comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. ualet legatu. pe. Nam plus
ualet ꝙ inueritate ẽ quam ꝙ i no
pimone. s ⁊ si legarii putauit ua¬
leret constat quia exitum uolun¬
tas defuncti potest halere. ¶Sirẽ
suam legauerit testator. postea ꝙ
eam alienaueris. celsus existimat
Smnon adunentli animo uentlidit. b¬
nichil ominus deberi. id que tliui
seuerus iantoninus rescripserũt.
Idem rescripserunt eum qui post
testam̃tu factum p̃tlia que lega
erant pignori detlit a demisse lega¬
nim non uidei. Et ĩo legatorius
cũ hede agere potest ut p̃tlia acre¬
aitore luantur. ¶ Siuero quis
partem rei legate alienauerit.
pars q̃ nonẽ alienata om̃i modo
adimentli animo alienata sit.
¶si quis debitori suo lib̾acione
heredes petere nec ab alio ꝗ ħetlis
loco ẽ. s ipotest adebitore cõuenĩ
ut lib̾et eum. ¶ Potest autem

Expanded text:
legatum: nam plus valet quod in veritate est quam quod in opinione. sed et si legatarii putavit, valere constat, quia exitum voluntas defuncti potest habere. Si rem suam legaverit testator posteaque eam alienaverit, Celsus existimat, si non adimendi animo vendidit, nihilo minus deberi, idque divi Severus et Antoninus rescripserunt. iidem rescripserunt, eum qui post testamentum factum praedia quae legata erant pignori dedit ademisse legatum non videri, et ideo legatarium cum herede agere posse, ut praedia a creditore luantur. si vero quis partem rei legatae alienaverit, pars quae non est alienata omnimodo adimendi animo alienata sit. Si quis debitori suo liberationemheres petere, nec ab alio qui heredis loco est: sed et potest a debitore conveniri, ut liberet eum. potest autem
Abbreviated transcription (Latin):
siue sub urbanoꝵ sine
fatos intimatos. in quo¬
pationem inꝑtitos perutꝰ
p̃d̾ictum aque ductum
nr̃i palatii publicaꝵ ther¬
maꝵ ac nempheoꝵ com¬

Expanded text:
sive suburbanorum sive fatus intimatos in quopationem impertitos penitus praedictum aquaeductum nostri palatii publicarum thermarum ac nymphaeorum com
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. abipsis ꝓfugͥis quetũ
debentur. exigantur. nam
manifestum ẽ. priuatum
iam ẽẽ contractum. si quis
let quibrcumq cõmertiis

Expanded text:
ti sunt, ab ipsis profugis quaecumque debentur exigantur: nam manifestum est privatum iam esse contractum. Si qui ex quibuscumque commer
Abbreviated transcription (Latin):
os. uł inquilmios apud do¬
minos uolumꝰ remauẽ. nã
cum uetu dam̃pni de t̃ritus
unꝰquisq eum quemi in co¬
gnitum habuerit ceꝑit ꝓ¬
pulsare uoluntas fugiendi
Euus ñ erit. nemo enim do¬
minum suum deserit. sci¬
ens. nuquam sibi iaten¬
di locum ẽẽ derelictura. s
aut cognitum sibi in gemi
um. unꝰquisq suscipiet aut
eum quem se lib̾um ẽẽ fi¬
mulam̃t. a se sub mouebit.
metuens his que statuta st̃
obnoxius fieri. siquis igit̾
ex memoratus fugitunis
apito quem libet fui̾t reꝑ¬
tus. duodecun libras argen¬
ti fisco nr̃o inferat deten¬
tatoꝵ. ipsi aũt cuiꝰ fuit. p̃t̃
cundem fugituuam. alt̃u
⁊̃ eiꝰdem estimationds infer
conditis licer sit discrim̃m
noĩe suscepti lib̾i. uł utro.
uł neutro parentes cenfi¬
to. statum pat̾ne conditio¬
ras agnoscant. Illiro ⁊̃ ẜ
uandum ẽ. ut si quando
ntrisq furidi idem dñs

Expanded text:
os vel inquilinos apud dominos volumus remanere. Nam cum metu damni deterritus unusquisque eum quem incognitum habuerit coeperit propulsare , voluntas fugiendi servis non erit: nemo enim dominum suum deserit sciens nusquam sibi latendi locum esse derelictum. Sed aum unusquisque suscipiet, aut eum qui se liberum esse simulaverit a se submovebit metuens his quae statuta sunt obnoxius fieri. Si quis igitur ex memoratis fugitivis apud quemlibet fuerit repertus, duodecim libras argenti fisco nostro inferat detentator, ipsi autem cuius fuit praeter eundem fugitivum alterum etiam eiusdem aestimationis inferrcondicio, licet sit discrimen in nomine, suscepti liberi vel utroque vel neutro parente censito statum paternae condicionis agnoscant. Illud etiam servandum est, ut, si quando utriusque fundi idem dominus
Abbreviated transcription (Latin):
transierunt. maneat quide
facta translatio. s ita ut p̃dii
eiꝰ dñs aquo coloni ꝓbantur
fuisse trans ducti. translator
agrationem restituat.
. Si colomi quos bona
fide quisq posseoit. ad alios
fuge intio trans euntes. ne¬
cessitatem conditionis ꝓpeief
declmare temptauerinit. bo¬
na fide pori prinam oportet
celeri reformatione succur¬
tatis agitari.

Expanded text:
transierint, maneat quidem facta translatio, sed ita, ut praedii eius dominus, a quo coloni probantur fuisse transducti, translatorum agnationem restituat.. Si coloni, quos bona fide quisque possedit, ad alios fugae vitio transeuntes necessitatem condicionis propriae declinare temptaverint, bonae fidei possessori primum oportet celeri reformatione succurtatis agitari.
Abbreviated transcription (Latin):
apices ntimare debet.
con dempnatione contra
illum qui p̃res moderato¬
rib insimiare conatur.
quinquaginta libraꝵ auri
tont̾ uniusos ad ministra¬
tores qui rescriptum ꝑ
sub reptionem licitum. fu¬
sciꝑe moluuntur. ꝓponen¬
da. apparitorib nichilo
minꝰ eorundem iuiroꝵ cla¬
rissimoꝵ ꝓunicie modera¬
gore tui culminis sub iu¬
gandis. ⁊ amplissimam
tua sede dispositura quio
inpublicis therminis quid
in nmpheis ꝓhabundan¬
tia ciunim conuenit depu¬
tari. quia his ꝑsonis quib
nr̃a ꝑhempnitas indul¬
sit. ex aqua suꝑflua debeat
impertirĩ.

Expanded text:
ntimare debebit: condemnatione contra illum qui preces moderatoribus insinuare conatur quinquaginta librarum auri et contra universos administratores qui rescriptum per subreptionem elicitum suscipere moliuntur proponenda, apparitoribus nihilo minus eorundem virorum clarissimorum provinciae moderavigore tui culminis subiugandis: et amplissima tua sede dispositura, quid in publicis thermis, quid in nympheis pro abundantia civium convenit deputari, quid his personis, quibus nostra perennitas indulsit, ex aqua superflua debeat impertiri.
Abbreviated transcription (Latin):
pores ꝑ quoꝵ fines forma¬
rum meatus transeunt. ab
extra ordinariis honeribꝰ
uolumꝰ ẽẽ mimunes. ut
eoꝵ oꝑa aquaꝵ ductus sor¬
tib oppiecti mundentur. nͨ
ad abatõ suꝑ indicte regio¬
dis. ne circͥa xes alias octu¬
pati. repurgium forma¬
rum facͣtͣ ñ occurrent ꝙ
si neglexerint. antmssio¬
ne põnum mulctabunt̾.
nant fiscus eiꝰ p̃drum ob¬
tinebit. cuiꝰ neglegentia
puitiem forme concusse¬
rit. p̃t̾ea. scire eos oportet
ꝑquoꝵ p̃dia aque ductus
comeat. ut deutra leuaq
de ipsis formis quindetin
pedib int̾ missis. arbores

Expanded text:
per quorum fines formarum meatus transeunt, ab extraordinaris oneribus volumus esse immunes, ut eorum opera aquarum ductus sordibus oppleti mundentur, nec ad aliud superindicate rei odis, ne circa res alias occupati repurgium formarum facere non occurant. Quod si neglexerint, amissione possessionum mulctabuntur. Nam fiscus ejus praedium obtinebit, cujus negligentia perniciem formae congesserit. Praeterea scire eos oportet, per quorum praedia ductus commeat, ut dextra laevaque de ipsis formis quindecim pedibus intermissis arbores
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. ¶sum aque ueterẽ
longoq dñio constitutu.
singuł cuub manere san¬
ciamꝰ. nec ulla nouatione
turbari. ita tñ ut quanti¬
tate singuli. quant uetis
licentia ꝑcipiunt. more
usq in ꝑsentem diem ꝑdi¬
rante. ꝑcipnnt mansu¬
ra pena meos qui ad in¬
rigationes agroꝵ ułor¬
toꝵ delicias. furtuns aqͣꝵ
meatib abutuntur.

Expanded text:
us . Usum aquae veterem longoque dominio constitutum singulis civibus manere censemus nec ulla novatione turbari, ita tamen, ut quantitatem singuli, quam veteri licentia percipiunt, more usque in praesentem diem perdurante percipiant: mansura poena in eos, qui ad inrigationes agrorum vel hortorum delicias furtivis aquarum meatibus abutuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
machinant᷑ ⁊ maxmne ex secũ¬
terib talia dolose ad inuementi¬
bus. ⁊ moꝵ ut oblata frat q̃libet
ãmonitio. forte neq libello dato
neq iudiciali ulla eiutione de¬
duc̃t. homẽs inuitũ adiudicẽ da¬
tu. ⁊ nicħ scientẽ cõpellat̃ face᷑
litis ꝯtestanonẽ. ut semł sub

Expanded text:
machinantur, et maxime executoribus talia dolose adinvenientibus, et mox ut oblata fuerit quaelibet admonitio, forte neque libello dato neque iudiciali ulla cautione, deducunt hominem invitum ad iudicem datum et nihil scientem compellunt facere litis contesta
Abbreviated transcription (Latin):
tor occuͣrerit. reũ quidẽ ingͣdiẽ¬
tẽ ap̃ iudice᷑ ei hec docentẽ re pͣñ¬
te remitti. uire uirando aũ euus
iudicetur deoĩb ex pñsis. quas ꝑ¬
tulit circa uiã ⁊ cirra ꝑ egͥnã habi¬
tationẽ. i has uidices ad dicat cc
re dedint. qr ex secuntur causa
& suscipuit̃ sm̃ã. hac quidẽ quã¬
titatẽ ẽm̃o eos exigi: dari frust

Expanded text:
tor occurrerit, reum quidem ingredientem apud iudicem et haec docentem repente dimitti, iureiurando autem eius iudicetur de omnibus expensis quas pertulit circa viam et circa peregrinam habitationem, et his iudices addicant actte dederint, quia execuntur causam et suscipiunt sententiam, hanc quidem quantitatem omnino eos exigi et dari frustra
Abbreviated transcription (Latin):
infirtaũ eẽ ⁊ afsc̃ssima maĩceͭ
eccħ̃a inꝙ petuũ undicari. nłilla
cienda. ¶Illud quoq sanccimꝰ¬
eos sanccitis & inscifsima maio¬
re eccłia ⁊inaliis oĩb uenerabi¬
libus domib ꝓͥu robur hñtib
licentia sit scĩssimis eccłiis. me

Expanded text:
infirmum esse et a sanctissima maiore ecclesia in perpetuum vindicari, nulla cienda. Caput II Illud quoque sancimueos sancitis et in sanctissima maiore ecclesia et in aliis omnibus venerabilibus domibus proprium robur habentibus licentia
Abbreviated transcription (Latin):
ssimu nrũ q̃storẽ sacri nnĩ se
mi murstñtẽ litnͣs. si quid̃ tale
agr᷑ inbeatur non alit᷑ ad alia
exhibĩ ꝓuinciã reũ añquã fice¬
infsorẽ p̃beat actor in indicio in
quo fintus ẽ reu̾ de dueeͣ quiada¬

Expanded text:
ssimum nostrum quaestorem sacris nostris ministrantem litteris, si quid tale agere iubeatur, non aliter ad aliam exhiberi provinciam reum, antequam fideiussorem praebeat actor in iudicio, in quod futures est reum deducere, quia da
Abbreviated transcription (Latin):
refutare iudicẽ neq aliũ simł
indicẽ petẽ.cũ foͣte subiectus
uidex sit. ⁊ sic̃ agut̃ que uolut̃
ei sub suis artib hoiẽ ꝯstiruẽtes
quo uolut̃ mõ de eo agt̃ ¶ S añc¬
cimus gͥ. dũ ãmonitio oblata

Expanded text:
are iudicem neque alium simul iudicem petere, cum forte suspectus iudex sit; et sic agunt quae volunt et sub suis artibus hominem constituentes quo volunt modo de eo agunt. Sancimus igitur, dum admonitio oblata
Abbreviated transcription (Latin):
dinem nłllis consistentib
familiis ex coctiones panis
efflagitent. ilhustris igitur
anctoritas tuã nouam usur¬
patione congrua auctorita¬
te repellat. ut cum opina¬
tores inpuinciis delegant᷑.
uetus consuetudo ẜuetur.
n ex coctione hũcella¬
ti ꝙ deuotissurris ircilitib
conuent G̃parari. intͣrs¬
latione ⁊̃ anmene milliu̾s
ecipiat᷑ ꝑsona. upꝰelicet ut
ne nr̃a quide domꝰ abhis ha¬
beatur in mumis. ⁊ fiquis¬
quam ꝙ ñ opinamur i¬
plere nuesc̃ p̃cepta neglexe¬
rit up̾curatorem eiꝰ seueris¬
sure undicetur. ita ut si huiꝰ¬
p̾hal ita ĩ.ilatione soluetur.

Expanded text:
dinem nullis consistentibus familiis excoctionem panis efflagitant. Illustris igitur auctoritas tua novam usurpationem congrua auctoritate repellat, ut, cum opinatores in provinciis delegantur, vetus consuetudo servetur. n excoctione buccellati, quod devotissimis militibus convenit praeparari, in translatione etiam annonae nullius excipiatur persona, videlicet ut ne nostra quidem domus ab his habeatur immunis. Et si quisquam, quod non opinamur, implere quae sunt praecepta neglexerit, in procuratorem eius severissime vindicetur, ita ut, si huiusposthabita dilatione solvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rione frum̃ti ꝙ ad cuntatẽ
alexandrinam cohibetur.
quicquid de erit holõg̾i a.
⁊ crgostasii mune̾. ⁊ ꝓnau¬
clerioꝵ tuenda substantia
emmentia tua disposuit. ro¬
boramꝰ atq ut curialib p̃de
auferatur occasio. Iubemus
eos ad hiu̾modi sollicitudmẽ
affectandam. miniquani ac¬
cedere s signata officia tins
purisionibꝰ exammata sol¬
licitudinem p̃dietam mi
centum ⁊ decem modios
alimioniis alerandrine ci¬
gie nom̃ peritꝰ am ꝑutet
pietatis nomine censeati᷑¬

Expanded text:
ione frumenti, quod ad civitatem Alexandrinam convehitur, quidquid de crithologiae et zygostasii munere et pro nauclerorum tuenda substantia eminentia tua disposuit, roboramus. adque ut curialibus praedae auferatur occasio, iubemus eos ad huiusmodi sollicitudinem adfectandam numquam accedere, sed designata officia tuis provisionibus examinata sollicitudinem praedictam icentum et decem modios alimoniis Alexandrinae cigiae nomen penitus amputetur pietatis nomine censean
Abbreviated transcription (Latin):
palam fiant que a nob̾ ꝓhibita sũt
apͥuatis e⁊ sliis quib̾dã cittaeos qui in
sacris mrĩs fabricensib referuntur
p̃sentẽ legẽ sig̃care curauimius.
ꝓhibemus eiũ pͥnatos oꝑarici emẽ¬

Expanded text:
palam fiant quae a nobis prohibita sunt a privatis et aliis quibusdam, citra eos qui in sacris nostris fabricensibus referuntur, praesentem legem significare curavimus. Prohibemus enim privatos operari e
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuatos ã ẽ alios quosdã citͣ eos qui depu¬
tati sũt int̾ fibricenses armi facture
age causã e in quib̾cũq ꝯperuit lo¬
cis aliquos pͥuatos h audientes au
ferri ⁊⁊ fisci applicari armam̃to ¶Siaũ
int̃ oꝑarios .⁊ pͥuatos artifices oportu¬
nos inuenite potuer̾ͣnt his si uolũt ĩ
militiis statue᷑. ⁊ undesꝙͥtone noiã
eoꝵ face̾. ⁊ destinare nob̾ desꝙͥtione
artificũ. ut ꝑsacram̃tũ nru reschtũ¬

Expanded text:
quosdam, citra eos qui deputati sunt inter fabricenses, armifacturae agere causam, et in quibuscumque repererint locis aliquos privatos hoc audentes, haec auferri et fisci applicari armamento. Si autem inter operarios privatos artifices oportunos invenire potuerint his, si volunt, in militiis statuere et in descriptione nomina eorum facere et destinare nobis descriptionem artificum, ut per sacrum nostrum resc
Abbreviated transcription (Latin):
uersus alt̾utros. necẽꝙ p̃sume. ⁊ ex lit
plurimos ncẽs ccidę. publicas uoͣ ꝑire
functiones. dũ tr̃e cultores uitã anm¬
tere meruentes fuga ꝑꝑ tumorẽ utũ¬
tur. Opͣtet gͦ eos qui dixguntur atua
celfituane ex memorato fabricensiũ
scimuo ad ꝓmibñdos pͥuatos armorũ

Expanded text:
ersus alterutros necesque praesumere, et ex hoc plurimos homines occidi, publicas vero perire functiones, dum terrae cultores vitam amittere metuentes fuga propter timorem utuntur. Oportet ergo eos qui diriguntur a tua celsitudine ex memorato fabricensium scrinio ad prohibendos privatos armorum
Abbreviated transcription (Latin):
tos. ⁊ quolibet modo uł figa̾ factas lã¬
ceas. ⁊⁊ que ap̃ ỹsauros noĩantur mo¬
nocapia.⁊ appellatos sum nos. seu
missi lia. Insuꝑci aspides sine scidãta
⁊ galeas sen cassides. nec enĩ ista aho
cunidã instime̾ sinimirs. p̃t eos qui
deputati st̃ uisacris nr̃is fabricensi¬
bnis. solos aũ fien. ⁊ nũdi apͥuatis

Expanded text:
tos et quolibet modo vel figura factas lanceas, et quae apud Isauros nominantur monocopia, et appellatos siginnos seu missibilia, insuper et aspides sive scuta et galeas seu cassides: nec enim ista alio cuidam instruere sinimus praeter eos qui deputati sunt in sacris nostris fabricensibus. So
Abbreviated transcription (Latin):
cartulariis ex memorato fabricensiũ
scͥmo. quia ex neglegentia nõ solũ pe¬
crniarias sustinebt̃ penas. s cĩ incoͣꝑt
supplicia panentur. ⁊ militia cadũt.
Insuꝑ nec ipũ scͥniũ ultro ꝑmitti a nob̾
muti fabricensiũ curã. ¶ Que gͥ

Expanded text:
cartulariis ex memorato fabricensium scrinio, quia ex neglegentia non solum pecuniarias sustinebunt poenas, sed etiam in corpore supplicia patientur et militia cadunt, insuper nec ipsum scrinium ulterius permitti a nobis ommitti fabr
Abbreviated transcription (Latin):
stodiant. ꝙ inbalistariis deputati sũt
ꝑiculo parũ ciuitatũ sub quib̾ ⁊ ipos
balistarios statumꝰ. ⁊ publi coꝵ arma¬
m̃. quat᷑ si qui uissi furnͣt ã deputati
aut fabricantii uendentes arina ꝓui¬
deat ꝑloca uidices eos supplicuis subdẽ
ui suꝑ ciarma abhis qui ea ꝯ ꝑaut si¬
ne p̃tio auferre.⁊ p. im̃dicate. hãc
gͥ gub̾nante nos ced cogitationẽ ꝑ
p̃sentẽ sanccimꝰ lege̾ ũslia ciuitate ã
tos. aut aliũ quẽ arma faceͣ auit
uñde̾. aut quolibet m̾can mõ. ser
solũ qui iit fabricenses referunturr
hec instrue̾. ⁊ deferre ad sacrũ nrũ
armam̃tariũ. ⁊ hoc atua celsitudine.
c⁊ qui pt̾ te susceꝑit cuigłm custodiri
s anccimꝰ depiitantib aliquos nob̾ cartu¬
larioꝵ. qui subtua celsitidine inscri¬
nio ꝯstituti sunt fabricensiũ ꝑiculo ꝗn

Expanded text:
stodiant qui in balistariis deputati sunt periculo patrum civitatum, sub quibus et ipsos balistarios statuimus et publicorum armaimus: quatenus si qui visi fuerint aut deputati aut fabricensii vendentes arma, provideant per loca iudices eos suppliciis subdere, insuper et arma ab his qui ea comparant sine pretio auferre et publico vindicare. Hanc igitur gubernante nos deo cogitationem per praesentem satos aut alium quempiam arma facere aut vendere aut quolibet mercari modo, sed solos qui inter fabricenses referuntur haec instruere et deferre ad sacrum nostrum armamentum. Et hoc a tua celsitudine et qui post te susceperint cingulum custodiri sancimus, deputantibus vobis aliquos cartulariorum, qui sub tua celsitudine in scrinio constituti sunt fabricensium, periculo
Abbreviated transcription (Latin):
tum mhis que ad rei publi.¬
ce amminstrationera ꝑtĩ¬
nent teneri. ñhis que ob
tulpam.uł delictum ei pe¬
ne nõie irrb̃gentur. tam
michi quam diuo seuero
patri placuit. Quoquis or

Expanded text:
 his quae ad rei publicae administrationem pertinent teneri, non in his quae ob culpam vel delictum eis poenae nomine inrogentur, tam mihi quam divo severo patri meo placuit. ANT. A.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uenĩt. T̃ unc siue pat̾ hr̃dis si¬
uealius quicunq sit qui fide̾ elegit
hr̃tlis. ⁊ ab eo aliꝗd restitui uolue̾it
¶Si hĩs ꝑfitlia tentus ad ĩpłe fidẽ
recusat. negando rẽ ita ẽẽ subscecu¬
tam. si fidei ꝯmissarius uisuiran¬
dum ei detułit. cũ pͥus ip̃e decalup¬

Expanded text:
intervenerit, tunc sive pater heredis siintervenerit, tunc sive pater heredis sive alius quicumque sit, qui fidem elegit heredis et ab eo aliquid restitui voluerit, si heres perfidia tentus adimplere fidem recusat, negando rem ita esse subsecutam, si fideicommissarius iusiurandum ei detulerit, cum prius ipse de calum
Abbreviated transcription (Latin):
qui exparte hr̃s scriptus ẽ. ꝑ ret̾ea in¬
testato qͦ moriturus pot̾ rogͣare eum
ad quẽ bona sua uł legituo uireuł
honorario ꝑtinere ĩ telligit. ut here¬
tlitatẽ suam totam partẽ ue eiꝰ aut
re̾ aliqͣ ueluti funtlu hoĩe pecumam
aliciu restituat. cũ alioꝗn legata ni¬
si extestam̃to non ualẽt. Eũ quoq
cui aliꝗd restituit᷑ pot̾ rogare ut id
rrsus alii totum aut ꝓparte uł ⁊̃
aliũ aliꝗd restituãt. ¶ Et quia pu¬
necessitatẽ uiris cam dextxit: Nuꝑ
⁊ nos eu̾dẽ pͥncipem suꝑare ꝯtendẽs
ex facto ꝙ tribumianus uir excels
questor sacri palacii suggessit ꝯsti¬
tutionẽ fecim ꝑ quam tlisposium.¬
¶ Sitestator fidei hrilis sui ꝯmi¬
sit ut uł hr̃tlitatẽ uł sp̃ale fidei ꝯ¬
missum restituat. et neque scrip¬
tura neque exꝗnq testium nũo ꝗ
infidei ꝯmissis legitimꝰ ẽẽ noscitur
res possit manifestan. ¶ S uł pa¬
nciores qͣ .u. uł nemo penitus testiᷤ

Expanded text:
qui ex parte heres scriptus est. Praeterea intestatus quoque moriturus potest rogare eum ad quem bona sua vel legitimo iure vel honorario pertinere intellegit, ut hereditatem suam totam partemve eius aut rem aliquam, veluti fundum, hominem, pecuniam, alicui restituat: cum alioquin legata nisi ex testamento non valeant. Eum quoque, cui aliquid restituitur, potest rogare, ut id rursus alii totum aut partem vel etiam aliud aliquid restituat. Et quia prinecessitatem iuris ea detraxit: nuper et nos, eundem principem superare contendentes, ex facto quod Tribonianus vir excelsus quaestor sacri palatii suggessit, constitutionem fecimus, per quam disposuimus: si testator fidei heredis sui commisit, ut vel hereditatem vel speciale fideicommissum restituat et neque ex scriptura neque ex quinque testium numero, qui in fideicommissis legitimus esse noscitur, res possit manifestari, sed vel pauciores quam quinque vel nemo penitus testis
Abbreviated transcription (Latin):
ta. aut ꝑcepta restituere aliꝗs hr̃¬
tlitate rogatus ẽ. M aynira pars hr̃¬
tlitatis ꝯtineatur eque insolitlu
trans feruntur act̾ ⁊ secum delib̾a¬
re debet is cui restitut᷑ hr̃tlitas.
an expetliat sibi restitui ead̾ sciłt
reb decluctis ꝑceptis ue restituere
hrtlitate̾ rgatus sit. ¶ S⁊ si cer

Expanded text:
ta aut praecepta restituere aliquis hereditatem rogatus est, maxima pars hereditatis contineatur, aeque in solidum transferuntur actiones et secum deliberare debet is cui restituitur hereditas an expediat sibi restitui. eadem scilicet rebus deductis praeceptisve restituere hereditatem rogatus sit
Abbreviated transcription (Latin):
statore autliuit. uł recusante ad si¬
solucicionez coartari ne deꝑdat. ul¬
tima uoluntas testatoris fidei hr̃¬
tlis cõmissa eadẽ obẜuari censiumꝰ¬
S adlegis subtilitatẽ decurrat oĩ.l.¬

Expanded text:
ivit, vel recusantem ad fisolutionem coartari, ne depereatima voluntas testatoris fidei hedis commissa. eadem observari censuimused ad legis subtilitatem decurrat, omnimo
Abbreviated transcription (Latin):
gatano legair non possit. ꝑ ot̾ aũ¬
non solum ꝓpͥas testatorres reli
legatarii aut fidei ꝯmissam aut¬
ciĩ libet alterius. ¶Itaq lega¬
tanius ⁊ fidei ꝯmissarius non soluᷤ¬
de ea re rogani pot̾ ut eam alic̾ re¬
stituat que ei relicta sit s ⁊̃ dealia¬
siue ip̃ius siũ aliena sit. hoc solum¬
alicui restituere. ꝙͣ ip̃e extestam̃to

Expanded text:
gatario legari non possit. Potesnon solum proprias testator res per egatarii aut fideicommissarcuiuslibet alterius. itaqtarius et fideicommissarius non solude ea re rogari potest, ut eam alicstituat, quae ei relicta sit, sed etiasive ipsius sive aliena sit. hoc solumalicui restituere quam ipse ex tes
Abbreviated transcription (Latin):
uentlite hr̃tlitatis stipulacioẽs in¬
t̃ponebant᷑. Set si recusat scͥptus
heres adire hr̃tlitatẽ ob io qd̾ tlicat
eam fibi ꝯspectã cẽ qͣsi dãpñosam
cauetur. Pegasiano senatus ꝯsul¬
to ut desiderante eo inrestituere
rogatus ẽ. iuissu p̃toris adeat ⁊ re¬
qui recipit hr̃tlitatẽ ac siums ẽ.¬
Extrebelliano senatus cõsulto qͦ
cãsũ nullis stipulacioĩb opusẽ.
ꝗa simul ⁊ huic qui restituit se¬
tem. ut̃rõq senatus ꝯsulto ⁊ ĩ hac
sp̃e ꝯcurrente. ¶S ꝗa stipulati¬
ones ex senatus ꝯfulto pegasiano
descendentes ⁊ ip̃i antiquitati di¬
splicuerut. Et ꝗbdam ea̾sib ca¬
ptiosas has hõ excelsi ingenii pa¬
pmianus appellant ⁊ nobis uile¬
gib mag̃ sĩplicit᷑as ꝙͣtlifficultas
placet. EIdeo om̃ib nob̾ sug¬
geͣstis tã similitutlinib qͣ diffe¬
rentiis utriusq senatus ꝯsulto¬

Expanded text:
uenditae hereditatis stipulationes interponendae sunt. Sed si recuset scriptus heres adire hereditatem ob id, quod dicat eam sibi suspectam esse quasi damnosam, cauetur Pegasiano senatus consulto, ut desiderante eo, cui restituere rogatus est, iussu praetoris adeat et requi recepex Trebelliano senatus consulto: quo casu nullis stipulationibus opus est, quia simul et huic qui restituit setem, utroque senatus consulto in hac specie concurrente. Sed quia stipulationes ex senatus consulto Pegasiano descendentes et ipsi antiquitati displicuerunt et quibusdam casibus captiosas eas homo excelsi ingenii Papinianus appellat et nobis in legibus magis simplicitas quam difficultas placet, ideo omnibus nobis suggestis tam similitudinibus quam differentiis utriusque senatus consult
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipuu pegasiami senatus ꝯsulti
fuerat ut qñ recusabat hr̃s scrip¬
tus sibi datam hr̃tlitatẽ adire nec¬
posuimus ad senatus ꝯsultum tre¬
bellianum ut ex hoc solo ⁊ necessitaᷤᷤ
hr̃tli ĩpouatur. si ip̃o nolente adure
fidei ꝯmissarus desiderat restitui
sibi hr̃tlitate. nullo nec da̾pno ner
comodo. ap̃ hrͣdõ ꝑmanente̾.¶ Ni¬
cħ aũ int̾ ẽ utrum aliꝗs ex assehis
institutus aut totam hr̃tlitatem
aut ꝓparte restituere rogatur an
ex ꝑte hr̃s ustitutus sit aut tota¬
⁊aut partẽ aut partis partẽ resti¬
tuere rogat᷑. uã ⁊ hoc easu ead̾e obẜ¬
nari p̃cipun que in totius hr̃tita¬
tis restitucione tliximus ¶Siquis

Expanded text:
cipuum Pegasiani senatus consulti fuerat, ut, quando recusabat heres scriptus sibi datam hereditatem adire, necet hoc transposuimus ad senatus consultum Trebellianum, ut ex hoc solo et necessitas heredi imponatur, si ipso nolente adire fideicommissarius desiderat restitui sibi hereditatem, nullo nec damno nec commodo apud heredem manente. Nihil autem interest, utrum aliquis ex asse heres institutus aut totam hereditatem aut pro parte restituere regatur, an ex parte heres institutus aut totam partem aut partis partem restituere rogatur: nam et hoc casu eadem observari praecepimus, quae in totius hereditatis restitutione diximus. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ad emptꝰ funit princi patu odi¬
derit fikum. hisqui natus ẽ
⁊̃ si inscola neuotissimoꝵ agen¬
tum in reb militiam sortitus
ñ fu̾it ita lib̾ sit hac securus.
nec ullis cohortalis officun exi¬
bus obliget̾. qua si iam ex pa¬
tre lib̾o. ⁊ ab hac cotroitione
penitꝰ anieno. ꝓgenitus.
Mp̃. Multis benotissimas¬
res scole agentum in reb ad¬
dictiorib ꝑmoti. niros claris¬
simos eiꝰdem scole principes ꝗ
fintis mibtie stipendus exe¬
unt qugtiens ex maioris ut
sportulaꝵ nõie p̃bare cõpelli.
apparitorib incaria cuns seu
p̃sidalis iudiciis ñ nisi t̃tia ꝑ¬
parte solidi tm̃ p̃standa. mu¬
lasq eisdem concussiones aũ
uexationes in p̃bendis fide¬
uissorib ingeri s eos fide ras¬
sores quos locoꝵ defensor esti¬
m̾aerit dare ita urdelicet ut
ꝓtenore gnͣalium edictoꝵ. hi
qui uł insacratisfimam urbe
uł inꝓunciis in mobiles
possident factultates. ad ira¬
toriam cantione ⁊ substantie

Expanded text:
it principatum, ediderit filium, is qui natus est, etiamsi in schola devotissimorum agentum in rebus militiam sortitus non fuerit, ita sit liber ac securus nec ullis cohortalis officii nexibus obligetur, quasi iam ex patre libero et ab hac condicione penitus alieno progenitus.. Multis devotissimae scholae agentum in rebus aditionibus permoti viros clarissimos eiusdem scholae principes, qui finitis militiae stipendiis exeunt, quotiens ex maioris iudsportularum nomine praebere compelli, apparitoribus vicarianis seu praesidalis iudicii non nisi tertia parte solidi tantum praestanda: Nullasque eisdem concussiones aut vexationes in praebendis fideiussoribus ingeri , sed eos fideiussores quos locorum defensor existimaverit dare, ita videlicet, ut pro tenore generalium edictorum ii, qui vel in sacratissima urbe vel in provinciis immobiles possident facultates, iuratoriae caut
Abbreviated transcription (Latin):
ne erꝰ naturales. ꝙͦ que a nob̾ largi¬
tasait᷑ naturalib st̃ue ex testam̃te
sine ab̾ nͨtestato potient᷑ ¶ Eos em̃
turales uccati. neq participanda
eis ulia elem̃tia ẽ s sit suppliciũ
⁊̃ nioc patrũ. ut cognoscant quia
neq quicquã peccatrices ꝯcupis¬
centie eoꝵ habebt᷑ filii. Que pla¬
euerũt gͥ nob̾ ⁊ ad oĩĩ medelã erna¬

Expanded text:
ne, erunt naturales et quae a nobis largita sunt naturalibus sive ex testamento sive ab intestato potientur. Eos enimturales vocandi neque participanda eis ulla clementia est, sed sit supplicium etiam hoc patrum ut agnoscant, quia neque quicquam peccatricis concupiscentiae eorum habebunt filii. Quae igitur placuerunt nobis et ad hominum medela
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpͣ. Pii qui fisco nr̃e mã¬
suetudinis obnoxii sunt. o¬
omissa frustra ratione te¬
neantur. ut ꝙ suis nõmini¬
bus debent. de suis faccultati¬
bus cogantur ex solue̾. ẜua¬
tis com̃pleuerint. allegatio¬
nib ꝓpriis. si quas ad uersus
quosq ex suis contractib de¬
bitores cõpete sibi exiure c¬
crediterint. ita ut ad u̾sus eõs.
quos sibi ob noxios ad seue¬
rant. legibo. ⁊ iudiciis ex prũ¬
dum ẽẽ cognoscant.
ti. breuis quidam ad sene¬
tus. qui nomina continebat
debitoꝵ. seu contractoꝵ. cu
tñ neq testib. credita pecu¬
nia ꝓbaretur. neq cautio¬
nibꝰ ea. que breui. in serta
sunt. ostendantur. Iniquu
ẽẽ ꝑspeximis. ut subꝓpria
ad notationis mami unus¬
quisq faciat debitorem. or¬
cassiorus igit̾ huius calum¬
pniam. p̃senti uolumus n¬
sione cohibẽ. ut breiis ua¬
nitate reiecta. millus ad re¬
dibitione de his quoꝵ noĩa
conscripta sunt urgueat:
ꝙ ⁊ inaliis similib causis.

Expanded text:
. Hi, qui fisco nostrae mansuetudinis obnoxii sunt, omissa frustratione teneantur, ut, quod suis nominibus debent, de suis facultatibus cogantur exsolvere, servatis, cum compleverint, adlegationibus propriis, si quas adversus quoscumque ex suis contractibus debitores competere sibi ex iure crediderint, ita ut adversus eos, quos sibi obnoxios adseverant, legibus et iudiciis experiendum esse cognoscant. ti brevis quidam adsevetus, qui nomina continebat debitorum seu contractorum. Cum tamen neque testibus credita pecunia probaretur neque cautionibus ea quae brevi inserta sunt ostendantur, iniquum esse perspeximus, ut sub propriae adnotationis manu unusquisque faciat debitorem. Occasionis igitur huius calumniam praesenti volumus iussione cohiberi, ut brevis vanitate reiecta nullus ad redhibitionem de his, quorum nomina conscripta sunt, urgeatur. Quod et in aliis similibus causis
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Hii qui ate collega
tuo magistrat̾ creati sunt
⁊ si maxĩe fide uissores
magistratꝰ honor deꝑone¬
batur. soluendo fumͣt. ꝑi¬
culo uos creatiomis ñ fete¬
runt obnoxios ereoꝙ ca¬
su aliquo patrimonium
eoꝵ mutilatum sit. cessati¬
oni sue hi debeant impu¬
tare. dampnaq rei publi¬
ce si qua obculpam eor a
passa ẽ sartire. qui cum
nomine publico eos con
cessor ñ ydoneum loco suo

Expanded text:
o. Hi, qui a te collegaque tuo magistratus creati sunt, etiamsi maxime fideiussores magistratus honor deponebatur solvendo fuerunt, periculo vos creationis non fecerunt obnoxios ex eo, quod casu aliquo patrimonium eorum mutilatum sit, cum cessationi suae id debeant imputare damnaque rei publicae, si qua ob culpam eorum passa est, sarcire, qui, cum nomine publico eos convcessor non idoneum loco suo
Abbreviated transcription (Latin):
legnimꝰ. ꝓ creatũ. uoluit quice
se gregaro se acoĩ ista ꝯuor¬
satione. ⁊ in quodã mułrũ mo¬
nasterio ꝯ mane᷑ płu̾ma beã
faciens in mulierib reuẽn¬
nr̃e pieratis lex irult eos qui
se monastiris deder̃nt seu
utros. seu mulieres. añ quã
ingrecliant᷑ in monastiũ. e
quo uolui̾nt mõ que sua ff̾i
dispoĩtionẽ. nec p̾se p̃ quã ĩn

Expanded text:
it quidem segregare se a communi ista conversatione et in quodam mulierum monasterio commanere, plurima bona faciens in mulieribus reverennostrae pietatis lex vult eos qui se monasteriis dedicant seu viros seu mulieres, antequam ingrediantur in monasterium, eo quo voluerint modo quae sua sunt disponere, nec posse p
Abbreviated transcription (Latin):
s huẽ modũ excipi moĩt oĩt ad
restitutione̾̃ imptialiã docũta
ei sr̃his factas alienatioñs ã ypothe¬
mulitris restitutionẽ tali. liceat
cĩ ei nuptupatã añ nuptialẽ. seu
ꝑꝑ nptias conationẽ oiterre.
nich̾ quãtũ imilł rebus restita¬
tione naiẽte. ⁊ smulr̾ restitutione
gͣuetur ñ inpeclim̃to fieri addo¬
ts oblationẽ. ¶ Ea ẽtũ q̃ coĩt¬

Expanded text:
 hunc modum excipi modis omnibus a restitutione nuptialia documenta et super his factas alienationes aut hypothemulieris restitutione tali, liceat etiam ei nuncupatam antenuptialem seu propter nuptias donationem offerre, nihil quantum in illis rebus restitutione valente; et ei mulier restitutione gravetur, non impedimentum fieri ad dotis oblationem. Ea enim quae co
Abbreviated transcription (Latin):
ei resistit corrigutur sicq ꝯstitnat᷑
genis adlegis nos op̃ ad dirxit.. ¶Sa¬
mus enĩ quia cĩ dudũ dibitabat᷑ ce re¬
stitutiõib. ⁊ si ꝯͣuigiss quos dam ypothe¬
cas obligarieuis qui restitutionebus
grauabat᷑ plimime ꝯm̃nioĩs erat ne¬

Expanded text:
ei resistit corrigatur sicque constituagens ad legis nos opus adduxit. Scimus enim quia etiam dudum dubitabatur de restitutionibus, et si contigisset quasdam hypothecas obligari eius qui restitutione gravabatur, plurimae contentionis erat ne
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuisse nͥ pͥmas. porro parrũ hc̃
castigatiõib ꝯmittendo stuprui
indubitatũ ẽ. spen̾is ilł eã non
pͥuabimꝰ. Intmͣ enĩ parcimus
defuncti filiis inferimꝰ aũ ei aũ¬
nuptiat donatioĩs ãmifsionẽ ei
in hoc casu. quã ꝯsaituit lex suꝑ
eins q̃ ad legitimas accedut̃ nup¬
nas inlugubre rp̃s. Sienĩ illos
lex inultas nõ relinꝗt. licet legi¬
timas nuptias celobrantes eo ꝙ fiͥ¬
te sur̃picio fuxtͣ neq p̃ extitit᷑ su¬
spirioĩs maligne eausa ad ẜ ma
ritu. eo ꝙ uelecit᷑ ad nuptias r̃e¬
spitionẽ ẽ solã. s ħ ipm̃ in crepa¬
tio manifesta. ⁊ indubitata pbi¬
ta ẽ delicto. oĩũ inpifsimus iste
parrus. noxiã eã relinqũs. ar̃
sarictimus si quid rale ꝯtigit. ⁊
ãni luctus tp̃s ꝑeꝑit mulr cirea

Expanded text:
n fuisse nisi primas, porro partum hunccastigationibus committendo stuprum indubitatum est, et poenis illis eam non privabimus interim enim parcimus defuncti filiis, inferimus autem ei antenuptialis donationis amissionem et in hoc casu, quam constituit lex super eis quae ad legitimas accedunt nuptias intra lugubre tempus. Si enim illas lex inultas non reliquit licet legitimas nuptias celebrantes, eo quod forte suspicio fuerit ne qua praeextiterit suspicionis malignae causa adod velociter ad nuptias fesuspicionem est solam, sed hoc ipsum increpatio manifests et indubitata praebita est delicto omnium impiissimus iste partus, noxiam eam relinquemus? Vnde sancimus, si quid tale contigerit et ante luctus tempus pepererit mulier circa
Abbreviated transcription (Latin):
uolebamꝰ. quã obrẽ nob̾ recte
placuit eñdatione dignũ extiti¬
tare. ¶ Mulr̃ eiũ ad uirũ uemi¬
ens buc̃ ext̾ulit. ut apparet eĩ sr̃¬
stite eo nõ citite uue̾ cogitans
nõdũ enĩ copieto anno undetimo
m̃se ꝑfecto peꝑit ut nõ ⁊ p̾ sibile
dice quia defunti fuifs partus.
neq enĩ intaritũ ip̃s ꝯ ceprioĩs¬
eaꝵ q̃ acͣlias nuptias facint̃i ut
uxor cadat mox añ imꝑtiali do¬
natione auin data. ⁊ repente eã
omitat ⁊ neq usũ hat̃. recte filii
sic inrrabili mnatris partu iñ ui¬
riatu añ nuptialẽ patris reposde¬
bant acciꝑe conationẽ. ⁊ nõ lucrũ
uelle mulierẽ ꝑ uirũ. quẽ sic
uelocit᷑ dehonostaũ illa. d qͦ mõ
dicamꝰ uerba illius erubescimus.

Expanded text:
bamus; quamobrem nobis recte placuit emendatione dignum existere. Mulier enim ad virum veniens hunc extulit, ut apparet etiam superstite eo non caste vivere cogitans; nondum enim completo anno undecimo mense perfecto peperit, ut non esset possibile dicere quia de defuncto fuisset partus; neque enim in tantum m quae acerbas nuptias faciunt, ut uxor cadat mox antenuptiali donatione a viro data et repente eam amittat et neque usum habeat, recte filii sic mirabili matris partu iniuriati antenuptialem patris poscebant accipere donationem, et non lucrari velle mulierem per virum quem sic velociter dehonestavit. Illa - sed quomodo dicamus verba illius erubescimus
Abbreviated transcription (Latin):
sut̃ p̃poĩmus. sit q ħ nuptialib
oblationib  hor exactionibus
libus eypothecis plirrima ꝓ p̃sup¬
tionẽ exceperũt cũ utiq nõ ita
nos necefsaia̾ ꝯsistant quomodo
nõ uos ex maioric meliorẽ sm̃ã
nuptialiũ lugroꝵ exceptione faci¬
rp̃i. ⁊ pꝰea faciendis restitutioĩb y
fien lesioͥnẽ ut siqua mulr̾ par¬
nã hñs dotẽ deĩ legẽ cognoscons
nr̃a ã siquis uir mediocrẽ fecit᷑

Expanded text:
ponimus. Sitque hoc nuptialibus oblationibus et harum exactionibus libus hypothecis plurima per praesumptionem exceperunt, cum utique non ita nobis necessaria consistant, quomodo non nos ex maiori et meliori sententia nuptialium lucrorum exceptionem facitempori et postea faciendis restitutionibus sfieri laesionem, ut si qua mulier parvam habens dotem, deinde legem cognoscens nostram, aut si quis vir mediocrem f
Abbreviated transcription (Latin):
ties facre. pattẽ seu pt̃ nuptias. quã
uiri mors ei dabat. de fucti uoͣ sr̃
aliũ nenoicabat res. parris ꝓfere¬
bat ualũtatẽ ⁊ trahebat mulitnͣs
res. dicis frm̃ quidẽ suil eãs expnĩ¬
disse. seuoͣ ap̃milierẽ uicere pa¬
fnas res. quas pat̾ non eyistñtib
fiirs restitui p̃ceꝑat ei. ⁊ recipe
exõst eas instabat. neq cefsabat
conec satisfactio nr̃e legi ꝑ oiã ꝓ¬
uemiẽt. s ingemescebat ĩte uar
turs i si p̃ moiͣ mulier cũ tigiss
mortuas ẽ se ignorante resitu¬
tionẽ amifsioĩs ꝑiculũ sustine᷑
s b̾ quidẽ dataẽ negotio forima ꝗͣ
bñse habẽ putauimus. rursus
aut̃ altͣ suppelex appariut᷑. diẽs
uyons patres sub̾a eus substi¬
tusse aliis suis filiis paruãq poͣ¬
tẽ solã ap̃ eã uississe mane᷑. ei
tiũ ex dotaut instrunus suꝑã¬

Expanded text:
tias factae partem seu propter nuptias quam viri mors ei dabat; defuncti vero frater aliunde vindicabat res et patris proferebat voluntatem, et trahebat mulieris res, dicens fratrem quidem suum eas expendisse, se vero apud mulierem videre paternas res, quas pater non existentibus filiis restitui praeceperat ei, et recipere ex omnibus eas instabat neque cessabat, donec satisfactio nostrae legi per omnia perveniret. Sed ingemiscebat iuste mulier tius, et si praemori mulierem contigisset mortuus est, se ignorantem restitutionem amissionis periculum sustinere. Sed hic quidem data est negotio forma quam bene se habere putavimus. Rursus autem alter supplex apparuit dicens uxoris patrem substantiam eius substituisse aliis suis filiis parvamque partem solam apud eam iussisse manere, ettum ex dotalibus instrumentis su
Abbreviated transcription (Latin):
inlbellum contulisti ꝓcura¬
tori meo ad cuius offitium
desideruuntuñ ꝑtinet ad le¬
gatum. siꝓbaueris ñ aucto¬
den̾di sui faccult᷑as. neq hã
bitis. nec omni ordine pacto
uendita res ẽe.⁊ id ꝯ. ex causa
rudicati debes ex soluericre¬
scissa uenditione mala fide
facta. eastem refrecipies cũ
fructili. quo ᷤᷤ ad emptorem
mre debere constiterit.
Up̃. Dupler ratio desiteri¬
um tuum uniati ⁊ qude
p̃termissa hastarum sollem¬
puitate possessionem tuam
ex offitio distractat suggertꝰ.
⁊ quide p̃tii uilit᷑ate. oberi¬
guum debitum gratiosa
emptionẽ infraute tuam
ntilitatem que rationuur
me. N ad uersarium cõmen¬
tum furisse dicis. qua ꝓpt̾ il¬
licita stare.argue.t. am indẽ¬
pintatem fiscĩ consulturus.
quam tue securitati oꝑam
menti emꝑtionis ñ extent
urortua oftenderit ad se ca
domum ꝑtinere. quam afis¬
co eiꝰ nõie dicis cõparatam.
pretium que abea ersolutũ
⁊ meam dñium trans latu¬

Expanded text:
ibellum contulisti, procuratori meo, ad cuius officium desiderium tuum pertinet, adlega. cui si probaveris non auctodendi fuit facultas, neque habitis hastis nec omni ordine peracto venditas res esse, et id quod ex causa iudicati debes exsolveris, rescissa venditione mala fide facta easdem res recipies cum fructibus, quos ad emptorem nire debere constiterit.. Duplex ratio desiderium tuum iuvat, et quod praetermissa hastarum sollemnitate possessiones tuas ex officio distractas suggeris, et quod pretii vilitate ob exiguum debitum gratiosam emptionem in fraudem tuam utilitatemque rationum mearum adversarium commentum fuisse dicis. quapropter illicita ista redargue, tam indemnitati fisci consulturus quam tuae securitati opem menta emptionis non extent, uxor tua ostenderit ad se eam domum pertinere, quam a fisco eius nomine dicis comparatam, pretiumque ab ea exsolutum et in eam dominium translat
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ ⁊ clidũ sedis tue decer¬
miiꝰ ur iiquis edificans eccłio
ant ĩ alit̾ ex pñdens mea ami¬
nistrantib almm̃ta uoluitͣ ali¬
quos clĩcos statut᷑ noneẽ ei
fiduciã ulla quos uult ꝑ pote¬
statẽ deduce᷑. tue reueñtie
ad ordinanios eos examitiau
atua scitate iraq tua ⁊ qui¬

Expanded text:
et cultum sedis tuae decernimus, ut si quis aedificans ecclesiam, aut etiam aliter expendens in ea ministrantibus alimenta voluerit aliquos clericos statuere, non esse ei fiduciam ullam, quos vult per potestatem deducere tuae reverentiae ad ordinandos eos; sed examinari a tua sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
sittutionẽ silr̾ adiecimꝰ opoͣte᷑ eis ie¬
gis lationẽ.⁊ ad seniora referi tp̃a
ex cepns ip̃is causis quas aut indicialibus
dam pͥhas nrãs claras legos audaci rr̃tes
nr̃as p̃sũpsert̃ male initͣp̃tari legas la¬
tionẽ ⁊ sñsũ t̾tiã coacti sumꝰ pone᷑ ꝯsti¬
tutionẽ. ꝑ qͣ uissimꝰ. si quis legitimã
uxorẽ hñs e legnimos ex ea filios derã
ea monente ã matrimoĩo repudio
soltio habuit filios ex aliqua ad q̃
̃ tta ei natos filios existe̾. s imp̃a nr̃a
ꝯstitutione ñ adiecimꝰ aꝑte uałe hoꝵ

Expanded text:
itutionem similiter adiecimus, oportere eius legislationem et ad seniora referri tempora, exceptis illis causis, quas aut iudicialis dam post has nostras claras leges audaci mente nostram praesumpserunt male interpretari legislationem et sensum, tertiam coacti sumus ponere constitutionem, per quam iussimus, si quis legitimam uxorem habens et legitimos ex ea filios, deinde ea moriente aut matrimonio repudio soluto habuit filios ex aliqua, ad quetiam ita ei natos filios existere. Sed in ipsa nostra constitutione non adiecimus aperte valere horum
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Archatrios intra pali¬
tium militantes. si comitrue
primi ordims nobilitauerĩt.
gradis int̾ incarios taxari p̃¬
cipimꝰ. siue iam pridem depo¬
suerunt militiam. siue postea
deposuerunt. ita ut int̾ u¬
carios ⁊ duces. qui ad mun¬
strauerint. ⁊ hos qui comi¬
tiuam primi ordinis meruͤ¬
erint. nichil int̃ sint. nisi te¬
pus quoquis ad minstraue¬

Expanded text:
 Archiatros intra palatium militantes si comitivae primi ordinis nobilitaverit gradus, inter vicarios taxari praecipimus, sive iam pridem deposuerunt militiam sive postea deposuerint, ita ut inter vicarios et duces qui administraverint et hos qui comitivam primi ordinis meruerint nihil intersit nisi tempus, quo quis administrave
Abbreviated transcription (Latin):
iure genciu idẽ excãptiuitate aut
lxx. annis adp̃tiu particiꝑantlu
se se uẽnũdari passus ẽ. ¶ Inẜnoꝵ

Expanded text:
iure gentium, id est ex captivitate, autviginti annis ad pretium participandum sese venumdari passus est. In
Abbreviated transcription (Latin):
Inhonestas pignorationes. iodioi¬
les suꝑhis ex actiones plui̾me qẽ
e ałie leges odio hnt̃ p̃cipue aut̃
a nob̾ poĩte. s nescĩmus. quẽ ad¬
modu causalicet tantis castigaz¬

Expanded text:
Inhonestas pignorationes et odibiles super his exactiones plurimae quidem et aliae leges odio habent, praecipue autem a nobis positae; sed nescimus quemadmodum causa licet tantis castiga
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Onmes honorati seu
ciuilium. ser militarnm
uehicuł dignitatis sue. id ẽ
carrucis intra urbem sacra¬
tissum nomnnis semp utan¬
tur. De i¬
constatino positane. i.

Expanded text:
pu. Omnes honorati seu civilium seu militarium vehiculis dignitatis suae, id est carrucis, intra urbem sacratissimi nominis semper utantur. D. IConstantinopoli
Abbreviated transcription (Latin):
epta ꝓcreati una cum ꝓpri e¬
is substantiis poᷤciantur ⁊¬
si contigit eos post diuei
memorie cenonis constitu¬
tionem sin̾e ꝑse. siue ꝑsub¬
stitutos suos curie ad petẽ¬
tiam munera subisse eadẽ
indelicet constitutione di¬
ue memorie genonis exoi
e ꝓ quo mulgata ẽ suas in¬
res optinentes. cum con ue

Expanded text:
eptam procreati una cum propriis substantiis potiantur, etsi contigit eos post divae memoriae Zenonis constitutionem sive per se sive per substitutos suos curiae competentia munera subisse: eadem videlicet constitutione divae memoriae Zenonis ex die quo promulgata est suas vires obtinente, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tus. fuũt nõ hãt legatarius locĩ
aliam.remi. prodem. legato.abh̃de
exigẽ. qm̃. sciens testator rem.
litigiosam ẽẽ. litis euentum
legatano dereliqd unde damus
licentia legatario.Si hoc̃ ꝓdẽe sͥ.
putam̃t litis ꝑticipem̃. fieĩ ne
aliꝙͣ forte negligentia seu ꝓ¬
ditionem hrdi possit obicẽ abcũ

Expanded text:
t, non habeat legatarius locum aliam rem pro eodem legato heredem exigere, quoniam sciens testator rem litigiosam esse litis eventum legatario dereliquit. Vnde damus licentiam legatario, si hoc prodesse sibi putaverit, litis participem fieri, ne aliquam forte neglegentiam seu proditionem heredi possit
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Mrllta. quidem deligiosis
tam antiq̃ legis lator pruden¬
tia quar impialis dispositio ꝓ¬
mulgauit. s si. p̾senti. quide iu¬
dices anr̃a clementia petierunt.
ut. dubietate discernam̾. que ad¬
comouet. ⁊ leges. ne ⁊ nõ cõstiue¬
tiones. suꝑ his. posttas. aꝑtius.
explanemꝰ. ataam manifestis¬
simr̃s. sit. q̃s. teuecari. litigiosas

Expanded text:
. Multa quidem de litigiosis tam antiqua legislatorum prudentia quam imperialis dispositio promulgavit, sed in praesenti quidam iudices a nostra clementia petierunt, ut dubietatem discernamus quae adcommovetur, et leges nec non constitutiones super his positas apertius explanemus, ut iam manifestissimum sit, quas res vocari litigiosas
Abbreviated transcription (Latin):
tertam. cõstitutione. mansuetudi¬
scientes a ignorantes ẽptores. dis¬
creuimus. ⁊ hec. adiciend̾ eẽ ꝓspexi¬
mus utsi lite dere litigiosa. penden¬
te. pulsatum ꝯtingĩt. ab hac. luce
recedẽ. hr̃des aũt. enis. uelledi uisio¬
nem. ren. facẽ. sine.aliquo. obstacu¬
sortio recedente pultima uolũ¬
tatem. uoluntate.res. aliq̃s de
quib. dñii. dubitatio. uititur. le¬
gati noĩe. cuicumq relinquere
siquide. hr̃s. iudiciali. sm̃a. dñs.¬

Expanded text:
teritam constitutionem mansuetudscientes et ignorantes emptores discrevimus. Et hoc adiciendum esse perspeximus, ut si lite de re litigiosa pendente pulsatum contigerit ab hac luce recedere, heredes autem eius velle divisionem rerum facere, sine aliquo obstacusortio recedentem per ultimam voluntatem res aliquas, de quibus dominii dubitatio vertitur, legati nomine cuicumque relinquere, siquidem heres iudiciali sent
Abbreviated transcription (Latin):
maciõis. De puilegio dot᷑is q alii
ꝓponat᷑ pͥuilegiis ⁊ ut excipiatur
hoc pͥuilegio creditores. Iẽcione
milicie de dote remeanti ad patre
ro. Et de dotis collacione ĩopia
marito moriente .R ba uiiii

Expanded text:
ATIONIS. DE PRIVILEGIO DOTIS QVOD ALIIS PRAEPONITVR PRIVILEGIIS. VT EXCIPIANTVR HOC PRIVILEGIO CREDITORES IN EMPTIONE ILITIAE. DE DOTE REMEANTE AD PATREM RO, ET DE DOTIS COLLATIONE INOPE MARITO MORIENTE Idem Aug. I
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ deiñ qui factus inꝯuentione
tãquã ꝯ ip̃e actore obligatũ habeus
ap̃ eñ aliũ traxit iudice e⁊ aliquid ĩ¬
opinabile fiebat. Quia enĩ ut̃q se¬
orsũ accoris optinet̃ officiũ in serã¬
dũ quidã ⁊ risibile inidẽ ueniebat
moꝵ enĩ uoluiss aliquis ꝓͥã moue̾
litẽ repente is qui ecliu̾so ꝯuemat᷑
ap̃ aliũ uidicũ trahebat eũ ap̃ quẽ
ipẽ sortitus fuat᷑ uidicẽ.⁊ alt̾utros
ꝓtrahentes in moͣtalit̃ ꝑmãserãt
litigantes. ¶ Sancins gͥ siquis
obnoxiũ arbitrat᷑ hadẽ eũ qui ceͣ se
ꝯuentione exposuit nõ ap̃ aliũ uiditẽ
s ap̃ eũ mox apͥncipio ꝯuenire e eã

Expanded text:
dicum, deinde qui factus est in conventione tamquam et ipse actorem obligatum habens apud alium eum traxit iudicem. Et aliquid inopinabile fiebat: quia enim uterque seorsum actoris obtinet officium, miserandum quiddam et risibile in idem veniebat: mox enim cum voluisset aliquis propnam movere litem, repente is qui e diverso convenerat apud alium iudicum, trahebat eum apud quem ipse sortitus fuerat iudicem, et alterutros protrahentes inmortaliter permanserunt litigantes. Sancimus igitur, si quis obnoxium arbitratur habere eum. qui contra se conventionem exposuit, non apud alium iudicem, sed apud eum mox a principio
Abbreviated transcription (Latin):
u. Cum adquem libet ti¬
urbem mansionem ne acce̾¬
seris ꝓtuns horrea inspice̾
te. uolumꝰ. ut teuotissimis
militib deflorate ⁊ in corr¬
rupte speties p̃beantur. nam̃
si uł ucuriam officii gra¬
uitatis tue sartoꝵ tectoꝵ
neglecta ꝓcuratione. aliqͣ
pluĩuis infest᷑a pieruit ad
dampnum tͥuum referun¬
horrea tectͥas speties contin¬
gendi copia p̃beatur. sin nͥ¬
nero quisquam trmerator
horreoꝵ extiterit. qui sibi
ex p̃dictis aliquid auteat
ufurpare. hanc penam sci¬
ant nr̃o arbitrio desuntã.
nt deportationis pene sub¬
iectos totuis sub stantie.
cogatur subire iactura.¬

Expanded text:
. Cum ad quamlibet urbem mansionemve accesseris, protinus horrea inspicere te volumus, ut devotissimis militibus effloratae et incorruptae species praebeantur. Nam si per incuriam officii gravitatis tuae sartorum tectorum neglecta procuratione aliqua pluviis infecta perierint, iam ad damnum thorreaticas species contingendi copia praebeatur. Sin vero quisquam temerator horreorum extiterit, qui sibi ex praedictis aliquid audeat usurpare, hanc poenam sciat nostro arbitrio definitam, ut deportationis poenae subiectus totius substantiae cogatur subire iactura