comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oleum singłis annis benedici ab ȩp̃o.⁊ lietꝰ propter nouitatem sac̃̾menti incendi.
Hic instituit memoriã dñice passionis ad consecratiõem eucharistie. ⁊ sic̃ delat̾e
crucifixi iħu xp̃i effluxit sanguis et aqua: ita aquã uino misceri in ipsa conse¬
cratio̾e instituit. nec uinũ sine aqͣ. nec aquã sine uino offerri deb̾e decernens.
gesime ieuiniũ septẽ ebdomadibꝰ ante pascha instituit ymnũ angłicũ. Gła in
excelsis deo addidit. Damasus p̃p̃ credo in unũ dm̃ sollennibꝰ dieb cantari
instituit. ex decreto scẽ scde uniu̾salis sinodi. a centũ quinqͣginta epĩs constanti¬
nopoli celebrate. Celestinus p̃p introitus gradalia ⁊ offertoria ⁊ cõmunioẽs expsal-
mis modulari antiphonatĩ instituit. Gelasius collectas ⁊ p̃fatioẽs cõposuit.
Sergius hoc ultimũ addidit. ut int̾ cõmunicandũ agnus dĩ aclero cantet᷑. Cõsti¬

Expanded text:
oleum singulis annis benedici ab episcopo, et vetus propter novitatem sacramenti incendi. Hic inseruit memoriam dominicae passionis ad consecrationem eucharistiae, et sicut de latere crucifixi Jesu effluxit sanguis et aqua, ita aquam vino misceri in ipsa consecratione instituit, nec vinum sine aqua, nec aquam sine vino offerri debere decernens.gesimae jejunium sex hebdomadibus ante Pascha instituit, hymnum angelicum Gloria in excelsis Deo addidit. Damasius XXXV papa Credo in unum Deum solemnibus diebus cantari instituit ex decreto sanctae universalis synodi a CL episcopis Constantinopoli celebratae. Innocentiusmis modulari antiphonatim inSergius hoc ultimum addidit, ut inter communicandum Agnus Dei a clero cantetur. Consti
Abbreviated transcription (Latin):
ub procuratorȩ iudeȩ cumano in diebꝰ atimoꝵ tanta ẽ. ierusolimis orta sedi¬
q̃ qͥndã interi ogatꝰ quidd int̃stillã ⁊ guitã intereẽt. guita inqͥt stat. stilla cadit.
ae oi Claudius felicem ꝓcuratorem iudee mittit. apud qũẽ. Lu¬
Paulus apłs accusatus in defensionẽ sui perorat:¬
sua ꝑsuasiõe deciꝑent. ⁊̃ qͥbꝰ ⁊ egyptiꝰ quidã pseudo ꝓphetes fuit. qͥ plurimos
sibi associans in ipso magnarũ rerum conatu ꝑexercitũ felicis oppͥmit᷑ s ebit
lante hos dies concitasti et eduxisti in desertum quatuor milia iurorum.ꝓ¬

Expanded text:
ub procuratore Judeae Cumano, in diebus azymorum, tanta est Hierusolimis orta sediquondam interrogatus quid inter stillam et guttam interesset: « Gutta, inquit, stat, stilla cadit.  Claudius Felicem procuratorem Judeam mittit, apud quem Paulus apostolus accusatus, in defensionem sui peroratsua persuasione deciperent, in quibus et Aegyptius quidam pseudopropheta fuit, qui plurimos sibi associans, in ipso magnarum rerum conatu per exercitum Felicis opprimitur. Scribit ne tu es Aegyptius, qui ante hos dies concitasti, et eduxisti in desertum quatuor millia virorum
Abbreviated transcription (Latin):
q aquitane partem sibi subugat. Chrodogangus metensiũ ep̃c obit.¬
subiacet antiochiȩ uidei imaginem saluatoris nr̃i iħu xp̃i inuenientes in domũ
⁊ om̃ia obꝓbria que udei xp̃o iħu intulerunt: eius imagini inferebant illudẽ¬
tes ei. in faciem conspuentes. eamq ꝑcutientes: criminose conuitiantes. manus
⁊ pedes eius clauis configentes. acetiĩ ⁊ fel ei porrigentes. tandem lancea latere
leius aꝑto exiuit de eo sanguis ⁊ aqua. qđ ei suꝑposita ampulla suscipientes

Expanded text:
que Aquitaniae partem sibi subjugat. Chrodegangus Mettensium archique Aquitaniae partem sibi subjugat. Chrodegangus Mettensium archisubjacet Antiochiae, Judaei imaginem Salvatoris Jesu Christi invenientes in domo et omnia opprobria, quae Judaei Christo Jesu intulerunt, imagini ejus inferebant, illudentes ei, in faciem conspuentes, eam percutientes, criminose convitiantes, manus et pedes ejus clavis configentes, acetum et fel ei porrigentes; tandem lancea latere ejus aperto, exivit de eo sanguis et aqua. Quod illi supposita ampulla suscipientes
Abbreviated transcription (Latin):
A constantino imꝑatore multi martirirantur. Theleris constantino imꝑatori
congressus. c̃ multo bulgarorum dãpno ⁊ opꝓbrio uincitur.⁊ ob hoc abulgaribꝰ
armeniam infestant. In quorum patria cũ antiquo tempore pestilentia orta fu¬
isset: suasu xpistianorũ in modũ crucis se totunderunt. ⁊ quia ꝑ hoc signum
salus patriȩ reddlita fuerat: hunc tundendi ritũ tenuerunt.
uaiferus diffidens sutis reb muros urbium aquitanie subu̾tit solotenꝰ. quos res¬
taurans pipinus ad suorum tutelam fidis commisit princigibus.
Sabinus bulgar c̃ romanis fedus iniit. ꝓ quo a suis repudiatꝰ ad imꝑatorẽ fugit.
Stelle subito uise de celo cecidisse. ita õs ext̾ruert᷑. ut putarent finẽ mũdi ĩminere¬
Chrodogandus ep̃c corpora martyrum Gorgonii Naboris ⁊ natarli roma adgallias
reposuit in cenobio lorisham. qđ canthur comes illustris a se fundatũ metensi ec¬
desiȩ priori anno tradederat:

Expanded text:
A Constantino imperatore multi martyrizantur. Theletzis Constantino imperatori congressus, cum multo Bulgarum damno et opprobrio vincitur, et ob hoc a Bulgaribus Armeniam infestant. In quorum patria cum antiquo tempore pestilentia orta fuisset, suasu christianorum in modum crucis se totonderunt, et quia per hoc signum salus patriae reddita fuerat, hunc ritum tondendi tenuerunt. Waiferus diffidens suis rebus, muros urbium Aquitaniae subvertit solo tenus; quos restaurans Pipinus, ad suorum tutelam, fidis commisit principibus. Sabinus Bulgarius cum Romanis foedus iniit, pro quo a suis repudiatus ad Constantinum fugit. Stellae subito visae de caelo cecidisse, ita omnes exterruerunt, ut putarent finem mundi imminereChrodegangus episcopus corpora martyrum Gorgonii, Naboris et Nazarii Roma ad Gallias reposuit in coenobio Lorisham, quod Canthuyr comes illustris a se fundatum, Metensi aecclesiae priori anno tradiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
oc temꝑe sanctuis suictech qui ⁊ ad elbertus pragensis ep̃c apd̾¬
bruchnos mattirizatur. C omitatꝰ beluacensis dat᷑ Rog̾io
quem Ragineriꝰ cum patruo suo lamberto louaniense insequutꝰ
apd̃ florinas pugnã consernit. ubi plusqm quadringenti uiri
occisi sunt. ⁊ ipse lambertus occubuit. U̾bi res mira contigit. Cũ
lambertus spem uictorie iam haberet. habebat quippe fllacteriũ.
acollo usq ad pectus pendens sanctor reliquiis refertum. quoꝵ
patrocinio se inꝑiculis tutum fore credebat. instante ei termino
uite filacterium illud a collo eiꝰ exiens suꝑ tumulum campi exiliuit.¬
⁊ mox comes antea inuictus ꝑimitur. Quidam militum filacteri¬
ũ accipiens incaliga abscondit. s coxa eius ⁊ crure intumescente
rem ꝓdidit. ⁊ filacterium dño suo ethelomi fr̃i ducis dedit.

Expanded text:
oc tempore S. Guiteth, qui et Adelbertus, Pragensis episcopus martyrizatur. Comitatus Belvacensis datur Rogeriquem Raginerus cum patruo suo Lamberto Lovaniensi insecutus, apud Florinas pugnam conseruit, ubi plusquam 500 viri occisi sunt, et ipse Lambertus occubuit. Ubi res mira contigit. Cum enim Lambertus spem victoriae jam haberet, habea collo usque ad pectus pendens, sanctorum reliquiis refertum, quorum patrocinio se in periculis tutum fore credebat,--instante ei termino vitae filacterium illud a collo ejus exiens, super tumulum campi exiluit; et mox comes antea invictus perimitur. Quidam militum filacterium accipiens, in caliga abscondit; sed coxa ejus et crure intumescente, rem prodidit, et filacterium domino suo Hetheloni, fratri ducis, dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
anno darii regis ꝑsarum templum in ierosolimis extruiturab torobabel.
consũmaturq opus anno quarto. Remissio quidẽ captiuitatis uideorum. eq
uenia templi ȩdificandi sub cyro exordium habuit. s consũmat᷑ templumt
sub dario. quia uicine gentes assiditis incursionib edificationẽ templi im¬
filii. qui persis. assyniis. et egypto regnauit. sub quo aggeus et racha¬
rias. et unus ex duodecim qui uocatur angelus prophetaueriit:. Sa¬
cerdotioq functus est iesus filius iosedech. Hec supͣdictus uir. Quodꝰ
autem septuagesimus annus desolationis templi altero anno darii fuerit
expletus. domesticus testis. ẽ. zacharias ꝓpħa sectindo anno darii ita di¬
cens. Dñe omnipotens quousq ñ misereberis icrł. ⁊ ciuitatibꝰ uda. qͣs des¬

Expanded text:
anno Darii regis, Templum in Jerosolymis exstruitur a Zorobabel, consummaturque opus anno quarto. Remissio quidem captivitatis Judaeorum, et venia Templi aedificandi sub Cyro exordium habuit: consummatur vero Templum sub Dario; quia vicinae gentes assiduis incursionibus aedificationem imtaspis, qui Persis, Assyriis, et Aegypto regnavit: sub quo Aggaeus et Zacharias, et unus de duodecim, qui vocatur Angelus Malachias, cerdotioque functus est Jesus filius Josedech. Haec supradictus vir. Quod autem septuagesimus annus desolationis Templi altero anno Darii fuerit expletus, domesticus testis est Zacharias propheta, secundo anno Darii dicens: Domine omnipotens, quousque non misereberis Jerusalem et civitatibus Juda, quas des
Abbreviated transcription (Latin):
oc anno ꝓdigia apparuere. Sol sereno celo obscuratur. ꝑ fenestras
uero domorum radios quasi sanguineos emittebat.
Nons uero ubi rex henricus sepultus est. postea flammas multis
in locis euomebat.
ominis cuiusdam sinistra manus ferro amputata. pꝰ annum¬
pene ad integrum ei dormienti restituta est. Cui ꝓsigno miracłi¬
linea quasi sanguinea loco coniunctionis notatur:
enricus rex moritur. qui licet inuincendis inimius głosus fuerit
quia tamen pacificus erat. nullam oꝑam dedit ut effugatis ab italia
tirannis. qui quasi conducum mercennarii alter alteri succedentes.
imꝑium dilaniabant. benedictionem imꝑialem accepiss. Post quẽ
filius eius ex mathilda filia teodorici ducis saxonum imꝑauit annis
biit sc̃s odo primus abbas duniacensis. succedit ei ademarus.
uxorem habebat.
Ungari ꝑ austrasiam et alemanniam. multis ciuitatib igni et
gladio consumptis. Wormaue regno transito usq ad occeanum
gallias uastant. et ꝑitaliam redeunt. Princeps boemie Wen

Expanded text:
oc anno prodigia apparuere. Sol sereno caelo obscuratur; per fenestras vero domorum radios quasi sanguineos emittebat. Mons, ubi postea rex Henricus sepultus est, flammas multis in locis evomebat. Hominis cujusdam sinistra manus ferro amputata, ppene ad integrum ei dormienti restituta est; cui pro signo miraclinea quasi sanguinea loco conjunctionis notabatur. Henricus rex moritur, qui licet in vincendis inimicis gloriosus fuerit, quia tamen pacificus erat, nullam operam dedit, ut effugatis ab Italia tyrannis, qui quasi conductivi mercennarii alter alteri succedentes imperium dilaniabant, benedictionem imperialem accepisset. Post quem filius ejus Otto ex Mathilda, filia Theoderici ducis Saxonum, imperavit annis ctus Odo primus abbas Cluniacensis; succedit ei Ademarus.uxorem habebat. Ungari per Austrasiam et Alemanniam, multis civitatibus igne et gladio cGallias vastant, et per Italiam redeunt. Princeps Bohemiae Van
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis de celo cecidit. ⁊ timor magnussuꝑ homines uenit. pestilentiaq gratuis¬
sima tribꝰ estiuis m̃sib grassata.ẽ. cunctis uisibiliter apparente bonũ ⁊ malũ
angłm noctu ciuitatẽ circuire.⁊ quotiens uissu boni angłi malus angłs ue
domo sequenti die interibant. Hoc tempore sc̃s follianus fossensis marty
Ponerati sunt.

Expanded text:
Ignis de coelo cecidit, et timor magnus super homines venit. Pestilentia gravissima tribus aestivis mensibus grassata est; cunctis visibiliter apparente, bonum et malum angelum noctu civitatem circuire, et quoties jussu boni angeli malus angelus domo sequenti die interibant. Hoc tempore sanctus Foillanus Fossensis martyronerati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et pꝰ abbatẽ herluinũ primũ lapidem posuit qd̵ opꝰ in sed etim
annis ꝑactum est. Huic etiam dedicationi int̾fuerunt ep̃i.
Ddo baiocensis. Gisleb̃tus luxoiuensis. hisleb̾tꝰ ebroicensis. Rob̃tꝰ
tiplici suꝑflurim uidetur ꝓloqui. cum de aduentii ꝑsonarum ui¬
roꝵꝙ illustrũ et mulierum nobilium ñ sine magna largitione
donorum francie. northmnannie. anglie. et desuꝑ habundanti oĩbꝰ
enritus imꝑator coacto Warmatie concilio. xxiiiͦi. epõꝵ et mł¬
toꝵ pͥmatum regni decerni iubet omnia decreta et facta hilde¬
brandi pape irrita ẽȩ. debere ibiq: omnes preter paucos hilde¬
brannum abuirant. eumq papatu abdicandum esse iudicãt.
Hildebrannus e contra imꝑatorem communicat. sub hoc ob¬
tentu ut pͥmates regni quasi iusta ex causa ex cõgunicato re¬
gi contradicant.
nĩca palmax circa horam sextam sereno celo stella apparuit
orincipib saxonum qui indedieationẽ imꝑatoris erant re

Expanded text:
imum lapidem posuit; quod opus in quindecim annis peractum est. Huic autem dedicationi interfuerunt episcopi Odo Baiocensis, Guilbertus Lexoviensis, Gilbertus Ebroicensis, Robertus ltiplici superfluum videtur proloqui, tum de adventu personarum virorum illustrium et mulierum nobilium, non sine magna largitione donorum, Franciae, Nortmanniae, Angliae, et de superabundanti omnibus nricus imperator coacto Wormaciae concilio 24 episcoporum et multorum primatum regni decerni jubet, omnia decreta et facta Hildibrandi papae irrita esse debere; ibique omnes preter paucos Hildibrandum abjurant, eumque papatu abdicandum esse judicant. Hildibrandus econtra imperatorem Heinricum Rot primates regni, quasi justa ex causa excommunicato regi contradicant. Dominica in Palmis circa horam sextam sereno coelo stella apparuit. Principibus Saxonum, qui in deditionem imperatoris erant re
Abbreviated transcription (Latin):
c̃s wicteth pͣgensis ep̃c cognom̃to adelb̾tus. scĩtate & doctrina apud
uiunidos claret. Gens lenticior adidolatã reuoluit᷑. Bucatus lotha¬
ringie dat᷑ karolo fr̃i lotharii regis francoꝵ multis insuꝑ conducto uñ¬
ficiis ut & ipse abinsolentiis desixistat. &. fr̃is sui lotharii motib obsistat.
ilii ragineri u ꝓ se uirilit̾ agrrent anrinati francoꝵ. auxilio & asfini¬
Raroli regis ducis duxere urores int̾rã patrũ suoꝵ relocati sut.

Expanded text:
s Guictheht Pragensis episcopus, cognomento Adelbertus, sanctitate et doctrina apud Winidos claret. Gens Liutitiorum ad idolatriam revolvitur. Ducatus Lotharingiae datur Karolo fratri Lotharii regis Francorum, multis insuper conducto beneficiis, ut et ipse ab insolentiis desistat, et fratris sui Lotharii motibus obsistat. Filii Ragineri ut pro se viriliter agerent, animati Francorum auxilio et affiniam filiam Karoli ducis duxere uxores--in terra patrum suorum relocati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tto imp̃r rome ottoni coimꝑatori suo neptẽ ioħis constantino¬
politani imp̃ris teophaniã nõie a ioħe papa coronatã in legi¬
timo.
ꝗtrꝰ ordinat᷑ ep̃e leodicñsiũ. ħ urbem muro cut̾cinsit. edificiis honestauit.
maiorẽ eccłam corꝑe sci lanb̾ti insignitã. afundam̃to renouauit. ceno¬
bium sci ioħ̃is enuangliste in insula fundauit.⁊¬

Expanded text:
tto imperator Romae Ottoni coimperatori suo neptem Johannis Constantinopolitani, Theophanu nomine, a Johanne papa coronatam in legitimo t episcopus Leodiensis. Hic urbem muro circumcinxit, aedificiis honestavit, majorem ecclesiam corpore sancti Lamberti insignitam a fundamentis renovavit. Coenobium Sancti Joannis Evangelistae in insula fundavit.
Abbreviated transcription (Latin):
terrar⁊ suaup a pharis rapa pruule gnc lius comoboacut et ea iero¬
colmmitarer pase o tlos pnnisit. quib etclesia romana sic ounet op rean¬
fr̃ĩ ierosolimitano patriarche gibelino et eius successorib canor¬
nict ꝓmouendis. Scłm mutaciones temporum transferuntur :¬
etiam regna terrarum. ynde etiam ecelesiasticarum parrochiaꝵ
fines in plerisq ꝓuiciis mutari expedit itransferri. Asaticax
siquidem ecclesiarum fines antiquis fuerunt diffinctionib
aistributi. Nuas distributiones cliuersarum diuerse fidei

Expanded text:
Paschalis papa privilegiis suis corroboravit, et ea Ecclesiae Hierosolymae transmisit, quibus Ecclesia Romana sic auctorisanfratri Hierosolymitano patriarchae GIBELINO et successoribus ejus canonice promovendis. Secundum mutationes temporum transferuntur etiam regna terrarum. Unde etiam ecclesiasticarum parochiarum fines in plerisque provinciis mutari expedit et transferri. Asianarum siquidem Ecclesiarum fines antiquis fuerunt diffinitionibus distributi. Quas distributiones diversarum diversae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
In thuringia cespis longitudine pedũ qͥnqͣgenũ. latitudine quatuordenũ. alti¬
tudine sesquipedali sine manibꝰ de terra p̃scisus ⁊ sullatꝰ. ẽ. ⁊ ult pedes .xxu. tͣnslatꝰ ẽ.
In saxonia tellus in modũ aggeris limite unius leuge intumuit.
uIIIIuxuii Drogo fr̃ ludouici ĩꝑatoris fit metensiũ ȩpiscopus.
Lotharius filiꝰ imꝑatoris a patre in italiã dirigitur. qͥ a paschale papa consecͣtus
llotharii imꝑatoris. Quod ẽmen c̃etiã in ipsũ papã paschalẽ intorq̃ret᷑. papa se

Expanded text:
In Turingia cespes longitudine pedum quinquagenum, latitudine quatuordenum, altiIn Turingia cespes longitudine pedum quinquagenum, latitudine quatuordenum, altitudine sesquipedali, sine manibus de terra precisus et sublatus est, et ultra pedes 25 translatus est. In Saxonia tellus in modum aggeris limite unius leugae intumuit. Drogo, frater Ludowici imperatoris, fit Mettensium episcopus. Lotharius, filius imperatoris, a patre in Italiam dirigitur; qui a Paschale papa consecratusLotharii imperatoris. Quod crimen cum etiam in ipsum papam Paschalem intorqueretur, papa se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reus marestatis adipidicatꝰ pͥmo ⁊ ocłis ⁊ regno: aehinc uita priuat᷑. Hariolaꝰ ĩ regno¬
douico exiliantur. Aquis grani generali conuentu habito ꝑ dispensationẽ
imꝑatoris Ludouici ep̃oꝵ q ⁊ abbatũ aliq̃ capitula ad usus regulariũ monachoꝵ
addita sunt. ⁊ multa scarũ script᷑arũ cõpilatiõe facta cdericorũ ⁊ clericaliũ scĩmoni̾¬
alium regule constitute sunt.
U Paschalis papa corpꝰ. sc̃e. Cecilie uirginis ipsa
reuelante inuenit. aureis uelatum in dum̃tis. sanguine ipsiꝰ adhuc infusis. e
ipsa ⁊ corpora sc̃oꝵ ualeriani sponsi eius. ⁊ liburtii ⁊ maximi. urrbani quoq
pape in ȩccłiam a se eis edificatã transposuit.
Udouicꝰ imꝑator partitionẽ regni int̾ filios suos factam confirmat sacͣmentiᷤ
optimatum suoꝵ. Leo imꝑator grecoꝵ ꝑimitur. in palatio suo cõspiratione
optimatũ suoꝵ ⁊ pͣcipue Michaelis domesticor̃ comitis :⁊ ipse michael imꝑauit annis

Expanded text:
is, dehinc vita privatur. Harioldus in regdowico exiliantur. Aquisgrani generali conventu habito, per dispositionem imperatoris Ludowici episcoporumque et abbatum aliqua capitula ad usus regularium monachorum addita sunt; et multa sanctarum scripturarum compilatione facta, clericorum et clericalium sanctimonialium regulae constitutae sunt. chalis papa corpus sanctae Ceciliae virginis ipsa revelante invenit, aureis velatum indumentis sanguine ipsius adhuc infusis; et ipsam et corpora sanctorum Valeriani sponsi ejus et Tyburtii et Maximi, Urbani quoque papae, in aecclesiam a se eis edificatam transposuit. Ludowicus imperator partitionem regni inter filios suos factam confirmat sacramentis optimatum suorum. Leo imperator Grecorum perimitur in palatio suo conspiratione optimatum suorum, et precipue Michahelis domesticorum comitis, et ipse Michael imperavit annis
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum ẽ. cenobium sci saluatoris in insula que dr aquicinctus
a uiris illustrib sichero uidelicet. ⁊ Gaut̾io. Hoc tempore
in oriente turci suꝑ arabes et saracenos inualuerunt et arme¬
niam et sẏriam incursantes multas uibes et ipsam antiochiam
capiunt. Henricus imꝑator in pentecosten conuentu ha¬
bito maguntiȩ decernit hildebrannum a papatu ẽẽ. depoñdũ.
papam designat.

Expanded text:
ncoeptum est coenobium Sancti Salvatoris in insula quae dicitur Aquicinctus, a viris illustribus Sichero et Galtero. Hoc tempore in Oriente Turci super Arabes et Saracenos invaluerunt, et Armeniam et Syriam incapiunt. Heinricus imperator in pentecoste conventu habito Moguntiae, decernit Hildibrandum a papatu esse deponendum; papam designat.
Abbreviated transcription (Latin):
difłs rex anglorum regni sui ulcisci paratus in uirias quas fr̃
suus rob̾tus ingesserat munerib datis adquisiuit sͥ castellum
perator ad debellandos ad uersantes sͥ italiam petit.
ermannus tyrannus a saxoma lotharingiam repetens adcon¬
citandos regni motus laborat. qui dum muro castelli cuiusdam
in caute approximat: iacto deturre saxo in capite ꝑcutitur et mo¬
ritur Tetus corpus scĩ clementis primi ep̃i ab apłis illicor¬
dinati inuentum leuatur. In saxonia egbertus comes
ddum fideles imperatoris bello insequitur. et ipse ꝑuctur.
S terilitas frugum terre augeseis et fames paulatim ir repit.

Expanded text:
s anno III regni sui ulcisci paratus injurias, quas ei frater suus ingesserat, muneribus datis, acquisivit sibi castellum perator ad debellandos adversantes sibi Italiam petit. Hermannus tyrannus a Saxonia Lotharingiam repetens, ad concitandos regni motus laborat. Qui dum muro cujusdam castelli incaute approximat, jacto e turri saxo in capite ritur. Mettis corpus sancti Clementis, primi episcopi ab apostolis illic ordinati, inventum levadum fideles imperatoris bello insequitur, et ipse perimitur. Sterilitas frugum terrae augescit, et fames paulatim irrepit.
Abbreviated transcription (Latin):
Diocletianus ⁊ maximianus augusti insigni põpa rome trium eccuri¬
pharunt. antecedentibꝰ currũ eoꝵ narsi coniuge. sororibꝰ. lib̾is.
et omni preda. qua sparthos spoliauerant.
UiIII Nonodecimo anno diocletiani mense martio in diebus paschȩ ecco¬
eccłiȩ subuerse sunt.

Expanded text:
Diocletianus et Maximianus Augusti, insigni pompa Romae triumpharunt, antecedentibus currum eorum Narsei conjuge, sororibus, liberis, et omni praeda, qua Parthos spoliaverant. bilis oppressus est. Decimo nono anno Diocletiani, mense Martio, in diebus Paschae, ecclesiae subversae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cum graui t̾re mugitu tt̾m factus ẽ.ui.R. apͥlis pͥma hora noctis
portentlens forte imminens malum qͦd intoto orbe insonuit. et
unde t̾ra dolet et doluit. Henricus enim imꝑator ad debellandũ¬
papam. hildebrannum ttaliã petit. contra qͣm papa uirib et ca¬
stellis munitis se ad rebellandũ accingit. eumq romam hostilit̾
ad euntem non recipit. Henricus autem imꝑator expugnatis
urbib et castellis que contra se ꝓ hildebranno erant: romam leo¬
I S ninam obsidet

Expanded text:
cum gravi terrae mugitu factus est 6 Kal. Aprilis prima hora noctis, portendens forte imminens malum, quod in toto orbe insonuit, et unde tpapam Hildebrandum Italiam petit: contra quem papa urbibus et castellis munitis se ad rebellandum accingit, eumque Romam hostiliter adeuntem non recipit. Henricus autem, expugnatis urbibus et castellis, quae contra se pro Hildebrando erant, Romam Leoanam obsidet
Abbreviated transcription (Latin):
onga contentio int̾ pipinũ ⁊ waifertĩ finitur. qͥa waiferus a suis maloꝵ ꝑte¬
sis in gr̾am pipini ꝑimitur.⁊ non multo pꝰ pipinus moritur.
arolus filius eius ꝑ felicitatis magnitudine agnominatꝰ magnꝰ: cũ partito eũ
fr̃ẽ regno suo har lomanno regno regnat pꝰ eum annis . xlui.
onstantino ꝑseudo papa ꝑ zelũ fideliũ ab eccłia deturbato. ocłisq priuato:

Expanded text:
onga contentio inter Pipinum et Waiferum finitur, quia Waiferus a suis malorum pertaesis in gratiam Pipini perimitur; et non multo post Pipinus moritur. Karolus, filius ejus, pro felicitatis magnitudine agnominatus Magnus, compartito cum fratre suo Karlomanno regno, regnat post eum annis 47. Constantino pseudopapa per zelum fidelium ab aecclesia deturbato oculisque privato,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ talari dalmatica indutꝰ. ⁊ desuꝑ balteo accinctꝰ ꝑendente usq ad pedes. cal¬
pite uero inuoluto uelamine serico ⁊ diademate suꝑ imposito ꝑcedebat.
Et c̃ eẽt. lepore timidior.⁊ hostes fug̾e quã fugare paratior. frẽm suũ Tydo¬
uicum lacessebat. minatꝰ tantas copias se conducturũ. ut ab eqͥs flumine en¬
hausto ipse ꝑ aridũ alueum germanie regnum intraret:
dorẽsis hetoico metro ĩ sex libelł luculent᷑ ȩxaratã liarolo ĩꝑatori obtulit:
odouicus regnans ĩ germania moritur. relinquens tres filios suos heredes.¬

Expanded text:
 talari dalmatica indutus et desuper balteo accinctus pendente usque ad pedes, ca talari dalmatica indutus et desuper balteo accinctus pendente usque ad pedes, capite vero involuto velamine serico, et diademate superimposito, procedebat. Et cum esset lepore timidior, et hostes fugere quam fugare paratior, fratrem suum Ludowicum lacessebat, minathausto, ipse per aridum alveum Germaniae regnum intraret. dorensis heroico metro in sex libellis luculenter exaratam Carolo imperatori obtulit, Ludovicus rex Germaniae moritur, relinquens tres filios suos haeredes
Abbreviated transcription (Latin):
repetens sibi copulauit. Cometes solito rutilior apparuit.
Subita ⁊ nimia aquarum inundatio facta fuit. in ionio. ita ut in saxonia uilla
q̃dam longe a torrentibꝰ ⁊ fluminib remota: in mom̃to c̃ hõib ⁊ bestiis. c̃arboribꝰ
⁊ edificiis c̃ ȩccł̃ia raltari penitꝰ absorta sit. ut nullũ habitatioĩs locũ remãse
udouicꝰ imꝑator in italia morit᷑.⁊ patruus eiꝰ ħarolꝰ rexfrãcoꝵ. Frit uestigiũ.
romam ꝑgit. ⁊ ioħe papa ⁊ romanis ꝑmunera sibi conciliatis. imꝑator. creat᷑.: ⁊
imꝑatannis duobꝰ. S ei statĩ a ludouico fr̃e suo bellũ ꝑatur. qd se inconsulto
solus imꝑiũ fratuelis usurꝑauerit. Britones rege suo Salomone mortuo:
ꝓ sontentioẽ regnandi intestino int̾ se bello colliduntur. sicq inuiti cessant
a gallie excerminio. Harolus imperator pꝰ adeptum imꝑium uit᷑ se elatꝰ.
Consuetudines francoꝵ uilipendens. grecas glas ⁊ insolitos habitꝰ affectabat.¬

Expanded text:
edit. 876. Cometes solito rutilantior apparet. Subita et nimia aquarum mundatio facta est in Junio, ita ut in Saxonia villa quaedam longe a torrentibus et fluminibus remota in momento cum hominibus et bestiis, cum arboribus et aedificiis, cum ecclesia et altari penitus absorpta sit, ut nullum habitationis remansen Italia moritur, et patruus suus Karolus rex Francorum Romam pergit, et Johanne papa et Romanis per munera sibi conciliatis, imperator creatur, et imperat annis tribus. Sed ei statim a Ludowico fratre suo bellum paratur, quod se inconsulto solus imperium fratruelis usurpaverit. Britones rege suo Salomone mortuo, pro contentione regnandi intestino inter se bello colliduntur; sicque inviti cessant a Galliae exterminio. Karolus imperator post adeptum imperium ultra se elatus, consuetudines Francorum vilipendeus, Grecas glorias et insolitos habitus affectabat, et
Abbreviated transcription (Latin):
in nõĩe trinitatis s cȩ Rollo a francone archiep̃o rotħ baptitatur. que Ro̾¬
dux francoꝵ a fonte excipiens ei suũ nom̃ imposuit. Rollo autẽ pꝰqͣm bapti¬
tatꝰ. ẽ: ꝑ .uii. dies quib in albis mansit. dm̃ ⁊ scãm ȩccłiã deuote datis muñib
honorauit. Nam pͥmo die: dedit terrã pͣmaximã sc̃e marie rotħ eccłiȩ. Scdõ¬
archangłi ȩccłiȩ in ꝑiculo maris supra montẽ posite. Quinto: s̾ fetri. ⁊ s̾au¬
cłiȩ. Septimo: brenneual c̃ om̃ibꝰ appendiciis sco dionisio dedit. Octauo die
comitib q suis ⁊ cet̾is fidelib suis largiri. Uidentes autẽ ꝑagani ducẽ suum
xp̃ianũ. eẽ. relictis idolis xp̃i nom̃ suscipiunt. ac unanimes ad baptismũ con-¬

Expanded text:
nctae Trinitatis, Rollo a Francone archiepiscopo baptizatur; quem Robertus dux a fonte accipiens, ei suum nomen imposuit. Rollo autem postquam baptizatus est, per septem dies, quibus in albis mansit, Deum et sanctam ecclesiam devote datis muneribus honoravit. Nam primo die dedit terram praemaximam Sanctae Mariae Rothomagensi ecclearchangeli ecclesiae in periculo maris supra montem positae; quinto, Sancti Petri et Saclesiae. Septimo, Brenneval cum omnibus appenditiis sancto Dionysio dedit. Octavo die comitibusque suis et caeteris fidelibus suis largiri. Videntes autem pagani ducem suum Christianum esse, relictis idolis Christi nomen suscipiunt, ac unanimes ad baptismum con
Abbreviated transcription (Latin):
odefridus hortatu quorũdam dĩ fidelium ad recuperandã imꝑa¬
toris gratiam adductus ab imꝑatore capitur. ⁊ custodie mancipa.¬
tur. s filium suum obsidem dans relaxat᷑. quo defuncto in obsidatu:¬
enedictus qui symomace papatum romanũ inuaserat. cum esset
rudis litterarum. alt̾um ad uices ecclesiastici officii exequendas sec̃
papam siluestrum. cͦliꝰ. scilicet consecrari fecit. Quod cum multis non
placeret. t̾cius suꝑdicitur gregorius. cl iiꝰ. qui solus uices duoꝵ impleret.

Expanded text:
odefridus hortatu quorumdam fidelium ad recuperandam imperatoris gratiam adductus, ab imperatore capitur, et custodiae mancipatur: sed filium suum dans obsidem, relaxatur; quo defuncto in obsidatu,Benedictus, qui Simoniace papatum Romanum invaserat, cum esset rudis litterarum, alterum ad vices ecclesiastici officii exsequendas fecit papam Silvestrum consecrari fecit. Quod cum multis non placeret, tertius superducitur Gregorius, qui duorum vices solus impleret.
Abbreviated transcription (Latin):
lodoueus rex castrum meledunum capit: Trasamundus rex Wanddalorum
in affrica clausis catholicorum ecbłiis ducentos uiginti ep̃os exiliauit. contra
quos sẏminachus papa manũ sue liberalitatis beniuole exercuit. Hac ꝑsecuti.
ab arianis ꝓuera fide ꝑpessus. diutino in sardiniã exilio maceratur:
lothildis regina orthodora clodoneum regem a gentilitatis errore auocare cona-¬
batur. sed frustra conari uidebatur:¬

Expanded text:
Ludowicus rex castrum Meledunum capit. Trasamundus rex Wandalorum in Africa, clausis catholicorum aecclesiis, 220 episcopos exiliavit; contra quos Simmacus papa manum suae liberalitatis benivole exeruit. Hac persecutionab Arrianis pro vera fide perpessus, diutino in Sardiniam exilio maceratur. Rothildis regina orthodoxa Ludowicum regem a gentilitatis errore avocare conabatur, sed frustra conari videbatu
Abbreviated transcription (Latin):
Leo patricius iustinianum regno pͥuat. eũq naso ⁊ lingͥ truncatũ ĩ exilio religat.
Beda uenerabił prb̃r⁊ monachꝰ clarens in anglia tricesimum etatis annũ agit. ⁊ reli¬
Mortuo clodoueo hildebertꝰ fr̃ eiꝰ regnat post eum annis. xuiii.
Uuillebrodus a sergio paꝑa clemens agnominatꝰ. ⁊ ad pͣdicandũ genti frisonum
ep̃c consecratꝰ. ex dono pipini principis sedẽ ep̃alem statuit in loco wltabuch
dicto. qͥ nc̃ ultraiectũ dr̃. a nomine gentis ultarum ⁊ traiectũ cõpositũ. quasi
que timebat separari a uiro suo. arguente eum Killiano. quod eã uxorẽ quondã
frĩs eiꝰ etiam ipse uxorem haberet. quoꝵ cũ dui omnes lateret. geilana ⁊ ꝑcꝰsoribꝰ
martyrũ a demonio arreptis. eorum confessione diuulgata .ẽ.¬

Expanded text:
Leo patricius Justinianum regno privat, eumque naso et lingua truncatum in exilio relegat. Beda presbiter et monachus clarens in Anglia, tricesimum aetatis annum agit, et reli. 6. 13. 17. Mortuo Clodoveo, Hildebertus frater ejus regnat post eum annis 16. Willibrordus a Sergio papa Clemens agnominatus, et ad predicandum genti Fresonum episcopus consecratus, ex dono Pipini principis sedem episcopalem statuit in loco Vultaburch dicto, qui nunc Vultrajectum a nomine gentis Vultarum et Trajecto compositum, quasi quae timebat separari a viro suo, arguente eum Chiliano, quod eam uxorem quondam fratris ejus, etiam ipse uxorem haberet. Quorum mors cum diu omnes lateret, Geilana et percussoribus martyrum a daemonio arreptis, eorum confessione divulgata e
Abbreviated transcription (Latin):
Petronax cuus brixianus diuino instinctu ⁊ gregorii pape animatꝰ hortatu. ce¬
nobium scĩ benedicti apud castrum cassinum nobilit̃ reedificat. ⁊ sub regimis¬
ne suo multos ad regularit̃ seruiendum dõ aggregat. explecis plꝰ centũ decẽ
annis. ex quo a langobardis desolatum fuerat.
ipinus princeps obit.⁊ filiũ suũ ex alpaide Rarolũ tutidẽ siue martellum
cognomento. principatus sui heredem relinquit. Plectrudis relicta pipini
karolum pruignum suũ captũ in colonia urbe custodie mancipat. ⁊ c̃ne¬
pote suo heodoaldo maiore suo domꝰ principatũ regni usurpat.

Expanded text:
Petronay civis Brixianus, divino instinctu, et Gregorii papae animatus hortatu, coenobium Sancti Benedicti apud castrum Cassinum nobiliter reaedificat: et sub regimine suo multos ad regulariter serviendum Deo aggregat, et expletis plus centum decem annis, ex quo a Longobardis desolatum fuerat.Pipinus princeps obiit, et filium suum ex Alpaide Karolum, Tudetem sive Martellum cognomento, principatus sui heredem reliquit. Plictrudis relicta Pipini Karolum privignum suum captum in Colonia urbe custodiae mancipat; et cum nepote suo Theodoaldo majore domus principatum regni usurpat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut catheua s̃ petͥ collo es curẽdaret᷑. dũ afallacib clericis semel & bis a¬
lia cathena furenti adhib̾et᷑. nͨ quicꝗͣ remedii ꝓueniret. uͥ nichil erat
uͥtutis: tancd ñ scĩpetͥ eathena allata. &. collo furentis circ̃data. diabo¬
lus spumans & multũ clamans abcessit. Qua cathena deodericꝰ meren¬
sis ep̃e arrepta cũ dic̾e̾t se eã nͥmanu abcisa ñ dimissurũ. tand imp̃
sedato litigio app̃ ioħe obtinuit. ut anulũ huisꝰ catene exͤectũ ep̃c m̾eret̃¬
tinopoli mittunt. Adhoc dedecꝰ uindicandũ imp̃ otto eminentiores ex
siuis in ealabiã mittit. qͥ gͣcos agressi plures occidunt. plures narib trun¬
catis de honestant. & ꝑ apuliã s calabͥã agͤcis tributũ exigunt. Constan¬
tinopolitani audientes asuis male pugnatũ esse incalabria ctͣ imꝑem¬

Expanded text:
ut cathena sancti Petri collo eius circumdaretur. Sed dum a fallacibus clericis semel et bis alia cathena furenti adhiberetur nec quicquam remedii proueniret ubi nichil erat uirtutis, tandem uera Petri cathena allata et collo furentis circlus clamans, et multum spumans abscessit. Qua catena Deodericus Metensis episcopus arrepta, cum diceret se eam, nisi manu abscissa, non dimissurum, tandem imperator sedato litigio a papa Joanne obtinuit, ut annulum hujus catenae exsectum episcopus mereiunt et Constantinopolim mittunt. Ad hoc dedecus vindicandum imperator Otto eminentiores ex suis in Calabriam mittit; qui Grecos aggressi, plures occidunt, plures naribus truncatis dehonestant, et per Apuliam et Calabriam a Grecis tributum exigunt. Constantinopolitani audientes a suis male pugnatum esse in Calabria, contra impe
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt ossa collegerunt.⁊ ad abbatem suũ philippum ierłm detulerunt. Phili¬
ppus ea athanasio ep̃o alexandrie misit: Scs̃ Patricius scotꝰ in hibernia
cum suis sororibus uenditur. uͥ c̃ eẽt regis portariꝰ. angłi sepe alloquio fruitur

Expanded text:
potuerunt ossa collegerunt et ad abbatem suum Philippum Hierusalem detulerunt. Philipotuerunt ossa collegerunt et ad abbatem suum Philippum Hierusalem detulerunt. Philippus ea Athanasio episcopo Alexandriae misit. Sanctus Patricius Scottus in Hibernia cum suis sororibus venditur; ubi, cum esset regis porcarius, angeli sepe colloquio fruitur
Abbreviated transcription (Latin):
Caput iohannis baptiste a theodosio imperatore constantinopolim translatum
ẽ. quod cũ ualens imperator olim illuc uoluisset transferre. uehiculum in quo
scm̃ caput ferebatur nullo modo moueri potuit.
Terribile in celo signum colũpne ꝑ omnia simile apparuit. In hispania frudentiꝰ
ehonimus librum uirorum hic finit. Gennadius ab hinc incipit:
ALexandriȩ uissu heodosii templa idoloꝵ a theofilo ep̃o destruunt᷑.⁊ eu̾so famoso se¬
rapis fano martiriũ ibi consecrat᷑. ⁊ in eo ossa iohannis baptiste rec̾dũt᷑. q̃ hoc modo
alerandriã tͣnslata fuerant. Apostata Iliano imperante ⁊ contͣ xp̃m furente. paga¬
ni ossa loħis baptiste in urbe samaria sepulti effracto sepulchro extrahentes disꝑge.¬
bant ꝑ agros. eaq rursus collecta igni cremabant.⁊ scõs cineres pulueri inmixt̾o
ꝑ aera disꝑgebant. S qͥdã monachi exierosolimis inmixti furentibꝰ paganis. qͦtqͦt

Expanded text:
Caput Johannis baptistae a Theodosio imperatore Constantinopolim translatum est. Quod cum Valens imperator olim illuc voluisset transferre, vehiculum, in quo sanctum caput ferebatur, nullo modo moveri potuit. Terribile in caelo signum columnae per omnia simile apparuit. In Hispania Prudentius. Hieronimus librum illustrium virorum hic finit; Gennadius abhinc incipit. Alexandriae jussu Theodosii templa idolorum a Theophilo episcopo destruuntur, et everso famoso Serapis fano, martyrium ibi consecratur, et in eo ossa Johannis baptistae reconduntur; quae hoc modo Alexandriam translata fuerant. Apostata Juliano imperante et contra Christum furente, pagani ossa Johannis baptistae in urbe Samaria sepulti effracto sepulcro extrahentes dispergebant per agros eaque rursus collecta igni cremabant, et sanctos cineres pulveri immixtos per aera dispergebant. Sed quidam monachi ex Hierosolimis immixti furentibus paganis, quotquot
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tempore in castello iudeȩ emaus natꝰ ẽ. puer ꝑfectꝰ ab umbilico ⁊ sursũ diuisꝰ
ita ut hab̾et duo pectora ⁊ duo capita.⁊ unꝰqͥsq sensus ꝓͥos. ⁊ unus edebat ⁊ bibe¬
bat ⁊ alt̾ non edebat. unus dormiebat⁊ alter uigilabat. ñ ñꝙͣ insimul dormiebãt.
insimul ludebãt ad alt̾utrũ. ⁊ flebat ut̃q ⁊ ꝑcutiebãt se inuicẽ. Porro uixerunt
annis ferme duobꝰ. ⁊ unꝰ qͥdẽ mortuuꝰ. ẽ. alt̃ uͦ suꝑuix̃ diebꝰ quatuor.
Ualentinianus imꝑator. nimia austeritate arbogastis magistri militũ ad

Expanded text:
Hoc tempore in castello Judeae Emaus natus est puer perfectus, ab umbilico et sursum divisus, ita ut haberet duo pectora et duo capita, et unusquisque sensus proprios; et unus edebat et bibebat, et alter non edebat; unus dormiebat, et alter vigilabat; nonnumquam insimul dormiebant, insimul tamen ludebant ad alterutrum, et flebat uterque, et percutiebant invicem. Porro vixerunt annis ferme duobus, et unus quidem mortuus est, alter vero supervixit diebus quatuor. Valentinianus imperator nimia austeritate Armogastis magistri militum ad
Abbreviated transcription (Latin):
chanulphus romã redit. qͦd reliquũ erat abradit. int̃ cet̾os placidiã quoq soror̃e
honorii imꝑatoris captiuam abducit. eãq sibi uxorem duc̃. Honoriꝰ imꝑator qͥa
surgentibꝰtirannis. Si quidẽ in britanniis gratianus. in galliis constantinus.
⁊ constans filiꝰ eius ex monacho cesar factus. itẽ pꝰ eos in galliis gerontiꝰ ⁊ maximꝰ.
Salustius Iouinus. Sebastianꝰ. In affrica eraclianus. rome tertullus. ⁊ attalus ille
qũe gothi capta roma in imꝑatorẽ ludicro creatũ. uno die imꝑiali seemate pro-¬
cedere. crastino autẽ seruili scemate sibi ministrare fecerunt. Hic inꝙͣ ñ iã ludicͦ
s serio imꝑare affectans. et hi om̃s ut tẏrannidẽ inuaserunt. diu̾sis locis. diu̾sis
temporib a militib honoris capti aut extincti perierunt:¬

Expanded text:
hauulfus Romam redit; quod reliquum erat abradit; inter caeteros Placidiam quoque, sororem Honorii imperatoris, captivam abducit, eamque sibi uxorem ducit. Ib. Honorius impesurgentibus tyrannis. Siquidem in Britanniis Gratianus, in Galliis Constantinus et Constans filius ejus ex monacho caesar factus, item post eos in Galliis Gerontius et Maximus, Salustius, Jovinus, Sebastianus; in Africa Eraclianus; Romae Tertullus et Attalus ille, quem Gothi capta Roma imperatorem ludicro creatum, uno die imperiali scemate procedere, crastino autem servo scemate sibi ministrare fecerunt; hic, inquam, non jam ludicro, sed serio imperare affectans: hi omnes, ut tyrannidem invaserunt, diversis locis, diversis temporibus, a militibus Honorii capti aut extincti perierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ab armigero suo ꝑimitur. fiaude uxoris sue. cꝰ patrem chlinimundũ gepida¬
rum regẽ ipse olim in bello ꝑemerat: ⁊ testa capitis eius sibi paterã ad bibendũ
fecerat. quã cũ uno die ei porrig̾et dicens. bibe cũ patre tuo: illa femineo furp¬
re accensa illum ab armigero ipsius in lecto ꝑimi fecit. Gleb subrogatꝰ reg¬
no langobardorum regnat annos duos:¬

Expanded text:
ab armigero suo perimitur, fraude uxoris suae, cujus patrem Cunimundum Gepidarum regem ipse olim in bello peremerat, et ex testa capitis ejus sibi pateram ad bibendum fecerat; quam cum uno die ei porrigeret dicens: Bibe cum patre tuo! illa femineo furore accensa, illum ab armigero ipsius in lecto perimi fecit. Cleb subrogatus regno Langobardorum, regnat annos
Abbreviated transcription (Latin):
Theodosius archadium filium augustum facit. Iustina mater ualentiniani
arriana in ambrosium et omnem scam̃ ȩccłiam catholicã execbili odio deseuit :
Francis pꝰ priamum priami filius marcomirus et sonno filius antenoris pͥnci¬
pant᷑. annis axxxxuii. Quorũ ducatu franci sicãbria egressi consedẽ secꝰ r̾enũ in op¬
pidis germaniȩ. Uuinitarius hunos in bello suꝑat.

Expanded text:
Theodosius Archadium filium suum augustum facit. Justina mater Valentiniani Arriana in Ambrosium et omnem sanctam aecclesiam catholicam execrabili odio desevit. Francis post Priamum Priami filius Marcomirus et Sunno, filius Antenoris, principantur annis 36. Quorum ducatu Franci Sicambria egressi, consedere secus Rhenum in oppidis Germaniae. Winitharius Hunos in bello superat.
Abbreviated transcription (Latin):
Amauit autem feras ipse ferus. tanquam pater ȩẽt. ferarum.
exadicari. gentem extirpari. et a feris fecit in habitari. Huic
adquisierat. britanniam sibi aclinem fecerat. Super angliam
solus totam regnauerat. ita quod nec ibi una sola hida inerat
de qua nesciret cuuis ẽẽt. et quid ualeret. Scotiam quoq: sibi
sub iugauerat. Ualiamq reuerendus in suam acceperat. Terris
rat. qđ puella auro onusta regnum anglie ꝑtransire posset
impunie. Si aliquis quem piam quacumq de causa ꝑemiss
capitali plecteretur sententia. Si aliquam ui oppressisset: armis¬
sine dubio priuabatur genitalibus. Construxit autem abbatiã
belli dequa supradictum ẽ. et illam apud cahem. in northinan¬
nia inqua ipse sepultus est. Uxor uͦ sua mathildis abbatiam sc̃imo¬
nialium. ibidem construxit. inqua ipsa requiescit. Quorum

Expanded text:
Amavit autem feras, tanquam pater esset earum; Amavit autem feras, tanquam pater esset earum; as et villas eradicari, gentem exstirpari, et a feris fecit inhabitari. Cum acquisierat, Britanniam sibi acclivem fecerat. Super Angliam solus totam regnaverat; ita quod nec ibi una sola hyda inerat, de qua nescire cujus esset, et quid valeret. Scotiam quoque sibi subjugaverat, Walliamque reverendus in suam acceperat; pacis rat, quod puella auro onusta regnum Angliae pertransire posset impune. Si aliquis quempiam quacunque de causa peremisset, capitali subjacebat sententiae; si aliquem vi oppressisset, genitalibus privabatur armis. Construxit autem abbatiam Belli, de qua praedictum est, et illam apud Cahom  al. Chaam in Normannia, in qua ipse sepultus est. Uxor vero sua Mathildis nomine abbatiam sanctimonialium ibidem construxit, in qua ipsa sepulta est. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam tempestates et tonitrua quib multos hominum occidi per¬
misit. nec animalib nec peccoribus pepercit. fuerat autem hoc
anno Wlłs rex infranciam predicauitq regnum regis phillippi
et multos suorum neci dedit. Combussit quoq castrum nobile qd
uocatur maante et omnes eccłias que ibi inerant plebemq mul¬
tam et duos anachoritas. scõs igni tradidit. Quib de causis deus
irritatus regem cum inde rediret infirmitati. et postea morti
concessit. De cuius regis potentissimi uita: bona ꝑstringenda
suint et mala. ut abonis sumamus exempla. et amalis discat᷑
fortior fuit. omnib anglorum regib potentior. omnib pre¬
decessoribus suis laude dignior. Erat autem sapiens. sed
astitus. locuplebs. sed cupidus. gloriosus. sed fame deditus.
Erat humilis deo seruientib. durus. subi resistentibus. Ad cas¬
tella solus omnes fatigabat construendra. Si ceruum capereis
aut aprum. ocłos eis eruebat: nec erat qui obmurmuraret.

Expanded text:
etiam tempestates et tonitrua, quibus multos hominum occidit; nec animalibus, nec pecori pepercit. Inerat autem hoc anno rex Willielmus in Franciam praedavitque regnum regis Philippi, et multos suorum neci dedit. Combussit quoque castrum nobile quod vocatur Maante  al. Anaante; et omnes ecclesias, quae ibi inerant, plebemque multam, et duos anachoritas sanctos igni tradidit. Quibus de causis Deus iratus regem cum inde rediret infirmitati, postea morti concessit. De cujus regis potentissimi vita bona perstringenda sunt, et mala; ut a bonis sumantur exempla, et a malis discaturs fortior fuit, omnibus Anglorum regibus potentior fuit; omnibus praedecessoribus laude dignior fuit. Erat autem sapiens, sed astutus; locuples, sed cupidus; gloriosus, sed famae deditus: erat humilis Deo servientibus, durus sibi resistentibus. tella solus omnes fatigabat construenda. Si servum caperent, aut aprum, oculos iis evellebat, nec erat, qui obmurmuraret.
Abbreviated transcription (Latin):
Uigilius papa quia scłm suam ꝓmissionẽ noluit anthemiũ reuocare. constanti¬
nopolim mittitur ignomimose. Totila rex ostrogothorũ capta roma habitauit
aliquandiu c̃ romanis quasi pater cum filiis. mansuefactꝰ ut creditur. sci bene¬
dictis monitis. Aydom mortuo abbuinus filius eius regnauit fuper langobat¬
dos in pannonia annis uiginti quinq.
Herculanus ꝑusinus ep̃c a totila rege secto capite martyrizatur. post mortẽ ũ¬
corpori caput eius unitum inuenitur. Totila ciliciam inuadit. narcres uͭ eu¬
nuchus romanoꝵ patriciꝰ ordinatur.⁊ contra totilam destinatur. E nouem¬
Theudegisilo int̾ eonuiuandũ a suis pẽpto: agilã regnat suꝑ eisigothos annis

Expanded text:
igilius papa quia secundum suam promissionem noluit Anthemium revocare, Constantinopolim mittitur ignominiose. Thotila rex Ostrogothorum capta Roma, habitavit aliquandiu cum Romanis quasi pater cum filiis, mansuefactus, ut creditur, sancti Benedicti monitis. Audohin mortuo, Albuin filius ejus regnat super Langobardos in Pannonia annis 24. 544. Herculanus Perusinus episcopus a Totila rege, secto capite, martirizatur; post mortem vero caput ejus corpori unitum invenitur. Tolita Siciliam invadit. Narses eunuchus Romanorum patricius ordinatur et contra Totilam destinatur. Theudegisilo inter convivandum a suis perempto, Agilan regnat super Wisigothos annis
Abbreviated transcription (Latin):
uidulfus filius ottonis imꝑatoris in italia moritur.
Angaris iterum regnum ottonis imꝑatoris ductu conradi ducis
depopulantib imꝑator eos bello excepit. conrado ab ungaris ad eũ
abungaris perimeretur. Quo bello in tantũ sunt ungari uicti et at¬
tenuati. ut ultra iam nec mutire ausi fuerint. Intantum quippe
contͥti sunt ut nullus aut rarus eorum euaderet. Conradus tam̃
scdm uotũ suum ibi ocubuit. Tres reguli ungarorum in bello capti
suspendio perierunt.
Brumo archiep̃c ducatum lothariensium post conradum adep¬
tus cenobium scĩ pantaleonis colonie construxit.
Penricus dux baioarie frater regis ottonis moritur. henricus
Oruno archiep̃c plures normannorum cum principib eorum
ic maimus a facie regis ottonis transalpiam fugiens. selauos in
regnũ eius conduxit. quos rex fortiter debellauit. occiso regło eoꝵ
cum multis. et septingentis captiuis capite cesis.

Expanded text:
dulfus, filius Ottonis imperatoris, in Italia moritur. Ungaris iterum regnum Ottonis imperatoris ductu Conradi ducis depopulantibus, imperator eos bello excepit, Conrado ab Ungaris ad eum ab Ungaris perimeretur. Quo bello in tantum sunt Ungari victi et attenuati, ut ultra jam nec muttire ausi fuerint. In tantum quippe contriti sunt, ut nullus aut rarus eorum evaderet. Conradus tamen secundum votum suum ibi occubuit. Tres reguli Ungarorum in bello capti, suspendio perierunt. Bruno archiepiscopus, et ducatum Lothariensium post Conradum adeptus, coenobium sancti Pantaleonis Coloniae construxit. Henricus dux Bajoariae, frater regis Ottonis, moritur; filius runo archiepiscopus plures Nortmannorum cum principibus eorum Guicmannus rebellis a facie regis Ottonis trans Albiam fugiens, Sclavos in regnum ejus conduxit; quos rex fortiter debellavit, occiso regulo eorum cum multis, et 700 captivis capite caesis.
Abbreviated transcription (Latin):
collegit Rimũ amarsia scm̃ elpidiũ confessorẽ cuiꝰ sociũ eutitiũ epm̃ ip̃e¬
imp̃ iã sustultrat. ab amit̾nis euticetẽ martirẽ cũ reliquiis maronis ꝙ
uictorini socioꝵ erꝰ. Asulginis felicianũ ep̃m & martire̾. Apelusio ascle¬
piotatũ martirẽ. Aspoleto serrnã martirẽ cũ gregorio spolctano marti¬
re. Acorduno pignera uincentii martiris & leuite abhispania oli aduo¬
ep̃m ⁊ martirẽ auincentia leontiũ ep̃m ⁊ mr̃em. aflorentia mineatẽ mr̃em.
uͥginẽ & mr̃em. aforo aldo duce spoletinoꝵ olim asyracusis illuc trans¬
ticła scĩ laurentii mr̃is apapa ioħe s̃ donata cũ aliis multis sc̃or pig¬

Expanded text:
rimum a Marsia sanctum Elpidium confessorem, cujus socium Euticium ipse imperator jam sustulerat: ab Amiternis Euticetem martyrem cum reliquiis Maronis et Victorini sociorum ejus, a Fulginis Felicianum episcopum et martyrem; a Perusio Asclepiotatum martyrem, a Spoleto Serenam martyrem cum Gregorio Spoletino martyre; a Corduno pignera Vincentii martyris et levitae, ab Hispania olim a duoepiscopum et martyrem; a Vincentia Leontium episcopum et martyrem; a Florentia Miniatem martyrem, virginem et martyrem; a Faroaldo duce Spoletinorum olim a Syracusis illuc transticula sancti Laurentii martyris a papa Johanne sibi donata, cum aliis multis sanctorum pig