comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lium. qm̃ sermoni ⁊ doctrine crede
noluer̃: signis adducant᷑ ad fidẽ. Et
dñs increduł signa faciebat. et tñ nõ
iccireo dm̃ sugillanda s̃ signa. qr illi
infideles erãt: s maiori ad mirationi
er̃. qͥa tante fuere potentie. ut ẽt m̃tes
durissimas edomarẽt.⁊ ad fidẽ coge¬
rent. Itaq nolo mͥ dicas signa infide¬
lium s̃ s responde qͦmͦ ĩ uilissimo
pulu̾e.⁊ fauilla nescio qͣnta: sit signoꝵ
uirtutũq p̃sentia. Sentio. sentio. infe¬
licissime mortaliũ. qͥd timeas. quid
cogit scrib̾e. sepe hoc uilissimo tortꝰ
est pulu̾e. immo hodieq torquetur.
Et qͥ in te plagas dissimulat. in cet̾is
cõfitet᷑. Nisi forte in morẽ gentiliũ
impioꝵq porphirii. ⁊ eunomii. hec
p̃stigia demonũ ẽẽ cõfinges. ⁊ non
uere clamare demones: s simłare

Expanded text:
iam sermoni, et doctrinae credere noluerunt, signis adducantur ad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori admirationi erant , quia tantae fuere potentiae, ut etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare
Abbreviated transcription (Latin):
potes ⁊ uince̾. Ego cũ fug̾o. nruincor
in eo qd fugio. sed idõ fugio ne uĩcar.
Nulla securitas ẽ. uicino serpente dor-¬
mire. Potest fieri ut me nõ mordeat.
tam̃ fieri pot̾ ut aliqño me mordeat.
Matres uocamꝰ. sorores. ⁊ filias. ⁊ non
erubescimꝰ uitiis nr̃is noĩa pietatiᷤ
obtende. Q uid fac̃ menachus in cel-¬
lulis feminaꝵ: qͥd sͥ uolũt sola et
pͥuata colloqͥa: et arbitror Regientes
ocłos sordidos. Sẽs amor impatientiam
nõ habet. Id de libidine diximꝰ. refera¬
mus ad auariciã.⁊ ad om̃ia uicia que
uitant᷑ in solitudine. Et iccirco urbiũ
freq̃ntias declinamꝰ ne face cõpellam̃:
que nos nõ tã natura cogit face: qͣm
teria. aꝑtam h̃t blasphemiam.. que
indignationẽ magis scribentis: qͣm
testimonioꝵ multitudinẽ flagitaret.
breui lucubratiuncła. s tota nocte
uigilabo. ⁊ sociis illiꝰ unmo discipłis.
uł magistris. qͥ nͥ tum̃tes uteros

Expanded text:
potes et vincere. Ego cum fugio, non vincor potes et vincere. Ego cum fugio, non vincor in eo qNulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen potest fieri ut aliquando me mordeat. 401 Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes oculi? Sanctus amor impatientiam non habet. Quod de libidine diximus, referamus ad avaritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit facere, quam teria apertam habuit blasphemiam, quae indignationem magis scribentis, quam testimoniorum multitudinem flagitaret. brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illius immo discipulis vel magistris, qui nisi tumentes uteros
Abbreviated transcription (Latin):
se uł mundũ lugeat. ⁊ dm̃i pauidꝰ
p̃stolet᷑ aduentũ. Iui sciens ĩbecilli¬
tatem suã. ⁊ uas fragile qd pertat:
timet offende ne impingat. ⁊ corru¬
at. atq frangat᷑. U nde ⁊ mulierum
maune ad olescentularũ: uitat as¬
pectum.& in tantũ castigator sui
est. ut etiã que tuta s̃: ꝑtimescat.
Cur inqͥt ꝑgis ad heremũ: uidelicet
ut te nõ audiã. nõ uideã. ut furore
tuo nõ mouear. ut tua bella nõ pa¬
ciar. ne me capiat ocłs m̾etricis. ne
forma pulcherrima ad illicitos du¬
cat amplexxus. Respondeb̾. hoc ẽ nõ
pugnare. s fug̾e. Sta in acie. aduer¬
sariis armatus obsiste. ut postquã
uiceris. coron̾is. Fateor ĩbecillitatem
meã. Nolo spe pugnare inctorie. ne
ꝑdam aliqño uictoriã. Si frig̾o. gla¬
aium deuitaui. Si stet̾o aut uincen¬
dum mͥ ẽ: aut cadendũ. Cuid aut̃
necesse ẽ. certa dimiae̾.⁊ incerta se¬
ctari s Aut scuto aut pedibꝰ: mors
uitanda ẽ. Tu. qͥ pugnas. ⁊ suꝑari

Expanded text:
se vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebat: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie, adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliam victoriam; si fugero, gladium devitavi; si autem stetero, aut vincendum mihi est, aut cadendum. Quid autem necesse certa dimittere, et incerta sectari? aut scuto, aut pedibus meis vitanda est. Tu qui pugnas, et superari
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta nõ tribuũt. Quid faciũt
orientis eccł̃ie. qͥd egipti. ⁊ sedis apłice.
que aut uͥgines cłicos accipit. aut
contientes. aut si uxores habuerit: mari¬
ti ẽẽ defistũt. hoc docuit dormitantius.
libidinis frena ꝑmittens. ⁊ naturalẽ car¬
nis ardorẽ qͥ in ad olescentia plerumꝙ
immo exrtinguens coitu feminarum.
abrutis am̃antibꝰ qͦ ab eqͥs: de qͥbꝰ scͥp¬
tum ẽ. E qui insanientes in femina ᷤ
facti s̃ mͥ. unusquisq in uxorẽ ꝓrimi¬

Expanded text:
uid facient Orientis Ecclesiae? quid Aegypti et Sedis Apostolicae, quae aut virgines Clericos accipiunt, aut continentes: aut si uxores habuerint, mariti esse desistunt? Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturalem carnis ardorem, qui in adolescentia plerumqueimmo 389 extinguens coitu feminarum: a brutis animantibus, quo ab equis, de quibus scriptum est: Equi insanientes in feminas facti s
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥnẽ dimicãt. huicemodi oratores
cõtra apłos ꝑsonãt. imino tam rabidi
stitione descendat. Iño iratus fuero. ⁊
aliqͥd mali in mõ am̃o cogitau̾o. ⁊ me
noc turnũ fantasma deluserit. basilicaᷤᷤ
mr̃m int᷑re nõ audeo. Ita totus ⁊ am̃a.
et corp̃re: ꝑtremisco. Rideas forsitan
et muliercłarũ deliram̃ta subsannas.
Non erubesco earũ fidẽ. que mittunt᷑¬

Expanded text:
sanguinem dimicant: hujuscemodi oratores sanguinem dimicant: hujuscemodi oratores contra apostolos pertonant, immo tam rabidi erstitione descendat. Quando iratus fuero, et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas martyrum intrare non audeo: ita totus et corpore et animo contremisco. Rideas forsitan, et muliercularum deliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in alia parte t̾rarũ.⁊ in eccłiis. qͣs
nascentes fide sua erudiebat. que
hoc agit. et tota m̃te festinat ut ierłi¬
mam.⁊ ad scã loca credentibꝰ pecunie
dirigant᷑. nõ in auariciã s ĩ refrig̾iũ.
nõ ad diuitias cõgregandas. s ad im¬
becillitatẽ corpuscłi sustendandã. et
frigꝰ atq mediã declinandã. hac in
uidea usq hodie ꝑseu̾ante ꝯsuetudi

Expanded text:
in alia parte terrarum, et in Ecclesiis, quas nascentes fide sua erudiebat, quaehoc agit, et tota mente festinat, ut Hierosolymam et ad sancta loca credentibus pecuniae dirigantur: non in avaritiam, sed in refrigerium, non ad divitias congregandas, sed ad imbecillitatem corpusculi sustentandam, et frigus atque inediam 399 declinandam. Hac in Judaea usque h
Abbreviated transcription (Latin):
hon̾atas pecc̃is. semꝑ discentes. ⁊ nuĩ¬
quã ad scientiam ueritatis ꝑueni¬
entes. una lucu bratiuncula illiꝰ
neniis tespõdebo. ne scõꝵ uiroꝵ qͥ ut
hoc facerem dep̃cati s̃: uidear littas
ut qͥ de latronũ ⁊ cõuenarũ natꝰ ẽ semi¬
ne. qͦs cõsul pompeiꝰ edomita hispania
dĩ. et de uetonibꝰ aruacis. celab̾isq des¬
cendens. incur set galliarũ eccłias por¬
tetq neqͣquã uexillũ crucis. s insigne
abłi. F ec̃ hoc idem pompeiꝰ etiã in ori¬
entis partibꝰ ut cilicibꝰ ⁊ isauris. ꝓrra¬
tis. lationibꝰq suꝑatis. fui nomini ᷤ ĩt̾
ciliciã ⁊ isauriã cond̾et ciuitatẽ. Sed
hec urbs hodie seruat scita maioꝵ:
et nullus in ea ortus ẽ. dormitantiꝰ
G allie: u̾nacłm hostẽ sustinẽt.⁊ homi¬
nem moti capitis. atq ipocratis uin¬
culis alligandũ. sedentẽ cernũt in
eccłia. ⁊ int̾ cet̾a u̾ba blasphemie:
ista quoq dicentẽ. Qͥd necesse ẽ tãto

Expanded text:
oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, una lucubratiuncula illius naeniis respondebo, ne sanctorum virorum qui ut haec facerem me deprecati sunt, videar litteras ut qui de latronum et Convenarum natus est semine quos . Cn. Pompeius edomita Hispania,Dei, et de Vectonibus, Arrebacis, Celtiberisque descendens, incurset Galliarum Ecclesias, portetque nequaquam vexillum crucis, sed insigne diaboli. Fecit hoc idem Pompeius, etiam in Orientis partibus: ut Cilicibus et Isauris piratis, latronibusque superatis: sui nominis inter Ciliciam et Isauriam conderet civitatem. Sed haec urbs hodie servat scita majorum, et nullus in ea ortus est Dormitantius. Galliae vernaculum hostem sustinent, et hominem moti capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dicentem: « Quid necesse est, te tanto
Abbreviated transcription (Latin):
sustentet mopiã. Respondebi ᷤ hoc
mus cũctis pau¬
ꝑibꝰ etiã iudeis et
samaritanis: si tan¬
ta sit largitas: stipes
porrigendas. Sed apł̃s¬

Expanded text:
pondebis, hoc mus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, stipes porrigendas. Sed Ap
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃ibꝰ et ideo recipiendũ ẽ. Nam et
absq mr̃m reliquiis ꝑ totas oriẽtis
eccłias qño legendũ ẽ eugłm. accendũ¬
tur luminaria: iam sole rutilante.
Nõ utiq ad fugandas tenebras. s ad
signũ leticie demonstrandũ. Uñ et
uigines ille eugłice. semꝑ habent

Expanded text:
m et absque martyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando legendum est Evangelium, accenduntur luminaria, jam sole rutilante: non utique ad fugandas tenebras: sed ad signum laetitiae demonstrandum. Unde et virgines illae evangelicae semper habent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibus fustendandis neqͣquã intellect
sed elemosina opꝰ ẽ. In scĩs pauꝑibꝰ
bĩtudo ẽ intelligentie. ut ei tribuat
qͥ erubescit acciꝑe. Et cũ acceꝑte do¬
let: metens carnalia. ⁊ seminans sp̃ua¬
lia. Quod aut̃ asserit meliꝰ eos face̾ qui
utunt̾ rebꝰ sis. et paulatĩ fructꝰ pos¬
sessionum pauꝑibꝰ diuidãt. qͣm illos
qͥ possessionibꝰ uenundatis semel oĩa
largiant᷑: nõ a me ei. s a dño respon¬
debitur.Si uis eẽ ꝑfectꝰ uade. uende
om̃ia q̃ habes. ⁊ ueni seq̃re me. Ad eũ¬

Expanded text:
ibus sustentandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius facere, qui utuntur rebus suis, et paulatim fructus possqui, possessionibus venundatis, semel omnia largiuntur: non a me eis, sed a Domino respondebitur: « Si vis esse perfectus, vade, vende omnia quae habes
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. et p̃ceper̃ eis ut pauꝑum
memores ẽẽnt. tu ꝓhibeas. ierłimã
in usu scõꝵ aliqua sũptuũ solatia
dirigi. Uidelicet si ad hec respõdo
statĩ latrab̾ meã me causam agere. qͥ
tanta cunctos lib̾alitate donasti. ut
ꝑiclitarem̃ fame. Ego hoc loquor qd
suis loqͥtur ⁊ p̃cepit in eccłiis ꝑ unã¬

Expanded text:
nis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut periclitaremur fame. Ego hoc loquor, qusuis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gen
Abbreviated transcription (Latin):
euomens: audet dicẽ. G igo cmnes suos
amant am̃e mr̃m. ⁊ circũuolãt eos.
semꝑq p̃sentes s̃ ne si forte aliquis
pecc̃oꝵ aduen̾it. absentes audire nõ
possint.o portentũ in t̾ras ultimas
deportandũ. Rides de reliqͥis mr̃m.
et cũ auctore huiꝰ here seos eunomio
eccłiis xͥ calupniã strius. nec tali
societate t̾reris. ut eadẽ cont nos lo¬
quaris que ille contͣ eccłiã loquitur.
Oñs enĩ sectatores eiꝰ basilicas apłoꝵ
bros maioris auctoritatis arbitrant᷑
u̾itatis. sic̃ alie hereses paraclit:tim

Expanded text:
suos amant animae martyrum, et circumvolant eos, semperque praesentes sunt; ne forte si aliquis precator advenerit, absentes audire non possint? » O portentum in terras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum auctore hujus haereseos Eunomio, Ecclesiis Christi calumniam struis: nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostobros majoris auctoritatis arbitrantur, veritatis: s
Abbreviated transcription (Latin):
a suo studio monachi det̾rendi s̃ a te
lingͥs iuꝑeis. et morsu seuissimo
qͥbꝰ argum̃taris ⁊ dicis. Si om̃s se re¬
cluserint. ⁊ fuerĩt in solitudine. qͥs
celebrabit eccłias: qͥs scłares hoĩes
luctaciet: Qͥs pot̾it peccantes. ad
tecũ fatui ẽ. sapiens eẽ qͥs pot̾it. s̃¬
et uͥginitas nõ erit aꝓpbanda. Si p
Int̾ibit humanũ genꝰ. infantes in
cunis nõ uagient. Obstetrices absq
m̾cedibꝰ m̃dicabũt. et gͣuissimo f̾ri¬
gore solꝰ atq cõtractus dormitantiꝰ
ingilabit in lectulo. Rara ẽ uirtus.
nec a pluribꝰ appetit̾. Atq utinã hoc
Multi uocati. pauci electi: ł uacui

Expanded text:
studio monachi deterrendi sunt, arte linguae vipereae et morsu saevissimo; de quibus argumentaris et dicis: Si omnes se recluserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit ecclesias, quis saeculares homines lucrifaciet, quis peccatores ad tecum fatui sint, sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim nt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigore solus atque contractus Dormitantius vigilabit in lectulo. Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc Multi vocati, pauci electi Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nimia uͥq p̃sentes sint: mr̃es pꝰ
effusionẽ sangͥnis sui. ara oꝑiunt᷑
melusi.⁊ inde exerre nõ poterunt:
Dicis in libello tuo q̃d dũ uumus.
alio exaudienda oratio. P resertim
obsecrantes: impet᷑re nõ quiu̾int.
Si apłi ⁊ mr̃es adhuc in corp̃re con¬
stituti possũt orare ꝓcet̾is. qͣndo
de se adhuc debẽt ẽẽ solliciti: qͣnto
magis pꝰ coronas. uictorias ⁊ tͥum¬
phos.ꝰ ynus homo moyses. sere¬
centis milibꝰ armatoꝵ. impetrat
a dõ ueniã.⁊ stepħs imitator dñi

Expanded text:
nimia ubique praesentes sint, martyres, post effusionem sanguinis sui ara operientur inclusi, et inde exire non poterunt? Dicis in libello tuo quod dum vivimulius sit pro alio exaudienda oratio, praesertim antes, impetrare non quiverint. Si apostoli et martyres adhuc in corpore constituti possunt orare pro caeteris, quando de se adhuc debent esse solliciti, quanto magis post coronas, victorias et triumphos! Unus homo Moyses sexcentis millibus armatorum impetrat a Deo veniam, et Stephanus imitator Domini
Abbreviated transcription (Latin):
UIta in orbe portentoꝵ
gen̾a c̃. Centauros. ⁊ sirenas.¬
et ululas. et onocrotalos in
ẏsaia legimꝰ. lob. leuiathan.⁊ uehe¬
moth: mistico sermone describit.
Cerberũ.⁊ timphalidas. aprumq
erimantiũ. et leonẽ nemeũ. chime¬
ram atq hidrã multoꝵ capitum:
hispaniȩ ꝓdider̃. s tola gallia mon¬
stra nõ habuit. s uiris semꝑ for¬
tibus ⁊ eloq̃ntissimis habundaũ.
E xortus subito uigilantiꝰ dormitan¬

Expanded text:
ulta in orbe monstra generata sunt. Centauros, et sirenas, ululas, et onocrotalos in Isaia legimus. Job Leviathan et Behemoth mystico sermone describit . Cerberum et Stymphalidas, aprumque Erimanthium, et leonem Nemaeum, chimaeram atque hydram multorum capitum nHispaniae prodiderunt. Sola Gallia monstra non habuit, sed viris semper fortibus, et eloquentissimis abundavit. Exortus est subito Vigilanti
Abbreviated transcription (Latin):
ferre deb̾e. que ierłimã in scõꝵ sola¬
cia diri¬
gantur. ⁊ uł ꝑ disci¬
pulos suos uł quos
dignũ fuerit ipse
aut dirigat aut ꝑ
post annos ait plures
elemosinas facturꝰ in

Expanded text:
mam in sanctorum solatia dirigantur, et vel per discipulos suos, vel per quos dignum fuerit, ipse aut dirigat, aut pPost annos, ait, plures, eleemosynas facturus in
Abbreviated transcription (Latin):
suũ eugłm credider̃ mutire nõ
pot̾it:: meliorq erit uigilantiꝰ cans
uiuens qͣm ille leo mortuuss recte
hoc de eccłiaste ꝓpon̾es. si paulũ
in sp̃u mortuum ꝯfiterer. Deniq
scĩ nõ appellant̾ mortui s dormi¬
entes Unde ⁊ Lazarus qͥ refurrec¬
turus erat. dormisse ꝑhibet᷑. Et
dormis. ⁊ dormiens scribis ⁊ ꝓpo¬
nis mͥ librũ apocͥtum. qͥ sub noĩe
esđre a te ⁊ similibꝰ tus legitur.
aliis audeat dep̃cari. Quẽ ego librũ
uumnqͣm legi Quid enĩ necesse est
in manꝰ sum̃e qd eccłia nõ recipit.¬

Expanded text:
suum Evangelium crediderunt, mutire non poterit? Meliorque erit Vigilantius canis vivens, quam ille leo mortuus Eccles. IX ? Recte hoc de Ecclesiaste proponerem, si Paulum in spiritu mortuum confiterer. Denique sancti non appellantur mortui, sed dormientes. Unde et Lazarus qui resurrecturus erat, dormisse perhibetur Jdormis, et dormiens scribis: et proponis mihi librum apocryphum, qui sub nomine Esdrae a te et similibus tui legitur: aliis audeat deprecari. Quem ego librum nunquam legi. Quid enim necesse est, in manus sumere, quod Ecclesia non recipit
Abbreviated transcription (Latin):
leusibore.  qͥa ad radices pirenei ha¬
bitas uicinusq es hib̃i bassilidis.
antiqͥssimi heretici.⁊ imꝑite scien¬
tiȩ. incredibilia portenta ꝓseq̃ris.
et ꝓponis eos qͥ totiꝰ orb̾ auctoritate
dãpnant᷑. Nã in comm̃tariolo tuo
qͣsi ꝓ te faciens de salomone sumis
testimoniũ: qd salomon om̃ino non
scͥpsit. ut qͥ habes alt̾um ezram. hãs
et salomonẽ alt̾um. ⁊ si tibi placue¬
rit. legito fictas reuelationes om̃iũ
diceris. inter mulierũ testrina can¬
tato. l inmo legendas ꝓpone ĩ tab̾nis
tuis. ut facilius ꝑ has nenias uulgꝰ
indoctum ꝓuoces ad bibendũ. Ce¬
hoc solatio temꝑemꝰ. ⁊ uigilemꝰ ad
lum̃ ne tecũ dormiamꝰ in tenebris.
Ed si aliqui ꝑ imꝑitiã et simplicitatẽ
scłariũ hominũ. uł certe religiosaꝵ
feminarũ. de qͥbꝰ uere possumꝰ dicẽ
guento. nec mr̃es lumine cereoꝵ.
et tñ illa mulier in honore xxp̃i hoc
fec̃. deuotioq m̃tis eiꝰ recipitur.ẜ

Expanded text:
s: et quia ad radices Pyrenaei habitas, vicinusque es Iberiae, Basilidis antiquissimi haeretici et imperitae scientiae, incredibilia portenta prosequeris, et proponis quod totius orbis auctoritate damnatur. Nam in Commentariolo tuo quasi pro te faciens de Salomone sumis testimonium, quod Salomon omnino non scripsit: ut qui habes alterum Esdram, habeas et Salomonem alterum: et si tibi placuerit, legito fictas revelationes omnium diceris, inter mulierum textrinas cantato, immo legendas propone in tabernis tuis: ut facilius per has naenias vulgus indoctum provoces ad bibendum. Cehoc solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tecum dormiamus in tenebris. Quod si aliqui per imperitiam, et simplicitatem saecularium hominum, vel certe religiosarum feminarum, de quibus vere possumus dicere: guento, nec martyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honore 394 Christi hoc fecit, devotioque mentis ejus recipitur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uigilias. pudiciciã libidiniᷤᷤ semi¬
narium.
Et quomͦ cuphorbiuis in pitagorar
renatꝰ ẽẽ ꝑhibet̾: sic in isto iouinian:
mens pͣua surrecẽ. ut et in illo ⁊
tuos occisioni pecc̃is patͥs tui. Ille
romane eccłie auctoritate dãpnatꝰ.
int̾ fasides aues. ⁊ carnes suillas.
nõ tã emisit sp̃m: qͣm eructuauit.
Iste caupo calagurritanꝰ ⁊ in ꝑu̾sũ¬

Expanded text:
im; pudicitiam, libidinis seminarium. Et quomodo Euphorbus in Pythagora renatus esse perhibetur, sic in isto Joviniani mens prava surrexit: ut et in illo, et simum, para filios tuos occisioni peccatis patris tui . Ille Romanae Ecclesiae auctoritate damnatus, inter phasides aves et carnes suillas non tam emisit spiritum, quam eructavit. Iste caupo Calagurritanus
Abbreviated transcription (Latin):
nec posse suis tumuł aut ubi uo¬
luerint. adeẽ p̃sent̾es. Senatorie
uidelicet dignitatis s̃. ut nõ int̾
homicidas tet̾rimo carcere. sed in
lib̾a honestaq custodia. in fortuna¬
toꝵ insuł. ⁊ in campis elisiis re¬
cludantur. T̃ u dõ leges ponis. tu
apłis uincła inicies. ut usq ad diẽ
tudicii teneant᷑ custodia. ne sint
agnũ qͦcũq uadit. Si agnꝰ ubiq.¬

Expanded text:
nec posse de suis tumulis, et ubi voluerint adesse praesentes. Senatoriae videlicet dignitatis sunt; et non inter homicidas teterrimo carcere, sed in libera honestaque custodia in fortunatorum insulis et in campis Elysiis recluduntur. Tu Deo leges pones? Tu apostolis vincula injicies; ut usque ad diem judicii teneantur custodia, nec sint Agnum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i arbitrat᷑ altare: Et nõ solum
uniꝰ urb̃ s totiꝰ orb̾ errãt ep̃i. qͥ cau¬
ponem uigilantiũ contẽpnentes. in¬
grediuntur basilicas mortuoꝵ. ĩ qͥbꝰ
pulius uilissimꝰ. ⁊ fauilla nescio que
iacet lunteamine colligata. ut pollu¬
ta om̃ia polluat. ⁊ qͣsi sepulchra pha¬
risaica foris dealbata s̃. cũ intus de¬

Expanded text:
arbitratur altaria? Et non solum unius urbis, sed totius orbis errant episcopi, qui cauponem Vigilantium contemnentes, ingrediuntur basilicas mortuorum, in quibus pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata sint cum intus
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ta sua. ⁊ se hoĩes eẽ dixerũt.
nõ qͦ meliores nõ eẽnt oli mortuis
hominibꝰ ioue. atq mercurio: sed
qͦ sub gentilitatis errore. honor eis
deo debitus deferretur: Qd ⁊ de Retͦ
legiꝰ. qͥ corneliũ se adorare cupi¬
dicere illud nescio quid qͥ in mo¬
dico uascło tͣns fetendo colis: Qͥd
ẽ illud nescio qͥd  scire desidero
expone manifestiꝰ. ut tota lib̾tate
blasphemes. Pului scłm inquit in
modico uascło p̃cioso linteamine
curumdato. Dolet mr̃m reliqͥas
p̃cioso oꝑiri uelamine. ⁊ non uł
pannis uł cilicio colligari. uel
ꝓici in sterquilmũ: ut solꝰ uigilan¬
tius. ebriꝰ. ⁊ dormiens: adoretur.
licas ingredim: Saclegus fuit cõ¬
stantinus imꝑator. qͥ scãs reliqͥas
andree. luchȩ.⁊ timothei: tran¬
stulit ꝯstantinopolim: ap̃d quas
demones rugiunt. ⁊ habitatores yi¬
gilantii: illoꝵ se sentire p̃sentiã
ꝯfitent᷑. Sacrilegus ⁊ nũc dicendꝰ¬

Expanded text:
vestimenta sua, et se homines esse dixerunt? Non quod meliores non essent olim mortuis hominibus Jove atque Mercurio: sed quod sub gentilitatis errore, honor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupidicere: « Illud nescio quid quod in modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidero. « Expone manifestius, ut tota libertate blasphemes, pulvisculum nescio quod in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum. » Dolet martyrum reliquias pretioso operiri vepannis vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium, ut solus Vigilantius ebrius et dormiens adoretur. licas ingredimur? Sacrilegus fuit Constantius imperator, qui sancti reliquias Andreae, Lucae et Timothei, transtulit Constantinopolim, apud quas daemones rugiunt, et habitatores Vigilantii illorum se sentire praesentiam confitentur? Sacrilegus nunc dicend
Abbreviated transcription (Latin):
iam tempꝰ ẽ ut ipsiꝰ u̾ba ponentes.
ad singłai respond̾e nitam̃. F ien enĩ
potest ut rursum malignꝰ int̾pres.
dicat fictã a me mat̾iam. Cui retho¬
rica declamatione respondeã. fic̃ illã
quã scͥpsi ad gallã. matͥs ⁊ filie int̾
se discordantiũ. Auctores s̃ huis¬

Expanded text:
am tempus est, ut ipsius verba ponentes ad singula respondere nitamur. Fieri enim potest, ut rursum malignus interpres dicat fictam a me materiam, cui rhetorica declamatione respondeam: sicut illam quam scripsi ad Gallias, matris et filiae inter se discordantium. Auctores s
Abbreviated transcription (Latin):
ic patellȩ uixta tritũ ppłi sermõe
ꝓuerbiũ: dignũ oꝑculũ. Lupici¬
nus sacdos scđm illud quoq de quo
semel in uita crassum ait risisse.
lucilius similes hñt labra lactu¬
cas asino cardos comedẽte uidelic
ut ꝑforatã nauẽ debił gub̾nator
regat. et cecus cecos ducat ĩ foueã.
Talisq sit rector. quales illi qͥ regũt᷑.
Matrẽ cõmunẽ q̃ cũ uob̾ scĩtate so¬
cietur. in eo uos p̃uenit qͥa tales
genuit. cuiꝰ u̾e uent̾ aureus pot̃
dici eo salutamꝰ honore qͦ nostis.
Una quoq suspiciendas cũctas so-¬
rores que sexũ uicere cũ scło. quę
oleo ad lampadas laigit̾ p̃parato.
sponsi oppiunt᷑ aduentũ. O bã
domꝰ. In qua morat᷑ anna uidua.
uͥgines ꝓpħisse geminꝰ samuhel:
nutritus in tẽplo. O tecta felicia
in quibꝰ cernimꝰ machabeoꝵ mr̃m
coronis. cinctã mr̃em matrẽ. Nã
licet cotidie xp̃m ꝯfiteamini dũ
ur̃a arrii qͦndã dogmatis uirꝰ

Expanded text:
ic patellae iuxta tritum populi sermone ic patellae iuxta tritum populi sermone prouerbium dignum operculum, Lupicinus sacerdos — secundum illud quoque, de quo semel in uita Crassum ait risisse Lucilius: \'similem habent labra lactucam asino cardus comedente\' —, uidelicet ut perforatam nauem debilis gubernator regat et caecus caecos ducat in foueam talisque sit rector, quales illi qui reguntur. Matrem communem, quae, cum uobis sanctitate societur, in eo uos praeuenit, quia tales genuit, cuius uere uenter aureus potest dici, eo salutamus honore, quo nostis; una quoque suspiciendas cunctis sorores, quae sexum uicere cum saeculo, quae oleo ad lampadas largiter praeparato sponsi opperiuntur aduentum. o beata domus, in qua morantur Anna uidua, uirgines prophetissae, geminus Samuhel nutritus in templo! o tecta felicia, in quibus cernimus Macchabaeorum martyrum coronis cinctam martyrem matrem! nam licet cotidie Christum confiteamini, dum uestra Arriani quondam dogmatis uirus
Abbreviated transcription (Latin):
mnectens: de canticis syon cãtare
p̃cipit: cui ego dixi. Dñs soluit
cõpeditos: dñs illuminat cecos Ut
breuit̾ ceptã dissimilitudinẽ finiã.
ego ueniã dep̃cor: ille expectat co¬
ronam: soror mã scĩ iuliam in aͦ
fructꝰ ẽ. Ille plantaũ. uos rigate.
dñs increm̃tũ dabit. Hanc mͥ iħs
ut ait gentił poeta: om̃ia et̃ tuta
timeo. S citis lubricũ adolescẽtiȩ
it̃: in qͦ et ego lapsꝰ sum: et uos
nõ sine timore transitis. Hoc illa
cũ maxxime ingrediẽs om̃iũ ful¬
cita p̃ceptis: om̃iũ ẽ sustẽdanda
solatiis .i. crebris ur̃e sc̃itudinis epi¬
stolis roboranda. Et qͥa caritas oĩa
sustinet. obsec ͦ etiã a papa uałiano
ad eã ꝯfortandã: litt̾as exxigatis. No¬
stis puellares am̃os his rebꝰ plerũq
solidari: si se intelligãt cure esse
maioribꝰ In mã patria rusticitas
uernacła. ds̃ uent̾ ẽ. ⁊ de die uiuit̾
Sanctior ẽ. ille qͥ ditior ẽ. accessit hu¬

Expanded text:
innectens de canticis Sion cantare innectens de canticis Sion cantare praecepit. cui ego dixi: dominus soluit conpeditos, dominus inluminat caecos; et, ut breuiter coeptam dissimilitudinem finiam; ego ueniam deprecor, ille expectat coronam.- Soror mea sancti Iuliani in Christo fructus est: ille plantauit, uos rigate, dominus incrementum dabit. hanc mihi Ieut ait gentilis poeta, omnia etiam tuta timeo. scitis ipsi lubricum adulescentiae iter, in quo et ego lapsus sunt et uos non sine timore transistis. hoc illa cum maxime ingrediens omnium fulcienda praeceptis, omnium est sustentanda solaciis, id est crebris uestrae sanctitudinis epistulis roboranda. et quia caritas omnia sustinet, obsecro ut etiam a papa Valeriano ad eam confortandam litteras exigatis. nostis puellares animos his rebus plerumque solidari, si se intellegant curae esse maioribus. In mea enim patria rusticitatis uernacula deus uenter est et de die uiuitur: sanctior est ille, qui ditior est. accessit hu
Abbreviated transcription (Latin):
ut scripsistis qͣsi filiꝰ ixoỹs aquos¬
appetit. Nos pͥstina cogitatione sordẽ¬
tes. qͣsi regł̃i ⁊ scorpiones: arentiaq
sectam̃. Ille iã calcat suꝑ colubri ca-¬
put. nos serpenti t̾rã ex diuma sen¬
tentia comedẽti. adhuc cibꝰ sumꝰ. Ille
nob̾ adhuc in pͥmo ascensu flentibꝰ
nescio an dicere aliqño ⁊tingat leua¬
ui ocłos ad mõtes un ueniet auxi¬
lium mͥ. Ille int̾ minaces scłi fluctꝰ
in tuto infule. hoc ẽ eccłie gremio
sedens: ad exẽplũ ioħis librũ forte
iã deuorat: ego scełũ moꝵ sepulcͦ
iacens. ⁊ pecc̃oꝵ uincłis collg̾atus:
dñicũ de eugłio expecto clamorẽ.
bare suũ. ibi illud in foramine petrę
abscondens. E postea scissũ reꝑiens:
cecinit. Dñe tu possedisti renes. di-
rupisti uincła mã tͥ sacͥficabo hostiã
laudis. Me uͦ nabuchodonosor ad ba¬
bilonem.i. ꝯfusionẽ m̃tis mee: ca¬
thenatum dux̃. Ibi mͥ captiuitatiᷤᷤ

Expanded text:
ut scribitis, quasi filius ἰχθύοσ aquosut scribitis, quasi filius ἰχθύοσ aquosa petit, nos pristina contagione sordentes quasi reguli et scorpiones arentia quaeque sectamur. Ille iam calcat super colubri caput, nos serpenti terram ex divina sententia comedenti adhuc cibo sumus. Ille nobis adhuc in primo ascensu Sentibus nescio an dicere aliquando contingat: Levavi oculos meos in montes, unde veniat auxilium mihi. ille inter minaces saeculi fluctus in tuto insulae, hoc est ecclesiae gremio, sedens ad exemplum Iohannis librum forte iam deuorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens et peccatorum uinculis. conligatus dominicum de euangelio expecto clamorem: bare suum ibi illud in foramine petrae abscondens et postea scissum repperiens cecinit: \'domine, tu possedisti renes meos; Epistula nincnla mea; tibi sacrificabo hostiam laudis\', me uerus Nabuchodonosor ad Babylonem, id est confusionem mentis meae, catenatum duxit; ibi mihi captiuitatis
Abbreviated transcription (Latin):
latine sciũt. hic enĩ aut barbarꝰ
aut ego hic ñ sum: aut uos hic
estis. Credite amori u̾a dicẽti. ⁊ cũ
hec scrib̾em uos uidebã. qͥbꝰ hõc
pͥmũ q̃ror: cur int̾iacentibꝰ spa¬
ciis maris atq t̾rarũ. tã paruam
epłam miseritis nͥ qd ita m̾ui. qui
uob̾ ut scribatis añ nõ scͥpsi. Cartã
defuisse nõ putẽ: egẏpto ministͣnte
comin̾cia. Et si aliquis ptholomeus
maria clausisset tñ rea athalus
m̃branas e ꝑgamo miserat: ut pe¬
nuria charte. pellibꝰ pensaretur.
Unde ꝑgamenarũ nom̃ ad hãc usq
ẽ. Cuid gͥ  arbitior bauilũ festinaᷤ¬
se: qͣmuis longe epłe una nox suf¬
ficit. an uos aliqͣ occupatione detẽ¬
tos: Nulla necessitas maior ẽ caritate.
restant duo. aut uos piguerit aut
ego nõ m̃uerim e quibꝰ malo uos
incessere tarditatiᷤᷤ qͣm me ꝯdẽpnare
nõ m̃ito. F aciliꝰ enĩ negligentia em̃-¬
dari pot̾: qͣm amor nasci. Bonosus

Expanded text:
Latine sciunt. hic enim aut barbarusLatine sciunt. hic enim aut barbarusaut ego hic non sum aut uos hic estis. credite amori uera dicenti: et cum has scriberem, uos uidebam. quibus hoc pnmum queror, cur tot interiacentibus spatiis maris atque terrarum tam paruam epistulam miseritis, nisi quod ita merui, qui uobis, ut scribitis, ante non scripsi. chartam defuisse non puto Aegypto ministrante commercia. et si aliqui Ptolomaeus maria clausisset, tamen rex Attalus membranas e Pergamo miserat, ut penuria chartae pellibus pensaretur; unde pergamenarum nomen ad hanc usque est. Quid igitur? Arbitrer baiulum festinasse? Quamvis longae epistulae una nox sufficit. An vos aliqua occupatione detentos? Nulla necessitas maior est caritate. Restant duo, ut aut vos pigucrit aut ego non meruerim. E quibus malo vos incessere tarditatis, quam me condemnare non meriti. Facilius enim negligentia emendari potest, quam amor nasci. Bonosus,
Abbreviated transcription (Latin):
ON Deset carta diuide: quos
amor mutuus copulauit. Nec
ꝑ singła officia mĩ s̃ partiendi
sermones. Cũ sic inuicẽ uos ametis.
ut nõ minꝰ tres caritas uingat. qͣm
duos nat᷑a sociauit. Cum potiꝰ si rei
cõditio pat̾etur. sub uno litt̾ulȩ apice
nomina indiuisa: cõclud̾em. ur̃is
qͦ ita me litt̾is ꝓuocantibꝰ ut ⁊ ĩ uno
trez et tres in tribꝰ unũ patrẽ. Nã
postquã scõ euagrio tͣnsmittente mã
ad me heremi parte delate s̃. q̃ int̾
syros sarracenosq uastũ limitẽ duc̃.
sic gauisus sũ: ut illũ diẽ romanȩ
felicitatis qͦ pͥmũ marcelli ap̃d nolã
p̃lio post cansensẽ pugnã suꝑ anni¬
balis agmine ꝯcid̾it. ego uic̾im. Et
licet supͣdictꝰ frat̾ sepe me uisitet.
atq ita ut sua in xp̃o uiscã foueat
tñ longo a me spatio seiũctus. non
minꝰ michi reliqͥt ab eũdi desid̾iũ.
quã actułat ueniendo leticiã. Nũc
cũ ur̃is litt̾is fabulor. illas ãplexor.
Ille mecũ loquunt᷑. ille huic tm̃

Expanded text:
on debet charta diuidere, \'quos amor mutuus copulauit, nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic inuicem uos ametis, ut non minus tres caritas iungat, quam duos natura sociauit. quin potius, si rei condicio pateretur, sub uno litterulae apice nomina indiuisa concluderem uestris quoque ita me litteris prouocantibus, ut et in uno tres et in tribus unum putarem. nam postquam sancto Euagrio transmittente in ea ad me heremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Sarracenos uastum limitem ducit, sic gauisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam proelio post Cannensem pugnam superba Hannibalis agmina conciderunt, ego uicerim. et licet supra dictus frater saepe me uisitet atque ita ut sua in Christo uiscera foueat, tamen longo a me spatio seiunctus non minus mihi dereliquit abeundo desiderium, quam adtulerat ueniendo laetitiam. Nunc cum uestris litteris fabulor, illas amplexor, illae mecum loquuntur, illae hic tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Egogͥ ut ante iam scripsi. ap̃i uestem
in romana iube suscipiens: nẽ barba¬
ro sirie li mite teneor. Et ne putes
alt̾ius hãe de me fuisse sententiam⁊
quid mererer ipse ꝯstitui. uerum uͥ
ait gẽtilis poeta. celum nõ anmũ
mutant. qui tͣnsinare currunt: ita
me incessabilis iuimicꝰ pꝰ t̾gum secutꝰ
ẽ. ũ maiora in solitudine bella nẽ pa¬
tiar. N ĩc enim p̃sidiis mundi fulta
arriana rabies frenut: hine in tres
partes ecłia scissa ad se raꝑe festinat.
Monachoꝵ cirea commnanẽtiũ antiqͣ
in me surgit auctoritas. Ego unt̾im
clamito. Siquis cathedre petri iun¬
gitur ⁊ m̃s est. miletius. uitalis.
atq paulmius : tibi herere se dieiuit.
D ossem hoc credere : si hoc unꝰ assereret.
Nc̃ aũ duo mentiunt᷑s aut omnes. Ie¬
cireo obtestor bĩtudinẽ tuã per erucẽ
dñi. ꝑ necessariũ fidĩ ur̃e decꝰ passio¬
nem: ita qui apłos honore seq̃ris.
seqͣris & merito. Ita in solio cum duo¬
decim iudicaturͦ sedeas. ita te alius

Expanded text:
Ego igitur, ut ante iam scripsi, Christi uestem in Romana urbe suscipiens nunc barbaro Syriae limite teneor. et ne putes alterius hanc de me fuisse sententiam, quid mererer, ipse constitui. uerum, ut ait gentilis poeta: caelum, non animum mutat, qui trans mare currit, ita me incessabilis inimicus postergum secutus est, ut maiora in solitudine bella nunc patiar. hinc enim praesidiis fulta mundi Arriana rabies fremit; hinc in tres partes scissa ecclesia ad se rapere festinat. monachorum circa commanentium antiqua in me surgit auctoritas. ego interim clamito: \'si quis cathedrae Petri iungitur, meus est\'. Meletius, Yitalis atque Paulinus tibi haerere se dicunt: possem credere, si hoc unus adsereret; nunc aut . duo mentiuntur aut omnes. idcirco obtestor beatitudinem tuam per crucem domini, per necessarium fidei nostrae decus, passionem: ita, qui apostolos honore sequeris, sequaris et merito, ita in solio cum duodecim iudicaturis sedeas, ita te alius
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣm ꝓdigum filiũ reuertentem
manserat. humeris boni pastoris
aduc̾itur. Paulus ex persecutore fit
p̃dicator. ocłis carnalibꝰ excetatur.
ut mẽte plꝰ uideat: Et qͥ uĩctos up̃i
famulos ducebat ad ꝯcilium udõꝵ.¬

Expanded text:
inquam, prodigum filium reuertentem manserat, umeris boni pastoris aduehitur\'. Paulus ex persecutore fit praedicator; oculis carnalibus excaecatur, ut mente plus uideat, et qui uinctos Christi famulos ducebat ad concilium Iud
Abbreviated transcription (Latin):
mportuna ĩ euangłio mulier. tandẽ
meruit audiri: et clauso c̃ seris hostio
media lic: nocte ab amieo panes ami¬
cus accepit. Ds̃ ipse qui nullis cõtͣ
eam precibꝰ uincitur: niniue ciui¬
tas que pecẽo ꝑiit: fletibus stetit.
Cur sunt ista tam longo repetita pͥn¬
cipio uidelic ut paruum magnus
aspicias: ut diues pastor morbidã
d̾ cruce latronem intulit. Et neqͥs
aliqñ seram putaret ouersionem:¬

Expanded text:
mportuna in Evangelio mulier tandem meruit audiri : et clauso cum servis ostio, media licet nocte, ab amico panes amicus accepit . Deus ipse, qui nullis contra cani precibus vincitur. Ninive civitas, quae peccato periit, fletibus stetit . Quorsum ista tam longo repetita principio? Videlicet, ut parvum magnus aspicias; ut dives Pastor morbidam de cruce latronem intulit : et ne quis aliquando seram conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
fuffragiis uelut qͥbꝰdã remediis fac
sanari. R ep̃hendat aliqͥs qd in tm̃
delectabili disputatione ꝓcesserĩ.
ut m̾itoꝵ meoꝵ resipiscentiã nõ
hab̾em. ac subito augustã moỹ si
cathedrã indignus taliũ disputa¬
tor ascendim. Et uere. Amore
tam̃ tuo. nõ usurpatione mã. Nã
ego dictu legerã pecc̃ori: ne dñi
audet enarrare iusticias. ⁊ ꝑ os
p̃sũpsi. in eo tua gr̃a cõpensare dig-¬
nabitur. ut litt̾ulas que ad plenũ
em̃date nõ ⁊̃ sic̃ in ipsis apicibus
qͥbꝰ exrarant᷑ apparet: tam facile
ad publicũ ñ ꝓducas. Ac si ego

Expanded text:
suffragiis velut quibusdam remediis me fac sanari. Reprehendat aliquis quod in tantum delectabili disputatione processerim, ut meritorum meorum resipiscentiam non haberem, aut subito angustam Moysi cathedram indignus talium disputator ascenderim. Sed vere amore id egi tuo, non usurpatione mea. Nam ego dictum legeram peccatori, ne Domini auderepraesumpsi, in eo tua gratia compensare dignabitur: ut litterulas, quae ad plenum emendatae non sunt sicut ipsis apicibus quibus exarantur apparet tam facile ad publicum non perducas: etsi ego
Abbreviated transcription (Latin):
sionem dũ partu edit᷑. nõ scđ̾m
cõsuetudinẽ. naturãq cõmunem.
dũ cõcipit̾ uiri semine: reseraũ.
scͥpturarũ molibꝰ ad unã sp̃em
opponentibꝰ ut lassari faciliꝰ sit
quã euadi: qño om̃is scͥptura cũc¬
torum sensu unꝰ trames sit. quẽ¬
humano sermone decurrere qͥs uale¬
bit.s nec si angłicas pennas mortaliũ
lingͥs sp̃s diuinitatis ascribat: redire
solatio ĩ ꝯspectu littoris nauigare:
ut siqͥd formidinis oriat᷑. uł spes sit.
facile teneri posse qd cernitur. Di¬
cebamꝰ sem̃ mulieris dñm dicꝰtum.¬

Expanded text:
sionem partus editus, non secundum consuetudinem naturamque communem, dum concipitur viri semine, reseravit.scripturarum molibus ad unam speciem opponentibus ut lassari sit facilius quam evadi: quando omnis scriptura cunctorum sensuum unus trames sit, quehumano sermone decurrere quis valebit, nec si angelicas pennas mortalium linguis spiritus ascribat: redire solatio in conspectu littoris navigare, ut si quid formidinis oriatur, vel spes sit facile teneri posse quod cernitur. Dicebamus semen mulieris Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
licet et sapientia ⁊ uita.⁊ stultos
nos hab̾i patiam̃. et mori nos cũ
uentu eius qui utͥusq rei erit
lia qualia s̃ singła q̃q cernent᷑
idest et stulticia mundiał. falsę
sap̃iȩ inuolucͥs denudata sistetur.
et mors m̃tite bĩtudinis deoꝑta ue¬
lamine inhianti semꝑ ore ⁊ patenti
in ꝓfundũ gutture uitaliũ immica
ꝓdet᷑. Tũc et celestis q̃ scłarit̾ stulti
cia nominat᷑. in repositas altitudineᷤᷤ
brationis intrabit. et u̾a uita nulł
mortis tenebris obscurata lucebit. ꝑ¬

Expanded text:
li et sapientia et vita, et stultos nos haberi patiamur, et mori nos cum ventus ejus, qui utriusque erit rei lia qualia sunt singula, cuncta cernentur, id est, et stultitia mundialis falsae sapientiae involucris denudata sistetur, et mors mentitae beatitudinis deoperta velamine, inhiante semper ore et patente in profundum gutture, vitalium inimica prodetur. Tunc et coelestitia nominatur, interposita altitudinem brationis intrabit, et vera vita nullis mortis tenebris obscurata lucebit,
Abbreviated transcription (Latin):
tia. si ad eã suo itin̾e ueniatur. At
apparet illũ ignorasse. q̃d laudat. Nã¬
et ordine p̃posterato. etiã sapientis
cause sed rerũ creator ẽ inqͥrendus.
cognitas hab̾e pot̾imꝰ. cũ pͥus quis
hec fecit. deinde qr̃ fecit sit q̃rẽdũ :
Uerũ reꝑto rerũ auctore. rerũ quoq

Expanded text:
tia, si ad eam suo itinere venisset, ut tia, si ad eam suo itinere venisset, ut appareat illum ignorasse quod laudat: et ordine praepostero etiam sapientis causae, sed rerum Creator inquirendus est, cognitas habere poterimus; cum qui prius haec fecerit, deinde quare fecerit sit inquirendum? Verum reperto rerum auctore, reru
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd̾ nec his remediis potuit
heretica mens curari. ut uł tandẽ
tationem ꝑfecti hominis redeamus.
ex qͣ cumulus iste pͥus quã m̃fura
illiꝰ expleret᷑ excreuit. licet ⁊ hec
disputatio ipsarũ meditationũ sit
qm̃ bs̃ qͥ in lege dñi meditabit᷑ die
ac nocte. & sane difficile ẽ filuã legiꝰ
ingresso. singłarũ q̃stionũ mat̾ias
quibdã ita societate p̃ceptionis at¬
tingat. ut sine alt̾ius incoatiõe cepta
nõ q̃ant explicari. Ecce hec ipsa ho¬
minem illũ nr̃m nosse quã pul-¬
chrum ẽ. solũ in talibꝰ nõ stuꝑe
cũ reliqͥs. solũ qͣsi qͥbꝰdam fortuitis
signare quȩ s̃ dĩ. nec dõ adiudicare
quȩ s̃ demonis. scire tp̃ra. signa cog¬
noscere. hab̾e dñi cognitã uoluntatẽ.
et idõ alia mirabilia cũ gr̃aꝵ actiõe
uen̾ari. alia cũ execratione uitare.
Calẽ uirũ etiã scłi hoĩes laudauere:
dicente uirgilio. F elixx qͥ potuit re¬
rum cognosc̾e causas. B ona senten¬

Expanded text:
quod nec his remediis potuit haeretica mens curari, ut vel tandem tationem perfecti hominis redeamus: ex qua cumulus iste prius, quam mensura illius expleretur, excrevit. Et haec disputatio est ipsarum meditatiqui in lege Domini meditabitur die ac nocte . Et sane difficile est silvam legis ingresso singularum quaestionum materiam quibusdam ita societate praeceptionis attingat, ut sine alterius inchoatione coepta non valeat explicare. Ecce haec ipsa hominem illum nostrum nosse quam pulchrum est solum in talibus non stupere, cum reliquis solum quasi quibusdam fortuitis signare quae Dei sunt, nec Deo adjudicare quae sunt daemonum, scire tempora, signa cognoscere, habere Domini cognitam voluntatem: et alia Dei mirabilia cum gratiarum actione venerari, alia cum digna exsecratione vitare. Talem virum etiam saeculi homines laudavere, dicente Virgilio: Felix qui potuit rerum cognoscere causas. Bona senten
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis qͦq testimoniis approbatã:
Nãq cũ in italia catholica fides into¬
lerabilem tirannidẽ sub auxentio
sustulisset tandẽ tonante dño in
lib̾tatẽ uet̾em ⁊ suã. eo tp̃re quo
bñdictus ambrosiꝰ substitutus ẽ

Expanded text:
divinis testimoniis approbatam? Namque cum in Italia catholica fides intolerabilem tyrannidem sub Auxentio sustinuisset, tandem donante Domino libertatem veterem, etsi jam eo tempore quo praedicto Ambrosius subst
Abbreviated transcription (Latin):
terit inueniri hac potestate qua
demones idẽ suos ꝑsequunt᷑ ini¬
micos.. Nã si stolas istas ad sp̃em
ramus. S hoc ridicłm. E uo statĩ
incurrit. qͥ a u̾a necessaria in t̾p̃¬
tatione discedit. De uindicte mora
tp̃ris. idẽ nr̃o ut mora credatur.
Ad hanc diluendã stol am̃e uestiunt᷑.
ne om̃ino nude sine maiori ꝓte¬
ctione putarent᷑. Alia enĩ ratio ẽ¬
am̃arũ corp̃re expoliataꝵ. alia ho¬
minum adhuc in carne uiuentiũ.
m̾ita uestitũ. Cũ gͦ post q̃relam
mr̃m am̃ȩ stoł amiciuntur. diui¬
quã uestẽ adam cũ amisisset: ẽt
in paradiso nuidꝰ inuentꝰ ẽ. Deniq
indicat oꝑatio. qͥd stolas intelligere
debeamus. si postulasse uindictã
largitiones q̃rela sedata ẽ. cur nõ
hoc et pͥma dona m̾uer̃. S qm̃ ut¬

Expanded text:
terit inveniri hac potestate, quae daemones, id est suos persequuntur inimicos? Nam si stolas istas ad specieramus. Sed hoc ridiculum est, quod statim occurrit, quia a vera et necessaria interpretatione discedit. De vindictae moulorum devenerunt, ut mora credatur, ad hanc diluendam, stolis animae vestiuntur, ne omnino nudae sine majori protectione putarentur. Alia enim ratio animarum est corpore exspoliatarum, alia hominum adhuc in carne viventium. merita vestimentum. Cum ergo post querelam martyrum animae stolis amiciuntur, diviquam vestem Adam cum amisisset, etiam in paradiso nudus inventus est. Denique indicat operatio quid stolas intelligere debeamus. Si postulasse vindictam largitiones, querela sedata: cui non haec et prima dona meruerunt? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes caligine. aliũ alio incur sãte
u̾itas obscurat᷑. ut in mortis gre¬
mio iacuisse: bĩtudo ducat᷑. Quod
ubi ds̃ ille nos semꝑ cogitans et
nr̃a uidit. ꝑ sapientiã mundi
quã sibi mũdꝰ collusor int̾polatoris
inuen̾at suã sapientiã fuisse de¬
sertam. placuit ut ipse e contͣrio
adu̾sus astutiã uet̾atoris sapientie
suȩ diuitiis menarrabilibꝰ ⁊ sci

Expanded text:
mentes caligine, alium alio incursante, ritas obscuratur, ut in mortis gremio jacuisse, beatitudo dicatur. Quod ubi ille Deus, nos semper cogitans et nostra, vidit per sapientiam mundi, qua sibi mundus collusor interpolatores invenerat: suam sapientiam fuisse desertam, placuit etiam ei econtrario adversus astutiam veteratoris, sapientiae suae divitiis innumerabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
lez quasdã oꝑationes ingenii arti¬
ficis illiꝰ machinas elifit. ut pa¬
licet: imp̃ssa: illiꝰ mortifera stig¬
mata delerent᷑. S hoc stultũ nisi
cõcupierimꝰ. qm̃ qd stultũ ẽ dei
sapientiꝰ ẽ hom̃ibꝰ sap̃iam eiꝰ nõ

Expanded text:
ecula operationes ingenii artificis illius machinas elisit, ut palicet impressa, mortifera illius stigmata delerentur. Sed hoc studium, nisi concupierimus, quod quoniam stultum est Dei, sapientius est hominibus , sapientiam ejus non
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. qͥ ꝓ turbata uicinitate. et
cunctis quibꝰ stringit᷑ hinc inde
limitibꝰ fractis. montes. flumina.
mariaq tͣnsiliens. qͣntũ ad ipsum
ꝑtinet: unã uult possessionẽ ẽẽ
titudinẽ imm̃si orb̾ eaxedens. ale¬

Expanded text:
domum? qui perturbata civitate, et cunctis quibus stringebatur hinc inde limitibus fractis, montes, flumina, mariaque transiliens, quantum ad ipsum pertinet, unam vult possessionem esse,titudinem immensi orbis excedens, in Ale
Abbreviated transcription (Latin):
ea nob̾cũ nesciunt: Nesciũt aut̃
quoꝵ opifices nõ fuer̃. Deniq et
inuentionẽ illarũ diis suis detrac¬
tam humano assignãt ingenio illi
si ad hec quȩ dii ipsoꝵ ignorant
altiori cogitatione ꝑtingat. Ab his
aut̃ dõs p̃cepit coli. qͥ pene ꝑ stulti¬
ciam rerũ causas nõ q̃ant inue¬
nire. qͦrũq p̃cordia ut ipsiꝰ uerb
utar. frigidus sangͥs includit. At¬
hic homo nr̃ et dñi colore scit pͥn¬
cipale ẽẽ sapientię. ⁊ rerũ causas
comꝑtas habet nõ ex iracusia scłi
sapientis et fimeride. s illo docẽte
quẽ colit. quẽ ante q̃siuit qͣm rerũ
causas. qm̃ res ipsas ierũ cõditor
añcedit qui illũ monuit. q̃ quibꝰ
ẽẽnt uentura tp̃ribꝰ ciꝰ disposi¬
tionem sine ipso qͥ disposuit nul¬
lus agnouit. qm̃ nemo scit q̃ dĩ s̃¬

Expanded text:
e non possunt. Nesciunt autem ea, quorum opifices non fuerunt. Denique et inventione illorum diis suis detracta, humano eam assignant ingenio, illisi ad haec quae dii ipsorum ignorant, altiori cogitatione pervenerit. Ab his autem deos praecepit coli, qui plene prae stultitia rerum causas non queant invenire, quorumque praecordia, ut ipsius verbis utar, frigidus sanguis includit. Adhuc homo noster et Deum colere, principalem scit esse sapientiam, et rerum causas compertase; sed illo docente quem colit, quem ante inquisivit quam rerum causas: quoniam res ipsas rerum Conditor antecedit, qui illum monuit quae quibus essent ventura temporibus, cujus dispositionem sine ipso qui disposuit nullus agnovit: quoniam nemo scit quae Dei su
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iam pͥdem apparendi hab̾ent
tempꝰ hoĩem cui se ꝓd̾ent inqͥre¬
bant. illũ certe. cui sub ea fide re¬
uelarent᷑ qͣ mr̃ia fecissẽt. Sic dona¬
tum ẽ ambrosio: qͥ auxentio dene
sario tñ pͥmũ in italia ꝓcessit cui
infidelitas fuerat arriana donata.

Expanded text:
cum jam pridem apparendi haberent tempus, hominem cui se proderent inquirebant. Illum certe cui sub ea fide revelarentur quae martyria fecissent. Sic donatum est Ambrosio quod Auxentio denegsario tamen primum in Italia processit, cui infidelitas Ariana fuerit dominata.