comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc esse creata om̃a ut usui mortalium deseruirent : Et quomodo homo
rationale animal. quasi quiđa habitator & possessa nundidõ subiac& & suũ
ueneratur auctorẽ : It acuncta animantia aut incibos hominũ. aut inuesti¬
tũ aut ad sciri da terrã aut ad subuectionẽ frugũ & ipsius hominis creata
Vnde & ium̃ta ab eo quodiuuent appellantur: Quid est inquit homo¬

Expanded text:
Ad hoc creata esse omnia, ut usui mortalium deservirent. Et quomodo homo, Ad hoc creata esse omnia, ut usui mortalium deservirent. Et quomodo homo, rationale animal, quasi quidam habitator et possessor mundi, Deo subjacet, et suum veneratur Auctorem, ita cuncta animantia, aut in cibos hominum, aut in vestitum, aut ad scindendam terram, aut ad subvectionem frugum, aut ipsius hominis esse creata: unde
Abbreviated transcription (Latin):
quos & populos a& hiopum significari quib: draco inescãdandus sit : statim
ut palaras: & sicut lignũ putre aes & omne aurũ maris subeo est: Sicut lutum
feruescere facit abrs sum. sicut uas aneũ aestimat mare: Sicut del&ũ & tar¬
tarũ abrssi ut captiuum omine altũ uid& & arbitrantur iouimanus meus fa¬
cile eum sibi posse subcũbere : quid loquar descis uiris & deangelis quicũ cre¬
aturae đi sunt possunt utiq recipere peccatũ :  iliumdi tẽptare ausus est. & pri¬
ma eius & secunda sententia reꝑcus sus Nihilominus caput leuat. & tertio
uul nerat᷑ usq: ad tempus recedit differens magis tẽptationẽ quã auferens : & nos
nobis blandimur debaptis mate : quod sicut peccata priora dimittit: sic
in futurũ seruare non potest nisibaptitate omni custodia seruauerint corsuum:
Tndẽ ꝑuenimus ad cibos: & tertiae questionis nob opponitur difficultas

Expanded text:
et populus Aehiopum significari, quibus draco in escam datus sit, statim et populus Aehiopum significari, quibus draco in escam datus sit, statim ut paleas, et sicut lignum putre aes. Et omne aurum maris sub eo, sicut lutum. Fervescere facit abyssum, sicut vas aeneum: aestimat mare sicut deletum, et tartarum abyssi ut captivum. Omne altum videt . Et arbitratur Jovinianus meus facile sibi eum posse succumbere. Quid loquar de sanctis viris et de Angelis, qui cum creaturae Dei sint, possunt utique recipere peccatum? Filium Dei tentare ausus est, et prima ejus et secunda sententia repercussus, nihilominus caput levat, et tertio vulneratus, usque ad tempus recedit, differens magis tentationem, quam auferens: et nos nobis blandimur de baptismate: quod sicut priora peccata dimittit, sic in futurum servare non potest, nisi baptizati omni custodia servaverint cor suum. Tertia quaestio. --Tandem pervenimus ad cibos, et tertiae quaestionis nobis opponitur difficultas: «
Abbreviated transcription (Latin):
quimit tebat aduniuersas nationes: & ille qui in paradrso deliciarũ inter
duodecĩ nutritus est lapides uulneratus a montedm ad inferna descendit
Vnde & saluator in euangelio : Videbam inquit satanan quasi fulgor decalo
cadentẽ : Si altissima illa sublimitas caecidit quis cadere nom possit : Suncaelo
ruinae quanto magis interra: Et tam̃ cũ ceciderit luciferimmo post casum
coluber antiquus : uirtus eius in lũbise st & potestas eius suꝑ umbilicũ uentris
obum brantur in eo. arbores magnae : & dormit iuxta iuncũ & calamũ & ca¬
ricẽ : Ipse est rexomnium quae in aquis sunt : ubiscilic& uoluntas & luxoria & pro¬
pago & in rigation uptiarũ : Quis enĩ denud auit faciem uestitus eius & portas uul¬
tus eius quis aperi&: Saginantur in ea nationes : & partiuntur cũ ꝓhoenicũ gen¬
tes, Ac nefor sitan tacita legent qs cogitatio putar& eas tantũ phoenicũ gentes

Expanded text:
qui mittebat ad universas nationes. Et ille qui in paradiso deliciarum inter qui mittebat ad universas nationes. Et ille qui in paradiso deliciarum inter duodecim nutritus est lapides, vulneratus a monte Domini, ad inferna descendit. Unde et Salvator in Evangelio: Videbam, inquit, Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Si altissima illa sublimitas cecidit, quis cadere non possit? Si in coelo ruinae, quanto magis in terra? Et tamen cum ceciderit Lucifer immo post casum coluber antiquus, virtus ejus in lumbis ejus, et potestas ejus super umbilicum ventris. Obumbrantur in eo arbores magnae, et dormit juxta juncum et calamum et caricem. Ipse est rex omnium, quae in aquis sunt : ubi scilicet voluptas et luxuria, et propago, et irrigatio nuptiarum. Quis enim denudabit faciem vestitus 329 ejus? Et portas vultus ejus quis aperiet? Saginantur in eo nationes, et partiuntur eum Phoenicum gentes . Ac ne forsitan tacite legentis cogitatio putaret, eas tantum Phoenicum gentes
Abbreviated transcription (Latin):
tũ : magna delere uult misericordia. Salomon amabilis dñi & cuibis
fuerat dñs reuelatus quia amator mulierũ fuerit : ađi amore disces sit:
Manas semimpiissimũ regẽ post captiuitate babylloniae in pristinam
dos magnus quã quã intrpo p̃cesserit saluatoris qui nr̃a peccata¬
post sacerdotium sordidatus inducitur & stat diabolus ad extris eius
& candida illide inceps uestim̃ta redduntur: Suꝑ fluum est demorse
& aaron scribere quodiad aquã contradictionis offenderint đm.
& terrã repromissionis non intrauerint: cũ beatus iob angelos quoq:
& omñe creaturã peccare posse cõmemorat dicens : Quid enĩ num¬
quid homo corãdõ mundus est: Aut operib suis sine maculauit:
Si contra seruos suos ñ credit & aduersum angelos suos prauum
quid repperit quanto magis habitantes indomib luteis: de quib & nos
ex eođẽ luto sumus: Temptatio enĩu̾ita hominũ suꝑt̃rã. Et caecidit lucifer

Expanded text:
tum magna deleri vult misericordia. Salomon, amabilis Domini, et cui bis Deus fuerat revelatus; quia amator mulierum fuit, a Dei amore discessit. Manassen impiissimum regem post captivitatem Babylonicam, in pristinam dos magnus, quamquam in typo praecesserit Salvatoris, qui nlitteram post sacerdotium sordidatus inducitur, et stat diabolus a dextris ejus; et candida illi vestimenta deinceps redduntur. Superfluum est de Moyse et Aaron scribere, quod ad aquam contradictionis offenderint Deum, et terram repromissionis non intraverint: cum beatus Job Angelos quoque et omnem creaturam peccare posse commemoret, dicens: Quid enim, numquid homo coram Deo mundus est? Aut in operibus suis sine macula vir? Si contra servos suos non credit: et adversum Angelos suos pravum quid reperit; quanto magis habitantes in domibus luteis , de quibus et nos ex eodem luto sumus! Tentatio est vita hominis super terram . Et cecidit Lucifer,
Abbreviated transcription (Latin):
sum in quit apłs ita ut uos a peccatis reraherem : & disperationis mexi
facerẽ cautiores: C&erũ confido de uobis dilectis simi meliora &
uiciniora salutis: Neq: enĩ iustitia eđi est ut obliuiscatur bonorum
operũ & ministerii quod propt̃ nom̃ eius & exhibuistis & ex hib&s
in scõs : & tantũ meminerit peccatorũ : Sed & apłs iacobus sciens bap¬
tizatos posse temptari & ꝓpria corruere uoluntate : beatus igitur
qui suffert tẽptationẽ quia cũ probatus fuerit accipi& coronam
uitae quã promisit ds̃ diligentib se : Ac neputaremus scđm illud gene¬
seos ubiscribitur. Abrabam ađo fuis se tẽptatũ nos quoq teptari adõ.
Nemoait cũ tẽptatur dicat quia adño tẽptatur dđs enĩ intẽptator

Expanded text:
sum, inquit Apostolus, ut vos a peccatis retraherem, et desperationis metu sum, inquit Apostolus, ut vos a peccatis retraherem, et desperationis metu facerem cautiores. Caeterum confido de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti. Neque enim justitiae Dei est, ut obliviscatur bonorum operum, et ministerii quod propter nomen ejus exhibuistis, et exhibetis in sanctos, et tantum meminerit peccatorum. Sed et apostolus Jacobus sciens baptizatos posse tentari, et propria corruere voluntate: Beatus, ait, vir qui suffert tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Ac ne putaremus secundum illud Geneseos, ubi scribitur Abraham a Deo fuisse tentatum, nos quoque tentari a Deo : Nemo, inquit, cum tentatur, dicat, quoniam a Deo tentor
Abbreviated transcription (Latin):
Nec non & adhebreos : In pos sibile est eñi eos qui sunt inluminati. &
nihi lominus bonũdi uerbũ uirtutesq scłi futuri & ꝓlapsi sunt renouari
iterũ ad paenitentiã : rursum crucifigentes sibim&ipsis filiumdĩ &
ostentui habentes: Certe fos qui inluminatis & gustauer᷑ donũ caeleste¬
& participes factis̃ sp̃s sc̃igustaueruntq: bonũ dĩ uerbũ : negare non
possumus baptizatos: Si autẽ baptizati peccare nom possunt quomodo
deant qui contendunt ñ posse renouari ꝑ paenitentiã eos qui cruci¬
fixerunt sibim& filiumdi. & ostentui habuerunt : consequenter
hunc serrorẽ soluit & ait : Confidimus autẽ deuobis dilectis simi me¬
liora & uicini ora salutis : tã & si italoquimur: Nonenĩ iniustos est
ut obliuis catur operis ur̃i & dilectionis quã ostendistis in nomine ipsius.
qui ministrastis scĩs. & nunc ministratis: Et reuera grandis in iustita
dĩ : sitantũ peccata punir& & bona opera non susciper& : Locutus

Expanded text:
Necnon ad Hebraeos: Impossibile est enim eos qui nihilo minus bonum dei uerbum uirtutesque saeculi uenturi et prolapsi sunt, renouari iterum ad paenitentiam rursum crucifigentes sibimet ipsis filium dei et ostentui habentes. si piritus sancti, gustaveruntque bonum Dei verbum, negare non possumus baptizatos. Si autem baptizati peccare non possunt, quomodo deant, qui contendunt non posse renovari per poenitentiam eos qui crucifixerunt sibimet Filium Dei, et ostentui habuerunt; consequenter hunc errorem solvit, et ait: Confidimus autem de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti, tametsi ita loquimur. Non enim injustus est Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dictionis, quam ostendistis in nomine ipsius, qui ministrastis sanctis, et nunc ministratis . Et revera grandis injustitia Dei, si tantum peccata puniret, et bona opera non susciperet. Ita locutus
Abbreviated transcription (Latin):
cãpi: uolucres caeli &pisces maris: qui ꝑ ambulant semitas maris:
Esto in quit bos ad arandum: ad sedendum equus : canis ad seruandũ : caprea
adlac : ouis ad lanicia conditae sint : Quiusus porcorũ absq: aesu carniũ : quid
caprea ceruidã mulae apri leporis & huiuscemodi uenatio : quid anseres
siluestres & domestici: quid anates: Quid ficidulȩ : quid atagenȩ : Quid filia:
Quid turdus: Cur in domib: gallina discurrit : Siñ comeduntur haec om̃a frustra
ađ ocreatas̃ : Verũ quidopus est argum̃tis cũ manifeste scriptura doceat.
omne quod mou&ur sicut holera herbarũ data nobis inescam : Et apłs damit&¬

Expanded text:
campi, Volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris . Esto, inquit, bos ad arandum, ad sedendum equus, canis ad servandum, caprae ad lac, oves ad lanitia conditae sint. Quis usus porcorum, absque esu carnium? quid capreae, cervuli  Al. cervi, damulae, apri, lepores, et hujusmodi venatio? quid anseres silvestres et domestici? quid anates, quid ficedulae? quid attagen? quid fulica? quid turdus? Cur in domibus gallina discurrit? Si non comeduntur, haec omnia frustra a Deo creata sunt. Verum quid opus est argumentis cum manifestissime Scriptura doceat , omne quod movetur, sicut olera herbarum, data nobis in escam: et Apost
Abbreviated transcription (Latin):
replicat: Et siquis peccauerit : ad uocatũ habemus apud patrẽ iłim xp̃m
iustũ & ipse est ꝓpitiatio propeccatis nr̃is: Non solũ ꝓnr̃is autẽ tantũ
sed &iam ꝓtotius mundi : Hoc ad credentes postbaptismaloq batur. &
ad uocatũ ꝓdelictis eorũ dñm pollic&ur: Necdicit siquid peccauerits ad¬
uocatũ habemus apud patrẽ xp̃m . &ipse est propitiatio propeccatis ur̃is.¬
ne eos diceres nom plena fide baptis mũ consecutos. sed aduocatũ inquit

Expanded text:
temperat: Et si quis peccavittemperat: Et si quis peccavitjustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi . Hoc ad credentes post baptisma loquitur, et advocatum pro delictis eorum Dominum pollicetur. Nec dicit: Si quid peccaveritis, advocatum habetis apud Patrem Christum, et ipse est propitiatio pro peccatis ne eos diceres non plena fide baptisma consecutos; sed advocatum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ uirtutũ dñi pollicere : non man& in xp̃o quia ñ ingreditur ut xp̃s:
Ille peccatũ non fecit : Neq inuentus ẽ. dolusinore eius: Quicũ maledicer&
non remaledix̃ Et tã quã agnus corã tondente : sic ñ aperuit os suũ : Ad quẽ
momundus a peccatis. Nec siunus quide diei fuerit uitaeius: Quis enĩglori¬
abitur castũ sehabere cor : Aut quis confid& mundu se ẽẽ apeccatis :
Tenemurq: in similitudinẽ p̃uaricationis adae: Vnde & dauto: Ecce
ait ininiquitatib: conceptus sum: & in delictis peperit me mater mea
Etbeatus iob: Si fuero iustus & osmeũ impia loquitur & sisine crimine.
prauus inueniar : Et sipurificatus inniue & lotus mundis manib: : satis me
sorde tinxis ti & execratũ est in me uestim̃tũ meũ : Verũ nepenitus dispere¬
mus arbitrantes n post peccata baptizatos ñ pos sesaluari : statĩ hocipsũ

Expanded text:
similitudinem virtutum Domini polliceri, non manet in Christo, quia non insimilitudinem virtutum Domini polliceri, non manet in Christo, quia non incit, neque inventus est dolus in ore ejus, qui cum malediceretur, non remaledixit , et tamquam agnus coram tondente sic non aperuit os suum : ad quem venit mo mundus a peccatis, nec 323 si unius quidem diei fuerit vita ejus : Quis enim gloriabitur castum se habere cor? aut quis confidet mundum se esse a peccatis? Tenemurque rei in similitudinem praevaricationis Adam . Unde et David: Ecce, ait, in inquitatibus conceptus sum, et in delictis concepit me mater mea . Et beatus Job: Si fuero justus, os meum impia loquetur; et si sine crimine, pravus inveniar. Et si purificatus in nive et lotus mundis manibus, satis me sorde tinxisti, et exsecratum est me vestimentum meum . Verum ne penitus desperemus, arbitrantes nos post peccata baptismi non posse salvari, statim hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
rant: peccare nom pos sunt : Quae eñ cõmunicatio luci & tenebraͥs:
xp̃o & belial: quomodo dies & nox misceri neq:unt : sic iustitia & in iqui¬
tas peccatũ & bona opera xp̃s & anti cristus : Sisusceperimus xp̃m in hos
ingressus fuerit diabolus : protenus xp̃s recedit : Vnde & dauio post
peccatũ Red de mihila &itiã salutaristui : scilic& quã peccando ꝑdiderat:
Quidicit senos se eũ & mandata eius ñ custodit: mendax est : & in hoc ueritas
Frustra nobis in eo ad plaudimus : cuius mandata non facimus: Sci¬
entibonũ & non facienti illud peccatũ est : Quomodo corpus sine
spũ mortuum est : sic & fides sin eoperib: mortua est : Nec grande
putemus unũ dm̃ nos se cũ & daemones credant & contremes cant
q uidicit se in ipsomanere deb& sicut ille ambulauit & ipse ambulare:
Eligat aduers arius deduob: qusd uult: Optionẽ eidamus: Man&

Expanded text:
rant, peccare non possunt. Quae enim communicatio luci et tenebris? rant, peccare non possunt. Quae enim communicatio luci et tenebris? Christo et Belial ? Quomodo dies et nox misceri nequeunt: sic nec justitia et iniquitas, peccatum et bona opera, Christus et Antichristus. Si susceperimus Christum in ingressus fuerit diabolus, protinus Christus recedet. Unde et David post peccatum: Redde mihi, ait, laetitiam salutaris tui : scilicet quam peccando amiserat. Qui dicit se nosse eum, et mandata ejus non custodit, mendax est, et in hoc veritas Frustra nobis in eo plaudimus  Al. applaudimus, cujus mandata non facimus. Scienti bonum, et non facienti illud, peccatum est. Quomodo corpus sine spiritu mortuum est, sic et fides sine operibus mortua est. Nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscant. Qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Eligat adversarius e duobus quod vult: optionem ei  Al. enim
Abbreviated transcription (Latin):
baptizatus ad baptit atos scripserit : & quod omne peccatũ exdiabolo
sit. Ille peccatorẽ si on fit&ur. &sperat remissionẽ postbaptis ma
peccatorũ : &iouinianus meus dicit netangas mequiamundus sum:
loco curhoc dixerit : stat̃ĩ edisserit: Filiolimei: haec scribo uobis
ut non pecc&is : Sed &siquis peccauerit : aduocatũ habemus apud
pronr̃is autẽ tantũ : sed &iam prototius mundi: Et in hoc scimus
qm̃ cognouimus eum: simandata eius obseruemus: Quidicit senosse
eũ &mandata eius non custodit : mendax est & in hocueritas non est:
Qui autẽ seruat uerbum eius: uere in boccaritas dĩ perfecta est : In hoc sci
mus qm̃ in ipso sumus: Quidicit se in ipso manere: deb&sicut ille ambula¬
uit &ipse ambulare: Propterea inquit scribo uobis filiolimei. omnis qui
natus est exdõ nom peccat : ut ñ pecc&s : Et tã diuuos sciatis in generatione
dm̃ ꝑmanere : quã diu non peccaueritis: Immo qui ingenerationedm̃ ꝑseue¬

Expanded text:
tizatus ad baptizatos scripserit, et quod omne peccatum a diabolo sit. Ille peccatorem se confitetur, et sperat remissionem, post baptisma, peccatorum: et Jovinianus meus dicit: Ne tangas me, quoniam mundusloco cur hoc dixerit, statim edisserit: Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed et si quis peccaverit, advocatum habemus apud pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi. et in hoc scimus quoniam cognouimus eum, si mandata eius obseruemus. qui dicit se nosse eum et mandata eius non custodit, mendax est: in hoc ueritas non est. qui autem seruat mus, quoniam in ipso sumus. Qui dicit, se in ipso manere, debet, sicut ille ambulavit, et ipse ambulare. Propterea, inquit, scribo vobis, filioli mei, omnis, qui natus est ex Deo, non peccat, ut non peccetis, et tamdiu sciatis vos in generatione Domini permanere, quamdiu non peccaveritis. Immo qui in generatione Domini perseve
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ nesicut serpens decepit euã in astutia sua : corrumpantur sensus ur̃i
a simplicitate quae in xp̃o est: Et alibi : Cui autẽ aliquid donastis : & ego:
Nã & ego qđ donaui si quid donaui propt̃uos in ꝑsona xp̃i : ut non cirtum¬
ueniamur a satana : Non eiuim ei ignoramus astutias : Etrursum:
Temptatiouos non ad p̃hendat nisihumana: Fidelis autẽ ds̃ : qui non
dimit t& uos temptari suꝑ id quod potestis: sed faci& cũ tẽptatione
& euentũ ut possitis sustinere : Et qui sibiuid &urstare uideat nec adit:
Etad galatas : Currebatis bene quis uos in pediuit ueritati non oboedire:
& desiderium carnis non ꝑfici&is : Caro enĩ concupiscit aduersus sp̃m:¬
sp̃s aduersus carnẽ : Haec autẽ inuicẽ aduersantur sibi : ut non quae uultis
illa faciatis : Exutroq compactineces se est ut utriusq: contrase substan¬
tiae bella patiamur : Et adefesios : Non est nobis pugna aduersus car¬

Expanded text:
inquit, ne sicut serpens decepit Evam in astutia sua, ita corrumpantur sensus vestri inquit, ne sicut serpens decepit Evam in astutia sua, ita corrumpantur sensus vestri a simplicitate quae est in Christo . Et alibi: Cui autem aliquid donastis, et ego. nam et ego quod donaui, si quid donaui, propter nos in persona Christi, ut non circumueniamur a satana: non enim ignoramus Tentatio vos non apprehendat, nisi humana. Fidelis autem Deus, qui non dimittet vos tentari supra id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere . Et, Qui sibi videtur stare, videat ne cadat. Et ad Galatas ; Currebatis bene, quis vos impedivit veritati non obedire? et desideria carnis non perficietis. Caro enim concupiscit adversus sps adversus carnem: haec enim invicem adversantur sibi, ut non quae vultis illa faciatis . Ex utroque compacti, necesse est, ut utriusque contra se substantiae bella patiamur. Et ad Ephesios: Non est nobis pugna Al. c
Abbreviated transcription (Latin):
rũ lau& & tues p&rus & suꝑ hanc perã aedificabo ecđam meam:
ab ancilla ꝑ territus negat: Et ipsed ñs: Symon. symon: ecce inquit sata
fidestua: Et in eodem loco : Vigilate & orate : Meintr&is intẽptationẽ :
Sp̃s quidem prõptus. sed caro infirma : Quod si ante crucẽ dictãresponderis
certe postcrucẽ in oratione dominicadicimus: Dimit te nobis dobita nr̃a
sicut & nos dimit timus debitorib nr̃is. & nenos inducas intẽptationẽ sed
libera nos amalo: Si nom peccamus postbaptis ma cur nobis poscimus pecca¬
tadimitti quae in baptis mate iam dimissas : quidoramus ne intremus
intẽptationẽ & ut liberemur amalo. si diabolus tẽptare non potest bapti¬
zatos : Aliud autẽ est si ad caticuminos haec oratioꝑtin& : et ñ conuenit
fidelib: & xp̃ianis : Paulus clectionisuas castigat corpussuum. & inserui¬
tutẽ redigit ne aliis predicans ipsere probus inueniatur : Et datus est in

Expanded text:
 Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam : ab ancilla perterritus negat. Et ipse Dominus: Simon, Simon, ecce, inquit, Satan non deficeret fides tua . Et in eodem loco: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Quod si ante crucem dictum responderis, certe post crucem in Oratione Dominica dicimus: 324 Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo . Si non peccamus post baptisma, cur nobis poscimus peccata dimitti, quae in baptismate jam dimissa sunt? Quid oramus ne intremus in tentationem, et ut liberemur a malo, si diabolus tentare non potest jam baptizatos? Aliud autem est, si ad catechumenos haec oratio pertinet, et non convenit fidelibus et Christianis. Paulus electionis vas castigat corpus suum, et in servitutem redigit, ne aliis praedicans, ipse reprobus inveniatur : Et datus est mih
Abbreviated transcription (Latin):
Neuera fortis obiectio : & quae indissolubilis ꝑmaner& nisi ipsius iohan¬
nis testimonio soluer&ur: Stat̃i eñĩ intulit : Filioli. custoditeuos asi¬
mulacris: Siomnis quinatus est exđo nom peccat . & diabolo tẽptari ñ potest:
quo modo p̃efpit ut caueant ne tem paentur: Et in eadem rursus epsto la¬

Expanded text:
evera fortis objectio, et quae indissolubilis permaneret, nisi ipsius Joanevera fortis objectio, et quae indissolubilis permaneret, nisi ipsius Joannis testimonio solveretur. Statim enim intulit: Filioli, custodite vos a simulacris . Si omnis qui natus est ex Deo non peccat, et a diabolo tentari non potest, quomodo praecipit ut caveant ne te
Abbreviated transcription (Latin):
possit infinx̃ : Imitentur ergo nuptae theanũ deobulinã gorgunt imocliam
claudias atq cornelias : & cũ apostolũ malis mulierib: digamiã uiderint
ignoscentẽ legant ante quã religio nr̃a fulger& in mundo. unicubas semꝑ
habuis se intermatronas : Decus ꝑilla fortunae muliebri sacra fieri solitum.
nullũ sacerdotã digamium: nullũ flaminẽ bi maritũ : Hiero pantas quoq
atheniensium usq: hodie cicutȩ sorbitione castrari : & postquã in pontifi¬
catũ fuerint allecti uiros esse desinere : EXpł
ecunda propositio est : Eos euifueriat bap¬
tizati adiabo lo ñpos se tẽptari: Et ne hoc stultedicere
eos aqua tantũ & ñ spũbaptizatos. quod in srmone mago legimus
Vnde &io hannes dicat : Om̃is quinatus est ex dõ peccatũ non facit
tus ẽ exdõ ñ peccat : sed generatiodi conseruat eũ. & maligñ ñ tangit eũ ::

Expanded text:
possit, infixit. Imitentur ergo nuptae Theano, Cleobulinam, Gorgunten, Timocliam, possit, infixit. Imitentur ergo nuptae Theano, Cleobulinam, Gorgunten, Timocliam, Claudias, atque Cornelias; et cum Apostolum ignoscentem, legant antequam religio nostra fulgeret in mundo, unicubas semper habuisse inter matronas decus; per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem digamum, nullum Flaminem bimaritum: Hierophantas quoque Atheniensium usque hodie cicutae sorbitione castrari, et postquam in pontificatum fuerint allecti, viros esse desinere. LIBER sitio est, eos qui fuerint baptizati, a diabolo non posse tentari. Et ne hoc stulte dicere  Al. ostendit  eos aqua tantum, et non spiritu baptizatos, quod in Simone Mago legimus. Unde et Joannes dicit: Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit: tus est ex Deo non peccat; sed generatio Dei conservat eum; et malignus non tang
Abbreviated transcription (Latin):
pulchrã: Benemerer&ur demaiorib: : quorũ sanguinẽ furtiua sobolenum
uitiat: Bene deliberis : quib: necdematre erubes cendũ. nec depatre dubita ndũ
est: Bene in primis dese : quã acontumelia externi corporis uindicat capti¬
uita tẽs: Nulla maior calamitas est : quã ad alienã libidinẽ trabi : Tiros
consulatus in iustrat eloquentia : in nom̃ a&̃nũ effert militaris gloria trium¬
phosq nouae gentis consetrat: Multa sunt quae ꝑse clara ingenia nobilitent:
Mulieres propria uirtus: pudicitia est: Haec lucr& iambruto aequauit.
nescias an & p̃tulerit : qm̃ brutus ñposseseruire afemina didicit: Haec aequa¬
uit corneliã gracco: haec porciam alteribruto : Notior est marito suo tana¬
quil: Illum intermulta regum nomina iam abscondit antiquitas: hanc
rara interfeminas uirtus altius sȩculorũ omnium memoriae quã ut excidere

Expanded text:
pulchram: bene meretur de majoribus, quorum sanguinem furtiva sobole non pulchram: bene meretur de majoribus, quorum sanguinem furtiva sobole non vitiat: bene de liberis, quibus nec de 320 matre erubescendum, nec de patre dubitandum est: bene in primis de se, quam a contumelia externi corporis vindicat. Captivitatis nulla major calamitas est, quam ad alienam libidinem trahi. Viros consulatus illustrat: eloquentia in nomen aeternum effert: militaris gloria triumphusque novae gentis consecrat. Multa sunt, quae praeclara ingenia nobilitent. Mulieris virtus proprie pudicitia est. Haec Lucretiam Bruto aequavit, nescias an et praetulerit: quoniam Brutus non posse servire a femina didicit. Haec aequavit Corneliam Graccho: haec Porciam alteri Bruto. Notior est marito suo Tanaquilla. Illum inter multa regum nomina jam abscondit antiquitas. Hanc rara inter feminas virtus, altius saeculorum omnium memoriae, quam ut excidere
Abbreviated transcription (Latin):
Certe quidicunt secausa rei publice & generis humani uxoris & liberos
tollere : Imitentur saltĩ pecudes: Et postquã uenter intumuerit ñ ꝑdant
filios Nec amator efsuxorib: exbibeant sed maritos: Quorũda matri¬
monia : adulteriis cohȩserun : Et orẽ in probã idem illis pudicitiã p̃cepe¬
runt qui abstulerant: Itaq cito eius modinuptias saci&as soluit : cũ pri¬
mũ & lenocinium libidinis absces sit timor quod licebat euiluit : Nã quid
ait seneca deuiris pauperib: : dicã quorũ in nom̃ mariti & ad eludendas leges
quae contra caelebesdates̃ : pars magna conducitur: Quomodo potest
regere mores & p̃cipere castitatẽ & mariti auctoritatẽ tenere qui nup¬
sit : doctis simiuiri uoxest : pudicitiã in primis eẽ r&inenđa : Qua
amis sa omnis uirtus ruit : In hac muliebriumuirtutũ principatus est:¬
Haec pauperẽ cõmendat : diuitẽ extollit : deformẽ redimit exornat

Expanded text:
Certe qui dicunt se causa reipublicae, et generis humani, uxoribus jungi, et liberos Certe qui dicunt se causa reipublicae, et generis humani, uxoribus jungi, et liberos tollere, imitentur saltem pecudes, et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios; nec amatores uxoribus se exhibeant, sed maritos. Quorumdam matrimonia adulteriis cohaeserunt: et, o rem improbam, iidem illis pudicitiam praeceperunt, qui abstulerant. Itaque cito ejusmodi nuptias satietas solvit. Cum primum lenocinium libidinis abscessit; quod libebat, eviluit. Nam quid, ait Seneca, de viris pauperibus dicam, quorum in nomen mariti, ad eludendas leges quae contra coelibes latae sunt, pars magna conducitur? Quomodo potest regere mores et praecipere castitatem, et mariti auctoritatem tenere, qui nupsit? Doctissimi viri vox est, pudicitiam in primis esse retinendam, qua amissa, omnis virtus ruit. In hac muliebrium virtutum principatus estHaec pauperem commendat, divitem extollit, deformem redimit, exornat
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nouis sime odium est : Tota amoris in sectatio aput plitonẽ posita est
& maxime uxorũ pulchritudimi grauis simus custos accub&
Refertp̃terea seneta cognouis se quenda hornatũ homine quiexnturus
in publicũ fecscea ixoris pertus conligabat : & nepuncto quiđde hor p̃sentia es
arere poterat: Potionẽq nullã nisi alternis tacta labris uir & uxor hauri¬
ebant Alia deinceps ñ minus in epta facientes: Inque in prouide uis arden¬
tis effectus erum pebat : Origo quider amoris honesta erit: sedmagnitudo
de formas. Nihil autẽ interest : qua ex honesta causa quis insaniat. Vinde
& sextus insententia : Adulter est inquit in sua uxore amator ardentior
In aliena quippe uxore omnis a matorturpis est: in suanimius. Sapiensuir
iudicio deb& amare coniugem : non affectu Neg& im p&cus uoluntatis met
p̃ceps fert᷑ in contũ. Nihil est foedius quã uxore amare qua si adulterã:

Expanded text:
ipse novissime sibi odio est. Tota amoris insectatio apud Platonem  In Phaedripse novissime sibi odio est. Tota amoris insectatio apud Platonem  In Phaedret maxime uxorum pulchritudini gravissimus custos accubet. Refert praeterea Seneca, cognovisse se quemdam ornatum hominem, qui exiturus in publicum, fascia uxoris pectus colligabat, et ne puncto quidem horae praesentia ejus carere poterat: potionemque nullam, nisi alternis tactam labris vir et uxor hauriebant: alia deinceps non minus inepta facientes, in quae improvida vis ardentis affectus erumpebat. Origo quidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. Nihil autem interest, quam ex honesta causa quis insaniat. Unde et Xystus in sententiis: Adulter est, inquit, in 319 suam uxorem amator ardentior. In aliena quippe uxore omnis amor turpis est, in sua nimius. Sapiens vir judicio debet amare conjugem, non affectu. Regat impetus voluptatis, nec praeceps feretur in coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram.
Abbreviated transcription (Latin):
nec mala sut. sedutꝰ meditallio posita usu & euentu uelbona ueimala furo
ita & uxores sitas in bonerũ malorũq confimo. Coraue autẽ ẽẽ uiro sapi¬
entiuenire in dubium utrũ malam anbonã ducturus sit :
Ridiculȩ cbrisi ppus ducenlam uxonet̃ sapienti pcipit Neiouẽ game¬
lium & gen& hibum unol& : Isto enĩ modo apud latinos ducenda
tant nomina uitae hominũ p̃iudican : offendit ergo statoremiouẽ
quilibene sederit S empsetant aristo tals eplitartus & nosser seneca
dmer fermat rationis obliuio est. Et in samae proximus st sib iemis a
onuenens animus Hospitiuitium turbit consilba : Alos egenerosos sos
frangit amagnis cogitatiomib: adhumillimas daralit: qua eralosos sor¬
dos temerarios. dure imperiosos seruiliterblandos omnib: initile
ipse nouis sime amori facit : Nã cũ fruendi cupiditate in satiabilis flagraet
plura tepore suspicionib: lacrimis. comquestionib: ꝑdit: oium sui facit &

Expanded text:
nec mala sunt; sed velut in meditullio posita, 318 usu et eventu vel bona, vel mala fiunt: nec mala sunt; sed velut in meditullio posita, 318 usu et eventu vel bona, vel mala fiunt: ita et uxores sitas in bonorum malorumque confinio. Grave autem esse viro sapienti venire in dubium, utrum bonam, an malam ducturus sit. Ridicule Chrysippus ducendam uxorem sapienti praecipit, ne Jovem Gamelium et Genethlium violet. Isto enim modo apud Latinos ducenda tant, nomina, vitae hominum praejudicant, offendet ergo Statorem Jovem, inianum Scripserunt Aristoteles et Plutarchus et noster Seneca Amor forme rationis oblivio est et insanie proximus, fedus minimeque conveniens animo sapientum, turbat consilia, altos et generosos spiritus frangit, a magnis cogitationibus addos, temerarios, dure imperiosos, serviliter blandos, omnibus inutiles, ipsi novissime amori facit. Nam cum fruendi cupiditate insatiabilis flagrat, plura tempora suspicionibus, lacrymis, conquestionibus perdit: odium sui facit, et
Abbreviated transcription (Latin):
noster comicus fortunatũ putant quiuxorẽ nũ quã duxerit:
Quid referã passi phendrte mestras eerrpilas : quorũ primai delicus
fluens quiope ut regis uxor tauridicitur exp&is se concubitus : allam
occidis se uiũ obamorẽ adultenii : tertia prodidis se amohiarium & saliti
uri monile aureum p̃tilis se : Quid quid trago ediȩ tument & domos
urbes regnaq: subuertit : uxorum pellicũq contentio est
Armantur parentũ in liberos manus Nefande ad ponuntur aepulȩ &
propt̃unus mubertule raptũ en rope. atqiasiae decenababella confligat
Quas da repudiatas alteron uptiarũ diestatem nupsis selegimus. uterq
rep̃hendendus maritus: Et cuitã cito displicuit: & cuitã cito placurt
Ephichurus uoluptatis ad sertor quã quã m& rodorus discipulas enus
multa in cõmoda ad mixta sint nuptiis: Et quomodo diuitie & honores
es corporĩ sanitates & c&era quae indifferentia nominamus necbona

Expanded text:
noster Comicus fortunatum putat, qui uxorem numquam duxerit. noster Comicus fortunatum putat, qui uxorem numquam duxerit. Quid referam Pasiphaen, Clytemnestram, et Eriphylam: quarum prima deliciis diffluens, quippe regis uxor, tauri dicitur expetisse concubitus: altera occidisse virum ob amorem adulteri: tertia prodidisse Amphiaraum, et saluti viri monile aureum praetulisse. Quidquid Tragoediae tument, et domos, urbes, regnaque subvertit, uxorum pellicumque contentio est. Armantur parentum in liberos manus: nefandae apponuntur epulae: et propter unius mulierculae raptum, Europa atque Asia decennali bello confligunt. Quasreprehendendus maritus, et cui tam cito displicuit, et cui tam cito placuit. Epicurus voluptatis assertor quamquam Metrodorus discipulus ejus multa incommoda admixta sunt nuptiis. Et quomodo divitiae et honores et corporum sanitates, et caetera quae indifferentia nominamus, nec bona
Abbreviated transcription (Latin):
uit o lrmpiae : cui melantius inimicus eius hic nobis inquit de concor¬
dia p̃cipit qui se & uxorẽ & ancilli tres inuna domo concordare ñ potuit :
Aemulabatur quippe uxor eius ancillulae pulchritudim. & castis si¬
mũ uirũ cotidianis iurgiis ex agitabat : Totae uripidis tr&ediae: in mulieris
maledicta s̃ : Vnde & hermione loquitur: mala rũ memulierũ decipere consilia:
Inleptiurbe semibarbara & posita in solitudine moris est : ut nurus altera
die socrũ ollã mutuã postul&: Cui illa statim negat: ut sciat illud uerũ ẽẽ
tes rentiae quod consulto ambigue extulit: Quidhoc est om̃s socrus
oderunt nurus: Legimus quendđa apud romanos nobiłe cũ cũ amici
arguerent quare uxorẽ formosam & castã & diuitẽ repudias s&
protendis se pedem & dixisse eis, Ethic soccus quẽ cernitis uideur
uobis nouus & elegans: sed nemoscit preterme ubime premat::
Seribit herodotus quod mulier cũ ueste deponat & uerecundiam &

Expanded text:
it Olympiae. Cui Melanthius inimicus ejus: Hic nobis, inquit, de concordia praecipit, qui se et uxorem et ancillam tres in una domo concordare non potuit. Aemulabatur 317 quippe uxor ejus ancillulae pulchritudini, et castissimum virum quotidianis jurgiis exagitabat. Totae Euripidis Tragoediae in mulieres maledicta sunt. Unde et Hermione loquitur: Malarum me mulierum decepere consilia. In Lepti urbe semibarbara, et posita in solitudine, moris est ut nurus altera die socrum ollam mutuam postulet. Cui illa statim negat: ut scias illud verum esse Terentii, quod consulto ambigue extulit: Quid est hoc? omnes socrus oderunt nurus. Legimus quemdam apud Romanos nobilem, cum eum amici arguerent, quare uxorem formosam et castam et divitem repudiasset, protendisse pedem, et dixisse eis: « Et hic soccus quem cernitis, videtur vobis novus et elegans: sed nemo scit praeter me ubi me premat. » Scribit Herodotus, quod mulier cum veste deponat et verecundiam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
& uirgo : Virgo post partũ : mater ante quã nupta: Igitur ut dicere coeperamus
xp̃s uirgo uirgo maria : Vtriq: sexui uirginitatis dedicauere principia: Apłi
uel uirgines uel postnuptias continentes: ep̃i prbi diacones. aut uirgines elꝑgunt᷑
Aut uiduae : Autcerte post sacerdotium in a& nũ pudici: Qui d nobis ipsis inlu¬
dimus &irascimur sicubantib: semꝑ ad coitũ p̃mia pudicitiae denegentur:
uolumus opipare comedere. uxorum herere complexib: & in numero uirginũ
acuiduarum regnare cũ xp̃o : Idemergo p̃mium habebit famis & inglu¬
uies sordes & mundiciae. saccus & srricũ : Lat arus recipit mala sua inuita
sua: & diues ille purpuratus crassus & ntidus fruitus est bonis carnis
dum aduiuer& sed diuersa post mortem tenent loca : Miseriȩ deliciis:
& delicie miseriis commutantur: In nostro arbitrio est: uella zarum

Expanded text:
et uirgo: uirgo post partum, mater ante, quam nupta. igitur, ut dicere coeperamus, et uirgo: uirgo post partum, mater ante, quam nupta. igitur, ut dicere coeperamus, Christus uirgo, uirgo Maria utrique sexui uirginitatis dedicauere principia; apostoli uel uirgines uel post nuptias continentes; episcopi, presbyteri, diaconi aut uirgines eliguntur aut uidui aut certe post sacerdotium in aeternum pudici: quid nobis ipsis inludimus et irascimur, si subantibus semper ad coitum praemia pudicitiae denegentur? uolumus opipare comedere, uxorum haerere conplexibus et in numero uirginum ac uiduarum regnare cum Christo: idem ergo praemium habebit fames et ingluuies, sordes et munditiae, saccus et sericum? Lazarus recepit mala sua in uita sua et diues ille purpuratus, crassus et nitidus, fruitus est bonis carnis, dum aduiueret, sed diuersa post mortem tenent loca — miseriae deliciis et deliciae miseriis commutantur —: in nostro arbitrio est uel Lazarum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid tibi asperũ uideur in ñro opusculo: Non ad mea uerba respicias sed ad seris¬
in p&ra ditis sima fuerat excisum: Nec ante quis nec postea positus est: Hortus con¬
clusus fons signatus. de quo fonte manat fluuius ille iuxta amos qui in rigat tor¬
rente uel funium uel spinarũ peccatorũ : Funium quib: ante alligabamur
spinarũ q̃ suffocabant sementẽ patris familiae : Haec est porta orientalis
ine zechiel semꝑ clausa & lucida &operiens in se uel exse ꝓferens scã sc̃orũ
ꝑ quã soliustitiae & pontifex noster secundũ ordinẽ melchi sedech ingreditur
& egreditur : Res ponde ant mihi quomodo ħs clausus ingressus est ostus cum
palpandas manus & latus considerandum &ossa carnẽq monstrauerit. neueri¬
tas corporis fantas ma putar&ur : &ego respondebo quomodo scã maria sit & mat̃

Expanded text:
aliquid tibi asperum uidetur in nostro opusculo, non ad mea uerba respicias, sed ad scripaliquid tibi asperum uidetur in nostro opusculo, non ad mea uerba respicias, sed ad scripin petra durissima fuerat excisum, nec ante quis nec postea positus est; hortus conclusus, fons signatus, de quo fonte manat fluuius ille iuxta Amos, qui inrigat torrentem uel funium uel spinarum: funium peccatorum, quibus ante alligabamur; spinarum, quae suffocabant sementem patris familiae. haec est porta orientalis in. Hiezechiel, semper clausa et lucida et operiens in se uel ex se proferens sancta sanctorum, per quam sol iustitiae et pontifex noster secundum ordinem Melchisedech ingreditur et egreditur. respondeant mihi, quomodo Iesus clausis ingressus est ostiis, cum palpandas manus et latus considerandum et ossa carnemque moristrauerit, ne ueritas corporis fantasma putaretur, et ego respondebo, quomodo sancta Maria sit et mater
Abbreviated transcription (Latin):
ad cundem sensum ꝑtinentia : inde ad ea respondere nolui: ue & libelli ex cedere
magntudiñe. & tuo uideret in geno deficere : quẽ patronũ cause meae ante
habui quã rogirẽ: Igitur hoc extrema uoce protestor: me necda nas se nuptias
necdam nare : Respondis se gouersario : ñ meorũ insidias formidas se
Vir ginita tẽ autẽ icaclũ fero taonquia habeo sed quia magis miror quod
non habeo. Ingenua &uete qtida confessioest q̃niꝰdipstartas id malis p̃dicare¬
Nam quid quia graui corpore tertachento auum ñmiroi uolitus : ec columbã
p̃dico quod radit iterliquidũ celeris neq cõmou& alas : Nullusse dicipiat: auemoblan¬
do adula teri p̃cpit: Et prima est urginitis anatiuitate : secunda uiginitas a secum¬
da natiuitate: Nonost meus sermo. antiqua sententia est: Nemopotest duobus
catnẽ : Haec inuicẽ sibi aduer santur ut ñ que uolimus illa faciamus: Quando

Expanded text:
ad eundem sensum pertinentia; unde ad ea respondere nolui, ne et libelli excedere ad eundem sensum pertinentia; unde ad ea respondere nolui, ne et libelli excedere magnitudinem et tuo uiderer ingenio diffidere, quem patronum causae meae ante habui, quam rogarem. igitur hoc extrema uoce protestor, me nec damnasse nuptias nec damnare; respondisse aduersario, non meorum insidias formidasse. uirginitatem autem in caelum fero, non quia habeo, sed quia miror, quod non habeo. ingenua et uerecunda confessio est, quo ipse careas, id in aliis praedicarenumquid, quia graui corpore terrae haereo, auium non miror uolatus nec columbam praedico, quod radit iter liquidum celeris neque commouet alas? nullus se decipiat, nemo blando adulatore praecipitet. prima est uirginitas a natiuitate, secunda uirginitas a secunda natiuitate. non est meus sermo, antiqua sententia est: nemo potest duobus uersus carnem; haec inuicem sibi aduersantur, ut non, quae uolumus, illa faciamus. quando
Abbreviated transcription (Latin):
suscipient : Aut profet meliores aepulas & me conuiua utere : aut qualicumq
nt̃a caenula contentus esto: Scilic& nunc enumerandumihi est quia ecclesi asticorũ
de in parinumero disputauerit̃ : Clemens hyppolitus. origenis: tionisius. euse¬
bius drdimus : Nr̃orũ quoq: tertullianus cyprianus ancturinus. lactantius:
hrlarius. Quorũ erprianus deseptinario id est in parinumero dis serens quae
& qualia dixerit : ad fornatũ liber illius testimomio est: Anforsitan prtagoram
tantes : Et sihos audire noluerin obtrectatores mei : grã maticorũ scolas eis facia
condamare : Numero ds̃ in parigaud&, Grande piaculũ : Euerser̃ ecclesiae:
orbis audire non potest: Simundiorẽ uirgintatẽ diximus c̃ẽ. quã nuptiuas.
siparẽ numerũ in parisubictimus & ueris testim̃ti trposeuangelicae ueritati
ꝓfeois se monstrauimus : c&era que in libro ño repbensas̃ uelle uiora pito uel

Expanded text:
suscipient. aut profer meliores epulas et me conuiua utere, aut qualicumque suscipient. aut profer meliores epulas et me conuiua utere, aut qualicumque nostra cenula contentus esto. scilicet nunc enumerandum mihi est, qui ecclesiasticorum de inpari numero disputauerint: Clemens, Hippolytus, Origenes, Dionysius, Eusebius, Didymus, nostrorum quoque Tertullianus, Cyprianus, Victorinus, Lactantius, Hilarius; quorum Cyprianus de septenario, id est inpari, numero disserens quae et qualia dixerit ad Fortunatum, liber illius testimonio est.. an forsitan Pythagoram meroproferamdisputantesPetsihosaudirenolueunt obtrectatores mei, grammaticorum scholas eis faciam concla-I mare: numero deus inpare gaudet. Grande piaculum, euersae sunt ecclesiae, orbis audire non potest, si mundiorem uirginitatem diximus esse quam nuptias, si parem numerum inpari subiecimus et ueteris testamenti typos euangelicae ueritati profecisse monstrauimus! cetera, quae in libro nostro reprehensa sunt, uel leuiora puto uel
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc nescio quid rep̃henditur interim desecundo dies utrũ quia senptũt̃ & scrip¬
tũ non eẽ diximus : A raquia &iam scriptũ non aliter intelleximus quã scripturae
simplicitas patitur: Scriptũ ñ cẽ. in secundo die uidit đs quiabonũ. ẽ: taonineum acci¬
pian testuimoniũ sed cunctorũ hebreorũ & aliorũ int̃p̃tũ: Aquile uidelic& : symma¬
chi: & theodotionis: Si autẽ scriptũ ñ .ẽ. cum inc&eris dieb scriptũ sit: aut red¬
dint aliã probabiliorẽ causam quare non scriptũ sit : Aut sinon reppererint ingrati
suscipiant̃ quod a nobis dictũ est: Porro siin arta noe om̃a animalia quaebin a ingre¬
diuntur in mundas in parnumerus est mundis & hoc scriptũ eẽ nemodubitant : quare
scriptũ sit edis seranT, Si autẽ ñ edis serunt quodam modo expositũ ẽ: uel itł nolint

Expanded text:
» In hoc nescio quid reprehendatur interim de secunda die: utrum quia scriptum est, et scrip» In hoc nescio quid reprehendatur interim de secunda die: utrum quia scriptum est, et scriptum non esse diximus? an, quia | etiam scriptum non est, aliter intelleximus, quam scripturae sim-. plicitas patitur? scriptum non esse in secundo die: \'uidit deus, quia bonum est\' non meum accipiant testimonium, sed cunctorum Hebraeorum et aliorum interpretum, Aquilae uidelicet et Symmachi et Theodotionis. si autem scriptum non est, cum in ceteris diebus scriptum sit, aut reddant aliam probabiliorem causam, quare non scriptum sit, aut, si non reppererint, ingratis suscipient, quod a nobis dictum est. porro, si in arca Noe omnia animalia, quae bina ingrediuntur, inmunda sunt, inpar numerus est mundus et hoc scriptum esse nemo dubitat, quare scriptum sit, edisserant. si autem non disserunt, quod a me expositum est, uelint nolint,
Abbreviated transcription (Latin):
non sit ureius ego &iã nunclibera uoce ꝓclamo nonđam nari ineccta digamiã
immoneo trigimiã : &italicere quinto & sexto &ultra quomodo & secundo
marito nubere : Sed quomodo ñ dm nat᷑ ae nuptiae : Ita necp̃dicantur:
Solaciomiseriȩ s : ciliud cntinentue: Cnde & in alio loco dya: libiunis maritus
exceditur uihil refere secundus antertius sit quia desinit ẽẽ monogamus
Om̃alicen. sed ñ om̃a expediuNł : Nonđa no digamos inmonettrigamos & si
ueritatẽ In secundo de non ad ditum sicut in primo &intertio. & reliquis uidit ds̃
quiabonũ est statimq: sabiecorim: Nobis intellegentiam dereliquit ñ ẽẽbonũ duplicẽ
numerũ qui ab unione diuidat & p̃figurel soedera nuptiarũ : Vnde & marca noe
om̃a animalia quae tũq bina ingrediuntur inmundas̃ in parnumerus est mundis:

Expanded text:
non sit uir eius? ego etiam nunc libera uoce proclamo non damnari in ecclesia digamiam, non sit uir eius? ego etiam nunc libera uoce proclamo non damnari in ecclesia digamiam, immo nec trigamiam, et ita licere quinto et sexto et ultra, quomodo et secundo marito, nubere; sed quomodo non damnantur hae nuptiae, ita nec praedicantur. solacio miseriae sunt, non laudi continentiae. unde et in alio loco dixi: ubi unus maritus exceditur, nihil refert, secundus an tertius sit, quia desinit esse monogamus. \'omnia licent, sed non omnia expediunt\'. non damno digamos, immo nec trigamos et, si ueritatem in secundo die non addi sicut in primo et tertio et reliquis: uidit deus, quia bonum est, statimque subiecerim: nobis intellegentiam dereliquit non esse bonum duplicem numerum, qui ab unione diuidat et praefiguret foedera nuptiarum. unde et in arca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, inmunda sunt; inpar numerus est mun
Abbreviated transcription (Latin):
rephendit: In libro quoq: ad eustochium multo duriora denuptus diximus:
& nemo suꝑ hac re laesus est: Amator quippe castitatis: p̃conium pudicitiae
intenta aure captabat : Lege tertullianũ lege cyprianũ : lege ambrosium
& cũ illis me uel accusa uellibera: Inuentȩs̃ plautine familiae & sciolȩxantũ
ad d& rabendum: Qui in eo sed octos ostentare uelitt. siomnium dicta laceren:
Et in una atq: eadem causa &me & aduersariũ id ÷utrũq rep̃hendaN: ut cũ
e duob: alterũ neces se sit uincere . ambos uictos eẽ. contendant:
Porro ubi dedigamis & trigamis disserentes diximus melius est lic& alterũ
& tertium unũ uirũ nos se quã plurimos id ÷ tolerabilius est unihomini ꝓstitu¬
tã eẽ quã multos. Nonne statim curhoc dixerimus subietimus: Si quidẽ &illa
in euangelio samaritana sextũ maritũ habere sediceo is. Arguitur adño quo d

Expanded text:
reprehendit? in libro quoque ad Eustochium multo duriora de nuptiis diximus reprehendit? in libro quoque ad Eustochium multo duriora de nuptiis diximus et nemo super hac re laesus est; amator quippe castitatis praeconium pudicitiae intenta aure captabat. lege Tertullianum, lege Cyprianum, lege Ambrosium, et cum illis me uel accusa uel libera. inuenti sunt Plautinaefamiliae et scioli tantum ad detrahendum. qui in eo se doctos ostentare uelint, si omnium dicta lacerent et in una atque eadem causa et me et aduersarium, id est utrumque, reprehendant, ut, cum e duobus alterum necesse sit uincere, ambos uictos esse contendant. porro, ubi de digamis et trigamis disserentes diximus: melius est, licet alterum et tertium, unum uirum nosse quam plurimos, id est: tolerabilius est uni homini prostitutam esse quam multis, nonne statim, cur hoc dixerim, subiecimus: siquidem et illa in euangelio Samaritana sextum maritum habere se dicens arguitur a domino, quod