comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um dignitatum et cuncte nobilitatis in or-¬
be romano nomen illustrius: Cuius sano¬
titas et in uniu̾sos effusa bonitas: ẽt apud
barbaros uenerabilis fuit: quam trium li¬
berorum: probini olibrii et probi non fati-¬
garunt ordinarii consulatus: et cum incen-¬
sis direptisq domibus in urbe captiuitas¬
sit: nunc hĩtas uenundare dicitur possessi.¬
ones: et facere sibi amicos de inquo mam¬
mona. qͥ se recipiant in et̾na tabernacula:
ut erubescat omnis ecclãstici ministerii gra¬
dus: et cassa nomina monachorum emere
predia tanta nobilitate uendente. Uix¬
barbarorum effugerat manus. et auulsas
de complexu suo uirgines fleuerat. cum
subito intolerabili et quod nunꝗͣ timueãt
amantissimi filii orbitate ꝑcutitur et qua-¬
si futura uirginis xͥ auia spe futurorum
mortiferum uulnus excepit: probans in
se uerum esse quod in lyrico carmine suꝑ
iusti preconio dicitur. Si fractus illabatur

Expanded text:
um dignitatum et cunctae nobilitatis in orum dignitatum et cunctae nobilitatis in orbe Romano nomen inlustrius, cuius sanctitas et in uniuersos effusa bonitas etiam apud barbaros uenerabilis fuit, quam trium liberorum, Probini, Olybrii et Probi, non fatigarunt ordinarii consulatus et cum incensis direptisque domibus in urbe captiuitas, nunc auitas uenundare dicitur possessiones et facere sibi amicos de iniquo mammona, qui se recipiant in aeterna tabernacula, ut erubescat omnis ecclesiastici ministerii gradus et cassa nomina monachorum emere praedia tanta nobilitate uendente. uixbarbarorum effugerat manus et auulsas de conplexu suo uirgines fleuerat, cum subito intolerabili et quod numquam timuerat amantissimi filii orbitate percutitur et quasi futura uirginis Christi auia spe futurorum mortiferum uulnus excepit probans in se uerum esse, quod in lyrico carmine super iusti praeconio dicitur: si fractus inlabatur
Abbreviated transcription (Latin):
deformes et aliquo membro debiles filias
qui dignos non inueniunt generos u̾gini¬
tati tradere: tanti ut dicitur uitr: qͣti mar¬
garitum. Certe qui religiosiores sibi ui¬
dentur: paruo sumptu et qui uix ad alim̃¬
ta sufficiat: uirginibus dato omnem cẽsũ
in utroq sexu secularibus liberis largiũ¬
tur. Quod nuper in hac urbe diues fecit
ginali in opes relinqueret: et aliorum luxu¬
rie ad omnem copiam filiorum atq deliciis
prouideret. Fecerunt hoc multi prohdolor
nr̃i propositi femine: atq utinam rarum
esset exemplum. Quod ꝗͣto crebrius est. tã¬
to isti feliciores. que nec plurimarum ꝗdẽ
exempla consecuti sunt. Fertur et omniũ
xͥanorum laude celebratur quicquid fue¬
u̾gini traditum: ne sponso fieret iniuria:
ỹmo ut dotata pristinis opibus ueniret ad
sponsum : et qd̾m rebus mundi periturum
erat: domesticorum dei inopiam sustenta.¬
ret. Quis hoc credat probam illam omni¬

Expanded text:
deformes et aliquo membro debiles filias, deformes et aliquo membro debiles filias, quia dignos generos non inueniunt, uirginitati tradere — tanti, ut dicitur, uitrum, quanti margaritum —; certe, qui religiosiores sibi uidentur, paruo sumptu et qui uix ad alimenta sufficiat uirginibus dato omnem censum in utrosque sexus saecularibus liberis largiuntur. quod nuper in hac urbe diues quidamginali inopes relinqueret et aliorum rum ad omnem copiam filiorum luxuriae atque deliciis prouideret, fecerunt hoc multae, pro dolor, nostri propositi feminae; atque utinam rarum esset exemplum, quod quanto crebrius est, tanto istae feliciores, quae ne plurimarum quidem exempla sectatae sunt! Fertur et omnium Christianorum laude celebratur, quicquid fuesynoride uirgini traditum, ne sponso fieret iniuria, immo ut dotata pristinis opibus ueniret ad sponsum et, quod in rebus mundi periturum erat, domesticorum dei inopiam sustentaret. quis hoc credat? Proba illa, omni
Abbreviated transcription (Latin):
deum in alumne conu̾satione ꝑfecta. Puta¬
res extinctam gothorum manum et collu¬
uiem perfugarum: atq seruorum domini
desuper intonantis fulmine concidisse.
Non sic post trebiam transumnẽnium: et can¬
nas: in quibus locis: romanorum olim ex¬
cituum cesa sunt milia marcelli primum
apud nolam prelio se populus romanus
erexit: minori prius gladio gallorum stra-¬
ta agmina: auro redempta nobilitas: et se¬
minarium romani generis in arce cognouit
Penetrauit hic rumor orientis littora: et in
medit̾raneis quoq urbibus xp̃iane glorie
triumphus auditus est. Que uirginum x
non huius se sccietate iactauit: que mater
non tuum iuliana bt̃um clamauit uterum:
In certa apud infideles sunt p̃mia futuroꝵ
plus int̾im recepisti u̾go. ꝗͣ obtulisti. Quã
sponsam hominis una tm̃ prouincia nou̾at:
uirginem xp̃i totus orbis audiuit. Solent. No. bñ¬
miseri parentes et non plene fidei xp̃iani:

Expanded text:
deum in alumnae conuersione perfecta. putadeum in alumnae conuersione perfecta. putares extinctam Gothorum manum et conluuiem perfugarum atque seruorum domini desuper intonantis fulmine concidisse. non sic post Trebiam, Trasumennum et Cannas, in quibus locis Romanorum exercituum caesa sunt milia, Marcelli primum apud Nolam proelio se populus Romanus erexit. minori prius gaudio strata Gallorum agmina auro redempta nobilitas et seminarium Romani generis in arce cognouit. penetrauit hic rumor orientis litora et in mediterraneis quoque urbibus Christianae gloriae triumphus auditus est. quae uirginum Christi non huius se societate iactauit ? quae mater non tuum, Iuliana, beatum clamauit uterum? incerta apud infideles sint praemia futurorum: plus interim recepisti, uirgo, quam obtulisti. quam sponsam hominis una tantum prouincia nouerat, uirginem Christi totus orbis audiuit. solent miseri parentes et non plenae fidei Christiani
Abbreviated transcription (Latin):
tim  flere gaudio: iacentem manu attolle̾.
amplexariq trepidantem: agnoscere in illiꝰ
ꝓposito mentem suam: et gratulari ꝙ nobi¬
lem familiam uirgo u̾ginitate sua nobilio¬
rem faceret. inuenisse eam ꝙ prestaret ge¬
neri: ꝙ romane urbis cineres mitigaret.
Tesu bone quid illud tota domo exultatioĩs
fuit: quasi ex radice fecunda: multe simł
u̾gines pullularunt. exemplumq patro
atq famularum peromnes domos ferue¬
bat u̾ginitatis professio. Quarum cum ĩ¬
par esset in carne condicio: unum erat p̃-¬
mium castitatis. Parum loquor. Cuncte
per affricam eccle quodam exultau̾e tri¬
pudio. non solum ad urbes oppida uicu¬
losq: sed ipsa quoq mappalia celebris fa-¬
ma penetrauit. omnes int̾ affricam italiã¬
q insule: hoc rumore replete sunt: et in¬
offenso pede longius gaudia cucurrere.
Tunc lugubres uestes ytalia mutauit: et semi¬
ruta urbis rome mena pristinum ex parte
recepe fulgorem: propicium sibi estimãtes

Expanded text:
tim flere gaudio, iacentem manu attollere amplexarique trepidantem, agnoscere in illius proposito mentem suam et gratulari, quod nobilem familiam uirgo uirgi- nitate sua nobiliorem faceret. inuenisse eam, quod praestaret generi, quod Romanae urbis cineres mitigaret. Iesu bone, quid illud in tota domo exultationis fuit? quasi ex radice fecunda multae simul uirgines pullularunt exemplumque patronatque famularum. per omnes domos feruebat uirginitatis professio, quarum cum inpar esset in carne condicio, unum erat praemium castitatis. parum loquor: cunctae per Africam ecclesiae quodam exultauere tripudio. non solum ad urbes, oppida uiculosque, sed ad ipsa quoque mappalia celebris fama penetrauit. omnes inter Africam Italiamque insulae hoc rumore repletae sunt et inoffenso pede longius gaudia cucurrere. tunc lugubres uestes Italia mutauit et semiruta urbis Romae moenia pristinum ex parte recepere fulgorem propitium sibi aestimantes
Abbreviated transcription (Latin):
alii forsitan mercennaria orõne laudauint.
Michi propositum est stilo ecdastico auiam
laudare u̾ginis mee: et gras agere ꝙ uolun¬
tatem cius sua iuu̾it uoluntate. Alioquin
cellula monast̾ii uilis cibus uestisq contẽ¬
pta: et etas uicina iam morti. breuisq tp̃is
uiaticum: carent omnis assentatioĩs infamia
Deniq in reliquis partibus omnis michi ser.¬
mo ad uirginem dirigetur. et uirginem no.¬
bilem: et nobilem non minus scĩtate qͣ gñe.¬

Expanded text:
alii forsitan mercennaria oratione laudauerint. alii forsitan mercennaria oratione laudauerint. mihi propositum est stilo ecclesiastico laudare auiam uirginis meae et gratias agere, quod uoluntatem eius sua adiuuerit uoluntate. alioquin cellula monasterii, uilis cibus uestisque contempta et aetas uicina iam morti breuisque temporis uiaticum carent omni adsentationis infamia. denique in reliquis partibus omnis mihi sermo ad uirginem dirigetur et uirginem nobilem et nobilem non minus sanctitate quam ge
Abbreviated transcription (Latin):
ciatoribus et auidissimis mortalium siris.
nubilium puellarum nuptias uendere. nõ
pupillorum: non uiduarum. non uirginũ
xͥ inopie parcere: magisq manus rogan¬
caribidim scillamq succinctam multis ca¬
nibus fugiens barbaros matrona sustinuit.
que nec naufragiis parceret: nec captiuita¬¬
tibus flecteretur. Imitare crudelis saltem
uenis. et mirantur emuli Uirtus enĩ sẽp
inuidie patet :cur tantarum secũ pudici¬
ciam. tacita proscriptione mercata sit. cum
et ille partem dignatus sit accipe: qui totũ
auferre potuit: et hec quasi comiti negare
non ausa sit:q̃ se intelligebat sub noĩe digͥta
tis priuate tiramio seruientem. Sentio me
inimicorum patere morsibus: ꝙ adulari ui¬
dear nobilissime et clarissime femine qui ac¬
cusare non pot̾unt si me scierint hucusq ta¬
cuisse. Neq enim laudaui unꝗͣ in ea anti-¬
quitatem generis: diuieiarum et potẽtie ma¬¬
gnitudinem uiro uiuente uel mortuo: que

Expanded text:
tiatoribus et auidissimis mortalium Syris tiatoribus et auidissimis mortalium Syris nobilium puellarum nuptias uendere, non pupillorum, non uiduarum, non uirginum Christi inopiae parcere manusque magis roganCharybdim Scyllamque succinctam multis canibus fugiens barbaros matrona sustinuit, quae nec naufragiis parceret nec captiuitatibus flecteretur. imitare, crudelis, saltim uenis. et mirantur aemuli — uirtus enim semper inuidiae patet -, curtantarum secum pudicitiam tacita proscriptione mercata sit, cum et ille partem sit dignatus accipere, qui totum potuit auferre, et haec quasi comiti negare non ausa sit, quae se intellegebat sub nomine priuatae dignitatis tyranno seruientem? sentio me inimicorum patere morsibus, quod adulari uidear nobilissimae et clarissimae feminae. qui accusare non poterunt, si me scierint hucusque tacuisse; neque enim laudaui in ea umquam antiquitatem generis, diuitiarum et potentiae magnitudinem uiro uiuente uel mortuo, quae
Abbreviated transcription (Latin):
culum: an gladius: sicut scriptum est. qͥ a
ꝓpt̾te mortificamur tota die: estimati sumꝰ¬
sicut oues occisionis. Et ysaias huiusceoi
hoĩes cohortatur dicens. Qui ablactati estiꝰ
a lacte: qui auulsi estis ab ubere: tribulatio¬
nem super tribulationẽ expectate: spem sỹ
spem. Non sunt condigne passiones huiuꝰ
tpis. ad futuram glam que reuelabitur in
nobis. Cur ista replicauerim sermo seq̃ns
monstrabit. Que de medio mari fumãtẽ
uiderat patriam. et fragili cimbe suam suo
rumq salutem commiserat. crudeliora ĩueĩt
affrice littora. Excipitur enim ab eo quẽ ne¬¬
scias utrum auarior: an crudelior fuerit.
cui nichil dulce pret̾ uinum et precium: et
qui sub occasione partium clementissimi
principis: seuissimus omnium extitit ty¬
ramnorum: et ut i aliquid loquar de fabu¬
lis poctarum: quasi orcus in tartaro: non bi¬
cipitem: sed multorum capitum habuit cer¬
berum qui cuncta traheret atq laceraret:
ic matrum gremuis abducere pactas: nego¬

Expanded text:
us? sicut scriptum est: quia propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oues occisionis. ct Esaias huiusce modi homines cohortatur dicens: qui ablactati estis a lacte, qui auulsi ab ubere, tribulationem super tribulationem expectate, spem super spem. non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam, quae reuelabitur in nobis. cur ista replicauerim, sequens sermo monstrabit. quae de medio mari fumantem uiderat patriam et fragili cumbae salutem suam suorumque commiserat, crudeliora inuenit Africae litora. excipitur enim ab eo, quem nescias utrum auarior an crudelior fuerit, cui nihil dulce praeter uinum et pretium et qui sub occasione partium clementissimi principis saeuissimus omnium extitit tyrannorum et — ut aliquid loquar de fabulis poetarum — quasi Orcus in tartaro non tricipitem sed multorum capitum habuit Cerberum, qui cuncta traheret, laceraret, extingueret. hic matrum gremi i s abducerepactas, nego
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ꝗͣto sublimis est ascensus. tanto casus
ꝑiculosior. Illud tibi nata deo: proq omnib
unum predicam: et repetens iterum iterũq
monebo. ut animum tuum sacre lectionis a¬
more occupes: nec in bona t̾ra pectoris tui semẽ¬
tem lolii auenarumq suscipias: ne dormiẽ¬
te patrefamilias qui est noys idest animus
deo semper adherens: inimicus homo ziza.¬
nia suꝑseminet: sed semper loquaris in noc¬
tibus quesiui quem dilexit aĩa mea: ubi pasciᷤ
ubi cubas in meridie. et inhesit aĩa mea post
te: me suscepit dext̾a tua. illudq hyeremie.
Non laboraui sequens te. neq enim ẽ dolor
in iacob: nec labor in israel. Quando eras
in seculo ea que erant seculi diligebas: poli¬
re faciem purpurisso. et cerussa ora depin¬
gere: ornare crines: et alienis cappillis tur¬
ritum u̾ticem struere: ut taceam de inauri-¬
um p̃cus. candore margaritarum. rubri
maris profunda testantium: sma ragdorũ

Expanded text:
cuius quanto sublimis ascensus est, tanto lapsus periculosior. unum illud tibi, nata deo, proque omnibus unum praedicam et repetens iterumque iterumque monebo, ut animum tuum sacrae lectionis amore occupes nec in bona terra pectoris tui sementem lolii auenarumque suscipias, ne dormiente patre familias — qui est vovg, id est animus, deo semper adhaerens — inimicus homo zizania superseminet, sed semper loquaris: in noctibus quaesiui, quem dilexit anima mea. ubi pascis, ubi cubas in meridie?et:adhaesitpostte anima mea, me suscepit dextera tua illudque Hieremiae: non 1 aboraui sequens te. neque enim est dolor in Iacob nec labor in Israhel. quando eras in saeculo, ea, quae erant saeculi, diligebas: polire faciem purpurisso et cerussa ora depingere, ornare crinem et alienis capillis turritum uum pretiis, candore margaritarum, Rubri maris profunda testantium, smaragdorum
Abbreviated transcription (Latin):
reris: et clericos esse caupones: et mona¬
cos impudicos: Sed quis non statim ĩ¬
telligat: nec tab̾nariam u̾ginem: nec ad-¬
ult̾um monachum: nec clericum posse
esse cauponem: Nunquid uirginitatis
est culpa. si simulator uirginitatis ĩcri¬
mine est. Ego certe. ut personis aliis pre¬
t̾missis: ad uirginem ueniam que insti-¬
tutorias ex̾cet artes: nescio ancorpore
quod scio sp̃u uirgo uirgo non ꝑmanet.
Rethoricati sumus: et in more declamato¬
rum paululum lusimus: tu nos eluidi
coegisti. qui iam euangelio corruscante
eiusdem uis esse glorie. uirgines et mari-
tatas. Et quia arbitror teu̾itate suꝑatũ:
ad detractionem uite mee: et ad maledi¬
cta conu̾ti. solent enim hoc et muliereu¬
le facere: que uictoribus dom̃is: maleop¬¬
tant in angulis. illud dico preueniens.
glie michi fore tua conuicia. codem quo
mariam detraxisti ore: me laceres: et ca¬
ninam facundiam seruus domini pari-¬

Expanded text:
reris, clericos esse caupones, et monareris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, nec clericum posse esse cauponem? Numquid virginitatis  Al. virginitas est culpa, si simulator virginitatis in crimine est? Ego certe, ut aliis personis praetermissis ad Virginem veniam: quae institorias exercet artes, nescio an corpore, quod scio, spiritu virgo non permanet. 22. Rhetoricati sumus, et in morem declamatorum, paululum lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam Evangelio coruscante, ejusdem vis esse gloriae virgines et maritatas  Al. maritas. Et quia arbitror te veritate superatum, ad detractionem vitae meae et ad maledicta converti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeveniens, gloriae mihi fore tua convicia, cum eodem quo Mariae detraxisti, ore me laceres, et caninam facundiam servus Domini pari
Abbreviated transcription (Latin):
geli sunt: unde et uirgo maioris est p̃cu
dum id contemnit: quod si fecerit non
delinquit: nichilominus in coherentib
infert. Consilium aũtdo: tanꝗͣ mĩam cõ¬
secutus a dño. ut sim fidelis. Existimo gͦ
hoc bonum esse propt instantem necc̃ĩta.¬
tem: quia bonum est homini sic esse. Que
est illa nec̃citas: Ue pregnantibus et nu¬
trientibus illa die. Ideo silua succrescit.
ut postea recidatur. ideo ager seritur ut
metatur. iam plenus est orbis. t̾ra nos ñ
capit. Quottidie bella nos secant. morbi
subtrahunt: naufragia ab sorbent: et ni-¬
chilominus de t̾minis litigamus. De hoc
numero sunt illi qui agnum secuntur:
qui uestimenta sua non inquinauunt.
uirgines enim permanserunt. Obẜua
quid significet nom coinquinauerunt.
ego non audeo exponere: ne eluidius ca¬
lum nietur. Quod aũt ais quasdam
esse u̾gines tab̾narias: ego tibi plus dico.
esse in his et adultas: et quo magis mi¬

Expanded text:
geli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, geli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, quod si fecerit, non delinquit; nihilominus in cohaerentibus infert: Consilium autem do, tamquam secutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam esse virgines tabernarias; ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mi
Abbreviated transcription (Latin):
oris officiis. mulier esse desistit: a dei ma¬
ledictione sit libera: nec est ad uirum con¬
u̾sio eius: sed e contrario uir subicitur ei.
et domini ei uoce precipitur: omnia que¬
cunq dicet tibi sarra audi uocem eius.
Et sic incipiunt uacare or̃oni: quia ꝗͣdiu
in coniugio debitum soluitur: orandi p̃¬
t̾itur instantia. Nec negamus uiduas:
nec negamus maritatas sanctas mulie̾s
inueniri. sedque uxcores esse desierint:
que in ipsa necc̃ĩtate coniugii imitant᷑
nupta cogitat que dei sunt. quõ placeat
deo.nupta u̾o cogitat que sunt mũdi.
quo placeat uiro. nobis super hoc campũ
intelligentie derclinquens. Nec tñ alicui
nẽccitatem imponit: aut laqueum: sed¬
ad id quod honestum est suadet. uolens
omnes esse sicut seipsum. Et ꝗͣꝗͣ de u̾gi¬
nitate preceptum domini non habeat.
quia ultra homines est. et quodammõ
impudentis erat adu̾sum naturam coge̾.
alioq modo dicere uolo uos esse quod an¬

Expanded text:
oris officiis, mulier esse desiit, a Dei maoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei, et Domini ei voce praecipitur: 229 Omnia quaecumque tibi dicit Sara, audi vocem ejus : et sic incipiunt vacare orationi. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. Non negamus viduas, non negamus maritatas  Al. maritas, sanctas mulieres inveniri; sed quae uxores esse desierint, quae in ipsa necessitate conjugii virginum nupta cogitat quae Dei sunt, quomodo placeat Deo: nupta vero cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro : nobis super hoc campum intelligentiae derelinquens. Neque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod An
Abbreviated transcription (Latin):
lia. si thorus rigeat. si pauimenta uerre¬
rint: si ornata sint pocula: si prandiũ pre.¬
paratum. Responde queso int̾ ista ubi sit
dei cogitatio. et he felices domus.Ceterũ
ubi timpana sonat. tibia clamitat: lira gar¬
rit. cimbalum concrepat: quis ibi ditimõ.
Parasitus in contumelus gloriatur. ingre¬
diuntur exposite libidinum uictime. et
tenuitate uestium nude impudicis ocłis
ingeruntur. His infelix uxor, aut letat᷑
et perit. aut offenditur: et maritus ĩ iur¬
gia concitatur: hinc discordia semina¬
rium repudii. Aut si aliqua inuenitur
domus in qua ista non fiant: que tamen
rara auis est: ipsa dispensatio domus: li¬
berorum educatio: nec̃citates mariti. cor.¬
rectio seruulorum: quem a xp̃i cogitatoẽ
non euocent: Defecerunt ait scriptura
sare muliebria. post qđ dicitur ad abraã.
Omnia quecunq dicit sara tibi audi uocem
eius. Que non est in partus anxictatibus
et dolore: que deficientibus menstrui cru¬

Expanded text:
alia, si torus rigeat, si pavimenta verrealia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut si aliqua invenitur domus, in qua ista non fiant, quae rara avis est; tamen ipsa dispensatio domus, liberorum educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cru
Abbreviated transcription (Latin):
te felicitatis sit: que et nomen sexus ami¬
serit. Uirgo iam mulier non uocatur. q̃
non est nupta cogitat que sunt domini.
ut sit sc̃a corpore et sp̃u. Uirginis diffini¬
tio est sanctam esse corpore et sp̃u. quia
si mente quis nupserit. Que uero nupta
est. cogitat que sunt mundi. quõ placeat
uiro. ldem tu putas esse diebus et noctib
uacare orõnibus et uacare ietuniis: et ad¬
uentum mariti expolire faciem: gressũ
frangere: simulare blanditias. Illa hoc
agit ut turpior pareat. et nature bonũ
in fuscet iniuria. hec ad speculum pingit᷑.
et in contumeliam artificis: conatur pul¬
chrior esse ꝗͣ nata est. Deinde infantes
garriunt: familia perstrepit: liberi ab os¬
culis: liberi abore dependent. computã¬
tur sumptus. impendia preparantur:
hinc cocorum accincta manus carnes terit.
hinc textricum turba cõmurmurat. nun¬
ciatur int̾im uir uenire cum socuis: illa ad
irundinis modum lustrat uniu̾sa penet᷑¬

Expanded text:
antae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiantae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiserit. Virgo jam mulier non vocatur. Quae non est nupta, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Virginis definitio, sanctam esse corpore et spiritu; quia si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetr
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum pro conditione temporum alie eos
su biecuisse sententie: et alie nos in quos
fines seculorum deuencrunt. Quã diu
lex illa ꝑmansit: crescite et multiplicamĩ
et implete t̾ram: et maledicta sterilis que
non facit semen in israel. nubebant om̃s
et nubebantur: et derelictis parentibus
fiebant una caro. qñ u̾o uox illa perto¬
nuit tempus breuiatum est. reliquum
est: ut et qui habent uxores sic sint qͣi
non hant: adherentes deo unus cumeo
efficimur sp̃us. Quare: quia qui siñ
uxore est: sollicitus est eaque dei sunt.
quõ placeat deo: qui aũt cum uxore ẽ
sollicitus est que sunt huius mundi. qͦ
modo placeat uxori. Diuisa ẽ mulier
et uirgo. Que non est nupta cogitat q̃
sunt domini ut scã sit et corpore et sp̃u-
nam quenupta est cogitat que sũt mũ-¬
di quõ placcat uiro. Quid oblatras:
quid repugnas: Uas electionis hec loꝗt᷑
diuisa est dicens mulier et uirgo. Uide ꝗͣ¬

Expanded text:
verum pro conditione temporum alii eos verum pro conditione temporum alii eos subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quamdiu lex illa permansit: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et, Maledicta sterilis, quae non parit semen in Israel , nubebant omnes, et nubebantur, et derelictis parentibus, fiebant una caro. Quando vero vox illa pertonuit: Tempus breviatum est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant; adhaerentes Domino, unus cum eo efficimur spiritus . Et quare? Quia qui sine uxore est, cogitat ea quae Dei sunt, quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus est mulier, et virgo: quae non est nupta, cogitat quae sunt Dei, ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electionis haec loquitur, 228 Divisa est, dicens, mulier, et virgo. Vide qu
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiarum. sed quo nobis de sanctis ui¬
ris temere estimare nichil liceat. Possu¬
mus enim hac estimationis possibilitate
contendere: plures quoq uxores huĩsse
ioseph. quia plures habuerit abraham
plures habuerit iacob: et de his esseuxo.¬
ribus frẽs domini: quod pleriq: non tã
pia: ꝗͣ audaci temeritate confingũt. Tudi¬
cis mariam uirginem non mansisse. ego
michi plus uendico ẽt ipsum ioseph u̾gi¬
nem fuisse per mariam ex uirginali con¬
iugio uirgo filius nasceretur. Si enim ĩ
uirum sanctum fornicatio non cadit: et
aliam eum uxorem habuisse non scribit᷑.
marie aut quam putatus est huisse custõ
fuit potius ꝗͣ maritus. relinquitur uir¬
ginem cum mansisse cum maria: qui pr̃
domini meruit appellari. Et quia de cõ¬
peratione u̾ginitatis et nuptiarum sum
aliqua dicturus: obsecro lecturos ne me
putent nuptuis detraxisse in uirginum
laude: et aliquam fecisse distantiam int̾
plexu mulierum penitus recesserunt:

Expanded text:
nuptiarum: sed quod nobis de sanctis vinuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumus enim hac aestimatione possibilitatis contendere, plures quoque uxores habuisse Joseph, quia plures habuerit Abraham, plures habuerit Jacob; et de his esse uxoribus fratres Domini, quod plerique non tam pia quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non permansisse: ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph virginem fuisse per Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanctum fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur: Mariae autem, quam putatus est habuisse, custos potius fuit, quam maritus: relinquitur, virginem eum mansisse cum Maria, qui pater Domini meruit appellari. 20. Et quia de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam interplexu mulierum penitus recesserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rest. ut non credant ẽt̃ deum per genitalia
uirginis natum. Turpius est enim iuxta
eos deum per uirginis pudenda genitũ:
ꝗ uirginem uiro suo nupsisse post partũ.
Iunge si libet et alias nature contumelias.
nouem mensibus: ut̾um insolescentẽ: fa¬
stidia partum sanguinem pannos ipse
tibi describatur infͤans tegmine m̃branar¬
solito conuolutus: ingerantur dura p̃sepu.
uagitus paruuli octaui diei circuncucisio
tem̾pus purgationis ut probetur immũ¬
dus. non erubescimus: non silemus: ꝗͣto
sunt humiliora que pro me passus est.tã¬
to plus illi debeo: et cum omnia replicau̾ is
nichil contumelius proferes: quam profi¬
temur et credimus: et in qua de hostibus
triumphamus. Sed ut hec que scripta st
non negamus:ita que non sunt scripta
credimus: quia legimus. mariam nupsis¬
se post partum ciedimus: quia non legimꝰ.
N ec hoc ideo dicimus: quo nuptias condem.¬
nemus: ipsa quippe uirginitas fructus ẽ

Expanded text:
rest ut non credant, etiam Deum per genitalia rest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorsolito convolutus. Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur immundus. Non erubescimus, non silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto plus illi debeo. Et cum omnia replicaveris, cruce nihil contumeliosius proferes: quam profitemur, et credimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. Sed ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ea quae non sunt scripta,  227 credimus, quia legimus. Mariam nupsisse post partum, non credimus, quia non legimus. Nec hoc ideo dicimus, quo nuptias condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius ex posuimus propinquitate nõ m̃re
Uerum nugas terimus. et fonte u̾itatis a¬
misso opinionum riuulos consectamur: e¬
N unquid non possum totam tibi ueterum
scriptorum seriem cõmouere. ignatium
policarpum hirencum iustinum marti¬
rem. multosq alios aplicos/ et eloquẽtes
uiros: qui aduersus hebionem: et theodo
plene sapiẽ uolumina conscripserunt:
que si legisses aliq̃n plus saperes: sed meliꝰ
puto breuit ad singula respondere. ꝗͣ diu¬
tius immorando uolumen extendere. In
illum nunc impetum facio: in quo tu uir¬
ginitatem et nuptias comparando. disser
tus uoluisti. Risimus in ce prou̾bium. ca¬
melum uidimus saltitantem. Dicis. Nñ¬
quid meliores ugines sunt ꝗͣ abraham y¬
sac et iacob qui habuere coniugia: N un¬
quid non quottidie dei manibus paruuli
finguntur in uentribus: ut merito erube.¬
scere debeamus mariam nupsisse post par¬
tum: Quod si hoc illis turpe uidetur. supe¬

Expanded text:
perius exposuimus, propinquitate, non natura. perius exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectamur. Numquid non possum tibi totam veterum Scriptorum seriem commovere: Ignatium, Polycarpum, Irenaeum, Justinum Martyrem, multosque alios apostolicos et eloquentes viros, qui adversus Ebionem, et Theodotplena sapientiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, supe
Abbreviated transcription (Latin):
numerauimus: et in quibus parentes uo¬
cantur. Ac ne forte de exempłorũ uarie¬
tate causeris: qua tibi stulcissime persua¬
sisti grecos codices esse falsatos: ad iohãnis
euangelium uenio: in quo planissime scͥ¬
bitur. Inuenit philippus nathanael. et a¬
it illi. Quem scripsit moyses in lege et ꝓ¬
phete. inuenimus iesum filium ioseph a
nazareth. Certe hoc in tuo codice contine¬
tur. Responde michi quomodo iesus filiꝰ¬
bes: dicere non audebis. An putabatur:¬
Eodem modo estimentur et fr̃es: quo estiã¬
confragosis locis enauigauit orõ:panden¬
da sunt uela:et in epilogos eius irruendũ.
in quibus sciolus sibi uisus. tertullianum
in testimonium uocat. et uictorini ep̃i pic
thauiensis u̾ba proponit. Et de tertullia¬
no quippe nichil aliud dico. ꝗͣ eccle hoĩem
non fuisse. De uictorino u̾o id assero qđ¬
dicit de euangelistis fratres eum dixisse do
non filios maric. frẽs aũt eo sensu. quo su¬

Expanded text:
numeravimus, in quibus parentes vonumeravimus, in quibus parentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . Certe 225 hoc in tuo codice continetur. Responde mihi, quomodo Jesus sit filiumvis sis hebes, dicere non audebis? An putabaturEodem modo aestimentur et fratres, quo aestimaconfragosis locis enavigavit oratio, pandenda sunt vela, et in epilogos illius irruendum, in quibus sciolus sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis episcopi verba proponit. Et de Tertulliano quidem nihil amplius dico, quam Ecclesiae hominem non fuisse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem su
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s non nisi de turba dicitur. Quis oro te¬
ãte hanc blasfemiam nou̾at: quis dipon-¬
dii supputabat: Consecutus es qđ uole¬
bas: nobilis factus es in scelere. Ego ip̃e
qui contra te scribo: cum in eadem tecũ
urbem consistam: albus ut aiunt ater¬
ue sis nescio. Pret̾mitto uicia sermonis
quibus omnis liber tuus scatet: taceo ri¬
diculum exordium. O tp̃ra: o mores.
Non quero eloquentiam quam ipse non
Fhabens in frẽ castio requisisti. non inꝗͣ
flagito lingue nitorem: anime q̃ro pie¬
tatem. Apud xp̃ianos ẽt soleocismus ẽ
magnus. et uicium turpe quid uel na̾ra¬
re uel facere. Ad calcem uenio: et te cor¬
nuta int̾rogatione condudo. Sicq tecũ
agam quasi suꝑius nichil egerim: eodẽ
moso dictos esse fratres dñi. quo ioseph
dictus est pater. Ego inquit et pater tuus
dolentes. querebamus te. Mater hec loquit᷑.
non iudei: et ipse euangelista refert. Et erãt
pat̾ illius et mat̾ ad mirantes super his q̃
dicebantur de eo: et his similia que iame¬

Expanded text:
Omnes, nisi de turba, non dicitur. Quis, tte hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitorem, animae quaero puritatem. Apud Christianos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel narrare, vel facere. Ad calcem venio, et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasi superius nihil egerim: Eodem modo dictos esse fratres Domini, quo Joseph dictus est pater, Ego, inquit, et pater tuus, dolentes quaerebamus te . Mater haec loquitur, non Judaei. Et ipse Evangelista referens: Et erant pater et mater illius admirantes super his quae dicebantur de eo , et his similia, quae jam e
Abbreviated transcription (Latin):
rabiem contulisti. in exemplum eiꝰ quẽ
fabule ferunt. cum uulgo esset ignotus:
et nichil boni posset facinoris excogitare
quo nobilis fieret: dyane incendisse tem¬
plum: et nullo prodente sacrilegium. ip̃e
in medioum processisse clamitans sese in¬
cendium subiecisse:. sciscitantibus ephesi
principibus. quam ob causam hoc facere
uoluisset respondisse: ut quia bñ nõ po¬
teram. male omnibus innotescerem. Et
hoc quidem greca narrat hystoria. Tu uo
templum dominici corporis succendisti.
se congeriem. Deniq cum udeis uoce
sonata dicis. Nonne hic est fabri filius:

Expanded text:
rabiem contulisti, in exemplum ejus quem rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; et nullo prodente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram, male omnibus innotescerem. Et hoc quidem Graeca narrat historia. Tu vero templum 224 Dominici corporis succendisti, se congeriem. Denique cum Judaeis voce sociata, dicis: Nonne hic est fabri filius?
Abbreviated transcription (Latin):
gnatione: non affectu. non gentis priui¬
legio. non natura. quomodo loth abrahe
quõ iacoͬ laban appellatus est frat̾: quo
et filic salphath accipiunt cderum inter
fratres suos: quõ et ipse abraham saram
sororem suam uxorem huĩt: Etenĩ ait.
Uere soror mea est de patre. sed nõ de mr̃e.
idest fratris est filia. non sororis. Alioqͥn
quale est ut abraham uir iustus. patris
sui filiam coniugem sumserit. cum ĩ pri¬
mis hominibus propt̾ aurium scĩtatem
idipsum scriptura non nominet malens
intelligi ꝗͣ proferri: et deus legem postea
sanciat: et minatur qui acceꝑit sororem.
suam de patre suo:uel de matre sua: et ui¬
derit turpitudinem eius: et ipsa uiderit
turpitudinem illius. obprobrium est. et
ex t̾minabuntur coram filiis gnĩs sui:
turpitudinem sororis sue detexit. pecẽm
suum recipiet. Imꝑitissime hominũ ista
non legeras: Et toto scripturarum pela¬¬
go derelicto. ad iniuriam uirginis tuam

Expanded text:
gnatione, non affectu; non gentis privignatione, non affectu; non gentis privilegio, non natura. Quomodo Lot Abrahae, quomodo Jacob Laban est appellatus frater, quomodo et filiae Salphaad accipiunt Clerum inter fratres suos, quomodo et Abraham ipse Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpserit, cum in primis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam de patre suo, vel de matre sua, et viderit turpitudinem ejus, et ipsa viderit turpitudinem illius, opprobrium est: et exterminabuntur coram filiis generis sui. Turpitudinem sororis suae detexit, peccatum suum recipiet . 16. Imperitissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam
Abbreviated transcription (Latin):
U ade et dic frĩbus meis. Porro in cõmune.
quia omnes homines ex uno pr̃e nati. pa¬
ri int̾ nos germanitate coniungimua.
Dicite ait his qui oderunt uos fres nostri¬
uos estis. Et apostolus ad corinthios. Siqͥs
frat̾ nominatur fornicator: aut auarus:
aut idolis seruiens: aut maledicus: aut
ebriosus: aut rapax: cum huiusmodi nec
cibum summere: et cet̾a his similia. Int̾¬
rogo nunc iuxta quem modum fratres
iuxta naturam: Sed scriptura nõ dicit.
nec mariẽ eos uocans filios nec ioseph.
iuxta gentem: Sed absurdum est ut pau¬
ci ex iudeis uocati sint frẽs: cum omnes qͥ
ibi erant. hac lege. uidei fratres potuerĩt
appellari. iuxta affectum hũani iuris et
quos docebat intrinsecus: quos matrem
uocabat et fr̃es. Aut si omnes quia om̃s¬
homines fratres: stultum fuit nunciare qͣi
proprium. ecce fratres tui querunt te. cũ
Restat igitur ut iuxta priorem expositio¬
nem fratres cos intelligas appellatos con¬

Expanded text:
Vade dic fratribus meis . Porro in commune, Vade dic fratribus meis . Porro in commune, quia omnes ex uno patre nati, pari inter nos germanitate conjungimur. Dicite, ait, his qui oderunt vos, fratres nostri estis . Et Apostolus ad Corinthios: Si quis frater nomaut idolis serviens aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum huiusmodi nec cibum sumere , et caetera his similia. Interrogo nunc, juxta quem modum fratres  Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres potuerint appellari. Juxta affectum humani juris ac quos docebat intrinsecus, quos matres vocabat et fratres? Aut si omnes quia homines, fratres, 223 stultum fuit nuntiari quasi proprium Ecce fratres tui quaerentes Al. Restat igitur, ut juxta superiorem expositionem fratres eos intelligas appellatos, co
Abbreviated transcription (Latin):
que sit merces tua. Expletis itaq uiginti
annis cum ignorante socero: uxoribus:
filiisq comitatus reu̾teretur ad patriam
consecutus est eum laban in monte galaad.
et cum idola que rachel occultabat: quesi¬
ta non inuenissetĩ sarcinis: respondit ia¬
cob et dixit ad laban. Que culpa mea est
et quod delictum meum: ꝙ persecutus es
rebus tuis: Pone hic in conspectu fratrũ
tuorum et fratrum meorum: et redarguãt
int̾ nos duos. Responde qui sint isti frẽs
iacob et laban qui tunc fuerint in p̃senti.
Esau certe iacob frat̾ absens erat. et laban fi¬
lius bathuel fratres / excepta rebeccha soro
re non huit. In numerabilia sunt istius¬
modi libris inserta diuinis. Sed ne lõgũ
faciam ad extremam diuisionis partem.
reu̾tar. id est. et affectu fratres dici qui in
duo scinditur: in spirituale.: et commune.
In spũale quia omnes xp̃iani fratres uocã¬
inquit nomen tuum fr̃ibus. meis. et alibi.

Expanded text:
quae sit merces tua. Expletis itaque viginti quae sit merces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus bus tuis? Pone hic in conspectu fratrum tuorum et fratrum meorum: et redarguent inter nos duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat, et Laban filius Bathuel fratres, excepta sorore Rebecca, non habuit. 15. Innumerabilia sunt istiusmodi, libris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spiritale, quia omnes Christiani fratres vocaminquit, nomen tuum fratribus meis . Et alibi:
Abbreviated transcription (Latin):
abraham quia captiuus est loth frat̾ suus:
numerauit u̾naculos suos trecentos decẽ
et octo. Et cum cedẽ nocturni impetus de¬
scripsisset: adiecit. Et reduxit omnem e.¬
quitatum soddomorum: et loth frẽm suũ
reuocauit. Sufficiebant hec ad ea que dixi¬
mus approbanda. Sed ne in aliquo cauil¬
leris: et te quasi lubricus anguis euoluas:
testimoniorum stringendus es uinculis.
ne querulus sibiles: et tedicas magis ar¬
gumentationibus tortuosis: ꝗͣ scripturaꝵ
ueritate superatum. Iacob isaac filius et re¬
becce: cum fr̃is insidias metuens. mesopota¬
miam perrexisset accessit : deuoluit lapidẽ
de ore putei. et adaquauit oues laban frĩs
matris sue. et osculatus est iacob rachel: et
exclamans uoce magna plorauit. et indica.¬
uit rachel quia frater est patris eius: et qͥa
filius rebecce est. Ecce et hic ex cadem lege
qua supra frat̾ sororis filius appellatur.
Et iterum. Dixit aut laban ad iacob. Qm̃
frater meus es: seruies michi gratis: dic mͥ

Expanded text:
Abraham, quia captivus ductus est Lot frater suus, numeravit vernaculos suos trecentos decem et octo . Et cum caedem nocturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit omnem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sororis filius appellatur. Et iterum: Dixit autem Laban ad Jacob: Quoniam frater meus es, non servies mihi gratis . Dic mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
postolum qui desiderantem ep̃atum ĩ boꝰ¬
opere. laudat contrairet dissuadendo: et¬
ne iuuenem ꝑiculo exponeret suadendo.
Tussit itaq senex quadratum discum a t̾ra
uehement̾ pedibus eleuatum ascendere iu.¬
uenem: et quat̾ per quattuor disci latera
supinum reuoluere semetipsum: usq ad
horam casus. sicq casu imminente:si alta
succedat reuolutio: mandauit: ut extra sũ¬
mitatem disci adhuc se uolueret iterato:
Cui cum nepos non se posse ex timore casus
rnderet: illico fecit eum descendere: et per
quandam latam planitiem diutius uolu¬
tare. Cum ex multitudine uolutationũ:
utrisq fastidium eueniret: surge inquit
senex: et perge quo uis. facitoq quod tibi
securius cernitur. Dedignatus nanq iu¬
uenis abscessit. et altei scõ seni patrui delira¬
mentum putans factum retulit. a quo de ꝑi-¬
culo preeminenti edoctus: electioni renũ¬
tiat: ut teneat quod est tutum. Qui post mo¬

Expanded text:
postolum, qui desiderantem episcopatum in bopostolum, qui desiderantem episcopatum in boopere laudat, contrairet dissuadendo: et juvenem periculo exponeret suadendo. Jussit itaque senex quadratum discum a terra vehementer pedibus elevatum ascendere juvenem, et quater per quatuor disci latera supinum revolvere semetipsum usque ad horam casus: sicque casu imminente, si altera succederet revolutio, mandavit ut extra summitatem disci, adhuc se volveret iterato. Cui cum nepos se non posse ex timore casus responderet, illico eum fecit descendere: et per quamdam latam planitiem diutius volutare. Cumque ex multitudine volutationum utrisque fastidium eveniret: Surge, inquit senex, et perge quo vis: facito quod tibi securius cernitur. Dedignatus namque juvenis, abscessit: et alteri sancto seni, patrui deliramentum putans, factum retulit; a quo de periculo praeeminentiae edoctus, electioni renuntiavit, ut teneret quod est tutum. Qui post mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ q̃ ministrat. Sed tñ superba mens homi¬
num improuida piculi semper maiorum
dignitatum ascensum expetit: nec nisi post
factum ex descensu t̾retur. quia ꝗͣto altior ẽ
ascensus: tanto durior est descensus. sed fõ¬
te descensum rarum extimas. Sed firmis¬
sime doctus exꝑientiis et non paucis: dicã.
Raro per gradus dignitatum ascendit hõ.
qui multo grauius non descendat. Uerũ
et si a proposito gradiar: nolo opusculum
hoc pertransire exemplum quoddam quđ̃
scõ quodam michi referente sene. in hẽmo
ex u̾itate didici. Cum iuuenis quidam
scõ proposito et uita electus foret ad ẽp̃ale
fastigium: quo grauius periculosius ue
nequit aliud cogitari: patruum suũ quẽ¬
dam uirum utiq scũm: et prophetie spiri¬
tu plenum in cella. ut eum ex hoc consulẽt.
adiit non incautus. Audita itaq narrati.¬
one. nepotis: uir scũs non u̾bis: sed signis
potius percontanti: rñdit. Et ne contra a¬

Expanded text:
quam quae ministrant. Sed tamen superba mens homiquam quae ministrant. Sed tamen superba mens hominum improvida periculi, semper majorum dignitatum ascensum expetit: nec nisi post factum ex descensu terretur: quia quanto altior est ascensus, tanto durior est descensus. Sed forte descensum rarum aestimas. Sed firmissime doctus experientiis, et non paucis dicam. Raro per gradus dignitatis ascendit homo, quin multo gravius non descendat. Verum et si a proposito digrediar, nolo opusculum hoc pertransire exemplum quoddam, quod, sancto quodam mihi referente sene in eremo, ex veritate didici. Cum juvenis quidam sancto proposito et vita electus foret ad Episcopale fastigium, quo gravius periculosiusve nequit aliud cogitari: patruum suum quemdam, virum utique sanctum, et prophetiae plenum, eremi in cella ut eum ex hoc consuleret, adiit non incautus. Audita itaque narratione nepotis, vir sanctus non verbis, sed signis potius percunctanti respondit. Et ne contra A