comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redemit demanu inimici de regionib congre¬
gauit eos. a solis ortu.⁊ occasu. ab agiulone.⁊ mͣ
bitum. dimidium: ⁊ n ibi alticudinem anã
plitudinem significaret. adiecit: uidetur ꝯ ꝓ
fundum ip̃uis luteris hui ẽẽ amplitudinis
qͣ positut erat quis luter. facillime conicitur.
ꝙ ita descrbitur. Insũmitate aũt basis. erat
quedam rotunditas iuꝰ. ⁊ dimidii cubiti.ita fa¬
gͦ fundi in luterib umꝰ erat cubiti. ac dimidii.
ip̃a uͦ capacitas lut̃um quatuor hẽbat cubitos:
s itir̃ in altitudine an in amplitudine: an in

Expanded text:
redemit de manu inimici, de regionibus congreredemit de manu inimici, de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab Aquilone et itum et dimidium, et utrum ibi amplitudinem an altitudinem significaret, non adjecit: videtur quod fundum ipsius luteris hujus esse amplitudinis qua positus erat quisque luter, facillime conjicitur, quod ita describitur: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti, ita faergo fundi in luteribus unius erat cubiti et dimidii. Ipsa vero capacitas luterum quatuor habebat cubitos, sed utrum in altitudine, an in amplitudine, an in
Abbreviated transcription (Latin):
dũisas in ip̃o spũ: qui diuidit singulis ꝑ¬
ut uulti. Quadragnta batos capiebat lu¬
ter unꝰ. Quadragenariꝰ mĩs sol mague
ꝑfectõus tỹpum tenere : qr minir̃ quat̃
teni faciunt quadraginta. Decem alt st̃̾
in quib ꝑ dispensatõem duĩce incarnatõis celes¬
tis pat̾e nob̾ est patefcũs intͦitus. Et qr om̃s qͥ
ad miniffium sacͥ baptisinatis ꝑtinent. ꝯfide
⁊ sacͣm̃tis eiu angłu fructum debent recte oꝑ-¬
atõnis ostend̾e: apte luteres singłi in quib ho¬
locausta lauabantur: quadragnita latos ca¬
piebant. Quod uͦ sequitur: etatq quatuor cu¬
bitoꝵ. siue in abatudine seu in latitudine sig
inficet: intellectus iniff̾ii in p̃ptu est. Luter
eñ uꝰ quatuor erat cubitoꝵ. uel p̃p qͣtuor
sc̃i entiangelii libros. inquib forma nob̃ bap¬
tismi p̃sixa est. nel pp̃ guatuor cardinales iuir¬
ꝓp̃ quatuor mundi plagas. quib lauachr̃ sa¬
lutis ministratur. dicente psalmographo. qͦs

Expanded text:
ngulis, prout vult . » « Quadraginta batos capiebat luter unus. » Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quater deni faciunt quadraginta. Decem autem sunin quibus per dispensationem Dominicae Incarnationis coelestis patriae nobis est patefactus introitus. Et quia omnes qui ad mysterium sacri baptismatis pertinent, cum fide et sacramentis Evangelii fructum debent rectae operationis ostendere, apte luteres singuli, in quibus holocausta lavabantur, quadraginta batos capiebant. Quod vero sequitur: « Erat quatuor cubitorum, » sive altitudine seu in latitudine, quid significet, intellectus mysterii in promptu est. Luter enim unus quatuor erat cubitorum, vel propter quatuor sancti Evangelii libros, in quibus forma nobis baptismi praefixa est; vel propter quatuor cardinales virpropter quatuor mundi plagas, quibus lavacrum salutis ministratur, dicente Psalmographo: Quos
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ ad enuangelitandum ũbum doctores lou¬
ge lateq inictebantur in mundo: utiq currꝰ dĩ.
⁊ quidem ueloscissimi fuerunt: qr ꝑ cuncta dis¬
currentes. deum ad corda credencium ducebant.
At uͦ illi qui in uno loco morantes. ubum salu¬
tis ꝓrimis annunciant. euosq ad lauathrum

Expanded text:
enim ad evangelizandum verbum doctores lonenim ad evangelizandum verbum doctores longe lateque mittebantur in mundo, utique currus Dei, et quidem velocissimi fuerunt, quia per cuncta discurrentes, Deum ad corda credentium inducebant. At vero illi qui uno in loco commorantes verbum salutis proximis annuntiabant, eosque ad lavacrum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ab eo cuiꝰ indicium ettare nequit exor¬
bitent. Et qͣtuor rote ꝑ bases singulas. ⁊ ares
etei. ꝑ qͣtuor ꝑtes quasi humeruli subter lu¬
terem fusiles. contra se inuicem respectanteᷤ.
Quatuor tote. quatuor st̃ euuangłioꝵ libri
qui aptissime rotis cõparantur: qr sic̃ uolubil¬
tas rote citusimo cursii qͦꝰ dicitur curut. ira¬
ũsas in bui mundi plagas: impleuit. Sĩc rota
suꝑ impositũ sibi currum at̃renis sublenat. ⁊
subleuatũ qͦ auriga dirigit. portat: ita euuange¬
lica predicatõ m̃tes electoꝵ atrenis cupiditatib
incelestia desid̾ia suspendit: ac suspensas ad ꝓ fec¬
tum bone oꝑatõnis. siue ad miniffi̾um p̃dicatõ¬
nis. qͦꝯ aduiuans gr̃a sp̃s noluerit. dicit. Nã¬
qr insequentib dicitur quia tales erant rote
quales incurru fieri solent: Leginus aũt de
lantur: cuurruille nisi qr unus idem germo
enuangłu. quostam eoꝵ quos instituit curiꝰ
del: quosdam bases templi dei facit. Quiꝯze

Expanded text:
eo cujus judicium errare nequit mereantur. « Et quatuor rotae per bases singulas et axes aerei. Et per quatuor partes quasi humeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes. » Quatuor rotae, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui aptissime rotis comparantur, quia sicut volubilitas rotae citissimo cursu, quocunque ducitur currit, itasas in brevi mundi plagas implevit. Sicut tota super impositum sibi currum terra sublevat, et sublevatum quo auriga dirigit portat: ita evangelica praedicatio mentes electorum a terrenis cupiditatibus in coelestia desideria suspendit, ac suspensas ad profectum bonae actionis sive ad ministerium praedicationque adjuvans gratia Spiritus voluerit, ducit. Namque in sequentibus dicitur: Quia tales erant rotae quales in curru fieri solent. Legimus autem de lantur curruum, nisi quia unus idemque sermo evangelicus quosdam eorum quos instituit, currus Dei, quosdam bases templi Dei facit? Quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
nistris. phialas ꝙͣͦ aureas centũ. nouas m̃ sas
ẽe. credible ÷ phialas uidelicet quas parit̃ fcãs
scriptura refert tymiamateria. thuribula mor
tariola.⁊ cet̃a q̃ in sequentib legunt᷑. Nam
qd̾ paulopost in eod̾ uerborum uolumine sub¬
infertur: fecitq salomon om̃ia uasa domꝰ dñ
scripturis usitatissimo u in iħu nane. filiz
aũ isrł p̃uaricati sunt mandata. ⁊ de anache¬
mate cũ achar solus ⁊ ñ pluresfili isrł hoc
fecerunt. uł certe qr panes ꝓp̃onis solebant
añ sabb̃m coqu. ut in sabb̾o mox poni pꝰset
ĩ mensam ꝓpõnis. potuit fieri. ut panes no¬
uiter cocti mox illis menfis ĩponerent᷑. iͥ dẽ¬
q uocte illa scruarent᷑ oꝑti: donee primo
nerentur calid. Non autem hee mense .x.
una mensa .xii. panib onusta tulitatem todiꝰ

Expanded text:
nistris, phialas quoque aureas centum, non tam ad se, credibile est; phialas videlicet, quas pariter factas Scriptura refert; thymiamateria, thuribula et caetera quae in sequentibus leguntur. Nam quod paulo post in eodem verborum volumine subinfertur: Fecitque omnia vasa domus Domini, Scripturae usitatissimo, ut in Jesu Nave: Filii autem Israel praevaricati sunt mandata, de anathemate ; cum Acham solus et non plures filii Israel hoc fecerint. Vel certe quia panes propositionis solebant ante sabbatum coqui, ut in sabbato mox poni potuissent in mensam propositionis, potuit fieri ut panes noviter cocti mox illis mensis imponerentur, ibidemque nocte illa servarentur operti, donec primo nerentur calidi. Non autem hae mensae decuna mensa duodecim panibus onusta, unitatem totius
Abbreviated transcription (Latin):
Recte aũ bis ꝯuine sunt mense. ñ solum qr
scłi conplectitur. Geminatur uͦ nunierꝰ men¬
sarum quinariꝰ ⁊ quinq adextris. quinq a
sinistris ponuntur: cũ p̃ incarnatõnem dñi¬
ostenditur q̃ quondam ind̾ popło antiquo
uixta litteram solum intłłigenda ẽẽ putaba¬
tur. Cum enim legentes in scã scriptura ũ-¬
bi gr̃a abel coronatum martyrio enoch tͣas¬
tatum de mundo. noe ꝑeunte mundo mirabħ.
saluatum hospitalitatem loth ext̃iinatis
impiis sublunder remuneratam. ab rahara
ĩito obed̾ie prẽm cunctarũ gentrũ ꝯstitutũ.
ioseph pꝰ ueñditõnem merito castitatis ⁊ in-¬
nisi mense quinq auree. siũ uasã dñs se pͥanes
ꝓpõnis adhue in sinistris templi. nob̃ q diuine
littere uycta hẏstoricum sensum ianuã nob̾ ⁊
recte uiuend ⁊ et̃na p̃mia a dño sperandi ape¬

Expanded text:
Recte autem bis quinae sunt mensae, non solum quia saeculi complectitur. Geminatur autem numerus mensarum quinarius, et quinque a dextris, et quinque a sinistris ponuntur, cum post Incarnationem dominiostenditur, quae quondam Dei populo antiquo juxta litteram solum intelligenda esse putabatur. Cum enim legentes in sancta Scriptura, verbi gratia, Abel coronatum martyrio, Enoch translatum de mundo, Noe pereunte mundo mirabiliter salvatum, hospitalem Loth exterminatis impiis sublimiter remuneratum, Abraham merito obedientiae patrem cunctarum gentium constitutum, Joseph post venditionem merito castitatis et in mensae quinque aureae, sive vasa Domini, seu panes propositionis adhuc in sinistris templi, nisi quia divinae litterae juxta historicum sensum januam nobis et recte vivendi, et aeterna praemia a Do
Abbreviated transcription (Latin):
quelib scẽ ec̃ce sacramenta sonare uid̾inus.
quasi alias .u. mensas ad portanda uasa eles¬
t̾ionis ⁊ alimoniam uite spũał ĩ dxxtns tẽph
iuenims qui ead ĩp̃o u̾ba saere hystorieno
uũ om̃ino fulgur nob̾ sapĩe celestis nouos aꝑi¬
re sensus de uet̃ib agnoscimꝰ. In qua ꝓfecto
figura ⁊ candelabra quina sunt fcã in templo
Cum enĩ dixiss scͥptura regem salomonem m̃

Expanded text:
e Ecclesiae sacramenta sonare viderimus, quasi alias quinque mensas ad portanda vasa electionis et alimoniam vitae spiritalis in dextris templi invenimus; qui eadem ipsa verba sacrae hisvum omnino fulgur nobis sapientiae coelestis, novos aperire sensus de veteribus cognoscimus; in qua profecto figura et candelabra quina sunt facta in templo. Cum enim dixisset Scriptura regem Salomonem fec
Abbreviated transcription (Latin):
ponerent᷑ panes ꝓp̃õnis auream. Mensa aũ¬
aurea scͥptura s sacra sp̃itał intłsigentie clarita¬
te fecunda. De q̃ psalmista dño. parasti inqͥt
sus eos qui .tͥ. me. Ne enim adũsari dribu¬
lantes nos ad errorem inflectant: mensam nob̃¬
plum uite ꝓposita semꝑ in diciinis paginis quis¬
quis querit᷑. inuenit. Uñ apte ĩdem panes in eco¬
do duodecim fieri precepti sunt: iudelicet Pp̃ a
płos duodecim ꝑ quorum inmist̾ium ⁊ noui¬

Expanded text:
ponerentur panes propositionis auream. Mensa autem Scriptura est sacra, spiritalis intelligentiae claritate fecunda, de qua psalmista Domino, Parasti, inquit, rsus eos qui tribulant me ; ne enim adversarii tribulantes ab errore inflectant, mensam nobplum vitae proposita semper in divinis paginis quisquis quaerit invenit. Unde apte iidem panes in Exodo duodecim fieri praecepti sunt, videlicet propter apostolos duodecim per quorum ministerium no
Abbreviated transcription (Latin):
parari preceptos. De quib om̃ib mysticus
de int̾na refectõne sensu̾s luce clarior refulget.
Ablatis enim ueterib noui yestituuntur pane.
cum assumptis de hac uita aliquib doctoꝵ fideliũ.
alios loco eoꝵ scã ordinat ecc̃a. Et ħ ñ nisi die sa¬
bbeti. qr quisquis bonum certam̃ certaũit: cͣ¬
sũ ꝯsũmaũit tempore sue resolutõnis requiẽ
beate phempuitatis intrabit. Unius mensu¬
re ⁊ ñ ⁊ ñ dispari simila semꝑ fiebant panes.
qr nimirum una eã d̾ q forma ũitatis. ⁊ fid̾.
qͣm primo apłis suis auditorib osteñdebant:
ac deĩ successores eoꝵ. ⁊ õs usq ad finẽ scł̃i pii

Expanded text:
parari praeceptos. De quibus omnibus mysticus de interna refectione sensus luce clarior refulget: ablatis enim veteribus, novi restituuntur panes, cum assumptis de hac vita aliquibus doctorum fidelium, alios loco eorum sancta ordinat Ecclesia, et hoc non nisi die sabbati, quia quisquis bonum certamen certaverit, c servaverit, tempore suae resolutionis requiem beatae perennitatis intrabit. Unius mensurae, et non disparis, similes semper fiebant panes, quia nimirum una eademque forma est veritatis et fidei, quam primo apostoli suis auditoribus ostendebant, ac deinde successores eorum, et omnes usque ad fidem saeculi pii
Abbreviated transcription (Latin):
scat aurum: cum naturali ingenio preditos
suo replens sp̃ũ ad consideranda inlege sua mi¬
rabłia illuminat. Sc̃ificat ⁊̃ uasa. cum om̃ib
gitus ad amanda illos ad appetenda dona ꝑpe¬
tue salutis inflãmat. Hoc aũ argentum. i
aurum. ħ scĩficata uasa. Salomon infert
delium cecum in gaudiũ regni celestis in¬
troducit. Reponit q uasa diũsi geñis argẽ¬
tea. siũ aurea in thesauris domus dñ. qñ
eos qui inultitudine dulcedinis eus frtu
meruerunt. abs condit in abdito uultus sui
a ꝯturbatõne hominũ. Apte multi sunt
thesauri in quib nasa electionis recondant᷑.
s uua domꝰ dñ in qua idem sũt fciͤ thesauri

Expanded text:
cat aurum, cum naturali ingenio praeditos cat aurum, cum naturali ingenio praeditos suo replens Spiritu ad consideranda in lege sua mirabilia illuminat. Sanctificat et vasa, cum omnibus gitus, ad amanda illos et appetenda dona perpetuae salutis inflammat. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sanctificata vasa, Salomon infert delium coetum in gaudium regni coelestis introducit. Reponitque vasa diversi generis, argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint abscondit in abdito vultus sui, a conturbatione hominum. Et apte multi sunt thesauri, in quibus vasa electionis reconduntur, sed una domus Domini in qua idem sunt facti thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
uita dum taxat ꝯmorantem absq pecc̃o ẽe tri¬
buit. naniq hanc domum future uite beati¬
tudini referuat. ꝑficit uero om̃e opus templi
sui: ⁊ hoe dedicatone aptum reddit. cum trans¬
latos de hac uita electos suos et̃num ꝑducit
ad regnum. Ꝙ bñ sig̃catur ⁊ in eo ꝙ templũ
septem annis edificatum ẽ. octauo ałi ꝑfc̃m ⁊
dedicatũ. Septem namq dieb om̃e hoc tempꝰ
uoluitur. octaua ÷ dies udicii ⁊ resurrectõ¬
nis future De quo psalmꝰ. ui t. xiͦ. attitulati
sunt. Cui iuidelicet tempor ꝯuenit apte ꝙ
sequitur. Et intulit q̃ sc̃ĩficauerat p̃t suis¬
argentum. ⁊ aurum.⁊ uasa reposuit in the¬
sauris dom̃ dñz. Argentũ namq ad nitorẽ
eloquentie. aurum ad splendorem sapiẽ :
nasa generałr ad rõnalem ꝑtinent creato¬
rem. Sc̃ĩficat q dauid p̃r salomonis argen¬
tum cum d̾s ꝑ̃r eloquentes quosq gr̃a sc̃ĩ spẽ ad
loquendum ũbum eungłii confortat. Scĩfi¬

Expanded text:
ita commorantem absque peccato esse tribuit, namque hoc donum futurae vitae beatitudini reservatur. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electos suos aeternum perducit ad regnum. Quod bene significatur etiam in eo quod templum septem annis aedificaamque diebus omne hoc opus volvitur, octavus est dies judicii et resurrectionis futurae, de quo psalm. VI et XI attitulati sunt. Cui videlicet tempori convenit apte quod sequitur: Et intulit quae sanctificaverat Daviargentum et aurum et vasa, reposuitque in thesauris domus Domini. » Argentum namque ad nitorem eloquentiae, aurum ad splendorem sapientiae, vasa generaliter ad rationabilem pertinent creaturam. Sanctificatque David pater Salomonis argentum, cum Deus Pater eloquentes quosque gratia sui Spiritus loquendum verbum Evangelii confortat. Sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
domus int̾ioris sc̃i scõꝵ ⁊ hostioꝵ domꝰ templi
troitum nite celestis reserant. ⁊ hostiã domꝰ tẽ¬
pli doctores sunt scĩ ac facerdotes. qui instrueñdo.
baptitando. dñici corporis ⁊ sangninis mist̾ia cõ¬
quid cardines utroꝵq hostioꝵ nisi senfus ⁊ cor-¬
recte compleant. qr uoliuitati eoꝵ illius cum
enim ⁊ clauduntlir hostia tempore congruo:
s nullo suũ cardinem dempore deserunt: qr ⁊
angłi ⁊ hoĩes sci siu̾ in hac fid̾. seu in illa spẽ
fideles atq electos suscipiant: semꝑ animũ dile
in radice dilectõnis fixum tenint᷑. Uñ id̾ bñ¬

Expanded text:
 interioris sancti sanctorum et ostiorum domus templi troitum vitae cpli doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, Domini corporis et sanguinis mysteria comquid cardines utrorumque ostiorum, nisi sensus et correcte compleant, quo a voluntate illius cui enim et clauduntur ostia tempore congruo, sed nullo suum cardinem tempore deserunt, quia et angeli et homines sancti sive in hanc vitam fide, seu in illam spe fideles atque electos suscipiant, semper animum in radice internae dilectionis fixum tenent. Unde b
Abbreviated transcription (Latin):
quia electos suos qͦ ᷤᷤ ad et̃nã sue claritatis
iusionẽ conseruat: in hac interĩ inta lado¬
tantes. uidere ⁊ adiunare dignatur. Ip̃e eñĩ
locus est in quo obtulit abraham ysaat
teri ab illo meruit. Unde ⁊ uom̃ accepit.lle¬
nq ubi dt̃is ait. tolle silium tuũ unigeni¬
tũ quẽ diligis is aac ⁊ uade inrt̃ram uisiomᷤ.

Expanded text:
quia electos suos, quos ad aeternam suae claritatis quia electos suos, quos ad aeternam suae claritatis visionem conservat, in hac interim vita laborantes videre et adjuvare dignatur. Ipse est enim locus in quo obtulit Abraham Isaac ideri ab illo meruit, unde et nomen accepit. Denique ubi Dominus ait: Tolle filium tuum unigenitum quem diligis, Isaac, et vade
Abbreviated transcription (Latin):
tratus fũat adauid patre eiꝰ. in loco quẽ para¬
siat dd̃. in area ornã iebusei. Edificatur gͦ do¬
mus dñi in iisione pacis: quia dilatata ꝑ or bẽ
eccłia inuna esdemq fide ⁊ iutatis cacholice so¬
cietate consistit. Nam in cissura in enciũ deus A¬
ñ est. s scũs est iti pace locus eius. ⁊ hĩtatõ eiꝰ ĩ
it syon. Edifitatur iuonte in indel in tp̃o dño¬
saluatore. de qͦ ysaias ait. Et eritin nouissi¬
mis diebus p̃paratus mons domus dm̃i in
ñtice moncium. Et ipe de se in enã¬
głio. Non potest inquit ciuitas abs¬
condi supmi montẽ posita. Ipẽ est enĩ mons
montium: qui det̃ra quidem ꝑ origiẽ asiũp¬
te carnis ortus. s oium t̃rigenar potenciã
at scĩtatem. singularis culmine dignitatis
trascendit. In qͦ nimir̃ monte ciuitas si¬
ue domus dñi constracta est. qr si si in illo ra¬
dicem sigat: spes ⁊ sites nrã nulla est. Qui
recte mons moria sa est uisionis uocatur:

Expanded text:
id patri ejus in loco quem paraverat David in area Ornan Jebusaei . Aedificatur ergo domus Domini in visione pacis, quia dilatata per orbem Ecclesia in una eademque fide et veritatis catholicae societate consistit: nam in scissura mentium Deus non est, sed factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Et ipse de se in Evangelio: Non potest, inquit, civitas abscondi, supra montem posita . Ipse est enim mons montium, qui de terra quidem per originem assumptae carnis ortus est, sed omnium terrigenarum potentiam ac sanctitatem singularis culmine dignitatis transcendat. In quo nimirum monte civitas sive domus Domini constructa est, quia si non in illo radicem figat, spes et fides nostra nulla est. Qui recte mons Moria, id est, visionis vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
caret: ñ iã lebus. s ierłm uocata est. Quna
uimirũ gentilitas qͣnidui diuim cultus nes¬
cia ꝑduualat: comculcabatur. ⁊ illudebatur ab
iumimdis sp̃ib: ad similachra muta ꝓ ut du¬
cebatur sequens: cũ uͦ ilłã grã sui conditoris reᷤ¬
perit: continuo pacis in se ⁊ locũ inuenit.⁊ no¬
iũ: dicente de ip̃a dũo. beati pacifici qm̃ filuuo

Expanded text:
caret, non jam Jebus, sed Hierusalem vocata est: quia caret, non jam Jebus, sed Hierusalem vocata est: quia nimirum gentilitas quamdiu divini cultus nescia perdurabat, conculcabatur, et illudebatur ab immundis spiritibus, simulacra muta prout ducebatur sequens; cum vero illam gratia sui Conditoris respexit, continuo pacis in se et locum invenit et nomen dicente de ipsa Domino: Beati pacifici, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad messem: ⁊ qui metite m̃cedem accipit ⁊
congregat fructum in uitam et̃na: ut qͥ se¬
minat sil gandeat. ⁊ qui metit. Quasi
aliis uerbis de edisicatõe templi diceret. Le
iam ad edificandũ domũ dñi: ⁊ qui edificat do¬
cento: m̃cedem accipit.⁊ congresnt lapides p̃¬
ciosos in uitam et̃naui: ut qui parat laũe
dificio simul gaudeat.⁊ qui edificat. idemꝓ
dñm. una simul in illo m̃cede pociantur.Be¬
ne idem locus in area erat ornã iebusei: qr
etc̃lia aree uocabło sol designari. dicente ioħe
de dño. cuiꝰ uentilabrũ inmanũ sua⁊ ꝑmunda¬
bit areau suam. Ornam qui int̃p̃tat᷑
illiminatus. ⁊ erat natõe iebuseus
natõe quidem gentiles significat.
nomine asĩt eos Alustrandos a dnõ. atq in fi¬
lios eccłie cõmutandos ostendit: quib m̃ito
dicat apłs. fuistis aliqͣndo tenebre. niic aũt
lux in dño. Iebus: eadem est ciꝑittis q̃ ⁊ ierłm.

Expanded text:
ad messem; et qui metit mercedem accipit, et ad messem; et qui metit mercedem accipit, et congregat fructum in vitam aeternam, ut qui seminat simul gaudeat, et qui mittit . Quasi aliis verbis de aedificatione templi diceret: Levjam ad aedificandum domum Domini, et qui aedificat, docendo mercedem accipit, et congregat lapides pretiosos in vitam aeternam; ut et qui parat locum aedificio simul gaudeat, et qui aedificat, id est, Dominum una simul in illo mercede potiantur. Bene idem locus in area erat Ornan Jebusaei, quia ecclesia areae vocabulo solet designari, dicente Joanne de Domino: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam . Ornan, qui interpretatur illuminatus, erat natione Jebusaeus. Natione gentiles quidem significat, nomine autem eosdem illuminandos a Domino, atque in filios Ecclesiae commutandos ostendit, quibus merito dicat Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Jebus eadem est civitas, quae et Hier
Abbreviated transcription (Latin):
tõ ysaac typꝰ diũce passionis existit. recte
ui lico eiꝰtem inmolatõnis templũ edificat᷑.
quia ꝑ sidem ⁊ mift̾ia dñice passionis eccłia
dedicata. crescit in templum scm̃ in dñd.
De quo monte subditur. qui deionstrat᷑ fu¬
erat dauid patͥ eius. O stensus nam erat daind
sicut ⁊ cet̃is ppħis uentin᷑ in carne dñs: qui
uocatam degentib eccłiam ꝑ sacͣm̃ta eiꝰdem
sue incarnatõnis ablueret a pcc̃is: atq in do¬
mum sibi fidelem dilectamq consecraret.
Bene ant̃ additur in lao quẽ p̃pau̾at d̃d. Pꝰara¬
u̾at nam dd̾ psallendo. parauerunt alii ppħe
uatianando locum dño. uero utq salomoni.
in quo domũ edificaret: quia corda auditoꝵ su¬
oꝵ side ĩutatis insticuerunt. sedulo ad moñtes.
ut uenientẽ dĩ in carne filium. fideli ac de¬
nota m̃te susciꝑent. Hinc ⁊ eiũ dñs de parãtiᷤͤ
ad credendum sibi populis ait discipulis. Le¬
uate ocłos urõsci uidete regiones quia albe st̃

Expanded text:
 recte in loco ejusdem immolationis templum aedificatur, quia per fidem et mysterium Dominicae passionis Ecclesia dedicata, crescit in templum sanctum Domino. De quo monte bene subditur: Qui demonstratus fuerat David patri ejus. Ostensus namque fuerat David, sicut et caeteris prophetis venturus in carne Dominus, qui vocatam de gentibus Ecclesiam, per sacramenta ejusdem suae incarnationis ablueret a peccatis, atque in domum sibi fidelem dilectamque consecraret. Bene autem additur: In loco quem paraverat David. Paraverat namque David psallendo, paraverunt alii prophetae vaticinando locum Domino, vero utique Salomoni, in quo domum aedificaret, quia corda auditorum suorum fide veritatis instituerunt, sedulo admonentes ut venientem in carne Dei Filium fideli ac devota mente susciperent: hinc etenim Dominus de paratis ad credendum sibi populis, ait discipulis: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam
Abbreviated transcription (Latin):
nuii hr̃et iebus uocabatur: at cũ locũ aree su¬
iecta a maliguis spĩb. Porto ꝯ om̃ĩa sua uende¬
ret. ac uero regi offerre didicit. sĩ ultra cõculcari
ac demonib ac uciis potuit: s int̃ne pacis
quã cõsuo coditore hr̃et. magis cõpos efecta.

Expanded text:
ret, Jebus vocabatur; at cum locum areae sujecta a malignis spiritibus. Porro cum omnia sua vendere, ac vero regi offerre didicit, non ultra conculcari a daemonibus ac vitiis potuit, sed internae pacis, quam cum suo conditore haberet, magis compos effecta
Abbreviated transcription (Latin):
ad incarnatõem dñicam⁊ tempus reuelate gr̃e
si defuere uiri qui in lege constituti. enange
ũ defuit scͥptum que grãm nom testarãti in
uet̃i ꝓpħicis intimaret elaquiis. Quod aũt
qͣito anno regis salomonis edificari cepta est
domus dm̃: potest eo referri mistice. ꝙ post ex¬
pletam dispensatõem dũice incarnatõnis que
in quatuor lib̾s eunangelii scͥpta est. misso
te celis spñ sc̃o. ecclĩe structura ceperit. Et ꝙ.
nĩse scd cepta est. potest ad electõem genciũ
referri: quia scdo loco post isrł edificatõem in
se susdeꝑit creatoris. Unde ⁊ scd̃s m̃sis in lege ⁊¬
concessus est ad faciendum pascha: hiis qͥ mnĩn¬
di in auima. uel in uia ꝓcul positi. ad fucien¬
dum in pͥmo m̃se pascha occurere nequirent.
siti apopulo dei fi pocuimꝰ pͥmũ pascha facere.
q in carne ⁊ sanguine agni fiebat. Celebram᷑
aũt hodie pascha scd̃m: ꝙ. in corꝑe ⁊ sangͥ¬

Expanded text:
ad incarnationem Dominicam et tempus revelatae gratiae, ad incarnationem Dominicam et tempus revelatae gratiae, non defuerunt viri non defuit scriptura, quae gratiam Novi Testamenti in Veteri propheticis intimaret eloquiis. Quod autem quarto anno regis Salomonis aedificari coepta est domus Domini, potest eo referri mystice, quod post expletam dispensationem Dominicae incarnationis, quae in quatuor Evangelii libris scripta est, misso de coelo Spiritu sancto, ecclesiae structura coeperit. Et quod mense secundo coepta est, potest ad electionem gentium referri, quae secundo loco post Israel aedificationem in se susceperit creatos. Unde et secundus mensis in lege concessus est ad faciendum Pascha his, qui immundi super anima, vel in via procul positi ad faciendum in primo mense Pascha, occurrere nequirent. siti a populo Dei, non potuimus primum Pascha facere, quod in carne et sanguine Agni fiebat. Celebramus autem hodie Pascha secundum, quod in corpore et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens. quia qui legitime utuntur: id est qui
xp̃i in ea gram cognoscentes amplectuntur: uuire
sp̃s eiꝰ gt̃a replentur. qui in caritate eiꝰ ampliꝰ igneᷤ¬
cant. Uiximus aut̃ ꝑ tab̾nacłm .q. fecit moyses
⁊ filii isrł in deserto sinagogam: ꝑ templũ uͦ ꝙ.
salomon ⁊ silii isrł cum ꝓselitoꝵ ⁊ gentiliũ auxi¬
lio construxit: eccł̃iam gencium posse designa¬
ri. Pmansit aũt cultus ⁊ religio tab̾naculi an¬
noi quadringentõ. ⁊ octoginta ac sĩ templũ e¬
dificari incipit: qr scͥptura net̃is testam̃ti tan¬
ta ꝑfectõne redundat. ut si quis eã bene intel¬
lex̃it cuicta in se noui testam̃ti misteri a cõ¬
tiueat. Patres qͦ ueteris testam̃ti ꝑ plures tr̃¬
nullo apłis. uirisq aplicis putandi sunt ẽẽ diᷤ¬
pares. ꝑmanebat tab̾nacłm legis usq ad cons¬
tructõem templi in populo dei ꝑ annos quadri¬
gentos ⁊ octoginta. idest centũ iunginti ꝑ qua¬
tuor multiplicatos: ꝙr ex tempore legis tate us

Expanded text:
ostendens quia qui lege legitime utuntur, id est qui Christi in ea gratiam cognoscentes amplectuntur, jure spiritus ejus gratia replentur, quia in charitate ejus amplius ignescunt. Diximus autem per tab filii Israel in deserto, Synagogam, per templum vero quod Salomon et filii Israel cum proselytorum et gentilium auxilio construxit, Ecclesiam gentium posse designari. Permansit autem cultus et religio tabernaculi annos quadringentos et octoginta ac sic templum aedificari incoepit, quia Scriptura veteris Testamenti tanta perfectione redundat, ut si quis eam bene intellexerit, cuncta in se novi Testamenti mysteria contineat. Patres quoque veteris Testamenti tanta perfectionullo apostolis virisque apostolicis putandi sint esse minores. Permanebat tabernaculum usque ad constructionem templi in populo Dei per annos quadringentos et octoginta, id est, centum viginti per quatuor multiplicatos: quia ex tempore datae legis usque
Abbreviated transcription (Latin):
mino. Quod dr in anno qͣito. m̃ge ⁊ io. ipe est
nĩsis sed̾s regis salomonis suꝑ ifrł: ordo sũsus.
In anno qͣrto regis salomonis. mĩse ⁊ io ip̃e est
m̃sis scd̃s. Mensem aũt scd̾m arim dicit. Nami
apͥlis ꝯͦ pascha celebratur pͥncipium apud hebs.
pͥmus erat in ñsib anni. Eigͦ mani feste claret.
qui a mox ꝑacto pascha: cepit edificare domũ do¬
mino: ⁊ consetiatus imstica sollẽpnitate popls
manus ad misticũ opus misit. Eit aũt ꝯme

Expanded text:
 In anno quarto, mense Zio, ipse est mensis secundus regis Salomonis super Israel, ordo sensus est: In anno quarto regis Salomonis, mensa Zio, ipse est mensis secundus: mensem autem secundum, Maium dicit: nam Aprilis, quo Pascha celebratur, principium apud Hebraeos primus erat in mensibus anni. Ex quo manifeste claret quia mox peracto Pascha coepit aedificare domum Domino, et consecratus mystica solemnitate populus manus ad
Abbreviated transcription (Latin):
unt: recte de hac plaga tab̾naculi insequen¬
tib dr. am̃ mare respisceret. SSignificat ã
tarerubrũ. in quo de meriꝰ ꝯsuo ex̃ctu pha¬
rao.⁊ de quo sabaatus isrł a dño ad montem
sẏnai uͥ tab̾nadm faceret asceudit. Respisẽ
gͦ mare plaga occidentalis tab̾nału: ꝯ sc̃a ec¬
cłia post oꝑum bonoꝵ ꝑfectõem coronata in
xp̃o: libero aspectu intuebitur incia uel penaᷤ¬
eoꝵ impioꝵ quas ip̃o iuuante cauit: ysaias
attestante qui ait. Quia sicut coli nour⁊t̃
ra noua que ego faciostare coram me dicit do¬
minꝰ: sic stabit sem̃ nr̃m.⁊ nom̃ ur̃m. Et pait¬
lo post. Et egrediẽtur ⁊ uidebunt cadau̾a ui¬
roꝵ qui puaricatistuit in me: uernus eoꝵ ñ
morietur. ⁊ ignis eoꝵ ñ extinguetur. Maris nã
fluctus ꝓfundi. amari ⁊ tutbulenti: ⁊ poca pos¬
sinit signisicare quib yꝑbi in hac inta malede¬
lectati intereunt: ⁊ future qͦ baratrũ ꝑ ditõne
ꝓmissionis ⁊ collocatũ eẽt. in cadem plaga celi

Expanded text:
unt; recte de hac plaga tabernaculi in sequentibus dicitur, quod mare respiceret. Significat autem mare Rubrum, in quo demersus cum suo exercitu Pharao, et de quo salvatus Israel a Domino, ad montem Sinai, ubi tabernaculum faceret, ascendit. Respicit ergo mare plaga occidentalis tabernaculi, cum sancta Ecclesia post operum perfectionem coronata, in Christo libero aspectu intuebitur vitia vel poenas impiorum, quas ipso adjuvante cavefecit, Esaia attestante, qui ait: Quia sicut coeli novi et terra nova, quae ego stare facio coram me, dicit Dominus, sic stabit sement; recte de hac plaga tabernaculi in sequenientur, et videbunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Maris namque fluctus profundi, amari et turbulenti, et peccata possunt significare, quibus reprobi in hac vita male delectati intereunt, et futurae quoque barathrum perditionis, promissionis, et collocatum esset in Silo, eadem plaga coeli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cutulos ẽe̾ ꝑ hibetur. uel quia in et̾no erat cd̃si¬
lio diuinitatis quando minidꝰ crearetur. in qͦ pri¬
mum atq eximumi locum ht̃ natura celestis:
uel quia ita factum est firmam̃tum celiut nũ¬
quan eius factum soluatur. Nam quia dñt ait.
d̾elum ⁊ terra titinsibunt de celo aerio est accrpi¬

Expanded text:
 esse perhibetur. Vel quia in aeterno erat consilio divinitatis, quando mundus crearetur, in quo primum atque eximium locum habet natura coelestis, vel quia ita factum est firmamentum coeli, ut nunquam ejus factura solvatur. Nam quia Dominus ait, Coelum et terra transibunt , de coelo est aethereo accipi
Abbreviated transcription (Latin):
tum tuũ ⁊ exitum tuũ. Int̾itum uideł in hanc etc
uitam: exitũ u millant uͥ pascua inuenuntur et̃ne
sacietats. Non gͦ mepte locum extra castra positũ ĩ
illa indlłiginis uita. p̃sertĩ ꝯ ibi locus mundissi¬
mus ẽe dicatur. ꝙ in hac uita fieri nullaten᷑ posse
ꝑspicuũ est. Lociis gͦ mundissimꝰ extta castra: ip̃es
animus iustoꝵ ex ħͣ uita sublatoꝵ.⁊ in alia iu

Expanded text:
tum tuum et exitum tuum : introitum videlicet, in hanc Ectum tuum et exitum tuum : introitum videlicet, in hanc Ecitam; exitum vero in illam ubi pascua inveniuntur aeternae satietatis. Non ergo inepte locum extra castra positum, in illa intelligimus vita: praesertim cum ibi locus mundissimus esse dicatur, quod in hac vita fieri nullatenus posse, perspicuum est. Locus ergo mundissimus extra castra, ipse est animus justorum ex hac vita sublat
Abbreviated transcription (Latin):
ib imponit. n cͥnstos de hac uita maptos uitra ꝓ
uita et̃ na certare. s coronam iusticie inuim e¬
t̾na iubet accipere. Ponens ⁊ ei cineres iuxͣ altare
spoli abitur pͥorib uestirãtis: ꝯad memori am iustiᷤ
que fec̾unt bona reduceqs. ñ eis amplius ħ̃itum
sue passionis imitandum̃ ostendit. s induitur aliis
uestitãtis. illis indeł de quib incinͣigłio dicit ip̃e.
Añ dico uob̾ ꝙ p̃anget se ⁊ faciet illos discum bere.
Id est ad et̾nam se remuñatõem p̃parabit: ⁊ illos
met̾na faciet quiete refoñi. Indutus ñ aliis uesti¬
iũtis efferet ciuieres extra castra: ꝯparatus ad re¬
iimĩandum laborem electoꝵ suoꝵ dñs quicqud
bomi gest̃ant iam in illa facit uita uderi.huic ab¬
latumi. Nec abre est loco extra castra posito uite
ꝑpetis ingressum figurari: ꝯ⁊ dũs dicat. Per me si
quis introierit saliiabitur ⁊ ingreditur. ⁊ egrediet.
⁊ pascua inueniet. Et psalmista. Dñs custodiat ttͦi¬

Expanded text:
eribus imponit: neque justos de hac vita raptos, ultra pro vita aeterna certare, sed coronam justitiae in vita aeterna jubet accipere. Ponens etenim cineres juxta altare spoliabitur prioribus vestimentis, cum ad memoriam justis quae fecerunt bona reducens, non eis amplius habitum suae passionis imitandum ostendit, sed induitur aliis vestimentis: illis videlicet, de quibus in Evangelio dicit ipse:  quod praecinget se et faciet illos discumbere ; id est, ad aeternam se remunerationem praeparabit, et illos in aeterna facit quiete refoveri. Indutus vero aliis vestimentis efferet cineres extra castra, cum paratus ad remunerandum laborem electorum suorum Dominus, quidquid boni gesserant, jam in illa facit vita videri hinc ablatum. Nec ab re est loco extra castra posito vitae perpetis ingressum figurari, cum et Dominus dicat: Per me si quis intraverit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Et Psalmista: Dominus custodiat introi
Abbreviated transcription (Latin):
de accipiunt. Quia gͦ uob̾ scĩ p̃dicatoret finita
hac uita p̃sũciam nr̃i conditoris ⁊ requiem ꝓuit¬
tunt et̃nam. hisq ꝓmissis desideria nr̃a ab appe¬
titu insimoꝵ ad celestia querenta erigunt. qͣsi in
octidentali latere atͥi. tentoria .lͭ. cubitoꝵ longitudi¬

Expanded text:
sancti praedicatores, finita hac vita, praesentiam nostri Conditoris, et requiem promittunt aeternam; his quoque promissis desideria nostra ab appetitu infimorum ad coelestia quaerenda erigunt, quasi in occidentali latere atrii tentoria quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi humana natirra in irtraq sua substancia mĩ¬
mortalitem subleuata. indiuine p̃sñcia uisionis
ledatur. Heus namq Grintas est. corpus nr̃m ex
quatuor elem̃tis subsistit. Interior homo uoster
cernaro uum̃o comp̃henditur: ꝯextoto corde.to¬
ta amima. tota turtute dm̃ diligere iubeuiur. Et

Expanded text:
traque sua substantia immortaliter sublevata, in divinae praesentia visionis laetatur. Deus namque trinitas est; corpus nostrum ex quatuor elementis subsistit. Interior homo noster ternario numero comprehenditur, cum ex toto corde, tota anima, tota virtute, Deum diliger
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. S auro in bentur oꝑiri. lit insimientur p̃di¬
catores scĩ ⁊ firmitate cordis intus integri. atq in
mullo deficientes. ⁊ oꝑum claritate foriisecus ẽẽ de¬
bere de conspicui. Uel certe colune lignoꝵ sechĩ
deaurantur: cũ ideur doctores fortitudinem sue
actõnis diuino ãdiutorio ꝓtegendam docent. ꝯin
om̃ib que faciunt głiam patͥs qui est in celis reqͥ¬

Expanded text:
fieri, auro jubentur operiri, ut insinuentur praedifieri, auro jubentur operiri, ut insinuentur praedicatores sancti, et firmitate cordis intus integri, atque in nullo deficientes, et operum claritate forinsecus esse debere conspicui. Vel certe columnae lignorum sethim deaurantur, cum iidem doctores, fortitudinem suae actionis, divino semper adjutorio protegendam docent, cum in omnibus quae faciunt, gloriam Patris qui in coelis est requ
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦꝵ mens qͣtito robussiꝰ ipã ad suꝑna erigitur
tanto sirmius docendo ⁊ alios ad amorem suꝑnoꝵ
bulas recte possut designari pp̃ latitudinem uł
doctͣne. qua euintes imundum uniuersũ ꝑdicl̃t
euangłium om̃i cͤature. uł caritatis qña ñ solũ¬
ui ad anticos. s usq ad diligentos eciam ip̃os extẽ¬
dunt inincos ⁊ oratõnib ac beneficiis ꝓ sequen¬
toẜ eos qui se odio hñt: ita etiam pp̃: nrerpugͥ¬
bile cordis robur. ⁊ intentõ em ad celestia semꝑ erͦ¬
tam si incõuenienter nocabulo ⁊ fcini colũnar̃
sigurantur. apło aitestante qui ait. Iacobus ce¬
phas. ⁊ iohes: qui iundebantur colume ẽe. Q̾nini¬
rum colinine bene quinq sunt fcẽ: pp̃ totidem
libros legis quib neccesse sit sci doctores sue ñ¬
bo p̃dicatõuis cõmuniant.⁊ maxime qui pͥmiti¬
uam insticuere eccłiam. que ex hebͦoꝵ popło cõ
gregata. sola mosayce legis auctoritate nouerat ĩ
geret. Bene cedem colunne de lignis sechim quidẽ

Expanded text:
rum mens quanto robustius ipsa ad superna erigitur, tanto firmius docendo, et alios ad amorem supernobulas recte possunt designari propter latitudinem vel doctrinam, qua euntes in mundum universum praedicant evangelium omni cicos, sed usque ad diligendos etiam ipsos extendunt inimicos. Et orationibus ac beneficiis prosequendos eos qui se odio habent, ita etiam propter inexpugnabile cordis robur et intentionem ad coelestia semper erectam, non inconvenienti vocabulo, et factura columnarum, figurantur. Apostolo attestante qui ait: Jacobus, Cephas, et Joannes, qui videbantur columnae esse . Quae nimirum columnae bene quinque sunt factae propter totidem libros legis, quibus necesse est ut sancti doctores suae verbo praedicationis communiant, et maxime qui primitivam instituere Egregata sola Mosaicae legis auctoritate noverat insgeret. Bene eaedem columnae de lignis quidem sethim
Abbreviated transcription (Latin):
mes. caritate feruentes. in timore dei funtato.
auditoribus suis requiem ammnarũ beatarum.
ac resurrectõem inmortaliũ ꝓmittere corꝑum.
Qui uelut tentoria de bysso retorta in se suspẽ¬
dunt: ꝯeostem auditores exemplo sui docent q̃
dñ custodire. In introitu si ad̾i fiet tentoriũ
hẽbit .iiiiͬ. ꝯbasib suis totidem. Inint᷑itu atͥi
uangelii que .iiiͦiͬ. libris continentur unitatẽ
scẽ eccłie quis ingredi poterit. Unde pulcher in ⁊
eccłia mos antiquitus inoleuit: ut his qui ca
.iiii᷑. enuangelioꝵ pͥncipia recitentur. ac de figis
⁊ ordine eoꝵ in aꝑtõne aurit̃ĩ suariun: sollerꝰ¬
ter erudiantur. quo sciant exinde ac menri¬
ñ int quriqͦt sint libri quoꝵ uerbis maxime
infide suitatis debeant erudiri. In quo in intͦi¬
tu tentorium qͦ fieri cubitoꝵ ꝓxͣ. p̃cipitur: qͥ¬

Expanded text:
mes, charitate ferventes, in timore Domini fundatos, mes, charitate ferventes, in timore Domini fundatos, auditoribus suis requiem animarum beatarum, ac resurrectionem immortalium promittere corporum. Qui velut tentoria de bysso retorta in se suspendunt, cum eosdem auditores exemplo sui docent, qu in diem Domini custodire. In introitu vero atrii fiet tentorium ntroitu atrii vangelii, quae quatuor libris continentur, unitatem sanctae Ecclesiae quis ingredi poterit. Unde pulcher in ipsa Ecclesia mos antiquitus inolevit, ut his qui catquatuor Evangeliorum principia recitentur, ac de figuris et ordine eorum in apertione aurium suarum solerter erudiantur; quo sciant exinde ac meminerint, qui et quot sint libri, quorum verbis maxime in fide veritatis debeant erudiri. In quo introitu tentorium quoque fieri cubitorum viginti
Abbreviated transcription (Latin):
lebrantur. quoꝵ tam̃ continuo alia sp̃alis dis¬
tinctõ suriifertur. q̃ ad unũ eunidẽq finẽ bñ
⁊ octonario mim̃o constano. recte gaudia de¬
signant uite eterne: que a sabbatissimo inai¬
piens animarum in resurrectõe ᷤ cor pͦin ꝑ ficit᷑.
Nam dũs septima salbati requescens in monu¬
m̃to: octaua die .i. post septimam sabbati resur¬
rexit amortuis. Quod aũt in latere tentoria¬
.xSͣ. cubitoꝵ colunne fuere . iiiͤ. ꝯ basibus totidem:
scos designat p̃dicatores. fide. spe ⁊ caritate p̃mi¬
nentes. mentemq suam instabłitate timoris
dei fir missime collocantes. In gressuiꝰ gͦ atͥum
tab̾naculi habes ab utroq latere tentoria cubi¬
toꝵ .xuͭ. ternis suspensa colunnis: qr quiq sãc¬
tam ingressurꝰ eccłiam sacranĩta fidei discere ꝓ¬
posuerit. siue ad smagagam sine ad eccłiam gen¬
cium intuitum m̃tis conuerc̃it. inutraq portõe
fidelumm doctores inueniet. fide fortes. spe subli¬

Expanded text:
ternam; quorum tamen continuo alia specialis distinctio subinfertur, quae ad unum eumdemque, fine bene et octonario numero constant, recte gaudia designant vitae aeternae, quae a sabbatismo incipiens animarum, in resurrectione corporum perficitur. Nam Dominus septima sabbati requiescens in monumento, octava, id est, post septimum sabbati, resurrexit a mortuis. Quod autem in latere quindecim cubitorum columnae tres cum basibus totidem, sanctos designant praedicatores, fide, spe et charitate praeeminentes, mentemque suam in stabilitate timoris Dei firmissime collocantes. Ingressurus quoque atrium tabernaculi, habes ab utroque latere tentoria cubitorum quindecim ternis suspensa columnis; quia quicunque sanctam ingressurus Ecclesiam, sacramenta fidei discere proposuerit, sive ad Synagogam, seu ad Ecclesiam gentium intuitum mentis converterit, in utraque portione fidelium doctores inveniet fide fortes, spe subli
Abbreviated transcription (Latin):
argentea. Eadem de latere aquilonis repetunt᷑.
q̃ iam de latere austiali eraut p̾missa: qr utͥqͦ
testam̃ti p̃cones cõsono nos ore ad celestia erig̃t.
tam ⁊ si cerimonias sacram̃toꝵ habucrint ꝓcem¬
poꝵ rõne differentes. nmo hoc intempore no¬
iii testam̃ti quicumq de utioq ppͦ ad salutem
ꝑtiugunt. ñ solum eandem fidem. cõfessionem.
⁊ oꝑatõem. s ⁊ sacram̃ta hũt eadem in emunda¬

Expanded text:
argentea. Eadem de latere aqargentea. Eadem de latere aqquae jam de latere australi erant praemissa; quia utriusque Testamenti praecones consono nos ore ad coelestia erigunt; tametsi caeremonias sacramentorum habuerint pro temporum ratione differentes, imo hoc in tempore Novi Testamenti, quicunque de utroque populo ad salutem pertingunt, non solum eamdem fidem, confessionem, et operationem, sed et sacramenta habent eadem in emunda
Abbreviated transcription (Latin):
erant. s ⁊ capita tota hẽlunt argentea : 4 ꝓpͥe
doctoꝵ est totos se uerbis sacre scͥpture subice¬
re. his q animil corpusq meditando. p̃dican¬
do. oꝑando. mancipare. S icut enim m̃bra m̃ta
sineͬ capite sul sistere ac uiuere uequeunt: sie¬
cut eloquia diuina illi suama uitam estinm¬
tes niniquam hec obediendo portare.⁊ sei hu¬
nuli audo exaltare desistunt. Quid aut in basi¬
bus colimarũ eneis aꝑtius: quam micium sa¬
piencie timorem dĩ intelligere debeniue: lle
quo ⁊ filius si rach ait. Radix sapiencie est cime¬
re deuui. Ubi ⁊ pulcre subiunxit. Rami enĩ
tutum multifaria que de timore dñi tanꝙͣ.
opus ⁊ celature colimaĩ de basib ꝓ deunt: fi¬
quam fructu sue iñcedis carebunt. Quare ã
expositin est: ubi esdem numeri tabule in
uo latere tab̾naculi sunt fieri precepte. Si¬
tniliter in latere aquilonis ꝑ longum erunt ten

Expanded text:
erant, sed et capita tota habebant argentea; quod proprie erant, sed et capita tota habebant argentea; quod proprie doctorum est, totos se verbis sacrae Scripturae subjicere, hisque animum corpusque meditando, praedicando, operando mancipare. Sicut enim membra nostra sine capite subsistere ac vivere nequeunt, sic eloquia divina illi suam vitam aestimantes, nunquam haec obediendo portare, et semet humiliando exaltare desistunt. Quid autbus columnarum aeneis aptius, quam initium sapientiae timorem Domini intelligere debemus, de quo et filius Sirach ait: Radix sapientiae est, timere Deum . Ubi et pulchre subjunxit: Rami enim tutum multifaria, quae timore Dei tanquam opus et caelaturae columnarum de basibus prodeunt, nunquam fructu suae mercedis carebunt. Quare autexpositum est: ubi ejusdem numeri tabulae in uno latere tabernaculi, sunt fieri praeceptae. Similiter in latere aquilonis per longum erunt tent
Abbreviated transcription (Latin):
re ip̃am uitaui regui celestis. Centum gͦ aibito
ht̃ latus tab̾naculi in longum: qr umiũsi qui
ad m̃bra eccłie ꝑ tinent. noccesse est ꝓ et̃na ui¬
te incelis uitu laborem ni se pacĩe ⁊ conniũcie
temporalis assumant. Colmime ant̃ quibus
hec tentoria suspenduntur in altum. doctores
sunt scĩ. qui suoꝵ corda auditoꝵ a terrestͥb
ꝯtagiis extracta ad celestia desid̾anda sustol¬
lunt ⁊ hec qͣi uestem dñi diligenter extendũt.
ne quid his ineẽ duplicitatis ualeat s simplici
ac inunda intentõe coram dũo uelud tentoria
byssina niteant. Que uidel colsine enee fue¬
re s argento uestite: ut in sequentib manͥfestiꝰ
d᷑. Enee quidem pp̃ ꝑseũanciam uirtutis. sue
tite: quia ñ aliud quam uerbum dĩ sonanti
cinꝰ sepe claritas argento siguratur. nec aliud
uiuendo actib ĩn quã obseruanciam dininoꝵ
moustiant eloquioꝵ. Non soluu iu argentate

Expanded text:
re ipsam vitam regni cre ipsam vitam regni chabet latus tabernaculi in longum; quia universi quique ad membra Ecclesiae pertinent, necesse est pro aeterna in coelis vita, laborem in se painentiae temporalis assumant. Columnae autem quibus haec tentoria suspenduntur in altum, doctores sunt sancti qui suorum corda auditorum, a terrestribus contagiis extracta, ad coelestia desideranda sustollunt, et haec quasi vestem Domini diligenter extendunt, ne quid his inesse duplicitatis valeat, sed simplici ac munda intentione, coram Domino velut tentoria byssina niteant. Quae videlicet columnae aeneae fuere, sed argento vestitae, ut in sequentibus manifestius dicitur. Aeneae quidem, titae, quia non aliud quam verbum Dei sonant. Cujus saepe claritas argento figuratur, non aliud vivendo in actibus, quam observantiam divinorum monstrant eloquiorum. Non solum inargentatae
Abbreviated transcription (Latin):
narium qui in cõpoto digitoꝵ de leua tranf¬
fertur indext̃am: nũ nũqͣm i scͥpturis uite
celestis hr̃e figutam: que sicut dext̃a leue i¬
srequenter in diuinis lut̃is misteriũ reꝑꝑitur.
Edificatõem atche noe centesimo anno comple¬
uit: quia scãm eccłiam quam in hac interim in¬
ta edificat dñs. infutura ꝑficit. Abhe centena¬
rio filiꝰ ꝓ missionis nascitur ysaac: quia nimi¬
rum bñdictõ hereditatis que in semine eiꝰ oĩ¬
bus familiis t̃re ꝓmittitur. insut᷑a⁊ celesti pa¬
tͥa reddetur. Centum annos ꝑegͥnatur ip̃e ĩ
tra reꝓmissionis: quia qui filĩ abrahe ꝑfidẽ
efficimur: inspe suꝑue ħditatis debenuis pegͥ¬
nam in p̃sñci eccłi a ducere uitam. Seuit y
saac in geraris.ꝙ int̃pretatur incolatus. ⁊ iu¬
mur: mox egressi de corꝑe incelesti uita recepi¬
mus. In qua sigui  semen euuangelici ser¬
monis ꝙ in bouam t̃ram cecidit. exortum fecit
ne societatis nunc in sꝑe uite celestis.⁊ tunc in

Expanded text:
narium qui in computo digitorum de laeva transfertur in dexteram, nonnunquam in Scripturis vitae coelestis habere figuram: quae sicut dextera laefrequens in divinis litteris mysterium reperitur. Aedificationem arcae Noe centesimo anno complevit; quia sanctam Ecclesiam, quam in hac interim vita aedificat Dominus, in futura perficit. Abrahae centenario filius promissionis nascitur Isaac; quia nimirum benedictio haereditatis, quae in semine ejus omnibus familiis terrae promittitur, in futura et coelesti patria reddetur. Centum annos peregrinatur ipse in terra repromissionis; quia qui filii Abrahae per fidem efficimur, in spe supernae haereditatis debemus peregrinam in praesenti Ecclesia ducere vitam. Sevit itaque Isaac in Geraris, mur, mox egressi de corpore in coelesti vita recipiemus. In qua figura et semen evangelici sermonis, quod in bonam terram cecidit, exortum fecit audium fraternae societatis nunc in spe vitae coelestis, et tunc in