comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatẽ tuã. Ouid ẽ hoc q in om̃ibꝰ quȩ supͣ fiebat. ds̃ uidĩ ꝑ suã
substantiã putabat᷑. unde amiseri ereditꝰ ẽ ñ ꝑcreaturã s ꝑ seipsũ
iusibili̾ filiꝰ dĩ.⁊ q intrauerat in nebula moyses. ad hoc intrasse
uidebat᷑. ut ocłis quidẽ ppłis ostendet᷑ caligo nubilosa. ille aut̃ intꝰ
uerba dĩ tanquã eiꝰ faciẽ cõtẽplatꝰ audiret. Et qͦmͦ diccũ ẽ. ⁊ locu¬
tus ẽ dñs ad moysen facie ad faciẽ. sic̃ qͥs loquit᷑ ad amicũ suũ.
alit̃ requirebat. Locutio quippe illa quȩ fiebat inuocibꝰ sic modifica¬
bat᷑ tanquã eẽt amici loquentis ad amicũ. S din patre qͥs corpo

Expanded text:
majestatem tuam. Quid est hoc, quod in omnibus quae supra fiebant, Deus videri per suam substantiam putabatur, unde a miseris creditus est, non per creaturam, sed per seipsum visibilis Filius Dei; et quod intraverat in nebulam Moyses, ad hoc intrasse videbatur, ut oculis quidem populi ostenderetur caligo nebulosa, ille autem intus verba Dei tanquam ejus faciem contemplatus audiret et quomodo dictum est, Locutus est Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum: itualiter requirebat. Locutio quippe illa, quae fiebat in vocibus sic 722 modificabatur, tanquam esset amici loquentis ad amicum. Confirmat vero
Abbreviated transcription (Latin):
omino flurisse. Michi aut̃ utile ẽ ut meminerĩ uiriũ marũ
frsq. mõs ad moneã ut ⁊ ipsi meminerint suaꝵ. neultra quã
tutũ ẽ humana ꝓgrediatur infirmitas. quẽ ad modũ hȩc fa¬
ciant angłi uł pocus ds̃ quẽ ad modũ hȩc faciat ꝑ angłos suoꝰ
⁊ qͣntũ fieri uelit etiã ꝑ angłoᷤ maloᷤᷤ siue sinendo. siue uibẽdo
siue cogendo exocculta sede altissimi imꝑii sui. nec ocłoꝵ acie
penetrare. nec fiduera rationis enucleare. nec ꝓuectu mentiᷤ
cõp̃hende ualeo. Ut tam certus hinc loqͣr ad om̃ia quȩ reqͥri
dehis rebus possut̃. quã si cẽm angłs aut ꝓpħa. aut apłs. cogi¬

Expanded text:
Mihi autem omnino utile est ut meminerim virium mearum, fratresque meos admoneam ut et ipsi meminerint suarum, ne ultra quam tutum est humana progrediatur infirmitas. Quemadmodum enim haec faciant Angeli, vel potius Deus quemadmodum haec faciat per Angelos suos, et quantum fieri velit etiam per angelos malos, sive sinendo, sive jubendo, sive cogendo, ex occulta sede altissimi imperii sui; nec oculorum acie penetrare, nec fiducia rationis enucleare, nec provectu mentis comprehendere valeo, ut tam certus hinc loquar ad omnia quae requiri de his rebus possunt, quam si essem angelus, aut propheta, aut aposto
Abbreviated transcription (Latin):
testificabor tibi ds̃ ds̃ tuus ego sũ. Assũpta ẽ uirga ad significatio¬
nẽ. ⁊ in serpentẽ angłica facultate mutata ẽ. Cue faculta cũ de¬
sit homini. assup̃tus ẽ tam̃ ⁊ ab homine lapis ad talẽ aliquã sig¬
inficationẽ. Int̾ factũ angłi. ⁊ factũ hominis. plurimũ disfai
illuo ⁊ mirandũ ẽ. ⁊ intelligendũ. hoc aut̃ tantũ mͦ intelli¬
gendũ.
qͥ exutroq intelligit᷑. fortassis enĩ unũ ẽ. At illa ea quibꝰ intelligit᷑

Expanded text:
testificabor tibi; Deus Deus tuus ego sum . Asssumpta est virga ad significationem, et in serpentem angelica facultate mutata est : quae facultas cum desit homini, assumptus est tamen et ab homine lapis ad talem aliquam significationem . Inter factum angeli et factum hominis plurimum distat: illud et mirandum et intelligendum est, hoc autem tantummodo intelligendum. Quod ex utroque in
Abbreviated transcription (Latin):
corporali ad aliqͥd tam̃ diuinitꝰ ad nunciandũ nr̃is sensibꝰ ad mouẽtꝰ.
ad nunciant᷑. ipsius dĩ ꝑsona suscipit᷑. Cũ aut̃ suscipit᷑ aliqͣndo in
angło demõstrat᷑. aliquando in ea specie quȩ ñ ẽ qd angłs. quã uis
ꝑ angłin disposita ministretꝰ. Rursus cũ inea specie suscipit᷑ quȩ
ñ ẽ qdđ angłs aliqudo iã erat ipsũ corpꝰ.⁊ ad hoc demõstrandũ in
aliquã mutationẽ assumit᷑. aliquãdo ad hoc exorit᷑. ⁊ reꝑacta

Expanded text:
ria corporali, ad aliquid tamen divinitus annuntiandum nostris sensibus admoventur, annuntiantur, ipsius Dei persona suscipitur. Cum autem suscipitur, aliquando in angelo demonstratur, aliquando in ea specie quae non est quod angelus, quamvis per angelum disposita ministretur: rursus cum in ea specie suscipitur quae non est quod angelus, aliquando jam erat ipsum corpus, et ad hoc demonstrandum in aliquam mutationem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid lapis iacob quã serpentes magoꝵ. Nã sic̃ unctio lapidis
xp̃m in carne inqua unctus ẽ oleo exultationis p̃participibꝰ sin̾.
ita uirga moysi cõuersa inserpentẽ ipsũ ap̃m factũ obedientẽ
usq ad mortẽ crucis. unde ait. sic̃ exaltauit moyses serpente̾
in heremo. sic exaltari oportet filiũ hominis. ut om̃is qui credi
derit in eũ ñꝑeat. s habeat uitã ęt̾̃nã. sic̃ intuentes illũ ser¬
pentẽ eraltatũ inheremo serpentũ morsibꝰ ñꝑibat̃. Uetꝰ enĩ
homo nr̃ cõficus ẽ cruci cũ illo. ut euacuaretur corpꝰ peccati.
serpentẽ aut̃ mors intelligit᷑ quȩ facta ẽ aserpentae in paradiso.
mͦ locutionis ꝑ efficientẽ id qd efficit᷑ demõstrante. gͦ uirga in

Expanded text:
aliquid lapis Jacob, quam serpentes magorum. Nam sicut unctio lapidis Christum in carne, in qua unctus est oleo exsultationis prae participibus suis ; ita virga Moysi conversa in serpentem, ipsum Christum factum obedientem usque ad mortem crucis . Unde ait, Sicut exaltavit Moyses serpentem in eremo; sic oportet exaltari Filium hominis, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam : sicut intuentes illum serpentem exaltatum in eremo, serpentum morsibus non peribant. Vetus enim homo noster confixus est cruci cum illo, ut evacuaretur corpus peccati . Per serpentem enim intelligitur mors, quae facta est a serpente in paradiso , modo locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
modi significationẽ assũp̃ta ẽ. sicuti somnio uso eiugilans iacob
fec̃ aclapide quẽ dormiens habebat ad caput suũ. Aliquando
ad hoc fit eadẽ species uł aliqͣntũ m̃sura sic̃ potuit serpens ille
transitura. Sic̃ panis adhoc factus in accipiendo sacram̃to cõsu¬
mit᷑. S quia hȩc om̃ibꝰ nota s̃ quippe quȩ ꝑ homines fuit̃. hono¬
rem tanquã religiosa possunt hab̾e. stuporẽ tanquã mira nõ
possut̃. Itaq illa quȩ ꝑ angłos fuit quo dificiliora ⁊ ignotiora
eo mirabiliora sunt nob̾. Illis aut̃ tanquã suȩ actiones note atq
faciles. loquitꝰ exꝑsona dĩ angłs homini dicens. Ego sũ ds̃ abra¬
ham. ⁊ ds̃ ysaac ⁊ ds̃ iacob. cũ scriptura p̃dixerdt uisus ẽ angłs¬

Expanded text:
smodi significationem assumpta est; sicut somnio viso Jacob evigilans fecit de lapide, quem dormiens habebat ad caput : aliquando ad hoc fit eadem species, vel aliquantulum mansura, sicut potuit serpensille atransitura, sicut panis ad hoc factus in accipiendo Sacramento consumitur. 20. Sed quia haec hominibus nota sunt, quia per homines fiunt, honorem tanquam religiosa possunt habere, stuporem tanquam mira non possunt. Itaque illa quae per Angelos fiunt, quo difficiliora et ignotiora, eo mirabiliora sunt nobis: illis autem tanquam suae actiones notae atque faciles. Loquitur ex persona Dei angelus homini, dicens, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; cum Scriptura p
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ serpentis cauda significat. quã moẏses tenuit ut redige¬
retur inuirgã. Serpentes aut̃ magoꝵ tanqͣm mortui sdĩ
nisi credentes tnap̃m. tanꝗͣ deuorati in corpꝰ eiꝰ intrauerit.
resurgere in illo ñ poter̃. Lapis gͦ iacob ut dixi. melius aliqͥd
significauit. quã serpentes magoꝵ. At enĩ factũ magoꝵ. mul¬
to mirabiliꝰ. Uerũ hȩc ita ũ p̃uidicant rebꝰ intelligendis. tãqͣm¬

Expanded text:
quem serpentis cauda significat, quam Moyses tenuit, ut rediret in virgam . Serpentes autem magorum tanquam mortui saeculi, nisi credentes in Christum tanquam devorati in corpus ejus intraverint, resurgere in illo non poterunt . Lapis ergo Jacob, ut dixi, melius aliquid significavit quam serpentes magorum: at enim factum magorum multo mirabilius. Verum haec ita
Abbreviated transcription (Latin):
am UERO in alia trinitate interiore quidẽ quã ẽ
ista insensibilibꝰ ⁊ insensibus s tam̃ quȩ inde cõcepta ẽ cũ iã ñ exig
corpore sensus corporis. s ex memoria formatꝰ acies anñi. cũ ĩ ipsa
memoria species in heserit corporis. qd forinsecus sensimꝰ illã spet¬
ciẽ quȩ in memoria ẽ quasi parentẽ dicimꝰ eiꝰ quȩ fit infantasia
cogitantis. Erat enĩ in memoria ⁊ prius quã cogitaret᷑ a nob̾.
sic̃ erat corpus in loco.⁊ prius quã sentiiet᷑ ut uisio fieret. S cũ¬

Expanded text:
am vero in alia trinitate, interiore quidem, quam est ista in sensibilibus et sensibus, sed tamen quae inde concepta est, cum jam non ex corpore sensus corporis, sed ex memoria formatur acies animi, cum in ipsa memoria species inhaeserit corporis quod forinsecus sensimus, illam speciem quae in memoria est, quasi parentem dicimus ejus quae fit in phantasia cogitantis. Erat enim in memoria et priusquam cogitaretur a nobis, sicut erat corpus in loco et priusquam sentiretur, ut visio fieret. Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
q factũ ẽ in ipso uita erat. ⁊uta erat lux hominũ. ⁊ lux in
tenebris lucet. ⁊ tenebix eã ñ cõp̃hender. Cõtẽplatiuã uitã
requirit ⁊ intellectuali m̃te cernendũ ẽ. qͣ in re qͣntomagiꝰ
quisq ꝓ fecerit. tanto fiet sine dubitatione sapientior. Sixt̃
Oꝗait lux lucet intenebris. ⁊ tenebre eã ñ cõphender. fioe utiq
opis erat qua erederet᷑ q̃ nõ uidet᷑. Tenebras quippe intelligi
uoluit. a uersa ab huiꝰ modi luce. eãq minus idonea cõtuera
cor da mortaliu. ꝓpt̃ q ad iungit ⁊ dic̃. fuit homo missus adeo
cui nom̃ erat iołis. hic uenit intestimoniũ. ut testimoniũ ꝑhi
beret aelumine. ut om̃s crederent ꝑ illũ. hoc iã tp̃ralit̾ gestũẽ
⁊ aosciantia ꝑtinet quȩ cognitione historica continet᷑. ħ ominẽ
erediut. sure qͥ credũt. Uitrisq enĩ notũ ẽ. qͥd sit homo. euiꝰ er¬
teriore parteꝰ idẽ corpus ꝓ corporis lumina didicer̃. Interiorẽ

Expanded text:
hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt; contemplativam vitam requirit, et intellectuali mente cernendum est. Qua in re quanto magis quisque profecerit, tanto fiet sine dubitatione sapientior. Sed propter id quod ait, Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt; fide utique opus erat, qua crederetur quod non videretur. Tenebras quippe intelligi voluit, aversa ab hujusmodi luce eamque minus idonea contueri corda mortalium: propter quod adjungit et dicit, Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic velumine, ut omnes crederent per illum. Hoc jam temporaliter gestum est, et ad scientiam pertinet, quae cognitione historica continetur. Hominem credunt, sive qui credunt. Utrisque enim notum est quid sit homo, cujus exteriorem partem, id est, cor
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ głam eiꝰ. głam quasi unigeniti apatre. Plenũ grã ⁊ ue
ritate. Hoc totũ d ex eugłio posui in p̃cedentibꝰ sius partibuᷤ
habet. ⁊ ꝗd in mutabile ac sempitnũ ẽ cuiꝰ cõtemplatio nos
beatos fac̃. In cõ sequentibꝰ uͦꝰ ꝑ mixta cũ tp̃ralib. cõmemorat᷑
ęt̃na. ac ꝑ hoc aliqua ibi ad scientiã ꝑtinent. aliq̃ ad sapientiã.

Expanded text:
 gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Hoc totum quod ex Evangelio posui, in praecedentibus suis partibus habet quod immutabile ac sempiternum est, cujus contemplatio nos beatos facit: in consequentibus vero permixta cum temporalibus commemorantur aeterna. Ac per hoc aliqua ibi ad scientiam pertinent, aliqua ad sapientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
sationẽ cognitã tenent. ut possint cogitare q̃ dr̃. fuit honio
cui nom̃ erat ioħs. qͥa ⁊ nomina seuit loqueilo ⁊ audiendo.
Qđ aut̃ ibi ẽ missus adõ fide tenent qͥ tenent: ⁊ qͥ fide ñtenent.
aut dubitatione ambigunt. aut in fidelitate derrident. Utͥq
tam̃ siñsunt ea numero nimis in sipientiũ qͥ dicũt in corde
suo ñ ẽ ds̃ hȩc audientes uerba: utrũq. cogitant ⁊ qͥd sit ds. ⁊

Expanded text:
r, Fuit homo cui nomen erat Joannes: quia et nomina sciunt loquendo et audiendo. Quod autem ibi est, missus a Deo; fide tenent qui tenent: et qui fide non tenent, aut dubitatione ambigunt, aut infidelitate derident. Utrique tamen, si non sunt ex numero nimis insipientium, qui dicunt in corde suo, Non est Deus , haec audientes verba, utrumque cogitant, et quid sit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
SPBRO SUPRIORE HYIYS OPCRIS DrODeCIO
satis egimus discernere rationalis m̃tis officiũ intẽpo¬
ralibꝰ rebꝰ ubi ñ sola cognitio uerũ ⁊ accio nr̃a uarsat᷑.
ab excellentiori eiusde m̃tis officio. quo cõtemplandrꝰ
ȩt̃nis rebꝰ inpendit᷑ ac sola cognitione finit᷑. Comodi
aut̃ fieri. puto. ut descripturis scĩs aliqͥd int̾serã.

Expanded text:
libro superiore hujus operis duodecimo satis egimus discernere rationalis mentis officium in temporalibus rebus, ubi non sola cognitio, verum et actio nostra versatur, ab excellentiore ejusdem mentis officio, quod contemplandis aeternis rebus impenditur, ac sola cognitione finitur. Commodius autem fieri puto, ut de Scripturis sanctis aliquid interseram,
Abbreviated transcription (Latin):
partim ꝑ corporis sensũ. partĩ ꝑ am̃i rationẽ didicimꝰ. nec ea
uerba nõ pͥmũ audiuimꝰ. s quȩ iã audieramꝰ. ⁊ ñ solũ ipsa ue

Expanded text:
partim per corporis sensum, partim per animi rationem didicimus. Nec ea partim per corporis sensum, partim per animi rationem didicimus. Nec ea verba nunc primum audivimus: sed quae jam a
Abbreviated transcription (Latin):
ettã dere sempitña q ẽ intelligibile lum̃. deqͦ ut testimoniũ phi¬
beret uenit ioħs. qͥ ñ erat lua s ut testimoniũ ꝑhiberet delumi¬
ne. Ad ungit enĩ. erat lux uera quȩ illuminat om̃e hominẽ
uenientẽ in hunc mundũ. In mundo erat.⁊ mundus ꝑ eũ
factus ẽ. ⁊mundus eũ ñ cognouit. In ꝓpria uenit. ⁊ sui eũ nõ
receput̃. Hȩc uerba om̃ia qui latinã linguã scuit̃. exrebꝰ intel¬
ligunt quas nouer̃. Quaꝵ aliqua nob̾ in notuer̃ ꝑ corporis sens
sic̃ homo. Sic̃ ipse mundus cuius tã euidentẽ magnitudinẽ cer¬
nimus. sic̃ eoꝵ dẽ uerboꝵ soni. Hã ⁊ auditꝰ. sensus e corporis. liqͣ
aut̃ ꝑam̃ȩ rationẽ sic̃ id q dictũ ẽ sui eũ ñ receꝑũt. Intelligitur
enĩ ñ in eũ credider̃. Qđ qͥd sit. nullo corporis seusu. s am̃i rati¬
one cognoium. Ipsoꝵ etiã uerboꝵ ñ sono s significationes

Expanded text:
etiam de re sempiterna, quod est intelligibile lumen. De quo ut testimonium perhietiam de re sempiterna, quod est intelligibile lumen. De quo ut testimonium perhiberet venit Joannes, qui non erat lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Adjungit enim: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. In mundo erat, factus est, et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum non receperunt. Haec verba omnia qui latinam linguam sciunt, ex rebus intelligunt quas noverunt. Quarum aliquae nobis innotuerunt per corporis sensus, sicut homo, sicut ipse mundus, cujus tam evidentem magnitudinem cernimus, sicut eorumdem verborum soni; nam et auditus sensus est corporis: aliquae autem per animi rationem, sicut id quod dictum est, Et sui eum non receperunt: intelligitur enim, Non in eum crediderunt, quod quid sit, nullo corporis sensu, sed animi ratione cognovimus. Ipsorum etiam verborum, non sonos, sed significationes,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo in ẽ in nob̾. uidemꝰ in nob̾. qͣ t rerũ absentiũ. p̃sens ẽ
fides. & rerũ quȩ foris s̃. intus ẽ fides & rerũ quȩ ñ uident᷑
iudetur fides. Et ipsa tam̃ tp̃ralit̃ fit in cordibꝰ ħ omimi. ⁊
si exfidelibꝰ in fideles fiunt: ꝑit abeis. a liqͣndo aut̃ ⁊ rebͥfal¬
sis accomodat᷑ fides. Loquimꝰ enĩ sic ut dicamꝰ habita ẽ fides ⁊
decepit. qualis fides. sitam̃ ⁊ ipsa diceuda ẽ fides. ñ culpabilit̾
decordibꝰ ꝑiit. qͣndo eã inuenta ueritas pellit. Obtabilit̃ aut̃
rerũ ueraꝵ in easde res fides transit. Nõ enĩ dicendũ ẽ ꝑit. qͣn¬
do ea quę credebant᷑ uident᷑. Nũqͥd enĩ ad huc fides discenda ẽ.
cũ definita sit in epła adhebreoᷤᷤ fides. dictũq sit eã eẽ cõuinc¬
tionẽ rerũ quȩ ñ uident᷑. Deinde qd sequit᷑. hic uenit intestimo¬
actio ut diximus tpralis ẽ. Temporalit̃ enĩ testimoniũ ꝑhibet

Expanded text:
erum absentium praesens est fides, et rerum quae foris sunt intus est fides, et rerum quae non videntur videtur fides, et ipsa tamen temporaliter fit in cordibus hominum; et si ex fidelibus, infideles fiunt, perit ab eis. Aliquando autem et rebus falsis accommodatur fides: loquimur enim sic, ut dicamus, Habita est ei fides, et decepit. Qualis fides, si tamen et ipsa dicenda est fides, non culpabiliter de cordibus perit, quando eam inventa veritas pellit. Optabiliter autem rerum verarum in easdem res fides transit. Non enim dicendum est, Perit, quando ea, quae credebantur, videntur. Numquid enim adhuc fides dicenda est, cum definita sit in Epistola ad Hebraeos fides, dictumque sit eam esse convictionem rerum quae non videntur ? 4. Deinde quod sequitur, Hic venit in testimoactio, ut diximus, temporalis est. Temporaliter enim testimonium perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
homines qd euitare ñ poterat̃ mortẽ carnis quã mortẽ sp̃s idẽ
magis pynã quã meritũ pȩnȩ. Nã ñ peccare aut ñ curat᷑. aut
parũ curat᷑. Nõ mori aut̃ quã uis ñ obtineat᷑ uehem̃ter sata¬
gitur. uite mediator ostendens qͣm nõ sit mors tim̃da. quȩ ꝑ
humanã cõditionẽ iã euadi ñ potest.s pocuis impietas quȩ
ꝑfidẽ caueri potest. occuirit nob̾ ad fidẽ quo uenimꝰ s ñ qͣ

Expanded text:
nes quod evitare non poterant, mortem carnis, quam mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
reremur effecit. Unũ gͦ appetuumꝰ iniqua suasione. alterũ
nos secutũ ẽ iuxta dampnatione. łpt̾ea quippe scriptũ ẽ. ds̃
mortẽ nõ fec̃ quia causa mortis ipse ñ fuit. S tam̃ ꝑ eiꝰ retri¬
bitionẽ iustissimã. mors in rogata ẽ peccatori. sic̃ suppliciũ uidea
in rogat reo. causa tam̃ supplicii. ñ ẽ iusticia uidicis. s meritũ
criminis. Quo gͦ nos mediator mortis transmisit ⁊ ipse nouit
ne diuinx alteq iusticiȩ. Ut gͦ sic̃ ꝑ unũ hominẽ mors. ita ꝑ¬

Expanded text:
reremur effecit. Unum ergo appetivimus iniqua suasione, alterum reremur effecit. Unum ergo appetivimus iniqua suasione, alterum nos secutum est justa damnatione: propterea quippe scriptum est, Deus mortem non fecit , quia causa mortis ipse non fuit; sed tamen per ejus retributionem justissimam mors irrogata est peccatori. Sicut supplicium judex irrogat reo, causa tamen supplicii non est justitia judicis, sed meritum criminis. Quo ergo nos mediator mortis transmisit, et ipse non ne divinae altaeque justitiae. Ut ergo sicut per unum hominem mors, ita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ impias curiositates.⁊ magicas cõsecrationes am̃ȩ purgã¬
tur ⁊ recõciliant᷑ dõ. quia falsus mediator ñ trahicit ad suꝑiora
s pocuiꝰ obsidens int̾ cludit uiã ꝑ affectus qͦ s tanto malignio¬
res quanto suꝑbiores suȩ sociatus inspirat. qͥ ñ possũt̃ ad euolan¬
dũ pennas nutrite uirtutũ. s pocius ad demergendũ ponđa
exagerare uirioꝵ. tanto grauius amẽ ruiture. qͣnto sibi iudet᷑
mili regi aduersarius obsidere ñ possit. Et̃ nob̾ enĩ utadoremꝰ humilẽ
Punũ quippe hominẽ peccatũ intrauit in huc̃ mundũ. ⁊ ꝑ peccatũ
mors. ⁊ ita in om̃s homines ꝑtransiit. in qͦ om̃s peccauer. huuiꝰ
aut̃ uię mediator diabolus fuit ꝑsuasor peccati. ⁊ p̃cipitator in
mortẽ. Nã ⁊ ipse ad oꝑandã duplã mortẽ nr̃ã. fimplã attulii suã.
impietatẽ nãq mortuus ẽ in spũ. carne utiq mortuꝰ ñ ẽ. Nob̾ aut̃
⁊ impietatẽ ꝑ suasit. ⁊ ꝓpt̾ hanc ut in mortẽ carnis uenire me¬

Expanded text:
 impias curiositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur deo, quia falsus mediator non traicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit uiam per affectus, quos tanto maligniores quanto superbiores suae societati inspirat, qui non possunt ad euolandum pinnas nutrire uirtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare uitiorum, tanto grauius anima ruitura, quanto sibi uidetur mili regi adversarius obsidere non possit. Et nobis enim, ut adoremus humilem mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Hujus viae mediator diabolus fuit, persuasor peccati, et praecipitator in mortem. Nam et ipse ad operandam duplam mortem nostram, simplam attulit suam. Per impietatem namque mortuus est in spiritu, carne utique mortuus non est: nobis autem et impietatem persuasit, et per hanc ut in mortem carnis venire me
Abbreviated transcription (Latin):
patio uerbi ẽ. Illiꝰ scilicet uitȩ. quȩ lux hominũ ẽ. huic aut̃
participationi ꝓrsus inhabiles ⁊ minus idonei eramꝰ. ꝓpt̃ in mũ¬
diciã peccatoꝵ. Mundandi gͦ eramꝰ. Porro iniquoꝵ ⁊ suꝑboꝵ una
mundatio ẽ. sanguis iusti.⁊ huimilita di. ut ad cõtem plandũ
dm̃ q natura nõ sumꝰ ꝑ eũ mundarem᷑ factũ q natura sumꝰ. ⁊
qͥ peccato ñ sumꝰ. Ds̃ enĩ natura ñ sumnꝰ. homines natura sunnuᷤ.
iusti peccato ñ sumꝰ. ds̃ itaq factus homo iustꝰ. int̾cessit dõ ꝓ ho¬
mine peccatore. Nõ enĩ cõgruit peccator iusto. s cõgruit homini
homo. aduingens gͦ nob̾ similitudinẽ humanitatis suę. abstulit
dissimilitatẽ iniqͥtatis nr̃e.⁊ factus particebs mortalitatis nr̃e¬
fec̃ participes diuinitatis suȩ. Merito quippe mors peccatoriꝰ
ueniens ex dampnationis necessitate. soluta ẽ ꝑ mortẽ iusti ue¬
nientẽ ex mic̃ȩ uolũtate. dũ simplũ eiꝰ cõgruit duplo nr̃o. hȩc

Expanded text:
o Verbi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus, et quod peccato non sumus. Deus enim natura non sumus: homines natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae: et factus particeps mortalitatis n participes divinitatis suae. Merito quippe mors peccatoris veniens ex damnationis necessitate, soluta est per mortem justi venientem ex misericordiae voluntate, dum simplum ejus congruit duplo nostro. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ mͥ nc̃ occuirit dicere uolui. quã greci armoniã uocant.
Neq nc̃ locus ẽ ut ostendã.qͣntũ ualeat cõ sonantia simpli ad
duplũ. quȩ maxime in nob̾ repꝑitur. ⁊ sit nob̾ insita natura¬
liter. A quo utiq nisi abeo qui nos creauit : ut nec imꝑiti pos¬
sint eã ñ sentire. siue ipsi cantanteᷤ. siue alioᷤᷤ audiente ᷤ.ꝑ hac̃
quippe. uoces acutiores grauioresq cõ cordant. ita ut qͥs qͥs ab ea
dissonauerit. ñ scientiam cuiꝰ in exꝑtes s̃ plurimi. s ipsũ sensũ
auditꝰ nr̃i uehem̃ter offendat. S hoc unde inõstret᷑. longo ser¬
Imone opꝰ ẽ. Ipsis aut̃ auribꝰ exhiberi potest abeo qui nouit m¬

Expanded text:
occurrit, dicere volui, quam Graeci ἁρμονὶαν vocant. Neque nunc locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpli ad duplum, quae maxima in nobis reperitur, et sic nobis insita naturaliter, a quo utique, nisi ab eo qui nos creavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri vehementer offendat. Sed hoc ut demonstretur, longo sermone opus est: ipsis autem auribus exhiberi potest ab eo qui novit
Abbreviated transcription (Latin):
nus cogitat. qͣntomagis secura ẽ qd se ñ possit amittise.
ita cũ aliud sit ñ se nosse. alud ñ se cogitare. Heq. enim
multaꝵ doctrinaꝵ ꝑitũ ignorare grãmaticã. dicumis
cũ eã ñ cogitat quia demedicinȩ arte tẽ cogitat. Cũ gͦ
aliud sit ñ se nosse. aliud ñ se cogitare. tanta uis ẽ amori
ut ea quȩ cũ amore diu cogitauerit. eisq cure glutino
mheserit attrahat secũ. etiã cũ adse cogitandã qamͦ
redit. ⁊ quia illa corpora s̃ quȩ foris ꝑsensus carnis ad¬
amauit. coꝵq. duiturna quadã famłiaritate implican
da ẽ secũ potest introrsũ tãquã in regionẽ incorporeȩ
naturȩ ipsa corpora infere imagnies eoꝵ cõuol uit &¬
rapit. factas in semetipsa de semetipsa. Dat enĩ eis forman¬
dis quiddã substantię suę.Seruat aut̃ aliqͥd quo libere de
specie taliũ imaginũ uidicet. ⁊ hoc ẽ magis mens. idẽ ratio¬

Expanded text:
nus cogitat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. nus cogitat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum doctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines eorum convolvit, et rapit factas in semetipsa de semetipsa. Dat enim eis formandis quiddam substantiae suae: servat autem aliquid quo libere de specie talium imaginum judicet, et hoc est magis mens, id est ratio
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m suã natura ordinari appetat. sub eo scilicet cui sub¬
denda ẽ. supͣ ea quibꝰ p̃ponenda ẽ. sub illo a quo regi debet.
supͣ ea quȩ regere debet. Multa enĩ ꝑ cupiditatẽ paruã.
tanquã sui sit̾ oblita. sic agit. Uidet enĩ quedã intrinsec
pulcra inp̃stantiore natura quȩ ds̃ ẽ. & cũ stare debeat
ut eis fruatur uolens ea sibi tribuere.⁊ ñ exillo simili illi
s ex scipsa eẽ qd ille ẽ auertitur adõ. mouet᷑q. ⁊ labit᷑ in
minus ⁊ minus q putatur amplius ⁊ amplius quia nec
ipsa sibi. nec ei quicꝗͣ suffic̃.recedenti ab illo qui solus suf¬
ficit. Idõq ꝑ egestatẽ ac difficultatẽ fit nimis intenta inac¬
tiones suas ⁊ in in quietas delectationes quas ꝑeas colligit.
atq ita cupiditate ad quirendi noticias e& his quȩ foris
sunt. quoꝵ cognitũ genus aniat ⁊ sentit amitti posse nͥ
in pensa cura teneant᷑. ꝑdit securitatẽ. tãtoq. seipsã mi¬

Expanded text:
m suam ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit oblita, sic agit. Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam mi
Abbreviated transcription (Latin):
minor ẽ filiꝰ. an ad illud qds quã uis equał. tam̃ qͥa depatre sit in di¬
cat᷑. & mͥ quidẽ uidet᷑. sieo mͦ ambiguũ ẽ ut explicari discerniq ñ
possit ex utraq quelibet regula sine ꝑiculo posse intelligi. sic̃ ẽ qđ
test accipi ficuti iã in libro suꝑiore tractauimꝰ.⁊ ec formadi in qͦ
sic equał ẽ patri. ut tañ depatre sit. Indi qͥppe forma sic̃ ñ ẽ aliud
ñ aliud intelligit᷑ qͣm genuit filiũ qͥẽ uita. sic etiã cũ dr̃ dedit
filio doctrinã bene intelligit᷑ genuit filiũ qͥ ẽ doctrina. ut qd dic¬
tũ ẽ mã doctrina ñ ẽ mã. s eiꝰ qͥ me misit. sic intelligat᷑. ac si dic¬
tũ sit. Ego ñ sũ ameipso. s ab illo qͥ memisit

Expanded text:
minor est filius, an ad illud, quod, quamuis aequalis, tamen quia de patre sit indicatur. et mihi quidem uidetur, si eo modo ambiguum est, ut explicari discernique non possit, ex qualibet regula sit sine periculo posse intellegi, sicut est qtest accipi, sicut iam superiore libro tractauimus, et ex forma dei, in qua sic aequalis est patri, ut tamen de patre sit. in dei quippe forma sicut non est aliud non aliud intellegitur quam: genuit filium, qui est uita, sic etiam cum dicitor: dedit filio doctrinam, bene intellegitur: genuit filium, qui est doctrina, ut quod dictum est: mea doctrina non est mea, sed eius qui me misit, sic intellegatur, ac si dictum sit: "ego non 25 sum a me ipso, sed ab illo qui me misit
Abbreviated transcription (Latin):
pid est aut̃ dilectio uł caritas quã tantoꝑe scriptura diui¬
na laudat ⁊ p̃dicat. nisi amor boni : Amor aut̃ alicuiꝰ aman¬
tis ẽ. ⁊ amore aliqͥd aniat᷑. Ecce tria s̃. amans ⁊ qd amat᷑: ⁊ amor
Quid gͦ ẽ amor nisi queda uita duo aliqua copulans uł copulare
appetens. amantẽ scilicet ⁊ qd amatꝰ: & hoc etiã in extremiꝰ car¬
nalibusq amoribꝰ ita ẽ. S ut aliqͥd purius ⁊ liquidiꝰ auriamꝰ¬
ut calcata carne ascendamꝰ ad am̃ũ. qͥd amat anĩs in amico.
Restat gͥ hino asceudẽ. ⁊ suꝑuis ista querere. qͣntũ hominidat᷑.
S hinc paululũ requiescat intentio. ñ ut se existimet inuenisse
qͣ querit. S sic̃ soletinueniri locus ubi quesendũ ẽ aliqͥd.¬
ratur. ita hoc dixisse sufficerit. ut tãquã ab articulo alicuiꝰ
exordu cetera cõtexamus¬

Expanded text:
id est autem dilectio uel caritas, quam tantopere scriptura diuina laudat et praedicat, nisi amor boni ? amor autem alicuius amantis est et amore aliquid amatur. ecce tria sunt: amans et quod amatur et amorQuid est ergo amor, nisi quaedam vita duo aliqua copulans, vel copulare appetens, amantem scilicet, et quod amatur? Et hoc etiam in externis carnalibusque amoribus ita est: sed ut aliquid purius et liquidius hauriamus, calcata carne ascendamus ad animum. Quid amat animus in amico, Restat etiam hinc ascendere, et superius ista quaerere, quantum homini datur. Sed hic paululum requiescat intentio, non ut se jam existimet invenisse quod quaerit, sed sicut solet inveniri locus, ubi quaerendum est aliquidratur: ita hoc dixisse suffecerit, ut tanquam ab articulo alicujus exordii caetera contexamus
Abbreviated transcription (Latin):
etiã singulis note. & cũ qͥsq homo sentiat qͥd homo ali unu
ulit. in qͥbꝰdã rebꝰ possit scrre qͥd oiñs uelint. unde illa cuiꝰda unuina
faceiffuna p̃dicatur urbanitas. Cui cũ se ꝓ misit intheatro. qͥd
in amo ħ aberent ⁊ qͥd uellent om̃s aliꝰ sudũ eẽ dicturũ. atqi
as dic cõflctutũ ingenti expectatione maior multitudo cõ flei

Expanded text:
gulis notae: et cum quisque homo nesciat quid homo alius unus velit, in quibusdam rebus possit scire quid omnes velint. Unde illa cujusdam mimi facetissima praedicatur urbanitas, qui cum se promisisset in theatro quid in animo haberent, et quid vellent omnes, aliis ludis esse dicturum, atque ad diem constitutum ingenti ex
Abbreviated transcription (Latin):
icars uendere. In qͦ dicto leuissimi scemei. om̃s tam̃ cõscien¬
tias in uenor suas. riq uera ante ocłos hominũ cõstituta. ⁊
tam̃ inꝓuisa dicenti ad mirabili fauore plauser̃. Cur aut̃ tã
magna ex pectatio facca ẽ illo ꝓmitente om̃iũ uolũtatẽ se
&e sieairñ nisi quia latent hominẽ alioꝵ hominũ uolũtate
S muiquis latiuit ista istũ. nũ qͥd quẽquã latet. qͣ tandẽ causa: nfsi¬

Expanded text:
scenici, omnes tamen conscientias invenerunt suas, eique vera ante oculos omnium constituta, et tamen improvisa dicenti, admirabili favore plauserunt. Cur autem tam magna exspectatio facta est illo promittente omnium voluntatem se esse dicturum, nisi quia latent hominem aliorum hominum voluntates? Sed numquid ista latuit istum? Numquid quemquam latet? Qua tandem causa
Abbreviated transcription (Latin):
suis ciuib. Illud etiã qͥ uetus pocta dix̃ ennius. om̃s mortaleꝰ
sese laudari ex optant. ꝓfecto ⁊ descrpso ⁊ dehiꝰ q exꝑtus
fuerat eõiecit in aliis.⁊ uidet᷑ ꝓnunciasse om̃iũ hominũ uoluta¬
tẽ. Deniq si ⁊ minus ille dixisset laudari om̃s uultis. nemo ur̃m
uult uituꝑari. similitq eẽt om̃iũ uoluntas dixisse uideretꝰ. Sut
tam̃ qͥ uicia sua oderint. ⁊ in quibꝰ sibi displicent ipsi nec ab aliiꝰ
se laudari uelint. grãsq agant ob uirgantiũ beniuolentiȩ. cu ia
uituꝑant᷑ ut corrigant᷑. At si dixisset om̃s bĩ eẽ uultis. miseriee
ñ uultis dixasset aliqͥd q nullus insua ñ agnosceret uoluntate
Q uieq̾o enĩ aliud quis quã latenteridit ab hac uolũtate quȩ om̃ibꝰ

Expanded text:
suis civibus. Illud etiam quod vetus poeta dixit Ennius, Omnes mortales suis civibus. Illud etiam quod vetus poeta dixit Ennius, Omnes mortales sese laudarier optant; profecto et de se ipso et de iis quos expertus fuerat, conjecit in aliis, et videtur pronuntiasse hominum omnium voluntates. Denique si et mimus ille dixisset, Laudari omnes vultis, nemo vestrum vult vituperari; similiter quod esset omnium voluntatis dixisse videretur. Sunt tamen qui vitia sua oderint, et in quibus sibi displicent ipsi, nec ab aliis se laudari velint, gratiasque agant objurgantium benevolentiae, cum ideo vituperantur ut corrigantur. At si dixisset, Omnes beati esse vultis, miseri esse non vultis; dixisset aliquid quod nullus in sua non agnosceret voluntate. Quidquid enim aliud quisquam latenter velit, ab hac voluntate quae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
io credidit ẽẽ cõmune. S qm̃ reuera uiciuĩ ẽ potest qͥsq ad ipis¬
ei eiꝰ modi iusticiã. uł alicuiꝰ alteriꝰ uitu qd hiuc cõ trariũ ẽ i¬
cuirere pestilentiã. qͣ huic resistat ⁊ iuncat. Nã scio ipse homi¬
ne cũ uenalis codex ei fiusset oblatus. p̃ciiq. eiꝰ ignarũ. ⁊ ideo
quidda exiguũ poscentẽ cerneret uenditorẽ. iustũ p̃ciũ qͥ mul
Dampliꝰ erat nec opinatũ dedisse. Quid si etiã sit qͥsquã tanta
nequicia possessus ut uiliꝰ uendat quȩ dimiser̃ parentes.
⁊ caro emat quȩ cõ sumãt libidines. Nõ ẽ ut opinor in eredi¬
biliꝰ ista luxuries. & si querant᷑ tales repꝑunt᷑. aut etiã ñ que¬
siti fortassis occurrunt qui neqͥcia maiore qͣm theatricȩ ꝓpo¬
sitioni uł ꝓnunciationi theatrice in sultent. magno p̃cio
stupra em̃do. paruo aut̃ rura uendendo. Largitionis etiã
grã nouiniꝰ quo̾dã emisse frum̃ta caruiᷤᷤ. ⁊ uilibꝰ uendidisse

Expanded text:
potest quisque adipisci ejusmodi justitiam, vel alicujus alterius vitii quod huic contrarium est incurrere pestilentiam, qua huic resistat et vincat. Nam scio ipse hominem, cum venalis codex ei fuisset oblatus, pretiique ejus ignarum et ideo quiddam exiguum poscentem cerneret venditorem, justum pretium quod multo amplius erat, nec opinanti dedisse. Quid, si etiam sit quisquam nequitia tanta possessus, ut vili vendat quae dimiserunt parentes, et caro emat quae consumant libidines? Non est, ut opinor, incredibilis ista luxuries: et si quaerantur tales, reperiantur, aut etiam non quaesiti fortassis occurrant, qui nequitia majore quam theatrica, propositioni vel pronuntiationi theatricae insultent, magno pretio stupra emendo, parvo autem rura vendendo. Largitionis etiam gratia novimus quosdam emisse frumenta carius, et vilius vendidisse
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ nr̃m.⁊ idõ recte uerbũ uocat᷑. Hũquid sic̃ dici pot̾
uł uisio deuisione. uł scientia descientia. ita dici potest
ẽẽntia de eẽntia. sic̃ illud dĩ uerbũ maxine dr̃. maximeq.
quippe nouimꝰ quȩ ut ꝑmemoriã quodã mͦ uiuunt. ita
⁊ ob luuone qdãmͦ moriunt᷑. atq idõ cũ illa iã ñ fint in
noticia nr̃a.nos tam̃ sumꝰ.⁊ cũ scientia nr̃a am̃o lapsa
perierit anob̾. nos tam̃ uiimꝰ. Illa etiã quȩ ita sciunt᷑

Expanded text:
verbum nostrum, et ideo recte verbum vocatur, numquid sicut dici potest vel visio de visione, vel scientia de scientia, ita dici potest essentia de essentia, sicut illud Dei Verbum maxime dicitur maximeque quippe novimus quae per memoriam quodam modo vivunt, ita et oblivione quodam modo moriuntur: atque ideo cum illa jam non sint in notitia nostra, nos tamen sumus; et cum scientia nostra animo lapsa perierit a nobis, nos tamen vivimus. 25. Illa etiam quae ita sciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ nr̃m desola scientia nr̃a nascit᷑. Hõne multa di¬
cimus etiã quȩ nescimꝰ  nec dubitantes ea dicimꝰ. s uera eẽ
arbitrantes. Quȩ si forte uera s̃ in ipsis rebꝰ dequibꝰ loquim᷑.
ñ in uerbo nr̃o uera s̃. qͥa uerbũ uerũ ñ ẽ. nͥ q dere quȩ scit᷑¬
gignitur. Y alsũ ẽ gͦ isto mͦ uerbũ nr̃m. ñ cũ mentitur
s cũ fallimur. Cũ aut̃ dubitamꝰ ñdũ ẽ uerbũ dere qua du¬
bitamus. s deipsa dubitatione uerbũ ẽ. Quã uis enĩ ñ noue¬
mentiri nos. hoc enĩ scimꝰ. & cũ m̃titos nos eẽ cõfitem᷑.
uerũ dicimꝰ. qd scimus enĩ dicimꝰ. scimꝰ nãq noᷤᷤ eẽ m̃titos
Uerbũ aut̃ illud qd ẽ ds̃ ⁊ potentius ẽ nob̾. hoc ñ potest. Nõ
enĩ potest facere quicqͣm. nisi qd uidit pagẽ facientẽ.⁊ ñ
aseipso loquit᷑. s apatre ẽ illi om̃e qͥ loquit᷑. cũ ipsũ pat̾
unice loquit᷑. Et magna uerbi illi potentia ẽ ñ posse m̃tir

Expanded text:
erbum nostrum de sola scientia nostra nascitur? Nonne multa dicimus etiam quae nescimus? Nec dubitantes ea dicimus, sed vera esse arbitrantes: quae forte si vera sunt, in ipsis rebus de quibus loquimur, non in verbo nogignitur. Falsum est ergo isto modo verbum nostrum, non cum mentimur, sed cum fallimur. Cum autem dubitamus, nondum est verbum de re de qua dubitamus, sed de ipsa dubitatione verbum est. Quamvis enim non novementiri nos; hoc enim scimus. Et cum mentitos nos esse confitemur, verum dicimus: quod scimus enim dicimus; scimus namque nos esse mentitos. Verbum autem illud quod est Deus et potentius est nobis, hoc non potest. Non enim potest facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: et non a se ipso loquitur, sed a Patre illi est omne quod loquitur, cum ipsum Pater unice loquitur: et magna illius Verbi potentia est, non posse mentiri;
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽ enĩ. amõ uiuere. Sempit̾nũ ẽ scire qd uiuit. Nec tamsẽ¬
pitnũ ẽ cogitare uitã suã. uł cogitare scientiã uitȩ suȩ. Lm̃
cũ aliud atqi aliud ceꝑit. hoc desinet cogitare. quã uis ñ desi¬
nat scire. Edx qͦ fit ut si potest eẽ in am̃o aliqͣ scientia sempi¬
teria. ⁊ sempit̾na eẽ ñ potest eius dẽ scientiȩ cogitatio. ⁊ uer¬

Expanded text:
est enim animo vivere, sempiternum est scire quod vivit: nec tamen sempiternum est cogitare vitam suam, vel cogitare scientiam vitae suae; quoniam cum aliud atque aliud coeperit, hoc desinet cogitare, quamvis non desinat scire. Ex quo fit, ut si potest esse in animo aliqua scientia sempiterna, et sempiterna esse non potest ejusdem scientiae cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
sic in corde dicat᷑. ac ꝑ hoc etiã si cõ cedamꝰ nedecontro uer¬
sia uocabuli laborare uideamur. ⁊ã uocandũ eẽ uerbũ. qͥd
priꝰ qͣm formatũ sit. qͥa iã ut ita dicã for mabile ẽ. qͥs nõ
uideat qͣnta hic sit dissimilitudo ab illo dĩ uerbo qd informa

Expanded text:
sic in corde dicatur. Ac per hoc etiam si concedamus, ne de controversic in corde dicatur. Ac per hoc etiam si concedamus, ne de controversia vocabuli laborare videamur, jam vocandum esse verbum quidpriusquam formatum sit, quia jam, ut ita dicam, formabile est; quis non videat, quanta hic sit dissimilitudo ab illo Dei Verbo, quod in forma
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. qͣm scientia ipsa ꝑ petua ẽ. S quomͦ ẽ uerbũ qͥ ñdũ
in cogitationis iusione formatũ ẽ.:Quomͦ erit simile scien¬
tiȩ dequa nascitur. si eiꝰ ñ habet formã.& idõ iã uocat᷑ uer¬
bũ. qͥa potest hab̾e. Tale ẽ enĩ acsi dicat᷑. Idõ iã uocandũ eẽ
uerbũ. qͥa potest eẽ uerbũ. S qͥd ẽ qͥ potest eẽ uerbũ. ⁊ idõ
iã dignũ ẽ uerbi nomine.Quid ẽ in quã hoc formabile.
ñ dũqͦ. formatũ. nͥ quiddã mentis nr̃e qđ hac atq. hac uolubili
quadã motione iactamꝰ. cũ a nob̾ nunc hoc nunc illud sic̃
in uentũ fuerit uł oceuirerit cogitat᷑: Et tunc fit uerũ
uerbũ qͣndo illud qͥ noᷤ dici ꝰ uolubili motione iactare. ad id
qͥ scinꝰ ꝑuenit. atq inde format᷑ eiꝰ onũi modã similitudi¬
nẽ capiens. ut qͦmͦ res queq scitur. sic etiã cogitetꝰ᷑: idẽ sine
uoce. sine cogitatione uocis. quȩ ꝓfecto alicuiꝰ linguę est

Expanded text:
scientia ipsa perpetua est. Sed quomodo est verbum, quod nondum in cogitationis visione formatum est? Quomodo erit simile scientiae de qua nascitur, si ejus non habet formam, et ideo jam vocatur verbum quia potest habere? Tale est enim ac si dicatur, ideo jam vocandum esse verbum quia potest esse verbum. Sed quid est quod potest esse verbum, et ideo jam dignum est verbi nomine? Quid est, inquam, hoc formabile nondumque formatum, nisi quiddam mentis nostrae, quod hac atque hac volubili quadam motione jactamus, cum a nobis nunc hoc, nunc illud, sicut inventum fuerit vel occurrerit, cogitatur? Et tunc fit verum verbum, quando illud quod nos dixi volubili motione jactare, ad id quod scimus pervenit, atque inde formatur, ejus omnimodam similitudinem capiens; ut quomodo res quaeque scitur, sic etiam cogitetur, id est, sine voce, sine vocis cogitatione, quae profecto alicujus linguae est,
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita dic̃. ñ alud quã ea quȩ retro sũt obluusci. ⁊ĩ ea
quȩ ante sextendi scđm intentionẽ. Iutissima ẽ enĩ queren¬
us intentio. donec apphendatur illud qͦ tendimꝰ.⁊ qua ertẽ¬
dimur. S ea recta intẽtio ẽ. quȩ ꝓficiscitꝰ afide. Certa enĩ
fides ut cũq inchoat cognitione. Cognitio uͦ certa iĩ ꝑficnt᷑
nisi p᷑ hanc uitã. cũ uiocbimꝰ facie ad faciẽ. hoc gͦ sapianuꝰ.
ut nouerimus tutiorẽ eẽ affectũ uera querendi. quã in cog¬
nita ꝓ cognitis p̃sumendi. Sic gͦ queramus tanqͣm in uen¬
turi. ⁊ sic in ueniamus tanquã quesituri. Cũ enĩ cõ sum aue¬
rit homo. tẽ incipit. Decredendis nulla infidelitate dubi¬
temus. deintelligendis nulla temeritate affirmeinus.
In illis auetoritas tenenda ẽ. inhis ueritas ex quirenda.
rod sͦ  ad istã¬

Expanded text:
quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcumque inchoat cognitionem: cognitio vero certa non perficietur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo sapiamus, ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod ergo ad ista
Abbreviated transcription (Latin):
ura ⁊ neqͥs qͣm se tanqͣm app̃hendisse temere gauoeat. quersete
inqͥt facie eius semp. &r apłs. siquis se in qͥt putat aliquio seire
naũ seit qui ad modũ scire oporteat. Quisqͥs aut̃ diligit dm.
hic cognitus ẽ ab illo. Hec sic quidẽ dix̃ cognouit illũ que ꝑi¬
culosa p̃sup̃tio ẽ. s cognitus ẽ ab illo. Sic ⁊ alibi eũ dixissẽ.
no aut cognoscentes dm̃ statĩ corrigens. imino cogniti estis
i qͣt adõ. marimeq illo loco frs in qͥt. ego meipsũ ñ arbitro
app hendisse. umnũ aut̃ quȩ retro oblitus. in ea quȩ ante sut̃

Expanded text:
Et ne quisquam se tanquam apprehendisse temere gaudeat: Quaerite, inquit, faciem ejus semper . Et Apostolus: Si quis se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum scire oporteat. Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus est ab illo . Nec sic quidem dixit, Cognovit illum; quae periculosa praesumptio est: sed, cognitus est ab illo. Sic et alibi cum dixisset, Nunc autem cognoscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquit, a Deo : maximeque illo loco, Fratres, inquit, ego me ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt
Abbreviated transcription (Latin):
trintas ꝑ illas ereate formas patribꝰ apparuerit. Deinde q libet hoꝵ
uiuentũ uisũ ue fuerit. utrũ adhoc opꝰ tantũ nͦ creatura formata
sit. in qua ds̃ sic̃ tẽ oportusse iudicauit humanis ostenderet᷑ aspec¬
tibꝰ an angłi qͥ iã erat̃ ita mittebant᷑. ut exꝑsona dĩ loquerent᷑
assum̃tes corporalẽ speciẽ deceatura corporea musũ ministerii
sui. sic̃ euiq opꝰ eẽt. aut ipsũ corpꝰ suũ cui ñ sub dunt᷑ s subditũ
regut̃ iispecies qͥs uellent accomodattᷤ atq aptas actionibꝰ sius
mutantes atq uertentes scđ̾m attributã sibi acreatore potentiã.

Expanded text:
Trinitas per illas creaturae formas Patribus apparuerit. Deinde, quodlibet horum inventum visumve fuerit, utrum ad hoc opus tantummodo creatura forsit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii suiregunt, in species quas volent accommodatas atque aptas actionibus suis immutantes atque vertentes, secundum attributam sibi a Creatore potentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanserut in fide ⁊ dilectione ⁊ scĩ ficatione cũ sobrietate. qͣsi
uͦ possit obeẽ bonȩ iuduȩ. si uł filio̾ ñ habuerit. uł hi qͦsh abuerit
in bonis oꝑibꝰ ꝑ manere noluerint. S qͥa ea quȩ dicunt᷑ oꝑa bona
tanquã filii sunt uitȩ nr̃e. scđ̾m quã querit᷑ cuiꝰ uitȩ sit qͥsq idẽ
quomͦ agat hȩc tp̃ralia. quã uitã greci ñ zoen. s enon uocat̃.

Expanded text:
ficatione cum sobrietate . Quasi vero possit obesse bonae viduae, si vel filios non habuerit, vel ii quos habuerit, in bonis operibus permanere noluerint. Sed quia ea quae dicuntur opera bona, tanquam filii sunt vitae nostrae, secundum quam quaeritur cujus vitae sit quisque, id est, quomodo agat haec temporalia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ micȩ nichil ꝓsunt siue paganis siue uideis qͥ apõ ñ credut̃.
siue quibꝰq. hereticis uł scismaticis ubi fides ⁊ dilectio ⁊ sobria
scĩficatio ñ in uenitur. Manifestũ ẽ qͥd apłs siguificare uoluerit.
in eo qđ figurate ac misticȩ deuelando mulieris capiteloquebat᷑.
q insi ad aliquid secretũ sacram̃ti referatur in ane remanebu
Sic̃ enĩ ñ solũ ueracissuna ratio s etiã ipsiꝰ apłi declarat aue¬
toritas. ñ scđm formã corporis homo factus ẽ ad imaginẽ
dĩ.s scđm rationalẽ mñtẽ. Cogitatio quippe turpit̃ uana ẽ.q.
opinatur dm̃ mbroꝵ corporaliũ liniam̃tis circũ seribi atq. de
finiri. Porro aut̃ ñne idẽ beatus apłs paulus dic̃. renouamini

Expanded text:
iae nihil prosunt, sive Paganis, sive Judaeis qui Christo non credunt, sive quibuscumque haereticis vel schismaticis ubi fides et dilectio et sobria sanctificatio non invenitur: manifestum est quid Apostolus significare voluerit; ideo figurate ac mystice, quia de velando mulieris capite loquebatur, quod nisi ad aliquod secretum sacramenti referatur, inane remanebit. 12. Sicut enim non solum veracissima ratio, sed etiam ipsius Apostoli declarat auctoritas, non secundum formam corporis homo factus est ad imaginem Dei, sed secundum rationalem mentem. Cogitatio quippe turpiter vana est, quae opinatur Deum membrorum corporalium lineamentis circumscribi atque finiri. Porro autem nonne idem beatus apostolus dicit, Renovamini
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ mulieri adhibendũ monet ita loquens. Lir. quidẽ ñ debet uela¬
se caput: cũ sit imago ⁊ gła dĩ. Mulier aut̃ gła uiri ẽ. Ciud gͦ dicem
ad hȩc si ꝓsua ꝑsona mulier adimplet imaginẽ trinitatis. curea
detracta delatere uiri. adhuc ille imago dr̃ : Aut si ⁊ una ꝑsona
hominis eatribꝰ potest dici imago dĩ. sic̃ in ipsa sũma trinitate
⁊ una qurq ꝑsona dĩ ẽ.cur ⁊ mulier ñ ẽ imago dĩ. Hã ꝓpt̃ta ca¬
ipsã humanã factã dic̃. quȩ sexu utroq cõpletur. uec abuitelli¬
genda imaguire dĩ separat feminã. Dicto enĩ q ds̃ hominẽ fec̃.
&ideo ipsa hoc facere uibetur. nisi credo illud eẽ qͥ iã dixi. cũ de
natura humanȩ m̃tis agerẽ. mulerẽ cũ uiro suo eẽ imaginẽ
dĩ. ut una imago sit. tota illa substantia. Cũ aut̃ ad ad uitoriũ
distribuit᷑ qd ad cã ipsã solã attinet. ñ ẽ imago dĩ. Qđ̃ aut̃ adui

Expanded text:
et velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Mulier autem gloria viri est. Quid ergo dicemus ad haec? Si pro sua persona mulier adimplet imaginem Trinitatis, cur ea detracta de latere viri adhuc ille imago dicitur? Aut si et una persona hominis ex tribus potest dici imago Dei, sicut in ipsa summa Trinitate, et unaquaeque persona Deus est, cur et mulier non est imago Dei? Nam etipsam humanam factam dicit, quae sexu utroque completur, nec ab intelligenda imagine Dei separat feminam. Dicto enim quod fecit Deus homiet ideo ipsa hoc facere jubetur? nisi, credo, illud quod jam dixi, cum de natura humanae mentis agerem, mulierem cum viro suo esse imaginem Dei, ut una imago sit tota illa substantia: cum autem ad adjutorium distribuitur, quod ad eam ipsam solam attinet, non est imago Dei; quod au