comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitextum considerat & sensum sacrae locutionis ignorat. nontam se
eruditione instruit qua ambiguitate confundit : Quia nonnũ qua sibi
litterȩ uerba contradicunt. seddũ asem& ipsis per contrariae tatẽ dissidunt
Slestorem ad intellegentiã ueritatis mittunt: Quid est eñi quodialo¬
mon ait. Eidelius est manducare & bibere & non longe post subicit : Melius est
ire ad domũ lustus qũa ad domũ conuiuii : cur lustũ conuuio p̃tulit quiprius esũ
potumq laudauit: Sie ni ꝑ elestionẽ bonũ est comedere & bibere ꝓcul dubio esse
melius deb& ad domũ gaudiit qua ad domũ lam̃ti properare : Hinc est quod iterũ dicit
Tetare uiuenis inadilescentiatua. Et paulopot subicit: Adilescentiaeñ & uolup¬
tas iundsnt : Pudest hoc quadul priis repre hendenda precipit. uł post p̃cepta re¬
p̃huendit: Nisi quad ipses litterȩ uerbis innuit ut qui difficultatem eterius patit᷑
uentatis intellegentia consider& qũã sequitur: quģnamirum uertatis intelle¬

Expanded text:
ui textum considerat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est comedere et bibere ; et non longe post subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad domum lamenti properare. Hinc est quod iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligentiam consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
cubuit sed dostrinae magisterium inpendit : Vidit quippe amicoscumclamore flere
uidit uestes conscindere . udit puluere capita consparsisse uidit consideratione suae ꝑ¬
cus sionis obmutescere. Et uir sc s inspexit quia hi qui prospera temporalia requirebant
& comparatione mentis ꝓpriae eumn temporali fractũ aduersita te crediderant : Per¬
spexit quod transitoria ad flistione ꝑcussum desperate nonflerent nisi ipsi desperatam
mentem abspe in colomitatis internae sub traberent:. Et dũ erumpit foras inuocem
doloris uulnerati : Intus ostendit uirtutem medicaminis dicens. Pereat dies inqua
intellegi quod quã diunos in ha cnostrȩ mutabilitatis corruptione retin& aeter¬
nitatis nobis incõmutabilitas non a ppar& : Qui igitur diem iam aeternitatis uid& aea

Expanded text:
cubuit, sed doctrinae magisterium impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, cubuit, sed doctrinae magisterium impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, vidit vestes scindere, vidit pulvere capita conspersisse, vidit consideratione suae percussionis obmutescere; et vir sanctus inspexit, quia hi qui prospera temporalia requirebant, ex comparatione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem ab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua intelligi? quod quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis vide
Abbreviated transcription (Latin):
sa ÷ on ipdicatiuo sed optatiuo modo se haec dixisse signauit: I inc elasduobus
quin quagenari as adseuenientibus dixit. S. homodeisum descendat ignis dae
lo & consumat uos: Quoꝵ utroꝵq: sententia quantaueritatis ratione conualu
it terminus causȩ monstrauit : Nam &si mon aeterna perditione intenit & duos
quinquagenarios desuꝑueniens flamma consumpsit: Uirtus ergo subne¬
quens e istisicatiur. quamente maleditionis sententia promitur: Cũ eñi
& maledicentis in nocentia ꝑman& & tamen eum qui maledicitur usque ad interitũ
male distio absorbit᷑ . Ex utriusque partis fine colligitur. quia ab uno & intimo uidice
in reum sententia sumpta iaculatur: Igitur si subtiliter beati iob uerba pensamus non
est eius maledistio & malitia de linquentis sed & restitudine iudics: Nonest ira cõmoti :
sed dostrina tranquilli: Quieñi tam recta maledicens intulit : non ꝑturbationis uitio suc¬

Expanded text:
Sit, non indicativo, sed optativo modo se haec dixisse significavit. Hinc Elias duobus Sit, non indicativo, sed optativo modo se haec dixisse significavit. Hinc Elias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de coelo, et consumat vos; quorum utiqit, terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur. Cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur, usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia ab uno et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur. 3. Maledictio Job ex rectitudine judicis. --Igitur si subtiliter beati Job verba pensamus, non est ejus maledictio ex malitia delinquentis, sed ex rectitudine judicis; non est ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam recta maledicens intulit, non perturbationis vitio suc
Abbreviated transcription (Latin):
tumquppe uidicio uistitiae ipsoprimo homine peccante prolatumesto cuman¬
duiqun aledicta terra inoperibus tiuis. Mcle distũ iustitiae uidicio profer¬
tui cum ad abraam diitur: Maledicã maledicentib: tibi : Rursũ qua maledistũ
non udicio iustitiae sedliuore uinidicte ꝓmitur uoce pauli p̃dicantis ad monie¬
hiomo ꝓhubetur. Quia quod homo agit malitia un distae: ds̃ non facit nisi. &ami¬
ne & urtute iustitiae Cumuero sc̃i uiri maledictionis sententiã ꝓferunt : non
adhanc & uoto ultionis sed & iustitiae & amine erumpunt : Intus enim subtile di
uudicium aspiciunt : & mala foris ex sur gentia quia maledisto debeant feriri
cognoscunt. Et eo inmaledisto non peccant : Puod ab inter noiudicio nondiscor¬
dant : Iinc est quod petrus inofferentẽ sibi pecunias simonẽ sententiã male¬
dietionis itor sit dicens. Pecuniatua tecũ sit in ꝑditione: Quienĩ nonait est sed

Expanded text:
ctum judicio justitiae, ipso primo homine peccante, prolatum est, cum auctum judicio justitiae, ipso primo homine peccante, prolatum est, cum audivit: Maledicta terra in operibus tuis . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursus, quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis admonehomini prohibet; quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute justitiae; nam et sancti viri cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt; intus enim subtile Dei judicium aspiciunt et mala foris exsurgentia, quia maledicto debeant ferire cognoscunt, et eo in maledicto non peceant, quod ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecunias Simonem sententiam maledictionis intorsit, dicens, Pecunia tua tecum sit in perditionem ; qui enim non ait, Est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Att namq: dñs dedit dñs abstulit : Rur sum siira motus maledicer&
Saltimpercussus incorpore uel malesuasus ar coniuge maledictum inferre
potiuss& : Sed quit unc respondit agnouimus. Ait nã que. Nocutaes quasiuna
estultis mulieribus Sibonaac cepintus demanudñ mala quere nonsustineamꝰ
pofihiaec uero desribitur. qua amiciueniunt flent consident tacent. Mox que
sub uingitur. hioc quod diei suo maledixis se ꝑlidbetur: Nimis itaque est in congruũ
luudes auiã percus sus emanauit: Pleque eni post modũ non ꝑcus uie luꝑba sce parint
quine Qinꝑ tus siore dolor sumulem ostendit. Sedcum certo nouimus quod ma¬
ledictum seriptura sacra ꝓhuib&. Cur reste aliquando fieridicimus quod urtarieo¬
dis maledistum memorat : Aliud uidelic& quod ad probat. al iud quod dampnat:
Aliter eñi maledistũ profertur udicio iustitiae: aiter liuore iuindiste MNalede¬

Expanded text:
mus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit . Rursum, si ira motus malediceret mus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Post haec vero describitur, quia amici veniunt, flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. laudes etiam percussus emanavit. Neque enim postmodum non percussus superbire potuit, quem et in percussione dolor humilem ostendit. Sed cum certo novimus quod maledictum sacra Scriptura prohibet, cur recte aliquando fieri dicimus quod vitari eodis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat . Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maled
Abbreviated transcription (Latin):
quid intus contineant festinemus agnoscere. Ac nos m& ipsos eorũ intimoodore
recreare : Vnde & sublimia p̃ceptadño in monte disturo p̃mit titur. aperiens
in quibus dudũ a peruerat oraꝓphetarum: Valde autẽ sollerter intuendũ
est quod dicitur posthaec ut nimirũ uirtus rei quae agitur. ueraciter & tempore
sentiatur : Prius eni rerum uastitas extinstio pignerum dolor uulnerũ ꝑsuasio
coniugis aduentus amicorũ describitur. qui scidis se uestes &clamantes quefleuis se
puluere capita consparsisse & diu consedentes interra tacuis se memorantur. Ac
de inde subiungitur : Post hec aperuit iob ossuum. & male dixit diei suo ut ipso
uidelic& narrationis ordine ꝑpendatur quia nequaqũã maledistum ꝑ inpati¬
entiam ꝓtulit : qui ad maledictionis uocem amicis adiuctacentibus erupit: Si
eum ꝓcul dubio ad maledistionẽ. dolor & citar&: Sed quidtuno dixit᷑. Audini¬

Expanded text:
quid intus contineant festinemus cognoscere, ac nosmetipsos eorum intimo odore quid intus contineant festinemus cognoscere, ac nosmetipsos eorum intimo odore recreare. Unde et sublimia praecepta Domino in monte dicturo praemittitur: Aperiens in quibus dudum aperuerat ora prophetarum. Valde autem solerter intuendum est quod dicitur, Post haec, ut nimirum rei virtus quae agitur veraciter ex tempore sentiatur. Prius enim vastitas rerum, exstinctio pignorum, 105 dolor vulnerum, persuasio conjugis, adventus amicorum describitur, qui scidisse vestes, exclamantesque flevisse, pulvere capita conspersisse, et diu considentes in terra tacuisse memorantur, ac deinde subjungitur: Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo; ut ipso videlicet narrationis ordine perpendatur quia nequaquam maledictum per impatientiam protulit, qui ad maledictionis vocem amicis adhuc tacentibus erupit.  Veum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivi
Abbreviated transcription (Latin):
lum natũ natẽnuntiat maledicitur quia ipso eius nuntio reꝓbũ gaudiũ nr̃i corrup¬
toris indicatur : Hisergo scripturae sacrae maledittionibus discimus quid apud be¬
atum iob inuoce maledictionis inquiramus nequẽ ds̃ postuulnera& uerba remu¬
nerat lector eius redar guere non intellegens p̃sumat . Quia igitur ut cũque
haec quȩ in p̃fatio fuerant & qui renda distinximus uerba iam historiae disseren¬
inquanatus sum monest neglest e deserendũ quod dicitur aperuit ossuum: Srip¬
tura enĩ sacra & his quȩ tenuiter p̃mittit : reue renter & pestanda indicat
quȩ subiungit: Sicut enĩ clausa uascula quid intus habeant ignoramus. a per¬
to uero ore uasculoꝵ quid intrinsecus contineatur cognoscimus : ita scoꝵcor¬
da quae clausoore occulta sunt aperto ore deteguntur. Et cum cogitatio¬
nes detegunt: os aperire feruntur . ut interitamente quasi apertis uasculis

Expanded text:
lum natum nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruplum natum nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruptoris indicatur. His ergo Scripturae sacrae maledictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictionis inquiramus, ne quem Deus post vulnera et verba remunerat, lector verba ejus redarguere non intelligens praesumat. Quia igitur utcunque haec quae in praefatione fuerant exquirenda distinximus, verba jam historiae disserenulit. --Non est neglecte disserendum quod dicitur, Aperuit os suum. Scriptura enim sacra ex his quae tenuiter praemittit, reverenter exspectanda indicat quae subjungit. Sicut enim clausa vascula quid intus habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnoscimus; ita sanctorum corda, quae clauso ore occulta sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt, os aperire referuntur, ut intenta mente, quasi apertis vasculis,
Abbreviated transcription (Latin):
e fato sis lae utẽ celias in mundo ꝓpheta affligendus ꝓditt natuutatisers nuorta uis
quadel iquis: sed qua ꝑ sona prophetae flustuantis nisi per penȩ meritũ ueneres u¬
manugoneris mutabilłtas designatur. : &̃ quid ꝑ patrem illius ns iste dequo nascar̃
mindas ꝓ primitur: aquis st ille uir quinatiuitatem nr̃am patri aduertau duiati
tiqus hestis quucaionnos inergitationibus flustuare consi derat. malorũ mertes quis nisto
ritate hurius muindi pͥ munent . ad psuasionemi nr̃ae deceptionis inftigat Cunqinos
agert infir mu conspexert . euquasi fortiasaiuoribus ꝓtolla: Et quasi natos muscubos
culinũ natum denuntiat : quando luuc inundo eum quemper suarit fastũ in nocentiȩ
corruptorem demonstrat: Namcum cui lib& peccanti. ac suꝑbientidicitur. fecisti sicut
iur quid aliud quamnatus masculus inmundo ꝑ hibstur : iur. eitaque iir quimascu¬

Expanded text:
ex matris suae utero hoc in mundo propheta affligendus prodiit, nativitatis ejus nuntius ex matris suae utero hoc in mundo propheta affligendus prodiit, nativitatis ejus nuntius quid deliquit? Sed quid persona prophetae fluctuantis, nisi per poenae meritum veniens humani generis mutabilitas designatur? Et quid per patrem illius, nisi iste de quo nascimur mundus exprimitur? Et quis est ille vir qui nativitatem nostram patri annuntiat, nisi antiquus hostis, qritate hujus mundi praeeminent, ad persuasionem nostrae deceptionis instigat? Cumque nos agere infirma conspexerit, ea quasi fortia favoribus extollit, et quasi natos masculos culum natum denuntiat, quando huic mundo eum quem persuaserit factum innocentiae corruptorem demovir, quid aliud quam natus masculus in mundo perhibetur? Jure itaque vir, qui mascu
Abbreviated transcription (Latin):
gentium fetundita ux in mundisie iudeos quos inuenerit sus cipi& : &ꝙ tremacolli¬
gens ros quase reliquuas frugũ ponit: Dequibus nimirũ reliquids esaias dict. Sifu¬
erat nueras filiorũ srł quasi arenamoris reliquiae saluȩ fient: Pos sunt tamen
idcir co gelboe montes ore ꝓphetae maledici : Vt dum fructus &ares cente terra
non oritur possessoresterrae stere litatis dampno feriantur. Quatenus ipsimale¬
dctionis sententiam acciperent quapud semor tẽ regis suscipere iniquita tesua gu
quine tiuetut ĩ illus patrnuntiuut : hoc nimirũ tanto intrinsecus muon enustertiorle¬
numosti quento us eri isacus iumanartione uacuuom: Namsi quid exterius rationa¬
bulefostas sesoruissa nequaqua nos adstudium interioris intellestus accenderd o
en ta nobis psenuis aiquidintus minuit quoforis rationabile nil ostenclet  qunum

Expanded text:
gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos quos invenerit suscipiet . Extrema colligentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos quos invenerit suscipiet . Extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponet. De quibus Judaici populi reliquiis Esaias dicit: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Possunt tamen idcirco Gelboe montes ore prophetae maledici, ut dum fructus exarescente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam 104 acciperent, qui apud se mortem regis suscipere iniquitate sua exiqui nativitatem illius patri nuntiavit? Hoc nimirum tanto intrinsecus majori mysterio plenum est, quanto extrinsecus humana ratione vacuum. Nam si quid exterius rationabile fortasse sonuisset, nequaquam nos ad studium interioris intellectus accenderet. Eo ergo nobis plenius aliquid intus innuit, quo foris rationabile nihil ostendit. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
dicitio nẽ suamcer ner & audientium difficultate p̃pediri maledicit dicens Maledic¬
tusiur quiad nuntiauit patrimeo dicens. Natus est tibi puer masculus q̃uidergo
montes saul moriente deliquer̃ quatenꝰ in eis nec ros nec pluia cader& & abom nieos
iuriditatis ger mine sententiae sermosiccar& : sed quia gelboe inter p̃tatur decur sus
sr saul autem instũ & mortiũ morsnr̃i mediatoris & primitur. Non in merito ꝑgel¬
bot montes suꝑb a iuidaeorũ corda signantur. Iuȩdũ in hiuius mundidesideriis de¬
Nuunt in x̃i idest unstise mortemiscuerunt Et quia ineis unstus : &corporalit̃
moritur ipsi abom̃i gratiae rore siccantur: Dequibus & bene dicitur ut agriprimi¬
tiarũ esse non possint: Suꝑbiae quppe haebreerũ mentes primitiuos frustus noni
ferunt quia in redemptoris aduentu & parte maxima in ꝑfidia remanentes pri¬
mordia fidei sequi noluerunt: Sc̃a nãque ecclesia in primitus siuis multitudine

Expanded text:
raedicationem suam cerneret audientium difficultate praepediri, maledicit dicens: Maledictus vir qui annuntiavit patri meo, dicens: Natus est tibi puer masculus ? Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta namque Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ba dilabuntur : Humana &enimens aquȩ nore & circum clusa ad superiora colli¬
gitur quia illud repetit unde descendit : relaxata deperit quia se ꝑ infima in¬
utiliter spargit: Quodenĩ supuacuis uerlis ailenti sui censura dissipatur : qua
mtentraus extrasẽ ducitur bade uredire interius ad sui cognaitionẽ nor suf¬

Expanded text:
ba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colliba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non suf
Abbreviated transcription (Latin):
nem iustitiae tenere non possit : testatur ꝓphea quiait: Vir lingosus non diriget᷑
ias ait : Cultus iustitiae silentiũ : Videlic& ndicans quiamentis iustitia desolatur
quando ab in moderata locutione nonpar ciur: Hinc iacobus dicit: Si quis putat
se religiosum esse non refrenans linguã sua sed seducens corsuũ : huius uana est
religio : Hincrur sumait: Sit om̃is hom uelox adtiudiendũ tar dus aũt ad
loquendum. Hinc iterũ adiungit. Lingia inquietũ malũ plena ueneno
mortifero: hinc ꝑsem& ipsam nos uerita sad mon& dicens : Onine uerbũ otio¬
sum quod locuti fuerint homines reddeit rationẽ deeo indie iudicii : Otio¬
sum quippe uerbum est. quod aut ratione uistȩ neces sitat ł. aut intentione piat
utilitatis car& : Siergoratio deser mone otioso &igitur : pensandũ ualde est
quae poena illud multiloquiũ sequitur inquo &iã ꝑ suꝑbiae uerb: peccatur.

Expanded text:
nem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur nem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur ias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacse religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequatur, in quo etiam per superbiae verba peccatur.
Abbreviated transcription (Latin):
natur: Quibusdã erim ruinaesuac gradib: desidusamens infouea lapsus impellitur:
Nãdũ ociosa cauere uerba neglegimus ad noxia ꝑꝓ uenimus ut prius loqui alienali¬
beat & post modum detractionib: eorũ uita dequibus loquitur lingua mordeat
quandoq: aũt usq: ad aꝑtas untumelias erumpat: Hinc seminantur stimuli o¬
riuntur rixȩ accenduntur faces odiorũ paxpota &xtinguitur cordiũ : Vndebe
ne ꝑsalomonẽ dicit᷑ : Quidemuit tit a quã capudẽ uirgiorũ : A quã quippe demitte¬
reest : linguã inflexũ eloqui relaxare : Quo bntra & in bonã partẽ asserit dicens.
A qua pfunda uerba &oreiuri: Quiergo demetit aqua capud est iurgiorũ : Quia
qͥ linguam non refrenat. concordiã dissipat : Vide & aediuerso scriptũ est : Puunpo¬
nit stulto silentium : iras mitigat : Quia aũt nultilo quioquisq: seruiens rectitudi¬

Expanded text:
natur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. natur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, acper Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudi
Abbreviated transcription (Latin):
sit quipos sit arguere : Acsi a ꝑte dueretur: Quate meritate audita rep̃hendi¬
tis quiꝑ cussionis meae causas ignorantes adliuc rep̃hensibilia ꝓfertis: Sequit᷑:¬
genera loquaciũ inportunq ualde & noxia generi humano: Snũ quod curat
fluuioducitur: hac uero cantrafluenta ueritatis obserare & alueum conatur
Illud metus p̃mit hocelatio erigit: Illud gratiã &x fauoribus captat : hoc iram
ut excertamine ostendatur. ex agiptat : Illudimpromptu sub iac& hoc semper edi¬
uer sotum& : Ex huius ergo qualitatebeatus iob amicossuos fuisse rede
cũdicit. Ad increpandu tantũ el.inta tomartanais. Sedunde usapainuste¬
increpationis audaciã ꝑuenitur ꝓtinus in iotun dasuliunxit. Et inuentũ uerbaꝓ
fertis: Inuentũ enĩ uer bapser reest ociosadicere Planisepe dumabociosis uerbis
nequaquã lingua cõpescitur. adt e meritatem quoq: stulte icre pationis effre¬

Expanded text:
sit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur: Qua temeritate audita reprehendisit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur: Qua temeritate audita reprehenditis, qui, percussionis meae causas ignorantes, adhuc reprehensibilia profertis. Sequitgenera locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustincrepationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effre
Abbreviated transcription (Latin):
uerius declinat . Quia ne quaqua pue maculã inmenbro considerat oculus. quẽ pul¬
uis grauat & suꝑiectas sordestergre nonualent manus quae lutũ tenent : uod
iuxta antiquȩ trans lationis serum. bene ad dauid erga &xteriora bella laboran¬
tem ꝑ significationẽ diuinauox inuit cũ dicit: Nontu aedificabis mihi templũ¬
es quiaiur sanguinũ es: Deiaũt temsũ aedificat : quicor rigendis atq: instituendis¬
ꝓximorũ mentibus uacat : Iemplũ uippe dei nos sumus qui aduerã uitã exeius in¬
habitatione construimur. saulo a destante quiait: Templũ dei scm̃ est quodes¬
tis uos: Seduir sanguinũ templũ douedificare ꝓhibetur.: quia qui adliuc astiscar¬
nalib incubat. neces se est ut instituire spiritaliter ꝓximoꝵ mentes erubescat.
Bene ergodicitur. Quareergo deraxistis sermonib: ueritatis. cũ euobis nullus

Expanded text:
verius declinat, quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus quem pulverius declinat, quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod, juxta antiquae translationis seriem, bene ad David erga exteriora bella laborantem per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es . Dei autem templum aedificat, qui corproximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Sed vir sanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus incumbat necesse est ut instruere spiritaliter proximorum mentes erubescat. Bene ergo dicitur: Quare detraxistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus
Abbreviated transcription (Latin):
iamarcẽ sablimitatis adphendurt. Idcir unigitur beneforis diudicant altitu¬
dintẽ terre qtȩcel situdius . qu aantus oculũ nongrauat pondus tumoris: Vnde
& beatus iob cũ in amicis duraloquentibinter rena prudentiã. uires substantiãq
dispicera dicens. Num quid dixi ad fertemili &. desulstantiã ur̃a donate mihi uł
liberateme demanu hostis & demanu robustorũ eruiteme : doceteme & egota¬
cebo & siquud forte gnoraui instruiteme : quid desem& ipso sentiat paulo inferius
manifestat dicens: Su ꝑpupillum inrutis : Luce itaq: clarius pat&. quanta se in fir¬
mitatis conspiciat quẽ pupillũ uoat. Sequitur : Quare detraxistis fermonib: ueri¬
aliena corrigere ut terrena non ogit& ut desideriis infimis non suc cumbat : Qua¬
tenus tanto ꝑ spicacius aliis fugienla uideat : quanto haec ipse perscuentiã &uitã

Expanded text:
jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitujam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque meam timetis numquid dixi adferte mihi et de substantia vestra donate mihi vel liberate me de manu hostis et de manu robustorum eruite me docete me et ego tacebo et si quid forte ignoravi instmanifestat, dicens: Super pupillum irruitis . Luce itaque clarius patet quantae se infirmitatis conspiciat, quem pupillum vocat. Sequitur: CAPUT Xaliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis 239 infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ ra: Quomedomoyses regi aegiptio liberet histens eam despicere potuit quido fami¬
liarit̃ conloquens sequentẽ se uetro cognatũ himilis adorauit: cuius & iã consiliotan¬
tam oboedientiam praebuit ut post secretalei conloquia magnũ lucrũ ducer& quod
foris abore hominis audir& : Exaluis ergoscoꝵ factis discimus quid de aliis pensare de¬
beamus: Sc̃ i & enĩ uiri nececelatione sunt lilerȩ nec & timore submissi : sedcin
restitudo eos adlibertãtẽ uais erigit. comsideratio in firmitatis ꝓpriaȩ onliunuleate
custodit: Culpas quippe delinquentiũ & si e alto in crepantes ferunt : sere ipsostam̃
apudiẽ sultilua uidicantes quasi in abiestis ponunt. Et quo praua malus instquunt᷑.
eo ad reptinendos se atrociores redeunt Nir suq quosil it& meliora agentibus
ti tia partunt : co iugilantius aluma fad a repracbendunt: Euideũ deltumana

Expanded text:
in terra? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui Deo famiin terra? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum humilis adoravit, cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret, quod foris ab ore hominis audiret? Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti etenim viri nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi, sed cum eos rectitudo ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium, et si ex alto increpantes feriunt semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectos ponunt. Et quo prava in aliis insequuntur, in eo ad reprimendos se atrociores reddunt. Rursumque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena reprehendunt. Quid enim de humana
Abbreviated transcription (Latin):
niss& ad uirũ dei inmontẽ ad phiendit pedes eiuus &acces sit giezi ut a mouer& eã :¬
& ait homodei : Dimit te illã animaenĩ eius namritudine est : Euomodo helias suꝑbo
regi in crepationis uerba ꝑtumorẽ intulit quiate eius currũ humilit̃ cucurrit
sicut scriptũ est ac cinctisq: lũlus currebant are achab : quo modouir dei hueroboã
p̃sentiam exelatione dispexit quiarentemeius exterã saluti pristinae ꝓtinus ꝓpieta¬
te rasparauit sicut scriptũ est. Cumq: audis sor& sermonẽ hominisdeque in cla
mauerat contra altare inbetliel: &tendit mauscam de altaridicens: Ad p̃hendite
eum &ecaruit manus eius & paulo post: Erait uir dei faciem dñi. & reuersa est
manus eꝰ adeũ & factaest sicut prius fuerat: Paerũ suꝑbia gignere iuirtutes nescit
quanta ex iuculitate ꝓdut uox in crepatios ustenditur quã signa comutantur
Quamodo nathanconttra dauid regem ꝑ uerba itrepationis tumuit quicũ increpanda

Expanded text:
ut amoveret eam, et ait homo Dei: Dimitte eam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba per tumorem intulit, qui ante ejus currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctisque lumbis, currebat ante Achab ? Quomodo vir Dei Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dexteram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit? sicut scriptum est: Cumque audisset Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus . Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda
Abbreviated transcription (Latin):
pepinguedinis animã repla. cum hana ontrapsentium desidertori aestũ suꝑ nȩ
spei infusio refou& : Cutis ergo aresens ad tralutur. cucorrei &teriobus

Expanded text:
pe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae pe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutis ergo arescens attrahitur cum cor rebus
Abbreviated transcription (Latin):
sedtamen sana uł munda ꝑ astionem non sunt : quia aut uti desideri isturpib:
ad cor ruptionis putredinẽ defluunt : aut terreius astibus dediti puluere
compar guntur: In illis eñi quos lubricos tolero carnẽ uidelica putres¬
centẽ gemo : in istis aũt quoterrã querentes pa¬
tior quidali¬
ud quã fedata pul uerem porto. einde &a¬
utesimulde
utrisq: sub ungitur. Cutis mea aruit &
contrastaest:
Inscae quippe eecłe corpore hiquisolis ex¬
terioribus cu¬
ris inseruiunt congruecutis uocantur:
Ouȩnimirũ cutis
nimitatem nolunt: Euidũ interns spet pingue dino neglegura ut adtra¬
huntur a refiunt. quia si eorũ cordade spantio nonsic car& ntquãqua aestus hecpusillan¬
mitatis ad traler& Isnic nãq ad tractatane psal mista fur mudauerat. cũ siccitatu
mentis metuens dicebat sicut ad ipe piguedinis repleatir animamea: Adsp̃ squio¬

Expanded text:
sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere porto? 24. te simul de utrisque subjungitur: Cutis mea aruit, et contracta est. In sanctae quippe Ecclesiae corpore hi qui solis exterioribus curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum cutis nimitatem nolunt. Qui dum internae spei pinguedinem negligunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda desperatio non siccaret, nequaquam 253 aestus haec pusillanimitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quip
Abbreviated transcription (Latin):
ut enĩ ita dixerĩ culpȩsuae poenaliter sudita psa iã natura nr̃a facta est &ctra
naturã & renussa usque adꝑuer sa operalucitur. Restritaaũt ꝑuersorũ operũ
inportuna cogitatione fuscatur: ꝑ explenone ergo astionis in licitȩ car ne pu¬
tredo afficit ꝑ leuitatẽ uero cogitationi smꝓbat: quasi ante oculos pulus sur¬
git: nsentiendo uitiis putredine ad terenu: uitiorum uero iagines incorde
tolerando sordib pulueris foedatur: Ait egi. Indutaẽ caro mea putredine
& sor dibuspulueris Acsiaꝑtedicer& Car naluitã quã patior aut tabss lubriqe
operatiorus palluit: aut & uitiorũ memoria calig miserȩ cogitationis p̃mit quod
putredino aliquando aũt grauarisor dibus pulieris inuenumus: Multiquip¬
peine asunt quidum amore carnis uiser uiuntetore luxuriȩ conputrescunt:
Et sunt non nulli quia uoluntate quidem car niubstinent: sed tam̃ totam̃te
pulueris Ac siaꝑte insinuãt dicens: Sunt pleriq quimilu ꝑfidem menbras

Expanded text:
Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa opera ducitur, restricta autem perversorum operum importuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. 23. putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt et sunt nonnulli, qui a voluntate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ uerũ dicitur uitapximi grauetur Cũ ingerere alteri laesone recuer adhoc
quod didũ pros serat flaciue uatium quasi & idiopie a ts teba iSuo left ple tende
itia simalitia m̃te nontene ineatam̃ uerita s radiũ umbranendetu obs urd dende
a sepe quia ꝑcunstatus quisq comnticos erciemulae aut falsamalicor sua uutret
trucidatia ut uere loquenis ꝓ ximi utũ giat: Alius amore conedegors aex catat us
at renis aogitationib menten curat asiia oratione suspendere at q liore in se¬
ginibi obscuratur: Nnde a fit plerũ qdurtendentis animues uelosua snar srt det
satui qils aut oratio ne descr bis des ala peat: aut sidu. uior at acomepentanest a aite¬

Expanded text:
etuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in seginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
Qonditoris quippesui contẽ plationem deferens. saluti: suae fortitudiñẽ ꝑdidit & quo¬
lib& posita semꝑ egra aliũ locũ querit : Uarie tatẽ ergo hu manementis e primens dicat
Sidor miero dicã quando surgam: & rur sus. &pestabouespera. Acsi aꝑtedicer&: Nihul
ꝑceptũmenti sufficit quia psũ quaiuere  ficere potuit anuisit: Ii somnonam qsur rexioniẽ
de sidero insur rexione uespere &pesto quia & quietꝰ eercitiũ ationis appeto& &erci¬
cere : Sienĩ somiuappellatio cul panonessa nequaquã paulus discipulis dicera. Qui¬
gilate iusti & nolite peccare : Unde auditorem suum ad mon&dicens. Surge qui
dormis & & surge amortuis & inluminabittẽ xp̃s: &rur sutqca st m¬
Sienĩ ser uari semelius ꝑtẽptationo nos tognoscer& anequi qui psalmista dixiss&:
s bame dñe & tẽptame: Bene ergonanodicit: Sid ot nuero dica quando surgã: & rur¬

Expanded text:
Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quoConditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercicere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine, et tenta me . Bene ergo nunc dicitur: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rur
Abbreviated transcription (Latin):
sitionis ordinẽ rede anus : Sõ noñaq: torpor atiui surixione aũt xercitatio astionis
x primitur: Nespere quoq: nomine quia somno coneruit : rursus otiidesi deriũ figurat᷑:
Sc̃a uero ecclesia quo usq uitã corruptionis ducit. pere mutabilitatis suae dam na non
desinit : Addioc ñaq homo conditus fuerat. ut stant enm̃te inar cẽ secontẽplationiseri¬
ger& & nulla liunc corruptio a conditorissuia moredeolinar&: Sed in eo quod ab inge¬
nita standi soliditate. uoluntatis pedẽ ad culpã moit : adilestue conditoris insema¬
ipsumptinus cecidit: Amorẽ uerodei uerã scilic& sitionis arcem deserãns nec in se
consistere potuiti quia lubricae mutabilitatis inpulũ infrase ꝑcorruptionẽ ꝓruens
&iam a sem& ipsodis sensit : Quinunc quia conditionis sue soliditate non figitur : alt̃¬
nantis semꝑdesiderii metuuanatur. Vt & quietus astione desider&& occupã
adotiũ anel&: Quarñ fixa mens stare cũpotuit. noluit : stareiam non uala &iã cũual&:

Expanded text:
redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet.
Abbreviated transcription (Latin):
satur inm̃te : Mane quippe dues perũ ducitur: quanimirũ lucẽ restttudinis
umbra sequit᷑ teniptations : Sed quia elestorũ lix temptatione non & tingui¬
tur. nequaquã nox seduespem facta ꝑ hibetur. Quanimirũ sepe temptatio in cor¬
derectoꝵ lum̃ iustitiae abscndit sed non inter imit : quasi ad pallorẽ trepi¬
dationis ꝑtralut sed funditis non ex tinguit: Elesti ergo post somn ũ surrexi¬
tionẽ appetunt post surraionẽ uesperam prestolantur : quia & depeccato
adiustitiae lum̃ eiugilant. &mipso iustitiae lumine positi semꝑse contrainle¬
cebras temptationũ parant : Quas nimirũ nontiment sed & pectant: quia
unt quolisq diespsentis uitȩ finiatur: Vnde & subditur: & replebor dolorib:
usq ad tenebras sslodonãq aduersa utruunt mado ipsa quoq ꝓspera callida

Expanded text:
satur in mente. Lux quippe ad vesperum ducitur, quia nimirum lumen rectitudinis satur in mente. Lux quippe ad vesperum ducitur, quia nimirum lumen rectitudinis umbra sequitur tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia unt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usq
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suarũ gaudio plus quã deb& dolltur. ꝑ contrarietatem p̃sentis uitȩ. ed itome¬
rore silidetur: ende& nequaqu sornida boues perã dicitur : sed & pectabo: Expec¬
tamus &enũ ꝓspera. formidamis dirsa : Nirigitur iustus clues perã &xpestat.
quiacũ eerceri hunc tribulatoe necesse est ipsa ei fit aduersitas ꝓspera Potest
laces sit quantũ eandem mer sps ad suꝑna altiu secelut : Nequaquã nãq sic in
hac uita ꝑ exertitationẽ iustite peccatum deseritur . ut in eandem iustitiã in con¬
cus semaneatur : Quia &si uracordis habitaculo culpã restitudo eliminat:
ipsatam̃ culpa quȩ repelliturogitationis nr̃ae foribus ad sȩdens. ut sibi aperiat᷑
pulsat: Quad mox ses quoq: iritaliter in notuit cũ facta corporalit̃ tẽporũ
mom̃ta narrauit dicens fitũẽ mane adq: subiciens factũ ẽ uespere: Erea
tor quippe om̃iũ iiumanȩ cibȩ prȩsciustunc & pressit intẽpore quod nunc uer¬

Expanded text:
ito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim prospera, formidamus adversa. Vir igitur justus vesperam exspectat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa ei fit adversitas prospera. 21. entem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum momenta narravit, ditor quippe omnium, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc ver
Abbreviated transcription (Latin):
labatur aliopere & &x pestatus finis temporis temoris in anis ueniat ad remuneratio¬
nẽ : In laboris nãq: studio conspicit : quid ꝑcipere u tempore remunerationis possit:
Namcũ opus crescit : p̃mii fidutia ꝓficit : Cũ uero opustorpuerit : spes aremune ratio
ne lasces sit: Unde & elestus quisq uitã suã quasi mer cetinarii dies pensas tanto fiden¬
tius spemtendit ad p̃miũ : quantonunc robustius ꝑdurit ad laboris increm̃tũ : Qui
sit decursus p̃sentis temporis pensat : dies cũ operibus numerat. nea labore uacui tran¬
seant : Editae mom̃ta formidat aduersis gaud& passione reficitur. merore refouet :
quia sul sequentis uitae p̃miis. tantose remunerara longius conspicit . quanto ꝓamo¬
reillius cotidianis semortibus uerius impendit: Hineñiq ẽ quod ciues siꝑnie patri
conditori eius psalmistȩ uocib dicunt. Pxepãte murte is fcimurtutadie : Iino

Expanded text:
labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remuneratiolabatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remunerationem. In laboris namque studio conspicit quid percipere in tempore remunerationis possit. Nam cum opus crescit, praemii fiducia proficit; cum vero opus torpuerit, spes a remuneratione 247 lassescit. Unde et electus quisque vitam suam quasi mercenarii dies pensans, tanto fidentius spe tendit ad praemium, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione reficitur, moerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius impendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morte afficimu
Abbreviated transcription (Latin):
na sapientis. reste diebus mercennari i cõpanntur : quia p̃sentem uitã . uiã non patri¬
am militiam nom palmam deputat: Et eo seibesse longius a p̃mio conspicit. quotar¬
dius adnemuenit: Considerandũ quoq: est quod mernarius in alienis laboribus
& sudat : sed tam̃ sibi p̾mium ꝓpriũ p̃parat : Noce aũt redemptoris dicitur. Negnũ
meum non est dehoc mundo : Om̃s ergo qui spcael estiũ p̃diti eertitio uitȩ p̃sera¬
tis ad terimur : in alieno laboramus : Nam sepe d eꝑbis seruire cogimur. mundo quȩ
mundisunt reddere coartamur. & alieno quidenl abore fatigamur. sed tamen p̃mia
nr̃a ꝑcipimus & ꝑ hoc ꝑuenimus ad ꝓpria quod purministramus aliena: Quo contra
quibus dam ueritas dicit : Si in alieno fideles non fiuis. quod ur̃m est quis dabit uobis:¬
stiendũ quoq: est quod mer cennarius sollicite cunt inspicere. neum quã dies uaciius

Expanded text:
rna sapientis recte mercenarii diebus comparantur, quia praesentem vitam, viam non patrirna sapientis recte mercenarii diebus comparantur, quia praesentem vitam, viam non patriam, militiam non palmam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit. Considerandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudat, sed tamen sibi praemium proprium praeparat. Voce autem Redemptoris nostri dicitur: Regnum meum non est de hoc mundo . Omnes ergo qui, spe coelestium praediti, exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus. Nam saepe et reprobis servire cogimur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur; et alieno quidem labore fatigamur, sed tamen praemia nostra percipimus; et per hoc pervenimus ad propria, quod pure ministramus aliena. Quo contra quibusdam Veritas dicit: Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabit vobisSciendum quoque est quod mercenarius sollicite curat inspicere ne unquam dies vacuus