comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Optime enim potest inter prophetas uersari. et pater eorum id est
magister uocari quitam doctus. et sapiens ẽ. Pater autem
aliquando magister inscripturi suocatur. Sicut heliseus heliã
patrem idest magistrum uocatdicens Patermi patermi cur¬
rus is rahel ctaurigacius Et in libro iob. eliu ipsum iob patre
id est magistrum uocat. hoc modo patermi. probeturiobusq ad fu¬
osthaec ascendit naasammonites et pugnare coepit aduersum
iabes galaad etcetera Quid significat hoc factum quod naas
ammonites in hoc ferirecumiabes gala ad uoluit foedus ut erueret
omnium oculos dextros quatenus fierent obprobriuminuni uer¬
so israhel. Nisibellum hereticorum contra ecclesiam : Naas quip¬
pe interp̃tatur serpens ammon conprimens ł coangustans
ł populus meroris iabes interp̃t exsiccata galaad a ceruus
testimonii Ergonaas. serpens antiquus et princepsammonita¬

Expanded text:
Optime enim potest inter prophetas versari et pater eorum, id est Optime enim potest inter prophetas versari et pater eorum, id est magister, vocari, qui tam doctus et sapiens est. Pater enim aliquando magister in Scripturis vocatur: sicut Eliseus Eliam patrem, id est, magistrum vocat, dicens: « Pater mi, pater mi, currus Israel et auriga ejus . » Et in libro Job Eliu ipsum Job patrem, hoc est, magistrum vocat, hoc modo: Pater mi, probetur Job usque ad fost haec ascendit Naas Ammonites, et pugnare coepit adversum Jabes Galaad, » etc. Quid significat hoc factum quod Naas Ammonites in hoc ferire cum Jabes Galaad voluit foedus, ut erueret omnium oculos dextros, quatenus fierent opprobrium in universo Israel, nisi bellum haereticorum contra Ecclesiam? Naas quippe interpretatur serpens. Ammon, comprimens vel coangustans, vel populus moeroris. Jabes interpretatur exsiccata; Galaad, acervus testimonii. Ergo Naas serpens antiquus et princeps Ammonita
Abbreviated transcription (Latin):
dñi postueniens. It aergo ipseuocatur locus obaliquod conlatũ
ad ño beneficium. Prophetauit in medio prophetarum ibi consis¬
tentium significat quodiudacis omnia quaed eeis legis lator et
prophactȩ p̃dixerant. ltaeuenerunt siue in prosperis siue inad¬
uersis At tamen ipsi libros legis tenentes et prophetarum quasi
diuinasse uidentur cum futura mysteria dexpõ et deecdesia ineis
conscripta legendo et prophetando proferre noscuntur
Quod autem deipsosaul scriptum est. Quod uidens eumomĩs qui eum
nouerant heri et nudius tertius. quod essetcum prophetis. et pro¬
phetaret dixerunt adinuicem: quaeres accidit filio cis: Num&
saul in prophaetis : Respondit alius ad alterum dicens. Et quis
patereorum : propterea uersum est in pro uerbium, Num et saul
interprophetas: Illud quoddicitur quispatereorum taliter pro¬
latum est acsidiceret Quis maior illo indignitate et insapientia

Expanded text:
Domini perveniens ita ipse vocatur locus ob aliquod collatum Domini perveniens ita ipse vocatur locus ob aliquod collatum a Domino beneficium, prophetavit in medio prophetarum ibi consistentium, significat quod Judaeis omnia quae de eis legislator et prophetae praedixerant, ita evenerunt, sive in prosperis, sive in adversis. Attamen ipsi libros legis tenentes et prophetarum, quasi divinasse videntur, cum futura mysteria de Christo et Ecclesia in eis conscripta legendo et pronuntiando proferre noscuntur. Quod autem de ipso Saul scriptum est quod videntes eum omnes qui eum noverant heri et nudiustertius quod esset cum prophetis et prophetaret, dixerunt ad invicem: « Quaenam res accidit filio Cis? Num et Saul in prophetis? Respondit alius ad alterum dicens: Et quis pater eorum? Propterea versum est in proverbium: Num et Saul inter prophetas? » etc. Illud quod dicitur: « quis pater eorum? » taliter prolatum est ac si diceret: Quis major illo in dignitate et in sapientia?
Abbreviated transcription (Latin):
dicabotibi etdeasinis quas perdidisti nudius tertius nesollicitussis
quia inuentaesunt Erat incordesaul sicut ebreitradunt quod
rex futurus esset quiauiderat perui sumse in uertice arboris palmae
conlocari qua euisio signum regaleerat
sa orationis ibant bethtel ubi ia cob lapidem erexerat Poste a
uenies adcollemdĩ Collis dĩ locuserat ubi prophetae habitabant
iuda eidicunt defuturosaeculo. degog. et magog. et depremiisiusto¬
rum et poenaimpiorum Quando ergo uenerint signa haec omnia
his signis nosse poteris. quiad s̃ teregem fore uoluit. etidcrco adom̃a
quae tibia genda sunt regaliterage qui adstecum est. Quodaut̃ signa
qua ep̃dixerat samuel sauli cunctaitauenerunt. et ipsesaul perꝰ¬
transito quercuthabor. qui monsest inmedio galileae campomir:
rotunditatis sublimis. et interpraetatur ueniens lumen ad collemꝰ

Expanded text:
dicabo tibi, et de asinis quas perdidisti nudiustertius ne sollicitus sis, dicabo tibi, et de asinis quas perdidisti nudiustertius ne sollicitus sis, quia inventae sunt, » etc. Erat in corde Saul, sicut Hebraei tradunt, quod rex futurus esset, quia viderat per visum se in vertice arboris palmae collocari. Quae visio signum regale eratsa orationis ibant in Bethel, Jacob lapidem erexerat. « Post haec venies ad collem Dei. » Collis Dei locus erat ubi prophetae habitabant.Judaei dicunt de futuro saeculo, de Gog et Magog, et de praemiis justorum et poena impiorum. « Quando ergo venerint signa haec omnia His signis nosse poteris quia Deus te regem fore voluit, et idcirco omnia quae tibi agenda sunt, regaliter age, et Deus tecum est. Quod autem signa quae praedixerat Samuel Sauli, cuncta ita evenerunt, et ipse Saul, pertransita quercu Thabor, qui mons est in medio Galilaeae, campo mirae rotunditatis sublimis, et interpretatur veniens lumen, ad collem
Abbreviated transcription (Latin):
sui dis perditas qua esiuit et initinere quo perrexit ad prophetam
uenit qui cum in segem unexit Significat quod iudati stultitiam
carnalis sensus sequentes pererroris deuia luxum istiu smundi ꝑ¬
quirebint. A sinusenim brutum etduxorio sum est animal quiad¬
rant hocest bona terrae comessurosse ẽẽ didicerant a quo ci sunctio¬
nis olcum in fusum et regnigubernacula futura p̃dicta sunt in quibus
fr̃ssuos ad tempus demanibus hostium suorum eriperent Quodaut̃
samuel saul in excelsumducit. et ibuilli refectionem p̃parat. signifi¬
catmorsen etomnes prophetas doctrinis suis populum ebreorum sẽꝑ
ad altiora prouocasse ut scientia spiritali refecti inculmine uirtũ¬
tum consisterent nerelaberentur infoueamuitiorum
uodautem samuel sauli uidentem quaerenti apparens locutus est
dicens Egosum uidens ascende anteme in excelsum ut comedatis
mecum hodie et dimittamte mane et omniaquae sunt in cordetuo in¬

Expanded text:
sui Cis perditas quaesivit, et in itinere quo perrexit ad prophetam sui Cis perditas quaesivit, et in itinere quo perrexit ad prophetam venit, qui eum in regem unxit, significat quod Judaei stultitiam carnalis sensus sequentes, per erroris devia luxum istius mundi perquirebnas, id est, bona terrae se comesturos esse didicerunt: a quo eis et unctionis oleum, et regni gubfratres suos ad tempus de manibus hostium suorum eriperet. Quod autem Samuel Saul in excelsum ducit, et ibi refectionem praeparat, significat Moysen et omnes prophetas doctrinis suis populum Hebraeorum semper ad altiora provocasse, ut scientia spiritali refecti, in culmine virtutum consisterent, nec relaberentur in foveam vitiorum. Quod autem Samuel Sauli Videntem quaerenti apparens locutus est, dicens: « Ego sum Videns, ascende ante me in excelsum, ut comedatis mecum hodie, et dimittam te mane, et omnia quae sunt in corde tuo in
Abbreviated transcription (Latin):
deplacido turbolentus effectus est. Quodautemunctus est in regem
imaginem xp̃i portauit. Vnde et beatus dauid. et ipsexp̃s nun cupa¬
tus ait adeum qui se finxerat occidissesaul: quo modo non timui sti
sum saul supereminebat omnibus. significat. quia capud nostrũ
ex altatum consedere secumfecit incaelestibus Nec non ethoc
quod desauldicitur. quod electus et bonus esset. et defiliis israhel
non esset ei uirmelior. magisad xpm̃pertinet quam adipsũ saul
de quo prophetadicit expersona dnĩ Eccepuermeus electus
quemclegi ponam supereum spm̃meum etiudiciumgentibus nun¬
dabit. Et hieremiasitaait. Orexgentium tuum estenim decus
intercunctos sipientes gentium. etuniuersis regnis illorũ nullus ẽ
similistui: Et in psalmo Qm̃ quis in quit in nũbibus a equabitur dño
aut quis similiseritdõ interfiliosdĩ. Quod autemsaul a sinaspatris

Expanded text:
de placido turbulentus effectus est. Quod autem unctus est in regem, de placido turbulentus effectus est. Quod autem unctus est in regem, imaginem Christi portavit. Unde et beatus David, et ipse Christus nuncupatus, ait ad eum qui se finxerat Saul occidisse: « Quomodo non timuisti sum Saul supereminebat omnibus, significat quia caput nostrum exaltatum consedere secum fecit in coelestibus . Nec non et hoc quod de Saul dicitur quod electus et bonus esset, et filiis Israel non esset eo melior, magis ad Christum pertinet quam ad ipsum Saul. De quo propheta dicit ex persona Domini: « Ecce puer meus electus, quem elegi, ponam super eum Spiritum meum, et judicium gentibus nuntiabit . » Et Jeremias ita dicit: « O rex gentium, tuum est enim decus inter cunctos sapientes gentium, et in universis regnis illorum nullus est similis tui . » Et in psalmo: « Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei? » Quod autem Saul asinas patris
Abbreviated transcription (Latin):
postipsa munctionem consequi potuit. maxime qui a illum ad seueni¬
entem quiuere rex erat et mansuetus ad eõs uenerat reci perenoluer̃
percuius donationem liberisimallent fieripotuissent. Saulergo
petitio interp̃tatur. qui fuit destirpe beniaminita filius cis filui
abiel. filii seor. filii becoreth. filii afia et haec nomina bene ex primunt
trpum iuda eorum beniamin quidem interpraetatur filius dexterȩ
Cis durus uel uomitusuiri ueluomensuir interp̃tatur: Abiel pater
meusds̃. Seor paruulus si ue turbolentus. bec oreth interp̃tatur pri¬
mogenitustuus. Quiergo fuit primogenitusdĩ secundum id quod
in propheta scriptum ẽ. filius primogenitu s ineusi srahel et pater
eiusds̃ filius fuit dexterae quia sepe perauxilium dñi confortatus
hostibus suis p̃ualũit sed qui a semper ingratus exstitit beneficiorũ
dĩ etdurus ceruice inblas phemiamerupit. De magnoparuulus. et

Expanded text:
per ipsam unctionem consequi potuit: maxime quia illum ad se veniper ipsam unctionem consequi potuit: maxime quia illum ad se venientem, qui vere rex erat, et mansuetus ad eos venerat, recipere noluerunt, per cujus dominationem liberi, si mallent, fieri potuissent. petitio interpretatur, qui fuit de stirpe Benjamin, et filius Cis « filii Abiel, filii Seror, filii Bechorath, filii Aphia. » Et haec nomina bene exprimunt typum Judaeorum. Benjamin quidem interpretatur filius dextrae. Cis, durus vel vomitus viri, vel vomens vir. Abiel, Pater meus Deus. Seror, parvulus sive turbulentus. Et Bechorath interpretatur primogenitus tuus. Qui ergo fuit primogenitus Dei, secundum id quod in propheta scriptum est: « Filius primogenitus meus Israel , » et pater ejus Deus; filius fuit dextrae, quia saepe per auxilium Domini confortatus hostibus suis praevaluit. Sed quia semper ingratus exstitit beneficiorum Dei, et durus cervice in blasphemiam erupit, de magno parvulus, et
Abbreviated transcription (Latin):
populii nomnibus quae locunturtibi. Non enimte abiecerunt.
sed me neregnem supereos. iuxta omnia opera sua quae fecerunt adie
quaeduxieos de aegrpto usque ad diem hanc: sicut dereliquerunt me
et serui erunt diis alienis. sic faciunt etiamtibi. Nuncergo audiuocẽ
eorum. Verum tamen contesta re eos et p̃diceis ius regis qui regnatu¬
rus est supereos. ettetera Saulergo qui offensodo constitutus est
superisra helitasrex typumtenet populi iuda eorum: Nam si cut
ipse in regale culmen subleuatus iuxta conuemientes mores eorum
qui petierunt superse eẽ regem et mansuetudinem dnĩ sperne¬
bant durus etrigidus acsuperbus effectus est. itauteos seruilionere
magis p̃meret quam libertate donaret: sicecpopulus iudaicus licet
unctus in sacerdotibus et regibus foret. Tamenquia filius ancilla e erat
quae in seruitutem generabat numquam libertatem perfectam

Expanded text:
populi in omnibus quae loquuntur tibi. Non enim te abjecerunt, populi in omnibus quae loquuntur tibi. Non enim te abjecerunt, sed me, ne regnem super eos. Juxta omnia opera sua quae fecerunt a die qua eduxi eos de Aegypto usque ad diem hanc, sicut dereliquerunt me, et servierunt diis alienis, sic faciunt etiam tibi: nunc ergo audi vocem eorum: verumtamen contestare eos, et praedic eis jus regis qui regnaturus est super eos, » etc. Saul ergo, qui, offenso Deo, constitutus est super Israelitas rex, typum tenet populi Judaeorum. Nam sicut ipse in regale culmen sublevatus juxta convenientes mores eorum qui petierunt super se esse regem et mansuetudinem Domini spernebant, durus ac rigidus ac superbus effectus est, ita ut eos servili onere magis premeret, quam libertati donaret: sic et populus Judaicus, licet unctus in sacerdotibus et regibus foret, tamen quia filius ancillae erat, quae in servitutem generabat, nunquam libertatem perfectam
Abbreviated transcription (Latin):
omnes exposuit et quia cum senex e& et tempusiam defectus
rebus praeesse non poterat sup̃plicabantei atq rogabant ut ali¬
que meorum regemeligerent qui et principatum gentis haberet
et palestinos affligeret qui ei serant prioris iniustitiae debi¬
tores Iohel in terp̃tatur incipiens ł fuit dĩ. Nbia interp̃¬
tatur paterdñs ł paterfuit Recteergo qui non in inchoata iusti¬
tia permanserunt. et paternitatem dñi serua re neglexerunt.
fuitdi ł paterfuit nominantur: ut significetur paternitate dĩ
eo sesse indignos. qui iustitia relicta in iniquitatem corruerunt
Sed quia filii samuel sicut superius dictum est declinauerunt
postauaritiam et accipiebant munera. et tamini qui iudices
exstiterunt. ut populus nequaquam eosferens. regem sibi insi¬
militudinem ceterarum gentiũ postularet : His petitionibus
ds̃ irritatus addolentem prophetam italocutus est. Audiuocẽ

Expanded text:
omnes exposuit. Et quia cum senex esset, et tempore jam defectus, omnes exposuit. Et quia cum senex esset, et tempore jam defectus, rebus praeesse non poterat: supplicabant eum atque rogabant, ut aliquem eorum regem eligeret, qui et contra principatum gentis haberet, et Palaestinos affligeret qui eis erant prioris injustitiae debitores. » Joel interpretatur incipiens, vel fuit Dei. Abia interpretatur pater Dominus, vel pater fuit. Recte ergo qui non in inchoata justitia permanserunt, et paternitatem Domini servare neglexerunt, fuit Dei vel pater fuit, nominantur, ut significetur paternitate Dei eos esse indignos qui, justitia relicta, in iniquitatem corruerunt. Sed quia filii Samuel sicut superius dictum est declinaverunt post avaritiam, et acceperunt munera, et tam iniqui judices exstiterunt, ut populus nequaquam eos ferens, regem sibi in similitudinem caeterarum gentium postularet, his petitionibus Deus irritatus ad dolentem prophetam ita locutus est: « Audi vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates iudi cabat et multo tempore subaequitate omnia expleuit
Sein de senectute grauatus etageresolemina p̃peditus. filiissuis popu¬
litribuit principatum. quorum senior quidem dicebatur ioel iunior
autem abia Praeposuit autem alium quidem in bethleem inciuitate
ut illic sederet etiudicaret. Aliumuero inbersabeae. diuidens popu¬
Vametpatris suistudium non recordantes etuiam contrariam ambu¬
lantes et muneribus turpibus que lucris iustitiam conprimebant
& iudicia non uera sed secundum p̃mia proferebant ad epulas
p̃ciosaq: conuiuia declinantes. Primum quidem quae erantinimica
dogerebant secundo etiam patriuidebantur ad uersi qui multo
seo dio acprouidentia gesserat ut etiam plebs sciret seruare iustitiã
opulus itaq dumcontumeliam priori conuersationi prophetae
filii fecerunt grauiter hoc ferens ad patrem denuo remeauit
qui in ramatha ciuitate commorabatur eiq iniustitias filiorũ

Expanded text:
civitates judicabat, et multo tempore sub aequitate omnia explevit. civitates judicabat, et multo tempore sub aequitate omnia explevit. Deinde senectute gravatus, et agere solemnia praepeditus, filiis suis tribuit principatum, quorum senior quidem dicebatur Joel, junior autem Abia. Praeposuit autem alium quidem in Bethlehem civitate, ut illic sederet et judicaret; alium vero in Bersabea. Sed ut boNam et patris sui studium non recordantes, et viam contrariam ambulantes, et muneribus turpibusque lucris justitiam comprimebant, et judicia non vera, sed secundum praemia proferebant, ad epulas et pretiosa convivia declinantes. Primum quidem, quae erant inimica Deo gerebant; secundo etiam patri reddebantur adversi, qui multo studio ac providentia gesserat ut etiam plebs sciret servare justitiam. Populus itaque, dum contumeliam priori conversationi prophetae filii fecerunt, graviter hoc ferens, ad patrem denuo remeavit, qui in Ramatha civitate commorabatur, eique injustitias filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
id quod nobisreuelat scã scriptura. et intentionebona etamorẽ
fraterno iudicemus proximosnr̃os. sicq in ramatha domum nram
reuertamur. hocest ad interna pectoris nr̃i redeamus. ut contem¬
placione dĩ uacemus etuitamnram in nobis metipsis diuidicemus
quatenus in altare fidei gratas hostias bonorum actuum et bone
uoluntatis dño immolemus
actum est autem cum senuis sec samuel posuit filios suos iudicesi srł
fuitq nomen filii eius primogenitiiohel et nomen secundi
abia iudicum inbersabae et non ambulauerunt filiullius inuiis
eius. sed declina uerunt post auaritiam. et reliqua
Dchoc iosephus ita refert Igiturillo tpr interis rahelitas etreliquos
cananeos propheta samuel ita de creuit ut deposito populo cananeorũ
iuda eisq reddita ciuitate in ea eos conuenir e p̃coepit. et diuersis
actibus ad inuicem disceptare. Ipseuero secundo in anno circumiens

Expanded text:
id quod nobis revelat sacra Scriptura, et intentione bona, et amore id quod nobis revelat sacra Scriptura, et intentione bona, et amore fraterno judicemus proximos nostros. Sicque in Ramatha domum nostram revertamur: hoc est, ad interna pectoribus nostris redeamus, ut contemplationi Dei vacemus, et vitam nostram in nobismetipsis dijudicemus, quatenus in altari fidei gratas hostias bonorum actuum et bonae voluntatis Domino immolemusactum est autem, cum senuisset Samuel, posuit filios suos judices Israel. Fuitque nomen filii ejus primogeniti Joel, et nomen secundi Abia, judicum in Bersabee. Et non ambulaverunt filii illius in viis ejus, sed declinaverunt post avaritiam, » etc. De hoc Josephus ita refert: « Igitur illo tempore inter Israelitas et reliquos Chananaeos propheta Samuel ita decrevit, ut deposito populo Chananaeorum, Judaeisque reddita civitate, in ea eos convenire praecepit, et diversis artibus ad invicem operam dare. Ipse vero secundo in anno circumiens
Abbreviated transcription (Latin):
adorientalem plagam antiq hierichus cis iordanen ubi iesus
secundo populum circumcidit. et pascha caelebrauit. acdeficiente
manna triticeis panibus usus est israhel. in ipsoloco lapides quoq
quo dealueo ior danistulerunt. Statuerunt ubi ei tabernaculũ
testimonii fixum multo tempore fuit. Cecidit autem in sortem trib
iudae et ostenditur usq hodie locus desertus. In secundo hiericus
miliario ab illius regionis mortalibus miricultu habitus. sed et iuxta
beththel quidamaliam galgalam suspicantur: galgala inter̃p̃tat᷑
uolutatio siuere uelatio  Apte igitur prophetadĩ inbecthelgalga la
& masphat iudicauiti srahel sicq reuertens inramatha ubierat domus
eius ibi iudicauit israhel: Aedificauitq ibialta redno nobis exem¬
plum tribuens. cum consistit nobis faciendum iudicium in domodĩ
non proterue. uel in considerate. uel maliuolamente. sed iuxtau

Expanded text:
ad orientalem plagam antiquae Jericho cis Jordanem, ubi Jesus ad orientalem plagam antiquae Jericho cis Jordanem, ubi Jesus secundo populum circumcidit, et pascha celebravit, ac, deficiente manna, triticeis panibus usus est Israel . In ipso loco lapides quoque quos de alveo Jordanis tulerant, statuerunt, ubi et tabernaculum testimonii fixum multo tempore fuit . Cecidit autem in sortem tribus Juda, et ostenditur usque hodie locus desertus in secundo a Jericho milliario, ab illius regionis mortalibus miro cultu habitus. Sed et juxta Bethel quidam aliam Galgalam suspicantur. Galgala interpretatur volutatio sive revelatio. Apte igitur propheta Dei in Bethel, Galgala et Masphat judicavit Israel. Sicque revertens in Ramatha, ubi erat domus ejus, ibi judicavit Israel, aedificavitque ibi altare Domino: nobis exemplum tribuens, cum consistit nobis faciendum judicium in domo Dei, non proterve vel inconsiderate, vel malivola mente, sed juxta
Abbreviated transcription (Latin):
condit in semetipsum in unum nouum hominem faciens pacem et recon¬
ciliet ambos in uno corpore dõ percrucem: Interficiens in imicitias
insemetipso etueniens euangelitauit uobis pacem qui longe fuistis¬
& pacem his qui prope. qm̃ peripsum habemus accessum ambo inunospũ
etibatpersingulos an nos circumiens beththel et galgala et masphat
etiudi cauit israhelem insupradictis locis. Bethel e ciuitas induo decim
abhelia lapide ad extris euntibus nee polim quae prius luta. id est
amigdalon uocabatur. et cecidit in sortem tribubus beniam in uoca¬
batur prius luta beththelut diximus Nam ethoc quod betthaun
aliud opidum suspicantur nonita .ẽ sed ex eo tempore quoibi ad
hieroboam filio nabath uituliaurei fabricati sunt. et adecimtribub:
adorati uocatum ẽẽ bethaun. id est domusidoli. quae ante a uoca¬
batur domusdĩ. Calgala haec estquam supra posuimus. golgol

Expanded text:
conderet in se in unum nouum hominem faciens pacem et comconderet in se in unum nouum hominem faciens pacem et commutaret utrosque in uno corpore deo per crucem, interficiens inimicitias semet ipso. et ueniens euangelizauit pacem uobiset pacem his qui prope: quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno SpiEt ibat per singulos annos circuiens Bethel, et Galgala et Masphat, et judicavit Israelem in supradictis locis, » etc. Bethel est civitas in duodecimo ab Hierosolyma lapide, a dextris euntibus Neapolim, quae prius Luza, id est, amigdalon vocabatur, et cecidit in sortem tribus Benjamin. Vocabatur autem prius Luza Bethel, ut diximus. Nam et hoc quod Bethauen aliud oppidum suspicantur, non ita est, sed ex eo tempore quo ibi a Jeroboam, filio Nabath, vituli aurei fabricati sunt et a decem tribubus adorati , vocatum esse Bethauen, id est, domus idoli, quae antea vocabatur Domus Dei. Galgala haec est, quam supra posuimus, Galgol,
Abbreviated transcription (Latin):
uncad sumpsit samuella pidemunum. et statuitillum interma sephat
et intersen. Velut alia editio habetinter masse  phat. nouam
& ueterem et uo cauit nomcheius abenneger. quod est latine lapis
intentio: lapisille adiutorii medietas est saluatoris. perquem tran¬
seundum est. amasephat uetere ad nouam. id est ab intentione quaex¬
pectabatur in carnali regno beatitudo falsa carnalis ad intentionẽ
qua pernouum testamentum expectatur in regnocaelorum beatitudo
uerissima spiritalis qua qm̃ nihilest melius hucusq ad iuuat ds̃
ratq pax interisrahel. eta morreum. A morreus interp̃tatur
amarus ł loquens ⁊ et a postolus adephesios ita dicit. Uos quialiquan¬
do eratis longe factiestis prope in sanguinex pĩ. Ipse est enim pax
nr̃a qui fecitutraq unum et medium parietem maceriae soluens
inimicitias in carnesua legem mandatorum de cretis euacuans ut duos

Expanded text:
« Tunc assumpsit Samuel lapidem unum, et statuit illum inter Masphat « Tunc assumpsit Samuel lapidem unum, et statuit illum inter Masphat et inter Sen vel, ut alia editio habet, inter Masphat novum et veterem. » « Et vocavit nomen ejus Abenneger, quod est, Latine, lapis intentio. Lapis ille adjutorii medietas est Salvatoris, per quem transeundum est a Masphat vetere ad novam, id est, ab intentione qua exspectabatur in carnali regno beatitudo falsa carnalis, ad intentionem, qua per Novum Testamentum exspectatur in regno coelorum beatitudo verissima spiritalis. Qua quoniam nihil est melius, huc usque adjuvat Deus. « Eratque pax inter Israel et Amorrhaeum. » Amorrhaeus interpretatur amarus, vel loquens. Et Apostolus ad Ephesios ita dicit. « Vos, qui aliquando eratis longe, facti estis prope in sanguine Christi. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum et medium parietem maceriae soluens, inimicitias, in carne sua legem mandatorum decretis euacuansut duos
Abbreviated transcription (Latin):
tum dño & clamauit᷑ samuel ad dnm̃ proisra hel. et exaudiuit eum
Txcdam auit samuel ad dnm̃ proisrahel. et exaudiuiteum. qui a oculi
dñi superiustos & aurestius ad preceseorum Et cum offerret
agnum lactantem in holocaustum. hoc est in nocentem uitam perconti¬
nentiam saluta rem hostiam dnõmactauit. Acigne caritatis in odo¬
rem suauitatis totam concremauit: Accedentes alienigene ad puȩ¬
nam contrapopulum dnĩ in tonuitdñs supereos et confusisunt et
offenderunt coramisrahel atq superati sunt et pertus serunteos
usq ad locum quierat subter bethcar. Bechcar in terp̃tatur domus
agniionis uel domu sagni: cum perp̃dicatores euangelii dñĩ super
hostes spiritales intonuit in fugamuersi corruerunt coramis rahel
id estcoram populodi et persecuti sunteos usq indomumagnitionis
hoc est quousq omniserror expurgetur. et uereds agnoscatur

Expanded text:
tum Domino. Et clamavit Samuel ad Dominum pro Israel, et exaudivit eumtum Domino. Et clamavit Samuel ad Dominum pro Israel, et exaudivit eumt, inquit, Samuel ad Dominum pro Israel, » et exaudivit eum: « Quia oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum . » Et cum offerret agnum lactantem in holocaustum, hoc est, innocentem vitam, per continentiam salutarem hostiam Domino mactavit, ac igne charitatis in odorem suavitatis totam concremavit. « Accedentes alienigenae ad pugnam contra populum Domini, intonuit Dominus super eos, et confusi sunt, et offenderunt contra Israel atque superati sunt, et percusserunt eos usque ad locum qui erat subter Bethcar. » Bethcar interpretatur domus agnitionis vel domus agni. Cum per praedicatores Evangelii Dominus super hostes spiritales intonuit, in fugam versi corruerunt coram Israel, id est, coram populo Dei. Et persecuti sunt eos usque in domum agnitionis, hoc est, quousque omnis error expugnetur, et vere Deus agnoscatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Superquem idest superluctum posuerunt artam dnĩ quae eratusq
inillam diem inagro iosue bethsimatis Fuitigitur inagro illiusas
donetincariathiarim ducta est Quod dictum estdecis Quiuidere artã
dm reuersam deterra philistinorum occisi sunt cum nonessent
lus et plebs prouna eademq re indifferent᷑ur accipitur
Vametexuno greco quod est laos solet utrumq trans fepui
sensus qui ad optimatibus popul boc sint percus si :¬
Masephat. est ciuitas intribuiuda apud quam habitauit iepthe iuxta
cariatharim urbem dequa supradiximus: interp̃taturq masephat
speculatio ł contemplatio. siue intentio ł locusiudici Saphat enim
iudicire est: et beneconuenit istelocus tamscõuiro qui plebem sibi com¬
missam iniustitia et ueritateiudicauit et summa prudentia gubernauit
ulit autem samuel agnum lactantem ununt etobtulitillum holo caus¬

Expanded text:
Super quem, id est, super luctum, posuerunt arcam Domini quae erat usque Super quem, id est, super luctum, posuerunt arcam Domini quae erat usque in illam diem in agro Josue Bethsamitis. Fuit igitur in agro illius donec in Cariathiarim ducta est. Quod dictum est de eis qui videre arcam Domini, reversam de terra Philisthinorum, ausi sunt, cum non essent lus et plebs pro una eademque re indifferenter accipitur: nam ex uno Graeco, quod est λαός solet utrumque transferri. sensus, quia de optimatibus populi septuagiMasphat est civitas in tribu Juda, apud quam habitavit Jephte, juxta Cariathiarim urbem, de qua supra diximus. Interpretaturque Masphat speculatio, vel contemplatio, sive intentio, vel locus judicii. Saphat enim judicare est. Et bene convenit iste locus tam sancto viro, qui plebem sibi commissam in justitia et veritate judicavit et summa prudentia gubernavit. « Tulit autem Samuel agnum lactantem unum, et obtulit illum holocaus
Abbreviated transcription (Latin):
Hisuntautem ani auroi quos red diderunt philistim prodelicto dno
Atotus unũ gata unum. a scalonunum gethiunum. accaron unũ¬
& reliqua Quinq anos et quinq mures haequinq ciuitates deder̃
Rediquȩ uutem ciuitates prouinciarum et uillaȩ quaeerant absq muro
murestantum dederunt idcrcodicitur aburbe murata usq ad uillã
quaetratabsq muro Quodautem sequitur etusq ad abel magnum
super quem posuerunt arcamdĩ. Ab el magnum ciuitas est in termino
isra hel abel magnum idcir couocatur cumante a bethsamis uocitata sit
siue propter luctum superuiris bethsamitibus ibi factum siue propter
distintionem ciuitatis abelbethmacha. dequa exclamauit mulier sapi¬
ens adio abdicens : qui interrogant. interrogent in abela
Sicitaq intellegendum est quod a burbe murata usq ad uillam quae
eratabsq muro etusq ad abelmagnum dederint mures

Expanded text:
« Hi sunt autem ani aurei, quos reddiderunt Philisthiim pro delicto Domino. « Hi sunt autem ani aurei, quos reddiderunt Philisthiim pro delicto Domino. Azotus unum, Gaza unum, Ascalon unum, Geth unum, Accaron unum, etc. » Quinque anos et quinque mures hae quinque civitates dederunt. Reliquae autem civitates provinciarum et villae quae erant absque muro, mures tantum dederunt. Idcirco dicitur: « ab urbe murata usque ad villam quae erat absque muro. » Quod autem sequitur: « Et usque ad Abel magnum, super quem posuerunt arcam Dei. » Abel magnum civitas est in termino Israel. Abel magnum idcirco vocatur, cum antea Bethsamis vocitata sit, sive propter luctum super viris Bethsamitibus ibi factum, sive propter distinctionem civitates Abel Bethmatha, de qua exclamavit mulier sapiens ad Joad, dicens: « Qui interrogant interrogent in Abela . » Sic itaque intelligendum est quod ab urbe murata usque ad villam quae erat absque muro, et usque ad Abel magnum, dederint mures.
Abbreviated transcription (Latin):
rim prae dicatoresdĩ sic fideles quiq ẽe intra scam̃ ecclesiam debent
ut et compatiantur proximis percaritatm. et tamendeuudi non exor¬
bitent percompassionem Artam quippe superpositam beth sames
pergereẽ cum superna scientia adinternaelucis habitaculum pro
pinquare sedtumuere bethsames tendimus cumuia rectitudinis
gradientes aduicna erroris latera proaffectu pignorum non de¬
dinamus Sicnamq nunc necesseẽ ut incederedebeant qui sacrae
legis iugo sub positi iam perinternam scientiam dñĩ arcam portant i
quatenus perhoc propinquorum necessitatibus condolentes actepto
recatudinis itinere non declinent : Quorum nimnirum gratia mentem
nram tenere debet sed reflectere non debet: Nehaec ea demmens aut
si affectu non tangitur dura sit autplustacta sunflectitur remissa
Post reuersionem arcae deterra philistim. sequitur scriptura dicens

Expanded text:
irum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, irum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut et compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. Arcam quippe superpositam Bpergere, est cum superna scientia ad internae lucis habitapinquare. Sed tunc vere Bethsamis tendimus, cum via rectitudinis gradientes ad vicina erroris latera pro affectu pignorum non declinamus. Sic namque nunc necesse est ut incedere debeant, qui sacrae legis jugo suppositi jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc propinquorum necessitatibus condolentes, a coepto rectitudinis itinere non declinent. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit: aut plus tacta, si inflectitur, remissa. Post reversionem arcae de terra Philisthiim sequitur Scriptura dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uno gradiebantur bethsames. hocẽ uiam regiam incedentes indomũ
solis in locum ui delicet iustitiae etueritatis Bethsame senim interp̃¬
tatur domussolis et significat caelestem hierusalem ubi soliustitia e
sempluc& Iban tautem in directum uaccae & non declinabant neq
addexteram neq ad sinistram: Id est non extollebantur prosperis.
neque frangebantur aduersis Vndedicit a postolus Perarmaiustitiae
adextris. et asinistris. pergloriam et ignobilitatem perin famiam
et bonam famam ut seductores et ueraces: et c&era Siigitur adaet̃ni
solis habitationem tendimus dignum profecto est. ut dedĩ itinere procar¬
nalibus affectibus non declinemus : totaenim uirtute pensandum est
quoduaccaedi plaustro subpositae pergunt etgemunt. dint ab intimis
gemnitus et tamendeitinere non reflectunt gressus amorem quidem
perconpassionem sentiunt. sed colla posterius non deflectunt Sic nim¬

Expanded text:
uno gradiebantur Bethsamis, hoc est, viam regiam incedentes in domum uno gradiebantur Bethsamis, hoc est, viam regiam incedentes in domum solis, in locum videlicet justitiae et veritatis. Bethsamis enim interpretatur domus solis, et significat coelestem Jerusalem, ubi Sol justitiae semper lucet. « Ibant autem in directum vaccae, et non declinabant neque ad dexteram neque ad sinistram, » etc. Id est, non extollebantur prosperis, neque frangebantur adversis. Unde dicit Apostolus: « Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, ut seductores et veraces, » etc. Si igitur ad aeterni Solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt, dant ab intimis mugitus, et tamen de itinere non reflectunt gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic nim
Abbreviated transcription (Latin):
Namsicut ille pignorum affectibus a recto itinere minimedigressaesunt.
Ita scimundo renuntiantes parentili obtectu non debentabono p̃pediri
praeposito sicut et morsesait Quidicunt patrisuo et matrinescio etfra¬
tribus sui signorouos. et nescerunt filiossuos Hii custodierunt testam̃tũ
dĩ etp̃ceptacius seruauerunt. iudiciatuaia cob. et legemtuam israhel
lleenim sciredm̃ familiarius appetit qui prae amore pietatis nescire
desiderat quodcumq carnaliter sciuit. Ibantautem inquid in directum
sacerdo talis in tribubeniamin quaeusq: hodie demonstratur deeleutero¬
poli pergentibus nicopolim indecemimliario contra orientalem plagã:
bethsames altera in tribu neptalim inquaetipsi cultores pristini ꝑ mansere¬
t itinere uno gradiebantur pergente s et mugientes et non declina¬
bant neq addexteram neq ad sinistram. Benedicit quoditinere

Expanded text:
Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuntiantes parentali obtentu non debent a bono praepediri proposito, sicut Moyses ait: « Qui dicunt patri suo et matri: Nescio vos, et fratribus suis: Ignoro vos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt testamentum Dei, et praecepta ejus servaverunt: Judicia tua, Jacob, et legem tuam, Israel . » Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat quodcunque carnaliter sciunt. « Ibant autem, inquit, in directum sacerdotalis in tribu Benjamin, quae usqpoli pergentibus Nicopolim, in decimo milliario contra orientalem plagam. Bethsamis altera in tribu Nephthalim, in qua et ipsi cultores pristini permansere. « Et itinere uno gradiebantur pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram neque ad sinistram, » etc. Bene dicit quod itinere
Abbreviated transcription (Latin):
ata pinter ptatur fortitudo. Ascalon ignis in famis autignis igno¬
bilis eth torcular. Accaron quoq interptatur erudiio
triscitiae ł stercditatis Omnisenim concupiscentia in fanisino
in nobiles ꝑdiabolum in flammata atq percontrarias fortituedinesis
instigate ÷ etquasi ꝑ torculur nequitiae ex pressa ꝑfundito inũ¬
amaritudinis indoctrina praua et operatione peruersa. Vnde necesse
est ut ad tendat ad mortem ubi est tristitia uera et sterelitas ꝑpetua
nterea palestini facientes plaustrumnouum in quoposuerunt arcam etiuxta
eam capsellam habentem anos et mures aureos quos ex soluebant prodelicto
conlocauerunt adiungentes duas uaccas foctas quibus nonerat in positũ
iugum etuitulos earum conduserunt domi. ut probarent unde eis plaga
uenis set Vaccae autemille allophilorum argam gestantes figuram scorũ
renuntiantium saeculo designauerunt. quinullum delicti iugumtraxerunt

Expanded text:
Gaza interpretatur fortitudo. Ascalon, ignis infamis, aut ignis ignoGaza interpretatur fortitudo. Ascalon, ignis infamis, aut ignis ignobilis. Geth, torcular. Accaron quoque interpretatur eruditio tristitiae vel sterilitatis. Omnis enim concupiscentia infamis atque ignobilis per diabolum inflammata, atque per contrarias fortitudines instigata, et quasi per torcular nequitiae expressa, vinum profunamaritudinis in doctrina prava et in operatione perversa. Unde necesse est ut tendat ad mortem, ubi est tristitia vera et sterilitas perpetua. « Interea Palaestini facientes plaustrum novum, in quo posuerunt arcam, et juxta eam capsellam habentem anos et mures aureos, quos exsolvebant pro delicto, collocaverunt, adjungentes duas vaccas fetas, quibus non erat impositum jugum, et vitulos earum concluserunt domi, » ut probarent unde eis plaga venisset, etc. Vaccae autem illae Allophylorum arcam gestantes figuram sanctorum renuntiantium saeculo designaverunt, qui nullum delicti jugum traxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
est nobilis palestinȩ quacetipsa antiquitus una fuit dequinq satra¬
piis allo pholorum separata quidem persortem tribui udae detuta
nectamenretenta abea. quia habitatores cius superare non potunt
ech ad quem locum transtulerunt arcam testamenti deatato nuniuicu
grandis uocatur getdum interanti patridem etiamniam: sedet
a liauilla appellatur gecthim Accharon intribuest dan siue
ut eo arbitror intribu udie alleuam chananeorum urbs una dde
quinq olim satrapis palestinaȩ et decreta est quidem tribui uufdare
nectamententa ab ea qua thibitatores pristinos nequiuit ex pellere
sedetusq hodie grandis uicusciuium iudaeorum accarondicitur
interasotum eti amniam adorientem respiciens Quidam putant
aca ronsturrem stratonis postea cesaream nuncupatam ndatotus
ut superius diximus interp̃tatur ignis patrisiei ł incendium

Expanded text:
est nobilis Palaestinae, Quae et ipsa antiquitus una fuit de quinque satraest nobilis Palaestinae, Quae et ipsa antiquitus una fuit de quinque satrapiis Allophylorum, separata quidem et per sortem tribui Judae decreta, nec tamen retenta ab ea, quia habitatores ejus superare non potuit. Geth, ad quem locum transtulerunt arcam testamenti de Azoto, nunc vicus grandis, vocatur Gechtham inter Antipatridem et Jamniam. Sed et alia villa appellatur Gechim. Accaron in tribu est Dan, sive ut ego arbitror in tribu Judae ad laevam Chananaeorum, urbs una de quinque olim satrapiis Palaestinae, et decreta est quidem tribui Judae, nec tamen tenta ab ea, quia habitatores pristinos nequivit expellere. Sed et usque hodie grandis vicus civium Judaeorum Accaron dicitur inter Azotum et Jamniam ad orientem respiciens. Quidam putant Accaron turrem Stratonis, postea Caesaream nuncupatam. Azotus ut superius diximus interpretatur ignis patris mei vel incendium
Abbreviated transcription (Latin):
nos centesupsas pllgas iufiese perpetia dño confitentur edicet coacqs
studiumuita esuae meliorandi inpendunt Quod benesignificant quin¬
que ciuitates philistinorum. idest atotus gata ascalon gethu accaron
Illo s uidelicẽt ex primentes qui exterioris hominis actus sequuntur
aia ciuita s est eueorum inqua habitauere cappadoces pristinis cultoribus
interfecuss apuduetereserat terminus chinaneorum unxt aaetdeptiapum
etiditq in sortem tribus iudae : sed eamtenere non potuit quiaenahim
idestgigantes allo philorum fortissime restterunt etcusq hodie insig¬
nis ciuitas palestinae Quaeriturautem quomodo in quodam pro¬
phictadicitur  gata futuram intumulum sempiternum quod soluiturita
antiq auitas locumuix funda mentorum prebereuestigia Hancaut
quienunctesntur in alio loco proilla aedificata Asca lon autem urbs

Expanded text:
noscentes, ipsas plagas juste se perpeti a Domino confitentur, et licet coacti, noscentes, ipsas plagas juste se perpeti a Domino confitentur, et licet coacti, studium vitae suae meliorandi impendunt. Quod bene significant quinque civitates Philisthinorum, id est, Azotus, Gaza, Ascalon, Geth, Accaron, illos videlicet exprimentes qui exterioris hominis actus sequuntur. Gaza civitas est Evaeorum, in qua habitavere Cappadoces, pristinis cultoribus interfectis. Apud veteres erat terminus Chananaeorum juxta Aegyptum, ceciditque in sortem tribus Judae, sed eam tenere non potuit, quia Enachim, id est, gigantes Allophylorum, fortissime restiterunt. Et est usque hodie insignis civitas Palaestinae. Quaeritur autem quomodo in quodam propheta dicatur Gaza futura in tumulum sempiternum? Quod solvitur ita, antiquae civitatis locum vix fundamentorum praebere vestigia; haec autem, quae nunc cernitur, in alio loco pro illa aedificata. Ascalon autem urbs
Abbreviated transcription (Latin):
Quidixerunt : Si remitatis arcamdi isrb: uolite dimittereeam uacuam
sed quod debetis red diteei propeccato et tunccurabimini et scitua
quare non recedat manuscius auobis Quidixerunt Quidẽ quodꝓ
delicto red deredebeamusei: Responderuntq eis luxtanumerum
prouinciarum philistum quinq anos aureos facietis et quinque
muri saureos quia plagauna fui tomnibus uobis et satrapisuris
niccietisq similitudines anorum urorum et similitudines iurium
quide molt sunt terram ctdabitisdo srł gloriam si fortereleuet
manũ suam auobis etadiisuris etaterraurã & reliqua¬
uinq iniuurei et quinq mures similiteraurti quos feterunt phudist esi
uino si pluiten qui perpes si sunt etadiulerunt a dircam dĩ signi¬
fiaut quod quidam carnales quinq corporis sensibus dediti etin leet¬
bras uoluptatum sequentes cum correpti fuerint adño scelera sua cog¬

Expanded text:
Qui dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, Qui dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod debetis reddite ei pro peccato, et tunc curabimini, et scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt: Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei? Responderuntque eis: Juxta numerum provinciarum Philisthiim quinque anos aureos facietis, et quinque mures aureos, quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris. Facietisque similitudines anorum vestrorum, et similitudines murium qui demoliti sunt terram, et dabitis Deo Israel gloriam si forte elevet manum suam a vobis, et a diis vestris, et a terra vestra, » etc. Quinque ani aurei et quinque mures similiter aurei, quos fecerunt Philisthaei post plagam quam perpessi sunt, et attulerunt ad arcam Domini, significant quod quidam carnales quinque corporis sensibus dediti, et illecebras voluptatum sequentes, cum correpti fuerint a Domino, scelera sua cog
Abbreviated transcription (Latin):
qua reminentia ab aliquibus absconduntur fugiunt: Quod autem
percussi sunt in posterioribus hi qui artamdĩ captiuauerunt. Haec
poena signum uidetur. quia siqui susci perint testamentumdi. et pos¬
teriorauitae dilexerint. ex ipsis iustissimae cruciabuntur. qua esicut
a postolus aesti maredebent eadem secuti stercora Quienim sic ad sumunt
diuinum testamentum ut posteriora respicientes ueteris euanitate
non exuant. similes sunt hostibus illis quiarcam testamenti captiuam
iuxta idola sua posuerunt etilla quidem uetera etiam nolentibuscadunt
regionephilistinorum septemmensibus: Septemmen ses quibus arcadi¬
intergentes fuit figuraliter exprimunt uni uersi tatem temporum
quae septenario numero dierum discurrit. et significat testamentum dñi
usq ad consummationem saeculi ingentibus permansurum
tuo cauerunt philistum sacerdoteset diuinos dicentes : Quid faciemus
dearcadĩ indica te nobis quomodo remittemuseam in locum suum

Expanded text:
qua remanentia ab aliquibus absconduntur, fugiunt. Quod autem qua remanentia ab aliquibus absconduntur, fugiunt. Quod autem percussi sunt in posterioribus hi qui arcam Dei captivaverunt, haec poena signum videtur, quia si qui susceperint testamentum Dei, et posteriora dilexerint, et ipsis justissime cruciabuntur, qui, sicut Apostolus , aestimare debent eadem sicuti stercora. Qui enim sic assumunt divinum Testamentum ut posteriora respicientes, veteri se vanitate non exuant, similes sunt hostibus illis qui arcam testamenti captivam juxta idola sua posuerunt. Et illa quidem vetera etiam noleregione Philisthinorum septem mensibus. » Hoc enim tempus printer gentes fuit, figuraliter exprimunt universitatem temporum, quae septenario numero dierum discurrit, et significat Testamentum Domini usque ad consummationem saeculi in gentibus permansurum. « Et convocaverunt Philisthiim sacerdotes et divinos, dicentes: Quid faciemus de arca Dei? Indicate nobis quomodo remittemus eam in locum suum?
Abbreviated transcription (Latin):
hrebant homines sacrificio dnĩ Io sephus historicus iudaeorũ
dehuis duobus filiisiita refert Heli sacerdoti exanit faluido
ofnis cialsfinces circa homines in iuriosi etcirca diuinitatẽ. apis¬
iii
Omnisq error simula crorum corruit p̃sentiam dni ferre non sustinens
Naminmanibus dagon p̃cisis opusido latriae amputaretur etincapite
eius superbia diaboli abscisa significatur a quo initium peccati fuit
Quoduero in limine ut certum scilicet p̃finitumq sui idolatria finem
agnosceret. limisenim finemitineris significat et ametillud ad
magnam peran& significationem in ipsarttina cdagondi sui atq frac¬
tura quod dorsum illius soluminuenerunt fractiseiu s omnibus mem¬
bris Dorsum quippe fugam significat. quicumq en imfugiunt
persequentibus dorsumdant Vnde et scriptum est de hostibus
qm̃ pones eos dorsum Vbi suntenim idola perierunt Et siabi¬

Expanded text:
hebant homines a sacrificio Domini. » Josephus, historicus Judaeorum, hebant homines a sacrificio Domini. » Josephus, historicus Judaeorum, de his duobus filiis ita refert; « Heli sacerdoti erant filii duo, Ophni et Phinees, circa homines injuriosi, et circa Divinitatem impiiomnisque error simulacrorum corruit, praesentiam Domini ferre non sustinens. Nam in manibus Dagon praescisis opus idololatriae amputatur, et in capite ejus superbia diaboli abscisa significatur, a quo initium peccati fuit. Quod vero in limine, ut certum scilicet praefinitumque sui idololatria finem agnosceret. Limes enim finem itineris significat. Etiam et illud ad magnam pertinet significationem, in ipsa ruina Dagon dei sui atque fractura, quod dorsum illius solum inveniretur, fractis ejus omnibus membris. Dorsum quippe fugam significat. Quicunque enim fugiunt, persequentibus dant dorsum. Unde et scriptum est de hostibus: « Quoniam pones eos dorsum . » Ubi sunt enim idola? Perierunt, et si ali
Abbreviated transcription (Latin):
contextum Et tunicam paruam faciebatei matersua quam affe¬
rebit scatutis diebus a scendens cumuirosuo ut immolaret hostiã
sellem nemdno Tunica haec parua qua manna mater hocestgintia
forinuint met puero tradidit : significat doctrinam facilem qua in buo¬
endisunt rudesanimi credentium: Qualibus paulusdicit. Lacuo¬
bisdedi potum non estam nondumenim poteratis: perfectorumaut̃
cibusest solidus: Nec non et su perhumerale lineum significat
castitatem et continentim cumbonis operibus quia quisquis
diui noministerio fungi appetit: neceisee ut prapium exserto
coniunteq iuatrac sicinbonis operibus semetipsum exerteat
orro filii helidiuina sacra temerantes pectabant coram̃ dno
Vnde scriptum est filii heli filii belial. nescientes dnm̃ neq
officium facer dotum ad populum & piulo portians quier dot
inquit pefcaetuim pue rorum grandenimis coramidño quia detra¬

Expanded text:
contextum. « Et tunicam parvam faciebat ei mater sua, quam affecontextum. « Et tunicam parvam faciebat ei mater sua, quam afferebat statutis diebus, ascendens cum viro suo, ut immolaret hostiam solemnem Domino. » Tunica haec parva, quam Anna mater, hoc est, gratia formavit et puero tradidit, significat doctrinam facilem qua imbuendi sunt rudes animi credentium, qualibus Paulus dicit: « Lac vobis potum dedi, non escam, nondum enim poteratis . » Perfectorum autem cibus est solidus. Nec non et superhumerale lineum significat castitatem et continentiam cum bonis operibus. Quia quisquis divino ministerio fungi appetit, necesse est ut primum caste continenterque vivat, ac sic in bonis operibus semetipsum exerceat. Porro filii Heli divina sacra temerantes peccabant coram Domino. Unde scriptum est: « Filii Heli, filii Belial, nescientes Dominum, neque officium sacerdotum ad populum. » Et paulo post: « Erat, ergo, inquit, peccatum puerorum grande nimis coram Domino, quia detra