comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ingrecis uͦ negotiatores inuenim
Ex quare colligi ualet. qued hos
in loco ꝓnegotiatorib institorel
scriptores quiq ignorando posin¬
runt. Institores enĩ negociatos
dicimꝰ: ꝓ eo qd̾ exercendo oꝑiinss¬
tant. ss ut̾q sermo ᷤ. inuoce dissor
inintellectu discrepat: quia om̃s
qui fideliũ mores instituunt. sp̃¬
tale negotiũ gerunt: ut cũ pres¬
cationem suis auditorib prebem
ab eis fidem ⁊ oꝑa recta ꝑcipiam
sicut de scã eccłia scriptum est.
Sindonem fecit ⁊ uendidit. d
qua ⁊ paulo post. illic dr. Uidit
ꝓpħe scĩ uocati sunt. qui sinago
ge mores ad fidem instituere ꝓ
qui ut deum hominẽ crederent
ad eandem fidem ex eoꝵ sunt pi¬
dicatione generari. De quib etds
tuis nati sunt tibi filii. constitus
cos principes suꝑ omẽm t̾rã. Si
qr repulsi aps᷑ asinagoge finls
s egressi recte nunc d̾r. Non calca¬
uerunt eam filii institoꝵ. Calca¬
rent quippe eam intstitoꝵ filii: si
predicatores sc̃i ciusdem sinagoge

Expanded text:
ecis vero negotiatores invenimus. Ex qua re colligi valet quod in hoc loco pro institoribus institutores scriptores quique ignorando posuerunt. Institores enim negotiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi insistunt. Sed uterque sermo licet in voce dissonet, in intellectu non discrepat, quia omnes qui fidelium mores instituunt, spiritale negotium gerunt, ut cum praedicationem suis auditoribus praebent, ab eis fidem et opera recta percipiant, sicut de sancta Ecclesia scriptum est; Sindonem fecit et vendidit ; de qua et paulo post illic dicitur: Vidit ae sancti vocati sunt, qui synagogae mores ad fidem instituere cununcupantur, qui ut Deum hominem crederent, ad eamdem fidem ex eorum sunt praedicatione generati. De quibus ti sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . Sed quia repulsi apostoli a synagogae finibus sunt egressi, recte nunc dicitur: Non calcaverunt eam filii institorum. Calcarent quippe eam institorum filii, si praedicatores sancti ejusdem synagogae
Abbreviated transcription (Latin):
uiue. Qd̃ ꝓmissum tunc audi¬
uimꝰ. etiam nunc cõnpletum ui¬
demus. Ecce enĩ insc̃ĩs predicat¬
rib ⁊ nõ ex iudea ꝓgenitis. per
cunctam ecccłam toto orbe difti¬
sam: fluenta celestiũ mandat
ub̾tim manant. ore gentilium
Quia fnĩ inpetris riuos excidit
ex duris quoq cordib. fluuiussi
predicationis emanauit. Sequi

Expanded text:
Quod promissum tunc audiQuod promissum tunc audivimus, etiam nunc completum videmus. Ecce enim in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea progenitis, per cunctam Ecclesiam toto orbe diffusam, fluenta caelestium mandatorum ubertim manant ore gentilium. Quia enim in petris rivos aperuit, ex duris quoque 583 cordibus fluvius sanctae praedicationis emanavit. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
et eñi ꝑ radicem cogitatio occulta
signatur. qr ꝑ hoc qd̾ intus non
cernitur. erũpit qd̾ uideatur foras.
Unde ⁊ in bonam parten ꝑ pro¬
phetamdr. Et mittet id qd̃ salua¬
tum fuerit de domo iuda. et qd̾ re¬
liquũ est mittet radicem deorsũ:
et faciet fructũ sursum. Acsi aꝑ¬
te diceretur. Inimis cogitationas¬
citur: ut in suminis retributio
reddatur. Dicat gͦ. Ad silicem ex¬
tendit manũ suam. subu̾tit ara¬
dicib montes: qr duriciam gen¬
tium. sc̃a predicatio peciit. suꝑboꝵ
altitudinem funditus strauit.
Quia uero eos quos acogitatio¬
nib t̾renis euacuat. domis celes¬
tib replet: ⁊ quos infimis cu¬
ris exhaurit. suꝑnis rigat flu¬
riuos excidit. id est. induris gen
tilium. Pposuit desertum instag¬
nũ aq̃. ⁊ t̾rã sine a qua in exitul
aquarũ. Aquam in eugłio pi¬
mitit dñs dicens. Qui credit in
me. sicut dicit scriptura flumĩ
na de uentre eius fluent aque

Expanded text:
etenim per radicem cogitatio occulta etenim per radicem cogitatio occulta signatur, quia per hoc quod intus non cernitur, erumpit quod videatur foris. Unde et in bonam partem per prophetam dicitur: Emittet id quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Ac si aperte diceretur: In imis cogitatio nascitur, ut in summis retributio reddatur. Dicat ergo: Ad silicem extendit manum suam, subvertit a radicibus montes, quia dum duritiam gentium sancta praedicatio petiit, superborum altitudinem funditus stravit. Quia vero eos quos a cogitationibus terrenis evacuat donis coelestibus replet, et quos infimis curis exhaurit supernis rigat flurivos excidit, id est in duris genttilium: Posuit desertum in stagnum aquae, et terram sine aqua in exitus aquarum ; atque in Evangelio promittit Dominus, dicens: Qui credit in m de ventre ejus fluent .
Abbreviated transcription (Latin):
Ad predam filimi ascendisti: requi¬
escens accubuisti ut leo. ⁊ quasi le¬
ena. Quis suscitauit cum: HHec
igitur lecna. nequaquã d̾r. qr ꝑ
Apłis quippe predicantib. prius
ex illa tria mił. post modũ quinq
milia crediderunt. Eccłia itaq
ꝑsinagogam transiit ⁊ nõ ꝑtran¬
siit qr ex illa ad fidem paucos ra¬
puit. s tam̃ illum infidelem ppłm.
fidelitate uideoꝵ. deflexit ad uoca
dit manũ suã: subu̾tit aradicib
montes. Manũ quippe ad silicẽ
excendit. qr adduriciam gentiũ
sue brachiũ predicationis misit.
Unde ⁊ iscem beatus iob. passionis
sue historiam. presciens gentib
scłi potentes accipimꝰ: qui ꝓ t̾rena
substantia altum tument. De
quib psalmistaait. Tange mon¬
tes ⁊ fumigabunt. S montesa
radicib sinit eu̾si: qr predicante
in ad oratũ omĩpotentis der ab
uitima cogitatione ceciderunt.
cib montes cadunt:qr ad colen¬
dũ dm̃ potestates scłi abimis co¬
gitationib ꝓstermuntur. Recte

Expanded text:
Ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena; 582 quis suscitabit eum ? Haec igitur leaena nequaquam dicitur, qApostolis namque praedicantibus prius ex illa tria millia, postmodum quinque millia crediderunt. Ecclesia itaque per Synagogam transiit, sed non pertransiit, quia ex illa ad fidem paucos rapuit, sed tamen illum infidelem populum fidelitate Judaeorum deflexit ad vocatdit manum suam, subvertit a radicibus montes. - Manum quippe ad silicem extendit, quia ad duritiam gentium suae brachium praedicationis misit. Unde et eisdem beatus Job passionis suae historiam praesciens gentibus saeculi potentes accipimus, qui pro terrena substantia altum tument? De quibus Psalmista ait: « Tange montes, et fumigabunt . » Sed montes a radicibus sunt eversi, quia praedicante in adoratu omnipotentis Dei ab intima cogitatione ceciderunt. cibus montes cadunt, quia ad colendum Deum potestates saeculi ab imis cogitationibus prosternuntur. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
in infimis: et sese de celestib adima
sũmisit. Fieri quippe homo ꝓpt̾nos
dignatus est: et dum mortuũ ani¬
mal petiit. mortẽ apud nos. qui apd̾
se erat in mortalis. inuenit. S huiꝰ
uulturis ocłs. fuit ip̃a intentio
nr̃e resurrectionis: quia ip̃e ad tri
duũ mortuus ab et̾na nos morte li¬
berauit. Ille gͦ ꝑfidus iudec ppłs.
mortalem uidit: s qd̾ morte sua
nr̃am mortẽ destrueret. minime
adtendit. Conspexit quidem uul¬
turem: s ocłos uulturis non aspe¬
xit. Qui dũ humilitatis huiꝰ uias.
quib nos ad alta subleuauit. cõ¬
siderare noluit: semitam auis ig¬
norauit. Neq eñi pensare studuit.
qd̃ eiꝰ nos humilitas leuaret ad ce¬
lestia: ⁊ mortis eiꝰ intentio. reforma¬
ret ad uitam. Semitam igitur
ignorauit auis. nec intuitus est
ocłos uulturis: qr ⁊ si uidit eum
auẽ in morte tenuit. uidere noluit
quanta uitã nr̃ã gła de eiꝰ morte
sequeretur. Unde ad crudelitatem

Expanded text:
in infimis, et sese de coelestibus ad ima in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apud nos qui apud se erat immortalis invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, duum mortuus ab aeterna nos morte liberavit. Ille ego perfidus Judaeorum populus mortalem vidit, sed quod morte sua nostram mortem destrueret minime attendit. Conspexit quidem vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias, quibus se nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit: neque enim pensare studuit, quod ejus nos humilitas sublevaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequer
Abbreviated transcription (Latin):
intuens deplorat. dicens. Quomͦ
obscuratũ est aurũ: mutatus est
color optimꝰ:ᷤ Aurũ nãq obscu¬
ratũ ẽ: qr in eis antiquiis illis.
fidei atq in nocentie splendor.ir¬
ruente ꝑ fidia. malicie se nocte
fuscauit. Quia igitur quid fuit
audiuimꝰ. locus scilicet saphiri
lapides eiꝰ. et glebe eius aurũ: nũc
iam dilectus ille dei popłs. cur
tauta hec bona ꝑdiderit. audiamꝰ.
auis. nec intuitus est ocłos uultu¬
ris. Quis hoc loco auis nomine
nisi ille signatur: qui corpus car¬
echera librauit: Quia apte qͦq
ctiam uulturis appellatione ex¬
primitur. Uultur quippe dum
uolat. si iacens cadauer conspi¬
cit. ad esũ se cadaueris deponit:
⁊ plerũq sic in morte capitur.
dũ ad mortuũ animal de sũmis
uenit. siecte gͦ mediator dei et ho¬
minũ redẽptor n̾r. uulturis appel¬
latione signatur: qui manens
in altitudine diuinitatis sue. qua¬
si aquodam uolatu sublimi. ca¬
dauer mortalitatis nr̃e. cõspexit

Expanded text:
orat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona perdiderit audiamus. avis, nec intuitus est oculos vulturis . Quis hoc loco avis nomine, nisi ille signatur qui corpus caraethera libravit? Qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, ad esum se cadaveris deponit; et plerumque sic in morte capitur, dum ad mortuum animal de summis venit. Recte ergo mediator Dei et hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublimi cadaver mortalitatis nostrae conspexit
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hoc sanũ sapiens iuxtalit.¬
teram sentire dignet᷑. Uitrum
qͥppe ut suꝑiꝰ diximꝰ auro longe
ẽuiliꝰ. Et postquã dictũ ẽ qd̾ au¬
rũ huit sapientie nõ equatur.
ad huc quasi crescendo subuingi¬
tur. qd ei quoq nõ uitrũ possit
equaris ip̃a nos littera ab histo¬
rico intellectu deficiens. ad inda¬
gandũ allegorie misteriũ mittit.
Auri nãq metallũ. nouimꝰ potio¬
ri metallis om̃ib claritate ful¬
gere. Uitri uͦ natura ẽ: ut ges¬
secus uisũ. pura exͣtrinsecꝰ ⁊spe¬
tate pluceat. In alio metalai
tinet᷑ interiꝰ. talis exteriꝰ demiti¬
inuitreo uasculo clausus par
Quid gͦ aliud in auro uł ura
accipimꝰ. nͥ illã suꝑnã patriã
lã beatoꝵ ciuiũ societatẽ qui
corda sibi inuicẽ. ⁊ claritate f¬
gent. ⁊ puritate translures
cũ dicebat. Et erat structurat
riciꝰ ex lapide iaspide: ip̃a uͭ ciui¬
tas auro mundo. sinule uito
gebunt. instructa auro d̾e It

Expanded text:
Quis hoc sanum sapiens juxta litteram sentire dignetur? Vitrum quippe, ut superius diximus, auro longe est vilius; et postquam dictum est quod aurum huic sapientiae non adaequatur, adhuc quasi crescendo subjungitur quod ei quoque nec vitrum possit aequari. Sed ipsa nos littera ab historico intellectu deficiens, ad indagandum allegoriae mysterium mittit. Auri namque metallum novimus potiori metullis omnibus claritate fulgere. Vitri vero naturae est ut erinsecus visu pura, intrinsecus perspicuitate luceat. In alio metallo continetur interius, talis exterius demonin vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem et claritate fulgent, et puritate translucent? cum dicebat: Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civilas aurum mundum similis, te fulgebunt, in structura aurum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Stiendũ magoꝑe ẽ. qr tanto
ocłos dei: quanto pre amore uei¬
tatis despectior fu̾it ante ocłos
suos. Hinc ad saul d̾r. Nõne con¬
paruuilus esses mocłis tuis aa¬
caput te cõstitui in tribub isis
Ac si aꝑte diceret. Magnꝰ mͥfi
istiqr despectus tibi. S nũc q.
magnꝰ tibies: factus es despectus
to p̃reciosior sibi. Tanto p̾ciol¬
or deo: quanto propter cũ iulis
sibi. Quia humilia respicit. ⁊ alta
a longe cognoseit. Om̃e itaq preti

Expanded text:
Sciendum magnopere est quia tanto oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur: Nonne cparvulus esses in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Ac si aperte diceret: Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus to pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo, quanto propter eum vilior sibi: Quia humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Vet. XXI
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco alius accipitur egeus
mo. nisi ille de quo ꝑ paulũ dl
qui propt̾ nos egenus factus al
cum diues esset:ͦ Cuius uidelit
egentis hominis pedes. sci predia¬
tores fuerunt: ꝑ quoꝵ profati
presentiam gentilitatem curuel
bo in eis. An pes eiꝰ nõ erati quĩ
tus in conpedib. dicebat. ꝓ quo
legatione fungor in cathena;
coꝵ qui umbra mortis et lapila¬
liginis extiterunt. pes homii
ogentis oblitus est. qr in ip̃in¬
tio nascentis eccłe. dũ scĩ apli e

Expanded text:
hoc loco alius accipitur egens homo, nisi ille de quo per Paulum dicitur: Qui propter nos egenus factus est, cum dives esset ? Cujus videlicet egentis hominis pedes sancti praedicatores fuerunt, per quorum profecto praesentiam gentilitatem circumibo in eis . An pes ejus non erat, qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentis oblitus est, quia in ipso initio nascentis Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ineisdem ip̃is exprimitur
ad̾ egerunt. Ubi omẽm quoꝙ sc̃õꝵ
numerũ generali collectione cõ¬
cludens: subdidit. Om̃s t̾minos
tuos in lapides desiderabiles. Et tã¬
quam si audientes ista peteremꝰ.
ut bͥs lapides qd̾ diceret indicaret.
ad iunxit. Uniu̾sos filios tuos. doc¬
rent defuerant: dicitur. Locus sa¬
phiri lapides eiꝰ. Et qr magna
uite ac sapientie claritate ꝑfidẽ
fulsit: ad iungitur. ẽt glebe illiꝰ
aurũ. Quid ꝑ glebas: nisi collec¬
tiones singuloꝵ ordinũ. ac mul¬
titudines desmnantur : Glebe au¬
tem. ex humore et puluere cõstrĩ¬
guntur. Om̃s gͦ qui rore gr̃e infu¬
si ex mortis debito sepuluerem ẽẽ
ueraci cognitione confessi sũt: dũ
uite uirtute clarescerent. quasi au¬
ree in illa glebe iacuerunt. Glebas
hec t̾ra habuit in ꝓpħis. glebas
in doctorib. glebas inpatrib an¬
tiquis. qui magna se infusione
gr̃e. inꝓfessionis et oꝑis unanimi¬
tate tenuerunt. Dicat gͦ ⁊ glebe

Expanded text:
quasi in eisdem ipsis exprimitur quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens, subdidit: Omnes terminos tuos in lapides 580 desiderabiles . Et, tanquam si audientes ista peteremus ut hos lapides quos diceret indicaret, adjunxit: Universos filios tuos docrent defuerunt, dicitur: Locus sapphiri lapides ejus. Et quia magna vitae ac sapientiae claritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi aureae in illa glebae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae
Abbreviated transcription (Latin):
sum nisi corda hominũ uocat: q̃
⁊ ꝑlapsũ fluuida. ⁊ ꝑ duplicitatis
sunt caliginem tenebrosa fueni¬
mirũ abyssus. nõ ẽẽ in se hanc sa¬
pientiam ꝓficetur: qr iniqua
mens. dum ẽẽ sapiens carnaliter
appetit. stultam se ad spiritalia os¬
tendit. Nam qr teste paulo. sapi¬
entia huius mundi stulticia est
apud dm: tanto quisq amplius
intus stultus fit. quanto conatur
exteriꝰ sapiens uideri. De hac abys¬

Expanded text:
sum nisi corda hominum vocat? quae et per lapsum fluida et per duplicitatis sunt caliginem tenebrosa. Quae nimirum abyssus non esse in se hanc sapientiam profitetur, quia iniqua mens dum esse sapiens carnaliter appetit, stultam se ad spiritalia ostendit. Nam quia, teste Paulo, Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum , tanto quisque amplius intus stultus fit, quanto conatur exterius sapiens videri. De hac abys
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sapientia in eoꝵ t̾ra nõ potisi
qui suauit̾ uiuunt: qr tantoil¬
rius stulti sunt. quanto maibil
ꝑdentes. inminimis letantur.
Sinc petrus eandem prauoꝵ la¬
ticiã reprehendit. dicens. uolup¬
tatem existimãtes diei ł delicial¬
qu̾oinquinationis ⁊ macule
Hinc salomon ait. Risũ depul¬
in errorem. ⁊ gaudio dixi. quid
frustra deciperis: Dicat itaq uir
sc̃s de sapientia. nec in uenit᷑ int̾

Expanded text:
go sapientia in eorum terra non potest, qui suaviter vivunt, quia tanto verius stulti sunt, quanto majora perdentes, in minimis laetantur. Hinc Petrus eamdem pravorum stultitiam reprehendit, dicens: Voluptatem existimantes diei delicias, coinquinationis et maculae . Hinc Salomon ait: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis . Dicat itaque vir sanctus de sap
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ: quia de ip̃a exeunt. qui cõ¬
tra ipãm loquuntur. ioħ̾e ad¬
testante qui loait. A nob̾ exiert.
s nõ erant ex nobis. Nam si fu
nob̾cum. Corui uͦ de torrentib
ueniunt. cũ predicatores uerrad
defensionẽ sc̃e eccłe. a sacroꝵ libro
biunt. s ꝑ humilitatis grãm.
peccatoꝵ inse nigredinem con¬
fitentur. Unde ctiam ab electoꝵ¬

Expanded text:
dicimus, quia de ipsa exeunt, qui condicimus, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si nobiscum . Corvi vero de torrentibus veniunt, cum praedicatores veri ad defensionem sanctae Ecclesiae a sacrorum librorbiunt, 578 sed per humilitatis gratiam peccatorum in se nigredinem confitentur. Unde etiam ab electo
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilia uł si credunt ẽẽ non
diligunt: quia dũ nimis se exte¬
rius sccuntur: etiam mente car¬
nales fiunt. Simul enĩ in hac
uita ut̾q ppłs currit. s nõ simul
ad ꝑpetuũ ꝑuenit: quia lapidẽ
caliginis ⁊ umbrã mortis. diui¬
dit torrens appło peregrinante.
Ac si aꝑte dicat. Eos quos modo
uł infidelitas execat. uł crudeli¬
tas obdurat. flãmarũ fluiius.
a conspectu et̾m iudicis exiens. ab electoꝵ
tunc ppło separat: ut tunt a bonis
ignis districti examinis diuidat.
quos nunc in suis concupiscentiis.
sc̃e predicationis intelli gi. iusta
quisub sannat patrẽ. et despicit
partũ matris suc. effodiant illũ
corui de torrentib. Peruersi quip¬
pe. dum diuina iudicia deprehen¬
dunt: subsannant patrẽ. Et qͥ¬
libet heretici dum predicationem
sc̃e eccłe. fecunditatẽꝙ illius deri¬
dendo cõtẽpnunt: quid aliud quã
partũ matris despiciunt: Quã
uõ inmerito coꝵ quoq matrem

Expanded text:
invisibilia, vel si credunt esse, non invisibilia, vel si credunt esse, non diligunt, quia dum nimis se exterius sequuntur, etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam pervenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat, ut tunc a bonis ignis districti examinis dividat quos nunc in suis concupiscentiis elligi, juxta qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem
Abbreviated transcription (Latin):
patriam. tota cordis in tentione
suspirant. De quibz paulus di¬
cit. Confitentes quia peregrini
⁊ hospites sunt suꝑ terram.
Qui enĩ hec dicunt: significant
se patriam inquirere. Hanc
peregrinationẽ idem quoq apłs
tolerabat. cũ diceret. Dum sumꝰ
in hoc corpore: peregrinam᷑ a dño.
perfidem enim ambulamꝰ. et nõ
ꝑspeciem. Huiꝰ ꝑ egrinationis
crũpnas satagebat euadere. cũ
diceret. Desiderium habens dis¬
solui. ⁊ cũ xp̃o ẽẽ. Et rursum.
crum. Huiꝰ peregrinationis pon¬
dus graue sentiebat psalmista:
cũ diceret. Heu meqr incolatus
meus ꝓlongatus ẽ. habitaui cũ
habitantib cedar. multũ in co¬
la fuit aĩa mea. Ab hac eripi
quantocius anhelabat. cũ suꝑ¬
nis desideriis flagrans. diceret.
Sitiuit aĩa mea ad dñm uiuũ:
quando ueniam et apparebo ante
faciem dei:. S hoc desideriũ nes¬
ciunt: qui cor interrenis uolupta¬
tib defigunt. Dum enĩ sola que
sunt uisibilia diligunt. profecto

Expanded text:
patriam tota cordis intentione patriam tota cordis intentione suspirant; de quibus Paulus dicit: Confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram . Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Hanc peregrinationem idem quoque Apostolus tolerabat, cum diceret: Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, et non per speciem . Hujus peregrinationis aerumnas satagebat evadere, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Et rursum: crum . Hujus peregrinationis pondus grave sentiebat Psalmista, cum diceret: Heu me, quod incolatus meus, prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar; multum incola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt visibilia diligunt, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
pis caliginis fuit : qr ⁊ crudi¬
tate durus extitit. et infidelia¬
te nebulosus ui alio quos
uocabulo. ubra mortis d̾r. ui¬
bra quippe talis exprimitur: all¬
lia eiꝰ rei dequa trahitur fuerint li¬
niam̃ta. Quis autẽ mortis noĩe
nisi diabolus uotatur: de quo per
quendã ministerii sui significa¬
tionẽ d̾r. ⁊ nom̃ illi mors: Cuius
ille ppłs umbra extitit: qr iniqui¬
tatem illiꝰ sequens eius in seima¬
ginẽ expressit. Quid uͦ torrentis
noĩe. nisi a conspectu tremendi
iuditis. ꝑ ultimũ examen egredi¬
ens. atq electos ⁊ reprobos diui¬
dens ignis uocatur: Unde ꝑ pro¬
autem in hoc mundo. peregrina¬
tor ppłs. nisi qui ad sortem electoꝵ
currens. halere se patriam no¬
uit incelestib ⁊ tanto magis
illit sperat inuenire se ꝓpria: quã¬
to hic cuncta que pretcreũt. ẽẽ
asede putat aliena: Pperegrinus
itaq est ppłs. omĩũ numerus
electoꝵ. qui hanc uitam qd̵ dam
sibi exiliũ deputantes: ad suꝑnã

Expanded text:
pis caliginis fuit? quia et crudelitate durus exstitit, et infidelitate nebulosus. Qui alio quoque vocabulo umbra mortis dicitur. Umbra quippe talis exprimitur, qualia eneamenta. Quis autem mortis nomine, nisi diabolus vocatur? De quo per quamdam ministri sui significationem dicitur: « Nomen illi mors . » Cujus ille populus umbra exstitit, quia iniquitatem illius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egrediens, atque electos et reprobos dividens, ignis vocatur? Unde per proautem in hoc mundo perigrinatur populus, nisi qui ad sortem electorum currens, habere se patriam novit in coelestibus, et tanto magis illic sperat invenire se propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse a se deputat aliena? Peregrinus itaque est populus, omnium numerus electorum, qui hanc vitam quoddam sibi exsilium deputantes, ad supernam
Abbreviated transcription (Latin):
non fuit qui aspiceret. Despexis¬
tis om̃e consilium meum: ⁊ incre¬
pationes meas neglexistis. Dicat
iam qualiter feriat: quos ad se
nullatenus reuertentes. tanta
longanimitate sustentat. Ego
quoq in interitu ur̃o ridebo: et
subsannabo cum uobis qd̾ time¬
batis ad uenerit: Cum in ruerit
repentina calamitas ⁊ interitus

Expanded text:
non fuit qui aspiceret; despexisnon fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repen
Abbreviated transcription (Latin):
minc delinquentib. pacienter in¬
pendit. hĩc et enĩ ꝓph̾a ait. Quic¬
rite dñm dum in ueniri potest.
inuocate cum dum prope est.
Modo em̃i non uidetur ⁊ proppe
est: tunc uidetur. ⁊ prope nõ erit.
Nec dum in iudicio apparuit: ⁊
si queritur inuenitur. Nã miro
modo. cum in udicio apparuerit.
ri. hinc salomon sapientiam
refert ⁊ suauiter blendientẽ ⁊
terribiliter iudicantem. dicens.
Sapientia foris predicat. in pla¬
teis dat uocem suam. Cuius uo¬
cem quoq insinuat. subdens.
Usq quo paruuli diligitis ĩ fan¬
tiam. ⁊ stulti ea que sibi sũt noxia
cupient: et inprudentes odibunt
scientiame Conuertimini ad cor¬
reptionem meam: en ꝓferam uob̾
sp̃m meum. ⁊ ostendam uerba
mea. En qualib u̾bis. expressaẽ
dulcedo uocantis. Uideamus nũc
quib insinuatur modis se ue¬
ritas increpantis: ut infine quã¬
doq se exerceat districtio punien¬
tis. Quia uocauit inquit ⁊ ren¬
nuistis: extendi manũ meam ⁊

Expanded text:
 patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in judicio apparuerit, eniri. Vet. VI. Hinc Salomon sapientiam refert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam . Cujus vocem quoque insinuat, subdens: Usquequo parvuli diligitis infantiam, et stulti ea quae sibi sunt noxia cupiunt, et imprudentes odibunt scientiam ? Convertimini ad correptionem meam; en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ex malo mutantur ad bonũ. in¬
tuetur etiam reproboꝵ finem: qu
de malo oꝑe. dignũ trahantura
supplicium. Uidit finem ꝑsaui¬
tis sauli: quoꝓstratus. dicerat hi
quid me iubes facere. Uidit fi
quasi obsequentis discipuli ꝓ qa
cõmisso scelere. guttur laques sin¬
geret. seꝙ ⁊ peccantẽ pugͥnir.
deterius puniendo deciperet. ui
niniiitas delinquentes. s cõsl¬
uit finem delinquentiũ penitn¬
tiam correp̾toꝵ. Uidit quoꝙ li¬
domã delinquentẽ. s consideme
finem ardoris luxurie. ignẽgi¬
henne. Uidit gentilitatis fint
qͦd possessa iniquitatũ teneba
quandoq fidei luce clarescat.
uidit ctiam iudee terminũ. qud
ab ea luce fidei quã tenebat. oldi¬
rate ꝓfidie se tenebris cecart. ui

Expanded text:
ex malo mutentur ad bonum; inex malo mutentur ad bonum; intuetur etiam reproborum finem, quod de malo opere dignum retrahantur ad supplicium. Videt finem persequentis Sauli quo prostratus diceret: Domine, quid me jubes facere , vidit finem quasi obsequentis Discipuli quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret , seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet; vidit Ninivitas delinquentes , sed consideravit finem delinquentium poenitentiam correctorum . Vidit quoque Sodomam delinquentem , sed consideravit finem ardoris luxuriae ignem gehennae . Vidit gentilitatis finem, quod, possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei luce claresceret. Vidit etiam Judaeae terminum, quod, ab ea luce fidei quam tenebat, obduratae perfidiae se tenebris caecaret. +
Abbreviated transcription (Latin):
tur. recte subditur. Tempus posuit
tenebris. ⁊ uniu̾soꝵ fidem ip̃e cõsidat.
Tempus posuit tenebris iniquis ui¬
delicet modum. quo iniqui ẽẽ desistẽt.
quando tenebre: nunc autẽ lux in
dño. Sicut aliiis quoq discipulis.
idem doctor egregius dicit. Nos pre¬
cessit. dies autẽ ad propinquauit.
Abiciamꝰ gͦ oꝑa tenebraꝵ. ⁊ indua¬
te ambulemꝰ. Unde ⁊ incanticis
canticoꝵ. de eccła ueniente d̾r. Que
est ista que progreditur. quasi au¬
rora cõsurgens: Apte cñi eccła
aurore conparata describitur: que ꝑ
cognitionẽ fidei apeccatoꝵ suoꝵ tene¬
bris. inclara luce iusticie cõmutatur.
Tempus gͥ posuit tenebris ⁊ uniu̾soꝵ
finem ip̃e considerat. Uniu̾soꝵ nõie:
⁊ electos uoluit. ⁊ reprobos cõpre¬
hendi Nam bona faciens ⁊ ordinãs
deus. mala uͦ nõ faciens. s ab ini¬
quis facta ue in ordinate uenient.
ip̃e disponens: cõsiderat uniũsoꝵ
finem. et paciantur tolerat oĩa.
atq intuetur electoꝵ teͣminũ. qͦ

Expanded text:
it:  Tempus posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat, ipse tempus posuit tenebris , iniquis videlicet modum quo iniqui esse desistant. quando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sicut aliis quoque discipulis isdem doctor egregius dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit, abjiciamus ergo opera tenebrarum, et indua. Unde et in Canticis canticorum Ecclesia veniente dicitur: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Apte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat. Universorum nomine, et electos voluit et reprobos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate eveniant ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atq
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ tunebatis ad uenerit. Cum ir¬
ruerit repentina calamitas: et
interitus quasi tẽpestas ingrue¬
rit. Et qr ip̃a uenturi exitus
ignorantia. nox uocatur Noc¬
te obprimit eũ tẽpestas. id ẽ tur¬
bo cum diuini iudicii. dũ ignorat
ad p̾hendet. Hinc est namq qd̃
ꝑ semet ip̃am ueritas dicit. Si
sciret patrer familias qua hora
fur ueniret: uigilaret utiq ⁊
nõ sineret ꝑ fodi domũ suã. Et
uos estote parati: quia qua ho

Expanded text:
d timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Et vos
Abbreviated transcription (Latin):
tuam ate.que gͦ preparasti. cuiꝰ
erunt: Nocte aĩam redde̾ ꝑhi¬
betur: qui mortem nõ ꝓuidensu
tenebris cordis abstrahitur.saln
gͦ. Nocte obprimet eum ꝑ tiẽt¬
tas. Quia enĩ non uult agen
bona que uidet. deprehendituri¬
teritus sui tẽpestate. quã ñõ ul
De quo ad huc subditur. Td̃t¬
eũ uentus urens. Quis hoc n
uentus urens. nisi malignu
sp̃c uocatur: qui desiderioꝵ l
mas in corde excitat. ut ad mi¬
nitatem supplicioꝵ trahat:
Peruersũ gͦ quẽlibet uentis
urens tollere d̾r: qr in sidiam
malignus sp̃c qui uiuenten
quenq accendit ad uitia. ni¬
entem trahit ad tormenta. N
flatu. ad terrena desiderioꝵin¬
quoꝵ corda succendit. Ierems¬
as ꝓpħ̾a ad testatur. dicens. ¶¬
lam succensam uideo: ⁊ fatim¬

Expanded text:
quae autem praeparasti, cujus erunt ? Nocte animam reddere perhibetur qui, mortem non praevidens, in tenebris cordis abstrahitur. Ait ergo: Nocte opprimet eum tempestas. Quia enim non vult agere bona quae videt, deprehenditur interitus sui tempestate quam non videt. De quo adhuc subditur. ur ventus urens.---Quis hoc loco ventus urens, nisi malignus spiritus vocatur, qui desideriorum flammas in corde excitat, ut ad aeternitatem suppliciorum trahat? Perversum ergo quemlibet ventus urens tollere dicitur, quia insidiator malignus spiritus, qui viventem quemque accendit ad vitia, morientem trahit ad tormenta. Naflatu ad terrena desideria iniquorum corda succendit, Jeremias propheta testatur, dicens: Ollam succensam ego
Abbreviated transcription (Latin):
tia fuit epulantis. Ait enĩ. Pat̾
abrahani miserere mei. ⁊ mitte
lazarũ ut intingat extremũ di¬
giti sui in aquã. ⁊ refrigeret lin¬
guam meã: qr crucior in hac flã¬
ma. Quib uerbis nobis nõ hoc
innotescitur. quia illic in tanto
ardore u̾na tunc ad sufficientiã
refrigerii. aque stilla requiratur.
s qd̾is qui de habundantia pecta¬
uerit. illic estuanti nimis creme¬
tur in opia. Uideamꝰ eñ in uerbis
diuitis ex subtilissimo dei iudicio:
quã digne tali culpe pena respõ¬
derit. Agente namq in opia. il¬
lic usq ad minima petenda con¬
pulsus est: qr hic agente tenacia.
usq ad minima neganda ꝑuenit.
Quiꝰ retribui subtiliꝰ. quid distric¬
tius potest: Guttam aque peciit:
qui micas panis negauit. Ad p̾¬
hendit eũ quasi aqua inopia. Non
inmerito aque tunt illa inopia
conparatur. que in inferno cruci¬
at.: que susceptos in ꝓfundis ab¬
sorbens. solet latus nomine desig¬

Expanded text:
tia fuit epulantis. Ait enim: Pater tia fuit epulantis. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam quia crucior in hac flamma . Quibus verbis nobis non hoc innotescitur, quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverit, illic aestuante nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis ex subtilissimo Dei judicio quam digna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic, agente tenacia, usque ad minima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negavit. Apprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine desig
Abbreviated transcription (Latin):
tef. Priuis itaq iubetur ut des¬
truat. ⁊ post modum edifist.
prius ut euellat. ⁊ post modum
plantet: qr nequaquã recte ue¬
ritatis fundamentum ponitui
nisi prius erroris fabrica destia¬
tur Beatus iob postquam an¬
sas uniu̾salis occłie. amicoꝵliyi
ba respondit. coꝵ q elationeni
multi moda responsione destra¬
xit : Iam docere se ꝑhibet. ut il¬
delicet aꝑte uideatur inhil qil¬
illa tanquã umbra. ⁊ tanquam
nuntius precurrens Silia ⁊ fu¬
gitiua fuisse qͣ tenuerant: iam
amissa cognoscunt. Que quã¬
diu aderant: stultoꝵ cordib ⁊
magna in ma̾nsura uidebantur.
Sero diues aꝑuit ocłos. quando
lazarum requiescentem uidit:
quẽ iacentẽ ante ianuã uid̾e̾ cõ¬
tepsit. In tellexit ibi. qd̾ hic fac̾e
noluit in dãpnatione sua cognos¬
cere cõpulsus est: quid fuit qd̾ per¬
didit. quando indigentẽ ꝓximũ
nõ agnouit. De quo ad huc sub¬
tas¶ uideamꝰ nunc inopiam arden¬
tis diuitis: cuius tanta habundan¬

Expanded text:
prius itaque jubetur ut destruat, et postmodum aedificet; prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum rba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his qilla tanquam umbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia et fugitiva fuisse quae tunuerant, jam amissa cognoscunt, quae quandiu aderant stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit; in damnatione sua cognoscere compulsus est quid fuit quod perdidit, quando indigentem proximum non agnovit. De quo adhuc suba.---Videamus nunc inopiam ardentis divitis, cujus tanta abundan
Abbreviated transcription (Latin):
eum tempestas. Quĩ hic noctẽ.
nisi absconditũ tempus repentini
exitus appellat: Tempestatis uͦ
noĩe. iudicii turbinem designat.
qd̾ etiam psalmista testatur dicẽs.
Deus manifeste ueniet. d̃s n̾r ⁊
non silebit. ignis in conspectu ciꝰ

Expanded text:
eum tempestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? Tempestatis vero nomine, judicii turbinem designat. Quod etiam Psalmista testatur, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in co
Abbreviated transcription (Latin):
głatur. Cuiꝰ qr culpa ꝓlataes
etiam pena subiungitur. cũ
tinꝰ sub infertur. Num quidi
morem eiꝰ audiet dens cũ nel¬
rit suꝑ illũ angustia: Clan¬
rem eius angustie tempore di
nõ audit: qr tranquillitatis
pore. in preceptis suis. ip̃e clami
tem dñm nõ audiuit. Scripti
quippe ẽ. Qui au̾tit aurẽ sut̃
ne audiat legem: oratio eiꝰ en
execrabilis. Sc̃s itaq uir inti¬
ens. qr om̃is qui nũc oꝑari i
ta cõtempnunt. extremo serem¬
pore ad peticionis u̾ba cõu̾tum.
dicit. Num quid clamorem eui
audiet deus ͤ Quib ꝓfecto ubis
uocib nr̃i redemptoris obsenu¬
tur: qui ait. Nouissime uens
eis. sam̃ dico uobis nescio uos̃.
Quia tanto magna tunt ģiri¬
cetur seueritas: quanto tiẽns
maior miscd̃ĩa prerogatur. st
districte tunc iudicium non

Expanded text:
gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur: CAPUT VIIclamorem ejus audiet Deus, cum venerit super eum angustia? - Clamorem ejus angustiae tempore Dominus non audit, qui tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse Dominum clamantem non audit. Scriptum quippe est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio eexsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obsequitur, qui ait: Novissime veniueis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtutem oꝑũ suoꝵ ad nuncia¬
uit ppło suo. ut det illis heredita¬
Id circo fortitudinẽ sue oꝑationis
insinuat: ut eum qui audienit.
donis ditescat. Morem gͦ suicre¬
atoris imitantes scĩuiri. ñ ñquã
quedam de se ut audientes instru¬
ant: non ut ip̃i ꝓficiant. mani¬
festant. Et t̾n ĩ hiis alta consi¬
deratione custodiunt. ne dũ alios
aterrena intentione erigunt: ip̃i
interrene laudis appetitione mer¬
gantur. Quoꝵ plerũq dicta imi¬
tantur hẏpochute. s dictoꝵ sen¬
sus penitus ignorant: qr qd̾ iusti
agunt ad utilitatem ꝓximi: hoc
ip̃i faciunt. ad extensionẽ noĩs
sui. Sc̃s autẽ uir hypochritas
intuens. nequaquã głam appe
tenere ait. Que enum spes ẽ hy-¬
pochrites Quia dũ presentia di¬
ligit. futura minime sperat.
Scriptũ nãq ẽ. Qd̃ eni uidit
quis quid sperat: Id circo gͦ
pochrita. ad et̾na premia ꝑ sya
minime tenditur: qr qd̵ ali
querendum fuerat. hic se ten

Expanded text:
Virtutem operum suorum annuntiaVirtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditaIdcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere
Abbreviated transcription (Latin):
tacendo se intra humilitatis limi¬
tem custodiret. Nimis namq cẽt
ingratus. si dese discipulis tota
reticeret. Et fortasse nimis in cau¬
tus. si de se tota uł discipulis ꝓde¬
ret. S mirabiliter ut dictum ẽ
egit utrũꝙ ut loquendo erudiret¬
uitam audientiũ: et tacendo cus¬
todiret suam. Sciendum uero¬
ẽ qd sc̃ĩ uiri quociẽs de se aliquid
sequentib in notescunt: morem¬
sui creatoris imitantur. Nam
deus qui nos ꝓhibet neꝓprio
ore laudem᷑ ꝑ scripturam sacrã
landes suas loquiturꝰ ñõ qr ip̃e
eis indiget. qui ꝓficere laudib
nescit: s dun suam nobis mag¬
nitudinem narrat. nrãm ad
se imperitiam subleuat: ⁊ bo¬
e+
na sua loquendo nos edocet: quẽ
om̃ino homo non cognosceret. si de se
tacere uoluisset. Id circo gͦ laudes
suas indicat. ut ualeamus eũ au¬
dientes cognoscere. cognoscentes
amare: amantes sequi sequentes
adipisci. ad ipiscentes uero eius ui¬
sione ꝑfrui. Unde psalmistaait.

Expanded text:
tacendo se intra humilitatis limitacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis itaque esset ingratus, si de se discipulis tanta taceret; et fortasse nimis incautus, si de se omnia discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut et loquendo erudiret audientium vitam, et tacendo custodiret suam. « Et neest quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et na sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait:
Abbreviated transcription (Latin):
quidom apparetis hominib iu¬
stiintus uero pleni estis auari¬
ueraciter sc̃i nõ solũ głam supͣ
modũ suũ om̃ino non appetũt:
s etiã hoc ip̃m uideri refugiũt.
qd eẽ meruerunt. Unde predi¬
cator egregius ueritatis. contͣ
pseudo apłos loquens. dũ uir¬
tutes maximas oꝑationis sue.
ꝓ discipuloꝵ eruditione narra¬
retidũ tot se peritula tolerasse
coaceruata ꝑ secutione descri¬
beret: ⁊ post hec usq ad terciũ
celum. rursumq in paradiso
raptum se essememoraret. ubi tan¬
ta cognoscere potuisset quanta
loqui omĩno non posset: Erat
de se ad huc fortasse aminirabi¬
liora locuturus. s abhumana
laude alta consideratione se tẽperãs
subdit. Parco autem nequisine
existimet supͣ id qd̾ uidet᷑ me. aut
audit aliquid ex me. Habebat
gͦ ad huc dicendum de sealiquid:
qui parcit dicere. S egit utrũꝙ
doctor egregius. ut et loquendo q̃
ageret. discipulos instrueret:⁊

Expanded text:
quidem apparetis hominibus juquidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avariveraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsuquod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et posthaec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui doctor egregius, ut et loquendo quae egerat, discipulos instrueret, et
Abbreviated transcription (Latin):
lutͣ fidelem estimat. qui ilus
specietenus intus positus uitio
praue actionis inpugnat. in¬
te dicit. Sicut impius inimiꝰ
meus. ⁊ ad u̾sarius meus quisi
iniquus. Ae si aꝑte dicat sãmi
etiam fide discrepat: qui mͥoꝑ
non concordat. Sequitur. Qu¬
eni spes ẽ ypochrite. si auare m¬
piat: ⁊ non liberet deus anine
lingua d̾r simulator. iustus aͣ
non appetit s uideri. Et idcumt
auarus raptor ẽ: qr dũ iniq
agens. desiderat de sc̃ĩtate uent¬
rari. laudem uite ꝑ rapit alie¬
ne. Studiũ uͦ ẽẽ ypochuitarimn
solet. ut et qd̵ sunt supprimant.
⁊ hoc qd̾ non sunt ẽẽ hominib
in notescant: quatenus mensu¬
ramsuam ꝑ estimationem trã¬
seant. ⁊ p̾ire se ceteros actionis
nomine ostendant. Refugiunt¬
unt inideri qd̃ sunt: ⁊ ante ocłos
hominũ siꝑꝑducta. quadam se¬
albatis: que foris quidem appa¬
rent hominib speciosa. intus
uͦ plena sunt ossib mortuoꝵ.
⁊ om̃i spurcicia. Ita ⁊ uos foris

Expanded text:
lut infidelem aestimat qui illam lut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non concordat. Sequitur: enim spes est hypocritae, si avare rapiat, et non liberet Deus animamlingua dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae. Studium vero esse hypocritarum solet ut et quod sunt supprimant, et hoc quod non sunt esse se hominibus innotescant, quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionis nomine ostendant. Refugiunt videri quod sunt, et ante oculos hominum salbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia, ita et vos foris
Abbreviated transcription (Latin):
unigeniti apatre. Unde hic qͦq
sicut ⁊ quasi ꝓ ad firmatione
potius quam ꝓsimilitudine.
dictum uidetur. Inter impium
uͦ ⁊ iniquũ hoc distare ñ nũquã
solet: qr om̃is impius iniquus.
nõ tam̃ om̃is iniquus ẽ impius
Impius nãꝙ ꝓ infideli ponitur:
id ẽ apietate religionis aliemis.
Iniquus uͦ d̾r. qui prauitate
oꝑis ab equitate discordat: uł
si fortasse xp̃iane fidei nomen
portat. Beati gͥ iob uoce tipica.
scã eccłia qr alios recte fidoi contis¬
dicentes tolerat. impium se hals
fatetur inimicũ. Quia uͭ alis
sub precextu fidei intus posits
in prauis oꝑib patitur: iniii
suũ ad u̾sariũ de testatur. Sia¬
tẽ sicut ⁊ quasi. oportet masi
ut ꝓ similitudine positũ su¬
mus: sca eccłia cos quos uius¬
tes carnaliter intra se tolemt
dissimilitudine impioꝵ noti
Intus quippe ei inimicus ẽ: qu
fidelem se dũ ad firmat uoci
morib negat. Et quia eum is¬

Expanded text:
Unigeniti a Patre , » unde et hic Unigeniti a Patre , » unde et hic sicut et quasi pro affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius enim pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum ve