comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr non imperans dico.¬
et ex diseretione aĩ. si¬
pro terreno ⁊ modo faci¬
atis et hoc uolo ꝯpiobare. et suadere uobis ã
modo per alia. sed etiam per sollici ẜ matedo¬

Expanded text:
 Non imperans dico,et ex discretione anipro terreno commodo faciatis, et hoc volo comprobare, et suadere vobis non modo per alia, sed etiam per sollicitud
Abbreviated transcription (Latin):
et genealogias .i. origi¬
mu emuimerationes.
et ꝯtentiones. quas de
lege faciunt. ut de ci¬
bis quos alii assert
discernendos. aliñ.
et pugnas legis. ut
qũ in emendãta scͥp¬
tura. de annis matꝰ¬

Expanded text:
et genealogias, id est originum enumerationes, et contentiones, quas de lege faciunt, ut de cibis quos alii asserunt discernendos, alii non, et pugnas legis, ut quando in emendata Scriptura de annis Matu
Abbreviated transcription (Latin):
meum super uos. et inuenienns requiem. iugum
enim meum suaue est. Considerant enĩ eos qui iu¬
gum ip̃m in trepida ceruice subierunt. et quisar.¬
ciram illam mansuetis humeris acceperunt tam
clifficilia pericula pati ut non alaborib ad qui¬
etem. s a quiere ad laborem uocati uideantur.
uos. et nõ pocius uenite qui uocans ut laboretis.
eadem. pro fecto sp̃s sc̃s qui inexterioris hõis corrur¬
tone interiorem tenouat de die in cliem ⁊ gusta¬
ta requie sp̃uali spe future beatitudinis omnia
aspera releuat et sic ⁊ in tot duris leue est onus
futur oĩa mitigarite. oĩa enĩ sena. ⁊ in mania
facilia et ꝓpe nulla facit amior. Item exhibeamꝰ
nos ut ministros dei. in castitate mentis ⁊ corꝑis
in scĩa. scripturaꝵ uł ut sciannis qũo int iniqͦs
conuers and̾ sit. uł ita. in castitate. hĩta. in scĩa.
blandi et affabiles simiis suanĩtate dico hĩta
dm̃ suaues et affabiles sĩmus. nõ ut illi qui
per dulces sermones seducunt porda innocen

Expanded text:
meum, et invenietis requiem. Jugum enim meum suave est . Considerant enim eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt, et qui sarcinam illam mansuetis humeris acceperunt, tam difficilia pericula pati, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocari videantur. vos; et non potius, venite, qui vacatis ut laboretis? adest profecto Spiritus sanctus, qui in exterioris hominis corruptione, interiorem renovat de die in diem, et gustata requie spiritali, spe futurae beatitudinis omnia aspera relevat, et sic etiam in tot duris leve est etiamfuturi omnia mitigante. Omnia enim saeva et immania, facilia et prope nulla facit amor. Item exhibeamus nos ut Dei ministros in castitate mentis et corporis, in scientia Scripturarum. Vel, ut sciamus quomodo inter iniquos conversandum sit. Vel ita, in castitate, habita in scientiblandi et affabiles simus. Suavitate, dico, habitDeum suaves et affabiles simus; non ut illi qui per dulces sermones seducunt corda innocentium,
Abbreviated transcription (Latin):
qr sustinetis ita ut sitis eremplum et documentũ
aliis qd iuste iudicat deus clum suos per mitito
affagi.⁊ malos aosꝑari. uident enĩ uos ex mał in
meluis ꝓ ficere illos ex ꝓsꝑis det̾iores ẽẽ. ⁊ ita eis
estis. ecemplũ ne fatigentur clum corripiuntur
adeo qui flagellat ot̾m filiũ quẽ recipit. ap̃ ꝙ̃
ẽ iustsi ut in cipiat a domo eus iudiciũ. unde
pettus ait. tempus est ut ĩ cipiat iudicũ a do¬
tatur. si tñ. quasi iusti iudicũ dico quod et res¬
pectu presenciũ ud̾i pot̃. dum bons meliores

Expanded text:
 sustinetis ita ut sitis exemplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Unde Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium a doasi dicat: Justi judicii dico, quod et respectu praesentium videri potest, dum boni meliores,
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos ip̃i apłi qui
non de paruo glo¬
bis gloriemur in et¬
clesiis dei quib de
uobis damus exẽ¬
plum. uidete ergo¬
ne sitis goemplum
defectus de uobis.
głamur dico ⁊ ma¬
xime pro patĩa ur̃a
et fide. seruata in
omnib persecutio¬
nib u̾tis. que sunt
de loco ad locũ ⁊ tri¬
bulationib . r. tor¬
mentis quas tͥbu¬
lationes et pecse¬
cutiones. sustinetis
ĩ exẽplum iusti iu¬
dicu der i. et que uri¬
bulationes ostendt̃
quid in iudicio su¬
turo pacientib in
ferentib sit dandũ.
si enĩ tam seuere pu¬
nit deus pecc̃a impe¬
nteritib qͥd faciet
in duratis:. iõ dicit
pͥssuras t̾toꝵ exẽplũ
intelligatur qd̾ non
parcet impiis tam¬
quam sarmẽtis pre¬
cifis ad ꝯbustionem
qui nõ parcit iustis.
p̃p ꝑficiendam pur¬
ganonẽ. uñ petrus
ait. si iuicium a uo¬
bis est quis finis erit
cis qui nõ crecliuitͤ
uͦ parebunt. sustint
glonosi in regno d̾i
.i. inet̾ua beatitudi¬
ut digni sitis non

Expanded text:
ut nosipsi apostoli qui non de parvo globis gloriemur in Ecclesiis Dei, quibus de vobis damus exemplum. Videte ne sitis exempla defectus. De vobis gloriamur, dico, et maxime pro patientia vestra et fide, servata in omnibus persecutionibus, quae sunt de loco ad locum, et tribulationibus, id est tormentis, quas tribulationes et persecutiones sustinetis in exemplum justi judicii Dei, id est quae tribulationes ostendunt, quid in judicio futuro patientibus et inferentibus sit dandum. Si enim tam severe punit Deus peccata in poenitentibus, quid faciet induratis? Ideo dicit pressuras justorum exemplum intelligatur quod non parcet impiis tanquam sarmentis praecisis ad combustionem, qui non parcit justis propter perficiendam purgationem. Unde Petrus ait: Si initium a nobis, quis finis erit eis qui non credent? ubi parebunt? Sustinetgloriosi in regno Dei, id est aeterna beatitudiut digni sitis, non
Abbreviated transcription (Latin):
qui uo. c̃ .i. equalem uobis quid eñ iuslius quã
ut qui in scło bonos depͥmunt et persecutionib
sint in requie qui magnã tͥbulationẽ passi sunt
ꝓ regno eterno. uł ita. quas sus ⁊ agit de iudicio
p̾senti quo sunt deus malos affligere bonos. et

Expanded text:
quiem, id est aequalem nobis. Quid enim justius quam ut qui in saeculo bonos deprimunt et persecutionibusi autem sint in requie, qui magnam tribulationem passi sunt pro regno aeterno? Vel ita: quas sustinetis, et agit de judicio praesenti, quo sinit Deus malos affligere bonos et
Abbreviated transcription (Latin):
um fuitiro uͥ manifeste om̃ib patet iusticia dũ
reddet singulis scd̾m metita pio qd̵ et p̾sentia
iusta ẽẽ probantur finalitex .s. si sustũ est dari
hũs penam uobis requiem. Si quis enĩ furem
hunc attendit si iniustũ dicit et̃ bonos purgani
malos sordiscrre. sicut utriq ex sua uita mecu¬
ere silere. huic dauid dicit existimabam ut cognos¬
cexemi ħ. sa. ẽ. ante. me do intrĩ. in scũ. d. ⁊ urtel
uelatione. hic uncipit ostendere quam horcibilis
imq fiet. in reuelatone. i in manifestatione dm̃
iħil uemientis de ceło. adiu cum angłis uirtutis¬

Expanded text:
 manifeste omnibus patet justitia Dei, dum reddet singulis secundum merita, per quod et praesentia justa esse probantur finaliter, scilicet si justum est dari his poenam, vobis requiem. Si quis enim finem hunc attendit, non injustum dicit esse bonos purgari, malos sordescere, sicut utrique ex vita sua meruere. Simile huic dicit David: Existimabam ut cognoscerem hoc, labor est ante me dovelatione. Hic incipit ostendere quam horribilis utique fiet in revelatione, id est in manifestatione Domini Jesu venientis de co
Abbreviated transcription (Latin):
.iu ie.xͥ .i. hiis qui non exequuntur que rece¬
qui nesciunt legem. alii sunt qui iciũt. deinde
penas .i sustinebunt. da¬
re enim ponitur aliqñ¬
et congrue. qui enĩ pa¬
titur dat ei quẽ offen
corporis. ⁊ aĩ dissolluci¬
one t̾minabilis s et̾nas
mnuiteritu. qͣi semper
sentient penas. si tñ pe¬

Expanded text:
i, id est his qui non exsequuntur quae recequi nesciunt legem, alii qui sciunt. Deinde est sustinebunt. Dare enim ponitur aliqet congrue. Qui enim ptitur dat ei quem offendcorporis et animae dissolutione terminabiles, sed aeternas in interitu, quia semper sentient poenas, non
Abbreviated transcription (Latin):
que dicta sunt ab
angłis que sunt mi
xp̃u q̃ dico ne forte
ꝑ effluamus qd̃ utiq
dei qui per angelos¬
dictus est. ad moysen
ẽt ad ceteros. factus
ẽ. fir .i. uerus ut lex
per miracula ⁊ minis¬
et promissis confir¬
mata est. in qua tõ¬
ñ erat salus. ⁊ oĩs
uetita faceri. et in¬
obeclientia quod ⁊¬
precepta dimitte.
singulis peccatis sit reddenda pena ac si dr̃et.
si solum omnis preuaricator punietur. qui
dicit. ne putetur perire insticia per mnĩam
refertur. que equalis pcc̃o erit. qd̃ scd̾ manis
uł minus est pcc̃m maior uł minor erit pe¬
na. ꝙ uero ait. merceclis. hoc ad qualitatem
pene refertur. ut qui libidinis igne perierit.
est firimus. ⁊ si omnis preuaricator punttur qͦ¬
modo nos. quib filius ipse de gr̃a per quam est¬
salus locutus est. effugiemus gehennam. si
neglecerimus. saltim quod mninus est quam
preuaricari. tantar .i. in deficientẽ. salutem
in euangelio factani. non tanta erit in ue

Expanded text:
quae dicta sunt ab , quae sunt minicat: Dico ne forte pereffluamus quod utique Dei qui per angelodictus est ad Moysen et ad caeteros, factus s, id est verus, ut lex per miracula et miniset promissis confirmata est, in qua tn erat salus, et omnis vetita facere, et inobedientia, quod praecepta dimitteresingulis peccatis sit reddenda poena. Ac si diceret: Non solum omnis praevaricator punietur qui oquitur ne putetur perire justitia per misericrefertur, quae aequalis peccato erit: quia svel minus est peccatum, major vel minor erit poena. Quod vero ait mercedis, hoc ad qualitatem poenae refertur, ut qui libidinis igne perierit, est firmus, et si omnis praevaricatio punitur, quomodo nos, quibus Filius Dei ipse gratia per quam salus est, locutus est, effugiemus gehennam, si neglexerimus, saltem quod minus est quam praevaricari, tantam, id est indeficientem, salutem in Evangelio factam? Non tanta erat in Vet
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelio quam que de leg̾e uł de aliis ꝓ
phetis. uł angelis dicta sunt qui ministri
legis fuctunt. Nom̃ tñ legis obiciunt. qr in
astructione sua qͣm in posteriorib facit. ma¬
nifestum hoc facit.⁊ quasa quis quereret
quare magis oportet: subdit. ne forte per
per penas mortalis nature. effluimus pec¬
cata addendo per effluimus meternam
dampnationem. huic suadet u̾ba xp̃i au¬
dienda ꝑ penam que ent negli gentibus.
i enum qui per¬

Expanded text:
Evangelio, quam quae de lege, vel de aliis a prophetis, vel angelis dicta sunt, qui ministri legum fuerunt. Nomen tamen legis obticuit, quia in astructione sua quam in praetoribus facit, manifestum hoc facit. Et quasi quis quaereret: Quare magis oportet? subdit: Ne forte pereper poenas mortalis naturae, effluimus peccata addendo, pereffluimus in aeternam damnationem. Hinc suadet verba Christi audienda per poenam quae erit negligentibus. Si enim: qu
Abbreviated transcription (Latin):
cducatur. reficit: nõ deficit: uiuit manducatus qͥ
surrexit occisus. nec qñ manducamius partes de
illo non facimus. equide in sacram̃to sic fit. ⁊ no¬
tunt fideles ꝙ̃ ad mod̾ manclucent carnem xp̃i.
unusquisq accipit partẽ simr. uñ ⁊ ip̃a gratia
partes uocantur. per partes manclucatur et manz
integer. cotus per partes manducatur ĩ sacrasnto
et manet initeger totus in celo. manet integer
totus in corde tuo. totus enũ erat apͥ prẽm qñ ue
uit in uirginem. impleuit illam nec recessit ab
illo. uenit in carnem: ut eum hoĩes manducarẽt
et manebat ap̃ prẽm integer ut angłos pascecet.
m̃ unus panis

Expanded text:
ducatur, reficit, non deficit; vivit manducatus, quia surrexit occisus; nec quando manducamus, partes de illo faciamus. Et quidem in sacramento sic fit. Et norunt fideles, quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam, unde et ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur et manet integer totus. Per partes manducatur in sacramento et manet integer totus in caelo, manet integer totus in conit in Virginem; implevit illam, nec recessit ab illo. Venit in carnem, ut eum homines manducarent, et manebat apud Patrem integer, ut angelos pasceret. Quoniam unus panis
Abbreviated transcription (Latin):
uistus. dispersit. si nni
omnia conferras s płib
diuidens. et dedit. gratis
pauperib. non diuitib
qui possent reddere. ⁊ ħ
iusticia eius .i. merces iꝰ¬
non solum inide uita da¬
turo. sed etiam. quiminis¬
trat seminanti .s. deus. se¬
men. unde elemosina fi¬
non ad superfluutatem.
plures elemosinas faci¬
atis. et iõ hoc tumore ne¬
mo timeat dare. ⁊ auge.
in cremẽ .i. facultatem ⁊
uoluntatẽ dandi elemo¬
sitias. in creũtta dico. fru
tas et bona uita. uudeꝓ.¬
na remimeratio ĩ cremẽ¬
ta sunt elemosine ⁊ uo¬
luntas dandi. prro quib
et hio uirtutes et i fu
et res et uoluntatẽ dandi
ut uos locupletati scd̃
nr̃am reputationem ĩ
tam. que largitio opera¬
tur per nos actionem
gratiaꝵ deo. et ideo fa¬
cienda est .i. ip̃a largi¬

Expanded text:
ustus dispersit, non uni omnia conferens, sed pluribus dividens, et dedit, gratis pauperibus, non divitibus qui possent reddere. Et haec justitia ejus, id est merces Non solum inde vita datur, sed etiam qui administrat seminanti, scilicet Deus, semen, unde eleemosyna finon ad superfluitatem, plures eleemosynas faciatis. Et ideo hoc timore nemo timeat dare, et augebit incrementa, id est facultatem et voluntatem dandi eleemosynas, incrementa dico, frugtas et bona vita, unde paeterna remuneratio. Incrementa sunt eleemosynae et voluntas dandi, pro quibus et hic virtutes et in fuet res et voluntatem dandi, ut vos locupletati, secundum vestram reputationem in tam, quae largitio operatur per nos gratiarum actionem Deo. Et ideo facienda est, id est ipsa largi
Abbreviated transcription (Latin):
litia. ut .s. ꝑ in nocentiam sitis remoti a ma¬
licia ut sunt paruuli sensibus ã perfedi estote
ut intelligatis plene quod picitis. et studeatis
hĩs que prosuit fratrib quod est per fecto sen¬
sus clicente salomone. scire legem sensus est

Expanded text:
licet per innocentiam, sitis remoti a malitia, ut sunt parvuli, sensibus autem perfecti estote, ut intelligatis plene quod dicitis. Et studeatis his quae prosunt fratribus, quod est perfectio sensus, dicente Salomone. Scire legem sensus est
Abbreviated transcription (Latin):
ba meo sensir s ut
intelligam ut abi¬
os. de fide et mori¬
bus instruam qͣm¬
.ĩ. in finita uerlaĩ
lingua. sic et uẽ.
o. PRatres mei¬
per imꝑitiamx pue¬
ex prsmunt que ñ¬

Expanded text:
ba meo sensu, scilicet ut intelligam, ut aos de fide et moribus instruam, qid est infinita verba, lingua. Sic et vos, o fratres iper imperitiam, puexprimunt quae n
Abbreviated transcription (Latin):
euis. Il eo enĩ
quod ei omnia
subiecit: nicħ
climisit non¬
ei subiectum.
Nunc autem
nec clum uide¬
mus omnia
subiecta ei.

Expanded text:
us in eo enim quod ei omnia subiecit nihil dimisit non subiectum ei nunc autem necdum videmus omnia subiecta ei
Abbreviated transcription (Latin):
peremus. cuncius est. et hostia legalis
Npulo oblata est nec mis si et
illa opera legis sustimust: ex quilui liberatet eos.
qui eĩs secuiliter tenebentut. qui ⁊̃ mortera spã¬
tinuit ut ex illa alios liberatit. fẽs. est ergo. sũb
le .i. sub onere legis sicut sub ałti perus ñ ut̃¬

Expanded text:
est, et hostia legalis pro illo oblata. Nec mirum si et illa legis opera sustinuit ex quibus liberaret eos qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem sustinuit, ut ex illa alios liberaret. Factus est ergo sub lege, id est sub onere legis, sicut sub aliis poenis. U
Abbreviated transcription (Latin):
h. infide .i. pet fiden que est̾ in xp̃o ihu.
si speco me cito uenire
deo sunt nact̾ia. si ã tar¬
daucro. sccibo. hec ut sa¬
as qũo oporteat te con¬
uersari. scd̃m diuers¬
tates singuloꝵ. inrdo.¬
mo dei ideo caute in
ea agend ẽ. qr domus
us dei cultũ. tanto can¬
cius in ea agend̾ est.

Expanded text:
per fidem, quae est in Christo Jesu. rans me cito venire adeo sunt necessaria. Si autem tardavero, scribo haec, ut scias quomodo oporteat te conversari, secundum diversitates singulorum, in domo Dei, ideo caute in ea agendum est, quia domus us Dei cultum: tanto cautius in ea agendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ldco ꝙ ⁊̃ mulieres que ĩ
infirmo gracdu sunt
uult ẽẽ sine crimine.
dinari. qd ꝯtra auctori¬
tatem est. diacones. pꝰ
int̾positõm de mulien¬
bus: rt̾m de diacomis di¬
cit. diacones etiam sint
uiri imius uoris. quã
deus decreuit homi
cũ qua bened̾r. nõ cũ
scd̃a. qui bñ p̾sino fili¬
is suis .i. familiis. quia tales bene ministrab̾t
in ecesia quod utiq magnũ est. Qui enĩ bñ.
ministranerit: acquirent sibi g̾rad̾. gxcellen¬

Expanded text:
Ideoque etiam mulieres quae in infimo gradu sunt, vult esse sine crimine udinari: quod contra auctoritatem est. Diacones, post interpositionem de mulieribus, iterum de diaconis dicit: Diacones sint viri unius uxoris, quam Deus decrevit homini, cum qua benedicitur, non cum secunda. Qui bis, id est familiis, quia tales bene ministrabunt in Ecclesia, quod utique magnum est. Qui enim bene ministraverint acquirent sibi gradum excellen
Abbreviated transcription (Latin):
oportet esse pudicas m̃
ominib. dictis et factis.
qr si male sunt uir eis
regendis nec̃cũ ñ surit
tollendi. et nota quod

Expanded text:
oportet esse pudicas, meomnibus dictis et factis, quia si malae sunt, viri eis regendis necessarii non sunt tollendi. Et nota quod
Abbreviated transcription (Latin):
naculumponit de libro ysaie subdens ⁊ discedaͣt
ab inquitate. et si si ab iniquis hoĩb quib ad¬
mnixtus est corpore. omins qui u̾e noĩat uł pa¬
uotat nofu ds̃is Notã quod ait. discedat. ꝓsaias
enim uidens in hoĩe lib̾m arbitrium ita ad¬
monet discedere ab iniquitate dicens. discedat
oiscedat ab uniquitate et qd d̾s p̾ter p̾scituun
munĩt. apriret hostib et amicis quod ipse sio
der hoc est signaculum. seq̃r.N magna A
uecsi quidam sunt sig¬
nati. et non mirũ. ꝙr

Expanded text:
naculi ponit de libro Isaiae subdens: discedat naculi ponit de libro Isaiae subdens: discedat ab iniquitate, et si non ab iniquis hominibus quibus admistus est in corpore. Omnis qui vere nominat vel invocat nomen Domini. Nota quod ait discedat. Isaias enim videns in homine liberum arbitrium, ita admonet discedere ab iniquitate dicens: Discedat,discedit ab iniquitate, et quod Deus praescitum munit, apparet hostibus et amicis quod ipse sit Dei, hoc est signaculum. In magna autem. versi, quidam sunt signati: et non mirum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et superuenentem uiam caritatis ingredũtt.
Qluidam u̾o adhuc carnales pronectus suos in¬
stanter gcercent. et ut in cibos sp̃ualiũ fiandi
ydonei scõꝵ mist̾ioꝵ lacte nutriuntur. et q̃ in
prauis morib ppła⁊ ppłari etiã iuditio mani¬
festa sunt: in dei timore uitant. et regulant
tur. quamuis in eus uerbis prosensu carnali
uariis ad huc fantasmatũ ꝯ cursib fluctuent.
uiuunt. aut ⁊̃ in heresib uł ingentilium sẽ¬
stitionib iacent. et tñ etiã illic. Nouit dñs¬
qui sunt eius. Nam in illa in effabili preseu¬
cia dei. multi qui foris uidentur intus sũt.
et multi qui uitus iuidũr foris sunt ex illis
ergo omnib qui ut ita dicã intrinsetus. ⁊ in
in eternam dampnanonem seclucitur qi nouit
dñs qui sunt euis. sĩ dum apparuit uicliciũ
s iam factum est: in noticia dei. Nouit enĩ qͥ
per maneant ad coronam. et qui ad flãmam. no¬
uit tritieũ et paleam. deisĩ alteram partem sig.¬

Expanded text:
et supereminentem viam charitatis ingrediuntur. Quidam vero adhuc carnales suos provectus instanter exercent; et ut ad cibos spiritualium fiant idonei, sanctorum mysticorum lacte nutriuntur; et quae in pravis moribus populari etiam judicio manifesta sunt, in Dei timore vitant; et regulam tur, quamuis in eius uerbis pro sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent, uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium superstitionibus iaceant, et tamen etiam illic nouit dominusquisunteius. namque in illa ineffabili praescientia dei multi qui foris uidentur intus sunt et multi qui intus uidentur foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui ut ita dicam intrinsecus et in n aeternam damnationem seducitur, quia novit Deus qui sunt ejus, nondum apparuit judicium, sed jam factum est in notitia Dei. Novit enim qui permaneant ad coronam, et qui ad flammam novit triticum et paleam. Deinde alteram partem sig
Abbreviated transcription (Latin):
hñs hoc in signum
lnuimicis: ut territi
mat et defendit p̃satos suos. in quo presencia
notatur. qua quos p̃sciuit futuros et̃ ꝯformes
ymaguns filii sui .i p̃destinauit. uocauit.
iistificauts. glonficauit. Nĩis taliũ e ortꝰ ꝯcluꝰ

Expanded text:
ns hoc in signum inimicis, ut territimat et defendit praescitos suos; in quo praescientia notatur, qua quos praescivit futuros esse conformes imaginis Filii sui, praedestinavit, vocavit, justificavit, glorificavi
Abbreviated transcription (Latin):
uit ei liceret ad me
ingredr et inue¬
nit. me. et ideo. det
illi dñs pr inucniꝰ¬
.i afilio in illo die
in dicis ex non so¬
lum rom̃e. s etiã
qui aderas nosti
meluis alus pluri¬
bus uł melius qͣn
si et exemplum ħs
illius honesiphori.
tui. ergo fili mi. con¬
fortare. et in erem¬
plo honesiphori in
gracia. fidei et sapis¬
encie in te seruan¬
da et alus anmin

Expanded text:
ut ei liceret ad me ingredi, et invenit me, et ideo det illi Deus Pater inveni Filio, in 221 illo die judicii; et non solum Romae, sed etiam qui aderas, nosti melius, aliis pluribus. Vel, melius quam si, et exemplum habes illius Onesiphori, tu ergo, fili mi, confortare, et magis exemplo Onesiphori, in gratia fidei et sapientiae in te servanda, et aliis ann
Abbreviated transcription (Latin):
fidei qui p̃donei ec̃t
uita: et scĩa. et fa¬
cundia. et alios do¬
cere. illis enim de¬
bet ꝯmiti prectica¬
cio diuiria qui ap¬
ti siuit illi officio ⁊
tu ip̃e labora. in pͥz¬
dicando euuange¬
lio contra hostes fi¬
der situt bonus mi¬
les xpͣr si autẽ bo¬
nus mileĩ ẽẽ uis.
ces de scłarib ne

Expanded text:
fidei, qui idonei erunt, vita et scientia et facundia, et alios docere. Illis enim debet committi praedicatio Dei qui apti sunt illi officio. Et tu ipse, labora in praedicando Evangelio contra hostes fidei, sicut bonus miles Christi. Si autem bonus miles esse vis, ces te
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am scire futura. qr ab eterno ipse nouit natu¬
ra. alii dñt potestatem bap̃mi. ut in noĩe eorũ
daretur bap̃is in quo fieret remissio peccõꝵ sic̃
fuit in noĩe xp̃i. et hoc potuit dare. s noluit. seq̃r.¬
Dum quid pau .q.

Expanded text:
gratiam scire futura, quae ab aeterno ipse novit natura. Alii dicunt potestatem baptismi, ut in nomine eorum daretur baptismus, in quo fieret remissio peccatorum, sicut fuit in nomine Christi, et hoc potuit dare, sed noluit. Nunquid Paulus.
Abbreviated transcription (Latin):
amis. Ita gͦ. Petrus a petra non petra a petro dr qũo
ineam. sp̃ me edificabo te et alios. nõ me suꝑte.
Non enĩ ds̃ir Ee petri. s xp̃i. nõ apetro petrini s
spem sixam ponit in homine et ne eẽnt tot bap̃i
quot serui. Ministerium quid̃ baptizandi dedit
xp̃c seruis sius potestatem u̾o sibi tenuit quã si
uellet poterat seriuis dare. ut seruus daret bap̃m
suum tanqͣm uice sua. ⁊ potestatẽ suã poterit
ostituere in aliquo seruo. ut tarita uis eẽt ĩ bap̃o
noluit. ideo ut ĩ hoĩe ñ c̃ẽt spes baptizatoꝵ. no¬
luit enĩ secuũ pon̾e spẽ inseruo. baptitat enĩ
seruus ut minister. lxptizat eisĩ dñs tanqͣm potes¬
tatem hñs. et potuit hane potestatẽ seruo dare ut
dc̃mm est s noluit. Si enũ darit hanc potestatem s̃¬

Expanded text:
. Ideo Petrus a petra, non petra a Petro: quomodo. Ideo Petrus a petra, non petra a Petro: quomodomeam, super me aedificabo te et alios, non me super te. Non enim dicuntur esse Petri, sed Christi, non a Petro petrini, sespem suam ponit in homine . Et ne essent tot baptismi quot servi, mysterium quidem baptizandi dedit Christus servis suis, potestatem vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esset in baptisnoluit, ideo. Ut in homine non esset spes baptizatorum. Noluit enim servum ponere spem in servo. Baptizat enim servus ut minister, baptizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem servo dare, ut dictum est, sed noluit. Si enim daret hanc potestatem se
Abbreviated transcription (Latin):
ũr̃m se dicit. hoc enũ sibi ꝓprie tenuit nullus gͦ
hostium est msi xp̃t. et si pastores sunt alir s qr
oues in disciplinate ceperunt facere scismata. ⁊
alia hostia sibi ponere quib intratint. nõ ut
ꝯ gregarentur. s ut errarent et diuiderentur
dũtes. ergo ego sum pauli. et est subd iui¬
tum de deo p̾sumatis. ⁊
quantũ hoĩb tribuatis. qui inter eos głam
isti. ut putarent gr̃am dar ab hoĩe. ñ mͦ. qĩ.
et ideo ait. duusus est xp̃c. q̃i qui opatur idem ĩ oĩb
diuisus est. quantũ ad uos cdum creclitur i isto
plus oꝑari in illo mimis. uł ita. qr hoc dicitis iõ:
xp̃s. modo a uobis. diuisus est.i. separatus uehe¬
menter. isti errabant. qr hostia sibi preter xp̃m
ostituelunt. ⁊ fundatñta diu̾sa por̾e pͥsumebant.
data est ecc̃a. a qua noĩat᷑ ẽ petrus. dño ad illum
impositum est. ⁊ d̾r perus in figura xp̃iam ppłi.

Expanded text:
strum se dicit. Hoc enim sibi proprie tenuit. Nullus ergo strum se dicit. Hoc enim sibi proprie tenuit. Nullus ergo ostium est nisi Christus, etsi pastores sint alii. Sed, quia oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere quibus intrarent, non ut congregarentur, sed ut errarent et dividerentur, dicentes; Ego sum Pauli, ettum de Deo praesumatis, et quantum hominibus tribuatis, qui inter eos gloriisti ut putarent gratiam dari ab homine, non modo quasi uasi dicat: Qui operatur idem in omnibus divisus est, quantum ad vos, dum creditur in isto plus operari, in illo minus. Vel ita, quia haec dicitis, ideo Christus modo a vobis divisus est, id est separatus. Vehementer isti errabant, quia ostia sibi praeter Christum constituebant, et fundamenta diversa ponere praesumebant, data est Ecclesia, a qua nominatus est Petrus, Domino ad illum impositum est. Et dicitur Petrus in figura Christiani populi,
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt int̾ uos. s ⁊̃ ũ¬
ba que dicits. et hoc est.
hoc ã dico ꝙ unus quisq ut̃m dicit. Nara alius
dicit. hoc .ẜ ego quidem sium pair alius dicit
illud. Ego sum apollo. alus uero. ego sum ce
illus. alius dicit. ego sum illuis. s hõc dr̃e
apłoꝵ bonoꝵ notat psendo nam illi quos no¬
minat sine dubio bom erant. s sub hoꝵ fpẽ
falsos apłos tangit. ne si dr̃et in noĩe illuis
uł illuis. uideretut eis in iudere. et sibi uel¬
le atcribuere. uł ideo posuit noĩa bonoꝵ a
est głanclum nec in noĩe sllooꝵ quoꝵ doctrina
nat. qui dicebant se ẽẽ xp̃i. unde subdit. alius
dicit. quales supra laudauit qui tales sunt hos¬
intrat in ouile ꝑse. et nos ꝑ ip̃mhostium. uͦ
enĩ se p̾dicat: et nos xp̃m predicamnus. et ideo
ipse ꝑ se ip̃m ⁊ nos ꝑ ĩpm ĩtramus. xp̃c ergo
hostium est ⁊ pastor untrando ꝑ se. et ꝙ pastor
est: decbit ⁊̃ siuis. qr petrus est pastorc ⁊ paulus
pastor. ⁊ alii sunt pastores. hostium uͦ nemu̾o¬

Expanded text:
quae sunt inter vos, sed et verba quae dicitis. Et hoc est: Hoc autem dico quod unusquisque vestrum dicit. Nam alius dicit hoc, scilicet: Ego quidem sum Pauli: alius illud dicit: Ego sum Apollo; alius vero; Ego sum Cepillius; alius dicit: Ego illius. Sed hoc dice bonorum notat pseudo. Nam illi quos nominat sine dubio boni erant, sed sub horum specie falsos apostolos tangit, ne si diceret in nomine illius vel illius, videretur eis invidere, et sibi velle attribuere. Vel ideo apposuest gloriandum, nec in nomine illorum, quorum doctrina nat qui dicebant se esse Christi. Unde subdit: Alius dicit quales supra laudavit, qui tales sunt, osintrat in ovile per se, et nos per ipsum ostium. Christus enim se praedicat, et nos Christum praedicamus, et ideo ipse per seipsum, et nos per ipsum intramus. Christus ergo ostium est et pastor intrando per se, et quod pastor est dedit etiam suis, quia et Petrus pastor, et Paulus pastor, et alii sunt pastores. Ostium vero nemo no
Abbreviated transcription (Latin):
uina est. qr nõ est aliud deo eẽ: aliud posse. Si ergo
nõ potuit eis dare ut fẽnt ꝙ ipse ẽ. nec pornut¬
alioquin si potentiam suam potuit eis dare que
di pecc̃a. potuit ergo eis dare auctortatẽ bap̃im qͥb
otulit munsterium ita tñ ut ipse principalis auctor
existeret. potestattmn u̾o q̃ sp̃e est. siue posse suum.

Expanded text:
vina est, quia non est aliud Deo esse, aliud posse. Si ergo vina est, quia non est aliud Deo esse, aliud posse. Si ergo non potuit eis dare, ut essent quod ipse, nec pot est: alioquin, si potentiam suam potuit eis dare, quae di peccata. Potuit ergo eis dare auctoritatem baptismi quibus contulit ministerium, ita tamen ut ipse principalis auctor existeret. Potestatem vero qua ipse est, sive posse suum
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃s est. s forte aliquis dicet. proba nobis ꝙ ille
bap̃nus iohis dc̃s est. probabo ip̃a ueritate d̾fite.
qñ interroganit iudeos. bap̃is ioħis uude esti gͦ¬
ne tot bap̃i dicerentur quot eẽnt serui qͥ bapti¬
rarentur sibi retinuit dñs potestatẽ baptizan¬
di seruis ministerium dedit. Si gͦ seruus dicit se
baptizare. recte dicit. s tanaͣm minister haptizat.
et ideo non cliffert. siue bonuis. siue maluis. sui
baptizandi ꝯtigit ministerium haptizat. Inde ⁊̃
nemo dicit bapins m̃s cũ tñ dicat. euangłm me¬
um prudentia mea. gła mea. licet hec suit a d̾o
in quib diffr̃a est. In hiis enĩ alius alio doctior est.
⁊ alius alio meliꝰ oꝑatur in enuangłizando. nec
sunt om̃s equalia sapĩa p̾diti. alius ã alio ma¬
gis minꝰ ue baptizatus. siue ab inferiore. siue a
matore luytiretur. dici s̃i pot. ad ħ a ꝙ dic̃. agͥ¬
bap̃i xp̃m potestatem serus posse declisse. opponitur
sic a quibdam. potestas sĩuie potentia dei eentia di¬

Expanded text:
s est. Sed forte aliquis dicet: Proba nobis quod ille baptismus Joannis dictus est. Probabo, ipsa Veritate dicente, quando interrogavit Judaeos: Baptismus Joannis unde est? Ergone tot baptismi dicerentur quot essent servi qui baptizarent, sibi tenuit Dominus potestatem baptizandi, servis ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi contigit ministerium. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sint a Deo. In quibus differentia est; in his enim alius alio doctior est, et alius alio melius operatur, in evangelizando, nec sunt omnes aequali sapientia praediti; alius autem alio magis minusve baptizatus, sive ab inferiore sive a majore baptizetur, dici non potest. Ad baptismi servis posse dedisse, opponitur sic a quibusdam. Potestas sive potentia Dei essentia di
Abbreviated transcription (Latin):
t̾im factum est. et sci¬
tis si nos presciumus.
et non fugimus tunc
et uos patimini qui
ne pro nobũ tertea¬
mini. non sobũ s̃ꝑ alia.
que superius dixit. et
ego amplius ñ sustine
nescire quid ageret
ap̃ uos misi cimothe¬
um crratum ab apło
hec de in firmis timẽ¬
dum erat. et ne manis.
boni huc usq fecistis.

Expanded text:
t factum est et scitis, si nos praescivimus et non fugimus, tunc et vos patimini qui ne pro nobis terreamini, non solum propter alia quae supra dixi, et ego amplius non sustinens nescire quid ageretur apud vos, misi Timotheum, creatum ab apohoc de infirmis timendum erat; et ne inanis boni hucusque fecistis.
Abbreviated transcription (Latin):
pro nt̃is nec pro meis
tribulationib moti
estis a fide et caritate
tularer sic̃ nos quoq
desideramus uidere
essis presentia. nos qui

Expanded text:
pro vestris nec pro meis tribulationibus moti estis a fide et charitate tularer, sicut nos quoque, desideramus videre n pro praesentia ejus, nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
uident faciem pr̃is .u.
excepisse intelligitm
angelos ita dcm̃o ẽẽ ac¬
ipse deus paccors ⁊̃. sic̃¬
nos sis possumus nosse
nec ulli angłi. Suꝑe¬
fat enim omnem sensum et intlłm pter su¬

Expanded text:
vident faciem Patris, id est excepisse intelligitur angelos, ita dictum esse acipse Deus pacatus est, sicsic eam possumus nosse, nec ulli angeli, superat enim omnem intellectum praeter su
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ca xp̃m nicħ irctelligatis uł appetatis. Nota ꝙ
p̃misit de assictustate. et uigilantia oĩons. ⁊
post subdit de custodia patis. qr hĩta assidui¬
tate oionis tunc demũ I pax custodit
corda inxp̃o. hoc ideo dicit qr que
cum deõ haberit patem non tiuen

Expanded text:
tra ipsum nihil intelligatis vel appetatis. Nota quod praemisit de assiduitate et vigilantia orationis. Et post subdit de custodia pacis, quia adhibita assiduitate orationis, tunc demum pax custodit corda in Christo. Hoc ideo dicit, qui cum Deo habent pacem, non timent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c. hanc epłam
scribit apłs thes¬
salomcensib. thessa¬
lonica metropolis
est macedonie. que¬
est prouincia g̃coꝵ.¬
chessalonicenses er¬
go sunt macedonis
lationes nec per pseu¬
do predicatores potu¬
erunt moueri a fi¬
dei u̾itate. hos collau¬

Expanded text:
c. Hanc epistolam scribit Apostolus Thessalonicensibus. Thessalonica metropolis est Macedoniae, qest provincia GraeThessalonicenses ergo sunt Macedones,lationes, nec per pseudopraedicatores potuerunt moveri a fidei veritate. Hos collau
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui ⁊ minus de resurrectione sencien¬
tes. et iõ nimis tenere de arnicoꝵ morte do¬
lentes. aliqui ⁊̃ eoꝵ eoꝵ erant formcatores.
hoc ergo in hac epła cortigit apłs. et per¬
fectos monet non cedete adu̾sis uł pleudo¬
apłis. et ut alios coruigant. scripsit aũ ab¬
athenis et est intentio apłi in hai epła
pranos et in correctos corrigere. ⁊ bonos ad
perseuerantiam alioꝵq correctionẽ cohor¬
tari. Modus talis de more suo salutatio.¬
nẽ p̾mrittit. qua pͥmissa de bonis eoꝵ gra
uocit de siis quoq laborib. et enuangłii
ueritate.⁊ prudenu inter eos ou̾satione. ⁊
quanto affectu desideret eos indere iiter¬
serit. deinde prauos ut aluturia et orto
et cor curiositate ꝯnueant obsecrat. et
mortuos resurrecturos ꝯfirmat. circa fi¬
et nmotħs. hũ coadiutores fuerunt apłi
in illis instruendis et in profectu illor pariter
gaudebant. et̾ ideo noĩb illori p̃sccibitur salu
inunitate fidei ꝯgregata est deo pr̃e operan¬

Expanded text:
ntientes, et ideo nimis temere de morte amicorum dolentes; aliqui etiam eorum erant fornicatores. Hos ergo in hac Epistola corrigit Apostolus, et perfectos monet non cedere adversis pseudoapostolis, et ut alios corAthenis. Et est intentio Apostoli in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perseverantiam, aliorumque correctionem cohortari. Modus talis, more suo salutem praemittit: qua praemissa de bonis eorum grvocet; de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu desideret eos videre interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio, et curiositate contineant, obsecrat, et mortuos resurrecturos confirmat. Circa fiet Timotheus. Hi coadjutores fuerunt Apostoli in illis instruendis, et in profectu illorum pariter gaudebant. Et ideo nominibus illorum praescribitur salutin unitate fidei congregata est, Deo Patre operan
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatem ip̃mi si pp tiranni dignitatẽ. Itaq
apłe et nõ se hominib recte placere dicebat
qr in eo ip̃o ut deo placit uiebatur et pladẽ¬
drum c̃ẽ hoĩb recte precipiebat. nõ ut hoc ap¬
peteretur tanqͣm merces recte fc̃oꝵ. s qui ad̾e
placire s̃ poss qui non bisse quos saluos fi̾
uellet imitand preberet. Et sic̃ in apło uta
iusticiam nr̃am coram hominub ⁊ f̃. ubi il¬
los arguit qui isa uentilarit opera sua ut
demq laudem .q. pro mercede oputant ope
te sic factre coram horinib quicquid boni fa¬
citis ut iudeamini ab es . ꝑ. ut ip̃e sit finis uoni o¬
pis ic̃ti indei abes. nolte hic fad̾e finẽ. ultia

Expanded text:
utilitatem, non propter nostram dignitatem. Itaque Apostolus, et non se hominibus recte placere dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur, et placendum esse hominibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tanquam merces recte factorum, sed quia Deo placere non posset, qui non se his quos salvos fieri vellet, imitandum praebet. Et sicut in Apostolo justitiam vestram coram hominibus, ubi illos arguit qui ita ventilant opera sua, ut demque laudem quasi pro mercede ote sic facere coram hominibus quidquid boni facitis, ut videamini ab eis, id est ut ipse sit finis boni vestri videri ab eis: nolite hic facere finem, ultra
Abbreviated transcription (Latin):
inmuto hoc facere. illos¬
cessat lec. uñ subdit. aut
quero hoĩb plac̾e: Situit qũ litteras aprincipibus
putant sibi inbene piuendo sufficere consciam
et quid de eis gxistimet alius non ualde curãt.
s iscĩa coram deo est necc̃a. ꝯuersatio autẽ co¬
ram deo est proximo q̃ si negligentius agitur
ledit exẽplo. ut uerbi gc̃a. Si quis bone ⁊scie
coram infirio in ydolio comedat quamuis
reste credens hoc faciat. tñ perturbatur infiri
tione bibit turrbatamꝰ alii a quani turbas. pas¬
cua ⁊culcas. S actende ne tibi aqͣm turbes ne¬
gligentia ꝯnersationis tue. uñ alibi ait apłe:
placere omnib per oĩa sic̃ ⁊ ego oĩb. per .o. pla
Itera sĩne offensione estote uideis et gretis et
eccłie dei. Item prouidemus bona non solũ
coram deõ. s. ⁊̃ coram hoĩb. Dicet ergo michi
aliquis expone mͥ qͣm᷑ intelligam ista q̃ diũ¬
sa atq ꝯtxia ꝯtraria uidentirr. uidelicet qd
cire hominib ⁊ ẽ. Si tranquilluis audias. Si

Expanded text:
iam hoc facere illoscessat lex. Si quaero hominibus placere, sicut quando litteras a principibus  quidam putant sibi in bene vivendo sufficere conscientiam, et quid de his existimet alius, non valde curant; sed conscientia coram Deo est necessaria; conversatio autem coram proximo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte credens hoc faciat, tamen perturbatur infirmitione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait Apostolus: Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo . Item: Sine offensione estote Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei . Item: Providemus bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Dicet ergo mihi aliquis: Expone mihi quomodo intelligam ista quae diversa atque contraria videntur, videlicet quod coram hominibus. Si tranquillus audias, si
Abbreviated transcription (Latin):
in his que iibet. qui
pro crudelitate dñoꝵ
dimittendum qr cũ
facit in iuriam siue
ꝑecipiet id qd inque
gessit. et hoc ideo quia
cetur pro maiortate

Expanded text:
in his quae jubet. Qui pro crudelitate dominorum dimittendum, quia qui facit injuriam, sive recipiet id quod inique gessit. Et hoc ideo, quiaparcetur pro majoritate
Abbreviated transcription (Latin):
ut .s. homines reputetis.
adhuc ab illa ciuitate
reperant dñandi. s officio consulendi et bene
nos monto. instate orationi uigilantes in ea.
& etiam nocte instate. uel uigilantes .i. non
pigtum ea oratione facta de futuris. uos
cdico manentes in ac¬
tione graniarum. de
preteritis instate dico.¬
non noctat alil. sibi tsi
plutimum nocet sinm¬
lata in nocentia nõ e
innocentia simulata
eguitas non est equitas
s duplicatum peccatũ
in quo est et imquitas.
et simulatio. operami¬
ni dico. scientes quod̃
pro hac humiliatione
recipietis a dño retri¬
butionem hereditatis
ẽterne et pieter alios

Expanded text:
t homines reputetis, adhuc ab illa civitate imperant dominandi, sed officio consulendi, et benenes vos moneo, instate orationi vigilantes in ea. Quasi dicat: Etiam nocte instate, vel vigilantes, id est non pigri, in ea oratione facta de futuris. Vos dico manentes in actione gratiarum de praeteritis; instate, dico,non noceat aliis, sibi tamen plurimum nocet; simulata innocentia, non est innocentia; simulata aequitas non est aequitas: sed duplicatum peccatum, in quo est et iniquitas et simulatio. Operamini, dico, scientes quod pro hac humiliatione recipietis a Domino retributionem haereditatis aeternae, et propter alios
Abbreviated transcription (Latin):
pit iam xp̃o in celũ
assumipto. abortimis
erum diciur quia
extra tp̃e legitanũ
et congruum nasci¬
et paulus hic dẽs ẽ
abortuuus. qr tardi¬
us natus est. in xp̃o
quam debuiss uł si¬
milis abortius d̾r.
qr minor aliis apłis
erat. ⁊ sideratione pre¬
teriti status. uł tp̃re
unde subdit. Igo eiũ.¬

Expanded text:
pit, jam Christo in coelum assumpto. Abortivus enim dicitur qui extra tempus legitimum et congruum nasciet Paulus hic dictus est abortivus, quia tardius natus est in Christo quam debuisset. Vel similis abortivo dicitur, quia minor aliis apostolis erat consideratione praeteriti status, vel tempore. Unde subdit: Ego e
Abbreviated transcription (Latin):
incipiunt bona merita. meritum erã fuit ĩ peailo.
pio malo. qd ostencto cum ait. Grã dei ss̃ id qd
ei in apłatu non fuie uacua dico. s hundan¬
cius ominb illis sigillatim. laboraus qr in to
ppłis inquet ałi non laborauerirat. hoc tã
magis impletum est ⁊ de opere manium
tiycit nec in eunangłio minus fecit. et ne ip̃a
uoluntas sine gta dei putetut aliquid posse sb̾¬
dit. Non ego a sobus.
sine gratia dei oꝑor. s¬
tra bona per illam ts̃ quia si illa se subtrate¬
io homo cadit. Siue eni. quasi mortiss¬

Expanded text:
incipiunt bona merita. Meritum enim fuit in Paulo, cpro malo, quod ostendit cum ait: Gratia Dei sum id quod ei in apostolatu. Non fuit vacua dico, sed abundantius omnibus illis, sigillatim laboravi, quia in tot populis in quot illi non laboraverunt, hoc tamen magis impletum est, quia et de opere manuum vixit, nec Evangelio minus fecit. Et ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur aliquid possdit: Non ego autem solus sine gratia operor, setra bona. Per illam tamen, quia si illa se subtraxerit, cadit homo. Sive enim. Quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inde contingeret. quod eguficartir suꝑex
tam nonsim cansa apłe hoc fecco. qr enim
sciebat ꝑsendo apłos ałr quam oportebar
lcp̃m tradete. et sub noĩs xp̃i falsa docere ꝙ
postea corgert maximi exat laboris ideo so
sollicuus erat p̾uenire ꝑsendo. et ueritatẽ
integre tradere. ubi nond̾ nolatus erat u.
ut integia lunca. et suꝑficies ordinata ili¬
colume furdamenti robur hret qd̵ testi

Expanded text:
hoc inde contingeret, quod aedificarem super tam. Non sine causa Apostolus hoc fecit, quia sciebat pseudoapostolos aliter quam oportebat Christum tradere, et sub nomine Christi falsa docere, quod postea corrigere maximi laboris erat. Ideo sollicitus erat praevenire pseudo, et veritatem integre tradere ubi nondum nominatus erat Christus, ut integra linea, et superficies ordinata, incolume fundamenti robur exhiberet, quod testi
Abbreviated transcription (Latin):
gencium .i ut gentes
obecliant. ennangłio.
hoc io dicit apłs ut nil
munis se posse probet
eriurt. nec aliquid mi¬
nus inter gentes iuttu¬
tura operatum se. efficit᷑
dico uerbo. et fels. et in
et prodigioꝵ inmorsi.¬
per preditationem me¬
am. et bonam optrati¬
ouem. et per potentiã
raculoꝵ fcõꝵ. in uirtu¬
te sp̃s sã. qui in me
talia operatur. quo ui
me operante ira labo¬
plene predicauerum.

Expanded text:
gentium, id est ut gentes obediant Evangelio. Hoc ideo dicit Apostolus, ut nil minus se posse probet erunt, nec aliquid minus inter gentes virtutum operatum esse. Efficit dico, verbo et factis, etiam et prodigioper praedicationem meam, et bonam operationem, et per potentiam raculorum, factorum in virtute Spiritus sancti, qui in me talia operatur, quo in me operante, ita laboplene praedicaverim,
Abbreviated transcription (Latin):
cilla. et urre cẽm. qi foris .i. in corpore. sunt pugi
ne .i. tribułones. et intus .i. iii aĩo sunt timores
ne ecc̃e deficetemr uł foris .i. a pertidis qui siuit
ett̾ra ecc̃am .s. ab aper̃tis inimicis sunt pugne.
difficilius tolerantur quã aꝑte mali. nulla ẽ¬
enim pestis efficatioꝵr quam familiaris inimit

Expanded text:
vere omnem, quia foris, id est in corpore sunt pugnae, id est tribulationes; et intus, id est in animo sunt timores, ne Ecclesiae deficerent. Vel, foris, id est a perfidis quod sunt extra Ecclesiam, scilicet apertis inimicis sunt pugnae, id difficilius tolerantur quam aperte mali. Nulla enim pestis efficacior quam familiaris inimicu
Abbreviated transcription (Latin):
us ã głe dei est. cum multi ad quiruntur
ad fidem. sicut gła medici est. cum multos
curat. simus in quam in landem nos apłi
et qui per eum conuiersi sunt spanimus ĩ
xp̃o. et ideo tales esse debennis per quos
alũ laudent. L quo. ⁊c̃. expositis huis
que apłis collata sunt modo ad ea uenit

Expanded text:
ae Dei est, cum multi acquiruntur ad fidem, sicut gloria medici est cum multos curat. Simus, inquam, in laudem ejus nos s praedicavit, et qui per eum conversi sunt, speravimus in Christo, et ideo tales esse debemus, per quos alii laudent. In quo, etc. Expositis his quae apostolis collata sunt, modo venit
Abbreviated transcription (Latin):
cortexta que caritatem
sig̃t sorti suꝑ eam mis¬
inI NP. sa prouenit. qr dei gr̃a caritas inspi¬
ratur. non meritis uocati sumus. nos dico prius
predastinati .i. per gr̃am p̃parati et electi. ⁊ hoc

Expanded text:
rtexta, quae charitatem significat, sorte super eam missa provenit, quia Dei gratia charitas inspiratur, non meritis vocati sumus. Nos dico prius praedestinati, id est per gratiam praeparati et electi: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
homo factus est. pp uos. eq¬
ex aĩa et corpore constarnus profecto illuis snbra
sunt copora nc̃a. qr enĩ corpus accepit ⁊ corpoꝵ
cap̃ esti Si ergo aliquis cupiens fornicari uileseat
sibi et in se ipso ꝯtepipnat se ip̃m non inse iꝑso¬
otempnat xp̃m. non dicat faciam hoc. nichil
Dollens ergo

Expanded text:
homo factus est propteex anima et corpore constamus, profecto illius membra sunt caput est. Si ergo aliquis cupiens fornicari vilescat sibi, et in seipso contemnat seipsum, non in se contemnat Christum. Non dicat: Faciam hoc, nihil tollens ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mauet quam pro¬
latio. D idete .q. et
ut in domino gau¬
noscite illos esse ca
torum autẽ petsonis
uisis etiam in nocen¬
tibus irritertur. be¬
etudinẽ magis secũ¬
tudinis legem tenẽt.
et contra ueritatem ir¬
rõnabiłr latrant et
moident. et uidete.i.
cognoscite illo sssesse
malos oparios mali

Expanded text:
manet quam prolatio. Videte, et ut in Domino gaunocite illos esse cantorum autem personis visis etiam innocentibus irritentur. Bet canes magis sequtudinem et contra veritatem irrationabiliter latrant et mordent. Et videte, id est cognoscite illos esse malos operarios. Mali
Abbreviated transcription (Latin):
na ergo domus est ecc̃a in qua sunt uasa aure¬
a et argentea .i. boni et fideles ⁊ scĩ dei seru
Ubiq dispersi. et sp̃uali imutate deuincti ĩ ead
coĩone scõꝵ sacram̃toꝵ degentes. ⁊ uasa lignea
⁊ fictilia .i. illi qͥ ita sunt ĩ domo ut fl sint in
opage domus. nec insocietate pacifica ⁊ tñ ad¬
huc corpore simł sunt cũ bonis. Nam aute tp̃c
ultune separationis. nullo modo s̃p omixtio¬
nem maloꝵ recedendũ est ab imitate ecc̃i. ut
ante uentilationẽ arce simł sint triticũ ⁊ zrã
nia atritico separare. Qiuis ergo hoc audeat. etce
per uasa aurea et argentea intelliguntur bo¬
ni et electi. et ip̃i idẽ sunt. uasa in honorẽ. quia

Expanded text:
na ergo domus est Ecclesia in quo sunt vasa aurea et argentea, id est boni et fideles et sancti Dei servi ubique dispersi et spirituali unitate devincti, in eadem communione sacramentorum degentes; et vasa lignea et fictilia, id est illi qui ita sunt in domo, ut non sint in compage domus, nec in societate pacifica, et tamen adhuc corpore simul sunt cum bonis. Nam ante tempus ultimae separationis nullo modo propter commistionem malorum recedendum est ab unitate Ecclesiae, ut ante ventilationem areae simul sint triticum et zizapostolis zizania a tritico separare. Haimo Quis ergo haec audeat? Ecce per vasa aurea et argentea boni et electi et ipsi idem sunt. Vasa in honorem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pi et que securturi ex
exataminatione ni¬
chil facias. a iusticia
na. et ab gxarmnatio¬
ne fide elines in aliud
quã examinatio ĩue¬
nĩt. et post hec onmia.
¶Anus cito nemini ĩ
nes. s sepe proba. ⁊ si
sapiens. et si religiosus
uideatur. et si incon¬
siderate ordnas. neq
coĩcaueris. consensu
ciam prohibet quam
te castum custodias.
tñ. noli ad huc. sic̃ priꝰ
modico. Sic enĩ nõ no

Expanded text:
pi, et quae sequuntur; et examinatione nihil facias a justitia na, et ab examinatione non declines in aliud quam examinatio invenit, et post haec omnia, manus nemini cito nes, sed saepe proba, et si sapiens, et si religiosus videatur, et si inconsiderate ordinas. Neque communicaveris consensu tiam prohibet quam te castum custodias, tamen noli adhuc sicut prius co vino; sic enim non no