comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scripta sunt in caelo. Petrus daemonia
exclusit. nescio quaa cula uidua nesci¬
o quis homo qualiscumq: laicus
habens caritatẽ. tenens in tegritatem
fidei non facit hoc: Petrus incorpore o¬
culus est : ille in corpore digitus est:
meo timen corpore est in quo petrus.
& si minus ual& digitus quam oculus:
non est tamen praecisus a corpore: Me¬
lius est esse digitum & esse incorpore.
quam esse oculum: & euelli de corpore:
Proinde fr̃s mei nemo uos fallat. nemõ
uos sedũcat. amate pacem xp̃i. qui pro
uobis crucifixus est: cum ds̃ ess&:
Paulus dicit: Neq qui plantat est ali¬
quit. neq qui rigat: sed qui incremen¬
tum dat ds̃: Et quisquam nrm̃ dicit.
quia aliquid est: Si dixerimꝰ quia ali¬
quid sumus. & non illi gloriam dede¬
rimus. adulteri sumus: nos amariuo¬
lumus. non sponsum: Uos xpm̃ diligi¬
te. & nos in illo. in quo & uos a nobis di¬
ligimini: Inuicem se diligant membra.
sed omnia sub capite uiuant Dolore

Expanded text:
scripta sunt in coelo . Petrus daemonia scripta sunt in coelo . Petrus daemonia exclusit; nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscumque laicus habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc: Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus; in eo tamen corpore est, in quo et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corpore. 18. Proinde, fratres mei, nemo vos fallat, nemo vos seducat: amate pacem Christi, qui pro vobis crucifixus est, cum Deus esset. Paulus dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Et quisquam nostrum dicit quia aliquid est? Si dixerimus quia aliquid sumus, et non illi gloriam dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore
Abbreviated transcription (Latin):
& sedũci non uult: Ten eamus ergo uni¬
tatem fr̃s mei. Na praeter unitatem &
qui facit miracula: nichil est: Inunita¬
te enim erat populus isrł: & non facie¬
bant miracula Preter unitatem trant
magi pharaonis. & faciebant similia
mossi Populus isrł ut dixa non facie¬
bat Qui erant salui apud dm̃: qui fa.¬
ciebant. an qui non faciebant. Petrus
apłs resuscitauit mortuum. symonꝰ ma¬
gus fecit multa Erant ibi quidam
christiani qui non poterant facere.
nec quod faciebat petrus. nec quod
faciebat symoñ: Sed unde gaudebant.:
Quia nomina eorum scripta erant in
caelo Nam & redeuntibus discipulis.
dñs̃ noster iħs xp̃s propter fidem gen¬
tium hocait Dixerunt enĩ glori¬
Santes ipsi discipuli Ecce dnẽ inno
S mine tuo etiam daemonia nobis sub¬
Siecta sunt. Bene quidem confessi
sunt: deculerunt honorẽ nomini xp̃i.
Shoc gloriari. quia daemonia uobis subiec¬
Sta sunt sed gaudete quia nomina. ur̃ã

Expanded text:
et seduci non vult. Teneamus ergo uniet seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unitate enim erat populus Israel, et non faciebat miracula: praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant similia Moysi . Populus Israel, ut dixi, non faciebat: qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon Magus fecit multa : erant ibi quidam christiani qui non poterant facere, nec quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaudebant? Quia nomina eorum erant scripta in coelo. Nam et redeuntibus discipulis, Dominus noster Jesus Christus propter fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christ in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra
Abbreviated transcription (Latin):
non exit. nisi ubi est radix: Ubi autẽ
est radix nisi in caritate. Et audi
formam sacramentorum: Paulus lo¬
quatur: Si sciam in quit omnia sacra¬
menta & habeam omnem propheciã.
& emnem fidem: Et quantam fidem.
Ita ut montes trans ferã. caritatẽ autẽ
non habeam: nichilsum: Nemo ergo
uobis fabulas uendat Et pontius fecit
miraculũ. & donatꝰ orauit. & respon¬
dit ei dñs de caelo: Primo aut fallun¬
tur. aut fallunt: Postremo fac illum
montes trans ferre: Caritatem inquit
non habeam: nichilsum: Tideamꝰ
utrum habuerit caritatẽ. Crederem.
si non diusis s& unitatõ Nam & sic
contra istos ut loquar mirabiliarios.
cautum me fecit dñs m̃s dicens: In no¬
uissimis autem temporibus exurgent
pseudo prophetae. facientes signa &
& miraculis decipi non debemus:
Aliquando enim & desertor terr& pro¬
untialem. sed utrum in castris sit: &
aliquid illi prosit caracter ille in quo
signatus est: hoc adtendit qui terrẽri

Expanded text:
non exit, nisi ubi est radix; ubi autem non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, et habeam omnem prophetiam et omnem fidem et quantam fidem?, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. Nam et contra istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit Deus meus, dicens: In novissimis temporibus exsurgent pseudoprophetae, facientes signa et s, quia et miraculis decipi non debemus. Aliquando enim et desertor terret provincialem; sed utrum in castris sit, et aliquid illi prosit character ille in quo signatus est, hoc attendit qui terreri
Abbreviated transcription (Latin):
udex: Per praeconem loquitur udȩx
⁊ in actis tamen non scribitur Prȩco
dixit: sed uidex dedit Prõinde iude
autem accepisti: confite̾re cum amico
Ssponsi: Non potest homo accipere¬
S quicquã. nisi datum fuerit ei degl
Confitere cum amico sponsi: qui hab&
sponsam sponsus est. amicus autem
ponsistat & audit eum: Sed o si
ures & audires tum: & non cideres
e audires Audiendo enim eũ. stares
eaudires: Nam loqueris: & tibi ca¬
pn in flas Ego inquit aecclesia si
spensa sumꝰ: si arras accepi. si practio
sanguinis illius redempta sum: audio
uocem sponsi: Et uocem amici sponsi
tunc dudio : si sponso meo d& głam
Non sibi dicat amicus: sponsics. qui ha¬
be sponsam sponsus est: amicus autẽ
suonsi stat & audit eum. & gaudio gau¬
de propter uocem sponsi: Eece ha¬
bes sacramenta. & ego concedo: Habes
formnam. sed sarmentum es: de uite
priecisum: Iu formam ostendis : ego
radiscem quaero: De forma fructus

Expanded text:
judex. Per praeconem loquitur judex, judex. Per praeconem loquitur judex, et in actis tamen non scribitur, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Proinde vide autem accepisti, confitere cum amico sponsi, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit ei de coelo. Confitere cum amico sponsi, Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum. Sed o si stares et audires eum, et non caderes ut audires te! Audiendo enim eum, stares et audires: nam loqueris, et tibi caput inflas. Ego, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus
Abbreviated transcription (Latin):
amas dicentem. ego baptio: Amicuns
Esponsus est: Ego non habeo sponsan
dixit: Sed quid sum. Amicus ai
sponsi qui stat & audit eum. gaudio
gaud& propter uocem sponsi: Eui¬
ter ergo fr̃s mei. nichil prodest istis
seruare uirginitatem. habere continen¬
tiam. aelemosinas dare. omnia illa
quae laudantur in aecclesia nichil
illis prosunt: quia dis scęndunt uni¬
tatem. id est tunicam illam caritatis:
Quid faciunt. Dicserti sunt muta
inter illos. magnae linguae. flumini
linguarum: Num quid angelicae loquo¬
tur.s. Audiant amicum sponsi. re¬
S lantem sponso non sibi Si lingus
Shominum loquar & angłorũ. caritat
Sautem non habeã: factus sum aeri¬
Smentum sonans. aut cimbalũ tinni
Sens: Sed quid dicunt.  Habemus
baptismum Habes: sed non tuum
Aliud est habere: aliud dominari
Baptismum habes. quia accepisti
ut baptitatus sis: Accepisti tan qũ
in luminatus: sitamen atẽ non teneb¬
tus: Et quando das minister dast
non possessor: Pracco clamas. non

Expanded text:
amas dicentem, Ego baptizo: amicum sponsus est. Ego non habeo sponsam, dixit: sed quid sum? Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi ter ergo, fratres mei, nihil prodest istis servare virginitatem, habere continentiam, eleemosynas dare; omnia illa quae laudantur in Ecclesia, nihil illis prosunt: quia conscindunt unitatem, id est, tunicam illam charitatis. Quid faciunt? Diserti sunt multi inter illos, magnae linguae, flumina linguarum. Numquid angelice loquuntur? Audiant amicum sponsi zelantem sponso, non sibi: Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . 16. Sed quid dicunt? Habemus Baptismum. Habes, sed non tuum. Aliud est habere, aliud dominari. Baptismum habes, quia accepisti ut baptizatus sis, accepisti tanquam illuminatus; si tamen a te non tenebratus: et quando das, minister das, non possessor; praeco clamas, non
Abbreviated transcription (Latin):
ci amicus sponsi nos doc&. ut diftinqu¬
mus quid intersit hominem hominen
& homo in nostro saeculo. ds̃ depatre
homo de uirgine: unus tamen atq u
sus ante ipsum: inluminatus ab illo
qui lumen est: De iohanne enĩ dictis¬
S est: Non erat ille lumen. sed ut testi¬
S monium ꝑhiber& de lumine Potesi
quidem dicilumen. & benedicitur. &
ipse lumen sed inluminatũ: non inl¬
minans: Aliud est enim lumen qđn
luminat. aliud lumen qđ in luminatus
Nam & eculi nr̃i lumina dicuntur . &e
tamen intenebris patent & non uides
Lumen autem in luminans a se insoli¬
men est: & sibi lumen est: non indigs
alio lũmine ut lucere possit: sed ipso
indigent caetera ut luceant Confessus
est ergo & iohannes sicut audistis. quil
cum discipulos multos facer& iħs. &
ꝑferretur ad eum ueluđ qui instigare¬
tur. quasi enim narrauerunt: Ecce

Expanded text:
ci amicus sponsi, nos docet; ut distinguamus quid intersit inter hominem hominem, saecula, et homo in nostro saeculo: Deus de Patre, homo de Virgine, unus tamen atque imissus ante ipsum; illuminatus ab illo qui lumen est. De Joanne enim dictum est, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine . Potest quidem dici lumen, et bene dicitur et ipse lumen; sed illuminatum, non illuminans. Aliud est enim lumen quod illuminat, et aliud lumen quod illuminatur: nam et oculi nostri lumina dicuntur, et tamen in tenebris patent, et non vident. Lumen autem illuminans a seipso lumen est, et sibi lumen est, et non indiget alio lumine ut lucere possit, sed ipso indigent caetera ut luceant. 2. Confessus est ergo Joannes, sicut audistis, quia cum discipulos multos faceret Jesus, et perferretur ad eum veluti ut instigaretur; quasi invido enim narraverunt, Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Multi habetis coñiuges: multi habe¬
re uultis. multi & si non uultis habu¬
istis. multi qui omnino coñiuges ha¬
bere non uultis: de coniugibus patrũ
uestrorum nati estis: Nullum cor est
quod iste non tangat affectus: nullus
in rebus humanis tam auius est age¬
nere humano: qui quod dico non sen¬
tiat: Ponite aliquem peregre pro¬
fectum commendasse amico suo sponsam
suam: uide quã eso tẽ carus meus es.
ne forte me absente prome aliquis
ametur: Qualis ergo ille qui custo¬
diens sponsam uel uxorẽ amiti sui-
dat quidem operã: ut nullus alius
ametur: Sed si st amari pro amico
uoluerit. & uti uoluerit commenda¬
ta sibi. quam de testandus uniuer¬

Expanded text:
Multi habetis conjuges, multi habeMulti habetis conjuges, multi habere vultis, multi etsi non vultis, habuistis; multi qui omnino conjuges habere non vultis, de conjugibus patrum vestrorum nati estis: nullum cor est quod non iste tangat affectus; nullus in rebus humanis tam avius a genere humano est, qui quod dico non sentiat. Ponite aliquem peregre profectum, commendasse amico suo sponsam suam: Vide, quaeso te, charus meus es, ne forte me absente pro me aliquis ametur. Qualis ergo ille, qui custodiens sponsam vel uxorem amici sui, dat quidem operam ut nullus alius ametur, sed si se amari pro amico voluerit, et uti voluerit commendata sibi, quam detestandus univer
Abbreviated transcription (Latin):
amicus autem sponsi qui stat & au¬
dit eum. gaudio. gaud& propter uo¬
cem sponsi.Aderit dñs ds̃ noster
pro motu cordis mei: multo enĩ ge̾mi¬
tu plenum est dicere quod doleo: sed
obsetro uos ꝑ ipsum xpm̃. ut quod
dicere non potuero uos cogitetis: No¬
ui enim dolorem meũ exprimi satis
digne non posse: Multos enim
adulteros uideo. qui sponsam tanto prae¬
tio emptam: amatã fedam ut pulchra
fier& illo emptore. illo liberatore. illo
decoratore possi dere uolunt. & id a¬
gunt uerbis suis ut pro sponso a men¬
tur: De illo dictum est: hic est qui
baptirat Quis huc exit & dicit. ego
baptiro. Quis huc exit & dicit. ego
quod dedero hoc est scm. Quis huc
procẽdit & dicit. bonum est tibi ut nas¬
caris exme .s Amicum sponsi audiamꝰ.
non adulteros sponsi Audiam telan¬
tem: sed non sibi: Fr̃s. regredimini
corde ad uestras domos: Carnalia
loquor: terrena loquor. humanum
dico propter infirmitatẽ carnis ur̃ȩ :

Expanded text:
Amicus autem sponsi, qui stat et auAmicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Aderit Dominus Deus noster pro motu cordis mei, multo enim gemitu plenum est, dicere quod doleo: sed obsecro vos per ipsum Christum, ut quod dicere non potuero, vos cogitetis; novi enim dolorem meum exprimi satis digne non posse. Multos enim adulteros video, qui sponsam tanto pretio emptam, amatam foedam ut pulchra fieret, illo emptore, illo liberatore, illo decoratore, possidere volunt; et id agunt verbis suis, ut pro sponso amentur. De illo dictum est, Hic est qui baptizat . Quis huc exit et dicit, Ego baptizo? quis huc exit et dicit, Ego quod dedero, hoc est sanctum? quis huc procedit qui dicit, Bonum est tibi ut nascaris ex me? Amicum sponsi audiamus, non adulteros sponsi: audiamus zelantem, sed non sibi. 11. Fratres, regredimini corde ad vestras domos, carnalia loquor, terrena loquor; humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae .
Abbreviated transcription (Latin):
quale testimonium illi ꝑhibuit Mo¬
do dicturus sum: non esse illum
quem dixi esse: Eigo quia aliquid
accepi de caelo ut aliquid essem. in¬
anem me uultis esse. ut loquar con¬
tra ueritatem. Non potest homo
accipere quicquam: nisi fuerit illi
datum de caelo: Ipsi uos mihi testimo¬
num ꝑhibetis. quod dixerim ego ñ
sum xp̃s. Non es tuxp̃s. sed quid si ma¬
ior illo. quia tũ illum baptizasti.
Missus sum ego. praeco sum. ille iu¬
dex est Et audi testimoniũ multo
uehementius: multo expressius: Vi¬
dete quid nobiscum agitur: quid a¬
mare debeamꝰ: Uidete. quia aliquẽ
hominem amare proxp̃o. adulterũ
est: Quare hoc dico. e. Adtendam̃
uocem iohannis: Poterat in illo er¬
rari. poterat ipse putari. qui non erat.
respuit a se falsum honorẽ. ut teneat
solidam ueritatem: Uidete quid di
catxpm̃. quid se Qui hab& sponsã.
sponsus est Casti estote : sponsum
amate: Quid autem tu es qui nob̶
dicis. qui hab& sponsam sponsus est &

Expanded text:
quale testimonium illi perhibui: modo dicturus sum non esse illum quem dixi esse? Ergo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut loquar contra veritatem? Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit illi datum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim, Ego non sum Christus. Non es tu Christus: sed quid, si major illo, quia tu illum baptizasti? Missus sum: ego praeco sum, ille judex est. 10. Et audi testimonium multo vehementius, multo expressius. Videte quid nobiscum agitur; videte quid amare debeamus; videte quia aliquem hominem amare pro Christo, adulterium est. Quare hoc dico? Attendamus vocem Joannis: poterat in illo errari, poterat ipse putari qui non erat; respuit a se falsum honorem, ut teneat solidam veritatem. Videte quid dicat Christum, quid se: Qui habet sponsam, sponsus est. Casti estote, sponsum amate. Quid autem tu es, qui nobis dicis, Qui habet sponsam, sponsus est?
Abbreviated transcription (Latin):
lectione. quia forte & de illo can¬
tauimus. regnauit ds̃ suꝑ omnem
terrã: Contra quod surdi sunt qui pu¬
tant eum in africa sola regnare: non
enim nõ  dictum est de xp̃o cum dictu
Sest: regnauit ds̃ suꝑ omnem terrã.
Qui enim alius rex noster. nisi dñsit
audistis in ipso psalmo recenti uersu¬
S modo cantato. Psallite dõ nr̃o. psil¬
lite. psallite regi nr̃o psallite: Quen
Sdixit dm̃. ipsum dixit regẽ nrm̃: psal
intellegenter. ne in una parte uelis
Sintelligere cuͥ psallis. qm̃ rex om̃is
Sterrae ds̃. Et quomodo est omniꝰ ter¬
raȩ pext quisuũsũs est inũnã parte¬
orbis terrarum. in hiero solima in iu¬
dea : ambulans inter homines natꝰ.
sugens. crescens manducans. bibens
uigilans. dormiens. fatigatus ad pu

Expanded text:
lectione, quia forte et de illo canlectione, quia forte et de illo cantavimus, Regnavit Deus super omnem terram: contra quod surdi sunt, qui putant eum in Africa sola regnare. Non enim non dictum est de Christo, cum dictum est, Regnavit Deus super omnem terram. Quis est enim alius rex noster, nisi Dominusaudistis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostrum: Psintelligenter. Ne in una parte velis intelligere cui psallis: Quoniam rex omnis terrae Deus . Et quomodo est omnis terrae rex, qui visus est in una parte terrarum, in Jerosolyma, in Judaea, ambulans inter homines, natus, sugens, crescens, manducans, bibens, vigilans, dormiens, fatigatus ad pu
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ quidem di cer&: dm̃ non dicer&.
nẽctamen negar&: Tacuerat dm̃.
non negauerat dm̃: sed omnino non
tacuit dm̃ Fortassis enim inueni¬
rat tantae excellentiae illum fuisse.
ut non ess& ipse dignus corrigiam cal¬
tiamenti eius soluere: Iam magnitudo
ista multum dat intelligi. cuius non
erat dignus corrigiam caltiamenti
soluere ille quo nemo surrererat
maior innatis mulierũ Plus enim
erat omnibus hominibus & angłis
nam angelum inueniꝰmus prohibu¬
isse. ne homo ei ad pedes cader&
Cum enim quaedam in a pocalipsi
angłs ostender& iohanni qui scrip¬
sit᷑ hoc cuuangelium: conterritus
magnitudine uisionis iohannes
caecidit ad pedes angłi Et ille
Surge. uide ne feceris hoc : illum
tuus sum & fratrũ tuorum: Cader
ergo sibi ad pedes. hominem angłs
prohibuit Non ne manifestum ẽ
quia suꝑ omnes angelos est: cui ta¬
lis homo quo nemo maior surrexit
in natis mulierum dicit indignum
se esse soluere corrigiam caltiam̃ti
Tamen aliquid eiudentius dicat

Expanded text:
m non diceret, nec tamen negaret: tacuerat Deum, non negaverat Deum, sed non omnino tacuit Deum: fortassis enim invenirat tantae excellentiae illum fuisse, ut non esset ipse dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Jam magnitudo ista multum dat intelligi, cujus non erat dignus corrigiam calceamenti solvere, ille quo nemo surrexerat major in natis mulierum. Plus enim erat omnibus hominibus et Angelis. Nam angelum invenimus prohibuisse, ne homo illi ad pedes caderet. Cum enim quaedam in Apocalypsi Angelus ostenderet Joanni, qui scripsit hoc Evangelium, conterritus magnitudine visionis Joannes cecidit ad pedes Angeli. Et ille: Surge, vide ne feceris hoc; Deum tuus sum et fratrum tuorum . Cadere ergo sibi ad pedes hominem angelus prohibuit. Nonne manifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat
Abbreviated transcription (Latin):
inheremo. parate uiam dño. rectas
facite semitas eius: Tale testimoniũ
red didit dño suo. & quia ille dignat᷑
est amico suo : dñsq: ipsius & amicus
ipsius. ꝑhibuit & ipse testimonium io¬
S hanni Dixit enim de iohanne. in
Snatis mulierum nemo exurrexit ma¬
Sior iohanne baptista: Sed quia illi
se praeposuit. in hoc quod plus erat
Siohanne: ds̃ erat Qui autem minor
Sest in quit in regno caelorũ. maior il
:lo est: Minor natiuitate. maior po¬
testate: Maior diuinitate. maiesta¬
Ste. claritate: Tanquam in principio

Expanded text:
in eremo, Parate viam Domino, rectas in eremo, Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus . Tale testimonium reddidit Domino suo, et quia ille dignatus est amico suo: Dominusque ipsius et amicus ipsius perhibuit et ipse testimonium Joanni. Dixit enim de Joanne, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista. Sed quia illi se praeposuit, in hoc quod plus erat Joanne, Deus erat. Qui autem minor est, inquit, in regno coelorum, major est illo . Minor nativitate, major potestate, major divinitate, majestate, c
Abbreviated transcription (Latin):
RDOLSC¬
TIO NIS
hannem si¬
cut potestis
meminis se
qui curam ge¬
ritis prouectꝰ
uestriita sequit᷑.
ut haec quat modo lecta est: hodie
nobis tractanda proponatur: Ab ipso¬
autem principio usq: ad hodiernam
lectionem quae supra dicta sunt me¬
ministis iam esse tractata. & si forte
inde multa estis obliti certe uel offi¬
tium nr̃m man& in uestra memoria.
quae hinc audieritis debaptismoio¬
hannis. & si non tenetis om̃ia. audis¬
seuos tamen credo quod teneatis quat
dicta sunt: etiam quãre sp̃s sanctus
in co lumbae spetie apparuit. & quo¬
modo illa nodosissima questio solu.¬
ta sit: quia nescio quid quod non
nouerat didicit iohannes in dnõ
ꝑ columbã. cum eum iam noss& quan¬
Sdo uenienti ut baptizar&ur ait ego
Sate debeo baptirari. & tu uenis ad
Sme. ̃ Quando ei respondit dñs
Ssine modo. ut impleatur omnis¬
S iustitia: Nunc ergo ad eundem
iohannem cogitnos lectionis ordo¬
reuerti: Ipse est ille qui propheta¬
tus est ꝑ esaiam Uox damantis

Expanded text:
rdo lectionis Joannem, sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spiritus sanctus in columbae specie apparuerit; et quomodo illa nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia . 2. Nunc ergo ad eumdem Joannem cogit nos ordo lectionis reverti. Ipse est ille qui prophetatus est per Isaiam, Vox clamantis
Abbreviated transcription (Latin):
exuis ceribus matris carnalis: si propter
hereditatem patris dĩ sempiternam.
nascatur exuis teribus aecclesiae: Ge¬
nerat ꝑuxorem filium pater moriturus
successurum generat ds̃ de ecła natos ñ
suc cessores sed secum mansuros: Et se¬
quitur : Quod natũ est decarne : caro ẽ.
& quod natum est ex sp̃ũ. sp̃s est: Spi¬
ritali terergo nascimur. & in spũ nasci¬
mur uerbo & sa cramento: ad est spiritus
ut nascamur : Sp̃s inuisibiliter ad est un¬
de nasceris qui a & tuin uisibiliter nãsce¬
ris: Sequitur enim & dicit: Non mire¬
ris quia dixitibi. oport& uos nascide¬
nuo: Sp̃s ubiuult spirat. & uocem eiꝰ
uadat: Nemo uid& spm̃. & quomodo
audimus uocem sp̃s : Sonat psalmus :
Uocemeiꝰ audis. & nescis un deueniat.
& quo uadat: Sedsi nasceris & tu de
spũ. hoc eris ut ille qui non est natꝰ
adhuc despũ: non sciat detẽ unde
uenias & quo uadas: Hoc enim ait secutus:
Sic est lom̃is quinatus est ex spũ Respon¬

Expanded text:
ex visceribus matris carnalis: si propter ex visceribus matris carnalis: si propter haereditatem patris Dei sempiternam, nascatur ex visceribus Ecclesiae. Generat per uxorem filium pater moriturus successurum: generat Deus de Ecclesia filios non successuros, sed secum mansuros, Et sequitur: Quod natum est de carne, caro est: et quod natum est de Spiritu, spiritus est. Spiritualiter ergo nascimur, et in spiritu nascimur verbo et sacramento. Adest Spiritus, ut nascamur: Spiritus invisibiliter adest unde nasceris, quia et tu invisibiliter nasceris. Sequitur enim, et dicit: Non mireris quia dixi tibi, oportet vos nasci denuo: Spiritus ubi vult spirat, et voce« Nemo videt spiritum; quomodo audimus vocem spiritus? Sonat psalmus, vVocem ejus audis, et nescis, unde veniat et quo vadat. Si nasceris et tu de spiritu, hoc eris ut ille. Qui non est natus adhuc de spiritu, nescit de te, unde venias et quo vadas; hoc enim ait secutus: Sic est et omnis qui natus est ex spir
Abbreviated transcription (Latin):
dit. unus ascendit. Quid de ceteris ind
ligendum. nisi quia membra eius erun
ut unus ascendat : Propterea sequitur.
Nemo ascendit in caelũ. nisi qui de celi
descendit. filius hominis qui ẽ incaelo
Miraris quia & hic erat & in cȩlo: Tals
fecit discipulos suos. Paulũ audi apł̃
dicentẽ. Nrã autẽ conuersatio in celis
Si homo paulus apłs ambulabat in cari
cendit. que spes ẽ ceteris: Ea spes ẽ ceter
quia ille propterea descendit. ut in ill
& cũ illo unus essent. qui ꝑ illũ asceas¬
ri essent. Nondicit & seminib ait ap̃¬
immo quando exigitur lutram inueni¬
iurnon detrimentũ : dicit dñs nicho¬
lemo & exponit ei: Amen amendi¬
o tibi nisi quis renatus fuerit ex aqͣ
& spũ non potest introire in regnũ
dĩ : Tu inqui carnalem generationẽ
intelligis. num quid potest homo redi¬
re in uisceramatris suae . Exaqua &e
spũ oport& ut nascamur. propter reg¬
num dĩ: Si propter hereditatem patris
hominis temporalem nascitur. nascat᷑

Expanded text:
dit, unus ascendit. Quid de caeteris? quid intelligendum, nisi quia membra ejus erunt, ut unus ascendat? Propterea sequitur, Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo. Miraris quia et hic erat et in coelo? Tales fecit discipulos suos. Paulum audi apostolum dicentem, Nostra autem conversatio in coelis est . Si homo Paulus apostolus ambulabat in carneascendit, quae spes est caeteris? Ea spes est caeteris, quia ille propterea descendit ut in illo et cum illo unus essent, qui per illum ascensuri essent. Non dicit, Et seminibus, ait Apoimo quando exigitur, lucrum inveniatur, non detrimentum. 5. Dicit Dominus Nicodemo, et exponit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei. Tu, inquiicis, Numquid potest homo redire in viscera matris suae? ex aqua et Spiritu oportet ut nascatur propter regnum Dei. Si propter haereditatem patris hominis temporalem nascitur, nascatur
Abbreviated transcription (Latin):
telleguntur. Una diuina. altera huma-¬
na. Una ꝑ quã effice̾mur. altera ꝑquam
reficemur. Ambae mirabiles. Illa sine
matre. ista sine patre. Sed quia de adã
corpus acceperat. quia maria de adam.
ipsũ quoq corpus suscitaturus erat. Terre¬
num quiddã dixerat. soluite templũ hoc.
& intrib dieb suscitabo illud. cęleste
autẽ quoddã dixit. nisi quis renatus
fuerit exaqua & sp̃ũ. non uidebit reg¬
num dĩ. Eia fr̃s. ds̃ uoluit esse filius ho¬
minis. & homines uoluit esse filios d̃ĩ. Ipse
descendit propter nos : nos ascendamꝰ ꝓpt̃
ipsũ. Solus enĩ descendit & ascendit. qͥa
hoc ait. nemo ascendit incaelũ nisi qui
de cȩlo descendit. Non gͦ ascensuri sunt
incȩlũ quos facit filios dĩ : Ascensuri
plane. Hec nobis ꝓmissio ẽ : erunt ȩqua¬
les angłis đi. Quomͦ gͦ nemo ascendit
nisi qui descendit: quia unus descen

Expanded text:
telliguntur; una divina, altera humatelliguntur; una divina, altera humana: una per quam efficeremur, altera per quam reficeremur: ambae mirabiles; illa sine matre, ista sine patre. Sed quia de Adam corpus acceperat, quia Maria de Adam, ipsumque corpus suscitaturus erat: terrenum quiddam dixerat, Solvite templum hoc, et in tribus diebus suscitabo illud . Coeleste autem quiddam dixit, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non videbit regnum Dei . Eia, fratres, Deus voluit esse filius hominis, et homines voluit esse filios Dei. Ipse descendit propter nos, nos ascendamus propter ipsum. Solus enim descendit et ascendit, qui hoc ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo. Non ergo ascensuri sunt in coelum quos facit filios Dei? Ascensuri plane: haec nobis promissio est, Erunt aequales Angelis Dei . Quomodo ergo nemo ascendit, nisi qui descendit? Quia unus descen
Abbreviated transcription (Latin):
one sp̃uali. secutus ait. Sic & om̃is qui
natus ẽ ex sp̃u. De in de fr̃s. quis nostrũ
non uideat uerbi gr̃a. austrũ euntem
ameridie ad aquilonẽ. aut aliũ uentũ
uenientẽ ab oriente ad occidentem:
Quomͦ gͦ nescimus unde ueniat & qͦ eat:
quid gͦ dixit terrenũ quod ñ credebant
homines: An illud qđ de tẽplo resusci¬
tando dixerat: Et enĩ corpꝰ suũ de terra
acceperat. & ipsã terrã de terreno corpore
suscitaturo parabat suscitare. Non enĩ cre¬
ditũ ẽ terrã suscitaturo. Si terrena inqͥt
dixi uobis & non creditis. quomͦ si cęles-¬
tia dixero uobis credetis: Hoc ẽ. si non
creditis quia templũ possũ resuscitare
ꝑ sp̃m possint homines regenerari : & se¬
quitur. Nemo ascendit incelũ nisi qui
de cȩlo descendit. filius hominis qui ẽ in cȩ-¬
lo. Ecce hic erat. & incȩlo erat. Hic erat
incarne. incaelo erat diuinitate. immo
ubiq diuinitate. natus de matre. non
recedens apatre. Duȩ natiuitates. xp̃i in-¬

Expanded text:
ic est omnis qui natus est ex Spiritu. Deinde, fratres, quis nostrum non videat, verbi gratia, austrum euntem de meridie ad aquilonem; aut alium ventum venientem ab oriente ad occidentem? quomodo ergo nescimus unde veniat et quo eat? Quid ergo dixit terrenum, quod non credebant homines? An illud quod de templo resuscitando dixerat? Corpus enim suum de terra acceperat, et ipsam terram de terreno corpore susceptam parabat suscitare. Non ei creditum est terram suscitaturo. Si terrestria, inquit, dixi vobis et non creditis: quomodo, si coelestia dixero, credetis? Hoc est, si non creditis quia templum possum resuscitare per Spiritum possint homines regenerari? 8. Et sequitur: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo. Ecce hic erat, et in coelo erat: hic erat carne, in coelo erat divinitate; imo, ubique divinitate. Natus de matre, non recedens a Patre. Duae nativitates Christi in
Abbreviated transcription (Latin):
Peccata demortalitate carnis: Qui
est serpens exaltatus . Mors dñ
in cruce: Quia enim a serpente mons
ꝑserpentis effigiem figurata est: Ma¬
sus serpentis loetalis . mors dni ut¬
lis Adtenditur serpens. ut nichilu
leat serpens: Quid est hoc. Adtt¬
ditur mors: ut nichilualeat mors:
Sed cuius mors ꝑmors uitae. si dici po¬
test: mors uitae Immo quid dici po¬
test mirabiliter dicitur: Sed numqul
non erit dicendũ. quod fuit faciendul
Ego dubitem dicere. quod dñs prome
dignatus est facere .s. N onne uita xis
& tamen inoruce xp̃s. Non ne
uita xp̃s.s Et tamen mortuus xps
Sed in morte xp̃i mors mortua este
quia uita mortua. occidit mortt:¬

Expanded text:
Peccata de mortalitate carnis. Quis Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, mors Domini vitalis. Attenditur serpens, ut nihil valeat serpens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valeat mors. Sed cujus mors? Mors vitae: si dici potest, Mors vitae; imo quia dici potest, mirabiliter dicitur. Sed numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? Ego dubitem dicere quod Dominus pro me dignatus est facere? Nonne vita Christus? et tamen in cruce Christus. Nonne vita Christus? et tamen mortuus Christus. Sed in morte Christi mors mortua est; quia vita mortua occidit mort
Abbreviated transcription (Latin):
infigura factum est apudantiquos
Commemerat illud dñs Et sicut
in deserto ita ex altari oport& siliũ
hominis ut omnis qui credit in eũ
non pereat sed habeat uitam atter¬
nam: Magnum sacramentum. &
qui legerunt nouerunt: Dem de
audiant uel qui non legerunt. uel
qui forte lectũ siue auditum obli¬
ti sunt: Prosternebatur in heremo¬
populus isrł morsibus serpent um.
fiebat magna strages multorum mor¬
tuorum: Plaga enim dĩ erat. corripi¬
entis & flagellantis. ut erudir&: De¬
monstratum est ibi magnum sacram̃¬
tum rei futurae: ipse dñs testatur
in hac lectione : ut nemo possit aliuo
interpretari. quam quod ipsa utri¬
tas dese indicat Dictum est enĩ
morsen ad nõ. ut facer& aeneum
serpentem & exaltar& in heremo in
ligno. & ammoner& populum isrł.
ut siquis morsus ess& a serpente illi
serpentem in ligno exaltatũ ad ten¬
der&e: Factum est: Mordebantur
homines intuebantur: sanabant᷑
Quid sunt serpentes mordentes.

Expanded text:
in figura factum est apud antiquos, in figura factum est apud antiquos, commemorat illud Dominus: Et sicut, in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis; ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Magnum sacramentum, et qui legerunt, noverunt. Deinde audiant vel qui non legerunt, vel qui forte lectum sive auditum obliti sunt. Prosternebatur in eremopopulus Israel morsibus serpentum, fiebat magna strages multarum mortium: plaga enim Dei erat corripientis, et flagellantis, ut erudiret. Demonstratum est ibi magnum sacramentum rei futurae, ipse Dominus testatur in hac lectione, ut nemo possit aliud interpretari quam quod ipsa veritas de se indicat. Dictum est enim ad Moysen a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes?
Abbreviated transcription (Latin):
lus: Descendit enim & mortuus est :
&e ipsa mortei liberauit a morte :
Morte occisus. mortem occidit. Et
nostis fr̃s. quia mors ista ꝑ diaboli in¬
uidiam intrauit inmundũ. ds̃ mor¬
tem non fecit. scriptura loquitur. nec
laetatur inquit in ꝑditione uiuorum:
Creauit enim. ut essent omnia: Sed
quid ibi ait .E Inuidia autem diaboli
mors introiuit in orbem terrarum: Ad
mortem a diabolo propinatã non ue.¬
nir& homo uĩ adductus. non enim co¬
gendi potentiam diabolus habebat.
sed ꝑ suadendi uersutiam Non con¬
sentires nichil inuexerat diabolus
Censensio tua o homo. te ꝑduxit ad
mortem: Amortali mortales nati.
ex in mortalibus mortales facti Ab
adam. omnes homines mortales:
Iħs autem filius dĩ. uerbum dĩ. per
quod facta sunt om̃ia: unicus atqua¬
lis patri mortalis factus est : quia
uerbum caro factum est: & habita¬
uit in nobis Ergo mortem suscepit
& mortem suspendit in cruce: & de
ipsa morte liberant᷑ mortales. quod

Expanded text:
lus. 10. Descendit enim et mortuus est, lus. 10. Descendit enim et mortuus est, et ipsa morte liberavit nos a morte: morte occisus, mortem occidit. Et nostis, fratres, quia mors ista per diaboli invidiam intravit in mundum. Deus mortem non fecit, Scriptura loquitur; nec laetatur, inquit, in perditione vivorum: creavit enim ut essent omnia . Sed quid ibi ait? Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum . Ad mortem a diabolo propinatam non veniret homo vi adductus: non enim cogendi potentiam diabolus habebat, sed persuadendi versutiam. Non consentires, nihil invexerat diabolus: consensio tua, o homo, te perduxit ad mortem. A mortali mortales nati, ex immortalibus mortales facti. Ab Adam omnes homines mortales: Jesus autem Filius Dei, Verbum Dei, per quod facta sunt omnia, unicus aequalis Patri, mortalis factus est; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 11. Ergo mortem suscepit, et mortem suspendit in cruce; et de ipsa morte liberantur mortales. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ergo abrahȩ semen estis: Quod dixit
unum. hoc dixit esse om̃s nos: idõ in
psalmis aliquando plures cantant.
ut ostendatur qui a de pluribus fit unus:
Ali quanda unus cantat. ut ostendatur
quid fiat depluribus: Propterea unꝰ
sanabatur in illa piscina. & quisquis
alius descendebat non sanabatur: Er¬
go. iste unus commendat unitatem aet¬
clesiae: uae illis qui oderunt unitatẽ
& partes sibi faciunt in hominibus:
Audiant illum qui uolebat eos facere
unum in uno. ad unum audiant il¬
lum dicentem Nolite uos facere
multos Ego plantaui apollo ri¬
gauit. sed ds̃ incrementũ dedit
Sed neq qui plantat est aliquid ne¬
que qui rigat. sed qui incrementũ
dat ds̃: Illi dicebant ego sum pauli.
ego apollo. ego cephe: Et ille: Di¬
uisus est xp̃se In uno estote. unum
Sestote: unus estote Nemo astendit
Sin caclum. nisi qui dt caelo descen¬
Sdit: Ecce uolumus esse  dicebai
paulo: Et ille : Molo sttis pauli.
sed eius estote : cuius est uobiscum pau¬

Expanded text:
en Abrahae estis . Quod dixit unum, hoc dixit omnes nos esse. Ideo in Psalmis aliquando plures cantant, ut ostendatur quia de pluribus fit unus; aliquando unus cantat, ut ostendatur quid fiat de pluribus. Propterea unus sanabatur in illa piscina ; et quisquis alius descendebat, non sanabatur. Ergo iste unus commendat unitatem Ecclesiae. Vae illis qui oderunt unitatem, et partes sibi faciunt in hominibus! Audiant illum qui volebat eos facere unum in uno ad unum: audiant illum dicentem, Nolite vos facere multos: ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Illi dicebant: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego Cephae. Et ille: Divisus est Christus ? In uno estote, unum estote, unus estote: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit. Ecce volumus esse tui, dicebant Paulo. Et ille: Nolo sitis Pauli, sed ejus estote cujus est vobiscum Pau
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s quã angłi. ridendũ erat. In compa¬
rabiliter enĩ maior om̃i creatura. ꝑquẽ
facta ẽ om̃is creatura. Sed exsiccat super.¬
biã hominis. tu es magister in isrł & hȩc
ignorais: tanquã dicens. ecce nihil nosti.
princeps suꝑbus nascere ex sp̃u. Si enim
natus fueris ex sp̃u. uias dĩ tenebis. ut
humilitatẽ xp̃i sequaris. Si enĩ altus
st suꝑ om̃s angłos. quia cũ in forma dĩ

Expanded text:
ncomparabiliter enim major omni creatura, per quem facta est omnis creatura. Sed exagitat superbiam hominis, Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Tanquam dicens, Ecce nihil nosti, princeps superbus, nascere ex Spiritu: si enim natus fueris ex Spiritu, vias Dei tenebis, ut Christi humilitatem sequaris. Sic enim altus est super omnes Angelos, quia cum in
Abbreviated transcription (Latin):
ficit ueritatem confessionis. & uenit
ad lucem in operibus bonis: qm̃ minu¬
ta peccata plura si negligantur occidunt:
Minutae sunt guttae quae flumina
implent minuta sunt grana harenae:
si multa harena imponatur. praemit
atq op̃primit: Hoc facit sentina neg¬
lesta quod facit fluctus in rueas:
Paulatim ꝓsentĩnam intrat. sed diu
intrando & non exhauriendo: mer¬
qit na̾uim Quid est. autem exhauri¬
i nisibonis operibus agere. ne õbru¬
ant peccata. gemendo. iriun ando tri¬
buendo ignoscendo. Iter autem
huius saeculi molestum est: Plenum
est temptationibus. in rebus prosperis
ne extollat. in rebus aduersis ne fran¬
git Quitibi dedit felicitatem huius
saeculi ad consolationt̃ tuam dedit.
non ad corruptionẽ: Rursusq: qui
te flagellat in hoc scło. ademłindati¬
onem non ad dampnationẽ. facit:
F. cito patrem erudientẽ. ne sentias. m¬
iudicem punientẽ Haec cotidit di¬
cimus uobis. & sepe dicenda sunt :

Expanded text:
facit veritatem confessionis, et venit facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in operibus bonis: quoniam minuta plura peccata si negligantur, occidunt. Minutae sunt guttae quae flumina implent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo, mergit navim. Quid est autem exhaurire, nisi bonis operibus agere ne obruant peccata, gemendo, jejunando, tribuendo, ignoscendo? Iter autem hujus saeculi molestum est, plenum est tentationibus; in rebus prosperis ne extollat, in rebus adversis ne frangat. Qui tibi dedit felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad corruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ad emendationem, non ad damnationem facit. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Haec quotidie dicimus vobis, et saepe dicenda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Sit antetẽ: quod non uis esse ante
dm̃: Si autem postte feceris pecci¬
tum tuum. retorqu& tibi illud dñs
ante oculos tuos. & tunc retorqua
quando iam poenitentiae fructus
nullus erit: Currite. netenebrae
Suos compraehendant: Fr̃s mei. riun¬
late ad salutem urãm: euigilate cũ
tempus est: nullus retardetur at¬
plo dĩ nullus retardetur ab oprre
dni nullus a uocet᷑ ab oratione com¬
nua. nullus a solita deuotione frau¬
detur: Euigilate ergo cum dies est.
luc& dies xp̃s est dies: Paratus est
ignoscere sed agnoscentibus: Puni¬
re autem defendentes se & iustos
iactantes. & putantes st esst aliquio
cum nichilsint In dilectiont aute
eius & in miscđa tius qui ambulat
etiam liberatus ab illis lottalibus
& grandibus peccatis. qualia sunt
facinora. homicidia. furta. adulte¬
na propter illa quae minuta uidentur
esse peccata linguae at cogitationum.
aut in moderationis in rebus concessis.

Expanded text:
Sit ante te quod non vis esse ante Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant , fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis,
Abbreviated transcription (Latin):
rum. confessio estꝰmalorũ: Facis
ueritatem. & uenis ad lucẽ: Quid
est facis ueritatem.e Nonte pal¬
pas. non tibi blandĩris. nontͥt ãdu¬
las  Non dicis iustus sum cũ sis
iniquus & in cipis facere ueritatẽ
Uenis autem ad luct̃ ut manifes¬
tentur opera tua. quia in dõ sunt
facta : Quia & in hoc ipsum quod
tibi displicuit peccatũ tuum. non
tibi displicẽr&. nisi ds̃ tibi lucẽrae
& eus ueritas tibi ostendera᷑:
Sed qui & ad monitus diligit¬
peccata sua. odit admonentt̃ lucem.
& fugit eam: ut arguantur opera ci
mala quae diligit: Qui autem facit
ueritatem. accusat inse mala sua:
Non sibi parcit. non sibi ignoscit.
ut ds̃ ignoscat: quia quꝥdd uult ut
ds̃ ignoscat ipse agnoscit & uenit ad
lucem. cui grãs agit: quod illi quid¬
S inse o diss& ostenderit: Dicit dõ.
Sautrte faciem tuam a peccatis itis
& qua fronte dicit. nisi iterum dicat
qm̃ facinus meum ego agnosco. & de¬
lictum meum coram me est semperi

Expanded text:
rum, confessio est operum malorum. Facis rum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, Facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis, Justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem ut manifestentur opera tua, quia in Deo sunt facta; quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligitpeccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper ?
Abbreviated transcription (Latin):
tus est serpens. id est mors dnĩ prop¬
ter mortales homines quos inue¬
nit᷑ iustos. Quomodo intelligit᷑
hoc est iudicium qm̃ lux utnit
inmundũ. & dilexerunt homines ma¬
gis tenebrasquam lucem. erant enĩ
mala opera eorum: Quid est hoc. e¬
Quorum enim erant᷑ opera bona.
Nonne uenisti ut iustifices impios
sed dilextrunt inquit tenebras magis
quam lucem Ibi posuit uim Multi
enim dilexerunt peccata sua. multi
confessi sunt peecata sua Quia qui
confitttur peccata sua. & accusat
peccata sua. iam cum dõ facit Accu¬
sat ds̃ peccata tua: si &tu accusas.
coniungeris dõ: Quasi res sunt ho¬
mo & peccator: Quod audis homo
ds̃ fecit. quod audis peccator ipse
homo fecit: Dele quod fecisti. ut ds̃
salu& quod fecit O port& ut oderis
inte opus tuum. & ames init opus
dĩ: Cum autem caeperit tibi displi¬
cere quod fecisti. inde in cipiunt
bona opera tua quia accusas
mala opera tua Initid̃ operum bono¬

Expanded text:
tus est serpens, id est, mors Domini, proptus est serpens, id est, mors Domini, propter mortales homines, quos invenit injustos; quomodo intelligitur, hoc est judicium, quoniam lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem: erant enim mala opera eorum? Quid est hoc? quorum enim erant bona opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras magis quam lucem. Ibi posuit vim: multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia qui confitetur peccata sua, et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accusas, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit: quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium operum bono
Abbreviated transcription (Latin):
Seiuis. nouit qui ꝑmaneant ad coronã
qui ꝑmaneant ad flammã N ouit
in area sua triticum. nouit paleam:
nouit segetem. nouit xitania: Iam
iudicatus est qui non credit. Quare
iudicatus .: Quia non credidit in¬
S nomine unigeniti filii dĩ Hoc est
:autem iudicium. quia lux utnit¬
 in mundum. & dilexerunt homi¬
Snes magis tenebras quam lucẽ E¬
Srant enim mala opera eorũ: F. r̃s
mei. quorum opera bona inuenit
dñs : Nullorũ : Omnia mala opera
inuenit: Quomodo ergo quidam fe¬
cerunt ueritatem. & utnerunt ad
lucem .s Et hoc enim sequitur:
Qui autem facit ueritatẽ. uenit ad
lucem : ut manifestentur opera eiꝰ.
quia in dõ sunt facta: Quomodo qui
dam bonum opus fecerunt ut ueni¬
rent adlucẽ id est ad xp̃m. Et
quomodo quidam dilexerunt te¬
nebras . e Si enim om̃s peccatores
inuenit łt om̃s a peccato san&s. &
serpens ille in quo figurata est mors
dnĩ eos sanat qui morsi fuerant.
& propter morsum serpentis erec¬

Expanded text:
ejus: novit qui permaneant ad coronam, qui permaneant ad flammam; novit in area sua triticum, novit paleam; novit segetem, novit zizania. Jam judicatus est qui non credit. Quare judicatus? Quia non credidit in nomine unigeniti Filii Dei. 13. Hoc est autem judicium, quia lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem: erant enim mala opera eorum. Fratres mei, quorum opera bona invenit Dominus? Nullorum: omnium mala opera invenit. Quomodo ergo quidam fecerunt veritatem, et venerunt ad lucem? Et hoc enim sequitur: Qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. Quomoddam bonum opus fecerunt, ut venirent 494 ad lucem, id est, ad Christum? Et quomodo quidam dilexerunt tenebras? Si enim omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat; et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat qui morsi fuerant; et propter morsus serpentis erec