comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paci. coherete unitati: adi quiescite caritati.
Cedite ueritati. ȩccłam catholicam incipientẽ
ab ihrł̃m cognoscite usquequaq diffundi: cui
nomen cõmunicat pars donati. cui causa ñ
p̃iudicat ceciliani. Eotiens enĩ purgatus. to¬
ciens absolutus. etiam si ñ eẽt innocens: nec
causa cause p̃iudicat. nec ꝑsona ꝑsone. Hec
uerba ꝑ orbem t̾re umuersa ꝑsonat eccl̃a: cla¬
mat etiam m̃brum eiꝰ i affrica. Testimonium
dĩ noui: negotium ceciliam ñ noui. Credo mno¬
centem a ur̃ĩs maiorib insectatum: quẽ lego
totiens absolutum. S qͣliscumq sit causa eius.
cause meȩ nichil p̃iudicat: qͣliscũq sit ꝑsona
eius ꝑsonȩ meȩ nichil p̃iudicat. Uos hoc di¬
ristis. uos ad hoc subscͥpsistis: nec causa causȩ.
nec ꝑsona ꝑsonȩ p̃iudicat. Ecce dñs dicit
ꝑ om̃s gentes incipientib ab ihrłm diuinã
ueritatem in una eccła teneamus: ce huma¬

Expanded text:
paci, cohaerete unitati, adquiescite caritati, paci, cohaerete unitati, adquiescite caritati, cedite ueritati; ecclesiam catholicam incipientem ab Hierusalem cognoscite usque quaque diffundi, cui non communicat pars Donati, cui causa non praeiudicat Caeciliani. totiens enim purgatus, totiens absolutus etiamsi non esset innocens, nec causa causae praeiudicat nec persona personae. haec uerba per orbem terrae uniuersa personat ecclesia, clamat etiam membrum eius in Africa: \'testimonium dei noui, negotium Caeciliani non noui; credo innocentem a uestris maioribus insectatum quem lego totiens absόlutum, sed qualiscumque sit causa eius, causae meae nihil praeiudicat, qualiscumque sit persona eius, personae meae nihil praeiudicat. uos hoc dixistis, uos ad hoc suscripsistis: nec causa causae nec persona personae. ecce dominus dicit: per omnes gentes, incipientibus Hierusalem; diuinam ueritatem in una ecclesia teneamus et huma
Abbreviated transcription (Latin):
catione laudatũ ccciliano ꝑsecutionẽ fecisse
confessi s̃: illum autẽ ꝯiuctum atq damna¬
tum ꝓbare minime potuerunt. immo eti¬
am qd̾ nos dicebamus eũ ẽẽ absolutũ atq
purgatum. ipsi quoꝙ multa contra se met¬
ipsos legendo firmarunt: ce tñ liberũ arbi¬
rum arbitrium ab imꝑatore s̃ ꝯcessum eẽ
iactant. Uieti atq confusi ids etiam nunc
flagitabant. debere concedi. qͦd maiores eoꝵ.
ceciliano ñ concedebant. quem sic impatoꝵẽ
accusarunt quẽ illis accusationib ab imꝑa¬
tore damnatũ etiam isti mentiri uoluerunt.
Si uoluntas libera unicuiq tͥbuenda ẽ: ceci¬
liano prius tͥbueretur. Si hec ñ homini iudi¬
ei ꝑmittenda s dõ potius dimittenda sunt:
cecilianus apud imꝑatorẽ prius ñ accusaret᷑
Exꝑgiscimini aliqñdo ñ uos tartareus obliget
somnus: ñ in ꝓfundum saclegi erroris adhuc
impia ꝯsuetudo demergat. Iam consonate

Expanded text:
catione laudatum Caeciliano persecutionem fecisse catione laudatum Caeciliano persecutionem fecisse confessi sunt. illum autem conuictum atque damnatum probare minime potuerunt, immo etiam, quod nos dicebamus, eum esse absolutum atque purgatum ipsi quoque multa contra se ipsos legendo firmarunt. et tamen liberum arbitrium sibi ab imperatore concessum esse iactant. uicti atque confusi id sibi etiam nunc flagitabant debere concedi, quod maiores eorum Caeciliano non concedebant, quem sic apud imperatorem accusarunt, quem illis accusantibus ab imperatore damnatum isti etiam mentiri uoluerunt. si uoluntas libera unicuique tribuenda est, Caeciliano prius tribueretur; si haec non homini iudici permittenda, sed deo potius dimittenda sunt, Caecilianus apud imperatorem prius non accusaretur. Expergiscimini aliquando; non uos tartareus obliget somnus, non in profundum sacrilegi erroris adhuc impia consuetudo demergat; iam consonate
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ catholicȩ quã dñs ei tͥbuit potestate:
quidtale patiunt᷑: Si qndo enĩ morte mul¬
tantur. aut ipsi se occidunt. aut eoꝵ. cruen¬
te uiolentiȩ dum resistitur occidunt᷑: ñ pro
cõmunione partis donati. nec pro errore
sacͥlegi scismatis. s pro aꝑtissimis facino¬
rib ce scelerib sius. que more latronũ im¬
mam furore &e crudelitate committunt.
Pro parte autẽ donati. uix aliqͥd tale patuin¬
tur: quale cecilianũ donato instante passũ
eẽ dixerunt. Aut gͦ ꝑsecutio ñ omĩs iniusta
ẽ: aut ñ ẽ ꝑsecutio dicenda cum iusta ẽ. Qua¬
propter aut ꝑsecutionẽ pars donati patit᷑
iustam: aut ꝑsecutionẽ ñ patit᷑ qͥa patitur
iuste. Non autẽ iuste passus ẽ cecilianus:
qͥa innocens ꝓbatus ce absolutus ẽ. Quod
quidem illi negauerunt: ce potius ab mi¬
ꝑatore damnatũ ẽẽ dixerunt. Et ideo ma¬
iores suos maximeꝙ donatũ a se tanta p̃di¬

Expanded text:
ecclesiae catholicae quam dominus ei tribuit potestate ecclesiae catholicae quam dominus ei tribuit potestate quid tale patiuntur? si quando enim morte multantur, aut ipsi se occidunt aut eorum cruentae uiolentiae dum resistitur occiduntur, non pro communione partis Donati nec pro errore sacrilegi schismatis, sed pro apertissimis facinoribus et sceleribus suis, quae more latronum inmani furore et crudelitate committunt. pro parte autem Donati uix aliquid tale patiuntur, quale Caecilianum Donato instante passum esse dixerunt. Aut ergo persecutio non omnis iniusta est aut non est persecutio dicenda cum iusta est. quapropter aut persecutionem pars Donati patitur iustam aut persecutionem non patitur, quia patitur iuste. non autem iuste passus est Caecilianus, quia innocens probatus et absolutus est. quod quidem illi negauerunt et potius ab imperatore damnatum esse dixerunt, et ideo maiores suos maximeque Donatum a se tanta praedi
Abbreviated transcription (Latin):
itate. s mali ꝓ miquitate patiunt᷑. Restat
gͥ nobis errore depulso eccłam xp̃i uidere ac
tenere catholicam: ñ ut in ea eligatis qͥa ꝑse¬
cutionem patit᷑. Cum enĩ dixisset dñs. beati
qui psecutionẽ patiunt᷑: ne inde se iactent
heretici. addidit ꝓpter iusticiam. Nam qͣnta
nrĩs fecerunt mala furiosissimi clerici. ce cir¬
cuincelliones parti donati: nostis ce uos. In¬
cense s̃ eccłȩ. missi in flaminas codices sci: in¬
cense etiã priuate domus. rapti homines de
sedib sius. & om̃ib que inerant ablatis ce
ꝑditis. ipsi cesi. laniati. excecati. nec ab ho¬
micidio potuit temꝑari: qmius sit mitiꝰ
huic luci morientẽ. qm istam lucẽ auferre ui¬
uenti. Uentũ ẽ ad homines: ñ ut retenti a¬
liquo ducecent᷑. s tantũ ut ista paterent᷑.
Hec tñ nr̃os ileo iustificamus qͥa ista ꝑpessi
pro ȩccłe unitate ꝑpessis̃. Illi autẽ sub tam
multis. sub tam seueris legib. &e sub tanta

Expanded text:
t mali pro iniquitate patiuntur. Restat ergo uobis errore depulso ecclesiam Christi uidere ac tenere catholicam, non ut inde eam eligatis. quia persecutionem patitur. cum enim dixisset dominus: beati qui persecutionem patiuntur, ne inde se iactent haeretici, addidit: propter iustitiam. nam quanta mala nostris fecerint furiosissimi clerici et circumcelliones partis Donati, nostis et uos. incensae sunt ecclesiae, missi in flammas codices sancti, incensae etiam priuatae domus, rapti homines de sedibus suis, et omnibus quae inerant ablatis aut perditis ipsi caesi laniati excaecati. nec ab homicidio potuit - temperari, quamuis sit mitius huic luci morientem quam istam lucem auferre uiuenti. uentum est ad homines. non ut retenti aliquo ducerentur, sed tantum ut ista paterentur. nec tamen nostros ideo iustificamus. quia ista perpessi pro ecclesiae unitate perpessi sunt. illi autem sub tam multis. sub tam seueris legibus et sub tanta
Abbreviated transcription (Latin):
quos cogitabat. ut ei ñ sufficeret dicere. iudi¬
um manducat ce bibit. nisi adderet s̃: ne
hoc etiam ad illus ꝑtineret. qui pariter quidẽ.
ñ iudicium manducabant:. In ipsis etiam
dinthiis ibi erant qui ñ credẽbant resurrecti¬
onẽ mortuorũ: que singłaris fides ẽ xp̃ianoꝵ¬
nsirrexit a mortius: quomͦ dicunt quidam in
uobis qͥa resurrectio mortuoꝵ. ñ ẽ: Non dixit.
nlac t̾ra. uel in hoc mundo: s in uobis inqͥt.
Nuꝙ enĩ posset de xp̃i resurrectione p̃scͥbere.
nisi iam utiq xp̃ianis: quib de ipsa xp̃i re¬
stis. Nunc attendamus uerba illa quib co
udicat. grãs ago dõ meo semꝑ pro uobis in
gra dĩ que data ẽ uob̾ in xp̃o iħu: qͥa in om̃ib¬

Expanded text:
quos cogitabat, ut ei non sufficeret dicere: iudiquos cogitabat, ut ei non sufficeret dicere: iudicium manducat et bibit, nisi adderet \'sibi\\ ne hoc etiam ad illos pertineret qui pariter quidem, sed non iudicium manducabant? In ipsis etiam Corinthiis ibi erant, qui non credebant resurrectionem mortuorum, quae singularis fides est chriresurrexit a mortuis, quomodo dicunt quidam in uobis quia resurrectio mortuorum non est? non dixit in hac terra\' uel in hoc mundo\', sed <in uobis\' inquit. neque enim posset de Christi resurrectione praescribere nisi iam utique christianis, quibus de ipsa reistis . Nunc attendamus verba illa, quibus Cut dicat, Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
bo. & in omĩ scientia. sicut testimoniũ xp̃it
firmatum ẽ in uobis: ita ut nichil uob̾ dest
in ulla gr̃a. Quis hec audiens credat in ȩcłi
corinthioꝵ eẽ aliquos reꝓbos: qnͣdoquidem
uerba ista sic sonant. uelut ad om̃s directa
sit ista laudatio: Et tñ paulopost dicit. Ob¬
secro autẽ fr̃s. ut idipsum dicatis om̃s: & ñ
sint in uobis scismata. Rursus tamqͣm in
horrendo uicio uelut om̃s arguens atꝙ muł¬
pans dicit. Diuisus ẽ xp̃c: Num qͥd paulus
crucifixus ẽ pro uobis: aut in nomine paus
baptirati estis: Puto autẽ eos qui in eopb̃
dicebant ego sum xp̃i ñ duxisse ugum cins
eis qui diccbant ẽgo sum pauli. ego autt̃ pͥ¬
Io eꝗo uero cephe: ce tñ om̃s ad unũ altare acce¬
ubant. & ad eadem sacram̃ta cõmunicabant:
qui eadem uicia ñ cõmunicabant. Hiis enĩ
auithiis etiam illud dictum ẽ. Qui mandu¬
at ce bibit indigne: udicium s̃ manducat
abibto. Quid enĩ aliud apłs nisi istos uanilo¬

Expanded text:
cientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in uobis, ita ut nihil uobis desit in ulla gratia. quis haec audiens credat in ecclesia Corinthiorum esse aliquos reprobos, quandoquidem uerba ista sic sonant, uelut ad omnes directa sit ista laudatio? et tamen paulo post dicit: obsecro autem, fratres, ut id ipsum dicatis omnes, et non sint in uobis schismata. rursus tamquam in hoc horrendo uitio uelut omnes arguens atque increpans dicit: diuisus est Christus? numquid Paulus crucifixus est pro uobis, aut in nomine Pauli baptizati estis? puto autem eos, qui in eo populo dicebant: ego sum Christi, non duxisse iugum cum eis, qui dicebant: ego sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephae, et tamen omnes ad unum altare accedebant, et eadem sacramenta communicabant qui eadem uitia non communicabant. his enim Corinthiis etiam illud dictum est: qui manducat et bibit indigne iudicium sibi manducat et bibit. quid enim aliud apostolus nisi istos uanilo
Abbreviated transcription (Latin):
cate. Illud etiã qͦd ex epistola apł̃i scͥptis sius cu
modo cõmemorant. ubi ait. nolite ugũ dure
cum imfidelib. que enĩ participatio luiast
nebras. & cetera que supra cõmemoraumꝰ a
quom̃ recte intelligerent᷑ ostendimus. q̃¬
agunt nisi ut nos cõmemorent quib hoc isi
qͦd dicimus demonstramus. ne forte abituisꝰ
ꝓpb̃arum tantũmodo moris fuisse. ce ñ adni¬
ui testam̃ti s ad ueteris ꝯsuetudinẽ ꝑtinere si
arguere rep̃hensibiles. quasi in eo om̃s ppłoar¬
guant᷑: ce sic alloqui laudabiles. qͣsi om̃s bi
laudent᷑. Ecce oe ad corinthios sic apłs loqutꝰ

Expanded text:
a. Illud etiam quod ex apostoli epistula scriptis suis etiam modo commemorant, ubi ait: nolite iugum ducere cum -infidelibus; quae enim participatio luci ad tenebras? et cetera, quae supra commemorauimus et quomodo recte intellegerentur ostendimus, qaliud agunt, nisi ut nos commemorent quibus hoc Apohiorum quod dicimus demonstramus; ne forte arbitrentur Prophetarum tantummodo moris fuisse, et non ad Novi Testamenti, sed ad Veteris consuetudinem pertinere, sic arguere reprehensibiles, quasi omnes in eo populo arguantur; et sic alloqui laudabiles, quasi omnes ibi laudentur. Ecce et ad Corinthios sic Apostolus loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
memorauerunt eccłȩ dictum eẽ. nec adiciet
ultra ꝑte transire incircumcisus & immun¬
dus: ce illud qͦd sc̃ptum ẽ. sinite utraq cresce¬
re usq ad messem: s hoc eẽ in agro. illud futu¬
rum in horreo. Deniq oe ipsi qui diu conten-¬
derũt dicentes zizania q̃ cũ tritico simul cre-¬
scere usq ad messem ꝑmissa s̃. ñ in eccl̃a s m
mundo eẽ contra intellectum martyris ey¬
priani. qui dixit. & si uident᷑ in eccł̃a eẽ ⁊iza¬
nia ñ tam̃ impediri debet fides aut caritas.¬

Expanded text:
memorauerunt, ecclesiae dictum esse: nec adiciet memorauerunt, ecclesiae dictum esse: nec adiciet ultra per te transire incircumcisus et inmundus et illud, quod scriptum est: sinite utraque crescere usque ad messem, sed hoc esse in agro, illud futurum in horreo. denique et ipsi, qui diu contenderunt dicentes zizania, quae cum tritico simul crescere usque ad messem permissa sunt, non in ecclesia, sed in mundo esse contra intellectum martyris Cypriani, qui dixit: etsi uidentur in ecclesia esse zizania: non tamen inpediri debet aut fides aut caritas
Abbreviated transcription (Latin):
manducantib digne. aluis indigne. nec
rarum ep̃i ur̃i cõmemorare potuerunt.
quib ab om̃i maloꝵ hominũ ꝑmixtiõe
pura p̃nuntiabat᷑ eccła: ñ qualis nunc ẽ
illis testimoniis p̃nuntiabat᷑ s quał post
istam mortalitatẽ in uita ȩt̃na futura ẽ:
&e quecumq testimonia sc̃pturarũ posu¬
erunt de filiis qͦs merita parentũ imitan¬
do maliciam unam cũ eis causã habere
uoluerunt. Quod ñ intelligentes diuina testi¬
monia secum pugnare cogebant. nec utrasq
uoces dĩ pro diuersitate tempoꝵ. causarum.
ꝑsonarũꝙ distinguentes in concordiam re-¬
Digebant: s sicut contra nos ipsi. ita uolebãt
etiam int̾ se ipsa diuina documenta pugna¬
re. Nec mirum si pacem scͥpture dĩ ñ intellige¬
bant: qui pacem cũ eius eccła ñ habebant.
Nos autem utraq accipientes testimonia: de¬
monstrabamꝰ utrorũq concordiam. Nsam
ce illud accipiebamus qd̾ in suis litteris cõ¬

Expanded text:
manducantibus digne aliis indigne, nec manducantibus digne aliis indigne, nec rarum episcopi uestri commemorare potuerunt, quibus ab omni malorum hominum permixtione pura praenuntiabatur ecclesia, non qualis nunc est illis testimoniis praenuntiabatur, sed qualis post istam mortalitatem in uita aeterna futura est; et quaecumque testimonia scripturarum posuerunt de filiis, quos merito parentum, non imitando malitiam, unam cum eis causam habere uoluerunt, quod non intellegentes diuina testimonia secum pugnare cogebant nec utrasque uoces dei pro diuersitate temporum, causarum personarumque distinguentes in concordiam redigebant, sed sicut contra nos ipsi, ita etiam uolebant inter se ipsa diuina documenta pugnare. nec mirum si pacem scripturae dei non intellegebant, qui pacem cum eius ecclesia non habebant. Nos autem utraque accipientes testimonia demonstrabamus utrorumque concordiam. nam et illud accipiebamus, quod in suis litteris com
Abbreviated transcription (Latin):
memorabamꝰ inter alia etiam illud qͦd scͥp¬
tum ẽ. ds̃ erat in xp̃o mundum reconciliãs
sͥ. qui utiq ñ sͣ reconciliat ñ eccłam: siue gͦ
exeant mali. siue intus uel ignorentur uel
uideant᷑: hoc agit miscdia ce iusticia dĩ ut
dͥ ad mala ñ ꝯsentientib bonis. mali ñ obsĩt:
s utriq ꝓpͥam sarcinam portent. ce nec filiꝰ
accipiat pecc̃a patͥs nisi eum fuerit in ma¬
lis imuitatus: s anima quȩ peccauerit ip¬
sa moriatur. Cum gͦ quisq malis ꝯsentit
ad malũ. iam unã causam cũ eis habet: &¬
totius societatis maloꝵ. fit una ꝑsona. Ac
ꝑhoc cum simul ꝑeunt simulq damnan¬
tur: causa sua ce ꝑsona sua cuiq p̃iudicat
ñ aliena. Cum uero boni ae mali sdem uerbũ
dĩ simul audiunt ce simul dĩ sacramenta
ꝑcipiunt: ce tñ dissimiles habent actuum
suoꝵ causas. ce dissimiles gerunt uolunta¬
tis diuersitate ꝑsonas: eundẽ cibũ scm aliis

Expanded text:
memorabamus inter alia etiam illud quod scripmemorabamus inter alia etiam illud quod scriptum est: deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, qui utique non sibi reconciliat nisi ecclesiam —, siue ergo exeant mali siue intus uel ignorentur uel uideantur, hoc agit misericordia et iustitia dei, ut sibi ad mala non consentientibus bonis mali non obsint, sed utrique propriam sarcinam portent, et nec filius accipiat peccata patris, nisi eum fuerit in malis imitatus, sed anima quae peccauerit ipsa moriatur. Cum ergo quisque malis consentit ad malum. iam unam causam cum eis habet et totius societatis malorum fit una persona, ac per hoc, cum simul pereunt simulque damnantur, causa sua et persona sua cuique praeiudicat, non aliena; cum uero boni et mali idem uerbum dei simul audiunt et simul dei sacramenta percipiunt et tamen dissimiles habent actuum suorum causas et dissimiles gerunt uoluntatis diuersitate personas, eundem cibum sanctum aliis
Abbreviated transcription (Latin):
de quib scͥptum ẽ. ex nobis exierunt s ñ erãt
r nobis. siue intus eẽ uideantur. de quib be¬
alis cypͥanus aꝑtissime loquitur dicens. nã
E si uidentur meccła eẽ zizania. ñ tñ impe¬
Dri debet aut fides aut caritas nr̃a: ut qm̃¬
Arania in eccła ẽẽ cernimus. ipsi de eccła re¬
derint qͦd in eccł̃a ñ p̃dicta sint futura ⁊izania.
qͥa dixit dñs ager ẽ hic mundus. nec dycit ager
ẽ eccł̃a. nos autem mundũ ꝓeccl̃ȩ significati¬
one positum dicebamus. sicut etiã eypͥanus
intellexit. qͥa ꝑ totum mundũ futura p̃nun¬
tiabatur ȩccła. unde illi dicebant mundum
semꝑ in malã significationẽ positum. oe testi¬
monia de scͥpturis dabant qͥa scͥptum ẽ si qͥs
dilexerit mundũ ñ ẽ caritas pat̾s in illo. &
cetera talia: nos uero ñ solum in malam.s
etiam in bonam significationẽ mundum
in scͥpturis positum respondebamus ce com¬

Expanded text:
de quibus scriptum est: ex nobis exierunt, sed non erant de quibus scriptum est: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, siue intus esse uideantur, de quibus beatus Cyprianus apertissime loquitur dicens: nam etsi uidentur in ecclesia esse zizania, non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra. ut qa esse in Ecclesia cernimus, ipsi de Ecclesia recderint, quod non in Ecclesia praedicta sint futura zizania, quia dixit Dominus, « Ager est hic mundus » ; nec dixit, Ager est Ecclesia. Nos autem mundum pro Ecclesiae significatione positum dicebamus, sicut etiam Cyprianus intellexit, quia per totum mundum futura praefigurabatur ecclesia. unde illi dicebant mundum semper in malam significationem positum, et testimonia de scripturis dabant, quia scriptum est: si quis dilexerit mundum, non est caritas patris in illo et cetera talia; nos uero non solum in malam, sed etiam in bonam significationem mundum in scripturis positum respondebamus et com
Abbreviated transcription (Latin):
aniscat. ne forte cum colligunt᷑ zizania era¬
dictur simul ce triticum. Nullam cũ bonis
habent mali participationẽ salutis uel ꝑditi¬
ons: que enĩ participatio iusticie cum iniqͥ¬
tat: Nullam enĩ cum malis habent boni so¬
uitatem. regni aut ignis et̾ni: que autẽ socie¬
tas luci ad tenebras: Non habent mali cum
honis consonantiam uite ac uoluntatis: que
nũ ꝯsonantia xp̃i ad belial: Non habent bo
ucum malis partem. nec in pena criminis.
are in premio pietatis: que enĩ pars fidelicũ
infideli: Et cum intra eadem retia donec ad
litus ꝑueniant pariter diuina sacramenta
ꝑcipiunt illi sociantur. illi dissociantur. isti cõ¬
sonant. illi dissonant: isti habent partem cum
& de ipsa dnĩca manu ce udas partem ce pe¬
lus accepit: ce tñ que societas. que consonan¬
la. que pars petro cum uida. qm̃ nec causa cau¬
s p̃iudicat nec ꝑsona ꝑsone: Siue gͦ exeant

Expanded text:
crescat, ne forte, cum colliguntur zizania, eracrescat, ne forte, cum colliguntur zizania, eradicetur simul et triticum, nullam cum bonis habent mali participationem salutis uel perditionis — quae enim participatio iustitiae cum iniquitate?-, nullam cum bonis habent mali societatem regni aut ignis aeterni — quae enim societas luci ad tenebras? —, non habent mali cum bonis consonantiam uitae ac uoluntatis — quae enim consonantia Christi adBeliar?—,nonhabent boni cum malis partem nec in poena criminis nec in praemio pietatis-quae enim pars fideli cum infideli? — et cum intra eadem retia, donec ad litus perueniant, pariter diuina sacramenta percipiunt, illi sociantur, illi dissociantur, isti consonant, illi dissonant, isti habent partem cum et de ipsa dominica manu et ludas partem et Petrus accepit; et tamen quae societas, quae consonantia, quae pars Petro cum Iuda, quoniam nec causa causae praeiudicat nec persona personae? Siue ergo exeant,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ibi dicit ꝓpħa: ce eum iniqua geremis
ñ introibo. Si gͦ quia nos miquos uel nil¬
rant uel putabant ideo nobiscum sedar
noluerunt: quare qͦd similiter ꝓhibeti iꝰ¬
biscum introierunt. ex parte sc̃i. ex partipl¬
luti: nisi qͥa sc̃pturaꝰ s cãsñ intelligendo e &¬
naliter sapiendo. etiã ipsã unitatẽ disipi¬
runt. dsonitaq polluunt mali bond s
odem agro. in eadem area. in eisdem pascu
pm eisdem retib constituti: qͥa in eis cõmu¬
cant boni. s altari ce sacramentis dei. Com¬
minicant autẽ malis: qui consentiunt fa¬
suis maloꝵ. Seͥptum ẽ enĩ. Non solum qui
facuint ea: s etiam qui consentiunt facientib.
sumn uero mali pacis conseruande necessitate
alerantur. ñ miquitatis communicande so¬
utate appetunt᷑: ut cum zizaniis triticum
hauem pluuiam pariter bibat. seruet tam̃
statem suam. nec conuertat᷑ in zizamorum
derlitatem. s utrumq simul usq ad messẽ

Expanded text:
nam ibi dicit propheta: et cum iniqua gerentibus nam ibi dicit propheta: et cum iniqua gerentibus non introibo. si ergo, quia nos iniquos uel nouerant uel putabant, ideo nobiscum sedere noluerunt, quare, quod similiter prohibetur, nobiscum introierunt ex parte sancti et ex parte polluti, nisi quia scripturas sanctas non intellegendo et carnaliter sapiendo etiam ipsam unitatem dissipauerunt? Non itaque polluunt mali bonos in eodem agro, in eadem area, in eisdem pascuis, in eisdem retibus constituti, quia non eis communicant boni, sed altari et sacramentis dei. communicant autem malis qui consentiunt factis malorum; scriptum est enim: non solum qui faciunt ea, uerum etiam qui consentiunt facientibus. Cum uero mali pacis conseruandae necessitate tolerantur, non iniquitatis communicandae societate appetuntur, ut cum zizaniis triticum suauem pluuiam pariter bibat, seruet tamen ubertatem suam nec conuertatur in zizaniorum sterilitatem, sed utrumque simul usque ad messem
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Si quis autem ñ obaudit uerbo nr̃
eo ut erubescat. &e ñ ut mimicum existimts¬
patientiam. ce patientia temꝑat discipliũ
ce utrumq refertur ad caritatem: ne fint
aut indisciplinatapatientia foueat miqute :
aut impatiens disciplina dissipet unrtatmn
Ista cum fiunt abonis ñ inquinant᷑ amau
quia nec eoꝵ pecc̃is consentiendo cõmuniẽt
ce ab eis cesi ñ corꝑali segregatione tñ sp̃uali
uite similitudine &e morũ diuersitate dise¬
dunt: eo modo obedientes p̃cepto dominit
quo ait. Discedite inde: ce immundũ ne tn¬
geritis. Nam qui hoc ñ spiritalit̃ obseruanli
putant: arrogantia uanitatis i illudina
dus sum: hii fumus indignationis mee. ho
noluerunt. dicentes scͥptum sͥ eẽ ne cumtal¬
bus sedeant: illud namq ñ spiritalit᷑ s ca¬
naliter intelligentes qd̾̃ in psalmo postumt̃.
ce cum impiis ñ sedebo: ce tñ fecerunt qua¬
m eodem ipso psalmi loco pariter ꝓhibetis.

Expanded text:
dixit: si quis autem non obaudit uerbo nostdixit: si quis autem non obaudit uerbo nosteo, ut erubescat; et non ut inimicum existimetipatientiam, et patientia temperat disciplinam; et utrumque refertur ad charitatem, ne forte aut indisciplinata patientia foveat iniquitatem, aut impatiens disciplina dissipet unitatem. CAPUT V.--7. Ista cum fiunt a bonis, non inquinantur a malis; quia nec eorum peccatis consentiendo communicant, et ab eis, et si non corporali segregatione, tamen spirituali vitae dissimilitudine et morum diversitate discedunt, eo modo obedientes praecepto dominico quo ait, Discedite inde, et immundum ne tetigeritis . Nam qui hoc non spiritualiter observandum putant, arrogantia vanitatis in illud inmundus sum, hic fumus indignationis meae . Hnoluerunt, dicentes scriptum sibi esse, ne cum talibus sedeant, illud utique non spiritualiter, sed carnaliter intelligentes quod in Psalmo positum est, Et cum impiis nin eodem ipso loco psalmi pariter prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicaret cause ce ꝑsone ouium. qmͣuis cõ¬
munib pascius utraq pecora ꝑmixta ser¬
uentur. donec a pastore summo in udicio
nouissimo alii ad sinstrã. aliĩ ad dexterã
segregentur: ut causa &e ꝑsona pisciũ ma¬
loꝵ ñ p̃iudicaret cause ce ꝑsone piscium
bonoꝵ: qmuis intra eadem retia teneren-¬
tur in extremo littore seꝑanda. hoc ẽ in fine
maris. qͦd significat finem scł. Quib ꝑabo¬
lis ce figuris ȩccła p̃nuntiata ẽ usq ad finẽ
seculi bonos &e malos simul habitura: ita
ut boni malis obẽẽ ñ possint. cũuł ignoran¬
tur. uel pro pace ce tranquillitate eccl̃e qs
rantur. si eos ꝓdi aut accusari ñ oportue
aut aliis bonis ñ potuerint demonstrare
sane ut nec emendationis uigilantia quie
corripiendo. degradando. ex cõmunicande.¬
risꝙ cohercitionib licitis atq concessis qu
salua unitatis pace in eccłã cotidie fuint
scd̾m p̃ceptum apłicum caritate seruata a

Expanded text:
iudicaret causae et personae ouium, quamuis comiudicaret causae et personae ouium, quamuis communibus pascuis utraque pecora permixta seruentur, donec a pastore summo in iudicio nouissimo alii ad sinistram, alii ad dexteram segregentur; ut causa et persona piscium malorum non praeiudicaret causae et personae piscium bonorum, quamuis intra eadem retia tenerentur in extremo litore separandi, hoc est in fine maris, quod significat finem saeculi. quibus parabolis et figuris ecclesia praenuntiata est usque ad finem saeculi bonos et malos simul habitura, ita ut mali bonis obesse non possint, cum uel ignortur uel pro pace et tranquillitate ecclesiae tolerantur, si eos prodi aut accusari non oportuerit aut aliis bonis non potuerint demonstrari, ita sane, ut nec emendationis uigilantia quiescat corripiendo degradando excommunicando ceterisque cohercitionibus licitis atque concessis, quae salua unitatis pace in ecclesia cotidie fiunt secundum praeceptum apostolicum caritate seruata, qui
Abbreviated transcription (Latin):
olim defuncti memoria ceciliani: Quid ad
ista respondent. qui uobis adhuc iactant ma¬
nia: ce sue saluti si ñ se correxerint nocitura m̃¬
datia: Qͥd adhuc dicunt nos iudicem corrupis¬
se: ut pro nobis sententia ꝓferretur: Hũqͥd
ce tanti apuduos meriti ep̃m p̃elarissimũ
defensorem corrupimus: ut ꝓ nobis talia lo¬
queretur: Hoc enĩ agebamus omĩb uirib.
hoc instabamus ut ceciliani causa atq ꝑso¬
na qualiscũq ille fuerit ad causam atq ꝑsonã
ȩccłȩ quam ds̃ sius scĩs testimoniis roborauit:
ñ ꝑtinere ostenderetur. Hoc agebamus etiã
similitudinib eugłicis. ut causa ce ꝑsona ⁊i¬
zanioꝵ ñ p̃iudicaret cause ce ꝑsone tritici:
qmuis in eodem agro eadem pluuuia simul cres-¬
cerent usq ad messem: qͣndo seꝑari oporteret
frumenti: qͣmuis in eadem area simul tritu¬
rarentur. donec nouissima uentilatione se¬
ꝑarentur: ut causa ce ꝑsona hedor ñ pre¬

Expanded text:
olim defuncti memoria Caeciliani?\' Quid ad olim defuncti memoria Caeciliani?\' Quid ad ista respondent, qui uobis adhuc iactant inania et suae saluti, si non se correxerint, nocitura mendacia? quid adhuc dicunt nos iudicem corrupisse, ut pro nobis sententia proferretur? numquid et tanti apud uos meriti episcopum praeclarissimum defensorem corrupimus, ut pro nobis talia loqueretur? hoc enim agebamus omnibus uiribus, hoc instabamus, ut Caeciliani causa atque persona, qualiscumque ille fuerit, ad causam et personam ecclesiae, quam deus suis sanctis testimoniis roborauit, non pertinere ostenderetur. hoc agebamus etiam similitudinibus euangelicis, ut causa et persona zizaniorum non praeiudicaret causae et personae tritici, quamuis in eodem agro eadem pluuia simul crescerent usque ad messem, quando separari oporteret;frumenti, quamuis in eadem area simul triturarentur, donec nouissima uentilatione separarentur; ut causa et persona haedorum non prae
Abbreviated transcription (Latin):
Aut certe p̃iudicet parti donati causa pͥmi¬
ani. quem sui college similiter absentẽ nu¬
merosiore concilio damirauerunt. Si autẽ
ideo ñ p̃iudicat qͥa nec causa cause. nec ꝑ¬
sona ꝑsone: multomagis seruanda ẽ ista
iusticia erga unitatem catholicam xp̃i. si
eam seruari erga se postulat pars donati.
Hoc eccł̃a catholica in affrica constituta
proclamat. O pars donati. tu ista uerba
dixisti. tu ista uerba tua recognouisti. tu
istis uerbis etiam subsc̃psisti: nec causa cause.
nec ꝑsona ꝑsone p̃iudieat. Ego inter sp̃s olim
requiescentium recito cecilianum. tu adhuc ui¬
des ce tecum habes in corꝑe felicianũ: a quo
pͥmianus damnatus ẽ. In ipsa pͥmiani cau¬
sa felicianum damnasti: & eum postea sicut
erat ep̃m pͥmiano tibiq sociasti. Si tantũ ua¬
let quod nec causa cause p̃iudicat nec ꝑsona
ꝑsone. ut tibi ñ p̃iudicit hodie tecũ uiuentis
communio felician: michi quom p̃iudieat

Expanded text:
aut certe praeiudicet parti Donati causa Primiaut certe praeiudicet parti Donati causa Primiani, quem sui collegae similiter absentem numerosiore concilio damnauerunt. si autem ideo non praeiudicat, quia nec causa causae nec persona personae, multo magis seruanda est ista iustitia erga unitatem catholicam Christi, si eam seruari erga se postulat pars Donati\'. hoc ecclesia catholica in Africa constituta proclamat: \'o pars Donati, tu ista uerba dixisti, tu ista uerba tua recognouisti, tu istis uerbis etiam suscripsisti: nec causa causae nec persona personae praeiudicat. ego inter spiritus olim requiescentium recito Caecilianum, tu adhuc uides et tecum habes in corpore Felicianum, a quo Primianus damnatus est. in ipsa Primiani causa Felicianum damnasti et eum postea, sicut erat, episcopum Primiano tibique sociasti. si tantum ualet, quod nec causa causae praeiudicat nec persona personae, ut tibi non praeiudicet hodie tecum uiuentis communio Feliciani, mihi quomodo praeiudicat
Abbreviated transcription (Latin):
donati: in ipsis epłis ꝑ nomen pacis nos apłs
epłis legendo didicistis: &e eam nobiscũ tenere
noliustis: Tam in longinqͥs t̃ris tͣns mare
positis: affrum nobis obicitis cecilianum:
Certe uerum ẽ qͦd dixistis: nec cause causa p̃¬
iudicat nec ꝑsone ꝑsona. Que ẽ ista priua¬
ta ce peculiaris scĩficatio. qua uobis licet ut
afre parti donati causa ñ p̃iudicet. afri pri¬
miani: nec ꝑsone pͥmiani carthaginensis
p̃iudicet ꝑsona mustitani. feliciani. &e ad
nos affricana p̃iudicia tam longe mittan¬
tur. aut nobis p̃iudicet causa ceciliam: Bi
cat enĩ catholica eccła in ipsa affrica consti¬
tuta. ce ꝑ pacem atq unitatem xp̃i. illis om¬
nib communione copulata: dicat etiam
ipsa. Nec m ceciliani causa p̃iudicat contͣ
quem̃ absentem septuaginta ep̃oꝵ ẽ ꝓlata¬
sententia: qͥa ñ p̃udicat ȩccłȩ que toto orbe
diffundit᷑. in cuiꝰ communione ꝑmaneo

Expanded text:
Donati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostDonati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostepistulis legendo didicistis et eam nobiscum tenere noluistis? tam in longinquis terris trans mare positis Afrum nobis obicitis Caecilianum. certe uerum est quod dixistis: nec causae causa praeiudicat nec persona personae: quae est ista priuata et peculiaris sanctificatio, qua uobis licet, ut Afrae parti Donati causa non praeiudicet Afri Primiani nec personae Primiani Carthaginiensis praeiudicet persona Mustitani Feliciani, et ad nos Africana praeiudicia tam longe mittantur aut nobis praeiudicet causa Caeciliani?\' Dicat etiam catholica ecclesia in ipsa Africa constituta et per pacem atque unitatem Christi illis omnibus communione copulata, dicat etiam ipsa: nec mihi Caeciliani causa praeiudicat, contra quem absentem septuaginta epsententia, quia non praeiudicat ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, in cuius communione permaneo,
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit qͣmuis ce ipsius crimen ñ potuis¬
ds ostendere. qͥa sicut pͥmianus uester sic
absens etiam iste damnatus ẽ: uerumpta¬
nen qualiscumq ille. fuerit. nos uob̃ qͥd
lnmus: Quare xp̃iani cum xp̃ianis pacẽ
labere ñ uultis: Quare in nobis commu¬
na sacramenta rescinditis: Quid uobis fe¬
limus: Quare pͥmiani causa parti donati
ñ p̃iudicat: nisi qͥa uerum ẽ quod dixistis.
lut cause causa nec ꝑsone ꝑsona p̃iudicat:
liare gͦ causa cecilian p̃iudicat hereditati
ỹ: in qua sumus apłoꝵ labore plantati:
litunt uestimenta sua: nec tñ ab eis qui m¬
ipsa eccła immundi fuerint illoꝵ paucorũ
seꝑamini a nobis: Dicant etiam ȩccłȩ ad qͣs
paulus apłs seͥbit. romanoꝵ. chorinthioꝵ.
philippensium. colosensiũ. thessalonicensiũ:
nam de galatia ⁊ epheso iam supra dictũ ẽ.
Dicant gͦ ce iste. Litceras ad nos datas frẽs
cotidie legitis. qui uultis adhuc eẽ de parte

Expanded text:
peccauit, quamuis et ipsius crimen non potuispeccauit, quamuis et ipsius crimen non potuistis ostendere, quia, sicut Primianus uester, sic absens etiam iste damnatus est, uerumtamen qualiscumque ille fuerit, nos nobis quid fecimus? quare christiani cum christianis pacem habere non uultis, quare in nobis communia sacramenta rescinditis? quid nobis fecimus? quare Primiani causa non praeiudicat parti Donati, nisi quia uerum est quod dixistis: nec causae causa nec personae persona praeiudicat? quare ergo causa Caeciliani praeiudicat hereditati Christi, in qua sumus apostolorum labore plantati? uerunt uestimenta sua; nec tamen ab eis, qui ipsa ecclesia inmundi fuerunt, illorum paucorum separamini a nobis?\' dicant etiam ecclesiae, ad quas Paulus apostolus scribit, Romanorum, Corinthiorum, Philippensium, Colossensium, Thessalonicensium — nam de Galatia et Epheso supra iam dictum est —, dicant ergo et istae: litteras ad nos datas, fratres, cotidie legitis, qui uultis adhuc esse de parte
Abbreviated transcription (Latin):
pauerunt ñ deputetur ep̃c. &e contaminet
oñs xp̃ianas gentes usq ad terminos t̾re:
e cause causa ce ꝑsone ꝑsona p̃iudicat.
s uoce ipsius unitatis clament ȩccłe. pon¬
i bithinie. asye. cappadotie. ceterarũꝙ ori¬
ntaliũ regionum. ad quas beatus petrus
apłs sẽbit. O pars donati. ñ nouimus qͥd
dicatis: quare nob̃ ñ communicatis. Si
atilianus mali aliquid fecit qͦd nobis pro¬
batum ñ ẽ nec demonstratum: tñ si mali
ilquid fecit quare nob̃ p̃iudicat: Si nos
andire ñ uultis: uos ipsos audite. dicentes
ne cause causa nec ꝑsone ꝑsona p̃iudicat.
In usq adeo potest ur̃a ꝑuersitas ut hec u̾¬
ia ualeant ne uobis p̃iudicet pͥmanus:
x hec uerba ñ ualeant ut nobis p̃iudicet
ucilianus: Clament etiam similit̃ septem
laodicie. ꝑgami: ce dicant. Quid uobis
ficimus frẽs: qui potius donati qͣm nr̃e
communionis ẽẽ uoliuistis: Si cecilianus

Expanded text:
nauerunt, non deputetur episcopus et contaminet nauerunt, non deputetur episcopus et contaminet omnes christianas gentes usque ad terminos terrae, et causae causa et personae persona praeiudicat. Si uoce ipsius unitatis clament ecclesiae Ponti, Bithyniae, Asiae, Cappadociae ceterarumque orientalium regionum, ad quas beatus Petrus apostolus scribit: o pars Donati, non nouimus quid dicatis. quare nobis non communicatis? si Caecilianus mali aliquid fecit, quod nobis non probatum est nec demonstratum, tamen si mali aliquid fecit, quare nobis praeiudicat? si nos audire non uultis, uos ipsos audite dicentes: nec causae causa nec personae persona praeiudicat. an usque adeo potest uestra peruersitas, ut haec uerba ualeant, ne nobis praeiudicet Primianus, et haec uerba non ualeant. ut nobis praeiudicet Caecilianus?\' clament etiam similiter septem Laudociae, Pergami, et dicant: quid uobis fecimus, fratres, qui potius Donati quam nostrae communionis esse uoluistis? si Caecilianus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obest absenti pͥmiano. Protulerunt ei
ubi septuaginta ce quot excurrit ep̃i alb¬
tem damnauerant cecilianum: eum p¬
ferantur plus minus centum ep̃i. paris
ipsoꝵ qui damnauerant absentem pͥm¬
anum. Quia gͦ diximus eis. sic illud ñ dĩ
ceciliano quẽ admodum hoc ñ obest pͥma¬
no qm̃ contra absentes facta s̃ ambocnl¬
cilia: continuo ñ inuenientes qͦd responbe¬
rent. &e horribiles angustias passi dyefĩ
nec causam cause. nec ꝑsonã p̃iudicati ꝑ¬
sone. Quod aduersus om̃s humanas cali¬
ueritas tenuit. etiam inimicoꝵ ꝯfessios
firmauit. Quis g sine graui tͥsticia ꝑsias
quis gemitum cohibeat: quis ñ in lad¬
mas ce in uoces doloris erumpat. qͥ b
is donati damnatus pͥmianus ñ amittat
pischopatum. aut ut pͥmianus damnatus
s̃ inquietet partem donati: nec cause causa
es psone ꝑsona p̃iudicat: ut autẽ cecilia¬
nuis quem absentem inimici similit̃ dãp¬

Expanded text:
non obest absenti Primiano\'. protulerunt enim, non obest absenti Primiano\'. protulerunt enim, ubi septuaginta et quod excurrit episcopi absentem damnauerant Caecilianum, cum proferantur plus minus centum episcopi partis ipsorum, qui damnauerant absentem Primianum. quia ergo diximus eis sic illud non obesse Caeciliano, quemadmodum hoc non obest Primiano, quoniam contra absentes facta sunt ambo concilia, continuo non inuenientes quod responderent et horribiles angustias passi dixerunt nec causam causae nec personam praeiudicare personae; quod aduersus omnes humanas caluueritas tenuit, etiam inimicorum confessio confirmauit. quis ergo sine graui tristitia perferat, quis gemitum cohibeat, quis non in lacrimas et in uocem doloris erumpat, qui hoc is partis Donati damnatus Primianus non amittat episcopatum aut ut Primianus damnatus non inquietet partem Donati, nec causae causa nec personae persona praeiudicat; ut autem Caecilianus, quem absentem inimici similiter dam
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia ñ attenditis. Quid adhuc uictis
hominib creditis: &e ueritati que nũqͣm ẽ
uicta ñ creditis: Geritas enĩ dĩ sicut in ip¬
sa etiam collatione ꝓbauimus ꝑhibuit ee¬
stimoniũ eccle sue. ꝑ multa documenta
sfuerat ꝑuentura. Per om̃s gentes futur
missus ẽ de celo sp̃s sc̃s. Diume lections
recitantur quemadmodũ se ab ibrł m
uicina ce longinqua diffuderit. expriso
in ur̃is congregationib legunt. &e tñ enmi
ipsas epłas acciꝑe meruerunt: obicuentis ue
nescio que crimina affroꝵ. quod eoꝵ conta¬
gione ꝑierint: eum ipsi dixerint in hacipsa
collatione quã mͦ carthagim habumus.
quod nec cause causa. nec ꝑsone ꝑsona p̃u¬
dicet. Tunc autem hoc dixerunt qndo uis
diximus concilium qͦd contra cecilianim
profertis: sic ñ obest abseriti ceciliano quen¬
admodum concilium quod in causa max¬
miani factum ẽ ubi damnatus ẽ pͥmans

Expanded text:
testimonia non adtenditis? quid adhuc uictis testimonia non adtenditis? quid adhuc uictis hominibus creditis et ueritati, quae numquam est uicta, non creditis? ueritas enim dei, sicut in ipsa etiam conlatione probauimus, perhibuit testimonium ecclesiae suae per multa documenta fuerat peruentura. per omnes gentes futuramissus est de caelo spiritus sanctus. diuinae lectiones recitantur, quemadmodum se ab Hierusalem per uicina et longinqua diffuderit. expressain uestris congregationibus legunt et tamen ipsas epistulas accipere meruerunt, obicientes eis nescio qua crimina Afrorum, quod eorum contagione perierint, cum ipsi dixerint in hac ipsa conlatione, quam modo Carthagini habuimus, quod nec causae causa nec personae persona praeiudicet. Tunc autem hoc dixerunt, quando eis diximus: \'concilium, quod contra Caecilianum profertis, sic non obest absenti Caeciliano, quemadmodum concilium, quod in causa Maximiani factum est, ubi damnatus est Primianus,
Abbreviated transcription (Latin):
ce progenies traditoꝵ. Ec̃ce in unũ condie
nimus. Qd ad ista respondent: Si dicũt
ñ ẽ indignum: quare mentiti s̃ qnͣdo in¬
dignum eẽ dixerunt: Si dicunt indignũ
ẽ: quod indignum ẽ quare fecerunt: c̾no
modo se poterunt asserere quod indignum ẽ
ñ fecisse: ce in illis pͥmiam uerbis ñ fuisse men¬
titos: si dicant indignum ẽ quidẽ ut munũ
conueniant filii martyrum. ce ꝓgenies tra¬
ditoꝵ: s nos ideo uobiscum in unum conie¬
nimus. qͥa cognoiumus uos ñ ẽẽ progeniem
traditoꝵ. Quod si ita ẽ quare nob̾ iam con¬
uenientes in unũ ipsas calumnias obiece¬
runt: nisi forte ut eos ut eos cognosceremus
ñ eẽ silios martyrum: Martyres enĩ: testes
dicuntur. Testes autem xp̃i: ueri testes sunt.
Isti autẽ falsi testes muenti sunt. qui tradi¬
tionis crimina. & aliena aliis obiecerunt:
ce nec ipsa ꝓbare potuerunt. Qͥd adhuc
attenditis humana mendatia: & diuina

Expanded text:
et progenies tradi torum. ecce conuenimus in et progenies tradi torum. ecce conuenimus in unum: quid ad ista respondent? si dicunt non est indignum\', quare mentiti sunt, quando indignum esse dixerunt? si dicunt indignum est\', quod indignum est quare fecerunt? uno modo se poterunt adserere quod indignum est non fecisse et in illis Primiani uerbis non fuisse mentitos, si dicant: \'indignum est quidem ut in unum conueniant filii martyrum et progenies traditorum, sed nos ideo uobiscum in unum conuenimus, quia cognouimus uos non esse progeniem traditorum\'. quod si ita est, quare nobis iam conuenientes in unum ipsas calumnias obiecerunt, nisi forte ut etiam nos eos cognosceremus non esse filios martyrum? martyres enim testes dicuntur. testes autem Christi ueri testes sunt. isti autem falsi testes inuenti sunt, qui traditionis crimina et aliena aliis obiecerunt et nec ipsa probare potuerunt. Quid adhuc adtenditis humana mendacia et diuina
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. Aut certe ipsi uobis respondeant qua¬
re dixerunt. indignũ ẽ ut in unum con¬
ueniant filii mr̃m & ꝓgenies tͣditoꝵ: ⁊ĩunũ pꝰea
facere qͦd indignum ẽ: Non enĩ ligati ad¬
ducti s s omnino liberi conuenerunt. Si
dycerint qͥa iusserat imꝑator: g̃ tunc facuit
quod mdignum ẽ qndo iusserit imꝑator.
Quid gͦ irascuntur. nescio quib traditorib
ad causã nrãm nõ ꝑtinentib: Codices enĩ
dominieos ꝑsecutorib dare: utiq indignũ
est. Qd cum fecit traditor ñ habet crimen:
qͥa iusserat imꝑator. Hoc dicimus ñ sed̾m
ueritatem: s scđm ipsoꝵ. ꝑuersitatẽ. Ipsi
dixerunt. publica gesta ꝓclamant: ãpud
acta cdixerunt. Non quilibet ignotus. sed¬
s carthagmensis ep̃c eoꝵ. pͥmianus hoc
dixit. pͥmianus hoc scͥptum magistratui
carthaginis tradidit: ce a diacono suo dicen¬
dum apud acta mandauit. Indignum ẽ
ut in unum conueniant. filii martyrũ:

Expanded text:
torum. aut certe ipsi nobis respondeant, quatorum. aut certe ipsi nobis respondeant, quare dixerunt: indignum est ut in unum conueniant filii martyrum et progenies traditorum et facere quod indignum est? non enim ligati adducti sunt, sed omnino liberi conuenerunt. si dixerint: \'quia iusserat imperator\', ergo tunc faciunt quod indignum est, quando iusserit imperator. quid ergo irascuntur nescio quibus traditoribus ad causam nostram non pertinentibus? codices enim dominicos persecutoribus dare utique indignum est; quod cum fecit traditor, non habet crimen, quia iusserat imperator. hoc dicimus non secundum ueritatem, sed secundum ipsorum peruersitatem. ipsi enim dixerunt — publica gesta proclamant —, apud acta dixerunt. non quilibet ignotus, sed Carthaginiensis episcopus eorum Primianus hoc dixit, Primianus hoc scriptum magistratui Carthaginis dedit et a diacono suo dicendum apud acta mandauit: indignum est ut in unum conueniant filii martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
fallaces tenebre clara lu¬
ce discusse s̃. quoꝵ error
apparuit: quoꝵ ꝑtinatia
suꝑata ẽ. Quid adhuc uob̾ iactant uana m̃¬
datia: Qͥd adhuc creditis hominib uictis:
eum uob̾ dicunt iudicem p̃mio fuisse corrup¬
tum: Quid nouum faciunt: Quid aliud om̃s
uicti facere consuerunt qui ueritati ꝯsentire
nolunt: nisi ut de iudicis miquitate men¬
tiantur: Querite ab eis. ce ad hoc pͥmum
uobis respondeant si possunt. quare ausi s̃
uenire carchaginem: ce in unum locũ nobis¬
cum collationis gr̃a conuenire. Iam ante
aliquot annos conueneramus. eos publice.
ut nobis conferentib ueritas appareret: ce
dissensio q̃ nos diuidit de medio tolleretur.
S ipsam ueritatem refugientes: actis respon¬
derunt. Indignum ẽ ut i unũ conueniant
filiĩ martẏrum: ce ꝓgenies traditoꝵ. Quare
gͦ modo nobiscum conuenire uoluerunt:
Euto qͦd ñ facerent qͦd eis uidebat᷑ indignũ.
nisi nos cognoscerent ñ ẽẽ ꝓgeniem tradi¬

Expanded text:
fallaces tenebrae clara luce discussae sunt, quorum error apparuit, quorum pertinacia superata est? quid adhuc uobis iactant uana mendacia? quid adhuc creditis hominibus uictis? cum uobis dicunt iudicem praemio fuisse corruptum, quid nouum faciunt? quid aliud omnes uicti facere consuerunt, qui ueritati consentire nolunt, nisi ut de iudicis iniquitate mentiantur? quaerite ab eis et ad hoc primum uobis respondeant, si possunt, quare ausi sunt uenire Carthaginem et in unum locum nobiscum conlationis gratia conuenire. iam ante aliquot annos conueneramus eos publice, ut nobis conferentibus ueritas appareret et dissensio quae nos diuidit de medio tolleretur, sed ipsam ueritatem refugientes actis responderunt: in dignum estutin unum conueniant filii martyrum et progenies traditorum. quare ergo modo nobiscum conuenire uoluerunt? puto quod non facerent, quod eis uidebatur indignum, nisi nos cognoscerent non esse progeniem tradi
Abbreviated transcription (Latin):
iete fieri nec illi dubitant qui hoc maĩores su¬
as q̃s multũ laudant fecisse głantur: nec nos
nibitamus qui hoc eis eẽ faciendũ negamus.
nĩ possumꝰ ut sine effusione sanguinis qui
uerbis ñ emendant᷑ aliqua mitissima pena
legum corripiant᷑ inquieti. Et si forte imꝑator
ymotus mentis sacrilege ꝑtinatiam grauiore
supplicio statuit eẽ plectendam. mitius agãt
iulices. qͥb semꝑ licuit lenire atq emollire
sententiã. Iterum gͦ qmuis ñ possit ostendi
ucilianũ ab imꝑatore ꝯstantino eẽ damnatũ:
a uobis tñ error ille. sublatus ẽ. quo putaba
ñ que facit. Fecit enĩ donatus: passus ẽ cecili¬
inus. Et si ꝑsecutionẽ patit᷑ pars donati. patit᷑
tum illa etiã pars maximiani: quã ce ipsi xp̃i

Expanded text:
recte fieri nec illi dubitant. qui hoc maiores surecte fieri nec illi dubitant. qui hoc maiores suos, quos multum laudant, fecisse gloriantur, nec nos dubitamus, qui hoc eis esse faciendum negare non possumus, ut sine effusione sanguinis, qui uerbis non emendantur, aliqua mitissima poena legum corripiantur inquieti; et si forte imperator permotus mentis sacrilegae pertinaciam grauiore supplicio statuit esse plectendam, mitius agant iudices, quibus semper licuit lenire atque emollire sententiam. interim ergo, quamuis non possit ostendi Caecilianum ab imperatore Constantino esse damnatum, a uobis tamen error ille sublatus est, quo putabatem patitur, non quae facit; fecit enim Donatus, passus est Caecilianus. et si persecutionem patitur pars Donati, patitur cum illa etiam pars Maximiani. quam et ipsi Chri
Abbreviated transcription (Latin):
duos iohannes. unũ baptistam. alterũ eũ¬
gelistam: s etiam duos simones. unũ peas
alterum magum. In ipso demq tam parls
numero apłoꝵ. ñ ĩolum duos iacobet. ll¬
manatus ẽ. Tanto euis beneficio. qͣre adhuc
msingiati: Hoc ẽ nempe qͦd uob̾ sepe dicebãt
inde cordis ur̃i ocłos astuta fallacia caliga¬
luit: &e adhuc etiam conuicti mde se iactãt
inde nos lacerant. quia nos facimꝰ ꝑsecutionẽ.
pã patiunt᷑. Hoc eis remansit om̃i ex parte
sipatis. unde adhuc nebulas faciant imꝑitis:
sillant. hoc eis facimus qͦd maiores suos ce
ysum quẽ p̃dicant uelut martyrialis głȩ
urũ. ceciliano fecisse głantur. Hoc egit ille
aipud imꝑatorem ꝯuictus cecilianus ut illius
iidicio damnaret᷑: hoc ce nos egimus ut isti
mnucti similia paterent᷑. Si male fecit: qͣre
huisle donatus faciebat: Si autẽ recte fecit:
qre hoc catholica parti donati ñ faciat: Immo

Expanded text:
duos Iohannes, unum baptistam, alterum euanduos Iohannes, unum baptistam, alterum euangelistam, sed etiam duos Simones, unum Petrum, alterum magum, in ipso denique tam paruo numero apostolorum non solum duos Iacobos, natus est; tanto eius beneficio quare adhuc estis ingrati? hoc est nempe, quod uobis saepe dicebant, unde cordis uestri oculos astuta fallacia caligabant, et adhuc etiam conuicti inde se iactant, inde nos lacerant, quia nos facimus persecutionem, ipsi patiuntur. hoc eis remansit omni ex parte superatis, unde adhuc nebulas faciant imperitisuos ergo adhuc fallant; hoc eis facimus., quod maiores suos et ipsum quem praedicant uelut martyralis gloriae uirum Caeciliano fecisse gloriantur. hoc egit ille apud imperatorem, conuictus Caecilianus ut illius iudicio damnaretur: hoc et nos egimus, ut isti conuicti similia paterentur. si male fecit, quare hoc illi Donatus faciebat? si autem recte fecit, quare hoc catholica parti Donati non faciat? immo