comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na. Quos ꝑseqñs gedeon comp̃hendit: tur¬
bato om̃i excitu coꝵ. Reu̾tens q de bello ante
solis ortũ: app̃hendit pu̾m de uiris soccoth.
Int̾rogauit q eũ noĩa pͥncipũ et senioꝵ soccoth:
et dix̃ eis. En zebee ⁊ salmana: sr̃ quib exꝓ¬
brastis m dicentes. forsitan manꝰ zebee ⁊ sal¬
mana ĩ maĩb tuis sut. ⁊ idcͥto postulas ut
demꝰ uiris qͥ lassi sut ⁊ defecunt panes. Cu¬
lit gͦ seniores ciuitatis et sꝑinas deserti ac tͥ¬
bulos: et contriuit cũ eis atq ꝯminuit ui¬
salmana. Quales fuerũt uiri quos occidi¬
stis ĩ thabor: Qui respondert̃. Similes tui:
et unus ex eis qiͣ filius regis. Quibꝰ ille ait.¬
Frẽs mei fuerũt: filii mrĩs mee. uiuit dñs
si ẜuassetis eos: nõ uos occid̾e̾m. Dixitq ie¬
ther pͥmogenito suo. Surge et intͥfice eos.
Qui nõ eduxit gladiũ. timebat enĩ quia
pueradhuc erat. Dix̾unt q zebee ⁊ salma¬
ta acbullas quib colla regaliũ camelorũ

Expanded text:
n comprehendit, turbato omni exercitu eorum. Revertensque de bello ante solis ortum, apprehendit puerum de viris Soccoth: interrogavitque eum nomina principum et seniorum Soccoth, et dixit eis: En Zebee et Salmana, super quibus exprobrastis mihi, dicentes: Forsitan manus Zebee et Salmana in manibus tuis sunt? demus viris, qui lassi sunt et defecerunt, panes. Tulit ergo seniores civitatis et spinas deserti ac tribulos, et contrivit cum eis, atque comminuit viSalmana: Quales fuerunt viri, quos occidistis in Thabor? Qui responderunt: similes tui, et unus ex eis quasi filius regis. Quibus ille aitFratres mei fuerunt, filii matris meae. Vivit Dominus, si servassetis eos, non vos occiderem. Dixitque Jether primogenito suo: Surge, et interfice eos. Qui non eduxit gladium: timebat enim, quia adhuc puer erat. Dixeruntque Zebee et Salmata ac bullas, quibus colla regalium camelorum
Abbreviated transcription (Latin):
biit aũt abimelech filius isrłi.¬
nerobaal in sichem ad frẽs mrĩs sue: ⁊ lo¬
cutꝰ est ad eos.⁊ ad omẽm cognatcẽm domus
patris mr̃is sue dicẽs. Loquinũ ad om̃s in¬
tur uobis unus uir : Simul q considerate:
quia os urm ⁊ caro ur̃a sum. Locuti q sunt
fr̃s mrĩs eiꝰ de eo ad õs uiros sichem uniuer¬
sos ẜmones istos: et inclinauert cor eoꝵ pꝰt
Qui condux̃ sͥ ex eo uiros mopes iuagos: se¬
cutiq sut̃ eũ. Et uenit ĩ domũ prĩs sui in e¬
phra: et occidit frs suos filios hierobaal hex¬
uiros suꝑ lapidẽ uinũ. Remansit q ioa¬
than filius hierobaal minimꝰ: ⁊ absconditꝰ
est. Cong̾gati sunt aut̃ om̃s uiri sichem. et
uniu̾se famlie urbis mello: abierunt q et
constituerũt regẽ abimelech. uixta quertũ
q̃ stabut in sichem. Ꝙ cum munciatũ eẽt ioa

Expanded text:
imelech filius Jerobaal in Sichem ad fratres matris suae, et locutus est ad eos, et ad omnem cognationem domus patris matris suae, dicens: Loquimini ad omnes vitur vobis unus vir? simulque considerate, quia os vestrum et caro vestra sum. Locutique sunt fratres matris ejus de eo ad omnes viros Sichem universos sermones istos, et inclinaverunt cor eorum post Qui conduxit sibi ex eo viros inopes et vagos, secutique sunt eum. Et venit in domum patris sui in Ephra, et occidit fratres suos filios Jerobaal seiros, super lapidem unum, remansitque Joatham filius Jerobaal minimus, et absconditus est. Congregati sunt autem omnes viri Sichem, et universae familiae urbis Mello: abieruntque et constituerunt regem Abimelech, juxta quercum quae stabat in
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Non ẽ heo aliud: nisi gladius gedeoĩs.
madian: et omĩa castra eꝰ. Cumq audisset
gedeon sompniũ. et int̾pretatõem eiꝰ. adora¬
uit: et reu̾sus ad castra isrł. ait. Surgite:
tradidit enĩ d̾s ĩ manꝰ nrãs castra madian.¬

Expanded text:
batur: Non est hoc aliud, nisi gladius Gedeonis fbatur: Non est hoc aliud, nisi gladius Gedeonis fn manus ejus Madian, et omnia castra ejus. Cumque audisset Gedeon somnium, et interpretationem ejus, adoravit: et reversus est ad castra Israel, et ait: Surgite, tradidit enim D
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾o cibanis. ⁊ tubis omnẽ reliqͣm młtitu¬
diẽm abire p̃cepit ad tab̾na cła sua: ⁊ ipse
cũ trecentis uiris se certamini dedit. Castͣ
aut̃ madian: erant subt᷑ in ualle. Eadem
nocte dix̃ dñs ad eũ. Surge et descende in
castra: quia tradidi eos in manutua. Sin
aut̃ solus ire formidas: descendat tecum
phara puerruus. Et cum audieris qͥd loꝙͣ¬
tur. tr̃ confortabũt᷑ manꝰ tue: et securior
ad hostiũ castra descendes. Descendit gͦ ipẽ
et phara puer eiꝰ: in ꝑrem castroꝵ. uͥ erant
et om̃s orientales ppłi fusi iacebãt ĩ ualle:
ut locustaꝵ multitudo. Cameli qͦ ĩnuni̾a¬
błes erant: situt harena q̃ iacet ĩ litore ma¬
ris. Cum q ueniss gedeon. narrabat alicͥs
sompniũ ꝑximo suo: et in hũc mod̾ refẽ¬
bat ꝙ uiderat. Uidi sompniũ. Et uidelut᷑
mͥ quasi subcinericiꝰ ꝑanis ex hordeo uolui:¬
sset ad tab̾nacłm. ꝑtussit illd̾. atq subu̾tit.
et t̾re funditꝰ coequauit. Rndit is cui locĩ¬

Expanded text:
cibariis et tubis, omnem reliquam multitudinem abire praecepit ad tabernacula sua: et ipse cum trecentis viris se certamini dedit. Castra autem Madian erant subter in valle. Eadem nocte dixit Dominus ad eum: Surge, et descende in castra: quia tradidi eos in manu tua: sin autem solus ire formidas, descendat tecum Phara puer tuus. Et cum audieris quid loquantur, tunc confortabuntur manus tuae, et securior ad hostium castra descendes. Descendit ergo ipse, et Phara puer ejus in partem castrorum, ubi erantet omnes orientales populi, fusi jacebant in valle, ut locustarum densitudo: cameli quoque innumerabiles erant, sicut arena, quae jacet in littore maris. Cumque venisset Gedeon, narrabat aliquis somnium proximo suo: et in hunc modum referebat quod viderat: Vidi somnium, et videbatur mihi quasi subceniricius panis ex hordeo volvisset ad tabernaculum, percussit illud, atque subvertit, et terrae funditus coaequavit. Respondit is, cui loque
Abbreviated transcription (Latin):
buitq lex filios cuu eg̾ssi sũt defemore eiꝰ:
eo ꝙ płes habuerit uxores. Concubina aut
illius quã habebat ĩ sichem: genuit ei filium
noĩe abimelech. Mortuꝰ q est gedeon filius
idas in senectute boã: et sepultꝰ insepulcro
ioas prĩs sui in ephra. de famłia exri. Postcͣ¬
laũt mortuꝰ est gedeon: au̾sisũt filii isrł et for¬
nicati sut̃ cum baalim. ꝑcusserut q cum baal
fedus ut eẽt eis ĩ deũ ⁊̃ nec recordati sunt dñi
dei sui. qͥ eruit eos de manu omiũ inmitoꝵ

Expanded text:
ilios, qui egressi sunt de femore ejus, eo quod plures haberet uxores. Concubina autem illius, quam habebat in Sichem, genuit ei filium nomine Abimelech. Mortuusque est Gedeon filius Joas in senectute bona, et sepultus est in sepulcro Joas patris sui in Ephra, de familia Ezri, etcautem mortuus est Gedeon, aversi sunt filii Israel, et fornicati sunt cum Baalim. Percusseruntque cum Baal foedus, ut esset eis in deum, nec recordati sunt Domini Dei sui, qui eruit eo
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ ꝑgat: quẽ ire prohibuo reu̾tat᷑. Cumci
descendiss ꝓpłs ad aqs: dix̃ dñs ad gedeon.
Qui manur ⁊ lingua lambuerint aq̾s situt
solent canes lamb̾e̾: seꝑabis eos seorsũ. Qui
aut̃ curuatis genib bĩberint: in alt̾a parte
erunt. Suit itaci nũs eoꝵ qͥ manu ad os ꝓ¬
hiciente aqͣs lambuerãt: trecenti uiri. Omĩs

Expanded text:
gant: quem reprobavero, revertatur. Cumque descendisset populus ad aquas, dixit Dominus ad Gedeon: Qui lingua lambuerint aquas, sicut solent canes lambere, separabis eos seorsum: qui autem curvatis genibus biberint, in altera parte erunt. Fuit itaque numerus eorum, qui manu ad os projicientes aquas lambuerunt, trecenti viri: omnis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ succidit nemꝰ Qeb ille respondit. seunicͥd
lsrores ests lnal ut pugnens ꝑeo:Quiao¬
u̾sanus eiꝰ ẽ: moriat᷑ ante qͣm lux crastina
ueniat. Si d̾s est uindicet se de eo qͥ suffo¬
dit aram eiꝰ. Ex illo die uocatꝰ ẽ gedeon gero¬
baal: eo ꝙ dixiss ioas ulciscat᷑ se deeo baal
qui suffodit altare eiꝰ. Igit᷑ omĩs madian et
amalech et orientales ppłi congregati sunt
simł. ⁊ mnͣseuntes iordanẽ castrametati sũt
ĩ ualle iezrahel. Spc̃ aut̃ dĩ induit gedeon.¬
ger. ut sequ̾etur se. Misit q nũcios ĩ uniuer¬
sum manassem : qui et ipe secutꝰ est eũ. Et a¬
lios nũcios in aser et zabulon ⁊ nepthalim:
quui occurrenĩt ei. Dixit q gedeon ad dñm.
Sisaluũ facis isrł ꝑ manũ meã sicut locutꝰ es:
ponã uellꝰ ħ lane in area. Siros in solo uelłe
fu̾it. et in onĩ terra siccitas: sciã ꝙ ꝑ manũ
meã sicut locutꝰ es lib̾abis isrł. Ecm̃ q ẽ ita.
Et de necte consurgẽs: exp̃sso uelle concam¬

Expanded text:
 ille respondit numquid ultores estis Baal et pugnatis pro eo qui adversarius eius est moriatur antequam lux crastina veniat si deus est vindicet se de eo qui suffodit aram eius ex illo die vocatus est Gedeon Hierobbaal eo quod dixisset Ioas ulciscatur se de eo Baal qui suffodit altare eius igitur omnis Madian et Amalech et orientales populi congregati sunt simul et transeuntes Iordanem castrametati sunt in valle Iezrahel spiritus autem Domini inzer, ut sequeretur eum. Misitque nuntios in universum Manassen, qui et ipse secutus est eum: et alios nuntios in Aser, et Zabulon, et Nephtalim, qui occurrerunt ei. Dixitque Gedeon ad Dominum: Si salvum facis per manum meam Israel, sicut locutus es, ponam hoc vellus lanae in area: si ros in solo vellere fuerit, et in omni terra siccitas, sciam quod per manum meam, sicut locutus es, liberabis Israel. Factumque est ita. Et de nocte consurgens
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ẽ itaq gedeon: coxit q edum ⁊ de
farine modio Mimos panes. Carnes q po¬
nẽs ĩ canistro. ⁊ ius carniũ mittẽs in ollam:
tulit oiã sub quertu. et obtulit ei. Cuidix̃
angłs dñi. Tolle carnes ⁊ panes azimos. et
pone sr̃ petram illã: et ius carniũ desuꝑ fun¬
de. Cumci feciss ita ⁊ extendit angłs dnĩ sũ¬

Expanded text:
 coxit haedum, et de farinae modio azymos panes, carnesque ponens in canistro, et jus carnium mittens in ollam, tulit omnia sub quercum, et obtulit ei. Cui dixit angelus Domini: Tolle carnes et panes azymos, et pones super petram illam, et jus desuper funde. Cumque fecisset ita, extendit angelus Domini su
Abbreviated transcription (Latin):
nec inea passus ẽ ꝯmorari. Seqͣnti gͦ die: e¬
gressus ẽ ppłs in campũ. Ꝙ cum nũciatũ eẽt
abimelech: tulit ex̾cuũ suũ ex diuisit ĩ tres
turmas. tendens insidias in agris. uidens
q ꝙ egred̾et᷑ ppłs de ciuitate. surrex̃ ⁊ iiruit
in eos cum cuneo suo: oppugnãs et obsidẽs
ciuitatẽ. Due aut turme palantes ꝑ campũ:
adu̾sarios ꝑsequebant᷑. Porro abimelech oĩ

Expanded text:
nec in ea passus est commorari. Sequenti ergo die enec in ea passus est commorari. Sequenti ergo die egressus est populus in campum. Quod cum nuntiatum esset Abimelech, tulit exercitum suum, et divisit in tres turmas, tendens insidias in agris. Vidensque quod egrederetur populus de civitate, surrexit et irruit in eos cum cuneo suo, oppugnans et obsidens civitatem: duae autem turmae palantes per campum adversarios persequebantur. Porro Abime
Abbreviated transcription (Latin):
itaq abimelech cum omĩ ex̾citu suo nocte:
et tetendit insidias iuxta sichimã in qua¬
tuor locis. Egressus q ẽ gaal filiꝰ obed: et
stetit in introitu porte ciuitatis. Surrex̾ aut̃
abimelech et om̃is ex̾citꝰ eius cũ eo: de insi¬
diaꝵ loco. Cum q uidiss ꝓpłm gaal: dixit
ad zebul. Etce de montib multitudo descen¬
dit. Cui ille respondit. Umbras montium
uides qiͣ hoĩm capita: et hoc errore deciperis.
Rursus q gaal ait. Etce pp̃łs de unibilico
terre descendit: et unus cuneus uenit ꝑ
uiam que respicit quercũ. Cuidixit zebul.
Ubi est mĩc os tuũ quo loquebaris. quis ẽ
abimelech ut ẜuiamꝰ er: Nonne iste est po¬
płs cuiẽ despiciebas : Egred̾e̾ ⁊ pugna contͣ
eũ. abiit gͦ gaal expectante sichimoꝵ ppło:
et pugnauit contra abimelech. Qui ꝑsecu¬
tus est eum fugientẽ: et in urbẽ compulit.
zebul aut gaal et socios eiꝰ expulit de urbe:

Expanded text:
itaque Abimelech cum omni exercitu suo nocte, itaque Abimelech cum omni exercitu suo nocte, et tetendit insidias juxta Sichimam in quatuor locis. Egressusque est Gaal filius Obed, et stetit in introitu portae civitatis. Surrexit autem Abimelech, et omnis exercitus cum eo de insidiarum loco. Cumque vidisset populum Gaal, dixit ad Zebul: Ecce de montibus multitudo descendit. Cui ille respondit: Umbras montium vides quasi hominum capita, et hoc errore deciperis. Rursusque Gaal ait: Ecce populus de umbilico terrae descendit, et unus cuneus venit per viam quae respicit quercum. Cui dixit Zebul: Ubi est nunc os tuum, quo loquebaris: Quis est Abimelech ut serviamus ei? Nonne iste est populus, quem despiciebas? Egredere et pugna contra eum. Abiit ergo Gaal, spectante Sichimorum populo, et pugnavit contra Abimelech, qui persecutus est eum fugientem, et in urbem compulit; Zebul autem, Gaal et socios ejus expulit de urbe,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit aut̃ gaal filiꝰ obed cum frĩb suis: ⁊ trͣi¬
siuiit in sichiniã. Ad cuiꝰ aduentũ erecti hĩta¬
tores sichem eg̾ssi sunt in agros: uastantes ⁊¬
uineas. uuas q calcantes. Et fcĩs cantãtiũ
choris. ing̾ssi sunt fanuĩ dei sui: et int̾ epłas
et potula maledicebant abimelech. clamãte
gaal filio obed. Quis ẽ abimelech. ⁊ qͥs est si¬
chem ut ẜuiamꝰ ei : Numqͥd nõ est filius hie¬
robaal. ⁊ constituit pͥncipẽ zebul ẜnũ suum
suꝑ uiros emor prĩs sichem: Cur gͥ ẜ uienꝰ¬
ei: utinã daret a̾s ppłm istũ sb̾ manu mea:
ut auferrẽ de medio abimelech. Dcm̃ q est
abimelech. Cong̾ga ex̾citus multitudinẽ:
et ueni. Sebul enĩ pͥnceps ciuitatis auditis
ẜmonib gaal filii obed iratus ẽ ualde: ⁊ mi¬
sit clan ad abimelech nuncios dicẽs. Ecce
gaal filiꝰ õbed uenit in sichimã cum frĩb su¬
is: et oppugnat adu̾sum te ciuitatẽ. Surge
itaq nocte cum ppło qui tetũ est. et latita

Expanded text:
 Obed cum fratribus suis et transivit in Sycimam ad cuius adventum erecti habitatores Sychem egressi sunt in agros vastantes vineas uvasque calcantes et factis cantantium choris ingressi sunt fanum dei sui et inter epulas et pocula maledicebant Abimelech clamante Gaal filio Obed quis est Abimelech et quae est Sychem ut serviamus ei numquid non est filius Hierobbaal et constituit principem Zebul servum suum super viros Emmor pei? utinam daret aliquis populum istum sub manu mea, ut auferrem de medio Abimelech. Dictumque est Abimelech: Congrega exercitus multitudinem, et veni. Zebul enim princeps civitatis, auditis sermonibus Gaal filii Obed, iratus est valde, et misit clam ad Abimelech nuntios, dicens: Ecce Gaal filius Obed venit in Sichimam cum fratribus suis, et oppugnat adversum te civitatem. Surge itaque nocte cum populo qui tecum est, et latita
Abbreviated transcription (Latin):
et omĩs połs cum eo: uenit ad fontẽ qui uo¬
cat᷑ arad. Erant aũt castra madian ĩ ualle:
ad septentͥonalẽ plagã collis excelsi. Dix̃ ci
dñs ad gedeon. Multus tecũ est ꝓpłs. nͨ tra¬
detur madian ĩ manꝰ eiꝰ: ne głet᷑ contra me is¬
rael ⁊dicat. meis uirib libatꝰ sum. Loquere
ad ppłm: et cunctis audientib p̃dica. Qui
formidolosus et timidꝰ ẽ reu̾tatur. Retesse
runt q de monte galaad: et reu̾sa sunt de
poło uiginti et duo nilia uiroꝵ. ⁊ tm̃ detẽ
milia remanserũt. Dixit q dñs ad gedeon.
Adhuc ppłs multus ẽ. Duc eos ad aqͣs: ⁊ ibi¬

Expanded text:
et omnis populus cum eo venit ad fontem qui vocatur Arad erant autem castra Madian in valle ad septentrionalem plagam collis Excelsi dixitque Dominus ad Gedeon multus tecum est populus nec tradetur Madian in manus eius ne glorietur contra me Israhel et dicat meis viribus liberatus sum loquere ad populum et cunctis audientibus praedica qui formiruntque de monte Galaad, et reversa sunt de populo viginti duo millia virorum, et tantum decem millia remanserunt. Dixitque Dominus ad Gedeon: Adhuc p
Abbreviated transcription (Latin):
cet pauꝑi et inopi. et aiãs pauꝑm saluab̾.
ł buisura et iniquitate redim aiãm eorũ.
¶t uiuet et dabit᷑ ei de auro sałba. et ado¬
rabunt de eo iugis. tota die benedicent ei.
Exit memorabile t̾ticum in era in capite
florebunt de ciuitate sicut fenũ t̾re. E rit

Expanded text:
cet inopi et pauperi, et animas pauperum salvabit. Ab usura et iniquitate redimet animas Al. Et vivet, et dabitur ei de auro Saba, et orabunt de eo jugiter, tota die benedicent ei. Erit memorabile triticum in terra, in capite florebunt de civitate sicut fenum terrae. Erit
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est in uobis qui claudat ostia. et
incendat altare meũ gratuito: Non est
mͥ uoluntas in nobis dicit dñs ex̾citu¬
um: et munus nõ suscipiam de manu
ur̃a. Ab ortu enĩ solis usq ad octasum
magnũ est nom̃ meũ in gentib: et in

Expanded text:
quis est in vobis qui claudat ostia et incendat altare meum gratuito non est mihi voluntas in vobis dicit Dominus exercituum et munus non suscipiam de manu vestra ab ortu enim solis usque ad occasum magnum est nomen meum in gentibus et
Abbreviated transcription (Latin):
oblatõ mũda. quia magnũ nom̃ meũ ĩ
gentib dicit dñs exertituũ. Et uos pol¬
luustis illud in eo qd̃ dicitis. Mensa do¬
mini contaminata ẽ: et qd suꝑponit᷑ cõ¬
temptibłe est. cum igne qui illud deuo¬
rat. Et dixistis. Eccede sabore. Et exsuf¬
flastis illd̾: dicit dñs exertituũ. Et ĩtu¬
listis de rapinis claudum et languidũ:
et intulistis munꝰ. Numquid suscipiam
illd̾ de manu ur̃a dicit dũs : Maledictus
dolosus qui ht̃ in grege suo masculum.

Expanded text:
ia magnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus exercituum. Et vos polluisti illud in eo quod dicitis: Mensa Domini contaminata est: et quod superponitur, contemptibile est, cum igne qui illud devorat. Et dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intulistis de rapinis claudum, et languidum, et intulistis munus: Numquid suscipiam illud de manu vestra? dicit Dominus. Maledictus dol
Abbreviated transcription (Latin):
giuta nõ hñt: apocripha nescit eccłia.
Ad hebreos gͥ reu̾tend̾ est: unde et dñs
loquis᷑. et discipłi exempla presumuat.
Hec paceuetemĩ loquor. et obtrectatori¬
b meis tantũ respondeo. qͥ canino dente
me rodunt. inpublico detrahẽtes legen¬
tes in angulis: idem et accusatores. et de¬
fensores. cum ĩ aliis ꝓbent ꝙ in me repro¬
bant: qͣiuirtus et uiciũ nõ in rebꝰ sit. sed
cum auctoꝵe mutet᷑. Cet̾m nemini edi¬
toẽm septuaginta tnͣslatoꝵ olim de greco
emendatã tͣbuisse me nrĩs: nec inimitũ
debere estimari eoꝵ quos in conuentu frm
semꝑ edissero. Et qd̾ mĩc dabreiamin id est
u̾bia dieꝵ int̾pretatꝰ sum idc̾to feciut in¬
extricabiles maras. et siluam noĩm que
scriptoꝵ confusa sunt uicio. sensuũ q bar¬
banem aꝑtius et ꝑu̾suũ cola. digerem. mͥ¬

Expanded text:
. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM  , id est, Verba dierum, interpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et
Abbreviated transcription (Latin):
Iseptuaginta int̾pretũ pura et
ut ab eis in gretũ u̾sa ẽ editõ per¬
leres. ut tͥ hebrea uolumina latino ẜmõe
tnͣfferrẽ. Qd̾ enĩ semel aures hoĩm occupa¬
u̾at. et nascentis eccłie roborauat fidẽ: ii
stum erat ̃ nr̃o silentio cõꝓbari. Nauc uͦ
cum ꝓuarietate regionũ diu̾sa ferant᷑ exẽ¬
plaria. et germana illa antiqͣ q tnͣclatio
corrupta sit atq uiolata: nr̃i arbitͥ putas.
qut e płib iuidicare qͥd uerum sit. aut no¬
uñ opus in uet̾i oꝑe cond̾e̾: illudentib q iu¬
deis cornitũ ut dicit᷑ oculos config̾e̾. Ale¬
xandria et egiptꝰ: in septuaginta suis. he¬
sicyum laudat auctorẽ. Constantinopoł
usq antiochiam: luciani martẏris exem¬
elaboratos eusebiꝰ. et pamphilꝰ nulgaue¬
runt: totꝰ q orbis hac int̾ se trifara ua¬
rietate compugnat. Et certe origenes
nõ solum exẽpla composuit qͣtuor editõ¬
nũ. e regione singła u̾ba describẽs. ut unꝰ

Expanded text:
Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio perleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, 522 justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero quum pro varietate regioilla antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis usque Anthiochiam, Luciani  Al. Juliani martyris exemelaboratos Eusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus
Abbreviated transcription (Latin):
post ipõs. et qm̃ assyrii nõ adunati ĩ fugã
ibant p̃cipites. filii autẽ istł uno agraine
ꝑseq̃ntes: debilitabant om̃s quos inue¬
nire potuissent. Misit q ozias nuncios:
ꝑ om̃s ciuitates. et regiones isrł. Omnis
itaq regio. omis q urbs: electam iuuen¬
tutẽ misit armatam post eos. Et ꝑsecuti
sunt in ore gladii: quousq ꝑuenirẽt ad

Expanded text:
post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit armatam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad
Abbreviated transcription (Latin):
casumeiꝰ. de sỹon ꝑfcã decore deus apparuit.
uorabit. et in cͥcuitu eius tempestas uali¬
da. U ocabit celum desursũ. et t̾ram ut
iudicet ppłm suũ. Congregare mͥ sanctos

Expanded text:
casum ejus. De Sion perfecta decore Deus Al. tac. vorabit, et in circuitu ejus tempestas valida. Vocabit coelum desursum, et terram, ut judicet populum suum. Congrega
Abbreviated transcription (Latin):
mosuo. labium subdolũ incorde et corde lo¬
cuti sunt. Disperdat dñs oĩa labia dolosa.
linguã magniloqͣm. Qui dixerunt lingͣm
nrãm roboreri. labia nrã nobiscũ sunt. quis¬
pauꝑm nc̃ consurgã dicit dñs. Donã ĩ sa¬
lutari auxiliũ eoꝵ. E locruia dnĩ eloquia
mũda. argentũ igne ꝓbatũ. seꝑatũ at̾ra. co¬
latum septuplũ. Eu dne custodies ea ser
ssimi filioꝵ hoĩm.¬

Expanded text:
mo suo, labium dolosum in corde, et corde locuti sunt. Disperdat Dominus omnia labia dolosa, linguam magniloquam. Qui dixerunt, Linguam nostram roboremus, labia nostra nobiscum sunt: quispauperum, nunc consurgam, dicit Dominus: ponam in salutari auxilium eorum. Eloquia Domini eloquia munda: argentum probatum, separatum a terra, colatum septuplum. Tu, Domine, custodies ea, serssimi filiorum hom
Abbreviated transcription (Latin):
et coniung̾e fide csĩ illo. Qd̃ si demdau̾is
absconsa illiꝰ: nõ ꝑsequeris post eũ. Sicut
enĩ hõ qui ꝑdit amicũ suũ: sic qui ꝑdit¬
amiciciã ꝓximi sui. Et sicut qͥ dimittit
auẽ de manu sua: sic qui reliquisti ꝓxim̃
tuũ. et ñ eum capies. Non illum sequa¬
tra. eum ñ pot̾is colligare. Et maledicti ẽ
concordatõ. Denudare aut̃ amici misteria
desꝑatõ est aĩe infelicis. Annuens oculo
fabricat iniqua: et nemo eũ abiciet. In cõ¬
spectu oculoꝵ tuoꝵ condulcabit os suum:
et suꝑ ẜmoẽs tuos ãmirab̾r. Nouissime au¬
tẽ ꝑu̾tet os suũ: et in u̾bis tuis dabͤ scan¬
dalum. Multa audiui et ñ coequaui er: et
dñs odiet illũ. Qui in altũ mittit lapidẽ.
suꝑ caput eius cadet: et plaga dolosa. do¬
losi diuidet uulna. Qui foueam fodit. ĩ
illam incidet: et qui statuit lapide ꝓxi¬
mo. offendet in eo. et qui laqueũ alio po¬

Expanded text:
et coniungere fide cum illo: quod si denudaueris et coniungere fide cum illo: quod si denudaueris abscondita illius, non per-. sequaris eum. sicut enim homo qui amicitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic qui reliquisti proximum tuum: et non eum capies: non illum sequaultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio: denudare autem amici mysteria, desperatio est animae infelicis. Annuens oculis fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur: novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. ns: « Qui in altum mittit lapidem super caput ejus cadet, et plaga dolosa dolosi dividet vulnera. Et qui fodit foveam, in illam decidet; et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo; et qui laqueum alii pa
Abbreviated transcription (Latin):
cari. Tabitudo enĩ et mors: ĩminẽt ĩ mã¬
datis eiꝰ. Memorare timorẽ dei: et nõ iras¬
taris ꝓximo. mxmorare testam̃ti altissimi:
et despice ignoranciã ꝓximi. Abstine te a
lite: et minues peccata. Homo enĩ iracũ¬
dus incendit litem: et uir peccator turba¬
bit amicos: et in medio pacem habenciũ ĩ¬
mitret inimiciciã. Scd̾m enĩ ligna silue.
sic ignis exardescit: et scd̾m uirtutẽ hoĩs.
sic iratundia illiꝰ erit: et scd̾m sb̾am suam¬
cendet ignẽ: et lis festinãs effundet san¬
guinẽ: et lingua testificans adducet mor¬
tẽ. Si sufflau̾is quasi ignis exardebit: et si
exspueris suꝑ illam extingnet᷑. et utrati
ex ore proficiscuntur. Susurro et bilingͥs
maledictꝰ: multos enĩ turbauit pacẽ habẽ¬
tes. Lingua t̾cia multos ꝯmouit: et disper¬
sit illos a gente in gentẽ. Ciuitates mura¬
tas diuitũ destruxit: et domos magnato¬
rum effodit. uirtutes ppłoꝵ contidit: ⁊ gẽ¬

Expanded text:
 imminent in mandatis ejus. Memorare timorem Dei, et non irascaris proximo. Memorare Testamentum Altissimi, et despice ignorantiam proximi. Abstine te a lite, et minues peccata. Homo enim iracundus incendit litem, et vir peccator turbabit amicos, et in medio pacem habentium immittet inimicitiam. Secundum enim ligna sylvae sic ignis exardescit: et secundum virtutem hominis sic iracundia illius erit, et secundum sucendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem, et lingua testificans adducit mortem. si sufflaueris, quasi ignis exardebit: et si expueris super illam, extinguetur: et utraque ex ore proficiscuntur. susurrio et bilinguis maledictus: multos enim turbauit pacem habentes. lingua tertia multos commouit, et dispersit illos a gente in gentem. ciuitates muratas diuitum destruxit et domus magnatorum effodit. uirtutes populorum concidit et gen
Abbreviated transcription (Latin):
et uindicta sicut leo insidiab̾r illi. Laq̃o
ꝑibunt. qui oblectant᷑ casu iustoꝵ: dolor
aũt consumer illos. ante ꝙͣ moriant᷑. Ira
et furor utraq execrabilia: uir pectato ꝯ¬
tinens erit illorum.
ui uindicari uult ad̾o inueniet uin¬
dictam: et peccata illiꝰ ẜuans ẜuabit.
Relinque ꝓximo tuo nocenti te: et tunc de¬
p̃canti tͥ peccata soluent᷑. Homo hoĩ ẜuat¬
dep̃cat᷑. Ip̃e dum caro sit reẜuat iram: ⁊ ꝓ¬
pitiatõe petit a do: Quis exorabit ꝓ desic¬

Expanded text:
itur illi laqueo peribunt qui oblectantur casu iustorum dolor autem consumet illos antequam moriantur ira et furor utraque execrabilia et vir peccator continens erit illorum qui vindicari vult a Deo inveniet vindictam et peccata illius servans servabit relinque proximo tuo nocenti te et tunc deprecanti tibi peccata solventur homo hodeprecatur! ipse dum caro sit, seruat iram et propitiationem petit a deo! quis exorabit pro de
Abbreviated transcription (Latin):
gue ꝯminuet ossa. Multi ceciderũt in ore
gladii: s ñ sic qiͣ qui int̾ierunt ꝑ lingũã
suam. Deatus qui tectus est a lingua ne¬
qͣm: qui in iracundia illiꝰ ñ transiuit: ⁊ cͥ
nõ adtraxit iugum eiꝰ: et in uincłis illiꝰ ñ
est ligatus. Iugum enĩ illius iugũ ferreũ ẽ:
et uincłm illiꝰ uincłm ereũ est. Mors illius
mors nequissima: et utilis potiꝰ inferꝰ qͣm
illa. ꝑseu̾ancia illiꝰ ñ ꝑmanebit: s obtine¬
bit uias iniustoꝵ. In flãma sua nõ ꝯburet
iustos. Qui relinquũt deũ incident ĩ illam:
et exardebit in illis. et nõ extinguet᷑. Et
ĩmittet᷑ in illos quasi leo: et quasi pardus
ledet illos. Sepi aures tuas spinis: ⁊ noli
audire linguam neqͣm et ori tuo fatito o¬
stia. et seras aurib tuis. Aurũ tuũ et ar¬
gentũ tuũ confla. et u̾bis tuis facito sta¬
teram: et frenos ori tuo rectos. Et atten¬
de ne forte labaris in linguatua. et cadas ĩ con¬

Expanded text:
n ore gladii sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum ferreum est et vinculum illius vinculum aereum est mors illius mors nequissima et utilis potius inferus quam illa perseverantia illius non permanebit sed obtinebit vias iniustorum et in flamma sua non conburet iustos qui derelinquunt Deum incident in illam et exardebit in illis et non extinguetur et inmittetur in illos quasi leo et quasi pardus laedebit illos sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam et ori tuo fastia, et seras auribus tuis; aurum tuum, et argentum tuum confla, et verbis tuis facito stateram, et frenos ori tuo rectos, et attende, ne forte labaris in lingua, et cadas in con
Abbreviated transcription (Latin):
salua me. qm̃ p̃cepta tua quesiui. Me ex¬
pectauerunt impii ut ꝑd̾ent me. testimo¬
nium tuũ considerabo. Omini consum
egem tuam. tota die hec meditacio
mea. Euper inimicos meos instrins ⁊
me. mandata tua. quia in sempit̾nũ hxc
est mͥ. Suꝑ om̃s qui docebant me eru¬
ditus sum quia testimoĩa tua meditatõ
mea est. Super senes intellexi. quia p̃¬
cepta tua ẜuami. Ab om̃i semita mala
luminastime. Quam dulce gutturi mõ
eloquiũ tumm. super mel ori meo. Ere¬
cepta tua consid̾abam. ꝓprerea odiui om¬
nem semitam mendacu. lameth sensus

Expanded text:
salva me: quoniam praecepta tua quaesivi. Me exspectaverunt impii, ut perderent me: testimonium tuum considerabo. Omnis consumm Quam dilexi legem tuam! tota die haec meditatio mea. Super inimicos meos intruxisti me mandato tuo: quia in sempiternum hoc est mihi. Super omnes qui docebant me, eruditus sum: quia testimonia tua meditatio mea. Super senes intellexi: quia praecepta tua servavi. Ab omni semita mala luminasti me. Quam dulce gutturi meo eloquium tuum! super mel ori meo. praecepta tua considerabam: propterea odiui omnem semitam mendacii. lucern
Abbreviated transcription (Latin):
tur computasse: ad qͥem postulatoĩ ur̃e. iii¬
mo exactoi: et sepositis occupatoĩb quib
uehem̃ter artabar. huic unam lũcubra¬
tiuncłam dedi: magis sensũ exsensu quã
ex u̾bo u̾bum mͣfferens. Multoꝵ coditum
uarietatẽ uicõsissimã amputaui: sola ea

Expanded text:
ur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitios
Abbreviated transcription (Latin):
ixit scelus impii in medio dee dicit.
ei. Quia dolose egit adu̾sum eũ in oculis
suis. ut inueniret iniqͥtatẽ eiꝰ ad odiendũ.
erba oris eiꝰ iniqͥras et dolus. cessauit cogi¬
tare bene face̾. Iinqͥtatẽ cogitat in cubili

Expanded text:
ixit: « Scelus impii in medio cordis ejusQuoniam dolose egit adversus eum in oculis ejus, ut inveniret iniquitatem ad odium. Verba oris ejus iniquitas et dolus, cessavit cogitare ut benefaceret. Iniquitatem cogitat in cubili
Abbreviated transcription (Latin):
q fugiss ppłs a fatie philistiim: stetit ille ĩ
medio agri et ruitꝰ est eũ. ꝑtussit q phi¬
listeos: et fecit dñs salutem magnã. Nec
nõ et ante descend̾ant tres qͥ erant printi

Expanded text:
 fugisset populus a facie Philisthim, stetit ille in medio agri, et tuitus est eum, percussitque Philisthaeos: et fecit Dominus salutem magnam. Nec non et ante descenderant h. Et descenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
es de luce. consurgam ad cl¬
di. Sitiuit aiã mã. desid̾auit te caro mea.
In t̾ra inuia siciente. ac conficiente. ac
sine aqͣ. S iom scõ apparui tͥ. ut uideã for¬
titudĩe tuã ⁊ głam tuã. ¶elior est enim
ti auxiliũ meũ. et in umbra alaꝵ tuaꝵ lau¬
dabo et cantabõ. Adhesit aĩa mã post te. x¬
me suscepit dexta tuã. I psi u̾o int̾fic̾e q̃
Congregent᷑ in manꝰ gladii. pars uulpium
erũt.  ex aut letabitur ind̾o. landabit᷑
oĩs qui iurat ĩ eo. Quia obstruet᷑ os lo¬
q̃ntiũ mendaciũ.

Expanded text:
es, de luce consurgam ad te: Sitivit te anima mea, desideravit te caro mea: in terra invia et consitiente, ac sine aqua. Sic in sancto apparui tibi, ut videam fortitudinem tuam et gloriam tuam. Melior est enim ti auxilium meum, et in umbra alarum tuarum laudabo. Adhaesit anima mea post te, me suscepit dextCongregentur in manus gladii: pars vulpium erunt. Rex autem laetabitur in Deo, laudabitur omnis quia jurat in eo: quia obstruetur os loquentium mendacium.
Abbreviated transcription (Latin):
cies centena milia. et cuirib tretentis: et
uenit usq maresa. Porro asa ꝑrexit obui
am. et instrux̃ aciem ad bellum in ualle
sephata: que ẽ iuxta maresa. Et ĩuocauit
dnm̃ dm̃i: et ait. Dñe nõ est apud te ulla
distantia: utcũ in paucis auxilieris an in
plurib. Adiuua nos dñe d̾s nr̃. In te enĩ
et in tuo noĩe hñtes fiduciã. uenimꝰ ꝯtͣ
hanc młtitudinẽ. Dne d̾s nr̃ tues: non
p̃ualeat contra te hõ. Ext̾ruit itat dñs
ethiopes coram asa et iuda. Fugerũt q
ethiopes. et ꝑsecutꝰ est eos asa. et ppłs qui
cum eo erat usq gerarae. et ruerũt ethi
ror inuaserat. Et d̾ipuert õs urbes. et
multã p̃dã asportauert̃. S et caulas oui¬
um destruentes. tulert̃ pecoꝵ ĩfinitam¬

Expanded text:
cies centena millia, et curribus trecentis: et cies centena millia, et curribus trecentis: et venit usque Maresa. Porro Asa perrexit obviam ei, et instruxit aciem ad bellum in valle Sephata, quae est juxta Maresa, et invocavit Dominum Deum, et ait: Domine, non est apud te ulla distantia, utrum in paucis auxilieris, an in pluribus: adjuva nos, Domine Deus noster: in te enim, et in tuo nomine habentes fiduciam, venimus contra hanc multitudinem. Domine, Deus noster tu es, non praevaleat contra te homo. Exterruit itaque Dominus Aethiopes coram Asa et Juda: fugeruntque Aethiopes. Et persecutus est eos Asa, et populus qui cum eo erat, usque Gerara, et ruerunt Aethioror invaserat: et diripuerunt urbes, et multam praedam asportaverunt. Sed et caulas ovium destruentes, tulerunt peco
Abbreviated transcription (Latin):
ormiuit aut abia cum pr̃ibꝰ suis: et se¬
pelierũt eum ĩ ciuitate dd̾. Regnauit¬
q asa filiꝰ eiꝰ pro eo. In cuiꝰ dieb: quieu̾ t̾ra
annis detẽ. Fecit aut̃ asa ꝙ bonũ et placit᷑̃
erat in conspectu dei sui: et subu̾tit altaria
ꝑegͥm cultus. et excelsa. et confregit ⁊ sta¬
tuas. lucos q succidit: ac p̃cepit uide ut
q̃r̾et dñm d̾m patrũ suoꝵ. et face̾t legẽ et
uniu̾sa mandata. Et abstulit e cunctiᷤᷤ ur¬
bib iuda aras et fana: et regnauit in pa¬
ce. Edificauit qͦ ur̃bes munitas in iuda:
quia quietꝰ erat. et nulla temꝑib eiꝰ bel¬
la sintex̾ant. patẽ dño largiente. Dix̃ aut̃
iude. Edificemꝰ ciuitates istas.⁊ uallemꝰ
muris. et roboremꝰ turribꝰ. et portis et se¬
ris.donec abellis quieta sunt oiã: eo qd̃ q̃
uida tretenta milia: de benianĩ u̾o scutari¬
oꝵ et sagittarioꝵ ducẽta octoginta mi¬
lia. Os isti uiri fortissim. Egͥssus ẽ aũt
contͣ eos zara ethiops cum ex̾citu suo de¬

Expanded text:
ormivit autem Abia cum patribus suis et sepelierunt eum in civitate David regnavitque Asa filius eius pro eo in cuius diebus quievit terra annis decem fecit autem Asa quod bonum et placitum erat in conspectu Dei sui et subvertit altaria peregrini cultus et excelsa et confregit statuas lucosque succidit ac praecepit Iudae ut quaereret Dominum Deum patrum suorum et faceret legem et universa mandata et abstulit e cunctis urbibus Iuda aras et fana et regnavit in pace aedificavit quoque urbes munitas in Iuda quia quietus erat et nulla temporibus eius bella surrexerant pacem Domino largiente dixit autem Iudae aedificemus civitates istas et vallemus muris et roboremus turribus et portis et seris donec a bellis quieta sunt omnia eo quod quIuda trecenta milia de Beniamin vero scutariorum et sagittariorum ducenta octoginta milia omnes isti viri fortissimi egressus contra eos Zara Aethiops cum exercitu suo, de
Abbreviated transcription (Latin):
urbibꝰ qͣs ceꝑat mõtis ephraym. et dedi¬
cauit altare dñi qd̾ erat ante portitũ dñi.
Cong̾gauit q uniu̾sũ irdã et beniamĩ:
et aduenas cum eis de ephraym. et dema¬
cum eo. Cumq uenissent ĩherłm. mẽse
t̾cio. anno qͥnto decimo regni asa. ĩmo¬
lauerũt dño in die illa de manubrs. ⁊ p̃¬
da qͣm adduxant. boues septĩgentos. a
rietes septẽ milia. Et intrauit ex more

Expanded text:
dedicavit altare Domini quod erat ante porticum Domini congregavitque universum Iuda et Beniamin et advenas cum eis de Ephraim et de Macum eo cumque venissent Hierusalem mense tertio anno quintodecimo regni Asa immolaverunt Domino in die illa de manubiis et praeda quam adduxerant boves septingentos et arietes sep
Abbreviated transcription (Latin):
regum uda et isrł. Egrotauit etiam asa
anno tͥcesimo nono regni sui. dolore pedũ
uehem̃tissime: et nec in infirmitate sua
q̃siuit dũm. s in agis in medicoꝵ arte ꝯfi¬
sus ẽ. Dormunt q cũ prĩb suis. ⁊ mortuꝰ est
anno qͣdragesimo ĩ regnisui: ⁊ sepeliert̃ eũ

Expanded text:
regum Iuda et Israhel aegrotavit etiam Asa anno tricesimo nono regni sui dolore pedum vehementissimo et nec in infirmitate sua quaesivit Dominum sed magis in medicorum arte confisus est dormivitque cum patribus suis et mortuus est anno quadragesimo primo regni sui et sepel
Abbreviated transcription (Latin):
trib suis: sepultꝰ q est in ciuitate dauid.
Et regnauit abia filiꝰ eiꝰ pro eo. A¬
ntio octauo decimo regis iheroboã:
regnauit abia super iudã. Trib ã
michaia: filia urihel de gabaa. Et erat
bellũ: int̾ abia et iheroboã. Cumq miss
abia c̾tam̃. et haberet bellicosos issimõs
uiros.et electoꝵ qͣdringenta nilia: ihe¬
lia uiroꝵ qui et ip̃i electi erant. et ad bel̃¬
la fortissimi. Stetit gͥ abia sr̃ montem
semeron. qui erat ĩ ephraym: et ait. Au¬
di ĩhoboam. et omĩs isrł. Num ignoratis
insempit̾nũ. ip̃i et filiis eiꝰ in pactũ salisͤ
Et sutrexit ih̾oboam filiꝰ nabath. ẜuus sa¬
lomonis filii dauid: et rebellauit ꝯͣ dñm
suũ. Cong̾gatiq sunt ad eũ uiri uanissi¬
liũ salomonis. Porro roboam erat rudis
et corde pauido: nec potuit resist̾e eis. Nc̃
gͦ uos dicitis ꝙ resist̾e pot̾itis regno diũ
ꝙ possidet ꝑfilios dauid: Habetis q gnͣ¬
dem ppłi multitudiẽ: atq uitulos au¬

Expanded text:
t in civitate David et regnavit Abia filius eius pro eo anno octavodecimo regis Hieroboam regnavit Abia super Iudam tribus annMichaia filia Urihel de Gabaa et erat bellum inter Abia et Hieroboam cumque inisset Abia certamen et haberet bellicosissimos viros et electorum quadringenta milia Hiellia virorum, qui et ipsi electi erant, et ad bella fortissimi. Stetit ergo Abia super montem Someron, qui erat in Ephraim, et ait: Audi, Jeroboam, et omnis Israel: Num ignoratis in sempiEt surrexit Jeroboam filius Nabat, servus Salomonis filii David: et rebellavit contra Dominum suum. Congregatique sunt ad eum viri vanissioam filium Salomonis: Porro Roboam erat rudis, et corde pavido, nec potuit resistere eis. Nunc ergo vos dicitis quod resistere possitis regno Domini quod possidet per filios David habetisque grandem populi multitudinem atque vitulos au
Abbreviated transcription (Latin):
zarias aut̃ filiꝰ õbed fcõ D rłm.¬
in se spũ dei eg̾ssus ẽ in occursũ asa
et dixit ei. Audite me asa. et oĩs iuda:⁊
beniami. Dñs uob̾cum: qr fuistis cũ
eo. Si quesieritis eum: inueruietis. Siãt¬
eum delicĩritis. d̾eluitĩt uos. Transibũt
aut̃ dies multi in isrł. absq do uero. et¬
abs sacerdote et doctore. et absq lege. Gĩ¬
q reu̾si fu̾int ĩ angͦtia sua ad dñm d̾m is¬
rael. et q̃sierint eum: reppetient. In rpr̃e
illo nõ erit pax egredienti et ĩgredienti:
s̃ t̾rores undiq in cunctis hĩtatorib t̾¬
gustia. Uos ergo confortanĩ. et nĩ dissoluã¬
tur manꝰ ur̃e: erit enĩ m̾ces oꝑi uro. QS
cũ audiss asa u̾ba scil et ꝓpħiam Mzarie

Expanded text:
zarias autem filius Oded facto in se spiritu Dei egressus est in occursum Asa et dixit ei audite me Asa et omnis Iuda et Beniamin Dominus vobiscum quia fuistis cum eo si quaesieritis eum invenietis si autem dereliqueritis derelinquet vos transibunt autem multi dies in Israhel absque Dabsque sacerdote doctore, et absque lege. Cumque reversi fuerint in angustia sua ad Dominum Deum Israel, et quaesierint eum, reperient eum. In tempore illo non erit pax egredienti, et ingredienti, sed terrores undique in cunctis habitatoribus tegustia. Vos ergo confortamini, et non dissolvantur manus vestrae: erit enim merces operi vestro. Quod cum audisset Asa, verba scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
sublatis thesauris domus dnĩ. et domꝰ
regis. Omĩa q setum tulit: ⁊ clipeos au¬
reos quos fecerat salomon. O quibꝰ rex
fecit eneos: et tradidit illos pͥncipib
scutarioꝵ. qui custodiebant uestibulum
palatii. Cum q initroiss rex in dom̃ dnĩ
ueniebant scutarii et tollebant eos: ite¬
rum q referẽbant ad armamentarium
suũ. U̾ntam̃ qr humiliati sunt. au̾sa ẽ
ab eis iradiũ: nec deleti sunt penitꝰ. Si¬
qͥdem et in uida inuenta sũt oꝑa bona.
Confortatꝰ ẽ gͥ rex roboam ĩ iherłm: att
regnauit. Quadraginta aut et uniꝰ an¬
ni erat cum regnare cepiss: et detem et
ccto annis regnauit in iherłm urbe
qͣm elegit diis ut cõfirmar nomĩsnũ ibi de¬

Expanded text:
ni et domus regis, omniaque secum tulit, et clypeos aureos, quos fecerat Salomon. Pro quibus fecit rex aeneos, et tradidit illos principibus scutariorum, qui custodiebant vestibulum palatii. Cumque introiret rex domum Domini, veniebant scutarii, et tollebant eos, iterumque referebant ad armamentarium suum. Verumtamen quia humiliati sunt, aversa est ab eis ira Domini, nec deleti sunt penitus; siquidem in Juda inventa sunt opera bona. Confortatus est igitur rex Roboam in Jerusalem, atque regnavit: quadraginta autem et unius anni erat cum regnare coepisset, et decem et septem annis regnavit in Jerusalem, urbe, quam elegit Dominus, ut confirmaret nom
Abbreviated transcription (Latin):
ges t̾raꝵ desid̾abant uid̾e faciẽ salomõĩs:
ut audirẽt sapiam qm ded̾at d̾s in corde
eiꝰ. Et defe̾bant ei mun̾a: uasa argentea
et aurea. et uestes et arma et aromata.
equos et mulos ꝑ singłos annos. Habu¬
it quo sałon quadraginta milia equoꝵ
ĩ stabulis: et curruũ equitũ q duodecim
milia. Constituit q eos in urbib qͣdri¬
frate.usq ad t̾ram philistinoꝵ. et usq
ad t̾minos egipti.Tantã q copiam p̃¬
buit argenti ĩ iherłm qͣͣ lapidũ: et cedͦ

Expanded text:
faciem Salomonis, ut audirent sapientiam, quam dederat Deus in corde ejus: Et deferebant ei munera, vasa argentea, et aurea, et vestes, et arma, et aromata, equos, et mulos, per singulos annos. Habuit quoque Salomon quadraginta millia equorum in stabulis, et curruum equitumque duodecim millia, constituitque eos in urbibus quadriphrate usque ad terram Philisthinorum, et usque ad terminos Aegypti. Tantamque copiam praebuit argenti
Abbreviated transcription (Latin):
isrł quadraginta annis: dormunt q cũ
prĩb sius: et sepelierut eũ in ciuitate dd̾.
Regnauit q ꝓ eo roboam filiꝰ eiꝰ.
rofectus est aut̃ roboã ĩ sychem: il¬
luc enĩ cunctꝰ isrł ꝯuen̾at ut consti¬
t̾uerẽt eum regẽ. Ꝙ cum audiss ihero¬
boam filiꝰ nabath qͥ erat in egipto. fuge¬

Expanded text:
Israhel quadraginta annis dormivitque cum patribus suis et sepelierunt eum in civitate David regnavitque pro eo Roboam filius eius profectus est autem Roboam in Sychem illuc enim cunctus Israhel convenerat ut constituerent eum regem quod cum audisset Hieroboam filius Nabath q
Abbreviated transcription (Latin):
iheroboã. Habitauit aũt̃ roboam ĩ iherłm.
Et edificauit ciuitates muratas in iida. ex¬
truxitq bethleẽ. et hetham. et thetue. beth¬
sur quoq et socchoth et odollam. nec non
peth. et maresa. et ziph. s et uraym et la¬
chis. et azecha. saraa quo et ahialon.⁊he
bron. q̃ erant ĩ iuda et beniamyn: tiuita¬
tes munitissimas. Cum q clausiss eas
muris: posuit in eis pͥncipes. cỹboꝵ q hor¬
rea. hoc est olei et uini. S et in singũlis
urbib fecit armam̃taria scutoꝵ ⁊ hastaꝵ
firmauit q eas sũma diligentia: et ĩꝑauit
sr̃ indã et beniamyn. Sac̾dotes aũt et le¬
uite qui erant in uniu̾so isrł. uenerunt
ad eũ de cũctis sedib suis. relinquentes
suburbana. et possessioẽs suas. et tnͣseũ¬
tes ad uidam et iherłm. eo c ãbietiss eos
iheroboam et posteri eius ne sac̾docio dñi
fung̾ent᷑: qͥ constituit sͥ sac̾dotes excelsoꝵ
et demoĩoꝵ. uituloꝵ q quos fec̾at. S et

Expanded text:
ieroboam habitavit autem Roboam in Hierusalem et aedificavit civitates muratas in Iuda extruxitque Bethleem et Aetham et Thesur quoque, et Socho, et Odollam, necnon et Geth, et Maresa, et Ziph, sed et Aduraim, et Lachis, et Azeca, Saraa quoque, et Ajalon, et Hebron, quae erant in Juda et Benjamin, civitates munitissimas. Cumque clausisset eas muris, posuit in eis principes, ciborumque horrea, hoc est, olei et vini. Sed et in singulis urbibus fecit armamentaria scutorum et hastarum, firmavitque eas multasacerdotes autem et Levitae qui erant in universo Israhel venerunt ad eum de cunctis sedibus suis relinquentes suburbana et possessiones suas et transeuntes ad Iudam et Hierusalem eo quod abiecisset eos Hieroboam et posteri eius ne sacerdotio Domini fungerentur qui constituit sibi sacerdotes excelsorum et daemonum vitulorumque quos fecerat s
Abbreviated transcription (Latin):
cula tua isrł: tu aut̃ pasce domũ tuã dauid.
Et abiit isrł intab̾nacła sua. Suꝑ filios at̃
isrł qui hĩtabant in ciuitatib uida: regna¬
uit roboam. Misit q rex roboam adurã qͥ
p̃erat tributis: et lapidauerunt eũ filii
isrł. et mortuꝰ ẽ. Porro rex roboam currũ fe¬
stinauit ascend̾e̾: et fugit in iherłm. Re¬
cessit q isrł adomo dd̾. usq ad diẽ hac̃. De¬
enit aut roboam in iherłm: et conuo

Expanded text:
d et abiit Israhel in tabernacula sua super filios autem Israhel qui habitabant in civitatibus Iuda regnavit Roboam misitque rex Roboam Aduram qui praeerat tributis et lapidaverunt eum filii Israhel et mortuus est porro rex Roboam currum festinavit ascendere et fugit in Hierusalem recessitque Israhel a domo David usque ad diem hanc venit autem Roboam in Hierusalem et convo
Abbreviated transcription (Latin):
uigũ nrm̃a tu sũbleua: et sic respondebis
eis. Minimꝰ digitꝰ nĩs: grossior ẽ lunibis
patris mei. Pat̾ nĩs imposuit uob̾is iu¬
gum gͣue: et ego maiꝰ pondꝰ appoãm. Pat̾
mis cecidit uos flagellis: ego uo cedã uos¬
scorpionib. Uenit gͦ iheroboã et uniu̾sus po

Expanded text:
iugum nostrum tu subleva et sic respondebis iugum nostrum tu subleva et sic respondebis eis minimus digitus meus grossior est lumbis patris mei pater meus inposuit vobis iugum grave et ego maius pondus adponam pater meus cecidit vos flagellis ego vero caedam scorpionibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus est. uocauerunt q eũ. et uenit cũ
uniu̾so isrł. et locuti sunt ad roboam di¬
centes. Pat̾ tuus durissimo iugo nos p̃s¬
sit: tuleuiora imꝑa patre tuo. qui nob̾
grauem ĩposuit p̃uitutẽ. et paululũ de
one subleua: ut ẜuiamꝰ t̾. Quiait. Post tres
dies reu̾timiui ad me. Cumq abiss ppłs:
inut cõsiliũ cum seni b qͥstet̾ant coram
patre eiꝰ salomone dũ adhuc uiu̾e̾t dicens
Qd̾ datis consiliũ ut respondeã ppło: Qͥ di¬
xerut ei. Si placu̾s ppło huic et lenieris e¬
os u̾bis clementib: ẜuient tͥ om̃i tpr̃e. At
ilse reliquit ꝯsiliũ senũ ⁊ et cum iuenib
tractare cepit: qͥ cũ eo nutͥti fu̾ant. ⁊ erant
icomitatu illiꝰ. Dixit q ad eos. Quid uob̾
uidetur. ł respond̾e quid debeo ppło huic qͥ
Dix̃ mͥ. subleua iugum ꝙ imposuit nobis
ꝑas tuus: At illi responderũt ut iuuenes
et nutͥti cum eo in deliciis atq dix̾unt. Sͦ
locirs ppło qui dixit tͥ. pat̾ tuus aggͣuauͭ

Expanded text:
st vocaveruntque eum et venit cum universo Israhel et locuti sunt ad Roboam dicentes pater tuus durissimo iugo nos pressit tu leviora impera patre tuo qui nobis gravem inposuit servitutem et paululum de onere subleva ut serviamus tibi qui ait post tres dies revertimini ad me cumque abisset populus iniit consilium cum senibus qui steterant coram patre eius Salomone dum adviveret dicens quid datis consilii ut respondeam populo qui dixerunt ei si placueris populo huic et lenieris eos verbis clementibus servient tibi omni tempore at ille reliquit consilium senum et cum iuvenibus tractare coepit qui cum eo nutriti fuerant et erant in comitatu illius dixitque ad eos quid vobis videtur vel respondere quid debeo populo huic qui dixit mihi subleva iugum quod inposuit nobis pater tuus at illi responderunt ut iuvenes et nutriti cum eo in deliciis atque dixerunt sic loqueris populo qui dixit tibi pater tuus adgravavit