comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis uincat inpeius : non datis operã quis sit melior: atq¬
te : ut haberes ubi seminares : Terrenaq dedit: Et me¬
teres uitam aet̾nam: Nolite pigri esse : & male securi:
mores emendate : peccata redimite: & cũ haec feceritis dõ
gratias agite : A quo accepistis bene uiuere: et sic ei gratias
agite : ut non in sultetis : his qui non dum bene uiuunt: sed
eos ipsos moribus ur̃is hortemini: haec faciendo: habebitis
ꝑfectã quantũ in hac uita esse potest iusticiã: conuersantes
in bonis operibus. in orationibus. in ieunis. In elemosinis ꝓpt̃
minuta peccata : & abstinendo uos ab illis magnis peccatis:
concordatis cum aduersario. & securi dicitis in oratione : Dimit¬
te nobi debita nr̃a. sicut & nos dimittimus debitoribus nr̃is:
habetis eni qđ cotidie uob dimittatur: qui habetis qđ cotidie
dimittatis. Sic ambulando securi inuia: non timebitis

Expanded text:
quis vincat in pejus, non datis quis sit pejor. quis vincat in pejus, non datis quis sit pejor. te, ut haberes ubi seminares terrena quae dedit, et meteres vitam aeternam. Nolite pigri esse et male securi. Mores emendate, peccata redimite. Et cum haec feceritis, Deo gratias agite, a quo accepistis bene vivere. Et sic ei gratias agite, ut non insultetis his qui nondum bene vivunt; sed eos ipsos moribus vestris hortemini. Haec faciendo, habetis perfectam, quantum in hac vita potest, justitiam. Conversantes in bonis operibus, in orationibus, in jejuniis, in eleemosynis propter minuta peccata, et abstinendo vos ab illis magnis peccatis, concordatis cum adversario: et securi dicitis in oratione, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Habetis enim quod quotidie vobis dimittatur, qui habetis quod quotidie dimittatis. Sic ambulando securi in via non timebitis
Abbreviated transcription (Latin):
commendas adquẽ prȩcessit : An idoneus ẽ tibi ꝓcurator tiuis.
minus idoneus dip̃s e uidecis fratres quia mendatiũ est qđ dicunt̃
homines. filus meis seruo: mendatiũ est fratres mei: mendatiũ
qđ nolunt : cum erubescant tacere quod sunt: fundant.
uomant in confessione qđ portant. Pectus premitur .:¬
crapula iniquitatis: euomant eam confessione: sed riona
canino more reddeat᷑ aduomitũ : Estote xp̃iani: ualde
parũ est uocari xp̃ianus: Quanta donatis his trionibus.
quanta donatis uenatoribus. quanta turpibus personis
donatis eis qui uos occidunt: ꝑ ipsas enĩ exhibitiones
uoluptatũ interficunt animas ur̃as: & insanitis quis plus
donet: Si insaniretis quis plus seruet : non essetis ferendi
Quis plus seruet insanire: auariciȩ est: Qiuis plus donet
insanire : profusionis ẽ: Nec auarum te ds: nec ꝓfusum eẽ¬
uult: ꝰ Collocare te uult: quȩ habes non picere: certatis

Expanded text:
commendas ad quem praecessit? commendas ad quem praecessit? minus idoneus Christus? Videte, fratres, quia mendacium est quod dicunt homines: Filiis meis servo; mendacium est, fratres mei, mendacium quod nolunt, cum erubescunt tacere quod sunt: fundant, vomant in confessione quod portant. Pectus premitur crapula iniquitatis; evomat eam confessio: sed non canino more redeatur ad vomitum. Estote christiani. Valde parum est vocari christianos. Quanta donatis histrionibus? quanta donatis venatoribus? quanta turpibus personis? Donatis eis qui vos occidunt. Per ipsas enim exhibitiones voluptatum interficiunt animas vestras: et insanitis quis plus donet. Si insaniretis quis plus servet, non essetis ferendi. Quis plus servet insanire, avaritiae est: quis plus donet insanire, profusionis est. Nec avarum te Deus, nec profusum vult. Collocare te vult quae habes, non projicere. Certatis
Abbreviated transcription (Latin):
est em̃ filius tuus: Quic quid dicas: mortuo debes quõ uiuo
seruabas. Mortuus est filius meus: sed tamen partemfilu
mei. seruo fratribus ipsius: Sic credis: quia mortͥus est:
Si ꝓ illo xp̃s mortͥus non ẽ : mor tuus est ipse. Si aut̃ ẽ in te
fides: uiuit filius tuus. uiuit prorsus: non descessit.:
sed precessit: Qua fronte uenturus es ad filium tuũ qui
precessit: cui precęnti non mittis partẽ suam incaelũ : Ar non
pocest mitti incelũ Potest prorsus: Audi ipsum dm̃m dicentẽ:
Thesauritate uobis thesauros incęlo Si ergo ille thesaurus
mełus ẽ custoditus incȩlo: Num quid tuno non mittendus ẽ filio
quando simissus fuerit non peribit: Tenebit̾ hic ubi potest
perire : Non mittit᷑ illic ubi xp̃s ẽ custos: Certe ea que hie
tenes et non uis mittere post filiũ tuũ. quibus cõmendas : Ac¬
toribus tuis commendas illius partem quȩ precessit. & xp̃o non

Expanded text:
est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo servabas. Mortuus est filius meus, sed tamen partem filii mei servo fratribus ipsius. Sic credis quia mortuus est? Si pro illo Christus mortuus non est, mortuus est ipse: si autem est in te fides, vivit filius tuus. Vivit prorsus; non decessit, sed praecessit. Qua fronte venturus es ad filium tuum qui praecessit, cui praecedenti non mittis partem suam in coelum? An non potest mitti in coelum? Potest prorsus. Audi ipsum Dominum dicentem, Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Si ergo ille thesaurus melius custoditur in coelo, numquid tunc non mittendus est filio, quando si missus fuerit, non peribit? Tenebitur hic ubi potest perire, non mittitur illuc ubi Christus est custos? Certe ea quae hic tenes, et non vis mittere post filium tuum, quibus commendas? Actoribus tuis commendas illius partem qui praecessit, et Christo non
Abbreviated transcription (Latin):
& mentiunt᷑ quidem homines: Mala est auaricia Palliare¬
se uolunt nomine pietatis & de albare : ut quasi ꝓpt̃ filios
ui deant᷑ seruare homines: qđ ꝓpt̃ auaritiã seruant: Nam
ut noueritis quia plerumq contingit : dicit᷑ de quo quam :
Quare non facit elymosinã: quia seruat filus suis. Contigit
ut amittat unũ : Si ꝓpt̃ filiũ seruabat : mittat post illum
partẽ suã : Quare illã tenet insaculo. et illum relinquid
ab animo : Redde illi qđ suũ ÷ : redde qđ illi seruabas:
mortuus est inquid: sed precessit ad dm̃: Pars ipsa: pauperibs
debet᷑: Illi debet̾ : adquẽ ꝑrexit: xp̃o debet᷑ : ad ipsum eni
perrexit: & ipse dixit: Qui uni exminimis meis fecit: mihi
fecit : Q qui uni exminimis istis non fecit: mihi non fecit
Sed quid dicis: seruo fratribus ipsius: Si uiueret ille.
non erat cum sius fratribus diuisurus: Ofides mortua. mortͥus

Expanded text:
Et mentiuntur quidem homines. Mala est aEt mentiuntur quidem homines. Mala est ase volunt nomine pietatis et dealbare, ut quasi propter filios videantur servare homines, quod propter avariciam servant. Nam ut noveritis, quia sic plerumque contingit, dicitur de quodam: Quare non facit elemosinam? Quia servat filiis suis. Contigit ut amittat unum; si propter filios servabat, mittat post illum partem suam. Quare illam tenet in sacculo et illum relinquit ab animo? Redde illi quod suum est, redde quod illi servabas. Mortuus est, inquit. Sed precessit ad Deum, pars ipsius pauperibus debetur; illi debetur, ad quem perrexit; Christo debetur, ad ipsum enim perrexit: et ipse dixit, Qui uni ex minimis istis fecit, mihi fecit; et qui uni ex minimis istis non fecit, mihi non fecit . Sed quid dicis? Servo fratribus ipsius. Si viveret ille, non erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
facio: et illic non dicit᷑ quantis diuitibs ditior sumꝰ. Non
ad tendunt᷑ egestates : In numerabiliũ mendicoꝵ: Non respici¬
unt᷑ posteriores multitudines pauperum: sed paucitas p̃cedentiũ¬
diuitũ ante oculos ponitur. Cur in opere bono non adtendit᷑
ille ⁊acheus : qui dimidiũ rerum suarũ dedit pauperibus.:
Sed optare cogimur : ut ad tendat᷑ saltim ille phariseus. qui
omniũ quȩ possidebat decimas dabat: Noli parcere thesauriscaducis:
thesauris uanis. Noli subimagine pietatis: augere pecuniam: filus meis
seruo: Magna excusatio: filiis meis seruo: uideamus: seruat
tibi pater tuus: seruas tu filus tuis. filii tui filuis suis. & sic
ꝑ om̃s. & nullus facturus ẽ precepta dĩ: Quare non illi potius
impendis omnia qui te fecit exnihilo : qui te fecit: ipse te
pascit. Ex his quȩ fecit : ipse pascit et filios tuos: Neq enĩ
melius cõmittis filus tuis patrimoniũ tuũ quã creatori tuo:

Expanded text:
facio? et illic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non facio? et illic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentiudivitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videamus: servat tibi pater tuus, servas tu filiis tuis, filii tui filiis suis, et sic per omnes, et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
dñm: Nisi habundauerit iusticia ur̃a plusquã scribarũ
et phariseoꝵ: Non intrabitis in regnũ celoꝵ: Frgo illi dant
decimas : tu sicentesimã dederis: aliquid magnum te
fecisse gloriaris: Attendis eñ quid alius non faciat.
Non quod te iubeat ds̃ facere: Meciriste decõparatione
peioris: Non : i ussione melioris: Non quia ille nihil facit.
ideo tũ magnum aliquid facis: sed quia gaudetur ad quedã
minima oꝑa ur̃a: Quia tanta ÷ sterilitas ur̃a : ut ad modica
gaudeat᷑ Quasi securi uob̾ blandimini deminimis elymosi
forte nescio quid paruũ: qđ alius aut non habuit. aut non
protulit cũ haberet Noli ad tendere post te quis non faciat:
sed quid te iubeat ds̃ facere. Postremo quando in istis affec¬
tionibus secularibus. Non uobis sufficiunt quos precessistis.
sed uultis esse diuites equales ditioribus uob non attenditis.
quantos pauperioribs transcenditis : Vincere uultis diciores.
sed in elỹ mohis habet᷑ modus: hic dicitur iam quo usque

Expanded text:
 Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Ergo illi dant decimas; tu si centesimam dederis, aliquid magnum te fecisse gloriaris. Attendis enim quid alius non faciat, non quid te jubeat Deus facere. Metiris te de comparatione pejoris, non de jussione melioris. Non quia ille nihil facit, ideo tu magnum aliquid facis: sed quia gaudetur ad quaedam minima opera vestra quia tanta est sterilitas vestra, ut ad modica gaudeatur, quasi securi vobis blandimini de minimis granis forte nescio quid parvum, quod alius aut non habuit, aut non protulit cum haberet. Noli attendere post te quis non faciat, sed quid te jubeat Deus facere. Postremo, quare in istis affectionibus saecularibus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vincere vultis ditiores. Sed in eleemosynis habetur modus. Hic dicitur, Jam usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
illã secum & ad domũ disciplinȩ: Ideo apud quos non uacat uerbũ
dĩ qui cor auri coniungunt: qui non sunt uia. ubi semen quod
ceciderit ab auibus colligit᷑ : Qui non sunt petrosa loca ubi semen
altam radicem habere non potest: & ad horam exit & in estu
arescit: qui non sunt ager spinosus . ubi semen cum germinauerit
et in auras surgere coeperit. spinarum densitate suffocatur
Sed qui sunt terra bona. parata semen accipere ec fructum
reddere ł centenũ. ł sexagenum. ł tricenum : Recordamini¬

Expanded text:
illam secum et ad domum disciplinae. Ideo apud quos non vacat verbum illam secum et ad domum disciplinae. Ideo apud quos non vacat verbum Dei, qui cor auri conjungunt; qui non sunt via, ubi semen cum ceciderit ab avibus colligitur; qui non sunt petrosa loca, ubi semen altam radicem habere non potest, et ad horam exit, et in aestu arescit; qui non sunt ager spinosus, ubi semen cum germinaverit et in auras surgere coeperit, spinarum densitate suffocatur: sed qui sunt terra bona parata semen accipere, et fructum reddere vel centenum, vel sexagenum, vel tricenum : qui
Abbreviated transcription (Latin):
ocutus est ad nos sermo dĩ. & de promptus est ad ex horta¬
tionem nr̃am : dicente scriptura: Accipite disciplinã
indomo disciplinȩ. Disciplina: adiscendo dicta est: disci¬
plinȩ domus: ẽ aeccła xp̃i. Quid ergo hic discitur. uel
quarẽ discit : Qui sunt qui discunt. & aquo discunt: Dleit᷑
bene uiuere Propt̃ hoc discit̾ bene uiuere : ut ꝑueniat᷑ ad
semꝑ uiuere: Dseunt xp̃iani: docet xp̃s Primo ergo quid sit
bene uiuere. de inde quȩ sit merees bone uitȩ: Tercio
qui si nt ueri xp̃iani quarto qussit uerus magister. Pauca
loquentibus nob̵ sicut dñs donat audire dignemini : Om̃s in
domo dͥisciplinȩ sumus: sed multi nolunt habere disciplinã¬
& quod est ꝑuersus. nec indomo disciplinȩ uolunt habere
disciplinã: cũ ꝓpter ea debent indomo disciplinȩ accipere disci¬
plinã ⁊ ut seruent illam etͣ domibus suif: Ipsi contra indiscipli¬
nationẽ. non solũ indomibus suis habere uolunt: sed ferre

Expanded text:
ocutus est ad nos sermo Dei, et depromptus est ad exhortationem nostram, dicente Scriptura, Accipite disciplinam in domo disciplinae . Disciplina, a discendo dicta est: disciplinae domus, est Ecclesia Christi. Quid ergo hic discitur, vel quare discitur? Qui sunt qui discunt, et a quo discunt? Discitur bene vivere. Propter hoc discitur bene vivere, ut perveniatur ad semper vivere. Discunt Christiani, docet Christus. Primo ergo, quid sit bene vivere; deinde, quae sit merces bonae vitae; tertio, qui sint veri Christiani; quarto, quis sit verus magister, pauca loquentibus nobis, sicut donat Dominus, audire dignemini. Omnes in domo disciplinae sumus, sed multi nolunt habere disciplinaet quod est perversius, nec in domo disciplinae volunt habere disciplinam. Cum propterea debeant in domo disciplinae accipere disciplinam, ut servent illam et in domibus suis; ipsi contra, indisciplinationem non solum in domibus suis habere volunt, sed ferre
Abbreviated transcription (Latin):
habens inse mirabiliat precepta multa. tam quã multas gẽmas.
et preciosa munilia. & uasa ingentia et magni metalli i
Sed quis potest scrutari thesaurũ istum et uti eo. et ꝑueniri
ad omnia quȩ ibi sunt: quando hanc similitudinẽ dñs dedit
in euuangelio suo et dixit. Simile est regnum celoꝵ thesauro
inuento in agro. Nequis sȩminus idoneum diceret ad ꝑscru¬
tandum thesaurum: continuo dedit aliã similitudinem. dep̃ciosa margaritu.¬
Simile est regnũ celoꝵ homini negotiatori: querenti bonas
margaritas: Qui inuenit unam preciosã margaritam: uendidit
omnia que habebat et emit eam: ut si piger eras ad prȩscru¬
tandũ thesaurum: non sis piger unã margaritã sub lingua ferre.
et quo uis securus ambula: Quod est ergo uerbũ consumans. et
breuians: Diliges dñm dm̃ tuũ extoto cordetuo. et extota
anima tua. et ex tota mente tua : & diliges ꝓͥximum tuum

Expanded text:
habens in se mirabilia praecepta multa, tanquam multas gemmas, habens in se mirabilia praecepta multa, tanquam multas gemmas, et pretiosa monilia, et vasa ingentia et magni metalli. Sed quis potest scrutari thesaurum istum, et uti eo, et pervenire ad omnia quae ibi sunt? Quando hanc similitudinem Dominus dedit in Evangelio suo, et dixit, Simile est regnum coelorum thesauro invento in agro; ne quis se minus idoneum diceret ad perscrutandum thesaurum, continuo dedit aliam similitudinem, Simile est, inquiens, regnum coelorum homini negotiatori quaerenti bmargaritas: qui invenit unam pretiosam margaritam; et vendidit omnia quae habebat, et emit illam : ut si piger eras ad perscrutandum thesaurum, non sis piger unam margaritam sub lingua ferre, et quo vis securus ambulare. Quod est ergo verbum consummans et brevians? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua . Et, Diliges proximum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant quod ꝑme dñs dicere dignat᷑. Ego. qm̃ ille semi¬
nat quid sum. uix cofinus seminantis : Ipse in me ponere
dignatur: qđ uobis spargat : Nolite ergo attendere ad
uilitatẽ cofini: sed ad caritatẽ seminis. et potestatem
Precepta multa sunt inlege : quibus ipsa uita bona continet᷑
imperat᷑. & discit᷑ : Multa omnino precepta sunt. in numerabi¬
lia: preceptoꝵ ipsoꝵ paginas uix quisq enumerat. quanto
magis ipsa quȩ uoluit : tamen ds ꝓpt̃ eos qui se possent
excusare. uł quia eis non uacat legere ł quia non nouerunt
sicut seriptũ ẽ consumare. & breuiare uerbum suꝑ terram.
sicut de illo ꝓpheta predixerat: uerbũ enĩ consũmans et
breuians : faciet dñs suꝑ terram: hoc ipsum uerbum consumatũ
et breuiatũ : nec obscurũ esse ds̃ uoluit Ideo breue: ne non
uacaret legere: ideo aꝑtum: ne dicat. mihi non licuit intelli¬
gere: Thesaurus ergo est magnus diuinarum scripturarũ.:

Expanded text:
accipiant quod per me Dominus dicere dignatur. Ego enim, quoniam ille seminat, quid sum? Vix cophinus seminantis. Ipse in me ponere dignatur quod vobis spargat. Nolite ergo attendere ad vilitatem cophini, sed ad charitatem seminis et ad potestatem Praecepta multa sunt in Lege, quibus ipsa bona vita continetur, imperatur et discitur. Multa omnino praecepta sunt, innumerabilia. Praeceptorum ipsorum paginas vix quisquam enumerat, quanto magis ipsa? Quae voluit tamen Deus, propter eos qui se possent excusare, vel quia eis non vacat legere, vel quia non norunt sicut scriptum est, consummare et breviare verbum super terram, sicut de illo propheta praedixerat: Verbum enim consummans et brevians faciet Dominus super terram . Hoc ipsum verbum consummatum et breviatum, nec obscurum esse Deus voluit. Ideo breve, ne non vacaret legere: ideo apertum, ne dicat, Mihi non licuit intelligere. Thesaurus ergo est magnus divinarum Scripturarum,
Abbreviated transcription (Latin):
tradente suscepimus Uerũ quia sunt & alii aequae catho¬
lici & eruditiuiri. qui credunt anima in corpore manen¬
te : In mutandos ad incorruptionẽ et in mortalitatẽ
eos qui in aduentu dni uiui minueniendi sunt. Et hoc
eis reputari proresurrectione ex mortius. quod mortali¬
quis ad quiescat. modo non est hereticus: nisi conten¬
tione hereticus fiat Sufficit enim in aecclesia: lege
carnis resurrectionẽ credere futurã demorte:
et peccatores ui dicari sicut diodorus significari putait.¬
sed uiuos eos qui in carne inueniendi sunt dicit. qui
ad huc morituri creduntur uel inmutandi sicut alii¬
uolunt. ut suscitati continuo uel reformati: cusante mortu¬
is uidicentur:
OST RESURRECTIONE

Expanded text:
tradente suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque cathotradente suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri qui credunt, anima in corpore manente, immutandos ad incorruptionem et immortalitatem eos qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortaliquis acquiescat modo, non est haereticus, nisi contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecclesiae lege, carnis resurrectionem credere futuram de morte.et peccatores judicare, sicut Diodorus significare putat; vivos eos, qui in carne inveniendi sunt, dicit, qui adhuc morituri creduntur, vel immutandi, sicut aliivolunt, ut suscitati continuo vel reformati cum ante mortuis judicentur. ost resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
ergo idest coessentialis indiuinitate pa
deo et homini unus filius manens deus in homine suo: ingla
patris Desiderabilis uideri ab angelis: sicut pater et sp̃s sẽs
adoratur abangelis. & ab omĩ creatura Non homo propter
et insemel: Non prima iustorum et scdã peccatorũ.
ut fabulas sompniator̃: sed una omniũ: et sud resurgere di¬
citur quod cadit: Caro ergo nr̃a inueritate resurgit
sicut in ueritrite cadit. et non scđm origenẽ inmuttitio
corporum erit: id est aliud non nouum corpus ꝓcarne. sed
cadem caro corruptibilis quae cadat tam iustorũ quam
in iustorũ incorruptibilis resurget: quae uel paenã suf¬
ferre possit propeccatis. uel ingloriam aeternã mane
erit: ergo omnes moriuntur: Ut mors inadam data.
omnibus filiis eius dominetur. et maneat illud priuilegiũ
indño: Q uod de eo spetialiter dicitur. non dabis scm̃ tuum
uidere corruptionẽ Hanc rationẽ: maxime patrũ turba

Expanded text:
ergo, id est, coessentialis in divinitate Patσιος Deo et homini unus Filius, manens Deus in homine suo in gloria Patris, desiderabilis videri ab angelis: sicut Pater et Spiritus sanctus adoratur ab angelis et ab omni creatura; non homo factus p et insimul et semel. Non prima justorum, et secunda peccatorum, ut fabula est somniatorum; sed una omnium. Et si id resurgere dicitur, quod cadit, caro ergo nostra in veritate resurgit, sicut in veritate cadit. Et non secundum Origenem immutatio corporum erit, id est, aliud novum corpus pro carne: sed eadem caro corruptibilis quae cadit tam justorum quam injustorum incorruptibilis resurget, quae vel poenam sufferre possit pro peccatis, vel in gloria aeterna manereerit, ergo omnes moriuntur, ut mors ab Adam ducta omnibus filiis ejus dominetur; et maneat illud privilegium in Domino, quod de eo specialiter dicitur. Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Hanc rationem maxima Patrum turba
Abbreviated transcription (Latin):
los suos: duodecim solos homines cũ illo iudicaturos puttre
debemus: Duodenario quippe numero. uniuersa quaedãt
signi ficata est uidicantiũ multitudo ꝓpter duas partes nu¬
meri septenarii : quo significatur plerumq uniuersitas:
Qucie duae partes idest tria et quattuor. altera ꝑ alterum
multi plicate.xii. faciunt Nam et quattuor. ter. et
tria quat̃: xIi. sunt: & siqua alia huius modi duodena¬
rii numeri quae ad hoc ualeat ratio repperitur Alioquin
qm̃ in locum iudce traditõris apłm mathiã legimus or¬
dinatum: A płs paulus qui plus omnib illis laborauit.
ubi adiudicandũ sedeat non habebit: Qui ꝓfecto cum aliis
sc̃ĩs ad numerũ uiditũ se ꝑtinere demonstrat. cũ dicit Nesci¬
tis q̃uia angelos tudicabimus: Deipsis quoq uidicandis. inhoc
numero duodenario similis causa est nonenim quia dictumẽ.
iudicantes.xii. tribus is rahel: Tribus leui quae tertia decima
est abeis iuidicanda nonerit. aut solum illum populũ. non & iã

Expanded text:
 ait, duodecim solos homines cum illo iudicaturos putare debemus. Duodenario quippe . numero uniuersa quaedam significata est iudicantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas; quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt, nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus? De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ONTRA platonicos qui dicunt humanum
corpus caelum non posse a scendere: sc̃s agustinus libe¬
raliter deputtins hoc definit Hoc & iam miris rationum
eoc emplis conuncit: quod corpora nr̃a in morttilia postre¬
surretionem effecta. cadorum habitacula teneant Nam
utiq post resurrettionẽ sc̃ĩs in carne. ꝓmissa est caelorũ ascen¬
sio: Dicente ad patrẽ xp̃o: Colo ubi sum ego.: & ipsisint me¬
cum: Si enim menbra capitis sumus. & unus inse & in nobis
est xp̃c. utiq ubi ipse ascendit. & nos ascensuri sumus:
trum subtiliores tunc motus corporis habģmus: antades erunc
sicut modo habere uidemur
EUI OTIB corporis. sc̃s agustinus defi¬
nitamponere sententiã ex pauescens: sic ait Qui
motus illic talium corporũ sint futuri definire non au¬
deo: quod ex cogitare nonualeo: Tamen & motus & sta¬
tus sicut ipsa speties decenserit quactũq erit: ũbiga
quod non decebat nonerit: Certe ubi uoluerit sp̃s. ibi erit ꝓtinꝰ
corpus:

Expanded text:
ontra Platonicos, qui dicunt humanum corpus coelos non posse ascendere, sanctus Augustinus liberaliter disputans , hoc definit, hoc etiam miris rationum exemplis convincit, quod corpora nostra, immortalia post resurrectionem effecta, coelorum habitaculo teneantur. Nam utique post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio; dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitis sumus, et unus in se et in nobis est Christus, utique ubi ipse ascendit, et nos ascensuri sumus. CAPUT LIII. Utrum subtiliores tunc motus corporis habeamus, an tales erunt sicut modo haberi videntur. De motibus corporis sanctus Augustinus definitam ponere sententiam expavescens, sic ait : « Qui motus illic talium corporum futuri sint definire non audeo, quod nec excogitare valeo. Tamen et motus, et status, sicut et ipsa species decens erit, quicunque erit, ubi quod non decebit non erit. Certe ubi voluerit spiritus, ibi protinucorpus. »
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa laudatio. quia quod ua b ꝓphetei deillis ait: Non
Ilaborabunt. neq fatigabuntur: Aeternitaitis enim be¬
atitudine ꝑfruentur. ut hoc illis sit in remuneratione bea¬
titudinis: quod indefesso usu fueri tiubilum laudis Psal¬
mus enim dicit. beati qui habitant indomotua: inscłm
uirtutẽ dedit.
et ipse sit finis desideriorum nrõrum:¬

Expanded text:
ipsa laudatio: quia juxta quod propheta de illis dicit, non laborabunt neque fatigabuntur . Aeternitatis enim beatitudine perfruentur: ut hoc illis sit in remuneratione beatitudinis, quod indefesso usi fuerint jubilo laudis. Psalmus enim dicit: Beati qui habitant in domo tua, Dominvirtutem dedit. us, et quod ipse sit finis desideriorum nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
terrenȩ ciuitatis modũ ubi cogitata non est obolitio criminum.
per sangiunẽ scm̃: Suscipiatur ergo continentia quã nulla
lex ꝓhibet. in alia nonentur adulteria: & quid ad nos sinet¬
saltem diuina miseratione mundata marito reconcilietur
ad ultera . dũ tamen non reconciliatis adulteris. non alia fiand
quasi conubia quȩ conuincuntur esse ad ultera : Mulier enĩ
aligata ẽ: quã diu uir eius uiuit: Ergo consequent̃ & uiraligatus

Expanded text:
terrenae ciuitatis modum, ubi cogitata non est abolitio criminum terrenae ciuitatis modum, ubi cogitata non est abolitio criminum per sanguinem sanctum. suscipiatur ergo continentia, quam nulla lex prohibet, in alia non eatur adulteria. et quid ad nos, si nesaltem diuina miseratione mundata marito reconcilietur adultera, dum tamen non reconciliatis adulteris non alia fiant quasi conubia, quae conuincuntur esse adulteria? mulier enim alligata est, quamdiu uir eius uiuit. ergo consequenter et uir alligatus
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscant & iam periculũ suũ & simili laborantes. ad eundem
saluatorem suplici pietate confugiant : & qđ in illa factum
legunt. &iam sibi ne cessariũ esse fateant᷑: ad ulteriorum suoꝵ
medicinã suscipiant: Adulterare iam desinant. laudeat
inse dĩ patientiã: Agant poenitentiã. summant indulgentiã.
mnutant de poena feminarum: & de sua inpunitate sententiã :
Quibus consideratis atq tractatis. sic cõmunis conditio. cõmune
malum. cõmune periculũ. cõmune uulnus. cõmunis salus
fidelit̃ & humilit̃ cogitet᷑: Non erit turpis neq difficilis &iã
post ꝑ petrata atq purgata adulteria reconciliatio coñiugũ.
ubi ꝑclaues regni regui caeloꝵ non dubit fieri remissio peccatoꝵ :
Non ut potest uiri diuortiuũ ad ultera reuocet᷑: sed ut potest
xp̃i consortium adultera non uocetur: Uerum ecce non fiat.
nemo compellit quia forte lex aliqua huiꝰ scłi uetat. scđm

Expanded text:
agnoscant etiam periculum suum et simili morbo laborantes ad eundem agnoscant etiam periculum suum et simili morbo laborantes ad eundem saluatorem supplici pietate confugiant et quod in illa factum legunt etiam sibi necessarium esse fateantur, adulteriorum suorum medicinam suscipiant, adulterare iam desinant, laudent in se dei patientiam, agant paenitentiam, sumant indulgentiam, mutent de poena feminarum et de sua inpunitate sententiam. Quibus consideratis atque tractatis si communis condicio, commune malum, commune periculum, commune uulnus, communis salus fideliter et humiliter cogitetur, non erit turpis neque difficilis etiam post perpetrata atque purgata adulteria reconciliatio coniugum, ubi per claues regni caelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum, non ut post uiri diuortium adultera reuocetur, sed ut post Christi consortium adultera non uocetur. uerum ecce non fiat, nemo conpellit, quia forte lex aliqua huius saeculi uetat secundum
Abbreviated transcription (Latin):
parte causȩ predicabunt. Neq enĩ si penes te culpa fuit
ut matrimonium solueret᷑. & secundũ legem iuliam eu pasia
uxor tua nuberet. ꝓpter hoc rescriptum meum adulteru
dampnata erit: nisi constet esse cõmissum: habebunt aut̃
ante occulos hoc in quirere. an cum tu pudice uiueres: illi
quoq mores bonos collendi auctor fuisti Per ini quum mihi
uidet̃ esse : ut pudicitiã uir ab uxore exigat. quã ipse non
exhibet: quȩres potest & uirum dampnare non ob conpensati¬
onẽ criminis inutui rem interutrumq: componere : ł causa
facti tollerare : Si haec obseruanda sunc ꝓpterdecus terrenȩ
ciuitatis. quanto castiores querit celestis patriȩ sotietus angeloꝵ :
Que cum ita sint. num quid ideo minor est. Ac non potius maior
& peior uiroꝵ pudicitia quã in est illis suꝑba & licentioset iactantia :
non igitur exorreant uiri qđ adultera: xp̃s i gnouit: sed potiuis

Expanded text:
parte causae praeiudicabunt. neque enim, si penes te culpa fuit, parte causae praeiudicabunt. neque enim, si penes te culpa fuit, ut matrimonium solueretur et secundum legem Iuliam Eupasia uxor tua nuberet, propter hoc rescripto meo adulterii damnata erit, nisi constet esse commissum. habebunt autem ante oculos hoc inquirere, an, cum tu pudice uiueres. illi quoque bonos mores colendi auctor fuisti. periniquum enim mihi uidetur esse, ut pudicitiam uir ab uxore exigat, quam ipse non exhibet. quae res potest et uirum damnare, non ob conpensationem mutui criminis rem inter utrumque conponere uel causam facti tollere. si haec obseruanda sunt propter decus terrenae ciuitatis, quanto castiores quaerit caelestis patria et societas angelorum! quae cum ita sint, numquid ideo minor est, ac non potius maior et peior uirorum inpudicitia quam inest illis superba et licentiosa iactantia? non igitur exhorreant uiri, quod adulterae Christus ignouit; sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtute uincere & exemplo regere feminas : xp̃ianis siquidem
loquor: Qui fidelit̃ audiunt i caput mulieris uir: ubi se agnos¬
cunt duces : illas aut̃ cõmittes esse debere: & ideo cauendum
uiro illicere uiuendo : quia timet ne uxor sequat᷑ imitando i
Sed isti quibus displicet ut inter uirũ et uoxorẽ par pudicitiȩ
forma seruet᷑. & potius eligunt maximeq in hac causa mundi
legibus subditi esse quã xp̃o: qm̃ uira forensia non eisdem quibs
feminas puditiciȩ nexibus uiros uident᷑ obstringere: Legant
quid imperator anconius non utiq xp̃ianus de hac consticuerit.
ubi maritus uxorem de ad ulterii crimine acusare non sinitur:
cui moribus suis non prebuit castitatis exemplum. ita ut ambo
dam narent᷑ si ambos parit̃ inpudicos conflictos ipse conuin¬
ceret : Nam supra dicti imperatoris haec uerba sunt: quȩ
aput gregorianũ legant᷑ : Sane inquit litterȩ maeȩ Nulla

Expanded text:
et uirtute uincere et exemplo regere feminas. christianis equidem et uirtute uincere et exemplo regere feminas. christianis equidem loquor, qui fideliter audiunt: caput mulieris uir, ubi se agnoscunt duces, illas autem comites esse debere. et ideo cauendum uiro iliac ire uiuendo, qua timet, ne uxor sequatur imitando. sed isti, quibus displicet, ut inter uirum et uxorem par pudicitiae forma seruetur, et potius eligunt, maximeque in hac causa, mundi legibus subditi esse quam Christi, quoniam iura forensia non eisdem quibus feminas pudicitiae nexibus uiros uidentur obstringere, legant, quid imperator Antoninus, non utique christianus, de hac re constituerit, ubi maritus uxorem de adulterii crimine accusare non sinitur, cui moribus suis non praebuit castitatis exemplum, ita ut ambo damnarentur, si ambos pariter inpudicos conflictus ipse conuinceret. nam supra dicti imperatoris haec uerba sunt, quae apud Gregorianum leguntur. sane, inquit, litterae meae nulla
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ad ulterã non occiderant. quanta illis misericordia parceret᷑
si adulteri uiuerent: sed cũ eis haec dicimus non solum nihil
uolunt de trahere saeueritati. sed irascuntur in suꝑ ueritati.
& loquunt᷑ atq respondent : sed nos uiri sumus : Anuero sexus
nri dignitas hanc sustinebit iniuriã. ut cũ aliis feminis
preter urores nr̃as si quid ad mittimus inluendis poenis mulienbs
conparem. quasi non ꝓpter ea magis debeant illicitas concupis¬
centias uiriliter frenare q uiri sunt. quasi non ꝓpt̃ ea magis
debeant mulieribus suis ad uirtutis huiꝰ exemplũ se prebere
quia uiri sunt quasi non ꝓpter ea minus debͤant alibi dine
superari qr uiri sunt quasi non ꝓpterea minus debeant lasciuienti
carni seuire quia uiri sunt : & tamen indignantur: si audiant
adulteros uiros pendere similes ad ulteris feminis poenas. cum
tanto grauius eos puniri oportuerit : quanto magis ad eos pertinet

Expanded text:
quod adulteram non occiderant, quanta illis misericordia dei parceretur, quod adulteram non occiderant, quanta illis misericordia dei parceretur, ut adulteri uiuerent. Sed cum haec eis dicimus, non solum nihil uolunt detrahere seueritati, sed irascuntur insuper ueritati et loquuntur atque respondent: sed nos uiri sumus. an uero sexus nostri dignitas hanc sustinebit iniuriam, ut, cum aliis feminis praeter uxores nostras si quid admittimus, in luendis poenis mulieribus comparemur? quasi non propterea magis debeant inlicitas concupiscentias uiriliter frenare, quia uiri sunt; quasi non propterea magis debeant mulieribus suis ad uirtutis huius exemplum se praebere, quia uiri sunt; quasi non propterea minus debeant a libidine superari, quia uiri sunt; quasi non propterea minus debeant lasciuienti carni seruire, quia uiri sunt et tamen indignantur, si audiant adulteros uiros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto grauius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet infideliũ sensus exoret. ita ut non nulli modice fidei
ł potius inimici uere fidei credo metuentes peccantibus in punitatẽ
dari mulieribus suis: illud qđ de ad ultere indulgentia dñs fecit
mulier amedico deo illius peccati remissione sanari: Ne offen¬
derent᷑ insani: Non enĩ quibus illud factũ dñi displicet ipsi¬
ꝑfecte pudici sunt. & eos seueros castitas facit: sed potius exillo
sunt hominũ numero quibus dñs ait : Qui sine peccato est ur̃m.
prior in eã lapidem iaciat: Nisi qđ conseientia territi recesser̃.
& temptare xp̃m atq adulterã ꝑ sequi destiterunt: Isti autem
& egroti medicũ reprehendunt : & in adulteras adulteri seuiunt
Quibus si diceret᷑. non qđ illi audierunt qui sine peccato est
Quis eñitsine peccato: sed qui sine isto peccato est prior in illam
lapidem mittat: tunc forsi tan cogitarent qui indignabantur

Expanded text:
uidelicet infidelium sensus exhorret, ita ut nonnulli modicae fidei uidelicet infidelium sensus exhorret, ita ut nonnulli modicae fidei uel potius inimici uerae fidei, credo, metuentes peccandi inpunitatem dari mulieribus suis, illud, quod de adulterae indulgentia dominus fecit, mulier a medico deo illius peccati remissione sanari, ne offenderentur insani. neque enim quibus illud factum domini displicet, ipsi pudici sunt et eos seueros castitas facit; sed potius ex illo sunt hominum numero, quibus dominus ait: qui sine peccato est uestrum, prior in eam lapidem iaciat. nisi quod illi conscientia territi recesserunt et temptare Christum atque adulteram persequi destiterunt, isti autem et aegroti medicum reprehendunt et in adulteras adulteri saeuiunt: quibus si diceretur, non quod illi audierunt: qui sine peccato est — quis enim sine peccato? — sed: qui sine isto peccato est, prior in illam lapidem mittat, tum uero forsitan cogitarent, qui indignabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit: nec alege uiri nisi mortui liberat᷑ : ut nonsit ad ultera
si fuerit cum altero uiro: Quod aut̃ tibi durum uidet̾ ut post¬
ad ulteruĩ reconciliet coniugi conuix : si fides adshon erit durũ¬
ł poenitentia credimus esse sanatos: haec crimina inueteri di
lege nullis sacrificus mundabant᷑. quȩ in nouo testamento in
sanguine xp̃i sine dubitatione mundantur: & ideo tunc omni¬
modo ꝓhibitũ ÷ ab alio contaminatã uiro recipere uxorem:
quã uis dauid sauli filiã quã pat̾ eius dẽ mulieris abeo sepa-¬
ratam dederat alteri. tam quã noui testamenti pre figuratar :
sine cunctatione receperit: Nunc autẽ post ea quã xp̃s
ait adulterȩ. nec ego te dam nabo de inceps noli peccare:
Quis non intellegat debere ignoscere maritum qđ uidet
ignouisse dnm̃ amboꝵ. nec se iam debere adulterã dicere cuiꝰ
poenitentis crimen diuina credit miseratione deletũ : sed hoc

Expanded text:
uiuit nec a lege uiri nisi mortui liberatur, ut non sit adultera, uiuit nec a lege uiri nisi mortui liberatur, ut non sit adultera, si fuerit cum alio uiro. Quod autem tibi durum uidetadulterium reconcilietur conjugi conjux; si fides adsvel poenitentia credimus esse sanatos. Haec crimina in veteri lege nullis sacrificiis Dei mundabantur, quae in lege Novi Testamenti sanguine sine dubitatione mundantur, et ideo tunc omnino prohibitum est ab alio viro contaminatam recipere uxorem, quamvis David Saulis filiam, quam pater ejusdem mulieris ab eo separatam dederat alteri, tanquam Novi Testamenti praefigurator, sine contaminatione receperit. Nunc autem postea quam Christus ait adulterae: Nec ego te condemnabo, vade, deinceps noli pequis non intellegat debere ignoscere maritum, quod uidet ignouisse dominum amborum nec se iam debere adulteram dicere, cuius paenitentis crimen diuina credit miseratione deletum? Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nubat: sed de illa sola qua de corpore exitur qm̃ suꝑ con¬
iugis ad ulterium conuigale soluitur uinculũ : sequitur illa
peruersitas quã cauendã esse monstraui. ut & mulier per
inpudicitiã soluatur hoc uinculo: Quȩ si soluitur : libera erit
alege uiri. &ideo qđ insipientissime dicitur. non erit
adultera si fuerit cum altero uiro : qi per aduberium
liberata ẽ priore uiro. Quod si ita ẽ: auertat ds̃ tale coniugium
ut nullus id non dico xp̃ianus. sed humanus sensus ad mittat:
Profecto mulier alligata est: quã diu uir eiꝰ uiuit Quod ut
apertius dicã : quã diuuir ei in corpore ẽ: Pari ergo forma
et uir alligatus ẽ quã diumulier eiꝰ incorpore e Unde si uult
dimittere adulteram. nonducat alteram: neqđ in illa culpat
ipse cõmittat Similit̃ & muler si dimittat adulterum:
non sibi copulet alterum: Alligata ẽ enĩ quã diu uir eius

Expanded text:
nubat, sed de illa sola, qua de corpore exitur, quoniam, si per connubat, sed de illa sola, qua de corpore exitur, quoniam, si per coniugis adulterium coniugale soluitur uinculum, sequitur illa peruersitas, quam cauendam esse monstraui, ut et mulier per inpudicitiam soluatur hoc uinculo, quae si soluitur, libera erit a lege uiri, et ideo, quod insipientissime dicitur, non erit adultera, si fuerit cum alio uiro, quia per adulterium liberata est a priore uiro. quod si ita est a ueritate deuium, ut nullus id, non dico christianus, sed humanus sensus admittat, profecto mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit, quod ut apertius dicam, quamdiu uir eius in corpore est. pari ergo forma et uir alligatus est, quamdiu mulier eius in corpore est. unde si uult dimittere adulteram, non ducat alteram, ne quod in illa culpat, ipse committat. similiter et mulier, si dimittit adulterum, non sibi copulet alterum; alligata est enim, quamdiu uir eius
Abbreviated transcription (Latin):
dimitꝰtur coniux ob causa fornicationis: sed manet uinculum
pudoris. ꝓpt̃ qđ sit reus adulterii qui dimissam duxerit &iã
ob hane causã fornicationis: Sicut enĩ manente inse sacramento
regenerationis ex ct̃municatur cuius quã reus criminis. nec
ullo sacramento caret etiam sinum quã reconciliet᷑ do: Ita
manente in se uinculo foederis conuigalis. uxor dimittitur
ob causam fornicationis: Nec carebit ullo uinculo & iam si
numquã reconciliet᷑ uiro : carebit autẽ si mortus fuerit uir eꝰ
Reus aũt ex cõmunicatus. ideo numquã carebit regenerationis
sacramento. &iam non reconciliatus qm̃ num quã moritur ds̃ .:
uirum adulterum ꝓmortuo deputandũ : &ideo licere uxorẽ eiꝰ
alteri nubere : Quamuis eñĩ sit mors adulterium non corporis
sed qđ peius ẽ animae : non tamen & de ipsa morte loquebat᷑
apłs cum dicebat: Qđ si mortuus fuerit uir eius. cui uult

Expanded text:
dimittitur coniux ob causam fornicationis; sed manet uinculum dimittitur coniux ob causam fornicationis; sed manet uinculum pudoris, propter quod fit reus adulterii, qui dimissam duxerit etiam ob hanc causam fornicationis. Sicut enim manente in se sacramento regenerationis excommunicatur cuiusquam reus criminis nec illo sacramento caret, etiamsi numquam reconcilietur deo, ita manente in se uinculo foederis coniugalis uxor dimittitur ob causam fornicationis nec carebit illo uinculo, etiamsi numquam reconcilietur uiro; carebit autem, si mortuus fuerit uir eius. reus uero excommunicatus ideo numquam carebit regenerationis sacramento etiam non reconciliatus, quoniam numquam moritur deus. uirum adulterum pro mortuo deputandum et ideo licere uxori eius alteri nubere. quamuis enim sit mors adulterium non corporis, sed, quod peius est, animae, non tamen et de ista morte loquebatur apostolus, cum dicebat: quodsi mortuus fuerit uir eius, cui uult
Abbreviated transcription (Latin):
sentit. Nonne cernis quã contra apłm sentiat. quidem non ipse
sentit. sed hoc sequitur ille quȩ sentis: Muta ergo ante¬
cedentia : siuis cauere sequentia: & noli dicere mortuũ uiriũ
uł mortuã uxorẽ. hoc loco debere intellegi &iam fornicantem:
Quã obrem scđm doctrinã sanã mulier alligata est quã di u
uir eius uiuit : idẽ nondũ corpore abscessit: Mulier enim
sub uiro uiuo marito iuncta : legi : hoc est in corpore constituto
Si aũt mortuus fuerit hoc est de corpore exierit : euacut᷑a
est alege uiri: lgitur uiuente uiro uocabit᷑ adultera : si fuerit
cum altero uiro : Si autẽ mortuus fuerit uir eius: liberata
est alege ut non sit ad ultera si fuerit cum altero uiro.: haec
uerba a postoli totiens repecita. totiens inculcata uera sut:
uiua sunt. sana sunt. plena sunt: Nullius uiri posterioris muber
uxor eẽ incipit: nisi prioris esse desiuerit. i Esse autem de sinet
uxor prioris si moriatur uir eius non si fornicetur: licite itaq

Expanded text:
sentit, nonne cernis quam contra apostolum sentiat? quod quidem non ipse sentis, sed hoc sequitur illa quae sentis. muta ergo antecedentia, si uis cauere sequentia, et noli dicere mortuum uirum uel mortuam uxorem hoc loco debere intellegi etiam fornicantem. quamobrem secundum doctrinam sanam mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit, id est nondum corpore abscessit; mulier enim sub uiro uiuo marito iuncta est legi, hoc est in corpore constituto. si autem mortuus fuerit, hoc est de corpore exierit, euacuata est a lege uiri. igitur uiuente uiro uocabitur adultera, si fuerit cum alio uiro. si autem mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege, ut non sit adultera, si fuerit cum alio uiro. haec uerba apostoli totiens repetita, totiens inculcata uera sunt, uiua sunt, sana sunt, plana sunt. nullius uiri posterioris mulier uxor esse incipit, nisi prioris esse desiuerit. esse autem desinet uxor prioris, si moriatur uir eius, non si fornicetur. licite itaque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ẽ ꝑfitiens nos: ipse erit et perfetio
et laudatio nr̃ã. quem in scła scłorũ laudabimus ẽt
sine fine laudantes a mabimus Ibierit ut ait doctor
uesperam. quod commendauit dñs in primis oꝑib mun¬
di : ubi legitur. et requieuit die septimo: abomnib oꝑib:
suis quae fecit:¬

Expanded text:
perficiens nos, ipse erit refectio et laudatio nostra, quem in saecula saeculorum laudabimus, et sine fine laudantes amabimus. Ibi erit, ut ait doctor uesperam, quod commendauit Dominus in primis operibus mundi, ubi legitur: Et requieuit Deus die septimo ab omnibus operibus suis, quae fecit
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis libro scriptumẽ. Lignum in quocũq loco cecide¬
rit. siue ad austrũ. siue adaquilonẽ. ibierit: salicet quia cũ
humani casus tempore siue sc̃s siue malignus sp̃s egredientem
animam aclaustro carnis acceperit: in eternũ secũ sine ulla ꝑ¬
muttitione retinebat. ut nec exaltata ad supplicium ꝓruat.

Expanded text:
Salomonis libro scriptum est: Lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad austrum sive ad aquilonem, ibi erit : scilicet quia cum humani casus tempore, sive sanctus sive malignus spiritus egredientem animam a claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat,
Abbreviated transcription (Latin):
modo audiendi sunt qui ꝓ carne nescio. quod corpus
resurrecturũ fabulantur aereum: sediuata saerae histo¬
riae ueritatẽ in hoc quod uiuit unusquisq resurrecturus ẽ cor¬
pore: Nam ut intercaeteros egregii p̃ceptoris nr̃i eugeni tolo-¬
sanȩ sedis antistitas breuiter hic retexã uerba. resurrectionẽ
ait carnis uerissimã confitemur. nonut quidã delirant: ut
inaereti. uel qualibet alia carne surgamus: sed inhac quasum¬
& uiuimus: Inqua &iam aut ꝓrecte factis coronã: aut ꝓma¬
legestis unusquisq merebitur ꝑcipere penã:¬

Expanded text:
modo audiendi sunt, qui pro carne nescio quod corpus resurrecturum fabulantur aerium. Sed, juxta sacrae historiae veritatem, in hoc quod quisque vivit, resurrecturus est corpore. Nam, ut caeteros taceam, egregii praeceptoris nostri Eugenii, Toletanae sedis antistitis, breviter haec verba retexam: 'resurrectionem autem carnis verissime confitemur, non ut quidam delirant, ut in aeria vel qualibet alia carne resurgamus, sed in hac qua sumus, in hac qua etiam pro recte factis coronam aut pro male gestis unusquisque merebitur recipere poena
Abbreviated transcription (Latin):
tizatos. qui non in nomine patris. et filii. et sp̃s scĩ. uix¬
ta regulã ad nõ positã tincti sunt. ut sunt paulionistę. ꝓ¬
diani. borburite. si fori. qui nunc uocantur bonusianu
germina uel ceterȩ istorũ orighaus. siue ordinis pestes:
Quae duo principia sibi ignotã introducunt. ut cherdore¬
& marchion. uel contraria ut manicheus. uel tria barbara
ut setianus. & theodorus. uel muta. ut uadentinus Uel
xp̃m homine fuisse absq deo: ut cherintus: ebion. arthe¬
mon. et fotinus: Existis certe inquã siqui adnos uenerint:
non requirendũ eis. utrum baptizati sint annon: Sed hoc
tantũ si credant aecdesiae fidem. et baptizentur aecclesicsti¬
co ba ptis mate:
OTIDIE EUCHARISTIAE

Expanded text:
tizatos, qui non in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti juxtizatos, qui non in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti juxta regulam a Domino positam tincti sunt: ut sunt Pauliani, Procliani, Borboritae, Siphori, qui nunc vocantur Bonosiani; germina; vel caeterae istorum originis sive ordinis pestes, quae duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdon et Marcion; vel contraria, ut Manichaeus; vel tria et barbara, ut Setianus et Theodosius; vel multa, ut Valentinus; vel Christum hominem 31 fuisse absque Deo, ut Cerinthus, Ebion, Artemon, et Photinus. Ex istis, inquam, si qui ad nos venerint, non requirendum ab iis utrum baptizati sint an non, sed hoc tantum, si credant Ecclesiae fidem, et baptizentur ecclesiastico baptismate. Quotidie eucharistiae