comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matur. Sciendum quippe est. quia hoc ab
impatientib iracundi differunt. quod illi ab aliis
illata non tolerant. isti autem etiam que tole-¬
rentur imponunt. Nam iracundi sepe etiam
se declinantes insequuntur: rixȩ occasionem
commouent. labore contentionis gaudent.
Quos tamen melius corrigimus: si in ipsa irȩ suȩ
cõmonitione declinamus. Perturbati quippe
quid audiant ignorant: sed ad se reducti tan-¬
to libentius exhortationis uerba recipiunt.
quanto se tranquillius toleratos erubescunt.
Menti autẽ furore ebriȩ. omne rectum quod
dicitur. peruersum uidetur. Unde et nabal
ebrio culpam suam abigail tam laudabilit̃
tacuit: quam digesto uino laudabiliter
dixit. Iccirco malum quod fecerat cognos-¬
cere potuit. quia hoc ebrius non auoiuit.
Cum uero ita iracundi alios impetunt ut de-¬
clinare omnino non possint. non aperta ex-¬
probratione sed sub quadam sunt cautela
reuerentiȩ parcendo feriendi. Quod meliꝰ

Expanded text:
matur. Sciendum quippe est quia in hoc ab matur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ammonet dicens. Hec loquere et ex¬
hortare. & argue cum omni imperio. Quid
est quod doctrinam suam tantã arce dis¬
pensat. ut in exhibenda hac alteri imperiũ
atq alteri patientiam proponat. nisi quod
mansuetioris sp̃s tytum. & paululum fer-¬
uentioris uidit esse tymotheum: Illum
per emulationis studium inflammat.
hunc per lenitatem patientiȩ temperat.
Illi quod deest iungit. huic quod super est
subtrahit. Illum stimulo impellere nititur.
hunc freno moderatur. Magnus quippe
susceptȩ ecclesiȩ colonus. alios palmites ut
crescere debeant irrigat. alios cum plus cres-¬
cere conspicit resecat. ne auEt non crescendo
fructus non ferant. aut inmoderate crescendo
quos protulerint ammittant. Sed longe
alia est ira. que sub emulationis specie sub¬
repit: alia que perturbatum cor. & sine iusti-¬
ciȩ pretextu confundit. Illa autem in hoc
quod debet inordinate ostenditur: hec au-¬
tem semper in his que non debet inflam-¬

Expanded text:
quoque admonet dicens: Haec loquere, et exquoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam tanta arte dispensat, ut in exhibenda hac, alteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo ferventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat, hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut non crescendo non ferant fructus, aut, immoderate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflam
Abbreviated transcription (Latin):
isti quod in ipsis. Attendant illi quod non
habent. discernant isti quod habent. Am¬
plectantur mansueti per sollicitudinem¬
corporem. dampnent᷑ iracundi per turba-¬
tionem. Ammonendi sunt mansueti ut
habere etiam emulationẽ iusticiȩ studeant.
Ammonendi sunt iracundi. ut enuilationi
quam se habere estimant. mansuetudinẽ
lumba nobis est et igne monstratus.
quia uidelicet omnes quos implet. et co-¬
lumbȩ simplicitate mansuetos & igne zeli
ardentes exhibet. Nequaquã ergo scõ spũ
plenus est: qui aut in tranquillitate man-¬
suetudinis feruorem emulationis deserit.
aut rursum in emulationis uirtute uim
mansuetudinis amittit. Quod fortasse
melius ostendimus. si in medio pauli magiste¬¬
rium proferamus: qui duob discipulis et non
diuersa caritate preditis. diuersa tamen ad-¬
iutoria predicationis impendit. Timotheũ
nanq ammonens ait. Argue. obsecra. incre-¬
pa. in omni patientia et doctrina. Cytum

Expanded text:
isti quod in ipsis est attendant; illi quod non isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habere existimant, mansuetudinem lumba nobis est et in igne monstratus, quia videlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquam ergo sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Timotheum namque admonens, ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ammonendi sunt mansueti. atq alit̃
irac undi. Nonnum quã nanq mansueti
cum presunt. uicinum & quasi iuxta
positum torporem desidiȩ patiunt᷑.
et plerunq nimia resolutione leni-¬
tatis. ultra quam necesse est uigorem distric¬
tionis emolliunt. At contra iracundi cum
regiminum loca percipiunt. quo impellente
ira in mentis uesaniam deuoluuntur. eo etiã
subditoꝵ uitam dissipata quietis tranquillitate
confundunt. Quos cum furor agit in pre-¬
ceps. ignorant quicquid irati faciunt. igno¬
rant quicquid a semet ipsis irati patiuntur.
Et nonnumquã uero quod est grauius. irȩ suȩ
stimulum iusticię zelum putant. et cum
uitium uirtus creditur. sine metu culpa cu-¬
mulatur. Sepe ergo mansueti dissolutionis
torpescunt tedio. sepe iracundi rectitudiniᷤᷤ
falluntur zelo. Iloꝵ itaq uirtuti uitium
latenter adiungitur. his autẽ suum uitium
quasi feruens uirtus uidetur. Ammonendi
sunt igitur illi ut fugiant quod iuxta ipsos est.

Expanded text:
liter admonendi sunt mansueti, atque aliter iracundi. Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semetipsis patiuntur irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est,
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ãmonendi sunt lȩti. atq aliter
tristes. Letis uidelicet inferenda sunt
tristia. quȩ sequuntur ex supplicio. Tris¬
tibus uero inferenda sunt lȩta. quȩ
promittuntur ex regno. Discant lȩti exminarũ
asperitate quod timeant. audiant tristes pre-¬
mioꝵ gaudia de quib presumant. Illis quippe
dicit᷑ Uẽ uobis qui ridetis nunc: qm̃ flebitis.
Isti uero eodem magistro dicente audiant. Ite¬
rum uidebo uos et gaudebit cor ur̃m: & gau¬
dium ur̃m nemo tollet a uobis. Nonnulli
autẽ lȩti uel tristes non rebus fiunt. sed
conspersionib existunt. Quib profecto inti-¬
mandum est: quod quedã uitia quibusdam
consꝑsionib iuxta sunt. Habent enim lȩti ex
propinquo luxuriam: tristes iram. Unde ne-¬
cesse est: ut non solum quisq consideret. qđ
ex consꝑsione sustinet: sed etiam quod ex uicino
deterius perurget: ne dum nequaquã pugnat
contra hoc quod tolerat. ei quoq a quo se libe¬

Expanded text:
liter admonendi sunt laeti atque aliter tristes . Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta, quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia, de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis . Isti vero eodem Magistro dicente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se libe
Abbreviated transcription (Latin):
posset ꝑfec te uite grãm: non nisi perfecta etate p̃¬
dicaret. Scriptum quippe est. Cum factus esset
annoꝵ duodecĩ: remansit puer iħis in hierusalẽ.
De quo a parentib requisito paulo post subditur.
Inuenerunt illum in templo sedentem in medio
doctoꝵ. audientem illos & interrogantẽ. Uigilanti
cens sed interrogans inuenitur: quo exemplo scilicet
ostenditur. ne infirmus docere quis audeat. si ille
puer doceri interrogando uoluit. qui ꝑ diuini¬
tatis potentiã uerbũ scientiȩ ipsis suis doctorib
ministrauit. Cum uero ꝑ paulũ discipulo dici¬
tur. p̃cipe hȩc et doce. nemo adolescentiã tuã.
Quod cicius ostenditur. si salomonis ad mediũ
uerba proferant᷑ qui ait. Letare iuuenis. in ad oleꝰ¬
centia tua. Si enim unũ eẽ utraq non discerneret.
quem monebat in adolescentia iuuenem ñ uocaret.

Expanded text:
posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praeposset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Vigilanti cens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam cod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem non vocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
que repente quos uellet roborare potuisset: ut exẽ¬
plum sequentib earet: ne inperfecti predicare
p̃sumerent. Postquã plene discipulos de uirtute p̃¬
dicationis instruxit: ilico adiunxit. Uos autẽ sede¬
te in ciuitate: quoadusq in duamini uirtute ex
alto. In ciuitate quippe consedimus. si intra men-¬
tium nrãrũ nos claustra constringimus. ne loquẽ¬
do exterius euagemur. ut cũ uirtute diuina ꝑfecte
induimur: tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios
instruentes exeanus. Hinc ꝑ quendã sapientem dicit᷑.
Adolescens loquere in causa tua uix: et sibis in terro¬
gatus fueris: habeat initium responsio tua. Hinc ẽ
quod idem redemptor noster: cum in celis sit condi¬
tor et ostensione suȩ potentie semꝑ doctor angeloꝵ.
ante tricennale tempus in terra magster fieri noluit
hominũ: ut uidelicetprecipitatis iuim saluberrimi
timoris infunderet. cum ipse etiam qui labi non

Expanded text:
quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemquae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non
Abbreviated transcription (Latin):
At contra ãmonendi sunt quos a predicationis officio
uel imꝑfectio uel ȩtas prohibet: et tam̃ precipitatio
impellit. Ne dum tanti sibi onus officũ p̃cipitatione
arrogant: uiam sibi subsequentis meliorationis abscidãt.
Et cum arripiunt intempestiue quod non ualent:
perdant etiam quod implere quandoq cempestiue
potuissent. Atq scientiã quia in congrue conantur
ostendere: iuste ostendantur amifisse. Ammonẽdi
sunt ut considerent. quod pulli auium si ante pẽ¬
narum ꝑfectionem uolare appetunt: unde ire in
alta cupiunt: inde in ima merguntur. Ammonen¬
di sunt ut considerent: quod structuris recentibus
necdũ q solidatis. si tignoꝵ pondus suꝑ ponitur: non
habitaculũ sed ruma fabricatur. Ammonendi sunt
ut considerent. quod conceptas sobole ᷤᷤ feminȩ si prius¬
quã plene forment᷑ ꝓferunt: nequaquã domos.
s tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa ueritã.

Expanded text:
At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq fratrem et amicũ suum. et prox imũ suũ.
Gladiũ quippe suꝑ femur ponere ẽ: p̃dicationiᷤᷤ
studium. uoluptatib carnis anteferre. Ut cum
scã quis studet dicere: curet necesse est illicitaᷤᷤ
suggestiones edomare. De porta uero usq ad
portam ire est: auitio usq ad uitium per qđ
ad mentẽ mors ingreditur. increpando discur¬
rere. ꝑ medium uero castroꝵ transire est. tanta
ȩqualitate intra eccłam uiuererut qui delinquẽ¬
tium culpas redarguit: in nullius se debeat fa¬
uore declinare. Unde et recte subiungit᷑. Occi-¬
cdat uir fratrẽ. et amicũ.⁊ proximũ suũ.Fratrẽ
scilicet & amicum & proxinũ interficit: qui
cum punienda inuenit: ab increpationis gla-¬
dio nec eis quos ꝑ cognationẽ diligit parcit:
Si ergo ille dĩ dicitur qui ad ferienda uitia zelo diui¬
i amoris excitatur. profecto eẽ se dĩ denegat qui in¬
quantũ sufficit increpare uitam carnalium recusat.

Expanded text:
quisque fratrem, et amicum, et proximum suum . quisque fratrem, et amicum, et proximum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum. Fratrem scilicet et amicum et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Si ergo ille Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat.
Abbreviated transcription (Latin):
mentem debriare non desitit: potu multiplici
muneris debriatꝰ excrescit. Audiant qđ dauid
hoc dõ in munere obtulit. quod p̃dicationis gra¬
ciam quam acceperat: non abscondit dicens.
quod sponsi colloquio ad sponsã dicitur. Qui
habitas in hortis amici ausculta: fac me audire
uocẽ tuam. Ecclesia quippe mortis habitat. que
ad uiriditatẽ intimã. exculta plantaria untutũ
seruat. Cuius uocẽ amicus auscultare ẽ: electos
quosq uerbũ predicationis illius desiderare. Quã
uidelicet uocem sponsus audire desiderat: qui ad
predicationẽ eius. per electoꝵ suoꝵ animas anhelat
Audiant quod moyses cum irascentẽ dm̃ populo
cerneret: et assumi ad ulciscendum gladios u¬
beret: illos a parte dĩ denuntiauit existere. qui
delinquentiũ scelera in conctanter ferirent dicens.
Siquis est dñi: iungatur mchi. Ponat uir gla-¬
dium suꝑ femur suum: ite et redite de porta in
portam: ꝑ medium castroꝵ. et occidat unus¬

Expanded text:
mentem debriare non desinit, potu multiplicati mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens:quod sponsi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis Domini est, jungatur mihi; ponat vir gladium super femur suum: ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unus
Abbreviated transcription (Latin):
ximoꝵ sanguine mundũ credidit. quo feriendis eorũ
uitus non pepercit dicens. Contestor uos hodierna
die. quia mundus sum a sanguine omniũ ur̃oꝵ. Non
enĩ subt̃fugi quomunus annuntiarẽ uobis. omne con
silium dĩ. Audiant quod uoce euangelistȩ iohantus
admonetur cum dr̃. Qui audit dicat ueni. Ut ni¬
mirũ cui se uox interna insinuat: illuc etiã claman¬
do alios quo ipse rapitur trahat: ne clausas fores
etiã uocatꝰ inueniat. si uocanti uaciuis appropinquat.
Audiant quod ẏsaias: quia a uerbi ministerio
tacuit: illustratus suꝑno lumine: magna uoce peni¬
tentiȩ seipse rep̃hendit dicens. Ue michi: quia tacui.
Audiant quod ꝑsalomonẽ: in illũ p̃dicationis scientia
multiplicari promittitur: qui in hoc qđ iam obti¬
nuit torporis uitio non tenetur. Ait nanq Anima
us p̃dicando benedicit: interioris augnenti pin¬
guedinẽ recipit. Et dum diuino eloquio auditoꝵ

Expanded text:
ximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum ximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum desideriis intus non pepercit, dicens: « Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi, quominus annuntiarsilium Dei vobis . Audiant quod voce angelica Joannes admonetur, cum dicitur: Qui audit, dicat: Veni . Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur trahat; ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: Vae mihi quia tacui . Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: Animus praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum
Abbreviated transcription (Latin):
menta maledicitur. in populis. Frumenta quip¬
pe abscondere est: predicationis sc̃ẽ apud se uerba
retinere. In populis autẽ talis qͥsq maledicit᷑. quia
in solius culpa silentii pro multoꝵ quos corrigere
potuit pena dampnatur. Si medicinalis artis mi-¬
nme ignari secandum uulnus cernerent. & tam̃
secare recusarent: profecto peccatum fraternȩ mor¬
tis ex solo torpore cõmitterent. Quanta ergo culpa
in uoluantur aspiciant. qui dum cognoscant uul¬
nera mentium. curare ea negligunt sectione uer-¬
a sanguine ꝓhibere est: p̃dicationis uerbum acar-¬
nalis uite interfectione retinere. De quo rursum
gladio dr̃. Et gladius m̃s manducauit carnes.
Hiitaq cum apud se sermonẽ p̃dicationis occultãt.
diuinas contra se sententias terribiliter audiant.
quatims ab eoꝵ cordib timorẽ tinor expellat. Nu-¬
diant quod talentũ qui erogare noluit. c̃ sentẽtia
dampnationis amisit. Audiant qđ paulus eose a pro¬

Expanded text:
menta, maledicetur in populis . Frumenta quipmenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione vera sanguine prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum gladio dicitur: Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a pro
Abbreviated transcription (Latin):
liteR ãmonendi sunt qui cum predicare
digne ualeant. p̃ nimia humilitate formi
dant. Atq aliter ãmonendi sunt quos a p̃
p̃dicare utilit̾ possunt. in moderata tam̃ humili¬
tate refugiunt. ut ex minori consideratione
colligant. quantũ in maiorib reb delinquant.
Si enim indigentib ꝓximis ipsas quas habe-¬
rent pecunias non absconderent. ad iucores ꝓ-¬
culdubio chalamittatis extitissent. Quo igitur
reatu constringantur aspiciant. qui dũ peccãtib
fratrib uerbũ p̃dicationis subtrahunt. morientibus
mentib uitȩ remedia abscondunt. Unde et bene qͥdã
sapiens dicit. Sapientta abscondita & thesaurus in¬
uisus. quȩ utilitas utriusq. i populos fames adte.¬
reret. et occulta ipsi frumenta seruarent. auctores
procul dubio existerent mortis. Qua itaq plecten¬
di sunt pena considerent. qui cum fame uerbi ani-¬
mȩ pereant: ipsi panẽ ꝑceptȩ graciȩ non ministrat᷑.
Unde et bene ꝑsalomonẽ dr̃. Qui abscondit fru¬

Expanded text:
liter admonendi sunt qui cum praedicare digne valeant, prae nimia humilitate formidant; atque aliter admonendi sunt quos a praqui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit fru
Abbreviated transcription (Latin):
et uel rerum dampna uel iniuriarũ iacula
ad memoriam reducit. Cuncta que sibi
illata sunt uehementer exaggerans. ititole-¬
rabilia ostendit. tantoq mentem merore
perturbat. ut plerunq uir patiens illa se
ȩquanimiter tolerasse post uictoriã captiuus
deteriora rependere si occasio prebeatur
querat. Quib ergo isti sunt similes. nisi
ns qui per fortitudinem in campo uictore
sunt: sed per negligentiam postmodum intra
urbis claustra capiuntur: Quib sunt simi¬
les. nisi his quos irruens grauis languor a uita¬
non subtrahit. sel leniter ueniens recidiua
febris occidit: Ammonendi sunt igit᷑ patien-¬
tes. ut cor post uictoriam muniant. ut hostẽ
publico bello superatum insidiari meniis
mentis intendant. ut languorem pluris
serpentem timneant. ne hostis callidus ẽo in
deceptione post modum maiori exultatione
gaudeat. quo illa dudum contra se rigida

Expanded text:
et vel rerum damna, aut injuriarum jacula et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus detequaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida
Abbreviated transcription (Latin):
& mansuetudinem quam tolerantes habue¬
runt retractantes. in malitiam uertunt.
Quib citius a predicante succurritur. si que sit
nuius permutationis causa pandatur.Cal¬
lidus nanq aduersariꝰ bellum contra duos
mouet. unum uidelicet inflãmans ut con¬
tumelias prior inferat: alterum prouocans
ut contumelias lesus reddat. Sed plerumq
dum huius iam uictor est: qui in iuriam
persuasus irrogat. ab illo uincitur qui ill¬
tam sibi ȩquanimiter portat. Unius ergo
uictor quem cõmouendo subiugauit. tota
contra alterum uirtute se erigit. eumq
obsistentem fortiter et uincentẽ dolet. Quẽ
quia cõmouere in ipsa contumeliarũ iacula¬
tione non potuit. ab aperto certamine inte.¬
rim quiescens. & secreta suggestione cogitati¬
onem lacessiens. deceptionis tempus inquirit.
Quia enim publico bello perdidit. ad exercen¬
das occulte insidias exardescit. Quietis
tanq tempore ad uictoris animum reddit.

Expanded text:
et mansuetudinem quam tolerantes habueet mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Quid autem uides festucam in oculo
non uides: Perturbatio quippe impatientiȩ
festuca est: malitia uero in corde. trabes in
oculo. Illam nanq aura tẽptationis agitat. hãc
autem consũmata nequitia pene imobiliter
portat. Recte uero illic subiungitur. Hypo-¬
chrita eice primum trabẽ
de oculo tuo.
et tunc uidebis eicere
festucam
de oculo fratris tui. Ac si
dicatur
menti iniqui interius dolenti. et scm̃ se ex-¬
terius per patientiam demonstranti. Prius
a te molem malitiȩ excute. & tunc alios de
impatientiȩ leuitate reprehende. ne dũ non
studueris simulationem uincere. perus tibi
sit aliena praua tolerare. Euenire etiam
pore quo uel aduersa patiuntur uel contu-¬
melias audiunt. nullo dolore pulsentur. &
sic patientiam exhibeant. ut custodire etiam
cordis innocentiã non omittant. Sed cum
post paululum hȩc ipsa quȩ pertulerint
ad memoriam reuocant. igne se doloris in¬
flamant. argumenta ultionis inquirunt.

Expanded text:
dicit: Quid autem vides festucam in oculo dicit: Quid autem vides festucam in oculo non vides ? Pertubatio quippe impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam pore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt,
Abbreviated transcription (Latin):
beniguitate non cessat.
Unde idem
egregius doctor cum pati-¬
entiam
discipulis suaderet dicens.
omnis amaritudo. & ira et indignatio. et
clamor. et blasphemia tollatur auobis:
quasi cunctis exterius iam bene cõpositis. ad
interiora conuertitur. dum subiungit cũ
om̃nr malitia: quia nimirum frustra in-¬
dignatio clamor et blasphemia ab exterio¬
rib tollitur. si in interiorib uitiorũ mater
malitia dominatur. Et in cassum foras ne¬
quitia ex ramis inciditur. si surrectura
multiplitius intus in radice seruatur. Unde
& ꝑ semetipsam ueritas dicit. Diligite ini¬
micos ur̃os. bene facite his qui oderunt uos.
& orate pro persequentib et calumpniantib
uos. Uirtus itaq est coram hominib aduer-¬
sarios tolerare. sed uirtus coram dõ diligere.
quia hoc solum ds̃ sacrificium accipit. quod
ante eius oculos in altari boni operis flamma
caritatis incendit. Hic est quod rursum
quibusdam patientib. nec tamen diligentib

Expanded text:
ex benignitate non cessat. ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis , quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia ; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur; et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderuo persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus, adversarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
eicit: quia nulla interius disciplinȩ sapi-¬
entia circum cludit. Sapiens autẽ differt.
et reseruat in posterum. Lesus enim in
presenti se ulcisci non desiderat. qui etiam
tolerans parci optat: sed tamen iuste uin-¬
dicari omnia extremo iudicio non igno
rat. At contra ammonendi sunt patientes.
ne in eo quod portant exterius. interius
doleant. ne tantȩ uirtutis sacrificiũ
quod integrum foras inmolant intꝰ
malitiȩ peste corrumpant. Et cum
ab hominib non agnoscitur. sed tamen sub
diuina examinatione peccatur. tanto deterior
culpa doloris fiat. quanto sibi ante homines
uirtutis speciem uendicat. Dicendum itaq ẽ
patientib. ut studeant diligere. quos sibi neces¬
se est tolerare. ne si patientiã dilectio non sequa¬
tur. in deceriorẽ culpã odiĩ uirtus ostensa uer¬
tatur. Unde paulus cum diceret caritas pati-¬
ens est. ilico adiunxit. benigna est. uidelicet
ostendens quos ex patientia colerat. amare

Expanded text:
ejicit, quia nulla interius disciplina sapiejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim in praesens ulcisci se non desiderat, quia etiam tolerans parci optat; sed tamen vindicari omnia extremo jurat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjunxit: Benigna est ; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam
Abbreviated transcription (Latin):
excedunt. Audiant impatientes. quod scrip¬
tum est. Melior est patiens uiro forti.
& qui dominatur animo suo. expugnatore
urbium. Minor est enim uictoria urbiũ.
quia extra sunt que subiciuntur. Ualde
autem maius est quod per patientiã
uincitur. quia ipse ase animus suꝑat᷑
& semet ipsum sibimetipsi fubicit: quando
eum patientia intra se frenare compellit.
Audiant patientes. quod electis suis ueritas
dicit. In patientia ur̃a. possidebitis animas
ur̃as. Sic enim conditi sumus mirabiliter.
ut ratio animam. & anima possideat corpus.
lus uero animȩ a corporis possessione repellit᷑.
si non prius anima a ratione possidetur.
Custodem igitur conditionis nr̃ȩ patientiam
dñs esse monstrauit. qui in ipsa nosmet
impatientiȩ culpa cognoscitur. per quam
et hoc ipsum amittimus possidere quod
sumus. Nudiant impatientes: quod per
salomonẽ rursum dicitur. Totum spm̃ suũ¬
impellente agitur. ut totus foras sp̃s pro-¬
feratur. Quem iccirco citius perturbatio

Expanded text:
impatientes quod scriptum est: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Minor enim est victoria urbium, quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos posimpatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientes quod per Salomonem rursum dicitur: Totum 44 smpellente agitur ut totus foras spiritus proferatur. Quem idcirco citius perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ iam gesta sunt destruuntur. recte
per hierechielem ẽẽ in altare dĩ fossa
perhibetur. ut in ea uidelicet superposita
holocausta seruentur. Si enim in altari
fossa non esset. omne quod in eo sacrificiũ
repperiret. superueniens aura dispergeret.
Quid uero accipimus altare dĩ nisi animam
iusti. que quot bona egerit tot super se
ante eius oculos sacrificia imponit: Quid
autem est altaris fossa. nisi bonoꝵ patientia:
Que dum mentẽ ad aduersa toleranda humi¬
liat. quasi more foueȩ hanc in uno positam
demonstrat. Fossa ergo in altari fiat. ne suꝑ¬
positum sacrificium aura dispergat. id est elec-¬
torum mens patientiam custodiat. ne cõmota
uento impatientiȩ. et hoc quod bene operat
est amittat. Bene autẽ hȩc eadem fossa
unius cubiti esse memoratur. quia nimir ũ
si patientia non deseritur. unitatis mensura
seruatur. Unde et paulus ait. In uicem
onera ur̃a portate. et sic adimplebitis legẽ

Expanded text:
ae jam gesta sunt destruuntur, recte ae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem in altari Dei fieri fossa praecipitur, ut in ea videlicet superposita holocausta serventur . Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem
Abbreviated transcription (Latin):
tum quippe est. Doctrina uiri per patien¬¬
tiam noscitur. Canto ergo quisq minus
ostenditur doctus. quanto mitius conuincit᷑
patiens. Neq enim potest ueraciter bona
docendo impendere. si uiuendo nescit ȩqua¬
nimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoq
impatientiȩ uitium. plerunq mentem ar-¬
rogantiȩ culpa transfigit. quia dũ despici
in hoc mundo quisq non patitur. bona
si qua sibi occulta sunt ostentare conatur.
Atq sic per impatientiã usq ad arrogantiã
ducitur. dum quia ferre despectionẽ non
potest. detegendo semet ipsum in ostenta-¬
tione gloriatur. Unde scriptum est. Melior
est patiens arrogante. quia uidelicet eli-¬
git patiens quelibet mala perpeti. quam
per ostentationis uitium bona sua occulta
cognosci. At contra eligit arrogans bona
de se uel falsa iactari: ne mala possit uel
minima perpeti.Quia igitur cum patien-¬
tia relinquitur. etiam bona reliqua quȩ¬

Expanded text:
tum namque est: Doctrina viri per patientum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua qu
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ãmonendi sunt impatientes.
atq aliter patientes. Dicendum nanq
est impatientib. quia dum frenare
spm̃ negligunt. per multa etiam
quȩ non appetunt iniquitatũ abrupta
rapiuntur. quia uidelicet mentem impellit
furor. quo non trahit desiderium. Et agit
cõmota uelut nesciens: unde post doleat
sciens.Dicendum quoq est impatientib
quia dum motionis impulsu precipides quę¬
dam uelut alienati peragunt. uix mala sua
postquam fuerint perpetrata cognoscunt.
Qui dum perturbationi suȩ minime obsisturi.
etiam si qua ase tranquilla mente fuerant.
bene gesta confundunt. & inprouiso impul¬
su destruunt. quicquid forsitan diu labore
prouido construxer unt. Ipsa nanq que
mater est omniũ custosq uirtutũ. per im-¬
patientiȩ uitium uirtus caritatis amictitur.
Scriptum quippe est. Caritas patiens est.
Igitur cum minime est patiens. caritas non
est. Per hoc quoq imꝑatientiȩ uitium: ipsa
uirtutum nutrix doctrina dissipatur. Scrip.¬

Expanded text:
liter admonendi sunt impatientes, atque aliter patientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatientiae vitium virtus amittitur charitatis. Scriptum quippe est: Charitas patiens est . Igitur cum minime est patiens, charitas non est. Per hoc quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
non caremus. Hinc propħa iterum dicit. Frus-¬
tra conflauit conflator. malitię eoꝵ non sunt
consumptȩ. Sciendum uero est quia nonnũ-¬
quam cum iuter flagelloꝵ duritiã remanẽt
incorrecti dulci sunt ammonitione mulcendi.
Quos enim cruciamenta non corrigunt. non¬
numquã a prauis actib lenia blandimenta
cõpescunt. quia et non nũquam egros quos
fortis pigmentoꝵ potio curare non ualuit.
ad salutem pristinam depens aqua reuoca-¬
uit. & nonnulla uulnera quȩ curari incisione
nequeunt. fomentis olei sanantur. Et durus
ad amas incisionem ferri minime recipit.
sed leni hycoꝵ sanguine mollescit.
taciti.atq aliter multiloquio uagantes

Expanded text:
non caremus. Hinc Propheta iterum dicit: Frusnon caremus. Hinc Propheta iterum dicit: Frustra conflavit conflator; malitiae eorum non sunt consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine mollescit. taciti, atque aliter multiloquio vacantes
Abbreviated transcription (Latin):
uersi sunt: quia non ad uirtutem sed ad-
uitia etiam in tribulatione prorumpunt.
Es quippe dum ꝑcutitur. amplius metallis¬
ceteris sonitum reddit. Qui ergo in percus¬
sione positus erumpit ad sonitum murmu¬
rationis: in es uersus est in medio fornacis.
Dtagnum uero cum ex arte cõponitur. argenti
spetiem mentitur. Qui igitur simulationis
uitio non caret in tribulatione. stagnum
factus est in fornace. Ferro autem. utitur. qui
uitȩ proximi insidiatur. Ferrum itaq in
fornace est: qui nocendi malitiam non amittit
in tribulatione. Plumbum quoq ceteris metallis
est grauius. In fornace ergo plumbũ inuenitur.
qui sic peccati sui pondere premitur. ut etiam
in tribulatione positus a terrenis desideriis
non leuatur. Unde rursum scriptum est.
Multo labore sudatum est: et non exiuit rubigo
tribulationis ad mouet: ut in nos rubiginem
uitioꝵ purget. Sed nec per ignem rubiginem
amittimus. quando et inter flagella uitio

Expanded text:
versi sunt, quia non ad virtutem, sed ad versi sunt, quia non ad virtutem, sed ad vitia etiam in tribulatione proruperunt. Aes quippe dum metallis sonitum reddit; qui igitur in percussione positus erumpit ad sonitum murmurationis, in aes versus est, in medio fornacis. Stannum vero cum ex arte componitur, argenti speciem mentitur: qui igitur simulationis vitio non caret in tribulatione, stannum factus est in fornace. Ferro autem utitur, qui vitae proximi insidiatur. Ferrum itaque in fornace est qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur, qui sic peccati sui pondere premitur, ut etiam in tribulatione positus a terrenis desideriis non levetur. Hinc rursum scriptum est: Multo labore sudatum est, et non exivit de ea ntribulationis admovet, ut in nobis vitiorum purget; sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio
Abbreviated transcription (Latin):
impletum esse quod scriptum est. Si contu-¬
deris stultum in pila quasi typsanas ferien-¬
te desuper pilo: non auferetur ab eo stultitia
Attriuisti eos. et renuerunt accipere disciplinã.
Hinc est quod dñs dicit. Interfeci et perdidi
populum istum. et tamen aiis siuis non
sunt reuersi. Hinc rursum ait. Populus
non est reuersus ad percutientem se. Hinc
uoce flagellantium propheta conqueritur
dicens. Curauimus babilonem. et non ẽ
sanata. Babilon quippe curatur nec tamen
ad sanitatem reducitur. quando mens in
praua actione confusa. uerba correptionis
redire contempnit. Hinc captiuo israheli-¬
tico populo nec tamen ab iniquitate con¬
uerso. diĩs exprobrat dicens. Uersa est
michi domus israhel in scoriam. Omnes
isti es. et stagnum. et ferrum. & plumbũ.
in medio fornacis. Ac si aperte dicat. Purgare
eos per ignem tribulationis uolui. & argentũ
illos uel aurum fieri quesiui. sed in fornace
michi in .es. stagnum. ferrum. et plunbũ.

Expanded text:
impletum esse quod scriptum est: Si confuimpletum esse quod scriptum est: Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia Attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursum ait: Populus non est reversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur, dicens: Curavimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reducitur, quando mens in prava actione confusa, verba correptionis redire contemnit. Hinc captivo Israelitico populo, nec tamen ab iniquitate converso Dominus exprobrat, dicens: Versa est mihi domus Israel in scoriam; omnes isti aes, et stannum, et ferrum, et plumbum in medio fornacis . Ac si aperte dicat: Purgare eos per ignem tribulationis volui, et argentum illos vel aurum fieri quaesivi, sed in fornace mihi in aes, stannum, et ferrum, et plumbum
Abbreviated transcription (Latin):
penam non metueret. culpam proculdubio per¬
petraret. Ignorat itaq mens grãm libertatis.
quam ligat seruitus timoris. Pona enim pro-
semetipsis amanda sunt: & non penis compellen¬
tib exequenda. Nam qui propterea bona facit
quia tormentoꝵ mala metuit. uult non esse
quod metuat. ut audenter illicita cõmittat.
Unde luce clarius constat. quod coram dõ inno-¬
centia amittitur. ante cuius oculos desiderio
peccatur. At contra hii quos ab iniquitatibus
nec flagella compescunt. tanto acriori inuecti-¬
one feriendi sunt. quanto maiori insensibili-¬
tate duruerunt. Perunq enim sine dedignati¬
one dedignandi sunt. sine desperatione despe-¬
randi. ita duntarat. ut et ostensa desperatio
formidinem incutiat. & subiuncta ammoni-¬
tio ad spem reducat. Districte itaq contra
illos diuinȩ sententiȩ proferendȩ sunt: ut ad
cognitionem sui considerata ȩterna animad¬
uersione reuocentur. Audiant enim in se

Expanded text:
poenam non metueret, culpam proculdubio perpoenam non metueret, culpam proculdubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit, quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur. At contra hi, quos ab iniquitatibus nec flagella compescunt, tanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad spem reducat. Districte itaque contra illos divinae sententiae proferendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in se