comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitror. ut diligentissime tract¬
tur. si forteaut dineşaut scolastitꝰ
de foroaut te admmnistracde ep̃c fũ
it pꝰtulatus. ut ñ prius ordinetur
nisiante lectoris mun̾e. ⁊ offõ dy¬
acomi. aut p̾ sbrii fu̾it ꝑ functus.
Et rraꝑ singłos gradus sidignus
fu̾rit. ascendat aotulmen epͤatus.¬
¶S alird ẽ postulan.⁊aluro eligi.
postulatur nexib curieastrictus:
sacris ordinib ꝯstitutus. firenĩ
elecc̃o cum sollempnaitate rec̾tiõi¬
ui sb̾scripc̃onib roborati. Postu¬
lat̃o u̾c ẽ ĩ simplici peticone ꝙͣ dis¬
tinccõem . b. g̾g̾. innuit in registro

Expanded text:
bitror, ut diligentissime tractetis, si forte aut dives, aut scolasticus de foro, aut ex administratore episcopus fuerit postulatus, ut non prius ordinetur, nisi ante et lectoris munere, et officio diaconi aut presbyteri fuerit perfunctus: et ita per singulos gradus, si dignus fuerit, ascendat ad culmen epis aliud est postulari, aliud eligi. Postulatur nexibus curiae adstrictus asacris ordinibus constitutus. Fit enim electio cum solennitate decreti omnium subscriptionibus roborati; postulatio vero simplici petitione. Quam distinctionem B. Gregorius innuit in regesto
Abbreviated transcription (Latin):
hõestatis ⁊ existimac̃onis sunt ⁊ne¬
gocii qͣlitas ac iiditis motus cum
hris ocurrit. seqnta sunt omĩates¬
timonia. S iu̾o exhuis quicam
eor um anud dix̾mt. l um pari nu¬
srispici onecaret. ꝯfumabit ua¬
q iutex motum animiex
argum̃tois ⁊testimoniis q̃ reiap
rem ⁊ testimoma quib pocius iux
ĩ restib froes digniras. mores gra¬
adu̾sus frcem sue testat̃omis ua¬
tiliant aucliendiñ sunt . Item lex
genus sit.ut lucriẽa quro facilead¬
mittat. ułan inimicus eisit aduer¬
sus qitestimonium fert ulami¬
cus sit: ꝓ quotestimoniumcat. nã
sicareat suspicõe testimonium uel

Expanded text:
honestatis et existimationis sint et negotii qualitas ac iudicis motus cum his concurrit, sequenda sunt omnia testimonia: si uero ex his quidam eorum aliud dixerint, licet impari nususpicione caret, confirmabitque judex motum animi sui ex argumentis et testimoniis, quae rei apdem, et testimonia, quibus potius luxIn testibus, fides, dignitas, mores, graadversus fidem sue testationis vacillant, audiendi non sunt. Item in gens sit, ut lucri causa quid facile admittat: uel an inimicus ei sit, aduersus quem testimonium fert, uel amicus ei sit, pro quo testimonium dat. nam si careat suspicione testimonium uel
Abbreviated transcription (Latin):
dedomo sua pduxit. aotestrmoni¬
umautemintraannos .xiiii. eta
acuit sc̃o ꝯuentuuit testes
Adtestimo niumoñdum
ptio ñ ꝯducantur. ⁊ ut quicumq
optimi ⁊ fideles iores intestimo¬
eius pꝰsitafferre calumpiam ⁊
ut nullus testimoniumdicat nͥ¬

Expanded text:
de domo sua produxerit. » Ad testimonium autem intra annos XIV aetaacuit sancto conventui, ut testes ad testimonium dicendum pretio non conducantur, et ut quique optimi et fideliores in testimoeis possit afferre calumniam, et ut nullus testimonium dicat n
Abbreviated transcription (Latin):
geiureum testimonium or̃e ric̾et.
qui seab eo parente ue eirs ubauit.
quiuepubes erunt. quinemoi
cõpb̃licodampnatus erit. qui ueĩ
ret. selocau̾it quiue palam qͥstum
facit. fet̾it ne. quine obtestimoni¬
licorumcauetur. ne innitodemm¬
gradusurt. Itemiex nelib̾to ip̃iris
lib̾orum ue eius pentum in riuxo
sus pr̃onum cogantur testigioni

Expanded text:
ge in reum testimonium dicere liceret, qui se ab eo parenteve eius liberaverit, quive impubes erit, quive in iudicio publico damnatus erit, quive in aret se locaverit, quive palam questum facit feceritve, quive ob testimonidiciorum cavetur, ne invito denungradu sunt. Item: De liberto ipsius, liberorumque ejus et parentum, viri, uxorsus patronos cogantur testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
norantie similisẽ. Oxutraq enim
q̃uam fuit q̃ imputantur. q̃cam
nero quemiime. Cecus namq si
debitun sue uxoris se credens retd̾e
alieam potuit. nẽ rens adultii. St
nacce  iaculim nuttens auqm̃ per

Expanded text:
norantie similis est. Ex utraque enim quedam fiunt que imputantur, quedam vero que minime. Cecus namque, si debitum sue uxori se credens reddere alienam polluit, non est reus adulterii; si natione iaculum mitte
Abbreviated transcription (Latin):
patipossut ⁊ facere posse. Sanesũt
possunt. ut putafurios ⁊ impu¬
bes quidoli ca pax ñẽ namqo hii pa¬
timiuriam solent ñ fac̾e. Cum e
tat. ꝯ seqñs erit dr̃e. hos sine puisẽt.
sinc ꝯuicrm oicant inuiriam feci¬
señ inderl. Itaqo pati quis inimiã
etiamsiñ senciat. pot̾ fac̾e nonemo
nisi quiscit se mniuriam fac̾e etiam¬
sinesciat tin faciat. Quare siqnis ꝑ
homiem libum etrcerit. dum pu¬

Expanded text:
pati possunt et facere posse. Sane sunt ossunt, utputa furiosbes, qui doli capax non est: namque hi pati iniuriam solent, non facere. cum etat, consequens erit dicere, hoc, sive pulsent sive convicium dicant, injuriam fecisse non videri. Itaque pati quis injuriam, etiamsi non sentiat, potest: facere nemo, nisi qui scit se injuriam facere, etsi nesciat cui faciat. Quare si quis phominem liberum caeciderit, dum pu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. homicidu reus b̾ẽtur. Mens u̾oa
uienata furore cum sinꝯpos ñsit eo¬
rum q̃ admittit reatum nõ ꝯtͣbit.
quia facultatem celib̾andi ñ bũiti
onpupillo ⁊ furioso homimĩma¬
leficis sb̾uentur. ut ñ eis impntẽ¬
tarad peam. qñexintis delib̾acõne

Expanded text:
enum, homicidii reus habetur. Mens vero alienata furore, quum sui compos non sit, eorum, quae admittit, reatum non contrahit, quia facultatem deliberandi non habuit. Unde pupillo et furioso in maleficiis subvenitur, ut non eis imputentur
Abbreviated transcription (Latin):
rare nolit. qõtam̃ facitcum uult ui¬
uere. siquis qmnsifec̾it:mortem.
t iraẽnescio. utrum possint istad
cipc̾ca nolucͥium. qͣlia hicdicunt᷑.¬
pcca expienda. nam sioiligent᷑ ĩspi

Expanded text:
rare nolit, et facit, cum uult uiuere, si quisquam, nisi fecerit, mortem ita est, nescio utrum possint dici ista peccata nolentium, qualia hic dicuntur expianda. n
Abbreviated transcription (Latin):
catholicam custodiens ꝑaliq̃m ex
ꝑit qd̃ imp̾a erat catholica unitate
pcepturus sistati etiam uebe̾ uitai
migrau̾it. s̃i eum insi cacholicum
ceputamus. Si añt fintacorporali
mortelib̾atus cum se catholice cong̾¬
gatõnietiam p̾sñcia corporan reodi¬
derit.uñnum qm̃ cor& discesserar

Expanded text:
catholicam custodiat, per aliquem extra erat in ipsa catholica unitate accepturus, si statim etiam de hac vita migraverit, non eum nisi catholicum deputamus. Si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholice congregationi etiam presentia corporali reddiderit, a qua numquam corde discesserat,
Abbreviated transcription (Latin):
utͥq redeat. suam dederit. anut̾ꝙ.
anhrticus tantum eius sm̃atenea
nerl. Nõenim pot̾ oris gladio ferire
q̃m actusare ł in qm cestificarlñ ua¬
i. Sienm quosouimna teftimoĩa
ñ seqũtur. q extͣecc̃am sunt ponoꝰ

Expanded text:
uterque redeat, sententiam dederit, an ereticus tantum ejus sententia neri. Non enim potest oris gladio ferire quem accusare vel in quem testificari non valet. Si enim quos divina testimonia non sequuntur, quia extra ecclesiam su
Abbreviated transcription (Latin):
oocetur ẽẽ collata. Entuergo utra¬
q pot̾asinb̾rticis remaneat. Si br̃¬
ticus catholicum ueauum hrtic̃
ecc̃ominunicau̾it. ut inconimiu¬
monem sueheresis illũ deducatq¬

Expanded text:
ocetur esse collata. Quum ergo utraque potestas in haereticis remaneat, si haereticus catholicum vel alium haereticum excommunicaverit, ut in communionem suae haeresis illum deducat
Abbreviated transcription (Latin):
siu exetucde ur utiasuspensis qui¬
uo ãmmistrac̃o inticitur. pot̃as
ñanfertur. a fice itaq recedentib
pot̾as ñ adimitur. sic̃ redeuntio
ñ redditu: neñ homini s sacͣrãto
iniuria fłuroeatur. uñ ab hortitis uap¬
tzatiurordinati. cumad imtafe¬

Expanded text:
etur, veluti a suspensis, quibus administratio interdicitur, potestas non aufertur. A fide itaque recedentibus potestas non adimitur, sicut redeuntibus non redditur, ne non homini, sed sacramento injuria fieri videatur. Unde ab haereticis baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
chie quidem lndic̾. inrispect bui¬
ante comitis orientis eius officis
stmmarchie u̾o solicitudine nsr
claris. mi moderantis ꝓuncus
uq pi̾ntis curialium necs mola

Expanded text:
em ludi cura viri spectabilis comitis orientis et eius officii, syriarchiae vero sollicitudine viri clarissimi moderantis provinciam lique penitus curialium, nec si vol
Abbreviated transcription (Latin):
um n succenrores eus empto¬
rem uel brdes euis ip̃ius quo
loco scõs induxisse non dubi¬
D̾. Siminor aduenditore. sud
sciente. siue iguorante diceba¬
tur copuacõ p̾di. neuditi et m¬
aior muenta sit intm̃ conueni

Expanded text:
ue successores eius emptorem vel heredes ipsius quocumque loco factos induxisse, non dubi. Si minor a venditore sive sciente sive ignorante dicebatur capitatio praedii venditi et maior inventa sit, in tantum conveni
Abbreviated transcription (Latin):
diconis craditam uenditor ma¬
mimisit lib̾tatem aliene fc̃e p̾¬
stare non potuit. ¶ Quod si post
uendicõm antetradicõm manu¬
misit pleno iuꝑe dñs constitutꝰ
ciuem romanem face̾ nõ ꝓ hibet
tibi ꝑsonali pp̾ ruptam fidem cc̃
uendicorem ictõne cõpetente.

Expanded text:
nditor manumisit, libertatem alienae factae praestare non potuit. quod si post venditionem ante traditionem manumisit, pleno iure dominus constitutus civem Romanam facere non prohibebatur: tibi personali propter ruptam fidem contra venditorem actione competente.
Abbreviated transcription (Latin):
ndisissime ciuitatis qm
mationo optuleront m̃¬
cacõis offiu̾ in iudicio tam
cetos uon ulcra memoratũ
niuñum ꝯritutos ap̃ ali¬
os uidices eiusdem aleran¬
drine cnutatis porare fili
is .s. statutorum ilcco defi¬
ponen dis egredientem aut̃
post bientuum fisci patio¬
num contemplacõne labo¬
tum exconsularis modera¬
toris ꝓuncie dignitate de¬
corari licencia facultate q
ei non deneganda cum usus
us ad qͣrtum gradum con¬
stitutis patrociniũ suũ ad hi¬
bere ¶Qñ at̾ fisci patronũ
mori contig̾it᷑ gradũ eum
seqntem tne ulla dilacõne
raloco eiis sb̾rogari p̾rdibus
defucti nͥ exinde sibi co

Expanded text:
ndissimae civitatis, quam patrono obtulerunt, mecationis officium in iudicio tam ceteros vero ultra memoratum numerum constitutos apud alios iudices eiusdem Alexandrinae civitatis perorare, filiis scilicet statutorum in loco defiponendis: egredientem autem post biennium fisci patronum contemplatione laborum exconsulari moderatoris provinciae dignitate decorari: licentia facultateque ei non deneganda, cum usus usque ad quartum gradum constitutis patrocinium suum adhibere. Quando autem fisci patronum mori contigerit, gradu eum sequentem sine ulla dilatione in loco eius subrogari, heredibus defuncti nihil exinde sibi co
Abbreviated transcription (Latin):
to usustir. uxorituedonanit
tibi q indorem iuor auidẽ ꝓpri¬
etatemsecrus at̾ usumfr. dede
tͣitͣ nroretua sebo human i
matrimonio exempta ficadũ
ap̃ te remansisse. s placin int᷑
uos fidem non ambigitur.
¶Nam si acceptura c̾tum quida¬
nuũ filie sue usum fructum lo¬
cauit mortua condutrice. usli
ffr. extingiu minime potuit
B̾. Cum prem ꝓ filia doctm.
tibi dantem si post suam mort̾e
dadem extimatur partem diini¬

Expanded text:
navit tibique in dotem uxor quidem proprietatem, socrus autem usum fructum dedit, uxore tua rebus humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua conductrice usus fructus extingui minime p. Cum patrem pro filia dotem tibi dantem, si post suam mortem eadem eximatur, partem dimi
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Cum a socero tuo ꝓ uxore
dos tibi daretur si ea  instipsonẽ
deducta nonͣ est sb̾ tempore daci¬
duis. S postoa soc̃ tuns tecũ paci¬
scendo. ti id non exnolũtate si¬
lie sue fccit ꝯdicom eius ledere
non potunt/ qñ emͣ sola dedote
exꝑicns id pactum non debe̾ ad
sui dispendiũ oꝑ ar deiure deft̾d̃¬
D̾. Eciam si non dotem reifli
sibi nir. s ea que indotem tib¬
duta st̃ ut cam seq̃ retͣnt uel ad
se ptineant inmaciimonio flli¬
a de sancta stipulata sit. duran¬
te matrimonio filia stiprilate¬
te actom exstipi lat̾u nideri q̃i¬

Expanded text:
. Cum a socero tuo pro uxore dos tibi daretur, si ea in stipulationem deducta non est sub tempore dationis, sed postea, socer tuus tecum paciscendo, si id non ex voluntate filiae suae fecit, condicionem eius laedere non potuit. quandoque enim sola de dote experiens id pactum non debere ad sui dispendium operari de iure defend. Etiamsi non dotem reddi sibi mater, sed ea, quae in dotem data sunt, ut eam sequerentur vel ad se pertineant in matrimonio defuncta filia, stipulata sit, durante matrimonio filia decedente actionem ex stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatu post euendum cõdicõ¬
nis petentem qͣ tenus accepit ex de¬
fuuicti uo luutate q̃ suit scipula¬
ta excepcõne salua ftilcidlaucipo

Expanded text:
stipulatu post eventum condicionis petentem, quatenus accepit ex defuncti voluntate quae fuit stipulata, exceptione salva Falcidia uti po
Abbreviated transcription (Latin):
S. Ex pecuma dotalifundus
amarito tuo fundus ꝯꝑat̃us nõ
tibi q̃rit᷑ur. cum n̃ maritus ⁊ pe¬
ori actomi empti possit acquire
iore dotem ꝑte nꝯ secutam resi

Expanded text:
. Ex pecunia dotali fundus a marito tuo comparatus non tibi quaeritur, cum neque maritus uxori actionem empti possit adquireriore dote partem consecutam, resi
Abbreviated transcription (Latin):
statutum tp̃c completuum ma¬
lũit reum ꝓ quoconuenitur de¬
fendere li cere ei ħ face̾ nisi ten¬
sitan sine defensione facier
nulla ei licencia concedenda ĩ
medio ꝑsonicum trade̾ et peccu¬
es scd̃ tp̃e effluxit nullo modo
ei licencia concedatur. nec adde¬
fensionis uenire p̾sidium. s
oimo penam conferat hri intra
primum temp̾e ꝙ statutum est
reur pn̾cipał abbacluce fu̾it᷑
sb̾trattus tuncem penitus ab ex
¶Omnib que infideuissores qnͣ ta¬
cipalestina ad uocacõne utrum¬
eẽ debet tam ipublicis cãs ꝙͣ
inpriuatis ¶ Scimut itaq nisi
confeiio lr̃is expoi̾ta fu̾it a fide
uissionem uidelic inci̾s pͥuatis
existimariet duob menfibus
erfluentib ab huiꝰ nexu fideru¬
ssores lib̾ari. nisi intempus c̃tũ
daita est fidenissio tunc eĩ intnͣ¬
tum eam extendi inqͣnͣtim q̃ a
ces nptucõ fũit exp̾ssa. ¶S inã
niat tunc oĩ agestacõm pre
scriptura ũri. ¶ Multis ⁊ em
primiłiis pp̃ publicas uoͣcitates

Expanded text:
tio tempus completum maluerit reum pro quo convenitur defendere, licere ei hoc facere, nisi pacsitan sine defensione faciendnulla ei licentia concedenda in medio personam tradere et pecunet secundum tempus effluxerit, nullo modo ei licentia concedatur nec ad defensionis venire praesidium, sed omnimodo poenam conferat, nisi intra primum tempus quod statutum est reus principalis ab hac luce fuerit subtractus: tunc enim penitus ab exaOmnibus, quae in fideiussores, qa Palaestina advocatione, utrumesse debet tam in publicis causis quam in privatis. Sancimus itaque, nisi confessio litteris exposita fuerit a fideiiussionem, videlicet in causis privatis, existimari et duobus mensibus effluentibus ab huiusmodi nexu fideiussores liberari, nisi in tempus certum data est fideiussio: tunc enim in tantum eam extendi, in quantum etiam attestatio fuerit expressa. Sin niat, tunc omnimodo attestationem pro scriptura haberi. multis etenim privilegiis propter publicas necessitates
Abbreviated transcription (Latin):
amplius qmͣ sex mensiũ tp̃c ab
inicõ constitutus̾ et tiurr et¬
qnͣta cumq temporis curriculi
data suunit cñ post lapsum eor
semestres tm̃ hr̃e eum induci¬
as intͣqͣs sit ei licenciaei ꝑson¬
am et non percuniam recflere.

Expanded text:
m sex mensuum tempus ab initio constitutum est, tunc, quanticumque temporis curricula data sunt, tamen post lapsum eorum semenstres tantum habere eum indutias, intra quas sit ei licentia personam et non pecunias reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
isti manumissus et frustrali¬
Tratis contron̾siam sustines
marime. ib hr̾de ens qui manit¬
misit cũ et si iurelib̾tas non
ꝓcesserit. resꝑectu tñ ad ite hr̾¬
dicaris uokntatem defuncn
suo consensu fmare debeuit

Expanded text:
isti manumissus es, frustra libertatis controversiam sustines, maxime ab herede eius qui manumisit, cum, etsi iure libertas non processit, respectu tamen aditae hereditatis voluntatem defuncti suo consensu firmare debuit
Abbreviated transcription (Latin):
u̾borum concepcõ fideimissum
relutum nou ostendit. S ex sena¬
triᷤᷤ con surti auc̃te lib̾alitatem ma¬
riti tui clistodiende q̃ morieus. ꝓ¬
mortis tempore tibi eẽ aditum.

Expanded text:
borum conceptio non fideicommissum relictum ostendit, sed ex senatus consulti auctoritate liberalitatem mariti tui, cui custodiendae etiam moriens prmortis tempore tibi esse addictam.
Abbreviated transcription (Latin):
uidiciis inseruntur l ad fider¬
missum uel legatũ ucilia sunt nͥ
om nim̃o legaton uel fidepmus¬
si ꝑ secucõ datur. s ita demum si
palam est. ¶e umi gͥ lecto testõ. id
dente donacõne dinũ ubi conser¬

Expanded text:
ad fideicommissum vel legatum utilia sunt, non omnimodo legati vel fideicommissi persecutio datur, sed ita demum, si palam est Cum igitur lecto testamento dente donatione d
Abbreviated transcription (Latin):
ob pripilum inidemptitati
fiscali satis fĩ potuit licet incñd̾
donandi uoluntatem ꝑscinissẽ
eum ꝓbati possit/ exsadem tñpos¬
seillone. ad supplendam pectumiã
que ceboiur a beo relictis colligi
uequiu̾it confẽnd̾ est ꝙ si lib¬
litatis tenorem inutata uolim¬
tate pr̃ nius int̾rumpitꝰ bidita¬

Expanded text:
ob primipilum indemnitati fiscali satisfieri potuit, licet in eadem donandi voluntate perseverasse eum probari potest, ex eadem possessione ad supplendam pecuniam, quae ex bonis ab eo relictis colligi nequivit, conferendum est. Quod si liberalitatis tenorem mutata voluntate pater tuus interrupit, i
Abbreviated transcription (Latin):
p̾beri postulau̾nt non nͥ diru¬
ta penitus q̃ destursta⁊ que ꝑ¬
um sunt in usu cui trutum pei¬
piant intimandis huius sxptiᷤᷤ
iudicõ ampliss me tue sedio.
porticus ł quas libet edes etato
semio sen foxtutis con cussas ca¬
sib repare liceat ̃ inconsulta
cdcinencia nr̃acum reu̾encia suy
ymaginem depon̾e. uel nr̃om ł
retro principiũ reportatũ q̃ pt¬

Expanded text:
beri postulaverint, non nisi diruta penitusque destructa et quae parum sunt in usu civitatium percipiant: intimandis huiusmodi rescriptis iudicio amplissimae tuae sedis. porticus vel quaslibet aedes aetatis senio seu fortuitis concussas casibus reparari, liceat etiam inconsulta clementia nostra cum reverentia sui imaginem deponere vel nostram vel retro principum reportatamque p
Abbreviated transcription (Latin):
x. slacõnes ucariorum sian̾
uius actuli̾t adnram mansuetu¬
dinem tererantur ¶ Relacones
enĩ iudicun libenter audumuᷤ
ne ad m̃istratorũ de c̾st̾e indeatur
autoritas. si eorum consutta nel¬
a beo decreta conuemet aut sũ ĩ
integrũ restitucõ refenda ᷑ ꝓba¬
tis dum tarat cai̾s ab eodem. cĩ in¬
t̾ponatur decretum seu tintoris
dandi seu ordinandi curatoris im¬
pleatur ad eo int̾põ detretorum
ꝯuipe cum apud eum quoq ad¬
ipuri debeat patronoram iudicõ
sedulas uitus lib̾tatem nec sune
debita finorũ nocis prm nota ce¬
sfbunt ut pacente copialiboe
intenigant hus obsequis pius

Expanded text:
. Relationes vicariorum, si quando usus attulerit, ad nostram mansuetudinem referantur. Relationes enim iudicum libenter audimus, ne administratorum decrescere videatur auctoritas, si eorum consulta velab eo decreta conveniet, ut, sive in integrum restitutio deferenda est, probatis dumtaxat causis ab eodem etiam interponatur decretum, seu tutoris dandi seu ordinandi curatoris, impleatur ab eo interpositio decretorum: quippe cum apud eum quoque adipisci debeat patronorum iudicio sedula servitus libertatem. Nec sane debita filiorum votis patrum vota cessabunt, ut patente copia liberos intellegant his obsequii plus
Abbreviated transcription (Latin):
nd uñt factoem mulli inyiditate
succedant anemirie scribantur
h̾rdes quos iam p̾cipimus ꝓcula¬
bici aclongius maudari nisipe¬
ne insumu fuisi e̾e maiorir. uer¬
sari int̾hor̃es et hoim cd̾rere su¬
ffragiis. d nec non nuĩqmͣ ĩ sta¬

Expanded text:
nt factionem, nulli in hereditate succedant, a nemine scribantur heredes. Quos etiam praecepissemus procul abici ac longius amandari, nisi poenae visum fuisset esse maioris versari inter homines et hominum carere suffragiis. Sed nec umquam in sta
Abbreviated transcription (Latin):
aui orchodo xorum st̃ inciati in
nust̾iis adsuũ rurus baptisia
deducendi nec uero illos quos e
ꝙ qui fec̾it uel cum sit ingenuus
ise fu̾it paisus sit uel scm̃ non
detulent exilio ac .x. librarum a¬
uri młtoa dampuabuntur testi
et donacoĩs fuciendentriq dene¬
ganda licencia qiue oiã ista custo¬
diri dec̾mmꝰ ut nuilli indicuͣ liceat
delatũ ad se crimen minori ancu
ulli cobrcioni mandare inslipei
dem pati uelit ꝙ alns dicsimulã¬

Expanded text:
qui orthodoxorum sunt initiati mysteriis, ad suum rursus baptisma deducendi, nec vero illos, quos eQuod qui fecerit vel, cum sit ingenuus, in se fieri passus sit vel factum non detulerit, exilio ac decem librarum auri multa damnabitur: testamenti et donationis faciendae utrique deneganda licentia. Quae omnia ita custodiri decernimus, ut nulli iudicum liceat delatum ad se crimen minori aut nulli coercitioni mandare, nisi ipse id pati velit, quod aliis dissimulan
Abbreviated transcription (Latin):
dumpnamus eirorem qui appło¬
rum p̾cepta calcantes ⁊ͥ ani nois
sac tam̃ta sortitos auo rursũ bap¬
tistrate non purificant. S inces¬
tant lanacri noi̾e polmentes.

Expanded text:
demnamus errorem qui apostolorum praecepa calcantes, Christiani nominis sacramenta sortitos alio rursus baptismate non purificant, sed incestant, lavacri nomine polluentes.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem frĩs tui repudiasti nul¬
la sibi facultas eius ad eund̾
relinqͥrurꝰ sane sienis uro¬
tis tibi sb̾stituce colo ec̾m est
actõin dedolo ctͣ eam ex̾geie po
nonex eodie quo sequisq ad¬
missum dolum dicliͣse ꝯme
sentur ꝯmissus dolus intra
continuum bienmũ dedolo
p̾sto est it qui dolum se pas¬
sum ẽẽ conqueratur ¶ Om̃s
tum biennnum cepte post
bienimim fitiiende dedoliac¬
cionis con cessam licenciam.¬

Expanded text:
tatem fratris tui repudiasti, nulla tibi facultas eius adeundae relinquitur. Sane si eius uxoris tibi substitutae dolo factum est, actionem de dolo contra eam exercere ponon ex eo die, quo se quisque admissum dolum didicisse memseritur commissus dolus, intra continuum biennium de dolo praesto est is, qui dolum se passum esse conqueratur. Omnes tum biennium coeptae, post biennium finiendae doli actionis concessam licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
paralut ut aidisplicũit inemp¬
tum erit idut pote sbo dicone
uendicum resolui et rediditori¬
am adusus uenditore̾ competere
palam est. ¶ Idem obsuatur et
si pestibilis fundꝰ idẽ pestibulas
et ħbam leciferm hns ignorã¬
te emptore distractus sit.¶Nam

Expanded text:
icuerit, inemptum erit, id utpote sub condicione venditum resolvi et redhibitoriam adversus venditorem competere palam est. Idem observatur et si pestibilis fundus, id est pestibulas vel herbas letiferas habens, ignorante emptore distractus sit : nam
Abbreviated transcription (Latin):
uel expͥsso ł compendio nous
eos hãt hds quos pr̃ eiconsti¬
tuit. ciadiernt hid itatem
Sutero post pub̾tatem  te enĩ
sucessionem optinente uel ex
cã fidenm̃issi bona ⁊̃ cũ more

Expanded text:
vel expressa vel compendio non ueos habeat heredes, quos pater ei constituit et adierunt hereditatem: si vero post pubertatem, te eius successionem obtinente velut ex causa fideicommissi bona, quae cum more
Abbreviated transcription (Latin):
tor fines eoxũ ⁊ c̾tantis forma¬
eniqm celediciri singulis an¬
nis uoũnt aua scripͥtura se
declaniturum ꝓmisit ac pos¬
tea mortep̾uentus non fecit f
di ꝙr odiciones qsdam inqua¬
uis ꝑte test̾i posuit tunt ui¬
deri abinico̾ condicionalem
ee constitucc̃em et sic oĩa ĩple¬
ti tamꝙͣ si tessoͣr. ipõs ĩstitu¬
ciones yiiscem condiconibus

Expanded text:
tor fines eorum et certaminis formam, quam celebrari singulis annis voluit, alia scriptura se declaraturum promisit ac postea morte praeventus non fecit. Sin autem condiciones quasdam in quavis parte testamenti posuit, tum videri ab initio condicionalem esse institutionem et sic omnia compleri, tamquam si testator ipsas institutiones eisdem condicionibus
Abbreviated transcription (Latin):
itia nusta tesm̃ eorin ouatur
Ita tñ ut si posra respuerit. ł
setđ si fim cuit alii de pendentes
exhiuur m̾ce capta ꝑsona sa¬
pientes stnt ñ uceat penti ꝙ
uel que restatur alios qͣm ex
eo becendentes iuiũ uel ctos
q̃ aui lib̾icestatoris uel testa

Expanded text:
atur, ita tamen, ut, si postea resipuerit vel vel si filii aut alii descendentes ex huiusmodi mente capta persona sapientes sint, non liceat parenti qui vel quae testatur alios quam ex eo descendentes unum vel certos etiam alii liberi testatori vel
Abbreviated transcription (Latin):
tris test̾o si ci successionem extes¬
tumento omisisti et ab inresta
ris indubiũ non uenit ꝓiide
si sb̃ stitututus y̾rditatem amp¬
lerus ẽ actõib que tibi aduer¬
sus mnrẽm ꝯpetebat ipm cõue¬
nire non successionem ab intes¬
tato potes uendicare/ sẜ stitu᷑¬

Expanded text:
testamento si successionem ex testamento omisisti et ab intestatris, in dubium non venit. Proinde si substitutus hereditatem amplexus est, actionibus quae adversus matrem competebant ipsum convenire, non successionem ab intestato potes vindicare. PP. XI
Abbreviated transcription (Latin):
uenire curaiut. ¶ Nos itaq in
bac sp̃e pap̃̾. dubitatõem re¬
secantes sb̾stitu coe̾m qudẽ
in huis caũ uͥ postumus nat᷑
ad huc impubes inua m̃rede
ime edicus fu̾it uł poit es¬

Expanded text:
itaque in hac specie Papiniani dubitationem resecantes substitutionem quidem in huiusmodi casu, ubi postumus natus adhuc impubes viva matre dnime editus fuerit vel post e
Abbreviated transcription (Latin):
conuugem hñs scripsit pr̾dez
ipãm quide in uxorem suam ex
q adiecit sinon postumꝰ natus
tumus cuit̾ natus in pubes de¬
cenit dubitabatur qd iuris sit
tam ulpiano qmͣ pap̾. itiris de¬
ẜtissimis uoluntatis ee qõne
scribentib cum oppinabasur p¬

Expanded text:
coniugem scripsit heredem ipsam quidem uxorem suam ex et adiecit, si non postumus natus tumus autem natus impubes decessit, dubitabatur, quid iuris sit, tam Ulpiano quam Papiniano viris disertissimis voluntatis esse quaestionem scribentibus, cum opinabatur P
Abbreviated transcription (Latin):
uei relinquũt n em uttũ est bo¬
na seupeculia que aut patrono
legib debentur aut dño possois
cin quis eorũ fuerat ascriptus.
aut adcuras ꝓtenore dudũ late
constitucõis sb̾c̃ta forma ꝑtin̾e
noscunturab eecͣiis ant monast̾i¬
is cetim̾actõnib indelicet cd̾pe¬
teris resuatis. ¶ Siꝗs forte p̃dt̃is
condicoib ob noxuiᷤ ant ex ges in¬
tis negociis aut ex quib lib aliis ͫ¬
eccͣsticis actoib obligatus obier̾
orthodore ficei qmͣ p̾sbiten et
diaconi hii quihonatio titulo u¬
lustrem dignitarem consetnti sͣ¬

Expanded text:
us relinquunt: nec enim iustum est bona seu peculia, quae aut patrono legibus debentur aut domino possessionis, cui quis eorum fuerat adscriptus, aut ad curias pro tenore dudum latae constitutionis sub certa forma pertinere noscuntur, ab ecclesiis vel monasteriis detineri: actionibus videlicet competeriis reservatis, si quis forte praedictis condicionibus obnoxius aut ex gestis negotiis aut ex quibuslibet aliis ecclesiasticis actibus obligatus obieritorthodoxae fidei quam presbyteri et diaconi ii, qui honorario titulo illustrem dignitatem consecuti s
Abbreviated transcription (Latin):
etem publicã moliri fu̾t dep̾pe
urdetur expulsꝰ ꝓauld abea urbe
qmͣ conturbau̾it centũ milibus
uitam agai nec nrã ad cati secre¬
ta iĩpetrare seꝑta speret. S ͥ mi

Expanded text:
etem publicam moliri fuerit depre quo videtur expulsus, procul ab ea urbe, quam conturbavit, centum milibus vitam agat. nec nostra adeat secreta nec impetrare
Abbreviated transcription (Latin):
ssmnulent. ¶ Ceti uo clici ꝯuieoꝵ¬
dem gradil uel ordinem secũtur
sad testm̃ dicend̾ petitifu̾it ꝓ
na tñ sit litigatorib fłi actusaco
si forte p̾sbit᷑i qui suo noi̾e sr̃iori
locitestm dicere citm aliꝙͣ corͣle
in iuriã sunt p̾cepti ħ ipoͣ ꝙ inch̾¬

Expanded text:
simulent. ceteri vero clerici, qui eorum gradum vel ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
cionis iniiria et inique exactõiꝰ
repellatur imꝓbiꝑas nullaq con¬
uen cõ sit c̾ca eõ mun̾u̾ sordidoꝵ
etcũ negociatores ad aliꝙͣ p̾stacõ¬
comperentem uocunt᷑ ab biis uni¬
ũsis istuis modi strepitus cona¬
escat. ¶ Si ꝗs em̃ uel pͥar nmoia
nel ꝓuisione.łm̾catura honesta¬

Expanded text:
et iniquae exactionis repellatur improbitas nullaque conventio sit circa eos munerum sordidorum. et cum negotiatores ad aliquam prcompetentem vocantur, ab his universis istiusmodi strepitus conqescat. si quid enim vel parsimonia vel provisione vel mercatura, honesta
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Herm obinolatum otuber¬
nium adult̾ii cͥmi ẽ. accusure nͥ
possinit. ¶ꝯs aut̾ qui post disso¬
lutum m̃m. ance uxorem licito
more dux̃it obq incemptate
accusacõnis ac potentis procinii
metum ei qui accusacõm insti¬
tũat aurum ⁊ argentum declit
ad reci piend̾̃ adulciscendam q
turpis lucri cuꝑiditatem. adire
presidem pot᷑. ¶ Qui examinati ᷤ¬
fide uen. sicquid̾ id ꝙ ab co qui
in nocens est obillati criminis
timorem datum ẽe cognou̾it qͣd
tiam formare debeat et exeuiden¬
tib uius placitis instruetur. sĩ
uero ꝯstitit corrupti mͣii uelut
ñeedem ad captandam inpimi¬
catem solutam ẽẽ eum qui eci¬
am adu̾sus senatus consulti cẽ
exarsisse te cognitum ẽ. tñ cum
Ancistas ꝯp̾hendisse et non libe

Expanded text:
. Servi ob violatum contubernium adulterii accusare non possunt. Is autem, qui post dissociatum matrimonium uxorem licito iure duxerit obque intentatae accusationis ac potentis pmetum ei qui accusationem instituerat aurum et argentum dedit, ad recipiendum id ulciscendamque turpis lucri cupiditatem adire praesidem potest, qui examinatis pfide veri, si quid ab eo qui innocens est ob illati criminis timorem datum esse cognoverit, tiam formare debeat, evidentibus iuris placitis instruetur. Sin vero constiterit corrupti matrimonii velut mercedem ad captandam impunitatem solutam esse, eum, qui etiam adversus senatus consulti censexarsisse te cognitum est, tamen cum ancillam comprehendisse et non libe
Abbreviated transcription (Latin):
tuere pp̃ dotis q̃om. utrum inlu¬
cro manto cedat ur sdib mu¬
lieris restituitur: sc̃imus itaq
duos qͥ menses post mortem in¬
ulieris fuariut intra cos ante
dcĩ fui ꝑmanenit et facultatem
miritus lãat ꝓboͥnes adult̾u ꝑ cos

Expanded text:
ter dotis quaestionem, utrum in lucrum marito cedat an heredibus mulieris restituatur. Sancimus itaque duos etiam menses post mortem mulieris servari, ut intra eos ante dicti servi permaneant et facultatem maritus habeat probationes adult
Abbreviated transcription (Latin):
rici uel Ex ueiquo ue tempore. a ceꝰ¬
ioõ fu̾it intromissa discuciaturtͥ¬
mensc̃ĩ qͣtitas publiceturcum o
do dum non existimatur nec de¬
bere tredĩ ꝙ auegatur uel non ro¬
tuisse credi ꝯmicti. hn si post mo
que᷑ uenetint facinus inquo fue¬
rissime nirdicari et ueluti con¬
iunctum facimis corfestũ puni
aopr. Hi mlr repudni
oblacõne siue ulli łma ci a se
dati discessit. ne iudiritatem stu¬
pri ꝓcicitate comiacuietaccus¬
sacõm repudiato manto iredest¬
qui ad clnium ꝑtinent i yoris
uel manti uel pentum corum
repudio misso ppͥ suspicõnem
ctuminis adutt̾ħ legum condi¬
dores intraduorum isiũ spaci¬
um post missionem repudii
numand̃ fustendidiffimiunt

Expanded text:
riti vel extranei quove tempore actio fuerit intromissa, discutiatur crimen, facti qualitas publicetur, cum do, dum existimatur non debere credi quod adlegatur, non potuisse committi, hque convenerint, facinus illud, quo fuerissime vindicari et veluti convictum facinus confessumque puni. Si mulier repudii oblatione sine ulla legitima causa a se dati discesserit, ne viduitatem stupri procacitate commaculet, accusationem repudiato marito iure dequi ad dominium pertinent uxoris vel mariti vel parentium eorum, repudio misso propter suspicionem criminis adulterii, legum conditores intra duorum mensum spatium post missionem repudii numerandum suspendi definiunt
Abbreviated transcription (Latin):
debitum flagitarur eaque occur¬
rere atq ꝑ streꝑe eramini consu¬
eũnt uissimus seq̃stran noc eaꝵ
obrte aliquid negõ tarditatisa¬
sfesi or accusicone fiuidata hoc
est cum const̾it quoiure ide ma

Expanded text:
debitum flagitatur, quae occurrere atque perstrepere examini consuerunt, iussimus sequestrari nec earum obice aliquid negotio tarditatis adferri: sed accusatione fundata, hoc est cum constiterit, quo iure  id
Abbreviated transcription (Latin):
ubi amor q̃ntur necuidetur in¬
bemus in surg̾e leges armari iura
gladio ultore ut exquisius pẽn
sb̾dantur. infamesq sũnt uelqͥ
futuri sunt rei.
copr. Mladulteru q̃one abomni
familia nͥ solum mariti s ci upeo¬
ris que tñ cunc tpris domi fu̾it
quo adult̾iumdicatur. ad missũ
q̃rend̾ est sinedefensõne criꝰqm.¬

Expanded text:
ubi amor quaeritur nec videtur: iuubi amor quaeritur nec videtur: iubemus insurgere leges, armari iura gladio ultore, ut exquisitis poenis subdantur infames, qui sunt vel qui futuri sunt rei.In adulterii quaestione ab omni familia, non solum mariti, sed etiam uxoris, quae tamen tunc temporis domi fuerit, quo adulterium dicatur admissum, quaerendum est sine defensione cui
Abbreviated transcription (Latin):
dici quorum celacõ incõmime
omnib sine aliqualegis int̃p̃ta¬
cõne conced̾r tñ ne uolentibus
tem̾e liceat fedare connubia ꝓ¬
ximis ncͣciis qr psonis solum¬
modo placet reserri coplam accris¬
andisẜ est prĩ ft̾inec non pacino
⁊ auunculo quos uerus dolor ad
actusacõm impeslit. s ethus ꝑ¬
soms legem in poiimus ut cm̃e
abolicõne si uolu̾intꝯpescant in
primis maritum genitał thori
uindicem eius eẽ opoꝵ. cm quid̃¬
et exsuspicõne remi coniugem
tur penes se decine non ꝓbibetur
nec inscupoõnis unculo continen
cum iuremanti. accusare ueteres
retro principes annuerunt Et¬
traneos aut̃ ꝑcul arceri abaccsatoe
censemus . ¶ Nam et si omne ge¬
nus aocusacõnis nẽcitas insctip¬
cionis astringat. non milli tũ ꝓ
t̾ue id faciunt et falsis contume¬
liis mnia deformant sactilegos
at̾ npciarum gladio punirł o.¬
ubi sexus ꝑdidit locum. ubi scet
est id ꝙ non ꝓficit scire ubiue¬
uus mutatur in alt̾am formam

Expanded text:
 quorum delatio in commune omnibus sine aliqua legis interpretatione conceditur, tamen ne volentibus temere liceat foedare conubia, proximis necessariisque personis solummodo placet deferri copiam accusandi, hoc est patri fratri nec non patruo et avunculo, quos verus dolor ad accusationem impellit. Sed et his personis legem imponimus, ut crimen abolitione, si voluerint, compescant. In primis maritum genialis tori vindicem esse oportet, cui quidem ex suspicione ream coniugem tur, penes se detinere non prohibetur: nec inscriptionis vinculo contineri, cum iure mariti accusaret, veteres retro principes adnuerunt. Extraneos autem procul arceri ab accusatione censemus: nam etsi omne genus accusationis necessitas inscriptionis adstringat, nonnulli tamen proterve id faciunt et falsis contumeliis matrimonia deformant. Sacrilegos autem nuptiarum gladio puniri oubi sexus perdidit locum, ubi scelus est id quod non proficit scire, ubi venus mutatur in alteram formam,
Abbreviated transcription (Latin):
siltii qone ab olitis demedio ce¬
nii temporis et lenocini ꝙ man¬
to obicitur excepcõm illam q̾ qͣ
post solutum prius m̃m̾. ante
denunçiacõm nupte competit
fidem cͥciuius nosci indignu
eĩ est ut ulcionem pudoris p̾sti.¬
gia uetsuti niris excludant.¬

Expanded text:
stione abolitis de medio cenii temporis et lenocinii quod marito obicitur exceptionem, illam etiam, quae post solutum prius matrimonium ante denuntiationem nuptae competit, fidem criminis nosci. Indignum est enim, ut ultionem pudoris praestigiae versuti iuris excludant
Abbreviated transcription (Latin):
rem post ꝯphensum adrateriu̾
peneᷤse hiusse indoitim et desta ÷¬
iudetur ut in primis quidem
statu. nexindi q̃ratur ĩtalst apa
tep̃hendenis p̃scriptõnis ei obici

Expanded text:
rem post comprehensum adulterium penes se habuisse videatur, et de stadirimendus videtur, ut in primis quidem de statu Alexandri quaeratur, ita ut, deprehenderis, p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾biũt ut si dna taberne su̾it nͥ
sit . auincuł uris excepta. /si
uero potentib ministium p̃¬
bilit ꝓuilitate enis q̃ inreatum
accusantur.ab scedant᷑ cum. ab
biis feminis pudicicie rõ. i reqͥ¬
ratur q̃ uins nexibo detinentur
et materius samilie nomen o¬
ptinent. hee autem inmunes

Expanded text:
abernae fuerit, non sit a vinculis iuris excepta, si vero potantibus ministerium praebuit, pro vilitate eius quae in reatum eri qui accusantur abscedant, cum ab his feminis pudicitiae ratio requiratur, quae iuris nexibus detinentur et matris familias nomen obtinent, hae autem immunes
Abbreviated transcription (Latin):
tecte denũciacom emiserit qi pͦt
annũ licenciam br̾e edifficaci¬
onem ꝓ bibe᷑. ¶talem gͥ imi¬
quitat᷑em ꝓbibentes scimus.
si quis denuinciacom emisit ñ
hac quidem regia urbe p̾fectũ
urb̾ festinare inꝓ iuncia uero
rectorem eius intra tͥũ lñ siũ
spacium cam dirim̾e. ¶ Sniero
aliquid fuit quociuu mo ad
decisionem ambigintatsinit¬
dimentum licenciam hr̃e cum
qui edifficarõni deꝓperet opus
de quo agitur eficere. pͥus fide¬
iussore ab eo dato. offõ urbica¬
si non recte edifficau̾it õe

Expanded text:
emiserit, etiam post annum licentiam habere aedificationem prohibere. Talem igitur iniquitatem inhibentes sancimus, si quis denuntiationem emiserit, in hac quidem regia urbe praefectum urbi festinare, in provincia vero rectorem eius, intra trium mensum spatium causam dirimere: sin vero aliquid fuerit quocumque modo ad decisionem ambiguitatis impedimentum, licentiam habere eum, qui aedificationem deproperat, opus de quo agitur efficere, prius fideiussore ab eo dato officio urbicasi non recte aedificaverit, omne
Abbreviated transcription (Latin):
ypi.Aitra urbem romam ue¬
tesam et uouem uuilliis indicũ
nouũ opꝰ informet quoc̾ sere¬
nitatis nr̃e arbitria cessabunt
nisi exsius peccuniis huł opis
construere ualu̾it tã ea insta¬
urairi q̃ iam deformib tuiis

Expanded text:
pu. Intra urbem Romam veterem et novam nullus iudicum novum opus informet, quotiens serenitatis nostrae arbitria cessabunt, nisi ex suis pecuniis huiusmodi opus construere voluerit. Ea tamen instaurandi, quae iam deformibus ruinis
Abbreviated transcription (Latin):
uel creditores ⁊ ypotecham eius
p̾tendentes sibi acquisierit poste
eĩ a net̾es leges si quis eas reite ĩ¬
specrit sanctiebant. ¶ Q sicus eaͣ
irm cesierot posside̾ cuius dñs uel
igis qui suspo̾itam eam h̾at excepoce

Expanded text:
vel creditores hypothecam eius praetendentes sibi adquisierit posteaenim et veteres leges, si quis eas recte inspexerit, sanciebant. Quod si quis eam rem desierit possidere, cuius dominus vel is qui supposita
Abbreviated transcription (Latin):
xx. s. xi. annorũ exco tempore cõ¬
putandorum exquo prior postor
qui euicit ea n apossõne cecidit
sunt. Nam si quis molenter eam
abstulent omnimodo licebit pri¬
ori poton siue ulla distinitõe
eam uendicare. ¶ O et siquis ĩ qͥ

Expanded text:
 annorum ex eo tempore computandorum, ex quo prior possessor, qui et vicit, ea possessione cecidit, sunt. nam si quis violenter eam abstulit, omnimodo licebit priori possessori sine ulla distinctione eam vindicare. Sed et si quis non
Abbreviated transcription (Latin):
dam sacratissimam nr̃e pietatis
ptanti uel amplioris cemporis
apsum minue uel minus qmͣ o¬
portuerat tribuiorum noi̾s solu¬
tum est non posse requir seu pro¬
fligan contendescum huuis co¬
nam̃ maniffestissime ceusui. ꝓpo¬
sicoq nr̾c legis obinare noscat᷑
lum. sine quadar lũna int̾pelło¬
ne possidennt depossõne quid̾ rc̃i
seu dĩio neq̃ qmͣ remouen func¬
ciones aut sencuulem canonem¬

Expanded text:
dam sacratissimam nostrae pietatis per tanti vel amplioris temporis lapsum minime vel minus quam oportuerat tributorum nomine solutum est, non posse requiri seu profligari contendere, cum huiusmodi conamen manifestissime sensui propositoque nostrae legis obviare nolum sine quadam legitima interpellatione possederint, de possessione quidem rei seu dominio nequaquam removeri; functiones aut
Abbreviated transcription (Latin):
nem impoitam erdepende ꝯpel¬
li nec huic ꝑti cuiusꝯ temporiͤ
sit accõnem ipothetatiam in
ex neos quid̃ suppo̾ite iti deten¬
tores amnorum .xx. finiri spaͥci¬
is sinon int̾rum petuit silenci¬
um ut lẽge cautum est .i. qͥ ꝑso

Expanded text:
nem impositam ei dependere compelli nec huic parti cuiuscumque temporis sit actionem hypothecariam in extraneos quidem suppositae rei detentores annorum triginta finiri spatiis, si non interruptum erit silentium, ut lege cautum est, id est eti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ rpo thecuriis actonib. Ilam¬
ꝙ inprobum eẽ dobicorem hũc¬
cc̃ dicere qui ne sb̾ acc̾aicõne me¬
re debicoris fiat scdamin ei
niꝑ eo debito caucõm exposi¬

Expanded text:
pothecariis actionibus. namque improbum est debitorem contradicere, qui, ne sub accusatione creditoris fiat, secundam in eum super eo debito cautionem expos
Abbreviated transcription (Latin):
uit nori rosse credicori aut̾iori
xxx. annorum. exceptom o ppõi. ẜ
ni quia dum ille uiuit m̾ito an¬
terior credicor confidit ut pote
apud debitorem enis poadne. p¬

Expanded text:
 non posse creditori anteriori triginta annorum exceptionem opponi, sed ni, quia, dum ille vivit, merito anterior creditor confidit, utpote apud debitorem eius posse
Abbreviated transcription (Latin):
se clum̃ dicit ꝓ aitebitur. qmͣ de
depulsa hus qia ꝓdno quon¬
dam fuerat hat ꝙ ut ẜ uo do¬
coslocauerat. ¶ Li uero que te¬
stam̃to uel donacõne q̃rta sunt
aut q̃ ex earum Rerum emolu¬
mentisi empta confecta q st̃
eidem ingenuo deputanturqͦ
tũ unuiersa exacto lib̾tatis in¬
dicio qͥ. ⁊ supͣ dc̾is reb distem¬
untur inseqͥstro sẽ oportet
ut his ab utroq deductis acq
inmedio iure collocatis ad eorũ
pporiecatem ut̃q contendat. R¬

Expanded text:
se dominum dicit profitebitur, quoniam de depulsa qui pro domino quondam fuerat habeat, quodcollocaverat. Ea vero, quae testamento vel donatione quaesita sunt aut quae ex earum rerum emolumentis empta confectaque sunt, eidem ingenuo deputentur. quae tamen universa exacto libertatis iudicio, quae a supra dictis rebus discernantur, in sequestro esse oportet, ut his ab utroque deductis atque in medio iure collocatis ad eorum proprietatem uterque contendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone uenditor rectlat id ꝙ in
emrcõnali instr̃o continebat᷑¬
nei natura ccͣtus exigebat. i
p̃senti aut̾ qr asscorum rana
noĩa reiecta sunt si ꝑsonai pro
tua fr̾t. ꝙͣ ad̾m iudicium pot̾
ad implẽ una tm̃ mͦ psona in
iudicium nemente. Sc̾imus
ittiq inp̾senti caũ licenciam
eẽ emptori ad ñsus sũ auctore̾
nẽnre qͣtiuns nel ostendat ne̾¬
Mp̃r. clainare non licet ⁊ de rebꝰ¬

Expanded text:
enditor reddat id, quod emptionali instrumento continebatcontractus exigebat. In praesenti autem, quia adsertorum vana nomina reiecta sunt, si persona proicium potest adimpleri una tantummodo persona in iudicium veniente? Sancimus itaque in praesenti casu licentiam esse emptori adversus suum auctorem venire, quatenus vel ostendat venproclamare non licet et de reb
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ st̃. ułcoriis litib poĩte sñt
sr̃ pecu lioͣ ⁊̃ corum uel aliis
reb aut cu̾is uete̾m defensi¬
ons obł uacom tollimus
p̾cipientes illorum tm̃mͦ
tis sr̃ lib̾a condicõne litigãt
alias res q̃ uendicantur i
tuto ꝓdisppsicõne iudicis

Expanded text:
oriis litibus positae sunt. Super peculio etiam eorum vel aliis rebus aut causis veterem defensoris observationem tollimus, praecipientes illorum tantummodo tis super libera condicione litigant, aliasque res quae vindicantur in tuto pro dispositione iud
Abbreviated transcription (Latin):
solos qui inlite nati erũt
mouendas ad clem̾ciorẽ tam
ex aminacõm qmͣ t̾minum
tnͣsferimꝰ mibentes si quisł
adhucẜ inens lib̾m se esse
dir̾it. ł inlib̾tatem comino¬
rans ad suitutem in utroq ca
su cessare ipm̃ ꝑse ad inten¬
cionem eius qui dĩm se eẽ

Expanded text:
solos, qui in lite nati erunt, movendas ad clementiorem tam examinationem quam terminum transferimus iubentes, si quis vel adhuc serviens liberum se esse dixerit vel in libertate commorans ad servitutem vocatus su cessare ipsumque per se ad intentiones eius qui dominum sese
Abbreviated transcription (Latin):
rionem ac principale marĩe
one et cognacõis eiusq iug¬
um ẜuue cognoscitur. u̾m
cĩ uoce ppria euisdem emi ap̃
aluid iudicutr ͫ patuerat ꝙ

Expanded text:
rionem ac principalem scripsone, et cognationis ejus jugum servile cognoscitur, verum etiam voce propria ejusdem Aelii apud aliud judicium patuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ge qͣr de. isscõne collenda po¬
simus inꝙͣ dam difficubra¬
tem incͥide̾ piclitantem cõ¬
pendio so remedio fulcianda
ꝑ.iss coresm sr̃ lib̾tute iudi¬
cium agitabatur simme
dio. isstore litem agente. us tͦu
abhac luce fu̾it sb̾itattus ncͣci¬
tas iponebatur nich̾o̾ a sẜco¬

Expanded text:
ge, quam de adsertione tollenda posuimus, in quandam difficultatem incidere periclitantem, compendioso remedio fulciendam adsertores super libertate iudicium agitabatur, si in medio adsertore litem agente adsertus ab hac luce fuerit subtractus, necessitas imponebatur nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
roͥne postulas prius ꝙͣ de condi¬
cõne ꝯstaret tua accusandi tibi
es iurta uis ordinarii.m p̾side̾
pete q cognita tua prius lib̾¬
ali cã exeuenti. iudicn quaid
decͥmi ne statu̾e debeat nõ du
D. Sĩ demrditate et lib̾tate cõ¬
trouersia est prius agi cã lib̾¬
tatis d s si de u̾rditate. igetur
ordinanda quidem estcã lib̾to¬
uis. s sufficit ei quilib̾tate u¬
titur adiuctoriam debr̃ditate s¬

Expanded text:
one postulas, priusquam de condicione constaret tua, accusandi tibi es, iuxta ius ordinarium praesidem pete, qui cognita prius liberali causa ex eventu iudicii, quid de crimine. Si de hereditate et libertate controversia est, prius agi causa libertatis debet. sed si de hereditate agetur, ordinanda quidem est causa libertatis, sed sufficit ei, qui libertate utitur, ad victoriam de hereditate s
Abbreviated transcription (Latin):
modo crũ ualente emptor opti¬
nendi eius suicii ũat facultate̾
liceat aut̾e ipi qui uendidit uł
qui alienatus est. aut cuilibet
alii eum ad ingenuutacem ꝓpͥ
am repetere: mo si aut p̾cium
offerat ꝙ por̾ uale̾ auit mancipi¬
uimi coactus domũ nendi cione.
gestum est male fide empcõ ir¬
rita est. ¶ Aditus ittiq noĩe tuo
p̾ses ꝓuuncie ancoritatem suã
interronet maxĩe cum ꝑatu

Expanded text:
modo casu valente emptor obtinendi eius servitii habeat facultatem. Liceat autem ipsi qui vendidit vel qui alienatus est aut cuilibet alii ad ingenuitatem propriam eum repetere, modo si aut pretium offerat quod potest valere, aut mancipivim coactus domum vendidit, ratgestum est: mala fide enim emptio irrita est. Aditus itaque nomine tuo praeses provinciae auctoritatem suam interponet, maxime cum paratum
Abbreviated transcription (Latin):
DD. Ei uoluntate tua finidum
tuũ suñis nius uenu̾dedit doui
ercalidunte atq insidus empto¬
lis argui deb uel metus mortos
uel cruciatus corporit i mines
detegi nehatur ratauendies
ħ enm solũ ꝙ paulo minou p̃¬
sio fund̾ nenditũ significas ad
rercindendam uendicom inuli¬
dum est qͥ ui delicet s̃ ce᷑ empos¬

Expanded text:
. Si voluntate tua fundum tuum filius tuus venumdedit, dolus ex calliditate atque insidiis emptoris argui debet vel metus mortis vel cruciatus corporis imminens detegi, ne habeatur rata venditio. Hoc enim solum, quod paulo minori pretio fundum venumdatum significas, ad rescindendam emptionem invalidum est. Quod videlicet si co
Abbreviated transcription (Latin):
nulla licencia concedenda Añiũ
rei. ad eos ꝑtinens is alienare uel
opothece titulo tipe nel pygno¬
ri assignare. Melius eĩ ẽ coartare
iuuealles calores necupidini
d̃dĩti tͥstem exitum señtiant q

Expanded text:
licentia concedenda dominium rei ad eos pertinentis alienare vel hypothecae titulo dare vel pignori adsignare. Melius enim est coartare iuveniles calores, ne cupidini dediti tristem exitum sentiant, qui