comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
primit᷑: Sex gͦ annis seruit. & septi¬
mo egredit᷑ liber: qut ꝑ actiuã quã
perfecte exibuerit. ad cõtẽplati¬
ue uitȩ lib̾tatẽ transit. Et notan¬
dũ quod gratis lib̃ egredit᷑. quia
hi qui post quam omĩa fecerint di¬
cunt se inutiles seruos. eis procul
dubio. sicut ipsa actiua fuit ex¬
munere. ita ex grã &iã contẽpla¬
tiua. Cum quali ueste intraue¬
rit cum tali & exeat. quia omino
necesse est. ut unusquisq nrm̃ in
hoc quod incipit perseuer& atq
usq ad finẽ operis in ea quam in¬
choauit intentione perduret lile
bene ad contẽplatuã transit. qui
in actiua uita intentronis suȩ ues¬
tem ad deterrorei non mutauerit.
Et sunt non nulli. qui prusquã omĩ¬
potentis dĩ seruitio inscã conuersa¬
tione sotient᷑. iam bona oꝑari di¬
ligunt. Sunt uero alii. qui bona
opera postquã ad seruitiũ omĩpo¬
tentis dĩ uenerint discunt. Qui
uero oꝑationẽ bonam & priꝰꝙͣ ad

Expanded text:
primitur? Sex ergo annis servit, et septiprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa actimunere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bona opera, postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam et priusquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
nium dedimus. ut distinctionẽ ser¬
uitutis atq lib̾tatis. in utraq uita
monstraremus. Sed honerosum e̾e
non deb&. si hoc exponendo conse¬
quimur. unde ipsa hec quȩ diximꝰ
affir menius. Hebreus enĩ. transi¬
ens interpretat᷑. Et seruus hebreus
emitur. quando unus quisq qui iã
ab hoc scło mente transit seruitio
omĩpotentis dnĩ subdit᷑. Ille & enĩ
uero dõ seruire appetit : qui ab hoc
scło mente transire didicerit. Sic
moyses transiuit ut uider& uisũ
sic dd cum uider& impium ex alta¬
tũ & eleuatũ supercedros libani.
transiuit & ecce non erat. quia
iniquoꝵ potentias esse magosũ a¬
liquid fortasse credimus. nisi ad ꝑ¬
manens sclm̃ mente trans eamus.
Seruus uͦ hebreus emptꝰ. sex an¬
nis seruire precipit᷑. ita ut insep¬
timo liber exeat gratis. Quid enĩ
per senariũ numerũ. nisi actiue
uitȩ ꝑfectio designat᷑: Quid ꝑ
septenariũ. nisi contẽplatiua ex

Expanded text:
nium dedimus, ut distinctionem sernium dedimus, ut distinctionem servitutis atque libertatis in utraque vita monstraremus. Sed onerosum esse non debet si hoc exponendo exsequimur, unde haec ipsa quae diximus affirmemus. 11. Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit servitio omnipotentis Domini subditur. Ille etenim vero Deo servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit, ut videret visum . Sic David cum videret impium exaltatum et elevatum super cedros Libani, transivit, et ecce non erat . Quia iniquorum potentias esse magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum nisi activae vitae perfectio designatur? quid per septenarium nisi conte
Abbreviated transcription (Latin):
exdono sint grẽ: quã diu tamenꝰ
inter proximos uiuimus. una nob̃
inecessitate est. altera inuolun¬
ate. Quis enĩ cognoscens dm̃:
uita intrare possunt ad cȩlestẽ
patriam. qui bona que possunt
ꝑari non negligunt: sine actiua
utem intrare non possunt. si negli¬
unt bona oꝑari que possunt. Illa
in necessitate. hȩc inuoluntate
Illa inseruitute. ista in lib̾tate.
Hine est enĩ quod ad moysen dicit᷑.
Si emeris seruũ hebreũ. sex annis
seruiet tib: in septimo egrediet᷑
liber gratis. Cũ quali ueste in¬
trauerit cũ tali exeat. Si habens uxo¬
rem. & uxoregrediat᷑ simul Sin
autẽ dñs dederit uxorẽ. & pepeͬrit
filios & filias. mulier & liberi eius
erunt dnĩ sui: ipse uero exibit cũ
uestitu fuo. Quod si dixerit seruus
diligo dnm̃ meũ & uxorẽ ac lib̾os.
non egrediar liber. offer& eũ dñs
diis. & ad plicabit᷑ ad hostiũ & postes
ꝑforabitq aurẽ eiꝰ subola. & erit ei
seruus insclm̃. Paulolatuis testimo

Expanded text:
ex dono sint gratiae, quandiu tamen inter proximos vivimus, una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate. Hinc est enim quod ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi, in septimo egredietur liber gratis cum quali veste intraverit cum tali exeat si habens uxorem et uxor egredietur simul sin autem dominus dederit illi uxorem et peperit filios et filias mulier et liberi eius erunt domini sui ipse vero exibit cum vestitu suo quod si dixerit servus diligo dominum meum et uxorem ac liberos non egrediar liber offeret eum dominus diis et adplicabitur ad ostium et postes perforabitque aurem eius subula et erit ei servus i
Abbreviated transcription (Latin):
teruos. P enna gͦ animaliũ alt̃iꝰ
ad alterũ uingit᷑. quia scõꝵ p̃dica¬
toꝵ uirtus atq sapientia. uicissim
sibi in caritatis atq concordie pa¬
ce sociat᷑. Penna autẽ alterius
ab altero diuisa ess&. si in hoc quod
unus quisq insapietitia euolat.
hab̾e pacẽ cũ altero recusar&. Se¬
quitur. Non reuertebant᷑ cũ in¬
cederent. s unũ quodq ante fa¬
cũ in cedunt minime reuertuntur¬
quia sic aterrenis actib adspim¬
lia pertranse unt. ut ad ea que
liquerunt ulteruis nullatenus
flectant᷑. Quasi enĩ per quanda
uiã eis incedere est. mente ire si

Expanded text:
. Penna ergo animalium alterius ad alterum jungitur: quia sanctorum praedicatorum virtus atque sapientia vicissim sibi in charitatis atque concordiae pace sociantur. Penna autem alterius ab altero divisa esset, si in hoc quod unusquisque in sapientiam evolat, habere pacem cum altero recusaret. Sequitur: Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante facum incedunt, minime revertunturquia sic a terrenis actibus ad spiritalia pertranseunt, ut ad ea quae reliquerint, ulterius nullo modo reflectantur. Quasi enim per quamdam viam eis incedere, est mente ire semper
Abbreviated transcription (Latin):
chiel ꝓphete cęli aꝑti sunt. ꝙ ui¬
dit uisiones dñi. uixta fluuiũ cho¬
bar. quia & quasi tricesimo ȩta¬
tis suȩ anno dñs ad fluuiũ ior¬
danis uenit. Ibi itaq cęli aperti
sunt. quia spc incolumba descen¬
dit. uox quoq de celo sonuit di¬
cens Hic est filius dilectus. Inquo
hebrea uerba. multũ nob̾ ad mis¬
terium interp̃tandũ ualent.
Nam chobar. interpretat᷑ graui¬
tido uel grauitas. Hie rechiel¬
uͦ fortitudo łi. buzi despectꝰ uł
contẽptus. chaldei captu antes
uel quasi demones. Uenit gͦ ihe¬
lechiel uixta fluuiũ chobar.
Quia enĩ chobar grauitudo uel
grauitas dicit᷑. quid ꝑchobar
fluuium. nisi humanũ genus
congrue designat᷑. qͦd ab ortũ
defuit ad mor̾tem. & graue sibi
est ex peccatis quȩ perpetrat & por¬
tat: Quia sicut scriptũ est. iniqͥ¬
tas intalentũ plũbi sedet. Omẽ
enĩ peccatũ graue est: quia non
ꝑ mittit animã ad sublima leua¬

Expanded text:
chielis prophetae coeli aperti sunt, et vichielis prophetae coeli aperti sunt, et vidit visiones Domini juxta fluvium Chobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaque coeli aperti sunt, quia Spiritus in columba descendit; vox quoque de coelo sonuit, dicens: Hic est filHebraea verba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar interpretatur gravitudo, vel gravitas; Ezechiel, fortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar; quia enim Chobar gravitudo, vel gravitas dicitur, quid per Chobar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, sicut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia leva
Abbreviated transcription (Latin):
tabescat. Nam & tumotheo dictõ
precipe hec & doce. nemõ ad olese¬
tiam tuam contempnit. sciendũ
est quod insacro eloquio non nĩ
ad olescentia iuuentꝰ uocat᷑: un¬
de scriptũ est. Letare iuuenis is
ad olescentia tua. Propħa igñ
ut ostendat᷑ cuus auctoritatis
sit in p̃dicatione. etatis solide &
describit᷑. quatenus ei cũ uita
& spũ. omĩa que ad p̃dicandum
congruunt concordare uideas
Necꝰ contra hec mouere quem¬
piam deb&. quod iheremias at
damel prophetiȩ spm̃ pueris
ceperunt. quia miraclã in exemplũ
operationis. non sunt trahenda.
Ompc̃ enĩ d̾s. & linguas infantiũ
facit disertas. & ex ore infantiũ at¬
q lactentiũ ꝑfecit laudẽ. Sed ali¬
ud est quod nos de doctrine usu
atq disciplina discimus. aliud qͦd
de miraculo scimus. Iam uero si
querit᷑ ut impsa quoq aetatis il¬
lus exp̃ssione misticum aliquid
designetur. absurdũ non est. qͦd
tiat. ipso quoq etatis suȩ temꝑe
ostendat. Anno tricesimo iheze¬

Expanded text:
scat. Nam et si Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam tuam contemnat : sciendum est quod in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Profecto igitur, ut ostendatur cujus auctoritatis sit in praedicatione aetatis solidae esse, describitur quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt, concordare videantur. Nec contra haec movere quempiam debet quod Jeremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperint, quia miracoperationis non sunt trahenda. Omnipotens enim Deus et linguas infantium facit disertas , et ex ore infantium atque lactentium perficit laudem . Sed aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplina discimus, aliud quod de miraculo scimus. 5. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum aliquid designetur, absurdum non est quod tiat, ipso quoque aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno tricesimo Eze
Abbreviated transcription (Latin):
sere. expena ꝓxime dãpnationis¬
erit. Vude & subdit᷑. Et nubes mag¬
na. Tunc quippe ex peccatoꝵ me¬
moria. sensum mentis deprimit cali¬
go cecitatis. cũ unigenitũ dĩ filiũ
informa diuinitatis conspicere reꝓ¬
bi non ꝑmittunt᷑. Uidebunt enĩ

Expanded text:
serae ex poena proximae damnationisserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: Et nubes magna. Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei Filium in forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. Videbun
Abbreviated transcription (Latin):
mul intuet᷑. Uentꝰ enĩ turbinis ab
aquilone uenit. qr nimirum causa
peccatoꝵ exigit. ut districti iuditii
concussio. omiã simul elementa ꝑ¬
turb&. Terror enĩ ꝑturbationis
ultime inde uenire dicit᷑. unde
generat᷑. Nam qr ad feriendas
frigidas peccatoꝵ mentes. uiditiũ
ꝑ turbationis ultimȩ agit᷑. recte
ab aquilone uentus turbinis uenire
perhibetur. Que uidelic& concussi¬
o. apte uentꝰ turbinis dicit᷑. quia
in illo diȩ cunctoꝵ qui tune in car¬
ne mortali inuenti fuerint inpa¬
uore nimio. corda commouentur
Cum enĩ ceꝑit impleri quod scrip¬
tum est. sol obseurabit᷑. & luna non
dabit lumen suũ. & stelle cadent
de celo. & uirtutes celoꝵ mouebun¬
tur. que mens erit hominis. aeter
ni uidicis sententiã non formidan¬
tis. Ibi enĩ simul tunc cuncta
peocata ante oculos redeunt. ibi
omĩa que cũ delectatione acta
sunt. ad memoriã cũ pauore reuo¬
cantur. Ibi caligo cogitationis mi¬

Expanded text:
mul intuetur. Ventus enim turbinis ab mul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum commovebuntur , quni judicis sententiam non formidantis? Ibi enim simul tunc cuncta peccata ante oculos redeunt, ibi omnia quae cum delectatione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur, ibi caligo cogitationis mi
Abbreviated transcription (Latin):
luit per argentũ Illa enĩ immuta¬
bilis que inse manens natura in¬
nouat omĩa. siita ut est nob̾ appa¬
rere uoluisset. fulgore suo nos
incender& potius quã renouar&
Sed claritatẽ sue magnitudinis
tẽperauit nrĩs oculis ds̃. ut dum
nob̾ eius claritas tẽperat᷑ & iã nrã
infirmitas ꝑ eius similitudinẽ in eiꝰ
luce clarescer&. & ꝑ acceptam grãm
ut ita dicam. sue habitudinis co¬
lorem mutar&. Quasi electrũ gͦ
similitudo quattuor animalium.
Quod inmedio eius dr̃. siue electri
siue ignis. nil obstat intelligi. qͥa
quattuor ͤ animalia scĩ scilicet euan¬
głiste. & exeu̾dem dñĩ in carnatiõe
ad fidei uirtutẽ solidati sunt. & in
igne ꝑsecutionis multis tribulatio¬
nib afflicti. Quod siquis hȩc quę
de primo dñi aduentu diximus. &iã
de scdo uelit accipere. celeri assen¬
su sequendus ẽ. quia sepe ꝓphetie
sp̃s in unũ quod loquit᷑. multa si¬

Expanded text:
luit per argentum. Illa enim natura immutaluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum ergo similitudo quatuor animalium . Quod in medio ejus dicitur sive electri, sive ignis, nil obstat intelligi; quia quatuor haec animalia, sancti scilicet evangelistae, et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. 16. Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno quod loquitur multa si
Abbreviated transcription (Latin):
lux orta est eis. Iste itaq ignis ma¬
litie. quia udeoꝵ cordib arsit
npersecutione. priusquã scõs apłos
seuiendo affliger& inipso se exer¬
cut auctore ac redẽptore generiᷤ
hummani. Vnde & subdit᷑. Et ox¬
orerio eiUs masi speties slectri.
idest de medio iqtus. Quid el ectri
hominum designat᷑ : Electrũ quippe
exauro & argento ẽ. Inelectro dũ
aurũ argentũq miscet᷑. argentũ
ad claritatẽ crescit. aurũ uero a
sio fulgore pallescit. Iilud ad cla¬
ritatemꝰ proficit. hoc aclaritate
remꝑatur. Quia igit᷑ in unigeni¬
to dĩ filio. Nature diuinitatis uni¬
ta est natura nr̃a. inqua ad una¬
tione humanitas in maiestatis gła
excreuit. diuinitas uero asui ful¬
goris potentia humanis se oculis
temperauit. ꝑ hoc quod humana
natura clarior facta est. quasi ꝑ
aurũ creuit argentũ. Et qͥa diui¬
nitas a fulgore suo nr̃is. ẽ. aspec¬
tib temperata. quasi aurũ nob̾ pal¬

Expanded text:
lux orta est eis . Iste itaque ignis malux orta est eis . Iste itaque ignis malitiae qui a Judaeorum cordibus arsit in persecutione, priusquam sanctos apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore generis humani. Unde et subditur: edio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. 14. Quid electri hominum designatur ? Electrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis pal
Abbreviated transcription (Latin):
undas inpersecutione se uiens. at¬
q in crudelitate malitie. cogit¬
tionũ uoluens. quid aliud quat
olla succensa fuit: Cuius facies
a facie aquilonis esse dr̃. quia s
se aduerso spũi pertorporẽ men¬
tis non subderet. contra bonos
intanta malitia non arsisset. b¬
bem itaq sequit᷑ ignis in uolues
quia in eis cȩcitatẽ meritis. secut
erudelitas ꝑsecutionis. Si enĩo¬
nouissent: nũquã dñm głe crus¬
fixissent. Sed iste ignis alibi a¬
sit. atq alibi splenduit. Nam
subdit᷑. Et spleripor incircuit
euis. Dũ enĩ ꝑsecutio in uidea
so mundo disꝑsa ẽ. sicut ipsi dicꝰ
Uobis missũ fuerat uerbũ dei
qua indignos uos iudicastis. ecce inꝰ
uagentes. Decrudelitate gͦ malitiȩ
que mentẽ uidee concremauit.
omnp̃s di lucẽ gentib sparsit. quia
autu positi intenebris fumus. do¬
no celestis grẽ splendorẽ ueri lumi¬
nis uidemus. Vnde scriptũ est. Se¬
dentib intenebris & umbra morti

Expanded text:
s in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam subditur: IBID.-- Et splendor in circuitu ejus. 13. Dum enim persecutio in Judaea erso mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit, quia cuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis vidimus. Unde scriptum est: Sedentibus in tenebris et umbra mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
b simul quattuor recognosces. Et
tes. penna contẽplationis uolant.
Euangłistaꝵ gͦ facies ad humanita
in eo quẽ corporeũ aspiciunt. qua¬
si faciem intendunt. Sed dũ hc̃
ee incircum scriptũ atq incor¬
poreũ exdiuinitate ad nuntiant
per contẽplationis pennã quasi in
aerẽ leuant᷑. Quia itaq & una
est fides in carnationis eius in om̃i¬
b & par contẽplatio diuinitatis eiꝰ
insingłis. recte nc̃ dr̃. Quattuor
facies uni. & quattuor penne uni
Sed quȩ uirtꝰ ess& si fidem atq
cõtẽplationẽ dñi habentes p̃dica¬
tuũ designant᷑: Quattuor gͦ
animaliũ pedes recti esse descri¬
bunt᷑. quia scõꝵ euangłistaꝵ. atq
omiũ ꝑfectoꝵ oꝑa ad sequendam
iniquitatẽ non sunt retorta Hi
autẽ pedes rectos non habent. qui
ad mala mundi que reliquerint
reflectunt᷑. Dequib scriptũ est.
Canis reuersus ad uomitũ. & sus
lota in uolutabro luti. Dolebat de

Expanded text:
bus simul quatuor recognosces. Et bus simul quatuor recognosces. Et tes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatin eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum et incorporeum ex divinitate annurtiant, per contemplationis pennam, quasi in aerem levantur. Quia itaque, et una est fides incarnationis ejus in omnibus, et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur: Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de
Abbreviated transcription (Latin):
subtili narratio
per pennã : nisi uolatꝰ expͥmitur:
Per faciem quippe unus quisq cog¬
noscitur. per pennã uero in altũ
Tauiũ corpora subleuant᷑ facies
ad contẽplationẽ. Per fidem nãq
ab omĩpotente dõ cognoscim᷑. sic̃
ipse de suis ouib dicit. Ego sum
pastor bonus. & cognosco meas &
cognoscunt me meȩ. Qui rursus
ait. Ego scio quos elegerim. Per
contemplationẽ uero quia super
nosmetipsos tollimur. quasi in ae¬
I rem leuamur. Quattuor gͦ faci¬
es uni sunt: quia si requiras quid
matheus de in carnatione dnĩ sen¬
tiat. hoc nimirũ sentit. quod mar¬
cus lucas & ioħefi. Si queras quid
iohannes sentiat. hoc ꝓculdubio
quod lucas. marcus. & matheus.
Si queras quid marcus : hoc quod
matheris ioħes & lucas Si queras
quid lucas. hoc quod ioħes. matheꝰ
& marcus sentit. Quattuor faci¬
es uni sunt. quuia notitia fidei qua
cognoscunt᷑ a dõ. ipsa ẽ. in uno.
que est simul in quattuor. Quic¬
quid enĩ inuno inueneris. hoc inomĩ¬

Expanded text:
subtili narrationper pennas, nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque agnoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotenti Deo cognoscimur; sicut ipse de suis ovibus dicit: Ego sum Pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Qui rursus ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua super nosmetipsos tollimur, quasi in aerem levamur. Quatuor ergo facies uni sunt: quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si quaeras quid Marcus; hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Lucas; hoc quod Joannes, Matthaeus et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omni
Abbreviated transcription (Latin):
mana corda ad contẽplandã uer¬
bi excellentiã non uolarent. In¬
de cͦ excelse facte sunt hominũ
mentes. unde inter homines ap¬
paruit humilis ds̃. Dicat᷑ itaq
de scĩs anunalib dicat᷑. & manus
hominis sub penius eoꝵ. De qͥb
ad huc subditur. Et facies & pen
Nas ꝑ quattuor partes habebant.
iuncteq erant penne eoꝵ. alteriuis
ad alterum. Per quatuor partes fa¬
cies & pennas habent. quia in cunctis
mundi regionib p̃dicantes demon¬
strant. quic quid de humanitate.
quic quid dediuinitate nrĩ redẽp¬
toris sentiunt. quia dũ in carna¬
tũ dm̃ ubiq p̃dicant. inquattu¬
or mundi partib faciem demons
na contẽplationis uolant. Quoꝵ
penne iuncte sunt alterius ad al¬
terũ. quia omĩs eoꝵ uirtus. om̃is

Expanded text:
mana corda ad contemplandam Vermana corda ad contemplandam Verbi excellentiam non volarent. Inde ergo excelsae factae sunt hominum mentes, unde inter homines apparuit humilis Deus. Dicatur itaque de sanctis animalibus, dicatur: Et manus hominis sub pennis eorum. De quibus adhuc subdnas per quatuor partes habebant, junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. 15. Per quatuor partes facies et pennas habent, quia in cunctis mundi regionibus praedicantes demonstrant quidquid de humanitate, quidquid de divinitate nostri Redemptoris sentiunt. Quia dum incarnatum Deum ubique praedicant, in quatuor mundi partibus faciem demonstna contemplationis volant. Quorum pennae junctae sunt alterius ad alterum, quia omnis eorum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
imitatur. quia illa que est intima
ineniginate uidet᷑. Ipsa tamen in
quantalib& sit contẽplationis an¬
gustia. actiue uitȩ ualde est la¬
tior atq sublimior. que ad quan¬
dam mentis libertatẽ transit tem¬
poralia non cogitans s aeterna.
Quia itaq contẽplatua uita ad
superiora euolat. & actiue uite lon¬
ge superest. quadam ut itadicam
dignitate securitatis sue. apte nẽ
dicit᷑. Et manus hominis. sub pen¬
nis eoꝵ. Sin uero in hoc loco homo
redeptor nr̃ accipit᷑. manus hoĩs
sub penns eoꝵ. ẽ. quia nisi d̃s hõ
fier& qui mentes p̃dicantiũ ad ce¬
lestia subleuass&. illa que apparent
animalia non uolarent. Nec in me¬
rito manus hominis e̾ẽ. sub pennis
dicitur. quia de eodẽ redẽptore
nr̃o scriptũ est. Qui cũ sit splen¬
dor głe. & figura substantie eius.
portansq omiã. Euis gͦ manus cor¬
da nrã portat. eius manus in cõ¬
templationẽ nos subleuat. Nisi
enim ut dictũ est omp̃s uerbum
propter homines homo fier&. hu¬

Expanded text:
imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur. Ipsa tamen in quantalibet sit contemplationis angustia, activa vita jam valde est latiur atque sublimior, quae ad quamdam mentis libertatem transit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque contemplativa vita ad superiora evolat, et activae vitae longe superest quadam, ut ita dicam, dignitate securitatis suae, apte nunc dicitur: Et manus hominis sub pennis eorum. 14. Sin vero hoc in loco homo Redemptor noster accipitur, manus hominis sub pennis eorum est, quia nisi Deus homo fieret, qui mentes praedicantium 1198 ad coelestia sublevasset, illa quae apparent animalia non volarent. Nec immerito manus hominis esse sub pennis dicitur, quia de eodem Redemptore nostro scriptum est: Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus, portansque omnia . Ejus ergo manus corda nostra portat, ejus manus in contemplatione nos sublevat. Nisi enim, ut dictum est, omnipotens Verbum propter homines homo fieret, hu
Abbreviated transcription (Latin):
runtꝰ gͦ tunc electoꝵ corpora. clari¬
tati dñici corporis configurata.
lue & si aequalitatẽ głe eius non
habent ꝑ naturam. similitudinẽ
timen configurationis eiꝰ habebt̃
ƿergrãm. Quia itaq similitudo

Expanded text:
runt ergo tunc electorum corpora claritati Dominici corporis configurata. Quae etsi aequalitatem gloriae illius non habeant per naturam, similitudinem tamen configurationis ejus habebunt per gratiam. Quia itaque similitudo
Abbreviated transcription (Latin):
uenimittere iñtrã. & quid uolo nͥ
ut accendat᷑. Ignis quppe int̾rã mit¬
titur. cũ ꝑ ardorẽ scĩ sp̾̃s afflata
terrena mens. a carnalib suis desi¬
deriis concremat᷑. De malo autẽ
igne dicit᷑. Et nunc ignis aduer¬
sarios consumit. quia cor pessimũ
ex sua malitia tabescit. Sicut aut̃
ignis amoris mentẽ erigit: ita ig
cor quod replet eleuat. & ardor ma¬
litie ad inferiora semꝑ incuruat.
cata. quia mox ad persecutionis ne¬
quitiam erupit igne suo inuoluta
est. que inobligatione se nequitie
ꝑ eandẽ ipsam erudelitatẽ quaa¬
sit implicauit. Uentus g turbinis¬
ueniebat ab aquilone. & nubes
magna. & ignis in uoluens. quia e
torporis su frigore adignorantie
caligurem ꝑducta. usq ad malitũ
ꝑsecutionis erupit. Unde ad alium

Expanded text:
mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatur? . » Ignis quippe in terram mittitur, cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens, a carnalibus suis desideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: « Et nunc ignis adversarios consumet, » quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita igniritus cor quod replet elevat, et ardor malitiae ad inferiora semper incurvat. cata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam crudelitatem, qua exarsit, implicavit. Nuveniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium
Abbreviated transcription (Latin):
recte de sc̃is animalib dicat᷑. si¬
militudo hominis meis. Hec nos
mexpositionis exordio prelibasse
sifficiat. ut loquendr uirtꝰ silen¬
tio refõta. ad indaganda myste¬
na quȩ sequunt᷑ robustior exur¬
gat. Certi & enĩ sumus. quia ip¬
sum de quo loquim᷑ habemꝰ ad¬
uitorẽ. qui uiuit & regnat cũ
patre in unitate scĩ sp̃s d̾s ꝑ oiã¬

Expanded text:
cte de sanctis animalibus: Similitudo hominis in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio refota, ad indaganda mysteria quae sequuntur robustior exsurgat. Certi etenim sumus quia ipsum, de quo loquimur habemus adjutorem, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
apte mox subdit᷑. Et in medio ei
similitudo quattuor animalu
Quid enĩ ꝑ quattuor animalia
quattuor euangłiste signant᷑
Nec in merito per euangłistas. iuls
ꝑ fectoꝵ omĩum numerus exprin¬
tur. quia om̃s qui ęcclĩa modo
fecti sunt. perfectionis sue recłt¬
dinẽ ꝑ eoꝵ euanglm didicert̃. Di
medio enĩ eius similitudo quatm¬
or animaliũ. quia illi tẽ eius cor

Expanded text:
io ejus similitudo quatuor animalium. Quid enim per quatuor animalia, nisi quatuor evangelistae signantur? Nec immerito per evangelistas quatuor perfectorum omnium numerus exprimitur, quia omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt perfectionis suae rectitudinem per eorum Evangelium didicerunt. In medio enim ejus similitudo quatuor animaliu
Abbreviated transcription (Latin):
terant. & amare rennuebant. Nã
cum modo eius uirtutes & miracu¬
la. modo autẽ passiones aspicerent.
infideliũ cordib nubes magna ab
aquilone uenerat: quia ex peccati
sui frigore propter infirmitatẽ
passionis illius. & inteł signa cali¬
gabant. Quid uͦ ex illa nubis magne
caligine sit secutũ sub ungit᷑. eñ
protiniis dicit. Et ioniis inuoluers

Expanded text:
terant, et amare renuebant. Nam terant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infidelium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frigore propter infirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid vero ex illa nubis magnae caligine sit secutum, subjungitur, cum protinus dicit: IBID.-- Et ignis involvens
Abbreviated transcription (Latin):
uentus ẽ. turbinis. quia hanc con¬
cutiendo ꝑ desideria abstatu sue
rectitudinis euellit. Ded nos ista
reticentes. que humano generi ert
abhoste callido infine uentura. ad
solam uideam exqua ꝓpha fuit.
& cuius perditionẽ ꝓphando conspicit
uerba uertamꝰ. que incarnato
dño tantograuiꝰ ab aqui bone uen
tum turbinis ꝑtulit. quanto a
sua rectitudine concussa cadens. ꝑ
torporẽ mentis inꝑfidia frigida
remansit. Uentꝰ gͦ turbinis ab
aquilone uenit. cũ uitã iudaici
populi malignus sp̃s intẽptatione
concussit. Uur & recte additur. Et nu¬
bes magna. quia quanto plus qͣsq
ex arsit incrudelitate. tanto ampliꝰ
obcecari meruit in ignorantie sus
caligine. Redẽptorẽ quoq humani
generis quẽ in lege ac ꝓpħis intelli¬
gentes spectauerant. uidentes nega¬
bant. Vnde actũ est. ut eoꝵ mens
magna ignorantie suȩ nube tegere¬
tur. ne hunc post inqͥrentes agnosee¬
rent. quem prius & denuntiare po¬

Expanded text:
ventus est turbinis; quia hanc conventus est turbinis; quia hanc concutiendo per desideria, a statu suae rectitudinis evellit. Sed nos ista reticentes quae humano generi erunt ab hoste callido in finem ventura, ad solam Judaeam, ex qua Propheta fuit, et cujus perditionem prophetando conspicit, verba vertamus. Quae incarnato Dtum turbinis pertulit, quanto a sua rectitudine concussa cadens, per torporem mentis in pertidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab aquilone venit, eum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione concussit. Ubi et recte additur: « Et nubes magna. » Quia qexarsit in crudelitate, tanto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare po
Abbreviated transcription (Latin):
lut aromata diffluant. Receden¬
te ꝙ enĩ aquilone idest maligno
replet. Qui dũ calefaciendo flauerit.
statim de fideliũ cordib aromata
uirtutũ fluunt. Propħa gͦ ea qͤ
essent infine uentura conspitiens. ue¬
nire ab aquilone uentũ turbinis
uidit. quia in extrema scłi. met¬
tes hominũ torporis sui frigore
malignus sp̃s grauius occripabit.
nde scriptũ est. Ue terre & ma¬
ri quia descendit diabolus ad uos.
habens iram magnam. sciens quod
modicũ tempus hab&. Antiquus
quippe ad uersarius insidiaꝵ suaꝵ
molimina. in humanis mentib gͣ¬
uius ex aggerauit. Contra cuius
excrescentem suꝑbiã. incarnati
manifestata ẽ humilitas dĩ. atq
ut humanũ genus a suo languore
sanar& : tunc magna apparuit po¬
tentia medici. cum languos creuit
egroti. Bene gͦ maligni sp̃s un
missio. uentus turbinis apellat᷑
Turbo quippe edifitiũ quod tangit
concutiendo subruit. & omĩs anti¬
qui hostis tẽptatio que agit᷑ inm̃te

Expanded text:
lut aromata defluant. Recedenlut aromata defluant. Recedente etenim Aquilone, id est maligno replet. Qui dum calefaciendo flaverit, statim de fidelium cordibus aromata virtutum fluunt. Propheta ergo ea quae essent in finem ventura conspiciens, venire ab Aquilone ventum turbinis vidit, quia in extremo saeculi mentes hominum torporis sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde scriptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quia modicum tempus habet . Antiquus quippe adversarius insidiarum suarum molimina in humanis mentibus gravius exaggeravit. Contra cujus excrescentem superbiam incarnati manifestata est humilitas Dei: atque ut humanum genus a suo languore sanaret, tunc magna apparuit potentia medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus immissio, ventus turbinis appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concutiendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio, quae agitur in mente,
Abbreviated transcription (Latin):
aiscutiendũ nob̃ est quid sit quod dicit
Pecce uentus turbinis ueniebat ab
aquilone. & nubes magna. Pro eo
quoduentus aquilo constringit in
frigore. non incongrue aquilonis
nomine. torpor maligni sp̃s designa¬
tur. Quod ysaias quoq ꝓphã tes¬
tatuł qui dixisse diabolũ denun¬
tiat dicens. Sedebo in monte testa¬
menti. in laterib aquilonis. Malig¬
nus enim sp̃s montẽ testamenti te¬
nuit. quia uidaicũ populũ quile¬
gẽ acceperat. sibi inper fidiam sub¬
iugauit. Quando enĩ corda doctoꝵ
tenet. montẽ testamenti drabolus
prȩsidet. Qui &iam inlaterib aqͥ¬
lonis sedet . quia mentes hominum
frigidas possidet. Vnde & uoce spon
si incantico canticoꝵ dicit᷑. Surge
aquilo & ueni auster. per fla ortũ
meũ. & fluent aromata illuis.
Cum enĩ iubente dõ frigidus sp̃s
icedit. calidus sp̃s mentẽ fideliũ
&cupat. qui ortũ dĩ idest scam̃
eccłiam ꝑ flat. ut opiniones uirtu¬
tum eius. ad multoꝵ notitiam ue¬

Expanded text:
 est quid sit quod dicit: Et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna. 9. Pro eo quod ventus Aquilo constringit in frigore, non incongrue Aquilonis nomine torpor maligni spiritus designatur. Quod Isaias quoque propheta testatur, qui dixisse diabolum denuntiat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis . Malignus enim spiritus montem testamenti tenuit, quia Judaicum populum, qui legem acceperat, sibi in perfidiam subjugavit. Quando enim corda doctorum tenet, monti testamenti diabolus praesidet. Qui etiam in lateribus Aquilonis sedet, quia mentes hominum frigidas possidet. Unde et sponsi voce in Cantico canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Cum enim, jubente Domino, frigidus spiritus recedit, calidus spiritus mentem fidelium occupat; qui hortum Dei, id est sanctam Ecclesiam perflat, ut opiniones virtutum ejus ad multorum notitiam ve
Abbreviated transcription (Latin):
arescunt. At si semel radicẽ fixe¬
rint. manus tangit. & tamen nil
officit. Uenti impellunt. nec ta¬
men unpellentes ledunt. Et com¬
structi parietes si impellant᷑ eru¬
untur. nisi a suo prius fuerent
humore siecati. Mens itaq qͦ usq
ab humore prauitatis sue ꝑfecti
non fuerit ex siccata. alienȩ lun¬
guȩ manu tangi non debas. ne
priusquã plene ꝑcipiat. ꝑdat so¬
liditatẽ suam. Ne impulsa ruat
ne uelut arbustũ sine radicib
dũ plus quã tolerare ualet cor¬
cutitur arescat Ad exẽplũ gͦ
non sunt ostendendai nisi que fi¬
ma sunt. Pruis enĩ conualescen
deb& mens. atq ad utilitatẽ pr¬
ximoꝵ post modũ demonstrari

Expanded text:
arescunt; at si semel radicem fixearescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plus quam tolerare valet concutitur, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmod
Abbreviated transcription (Latin):
rogans uoluit inueniri. Ut enim
non aulerent homines in infirma
ȩtate p̃dicare. ille anno duodecimo
ȩtatis sue in terrogare homines ẽ
dignatus in terra. qui ꝑ diuinita¬
tem suã semꝑ angłos docet in cȩlo
Quia enĩ ips&e est dĩ saprentia.
de ipso angli̾ uidendo bibunt. hoc
quod beatitudine eterna satiant᷑
Q uod moyses quoq sub allegoriȩ
misterio ammoner dicens. Non
arabis in pͥmogenito bouis. Pri¬
mogenitũ enĩ bouis accipimus.
in infirma ȩtate primi nr̃i tẽpo¬
ris bonã oꝑationẽ. In qua tamen
arandũ non ẽ : quia cũ prima st̃
ad olescentiȩ uel iuuentutis nr̃r
tempora. nob̾ ad huc a p̃dicatione
cessandũ est: ut uomer lingue
nr̃e ꝓscindere non audeatꝰ terrã
cordis alieni. Quo adusq & enĩ
infirmi sumus. continere intra
nos metipsos debemus. Ne dũ
tenera bona citus ostendimꝰ a¬
mittamus. Quia & arbusta plan¬
rata. si prius interra radicata
non fuerint. manu tacta citius

Expanded text:
rogans voluit inveniri . Ut enim rogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ sensus spiritalia aspiciuns.
eisq & illa sunt p̃sentia. quȩ
nr̃e ignorantie absentia uden¬
tur. Vnde fit. ut inmente ꝓpħa¬
rũ ita coniunta sint exteriorib
interiora. quatenus simul utra¬
q uideant. simulq in eis fiat &
intus uerbũ quod audiunt. & fo¬
ras quod dicunt. Patet igit᷑
causa. curqui nil dixerat incho¬
auit dicens. & factũ est intri¬
cesimo anno. quia hoc uerbum
quod foras protulit. illi uerbo
quod intus audierat coniunxit
Continuauit tͦs uerba quȩ ꝓtulit
uisioni intime. & id circo incipit
dicens : & factũ est. Subiungit
gͦ hoc qͦd exteriꝰ loqui inchoat.
acsi ei & illud foris sit. qͦd intus uid&.
Hoc autẽ quod dicit᷑. qr tricesimo an¬
no spm̃ ꝓphetie acceperit: indicat
quia iuxta rationis usum. doctrine
sermo non suppetit. nisi inetate per¬
fecta. Vnde & ipse dñs anno duode¬
cimo ȩtatis sue. in medio doctoꝵ in
templo sedens. non docens s inter¬

Expanded text:
Prophetae sensus spProphetae sensus speisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit ergo verba quae protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo anno spiritum prophetiae acceperit, indicat quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
locutionis ẽ. ut
prius ꝑsonã. tem¬
ꝓus. locũq descri¬
bat. & post modũ
dicere misteria ꝓphetiȩ incipiat.
quatenus adueritatẽ solidius os¬
tendendam. ante historie radicẽ
sigat. ut post fructus sp̃s per sig¬
na & allegorias proferat. Hiezeꝰ
nuntians. ad uingit. Cũ essẽ in
medio captiuoꝵ uixta flumen
chobar. aperti sunt celi. & uidi
ta mensis. ipse ẽ. annus quintus
trans migrationis regis ioachim.
Qui ut bene ꝑsonã indicet. &iam
genus narrat. cũ subdit᷑. Et fac¬
tũ. ẽ uerbũ dnĩ ad ezechiel filiũ
buzi sacerdotẽ. Sed prima nob̃
questio orit᷑. cur is qui nil adhuc
dixerat. ita ex orsus. ẽ. dicens.
Et factũ ẽ. intricesimo anno. Et.
namq sermo conuinctionis est.
Et scimus qr non con uingit᷑ ser¬
mo subsequentis. nisi sermone
p̃cedenti. Qui igit᷑ nichil dixerat.
cur dicit & factũ est. cũ nonsit
sermo cui hoc quod incipit sub¬
uingat: Quaire intuendũ
est. qr sicut nos corporalia. sic

Expanded text:
cutionis est ut prius personam, tempus locumque describat, et postmodum dicere mysteria prophetiae incipiat, quatenus ad veritatem solidius ostendendam, ante historiae radicem figat, et post fructus spiritus per signa et allegorias proferat. Ezechienuntians, adjungit: IBID.-- Cum essem in medio captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi die mensis ipse est annus quintus transmigrationis Joachin. » Qui ut bene personam indicet, etiam genus narrat cum subditur: « Et factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi sacerdotem. » Sed prima nobis quaestio oritur, cur is qui nihil adhuc dixerat, ita exorsus est dicens: « Et factum est in tricesimo anno; » et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens, nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat, cur dicit, « et factum est, » cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est, quia sicut nos corporalia, sic
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ihezechiel uixta fluuiũ chobar.
quia fortitudo dĩ ꝑ in carnationis
sue misteriũ. propinquare digna¬
ta est peccatoꝵ suoꝵ pondera por¬
tanti generi humano. quod abor¬
tu suo cottidie defluit ad mortẽ
sicut & de illo & ꝑ psalmistã dicit᷑.
Et erit tamꝗͣ lignũ. quod planta¬
tũ est. secus decursus aquarum.
Iuxta decursus quippe aquarum.
plantatus est. quia uixta lapsus ini¬
carnatus est. de fluentiũ popłoꝵ.
Hie zechiel autẽ fortitudinẽ dei.
buzi uero despectũ interpretari
diximus. Sed ihezechiel filius est
buzi. quia ex illo popło unigenitꝰ
dĩ in carnari dignatꝰ .ẽ. quem ꝓpt̃
culpã ꝑfidie dñs desperit. Foͣrtitu¬
do gͦ dĩ ex contẽptu uel despectu
nascitur. quia redẽptor nr̃ huma¬
nitatẽ assumere ex poplõ perfido
& contẽpto dignatꝰ est Uenit gͦ
interrã chaldeoꝵ Caldei interp̃¬
tant᷑ ut diximꝰ captiuantes. uel
quasi demones. Iniqͥ & enĩ qui &
ipsi iniquitates per petrant. &

Expanded text:
ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar, quia fortitudo Dei per incarnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie defluit ad mortem, sicut de illo per Psalmistam dicitur: « Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Juxta decursus quippe aquarum plantatus est, quia juxta lapsus incarnatus est defluentium populorum. Ezechielem autem fortitudinem Dei, Buzi vero despectum interpretari diximus. Sed Ezechiel filius est Buzi, quia ex illo populo unigenitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit. Fortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu nascitur, quia Redemptor noster humanitatem assumere ex populo perfido et contempto dignatus est. Venit vero in terram Chaldaeorum. Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes, vel quasi daemones. Iniqui etenim, quia et ipsi iniquitates perpetrant, et
Abbreviated transcription (Latin):
terraꝵ. & hoc quod continet om̃a
scientiã hab& uocis. Omp̃s enĩ
d̾s. sermo patͥs omĩpotentis est.
&qui deillo loqui concupiscimꝰ.
muti in illo nullomꝰ erimꝰ. Dabit
uerba utilia õpc̃ uerbũ. quod
ꝓnobis incarnatũ uiuit & reg¬
nat cũ patre inunitate spc̃ scĩ ds

Expanded text:
rum, et hoc quod continet omnia rum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Omnipotens enim Deus, sermo Patris omnipotentis est, et qui de illo loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit verba utilia omnipotens Verbum, quod pro nobis incarnatum vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
si cũ ipsis nonerat: cur eos ne cade¬
rent ascendere ꝓhibebat. Si cũ
S mira dispensatione liscipline
ac inescdie. & cũ ipsis erat. ꝙcũ
ipsis non erat. Cum ipsis non:
ut uincerent: s tam̃ cũ ipsis
rat. ne ab hostib perirent
effabilia pietatis iuscera:
pas insequit᷑. & tamen peccan
ꝓtegit. Iratũ se indicat. ꝙi
men ab hostib defendit. Sic
plerũq paruulo filio delinqͤnt
irascit᷑ mater. rep̾hendit. Incri¬
pat. uerberat. s si hunc in prece
ire conspexerit. ubi in mortis p¬
riculum ruat. manũ tendit &
retinet. & que sic irata uerbera¬
uerat. ac si non diliger&. sic dili¬
gendo retinet. ac si irata non
uerberasset. Hȩc insola prefat¬
one colloquentes. nauigii nri
quasi intra portũ exereitiũ
eus. ut ad indaganda ꝓphetie
mysteria. uelut minm̃sitate pela¬
gi post uela pandamus. Quod
tamenꝰ in nrã uirtute p̃sumimus
s in eo qui linguas in fantiũ facit

Expanded text:
si cum ipsis non erat, cur eos ne cadesi cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere prohibebat? Si autem cum Sed mira dispensatione disciplinae ac misericordiae, et cum ipsis erat, et cum ipsis non erat. Cum ipsis non erat ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit. Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19. Haec in sola praefatione colloquentes, navigii nostri quasi intra portum exercitium fecimus, ut ad indaganda prophetiae mysteria, velut in immensitatem pelagi, post vela pandamus. Quod tamen non in nostra virtute praesumimus, sed in eo qui linguas infantium facit