comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hot lar. laris ꝙdã opidũ in affrica. ⁊
ba qbi habũdat ex qͣ tabule tegulis affi¬
ee flammã expellunt neq ex se carbones
esitunt abuste. Itẽ a lar pro igne uel do
re. uł guttatim lardo assare. uł larda¬
tũ facẽ. ¶ It a lardũ ħ lardariũ .i. locꝰ
ubi lardum reseruat᷑. Largus apo pre¬
largus. qͣmͣlargus. ⁊ dilargꝰ. omĩa pro
ualde largus. ⁊ largiflius. a .uiii. lar¬
gus affluent̾ habundans. ¶Largior
apo collargior. giris. simł largiri. dilar¬
gior diu̾sis modis largiri. elargior ual¬
.i. incantator ⁊ umbra demonũ ⁊ deoꝵ.
dicũt enim laruas eẽ demones fc̃os ex
hoĩb qͥ m̾iti mali fuerũt quoꝵ n᷑a dr᷑

Expanded text:
 quoddam oppidum in Africa, et que ibi abundat, ex qua tabule tegulis affixe flammam repellunt neque ex se carbones ambuste efficiunt. Item a lar pro igne vel domre vel guttatim lardo assare vel lardatum facere. Item a lardum hoc lardarium, locus ubi lardum reservatur. Largus componitur prelargus, quamlargus, dilargus, omnia pro valde largus, et largifluus -a -um, idest largus affluenter. Largior componitur collargior -ris, simul largiri; dilargior -ris, diversis modis largiri; elargior -ris, idest valus incantator et umbra demonum et demon: dicunt enim larvas esse demones factos ex hominibus qui meriti male fuerunt, quorum natura
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ intrinsetꝰ natam qͣm actõem tñseun¬
tem. s illã sigͣt ad modũ actõis. ⁊ inde de¬
a .uii. deliciis assuetꝰ. insolens. an angu
de pouens ⁊ ꝯpoͣ om̃ia retinẽt litt̾at᷑am
li smplicis p̾t̾ delecto ⁊ oblecto que
autant .a. in e. ¶ It̃ noͣ ꝙ lactare q̃n¬

Expanded text:
nsecus natam quam actionem transeuntem, sed illam significat ad modum actionis; et inde de-a -um, deliciis assuetus, insolens angustiardeponens. Et composita retinent litteraturam sui simplicis, preter delecto et oblecto, que mutant a in e. Item nota quod lactare pon
Abbreviated transcription (Latin):
ainge. dñ hor labrũ. ⁊ hoe labiũ
abitis in labiis uiroꝵ ꝓpt̾ pilos quam
apilab̃ designat ħ litt̾a.R. posita in hoc
nie labiũ : dł labrũ uasis ẽ. labiũ uͥo
ris añ ⁊ labrũ inuenit᷑ pro ip̃o uase
solet. sdem dr ⁊ alueus. ⁊ a labiũ hoc la¬
ͥ grossa ht̃ labra ⁊ ħ labrusca.ce.i. sil¬
uestris uitis sic dc̃a qr in labris .i. in ex¬
tremitatibꝰ t̾re uł agroꝵ finib uł mar¬
ginib nascit᷑. uñ labruscosus. a .uiii.
plenꝰ labruscis. ⁊ hoc labruscetũ .ti. locꝰ uͥ
labusce habundant. ¶Itẽ a lambo hec
u flãma in u̾tice lucens. ⁊ dr sic qr lam¬
lentis modũ ostend̾e uidet᷑. uñ ⁊ fax ⁊ cã¬
ela di᷑ lampas. Lambo ⁊poͣ collambo. bis

Expanded text:
labium eritas in labris virorum, propter pilos, quam asperitatem designat hec littera r posita in hoc nomine labrum. Vel labrum vasis est, labium vero oris, unde et labrum invenitur pro ipso vase solet. Idem dicitur et alveus. Et a labium la, grossa habens labra. Et hec labrusca -e, silvestris vitis, sic dicta quia in labris, idest extremitatibus terre vel agrorum finibus et marginibus, nascitur; unde labruscosus -a -um, plenus labruscis, et hoc labruscetum -ti, locus ubi labrusce abundant. Item a lambo hec vel flamma in vertice lucens, et dicitur sic quia lambentis motum ostendere videatur, unde fax et candela dicuntur lampas. Lambo componitur collambo -bis,
Abbreviated transcription (Latin):
qlis absuit᷑ tanto plus exasꝑascit ⁊ detĩ¬
oifit uñ qͥdam uolens sigͣre se seruire
ĩnulit̃ cuidam a quo nũqͣm̃ remun̾atio¬
me aseqͥ deb̾et. ⁊ int̾rogatꝰ a quodam quid
⁊ in udo piscantes sunt inutilit̾ seruiẽtes.¬

Expanded text:
plus abluitur, tanto plus exasperascit et deterior fit, unde quidam, volens significare se servire inutiliter cuidam a quo nunquam remunerationem consequi deberet, interrogatus a quodam quid et in udo piscantes sunt inutiliter labor
Abbreviated transcription (Latin):
tio. onis. ⁊ electuꝰ.a.um. qd̾ eligit uel
qd̃ ꝑtinet ad electõem. ⁊ ẽ elig̾e ꝓprie
de duob ꝓpositis unũ acciꝑe ⁊ aliud
dimitt̾e. Non .n. eligit qui nichil accipͭ
excellens. nobił. utilis. pulcher. bonꝰ.
bona .n. ⁊ pultͣ eligenda st̃ ⁊ ꝯparatur.¬

Expanded text:
tio -nis et electivus -a -um, quod eligit vel quod pertinet ad electionem. Et est eligere, proprie, de duobus propositis unum accipere et alterum dimittere: non enim eligit qui nichil accipit excellens, nobilis, utilis, pulcher, bonus; bona enim et pulcra eligenda sunt, et comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
am. ¶ ysagoga. ge .i. instructõ uł intͦ¬
est ad librũ p̾dicam̃toꝵ. ⁊ hinc ẏsagogꝰ
macheas est opus uariũ ⁊ lasciuiosũ
ex uaria diu̾sitate ⁊ textũ. uñ ystroma¬
ches dc̃i st̃ cementarii qr ibi uaria ꝯte¬
xunt᷑. ¶ yspalim ciuitas ẽ hyspanie
quã iuliꝰ cesar ⁊didit. et eam ex suo q
ta sit ne lubrico ⁊ instabili fundania
gandis pulmonib apta. ysopꝰ ⁊̃ d̾r se

Expanded text:
 YSAGOGA -ge, idest instructio vel intrest ad librum predicamentorum. Et hinc ysagogus, ISTROMATHEAS est opus varium vel laciniosum, ex varia diversitate contextum, unde ystromathes dicuntur commentarii, quia ibi varia contexuntur. I 105 ISPALIS civitas Yspanie, quam Iulius Cesar condidit, quam, ex suo et locata sit, ne lubrico et instabili fundamentgandis pulmonibus apta. Ysopus e
Abbreviated transcription (Latin):
nał usu oblit̾ata dolorẽ absorbuit. ¶It̃
a lego. gis. ħ legio. onis. qr legebantur
.i. eligebant᷑ qui de legione ẽẽ debebant.
uł legio a lex qr in castris se lege hẽbãt
uł qr lege in legione disposit erãt ꝓpͥe
aut̃ lingua macedonũ dr̃ phalans uł

Expanded text:
talis usu obliterata dolorem absorbuit’. Item a lego hec legio -nis, quia legebantur, idest eligebantur, qui de legione debebant esse. Vel legio a lex, quia lege in castris se habebant vel quia lege in legione dispositi erant. Proprie a lingua Macedonum dicitur phalanx vel
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ier̃ sr̾ mathm. Lit̾ator inqͥt erat qͥ
gramatos grece dr᷑. uñ literatorius. a.
um. qd̾ ꝑtinet ad lit̾as uł ad literatorẽ
uł qui tractat de litt̾is uł qui efficit
literatorẽ. ¶Itẽ a lit̾atꝰ uł litera li¬
searius. a .uiii. idem qd̾ literatꝰ uł li¬

Expanded text:
Matheum ‘literator, inquit, erat qui gramates grece dicitur’. Unde literatorius -a -um, quod pertinet ad literas vel ad literatorem vel quod tractat de literis vel quod efficit literatorem. Item a literatus vel litera literarius -a -um, idem quod literatorius, li
Abbreviated transcription (Latin):
abta reptile sic dcm qr brachia habeat.
¶Latertaꝵ płima st gn̾a ut botraca. la¬
laminidra. uł salamandra. satira. ⁊ stellio.
buaitõs. lotraca dĩ qe rane habeat faiiẽ¬
⁊ Iam greti ranam botracã uocãt. Salamã-¬
dra drͣ᷑ q sola int̾ aĩalia ⁊tͣ incendiũ uale¬

Expanded text:
reptile, sic dictum quia brachia habeat. Lacertarum plurima sunt genera, ut botraca, salamandria vel salamandra, saura, stellio. Botraca dicitur quia rane habeat faciem: nam Greci ranam botracam vocant. Salamandria d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ ⁊ ħ labił. le. lit̾ adu̾. labile dr qd̾ facile
labit᷑. uł in qͦ qͥs facile labit᷑. ⁊ ħ labeo. onis
tab̾narius uł lecator. ⁊ labeo fuit qͥdam
legis ꝑitꝰ ⁊ quidã uilis poeta. uñ ꝑsiꝰ. Nec
mͥ polidamas aut troiades labeonẽ p̾tu¬
lerũt. ¶It a labor ħ labina. ne. terra
aquosa. mobił ⁊ labilis in qͣ qͥs facile la¬
id qd̾ qnͣto mag̾ tenet᷑ tanto plus labit᷑¬
ut anguilla. ⁊ ⁊̃ dr illo̾ lubricũ in qͦ qͥs
labit᷑ ut uia lutosa ⁊ aquosa. ⁊ glacies.
uñ illud. fiat uia illoꝵ tenebre ⁊ lubͥcũ.
⁊ hinc lubrico. as .i. labi uacillare. pru¬
dentiꝰ in sicomachia. Lubricat intentus
dubia sb̾ ymagine uisus. ⁊ hinc lubricꝰ .ci.

Expanded text:
 -le, labiliter. Labile dicitur quod facile labitur, vel in quo quis facile labitur. Et hic labeo -nis, tabernarius vel leccator, et Labeo fuit quidam legis peritus et quidam vilis poeta, unde Persius ‘nec michi Polidamas et Troades Labeonem pretulerunt’. Item a labor hec labina, terra aquosa et mobilis et labilis, in qua quis facile laillud quod quanto magis tenetur, tanto in quo quis labitur, ut via lutosa et aquosa, et glacies, unde illud ‘fiant vie illorum tenebre et lubricum’. Et hinc lubrico -as, idest labi, vacillare: Prudentius in Sicomachia ‘lubricat incertus dubia sub ymagine visus’. Et lumbricus -ci,
Abbreviated transcription (Latin):
ticꝰ.a.um. Et noͣ ꝙ qͥdam ydiote imꝑiti
solent in hoc nõie isrł s. tac̾e qr s. ante r.
in eadem silła sonare ñ pͭ in latinis dicti¬
onib. s pertant. Nõ enĩ ẽ isrł uł latina
dictio uł greca s barbara. ⁊ in barbaris ar¬

Expanded text:
ticus -a -um. Et nota quod quidam ydiote periti solent in hoc nomine Israel s tacere, quia s ante r in eadem sillaba sonare non potest in latinis dictionibus, sed peccant: non enim Israel est latina dictio vel greca, sed barbara, et in barbaris
Abbreviated transcription (Latin):
ais. ⁊ laconiũs. a.ui. ¶Lachesis una
e trib parchis q̃ trahit filũ ⁊ ꝓducit
ditam. ⁊ int̾p᷑ sors uł alt̾atõ qͣm recipi¬
mꝰ in hac uita. ⁊ d᷑ lachesis .q. lactis the
Is .i ꝓductio uite. ¶ Lacinius fuit qͥdã
latro quẽ hcules int̾fecit. ⁊ loco expiato
ibi templũ in honore iunonis ꝯstituit.
uñ iuno dcã ẽ lacinia ⁊ templũ laciniũ

Expanded text:
-um et laconius -a -um. L 6 LACHESIS una est de tribus Parcis, que trahit filum, idesttur sors vel alteratio, quam recipimus in hac vita. Et dicitur Lachesis quasi lactis thesis, idest productio vite. L 7 LACINIUS fuit quidam latro quem Hercules interfecit, et loco expiato ibi templum Iunonis constituit, unde Iuno dicta est Lacinia et templum Lacinium. L 8
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ due partes ⁊ ñ dictio ꝯposita. ¶ ki
qm apud grecos. ubi nos scribimꝰ t. gre¬
ci scribunt. K. ⁊ uocat᷑ apd̾ noᷤ rappa. In
bi tam c. ꝙͣ k. qr .n. reducte st̃ ad latiui¬
tatẽ possunt scribi ꝑ e. s qr a grecis hñt
pͥncipiũ ⁊ originẽ possũt scribi ꝑ k. ⁊

Expanded text:
sunt due partes, et non dictio composita. K 15 quam apud Grecos. Ubi enim nos scribimus c, Greci scribunt k, et vocatur apud eos kappa. In bi tam c quam k: quia ergo reducte sunt ad latinitatem, possunt scribi per c, sed, quia a Grecis habent principium et or
Abbreviated transcription (Latin):
di an arastica tradit hystoria missum
lum qͥdam futĩ p̾sagio in ⁊dempnatõne
tur uł significaret᷑ p̾ciũ ꝓditõis qͦ uendi¬
dit dñm. ¶ Scarioth int̾p᷑ memoria
mortis qr ñ repente ꝑsuasus s diutiꝰ me-¬
scissura decem tͥbuũ hebreis imposuit.
sam antea hebrei uł isrł dc̃i st̃. s ex qͦ
in duo regna ppls̃ dei diuisus ẽ tẽ due
tribus q̃ de styrpe iuda reges habebãt
iudeoꝵ nom̃ sortite st̾. Reliqͣ pars decẽ
tribuũ q̃ in samaria regẽ ꝯstituit ob
ppłi magnitudinẽ pͥstinũ nom̃ pͥstinũ¬

Expanded text:
iastica tradit historia missum quodam futuri presagio in condemnatione es, ut significaretur pretium proditionis quo vendidit Dominum; Scarioth interpretatur memoria mortis, quia non repente persuasus, sed diutius mescissura decem tribuum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei vel Israel dicti sunt, sed, ex quo in duo regna populus Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ħ iuglans. dis. ⁊ sũt iuͣlandes catant
suꝑius dixit impendere regła. ¶Itel
iuuo ħ iuno. onis. q. uiuans nouas. est
.ii. iuno diuina bonitas q̃ nouos iuat
qr creata sua gr̃a nutrit. Est ⁊̃ aet qͥ
similit̾ iuuat nouos. qr infantes a
tes ad siłium qͣlitatũ bñficia reupei
scentes fouens humore ⁊ calore ꝙ ul

Expanded text:
 iuglans -dis. Et sunt iuglandes castanee, super eius dixit impendere regulas’. Item a iuvo hec Iuno -nis, quasi iuvans novos. Est enim Iuno divina bonitas que novos iuvat, quia creata gratia sua nutrit. Est etiam aer qui similiter iuvat novos, quia infantes, a tes et similium qualitatum beneficia poscentes, recipit fovens humore et cal
Abbreviated transcription (Latin):
ation ab ango.gis. qi dignitas reddit
hĩem anxiũ. Uñ yxioneꝰ. a .um. ⁊ ħ yxi¬
endes. de. filius uł nepos yxionis. et
lauil neptis yxionis. ¶hec yxion.onis.
uis de gene nultis alba ⁊ minor ꝙͣ uult᷑¬

Expanded text:
anxion ab ango -gis, quia dignitas reddit hominem anxium. Unde yxioneus -a -um et hic Yxionides -de, filius vel nepos Yxionis, et,filia vel neptis Yxionis. I 123 Hec IXION -nis, avis de genere vulturis, alba et minor quam vult
Abbreviated transcription (Latin):
u qu pͥmo uocatꝰ ẽ ascanius ab as¬
cauo frigie fluuio. postea yulus ab
ylo lege a quo yliũ. postea occisio me¬
rantio singulari certamine uocatꝰ est
qre nasci incipiebat. ꝓpͥe .ni. yulos pri
mitate ẽ urna in qͣ reposita st̃ ossa ⁊ ci¬
nis corporis iulii cesaris. ⁊ hinc dc̃a ẽ iu¬
lia. ¶Itẽ a iuliꝰ iulianꝰ.a. um. possm.

Expanded text:
, qui primo loco vocatus est Ascanius, ab Ascanio Frigie fluvio; postea Ilus ab Ilo rege, a quo Ilium; postea, occiso Mezentio singulari certamine, vocatus est re illo, nasci incipiebat: proprie enim iulos primmitate est urna in qua reposita fuerunt ossa et cinis corporis Cesaris, et hinc dicta est Iul
Abbreviated transcription (Latin):
gradiẽdo laborẽ temꝑant. uñ ⁊ ium̃ta
appelant᷑ qr iuuent hoĩes. eadẽ qͦ dicũ¬
ligunt ab arando .q. aram̃ta. uł qr sint
cornib armata. ⁊ hinc ium̃tariꝰ. a .ũ.
Tot sͥ ĩflãmis iunicũ om̃ta reliqͥt. uel¬
liquescant. ¶It a iuuo ħ ⁊ ħ iuuenis
qr iuuare posse incipit. ⁊ ẽ iuuenis in
ip̃o etatis increm̃to positꝰ ⁊ ad auxiliũ
p̾paratꝰ. Nam ⁊ iuuare hoĩs ẽ aliqd̃ opꝰ¬

Expanded text:
gradiendo laborem temperant: unde et iumenta appellantur quia iuvent homines. Eadem quoque dicunligunt ab arando, quasi aramenta; vel quia sint cornibus armata. Et hinc iumentarius -a -um, ‘tot sibi in flammis iunicum omenta liquescant’. Item a iuvo hic et hec iuvenis, quia iuvare posse incipit; et est iuvenis in ipso etatis incremento positus et ad auxilium preparatus. Nam iuvare hominis est aliquod op
Abbreviated transcription (Latin):
ħ iungibilitas.tis. ¶Itẽ a iungo hoc iu¬
gũ. gi .i. sacum̃ montis qr ꝓpinqͥtate iugo¬
rũ colles iungunt᷑. ⁊ inde hoc iugulũ. li.di.
sus. drͣ ⁊̃ iugũ illo̾ ligneũ instrm̃ qͦ boues
iungunt᷑. uñ q̃dam simłitudine iugũ dr᷑
seruitꝰ. uñ hic iugulus .i. guitt᷑ uł guttͣs ĩ¬

Expanded text:
hec iungibilitas -tis. Item a iungo hoc iugum -gi, idest cacumen montis, quia propinquitate iugorum colles iungantur, et inde hoc iugulum -li dimisus. Dicitur etiam iugum illud ligneum instrumentum quo boves iunguntur, unde, quadam similitudine, iugum dicitur servitus. Unde hic iugulus -li, idest guttur
Abbreviated transcription (Latin):
rere. florere. siue resplend̾e que st̃ ꝓpͥetates
qui bis uł ter. uł qͣter uł sepius idem re¬
petit nesciens ꝓced̾e. ¶It a iuuo hͥ iouis
declinabant᷑ ista noĩa. s postea obliqui
istius noĩatiui ⁊ iupit̾ ⁊ iste nõiatiuus io¬
uis aboliti st̃. uñ postea in obliqͥs istius
nõiatiui iouis. ⁊ ex isto nõiatiuo iupit̾ fcã
ẽ q̃dam ꝯmixtio ⁊ redacta st̃.q. in unũ
qui prẽm suũ de regno expulit. ⁊ solus
monarchiam sui regni obtinuit qͥ postea
ꝓpter probitatẽ suã dictus ẽ ẽẽ dificatꝰ
post mortẽ. ⁊ celi monarchiã obtinuisse.

Expanded text:
rere, florere sive resplendere: que sunt proprietates qui bis vel ter vel quater vel sepius idem repetit, nesciens procedere. Item a iuvo hic Iovis declinabantur hec nomina, sed postea obliqui istius nominativi Iupiter et iste nominativus Iovis aboliti sunt, unde postea ex obliquis istius nominativi Iovis et ex isto nominativo Iupiter facta est quedam commixtioqui patrem suum de regno expulit et solus monarchiam sui regni obtinuit, qui postea, propter probitatem suam, dictus est esse deificatus post mortem et celi monarchiam obtinuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
onib qͣs tenuerũt diuisim imposins
ytalo. ⁊ hinc ytaleꝰ .a.um. ⁊ a sabiio
sabinia. uñ sabinꝰ. a.um. ⁊ a sitanoll¬
cania .i. sicilia. uñ sicanꝰ. a. uii.i. sitlle
ensis. Et noͣ ꝙ ytalia olim a gnas oc¬
cupata magna grecia dc̃a ẽ. ¶ yhual

Expanded text:
onibus quas tenuerunt divisim imposita Ytalo, et hinc ytalicus; et a Sabino Sabinia, unde sabinus -a -um; et a Sicano Sicania, idest Sicilia, unde sicanus -a -um. Et nota quod Ytalia olim a Grecis occupata Magna Grecia dicta est. I 109
Abbreviated transcription (Latin):
pularis. uł poꝰ a laos qd̃ ẽ la¬
pis Inde laicꝰ. a.uii.i. lapideꝰ
qr deucalion reparauit hõies
lapidib iactis post t̾gũ. uł lapideꝰ .q.
durus ⁊ extraneꝰ a scĩa litt̾aꝵ. ⁊ inde

Expanded text:
pularis, vel potius a laos quod est lapis, inde laycus, idest lapideus, quia Deucalion reparavit homines de lapidibus iactis post tergum. Vel lapideus quasi durus et extraneus a scientia litterarum. Et inde
Abbreviated transcription (Latin):
a qd̃ ẽ repositoriũ. ⁊ dr᷑ ħ ypotheca.⁊ ẽ ypothe¬
ia cũ res am̃dat᷑ sine depõne pign̾is pacto
uł cautõe sola int̾ueniente ⁊ differt a pigno¬
re. qi pignꝰ ẽ qd̃ ꝓpt̾ rẽ creditã obligat᷑. Nt̃
fidutia differt ab utroq. Est .n. fiducia cũ
res aliqͣ sum̃de mutuo petunie gr̃a uel
mancipat᷑. uł in iure credit᷑. ⁊ ypotheca dĩ

Expanded text:
 ypoteca, et est ypoteca cum res accommodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia pignus est quod propter rem creditam obligatur. Item fiducia differt ab utroque: est enim fiducia cum res aliqua sumende mutue pecunie gratia vel mancipatur vel in iure creditur; et yp
Abbreviated transcription (Latin):
¶Indus quidam rex fuit indie. un has
ris drͣ indicũ. qr in indicis inuenit᷑ cal¬
mis spuma adhente limo. ⁊ est colors
bilẽ reddens. ⁊ inditꝰ.a .uii. qͥdã lapis alli
¶Infula ẽ fasciola sacerdo talis capiis
alba in modũ dyadematis a qͣ uitte Ai
traq parte dependent q̃ infulã unciuis
plerũq lata erat plerũq tortił de al¬
lenis acrimonie. ⁊ ut dicũt ẽ asel¬

Expanded text:
INDUS quidam rex fuit Indie, unde hist. Indicus color in indicis invenitur calamis, spuma adherente limo. Est autem abilem reddens; et indicus quidam lapis albus. I 59 INFULA est fasciola sacerdotalis capitis alba, in modum diadematis, a qua vite ab utraque parte dependent, que infulam vinciunt; plerumque lata erat, plerumque tortilis de allevis acrimonie et, ut dicunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑ eius passiuũ in t̾tia ꝑsona ut uebs
laborat᷑. ⁊ hint laboratꝰ.a .uii. partio¬
um. a laboro. as. hoc laboram̃ .nis. ⁊ li
boratoriũ locus laborantiũ. ⁊ ħ labor en¬
uł labos. oris. uñ laboriosus. a . uii. pl¬
nus labore qͥ patit᷑ laborẽ ⁊ qͥ erigit la¬

Expanded text:
itur eius passivum in tertia persona, ut ‘vestis laboratur’; et hinc laboratus participium. Et a laboro hoc laboramen -nis et hoc laboratorium, locus laborantium, et hic labor vel labos -oris, unde laboriosus -a -um, idest plenus labore, vel qui patitur laborem et quod exigit la
Abbreviated transcription (Latin):
pui amoris grãm supͣ pectꝰ dñi in cena re-¬
cubuit. ¶ Iouinianiste qͥdã hetici a ioui¬
niano qͦdam monacho dcĩ asse̾ntes nullã
uirginũ ⁊ nuptaꝵ ẽẽ distantiã. Nullũq
int̾ abstinentes ⁊ simplicit̾ epulantes ẽẽ
discrimen. ¶Ion uir fortis ex cuiꝰ nõie
athenienses uocati sunt iones. ¶ Ioppen
opidũ palestine ⁊ maritim̃. ¶ Iobe no¬

Expanded text:
pui amoris gratiam supra pectus Domini recubuit. I 78 IOVINIANISTE, quidam heretici, a Ioviniano quodam monacho dicti, asserentes nullam virginum et nuptarum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. I 79 ION, vir fortis, ex cuius nomine Athenienses vocati sunt Iones. I 80 IOPEN, oppidum Palestine maritimum. I 81 IOBENE
Abbreviated transcription (Latin):
leticia conicias frustͣ. ¶ Itẽ conic̾e est
estimare. opinari. cogitare. perpendere
quib dã ziecturis. uñ ħ ꝯiectura .re. iu¬
diciũ. suspicio. opinio. suspiciosa cogita¬
tio uł existimatio. ⁊ inde hic ⁊ ħ riectu¬
ralis. le. qd̃ aiectura aliqͣ per pendit᷑. oł
habet᷑ uł qd̾ nectura sumit᷑ di aum¬

Expanded text:
letitiam coniicias frustra’. Item coniicere, idest existimare, opinari, cogitare, perpendere quibusdam coniecturis, unde hec coniectura -e, iudicium, suspicio, opinio, suspiciosa cogitatio vel existimatio; et hinc hic et hec coniecturalis -le, quod coniectura aliqua perpenditur vel habetur, vel quod coniectura sumitur, u
Abbreviated transcription (Latin):
blandiciei. Suauia uoluptatis. ⁊ iñ oscłor
aris. oscł̾m dare. ⁊ ẽ ⁊mune cũ oĩb suis
ꝯpõis si qͣ ht̃. ¶ It ab ore hoc orariũ .i.
pepłum .s. infula illa q̃ inuoluit ⁊ oꝑit
ora .i. uultꝰ. uñ prudentius in libro hym¬
noꝵ. Hõc sui dat pignꝰ oris ut ferũt. uł¬
fert᷑ orariũ. ⁊ oro. as. ab ore dic̾e. rogare.

Expanded text:
suavium voluptatis. Et inde osculor -aris, osculum dare, et est commune cum omnibus suis compositis, si qua habet. Item ab ore hoc orarium, peplum, scilicet infula illa que involvit et operit ora, idest vultus, unde Prudentius in libro Ymnorum ‘hoc sui dat pignus oris ut ferunt orarium’; et oro -as, ore dicere, rogare,
Abbreviated transcription (Latin):
łr .s. integro pro integre. uñ iosephꝰ in .xiͦi.
Illud u̾o integro scio ꝙ nͨ bello uictũ reli-¬
quit. ⁊ ꝯpo᷑ deintegro exintegro .i. dehĩc.
⁊ exhinc uł a pͥncipio uł de toto siue ex
toto. Et ab integ̾ integro. as. integrũ fa¬
posita .d. frequẽtiꝰ dr᷑ redintegro. as. hinc¬
inch̾ integrasco cis. redintegͣsco. ⁊ noͣ ꝙ
alit̾ ẽ in isto incħ integrasco qͣm̃ in aliis.

Expanded text:
verbialiter pro integre, unde Iosephus in XII ‘illum vero integro scio quod nec bello victum reliqui’. Et componitur deintegro vel exintegro, idest dehinc vel exhinc vel a principio vel de toto sive ex toto. Et ab integer integro -as, integrum faposita d, frequentius dicitur redintegro; et hinc integrasco, redintegrasco. Et nota quod aliter est in isto inchoativo integrasco quam in aliis:
Abbreviated transcription (Latin):
uana. ¶ ylas fluuiꝰ ẽ asỹe. ⁊ yla uel
plas fuit armig̾ uł amasiꝰ ħ̾cuł qͥ fuit
raptꝰ a nymphis cũ hauriret aquam
de quodam fonte.
mitor. aris .i. seqͥ. uñ imitator. oris. ⁊¬

Expanded text:
oiana. I 48 YLAS, fluvius Asie; et Yla vel Ylas fuit armiger vel amasius Herculis, qui fuit raptus a nimphis, cum exauriret aquam de quodam fonte. MITOR -aris, idest sequi; unde imitator et i
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis cũ ponũt᷑ pro tim̾e.
ortor. aris .i. suadere ul ꝯfortare.
tator. oris. ⁊ hortatorius. a .uiii. ⁊ ħ hor¬
do rusticoꝵ. castͣ młtitudo militũ. cohors
maior ꝯtinet qͥngentos. cohors minor cõ¬
tinet trecentos. ¶Itẽ cohors dr᷑ qd̾dam
genꝰ mutatõis. a coartando uł coh̾cẽdo

Expanded text:
onuntur pro timere. H 59 HORTOR -aris, suadere, confortare, tator -ris, hortatorius -a -um et hordo rusticorum, castra, multitudo militum; cohors maior continet quingentos, cohors minor continet trecentos. Item cohors dicitur quoddam genus munitionis a cohortando vel a cohercendo,
Abbreviated transcription (Latin):
dinis q̃ durabant a nonis usq ad ydꝰ.
medietas cuiꝰlibet m̃sis. s qr in ydib
est diuisio m̃sis qnͣtũ ad appellatõem
kalendas sequentis m̃sis. uł drͣ᷑ ille di¬
es ydꝰ .q. edus ab edendo qr ħ dies apud

Expanded text:
is, que durabant a nonis usque ad idus medietas cuiuslibet mensis, sed quia in idibus est divisio mensis quantum ad appellationem kalendas sequentis mensis. Vel dicitur ille dies idus, quasi edus, ab edendo, quia hic dies apud
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sur aspid̃ pignat. a adã erigit
quã aspis maxime ouseri are incipit
.q. minantẽ ad quã cũ uim suã tnsfert
eos. qr quosdã humo inhentes ⁊ ea que ĩ
humo st̃ cogitantes ⁊ in reb tnͣseũtib
se imponentes tnsiliuit canendo iste qui
uocat᷑ tnsiliens ¶ Ieconias int̾p᷑ p̃̾para¬
qͣ. iaͣpir qr ibi ignis iaceat ⁊ ibi habeat
cibo tͣctũ u̾tit in sanguinẽ. Et noͣ ꝙ
antiqͥ dicebant hoc ieciner. eris. uł ieci nꝰ
oris pro qͦ dicimꝰ hoc iecur. oris. ¶ hoc ie¬
scera uacua ⁊ extenuata uł exinanita
existunt. et est ieiuniũ ꝑsimonia uictꝰ
⁊ abstinẽtia ciboꝵ. ⁊ st̃ tͥa gen̾a ieiunio¬
rum. unũ qd̾ simplicit̾ dr᷑ ieiuniũ.s.¬

Expanded text:
adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime observare incipit quasi minantem, ad quam cum vim suam transfert, eos, quasi quosdam humo inherentes, et ea que in imo sunt cogitantes et in rebus transeuntibus spem ponentes, transiluit canendo iste qui vocatur transiliens. I 37 IECONIAS interpretatur prepara iapir, quia ignis ibi iaceat et ibi habeat cibo tractum vergit in sanguinem. Et nota quod antiqui dicebant hoc ieciner vel iecinus -ris, pro quo dicimus iecur -oris. I 39 Hoc IEscera vacua et exinanita existunt. Et est ieiunium parsimonia victus et abstinentia ciborum, et sunt tria genera ieiuniorum: unum quod simpliciter dicitur ieiuniu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut superꝰ pro deo celesti .s. pro dõ uiuo¬
rum. ⁊ hinc infi̾e. aꝵ .i. sacrifitia facta
infis pro mortuis. ¶ Itẽ ab in intͣ et
differt ab infra. qr infra designat loca¬
Ut sol currit supͣ lunã. infra solem.

Expanded text:
sicut superus pro deo celesti, idest pro deo vivorum. Et hinc inferie -arum, sacrificia facta inferis pro mortuis. Item ab in intra, et differt ab infra, quia infra significat locaut ‘sol currit supra lunam, luna infra solem’;
Abbreviated transcription (Latin):
.i. aqͦsus humor. Est .n. humor subeuta¬
neus cũ inflatõe ⁊ hanelitu fetido. ⁊
inde ydropitꝰ.a .umi. qͥ talem infͤmita¬
tem patit᷑. ⁊ ħ ydropisis idem qd̃ ydro-¬
ꝑis. ⁊ cũ oleo ⁊ dr᷑ ħ ydroleon ex aqͣ ⁊

Expanded text:
idest aquosus humor: est enim humor subcutaneus cum inflatione et anelitu fetido; et inde ydropicus -a -um, qui talem infirmitatem patitur, et hec ydropisis, idem quod ydropis; et cum oleo et dicitur hoc ydroleon, ex aqua et
Abbreviated transcription (Latin):
fratrũ .q. eandẽ ianuã tenẽtes. uł ꝑ eandẽ
ianuam it̾ habentes. ¶Itẽ a ianua ħ iu¬
no .q. iano .i. ianua ꝓpagatõis feminarũ.
q .q. portas matronaꝵ pandit. ⁊ nat᷑as
nilentiũ maritis. Est .ni. dea parturien¬
tiũ ⁊ nubentiũ. uł dr̃ iuno a iuuando. uñ
uinoniꝰ .a. uiii. ¶Itẽ a ianua hic ianu¬
ari . rii. qr ianua ẽ ⁊ introitꝰ anni. uł
iAn dł qr ianuariꝰ ẽ pͥncipiũ ãni sicut

Expanded text:
eandem ianuam iter habentes. Item a ianua hec Iuno, quasi iano, idest ianua propagationis feminarum, quia quasi portas matronarum pandit et naturas nubentium maritis: est enim dea parturientium et nubentium; vel dicitur Iuno a iuvando; unde iunonius -a -um. Item a ianua hic Ianuarius -rii, quasi ianua et introitus anni; vel ma die Ianuari
Abbreviated transcription (Latin):
lis e⁊ sextilis a num̾o quo distabat a uͥn¬
cipio anni .i. a martio. Antiqͥ .n. annũ¬
suũ incipiebant a martio usq ad tẽpꝰ
nume pompilii qui aclidit februariũ
⁊ ianuariũ. ⁊ apposuit illos in pͥncipio
natões sicut ⁊ om̃s alii erant ita distĩcti.
⁊ ita annꝰ remansit ita incorrectꝰ usq ad
tempus ulii cesaris qͥ cũ moraret᷑ in e
rexit ⁊ distinxit scd̃m cursũ solis ad idẽ
pũctũ in fine anni redeũtis. Sed̾m gͦ cõ¬
suetudinẽ antiqͦꝵ annũ qͥ incipiebãt a
martio om̃s m̃ses dicti st̃ a nu̾o qͦ dista¬
bant a pͥncipio anni .i. a martio post iu
Sextil̃ qr sextꝰ apͥncipio anni .s. a marti¬
o. s postea ad honorẽ augusti qui in illo
m̃se uatꝰ ẽ uł aliqͣm obtinuit uictoriã
clictꝰ ẽ augustꝰ. Noĩa aut̃ sequẽtiũ m̃siũ

Expanded text:
lis et Sextilis a numero quo distabant a principio anni, id est a Martio. Antiqui enim annum incipiebant a Martio usque ad tempus Nume Pompilii qui addidit februarium et januarium et apposuit illos in principionationes, sicut et omnes alii erant distincti et ita annus remansit incorreptus usque ad tempus Julii Cesaris qui cum moraretur in rexit et distinxit secundum cursum solis ad idem punctum in fine anni redeuntis. Secundum ergo consuetudinem antiquorum, qui annum incipiebant a Martio, omnes menses dicti sunt a numero quo distabant a principio anni, idest a Martio, post IuSextilis, quasi sextus a principio anni, idest a Martio, sed postea, ad honorem Augusti qui in illo mense natus est vel aliquam obtinuit victoriam, dictus est Augustus. Nomina sequentium mensium
Abbreviated transcription (Latin):
Oseph qr mat̾ sͥ aliũ addi adoptau̾at uoca¬
uit augm̃tũ hũc pharao sanaphet ap¬
pellauit qd̃ hebraice abseditoꝵ reꝑtorẽ
sonat. q obscura somnia reuelauit. ⁊ stĩ
Asuinente famis excidio lib̾auit. ¶Io¬

Expanded text:
OSEPH, quia mater alium sibi addi optaverat, vocavit augmentum; hunc Pharao Saphanet appellavit, quod ebraice absconditorum repertorem sonat, quia obscura somnia revelavit et steriab imminente famis excidio liberavit. I
Abbreviated transcription (Latin):
a. uir. .i. dam nosus patiens uł inferens
damirũ. ¶ Itẽ a iacio iacto. as. fre. a quo
tare põ pro głari. laudare głando. uanita¬
te arrogare. uł inanit̾ ꝓferre. uñ iactans
Uł arrogans dr᷑ qui se iactitat. ⁊ maiorẽ

Expanded text:
us -a -um, damnosus, patiens vel inferens damnum. Item a iacio iacto -as, frequentativum, a quo tare ponitur pro gloriari, laudare gloriando, vanitare, arrogare, vel inaniter proferre. Unde iactans sive arrogans dicitur qui se vanitat et maio
Abbreviated transcription (Latin):
eo .n. ppłs gentiũ natꝰ ẽ. ⁊ qr lata est lex
gentib młtitudo crẽdentiũ ab illa latitu
⁊ longa ⁊ dĩ a iambos qd̾ ẽ ascend̾e̾ uel a¬
scensio qr cito tnͣsimꝰ uł ascendimꝰ a bre¬
ui ad longã. uł dr᷑ a iambuzim qd̃ est
rep̾hend̾e̾ uł detrah̾e. uenũ ire. qr inuẽtꝰ

Expanded text:
eo enim populus gentium natus est, et, quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab illa latitudet longa, et dicitur a iambos, quod est ascendere vel ascensio, quia cito transimus et ascendimus a brevi ad longam. Vel dicitur a iambuzin, quod est reprehendere vel detrahe
Abbreviated transcription (Latin):
snis iuutatẽ aliqͣm uolebant edifica¬
t in ais custũ ducebant arateũ ⁊ locum
nubour siulto designabant. cũ E uenielãt
alloĩ uibi porta delebat eẽ. subleu abãt
alasiũ ne tange̾t t̾ram ⁊ portabant. et
aali poritatione aratri locus ille dẽs est
tatis erũ ꝑ eam. posticꝰ uł posticiũ uel
sis in parte postĩori. uł qͥ respicit occidẽ¬

Expanded text:
ivitatem aliquam volebant edificare, in circuitum ducebant aratrum et locum murorum sulco designabant; cum ergo veniebant ad locum ubi porta debebat esse, suspendebant aratrum, ne tangeret terram, et portabant: et ab illa portatione aratri locus ille dictus estatione rerum per eam. Posticum vel posticium vel ns ingressus in parte posteriori, vel qui respicit occiden
Abbreviated transcription (Latin):
columba uł dolens colũba ꝓgemitu qr in
uentre ceti tͥduo fuit. dolens ꝓpt̾ tͥsticiam
quã habuit ꝓ salute niniuitaꝵ uł ꝓpt̾ he
d̾am subito arescentẽ. cuiꝰ umbra tegeba¬
t᷑ ⁊tͣ soł ardorẽ. ip̃e .n. ẽ ⁊ z amachi sarep¬
tene uidue filius quẽ suscitauit helyas
ad eũ postea dicente. Nũc cognoui qr uir d̾i

Expanded text:
columba, vel dolens ; columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit; dolens propter tristitiam quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter ederam subito arescentem, cuius umbra tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi Seraptene vidue filius, quem resuscitavit Helias, matre ad eum postea dicente: ‘nunc cognovi quia vir Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Acio. cis. ieci. iactum. uñ hic iactꝰ. tus. tui.
hinc arci usus ẽ acceptos lapides ꝓcul ia¬
cere. hastas pond̾e librato iac̾e. sagittas ar¬
cu emitt̾e. ⁊ qͥsq iactꝰ in ludo apud uet̾es
a nũo uocabat᷑. uñ unio. binio. t̾mo. qͣto.
qͥnio. senio. postea appellatõ mutata ẽ. qr
tur cũ imminẽte. ⁊ ingruente tẽpestate
res suas in mare ꝓiciũt .s. panẽ uinũ¬

Expanded text:
ACIO -is ieci iacere iactum, unde hic iactus -tus -tui: huic arti usus est arreptos lapides procul iacere, hastas pondere librato iacere, sagittas arcu emittere. Et quisque iactus in ludo, apud veteres, a numero vocabatur, ut unio, binio, trinio, quadrio, quinio, senio; postea appellatio mutata est, qutur cum, imminente et gravescente tempestate, res suas in mare iaciunt, scilicet pan
Abbreviated transcription (Latin):
gesticłator. iocłator. qui diu̾sos gilł
habitꝰ hoĩm sit rep̾sentare. uñ histe
dicebant᷑ rep̾sentatores comediaꝵ su
retitatõe laruas faciei sue apponents
nullus scribebat hystoriam nͥ qͥ untͥal¬
set. ⁊ ea q̃ ꝯscribenda eẽnt uidis uł ideo

Expanded text:
sticulator, ioculator, qui diversos gestus et habitus hominum scit representare, unde hystriones dicebantur representatores comediarum, qui in recitatione, larvas sue faciei apponentes, nullus scribebat hystoriam nisi qui interfuisset et ea que conscribenda essent vidisset. Vel ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ut chim̾a. ex capite leonis. pectore ho¬
minis. uentre asini. cauda serpentis.
pͥma ymaginatõ ⁊ͥs ẽ nob̾ cũ beluis. Se
nabilis. le. qd̾ aptũ ẽ ymaginatõe ꝑci¬
pi. uł ymaginatoriꝰ .a .um. qd̾ ymagi-¬

Expanded text:
ut chimeram ex capite leonis, pectore hominis, ventre asini, cauda serpentis. Prima imaginatio communis est nobis cum beluis, secnabilis -le, quod aptum est imaginatione percipi, et imaginatorius -a -um, quod imagi
Abbreviated transcription (Latin):
dine carniũ. ¶ It ab om̃ ominosus. a.
uni. plenꝰ augurio uł fortunatꝰ. Qntilia¬
nꝰ de cãis. Senex ominosus more filii me
i uiuo. uñ ominose .i. fortunate. It qͥn
men ħ omasus. si .i. tripa. s uentricłs
bat omasi. ⁊ ominor. aris .i. augurari.
execratõe repelłe. execrari. detestari. uł
malũ omen imp̃cari. Uñ ħ ab homini¬
um .i. execratio. ⁊ hoc abhominariũ
lib̾ ubi abhominatões scribũt᷑. ¶ It ab

Expanded text:
dine carnium. Item ab omen ominosus -a -um, plenus augurio vel fortunatus: Quintilianus De causis i vivo’, unde ominose, idest fortunate. Idem Qumen hic omasus -si, idest tripa vel ventriculus bat omasi’. Item ominor -aris, augurari, execratione repellere, execrari, detestari vel malum omen imprecari, unde hoc abominium, idest execratio, et hoc abominarium, liber ubi abomin
Abbreviated transcription (Latin):
tus. tui .i. attractatio. euacuatõ uel
hauriendi. ¶It̃ ab haurio haurito¬
rius. a .um. qd̾ ꝑtinet ad hauriendũ.
nus. a.ui. pro eodẽ. haustrał plaga
q̃ ẽ ab haustro. ⁊ hͥ haustrał. lis. pro
quodã ꝑabello qui ⁊ brumalis dr᷑. et
haustro. as. humectare u̾bũ actm̃. It̃
ab hauster ul ab haustrinus. haustri¬
Et .n. hauster uentꝰ ualde calidui.¬

Expanded text:
-tus -tui, idest attractio, evacuatio vel hauriendi. Item ab haurio hauritorius -a -um, quod pertinet ad hauriendum, inus -a -um, pro eodem: australis plaga, que est ab austro, et hic australis pro quodam parallelo qui et brumalis dicitur; et austro -as, humectare, verbum activum. Item ab auster vel austrinus austriest enim auster ventus adeo calidu
Abbreviated transcription (Latin):
hyrcos. ideo iñ dr᷑ hyicꝰ.ci .i. caꝑ ał lasci¬
uũ ⁊ petulans. ⁊ feruens sẽꝑ ad coitũ. cꝰ¬
⁊ acl hyrquos retorquẽt᷑. ⁊ inde dc̃s ẽ hircꝰ.
cos libidinosos ut indignent᷑ si uideant ali¬
qͦs coeuntes ⁊ in eos impetũ faciant. ⁊ iñ
.q. qͥ sudore corꝑis fetido putet. ⁊ hyrsutꝰ .a.
ui. asꝑ pilis uł pilosus ut hyrcꝰ. ⁊ hyriꝰ. a .ũ.

Expanded text:
civum et petulcum et fervens semper ad coitum, cuet ad hyrquos retorquentur, et inde dictus est hyrcus. esse libidinosos ut indignentur si videant alios coeuntes, et in eos impetum faciant. Unde hquasi qui sudore corporis fetido putet; et hyrsutus -a -um, asper pilis vel pilosus ut hyrcus, unde hyrtus -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
tĩme erant sacrificia q̃ post uictoriã uictis
hostib immolabant. ⁊ erant uictime ma-
hosticapa. hostiscinda. hosticida. qui uł q̃
capit. uł scindit uł cedit hostẽ. ¶ It ab
hostis hoc hostiũ .tii. qr hostẽ morat᷑. ibi
exportant᷑ uł important᷑ ꝑ illa loca .q. ꝑ¬

Expanded text:
time erant sacrificia que post victoriam victis hostibus immolabant, et erant victime maiohosticapa vel hostiscinda vel hosticida, qui vel que capit vel scindit vel cedit hostem. Item ab hostis hoc hostium -stii, quia hostem moratur: ibi exportantur vel importantur per loca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ litas. tis. ⁊ ħ honorificablitudinitas.
tis. ⁊ ẽ illa lõgissima dictio q̃ in illo u̾su ⁊¬
tinet᷑. fulget honorificabilitudinitati-¬
honorare. dehonoro. as. ⁊ exhonoro. as .i.
uituꝑare extͣ honorẽ fac̾e̾. ⁊ pon̾e. In ho¬
honoro ẽ actm̃ cũ om̃ib suis ꝯpõĩs.

Expanded text:
litas -tis, et hec honorificabilitudinitas -tis, et est longissima dictio que in illo versu continetur ‘fulget honorificabilitudinitatihonorare; dehonoro -as et exhonoro -as, idest vituperare, extra honorem facere et ponere; inhoHonoro
Abbreviated transcription (Latin):
hades ab hycos qr ortu suo fatuint
pluuias. uni ⁊ latini appellant eas
est agͣ ul̾ ab hyante fratre.
fuit hõĩs. uñ hiebuseus. a .uiii. hye¬
busei edificauerũt hyerico: ⁊ qr hye

Expanded text:
u suo efficiunt pluvias, unde et Latini succulas eas est aqua, vel ab Hyante fratre. H 36 fuit hominis; unde hyebuseus -a -um. Hyebusei edificaverunt Hyerico, unde
Abbreviated transcription (Latin):
induc̾ent elegerunt. s acceptam a xp̃o
disciplinã fidelit̾ natõib assignauerũt.
uñ si angłs de celo alit̾ ewangłizaret a¬
nathema uocaret᷑. uñ h̾eticꝰ. a .uiii. di¬
uisus ab unitate fid̾i eligendo qd̾ sibi
melius uidebat᷑. s scimatici st̃ ab aliis
segregati. solo .n. gaudent ꝯgregatõnis
lisudio. qr eodẽ cultu ⁊ eodẽ ritu credũt
et ceti. ⁊ fere eadem opinant᷑. ¶hesis¬

Expanded text:
inducerent elegerunt, sed acceptam a Christo doctrinam fideliter nationibus assignarunt, unde, si angelus de celo aliter evangelizaverit, anathema vocabitur; unde hereticus -a -um, divisus ab unitate fidei eligendo quod sibi melius videtur. Sed scismatici sunt qui ab aliis sunt segregati: solo enim gaudent congregationis discidio, quia eodem cultu et eodem ritu incedunt ut ceteri et fere eadem opinantur; he
Abbreviated transcription (Latin):
rosolime. aꝵ. ⁊ hierosolimis indecł. in
rupte a poetis dcã ẽ solima. ⁊ postea¬
ab helya adͥano uocata ẽ helya. ip̃a ⁊̃
⁊ syon q̃ hebraice speculatio int̾p᷑. qͥ a
in sublimi ꝯstructa ẽ et de longinquo
uenientia ꝯtemplat᷑. ¶hierłm latine
.i. peregrinꝰ qui petit hierusalem. ¶It̃
gũ solimaꝵ ⁊ magna sacerdos.
hylarant ꝯuiuiũ. uñ ħ hylaram̃. nis.

Expanded text:
rosolime -arum et Hyerosolimis indeclinabirupte a poetis Solima ab Helio Adriano vocata est Helya. Etiam ipsa est Sion, que ebraice speculatio interpretatur, quia in sublimi constructa est et de longe venientia contemplatur. Hyerusalem latine  peregrinus qui petit Hyerusalem. Item gum Solymarum et magna sacerdos’.hylarant convivium’; unde hoc hylaramen -nis et
Abbreviated transcription (Latin):
pellicła illa in qͣ puer inuoluit᷑ in ut̾o
mr̃is. q̃ alio noĩe dr᷑ matrix. in qͣ sũt
.uii. cellule forma humana impresse
nͨ płes. uñ ñ ꝯtingit plures simł qͣmͣ
septẽ ꝯcipi in muliere. Uñ ħ hyme neꝰ

Expanded text:
la illa in qua puer involvitur in utero matris, que alio nomine dicitur matrix, in qua sunt septem cellule forma humana impresse, nec plus, unde non contingit plures quam septem concipi simul a muliere. Unde hic Hymeneus,
Abbreviated transcription (Latin):
ba inchoat. sic dc̃a qr ibi barba gigni inci¬
na h̃ genu indecł. in singłari. s in płali
genua .uiii. genua st̃ ꝯmissiones femoꝵ
et crursũ dc̃a qi in ut̾o sint genis opposita.
ibi .ii. coh̾ent sͥ qr infans in ut̾o caput
tenet inclinatũ ad genua. ⁊ hĩc ẽ ꝙ hoĩes
dũ acd genua se ꝓst̾nũt statim lacrimãt᷑.
uluit .n. eos. nat᷑a uterũ mat̾nũ reme¬
morare. uͥ.q. in tenebris ꝯsidebant añqm̃
uenirent ad lutẽ. Et noͣ ꝙ genua st̃ ⁊ se¬

Expanded text:
ba incoat, et sic dicta quia ibi barba gigni incina hoc genu indeclinabile in singulari, sed in plurali genua -uum: genua sunt commissiones femorum et crurum, dicta sic quia in utero sint genis opposita; ibi enim coherent sibi, quia infans in utero caput tenet inclinatum inter genua; et hinc est quod homines, dum ad genua se prosternunt, statim lacrimant; voluit eos enim natura uterum maternum rememorare ubi quasi in tenebris considebant antequam venirent ad lucem. Et nota quod genua sunt conse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯunate. idisputare. illi u̾o ꝯgrediunt᷑
qu simłꝰ atͣ se gͣdiunt᷑ ad pugnã uł¬
uloꝵ uł manuũ uł armoꝵ. disgredior
in duas uł in diu̾sas partes gradi. et
seꝑari. uł diũsis moclis gradi. Nũc huc
Nunc illuc. Sursũ deorsũ. dextrorsũ. si¬
nistrorsũ. ante ⁊ retro. egredior. deris.
egressũ. exire. extͣ gradi. ingredior. intͣ¬

Expanded text:
ediuntur qui simul contra se gradiuntur ad pugnam verborum vel manuum vel armorum; digredior -ris, idest in diversas partes gradi et separari vel diversis modis gradi nunc huc nunc illuc, sursum, deorsum, dextrorsum, sinistrorsum, ante, retro; egredior -ris egressum, idest exire, extra gradi; ingredior
Abbreviated transcription (Latin):
pr .e. ille qui alt̾iꝰ ius ⁊ h̾editatẽ captat ⁊
petit. ⁊ hic ⁊ ħ h̾ediscinda. de. qͥ h̾elitatẽ
altiꝰ scindit. ⁊ capit. ⁊ aufert. ¶heres
fortis. ⁊ sapiens ⁊ potens .q. uir herꝰ. uł
et fortitudine celo dignꝰ ẽ. ꝓpͥe quidẽ he-¬
roes dicũt᷑ qr olim post mortẽ credebant᷑
deificari ob sua m̾ita ut h̾cules. eneas. ⁊
hoc sigͣt ꝙ aer iunoni deputat᷑. ubi uo¬
lunt heroas hĩtare quo noie appellant
alicuiꝰ m̾iti aĩas defunctoꝵ.q. uiros e¬
th̾eos uł aerios. uł celo dignos ꝓpt̾ sa
in eo ꝯtente st̃ misse ab heroidib ad uiros.
⁊ si aliqͣ ÷ ibi missa a uiro ad mulierẽ nõ
fuit de ꝓposito actoris. ¶ Itẽ ab heros he¬
roicꝰ. a.um. sicut dicit᷑ heroicũ carmen¬

Expanded text:
terius hereditatem captat et petit, et hic et hec herediscinda -e, qui hereditatem alterius scindit et aufert. Heres fortis, sapiens et potens, quasi vir herus et sapientia celo dignus est. Proprie quidem heroes dicuntur qui olim post mortem credebantur deificari ob sua merita, ut Hercules, Eneas et hoc significat, quod aer Iunoni deputatur, ubi voluit heroas habitare, quo nomine appellant alicuius meriti animas defunctorum, quasi viros ethereos vel aereos et celo dignos propter in eo contente sunt misse ab heroidibus ad viros, et, si aliqua est ibi missa a viro ad mulierem, non fuit de proposito auctoris. Item ab heros heroycus -a -um, sicut dicitur ‘heroycum carmen
Abbreviated transcription (Latin):
dit. eadem cã drͣ articus. ⁊ po᷑ qͦ septẽ ⁊¬
⁊ ħ heres eilis ꝓpͥe filiꝰ heri qui ei d suc¬
cedere in hẽditatẽ. licet heredes dicantur
⁊ alii qui in hecditatẽ succedunt. uł he¬
res dr̃ a reb aditis uł ab ere. qr qͥ possi¬
det agrũ ⁊ censũ soluit. uł heres ab he̾o
qr ꝓxime adh̾eat. ⁊ hinc ħ herediũ .ii.

Expanded text:
septem et hec heres -dis, proprie filius heri, qui ei succedere debet in hereditatem, licet et heredes dicantur etiam alii qui in hereditatem succedunt. Vel heres dicitur a rebus additis, sive ab ere, quia qui possidet agrum et censum solvit; vel heres ab hereo, quia proxime adhereat, et hinc hoc heredium,
Abbreviated transcription (Latin):
gerontocomiũ .i. hospitale. locꝰ uen̾abił.
in quo pauꝑes. ⁊ ꝓpt̾ senectutẽ suã infir¬
mi homines curant᷑ ⁊ pascunt᷑. ⁊ uidet᷑¬
eẽ ⁊positũ a geon ⁊ comos qd̃ est uilla.
uł comedo qr tał locus in locis siluosis. ⁊
in uillis solet ẽẽ ut ibi gerontes comedãt
optima medicina. ⁊ cũ archos. ⁊ dr᷑ ħ ge
tus. ¶Gerion fuit rex hyspanie tͥcorpor
qd̾ nichil aliud fuit nͥ ꝙ fuerũt tres fr̃s tã¬
te ꝯcordie ut in trib corꝑib .q. una aĩa eẽt.
uł qr ille habuit tria regna. p̾fuit .n. ba¬
lerice maiori. ⁊ balerice minori. ⁊ ebuso.
¶Gerura nutrix ꝯpatris. ¶ Gesim ł¬
gausim mons quen colunt samaritani.
tumor in pectore. gilbus ĩ post̾iori s ĩ dor¬

Expanded text:
gerontocomium, idest hospitale, locus venerabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur et pascuntur. Et videtur compositum a geron et comos, quod est villa, vel comedo, quia talis locus in locis silvosis et in villis solet esse, ut ibi gerontes comedant optima medicina; et cum archos, quod est  -nis fuit rex Yspanie tricorpor, quod nil aliud fuit nisi quia fuerunt tres fratres tante concordie ut in tribus corporibus quasi una anima esset, vel quia ille habuit tria regna: prefuit enim Balerice maiori et Balerice minori et Ebuso, G 49 GETURA, nutrix compatris. G 50 GEZIN, mons quem colunt Samaritani. tumor in pectore, gibbus in posteriori, sci
Abbreviated transcription (Latin):
cesure qͣ producit᷑ silła natãlit̾ breuis pͥt
eptunem̃im .i. in pͥncipio qͥnti ꝑdis sitis
ꝑ eptim̾im in pͥncipio qͣrti pedis. ut hie
que pax longa reuiserat arma bora d¬
parabat. ¶ Itẽ ab hepta ħ eptas ls

Expanded text:
 brevis post heptimemerim, idest in principio quinti pedis, sicut per heptimemerim in principio quarti, ut hic ‘que pax longa remiserat arma bona reparabat ’. Item ab hepta hec heptas
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ stiꝑe tͣnsiret d̾s neq ꝑ seu̾aret ĩ eis
tnͣslata ad gentes grã. ex ip̃o .n. orti
dictam cãm qr d̾s ab illa gente tͣnsiret
⁊ recederet. uł hoc noĩe iudei uocati st̃
ex quo mare rubrũ tͣnsierũt. uñ hebrei
dc̃i st̃ qͥdam heretici .q. tͣnsitores qͦ nõie
admonent᷑ ut de peiorib ad meliora
tnͣseant ⁊ suos pͥstinos errores relinqͣnt.
lab hebreus hebraitꝰ. a .uiii. ¶hec hebe-¬
nus .ni. arbor nigͣ ⁊ durissima. uñ hoc
helenũ eiꝰ lignũ qd̾ durescit in lapidem¬
¶ hoc hemis dicunt greci dimidiũ. uñ¬

Expanded text:
eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, translata ad gentes gratia; ex ipso enim orti dictam causam, quia Deus ab illa gente transiret et recederet; vel hoc nomine Iudei vocati sunt ex quo Mare Rubrum transierunt; unde Hebrei dicti sunt quidam heretici quasi transitores, quo nomine admonentur ut de peioribus ad meliora transeant et pristinos errores relinquant. Et ab hebreus hebraicus -a -um. H 12 Haec HEBENUS -ni, arbor nigra et durissima, unde hoc hebenum, illius lignum, quod durescit in lapidem. H 13 HEMIS dicunt Greci, idest dimidium, un
Abbreviated transcription (Latin):
hõ. onis. qd̾ dixerũt antiqͥ. mar .ca. in
p̾dcõ exemplo. quosq hemitheos qͦs lati¬
nos semones clicunt. ⁊ inde hic semuncłs
⁊ ħ semicors .i. dimidiũ cor hñs. ⁊ semi¬
rutꝰ .a .uii. qd̾̃ ex parte corruit. ⁊ hoc se¬
semiluniũ. dimidia luna. ⁊ ħ semili¬
ta spate longitudine sit dcm̃ ẽ ñ ut qͥdã
clicũt sine spacio. ¶Itẽ semis ꝯpo᷑ cum
sura ⁊ pro quodam pond̾e qd̃ ꝯstat ex sex
Onciis.q. semis as. As .n. ꝯstat ex .xii.
a .uiii .i. in media parte fera ut centau

Expanded text:
homo homonis, quod dixerunt antiqui: Martianus in predicto exemplo ‘quosque emitheos quosque latine Semones dicunt’; et inde hic semunculus hec semicors -dis, dimidium cor habens, semirutus -a -um, quod ex parte corruit, et hoc sesemilunium, idest dimidia luna, et hoc semisota: spate longitudine sic dictum, non, ut quidam dicunt, sine spatio. Item semis componitur cum nsura et pro quodam pondere quod constat ex VI unciis, quasi semis as: as constat ex XII un-a -um, in media parte fera, ut centaur
Abbreviated transcription (Latin):
untias traconensem. kartaginensem.
um in regione affrice tragitaniã. ⁊ st̃
aue hispanie cit̾ior que est in septẽtrio¬
nali plaga a pireneo usq ad kartagi¬
nẽ porrigit᷑ ult̾ior que a m̾idie a celtibe
usq ad gaditanũ fretũ extendit᷑. cit̾ior
aut̃ ⁊ ult̾ior dicta .q. citra ⁊ ultͣ uł qd̾
a .um. qui impendit honorẽ. uł qͥ ho¬

Expanded text:
vincias: Terraconensem, Cartaginiensem, tum in regione Africe, Tingitaniam. Et sunt due Hyspanie: citerior, que in septentrionali plaga a Pireneo usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in meridie a Celtiberis usque ad gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et ulterior dicta, quasi citra et ultra, sed -a -um, quod impendit honorem vel q
Abbreviated transcription (Latin):
clauis qui subtegit᷑ t̾ra in iuncis sub
arborib defendendis. Uł in domo cͥca scͥ¬
nia ⁊ thesauros. ut si aliqñ ingrediat᷑¬
fur eius pedib infigat᷑. ⁊ ita fur dep̾¬
hendat᷑. ⁊ tũc corripit᷑ pͥma. Iuͭ. missa
uigilare cohortẽ seruoꝵ noctu lucinꝰ
iul et. ⁊ ab hamo pisciũ uł lorice dr̃ ha¬
matꝰ a.umi. curuatꝰ ad modũ hami cir
que sustinet rethe cũ quo capiuntur
fere. uł q̃ leuat rethe quo capiũt᷑ aues.
un orꝰ in odis. aut hamite leui par¬
ua tendit rethia c̾uis q̃ edacib dolos.
¶ hapsum uellus laue. ¶harfaxath

Expanded text:
clavis qui subtegitur terra in vineis sub arboribus defendendis, vel in domo circa scrinia et thesauros, ut, si aliquando fur ingrediatur, eius pedibus infigatur et ita fur deprehendatur; et tunc corripitur prima: Iuvenalis vigilare cohortem servorum noctu Licinus iubet’. Et ab hamo piscium vel lorice hamatus -a -um, idest curvatus ad modum hami vel que sustinet rete quo capiuntur fere vel que levat rete cum quo capiuntur aves, unde Oratius in Odis ‘aut amite levi parva tendit retia certusque edacibus dolos’. H 6 HAPSUM, vellus lane. H 7 HARFAXAT
Abbreviated transcription (Latin):
hit gtatia adam genꝰ carte que ad sa¬
cios libros eligebat᷑ simił ang .x. sed
subcolorata. un geratice dicũt᷑ sat̾cotiaes
uł sacre litt̾e quedam apd̃ egycos ⁊ ħ
gerabotana q̃dam h̾ba que remediis he¬
minũ ⁊ purificatõib sacerdotũ apta a gẽ¬
tilib probaret᷑. uñ et eam pontifices sag-

Expanded text:
hec geratica, quoddam genus carte que ad sacros libros eligebatur, similis augustee, sed subcolorata, unde geratice dicuntur sacerdotales et sacre littere quedam apud Egiptios. Et hec gerabotana, quedam herba quia remediis hominum et purificationibus sacerdotum apta a gentilibus probaretur, unde et eam