comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis euehit᷑: eo artiꝰ sua in se extre¬
menta recolligit. ⁊ his existimat se mi¬
norem: quoꝵ ducit᷑ estimatione subli¬
mior. Poterat suffictre uiro di celestis
auctoritas.⁊ apłi petai fidelis indictio:
qͦ mandante. p̃dicationis onꝰ opusq
suscepat. S ne p̾sumpnonis notam li¬
uouis ei genuinꝰ infligeret. si absq ui
b. iterato romam tendit itinere: ⁊ apd̃
sũmũ pontificem laboris ⁊ intentioniᷤᷤ
sue sũmam. cũ subiectionis humilita¬
te depromit. Cordis affectum u̾bo scin¬
tillante ꝓsequit᷑: ⁊ sc̃i desiderii flãmam
sũmi patris ingerit sc̃itati. Dñice mes¬
sis opulentiam docet oꝑariis indigere:
⁊ subuentione pat̾na suam postulat in¬
digentiam subleuari. Deo dignꝰ anti¬
stes uiri dei mirat᷑ ⁊elum. ꝓbat indu¬
striam: doctrinam cõmendat. ꝓpositũ
uenerat᷑:laudat instantiam.labores
extollit. compatit᷑ ꝑiculis. ꝓfectib de¬

Expanded text:
virtutis evehitur, eo arctius sua in se excrevirtutis evehitur, eo arctius sua in se excrementa recolligit, et his existimat se minorem, quorum dicitur aestimatione sublimior. Poterat sufficere viro Dei coelestis auctoritas, et apostoli Petri fidelis indictio, quo mandante, praedicationis onus opusque susceperat. Sed ne praesumptionis notam livoris ei genius infligeret, si absque vibus, iterato Romam tendit itinere: et apud summum pontificem, laboris et intentionis suae summam, cum subjectionis humilitate depromit, cordis affectum verbo scintillante prosequitur, et sancti desiderii flammam, summi Patris ingerit sanctitati. Dominicae messis opulentiam docet operariis indigere, et subventione paterna suam postulat indigentiam sublevari. Deo dignus antistes, viri Dei miratur zelum, probat industriam, doctrinam commendat, propositum veneratur, laudat instantiam, labores extollit, compatitur periculis, profectibus de
Abbreviated transcription (Latin):
iussit eminentib insigniri. certo sensu
continentib. altare p̃sens beati amandi
fuisse ministerio consecratum. Locũ p̃ter
appellari. ꝓpt̾ crebras reuelationũ sp̃ua¬
liũ uisiones.⁊ assidua miraculoꝵ bñfi¬
cia: que dignabat᷑ in seruis suis diuina
Nde nequid a titulo. ne quid a cumulo
mercedis excideret. ad loca remotiora. ⁊
irretitas ẏdoloꝵ cultib gentes. dilectus
d̾o ⁊ hõib beatus Amandꝰ egredit᷑. ad dan¬
dam scientiam salutis plebi dñi in re¬
missionẽ peccatoꝵ eoꝵ: ut lum̃ xp̃i splen¬
deret in tenebris.⁊ notũ fieret salutare
dñi. ⁊ reuelaret᷑ infidelib iusticie cultꝰ.
⁊ gr̃a ueritatis. Hic labor hoc studiũ
uiri di. huic operi dieb insistit ⁊ nocti¬
b. ⁊ lucris sp̃ualib ampliat᷑. dño co¬
oꝑante⁊ sermonem confirmante. se¬
quentib signis. Pumqͣm de se ue
ra p̾sumit humilitas. ⁊ quo altiꝰ in artẽ

Expanded text:
jussit eminentibus insigniri, certo sensu jussit eminentibus insigniri, certo sensu continentibus, altare praesens B. Amandi fuisse ministerio consecratum. Locum praeteappellari, propter crebras revelationum spiritualium visiones, et assiduas miraculorum beneficia quae dignabatur in servis suis divina nde, ne quid a titulo gloriae, ne quid a cumulo mercedis excideret; ad loca remotiora, et irretitas idolorum cultibus gentes, dilectus Deo et hominibus B. Amandus egreditur, ad dandam scientiam salutis plebi Domini in remissionem peccatorum eorum, ut lumen Christi splenderet in tenebris, et notum fieret salutare Domini, et revelaretur infidelibus justitiae cultus, et gratia veritatis. Hic labor, hoc studium viri Dei, huic operi diebus insistit et noctibus, et lucris spiritualibus ampliatur, Domino cooperante et sermonem confirmante sequentra praesumit humilitas, et quo altius in arcem
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis uiri. ñ mediocrit̾ cont̾stant᷑
i casus urgentis incõmodũ ũbis queri¬
monie ꝓsecunt᷑. Tunc beatꝰ amandꝰ cũ
lratis pharone ⁊ agylo spe de dñi preta¬
de p̾sumpta. cum lacrimis in oratione
ꝓtumbunt. ⁊ affectu penetͣnte celestia:
solatiũ t̾sti incõmodi. de patris eterni cle¬
mentia p̾stolant᷑. Surgentesq ab ora¬
tione. signo suꝑ lapidem uiuifice cruciᷤᷤ
emisso. reconsolidatũ marmoi in integ̾ͥ¬
tatem pͥstini tenoris aspiciunt: s ad sig¬
nũ uirtutis signiq memoriam. uirgu¬
la subtilis in medio loco scissure tanqͣm
lineare discrimen apparuit. Fit de diui¬
no mune  sollempnis gratulatio. consecͣ¬
tionis opꝰ in gaudio consũmat᷑: ⁊ agun¬
t᷑ uberes gr̃e tam celebris miscłie p̃stito¬
ri. Audoenꝰ igit᷑ uir illustris. ne tam dig¬
nũ opꝰ uel uetustas absumeret uel occul¬
taret obliuio. p̾dictũ marmor litteris

Expanded text:
venerabiles viri, non mediocriter contristantur, venerabiles viri, non mediocriter contristantur, et casus urgentis incommodum verbis caeremoniae prosequuntur. Tunc B. Amandus cum beatis Farone et Agilo, spe de Domini pietate praesumpta, cum lacrymis in orationem procumbunt: et affectu penetrante coelestia, solatium tristis incommodi, de Patris aeterni clementia praestolantur. Surgentesque ab oratione, signo super lapide vivificae crucis emisso, reconsolidatum marmor, in integritatem pristini tenoris aspiciunt; sed ad signum virtutis, signique memoriam, virgula subtilis in medio loco scissurae, tanquam lineare discrimen apparuit. Fit de divino munere solemnis gratulatio, consecrationis opus in gaudio consummatur, et aguntur uberes gratiae tam celebris misericordiae praestitori. Audoenus igitur vir illustris, ne tam dignum opus, vel vetustas absumeret, vel occultaret oblivio, praedictum marmor litteris
Abbreviated transcription (Latin):
dis applicat litt̾arum. ne confundat in¬
disciplinatio renascentes. uł obruat ig¬
norantia ꝓmouendos. Ex his post ea non¬
nulli bati patris annitente subsidio. fac¬
ti sunt ueritatis assertores egregii. sac̃do¬
tes electi. doctores eccl̃iarũ: ⁊ plati mona
uonis sue coronat initia: ab illustri uiro
quẽ supͣ memorauimꝰ audoeno ad conse¬
rationẽ monasterii quem iussu p̾dicti
regis construxerat. inuitat᷑. Uocat᷑ beatus
ad altaris consecrationẽ sc̃i pontifices ac¬
rislissent: in equali positione locatũ suꝑ¬
pssitum marmor apparuit. Differunt
s boram sc̃a mysteria. correctionẽ parãt
nequalitatis inuente:⁊ ad reformandũ
mense declinis statum uigilant̾ inten¬
ilunt. Qm loco motam sc̃i uiri dũi sustẽ¬
tarrnt manib. ⁊ in consideratiꝰ atcrectarẽt.
defuxat in t̾ram subito marmor. elapsũ.
iallisũ uehementiꝰ. in duas partes subi¬
ta diuisione dissiliit. Turbati ⁊ cont̾riti

Expanded text:
diis applicat litterarum, ne confundat indiis applicat litterarum, ne confundat indisciplinatio renascentes, vel obruat ignorantia promovendos. Ex his postea nonnulli, beati Patris adnitente subsidio, facti sunt veritatis assertores egregii, sacerdotes electi, doctores Ecclesiarum, et praelati monastionis suae coronat initia, ab illustri viro, quem supra memoravimus, Audoeno, ad consecrationem monasterii, quod jussu praedicti regis instruxerat, invitatur. Vocatur B. ad altaris consecrationem sancti pontifices accessissent, inaequali positione locatum superpositum marmor apparuit: differunt ad horam sancta mysteria, correctionem parant inaequalitatis inventae; et ad reformandum mensae declivis statum vigilanter intendunt. Quam loco motam sancti viri dum sustentarent manibus, et inconsideratius attrectarent, defluxit in terram subito marmor elapsum, et allisum vehementius in duas partes subita divisione dissiliit. Turbati et conterriti
Abbreviated transcription (Latin):
pontificali auctoritate p̾missa. uolun¬
tate pͥncipis ⁊ magnatoꝵ ꝓbante con¬
sensu: in offitium p̃dicationis ordina¬
t᷑ ep̃c. sicut mos illiꝰ temporis exigebat¬
⁊ ad disseminandas in gentib euͣngi¬
licas sanctiones ad ꝓpalandũ xp̃i m
men incredulis. ad ponenda fidei fin¬
damenta cũ om̃ĩũ fauore ⁊ gr̃a destim¬
t᷑ Uir sc̃s impositũ suscipiens reuerti
officiũ. studet opꝰ euͣngłiste diligentet
implere: studet omĩb u̾bo ꝓficeri pai¬
ter ⁊ exemplo. studet ad lucra spiria¬
lia talentũ sibi creditũ fidelit̾ erogare.
stidet annonam fidei fidem nescientib
dispensare cum gr̃a: ⁊ ab ydoloꝵ eulĩs
ad ueritatis uiam reuocare satagi al¬
idiabolice iugum seruitutis absoluat.
⁊ p̾dicationi sc̃e pondꝰ ⁊ gr̃am conferat
estimatio pietatis Si quos aũ infra pu¬
entie t̾minos redemptioni casus assig¬
nat. purificatos unda baptismatis scu¬

Expanded text:
pontificali auctoritate praemissa, volunpontificali auctoritate praemissa, voluntate principis, et magnatorum probante consensu, in officium praedicationis ordinatur episcopus, sicut mos illius temporis exigebat, et ad disseminandas in gentibus evangelicas sanctiones, ad propalandum Christi nomen incredulis, ad ponenda fidei fundamenta, cum omnium favore et gratia desti Vir sanctus impositum suscipiens reverenter officium, studet opus evangelistae diligenter implere: studet omnibus verbo proficere, pariter et exemplo: studet ad lucra spiritualia talentum sibi creditum fideliter erogare: studet annonam fidei, fidem nescientibus dispensare cum gratia, et ab idolorum cultibus ad veritatis viam revocare satagit abet diabolicae jugum servitutis absolvat, et praedicationi sanctae pondus et gratiam conferat aestimatio 715 pietatis. Si quos autem infra pueritiae terminos redemptioni casus assignat, purificatos unda baptismatis, stu
Abbreviated transcription (Latin):
nionem suauis alloquii. post famili¬
aritatis sc̃e lene solatiũ. reflectendum
denuntiat iter in gallias. ut in agro
dñi laboret attentiꝰ.⁊ suꝑ messem que
multa succreuerat. promptꝰ minister
inuigilet. Ille celesti certificat᷑ oracula.
⁊ apłice uocis roboratꝰ hortatu. uiã im¬
galliis ea tempestate lothariꝰ. uir stre
signis. Hic qͣitus a clodoueo que bean
remigii constat ministerio baptrca¬
tũ : p̃ferebat in potestate clementiam
moꝵ titulos in eminentia dignitad.
in habundanti rerum ꝓsperitate man
suetudinis grãm exigebat. Colebat in
reuerentia pastores eccłie. donariis fre¬
quentib ⁊ p̾diis ornabat eccłias: ⁊ rig¬
ni głam continuis ꝓpagabat augmen¬
tis. Ad eum cũ beati uiri celebris emana¬
set oppinio. głosis uiris Audoeno ⁊ eligo
ñ segniter adnitentib. qui int̾ aulico
pͥncipes adhuc in seculari habitu ñ me¬
diocrit̾ eminebant: euocat᷑ ad regem.⁊

Expanded text:
nionem suavis alloquii, post familinionem suavis alloquii, post familiaritatis sanctae lene solatium, reflectendum denuntiat iter in Gallias; ut in agro Domini laboret attentius, et super messem, quae multa succreverat, promptus minister invigilet. Ille coelesti certificatus oraculo, et apostolicae vocis roboratus hortatu, viam coGalliis ea tempestate Lotharius, vir strensignis. Hic quartus a Clodoveo quem B. Remigii constat ministerio baptizatum praeferebat in potestate clementiam, morum titulos in eminentia dignitatis, in abundanti rerum prosperitate gratiam mansuetudinis exigebat. Colebat in reverentia pastores Ecclesiae, donariis frequentibus et praediis ornabat ecclesias: et regni gloriam continuis propagabat augmentis. Ad eum cum beati viri celebris emanasset opinio, gloriosis viris Audoeno et Eligio non segniter adnitentibus, qui inter aulicos principes adhuc in saeculari habitu non mediocriter eminebant, evocatur ad regem: et
Abbreviated transcription (Latin):
su. minꝰ ciuilit̾ attrectatũ. ñ sine u̾bis
contumelie uiolent̾ a templi ambitu
⁊ irreuerent̾ extrusit. Ille intͣ patien¬
tie claustra se continens. in sp̃u man¬
suetudinis portat iniuriã. calumpni¬
as despicit: molestie reluctat᷑. Non re¬
cedit ab oꝑe sc̃itatis excitatꝰ obpbriis. s
in hymnis ⁊ psalmis ⁊ canticis sp̃uali¬
b cordis ⁊ uocis ministerio consonan¬
te: seruitutis sue pensum dño cũ omĩ
humilitate dependit. Retundit᷑ ⁊ hic
antiquus illusor. ⁊ illudit᷑ ei iudicio
ueritatis: quia reportat humilitas al¬
lisa solatium. ⁊ in desiderio cordis sui
onis ꝑ forib ecclie resideret. post oratio¬
nis cursum. post pietatis lacrimas. ⁊ a¬
moris intimi sc̃a suspiria. subito raptꝰ
in excessu mentis beatum petaũ uidet
ꝓp assistere: aspectu leto. serena facie. la¬
ritatis habitu renitentẽ. Hic post uisi¬
tationis pie munꝰ exhibitũ. post cõmu¬

Expanded text:
su, minus civiliter attrectatum, non sine verbis su, minus civiliter attrectatum, non sine verbis contumeliae, violenter a templi ambitu et irreverenter extrusit. Ille intra patientiae claustra se continens, in spiritu mansuetudinis portat injuriam, calumnias despicit, molestiae reluctatur. Non recedit ab opere sanctitatis excitatus opprobriis; sed in hymnis, et psalmis, et canticis spiritualibus, cordis et vocis ministerio consonante, servitutis suae pensum Domino cum omni humilitate dependit. Retunditur et hic antiquus illusor, et illuditur ei judicio veritatis, quia reportat humilitas allisa solatium, et in desiderio cordis sui onis pro foribus ecclesiae resideret; post orationis cursum, post pietatis lacrymas, et amoris intimi sancta suspiria, subito raptus, in excessu mentis B. Petrum videt propter assistere, aspectu laeto, serena facie, claritatis habitu renitentem. Hic post visitationis piae munus exhibitum, post commu
Abbreviated transcription (Latin):
plicat actionẽ. Inde ad memorias mar¬
tyrũ ⁊ scõꝵ tytulos auiditate sedula cir¬
cum fert᷑.⁊ eoꝵ suffragiis oꝑi suo fructũ
a patre luminũ flagitat assignari.
Sicut studet exequi usticia qd̃ suũ ẽ.
sic a ferali ꝓposito liuor improbꝰ ñ rece¬
dit.Iustoꝵ namq semitas obsidet sa¬
thane malicia p̃uicax ⁊ insidiando cir¬
cumuolat: ut conu̾tat studia pietatis
in scandalũ. Rtũsus erat in una dicrũ
beatꝰ amandꝰ. sicut consueuerat a uisi¬
tationis sacre uotiuo circuitu. ut in
beati petai basilica consũmaret᷑ dies. ⁊
continuaret᷑ oratio. Cumq post uesꝑti¬
nam synaxim recedentib aliis. uellet
ibi solus huiꝰ rei gr̃a demorari: affuit
ex edinus unꝰ loca sc̃a pserutans in or¬
dine uicis sue. ne quid acciderit: qd̃ ser¬
uitutis sue turbaret obsequiũ. Hic cũ
ñ agnitũ sibi di seruũ in loco abdito
repperisset: repentino turbatꝰ impul¬

Expanded text:
plicat actionem. Inde ad memorias marplicat actionem. Inde ad memorias martyrum sanctorum titulos aviditate sedula circumfertur, et eorum suffragiis operi suo fructum a Patre luminum flagitat assignari. 18. CAP. VIII. Sicut studet exsequi justitia quod suum est, sic a ferali proposito livor improbus non recedit. Justorum namque semitas obsidet Satanae malitia pervicax, et insidiando circumvolat, ut convertat studia pietatis in scandalum. Reversus erat in una dierum B. Amandus, sicut consueverat a visitationis sacrae votivo circuitu, ut in B. Petri basilica consummaretur dies, et continuaretur oratio. Cumque post vespertinam synaxim, recedentibus aliis, vellet ibi solus hujus rei gratia demorari; adfuit ex aedituis unus, loca sancta perscrutans in ordine vicis suae, ne quid accideret, quod servitutis suae turbaret obsequium. Hic cum non agnitum sibi Dei servum in loco abdito reperisset; repentino turbatus impul
Abbreviated transcription (Latin):
nec in om̃s diffundit᷑ gr̃a spetialis. Sp̃c
enim sc̃s ñ ubiq s ubi uult spirat. ⁊ uo¬
cem uirtutis p̾rogat uoci sue. ut qui do¬
cet᷑ interius audiat quid loquat᷑. et a
mandatis intelligat semitas eligens ue¬
ritatis. Talit̾ ut dignum ẽ credi. uir sc̃s
uno tantum comite contentus egredit᷑.
⁊ aggredit᷑ uiam. qͣm sp̃u sc̃o dictante
conceꝑad: spiritalis emolum̃to gr̃e mu¬
nerandꝰ. E mensoq itinere. post alpium
horridam ⁊ arduam uiam. post anfrac¬
tuosos ⁊ lubricos uertices appennini pꝰt
naufragosos ⁊ difficiles fluminũ cõme¬
atus: apłici culminis urbem iocunda ꝑ¬
uentione letus ingredit᷑. Ibi ad beati pet̾
confessionẽ cum lacrimis ⁊ oratione rẽ¬
uerent̾ affusus. obsecrationib sacrig
mente deuotꝰ indulget: ad reliquũ uite
tempꝰ ⁊ ordinem postulat ꝓfutura. pi¬
etati diuine totꝰ innitit᷑. ⁊ in iubilo cor¬
dis de subuentione gratiuta gr̃arũ re¬

Expanded text:
nec in omnes diffunditur gratia specialis. Spiritus nec in omnes diffunditur gratia specialis. Spiritus enim sanctus non ubique, sed ubi vult, spirat, et vocem virtutis praerogat voci suae, ut, qui docetur interius, audiat, quid loquatur: et a mandatis intelligat, semitas eligens veritatis. Taliter, ut dignum est credi, vir sanctus, uno tantum comite contentus, egreditur: et aggreditur viam, quam, Spiritu sancto dictante, conceperat, spiritalis emolumento gratiae munerandus. Emensoque itinere, post Alpium horridam et arduam viam, post anfractuosos et lubricos vertices Apennini, post naufragosos et difficiles fluminum commeatus, apostolici culminis Urbem jucunda perventione laetus ingreditur. 714 Ibi ad B. Petri confessionem, cum lacrymis et oratione reverenter affusus, obsecrationibus sacris mente devotus indulget, ad reliquum vitae tempus et ordinem postulat profutura, pietati divinae totus innititur, et in jubilo cordis de subventione gratuita gratiarum re
Abbreviated transcription (Latin):
duos macerati corporis cruciatꝰ. etatis
incessib potent̾ edomitis. tractu tempo¬
tis quem diximꝰ euoluto uotiue pegri¬
nationis recrudescit affectꝰ: ⁊ ad iter pri¬
mo dispositũ ꝓpositi prioris memoria
mansio. secreti dulcis negotiosa otia
laxant᷑ in publicũ. conu̾sationis occul¬
te latebra. sub aspectũ solis educit᷑. Nõ
hie tam̃ usum leuitate credimꝰ seruũ di.
uł absq familiari ꝓcessisse mandato.
Qᵈ pagine cordis calamꝰ scribe uelociter
siribentis imp̾sserat.Spiritualis quidẽ
omĩa iudicat.⁊ ipse a nemine uidicat᷑. ⁊ cũ
sc̃õꝵ semꝑ imitanda sit uirtꝰ ñ tam̃ semꝑ¬
C imitabilis actꝰ. ⁊ eoꝵ pleraq oꝑa ñ ui¬
uendi formam s pͥuilegiũ diuini mu¬
neris elocunt᷑. in quo sunt admiration
tradita ñ exemplo. Mirari liceat super
hoc dĩ seruum. ñ libeat imitari. qͥa ñ
ingenerale tͣnsit edictũ p̾uata concessio.

Expanded text:
duos macerati corporis cruciatus, aetatis duos macerati corporis cruciatus, aetatis incessibus potenter edomitis, tractu temporis, quem diximus, evoluto, votivae peregrinationis recrudescit affectus, et ad iter primo dispositum, propositi prioris memoria mansio, secreti dulcis negotiosa otia laxantur in publicum: conversationis occultae latebra, sub aspectum solis educitur. Non hic tamen usum levitate credimus servum Dei, vel absque familiari processisse mandato, quod paginae cordis calamus scribae velociter scribentis impresserat. Spiritualis quidem omnia judicat, et ipse a nemine judicatur, et cum sanctorum semper imitanda sit virtus, non tamen semper imitabilis actus: et eorum pleraque opera non vivendi formam, sed privilegium divini muneris eloquuntur, in quo sunt admirationi tradita, non exemplo. Mirari liceat super hoc Dei servum, non libeat imitari, quia non in generale transit edictum privata concessio:
Abbreviated transcription (Latin):
ua carnis ac sp̃c. contͣ mundi głam. cõ¬
tra spiritales nequitias circũ spectione
modesta ⁊ humili pugnaturꝰ. Fit pug¬
nanti ciliciũ uestis. ordeaceus panis e¬
duliũ. potus unda cõmunis. reclinato¬
riũ t̾ra uilib constrata segmentis. Fit
abstinentia iugis. uigilie frequentes.
in defessa oratio. fidele silentiũ. medita¬
tio sacre legis assidua. efficax diuine
studium lectionis. Sicq librat᷑ occupa¬
tio multiplex. ut ñ inueniret ociosteaᷤᷤ
inimica ꝓgressum. ⁊ hosti callido dees¬
set accessus: ⁊ clauso a foris ostio diuina
iustodia contͣ turbines extimos intͣ ar¬
cham saplentie iustum seruaret abscon¬
ditũ. Sic annis fere qͥndecim uiro d̃i ui¬
uit᷑ ⁊ in talib uita sp̃o eiꝰ. uirtutũ du¬
cns ab et̾na uite ꝓpagines. ⁊ de stillicdiis
r̃e germinans scĩtatem. Dost affectati
iarceris labores egregios. post conflicta¬
uonis eximie fideles excubias. post assi¬

Expanded text:
tia carnis ac spiritus, contra mundi gloriam, contia carnis ac spiritus, contra mundi gloriam, contra spiritales nequitias circumspectione modesta et humili pugnaturus. 16. Fit pugnanti cilicium vestis, hordeaceus panis edulium, potus unda communis: reclinatorium terra vilibus constrata segmentis. Fit abstinentia jugis, vigiliae frequentes, indefessa oratio, fidele silentium, meditatio sacrae legis assidua, efficax divinae studium lectionis. Sicque libratur occupatio multiplex, ut non inveniret otiositas inimica progressum, et hosti callido deesset accessus, et clauso aforis ostio, divina custodia contra turbines externos intra arcam sapientiae, justum servaret absconditum. Sic annis fere quindecim viro Dei vivitur, et in talibus vita spiritus ejus virtutum ducens ab aeterna vite propagines, et de stillicidiis gratiae germinans sanctitatem, post affectati carceris labores egregios, post conflictationis eximiae fideles excubias, post assi
Abbreviated transcription (Latin):
lubrice motꝰ ⁊ genuinos carnis impe¬
tus subneruaret. Ad et̾na namq tra¬
dentib. circa motꝰ domesticos seuere a¬
stigationis ẽ adhibenda censura: neri¬
sere seruiat animꝰ. qui nobilit̾ deburt
imperare. Desiderio desiderabat hos pal¬
cha cum ꝑfectis edere uir electꝰ. ⁊ de loste
uictoriam. conflictu querere singula¬
ri: uixta u̾bum sapientis quo ditĩ
beatꝰ homo cũ portauerit iuigũ dm̃
ab adolescentia sua: sedebit solitarus
⁊ tacebit:⁊ leuabit se supͣ se. Successus
congruos sc̃a facile sortit᷑ intentio.
uix affectũ possibilitas deserit. quen
pietatis studia suscitarunt. Ad pel¬
tionem eiꝰ. a uiris miscdie sc̃o ponti¬
fice. ⁊ fideli archidiacono. supͣ muri
uitatis in stantia celeri. cella constrt
adbereret: uacaret ardentiꝰ. fideliꝰ obse¬
queret᷑. fruetuosiꝰ militaret. In hoc uolũ¬
tarie necessitatis ergastulũ uir cdĩ cari¬
ratis compede uinctꝰ ingredit᷑. contͣ ui¬

Expanded text:
lubricae motus, et genuinos carnis impelubricae motus, et genuinos carnis impetus subnervaret. Ad aeterna namque tendentibus circa motus domesticos severae castigationis est adhibenda censura, ne misere serviat animus, qui nobiliter debuit imperare. Desiderio desiderabat hoc pascha cum perfectis edere vir electus, et de hoste victoriam, conflictu quaerere singulari, juxta verbum Sapientis quo dicitur: « Beatus homo cum portaverit jugum Domini ab adolescentia sua, sedebit solitarius et tacebit, et levabit se super se . » Successus congruos sancta facile sortitur intentio: et vix affectum possibilitas deserit quem pietatis studia suscitarunt. Ad petitionem ejus, a viris misericordiae, sancto pontifice et fideli archidiacono, supra murum civitatis instantia celeri cella construiadhaereret, vacaret ardentius, fidelius obsequeretur, fructuosius militaret. In hoc voluntariae necessitatis ergastulum, vir Dei charitatis compede vinctus ingreditur, contra vi
Abbreviated transcription (Latin):
tonsura iniciatꝰ in clerum. Petita post¬
⁊ iter repetit int̾cisũ. Inde byturicas do¬
mino ducente puenit:⁊ ad urbis an¬
tistitem. hospitandi gr̃a declinauit. Eon
pore p̾sidebat eccłie uir uite uenerabilis
beatꝰ pat̾ austregi sił. cuiꝰ ornabat ẽlebu
sc̃ĩtate collegium. sulpiciꝰ archidia conii
consessor insignis. uite merito ⁊ moũ
gła post scm̃ uirum pontifex mox fitu¬
rus. Hi uenientẽ ad se seruũ ddi debito
susceper̃t humanitatis ofłicio ⁊ exbe¬
niuolentia caritaris congrua neceisita¬
ti subsidia ministrarunt. Agebar ii
tie flore primeuo. feruorem sp̃c ab etan
feruore ñ diuidens. ut caperet uirtꝰ a¬
nimi cũ corpore parit̾ incrementũ. ⁊ s
aximis sinceritatis ⁊ ueritatis deuorã
consetraret dño iuuentutẽ. Intellexit he
uir deo plenꝰ. sibi secretius aliqͥd exeqͣn¬
dũ: quo artiori custodia. ꝓmtiori stu¬
dio. uigilantia puriori. rudes etatis

Expanded text:
tonsura initiatus in clerum. 14. Petita posttonsura initiatus in clerum. 14. Petita post iter repetit intercisum. Inde Bituricas, Domino ducente, pervenit: et ad urbis antistitem hospitandi gratia declinavit. Eo tempore praesidebat ecclesiae vir vitae venerabilis beatus Pater Austrigisilus, cujus ornabat celebri sanctitate collegium Sulpitius archidiaconi confessor insignis, vitae merito, et morum gratia post sanctum virum pontifex mox futurus. Hi venientem se servum Dei debito susceperunt humanitatis officio: et ex benevolentia charitatis, congrua necessitati subsidia ministrarunt. 15. CAP. tiae flore primaevo, fervorem spiritus ab aetatis fervore non dividens, ut caperet virtus animi cum corpore pariter incrementum: et in azymis sinceritatis et veritatis devotam consecraret Domino juventutem. Intellexit hic vir Deo plenus, sibi secretius aliquid exsequendum: quo arctiori custodia, promptiori studio, vigilantia puriori, rudes aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
necessitudinũ carnaliũ motꝰ. qͣm gladi¬
oꝵ terror. aut seuitia potestatis inclinat.
⁊ humana natura sequi qͣm trahi solet
semp ẽt̃ paratior. Igit᷑ ad urbem turoni¬
cam uotiue ꝑegnationis p̾mi deriuant᷑
incessus. ut beati martimi patrociniis.
sic destinata dirigat᷑ intentio: ⁊ sc̃oꝵ suf¬
fragiis opꝰ ꝓmoueat᷑ inceptũ. Ad sepul¬
chrũ sane głosi confessoris. in sp̃u hu¬
militatis accedens. int̾ deuotos sacre con¬
fessionis ascensus. hoc specialit̾ sibi patͥs
sc̃i meritis apd̃ dm postulat obtineri:
ut omĩs sibi in reliquũ redeundi in pa¬
triam p̃cludat᷑ accessus. occasio p̃cidat᷑.
Qͥa sicut ñ ẽ tutũ uicino setpente dor¬
mire: sic int̾ notos ⁊ affines secularib
deditos. ñ ẽ secura conu̾satio ꝓfitentibꝰ
pietatem. Aliqͣntisꝑ in loco eodem demo¬
ratꝰ. p̾micias capitis obtulit deo. regalis
sac̾dotii suscipiens signũ: ⁊ eccłiastica

Expanded text:
necessitudinum carnalium motus, quam gladinecessitudinum carnalium motus, quam gladiorum terror aut saevitia potestatis inclinat, et humana natura sequi, quam trahi solet semper esse paratior. Igitur ad urbem Turonicam votivae peregrinationis primi derivantur incessus, ut beati Martini patrociniis sic destinata dirigatur intentio, et sanctorum suffragiis opus promoveatur incoeptum. Ad sepulcrum sane gloriosi confessoris in spiritu humilitatis accedens, inter devotos sacrae confessionis ascensus, hoc specialiter sibi Patris sancti meritis apud Deum postulat obtineri, ut omnis sibi in reliquum redeundi in patriam praecludatur accessus, occasio praecidatur. Quia, sicut non est tutum vicino serpente dormire; sic inter notos et affines saecularibus deditos, non est secura conversatio profitentibus pietatem. Aliquantisper in loco eodem demoratus, primitias capitis obtulit Deo, regalis sacerdotii suscipiens signum, et ecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
uerentie iura confundat. nec pietatis in¬
fringat officiũ. Moderationis nempe re¬
pat̾ hereditas tua. dñs pars hereditatis
mee ⁊ calicis mei. ipse ẽ qui restituet he¬
reditatẽ meam mͥ. Dignior ẽ celestis ge¬
neratio. qͣm t̾rena. Mortali patri. patrẽ
p̃ferre condecet ĩmortalem. Spe frustratꝰ
pat̾. ad hane uocem tb̾atus egredit᷑ ꝓfliga¬
ta opera uacuus cedit: ⁊ refert᷑ ad ꝓpria.
Hoc iam scd̾o mirificauit dñs sc̃m suũ.
timentẽ se głificans. ⁊ in conspectu eiꝰ ad
nichilũ deducta ẽ impostoris antiq̃ ma
tib adhibere consensũ. Motꝰ ut credit᷑ hoc
impulsu seruus dñi pegͥnari disposuit.
ut ⁊ laboris instantia castigatio carnis
assumpta p̾stanter augesceret:⁊ simileᷤᷤ
in reliquũ uitaret incursus Sicut enim
fugienda sunt cum suis uicia causis: sic
declinanda ẽ. in geste temptationis¬
tationis occasio. Ad malũ namq faciliꝰ

Expanded text:
verentiae jura confundat, nec pietatis inverentiae jura confundat, nec pietatis infringat officium. Moderationis nempe repater, haereditas tua: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei, ipse est qui restituet haereditatem meam mihi . Dignior est coelestis generatio quam terrena. Mortali patri, patrem praeferre condecet immortalem. » Spe frustratus pater, ad hanc vocem turbatus egreditur, profligata opera vacuus cedit et refertur ad propria. Hoc jam secundo « mirificavit Dominus sanctum suum , » timentem se glorificans: et in conspectu ejus ad nihilum deducta est impostoris antiqui matibus adhibere consensum. Motus, ut creditur, hoc impulsu servus Domini, peregrinari disposuit, ut, et laboris instantia castigatio carnis assumpta praestanter augesceret, et similes in reliquum vitaret incursus. Sicut enim fugienda sunt cum suis vitia causis, sic declinanda est ingestae tentationis occasio. Ad malum namque facilius
Abbreviated transcription (Latin):
repetenda hereditate consilia matura ꝓ¬
cedunt: ⁊ ꝑsuasio seria subin fert᷑. Oponit᷑
pat̾ne tytulus orbitatis. teneritudinis
mat̾ne continuus. ⁊ anxius dolor. nobi¬
litatis iniuria. contribuliũ querimo¬
nia frequens. generalis cõmanentiũ de
reu̾sione uoluntas. Uelut aure tenuis si¬
bilus a puero dñi reputant᷑ hec omnia.
reiciunt᷑ pat̾ne preces. respuunt᷑ blancdi¬
cie: consilia p̃damnant᷑. Indignationis
nubem serenꝰ induit ñ serenam. contu¬
mescit animo.⁊ in iram totꝰ atcollit᷑. mi¬
nas congerit ad t̾rorem. nec contemptũ
suũ ualet equanimit̾ sustinere. Tactuᷤ
itaq dolore cordis intͥnsecꝰ. abdicat filiũ.
successionis iura conuellit: ⁊ exheredatio¬
nis indicit elogiũ. Ille in alta m̃tis spe¬
cula constitutꝰ. mundo altior. qͣsi nichi¬
lũ ⁊ mane ducit hec omnia: uultu q ac
m̃te ĩmobilis.blandientẽ parit̾ ac mi¬
nantẽ despicit patrem: sic tam̃ ut ñ re¬

Expanded text:
repetenda haereditate, consilia matura prepetenda haereditate, consilia matura procedunt, et persuasio seria subinfertur. Proponitur paternae titulus orbitatis, teneritudinis maternae continuus et anxius dolor, nobilitatis injuria, contribulum querimonia frequens, generalis commanentium de reversione voluntas. 12. Velut aurae tenuis sibilus a puero Domini reputantur haec omnia, rejiciuntur paternae preces, respuuntur blanditiae, consilia praedamnantur. Indignationis nubem Serenus induit non serenam: contumescit animo, et in iram totus attollitur, minas congerit ad terrorem, nec contemptum suum valet aequanimiter sustinere. Tactus itaque dolore cordis intrinsecus, abdicat filium successionis jura convellit: et exhaeredationis indicit elogium. Ille in alta mentis specula constitutus, mundo altior, quasi nihilum et inane haec omnia: vultuque ac mente immobilis, blandientem pariter ac minantem despicit patrem: sic tamen ut non re
Abbreviated transcription (Latin):
nocare ꝓposito. cautiose satellitio pietatiᷤᷤ.
Ad uisitandũ eum cor patris eũberat. iã
tepentes in eo recidiuat affectꝰ. Nouis sug¬
gistionib antiqͣ suscitat desideria: nouũ¬
Q generat in animo genitoris ardorem.
his aspera tenebris mens sereni deficit
a sereno. tam dulei pignore carere ñ susti¬
net: ⁊ quasi post cineres sepulchri.ui¬
uente se filio credit orbatum. Pinde re¬
spectu diuini timoris abiecto. disponit
a monasterio diuellere. quem paterne
auetortatis uotiua ñ assignarat obla¬
tio. ⁊ in ius herecditatis contempte reuo¬
care deliberat ꝓfugum successorẽ. Enaui¬
gato gͥ mari descendit in insulam. ueni¬
ens in monasteriũ. gratant᷑ excipit᷑. con¬
salutatisq fratrib. a pͥore loci colloqͥũ
filii postulat.⁊ meret᷑. Quo in partem se¬
cretius euocato. post dulcia oscula. sermo¬
nesq ꝓmiscuos. de abiciendo sacre religi¬
onis accincu. de reditu in patuam. de

Expanded text:
vocare proposito copiosae satellitio pietatis. vocare proposito copiosae satellitio pietatis. Ad visitandum eum cor patris everberat: jam tepentes in eo recidivat affectus. Novis suggestionibus antiqua suscitat desideria: novumque generat in animo genitoris ardorem. His aspersa tenebris mens Sereni patris deficit a sereno: tam dulci pignore carere non sustinet: et quasi post cineres sepulcri, vivente se filio credit orbatum. Proinde respectu divini timoris abjecto, disponit a monasterio divellere quem paternae auctoritatis votiva non assignarat oblatio: et in jus haereditatis contemptae revocare deliberat profugum successorem. Enavigato igitur mari descendit in insulam, veniens in monasterium gratanter excipitur: consalutatisque fratribus, a priore loci colloquium fili postulat et meretur. Quo in partem secretius evocato, post dulcia oscula, sermonesque promiscuos de abjiciendo sacrae religionis accinctu, de reditu in patriam, de
Abbreviated transcription (Latin):
touo munꝰ exauditionis in auxiliũ repor¬
tat᷑. Ilico surgit intrepidꝰ. ⁊ in hostẽ fidei
signo crucis edito. potenti ũboꝵ uirtute
imꝑat. ut a finib insule malitia dra¬
conis emigret: nec se deinceps damnis af¬
ferat incolarũ. Uelut baleari ꝑcussa tor¬
mento. potentis imperii uirtute uittꝰ ser¬
pentis elidit᷑. submisso capite confusus
abscrdit: nec edicto recalcitrat imperantᷤ.
uincit᷑ in serpente diabolus. ⁊ induitur
tanqͣm diploide con fusione sua. ꝓ inge¬
sto timore recipit dolous anxietatisq ma¬
nipulos. ⁊ quo uidetur etas uictoris infir¬
mior: ed grauiori pulsat᷑ in sama: turba¬
tͣ uebementius. ⁊ amplius erubescit.
Ion capit infrunitꝰ animꝰ de p̃teritis
pm̾ecturam. iugit̾q tab̾nacula calum¬
ne ꝓcax irreuerentia confrequentat. Quẽ
tangere t̾rore ñ potuit: temptat adũsa¬
tius eneruare blandiciis.⁊ a sc̃o nitit᷑ re¬

Expanded text:
torio munus exauditionis in auxilium reportorio munus exauditionis in auxilium reportatur. Illico surgit intrepidus, et in hostem fidei signo crucis edito, potenti verborum virtute imperat ut 712 a finibus insulae malitia draconis emigret, nec se deinceps damnis afferat incolarum. Velut baleari percussa tormento, potentis imperii virtute virtus serpentis eliditur: submisso capite confusus abscedit; nec edicto recalcitrat imperantis. Vincitur in serpente diabolus, et induitur tanquam diploide confusione sua: pro ingesto timore recipit doloris anxietatisque manipulos, et, quo videtur aetas victoris infirmior, eo graviori pulsatur insania: turbatur vehementius, et amplius erubescit. 11. CAP. IV. Non capit infrunitus animus de praeteritis conjecturam, jugiterque tabernacula calumniae procax irreverentia confrequentat. Quem frangere terrore non potuit tentat adversarius enervare blanditiis: et a sancto nititur re
Abbreviated transcription (Latin):
facile rudes animos impuisa conua¬
unt. ⁊ animi statum leuit̃ repentina
subũtit accessio. Ad occursũ monsit
puer dñi timore corripre᷑ sollictatis
gustia: trepidatione confundit. fua
meditat᷑ anxiꝰ. s draconis horietnli¬
tiam: nec apd̾ eum constat fugral
sit an restare securiꝰ. Respectus dñ la
per est in electos isliꝰ. nec derelinq̃t l
suos in lie maloꝵ:⁊ in tempore lis¬
boꝵ sine aduitorio. Reparat subte
uina miseratio fluctuantẽ trepili
reficit ⁊ estirantis animi mot̾iaul¬
dentie subleuat in ꝓfectũ. Conilu¬
ad cor in feruorem p̾stinũ ital̃
spei letioris armamenta recolligit. ⁊ feliciᷤᷤ
insigne uictorie de ꝓmptuario diuine pi¬
itatis expectat. Itaq solo ꝓstratꝰ. de priori
quidem tlatione compungit᷑. de uisitatio¬
ne gras agit. ꝓsubuentione breuis ⁊ effi¬
cax ad thronum gr̃e diriuat᷑ oratio. Au¬
dit᷑ in excelso clamor eiꝰ ⁊ de celesti ꝓpitia¬

Expanded text:
Facile rudes animos improvisa concutFacile rudes animos improvisa concutiunt, et animi statum leviter repentina subvertit accessio. Ad occursum monstri puer Domini timore corripitur, sollicitatur angustia, trepidatione confunditur, fugam meditatur anxius, sed draconis horret instantiam; nec apud eum constat, fugitare sit, an restare securius. 10. Respectus Domini semper est in electos, nec derelinquit sanctos suos in die malorum, et in tempore superborum sine adjutorio. Reparat subito divina miseratio fluctuantem, trepidum reficit: et aestuantis animi motus confidentiae sublevat in profectum. Conad cor, in fervorem pristinum recalescit. Spei laetioris armamenta recolligit: et felicis insigne victoriae de promptuario divinae pietatis exspectat. Itaque solo prostratus, de priori quidem turbatione compungitur, de visitatione gratias agit: pro subventione brevis et efficax ad thronum gratiae derivatur oratio. Auditur in excelso clamor ejus: et de coelesti propitia
Abbreviated transcription (Latin):
tur uł tbare. Agebat absq arbitri e
solitariũ puer sc̃s aliqͣndo ꝑ insulan i¬
sidentium citatꝰ edicto. nec detretalit .¬
sequiũ: quo gr̃am mereret᷑. Ibat gͥ liui
totꝰ incumbens. ⁊ celestia mente contn¬
tans: ante altare aurcũ qd̃ ẽ in omnhn¬
tu di. pie deuotionis adolebat mornsũ.
Constituebat diem sollempnem in an¬
densis:usq ad cornu altaris. de mila
ꝓpositionis epulabat᷑ exultans: ⁊ delita¬
bat᷑ in leticia. fit plerumq iocunda qs
origo discriminis: ⁊ exorta ẽ de meslegu¬
dioꝵ planta tristicie. Liuioris exagias
aculeis. humani generis affurc mura¬
cus: eandem formam referens eandẽc
naturam. qua ꝓthoplastis intulit pla¬
gam mortis. ⁊ sponsionis fraudulent
fractos illecebra: iugo misere captiuur¬
tis addixit. Subito namq serpens in¬
manis corpore. forma t̾ribilis. homil
aspectu. sẽse sacris obietit obtirib s
mentis sabbatũ tnͣstulit in stuponti

Expanded text:
titur, vel turbatur. Agebat absque arbitris iter titur, vel turbatur. Agebat absque arbitris iter solitarium puer sanctus aliquando per insulam, praesidentium citatus edicto: nec detrectabat obsequium, quo gratiam mereretur. Ibat igitur sibi totus incumbens, et coelestia mente contrectans, ante altare aureum, quod est in conspectu Dei, piae devotionis adolebat incensum. Constituebat diem solemnem in condensis usque ad cornu altaris: de mensa propositionis epulabatur exsultans, et delectabatur in laetitia. Fit plerumque jucunda quies, origo discriminis; et exorta est de messe gaudiorum, planta tristitiae. Livoris exagitatus aculeis, humani generis adfuit inimicus: eamdem formam referens, eamdemque naturam, qua protoplastis intulit plagam mortis; et sponsionis fraudulentae fractos illecebra, jugo miserae captivitatis addixit. Subito namque serpens immanis corpore, forma terribilis, horrendus aspectu, sese sacris injecit obtutibus: et mentis Sabbatum transtulit in stuporem.
Abbreviated transcription (Latin):
culis saginat᷑. Uincit occupationib tedia.
tastidium uarietate det̾git: ornat medi¬
tatione silentiũ. motꝰ stabilitate compo¬
nit: fr̃m studiis delectat᷑. imitatione ꝓ¬
ficit. ignescit exemplis: ad̾ortationib ĩ¬
formatur. Iusticie uiam caritatis illu¬
strat obsequiis. ⁊ oꝑis grãm salubris o¬
beclientie decorat ornamento.Stupet fra¬
trũ fidelis uniu̾sitas: in etate tam fra¬
gili. tante ꝑfectionis ornatũ.⁊ tanqͣm
noui syderis mirat᷑ exortum. ac de tan¬
ti cõmilitio bellatoris. apud eos in con¬
spectu dñi gr̃arũ resonat actio ⁊ uox
cere mordax inuidia. ⁊ iniqͥtatis ẽ ꝓpri¬
um: ñ sereno uultu ꝓcessus in nocentie
contemplari. Uidet peccator ⁊ irascit᷑.
fremit dentib ⁊ tabescit: ⁊ ad głam sci¬
tatis turbida indignatione confundi¬
t̃. Reparat antique fraudis insidias.
⁊ ꝑ familiare sibi organũ. racianstim
ui luminis flãmam uł extingueit nn¬

Expanded text:
culis saginatur. Vincit occupationibus taedia, culis saginatur. Vincit occupationibus taedia, fastidium varietate detergit, ornat meditatione silentium, motus stabilitate componit, fratrum studiis delectatur, imitatione proficit, ignescit exemplis, adhortationibus informatur. Justitiae viam charitatis illustrat obsequiis, et operis gratiam salubris obedientiae decorat ornamento. Stupet fratrum fidelis universitas, in aetate tam fragili tantae perfectionis ornatum, et tanquam novi sideris miratur exortum: ac de tanti commilitio bellatoris apud eos in conspectu Domini gratiarum resonat actio, et vocere mordax invidia, et iniquitatis est proprium, non sereno vultu processus innocentiae contemplari. Videt peccator et irascitur, fremit dentibus et tabescit , et ad gloriam sanctitatis turbida indignatione confunditur. Reparat antiquae fraudis insidias, et per familiare sibi organum, radiantem novi luminis flammam, vel exstinguere ni
Abbreviated transcription (Latin):
libertatẽ głe filioꝵ dĩ reformari pius
animꝰ affectabat. Iamq salutis partꝰ
quẽ a timore dñi mens sc̃a concexat.
in lucem gestiebat erumꝑe.⁊ ad fugã
scłi fidelis p̃suspirabat affectus.
relictis parentib ⁊ domo pat̾na. in ogiã
insulam que ab occeam lictore qͣdragin¬
ta ferme milib distat: scd̃a nauigatione
deuehit᷑. Ibi deo seruientiũ fr̃m iocunda de¬
uotione susceptꝰ. concepte ꝓpositionis ar¬
chanũ celebri concludit effecti. ⁊ mundi
głam celestis phylosophie conterit argu¬
mento. Abdicat generis claritatẽ. ut ab¬
iectus uiuat in domo di. carnis fugit
illecebras. abicit p̾stigia uanitatis. renũ¬
tiat infulis dignitatũ. ponit modũ cu¬
piditatib. curiositati metas affigit. in¬
dicit uiciis bellum. famulatũ uirtuti
p̃rogat.⁊ corde si ficto uiam ueritatis in
dulitate nouus cenobita complectit᷑. Sas¬
cit᷑ ieiuniis. uigiliis retreat᷑. laborib hi¬
larescit. oratione respirat: lectionũ fer¬

Expanded text:
libertatem gloriae filiorum Dei reformari pius animus affectabat. Jamque salutis partus, quem a timore Domini mens sancta conceperat, in lucem gestiebat erumpere, et ad fugam saeculi fidelis praesuspirabat affectus. relictis parentibus et domo paterna, in Ogiam insulam, quae ab Oceani littore quadranginta ferme millibus distat, secunda navigatione devehitur. Ibi Deo servientium fratrum jucunda devotione susceptus; conceptae propositionis arcanum celebri concludit effectu: et mundi gloriam coelestis philosophiae conterit argumento. Abdicat generis claritatem, ut abjectus vivat in domo Dei, carnis fugit illecebras, abjicit praestigia vanitatis: renuntiat infulis dignitatum, ponit modum cupiditatibus, curiositati metas affligit: indicit vitiis bellum, famulatum virtuti praerogat, et corde non ficto viam veritatis insdulitate novus coenobita complectitur. Pascitur jejuniis, vigiliis recreatur: laboribus hilarescit, oratione respirat, lectionum fer
Abbreviated transcription (Latin):
litiũ suũ. praua corrigens. debilia su¬
stentans. consolidans fracta. sana conser¬
uans: disꝑsa recolligens. Non exerit ty¬
pum dñantis in clero. s forma faccꝰ gre¬
gis: omĩb se p̾bet humilitatis exemplũ.
iusticie uiam. innocentie speculũ. casti¬
monie decus: titulũ sc̃ĩtatis. E quabilẽ
se prestat humilib. in elatos rectitudi¬
nis erigit᷑ ⁊elo: corrigit in mansuetudi¬
ne delinquentes. rebelles pie seueritatis
animadũsione concliudit. Colit diligẽ¬
tia sublitos. pares obsequiis. reuerentia
sũmos: recreator pauperũ. merentiũ con¬
solator: plebis delicie. gła magnatoꝵ. sa¬
lutis in om̃s ⁊ gre propagator.

Expanded text:
sterium suum, prava corrigens, debilia susterium suum, prava corrigens, debilia sustentans, consolidans fracta, sana conservans, dispersa recolligens. Non exerit typum dominantis in clero; sed forma factus gregis, omnibus se praebet humilitatis exemplum, justitiae viam, innocentiae speculum, castimoniae decus, titulum sanctitatis. Aequabilem se praestat humilibus, in elatos rectitudinis erigitur zelo; corrigit in mansuetudine delinquentes; rebelles piae severitatis animadversione concludit. Colit diligentia subditos; pares obsequiis, reverentia summos, recreator pauperum, moerentium consolator, plebis deliciae, gloriae magnatorum, salutis in omnes et gratiae propagator.
Abbreviated transcription (Latin):
Iiathedram: ⁊ pastorali cura dignus.
mniũ uoce ⁊ desiderio conclamat᷑. Ille
honore indignum constant̾ edicit
mere se fatet᷑ imparem. ñ satis uti: lem
ure: minꝰ idoneum dignitati.S pieta¬
m subnixa ⁊elo multoꝵ studia conua¬
istunt:⁊ in cathedra pontificali gene¬
nl omniũ assensu fauorabilit̾ collocat᷑.
nignũ siquidem iudicat᷑ ab omĩb. si
tm clara sedes tanti patris solatio ñ or¬
ntͣ. li tantꝰ pat̾ tanto dempore sine titu¬
l debeat militare. si tam fideli dulci ꝙ
omnsilio domꝰ regia defraudet᷑. Tam since¬
it deuotionis in stantie uir beatꝰ querulꝰ.
tͥius ⁊ anxiꝰ acquiescit.⁊ quo indigniorẽ
stelamitat. dignior ab omĩb estimat᷑:
dignoq uniu̾sitatis p̾conio sc̃e humili¬
tatis exhibitio cõmendat᷑. Pactis gͥ que
m ordinatione pontificis solent ⁊ debẽt
lollempnit̾ exhiberi: uirsc̃s ormũ saga¬
arate ⁊ studio satagit honorare mini¬

Expanded text:
ad cathedram, et pastorali cura dignus, ad cathedram, et pastorali cura dignus, omnium voce et desiderio conclamatur. Ille se honore indignum constanter edicit, oneri se fatetur imparem, non satis utilem curae, minus idoneum dignitati. Sed pietatis subnixa zelo multorum studia convalescunt, et in cathedra pontificali, generali omnium assensu favorabiliter collocatur. Indignum siquidem judicatur ab omnibus, si tam clara sedes, tanti Patris solatio non ornetur, si tantus Pater tanto tempore, sine titulo debeat militare, si tam fideli dulcique consilio domus regia defraudetur. Tam sincerae devotionis instantiae vir beatus, querulus, tristis et anxius acquiescit, et quo indigniorem se clamitat, dignior ab omnibus aestimatur, dignoque universitatis praeconio, sanctae humilitatis exhibitio commendatur. Peractis igitur, quae in ordinatione pontificis solent et debent solemniter exhiberi, vir sanctus omni sagacitate et studio satagit honorare mini
Abbreviated transcription (Latin):
rediit: ubi p̾mũ latuerat. Ibi sc̃o anrit̃¬
te pontifice.⁊ dagoberti regis muntncd̃¬
eusebia exemplo głosi pontificis mon¬
tis animata. munita consiliis: adiui
p̾cib. euecta suffragiis: marcianis sal
astaret reuerent̾ altarib. uidit sda
sc̃s pontifex apis uolatu capurgilas¬
nle nonitate bonitatem di. meritũ
A sci: grãm sacram̃ti. Renouat᷑ ita
paruulus salutarib saeram̃tis: ⁊ in
quam tͥnsfeitur diuino munere crea¬
niam. Fit omĩb cõmunis exultatio.
at̾irunt᷑ ab om̃ĩb gr̾e tanti muneris
largitori:⁊ cum leticie manipulis sin¬
uli reũtunt᷑ ad ꝓpria.Sic serui ddĩ fa¬
in ⁊ grã głosius augmentat᷑: ⁊ qͦ dif¬
ssius circum fert᷑. dulciꝰ enitescit.
uetensis ep̃i. feruente cirea uirũ dĩ
agob̃ti regis affectu. electione cleri. pe¬
mone populi.honoratoꝵ assensu. com¬
uincialiũ uoto. seruus dñi reuerenter
instantꝰ expetit᷑. renitens ⁊ inuitꝰ tͣhit᷑

Expanded text:
rediit, ubi primum latuerat. Ibi sancto anniterediit, ubi primum latuerat. Ibi sancto annitente pontifice, et Dagoberti regis munificenEusebia exemplo, gloriosi pontificis monitis animata, munita consiliis, adjuta precibus, evecta suffragiis, Martianis monaastaret reverenter altaribus, vidit idem sanctus pontifex apis volatu caput gyranovitate bonitatem Dei, meritum viri sancti, gratiam sacramenti. Renovatur itaque parvulus salutaribus sacramentis, et in novam transfertur divino munere creaturam. Fit omnibus communis exsultatio, referuntur ab omnibus gratiae tanti muneris Largitori, et cum laetitiae manipulis singuli revertuntur ad propria. Sic servi Dei favor et gratia glosiosus augmentatur, et quo diffusius circumfertur, dulcius enitescit. Trajectensis episcopi, fervente circa virum Dei Dagoberti regis affectu, electione cleri, petitione populi, honoratorum assensu, comprovincialium voto, servus Domini reverenter et instanter expetitur, renitens et invitus trahitur
Abbreviated transcription (Latin):
stas oꝑis cõmendat artificem. Seruo
dĩ celebrem compingit ornatũ. qi
lis generosa fecunditas. Incłtia uis
aldegundis. quam forme dotib.⁊ ui¬
tate nataliũ morum gr̃a fecerat ⁊ ue¬
lis institutio digniorem: puditiu
in incorruptionis eĩne thalamũ prens¬
re cum tytulo uirginitatis ardentiꝰ aib¬
fectabat. Hec clam destine fuge silueltĩ¬
q la tibuli beneficio. de manib elapsa
querentiũ. ubi ad altimontis monai¬
steriũ p̃fatos comperit aduentasse pn¬
tifices: desideriũ mora corporis ñ darti¬
te. festinant̾ ad eos tanqͣm ad urbem
fugii conuolauit. Ad scoꝵ itaq ꝓeut¬
bens uestigia. quid timeret edocuitra¬
uit quid optaret. quid expediret pi¬
it erudiri. Cuiꝰ animũ fluctuantemn
beatꝰ amandꝰ diserto sermone reficiel
in arcem ꝓpositi celsioris euexit: mĩ¬
sito sacri uelaminis usu. sponso uigi¬
ni. sponsam uirginem conseciaur ae
uoti compos. roborata feliciꝰ. malbodit̃

Expanded text:
stas operis commendat artificem; servo stas operis commendat artificem; servo Dei celebrem compingit ornatum, quasobolis generosa fecunditas. Inclyta virgo Aldegundis, quam formae dotibus et dignitate natalium, morum gratia fecerat et fidelis institutio digniorem, pudicitiin incorruptionis aeternae thalamum pervenire cum titulo virginitatis ardentius affectabat. Haec clandestinae fugae, silvestrisque latibuli beneficio de manibus elapsa quaerentium, ubi ad Altimontis monasterium praefatos comperit adventasse pontifices, desiderium mora corporis non tardante, festinanter ad eos tanquam ad urbem refugii convolavit. Ad sanctorum itaqubens vestigia, quid timeret, edocuit, aperuit quid optaret, quid expediret, petiit erudiri. Cujus animum fluctuantem B. Amandus diserto sermone reficiens, in arcem propositi celsioris evexit, et imposito sacri velaminis usu, sponso virgini sponsam virginem consecravit. Quae voti compos roborata felicius, Malbodium