comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corsuetum eutõe A re uertimur. sed hoc nullatenus rep& it fastidium.
Cuius uerbi grã tantus honor est. ut cũ fit in ebrea lingua reconditũ. nullo tame¬
constat be alieno sermone trans latum. Sed quicquid ÷ deditũ diuinitati diga¬
m huius nominis pia deuotione ueneratur. Primo capite proph&a hierus ali
est supernam alloquitur ciuitatem. Ut secuite iam reddita in ciuibus suis. dnm̃
iugi debeat exultatione laudare. Iauda hierusalem dnm. Secundo mr¬
cis allocutionibus latus enumerat. quanta populo suo miserator pius indi¬
serit. P salmi isti laudationes dauid ita dispositi sunt. ut prius deprecepto diui
gregatione ȩccłȩ dicert&ur. Q uasto quinunc finitus . ẽ. collectȩ hierus alẽ. Pre¬
pit laudes dnĩ celebrare. quȩ de mundi istius diuersis periculis liberata. .
na requie noscitur constituta. Qua propt̃ chore illi scissimo. & de mundipasti
gregato trina sub nectit exultatione gaudendum. ut in opere scĩs simo trin¬
tatis gratia ubiq. fulger&¬

Expanded text:
em Alleluia revertimur, sed hoc nullatenus repetere fastidimus, cujus verbi tantus honor est, ut cum sit in Hebraea lingua reconditum, nullo tameconstat alieno sermone translatum: sed quidquid deditum Divinitati, dignitatem hujus nominis pia devotione veneratur. Primo capite propheta Jerusalem, id est, supernam alloquitur civitatem, ut secura jam reddita in civibus suis, Dominum jugi debeat exsultatione laudare. Secundo mysticis allocutionibus latius enumerat, quanta populo suo pius miserator indulserit. Psalmi isti laudationis David ita dispositi sunt, ut prius de praeceptis divini ngregatione Ecclesiae diceretur. Quarto, qui nunc finitus est, collectae Jerusalem praecepit laudes Domini celebrare, quae, de mundi, istius diversis periculis liberata, in aeterna requie noscitur constituta. Quapropter choro illi sanctissimo et de mundi partibus aggregato trina subnectet exsultatione gaudendum, ut in opere sanctissimo Trinitatis gratia ubique fulger
Abbreviated transcription (Latin):
Postolat congnrgatio sc̃a salatanemn syoror̃n oebent concedi.ut irmi¬
Icos detanta remuneratione confundat. ut in lege dm̃ assidua meditatione prosiciat.
I pse ergo am̃ atq. saluator tiaui. Interȩ uocabulo designatur. Notatq. quã polchre
quitita lntora ipsa. sexta nuncup&ur. & ipse uidelic& cui dicitur. Euautẽ idem ipse
es Idest accernus. in cuius fide .eo. ecclesia. Ipsa. tt̃. id est una eademq. deuotione semper
hic & infuturo cum eo regnare promeruit. Et ut pyaT.

Expanded text:
ebere concedi, ut inimicos de aeterna remuneratione confundat, et in lege Domini assidua meditatione proficiat. Ipse ergo Dominus atque Salvator Vau litterae vocabulo designatur, notaque quam pulchre quinta littera, ipsa sexta nuncupetur, et ipse, videlicet, cui dicitur: « Tu autem idem ipse es » id est aeternus, in cujus fide et jam Ecclesia ipsa esse, una eademque devotione semper hic et in futuro cum eo regnare promeruit. COMMENTARIUS.
Abbreviated transcription (Latin):
n conuertendo inimicum meũ r&rorsum.
infirmabuntur & peribunt afacie tua.
Om̃fecisti iudicium meum & causammeam. sedisti
super thronum. qui iudicas iustitiam.
Increpastigentes: & peruit impius. nomen eorũ
delesti i&ernum. ÷ & in seculum: sȩculi:
Inimici defecer̃ fror meȩ infinẽ. & ciuitates destruxisti
Perut memoria eorũ cũ sonitu. & dñs in&ernũ ꝑman&

Expanded text:
icum meum retrorsum infirmabuntur et peribunt a facie tua quoniam fecisti iudicium meum et causam meam sedisti super thronum qui iudicas iustitiam increpasti gentes %et; periit impius nomen eorum delisti in aeternum et in saeculum %saeculi; inimici defecerunt frameae in finem et civitates destruxisti periit memoria eorum cum sonitu et Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
utiq est ds̃ iudicans eos interir. Luiii.
NE DIS PERDAS DAUID INTITULI
INTITULI
QUANDO MISIT
SAUL ET CUSTO NIUIT
DOMU EIUS
UT INTER FICERET
EUM
ripeme deinimicis meis ds̃ meus. & ab
insurgentibus in me libe
ne deoperantibus miquitatem. & de

Expanded text:
icans eos in terra in ne disperdas David in tituli ando misit Saul et custodivit domum eius ut interficeret eum eripe me de inimicis meis Deus et ab insurgentibus in me libera me de operant
Abbreviated transcription (Latin):
ecce inimicitui peribunt. & disper gentur
omnes qui opertentur mi quitatem
N̾ Etex altabitur sicut unicornis cornu meum.
& senectus mea mmisericordia uberi¬
EN Et despexit oculus m̃s in imicos meos. & in sur¬
gentibus inme malignantib audi& auris mea.
Iustus ut palma florebit. ut cedrus libani
multiplicabitur. florebunt

Expanded text:
ecce inimici tui peribunt et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem et exaltabitur sicut unicornis cornu meum et senectus mea in misericordia uberi et despexit oculus meus inimicis meis et insurgentibus in me malignantibus audiet auris mea iustus ut palma florebit ut cedrus Libani multiplicabitur plant
Abbreviated transcription (Latin):
euangelium regni.
aliis placebat. Aliis E8
quibus placebat decoreta
induit: Ad eos ergo quib
displicebat. fortitudinẽ¬

Expanded text:
Evangelium regni, aliis placebat: alii benequibus placebat, decorem induit; ad eos quibus displicebat, fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
E Qũ quã hȩc dauid exꝑsonasca dicat. qui ad¬
olescentior c&eris fribus quasi conteptus
adoues pascendas directus: Dehinc mreg¬
no edectus: : tamen hȩc adpopulum xp̃iag¬
num referenda sunt: qͥ prius contẽptus &
de domo patris eiectus iustificationes dĩ

Expanded text:
 Quamquam haec David ex persona sua dicat, qui adolescentior caeteris fratribus quasi contemptus ad oves pascendas directus, dehinc in regnum electus est: tamen haec ad populum Christianum referenda sunt, qui prius contemptus, et de domo
Abbreviated transcription (Latin):
ta ÷ acquitas in a&ernum. Intellectũ
damihi & uiuã. Intellectũ poscit hic¬
iunior qͥ supͣ seriores se intellexit Sed
poscit intribulatione in necessitate
ut intellegat quã sit contẽpnendũ. qđ
& auserri potest quiꝓpter a & ernã
iustitiã dĩ. tẽporalia neglegens.

Expanded text:
a tua in aeternum, intellectum da mihi, et vitam. Intellectum poscit junior hic qui supra seniores se intellexit, in tribulatione, in necessitate; ut intelligat quam sit contemnendum quod ei auferri potest, qui propter aeternam justitiam Dei temporalia neg
Abbreviated transcription (Latin):
cerram uicesimam Litrerã yopalus tunonã uictor ixgreortun ipqua serent
uuificare. qm̃ mandata diĩ summto studio requi siuit. Nonge apeccatoribus salutẽ cõ memortns.
quia simlia ponfecerunt. Principium quaq uerborum dñi testatur esse ueritatem. &
hoc essecaput qđ litterte presens ostendit. uroe humnilitatem mnȩam¬
idehumilitatẽ meã & eripeme. quia¬
propter eloquiũ tuũ uiuifica me
Longe apeccatoribus salus. quia iustificationes
Misericordiȩ tuȩ multȩ dnẽ. secundũ iudicium

Expanded text:
ce jam vicesimam litteram populus vitiorum victor ingreditur, in qua se petit vivificari, quoniam mandata Domini summo studio requisivit: longe a peccatoribus salutem commemorans, quia similia non fecerunt. Principium quoque verborum Domini testatur esse veritatem. Et hoc est caput, quod littera praesens ostendit. COMMENTARIUS. Vide humilitatem meam et eripe me. Humipropter eloquium tuum vivifica me. Longe a peccatoribus salus, quia justificationes Misericordiae tuae mu
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ aquã resictionis educauit me. animã meã conuer
Heduxit me super semitas iustitiȩ ꝓpt̾ nomen suum.
Nam & siambulauero in medio umbrȩ mortis.
nontimebo mala quoniam tu mecum es
Virga tua & baculus tuus. ipsa me consolata sunt

Expanded text:
 aquam refectionis educavit me, animam meam convertit. Deduxit me super semitas justitiae propter nomen suum. Nam etsi ambulem in medio umbrae mortis, non timebo mala; quoniam tu mecum es. Virga tua et baculus tuus; ipsa me consolata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Que autẽ digna causa
erat. ut expugnarent
me : Quia sanaueram
iegrotos eorũ. quia mortuas
suscita uerã quia alia signa
causa expugna uerunt me. Aliter. uoluer̃¬

Expanded text:
Quae autem digna causa erat, ut expugnarent me? Quia sanaveram aegrotos eorum, quia mortuos resuscitaveram, quia alia signa gratis expugnaverunt eum. Et aliter inte
Abbreviated transcription (Latin):
non me benedicã. quasi cestus deho¬
minib: sed te benedicam in operibus
meis
ituli huius historia regum quidem
uolumine latius indicatur. Nã cũ saul
dauid apud patrẽ num est unctus

Expanded text:
non me benedicam, quasi certus de hominibus, sed te benedicam in operibus meisituli hujus historia Regum quidem volumine latius indicatur . Nam cum Saul phetam David apud patrem suum est unctus
Abbreviated transcription (Latin):
OCIE SUN GENTES
Vigilemus omnes.
Semper in psalmis
Meditemur at que
Uiribus totis
Dño canamus
Dulciter hrmnos.
Utpio regi
Pariter canentes
Cum suis scĩs
Mereamur aulam
Iregredi cęli
Simul & beatam
Ducere uitam.
Pitcest& hoc nobis
Deitas beata
P atris & nati
Pariter que sancti
Reboat᷑ omni
Gloria mundo amer.
Ecce pamn poc tis
Ił enuatur um bite
Lucis aurorte
Rutilans chorus cat
Nisibus totis
Rogitemus omnes
Cuncti potentem
Miserectus omnem
Pellat languorem
Tribuat salirtem
Piate patris
Regna polorum.
icest& hoc riobis.¬
Scrtator oconium.
Poliq rector. uestiens
Diem decoro lumine.
Noctem soporis gratia.
Itus solutos ut quies
Reddat laboris usui
Mentesq. fessas alleu&
Luctusq soluat anxios.
Grttes per acto iam die

Expanded text:
octe surgentes, vigilemus omnes: Semper in Psalmis meditemur, atque Nisibus totis Domino canamus Dulciter Hymnos. 2. Ut pio Regi pariter canentes, Cum suis sanctis mereamur aulam Ingredi coeli, simul et beatam Ducere vitam. 3. Praestet hoc nobis Deitas beata Patris, ac Nati, pariterque sancti reboat in omni Gloria mundo. Amen. Ecce jam noctis tenuatur umbra, Lucis aurora rutilans coruscat: Nisibus totis rogitemus omnes Cunctipotentem 2. miseratus omnem Pellat languorem, tribuat salutem, pietate Patris Regna polorum. 3. Praestet hoc nobiscreator omnium Polique rector, vestiens Diem decora lumina, Noctem sopora gratie. Artus solutos ut quies Recedet labores usui, Mentesque fessas allebat, Luctusque solbat anxios. Gratos peracto iam die
Abbreviated transcription (Latin):
rotectus est deniq quia superauit iustute
filius erat hominis. & idem filius dĩ induab
naturis. Vna sine dubitatione ꝑsona
habens in potestate ponere animã suam
& recipere eã. Quid ei potuer̃ facere mi¬
mici  Occider̃ corpus. animã ñ occider̃¬

Expanded text:
rotectus est denique virtute filius erat hominis, et idem Filius Dei in duabus naturis una sine aliqua dubitatione persona: Habens in poteet recipere eam . Quid ei potuerunt facere inimici? Occiderunt corpus; animam non occider
Abbreviated transcription (Latin):
terte nostra dabit fructum suum
Iustitia ante eum ambulabit. & pon& in
uia gressus suos
ORATIO IPSI NAUIM
NCLINA DÑE Aureotuam ÷ et
exaudime. qm̃ in ops & pauper sum ego
Custodi animam meam quoniam sc̃s
sum. saluum fac seruum tuum. ds̃
meus sperantem inte
Miserere mei dnẽ qm̃ adte clamaui

Expanded text:
terra nostra dabit fructum suum iustitia ante eum ambulabit et ponet in via gressus suos oratio ipsi David inclina Domine aurem tuam %et; exaudi me quoniam inops et pauper sum ego custodi animam meam quoniam sanctus sum salvum fac servum tuum Deus meus sperantem in te miserere mei D
Abbreviated transcription (Latin):
q fratrẽ suum dicens: Cognoscedñm quo omnes scient
me aminore usq: ad maiorẽ corũ: Coquebantur autẽ
panes ante sabbatũ utio sephus scribit duo duoditusi
ante sabbatum & insabbato mane oblatisuꝑ sacrã
mensã ponebantur seni ad ilterutros conuersi
Duab pateris aureis suꝑ positis. ture plenis quȩ ꝑ¬
manebant ad aliud sabbatom. & tuncꝓ illis alii de¬
portabantur illi uero sacerdotib: exhibebant᷑:
Etturȩ incenso inigne sacro in quo omnia holo causta
fiebant Aliudthus suꝑ alios panes adiciebatur:
Quodq in bbroregũ scriptum ÷: Quiadatud tab nacu¬
lũ ingressus panesscos a sicerdotib: acceperit sabba¬
tomane factumẽ. Uenitenim ad tab naculũ illa
horaqua panes septimane p̃cedentis sublatieran
demensadisi. ut ponerentur panes noui qui pri¬
die fuerant cocti: sicq panesscõs accopit utne

Expanded text:
que fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum, quoniam omnes scient que fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum, quoniam omnes scient me, a minore usque ad majorem eorum . Coquebantur autem panes ante sabbatum, ut Josephus scribit , duo et duo divisi ante sabbatum: et sabbato mane oblati super sacram mensam ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis, thure plenis, quae permanebant usque ad aliud sabbatum, et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur, quodque in libro Regum scriptum est, quia David tabernaculum ingressus, panes sanctos a sacerdotibus acceperit, sabbato mane factum est. Venit enim ad tabernaculum illa hora, qua panes septimanae praecedentis sublati erant de mensa Domini, ut ponerentur panes novi, qui pridie fuerant cocti: sicque panes sanctos accepit, ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
ũi succedentib: sibi pordinẽ ministris uerbi numquã
eedesie desunt: Quia postoliae siue fidem preaitis.
seu munditiam actionis & uerbis ostendant & factis.
em ꝑminente pulcherrima illa sententia. qua in lau¬
deciusdem scȩ ecdesiȩ dicitur Propatrib tuis natis
tibi filii constitues cos principes suꝑ omnem terram
ueustis paratis tibi noui: Constituescos in refectio¬
nem cordium spiritalem fidelib: toto orbi terrarũ.
ane sergo ꝓpanib: mutabantur Mensa semꝑ eadem
in tabnaculo sitabat. Quia abeunt &ueniunt doctones
uerbi. Alisq cedentib: succedunt suo inordine alii:
Scriptura autem sacra Nulliscebolenda ꝑȩuũ tempori¬
÷ constat: Usq: dum in fine mundi apparente driõ
ua scriptoris ultra necinterpr&ib: eorũ ap̃ haber
Implaxa illa exoptatissima ꝓmisnone dñi qu idicit
Et non docebit unusquisq ꝓximum suum &unus quis¬

Expanded text:
dum succedentibus sibi per ordinem ministris verbi, nunquam dum succedentibus sibi per ordinem ministris verbi, nunquam Ecclesiae desunt, qui apostolice, sive fidem pietatis, seu munditiam actionis, et verbis ostendant et factis: semper manente pulcherrima illa sententia, qua in laude ejusdem sanctae Ecclesiae dicitur: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram ro panibus tuis vetustis parati sunt tibi novi, constitues eos in refectionem cordium spiritualium fidelibus toto orbe terrarum. Panes ergo pro panibus mutabantur, mensa autem semper eadem in tabernaculo stabat, quia abeunt et veniunt doctores verbi, aliisque cedentibus succedunt suo in ordine alii: Scriptura autem sacra nullis abolenda per aevum temporibus constat, usque dum in fine mundi apparente Domino, nec Scripturis ultra, nec interpretibus eorum opus habebimus, impleta illa exoptatissima prophetia Domini, qua dicit: Et non docebit unusquisque proximum suum, et unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ punes diũs lucidis simũ ponitur Uistutemoratio¬
nis de signit. quudem doctores suȩ ministeriũ p̃dicati¬
onis simuladeuotionẽo peris duo commendunt
Namꝑ tũsorationem de signaritestatur psalmisti
quidicit. Dirigaturoraitiomea sicatincensũ in aspe¬
tutuo Et thus lucidissimũ suꝑ panes ponit᷑ in mont¬
mentũ oblationisdnii. quando piȩ scorum actioni acdoc¬
trinȩ oratiopura suꝑ addit᷑. Quo ꝑhȩc utraq rite
socuta semꝑ memoria seccrȩ oblationis inconspectis
sexdie soperandiimensa dñi fuerant posito sabibato
nobismitantur. Cumdoctores quiq sçẽȩ cdesiȩ com¬
plexotem pore suiscĩ laboris &̃na ingelis. qui&&e remune¬
rantur. &alios postse inidemopus lccborandiin uerbo
subeius dem spẽ retributionis relinquunt. Sicq fit
ut mensccdni numquã panis in ops remanieat. Ue¬
rũ mox uno sublato pane alius loco eius substituatur

Expanded text:
super panes thus lucidissimum ponebatur, virtutem oratiosuper panes thus lucidissimum ponebatur, virtutem orationis designat, quia iidem doctores suae ministerium praedicationis simul et devotionem operis Domino commendant. Nam per thus orationem designari testatur Psalmista, qui dicit: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo . Et thus lucidissimum super panes ponitur in monumentum oblationis Domini, quando piae sanctorum actioni ac doctrinae oratio pura superadditur, quo per haec utraque rite sociata, semper memoria sacrae oblationis in conspectu sex dies operandi in mensa Domini fuerant positi, sabbato nobis mutantur, cum doctores quique sanctae Ecclesiae, completo tempore sui sancti laboris, aeterna in coelis quiete remunerantur, et alios post se in idem opus laborandi in verbo, sub ejusdem spe retributionis relinquunt. Sicque fit ut mensa Domini nunquam panis inops remaneat, verum mox uno sublato pane, alius loco ejus substituatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nequeunt scripturarũ sacramenta capere: Duo decĩ
ergo pines in mensa tabernaculi .xii. sunta postoli. &
omnes doctrinȩ illorum sequaces in ȩcclesia: Quiquõ
usq: ad consũmationẽ sȩculi. populum di alimonis
uerbire ficere nondesinunt Panes ppositionis nũ
de qua lib& farina. sed desimila fieri iubentur:
Quranimirũ quicũq: aliis uerbũ uitȩ ministrin. Pri¬
mo ipsos necesse ÷ uis tutũ frugib: operã dare.
quatenus ca que p̃dicando ã monent &iã ficien ido cõmexs¬
dent: Configurati exemplis illius quide sem&ipsouit
Nisigranum frumenti cadens interra montuũ fuerit ip¬
sumsolũ man&. Bene &xamidem panes semialtrin satis
suꝑmensa statui p̃cipiunt᷑ : ꝓpter concordiã scilic&
caritatis & soci&atis: Nam & dñs binos ad pdicandum
discipulos missis seꝑhib& figuraliter in sinuans qr
scĩ doctores numquã ab inuicẽ uel inis sertione uert¬
tis uel inaffectu dilectionis discrẽpant. Quodautem

Expanded text:
nequeunt, Scripturarum sacramenta capere. Duodecim nequeunt, Scripturarum sacramenta capere. Duodecim ergo panes in mensa tabernaculi, duodecim sunt apostoli, et omnes doctrinae illorum sequaces in Ecclesia. Qui quoniam usque ad consummationem saeculi, populum Dei alimoniis verbi reficere nonde qualibet farina, sed de simila fieri videbantur, quia nimirum quicunque aliis verbum vitae ministrant, primo ipsos necesse est virtutum frugibus operam dare, quatenus ea quae praedicando admonent, et faciendo commendent, configurati exemplis illius qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti, cadens in terram, mortuum fuerit; ipsum solum manet . Bene et iidem panes seni altrinsecus super mensam statui praecipiebantur, propter concordiam scilicet charitatis et societatis. Nam et Dominus binos ad praedicandum discipulos misisse perhibetur , figuraliter insinuans quod sancti doctores nunquam ab invicem vel in assertione veritatis, vel in affectu dilectionis discrepant. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
dNo admorsen: Accies quoq: similã & coques exea
duo decimpanes qui singuli ha bebantdias decimas:
Quorũ senos altr in secus suꝑ mensã purissimã coradio
statues: Etpones suꝑ costus lucidissimũ ut sit panis
inmonim̃tumoblationis dui: Persingula sabbata
mutabuntur corãdnio. susceptia filus sił foedere sẽ¬
piterno: Eruntq: arron & filiorumei: ut comedant
eos in loco scõ: Vbimanifeste in primis ipso&iam
Numero panum .xii. a postolorum forma p̃monstrat᷑:
Quosapparens incarnedns primos elegit . quorũminis¬
terio cibumuite cunctis gentib: dar&: Deniq: esu¬
rientib: inde serto turbis dicit eisdem discipulis suis
nõis uidelic& a postolis : Dite illis uosmanducare: &
sccturatis dequinq: panib: quinq: milib: hominum:
Ipsicolligerunt .xii.co finos fragmentorũ. Quia nuimi¬
rũ apostolorum & a postolicorũ uirorũ esteaquȩ turbȩ

Expanded text:
Domino ad Moysen: Accipies quoque similam, et coques ex ea Domino ad Moysen: Accipies quoque similam, et coques ex ea duodecim panes, qui singuli habeant duas decimas, quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues: et pones super eos thus lucidissimum, ut sit panis in monimentum oblationis Domini, per singula sabbata mutabuntur coram Domino suscepti a filiis Israel foedere sempiterno: eruntque Aaron et filiorum ejus, ut comedant eos in loco sancto . Ubi manifeste in primis ipso etiam numero panum duodecim apostolorum forma praemonstratur, quos apparens in carne Dominus primos elegit, quorum ministerio cibum vitae cunctis gentibus daret. Denique esurientibus in deserto turbis, dicit eisdem discipulis suis, nostris videlicet apostolis: Date illis vos manducare. Et saturatis de quinque panibus quinque millibus hominum, ipsi collegerunt duodecim cophinos fragmentorum : quia nimirum apostolorum et apostolicorum virorum est, ea quae turbae
Abbreviated transcription (Latin):
dit in tempore fidelis dispensator & prudens.¬
quando discretus uerbiminister Non solum tempus
o portunum indicendo obseruat: Uerum &iam qua¬
litatẽ sensumq: auditorum diligenter exquirit
Etiuxta huius distantiã mo dũ suisermonis temperat.
Et pones suꝑ mensã panes ꝓpositionis inconspactum eo¬
semꝑ. Panes ꝓpositionis suꝑ mensã positi semp̃doc¬
tores sunt spiritales quimn legediũ dieac noctemeditantes
Cunctis ecclesiam in trantib: refectionẽ uerbi cȩles
quia in ꝓpatulo semꝑ eẽ. deb& uniuersis fidelib
sermo silutis: Neq: umquã inecclesia de eẽ oport&
piis auditorib: uerbum solactii: Quod dñs ꝑprȩcones
ueritatis mundo ꝓponens inconspectusuo semꝑ ap¬
parere : Ctusq: ad finem scłi his quie suriunt &siti¬
untiusiitiã incessanter habundareuoluit: Debis
panib: in leuitico plenius quot & quales facienidi
uel quomodo ponendi fuerin trefestur: Dicente

Expanded text:
dat in tempore fidelis dispensator et prudens,dat in tempore fidelis dispensator et prudens,quando discretus verbi minister non solum tempus opportunum in dicendo observat, verum etiam qualitatem sensumque auditorum diligenter exquirit, et juxta distantiam hujus modum sui sermonis temperat. Et pones super mensam panes propositionis, etc. Panes propositionis super mensam positi semper, doctores sunt spirituales, qui in lege Domini die ac nocte meditantes, cunctis Ecclequia in propatulo semper esse debet universis fidelibus sermo salutis, neque unquam in Ecclesia deesse oportet piis auditoribus verbum solatii, quod Dominus per praecones veritatis mundo proponens, in conspectu suo semper apparere, et usque ad finem saeculi, his qui esuriunt et sitiunt justitiam, incessanter abundare voluit. De his panibus in Leviticum plenius, quot et quales faciendi, vel quomodo ponendi fuerint, refertur, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
uasaquȩ ad offerenda libamina sunt facta : Uariȩ sunt
distinctiones eloquii diuini. ꝓdispari ca pacitate audi¬
entium: Nonenimuna cademq: omnib: potestcox¬
uenire doctrina: Aliter namq: sapientes. Aliter ia¬
sipientes : Aliter diuites: Aliter pauperes: Aliter saui
Aliter infirmi : Aliter senes. Aliter iuuenes : Abter
uiri. Aliterfeminȩ : Miter celibes. Aliter coniugat:
liter plati. Aliter subditi docendisunt: Qu&̧a mextia¬
saomnia ad mensam tab̵ naculi : omnia adofferenda
libamina ꝑtinent : Quia quȩcũq: prudens doctor
diuersa ꝓdiuersitate audientiũ loquitur. Uniuer¬
sa in regula sacrȩ scripturȩ repperiunt᷑ atq: ad of¬
ferenda dnõ uota bonorumoperũ corda excitant au¬
ditorũ. Quȩ uidelic& o portuna diuersitas scẽ prȩdica¬
tionis ipsius diui ore de signabatur cumdicer&
uisputas ÷ fidelis dispensator & prudens quem cons¬
tituitdns suꝑ familam suã. ut d&xillis intempore tri¬
tici mensurã: Mensuram quippe tritici conseruis

Expanded text:
vasa, quae ad offerenda libamina sunt facta, nisi variae sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capacitate audientium? Non enim una eademque, omnibus potest convenire doctrina. Aliter namque sapientes, aliter insipientes, aliter divites, aliter pauperes, aliter sani, aliter infirmi, aliter senes, aliter juvenes, aliter viri, aliter feminae, aliter caelibes, aliter conjugati, aliter praelati, aliter subditi docendi sunt. Quae tamen vasa omnia ad mensam tabernaculi, omnia ad offerenda libamina pertinent, quia quaecunque prudens doctor diversa pro diversitate audientium loquitur, universa in regula sacrae Scripturae reperiuntur, atque ad offerenda Domino vota bonorum operum corda excitant auditorum. Quae videlicet operum diversitas sanctae praedicationis, ipsius Domini ore designabatur, cum diceret: Qui putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Mensuram quippe tritici conservis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ thimiama sacerdos Non solũ mane sed &uespere: Mane&
enĩ thimiama incenditur : ut in principio omnisboni qđ doinspi¬
rante facere disponim illius auxiliũ quo ꝑficiamus inuocem ꝑ
Aduesperumuero uttumbene coepta cõple mcillia quo accip¬
im ꝓ. ꝓhis quȩ doniuit gratiarũ uota reddumꝵ: ul este qr mine
&orto sole clara omã circum quaq: uidebimꝓ. Vespere aitem suꝑ¬
ueniente dubiouisucaligamus. Id eoq: luminȩ iucernȩ uttdeamꝓ
quȩ uolumus indigemus illa redemptoris nõi sicram̃ta siuedicta
quȩ liquido &amiuxtaordinẽ humanȩ rationis ꝓmodulo nr̃o
dinoscere sofficimus. Iam quasindie conspicimus. In quib: cũq
autem ratio humana deficit : sed sola nobis auctoritas scripturȩ sc̃ȩ
sequenda ÷ illicuelud in nocte oculos nõi intellectus caligat

Expanded text:
autem thymiama sacerdos non solum mane, sed et vespere. Mane etenim thymiama incenditur, ut in principio omnis boni quod Deo inspirante facere disponimus, illius auxilium quo perficiamus, invocemus. Ad vesperum vero, ut cum bene coepta complemus, illi a quo accepimus, pro his quae donavit gratiarum vota reddamus. Vel certe, quia mane et orto sole, clare omnia circumquaque videmus; vespere autem superveniente, dubio visu caligamus. Ideoque lumine lucernae, ut videamus quae volumus, indigemus. Illa Redemptoris nostri sacramenta, sive dicta, quae liquido etiam juxta ordinem humanae rationis pro modulo nostro dignoscere sufficimus, jam quasi in die conspicimus. In quibuscunque autem ratio humana deficit, sed sola nobis auctoritas Scripturae sequenda est, illic velut in nocte oculus nostri intellectus caligat
Abbreviated transcription (Latin):
constat qđ sehoc genereuestim̃t ipseprius a aron afiluei: induerant
&sicadmanũ mox si lauandiinduendi ungendi. & consecrandiin trabant
Ubi& hocno tandie quod consecraturts cos mox ses primo lauitaqua & sic
habitũ illis sacri grcđim ponit : Qua nimirũ necesse ÷ ut quia dofficiũ
altaris ꝓmnouendus ÷ maiorib: se solito fluentis lacrimarũ siue con¬
punctionis tempore dedicationis abluat: Ut quomundior ad gradũ
accipiendũ accesserit eo ꝑfectius acceptum consũm& : Poss& autẽ
ix hoc lauacro baptis ina sacri fontis intellegisi qua e&̃ consequentiaut
quis in sacerdotium dectus : tunc primũa qua baptismatis in remissio¬
nẽ peccatorũ ablucr&ꝰ & nontaliũ ordinationi contradicer& aposto¬
lus dicens : Non neo phitũ ordines Nem su ꝑbiã elatus hiudicium in¬
cidit dubali: Inditus uero sacris uestib: pontifeximnoxoleo unstio

Expanded text:
constat, quod se hoc genere vestimenti ipse prius Aaron ac filii ejus induerant, et sic ad manum Moysi lavandi. induendi, ungendi, et consecrandi intrabant. Ubi et hoc notandum quod consecraturus eos Moyses, primo lavit aqua, et sic habitum illis sacri gradus imponit; quia nimirum necesse est, ut qui ad officium altaris promovendus est, majoribus se solito fluentis lacrymarum sive compunctionis tempore dedicationis abluat, ut quo mundior ad gradum accipiendum accesserit, eo perfectius acceptum consummet. Posset autem in hoc lavacro baptisma sacri fontis intelligi, si qua esset consequentia: ut quis in sacerdotium electus, tunc primum aqua baptismatis in remissionem peccatorum ablueretur, et non talium ordinationi contradiceret Apostolus, dicens: Non neophytum ordines, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli: indutus vero sacris vestibus pontife
Abbreviated transcription (Latin):
sed quẽ i nutero uirginis in carnatus p̃ueniente gratia sp̃ssci totum simol
accepit : Cuius sacerdotium interpellationẽ ꝓ nob̵ pulcherrime cõ¬
mendansa postolus ut Hicautẽ qđ maneat in eõium semprt numha¬
b& sacerdotiũ Vnde & saliua rem ꝑ p&iũ potest accedens ꝑsem&

Expanded text:
sed quem in utero Virginis incarnatus, perveniente gratia Spiritus sancti, totum simul sed quem in utero Virginis incarnatus, perveniente gratia Spiritus sancti, totum simul accepit . Cujus sacerdotii interpellationem pro nobis pulcherrime commendans Apostolus ait: Hic autem eo quod maneat in aeternum, sempiternum habet sacerdotium: unde et salvare
Abbreviated transcription (Latin):
&om̃ dcita pontolis : Interiore homine habitare xpm̃ ꝑfidem in cordi¬
bi noĩs : &id eo nob̵ sriptura pontificem uderitestam̃ t sio uestitumos¬
tendit ut scut nõ temporis pontifex ꝓtoto segenerehumano ma¬
xime ccutẽ ꝓhis quicognouerunt ueritatem signumq fidei ilbus in
fronte portant intercederea postolo ad monente aedicente
Obsecrogitor primumoniniũ fieri obsecrationes orationes postu¬
litiones gratiarum actiones : pomnib: hominib: : ꝓregib: &omnib:
quin sublimitate s̃ : quod isi im pontifice quẽ consecrat mox ses dnmsal¬
uatorem intellegimꝓ iure in habito suo totius mundi figurã simul
& hominis hab&. Ipse t enimata postolus ait. Splendor gloriȩ o figura
substantiȩdĩ pcctris. portansq om̃ce uerbo ustutis suȩ ipse agnus
dĩ quitollit peccatamundi : Ipse sacerdo sin genumomni scĩtatis ornatu
p̃clarus : Nonquẽ natus in carne ꝑexerctium laboris accipere meruit

Expanded text:
 dicit, in interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus nostris . Et ideo nobis Scriptura pontificem Veteris Testamenti sic vestitum ostendit, ut sciat et nostri temporis pontifex pro toto se genere humano, maxime autem pro his qui cognoverunt veritatem, signumque fidei illius in fronte portant, intercedere debere, Apostolo admonente ac dicente: Obsecro igitur primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominqui in sublimitate sunt . Quid si in pontifice quem consecrat Moyses, Dominum salvatorem intelligimus, jure in habitu suo totius mundi figuram simul et hominis habet. Ipse est enim, ut Apostolus ait, splendor gloriae, et figura substantiae Dei Patris, portansque omnia verbo virtutis suae. Ipse Agnus Dei, qui tollit peccata mundi: ipse sacerdos in aeternum, omni sanctitatis ornatu praeclarus, non quem natus in carne per exercitium laboris accipere meruit,
Abbreviated transcription (Latin):
& lititudo eius demdomus interioris una e&̃ : si cergo
tab̵na culipars interior. longitudinem & latitudi¬
nem similem hoc ÷ denorũ habebat cubitorum: Quid autẽ
idem uelum figuraliter exprimat. i postolus ad hebre¬
os manifeste declarat. Ubi & hoc parit̃ expõnit

Expanded text:
et latitudo ejusdem domus interioris una esset. Sic ergo et latitudo ejusdem domus interioris una esset. Sic ergo tabernaculi pars interior longitudinem et latitudinem similem, hoc est denorum habebat cubitorum. Quid autem idem velum figuraliter exprimat, Apostolus ad Hebraeos manifeste declarat, ubi et hoc pariter exponit
Abbreviated transcription (Latin):
quiq: adimitationẽ angelicȩ puritatis. quã ipse inoccul¬
to contẽplarimeruit. opus animũq: conponunt.
Ictenus de pari&e templi meridicno septentrionali &
occidentali: ꝓutdñs dedit expositumest : In sequentib:
autem : &iamorientale latus qualitersit compositum
monstratur: sed prius scriptura demedio pari&e qui
scã scõrum a priore tab̵ naculo diuidebat : intimandum
iudicauit:
acies &uelum de hracintho & parpura & coccobistincto
&bisso r&orta opere plumario & pulchrauari&ate
contextum quod apͥpendes ante .iͦii. colũnas delignis
s&him : Velum hocquo ÷ tab̵naculũ diudebatur mediũ
ita positum refestio sephus: Ut uiginti quidẽ cubiti
longitudinis ad priorem domũ: decimuero ꝑtinȩrent
ad secundã quod ꝑomnia mensuris templi quod postca
factum ÷ a salomone liqu& eẽ conueniens: Quod cum
hoc ÷ scm̃ scorum habebit separatam. Ita ut longitudo

Expanded text:
quique ad imitationem angelicae puritatis, quam ipse in occulquique ad imitationem angelicae puritatis, quam ipse in occulto contemplari meruit, opus animumque componunt. Hactenus de pariete templi meridiano, septentrionali, et occidentali, prout Dominus dedit, expositum est: in sequentibus autem etiam orientale latus, qualiter sit compositum, monstratur. Sed prius Scriptura de medio pariete, qui sancta sanctorum a priore tabernaculo dividebat, intimandum judicavit. et velum de hyacintho et purpura, et cocco bis tincto, et bysso retorta opere plumario, et pulchra varietate contextum, quod appendes ante quatuor columnas de lignis sethim . Verum hoc quod tabernaculum dividebatur medium, ita positum refert Josephus, ut viginti quidem cubiti longitudinis ad priorem domum, decem vero pertinerent ad secundam. Quod per omnia mensuris templi quod postea factum est, a Salomone liquet esse conveniens. Quod cum hoc est sanctum sanctorum habebat separatam: ita ut longitudo
Abbreviated transcription (Latin):
le fuit : instituere iubebatur : Vt cum exemplocorũmu¬
tuȩ indm̃ dilectioni: diuinȩ locudationi unanimȩ paci
sincere castitati: c&erisq huios modiuistutib: interraua¬
caremus mereremur &celis corum eẽ . consostes iuxta
pmissum dñ dicentis: Illuatem qui digni habebuntur scło
illo & resurrectione exmostois Neq: nubunt neq du¬
cet uxores Neq it ultra mori poterunt equales it suna
angelis & filii suntđi cum sint filii rescrrectionis
Exemplumnergo nobis mor ses angelicȩ conuersitionis
quã inmonte contẽ plationis uidit p̃ceptis legalib osten¬
dit: Perquorum obseruantũ &ipsi decra editi ad consorti¬
ũ angelorum incelis ꝑ uenire possimꝗ: Exemplum
idem Nob̵ urte ꝑ fectioris &beate naributionis infigu¬
ratibnaculi aminis terii sacerdotalis. ad euitici quod de¬
scribit p̃buit: Erigitur autem tab̵naculũ : iuxta exem¬
plũ quodilli inmonte monstratum :Otando electi

Expanded text:
le fuit, instituere jubebatur, ut cum exemplo eorum mule fuit, instituere jubebatur, ut cum exemplo eorum mutuae in Deum dilectioni, divinae laudationi, unanimae paci, sincerae castitati, caeterisque hujusmodi virtutibus in terra vacaremus, mereremur et in coelis eorum esse consortes, juxta promissum Domini, dicentis: Illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis, neque nubunt, neque ducunt uxores, neque enim ultra mori pangelis et filiis Dei, cum sint filii resurrectionis . Exemplum enim nobis Moyses angelicae conversationis, quam in monte contemplationis vidit, praeceptis legalibus ostendit, per quorum observantiam, et ipsi de terra editi, ad consortium angelorum in coelis pervenire possimus. Exemplum idem nobis vitae perfectioris et beatae retributionis in figura tabernaculi et ministerii sacerdotalis ac Levitici, quod describit, praebuit. Erigitur autem tabernaculum juxta exemplum quod illi in monte monstratum est, quando electi
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ ꝑ colombã in latus inarcim eos qui foris quidem. hoc ÷ int̃
her&icos baptizatisunt sed qua pinguldinem astitatis
babent ꝑgratiam sci sp̃s in unitatem catholicã merentur in
troduci: Columba de arcaegressa neq: ultra reuersa eos
quicarne soluti adlberam lucẽ patriȩ cȩlestis ꝑ uolcen.
Nequa quã amplius ad labores terrene peregrinatio¬
nis re dituri: Circumdantur Itiq auro uectes ligno¬
rum sechim : cum firmissima sacrȩ scripturȩ testimonia
ꝑ interp̃tationẽ musticam his & huius modi sensib: cȩles¬
tib: ac spirita libus ꝓbabunt cẽ ꝑlucda. Eteriges tab̵¬
naculũ iuxta exemplum quodtaibi in nonte monstratũ est :
Exemplum ta bnaculimorsi inmonte monstratum Quacõ¬
moratus in secr&o cumduo uidit sublimẽ angelicȩ puri¬
tatis. & in mortilitatis uitã: Ad cuius instarihumanã inter
ra conuersationem inquantũ mortalib: imitari possibi¬

Expanded text:
vae per columbam illatus in arcam, eos qui foris quidem, hoc est inter vae per columbam illatus in arcam, eos qui foris quidem, hoc est inter haereticos baptizati sunt: sed quia pinguedinem castitatis habent, per gratiam sancti Spiritus in untroduci. Columba de arca egressa, neque ultra reversa eos qui carne soluti, ad liberam lucem patriae coelestis pervolant, nequaquam amplius ad labores terrenae peregrinationis redituri. Circumdantur itaque auro vectes lignorum sethim, cum firmissima sacrae Scripturae testimonia per interpretationem mysticam his et hujusmodi sensibus coelestibus ac spiritualibus probabunt esse perlucida. Et eriges tabernaculum juxta exemplum, quod tibi in monte monstratum est. Exemplum tabernaculi Moysi in monte monstratum est, quia commoratus est in secreto cum Domino, vidit sublimem angelicae puritatisra conversationem, in quantum mortalibus imitari possibi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum legimus historiã scĩ noe: quomodo diluuiũ quodimpi¬
os deleut . mirabi liter cumsuis inarca seruatus eua serit.
Pat&omnib in ex quod ds̃ diligens iustitiam. &odio ha¬
bens iniquitatem : Pios nouerit d&emptatione eri¬
pere : Impios uero iusta districtione punire
instar uectium in putribibum tab̵ naco¬
lumdiũ contin&: Quiamentes fidelium uerbis infictȩ
ueritatis ab incursu temptationum p̃munit: Uerum
qua siuectes lignei laminis uestiuntur aureis cumhȩc
eadem lectio ꝑspiritalem intellegentiã : sacratiorib: ple¬
na mesteriis ostenditur : Cum arca ecclesiam catholicam
a qua dilouii baptismum significare dinoscitur: Munda
& inmundec animalia spiritales & carnales quosq: in ecde¬
sia : Ligna arçȩ leuigata &bituminata doctores fidei¬
gratiȩ roboratos : Coruus dearca egressus. Necreuersus
eos qui post baptisma ada posta sumdecidunit : Ramus oli¬

Expanded text:
cum legimus historiam sancti Noe, quomodo diluvium, quod impicum legimus historiam sancti Noe, quomodo diluvium, quod impios delevit, mirabiliter cum suis in arca servatus evaserit; patet omnibus in eo quod Deus diligens justitiam, et odio habens iniquitatem, pios noverit de tentatione eripere, impios vero justa districtione punireinstar vectium imputribilium tabernaculum Domini continet quia mentes fidelium verbis infictae veritatis, ab incursu tentationum praemunit . Verum quasi vectes lignei laminis vestiuntur aureis, cum haec eadem lectio per spiritualem intelligentiam sacratioribus plena mysteriis ostenditur, cum arca Ecclesiam catholicam, aqua diluvii baptismum significare dignoscitur: munda et immunda animalia, spirituales et carnales quosque in Ecclesia: ligna arcae levigata et bituminata, doctores gratia fidei roboratos: corvus de arca egressus nec reversus, eos qui post baptisma ad apostasiam decidunt: ramus oli
Abbreviated transcription (Latin):
Cadem mnlcuitico : cadem in libro Numerorum : cadem indecte¬
ro nomio scripta contin&ur: Et quinq: anuliaurei singu¬
lis tab̵naculi tabulis erantinfixi, Qua corda iustorũ multũ
dilatata ꝑ amorem in omnib: legis mosaicȩ libris Non solũ
correctionemoperum : sed & ꝑp&uam suꝑnȩ recributionis
lucem legunt: Et fundeseis inquid anulos aureos ꝑ quos
uectes tabulita contineant: Uectes ꝑanulos aureos tabu¬
lita continent : cum uerba sacrielo qui ꝑ promissionem
regnicȩlestis: statum sçȩ̃ ȩclesiȩ confirmant.: Vt comi¬
nus ꝑ turbationes munditimeat : Quocestius stabilitatẽ¬
ꝑp&uȩ remunerationis didicit, Bene autẽ decis demuec¬
tibus subditur: Quoso peries laminis aureis: Lamminis
quippe aureis uectes operiuntur: cum uerbis diuinȩ legis
qua eẽ iuxta litterȩ sensum fortia uidentur : atq: ad con¬
firmandam uitam fidelium aptissima superior intellectos

Expanded text:
eadem in Levitico, eadem in libro Numerorum, eadem in Deuteeadem in Levitico, eadem in libro Numerorum, eadem in Deuteronomio scripta continetur. Et quinque annuli aurei singulis tabernaculi tabulis erant infixi, quia corda justorum multum dilatata per amorem in omnibus legis Mosaicae libris, non solum correctionem operum, sed et perpetuam supernae retributionis lucem legunt. Et fundes eis, inquit, annulos aureos, per quos vectes tabulata contineant. Vectes per annulos aureos tabulata continent, cum verba sacri eloquii per promissionem regni coelestis statum sanctae Ecclesiae confirmant, ut eo minus perturbationes mundi timeat, quo ceperpetuae remunerationis didicit. Bene autem de eisdem vectibus subditur: Quos operies laminis aureis. Laminis quippe aureis vectes operiuntur, cum verbis divinae legis, quae esse juxta litterae sensum fortia videntur, atque ad confirmandam vitam fidelium aptissima, superior intellectus,
Abbreviated transcription (Latin):
nifacũ ut habeanu tamgernã : Respondit idem magister
bonus ⁊ sius aduitam ingred: seruamandita: Et non illi
alia quam legis mandata sabdidit: Ipsasq tabalas deiurabis
& fundes eis anulos aureos ꝑ quos uec testabulita contineant
Tabulȩ tabniculi deauratȩ p̃fulgent: Cumomnis uita omĩs
sermo scorum p̃dicatorum lucẽ p̃monstrat sapientia e
cȩlestis  Nihilq ineis aliud quã uistutũ decus aspicitur:
Anuli autem aurei. ꝑ quos uectes tabulata continebant.
ipsamuitae cȩles tisbeatitudinem designant:
Quȩ ꝓpter
suȩ gloriam claritatis. recte auro : ꝓpt̃ &ernitatem rec¬
te circulo comparatur: Vnde &a postolur deilla : repo¬
sita ÷ in quid mihi corona iustitiae: Quinq: autemcircu¬
los singule habebant tabulȩ nonquiaquinq. ꝑtita :
distinctio patriȩ cȩlestis : sed quia eadem ꝑp&ia claritas
& clara ꝑ p&uitas regnuillius ingenes : eadem in exodo:¬

Expanded text:
faciam ut habeam vitam aeternam? respondit idem Magifaciam ut habeam vitam aeternam? respondit idem Magibonus: Si vis ad vitam ingredi, serva mandata , et non illi alia, quam legis mandata subdidit. Ipsasque tabulas deaurabis, et fundes eis annulos aureos, per quos vectes tabulata contineant. Tabulae tabernaculi deauratae praefulgent, cum omnis vita, omnis sermo sanctorum praedicatorum lucem praemonstrat sapientiae coelestis, nihilque in eis aliud quam virtutum decus aspicitur. Annuli autem aurei per quos vectes tabulata continebant, ipsam vitae coelestis beatitudinem designant, quae propter suae gloriam claritatis recte auro, propter aeternitatem recte circulo comparatur. Unde et Apostolus de illa: Reposita est, inquit, mihi corona justitiae . Quinque autem circulos singulae habebant tabulae, non quia quinquepartita est distinctio patriae coelestis, sed quia eadem perpetua claritas, et clara perpetuitas regni illius in Genesi, eadem in Exodo,
Abbreviated transcription (Latin):
acies &uectes delignis s&him quinq: ad continendas tabulas
in uno latere tab̵naculi & quinq: alios inaltero & eius demnti¬
meri ad ocadentalem plagam. quimittintur ꝑmedias
tabulas a sumo usq: ad sũmum: Uectes quinq: qui tabulas
tab̵naculi continent: Ouinquȩ sunt librimosaiçe legis¬
quorũ munimine scã ecclesia mirabiliter ab omni temp¬
tantium scelerum sceleratorumq: spirituum inpulsione
tutatur: Et hoc inutroq: latere : quia nonsolum priorẽ
đi populum littera legis crudiebat adfidem &operabo¬
na : sed exiam nos noui tempore testamentidõ seruentes
eadem littera spiritaliter intellectamaoris gratia dulcedinis.
& m p̃sentiad fidem operationemq: uistutum instituit & in
futuro ad spem ꝑperuȩ remunerationis accendit : Eusdẽ
quoq numeri uectes ado codentalem sunt plccgam:
Quiu i psam quoq: compl&ionem bonio peris quando ad p̃mia
futura decirne egredimur lex nobis benem tellecta p̃dicat:
Vnde in terroganti diuiti acdicenti: magis terbonȩ quidbo

Expanded text:
acies et vectes de lignis sethim quinque ad continendas tabulas in uno latere tabernaculi, et quinque alios in altero. Et ejusdem numeri ad occidentalem plagam, qui mittuntur per medias tabulas, a summo usque ad summum. Vectes quinque qui tabulas tabernaculi continent, quinque sunt libri Mosaicquorum munimine sancta Ecclesia mirabiliter ab omni tentantium scelerum sceleratorumque spirituum impulsione tutatur. Et hoc in utroque latere, quia non solum priorem Dei populum littera legis erudiebat ad fidem et opera bona, sed etiam nos novi tempore testamenti Deo servientes, eadem littera spiritualiter intellecta, majoris gratia dulcedinis, et in praesenti ad fidem operationemque virtutum instituit, et in futuro ad spem perpetuae remunerationis accendit. Ejusdem quoque numeri vectes ad occidentalem sunt plagam, quia ipsam quoque completionem boni operis, quando ad praemia futura de carne egredimur, lex nobis bene intellecta praedicat. Unde interroganti diviti ac dicenti: Magister bone, quid
Abbreviated transcription (Latin):
angeliidĩ . Ipsi adhuc mortali carne renti penire sata¬
gunt : Unde merito: tã magnȩ uistutis ꝑmagnũ restat
p̃mium quia adtestante ꝓpheca : Haec dicitdñs eu¬
niucis quicustodier ł sabbatamea &elegerunt quȩ
ego uolui. & tenuerunt foedusmeum. dabo eis indoma
mea & in muris meis locũ & nom̃ melius a filus & filiabus :
om̃ sempiternum dabo eis quodnonaufer&ur
De quo uidebc& loco ac nomine &ecuangelis taiohannes que
ratunus exipis refest audisse se cantinteseos canticum no¬
uum ante sedemđi quod nemo alius poterat: s tatĩq: ad¬
iunx̃. Hii sunt qui cũ mulierib: Non sunt coinquinati uirgi¬
nes enĩ sunt  his qui secunturagnũ quocũq: abierit

Expanded text:
angelis Dei , ipsi adhuc mortali carne retenti praevenire satagunt. Unde merito tam magnae virtutis permagnum restat praemium, quia attestante propheta, Haec dicit Dominus eunuchis, qui custodierint sabbata mea, et elegerint quae ego volui, et tenuerint foedus meum; dabo eis in domo mea et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus: nomen sempiternum dabo eis, quod non auferetur . De quo videlicet loco ac nomine et evangelista Joannes, qui erat unus ex ipsis, refert audisse se cantantes eos canticum novum ante sedem Dei , quod nemo alius poterat. Statimque adjunxit: Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati, virgines enim sunt: hi sunt qui sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiȩ temporalis ad sumant: Columne autem quib: hec tex¬
toria suspenduntur mn altum doctores s̃ scĩ qui suorũ corda ccudi¬
torum a t̃ restrib: contagiis extrasta ad clestia desideranda

Expanded text:
tinentiae temporalis assumant. Columnae autem quibus haec tentinentiae temporalis assumant. Columnae autem quibus haec tentoria suspenduntur in altum, doctores sunt sancti, qui suorum corda auditorum a terrestribus contagiis extracta, ad coelestia desideranda
Abbreviated transcription (Latin):
aedi ficutdns in futura ꝑficit: Habra hecente nario filus ꝓ¬
mis sionis nasciturisiac: Quu nimirũ benedetio hereditatis quȩ
in semineeius omnib: familus terrȩ ꝓmittitur in futura &cȩles
tipitria reddecur: Centum annos peregrinatur ipse in t̃ra
re pmissionis quia quifili habrahe ꝑfidem efficimur: in spe suꝑ¬
nȩ hereditatis debemus peregrinam inp̃senti ecclesia duce¬
reuitam: seruntt isuac ingeraris qđ interp̃tatur incolatus &
inuenit ipso anno centuplum: Quia quȩcumq: fili ꝓmissionis in
hacuta peregrinantes bona operamur: Moxegres n de corpo¬
re incelestiuta recipimor inqua figura & semen euangelici
sermonis quod inbonam t̃ramceoditexortũ feort fructũ centuplum:
inreipsã uitam regniçelestis: Centũ ergocubitos hab& latus
tab naculi in longum quia uiniuersi qui ad mẽbra ȩcclesiȩ ꝑti¬
nent necesse ÷ ꝓaẽna in cȩlis uita laborem in sẽ patientiȩ & con¬

Expanded text:
aedificat Dominus, in futura perficit. Abrahae centenario filius paedificat Dominus, in futura perficit. Abrahae centenario filius promissionis nascitur Isaac; quia nimirum benedictio haereditatis, quae in semine ejus omnibus familiis terrae promittituti patria reddetur. Centum annos peregrinatur ipse in terra repromissionis, quia qui filii Abrahae per fidem efficimur, in spe supernae haereditatis debemus peregrinam in praesenti Ecclesia ducere vitam. Sevit Isaac in Geraris, quod interpretatur incolatus, et invenit ipso anno centuplum, quia quaecunque filii promissionis in hac vita peregrinantes bona operamur, mox egressi de corpore in coelesti vita recipiemus. In qua figura et semen evangelici sermonis, quod in bonam terram cecidit, exortum fecit fructum centuplum, in seipsum vitam regni coelestis. Centum ergo cubitos habet latus tabernaculi in longum; quia universi quique ad membra Ecclesiae pertinent, necesse est pro aeterna in coelis vita, laborem in se patientiae et con