comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait ppło. Bidete udiciũ dei ancil¬
lam illã qm dña miserat ad lu¬
eccidit. Et dixit pͥposito. Uisut sus¬
citetur uxor tua: Qui respondit.
absit ut uiuat q̃ tantũ pcc̃m fe¬
cit in domo mea. Apłs tam̃ iuctꝰ
pictate et lacrumis circũflentiũ
suscitauit eam. Que demisso
uultu flens respiciebat terram.

Expanded text:
ait populo: «Videte iudicium dei: ancilait populo: «Videte iudicium dei: ancillam illam quam domina sua miserat ad luoccidit». Et dixit preposito: «Vis ut suscitetur uxor tua?» Qui respondit: «Absit ut uiuat que tantum peccatum fecit in domo mea». Apostolus tamen uictus pietate et lacrimis circumflentium suscitauit eam. Que demisso uultu flens respiciebat terram.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat concubina propo¬
siti cuitatis ⁊ alio iuro sociata
iam erat coniugio. Maritũ su¬
um reliquẽs adhesit apło. ⁊
hoe ĩ domũ ip̃i ppositi ueiebat
apss morabatur. Il ratus autẽ
uir cius uenit ad dñam suam
diceus. Uxor mea iterata cũ pre¬
posito cõmiscet᷑ que irata respon¬
mensib me reliquit co quod di¬
ligebat ancillã suã et uocato le¬
one iussit cã ducere ad lupanar.
Illa aũt ingressa lupanar po¬
suit enuangeliũ super pectus suũ
et statim omnes uiri perdebantur
accedentes ad eam. Quidã uero
ardentior ueniens disiupit uesti¬
menta luctantis ⁊ cecidit enuã¬
geliũ ad terrã. Tñc illa flens
expansis manib ad celũ orauit
ne illuderctur. Et stati apparuit
angl̾s dñi ⁊ iuuenis mortuus
cecidit. quẽ tñ post medũ ip̃a sus¬
citauit. Uror uero ppositi que hoc
fieri ussit eodẽ tp̃e abiit cũ suo lco¬
ne ad balueum ⁊ cũ parit balnea¬
rent dyabolus uenit et occidit eos.
Quod cũ apłs ꝑ nũciũ didicisset

Expanded text:
fuerat concubina prepositi ciuitatis et alio uiro sociata iam erat coniugio maritum suum relinquens adhesit apostolo et ob hoc in domum ipsius prepositi ueniebats morabatur. Iratus autem uir eius uenit ad dominam suam dicens: «Vxor mea iterato cum preposito commiscetur». Que irata responmensibus me reliquit et non ligat ancillam suam». Et uocato lenone iussit eam ducere ad lupanar. Illa autem ingressa lupanar ponebat euangelium super pectus suum et statim omnes uires perdebant accedentes ad eam. Quidam autem ardentior ueniens dirupit uestimenta reluctantis et cecidit euangelium ad terram. Tunc illa flens expansis manibus ad celum orauit ne illuderetur. Et statim apparuit ei angelus domini et iuuenis mortuus cecidit; quem tamen postmodum ipsa suscitauit. Vxor uero prepositi que hoc fieri iusserat eodem tempore abiit cum suo lenone ad balneum. Et cum pariter balnearent dyabolus uenit et occidit eos. Quod cum apostolus per nuncium didicisset
Abbreviated transcription (Latin):
rruat super cos formido et
pauor: in magnitudine bra¬
chii tui. iant ĩmobiles
quasi lapis donec pertranseat
populus tuus domine: donec
pertranseat populus tuus iste
quem possedisti. n trodu¬
ces eos et plantabis in mon¬
te hereditatis tue: firmissimo

Expanded text:
rruat super eos formido, et pavor in magnitudine brachii tui. Fiant immobiles quasi lapis, donec pertranseat populus tuus, Domine, donec pertranseat populus tuus iste, quem possedisti. Introduces eos, et plantabis in monte haereditatis t
Abbreviated transcription (Latin):
runt eos: descendennt in pro¬
fundum quasi lapis
tera tua domine magnifica¬
ta est in fortitudinem dext̾a
tua domine percussit inimi¬
cum: et in multitudine gle
tue deposusti omnes aduer¬
sarios meos
isisti iram
tuam que deuorauit eos sic
stipulam: et in spiritu furo¬
ris tui congregate sunt aque.
tetit unda flucus: con-¬
gregate sunt abyssi in medio
mari. ¶ixit inimicus per

Expanded text:
eos descenderunt in profundum quasi lapis dextera tua Domine magnifice in fortitudine dextera tua Domine percussit inimicum et in multitudine gloriae tuae deposuisti adversarios meos misisti iram tuam quae devoravit eos ut stipulam et in spiritu furoris tui congregatae sunt aquae stetit unda fluens congregatae sunt abyssi in medio mari dixit inimicu
Abbreviated transcription (Latin):
anctorum meritis h¬
inclita gaudia pangamus socii
gestaq fortia nam gliscit animꝰ
nam sterili flore per aridum
spreuere penitus teq secuti
sunt rex bone xp̃e celitus

Expanded text:
anctorum meritis inclite gaudia Pangamus socii gestaque fortia Nam gliscit animus nam sterili flore per arduum Sprevere penitus teque secuti sunt Rex Christe bone celit
Abbreviated transcription (Latin):
ec deũ celi dũmq terre
uirgõ concepit peperitq uir¬
go atq post partun merint
manere imuolata.
senex iustus symeon in ul¬
nis in domo sumpsit diũ
gauisus hoc qd̃ optatũ pro¬
prio uiderit luminc xpiñ.
i libens uotis petimiꝰ
prccantum regis eterin geni¬
trix faucto claraq celsi reni¬
tens olimpi regna petisti.
it deo nr̃o decus et potes¬
tas sit salus perpes sit honor
perhenius. qui celi sunima re¬
sidet in arce trinus et unus

Expanded text:
mque terrae Virgo concepit peperitque virgo, Atque post partum meruit manere Inviolata. Quem senex justus Simeon in ulnis In domo sumpsit Domini gavisus, Ob quod optatum proprio videret Lumine Christum. Tu libens votis, petimus, precantum, Regis aeterni genitrix, faveto. Clara quae celsi retinens Olympi Regna petisti. Sit Deo nostro decus et potestas, Sit salus perpes, sit honor perennis. Qui poli summa residet in arce Trinus et unus
Abbreviated transcription (Latin):
agens deo maritaiit ex eo pri¬
uero icholaus non multum
post similẽ massam auri simi¬
liter ꝓiecit in domũ. Nd̃ pat̾
mane iuciens ꝓposuit deĩceps
igilare donec sciret quisnam
cẽt qui aurũ in domũ illius tã
caute ⁊ tam subtiliter proiecisset
et post paucos dies beatus nicho¬
laus dupplicẽ auri massi sicut
prius proiecit in domũ cuius so¬
nitu pater eiugilans statim e¬
gressus est ⁊ iam fugientem sb̃¬
sequens: agnouit hunc ẽẽ m

Expanded text:
agens deo maritauit ex eo priuero Nicholaus non multo post similem massam auri similiter proiecit in domum. Quod pater mane inueniens proposuit deinceps uigilare donec sciret quisnam esset qui aurum in domum illius tam caute et tam subtiliter proiecisset. Et post paucos dies beatus Nicholaus duplicem massam auri sicut prius proiecit in domum, cuius sonitu pater euigilans statim egressus est. Et iam fugientem subsequens agnouit hunc esse
Abbreviated transcription (Latin):
breui interuallo tempꝰ post
sollempnitatẽ natiuitatis
xp̃i festiuitas declarationis
et illuxit. Et quẽ nullo die
uirgo peperit in hoc mundus
susceptionis nr̃e tempe¬
rauit exordia: ut ih̾̃s natus ⁊¬
credentibz manifestus ⁊ perse¬
quentib e̾ẽt occultus. I am
tũc ergo celi enarrauerunt glo¬
riam dei et in om̃em terram
sonus ueritatis exiit: qndo ⁊
pectorib exercitꝰ angłoꝵ salua¬
toris editi annũciator apparu
it: ⁊ magos ad eũ adorandũ
preuia stella ꝑduxit. ut a solis
ortu usq ad occasum ueri re¬
gis generatio choruscaret. cũ
rerum fidẽ et regna orientis ꝑ
magos discerent. et romanũ
imperiũ nõ lateret.R Hic est di¬
et seiicia herodis uolens
primordia suspecti sibi regis
extinguere. huic dispensatoi

Expanded text:
brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus susceptionis nostrae temperavit exordia, ut manifestus, et persequentibus esset occultus. Jam tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et evitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensati
Abbreviated transcription (Latin):
nesciẽs seuiebat ut dũ atroci
intentus facinori. ignotũ si¬
bi puerũ ĩdiscreta infanciũ
cede ꝑsequit᷑. annũciatũ celi¬
tus dommatoris ortũ ĩsignior
ubiq fama loquerctur qͣm
promptiorẽ ad narrandum
diligentiorẽqz faciebat: ⁊ su¬
perne significationis nouitas
et crudelissimi ꝑsecutoris im¬
saluator natus est: ut
gens antiquis errorib dedita.
iam ad uicinã salutẽ ꝑ occul
dilectissimi dies iste
manifestatione dñi consecra¬
tus specialẽ in toto mundo op¬
tinuit dignitatẽ. q̃ in cordib
nr̃is digno debet splendore cla¬
rescere. ut rerũ gestarũ ordinẽ
non solũ credendo sed etiã intel¬

Expanded text:
nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris imSalvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultssimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intel
Abbreviated transcription (Latin):
lumpna nubis loquebatur
ad cos. Custediebant tes¬
timonia eius: et preceptum
qd̃ dedit illis omine de
noster tu exaudiebas cos deus
tu ꝓpicius fiusti eis: et ulcis¬
cens in omnes adinuentioẽs¬
xaltate dominũ¬

Expanded text:
umna nubis loquebatur ad eos custodiebant testimonia eius et praeceptum quod dedit illis Domine Deus noster tu exaudiebas illos Deus tu propitius fuisti eis et ulciscens in omnes adinventioxaltate Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
filius cuius semen diffu
sitatib comparetur. Credo ĩqͣd
abraham domine credo quia po¬
tes: facturũ te confido quod spon¬
des. Nec em̃ confectam senectutẽ
maicentis mee etatis considero
aut sare cõnigis sterilẽ effectam¬
q conditionem accendo sz tue ma¬
iestatis potentiam tracto.

Expanded text:
filius, cujus semen diffunsitatibus comparetur. Credo, inquit Abraham, Domine, credo quia potes, facturum te confido quod spondes. Nec enim confectam senectutem marcescentis meae aetatis considero, aut Sarae conjugis sterilem effetamque conditionem attendo, sed tuae majestatis potentiam tracto
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. qd̃ dignum est ut fun.¬
damentum hoc in ecclesia ho¬
noretur. per qd̃ ad celum as¬
cenditur. Quod natalis er¬
go catredre hodie colitur sa¬
cerdotale honoratur officiũ:
sacerdotale officiũ plꝰ honoris.

Expanded text:
cepit; quia dignum est ut funamentum hoc in Ecclesia honoretur, per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis ergo cathedrae hodie colitur, sacerdotale honoratur officium. sacerdotale officium plus honoris.
Abbreviated transcription (Latin):
hedierua die facta ẽ scõꝵ uerbis
euuangelistarum: mathei iu¬
delicet et lucc maifestã cogno¬
uimus libet etiam de uerbi id
est diunitatis eternitate ĩ qua
pr̃i manet semper equalis
beati iohĩs enuangeliste dicta
scrutari. Qui singularis pri¬
uilegio meruit castitatis. ut
ceteris. alcius diuinitatis ip̃ius
caperet simul ⁊ patefaceret ar¬
chanũ. Neq enum frustra ĩ
cena supra pectus domni ilx¬
su recubuisse describitur. sed
phoc tipice docetur. quia celesti s
haustum sapiencie ceteris ex¬
cellentius de sanctissimo eius¬
dem pectoris fonte potanerit.
Onde ⁊ merito in figura qua¬
tuor aĩaliũ aquile uolanti
compa¬
ratus.

Expanded text:
dierna die facta est, sanctorum verbis evangelistarum, Matthaei videlicet et Lucae, manifestatam cognovimus, libet etiam de Verbi, id est, divinitatis ejus, aeternitate in qua Patri manet semper aequalis, beati Joannis evangelistae dicta scrutari, qui singularis privilegio meruit castitatis ut caeteris altius divinae Scricaperet simul et patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cobũ cũ symone uidam. Altera
q̃ sequitur iacobũ parit atqz
iohãnẽ I ohẽs ergo frater iacobi
cum pr̃e suo erant piscatores.
et cũ iudissent miraculũ de cap
andrea firmauerũt nauẽ suã
ad terrã et sccuti sũt dũm cũ pe¬
tro et andrea. tñ postea redierunt

Expanded text:
cobum cum Symone Iudam altera, que sequitur Iacobum parit atque Iohannem. Iohannes ergo frater Iacobi cum patre suo piscatores erant; et cum uidissent miraculum de captAndrea, firmauerunt nauem suam ad terram et secuti sunt dominum cum Petro et Andrea; tamen postea redierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ancta anna habu¬
it tres maritos ioa¬
chim. cleopham. ⁊
sterilis intracłose habuit de ioa¬
chim unam filiam mariam
deophas frater ioseph et genuit
ex ea aliam mariam uxorem
symonis et uide. Itẽ mortuo cle¬
opha anna nupsit tercio uiro
scilicet salome qui genuit ex ea
aliam mariam uxorẽ zebedei
matrẽ iacobi de galicia et iohĩs
euuangliste. Hec est generalis
opimo sc̃e eccl̃ie cũ beda dicat ĩ
martyrologio decẽ kalendas no¬
uembris sancte salome que crr¬
ca sepulchrũ dm̃ legitur fuisse
cos habuit sic em̃ salomne id est
pacifica interpretatur. Unde uer¬

Expanded text:
ancta Anna habuit tres maritos, Ioachim, Cleopham et sterilis miraculose habuit de Ioachim unam filiam Mariam Cleophas frater Ioseph, et genuit ex ea aliam Mariam uxorem Symonis et Iude. Item mortuo Cleopha Anna nupsit tertio uiro scilicet Salome, qui genuit ex ea tertiam Mariam uxorem Zebedei, matrem Iacobi de Galitia et Iohannis euangeliste. – Hec est generalis opinio sancte ecclesie. Tamen Beda dicit in martyrologio: ‘XI kalendas nouembris sancte Salome que circa sepulchrum domini legitur fuisse ios pacis habuit’: sic enim Salome id est pacifica interpretatur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ere et enim gratia erat
uirginitatis munus offer¬
ret. Unde nirc angelico as¬
pectu sumuil et affãtu meru¬
it perfrui. que anglicam stu¬
duit uitam imitari.

Expanded text:
ere etenim gratia erat virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
tem suam proditurus imꝑle¬
uit. mirari tantum homines
ualeant. ut uerbis diffini¬
re non possint: excedit ta¬
men omne miraculum qd
fecit xp̃s circa lazarum. cui
non egro reddidit sanitatẽ.
nec debilitatis langore ui¬
ribus medelam protinus
uerbo restituit. non deraq
reliquiis ad huc amme pos¬
sidente uitam rursus red¬
didit sed iam sepulto. iã
monumentis recondito.
iam legitimis temporũ
spaciis adscripto inferis
inquilino. ab ip̃a sede pal¬
lente destructa lege tarta¬
rea: mancipuri mortis
redire ad superos iussit¬

Expanded text:
tem suam proditurus imit, mirari tantum homines valeant, ut verbis definire non possint: excedit tamen omne miraculum, quod Christus circa Lazarum fecit, cui non aegro reddidit sanitatem, nec debilitatis languore viribus medelam protinus verbo restituit, non denique reliquias animae adhuc possidenti vitam rursus reddidit; sed jam sepulto, jam monumentis recondito, jam legitimis temporum spatiis adscripto inferis inquilino, ab ipsa sede pallente, destructa lege tartarea, mancipium mortis redire ad superos jussit
Abbreviated transcription (Latin):
cat aũt aliquis de uobis illis
ite in pace calefacimuum et sa¬
mun. non dederitis autẽ eis que
necessaria sũt corpori quid pro¬
derit. Sic ⁊ fides si ñ habet opera.
mortua est in semet ip̃a . R̾ Uide¬
cit quis tu fidẽ habes ⁊
ego opera habeo. ostende michi
dis qm̃ unus est deus bene facis:
et demones credũt et contremis¬
cũt. Bis aũt scire homo maius¬

Expanded text:
is ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini, et saturamini: non dederitis autem eis, quae necessaria sunt corpori, quid proderit? Sic et fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa. Set quis: Tu fidem habes, et ego opera habeo. Ostende mihi fdis quoniam unus est Deus: bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt. Vis autem scire, o homo i
Abbreviated transcription (Latin):
dan. noie manue. habens u¬
xorẽ sterilem. Cui apparuit
angl̾s dm̃: ⁊ dixit ad eã. Ste¬
ulis es ⁊ absq liberis: sz conci¬
pies et paries filiũ. Caue gͦ
ne unũ bibas ac siceram: nec
ĩmũdũ quicqͣm comedas: qͥa
concipies ⁊ paries filiũ cuius
non tanget capud nouaclã.
Ent enim nazareus dei ab in¬
tancia sua. et ex m̃ris utero:⁊
ip̃e icipiet liberare ifrael de
manu
philisti¬

Expanded text:
Dan, nomine Manue, habens uxorem sterilem. Cui apparuit Angelus Domini, et dixit ad eam: Sterilis es et absque liberis: sed concipies et paries filium; cave ergo ne vinum bibas ac siceram, nec immundum quidquam comedas, quia concipies et paries filium, cujus non tanget caput novacula, erit enim Nazaraeus Dei ab infantia sua et ex matris utero: et ipse incipiet liberare Israel de manu Philist
Abbreviated transcription (French):
cie regem paritu ra
suppre  mum. Stella
mari a ma ris
hodic proces¬
ceptumUernere diuinum
lumen gaude te fide les

Expanded text:
tiae, Regem paritura supremum, Stella, Maria, maris, hodie procesVersus: Cernere divinum lumen gaudete fideles.
Abbreviated transcription (Latin):
borauit misericordiam suã
super timentes se.QLuantũ
difcat ortus ab occidente: lon¬
ge fecit a nobis iniquitates
noltras. Quomodo miscre¬
tur pater filiorum misertus
est. dominus tunentibus se:
quoniam ip̃e cognouit figniẽ¬
tum nr̃m. Sccordatus ẽ
qui pulius sunius homo si¬
cut fenum: dies cus tanq̃m¬
flos agri sic efflorebit. Qm̃
spiritus pertransibit in illo
st non subsistet: et non cog¬
noscet amplius locum suũ.
¶isericordia autem diũ
ab eterno et usq incternum:
super timentes eum. Et
iusticia illius in filios filioꝵ
hus qui seruant testamentũ
eius. Et memores sunt

Expanded text:
diam suam super timentes se. Quantum distat ortus ob occidente: longe fecit a nobis iniquitates nostras. Quomodo miseretur pater filiorum, misertus est Dominus timentibus se, quoniam ipse cognovit figmentum nostrum. Recordatus est, quoniam pulvis sumus: homo sicut fenum dies ejus: taflos agri sic efflorebit. Quoniam spiritus pertransibit in illo, et non subsistet, et non cognoscet amplius locum suum. Misericordia autem Domini ab aeterno, et usque in aeternum super timentes eum. Et justitia illius in filios filiorum, his qui servant testamentum ejus. Et memores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uis enum protinus u̾.¬
sareus non mirari
cogatur. cum omnia mera
brorum dampna non me¬
dicine pigmentis. nec arte
aliqua. nec remediis: sed
solo tantũmodo uideret ser¬
monis imperio restituta:
Parua hec tamen ad xp̃i
potenciam uidebantur. in¬
si amicus xp̃i lazarus mo¬
reretur. Quẽ ideo xp̃s uite
nature restituit ut muita¬
ret naturam. et uitt ordi

Expanded text:
uis enim protinus saxeus mirari non cogatur, cum omnia damna membrorum non medicinae pigmentis, nec arte aliqua, nec remediis, sed solo tantummodo videret sermonis imperio restituta? Parva haec tamen ad Christi potentiam videbantur, nisi amicus Christi Lazarus moreretur. Quem ideo Christus vitae naturae restituit, ut mutaret naturam, et vitae ordi
Abbreviated transcription (Latin):
er singula enim cri¬
mina mentis sue sin¬
gulorum in se uiciorum ex¬
agitabat affectus ut pote ꝓ
gloria seculi concupiscens
luam opinionem extendẽ
nobilissimis ortã natali¬
bus dei fanuilam fecit ar

Expanded text:
er singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in se| uiciorum exagitabat affectus·et utpote| pro gloria saeculi cupiens suam opinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit ar
Abbreviated transcription (Latin):
data. Uerba uestra uenti st̃
pronussiones uestre pluuis
sunt. terrores flumina sũt.
Que quantum uix impi

Expanded text:
t.| Verba+ uestra uenti sunt promissiones uestrae pluuiae| sunt terrores flumina sunt quae quantum uis inpi
Abbreviated transcription (Latin):
Afancia em̃ q̃ ꝑ etatem
lequi non poterat: glĩas
dei cum gaudio resõna¬
bat. Norũt laudare xp̃m: qͥ
loqui non norant. Fuint ꝑi

Expanded text:
fantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
unt potestati: quasi nescien tes
propham dicentẽ iacob. Non
deficiet princeps ex iuda nec dux
de femoribz eius. donec ueniat
cui reposita sũt. ⁊ ip̃e ent expecta¬
nũdũ intelligunt qd̃
negare non possunt: et mente
non capiunt qd̃ scripturarũ
narratione norũt. Qm̃ insa¬
nis magistris ueritas scanda¬
luin est: et cecis doctoribz fit ca¬
ligo qd̃ lum̃ est. Respondent
itaq interrogati: qd̃ in bethle¬
em nascitur ih̃s: et scientiam
suam qua alios instruũt nõ
sequũtur. Pdiderunt successi¬
onem regũm. Placationem
hostiarũ. locũ supplicationũ
ordinẽ sacerdotũ. Et cũ om̃a
sibi clausa: om̃ia exꝑiantur ẽe
finita. Non uideant ea in xp̃m
esse translata.

Expanded text:
unt potestati, quasi nesciant unt potestati, quasi nesciant prophetatum, dicente Jacob: Non deficiet princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat cui reposita sunt: et ipse est exspectaSed nondum intelligunt quod negare non possunt, et mente non capiunt quod Scripturarum narratione noverunt: quoniam insanis magistris veritas scandalum est, et caecis doctoribus fit caligo, quod lumen est. Respondent itaque interrogati, quod in Bethleem nascitur Christus; et scientiam suam, qua alios instruunt, non sequuntur. Perdiderunt igitur successionem regum, placationem hostiarum, locum supplicationum, ordinem sacerdotum; et cum omnia sibi clausa, omnia experiantur sibi esse finita, non vident ea in Christum esse translata.
Abbreviated transcription (Latin):
seph fanuiliam ꝑtinebant. Hoc
aũt signũ qd̃ magos in longĩ¬
mentũ ⁊ illius ad fuit uocatõis
eiuangeliũ predicandum: ut
p ulam stellam que magorũ
iusui splendunt ifraelitarum
uero ccłis ñ refulsit et illiũatio
significata sit gentiũ ⁊ cecitas
ter apparet msticor forma ge¬
stoꝵ et qd̃ ymagine inchoabat
u̾itate completur. Radiat e ce¬
lo stella ꝑ gr̃am: et tres magi
choruscatione euuͣgelici fulgoris
acciti in om̃ib cotidic natiom¬
b ad adorandam potentiam sũ¬
mi regis accuriũt. Heredes qͦ
in dyabolo fremit: et auferri si¬
bi iniquitatis sue regnũ ĩ hiis
qui ad xp̃m transeunt ingenus¬
cit. Unde si paruulos interficiat.
ihm sibi uidetur occidere. Lc̃o. uͣ.¬
uod utiqz sine cessatione
molitur dũ pͥmordiis re
tene fidei infantiam temptat
extinguere. Iudei uero qui extra
regum xp̃i c̃e uoluerunt ad huc
quodã modo sub herodis sunt
principatu ⁊ dñante sibi salua¬
toris nuimico. alioingene serui¬

Expanded text:
seph familiam pertinebant. Hoc autem signum, quod magos in longinmentum, et illius fuit vocationis Evangelium praedicandum; ut per illam stellam quae magorum visui splenduit, Israelitarum vero oculis non refulsit, et illuminatio significata sit gentium, et caeciticut evidenter apparet, mysticorum forma gestorum; et quod imagine inchoabatur, veritate completur. Radiante e coelo stella per gratiam, tres magi coruscatione evangelici fulgoris acciti, in omnibus quotidie nationibus ad adorandam potentiam summi Regis accurrunt. Herodes quoque in diabolo fremit , et auferri sibi iniquitatis suae regnum in iis qui ad Christum transeunt, ingemiscit. Unde si parvulos interficiat, Jesum sibi videtur occidere. Quod utique facere sine cessatione molitur, dum primordiis rentenerae fidei velut infantiam tentat exstinguere. Judaei vero, qui extra regnum Christi esse voluerunt, adhuc quodammodo sub Herodis sunt principatu, et dominante sibi Salvatoris inimico, alienigenae 129 servi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit se in silentio ad tumulũ
reportar. Ibiqz ex priori uulne¬
rum dolore prestratus cum ex
anuni uirtute ad conflictũ
demones prouocass et statim
illis in uarias ferarũ formas
niuitatis: ab coꝵ dentib cornib
et unguibz laceratus finssz su¬
bito radius quidã lucis ⁊ de¬
mones et tenebras effugauit
Statimqz sanatus xp̃m pre¬
sentem intelligens dixit. Ubi
cras ihu bone ubi eras: quare
a principio non affuisti ut cu¬
rares uulnera mea: Et uox
ad eũ. Anthonius inquid hic
eram sz expectabam uidere cer¬
tamen tuum. Nũc aũt quia
uiriliter dimicasti in toto or¬
be te faciam nominari. Ico

Expanded text:
fecit se in silentio ad tumulum fecit se in silentio ad tumulum reportari. Ibique ex priori uulnerum dolore prostratus, cum ex animi uirtute ad conflictum demones prouocasset et statim illis in uarias ferarum formas mutatis ab eorum dentibus cornibus et unguibus laceratus fuisset, subito radius quidam lucis et demones et tenebras effugauit. Statimque sanatus Christum presentem intelligens dixit: «Vbi eras Ihesu bone, ubi eras? Quare a principio non affuisti ut curares uulnera mea?». Et uox ad eum: «Antoni», inquit, «hic eram, sed expectabam uidere certamen tuum. Nunc autem quia uiriliter dimicasti, in toto orbe faciam te nominari».
Abbreviated transcription (Latin):
nthonius ĩ domo
xp̃ianoꝵ parentũ
in egypto simpli¬
citer enutritus pest eoꝵ obitum
in etate annoꝵ iuguiti quadã
die ccclesiam sicut solebat intra¬
uit et audiens legi illud euuan
geliũ siuis perfectus ẽẽ ⁊ c̃. Sta¬
tim om̃ia sua uendidit et pau¬
peribz tribuens nõ longe a iulla
sua heremiticam uitam duxit.
Ibiq tanta dyaboli inuidcus tẽp̃¬
tamenta occulta et aꝑta sustinu¬
it ut nullus ambigeret quin
anthonius contra dyabolum di¬
micaret. Nam cũ dyabolus eũ
forma nigri pueri ante cũ pro¬
stratus se uictũ confessus fuiss
eo quod anthonius sp̃m form¬
cationis urtute fidei et abstinẽ¬
tie suꝑassz post modicũ ĩ quodã
tumulo latitantẽ multitudo
demonũ ita cede uaria lacera¬
uit qd minster eius de uilla
ueniens eũ quasi mortuũ pro¬
priis humcris ad uille hospici¬
um deportauit. Quo audito
conuenerũt iicui et cũ plane¬
tu funeris media iam nocte
dormirent. Anthonius subito
reuiuiscens uocato munistro

Expanded text:
ntonius in domo ristianorum parentum in Egypto simpliciter enutritus post eorum obitum in etate annorum uiginti quadam die ecclesiam sicut solebat intrauit et audiens legi euangelium illud ‘Si uis perfectus esse etc.’, statim omnia sua uendidit et pauperibus tribuens non longe a uilla sua heremiticam uitam duxit. Ibique tanta dyaboli inuidentis temptamenta occulta et aperta sustinuit ut nullus ambigeret quin Antonius contra dyabolum dimicaret. Nam cum dyabolus in forma nigri pueri ante eum prostratus se uictum confessus fuisset, eo quod Antonius spiritum fornicationis uirtute fidei et abstinentie superasset, post modicum in quodam tumulo latitantem multitudo demonum ita cede uaria lacerauit quod minister eius de uilla ueniens eum quasi mortuum propriis humeris ad uille hospitium deportauit. Quo audito conuenerunt uicini et cum post planctum funeris media iam nocte dormirent, Antonius subito reuiuiscens uocato ministro
Abbreviated transcription (Latin):
unc prepositus fecit ue¬
nre lenones et drcit. Fa¬
aite uenire ad cam om̃s qui uolu¬
erint ⁊ faciant de ca quicquid uo¬
luerint donec moriatur. Cumq
uellent eam trahere ad lupanar
sp̃s sc̃s fecit eam tam pondorosã
qd̃ cam mouere non potuerũt.
et fecit uonuire multos boues ⁊ ho
mines ⁊ ligari manus eius et pedes
⁊ nllatenus cam mouere potuert .R.

Expanded text:
unc prepositus fecit uenire lenones et dixit: «Facite uenire ad eam omnes qui uoluerint et faciant de ea quicquid uoluerint donec mortua nuncietur». Cumque uellent eam trahere ad lupanar, spiritus sanctus fecit eam tam ponderosam quod mouere non potuerunt. Et fecit uenire multos boues et multos homines et ligari manus et pedes eius, et nullatenus eam mouere potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
erodes uero au di¬
ens uideor principẽ na¬
tũ: successorem suspicatus
expauit. ⁊ molitus necem sa¬
lutis auctori. falsũ spopondit
obsequiũ. Qmͣ felix foret si
magor muttaretur fidem et
conuerteret ad religione quod
disponebat ad frcuidẽ. O ceca
stulte emulationis impietas
que perturbandũ putas di¬
uinum tuo furore consiliũ.
Dñs mundi temporale nõ
quent regnũ: qui prestat e¬
ternum. Quid ĩ cõmutabi¬
lem dispositarũ rerũ ordinẽ
uertere. et alioꝵ facuiꝰ precctu¬
pare conaris: aors xp̃i nõ ẽ
tpris tui. Ante condendũ est
euuangeliũ: ante predican¬
dum est dei regnũ. Ante sam¬
tates donande: aute sunt faci¬
euda miracula. Curquod a¬
liem futurũ est operis. tui ẽe
ius crminis: et non habitur
effectũ sceleris. in solũ te rea¬
tũ precipitas uolũtatis. Q¬

Expanded text:
erodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis?
Abbreviated transcription (Latin):
innocentũ testimonio predicat᷑
accipĩt em̃ a xp̃o ⁊ reddũt: cõ¬
sequũtur et refcrũt. Uno em̃
tempore ⁊ qui dederat recipit.:
et qui acceperat reddit. Uno
inqͣm tempore sua xp̃o reddũ¬
tur. dũ cius laudes illi abinfã¬
tib re¬
ferun

Expanded text:
 testimonio praedicatur. Accipiunt enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referun
Abbreviated transcription (Latin):
secutus est uxorem suam
Bemensq ad uirũ: dixit ei
Tu es qui locutus es mulieri
at ille respondit. Ego sum.
Cui manue. Quando ĩquit
sermo tuus fuerit expletus qͥd
ius ut faciat puer
aut aquo se obser¬
uare debebit:

Expanded text:
secutus est uxorem suam: veniensque ad virum, dixit ei: Tu es qui locutus es mulieri? Et ille respondit: Ego sum. Cui Manue: Quando, inquit, sermo tuus fuerit expletus, quid vis ut faciat puer? aut a quo se observare debebit
Abbreviated transcription (Latin):
mordet noxia obscura gestit
tollere et te redemptor querere.
Sepelle tu caliginem intrĩ¬
secus quam maxime ut i
beato gaudeat se collocar lu

Expanded text:
mordet noxia, Obscura gestit tollere, Et te, Redemptor, quaerere. Repelle tu caliginem Intrinsecus quam maxime, Ut in beato gaudeat Se collocari lu
Abbreviated transcription (Latin):
erbum enim pereuntib
quidem stulticia est: his
aut qui sali sunt idest nobis
uirtus dei eit. Scriptũ est euim.
Perdam sapienciam sapientiũ:
et prudentiam prudentium. re¬

Expanded text:
erbum enim pereuntibus quidem stultitia est: his autem, qui salvi fiunt, id est, nobis virtus Dei est. Scriptum est enim: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium re
Abbreviated transcription (Latin):
natus est: nos rena¬
ti. Hodic saluator
mũdi per matrem nascendi
tempus accepit: qui de pr̃e na¬
tuitatis tempus non habet¬
odie ꝑ hõĩem filius dei
ingressus est mũdũ: cui
munere ante hoĩem fc̃s ẽ mũdꝰ¬

Expanded text:
natus est, nos renati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habetper hominem Filius Dei ingressus est mundum, cujus manu ante hominem factus est mund
Abbreviated transcription (Latin):
abaicuch prophã. Dñe audiu
auditoem tuam et timui. cõsi¬
ius non expauescat exme¬
cu ad tanti profunditatẽ
nusterii. quando quidẽ unus idẽ
qz sine conceptione natus est ds.
et sine creante fr̃s est homo lcõuͣ.

Expanded text:
Habacuc propheta : Domine, audivi auditionem tuam, et timui; consiQuis non expavescat et metuat tanti profunditatem mysterii, quandoquidem unus idemque 27 sine conceptione natus est Deus, et sine creante factus est homo.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et uisione angelica et ĩ¬
solita est salutacionc turba¬
ta. mox idem angelus cani
repetito sermone ne timeat
hortatur. Quodq maxime
tunorem pellere consucuit
quasi benc cognitam ac do¬
mesticam ꝓprĩo cam nomi¬

Expanded text:
tis, et visione angelica, et isolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomi
Abbreviated transcription (Latin):
specialitet sermonẽ nũc gene¬
ralitatẽ ad monet. ut cciã
dñis ad memoriam reuocet
quid pro illis dñs d̃s sustinu¬
erit unmo totam eclĩam
instruat: quid pro eius libe¬
ratione suus actor ptulerit
se addito qui peccata inquid
ñra sp̃e ꝑtulit in corpore suo
super lignũ.

Expanded text:
et sermonem, nunc generaliter admonet, ut etiam domini sui memoriam revocet, quid pro illis Deus Dominus sustinuerit. Imo totam Ecclesiam instruat, quid pro ejus liberatione suus auctor pertulerit. se addito, qui peccata, inquit, nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum.
Abbreviated transcription (Latin):
deserti iciunium numeri.
temptacionem diaboli. cõ¬
gregationcm bestiarum et
ministerium protulit ange¬
breui compingens. nec auc
et perficiendi operi plenitu¬
dinem non negaret. ẽil a.¬

Expanded text:
deserti, jejunium numeri, tentationem diaboli, congregationem bestiarum, et ministerium angebrevi compingens, protulitet perficiendi operis plenitudinem non negaret. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
euebitur. ubi a quadam ma¬
trona cũ multis alus ueniẽte
ꝑsigna que sc̃us iincentius
apparens dixat inuenitur et
ab eisdẽ propter ꝑscquutõem
paganoꝵ in parua basilica
sepe¬
litur

Expanded text:
euehitur ubi a quadam matrona cum multis aliis ueniente per signa que sanctus Vincentius apparens ei dixerat inuenitur et ab eisdem propter persecutionem paganorum in parua basilica sepelitur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i de celo prostratus. et accipiẽs
desup interdictũ iam seuiendi
cecidit in faciẽ suã. Prius pro¬
stemendus: postea erigendus.
Prius percuciendus: postea sa¬
nandus. Non eñi in illo post¬
ea xp̃s iuueret insi occideretur
neo qd male antea iuxisset
Quid ergo prostratus audit.
saule saule quid me ꝑseq̃ris:
Durum est tibi contra stimu¬
lum calcitrare

Expanded text:
i de coelo prostratus, et accipiens desuper interdictum jam saeviendi, cecidit in faciem suam; prius prosternendus, postea erigendus; prius percutiendus, postea sanandus: non enim in illo postea Christus viveret, nisi occideretur in eo quod male ante vixisset. Quid ergo prostratus audit? Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare
Abbreviated transcription (Latin):
humaĩ generis saluatorẽ consedere te¬
cum in tua maiestate confi¬
dimus ita usqz ad consũma¬
tionem scl̃i manere nobiscũ
quemadmedũ est pollicitus sẽ¬
tiamus. P

Expanded text:
humani generis Salvatorem consederecum in tua majestate confidimus, ita usque ad consummationem saeculi manere nobiscum, quemadmodum est pollicitus, sentiamus. P
Abbreviated transcription (Latin):
Deui redemptor
gencium ostende partum uir¬
guns muretur omne seculum
talis decet partus deum
ex uirili semme sed misti¬
co spiramme uerbã dei fac¬
tum caro fructusq ilentuis
uit. Eluus tumescit
uirguus claustra pudoris ꝑ¬
manent. uexilla uirtutum
micant uersatur in templo
rocedens de theilamo
suo pudoris aula regia genu

Expanded text:
Veni, Redemptor Gentium, Ostende partum Virginis: Miretur omne saeculum: Talis decet partus Deum. Non ex virili semine, Sed mystico spiramine Verbum Dei factum caro, Frutusque ventris floruit. Alvus tumescit Virginis, Claustra pudoris permanent: Vexilla virtutum micant: Versatur in templo Deus. Procedens de thalamo suo, Pudoris aula regia Ge
Abbreviated transcription (Latin):
na et flumina benedicite do¬
mino hymnum dicite fon¬
tes domno allelui Erouas ã.
agi uiderunt stellam
diccrunt admicem hoc sigi

Expanded text:
ia et flumina, benedicite Domino, hymnum dicite, fontes, Domino, alleluia. Ant. Magi viderunt stellam, dixerunt ad invicem: hoc sig
Abbreviated transcription (Latin):
crucem uel in qua su biit quos
prestat in hac psallere ditet siti
sp̃s sic influat psallentibus
ut carnis estus frigeat et intis
algor ferue

Expanded text:
crucem vel in qua subiit, quos praestat in hac psallere ditet siti spiritus sic influat psallentibus, ut carnis aestus frigeat et mentis algor ferve
Abbreviated transcription (Latin):
u tutatis uitas qr¬
bein petenter qui regis attende
laudum cautica que extuban¬
tes psallimus.
tulo consurginius noctis quie¬
to tempore ut flagitemus nul¬
uerum a te medelam onn.
mus abstergat illud celitus
tue potestas glorie
pus adsit sordidum nẽc tor¬
por instet cordiura net crumi¬

Expanded text:
Trinitatis unitas Orbem potenter qui regis, Adtende laudum cantica, Que excubantes psallimus. lectulo consurgimus Noctis quieto tempore, Quo flagitemus vulnerum A te medellam omnimus, Abstergat illut celitus Tua potestas glorie. Ne corpus adsit sordidus, Ne torpor instet cordium, CXX Et crimi
Abbreviated transcription (Latin):
Exorae. a. L omine suscipe me
ut cum fratribus me is simi cum
quibz ueniens inuitasti me a¬
peri michi ianuam uite et ꝑduc

Expanded text:
Et item: Domine, suscipe me, ut cum fratribus meis sim, cum quibus veniens invitasti me. Aperi mihi januam vitae, et perduc
Abbreviated transcription (Latin):
ecursis igitur dilectis¬
sumni sermone ꝓximo
hus que ad comprehensionẽ
dñi precesserunt: superest ut
auxiliante dei gra de ip̃o iã pas¬
siois ordine: sic̃ promisimus
differamus. Nam cũ uerbis
lacre oratioms sue dñs decla¬
rasset.: uerissime sibi atqz pla
ess quod pati nollet. et unde
qd̃ uellet. depulsa trepidatione
infumitatis. et confirmata mͣg¬
naninutate uirtutis: rediit in
sententiam dispositionis eterne.
Et seuenti dyabolo ꝑ misteria
uideoꝵ formã serui nichil habẽ¬

Expanded text:
ecursis, dilectissimi, sermone proximo iis quae comprehensionem Domini praecesserunt, superest nunc ut auxiliante Dei gratia, de ipso jam passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque pleesset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeternae, et saevienti diabolo per ministeria Judaeorum, formam servi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
mi ni qui pusillamimes es¬
tis mente conua lesci te
me tumete dicit domi nus
quia uem o. Disrumpere
nigum captuitatis uestre u̾
Ecce dominator. Disrũpe¬

Expanded text:
mini: qui pusillo animo estis mente convalescite, ne timete, dicit Dominus; quia venio disrumpere jugum captivitatis vestrae. Ecce dominator D
Abbreviated transcription (Latin):
nor erat: qnͣdo in uidea tantũ
modo d̃s notus erat. Nondũ a
solis ortu usq ad occasũ lau¬
dabant pueri nomen dm̃. Loc
aũt quia per euuangelium
patrem clarificauit filius.R¬

Expanded text:
nor erat, quando in Judaea Deus tantum notus erat . Nondum enim a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini. Hoc autem quia per Evangelium Patrem clarificavit Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
sole calor et splendor
splendor. Et licet calor ⁊ splẽ¬
dor abinuicẽ non queant
separi: suscipit splendor il¬
luminatoẽm nõ feruorẽ¬

Expanded text:
sole calor et splendor splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervore
Abbreviated transcription (Latin):
rem respiciunt: insidiatur
in abscondito quasi leo in
spelunca sua. usidiat
ut rapiat pauperem: rape
pauperem dum attrahit e¬
um. Lu laqueo suo hu¬
miliabit eum inclinabit se
et cadet: cum dominatus fu¬
erit pauperum ixit enĩ
in corde suo oblitus est deus:
auertit faciem suam ne ui¬
deat ra finem. curge do¬
mine deus et exaltetur ma¬
nus tua: ne obliuiscaris a¬
pauperum. ¶ropter quid
irritauit impius deum: dix
enim corde suo non requiret
ides qin tu laborem et
dolorem consideras: ut tra¬
das eos in manus tuas.

Expanded text:
spiciunt, insidiatur in abscondito quasi leo in spelunca sua. Insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum. In laqueo suo humiliavit eum, inclinavit se et cadet cum dominatus fuerit pauperem. Dixit enim in corde suo: Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat in finem. Exsurge, Domine Deus, et exaltetur manus tua, ne obliviscaris pauperem. Propter quid irritavit impius Deum, dixit enim in corde suo, Non requiret. Vides quoniam tu laborem et dolorem consideras, ut tradas eos in manus t
Abbreviated transcription (Latin):
cino. Induscia mulier quedã¬
nuper nupserat. Que cũ aliis
muitata ut iret ad dedicationẽ
eccl̃ic sc̃i sebastiam cadem nocte
qua sequenti die ire debebat a
concubitu uiri sui abstinere
non potuit. Cũqz mane ora
tur dyabolus eam arripuit et
coram om̃i pplõ uexauit. Tunc
presbiter huius eccl̃ie palliũ al¬
taris arriput et furentem fe¬
minã opuit. sod statun dyabo¬
sit. Tunc amici mulieris du¬
xerũt eam ad incantatores ut
carminibz sus dyabolus expel¬
lerent. Qui mittentes ĩ aquã
exire diabolũ compulerunt:
sed mox dei uidicio legio demo¬
nũ scilicet sex nulia sexcenti

Expanded text:
capitulo X: In Tuscia mulier quedanuper nupserat. Que cum aliis inuitata ut iret ad dedicationem ecclesie sancti Sebastiani eadem nocte qua sequenti die ire debebat a concubitu uiri sui abstinere non potuit. Cumque mane fasunt, dyabolus eam arripuit et coram omni populo uexauit. Tunc presbyter illius ecclesie pallium altaris arripuit et furentem feminam operuit; sed statim dyabosit. Tunc amici mulieris duxerunt eam ad incantatores ut carminibus suis dyabolum expellerent. Qui mittentes eam in aquam exire dyabolum compulerunt. Sed mox dei iudicio legio demonum, id est sex milia sexcenti
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃i dicit apłs lex spi¬
ritalis est spiritalibus
spiritalia comparanda sunt:
solem hic iusticie arbitror desig¬
uari hoc est xp̃m dñm. qui no¬
bis ignorancie tenebris. et pcc̃oy
cecitate subisis. celestis doctrine
sue lumen infudit: et quos ñ
habebamus oculos cordis in ser¬
uit: et uelut radios quosdam
aplos suoz msit. qui nos de
note teteruna relinquentie li¬
berarent et paulatin resolu¬
tis in nobis tenebris peccatorũ.
matutina susceptione consu¬
escerent: ut ꝑfecti facilius pos¬
simus tollerare solis ardorem
Hoc est primũ nos preceptis
simpliciorib erudirent. quo
captiores effice

Expanded text:
 dicit Apostolus: Lex spiritualis est, et spiritualibus spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae arbitror designari; hoc est Christum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores effice
Abbreviated transcription (Latin):
sq in diẽ
qua precipiens aplis ꝑ¬
sp̃m sanctũ quos elegit assũmp¬
tus est. Transcensio uerbor ordi¬
assumptionem: id est precepta
dans aplis. q̃ uel hic uel in eu¬
uangelio leguntur. Est ergo sẽ¬
sus. Sccipsi ergo de ihu a tẽmpe
quo cepit signa factre et doceie.
usq in finem qua isdem con¬
summatis unde uenerat re¬
dit. ꝑdies quaginta appã¬
rens eis et loquens de rogno dei.¬

Expanded text:
in diem, qua praecipiens apostolis prltum sanctum, quos elegit assumptus est, etc. Transcensio verborum ordiassumptionem, id est, praecepta dans apostolis, quae vel hic vel in Evangeliis leguntur. Est ergo sensus: Scripsi de Jesu a tempore quo coepit signa facere et docere, usque in diem, qua eisdem consummatis, unde venerat rediit, per dies quadraginta apparens eis, et loquens de regno Dei
Abbreviated transcription (Latin):
subsidiũ hec sc̃itatẽ firmat: ca¬
stitatẽ roborat dignitates ex¬
ornat. In pueris splendet. in
niuenib floret. in prouectis ap¬
parrt. gubeniat sexus: gradus
prouehit officia cuncta custo¬
dit. In paupere grata est in me¬
diocri leta in
locuplete ho¬

Expanded text:
subsidium. Haec sanctitatem firmat, stitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete ho
Abbreviated transcription (Latin):
spaliana dr̃. cũ egtitudine la¬
uorarct ac delperarctur: ad eandẽ
memoriã tunica beati stephi
allata est. Que antequam uo¬
caretur: illa defuncta est. Hac ta¬
men tunica operuerũt cadauer
cius parentes: et recepto cius sp̃u¬
sul. quidã syrus ad memoriã
eiusdẽ matris orabat pro egro¬
tante et ꝑclitante filia. eoq ue
domo occurrerũt qui eam mor¬
tuam nĩciauerunt. Qui cũ¬

Expanded text:
spaliana dicitur, cum aegritudine laboraret, ac desperaretur, ad eamdem memoriam tunica ejus allata est: quae antequam revocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadaver ejus parentes, et recepto spiritu salvsus quidam Syrus ad memoriam ejusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia, eoque sedomo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
o ad dauid patreni meum
et in manibus cius perfe¬
cit dicens. A dic qua eduxi
ppl̾m nicuni israel de egyp¬
to num elegi ciuitatem dẽ
omnibus tribubus israel
ut edificarctur domus. et cẽt
nomen ncum ibi: sed clegi
dauid ut esset super pplm̃
meun isrlꝰ.

Expanded text:
o ad David patrem meum, et in manibus ejus perfecit, dicens: A die qua eduxi populum meum Israel de Aegypto, non elegi civitatem de universis tribubus Israel, ut aedificaretur domus, et esset nomen meum ibi; sed elegi David ut esset super populum meum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
foderunt sibi cisternas dissipa¬
tas: que contiuere non ualẽt
aquas. Nũquid seruus est is¬
rael aut ueiacls: Quare gͦ
uper eũ rugierũt lc̃ iĩ.¬
leones: et dederunt uocẽ
luam. Posuerunt terrã eius
in solitudinẽ: et ciitates eius
exuste sunt: et non est qui in

Expanded text:
foderunt sibi cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas. Numquid servus est Israel, aut vernaculus? quare ergo uper eum rugierunt leones, et dederunt vocem suam, posuerunt terram ejus in solitudinem: civitates ejus exustae sunt, et non est qui
Abbreviated transcription (Latin):
bas aqͣuam turbidam. Et qͥd
tibi cum ma assyrior ut bibas
aquam flumnus: Arguet te
malicia tua: et ausio tua incre¬
pabit te. Scito et uide q̃a ma¬
lum et amarũ est te reliquisse
dñm deũ tuũ. et non ẽe timorẽ
eus apud te. dicit dñs deus exer¬
cituũ. A scl̃o confregisti iugũ
meũ: rupisti iuncula meã. et
dixsti non seruiam. R̾ Ne auer¬

Expanded text:
m? et quid tibi cum via Assiriorum, ut bibas aquam fluminis? Arguet te malitia tua, et aversio tua increpabit te. Scito, et vide, quia malum et amarum est reliquisse te Dominum Deum tuum, et non esse timorem ejus apud te, dicit Dominus Deus exercituum. A saeculo confregisti jugum meum, rupisti vincula mea, et dixisti: Non serviam. In omni e
Abbreviated transcription (Latin):
n superiori lectiõe me
cessit transiordanc̃ ubi iohẽs
baptiz abat. Ibi ergo domino
constituto infirmabatur ĩ
bethania lazarus. quod cas¬
tellum erat proximũ ihero¬
solinus. Maria autem erat
que uuxit dnm unguento.
et extersit pedes eius capillis
sus. cunis frater lazarus ĩ

Expanded text:
n superiori lectione memcessit trans Jordanem ubi Joannes baptizabat. Ibi ergo Domino constituto, infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castellum erat proximum Hierosolymis. Maria autem erat quae unxerat Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, c
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ suarum punctioni¬
bz mentem lacerant. Et cũ usq
ad peccatũ ꝑtrahunt: quasi in¬
fucto uuilriere cruentant. Quas
bñ hoc in loco alio euuangełi¬
sta testante nequaqm dñs di¬
uicias: sed fallaces apellat fal

Expanded text:
cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias
Abbreviated transcription (Latin):
aluid extenius passuros denũciat.
Bella quippe ad hostes pertinẽt:
seditiones ad ciues. Ut ergo nos
indicet interius exterius q̃z tur¬
bari: aliud nos fatetur ab hosti¬
b aliud a fr̃ib perpeti. respõ sũ¬

Expanded text:
aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed