comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrat᷑ : integrũ igit nobis examen rescruate. Et colleo tenu¬
ritate ñ ex contextione sermonũ sed exserie negotiorũ Re iisun
omniũ cur romanis ꝓderemus patriã. quos potuimus &e nlacesssite ftfor¬
te oportuerit fieri. ut ñ excitaremus uniuersarũ uicrores gemtuu
sed hoc iam n est p̃sentium parcium deliberare superioris tem poc¬
ris fuit eligere quid sequemur. nunc oportet prolibertr bcou¬
bere Prestat enĩ propatria mori. cũ cõmodius fuerit ante. bellum
pacẽ morti p̃ferre sed quia bellũ inceruicib multu iã exfratrib
capti alii necati Dolor ex mortius gemitus exreiuinctis. Vigenda¬
magis libera mors. quã uita captiuitatis. suppetit tamen mo
rituris. falsi criminis. abdere infamiam ꝓditionis. Apud
uos idumaei causam agimus: prodantur conscu. deducant᷑ in me.¬
dio nunciorum interpretes.Si tenent. indices prodantur Si non

Expanded text:
arbitratur. Integrum igitur nobis examen reseruate et colligite uarbitratur. Integrum igitur nobis examen reseruate et colligite ueritatem non ex contextione sermonum sed ex serie negotiorum. Primum omnium cur Romanis proderemus patriam, quos potuimus et non lacessere et forte oportuerit fieri, ut non excitaremus uniuersarum uictores gentium? Sed hoc non est iam praesentium partium deliberare. Superioris temporis fuit eligere quid sequeremur, nunc oportet pro libertate occumbere. Praestat enim pro patria mori. Commodius fuerit ante bellum pacem morti praeferre, sed quia bellum in ceruicibus, multi iam ex fratribus capti, alii necati, dolor ex mortuis gemitus ex reuinctis, magis libera mors, quam vita captivitatis. Suprituris falsi criminis abolere infamiam proditionis. Apud uos, Idumaei, causam agimus: prodantur, conscii deducantur in medium nuntiorum interpretes. Si tenent indices, prodant, si non
Abbreviated transcription (Latin):
fuuerin aduersũ illos bellũ parauimus. & hos iam hostes patiebamur
Quorii igit᷑ cum romanis suscepta gratia: eorũ qui romanos uindicant.
aneorũ qui romanos repellutt. Grauiora haec certe nob quam roma¬
norum praelia. Abillis enĩ proliberate moriemur: abistis quasi pro
scelere igulamur: simulantur in noxiis crimina proditionis. & pos
mortẽ calunia conponitur. Cũ cognitio poenã p̃uenire soleat: non
poena cognitionem. Iuid enĩ ꝓdest defuncto absolui cũ uiditioia
nihil debeat: suscipimus tam &iã sortem hiuui ¶s modi. ut post necẽ
dein nocentia quaeratur: Et libenter apud uos quoq causam agimus
nr̃e de functorũq integritatis. Qui statis armati proaduersariu
lta nulla argumenta calumniantibus suppetunt utapud uos quoꝗ
graniore causam habeant. qͥtam cito credidistis. Bonus enĩ udex̃
circum scriptuĩ se ee mendacus dolet. Eteo est fallenti infestior
quã adpetito qđ temere se inpulsum utfalsis crederet ulciscendũ

Expanded text:
fuerint. Aduersum illos bellum parabamus et hos iam hostes patiebamur. Quorum igitur cum Romanis suspecta gratia, eorum qui Romanos uindicant an eorum qui Romanos repellunt? Grauiora haec certe nobis quam Romanorum proelia. Ab illis enim pro libertate moreremur, ab istis quasi pro scelere iugulamur. Simulantur innoxiis crimina proditionis et post mortem calumnia conponitur, cum cognitio poenam praeuenire soleat, non poena cognitionem. Quid enim prodest defuncto absolui, cum iudicio iam nihil debeat? Suscipimus tamen etiam sortem huiusmodi, ut post necem de innocentia quaeratur, et libenter apud uos quoque causam agimus nostrae defunctorumque integritatis, qui statis armati pro aduersariis. Ita nulla argumenta calumniantibus suppetunt, ut apud uos quoque grauiorem causam habeant qui tam cito credidistis. Bonus enim iudex circumscriptum se esse mendaciis dolet et eo est fallenti infestior quam adpetito, quod temere se inpulsum ut falsis crederet ulciscendum
Abbreviated transcription (Latin):
potest: Qui ut aiunt mortui uiuunt. & sepulti re¬
suscuant̃ Aedu csus diuina quoq conspirasse hos homines opinio frequess
et ꝓoena indicio ẽ. Ardent quoꝙ hodie terrȩ propt incolari m im¬
pisatem plerosq etiam existis hiatus soli ab sorbuit. Quãdiu igi¬
tur inbis locis moramur ubi & terrarũ ruina est: uidemus et mare
mortuũ. uidemus etiam mortua terrarum nascentiã. Humum
aridam uirentium fructuum umbras in anes. foris gratiam  intu
sauillã. Quis dubitare potest qđ apud inseros uersemur: apud quos
&lam clementa moriunt᷑ ipsa. Quin etiam quȩ post mortẽ uiuere
sulennapud hos naturȩ pietas mortita. & suꝑstes ddefunctis religio
Qnis enim parentes non etiã mortuos diligat quis etiã amissos flios
non comiei. e loco pignorũ teneat: Mance affertus & sipignuis obit¬
ris. Perseuerat nomen naturȩ. gratia non intridit pid Ho IU¬
ros. nec uuentem mater recognoscit filiũ nec apellantem audi

Expanded text:
e audacia potest, qui, ut aiunt, mortui uiuunt et sepulti ree audacia potest, qui, ut aiunt, mortui uiuunt et sepulti resuscitantur? Aduersus diuina quoque conspirasse hos homines opinio frequens, et poena indicio est. Ardent hodie quoque terrae propter incolarum impietatem, plerosque etiam ex istis hiatus soli absorbuit. Quamdiu igitur in his locis moramur, ubi et terrarum ruina est? Vidimus et mare mortuum, uidimus etiam mortua terrarum nascentia, humum aridam, uirentium fructuum umbras inanes, foris gratiam intus fauillam. Quis dubitare potest quod apud inferos uersemur, apud quos etiam elementa moriuntur ipsa? Quin etiam, quae post mortem uiuere solet, apud hos naturae pietas mortua et superstes defunctis religio. Quis enim parentes non etiam mortuos diligat? Quis etiam amissos filios non amet et loco pignorum teneat? Manet affectus, etsi pignus obierit, perseuerat nomen, naturae gratia non intercidit. Apud hos uero nec uiuentem mater recognoscit filium, nec appellantem audit,
Abbreviated transcription (Latin):
Paptos ineglum igneis currib suos. pliatas prose cęli potestates. Et ab¬
sentib bis unueras hostiũ fusas copias. dormientib: partã uictoriam
Hec cõpereras sedputabã quod diuina circa se iactarent bene¬
ficia: nonusq quaq audatiam et tenderent. ut se nec aromanis
uinci posse arbitrarentur: agnosco itaq cum his nobis eẽ pluim
qui se irsupemibiles credant. Eum se iactitent diluiii suostites.
heredes fluminum. terrarũ hospites. uiatores aequor eos. ascensores
&herios. Quibus unda murus ẽ: aer uia. caclumhabitatio Rlam¬
mae cedunt. nec uincula latent. Sicientibus p&ra soluitur. ac
se se fundit in potus. Ssurientibus cęlum aperitor cibus mutitur
carne uolatilium castra implentur. & panem angelq manducat
homo. Stringunt᷑ liquentia amara dulcescent. Soł statuitur. tenebre
illuminantur᷑. Postremo quid amplius potest eẽ quando his dees

Expanded text:
raptos in coelum igneis curribus suos, praeliatas pro se coeli potestates, et abraptos in coelum igneis curribus suos, praeliatas pro se coeli potestates, et absentibus his uniuersas hostium fusas copias, dormientibus partam uictoriam. Haec conpereram, sed putabam quod diuina circa se iactarent beneficia, non usquequaque audaciam extenderent, ut se nec a Romanis uinci posse arbitrarentur. Agnosco itaque cum his nobis esse proelium, qui se insuperabiles credant, qui se iactent diluuii superstites, heredes fluminum, terrarum hospites, uiatores aequoreos, ascensores aethereos, quibus unda murus est, aer uia, caelum habitatio, flammae cedunt nec uincula tenent. Sitientibus petra soluitur ac sese fundit in potus, esurientibus caelum aperitur, cibus mittitur, carne uolatilium castra implentur et panem angelorum manducat homo. Stringuntur liquentia, amara dulcescunt, sol statuitur, tenebrae inluminantur. Postremo quid amplius potest esse, quando his deess
Abbreviated transcription (Latin):
cere uictor rogauii. quia parcere &iam ipsis tantorũ prodigiorum
auctorib uolui. parcere populo. urbẽ seruare: sed ꝗd facerem re¬
pugnantib quid facerẽ aduersus suos furentib positis plcrũq ar¬
mis. Quua illi asiuꝵ cedib ñdesinebant: in bellũ reuerti ut li¬
berarẽ obsessos. non ꝑderẽ. Ipsi nos demuris hortati sępe sur
dimicare. negrauius. suis perirent Quales sunt ciues. quib
hostis remedio est: Audierã equidẽ intolerabilẽ huius eẽ
populi ferocitatẽ. qui in credibilib se opinioib in omnẽ excitat
insolentia. Decelo se genus ducere. ibi primũ indiusse corporis
forma Calise fuisse in colas. descendisse ad cultus terrarum. de
terris ad cęlũ redire Transisse se ꝑmaria sicco pele fugisse
ante sc fluctus maris: Conuersa iordanis fluenta. in suũ fontiẽ recuo¬
rise. stctisse solẽ. ut hi hostes suos iuncerent. nenoximpediret

Expanded text:
cere uictor rogaui, quia parcere etiam ipsis tantorum prodigiorum cere uictor rogaui, quia parcere etiam ipsis tantorum prodigiorum auctoribus uolui, parcere populo, urbem seruare. Sed quid facerem repugnantibus, quid facerem aduersus suos furentibus? Positis plerumque armis, quia illi a suorum caedibus non desinebant, in bellum reuerti ut liberarem obsessos, non perderem. Ipsi nos de muris hortati saepe sunt dimicare ne grauius a suis perirent. Quales sunt ciues, quibus hostis remedio est? Audieram equidem intolerabilem huius esse populi ferocitatem, qui incredibilibus se opinionibus in omnem excitet insolentiam, de caelo se genus ducere, ibi primum induisse corporis formam, caeli se fuisse incolas, desceterris ad coelum redire, transisse per maria sicco pede, fugisse ante se fluctus maris, conversa Jordanis fluenta in suum fontem recurrisse; stetisse solem, ut hi hostes suos vincerent, ne nox impediret:
Abbreviated transcription (Latin):
nesimiles escas inuenirent. & uelut inprudentes sumerent: Ceperꝰ u¬
niuersi timere. ne ibi diu uiuerent. & mori uelleñ. ꝑuenit & ĩa ad
romanos hui facti inmanitas Nã pleriq hoc horrores: ꝑterriti adhos¬
tẽ fuger. Quo cõpto cęsar execratꝰ infelicis terrę contagiũ: manꝰ adcę¬
lũi eleuans talia ꝓtestabat᷑ Adbellũ quidẽ uenimus. sed noncum ho¬
minib: dimicamus: Aduersus omnem beluarũ rabiem
sensibilia loquar:Aduersus omnẽ rupiũ in manitatẽ decernim
Diligunt ferę faeus suos quos &iã infame sua nutriunt: Etquę alienis
corporib pascunt᷑. ac̃simisiũ ferarũ abstinent cadauerib. hoc ultra
omnẽ acerbitatẽ ẽ ut menbra quę genuit mater uorar& Mun¬
dus ab hoc contagio tibi me absoluo. Quȩcũq in cęlo potestas es scis
fecto quia intimo affectui pacẽ frequenter obtuli. & quod ñpudet di¬

Expanded text:
ne similes escas inuenirent et uelut inprudentes sumerent. Coeperunt une similes escas inuenirent et uelut inprudentes sumerent. Coeperunt uniuersi timere, ne diu uiuerent, et mori uelle. Peruenit etiam ad Romanos huius facti immanitas. Nam plerique hoc horrore perterriti ad hostem fugerunt. Quo conperto Caesar exsecratus infelicis terrae contagium, manus ad caelum eleuans, talia protestabatur: ‘Ad bellum quidem uenimus sed non cum hominibus dimicamus. Aduersus omnem rabiem beluarum ac ferarum, quid sensibilia loquar? Aduersus omnem rupium immanitatem decernimus. Diligunt ferae fetus suos, quos etiam in fame sua nutriunt, et quae alienis corporibus pascuntur, a consimilium ferarum abstinent cadaueribus. Hoc ultra omnem acerbitatem est, ut membra quae genuit mater uorarit. Mundus ego ab hoc contagio tibi me absoluo, quaecumque in caelo potestas es. Scis, scis profecto quia intimo affectu pacem frequenter obtuli et quod non pudet di
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ. ꝗd horrescitis animoCur nepulamini qd mater feci
Possunt &e uos delectare. quȩ matrẽ exsaturarunt: Non esurioiani.
postquã me filius m̃s pauit. habunde exsatiata sũ : famem nescio¬
ustate & iudete. quia suauis filius m̃s. Nolite. fieri molliores miatre. in¬
firmiores multere. Aut siuos in meo vulnere. misericorides. & ñ suscipitis
hostiã mea. atq auersamini holocaustũ meũ. ego consumabo sacrific¬
x̃ meum. manducabo qd reliqum ẽ Uudete ne uobis obprobrio sit.
quod mulier uobis fortior reperta sit. quȩ ab sumeret epulas ui¬
porũ Ego quidẽ tales paraui epulas sed uos sic epulari matrem
fccistis Et me tenebat passio. sel uicit necessitas. Bepleuit continuo
totam urhẽ tanti sceleris nefas. & unus quisq tãquã ante occulos po¬
sitũ parricidalis conuiuii ministeriũ ꝑhorrescebat Ceper & ipsi
incentores seditionis examinare. post hȩc quos raperent cibos.

Expanded text:
gradum, quid horrescitis animo? Cur non epulamini quod mater feci? gradum, quid horrescitis animo? Cur non epulamini quod mater feci? Possunt et uos delectare quae matrem exsaturarunt. Non esurio iam, postquam me filius meus pauit, abunde exsatiata sum, famem nesciouidete quia suauis filius meus. Nolite fieri molliores matre, infirmiores muliere. Aut si uos in medio uulnere misericordes et non suscipitis hostiam meam atque auersamini holocaustum meum, ego consummabo sacrificium meum, manducabo quod reliquum est. Videte ne uobis opprobrio sit quod fortior uobis mulier reperta sit, quae absumeret epulas uirorum. Ego quidem tales paraui epulas, sed uos sic epulari matrem fecistis. Et me tenebat passio sed uicit necessitas.’ Repleuit continuo totam urbem tanti sceleris nefas et unusquisque tamquam ante oculos positum parricidalis conuiuii ministerium perhorrescebat. Coeperunt et ipsi incentores seditionis examinare post haec quos raperent cibos,
Abbreviated transcription (Latin):
Airari hab&is ministeriũ meũ. iudicare quod talẽ nulli inuentri¬
tis mulieris affectũ. quȩ uos nec dulcis filii fraudar&e gr̃i simul ddi¬
cens redoperuit ambusta menbra. & epulanda obtulit tũ adhortatio¬
ne hũi modi sermonts: hoc ẽ prandiũ meũ: hȩc ur̃a portio. uidete dili¬
gentuis. ne uos frauclauer̃i. Cece pueri man̾ una. ecce pese̾i. ecce dimudĩi re¬
liqui corporis eiꝰ: Et nealienũ puteris . fili ẽ m̃s: Ne alteriꝰ opus arbitre¬
mini. ego feci Ego diligent̾ diuisi mihi ꝗd maniducare. uob̾ quod
reseruarẽ: Nũ quam mihi dulcior fili fuisti. tibi debeo qđ adhuc
uuo. Tua suauitas animã tenuit meã. & ꝓduxit matri miserȩ diem
murtis. Sub uenisti in fame. tumunꝰ supremũ senectȩ. tu perciissorũ
repressor. Uener᷑ necaturi. conuiuę facti. sunt: Nabebunt
ipsi qđ tibi debeant. cũ epulas meas sumpserint. Sed quid refertis

Expanded text:
mirari habetis ministerium meum, iudicare quod talem nullius inuenerimirari habetis ministerium meum, iudicare quod talem nullius inueneritis mulieris affectum, quae uos nec dulcis filii fraudaret gratia.’ Simul dicens redoperuit ambusta membra et epulanda obtulit cum adhortatione huiusmodi sermonis: ‘Hoc est prandium meum, haec uestra portio, uidete diligentius ne uos fraudauerim. Ecce pueri manus una, ecce pes eius, ecce dimidium reliqui corporis eius, et ne alienum putetis, filius est meus, ne alterius opus arbitremini, ego feci, ego diligenter diuisi, mihi quod manducarem, uobis quod reseruarem. Numquam mihi dulcior, fili, fuisti. Tibi debeo quod adhuc uiuo. Tua suauitas animam tenuit meam, produxit matri miserae diem mortis. Subuenisti in fame, tu munus supremae senectae, tu percussorum repressor. Venerunt necaturi, conuiuae facti sunt. Habebunt et ipsi quod tibi debeant, cum epulas meas sumserint. Sed quid refertis
Abbreviated transcription (Latin):
tronib & uitȩ fabula. quȩ sola deest nr̃is calamitatib Quid faceres filisi
&e tu filios haberes: fecimꝰ qđ ptaeatis fuit: faciamꝰ qđ suad& fames
Tua tam̃ ciiusa melior. & quȩla pietatis species. Quia tolerabilius est
quod matri dederis cibũ uscerib tuis: quã qđ te mater. aut ocri¬
uere potest. aut deuorare: hȩc dicens: auerso uultu gladiũ demersit¬
& infrusta filiũ secans igni inposuit: Parrẽ. comedit. partẽ operuit.
nequis suꝑ uenir& Sed nidor incensi ꝑuenit ad principes seditionis.
c̃tinua quę odorẽ secuti introier mulieris hospicium minantes
netẽ. quod ausa ẽ& ipsis ieiunantib edere . atq: exsories cos facere
cibi quẽ reperiss&e: At illa. partẽ inquit vram uob seruari non
fui auara. nec in humana. Nolite indignari. hab&is qđ & uos eilatis:
emeis uobis iuscerib: cibũ puniui: Consedete ocius. mensã ail ponam

Expanded text:
tronibus et uitae fabula, quae sola deest nostris calamitatibus. Quid faceres, fili, si tronibus et uitae fabula, quae sola deest nostris calamitatibus. Quid faceres, fili, si et tu filium haberes? Fecimus quod pietatis fuit, faciamus quod suadet fames. Tua tamen causa melior et quaedam pietatis species, quia tolerabilius est quod matri dederis cibum uisceribus tuis, quam quod te mater aut occidere potest aut deuorare.’ Haec dicens auerso uultu gladium demersit et in frusta filium secans igni imposuit, partem comedit, partem operuit ne quis superueniret. Sed nidor incensi peruenit ad principes seditionis continuoque odorem secuti introierunt mulieris hospitium minantes necem, quod ausa esset ipsis ieiunantibus edere atque eos exortes facere cibi quem repperisset. At illa: ‘Partem’, inquit, ‘uestram uobis seruaui, non fui auara nec inhumana. Nolite indignari, habetis quod et uos edatis. De meis uobis uisceribus cibum paraui. Considite ocius, mensam adponam,
Abbreviated transcription (Latin):
nes. fume: Cni ic moritura creda. aut ouite tantillũ relinquã:
Operauerani qu si adoleuisses me pasceris matrẽ uit sepeliresu
defunctamł uerte sipuenires obitii. qił egete pcioso rumulo
mteis manib mn esiderẽ: Quid aga misera. uiuendi tͥ acmibi nul¬
lu iudeo subsictui. Om̃a erepta nõbis. eui te reseruabo. aut
certe quo cdaml sepulchro. mnecanib. aliith uelferis prȩdisis
om̃a inquam erepta nob: Potes tamen duleis mensasic matrẽ
pascere. Idoncȩ adcibum manꝰ tuȩ. Osuauia mihi tuscera. tua artꝰ iocundi
Prius quam uos penitus consumat fames reddite matri quod accepistis
seddite in illud naturale secretũ: In quo domicilio sũpsisti spm̃. in co ł tumulii
lefuncto parat᷑: Ipsa conplectar quẽ genui ipsa exoscul abdr: Et quo d
inpatientia amoris hab& haheat uis necessitatis. ut ipsa deuorem meos
artus. non simulatis. sed in pressis morsib : Esto ergo cib mihi furor ta¬

Expanded text:
nes, ruinae. Cui te moritura credam aut cui te tantillum relinquam? nes, ruinae. Cui te moritura credam aut cui te tantillum relinquam? Speraueram quod, si adoleuisses, me pasceres matrem aut sepelires defunctam, certe, si praeuenires obitu, quod ego te pretioso tumulo meis manibus includerem. Quid agam misera? Viuendi tibi ac mihi nullum uideo subsidium. Omnia erepta nobis, cui te reseruabo? Aut certe quo condam sepulchro ne canibus alitibus uel feris praeda sis? Omnia, inquam, erepta nobis. Potes tamen, dulcis meus, et sic matrem pascere, idoneae ad cibum manus tuae. O suauia mihi uiscera tua, artus iucundi, priusquam uos penitus consumat fames, reddite matri quod accepistis, redite in illud naturale secretum. In quo domicilio sumsisti spiritum, in eo tibi tumulus defuncto paratur. Ipsa complectar quem genui, ipsa exosculabor, et quod inpatientia amoris habet, habeat uis necessitatis, ut ipsa deuorem meos artus non simulatis sed inpressis morsibus. Esto ergo cibus mihi, furor la
Abbreviated transcription (Latin):
arta fiqund pͥcur aruesiuerat: demanib eruebat᷑. exagnabatꝰ afer¬
ditis. diri in p̃cabat Nolebat mori sed ꝑcussorẽ non inuentebat:
alebant insultare chuitius. ueifligere grauius quã cito
perdere putabant quam diũ iiutr& p̃dam fore Defecerant iam
iom̃a & delitus eidsuaca asperiora palearũ. uel coriorum dura
ñ emolliebara seu t fames intanis se infudit medullis exasperaũ
humores. nenten exagitauit: halcha mulier infantulũ quẽ
genuerat. uagitut eł excita quę se & paruulu om macerari
iuderos Tantis uicta mi initatab ntq inparta atroei calamita¬
ti affectũ lamisi. Etpetatis genitalis usi ubliterato dolorem absor¬
buit. furorem ad sumpsit: Contuersa itaq ad paruulũ. ⁊a matre
oblita & furens animi sicbatt. Quid tibi facia paruule: ꝗd faciã
tibi: seua te circustamt nam̃i Bellũ.  fames. incenlia. latro¬

Expanded text:
etiam si quid pretio quaesierat, de manibus eruebatur. Exagitabatur a peretiam si quid pretio quaesierat, de manibus eruebatur. Exagitabatur a perditis, dira inprecabatur, uolebat mori sed percussorem non inueniebat. Malebant insultare diutius, adfligere grauius quam cito perdere. Putabant quamdiu uiueret praedam fore. Defecerant iam omnia et deliciis adsueta asperiora palearum uel coriorum dura non emolliebat. Saeua fames intimis se infudit medullis, exasperauit umores, mentem exagitauit. Habebat mulier infantulum quem genuerat. Vagitu eius excita quae se et paruulum commacerari uideret, tantis uicta immanitatibus atque inpar tam atroci calamitati affectum amisit et pietatis genitalis usu oblitterato dolorem absorbuit, furorem adsumsit. Conuersa itaque ad paruulum iam matrem oblita et furens animi sic ait: ‘Quid tibi faciam, paruule, quid faciam tibi? Saeua te circumstant omnia, bellum, fames, incendia, latro
Abbreviated transcription (Latin):
mila buc atq illue circũ ferebant᷑ in opia duce Sepe &iam quasi
ebru ineadẽ domicilia regrediebant᷑. ut iterum quȩ uacua relique¬
sunt perserutarentꝰ. Et cum alia famis solatia ñ reperirent. detrahe¬
runt coria scutis. ut cibo eent sibi. quȩ p̃sidio neent: Mandebant
caliantum. nec pudor erat solutum pedib ore suscipere. & lingua
lobere Netustȩ quoq palcae: quę olim ꝓreite fuerant. ñ medio¬
eystudio requi rebant᷑ Et siquis reppererat grandi p̃cio mutabat:
luuł adoriar dicere factũ mariȩ. Quod cuiꝰuis barbari atq impri
mons ꝑburrestas ea erat delocupletib feminis regiomis perta quȩ
trans iordanen ac& Belli terrore oborto. cũ ceteris se inhieroso¬
limitanam urbẽ eintulerat quł ess&e tutior: cõ quoq suas deuexerat
õpes qua urinupes facticionũ certatun inuascre: Aimentoruma

Expanded text:
mina huc atque illuc circumferebantur inopia duce. Saepe etiam quasi mina huc atque illuc circumferebantur inopia duce. Saepe etiam quasi ebrii in eadem domicilia regrediebantur, ut iterum quae uacua reliquerant perscrutarentur. Et cum alia famis solacia non reperirent, detrahebant coria scutis ut cibo essent sibi quae praesidio non essent. Mandebant calciamentum, nec pudor erat solutum pedibus ore suscipere et lingua lambere. Vetustae quoque paleae, quae olim proiectae fuerant, non mediocri studio requirebantur et si quis reppererat, grandi pretio mutabat. Quid adoriar dicere factum Mariae, quod cuiusuis barbari atque impii mens perhorrescat? Ea erat de locupletibus feminis regionis Pereae, quae trans Iordanen iacet. Belli terrore oborto cum ceteris se in Hierosolymitanam urbem contulerat, quo esset tutior. Eo quoque suas deuexerat opes, quas principes factionum certatim inuasere. Alimentorum
Abbreviated transcription (Latin):
nes cum bellũ aduersus simomem gerer&e exechficauerat suꝑ por¬
ias regiȩ domus. quã ez echias sibi rex adhabitandũ condiłit:
eliqua eiꝰ partẽ. ipsi diruerꝰ iuidei Sequenti quoq die
aromanis exusta est om̃is ꝓaoticus septentrinalis: usq aporti¬
cũ orientalem Nami cum suis ips manus inicerent ȩdificiis: doi¬
cuerunt romanos alienis non partere Nudã erat iã tẽpli fa¬
cies & scua hominũ fames infidiabanter sib inuirenis. quis plcũ
raper& cilum Ubi alimenti suspicio: abi bellum interdomesticos.
ugnabator procibo. necabant carissimi. discatiebant᷑ defuncti.
nequis intra amictus tu. cibus laterae simulare ailiqui mortbs
aestimabant᷑. ne biuentes haibere aliqilid alimti suspectirentur:
d̾ eđ ne uuentes. quidem aui iute fungi inuncre aut murit simulari
poterant uerũ apertu ore. sicut rapidi canes aurarũ captantes spira¬

Expanded text:
nes cum bellum aduersus Simonem gereret, exaedificauerat super pornes cum bellum aduersus Simonem gereret, exaedificauerat super portas regiae domus, quam Ezechias sibi rex ad habitandum condidit. Reliquam eius partem ipsi diruerunt Iudaei. Sequenti quoque die a Romanis exusta est omnis porticus septentrionalis usque ad porticum orientalem. Nam cum suis ipsi manus inicerent aedificiis, docuerunt Romanos alienis non parcere. Nuda erat iam templi facies et saeua hominum fames. Insidiabantur sibi inuicem, quis cui raperet cibum. Vbi alimenti suspicio, ibi bellum inter domesticos pugnabatur pro cibo. Necabantur carissimi, discutiebantur defuncti, ne quis intra amictus eorum cibus lateret. Simulare aliqui mortuos aestimabantur, ne uiuentes habere aliquid alimenti suspectarentur. Sed ne uiuentes quidem aut uitae fungi munere aut mortem simulare poterant, uerum aperto ore sicut rabidi canes aurarum captantes spira
Abbreviated transcription (Latin):
Quod inuiscerib cȩsaris reconderent᷑. nec uita cꝙ peririe: quorum
iuuerae gła. qui morirent᷑ ꝓcesare relinquentes sui berednatem
triũphum: Itaq alii circũ ueniebantꝰ ugnib alii pueniebantur.
N cc longe hostis qui flammas fugientẽ. feririe longustam iurꝰ egren¬
giȩ uirtitis. Cũ prouocaret᷑ aiudeis ut se se his cõmittereti prota¬
missa. salutis securitate: maduit se tranfigere glailibꝰ qii macula¬
reprobro romanȩ inidolis fortitudine Artorius ateni sct̾is astinte
uoce magna clamauit lucium dicens. heres mihi erissime deciden¬
tem excꝙeris. At ille miseranilus occurrit ruentratq anse moritu¬
ri necem transfudit Uere hella cũ testamentũ non atramento tn¬
scriptui sed sangiune. Nec inchasta sin mucrone quod heredem
p̃misit Magnũ plane ingeniu. ut inuenir&e uoluntariu mori¬
tis uicarui: Incensa est itaq porticus usq adturem quam iohan¬

Expanded text:
quod in uisceribus Caesaris reconderentur nec uita eorum periret, quorum quod in uisceribus Caesaris reconderentur nec uita eorum periret, quorum uiueret gloria, qui morerentur pro Caesare relinquentes sui hereditatem triumphum. Itaque alii circumueniebantur ignibus, alii praeueniebantur, nec longe hostis qui flammas fugientem feriret. Longus tamen uir egregiae uirtutis cum prouocaretur a Iudaeis, ut sese his committeret, promissa salutis securitate, maluit se transfigere gladio quam maculare probro Romanae indolis fortitudinem. Artorius autem satis astute uoce magna clamauit Lucium dicens: ‘Heres mihi eris, si me decidentem exceperis.’ At ille miserandus occurrit ruenti atque in se morituri necem transfudit. Vere bellicum testamentum, non atramento scriptum sed sanguine, nec in charta sed in mucrone, quod heredem praemisit; magnum plane ingenium, ut inueniret uoluntarium mortis uicarium. Incensa est itaque porticus usque ad turrem, quam Iohan
Abbreviated transcription (Latin):
ris suspecti dolum eauere: sed uulgiis iuctoriȩ intentẽ p̃festinare.
ubi res fraude callere uisa. plurimis quasi interretia locatis admouet᷑
ignis forncib interiorib Atq adultus pice et bitumine. &e cereris in¬
cendi nutrim̃tis: in tota diffunditꝰ porticum:. Circumuallant
flammȩ uictores romanos. ut nec resistendi facultas suppeter&. nec
fugienli copia Quid facerent . ñ reperiebant: spectabat titus suos
periclitantes. in dignans quidx̃ quod iniussi ascenderunt: sed miscrans
quod uictores perirent: Pleriq se p̃cipitio dabant. sed ubi incendium
euaserant. fractis crurib: conlisii corpore moriebam᷑. Meserius
erait sidebiles super uiuerent Uolebat suli uenire eȩsarꝰ nec poterit
rtalutor tamen proximos. clamabat ut auxilio sins essent: Has iies
hunc dolorẽ cȩsaris: ꝓsupremo illi habebant solatio: hoc erit moruu¬
turis uaticũ. hoc se uelut sublimi solantes sepulero. ad mortẽ festinabans

Expanded text:
res suspecti dolum cauere, sed uulgus uictoriae intentum praefestinare. Vbi res fraudi calere uisa, plurimis quasi inter retia locatis, admouetur ignis fornicibus interioribus atque adultus pice et bitumine et ceteris incendii nutrimentis in totam diffunditur porticum. Circumuallant flammae uictores Romanos, ut nec resistendi facultas suppeteret nec fugiendi copia. Quid facerent non reperiebant. Spectabat Titus suos periclitantes indignans quidem quod iniussi ascenderant, sed miserans quod uictores perirent. Plerique se praecipitio dabant, sed, ubi incendium euaserant, fractis cruribus conlisi corpore moriebantur, miserius erat si debiles superuiuerent. Volebat subuenire Caesar nec poterat, hortabatur tamen proximos, clamabat ut auxilio suis essent. Has uoces, hunc dolorem Caesaris pro supremo illi habebant solacio. Hoc erat morituris uiaticum, hoc se uelut sublimi solantes sepulchro ad mortem festinabant,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ñ in p̃ssionis nr̃ȩ ẽe. sed vr̃ȩ p̃uaricationis qđ uiolatis quȩ
ur̃a s̃: Fgo alienꝰ ñexigo immo obtestor siuelitis discedere. in¬
colome templũ futurũ. neminẽ roman& hostiles in roga¬
turũ manꝰ. nihil de ur̃is temerandũ eẽ sacrificiis: Seruabo
tẽplũ uobis. & sinoltus: Cultus enĩ sacr& diuerss. sedope¬
ra cõmunis usus Qd cultus fuit auob recessit: qđ operis ẽ:
uictorib remansit Ubi nehis quidẽ per iosepũ ismuatis reuo¬
cari cęsar ad ũtt factignis principes: putabant iãdiffidenti¬
ȩ potiꝰ quã pietatis ẽẽ. t̃a feruentẽ denistendi conuentiunẽ

Expanded text:
ego non inpressionis nostrae esse sed uestrae praeuaricationis quod uiolastis quae ego non inpressionis nostrae esse sed uestrae praeuaricationis quod uiolastis quae uestra sunt. Ego alienus non exigo, immo obtestor, si uelitis discedere, incolume templum futurum, neminem Romanorum hostiles inrogaturum manus, nihil de uestris temerandum esse sacrificiis. Seruabo templum uobis, etsi nolitis. Cultus enim sacrorum diuersus sed opera communis usus. Quod cultus fuit a uobis recessit, quod operis est uictoribus remansit.’ Vbi ne his quidem per Iosephum insinuatis reuocari Caesar aduertit factionis principes — putabant enim iam diffidentiae potius quam pietatis esse tam frequentem desistendi conuentione
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ romanꝵ quã su&. reuerentia: Gentiles cum formidine
templum spectabant. iudei cũ furore ac temeritate adibant.
Et madidas manꝰ humano gerentes sanguine. ipsa adtrectabant al¬
taria Titꝰ tam̃ adhuc mꝓposito manens adloquebat iohannẽ & in¬
uitũ se deduci ad excidiũ urbisac tẽpli c̃testabat᷑. dicens adeĩ Qd
sibi uolunt iohannes inp̃ssi illi ante fores tẽpli apices elem̃t& Non¬
ne significant neminẽ nisi sacratũ debere tẽplo ad ꝓƿinquare. Qd
illa seꝑta ꝓtẽplo : Nonne ut conspectus arceant liberos uniuersꝙ
solisq misticis pateat secreto. cognnio. Atq: his sit lib aspectus.
quib est legitimꝰ ingressus: Prospctus excluditis ꝑ egrmix &.
accessus cognis. scribitis utnullus ingrediat᷑ aduena. nullus pegri¬
nus introeat. Et ꝑegrinũ sanguine intra tẽplũ funditis. ad¬
uenarũq simul et ciuiũ cruore ur̃a altaria cõmaculatis: Testisicor

Expanded text:
tamen Romanorum quam suorum reuerentia. Gentiles cum formidine tamen Romanorum quam suorum reuerentia. Gentiles cum formidine templum spectabant, Iudaei cum furore ac temeritate adibant et madidas manus humano gerentes sanguine ipsa adtrectabant altaria. Titus tamen adhuc in proposito manens alloquebatur Iohannem et inuitum se deduci ad excidium urbis ac templi contestabatur dicens ad eum: ‘Quid sibi uolunt, Iohannes, inpressi illi ante fores templi apices elementorum? Nonne significant neminem nisi sacratum debere templo adpropinquare? Quid illa saepta pro templo? Nonne ut conspectus arceant liberos uniuersorum solisque mysticis pateat secretorum cognitio, atque his sit liber aspectus, quibus est legitimus ingressus? Prospectus excluditis peregrinorum et accessus cogitis. Scribitis ut nullus ingrediatur aduena, nullus peregrinus introeat et peregrinum sanguinem intra templum funditis aduenarumque simul et ciuium cruore uestra altaria commaculatis. Testificor
Abbreviated transcription (Latin):
los cõposuerit dolos. neplures dilaherent᷑. In argum̃tũ ẽ diriuatũ necis.
ut &tincti obicerent᷑: Eo cõꝑto reuocatos tit iussit cũ iostpo ꝓpius
muro subire. ut asuis co agnoscerent᷑: Ili cũ lacrimis gemituq ma
no. ñ sua deflere si patriȩ tẽpliq excidĩã. rogare ciues ut sequerent᷑
cȩsaris fidẽ. eriperent tẽplũ parato incenidio. Nihil sibi adũsus legẽ p̃¬
ceptũ. nihil sibi delib̾tate ĩnnutũ: adquiescerent & ipsi. experirent᷑ rom¬
nu clem̃tiã. quq insuperabilẽ uirtutẽ exꝑti sunt: Cũtalia miseribilit
deplorarent. ꝓturbant᷑ asuis belluiq accendnt᷑ Insiliunt iudei.
atu in ipsa inrũpunt temere penetralia: om̃s recessus Om̃a occui¬
pant. quȩ in accessa iuiris erant sacrx exsortib . Romani qͦq se plio
parabant: temerant᷑ int̃dicta patrũ. belli necessitate. maiore

Expanded text:
lus composuerat dolo ne plures dilaberentur, in argumentum est deriuatum necis lus composuerat dolo ne plures dilaberentur, in argumentum est deriuatum necis ut extincti obicerentur. Eo comperto reuocatos Titus iussit cum Iosepho propius muros obire, ut a suis cognoscerentur. Illi cum lacrimis gemituque magno non sua deflere sed patriae templique excidia, rogare ciues ut sequerentur Caesaris fidem, eriperent templum parato incendio, nihil sibi aduersus legem praeceptum, nihil de libertate inminutum. Adquiescerent, et ipsi experirentur Romanorum clementiam, quorum insuperabilem uirtutem experti sunt. Cum talia miserabiliter deplorarent, proturbantur a suis bellumque accenditur. Insiliunt Iudaei atque in ipsa inrumpunt temere penetralia: omnes recessus, omnia occupant quae inaccessa uiris erant sacrorum exortibus. Romani quoque se proelio parabant. Temerantur interdicta patrum belli necessitate, maiore
Abbreviated transcription (Latin):
gra ciuitas mansit Et sidiruta ab abilonus post annos innumera
biles: sed reparata postea hoc ẽ supp̃mũ excidiũ. post qđ in repa¬
rabile tẽplũ. qͥa aũter  scelerib suis p̃sulẽ tẽpli. reparationis ar
sententia: qͥse subtrahes potuerꝰ ut adromanos ẽuenirent: Ceteros
reuocauit periculi metꝰ. qͥ alatronib intenilebat᷑ Et forte quȩilã in¬
clinatio m̃tiũ erat. neplures eriperent᷑ futurȩ eũsioni: Quos cȩsar
ẽfugientes ause. ꝗͥa erant itteos &e uiri sacerdotales cũ filiis & alu
splenididioris familiȩ uiri. suscepit bona gr̃a pollicens securitatẽ
salutis. ius pofsessionũ suarũ. Atq adurhẽ eui nom̃ gosna direxit: ne
ꝗd offensumis oriret᷑ ritu dispari. cecultꝰ diũsitate Qđ ab his qͥ iur¬
be positi repugnabant: seu quia huꝰ modi suspicio ĩcesserat. siue ul¬

Expanded text:
gra civitas mansit, etsi diruta a Babyloniis post annos innumergra civitas mansit, etsi diruta a Babyloniis post annos innumerbiles, sed reparata postea. Hoc est supremum excidium post quod inreparabile templum, quia auerterunt sceleribus suis praesulem templi, reparatiosententia, qui se subtrahere potuerunt, ut ad Romanos convenirent. Caeteros revocavit periculi metus, qui a latronibus intendebatur et forte quaedam inclinatio mentium erat, ne plures eriperentur futurae eversioni: quos Caesar confugientes ad se, quia erant inter eos et viri sacerdotales cum filiis, et alii splendidioris familisalutis, ius possessionum suarum atque urbem, cui nomen Gofna, direxit, ne quid offensionis oreretur ritu dispari et cultus diuersitate. Quod ab his, qui in urbe positi repugnabant, seu quia huiusmodi suspicio incesserat siue ul
Abbreviated transcription (Latin):
Quod est illud oraculũ. quod anostris sepe commemoratũ ẽ. asũmo
denimtiatũ dõ. tunc periturã urbẽ funditus. cũ culiũ manibus con¬
tribulis suus fuerit ext insctus. nistqđ nunc impleri uidemus.
Etfortasse ꝗqͥa iã defenidi tẽplũ ñ plac&x: int̃dicto maculatũ san¬
guine. purgari incendio placa Conpleũ sermonẽ iosepus.
s nullis iohannes mouet᷑ fletib nec ꝓmissis fletit᷑. Urguebat
ds iã dudũ ꝑfidas mentes. ex quo se impio parriudio cõma¬
cidiũ est. natus exmaria qui ad sũos uenit. & sui enĩ ñ receper.
Quando enĩ suos noceider᷑ iudȩi: Nonne filiũ saul sui occiderꝰ
N abothȩ ꝓpheta asius utiq lapulat̾ ẽ: ludea fuit ⁊e zabel. quȩ ius¬
sit udęis. seniores qͥ p̃ceptũ ex seciti suñ Iudȩus achab: qͥcausa
moriis ei factus ẽ Quanti alii aciuib ciues ꝑempti. & tam̃ mnte¬

Expanded text:
Quod est illud oraculum, quod a nostris saepe commemoratum est a summo Quod est illud oraculum, quod a nostris saepe commemoratum est a summo denuntiatum deo, tunc perituram urbem funditus, cum ciuium manibus contribulis suus fuerit extinctus, nisi quod nunc impleri uidemus? Et fortasse, quia iam defendi templum non placet interdicto maculatum sanguine, purgari incendio placet.’ Compleuit sermonem Iosephus sed nullis Iohannes mouetur fletibus nec promissis flectitur. Vrguebat deus iam dudum perfidas mentes, ex quo se impio parricidio commacidium est: Natus ex Maria: qui ad suos venit, et sui eum non receperunt . Quando enim suos non occiderunt Judaei? Nonne filium Saul sui occiderunt? Naboth propheta a suis utique lapidatus est: Judaea fuit Jezabel, quae jussit Judaeis, senioresque praeceptum exsecuti sunt. Judaeus Achab, qui causa mortis ejus factus est. Quanti alii a civibus cives perempti et tamen diu inte
Abbreviated transcription (Latin):
delirꝰ qũe e eseruauimꝰ: loquat᷑ sermone patrio obligit serit quosole¬
tis Nompud& meuadẽ que rere fide nuissorẽ dare. nec uersione exhibe
aduolo parcere flere Adhec iosep̃cȩpit rogare iohannẽ deplorare patriȩ
statũ obsecrare sermune Flebili appellare ut ciuẽ: sed cȩtea¬
ris ꝑtinatiorẽ : Testari dĩ om̃ipotentis grãm saluufore cũsuis.
tantũ si modõ desister& excitare militẽ romanũ ad urhis eiisio¬
nẽ quẽ ubi flectere neqͥuit. Nonmirũ ĩquit iohannes s̃ pseueras
usq adexcidiũ patriȩ. cũ iã reliquerint p̃sidia diuina: simirĩr q̃d
periturã ncredis cũlegeris ꝓpheticos libros. quib excidia patriae
nobis achiuntiata sunt. & reparata culnina rursits aronno diruer¬
da exertini Qd enĩ aliud clamat damel: Non enĩ qđ iã factũ erat sed
qđ futurũ ꝓphetabat Quȩ ẽ abominatio. desplatmis quam uoci a¬
feratus est uenientib romanis fore. nisi ista quae nunc immin&

Expanded text:
dimus, quem reseruauimus. Loquatur sermone patrio, obliget se ritu quo soletis, non pudet me uadem quaerere, fideiussorem dare, ne euersorem exhibeam qui uolo parcere.’ Flere ad haec Iosephus, rogare Iohannem, deplorare patriae statum, obsecrare sermone flebili, appellare ut ciuem sed ceteris pertinaciorem, testari dei omnipotentis gratia saluum fore cum suis, tantummodo desisteret excitare militem Romanum ad urbis euersionem. Quem ubi flectere nequiuit: ‘Non mirum’, inquit ‘Iohannes, si perseueras usque ad excidium patriae, cum iam reliquerint eam praesidia diuina. Sed mirum quod perituram non credis, cum legeris propheticos libros, quibus excidia patriae nobis adnuntiata sunt et reparata culmina rursus a Romano diruenda exercitu. Quid enim aliud clamat Danihel? Non enim quod iam factum erat sed quod futurum prophetabat. Quae est abominatio desolationis, quam uociferatus est uenientibus Romanis fore, nisi ista quae nunc imminet?
Abbreviated transcription (Latin):
ulis orationem intorsit: Ascendit oratio. destendit angelus. Cesa per
numerauimus. percussorem non uidimus: Preter ieram de quin
regibus: quos inssulto dno ad orsos. per desertum meantes a

Expanded text:
culis orationem intorsit. Ascendit oratio, descendit angelus. Caesa per culis orationem intorsit. Ascendit oratio, descendit angelus. Caesa per numerauimus, percussorem non uidimus. Praeterieram de quinque regibus, quos inconsulto domino bellum adorsos, per desertum meantes, a
Abbreviated transcription (Latin):
memoratar urbis excidio defendit: Gedeon quoq
ccc uiros ad bellum elegit : eosdemq: non arma prae ferre. sed mys¬
teria praecȩpit: In manu leua hidrras aquae plenas tenere : indes¬
tera faces Qua specie perculsi hostes: fugere ilico. atq ad hebreos
uistoria per uenit: In termissa erat sacrȩ cura religionis heli
sacerdotis neglegentia: diuina imperia deserebantur: in roga¬
tum. ab allo filis proelium. uisti hebrei. Capta etiam arca dei.
et sine ullis armis reddita: Quo in dicio claruit. quod et sine
religione arma non uincant: et religionem sine armis uincer¬
ł lecchias rex in fuso assyriorum populo genti iudeae: cum uore. rabsã¬
cis. imperio senna cerip regis quȩ in deum iacerentur conuitia. quȩ po¬
ulo. quam suprema eritia denuntiarentur. satis comperisset. in si¬
nuantibus non uerba uerbis. nec arma armis. referenda credidit. Sed ex¬
urgens. cilicio se sic̃ scuto induit. progalea cinere caput texit: proia¬

Expanded text:
memoratae urbis excidio defendit. Gedeon quoque memoratae urbis excidio defendit. Gedeon quoque CCC uiros ad bellum elegit, eosdemque non arma praeferre sed mysteria praecepit, in manu laeua hydrias aquae plenas tenere, in dextera faces. Qua specie perculsi hostes fugere ilico atque ad Hebraeos uictoria peruenit. Intermissa erat sacrae cura religionis Heli sacerdotis neglegentia, diuina imperia deserebantur. Inrogatum ab allophylis proelium, uicti Hebraei, capta etiam arca dei, et sine ullis armis reddita, quo indicio claruit quod et sine religione arma non uincant et religionem sine armis uincere. Ezechias rex, infuso Assyriorum populo genti Iudaeae cum uoce Rapsacis, imperio Sennacherim regis, quae in deum iacerentur conuicia, quae populo quam suprema exitia denuntiarentur satis conperisset, insinuantibus non uerba uerbis nec arma armis referenda credidit, sed exsurgens cilicio se sicut scuto induit, pro galea cinere caput texit, pro ia
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cęlum tenebris obduxerit. terrã imbrib inundauerit: siccauerit mare
fluctib: cinxerant hebreos aegyptii Orabat moyses: et non dimica¬
bat Diuisum est mare. et populus intrauit: sequebatur pharao. moy¬
ses inter fluctus positus orabat Dimersus est cum suis pharao. canta¬
bat moyses Quis haec & talia considerans non ad miretur: & non
in tellegat in oratione nobis meliora esse arma quam in uirtute. Illa enĩ
diuinum sibi auxilium adhibet: hȩc corporis didicit hȩc arma
que sunt non carnalia. sed fortia dõ: morsi discipulus atq sueces¬
sor idem. iesus naue : qui imitator sophar magistri: iordanis aquas
con uertit retrorsum. Idemq cum in ex pugnabiles hiericho urbis
muros uideret. sacerdotes tuba canere iussit. iubilare populum:
Quo facto: repente cecidere muri : atq ex usta ciuitas est.
Et omnes necati. Niesi quos raab honae meretricis fides.

Expanded text:
quae caelum tenebris obduxerit, terram imbribus inundauerit, siccauerit mare quae caelum tenebris obduxerit, terram imbribus inundauerit, siccauerit mare fluctibus! Cinxerant Hebraeos Aegyptii, orabat Moyses et non dimicabat. Diuisum est mare et populus intrauit, sequebatur Pharao, Moyses inter fluctus positus orabat. Demersus est cum suis Pharao, cantabat Moyses. Quis haec tot et talia considerans non admiretur et non intellegat in oratione nobis meliora esse arma quam in uirtute? Illa enim diuinum sibi auxilium adhibet, haec corporis. Didicit haec arma, quae sunt non carnalia sed fortia deo, Moysi discipulus atque successor idem Iesus Naue, qui imitator et subpar magistri Iordanis aquas conuertit retrorsum idemque cum inexpugnabiles Hiericho urbis muros uideret, sacerdotes tuba canere iussit iubilare populum. Quo facto repente cecidere muri atque exusta ciuitas est et omnes necati, nisi quos Raab bonae meretricis fides a
Abbreviated transcription (Latin):
quinq bello superauerat: spolus exuerat. Captiuum loth ab rahae pa¬
nuo restituerat. Non gladium uagina exuit. sed solam ad uersus
inuidentes patientiam induit: simplicitatẽ retulit Uenerunt rogan¬
tes: qui ex terminandum denuntiauerant: Poposcerunt amititiam.
qui finitimum non ferebant: Con tremisco tantorum patrum
retensere mirabilia: lacob sc̃s: esau fratre parricidium minitan¬
te patriam reliquit: parentes deseruit. solius t secum orationis fe¬
rens uiaticum. Meritoq in peregrinis locis. cum fratris metuer&
insidias: & hominum comitatu aurilioq egeret. inuenit angelo¬
rum concilium Per dustus ut ait ad castra di. conlustatus ẽ dño:
Et sicut dicit sqͣptura prȩualuit dõ: qui ĩparẽ se hominibus arbi¬
trabatur Quid aliud morses aduersus regem egiptiorum exer¬
titumq & dracones eius: nisi solam uirgam leuauit. Opotens uirga

Expanded text:
V bello superauerat, spoliis exuerat, captiuum Loth Abrahae paV bello superauerat, spoliis exuerat, captiuum Loth Abrahae patruo restituerat. Non gladium uagina exuit, sed solam aduersum inuidentes patientiam induit, simplicitatem rettulit. Venerunt rogantes qui exterminandum denuntiauerant, poposcerunt amicitiam qui finitimum non ferebant. Contremesco tanta patrum recensere mirabilia. Iacob sanctus Esau fratre parricidium minitante patriam reliquit, parentes deseruit solius secum orationis ferens uiaticum, meritoque in peregrinis locis cum fratris metueret insidias, et hominum comitatu auxilioque egeret, inuenit angelorum concilium. Perductus, ut ait, ad Castra dei, conluctatus est domino et, sicut dicit scriptura, praeualuit deo, qui imparem se hominibus arbitrabatur. Quid aliud Moyses aduersum regem Aegyptiorum exercitumque et dracones eius nisi solam uirgam leuauit? O potens uirga
Abbreviated transcription (Latin):
defensorem adhibuit: qui dormiente eo uincer& Et expugnato
hoste intaminatam sibi coniugẽ repraesentarot: Rediit sarra
sine armis referens uiro iriumphalem uictoriam: Dormiebat abra¬
ham. & torquebatur farao metuebat sarra & farao crimennen¬
gabat. Ciciebat alienam: & damnato crimine honorabat uasti¬
moniam quam spoliare desiderauerat Addit aurũ argentũ
ad sarrae pudorem ut condemnaret uoluntatẽ facinoris Expertẽ
rogabat patrem abrahã. ut prosua familia ad dnm deprȩcaretur
Fiat enim in fecunda domus eius. Remeat sarra dicior saluo pudore.
reuertit ab raham sanctor. qui coniugalis pud iticiae remunerationem.
stupilititis remedio reconpensauisset Quid defilio eiuis isaac loquor
I quoq patrio freius munimine: aduersus finitimi potentis in so¬
lentiam: non armatas acies produxit: Et certe habebat trecento¬
rum decem et osto uernaculorum ualidam manum: quae reges

Expanded text:
defensorem adhibuit qui dormientem euinceret et expugnato defensorem adhibuit qui dormientem euinceret et expugnato hoste intaminatam sibi coniugem repraesentaret. Rediit Sarra sine armis referens uiro triumphalem uictoriam. Dormiebat Abraham et torquebatur Pharao. Metuebat Sarra et Pharao crimen negabat, eiciebat alienam et damnato crimine honorabat castimoniam quam spoliare desiderauerat. Addit aurum et argentum ad Sarrae pudorem, ut condemnaret uoluntatem facinoris expertem. Rogabat patrem Abraham ut pro sua familia ad dominum deprecaretur; erat enim infecunda domus eius. Remeat Sarra ditior saluo pudore, reuertit Abraham sanctior, qui coniugalis pudicitiae remunerationem sterilitatis remedio conpensauisset. Quid de filio eius Isaac loquar? Is quoque patrio fretus munimine aduersus finitimi potentis insolentiam non armatas produxit acies, et certe habebat CCCXVIII uernaculorum ualidam manum, quae reges
Abbreviated transcription (Latin):
At ille qui oratione non flectebat in domitos scripturarũ quoq
conueniendos testimoniis arbitrabatur maxime quia dicebant
dm̃ templi sui praesidio non defuturum Temerarii. nuncine demi
diuinum uobis auxiliũ ad futurum speratis : quando armis per¬
miscuistis om̃a bello altaria uiolastis. diruistis totius urbis mo¬
numenta: Temerarii in quã. & ur̃orũ in memores auxiliorũ: scuta
e gladios parastis & hoc aduersũ romanos. nontalibus uincere ar¬
mis solebatis Quando enĩ in hasta & gladio fuit hebrȩorũ uictoria.
recordamini unde orti: & aquib sitis prostcti: quo modo patres xr̃i
hostes suos uicerint Temerarii quẽ uobis adiutorẽ eripuistis: di
aliena subsidia de poscitis. Non inmultitudine populi: sed intimore
dĩ pater abrahã penetrauit aegypiũ. Et cũ adductȩ c̃iugis captiuã
uideret puditiciã. bello tam̃ abstinuit Ad sũpsit orationis pię am

Expanded text:
At ille, quia ratione non flectebat indomitos, scripturarum quoque At ille, quia ratione non flectebat indomitos, scripturarum quoque conueniendos testimoniis arbitrabatur, maxime quia dicebant deum templi sui praesidio non defuturum. ‘Temerarii, nunc demum diuinum uobis auxilium adfuturum speratis, quando armis permiscuistis omnia, bello altaria uiolastis, diruistis totius urbis munimenta? Temerarii,’ inquit, ‘et uestrorum immemores auxiliorum, scuta et gladios parastis, et hoc aduersum Romanos? Non talibus uincere armis solebatis. Quando enim in hasta et gladio fuit Hebraeorum uictoria? Recordamini unde orti et a quibus sitis profecti, quomodo patres uestri hostes suos uicerint. Temerarii, quem uobis adiutorem eripuistis dum aliena subsidia deposcitis! Non in multitudine populi sed in timore dei pater Abraham penetrauit Aegyptum et cum abductae coniugis captiuam uideret pudicitiam, bello tamen abstinuit, adsumsit orationis piae arma,