comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnem: ideo dauid. Qua uero ipse est suꝑ omnia ds̃
benedictus in scła: ideo exaltabo tẽ dñs ds̃ m̃s rex. &
benedicam inquit nomen tuum in scłm & in scđm¬
Modo ergo incipe laudare: sed in aeternum lau¬
daturus es. Qui laudare non uult in transitu huiꝰ
scłi: obmutiscit cum uenerit sułm scti. Proinde sequen¬
tibus uersibus ꝓpe hoc dixit: nequis etiã aliter
intelligeret quod ait. laudabo pomen tuum in
scłm. & quaerer& aliud scłm quando laudaret:
Persingulos dies inquit benedicamtẽ Lat

Expanded text:
carnem, ideo David: quia vero ipse est super omnia Deus benedictus in saecula, ideo, «Exaltabo te, Deus meus, rex meus; et benedicam,» inquit, «nomen tuum in saeculum, et in sModo ergo incipe laudare, si in aeternum laudaturus es. Qui laudare non vult in transitu hujus saeculi, obmutescet cum venerit saeculum saeculi. Proinde sequentibus versibus prope hoc dixit. 3. «vers.» 2. Ne quis etiam aliter intelligeret quod ait, «Laudabo nomen tuum in t quaereret aliud saeculum, quando laudaret: «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» La
Abbreviated transcription (Latin):
bro. Quae sunt mirabilia : ipsa sunt ter¬
ribilia Nulla quippe ammiratio ẽ sine qua¬
dam formidine: quamuis ista etiã hinc
terribilia dicipotuer̃. quod aduersarios affl¬
xerunt & istis qͥ deberent timere monstrarunt:¬

Expanded text:
bro.» Quae sunt mirabilia, ipsa sunt terribilia; nulla quippe admiratio est sine quadam formidine: quamvis ista etiam hinc terribilia dici potuerint, quod adversarios afflixerunt, et istis quid deberent timere, monstrarunt
Abbreviated transcription (Latin):
cumuenerit in ꝓfundum malorũ: contẽpnit. Illi
descendunt inlacũ: Quid etiam: confessionẽ ꝑdunt.
Contra quod dicitur: necoart&e suꝑme puteus os suũ
hanc ꝓfunditatẽ: lacum appellat plerũq scriptura
In quã ꝓfunditatẽ cũ uenerit peccator : contẽpnit:
Quidẽ contẽpnit: Iam nec ullã ꝓuidentiã deputat:
Aut sideputat: adeam sẽ ꝑtinere non putat: Propo¬
nit sibi peccandi licentiã: sine sp̃e ueniae habens
iniquitatis fͣ. Nondicit reuertar addm̃.
& reuertetur adme: nec audit conuertimini ad me
& conuertar aduos: qm̃ ueniens inprofundum
maloꝵ contẽpnit. Amortuo enĩ inquit tanquã
si non sit:perit confessio. N e ergo auertas faciem
tuã ame: & erosimilis descendentib in lacum:¬

Expanded text:
enerit in profundum malorum, contemnet» . Illi descendunt in lacum, qui etiam confessionem perdunt: contra quod dicitur, «Ne coarctet super me puteus os suum» . Hanc profunditatem lacum appellat plerumque Scriptura, in quam profunditatem cum venerit peccator, contemnit. Quid est, «contemnit?» Jam nec ullam providentiam deputat; aut si deputat, ad eam se pertinere non putat. Proponit sibi peccandi licentiam, sine spe veniae habenis iniquitatis effusis. Non dicit, Revertar ad Deum, ut revertatur ad me; nec audit, «Convertimini ad me, et revertar ad vos» : quoniam veniens in profundum malorum contemnit. «A mortuo» enim, inquit, «tanquam si non sit, perit confessio» . «Ne» ergo «avertas faciem tuam a me, et similis ero descendentibus in lacum
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit xp̃m: Seuiens crucifixit. & crucifixo
xp̃o: redẽptus. ẽ orbis terrarũ. Ecee sęuitia dia¬
boli. diabolo obfuit. nobis autem ꝓfuit: Sȩui-¬
endo enim quos tenebat amisit. redemptos
sanguine dñi. quem cũ sȩuir& effudit. Si scur&

Expanded text:
tradidit Christum, saeviens crucifixit; et crucifixo tradidit Christum, saeviens crucifixit; et crucifixo Christo, redemptus est orbis terrarum. Ecce saevitia diaboli diabolo obfuit, nobis autem profuit. Saeviendo enim, quos tenebat amisit, redemptos sanguine Domini, quem cum saeviret effudit. Si scir
Abbreviated transcription (Latin):
tanta gr̃a scripser̃ Cum ergo esset magnaegr̃ȩ
& magnadona meruisset adõ. quiddicit quodã
loco:  ꝓpt̾ magnitudinẽ atitẽ reuelationum
ne extollar. intendite. rem tremendã uob̃ dico
Propt̾ magnitudinẽ inquit reuelationũ ne extol¬
lar : datus. ẽ. mihi stimulus carnis meae. angłs
sathane qui me colafizae quidẽ hoc fr̃s: ne
extolleretur tinquam iuuenis: colafizabatur
tanquam puer. Et aquo ab angło sathanae:
Quid ẽ. hoc: dolore quodã corporis. traditur
exagitatus uehement̃ Dolores autem corporum:
plerũq immittuntur ab angłis sathanae. Sed
hoc nonpossunt: nisi ꝑmissi. Nam & iob sc̃s
sic ꝓbatus. ẽ. Permissus .ẽ. adeum ꝓbandũ satanas.
& ꝑcussit etm uulnere. ut uermib putrescer&
Immundus enĩ ꝑmittebatur. sed sc̃s ꝓbabatur
N escit diabolus. quanta bona deillo fiant: etiam
cũ sȩuit. Sęuiens intrauit incor iudae. sęuiens

Expanded text:
tanta gratia scripserunt. Cum ergo esset magnae gratiae, tanta gratia scripserunt. Cum ergo esset magnae gratiae, et magna dona meruisset a Deo, quid dicit quodam loco? «Propter magnitudinem revelationum ne extollar.» Intendite, rem tremendam vobis dico: «Propter magnitudinem,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Quid est hoc, fratres? Ne extolleretur tanquam juvenis, colaphizabatur tanquam puer. Et a quo? Ab angelo satanae. Quid est hoc? Dolore quodam corporis traditur exagitatus vehementer: dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis satanae; sed hoc non possunt nisi permissi. Nam et Job sanctus sic probatus est. Permissus est ad eum probandum satanas, et percussit eum vulnere, ut vermibus putresceret. Immundus enim permittebatur, sed sanctus probabatur . Nescit diabolus quanta bona de illo fiant, etiam cum saevit. Saeviens intravit in cor Judae , saeviens
Abbreviated transcription (Latin):
uenies grãm. Quam ergo sit timenda superbia
dedono dĩ : etiam atq etiam cõmendandũ. ẽ ca-¬
ritati ur̃ae: Maxime quia psalmꝰ breuissimus
ꝑmittit nos loqui. Paulus apłs quãuis exꝑse-¬
cutore factꝰ sit p̃dicator. abundantiorẽ grãm
consecutus. ẽ. in omĩ labore apostolico quãcȩteri
apłi : ut magis ds̃ ostender& suum. eẽ. quoddat.
non hominis Quomodo solent medici potentiã
ꝑ secutor aeccłae fuit. ostendit magnitudinẽ
artis suae. ut non solũ eum xp̃ianũ faceret: sed
& apostolum. Nectantum apłm: sed sicut ipse
dicit. plus omĩb illis laboraret. Excellentissi.¬
mae ergo grãe fuit. Et uidetis fr̃s. quia modo
co apłoꝵ eiꝰ Alii enĩ nonscripser̃ : sed tantũ
locuti sunt in aeccła. Nam quȩ ꝓferuntur
aberrantib sub nomine ipsorum : quia non sunt
ipsorum improbantur. nec acceptantur ab ȩc-¬
elesia Alii autem qui scripser̃: nec tantum nec

Expanded text:
venies gratiam» : quam ergo timenda sit superbia venies gratiam» : quam ergo timenda sit superbia de dono Dei, etiam atque etiam commendandum est Charitati vestrae, maxime quia Psalmus brevissimus permittit nos loqui. Paulus apostolus quamvis ex persecutore factus sit praedicator, abundantiorem gratiam consecutus est in omni labore apostolico, quam caeteri apostoli, ut magis Deus ostenderet suum esse quod dat, non hominis. Quomodo solent medici potentiam persecutor Ecclesiae fuit, ostendit magnitudinem artis suae, ut non solum eum christianum faceret, sed et apostolum; nec tantum apostolum, sed sicut ipse dicit, plus omnibus illis laboraret . Excellentissimae ergo gratiae fuit. Et videtis, fratres, quia modo  ejus. Alii enim non scripserunt, sed tantum locuti sunt in Ecclesia: nam quae proferuntur ab errantibus sub nomine ipsorum, quia non sunt ipsorum, improbantur, nec acceptantur ab Ecclesia. Alii autem qui scripserunt, nec tantum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
& auri dicere. non es incorpore: quia ñ uides
Faceres inquit & tu sicut & petrus fecit: sed pe¬
trus mihi fecit: quia ineo corpore sũ inqͦpetrꝰ
fecit. In illo quod potest possum: a quo ditusus
non sum: Quodminꝰ possum compatitur mihi:
& quod plis potest congaudeo illi. Ipse dominus
de suꝑ clamauit ꝓcorp̃ore suo. saule saule qͥd
me ꝑsequeris. & ipsum nemo tangebat: sed ꝓ
corpore int̾ra laborante caput decaelo clamabat
Si ergo fr̃s unusqͥsq quod potest iuste egerit. &
in eõ quod alius plus potest nonin uiderit. sed
congratulatus fuerit tanquã in uno corpore cũ
eo constitutꝰ : ꝑtin& ad eum uox ista psalmi
meas ait non quaesiui. non ibi me extendi
nolui ibi magnificari. Nã ista exaltatio de abun¬
dantia gr̃arum quã sit timenda. nequis de
dono dĩ superbiat. sed magis seruae humilita¬
tem. & faciat quod scriptum ẽ: Quanto magnꝰ
es tanto humilia te inomĩb & coram dõ in¬

Expanded text:
 auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. Faceres, inquit, et tu, sicut et Petrus fecit. Sed Petrus et mihi fecit, quia in eo corpore sum, in quo Petrus fecit: in illo quod potest possum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi . Ipse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra laborante caput de coelo clamabat. 7. Si ergo, fratres, unusquisque quod potest juste egerit, et in eo quod alius plus potest non inviderit, sed congratulatus fuerit tanquam in uno corpore cum eo constitutus, pertinet ad eum vox ista Psalmi,meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari. Nam ista exaltatio de abundantia gratiarum quam sit timenda, ne quis de dono Dei superbiat, sed magis servet humilitatem, et faciat quod scriptum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
cias. Nondico. dñe nedespicias oꝑa manuum
mearum. nonme iacto deoꝑib meis. Exqui¬
siui quidem dm̃ manib meis. nocte coram
eo et nonsum deceptus: sed tamen noncom¬
mendo oꝑa manuũ mearum: Timeo necum
inspexeris : inuenias plura peccata quam
merita hoc solum dico. hoc rogo. hoc impe¬
trare desidero : oꝑa manuũ tuarũ nedespici¬
as : Opus tuum inme uides: non meum: Nã
meum si uideris : damnas Si uideris tuum
coronas. Quia et quȩcũq sunt bona oꝑamea.
abste mihi sunt. Et ideo tua magis quam
mea sunt. Audio quippe abapło tuo: gratia
salu facti estis ꝑfidem. et hoc non exũobis.
sed dĩdonum ẽ. non exoꝑib: neforte quis
extollatur. Ipsius enim sumus figmentũ

Expanded text:
cias.» Non dico, Domine, Ne despicias opera manuum mearum; non me jacto de operibus mei. «Exquisivi,» quidem «Dominum manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus» ; sed tamen non commendo opera manuum mearum: timeo ne cum inspexeris, invenias plura peccata quam merita. Hoc solum rogo, hoc dico, hoc impetrare desidero: «Opera manuum tuarum ne despicias.» Opus tuum in me vide, non meum; nam meum si videris, damnas; tuum si videris, coronas. Quia et quaecumque sunt bona opera mea, abs te mihi sunt, et ideo tua magis quam mea sunt. Audio quippe ab Apostolo tuo: «Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& intellig& miserationes dnĩ Uidete quo
fine clausit: quis sapiens & custodi & haec
Et quid custoditurꝰ .ẽ. sapiens : id ẽ. si pauper sit.
custodit: Si nonsit diues. id est non superbus.¬
sit. non sit inflatus : custodit haec: Quare enĩ
custodit haec:: quia intellig& miserationes dñi
Non merita sua. nonuires suas. non potentiã suã:
sed miserationes dñi. qͥ errantẽ & egentem inuiã
deduxit & pauit. qui punantẽ aduersus dif¬
ficultatem peccatorum. & colligatum uinculis
consuetudinis soluit & liberauit: qͥ fastidientẽ
uerbum dĩ. & tedio quodã pęne morientem
missa medicina uerbi sui recreauit: qui peri
clitantem inter naufragia & ꝓcellosa maris
ꝑduxit: qui eum deniq constituit. populo

Expanded text:
 intelliget miserationes Domini.» Videte quo fine clausit: «Quis sapiens? et custodiet haec.» Et quid custoditurus est sapiens? Id est, si pauper sit, custodit; si non sit dives, id est, non sit superbus, non sit inflatus, custodit haec. Quare enim custodit haec, Quia «intelliget miserationes Domini:» non merita sua, non vires suas, non potentiam suam; sed «miserationes Domini,» qui errantem et egentem in viam deduxit et pavit; qui pugnantem adficultatem peccatorum, et colligatum in vinculis consuetudinis solvit et liberavit, qui fastidientem verbum Dei, et taedio quodam pene morientem missa medicina verbi sui recreavit, qui periclitantem inter naufragia scandalorum, a dillitatis; qui eum denique constituit in eo
Abbreviated transcription (Latin):
OS UERSUSPSALMI HUIUS MAGNI
nunc aggredimur. indĩ uoluntate trac¬
dicatur quia particeps eiꝰ est quisquis ei adher&
sicut scriptũ est: mihi autem adherere dõbonũ
est. Nonenim existendo sunt homines dii.
sed fiunt participando illius unius qui uerus
est ds̃ Anquia partes sibi eligunt homines
in hoc mundo. siue sortiuntur alius hoc alius
illud unde quisq uiuat. quodãmodo portio
piorum ds̃ est. unde semper uiuant: Uterq
non est sensus absurdus: sed quod sequitur¬
hic audiamus. Dixi custodire legem tuã

Expanded text:
os versus psalmi hujus magni nunc aggredimur in Dei voluntate tracdicatur, quia particeps ejus fit quisquis ei adhaeret, sicut scriptum est, «Mihi autem adhaerere Deo bonum est» ; non enim existendo sunt homines dii, sed fiunt participando illius unius qui verus est Deus: an quia partes sibi eligunt homines in hoc mundo, sive sortiuntur, alius hoc, alius illud, unde quisque vivat; quodammodo portio piorum Deus est unde semper vivant: uterque non est sensus absurdus. Sed quod sequitur audiamus: «Dixi, custodire legem tua
Abbreviated transcription (Latin):
uoce desepulchro suscitauit: ipse clamando anima
redlidit. ipse c̾renã molẽ t̾reno sepulto impositã
uicit: & ꝓcessit ille uinctꝰ. Nergo pedib ꝓpruis
seduirtute ꝓducentis: fit hoc incorde pęnitentis.
Cũ audis hominẽ pęnitere peccatoꝵsuoꝵ: ĩareuixit.
Cũ audis homine confitendo ꝓferre c̃scientiã: iam
desepulchro eductꝰ: sedñdũ solutꝰ: Quando soluit᷑:¬
Aqͥb soluit᷑: Qua solueritis inqͥt int̾ra: er̃ soluta
& incaelo. Merito ꝑ ȩccłam dari solutio peccatoꝵ
potest: suscitari autẽ ipse mortuus ñ nisi intus
clamante dño potest. Haec enids interius agit:
Loqͥm̃ adauresurẽs. Unde scimꝰ qͥd agat᷑ in cordib
ur̾is: Qd autẽ intꝰ agit᷑: ñ a nobis sedabillo agit᷑.
Respex̃ gͦ: ut soluat filios mortificatoꝵ. Quoꝵ mortifi¬
catoro: Audistis. Iuos filios: Audistis. Quidde¬
Vtannuntie¬
tur insyon nom̃ chãi. P

Expanded text:
voce de sepulcro suscitavit, ipse clamando animam voce de sepulcro suscitavit, ipse clamando animam reddidit, ipse terrenam molem sepulto impositam vicit, et processit ille vinctus: non ergo pedibus propriis, sed virtute producentis. Fit hoc in corde poenitentis: cum audis hominem poenitere peccatorum suorum, jam revixit; cum audis hominem confitendo proferre conscientiam, jam de sepulcro eductus en terra, erunt soluta et in coelo» . Merito per Ecclesiam dari solutio peccatorum potest: suscitar autem ipse mortuus nonnisi intus clamante Domino potest; haec enim Deus interius agit. Loquimur ad aures vestras; unde scimus quid agatur in cordibus vestris? Quod autem intus agitur, non a nobis, sed ab illo agitur. 4. Respexit ergo «ut solvat filios mortificatorum.» Quorum mortificatorum audistis, quos filios audistis. Quid ennuntietur in Sion nomen Domini.» P
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. & torques illius instolagła. Decꝰ eñĩ aureũ ÷
in illa: & uincula eiꝰ fila iacinctina. Stolagłȩ indues
eã : & coronã exultacionis suꝑponestibi: Clament
gͦ cõpediti qu̾a diusunt inuinculis disciplinȩ di.
in qͣsunt exercitati marty res: Soluent᷑ cõpedes & uo¬
labunt. & eade ipse in ornam̃tũ postea c̃uertentur.
Factũ: hoc demartyrib Quidenĩ ꝑsecutores occidendo
fecer̃. nisi ut cõpedes soluerent᷑. & in coronas conuer
terent᷑: Decelo gͦ respex̃ dns. ut audir & gemitũ
cõpeditoꝵ: ut soluat filios mortificatoꝵ. Mortifi¬
cant illi. ł ilii aut̾e mortificatoꝵ qui. nisinos:
Quomͦ autẽ soluim᷑ nos nisi cũ dicimꝰ ei: Disrupisti
uincula mea. tibi sacrificabo hostiã laudis: Soluit᷑
eni unꝰ qͥsq auinculis cupiditatũ malarũ: uel
a nodis peccatoꝵ suoꝵ. Remissio peccatoꝵ: solutio est.
Quid eũ ꝓdess& lararo qͥa ꝓcessit demonum̃to.
nisi diceret᷑. soluite eũ & sinite abire: Ipse quidẽ

Expanded text:
 aureum est in illa, et vincula illius fila hyacinthina: stolam gloriae indues eam, et coronam exsultationis superpones tibi» . Clament ergo compediti, quamdiu sunt in vinculis disciplinae Dei, in qua sunt exercitati martyres: solventur compedes, et volabunt, et eaedem ipsae in ornamentum postea convertentur. Factum est hoc de martyribus. Quid enim persecutores occidendo fecerunt, nisi ut compedes solverentur, et in coronas converret gemitum compeditorum, ut solvat filios mortificatorum.» Mortificati illi; filii autem mortificatorum qui, nisi nos? Quomodo autem solvimur nos, nisi cum dicimus ei: «Disrupisti vincula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis» ? Solvitur enim unusquisque a vinculis cupiditatum malarum, vel a nodis peccatorum suorum. Remissio peccatorum, solutio est. Quid enim prodesset Lazaro, quia processit de monumento, nisi diceretur: «Solvite eum, et sinite abire» ? Ipse quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenimꝰ in alio psalmo dictũ. intret inconspectutuo
gemitꝰ cõpeditoꝵ: & ineolo codictii. ubi uox mar¬
trrũ intelligebat᷑. Unde martyres cõpediti:
Ñ ne catenati p̃otiꝰ quacõpediti: Ductoseni scõs di mar¬
tyres post iudicessꝑ uintiã circu̾euntes incatena po¬
uimꝰ missos: inco̾pedes autẽ ñ nouimꝰ. Agnoscuntur
& cõpedes disciplinȩ dĩ & timores eiꝰ: dequo dictuest.¬

Expanded text:
Invenimus in alio psalmo dictum, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» ; et in eo loco dictum, ubi vox martyrum intelligebatur. Unde martyres compediti? Nonne catenati potiusquam compediti? Ductos enim sanctos Dei martyres post judices, per provincias circumeuntes, in catenas novimus missos; in compedes autem non novimus. Agnoscuntur et compedes disciplinae Dei et timoris e
Abbreviated transcription (Latin):
& animã & corpꝰ occidere ingehennã ignis. Nisi enũ
cõpedib timors huiꝰ ligati essent martyres. quando
illa omĩadura & molesta sustinerent aꝑsecutorib
suis. cũ eis liberũ fuerit facere qđ cogebant᷑. & euadere
qđ paciebant᷑. Sed alligauerat eõs ds̃ istis cõpedib
duris qͥdẽ & molestis adt̾ẽpꝰ. sed tolerandis ꝓpter
ꝓmissaeiꝰ cui dicit᷑: ꝓpt̾ uerba labioꝵ tuoꝵ ego custo¬
diui uiasduras. Gemdũ qͥdemest in his cõpedibus:
adimpetranda miscdiãdi. Unde uox martyrũ est
in aliopsalmo: intr& inc̃spectutuo gemitꝰ cõpeditoꝵ
Ñ tam̃ euitandȩ sunt tales cõpedes. Eit appetat᷑ ꝑnioͥsa
lib̾tas. & tẽporalis uitae breuisq dulcedo: qũa seqͣt᷑
amaritudo ꝑpetua. Proinde scriptura nerecũ semꝰ
ẽẽ. cõpediti sapientiae : sicnos alloqͥt᷑. Audi fili &
excipe sententiã meã. & neabitias consiliũ meum:
& infer pedẽ tuũ incõpedes illius. & intorque eiꝰ

Expanded text:
 animam occidere in gehennam ignis . Nisi enim compedibus timoris hujus ligati essent martyres, quando illa omnia dura et molesta sustinerent a persecutoribus suis, cum eis liberum fuerit facere quod cogebantur, et evadere quod patiebantur? Sed alligaverat eos Deus istis compedibus, duris quidem et molestis ad tempus, sed tolerandis propter promissa ejus, cui dicitur: «Propter verba labiorum tuorum, ego custodivi vias duras» . Gemendum quidem est in his compedibus ad impetrandam misericordiam Dei; unde vox martyrum est in alio psalmo, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum:» non tamen evitandae sunt tales compedes, ut appetatur perniciosa libertas, et temporalis vitae brevisque dulcedo, quam sequatur amaritudo perpetua. Proinde Scriptura, ne recusemus esse compediti sapientiae, sic nos alloquitur: «Audi, fili, et excipe sententiam meam, et ne abjicias consilium meum; et infer pedem tuum in compedes illius, et in torquem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inp̃sentia quaererem. non occurrit ut illo
sequisq peccasse uel cum illo se aliquid fecisse
dicat. quẽ insimili facto. etiã post multũ tẽporis
fu erit imitatus. Quid ẽ. gͦ patres nr̃i non intel¬
lexer̃ mirabilia tua. nisi non cognouer̃ quid
ꝑ illa mirabilia eis p̃stare uolueris: quid utiq
nisi uitã aet̾nam. & non tẽporale. sed in cõmuta¬
bile bonum quod ꝑpacientiã expectatur.
Ideo impatienter murmurauer̃ & a maricauer̃:
& bonis presentib fallacib atq fugacib beatos

Expanded text:
cum in praesentia quaererem, non occurrit, ut cum illo cum in praesentia quaererem, non occurrit, ut cum illo se quisquam peccasse, vel cum illo se aliquid fecisse dicat, quem in simili facto etiam post multum temporis fuerit imitatus. 7. Quid est ergo, «Patres nostri non intellexerunt mirabilia tua;» nisi, non cognoverunt quid per illa mirabilia eis praestare volueris? Quid utique nisi vitam aeternam, et non temporale sed incommutabile bonum, quod per patientiam exspectatur? Ideo impatienter murmuraverunt, et amaricaverunt, et bonis praesentibus fallacibus atque fugacibus beatos
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. cumpatrib nr̃is Ansicut habet epistola ad
hebreos quia & leui cũ abraham decimatus.ẽ.
qm̃ inlumbis eiꝰ fuit quando decimas dedit sacer¬
doti melchisedech. sic & isti peccauer̃ cũ patrib
sius inquorum lumbis erant quando illi inegyp¬
to fuer̃.: Nã qͥfuer̃ eo tempore cũ psalmus iste
conscriptus. ẽ. maximeq posteri eorũ. quia uł
abeis qui tunc erant dici. uel depost futuris
potuit ꝓphetari : longe aberant ab aetate illo¬
rum qui in aegypto peccauer̃. non intelligentes
mirabilia dĩ hoc enim sequitur exponendo.
quomodo peccauerint cum patrib suis. Patres
nr̃i inquit in aegypto non intellexer̃ mira¬
bilia tua: & cȩtera quae depeccatis illorũ multa
cõmemorat. Ansic potius accipiendum est
quod ait peccauimus cũ patrib nr̃is. tanquã
dicer&e. peccauimus sicut & patres nri corum
indelic& imitando peccata : quod suta est: astruen¬
dũ est aliquo huiꝰmodi locutionis exemplo: Qđ

Expanded text:
cum patribus nostris?» An sicut habet Epistola ad Hebraeos, quia et Levi cum Abraham decimatus est, quoniam in lumbis ejus fuit, quando decimas dedit sacerdoti Melchisedec ; sic et isti peccaverunt cum patribus suis, in quorum lumbis erant quando illi in Aegypto fuerunt? Nam qui fuerunt eo tempore, cum psalmus iste conscriptus est, maximeque posteri eorum quia vel ab eis qui tunc erant dici, vel de post futuris potuit prophetari, longe aberant ab aetate illorum qui in Aegypto peccaverunt, non intelligentes mirabilia Dei. Hoc enim sequitur, exponendo quomodo peccaverunt cum patribus suis: «Patres nostri,» inquit, «in Aegypto non intellexerunt mirabilia tua;» et caetera, quae de peccatis eorum multa commemorat. An sic potius accipiendum est quod ait, «Peccavimus cum patribus nostris,» tanquam diceret, Peccavimus sicut patres nostri, eorum videlicet imitando peccata? Quod si ita est, astruendum est aliquo hujusmodi locutionis exemplo: quod
Abbreviated transcription (Latin):
scłi ł thoc erit premium. hic finis. haec statio.
sedesq ꝑpetua. illic inueniuntur mandata fide¬
lia. confirmata in scłm scłi. Ipsa ẽ hereditas
noui testamenti: mandata in aet̾num Vnãpetii
inquit adño. hanc requiram: ut inhabitem in
domo dñi. ꝑ om̃s dies uitae meae: Beati enim
qui habitant indomo dñi. in scła scłorum lauda¬
bunt eum: qm̃ laus eiꝰ manet in scłmscłĩ¬

Expanded text:
:» et hoc erit praemium, hic finis, haec statio sedesque perpetua. Illic inveniuntur mandata fidelia, confirmata in saeculum saeculi; ipsa est haereditas Novi Testamenti mandata in aeternum. «Unam petii,» inquit, «a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae» . Beati enim qui habitant in domo Domini; in saecula saeculorum laudabunt eum : quoniam «laus eius manet in saec
Abbreviated transcription (Latin):
possumus: ne ignorantes dĩ iustitiam. & nrãm
uolentes constituere: iustitiae dĩ nonsimꝰ subiecti
In lege itaq factorum. ẽ. dĩ iubentis iustitia: in lege
autem fidei. subuenientis miscđia: Cum autem¬
dixisset. & legetua miserere mei: debeneficus
eius quae iam consecutus est quodãmodo sidici
potest p̃scribit. ut impetr& cȩte ra quae nondũ
.ẽ. consetutus. Ait enim
Uiam ueritatis elegi.

Expanded text:
possumus; ne ignorantes Dei justitiam, et nostram volentes constituere, justitiae Dei non simus subjecti . In lege itaque factorum est Dei jubentis justitia; in lege autem fidei, subvenientis misericordiadixisset, «Et lege tua miserere mei;» de beneficiis ejus quae jam consecutus est, quodammodo, si dici potest, praescribit, ut impetret caetera quae nondum est consecutus. Ait enim: «Viam veritatis elegi
Abbreviated transcription (Latin):
timeri tus aminore: time maiorẽ Põcest
teipso maior fieri subito quite timet: nunquã
autemerit minor quẽ debes timere. Aduoca¬
tum inquit. ẽẽ magnarẽs.ẽ. Potentissima elo¬
quentia in omĩb habere suspettos. pendentes
ex lingua diserti patronisui. & ex eiꝰ ore speran¬
tes uel damna uł lucra. uł mortẽ uł uitã. uel
ꝑniciem uel salutem. Nescis quote miseris Ali¬
us & iste fltiuius babylonis est: Et quodmultũ
sonat: stẽpitus aquae insaxa
ꝑ cutit Attende quia fluit. attende
quia labitur. Et si attendis quia fluit & labi¬
tur : caue quia trabit. Nauigare inquit
alius & nẽgotiare: magnũ . ẽ: Scire multas
ꝓuincias. Lucra undiq capere. non ẽẽ obnoxiũ.
inciuitate alicui potenti semper peregrinari.
mentis lucroꝵ diuitem remeare: Fluuius & istẽ
.ẽ babylonis. Lucratua quando stoibunt:
Quando presũpturꝰ. quando securus eris ex his

Expanded text:
Timeri vis a minore, time majorem: potest Timeri vis a minore, time majorem: potest te ipso major fieri subito, qui te timet; nunquam autem erit minor, quem debes timere. Advocatum esse, inquit, magna res est, potentissima eloquentia; in omnibus habere susceptos pendentes ex lingua diserti patroni sui, et ex ejus ore sperantes vel damna, vel lucra, vel mortem, vel vitam, vel perniciem, vel salutem. Nescis quo te miseris: alius et iste fluvius Babylonis est; et quod multum sonat, strepitus aquae saxa percutit. Attende quia fluit, attende quia labitur; et si attendis quia fluit et labitur, cave quia trahit. Navigare, inquit alius, et negotiari magnum est; scire multas provincias, lucra undique capere, non esse obnoxium in civitate alicui potenti, semper peregrinari, mentis lucrorum divitem remeare. Fluvius est et iste Babylonis. Lucra tua quando stabunt? quando praesumpturus, quando securus eris ex his
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. quandiu possunt. quib possunt. ad
quantũ uident t̾rena. & ad quantũ intelligunt
speciem ciuitatis: non eos sinit ds̃ perire inbaby¬
nia: P rȩdestinauit enĩ eos ciues hierłm. Intelli¬
git cuptiuitatẽ eorum ds̃. & ostendit illis aliã
ciuitatem cui uere debeant suspirare. ꝓqua
debeant cuncta conari. ad quã capessendam
debeant ciues suos secum peregrinos quantũ
ur̃m quis dabit uobis: tamen carissimi. aiten¬
dite flumina babylonis Flumina babylonis.
sunt omĩa quae hic amantur & transeunt. Nes¬
cio quis amauit uerbi grã agriculturã exer¬
cere. inde ditescere. ibi occupare animũ. inde
ꝑcipere uoluptatem:. Attendat exitum. & uide¬
at illud quod amauit non eẽ fundamentum
hierłm : sed fluuium babylonis Alius dix̃:
magna res militare: Om̃s a gricolae: formi¬
dant eos quimilitant. obsecuntur eis. tremunł
eos. Si fuero agricola: timebo militarem
Si fuero militaris: timebor ab agricola. O in¬

Expanded text:
possunt, quamdiu possunt, quibus possunt, ad possunt, quamdiu possunt, quibus possunt, ad quantum vident terrena, et ad quantum intelligunt speciem civitatis; non eos sinit Deus perire in Babylonia: praedestinavit enim eos cives Jerusalem. Intelligit captivitatem eorum Deus, et ostendit illis aliam civitatem, cui vere debeant suspirare, pro qua debeant cuncta conari, ad quam capessendam debeant cives suos secum peregrinos, quantum vestrum quis dabit vobis» ? 3. Tamen, charissimi, attendite flumina Babylonis. Flumina Babylonis, sunt omnia quae hic amantur et transeunt. Nescio quis amavit, verbi gratia, agriculturam ipsam exercere, inde ditescere, ibi occupare animum, inde percipere voluptatem; attendat exitum, et videat illud quod amavit non esse fundamentum Jerusalem, sed fluvium Babylonis. Alius dixit: Magna res est militare; omnes agricolae formidant eos qui militant, obsequuntur eis, tremunt eos: si fuero agricola, timebo militarem; si fuero militaris, timebor ab agricola. O in
Abbreviated transcription (Latin):
dictum .ẽ. te decet ymnꝰ ds̃ insyon: hic autẽ
suꝑ flumina baby lonis ibi sedimus & fletumꝰ.
dum recordaremur syon Illam syon: ubi de¬
cet ymnus dm̃. Quae sunt ergo flumina ba-¬
bylonis: It quid . ẽ. nr̃m sedere etflere in
recordatione syon: si enim ciues inde sumꝰ
non tantum hoc cantamus : sed&e agimus:
Si cues sumus dehierłm. idẽ desyoñ: & in ista
uita. in ista confusione scłi huiꝰ. in istababy lonia
non ciues habitamus. sed captiui detinemur
oport& ut nontantum ista cantemus. sed etfaci¬
amus affectu cordis pio religioso desiderio
aeternae ciuitatis. habet & haec ciuitas quae
babylonia dicitur amatores suos consulens
pacȩ temporali. & nihil ultra sꝑantes. totumq
gaudiumsuũ ibi figentes. ibi finientes : & uide¬
mus eos ꝓre publica t̾rena plurimũ laboran
tes Sed in ea quicũq fideliter uersantursi ñ
ibi appetant suꝑbiã etperiturã elationem. otio¬
sãq iactantiam. sed ueram fidem exhibeant quã

Expanded text:
s, in Sion;» hic autem, «Super flumina Babylonis, ibi sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion:» illam Sion, ubi decet hymnus Deum. 2. Quae sunt ergo flumina Babylonis, et quid est nostrum sedere et flere in recordatione Sion? Si enim cives inde sumus, non tantum hoc cantamus, sed et agimus. Si cives sumus de Jerusalem, id est de Sion, et in ista vita, in ista confusione saeculi hujus, in ista Babylonia non cives habitamus, sed captivi detinemur; oportet ut non tantum ista decantemus, sed et faciamus affectu cordis pio, religioso desiderio aeternae civitatis. Habet et haec civitas quae Babylonia dicitur, amatores suos consulentes paci temporali, et nihil ultra sperantes, totumque gaudium suum ibi figentes, ibi finientes, et videmus eos pro republica terrena plurimum laborare: sed et in ea quicumque fideliter versantur, si non ibi appetant superbiam et perituram elationem odiosamque jactantiam; sed veram fidem exhibeant, quam
Abbreviated transcription (Latin):
OCEM NUNE ORANTIS AUDIAMUS.
qm̃ quis or& forte nouimus. & nos
ipsos si reprobi non sumus. in membris
huius orantis agnoscimus
FPPINQU& ORAIO MEA IN CONSPEETU
TUO DÑE Idẽ. oratio mea quae sit in conspecᷤ¬
tutuo: apꝓpinquoe tibi ꝓpe .ẽ. enim dñs his
qui obtriuerunt cor
Scđm eloquiũ tuũ
da mihi intellectum:

Expanded text:
ocem nunc orantis audiamus: quoniam quis oret novimus, et nos ipsos si reprobi non sumus, in membris hujus orantis agnoscimus. «Appropinquet oratio mea in conspectu tuo, Domine:» id est oratio mea, quae fit in conspectu tuo, appropinquet tibi. Prope est enim Dominus his qui obtriverunt cor . «Secundum eloquium tuum da mihi intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
num. Dicite experti in exꝑtis. iam inuia po¬
siti. iam ad ciuitatẽ inueniendam directi. iã
deniq a fame & siti liberati.
qm̃ satiauit ani¬
mã in anem. & animã esurientem imple¬
uit bonis

Expanded text:
num.» Dicite experti inexpertis, jam in via positi, jam ad civitatem inveniendam directi, jam denique a fame et siti liberati: «Quoniam satiavit animam inanem, et animam esurientem implevit bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Vtiq corrigebar
quia diligebam. Vt illis rectis ẽtiam ipse rectꝰ
fierem dilectione coherebam: faciã illud qđ
adiungit: Consequens erat. Omnẽ ui am
iniquam odio habui. Unde enim fieri poterat.
ut iniquã uiam non odiss&: diligens rectam.
Nam sicut aurũ & lapidem p̾ciosum si diliger&:
odiss& ꝓfecto quicquidͤ & alium rerũ dãpnũ
poss& inferre: & ita qm̃ dĩ mandata diligebat.
iniquitatis uiam euitabat. quẽ ad modum
aliquod immanissimũ marini itineris saxũ.
ubitam p̃ciosarum rerũ necesse. ẽ pati nau¬¬
fragium: Quod ut non contingat: longe inde
uelificat. qui in ligno crucis cũmandatorũ
diuinoꝵ mercib nauigat¬

Expanded text:
tique corrigebar, quia diligebam; atque illis rectis ut etiam ipse rectus fierem, dilectione cohaerebam. Jam illud quod adjungit, consequens erat: «Omnem,» inquit, «viam iniquam odio habui.» Unde enim fieri poterat, ut iniquam viam non odisset diligens rectam? Nam sicut aurum et lapidem pretiosum si diligeret, odisset profecto quidquid ei talium rerum damnum posset inferre: ita quoniam Dei mandata diligebat, oderat iniquitatis viam, quemadmodum aliquod immanissimum marini itineris saxum, ubi tam pretiosarum rerum necesse est pati naufragium. Quod ut non contingat, longe inde velificat, qui in ligno crucis cum mandatorum divinorum mercibus navigat
Abbreviated transcription (Latin):
Lic& ergo audire eum & uidere quisna sit: Peforce
illesit dequodic̃ apłs. qͥ ꝓpt̾uos pauper factus est¬
cũ diues ess& ut illius pauꝑtate uos ditaremini
Unde eni hominesst̃ diuites: Puto auro. argento.
familia. t̾ra: sedomĩa ꝑ ipsũ facta sunt. Quidergo illo
ditius ꝑ que factest diuitiae. & ia illȩ qua non suni uere

Expanded text:
Licet ergo audire eum, et videre quisnam sit: ne forte ille sit, de quo dicit Apostcum diues esset, ut illius paupertate uos diUnde enim homines sunt divites? Puto auro, argenfamilia, terra. Sed omnia per ipsum facta sunt . Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt ver
Abbreviated transcription (Latin):
malã. ne incurras inlaqueum uenantium: ne
pauꝑ opprimaris adiuite. nefraudem aliquam
patiaris. Quomodi ergo domus & domus: sic
mundus & mundus. Quare autem iusti cum sinc
& ipsi inmundo nondicuntur mundus. quia
dicit apostolus: in cane autem ambulantes. non
scđm carnem militamꝰ Conuersatio enim nr̃a:
in caelis. ẽ: Habitat hic iustus carne: sed corde
cumdõ. ẽ.: Et ipse appelletur mundus: si sine
causa audit sursum cor. Si autemẽ. causa quare
audit sursum habitet: mortui enim estis dicit:
& uita ur̃a abscondita. ẽ. cum xp̃o indõ. Quorum
autem uita hic ẽ idest quoꝵ desiderium & amor
hic heret: hic conteretur. hic implicatur. Bene
dicuntur habitatores mundi. & benedicuntur
mundus illi qui habitant mundum: sicut bene
dicuntur domus. illi qui habitant domum: Mun¬
dus ergo & mundus. mundus ꝑ eum factus est:
et mundus eum non cognouit: Ecce mundus factꝰ

Expanded text:
malam, ne incurras in laqueum venantium, ne malam, ne incurras in laqueum venantium, ne pauper opprimaris a divite, ne fraudem aliquam patiaris. Quomodo ergo domus et domus, sic mundus et mundus. Quare autem et justi, cum sint et ipsi in mundo, non dicuntur mundus? Quia dicit Apostolus: «In carne autem ambulantes, non secundum carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa quare audit, sursum habitet. «Mortui enim estis,» dicit, «et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Quorum autem vita hic est, id est, quorum desiderium et amor hic haeret, hic conteritur, hic implicatur, bene dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene dicuntur domus, illi qui habitant domum. Mundus ergo et mundus: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit.» Ecce mundus factus
Abbreviated transcription (Latin):
non fecit ds. Audi ergo ut dicere cȩperam: mundũ
& mundum: In hoc mundo erat: dictum ẽ. Deqͦ
dictum. ẽ in hoc mundo erat. nisi desapientia dĩ
ter suam munditiã: & nihil inquinatum in illã
incurrit: Ergo inhocmundo erat. & mundus ꝑ
eum factus. ẽ  & mundus eum noncognouit
Audisti duos mundos. Mundus ꝑeum factus est:
mundus eum noncognouit. Nonmundus quifactus
.ẽ. ꝑiħm. regitur ab illis principib et potestatib
tenebrarũ : sed mundus qui non cognouit iħm. id
est dilectores mundi. peccatorẽs. iniqui. superbi.
& diligendo inhabitant mundum: Quomodo domꝰ
dr̃ & fabrica. & in habitantes: bona domus Plerũq
bona fabrica. & bona domus quia boni conuer-¬
santur in ea Et caue domũ istam: quia mala. ẽ.
Duob modis dicitur. Mala .ẽ. domus haec: caue.
forte ꝓpt̃ ruinã. ne aliquid cadat. et tep̃mat. Dr̃
& sic alio modo: Quẽadmodum caue domũ istam

Expanded text:
non fecit Deus. Audi ergo, ut dicere coeperam, mundum non fecit Deus. Audi ergo, ut dicere coeperam, mundum et mundum. «In hoc mundo erat,» dictum est. De quo dictum est, «In hoc mundo erat,» nisi de Sapientia Deiter suam munditiam, et nihil inquinatum in illam incurrit» . Ergo, «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit.» Audisti duos mundos: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit» . Non mundus qui factus est per Jesum, ab illis principibus et potestatibus tenebrarum regitur; sed mundus qui non cognovit Jesum, id est, dilectores mundi, peccatores, iniqui, superbi eunt mundum, et diligendo inhabitant mundum; quomodo domus dicitur et fabrica, et inhabitantes. Bona domus, plerumque bona fabrica; et bona domus, quia boni conversantur in ea. Et, Cave domum istam, quia mala est, duobus modis dicitur. Mala est domus haec, cave; forte propter ruinam, ne aliquid cadat et te premat: dicitur et sic alio modo, Cave domum istam
Abbreviated transcription (Latin):
caeli & terrae. Nã ista fabrica dĩ est. Caelum et
terra mundus dicitur: & homines mali mundus
Quare et isti mundus: qui adiligunt mundum:
E t ideo tenebrae: quia impii. Ideoq iam exipso nu-¬
mero credentib multis. quid dicit apłs: fuistis
aliquando tenebrae: nunc autẽ lux indño: Ante¬
quam essetis ergo lux. cum tenebrae essetis. attendĩ¬
te quem rectorem hiebustis. Quem rectorẽ habent
iniqui. nisi diabolum: quomodo pii & fideles:
rectorem habent xp̃mꝰ Ergo diabolũ & angłos eiꝰ
rectores mundi appellauit. idẽ. rectores dilec¬
torũ mundi. rectores peccatorum. quod ẽ. tene¬
brarũ harum. Ipsos habemus inimicos: aquib
debemus p̃cari dñm ut eruamur. Audi mundũ
& mundum aperte uno loco inscriptura scã. in
euangelio : mundũ quẽ fecit ds̃. mundũ quẽ regit
diabolus: id est dilectores mundi Homines enĩm
ipsos fecit ds: dilectores mundi non eos fecit
M undum enĩ diligere : peccatum. ẽ: Peccatũ autem:

Expanded text:
coeli et terrae; nam ipsa fabrica Dei est. Coelum et terra mundus dicitur, et homines mali mundus. Quare et isti mundus? Quia diligunt mundum: et ideo tenebrae, quia impii. Ideoque jam ex ipso numero credentibus multis, quid dicit Apostolus? «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Antequam essetis ergo lux, cum tenebrae essetis, attendite quem rectorem habuistis. Quem rectorem habent iniqui, nisi diabolum, quomodo pii et fideles rectorem habent Christum? Ergo diabolum et angelos ejus «rectores mundi» appellavit, id est, rectores dilectorum mundi, rectores peccatorum, quod est, «tenebrarum harum:» ipsos habemus inimicos, a quibus debemus deprecari Dominum ut eruamur. 15. Audi mundum et mundum aperte uno loco in Scriptura sancta, in Evangelio: mundum quem fecit Deus; mundum quem regit diabolus, id est, dilectores mundi. Homines enim ipsos fecit Deus; dilectores mundi non eos fecit. Mundum enim diligere peccatum est; peccatum autem
Abbreviated transcription (Latin):
uel sicut alii codices habent.
uidi non obseruantes pactum: & hoc plures
habent. Sed qui sunt qui pactum non obser¬
uauer̃. nisiqui declinauer̃ a testimoni is dĩ.
tribulationes multoꝵ ꝑsequentium nonfe¬
rentes:: hoc autem .ẽ. pactum : ut qui uice¬
rit coronetur. hoc pactum non obserͣuer.
qui ꝑ secutionem nontolerantes. atestimo¬
niis dĩ negando declinauer̃. Hos ergo iste
uideba & tabescebat. quia diligebat. Telus
enim ille .ẽ. bonus deamore ueniens : non
deliuore: Inquo enim non seruauer̃ pactũ.:
secutus adiunxit. Quia eloquia tua non
custo dier̃: ta quippe intribulationibus

Expanded text:
el, sicut alii codices habent, «Vidi non servantes pactum;» et hoc plures habent. Sed qui sunt qui pactum non servaverunt, nisi qui declinaverunt a testimoniis Dei, tribulationes multorum persequentium non ferentes? Hoc est autem pactum, ut qui vicerit, coronetur. Hoc pactum non servaverunt qui persecutionem non tolerantes, a testimoniis Dei negando declinaverunt. Hos ergo iste vidit, et tabescebat, quia diligebat. Zelus ille est enim bonus, de amore veniens, non livore. In quo enim non servaverunt pactum, secutus adjunxit: «Quia eloquia tua non custodierunt.» Ea quippe in tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Spes enimquae uidetur: non
est spes. Quod enim uidet quis. quid sperat.
Si autẽ quod nonuidemꝰ sꝑamus: ꝑpacientiam
expectamus. Sed ut ꝑducẽret usq infinẽ ipsa
pacientia:
Ad iutor eorum et ꝓtector eoꝵ
est Anfortasse spiritales aquib carnales
instruuntur in spũ mansuetudinis. quia ipsi
tanquam superiores ꝓ inferiorib supplicantia
uident. & illis iam res. ẽ. quae adhuc inferio¬
rib spes est: Non est ita. Nam & e¬
domus aaron:
sperauit in dño

Expanded text:
r, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Sed ut perduret usque in finem ipsa patientia, «Adjutor eorum et protector eorum est.» An fortasse spirituales a quibus carnales instruuntur in spiritu mansuetudinis, quia ipsi tanquam superiores pro inferioribus supplicant jam vident, et illis jam res est quae adhuc inferioribus spes est? Non est ita: nam et «domus Aaron speravit in Do
Abbreviated transcription (Latin):
ea recipias. Modo deficiat: ut non sufficiat
Nam in hac uita reparari non potest: quandiu
mortale geritur. Nonte deponat. non te ab¬
rum pat: porta: erudi. castiga. reparabit᷑
infine Et quia nemo unquã carnem suã odio
habuit: resurget & caro. Sed quomodo etiã
tunc luctaturũs sum : oport& inquit corrup¬
tibile hoc induere incorruptionẽ: & mortale
hoc induere immortalitatem: Ergo cum dicitur
emendabit me & argu& me : siue sit frater.
siue ꝓximꝰ. siue sit uicinus. siue tu ipse: in
miscłia debet argui. & emendari Oleũ autẽ
peccatoris. non impingu& caput tuum: Sed
quid facio dicis mihi: pacior adulatores.
noncessant ꝑstrẽpere. laudant in me quae
nolo Quae egõ parui pendo laudant in me :
quod ego carum habeo rep̃hendunt in me
adulatores. fallaces. deceptores. Magnꝰ uir
ille. uerbi grã gaius g̾neus: magnus. doctus.
sapiens Sẽd quare xp̃ianus.: nam magna
doctrina. & magnȩ litterae. & magna sapien¬

Expanded text:
ea recipias; modo deficiat, ut tunc sufficiat. Nam in hac vita reparari non potest, quamdiu mortale geritur. Non te deponat, non te abrumpat; porta, erudi, castiga: reparabitur in fine. Et quia «nemo unquam carnem suam odio habuit,» resurget et caro. Sed quomodo? etiam tunc luctaturus sum? «Oportet,» inquit, «corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . 17. Ergo cum dicitur, «Emendabit me, et arguet me;» sive sit frater, sive sit proximus, sive sit vicinus, sive tu ipse, in misericordia debes argui, et emendari. «Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum.» Sed quid facio, dicis mihi? Patior adulatores, non cessant perstrepere; laudant in me quae nolo, quae ego parvipendo laudant in me, quod ego charum habeo reprehendunt in me, adulatores, fallaces, deceptores. Magnus vir ille, verbi gratia, Gaius Seius; magnus, doctus, sapiens: sed quare christianus? Nam magna doctrina, et magnae litterae, et magna sapien
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. & de illa similitudine hoc nos doc&e dñs.
defrum̃tis & zizanuis. Cũ autẽ creuiss&e her¬
ba & fructum feciss&: tunc apparuer̃ & ziza¬
nia idẽ. quia nulli homini apparent mali.
nisi factus fuerit ipse bonus: Quia cumcre¬
uiss& herba & fructun feciss& : tunc ap̃pce¬
ruer̃ zitania lam gͦ iste cępit ꝓficere : & cȩpit

Expanded text:
fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Jam ergo iste coepit proficere, et coep
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis fraudator. modo quomodo dõ seruit:
quã in nocens factus. ẽ. Noli mirari: carbo est
uiuum gaudes: quẽ extinctũ plangebas
Sed quando laudas uiuum. si nosti laudare: ad¬
hibe illum mortuo ut accendatur: Idest quicũq
adhucpiger. ẽ. sequidm̃. amoue illi carbonẽ
quierat extinctus . & habeto sagitã uerbi
dĩ. & carbonem uastatorem: ut occurras labus
iniquis. & linguae subdolae Quid sequitur:
Accepit iste sagũtas ardentes : accipiat carbones
uastatores. Iam repellit linguã subdolã : &
labia miqua lã ascendit gr̃adum. incipit ꝓfi¬
cere : sed adhuc uiuit intermalos. int̾ iniquos.
nondum. ẽ area tientilata: Puta quia triticũ
factum ẽ. Nũquid iã inhorreo. ẽ ad huc ne-¬
cesse ẽ. multa palea p̾matur. & quantũ ꝓficit.
tantum uid&e maiora scandala in popło. Nam
si non ꝓficiat: non uid& iniquitates. Si non
sit uerax xp̃ianus: nonuid& fictos. Et enim

Expanded text:
qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates; si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim,
Abbreviated transcription (Latin):
perducitur łrant autem in illo multa quae
male fronduerant: multae carnales cogitationes.
scłares multi amores Ipsi uruntur carbonibus
desolatoriis : ut fiat purus locus desolatus. incuiꝰ
loci puritate faciat ds̃ aedificium suum: quia fac¬
ta fuerat ibi ruina diaboli. & aedificatur ibi
xp̃c Nam quandiu man& ibi diabolus: non po¬
test aedificari xp̃s. Accedunt carbones desolato¬
rii : & deicint quod male fuerat aedificatum:
Ꝙ desolato loco : accedit structura felicitatis per¬
petuae: Videte ergo. quare dicti sunt carbones
Quia qui se conuertunt addm̃. demortuis reui-¬
uiscunt. Carbones autem quando accendunt᷑.
antequam accenderentur extincti erant: Nã
extincti carbones mortui dicuntur : ardentes
uiui appellantur. ł xempla ergo multorum
iniquoꝵ qui conuersi sunt addm̃: carbones
dict sunt. Audis homines mirari & dicere
Igo illum noui quam ebriosus fuit. quã scelera¬
tus. qualis amator circi. aut anphiteatri

Expanded text:
perducitur. Erant autem in illo multa quae perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri,