comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet finis: ⁊ numerositas etiam¬
impioꝵ similit̾ ꝑom̃s mundi par¬
tes seuitura: Quia enim ubiq er̃t
fideles: idcuco ubiq eos insequent᷑
infideles: Gog quippe int̾pretatur
tectum: magog detecto: qd̾ tale est. qͤsi
dicatur domus. ⁊ ꝓceclens de domo: ꝑ
tectum quippe intelligunt᷑ corda re¬
ꝓboꝵ. inquib modo latet diabolus:.
iuxta qd̾ suꝑius legimꝰ eum in abys
so esse conlusum: cdiabolus autem
ẽ detect᷑o. tanquã scilicet de reꝓborũ
cordib ꝓgrediens Ipse ergo est modo
in tecto: ⁊ tunc ꝓgredietur detecto:
Tectus est enim modo diabolus in
illis: s temporib antixp̃i exibit detec¬
tͥo. quasi discooꝑtus: quia qd̾ nrinc
facit occulte. tunc faciet manifeste:
uel certe ipse gentes. sunt tectum. qͥa
in ipsis modo tegit᷑ ⁊ concluditur dia
inaptam ꝑsecutionem. ut seduq
gog ⁊ magog. id est omnia menbos
seductio autem hec erit qua in ciris
omnes repbos. ut bellent᷑ contin xn

Expanded text:
veniet finis, et numerositas impveniet finis, et numerositas impiorum, similiter per omnes mundi partes saevitura. Quia enim ubique erunt fideles, idcirco ubique eos insequentur infideles. Gog quippe interpretatur tectum, Magog, de tecto, quod tale est, quasi dicatur domus procedens de domo. Per tectum itaque intelliguntur corda reproborum, in quibus modo latet diabolus. Juxta quod superius legimus in abysso eum esse conclusum. Diabolus autem est de tecto, tanquam scilicet de reproborum cordibus progrediens. Ipse est ergo modo in tecto, et tunc progredietur de tecto. Tectus est enim modo diabolus in illis, sed temporibus Antichristi exibit de tecto, quasi discoopertus, quia quod nunc facit occulte, tunc faciet manifeste. Vel certe ipsae gentes sunt tectum, quia in ipsis modo tetigitur et concluditur diabin apertam persecutionem, ut seducat Gog et Magog, id est omnia membra sua. Seductio autem haec erit, quae incitabit omnes reprobos, ut bellent contra Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
tas. que scanzam insulam in ha¬
bitant: s si has tantum modo du¬
as gentes diabolus seducturus ess
nequaqmͣ diceret᷑ ad hoc exire ut
seclucat multas gentes que sũt
suꝑ quatuor partes t̾re: cum he
gentes non quatuor s unam tan¬
tum mͦ partem mundi in babi¬
tent. Dicunt etiam alii has gentes
ab alexandro magno. inpartib ma¬
cedonie conclusas: ubi ⁊ intantum
sunt multiplicate ut uginti qͣtu¬
tuor regna de se radlidissent: s neq
iste etiam si uerum ess om̃s mũdi
partes tenere possent: Id̃oq hec sen¬
titia humana ẽ non diuina: Nam
in his duab gentib om̃is multi¬
tudo intelligitur reꝓboꝵ: qui suꝑ
quatuor partes terre sunt. id est su¬
ꝑ orientem. occidentẽ. aquilonem ⁊
meridiem Quo in loco ostenditur
⁊ fides scõrum in omnib mundi par¬
tib inuenienda antefinem scł̃i:
iuixta qd̾ dñs dicit. oportet euange¬
lium p̾dicari in toto mundo ⁊ tunc

Expanded text:
tas, quae Scanzam insulam inhatas, quae Scanzam insulam inhabitant. Sed si has tantummodo duas gentes diabolus seducturus esset, nequaquam diceretur ad hoc exire, ut seducat multas gentes quae sunt super quatuor partes terrae, cum hae gentes, non quatuor, sed unam tantummodo partem mundi inhabitent. Dicunt etiam alii has gentes ab Alexandro magno in partibus Macedoniae conclusas, ubi et intantum sunt multiplicatae, ut viginti quatuor regna de se reddidissent. Sed neque istae etiam si verum esset, omnes mundi partes tenere possent. Ideoque haec sententia humana est, non divina. Nam in his duabus gentibus, omnis multitudo intelligitur reproborum, qui super quatuor partes terrae sunt, id est super Orientem, Occidentem, Aquilonem et Meridiem. Quo in loco ostenditur, et fides sanctorum in omnibus mundi partibus invenienda ante finem saeculi. Juxta quod Dominus dicit: Oportet Evangelium praedicari in toto mundo, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
rum intelligitur. sicut supra dictũ
est: neq enim umquã agła illius
regni scd̃m qd̾ herenici uoluerunt se¬
parabunt᷑ s semꝑ cum xp̃o regna¬
bunt: uixta qd̾ dñs dicit. ibunt
bi inuitam et̾nam Et cum con¬
sũmati fuerint mille anni: solue¬
tur sathanas de carcere suo: Nunc
reclit ad describenda tempora anti¬
xp̃i Consũmatos autem mille an¬
nos clicit. a toto partem conp̾hendens:
sic enim soluetur. ut supra sint
anni tres ⁊ menses sex: Supra enĩ
de repborum cordib. inquib modo
ligatus est. ne tantum seuiat qñ¬
tum uult: uel de carcere soluetur
quia de prauitate ꝑfidie uideoꝵ
nascetur: uicta illũd. fiat dan co¬
luber inuia ⁊ cetera Et exibit. ad
aꝑtas scilicet blasphemias. ⁊ ꝑse¬
cutiones: ⁊ secducet gentes multas q̃
sunt suꝑ quatuor angulos t̾re. gog
⁊ magog. De his gentib uarie quidẽ
loquntur. estimantes eas esse gentes
aquilonares. id est getas ⁊ massage¬

Expanded text:
rum intelligitur, sicut supra dictum rum intelligitur, sicut supra dictum est. Neque enim nunquam a gloria illius regni, secundum quod haeretici voluerunt, separabuntur, sed semper cum Christo regnabunt. Juxta quod Dominus dicit: Ibunt hi in vitam aeternam . Et cum consummati fuerint mille anni, solvetur satanas de carcere suo. Nunc redit ad de scribenda tempora Antichristi. Consummatos autem mille annos dicit, a toto partem comprehendens. Sic enim solvetur ut super sint anni tres et menses sex. Supra enim de reproborum cordibus, in quibus modo ligatus est, ne tantum saeviat, quantum vult. Vel de carcere solvetur, quia de pravitate perfidiae Judaeorum nascetur. Juxta illud: Fiat Dan coluber in via , etc. Et exibit, ad apertas scilicet blasphemias et persecutiones. Et seducet gentes multas, quae sunt super quatuor angelos terrae Gog et Magog. De his gentibus varie quidam loquuntur, aestimantes eas esse gentes aquilonares, id est Getas et Massage
Abbreviated transcription (Latin):
nes: similit᷑ sunt ⁊ due mortes: Sed
le annis Hec uerba non ad solos ꝑui¬
nent ep̃os. aut p̾sbiteros: s ad omnes
fideles quicũq scilicet sunt menbra
ueri regis ⁊ pontificis xp̃i: quib pe¬
trus apłs dicit. uos estis genus electũ
ngale sacerdotium. Reges quippe sũt.
quia ⁊ inse ⁊ insubditis mortus car¬
nalium cogitationum bene regunt:
sacerdotes. quia se ipsos mortificant.
ut hostia uiua fiant: dequib ꝑ pro¬
pħam dicit᷑. isti sunt filii sadoc qui
ascendunt de filiis leui ad clnm̃. ut
ministrent ei: Sunt itaq sacerdotes
⁊ reges inp̃senti: uerumptamen sa¬
cerdotium ⁊ regnum illoꝵ indie ui¬
dicii non accipiet t̾minũ s augm̃tũ.
qͣndo ⁊ ꝑsemet ipsos tocos cło offerent.
⁊ suꝑ omnia regna constituent᷑. quo
contra reꝓbi. qui hic mercedem suã
iecipiunt. om̃ib reb expoliabun¬
tur. In mille autemannis quib reg¬
nabunt cum xp̃o omne tempꝰ futu¬

Expanded text:
nes, similiter et duae mortes. Sed nes, similiter et duae mortes. Sed le annis. Haec verba non ad solos pertinent episcopos ac presbyteros, sed ad omnes fideles, quicunque scilicet sunt membra veri regis et pontificis Christi, quibus Petrus apostolus dicit: Vos estis genus electum, regale sacerdotium . Reges quippe sunt, quia et in se et in subditis, motus carnalium cogitationum bene regunt. Sacerdotes, quia seipsos mortificant, ut hostia viva fiant. De quibus per prophetam dicitur: Isti sunt filii Sadoch, qui accedunt de filiis Levi ad Dominum ut ministrent ei . Sunt itaque sacerdotes et reges in praesenti. Verumtamen sacerdotium et regnum illorum in die judicii non accipiet terminum, sed augmentum, quando et semetipsos totos Deo offerent, et super omnia regna constituentur. Quo contra reprobi, qui hic mercedem suam recipiunt, omnibus rebus exspoliabuntur. In mille autem annis quibus regnabunt cum Christo, omne tempus futu
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾a autem erit indlie uidiciz q̃¬
do resurgent cum corporib in et̃num¬
iam uicturi: Sicut enĩ sunt clue me¬
tes una scilicet anime altera
poris: sic sunt ⁊ due resurrectiones ma
que hic fit manima sicut diximus:
altera que infuturo expectatur inarqe
De hac quippe restirrectione que inpe¬
senti fit ꝑbaptismum: apłs fidelib di¬
cit: si consurrexeritis cum xp̃o que sue¬
qu dum adhuc uuit incorpe. amor
Paiume resurgit: quia dium carnis
sesi rectio aduenerit. ineterna leticia
usuet Ille ⁊ enim post in carne felicit᷑
nsnrget: qui in hac iuita a mentis fue
more resurrexerit: Inhis sed̾a mors ñ
Aebet potestatem: sicut scilicet habet¬
potestatem in rȩꝓbis de quib supͣ dic¬
tum est. ceteri mortuoꝵ non uycerunt
retera: Quia enim hi prius amorte
amme resurgere studuerunt: inhis
sd̃a mors hoc est dampnatio ꝑpetua
non habet potestatem: Ut enim supra¬
dictum est: sicut sunt due resurrectio¬

Expanded text:
Secunda autem erit in die judicii, quSecunda autem erit in die judicii, quando resurgent cum corporibus in aeternum victuri. Sicut enim sunt duae mortes, una scilicet animae, altera corporis; sic sunt et duae resurrectiones, una quae hic fit in anima sicut diximus. Altera quae in futuro exspectatur in corpore. De hac quippe resurrectione, quae in praesenti fit per baptismum, Apostolus fidelibus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae surqui dum adhuc vivit in corpore, a morte animae resurgit, quia dum carnis resurrectio advenerit, in aeterna laetitia vivet. Ille enim post in carne feliciter resurget, qui in hac vita a mentis suae morte resurrexit. Et in his secunda mors non habet potestatem. Sicut scilicet habet in reprobis, de quibus satis supradictum est: Caeteri mortuorum non vixerunt, etc. Quia enim hi qui prius a morte animae resurgere studuerunt, in his secunda mors, hoc est damnatio perpetua, non habet potestatem; ut enim supradictum est, sicut sunt duae resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
uitiere poterrent. Mortus quipea
ante: ẜ indie iudicĩ mors illoxd
cipiet terminũ s augmentũ. qu
delicet intoto isto tempore qͥ uoluu
mille anni. noluerunt audur is
filii dei iuinerent: Has mortes lr
dñs ini euangłio manifestat: depso¬
ti enim qua sc̃i in anima post pela¬
tum surgunt aduitam dicit. uent
hora ⁊ nunc est: quando mortiiar¬
dient uocem filii dei. ⁊ qui audiaar
bi hic. id est inprima resurrectiono
a morte peccati nolunt redire adrue¬
tam: ꝓfect̾o inscd̾a resurrectione a¬
morte que carnis est. ad mortẽ sod̾am
cum ipsa carne transibunt: sien
elect᷑i de uita iusticie: transibunt as
uitam beatitudinis ꝑ resurrettonẽ
carnis: ⁊ reꝓbi de morte peccatr adul¬
tionẽ mortis ꝑ eandem resurreftionẽ
carnis. Hec est resurrectio pͥma sleq̃¬
quã diceret pͥma: nisi ess ⁊ scd̾a. Pri¬
ma ergo resurrectione. que fit inani¬
ma: qd est ab infidelitate adfidem re
dire. auitiis ad uirtutes resurgere

Expanded text:
ivere poterunt. Mortui quippe erant ante, sed in die judicii mors illorum non accipiet terminum, sed augmentum, quia videlicet in toto ipso tempore quo volvuntur mille anni, noluerunt audire vocem Filii Dei, ut viverent. Has mortes duas Dominus in Evangelio manifestat. De praesenti enim, quia sancti in anima post peccatum surgunt ad vitam, dicit: Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui abi hic id est in prima resurrectione a morte peccati nolunt redire ad vitam, profecto in secunda resurrectione, quae carnis est, ad mortem secundam cum ipsa carne transibunt. Sicque electi de vita justitiae, transibunt ad vitam beatitudinis per resurrectionem carnis; et reprobi de morte peccati, ad ultionem mortis per eamdem resurrectionem carnis. Haec est resurrectio prima. Nequaquam diceret: Prima, nisi esset et secunda. Prima ergo resurrectio est, quae fit in anima, quod est, ab infidelitate redire ad fidem, a vitiis ad virtutes resurgere.
Abbreviated transcription (Latin):
suum: Et inferus ⁊ mors. hoc est
om̃ia menbra diaboli cum suo ca
pite missi sunt instagnũ ignis:
boc ẽ in ꝓfundam dampnationẽ
inferni. Recte autem ꝑ infernũ
omnes reꝓbi figurant᷑: uł quia
ibi habitantes umna cum inferno
in quo habitant una sunt domus.
uł etiam quia imitantes
oꝑa diaboli. nũquam saturant᷑
malis sieut infernus numqusad
sufficit. Et qui non est inuentes
libro uite scriptus. hoc est quins:
ante mundi constitittionẽ ad urso
p̃destinatus: missus est instagiis
ignis. Libes quippe uite sicut supe
dictum est uis diunitatis intellis¬
tur. idẽ dei p̾scientia: inqua qui non
fuerit p̃ordinatus. instagnũ iguis
mittetur: hoc est reꝓborum hominũ
societati copulabitur: Quod eñ ilat
qd̾ non ẽ inuentꝰ: nichil est aliud isi
non est p̃ordinatus: Electi autem in
hoc libro sunt scripti: quia ante mun¬
di constitutionẽ sunt p̃cogniti ⁊ p̃oi¬

Expanded text:
est omnia membra diaboli cum capite suo. Missi sunt in stagnum ignis. Hoc est in profundam damnationem inferni. Recte autem per infernum omnes reprobi figurantur. Vel quia ibi habitantes una cum inferno in quo habitant, una sunt domus: Vel etiam quia imitantes opera diaboli, nunquam saturantur malis, sicut infernus nunquam dicit, Sufficit. Et qui non est inventus in libro vitae scriptus. Hoc est, qui non est ante mundi constitutionem ad vitam praedestinatus. Missus est in stagnum ignis. Liber quippe vitae, sicut supra dictum est, jus divinitatis intelligitur, id est Dei praescientia, in qua qui non fuerit praeordinatus, in stagnum ignis mittetur. Hoc est reproborum hominum societati copulabitur. Quod enim dicit, qui non est inventus, nihil est aliud, nisi non praeordinatus. Electi autem in hoc libro scripti qui ante mundi constitutionem sunt praecogniti, et praeordi
Abbreviated transcription (Latin):
siue millenarius numerts in sac̃
aoqtuo ꝓ ꝑfetrio⁊ ne ponit᷑. recte ĩ
duodetĩ milib summa ꝑfectionis
illoꝵ expͥmitur. qui de calogñ legis
eum dilectione dei ⁊ ꝓximi implent:
quia unicuiq scłm capacitatẽ suu
intellectus distribuit doctrinam sci¬
entie: om̃s tam̃ quos tangit. in his
que acceperunt ꝑfectos ostendit: ⁊
unusquisq qd̃ non accepit inse:
ꝑ caritatis studium possidet in alte¬
ro: ut ex multis menbris unum es¬
ficiat᷑ corpus: Uel sicut supra dictũ
est. alii tribuit sermonẽ scientie alii
genera linguarum ⁊ cet̾a:⁊ hni licet
non equalit̾. quia ut dñs dicit in

Expanded text:
us numerus in sacro eloquio pro perfectione ponitur, recte in duodecim millibus summa perfectionis illorum exprimitur, qui decalogum legis cum dilectione Dei et proximi implent, quia unicuique secundum capacitatem sui intellectus distribuit dotcrinam scientiae. Omnes tamen quos tangit in his quae acceperunt perfectos ostendit; et unusquisque quod non accepit in se, per charitatis studium possidet in altero, ut ex multis membris unum efficiatur corpus. Vel, sicut supradictum est, alii tribuitur sermo scientiae, alii genera linguarum, etc. Et hi licet non aequaliter, quia ut Dominus dicit: I
Abbreviated transcription (Latin):
suis subiectis: Hi en̾̃i om̃s ⁊ iusti sci¬
licet ⁊ ꝑfectiores cum simplicib ⁊
pͥncipes huiꝰ scli cum sibi subiectis.
stabunt in die iuidicii: illi quidem
ut remunerent᷑. isti uero ut damp¬
nent᷑: Et libri aꝑti sunt: ⁊ alius li¬
ber aꝑtus est. qui est uite: Libri aꝑ¬
ti. duo sunt testam̃ta: que in uidi¬
cio aperient᷑. quando singłi electoꝵ
manifeste uidebunt quid exhis cõ¬
pleuerint. uł quid p̃ter miserint:
is fidelib tribuit: In illo enĩ illi lib̾.
hoc est duo testamenta aꝑient᷑. qͥa
millo om̃s suas act̾iones iusti consi¬
derabunt. Uel libri aꝑti. oꝑa iustoꝵ
significant. que iniudicio om̃ib
enim abscondita sunt iustoꝵ oꝑa.
quia humaniĩ uitare cupientes
tur: unde apłs. ueniet dñs ⁊ in¬
luminabit abscondita tenebraꝵ.
⁊ manifestabit consilia cordium:

Expanded text:
bi subjectis. Hi enim omnes et justi scilicet et perfectiores, cum simplicioribus, et principes hujus saeculi cum suis sibi subjectis stabunt in die judicii. Illi quidem ut remunerentur, isti vero ut damnentur. Et libri aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae. Libri aperti, duo sunt Testamenta, quae in judicio aperientur, quando singuli electorum manifeste videbunt, quid ex his compleverint, vel quid praetermiserint. is fidelibus tribuit. In illo enim libri, hoc est duo Testamenta, aperientur, quia in illo omnes actiones justi considerabunt. Vel libri aperti, opera justorum significant, quae in judicio omnibus enim abscondita sunt justorum opera, quia humanum vitare cupientes tur. Unde Apostolus: Veniet Dominus et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia co
Abbreviated transcription (Latin):
ie coreuptionis. ⁊ mutabilitafis ñ
muemetuir ineis. Quasi enim
am non ipsi sunt s alii: dum a
detu state pͥme corruptionis in na¬
cautate transeunt secłe regenerati¬
onis: Et nidi mortuos magnos ⁊
onsillos stantes in conspectu throm
Magni sunt. de quib dñs dicit. qͥ
scerit ⁊ docuerit. hic magnꝰ uocabi¬
ait in regno celoꝵ: pusilli. qui sim¬
ꝯlicitatem uite seruant. nec altiora

Expanded text:
e corruptionis et mutabilitatis non invenietur in eis. Quasi enim jam non ipsi sunt, sed alii, dum a vetustate primae corruptionis in novitatem transeunt secundae regenerationis. Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes in conspectu throni. Magni sunt de quibus Dominus dicit: Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Pusilli qui simplic
Abbreviated transcription (Latin):
os dabunt:. Cui autem dabunt.
nisi uite: Tunc enĩ omnes resur¬
recturi sunt quatumq mor¬
te ꝑempti fuerint ⁊ q̃b cumq
locis absconditiz Altuis autem
mare. id est hic mundus influc¬
fuatione positas. dabit suos mor¬
tuos generaliter. scilicet bonos ⁊ ma¬
los. ꝓducens: uixta qd̾ apłs dicit.
omnes enĩ rẽsurgemus. Uel mor¬
tuos quos mare dabit. possumꝰ¬
eos intelligere. qui iumi inaduẽ¬
tu dñi sunt repariendi: qui ut¬
q subito mortui uite recdlentur:
Et mors ⁊inferus dederunt mor¬
tuos suos qui in ipsis erant: Morᷤ
diabolum signifitat. de quo pau¬
lus. in uidia diaboli mors introi¬
uit morbem t̾raium: inferus om¬
uel ꝑmortem possumus intelli¬
gere simplicit̾ mortem carnis: in¬
feri autem nomine. loca signifi¬
cantur tenebrarum Et mors itaq
⁊ inferus suos mortuos dabunt.
hoc est diabolus. ⁊ omnia menbra
eius. uł etiam om̃ia loca inferni
quoscũq ꝑ mortem corꝑis adstru¬

Expanded text:
os dabunt. Cui autem dabuntur, os dabunt. Cui autem dabuntur, nisi vitae? Tunc enim omnes resurrecturi sunt quacunque morte perempti fuerint, et quibuscunque locis absconditi. Altius autem mare, id est hic mundus in fluctuatione positus, dabit suos mortuos, generaliter scilicet bonos et malos producens. Juxta quod Apostolus dicit: Omnes enim resurgemus. Vel mortuos quos mare dabit, possumus intelligere eos, qui vivi in adventu Domini sunt reperiendi, qui utique subito mortui vitae reddentur. Et mors et infernus dederunt mortuos qui in ipsis erant. Mors diabolum significat, de quo Paulus dicit: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum . Infernus omVel per mortem possumus intelligere simpliciter mortem carnis. Inferni autem nomine, loca significantur tenebrarum. Et mors itaque et infernus suos mortuos dabunt, hoc est diabolus et omnia membra ejus. Vel etiam omnia loca inferni, quoscunque per mortem corporis astri
Abbreviated transcription (Latin):
uel etiam libri intelligunt᷑ con¬
lis manifestabunt᷑: quia quicqͥd
unus cogitabit. ab altero facile
intelligetur: Et iudicati sunt
mortui exhis que scripta sunt
inlibris: scd̾m oꝑa ipsoꝵ: id est ex
utroq testam̃to iudicati sunt. se¬
cundũ qd exhis fecerunt. aut ñ
fecerunt: uł eciã ex comꝑatione
qui quasi in expansione libroꝵ
legunt bonum qd̾ agere nolire¬
runt. considerantes uitam iustoꝵ
quoꝵ comꝑatione dampnantur:
Qua ꝓpt̾ expedit illis. ut inp̃senti
uita actus eoꝵ considerent: ⁊ dete¬
riores usus conuersatione immu¬
tent. Qui enim plenissime intel¬
ligere appetit qualis est. debet ni¬
mirum tales conspicere qualis
non est. ut in bonoꝵ forma metia¬
tur. quanto ipse deserto bono de¬
formis est: Et dedit mare mor¬
tuos suos: qui in eo erantz Hoc
prius fiet quã in libri aꝑiantur:
ut ochis mortui iudicentur scd̃m
oꝑa ip̃oꝵ. Quantum ad litterã
ꝑtinet mare flumina ⁊ om̃ia stag¬
na suos qui in eis tenent᷑ mortu¬

Expanded text:
 etiam intelliguntur concem manifestabuntur, quia quidquid unus cogitabit, ab altero facile intelligitur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris secundum opera ipsorum. Id est, ex utroque Testamento judicati sunt secundum quod ex his fecerunt aut non fecerunt. Vel etiam ex comparatione qui quasi in expansione librorum legunt bonum, quod agere noluerunt, considerantes vitam justorum, quorum comparatione damnantur. Quapropter expedit illis ut in praesenti vita actus eorum considerent, et deteriores usus conversione immutent. Qui enim plenissime intelligere appetit, qualis est, debet nimirum tales conspicere, qualis non est: et in bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Et dedit mare mortuos suos qui in eo erant. Hoc prius fiet quam libri aperiantur, et ex his mortui judicentur secundum opera ipsorum. Quantum ad litteram pertinet, mare, flumina, et omnia stagna, suos qui in eis tenentur mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem: ⁊ etiam in illis qii cotidie
ab hac uita transeunt ꝑ aꝑtamspe¬
ciem: s tunc amplus regnabii̾t.
qͣndo simul in regnum introclu¬
centur. ⁊ erit d̾s omnia in omnib:
unde tdem iohannes in epła sua di¬
cit: carissimi nunc filii dei sumuis.

Expanded text:
per fidem, et etiam in illis, qui quotidie per fidem, et etiam in illis, qui quotidie ab hac vita transeunt per apertam speciem, sed tunc amplius regnabunt, quando simul in regnum introducentur, et erit Deus omnia in omnibus . Unde et idem Joannes in Epistola sua dicit: Charissimi, nu
Abbreviated transcription (Latin):
de quib satis supra dictum est
Possumus ⁊ ymaginẽ bestie acciꝑe
omne corpus dliaboli. id est omnes
repbos qui illum imitant᷑: quam
ymaginem iusti non adorant: quia
in nullo reꝓbos imitant᷑. Neq eñĩ
bestiam adorant. neq caracterem illi¬
us infronte aut in manu sua accipi¬
unt: quia nec uideoꝵ antixp̃m ex¬
pect̾antium ꝑfidiam. nec hereticoꝵ
dognia ac gentium sequunt᷑ erro¬
rem: unde apłs ammonet dicens.
nolite uigum ducere cum infide¬
lib: Non enun adorant ymaginẽ
bestie. id est imitant᷑ simulationẽ
rephorum: qui fidei confessionemore
ꝓferunt s infidelit̾ uiuunt: Et ui¬
xerunt ⁊ regnauerunt cum xp̃o.
mille annis. Sc̃i ⁊ inp̃senti uita reg¬
nant cum xp̃o. ⁊ infutura regnabt̃:
ideoq ꝑmillenarium numerũ ⁊ p̃¬
sentem uitam ⁊ futuram intelligi¬
mus: quia regnum sc̃oꝵ indie iu¬
dicii non terminabit᷑. s augnen¬
tum accipiet: Iam enim regnant

Expanded text:
de quibus satis supra dictum est. de quibus satis supra dictum est. Possumus et imaginem bestiae accipere omne corpus diaboli, id est omnes reprobos qui illum imitantur. Quam imaginem justi non adorant, quia in nullo reprobos imitantur. Neque enim bestiam adorant, neque characterem illius in fronte aut in manu sua accipiunt, quia nec Judaeorum Antichristum exspectantium perfidiam, nec haereticorum dogma, ac gentium sequuntur errorem. Unde Apostolus admonet dicens: Nolite jugum ducere cum infidelibus . Non enim adorant imaginem bestiae, id est non imitantur simulationem reproborum, qui fidei confessionem ore proferunt, sed infideliter vivunt: Et vixerunt et regnaverunt cum Christo mille annis. Sancti et in praesenti vita regnant cum Christo et in futura regnabunt. Ideoque per millenarium numerum et praesentem vitam et futuram intelligimus: Quia regnum sanctorum in die judicii non terminabitur, sed augmentum accipiet. Jam enim regnant
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mortui: siue corꝑalit̾ ꝓ dño iu¬
gulati ꝑingentẽ martyrii głam: Pp¬
fer testimonium ih̃u ⁊ ꝓpt̃ uerbum
dei. Hac enim sola causa int̾ficie
re diabolum: Iħc quippe ꝓprium no¬
men est hominis assumpti. ⁊ int̾preta¬
tatur saluator. eo qd̾ saluũ faciat po¬
płm sium apeccatis eoꝵ: uerbum a¬
tem cłi. cdiunitas intelligitur filii.
inqua equalis est patri. Propt̾ testi¬
monium ergo iħu ⁊ ꝓpt̾ uerbum dĩ
la est ꝓpt̾ fidem humanitatis ⁊
diuinitatis eius int̾fecti sunt. Cur
autem aninie decollatoꝵ specialiter
uise dicunt᷑ cum non hi solum mo¬
do cum xp̃o sunt regnaturie Nimi¬
rum ꝓpt̾ excellentiorem dignitatis
gradum Erunt quippe ibi uirgi
nes. coniugati. ⁊ ceteri: s maiorem
perunt caracterem infrontib suis:
id est infide. sicut uidei faciunt: nec
in manib id est in oꝑe. sicut facuit̃
non solum pagani qui oꝑa diaboli
ꝓpetrant. s etiam falsi xp̃iam qui fi¬
dem quam habent oꝑib destruunt:

Expanded text:
nt mortui, sive corporaliter pro Domino jugulati per ingentis martyrii gloriam. Propter testimonium Jesu, et propter verbum Dei. Hac enim sola causa interfectire diabolum. Jesus quippe proprium nomen est hominis assumpti, et interpretatur salvator, eo quod salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Verbum autem Dei divinitas intelligitur Filii Dei, in qua aequalis est Patri. Propter testimonium ergo Jesu, et propter verbum Dei, id est propter fidem humanitatis et divinitatis ejus, interfecti sunt. Cur autem decollatorum animae specialiter visae dicuntur, cum non hi solummodo cum Christo sint regnaturi? Nimirum propter excellentiorem dignitatis gradum. Erunt quippe virgines ibi, conjugati, et caeteri, sed majorem perunt characterem ejus in frontibus suis. Id est in fide, sicut Judaei faciunt. Aut in manibus. Id est in opere, sicut faciunt non solum pagani qui opera diaboli perpetrant, sed etiam falsi Christiani, qui fidem quam habent operibus destruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus trinitas scire docetur: Et
qd̾ solus pat̾ scire narratur. cum
sua sapientia que xp̃c est. ⁊ cum
suo sueq sapientie sp̃u nosse pu¬
batur: ⁊ quicquid sp̃c sc̃s scire ph¬
betur. omnino cum patre ⁊ filio
quorum sp̃e est scire creditur. ẽ
⁊ qd̾ in euangłio dñs dicit. de clreau¬
tem illa nemo scit nisi pat̾: non est
ita intelligendum qd̃ aliquid sci¬
at pater qued nesciat filius. qui
ita qd̾ nescire filius dicitur. nescien¬
tes homines recblere: sicut ⁊ scrredi¬
citur aliquid scientes homines fa¬
ũr ut sciat. id est ut scire uos fati¬
at si diligitis eum annon: Cum
ergo eum int̾rogassent apłi de dis
uidicii. ⁊ eis non ipsum diem il¬
cdicauit: ꝑ hoc utiq nescire ipll
dicitur ddiem. quia eos nescienss
recflidit: Neq enim ille ignorate
potest diem. aquo factus est om̃l¬
aquo est genitus: scit etiam s

Expanded text:
prorsus Trinitas scire docetur: et prorsus Trinitas scire docetur: et quod solus Pater scire narratur, cum sua sapientia quae Christus est, et suo suaeque sapientiae Spiritu nosse probatur: et quidquid Spiritus sanctus pe, omnino cum Patre et Filio quorum Spiritus est, scire creditur. Nam et quod in Evangelio Dominus dicit: De die autem illa nemo scit nisi Pater, non est ita intelligendum, quod aliquid sciat Pater, quod nesciat Filius, qui us ita quod nescire Filius dicitur, nescientes homines reddere, sicut et scire dicitur, aliquid scientes homines faeus vester, ut sciat id est, ut scire vos faciat si diligitis eum, an non. Cum ergo interrogassent eum apostoli de die judicii, et eis non ipsum diem indicavit, per hoc utique nescire ipsum dicitur diem, quia eos nescientes reddidit. Neque enim ille ignorare potest diem, a quo omnis factus est a quo est genitus, scit etiam S
Abbreviated transcription (Latin):
cidum illuminans oculos Et in
capite eius. cliademata multa Qͥa
dñs multis electis uictoriarum co¬
ronas tribuit: idcirco incapite suo
multa diademata habere dicitur.
quib multitudo scõꝵ coronatur
Quia enim caput omnium elec¬
tͥorum est xp̃c. ⁊ menbra eus electi.
aquo accepit caput ut sit: abip̃o
⁊menbra coronantur: Singulis
enim uictorib ipse coronas uicto¬
rie tribuit: s tamen ut iam dic¬
tum est ipse in omnib uincit:
ergo xp̃i. id est ind̾o patre sunt ml¬
ta cdiademata: quia omnia ad
ipsum referuntur. ex quo sccłm
apłm omnia esse ꝓbantur: Filius
ergo sunt omnia: ⁊ diademata
multa Omnes itaq electi inca¬
pite xp̃i habent coronas: quia
a patre post uictoriam coronan¬
tur: S in hoc qd̾ sequitur halas
nomen scriptum. qd̃ nemo non
nisi ipse: ualde ꝑ plexa oritur
stio: Numquid enim filius sue
aliquid potest qd̃ nesciat patera
in separabilis est substantia. ins.¬
parabilis ⁊ scientia: ideoq qd̃ ser

Expanded text:
cidum, illuminans oculos .-- Et in capite ejus diademata multa. Quia Dominus multis electis victoriarum coronas tribuit, idcirco in capite suo multa diademata habere dicitur, quibus multitudo sanctorum coronatur. Quia enim caput omnium electorum est, et membra ejus electi, a quo accepit caput ut sit, ab ipso et membra coronantur. Singulis autem victoribus, ipse coronas victoriae tribuit, sed tamen ut jam dictum est ipse in omnibus vincit.ergo Christi, id est in Deo Patre, sunt multa diademata, quia omnia ad ipsum referuntur, ex quo secundum Apostolum omnia esse probantur. Filius ergo omnia, in ipso et diademata multa. Omnes itaque electi in capite Christi habent coronas, quia a Patre post victoriam coronantur. Sed in hoc quod sequitur, habens nomen scriptum, quod nemo novit nisi ipse, valde perplexa oritur quaestio, nunquid Filius scire aliquid potest, quod nesciat Pater ainseparabilis est substantia, inseparabilis est et scientia, ideoque quod scit
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ gła illiuis in toto terrarum oris¬
diffusa est: Surrexit enim amoru¬
is: predicatus est ab apłis: creditur
modo in toto mundo: ⁊ in hacluce
fidei stat Et clamauit uoce mag¬
na omnib auib que uolabant
ꝑmedium celum: Aues similite
lo quidem ponuntur. ut dñs dici
deiactis seminib que a uolutrib
commnesta sunt: in bono autem.
ut in euangłio dicit᷑. simile est re¬
num celorum grano sinapis. qued
minimum est om̃ib olerib: s cũ¬

Expanded text:
a illius in toto orbe terrarum diffusa est. Surrexit enim a mortuis, praedicatus est ab apostolis, creditur modo in toto mundo, et in hac luce fidei stat. Et clamavit voce magna omnibus avibus quae volabant per medium coelum. Aves similiter lo quidem ponuntur, ut Dominus dicit de jactis seminibus, quae a volucribus comesta sunt. In bono autem ut in Evangelio dicitur: Simile est regnum coelorum grano sinapis, quod minimum est omnibus olerib
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑsona dñi dicit ad dauid. tu fe¬
cisti abscondite. ego uero fatiam
in ocłis solis huuis. id est in aꝑto:
Quod tunc impletum est. quan¬
do absalon uidentib cunctis. inot¬
sus est ad uxores patuis sui: ⁊ plo¬
mista in eodem sensu dicit. insi.
posuit tabernaculum suũ: ac
ceret: Humanitatis assumpte si¬
cramentum. in lumine manits¬
tionis ostendit: Ita ergo in hocl
sol ostensionem manifeste uisions
significat: In sole itaq stat xp̃c

Expanded text:
ex persona Domini dixit ad David: Tu feex persona Domini dixit ad David: Tu fecisti abscondite, ego vero faciam in oculis solis hujus , id est in aperto. Quod tunc impletum est, quando Absalon videntibus cunctis ingressus est ad uxores patris sui. Et Psalmista in eodem sensu dicit: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret, humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestationis ostendit. Ita ergo in hoc loco sol ostensionem manifestae visionis significat. In sole itaque stat C
Abbreviated transcription (Latin):
gam sibi desponsauitz ꝑ femur au
tem intelligunt᷑ omnes xp̃iani: qͥ
credentes inxp̃m facti sunt filii dec
uixta illud iohannis. quot quot
autem crediderunt in eum. dedit
eis potestatem filios di fieri. ⁊ cet̾a:¬
In suo ergo uestimento ⁊ insuo fe¬
more. hoc est incordib electorum
suorum. habet scriptum qd̾ sit rex
regum ⁊ dñs dominantium: Et
uidi alium angłm stantem in
sole: Angelus ut sepe dictum est
intelligitur de quo ꝓpħa dicit. uo¬
cabit᷑ nomen eus magni consilii
angłs. alius autem clicit᷑. ꝓpt̾ aliã
quam ostendit uisionem. eo modo
quo ⁊ superius dictum est. quia ali¬
um esse licimus hominẽ. priorem
locutionem ad nos fact̾am ꝑmucã¬
tem: Sol insacro eloquio diuersas
habet significationes: aliquando ꝑ¬
secutionem tribulationum. ut do¬
mnꝰ dicit de seminib que cecide¬
runt suꝑ petrosa.quia oriente so¬
le estuauerunt: aliquando mani¬
festam rem. ut illud qd̾ nathan

Expanded text:
gam sibi desponsavit. Per femur autem gam sibi desponsavit. Per femur autem omnes intelliguntur Christiani, qui credentes in Christum, facti sunt filii Dei, juxta illud Joannis: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . In suo ergo vestimento et in suo femore, hoc est in cordibus electorum suorum, habet scriptum, quod sit Rex regum et Dominus dominantium. Et vidi alium angelum stantem in sole. Angelus, ut saepe dictum esta dicit, vocabit nomen ejus magni consilii angelus. Alius autem dicitur propter aliam, quam ostendit visionem, eo modo quo et superius dictum est, quia alium esse dicimus hominem, priorem locutionem ad nos factam permutantem. Sol in sacro eloquio diversas habet significationes. Aliquando ribulationem persecutionum, ut Dominus dicit de seminibus quae ceciderunt super petrosa, quia oriente sole aestuaverunt. Aliquando manifestam rem ut illud, quod Nathan,
Abbreviated transcription (Latin):
turum: ꝑ qu̾e adurauit seruum:
Iacob quoq dicit. non auferetur
sceptrum deuida ⁊dux defemore
euis: donec ueniat qui mitten¬
dus est ⁊ cetera: In suo itaq uesti¬
mento. hoc est inhumano corpore.
⁊ infemore. id est in carnali ꝓpaga¬
tione habet scriptum qd̾ sit rex re¬
gum ⁊ dñs dominantiũ: unde ma¬
theus generationẽ illius ꝑ reges des¬
cribit. id est ꝑ dauid ⁊ eius posteros.
cuius dicta dum legimꝰ. ⁊ ueracit᷑
eum exstyrpe dauid descendisse re¬
gem uerum cognoscimus ⁊credi¬
mus: in dñi femore credendo legi¬
mus qd̃ ipse sit rex regum MNaxi
una est. cum dormieris cũ patrib
tuis. suscitabo desemine tuo quod
egrediet᷑ delumbis tuis. ⁊ stabili¬
am regnum eus insempiternũ:
ipse erit michi infilium. ⁊ ego
ero illi in patrem: Reges isti qͦꝵ
alios regum ⁊ dominatores qui domi¬
nationem exercent suꝑ predictos.
accepta potestate inpecro apło cui
dñs ait. tibi dabo claues regni celo¬

Expanded text:
turum, per quem adjuravit servum; turum, per quem adjuravit servum; Jacob quoque dixit: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est . In suo itaque vestimento, hoc est in humano corpore, et in femore, id est in carnali propagatione, habet scriptum quod sit rex Regum et Dominus dominantium. Unde Matthaeus generationem illius per reges describit, id est per David et ejus posteros. Cujus dicta cum legimus, et veraciter eum ex stirpe David descendisse, regem verum cognoscimus, et credimus, in Domini femore credendo legimus, quod ipse sit rex regum. Maximeuna est: Cum dormieris cum patribus tuis, suscitabo de semine tuo, quod egredietur de lumbis tuis, et stabilietur regnum ejus in sempiternum. Ipse erit mihi in filium, et ego ero iltiam dominatores, qui dominationem exercent super subditos, accepta potestate in Petro apostolo, cui Dominus ait: Tibi dabo claves regni coelo
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur: Sustinent ent̃ iram cli
ꝓpt̾ peccata quib primo homini
ut dictum est iratus est cls: ⁊ effici¬
untur uinum in dominicis apo¬
hecis reconditũ: uinatia autem.
Dest omnes reꝓbi cum similiter
p̃mant᷑. foras ꝓiciunt᷑. ⁊ ab illoꝵ¬
societate societate separant᷑:. S elec-¬
li damdiu uinum furoris sunt.
quousq intorculari tanquam
uue tundunt᷑. ⁊ auinatiis separen¬
tr: at ubi inpromptuaria eterna
introierint.iam desistunt esse ui¬
num furoris: quia desinit calcatio
torcularis: Ee habet inuestimento
⁊ infemore suo scriptum. rex regum
⁊ clñs dominantium: Puestimen¬
tum dñi sicut supra dicimus. cor¬
pus illud intelligitur qd̾ uerbum
dei patris anima mediante susce¬
pit in uterũ uirginis: ꝑfemur ue¬
ro. ꝓpagatio carnis exprumnit᷑. un¬
de abraham mittens seruũ suum.
ut acciperet iycorem filio suo de do¬
mo patris eius. dicit ei. pone ma¬
num tuam sub femore meo ⁊ iu

Expanded text:
vocantur. Sustinent enim iram Dei vocantur. Sustinent enim iram Dei propter peccata, quibus primo homini, ut dictum est, iratus est Deus, et efficiuntur vinum quod in dominicis apothecis reconditur. Vinacia autem, id est omnes reprobi, cum similiter premantur, foras projiciuntur, et ab illorum societate separantur. Sed electi tamdiu vinum furoris sunt, quousque in torculari vice uvae tunduntur, et a vinaciis separantur. At ubi promptuaria aeterna intraverint, jam desistunt esse vinum furoris, quia desinit calcatio torcularis. Et habet in vestimento et in femore suo scriptum: Rex regum et Dominus dominantium. Per vestimentum Domini, sicut supra diximus, corpus illud intelligitur, quod Verbum Dei patris anima mediante suscepit in utero virginis. Per femur vero propagatio carnis exprimitur, unde Abraham mittens servum suum ut acciperet uxorem filio suo de domo patris ejus, dixit ei: Pone manum tuam sub femore meo, et j
Abbreviated transcription (Latin):
st. nemo enim iuueret. nisi ipse mo¬
eur. Nisi enim pectass primus
hsomo. in mortalis mansiss. s quia
s pcepta contempsit: statim iram
Nuncurrit ⁊ morturis ẽ: qũã mortẽ
ꝓ nobis misericorditer filius dei sus¬
opiens. inqua calcatus est calca¬
uit: quia hanc amortiuis resurgẽs
ꝓtenti turtute dep̃ssit Uel ꝑtorcu¬
lar. possiimꝰ intelligere tribulatio¬
nem p̾sentis uite: Calcat dñs tor¬
cular. hoc est eos qui sunt intor¬
culari: id est omnes electos. quos
purgat ꝑ huius uite angustias:
Sinc apłs dicit. ꝑ multas tribu¬
lationes oportet nos introire ĩ reg¬
num dei:⁊ salomon dicit. flagel¬
lat deus omnẽ filium quẽ recipit:
Sicut enim intorculari uue tun¬
lunt᷑. ⁊ uino prumptuaria reple-¬
antur: sic nimirum electi p̾ssira¬
rum afflictionib conteruntur. ut
incelestib habitaculis recondant᷑.
⁊ quia patient̾ electi iram d̾̃i susti¬
nent que peccatorib debetur: idcir¬
co bene iam uinum furoris ire det

Expanded text:
s. Nemo enim viveret, nisi ipse moreretur. Nisi enim peccasset primus homo, immortalis mansisset. Sed quia Dei praecepta contempsit, statim iram Dei incurrit, et mortuus est. Quam mortem pro nobis misericorditer Filius Dei suscipiens, in qua calcatus est, calcavit, quia hanc a mortuis resurgens, potenti virtute depressit. Vel per torcular possumus intelligere tribulationem praesentis vitae. Calcat Dominus torcular, hoc est qui sunt in torculari, id est omnes electos, quos purgat per hujus vitae angustias. Hinc Apostolus dicit: Per multas tribulationes oportet nos intrare regnum Dei. Et Salomon: Flagellat Deus omnem filium quem recipit. Sicut enim in torculari uvae tunduntur, ut vino promptuaria repleantur, sic nimirum electi pressurarum afflictionibus conteruntur, ut in coelestibus habitaculis recondantur. Et quia patienter electi iram Dei sustinent, quae peccatoribus debetur, idcirco bene jam vinum furoris irae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare potest: qui in omnib u¬
stus est: Unde qui eum attendunt
misericordem ⁊ fidelem ꝓmissorem.
debent considerare. quia uerax ⁊ iu¬
stus est: ideoq nullum inpeniten¬
tem inpunitum relinquit: nullũ
non conuersum miscdia saluat:
Et pugnat. in sius electis: Uicit
enim primum ꝑ se diabolum.
qm̃ ad debellandas aerias potesta¬
tes uenit: deinde cotidie uincit
ꝑmenbra sua: ⁊ ut fideles uictͥores
Iudicat ergo ut rex scłorum: pug¬
nat uero. quia insuis menbris
semꝑ contra demonum uł prauoꝵ
hominum aduersitas climicat:
Oculi autem eius ut flamma
tanquam occisum habentem cor¬
nua septem ⁊ ocłos septem qui st̃
septem sp̃c dei missi in orbem terra¬
rum: qui ocłibene ut flam ma ig¬
nis dicunt᷑. quia uidelicet nos ad
fidem illuminant: ac ꝓximi amo

Expanded text:
judicare potest, qui in omnibus jujudicare potest, qui in omnibus justus est. Unde qui eum attendunt misericordem et fidelem promissorem, debent considerare quia verax et justus est, ideoque nullum impoenitentem impunitum relinquit, nullum non conversum misericordia salvat, et pugnat in suis electis. Vicit enim primum per se diabolum, quoniam ad debellandas aereas potestates venit, deinde vincit quotidie per membra sua. Ut enim fideles victores fudicat ergo, ut rex saeculorum: pugnat, quia in suis membris semper contra daemonum vel pravorum hominum adversitates dimicat. Oculi autem ejus ut fltanquam occisum, habentem cornua septem et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei, missi in orbem terrarum. Qui oculi bene ut flamma ignis dicuntur, quia videlicet nos ad fidem illuminant, et ad Dei amo
Abbreviated transcription (Latin):
mal.eques homo: non hoc in clĩn
cadit: in quo non sunt dueꝑso¬
lle s una: induab tamen sub¬
santiis: Sicut enim homo exani¬
lna ⁊carne constant. unus homo
babetur: ita ipse ex anima ⁊ carne
constans. ⁊ cliuinitate. unus est
ab constans substantus: Bene
autem ipse equus cui diuinitas
uebi singłariter p̾sidet alb esse
describitur: quia uidelicet in hõie
illo assumpto. nullius peccati ob¬
fuscatio munitur: unde scriptũ
est. qui peccatum non fecit. necdo¬
lus inuentus est in ore eus: Celo
itaq aꝑto. equus alb ⁊ sessor as¬
picitur: quia eccł̃ia p̾dicante. hu¬
manitas xp̃i eusq diinitas
gentib manifestatur: De cuius
diuinitate adhuc subiungit᷑:. ⁊ qͥ
fidelis. quia quicquid ꝓmittit. si¬
ne dubio ad implebit: uerax. quia
ipse est patris ueritas. qui non mẽ¬
titur aliquando Et cum iustina
uidicat: hoc est unicuiq sccłm ope¬
ra sua recribuet: Neq enim aliter

Expanded text:
male, equester est homo, non hoc in Dominum male, equester est homo, non hoc in Dominum cadit, in quo non sunt duae personae, sed una, in duabus tamen substantiis. Sicut enim homo ex anima et carne constans, unus homo habetur, ita ipse ex anima et carne constans et divinitate, unus est abus constans substantiis. Bene autem ipse equus, cui divinitas Verbi singulariter praesidet, albus esse describitur, quia videlicet in homine illo assumpto, nullius peccati offuscatio invenitur. Unde scriptum est: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Coelo itaque aperto, equus albus et sessor aspicitur, quia Ecclesia praedicante, humanitas Christi ejusque divinitas gentibus manifestatur. De cujus divinitate adhuc subjungitur, et quFidelis, quia quidquid promittit, sine dubio adimplebit: verax, quia ipse est Patris veritas, qui non mentitur aliquando, et cum justitia judicat, hoc est unicuique secundum opera sua retribuit. Neque enim aliter
Abbreviated transcription (Latin):
sedes est sapientie. paulus autal
confirmat xp̃m esse dei iurtutel
⁊ dei sapientiam Qued itidelis
qum. clausum fuit. quando nõ
nistebantur apłi ⁊ ceteri fideles
ptar loqui: nec dum predicando
quenerant ad omnes gentes. lay¬
sum erat hoc celum. quando timo
ubsilentio se tegebant. quando
uenit dñs ianus clausis. ⁊ stecit
inmedio ⁊ clixit eis pax uobis:
S postquam ille ascendit ad celos.
aperuit hoc celum: quia decima
sc̃m: quo inflamati ceperunt lo-¬
qui uariis linguis magnalia dei.
⁊qui prius non audebant confite¬
ri xp̃m in sua lingua: post ea in¬
numera hunc diuersitate lingua¬
rum publice p̾dicabant: ꝑ equũ
abum. corpus ⁊ animan xp̃i in
illigere debemus: ꝑsessorem autẽ
equi. diuinitatem uerbi que p̾si¬
det sue humanitati: Hunc autẽ
qquum tunc diuinitas ascendit:
quando uerbum dei humanam
sibi carnẽ ⁊ animam suscipiendo
uniuit: S cum aliud sit equus
aliud eques. quia equus est ani¬

Expanded text:
sedes est sapientiae. Paulus autem confirmat Christum esse Dei virtutem et Dei sapientiam. Quod videlicet coelum clausum fuit, quando non permittebantur apostoli et caeteri fideles libere loqui, nec dumque praedicando pervenerant ad omnes gentes. Clausum erat hoc coelum, quando timorb silentio se tegebant, quando venit Dominus januis clausis, et stetit in medio, et dixit eis: Pax vobis. Sed postquam ille ascendit ad coelos, aperuit hoc coelum, quia decima ritum sanctum, quo inflammati, coeperunt loqui variis linguis magnalia Dei: et qui prius non audebant Christum confiteri in sua lingua, postea innumera hunc diversitate linguarum publice praedicabant. Per equum album, corpus et animam Christi intelligere debemus: per sessorem autem equi, divinitatem Verbi, quae praesidet suae humanitati. Hunc autem equum tunc divinitas ascendit, quando Verbum Dei humanam sibi carnem et animam suscipiendo univit. Sed cum aliud sit equus, aliud equester, quia equus est ani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯait. Si ds clarificatꝰ ẽ in eo: ⁊ d̾s clari¬
ficauit eum in semet ip̃o. Hoc ẽ si deus¬
darificatꝰ ẽ in eo. quia ñ uenit facere
uoluntatem suam: s uoluntatẽ eiꝰ qͥ
misit eũ. ⁊ d̾s clarificauit eũ in semer¬
ipo ut natura humana in qua ẽ filiꝰ
hoĩs que a u̾bo et̃no suscepta ẽ. etiam
mortali et̾nitate donet᷑. Et continuo
inqͥt clarificauit eum: resurrectionẽ
salicet suam. si sicut nr̃am in fine se¬
culi s continuo futuram: hac atte¬
statione p̃dicens. Ip̃a enim clarifica¬
tio de qua euͣngelista iam dixerat. qd
paulo ante cõmemoraui. quia ꝓpt̾ea

Expanded text:
dicit: « Si Deus clarificatus est in eo, et Deus claridicit: « Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificavit eum in semetipso. » Hoc esn venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum; et Deus clarificabit eum in semetipso, ut natura humana in qua est filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur. Et continuo, inquit, clarificabit eum. Resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio, de qua Evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterea
Abbreviated transcription (Latin):
nũ aliqͥd hinc significat tinctio el
bono ingratũ. ñ ĩmerito ẽ secuta dãp¬
natio. Adhuc tam̃ uide possesso ñ a
dño s a diabolo cũ homini ingrato l¬
trasset panis in uentrẽ. hostis in mentẽ.
adhuc in qͣm tanti mali iam corde con¬
cepti plenꝰ restabat effectꝰ. cuiꝰ iam p̃ces¬
serat dampnandꝰ affectꝰ. Itaq cũ dñs
panis uiuus panem mortuo tradidil¬
set ⁊ panem tͣdendo panis tͣclitorẽ ostẽ¬
disset. qd̃ facis inquit fac citius. Nor
p̃cepie faiciꝰ s pdixit ude malũ. nob
bonũ. Qd enim uida peius: Et quid
illum: ꝓ nob ꝓpt̾ illum. Qd̾ facis. fas
ciciꝰ. Oũbum libentiꝰ parati qͣm mll¬
ti. oũbum ñ tam penam exprimene
ꝓditoris: qͣm m̾cedem significan
demptoris. Oixit enim. qd̾ facis f
citiꝰ. ñ tam in ꝑnitiem ꝑfidi seiul¬
nifieat᷑. tc̃ illum d̾s in se clarificat. Deni¬
ꝙ tamqͣm ista exponens. adiungit ⁊

Expanded text:
num aliquid hic significat tinctio, eidem num aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. Adhuc tamen Judae possessio non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem; adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque Dominus, cum panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus, sed praedixit. Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis, fac citius, non tam in perniciem perfidi saerificatur, tunc et illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens adjungit, et
Abbreviated transcription (Latin):
sathanas in iudam qui cognomina¬
t̃ scariothunũ de duodecim ⁊ abiit ⁊
locutꝰ ẽ cũ pͥncipib sacerdotũ. Ecce
ubi ostendit᷑. qd̾ iam int᷑uerat satha¬
nas in uidam. Priꝰ gͦ intͣuerat ĩmit¬
tendo in cor eiꝰ cogitationẽ. qua tͣdide
rat xp̃m: talis enim iam uenerat ad
cenandũ. nc̃ aũ post panem intͣuit
in eum. sĩ ut adhuc alienũ temptartt
s ut ꝓpriũ possideret. Non aũ ut pu¬
tant quidam neggligent̾ legentes. tt̃
uidas corpus xp̃i accepit. Intelligen¬
dũ ẽ enim qd̾ iam om̃ib eis distribue
rat dñs sacram̃tũ corporis ⁊ sangumiꝰ
sui. ubi ⁊ ip̃e uidas erat. sicut sẽs lucaᷤ
euidentissime narrat. ac deinde ad hoc
uentũ ẽ. ubi scłm narrationem iohis
aꝑtissime dñs ꝑbucellam panis tinc¬
tam atq porrectam suũ exprunit tra¬
ditorem: fortassis ꝑ panis tinctionẽ.
illiꝰ significans fictionem. Non enim
omĩa que tingunt᷑ abluunt᷑: s ut in¬
ficiantur ñ nulla tingunt᷑. Si aũ bi¬

Expanded text:
as in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distrirat Dominus sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat. Ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam intinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortasse per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bo