comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ogins me opau¬
la et enstochiũ
immo caritas xͥ
me compellit. qui uobis
dudum tractatib loqͥ
confueueram. ut nouo
loquendi genere sanctis
que uobiscum degunt
uirginib latino utens
eloquio. exhortationis
grã ser ronẽ facĩam de
assumptione beate ⁊ głio¬
se semꝑq uirginis marie.
more eoꝵ qui de clama¬
torie in eccliis solent lo¬
qui ad populum: auod
utiq genus docendi nec¬
dum attigerã.

Expanded text:
ogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram.
Abbreviated transcription (Latin):
reciosus deniq dio¬
nisius cum areis ro-¬
mane meniis sui auspi
ce xp̃o presentiam intu¬
lit: qm̃ fidei neressitas
& ad suscipiendum dei
uerbum euidentissime
ingentib quas ꝑ transi¬
erat hostii aꝑtio moro¬
sius eura detinuit. bea¬
tum clementem ponti¬

Expanded text:
retiosus denique Dionysius, cum arcis Romanae moenibus sui auspice Christo praesentiam intulit, quoniam fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio eum morosius detinuit, beatum Clementem ponti
Abbreviated transcription (Latin):
ã. Martyres sancti intet acerri
trum. &e libera nos abhomine
ens gutta plumbi feruentis in
oculum rictionari graui illum
dolore crucians excecauit afflic¬

Expanded text:
. martyres| sancti inter acerrimos trum . et libera| nos ab homine ens gutta plumbi ferventis in oculum Rictiovari, gravi illum dolore crucians excaecavit afflic
Abbreviated transcription (Latin):
tis.misera illa ani-¬
malia conglobantur: or¬
dines miscuerunt. Dũq
egre expediuntur morã
fecere ꝓperantibus R Obea-¬

Expanded text:
tis, misera illa animalia conglobantur, ordines miscuerunt; dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
namq miro modo
tia. ut discipulus dubi¬
tans dum in magitro
suo uulnera palparet
carnis: in nobis uuuilnera
sanaret infidelitatis. s¬

Expanded text:
namque miro modo tia: ut discipulus dubitans, dum in Magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce sacerdos magnus. ad¬
M. ã. O beatum uirum cuꝰ
animam paradisum possidet
unde exultant angeli letã¬
tur archangeli chorus scõꝵ
pro clamat turba uirginũ
in uitat mane nobiscum ĩ
eternum. w̾

Expanded text:
Ecce sacerdos. Ant. O beatum virum: cujus anima paradisum possidet, unde exsultant angeli, laetantur archangeli, chorus sanctorum proclamat, turba virginum invitat; mane nobiscum in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
uirginũ ad mͣ ã In tua patien¬
tia possedisti aniniam tuam
lucia sponsa xpi odisti que in
mundo sunt & thoruscas cum
angłis sanguine ꝓprio iuimicum

Expanded text:
regni, allel. Ant. In tua patientia possedisti animam tuam, Lucia martyr Christi. Odisti quae in mundo sunt, et coruscas cum angelis. Sanguinem proprium inimicis
Abbreviated transcription (Latin):
rum. E Unum quodq dua¬
bus alis uelabat corpus suũ
& alterum similiter uelaba¬
tur. Sub quo.  Audiebam
sonum a laruni sicut sonum
aquarum multarum quasi
sonum sublimis dei nam cũ¬

Expanded text:
um: unumquodque duabus alis velabat corpus suum, et alterum similiter velabatur. Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quasi sonum sublimis Dei: Cu
Abbreviated transcription (Latin):
i igitur milites
xp̃iane religionis
ritum orientali traditõe
armis omĩb prepone
bant. R Martyres thebei
beati nobiles nirtute nobi
uores fide euangelici precep
ti sub armis nequaqmͣ in me¬
mores reddebant que dei erãt
deo o aue cesaris cesari resti¬
pore in exercitu legio militum
qui thobei appellabantur. Red¬

Expanded text:
i . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali tradicione armis omnibus praeponi . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali tradicione rtabant. Euangelici praecepti etiam sub armis non inmemores reddebant quae Dei erant Deo et quae Caesaris Caesari restipore in exercitu legio militum, qui Thebei appellabantur. Le
Abbreviated transcription (Latin):
iocletianus quon¬
dam romane rei
publice princeps. cum
presumptione ꝑspiceret
ad consortium imperii
uel laboris olim sibi cõ¬
militonem herculiũ
maximianum cesarẽ
fecit. eumq contra a¬
mandum & helianũ
aui inbagaudarum
loco presumptione ser¬
uili arma cõmouerãt:
ad gallias destinauit.

Expanded text:
ioclicianos quondam roman e rei publicę| princips. Cum praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . eumque| contra amandum et aelianum qui in bacaudarum| nomen . praesumpcione seruile arma commouerant| ad gallias distinauit.
Abbreviated transcription (Latin):
ui ad supplementũ
exercitus: legionẽ
thebeorum ecorien tali¬
bus militibus ire p̾cepit.
Que legio. sec milia sex¬
centos sexaginta sex i¬
ros ualidos animis os ĩ¬
strustos armis: antiquo¬
rum romanoꝵ habebat.
exemplo. R Sancta legio¬
dum resisterent aduers arii
sacro duce mauricio inter¬
ueniente immorcalitatis ꝯ¬
pendium ad quisierunt. Ri¬

Expanded text:
ui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo . dum resisteret adversariis, sacro duce Mauritio interveniente, immortalitatis compendium acquisierant.
Abbreviated transcription (Latin):
Pse enim insa crificio nr̃e
redemptionis : dignatus
est mori ut uitulus. Ipẽ
per uirtutem sue fortitu¬
dinis surrexit ut leo.

Expanded text:
pse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo.
Abbreviated transcription (Latin):
reditur enim quod
saluator onĩum
ipse quantum datur in¬
celligi ꝑ se totus festins
occurrit ⁊ & cuni gaudio
eam secum in throno col¬
locauit R¬

Expanded text:
reditur enim quod Salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit
Abbreviated transcription (Latin):
Gratias tibi dñe qui in fes¬
tantis inimici iacula pro¬
bationem fidelium tuoꝵ
prestitisti esse & non uulne¬
ra s talem tuis martyri
bus tribuis pro labore mer¬
cedem ut nullum tuoꝵ
fuisse gaudeat hostis im¬
bellem.  Quinimo ꝑ¬
petuum eis largiris trium¬
phum ut eccł̾ie tue semꝑ
sint in exemplum. Ut nullũ.

Expanded text:
Gratias tibi, Domine, qui infestantis inimici jacula probationem fidelium tuorum praestitisti esse, et non vulnera, et talem tuis martyribus tribuisti pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis imbellem: quinimo perpetuum illis es largitus triumphum, ut Ecclesiae tuae semper sint in exemplum. De quorum
Abbreviated transcription (Latin):
sterget deus omnem la crimam
ab oculis scõrum ⁊ iam non e¬
rit amplius neqz luctus neq
clamor s nec ullus dolor am̃
priora transierunt U Nõ
esurient neqz si tient amplius
et non cadet suꝑ illos sol neqz

Expanded text:
mnem lacrymam ab oculis sanctorum, et mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, neque ullus dolor; quoniam priora transierunt. Non esurient neque sitient amplius, et non cadet super illos sol neque
Abbreviated transcription (Latin):
uas cum im nͣ¬
petu ualidissimo
comspecisset accurre¬
re. contra eas faciens
signum crucis. q sus¬
piciens incelum: ait.
Tudsie qui semꝑ idẽ
es: ad esto nunc mͥ
eandem potentiam
exerendo quam in la¬
cu seruo tuo danieli
misericorditer ꝯtulisti.

Expanded text:
uos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti.
Abbreviated transcription (Latin):
martyres dicentes gratias tibi
agimus domine qui nos de hoc
seculo eripiens ad te uenire pre¬
A̾ Sancti dei crispinus ꝙ cris¬
pinianus summissa colla ꝑcus¬
soribus tradiderunt animas
sanctas creatori dño reddidert
ideo coronantur o accipiunt
palmam & uiuunt meternũ.

Expanded text:
tes dicebant. Gracias tibi agimus domine.| qui nos de hoc seculo eripiens . ad te uenire preh. Sancti Dei Crispinus et Crispinianus submissa colla percussoribus tradiderunt, animas sanctas Creatori Domino reddiderunt. Et ideo coronantur et accipiunt palmam, et vivunt in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
uos cum beatus
dyonisius fmes
parisyorum appropin¬
quare comꝑit: sancti¬
num ꝙ antoninum
ad se accercuit quib¬

Expanded text:
uos ubi beatus Dyonisius fines Parisiorum appropinquare comperit, Sanctinum et Antoninum ad se accersiri
Abbreviated transcription (Latin):
ementote sermonis
mei quem ego dixi
minus suos seruos ad mũ¬
di odia ꝑferenda patienter.
nullum maius eis meri¬
tum & melius quam de
se ipso proponit ecemplũ:¬

Expanded text:
ementote sermonis mei, quem ego dixi minus suos servos ad mundi odia perferenda patienter, nullum magis eis et melius, quam de seipso proponit exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempore. Thomas
unus deduodecim qui dr
diclimus. non erat cũ
eis quando uenit dñs ihe¬
sus. Dixerunt ergo alii
discipuli. Uidimu̾s dnm̃.
Ille autem dixit eis. Risi
uidero in manib eius sycu¬
ram clauorum & mittã

Expanded text:
 elatione. « Thomas, unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis, quando venit Jesus. Dixerunt ergo ei alii discipuli: Vidimus Dominum. Ille autem dixit eis: Nisi videro in manibus ejus fixuram cl
Abbreviated transcription (Latin):
ed ubi martynum ĩ
lieste his pida nigro
de pendulo pallio circum-¬
tectum contingua de la-¬
tere iumenta uiderunt:
paululum in partem ai-¬
teram pauefacta cessert̃.

Expanded text:
ed ubi Martinum in ueste hispida nigro et pendulo pallio circumtectum contigua de latere iumenta uiderunt, paululum in partem alteram pauefacta cesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ides inauit sanctus
clemens mi frater kine
machari dionisi. quanta
est messis dominice satõ¬
nis: & quam pauci sunt

Expanded text:
ides, inquit sanctus Clemens, mi frater charissime Macari Dionysi, quanta est messis Dominicae sationis, et quam pauci sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ac calliclitate sue
artis instruxxit:
quo efficerentur com¬
potes uoti sui: ut domi¬
tiano qui post neronẽ
ꝑditionis filium secũ¬
dam ꝑsecutionem ĩ xa-¬
nos exercuit. suꝑ uir¬
tutum o predicationis
preconio sancti uiri ad̾
se iam longe lateꝙ dif¬
fuderet intimarent: qua¬
tinus ocius deorum su¬
orum uenerationi con¬
suleret que iam etiam
ab ipsa hominũ memo¬
ria ꝑdyonisium ut asse¬
rebant quendam presti¬
giatorem & magum ĩ¬
uictissimum eiusq seqͣ¬
tes adolebatur

Expanded text:
ac calliditate suae artis instruxit, quo efficerentur compotes voti sui, ut Domitiano, qui post Neronem, perditionis filium, secundam persecutionem in Christianos exercuit, super virtutem et praedicationis praeconio sancti viri, quod se jam longe lateque diffuderat, intimarent: quatenus ocius deorum suorum venerationi consuleret, quae jam etiam ab ipsa hominum memoria per Dionysium, ut asserebant, quemdam praestigiatorem et magum invictissimum, ejusque sequaces abolebatur
Abbreviated transcription (Latin):
nuit salomonem ex ea
que fuit urie. E alomõ
autem: genuit roboam.
N oboam autem: geñ.
abiam. Abias autem.
genuit asa. Isa autẽ:
genuit iosaphap. Lo¬
saphat autem: genuit
iorã. ⁊ Ioram autem
genuit oziam. O zias
autem: genuit ioathã.
Ioatham autem. ge¬
Achaz autem: genuit
ezechiam. E zechias
autem. genuit manas¬
sem. Nanasses autenr.

Expanded text:
nuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Salomon autem genuit Roboam. Roboam autem genuit Abiam. Abias autem genuit Asa. Asa autem genuit Josaphat. Josaphat autem genuit Joram. Joram autem genuit Oziam. Ozias autem genuit Joatham. Joatham autem geAchaz autem genuit Ezechiam. Ezechias autem genuit Manassen. Manasses
Abbreviated transcription (Latin):
Tricesimo ordiuationis sue
anno oritut contra eum la¬
mentabile crim en nam aue¬
dam mulier aue cubiculariis
uestimenta abluebat conce
episcopo obiciunt. colł Da

Expanded text:
Trigesimo ordinationis suae anno oritur contra eum lamentabile crimen. Nam quaedam mulier quae cubiculariis vestimenta abluebat, conceepiscopo objiciunt. Ant.
Abbreviated transcription (Latin):
uibus adhuc procul
positis. sancti uiri ce¬
lebre nomen innoturt.¬
nde
amplius efferati cur¬
su uelotiori timentibus
animis uultibus trucis¬
simis parisius adierunt
ubi beatum dyonisium
contra incredulos dimi¬
cantem & predicatione
continua. populi multi¬
tudinem ad fidem inue¬
niunt exortantem. lcõ

Expanded text:
uibus adhuc procul positis, sancti viri celebre nomen innotuit.nde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. C
Abbreviated transcription (Latin):
premissa de xp̃o ꝓphe¬
tla. non rerum tantum
ste est enim fructus ł x̃.¬
qui dauid patriarche sub
iure iurando promittitur:

Expanded text:
praemissa de Christo prophetia non rerum tantum mpletur. Iste est enim fructus, qui David patriarchae sub jurejurando promittitur:
Abbreviated transcription (Latin):
iꝵ Gr̃ata facta est a domino in
certamine quia apud deum
et apud homines glorificata est
in conspectu principum loqueba¬
tur sapientiam ⁊ dñc omñum
dilexit eam. U̾ Erecta namq
inuirtutis culmĩẽ cormenta

Expanded text:
p. Grata facta est a Domino in certamina, quia apud Deum et apud homines glorificata est. In conspectu principum loquebatur sapientiam, et Dominus omnium dilexit illam. Vers. Erecta namque in virtutis virtute tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾te ⁊ ihesum bñdictum fruc¬
tum uentris tui nobis post hoc
exilium ostende o cleniens. o
pia o dulcis maria. Alła. aut̃¬
Alina redemptoris mater que
ꝑ iua celi porta manes oo stenla ma¬
ris succurre eadenti surgere aui
curat populo tu aue genuisti
natura mirante tuum sanctũ
genitoreni uirgo prius tu poste¬
rius gabrielis ab ore sumesis
illud auepeccatoꝵ miserere. a¬

Expanded text:
et Jesum benedidictum fructum ventris tui nobis post hoc exsilium ostende; o clemens, o pia, o dulcis Maria. « Alma Redemptoris mater, quae pervia coeli Porta manes et stella maris, succurre cadenti Surgere, qui curat, populo: tu quae genuisti, Natura mirante, tuum sanctum genitorem: Virgo prius, ac posterius, Gabrielis ab ore Sumens illud Ave, peccatorum miserere.
Abbreviated transcription (Latin):
xhac ergo consuetu¬
dine sancte romane
eccł̾ie crescente religione
xp̃iana decretum est: ut
in eccłiis dei que ꝑ orbẽ
terrarum longe lateꝙ
construuntur. honor et
memoria omĩum scõꝵ
in die qua predycimus
haberetur. ut quicquid
humana fragilitas per
ignorantiam uel negli¬
gentiam. seu ꝑ occupatõ¬
nem rei scłaris in sollẽp¬
nitatib scõrum minus
plene ꝑegisset. in hac sa¬
cra obseruatione solue¬
retur: quatinus eorum
patrociniis protecti ad
suꝑna polorum gaudia
ꝑuenire ualeamus. R¬

Expanded text:
hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in solemnitate sanctorum minus plene peregisset, in hac observatione solveretur, quatenus, eorum patrociniis protecti, ad superna populorum gaudia pervenire valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
d hec ille supplices
oculos celorum
aspectui dirigens. atq
ex uno pectore longa sus¬
piria trahens ait. Non
nrã ex hoc: s potius do¬
mini in me fiat uolun¬
rigit enim nature

Expanded text:
d haec ille, supplices oculos caelorum aspectu dirigens atque ex imo pectore longa suspiria trahens, ait: 'Non nostra ex hoc, sed potius Domini in me fiat volunExigit enim natur
Abbreviated transcription (Latin):
templum palladis. Quẽ
de finistint nec deos ꝯ¬
iorum nec nras minas
timeas. s contra rem¬
publicam litteras acci

Expanded text:
templum Palladis. Cui definisti, ut nec deoincipum, nec nostras minas timeas, ut contra Rempublicam litteras acci
Abbreviated transcription (Latin):
duo sunt precepta carita¬
tis. dei uidelicet amor o ꝓ¬
ximi. & minus quam ulter
duos caritas haberi non
emo enim pro .xi.¬
prie. Ad semetipsum
habere caritatem dr̃. sed
dilectio se in alterum ten¬
dit. ut esse caritas possit.
iuos ad predicandũ
discipulos dũs mittit.
quatinus hoc nobis tacitꝰ
insinuet. quia qui carita¬
tem erga alterum non ha¬
bet : predicationis susciꝑe¬
officium nullatenus. de¬

Expanded text:
Duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi; et minus quam inter duos charitas haberi non emo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit ut esse charitas possit. binos ad praedicandum discipulos mittit, quatenus hoc nobis tacitus insinuet quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
que nec dum in locis erat ꝙ
populus ille nouam construx̃
ac officia seruientium cleri¬
corum ex more constituit ꝓ¬
batasꝙ ꝑsonas honore secun¬
di. ordinis ampliauit. p̃s¬
fi de et misencordiam ante ponẽs
paulatim sociabat. deo quos dia¬
bolo subtrahebat ⁊p̃. Dñe dñc¬

Expanded text:
quae necdum in locis erat, et populis illis novam construxit, ac officiale servitium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore saeculi ordinis ampliansfide, et misericordiam anteponens, paulatim sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat. Psal. D
Abbreviated transcription (Latin):
romisit nobis dona
glorie: s premisit
certamina pugne. Dix̃
ꝓmictens. Erit merces:
uestra multa. & eritis fi¬
lii altissimi s predixit iu¬
bens. Diligite inimicos
sperantes. Ita igitur pre¬
mia pollicetur electis⁊ut
& digna premiis merita
ic uitam donat

Expanded text:
romisit nobis dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit merces vestra magna, et eritis filii Altissimi ; sed praedixit jubens, Diligite inimicos ihil inde sperantes. Ita igitur praemia pollicetur electis, ut et digna praemiis merita ic vitam donat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙcuperabat tyburtium o ua-¬
lerianum ad coronam uoca¬
bat. p̾s B̾eatus uir. ã Expã-¬
sic manibus orabat ad dnm
ut eam eriperet abinimicis.
p̾ Quare frem̃. Ã Cilicio ce¬
cilia menbra domabat dĩ
gemitibus exorabat.p̃ Cñ¬

Expanded text:
at, Tiburtium et Valerianum ad coronas vocabat. Psal. Beatus vir. Ant. Expansis manibus orabat ad Dominum, ut eam eriperet de inimicis. Psal. Quare fremuerunt. Ant. Cilicio Caecilia membra domabat, Deum gemitibus exorabat.
Abbreviated transcription (Latin):
celorum. R fidelis ser¬
mo o omni acceptione dig¬
nus michael archangelus
qui pugnauit cum diabolo
gratia dei ille uictor in celis
extitit & ille hostis antiquns
passus est ruinam magnã.
U Gaudent ange li oo exul¬
tant archangeli q collau¬

Expanded text:
os. ℟. Fidelis sermo et omni acceptione dignus, Michael archangelus, qui pugnavit cum diabolo, gratia Dei ille victor in celis extitit;  Et ille hostis antiquus patuit ruine magne. V. Gaudent angeli et exultant archangeli, le
Abbreviated transcription (Latin):
el simpliciter aue¬
libet pariuilum
ut etatem quereret.
q si mulationem inno¬
centie demonstraret.
Uel certe paruulum
statuit in medio eoꝵ
se ipsum. qm̃ non mi¬
tustrari uenerat sed
ministrare ⁊ut eis hu¬
militatis tribueret
exemplum. Ꝙ Nun¬
quid scis quare uenerim
ad te ꝙ mnc reuertar ut
pre lier aduersus principẽ
ꝑ sarum contra dicentem
ol archangelus princeps

Expanded text:
el simpliciter quemlibet parvulum, ut aetatem quaereret et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio illorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare, ut eis humilitatis tribueret exemplum. quid scis quare non venerint ad te? Nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum contradicentem el archangelus princeps
Abbreviated transcription (Latin):
tus uir. Ã. Cum repente ui¬
ribus corporis cepit destitui
tum meror o luctus onĩum
uox plangentium unaꝙ p̃¬
cantium ne pastor oues de¬
mus quidem te pater deside¬
rare xpistum sed salua sũt
tibi premia tua nostri potiꝰ
miserere quos deseris pater.
sa tis est quod huc usq certa¬
ni sed quod ad ip̃e iusseris mi¬
litalu ac si parcis etati bonũ
est michi hos quibus timeo
añ Artus febre satis centes
spiritui seruire co gebat stra¬
tuq suo ilło nobili cilicio re¬
cubans nec terram uidere ⁊ ã
dignatus celo totus in hiabat¬
inquit celum uidere ut spi¬
ritus dirigatur ad dnĩn nichil
in me repperiet mimicus sed si¬
nus abrahe me suscipiet. ps̃¬

Expanded text:
t. II. Cum repente viribus corporis coepit destitui, tunc moeror et luctus omnium, vox plangentium, unaque precantium: Ne, pastor, oves demus quidem te, Pater, desiderare Christum, sed salua sunt tibi præmia tua, nostri potius miserere quos deseris, Pater. satis est, quod hucusque certaui, sed quoad ipse iusseris militabo: ac si parcis ætati, bonum est mihi, hos quibus timeo, Artus febre fatiscentes, spiritui seruire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre iam dignatus, cœlo totus inhiabatinquit, cœlum videre, vt spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahæ me suscipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
sabarie pasmoniarum
oppido oriundus fuit.
s intra intalĩam tici¬
ni altusest. Parentib
scd̾m seculi dignitatem
non in finis: gentilib
tamen. Pater aius mi¬
les primum: post tribu¬
nus militum fuit. Ipẽ
armatam militiam ⁊̃
a dolescentia secutus. int̾
scolares alas sub rege
constantio. de insub iu¬
liano cesare militauit.¬
ic est martynus
electus deĩ pontifex cui
dominus post apostolos tantã
gratiam conferre diguatus est
ut in uirtute trinitatis dei fi¬
ce mereretur fieri trium mor¬
tuorum suscitator magnificꝰ.
U. Sancte trinitatis fideni
martynus confessus est Ut in.¬
on tamen spon¬
te: quia a primis fe¬
re annis diuinam potius
seruitutem sacra illustris
pueri inspirauit infan¬
tia. Nam cum esset annoꝵ
decem uitis parentibus
ad eccłiam confugit . seq
cathecuminum fieri po¬
stulauit. R̾ Domine si ad

Expanded text:
Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. iparmatam militiam ab adolescentia inter scolares alas sub rege Constantio, dein sub Juliano cesare militavit.ic est Martinus electus Dei pontifex, cui Dominus post apostolos tantam gratiam conferre dignatus est, ut in virtute Trinitatis Deificae mereretur fieri trium mortuorum suscitator magnificus. Vers. Sanctae Trinitatis fidem Martinus confessus est. Ut on tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mo
Abbreviated transcription (Latin):
landientic affectu
lo quitur ad patrẽ.
ut ceptum in aplis uene¬
ficium compleatur. Oĩa
michi tradita sunt⁊ a
patre meo. Et tradentẽ
patrem. & accipienteni
fllium. mystice intelli¬
ge. Aliõquin si iuxcta¬
nostram fragilitatem
sentire uobumus. cum
ceperit habere qui acci¬
pit incipiet non habere

Expanded text:
Blandientis affectu loquitur ad Patrem, ut coeptum in apostolis beneficium compleatur. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Et tradentem Patrem, et accipientem Filium, mystice intellige. Alioquin si juxta fragilitatem nostram sentire volumus, cum coeperit habere qui accipit, incipiet non habere
Abbreviated transcription (Latin):
ti uiri a beati dionisii num¬
auam sustinuerunt ab esse
Reientia quos inunũ inter¬
igatio ꝑsecutoris inuenit.
tia ꝑmanentes reddentes
terre corpora beatas celo anunas
intulerunt. A Talinamq
ad dimñi meruerunt pro fessi¬
one migrare ut amputatis
capitib ad huc putaretur lĩ¬
gua palmitans dnm̃ confiteri.¬
añ Beata nimium oe deo no¬
stro grata societas in ter quos
nec primus alter potuit esse
nec tercius sed trinitatem
confitentes trino meruerũt
decorari martyrio. A. Et

Expanded text:
ti viri a beati Dionisii nunquam sustinuerunt abesse praesentia. quos in unum interrogatio percussoris invenit, tia persistentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulerunt, talique ad Dominum meruerunt professione migrare, ut, amputatis capitibus, adhuc putaretur lingua palpitans Dominum confiteri. Beata nimium estro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quat
Abbreviated transcription (Latin):
enit iterum dñs⁊
non credenti disciꝑri¬
lo. la tus palpandum pre¬
buit. manus oitendit ⁊q
ostensa suorum ticatrice
uulnerum. infidelitatis
iꝑsius uulnus sanauit.

Expanded text:
enit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et, ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulnus sanavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dare tuis dona nobis uiuere
xpistus est ꝙ mori lucrum. U̾
Pecuniani uero tuam & hono¬
res auos polliceris nobis dare
tuis dona ista olini pro amore¬
reliquis se. Nobis

Expanded text:
Nobis vivere Christus est et mori lucrum. Vers. Pecunia vero et honores quos polliceris nobis dare, tuis dona. Ista olim pro Chrreliquisse. Nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uuq sancti labo¬
ris cursum marty
secuti eadem fidei deuo¬
tione paresq nataliũ
nobilitate crispinus &
crispinianus. suessionis
ciuitatem hospitam
sue peregrinationi ele¬
uiri preciosi marty̾res qui ro¬
ma pro xp̃i nomine ad p̾dicã¬
dum uenerunt q sub maxi¬
miano crudeli principe mor¬
tem gloriosani decreuerunt
suscipere. L Rome nobi¬
Lorti progonie is gallias
autem pro xpisti amore ad¬
preualuerat error gen¬
tilium: ut hospicium
eis eo quod essent cani.
ac humanitas uetaret᷑¬
ta crudelitate gentiliũ.
ut seauentes doctoris
gentium magisterium.
labore manium sibi p̾¬
sentis uite necessaria ꝑ¬
uid̾ent ⁊ sutoriam artẽ
que quiete exerceri potest
res xp̃i spei sue immo uiliter
in combentes a la cres fiducia¬
liter deo moratione dixerunt
ita ciuictos huius artis
artifices diuina grã pre¬
uenerunt: ut multi uĩ¬
dentes eorum opera mi-¬
rarentur .parrter ac dili¬

Expanded text:
ue sancti laboris cursum martyrsecuti eadem fidei deuotione. paris que natalium nobilitate. Crispinus et crispi| nianus suessiones ciuitatem hospitam suae pere| grinaciones eleviri pretiosi martyres, qui Roma pro Christi nomine ad praedicandum venerunt, et sub Maximiano crudeli principe mortem gloriosam decreverunt suscipere. Vers. Romae nobili ortu progeniti, in Gallia autem pro Christi amore preua| luerat error gentilium ut hospicium eis eo quod essent| christiani ac humanitas uetaretta cru| delitate gentilium ut sequentes doctoris gencium| magisterium labore manu\u/m sibi presentes uitae| necessaria prouiderent. Suturum artem que quiete| exercere potest res spei sue inmobiliter| incumbentes alacres fiducialiter deo in oracio| ne dixerunt. Ita cunc| tus huius artis artifices diuina gracia+ preuene| runt. Vt multi uidentes eorum opera mirarentur pa| riter ac dili
Abbreviated transcription (Latin):
ex xpiste martini de¬
cus hic laus tua
tu illius tu nos inhunc
te colere auin ipsum inte
tribue Oui das ꝑ orb̾
cardines quod gemina
fulget presulum. da quos
premunt culpe graues.
soluas ꝑ ingens meritũ.
En pauꝑ hic os modi¬
cus. pelum diues ingre¬
ditur. celi cohortes obui¬
ant. lingue tribus gen¬
des ouant. Ut uita
fulget transitus celis
& aruo splendidus. gau¬
dere cunctis pium est:
cunctic salus sit hecdi¬
es. Martine par aplis
festum colentes tu foue.
qui niuere discipulis uis
aut mori : nos respice Hac
nunc quod olun gesseras.
presules elarifica. auge de¬
cus eccłie ⁊ fraudes relide
satane. Qui ter chaos
euisceras mersos reatu :
suscita. diuiseras ut clami¬
dem:nos indue iusticiã.
Et specialis głie quon¬
dam recorderis tue. mo¬
nastico nunc ordini:iã
pene lapso su buemi Sit
trinitati gła martinus
ut confessus est. cuius
fidem ꝑ opera in nos o ip̃e
roboret. amen. X̾ amauit¬

Expanded text:
ex Christe Martini decus Hic laus tua, tu illius: Tu nos in hunc te colere, Quin ipsum in te, tribue. Qui das per orbis cardines, Quod gemma fulget Præsulum: Da quo, premunt culpæ graues Soluat peringens meritum. En pauper hic & modicus, Cœlum diues ingreditur: Cœli cohortes obuiant, Linguæ, tribus, gentes, ouant. Vt vita, fulget transitus, Cœlis, & aruo splendidus: Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus sit hæc dies. Martine par Apostolis, Festum colentes tu foue: Qui viuere discipulis Vis, aut mori, nos respice. Fac nunc quod olim gesseras, Nunc Præsules clarifica: Auge decus Ecclesiæ, Fraudes relide Sathanæ. Qui ter chaos eususcita, Diviseras ut chlamidem, Nos indue justitiam. Ut specialis gloriae Quondam recorderis tuae, Monastico nunc ordini Jam pene lapso subveni. Sit Trinitati gloria, Martinus ut confessus est; Cujus fidem per opera, In nos et ipse roboret. Amen. IN DEDI
Abbreviated transcription (Latin):
ro ac eruditissimo eru¬
diendum tradiclit: atq¬
curis edocuit: edoctumq
pontifici tradidit. Quẽ¬
ut quemad modum idẽ
pontifex se castum cor¬
pore custodiuit os men¬

Expanded text:
ro eruditissimo ad erudiendum tradidit; qcuris edocuit edoctumque pontifici reddidit. ut quemadmodum idem pontifex se castum corpore custodierat
Abbreviated transcription (Latin):
linc beatissimus
q acceptabilis
inoculis suorum suꝑ
lectum ferreum suꝑ¬
positis flammis nudꝰ
extensus est q canta¬
bat dicens. Ignitumt
eloquium tuum dñe
uehementer o seruus
tuus dilexit illud. Re¬
ropterea

Expanded text:
nc beatissimus et acceptabilis in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum, Domine, vehementer, et servus tuus dilexit illud. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea
to nũnonquam lumine
eosdem resplenduisse: in¬
suꝑ & adhuc uiuentes
incarne ibidem. miri odo¬
ris fraglantiam diutius

Expanded text:
nterea to nonnunquam lumine eosdem resplenduisse, insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius
Abbreviated transcription (Latin):
lias autem quomͦi
impleuisse creditur
quod in lege ip̃e precepit
honora inquit patrom
tuum & matrem ⁊ Porro
quod patrem honoraue¬
rit. ip̃e sibi testis est: cum̃
ad iudeos. Tit. Ego glori.¬
am mean ne quero: ẽ
qui querat & iudicet
honorifico patrem
meum ⁊ & uos in hono¬
rastis me. De matre ue¬
ro enͣngelista cum red̾rẽt
neniens ait . nazarethi
erat subditꝰ illis. Candr¬

Expanded text:
lias autem quomodo implevisse creditur quod in lege ipse praecepit: Honora patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
anta ac talis est scͥp
mitas ut non solum
ũba que a sanctis uelab
ipso dño dicta referunt᷑.
s etiam circumstantia
rerum que simpliciter
posita uidetur spiritali¬
bus sit plena mysteriis.

Expanded text:
anta ac talis est divinae mitas, ut non solum verba, quae a sanctis vel ab ipso Domino dicta referuntur, sed etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis.
Abbreviated transcription (Latin):
ransmeantibus
iter alpium:. post
arduam or horridam
itiam. subito equalis
loci campestris oceurrit
grata planities. Quo
in loco oppidum factũ
est: quod octodorum no¬

Expanded text:
ransmeantibus iter alpium .| post arduam et orredam uiam. Subite +qualis loci .| campestres occurret grata planities . quo in loco| oppidum factum est quod octodori no
Abbreviated transcription (Latin):
udiens immanissi¬
me crudelitatis ue¬
lua domitianus intan¬
tam rabiem indignatõ¬
nis exarsit: ut ubicũq
ꝑ se uel ꝑsuos satellites
xp̃ianum quem piam
repperisset: aut cogere di¬
is sacrificare in cestis. aut
diuersis penis ad dictuni
gladio traderet punien¬
dum.

Expanded text:
udiens immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satellites Christianum quempiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis poenis indictum, gladio traderet puniendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ranscensis igitur
alpibus. maximi
anus octodorum uenit.
Ibiq sacrificaturus ⁊¬
dolis. conuenire exer¬
citum iussit. atroci ꝓpo¬
sita iuissione. ut ꝑaras
sibi animis contra bagau¬
darum turbas esse pugnã¬
inimicos diis suis ab oĩb¬
me commilitones optimi secu¬
larium quidem bellorum sig̃
na uidetis s non ad hec armã
pro uoco neo ad hec bella ani¬
mos uestros nirtutemq cohor¬
no bis genus eligendum est p̾¬
liorum non ꝑhos glodios pote¬
rimus ad regna celestia ꝓperare.

Expanded text:
ranscensis igitur alpibus.| Maximianos caesar octodorum uenit ibique sacri| ficaturus idolis suis conuenire exercitum iussit.| Atroci proposita iussione . ut per sibi animis| contra bacaudarum turbas esse pugnaninimicos diis suis ab ome commilitones optim“us” secularium| quidem bellorum signa perspicitis . sed non ad hec ar| ma prouoco . non ad haec bella animos uestros| uirtutemqnobis genus elegendum| est praeliorum non per hos gladios potest . ad regna| caelestia properare.
Abbreviated transcription (Latin):
linc hostis anti¬
quus uidens si¬
bi ꝑire quod domino
constabat assidua po¬
puloꝵ conuersione
proficere: totam arti¬
ficii sui machinam. ad
impugnanda que fue¬
rant constructa: conuer¬
tit.

Expanded text:
nc hostis antiquus videns sibi perire, quod Domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnanda, quae fuerant constructa, convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
uem ille apicem at¬
tentius fugere tẽp¬
tatus. esse se omĩno ĩdig¬
num tali honore clami¬
tabat: uidelitet metuẽt
ne mundi gła quam p¬
us abiderat. ei sub eccłia¬
stici colore regiminis. a¬
liquomodo subripere

Expanded text:
uem ille apicem attentius fugere tentans, esse se omnino indignum tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere
Abbreviated transcription (Latin):
geret. cuius filium ex
lauacro sancto suscepe
quam assensum popuł
preberet  ut se huius
honoris gła sublima¬

Expanded text:
o, cuius filium ex lavacro sancto susceper unquam assensum populis preberet, ut se huius honoris gloria sublima
Abbreviated transcription (Latin):
ie sexta feria illuces¬
cente circha horam
huc pene uigilarem:
tu decorum.prolixa bar¬
ba.inuestitu candido.
amictum pallio ⁊̃ cuiꝰ
sũmitate erant tanꝙͣ
auree cruces contexte:
q manu tenebat uir¬
gam auream. calciatũ
caligis insuꝑficie de au¬
ratis. deambulantem
coram me q tacentem.
hanni episcopo iherosolimi¬
landi sumus. U Aperi no¬

Expanded text:
ie sexta feria illucescente, circa horam huc prope vigilarem, tu decorum, promissa barba, in vestitu candido, amictum pallio, in cujus summitate erant tanquam aureae cruces intextae et manu tenebat virgam auream, calceatum caligis in superficie deauratis, deambulantem coram me, et tacentem.hanni episcopo Iherosolimilandi sumus. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
tionis adiutorem thimo¬
theum exinfirmitate sto¬
machi lassescẽtem non u̾¬
bo curat. s medicinali ar¬
te mederi parat. dicens.¬
Modico utere nino ꝓpter
quentes tuas infirmi¬

Expanded text:
tionis adjutorem Timotheum ex infirmitate stomachi lassescentem non verbo curat, sed medicinali arte mederi parat, dicensModico vino utere propter quentes tuas infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
q laborandum. nisi ut
pro iusticia etiam mori¬
mere quia ego sum tecum di¬
cit dñs dum transieris ꝑ ignẽ
flamia non nocebit te ꝙ o¬
dor ignis non erit inte d Li¬

Expanded text:
s laborandum, nihil itpro virginitate etiam morimere, quia ego sum tecum, dicit Dominus; si transieris per ignem, flamma non nocebit te, et odor ignis non erit in te.
Abbreviated transcription (Latin):
lectio. suꝑiora pul¬
cherrima ratione conecti¬
tur. quia uidelicet illa di¬
lectionem dei & proximi
uerbis & parabolis. hec
au temipsis rebus ꝙ ue¬
ritate designat&

Expanded text:
lectio superiori pulcherrima ratione connectitur, quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate designat
Abbreviated transcription (Latin):
udiant qui saluatorẽ
non natum sed crea-¬
tum calumpniantur.
quod patrem suum uo¬
enim ꝯe ipse creatura est
& creatura conditorem
suum patrem appellare
o sui q celi ac terre dñin
a beati dionisii nunquam su¬
stinerunt ab esse presentiã
quos inunum interro gatio
ꝑcussoris inuenit in terroga
ti unum q uerum intrini¬
tate dominum confitentur.
ATerrore sub iuncto mul¬
itisq afflicti in iuriis ꝙ suꝑ¬
ꝑ liciis macerati. Interrogati.¬

Expanded text:
udiant qui Salvatorem non natum, sed creatum calumniantur, quod Patrem suum voSi enim et ipse creatura est, et creatura conditorem suum patrem appellare et sui et coeli ac terrae Domina beati Dionisii nunquam sustinuerunt abesse praesentia. quos in unum interrogatio percussoris invenit, seti unum et verum in trinitate deum confitentur. terrore subacti multisque adflicti iniuriis vel suppliciis macerati christi
Abbreviated transcription (Latin):
R Cum apud sedem gloriosis¬
simi patris archidiaconatus
fungeretur officio puritate ĩ¬
nocentis uite fortissimeꝙ mor¬
tis triumpho apostolico se cõ¬
sortio copulauit. Et thesaur̾.¬

Expanded text:
 cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immer
Abbreviated transcription (Latin):
ox mirum immo¬
dum totus in dei o¬
pere conuersus. cumesset
concupiuit ⁊ fecissetq
uotic satis sietatis infir

Expanded text:
ox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infir
Abbreviated transcription (Latin):
einde secretarium
in gressus.cum so¬
lus ut erat illi consuetu¬
do resideret.Hac enim si¬
bi etiam in eccłia solitu¬
dine ꝑmissa clericis liber¬
tate prestabat ł cum qui¬
dem inalio secretario p̾s¬
biteri residerent. uel salu¬
tationibus uacantes. uel
audiendis negociis occu¬
pati: martynum usq ĩ
eam horam qua sollemp¬
nia populo agi consuetu
do deposceret. sua solitu¬
llud non preteribo: le¬
quod in secretario sedens
nunquam cathedra u¬
sus est. Namin eccłia
nemo illum unquam
sedere conspexit ⁊ si cut¬
quendam nuꝑ testor
dm̃ non sine meo pudo¬
re uidi sublimi solio.&
quasi regio tribunali
celsa sede residentem.R¬

Expanded text:
ein secretarium ingressus, cum solus, ut erat consuetudo, resideret — hanc enim sibi etiam in ecclesia solitudinem permissa clericis libertate praestabat, cum quidem in alio secretario presbyteri sederent, uel salutationibus uacantes uel audiendis negotiis occupati: Martinum uero usque in eam horam, qua sollemnia populo agi consuetdo deposceret, sua solitullud non praeteribo, quod in secretario sedens numquam cathedra usus est: nam in ecclesia nemo umquam illum sedere conspexit; sicutquemdam nuper, testor dominum, non sine meo pudore vidi sublimi solio et quasi regio tribunali celsa sede residentem.
Abbreviated transcription (Latin):
tamenta robur eque demõ¬
ienim scire uolumus
oporteat. quid lucidius eo
quod ait adeum petrus.
tues xp̃e filius dei uiui:
Rursus si audire delectat
quant᷑ hfides ualeat.
quid aꝑtius eo quod ait
dñt de eccł̾ia que suꝑ eum
edificanda erat: & por te

Expanded text:
eque demonenim scire volumus oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
Traduntur neci quos ordo
repperit numerandi leti ꝑ¬
cussorib ceruices prebont so¬
laq inter eos erat deglorio¬
se mortis acceleratione cõ¬
ata corpora os deuotas deo ani¬
mas fideli tuortis professio¬

Expanded text:
traduntur neci quos ordo| repperit numerandi. Laeti percussoribus ceruices| praebent. Solaque inter eos est de gloriosae mortes| occupacione conata corpora . et deuotas deo animas| fidele mortis professio
Abbreviated transcription (Latin):
egimus quam sepe
ad funera ꝙ ad se¬
pulturas quoꝵ libet scõꝵ
angelos aduenisse.&
ad exequias eorum exe¬
quias prestitisse ⁊ nec non
ꝙ animas electorum usq
ad celos cum hymnis ꝙ
laudib detulisse. ubi &
utriusq secus chori com¬
memorantur freauenter
auditi. laudes cecinisse.

Expanded text:
go quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequias eorum obsequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad coelos cum hymnis et laudibus detulisse, ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ut illum cernere pote¬
rant. tanta ⁊ ita inef¬
fabiliter in es lix celes¬
tis grẽ radiabat ut aut
om̃ni ferocitate uria
cum aruus deposita
se illi mosternerent
aut qui compuncti do
dum non erant pauo¬
re nimio soluerentur:
& territi a presentia eiꝰ
aufugerent.

Expanded text:
ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum armis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiendum non erant, pavore nimio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent.
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ Meruit esse hostia leuita
laurentius aui dum assarenir
non negauit domimĩ ꝙ i deo
inuentus est sacrificiun laudis.
U Incraticula positus deum ñ
negauit ꝙ adigneni applicatꝰ
xp̃i confessus eit. Et ides le .x.¬
O sum erat granum morti¬
ficandum:. & multiplicã¬
dum. Mortificandum in¬
fidelitate iudeoꝵ: multi¬
plicandum fide populoꝵ.¬

Expanded text:
 Voluit esse hostia levita Laurentius, qui dum assaretur non negavit Dominum, et ideo inventus est sacrificium laudis. Vers. In craticula depositus Deum non negavit; et ad ignem applicatus Christum confessus. Et ideo. Resp.sum erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populo
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ inmundo pro re¬
demptione gentium ue¬
nit. cum samaritanos
cotidie ad fidem uocari
uid est quod

Expanded text:
tor noster in mundum pro redemptione gentium venit, cum Samaritanos quotidie ad fidem vocari uid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
os ilico consequuti
cede cruentatum.
atq uniuer sa corporis
parte laniatum : cum
exanimis interrram
procubuisset. inueni¬
tatimq eum asel¬
lo suo imposuimus ⁊ ac
locum cedis illius ece¬
crantes. raptim abire
ꝓperauimus. Interea il¬
lis regressi ad redan fu
rore saciato: agi quo ire
ceperant iumenta ꝑci¬
solo fyca ac si enea
riguissent. tollentib
altius uocem magistris.
flagris hinc atq in de
resonantibus nichil pe¬
nitus mouebantur.
Consurgunt deide om̃s¬
potent pariter inuer¬
bera. consumit galli

Expanded text:
os ilico consecuti foede cruentum adque uniuersa corporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, inuenitatimque eum asello suo inposuimus ac locum caedis illius exsecrantes raptim abire properauimus. interea illi regressi ad raedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant, iumenta praecisolo fixa ac si aenea signa riguissent, adtollentibus altius uocem magistris, flagris hinc adque inde resonantibus, nihil penitus mouebantur. consurgunt deinde omnes pariter in uerbera: consumit Galli
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝑ morti iniuria
militantes. precipitatis
in terram saltibus se dede¬
runt. Se in martinum
flagris oe fustibus urgere
ceperunt cum quidem il¬
le mutus o incredibili
patientia prebens terga
cedentibus maiorem in¬
saniam in felicibus com¬
moueret: magis ex hoc
furentes. quod ille qua¬
si non sentiens uerbera¬
illata contempneret.

Expanded text:
ua permoti injuria militantes, praecipitatis in terram saltibus, se dederunt: dein Martinum flagris ac fustibus urgere coeperunt; cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus, majorem insaniam infelicibus commoveret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens verberaillata contemneret.
Abbreviated transcription (Latin):
dicio dicturi sumus:
qui ab amore huiꝰ
seculi nec preceptis
flectimur. nec uerbe¬
ribus emendamur:
S fortasse aliquis secũ
tacitis cogitationib di¬
cat. Aduocem dñicam u¬
terq iste piscator quid
aut quantum dimisit.
qui pene nichil habuit:¬
R Dilexit andream dñs mõ
do rem siauitatis dum pen¬
deret incrute dignum sibi
computauit martyrem quẽ
uocauit apostolum dum es¬
sed in mari & id eo amicus.
dei appellatus est .U. Sidrio

Expanded text:
dicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse aliquis tacitis secum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit Dilexit Andream Dominus in odorem suavitatis. Dum penderet in cruce, dignum sibi computavit martyrem, quem vocavit apostolum, dum esset in mari, et ideo amicus Dei appellatus est. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb ea cholice pie¬
tatis es sufficienter e¬
doctus. o omi xp̃iana
uirtute acreligione ad¬
modum roboratus. per¬
ge innomĩe dnĩ partes
aggrediens occidentis:
o ut bonus miles xp̃i
preliare prelia dnĩ dei

Expanded text:
omnibus catholicae pietatis es sufficienter edoctus, et omni Christiana virtute ac religione admodum roboratus, perge in nomine Domini, partes aggrediens Occidentis, et ut bonus miles Christi praeliare praelia Domini Dei
Abbreviated transcription (Latin):
quo glorificata in ce¬
lo: nunquam terri¬
genis patrocinari desistit.
pro positionem sequatur
ordine suo narratio iãq
referamus unum de pre-¬
taxatis oraculis⁊ acdem¬
de paucis expedsamus.

Expanded text:
quo glorificata in celo nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine suo narratio: jamque referamus unum de pretaxatis oraculis: ac inde paucis expediamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ota rapitur silua
de proxcimo: tra¬
bibus iumenta tun¬
duntur. Sed nichil
penitus seue manus
agebant. uno eodẽꝙ
in loco. stabant fixa
simulacra. R Dyxert̃¬

Expanded text:
ota rapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid ager
Abbreviated transcription (Latin):
lid enim aliud sonãt
euangelia nisi nascẽ¬
tem om̃n ex maria uir¬
gine: ꝙ omĩa eius incre¬
menta quo usq fuit in
mundo dum taxat diui¬
nis efferunt preconiis :¬

Expanded text:
id enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis
Abbreviated transcription (Latin):
uib iure potest xĩ¬
illud propheticum
tant decorde suo: qui am¬
bulant post sp̃m suum.
qui dicunt. hec dicit dñs:
& dñs non misit illos . x¬
Natiuitatem hodiernam per¬
petue uirginis genitricis dei
marie sollempniter celebremꝰ
qua celsitudo throni processit.¬

Expanded text:
uibus iure potest illud propheticum tant de corde suo, qui ambulant post spiritum suum, qui dicunt: Hec dicit Dominus, et Dominus non misit eos. Nativitatem hodiernam perpetuae virginis genitricis Dei Mariae solemnitatem celebremus, qua quam celsitudo throni processit
Abbreviated transcription (Latin):
pellis. ac reliquoꝵ. quos
enumerare longissimũ
est: cum hoc tantum in p̾¬
sentiarum necesse sit dicẽ.
extitisse quosdam qui sine
gis ordiuare narrationẽ.
quam istorie texere uerita¬

Expanded text:
pellis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sinegis ordinare narrationem, quam historiae texere verita
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Qui uenerunt: nõ
qui missi sunt. Ip̃e enim
ait. Ueniebant: et ego ñ
mittebam eos. Iuueniẽ¬
tibus. presumptio teme¬
ritatis. in missis. obseqͥ¬
um seruitutis est.

Expanded text:
ves. Qui veneruntdicit, non qui «missi sunt». Ipse enim ait: «Veniebant, et ego non mittebam eos». In venientibus presumptio temeritatis, in missis obsequium servitutis est.
Abbreviated transcription (Latin):
irea quod irrigia
fluminib prata.⁊
rodani fluminis ualidꝰ¬
R Hi igitur milites xp̃iane
religionis ritum orientali tra¬
ditione susceperant ab ihero¬
omĩd preponebant .ꝟ Eandẽ

Expanded text:
irca quod aut inrigua fluminibus prata. Aut rodani flumines  hii . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali tradicione susciperant . fideomnibus praeponeb