comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
men lucerne ꝓuidetur. ut decor eius
mirabił sic̃ in die lumine solari ita
net unqͣm in domo domini tenebre¬
in domo dei. sunt oꝑa iustoꝵ. q̃ m̃tes
intuentium: exemplis illuminant
diligentius uͦ intuendum. qd̾ ut lucer¬
na semꝑ ia tabnatulo dĩ possit ard̾e:
filii quidem ist ł offerre oleum. aaron
autem ⁊ filii eius ipãs lucernas colloca¬
re iubentur. quia fideles ⁊ religiosi an¬
ditores: ꝓmpta ad obediendum fid̾i
cendum. ⁊ inflamentur ad diligend̃
dm. p̾dicando ministrant. Polei nã¬

Expanded text:
men lucernae praevidetur, ut decor ejus admirabilis sicut interdiu, lumine solari, itaneque unquam in domo Dei aliquis tenebrin domo Dei, sunt opera justorum, quae mentes intuentium suis exemplis illuminant. Verum diligentius intuendum, quod ut lucerna semper in tabernaculo Dei possit ardere; filii quidem Israel oleum offerre, Aaron autem et filii ejus ipsam lucernam collocare jubentur. Quae est editores, prompta ad obediendum fidei cendum, et inflammentur ad diligendum Deum, praedicando ministrent? Notand
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: columpnas . s. ati celestis pofse cõ¬
putari. qui ñ ad instar eris imuntibi¬
lem int̾ adu̾sa ꝑatientiam hr̃e didicẽt.
nͥ se celestium obseruantia ⁊ anminti¬
atione uerboꝵ uelut argñti laminis
undiq muniendo exhornau̾it. nͥ se oĩ
subiectione preceptis diuinis qi argñ¬
teo capiti suꝑposuerit. ⁊ tunore dei ue¬
lut enea bani stabilierit.:
¶ .B. In longitudiñ .oc. ⁊ c̃. Centumcu¬
bitos longitudinis ħt eccł̃ia. quia ul¬
gesrnum paschał festiuitatis diem aduẽ¬
uixta num̾um sensuum corporis. quia
tunc recipiet unusquisq ꝓpͥa corporis sui:
ꝓut gessit sine bonum siue malum. S
pͥmitur. qui bonum in corꝑe feceruito
ꝓ quo in requiem uite ꝑ ħimis m̾ent᷑
casto corde ⁊ oꝑe aguit: qrͣ byssus retor.¬

Expanded text:
posse computari, qui non instar aeris invincibilem inter adversa patientiam habere didicerit, nisi sese coelestium observantia et annuntiatione verborum, velut argenti laminis undique muniendo exornaverit, nisi se omni subjectione praeceptis divinis, quasi argenteo capiti, supposuerit, et timore Dei velut aenea basi stabilierit. VERS. 18.-- In longitudine, etc. Centum cubitos longitudinis, etcagesimam Paschalis festivitatis diem, suo advenuxta numerum sensuum corporis nostri; quia tunc recipiet unusquisque propria corporis sui, prout gessit, sive bonum, sive malum. Sed gura exprimitur, qui bonum in corpore fecerunt, pro quo in requiem vitae perpetuis merentur casto et corpore et corde agunt, quasi byssus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ defiguris ⁊ ordine eoꝵ: i aꝑtione au
rium solert᷑ erudiuntur. in quosciant
exide ⁊ memm̾ut. qui⁊ quot lutt lib̾.
quoꝵ ũb maxime m fide temitatis o¬
reant eruditi. In quo introttu fit tũtori¬

Expanded text:
 de figuris et ordine eorum, in apertione aurium suarum solerter erudiantur, quo sciant exinde ac meminerint, qui et quot sunt libri, quorum verbis maxime in fide veritatis debeant erudiri. In quo introitu, tentori
Abbreviated transcription (Latin):
bitis ꝓcul. Solusꝙ moyses ascendet ad:
dñm.⁊ illi non appropinquabunt: nec
populus ascendet cum eo. Uenit ergo
populus una uoce. Omnia uerba dm̃¬
que locutus es faciemus.

Expanded text:
bitis procul. Solusque Moses ascendet ad  illi non appropinquabunt: nec populus ascendet cum eo. T. XIII, Bpopulus una voce: Omnia verba Dae locutus est, faciemus
Abbreviated transcription (Latin):
S S s entes iat utra sigrificant.
Que non simil. nec imo tempore:
in sanctis extinguntur. ne monst᷑
tre nisriplicentur .i. ne ĩ suꝑbiam
engantur ⁊ uanam głiam &e huiꝰ¬
modi. Nam cum sci conira in diora
intia prignant &e uincunt: relr¬
quitiute minora &e ꝑmituntur.
dfiari. ne ꝑelationemgͣuiꝰ cerruat.¬

Expanded text:
 Gentes istae vitia significant, quae nec simul, nec uno tempore in sanctis exstinguuntur, ne monstra terrae multiplicentur, id est ne in superbiam erigantur et vanam gloriam et hujusmodi. Nam cum sancti contra majora vitia pugnant et vincunt, relinquunt minora, et permittuntur dominari, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
tasse uesꝑe actilei timoris intelli
enim loquitar: ĩ cuꝰ sermone. si
figurate aliquid dicatur. qd̾ ad
pedit historie fidem ã qua ꝑspi¬
citur ueritas nairationis. Sic̾ito
nec euangłistaꝵ narratio sedm
ꝓprietatem impedinir: si aliqͥd

Expanded text:
vespae istae aculei timoris intelligenim loquitur: in cujus sermone si figurate aliquid dicatur, quod ad pedit historiae fidem in qua perspicitur veritas narratoris. Sicut nec evangelistarum narratio secundum proprietatem impeditur, si aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Muata
entni in eissunt¬
sacraiñta signi¬
ficantia potius
aliquid: quã¬
instruentia.Iy
stificationes nͦ:¬
eunt. que gei¬
b deseruire of¬
fictis necessita¬
te coguatur:
studiose semꝑ ad cordis secreta
consugiunt. Ibiq cogitationis
nitime cacumen ascendunt. Le¬
gem quasi in monte ꝑcipuint:
dum pꝰpositis tumultib actionũ
temꝑalium. ĩ ꝯtemplationis sue
sttice. suꝑne uoluntatis sententi¬
e. usꝙ ad hunc locum scripture:
iustificationes intelligunt᷑. que
date sunt populo ad obsernan¬
dum. Incipitint aut̃ quantum
ip̃a uerba scriptire indicant.
Unde hoc nomen iustificationti
exorsum ẽ. a seruo hebreo. cum
auris ad postem ꝑtinidit᷑. In qͥb¬

Expanded text:
possint. multa e in eis sunsacramenta signficantia potius aliquid quainstruentia. stificationes unt, qudeservire ofii necessitte coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actionum temporalium, in contemplationis suae verticem, supernae voluntatis sententiusque ad hunc locum scripturae iustificationes intelleguntur quae datae sunt populo ad obseruandum. incipiunt autem, quantum ipsa uerba scripturae indicant. unde hoc nomen iustificationum exorsum est, ab illo seruo hebraeo cui auris ad postem pertunditur. in q
Abbreviated transcription (Latin):
batur nubes. nͥ cũ eis ħ
lignũ dabatur disiun¬
gendi .i. castra mouendi
ex eoloco uͥ erant⁊ acce¬
tendi. quo nubes duce
nebant. uͥ castra posu¬
issent nubes: ꝑ diem.

Expanded text:
batur nubes, nisi cum eis hoc signum dabatur disiungendi, hoc est castra mouendi ex eo loco ubi erant, et accedendi quo nubes ducebnebant, ubi castra posuissent, nubes per diem,
Abbreviated transcription (Latin):
lac dicitur ⁊ holera. ⁊ ꝑmensura credentium: ⁊ possi¬
bilitate sumentium diuerse nomniatur. Uel post re¬
surrectionem mane factam: credentes repleuit pa¬
nibus. quia libros legis ꝓpħarum prius ignotos.
ad instructionem ecclesie concessit: ut ipse sit panis ur
ouangelio. Ceteriuero libri legis: ꝓpharum ⁊ histori¬
arum. plures panes dicantur quibus repleantꝰ ere¬
dentes ex gentib. Unde. ascendent in montem. bibeq
uinum. unguento ungentur. Sic gͦ competent̃ car¬
nes ad uesꝑam accipimus. ⁊ panibus mane replem.
quia nec pot̾amus mane carnemẽdere. ñdum enim
erat tempus: nec meridie. U ix enim angłi edunt cã¬
nes meridie. ⁊ illi fortassis ordini: meridianum tein¬
pus concedi ⁊¬

Expanded text:
lac dicitur et olera, et pro mensura credentium, et possilac dicitur et olera, et pro mensura credentium, et possibilitate sumentium diverse nominatur. Vel post resurrectionem mane factam credentes replevit panibus, quia libros legis et prophetarum prius ignotos ad instructionem Ecclesiae concessit, et ipse fit panis in Evangelio, caeteri vero libri legis et prophetarum vel historiarum plures panes dicantur, quibus repleantur credentes ex gentibus. Unde: Ascendent in montem, et bibent vinum, unguento ungentur. Sic ergo competenter carnes ad vesperam accipimus et panibus mane replemur: quia nec poteramus mane carnem edere, nondum enim erat tempus; nec meridie, vix enim angeli edunt carnes meridie et illi fortassis ordini meridianum tempus concedi
Abbreviated transcription (Latin):
Oix. Uesꝑe madueabitis carnes. ⁊ mane replebunu¬
ni pauibus. Dicant uider. que consequentia sit ut
uesꝑe carnes sine panib comẽdant. aut mane paneꝰ
sine pulmento. Quid in hoo diuini muneris. quid tẽ¬
ꝑamenti gr̃e celestis ostenditur: Hoc est in quo ag¬
noscere dm̃ possunt: quod carnes inuesꝑa sine pani¬
b comẽdunt. ⁊ maiestatem di apparere dicunt. Sirur¬
sum panes sine earuibus comedantur: Seruent sibi
agnosci dm. Nos autem quibus in fine ⁊ ad uesꝑam
ne aguoscunus deum quam suscepit ex uirgine. Has
hora ẽ. Mane inquit replebimini panibus. Nobis gͦ¬
ipse est panis: qui de celo deseñ¬
dit. ⁊ dat uitammnundo. S quod dicit mane darihũe
panem. cum in carnatus sit ad uesꝑam: sic intelligen¬
dum est. quod ad uesꝑam mundi ⁊ ꝓpe finem dominꝰ
uenerit. s aduentu suo cum sit sol iusticie: mane no
in quo replentur panibus: qui susceꝑint precepta eiꝰ.
Nenmireris quia uerbum dei ⁊ caro dicitur. ⁊ panis.

Expanded text:
ere manducabitis carnes, et mane replebimini panibus. Dicant Judaei quae consequentia sit, ut vespere carnes sine panibus comedant, aut mane panes sine pulmento? quid in hoc divini muneris, quid temperamenti gratiae coelestis ostenditur? Hoc est, in quo agnoscere Deum possunt, qui carnes in vespera sine panibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? servent sibi agnosci Deum; nos autem, quibus in fine ad vesperam ne agnoscimus Dominum, quam suscepit ex virgine. Istas  Christus: Sed mane, inquit, replebimini panibus. Panis Ipse est panis vivus qui de coelo descendit, et dat vitam mundo . Sed quod dicit mane dari hunc panem, cum incarnatus sit ad vesperam, sic intelligendum est quod ad vesperam mundi et prope finem Dominus venerit; sed adventu suo, cum sit sol justitiae, novum ae lumen, in quo replentur panibus, qui susceperunt praecepta ejus. Nec mireris quia verbum dicitur et caro Dei, et panis, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ monumenta aꝑ¬
ta. centurionem: m
ri dicentes. uere hie
ctionis. ⁊ marie gła eius uisa:. Cum uenis¬
sent aliemulieres pͥma sabbi ualde mane

Expanded text:
 monumenta at centurionem et ri dicentes: Vere hic ctionis, et mane gloria ejus visa est. Cum venissent aliae mulieres prima sabbati valde
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s mͥ loquitur. quid age debeam:
piam. ab homine gentili. alieno
a ppłodic Et si quisdicat. s quid
dicat anscultat. Nos gͦ si iuem¬
amus aliquid sapient̾ a gentilib
dictũ. si cum auctoris nõie: sꝑna¬
ĩ ⁊ dicta. Neꝙ quia legem łi te¬
nemus: conuenit nob̾ tumere suꝑ¬
bia. ⁊ sꝑnere prudentium uerba.
S om̃ia ꝓbantes: quod bonum ⁊ teneaius. Qni autẽ ppłis hodie
p̃funt. ñ dico si iam aliqua eisa no reuelata sut: s si ĩ legis scien
tia aliquid meriti hũt: consilium dedignant᷑. infenoriᷤᷤ eam
sac̃dotis. necdum laici. necdum gentił. S moyses qui erat
mansuetiis suꝑ omnes homines. accepit consilium inferioris :
tt pͥncipil daret formam humilitatis. &e signaret iiaginẽ
futuri sacram̃ti. Seiebat qn̾q summ: ut geniles bonum consi¬
lium ꝓferrent apud moysen : bonum ⁊ sp̃tialem intellectum af¬
Sed̾m aittẽ ħ consilumi quod nos afferimꝰ ad legem: possirti
oĩa sp̃rałr fieri. ⁊ sacͥficia offerri.

Expanded text:
eus mihi loquitur quid agere debeam, ipiam, et ab homine gentili, alieno a populo Dei? et non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo si invenimus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine spernamus et dicta; nec quia legem Dei tenemus, convenit nobis tumere superbia et spernere prudentium verba; sed omnia probantes, quod bonum est teneamus. Qui autem hodie unt, non dico si jam eis aliqua a Deo revelata sunt: sed si in scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur inferioris, etiam sacerdotis, nedum laici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mansuetus super omnes homines , accepti consilium inferioris, ut principibus daret formam humilitatis, et signaret imaginem futuri sacramenti. Sciebat quandoque futurum ut gentiles bonum consilium proferrent, apud Moysen bonum et spiritualem intellectum afSecundum hoc autem consilium quod nos afferimus ad legem, possunt omnia spiritualiter fieri, et sacrificia offerri,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Inddie hac. Quadragesima.s.
septima die pꝰquam eg̃ssisunt
de egypto. pͥma die scilier uinti:
ꝑuenerunt ad montem syna:
biq ꝑactis duo¬
Ib dieb quibus¬
sanctificati sunt:

Expanded text:
In die hac, etc. Quadragesima scilicet septima die postquam egressi sunt de Aegypto, prima die, scilicet Junii, pervenerunt ad montem Sina, ibique peractis duobus diebus quibussanctificat
Abbreviated transcription (Latin):
uent nestimenta. & sint ꝑati
ĩ diem t̾cium. Tereia entin die:
descender cdlis ii iontẽ syna.
coram omni populo. Hoc die re¬
ꝑtour darilex: que in tabulis la¬
pideis scͥpta ÷ digito dei. sient se¬
quentia docent. Dies autem iste:
terciꝰ ẽẽ apparet t̃rii mensis. ab exi¬
quo pascha fecerunt .i. agnum
immolauerant. & edernt. qui
fuit quartus decitis pͥmi mensis.
tisqi ad istum ꝗuo lex dãtur. dies
quinquaguita numerantur .x. ⁊¬

Expanded text:
nt uestimenta et sint parati in diem tertium. tertia enim die descendet dominus in montem Sina coram omni populo. hoc die reperitur data lex, quae in tabulis lapideis scripta est digito dei, sicut consequentia docent. dies autem iste tertius adparet tertii mensis ab exiquo pascha fecerunt, id est agnum immolauerunt et ederunt, qui fuit quartus decimus primi mensis, usque ad istum, quo lex datur, dies quinquaginta numerantur:
Abbreviated transcription (Latin):
superbi non fint.
& suꝑbiam ode¬
lum ip̃i absq
iutio sint: s ce
in malis. oder̃t
itia non hõres:¬

Expanded text:
superbi non sint, et superbiam odelum ipsi absque vitio sint, sed in malis oderint vitia: non homines
Abbreviated transcription (Latin):
lum suum cum quo tanta ⁊ talia loq̃¬
batur. ab alienigena passus ÷ admo¬
neri. In quo scͥptura nos admonet: ꝑ
te ibi uoluerit ds̃ ab alienigena mo¬
consilium qd dabotͥ. ⁊ eut deus tectĩ.
Ubi tudetur mͥ sigc̃ati nimis itentũ
humanis actionib animum : dõ quo¬
danimꝰ uacuari. quo fit tanto plenior:
¶Prontideaut̃.⁊ c̃. Adenstodiam bimisi¬
d̃ tatis. ab alienigena instrrtur. ne qui
tot archana dei ab ip̃o deo andiebat: ex¬
tollerettir. ⁊ putaret hrimano consilio ñ
eg̾e̾. Prefiguratur autẽ. qd doctrina gẽ¬
ttum. indeoꝵ scientiam. ⁊ suꝑbiam. suꝑ¬
airt. & que ĩ lege deerant: fideles ex gen¬
tibi. supplenda sugg̾erent. ⁊ sp̃tialem ni¬
tellectum ad legem dei afferrent. S̾eie

Expanded text:
lum suum, cum quo ipse tanta et talia loquebatur, ab alienigena passus est admoneri. in quo scriptura nos admonet. pete ibi uoluerit deus ab alienigena admoconsilium dabo tibi, et erit deus tecum. ubi mihi uidetur significari nimis intentura humanis actionibus animum deo quodam modo uacuari, quo fit tanto plenior, Provide autem, etc. Ad custodiam humilitatis ab alienigena instruitur, ne, qui tot arcana Dei ab ipso Deo discebat, extolleretur, et putaret se humano consilio non egere. Praefigurabatur etiam quod doctrina gentium Judaeorum scientiam et superbiam superaret; et quae in lege deerant, fideles ex gentibus complenda suggererent, et spiritualem intellectum ad legem Dei afferrent. Scieba
Abbreviated transcription (Latin):
¶O& Non srust᷑
teñ iethro ad
moysen. nͦͨ frustͤ
mandueautt pa¬
nem esi semorib
ppłi ĩ ꝯspectudo
moysi consilm̃
ut eligat uiros
lentes. potentes
⁊ odientes suꝑbi¬
am. Tales .ii. o¬
poret ẽ. qui

Expanded text:
 Non frustra venit Jethro ad Moysen, nec frustra manducavit panem cum senioribus populi in conspectu Moysi consilium ut eligat viros, lentes, potentes et odientes superbiam. Tales enim op
Abbreviated transcription (Latin):
qui a sollempnitate occisi agii.
quinquagesmius. Ae ꝑhoc: ĩ
istã ÷ umbra sitturi. scłmagnn
immo lati diem festitm. quia
quinquagesimo die. lex data ẽ
scripta digito dei. ita tp̃a uerita¬
te noui testamenti a festinitate
tissimis datus sit: qui ẽ digitus
dei.

Expanded text:
qui a solemnitate occisi agni quinquagesimus est; ac per hoc in ista umbra futuri secundum agni immolati diem festum; quia quinquagesimo die lex data est, scripta digito Dei. Ita in ipsa veritate Novi Testamenti a festivitate tissimis datus sit, qui est digitus Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
si de mane usq ad uesperam. Quod¬
cum iudiss cognatus eius. omnia
sciliez que agebat in ppło: ait. Quid
ẽ hoc quod facis in plebe: Cur solus
sedes. & om̃is ppłs p̃stolatur usq¬

Expanded text:
si de mane usque ad vesperam quodvidisset cognatus eius omnia scilicet quae agebat in populo ait quid est hoc quod facis in plebe cur solus sedes et omnis populus praestolatur
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ suerit: referent ad te. Audiant pͥnci¬
pes popłi. ⁊ pb̃ri pleb̾: qr debent õthora
ppłm indicare semꝑ.⁊ sũ int̾missione
secde ĩ iudicio. dirimere liteᷤ. reconeiliare
dissidentes. ⁊̃ gr̃am reuocare discordes.
discat unuisquisq ex scriptis sanctis offi¬
cuim sitsi. Moyses inquit : ut sit ĩ hiis que
ad dm sunt. ⁊ sibtum dĩ edisserat ppłis.
genauos. qui p̾sunt minoriby tudiciis. qtie
ad singulos ꝑtinent dirim̃tes. Quã fi
g̾am ĩ futo secło seruandam puto. Uñ.¬
non poteris sustinere. Sed au¬
di uerba mea. atq consilia
Esto tu populo ĩ hiis que ad
dm ꝑtinent: ut referaᷤ q̃ dicũ¬
tͣ ad esĩ. ostendaᷤ qꝙ populo ceri
de omni plebe uiros sapientes. &
timentes deum. in quib ueritas.¬

Expanded text:
t principes populi et presbyteri plebis, qui debent omni hora populum judicare, semper et sine intermissione sedere in judicio, dirimere lites, et reconciliare dissidentes, in gratiam revocare discordes. Discat unusquisque ex Scripturis sanctis officium suum. Moyses, inquit, ut sit in his quae ad Deum sunt, et verbum Dei edisserat populis. genarii qui praesunt minoribus judiciis, quae ad singulos pertinent dirimentes. Quam figuram etiam in futuro saeculo servandam puto. Unnon poteris sustinere. Sed audi verba mea atque consilium, Esto tu populo in his quae ad Deum pertinent, ut referas quae dicuntur ad eum: ostendasque populo cerimde omni plebe viros potentes, et timentes Deum, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
oculus inisu. nec auris auditui. nec
nos satiari possimitis: considando
que scͥpta sunt: quib nos edificent.
quantis nos montus insteuant. Es
enĩ conspicio. quod moyses ꝓpb̃a
deo ꝑlemis. cin dens facie ad faciẽ
loquebatur. consilium accepit
a iethro soc̃o suo sac̃dote madian:

Expanded text:
oculus visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat. Cum enim conspicio quod Moyses propheta Deo plenus, cui Deus facie ad faciem loquebatur , consilium accepit a Jethro socero sac
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ars̃. Q uod nero adumgit. est
Itu populo ĩ hiis que ad deum ꝑti¬
nent. ⁊ referes uerba corum ad deum. &
testabis eis p̃cepta dłi. & legemems. ⁊ de¬
monstrabis ilł ias. ĩ quib ambulabunt. &¬

Expanded text:
r. Quod uero adiungit et esto tu populo quae ad deum et referes uerba eorum ad deum; et testaberis illis praecepta dei et legem eius et demonstrabis illis uias in quibus ambulabunt
Abbreviated transcription (Latin):
quod ĩ ea ĩuenerint: uł faciant.
ĩ illa incõmittabili ueritate ꝑcipit᷑
dum ÷ qd̾ consuleret drm. si quid
ẽẽt in disceptationib tante multi¬
ĩtudinis. que illum ĩ indicandi ne¬
gotio a maneusq ad uesꝑam deti¬

Expanded text:
 faciant,  illa incommutabili veritate praeceperit. dum est quod consulere soleret Deum, si quid esset in disceptationibus tantae multitudinis, quae illum in hoc judicandi negotio a mane usque ad vesperam deti
Abbreviated transcription (Latin):
moyse quosdam quib dix̃.
sp̃m diuinitus datũ qͦ illa
uenisse quib neq imꝑatũ
ẽ nec coꝵ noia memoratã sunt.
a dño dicta moysi. Nongͥ illi
soli hoc mimus diuinttus ha¬
buert qui nominatĩ memo¬
rant᷑ s fortasse p̃cipue ⁊ ex¬
cellentuis. Laudandus ẽ ã in

Expanded text:
autem quosdam, quibus dixit spiritum diuinitus datum, quo illa uenisse, quibus neque imperatum est nec eorum nomina commemorata sunt a domino dicta Moysi. non ergo illi soli hoc munus diuinitus habuerunt, qui nominatim commemorantur, sed fortasse praecipue atque excellentius. laudandus e
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe scĩtarii. Sicq cessatũ est amunerib
offerendis. eo quod oblata sufficerent
⁊ suꝑhabundarent. Fecert̃q omes corde
sapientes ad explendum opus tab̃na¬
culi cortinas .x. de bisso retorta. ⁊ iacĩ¬
cto. ⁊ purpura coceoq bis tincto. oꝑe¬

Expanded text:
e sanctuarii sicque cessatum est a muneribus offerendis eo quod oblata sufficerent et superabundarent feceruntque omnes corde sapientes ad explendum opus tabernaculi cortinas decem de bysso retorta et hyacintho et purpura coccoq
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾am alteri. ⁊ alias .u. sibi inuicẽ copu¬
lauit. Fecit ⁊ ansas iacinctinas in hora
cortine unius ex utroq lat̾e.⁊ inora cor¬
tine alt̾ius similit̾ ut contͣ se inuicem
uenirent anse.⁊ mutuo iungerentur.¬

Expanded text:
alteram alteri et alias quinque sibi invicem copulavit fecit et ansas hyacinthinas in ora cortinae unius ex utroque latere et in ora cortinae alterius similiter ut contra se invicem venirent ansae et mutuo iungerentur
Abbreviated transcription (Latin):
fuit non est. & qd̾ dt̃ erit. nondũ
ẽ. Ds̃ autem tantum ẽ qui ñ no¬
uit fuisset.uł futurũ ẽẽ. So¬
lus autem patercum filio
essentiȩ comparatum

Expanded text:
fuit, non est: et quod dicitur, erit, nondum est. Deus autem tantum est, qui non novit fuisse, vel futurum esse. Solus autem Pater cum Filio essentiae comparatum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s abraham. & d̾s ysaac. & ds̃ iacob. misit
me ad uos. hoc michi nomen ẽ in et̾num.
& hoc memoriale meum in generatione &
generationem. Uade congrega seniores is¬
rael & dices ad eos. Dominus ds̃ patrum
uror̾um apparuit michi. ds abraham

Expanded text:
s Abraham Deus Isaac et Deus Iacob misit me ad vos hoc nomen mihi est in aeternum et hoc memoriale meum in generationem et generatione vade congrega seniores Israhel et dices ad eos Dominus Deus patrum vestrorum apparuit mihi Deus Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
ce ego uadam ad filios isrł & dicam eis. Bs̃
patrum uror̃um misit me ad uos. Si dixe¬
rint michi quod est nomen eius: quid dicã
eis: Dixit dominus ad moysen. Ego sum qͥ
sum. Sic dices filiis isrł. Qui est misit me

Expanded text:
 Ego vadam ad filios Israel, et dicam eis: Deus patrum nostrorum misit me ad vos, si dixerint mihi: Quod est nomen ejus, quid dicam eis? Dixitque Dominus ad Moysen: Ego sum qui sum. Sic dices, filiis Israel: Qui est, misit me
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbiam diaboli expmit.
qui subdi dõ contempnens.
ait. Simił ero altissimo. ⁊ qiͣ
de dñi natiuitate. dubitanᷤ
demones. Quid uenist añ
tempiis torquere no  Scimꝰ
quia es filius dĩ. Post torm̃¬
ta sciunt. quem aute scire
noluerunt. Pharao quoq
uerberatus. ꝓ se supplicari
ad dnm̃ rogat.

Expanded text:
biam diaboli exprimit, qui subdi Deo contemnens, ait: Similis ero Altissimo ; et quasi de Domini nativitate dubitans, unt: Quid venisti ante tempus torquere nos? Scimus quia es Filius Dei . Post tormenta sciunt, quae ante scire noluerant. Pharao quoque verberatus pro se supplicari ad Dominum rogat.
Abbreviated transcription (Latin):
debennis: oftnderet. Uł auro inscͥptũ¬
ti sumus uenerari ⁊ amplecti debemuꝗͥ
ut clarctatem in ip̃o diuine maiestatie
ꝑ qͣm creati sumus: parit̾ confindain
manitatis confittites. ut eandẽ re¬

Expanded text:
debeamus, ostenderet. Vel certe auro inscriptuti sumus, venerari, et amplecti debemus, ut claritatem in illo divinae majestatis, per quam creati sumus, pariter confitendum humanitatis confiteri, ut eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
penitũtes arxatu scełm absoluit. ħ qͥd̾
ita gerenda: institutio diuma i habitui
pontificis fig̾auit. ⁊ ũb̃manifeste do¬
tuit. ꝓdolor añ quidam donaria acci¬
ꝑuit. immo exigunt. ⁊ iniqͥtates płi
ñ asportant. ñ castigant. tum ob hoc
solum debeant sum̃e tarualia: quia
ministrant spũalia. S quia ꝓ sub¬
ditis pot̾ efficatit̾ laborare. p̾dicare ⁊
domino supplicare. tuius ammus di¬
uini nomins memoria semꝑ ẽ p̾dit᷑:¬

Expanded text:
poenitentes, a reatu scelerum absolvit. Haec quidem ita gerenda institutio divina in habitu pontificis figuravit et verbis manifeste docuit. Proh dolor! autem, quidam donaria accipiunt, imo exigunt, et iniquitates populi non asportant nec castigant, cum ob hoc solum debeant sumere carnalia, quia ministrant spiritualia. Sed quia pro subditis potest efficaciter laborare, praedicare, et Domino supplicare cujus animus divini nominis memoria semper
Abbreviated transcription (Latin):
centes. qui omnib debent exemplum
sc̃m domini cominet uincta iacinctina
cum tẏara pontifitis. quia spe celesti¬
significat: in fide confortamur. ⁊ ar
tais sacͣm̃ta nr̃e redemptionis. ł mia¬
ginem ac similitudinem cenditoris
ac redemptoris nr̃i intematam ser¬
uamus. quo nullum aliud eẽ salutis
it̾ cognominus. de tyara suo locodi¬
cetur:¬

Expanded text:
e ad qui omnibus debent exemplum sanctum Domini continet, vitta hyacinthina cum tiara pontificis, cum spe coelestisignificat, in fide confortamur, et eo arctius sacramenta nostrae redemptionis, vel imaginem ac similitudinem conditoris ac redemptoris nostri intemeratam servamus, quo nullum aliud esse salutis iter cognovimus. De tiara suo loco dicetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯt̾imus. eum bona nr̃a qͣsi in pila
cordis occulta discussione tun¬
dimus. ⁊ ut ueraciter bona sint.
subtilit̾ retractamus. Aromata
gͥ inpuluerem redigere ẽ: uͥtutes
recogitando derere.⁊ usq ad subli¬
te. ⁊ notandũ qd̾ de eodem pul¬
uere r. Pones ex eo .c.t.t. qr tẽ¬
ueracit̃ bona nr̃a in ꝯspectu iu¬
dicis placent. cũ ħ m̃s subtiluis
cogitando cont̾it. ⁊ qͣi de aroma¬
tib puluerẽ recdlit. ne grossum
de se subtilius ñ asꝑgie.¬
euli rotundũ. cuius arbor na-¬
scitur in arabia. ad aeris qͣli¬
tatem ꝑ plexo ⁊ torto uimine.¬

Expanded text:
imus; cum bona nostra quasi in pila cordis occulta discussione tundimus, et si veraciter bona sint, subtiliergo in pulverem redigere est virtutes recogitando terere, et usque ad subtire. « Et notandum quod de eodem pulvere dicitur, pones ex eo coram tum bona nostra in conspectu iudicis placent, cum hec mens subtilius recogitando conterit et quasi de aromatibus pulverem reddit, ne grossum de se subtilius non aspes rotundum, cujus arbor nascitur in Arabia ad aeris qualitatem perplexo et in torto vimine.
Abbreviated transcription (Latin):
ma ex aromatib cõpositũ facimus.
cũ in altari boni oꝑis uirtutũ mł¬
tiplicaterte redolemus. ꝙ mixtũ ⁊
purũ fit: qr qͣntum uirtus ututi
iungͥ. t̃m incensum boni oꝑis sin¬
cerius exhibetur. uñ bñ sequit᷑.¬

Expanded text:
ma ex aromatibus compositum facimus, cum in altare boni operis virtutum multiplicitate redolemus: quod mixtum et purum fit, quia quantum virtus virtuti jungitur, tantum incensum boni operis sincerius exhibetur. Unde in E
Abbreviated transcription (Latin):
uirgam tenuit. qr iudaic̾ popłs ante re¬
demptoris aduentum. in di potestate ⁊ fis ẽ
In t̾iam proiecit. qr ꝑ patarthas & propbas
mortał ẽ in homine ꝑmaneno: moyses co¬
lubrum conspiciens. ꝑtimuit & fugit. quia
uidaicus popłs duni xp̃m mortalẽ uidit.
d̾m credere expauit. cui iubet᷑ ut candã teneat
quia popłs qui mͦ crede recusat. in gtrema
ecłe in fine mundi sese ad fidem colliget
colubri caudam tenens. qi ean quẽ mor¬
ralem aute despexerat in ultima parte eccłe
redemptorẽ suum confitebit᷑. Mox serpenꝰ
in iudgam redit. ꝙ ut uudaicꝰ popłs in xp̃m
credid̾it. mot ad iudicium in pbere u

Expanded text:
te Redemptoris adventum in Dei potestate confisus est; in terram projecit, quia per patriarchas et prophetas mortalis est in homine factus. Sed et Moses colubrum conspiciens pertimuit, et fugit, quia Judaicus populus dum Christum mortalem vidit, Deum credere expavit. Cui jubetur ut caudam teneat, quia populus qui modo credere recusat, in extrema et in fine mundi, sese ad fidem colliget; colubri caudam tenens, quia eum quem mortalem ante despexerat, in ultima parte Ecclesiae Redemptorem suum confitebitur. Mox serpens in virgam redit, quia ut Judaicus populus in Christum crediderit
Abbreviated transcription (Latin):
fluentẽ. ⁊ c̃
Utrum hoc
specialiter ac¬
cipere debemuᷤ.
quia xp̃c proprie¬
tatem non hħerat
tera quȩ data est he¬
breis.an modus loeu¬
tionis est. quod ubtas
& suauitas t̾re laudat᷑.¬

Expanded text:
fluentem lacte Utrum hoc spiritualiter accipere debemus, quia secundum proprietatem non haec erat terra quae data est Hebraeis? An modus locutionis est, qua ubertas et suavitas terrae laudat
Abbreviated transcription (Latin):
tum enim di esb. de qͦ
ñ udicandum. s obtẽ¬
ꝑandũ fuit. Ip̃ẽ cui
nouit ꝗͣ iuste man¬
dauit ad setuum
ꝑtinet. obedien
unde tab̾nacłm d̾o fabricemꝰ.
cũ poetas ⁊ philosophoᷤᷤ
legituꝰ. ut diuinã
scͥptam sapien

Expanded text:
im Dei est, de quo non judicandum, sed obtemperandum fuit. Ipse enim novit quam juste mandaverit, ad servum pertinet obedientunde tabernaculum Deo fabricemur, cum poetas et philosophos legimus, ut divinam Scripturam sapien
Abbreviated transcription (Latin):
em̃datiorem dirigat cursũ. Sic gͦ in anima ꝗͣ
Uiuina ab errorib susceptam castigat. eciã pr̃i
litate ꝑdurans nolit uingi. isrłiticȩ plebi. ut exe¬
at de ꝓfundo ⁊ euadat incolumis s in iniqͥtate
ꝑmaneat. & descendat tamꝗͣ plumbũ ĩ aꝗͣ
ualidissimã. Iniquitaᷤ enim scd̾ rachariã

Expanded text:
emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima, quam lex emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima, quam lex divina ab erroribus susceptam castigat, primogenitafidelitate perdurans, nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo et evadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissim
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ arrogantiȩ tumorem. ⁊ feruorem
coherreat. & simul ignem penitentiȩ. ut di¬
cãtur omnes inquien & t᷑bidi eius motꝰ ut dis¬
cat omnia scd̾m ordinem fac̾e. Ubi uero sust¬
cienter fuĩt castigata ꝓ morib cum auctorem
uerb̾um senserit. confitens: qr digitus dĩ ẽ. &
paꝵ agnitioĩs acceꝑit. tunc p̃cipue gestoꝵ
suoꝵ tenebras uidet. ⁊ erroꝵ caliginẽ. & t̾e̾
merebit᷑. ut extinguant᷑ in ea p̾mogenita eg̃
Omnis enim anima cũ ad supplementũ eta¬
tis uenerit. & uelut naturał lex ceꝑit in ea
iura sua. defende. pͥmos motꝰ. sođm desid̾ium
carnis producit quos ex concupiscentię. uł ire
fomite uis incentiua commou̾it. Uñ qͣi pͥule¬
gium singłare de xͦ propħa dicit. Butyrum
& mel manducabit. pͥusqͣm sciat puer bonũ¬
aut malum. resistet maliciȩ ut eligat ꝙ bonũ
morali loco primogenita egyptioꝵr pͥmitiua
ponunt᷑. quȩ extinguunt᷑. s reliquȩ uite ꝯu̾sio.

Expanded text:
peccatorum, arrogantiae tumorem, et fervorem coerceat; et simul ignem poenitentiae, ut dicantur omnes inquieti et turbidi motus ejus, ut discat omnia secundum ordinem facere. Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus, cum auctorem verberum senserit, confitens quia digitus Dei est, et parum agnitionis acceperit: tunc praecipue gestorum suorum tenebras videt et errorum caliginem, et tunc merebitur ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti. Omnis enim anima cum ad supplementum aetatis venerit, et velut naturalis lex coeperit in ea jura sua defendere, primos motus secundum desiderium carnis producit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite vis incentiva commoverit. Unde quasi privilegium singulare de Christo propheta dicit: Butyrum et mel manducabit; priusquam faciat aut aut malum, resistet malitiae, ut eligat quod bonum morali loco primogenita Aegyptiorum primitiva ponuntur, quia exstinguuntur si reliquae vitae conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
coram seruis pharao
nis. & omni populo. & ait.
hec dicit dominus. Media noc¬
te ingrediar in egyptum. &
morietur omne pͥmogenitum
in t̾ra egyptioꝵ a pͥmogenito
pharaonis qui sedet in solio et
usq ad pͥmogenitum ancille
quȩ est ad molam. & ad omĩa
pͥmogenita iumentoꝵ. Fritq¬
terra egypti. qualis nec ante

Expanded text:
coram servis Pharao et omni populo et ait haec dicit Dominus media nocte egrediar in Aegyptum et morietur omne primogenitum in terra Aegyptiorum a primogenito Pharaonis qui sedet in solio eius usque ad primogenitum ancillae quae est ad molam et omnia primogenita iumentorum eritqterra Aegypti qualis nec ante
Abbreviated transcription (Latin):
commissum ab egyptuis uideat᷑ in eccłam pͥ¬
mitiuorum. ꝗ̃ ascͥpta ẽ in ceł. Uñ ⁊ ext̾̃mina¬
ilł tm̃. qui utrosq postes agni sanguine
signatos hũ̾int. Belentur int̾im pͥmogenita
egyptioꝵ siuie eos pͥncipatus. ⁊ potestates. ⁊
mundi huius rectores tenebraꝵ dicamꝰ. qͦs

Expanded text:
commissum ab Aegyptiis videatur in Ecclesiam primitivorum, quae ascripta est in coelis. Unde etiam exterminaarcit illis tantum qui utrosque postes agni sanguine signatos habuerunt. Delentur iterum primogenita Aegyptiorum: sive eos principatus et potestates, et m
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Mentes usui uitȩ carnał. inherentes. euel¬
li ab infimis non possunt. nͥ gradatim ducta
teis sublatis disced̾e conent᷑. qui ad syna mõ¬
tem ducti. accepta lege mox audiunt. Non cõ
uibentur preb̾e. Quiã enim semꝑ plus ira.
uindictam exigit. ꝗͣ in uiriam accipit. dum
piscunt mala multiplicius redd̾e. quandoq de¬
cern̾ent ea & multiplicata sponte tolerare.

Expanded text:
 mentes usui vitae carnalis inhaerentes, evelli ab infimis non possunt, nisi gradatim ducta ublatis, discedere jubentur . Qui ad Sina montem ducti, accepta lege, mox audiunt: Non concjubentur praebere . Qvindicta exigit quam injuria accipit, dum discunt mala non multiplicius reddere, quando discerent ea et multiplicata sponte tolerare.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uasi abductio pecorili poisset ungula remanere.s
sunt in cultum dñi dĩ nr̃i presertim cum
ignoremus quid debeat immolari. donec
ad ipsum locum ꝑueniamus. Indurauit
autem dominus cor pbaraoĩs & uoluit
dimittere eos. Dixitq pharao ad moysen.
Recede a me ne ultra uideas faciem meam.
Quacumq die apparueris mͥ: morieris.
Respondit moyses. Ita fiat ut loquutus es.
Non uidebo ultra faciem tuam.
t dixit dominus ad moysen. Ad huc
una plaga tangam pharao¬
nem & egyptum. & post hȩc
dimittet uos. & exire compel¬
let. Dices ergo omni plebi.¬

Expanded text:
uasi abductis pecoribus, posset ungula remanere: qusunt in cultum Domini Dei nostri praesertim cum ignoremus quid debeat immolari donec ad ipsum locum perveniamus induravit autem Dominus cor Pharaonis et noluit dimittere eos dixitque Pharao ad eum recede a me cave ne ultra videas faciem meam quocumque die apparueris mihi morieris respondit Moses ita fiat ut locutus es non videbo ultra faciem tuam et dixit Dominus ad Mosen aduna plaga tangam Pharaonem et Aegyptum, et post haec dimittet vos, et exire compellet. Dices ergo omni plebi
Abbreviated transcription (Latin):
posita est. cui si appropinqͣre ceꝑit lex dĩ aqͣs
in sanguinem uertit .i. fluidam & lubͥcam
iuuentutis uitam conu̾tit. ad sanguinem
uet̾is ⁊ noui testamenti.
Dein educit lex ex ea ianẽ¬
& uanam loqͣcitatem adu̾¬
sum di ꝓuidentiam ranaꝵ¬
querele similem. Purgat
eciam ma lignas cogitati¬
mordacitan similes cal¬
liditatis aculeos discutit.¬
libidinum quoq morsꝰ¬
eynomie spieut similes

Expanded text:
si appropinquare coepit lex Dei, aquas in sanguinem convertit, id est fluidam et lubricam juventutis vitam convertit ad sanguinem Veteris vel Novi Testamenti. de educit lex ex ea vaninanem loquacitatem adsum Dei providentiam, raquerelae similem. Purgat iam malignas cogitamordacitati similes calliditatis aculeos discutiLibidinum quoque morscynomyiae spiculis similes
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. nec postea futurus est.
Apud omnes autem filios isrł.
non muciet canis ab homi¬
ne usq ad pecus. ut sciatis
quanto miraculo diuidat
dominus egyptios ab israel.
Descendentq omnes seruitui
isti ad me. & adorabunt me
dicentes. Egredere tu & om̃iᷤ
populus qui subiectus ẽtͥ.
Post hec egrediemur. Exuit
a pharaone iratus nimis. Dix̃
autem dominus ad moysen.
Non audiet uos pbarao: ut
multa signa fiant in t̾ra egyp¬
ti. Moy ses autem & aaron
fecerunt omnia ostenta quȩ
scͥpta sunt coram pharaone
la multiplicarent᷑ q̃ utilit̾ fiebant ad t̾ren¬
dum popłm d̾i. & ip̃a discretiõe ad pieratem
informandum.S hoc dĩ fuit malicia illiꝰ cor¬
dis. bn utentis. ñ ꝑhonis. patientia male ab

Expanded text:
fuit, nec postea futurus est. Apud omnes autem filios Israel non mutiet canis ab homine usque ad pecus: ut sciatis quanto miraculo dividat inter Aegyptios et Israel. Descendentque omnes servi tui ad me, et adorabunt me, dicentes: Egredere tu, et omnis populus qui subjectus est tibi: post haec egrediemur. Et exivit a Pharaone iratus nimis. Dixit autem Dominus ad Moysen: Non audiet vos Pharao, ut multa signa fiant in terra Aegypti. Moyses autem et Aaron fecerunt omnia ostenta quae scripta sunt coram Pharaonela multiplicarentur, quae utiliter fiebant ad terrendum populum dei atque ipsa discretione ad pietatem informandum. sed hoc dei fuit malitia cord
Abbreviated transcription (Latin):
minister iudicis
quem scit a uidice
bitabant he¬
brei in t̾ra geᷤ¬
sen. ubi nec
plage fiebãt
quisq a ꝓxi¬
mo. uel aꝑxi¬
ma. aurũ ar¬
gentum. uestẽ.
p̃sertim. quia
ubi pͥmũ hoc
mandat᷑ ꝑ mo¬
ysen sic positũ
ẽ. & muliera
uicina sua. &
concellaria.⁊
concella linea.
gessen. ñ solu̾̃
hebreos habi
ad quos potuerunt
merito hebreoꝵ il

Expanded text:
minister iudicis quem scit occidi a bitabant Hebraei in terra Gessem, ubi nec plagae fiebant quisque a proximo vel a proxima, aurum, argentum, et vestem; praesertim quia ubi primum hoc mandatur per Moysen, sic positum est, et mulier a vicina sua et concellaria, vel concellanea Gessen non solos Hebraeos habitad quos potuerunt merito Hebraeorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne pͥus mundate. synago¬
ga non surget.
te resipiscit: a sorcdib ui¬
tioꝵ debet exurgere⁊
sicut marchꝰ ait in boniᷤ
oꝑibus ambulare ⁊ cȩ¬
lesti pane neceẽ. ẽ. ut mor

Expanded text:
nt mundatae, Synagoga non surget. te resipiscit, a sordibus vitiorum debet exsurgere, et sicut Marcus ait in bonis operibus ambulare, et coelesti pane necesse est ut mox
Abbreviated transcription (Latin):
um que dõ credidit. pecc̃m erubuit᷑ ut
sit ut fateret᷑ q. p̃ripuiss alienum:
fimbriam tang̾. qui in¬
carnatõnis mysti̾a ꝑfe-¬
cte amat. ⁊ credit. donec
ad maiora capienda ꝑ¬
uemiat.
Non latet quic̃ꝙ tang̃.
ds ñ indiget ut ocłis
uideat. nec corꝑalit̾ sen¬
tit. s in seħt ognitionẽ
om̃ium.

Expanded text:
um quae Deo credidit, peccatum erubuit, ut sit, ut fateretur quod praeripuisset alienuFimbriam tangit, qui Incarnationis mysteria perfecte amat et credit, donec ad majora capienda perveniat credit, donec Non latet quicunque tangit: Deus non indiget oculis ut videat, nec corporaliter sentit, sed in se habet cognitionem omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
gilitatis p̾sentia dñi se
indignos iuidicant ñ
capientes u̾bum dĩ. ⁊ in
firma m̃te pondus sapi¬
entie ñ sustinentes.⁊ iõ
diutius molestus ñ fuit.
dignatur in uitos. s ci¬
to deserit infirmos qui¬
bus honeri uidet eẽ su¬
am p̾sentiam.

Expanded text:
gilitatis, praesentia Domini se indignos judicant, non capientes verbum Dei, et in firma mente pondus sapientiae non sustinentes, et ideo diutius molestus non fuit, dignatur curare invitos, sed cito deserit infirmos, quibus oneri videt esse suam praesentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Porci sunt homines uocis⁊ rõnis exꝑ¬
tes. lutulentis actib dediti. in monte
suꝑbie pascentes. Et nͥ quis porci more
uix̾it. diabłs in eo potestatẽ ñ accipit.
cipit.

Expanded text:
Porci sunt homines vocis et rationis expertes, lutulentis actibus dediti, in monte superbiae pascentes. Et nisi quis more porci vixerit, diabolus in eo potestatem non accipit, cipit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonns oportuit
.xͫ soporari. undis
nauem in qua
dis gurgitib se¬
da uirtutum.
lege. discretus
tus a gratia.

Expanded text:
Nonne oportuit Christum soporari, undis navem in qua dis gurgitum cuda uirtutum lege, discretus tus a gratia.
Abbreviated transcription (Latin):
suris opprimes. Si pignus a ꝓximo tuo.
accepis uestimentum: ante solis occasũ
reddes ei. Ip̃m enim ẽ solum quo oꝑit᷑.

Expanded text:
suris opprimes. Si pignus a proximo tuo acceperis vestimentum, ante solis occasum reddes ei. Ipsum enim est solum quo o
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m nomine & actione significat. Qui
muster moysi dicitur: quia xp̃c non uesi
legem soluere. s adimplere. Moysi uestigi¬
a ĩ omnib sequitur: quia ĩ ctinctis que scͥp¬
sit moyses typice designatꝰ: comes inditiduꝰ.
si bene queritur: inuenitur. Usi. Si crecłetis

Expanded text:
tum nomine et actione significat; qui minister Moysi dicitur, quia Christus non venit legem solvere, sed adimplere . Moysi vestigia in omnibus sequitur, quia in cunctis quae scripsit Moyses, typice designatur, quasi comes individuus, si bene quaeritur, invenitur. Unde Joan.
Abbreviated transcription (Latin):
miora diuine infionis &e collocittionis dona ꝑtientret :
B. Erat antem species głe. ⁊ c̃. Quasi ignis
ardens species glorie domini apparuit: quia¬
temptauoniim ꝓtegit. In caligine: quia po
senstim. Inigne ardente: quia mentes fide
lii isrł. delonge & ab inferiorib aspicint.
comprehendendo nequinitis: credendo. spe¬
e ad conspectum glonie haberto: eum infirm

Expanded text:
miora divinae visionis et collocutionis dona perveniret. 17.-- Erat autem species, etc. Quasi ignis ardens species gloriae Domini apparuit, ettentationum protegit; in caligine vero, quisensum. In igne autem ardente, quia mentes fidellii Israel de longe et ab inferioribus aspiciunt, comprehendendo nequivimus, saltem credendo, speatque ad conspectum gloriae ejus habent, cum infirm
Abbreviated transcription (Latin):
ruche aribu iuda. ⁊ impleui eum¬
spiritũ dei sapientia. intelligen¬
tia & scientia: in omni oꝑe ad ex¬
cogitandũ fabrẽ. quicquid fieri
poterit. ex auro. aiͣgento. ⁊ ere.¬

Expanded text:
e tribu Juda, et implevi eumpiritu Dei, sapientia, intelligentia et scientia in omni opere, ad excogitandum quidquid fabrefieri poterit ex auro, et argento, et aere
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Õx̃. alit̾. Si egyptũ fu¬
si sequaris moysen .i. d̾i
legeni. occurrat autem
mare .i. contradicentiũ
fluctus ꝑcute .i tu. obluc¬
tantes undas. uirga mo¬

Expanded text:
. Aliter, si Aegyptum fusi sequaris Mosen, id est Dei legem, occurrat autem est, contradicentium fluctus, percute et tu obluctantes undas virga
Abbreviated transcription (Latin):
noscamꝰ in quibdam ꝑ sacͥficia sacerdõtũ
& obsecrationes pontificum: nos ẽẽ purgan¬
dos. quos aaron ꝑsona designat pur quibdã
ꝑ scientiã legis emendandos. quod moysi
Designat officium an difficiliorib aũ: ipsiꝰ
unĩ uirtute egemꝰ.¬
¶Rab̃. Octauũ p̃ceptũ.falsũ testimoniũ ñ
dices. Octaua plaga: locusta. animal .s. den¬
te noxiũ. falso enĩ testis: nocet mordendo &̾
ꝯsumit m̃tiendo. Uñ. si mordetis. & consu¬
mitis: uidete ne ab in uicẽ consumamini.¬

Expanded text:
noscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et obsecrationes pontificum nos esse purgandos, quos Aaron persona designat: in quibusdam per scientiam legis emendandos, quod Mosi designat officium. In difficilioribus autem ipsius Domini virtute egemetc. Octavum praeceptum: Falsum testimonium non dices: octava plaga, locusta, animal scilicet dente noxium. Falsus enim testis nocet mordendo et consumit mentiendo. Unde: Si mordetis et consumitis, videte ne ab invicem consumamini
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ a se. & discordan¬
tis humani generis
Locusta enĩ cũ regem
natum ducit exercitũ.
nabiles facti sint. neq¬

Expanded text:
per a se discordantis humani generis Locusta enim cum regem natum ducit exercitum Deo facti sint, neq
Abbreviated transcription (Latin):
hec omnia fecit. & etiam credidit.¬
¶Ibi egyptioꝵ uasa p̾ciosa. hebreis tradita st̃.¬
hic eccłȩ xpĩanoꝵ. p̾ciosa paganoꝵ tẽpla cesse¬
runt
Efgyptiis pt̾ x plagas.dimissos hebreoᷤ ꝑseq̃ntib¬
maris irruit int̾itꝰ. nos quoq ꝑ egͥnante̾. ꝑsequitio
no ignis et̾ni. sub mergent᷑¬

Expanded text:
Florianus. Ibi decima et ultima plaga, primogenitorum interiae Christianorum pretiosa paganorum templa cesserunt. in primis amabant.maris irruit interitus: nos quoque peregrinantes persecutio no ignis aeterni submergentu
Abbreviated transcription (Latin):
moderatius laudando corrumpunt. fructꝰ
petendas laudes transitorias cor oꝑantis
inclinant. herbam locuste comedunt.
qñ ad ulatores uerba loquentium fauo

Expanded text:
moderatius laudando corrumpunt. Fructuspetendas laudes transitorias cor operantis inclinant. Herbas vero locustae comedunt, quando adulatores quique verba loquentium favor
Abbreviated transcription (Latin):
moyses & aaron: ad pharaonẽ & dixe¬
runt ad eum. hec dicit d̾ñs d̾s hebre-¬
orum. Usq qͦ non uis subici michi:
Dimitte popłm meum: ut sacͥficet
michi. Sin autem resistis: & non

Expanded text:
Moses et Aaron ad Pharaonem et dixerunt ad eum haec dicit Dominus Deus Hebraeorum usquequo non vis subici mihi dimitte populum meum ut sacrificet mihi sin autem resistis et no
Abbreviated transcription (Latin):
fragore cȩli. & grandine. ext̾¬
ritus erat pharao. unde
rogabat moysen. ut oraret
ꝓse ꝯfitens iniqͥtatẽ suã. &¬
ppłi. sui.S moyses aliũ ti¬
morẽ qͥrebat. facile ẽ enim
autem. & far non sunt lesa. qr serotina
erant. Egressusq moyses a pharaone¬
& ex urbe tetendit manus ad dnm.
& cessauerunt tonitrua & grando.
nec ultra stillauit pluuia suꝑ t̾ram.
uidens autem pharao qd̃ cessasset.
pluuia. & grando & tonitrua. auxit pec¬
catum. & ingrauatum ẽ cor eiꝰ. & ser¬
uorum illius. & induratum est nimiᷤ.
nec dimisit filios isrł. sicut precȩꝑat¬

Expanded text:
fragore coeli et grandine extrat Pharao. Unde rogabat Mosen ut oraret pro eo, confitens iniquitatem suasui. Sed Moses alium timorem quaerebat. Facile enim autem et far non sunt laesa, quia serotina erant. Egressusque Moses a Pharaone ex urbe tetendit manus ad Dominum: et cessaverunt tonitrua et grando, nec ultra stillavit pluvia super terram. Videns autem Pharao quod cessasset  grando, et tonitrua, auxit peccatum, et ingravatum est cor ejus, et servorum illius, et induratum nimis: nec dimisit filios Isr
Abbreviated transcription (Latin):
one aliqͥd agentes. aut ꝓ humana
laude lucͥsq tẽporalib. s ꝓ remune¬
ratione patͥe celestis. & ut do soli
cripsi uob̃ in epła. ne cõmiscea¬
mini fornicariis. id ÷ ne similes
illis efficiamini: uł nolite interee illoꝵ
societati. Miserat eis apłs paruã epłam.
qualis erat ille qui uxorẽ patͥs habe¬
bat: s chorintii male incellexert̃. pu¬
tantes qd̃ de infidelib gentilib dicer&.
ñ de fidelib idoq reppetit ista. & cor-¬
rigit eos inquiens. Non utiq forni¬
cariis huiꝰ mundi. id ÷ ñ dixi uł scͥp¬
si de fornicariis huiꝰ mundi. paganiᷤ
uidelicet : s de illis qui st̃ int̾ uos.
Auoquin debueratis de hoc mundo
uisso i si paganis iterũ cõmissce

Expanded text:
one aliquid agentes, aut pro humana laude lucrisque temporalibus, sed pro remuneratione patriae coelestis et ut Deo soli cripsi vobis in epistola, ne commisceamini fornicariis, id est ne similes illis efficiamini, vel ne velitis interesse illorum societati. Miserat eis Apostolus parvam epqualis erat ille qui uxorem patris habebat. Sed Corinthii male intellexerant hoc, putantes quod de infidelibus gentibus diceret, non de fidelibus. Ideoque repetit ista, et corrigit eos, inquiens: Non utique fornicariis hujus mundi, id est non dixi vel scripsi de fornicariis hujus mundi, paganis videlicet, sed de illis qui sunt inter vos. Alioquin debueratis de hoc mundo exisse, id est, si paganis iterum commisce
Abbreviated transcription (Latin):
tate uerboꝵ: unũ reculit ad ext̾iorẽ.
÷ maliuolentia: siue in ala uoluntas.
Hic autẽ ꝓ mala oꝑatione ponitur.
Nequitia ÷ suꝑbia uł audatia ad ma¬
lũ: siue mala cogitatio. E ẽ sensus.

Expanded text:
verborum, unum retulit ad exteriorem, est malevolentia sive mala voluntas. Hic autem pro mala operatione ponitur. Nequitia est superbia vel audacia ad malum, sive mala cogitatio, et est sensus:
Abbreviated transcription (Latin):
la. quȩ in animo cogitantur:
Proficientes sc̃ificationẽ. intimo¬
re dĩ. Scĩficationẽ intimore. id ẽ.
ꝑtimorẽ dĩ ꝑfic̃: qui ab omni
inquinam̃to carnis & spc̃ mũ
dat semet ipsum. Capite nos.¬

Expanded text:
ur; perficientes sanctificationem in timore Dei. Sanctificationem in timore, id est per timorem Dei perficit, qui ab omni inquinamento carnis et spiritus mundat semetipsum. Capite nos