comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus inflãmatur. Et qui prius flebat neduceretur ad sup¬
plitiũ : post modũ flere amarissime incipit̃. quia differ¬
tur aregno. Contẽplatur & enim mens quisint illi angłoꝵ
chori. quȩ ipsa societas beatorũ spirituum. quȩ maiestas
a serne usionis dei : & amplius plangit quia ab onis ꝑhen¬
nib deest. quamflebat prius cũmala & erna inetuebat.
Sic quefit: ut ꝑfecta conpunctio formidinis. trahat ani¬
mũ ad conpunctionẽ dilectionis. Quodbene insacra
ueraciq historia figurata narratione describitur: que
dit. Q đ axa filia chaleb: sedens suꝑ asinum suspirauit.
Cuidix̃ pater suus. Quid habes: adquȩ illa respondit.
Damihi benedictionẽ. Terrã australem & arentẽ dedisti
mihi: iunge & irriguam. Dedit ei pat̃ suus irriguum su¬
peruis: & irriguum inferius. Axa quippe suꝑ asinum
sed& : cum inrationalib cartus sue motib anima p̃sid&.

Expanded text:
mus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supmus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei; et amplius plangit quia a bonis perennibus deest, quam flevit prius cum mala aeterna metuebat. Sicque fit ut perfecta compunctio formidinis, trahat animum compunctioni dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait quod Axa filia Caleb sedens super asinum suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem; terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet.
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuniam usq indiem alterũ transferre potussẽ.
Sicque factumest: ut inme probarẽ ea & iam deillo
uera ẽẽ. quib ipse minime inter fussem. PETRUS
Quia eundem uirum magne conpunctionis fuisse
dixisti: ipsam lacrimarũ uim largius ad discere cu¬
pio. Vnde quesote: ut mihi quodunt genera con-¬
punctionis. edisseras. GREGORICS¬
um ultis specieb conpunctio diuiditur: quando
singule queque apenitentib culpe planguntur.
Unde ex uoce quoq poenitentiũ hieremias ait.
diuisiones aquarum deduoc̃ oculus m̃s. Principalit
uero con punctionis genera duo sunt: quia dm̃ si¬
ciens anima. priustimore conpungitur postame¬
re iłfius enimsese in lacrunis afficit᷑. quia diunaloꝵ¬
suorum recolit. ꝓ his ꝑpeti supplitia ȩterna ꝑtimes¬
cit. At uero cum longa meroris anxietate fuerit
formido consumpta : quedam iam depresuptione ue¬
nie securitas nascitur. & in amore cȩlestiũ gaudiorũ ani¬

Expanded text:
jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut in me probarem ea etiam de illo vera esse quibus ipse minime interfuissem. PETR. Quia eumdem virum magnae compunctionis fuisse dixisti, ipsam lacrymarum vim largius addiscere cupio. Unde quaeso ut quot sunt genera compunctionis mihi edisseras. multis speciebus compunctio dividatur, quando singulae quaeque a poenitentibus culpae planguntur; unde ex voce quoque poenitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter tamen compunctionum genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore; prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum msuorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit. At vero cum longa moeroris anxietudine fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, in amoreque coelestium gaudiorum ani
Abbreviated transcription (Latin):
citius inuenit.: ut eundẽ uirũ dei secreto inoratorium
ducerẽ. eumq paeerem quatinus mihi ut die illa adie¬
uuandum uirtus daretur. siuis aput omnipotentem
dnĩi pretib obtineret. Quod factum est. Nãmede ut
ora toruum in gressi sumus: ame humiliter postula¬
cus. sesetul acrimis inorationẽ dedit. & post paulu¬
lum compleca oratione eccut. Sed aduocẽ bene¬
ditionis illius uirtutẽ tantãmeus stomachus aace¬
pit utinihi funditus a memoria tolleretur cibus
&egritudo. Eoepi mirari quis essem. quis fuissemin
quia ccum addanimũ rediebat infirmitas. iuhil me
cxlus queminerã cognoscebam. Cumq indispositio¬
ne monasterii occupata mensess&: obluuscebar
sundetus egritudinis meae. Sinuero ut prediai re¬
dir&e egritudo ad memoriã : cuintã fortẽ meesse
sentirẽ. mirabar sinon comedissem. Qui aduesperã
ueniens. tanteme fortitudinis inueni: ut siuoluisse

Expanded text:
citius invenit, ut eumdem virum Dei secreto in oratorium citius invenit, ut eumdem virum Dei secreto in oratorium ducerem, eumque peterem quatenus mihi ut die illo virtus ad jejunandum daretur, suis apud omnipotentem Dominum precibus obtineret; quod et factum est. Nam mox ut oratorium ingressi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem,
Abbreviated transcription (Latin):
us uestrũ os hodie panis ingreditur: nisi puer iste ade¬
monio fuerit ereptus. Iuncse in orationẽ cum cunctis
fratrib. strauit : & eo usque oratum est. quo usq puer
auexatione sanaretur. Quitã ꝑfecte sanatus est : ut ad
hunc malignus sp̃s accedendi ausum ulterius non haber&e.
diuisit hoc cum fr̃ib & portauit. Huius uiri oratio quante
uirtutis ess&: in mem& ipso exꝑtussum. Nãcum quadã
tempore inmonasterio positus incisionẽ uitalium paterer.
crebisq angustiis ꝑhorarũ momenta ad exitũ ꝓpinqua¬
rẽ: quãmedici molestiam greco eloquio sincopin uocant:¬
& nisime frequent̃ fratres cibo reficerent: uitalis mihi
ip̃i funditus intercidi uideretur. paschalis suꝑuenit dies
Et cum sacratissimo sabbato in quo om̃s &e paruuli pueri
ieiunant. ego ieiunare non potuissem: coepi plus merore
quã infirmitate deficere. Sedtristis animus consilium

Expanded text:
us vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daeus vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam perfecte sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. divisit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri oratio quantae virtutis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres cibo reficerent, vitalis mihi spiritus funditus intercidi videretur, paschalis supervenit dies. Et cum sacratissimo Sabbato, in quo omnes et parvuli pueri jejunant, ego jejunare non possem, coepi plus moerore quam infirmitate deficere. Sed tristis animus consilium
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Nihil. Tuncillȩ eiusdẽ pueri innotuerunt causam:
& quod malignus sp̃s nulla ab eo noctr receder& uidicauer:
Sumopere postulantes. ut hunc secum ad monasteriũ tolle¬
iae̾: quia iam uexationẽ ipsius uidere ipsȩ non possent.
Consensit senex: pueruraᷤ admonasteruł duxit. Quicum
multo tẽpore inmonas terio fuiss&. atq ad hunc antiquus¬
hostis accedere minime presumpsissee : eiusdemsenis ani¬
mus desalute pueri inmoderatius ꝑletitiam tactus est.
Nancorã positis fratrib dioc̃. Fratres. diabolus sibi cum
illis sororib iocabatur: aduero ubi adseruos dĩ uentũ ẽ.
adhunc puerũ accedere nonp̃sumsit. Post quã uocem ho¬
ra eadem acmomento: Hisdempuer corã cunctis fratrib
diabolo se inuadente uexatus est. Quo uiso senex: ꝓtinus¬
se in lamentũ dedit. Quẽdum lugentẽ diufr̃s consolare
uoluis sent : respondit dicens. Credite mihi. quia innulli¬

Expanded text:
pondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, pondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquushostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum lugentem diu fratres consolari voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nulli
Abbreviated transcription (Latin):
s autẽ cuus superius mentionẽ feci: eleutherius pater
monasteru beati euuangeliste marci. quod inspolitana
urbe pomeriis situmest: du mecum est in hac urbe inineo
monasterio conuersatus. ibique defunctus ẽ. Quen siudisci¬
puli ferebant: mortuũ orando suscitasse. Cir autẽ tante sim¬
plicitatiserat & conpunctionis : ut dubiũ nonessae. quodille
Lacrune extam humili simpliciq menti ȩdite. apud omnipo¬
tentẽ dm̃ multa optinere potuissent. Huius ego aliquod mira¬
culũ narro : quod inquisitus mihi simpliciter & ipse fatebat᷑
locus deess&. in monasterio uirginũ deuenit. In quo quidã par
uulus puer erat : quẽ malignus sp̃s omi nocte uexare consue¬
uerat. Sed scĩmoniales femine ut uirũ dĩ susceperunt : roga¬
ipse benigne suscepit: secumq eum nocte eadem iacere
ꝑmisit. łacto aut̃ mane: coeperunt scĩmoniales femine. eun¬¬
dem patrẽ uigilant̃ inquirere. siquid puer quem dederans.
nocte eadem fecissce. Quinuratus curita requirerent: res¬

Expanded text:
s autem, cujus superius memoriam feci , Eleutherius Pater monasterii beati evangelistae Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebaturlocus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam puer parvulus erat, quem malignus spiritus omni nocte vexare consueverat. Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem vigilanter inquirere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, res
Abbreviated transcription (Latin):
monaeos parentes suos ultra qũ a debebat diligens
iton adeoꝵ habitaculũ tendens s i nebenediet lonen de
mon asterio exxiss&: eodẽ die moa ut adeos ꝑuenit de¬
sieut pous inuener. Ic conciti adbenedictips tnisuissigiuã
currentese cũmagno fletu p&eierunt. utei sua gram
largurd dis naret᷑ Quib uirdĩ manusua ꝓtinꝰ comunio¬

Expanded text:
monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, desicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communio
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquidnã nescis: qm̃ paulus apłs petro apłorũ primo in
principatu a postolieo frat᷑ ẽ: RE T RUS Seio plane
in mare pedib ambulauit: paulus in mare naufrãgiũ ꝑtulit
In uno eodẽq elem̃to: ibi paulus cũ naui ire non potuit: ubi
pcerus cũ pedib it̃ fecit: Aꝑte gͥ constat: qͥa cũ utriusq uirtꝰ
fuerit dispar in miraculo : utriusq tam̃ meritũ dispar non ẽ
quȩ fiunt : bonȩ uitȩ testimoniũ ferunt: queso adhuc si
qua st̃ referas: ut esurientẽ me ꝑ exempla bonoꝵ. pascas:
GREGORISꝰ: Uelim tibi in laudib redẽptoris. de uiri uene¬
rabilis benedicti miraculis aliqua narrare: sed adhec explen¬
da hodiernũ tẽpus ñ uideo sufficere: Liberius itaq haec loqui¬
mur: si exordium alio die sumamus:¬

Expanded text:
quoniam Paulus apostolus Petro apostolorum primo in principatu apostolico frater est? PETR. Scio plane,super mare pedibus ambulavit , Paulus in mari naufragium pertulit : et in uno eodemque elemento ibi Paulus ire cum navi non potuit, ubi Petrus pedibus iter fecit. Aperte igitur constat, quia cum utriusque virtus fuerit dispar in miraculo, utriusque tamen meritum dispar non est quae fiunt, bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodiernum tempus video non posse sufficere. Liberius itaque haec loquemur, si aliud exordium sumamus
Abbreviated transcription (Latin):
exiuit: Perpende queso hd̃c de quo loquimur seuerũ. quam
dilec tũ dñis adtendit: quẽ contristari nec ad modicũ ꝑtulit:
ETRUS Ad miranda st̃ ualde haec: quȩ me inuenio huc usq
latuisse: Sed quid e̾e dicimus: qđ tales uiri mͦ nequeunt
inueniri: GREGORIUS Ego petre multos tales in hoc
scło nec mͦ dee̾e existimo: neq enĩ si talia signa ñ faciunt.⁊
idõ tales non st. Uitae nãq uere estimatio : inuirtute ẽ oꝑũ:
ñ mostensione signorũ Nã st̃ pleriq qui & si signa ñ faci

Expanded text:
ende, Petre, quaeso, hunc de quo loquimur Severum, quam dilectum Dominus attendit, quem contristari nec ad modicum pertulit. PETR. Admiranda sunt valde haec, quae me 205 invenio nunc usque latuisse. Sed quid esse dicimus quod modo tales viri nequeunt inveniri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui
Abbreviated transcription (Latin):
se int̃fectorẽ illius clamare coepit: Flens itaq ꝑuenit ad corpꝰ
defimcti: seseq corã illius lecto. cũ lacrimis in tͥrã dedit:
Cũq uehem̃ter fleret: & in terrã caput tunderet: ac se reũ
mortis illius clamaret: repente is qui defiuctus fuerat
animã recepit: Qđ dũ multi qͥ circũ adstabant aspicerent.
Tetri ualde erant homines qui me ducebant: ex quorũ ore
ac narib ignis exiebat: quẽ tolerare ñ poterã: Cũq per
obscura loca me ducerent: subito pulchrȩ uisionis inue¬
nis cũ aliis nobis euntib obuiã factus est: qui me trahen¬
tib dix̃: Reducite illũ: qͥa seuerꝰ presbit̾ plangit Eiisenĩ¬

Expanded text:
se interfectorem illius clamare coepit. Flens itaque pervenit ad corpus se interfectorem illius clamare coepit. Flens itaque pervenit ad corpus defuncti, seque coram lecto illius cum lacrymis in terram dedit. Cumque vehementer fleret, in terram caput funderet, seque reum mortis illius clamaret, repente is qui defunctus fuerat animam recepit. Quod dum multi qui circumstabant aspicerent, Tetri valde erant homines qui me ducebant, ex quorum ore et naribus ignis exibat, quem tolerare non poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito pulchrae visionis juvenis cum aliis nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite illum, quia Severus presbyter plangit, ejus eni
Abbreviated transcription (Latin):
rustico int̃ocrina nominat᷑: in qua erat quidã uir uitȩ ualde
ammirabilis nomine.  seuerꝰ: aeccła beatȩ maria dĩ ge¬
nitricis & semꝑ uirginis sacerdos: Hunc cũ quidã pat̃ familias
ad extremũ uenisset diem: missis concite.nimenis rogauit.
ut ad se quantocius ueniret. suisq orationib ꝓpeccatis eiꝰ inter¬
ceder&: ut acta demalis suis penitentia: solutꝰ culpa excor¬
pore exiret Qui uidelicet sacerdos in opinate contigit. ut ad
amputandã uineã cͥet occupatꝰ: atq ad se uenientib diceret:
Antecedite: ecce ego uos subsequor: Cũq uideret sibi in eoꝰem
opere parũ aliqͥd suꝙ e̾e. paululũ morã fecit: ut opus qđ mini¬
mũ restabat. expler&io expleto: cȩpit adegrũ ꝑgere. Illi
uͦ eunti in itinere: occurrentes hi qui prius uenerant obuã
facti st̃: dicentes Quare tardasti pat᷑ Noli fatigari: quia
iã defunc tus ẽ: Quo audito: ĩle contremut : magiisq uoeib

Expanded text:
ir vitae valde admirabilis, nomine Severus, Ecclesiae beatae Mariae Dei genitricis semper virgnis sacerdos . Hunc cum quidam paterfamilias ad extremum venisset diem, missis concite nuntiis, rogavit ut ad se quantocius veniret, suisque orationibus pro peccatis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poenitentia, solutus culpa ex corpore exiret. Qui videlicet sacerdos inopinate contigit ut ad putandam vineam esset occupatus, atque ad se venientibus diceret: Antecedite, ecce ego vos subsequor. Cumque videret sibi in eodem opere parum aliquid superesse, paululum moram fecit, ut opus quod minimum restabat expleret, quo expleto, coepit ad aegrum pergere. Eunti vero in itinere occurrentes hi qui prius venerant, obviam facti sunt, dicentes: Pater, quare tardasti? Noli fatigari, quia jam defunctus est. Quo audito, ille contremuit, magnisque vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
lio gͥ tẽpore ineadẽ cãpaniȩ regione fames incubuerat magna.¬
quȩ om̃s alim̃tor ĩ indigentia coangustabat : iãq in be¬
nedicti monast rio triticũ deerat: panes uͦ po ne om̃s con¬
sũptifuerant. ñ plusquã quinq ad refectionis rã fr̃i¬
b inueniri potui sent Cũ qͣ uenerabilis pat̃ contristatos cer¬
neret : eorũ pusillanimitatẽ studuit modesta increpauone
ti farmȩ modui : antefrres cellȩ insaccis iuentist̃: Quos
omp̃s ds̃ quib deferentio transmisisset: nunc usq manet
incognitũ: Qđ cũ fr̃s cer erent: dño grãs referentes. didice¬
runt & iã de habundantia nec in egestare dubitare PeT RUꝰ:¬
rat:ͥ ita sciendũ ẽ qͥa & quando uult ad spirat I inç ẽ enĩ qđ
nathan a rege requisitꝰ si tẽplũ construere posset: priu gus

Expanded text:
oque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpationeti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Drat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius con
Abbreviated transcription (Latin):
magnopere p̃stolantes: parauer̃ omĩa quȩ hsqui cũ tanto patre
uenire poruissent iudebant᷑ e̾e necessaria Nocte uͦ eadem. qua ꝓ¬
missus. illucescebat dies. eidem seruodĩ quẽ illic patrẽ constituerat

Expanded text:
magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat
Abbreviated transcription (Latin):
nit. qr dũ ꝓpħcdiae spm̃ aliquando dat. & aliquando subtrait. pro¬
ph&antiũ mentes & eleuat incelsitudine. & custodit in humilita¬
te : ut & accipientes spm̃ inueniant qͥd de dõ sint. & rursũ ꝓpho&iȩ
spm̃ ñ habentes. cognoscant quid sint de sem&ipsis PET RUͦ S¬
ta hoc e̾e ut asseris: magna ratio elamat Sed queso te de uenera¬
bili patre BCNedicto quicqͥd adhic animo occurrit: exsequere:¬
Lio quoq tẽpore a quodã fideli. GRE GORIUS¬
uiro fuerat rogatꝰ : ut in eiꝰ p̃dio iuxta terracinensẽ urbem.
missis discipulis suis construere monasteriũ debuisset Qui rogan¬
ti consentiens: deputatis frĩb patrẽ constituit. & quis ei scđs e̾et
ordinauit: Quib euntibus. spopondit dicens Ite & die illo ego
uenio & ostendo uobis in quo loco oratoriũ.: in quo refectoriũ frm̃:
in quo susceptionẽ bospitũ : uł queq st̃ necessaria edificare debca¬
tis: Qui benedictione ꝑcepta : ilico ꝑrexer̃: & constitutũ diem

Expanded text:
ie spiritum aliquando dat et aliquando subtrahit, prophetantium mentes et ellevat in celsitudine et custodit in humilitate, ut accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetie spiritum non habentes,cognoscant quid sint de semet ipsis». : ta hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequerelio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem
Abbreviated transcription (Latin):
Suncorporeus sp̃s p&re in hoc tenere potest quodiuuisi¬
cat. quare non poenalit̾ & ibi teneatur ubimortificat᷑:
itt uidendo atq senciendo. Ignem nãq eopatitur quod
uid&: & quia concremari seaspicit crematur. Sicq sit:
ut rescorporea incorporeã exurat. diumn exigne
uisibili ardor acdolor inuisibilis trahitur. ut ꝑignẽ

Expanded text:
ncorporeus spiritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur? sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
Sola autẽ plerũq contugere: ut egressura aiuima eosseei.
recognoscat. cũquib ꝓequalitate culparũ uel aiã pͥmioꝵ
inunaẽ mansione deputanda. Nã uir uite uenerabilis ele¬
utherius senex dequoͣp̃cedenti libro multa narraui: in
monasterio suo germanũ fratrẽ iohannẽ nomine sehabu¬
isse ꝑhibuit. Q uiante dies quatt uordecim: suũ frib exi¬
tũ p̾dix̃. C umq decrescentes cotidie cõputare dies: ante
triduũ quãuocaret᷑ ex corpore. febre correptꝰẽ. Adhorã
uero mortis ueniens: misteriũ donunici eor poris &e sanga¬
nis accepit: uocatosq fratres corãse psallere p̃cepit.

Expanded text:
Solet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisq
Abbreviated transcription (Latin):
Maulo superius questus es morientis. cuiusdã aninã
quodcorporeis oculis rẽuidere inuisibilẽ quesisti. Nã
multi nr̃oꝵ mentis oculum. fide pura. & uberiorioratio¬
ne mundantes egredientes ecarne animas frequenter
uiderunt: Unde mihi nunc neces seest uelqualit̾ egre¬
dientes anime uisesint. uel quanti ipse dumegrederen¬
tur uiderent enarrare. quatinus fluctuante animo
quodplene ratio nonual& exempla suadeant.

Expanded text:
aulo superius questus es, morientis cujusdam egrediequod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum grauia peccata ñ depͥmunt.
hoc ꝓdest mortuis si inecclesus sepeliantur: Quodeoꝵ
pocimi quoties ad eadẽ sacraloca conueniunt. suorũ
quorũ sepulchra aspiciunt recordant᷑. & ꝓ eis dño p̃ces
fundunt. Nã quospeccata grauia depremunt non ad
absolutionẽ potius quã admaiorẽ dãnationis cumulũ
eoꝵ corpora in ecclesus ponant᷑. Quamelius ostendimꝰ.¬

Expanded text:
Cum gravia peccata non deprimunt, hoc prodest mortuis, si in ecclesiis sepeliantur; quod eorum proximi quoties ad eadem sacra loca conveniunt, suorum, quorum sepulcra aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad absolutionem potius, quam ad majorem damnationis cumulum eorum corpora in ecclesiis ponuntur. C. Qui i
Abbreviated transcription (Latin):
num licerae: Fiebat resualde miserabilis : quia unde
unus male. inde om̃s deterius habebant. Sedsicut
& prius a reuerentissimo florido ep̃o quitunc cum
predicto prbo illic parit̾ manebat: & post apuero
quinocte eadem egrotantib seruiebat. sub tiliter
agnoui. Isdem uenerabilis presbit̾ depropriostratu
surgens. adlectum frenetici silenter accessit : & super
eum positis manib orauit. M ox que illum melius
habentẽ tulit : atque insuperiora domus secum ad
oratorium duxit. Ubi pro eo liberius orationi in¬
cubuit: & statim eum sanum ad lectum propriũ
redux̃. ita ut nullas ulterius uoces eder&e. neque
egrotorũquempiam aliquo clamore turbarce. Nec
ceiam egritudinẽ auxit alienam: quiꝑ fecte rece¬
perat mentẽ iuam ex quo eius uno facto didicimꝰ.
ut de eo illa omia audita crederemis. PETRUS.
Magna uite aedificatio est uidere uiros mira fa¬
cientes: atque inciuib suis hierusalem caelestem

Expanded text:
num liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde num liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aedificatio est, videre viros tam mira facientes, atque in civibus suis Jerusalem coelestem
Abbreviated transcription (Latin):
egros ponat. & salutȩ restituat. Et quã lib& uehe mens
egritudo sit : ad tactũ illius abscedat. Quem hoc & iam
habere miraculi adiunxit: quia in quolib& loco qu&i¬
uis inmanissimȩ asperitatis serpentẽ reppererit.
moꝵ eum ut signo crucis Signauerit extinguit. ita
ut inuirtute crucis quã uir dĩ digito ediderit̃. disrup¬
tis uiscerib moriatur. Quẽ siquando serpens inforami¬
ne fugerit. signo crucis osforaminis benedicit. statimq
ex foramine serpens iammortuus trahitur. Quẽ tantȩ
uirtutis uirum ipse &iam uidere curaui: eumq adnie
deductum. in infirmorũ domo paucis dieh manere uo¬
lui ubi siqua ad essae curationis grã citius ꝓbart
potuiss&e. Ibi autem quidam inter egros alios mente
captus iacebat : quẽ inedici grecouocabulo frene¬
ticum apellant. Quinocte quadam cũ magnas uo¬
ces scilic& ut insanus eder&. cunctosq egros uim̃¬
sis clamorib ꝑ turbarae. ita ut nulli illic capere som¬

Expanded text:
egros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere som
Abbreviated transcription (Latin):
ItR hȩc autẽ pensandum est: quodtutior uiasit ut
bonum quod quisq post morte suã sper& agi ꝑ alios
agat dumuiuit ipse ꝓse. Beatius quippe ẽ liberũ exin
quã post unicula libertatẽ querere. Sebemꝰ itaq p̃¬
sens scłm. uelque iam conspicinus deflugisse tota m̃te
contemnere. cotidiana dõ lacrimarũ sacrificia coti
dianas carnss eius & sanguinis hostiasimmolare. haec
nãq singularit uictima: ab &erno interieu anunas
parat. Quilicae surgens amortus iam nonmoritur
&e morsei ultra non dominabit᷑ : tamen inse ipso inmor¬
talit̾ atq incorruptibilit̾ uiuens. ꝓnobis iterũ in hoc
misterio sacre oblationis immolatur. Eius quippe
ibi corpus sumitur: eiuscaro inpopłis salutẽ partit᷑.
ẽĩ singins noniã inmanꝰ infidelium sedinora fideliũ
funditur. Hinc ergo pensemꝰ qualesit ꝓ nobis sacrisi¬
cuss qđ ꝓuolas ab solutione nr̃a passionẽ unigeniti
filui semꝑ imita t᷑. Qiusenĩ fideliũ habere dubiu¬

Expanded text:
r haec autem pensandum est quod tutior via sit, ut bonum quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat dum vivit ipse per se: beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, vel quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere, quotdianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu animas parat. / Qui licet surgens a mortuis iam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, tamen in se ipso inmortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrę oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti filii semper imitat
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ panẽ cępit discurrere : atq cracitare Acsi apte dice¬
eiũ : abiecto pane rediit : & de manu hominis dĩ: annonã
quã consueuerat accepit: Uenerabilis aũt pat̃. contrauitã
suã in ar lescere sacerdotis animũ iudeos: illi magis quã
sibi dolicit Sed p̃dic tus florentius qͥa magistri corpꝰ necare
ñ potuit: se ad extinguendas discipulorũ animas accendit.

Expanded text:
eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceeumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte dicetium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit
Abbreviated transcription (Latin):
conpescere. Cũq seꝗ a conspiceret eius ꝓfec tib obuiare¬
non posse: & conuersationis illius opinionẽ crescere: atq mul¬
tos ad statũ uitȩ melioris ipso quoq opinionis eius p̃conio inde¬
sinent̃ uocari : inuidie facib magis magisq succensus deteri¬
or fiebat Quia conuersationis illius habere appetebat laudẽ:
sed habere laudabilẽ uitã nolebat: Qui ciusde̾ inuidiȩ tene¬
bris ceratꝰ: ad hoc usq ꝑductus ẽ: ut seruo omĩpotentis dñĩ¬
infectũ ueneno panẽ quasi ꝓbenedictione trans muteret:
Quẽ uirdĩ cũ grarũ actione suscepit: sed eũ que pestis lateret
in pane ñ latuit: Ad horã uͦ refectionis illius. ex uicina silua
coruus uenire consueuerat: & panẽ de manu eiꝰ accipere:
tolle hunc pane : & talieũ in loco proice: ubi anullo homine
possit inueniri: Iunc coruus aꝑto ore. expansis alis. circa

Expanded text:
compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviarecompescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviarenon posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius appetebat habere laudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo ominfectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. tolle hunc panem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa
Abbreviated transcription (Latin):
miratꝰ extimuit factũ Reuersusq ad patrẽ: rẽ gestã retulit Uir
aut uenerabilis benedictꝰ. hoc ñ suis meritis. sed obedientia illius
deputare cȩpit At contra maurꝰ ꝓsolo eiꝰ imperio factũ dicebat.
seq consciũ iilla uirtute ñ e̾e : quã nesciens fecisset Sed inhac
humilitatis mutuȩ amica contentione : accessit arbit̾ puer qui
ereptus ẽ: Nã dicebat Egocũ exaqua traherer. suꝑ caput meñ
abbatis melotẽ uidebã: atq ipsũ me exaquis educere considera¬
bã: EEł RS Magnast̃ ualde quȩ narras: & mularũ edi¬
ficationi ꝓfutura: Ego aũt boni uiri miracula: qđ pius bibo
relinquerent.ͥ & subleni redẽptoris iugo ceruicẽ̾ cordis edo
ne huiꝰ nr̃s ub diaconi florentii auus. ÷ antiqui hostis mali¬
cia ꝑcussus. scĩ uiri studiis cepit emulari: eiusq conuersa¬
tioni derogare: quosq &iã posset ab illius usitatione

Expanded text:
miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum melotem abbatis videbam, atque ipsum me ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomne, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione
Abbreviated transcription (Latin):
udlã uerodie dũ isde irr erabilis benedictus icella con¬
sistent ꝓditus placidus puer sc̃i uiri monaesesas
aurienda de lacu aquã egressus ẽ Qui uas qđ toruerat
in aquã incaute submittens: ipse cadendo secutꝰ ẽ: Quẽ mox unda
rapuit: & pene in unius sagittȩ cursũ. a terra introrsus trax̃. Uir
aũt dĩ intracellã positꝰ hoc ꝓtinus agnouit: & maurũ festirte uo¬
cauit dicens Frat̾ maure curre: qr puer ille qui ad hauriendã
aquã ꝑ rexerat in lacũ cecidit: Iãq eum longius unda trabit: Res
mira : & pꝰ petrũ apłm inusitata Benedictione & enĩ postulata
atq ꝑcepta: ad patrissui imperiũ concitꝰ ꝑrex̃ maurꝰ: atq usq
ad eũ locũ quo abunda ducebat᷑ puer. ꝑ terrã se ire existimans.
suꝑ aquã cucurrit: eũq ꝓcapillos tenuit: rapidoq cursurediit:
Qui mox ut terrã tetigit. ad se reuersus posterga respex̃: & qͥa suꝑ
aquas cucurrisset agnouit: & qđ p̃sumere non potuisset ut fier&

Expanded text:
dam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio signũ dedit: Dũ quadã die fr̃s illius subcineri¬
eui panẽ fecissent. edq obliti e̾ent crueis signũ in prime¬
re: sicut in hac ꝓuincia erudi panes ligno signari solent. ui
ꝑ quadras quatuor partiti uideantur: isdem dĩ famulus ad¬
fuit. eisq referentib signatũ non fuisse cognouit: Cũq iam
minime signastis: Quihac dicens: signũ crucis digito contra
prunas fecit Quo signante: protinus inmensũ erepitũ panis
dedit. acsi ingens in ignib olla crepuisset Quidũ coc tus post.¬
modũ fuisset ab igne subtractus. ea cruce signatꝰ inuentꝰ est.
quã non contactus sed fides fecerat:¬

Expanded text:
dedit. Dum quadam die fratres illius panem subcinericium fecissent, eique obliti essent crucis signum imprimere, sicut in hac provincia crudi panes ligno signari solent, ut per quadras quatuor partiti videantur, idem Dei famulus adfuit, eisque referentibus signatum non fuisse cognovit. Cumque jam minime signastis? Qui hoc dicens, signum crucis digito contra prunas fecit. Quo signante protinus immensum crepitum panis dedit, ac si ingens in ignibus olla crepuisset. Qui dum coctus postmodum fuisset ab igne subtractus, ea cruce signatus inventus est, quam non contactus, sed fides fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc inmonasterio meo positus cuiusdã ualde uenera¬
bilis uiri relatione cognoui quoddico. Aiebat enim:
quia uenerabilis pat̾ nonune spes: monasteriũ constru¬
xit in loco cuiuocabulũ. campleest. quod sexto ferme
miliario int̾ iacente spatio auetusta nursie urbe dis¬
iungitur. El unc omp̃s & misericors ds̃ abeterno uerbe¬
re flagellando ꝓtexit: eiq dispensationis sue maxi¬
mã seueritatẽ seruauit. & grãm. Quantũq eum prius

Expanded text:
dhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius
Abbreviated transcription (Latin):
paenu. iepis intepr i illi eudicereih or pustuum iAlue
paru teqalit possumꝰ. quia lançobartus tene. Loca
cadu e ubiq illi ceos discurrere scunus: Ile res nudit
Meduciteme securi.: nolite metucre sedfestie neepe¬
lire curattie our aut᷑ ut sepultũ corpufimeũ fu rit. e
loe uodt̃ sui bom̃ifestinatione discedite. defisetoigitu:
corpus iuposierut naui. Cuinq. por. Lon aui tenderent
cosleuto innuibib aere. imnensa nimis plueia etupit.
Sed ut cunctis patescer& cuius uiri corpuis nauis illa
portar& : ꝑ illud maris d̾patium quod ab elba insula
usq populonium duodecim milib distat. circa utraque
nau̾is latera ꝓcellosa ualde pluiuia descendit. & innaue
eadẽ una plunie gutta noncecidit. Peruener̃ itaq adloc
derici: & sepulture tradiderunt corpussacerdotis sui.
Cuiꝰ p̃cepta seruantes: adnauẽ subfestinatione reuersi
sunt. Quãmox ut iitrare potuerunt. in eodẽ loco ubiuir¬
dei sepultus fuerat. longobardoꝵ dux crudelissimus go¬

Expanded text:
i illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluvia erupit. Sed ut cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per illud maris spatium, quod ab Helba insula usque Populonium duodecim milibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia discendit, et in navi eadem una pluviae gutta non cecidit. Pervenere itaque ad locum clerici et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cuius praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eodeDomini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gu
Abbreviated transcription (Latin):
rationis. łunc adeius reuerentiã colendã: rex ipse ꝑio¬
rusest. Quippe cumquo suꝑno iuditio actũ fuerat: utqui
dm sequi prius incustodiendã uitã ep̃i noluit. saltẽ ad
mansuetudinẽ bestiã sequeretur. Cui rei bu qͥtune pre¬
sentes fuerunt. adhuc nornulli suꝑsunt: eamq eunuoda
illic. popło seuidisse testant᷑. Dequo etiã uiro. alu quoq:

Expanded text:
rationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum quo superno iudicio actum fuerat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vita episcopi noluit, saltim ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hii qui tunc praesentes fuerunt, adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testa
Abbreviated transcription (Latin):
quo elo quia: Namiur dei contra samariã missus.
quia ꝑ inoboedientiã initinere comedit. hunc
leo in eodẽ itinere occidit. Sedstatun illic serip¬
tum est: quia stetit leo iuxta asinũ. & non comẽdit
leo decad auere. faquare ostenditur. quod pecca¬
tum in oboecdientie inipsa fuerit morte laxatũ:
Quia isdem leo uiuentẽ presumpsit occidere. contin

Expanded text:
ur eloquia. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contin
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dir asyn ualdͥe scoꝵ facta quenarras: &e p̃senti
infirmitate hominũ uehement̃ stupenda. Sedquia
tantos nuꝑ mitalia fuis seai hꝑo admirandȩ uirtutis
uiros: nosse uelimꝰ nullas esł contigit antiqui hostis
insidias ꝑtulisse. anex in ssyꝗs ꝓfłcisse. QutcaR.
Sine labore certaminis. ipnest palma uictoriȩ.
Unde ergo uictores suit: nisi contra antiqui hostis
insidias decertauerint Malignus quippe sp̃scogi¬
tationi locutioni. atq operi nr̃o semꝑ insistit̃. si for¬
tasse quidinuesuat unde apud examen ȩteri uidi¬
I cis
accusator exsistat. Uis &e enim nosse quomodo ad deci¬
piendum semꝑ adsistat.¬

Expanded text:
ira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat
Abbreviated transcription (Latin):
Illi aut̃ senescire ꝓfessisunt. Q uib ipseait Hȩc ẽ uia
quadilectus dño cȩlũ benedictꝰ ascendit. Tuncitaq scĩ
uiri obitum sicut psentes aderant discipuli uiderunt: ita
absentes ea signo qđ eis p̃dictũ fuerat agnouer̃. Sepultꝰ
uero ẽ in oratorio beati iohannis baptistȩ : qđ destructa
ara apollinis ipse construxit Qui & in eo specu in quo
prius sublacus habitauit: nc̃ usq sipetentium fides
exigat. nuraculis coruscat.

Expanded text:
Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat.
Abbreviated transcription (Latin):
obitꝰ deñtiauit diẽ. Presentib indicens. ut audita ꝑsilentiũ
tegerent: absentib indicaus. qđ uelquale eis signũ fieroe.
quando eiꝰ aninia decorpore exiret Ante sextũ uero siuexi¬
tus diem: aperirisibi sepultura uibae: Q uimoa coreptił febri¬
acricepit ardore fatigari Cumq ꝑdies singulos
langor in grauesceret: sexto die portarise inora¬
torium adiscipłisfecit. ibique exitũ suũ dominici
corporis et sanguinis ꝑceptione muniuit: atq int̾
discipulorũ manus in becillia menbra sustentans:
erectis in cȩlũmanib stetit & ultimũ spm̃ int̾uerba
orationis efflauit: Q uascilica die duob de fratrib
uni incella cõmoranti. al teri aut̃ longius posito.
Reuelatio unius atq in dissimilis uisionis apparuit
Ugdert̃ nãq quia strata pallus atq uiiiumneris corusca
lãpadib uia recło orientis tramite ab eiꝰ cella incglũ
usq tendebatur : cuiuenerando habitu uir desuꝑ cla

Expanded text:
obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febriacri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir
Abbreviated transcription (Latin):
gines somnioꝵ. aliquando namq somnia uentris ple¬
nitudine uel mnanitate. Aliquando inlusione. aliquando
generant᷑. Sed duo quepruna dixunus om̃s experunento
cognoscimus : subiuncta aut̃ quatuor in sacre scripture
paguus inuenimꝰ. Somnia & enim nisiplerũq ab occul¬
to hoste ꝑuilusionẽ fierent: nequa quã uir sapiens. in¬
dicaret dicens. Multos enim errare fecerunt somina:
& excider̃ sperantes uuillis. uelcerte nonaguriamini
testationis ostenditur. qͦ augurus coniungunt᷑. Rursum
nisi aliquando excogitatione simul & inlusione ꝓcede¬
rent. uirsapiens minime dixissoe multas curassecunt᷑
somiua. Et fusi aliquando exmisterio reuelationis
Nec marie sponsum ut ablato puero inegypto fuger&e:
ꝑ somniũ angłs ammonerae. Rursũ nisi aliquaudo som¬
nia cogitatione simul & reuelatione ꝓcederent : nequa¬
quã danihel ꝓpheca nabucho donosor uisionẽ deserens.
aradice cogitationis incoass& dicens. Turex cepisti cogi¬

Expanded text:
gines somniorum: aliquando namque somnia ventris plenitudine vel inanitate, aliquando illusione, aliquando generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus; subjuncta autem quatuor, in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim, nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis . Vel certe, Non augurabimini, testationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, vir sapiens minime dixisset: « Multas curas sequuntur somnia: » et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis nec Mariae sponsum, ut ablato puero, in Aegyptum fugeret, per somnium Veritas admoneret . Rursum, nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare co