comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt inporcos. Et magno impetu grex
p̃cipitatꝰ ÷ in mare adduo milia ⁊ suf¬
‸focati st̃ in mare. ꝑmisit fieri gõ pete¬
bant ut porcoꝵ ꝑditio. hominib ẽẽt
salutis occasio. Notandũqd̃ sp̃s ĩmun¬
di ⁊̃ inporcos ñ possent int᷑ire absq cõ¬
sensu saluatoris. ut nou̾imꝰ eos młto
minꝰ posse sua potestate noce hoĩb. s
porcosnarrat. lucas aũt inmonte. Grex
aũt tam magnꝰ fuit. ut aliqͥd eiꝰ in mon¬
te. aliqͥd circa montẽ. Demonesantp̃s
debita s torm̃ta formidantes petunt in
porcosmitti ⁊ mittunt᷑. Sic pecc̃or unus¬
quisq ipse sͥ auctor ÷ pene. Uñ in ysaia.
Intrate flãmã ꝗͣ accendistis uob̾. Q aũt
pascebant eos fugert. ⁊ nunciauer̃t in
ciuitate ⁊ in agros om̃ia. Et ecce tota ci

Expanded text:
et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mari. Permisit fieri quod petebant, ut porcorum perditio hominibus esset salutis occasio. Notandum quod spiritus immundi et in porcos non possent introire absque concessu Salvatoris, ut noverimus eos multo minus posse sua potestate nocere hominibuporcos narrat, Lucas autem in monte. Grex enim tam magnus fuit, ut aliquid ejus esset in monte, aliquid circa montem. Daemones ante tempus debita sibi tormenta formidantes, petunt in porcos mitti, et mittuntur. Sic peccator unusquisque ipse sibi actor est poenae. Unde in Isaia: Intrate in flammam quam accendistis vobis . Qui autem pascebant eos, fugerunt, et nuntiaverunt in civitatem et in agros om
Abbreviated transcription (Latin):
nasse: n longe astagno tybiadis in qd̃
alucas uni occurrisse memorant: quia
unus eoꝵ celebrioris ꝑsone. ⁊ maioris in¬
santȩ fuit. ⁊ ĩo eiꝰ curatio famosior. Unꝰ
eni habebat demonia iam tprib młtis
⁊ uestim̃to ñ induebat᷑. neq indomo

Expanded text:
nasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quo et Lucas unum occurrisse memorant; quia unus eorum celebrioris personae et majoris insaniae fuit, et ideo ejus curatio famosior. Unus enim habebat daemonia jam temporibus multis, et vestimento non induebatur: neque in domo
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̃rant: Manũ ciulib in aratrũ mit¬
tere e. qͣi qͦdã copunctioĩs instrum̃to
ligno ⁊ ferro dñicȩ passiõis duriciam
sui cordis att̾ere. atq ad ꝓfendos opũ
bonoꝵ fructꝰ aꝑire. Eͦd siquis excolere
incipiens. cũ uxore loth ad resicta ui¬
cia respic̾e deleccet᷑. futi regni mune

Expanded text:
libet in aratrum mittere, est quasi quodam compunctionis instrumento, ligno et ferro Dominicae passionis duritiam sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quod si quis excolere incipiens, cum uxore Lot ad relicta vitia respicere delectetur , futuri regni munere
Abbreviated transcription (Latin):
soluit quod illos mou̾at. Hinc aꝑit un
fu̾ant scandalizati. Hinc plane si intel¬
lig̾ent. Illi em putabant eũ erogaturu¬
suũ corpus: ille aut dixit se ascensuru
inceluutiq integrũ. Cũ uiditis filiu
hois ascendentẽ ubi erat pͥus. c̾te uł tẽ
uidebitis quia n eo mͦ qͦ putatis ero gat
corpussiui. Certe uł tc̃ intelligetis. quia
gr̃a euis n consumitur morsib. Nulla
aut dix filũ hoĩs. Nunqͥd filiꝰ hoisqui

Expanded text:
quod illos moverat? hinc aperuit unde fuerant scandalizati? Hinc plane, si intelligerent. Illi enim putabant eum erogaturum corpus suum; ille autem dixit se ascensurum in coelum, utique integrum. Cum videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius; certe vel tunc videbitis corpus suum: certe vel tunc intelligetis, quia gratia ejus non consumitur morsibus. dum dix
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim elegi. ⁊ unꝰ ex uob̃ diabłs ẽ. Dice¬
bat eni de iuida symonisscariotis. hic eni
erat traditus eũ cũ eet unꝰ deduodecim.
Respondit causa ꝓbandi eos. Ad ꝑmanen
ne utebat᷑ malicia illiꝰ. sic̃ inuendicione
ioseph bene usus ẽ malitia fr̃m. E contra
mali utunt᷑ bonis dĩ admalii. sic̃ igne.
aqͣ⁊ ⁊ cet̾is. Iudas gͦ cũ ꝑiit se ext̾minauit
nnum sacratu uiolauit. hoc totũ quod¬
de corꝑe suo ⁊ sanguine dñsloquutus ẽ
⁊ quod in eiꝰ distͣbutiõis gr̃a uita nob pro¬
misit et̾nã. ⁊ qd hinc uoluit intelligi.
manducatores ⁊ potatores carnis ⁊ san¬
guinissui. ut in illo maneant ⁊ ipse in
illis: ⁊ qđ ñ intellex̾unt qui ñ c̾didunt.:⁊
qͦd sp̃ualia carnalit sapiendo scandaliza¬
tist̃. ⁊ qͦd eis scandalizatis ⁊ peuntib conso¬
lationi dñs affuit discipłis qͥ remanser̃t.¬

Expanded text:
duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? Dicebat autem de Juda Simonis Iscariotis. Hic enim erat traditurus eum, cum esset unus de duodecim. Respondit causa probandi eos: ad permanene utebatur malitia illius, sicut in venditione Joseph bene usus est malitia fratrum . Econtra mali utuntur bonis Dei ad malum, sicut igne, aqua et caeteris. Judas ergo, cum periit, se exterminavit, non numerum sacratum vioine Dominus locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam; et quod hinc voluit intelligi, manducatores et potatores carnis et sanguinis sui ut in illo maneant et ipse in illis; et quod non intellexerunt, qui non crediderunt; et quod spiritualia carnaliter sapiendo, scandalizati sunt; et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanser
Abbreviated transcription (Latin):
e freqns de aliqͦ fama cũ laude. quȩ xͦ de
seipoñ magnũ aliqͥd contulit s mundo.
Ponii eni laudari. n laudato s laudan¬
tibꝰ ꝑdest. Gła falsa triplex ẽ. in rebꝰ. in hõibꝰ.
in utͥsq In rebꝰ fallitur qui putat id bo¬
nii eẽ qd malii ẽ. in hominibꝰ similit. in
ciĩ ẽ immane n uirtꝰ.  scitis de talibꝰ ꝗͣ
sit fregns famacũlaude. ut illud. Lau¬
datur pecc̃or indesidiis aĩe sue. Lauda¬
tores taluĩn in hoib fallunt᷑ s in rebꝰ ma¬
lu ẽ eni qđ bonũ eẽ credt̃. Ip̃i uͦ uiciosi ta¬
lesst̃ qualesc̾nunt᷑. Laudatores ypocͥtaꝵ
nfallunt᷑ in reb s in hoĩbꝰ. Laudatores

Expanded text:
e aliquo fama cum laude. Quae Christo de seipso non magnum aliquid contulit, sed mundo. Bonum enim laudari; non laudato, sed laudantibus prodest. Gloria falsa triplex est: in rebus, in hominibus, in utrisque. In rebus fallitur, qui putat id bonum esse quod malum est; in hominibus similiter; intium est immane, non virtus. Et scitis de talibus quam sit frequens fama cum laude, ut illud: « Laudatur peccator in desideriis animae suae . » Laudatores talium non in hominibus falluntur, sed in rebus. Malum est enim quod bonum esse credunt. Ipsi vero vitiosi tales sunt quales cernuntur. Laudatores hypocritarum non falluntur in rebus, sed in hominibus. Laudatores
Abbreviated transcription (Latin):
abiero paraclitꝰ ñ ueniet aduos. Si aũt
abieromittã eũ aduos. Si alim̃ta tenera
qͥb uos alui ñ subtrax̾o. solidũ cibũ non
esurietis. Si carni carnalit̃ ad heseritis.
capaces sp̃s neritis. Sensus ẽ. Npotestis ple¬

Expanded text:
ad vos. Si autem abiero, mittam eum ad vos. Si alimenta tenera quibus vos alui non subtraxero, solidum cibum non esurietis. Si carni carnaliter adhaeseritis, capaces Spiritus non eritis. Sensus est: Non potestis ple
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. Modicũ ⁊ iam ñ uidebitis me. ⁊ ad ħ
refert᷑. quia uado ad pr̃em. Eundo scił
fructuose credat ȩccła. X itum modicũ
⁊ uidebitis me ȩttia uisione. Modicum
scđm hanc sententiã. intellige spaciũ hꝰ
om̃s boni inerumnis hꝰ uite. s mundi ama¬
tores gaudent. Mulierẽ dic̃ scã meccłam

Expanded text:
saeculi . Modicum et jam non videbitis me, ad hoc refertur, quia vado ad Patrem. Eundo scilicet fructuose credat Ecclesia. Et iterum modicum, et videbitis me aeterna visione. Modicum secundum hanc sententiam, intellige spatium hujomnes boni in aerumnis hujus vitae, sed mundi amatores gaudent. BEDA. Mulierem dicit sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
ex istimabant cũ intẽptõnib uariis in¬
cident. Qd̾ aũt ait. itm aũt uidebouos
⁊ gaudebit corurm sic intelligͥr. Eripiã
uos ab adu̾sariis. coronabo uosuictores.
ꝓ babo me semꝑuidisse uosdec̾tantes.
Et in illo die ñ me rogabitis qͥcꝗͣ. Indie
uisionis et̃nȩ ñ petetis uł ñ introgabitis.
qr tẽ erit plena cognitio ⁊ sufficientia. ħ

Expanded text:
s inciderent. Quod autem ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, sic intelligitur: Eripiam vos ab adversariis, coronabo vos victores, probabo me semper vidisse vos certantes. Et in illo die non rogabitis me quidquam. In die visionis aeternae non petetis, vel non interrogabitis, quia tunc erit ple
Abbreviated transcription (Latin):
les dõ filios gign̾e ndesinit. Que nũꝗͣ mu
di tẽptõnibꝰ exceri desistit. qͣdiuinmũ¬
do sp̃ualiũ uͥtutũ ꝑfectibꝰ insistit. Ateũ
deuicto laboꝵ c̾tamine ad palmã uen̾it.
iam ñ meminit p̃ssure p̃cedentis ꝓpt̃
gaudiũ ꝑceptȩ retͥbutionis. Ns enĩ cõ

Expanded text:
les Domino filios gignere non desinit, qui nunquam in mundi tentationibus exerceri desistit, quandiu in mundo spiritalium virtutum profectibus insistit. At cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributionis. « Non
Abbreviated transcription (Latin):
dii ẽ. ne sub hac occasione in occultis ne¬
simul audiunt spuales atq carnales
qͥsq ꝓsuo mͦ capuit. illiut cibi solida¬
intu. isti ut lactis aliitũ. nulla intelligͥ
necessitas ut aliqͣ sec̾ta doctͥne taceantur
fidelibꝰ paruuł seorsũ dicenda intelligen¬
tioribꝰ. Qd̾ eñiait apłs ita intelligndũ e.¬
Non potiustis caꝑe que loq̃bar qͣi sp̃uales¬
s qͣicarnales. Un ad ebreos fãcti estis opꝰ
hñtes lacte. ñ solido cibo. Ex qͣfit ut spua¬
les ista carnalibꝰ n om̃imͦ taceant ꝓpt̾ ca¬
tholicã fidẽ quȩ oib p̃dicanda ẽ. nec tn
sic disserant ut uolentes ea ꝑduc̃e ad intel¬
in comphendit. lingue tñ difficillimũ
ẽ explicare. qͣnt᷑lib psit doctor. qͣntꝰlibet
ueat qͥd u̾bũ futꝰi tp̃ris positũ ẽ. qr in eoqͥ

Expanded text:
ndum est ne sub hac occasione in occultis nesimul audiunt spiritales atque carnales quique pro suo modo capiunt, illi ut cibi solidamentum, isti ut lactis alimentum, in illa intelligitur necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur fidelibus parvulis, seorsum dicenda intelligentioribus? Quod enim ait Apostolus, ita intelligendum eNon potuistis capere quae loquebar qsi carnales. Unde ait ad Hebraeos: Facti estis opus habentes lacte, non solido cibo . Ex quo fit, ut spirituales ista carnalibus non omnimodo taceant, propter catholicam fidem quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes eam sic perducere ad intelinde comprehenderit, linguae tamen difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet moveat quod verbum futuri temporis positum est, quia in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nec aut uob̾ abinitiondixi. qͥa uob̾ẽ
eram. dix̾at eis de spuscouenturo
manfeste itum ut nopꝰ foret eũ int̾roga¬
riquoiret. Uidebt eũ innube ascenden¬
uob̾. tͥsticia impleuit corurm. Contͥsta

Expanded text:
ec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. Non dixerat eis de Spiritu sancto venturo manifeste iturum, ut non opus foret eum interrogari quo iret. Videbunt enim in nube ascendenvobis, tristitia implevit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eierit. Et quȩ uentura st̃ annun¬
suscitant. demonib imꝑant nec tñ fu¬
tura cognosẽt: pot sic accipi qr sp̃s adue¬
niens uent᷑a nuntiaret. reducens ad me¬
moriã gaudia celestis patrie. Ille me
clarificabit qr de meo accipiet ⁊ annun¬
aufendo uob̃timorẽ. ⁊ dando amorẽ ar¬
dentiorẽ. Qd ipi facturierant in spusco¬

Expanded text:
 erit. Et quae ventura sunt, annunsuscitant, daemonibus imperant, nec tamen futura cognoscunt: potest sic accipi, quia Spiritus adveniens ventura nuntiaret, reducens ad memoriam gaudia coelestis patriae. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet et annunauferendo vobis timorem, et dando amorem ardentiorem. Quod ipsi facturi erant in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
surierant. ħ denuntiat q uidei ñ reci¬
pent eu. ⁊ ido expelłent eosquide eo
pdicarent S pdixit de sp̃u qui confir¬
mabit ut ñ sit iłł scandalũ. qr pax mul¬
tadiligentibꝰ legẽ dĩ. quȩ ẽ ip̃a caritas.

Expanded text:
suri erant. Hoc determinat quia Judaei non reciperent eum, et ideo expellerent eos qui de eo praedicarent. Sed praedixit de Spiritu qui confirmabit, ut non sit illis scandalum, quia pax multa diligentibus legem Dei, quae est ipsa charitas.
Abbreviated transcription (Latin):
mussedm carne xp̃m s nc iam ñ nouimꝰ.
Et cũ uen̾it ile arguet mundũ de pecco
et de iusticia. ⁊ de uidicio. hͣdabit uobis
timore depulso lib̾tatẽ arguendi. In seꝑa¬
bilia st̃ oꝑatͥnitatis. s singillatim cõmen¬
dantur ꝑsõe. ut sine confusione ⁊ unitasin¬
telligatur ⁊tͥnitas. T¬

Expanded text:
nc jam non novimus . » « Et cum venerit ille arguet mundum de peccato et de justitia et de judicio. » Hoc est dabit vobis, timore depulso, libertatem arguendi. Inseparabilia sunt opera Trinitatis, sed sigillatim commendantur personae, ut sine confusione, et unitaslligatur et trinitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ied uenit hora ut om̃is qui int̾ficit
uos. arbitret᷑ obsequiũ se p̃stare dõ.
Ꝙ si dicat. Extra sinagogas facient uos.s
nolite solitudinẽ formidare. Seꝑati qͥdẽ
a conggatiõe eoꝵ tot in noĩe meo congre¬
gabitis. ut illi mȩtuentes ne templũ ⁊ lex
eoꝵ deserant᷑ intficiant uos. arbitͣntes se

Expanded text:
ed venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo . » Quasi dicat: Extra synagogas facient vos, sed nolite solitudinem formidare. Separati quippe a congregatione eorum tot in nomine meo congregabitis, ut illi metuentes ne templum et lex eorum descrantur, interficient vos, arbitrantes se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ peccet. Item. Noliefficiuistꝰ multũ. Nõ
ẽ notata iusticia sapientis. s suꝑbia p̃sum̃¬
tis. Q eñi fit multũ iustus. ip̃onimio fit in¬
iustꝰ. Multũ aũt se facit uistum. qui diẽ
sen hr̃e pecẽm. aut qui se putat ñ gr̃a dĩ
s sua uoluntate effici iustũ. Arguit᷑ itaq
muncꝰ de pecco qi ñ c̃dit in xp̃m. arguitꝰ

Expanded text:
us multum . » Non est hic notata justitia sapientis, sed superbia praesumentis. Qui enim fit multum justus, ipso nimio fit injustus. Multum autem facit justum qui dicit se non habere peccatum, aut qui se putat non gratia Dei, sed sua voluntate effici justum. Arguitur itaque mundus de peccato, quia non credit in Christum; argu
Abbreviated transcription (Latin):
se oꝑantes. Eoꝵ legẽ dic̃ ñ ab ip̃is inuentã
s ip̃is datã. sic̃ dm̃s panẽ nr̃m cotidianũ
quẽ tñ adõ petimꝰ addendo da nob̾. Gratis
odit qui nullũ ex odio cõmodũ q̃rit. ułm
cõmodũ fugit. Gratis diligt̃ iusti aliquẽ
nerit paraclitꝰ quẽ egomittã uob̾a pr̃e.

Expanded text:
egem dicit non ab ipsis inventam, sed ipsis datam, sicut dicimus: Panem nostrum quotidianum, quem tamen a Deo petimus, addendo: da nobis . Gratis odit, qui nullum ex odio commodum quaerit vel incommodum fugit. Gratis diligunt justi aliquem nerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
uitn fama ułlittis historiaꝵ nota ẽ.
eor ꝓbitas uł imꝓbitas. Qd̾ si odimꝰ mala
⁊diligimꝰ bona. ñ erramꝰ iniudicio rerũ.
s recta fit imꝓbatio uitioꝵ uͥtutũq ap¬
ꝓbatio. Ueniale aũt e. sin u̾a sentimꝰ de
occultis hoĩum que ẽ humana tẽptatio.
uideł si suspicem᷑ aliteẽ ꝗ̃ sint. ħonꝰ itaq
bonũ siputet malũ nesciens diligit eum
qr iuistꝰ e ille. ⁊ ħdiligit iste. Erransaffli¬
git bonii tanꝗ maluĩ ne aliis noceat ut
ipe correctior fiat. Sic malꝰ cũ displicet
bonitas. sibonũ putat malũ. familiarit̃
colligit illũ. ⁊ nesciens odit eũ. Si oꝑa¬

Expanded text:
litteris historiarum nota est eorum probitas, vel improbitas. Quod si odimus mala et diligimus bona, non erramus in judicio rerum, sed recta fit improbatio vitiorum virtutumque approbatio. Veniale autem est, si non vera sentimus de occultis hominum, quae est humana tentatio, videlicet si suspicemur aliter esse quam sint. Bonus itaque bonum si putet malum, nesciens diligit eum, quia justus est ille, et hoc diligit iste; errans affligit bonum tanquam malum, ne aliis noceat, et ut ipse correctior fiat. Sic et malus cui displicet bonitas, si bonum putat malum, familiariter colligit illum, et nesciens odit eum. A
Abbreviated transcription (Latin):
Querisolet cur spsin igne ãp paruit.
cur inigne simuli linguis. cur aliqn in
columba. aliqñ in igne monstrat᷑. eur sr̃
filiũ dĩ in sp̃e columbȩ ⁊ srdiscipłos in
igne apparuit.hec.iiiͬi. ꝓposita uidea

Expanded text:
Quaeri solet cur Spiritus in igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando in igne monstratur; cur super Filium Dei in specie columbae, et super discipulos in igne
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuit ocłosceci nati.S respondet᷑ nob̾ ⁊
alios fecisse que ñ fecit ip̃e.⁊ que nemo
aliꝰ fecit: ut moyses egyptios tot plagis
ꝑcutiens ppłm ꝑ mare diuisũ ducens. man¬
na esurientibꝰ impetͣns. aqͣm de petra fun
frenauit: Qs nͥ samson ꝓpt̾ suã sitim ma¬
e: Quis sepultꝰ nͥ heliseus mortuũ suscra¬
eo refugissent uͥ sepultꝰ erat mortuũq
ibi posuissent. mox surrex̃. Quis nͥdani¬
el int̾ leones esurientes uixit: Qͥ snisi
ananias. azarias misael inflãmis deam
ponebant infirmos⁊ dep̃cabant᷑ eũ ut
uł fimbriã uestim̃tieiꝰ tang̾ent. ⁊ qͦtqͦt tan¬
gebant eũ salui fiebant. Qd̾ aũt ait in eis

Expanded text:
caeci nati. Sed respondetur nobis, et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit, ut Moyses Aegyptios tot plagis percutiens, populum per mare divisum ducens, manna esurientibus impetrans, aquam de petra fundfrenavit ? Quis, nisi Samson propter suam sitim maest ? Quis sepultus, nisi Eliseus, mortuum suscita irruentibus eo refugissent, ubi sepultus erat, mortuumque ibi posuissent, mox surrexit. Quis, nisi Daniel, inter leones esurientes vixit ? Quis nisi, Ananias, Azarias, Misael, in flammis deambponebant infirmos, et deprecabantur eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent, et quotquot tangebant eum, salvi fieba
Abbreviated transcription (Latin):
tus e. diabłt .i. iudicio ignis ȩtni destinat᷑.
pe uidicatur. Credant itaq homines ne
arguant᷑ de pecc̃o. tͣnseant innumeꝵ fide¬
lium ne arguant᷑ de iusticia eoꝵ qͦsiustifi¬
catosñ imitant᷑ Caueant fut᷑m udiciũ ne
cũmundi pͥncipe uidicent᷑ .B. Claret quia
filiꝰ dĩcũeẽt inmundo arguebat mundũ .i.
sectatores mundide peccosue inc̃dulitatis.
de iusticiaqi eã imitari nolebant. de uidi¬
clo qͣre diabłm qui lã uidicatꝰ ⁊ damnatus
erat seq̃rent᷑. S nsine causasp̃mcũ ueniret
ħ idẽ dic acturũ. q ꝑ eiꝰ inspirõnẽ corrobo¬
randꝰ erat aiꝰ discipłoꝵ ne mundũ qͥ cc̃ se fre¬
mebat arguere timent. Iudicatꝰ ẽdiabłs a
dno. cĩri ipe demonia eic̃et ⁊ discipłisda¬
ret potestatẽ calcandi om̃em uͥtutẽ unmi
Ad huc multa habeo uob dic̃e. s n potestiᷤ

Expanded text:
us, id est judicio ignis aeterni destinatus. uo principe judicatur. Credant itaque homines, ne arguantur de peccato. Transeat in numerum fidelium, ne arguantur de justitia eorum quos justificatos non imitantur. Caveant futurum judicium, ne cum principe mundi judicentur. Claret quia Filius Dei cum esset in mundo arguebat mundum, id est sectatores mundi de peccato suae incredulitatis; de justitia, quia eum imitari nolebant; de judicio, quia diabolum, qui jam judicatus et condemnatus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spiritum cum veniret, hoc idem dicit acturum, quia per ejus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne munmebat, arguere timerent. Judicatus est diabolus a Domino, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi omnem virtutem inimici . » Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
rent mita. Ngͦ ds̃ eligit bonos. s qͥseligit
gra bonosfac̃. Ponet eos in seipotanꝗͣ pal¬
mites inuite. ut in eo radicati eant uolen¬
do. uelle eñi inte ẽ ire. fructũ afferant oꝑ¬
ando. Maneat diło. qr ip̃a ẽ fructꝰ ñr. Quȩ
diło ñe ẽ in desidio ndu in saturitate.⁊

Expanded text:
rent merita. Non ergo Deus elegit bonos, sed quos elegit gratia bonos facit. Ponit eos in seipso tanquam palmites in vite, ut in eo radicati eant volendo velle enim, mente est ire, fructum afferant operando. Maneat dilectio, quia ipsa est fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate,
Abbreviated transcription (Latin):
tre meũodit. Cum suꝑiꝰdictũ sit
nescuit eu qui me misit. quom posst̃
odisse quẽ nesciunt: Nescuĩt u̾itatẽ
quȩ eos damnat. qͣm cũ od̾unt ꝓfecto
⁊ eum odunt de qͦ nata ẽ ipsa u̾itãs quã
talia facta damnent᷑. Nescientes itaq

Expanded text:
trem meum odit. Cum superius dictum sit, nesciunt eum qui me misit, quomodo possunt odisse quem nesciunt? Nesciunt veritatem quae eos damnat. Quam cum oderunt, profecto et eum oderunt de quo nata est ipsa veritas, quam talia facta damnentur: tantum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitũ confitet᷑. Uł ido in igneislin¬
guis. qr qͦs replet ardentes. ⁊loq̃ntes facit
Q enĩ dm̃ amando pdicant. corda audi¬
entiũ inflãmãt. Aliqñ in columba ali¬
qn in igne monstrat᷑. qr qͦs replet sim¬
plices ⁊ ardentes facit. Neñi plac dõau
simplicitassine zelo. aut iste sine illa
Uñ ũitas. E stote gͦ prudentes sic̃t ẜ pen¬
tes: ⁊ simplices sic̃ columbȩ. Prudentiã
ꝑcolũba. indiscipłis ꝑ ignẽ apparuit
qr iustus uidex noluit pecc̃ores ferire.
Et uos testimoniũ ꝑhibebitis. qr ab
in itio mecũ estis. Ab initio .s. p̃dicõnis¬

Expanded text:
Unigenitum confitetur; vel ideo in igneis linguis, quia quos replet, ardentes et loquentes facit; qui enim Deum amando praedicant, corda audientium inflammant. Aliquando in columba, aliquando in igne monstratur, quia quos replet, simplices et ardentes facit. Non enim placet Deo aut simplicitas sine zelo, aut iste sine illa. Unde Veritas: « Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Prudentiam per columbam, in discipulis per ignem apparuit, quia justus judex noluit peccatores ferire, « Et vos testimonium perhibebitis quia ab initio mecum estis . » Ab initio s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłi om̃s erant. Q cũ linguis loq̃rent᷑ plu¬
res ex his qͥaderant tanto miracło stupefa¬
cti: ⁊ loq̃nte petro corde compuncti conu̾si
de me paraclitꝰ testimoniũ ꝑhibebit. ut
płes ex eis faciat in me credere. uenit sp̃c
sponte ut ds̃. mittit eĩ filiꝰ a patre. ad quẽ
de pre.uͥ potuit ee sine sapĩasua que at¬
tingit a fine usq ad finẽ: S neq sine¬

Expanded text:
i omnes erant . Qui cum linguis loquerentur, plures ex his qui aderant, tanto miraculo stupefacti, et loquente Petro corde compuncti, conversde me Paracletus testimonium perhibebit, ut plures ex eis faciat in me credere. Venit Spiritus sponte ut Deus: mittit enim Filius a Patre, ad quem de Patre, ubi potuit esse sine sapientia sua, quae attingit a fine usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
uult hic intelligi: quia nc̃didũt in
eũ qui ꝓptea uen̾at ut c̾d̾ent. Aduentꝰ
eiꝰ qͥb dã fuit odor uite inuitã. qͥbꝰdam.
odor mortis in morte. Nunc aut ex¬
cusationẽ ñ hñc de pecc̃o suo. Iliquib
ñuenit nec locutꝰ ẽ. hñt excusationẽ

Expanded text:
uia non crediderunt in eum, qui propterea venerat ut crederent. Adventus ejus quibusdam fuit odor vitae in vitam, quibusdam odor mortis in mortem . Nunc autem excusationem non habent de peccato suo. Illi, quibus non venit nec locutus est, habent excusationem
Abbreviated transcription (Latin):
ra. tanquã ex isto capite orta concexuit.
Est aut caritas motus animi ad fruendũ
fortitudo ẽ. nulł illecebris temꝑantia ẽ.
nulla suꝑbia iusticia ẽ. hic it heȩ u̾tutes
in actu. in ȩt̃na bĩtudine in effectu. Hic
inoꝑe. ibi in m̾cede. Hic in officio. ibi in
fine. Cupiditas uͦ ẽ motꝰ animi ad fruen¬
Quod agit indomita cupiditas ad corrum¬
penciũ animii ⁊ corpꝰ suũ fl agiciũ uocat᷑¬
Quodaut agit ut alt̾i noceat. facinꝰ dr.¬
& hst duo gnaoium pecc̃oꝵ. S flagicia
pͥorast̃. quȩ cũ ex inaniu̾int animũ
ad qͣndã egestatẽ ꝑdux̾int. in facino¬
eẽ incorꝑe. qͥ nuult odiũ mundi susti¬
ñe cũcapite. Side mundo fuissetis.
mundꝰ qd suũ erat dilig̾et. Si malꝰ pu¬
nit scełamali. ex parte mundꝰ oditqd
suũ ẽ. dũpunit. ex parte amat. qͥa ma¬
lus fauet mał. Odit mundus in se na¬
turã. diligit uiciũ. Diligit iniqͥtatẽ.
odit aĩam suã. Nob̾ uͦ denatura dr̃: Di¬

Expanded text:
ra tanquam ex ipso capite orta contexuit, aetera. Est autem charitas motus animi ad fruendum fortitudo est; nullis illecebris, temperantia est; nulla superbia justitia est. Hic sunt hae virtutes in actu, in aeterna beatitudine in effectu; hic in opere, ibi in mercede; hic in officio, ibi in fine. Cupiditas vero est motus animi ad fruenQuod agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium vocatquod autem agit ut alteri noceat, facinus d omnium peccatorum, sed flagitia priora sunt, quae, cum exinaniverunt animum et ad quamdam egestatem perduxerint, in facinoesse in corpore, qui non vult odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret. Si malus punit scelera mali, ex parte mundus odit quod suum est, dum punit; ex parte amat, quia malus favet malis. Odit mundus in se naturam, diligit vitium; diligit iniquitatem, odit animam suam. Nobis vero de natura dicitur: Di
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ c̾tis ex causis fieri. quod filio quem
pat̾ magis diligit minꝰ familiaritatis im¬
pendit. ⁊ econtra quẽ minꝰ diligit maiori
dilectionis exhibitione amplectit᷑. Si mi¬
lit dici oportet quiadñs petrũ magis di¬
lexit affectu qͣm ioħm. ⁊ econu̾so familia¬
ritatis exhibitione dilexit magis ioħm
qͣm petrũ. Petrꝰ quidẽ qr plus ceteris dile¬
xit ut euangłm multis in locis explicat.
m̾uit ampliori affectu diligi ab eo qͥdicit.
Ego diligentes me diligo. Ioħsu qm consobri

Expanded text:
videmus certis ex causis fieri quod filio quem videmus certis ex causis fieri quod filio quem pater magis diligit, minus familiaritatis impendit; et econtra quem minus diligit, majori dilectionis exhibitione amplectitur. Similiter dici oportet, quia Dominus Petrum magis dilexit affectu quam Joannem, et e converso, familiaritatis exhibitione dilexit magis Joannem quam Petrum. Petrus quidem, quia plus caeteris dilexit, ut Evangelium multis in locis explicat, metuit ampliori affectu diligi ab eo qui dicit: Ego diligentes me diligo . Joannes vero,
Abbreviated transcription (Latin):
dist̃libros. Nspacio locoꝵ e̾dendũ est
mundũ caꝑe ñ posse. s capacitate le¬
gentiũ. Pot ⁊ hoc salua fide uideri di¬
ctum. ꝑtropũquẽ greci uocant hyꝑ¬
bolen. Quimodus indiuinis libris se¬
pe inuenitur ut hic. Posuert incelũ
ossuũ ⁊ lingua eoꝵ tͣnsiuit int̾rã. Et
illud. U̾ticẽ capilli ꝑambulantiũ in
delictissuis. Queri solet cur ioħm plꝰ
dilex̾it dñs. cũ ip̃m dñm plusdilex̾it
petrꝰ. Ioħs enitacito nomine suo uoluit
intelligise p̃ceteris dilectũ. quod absit
ut dicat᷑ eẽ indaciũ. Quodaũt maius
indiciũ dilectioĩs potuit ei dare iħs.
his: Quodutiq sciebat qui om̃iascit.
⁊ tñ int̾rogabat ut ⁊̃ nos legentes eugłm
nosc̾emꝰ amorẽ petͥerga dm̃.S idõ petrus
respondensseamare dñm ñ addidit plꝰ.
qr cor altiꝰ uide ñ pot̾at. Sigͦ queramꝰ quis
plus diligit: Itẽ uidetur melior quẽ plꝰ
diligat: dubia ẽ responsio. ꝓposite autẽ
q̃stionis uidetur hȩc eẽ enodatio. Passim

Expanded text:
ST. Non spatio locorum credendum est mundum capere non posse, sed capacitate legentium. Potest etiam hoc salva fide videri dictum per tropum, quem Graeci vocant hyperbolen, qui modus in divinis libris saepe invenitur, ut hic: Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum transivit in terra . Et illud: Verticem capilli perambulantium in delictium Dominum plus dilexerit Petrus. Joannes enim, tacito nomine suo, voluit intelligi se prae caeteris dilectum, quod absit ut dicatur esse mendacium. Quod autem majus indicium dilectionis potuit ei dare Jesushis? Quod utique sciebat qui omnia scit, et tamen interrogabat, ut etiam nos legentes Evangelium, nosceremus amorem Petri erga Dominum. Sed ideo Petrus respondens se amare Dominum, non addidit plus, quia cor alterius videre non poterat; si ergo quaeramus quis plus diligit? Item videtur melior quem pluseum plus diligat, dubia est responsio. Propositae autem quaestionis videtur haec esse enodatio. Passim
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo tñ istos insignes apłos separet qͥa
⁊ in eo q̃d sig̾cabat petrꝰambo erant. ⁊ in
eo qͦd sigcabat ioħs ambo futuri erant.
Sigcando seq̃bat᷑ iste. manebat ille. Cre¬
dendo aũt ambo mala hꝰmiser iȩ tołabãt
ambo fut᷑a bona expectabant. Nec ip̃iso
pecca claues regnicȩloꝵ ꝑetrꝰ accep̃. eiscdẽq¬

Expanded text:
Nemo tamen istos insignes apostolos separet; quia et in eo quod significabat Petrus ambo erant, et in eo quod significabat Joannes ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille. Credendo autem ambo mala hujus miseriae tolerabant, ambo futura bona exspectabant. Nec ipsi sopeccata claves regni coelorum Petrus accepit, eisdemq
Abbreviated transcription (Latin):
agnos meos. Sciscitante dño an petrus eũ
plus aliis dilig̾et. ñ ẽ ausus respondẽ plꝰ
Ac sidic̾et. Tuscis quia integro corde te di¬
ligo. qͣntũ uͦ alii te diligant nescio. Caute
respondit petrꝰ quia meminit se pͥdẽ immi¬
nente passione plussibi constantie tribiuis¬
diligis me. ⁊ ip̃e respondet amote. monstra¬
tur unũ idẽq ẽẽ amorẽ ⁊ dilectionem.

Expanded text:
NUS. Sciscitante Domino an Petrus eum plus aliis diligeret, non est ausus respondere: plus. Ac si diceret: Tu scis quia integro corde te diligo, quantum vero alii te diligant, nescio. Caute respondet Petrus, quia meminit se pridem imminente passione plus sibi constantiae tribuisdiligis me? et ipse respondet, amo te: monstratur, unum idemque esse amorem et dilectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Est aut alia uita immortał ubi uidebimꝰ
facie ad faciẽ. quod hic ꝑspeculũ uidetur.
Quasitaq uitas nouit eccła. unã in fide.
in labore. inuia. altam inspecie. in requie.
in patria. Ergo una bona ẽ. s adhuc mise¬
ra. alta melior ⁊ bt̃a. Ista cui dr. sequere me
ꝑ imitationẽ ꝑferendi tpralia mala signi¬
ficata ẽ ꝑpetrũ. altaque finẽ ñ ht̃ ⁊ pleni¬
tudinẽ expectat. ꝑioħm. Uñ ait diis. Sic
eũ uolo man̾e.i. sic uolo ut excła cȩlestisex¬
pectet donec ueniens ad iudiciũ ꝑimple¬
bo illã. In hac uita diligit nos ds ut nos li¬
beret amalis. in illa nos ampliꝰ diligit inqͣ
nonẽ qd ei displiceat. hac rone ostenditur
cur ampliꝰ ioħm qͣm petrii amauit .xͦ. ncur

Expanded text:
mmortalis, ubi videbimus facie ad faciem, quod hic per speculum videtur . Duas itaque vitas novit Ecclesia, unam in fide, in labore, in via. Alteram in specie, in requie, in patria. Ergo una bona est, sed adhuc misera, altera melior et beata. Ista cui dicitur: sequere me per imitationem perferendi temporalia mala, significata est per Petrum; altera quae finem non habet, et plenitudinem exspectat, per Joannem. Unde ait Dominus: Sic eum volo manere, id est, sic volo ut Ecclesia coelestis exspectet, donec veniens ad judicium perimplebo illam. In hac vita diligit nos Deus, ut nos liberet a malis, in illa nos amplius diligit, in qua non est quod ei displiceat. Hac ratione ostenditur, cur amplius Joannem quam Petrum amaverit Chr
Abbreviated transcription (Latin):
teris qui simuladerant. ⁊ magr̃m sict̃
discipłi seq̃bant᷑: Nunqͥd solus petrꝰ pas¬
bedei. qui pꝰ ascensionẽ ab herode fuit
bus crucifixꝰ. m̾ito dictum eẽ petro seq̃¬
re me. qui crucẽ exꝑtusẽ.Sit hoc. si nicħ
aliud conuenientius potuerit inuenirl.
Ex iit gͦ ẜ moiste int̾ fr̃s quod discipłꝰ
ille ñ moritur. & ñdix̃ iħc quia ñ morit᷑

Expanded text:
teris qui simul aderant et magistrum sicut discipuli sequebantur? Nunquid solus Petrus pasbedaei, qui post ascensionem ab Herode fuit bus crucifixus, merito dictum esse Petro: sequere me, qui crucem expertus est. Sit hoc, si nihil aliud convenientius poterit inveniri. Exiit ergo sermo iste inter fratres, quod discipulus ille non mor
Abbreviated transcription (Latin):
tuas: ialius tecinget. ⁊ ducet quo tu ñ
uis. hoc aũt dix̃ significans qͣ morte cla¬
rificaturꝰ eet dm̃. Extendes inqͥt manꝰ
tuas. hoce crucifigeris. Ad hoc aliꝰtecin¬
get ⁊ ducet quotu nuis. Priꝰ dix̃ q̃d fie¬
ret. deinqͦm fieret. Nam in alt̾ius cinctio¬
ne expͥmit᷑ impositio uincłoꝵ a ꝑsecuto¬
re. Utiq crucifigendꝰ quo nollet̾ ẽ ductꝰ
nam crucifixꝰ ñ qͦ nolebat abiit. s potiꝰ
molestias mortis. ꝑfecto mres morte sua
clarificant dm̃. ostendentes ea qͣntũ co¬
lendus ⁊ amandussit. Et cũ hoc dixis¬
set. dic̃ ei. Sequere me. his dictis cepit iħc
abire. ⁊ ñdũ intellecto qd audiuit seq̃re
me. cepit petrꝰ incessu pedũ sequi. Secu

Expanded text:
uas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est: crucifigeris. Ad hoc autem alius te cinget et ducet quo non vis. Prius dixit quod fieret, deinde quomodo fieret. Nam in alterius cinctione exprimitur impositio vinculorum a persecutore. Utique crucifigendus quo nollet est ductus: nam crucifixus non quo nolebat abiit, sed potiumolestias mortis, profecto martyres morte sua clarificant Deum, ostendentes ea, quantum colendus et amandus sit. Et cum hoc dixisset, dicit ei: Sequere me. His dictis, coepit Jesus abire, et nondum intellecto quod audivit: sequere me, coepit Petrus incessu pedum sequi. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
pasce agnos qͣm si dic̾et. si me diligis
pasce ouesmeas: Głam meã in eis quere n
tuã. ne sis in eoꝵ societate qui se ip̃osaman¬
tes ꝑtinent ad tp̃ra ꝑiculosa. ħeticriscisma¬
tici de furtis dñicis peculia fecer̃t. ⁊ gͦges ñ
ip̃is de predationib suis citulũ illiꝰ ꝑosuer̃.
ut prede ip̃oꝵ qͣi defendent᷑ ꝑtitulũ poten¬
tis. Quid fac̃ xꝰ qñ tales conu̾tunt᷑ qui foris
ab eccła titulum eiꝰ baptismatis acceꝑut:
Cicit p̃datorẽ titulũ ñ deponit. possidet
domũ quia inuenit ibititulũ suũ. Qͥdeñi
opꝰ ẽ ut mutet nom̃ suũ: .iͦ. cc .xxx.¬
icit ei tc̃io. Symon ioħis amas me:
Contͥstatꝰ ẽ petrꝰ quia dix̃ ei t̾cio amas

Expanded text:
Pasce agnos meos, quam si diceret: si me diligis, pasce oves meas? Gloriam meam in eis quaere, non tuam. Ne sis in eorum societate, qui seipsos amantes, pertinent ad tempora periculosa. Haeretici et schismatici de furtis Dominicis peculia fecerunt, et greges ipsis depraedationibus suis titulum illius posuerunt, ut praedae ipsorum quasi defenderentur per titulum potentisab Ecclesia, titulum ejus baptismatis acceperunt? Ejicit praedatorem, titulum non deponit, possidet domum, quia ibi invenit titulum suum. Quid enim opus est ut mutet nomen suum? A. 230X Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me! Contristatus est Petrus, quia dixit ei tertio: a
Abbreviated transcription (Latin):
oues meas.Trinȩ negationi redditur
tna confessio. ne minꝰ amori lingua serui¬
at quã timori. &sic̃ fuit indiciũ timoriᷤ
negare pastorẽ. sit officiũ amorispasc̾e
fortare ne deficiant. trena subsidia si ne¬
cesse ẽ subditis ꝓuide. exempla u̾tutum
ꝑb̾e. adu̾sariis obsist̾e. peccantes corrig̾e.¬

Expanded text:
oves. Trinae negationi redditur trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori. Et sicut fuit judicium timoris negare pastorem, sic officium amoris pascefortare, terrena subsidia, si necesse est, subditis providere, exempla virtutum praebere, adversariis obsistere, peccantes corrige
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ fu̾it. ⁊ apuericia castissimꝰ uyxit. p̃¬
rogatiuã familiaritatis tanꝗͣ pͥuilegium
amoris pcetis m̾uit. Et ita dilexit dñs ioħm
nifestauit se illũ dilige. Petrũ itaq ⁊ si ma¬
gis affectu. minꝰ tñ exhibitione dilexit.
Nec uacat amist̾io quod in petro minor.
⁊ in ioħe maior dilectionis ostensio adhibi¬
ta ẽ. Ad qd uidendũ. paulo altiꝰ ordiam᷑
Ñ a petro petra. s petrus apetra nom̃ acce

Expanded text:
 fuerit, et a pueritia castissimus vixerit, praerogativam familiaritatis tanquam privilegium amoris prae caeteris meruit. Et ita dilexit Dominus Jonifestavit se illum diligere. Petrum itaque et si magis affectu, minus tamen exhibitione dilexit. Nec vacat a mysterio, quod in Petro minor, et in Joanne major dilectionis ostensio adhibita est. Ad quod videndum paulo altius ordiamur. Non a Petro petra, sed Petrus a petra nomen acce
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus in carne. s licet antea mul¬
tostolerasset labores. in pace senium
finuit specialit eũ dño uisitante
Ñ eni magnũ erat dare dilecto ñ mori.
cũ dissolui et eẽ cũ xͦ meliussit. Hie est
discipulꝰ ille qui testimoniũ ꝑhibet
de his ⁊ scͥpsit hec. ⁊ scimꝰ quia uerũ
ẽ testimoniũ eius. Hic aꝑte suã ꝑsonã

Expanded text:
mortuus in carne, sed licet antea multos tolerasset labores, in pace senium finivit, specialiter eum Domino visitante. Non enim magnum erat, dare dilecto non mori cum dissolvi et esse cum Christo melius sit. Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, et scimus quia verum est testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
petendum. querendum pulsandum.
e cauendo a falsis propħis.
on hi intrabunt in regnũ celoꝵ. qui
tantum dicunt domine domine.
docere ⁊ curare omnes infirmitates

Expanded text:
Petendum, quaerendum, pulsandum. XLI. De cavendo a falsis prophetis. XLII. Non hi intrabunt in regnum coelorum, qui tantum dicunt: Domine Domine. XLIII. docere et curare omnes infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
motũ ee suꝑ matre ac sic filiũ suscita¬
re testatur. ut in uno nob exemplu
imitande pietatis ostñdet. in alt̾o fidẽ
mirande potestatis astrueret. & accessit
⁊tetigit loculũ. Hi aũt qͥ portabant ste¬
tert. Loculus in qͦ mortuus effe̾bat᷑. ma¬
peliendũ portant. uł ĩmunda desidia
s que hominẽ rapuit in int̾itũ. uł ue¬
nenata lenocinia blandientiũ que pec¬
cantes qͣi agge tre obriuint. Dño locu¬
lũ tangente fun̾is bauili stetert: qr con¬
scĩa attacta formidine suꝑni uidicii.
reu̾tit᷑ ad seipsã choercens carnales uo¬
luptates ⁊ in uistos laudatores. Etait.
doolescens tͥ dico surge. Et resedit qui
erat mortuus ⁊ cepit loqͥ: ⁊dedit illum
matͥ suȩ. Residet qͥ erat mortuuscũ in¬

Expanded text:
motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit et tetigit loculum, hi autem qui portabant steterunt. Loculus in quo mortuus effertur, mapeliendum portant vel immunda desideria sunt quae homines rapiunt in interitum, vel venenata lenocinia blandientium, quae peccantes quasi aggere terrae obruunt. Domino loculum tangente funeris bajuli steterunt, quia conscientia attacta formidine superni judicii revertitur ad seipsam, coercens carnales voluptates et injustos laudatores. « Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui. Et dedit illum matri suae.
Abbreviated transcription (Latin):
ba ⁊ oꝑa quasi ꝑ ostia sueciuitatis pec¬
catũ ꝓpalante. Qͥ bene unicꝰ matͥs sue¬
ꝑhibetur. qͥa licet mat eccła multos ha¬
beat filiosbonos ⁊ malos ꝓuna tñ ꝑsona¬
mali accipiunt᷑ qͣntũ ad malicia ꝑtinet.
quead modũ ⁊ boni una ꝑsõa accipi¬
untur scđm bonitatẽ. Q electus quili¬
bet q̃n imbuit᷑ ad fidẽ filius ẽ: qñ alios
studeant reuocare malos: & bonima¬
ter ⁊ mali filius unicus nuncupant᷑. Por¬
ta ciuitatis qua defunctꝰ effertur. aliqͥs
ẽ de sensib qͦ aliqͥs in pecẽm corruit. ut
qͥ uidet ad concupiscendũ. qͥ auldcio¬
sis uł tͣpib audiendis. qͥlinguã cõmo¬
dat litigiis. Cȩt̾osq qͥ ñ sensꝰ seruat: mor¬
tiss reserat ad itꝰ. dĩs qui meminit eccłã
sponsi sui morte redemptã. agnoscit
eã ee uiduã. H miracłi młti fuer teste ᷤᷤ
ut młti fierent di laudatores. Quãcũ

Expanded text:
 quasi per ostia suae civitatis, peccatum propalantem. Qui bene unicus matris surhibetur, quia licet mater Ecclesia multos habeat filios bonos et malos, pro una tamali accipiuntur, quantum ad malitiam pertinet: quemadmodum etiam boni una persona accipiuntur secundum bonitatem. Et electus quilibet, quando imbuitur ad fidem, filius est, quando alios studeant revocare malos, et boni mater et mali filius unicus nuncupantur. Porta civitatis, qua defunctus effertur, aliquis est de sensibus quo aliquis in peccatum corruit, ut qui videt ad concupiscendum, qui aurem otiosis vel turpibus audiendis, qui linguam commodat litigiis, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi reserat aditus. Omnis qui meminit Ecclesiam sponsi sui morte redemptam, agnoscat eam esse viduam Hujus miraculi multi fuerunt testes, ut multi fierent Dei laudatores. « Quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
t statim uissit discipłos a scende in
nauicłam.⁊ p̃cede eũ tͣnsfretum ad
bethsaidam. donec dimitt̾et turbas.
tem andree ⁊ petri⁊ philippi apłorũ.
que ẽ. ingalilea ꝓpe stagnũ genesaret.¬
Ubi gͦ lucas refert illud memorabile
miracłm factii in loco deserto bethsaide.
recte intelligit᷑ ñ ipsã cuutatẽ dixisse
s locũ desertum ꝑtinentem ad eã. Nar¬
rat ioħs turbas manducasse uixta tyb̃i¬
adem. ⁊ discipłos uenisse incapharnau.
que ambe ciuitates st̃ ingalilea iuixta
stagnum genesareth quod & tybiadis
capharnaum. ꝑlene gͦ notandũ quia
dñs iudeos pauit tanquã deincepsno¬
uoscibos alege suscepturos: s quod
indeserto bethsaidȩ miracłm factum
ẽ exp̃sse figurauit. dñm u̾bi pabula
largiturum indeserto eccłe uirũ non
habentis. Uñ pulchre bethsaida domꝰ
fructiũ intp̃tat᷑. Hinc ysaias. Letabit᷑
deserta ⁊ inuia.⁊ exultabit solitudo
⁊ florebit quasi lilium. Et paulopost.

Expanded text:
Et statim jussit discipulos ascendere in Et statim jussit discipulos ascendere in naviculam, et praecedere eum trans fretum ad Bethsaidam, donec dimitteret turbas.tem Andreae et Petri et Philippi apostolorum, quae est in Galilaea prope stagnum GenesaretUbi ergo Lucas refert illud memorabile miraculum factum in loco deserto Bethsaidae, recte intelligitur non ipsam civitatem dixisse, sed locum desertum pertinentem ad eam. Narrat Joannes turbas manducasse juxta Tiberiadem, et discipulos venisse in Capharnaum, quae ambae civitates sunt in Galilaea, juxta stagnum Genesareth, quod etiam TiberCapharnaum. Plene quoque notandum quia Dominus Judaeos pavit tanquam deinceps novos cibos a lege suscepturos, sed quod in deserto Bethsaidae miraculum factum est, expresse figuravit Dominum verbi pabula largiturum in deserto Ecclesiae virum non habentis. Unde pulchre Bethsaida domus fructuum interpretatur. Hinc Isaias: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et florebit qu
Abbreviated transcription (Latin):
it sensum ut intelligent scͥpturas. ⁊ intel¬
lectas auditorib toto orbe fidelit dispen
quia misteriaque arudib ncapruntur
tiora intelligentie quib impleti st̃ apłi
foris quidẽ hominib despecti. s intus
ad alenda humiliu corda cibis salutari¬
buscumulati. Solent eñi oꝑa seruilia
qui ut fortia confundet infirma mun¬
di elegit. Et quia quinq st̃ sensus ext̾io¬
ris hominis. quinq milia uiroꝵ secuti
diim designant eos qͥ in scło bene nouer̃t
uti ext̃iorib quȩ possident. Qui recte
quinq panib aluntur: quia tales neces¬
se ẽ institui legalib adhuc pceptis. Nã
qui mundo ad integrum renuntiant.
⁊ quatuor st̃ milia ⁊ septe panib refecti:
hoc ẽ ⁊ euangłica refectione sublimes⁊
sa reor in introitu tab̾nacłi. U. colum¬
nas deauratas iussas fieri. ante oracłm
gem castigant᷑ ne peccent. ꝑfecti ꝑ gram
ammonent᷑ ut dõ deuotius uiuant.

Expanded text:
it sensum, ut intelligerent Scripturas , et intelit sensum, ut intelligerent Scripturas , et intellectas auditoribus toto orbe fideliter dispequia mysteria quae a rudibus non capiuntur, tiora intelligentiae, quibus impleti sunt apostoli foris quidem hominibus despecti, sed intus ad alenda humilium corda cibis salutaribus cumulati. Solent enim opera servilia qui, ut fortia confunderet, infirma mundi elegit . Et quia quinque sunt sensus exterioris hominis, quinque millia virorum secuti Dominum, designant eos qui in saeculo bene noverunt uti exterioribus quae possident. Qui recte quinque panibus aluntur, quia tales necesse est institui legalibus adhuc praeceptis. Nam qui mundo ad integrum renuntiant, et quatuor sunt millia, et septem panibus refecti, hoc est, et evangelica refectione sublimes, sa, reor in introitu tabernaculi quinque columnas deauratas jussas fieri; ante oraculugem, castigantur ne peccent; perfecti per gratiam admonentur ut Deo devotius vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
respexit honorem patris aquo erat ipse
confessus: ut qui adẽent intellig̾ent aqͦ
tante uirtutis accepisset effectum. diri¬
gentes upsi illuc oculos intis. Si panes non
frang̾entur ñ alerent tantã turbã: sic. ilex
si naꝑiret᷑ ñ pasc̾et multos quos aꝑta pas¬
cit. Unusquisq apłoꝵ de reliquiis implet
cophinũ suii ut uł habeat un postea gen¬
tib cibos p̃beat. uł ex reliquiis ueros fuis¬
tiens sac̾dotes ⁊ leuitȩ ⁊ turbe pugnanti¬
um descͥbuntur: serui⁊ mulieres ⁊ par¬
uuli ⁊ignobile uulgus p̃t̃mittuntur.
Non nouacreat saluator cibaria s p̃senti¬
bus benedixit: quia incarne ueniens ñ
alia p̃dicat. s ꝓpħie dicta misteriis gr̃e
grauida demonstrat. Un sequitur qͥa
fregit: nam clausa sacram̃ta legis⁊ pro¬
pħarũ patefecit. Panesfrangendo mul¬
tiplicant᷑: quia multi librifactist̃ ex
ponendo legem. frangens distribuit
discipłis ⁊ illi pfractum frangentes di¬
stribuert̃ turbis: quia sc̃is doctorib aꝑu¬

Expanded text:
respexit, honorem Patris a quo erat ipse confessus, ut qui adessent intelligerent a quo tantae virtutis accepisset effectum, dirigentes et ipsi illuc oculos mentis. HIERON. Si panes non frangerentur, non alerent tantam turbam; sic et lex si non aperiretur, non pasceret multos quos aperta pascit. Unusquisque apostolorum de reliquiis implet cophinum suum, ut vel habeat unde postea gentibus cibos praebeat, vel ex reliquis veros fuisties sacerdotes et levitae et turbae pugnantium describuntur, servi et mulieres et parvuli et ignobile vulgus praetermittuntur. Non nova creat Salvator cibaria, sed praesentibus benedicit; quia in carne veniens non alia praedicat, sed prophetiae dicta mysteriis gratiae gravida demonstrat. Unde sequitur, quia fregit: nam clausa sacramenta legis et prophetarum patefecit. Panes frangendo multiplicentur, quia multi libri facti sunt legem exponendo. Frangens distribuit discipulis, et illi praefractum frangentes, distribuerunt turbis; quia sanctis doctoribus aperu
Abbreviated transcription (Latin):
munẽ hominũ cognitionẽ. Discipłi
⁊ turbȩ credentes in dnm putauert
illũ sic uenisse ut iam regnaret: ⁊ hoc
scłi. Uñ illud. Non ẽ ur̃m nosse tp̃ra uł
mom̃ta. Fugiens aũt nob̃ exemplum
monstrat. ut in bonis quȩ agimus hu¬
mani fauoris retͥͣbutione uitemꝰ. simłq
insinuat quod altitudo sua ñ pot in¬
t dimissa turba ascendit inmontem
solus orare. Si fuissent cu eo petrus ⁊ ia
s turba ñ pot̃ eũ sequi ad sublimia. Hic
turbas ad se uenientes. descendãt de mon¬
te. ⁊ circa inferiora loca turbas pauerat.

Expanded text:
nitionem. Discipuli et turbae credentes in Dominum, putaverunt illum sic venisse, ut jam regnaret, et hoc saeculi. Unde illud: « Non est vestrum nosse tempora vel momenta . » Fugiens autem nobis exmonstrat, ut in nobis quae agimus humani favoris retributionem vitemus, simulque insinuat quod altitudo sua non potest inEt dimissa turba, ascendit in montem solus orare. Si fuissent cum eo Petrus et Jsed turba non potest eum sequi ad sublimia, Hic turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat.
Abbreviated transcription (Latin):
guentũ hoc incorpꝰ meĩ. ad sepe¬
liendu me fecit. Nẽ ꝑditio unguenti
s officiũ sepulture. pͥatientia dñn ñ
arguit uidã auaricie. ⁊ ñ pauꝑũ cau¬
sa dixisse quod dixit. s obsequiũmiȩ
cõm̃dat. Quod ioħ̾s ait. sine illã ut in
diẽ sepulture meȩ seruet illud. taleẽ.
acsidicat. Sine illã faẽe q̃d facit. ut cu¬
stodiat illud factũ incorde suo usq in
diẽ sepulture meȩ. ⁊ tẽ sciet qr istud ob

Expanded text:
guentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit. Non est perditio unguenti, sed officium sepulturae. Patientia Domini non arguit Judam avaritiae, et non pauperum causa dixisse quod dixit, sed obsequium Mariae, commendat. Quod Joannes ait: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud; tale est ac si dicat: Sine illam facere quod facit, ut custodiat illud factum in corde suo usque in diem sepulturae meae, et tunc sciet quia istud ob
Abbreviated transcription (Latin):
oscłatur qui in oꝑatione ur̃ȩ redẽptionis
studiose meditatur die ac nocte. O saũt dĩ
qui se totum eicit in eum in p̃destinatione
bonoꝵ ⁊ psentia maloꝵ saporem gustans in¬
enarrabilis ȩquitatis. Uidendũ qͦ in cor¬
pore xͥ qui oculus eiussit. qui manꝰ. quiue
aliud mnbrũ. ⁊ scđm diusionẽ graꝵ ꝓut

Expanded text:
osculatur, qui in operatione nostrae redemptionis osculatur, qui in operatione nostrae redemptionis studiose meditatur die ac nocte. Os autem Deiqui se totum ejicit in eum in praedestinatione bonorum et praescientia malorum, saporem gustans inenarrabilis aequitatis. Videndum quoque in corpore Christi, qui oculus ejus sit, qui manus, quive aliud membrum, et secundum divisionem grat