comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uodsi qđ ab sit talis emerserit. qui dĩtimore᷑ postponat. & ec¬
desiasticam auctoritatem contẽpnat. & regiam potestatem
refugiat. fciat quicumq ille fuerit. quia & scđm canonicã auc¬
toritatem ab om̃iũ apĩanorum cȩtu. & a scȩ̃ ęccłe consortio in
cęlo & int̾ra alienus efficietur. & regali potestate. atq om̃i reg¬
persequetur. usq a regno eatminetur.

Expanded text:
uod absit talis emerserit, qui Dei timorem postponat, et ecclesiasticam auctoritatem contemnat, ac regiam potestatem refugiat; sciat, quiscunque ille fuerit, quia et secundum canonicam auctoritatem ab omnium Christianorum coetu, et sanctae Ecclesiae consortio, et in coelo et in terra alienus efficietur, et regali potestate atque omnium regpersequetur, usque dum a regno exterminetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cũhis ubis. Carpus & sangius dñi nr̃i ihũ xp̃i. ꝓsit tͥ
ad remissionẽ peccatoꝵ & ad uitã ꝑcipiendã xt̃nam:
Si quis hȩc trans gressus fuerit : quia dm̃ omĩpotentem
contẽpnit. & quantũ in ipso ẽ inhonorat : ab altari re¬
moueatur.

Expanded text:
cum his verbis: Corpus et sangucum his verbis: Corpus et sanguad remissionem peccatorum et ad vitam aeternam. Si quis haec transgressus fuerit, quia Deum omnipotentem contemnit, et quantum in ipso est inhonorat, ab altari removeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rio fuerit ex cõmunicetur. Ut sacrariũ mulieres non
oporteat mulieres in gredi ad altare . & ea contingere
quȩ uirorũ officiis deputata st̃¬
ihilominꝰ impatient̃ audium tantũ liuinarũrerũ
subisse despectũ. ut feminȩ sacris altarib ministrare fin¬
ment᷑. cunctaq ñ nisi uiroꝵ famulatui deputata sexũ cui
ipsi sumere diuinamysteria quae consecrar̃ calicẽ dñi mu¬
lierculis quae ad missasoffer̃ tradunt. ł quib dã laicis qui
diiudicare corpꝰ dñĩ nesciunt. id÷ discernere int̃ cybũspi¬
ritalẽ atq carnalẽ. Qđ quantũ sit om̃i aecłasticȩ reli
gioni cont̃riũ. pietas fideliũ nouit. Vnde om̃ib prb̃is
in t̃dicimꝰ ut nullus in posterũ hoc facere p̃sumat. sed aut
ipse cũ reuerentia sumat. aut diacono aut subdia cono qͥ
ministri altaris sunt colligendatradat. Illud etiã atten¬
dat. ut eos ꝓpria manu ante cõmimicet. Nulli aut̃ laico
aut feminȩ eucharistiã in manib: ponat. sed tantũ in ore.

Expanded text:
rio fuerit, excommunicetur. Ut sacrarium mulieres non oporteat mulieres ingredi ad altare, et ea contingere quae virorum officiis deputata sNihilominus impatienter audivimus tantum divinarum rerum subisse despectum, ut feminae sacris altaribus ministrare firmentur, cunctaque nonnisi virorum famulatui deputata sexum, cui ipsi sumere divina mysteria quae consecrarunt, calicem Domini mulierculis, quae ad missas offerunt, tradunt, vel quibusdam laicis, qui dijudicare corpus Domini nesciunt, id est discernere inter cibum spiritalem et carnalem: quod quantum sit contrarium, pietas fidelium novit. Unde omnibus presbyteris interdicimus ut nullus imposterum 102 hoc facere praesumat; sed aut ipse cum reverentia sumat, aut diacono vel subdiacono, qui ministri altaris sunt, colligenda tradat. Illud etiam attendat ut eos propria manu ante communicet. Nulli autem laico aut feminae eucharistiam in manibus ponat, sed tantum in ore
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓmouent᷑. placuit om̃ib: cũ sacris canonib: concordari debere.
& statutũ ẽ ut nullus ep̃oꝵ deinceps eos ad sacros ordines ꝓmouere
p̃sumat . nisi prius ad ominis ꝓpͥis libtatẽ consecuti fuerint. Et
si qͥlib&. seruus dominũ suũ fugiens aut latitans aut adhibitis tes¬
tib munere conductis uel corruptis aut qualib& calliditate
uel fraude ad gradus ȩcclasticos ꝑuenerit. decretũ ẽ ut deponatur
& dominꝰ ei eũ recipiat. Si uͦ auus aut pat̾ ab alia patria in aliã
migrans in eadem ꝓiuntia filiũ genuerit. & ipse filius ibidem
educatꝰ & ad gradus ȩcđasticos ꝓmotꝰ fuerit & utrũ seruus ig¬
notũ sit. & postea ueniens dominꝰ illius legib: eũ ad qͥsierit. san¬
citũ ẽ. ut sidominꝰ eiꝰ illi lib̾tatẽ dare uoluerit : ingradu suo ꝑ¬
maneat. Siuͦ eũ catena seruitutis a castris dñiois abstrahere

Expanded text:
te promovebantur, placuit omnibus cum sacris canonibus concordari debere. Et statutum est ut nullus episcoporum deinceps eos ad sacros ordines promovere praesumat, nisi prius a dominis propriis libertatem consecuti fuerint. Et si quilibet servus dominum suum fugiens, aut latitans, aut adhibitis testibus munere conductis, vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude, ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut doponatur, et dominus ejus eum recipiat. Si vero avus aut pater, ab alia patria in aliam migrans, in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus, et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus ignoraverit, et postea veniens dominus illius legibus eum adquisierit, sancitum est ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat. Si vero eum catena servitutis a castris dominicis extrahere
Abbreviated transcription (Latin):
qualiscũq tribulatio. ñ expectet᷑ edictũ nr̃m. sed statĩ dep̃cetur
sura ẽ ubiã plius requirit᷑ quãdat᷑: Uerbigrã sidederis solidos¬
decẽ & amplius requisieris. uł sidederis frum̃ti modium unum.
super aliud exigas.
urpe lucrũ exercent quiperuarias circũ uentiones lucrandi
causa in honeste res quas lib& congregare decertant. Iuid sit

Expanded text:
tim deprecetur Usura est ubi amplius requiritur quam datur, verbi gratia, si dederis decem solidos, et amplius requisieris; vel si dederis frumenti modium unum, et super eum aliquid exigas. Turpe lucrum exercent qui per varias circumventiones lucrandi causa inhoneste res quaslibet congregare decertant. Quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
eR singula territoria presbiteri uel ministri
ab episcopis ñ ꝓ ut libitũ fueritꝰ ucinioribus
sed a suis ꝓprus ꝑ annos singulos petant crisma
ad ꝓpinquante sollempnitate paschali. nec per
quecũq ecclesi asticũ. sed siqua necessitas aut mini¬
stroꝵ occupatio est per sub diaconẽ. qr in honestũc
inferiorib sũma cõmitti Optimũ aut̃ est ut ipse
suscipiat. qui in tradendo usurus est: Siquid aut̃
obstat. salt̾e is cuius officii est sacrarium disponere
et sacramenta suscipere.l
Ut nullꝰ minist̾ sine chris

Expanded text:
er singula territoria presbyteri vel ministri ab episcopis non prout libitum fuerit, a vicinioribus, sed a suis propriis per annos singulos petant chrisma, appropinquante solemnitate paschali, nec per quemcunque ecclesiasticum. sed si qua necessitas aut ministrorum occupatio est, per subdiaconum, quia inhonorum est inferioribus summa committi. Optimum autem est ut ipse suscipiat qui in tradendo usurus est. Si quid autem obstat, saltem is cujus officii est sacrarium disponere et sacramenta suscipere. Ut nullus minister sine chris
Abbreviated transcription (Latin):
debent studio epĩ & eo ministri. ut arbores de monibus
consecratis quas uulgus colit. & intantã uenerationẽ habia
ut nec ramũ. ł. surculũ inde audeat amputare. radicitus
excidant᷑ atq cõburant᷑. Lapides quoq quos in ruinosis
locis &s sil uestrib dȩmonũ ludificationib decepti uenerant᷑.
ibi aluota uouunt & defer̃. funditus effodiant᷑. atq intali
locs picunt᷑ ubi numꝗ acultorib suis uenerari possint. & om̃ib
annuntiet᷑. quantũ scelussit idolatria. & qui hȩc uenerat᷑.
el colit quasi dm̃ suũ neggat & apĩanitati abrenuntiat. & talẽ
penitentiã inde deb& suscipere. quasi idola adorass&. Om̃ibq
int᷑ dicat᷑ ut nullus uotũ faciat. aut candelã.ł. aliqđ munus
Scriptũ ẽ enĩ. Uou&e & reddite dño dõ ur̃o. Nouimus
si quidem quanta dñs antiqͦ popło ꝑ proph&as suos cõminatꝰ
ẽ. qui inlucis sacrificabant. & in eacelsis immolabant. Si

Expanded text:
debent episcopi et eorum ministri ut arbores 343 daemonibus consecratae, quas vulgus colit et in tanta veneratione habet ut nec ramum nec surculum inde audeat amputare, radicitus excindantur atque comburantur. Lapides quoque, quos in ruinosis locis et silvestribus daemonum ludificationibus decepti venerantur, ubi et vota vovent et deferunt, funditus effodiantur atque in tali loco projiciantur ubi nunquam a cultoribus suis venerari possint. Et omnibus annuntietur quantum scelus sit idololatria, et qui haec veneratur, et colit, quasi Deum suum negat, et Christianitati abrenuntiat; et talem poenitentiam inde debet suscipere, quasi idola adorasset. Omnibusque interdicatur ut nullus votum faciat, aut candelam vel aliquod munus Scriptum est enim: Vovete et reddite Domino Deo vestro. Novimus siquidem quanta Dominus antiquo populo per prophetas suos interminatus est, qui in lucis sacrificabant, et in excelsis immolabant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ialiquis cum filiastra sua man&. nec matrem nec filiam ipsius
potest habere. nec illa nec ille aliis sepoterunt boniungere ul¬
lo umꝗ tempore. Attam̃ uoor eius siita uoluerit si se conti¬
nere non potest. si postea quam cognonit qđ cum filia sua uir eius
fuit in adulterio carnale cõmertium cumeo non habuit. siuubi

Expanded text:
aliquis cum filiastra sua manet, nec matrem nec filiam ipsius potest habere, nec illa nec ille aliis se poterunt conjungere ullo unquam tempore. Attamen uxor ejus, si ita voluerit, si se continere non potest, si postea quam cognovit quod cum filia sua vir ejus fuit in adulterio, carnale commercium cum eo non habeat; si vul
Abbreviated transcription (Latin):
parroechias ł possessiones censem manere in concus¬
sas illis ep̃is qui eas retinere noscunt᷑. & maxime si per
tricenniũ eas absq ui obtinentes sub dispensatione
rexerunt: Qđ si intra tricenniũ facta fuerit de his uł
fiat altercatio. licere eis qui se lesos asserunt apudscãco

Expanded text:
parochias vel possessiones manere inconcussas illis episcopis qui eas retinere noscuntur, et maxime si per tricennium eas absque vi obtinentes sub dispensatione rexerunt: quod si intra tricennium facta fuerit de his, vel fiat, altercatio, licere eis qui se laesos asserunt apud sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
missȩ .xii. m̃ses. ꝓebđ una .ccc. psalmi genu flexo decan¬
tentur. Qui psalmos nescit &ieiunare ñpostest. quantũ
cotidie sumit penset . & medietate᷑ tribuat in ele mosina.
Eoce diuersoꝵ patrũ diuersas opim ones deremediis pec¬
patorũ .ł. deleuiganda penit᷑ in ordine posunus. inarbi¬
rio prudentis sacerdotis relinquentes. quid salubrius &
ttilius animȩ penitenti ẽe decernat.

Expanded text:
menses. Pro hebdomada una trecenti psalmi genu flexo decantentur. Qui psalmos nescit, et jejunare non potest, quantum quotidie sumit penset, et medietatem tribuat in eleemosyna. Ecce diversorum Patrum diversas opiniones de remediis peccatorum vel de leviganda poenitentia in ordine posuimus, in arbitrio prudentis sacerdotis relinquentes quid salubrius et utilius animae poenitenti esse decernat.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sunt solidi . lx uiui. Porentes homines faciant ꝓculpis
suis qđ zatheus fecit. ait enim adiħm. Dnẽ. om̃iũ bonoꝵ
metꝵ dimidium do pauꝑib & si aliquid iniuste abstuli in
quad ruplũ restituo. & demancipiis suis aliquos dimittat
liberos. & captiuos redimat. & in se peccantib: excorde di¬
mirtat. & qui inlicita cõmisit. &iam alicitis se abstineat.¬
& corpus affligat. ieiuniis. uigiluis. & crebris orationib:
Caro enim l&la nos adculpa̾ traait. afflicta reduc& adueniã.
uno
uicib in t̾ram & ꝑsingulas dicat. Miserere mei ds̃. & dimit¬
te dñe peccata mea. Cantatio unius missȩ. potest redimere

Expanded text:
os sexaginta quatuor. Potentes homines faciant pro culpis suis quod Zachaeus fecit. Ait enim ad Dominum: Domine, omnium bonorum meorum dimidium do pauperibus: et si aliquid injuste abstuli, in quadruplum restituo . Et de mancipiis suis aliquos dimittant liberos, et captivos redimant, et in se peccantibus ex corde dimittant. Et qui illicita commisit, etiam a licitis se abstineat, et corpus affligat jejuniis, vigiliis et crebris orationibus. Caro enim laeta nos ad culpam traxit, afflicta reducit ad veniam.uno vicibus in terram, et per singulas dicat Miserere mei, Deus, et: Dimitte, Domine, peccata mea. Cantatio unius missae potest redimere
Abbreviated transcription (Latin):
postea fuerit inseruita. si eam aseruitate redime¬
re potest faciat. Si non potest : si uoluerit aliam

Expanded text:
postea fuerit in servitute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam
Abbreviated transcription (Latin):
Si remaecđȩ aut possessionẽ. aut mancipiũ uendere. cõ¬
mutare . aut quocũq ingenio alienare proe sũpserit.
Si diem dñicum. & alias festiuitates absque opere
seruili auespera in uesperam celebrare doceat
Siplebem ammoneat ut in atrio aeccłȩ nequaquam
cantent. aut choros mulierculȩ ducant. sed aeccłam
ingredientes uerbũ dñi cum silentio audiant.
i carmina diabolica quae super mortuos nocturnis
oris ignobile uulgus casitare solet. ⁊ cachinnos quos
exercent sub contestatione dĩ om̃ipotentis prohibeat.
iofferentes instruat. ut candelam uel quicquid ali¬
ud ad altare deferre placuerit. ante missam uelante
quam legatur offerant.
blationem autem unam tantum modo oblatam. &
offertorium prose suisq om̃ibus unusquisq offerat.
QUIOSIT APRESBITERO REQUIRENDUCO
ostquam hȩc om̃a diligenter inuestigata fuerint.
Si ex ingenuis parentib sit natus. aut ex seruili c̃ditione¬
fuerit ordinatus. uel adquẽ locum praetitulatus¬

Expanded text:
Si rem ecclesiae aut possessionem aut mancipium vendere, commutare, aut quocunque ingenio alienare praesumpserit. 69. Si diem Dominicum et alias festivitates absque opere servili a vespera in vesperam celebrare doceat. 70. Si plebem admoneat ut in atrio ecclesiae nequaquam cantent, aut choros mulierum ducant, sed ecclesiam ingredientes verbum Dei cum silentio audiant. 71. Si carmina diabolica, quae super mortuos nocturnis horis ignobile vulgus cantare solet, et cachinnos quos exercent, sub contestatione Dei omnipotentis prohibeat. 72. Si offerentes instruat ut candelam vel quidquid aliud ad altare deferre placuerit, ante missam, vel antequam um legatur, offerant. 28 73. Oblationem autem unam tantummodo oblatam ad offertorium pro se suisque omnibus unusquisque offerat. Quid sit a presbytero requirendum. 74. Postquam haec omnia diligenter investigata fuerint, Si ex ingenuis parentibus sit natus, aut ex servili conditionefuerit ordinatus, vel ad quem locum praetitulatus
Abbreviated transcription (Latin):
iliũ nrãm uidith uiduam scđ̾m leges diunas & humanas
sub tuitione ȩxcłastica. & regio mundiburdo constitutam:
balduinus sibi furatus est inuxorem. Quem post legale
iudicium epĩ nr̃ĩ regni ex cõmunicauerunt seđm sacros
canones & definitionẽ scĩ gregorii papȩ qui dicit. Siquis
uiduã furatus fuerit in uxorem : & consentientibus ei
anathema sit

Expanded text:
iliam nostram Judith viduam secundum leges divinas et humanas sub tuitione ecclesiastica et regio mundeburde constitutam Balduinus sibi furatus est uxorem; quem post legale judicium episcopi nostri regni excommunicaverunt secundum sacros canones et definitionem sancti Gregorii papae, qui dicit: « Si quis viduam furatus fuerit in uxorem, vel consentientibus ei, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
us siceciderit inliquorẽ tollat᷑ inde & aspergat᷑ a quabe¬
nedicta & sumat᷑. Siuͦ mortua fuerit inuenta. abitiat᷑
totus ille liquor. Quod si multũ ẽ deliquore. purget᷑ ille
liquor & aspergat᷑ aquã scã & sumat᷑ sinecesse ẽ. Si infari¬
na aut in lacte coagulato aut in melle mus mortua in

Expanded text:
us si ceciderit in liquorem, tollatur inde, et aspergatur aqua benedicta, et sumatur. Si vero mortua fuerit inventa, abjiciatur totus ille liquor. Quod si multum est de liquore, purgetur ille liquor, et aspergatur aqua sancta, et sumatur, si necesse est. Si in farina aut in lacte coagulato aut in melle mus mortua in
Abbreviated transcription (Latin):
Odisti fratrẽ tuũ & quandiu in ipso odio fuisti. tam diupęniteas in
pane ciaqua.
onsuluisti magos aut aruspices. aut in cantatores. aut sortilegos
uł uota que ad arbores uł ad fontes faciunt uouisti aut sortem¬
ulisti aliqiđ pecuniȩ deȩcła : aut in quadruplũ restituȩ.

Expanded text:
Odisti fratrem tuum. Quandiu in ipso odio fuisti, tandiu poeniteas in pane et aqua. poeniteas. Consuluisti magos aut aruspices aut incantatores aut sortilegos, vel vota quae ad arbores vel ad fontes fiunt vovisti, annoulisti aliquid pecuniae de Ecclesia. Aut in quadruplum restitue,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt . sine formata ministrare ñ ꝑmutant᷑. Iuã & si attulerint &¬
& ministrare idonei inuenti fuerint. in struant᷑ quã religiose atq studi

Expanded text:
eniunt, sine formata ministrare non permittantur; quam et si attulerint, et ministrare idonei inventi fuerint, instruantur quam religiose atque studio
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ. aut inbello. aut ussu domini. aut ꝓpriũ seruu occi¬
derit: II Est aliqua parricida. aut frĩcida. qͥ patrẽ
matrẽ. sororẽ. fratrẽ. auunculũ. aut aliquẽ parentem
int̾̃fecerit III Est aliquis qͥ prbrm. autdiaconum
aut alihu̾e clericorũ occiderit. ł aliquo m̃bro de truncaue¬
it IIͣ II Est aliquis. ł aliqua qui infant̾e ꝓpriũ oppres

Expanded text:
dicimus, aut in bello, aut jussu domini, aut proprium servum occiderit? 206 2. Est aliquis parricida, aut fratricida, qui patrem, matrem, fratrem, sororem, avunculum, aut aliquem parentem interfecerit? 3. Est aliquis qui presbyterum aut diaconum aut aliquem clericorum occiderit vel aliquo membro detruncaverit? 4. Est aliquis vel aliqua qui infantem proprium oppres
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ergo uenerit aliquis ad sac̃ dotẽ c̃fiteri peccata sua. mandat eisai¬
dos ut expect& modicũ donec intr& aeccłam aut incubiculũ
suũ ad orationẽ. Siaũt ñ est locus aptus ad hoc : dicathanc oratio¬
nẽ incordesuo
ORATIOO

Expanded text:
Cum ergo venerit aliquis ad sacerdotem confiteri peccata sua, mandet ei sacerdos ut exspectet modicum donec intret Ecclesiam, aut in cubiculum suum ad orationem. Si autem non est locus aptus ad hoc, dicat hanc orationem in corde suo. Oratio
Abbreviated transcription (Latin):
Uicuỹ& lib̾tatẽ ad ominis suis ita ꝑcipiunt ut nullũ sibim& in eis ob¬
seqͥum patron retent&. istisine crimine sað dericatꝰ ordinẽ li̵e su¬
scipiant᷑. qͥa directa manumissione ab soluti noscunt᷑. Iuiuͦ reten¬
ti obseqͥo manu missist̃. ꝓ eo qđ ad huc a patroni seruitute tenent᷑
uoluerint eoꝵ dmini fiant exdericis serui

Expanded text:
uicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt, ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet, isti si sine crimine sunt a clericatus ordinem libere suscipiuntur, quia directa manumissione absoluti noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc a patrono servituti 387 tenentur voluerint eorum domini fiant ex clericis servi
Abbreviated transcription (Latin):
iquis infra regnũ rapinam fecerit. auttinq nr̃o fideli. aut ho
mini aliquid ui abstulerit. intriplo cui tulit legibus cõponat.
& insuꝑ bannũ nr̃m ꝑsoluat. P ost modũ uero ante nos a comite
adducotur. ut inbastiniaco retrusus. usq dum nobas placuerit
penas luot. Nam sipublice actum fuerit publicam inde aga
penitentiã. qm̃ raptores ut ait apłs. nisi inde ueram egerint.
penitentiam regnum dĩ non possidebunt.

Expanded text:
quis infra regnum rapinam fecerit, aut cuiquam nostro fideli aut ejus homini aliquid vi abstulerit, in triplo, cui tulit, 315 legibus componat, et insuper bannum nostrum persolvat. Postmodum vero ante nos a comite adducatur, ut in bastiniaco retrusus usque dum nobis placuerit, poenas luat. Nam si publice actum fuerit, pupoenitentiam; quoniam raptores, ut ait Apostolus, nisi veram egerint poenitentiam, regnum Dei non possidebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
c eo quod introgasti. si ille quifiliolã suam. & de eo qui con¬
cubuit cum matre sua spiritali. & de eo qui filiũ suũ baptizauit
& cuius uxor eum defonte suscepit postea intali copulatione ꝑ¬
manere possent omino illicitum eẽ iudicatimus. Nã incongilio
magotiacensi scriptum est : Nullus ꝓprium filiũ aut filiam
a fonte baptismatis suscipiat. nec filiolã nec cõmatrem ducas
tenuerit. Ubi autem factum fuerit: separentur

Expanded text:
 eo quod interrogasti, si ille qui filiolam suam, et de eo qui concubuit cum commatre sua spiritali, et de illo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, si postea in tali copulatione permanere possent, omnino illicitum esse judicavimus. Nam in concilio Mogontiacensi scria fonte baptismatis suscipiat; nec filiolam, nec commatrem suam em duxerit. Ubi autem factum fuerit, separentur
Abbreviated transcription (Latin):
unt quȩdã mulieres ut ad noticiã scĩ concilu ꝑuenit.
quȩ exfornicatione concipientes. metuentes nescelus
qđ occulte ꝑpetrar̃ manifestũ fier& : infantes quos pepe¬
rer̃. occider̃. & t̾rȩ congeriȩ cooperuert̃. aut inaquis
iecert̃. Quod quantũ nefassit : canones acyrani eliberi¬
tani atq hillerdensis concili testesst̃. Hisitaq uix infinẽ
dandã eẽ cõmunionẽ decͣnunt. sed humanius tractantes
post decennẽ penitentiã tales placuit ad cõmunionẽ recipi

Expanded text:
unt quaedam mulieres, ut ad notitiam sancti concilii pervenit, quae ex fornicatione concipientes, metuentes ne scelus quod occulte perpetrarunt manifestum fieret, infantes quos perpererunt occiderunt, et terrae congerie cooperuerunt, aut in aquas projecerunt. Quod quantum nefas sit, canones Ancyrani, Eliberitani, atque Hilerdensis concilii testes sunt. His itaque vix in fine dandam esse communionem decernunt. Sed humanius tractantes, post decennem poenitentiam tales placuit ad communionem recipi
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ cain & abel fratrẽsuũ dñs ostendit. Sed quia modernis
tẽporib parncidȩ ꝓfugi discurrunt ꝑdiũsa loca &uarus
uitus. & gulȩ illecebris deseruiunt. melius nobis uidetur
ut in un o locomanentes penitentia distrita semetipsos
castigent. si forte adnĩbonitate indulgentiã facinoris
sui ꝑcipere mereantur.
qđ parricidis arma& coniugiũ int̃dicatur

Expanded text:
inter Cain et Abel fratrem suum Dominus ostendit. Sed quia modernis temporibus parricidae profugi discurrunt per diversa loca, et variis vitiis et gulae illecebris deserviunt, melius nobis videtur ut in uno loco manentes poenitentia districta semetipsos castigent, si forte Domini bonitate indulgentiam facinoris sui percipere mereantur. Quod parricidis arma et conjugium interdicatur
Abbreviated transcription (Latin):
eccłastico ordii om̃i modis obseruandũ ÷ ut nullatenꝰ aliqͥs p̃¬
sumat inconcilio . ł. sinodali conuentu aliquẽ confrm ac cusa¬
tione pulsare. nisi prius ipsũ accusationis crim̾ & litigationis
causa litteris ꝑ ordinẽ conp̾hensũ manu ꝓpria subscripserit
& epo .ł. sacrȩ sinodo porrexerit. ut iustȩ & canonice litigan¬
ũ c̃trouersiȩ finiant᷑. Non enim lic& ut auctoritas roman
testat᷑. nisi inscriptione celebrata. reumꝰ quemquã fieri. nec
ita accusatorẽ siñ ꝓbauerit qđ obiecit.

Expanded text:
esiastico ordini omnimodis observandum est, ut nullatenus aliquis praesumat in concilio vel synodali conventu aliquem confratrum accusatione pulsare, nisi prius ipsum accusationis crimen et litigationis causas litteris per ordinem comprehensum manu propria subscripserit, et episcopo vel sacrae synodo porrexerit, ut juste et canonice litigantium controversiae finiantur. Non enim licet, ut auctoritas Romana testatur, nisi inscriptione celebrata reum quemquam fieri, nec ita accusatorem, si non probaverit quod objecit.
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃i antequã missas celebrent plebẽ in t̾rogent. si al¬
terius parroechianus in excła sit qui ꝓprio contẽpto
prb̾o ibi missã uelit audire quẽ si inuenerint statim
ibȩccła eiciant. & ad suã parroechiã redire cõpellar
Similit᷑ int̾rogent sialiqui discordantessint. qui ut̾
se litẽ in placabilẽ habeant & simuenti fuerint statĩ
reconcilient᷑. Quod si rennuerint pacẽ suscipere.
ab excłã eiciant᷑ quousq ad caritate᷑ redeant. Non
eniͣ possumꝰ munus . ł. oblatione adaltare offerre.
donec prius frĩ reconciliem. his ita ꝑactis. sacerdo¬
tes missarũ sollẽpnia rite ꝑagant.
ad mortẽ . neq eũ corripuerit. aut eccłȩ dĩ ut emen¬
detur dixerit. quandiu consensit.tam diupeniteat.

Expanded text:
ri, antequam missas celebrent plebem interrogent si alterius paroechianus in ecclesia sit, qui proprio contempto presbytero ibi missam velit audire; quem si invenerint, statim ab ecclesia ejiciant, et ad suam paroechiam redire compellant. Similiter interrogent si aliqui discordantes sint, qui inter se litem implacabilem habeant. Et si inventi fuerint, statim reconcilientur. Quod si noluerint pacem suscipere, ab Ecclesia ejiciantur usque quo ad charitatem redeant. Non enim possumus munus vel oblationem ad altare offerre donec prius fratri reconciliemur. His ita peractis, sacerdotes missarum solemnia rite peragant. ad mortem, nec eum corripuerit, aut Ecclesiae Dei ut emendetur dixerit, quaudiu consensit, tandiu poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit᷑ quotiens ab aliquo fideliũ ad consecrandas
ec clesias ep̃s inuitatur. non quasi ex debite munus
aliqđ a fundatore requirat. sed si ipse quidẽ aliqͥd
ex suo uoto obtulerit ñ respuatur At tamen un¬
quisq ep̃s meminerit. ut non prius dedicet eccłam.¬

Expanded text:
lacuit, quoties ab aliquo fidelium ad consecrandas ecclesias episcopus invitatur, non quasi ex debito munus aliquod a fundatore requirat; sed si ipse quidem aliquid ex suo voto obtulerit, non respuat. Attamen unusquisque episcopus meminerit ut non prius dedicet ecc
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. altare ubi corpꝰ dñicũ conse̾crat᷑. ubi sanguis eius
hauritur. ubi scõrũ reliquiȩ recondunt᷑. ubi p̃ces & uo¬
ta populi in conspectu dĩ a sac̃ dote offerunt᷑. cum
om̃i ueneratione honoretur: & mundissimis linteis.
& pallis diligentissime cooperiatur. nihilq suꝑ eo
ponatur nisi capsȩ cum scõrũ reliquiis & quattuor

Expanded text:
id est, altare ubi corpus Dominicum consecratur, ubi sanguis ejus hauritur, ubi sanctorum reliquiae reconduntur, ubi preces et vota populi in conspectu Dei a sacerdote offeruntur, cum omni veneratione honoretur, et mundissimis linteis et palliis diligentissime cooperiatur, nihilque super eo ponatur, nisi capsae cum sanctorum reliquiis et quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
sextã feriam. & a c̃ceptione manifestata usq postnatã
sobolẽ. Uxor postnatã sobolẽ. abstineat se ab ecclesia

Expanded text:
sextam feriam, et a conceptione manifestata usque post natam sobolem. Uxor post natam sobolem abstineat se ab ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
ilii uͦ ex huiuscemodi uituꝑ abili c̃iunctione ante c̃iugium
hant nec detali c̃iugio generati ȩcđasticis ordinib applicen¬
aut euidens meritoꝵ p̃rogatiua cõmendet.

Expanded text:
ilii vero ex hujuscemodi vituperali conjunctione ante conjugium  promoveantur. Nec de tali conjugio generati ecclesiasticis ordinibus applicent, aut evidens meritorum praerogativa commendet.
Abbreviated transcription (Latin):
pontificum nullus attẽpt&¬
irgines quȩ ante xii anñ insciis mundiburdis suis sa¬
orum uelam̃ capiti suo imposuerint. & illi mundiburdi
in tegrum annũ Ediem hoc tacendo consenserint. in scõ
p̃posito ꝑmaneant. Et si in p̃dicto anno Rdie ꝓ illis sȩfla¬
mauerint. petitioni eorum assensus p̃beatur. nisi forte
tmore dĩ acti cum eorum licentia in religionis habitu
ꝑ seuerent:.

Expanded text:
pontificum nullus attentrgines quae ante duodecim annos, insciis mundiburdis suis, sacrum velamen capiti suo imposuerint, et illi mundiburdi integrum annum et diem hoc tacendo consenserint, in 279 sancto proposito permaneant. Et si in praedicto anno et die pro illis se proclamaverint, petitioni eorum assensus praebeatur; nisi forte Dei timore tacti, cum eorum licentia in religionis habitu perseverent.
Abbreviated transcription (Latin):
tristat᷑. & exorrescit peccata sua.
Ordo ad dandã pęnitentiam Vnde supͣ.
Qredo. Gredis qđ in ipsa carne inqua nunc es in ipsa resurgere indie
udicu. & recipere siuebonũ siuemalũ qđ gessistic. ROredo. Intr
peccata urã. R Molo. Etrequire ab eo diligenter siẽ incestuos
aut suo seniori infidelis. & siñ uult incestũ dimittere . ñ potes
eidare penitentiã. Siaũt uult potes. Hispremissis pęnitentẽ
alloqui affectuose debet sac̃dos his uerbis. Fr̃. noli erubescere
peccata tua c̃fiteri. nam & ego peccatorsum & fortassis peiora quãtu
feceris habeo facta. Haec id circo ad moneo. quia usitatũ humani

Expanded text:
tristetur et exhorrescat peccata sua. ORDO AD DANDAM POENITENTIAM. Unde supraredo. Credis, quod in carne, in quo nunc es, in ipsa habes resurgere in die udicii, et recipcre sive bonum sive malum quod gessisti. R\. Credo. Vis peccata vestra Resp. Volo.--Et require ab eo diligenter si est incestuosus, aut suo seniori infidelis. Et si non vult incestum dimittere, non potes ei dare poenitentiam. Si autem vult, potes. His praemissis, poenitentem alloqui affectuose debet sacerdos his verbis: Frater, noli erubescere peccata tua confiteri. Nam et ego peccator sum, et fortassis pejora quam tu feceris habeo facta. Haec idcirco admoneo, quia usitatum generis
Abbreviated transcription (Latin):
aritis. sane &iam ex suspitione accusare ꝑmissũ e᷑
id est suȩ & uxoris querere ꝑmittitur. si tam̃ illo
tempr̃ quo ad missum dicitur. hȩc ipsa mancipia
p̃sentia aut in eadem domo fuisse ꝓbantur. Similit̃¬
& si mortem sibi abuxore sibi adultera maritus paratã
fuisse conquiritur. Similit᷑ &iam familiȩ utriusq poe¬
na quȩrerendum ẽ si maritus mortem uxoris qualibit
ratione parauerit.

Expanded text:
aritis sane etiam ex suspicione accusare permissum eid est suae et uxoris, quaerere permittitur; si tamen illo tempore quo admissum dicitur, haec ipsa mancipia praesentia aut in eadem domo fuisse probantur. Similiter et si mortem sibi ab uxore adultera maritus paratam fuisse conqueritur. Similiter etiam familiae utriusque poena quaerendum est si maritus mortem uxori qualibet ratione paraverit.
Abbreviated transcription (Latin):
eris ordinib oblatũ ad altaris cornu nobi liũ uiroꝵ inp̃sentia
ꝑ hoc auctoritatis testam̃tũ statuo. ita ut ab hodierna die & tẽpo¬
re bene ingenuus atq ab om̃i seruitutis uinculo securꝰ ꝑmaneat.
tã quã si abingenius parentib fuiss& ꝓcreatꝰ ł natꝰ. eandẽq ꝑgat
partẽ quãcũq uolens canonice elegerit. ita ut deinceps nec
nobis neq successorib nr̃is ullũ debeat naxiȩ conditionis
seruitiũ. sed om̃ib dieb uitȩ suȩ subcerta plenissimaq ingenu¬
itate sic̃ alii ciues romani ꝑ hunc manumissionis atq ingenuita¬
tis titulũ bene semꝑ ingenuus atq securꝰ ꝑmaneat. S uͦ peculi¬
are qđ haba ł qđ ab hinc ł deinceps asseqͥ poterit. faciat in de
scđm canonicã auctoritatẽ lib̵e quicꝗͥd uoluerit. Etut hȩc ingenu¬
itatis pagina inuiolabilẽ obtineat firmitatẽ. manuꝓpͥa illam
roborauimus.
Exemplar libertis. De proprio seruo

Expanded text:
ris ordinibus oblatum, ad altaris cornu, nobilium virorum in praesentia, per hoc auctoritatis testamentum statuo, ita ut ab hodierno die et tempore bene ingenuus, atque ab omni servitutis vinculo securus permaneat, tanquam si ab ingenuis parentibus fuisset procreatus vel natus, eamdemque pergat partem quamcunque volens canonice elegerit, ita ut deinceps nec nobis neque successoribus nostris ullum debeat noxiae conditionis servitium, sed omnibus diebus vitae suae sub certa plenissimaque ingenuitate, sicut alii cives Romani, per hunc manumissionis atque ingenuitatis titulum bene semper ingenuus atque securus existat. De suabet, vel quod abhinc vel deinceps assequi poterit, faciat inde secundum canonicam auctoritatem libere quidquid voluerit. Et ut haec ingenuitatis pagina inviolabilem obtineat firmitatem, manu propria illam roboravimus. Exemplar libertatis de proprio servo
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcdastica patent̃ ammonet insuꝑ & maiestas regia canonicȩ
religioni assensũ p̃bet. ut quẽcũq ad sacrosordines ex fami¬
lia ꝓpͥa ꝓmouere ȩccła queq delegerit in p̃sentia sacer¬
scniptione ł manumissione sub lib̾tatis testañto solẽnit̃ roboret᷑¬
mͦ enĩ derici extra ȩcdam lib̾tatẽ c̃seqͥ posst̃ qͥ alege mundana extraneis :
Et qͥb int̃licit᷑ ne ad scłare iudiciũ ꝓcedant. qͦmͦ sdari iudicio a iugo serui¬
tutis ab soluunt᷑. Sed fortassedicit aliquis. Clerioꝰ fieri ñ ꝑmittit᷑. nͥ an¬

Expanded text:
esiastica patenter ammonet, insuper et maiestas regia canonice religioni adsensum prebet, ut quemcumque ad sacros ordines ex familia propria promovere ecclesia quaeque elegerit, in praesentia sacersubiectus est, manumissione sub libertatis testamento sollemniter roboret enim clerici extra Ecclesiam libertatem consequi possunt, qui a lege mundana extranei sunt? Et quibus interdicitur ne ad saeculare judicium procedant, quomodo saeculari judicio a jugo servitutis absol
Abbreviated transcription (Latin):
ui diuinationes exp&unt. & more gentiliũ subsequntur.
aut indomos suas huiuscemadi homines introducunt.
exquirendi aliquid arte malefica aut expiandi causa. sub
iquis paganoꝵ¬
consu&udinẽ sequens. diuinos & sortilegos indomũ sua
introduxerit quasi ut malũ forans mittant. aut maleficia
inueniant .U. annos pȩnit̾ agant.
Ex decretis gre
obseruauerit. aut filacteriis usus fuerit. anathema sit.

Expanded text:
ui divinationes expetunt, et more gentilium subsequuntur, aut in domos suas hujuscemodi homines introducunt, exquirendi aliquid arte malefica aut expiandi causa, sub i quis, paganortudinem sequens, divinos et sortilegos in domum suam introduxerit, quasi ut malum foras mittant, aut maleficia inveniant, quinque annos poenitentiam agat. Ex dictis Grelacteriis usus fuerit, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmꝰ qui necessitate mortis urgente c̃fitetur
peccata sua. subea conditione a sacerdote reconcili¬
et᷑. ut si ei dñs uitã donauerit sanitatẽq reddiderit.
scđm qualitatẽ delicti omĩ modis pęniteat. De recon¬
liandis infirmis. Ex concilio niceno Tcap̃. cuiiii
regularisq seruabit᷑. ita ut siquis egredit᷑e cor¬
pore. ultimo & necessario uiatico minime pͥuetur.
particeps factus iterũ conualuerit: sit int̃ eos qui
cõmunionẽ orationis tantũ modo consequunt᷑. Ge¬
neralit̃ autẽ om̃i cui libet in exitu posito & poscen¬
ti sibi cõmunionis grãm tribui. ep̃s ꝓbabilit̾ ex
oblatione dare debebit

Expanded text:
nfirmus qui necessitate mortis urgente confitetur peccata sua, sub ea conditione a sacerdote reconcilietur, ut si ei Dominus vitam donaverit sanitatemque reddiderit, 72 secundum qualitatem delicti omnimodis poeniteat. De reconciliandis infirmis. Ex concilio Nicaeno. CVII. regularisque servabitur, ita ut si quis egreditur e corpore, ultimo et necessario viatico minime privetur;oblationisque particeps factus, iterum convaluerit, sit inter eos qui communionem orationis tantummodo consequuntur. Generaliter autem omni cuilibet in exitu posito et poscenti sibi communionis gratiam tribui, episcopus probabiliter ex oblatione dare debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
a sacerdotis officio p̃tiũ de terra concessa putredini quȩ¬
rere. & de alieno uelle facere luctu cõpendiũ: Hoc aut̃
uitiũ & nos postqũa dõ auctore ad episcopat᷑ honorẽ
accessimꝰ. de aeccła nr̃a omino uetuimꝰ: & prauã denuo
consuetudine nequaquã usurpari ꝑmisimꝰ. memores
quia dũ abrahã a filiis effronhoc ÷ filiũ soor sepuldrũ
p̃tiũ adhumandũ corpꝰ coniuigis postularet p̃miũ ac¬
cipere renuit. nec cõmodũ uideret᷑ decad auere consecut᷑
Sigͦ tantȩ considerationis paganꝰuir fuit. quantoma¬
gis nos qui sac̃dotes dicim᷑. hoc facere ñ debemꝰ: unde
ne hoc auaritiȩ uitiũ. ne uel in alienis denuo tẽptari p̃¬
umat᷑ ammoneo. Sed siquando aliquẽ in aecđa ur̃a
sepeliri conceditis. si quidẽ parentes ipsius ꝓximiuel
heredes ꝓluminarib sponte quid offerre uoluerint.
accipere ñ uetamꝰ. Petiu aut aliquid exigi. om̃imꝰ ꝓhi

Expanded text:
a sacerdotis officio, pretium de terra concessa putredini quaerere, et de alieno velle facere luctu compendium. Hoc autem vitium et nos, postquam, Deo aaccessimus, de Ecclesia nostra omnino vetuimus, et pravam denuo consuetudinem nequaquam usurpari permisimus, memores quia dum Abraham a filiis Ephron, hoc est, filio Seor, sepulcri pretio ad humandum corpus conjugis postularet, pretium accipere renuit, ne commodum videretur de cadavere consecutus.. Si ergo tantae considerationis paganus vir fuit, quanto magis nos, qui sacerdotes dicimur, hoc facere non debemus? Unde ne hoc avaritiae vitium, ne vel in alienis denuo tentari praesumatur admoneo. Sed si quando aliquem in Ecclesia vestra sepeliri conceditis, siquidem parentes ipsius, proximi, vel haeredes pro luminaribus sponte quid offerre voluerint, accipere non vetamus. Peti vero aut aliquid exigi omnino prohi
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet abstinens aliquot dieb ab oꝑib: carnis & puri¬
ficans corpꝰ animãq suã. p̃paret se ad ꝑcipiendũ tantũ
sacrm̃tũ. exemplo dauid. qͥnisi c̃fessus fiusset abstinu¬
isse ab oꝑe c̃iugali ab heri & nudius tertius. nequaquã
panes ꝓpositionis a sac̃ dote accepiss&.¬

Expanded text:
 ab operibus carnis et purificans corpus et animam suam preparet se ad percipiendum tantum sacramentum exemplo Dauid qui nisi se confessus fuisset abstinuisse se ab opere coniugali ab heri et nudius tercius nequam panes propositionis a sacerdote accepiss
Abbreviated transcription (Latin):
t calix dñi cum patena si non ex auro omnimodis
exargento fiat. Neq causentur prbri auaritia sua.¬
dente depauꝑtate uel possibilitate cum una pars
ex om̃ib quȩ ad eccłam ꝑtinent in fabricis ipsius ec¬
clesiȩ sit impendenda. Ad monendus ẽ. etiã popł
ut aliquid in denariis dño offerat. sicut ille anti¬
quus popłs sub moyse in tabnaculo dñi fecisse
legit᷑. Si qͥs autẽ tampauꝑrimꝰ ẽ. saltẽ uel stagneũ
calicẽ habeat. De aere autẽ aut ex auricalco ñ fiat
calix. quia obuini uirtutẽ erugiẽ parit. quae
uomitũ ꝓuocat. Nullus autẽ in ligneo calice pre¬
sumat cantare
De corporalqͥ dñ dominico. Ex concilio

Expanded text:
t calix Domini cum patena, si non ex auro, omnimodis ex argento fiat. Neque causentur presbyteri, avaritia suadente, de paupertate vel impossibilitate, cum una pars ex omnibus quae ad ecclesiam pertinent 57 in fabricis ipsius ecclesiae sit impendenda. Admonendus est etiam populus ut aliquid in donariis Domini offerat, sicut ipse antiquus populus sub Moyse in tabernaculo Domini fecisse legitur. Si quis autem tam pauperrimus est, saltim vel stanneum calicem habeat. De aere autem aut ex aurichalco non fiat calix; quia ob vini virtutem aeruginem parit, quae vomitum provocat. Nullus autem in ligneo calice prsumat cantare. De corporali Dominico. Ex concilio
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatẽ insuis lanificus obseruare. sed dm̃ inuocent acdu¬
torẽ qui eis sapientiã texendi donauit.¬

Expanded text:
anitatem in suis lanificiis observare; sed Deum invocent adjutorem, qui eis sapientiam texendi donavit.
Abbreviated transcription (Latin):
e eo qui uxorem habens si concubinã habuerit.¬
ut non communic&. Cȩterum is qui non hab& uxo¬
rem. & ꝓuxore concubinã hab&. a communione ñ¬
repellatur . tantũ ut unius mulieris aut uxoris aut
concubinae ut ei placuerit sit coniunctione contentus.
Alias uͦ uiuens abiciatur donec desinat. & ad poeni¬
tentiã reuertatur.

Expanded text:
e eo qui uxorem habet, si concubinam habuerit, non communicet. Ceterum autem is qui non habet uxorem, et pro uxore concubinam habet, a communione non pellatur, tantum aut unius mulieris, aut uxoris aut concubinae, ut ei placuerit, sit conjunctione contentus. Alias vero vivens, abiciatur, donec desinat aut ad penitentiam revertatur.
Abbreviated transcription (Latin):
URELIUS ep̃s dix̃. Si qͥsquã inꝑiculo fuerit ẽsti¬
tut᷑. & se rec̃ciliari diuinis altarib petierit. si
p̃s absens fuerit : debet utiq prbr consulere e pm̃
& sic periclitantẽ eiꝰ p̃cepto reconciliare. Quã rẽ.
debemꝰ silubri c̃silio roborare. EX EPTA CELISTI¬
era ergo addm̃ conuersio. in ultimis¬
positorũ mente potius. ẽ. aestimanda quã tempore.
ꝑpheta hoc talit̾ asserente. Cũ conuers ingemu¬
eris. tunc saluus eris. Cũ gͦ sit dñs cordis inspector.
quouis tẽpr̃ non ẽ deneganda poenitentia postu¬
lanti cũ illise obliget iudici. cui occulta om̃a no¬
uerit reuelari
De his qui obmutescunt antequã sacer
illis poenitentiȩ. nec cõmunionis gr̃a denegetur.¬

Expanded text:
 periculo fuerit constitutus, et se reconciliari divinis altaribus petierit, si pus absens fuerit, debet utique presbyter consulere episcopum, et sic periclitantem ejus praecepto reconciliare; quam rem debemus salubri consilio corroborare, ab universiera ergo ad Deum conversio in ultimispositorum, mente potius aestimanda est quam tempore, propheta hoc taliter asserente: Si conversus ingemueris, tunc salvus eris. Cum ergo Dominus sit cordis inspector, quovis tempore non est deneganda poenitentia postulanti, cum illi se obliget judici cui occulta omnia noverit revelari. De his qui obmutescunt antequam sacerdillis poenitentiae nec communionis gratia denegetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculpa sua fuerit aboratione suspensus. nullus cũeo orandi
aut loquendi habeat licentiã. antequã reconcili&. Nam
qui se orationi .ł. confabulationi eius antequã apriore pe¬
cipiat᷑. in considerata pi&ate sociare p̾sũpserit. similit
dãpnatus efficit᷑.¬

Expanded text:
culpa sua fuerit ab oratione suspensus, nullus cum eo orandi aut loquendi habeat licentiam antequam reconcilietur. Nam qui se orationi vel confabulationi ejus, antequam a priore recipiatur, inconsiderata pietate sociare praesumpserit, similiter damnatus efficit
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes igitur si in fornicationis laqueum ceciderint
et crim̃ manifeste ostensum fuerit. hactenꝰ sacerdotu
on possunt habere honorem: scdm̃ canonicȩ institutio¬
nis auctoritatem
Quae mulieres in domo habiteiit
clericorum. Ex capitulo agatense. Icap̃ .cii.

Expanded text:
acerdotes igitur si in fornicationis laqueum ceciderint, et crimen manifestissime ostensum fuerit. hactenus sacerdotii non possunt habere honorem, secundum canonicae institutionis auctoritatem. Quae mulieres in domibus habitent clericorum. Ex concilio Agathensi. C. I
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit iudicatus. ad legitimos heredes illius perueniat
Sinatrio aecde cuius porta reliquiis scõꝵ. consecrata est hui¬
cemodi homicidiũ ꝑpetratũ fuerit. similit̃ cõponat᷑ & em̃¬
detur. Siuͦ non ẽ consecrata. eodẽ modo cõponat᷑ sicut cõpo¬
nideb& qđ in munitate uiolata cõmittit᷑

Expanded text:
fuerit judicatus, ad legitimos haeredes illius perveniat. fuerit judicatus, ad legitimos haeredes illius perveniat. Si in atrio ecclesiae, cujus porta reliquiis sanctorum consecrata est, hujuscemodi homicidium perpetratum fuerit, similiter componatur et emendetur. Si vero non est consecrata, eodem modo componatur sicut componi debet quod in immunitate violata committit
Abbreviated transcription (Latin):
Siuͦ rixati foris fuerint. & unus alter̃ in a ecđam fugerit: &¬
ibi se defendendo eũ int̾fecerit. & sihuius facti testes ñ habu¬
int̃fecisse. & post hec dc. soł ad part̾e aeccłȩ quã illo homi¬
cido polluerat. & in suꝑbannũ nr̃m soluere cogatur. Isuero
qui int̃ fectus ẽ absq cõpositione iaceat. ac deinde int̃fector
scđm iudiciũ canonicũ congruã facinori qđ ad misit pęni¬
tentiã accipiat. Si propͥus seruus cũ miserit hoc. iudicio aquȩ
feruentis examinet᷑. utrũ hoc sponte. an se defendendo fe¬
ciss&. Ꝙsimanus eiꝰ exusta fuerit. int̃ficiat᷑. Siaut̃ ñ fuerit.
dominus eiꝰ iuxta qđ uuergildus illius ẽ ad aecdam ꝑsoluat.
aut sinͥ oluerit: eũ eidẽ aeccłȩ tradat. De aecclesiastico. & fis¬
calino & beneficiario uolumus ut ꝓunauice uuergilđ ꝓeo¬
cõponatur. Al terauice. ad suppliciũ seruus tradatur.
Heriditas tam̃ liberi hominis qui propt̃ tale facinus ad mor

Expanded text:
 rixati foris fuerint, et unus alterum in ecclesiam fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, et si hujus facti testes non habuinterfecisse, et post hec DC solidos ad partem ecclesie quam illo homicidqui interfectus est, absque conpositione iaceat: ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod admisit paenitentiam accipiat. Si proprius servus hoc commiserit, iudicio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponte, an se defendendo fecisset. Et si manus eius exusta fuerit, interficiatur. Si autem non fuerit, dominus eius iuxta quod wirgildus illius est, ad ecclesiam persolvat; aut eum, si voluerit, eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino componatur, altera vice servus ad supplicium tradatur. Haereditas tamen liberi 226 hominis, qui propter tale facinus ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
oniurationis .ł. conspirationis crim̃ & abexteris legib
est om̃ino ꝓhbitũ. multomagis hoc indĩ exccła nefiat
admonere conuenit. Siqui gͦ clerici. ł. monadn repti
fuerint coniurantes aut conspirantes aut insidas ponentes
ep̃is aut cdericis gradu ꝓprio penitus ab dicdeur.

Expanded text:
onjurationis vel conspirationis crimen etiam ab exteris legibus est omnino prohibitum. Multo magis hoc in Dei Ecclesia ne fiat admonere convenit. Si qui ergo clerici vel monarchi reperti fuerint conjurantes, aut conspirantes, aut insidias ponentes 374 episcopis aut clericis, gradu proprio penitus abscidentur.
Abbreviated transcription (Latin):
& ȩccłas infringunt & deposita. uł alia qͥlib& exinde abstraunt.
a sacerdotes acuiros ȩccłasticos non solum de honorant. uerũ

Expanded text:
esias infringunt, et deposita vel alia quaelibet exinde abstrahunt, et sacerdotes ac viros ecclesiasticos non solum dehonorant, verum
Abbreviated transcription (Latin):
n t̃rogandũ si aliquis ꝑiurussit. autssciens & ꝓcupidi¬
tate t̾renȩ rei ꝑ iurauerit. & scinesciens aut sicoact᷑
scienter non solũ ꝑiurauerit. sed &iã. in ꝑiuriũ induxeri

Expanded text:
nterrogandum si aliquis perjurus sit, aut si sciens, et pro cupiditate terrena pejeraverit: et si nesciens, aut si coactus scienter non solum pejeraverit, sed etiam alios in per
Abbreviated transcription (Latin):
t prbi ł qulib& denici in alterius parrodha sine formata ñ recipiant᷑
neq retineant᷑. nec etiã ministrare sinant᷑. Criminati autẽ ab om̃ib ex
epm a qͦ aufugisse noscunt᷑.

Expanded text:
teri vel quilibet clerici in alterius paroechiam sine formata non recipiantur, neque retineantur, nec etiam ministrare sinantur. Criminati autem ab omnibus exepiscopum a quo aufugisse noscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis dieb festis atq dñicis. arma ñ sumat. equum non as¬
cendat. a eccłam ꝑquinquenniũ non in grediatur. sed ante
fores aecłȩ st&. Post quinquenniũ aeccłam in grediat᷑. nondũ
uͦ cũ munic&. sed int̾ audientes st&ł sedeat. Cũ aut̃ fuerit
duo decimi anni cursus finitꝰ. cõmunicandi eilicentia conce¬
dat᷑ & aequitandi tribuatur remissio. Maneat aut̃ in reliqͥs
obseruationib tresdies ꝑebdomadã. ut ꝑfectius purificari
mereatur.

Expanded text:
exceptis diebus festis atque Dominicis; arma non sumat, equum non ascendat, ecclesiam per quinquennium non ingrediatur, sed ante fores ecclesiae stet; post quinquennium ecclesiam ingrediatur, nondum vero communicet, sed inter audientes stet, vel sedeat. Cum autem fuerit duodecimi anni 230 cursus finitus, communicandi ei licentia concedatur, et equitandi tribuatuobservationibus tres dies per hebdomadam, ut perfectius purificari mereatur.
Abbreviated transcription (Latin):
exigunt : iustecensuit scã synođ ut siqͥs inuentꝰ fuerit usuras
accipiens. aut emiolia idẽ sescupla exigens. ł aliqͥd tale ꝓrs
excogitans turpis lucrigrã: deiciatur adero & alienus exis¬
tat aregula.
Item ex concilio laodicensi.
CCxxiiiii.

Expanded text:
exigunt, juste censuit sancta synodus ut si quis inventus fuerit usuras accipiens aut hemiolia, id est sescupla, exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans, turpis lucri gratia dejiciatur a clero, et alienus existat a regula. De eadem re. Ex concilio Laodicensi. CCXXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Si aliquid fideles ad altare
offerunt. aministro receptũ. post altare ponat᷑.
Utmhil aliud in sacrificiã offerat᷑ pret̃ id qđ dñs sta

Expanded text:
Si aliquid fideles ad altare offerunt, a ministro receptum post altare ponatur. 55 Ut nihil aliud in sacrificio Domini offeratur praeter id quod Dominus sta