comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eet᷑ : s etiã cũ diues eẽt. pauꝑ fieri dignatꝰ ÷ ꝓ nob̾: ut nos
sua pauꝑtate simul & humanitate diuitiarũ & diuinita¬
tis suę donaret ẽẽ participes. S libet paulisꝑ intueri:
cur hec maxime uolucres in hostiã dñõ iuberent᷑ offerri.
Nã ꝙ abrahã patͥarcha. tanto ante legẽ tẽꝑe. has in ho¬
locaustũ dño legit᷑ optulisse : ꝙ in plerisq legis cerimoniis
qͥ mundandꝰ eẽt. ꝑ has iubebat᷑ mundari. Colũba gͦ sĩplici
tatẽ: turt᷑ indicat castitatẽ. Qͥa & columba simplitͥatis: &
castitatis amator ÷ tͣtur: ita. ut si coniugẽ casu ꝑdiderit.
ñ aliũ ultͣ q̃rere curet. Unde in laudib eccłe loqͥt᷑ dñs.¬
Pulchre sunt gene tue: sic̃ t̾turis. Ꝙ it̾ũ. Ecce tu pulchra
es amica mea. ecce tu pulchra. ocłi tui colũbarũ. Genas qͥp¬
pe ut t᷑turis habet aĩa: qͣ ab oĩ ĩpuditicie peste. castã se

Expanded text:
esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut noesset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nosua paupertate simul et humanitate, divitiarum et divinitatis suae donaret esse participes. Sed libet paulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini juberentur offerri; nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore, has in holocaustum Domini legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mutatem, turtur indicat castitatem; quia et columba simplicitatis, et castitatis amator est turtur, ita ut si conjugem casu perdiderit, non aliam ultra quaerere curet. Unde in laudibus Ecclesis; et iterum: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra es, oculi tui columbarum ; genas quippe ut turturis habet anima quae ab omni impudicitiae peste castam se
Abbreviated transcription (Latin):
patet ꝓfecto. qͥa illã qͤ sine uirilis susceptione seminis
uirgo peꝑit. una cũ filio qͥ natꝰ ÷ ei. neq immundã descri¬
bat: neq ꝑ hostias salutares doceat eẽ mundandam.¬
S sicut dñs ac saluator nr̃ qͥ diuinitꝰ legem dedit. appa¬
rens in homine fieri uoluit sub lege: ut eos qui sub lege
erant redimeret. ut adoptionẽ filioꝵ reciperemꝰ: ita etiam
beata genitrix illius que singłari priuilegio supra legẽ
fuit: ꝓ ostendendo tam̃ humilitatis exemplo. legalib ñ re¬
fugit᷑ subdi institutis. iuxta illud uiri sapientis. Quant̾o
magnꝰ es: humilia te in oĩb Ꝙ ut darent inquit hostiã¬
scđm qd̵ dictũ ⁊ in lege dñi: par turturũ. aut duos pul¬
los columbarũ. hostia hec : pauꝑũ erat. Precepit qͥppe dñs
in lege. ut qͥ possent agnũ ꝓ filio uł filia simul ꝙ tturẽ
dũ agnũ : duos iã tͣtures. uł duos colũbe. pullos: offerren.

Expanded text:
profecto patet quia illam quae sine virilis susceptione seminis profecto patet quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in on lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat, praecepitque Dominus in lege ut qui possent, agnum pro filio vel filia, simul et turturem dum agnum, duos jam turtures, vel duos columbae pullos offerret. E
Abbreviated transcription (Latin):
scdm legem moysi: tulerunt illum in ihersłm ut sisterea
eum dñõ. sicut scriptũ ÷ in lege dñi: quia om̃e masculinũ.
adaꝑiens uuluuam: scm̃ dño uocabitur. Precepit namq lex
ut mulier que suscepto semine peperisset filium: immunda
su templi. ac uiri thoro abstineret: donec quadragesimo nati-¬
ad templũ dnĩ deferret. Primogenitũ aũ om̃e masculini sexꝰ
scm̃ dnõ uocari: atq idõ munda quȩq offerri dõ. immunda aũ
die. qͦ dies purgationis eiꝰ uocabat᷑. illo se suãq sobolẽ. hostiis
señficat᷑a ueniret: ac sic demũ ad thorũ uirilibera rediret.
debimꝰ aꝑtissime. quã beatissima dĩ genitrix. & ꝑpetua
uirgo aparia. simul cũ filioꝰ genuit: ab oĩ fuerit legis sub¬
iectione liberrima. Cũ enĩ dicat lex mulierẽ qͣ suscepto se
mine peꝑisset immundã decerni. & ꝑ longa tẽpora simul
cũ ꝓle quã genuisset. oblatis dõ uictimis debere mundari.

Expanded text:
sterent eum Domino, sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit namque lex ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda su templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo natiad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. debimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim mine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset, oblatis Deo victimis, debere mundari,
Abbreviated transcription (Latin):
dentem: addidit & manentem suꝑ eum. Et in scõs enim eius.
sp̃c̃ descendit. Uerum quia quamdiũ sunt in corpore: pecca-¬
to carere nequeunt. quia celestium contemplationi. semper
oculum mentis intendere non sufficiunt: s sepius hunc ad
terrene curam conuersationis inflectunt: in eoꝵ ꝓcul dubio
cordib sp̃c aliquando uenit: aliquando recedit. Unde dictũ ÷.
Sp̃c ubi uult spirat. & uocem eius audis: s non scis unde ue¬
redeuntis crebra luce reficiantur. In solo autem mediatore
ullam inuenit. Mansit aut̃ totus in illo. non ex eo solũ tẽpore
quo hunc Ioħs suꝑ eum uidit descendentem: s ex quo homo

Expanded text:
manentem super eum; in sanctos enim ejus Spiritus descendit. Verum quia quandiu sunt in corpore, peccato carere nequeunt, quia coelestium contemplationi semper oculum mentis intendere non sufficiunt, sed saepius hunc ad terrenae curam conversationis inflectunt, in eorum proculdubio cordibus Spiritus aliquando venit, aliquando recedit. Unde dictum est: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed nescis unde veredeuntis crebra luce reficiantur. In solo autem mediatore ullam invenit. Mansit autem totus in illo, non ex eo solum tempore quo hunc Joannes super eum vidit descendentem, sed ex quo homo
Abbreviated transcription (Latin):
tizat in sp̃u scõ. ꝑ sp̃c sci gr̃am peccata dimittendo. siue
ip̃se aqͣ aliquos discipłoꝵ suoꝵ primus baptitauerit. ꝑ
quos ad ceteros fideles baptismi riuus proflueret: eosdẽ
etiam spu baptizabat. peccata illis relaxando. & sp̃c do-¬
na ministrando: siue fideles eiꝰ. inuocato nomine ipsius
aqua baptizent electos. & chrismate scõ ꝑungant. eo sdem¬
nichilominus ipse spũ sc̃o baptitat: quia nemo preter
ere. Un de eungłista Ioħs cum dixisset. audierunt pharisei
quiã Iħc plures discipulos facit. & baptizat quam Ioħs.
protinus adiunxit. Quamquã Iħc non baptizaret. s dis
cipłi eius: aꝑte docens. quia & discipłi Ih̃u in nomine eius
aqua baptizant. ipse tamen magis baptizare intelligen¬
dus ÷: qui peccata dimittit. Baptizat quoq dñs in sp̃u scõ:
cũ per afflationẽ eiusdẽ spc̃ corda fidelium suoꝵ feruo¬
Baptizat in spũ scõ: cum cuilibet electoꝵ dat manifesta
te ascensurus in celum: dicit discipłis. Uos aũ baptizabimi-

Expanded text:
iritus sancti gratiam peccata dimittendo. Sive enim ipse aqua aliquos discipulorum suorum primus baptizaverit, per quos ad caeteros fideles baptismi rivus proflueret, eosdem etiam Spiritu baptizabat, peccata illis relaxando, et Spiritus sancti dona ministrando. Sive fideles ejus, invocato nomine ipsius, aqua baptizent electos, et chrismate snihilominus ipse Spiritu sancto baptizat, quia nemo praeter ere. Unde evangelista Joannes cum dixisset: Audierunt pharisaei quia Jesus plures discipulos facit et baptizat quam Joannes, protinus adjunxit:  quanquacens  Al., docens quia etsi discipuli Jesu in nomine ejus aqua baptizant, ipse tamen magis baptizare intelligendus est qui peccata dimittit. Baptizat quoque Dominus in Spiritu sancto cum per afflationem ejusdem Spiritus corda fidelium suorum fervoBaptizat in Spiritu sancto, cum cuilibet electorum dat manifestte ascensurus in coelum, dixit discipulis: Vos autem baptizabimini
Abbreviated transcription (Latin):
ta est reedificat. Hec legens siue audiens quisq peccandi
metum corripit. ad penitendi remedium confugit: aqua
hydriȩ purificantis ablutus ẽ. Si uero intelligere didice¬
rit iherusalem & templum dei eccłam xp̃i. babylonem con¬
fusionem peccatoꝵ. nabuchodõsor diabolum. Iħ̃m sacer-
xpm. septuaginta annos bonoꝵ plenitudinem operũ.
quȩ per sp̃c scĩ dona largiuntur. uidelicet propter de¬
calogum & septiformem ciusdem sp̃s grãm. iuderitq hoc

Expanded text:
ta est, reaedificat. Haec legens sive audiens quisque peccandi ta est, reaedificat. Haec legens sive audiens quisque peccandi metum corripit, ad poenitendi remedium confugit, aqua hydriae purificantis ablutus est. Si vero intelligere didicerit Hierusalem et templum Dei Ecclesiam Christi, Babylonem confusionem peccatorum, Nabuchodonosor diabolum, Jesum sacerd Christum, septuaginta annos bonorum plenitudinem operum, quae per Spiritus sancti dona largiuntur, videlicet propter decalogum et septiformem ejusdem spiritus gratiam, videritque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
promissa est abrahe in te qui de gentibus credis munus eẽ cõ
pletum: nimirum de aqua tibi uinum fecit. qui spiritalẽ
sensum cuius noua flagrantia debriaris: aperuit. Quar¬
te ecatis iniciis. dauid pro saule regnum israhelitice gen¬
tis sortitur: humilis. in nocens. & mitis. exul pro illo. cuiꝰ
iniusta diui persecutione cruciabatur. Ecce hydria qͦrta:
fonte salutari repleta. Quisquis hec audiens. humilitati
ato innocentie studere. & superbiam ceperit atq inui-¬
diam suo de corderepellere: quasi haustum aque limpi¬
dissime quo reficiat᷑ inuenit. At si in saule iudeos ꝑseqͥn¬
ob ꝑfidiam. & carnale simul imperium & spiritale des̃
uitã. & regnũ. s & ipsũ regẽ ibi scriptũ legere nouit. ubi
prius quasi de aliis uetere legebat hystoriam. Quinta e¬
correptꝰ. patriam per iħm sacerdotem magnum reducitur.
ubi domum dei que incensa ẽ. & ciuitatem scãm que destruc¬

Expanded text:
promissa est Abrahpromissa est Abrahpletam, nimirum de aqua vinum tibi fecit, qui spiritalem sensum, cujus nova fragrantia inebriaris, aperuit. Quartae aetatis initiis David pro salute regnum Israeliticae gentis sortitur, humilis, innocens et mitis, exsul pro illo cujus injusta diu persecutione cruciabatur. Ecce hydria quarta fonte salutari repleta. Quisquis haec audiens humilitati atque innocentiae studere, et superbiam coeperit atque invidiam suo de corde repellere, quasi haustum aquae limpidissimae, quo reficiatur, invenit. At si in Saule Judaeos persequenob perfidiam, et carnale simul imperium et spiritale destrvitam et regnum, sed et ipsum regem ibi scriptum legere novit, ubi prius quasi de aliis veterem legebat historiam. Quinta aecorrectus ad patriam per Jesum sacerdotem magnum reducitur, ubi domum Dei, quae incensa est, et civitatem sanctam, quae destruc
Abbreviated transcription (Latin):
ternas. Hydrie uocantur uasa. aquarũ receptui parata. Grece
enim aqua: ydor dicitur. Aqua autem scripture sacre scienciã
designat: que suos auditores & a pectatoꝵ sorde abluere. & diui-¬
ne cognitionis solet fonte potare. Uasa quib continebatur. cor-¬
abentis etates: id est usq ad tempus dñice predicationis. Et bene la-¬
pidea ͭ uasa. quia fortia sunt precordia iustoꝵ. ut pote illius
fide & dilectione solidata lapidis: quem uidit daniel precisum
de monte sine manib. factumq in montem magnum: ꝙ im¬
plesse omnem terram. De quo dicit zacharias. In lapide uno
septem oculi sunt: id est in xp̃mͦ uniuersitas scientie spiritalis¬
in habitat. Cuius & a płs petrus meminit: ita dicens. Ad quẽ
accedentes lapidem uiuum: & ipsi tamquã lapides uiui. suꝑ edi-¬
ficamini. Bene seđ̾m purificationẽ iudeoꝵ posite erant l yarie¬
offertur: sed aries mactatur. Si intelligis benedictionis que

Expanded text:
ternas. Hydriae vocantur vasa aquarum receptui parata. Graece ternas. Hydriae vocantur vasa aquarum receptui parata. Graece enim aqua ὓδωρ dicitur. Aqua autem Scripturae sacrae scientiam designat, quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere, et divinae cognitionis solet fonte potare. Vasa sex quibus tenebatur, corculi habentis aetates, id est, usque ad tempus dominicae praedicationis. Et bene lapidea sunt vasa, quia fortia sunt praecordia justorum, ut pote illius fide et dilectione solidata lapidis, quem vidit Daniel praecisum de monte sine manibus, factumque in montem magnum, et implesse omnem terram ; et de quo dicit Zacharias: In lapide uno septem oculi sunt, id est, in Christo universitas scientiae spiritualis habitat. Cujus et apostolus Petrus meminit, ita dicens: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi, superaedificamini . Bene secundum purificationem Judaeorum positae erant hydrioffertur, sed aries mactatur. Si intelligis benedictionem quae
Abbreviated transcription (Latin):
qua erat patrandum miraculum. non principium temporalit̃
accepisse de matre: s eternitatem semper habuisse cum patre.
Quid michi inquit & tibi est mulier: Nondum uenit hora mea.
Quid diuinitati quam ex patre semper habui. cum tua carne
ex qua carnem accepi. commune est: Nondum uenit hora. ut
fragilitatem sumptȩ ex te humanitatis moriendo demonstrem
Prius est ut potentiam eterne deitatis uirtutes operando pate¬
faciam. Uenit autem hora. ut quid sibi & matri commnune eẽt
ostenderet: cum eam moriturus in cruce. discipulo uirgini uir-¬
ginem commendare curauit. Carnis namq infirma perpessus
matrẽ de qua hec susceperat pie cognitam: ei quem maxime dilige-¬
bat discipulo commendauit. Quam diuina facturus. quasi in-
cognitam se nosse dissimulat: quia hanc diuine natiuitatis auc-¬
tricem non eẽ cognoscit. Erant autem ibi lapider hydriȩ sex positȩ
scd̃m purificationẽ iudeoꝵ: capientes sĩgulȩ metretas binas uł

Expanded text:
um erat patrandum, non principium temporaliter accepisse de matre, sed aeternitatem semper habuisse de Patre. Quid mihi, inquit, et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea. Quid divinitati, quam ex Patre semper habui, cum tua carne, ex qua carnem suscepi, commune est? Nondum venit hora ut fragilitatem sumptPrius est ut potentiam aeternae Deitatis, virtutes operando, patefaciam. Venit autem hora ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam, moriturus in cruce, discipulo virgini virginem commendare curavit . Carnis namque infirma perpessus, matrem, de qua haec susceperat, pie cognitam, ei quam maxime diligebat discognitam se nosse dissimulat, quia hanc divinae nativitatis auctorem non esse recognoscit. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel
Abbreviated transcription (Latin):
ritas mundi ȩtates legalib ac propħicis scripturis implen
scriptura quȩ a propħis ministrata ẽ: & salubris eẽt ad
haustum sapientiȩ cęlestis. & ad operum castigationẽ utił
Impleuerunt autẽ eas usq ad summum: quia recte intel¬
lexerunt nullum fuisse tempus scł̃i alienum doctorib. qͥ
siue uerbis siue exemplis. siue etiam scriptis: uiam uite
mortalib panderent. & dicit eis. haurite nunc: & ferte
architrino. Et tulerunt. Architriclinꝰ. aliquis legis ꝑitꝰ
illius temporis est: fortasse nichodemꝰ. uel gamaliel: uel dis

Expanded text:
ritas mundi aetates legalibus ac propheticis implendritas mundi aetates legalibus ac propheticis implendScriptura, quae a prophetis ministrata est, et salubris esset ad haustum sapientiae coelestis, et ad operum castigationem utilis. Impleverunt autem eas usque ad summum, quia recte intellexerunt nullum fuisse tempus saeculi a sanctis alienum doctoribus, qui sive verbis, sive exemplis, sive etiam Scripturis viam vitae mortalibus panderent. Et dicit eis: architriclino. Et tulerunt. Architriclinus aliquis legisperitus illius temporis est, fortasse Nicodemus vel Gamaliel, vel dis
Abbreviated transcription (Latin):
dia nuptiarum non de nichilo facere uoluit: s hydrias sex
impleri aqua precipiens. hanc mirabile conuertit in uinũ:
quia sex mundi etates sapientie salutaris largitate dona¬
uit. Quam tam̃ ipse ueniens: sullimioris sensus uirtute fe¬
cundauit. Nam que carnales carnaliter tantum sapiebant.
ipse spiritalib spiritaliter sentienda reserauit. Hultis au¬
dire fr̃s. qualit̾ de aqua fecerit uinum: Apparuit post re¬
surrectionem suam duob discipulis ambulantib in uiã.
ibatq cum illis. & incipiens a moyse. ꝙ omnib propħis
interpretabat᷑ illis in om̃ib scripturis quȩ de ipso erant.
Nultis iterum audire. quomͦ eodem sint uino inebriati: Post¬
modum cognoscentes quis esset qui eis uerbũ uite propinabat:
dicebant adinuicem. Nonne cor nrm ardens erat in nobis. cũ
loqueret᷑ in uia. & aperiret nob̃ scripturasͦ. Dicit ergo Iħe mi¬
nistris. Implete hydrias aqua. Et impleuerunt eas: usq ad

Expanded text:
dia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex dia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua praecipiens, hanc mirabiliter convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit. Quam tamen ipse veniens sublimioris sensus virtute fecundavit. Namque carnales carnaliter tantum sapiebant, ipse spiritalibus spiritaliter sentienda reseravit. Vultis scire qualiter de aqua fecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis; et incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpreVultis iterum audire quomodo eodem sint vino inebriati? Postmodum cognoscentes, quis esset qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas? Dicit ergo Jesus ministris: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
circumcisionem. baptisma quod in mysterium dominice
resurectionis a peccatoꝵ nos morte redemit intelligis. in
inductione in templum. & oblatione hostie purificantis. fi¬
guratum cognoscis fideles quosq de baptisterio ad altare
scm̃ ingredi. ac dominici corporis & sanguinis uictima sin¬
gulari debere consecrari: uino quidem de aqua facto. &
quidem meracissimo donatus es. Porro si circumcisionis
diem ad generalem humani generis resurectionẽ quando
mortalis propago cessabit. mortalitas tota immortalitate
mutabitur. interp̃taris: & circumcisos intemplum cũ hostiis
intellexeris. quando post resurrectionem uniuersali exple¬
to udicio. scĩ iam in corruptibiles facti. ad contemplan¬
dam ꝑpetuo speciem diuine maiestatis. cũ bonoꝵ oꝑum
munerib intrabunt: tantum profecto uinum de aqua fi¬
eri uidebis: cuius conditori recte protesteris & dicas. & pocłm
tuum mebrians quam preclarũ ẽ. Ergo añs uinum in gau¬

Expanded text:
circumcisione, baptisma, quod in mysterium divinae circumcisione, baptisma, quod in mysterium divinae resurrectionis a peccatorum nos morte redemit, intelligis, in inductione in templum, et oblatione hostiae purificantis, figuratum cognoscis, fideles quoque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac dominici corporis et sanguinis victima singulari debere consecrari; vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo, donatus est Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resurrectionem, quando mortalis propago cessabit, mortalitas tota immortalitate mutabitur, interpretaris, et circumcisos induci in templum cum hostis intellexeris, quando post resurrectionem, universali expleto judicio, sancti jam incorruptibiles facti, ad contemplandam perpetuo speciem divinae majestatis, cum bonorum operum muneribus intrabunt, tantum profecto vinum de aqua fieri videbis, cujus conditori recte protesteris, et dicas: Poculum tuum inebrians, quam praeclarum est ! Ergo Dominus vinum in gau
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie fieri. aliis nimirum a diabolo de ęccła peccando rap-¬
ciliatis: uinum de aqua factum habet. quia ad se ꝑtinere
que scripta sunt intelligens. magno mox conpunctionis
quasi musto incalescens. quicquid sibi peccati captiuantis in¬
esse deprehenderit: per xp̃i grãm liberari deposcit. Sexta
inchoante scłi etate. dñs in carne apparens: octaua die
natiuitatis. iuxta legem circumcisus est: tricesima & ter¬
cra post hec ad templum delatus. & legalia ꝓ eo sunt
munera oblata. Hec intuentes ad litteram: aperte discimꝰ
quanta nobis diligentia sunt euuangelicȩ fidei subeunda
mysteria. quando ipse benedictionem gr̃e afferens. qui
legem littere dedit. ueterum primo cerimoniarum ritu cõ¬
secrari. qui cuncta diuinitus consecrat: & sic omĩa noua gr̃e
sacram̃ta susciꝑe: simul & tradere curauit. Ecce hydria sex¬
ta ad abluenda peccati contagia. ad portanda uite gaudia.
mundiorem ceteris afferens undam. Uerum si in octaui diei

Expanded text:
otidie fieri, aliis nimirum a diabolo de Ecclesia peccando rapciliatis, vinum de aqua factum habet, qui ad se pertinere quae scripta sunt intelligens, magno mox compunctionis quasi musto incalescens; quidquid sibi peccati captivantis inesse deprehenderit, per Christi gratiam liberari deposcit. Sexta inchoante saeculi aetate, Dominus in carne apparens, octava die nativitatis, juxta legem, circumcisus est ; tricesima et tertia post haec ad templum delatus, et legalia pro eo sunt munera oblata . Haec intuentes ad litteram, aperte discimus quanta nobis diligentia sunt evangelicae fidei subeunda mysteria, quando ipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litterae dedit, prius eam caeremoniarum ritu consecravit, qui cuncta divinitus constituit; et sic novae gratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta ad abluenda contagia peccati, ad portanda vitae gaudia mundiorem caeteris astruens undam. Verum si in octavi diei
Abbreviated transcription (Latin):
ne: & qͥ in similitudinẽ carnis peccati. ñ aut̃ in carne peccati
aduenit: remediũ qͦ caro peccati consueuerat mundari ñ respuit.
sicut etiã undã baptismatis qͦ noue gr̃e popłos a peccatoꝵ sorde
lauari uoluit: ipse ñ necessitatis. sed exempli causa subut. Scire

Expanded text:
ne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati ne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit. Scire
Abbreviated transcription (Latin):
głm. sed filiũ suũ unigenitũ: mittere dignatꝰ ẽ. Quẽ qͥa in di¬
uinitatis suȩ specie uidere neqͥuimꝰ: magna rursũ dilectionis
arte ꝓuidit: ut hunc factũ ex muliere. hoc ẽ ex mat̾ne carniᷤ
substantia sine uirili admixtione conceptũ. ad humanos uerũ
hominẽ ꝓferret aspectꝰ: qͥ in diuina uirtute ac substantia. ma¬
nens ꝑ om̃ia qͦd erat: uerã nat᷑e mortalis infirmitatẽ. quã nͣ
habebat indueret. Et ut nobis necessariã obediendi uirtutẽ
p̃cipuo cõm̃daret exemplo: factũ sub lege filiũ suũ misit ds̃ in
mundũ. Non qͥa ipse legi qͥcquã deberet: qͥ unꝰ magister nr̃. unꝰ
c̃ legis lator & iudex: s ut eos qͥ sub lege positi. legis onera por-¬
tare neqͥuerant. sua cõpassione iuuaret: ac de seruili conditio¬
sua largitate reduceret. Suscepit gͥ circũcisionẽ lege decretã
in carne: qͥ absq om̃i ꝓrsus labe pollutionis apparuit in car¬

Expanded text:
e dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mlegislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili conditiosua larin carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in car
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imͦ circũcisionis gła coruscante. ñ ultra corpꝰ qͦd corrũpit᷑
aggrauat animã. ñ terrena inhabitatio depͥmit sensũ multa
cogitantẽ: sed corpꝰ iã incorruptibile letificat animã. & sulle¬
uat celestis inhabitatio totũ hominẽ: uisioni sui conditoris
mꝰ supra psalmo conseqͤnt̾ exponit: animã suã ipse & om̃s in-¬
terioris sui hominis affectꝰ. ad benedicendũ dñm. recordandãꝙ
eiꝰ om̃s retͥbutiones excitans: qui redimit inqͥt de interitu uitã¬

Expanded text:
omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus, quod corrumpitur, omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus, quod corrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris ra meminimus, psalmo consequenter exponit, animam suam ipse et omnes interioris sui hominis affectus ad benedicendum Dominum recordandasque omnes ejus retributiones excitans: Qui redimit de interitu, i
Abbreviated transcription (Latin):
purgatꝰ. templũ dñi cũ munerib ingredit᷑: qͥ gła resurrectionis
ab om̃i labe mortalitatis excoctꝰ. cũ bonoꝵ fructib oꝑum su¬
ꝑne ciuitatis gaudia sẽpit̾na subit. Disrupisti inqͥens uicła
mea: tͥ sacrificabo hostiam laudis. Uota mea dño reddã in
atriis domꝰ dñi: in conspectu om̃is popłĩ eiꝰ. in medio tui ihe¬
rusalẽ. Qͦd desiderantissimũ tẽpus celestis introitꝰ: illa dies
octaua qͥ cirtũcisio celebrat᷑ indicat. Sex etenĩ sunt huiꝰ scli¬
ȩtates notissimis tempoꝵ distinctȩ articulis. in qͥb ꝓ dõ
laborib insistere: & ꝓ adipiscenda reqͥe sẽpit̾na ad tẽpus oꝑa¬
ri necesse ẽ. Septima ẽ etas ñ in hac s in alia uita qͥescentiũ.
usq ad tẽpus resurrectionis animarũ. Octaua aut̃ etas ipsa
ẽ dies resurrectionis sine ullo tẽporis fine beata: qͣndo uera

Expanded text:
purgatus templum Domini cum muneribus ingreditur qui gloria resurrectionis purgatus templum Domini cum muneribus ingreditur qui gloria resurrectionis ab omni labe mortalitatis excoctus, cum bonorum fructibus operum supernae civitatis gaudia sempiterna subit. Disrupisti, inquiens, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. Vota mea Domino reddam in atriis domus Domini, in conspectu omnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum tempus coelestis introitus illa dies octava, qua circumcisio celebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saetates notissimis temporum distinctae articulis, in quibus pro Deo laboribus insistere, et pro adipiscenda requie sempiterna ad tempus operari necesse est. Septima est aetas non in hac, sed in alia vita quiescentium usque ad tempus resurrectionis animarum. Octava autem aetas ipsa est dies resurrectionis sine ullo temporis fine beata, quando vera
Abbreviated transcription (Latin):
iħu id est saluatoris nom̃ acceperit: ñ a expositione ut a nob̾
possit intelligi. s sollicita ac uigili eget intentione: ut eciã
nos possimꝰ ciꝰdẽ nominis participatione saluari. Legimꝰ qͥppe
angło int̾p̃tante: qͥa ipse saluũ faciet popłm suũ a peccatis¬
eoꝵ. Et indubitant᷑ credimꝰ ac sꝑamꝰ: qͥa qui a peccatis sal-¬
uat. ipse etiã a corruptionib qͥ ob peccata contigerunt. &¬
ab ipsa morte saluare ñ õmittit: psamista testante qͥ ait
Qui ꝓpiciꝰ fit om̃ib iniqͥtatib tuis: qͥ sanat om̃s languores
tuos. Dimissis qͥppe om̃ib iniquitatib nr̃is. ad integrũ om̃s
languores nr̃i sanabunt᷑: cũ resurrectionis apparente gła. no¬
uissima inimica destructa fuerit mors. Et hec ẽ uera ac ple-¬
naria nr̃a circu̾cisio: cũ in die iudicii cunctis simul ammę
carnisq corruptionib exuti. mox ꝑacto iudicio. ad uidendã
dib hostiarũ munꝰ acceptabile deferri. Uera enĩ circũcisione

Expanded text:
 id est, Salvatoris nomen acceperit, non expositione ut a nobis possit intelligi, sed sollicita ac vigili eget intentione, ut etiam nos possimus ejusdem nominis participatione salvari. Legimus quippe, angelo interpretante, Q credimus ac speramus, qui a peccatis salvat, ipse etiam a corruptionibus, quae ob peccata contigerunt, et ab ipsa morte salvare non omittit, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos . Dimissis quippe omnibus iniquitatibus nostris ad integrum omnes languores nostri sanabuntur, cum resurrectionis apparente gloria novissima inimica destructa fuerit mors. Et haec est vera et plenaria nostra circumcisio, cum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam . Vera enim circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ ur̃am fr̃s admonere curauimꝰ: ut singłi nr̃m memi¬
nerint etiã se ipsos ꝑcepta fide xp̃i. cũ patriarchis nominis ex¬
celsi meruisse consortiũ. Percepta in xp̃o purificatione bap¬
tismi salutaris. diriuatũ a nomine xp̃i gaudeant mutuasse
cognom̃ & hoc usq mnͦ finẽ firmũ & intemeratũ seruare con¬
tendant. Gaudentes in se illud isaye uaticiniũ ẽẽ cõpletum:
& seruos suos uocabit nomine alio. hoc ẽ nomine xp̃iano. qͥ¬

Expanded text:
dilectionem vestram, fratres, admonere curavimus, ut singuli vestrum memidilectionem vestram, fratres, admonere curavimus, ut singuli vestrum meminerint etiam seipsos percepta fide Christi cum patriarchis nominis excelsi meruisse consortium, si percepta in Christo purificatione, baptismi salutaris derivatum a nomine Christi, gaudeant mutuasse cognomen, et hoc usque ad finem firmum intemeratumque servare contendant, gaudentes in se illud Isaiae vaticinium esse completum: Et servos suos vocabit nomine alio , hoc est nomine Christiano, q
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt multarũ gentiũ: constitui te. Que fidelissima ꝓmissio tam
late ꝑ orbẽ iã patet impleta. ut etiã nos ipsi de gentib ad fidĩ
illiꝰ deuotionẽ uocati. ipsũ nos patrẽ spiritalit᷑ habere gaudea¬
ꝓmissionẽ heredes. & saray inqͥt uxorẽ tuã non uocabis saray: s
sarã. Id est ñ uocabis pͥncipẽ meã: s pͥncipẽ. Uidelicet aꝑte do¬
cens. ut eã qͦ tantȩ fidĩ particeps & socia facta ẽ: ñ ꝓprie prin¬
cipẽ suȩ domꝰ. s absolute pͥncipẽ. id ẽ om̃iũ recte credentiũ femi¬
narũ: uocaret & intelligeret eẽ parentẽ. Vnde beatꝰ petrꝰ apłs
credentes de gentib feminas: ad humilitatis. castitatis. & mo¬
destie uirtutẽ ꝓuocans: eiꝰdẽ matris nr̃e sare debita cũ laude
meminit.Sicut sara inqͥt obediebat abrahe dnm̃ eũ uocans:
cuiꝰ estis filie benefacientes. & ñ tim̃tes ullã ꝑturbationẽ. Hec

Expanded text:
inquit, multarum gentium constitui te. Quae fidelissima promissio tam inquit, multarum gentium constitui te. Quae fidelissima promissio tam late per orbem jam patet impleta, ut etiam nos ipsi de gentibus ad fidei illius devotionem vocati, ipsum nos patrem spiritualiter habere gaudeauxorem tuam. non vocabis Sarai, sed Saram, id est, non principem meam, sed principem: videlicet aperte docens ut eam quae tantae fidei particeps et socia facta est, non proprie principem suae domus, sed absolute principem, id est, omnium recte credentium feminarum vocaret, et intelligecredentes de gentibus feminas ad humilitatis, castitatis et modestiae virtutem provocans, ejusdem matris nostrae Sarae debita cum laude meminit. Sicut Sara, inquit, obediebat Abrahae, dominum eum vocans, cujus estis filiae benefacientes, et non timentes ullam perturbationem . Haec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ solam carnis naturã. nullã aut̃ peccati contagionẽ traxit de
munere gr̃e renascentis. Utrũq genꝰ purificationis subire dignatꝰ ẽ
& circũcisus uidelicet a parentib octaua die natiuitatis. & tricesuo
etatis anno baptizatꝰ a Ioħe: immo etiã terciũ hostiȩ salutaris mimꝰ.¬
in tẽplũ delatꝰ ipse tẽpli dñs: ꝓ se ñ respuit offerri. Cuiꝰ diei de hinc
cunctis fidelib ostenderet eque subeunda remedia. Sed & hoc qͦd
eodẽ die sue circũcisionis nom̃ ut iħc uocaret᷑ accepit: ad imitatio¬
nẽ prisce fecit obseruationis. Quã ex eo credimꝰ sũptã: qͦd abraham
patriarcha qͥ primꝰ circũcisionis sacram̃tũ in testimoniũ sue mag¬
ne fidei. & diuine ad eũ ꝓmissionis accepit: eodẽ die sue suoꝵ q
circũcisionis etiã nominis amplificatione simul cũ sua coniuge
deinde abraham id est pat̾ multarũ gentiũ uocaret᷑. Qͥ a patrẽ

Expanded text:
qui solam carnis naturam, nullam autem peccati contagionem contraxit de qui solam carnis naturam, nullam autem peccati contagionem contraxit de munere gratiae renascentis: utrumque genus purificationis subire dignatus est, et circumcisus videlicet a parentibus octava die nativitatis, et tricesimo aetatis anno baptizatus a Joanne, imo etiam tertium salutaris hostiae munus ipse templi Dominus pro se non respuit offerri. Cujus die dehinc cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia. Sed et hoc quod eodem die suae circumcisionis nomen ut Jesus vocaretur, accepit, ad imitationem priscae fecit observationis, quam ex eo credimus sumptam quod Abraham patriarcha, qui primus circumcisionis sacramentum in testimonium suae magnae fidei et divinae ad eum promissionis accepit, eodem die suae suorumque circumcisionis etiam nominis amplificatione simul cum sua conjuge pater multarum gentium, vocaretur: quia patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
troire in regnũ dĩ: ipse tunc ꝑ legẽ suã clamabat. Masculus
cuiꝰ p̾pucii caro circũcisa ñ fuerit. ꝑibit anima illa de popło
suo: qͥa pactũ meũ irritũ fecit. Id est. qͥa pactũ uite in paradiso
hominib a me datũ. adam p̃uaricante transgressus ẽ. in quo
tari subuentũ. Utraq gͦ purificatio & circũcisionis uidelicet
in lege. & in eũglio baptismatis: tollende p̾uaricationis primȩ
grã posita ẽ. Q ne cui scł̃i labentis etati. suꝑni respectꝰ munera
deessent: illi qͦ qͥ a mundi exordio usq ad data tẽpora circũcisi-
onis. uł post datã circũcisionẽ de aliis nationib dõ placuerun.
uł hostiarũ oblationib. uł certe sola fidĩ uirtute suas suoꝵq
animas treatori cõm̃dantes: a primi reatꝰ uincłis absoluere.
curabant. Sine fide enĩ: impossibile ẽ placere dõ: & sicut alias
scriptũ ẽ. Iustꝰ autẽ: ex fide uiuit. Sed ueniens in carne dei filiuᷤᷤ

Expanded text:
lus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit , id est, quia pactum vitae in paradiso hominibus mandatum Adam praevaricante transgressus est, in quotari subventum. Utraque ergo purificatio, et circumcisionis videlicet in lege, et in Evangelio baptismatis, tollendae praevaricationis primae gratia posita est. Et ne cui saeculi labentis aetati superni respectus munera deeonis vel post datam circumcisionem, de aliis nationibus Deo placuerunt, vel hostiarum oblationibus, vel certe sola fidei virtute suas suorumque animas Creatori commendantes, a primi reatus vinculis absolvere curabant. Sine fide enim impossibile est placere Deo: et sicut alias scriptum est: Justus autem ex fide vivit . Sed veniens in carne Dei Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
suas. ut ñ delinqͦnt in lingua sua: qͥ donec suꝑẽ alitꝰ in eis. & sp̃c
dĩ in narib eoꝵ. ñ loqͤnt᷑ labiis iniqͥtatẽ. nec lingua eoꝵ medi¬
tabit᷑ mendaciũ: qͥ leuant manꝰ suas ad mandata dĩ q̃ diligt̃.
qͥ ab om̃i uia mala ꝓhibent pedes ut custodiant uerbũ dĩ: isti oͣs
suos sensus petra spiritalis exercitii se ostendunt habere circũci¬
sos. Petrinis siqͥdem cultris: circũtisionẽ fieri legimꝰ. Petra aũt.
erat: xp̃c. Cuiꝰ fide. spe. & caritate. ñ solũ in baptismate: s & in om̃i
ꝓrsus actione deuota purificat᷑ corda bonoꝵ qͦ & ipsa cotidiana nr̃.
circũcisio. id ÷ continua cordis mũdatio. sẽꝑ octaui diei sacram̃tũ
celebrare ñ desistit: qͥa nos in exemplũ dnĩce resurrectionis qͦ octa¬
ua die. id ÷ pꝰ septimã sabbati facta ẽ: scificare consueuit. Ut qͦ

Expanded text:
n lingua sua, qui donec superest halitus in eis, et Spiritus Dei in naribus eorum, non loquuntur labiis iniquitatem, nec lingua eorum meditatur mendacium, qui levant manus suas ad mandata Dei quae diligunt, qui ab omni via mala prohibent pedes suos ut custodiant verbum Dei, isti omnes suos sensus petra spiritualis exercitii se ostendunt habere circumcisos. Petrinis quippe cultris circumcisionem fieri legimus: petra autem erat Christus, cujus fide, spe et charitate, non solum in baptismate, sed in omni prorsus actione devota purificantur corda bonorum. Quae et ipsa quotidiana nostra circumcisio, id est continua cordis mundatio, semper octavae diei sacramentum celebrare non desistit, quia nos in exemplum Dominicae resurrectionis, quae octava die, id est post septimam sabbati, facta est, sanctificare consuevit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fr̃s km̃i. ut qͥ ad huiꝰ pulcherrime renouationis qͣsi sũmȩ cir-¬
cũcisionis desideramꝰ p̃mia ꝑtingere: curemꝰ interĩ pͥmitiue cir-¬
cũcisionis. & renouationis. qͤ cotidiano uirtutũ exercicio fit: subi-¬
re remediã. Deponamꝰ scd̃m pͥstinã conuersationẽ ueterẽ ho¬
minẽ. qͥ corrũpit᷑ scd̃m desideria erroris: renouem᷑ aũt sp̃u m̃tiᷤᷤ¬
nr̃e. & induamꝰ nouũ hominẽ qͥ scd̾m dm̃ creatꝰ ẽ : iniusticia &
sc̃itate & ueritate. Neq audientes circũcisionẽ in uno corporis
nr̃i m̃bro. nos castigari sufficere credamꝰ. s sicut idem alibi mo¬

Expanded text:
rissimi, ut qui ad hujus pulcherrimae renovationis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renovemrae, et induamus novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi mo
Abbreviated transcription (Latin):
ne agni. Ideo sunt inquit ante thronũ dei. & seruiunt ei die ac
nocte: in tẽplo eiꝰ. Non ẽ laboriosa. sed amabilis ꝙ optanda ser¬
uitꝰ: in dĩ laudib ꝑpetuo assistere. Dies qͥppe & nox. ñ uicissitu¬
dinẽ tẽporis ꝓpͥe: sed ꝑpetuitatẽ tropice significat. Nox enĩ non
erit illic: sed dies una. melior in atriis xp̃i suꝑ milia: in qͦ ñ plorat
rachel filios suos. s absterget ds̃ omnẽ lacrimã ab oculis eoꝵ:
datq uocẽ leticiȩ. & salutis eterne tabernacłis eoꝵ: qͥ uiuit &

Expanded text:
ne Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt die ac ne Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optanda servitus in Dei laudibus perpetuo assistere . Dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic; sed dies una melior in atriis Christi super millia. In qua non plorat Rachel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum, datque vocem laetitiae et salutis aeternae in taberna
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑ supplicia poterant separari. Stolis fulgent albis. &
ꝑ p̃cipicia dissolui. ungulis abradi. om̃imͦ penarũ genere passi
sunt dissipari: ꝑ resurrectionẽ glorificata recipiunt. Q clama¬
bant inqͥt: uoce magna dicentes. Salus dõ nr̃o. qͥ sedet suꝑ
thronũ: & agno. Magna uoce salutẽ dõ decantant: qͥa magna
gr̃arũ actione recolunt. ñ sua se uirtute. s ipso auxiliante:
tribulationũ impugnantiũ suꝑasse certamina. Dicit iterũ
& p̃teritos agones: & coronas describens ꝑpetuas. Hii sunt qͥ
uenerunt de tribulatione magna. & lauerunt stolas suas:
& de albauerunt eas in sanguine agni. Stolas qͥppe marty-¬
res in sanguine lauerunt: dũ menbra sua que oculis insipien-¬
tiũ uisa sunt penarũ squalore fedari. sic pociꝰ ꝓ xp̃o fuso sangui¬
ne ab om̃ibꝰ emundauere contagiis. Insuꝑ & beata immortalitiᷤᷤ
luce digna reddidere: qd ẽ lotas etiã dealbasse stolas in sangui¬

Expanded text:
nec per supplicia poterant separari. Stolis fulgent albis, et per praecipitia dissolvi, ungulis abradi, omnimodo poenarum genere passi sunt dissipari, per resurrectionem glorificata recipiunt. Et clamabant, inquit, voce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno. Magna voce salutem Deo gratiarum actione recolunt, non sua se virtute sed ipso auxiliante tribulationum impugnantium superasse certamina. Dicit iterum eorum et praeteritos agones et coronas describens perpetuas: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni. Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sanguine ab omnibus mundavere contagiis, insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere; quod est etiam lotas habuisse stolas in sangui
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ cũ ꝑ torm̃ta pellent᷑ ex hac uita: rachel gemebunda id est
leticie ministris excepit: atq in gaudiũ dñi sui ꝑpetuo coro¬
nandos introduxit. Unde dicit ioħs. Stabant ante thronũ in
conspectu agni amicti stolis albis: & palme in manib eoꝵ. StaNt̃
enĩ mͦ ante thronũ dĩ coronati: qͥ qͦndã ante thronos iudicũs
terrenoꝵ iacebant penis attriti. Stant in conspectu ag.nul¬
la racione illinc a contẽplanda eiꝰ gla seꝑandi: a cuiꝰ hil amore

Expanded text:
eorum cum per tormenta pellerentur, ex hac vita Rachel gemebunda, id esteorum cum per tormenta pellerentur, ex hac vita Rachel gemebunda, id estlaetitiae ministris excepit, atque in gaudium Domini sui per petuo coronandos introduxit. Unde dicit Joannes: Stabant ante thronum, et in conspectu Agni amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum . Stant enim modo ante thronum Dei coronati, qui quondam ante thronos judicum terrenorum jacebant poenis attriti. Stant in conspectu Agni nulla ratione illic a contemplanda ejus gloria separandi, a cujus hic amore
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ dimicantib. Pars gͥ iudee in qͣ regnabat archelaus.: ꝑfidos
antixp̃i seqͥces ostendit. Porro nazareth galilee qͦ dñs transfert᷑.
partẽ gentis eidẽ. qͦ tc̃ temporis fidẽ xp̃i ẽ susceptura desig¬
nat Unde bene galilea ꝑpetrata transmigratio. nazareth flos aut
uirgultũ eiꝰ int̾p̃tat᷑. Qͥ a nimirũ scã eccła qͦ ardentiori desiderio
ab his que interris uidet ad cȩlestia ꝓmerenda transmigrat: eo
maiore spiritaliũ habundat flore ac germine uirtutũ Unde¬
ram᷑ qͦ in celis ẽ. martyrũ festiuitate seduli cogitemꝰ. eoꝵq uesti¬
gia in qͣntũ possumꝰ seq̃ndo. & ipsi eiꝰdẽ festiuitatis suꝑne parti¬
cipes existere curemꝰ. Testante apło. qͥa si socii passionũ fueri¬
mꝰ: simul & consolationis erimꝰ. Nec tã de morte eoꝵ iniusta
lugeamꝰ: ꝗͣã de iusta palme ꝑceptione letem᷑. Siqͥdẽ singłos

Expanded text:
fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene Galilaea perpetrata transmigratio, Nazareth flos aut virgultum ejus interpretatur; quia nimirum sancta Ecclesia, quo ardentiori deab his qui in terris vidit ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritualium abundat flore ac germine virtutum. Urna quae in coelis est martyrum festivitate sedule cogitemus, eorumque vestigia, in quantum possumus, sequendo, et ipsi ejusdem festivitatis superbae participes existere curemus, testante Apostolo, quia si socii passionum fuerimus, simul et consolationis erimus : nec tam de morte eorum lugeamus, quam de justa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutio tota scuiebat. nullatenꝰ eis uel uiuentib uł occisis posse
auferri: sed eos ueracit᷑ contestari. qͥa siue uiuimꝰ dño uiuimꝰ: siue
morim᷑ dnõ morim᷑. Siue uiuiniꝰ siue morim᷑: dñi sumꝰ. Qͦd iuxta
uaticiniũ iheremie. uox in rana id est in excelso audita est: plo¬
ratꝰ & ululatꝰ multꝰ. manifeste denuntiat luctũ sce eccle. qͦ¬
olim ꝑsecutores reliquit: ipsos oblucẽ fidei tandẽ se querentes reuisit
Qͦd dampnato licet herode. ĩ oseph timore archelai filii eiꝰ iniudeã
ubi metropolim habebat ire formidans. monente angło in nazareth
galilee secessit: ultima presentis eccłe tẽpora designat. qͣndo ꝓ ea
que nunc ẽ uniuersali gentis illiꝰ cecitate. qͥ xp̃ianos in qͦntũ ua¬
let ꝑseqͥ ñ desistit: acrior in qͥbrdã. antixp̃i ꝑsecutio consurget.
Et quidẽ plurimis ad predicationẽ ẽnoch & heliȩ a ꝑfidia con¬
uersis: sed ceteris ad instinctũ antixp̃i tota intentione contra

Expanded text:
pro quo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morvaticinium Jeremiae vox in rama, id est in excelso, audita est, ploratus, et ululatus multus, manifeste denuntiat luctum sanctae Eccleolim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra
Abbreviated transcription (Latin):
pleta ẽ munerib Incircũcisi sunt gustu: qͦs ꝓpħa redarguit
dicens. Ue qͥ potentes estis ad bibendũ uinũ: & uiri fortes ad mis¬
cendam ebrietatẽ. Incircũcisi olfactu & tactu. qͥ ungento ꝙ ua¬
riis odorib sunt delibuti. qͥ segunt᷑ amplexꝰ meretricis. asper¬
gentes cubile suũ myrra & aloe. & cynamomo. Incircũcisi gres¬
sibꝵ: de qͥb psalmista commemorat. Contritio & infelicitas in
uiis eoꝵ: & uiã pacis ñ cognouert̃: At qͥ om̃i custodia seruat
suũ cor. qͥ auertunt ocłos suos ne uideant uanitatẽ. qͥ sepiunt¬

Expanded text:
uit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Incircumcisi olfactu et tactu, qui unguento et variis odoribus sunt delibuti; qui sequuntur amplexus meretricis, aspergentes cubile suum myrrha, et aloe et cinnamomo. Incircumcisi gressibus, de quibus Psalmista commemorat: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . At qui omni custodia servant suum cor, q
Abbreviated transcription (Latin):
grauidã reliqͥt. Exposita nãq natiuitate dñica cuiꝰ gau¬
dia mox angłi dignis gle laudib extulert. pastores deuota ui¬
sitatione celebrarunt: om̃s qͥ tunc audiere mirati sunt: nos qͦ
sollẽpniis exegimꝰ: subiunxit & ait. & postquã consũmati st̃
dies octo. ut circũcideret᷑. uocatũ est nom̃ eiꝰ iħs: qͦd uocatũ ẽ ab
angło. priꝰquã in utero conciꝑet᷑. Hec sunt festiuitatis hodier¬
ne gaudia ueneranda. hec sacre sollẽpnitas diei: hec illa suꝑ¬
ne pietatis munera sacro sc̃a. qͣ fideliũ cordib cõmendans apł̃s:
ait. Qͥa ubi uenit plenitudo tẽporis. misit ds̃ filiũ suũ factũ¬

Expanded text:
tivitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoqsolemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Haec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde uidendum. quod apparens saluator discipłis: pacis eis statim gau¬
dium mandat. Ilipsum celebrata inmortalitatis gła memorans. quod ad
passionem mortis iturus: quasi pignꝰ de spe certa salutis ac uite comm̃¬
dauerat dicens. Pacem relinquo uobis: pacem meam do uobis. Cuiꝰ grãm
muneris. eo quoq nato. uisi mox pastorib angłi pꝰdicabant: laudantes
dm̃ dicentes. gła in excelsis dõ: et int̾ra pax hominib bone uolungtatis.
Quia nimirum. tota redemptoris nr̃i incarne dispensatio mundi eft

Expanded text:
Deinde videndum quod apparens Salvator discipulis pacis statim eis gauDeinde videndum quod apparens Salvator discipulis pacis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Cujus gratiam muneris eo quoque nato visi mox pastoribus angeli praedicabant laudantes Deum, et dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia nimirum tota Redemptoris nostri in carne dispensatio, mundi est