comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce ⁊ uircutẽ sue resurrectionis et nr̃e
ꝓfectum uite sꝑitalis insinirat. Gali¬
lea qͥppe transmigratio fcã int̾p̾tat᷑.¬
Et bene ingalilea uidet᷑ a discipłis qui
iam demorte aduitam de corruptione
ad incorruptionẽ. de pena transmigra¬
rat ad głam et uictoriam resurrectio¬
nis. ñ solum ostensione corꝑis et exhor¬
tatione sermonis: s noĩe quoq loci in
qͦ appareret ⁊ loqͤ ret᷑ ꝯm̃daret. S et¬
ip̃i gaudio resurrectionis eiꝰ ita solũ
tunc frui ualemꝰ: si nunc de corruptela
intioꝵ ad uirtutũ oꝑa transinigrare
satagimꝰ. Unde curandũ sũmoꝑe est
fr̃s mei ut qi resurrectionis dm̃ ⁊ sal¬
uatoris nr̃i tempꝰ agnouimꝰ. qr eius
sollempnia celebramꝰ: continuis bonoꝵ
oꝑm ꝓfectib ad cõtẽplandam eiꝰ celli¬
tudinẽ transmigremꝰ. Quia nĩe resur¬
rectionis tempus ignoramꝰ qd̃ tam̃ futu¬
rum nullo modo ambigimꝰ: et om̃i qͥdem¬

Expanded text:
ce et virtutem suae resurrectionis et nostrae ce et virtutem suae resurrectionis et nostrae profectum vitae spiritalis insinuat. Galilaea quippe transmigratio facta interpretatEt bene in Galilaea videtur a discipulis, qui jam de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena transmigraverat ad gloriam, ut victoriam resurrectionis non solum ostensione corporis et exhortatione sermonis, sed nomine quoque loci in quo appareret et loqueretur commendaret. Snosipsi gaudio resurrectionis ejus ita solum tunc frui valemus, si nunc de corruptela vitiorum ad virtutum opera transmigrare satagimus. Unde curandum summopere, res mei, ut quia resurrectionis Domini et Salvatoris nostri tempus agnovimus, quia ejus solemnia celebramus, continuis bonorum operum profectibus ad contemplandam ejus celsitudinem transmigremus, quia nostrae resurrectionis tempus ignoramus, quod tamen futurum nullo modo ambigimus, et omni qui
Abbreviated transcription (Latin):
resurgente a mortuis u̾itatẽ nr̃e car¬
nis: uideamꝰ gł̾am noue incorruptioĩs.
Suꝑnis quippe lectum est qr clauso sur¬
rexit monumento. nunc aũ legit᷑ qͥa
mulieres tenuerunt pedes enis ⁊ adora¬
uerunt eñ. Surrex̃ enim clauso ostio
munim̃ti et exiit ut immortale iam
factum doceret ẽẽ corpus qd̃ in monu¬
mento clausũ fuerat mortuũ. Tenen¬
das mulierib p̾buit plantas. nt ue
ciate frĩb meis ut eant ingalileam
ibi me iudebunt. O mira pietas salua¬
tous mira benignitas qͦs ante passionẽ
discipulos ⁊ aliquando etiam seiuos
uocare cõsuenerat. hos post resurrecti¬
onẽ fres appellat. ut et el̾clẽ se humani¬
tatis qm ⁊ ante habuerat habitũ re¬
surgendo resumpsisse monstraret:
⁊ illos qͦq ad ꝓmereñdam sꝑandã q
in sua carne coronã in mortalitatis
qͣr ip̃e iam p̾minebat erig̾e. Sane
qd̾ se ingalilea uidenclũ a discipłis
p̾dixit. et sic̾ sequencia sc̃i euangelii
declaraiet exhibuit. etiam in hoc misti¬

Expanded text:
resurgente a mortuis veritatem nostrae carnis, videamus gloriam novae incorruptionis. Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, et exiit, ut immortale jam factum doceret esse corpus, quod in monumento clausum fuerat mortuum. Tenendas mulieribus praebuit plantas, ut vertiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. O mira pietas Salvatoris, mira benignitas! Quos ante passionem discipulos, et aliquando etiam servos vocare consueverat, hos post resurrectionem fratres appellat, ut et ejusdem se humanitatis, quam et ante habuerat, habitum resurgendo resumpsisse monstraret, et illos quoque ad promerendam sperandamque in sua carne coronam immortalitatis qua ipse jam praeeminebat erigeret. Sane qpraedixit, et sicut sequentia sancti Evangelii declarant, exhibuit, etiam in hoc mysti
Abbreviated transcription (Latin):
ueant confortat. insuꝑ etiam familia¬
ri affatu pͥor ip̃e qr sciret eas iħm q̃rere
dicit et qr iam surrex̾at addit: mox eci¬
am ip̃as honorifico acletissimo subditaᷤ
minist̾io gaudium resurrectionis euis
euangłir are p̾cipit. Et qm̃ felices femi-¬
ne que angłico docte oracło tͥumphũ
resurrectionis mundo annuntiare me¬
ruerunt: ac mortis qmͣ eua serpentino
seducta a fatu contͣxit imꝑium p̾dica-¬
re ditutum. Quanto feliciores amme
uiroꝵ parit̾ et feminaꝵ qͦtqͦt indie ui¬
dicii ꝑcussis pauore accligna ultione
reꝓbis ip̃e celesti grã ad uite tͥumpha¬
re demorte: et gaudium beate refur¬
rectionis intrare meruerint. Curren¬
tib aũ eis euangelirare discipłis oc¬
currit ih̾c eas q salutat ostendens se
om̃ib it̾ uirtutũ inchoantib ut ad¬

Expanded text:
veant confortat. Insuper etiam familiaveant confortat. Insuper etiam familiari affatu prior ipse, quia sciret eos Jesum quaerere, dicit, et quia jam surrexit addit, mox etiam ipsas honorifico ac laetissimo subditas ministerio gaudium resurrectionis ejus evangelizare praecipit. Et quam felices feminae, quae angelico doctae oraculo triumphum resurrectionis mundo annuntiare meruerunt, atque mortis, quam Eva serpentino seducta affatu contraxit, imperium praedicare dirutum. Quanto feliciores animae virorum pariter et feminarum, quotquot in die judicii percussis pavore ac digna ultione reprobis, ipsae coelesti gratia adjutae triumphare de morte, et gaudium beatae resurrectionis intrare meruerint. Currentibus autem eis evangelizare discipulis occurrit Jesus, easque salutat, ostendens se omnibus iter virtutum inchoantibus, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
petui. De qua ip̃e paulo post discipłis
lutũ quo ostiã monum̃ti daudebat᷑. ut
daustra inferoꝵ sua illum iuitute deie¬
cisse ac suꝑasse doceret. quatiñ om̃s
qͦs ibi suos inueniss ad ꝑadisi lucẽ reqͥ¬
emq subleuaret iuxta illud ꝓpħicum.
Tu quoq insanguine testam̃ti tui edu¬
xisti uinctos tuos de lacu in qͦ ñ est aqͣ.
Erat aspectꝰ eius sicut fulgur: et uestim̃¬
ta eĩ sic̃ nix. Ut ip̃o quoq habitu ac
uultu significaret. quia is cuiꝰ glam
resurrectionis nuntiabat et t̾ribilis
ad dampnandũ reꝓbos et benignus
eẽt ac blanduf ad consolandum elec-¬
tos. In fulgure et emm terror timoris:
Imue autẽ blandim̃tum cando¬
ris exprimit᷑. In ciius inditium di¬
uine discretionis ip̃e quoq angelus ap¬
paret. et custodes sepulcͥ impios timore
ꝑt̾rec ac mortuoꝵ instar t̾re ꝓft̾nit: et
uisitatͥces eiusdẽ sepulcͥ pussimas be¬
ngna consolatione refouet ac ne pa¬

Expanded text:
petui, de qua ipse Paulo post discipulis petui, de qua ipse Paulo post discipulis lutum quo ostium monumenti claudebatur, ut claustra inferorum sua illum virtute dejecisse ac superasse doceret, quatenus omnes quos ibi suos invenisset, ad paradisi lucem requiemque sublevaret, juxta illud propheticum: Tu quoque in sanguine testamenti tui eduxisti vinctos de lacu in quo non est aqua. em aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix. Ut ipso quoque habitu et vultu significaret, quia is, cujus gloriam resurrectionis nuntiabat, et terribilis ad damnandum reprobos, et benignus esset ac blandus ad consolandum electos. In fulgure etenim terror timoris, in nive autem blandimentum candoris exprimitur. In cujus indicium divinae discretionis ipse quoque angelus apparet, et custodes sepulcri impios timoreinstar terrae prosternit, et visitatrices ejusdem sepulcri piissimas benigna consolatione refovet, ac ne pa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥeuit insepulcro dm̃ica resurrexit
amortuis significans eledis sins ꝑ
onum bonis oꝑib in sudandũ. in alia aũ
uita quasi in salb̃o ꝑpetuo reqͥem aĩarũ
sꝑandam. Porro indie iudicii quasi indie
dñica corpoꝵ quoq immortaliũ recepti¬
onẽ eẽ celebrandam. in qͥb deinceps aĩe
suꝑno gaudio sine fine fiuanit᷑. Qd̃ aũ

Expanded text:
quievit in sepulcro, Dominica resurrexit quievit in sepulcro, Dominica resurrexit a mortuis, significans electis suis ponum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
kim audiuimꝰ. resurrectio dñi ac salua¬
toris nrĩ dedicauit. Iuste et enim hanc
ꝓ eius amore iugiliis celebramꝰ et hxm¬
nis: qͥ pro nro amore in ea dormire in
morte: ac demorte uoluit excitar. Nã
sic̃ apłs ait. mortuus est ꝓpt̾ delicta
nr̃a. et resurrexit ꝓpt̾ iustificationem
mortius incrce uel amortiis resur¬
rexit ostendit. Circa hor̃a qͥppe nonã
cũ indinata iam eẽt ad uesꝑam dies
et tepefactꝰ am̾̃idiano feruore radiis so¬
lis. mist̾ium uictoriosissime passionis
cõsũmauit eusdent̾ se insinuans ꝓpt̾
auferenda scelera qͥb adiuina luce ⁊
dilectione in huiꝰ noctẽ ꝑegͥnationis in¬
cilimꝰ crucis subisse patibulũ. Surre¬
xit mane pͥma salb̃i que nc̃ dies dm̃ca
uocat᷑ manifeste docens nos amorte aĩe
resuscitatos in lacẽ ꝑpetue felicitatis
eẽ ꝑducturũ. S ⁊ aliud nob̃ memo¬
rabile mist̾ium tẽꝑe sue passionis
sepult̾e ⁊ resurrectioĩs intimare cͤauit.
Sexta qͥppe fena ciucifixis est: salt̃o

Expanded text:
issimi, resurrectio Domini ac Salvatoris nostri dedicavit. Juste etenim hanc pro ejus amore vigiliis celebramus et hymnis, qui pro nostro amore in ea dormire in mortem, ac de morte voluit excitari; nam sicut Apostolus ait: Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte animae resuscitaturum, et in lucem perpetuae felicitatis esse perducturum. Sed et aliud nobis memorabilt resurrectionis intimare curavit. Sexta quippe feria crucifixus est, Sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
Et posuit os meũ dñs qͣli glacliũ aciutũ suisi um¬
bea manꝰ sue ꝓtext me Et mratist̾ uniuers
Detali sclicet concordia qd̾ mat̾ u̾bis et pat̾
scͥtis in nom̃ filii concordarent mirati sũt
maxmetañi: cum in eoꝵ. cognatione nemo

Expanded text:
uit os meum Dominus ut gladium acutum sub umbra manus suae . » « Et mirati sunt universi, » de tali scilicet concordia, quod mater verbis, et pater scriptis in nomen filii concordarent. Mirati sunt tamen maxime, cum in eorum cognatione nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dicdtum fu̾at. ꝓeo qd̾ ñ credidisti u̾bis meis
eus mutꝰ uec pot̾is loqͥ usq indiem qͥ hec
fiant. Niia enĩ uox clamantis ui deseito
nascebat᷑ m̾ito in eĩnatiuitate lingua pa¬
tus qui penus obmmituerat absoluit Lqͣ¬
batur aũ ñ u̾ba ociosa uel fabulosa. s de¬
nedicens dm̃. Quia consuetudo scõꝵ est
ut cum semꝑ benedicant dñm in om̃i tẽ¬
pore. iuaxime tunc meiꝰ benecdictione ora
relaxent. quãdo ab aliq̃ tnbulatione sio¬
rat fuernt. Qd minꝰ tuum pueroꝵ. pleuit᷑
declarat. qͥ incamino ignis ardentis solitti
deambulantes ñ solũ dm̃ benedicebant
ꝓuocabant. Et fcs est timor suꝑ om̃s in¬
cmos eoꝵ et suꝑ omĩa montana iuidee di

Expanded text:
disti verbis meis, eris mutus, nec poteris loqui usque in diem quo haec fiant. Quia enim vox clamantis in deserto nascebatur, merito in ejus nativitate lingua patris, qui prius obmutuerat, absolvitur. Loquebatur autem non verba otiosa vel fabulosa, sed benedicens Deum. Quia consuetudo sanctorum est, ut cum semper benedicant Dominum, maxime tunc in ejus benedictione ora relaxant, quando ab aliqua tribulatione liberati fuerint. Quod hymnus trium puerorum pleniter declarat , qui in camino ignis ardentis soluti deambulantes, non solum Deum benedicebant, provocabant. « Et factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae di
Abbreviated transcription (Latin):
cum ait. Et fc̃m est in die octauo uene¬
runt curuncid̾e puerũ et nocabãt eñ noĩe
patͥs sin ⁊ achariã. Preceptũ erat inlege
ut infans recens natꝰ. octauo die circũci¬
deret᷑. Ubi declarat᷑ eũ quanto studio a¬
lia p̾cepta legalia obsenabant. qͥ etiam
in huiꝰ mandati custodia tam studiosi e¬
rant. Bꝯi aũ qui conuenerant uicimn et
cognati uocabant eum noĩe patͥs sin ⁊ a¬
chariam ut dignitas que in patͤ sene et
muto uidebat᷑ amissa infilio recuꝑ aret᷑.
Qd̾ autẽ die circoncisionis nom̃ pueris
imponebat᷑ ex eo mauctoritatẽ credimꝰ
uenisse qd̃ beatꝰ abraham patͥarcha cũ
signacło circõcisionis augm̃tũ uel ĩmu
tationẽ ꝓmennit noĩs. Et respondens
mat̾ eiꝰ dix̾. Nequaqm: s uocabit᷑ iohes.
Hoc enĩ amarito ñ didicerat qͥppe qͥ ex
eo qd̃ sibi filiũ nasci ñ crediderat mutꝰ
ꝑmanebat: s qd̃ ille ab anglo ista ddidi¬
cerat a sp̾u sco̾. Decebat esi ut none gi̾e̾

Expanded text:
in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris sui Zachariam. » Praeceptum erat in lege, ut infans recens natus, octavo die circumcideretur, ubi declaratur, cum quanto studio alia praecepta legalia observabant, qui etiam in hujus mandati custodia tam studiosi erant. Hi autem qui convenerant vicini et cognati, vocabant eum nomine patris sui Zachariam, ut dignitas quae in patre sene et muto videbatur amissa, in filio recuperaretur. Quod autem die circumcisionis nomina pueris imponebantur, ex eo in auctoritatem credimus venisse, quod beatus Abraham patriarcha cum signaculo circumcisionis, aespondens mater ejus, dixit: Nequaquam, sed vocabitur Joannes. » Haec enim a marito non didicerat, quippe qui ex eo, quod sibi filium nasci non crediderat, mutus permanebat: sed quia ille ab angelo, ista didicerat a Spiritu sancto. Decebat enim ut novae gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
geliste narratio: cũ p̾missa ꝓmissione angłi¬
ca. Cum em̃ angłs zacharie nascit᷑m iohem
ꝓmitt̾et: int̾ cet̾a ait. Et erit tͥ gaudiũ et ex¬
ultatio: et multi in natiuitate enuis gandebt̃.
Nunc aũ nato puero euangelista adiũ¬
git dicens. et audierunt uicim et cognati
eiꝰ. et rt̃. Mꝯerito eium uicim et cognati
elisabeth congratulabant᷑. ñ solũ qd̾ in
ꝓuecta etate filium genuiss. s etiã qͥa ad
simmlitudinẽ sare et anne ꝑ repmissionẽ
eũ accepiss. Qd̃ suꝑiꝰ euangelista de z a

Expanded text:
narratio cum praemissa promissione evangelica. Cum enim angelus Zachariae nasciturum Joannem promitteret, inter caetera ait: « Et erit tibi gaudium et exaltatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt . » Nunc autem nato puero, evangelista adjungit, dicens: « Et audierunt vicini et cognati ejus, » et reliqua. Merito enim vicini et cognati Elizabeth congratulabantur, non solum quod in provecta aetate filium genuisset, sed etiam quia ad similitudinem Sarae et Annae per repromissionem eum accepisset. Quod superius evangel
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ꝑueniunt: de quib psalmista att̃. ui¬
ri sangumũ et dolosi ñ dinndiabunt clies su¬
os. Et sic̾ de eoꝵ principe ꝑ beatum iob dicit᷑.
Ante qmͣ dies eiꝰ impleant᷑ ꝑibit: et ut inca
cam felicitatẽ sine ꝑfectione transit᷑am despe¬
xerat psalmista cum dicebat. Uidi impiũ suꝑ¬

Expanded text:
tionis perveniunt. De quibus Psalmista ait: « Vitionis perveniunt. De quibus Psalmista ait: « Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . » Et sicut de eorum principe per beatum Job dicitur: « Antequam dies ejus impleantur, peribit: et ut incalcam felicitatem sine perfectione transitura despexerat Psalmista, cum dicebat: « Vidi impium sup
Abbreviated transcription (Latin):
cum p̾cursoris dm̃ natiuitatẽ descͥpturꝰ ait.
Elisabeth impletũ est tẽpus pariendi: et pepe¬
rit filium. Uerbum qͥppe umpletionis scͥpt᷑ã
sacrambonoꝵ tantũ ortu actu uel obitu:
ponere consueuit. Deniq impleti sunt dies
marie ut pareret filiũ: et elisabeth impletũ
est tempꝰ parienchi. et salomon impleuit edi¬
ficare domũ dñi. Cortuus est autẽ abrahã
uel alius aliqͥs patrũ senex et plenꝰ dierum.
Merito enĩ in oꝑib scõꝵ impletio memorat᷑
qͥ etiam in breui tẽpore ad tumulum ꝑfectioĩs
ꝑueniunt: sic̃ de uno illoꝵ scͥptũ est. Consum¬
matus in breui expleuit tempora multa. qͥa
placita erant dõ oꝑa illiꝰ. Ut gͦ oftend̾et euã¬
gelista quante ꝑfectionis p̾cursor dm̃ futu¬
rus eẽt. in ip̃o ortu natiuitatis eiꝰ u̾bũ imple¬
tionis ponere nactũ clux̃. At contͣ dies un¬
pioꝵ manes et uacui. Qui licet longo tẽpore
felicit̾ iuuant: nũqmͣ tam̃ ad cumulũ ꝑfec¬

Expanded text:
itatem descripturus, ait: « Elizabeth impletum est tempus pariendi, et peperit filium. » Verbum impletionis Scriptura sacra in bonorum tantum ortu, actu vel obitu ponere consuevit. Denique impleti sunt dies Mariae parere filium. Et Elizabeth impletum est tempus pariendi. Et Salomon implevit aedificare domum Domini . Mortuus est autem Abraham, vel alius aliquis patrum, senex et plenus dierum. Merito enim in operibus sanctorum impletio commemoratur, quia etiam in brevi tempore ad cumulum perfectionis perveniunt, sicut de uno illorum scriptum est: « Consummatus in brevi explevit tempora multa , » quia placita erunt Deo opera illius. Ut ergo ostenderet evangelista quantae perfectionis praecursor Domini futurus esset, in ipso ortu nativitatis ejus, verbum impletionis ponere ratum duxit. At contra dies impiorum inanes et vacui, qui licet longo tempore feliciter vivunt, nunquam tamen ad cumulum perfec
Abbreviated transcription (Latin):
Innuebant autẽ pr̃ieuus que uellet iloca¬
i eum. Et postulans pugillarẽ: scͥpsitt ci¬
ceus Ioh̾es est nom̃ eius. Hi coͣnuenert
uicu et cognati quia nom̃ pat̾s filio ipa¬
pouere uolebant uecmat adloc assensũ
p̾bebat: qͥb niitib ualebant patrẽnru¬
tum int̾rogare satagebant. Atr ale posta¬
lans pugularẽ io est stilum scͥptor  os
ũbis ñpot̾at. iit̾is expͥssit dicens. Ioh̾es ẽ¬

Expanded text:
let vocari eum. Et postulans pugillarem, scripsit dicens: Joannes est nomen ejus. » Hi qui convenerant vicini et cognati, quia nomen patris filio imponere volebant, nec mater ad hoc assensum praebebat, quibus nutibus valebant, patrem mutum interrogare satagebant. At ille postulans pugillarem, id est stylum scriptorium quod verbis non poterat, litteris expressit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apłm dr̃ Si consurrexistis cũ xp̃o
que sursũ st̃ querite. nbi xp̃c est index¬
tera cdi sedens. Querit᷑ autẽ quare m̃r¬
cus dicat. sedet adextͥs d̃r cũ stephanꝰ
referat. Ecce indeo celos aꝑtos. ⁊ ih̾m
stantesn adextͥs dĩ. Quid est qd̃ iste
hunc sedentẽ ille uͦ stantẽ cõmemo¬
rat nisi qͥa sedere regnantis est ftare
autẽ pugnantis siue ad uiuantis: Mar¬
chus uͦ post ascensionẽ hunc sedentem
descͥbit: quia qui minc cum patre iu¬
dicat omĩa ad extremũ uidex est oĩm
uenturꝰ. Stephanus autẽ in c̾tamine

Expanded text:
rexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . » Quaeritur autem quare Marcus dicat, « Sedet a dextris Dei, » cum Stephanus referat: « Ecce video coelos apertos, et Jesum stantem a dextris Dei . » Quid est quod iste hunc sedentem, ille vero stantem commemorat, nisi quia sedere regnantis est, stare autem pugnantis vel adjuvantis? Marcus vero post ascensionem hunc sedentem describit, quia nunc cum Patre judicat omnia, ad extremum judex est omnium venturus. Stephanus autem in
Abbreviated transcription (Latin):
scensurus in celum dñs et ꝑ cor¬
poralẽ p̾senciam a discipłis reces¬
surus cduriciam cordis et incredulitatẽ
illoꝵ exꝓbrare uoluit: ut maculas du¬
bitationis smo muri daret correptioĩs.
Increpant᷑ m̾ito nouissime ñ qd̃ ahuc
mincredulitate ꝑsist̾e̾nt. s qd̾ primũ
gelio scłm lucam qr cum deuote mu¬
lieres ualde dilucdo ad sepulchrũ dñi
uenientes uisionẽ angłoꝵ inidissent
qui dic̾e̾nt eum iu̾e: currentes nĩ¬
ciauert̃ discipłis. At illi ñ credider̃t
eis: s insa sunt earũ u̾ba quasi delira¬
menta coram sst. Thomas aũ unus ex
duodecim qui dicit᷑ didimus. aliis dis¬

Expanded text:
Ascensurus in coelum Dominus, et per corporalem praesentiam a discipulis recessurus, duritiam cordis et incredulitatem illorum exprobrare voluit, ut maculas dubitationis sermo mundaret correptionis. Immerito novissime, non quod adhuc in incredulitate persisterent, sed quod primum m Lucam, quia cum devotae mulieres valde diluculo ad sepulcrum Domini venientes, visionem angelorum vidissent, qui dicerent eum vivere, currentes nuntiaverunt discipulis. At illi non crediderunt eis, sed visa sunt earum verba quasi deliramenta coram illis . Thomas autem unus de duodecim, qui dicitur Didymus, aliis dis
Abbreviated transcription (Latin):
tor: oppone potest. Quid gͦ fiet de ꝑ¬
ratio respond̾e̾ potest. qr sola fides pa¬
rentum ꝑuuł ꝑficit in baptismo. Ita
tam̃ ut cum ad legitimã etatẽ ꝑue¬
neunt instruant᷑ et doceant᷑. Et pul¬
chre eoꝵ fides qui saluandi sunt in

Expanded text:
tor opponere potest: Quid ergo fiet de ptor opponere potest: Quid ergo fiet de pratio respondere potest, quia sola fides parentum parvulis proficit in baptismo, ita tamen, ut, cum ad legitimam aetatem pervenerint, instruantur et doceantur. « Et pulchre eorum fides qui salvandi sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit xp̃m ad suam tantũ salutẽ esse
uenturum ⁊ ñ ad alioꝵ cũ ip̃e dicat
ite baptirate om̃s gs̃. Erubescant
et donatiste qͥ eũ localit̾ includere
uolentes dixerunt eum in affrica
tantũ eẽ ⁊ ñ in aliis mũdi ꝑtibus:
cum idẽ ip̃e dicat. euntes in mũdũ
uniu̾sũ. S ne frustra gentes ad cre¬
dulitatẽ cli se uocari putarent: pre¬
mium credentib ꝓmitt᷑ cũ sub in¬
feit᷑. Qui credidit et uaptizat᷑ fu̾it¬
saluus erit. Et quia qͦs ienis ꝓmissio
ad credendũ ñ suadet durius t̾ren¬
disunt recte subnngit᷑. Qui uͦ nõ
creclident condẽpnabit᷑. In qͦ loco
ordo baptirandi p̾dicatorib demõ¬
strat᷑ cum dicit᷑. qui credid̾it et bap¬
tizatꝰ fu̾it. Prius enim credulitas po¬
nitur et postmodũ baptisinũ seqͥt᷑
quia nullus ignarus tantũ minis¬
teriũ susciꝑe debet nisi prius a doc¬
tore instruat᷑ et imbuat᷑. Pt̾ qm uͦ
credid̾it. baptiet᷑. Ubi curiosus lec¬

Expanded text:
dicit Christum tantum ad salutem suam esse venturum, et non ad aliorum, cum ipse dicat: « Ite, baptizate omnes gentes. » Erubescant et Donatistae, qui, eum localiter includere volentes, dixerunt eum in Africa tantum esse, et non in aliis mundi partibus, cum idem ipse dicat: « Euntes in mundum universum. » Sed ne frustra gentes ad credulitatem Dei se vocari putarent, praemium credentibus promittitur, cum subinfertur: « Qui crediderit et baptizatus fueritsalvus erit. » Et quia quos lenis promissio ad credendum non suadet, durius terrendi sunt, recte subjungitur: « Qui vero non crediderit, condemnabitur. » In quo loco ordo baptizandi praedicatoribus demonstratur, cum dicitur: « Qui crediderit et baptizatus fuerit. » Prius enim credulitas ponitur, et postmodum baptismum sequitur: quia nullus ignarus tantum mysterium suscipere debet, nisi prius a doctore instruatur et imbuatur. Postquam vero crediderit, baptizetur. Ubi curiosus lec
Abbreviated transcription (Latin):
S forte clicit aliqͥs. Ego iam credidi:
saluus erõ. Uetum dicte si hoc qd̃ ꝓ¬
ꝓfitet᷑ u̾bis: implet oꝑib. Uera enim
fides est que hoc ꝑficit oꝑe. qd̃ confite
Satis hec beati eritis si fec̾itis ea. Hĩc
uult eẽ. Cet̾m fiustra sibi de sola fisde
blandit᷑ qui bona oꝑar negligit: qͥa
sic̾ ait apłs iacobus fides sine oꝑibus
mortua est. Sunt aũ płimi qd̃ penis¬

Expanded text:
 forte dicit aliquis: Ego jam credidi et salvus ero. Verum dicit, si hoc quod profitetur verbis, implet operibus. Vera enim fides est, quae hoc perficit opere, quod confitetScitis haec, beati eritis, si feceritis ea . » Hinc vult esse. Caeterum frustra sibi de sola fide blanditur, qui bona operari negligit, quia, sicut ait apostolus Jacobus , « Fides sine operibus mortua est. » « Sunt autem p
Abbreviated transcription (Latin):
sede adextͥs meis. Donec ponam inum¬
cos tuos scabellum pedum tuoꝵ. Sicut
enim insinistra reprobi ponendi st̾.
ita ad dext̾am electi ip̃o indice teste
qui ait. Statuet quidẽ ones adextͥs.

Expanded text:
sede a dextris meis. Donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . » Sicut enim in sinistra reprobi ponendi sunt, ita ad dexteram electi, ipso judice teste, qui ait: « Statuet quidem oves a dextris,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos in bono oꝑe firmiores reddat suꝑ
egros manꝰ imponit: ut bene habeatit.
h ec añ signa tanto maiora sunt: qͣn¬
to spiritalia. Et tanto meliora: qnͣto
ꝑ hec ñ corꝑa sanant᷑ cito morit᷑a sed
amme inet̾num uicture. Nam ext̾io¬
ra signa eo minorẽ m̾gedem infuto
qnͣto minꝰ inp̾senti ab hõib uident᷑.
Et ext̾iora quidem etiam mali hab̾e
possunt: quales dictinz sunt. Dñe¬

Expanded text:
ut eos in bono opere firmiores reddat, super ut eos in bono opere firmiores reddat, super aegros manus imponit, ut bene habeant. Haec autem signa tanto majora sunt, quanto spiritualia: et tanto meliora, quanto per haec non corpora sanantur cito moritura, sed animae in aeternum victurae. Nam exteriora signa eo minorem mercedem in futuro quanto minus in praesenti ab hominibus videntur. Et exteriora quidem etiam mali habere possunt, quales dicturi sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
priorib tẽporib oꝑabatur:. In noie
enĩ xp̃i demonia eiciunt᷑. cum ꝑ mi¬
nisteriũ sac̾dotale ⁊ gr̃am exarcis mi
ab illoꝵ m̃tib qͥ in noĩe sc̃e tͥnitatis
baptirant᷑ illoꝵ potestas excluditur.
Linguis locunt᷑ nouis cum hi qͥ erãt
maledictionib ad dm̃ laudanlum
et benedicendum conn̾tunt᷑: cũ ex¬
ortant ꝓximos. consolant᷑ dolentes.
corripiunt neglegentes. cõmutantes
labia sna. et abstinentes se amalo et
prauo eloqͥo: dicentes cum psalmista.
Dixi custodiã uias meas ut ñ delin¬
alienis cordib cogitationes ueneno¬
sas et inmundas dñari ñ sinunt:
serpentes nimirũ parit᷑ tollunt. Cũ
silia audiunt. susq ad effectũ oꝑis
eis ñ consentiunt: mortiferũ qd̾ dam
bibunt s ñ eis nocet. Quic̃q enm
aut infide accubat. aut in bono o¬
oꝑe trepidat ꝓfecto eger est ammo. Qs¬
qͥs gͦ talib ideo u̾bũ p̾dicationis impẽ¬
dit uel exemplum bom oꝑis oftendit

Expanded text:
 temporibus operabatur. In nomine enim Christi daemonia ejiciuntur , cum per ministerium sacerdotale et gratiam exorcismi ab illorum mentibus, qui in nomine sanctae Trinitatis baptizantur, illorum potestas excluditur. Linguis loquuntur novis , cum hi qui erant maledictionibus, ad Deum laudandum et benedicendum convertuntur. Et cum exhortantur proximos, consolantur dolentes, corripiunt negligentes, commutantes labia sua, et abstinentes se a malo et a pravo eloquio, dicentes cum Psalmista: « Dixi, custodiam vias meas, ut non delinalienis cordibus cogitationes venenosas et immundas dominari non sinunt, serpentes nimirum pariter tollunt. Cum silia audiunt, sed usque ad effectum operis eis non consentiunt, mortiferum quoddam bibunt, sed non eis nocet. Quicunque enim aut in fide titubat, aut in bono oere trepidat, profecto aeger est animo. Quisquis ergo talibus ideo verbum praedicationis impendit, vel exemplum boni operis ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
lucas euangłista: cũ his u̾b̾. Qm cum
narraret dñm dixisse discipłis. et uoᷤᷤ
qͥdem eritis mͥ testes in ierłm et iom̃
indea ⁊ samaria et usq ad ułtimũ t̾re:
continuo adiunxit dicens. Et cũ hec di¬

Expanded text:
Lucas evangelista cum his verbis, qui cum narraret Dominum dixisse discipulis, « et vos quidem eritis mihi testes in Jerusalem et in omni Judaea et Samaria, et usque ad ultimum terrae , » continuo adjunxit, dicens: « Et c
Abbreviated transcription (Latin):
respondet᷑. Am̃ dico nob̃: nescio uos.
Discedite ame oparii iniqͥtatis. Nõ
enim curat ds ꝑ qͦs faciat uirtutes.
sunt. Et dñs quidẽ ih̾c postqmͣ locutꝰ
est eis: assumptꝰ est in celum. Igit᷑ pt̾¬
qm̃ dñs ad p̾dicandũ esĩagłium. apłos
om̃i create in mũdũ misit. post qm̃¬
ꝑ ligna et mitutes eos qui credituri
erant innõie tiꝰ securitatẽ ꝓmisit
ascendit incelũ: ostetidens illo eos
qñdoq eẽ uenturos qͦ caput suum
p̾ cessisse cognosc̾ene. sic̃ ip̃e patĩe pos

Expanded text:
en, amen dico vobis, nescio vos. Discedite a me, operarii iniquitatis » . Non enim curat Deus per quos faciat virtutes, sunt. « Et Dominus quidem Jesus, postquam locutus est eis, assumptus est in coelum. » Igitur pminus ad praedicandum Evangelium apostolos omni creaturae in mundum misit, postquam signa et virtutes eos qui credituri erant in nomine ejus secuturas promisit, ascendit in coelum, ostendens illuc eos quandoque esse venturos, quo caput suum praecessisse cognoscerent, sicut ip
Abbreviated transcription (Latin):
seph uenditꝰ. dm̃ uenditionẽ ac passi¬
oñẽ p̾sigurauit: sic enoch tnͣsiatus et
helias curru igneo raptꝰ illũ p̾figaue¬
runt: qͥ fuꝑ om̃s celos erat ascensurus.
Et illi quidẽ ut puri hoĩes sarcina pec¬
catoꝵ grauati auxilio indignerant
angłoꝵ. ut in regione quadam secre¬
tior tranfferrent᷑. ñ funditꝰ mortem
uitantes s ad tẽpus diffe̾ntes. unde u¬
guit mascensione auxslio anglorũ:
qm ꝓpͥa uirtute penetͣut alta celorũ
sic̃ ip̃e in euangłio ait. Nemo ascendit

Expanded text:
seph venditus, Domini venditionem ac passionem praefiguravit, sic Enoch translatus, et Elias curru igneo raptus, illum praefiguraverunt, qui super omnes coelos erat ascensurus. Et illi quidem ut puri homines sarcina peccatorum gravati, auxilio indiguerunt angelorum, in regione quadam secretiori transferentur, non funditus mortem vitantes, sed ad tempus differentes. Unde uguit in ascensione auxilio angelorum, qui propria virtute penetravit alta coelorum, sicut ipse in Evangelio ait: « Nemo ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
imposinss suꝑ ignẽ: uiꝑa a calore ĩg¬
nis egresa. inuasit manũ illiꝰ. Et cũ
putarent eũ subito casurũ et cito mo¬
nt᷑m ip̃e excutiens manũ bestiam in ig¬
nẽ ꝓiecit et nichil mali sustinuit. Et
si mortiferum quid bib̾int: ñ eis noce¬
bit. Legimꝰ inhistoria eccłiastica iohã¬
constanciam euangelizancdi uene¬
no potatũ ẽẽ: et nichil mali passũ
fuisse. In hisdẽ quoq patrũ litt̾is
barnabas legitur eundẽ mortiferũ
potũ bibisse: s mortis ꝑicł̃m ñ sensis¬
se. Suꝑ egros manus imponent: et be¬
ne habebunt. Non solum ꝑ impositi¬
onẽ manuum apłoꝵ infirmis redditã
et succintoria et suꝑ infirmos poneban¬
lectulis et grabatis ponebant in fumoᷤᷤ
ut uemente petro saltemumbra illuis

Expanded text:
isset super ignem, vipera a calore ignis egressa, invasit manum illius. Et cum putarent eum subito casurum, et cito moriturum, ipse excutiens manu bestiam, in ignem projecit, et nihil mali sustinuit. « Et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit. » Legimus in ecclesiastica Hconstantiam evangelizandi veneno potatum esse, et nihil mali passum fuisse. In eisdem quoque Patrum litteris Barnabas legitur eumdem mortiferum potum bibisse, sed mortis periculum non sensisse. « Super aegros manus imponent, et bene habebunt. » Non solum per impositionem manuum apostolorum infirmis redditam et succinctoria, et super infirmos ponebanlectulis et grabatis ponebant infirmos, ut, veniente Petro, salt
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵq suscessores etiam adlit̾am cẽ
cõpleta: nullus ignorat qui eo
ex płib panca cõmemoranda st̃
porib. apłi demoĩa eicerunt. sic̾ pan¬
lum fecisse qͣrmus. quãdo puella que
habebat sp̃m phitonis sequebatur
tibi ut egrediaris ab ea. Et statim sa¬
na frã est. Lingnis locun sunt nouis.
ñ solum apłi die scõ pentecostẽ tam
in lĩguis igneis sp̃m sc̃m acceperunt.
s etiam alii ut in actib apłoꝵ legimꝰ¬

Expanded text:
 successores etiam ad litteram esse completa, nullus ignorat, qui eorum ex pluribus pauca commemoranda sunt, poribus apostoli daemonia ejecerunt, sicut Paulum fecisse legimus quando puella, quae habebat spiritum pythonis, sequebatur tibi, ut egrediaris ab ea. » Et statim sana facta est. Linguis locuti sunt novis, non solum apostoli die sancto Pentecostes, cum in linguis igneis Spiritum sanctum acceperunt, sed etiam, sicut in Actibus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
credulitatẽ illoꝵ. Decimo. ñ iam in
t̾ris s maera loqͤns: qnͣdo sic̃ ait lucas
euangelista eduxit eos extͣcinitatẽ
in bechaniam et cũ benedic̾et ilł eleua¬
tis manib ferebatur in ceł. Et̃pulchre
ilł recumbentib dñs apparere uoluit.
qr int̾ recumbentes pax et concordia
solec seruari. Cum gͦ illis recũbentib
apparuit. ostendit illos sua uisione ẽẽ
dignos qui pacẽ ñ concussam etiã int̾
adu̾sa seruant. qui possunt cum psal¬
mista dic̾e. Cum his qui oderunt pacẽ
iudas tradendo magistrũ ab eoꝵ cõsor¬
cio sequestratꝰ fu̾at. ⁊ mathias nͨ dum
in sorte electionis uocatꝰ extiterat. ꝓt̾¬
autẽ increpatam duriciam cordis et in¬
credulitatesn: mox officium p̾dicandi¬

Expanded text:
credulitatem illorum; decimo, non jam in credulitatem illorum; decimo, non jam in terris, sed in aera loquens, quando, sicut ait Lucas evangelista , « eduxit eos extra civitatem in Bethaniam, et cum benediceret eis, elevatis manibus, ferebatur in coelum. » Et pulchre illis recumbentibus Dominus apparere voluit, quia inter recumbentes pax et concordia solet servari. Cum ergo illis recumbentibus apparuit, ostendit illos sua visione esse dignos, qui pacem inconcussam etiam inter adversa servant, qui possunt cum Psalmista dicere: « Cum his qui oderant pacem, apparuit, quia Judas tradendo magistrum, ab eorum consortio sequestratus fuerat, et Matthias necdum in sorte electionis vocatus exstiterat. Post increpatam autem duritiam cordis, et incredulitatem, mox officium p
Abbreviated transcription (Latin):
post suã resurrectionẽ hoĩb apparu¬
isse ab euangelistis descͥbit᷑. Orimo ma¬
rie magdalene flenti ad monurm̃tum:
scd̾õ esdem marie cũ alt̾a eiusdẽ nõis fe¬
mina ꝑgentib nunciare discipłis eiꝰ
resintectionẽ: quando occuriit eis d̃i
cens. Auete. Ine autẽ accessetunt et
tenuerunt pedes enis. Tertio: symomi pe¬
tro. Quarto auob discipłis ꝑgentib
in castellum emaus: quando cognoue¬
runt eum infractione panis. Quinto:
discipłis ꝓpt̾ metum uideoꝵ inconcla-¬
in residentib: qñdo ñ erat cũ eis chomaᷤ.
Sexto: post dies octo: quando erat cũ
eis thomas. Septimo: piscantib dis-¬
cipuł ad mare tib̃iadis. Octauo inga¬
ulea. qnͣdo sic̃ ait matheus apłs enãge¬
lista undecim discipłi abierunt inga¬
uleam in montẽ ubi constituerat iłł
iħc: et uidentes adorauert eũ. Nono
ut p̾sens lectio narrat. quando appa
ruit ilł recũbentib et exꝓbrauit in¬

Expanded text:
post suam resurrectionem hominibus apparupost suam resurrectionem hominibus apparuisse ab evangelistis describitur: primo Mariae Magdalene flenti ad monumentum; secundo, eidem Mariae cum altera ejusdem nominis femina, pergentibus nuntiare discipulis ejus rescens, Avete: illae autem accesserunt et tenuerunt pedes ejus; tertio Simoni Petro; quarto, duobus discipulis pergentibus in castellum Emmaus, quando cognoverunt eum in fractione panis; quinto, discipulis propter metum Judaeorum in conclavi residentibus, quando non erat cum eis Thomas; sexto, post dies octo, quando erat cum eis Thomas; septimo, piscantibus discipulis ad mare Tiberiadis; octavo, in Galilaea, quando, sicut ait Matthaeus evangelista , « undecim discipuli abierunt in Galilaeam, in montem ubi constituit illis Jesus, et videntes adoraverunt eum; » nono, ut exprobravit in
Abbreviated transcription (Latin):
surus in creclulitatẽ et diriciam corł
cdiscipłoꝵ exꝓbrare uoluit. ut nouis¬
sima eius u̾ba tanto arrius eoꝵ pecto¬
rib in hererent. quanto dinius per
increpationẽ fnissent ꝓlata. Sicut
erum mala mens aligũdo ꝑ increpa¬
tionẽ det̾ior fit sic bonaᷤ correptione
semꝑ ꝓ ficit. dicente salomone. Cor¬
ripe sapientẽ et amabit te: doce in¬
stum et festinabit acciꝑe. Et qͥa so¬
lemus c̾aris nũs mouentibus
siue in longinqmͣ regionẽ ꝓficiscẽ¬
tib eoꝵ nonissima u̾ba quodam
uincło amoris minemoriam religa¬
re uel qd̾ obsc̾ĩori inuentione reꝑ¬
tum fu̾it: recessurꝰ dñs ab eis dir¬
ciam cordis ee increctulitatẽ cor̃
exꝓbrauit. ut nullũ nestigium du¬
bitationis ineoꝵ corclib reman̾et.
qui ad alicna ignoranciã instiuen¬
dani imittẽdi erant. uitimã hanc
apparitionẽ marrus euangłista cõ¬
memorat. qr post hanc ñ legitur
corporalit̾ uisus init̾ris loquens. sed
in aera celum ascendens. Decies em̃

Expanded text:
ritiam cordis discipulorum exprobrare voluit, ut novissima ejus verba tanto arctius eorum pectoribus inhaererent, quanto durius per increpationem fuissent prolata. Sicut enim mala mens aliquando per increpationem deterior fit, sic bona ex correptione semper proficit, dicente Salomone: « Corripe sapientem, et amabit te: doce justum, et festinabit accipere . » Et quia solemus charissimis morientibus, sive in longinquam regionem proficiscentibus, eorum novissima verba quodam vinculo amoris in memoriam religare, vel quod obscuriori inventione repertum fuerit, recessurus Dominus ab eis, duritiam cordis et incredulitatem illorum exprobravit, ut nullum vestigium dubitationis in eorum cordibus remaneret, qui ad alienam ignorantiam instruendam mittendi erant. Ultimam hanc apparitionem Marcus evangelista commemorat , quia post haec non legitur corporaliter visus in terris loquens, sed in aera coelum ascendens. Decies enim
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i create̾. Potest mou̾e ininis intel¬
ligentes qͦmͦ euangłium predicandũ
om̃i creat᷑e dicat᷑. Numqͥd insensatis
⁊ brutis aĩalib erat p̾dicandũ: Non s
om̃is creature noĩe: homo signat᷑. Sie¬
nam qualitas humane nat᷑e cum cet̾is
creaturis subuluis conferat᷑: cõmumo¬
nem et participationẽ qmͣdam cũ oĩb
habere inuenit᷑. Sunt enim lapides: qͥ
nec uiuunt nec sentiunt. Sunt herbe
et arbusta: que qmͣuis uiuant ꝑ uiri¬
ditatẽ: tam̃ ñ sentiunt nec discernũt.
Sunt aĩalia que uiuunt et sentiunt:
ñ tam̃ discernunt. Sunt angeli. ui
uunt sentiunt et discernunt. Hoabet
gͦ hõ cum his cicafis porcionẽ qnͣdam:
qi habet eẽ cum lapidib uiu̾e cũ arbo¬
le docet᷑ ꝓpt̾ qñe omĩa fcã sunt et cin
Siue certe omĩs creatẽ noĩe: om̃is natio
gentiũ designat᷑. In qͥb u̾bis qñtũ no¬
bis passio dm̃ ꝓfuerit. qui degentib
credidimꝰ: manifestat᷑. Qui eñ prius

Expanded text:
i creaturae. » Potest movere minus intelligentes quoniam Evangelium praedicandum omni creaturae dicatur. Nunquid insensatis et brutis animalibus erat praedicandum? Non. Sed omnis creaturae nomine, homo signatur. Si enim qualitas humanae creaturae cum caeteris creaturis subtilius conferatur, communionem et participationem quamdam cum omnibus habere invenitur. Sunt enim lapides, qui nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta, quae, quamvis vivant per viriditatem, tamen non sentiunt, nec discernunt. Sunt bruta animalia, quae vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Sunt angeli qui vivunt, sentiunt et discernunt. Habet ergo homo cum his creaturis portionem quamdam, qui habet esse cum lapidibus, vivere cum arbole docetur, propter quem omnia facta sunt, et cui Sive certe omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designatur. In quibus verbis, quantum nobis passio Domini profuerit, qui ex gentibus credidimus, manifestatur. Qui enim prius
Abbreviated transcription (Latin):
cutores et contradictores cõpulsi crede¬
rent: et dum uius resuscitaret᷑ corpo¬
raliter multi resuscitarent᷑ sꝑitaliter:
et dum uns sanaret᷑ in carne. multi
sanarent᷑ in annna. S ct ip̃i apłi ser¬
monẽ suũ confirmanerunt deo secũ

Expanded text:
cutores et contradictores compuncti credecutores et contradictores compuncti crederent: ut dum unus resuscitaretur corporaliter, multi resuscitarentur spiritaliter: et dum unus sanaretur in corpore, multi sanarentur in anima. Sed ipsi apostoli sermonem suum confirmaverunt, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt. primũ iudeis u̾bũ dl̃i ad¬
nuntiauerunt ut ilł ñ credentib
iusta fieret ad gentes transingͣcio.
sic̃ ip̃i dixeruntꝰ. uob̃ qͥdem opor¬
tuerat primũ loqͥ u̾bũ dĩ. Et rł.
porales ⁊ chodredes fierz eccłie cli: ait.
Parũ est ut sis mͥ seruus ad suscitandaᷤᷤ
trib iacob et feces isrł com̾tendas:
Et it̾m. Dedi te in lucẽ gentiũ. Et rr¬
sus. Longos fac fumcłos tuos. et cla¬
uos tuos consolida. Io dext̾am em̃i
et leuã penetrabis. et sem̃ tuũ genteᷤᷤ
herecditabunt. Et ne putares apłos
ad p̾dicandum ubiq euangłium ido¬
ncos sua uirtute ẽẽ euangłista rem
necessariam adiunxit dicens. Dño co¬
oꝑante et sermonẽ confirmante seqͤn¬
tib signis. Confirmauit dñs sermo¬
nem apłoꝵ sequentib signis: quͣdo ꝑ
eos talia signa et mirtutes ostendit.
ut nullus doct̾nam eoꝵ ex deo ẽẽ dnbi¬
taret: qui miracła conspiciebat. Talra
uͦ signa ꝑ eos fecit ut etiam qͥdam ꝑse¬

Expanded text:
erceperunt, primum Judaeis verbum Dei annuntiaverunt, ut illis non credentibus, juste fieret ad gentes transmigratio, sicut ipsi dixerunt: « Vobis quidem oportuerat primum loqui verbum Dei . » porales et cohaeredes fieri Ecclesiae Dei, ait: « Parum est ut sis mihi servus ad suscitandas tribus Jacob, et feces Israel convertendas. » Et item: « Dedi te in lucem gentium. » Et rursum: « Longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida. Ad dexteram enim et laevam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit . » Et ne putares apostolos ad praedicandum ubique Evangelium idoneos sua virtute esse, evangelista rem necessariam adjunxit, dicens: « Domino cooperante et sermonem confirmante sequentibus signis. » Confirmavit Dominus sermonem apostolorum sequentibus signis, quando per eos talia signa et virtutes ostendit, ut nullus doctrinam eorum ex Deo esse dubitaret, qui mira conspiciebat. Talia vero signa per eos fecit, ut etiam quidam perse
Abbreviated transcription (Latin):
manũ meã inlatus euis: ñ credã. Et
sdeo nouissime increpant᷑. quare pͥ¬
mum ad credendum tardi uel duri
fuerc̃. Neq enĩ de eius resurrectione
dubitare debuerant: qũe cũ mortat
eẽt mortuos suscitantẽ uid̾ant. ma¬

Expanded text:
manum meam in latus ejus, non credam . » Et ideo novissime increpantur, quare primum ad credendum tardi vel duri fuerint. Non enim de ejus resurrectione dubitare debuerant, quem cum mortalis esset, mortuos suscitantem
Abbreviated transcription (Latin):
Exaltare suꝑ celos ds. et suꝑ omnem
terrã gła tua. Et it̾m. Ascendit d̃s in
iubilatione dñs inuoce tube. Et alibi.
est hõib ianua regni celoꝵ: quia hõ
cłs assumpt̾ ascendit suꝑ om̃s uir¬
tutes angłoꝵ. psalmista testante qͥ
ait. Et̃ ascendit suꝑ cherubm ⁊ uo¬
lauit: uolaint suꝑ pennas uentoꝵ
Hodierne ascensionis singularemi
uolatũ mirabat᷑ sponsa in canticis can¬
ticoꝵ cum dicet. Ec̃ce iste uenit salienᷤᷤ
in montib transiliens colles. Hodie
na celor. Qd̃ autẽ ait. et sedet adertͥs
cli: ñ ds pat̾ dext̾am hab̾e̾ credencdns
est sic nos quia incorporeul est. et in¬
mensus s tot̾ dext̃. qr tot̾ est sc̃s Igitꝰ

Expanded text:
r coelos Deus, et super omnem terram gloria tua . » Et item: « Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . » Et alibi «est omnibus janua regni coelorum, quia homo a Deo assumptus, ascendit super omnes virtutes angelorum, Psalmista testante, qui ait: « Et ascendit super Cherubim et volavit, volavit super pennas ventorum . » Hodiernae ascensionis singularem volatum mirabatur sponsa in Canticis canticorum, cum diceret: « Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles . » Hodna coelorum. Quod autem ait, « Et sedet a dextris Dei, » non Deus Pater dexteram habere credendus est sicut nos, qui incorporeus est et immensus, s
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc est qd̃ dñs alibi ꝓmittit di¬
cens. Qui credit in me oꝑa que ego fa¬
cio et ip̃e faciet et maiora hoꝵ faciet.
forte etiam dicit aliqͥs hanc eandẽ
grãm nunc ineccłia ñ ẽẽ quia hisdẽ
miracłis corꝑib ñ choruscat. Cui ieᷤ¬
pondendum est tandem uirtutẽ esse
nunᷤᷤ in eccł̃ia que priorib tẽporibus
fuit. Qd̃ uͦ pͥscis temꝑib signis corpo¬
ralib refulsit. sciendum est quia ut
infide cresc̾et in exordio nascentis
hoc enim signa miracdoꝵ manifes¬
ta sunt. ut corda indentium ad in¬
insibilia credenda rapent᷑. Sic̾ enĩ
u̾bi grã cũ arbusta plantamꝰ tã dm
eis ad radicẽ a qmͣ fundimꝰ. quousq
ea comraluisse uideamꝰ. et cũ radicẽ
fixit. irngatio cessat. sic nouella płã¬
tatio eccłie ut incicm̃to ficł̃i ꝓficeret:
nuracłis corꝑalib erat uriganda. ptꝰ¬

Expanded text:
 Dominus alibi promittit dicens: « Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet . » Forte etiam aliquis dicit hanc eamdem gratiam nunc in Ecclesia non esse, quia iisdem miraculis corporalibus non coruscat. Cui respondendum est eamdem virtutem esse nunc in Ecclesia, quae prioribus temporibus fuit. Quod vero priscis temporibus signis corporalibus refulsit, sciendum est quia ut fides cresceret in exordio nascentis hoc enim signa miraculorum manifestata sunt, ut corda videntium ad visibilia credenda raperentur. Sicut enim, verbi gratia, cum arbusta plantamus, tandiu eis ad radicem aquam fundimus, quousque ea convaluisse videamus, et cum radicem fixerint, irrigatio cessat: sic novella plantatio Ecclesiae, ut incrementum fidei proficeret, miraculis corporalibus irriganda. P
Abbreviated transcription (Latin):
tuans. Bethanias duas eẽ legimus.
Est namq bethania in latere montis
oliueti. ubi dñs lazarum resuscita¬
uit: ip̃a est et bethfage. Est ⁊ alia be¬
thania transiordanẽ ubi erat ioħes
baptitans. et ubi hec fc̃ã fuisse referũ¬
tur. De qua sdem ioh̾es euangłista:
cõmemorat dicens. Erat ioħes bap¬
tizans inennon iuxta salim: eo qd̃
ẽẽnt ibi aque multe. Sꝑitalit̾ añ
bethania in nr̃a lingna. dom̃ obedien¬
cie int̾ptatur. ꝑ ulchre gͦ p̾cursor
dñi inbethania que domus obecdien¬
cie int̾p̾tat᷑ baptirare dr᷑. ut intelli¬
inobedienciam primi hõĩs contigit
absolui desiderant submisso corpore
et credulo corde baptisim sacramentũ
susciꝑe debent: qm̃ sicut᷑ ait saluator
alibi. isi quis renatus fu̾it ex aqua¬

Expanded text:
izans. » Bethanias duas esse legimus: izans. » Bethanias duas esse legimus: est namque Bethania in latere montis Oliveti, ubi Dominus Lazarum suscitavit, ipsa est et Betphage. Est et alia Bethania trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans, et ubi haec facta fuisse referuntur. De qua idem Joannes evangelista commemorat, dicens: « Erat Joannes baptizans in Aenon juxta Salim, eo quod essent ibi aquae multae. » Spiritualiter autem Bethania in nostra lingua domus obedientiae interpretatur. Pulchre ergo praecursor Domini in Bethania, quae domus obedientiae interpretatur, baptizare dicitur, uti intelliinobedientiam primi hominis contigit, absolvi desiderant, submisso corpore et credulo corde baptismi sacramentum suscipere debent. Quoniam sicut ait Salvator alibi: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
et in corrigia calciam̃ti alud: qd̾ con¬
siderari subtilit̾ potest. Consuetudo
quitatis iure sponsus acced̾et. Et ob
hanc causam illiuis domꝰ discalciati do¬
mus appellaret᷑ in isrł sicut exemplo
riith moabitidis discimus. Xp̃c autẽ
int̾ hoĩes sc̃e eccł̃ie sponsus apparuit.
Qui habet sponsũ. sponsus est. Amic̾
uͦ sponsi qui stat et audit eum: gau¬
dio gaudet ꝓpt̾ uocẽ sponsi. Unde
et ip̃e dñs ait in euangłio. Nũqͥd
possunt filii sponsi ieiunare. qm̃diu
cum iłł est sponsus: Cum aũ mire
scĩtatis iohanne hoĩes cernerent ie
sponsum cred̾e nolebant. sic̃ de eo do¬
muꝰ ait. Uos uenistis ad iohem: et
uoluistis exultare in noĩe enis. S
ioh̾es ad corrigiam calciam̃ti soluẽ¬
dũ indignum sedicit: quia cũ se
si nomĩ inmeritꝰ ñ usurpauit. ac ꝑ
hoc se ẽẽ sponsũ sce ecclie negauit.
Ac si dice̾t. Nonsum ego sponsus: s
amicꝰ spons. Hec in bethana fc̃a
st̾ transiordanẽ: ubi erat iohes bap.¬

Expanded text:
et in corrigia calceamenti aliud quod considerari subtiliter potest. Consuetudo nquitatis jure sponsus accederet, et ob hanc causam illius domus, discalceati domus appellaretur in Israel, sicut exemplo Ruth Moabitidis discimus. Christus autem inter homines sanctae Ecclesiae sponsus apparuit, Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus vero sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi . » Unde et ipse Dominus ait in Evangelio: « Nunquid possunt filii sponsi jejunare, quandiu cum illis est sponsus? » Cum autem mirae sanctitatis Joannem homines cernerent, sponsum credere volebant, sicut de eo Dominus ait: Vos venistis ad Joannem, et voluistis exsultare in nomine ejus. Sed Joannes ad corrigiam calceamenti solvendam indignum se dicit, quia cum se si nomen immeritus non usurpavit, ac per hoc se esse sponsum sanctae Ecclesiae, negavit. Ac si diceret: Non sum ego sponsus, sed amicus sponsi. « Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes bapt
Abbreviated transcription (Latin):
scire: ioh̾es ip̃e est helias. Cum gͦ
clñs dicat. ioħes ip̃e est helias. qͣre
iohes int̾rogatus dic̾ ñ sũ helias:
Nichil magis dissonũ uideri potest:
qm̃ ip̃e est et ñ sum. Numqͥd aliud
ueritas sentit. et ali. ud̃ p̾cursor et
ꝓph̃a u̾itatis: Nũqͥd aliud uidex nũci¬
at et aliud p̾co clamat: Non. An si¬
nrul helias et iohes ẽẽ poterat. S ẽd
utrũq qͦmͦ uerũ sit. cito cognoscimꝰ:
si u̾ba angłi quib ad Rachariam locu.¬
ad memoriam reducamꝰ. Ait enim
int̾ cet̾a. Ip̃e p̾ibit ante illũ in sp̃u

Expanded text:
st Elias . » Cum ergo Dominus dicat, Joannes ipse est Elias, quare Joannes interrogatus dicit, Non sum Elias? Nihil magis dissonum videri potest, quam esse, et non sum. Nunquid aliud veritas sentit, et aliud praecursor et propheta veritatis? Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? Non. An simul Elias et Joannes esse poterat? Sed utrumque quomodo verum sit, cito cognoscimus, si verba angeli, quibus ad Zachariam locuad memoriam reducamus. Ait enim inter caetera: « Ipse praeibit ant