comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ mundi. Ubũ enim ĩcarnatum rex ñrẽ. qͥm hunc mudũ ueñ cũ diaboli
pugnatũs. Et õs sc̃ĩ qͥ añ eiꝰ aduentũ fuer qͣsi milites st̃ añ faciẽ regis p̃cedentes
ipse rex mediꝰ ẽ ĩ ex̾citu suo. Hinc in uallatꝰ ĩcedens: et stipat᷑ agminibꝰ suis. Et
licet ĩ hac tata multitudine diũse armoꝵ sp̃es ĩs ac̃m̃tis .⁊ obseruationibꝰ p̃cedetiũ
n sub sequentium popłoꝵ appareant: Ot tñ uni regimilitare. ⁊ unũ uexullũ seq

Expanded text:
um diabolo pugnaturus; et omnes sancti qui ante ejus adventum fuerunt, quasi milites sunt ante faciem regis praecedentes;ipse rex medius est in exercitu suo; hinc inde vallatus incedens et stipatus agminibus suis. Et licet in hac tanta multitudine diversae armorum species in sacramentis et observationibus praecedentium et subsequentium populorum appareant, omnes tamen uni regi militare et unum vexillum sequi
Abbreviated transcription (Latin):
pulchre honoranti pͥncipiũ suum
longeuitas ꝓmittitur. qr deo ꝑdilecti¬
onẽ ad herẽreᷤᷤ. ȩc̃nitatẽ ꝓm̃ent᷑. Sane
quantum spectat ad sensũ litt̾e duobꝰ
mͦis parentes nr̃os honorare debemꝰ.
& obediendo eis uideł in om̃ibꝰ exceptis
his in quibꝰ dilectio dei patris offendit᷑.
dit quibꝰ obedientiã debemus qͣntũ
nr̃a ht̃ possibilitas & quxilium ĩmo
seruitium ꝗͣtũ suppetit facultas.
Nõ occides. Homicidium fit multis
mͦis. Manu. Lingua. Consensu. Manu
fit cum quis alium actualit̾ uita
pͥuat. uł in locũ mortis uͥ uita pͥuet᷑
p̾cipitat. ut in carerẽ. uł ĩ aliũ quẽ¬
ubet talẽ locũ. Lin gua fit duobꝰ
iudici suggesserunt. Consensu simi¬
lit̃ duob mͦis fit homicidium. dũ
uł mortem alt̾iꝰ desid̾amus & cupimꝰ.
uł si dũ eũ a morte lib̾are possimius
uitã eius negligimꝰ .i. ad nitoriũ ñ in

Expanded text:
anti principium suum, longaevitas promittitur, quia Deo per dilectionem adhaerentes aeternitatem promerentur. Sane quantum spectat ad sensum litterae, duobus modis parentes nostros honorare debemus, et obediendo eis videlicet in omnibus exceptis his in quibus dilectio Dei Patris offenditur dit, quibus obedientiam debemus quantum nostra habet possibilitas, et auxilium imo servitium, quantum suppetit facultas. Non occides . Homocidium sit multis modis, manu, lingua, consensu. Manu fit cum quis alium actualiter vita privat, vel in locum mortis ubi vita privetur praecipitat, ut in carcerem, vel alium quemlibet talem locum. Lingua fit duobusjudici suggesserunt. Consensu similiter duobus modis fit homicidium, vel dum mortem alteruis desideramus et cupimus, vel si dum eum a morte liberare possumus, vitam ejus n
Abbreviated transcription (Latin):
Aĩẽ. uñ ꝓpħa. ꝑdidisti õs qͥ forni¬
cãt᷑ abste. corꝑis: de qͣ hic agit᷑. Hoc
enim p̃ceptũ ⁊ q̃dã alia subuet̾i le¬
ge tm̃ inchoata s̃ .i. ñ plene. s ex
parte data ꝓpt̾ ĩ firmitatẽ auditoꝵ
q̃ pꝰ ea ad ueniente gr̃a ꝯsumata sunt.
Lex enĩ dic̃ ñ mechaberis corꝑalem

Expanded text:
i omnes qui fornicantur abs te . Corporis, de qua hic agitur. Hoc enim praeceptum et quaedam alia, sub veteri lege tantum inchoata sunt, id est non plene, sed ex parte data, propter infirmitatem auditorum, quae postea, adveniente gratia, consummata sunt. Lex enim dicit: Non moechaberis, corporalem
Abbreviated transcription (Latin):
Ex deo gͥ in nb pͥꝰ: ꝓpt̃ qͥ pꝰea diligend̾
ẽ a nob̾. quia eius gr̃a nr̃a dilectio
excitata subsequit᷑. In patͥbꝰ aũ carnis
nr̃e si adid solum bñficiũ nr̃a dilec¬
tio tenditur. qͦ carnalit̾ abhis nr̃m
m̃itum p̾uenit᷑: quia ultͣ carnis af¬
fectum ⁊ supͣ carnis ĩtuitum ñ ꝓfic̾:¬

Expanded text:
 postea diligendus est a nobis, quia ejus gratia, nostra dilectio excitata subsequitur. In patribus autem carnis nostrae si ad id solum beneficium nostra dilectio tenditur, quo carnaliter ab his nostrum meritum praevenitur, quia ultra carnis affectum, et supra carnis intuitum n
Abbreviated transcription (Latin):
alia scđ̾a tabula ꝯtinebat. quȩ
hominem ad dilectionem ꝑximi
instruuntt. & ꝓpterea septenario dis¬
tingunt᷑. quia inp̃senti uita tm̃ q̃
septem diebꝰ uoluit᷑. nr̃a caritas pie¬
tatis oꝑibꝰ ex̾cet᷑ gͣ ꝓximũ. pꝰea con
sũmatis oꝑibꝰ & finitis laboribꝰ per
ꝯcempłonẽ parit̃ cum pximo beati
dilectionis. Priuiui. Primũ p̃ceptũ
scde tabulȩ ad patrẽ ꝑtinet hominen.
sicut pͥmũ pͥme: ad patrẽ dm̃. Utro¬
biq pat̾nitas p̃ponit᷑. utrobiq pͥnci
a patre homine. sic̃ pͥncipium exis¬
tendi ꝑ ꝯditionẽ accepimus a deo pa¬
tre. ⁊ pat̾nitas hominis sacͣm̃tũ : ⁊ima¬
go diuine pat̾nitatis. ut discat cor huma¬
num in eo pͥncipio q̃ uidet. qͥd debeat
illi pͥncipio a quo ÷ ⁊ qͣñ uidet. Sic gͦ
dictum ÷ honora patrẽ tuũ. ⁊ matrem
tuam. ut bñ sit tͥ:i sis longeuus suꝑ
t̾ram. Sicut suꝑius dictũ ÷. ĩ pͥmo pre¬
cepto pͥme tabule. ita ⁊ hic ñ totũ ad

Expanded text:
nda tabula continebat, quae hominem ad dilectionem proximi instruunt. Et propterea septenario distinguuntur: quia in praesenti vita tantum quae septem diebus volvitur, nostra charitas pietatis operibus exercetur summatis operibus et finitis laboribus, per contemplationem pariter cum proximo beatifdilectionis. Primum praeceptum secundae tabulae adsicut primum primae ad Patrem Deum, utrobique paternitas praeponitur, utrobique principa patre homine, sicut principium existendi per conditionem accepimus a Deo Patre. Et paternitas hominis sacramentum est et imago divinae paternitatis. Ut discat cor humanum in eo principio quod videt, quid debeat illi principio a quo est et quod non videt. Sic ergo dictum est: Honora patrem tuum et matrem tuam, ut bene sit tibi, et sis longaevus super terram . Sicut superius dictum est in primo praecepto primae tabulae, ita
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd in ꝓmissione sabb̃m ꝓ sab¬
bato suis ds̃ dilectorib pollicetur.
Duo gͥ sunt sabbata ext̾ius. unũ
dĩ: ⁊ unu̾ hõĩs .⁊ duo int̾iꝰ. unum
dĩ: & unũ hominis. Sabbatum
umꝗͣ labore fatigat᷑. Sabbatũ hoĩs
q̃ ei ext̾ius uisibilit̾ seruandũ p̃cipit᷑:
sacͣm̃tũ ẽ int̾ioris sabbati ubi mens
scã ꝑbonam ꝯscientiã a seruitute
peccati quiescens: in gaudio sp̃s sc̃i
iocũdatur. Hoc sabbatum qͥsqͥs in
presenti uita seruau̾it. ut nulł ꝯsen¬
tiat inał. ꝑueniet in futa uita. ad
tiat mala. Sicut dictum ÷ ⁊ erit sab¬
batum ꝓsabbato. m̃sis ꝓ m̃se. Istud
nam referri uidr̃ cũ dr̃. obserua
sabbatum ut uidelicet ĩp̃senti. eũ¬
suscipiamus ⁊ custodiamus int̾ nos
ingaudium bone ꝯsciẽtiȩ. qͣtinus
eum in futo susciꝑe ⁊ possidere m̾eam᷑ :

Expanded text:
illud, quod in repromissione Sabbatum pro Sabbato suis Deus dilectoribus pollicetur. Duo igitur sunt Sabbata exterius, unum Dei et unum hominis: et duo interius, unum Dei et unum hominis. Sabbatum unquam labore fatigatur. Sabbatum hominis, quod ei exterius visibiliter servandum praecipitur, st illius interioris Sabbati, ubi mens sancta per bonam conscientiam a servitute peccati, quiescens in gaudio Spritus sancti jucundatur. Hoc Sabbatum quisquis in praesenti ita servaverit, ut nullis consentiat malis, perveniet in futura vita ad tiet mala, sicut dictum est: Et erit Sabbatum pro Sabbato, mensis pro mense. Istud nam referri videtur, cum dicitur: Observa Sabbatum, ut videlicet in praesenti suscipiamus eum et custodiamus intra nos in gaudium bonae conscientiae, quatenus eum in futuro suscipere et possidere mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
unus ÷. Hoc totũ añ p̃ceptũ p̾mittit᷑.
ipsum p̃ceptum pꝰea subinfert᷑. ipsum
adorab̃. ⁊ ipsi soli seruies. Hic p̃ceptũ
p̾cedit. honora patr̃e cuum & matr̃e
tuã. dem̾ subiungit ut bñ sit tͥ. ⁊ sis¬

Expanded text:
unus, hoc totum ante praeceptum praemittitur, ipsum praeceptum postea subinfertur: Ipsum adorabis, et ei soli servies. Hic praeceptum praecedit, honora patrem tuum et matrem tuam, de
Abbreviated transcription (Latin):
rim. nͥ regẽ qui hc̃ mundũ ĩtrauit.
ꝑ assumptam humauitatẽ cũ diabo¬
lo bellat᷑us .⁊ eũ ex inde qͣsi tirãnũ
⁊ iuolent̾ ĩ alieno dñatẽ expulsurꝰ:
abinitio fuer̾ electi appellau̾im. nͥ¬
milites quosdam optimos regẽ
uenturũ in acie p̾cedentes. ip.¬
sis qͥbꝰ cunc scĩficabant᷑ sacͣm̃tis
qͣsi qͥbꝰdã armis muniti. atq pre¬
cincti : qͥd item eos qͥ pꝰ in carna¬
tionẽ usq ad finẽ electi subse¬
quẽntur nͥ milites alidᷤ. ñ cñ aliu̾
mit̾ atq alacrit̃ seq̃ntes. hñtes et¬

Expanded text:
rim, nisi regem qui hunc mundum intravit per assumptam humanitatem cum diabolo bellaturus, et eum exinde quasi tyrannum et violenter in alieno dominantem expulsurus? ab initio fuerunt electi appellaverim, nimilites quosdam optimos regem venturum in acie praecedentes ipsis quibus tunc sanctificabantur sacramentis quasi quibusdam armis muniti atque praecincti? Quid item eos qui post incarnationem usque ad finem electi subsequuntur, nisi milites alios, non tamen alium, miter atque alacrite
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ p̾cedentes suie subsequentes
uniꝰ regis sacͣm̃ta portãtes. uni
regi militantes. ⁊ unũ tirãnum
suꝑantes. illi uent᷑ũ p̃cedentes.
isti p̾cedentẽ subseq̃ntes. Uñ patet
quia abinitio ⁊ si nõ noĩe re cñ xa¬

Expanded text:
cedentes sive subsequentes, unius regis sacramenta portantes, uni regi militantes, et unum tyrannum superantes; illi venturum praecedentes, isti praecedentem subsequentes. Unde patet quod ab initio et si non nomine, re tame
Abbreviated transcription (Latin):
pacieris. ñ ut si stuprũ fec̾it. sta¬
prũ paciat᷑. s quod peccato isto
fac̃ lega. ħ ei lex faciat .i. quia le¬
gẽ talia ꝓhibentẽ de sua uita ab ͤ¬
tulit. auferat eum ⁊̃ ipsa lex de
hom̃iũ uita. quã regit. Idem.
Nolite uidicare ut nͥ udicemi¬
ni. In quo enĩ iudicio iudicau̾i¬
tis iudicabimini. Nũqͥd si ñqͦ
uidicio uidicabt̃ iniqͦ udicabt᷑.
Absit. Nulla qͥppe iniqͥtas: ap̃ dm̃.
Suera diccũ ẽ. in qͦ udicio ud¬
cauertis in eo iudicabimin
in ipsa libabimini uł inq̃ uolun¬
tate male fecitis: in ipsa prnie¬

Expanded text:
patieris. Non ut si stuprum fecerit, stuprum patiatur, sed quod peccato isto facit legi, hoc ei lex faciat, id est quia legem talia prohibentem de sua vita abstulit; auferat eum etiam ipsa lex de hominum vita quam regit. Idem: Nolite judicare et non judicabimini. In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Nunquid si iniquo iudicio iudicabunt, iniquo iudicabuntur? absit. nulla quippe iniquitas apud deum. sed ita dictum est: In quo iudicio iudicaueritis, in eo iudicabiminiin ipsa liberabimini\', uel: In qua uoluntate malefeceritis, in ipsa punie
Abbreviated transcription (Latin):
facta. suie peccata meam̃. As¬
quiti maiꝰ peccatũ habent᷑ arteõ
deicẽ. quã hom̃iẽ occide. Illud ei
sit longa mora ictibꝰ multis. ho
uno ictu breuissimo tp̃e. In hae
quippe sentencia ad hoc solũ eas̾
m̃sura ẽ. ut quod ñ p̃sticit ei. nõ
p̃stetur. Atq ita qͦd ipse uidicatꝰ
erit ęt̾̃num. qͣmius qd iuidicaũt.¬

Expanded text:
a sive peccata metientur. Alioquin majus peccatum habetur arborem dejicere, quam hominem occidere. Illud enim fit longa mora, ictibus multis; hoc uno ictu, brevissimo tempore. In hac quippe sententia ad hoc solum eadem mensura est, ut quod praestitit, ei non praestetur. Atque ita quod ipse judicatur erit aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
apͥncipio ꝓposuisse animas. cor¬
poribus uiuificandis sociare: et cor¬
porũ qͥd gen̾andorũ hõi officium un¬
iũxisse. aĩarum aut̃ candarum po¬
testatem sibi retinuisser ut hõ iustꝰ
positum suum. mutare ñ debuit.
ꝓptẽaq dm̃ scd̃ ꝓpositũ bonũ auimas
mũdas care.⁊ corporibꝰ sociare. in qͥbꝰ¬
dum corruptionẽ ĩueniunt: ⁊ corrup¬
tionem tͣhunt. ñ hoc ex deo ec̃ qͥ sine
corruptioẽ illas fec̃. s ex hoĩe qui cor¬
ꝑum naturã corrupit. Qui gͦ hoc di¬
cunt rõnẽ diuine iꝰticie ñ exponũt
quia sicut ad diuinã bonitatẽ ñ ꝑ¬
tinuit ut eas malas fac̾et. sic nec ꝯue¬
nire uidebat᷑ ut ꝓpon̾et illie colloca.¬
re:uͥ malas fieri necesse esset. Nõ gͥ
magnoꝑe ĩsistendũ ẽ ut rõne ĩuesti¬
getur q fide magis ꝗͣ rõne scrutari
oportet.

Expanded text:
rincipio proposuisse animas corporibus vivificandis sociare, et corporum quidem generandorum homini officium injunxisse, animarum autem creandarum potestatem sibi retinuisse, ut homo justus positum suum mutare non debuit.animas mundas crearet et corporibus sociaret, dum in quibus corruptionem inveniunt et corruptionem trahunt non hoc ex Deo esse qui sine corruptione illas facit; sed ex homine qui corporum naturam corrupit. Qui ergo hoc dicunt rationem divinae justitiae non exponunt; quia, sicut ad divinam bonitatem non pertinuit ut eas malas faceret, sic nec convenire videbatur ut proponeret illic collocare ubi malas fieri necesse esset. Non igitur magnopere insistendum est ut ratione investigetur, quod fide magis quam ratione scrutari oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾us qͥd intͣ uisc̾a telluris ꝑtͣchone̾.
occultosq meatꝰ. desuꝑ uͦ ĩ suꝑficie
ꝑ alueos suos in õs partes deducte st̃:
itu & reditu mirabili. ⁊ in defesso. le¬
ge ꝑpetua ad unũ locũ.

Expanded text:
interius quidem intra viscera telluris per trachones occultosque meatus, desuper vero in superficie per alveos suos in omnes partes deductae sunt, itu et reditu mirabili et indefesso, lege perpetua, ad unum locum.
Abbreviated transcription (Latin):
N suꝑiori parte oꝑis huius. ꝯditiõẽ
omnium rerũ apͥncipio pͥmo cũ lap¬
su hominis. & his ꝗ̃ pꝰea ad restauronẽ
Sũmatĩ deduxi: nunc ea quȩ secũt᷑
usq ad finẽ ⁊ ꝯsũmationẽ omnium:
ordine ꝯting̾e libet. Ip̃s gr̃e ab adũẽ¬
tu filii dĩ in carnẽ exordiũ sumpsit.

Expanded text:
n superiori parte operis hujus conditionem omnium rerum a principio primo cum lapsu hominis et his quae postea ad restaurationsummatim deduxi, nunc ea quae sequuntur usque ad finem et consummationem omnium, ordine contingere libet. Tempus gratiae ab adventu Fil
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥorib. S solis radius cristallũ pene¬
trans nec ingrediendo ꝑforat. nec egre¬
diendo dissipat. qͣnto magis ad ingres
integer ꝑseu̾at. Sic rubus ardens ⁊
nans uirga aaron sũmi sacerdotis
nec fucco animata nec semine fecun¬
uiro nec de femina. Nimirũ nr̃am
uterus intem̾atꝰ. Continet᷑ in hoc con
tur ⁊ humana. fuintq duo in car.¬

Expanded text:
Si enim solis radius crystallum penetrans, nec ingrediendo perforat, nec egrediendo dissipat: quanto magis ad ingressinteger perseverat? Sic ille rubus ardens, et nans virga Aaron summi sacerdotis, nec succo animata, nec semine fecuncit, nec de femina? Nimirum veram uterus intemeratus. Continetur in hoc conctur et humana, fiuntque duo in car
Abbreviated transcription (Latin):
dore dĩ ꝯcipit᷑ filiꝰ. hac mundicia ge¬
nerat᷑. Nulla fieri potuit tristicia
ꝯcipienti. nulla difficultas parienti.
Qͥ enĩ letificare uenit triste scłm.
ꝯtͥstare ñ debuit uentris hospiciũ. Onũ

Expanded text:
dore Dei Filius concipitur, hac munditia generatur. Nulla potuit fieri tristitia concipienti, nulla difficultas parienti: qui enim laetificare venerat triste saeculum, contristare non debuit ventris hospitium. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
testatis ac pietatis indiciũ. Si rerum
dños fugitiuos seruos reqͥrens iudiciũ
exrercere ñ pietatẽ ex hib̾e ueniret.
nequaqͣm lutei uasis huiꝰ fragilitatẽ
qua nob cõpati ⁊ ꝓ nob̾ pati posset
indueret. Ꝙ qͣmius hoc stultũ ⁊ infir¬
mũ iuata uocẽ ꝙauli uideat᷑ genti¬
b inanis philosophiȩ ratiõe uten
tibꝰ. s leges create de creatorȩ iuidi¬
substantiã ⁊ ad ĩmortalitatis reuocare:¬
corporaliũ egritudinũ. ⁊ qͥ nouert ꝓ qͣli¬
tate criminũ similia similib appon̾e.
qͣnto prudentior hic mediciis qͥuenit
genus humanũ seruata ꝓportiõe me¬
dicinȩ ñ tm̃ in corpore s ⁊̃ in anima.
de omĩ corruptiõe huiꝰ seruitutis lib̾a¬

Expanded text:
tatis judicium. Si enim rerum Dominus, fugitivos servos requirens, judicium exercere, et non pietatem exhibere veniret, nequaquam vasis lutei hujus fragilitatem, qua nobis compati, et pro nobis pati posset, indueret; et quamvis hoc ipsum stultum et infirmum juxta vocem Pauli , videatur gentibus, inanis philosophiae ratione nitentibus, secundum leges creaturae de Creatore judisubstantiam ad immortalitatis glorcorporalium aegritudinum, qui noverunt pro qualitate morborum similia similibus apponere. Quanto prudentior hic medicus, qui venit genus humanum, servata proportione medicinae, non tantum in corpore, sed etiam in anima de omni corruptionis hujus ser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdescensionẽ nr̃ȩ humanitatis tanꝗͣ
lac paruuloꝵ qui in sublimitate fuȩ
dĩtatis panis e. angłoꝵs. ꝑ carnem¬
⁊ enĩ suximus maiestatẽ. sic pie ma¬
tres lactescentes in se solidũ cibum
ꝑ ub̃̾a ministrant incligentiȩ par-¬
non egeant ub̃ib qͣndo ꝯfortati ꝑ ali¬
moniã lactis idonei funt ad ꝯt̾endã
solidã escã panis. Ita qͦq reꝑator ac
nutritor nr̃ longe a se remotos in
regionẽ dissimilitudinis alere uolu
ceret ad suauissimũ ⁊ in effabilem
mundo corde ꝑplene ꝯcedit᷑. s ꝑfe¬
cta eiꝰ sacietas cũ gła dñi manife¬

Expanded text:
descensionem nostrae humanitatis tanquam lac parvulorum, qui in sublimitate suae divinitatis panis est angelorum. Per carnem enim suximus majestatem. Sic nimirum piae matres lactescentem in se solidum cibum per ubera ministrant indigentiae parnon egeant uberibus, quando confortati per alimoniam lactis, idonei fiant ad conterendam solidam escam panis. Ita quoque reparator ac nutritor noster longe a se remotos in regione dissimilitudinis alere voluiceret ad suavissimum et ineffabilem mundo corde plene conceditur, sed perfecta ejus satietas, cum gloria Domini manife
Abbreviated transcription (Latin):
exitus expectare m̾eam᷑. Sit hodie
porta celi uirginis uterus. ꝑ qͣm d̃s
descendit ad hoĩes ut eis ascensũ p̃bẽt
amplexus penitꝰ se ẽẽ sciebat ignaram.
s ꝯfortat᷑ ⁊ informat᷑ ab angło qͣ uirtu¬
te. qͦ merito possit in ea cõpleri. qđ in
aliis mulierib ñ patit᷑ natura fieri.

Expanded text:
exitus exspectare mereamur. Fit hodie exitus exspectare mereamur. Fit hodie porta coeli virginis uterus, per quam Deus descendit ad homines, ut eis ascensum praeberamplexus penitus se esse sciebat ignaram; sed confortatur ac informatur ab angelo, qua virtute, quo merito posset in ea compleri, quod in aliis mulieribus non patitur natura fieri:
Abbreviated transcription (Latin):
trir extitit medicina. Potuisset utiq
lapsib humanis alio mͦ diuina subue¬
nire potentia. s tanqͣm bonus orator
istis modis auditoꝵs cirea se ꝯparare
⁊ suã apd̾ auditores beniuolentiã
uoluit ꝯm̃dare q̃ minus ꝯꝑaret. sed
iniusibił omino ꝑmanens recusaret
rogemus nosmet ipsos limi si nob ter¬
rena hereclitate priuatis. ⁊ in obscu¬
risimo carcere positis. regia uł aliqͥs
prepotens ꝑsona regio decore deposito
leraret. quatinus oportunitate inuen¬
ta. nos ab ipsa captiuitate libaret.
lectionẽ intimare ⁊ nr̃am erga se me¬
dius excitare. U̾n ꝑ se ipsã u̾itas dicit.
humił ⁊ subliis. humił ꝯpatiendo.
sublimis de seruitute diaboli potent̃
mus Hȩc tã iocunde necessariȩ lib̃ati¬
onis admiranda misteria p̃senti festi¬
uitate ad memoriã reuocata toto
mentis intuitu ꝯsicdemus. toto affe
ctu diligamus. debitis obseqͥis hono¬
remus. quatinus de iocundis ⁊ ãmi¬
rabilib pͥncipiis mirabiles ⁊ iocundos

Expanded text:
nobis exstitit medicina. Potuisset utique lapsibus humanis alio modo divina subvenire potentia, sed tanquam bonus orator istis modis et auditorum circa se comparare, et suam apud auditores benevolentiam voluit commendare, quae minus appareret, si invisibilis omnino permanens, recusasset rogemus nosipsos, charissimi, si nobis aeterna haereditate privatis, et in obscurissimo carcere positis, regia vel aliqua compotens persona, regio decore deposito,leraret, quatenus opportunitate inventa nos ab ipsa captivitate liberaret: lectionem intimare, et nostram erga se excitare? Unde per se ipsam Veritas dicit: humilis et sublimis: humilis compatiendo, sublimis de servitute diaboli potentermus, hujus tam jucundae, tam necessariae liberationis admiranda initia praesenti festivitate nobis ad memoriam revocata, toto mentis intuitu consideremus, toto mentis affectu diligamus, debitis obsequiis honoremus, quatenus de jucundis et admirabilibus principiis mirabiles et jucundos
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ita illã mͣte ⁊ corpore iniuolatã
custodiret. ut nullus ei ꝯcupiscentiȩ
carnalis estꝰ p̃ualere posset. sola m̾uit
eligi de cuiꝰ ĩmacłato corp̾r corpꝰ ĩma¬
cłatũ sibi aptaret qͥ ante tpr̃a p̃desti¬
natꝰ ÷ filiꝰ dĩ in uirtute. Un eidẽ d̾r.¬
candis peccorib erat offerendũ. dece¬
batq ut uicio careret eiꝰ gen̾atio ꝑ
qͣm purganda erat filioꝵ euȩ uiciosa
gen̾atio. Tria mala eua seqͣcibꝰ suis
iecte. ⁊ in delicto carnał ꝯcupiscentiȩ
ꝯciꝑent ⁊ in dolore parerent filios. In
hoc uͦ ꝯceptu nulla carnał delectatio¬

Expanded text:
quae ita illam mente et corpore inviolatam custodiret, ut nullus ei concupiscentiae carnalis aestus praevalere posset: sola meruit eligi, de cujus immaculato corpore corpus immaculatum sibi aptaret, qui ante tempora praedestinatus est Filius Dei in virtute. Unde candis peccatoribus erat offerendum. Decebat quoque ut vitio careret ejus generatio, per quam purganda erat filiorum Evae vitiosa generatio. Tria enim mala Eva sequacibus suis sent, et in delicto carnalis concupiscentiae conciperent, et in dolore filios parerent . In hoc vero conceptu, nulla carnali
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ ĩ p̃senti ÷. s spectã semꝑ ad futuros
euentꝰ. ⁊ eos solũ qui in ꝯtingenti ꝯsistũt.
Futura qͥppe q̃ exnecessitate futura s̃:
ad unũ cm̃ nec recipiunt utrũlibet cõ¬
tingentis. Sic gͥ lib̾um .a. t̾c̾ ĩ iłł erat.¬
ñ qͥd̾ ut t̾e aliud essent ꝗͣ erant. s potesta¬
te ꝗͣ habebãt. ĩ eo q̃ erãt ut ħ eẽ desin̾ent:
studiosius inquirentibꝰ rõ occ̾rit de sta¬
tu pͥmo angłoꝵ.⁊ de pͥmordio existentiȩ
illoꝵ qͣles facti sunt pͥmũ. ⁊ de natura.
⁊ de sap̃ia.⁊ de arbitrii lib̾tate ꝓposita.

Expanded text:
ipsum in praesenti est; sed spectat semper ad futuros eventus, et solum qui in contingenti consistunt. Futura quippe quae ex necessitate futura suntad unum tantum, nec recipiunt utrumlibet contingentis. Sic igitur liberum arbitrium erattate quam habebant in eo quod erant ut hoc esse desinerent, studiosius inquirentibus ratio occurrit de statu primo angelorum, de primordio existentiae illorum, quales facti sunt primum et de natura, et de sapientia et de arbitrii libertate proposita.
Abbreviated transcription (Latin):
quod inꝯigio int̾ mascłm ⁊ feminã
cõstat̃ sacͣmentũ ⁊ unago ÷. Et forte
ut exp̃ssiꝰ dicat᷑. ipsa societas que ex¬
t̾is inconiugio pacto fedis seruatur.
facramentũ ÷. ipsiꝰ sacͣmenti res
ẽ. dilectio mutua animoꝵ quȩ ad
inuicẽ in societatis ⁊ fedĩs ꝯuigalis
uincłõ custodit᷑: ⁊ hȩc ipsa rursũ
dilectio qua mascłs ⁊ femina inscĩta¬
te conuigii animis uniunt᷑. sacͣien¬
sue ⁊ spus scĩ participationẽ comũ¬
gitur. Copula gͥ carnis que ante
peccatũ in coniugio officiũ fuit.⁊
pꝰ peccatũ in eodẽ ꝓremedio ꝯcessa
ẽ. sic utͦbiq ꝯuigio adiungit᷑. ut c̃
ꝯiugio ipsa sit non ꝯiuigiũ exipsa.
Nam ⁊ ante ipsã comugiũ uerũ
ẽ. ⁊ sine ipsa scm̃ e̾ę potest. tunc
quidẽ si illa non ad eẽt infructuo¬
suis nũc aut̃ su illa non fuerit sin¬
ceriꝰ. Quod enĩ pꝰ peccatũ copula
carnis inꝯiugio ⁊ ad mittit᷑: indul¬
gentiȩ magis ẽ. ⁊ cõpassionis. ne ui¬

Expanded text:
feminam constat, sacramentum et imago est. Et forte ut expressius dicatur ipsa societas et quae exterius in conjugio pacto foederis servatur sacramentum est, et ipsius sacramenti res est dilectio mutua animorum, quae ad invicem in societatis et foederis conjugalis vinculo custoditur. Et haec ipsa rursus dilectio, qua masculus et femina in sanctitate conjugii animis uniuntur, sacramenspiritus sui participationem conjungitur. Copula igitur carnis quae ante peccatum in conjugio officium fuit, et post peccatum in eodem pro remedio concessa est; sic utrobique conjugio adjungitur, ut cum njugio ipsa sit, non conjugium ex ipsa. Nam et ante ipsam conjugium verum est, et sine ipsa sanctum esse potest: tunc quidem si illa non adesset infructuous, nunc autem si illa non affuerit sincerius. Quod enim post peccatum copula carnis in conjugio admittitur, indulgentiae magis est et compassionis, ne vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersa quadã calliditate disturbare ni¬
tunt᷑. Nos uͦ dõ annuente hanc questio¬
nem discut̾e curauimus in sinodo habita
in lat̾anensi ꝯsistorio conuocatis ad hoc
opus epͣis ⁊ clericis atq iudicibꝰ diu̾sar̃
ꝓuinciarũ. Deniq diu uentilitatis legibꝰ
⁊ facris canonibꝰ distincte inuenimꝰ ob¬

Expanded text:
perversa quadam calliditate disturbare niperversa quadam calliditate disturbare nituntur. Nos vero, Deo annuente, hanc quaestionem discutere curavimus, in synodo habita in Lateranensi consistorio, convocatis ad hoc opus episcopis et clericis, atque judicibus diversarum provinciarum. Denique, diu ventilatis legibus et sacris canonib
Abbreviated transcription (Latin):
exorta de gradibꝰ ꝯsanguinitatis qͣm qͥdã
legũ ⁊ canonũ imꝑiti existimantes eos¬
dẽ ꝓpͥnqͥtatis gradus ꝯtͣ sacros ordines
⁊ eccłasticũ morem num̾are nituntur.
nouo ⁊ inaudico errore affirmantes.
qd̃ germani fr̃s uł sorores inter se sint.
in scda generatione filii eoꝵ uł filiȩ in qͣr¬
ta gen̾atione. nepotes uł neptes eorũ
in sexta. Taliq mͦ ꝓieniẽ ꝯputantes
⁊ eiusmodi sexto eã gradu terminantes
dict̃ deinceps uiros ac mulieres int̾ se
posse nuptialia iura ꝯtrahere. ⁊ ad huiꝰmo¬
di ꝓphanũ errorẽ ꝯfirmandũ. in argu¬
mento assumunt scłares leges qͣs iusti¬
nianus imꝑator ꝓmulgauit de succes¬
sionibꝰ ꝯsanguineoꝵ. Quibꝰ ꝯfisi often¬
dere moliunt᷑ fr̃s in scdo gradu ẽẽ nu¬
meratos. filios eoꝵs in s̃quarto. nepotes
in sexto. Sic seriẽ genealogiȩ t̾̃minan¬
tes. numerationẽ sc̃oꝵ patrũ ⁊ antiqͣm
ȩccłȩ ꝯputationẽ ad nos usq ꝑductam

Expanded text:
 exorta de gradibus consanguinitatis; quoniam quidam legum et canonum imperiti existimantes eosdem propinquitatis gradus contra sacros canones et ecclesiasticum morem numerare nituntur; novo et inaudito errore affirmantes, quod germani fratres vel sorores inter se sint in secunda generatione, filii eorum vel filiae in quarta; nepotes vel neptes eorum in sexta: talique modo progeniem computantes et ejusmodi, sexto eam gradu terminantes. Dicunt deinceps viros ac mulieres inter se posse nuptialia jura contrahere, et ad hujusmodi profanum errorem confirmandum in argumento assumunt saeculares leges quas Justinianus imperator promulgavit de successionibus consanguineorum. Quibus confisi ostendere moliuntur fratres in secundo gradu esse numeratos, filios eorum in quarto, nepotes in sexto. Sic seriem genealogiae terminantes, numerationem sanctorum Patrum et antiquam Ecclesiae computationem, ad nos usque perductam,
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾iores gradus numerare debeamus.
cit. Ecce in his breuibus uerb̃ aꝑte
ostendit᷑ tales gradis quales isti cõ¬
gradus mimerandos ẽẽ decernat.
Ubi eni ult̾iores graclus aꝑte indicat
non ser tantũ cẽ gradus. s sex finitis ad¬
huc ẽẽ alios num̾andos. Ut gͦ ueridice
leges sint et ueraces sint canones. dicamꝰ
ꝯputatio sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ uno fine ꝯclu¬
ditur. Nãq duo gradꝰ legales. unũ
gradũ cauonicũ efficiunt. Fr̃s itaq qͥ
canones num̾ant᷑ in pͥmo. filii fr̃m qui
illic num̾ant᷑ in qͣrco. hic ꝯputant᷑ in
scđo. Nepotes uͦ qui ibi ꝯputant᷑ in .uͭi.
istic numerant᷑ in tercio. Sic deinceps
mo: in canonibꝰ difiniunt᷑ in qͥnto
⁊ in quarto. Atq hoc mͦ de reliquis
sciendũ ẽ. ⁊ qͥ scdm canones dicunt᷑ in

Expanded text:
ue gradus numerare debeamus.  gradum adjicit. Ecce in his brevibus verbis aperte ostenditur, tales gradus, quales isti comgradus numerandos esse decernat. Ubi enim ait ulteriores gradus, aperte indicat non sex tantum esse gradus; sed sex finitis adhuc esse alios numerandos. Ut ergo veridicae leges sint, et veraces sint canones, dicamuscomputatio, sicut superius diximus, uno fine concluditur. Namque duo gradus legales unum gradum canonicum efficiunt. Fratres itaquecanones numerantur in primo; filii fratrum, qui illic numerantur in quarto, hic computantur in secundo. Nepotes vero qui ibi computantur in sexto, istic numerantur in tertio. Sic deinceps mo, in canonibus definiuntur in quarto et in quinto. Atque hoc modo de reliquis sentiendum est ut qui secundum canones dicuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
canonũ fieri ꝯputationẽ. In legibꝰ siqͥd ẽ
ob nicħ aliud ipsoꝵs graduũ mentio fa¬
cta ẽ. nͥ ut heditas uł successio ab una
ad alterã ꝑsonã int̾ ꝯsanguineos defe¬
rat᷑. Hac gͥ de causa qr hereditates
nequeunt deferri. nͥ de una ad alterã
ꝑsonã. idõ curauit scłaris imꝑator in sin¬
głis ꝑsonis singłos p̃fing̾e gradus ¶x
ideo sacri canones duas in uno gradu
ꝯstituunt ꝑsonas. Utraq tñ ꝯputatio
si attente ac subtilit̾ fuerit ꝑspecta.
idẽ sensisse ⁊ eandẽ ẽẽ in sententia. atq
ad eundẽ terminũ ꝯuenire manifestũ
erit. Iustinianus nãq usq ad quẽ
gradũ ꝯsanguinitas ipsa ꝑduret in
sius legibus ñ definiit. Canones uͦ
ultra septẽ nullã num̾are gen̾ationẽ.
Sexto quippe gradu det̾minato in
ipsis legibꝰ subintulit imp̾̃r. Hacꝰte¬

Expanded text:
putationem. In legibus siquiden ob nihil aliud ipsorum graduum mentio facta est, nisi ut haereditas vel successio ab una ad alteram personam inter consanguineos deferatur. Hac igitur de causa quia haereditates nequeunt deferri nisi de una ad alteram personam, ideo curavit saecularis imperator in singulis personis singulos praefigere gradus. Quia ideo sacri canones duas in uno gradu constituunt personas. Utramque tamen computationem si attente ac subtiliter fuerit perspecta idem sensisse et eamdem esse in eis sententiam atque ad eumdem terminum convenire manifestissimum erit. Justinianus namque usque ad quem gradum consanguinitas ipsa perduret in suis legibus non definivit. Canones vero ultra septimam, nullam numeravere generationem. Sexto quippe gradu determinato, in ipsis legibus subintulit imperat
Abbreviated transcription (Latin):
utiq adiuuos ⁊ mortuos iudicandoᷤᷤ
p̾clarissime ostendt̃. S queri solet
utrũ illi quos hic uiuentes ĩuent᷑:
cunc secũ uiuelant tͣnsfigurabat
rapientꝰ xp̃o ueniente iuuentes.
eiq in obuiam rapientur. credidimᷤ
ĩ eod̾ raptu de mortalibꝰ corꝑis exit᷑o
et ad eadẽ mox mortalia redit᷑os.
nullas in u̾bis apłi paciem᷑ angaas.
siue uͥ dicit. tu qd seminas ñ iuui¬
ficat᷑ nisi moriatur. siue uͥ dic̃. õs
resuigemus. aut oñĩs dormiemꝰ.
quia nec illi ꝑ in mortalitatẽ iuui¬
ficabunt᷑. nͥ q̃libet paululũ t̾n añ
moriatt᷑. Ac ꝑ ħ ⁊ aresurreccione
ñ eĩt alieni quã dormicione p̾ce¬
ctunt qͣuis breuissima ñ tñ nulla.

Expanded text:
utique ad uiuos et mortuos iudicandos, praeclarissime ostendunt. Sed quaeri solet, utrum illi quos hic uiuentes inuenturutunc secum uiuebant transfigurabat reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut: omnes dormiemus; quia nec illi per immortalitatem uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla.
Abbreviated transcription (Latin):
scoꝵ. isti uͦ ꝑpetua dãpnatione
cruciabuntur. quia ignis eoꝵ ñ ex¬
ħ incorrupti quidẽ resurget̾ integͥ¬
tate m̃broꝵ. s tñ corrũpendi dolore
penarũ cũ audierit: ite in ignem
ecuũ qui p̾paratꝰ ÷ diabolo ⁊ angłi
Seuis. A qͦ auditu malo: itꝰ ñ timebit.¬
t radiꝰ ocłi nr̃i
ñ citiꝰ ꝑuenit ad ꝓpinquiora.
tardiꝰ ad longinquiori. s utͣq intͣ¬
ualla parili celeritate ꝯtingit.
le ẽ quęq recencia iã diut̾no tp̃e
dilapsa cadauera suscitare des
dñi adu̾tu celerrimũ. quod
tarclissimum putabat᷑. qr ipsa  ꝯsci¬
encias sine sermonis ꝓlixitate
ꝯuncet. In cogitationib eni sict
scͥptũ ẽ. ĩpii int̾rogatio erit. ⁊ apłs.
Cogitationib in quit accusantibꝰ ł
excusantibꝰ in die qͣ iudicabit ds
intelligendꝰ uelox. cũ sine mora re¬
uocaturꝰ ÷ ĩmemoriã uñ ꝯuincat
puniatq conscienciam.

Expanded text:
. Isti vero perpetua damnatione cruciabuntur: quia ignis eorum non exhoc incorrupti quidem resurgent integritate membrorum, sed tamen corrumpendi dolore poenarum cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . A quo auditu malo t radius oculi nostri non citius pervenit ad propinquiora, tardius ad longinquiora, sed utraque intervalla parili celeritate contingitle est quaeque recentia, quam diuturno tempore dilapsa cadavera suscitare. CAPDomini adventu celerrimum, quod tardissimum putabatur; quia ipsas conscientias sine sermonis prolixitate convincet. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, impii interrogatio erit . Et Apostolus: Cogitationibus, inquit, accusantibus sive excusantibus in die qua judicabit Deus intellegendus est uelox, cum sine mora reuocaturus est in memoriam, unde conuincat puniatque conscientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nouissimo signo q̃ dabit᷑ ut ista ꝯ¬
pleant᷑. Canet enĩ in qͥt tuba ⁊ mor¬
resiugent ĩ corrupti. ⁊ nos ꝯmuta¬
bimur. Ergo istã ꝯmutationẽ in
meliꝰ sine dubitatione oportet ĩ tel
egerunt in resurrectionẽ iudicii.
iudiciũ appellans penã sempitnã.
sic̃ alio loco qui non credit in qͥt iã

Expanded text:
 dabitur, ut ista compleantur. Canet enim, inquit, tuba et morresurgent incorrupti et nos commutabimur . Ergo istam commutationem in melius sine dubitatione oportet intellegerunt in resurrectionem judicii ; judicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, jam
Abbreviated transcription (Latin):
Aduersũ se ꝯficetur qui se ipsũ accu¬
sat. ⁊ horis. uł fato. uł stellis pecc̾m
non imputat. Quȩc̃q̃ a uob uł occul¬
ta suggestione uł aliena suasione cõ¬
missa sunt. sic in confessione aꝑiant᷑.
ut ⁊̃ a corde expellant᷑. qr tali ꝯfessi¬

Expanded text:
e confitetur, qui seipsum accusat, et horis vel fato, vel stellis peccatum suum non imputat. Quaecunque a vobis vel occulta suggestione, vel aliena persuasione commissa sunt, sic in confessione aperiantur, ut etiam de corde pellantur, quia tali confessi
Abbreviated transcription (Latin):
Precipit᷑ auersis ut cunctis iniqͥtati
bus renuncient. ⁊ conu̾sionẽ suã alit̃¬
dõ placere ñ estiment. qe ñ pot̃ fieri
ut una pars cord̃ nt̾i mundet᷑ dõ. ⁊
alt̾a ĩmunda reseruet᷑ diabolo. Quo¬
modo aut̃ ꝯuerti debeatis fubinfert᷑
cũ dr̃. in ieiunio ⁊ fletu ⁊ planc̾tu.
ut ex terius carnẽ castigetis ꝑ ienuni¬
remaneat. qđ cõpunctio cord̃ ñ ex¬
pellit ⁊ oris ꝯfessio ñ aꝑiat hoc ẽ. qđ
uasa fetidũ humorẽ ꝯtinentia re-
moto oꝑ cło fetorẽ tm̃ emittatis.
⁊ intꝰ immundiciã retineatis. Hon

Expanded text:
rsis, ut cunctis iniquitatibus suis renuntient, et conversionem suam Deo aliter placere non aestiment, quia non potest fieri ut una pars cordis vestri mundetur Deo, et altera immunda reservetur diabolo. Quomodo autem converti debeatis, subinfertur cum dicitur: « In jejunio et fletu et planctu, » ut exterius carnem castigetis per jejuniremaneat quod compunctio cordis non expellat, et oris confessio non aperiat. Hoc est quod uam fetidum humorem continentia vasa, remoto operculo, fetorem tantum emittatis, et intus immunditiam retin
Abbreviated transcription (Latin):
odie mat̾ eccła filios suos
in quib detrimentũ se
sensisse cognoscit. pat̾na
seueritate corripit. ut possit eos me¬
dicinali parsimonia reformatos
mat̾na pietate collig̾e. inuitat ad
ostendenda uulnera sua. ne ostensa ⁊
incurata putrescant. Indicit osten¬
dentib diuersa gen̾a correctionũ ut
scđm qͣntitatẽ uulnerũ ad hibeantur
diuersa fom̃ta curationũ. Audite gͦ

Expanded text:
odie mater Ecclesia filios suos, in quibus detrimentum se sensisse cognoscit, paterna corripit severitate, ut possit eos medicinali parcimonia reformatos materna pietate colligere: invitat saucios ad ostendenda vulnera sua, ne, non ostensa, incurata putrescant: indicit ostendentibus diversa genera correptionum, ut secundum quantitatem vulnerum, adhibeantur congrua fomenta curati
Abbreviated transcription (Latin):
qr sic̃ oportuit eã de fua in uob̃ dimi¬
nutione tristari. sic oportet eũ u̾rasa¬
tisffactiõe placari. ut pꝰ satiffactionẽ
ꝑ eã cui ds̃ in pastoribꝰ ur̃is dedit licen¬
tiã ligandi atq soluendi. ur̃o possitis
tridas carnes urit.uł secat medicus.
cram̃ta qđ in cin̾e ⁊ cilicio estis positi.¬

Expanded text:
quia sicut oportuit eam de sua in vobis dimiquia sicut oportuit eam de sua in vobis diminutione tristari, sic oportet eam vestra satisfactione placari, ut post satisfactionem per eam, cui Deus in pastoribus vestris dedit licentiam ligandi et solvendi , vestro possitis tridas carnes urit vel secat medicus, cramenta, quod in cinere et cilicio extra
Abbreviated transcription (Latin):
seruitute amat᷑ ꝓ creatore creatura.
sic auarus dm̃ negligit ut possit reti¬
nere uł ad qͥrere pecuniã quã diligit.
Nonueniat uob̃ pes suꝑbiȩ qͦ a dõ re
discordiȩ ȩt̾nã intentat ds̃ maleditionẽ.
Tollite de consuetudine loquendi
iuram̃ta ñ necessaria. ne forsitan fre¬
quent̃ uirando incurratis ꝑiuria. ⁊
ad ꝯdẽpnationẽ ur̃am testẽ adduca¬
nite.⁊ tempꝰ ur̃m in his hac̾tenus
redimite. ut regnũ dĩ qd̾ uob uici¬
nũ ẽẽ ꝓmutit᷑. in his impensis possitiᷤ
adqͥrere. Ad hoc enĩ st̃ indulta uob̾
penitentie tpr̃a. ut attendentes pati¬
entiã dĩ quȩ ad penitentiã uos adduc̃.
ñ thesaurizetis uob irã in die reuelati¬
onis iusti iudicii di. cũ reddet unicuiq
iurta oꝑa sua. Attendat qͥsq qͣm mi¬
ser sit. ⁊ qͣm bs̃ futurus sit. ⁊ ñ formi¬
det in hoc tp̃r uilia queq ⁊ dura ꝓ
dei amore sufferre. ut ꝑ hoc tp̾rale pur¬
gatoriũ. ȩternũ possit adipisci remedi¬

Expanded text:
m cultura, amatur pro Creatore creatura; sic avarus Deum negligit ut possit retinere vel adipisci pecuniam quam diligit. Non veniat vobis pes superbiae, quo a Deo recdiscordiae aeternam intentat maledictionem. Tollite de consuetudine loquendi juramenta, non necessaria, ne frequenter jurando incurratis perjuria, et ad condemnationem vestram, testem adducanite, et tempus vestrum in his hactenus redimite, et regnum Dei, quod vobis vicinum esse promittitur, his impensis possitis acquirere. Ad hoc enim indulta sunt vobis poenitentiae tempora, ut attendentes Dei patientiam, quae ad poenitentiam vos adducit, nequaquam thesaurizetis vobis iram in die revelationis justi judicis Dei , qui reddet unicuique secundum opera sua . Attendat quisque quam miser sit, et quam beatus futurus sit, et non formidet in hoc tempore vilia quaeque, et dura pro Dei amore sufferre, ut per hoc temporale purgatorium, aeternum possit adipisci remedi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ñ ꝓpterea uiciũ in eis ÷ qr cũ nas¬
cũt᷑ u̾itatẽ ñ agnoscunt. qñ ñ debent.
s quia tunc cum nascunt᷑ uicium
ĩ eis ÷ qͦ pꝰ ea inpediunt᷑ ne u̾itatem
agnoscant qñ debent. Nasci qͥppe
sine cognitione natura ÷. ñ culpa.
S in eo uicio nasci qͦ pꝰea a cogni¬
tione u̾itatis inpediantur culpa
ẽ non nat᷑a. Hoc aut̃ uiriũ in cor¬
ruꝑtione carnis ÷.⁊ ĩ corruptiõe
sensus carnał. qͥ sensus suntegri
tatem suã hrẽt ꝓuectꝰ eͥx̃citatꝰ uidi¬
cium u̾itatis ꝑ ea quȩ foris uid̾ent᷑
ammonitꝰ sine labore ꝯciꝑet. Quia
uͦ ex carne corrupta integͥtate sua
priuatus ÷ puram sine ꝯfusione
erroris u̾itatẽ haurire ñ pot̾.¬

Expanded text:
autem non propterea vitium est in eis, quia cum nascuntur veritatem non agnoscunt quando non debent; sed, quia tunc cum nascuntur vitium in eis est, quo postea impediuntur ne veritatem agnoscant quando debent. Nasci quippe sine cognitione natura est, non culpa. Sed in eo vitio nasci quo postea a cognitione veritatis impediantur, culpa est non natura. Hoc autem vitium in corruptione carnis est et in corruptione sensus carnalis, qui senscitatus, judicium veritatis per ea quae foris viderentur admonitus, sine labore conciperet. Quia vero ex carne corrupta integritate sua privatus est, puram sine confusione erroris veritatem haurire non pot
Abbreviated transcription (Latin):
serat. neq ꝓhib̾e ⁊̃ si uoluerit quin se fi¬
deli ꝯungat. In infideli pecc̾m ẽ. qͥ fidẽ
quippe infidelis. fidelẽ a debito soluit. sic̃
econtrario iusticia fidelis infidelẽ debito
astringit. Itaq ñ peccat fidelis si alt̾i se
coniungit. qm̃ a iure matrimonii adu̾sus
infidelẽ solutus ẽ. s infidelis ⁊̃ delictus

Expanded text:
serat, neque prohibere etiam si voluerit quin se infiserat, neque prohibere etiam si voluerit quin se infideli conjungat. In infideli peccatum est qui fidquippe infidelis fidelem a debito solvit, sicut econtrario justitia fidelis infidelem debito astringit. Itaque non peccat fidelis si alteri se conjungit, quoniam a jure matrimonii adversus infidelem solutus est; sed infidelis et
Abbreviated transcription (Latin):
fidelemꝰ iͥpse fideł mag̾ societatẽ fidelẽ
eligens anfidelem cohabitare quidem
uolentẽ. s fidẽ reciꝑe renuentẽ xp̃ia¬
na deuotione detestatur. Siue enĩ dis¬
cedat siue man̾e eligat infidelis. nich
debet illi qͥ fideł factus ẽ. Hemo illum
cogere potest. quin faciat qđ uelit. Inuiri¬
a creatoris soluit ius matrimonii. Non
potest iam fidelis ab illo qͥcqͣm exigere.
qr in illo debitũ suii ꝑdidit post qͣm cre¬
atori id qd̾ debet redd̃e ꝯtemnit. Habet
iam fidelis causam qua iuste negare pot̃
etiã id qđ prius debuit ⁊ qđ adhuc qͥdẽ
debuisset. sed causam int̾uenientẽ ⁊ de¬
bitũ ipsũ soluentẽ ñ habuisset. Ergo
liber ẽ. fidelis si sociũ fidelem elig̾e uult.
nemo illum ꝓhib̾e potest. Tam̃ si patit᷑¬
infidelem cohabitare uolentẽ. opiis ꝑfecti¬
deli faciat fidelẽ. siue faciat siue ñ faciat
qͣntũ in se ẽ. lucrat᷑ anima frĩs sui. et
implet opiis pietatis. Siaut̃ patiñ uult

Expanded text:
ietatem fidelem eligens infidelem cohabitare quidem, volentem, sed fidem recipere renuentem Christiana devotione detestatur. Sive enim discedat sive manere eligat infidelis, nihil debet illi qui fidelis factus est. Nemo illum cogere potest quin faciat quod velit. Injuria Creatoris solvit jus matrimonii. Non potest jam infidelis ab illo quidquam exigere, quia in illo debitum suum perdidit, postquam Creatori id quod debet reddere contemnit, habet jam fidelis causam qua justo negare potest, etiam id quod prius debuit, et quod adhuc quidem debuisset, si causam intervenientem et debitum ipsum solventem non habuisset. Ergo liber est fidelis si socium fidelem eligere vult, nemo illum prohibere potest; tamen si patitur fidelem cohabitare volentem, opus perfectideli faciat fidelem, sive faciat sive non faciat, quantum in se est lucratur animam fratris sui, et implet opus pietatis. Si autem pati non vult
Abbreviated transcription (Latin):
uera non sunt. Sic ⁊ de quibustã aliis
sacram̃tis dictum ẽ. qr uera ñ funt
qͣndo ab infidelibus participant᷑
nec solum ab infidelibꝰ s etiam a fi-¬
delibus prauis ⁊ ꝑuerse agentibus
indigne ꝯtrectantur. De ipso sacra-¬
mento corpr̾is xp̃i dicit auctoritas
dotis facere putant. ⁊ ñ uitam.
⁊ multa adhunc modũ dicta in¬
uenrunt᷑. Et dignũ est. ut dicta
scoͥꝵ. quantũ possumus ꝑ omĩa
ueneremur. ⁊ credamus uerũ ẽe

Expanded text:
era non sunt. Sic et de quibusdam aliis sacramentis dictum est, quod vera non sunt quando ab infidelibus participantur. Nec solum ab infidelibus, sed etiam a fidelibus pravis et perverse agentibus indigne contrectantur. De ipso sacramento corporis Christi dicit auctoritas,dotis facere putant, et non vitam, et multa ad hunc modum dicta inveniuntur. Et dignum est ut dicta sanctorum quantum possumus per omnia veneremur; et credamu
Abbreviated transcription (Latin):
gr̾e spũał participationẽ. Ita gͦ
qr eũ corpus ap̃i sacram̃tũ sit unita¬
tis. in ipso utiq scismaticus sibi unita¬
tem ñ conficit qͣ ab unitate diuisit.
Simili mͦ qͥ putant sola uerba sacer¬
dotis ad corporis xp̃i ꝯsecrationẽ suf¬
ficere ⁊ n etiã uitã ⁊ ꝯu̾sationẽ bo¬
nã illiꝰ necessariã ẽẽ ad hoc ut illi fi¬
at ⁊ adutilitatẽ illiꝰ fiat qd̾ ꝑ illũ
fit saeram̃tũ dĩ qͥ hoc scł putant
errant qe sacram̃ta dĩ ⁊ carnes ag¬
ni in peccato ꝑmanentes nͣ scĩficant
qͣmuis ꝑ illoꝵ ministeriũ ad aliorũ
scĩficationẽ sacram̃ta fiant. Sic gͦ
dicimus ⁊ de coniugii sacram̃to qe
scđm aliqͥd apd̾ illos recte uerũ siue

Expanded text:
onem. Ita ergo quia, cum corpus Christi sacramentum sit unitatis, in ipso utique schismaticus sibi unitatem non conficit qui se ab ipsa unitate dividit. Simili modo qui putant sola verba sacerdotis ad corporis Christi consecrationem sufficere, et non etiam vitam et conversationem bonam illius necessariam esse ad hoc ut illi fiat, et ad utilitatem illius fiat quod per illum sit sacramentum Dei. Qui hoc scilicet putant, errant; quia sacramenta Dei et carnes Agni in peccato permanentes non sanctificant, quamvis per illorum ministerium ad aliorum sanctificationem sacramenta fiant. Sic ergo dicimus et de conjugii sacramento; quia secundum aliquid apud illos recte verum sive
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est. peccatũ sialii ꝯiungit᷑. inuiria enĩ
creatoris soluit ius matrimonii. Simfi
seruituti fr̃ eiusmodi. Seruituti subiectꝰ
tarius. Nicħ illi debet siue discedat siue
maneat. ꝑdidit ius suũ qͥ creatori iniuri¬
am fecit. Si gͦ discedit infidelis disce-¬
dat. Nicħ ad nos. ñ cogit᷑ fideł quasi
aliquo debito obligatus aut sequi disceden¬
tem. aut sustinere contepnentẽ. non est.
subsctus seruituti. liber est. ut faciat
quȩ uult tantũ in dño. Ducat uxorẽ
si uir ille ẽ. si femina ẽ. nubat. Quam
uult societatẽ eligat non iam tenet᷑
debito prioris societatis. cuiꝰ nis solutũ

Expanded text:
non est peccatum, si alii adjungitur. Injuria enim non est peccatum, si alii adjungitur. Injuria enim Creatoris solvit jus maservituti frater in ejusmodi , servituti subditus tarius. Nihil illi debet, sive discedat sive maneat; perdidit jus suum qui Creatori injuriam fecit. Si ergo discedit infidelis, discedat; nihil ad nos: non cogitur fidelis quasi aliquo debito obligatus, aut sequi discedentem, aut sustinere contemnentem. Non est subjectus servituti, liber est ut faciat quod vult, tantum in Domino, ducat uxorem si vir ille est; si femina est nubat. Quam vult societatem eligat; non jam tenetur debito prioris
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ meam. Non est. mortuus prote
pat̾ tuus sicut ego mortuus sũ ꝓ te ut
uiu̾es tu im me. Non me in causa p̃cedẽ
debet qui in gr̃a ⁊ beneficio añ ire ñ po¬
tuit. Non gͣ illũ audias ꝯtra me. ñ illũ
sequaris in eo qđ m displicet. nicħ illi
debes nͥ ꝓpt̃ me. a qͦ nicħ acciꝑe potuis¬
ses nͥ datum fuisset ame. Hoc dico hic
adhuc ampliꝰ dico ⁊̃ si aĩa nr̃a auert̾e uo¬
luerit nos a dõ nr̃o. ñ debemus illã au¬
dire nec ad illã intendẽ. neq seqͥ desidia
alius. Euugłm nob̃ clamat. Q uiñ dimi¬
serit patrẽ aut matrẽ. fr̃s aut sorores. uxo¬
rem ⁊ filios ad huc aut̃ ⁊ animã suam
ꝓpt̾ me. ñ est. me dignus. Omnis pietas
illic impietas est. uͥ ad hoc impius sis ut
impuis efficiaris. Uidete gͥ qi contͣ cau¬
sam dĩ nulla stare pot᷑. immo nec causa
etiã est. quȩ illi aduersat᷑. quȩ suma ⁊
sola est. Ad hͣc modũ dimisso ꝓpt̃ dm̃

Expanded text:
mortem meam. Non est mortuus propter te mortem meam. Non est mortuus propter te pater tuus, sicut ego mortuus sum pro te, ut tu viveres in me. Non me in causa praecedere debet, qui in gratia et beneficio anteire non potuit. Non igitur illum audias contra me, non illum sequaris in eo quod mihi displicet. Nihil illi debes nisi propter me, a quo nihil accipere potuisses nisi datum fuisset a me. Hoc dico: hic adhuc amplius dico, etiam si anima nostra avertere voluerit nos a Deo nostro, non debemus illam audire nec illam attendere, neque sequi desideria illius. Evangelium nobis clamat: Qui non dimiserit patrem aut matrem, fratres aut sorores, uxorem et filios; adhuc autem et animam suam propter me non est me dignus . Omnis pietas illic impietas est, ubi ad hoc pius sis ut impius efficiaris. Videte ergo quod contra causam Dei nulla causa stare potest; imo nec causa etiam est quae illi adversatur, quae summa et sola est. Ad hunc modum dimissio propter Deum