comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habes quod non accepisti: Si autem accepisti: quid
gloriaris quasi non acceperis. Quidedit humili.
aufert superbo. Quia quidedit. potest auferre
Ad hoc enim pertin& fr̃s. sitamen exposui quoduolui.
Exposui autem quantum potui. & sinon quantum
uolui. Ad hoc pertinet quod ait. lauabo in inno¬
centibus manus meas. & circũdabo altare tuũ dnẽ
utaudiam uocem laudis tuae. Id est exipso bono
meo. ut non deme presumam. sed dete qui dedisti.
ne laudare uelim deme inme. seddete intẽ. Ideo
sequitur utaudiam uocem laudis. & enarrem uni¬
situm inter malos. rogantem dm̃ utnon conꝑdatur
cum malis. quia non erat ds̃ iniudicando. Tuemm
cũ uideris homines inunũ locum intrasse. putas
ciusdem meriti esse. ds̃ autem non fallitur. noli timere
Tuuidicante uento. discernis paleam afrumento.
Uentum uis flare tibi. & tu nones uentus. sedoptas
flare tibi uentum. & cũ uentilabro utrumq excusseris.

Expanded text:
habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Qui dedit humili, aufert superbo: quia qui dedit, potest auferre. Ad hoc enim pertinet, fratres, si tamen exposui quod volui, exposui autem quantum potui, etsi non quantum volui, ad hoc pertinet quod ait, Lavabo in innocentibus manus meas, et circumdabo altare tuum, Domine, ut audiam vocem laudis tuae: id est, ex ipso bono meo non de me praesumam, sed de te qui dedisti, ne laudari velim de me in me, sed de te in te. Ideo sequitur, Ut audiam vocem laudis tuae, et enarrem unisitum inter malos, rogantem Deum ut non comperdatur cum malis, quia non errat Deus in judicando. Tu enim cum videris homines in unum locum intrasse, putas ejusdem meriti esse: Deus autem non fallitur, noli timere. Tu judicante vento discernis paleam a frumento: ventum vis flare tibi, et tu non es ventus, sed optas tibi flare ventum: et cum ventilabro utrumque excusseris,
Abbreviated transcription (Latin):
uult audire uocem laudis. Fuistis enim aliquan.¬
do tenebre. nunc autem lux. Quid est fuistis
aliquando tenebre. nisi ueteris hominis. Nunc
autem lux: Nonsine causa luxestis. qui fuistis
im dudum tenebrȩ. nisi quia illuminati estis.
Noli putare te ipsum esse lucem. illa. ẽ. lux quae
illuminat omnem hominem uenientẽ in hunc
mundũ. Tuautem perte ipsum. ꝑmalam uo¬
luntatem. per aduersionẽ tuam tenebratus eras.
Modo luces: subiecit statim. nesuꝑbirent illi quib
dictum est. Nunc autem lux. & addidit indño.
Sicenim art fuistis aliquando tenebre. nunc
autẽ lux indñõ. Ergo sipreter dnm̃ nec lux.
Si autem accepisti. ideo lux. quia in dño. Quid
habes quorl non accepisti. Siautem arcepisti.
quid gloriaris. quasi non accepis: Hoc enim
ipse apłs dirit. alio loco hominibus superbientibus.
& uolentibus sibi tribuere quod dĩ est. & debono
sic gloriari quasi desuo. hoceis dixit. Quid enim

Expanded text:
vult audire vocem laudis: Fuistis enim aliquanvult audire vocem laudis: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux . Quid est, Fuistis aliquando tenebrae, nisi veteres homines? Nunc autem lux: non sine causa lux estis, qui fuistis jamdudum tenebrae, nisi quia illuminati estis. Noli putare teipsum esse lucem: illa est lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; tu autem per teipsum, per malam voluntatem, per aversionem tuam tenebratus eras, modo luces. Sed subjecit statim, ne superbirent illi quibus dictum est, Nunc autem lux, et addidit, in Domino. Sic enim ait, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Ergo si praeter Dominum, nec lux: si autem ideo lux, quia in Domino; quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Hoc enim ipse Apostolus dixit alio loco hominibus superbientibus, et volentibus sibi tribuere quod Dei est, et de bono sic gloriari quasi de suo, hoc eis dicit: Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est audiam uocem laudis: Utintellegam
inquit. Hoc est enim audire coram dõ. non quo¬
modo sonos istos quos multi audiunt: & multi
non audiunt. Quam multi adnos audientes sunt.
& addm̃ surdi sunt: Quã multi habentes aures.
aures audiat : Ergo quid est audire uocem liudis.
Quia quicquid inte mali est depeccatis tuum est.
quie quid boni iniustificationib dĩ est. Ita audi
uocem laudis. ut nontẽ laudes. & quando bonus es.
non laudando tebonum. sis malus. Bonum enim
te fecerat humilitas. malum tefaciat superbia.
Conuersus eras. ut in luminareris. & conuersione tua
factus luminosus. factus illustratus conuersione.
Sed quo: Numquid adte. Si adte conuersus possis
illuminari. numquam possis tenebrari. quia te cum
semper esses. Quare illuminatus es: Quia con¬
uertiste alicubi quo tu noneras. Quid est aliud
quod noneras: Dds lumen est. Nonenini tulumen
eras. quia peccator cras. Dicit enim apłs eis. quos

Expanded text:
Quid est, Ut audiam vocem laudis? Ut intelligam, inquit. Hoc est enim audire coram Deo, non quomodo sonos istos, quos multi audiunt, et multi non audiunt. Quam multi ad nos audientes sunt, et ad Deum surdi sunt! Quam multi habentes aures, bet aures audiendi, audiat ! Ergo quid est audire vocem laudis? quia quidquid in te mali est de peccatis, tuum est; quidquid boni in justificationibus, Dei est. Ita audi vocem laudis, ut non te laudes et quando bonus es: nam laudando te bonum, fis malus; bonum enim te fecerat humilitas, malum te facit superbia. Conversus eras ut illuminareris, et conversione tua factus es luminosus, factus illustratus conversione. Sed quo? numquid ad te? Si ad te conversus posses illuminari, nunquam posses tenebrari, quia tecum semper esses. Quare illuminatus es? Quia convertisti te ad aliud quod tu non eras. Quid est aliud quod tu non eras? Deus lumen est. Non enim tu lumen eras, quia peccator eras. Dicit enim Apostolus eis quos
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipsum sedens: ad hoc
ꝑtin& ssuperius dixit amplexa est. Qui
enĩ stans aut transiens facit. non cũ uolup¬
tate facit. Quiuero adhũc sed&. quantũ
otiũ quaerit ut faciat: Sedens aduersus
fratrẽ tuũ detrahebas. Ipsam detractionem
malã diligenter faciebas: sedendo faciebas.
uolebas ibi occupari. amplexabaris ma¬
lũ tuũ. osculabaris dolũ tuũ. Sedens
aduersus fratrẽ tuũ detrahebas:
Et aduer¬
sus filiũ matristuae ponebas
scandalũ.

Expanded text:
Et ipsum sedens ad hoc pertinet quod superius dixit, amplexa est. Qui enim stans aut transiens facit, non cum voluptate facit: qui vero ad hoc sedet, quantum otium quaerit ut faciat! Sedens adversus fratrem tuum detrahebas: ipsam detractionem malam diligenter faciebas, sedendo faciebas; volebas ibi occupari, amplexabaris malum tuum, osculabaris dolum tuum. Sedens adversus fratrem tuum detrahebas: et adversus filium matris tuae ponebas scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
nificatus. E ducesme demuscipula ista quã
occultauerunt mihi. nec sola illa passio est
suam diabolus tetendit usque infinem. & uae
illi: qui millam muscipulam cadit. Cadit
autem omĩs qui nonsperat indm̃. qui non dicit
inte dnẽ speraui non confundar in aeternum.
& in tua iustitia erueme & eximeme. Eaten¬
ta est & parata muscipula in imici. posuit iN
muscipula errorem & terrorem. Errorem quo
inluceat. terrorem quo frangat &rapiat. Con
claude ianuam timoris. & educeris demuscipula
huiusmodi pugnȩ. Exemplum ipse tibi im¬
perator tuus. qui ꝓpter tẽ etiam temptari dig¬
natus est inse demonstrauit. & primo temptatꝰ
est in lecebris. quia temptatu est in illo ianua
cupiditatis. Quando eũ temptauit diabolus
dicens. dic lapidibus istis utpanes fiant
adorame & dabo tibi regna ista. mitte tẽ deor¬
sum. quia scriptum est quia angelis sius man¬
dauit dete. ut inmanibus collentte. ne quando
offendas ad lapidem pedem tiuim. Omius baee in

Expanded text:
nificatur, Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi. Nec sola illa passio est,suam diabolus tetendit usque in finem. Et vae illi, qui in illam muscipulam cadit: cadit autem omnis qui non sperat in Deum; qui non dicit: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum: et in tua justitia erue me, et exime me. Extenta est et parata muscipula inimici. Posuit in muscipula errorem et terrorem: errorem quo illiciat, terrorem quo frangat, et rapiat. Tcontra terrorem, et educeris de muscipula. Hujusmodi pugnae exemplum ipse tibi Imperator tuus, qui propter te etiam tentari dignatus est, in se demonstravit. Et primo tentatus est illecebris; quia tentata est in illo janua cupiditatis, quando cum tentavit diabolus dicens: Dic lapidibus istis ut panes fiant. Adora me, et dabo tibi regna ista. Mitte te deorsum, quia scriptum est: Quia Angelis suis mandavit de te, et in manibus tollent te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum . Omnis haec i
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce agnosco agnum occisum: quia immola¬
tus est xp̃s. Quidde azimis: Itaque in¬
quit diem festum celebremus: non infer¬
mento ueteri. neque infermento malitię
& malignitatis. Ostendit quid sit uetus.
Uetus farina est tacuit: sed inazimis sinceri¬
tatis & ueritatis. Inumbra remanserunt:
solum głae ferre non possunt. Iam nos in
luce sumus: tenemus corpus xp̃i. tenemus
sanguinẽ xp̃i. Si habemus nouam uitam:
cantenus canticũ nouũ hẏmnum dõ nr̃o.
Holo causta prodelicto non petisti: tunc dixi
ecce uenio. Incapite libri scriptum
est deme ut faciam uoluntatem tuam.

Expanded text:
Ecce agnosco agnum occisum, quia immolaEcce agnosco agnum occisum, quia immolatus est Christus. Quid de azymis? Itaque, inquit, diem festum celebremus, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et malignitatis: ostendit quid sit vetus, vetus farina est, acuit: sed in azymis sinceritatis et veritatis . In umbra remanserunt, solem gloriae ferre non possunt: jam nos in luce sumus, tenemus corpus Christi, tenemus sanguinem Christi. Si habemus novam vitam, cantemus canticum novum, hymnum Deo nostro. Holocausta pro delicto non petisti: tunc dixi, Ecce venio. 14. In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem t
Abbreviated transcription (Latin):
Iila uero sic mansit cumsigno suo: eum signo
cuum cisionis. cum signo atimorũ: sic
mansit. non est occisus cain. Non est oc¬
cisus. hab& signum suum. Maledictus
est aterra quae aperuit ossuũ. excipere san¬
guinẽ fr̃is eius. demanu eius. Ille erum
fudit sanguinem. non excepit. Ille fudit
alu terra excepit: &abea terra quȩ os aperuit
& excepit ille maledictus est & ipsa terra
quae ore excepit sangunem eccła est.
Abhac ergo ille maledictus: & ille sanguis
clamat eterra adine. De hac enim terra
dixit dñs. uoxsanguinis fratris tui. clamat
ad me deterra. Clamat inquit ad me deter¬
ra. Clamat addm̃: sed surdus est qui sangui¬
nem fudit. quia nonbibit. Ille ergo ita sunt.
tamquam cain cum signo. Sacrificia uero
quae ibi fiebant ablata sunt. & quod eis re¬
mansit ad signum cain iam perfectum est
& nesciunt. Aqnum occidunt. azimas
comedunt: pascha nr̃m immolatus est xp̃c

Expanded text:
illa vero sic mansit cum signo suo, cum signo illa vero sic mansit cum signo suo, cum signo circumcisionis, cum signo azymorum sic mansit: non est occisus Cain, non est occisus, habet signum suum. Maledictus est a terra, quae aperuit os suum excipere sanguinem fratris ejus de manu ejus. Ille enim fudit sanguinem, non excepit: ille fudit, alia terra excepit: et ab ea terra quae os aperuit et excepit, ille maledictus est: et ipsa terra quae ore excepit sanguinem, Ecclesia est. Ab hac ergo ille maledictus est. Et ille sanguis clamat de terra ad me. De hac enim terra dixit Dominus, Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Clamat, inquit, ad me de terra. Clamat ad Dominum: sed surdus est qui sanguinem fudit, quia non bibit. Illi ergo ita sunt, tanquam Cain cum signo. Sacrificia vero quae ibi fiebant, ablata sunt; et quod eis remansit ad signum Cain, jam perfectum est, et nesciunt. Agnum occidunt, azyma comedunt: Pascha nostrum immolatus est Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
N umquid exponendum est.
Sacrificium &oblationem noluisti: corpus
autem perfecisti mihi. Holo causta & iam
ꝓdelicto non petisti. & que petebant antea.
tunc dixi ecce uenio. Tempus est utueniant
quae promittebantur: quia auferentur ea
perquȩ mittebantur. Et uere fr̃s mei ad ten¬
dite: illa ablata. haec impleta. D& mihi¬
modo gens iudaica sacerdotium. Ubi sunt
sacrificia illorum.: Certe perierunt. certe
ablata sunt. Num quid tunc reꝓbaremus¬
ea: Repbamus ea reprobamus modo: quia
simodo uelis facere intemporale est. non
est oportunum. non congruit. Ad huc
ꝓmittitis iam accipere: mansit illis quid¬
dam quod celebrent. ne omĩno sine signo
remanerent. Cain enim maior frater qui
occidit minorem fratrem. accepit signũ.
nequis eum occider&. Sic scriptum est
ingenesi. Posuit dĩ cam signum: ut nemo
eum occider&. Proinde &ipsa gens iudea
man& ꝑ omnes gentes: subdita iuiri romano.
Inius romanum confluxerunt super stitu¬
tiones: communicauerunt postea inde

Expanded text:
Numquid exponendum est, Sacrificium et oblationem noluisti, corpus autem perfecisti mihi? Holocausta etiam pro delicto non petisti: quae petebat antea. Tunc dixi, Ecce venio. Tempus est ut veniant quae promittebantur, quia auferuntur ea per quae promittebantur. Et vere, fratres mei, attendite illa ablata, haec impleta. Det mihmodo gens judaica sacerdotem. Ubi sunt sacrificia illorum? Certe perierunt, certe ablata sunt nunc. Numquid tunc reprobaremus ea? Reprobamus modo: quia si modo velis facere, intemporale est, non est opportunum, non congruit. Adhuc promittis, jam accepi. Remansit illis quiddam quod celebrent, ne omnino sine signo remanerent. Cain enim major frater, qui occidit minorem fratrem, accepit signum, ne quis eum occideret, sicut scriptum est in Genesi: Posuit Deus Cain signum, ut nemo eum occideret. Proinde et ipsa gens judaea manet. Omnes gentes subditae juri romano, in jus romanum confluxerunt, superstitiones communicaverunt; postea inde
Abbreviated transcription (Latin):
Idest cotidie. Cibus enĩ panis. cotidianus. ẽ.
Deuorant autem populũ qui sua cominoda
exillo capiunt. non referentes ministeriũ
suũ ad gł̃am dĩ. & ad corum quibus presunt
salutẽ¬

Expanded text:
id est quotidie; cibus enim panis quotidianus est. Devorant autem populum, qui sua commoda ex illo capiunt, non referentes ministerium suum ad gloriam Dei, et ad eorum quibus praesunt salute
Abbreviated transcription (Latin):
forte quia ille non quȩrit tuam: Ergo noN
aliquit ad ño extra querere. sed ipsum dnm̃
quere & exaudi& te: & adhuc loquente dic&.:
ecce ad sum. Quid est ecce adsum: Et ecce
presenssum. Quidtus. quidame quaeris: Quic
quid tibi dedero. uilius est quã ego. Mel ipsum
habes: mefruere. meamplectere. Nondum
potes totus: ex fide contingeme: & inherebis
mihi. Hoc tibi ds̃dicat. &cetera. Onera tua
ego ate deponã. ut totus mihi adhaereas. cũ hoc
mortale tuũ adinmortalitatẽ conuertero: ut
sis aequalis angelis meis. & semꝑ uideas faciem
meã & gaudeas. & gaudiũ tuũ nemo aufer& ate:
ti quod amat &dicit
Accedite ad eum & IN¬
luminamini

Expanded text:
forte, quia ille non quaerit tuam. Ergo noli forte, quia ille non quaerit tuam. Ergo noli aliquid a Domino extra quaerere, sed ipsum Dominum quaere, et exaudiet te, et adhuc te loquente dicet, Ecce adsum . Quid est, Ecce adsum? Ecce prquid tibi dedero vilius est quam ego: meipsum habe, me fruere, me amplectere: nondum potes totus; ex fide continge me, et inhaerebis mihi hoc tibi Deus dicit, et caetera onera tua ego a te deponam, ut totus mihi inhaereas, cum hoc mortale tuum ad immortalitatem convertero ; ut sis aequalis Angelis meis , et semper videas faciem meam, et gaudeas, et gaudium tuum nemo auferet a te ; ti quod amat, et dicit: Accedite ad eum, et illuminamini
Abbreviated transcription (Latin):
Quire: Quia cumfueris inluminatus. cũ coeperis
bic habere bonã conscientiam: restant tribula¬
tiones. quia restat aliquid infirmum: Donec
absorbeatur mors inuictoriã & mortale hoc
induat in mortalitatẽ. Necesse est utin hoc
scło flagelleris. necesse est utaliquas temptatio¬
nes suggestiones que patiaris: Mundabit ds̃
omia : eru& tẽ ab omni tribulatione. Ipsũ quaere.
& in quisiui dnm̃. & exaudiuitme. Qui ergo
non eraudiuntur. non dnm querunt. Intendat
scitas urã. Nondixit inquisiui aurũ adnõ.
& exaudiuit me: inquisiui ad nõ senectutem.
& exaudiuit me. Inquisiui ad nõ hoc & illud:
& exaudiuit me. Aliud est aliquid inquirere
adnõ: aliud ipsum dnm̃ inquirere. Inquisiui
inquit dnm̃. & exaudiuit me. Tuautẽ quando
oras & dicis. occide illũ inimicũ meũ: non
dnm̃ inquiris. sed quasi facis te uidicẽ super
inimicũ tuũ. & facis questionariũ diñ tuum.
Unde scis nemelior sis cuius mortẽ quaeris eo ipso

Expanded text:
Quare? Quia cum fueris illuminatus, cum coeperis hic habere bonam conscientiam, restant tribulationes, quia restat aliquid infirmum, donec mors absorbeatur in victoriam, et mortale hoc induat immortalitatem : necesse est ut in hoc saeculo flagelleris; necesse est ut aliquas tentationes suggestionesque patiaris. Mundabit Deus omnia, eruet te ab omni tribulatione, ipsum quaere. 9. Inquisivi Dominum, et exaudivit me. Qui ergo non exaudiuntur, non Dominum quaerunt. Intendat Sanctitas Vestra: non dixit, Inquisivi aurum a Domino, et exaudivit me; inquisivi a Domino senectutem, et exaudivit me; inquisivi a Domino hoc aut illud, et exaudivit me. Aliud est aliquid inquirere a Domino, aliud ipsum Dominum inquirere. Inquisivi, inquit, Dominum, et exaudivit me. Tu autem quando oras, et dicis, Occide illum inimicum meum; non Dominum inquiris, sed quasi facis te judicem super inimicum tuum, et facis quaestionarium Deum tuum. Unde scis ne melior te sit cujus mortem quaeris? Eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
solũ hominibus. sed & iumentis daretur.
quae datur hominibus. ista carnalis tẽporalis.
Ergo homines non habent aliquid apud dm̃
exceptũ. quod iumenta non mereantur. &¬
ad qđ̃ iumenta non ꝑueniãt : habent plane.
Et ubi est quod habent.¬
Filii autem homi¬
num. subtegmine alarum tuarum spera

Expanded text:
solum hominibus, sed et jumentis detur, quae datur hominibus, ista carnalis et temporalis salus. 12. Ergo homines non habent aliquid apud Deum exceptum, quod jumenta non mereantur, et quo jumenta non perveniant? Habent plane. Et ubi est quod habentFilii autem hominum sub tegmine alarum tuarum spera
Abbreviated transcription (Latin):
datur ignorat. Hinc ergo destruitur temerarius
& cecus pollicitator ueritatis. qui est inimicus &
defensor. cum uidentur caeli opera digitorum di.
Idest intelleguntur. scripturie perduetȩ usque ad
infantiũ tarditatẽ. & cos perhumilitatẽ historicȩ
fidei. quae temporaliter gesta est adsublimitatẽ
intellegentiae rerum aeternarũ. bene nutritos
& roboratos erigunt. in ea quae confirmant.
Tstẽ quippe caeli. id est isti libri. operi sunt
digitorũ dĩ. Scõ & enim spũ insanctis oꝑante
confecti sunt. Nam qui głam suam potius
quã salutẽ hominũ attenderunt. sine scõ spũ
locutisunt. in quo sunt iuscera miscđae dĩ.

Expanded text:
datur, ignorat. Hinc ergo destruitur temerarius datur, ignorat. Hinc ergo destruitur temerarius et caecus pollicitator veritatis, qui est inimicus et defensor, cum videntur coeli opera digitorum Dei, id est, intelliguntur Scripturae perductae usque ad infantium tarditatem, et eos per humilitatem historicae fidei, quae temporaliter gesta est, ad sublimitatem intelligentiae rerum aeternarum bene nutritos et roboratos erigunt in ea quae confirmant. Isti quippe coeli, id est isti libri, opera sunt digitorum Dei; sancto etenim Spiritu in sanctis operante, confecti sunt - nam qui gloriam suam potius quam salutem hominum attenderunt, sine Spiritu sancto locuti sunt, in quo sunt viscera misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
tua. omniũ scripturarũ eloquia. Exore infantiũ
& lactantium perfecisti laudem. ut afide scrip¬
turarũ inciperent. qui cupiunt ad tuae magni¬
ficentiae notitiã peruenire. quae suꝑ scrip̃turas
eleuata est. quia transit & superat omniũ uerboꝵ
linguarũque preconia. Inclinauit ergos scripꝰ¬
turas ds̃ usq ad infantiũ & lactantiũ capacitatẽ.
sicut inalio psalmo canitur. Et inclinauit
caelũ. & descendit. Ethoc fecit ꝓpt̃ inimicos.
qui per suꝑ biam loquacitatis inimici crucis xp̃ĩ.
etiam cum aliqua uera dicunt. paruulis tamen
& lactantibus prodesse non possunt. Ita des¬
truitur inimicus & defensor. qui siue sapientiã.
siue etiam xpĩ nomen defendere uideatur. tamen
agradu fidei obpugnat eam ueritatẽ. quam
pͥmptissime pollicetur. Propterea etiam illam
non habere conuincitur quia obpugnando gradũ
eus quod est fides. quẽ ad modũ in eam conscen¬

Expanded text:
tua omnium Scripturarum eloquia; ex ore infantium tua omnium Scripturarum eloquia; ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, ut a fide Scripturarum inciperent, qui cupiunt ad tuae magnificentiae notitiam pervenire, quae super Scripturas elevata est, quia transit et superat omnium verborum linguarumque praeconia. Inclinavit ergo Scripturas Deus usque ad infantium et lactentium capacitatem, sicut in alio psalmo canitur: Et inclinavit coelum, et descendit . Et hoc fecit propter inimicos, qui per superbiam loquacitatis inimici crucis Christi, etiam cum aliqua vera dicunt, parvulis tamen et lactentibus prodesse non possunt. Ita destruitur inimicus et defensor, qui sive sapientiam, sive etiam Christi nomen defendere videatur, ab hujus tamen gradu fidei oppugnat eam veritatem quam promptissime pollicetur. Propterea etiam illam non habere convincitur; quia oppugnando gradum ejus, quod est fides, quemadmodum in eam conscen
Abbreviated transcription (Latin):
digito dĩ scriptam legem. & ditam permor̃sen
cosdem ipsos ministros scõ spũ repletos. ꝓpter
ipsũ scm̃ qui inc̾is operatur recte accipimus.
qm̃ pereoslem nob̾ omnis diuina scriptura con¬
fecta est. conuenienter intellegimus hoc loco
caelos dictos. libros utriusque testamenti.
Dictũ est autẽ etiam deipso moyse amagis regis
pharionis. cũ abeo superati essent. digitus dĩ
est hic. Et quod scriptum est caelũplicabitur
udiber: etiam sideisto ȩthereo caelo dictum. ẽ.
congrue tamen ex hic eadem similitudine
in allegoria librorum caeli nominantur.
Qm̃ uidebo inquit caelos tuos. opera digitoꝵ
tuorũ. Id est. cernam & intellegam scripturas.
quas operante scõ spũ. perministros tuos scrip¬
sisti. Possunt itaque etiam suꝑius caeli nomi¬
nati. idem libri accipi. ubi ait. Qm̃ eleuata
est magnificentia tua suꝑ caelos. Ut totus
iste sit sensus. Qm̃ magnificentia tua eleuata
est super caelos. Excedit enim magnificentia

Expanded text:
digito Dei scriptam Legem, et datam per Moysen eosdem ipsos ministros Spiritu sancto repletos, propter ipsum Spiritum qui in eis operatur, recte accipimus, quoniam per eosdem nobis omnis divina Scriptura confecta est; convenienter intelligimus hoc loco coelos dictos libros utriusque Testamenti. Dictum est autem etiam de ipso Moyse a magis regis Pharaonis, cum ab eo superati essent, Digitus Dei est hic ; et quod scriptum est, Coelum plicabitur sicut liber , etiam si de isto aethereo coelo dictum est, congrue tamen ex hac eadem similitudine in allegoria librorum coeli nominantur. Quoniam videbo, inquit, coelos, opera digitorum tuorum: id est, cernam et intelligam Scripturas, quas operante Spiritu sancto per ministros tuos conscripsisti. 8. Possunt itaque etiam superius coeli nominati, iidem libri accipi, ubi ait, Quoniam elevata est magnificentia tua super coelos; ut totus iste sit sensus, Quoniam magnificentia tua elevata est super coelos: Excedit enim magnificentia
Abbreviated transcription (Latin):
imperitia sed in nocentia. Illi uero eximpe¬
ritia insultabant scõ dĩ caluo. &clamabant
post eum. calue calue. Factũ est ut abestiis
consumerentur: & figurauerunt homines
in eadẽ mente puerili. stulte in ridentes
quendam caluũ quia in caluariae loco crucifirus
est. Possessi sunt ergo tales uelut̃ abestis: hoc
est ad aemonibus. adiabolo & angelis eius. qui
operatur infilus diffidentiae. Tales pueri
erant: qui ante sacratum lignũ stantes. caput
agitabant & dicebant. Si filius di est: descen¬
dat decruce. huius nosfilii sumus. quia filit
sponsi sumus: & nobis scriptus est psalmus
iste. cuius titulus dicit. Filus chore: pro
his quae cõmutabuntur. Quid ergo exponã
quid sit prohis quae cominutabuntur: Quid
ego dicam: Hoc omĩs mutatus agnoscit qui
audit haec: prohis quae commutabuntur.
Uideat quiderat & quid nonsit: & primo
ipsũ mundũ uideat cominutatũ. Nuper
ad orantẽ id ola: modo ad orantẽ dm̃. Nuper

Expanded text:
imperitia, sed innocentia. Illi vero ex impeimperitia, sed innocentia. Illi vero ex imperitia insultabant sancto Dei calvo, et clamabant post eum: Calve, calve. Factum est ut a bestiis consumerentur: et figuraverunt homines in eadem mente puerili stulte irridentes quemdam calvum; quia in Calvariae loco crucifixus est. Possessi sunt ergo tales velut a bestiis, hoc est a daemonibus, a diabolo et angelis ejus, qui operatur in filiis diffidentiae. Tales pueri erant, qui ante sacratum lignum stantes caput agitabant, et dicebant: Si filius Dei est, descendat de cruce . Hujus nos filii sumus, quia filii sponsi sumus: et nobis inscriptus est psalmus iste, cujus titulus dicitur, Filiis Core, pro his quae commutabuntur. 2. Quid ego exponam quid sit, pro his quae commutabuntur? Quid ego dicam? Hoc omnis mutatus agnoscit. Qui audit haec, Pro his quae commutabuntur, videat quid erat, et quid nunc sit. Et primo ipsum mundum videat commutatum; nuper adorantem idola, modo adorantem Deum; nuper
Abbreviated transcription (Latin):
in sensu puerili. quales pueros legimus
in libro regnoꝵ insultantes heliseo scõ
prophetȩ. & clamantes post illum: ascende
stulte garrulos. & in suam pernitiem male¬
dicentes: ex euntes desilua bestiae comede¬
runt. Hocscriptũ est: & ubi sit scriptum
commemorauimus. Qui meminerunt re¬
cognoscant: qui non meminerunt legant.
qui non legunt credant. Quod ergo illud
factum figurauit in futurũ non nos deb&
apprachendere. Significati sunt enim
in illis pueris stulti homines habentes sen¬
sum ignorantiae. quales nos non uult
esse apłs ubi dicit: nolite pueri esse
adimitationẽ ꝑuerorum. quando ante se
paruulũ posuit &ait: nisi quis fuerit ut puer
iste non intrauit in regnũ caelorũ: Ibi quoq
apłs cautus ubi reuocat Amente puerili:
uocat rursus adimitationẽ puerilem. Nolite
inquit pueri efficimentibus sedmalitia in¬
fantes estote. utmentibus perfecti sitis.
Quẽ delectat imitari puerum. non delect&

Expanded text:
in sensu puerili, quales pueros legimus in sensu puerili, quales pueros legimus in libro Regnorum, insultantes Elisaeo sancto prophetae, et clamantes post ipsum: Ascende stulte garrulos, et in suam perniciem maledicentes, exeuntes de silva bestiae comederunt . Hoc scriptum est, et ubi sit scriptum commemoravimus: qui meminerunt, recognoscant; qui non meminerunt, legant; qui non legerunt, credant. Quod ergo illud factum figuravit in futurum, non nos debet apprehendere. Significati sunt enim in illis pueris stulti homines, habentes ignorantiae sensum; quales nos non vult esse Apostolus, ubi dicit: Nolite pueri esse ad imitationem puerorum, quando ante se parvulum posuit, et ait, Nisi quis fuerit ut puer iste, non intrabit in regnum coelorum ; ibi quoque Apostolus cautus, ubi revocat a mente puerili, vocat rursus ad imitationem puerilem: Nolite, inquit, pueri effici mentibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis . Quem delectat imitari puerum, non delectet
Abbreviated transcription (Latin):
cum exultatione cantauimus:
ita nobiscum cũ ad tentione
consideretis peto. Cantatur enim descĩs
nuptus desponso & sponsa. derege &
plebe. desaluatore & dehis qui saluandi
sunt. qui cũ ueste nuptiali uenit adnup¬
tias. głam quaerens sponsi non suam. non
solum libenter audit quod sol& esse etiam
hominũ spectacula quaerentiũ non facta
exhibentiũ: sed etiã mandat cordi quod
ibi uac&. sed germin&. erumpat. crescat
perficiatur. assumatur. O port& autem
nos esse quibus hoc cantetur filios chore:
quod hab& titulus psalmi. Erant enim
isti quidam homines: uerumptamen
omis scriptio litterarũ diuinarũ aliquid
innuit intellegentibus. & non tantum
auditorem uerum etiam cognitorem
desiderit. Interrogamus enim uim hebraici
uerbi quid sit chore: & sicut se interpraeta¬
tiones habent om̃iũ uerborũ inscriptura
positoꝵ. renuntiatur nob filios chore
inter praetari filios calui. Quod nomen
non adinrisionem accipiatis. ne inueniam᷑

Expanded text:
cum exsultatione cantavimus, ita nobiscum cum attentione consideretis peto. Cantatur enim de sanctis nuptiis, de sponso et sponsa, de rege et plebe, de Salvatore et de his qui salvandi sunt. Qui cum veste nuptiali venit ad nuptias, gloriam quaerens sponsi, non suam, non solum libenter audit, quod solet esse etiam hominum spectacula quaerentium, non facta exhibentium; sed etiam mandat cordi, quod non ibi vacet, sed germinet, erumpat, crescat, perficiatur, assumatur. Oportet enim nos esse, quibus hoc cantetur, filios Core, quod habet titulus Psalmi. Erant enim isti quidam homines: verumtamen omnis inscriptio Litterarum divinarum aliquid innuit intelligentibus, et non tantum auditorem, verum etiam cognitorem desiderat. Interrogamus enim vim hebraici verbi, quid sit Core: et, sicut se interpretationes habent omnium verborum in Scriptura positorum, renuntiatur nobis, filios Core interpretari filios Calvi. Quod nomen non ad irrisionem accipiatis, ne inveniamur
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit etiam apłs.
iram iudicii. Thes auritas
inquit tibi irim indie irȩ iusti iudicii dĩ. IN
qua se nonuult ai¬
igui. quisquis in hac uita
sanari desiderat
Neq infurore tuo corri¬
piasme. C

Expanded text:
Dicit etiam Apostolus iram judicii: Thesaurizas tibi, inquit, iram in die irae justi judicii Dei ; in qua se non vult argui, quisquis in hac vita sanari desiderat. Nec in furore tuo corripias me: c
Abbreviated transcription (Latin):
quũ ꝑ oculos fidei: ꝓspice cũ dõdies eius.
Iste aut correctus ms erit: autperseuerans
tibi noc&. & illi nonnoc&: Unde fieri
potest. utnoniniquitas eiusque ꝑ eius
indignationẽ & odiũ ꝓcedit. ad ledendũ
tẽ nonprius ipsum uast& intus ut tẽpt&
foris: Corpus tuũ premit aduersitas:
illius animũ putre fecit iniquitas. Nam
& quic quid inte ꝓfert millũ redit: eius
enĩ persecutio fecit purgatũ illũ rerũ.
cui ergo plus noc&: Ecce seuiendo ex¬
poliauit te. Quis grauiore damno per¬
cutitur. quia mittit pecuniã. an quiamit¬
tit fidem: Nolunt dolere damna ista.
quihabent oculũ interiorẽ. Multis
enĩ fulg& aurũ: fides non fulget
habent quipe oculos unde aurũ uideant:
unde fidem uideant non habent. Nam
si haberent & uiderent: utiq plus ama¬
rent. Ettamen quando eis frangitur
fides: clamant. muidiã faciunt & dicunt
Ofides. Vbiest fides: Amas eam utexigas.
ama ut exhibeas. Ergo quia om̃s qui

Expanded text:
quum, per oculos fidei prospice cum Deo dies ejus; quum, per oculos fidei prospice cum Deo dies ejus; Iste aut correctus, metibi nocet, et illi non nocet? Unde fieri potest, ut iniquitas ejus, quae per ejus indignationem et odium procedit ad laedendum te, non prius ipsum vastet intus, quam te tentet foris? Tuum corpus premit adversitas, illius animum putrefacit iniquitas. Nam et quidquid in te profert, in illum redit. Ejus enim persecutio te facit purgatum, illum reum. Cui ergo plus nocet? Ecce saeviendo exspoliavit te: quis damno graviore percutitur, qui amittit pecuniam, an qui amittit fidem? Norunt dolere damna ista, qui habent oculum interiorem. Multis enim fulget aurum, fides non fulget. Habent quippe oculos unde aurum videant: unde fidem videant, non habent. Nam si haberent et viderent, utique plus amarent: et tamen quando eis frangitur fides, clamant, invidiam faciunt, et dicunt: O fides! ubi est fides? Amas eam ut exigas; ama ut exhibeas. Ergo quia omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
Acerbus uidetur.
cõminatur iusto nesciens horã sui crastinam:
dns autẽ uid& & ꝓspicit diẽ eiꝰ. Quẽ diem.
quoredd& unicuique scłm oꝑa sua. Thes
ꝓspicis: itdicabit tibi quae ꝓspicit. Tu
diẽ iniusti. quopenas pensurus est ignorabas:
sed qui scit nonte caelauit. Non parua pars
scientiȩ est: scienti coniunge. Ille hab& oculos
cogitationis: tu habeto credulitatis. Quod
uid& ds̃: crede tũ. Ueni& enĩ dies iniusti:
quẽ ꝓspicit ds̃. Quidies cuiusq uindictȩ.
Necesse est enĩ utiundicetur in impiũ: uidicet᷑
miniustũ. siue conuertat se. siue non se con¬
uertat. Sienĩ se conuertent: hoc ipsũ in il¬
lorũ dicatur. quod ꝑit iniquitas. Nonne
irrisit dñs ꝓspiciens dies iniquorũ duorũ
& iudȩ traditoris. & sauli persecutoris.
Unius diẽ ꝓspexit ad poenã: alterius adius¬
titiã. Inutrũque uindicatũ est. Ille est
gehennȩ ignibus destinatus: iste celesti
uoce ꝓstratus. Ergo & tuquẽ pateris ini¬

Expanded text:
Acerbus videtur, cum minatur justo nesciens horam sui crastinam: Dominus autem videt, et prospicit diem ejus. Quem diem? Quo reddet unicuique secundum opera sua . Thesprospicis; indicavit tibi qui prospicit. Tu diem injusti quo poenas pensurus est ignorabas: sed qui scit, non te celavit. Non parva pars scientiae est, scienti conjungi. Ille habet oculos cognitionis, tu habeto credulitatis. Quod videt Deus, crede tu. Veniet enim dies injusti, quem prospicit Deus. Qui dies? Cujusque vindictae. Necesse est enim ut vindicetur in impium, vindicetur in injustum, sive convertat se, sive non se convertat. Si enim se converterit, hoc ipsum in illo vindicatur; quod periit iniquitas. Nonne irrisit Dominus prospiciens dies iniquorum duorum, et Judae traditoris et Sauli persecutoris ? Unius diem prospexit ad poenam, alterius ad justitiam. In utrumque vindicatum est: ille est gehennae ignibus deputatus, iste coelesti voce prostratus. Ergo et tu quem pateris ini
Abbreviated transcription (Latin):
Prior ille qui inueritate nonstetit:
deinde pereum illi quos dimisit ds̃ depara¬
dyso Unde ille humilis quinon se dicit
dignũ soluere corrigiam calcimenti. non
est expulsus: sed stat & audit eũ & gaudio
gaud& ꝓpter uocẽ sponsi non ꝓpter suam.
neueniat ei pessuꝑbiȩ. & expellatur nec pos¬
sit stare. Et si cum labore aliquibus urm
tedio fuerimus : finiuimus psalmũ. Transi¬
it taedium: & gratulabimur quia psalmus
totus expositus est. In medio iam timens ne
onerarem uos dimissurus erã: cogitaui quia
midiũ: quomodo excurreremus totũ. & ma¬
lui uob grauis esse quãre inperfecta reliquias
seruare. Debetur autem uob̃ &iam crastinꝰ
sermo: orate ꝑnobutualeamus exibere.
& afferte fauces esurientes. & corda deuota.

Expanded text:
prior ille qui in veritate non stetit, deinde per eum illi quos dimisit Deus de paradiso. Unde ille humilis qui non se dicit dignum solvere corrigiam calceamenti, non est expulsus, sed stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi , et non propter suam, ne veniat ei pes superbiae, et expellatur, nec possit stare. 19. Et si cum labore aliquibus vestrum taedio fuerimus, finivimus Psalmum, transivit taedium, et gratulabimur, quia Psalmus totus expositus est. In medio jam timens ne onerarem vos, dimissurus eram: sed cogitavi quia midium, quomodo si excurreremus totum; et malui vobis gravis esse, quam re imperfecta reliquias servare. Debetur enim vobis etiam crastinus sermo: orate pro nobis ut valeamus exhibere, et afferte fauces esurientes et corda devota.
Abbreviated transcription (Latin):
ONonnulli enim in labiis habent uerita¬
tẽ. & incorde non habent. Tanquam si aliquis
dolose ostendat uiam. sciens in ea esse latrones.
&dicat. Sihacieris a latronibus tutus eris. &
Uerum ille locutus est. sed non incorde suo.
Aliud enim putabat. & nesciens uerũ dixit.
Ergo parum est uerum loqui nisi etiã in corde
ita sit¬
t. Quinon egit dolũ in lingua sua.

Expanded text:
nonnulli enim in labiis habent veritatem, et in corde non habent: tanquam si aliquis dolose ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat, Si hac ieris, a latronibus tutus eris; etr, verum ille locutus est, sed non in corde suo; aliud enim putabat, et nesciens verum dixit: ergo parum est verum loqui, nisi etiam in corde ita sit. Qui non egit dolum in lingua sua
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sit uita tua. oboedire prae¬
ceptis eius: hoc est enĩ subditũ illi esse & ob¬
secrare. donec d& quodpmisit. Perseuer&
bonũ opus. perseuer& & oratio. oport& enim
semꝑ orare & nondeficere. Inquo appares
subditus. Faciendo quodiub&. Sed mer¬
cedem nondũ accipis forte: quia capere non¬
dum potest. Iam enĩ ille potest dare: sed
tu non potes acciꝑe. Exercere oꝑibuf. labora
inuinea: finito die pete mercedem. fidelis est
quite adduxit aduineã. Subditus esto dnõ.
& obsecra eum. Ecce facio. subditussũ. &
ille nequã maleagens & florens. furta eius.
adulteria eius. rapinas ego noui. in omĩbus
elatus. suꝑbus. ꝑ iniquitatẽ exaltatus. non
me dignatur agnoscere in hisquomodo duraẽ o¬
bo: Morbus ille est bibe contra. Nesub¬
emuleris eum qui prosperatur inuia sua.

Expanded text:
Hoc sit vita tua, obedire praeceptis ejus. Hoc est enim subditum illi esse, et obsecrare, donec det quod promisit. Perseveret bonum opus, perseveret et oratio. Oportet enim semper orare, et non deficere . In quo appares subditus? Faciendo quod praecepit. Sed mercedem nondum accipis, forte quia capere nondum potes. Jam enim ille potest dare, sed tu non potes accipere. Exercere operibus, labora in vinea: finito die pete mercedem: fidelis est qui te adduxit ad vineam . Subditus esto Domino, et obsecra eum. 9. Ecce facio; subditus sum Doille nequam, male agens et florens est; furta ejus, adulteria ejus, rapinas ejus ego novi; in omnibus elatus, superbus, per iniquitatem exaltatus non me dignatur agnoscere: in his quomodo durabo? Morbus ille est, bibe contra: Ne subaemuleris eum qui prosperatur in via sua.
Abbreviated transcription (Latin):
Cere innocentia. mte¬
gritatem sine peccato. redditionem sine de¬
bito. flagellum sine merito. Propt̃ in nocen¬
tiam meam suscepistime
& confirmasti
me inconspectu tuo in aeternum.

Expanded text:
ere innocentiam: integritatem sine peccato, redditionem sine debito, flagellum sine merito. Propter innocentiam meam suscepisti me, et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod tibi longũ uidetur: cito est dõ. Sub¬
iunge tẽ dõ: & tibi cito erit. Quod ait fenũ:
hoc intellegimus holera prati. Cilia quae¬
dã sunt & suꝑficiem terre tenent: iam altã
radicẽ non habent. proinde ꝑhiemem uirent.
A tubi sol aestatis feruescere coeꝑit. arescent.
Modo ergo tempus est hiemis: gła tua non¬
dum appar&. Sed si alta radix est caritatis
tuae sicut multarũ arborum ꝑhiemem:
transit frigus. ueni& aestas id est iudicui
dies. tunc aresc& uiror feni. tunc apparebit
arborũ gła. Mortui enim estis ait apłs.
Quomodo uidentur arbores perhiemem.
quasi aridãe quasi mortui. Ergo quae
spessimortui sumus: intus est radix.
Ubi radix nr̃a: ibi & uita nr̃ã ibi enĩ caritas
nrã. Etuita nr̃ã inquit abscondita est. cum
xp̃o indõ. Quando arescit. qui sic hab&
aestas nr̃a. quando nos circũ uestit digni¬
tas foliorũ. & ubertas fructuũ locupletat.
Quando hocerit: Audi quod sequitur.
Cum xp̃c apparuerit uita urã: tunc & uos

Expanded text:
Quod tibi longum videtur, cito est Deo: subjunge te Deo, et tibi cito erit. Quod ait foenum, hoc intelligimus olera prati. Vilia quaedam sunt, et superficiem terrae tenentia, altam radicem non habent. Proinde per hiemem virent: at ubi sol aestatis fervescere coeperit, arescent. Modo ergo tempus est hiemis, gloria tua nondum apparet: sed si alta radix est charitatis tuae, sicut multarum arborum per hiemem, transit frigus, veniet aestas, id est judicii dies: tunc arescet viror foeni, tunc apparebit arborum gloria. Mortui enim estis, ait Apostolus: quomodo videntur arbores per hiemem, quasi aridae, quasi mortuae. Ergo quae spes, si mortui sumus? Intus est radix: ubi radix nostra, ibi et vita nostra; ibi enim charitas nostra. Et vita vestra, inquit, abscondita est cum Christo in Deo. Quando arescit qui sic habet aestas nostra? quando nos circumvestit dignitas foliorum, et ubertas fructuum locupletat? quando hoc erit? Audi quod sequitur: Cum Christus apparuerit, vita vestra, tunc et vos
Abbreviated transcription (Latin):
Noli dissolui. nesis
intereos quibus dicitur. uehis qui perdiderunt
sustinentiã. Sustine dnm̃ omnib nobid dicit.
ramus. qui unã illã petimus. Quimillis
diebus malorũ nrõrũ ingemiscimus qui
credimꝰ nos uidere bona dnĩ interra uiuentiũ
nob̾ omĩbus qui unus inuno sumus dicitur.
sustine dnm̃ iurilit̃ age. confortetur̃ cortuũ
& sustine dñm. Quid aliud tibi dicat. quã
uthoc repetat quod audisti: Sustine dnm̃
uiriliter age. Ergo qui perdit sustinentiã.
effeminatus est. ꝑdidit iugorẽ. Hoc uiri.
hoc feminȩ audiunt. quia in uno uiro uir&
femina. Talis inxp̃o. nec masculus nec femi¬
na est. Sustine dnm̃ uiriliter age. Et cori¬
fortetur cortuũ & sustinc dnm̃. Sustinendo
dnm̃ habebis eum habebis quẽ sustinebis. aliud

Expanded text:
sis inter eos quibus dicitur, Vae nis qui perdiderunt sustinentiam ! Sustine Dominum, omnibus nobis dicitur, ramus, qui unam illam petimus, qui in illis diebus malorum nostrorum ingemiscimus, qui credimus nos videre bona Domini in terra viventium; nobis omnibus, qui unus in uno sumus, dicitur, Sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Quid aliud tibi dicat, quam ut hoc repetat quod audisti? Sustine Dominum, viriliter age. Ergo qui perdidit sustinentiam, effeminatus est, perdidit vigorem. Hoc viri, hoc feminae audiant, quia in uno viro vir et femina. Talis in Christo nec masculus nec femina est . Sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Sustinendo Dominum habebis eum, habebis quem sustinebis. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
multum est enim. Nonsolum peccata mea do-¬
nasti. quae antequã crederem amisi: sed& peccato
meo quod multũ est. quia & inuia nonde est
offensio. sacrificio contribulati sps. propitiaberis.

Expanded text:
multum est enim: non solum peccata mea donasti, quae antequam crederem admisi; sed et peccato meo, quod multum est, quia et in via non deest offensio, sacrificio contribulati spiritus propitiaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. łide descendentem: siue temperantes
sumus uobis. Uide ascendentẽ: sapientiam
loquimur interperfectos. Uide descendentẽ:
lac uobis potum dedi non escam. Hoc fit in
eccła: ascendunt & descendunt angłi dĩ. super
filium hominis. Quia est sursum filius ho¬
minis. adquem ascendant corde: & deorsum
filius hominis id est corpus eius: membra eius
hic sunt. Caput sursum est. Ascenditur ad
caput: descenditur ad membra. Xpc̃ ibi: xp̃c
hic. Namsi ibi tantum & hic non: unde
uox illa. faule saule. quidme persequeris:
Quis enim illi incȩlo molestus fuit: Nemo.
Nec iudaei. nec saulus. nec diabolus temptator
Nemo ibi molestus illi: sed sicut in compage
corporis humani. pede calcato lingua clamat.
Dilexisti iustitiam & odisti iniquitatẽ : propterea
unxitte ds̃ds̃ tuus. Locuti sumus deuncto dõ:
hoc est dexp̃o. Nonpotuit apertius dici
nomen xp̃i: quam ut diceretur unctus dĩ.
Qomodo spetiosus forma praefiliis hominũ

Expanded text:
Deo. Vide descendentem: Sive temperantes Deo. Vide descendentem: Sive temperantes sumus, vobis . Vide ascendentem: Sapientiam loquimur inter perfectos. Vide descendentem: Lac vobis potum dedi, non escam . Hoc fit in Ecclesia: ascendunt et descendunt Angeli Dei super Filium hominis: quia sursum est Filius hominis, ad quem ascendunt corde, Filius hominis, id est corpus ejus. Membra ejus hic sunt, caput sursum est: ascenditur ad caput, descenditur ad membra. Christus ibi, Christus hic. Nam si ibi tantum, et hic non; unde vox illa: Saule, Saule, quid me persequeris ? Quis enim illi in coelo molestus fuit? Nemo, nec Judaei, nec Saulus, nec diabolus tentator; nemo ibi molestus illi: sed sicut in compage corporis humani pede calcato lingua clamat. 21. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Locuti sumus de uncto Deo, hoc est de Christo. Non potuit apertius dici nomen Christi, quam ut diceretur unctus Deus. Quomodo speciosus forma prae filiis hominum;
Abbreviated transcription (Latin):
quia putabat se anemine uisum cũ ibi esset.
conficetur & dicit. Tues filius di: tues rex
isrt. Quis hoc dixit: Quiaudierat quod
uerus ess& is rahelita. & dolus in illo non ess&.
Et dñs. Quia dixi tibi uidite subarbore fici
credidisti: maiora horum uidebis. Loquitur
cum isrł. cum iacob. cum illo qui sibi lapi¬
dem ad caput posuerat: maiora horum uide¬
bis. Quae maiora: Quia iam lapif ille ad
caput est. Amendico uobis: uidebitis cae¬
lum apertum. & angelos dĩ ascendentes
& descendentes super filium hominis.
Angłi dĩ ascendant & descendant superscalas
illas: fiat hoc in eccła. Angłi di adnuntia¬
toressunt ueritatis: ascendant & uideant
inprincipio erat uerbum. & uerbũ erat apud
dm̃: & ds̃ erat uerbum. Descendant & uideant:
quia uerbum caro fictum est & habitauit
in nobis. Ascendant ut erigant magnos:
descendant utnutriant paruos. Cide ascen¬
dentem paulum : siue enĩ mente excessimus

Expanded text:
quia putabat se a nemine visum cum ibi esset, quia putabat se a nemine visum cum ibi esset, confitetur et dicit: Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Quis hoc dixit? Qui audierat quod verus esset Israelita, et dolus in illo non esset. Et Dominus: Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credidisti; majora horum videbis. Loquitur cum Israel, cum Jacob, cum illo qui sibi lapidem ad caput posuerat. Majora horum videbis. Quae majora? Quia jam lapis ille ad caput est. Amen dico vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis . Angeli Dei ascendant et descendant per scalas illas, fiat hoc in Ecclesia, Angeli Dei annuntiatores sunt veritatis: ascendant et videant, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Descendant, et videant, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ascendant, ut erigant magnos: descendant, ut nutriant parvos. Vide ascendentem Paulum: Sive mente excessimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Claudicatio autẽ : in his quinon crediderunt.
Et quia plures non crediderunt pauci crediderunt:
ideo ut fier& claudicatio. tetigit latitudinem
ft̾moris eius. Quid est latitudo femoris: Mul¬
titudo generis. Uidete ergo scalas illas. Dñs
quando uidit nathanaelem in ȩuangelio ait:
ecce uere isra helita: in quo dolus non est.
Sic enim dicitur deipso iacob &erit iacob sine
dolo habitans indomo. Hoc recolens dñs.
uidit nathanelem sine dolo degente illa &
de populo illo: ecce uere inquit israhelita.
inquo dolus non est. Appellauit israhelitã
inquo dolus non ess&: propteriacob. Et
illt nathanahel. Vnde me nosti: Et dns.
Cum esses subarbore fici: uidite. Id esteum esses
in illo populo sublege constitutus. quae
carnali umbra illum populũ protegebat
ibi tẽuidi. Quid est ibi tẽ uidi: Ibi tui mi¬
sertussum. Ille autem recordatus quod fuerit
etiim subarbore fici inueritate ammiratus.

Expanded text:
Claudicatio autem in his qui non crediderunt. Claudicatio autem in his qui non crediderunt. Et quia plures non crediderunt, et pauci crediderunt; ideo ut fieret claudicatio, tetigit latitudinem femoris ejus. Quid est latitudo femoris ejus? Multitudo generis. Videte ergo scalas illas · Dominus quando vidit Nathanaelem in Evangelio ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Sic enim dicitur de ipso Jacob, Et erat Jacob sine dolo habitans in domo : hoc recolens Dominus videns Nathanaelem sine dolo de gente illa et de populo illo, Ecce vere, inquit, Israelita, in quo dolus non est. Appellavit Israelitam, in quo dolus non esset, propter Jacob. Et ille Nathanael, Unde me nosti? Et Dominus, Cum esses sub arbore fici vidi te: id est, cum esses in illo populo sub Lege constitutus, quae carnali umbra illum populum protegebat, ibi te vidi. Quid est, ibi te vidi? Ibi tui misertus sum. Ille autem recordatus quod fuerat etiam sub arbore fici in veritate, admiratus,