comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et hic respondeo qm d̃s̃ iudex uistus ẽ.
uis uidicio demonstratur qͥd in eis quib da¬
tur conferat gr̃a. Nonutiq sumnus ingͣti qd̾
debita ꝑdicione ut sun de neminem lib̾aret
ũẽẽt iniͦtus. Ex uno qͥppe om̃s in condemp¬
uationem ñ iniustam iudicati sc̃ filii ire. s
iustam. Qui gͣ lib̾at᷑: gr̃am diligat. Qui nõ
lib̾at᷑. debitũ agnoscat. Qui in remititudo
debitũ bonitas. in erigendo equitas intelligͥr
nusqm ẽt ap̃ d̾m miquitas inuenitur. I git᷑¬

Expanded text:
Et hic respondeo, Quoniam Deus judex est. Ac iis judicio demonstratur, quid in eis quibtur conferat gratia. Non ergo simus ingrati ei, debita perditione, ut si inde liberaretno quippe omnes in condemnationem non injustam judicati sunt ire, sed justam. Qui ergo liberatur, gratiam diligat, qui non liberatur, debitum agnoscat. Si in remittendo debito bonitas, in exigendo aequitas intelligitur, nusquam esse apud Deum iniquitas invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
iusti. hoc ẽ ueraces d̃ĩcultores siue añ incar¬
nationem sue post incarnationem xp̃i.
nec uirerunt nec uiuant nͥexfide incarna¬
tionis xp̃i in quo ẽ gr̃e plenitudo ꝓfecto qͦd
sͥptũẽ ũ ẽẽ aliud nom̃ sub celo inqͦ oportet
saluos fieri nos. ex illo temꝑe ualet ad sal¬
uandum genꝰ humanũ ex qͦ iadam uiti¬
atũ ẽ genꝰ humanũ. Ille unꝰ. unũ pec¬
catũ misit in mundum. Iste si unꝰ ñ solũ
illd̃ unum s ciuicta simul abstulit queaddi¬
cantem: ita cẽ donũ. Nam udiciũ quidem ex
uno incondempnationẽ: gr̃a aũ ex multis¬
delictis inustificationẽ. Quia utiq illd̾ unnͣ¬

Expanded text:
iusti, hoc ejt ueraces dei cultores siue ante incarnationem siue post incarnationem Christi nec uixerint nec uiuant nisi ex fide incarnationis Christi, in quo est gratiae plenitudo, profecto, quod scriptum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad saluandum genus humanum, ex quo in Adam uitiatum est genus humanum. sicut enim iultores siue ante incarcatum misit in mundum, iste vero unus non solum illud unum, sed cuncta simul abstulit quae addiscriptum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad saluandum genus humanum, ex quo in Adam uiti
Abbreviated transcription (Latin):
ex illo ce simul dampnata ꝑ qͣm peccau̾at
coniuge ꝑ carnalem concupiscentiam ĩ qͣ
in obedientie pena simił tributa ẽ nascet᷑.
ita heret originale pet̃m. quo traħ̾ct᷑ ꝑer¬
rores doloresq diu̾sos ad illd̾ extremũ c̃ deser¬
torib angłis uiciatorib & possessorib suis
& consortib sine fine luppliciũ. Sic ꝑ unũ

Expanded text:
m peccaverat conjuge, per carnalem concupiscentiam, in qua inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur per errores doloresque diversos ad illud extremum cum desertoribus angelis vitiatoribus et possessoribus et consortib
Abbreviated transcription (Latin):
bris meis repugnantẽ legim̃tis mełs. ce cap¬
tiuiũ meducentẽ sub lege pecc̃i q̃ ẽ in m̃bris
meis. sognoutt se in miscria in gemitu. in
tira ce contentione. ip̃e sẽc sibi ñtõcordanᷤ
a se dissonans a se resiliens. Et qͥd ait optãs
pacẽ ueram pacem suꝑnam: Iifelixego
homo qͥs me lib̾abit de corꝑe mortis h: br̃a¬

Expanded text:
 legi mentis meae, et captivum me ducentem sub lege peccati, quae est in membris meis.» Cognovit se in miseria, in gemitu, in rixa et contentione; ipse secum sibi non concordans, a se dissonans, a se resiliens: et quid ait, optans pacem, pacem veram, pacem supernam? «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis h
Abbreviated transcription (Latin):
qui iã corporis morte punitꝰ : Mortis ei quip¬
pe suppliciũ cõminatꝰ fuerat si pettarent.
Sic eũ muu̾ans lib̾o arbicrio: ut tnͣ reg̾et un¬
ꝑio. terreret exitio. atq: ⁊̃ paradisi felicitate
tauꝙͣ in umbra uite. uñ iꝰtitia custoditain
ineliora conscend̾et: collocauro. Hinic post

Expanded text:
qua corporis morte punitus est. Mortis ei quippe supplicium Deus comminatus fuerat, si peccaret: sic eum munerans libero arbitrio, ut tamen regeret imperio, terreret exitio, atque in paradisi felicitate, tanquam in umbra vitae, unde justitia custodita in meliora conscenderet, collo
Abbreviated transcription (Latin):
pectatũ. Regen̾ante aũ sp̃u. ñ solũ originaus
s ꝙ̃ uoluntarior fit remislio pecc̃or. ꝓm̃ po¬
test recte dici paruulos sñ baptismo de corꝑe
exeuntes in dãpnationẽ om̃iũ mitissimam
fut᷑os. Muitos enĩ fallit ce fallit᷑ qui eos in
dampnationẽ p̾ditat ñ fut᷑os. dicente apło.
Iudiciũ ex uno delicto in condemnationẽ.
tiati nascunt᷑ in carne ⁊ simuliticie uiteq et̾ne
scd̃i hominis sociati renascunt᷑ inbaptismo
Sic & in eccłastico scriptũ ẽ. A muliere iitiũ
muliere siue ab adãdicat᷑: utrꝙ ad pͥmũ ho¬
minẽ ꝑtinet. Qm̃ sic̃ nouim᷑ mulier ex uiro
ẽ & utriq una caro ẽ. Nñ ce illd̾ qd̾ sptũ ẽ. e¬

Expanded text:
atum, regenerante autem spiritu non solum originalis, sed etiam uoluntariorum fit remissio peccatorum. Potest proinde recte dici paruulos sine baptismo de corpore exeuntes in damnatione omnium mitissima futuros. multum autem fallit et fallitur, qui eos in damnatione praedicat non futuros, dicente apostolo: iudicium ex uno delicto in condemnatione noxii nascuntur in carne et simul iustitiae uitaeque aeternae secundi hominis sociati renascuntur in baptismo; sic et in Ecclesiastico scriptum est: a muliere initium muliere siue ab Adam dicatur, utrumque ad primum hominem pertinet, quoniam, sicut nouimus, mulier ex uiro est et utriusque una caro e
Abbreviated transcription (Latin):
ut morcrem᷑ pet̃io. quid aliud facimꝰ si uiuimꝰ
ineo nͥ uͭ gr̃e simꝰ ingrati: Neq enĩ quilaudat
beneficiũ iedicine ꝓ desse m orbos docet & uui¬
ln̾a a quib illa hominẽ sanat s qnͣto maiori¬
bus medicina laudib p̾dicatur tauto mag̃
uituꝑant᷑ & hoerent᷑ uuln̾a & morbi a qui¬
b liber erat qͥ italaudat᷑. Sic laus ce p̾dica¬
tio gr̃e uituꝑatio ẽ ce dãpnatio delictor. Ne¬
monstnͣda enĩ fuerat hõi feditas languoris

Expanded text:
ut moreremur peccato, quid aliud faciemus, si uiuemus in eo, nisi ut gratiae simus ingrati?\' neque enim qui laudat beneficium medicinae prodesse morbos dicit et uulnera, a quibus illa hominem sanat, sed quanto maioribus medicina laudibus praedicatur, tanto magis uituperantur et horrentur uulnera et morbi, a quibus liberat quae ita laudatur. sic laus et praedicatio gratiae uituperatio et damnatio est delictorum. demo
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ homuns r̃u tͥ in multos habundaure.
on magis multos .i. multo plures homi¬
nes. neq enĩ plures iustificant᷑ ꝙͣ condẽp¬
nant᷑. s muitomagis habundauit. Adã quip¬
pe ex uno suo delicto reoi genuit. Ip̃c autẽ
etiã que h omines delicta ꝓprie uoluntatis
ad originale inqͦ uati sunt addiderunt gr̃a
suasoluit atꝙ sount donauit. Qdͦ euidentiꝰ
inconsequentib dicit. Herũ illd̾ diligñtiꝰ in¬
tuere qͦd att ob uniꝰ delictũ multos mortuos

Expanded text:
inis Iesu Christi in multos abundauit: non \'magis multos\', id est multo plurcs homines - neque enim plures iustificantur quam condemnantur —, sed \'multo magis abundauit\'. Adam quippe ex uno suo delicto reos genuit; Christus autem etiam quae homines delicta propriae uoluntatis ad originale, in quo nati sunt, addiderunt gratia sua soluit atque donauit, quod euidentius in consequentibus dicit. Verum illud diligentius intuere, quod ait ob un
Abbreviated transcription (Latin):
ita ce donũ. Nam iudiciũ quidem eximo in
condempnationẽ. grͣa aũ exmultis delictis ĩ
iustificationẽ. Nc̃ dicant ubi lotũ habeat ĩ
hũs uerbis illa imitatio. Ex uno in qͥt incõ¬
dẽpnationẽ. Quo uno. nisidelicto: ħ enĩ ex¬
plauat c̃ adiungit. grͣa añ ex multis delictiᷤ
in iustificationẽ. Cur̃ gͦ iudiciũ ex uno incõ¬

Expanded text:
donum; nam iudicium quidem ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in iustificationem. nunc dicant, ubi locum habeat in his uerbis illa imitatio. ex uno, inquit, in condemnationem: quo uno, nisi delicto? hoc enim explanat, cum adiungit: gratia autem ex multis delictis in iustificationem. cur ergo iudicium ex uno
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oĩa nr̃a pecca. s tm̃ originale traduximuᷤ.
s etiã cet̾or q̃ ipsi addim̃ pecc̃or remissionẽ
consequim᷑. Io̾o ñ sic̃ ꝑ unũ pectantẽ ita &¬
donũ. Nã iudiciũ quidẽ ex uno delicco siñ
remittit᷑ .i. originali in condempnationem
iã potist duc̾e. Gr̃a uͦ ermultis delictis remĩ
ad iustificationẽ ꝑducit. Si em̃ ob uniuᷤ
delictũ mors regnauit ꝑunũ. multo magͣ
qͥ habundantiam gr̃e & iusticie accipiunt¬

Expanded text:
nostra peccata, sed tantum originale traduximus; sed etiam caeterorum, quae ipsi addimus, peccatorum remissionem consequimur. « Ideo non sicut per unum peccatum, ita et donum. nam iudicium quidem ex uno delicto, si non remittitur, id est originali, in condemnationem iam potest ducere, gratia uero ex multis delictis remissad iustificationem perducit. Si enim ob unius delictum mors regnauit per unum, multo magis qui abundantiam gr
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensibił. ẽ. dilectio qua dilig deus
neq mutabił. Non enim ex qͦ ei reconci¬
liati sumus ꝑ sanguinem ip̃aus filii eiꝰ
nos cep̃ dilig̾e. s añ mundi constitu¬
tionem dilexit nos. ut cũ eiꝰ unigenito
inimicus inunico. ut dein sint amiui ⁊
inuicem diligant qui odant inuicem.
S iam nos diligenti reconciliati sumus.
ei cum quo p̃eccatum ꝓpt̾ inimicicias
habebamus. Quod utrum u̾um dicam
atcestet᷑ apłc. Commendeet inquit dilec¬
tionem suam d̾s in nob̃. qmͣ eum adhuᷤ
peccatores eẽ mus xp̃e ꝓ nob̾ mortuus ẽ
habebat itaq erga nos caritatẽ etiã cũ
inimicitias adulus eum ex̾centes. opera¬
remur iniquitatẽ ⁊ tamenei u̾issime
dictum ẽ Odisti domine omnes qͥ oꝑãt᷑
iniquitatẽ. Pm̃ miro ⁊ diuino mͦ ⁊ quan¬
do nos ocdat diligebat Od̾at enim nos:
quales ip̃e nõ fec̾at. ⁊ quia iniquitaᷤᷤ
nr̃a opꝰ eus ñ omni ex parte consumpse¬
rat. nou̾at simul in unoqͦq nr̃m ⁊ odiᷤ¬

Expanded text:
prehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unigenito inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, quoniam us pro nobis mortuus est . Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversum eum exercentes operaremur iniquitatem: et tamen ei verissime dictum est, Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem . Proinde miro et divino modo et quando nos oderat, diligebat: oderat enim nos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odis
Abbreviated transcription (Latin):
te nͣ loqͦr. Iuuenis ł sener in ea regione defu¬
irficri ĩtus ꝑ naturam ce ub̾um arbitriũ.
anñpotuit. Si potuisse dicunt ecce qͦd ẽ
trucẽ xͥ euacuare sine illa qͣmꝙͣ ꝑnaturałe
legẽ & uoluntatis arbitrium iustificati poᷤ
eẽt. Et si miusti eẽnt. qr uellent eẽnt. ñ qi
ficari omnino ñ potuit etiam uistũ si au¬
det absoluat. sedm u̾ba sua. S itut enĩ¬

Expanded text:
ne defuit fieri iustus per naturam et liberum arbitrium, an non potuit? si potuisse dicunt, ecce quod est crucem Christi euacuare, sine illa quemquam per naturalem legem et uoluntatis arbitrium iustificari possesset, et, si iniusti essent, quia uellent, essent, non quia ficari omnino non potuit, etiam istum si audet absoluat secundum uerba sua, quia, si
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ patris mei facio surgite eam̃ huic. Et ꝑ¬
git in ad passionẽ ut ꝓdebitorib nobis.
qͦd ipse ñ debebat exsolu̾et. Nunquid isto iu¬
it qͦd potuit: ut priꝰ ag̾et qd oportuit. Id̾o
aũ illũ ẽẽ op᷑ erat & hominẽ ced̾m. Hisi eñ
homo eẽt: ñ poss occidi. Hisi ce ds eẽt ñ c̾d̾ct

Expanded text:
tem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Et pergit inde ad passionem, ut pro debitoribus nobis quod ipse non debebat exsolveret. Numquid isto juit quod potuit, ut prius ageret quod oportuit. Ideo autem illum esse opus erat, et hominem, et Deum. Nisi enim homo esset, non posset o
Abbreviated transcription (Latin):
aũ cdiabol potentia d̾r. s ĩticia suꝑandus
furt. Nã qͥd om̃ipottnte pocentiꝰ : Aut cͦ cre¬
ature ꝑotestas potestati creatoris cõꝑ aripoẽ:
S c̃ diabolus uicio ꝑu̾sitatis sue fis sit ama¬
tor potentie. & desertor oppugnatorq ĩticie
sic enĩ ce homines cũ tanto mag̃ imitant᷑
qͣ mag̃ neglecta. ł etiã ꝑcrosa iusticia potũ¬

Expanded text:
 potentia Dei, sed justitia superandus fuit. Nam quid Omnipotente potentius? Aut cujus creaturae potestas potestati Creatoris comparari potest? Sed cum diabolus vitio perversitatis suae factus sit amator potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae; sic enim et homines eum tanto magis imitantur, quanto magis neglecta, vel etiam perosa justitia, pot
Abbreviated transcription (Latin):
caro pec̃ti in qͣ om̃s ad dampnationem nas¬
cuntur. & una ÷ caro insimilitudinẽ carniᷤ
pec̃ci. ꝑ qmͣ om̃s a dampnatione lid̾ant᷑.
hec ita dictum ẽ om̃s ueld̾ quicunq nas¬
cunt᷑ incarne pec̃ti .i. ip̃i om̃s mundari
intelligant᷑ ꝑ carnẽ similẽ carmipet̃ci. N
enĩ om̃iũ ẽ fides.  om̃s ꝑtinentes ad ge¬
u̾ationẽ connubũ carnał. ñ nascuntur

Expanded text:
caro peccati, in qua omnes ad damnationem nascuntur; et una est caro in similitudine carnis peccati, per quam omnes a damnatione liberantur. Nec ita dictum est omnes, velut quicumque nascuntur in carne peccati, iidem ipsi omnes mundari intelligantur per carnem similem carnis peccati; non enim omnium est fides : sed omnes pertinentes ad generationem connu
Abbreviated transcription (Latin):
runt. s ab illo pectatũ originale tͣretunt. Quiẽ
formafuturi. Ꝙ in illo constituta ẽ forma ꝯdẽpna¬
tionis fut̾is posteris. qui ei᷑ ꝓpagine crearent᷑ uͥ
ex uno om̃s incondempnationẽ nasc̾ent᷑. ex qͣ
ñͣ lib̾at nisi gr̃a saluatoris. Scio quidẽ plerosꝙ
latinos codices sic hab̾e. Regnauit mors ab adã
usꝙ ad moisen in eos qui petcanert̃ insimilitu.¬
dinẽ p̾uaricationis ad. Qd̃ &e ip̃m quutaleg̃t¬
p̾uaritationis ade peccasse accipiant. quu n
lllo peccauerunt ut ei similes crearentur. sic̃
ex homine homines. ita ex pectatore pecc̃or es
ex morituro moritun. dãpnatoꝙ: dãpnandi.

Expanded text:
catum originale traxerunt: qui est forma futuri; quia in illo constituta est forma condemnationis futuris posteris, qui ejus propagine crearentur, ut ex uno omnes in condemnationem nascerentur, ex qua non liberat nisi gratia Salvatoris. Scio quidem plerosque latinos codices sic habere: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen in eos qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adpraevaricationis Adae peccasse accipiuntur qui in illo peccaverunt, ut ei similes crearentur, sicut ex homine nomines, ita ex peccatore peccatores, ex morituro morituri, damnatoque damnati.
Abbreviated transcription (Latin):
non adã s diabolũ dic̃et. de qͦ scͥptũ : ab in¬
itio di abolꝰ peccar. De qͦ cẽ leg̾r in libro sapi¬
entie. Inuidia aũ diaboli mors intͣuit mor¬
bẽ t̾rax. Nã qm̃ ista mors sic adiabolo uenit
in homines. ñ qͦd ab illo fuerint ꝓpagati. s
qͦd eũ fucrint imitati. continuo subiunxit.
Imitantur aũ cũ quist̾ ex ꝑte ipsiꝰ. Pm̃ aplꝰ¬

Expanded text:
 sed diabolum diceret, de quo scriptum est: ab initio diabolus peccat, de quo etiam legitur in libro Sapientiae: inuidia autem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. nam quoniam ista mors sic a diabolo uenit in homines, non quod ab illo fuerint propagati, sed quod eum fuerint imitati, continuo subiunxit: imitantur autem eum qui sunt ex parte ipsius. p
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt an qr t̃ eeñt originalit̾ inparentib ad¬
huc ipsi nlli erant qui suas & ꝓprias uitas ag̾ent
Iuatñ sit fides salua qͣ credimus nullũ homi¬
minũ siue maioris siue pariile qͣmlibet
ceritentis etatis lib̾ari a contagiomortis an¬
tique & obligatione pec̃ci qͦd pͥma natiuita
te contͣrit nͥ ꝑ unũ mediatorem di & homi¬
q d̾i saluberrima fide etiã illiuisti salui ffi
in carne uenturum. Cadem fides namꝙ ẽ. & nra¬
& illor. Qm̃ illiħ crediderunt futurum: qͦd nõ
creclimꝰ tt̾m. Ln dicit apł̃s paulus. habentes

Expanded text:
cipiunt, an quia, cum essent originaliter in parentibus. adcipiunt, an quia, cum essent originaliter in parentibus. adhuc ipsi nulli erant. qui suas et proprias uitas agerent. illa tamen sit fides salua, qua credimus nullum hominum sine maioris siue paruulae quamlibet et recentis aetatis liberari a contagione mortis antiqte contraxit, nisi per unum mediatorem. Cuque Dei saluberrima fide etiam illi salvi facti sunin carne venturum. Eadem fides namque est et n hoc illi crediderunt futurum, quod nos credimus factum. unde dicit apostolus Paulus: Habentes
Abbreviated transcription (Latin):
datur pusillis ce magnis d̾i g̾rã ꝑtin̾e. Nñ si
origo aĩe lateat. ñ tũ redemptio clareat ꝑicłm
ñ est. Neq enĩ un xp̃m credunꝰ ut nascam᷑. s ut
renascam᷑ qͦmcunq nati fuerimꝰ. Hactenꝰ aũ di
tunꝰ snͣ ꝑicło lat̾e anime originẽ ut ñ tñ eã ꝑ
tẽ di ẽt credam̃ s creaturã. Net dedõ natã. l
ab illo fr̃ãm. Atq in eiꝰ genꝰ ad optandam mi¬
rabili dignatiõe gr̃e ñ parili dignitate na¬
tibile qͦ gͣuatur. qͦd illuc eã uite ł incelestibł
inqͥb libet aliis mundi ꝑtib antea male geste
guebat᷑ ab alt̾o s exuocante tlic̾et᷑ minori ser¬
uiturũ cẽ maiorẽ. Hiis gͥ firmissime constitu¬
tis si tã retonditũ atꝙ abditũ ẽ in occults oꝑ¬
ib dĩ. ut nec scͥptura diuinar manifesto elo¬
quio declaret᷑ utͣr ꝓpt̾ea nicħ bonił inali ñ¬
dũ nati egisse credendisint qr ñ ex aliis ꝓpaga¬
tas s mox er nichilo creatas animas singłi ac¬

Expanded text:
datur pusillis et magnis, dei gratiam pertinere. unde si origo animae lateat, dum tamen redemptio clareat, periculum non est; neque enim in Christum credimus, ut nascamur, sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hadatur pusillis et magnis, dei gratiam pertinere. unde si origo animae lateat, dum tamen redemptio clareat, periculum tem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate natibile, quo grauatur, quod illuc eam uitae in caelestibus uel in quibuslibet aliis mundi partibus antea male gestae guebatur ab altero, sed ex uocante diceretur minori seruiturum esse maiorem. His igitur firmissime constitutis si tam reconditum atque abditum est in occultis operibus dei. ut nec scripturarum diuinarum manifesto eloquio declaretur, utrum propterea nihil boni uel mali nondum nati egisse credendi sint, quia non ex aliis propagatas sed mox ex nihilo creatas animas singuli ac
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. in ddesideriis carnis nr̃e. facientes
uoluntates carnis & affectionũ. & eramꝰ na¬
tura filii ire sicut & ceteri. Filii diffidentiȩ
sunt infudeles. Et quis hoc non ẽ. anteqͣ fideł
fiat: Qꝰ circa om̃s homines ab origine sub
principe sunt potestatis aeris. qui operat᷑
in filiis diffidentie. & quod axxi ab origine:
hoc ẽ. quod̾ dicit apłs natura filios ire fuisse
sicut ce cȩt̾os. Natura scilicet. ut est depͣuata
pectato: non ut recta creata ẽ. ab initio. Mo¬
aus autem iste quo traditus ÷ homo in dia¬
boli potestatẽ: non ita debet intelligi. tanqͣ
deus hoc fecerit aut fieri iusserit: s quod
tantũ ꝑmiserit. iuste tam̃. Illo deserente
peccantem: peccati ilico auctor inuasit Nec
ita sane ds deseruit creat᷑am suam ut non se
penalia mala enã bonamał multa p̾stantẽ.
Non enĩ continuit in irasua miserationes su¬
as. nͥ hominẽ a lege sue p otestatis amisit.

Expanded text:
ideriis carnis nostrae, facientes voluntates carnis et affectionum: et eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Filii diffidentiae sunt infideles; et quis hoc non est antequam fidelis fiat? Quocirca omnes homines ab origine sub principe sunt potestatis aeris, qui operatur in filiis diffidentiae. Et quod dixi, Ab origine, hoc est quod dicit Apostolus, natura et se fuisse sicut caeteros: natura scilicet ut est depravata peccato, non ut recta creata est ab initio. Modus autem iste quo traditus est homo in diaboli potestatem, non ita debet intelligi, tanquam hoc Deus fecerit, aut fieri jusserit: sed quod tantum permiserit, juste tamen. Illo enim deserente peccantem, peccati auctor illico invasit. Nec ita sane Deus deseruit creaturam suam, ut non se poenalia mala etiam bona malis multa praestantem. Non enim continuit in ira sua miserationes suas . Nec hominem a lege suae potestatis amisit,
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥmo homine usq ad ip̃am etiã legem que di¬
uinit᷑ ꝓͥmulgata ẽ qri nec ip̃a potuit regnũ mor¬
tis auferre. Regnũ e nĩ mortis uult intelligi. qͣn¬
do ita dominat᷑ in hominib reat᷑ pecti ut eos
ad uitã et̾nã q̃ uerauita ẽ uenire ñ sinat. sad

Expanded text:
a primo homine usque ad ipsam etiam legem quae diuinitus promulgata est, quia nec ipsa potuit regnum mortis auferre. regnum enim mortis uult intellegi, quando ita dominatur in hominibus reatus peccati, ut eos ad uitam aeternam, quae uera uita est, uenire non sinat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ incarne ip̃s ueniret ad eiꝰ tñ adiuuantẽ grãm
ñ ad iegislitt̾am q̃ iubere tm̃ ñ adiuuare pot̾at
ꝑtinebant. ħ nanꝙ occultabat᷑ in uet̾i testa¬
mento ꝓtemꝑũ dispensatione iustissima. qͦd
ut in eis regnũ mortis destrucret᷑. Etiam ieosqͥ¬

Expanded text:
 in carne Christus ueniret, ad eius tamen adiuuantem gratiam, non ad legis litteram, quae iubere tantum, non adiuuare poterat, pertinebant. hoc namque occultabatur in uetere testamento pro temporum dispensatione iustissima, quod ut in eis regnum mortis destrueretur, ergo e
Abbreviated transcription (Latin):
nde scimus quia de sp̃u sc̃o dedit nob̃:
hoc ip̃m quia de sp̃u suo dedit tͥ. uñ cog¬
noscis: interroga uiscera tuaꝰ li plena
sunt caritate: habes sp̃m dĩ. Uñ cognoᷤ¬
cimus quia iñ cognoscis. habitare in te

Expanded text:
nde scimus quia de Spiritu suo dedit nobis? Hoc ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habitare in te
Abbreviated transcription (Latin):
meam. ⁊ non me exclusisti. s ang̾tiã mea.
Cum enim dicit caritas dĩ diffusa est.
ip̃a diffusio latitudinem significat. Nõ
gͦ timeas angustias. Recipe hospitem
istum ⁊ non sit hospes tuus: quasi de
transeuntib. Non enim debet dare
discedendo. Ueniens habitat in te. ⁊ dedit.
psus esto. ñ te deserat. ñ m̃ migͣt. Tene

Expanded text:
meam, et non me exclusisti, sed angustiam meam. Cum enim dicit, Charitas Dei diffusa est, ipsa diffusio latitudinem significat. Non ergo timeas angustias, reistum, et non sit hospes quasi de transeuntibus. Non enim debet dare discendendo; veniens habitet in te, et dabit. Ipsius esto, non deserat te, non inde migret. Tene
Abbreviated transcription (Latin):
antea ñ habebat. s hab̾e pot̾at sicut
potuit qͣn uoluit. Hec aut̃ apłi senten¬
ria precedens ubi ait. Adhuc cum infir¬
mi eẽmus iuxta tempꝰ xp̃c ꝓ impuᷤᷤ mor¬
tuus .ẽ. coheret his duab sequentibus.
Quarum inuna dixit pectatores. in alia
inimicos d̃i. tamquam in ilł singulis
reddidit singła peccatores ad ĩnfir¬
mos inimicos dĩ referens ad impioss¬

Expanded text:
antea non habebat, sed habere poterat, sicut antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit quando voluit. Haec autem Apostoli sententia praecedens, ubi ait, Adhuc cum infirmi essemus, juxta tempus pro impiis mortuus est, cohaeret his duabus sequentibus, quarum in una dixit peccatores, in alia inimicos Dei, tanquam illis singulis reddiderit singula, peccatores ad infirmos, inimicos Dei referens ad impios
Abbreviated transcription (Latin):
cum inimici ẽẽmus reconciliati sumꝰ
deo ꝑ mortẽ filii eius: multomagis reꝯci¬
liati salui erimus in uita ip̃ius. Quos
peccatores dix̃ pruis: hos post̾ius inimi¬
cos dei. Et qu̾is prius iustificatos in san
mortem filii dei. Et quos prius saluos ab
ira ꝑ ip̃m eos pꝰea saluos in uita ip̃ius. Hõ
oͦ ante istam grãm quoquomͦ peccatoreᷤᷤ
s intalib peccatis fuimus ut inimici es¬
semus di. Suꝑius autem idem apłe noᷤ
peccatores ⁊ inimicos di duob idempti¬
dem nominib appellauit uno uelut
mitissimo. alio plane atrocissimo di¬
cens. Si enim xp̃c cum infirmi ee̾mus
adhuc iuixta tempus ꝓ impiis mortu¬
us.ẽ. Quos infirmos eosdem impios nũ¬
cupauit. Leue aliquid udet᷑ infirmitaᷤ.
s aliquando talis . ẽ. ut impietas nomi¬
netur. Nisi tamen infirmitas e̾ẽt medi¬
cum necessarium ñ hab̾et. Quid ẽ. ebra¬
ice iħc: grece socher. nr̃a aut̃ locutione
saluator. Quod ubum latina lingua

Expanded text:
i essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; multo magis reconciliati, salvi erimus in vita ipsius. Quos peccatores dixit prius, hos posterius inimicos Dei; et quos prius justificatos in sangmortem Filii Dei; et quos prius salvos ab ira per ipsum, eos postea salvos in vita ipsius. Non ergo ante istam gratiam quoquo modo peccatores, sed in talibus peccatis fuimus, ut inimici essemus Dei. Superius autem idem apostolus nos peccatores et inimicos Dei, duobus identidem nominibus appellavit, uno velut mitissimo, alio plane atrocissimo, dicens, Si enim Christus, cum infirmi essemus adhuc, juxta tempus pro impiis mortuus est . Quos infirmos, eosdem impios nuncupavit. Leve aliquid videtur infirmitas; sed aliquando talis est, ut impietas nominetur. Nisi tamen infirmitas esset, medicum necessarium non haberet: qui est hebraice Jesus, graece Σωτήρ, nostra autem locutione Salvator. Quod verbum latina lingua
Abbreviated transcription (Latin):
sc̾m qui datꝰ ẽ nob̃̾. At gͦ ames deum
habitet incedeus. Et amet se de te idest
ad amorem suum moueat ce. Accendat
in isto corpore. Quam diu iniumus pug⁊¬
unde tͥ caritas nisi quia diffusa. ẽ. ĩ cor
bis. ecce ad quod geme. Contempne
sp̃m tuum. accipe sp̃m dei. Nõ timeat
sp̃c tuus. ne cum in te ceꝑit habitare
sp̃c dei. angꝰtias paciatur in corpore tuo.

Expanded text:
m qui datus est nobis . Ut ergo ames Deum, habitet in te Deus, et amet se de te; id est, ad amorem suum moveat te, accendat in isto corpore: quamdiu vivimus, pugunde tibi charitas, nisi quia diffusa est in cordibis . Ecce ad quod geme. Contemne spiritum tuum, accipe Spiritum Dei. Non timeat spiritus tuus, ne cum coeperit in te habitare Spiritus Dei, angustias patiatur in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
uult intelligi. ñ m̾itis redditam s gratis
datam. Uñ ⁊ gr̃a nominatur. Dedit enĩ
eam. ñ quia digni eramus. s quia uolu¬
it. hoc cognoscentes. ñ fidentes in nob̃
erimus. ⁊ hoc ẽ infirmari. lp̃o uͦ ꝑficit noᷤ
qui etiam paulo apło dixit. Sufficit tͥ
gr̃a mea. nam uirtus in infirmitate ꝑ¬
ficitur persuandum gͦ erat homini qͣn¬
tum nos dilex̾it deus. ⁊ quales dilexerit.
uantum ne desꝑaremus quales ne suꝑbr¬
sic explicat. Commendat autẽ inquit
suam caritatẽ deus in nob̃. qm̃ cum ad¬

Expanded text:
vult intelligi, non meritis redditam, sed gratis vult intelligi, non meritis redditam, sed gratis datam, unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Persuadendum ergo erat homini qtum nos dilexerit Deus et quales dilexerit: quantum, ne desperemus; quales, ne superbiarium sic explicat: Commendat autem, inquit, suam charitatem Deus in nobis quoniam cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
pe dei sunt quib quantũ nos diligat
humilitas eius carnalis nãtiuitatis atq
passionis euidencia sint testimonia di¬
uine erga nos dilectionis. ꝓculdubio
etiam futura erga nos que sempiterna
ꝓmissa sunt expectamus ⁊ sꝑamus im¬
plenda. Quienim ꝓprio filio non peꝑcit.
s ꝓ nob̃ omnib tradidit eum. quomͦ
ñ ⁊ cum illo omnia nob̾ donauit. Pris¬
mum nob̃ ꝑsuadendum fuic. quantum
nos dilig̾et deus ne desꝑacione nõ aud̾emꝰ
erigi in eum. Quales autem dilexerit
ostendi oportebat. ne tamquam de m̾itis
nr̃is superbientes mag̾ ab eo resiliremuᷤ
⁊ in nr̃a fortitudine mag̃ defic̾emus Ac
ꝑ hoc egit nob̾cum. ut ꝑ eiꝰ fortitudinẽ
pocius ꝓfic̾emus. atq ita in infirmita¬
te humilitatis ꝑfic̾etur uirtꝰ caritatis.
Hoc significat in psalmo uͥ ait. Pluiiã
uoluntariam seg̃ga deus ħeditati tue.
⁊ infirmata.ẽ. tu uero ꝑfecisti eam. Plu¬
uiam quippe uoluntariam non nͥ grãm

Expanded text:
pe Dei sunt, quibus quantum nos diligat, humilitas ejus carnalis nativitatis atque passionis, evidentia sint testimonia divinae erga nos dilectionis; procul dubetiam futura erga nos, quae sempiterna promissa sunt, exspectamus et speramus implenda. Qui enim proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit mum nobis persuadendum fuit, quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi oportebat, ne tanquam de meritis nostris superbientes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem potius proficeremus, atque ita in infirmitate humilitatis perficeretur virtus charitatis. Hoc significat in Psalmo, ubi ait: Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; et infirmata est, tu vero perfecisti eam . Pluviam quippe voluntariam nonnisi gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ . c̃. datꝰ. qñ. ẽ. iħc resurrectione clari¬
ficatus. Tunc enimeum se missurum
ẽẽ ꝓmisit ⁊ misit. quiatunc sient de il¬
lo scͥptũ. ẽ. ⁊ añ predictũ ascendit ĩ al¬
tum captiuauit captiuitatẽ. dedit dona

Expanded text:
est autem datus, quando est Jesus resurrectione clariest autem datus, quando est Jesus resurrectione clarificatus. Tunc enim eum se missurum esse promisit et misit : quia tunc, sicut de illo scriptum est, et ante praedictum, Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit do
Abbreviated transcription (Latin):
possibilẽ deo fuisse. cuus potestati cuncta
equalit̾ subiacent. s sanande gre miserie
conuenientiorẽ alium modum ñ fuisse nͥ
c̾e̾. oportuisse. Quid enim tam necessarium
fuit ad erigendam spem nram mentesq
mortalium condicione ip̃ius mortalitatis
abiectas ab immortalitatis desperacione
lib̾andas. quam ut demonstraret᷑ nobis
quanti nos pendet ds. quantumq dilig̾et:
Quid uͦ huius rei tanto isto indicio manifestiꝰ
atq p̃clarius quam ut di filius immuta¬
biliterbonus. in se manens ꝙ erat. ⁊ a nob̾
ꝓ nob̾ accipiens ꝗͣ. n̾erat pret̾ sue nature
detͥmentum nrͣ̃m dignatus inire consor¬
cium prius sine ullo suo malo m̾ito. mala
nr̃a ꝓferret: ac sic iam credentib qͣntum
nos diligat deus. ⁊ quod nos desꝑabamus
iam sꝑãntib dona in nos sua fine ułt
Quia et ea q̃ dicuntur m̾ita nr̃a bona: do¬
na sunt eiꝰ. Ut enim fides ꝑ dilectionem
oꝑetur: caritas di diffusa. ẽ. in cordibus

Expanded text:
possibilem Deo defuisse, cujus potestati cuncta aeque subjacent. Sed sanandae nostrae miseriae convenientiorem alium modum non fuisse; c esse oportuisse. Quid enim tam necessarium fuit ad erigendam spem nostram, mentesque mortalium conditione ipsius mortalitatis abjectas, ab immortalitatis desperatione liberandas, quam ut demonstraretur nobis quanti nos penderet Deus, quantumque diligeret? Quid vero hujus rei tanto isto indicio manifestius atque praeclarius, quam ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis pro nobis accipiens quod non erat, praeter suae naturae detrimentum, nostrae dignatus inire consortium, prius sine ullo malo suo merito mala nostra perferret; ac sic jam credentibus quantum nos diligat Deus, et quod desperabamus jam sperantibus, dona in nos sua sine ulliQuia et ea quae dicuntur merita nostra, dona sunt ejus. Ut enim fides per dilectionem operetur , charitas Dei diffusa est in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
luꝰ d̾i ꝓ nob̾ mortuus ẽ. Seturꝰ esto accep¬
turũ te uitã ipsiꝰ. qui pignꝰbabes mortẽ
ipsĩ. ꝓ qͥb enĩ mortuus ÷ Nunqͥd ꝓ iustis:
luquet piu:¬
missis aliis in num̾abilib modis quibad
nos lb̃andos utiposset omp̃s. ip̃a potissim̃
elig̾etur ut fieret ubi nͦ de diuinitate eiꝰ aliqͥd
umuuitũ ẽ aut mutatũ. & dehumanitate
suscepta tmͣ bñficii collatũ ẽ ħominib ut a
d̾i filio sempit̾no eodẽꝙ: hominis filio morstẽ¬
ꝑalis indebita redet᷑ qͣ eos a sempiterna mor¬
te debita lib̾aret: Pecta nr̃a diabolus tene¬
bat ce ꝑ illa nos m̾ito adigebat in mortẽ. Dimi¬
lit ea ille qui sua ñ habebat. & ab eo ͣ t̾ito ẽ
ꝑductus ad mortẽ. Tanti ualuit sanguis il¬
detin̾e debuerit qui xp̃m morte indebita ⁊ ad
tẽpꝰ occidit. Cominendat gͦ caritaatẽ suã d̾s
inquit in sanquine ipis. Iustificati plane
in eo qͦd apectis om̃ib lib̾ati. lib̾ati aũ apec¬

Expanded text:
ecurus esto accepturum te vitam ipsius, qui pignus habes mortem ipsius. Pro quibus enim mortuus est? numquid pro justis? linquet piu praetermissis aliis innumerabilibus modis, quibus ad nos liberandos uti posset Omnipotens, ipsa potissimum eligeretur ut fieret; ubi nec de divinitate ejus aliquid imminutum est aut mutatum, et de humanitate suscepta tantum beneficii collatum est hominibus, ut a Dei Filio sempiterno eodemque hominis filio mors temporalis indebita redderetur, qua eos a sempiterna morte debita liberaret? Peccata nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito figebat in morte. Dimisit ea ille qui sua non habebat, et ab illo immerito est perductus ad mortem. Tanti valuit sanguis ildetinere debuerit, qui Christum morte indebita vel ad tempus occidit. Commendat ergo charitatem suam Deus inquit, in sanguine ipsius. Justificati plane in eo quod a peccatis omnibus liberati: liberati autem a pec
Abbreviated transcription (Latin):
tate matͥs. U bi te induet uita. ĩ equali¬
tate pat̾s. E legit hic sibi chalamum
castum uͥcomung̾et᷑ sponsus sponse u̾¬
bum caro factum. ẽ ut fieret capd eccłe
Uerbum enim ipsum non. ẽ pars eccłe
s ut ẽẽt capud eccłe carnem assumpsit.
Quiddam nrum iam sursum . ẽ. ꝙ. hic
accepͣ. uͥ mortuus. e uͥ crucifixꝰ. ẽ. lam q̃¬
dam primicie tue p̃cesserunt dubitas q¬
secuturus es. Omnia mͥ tradita sunt
Apatre meo inquit forte dicturus es
xp̃o sunt tradita. iumquid mͥ: Audi po¬
pulum dicentẽ. audi ut dixi iam dudum.
ne desꝑatione frangaris. Audi qͦm amatꝰ
amari dignum ẽẽc. Amatus es prius ut
dignus tieres qui amareris. Et enim xp̃c
forte impius amari m̾ebat᷑: quero quid
m̾ebatur impuis: Dampnari respondes.
Xp̃e tamen ꝓ impiis mortuns. ẽ. Eere qͥ. tibi
prestitũ. ẽ impio. iam pio quid seruatur:
Quid p̃stitum ẽ impio. Xp̃e ꝑ impiis mortu¬

Expanded text:
tate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate Patris. Elegit sibi hic thalamum castum, ubi conjungeretur sponsus sponsae. Verbum caro factum est , ut fieret caput Ecclesiae. Verbum enim ipsum non est pars Ecclesiae; sed ut esset caput Ecclesiae, carnem assumpsit. Quiddam nostrum jam sursum est, quod hic accepit, ubi mortuus est, ubi crucifixus est: jam quaedam primitiae tuae praeere. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo, inquit . Fortasse dicturus es: Christo sunt tradita, numquid mihi? Audi Apostolum dicentem: audi, ut dixi jamdudum, ne desperatione frangaris; audi quomodo amamari dignum esset. Amatus es prius, ut dignus fieres qui amareris. Etenim Christforte impius amari merebatur? Quaero quid merebatur impius? Damnari, respondes. Christus tamen pro impiis mortuus est. Ecce quid tibi praestitum est impio, jam pio quid servatur? Quid praestitum est impio? Christus pro impiis mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ minimo habet deus hominem ꝓpt̾
quem mori uoluit unicum suum at¬
tendamus ad indicium dilectionisꝑ
missionis dei. Tales arras accepimꝰ¬
nicus ꝓ quib mortuus ẽ utinam ꝓ bo
seruat iustis nͥ uitam suam : Erigat
se gͦ humana fragilitas. ñ desꝑet nõ
se collidat. non se au̾tat ñ dicat ñ ero.
Qui ꝓmi sit deus .ẽ. ⁊ uenit ut ꝓmuteret.
apparuit hominib uenit susciꝑe mor¬
ꝓmisit deus o homo mortał: quia uẽ¬
turus es in et̾num. Non credis: trede.
Plus. ẽ. iam quod fecit quam ꝙ ꝓmisit.
Quid fecit: mortuus. ẽ ꝓ te. Quid̃ ꝓmisit:
ut uiuas cum illo. Incredibilius . ẽ qd
mortuus. ẽ et̾nus: quam ut in et̾num
uiuat mortał. Iam quod incredibiliꝰ
.ẽ. tenemus. Si ꝓpt̾ hominem mortuuᷤ
ẽ deus. ñ . ẽ. uicturus homo cum deo:
quem mortuus . ẽ. qui uiuit inet̾num
S quomodo mortuus . ẽ. deus ⁊ uñ mortu¬
us .ẽ. deus: ⁊ potest mori deus. Acce p̃ex
te uñ moreretur ꝓte. Non posset mori nisi

Expanded text:
 minimo habet Deus hominem, propter quem mori voluit Unicum suum? Attendamus ad indicium dilectionis. Promissionis Dei tales arrhas accepimnicus. Pro quibus mortuus est? Utinam pro bonservat justis, nisi vitam suam? Erigat ergo se humana fragilitas, non desperet, non se collidat, non se avertat, non dicat, Non ero. Qui promisit, Deus est: et venit, ut promitteret; apparuit hominibus, venit suscipromisit Deus, o homo mortalis? Quia victurus es in aeternum. Non credis? Crede, crede. Plus est jam quod fecit, quam quod promisit. Quid fecit? Mortuus est pro te. Quid promisit? Ut vivas cum illo. Incredibilius est quod mortuus est aeternus, quam ut in aeternum vivat mortalis. Jam quod incredibilius est tenemus. Si propter hominem mortuus est Deus, non est victurus homo cum Deo? propter quem mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus, et unde mortuus est Deus? et potest mori Deus? Accepit ex te, unde moreretur pro te. Non posset mori, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ustificent᷑ eredentes: Et quid. ẽ reconcilia¬
ti ꝑ mortem filii eiꝰ: Ita ne uͦ cum irasc̾et᷑
nob̾ dous. pat̾ iudit mortem filii sui pro
nob̾ ⁊ placatus ẽ nob̾: Numquid gͦ filiꝰ
eiꝰ usq adeo nob̃ placatus erat ut ꝓ nõbis
etiam dignaret᷑ mori. pat̾ uͦ usq adeo
ad huc irãscebat᷑. ut nͥ filius ꝓ nob̾ more¬
retur ñ placareturꝰ. Et quid . ẽ. quod aliꝰ
loco idem ip̃e doctor gentium. quid gͦ
inquit dicimus ad hec: si deus ꝓ nobis.
quis contra nos: Qui filio ꝓprio ñ peꝑeit

Expanded text:
credentes? Et quid est, reconciliati per mortem Filii ejus? Itane vero, cum irasceretur nobis Deus Pater, vidit mortem Filii sui pro nobis, et placatus est nobis? Numquid ergo Filius ejus usque adeo nobis jam placatus erat, ut pro nobis etiam dignaretur mori: Pater vero usque adeo adhuc irascebatur, ut nisi Filius pro nobis moreretur, non placaretur? Et quid est quod alio loco idem ipse doctor Gentium: Quid, inquit, ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui propri
Abbreviated transcription (Latin):
te. Qua karitate proximum diligimꝰ: ip̃a ka¬
ritate dm̃ ddiligimus. S quia aliudẽ. ds. Ali¬
ud prorimus. una karitate diliguntur. ñ
sunt tñ unũ que diligunt᷑ Io forte qr magna
est. et pͥmitus cõmendata dilectio di. sciła di¬
lectio proximi. Asccdo autem incipit᷑. ut ad pͥ¬
mum ꝑueniatur. Si enim frẽm quem uides ñ¬
Informans nos ad dilectionem proximi uenit in
t̾ra conspicuus. ⁊ proxunis proximus. sp̃m scm̃ in¬
sufflando in fatie eoꝵ. Ut aut̃ abhac proximi ka
de celo et dilige dm̃. Qͥa et in t̾ra qd̾ accepisti:
de celo ẽ. In terra xp̃c dedit. s de celo est quod
dedit. Ile enim didit. qui decelo descendit.
Hic inuenit cui daret. s inde attulit quod daret.
Qͥd ẽ gͦ fr̾es: Anforte cõmemoro & hoc quomͦ ka

Expanded text:
go charitate proximum diligimus, ipsa go charitate proximum diligimus, ipsa Deum diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, non sunt tamen unum qui diliguntur: quia ergo magna est primitus commendanda dilectio Dei, secunda dilectio proximi; a secunda autem incipitur, ut ad primam perveniatur: Si enim fr poteris? — ideo forte informans nos ad dilectionem proximi dedit in terra conspicuus et proximis proximus spiritum sanctum insufflando in faciem eorum; ut ab hac proximi carde caelo et dilige deum, quia et in terra quod accepisti de caelo est. in terra Christus dedit, sed de caelo est quod dedit. ille enim dedit qui de caelo descendit; hic inuenit cui daret, sed inde attulit quod daret. Quid est ergo, fratres? an forte commemoro et hoc, quomodo car
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ in patre auctoritas. in filio nati.
commune pͥatͥ ⁊ filio. ꝑ hoc nos uolu¬
it hab̾e communionem ⁊ int̾ nos ⁊ se¬
cum. ꝑilluddonum nos collig̾e in u¬
enim diuinitati reconciliamur eaq
delectamur. Nam quid nob̃ ꝓdeẽt qͥcꝗͣ
boni nossemus: nisi etiam dilig̾emꝰ:
Sit̾ autem u̾itate discimus ita caritate
diligimus. ut et plenius cognoseamꝰ
et beati cognito ꝑfruamur Caritas
tis alienabamur. a pꝰsessione bonorum
Ego arbitrorbis ideo datum. eẽ sp̃m sc̃m
ut commendarẽt᷑ duo precepta carita¬
tis Duo sunt enim p̃cepta caritatis. et
una ẽ caritas. Diliges dñm deum tuũ
ex toto corde tuo ⁊ ex tota anima tua
⁊ ex tota uutiter tua ⁊ diliges ꝑximum
tuum sicut te ip̃m. In his duob p̃cepti:
tota lex pendet et ꝓħete. U na karitas: et
duo precepta. Unus sp̃c: et duo data. Non
enim alius datus est pͥus. ⁊ alius clatus est
postea. Qͥa non alia karitas diligit ꝓximũ
quam ea que diligit dm̃. Non gͦ alia karita¬

Expanded text:
nobis in patre auctoritas, in filio natiuicommune est patri et filio, per hoc nos uoluerunt habere communionem et inter nos et secum, per illud donum nos colligere in udei. in hoc enim diuinitati reconciliamur eaque delectamur. nam quid nobis prodesset quidquid boni nossemus, nisi etiam diligeremus? sicut autem ueritate discimus, ita caritate diligimus, ut et plenius cognoscamus et beati cognito perfruamur. caritas quia peccatis alienabamur a possessione uerorum ed arbitror ideo bis datum Spiritum sanctum, ut commendarentur duo praecepta charitatis. Duo sunt enim praecepta, et una est charitas: Diliges Dominum 40 Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tuate tua; et diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his duobus praeceptis, tota lex pendet et prophetae. Una charitas, et duo praecepta; unus Spiritus, et duo data. Non enim alius datus est prius, et alius datus est postea, quia non alia charitas diligit proximum quam illa quae diligit D
Abbreviated transcription (Latin):
donum ei ẽ dilig̾ẽ deum. Ip̃s ẽ ũ diliqͥet᷑
dedit uqui ñ dilectꝰ dilexͣ. Displicentes
amati sumus ut fieret in nob̾ uñ pla¬
c̾emus. Diffundit caritatem enim ĩ¬
cordib nr̃is sp̃e patris ⁊ filii quẽ cum
patre a mamus ⁊ filio. Utqͥ. enim¬

Expanded text:
donum Dei est, diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut fieret in nobis unde placeremus. Diffundit enim charitatem in cordibus nostris Spiritus Patris et Filii, quem cum Patre amamus et Filio. Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
non et cum illo omnia nob̃ donauit:
Nuniquid nisi iam placatꝰ eẽt pat̾ ꝓprio
filio non parcens ꝓ nob̾ eum traderet:
Nonne udetur hec illi uelud adu̾sa eẽ sẽ¬
tencia: In illa moritur ꝓ nob̾ filius ⁊ re¬
conciliatur nob̃ pat̾ per eius mortem.
In hac aut̃ tamquam nos prior dilex̾it
pat̾: ipse ꝓpt̾ nos filio non parcens.
ip̃e ꝓ nobis eum tradidit ad mortem.
S uideo quod et antea pat̾ dilex̃ nos. non
solum antequam ꝓ nob̃̾ filus moreret᷑
s antequam conderet mundum ip̃o
testante apło qui dicit. Sic ut elegit
nos in ip̃o ante mundi constitutionem.
Hec filius patre sibi non parcente ꝓ nob̾
nelud inuitꝰ. ẽ traditꝰ. quia ⁊ de ipso
dictum . ẽ qui medilexit ⁊ tradidit
semet ip̃m ꝓ me. Omnia gͦ simul ⁊

Expanded text:
 cum illo omnia nobis donavit ? Numquid nisi jam placatus esset Pater, proprio Filio non parcens pro nobis eum traderet? Nonne videtur haec illi velut adversa esse sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur nobis Pater per mortem ejus: in hac autem tanquam prior nos dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semet
Abbreviated transcription (Latin):
apłm audi. karitas dĩ inquit diffusa ẽ.
incordib nr̃is. Uñ tͥ õ mendice: caritas
dĩ diffusa. ẽ in corde tuo: Quid aut ĩ qͦ
karitas di diffusa ẽ. in corde humano:
habemus inquit thesaurum istum in
uasi fictilib. Quare in uasis fictilibus:
ut eminencia uirtutis sit dĩ. Denique¬

Expanded text:
di: Charitas Dei, inquit, diffusa est in cordibus nostris. Unde tibi, o mendice, charitas Dei diffusa est in corde tuo? Quid, aut in quo charitas Dei diffusa est in corde humano? Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus. Quare in vasis fictilibus? Ut eminentia virtutis sit D
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe mali. ip̃e ẽ. fons ille de quo dicit
scriptura. fons aque tue sit cͥ ꝓpriꝰ
⁊ nemo alienus commnunicectͥ. Omnes
enum qui ñ diligunt deum: Aliem stͣ.
antixp̃i st̃. Et quamuis intrent basili¬
cas ñ possunt numerari int̾ filios dĩ.
on ad illos ꝑtinet fons ille uite ⁊ hab̾e
ꝑ sequebat᷑ sc̃m dãuid ⁊ impletꝰ. eͣ. spͣu¬
ꝓpbetie ⁊ ꝓpħtare cepit Acciꝑe satra¬
mentũ corpori⁊ sanguins dñi ⁊ malu¬
ẽẽ potest. Nam de tasib dictum . ẽ Qui
manducat ⁊ bibit indigne: iudiciũ
sibi manducat ⁊ bibit. hab̾e nom̃ xp̃i
⁊ malus. ẽẽ. potest. idest xͥanus uocari⁊
malus. ẽẽ. potest. De quib dictũ. ẽ. Pol¬
luebant nomen di sui. Ergo hab̾e sacra¬
menta ista omnia ⁊ malus. ẽẽ .p. habe

Expanded text:
cipere mali; ipse est ille fons de quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertinet fons ille vitae. Haberepersequebatur sanctum David, et impletus est Spet prophetare coepit . Accipere Sacramentum corporis et sanguinis Domini et malus potest: nam de talibus dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Habere nomen Christi et malus potest; id est, christianus vocari et malus luebant nomen Dei sui . Ergo habere sacramenta ista omnia, et malus esse pote
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qui confundit᷑: qui dicit. Ego ꝙ sꝑabã
ñ inueni. Et m̾ito. Sperabas enim de te
aut sperabas de homineamico. Male¬
dictus autem qui spem suam ponit ĩ
homine. confundens quia fefellit te
spes posita in mendacio. Omnisenim
homo mendax. Si autem pouĩs spem
tuam in domo ñ confundis. quia ille
in quo spemtuam posuisti fallere ñ
in tempore malo in die tribulacionis.
quia non confunditur quiꝰ ait: Gła¬
mur in tribulacionib scientes qͦd

Expanded text:
est qui confunditur? Qui dicit: Ego quod sperabam non inveni. Non immerito: sperabas enim de te, aut sperabas de homine amico: maledictus autem qui spem suam ponit in homine . Confunderis, quia fefellit te spes, fefellit spes posita in mendacio: omnis enim homo mendax . Si autem ponas spem tuam in Deo tuo, non confunderis; quia ille in quo spem posuisti, falli non in tempore malo, in die tribulationis, quia non confundebatur, quid ait? Gloriamur in tribulationi
Abbreviated transcription (Latin):
enim minus quam nos peccare diluer̃t.
quanto nob̾ meliores fuerunt. Hunc
autem in offendendo creatore.tanto
execrabilius benefici enis ingrati exsti¬
t̾unt quanto bñficiencius sunt creati
Nec eis satis fuit desertores. eẽ. illuis. nͥ et
nr̃i fierent deceptores. hoc itaq nobis
magnum bonum confert qui dilexit
nos sicut dilex̃ ⁊ xp̃m. ut ꝓpt̾ ipsum
cuius membra. ẽẽ nos uoluit. equales
sanctis angłis simus. quib ⁊ natura
inferiores conditi sumus ⁊ peccato in¬
digniores facti. qͥ eorum fieri qualesꝯq
tuus. ẽ. Uix enim inquit ꝓ iusto quis
moritur. Nam ꝓ bono forsitan qͥs aude¬
at mori: Dñs autem nr̃ ꝓ impus mor¬
tuus. ẽ. Neq enim m̾ita nr̃a precesserãt
ꝓ quib filius dłi moreret᷑. S mag̾ quia

Expanded text:
enim minus quam nos peccare debuerunt, enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit Christum, ut propter ipsum cujus membra nos esse voluit, aequales Angelis sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque tuus est. Vix enim» inquit «pro justo quis moritur; nam pro bono forsitan quis audeat mori: Dominus autem noster pro impiis mortuus est» . Neque enim merita nostra praecesserant, pro quibus Filius Dei moreret