comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis inueni tur : Illẽ asitẽ iđ est saꝑior
lapis. tatͥa uelocitate õꝑis circum fere
ut fallens oculos ipsa celeritate stare
credatur: Et putetur immobilis. eẽ
dum curat. qui quanto uiolentius
accus fuerit: tanto opus ꝑ fectius con¬
sũmatur: Ita ergo prior lapis stat.
iacet. et poene nihil prodest: ille uͦ
alter quae inferuntur cuncta susci¬
pit. quae ueniunt uniuersa complec¬¬
titur: et ꝑ cauernulas quasdam ut̃q
quod oꝑetur adquirit. Qui moliͣ
autem hoc habere uidetur officii.
ut ꝑ uigili cura granorum asperita.¬
te confr̃acta ex intimis eorũ occultisq
uiscerib similaginem medullamq
ꝓ ducat: et sordium leuitate discus-¬
sa in aꝑtum ꝓferat Omne quod
purumẽ: ex quo mundisꝰ panem
conficiens. gratiam dñĩ consequatur.
Hos igitur duos molares lapides.
duo eẽ arbitror testamenta. hoc est
legem morsi. et euangeliũ dñi: quae
ita sunt disposita uel parata. ut sibi

Expanded text:
tilis invenitur. Ille autem id est superior tilis invenitur. Ille autem id est superior lapis tota velocitate operis circumfertur, ut fallens oculos in ipsa celeritate stare credatur, et putetur immobilis esse, dum currit. Qui quanto violentius actus fuerit, tanto opus perfectius consummatur. Ita ergo prior lapis stat, jacet, et pene nihil prodest; ille vero alter, quae inferuntur, cuncta suscipit, quae veniunt, universa complectitur, et per 10 cavernulas quasdam uterque, quod operetur, acquirit. Qui molit autem hoc habere videtur officii, ut pervigili cura granorum asperitate confracta, ex intimis eorum, occultisque visceribus similaginem, medullamque producat, et sordium levitate discussa, in apertum proferat omne, quod purum est, ex quo mundissimum conficiens gratiam domini consequatur. Hos igitur duos molares lapides duo esse arbitror Testamenta, hoc est legem Moysis, et Evangelium Domini, quae ita sunt disposita, vel parata, ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
UPERIORE dominica ca¬
pitulum euangelicum disse¬
rentes: partem quandam ex
illo ꝑstrinximus. super ȩst ut
sequentia decurramus. Descrip¬
simus enim: quid eẽt. quod ait dñs:
In illa nocte erunt duo inlecto uno:¬
& reliqua. Nunc ergo iudeamus
quod reliquirẽ. Dicit enim eadẽ¬
diuina sententia. Frunt duae mo¬
lentes inpistrino: una assumetur.
et una relinquetur. Primum igitur
considerandum est. quomodõ cons-¬
tet molentis offitium. De inde
quȩ sunt duae quȩ molere dicuntur.
tertio quod pistrinum sit: qui ue
molitionis effectus. Nulli dubi.¬
um est: quod molere aliter non cons¬¬
tat. nisi duꝰ bus lapidib apparatis¬
et conuenientib sibi: ut alteri exhis
magnitudo alterius imponatur. Et
illum̃ quidem lapidem qui priit solo
sternitur. eẽ pigrũ. & tardum. et poe.¬
ne ut ita dixerim̃ ociosum: acnisi superi¬
oris participatione lapidis ornaretur.
forsit̾an necessarius nonuideretur:
alta dlimulle o peratur i & lamisteaa¬

Expanded text:
uperiore dominica capitulum evangelicum disserentes partem quamdam ex illo perstrinximus; superest, ut sequentia decurramus. Descripsimus enim quid esset quod Dominus ait: In illa nocte erunt duo in lecto uno, etc.; nunc ergo videamus, quod reliquum est: dicit enim divina sententia: Erunt duae molentes in pistrino; una assumetur, et una relinquetur . Primum igitur considerandum est, quomodo constet molentis officium; deinde quae sint duae, quae molere dicuntur; tertio quid pistrinum sit, quisve molitionis effectus. Nulli dubium est, quod molere aliter non constat, nisi duobus lapidibus apparatiset convenientibus sibi, ut alteri ex his magnitudo alterius imponatur: et illum quidem lapidem, qui prior sternitur, esse pigrum et tardum, et pene, ut ita dixerim, otiosum ac nisi superioris participatione lapidis ornaretur forsitan necessarius non videretur. Ita dum ille operatur, etiam iste u
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m moy sen
populo dei precepta dan¬
tem ubi dixit. Audi is rahel:
dñs ds̃ tuus: ds̃ unus est. Nonpo¬
test cẽ maior. non potest c̃ẽt minor
non potest numerari: Dicente ꝓphe
qui corde fortiter tenetis catholicã
ueritatẽ: audite tamen breuiter. quod
adiuuante dño proposui ex pla¬
nandũ. Ds unus ẽ pater. ds̃ unus
est filius : ds̃ unus ẽ. sp̃s sc̃s. N on
tres dii. sed unus ẽ ds.Tres inuo.¬
cabulis: unus indeitate substantię:
sed dicit mihi hereticus Ergo si
unum sunt: om̃s sunt in carnati.
pe aliud est anima: aliud ratio & tamen
& una est anima sed aliud anima agit. ali.¬
ud ratio: anima uiuit: ratio sapit. Et
adnimam ꝑtinet uita: et ad rationẽ
ꝑtinet sapientia Et cumunum sint:
anima sine ratione: nec ratio sine anima.
Sic et pater et filius. licet unum sint
et unus ds̃ sit. ad xp̃m solum ꝑtinet
caro. sicut ad solam rationẽ ꝑtinet sa¬
pientia. licet non recelat abammab
Ecce aliud Insole calor eł spbeõdor

Expanded text:
sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest numerari, dicente David qui corde fortiter tenetis catholicam veritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus. Non tres dii, sed unus Deus. Tres in vocabulo, sed unus in Deitate substantiae. Sed dicet mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. pe aliud est anima, aliud ratio; et ent una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor
Abbreviated transcription (Latin):
& ambula. N on enim tamineo adiu.¬
tionis aliquid erat. ut confracti lectu.¬
li ligneã exatẽ portaret paraliticus.
quam ut resoluti corporis menbra et de.¬
bilitate confracti. uelut animae suae
necessarium lectulum paraliticus ipse
gestaret: et coram positis iud ceis. ꝓprus
ãbiret pedib qui manib allatus fue.¬
rat alienis. In hoc plane sicut dioci cõ.¬
pleta est prophetica illa sententia.
uersasti stratum eius in infirmitate eiꝰ:
Ut uersauice. portaretlectũ in quo
fuerat paulo ante portatus: et anima
illius quae prius uasculo corporis fere.¬
batur. postea corpus suum ipsi uti.¬
lius circum ferret. Potest & iam acci¬
iudeonum: qui uelut uno lecto. hoc est
undmandatorũ lege tenentur: et uelut
simili resurrectionis spetie e gloriant᷑
Tunc igitur xpianorũ beatus popiu¬
lus assũmetur ingloria: uidȩorũ autẽ¬
execrabilis conuentus. relinquetur in

Expanded text:
et ambula . Non enim tam in eo admiraet ambula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat, ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia: Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus, et anima illius, quae prius vasculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa utilius circumferret. Potest etiam acciJudaeorum, qui velut uno lectulo, hoc est una mandatorum lege tenentur, et veluti simili resurrectionis specie gloriantur. Tunc igitur Christianorum beatus populus assumetur in gloriam, Judaeorum autem conventus relinquetur in
Abbreviated transcription (Latin):
assumptio. Quamuis enim eodem
consortii lectulo teneantur: prom̃e¬
ritis tamen alter eorum rapietur ad
caelum. alter relinquetur in terris.
Lectulus enim quidam nr̃ communis.
est terrae huius amplissimũ solum: in
quo corpora nr̃a deposita tutissima
sede requiescunt: In hoc autẽ lectulo:
ille mollius dormit. quisq durius
inuita se gesserit. Possumus enim ip¬
sa menbra nrã lectulos nrõs ꝓprios¬
primu
nuncupare: in quib animae nrãe ueluti
in quodam stratu suauissime demorant᷑.
Quod quidẽ sc̃m̃ prophetam sensise ar.¬
bitror: cumdicit uniuersum stratum
eius uersasti in infirmitate eius. Bea¬
tus enimest ille cuius stratum dñs ip
sius in infirmitate conuertit: ut qui
fuerat paulo ante iracundus. adulter.
et petulans. et cunctorum scelerũ
in firmitatib plenus: ad suetum cor¬
tipus eius malo uersans dñs. fiat castus.
humilis. et modestus. De quo strat u.
spiritaliter ad paraliticum dictum ẽ.
badño. Surge tolle grabatum tuum:

Expanded text:
dem consortii lectulo teneantur, pro meritis tamen alter eorum rapietur ad coelum, alter relinquetur in terris. Lectus quidem noster communis est terrae hujus amplissimum solum, in quo corpora nostra deposita tutissima sede requiescunt. In hoc autem lectulo ille mollius dormit, quisquis durius in vita se gesserit. Possumus enim ipsa membra nostra lectulos nostros proprios nuncupare, in quibus animae nostrae in quodam strato suavissime demorantur; quod quidem sanctum prophetam sensisse arbitror, cum dicit: Universum 8 stratum ejus versasti in infirmitate ejus . Beatus enim est ille, cujus stratum Dominus in ipsius infirmitate convertit; ut qui fuerat paulo ante iracundus, adulter, et petulans, et cunctorum scelerum infirmitatibus plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum dictum est a Domino: Surge: tolle lectum tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitans quac sunt dei: Cenuseo¬
rum significat qui sunt in otio.
sed tamen fortissimi intemptatio.¬
nib ut possint assumi. Iobautẽ
quia uxorem habuit. & filios. & am-¬
plas terrenarũ rerũ copias: adillud
genus ꝑtinet cui molendinũ depu-¬
tatumẽ. Sed tamen ut sint fortissi¬
mi intemptationib sicut ille fuit.
non enimas sumi poterunt. Hec pu.¬
to alia eẽ genera hominũ quib cons¬
tat aecclesia: quam ista tria. haben¬
tia binas differentias propter assũp¬
tionẽ & relictionem: quamius in
singulis multȩ̨ studiorum uolunta¬
tum̃q diuersitates. ad concordiam
tamen unitatẽq. concurrentes pos¬
sint inueniri.¬

Expanded text:
cogitans quae sunt dei, genus eocogitans quae sunt dei, genus eorum significat qui sunt in otio, sed tamen fortissimi in temtationibus, ut possint assumi. Iob autem, quia et uxorem habuit et filios et amplas terrenas rerum copias, ad illud genus pertinet, cui molendinum deputatum est, sed tamen, ut sint fortissimi in temtationibus, sicut ille fuit ; non enim aliter assumi poterunt. nec puto alia esse genera hominum, quibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionem, quamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates, ad concordiam tamen unitatemque concurrentes possint inueniri
Abbreviated transcription (Latin):
arum uirium discernuntur. Cum
enim omnes ad aecclesiae menbra ꝑ¬
tinere uideantur: adueniente tam̃
temptatione tribirlationis. & ex
illis qui sunt inotio. & exillis qui
sunt innegotiis sȩculi. et ex illis qui
dõ minist̾rant in aecclesia: aliqui
ꝑmanent. aliqui cadunt. Qui
ꝑ manent assumuntur: qui caduNT
relinquuntur. Ergo unus assu
metur. et unus relinquetur. Non
quasi deduob hominib dictum.
sed deduob generib affectionũ:
insingulis generib trium pro¬
fessionum:In illa ergo nocte di-
sa tria genera quae assumentur.
arbitror ꝑtinere & iam tria illa
nomina uirorũ scõrum: quos solos
liberandos. ezechiel prophȩta
denuntiat: noe. daniel. & iob.
U idetur enim noe ꝑtinere ad eos
ꝑ quos aecclesia regitur. sicut ꝑillũ
inaquis gubernata est quae figurã
gestabat aecclesiae. Danihel autẽ
elegit caclibem uitam. idest nupti¬
as terrenas contempsit. Ut sicut di-¬
cit apłs sine sollicitudine uiueret

Expanded text:
arum uirium discernuntur. cum arum uirium discernuntur. cum enim omnes ad ecclesiae membra pertinere uideantur, adueniente tamen temtatione tribulationis et ex illis qui sunt in otio et ex illis qui sunt in negotiis saeculi et ex illis qui deo ministrant in ecclesia aliqui permanent, aliqui cadunt. qui permanent, assumuntur; qui cadunt, relinquuntur. ergo unus assumetur, et unus relinquetur, non quasi de duobus hominibus dictum est, sed de duobus generibus affectionum, in singulis generibus trium professionum. In illa ergo nocte dsa tria genera, quae assumuntur, arbitror pertinere etiam tria illa nomina uirorum sanctorum, quos solos liberatum iri Hiezechihel propheta denuntiat, Noe, Danihel et Iob. uidetur enim Noe pertinere ad eos per quos ecclesia regitur, sicut per illum in aquis arca gubernata est, quae figuram gestabat ecclesiae. Danihel autem, quia elegit caelibem uitam, id est nuptias terrenas contemsit, ut, sicut dicit apostolus, sine sollicitudine uiueret,
Abbreviated transcription (Latin):
SUNT mill
Tiilla nocte
duo inlecto. et duae mo¬¬
lentes inunum. et duo in
agro. dequib omnib binis sin¬
guli assumentur. et singuli relin¬
quentur: Tria generã hominũ.
hic uidentur sigñificari: linum
eorũ qui ociumꝰ et quietẽ eligunt.
neq negotiis saecularib neq̃. ne.¬
gotiis aecclesiasticis occupati:
q̃uae illorum quies: lecti nomine
significata est Alterum eorum
qui in plebib constituti regunt᷑
a rectorib agentes ea quae sunt
huius seculi: quos et feminarũ
nomine signifieat. quia con.¬
siliis ut dixi peritorum regi eis
expedit: ut molentes ꝓ p̃ter tẽ¬¬
poralium negotiorum orbem
atq circuitum. Quas tamen
in uno molentes dixit: in quan¬
tum de ipsis reb & negotiis suis pre¬
bent usib aecclesiae: Terti in eor̃
qui oꝑatur ina ecclesiae ministerio.
tam quam in agrodi. Dequa agri-¬
cultura: apłslõquitur. In his gͦ trib
generib bina sunt rursus genera
hominum in singulis: & ꝓ robore su¬¬

Expanded text:
sunt in illa nocte duo in lecto et duae molentes in unum et duo in agro, de quibus omnibus binis singuli assumentur et singuli relinquentur ? tria genera hominum hic uidentur significari : unum eorum, qui otium et quietem eligunt, neque negotiis saecularibus neque negotiis ecclesiasticis occupati; quae illorum quies lecti nomine significata est. alterum eorum, qui in plebibus constituti reguntur a doctioribus, agentes ea quae sunt huius saeculi, quos et feminarum nomine significauit, quia consiliis, ut dixi, peritorum regi eis expedit; et molentes dixit propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum; quas tamen in uno molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus ecclesiae. tertium eorum, qui operantur in ecclesiae ministerio tamquam in agro dei, de qua agricultura apostolus loquitur. in his ergo tribus generibus bina sunt rursus genera hominum in singulis et pro robore su
Abbreviated transcription (Latin):
Mouet fortasse uos fr̃s: cur
dñs aduentum suum indicans.
noctis se tempore ostenderit
aduenturum: litiq eius aduen¬
tus magna cum claritate diei:
magno cum nitore & timore
suscipi deberet acunctis. ẜ re¬
quenter audiuimus sacris litteris
praedicatum: prius quam dñs
xp̃c adueniat. antixristũ reg¬
naturum: Qui ita tenebras
humano generi suae prauita¬
tis infund&. ut lucem uerita¬
tis nemo poene respiciat: & ca¬
ligine propria operiens men¬
tes hominum. Cecitatẽ quan¬
dam spiritalibus oculis exhibebit. Nec
mirum si diabolus emittat iniquita¬
tis tenebras: cumipse nox sit omnium
peccatorum. Adhuius igitur tetrã
caliginem depellendã uelut fulgur
quoddam xp̃c aduenit: & sicut lucescen¬
te die nox subuertitur. ita corus cante
saluatore antix p̃c effugatur: necul¬
terius poterit disseminare iniquitatis

Expanded text:
Movet fortasse vos, fratres, cur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat a cunctis. Frequenter namque audivimus sacris Litteris praedicatum, priusquam Dominus Christus adveniat, Antichristum regnaturum, qui ita tenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium peccatorum. Ad hujus igitur tetram caliginem depellendam velut fulgur quoddam Christus adveniet. Et sicut lucescente die nox subvertitur, ita coruscante Salvatore Antichristus effugatur; nec ulterius poterit disse
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ post tempus spirtilibus
aepulis reficere nos debemus: uideamᷤ
quid euangelica lectio prosequat᷑.
Ait enim̃ dñs Sicut audiuims
de aduentus sui tempore: sicut ful
ad didit in consequentib In illa
nocte erunt dico inlecto uno: unꝰ
assumetur. & unus relin quetur.
Duȩ molentes in pistrino: una

Expanded text:
m post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgaddidit in consequentibus: In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur. Duae molentes i
Abbreviated transcription (Latin):
ELUS QUOTERDAT. QUO PRO¬
SILAAT LIUORT INUIDIA
quo feratur: herodiana hodie patefecit
in manitas .: quae dum temporalis
regni cemulatur angustias. ae terni
regis ortum molitur extinguere:. Iunc

Expanded text:
elus quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i dilectionem atrocissim̃a sunt in¬
lata supplitia: Sed aliud seruientium
d̃o pi etas experitur: aliud etiam a płi
p̃dicatio protestatur quidicit: Om̃s
persecutionem patiuntur: Qua sen¬
tentia: nimis tepidus et segnis osten¬
ditur. quinulla persecutione pulsa¬
tur: Pacem enim cum hoc mundo.
nisi amatores mundi habere nom pos¬
sunt: Et nulla umquam inquitati
cum aequitate᷑ communio: nulla men¬
datio cumueritate concordia. nullus est

Expanded text:
Christi dilectionem atrocissima sunt ilChristi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed aliud servientium Deo pietas experitur, aliud etiam Apostoli praedicatio protestatur, qui dicit: Omnes persecutionem patiuntur . Qua sententia nimis tepidus et segnis ostenditur, qui nulla persecutione pulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amatores mundi habere non possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est
Abbreviated transcription (Latin):
ciis enim tuis timui: Quid autem est
clauis timoris dĩ carnes habere confi¬
xas. nisi corporeos sensus ab inlecebra
inliciti desiderii submetu diuini con¬
tinere iuditii. ut qui resistit peccato.
et concupiscentias suas nequid morte
dignum operetur interficit: audeat
cum apło dicere: Mihi autem abste
at xp̃inus. quo eum secum sustulit
xp̃s. & adid dirigit omnem uiam
suam. ubi scit hũmanam saluatam
ẽẽ. naturam: Passio enim dñi usque
ad finem producitur mundi: et sicut̃
insc̃is suis ipse honoratur. ipse diligit᷑.
et in pauperib ipse pascitur. ipse uesti¬
tur: ita inomnib quipro iustitia ad¬
uersa tolerant ipse cõ patitur. Nisi
forte ȩstimandum est. multiplicata
per orbem fide & arescente impioꝵ
numero.om̃s persecutiones & omnia
quae aduersus beatos: martr res seuier̃
finita. ee. certamina: tam quam susci¬
piendȩ crucis illis tantum necessitas
incubuerit. quibus ad expugnandam

Expanded text:
ciis enim tuis timui . CAP. V. Quid autem est ciis enim tuis timui . CAP. V. Quid autem est clavis timoris Dei carnes habere confixas, nisi corporeos sensus ab illecebra illiciti desiderii sub metu divini continere judicii? ut qui resistit peccato, et concupiscentias suas, ne quid morte dignum operetur, interficit, audeat cum Apostolo dicere: Mihi autem absit at Christianus, quo eum secum sustulit Christus; et ad id dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi; et sicut in sanctis suis ipse honoratur, ipse diligitur, et in pauperibus ipse pascitur, ipse vestitur; ita in omnibus qui pro justitia adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aestimandum est, multiplicata per orbem fide, et rarescente impiorum numero, omnes persecutiones, et omnia quae adversus beatos martyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit, quibus ad expugnandam
Abbreviated transcription (Latin):
na demersio: ut dimoto quodam ag̾¬
gere sepulturae. quos uȩteres suscepit
sinus fontis: eosdem nouos edat unda
baptismatis: Sed implendum est nihil¬
ominus opert. quod caelebratum est
sacramento: et natis despu sc̃õ quantum¬
cumque superest mundani temporis.:
nonsine crucis susceptione ducendum
est: Quamuis enim forti & crudeli tr¬
ranno ꝑpotentiam crucis xp̃i uasa
antiquae dep̃dationis ereptasint. et
dominatio principis mundi aredemp¬
tore sit eiecta: corporib insidiari tam̃
etiam iustificatis ea dem malignitas
perseuerat. et multis modis eos inquib
non regnat inpugnat: ut siquas animas
neglegentes in prudentesque reppererit.
seuiorib eas laqueis rursus innectat. &
a paradyso eccłae raptas. inconsortium
itinere faciat deuiare: recurrat adcru¬
cem xp̃i dñi etligno uitae motus no¬
xiae uoluntatis affigat: auoce prophe¬
tica addm̃ clamet &̃dicat Confige
clauis atimore tuo carnes meas: aiudi¬

Expanded text:
na demersio; ut dimoto quodam agna demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda baptimastis; sed implendum est nihilominus opere quod celebratum est sacramento, et natis de Spiritu sancto quantumcumque superest mundani corporis, 275 non sine crucis susceptione ducendum est. Quamvis enim forti et crudeli tyranno per potentiam crucis Christi vasa antiquae depraedationis erepta sint, et dominatio principis mundi a redemptorum sit ejecta corporibus, insidiari tamen etiam justificatis eadem malignitas perseverat, et multis modis eos in quibus non regnat impugnat: ut si quas animas negligentes imprudentesque repererit, saevioribus eas laqueis rursum innectat, et a paradiso Ecclesiae raptas in consortium itinere faciat deviare, recurrat ad crucem Domini, et ligno vitae motus noxiae voluntatis affigat; ac voce prophetica ad Dominum clamet et dicat: Confige clavis a timore tuo carnes meas; a judi
Abbreviated transcription (Latin):
ualeret a d acternitatem redire mortalitas:
S ed affuit nobis in xp̃o singulare p̃sidium.
ut in natura passibili mortis conditio
nonmaneret. quam inpassibilis essentia
recepisset: et per id qđ non poterat mori.
posset id quoderat mortuum suscitari:
Huic sacramento dilectissimi ut insepara¬
biliter congruamus. magna nobis & ani¬
mi et corporis intentione nitendum est.
ut cum grauissimi sit piaculi festum
paschalẽ neglegere. periculosius sit eccle¬
siasticis quidem conuentib iungi: sed
in dominicae passionis consorti o non
haberi: Nam dicente dño. Quinon acci¬
pit crucem suam et sequitur me: non est
me dignus: Et dicente apło: sicõ pati¬
mur et conregnabimus Quis uero
xp̃m passum mortuum et resuscitatũ
colit. nisi quicum ipso & pati ur et
moritur & resurgit: Et haec quidem
in omnib eccłae filiis. ipso iam regene¬
rationis sunt incoata misterio ubi pec¬
cati in teritus uitaest renascentis. & tri¬
duanam dñi mortem imita ur tri¬

Expanded text:
aleret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non poterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacramento, dilectissimi, ut inseparabiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus ; quis vere Christum passum, mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur tri
Abbreviated transcription (Latin):
mo. penetrans usq caddiuisionẽm animȩ
& spiritus: artuumq & medullarum¬
& cogitationes cordis. & secreta scrutator
animarum: quia nuda mentium &
cꝑta sunt om̃ia dĩ filioqu e conscientiȩ
secreta non falbunt: Prophȩcauit itaq
simeon prophetauerat copulcta con¬
iugio P rophetauerat uirgo debuit &i
Et ido anna & stipendus iuduitatis &
moribus talis inducitur: ut digna pla¬
ne fuisse credaitur. quae redemptorem
uenisse om̃ium nuntiar&: Quius me¬
rita cum alibi descripserimus cum ui¬
ducs orttiremur. Hoc loco qua ad
elia preperamus non putamus icerauida.
Non ociose tamen annos occoginta
quatuor iuduitatis eius expressit:
Quia & septem duo decades. & ducce
quadragesimę secrum aidentur nu¬
merum desagnaro.

Expanded text:
mo, penetrans usque ad diuisionem animae mo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum, quia nuda mentium et aperta sunt omnia filio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etet ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae redemtorem uenisse omnium nuntiaret. cuius merita cum alibi descripserimus, cum uiduas hortaremur, hoc loco, quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. non otiose tamen annos LXXXIIII uiduitatis eius expressit, quia et septem duodecades et duae quadragesimae sacrum uidentur numerum designare.
Abbreviated transcription (Latin):
mitte seruum tuum Uidete iustum
uelut corporece carcere molis inclusũ
uelle dissolui: ut incipiat. eẽ. cum xp̃o:
Dissolui enim & eẽ cum xp̃o: multo meliuis.
Sed qui uult dimitti ueniat intem plũ.
plectatur: uelut quib dam fidei sucie
brachiis cunc dimittetur ut non uideat
mortem. qui iuderit uitam: Uides
uberem in om̃s graticm dñi generationẽ
diffuscim: & prophetiam in credulis ne¬
gatam eẽ. non uistis Et ecce si meoni
ꝓphetat in riunam & resurrectionem plu¬
torum iniquorumq merita discernat.
& ꝓnr̃orum qualitate factorum. iudex
uerus & iustus aut supplitia decernat
aut premia: Et cuam in quiđ ipsus
animam: ꝑ transibit gladius: Nec litera
nec historia doc& ex hac uta maricm
corporalis necis passione migrasse: Non
enim anima sed corpus materiali gladio
titins uerberatur. Et idõ prudentiam
mariae. Aut ignaram misterii cccelestis
ostendit: Uiuum:̃ enim uerbum di &
ucilidum & ecutius om̃i gladio acutiss¬

Expanded text:
mitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Christo; dissolui enim et cum Christo esse multo melius. sed qui uult dimitti ueniat in templum, plectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plutorum iniquorumque- merita discernat et pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissi
Abbreviated transcription (Latin):
quaedum humiliter fidem dedit: caeli
inse opificem corporauit: Impleuit
in eam dñs: quod dudum predixerat:
Oboedientiam malo quam sacrificiũ.
et scientiam dĩ: plusquam holocausta
Haec fuit uera oboedientia: omni sacrificio
gratiosior:. Haec uoluntas. c̃unctis
hostus acceptior: Hinc promeruit
głam: qua ipsa post modum plausit:
Ecce ait Ex hoc beatam me dicent
oms generationes: Obeata maria. quis¬
digne tibi ualeat ura grãrum et lau¬
dum preconia impendere. quae singu¬
lari tuo ad sensu mundo suc curristi per¬
dito: Quas tibi laudes fragilitas humani
generis per soluit. quae solo tuo com
impares grãrum actiones. et cum susce
te nr̃as p̃ces intra sacrarium exauditionis.¬
et reporta nobis antidothum reconeilia¬
tionis. Sit perte excusabile quod
perte ingerimus. sit impetrabile: qđ
fideli mente poscimus: Accipe quod
offerimus. redona: quod roigamus. ex¬
cusa: quod timemus: Sc̃a maria suc¬
curre miseris. uiua pusillanimes. re¬

Expanded text:
quae dum fidem humiliter dedit, coeli quae dum fidem humiliter dedit, coeli in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc promeruit gloriam, quam ipsa postmodum plausit: Ecce, ait, ex hoc beatam me dicent omnes generationes. 5. Ad beatam Vitibi digne valeat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commimpares gratiarum actiones: et cum suscepte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sancta Maria, succurre miseris, juva pusillanimes, re
Abbreviated transcription (Latin):
annur dierbeatifsimȩ ad sumpeo¬
nis caelebratur incaelum: Quia qđ
ds̃ difilius se in hunc mundum ad re¬
demptionem humani generis uenire
promisit: nonꝑ innuptam quamuis
Nonperuiduam castam. sed persolum
hoc uirgineum corpus impleuit:
Qui quasi sol oriens. nitidus ab omni
pollutionꝰ sorde processit exutero
nissima. quae decaelo suscepit prolem
et mundo genuit saluatorem: Cumer¬
go tanta sint merita uirginitatis: repu¬
diandus est thorus castitatis. quia bonũ
uirginitatis nonnisi a coniugali thoro
procedit Castitas ergo inuirgine alta
est. & summa suncorde simul persistit.
et corpore. Sed castitas coniigalis
tantum est casta. et corde diuersis. ẽ.
modis adulterata siue iactantia. aut
insuperbia. aut etiam in appetitu
sentiens põ dera uentris. et pudorem
non perdens castitatis Intum escunt
ubera tua. et intacta manent geni¬
talia tua. A tilladixit: Ecce ancilla
dñi. fiat mihi scđm uerbum tuum:
Ofelix oboedientia. o insignis gratia.

Expanded text:
annuum diem beatissimae assumptionis celebramus in coelum, quia quod Deus Dei filius se in hunc mundum ad redemptionem humani generis venisse promisit, non per nuptam quamvis non per viduam castam, sed per solum hoc virgineum corpus implevit. Quia quasi sol oriens nitidus ab omni pollutionis sorde processit ex uterolaude dignissima, quae de coelo suscepit prolem et mundo genuit salvatorem: cum igitur tanta sint merita virginitatis, non tamen repudiandus est thorus castitatis: quia bonum virginitatis non nisi a conjugali thoro procedit, castitas igitur in virgine alta est et summa si in corde simul persistit et corpore, sed castitas conjugalis tantum est casta et corde diversis est modis adulterata, sive in jactantia aut in superbia aut etiam in appetituSenties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit, Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obedientia, o insignis gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
haet igitur toto mentis affectu. eius¬
dem b̾eatissimȩ uirginis in tercessionib¬
nos commĩtamus: omnes eius patro¬
cinia omni nisu imploremusꝰ Ut dum
nos supplici eam ob sequio frequentamͦ
interris. ipsa nos sedula precȩ com¬
mendare dignetur incaelis: Dum¬
subuenire festinet apud filium suum¬

Expanded text:
 toto mentis affectu toto mentis affectu beatissimae Virginis nos intercessionibus committamus, omnes ejus patrocinia omni nisu imploremus: ut dum nos supplici eam obsequio frequentamus in terris, ipsa nos sedula prece commendare dignetur in coelis subvenire festinet apud Filium et D
Abbreviated transcription (Latin):
natale Adsiste parata uoci poscentũ.
et repende omnib optatum affectum.
sit tibi assidue ex orare propopłodi.
quae meruisti benedicta p̃cium pro¬
ferre mundi Qui uiuis etregnas.
kem̃i aliquid: in laudib
Sed quid nos tantilli. quidactione pusilli.
quid in eius laudib referamus. cum etsi
omnium nr̃m membra uerterentur
in linguas. eam laudare sufficeret nul¬
lus: Altior caelo est dequa loqui niti¬
mur: abisso profundior. cui laudes
quae sola interemit uniuersam praui¬
nos confirmet in omnem uertatem.
suisq commendet meritis et p̃cibus
Auxilietirque. ut et ipsi digni inueni¬
amur in eius laudibus: Merito itaq¬
beata maria singulari praecomo a nob̾
extollitur: quae singulare commertiũ
domina: pauper ingenio: xum dece
quicquid dixero: minor lausest quam
dignitas tua mereturꝰ Sicaelum uocẽ:
altior es: Si matrem gentium dicam.
praecedis: Si formam dĩ appellem.
digna existis Si dominam angelorũ
uocitem: ꝑ omnia esse probaris. Int̾¬

Expanded text:
nem. Assiste parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium ferre mundi, qui vivit et regnat aliquid in laudibus Sed quid nos tantilli, quid actione pusilli, quid in ejus laudibus referamus, cum etsi omnium nostrorum membra verterentur in linguas, eam laudare sufficeret nullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes quae sola interemit universam haerenos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si qbeata Maria singulari a nobis praeconio attollitur, quae singulare commercium feminas quidquid dixero, minor laus est, quam dignitas tua meretur! Si coelum te vocem, altior es. Si matrem Gentium dicam, praecedis. Si formam Dei appellem, digna existis. Si dominam Angelorum vocitem, per omnia esse probaris.
Abbreviated transcription (Latin):
in brachia sua amplexatus: eum porta¬
bat aquo portabatur Ipse est enim
xp̃c scipientia dĩ. attingens ai fine
usq ad finem fortiter & disponens om̃ia
suauiter: Quantus ibi erat & qua magnꝰ.
quam paruus factus erat: paruus factꝰ
paruos querebat: Quid est paruos
npresepi dignatus est poni: ut eẽt
p iorum cibaria camentorum: Acc¬
cepit ergo eum simeon inbrachia sua:
& dixit̃: Nunc dimittis seruum tuum¬
dñe : in pece: Dimittis in pace: qua
ui debo pacem: Quare ergo dimittis in
pace ÷ quia uiderunt oculi mei salutare
tiate diem exdie scclutare eus Ha¬
betis ergo pueri puerum xp̃m: scĩ senes.
senem simeonem: Sicutem quęritis AIlii.
ut & coniugatus aliquis uir testimenium
dño ꝑhibe at. zocchariam considerate:
In manus suas si meon infirmitatem
accepit: sed maiestatem in cus agnouit:
Nemo contempnat natum: siuułeẽ renatꝰ.
Adillum ꝑtinuit ꝓpter nos nasci : adnos

Expanded text:
in brachia sua, et amplexus est eum, portain brachia sua, et amplexus est eum, portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat et quam magnus, et quam parvus fuerat factus. Parvus factus, parvos quaerebat. Quid est parvos aerebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace . Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei salutare Annuntiate diem ex die, salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti senes senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium Domini perhibeat, Zachariam considerate. In manus suas Simeon infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemo contemnat natum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
ma iͫ nontibi uideatur inpossibile:
ut uirgo pecrer&. uirgo pariens per¬
maner& : Intellige natum dm̃: & non
mireris uirginis partum: Ut ergo
ait: Multi iusti & prohetę uoluer
uidere quȩ uos uidetis. & non uiderunt.:
& cudire quȩ uos audĩtis. & non au¬
dierunt Multum senex iste fuit ad
audiendum serus: sed adudendum
fantem Et hoc illi concessum erat
iam de crepito: que si: desideranti &
suspiranti. & dicenti cotidie in oratio¬
nibus suis: Quando ueni&. quando
nascetur: quando uidebo: Putas
durabo  Putas hic me inueni&.
putas isti oculi uidebunt. ꝑ quem
cordis oculi reuelabuntur . Dicebat
ista inorationibus siuis: & ꝓdesiderio suo ae¬
cepit responsum. quod nongustir& mor
maria mater eius infantem: uidit ille
agnouit ubi nouerae quod egnouit:
intus est reuelatus quod foris est natus.:
Vidit & agnouit: agnouit simeon infantẽ
tacentem : & occider̃ iudȩi iuuenem
miracula facientem: Cum ergo cogno UII¬
iuis&. accepit eum inulnas sucis hoc est

Expanded text:
ma, non tibi videatur impossibile, ut virgo pareret, et virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo ait: Multi justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum fantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? quando nascetur? qudurabo? Putas hic me inueniet? putas isti oculi uidebunt, per quem cordis oculi reuelabuntur?" Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret moMaria mater ejus infantem, vidit ille et agnovit. Ubi noverat quod agnovit? Intus est revelatus, qui foris est natus, vidit et agnovit. Agnovit Simeon infantem jacentem, et occiderunt Judaei juvenem miracula facientem. Cum ergo cognovisset, accepit eum in ulnas suas, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
simeon: & homo iste iustus & timoratus.
expectans consolacionem isrł: Non solũ
ab angelis & prophetis a pestoribus et
parentibus : sed cietiam a senioribus & iustis
generatio dñi accipit testimonium
Om̃is aetas & uterq sexus. euentorũq
miracula fidem astruunt: Uirgo ge¬
nerat. sterilis parit: mutus loquitur.
eli scib&h prophetat: maegus ad orat.
utero clausus exultat. uidua confi¬
tetur: iustus expectat: & bene iustus:
qui non suam sed populi grãm reqͥrebat:
Cupiebat ipse corporetie uinculis fra¬
gilitatis absolui: sed expectans uidere
ꝓmissum Sciebat enim: quia betiti
oculi qui uiderent: Nunc inquid di

Expanded text:
mo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit di
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m erat ardens in nobis inuia:
ubi ergo cor ardet: flammã men¬
bra nonsentiunt: Ubi xp̃i ignis ope¬
ratur : diaboli necesseest uincatur
incendium: Et ubi dĩ sp̃s feruet:
frigida fit flamma mortalium:
Ethinc est km̃i quod triumphum
beati laurentii totus ubiq mundus
consona hodie deuotione concelebrat:
hinc quod insuperabilem fidem eius
laetior roma miratur. quia radiis
aeterni solis accensus: ignem seculi
patienter sustinuit. et confidenter
euasit:¬

Expanded text:
nostrum ardens erat in nobis in via ? nostrum ardens erat in nobis in via ? Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortalium. Et hinc est, carissimi, quod triumphum beati Laurentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter evasit
Abbreviated transcription (Latin):
purgatio: et corpus quod corrum¬
pentibus flammis presens uita de¬
sereret: ad incorruptionem uiuendi
damnata morte transiret ¶ere in¬
comparabile salutaris huius fidei sa¬
cramentum : quo pertormenta bea¬
titudo quaeritur. & flammis refrige¬
rium preparatur: Ut ait patriarcha
dauid uerbis martrrum dicens:
Transiuimus perignem et aquam:
& induxistinos in refrigerium: Tran¬
siebat per ignem et aquam beatus
laurentius: cum hinc eum mortifera
mundi flamma correret. hinc cades¬
tis irrigui uitalis unda perfunderet:
Transiebat perignem et aquam: cum
uim furentis incendii. diuini fontis
clementia temperaret Ardebat. Uiii¬
ergo laurentius: sed uincebat ignis
ille dequo ait saluator: Ignemueni
mittere interram:  quam uolo ut
ardeat: Onouum mirandumq¬
certamen: unius eiusdemq uiri et
flammis corpus urebatur: & arden¬
tis fidei calore mens ignita feruebat:
Sicut loquebantur adinuicem euan¬
geliᷤ illi uiri dicentes: Nonne cor

Expanded text:
purgatio; et corpus quod corrumpurgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum mirandumque! unius ejusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipso se fidem xp̃o suo: & ecclesi¬
asticas opes in pauperib seruaturum:
Propter qued: protinus ad tribunal
rapitur impiorum: uir simplicitate
in nocens uirtute fortissimus: nihil
sane aliud deferens iudicanti. quam
uiuae mentis constantianr & in lesȩ
continentiae puritatem: Deuotam
dõ offerens animam: & castissimum
tradens persequenti corpus ad poenam:
Illud euangelicum seruans. nolite
timere eos quioccidunt corpus ani¬
mam autem nonpossunt occidere:
Excogitatur itaq in laurentium
ferale tormentum: utquimetu mor¬
tis non mouebatur.: acerbitate sup pli¬
cu frangeretur: Sedquem suarum
confortabat multitudo uirtutum:
non poterat uincere magnitudo poe¬
narum: Paratur ergo craticula igne
succensa: quae triumphalis martrris
et animum fatigaret. et corpus exũ¬
reret: Sedignara ueri persequentiũ¬
turba et diabolicis obcecata tenebris.
non uidebat quod adustio illa men¬
brorum fidelis animi esset aeterna

Expanded text:
semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclessemetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesasticas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. Sed ignara veri turba persequentium, et diabolicis obcaecata tenebris, non videbat quod adustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
armauit: Nam cum idem laurentius
passionem paternam ut piissimus fili¬
us in consolabili merore defleret: six¬
tus praescientia sci sp̃s eo docente futanra
dl uoscens. ait illi: depone omnem
fili demea morae tristitiam. nec enim
dliume ate contristabit absentia: post¬
triduum me sequeris: Quo responso
mens deuota percepto: indubitatã. U¬
suscipiens obtimo ab antistite xp̃i
martrre ueritatem: nihil magis p̃
hominibus curat: quam ut auaritia
persequentis quod demorte scõrum
contristabat ecclesiam. deprȩda ec¬
clenae gaudium non haberet: Inuenitgͦ
uir prudentissimus: unde acrius su¬
um posset torquere tortorem: Om¬
nem igitur eccłae censum cunctaq
sacri uasa ministerii. neea sacrilegus
macularet aspectus. conuocatis in o¬
pum turbis pia erogatione distribu¬
it. Ut futurus martrr. in retributio¬
ne caelesti pariter et mercede sua
sanguinis & tante liberalitatis prae¬
mio ditaretur: Non dubitans et in.ui

Expanded text:
armavit. Nam cum idem Laurentius armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, Xistus praescientia sancti Spiritus edocente, futura dignoscens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: posttriduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Christi martyre, veritatem, nihil magis prae omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, quod de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in
Abbreviated transcription (Latin):
nonincerta relatione didicimus: cum
uenerabilis sixtus apostolicȩ sedis
sacerdotio fungeretur.  scissimi lau¬
rentii archi diaconi ministerio roma¬
na florehateccła. Inuidia ardente
diaboli. aduersus nomen et fidem xp̃i
flamma durissime persecutionis in¬
canduit: atq ut pernitiosius domi¬
nicum gregem feralis bestiae rabies
insatiata laniaret. nocendi artifex
inimicus. peruigilis prius molitur
custodiam pastoris empere Et ideo
sixtum ante omnessum mum dñi sacer¬
dotem furor gentilis ad greditur: ut
ecclesiastica menbra. tam ualido trun¬
cata capite uelut mͣninne presidi cae¬
lestis amoto.: cruentus persecutor  ua¬
deret Namagnus ille sixtus qui com¬
missis adõ sibi ouibus af fuerat pastor
in terris: aderat patronus etaelo:
Deniq scm̃ laurentium quasi iam
pontificis suisolatio destitutum: ad
subeunda supplicia manus pagana
perquirit Quem mirabilis sixtus.:
aduersus omnia seuientis mundima¬
la uaticinio prophetici sermonis

Expanded text:
non incerta relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis