comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. satis elucet illa pͣcepta sic intelligenda. ut nichil oꝑis nos¬
tri tẽporaliũ adipiscendoꝵ amore ut timore egestatis.¬
tãq̃ ex necessitate faciamꝰ. Itẽ dictũ ẽ. apłis. ut nichil secũ
portantes mnuia ex euangłio uiu̾ent. & qͦdã loco etiã ipse
dñs significauit cur ħ dixerit. eũ addidit. dignꝰ ẽ. enĩ oꝑaruis
mercede sua. Ubi satis ostendit ꝑmissũ ħ esse ñ iussũ. ne
forte qͥ ħ fac̾et. ut inoꝑe pͣdicationis uͣbi aliqͥd ab eis qͥb pͣdica
ret in usus huiꝰ uitȩ sumerar. inlicitũ aliqͥd se fac̾e arbitrare.¬
t᷑ posse tam̃ laudabiliꝰ ñ fieri in apło paulo satis demonstratũ
ẽ Qui cũ dic̾et. cõmunicet aut̃ qͥ cate rixat᷑ uerbo. ei qͥ se cate¬
rirat in om̃ib bonis. et multis locis id salubrit̾ fieri ab eis qͥ.¬
tate. Potestatẽ gͦ dedit dñs cũ ista dic̃et. nͣ ĩꝑio ẽstrinarit.

Expanded text:
mus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nosmus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatistamquam ex necessitate faciamus. Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eisret, in usus vitae hujus sumeret, illicitum aliquid se facere arbitraretur. Posse tamen laudabilius non fieri, in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis, et multis locis id salubriter fieri ab eis, quitate. potestatem ergo dedit dominus, cum ista diceret, non imperio constrinxit.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ infirmitatis. quib etiã sic fide̾ fac̾e conabat᷑. Nã qđ lo-¬
quens uirasset dũ ñ scrib̾et. nescio utrũ aliqua de illo scriptu¬
ut id liceret scribentib. s qͥa pͣcepti uiolati. reu̾ paulũ pͣser-¬
tĩ in epłis cͣscriptis atq editis ad sp̃alẽ uitã salutẽ q popłoꝵ ne¬
fas .ẽ. dic̃e. intelligendũ.ẽ. illud qd ꝓpositũ.ẽ. om̃ino ad ħ positũ.
ut qͣntũ inte : ñ affectes. ñ ames. non qͣsi ꝓbono cũ aliqͣ delec¬
tatione appetas uisuirandũ. sic̃ illud nolite cogitare de crastino.
U nolite itaq cogitare qͥd manducetis et qͥd bilaitis. et qͥd induami¬
n. Cũ aut̃ uidemꝰ & ipsũ dnm habuisse loculos qͦ ea q̃ dabant᷑
mit tebant᷑ ut seruari possent ad usus ꝓ tẽpore necessarios. et
ipsos apłos ꝓcurasse multa fratrũ indigentię. ñ solũ mnerastinũ
s etiã in plicciꝰ tẽpꝰinpendentis famis sic̾ut in actib apłoꝵ legi¬

Expanded text:
atis, quibus etiam sic fidem facere conabatur. nam quod loquens iurasset, dum non scriberet, nescio utrum aliqua de illo scriptuut id liceret scribentibus. sed quia praecepti uiolati reum Paulum, praesertim in epistulis conscriptis atque editis ad spiritalem uitam salutemque populorum nefas est dicere, intellegendum est illud, quod positum est \'omnino\', ad hoc positum, ut, quantum in te est, non affectes, non ames, non quasi pro bono cum aliqua delectatione adpetas iusiurandum. Sicut illud: nolite cogitare de crastino, et: nolite itaque cogitare quid manducetis et quid bibatis et quid induamini. cum autem uidemus et ipsum dominum habuisse loculos, quo ea quae dabantur mittebantur, ut seruari possent ad usus pro tempore necessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostolorum legi
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝗͣuis altͣnet aliis asserentib nũͣ e̾ẽ mͣtiendũ. et ad ħ diuina
testimonia recitantib. alus c̃tͣdicentib. et. ipͣsa uerba diuinoꝵ

Expanded text:
tio quamuis alternet aliis asserentibus numquam esse mentiendum et ad hoc diuina tio quamuis alternet aliis asserentibus numquam esse mentiendum et ad hoc diuina testimonia recitantibus, aliis contradicentibus et inter ipsa uerba diuino
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sic̃ accepit apłs paulꝰ qđ ait̃ dñs. ego aut̃ dico uob̃ ñ uirare
omĩno. Nã & hic om̃is uiratio circu̾cisa e̾. s ab ore cordis. ut
ĩꝗͣ uoluntatis apꝓbatione fieret. s necessitate infirm
alt̾ius. id ẽ. a malo altꝰ.cui ñ alit uidetur ꝑsuadi posse qđ drͣ.¬
nͥ uirando fides fiat. aut ab illo malo nr̃o qd huiꝰ mortalitatis
dictũ.ẽ. custodiens uerbũ filiꝰ a ꝑditione longe aberit de ipsa
dictũ.ẽ. ueritate ꝑ qͣm facta s̃ om̃a ꝗͣ incõmutabilis sẽꝑmanet.
qm doctrina religionis ad eã cͣtẽ plandã duc̾e nitit᷑. potest ui-
dĩ ad ħ ẽẽ dictũ. & nichil falsi de ore ipsiꝰ ꝓcedit. ut nichil falsi
qd̃ ad doctrinã ꝑtinet dicat. qđ m̃dacii genꝰ nulla om̃ino cõpen-¬
satione subeundũ. penitꝰ q ac pͣcipue deuitandũ. ẽ Ut sic̃ qđ dic-¬
ẽtendit. qͥ aliqͣndo putat ẽẽ mtiendũ. Hȩc certe om̃is disputa¬

Expanded text:
 accepit apostolus Paulus quod ait Dominus, Ego autem dico vobis, non jurare omnino . Nam et hic omnis juratio circumcisa est; sed ab ore cordis, ut nunquam voluntatis approbatione fieret, sed necessitate infirmitatis alterius, id est, a malo alterius, cui non aliter videtur persuaderi posse quodurando fides fiat; aut ab illo malo nostro, quod huius mortalitatis dictum est: custodiens uerbum filius a perditione longe aberit, de ipsa dictum est ueritate, per quam facta sunt omnia, quae incommutabilis semper manet, quoniam doctrina religionis ad eam conteeri ad hoc esse dictum: et nihil falsi de ore ipsius procedit, ut nihil falsi, quod ad doctrinam pertinet, dicat. quod mendacii genus nulla omnino conpensatione subeundum penitusque ac praecipue deuitandum est. aut si quod diccontendit, qui aliquando putat esse mentiendum. Haec certe omnia disputa
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃i m̃dacio penitꝰ abstin̾e debeamꝰ. ubi oportet intelligi qđ
dictũ.ẽ. noli uelle. Uoluntas qͥppe ipsa qͣsi os cordis accipitur.
it ñ ꝑtineat ad os cordis cũ maiuis malũ cauentes m̃timn᷑ inuiti
Est & t̾ciꝰ intellectꝰ qͦ sic accipias. noli om̃e. ut exceꝑtis aliqͥb m̃¬
datus m̃tiri te sinat. tãꝗͣ si dic̾et. noli uelle crede orũi homi¬
ni non utiq ut nulli credetur moneret. s ut ñ om̃ib . aliqͥb
aut̃ creddet᷑. & id qđ sequitur. assiduitas enĩ eiꝰ ñ ꝓficiet ad honũ¬

Expanded text:
ab omni mendacio penitus abstinere debeamus. ubi oportet intellegi quod ab omni mendacio penitus abstinere debeamus. ubi oportet intellegi quod dictum est: noli uelle; uoluntas quippe ipsa quasi os cordis accipitur, ut non pertineat ad os cordis, cum maius malum cauentes mentimur inuiti. est et tertius intellectus, quo sic accipias: noli omne, ut exceptis aliquibus mendaciis mentiri te sinat. tamquam si diceret: noli uelle credere omni homini, non utique ut nulli crederetur, moneret, sed ut non omnibus, aliquibus autem crederetur. et id, quod sequitur: assiduitas enim eius non proficiet ad bonu
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ꝓdest. et adec̾ctione parcite linguę. Eit aut̃ istadettae:¬
tio ꝑ maluolentiã. cũ qͥsq ñ solũ ore ac uoce corporis ꝓfert
qđ confingit in aliquẽ. s etiã tactiꝰ talẽ uult credi. quł este
utiq ore cordis detrahere. qđ dic̃ obscurũ et occultũ dõ essẽ
nͣ posse. Nã qđ alio loco scriptũ. ẽ noli uelle mͣtiri om̃e mdactũ.
ñ od ħ uolunt ualẽe. ut nullo m̃dacio qͥsq m̃tiat᷑. Itaq eũ aliꝰ
dicerit ex isto scriturȩ testimonio usq adeo genalit̃ om̃e mr¬
Diluntas ipsa dãnanda sit. atq ad ħ intͣpͣtetur qđ nͣ dictũ
.Ẽ noli mnͣtiri om̃e m̃daciũ. s no li uelle m̃tiri om̃e m̾dacium s
De ore cordis extminandũ atq alienandũ ẽẽ m̃daciũ uoluit ut
a qͥbdã mͣdacus ore corporis abstinendũ sit. sicͣ illa s̃ marime
q̃ ꝑtinent ad doctrinã religionis. a qͥb dã uͦ ñ sit ore corporis abs¬
tinendũ. si maioris mali eiutandi causa eacigit. Ore aut̃ cordis

Expanded text:
dest, et a detractione parcite linguae. fit autem ista detractatio per maliuolentiam, cum quisque non solum ore ac uoce corporis profert, quod confingit in aliquem, sed etiam tacitus talem uult credi — quod est utique ore cordis detrahere — quod dicit obscurum et occultum deo esse non posse. Nam quod alio loco scriptum est: noli uelle mentiri omne mendacium, non ad hoc uolunt ualere, ut nullo mendacio quisque mentiatur. itaque cum alius dixerit ex isto scripturae testimonio usque adeo generaliter omne mer, iam uoluntas ipsa damnanda sit, atque ad hoc interpretetur, quod non dictum est: noli mentiri omne mendacium, sed: noli uelle mentiri omne mendacide ore cordis exterminandum atque alienandum esse mendacium uoluit, ut a quibusdam mendaciis ore corporis abstinendum sit, sicut illa sunt maxime, quae pertinent ad doctrinam religionis, a quibusdam uero non sit ore corporis abstinendum, si maioris mali euitandi causa exigit, ore autem cordis
Abbreviated transcription (Latin):
aam. Uidet᷑ S his minari qui obscurũ putant et secretũ esse qđ
corde agitant᷑ atq uersant. tã uͦ clarũ ostende uoluit ħ esse
aurib dĩ. ut etiã tumultũ  appellauerit. Manifeste etiã in euan eũ¬
łio inuenimꝰ os cordis. ut uno loco et corporis et cordis.
cõmemorasse inueniat᷑. ubi ait. adhuc et uos sine intellectu estis.
Non intelligitis qͥa om̃e qd̃ inos intrat in uentre̾ uadit. et in seces-

Expanded text:
am. uidetur ergo his minari, qui obscurum putant et secretum esse, quod corde agitant atque uersant; tam uero clarum ostendere uoluit hoc esse auribus dei, ut etiam tumultum eum appellauerit. Manifeste etiam in euangelio inuenimus os cordis, ut uno loco et corporis et cordis os dominus commemorasse inueniatur, ubi ait: adhuc et uos sine intellectu estis? non intellegitis, quia omne quod in os intrat, in uentrem uadit et in sec
Abbreviated transcription (Latin):
de ore ꝓcedant. nisi forte tc̃ qͥsq ñ coinqͥnat᷑ cũ edit aliqͥd
mundũ. coinqͥnat᷑ aut cũ id euomit: Qđ si absurdissimũ. ẽ. restat
ut os cordis intelligamꝰ adño e ͣ positũ cũ ait. qͣ ꝓcedunt de ore.
de corde exeunt.Nã & furtũ cũ possit & sepe ita fiat. in silentio
corporalis uocis atq oris ꝑpetͣri. demͣtissimũ. ẽ sic intellige. ut t̾e
putemꝰ quẽqͣ peccato furti c̃taminari. cũ id fateat᷑. aut indicat.
Cũ aut̃ id tacite cõmittit. incoinqͥnatũ arbitri. A t uͦsi ad ossie
cordis qđ dictũ.ẽ referamꝰ. nihil om̃ino peccati tacite colucẽ¬
mit ti potest. Non enĩ cõmit tit᷑. nͥ ex ore illo interiore
ꝓxedlat Sic̃ aut̃ qͣrit᷑ de qͦ ore dixerit. os aut̃ qł ñtiͥ ͥe. qioere¬

Expanded text:
que non coinquinatur, cum edit aliquid inmundum, coinquinatur autem, cum id euomit. quod si absurdissimum est, restat, ut os cordis intellegamus a domino expositum, cum ait: quae procedunt de ore, de corde exeunt. nam et furtum, cum possit, et saepe ita fiat, in silentio corporalis uocis atque oris perpetrari, dementissimum est sic intellegere, ut tunc putemus quemquam peccato furti contaminari, cum id fatetur aut indicat, cum autem id tacite committit, incoinquinatum arbitrari. at uero si ad os cordis quod dictum est referamus, nihil omnino peccati tacite committi potest; non enim committitur, nisi ex ore illo interiore ocedat. Sicut autem quaeritur de quo ore dixerit: os autem, quod mentitur
Abbreviated transcription (Latin):
piens aut̃ excipit illud sibi. et nichil falsi de ore ipsiꝰ ꝓcedit.
dic̃ aliqͥs ñ alias accipiendũ ẽẽ qđ positũ. ẽ. excipiens uerbũ
filiꝰ. nͥ uerbũ dĩ qd̃ ẽ ueritas. Ergo excipiens ueritatẽ filiꝰ a
ꝑditio ͤ longe aberit. refert᷑ ad illud qđ dictũ.ẽ. ꝑdes om̃s qͥ
locunt᷑ m̃datiũ. Qd uero sequitur. excipiens autͣ excipit il¬
lud sibi. qͥd aliud insinuat nͥ qd apłs dic̃. opꝰ aut̃ suu̾ ꝓbet unꝰ¬

Expanded text:
sibi, et nihil falsi de ore ipsius procedit, dicit aliquis non aliud hic accipiendum esse, quod positum est: excipiens uerbum filius, nisi uerbum dei, quod est ueritas. ergo excipiens ueritatem filius a perditione longe aberit\' refertur ad illud, quod dictum est: perdes omnes, qui loquuntur mendacium. quod uero sequitur: excipiens autem excipit illud sibi, quid aliud insinuat, nisi quod apostolus dicit: opus au
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in ore corporis. si aliqua causa cauendi maioris mali aliud
ꝗͣ in animo.ẽ. uoce ꝓferri earigat. quando quide̾ os cordis Ex ħ
iã intelligi potest. qđ ubi locutio.ẽ. ibi os ñ absurde intelligitur.
ec recte dic̾et᷑ qͥ loqͥt᷑ in corde suo. nͥ et os in corde reci¬
lig̃etur. ꝗͣ ꝗͣ et eo ipso loco ubi scriptũ ẽ os aut̃ qđ mͣtit᷑ occidit
animã.si circũ stantia lectionis cͣsidet᷑. ñ accipiat᷑ fortasse aliud
ꝗͣ os cordis. Obscurũ responsũ ibi.ẽ. ubi hões latet. qͥ os cordis nͥ
os corporis c̃sonet audire ñ possunt. Illud aut̃ os dic̃ in eo locoser¬
Netiã labia et uocẽ et linguã cõmemoret in eo loco. nec tam̃
Ita qͥppe scriptũ.eͥ humanꝰ.ẽ. enĩ sp̃s sapientiȩ. etͣ libubit male¬

Expanded text:
 autem semper in ore corporis, si aliqua causa cauendi maioris mali aliud, quam in animo est, uoce proferri exigat. et esse quidem os cordis ex hoc iam intellegi potest, quod ubi locutio est, ibi os non absurde intellegitur. non recte diceretur: qui loquitur in corde suo, nisi et os in corde reci scriptum est: os autem. quod mentitur, occidit animam, si circumstantia lectionis consideretur, non accipitur fortasse aliud quam os cordis. obscurum enim responsum ibi est, ubi homines latet, qui os cordis, nisi os corporis consonet, audire non possunt. illud autem os dicit in eo loco scr, ita ut etiam labia et uocem et linguam commemoret in eo loco nec tamen ita quippe scriptum est: humanus est enim spiritus sapientiae, et non liberabit male
Abbreviated transcription (Latin):
sunt etiã magna auctoritate apꝓbata tnͣdacia. respondẽtur
aut̃ illa quidẽ ẽeᷤ ꝓficientiũ q̃ habent scdm hanc uitam quale¬
cũq officiũ misericordiȩ. s usq adeo esse or̾e m̃daciũ malũ.
et ꝑfectis atq spiritalib animis om̃um fugiendũ. ut nec ipsis
ꝓficientib assiduitas eiꝰ ꝑmirtenda sit. dictũ.ẽ. enĩ iã de obste¬
tricib egẏptus qđ̃ de indole ad melius ꝓficiendi m̃tientes ap¬
ꝓbatȩ s̃. quia ñ nullus gͣdus. ẽ ad diligendã uerã ac sempttnã¬

Expanded text:
sunt etiam magna auctoritate adprobata mendacia, responderetur autem illa quidem esse proficientium. quae habent secundum hanc uitam qualecumque officium misericordiae, sed usque adeo esse omne mendacium malum et perfectis atque spiritalibus aniproficientibus assiduitas ejus permittenda sit. Dictum est enim jam de obstetricibus Aegyptiis, quod de indole ad melius proficiendi mentientes approbatae sunt: quia nonnullus gradus est ad diligendam veram ac sempit
Abbreviated transcription (Latin):
an nͣ sit. ñ dico qđ qͣris. s dicendũ scio ubi sit. s nunꝗͣ monstrabo.
Nã si de uno loco ñ respondeas. et te nͣ eeͤ ꝓditurũ fatearis. tale.ẽ. ac si
eundẽ locũ digito ostendas. mouet᷑ enĩ certa suspit̾io. Si aut̃ pͥmo fa.¬
tearis te scire ubi sit. s nͣ dic̾e. potest fortasse ab illo loco inqͥsitor aũti.
tit̃ tuleris nͣ solũ ñ culpabile. s etiã laudabile uidicat᷑. exceptis dum¬
taxat his q̃ si passus fuerit ho. ñ fortit᷑ s ĩpudice ac turpit̾ ꝑati drͣ.¬

Expanded text:
an non sit, Non dico quod quaeris: sed dicendum, Scio ubi sit, sed nunquam monstrabo. Nam si de uno loco non respondeas, et te non esse proditurum fatearis; tale est ac si eumdem locum digito ostendas: movetur enim certa suspicio. Si autem primo fatearis te scire ubi sit, sed non dicere; potest fortasse ab illo loco inquisitor averti, titer tuleris, non solum non culpabile, sed etiam laudabile iudicatur, exceptis dumtaxat his, quae si passus fuerit homo, non fortiter, sed inpudice ac turpiter pati d
Abbreviated transcription (Latin):
absurde ꝗͣrit᷑. apͣ quẽ quisq sit testis. Non enĩ ap̾ quoscũq
loqͥt᷑ testes sumꝰ. s apꝰ eos quib expedit et debetur ꝑ nos cog¬
nosc̃e. aut crede ueritatẽ. sicuti.ẽ. uidex ne in uidicando
Tũ aut̃ ille te int̾rogat. aut uult ex te aliquid nosse qui eã
rẽ querit q̃ ñ ad eũ ꝑtineat. aut qͣm ei nosse ñ eocpedit. n testẽ
s ꝓditorẽ reqͥrit. Itaq si et m̃tiaris a falso fortasse testimonio
alienꝰ eris. s am̃datio ꝓfecto ñ eris. Saluo gͥeo qđ falsũ testi¬
moniũ dic̾e nuͣnͣ licetꝰ. qͣrit᷑ utrũ liceat aliqͣnbomͣtiri. Aut
si falsũ testimoniũ ẽ om̃e mͣdaciũ. uidendũ ͤ utrũ a mittat
cõpensationẽ ut dicat᷑ uitandi maioris gr̃a peccati. sic̃ illud
qd scriptũ. ẽ honora patrẽ & matrẽ. rapiente officio fortiore

Expanded text:
absurde quaeritur apud quem quisque sit testis. non enim apud quoscumque absurde quaeritur apud quem quisque sit testis. non enim apud quoscumque loquimur, testes sumus, sed apud eos, quibus expedit et debetur per nos cognoscere aut credere ueritatem: sicuti est iudex, ne in iudicando cum autem ille te interrogat aut uult ex te aliquid nosse, qui eam rem quaerit, quae non ad eum pertineat, aut quam ei nosse non expedit, non testem, sed proditorem requirit. itaque si ei mentiaris, a falso fortasse testimonio alienus eris, sed a mendacio profecto non eris. Saluo igitur eo, quod falsum testimonium dicere numquam licet, quaeritur, utrum liceat aliquando mentiri. aut si falsum testimonium est omne mendacium, uidendum est, utrum admittat conpensationem, ut dicatur uitandi maioris peccati gratia. sicut illud, quod scriptum est: honora patrem et matrem, rapiente officio potiore
Abbreviated transcription (Latin):
quo nulli parcatur. idẽ. si peccata sua qͥsq ẽfiteri detractans.
defendat ea potiꝰ & nolit agere poenitentiã. ut parũ sit qͦ oꝑat᷑
iniqͥtatẽ. nͥ etiã iustꝰ uidi uolens medicinȩ c̃fessionis ñ succũ¬
buit. ut et ipsa uerboꝵ distinctio ñ aliud intimare uideatur.
disti om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. s ñ ꝑdes si poenitendo in c̾fessione
ueritatẽ loqͣt̾ur. ut faciendo istã ueritatẽ ueniat᷑ ad lucem. sic̃
Perdes aut om̃s qui ñ solũ oꝑant᷑ qd odisti. s etiã locunt᷑ m̃daciũ.¬
falsam uisticiã pͣtendendo. nec in poenttentia ẽ fitendo
peccata.Nã de falso testimonio qđ in decẽ pͣceptis legis
positũ. ẽ. nullo ͦ quidẽ contendi potest dilectionẽ ueritatiꝰ
in corde seruandã. et ꝓferendũ falsũ ad eũ ap̃ quẽ dr̃ testi-¬
moniũ. Cũ enĩ dõ tantũ dr̃. tcͣ tantũ in corde ueritas ã
ẽ. qͥa hõ ñ.ẽ. cordis inspector s plane de ipso testimonio nͣ

Expanded text:
quo nulli parcatur; id est, si peccata sua quisque confiteri detrectans defendat ea potius et nolit agere paenitentiam, ut parum sit quia operatur iniquitatem, nisi etiam iustus uideri uolens medicinae confessionis non succumbat, ut et ipsa uerborum distinctio non aliud intimare uideatur: odisti omnes, qui operantur iniquitatem — sed non perdes, si paenitendo in confessione ueritatem loquantur, ut faciendo istam ueritatem ueniant ad lucem, sicut perdes autem omnes, qui non solum operantur quod odisti, sed etiam loquuntur mendaciufalsam iustitiam praetendendo nec in paenitentia confitendo peccata. Nam de falso testimonio, quod in decem praeceptis legis positum est, nullo modo quidem contendi potest dilectionem ueritatis in corde seruandam et proferendum falsum ad eum, apud quem dicitur testimonium. cum enim deo tantum dicitur, tunc tantum in cest, quia homo non est cordis inspector. sed plane de ipso testimonio non
Abbreviated transcription (Latin):
factũ fuisse ut nomine forinsecꝰ niteret. intrinsecꝰ aut̃ luteis
cupiscentus sord̾et. qđ transiturũ esse uindicta dñi uidebat in
spũ cũ illud diceret. s tam̃ corparatũ habebat ñ solũ ad alias ala¬
pas accipiendas. s etiã qͣlibet tormͣta ꝓueritate pacienda. cũ
eoꝵ dilectione a quib illa pat̾et᷑. Scriptũ.ẽ. etiã. Ego autͣ dico
uob̾. ñ uirare om̃ino. lurauit autͣ ipse apłs in epłis suis. et sic¬
no. ne scilicet uirando ad facilitatẽ iurandi ueniat᷑. ex facilita¬

Expanded text:
factum fuisse, ut nomine forinsecus niteret, intrinsecus autem luteis factum fuisse, ut nomine forinsecus niteret, intrinsecus autem luteis concupiscentiis sorderet: quod transiturum esse uindicta domini uidebat in spiritu, cum illud diceret; sed tamen cor paratum habebat non solum ad alias alapas accipiendas, sed etiam quaelibet tormenta pro ueritate patienda cum eorum dilectione, a quibus illa pateretur. Scriptum est etiam: ego autem dico uobis, non iurare omnino. iurauit autem ipse apomnino: ne scilicet iurando ad facilitatem iurandi ueniatur, ex facilita
Abbreviated transcription (Latin):
a scĩs facta s̃. ubi moꝵ em̃datoꝵ euidentissima cõm̃dacio. ẽ uale¬
ant ad exẽplar intelligendarũ scripturarũ ꝗͣ in pͣceptis digesta
s̃. Uelut cũ legimꝰ eͥuangłio. accepisti alapã. para altã maxillam.
t̃ rẽplũ aut̃ pacientiȩ nullũ. ꝗͣ ipsiꝰ dñi potentiꝰ et excellentiꝰ inuen¬
mͦ. & ipse cũ alapa ꝑcussus esset. ñ ait ecce alterã maccillam.
s ait. si male dixi exꝓbra de malo. si aut̃ bene. qͥd me cedis: Ubi
ostendit illã pͣparationẽ alt̾iꝰ maxillȩ in corde faciendã. qđ et ĩ
apłs paulꝰ utiq nouerat. Nã et ipse cũ esset alapa ꝑcussus ante
pontificẽ. ñ ait ꝑcute maxillã alterã. s ꝑcutiet te dñs inquit
paries dealbate. et tu sedes uidicare me scđm legẽ. et contra
legẽ iubes me ꝑcuti. altissime intuens sacdotiũ iudeoꝵ iã tale

Expanded text:
a sanctis facta sunt, ubi morum imitandorum euidentissima commendatio est, ualea sanctis facta sunt, ubi morum imitandorum euidentissima commendatio est, ualeant ad exempla intellegendarum scripturarum, quae in praeceptis digesta sunt. Velut cum legimus in euangelio: accepisti alapam, para alteram maxillam. exemplum autem patientiae nullum quam ipsius domini potentius et excellentius inuenimus. at ipse, cum alapa percussus esset, non ait: ecce altera maxilla, sed ait: si male dixi, exprobra de malo; si autem bene, quid me caedis? ubi ostendit illam praeparationem alterius maxillae in corde faciendam. quod etiam apostolus Paulus utique nouerat; nam et ipse, cum esset alapa percussus, ante pontificem non ait: percute maxillam alteram, sed, percutiet te dominus, inquit, paries dealbate; et tu sedes iudicare me secundum legem, et contra legem iubes me percuti? altissime intuens sacerdotium iudaeorum iam tale
Abbreviated transcription (Latin):
q ad allgoricã significationẽ referre. ꝗͣuis gesta e̾e̾ nemo ãbigat.
sic̾ s̃ fere om̃a in libris uet̾is testam̃ti. Quis enĩ aliqͥd ibi audeat
affirtnare. nͣ ꝑtin̾e ad figurati. p̃nuntiationẽ: Quippe cũ apłs
etiã filios abrahȩ. qͦs utiq naturali ordine ꝓpagandi popłi editos
ẽẽ atq uixisse facillime drͣ. Non enĩ monstra & ꝓdigia nata sunt.
ut ad significationẽ aliqͣm ducant animũ. Duo tam̃ testam̃ta
gnificare asserat. & beneficiũ illud mirabile qđ ds̃ popło
p̃stitit ad eruendos eos de seruitute qͣ inegypto pͣmebant᷑. poenã¬
q uindictȩ cũ in itinere peccassent in sigura c̃tigisse dicat. quȩ
facta inuenies qͥb istã regulã deroges. & adfirmare pͣsumas ad fi¬
gurã aliqͣm ñ e̾e redigenda : His gͦ exceptis. ea ꝗͣ in nouo testam̃to

Expanded text:
que ad allegoricam significationem referre, quamuis gesta esse nemo ambigat — que ad allegoricam significationem referre, quamuis gesta esse nemo ambigat — sicuti sunt fere omnia in libris ueteris testamenti; quis enim ibi aliquid audeat adfirmare non pertinere ad figuratam praenuntiationem ? quippe cum apostolus etiam filios Abrahae, quos utique naturali ordine propagandi populi editos esse atque uixisse facillime dicitur non enim monstra et prodigia nata sunt, ut ad significationem aliquam ducant animum duo tamen testamenta significare asserat et beneficium illud mirabile, quod deus populo Israhel praestitit ad eruendos eos de seruitute, qua in Aegypto premebantur, poenamque uindictae, cum in itinere peccassent, in figura contigisse dicat, quae facta inuenies, quibus istam regulam deroges et adfirmare praesumas ad figuram aliquam non esse redigenda? — his ergo exceptis ea, quae in nouo testamento
Abbreviated transcription (Latin):
ne stuprũ patiat᷑ defendi aut muniri. s ut dixi alia qͣstioẽ. Nc̃
illud qd̃ instituimꝰ ꝑagamꝰ. utrũ m̃tiendũ sit etiã si in euitabilis
c̃ditio ꝓponat᷑. ut aut ħ faciamꝰ. aut stuprũ patiam᷑. uł aliqͣm ex¬
ecrabilẽ inqͥnationẽ. etiã si m̃tiendo nulli faciamꝰ iniuriã. De qua
re patebit aliqͥs cͣsid̾̃ationi locꝰ. si pͥus diuinas auctoritates ꝗͣ mͣda¬
ciũ ꝓhibent diligent̃ discuciamꝰ. Si enĩ ipsȩ nullũ dant locũ. frus¬
tͣ q̃rumꝰ qͣ exream᷑. Tenendũ.ẽ. enĩ om̃i mͦ pͣceptũ dĩ. & uoluntas dĩ¬
in his ꝗͣ tenendo pͣceptũ eiꝰ passi fuerimꝰ eqͦ animo seqͣnda. Si aut̃
relaxat᷑ aliquiᷤᷤ eacitꝰ. ñ.ẽ. intali causa recusandũ mͣdaciũ. ꝓpt̃ea di-¬
uinȩ scripturȩ ñ solũ pͣcepta dĩ etinent. s etiã uitã moresq uis¬

Expanded text:
ne stuprum patiatur, defendi aut muniri. sed, ut dixi, alia quaestio est. Nunc ne stuprum patiatur, defendi aut muniri. sed, ut dixi, alia quaestio est. Nunc illud, quod instituimus, peragamus: utrum mentiendum sit, si etiam ineuitabilis condicio proponatur, ut aut hoc faciamus aut stuprum patiamur uel aliquam execrabilem inquinationem, etiamsi mentiendo nulli faciamus iniuriam. De qua re patebit aliquis considerationi locus, si prius diuinas auctoritates, quae mendacium prohibent, diligenter discutiamus. si enim ipsae nullum dant locum, frustra quaerimus qua exeamus; tenendum est enim omin iis quae tenendo praeceptum ejus passi fuerimus, aequo animo sequenda: si autem relaxatur aliquis exitus, non est in tali causa recusandum mendacium. Propterea divinae Scripturae non solum praecepta Dei continent, sed etiam vitam moresque jus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb duob gen̾ib q̃ solent hab̾e magnã cͣtrou̾siã satis tͣctau
& qͥd nob̾ placeret oftendimꝰ. ut suscipiendis in cõmoditatibus q̃
honeste ac fortit̾ tolerant᷑. Hȩc qͦq gen̾a deuitent᷑ a fortib et fide¬
lib et ueracib uiris ac feminis. Octauũ. ẽ. genꝰ m̃dacu qd̃ et nulli
obest. & ad ħ ꝓdest ut ab inmundicia corporali aliquẽ tueat᷑. dũ¬
taxat eã quã suꝑiꝰ cõmemorauimꝰ. naͣ etiã ñ lotis manib man¬
ducare ĩmundiciã putabant uidea Aut si & hanc qͥsꝗͣ ĩmundiciã
uocat. ñ tam̃ talẽ ꝓ qͣ euitanda mnͣtiendũ sit. Si aut̃ m̃daciũ tale
alicui faciat inuiriã. etiã si ab hac ĩmundicia qͣm om̃s ho
ab horrent ac detestant᷑ muniat hõem. utrũ et ħ gen̾e mciendũ
illa qͣm de uno modio amisso supͣ cõmemoraui. et multũ ꝑtur.¬
bent. utrũ ñ debeamꝰ fac̃e cuiꝗͣ uł talẽ inuiriã. si ea potest alius¬

Expanded text:
uobus generibus, quae solent habere magnam controversiam, satis tractavimus, et quid nobis placeret ostendimus: ut suscipiendis incommoditatibus, quae honeste ac fortiter tolerantur, haec quoque genera devitentur a fortibus et fidelibus et veracibus viris ac feminis. Octavum est genus mendacii, quod et nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporali aliquem tueatur, duntaxat ea quam superius commemoravimus. Nam etiam non lotis manibus manducare, immunditiam putabant Judaei . Aut si et hanc quisquam immunditiam vocat; non tamen talem, pro qua evitanda mentialicui faciat iniuriam, etiamsi ab hac inmunditia, quam omnes homines abhorrent ac detestantur, muniat hominem, utrum et hoc genere mentiendum illa, quam de uno modio amisso supra commemoraui — et multum perturbent, utrum non debeamus facere cuiquam uel talem iniuriam, si ea potest alius
Abbreviated transcription (Latin):
cellunꝰ. marcellus. siluester. miliciades. m̃suriꝰ. cecilianꝰ. atq alii qͥb obu¬
euint ꝓ sua dissensione qđ uolunt. nichil p̃iudicat ȩccłiȩ catholice toto

Expanded text:
cellinus Marcellus Siluester Miltiades Mensurius Caecilianus atque alii, quibus obicellinus Marcellus Siluester Miltiades Mensurius Caecilianus atque alii, quibus obiciunt pro sua dissensione quod uolunt, nihil p
Abbreviated transcription (Latin):
rut tac̃et᷑  De mñsurio aut̃ qͥd respondeã cũ ab eiꝰ tp̃r usq ad obitũ psebs
unttatis nulla concisa ẽ. ipsȩ q litterȩ scdi tigisitani qͥb rep̃hensus assectr
eos d se iniuee pacifice scripsisse c̃fir mant. atq in collegu societate mansis¬
te iã uͦi qđ etiũ de cirtensi ecelia dic̃e uoluit. et epos ibicatholicos maledic¬
malediẽ sentire debeamꝰ: Pinde si ꝓfuturꝰ ante puucissimos annos defunct᷑
sic fuer̾ et illi traditores qͦs longe a nr̃is tẽporib ignotissimos accisare non
cessant. etiã illoꝵ nob̾ pura ab istoꝵ obꝓbrus uita notissimaes ñ sane pair-¬
no ẽ parũ  glosa c̃solatio cuiꝰcũq nr̃m. si ab inimicis ȩccłiȩ cũ ipsa eccłã
eriminam᷑. Eiꝰ tam̃ defensio ñ in eoꝵ hominũ defensione ẽsistit : qs isti
oominatĩ falsis crutunationib appetunt. Prorsus qͣlescũq fuerint mar¬

Expanded text:
rat taceretur? De Mensurio autem quid respondeam, cum eius tempore usque ad obitus diem plebs rat taceretur? De Mensurio autem quid respondeam, cum eius tempore usque ad obitus diem plebs unitatis nulla conscissa est ipsaeque litterae Secundi Tigisitani, quibus reprehensus asseritur, eos ad se inuicem pacifice scripsisse confirmant atque in collegii societate mansisse? iam uero quod etiam de Cirtensi ecclesia dicere uoluit et episcopos ibi catholicos maledicmaledicit, sentire debeamus? proinde si Profuturus ante paucissimos annos defunctus sic fuerunt et illi traditores, quos longe a nostris temporibus ignotissimos accusare non cessant et iam illorum nobis pura ab istorum probris uita notissima est. Non sane parua est parumque gloriosa consolatio cuiuscumque nostrum, si ab inimicis ecclesiae cum ipsa ecclesia criminamur; eius tamen defensio non in eorum hominum defensione consistit, quos isti nominatim falsis criminationibus appetunt. prorsus, qualescumque fuerint Mar
Abbreviated transcription (Latin):
nib calũniosos fuisset exptꝰ. et ideo p̃cepit ut causa felicis disciteret᷑ ut a
africa. Discuss aie a ꝓconsule eliano. Felix qͦq innocens declaratꝰ ẽ extan
gesta ꝓconsularia. qui uoluerit sumat et legat. Hoc aut̃ ñ solũ ad
in nocentiae ceciliani demonstrandũ cumulũ ꝑtinet̃. ipsiusq felicis¬
giuidentissimã purgationẽ atq illoꝵ calũnias declarandas. qͥ eũ fontẽ
iũ maloꝵ inc̃cilio suo dixerant. uerũ etiã ad cogitandã milit iadis ab
eoꝵ eriminationib purissimã uitã. Nisi forte qͥsquã tã sit insipiens. ut
credat eos cũ felici ñ peꝑcerint. a qͦ cecilianꝰ fuerat ordinat᷑ militiadipar
pemisset. saltẽ qualiscũq culpisset fama. Anuero qđ dde foro ab dugrei¬
siũ factũ fuerat ab istis accusaret᷑. et qđ in capitolio romanoꝵ factu fue¬

Expanded text:
nibus calumniosos fuisset expertus, et ideo praecepit, ut causa Felicis discuteretur. in nibus calumniosos fuisset expertus, et ideo praecepit, ut causa Felicis discuteretur. in Africa discussa est a proconsule Aeliano; Felix quoque innocens declaratus est. extant gesta proconsularia; qui uoluerit, sumat et legat. hoc autem non solum ad innocentiae Caeciliani demonstrandae cumulum pertinet ipsiusque Feliciseuidentissimam purgationem atque illorum calumnias declarandas, qui eum fontem omnium malorum in concilio suo dixerant, uerum etiam ad cogitandam Miltiadis ab eorum criminationibus purissimam uitam. nisi forte quisquam tam sit insipiens, ut credat eos, cum Felici non pepercerint, a quo Caecilianus fuerat ordinatus, Miltiadi parconscientiae peremisset, saltem qualiscumque fama culpasset. an uero quod de foro Aptucensium fictum fuerat ab istis accusaretur, et quod in Capitolio Romanorum factum fue
Abbreviated transcription (Latin):
nec uenire utiq debue r̃. Hoc potiꝰ aut suggerentes ĩꝑatori: alit rifi
sugaeret instantes. qđ ap̃ traditorẽ codicũ diuinoꝵ etidoloꝵ s derinit¬
C inqͥnatũ causã suã agere ñ debent. Cũ ħ gͦ nec ante suggessortien
nec postea ꝗͣ contͣ eos ꝓceciliano iudicatũ ẽ. saltẽ uicti et irãti obicienti¬
Qũ putarint. qͥd nc̃ manes tã sero cõnectunt calũnias. ꝗs & imnocentia
ceciliani militiadis udicis decoloratione fuscet᷑ & ipsa romana exclia
ubi nec dãnare quẽꝗͣ suo qͣlicũq uidicio potuer̃. nec alique suoꝵ ue¬
lut in locũ subrogare cdãnati. Contͣ qͣm paucissimis afris purtis sue
pͥmo int̾uentores aduenticios furtĩ longeq mit tebant. quos ustusu
nominati cchiorare ñ puduit. donec deceptȩ plębsculȩ qͣsi porios
ep̃os ordinarent: Nẽpe ep̃m aꝑtugnensiũ felicẽ pͦceciliani purgatio

Expanded text:
nec uenire utique debuerunt, hoc potius ante suggerentes imperatori aut ut nec uenire utique debuerunt, hoc potius ante suggerentes imperatori aut ut suggereretur instantes, quod apud traditorem codicum diuinorum et idolorum sacrificiis inquinatum causam suam agere non deberent. cum hoc ergo nec ante suggesserint nec, posteaquam contra eos pro Caeciliano iudicatum est, saltem uicti et irati obiciendum putarint, quid nunc inanes tam sero conectunt calumnias, quasi ut innocentiae Caeciliani Miltiadis iudicis decoloratione fuscetur et ipsa Romana ecclesia,. ubi nec damnare quemquam suo qualicumque iudicio potuerunt nec aliquem suorum uelut in locum subrogare damnati, contra quam paucissimis Afris partis suae primo interuentores aduenticios furtim longeque mittebant, quos istum nominatim commemorare non puduit, donec deceptae plebiculae quasi proprios episcopos ordinarent? nempe episcopum Aptucensem Felicem post Caeciliani purgation
Abbreviated transcription (Latin):
ulla testificatione demonstrant. nocentes potꝰ ꝗͣ in nocentei credidinꝰ
Quia si forte sealit ueritas habet ipsi certe harmanitati debitũ rediditͣ
cu hõ de hõe nichil mali temere suspicat᷑. nec cuiꝗͣ eriminanta fecilei
crediet. Qͣnđo sine teste ac sine ullo docum̃to crim obiciens. maledicus
poti conuitiator. qͣ ueridicus accusator extiterit. Huic accenlii quo
muitiade tc̃ ep̃o romanȩ eccliȩ p̃sidente. ex p̃cepto copstantie petiba
radquẽ totã illã causam accusatores ep̃i carthaginensis eccłiȩ cȩcilia¬
ni. ꝑantisinũ ꝓ consulẽ detuler̃. idẽ cecilianꝰ in nocens ꝓnuortiat enpe
quo iudicio cũ maiores istoꝵ ĩportunissima ꝑuicatia tnemorato irpate¬
tor quererent᷑ qdđ ñ plene neq recte fuerit examinatũ atq. depiden.
nichił de militiadis traditione uł turificatione dixer̃: acl eiuꝰ audientiã

Expanded text:
ulla testificatione demonstrant, nocentes potius quam innocentes crediderimus, ulla testificatione demonstrant, nocentes potius quam innocentes crediderimus, quia, si forte se aliter ueritas habet, ipsi certe humanitati debitum redditur, cum homo de homine nihil mali temere suspicatur nec cuiquam criminanti facile credit, quando sine teste ac sine ullo documento crimen obiciens maledicus potius conuiciator quam ueridicus accusator extiterit. Huc accedit, quia Miltiade tunc episcopo Romanae ecclesiae praesidente ex praecepto Constantini imperatoris, ad quem totam illam causam accusatores episcopi Carthaginiensis ecclesiae Caeciliani per Anullinum proconsulem detulerunt, idem Caecilianus innocens pronuntiatus est. de quo iudicio cum maiores istorum inportunissima peruicacia memorato imperatori quererentur, quod non plene neque recte fuerit examinatum atque depromptum, nihil de Miltiadis traditione uel turificatione dixerunt, ad cuius audientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. unitatis ipsiꝰ caritate mundant᷑. ꝓfecto sine causa rebaptian¬
T Dides itaq in ħ ser mone cui me responde uoluisti. ꝗͣ multa dixerit
ille ꝓ nob̾. Quid g̾ iã opꝰ ẽ. ut ep̃oꝵ romanȩ ȩccłiȩ qͦs incredibilib calũ¬
nus insectatꝰ ẽ. obiecta ab eo crimina diluamꝰ: Marcellinꝰ et prb̃i
eiꝰ miliciades. martellus et siluester. tradicionis codicũ diuinorũ
et turificationis ab eo crimine arguunt᷑. S nunqͥd idõ eciã conuin¬
cunt᷑. aut c̃uicti aliꝗͣ docum̃toꝵ firmitate monstrantur.: Ipse sci¬
leratos et sacrilegos fusse dicit. ego innocentes fuisse respondeo.
Quid laborẽ ꝓbare defensionẽ meã. cũ ille nec tenuit: phare corõ ui
aeusatuone fure. Site nulla humanitas in reb humanis. peto nos uesti
posse rep̃hendi si ignotos hões qͦs criminant᷑ inimicu. nec eoꝵeraitien

Expanded text:
ati, cum ad ecclesiam ueniunt, unitatis ipsius caritate mundantur, profecto sine causa rebaptizanati, cum ad ecclesiam ueniunt, unitatis ipsius caritate mundantur, profecto sine causa rebaptizantur. Uides itaque in hoc sermone, cui me respondere uoluisti, quam multa dixerit ille pro nobis. quid ergo iam opus est ut episcoporum Romanae ecclesiae, quos incredibilibus calumniis insectatus est, obiecta ab eo crimina diluamus? Marcellinus et presbyteri eius Miltiades, Marcellus et Siluester traditionis codicum diuinorum et turificationis ab eo crimine arguuntur. sed numquid ideo etiam conuincuntur aut conuicti aliqua documentorum firmitate monstrantur? ipse sceleratos et sacrilegos fuisse dicit, ego innocentes fuisse respondeo. quid laborem probare defensionem meam, cum ille nec tenuiter probare conatus sit accusationem suam? si est ulla humanitas in rebus humanis, puto nos iustius posse reprehendi, si ignotos homines, quos criminantur inimici nec eorum crimen
Abbreviated transcription (Latin):
etiã qui tͣde cõpellebant. et oiũ õĩno facinorosoꝵ flagiciosoꝵ. sacrile¬
gore aalmittebut ste phanꝰ in eccłiã scđm istos quia si baptismũ non
rabelunt. uia peccata q̃cũꝙ grauia et horrenda cõmiserant in eis er¬
rant. et reos alos sine illa remissione retinebant. Tales amit tebat ste¬
plrnꝰ. cũ talib erat inunitate catholica eypͥanꝰ netam̃ perut. S. pseue¬
rauit ȩcłia. Non gͥ quẽ ꝗͣ in eiꝰ unitate maculant aliena peccata truse¬
tra filiꝰ mał a familia patris exire ꝓpauit. frustra se uistũ dicit. exitum
aut̃ suũ ñ abluit. An forte dicturi s eos q̾s stephanꝰ anit tebat ipsius
unitatis participatione mundatos. qm̃ caritas cooꝑit multitudinẽ
peccatoꝵ: Utinã dicant. Hoc enĩ et nos dicimꝰ. qͣndo eos ad unitatẽ
uł urgemꝰ ut redeant. uł monemꝰ. Hoc aut̃ pacto. iã etiã nulla inter

Expanded text:
etiam qui tradere compellebant et omnium omnino facinerosorum flagitiosorum sacrileetiam qui tradere compellebant et omnium omnino facinerosorum flagitiosorum sacrilegorum admittebat Stephanus in ecclesiam secundum istos, quia, si baptismum non habebant, omnia peccata, quaecumque grauia et horrenda commiserant, in eis erant et reos illos sine ulla remissione retinebant. tales admittebat Stephanus, cum talibus erat in unitate catholica Cyprianus, nec tamen periit, sed perseuerauit ecclesia. non igitur quemquam in eius unitate maculant aliena peccata; frustra filius malus a familia patris exire properauit, frustra se iustum dicit, exitum autem suum non abluit. an forte dicturi sunt eos, quos ita Stephanus admittebat, ipsius unitatis participatione mundatos, quoniam caritas cooperit multitudinem peccatorum? utinam dicant! hoc enim et nos dicimus, quando eos ad unitatem uel urgemus ut redeant uel monemus. hoc autem pacto iam etiam nulla inter
Abbreviated transcription (Latin):
hec polluenit̃ tangendo pollutũ. nec cuiꝰ ꝗͣ ferm̃to corrũꝑet. Hecenin¬
funii. etensi one peccatoꝵ. qͣ ꝑ feminã serpens hõem pͥmũ ȩtiã in pueaay¬
s delicttate decepit. ñ cõmunione sacram̃toꝵ inqͣ ẽdiscips os uicdas mun¬
tdos inmundus c̃taminare ñ potuit. Amalis autẽ cũ qͦb dĩ satram¬
ta seunrani cant. etiã nc̃ iarea s̃idũ in horreo. iã tam̃ boni discedunt
et separant᷑ enoꝵ dissimilitudine. ñ corpoꝵ segregatione. Alit cullendo
natt alia cuenticła ueniendo. Sic nec cũ malis unũ fiunt. Nec abecerie
unate discedunt. Quid d nob̾ nescio qͦrũ t̃ ditoꝵ crim̃ exggerdet
quos tam̃ nec ipsos ũꝗͣ coniunc̃e potuer̃ S si eos cont̃ istoꝵ calũnt.¬
as defendamꝰ quoꝵdã hominũ causã uidebisti agere. ñ ȩccliȩ. srorsus
ecũq et ubicũq tditores fuer. et ñ tantũ traditoꝵ peccatũ s ipsoꝵ

Expanded text:
nec pollueretur tangendo pollutum nec cuiusquam fermnec pollueretur tangendo pollutum nec cuiusquam fermfiunt consensione peccatorum, qua per feminam serpens hominem primum etiam in paradisi felicitate decepit, non communione sacramentorum, in qua condiscipulos ludas mundos inmundus contaminare non potuit. a malis autem, cum quibus dei sacramenta communicant, etiam nunc in area, nondum in horreo, iam tamen boni discedunt et separantur morum dissimilitudine, non corporum segregatione, aliter uiuendo, non ad alia conuenticula ueniendo. sic nec cum malis unum fiunt nec ab ecclesiae unitate discedunt. Quid ergo nobis nescio quorum traditorum crimen exaggerant, quos tamen nec ipsos uorsus quicumque et ubicumque traditores fuerunt et non tantum traditorum peccatum, sed ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ẽ. filius malus ipse se iustũ dic̃. exitum aut̃ suũ ñ abluit. hẽ ñ excio¬
sat. ⁊̃ teliluit. ñ defendit. qđ furore scisinatico in hereticã pestẽ de domo
p̃teritis plenos estimabat. et admitti ad ȩccłiam ab stephano sciebat.
ita in eccłia xp̃i cũ eis qͦs inuistos uł nouerat uł putabat sine ulla sui
cõtaminatione ꝑsisteret. nec bonos ꝓpt̾ malos desereret. s malos ꝓpt̃
bonos potiꝰ toleraret. T ãꝗͣ grinũ cũ palea ponde caritatis trituram fe¬
rens: tãꝗͣ leuissimꝰ puluis etiã ante uentilationẽ flatib cedens. Eoqͥp-¬
pe modo etiã cũ iniquis quos necesse.ẽ. usq ad lit retia ista contineant
in unitate catholica ꝑseueranis. ñ tam̃ eũ fure c̃curreret. nec peccatis
siõ municaret alienis. nec cuiꝰ ꝗͣ in mundietȩ c̃trectacione macularetur.

Expanded text:
tum est, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, hoc est non excutum est, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, hoc est non excusat, non diluit, non defendit, quod furore schismatico in haereticam pestem de domo praeteritis plenos existimabat et admitti ad ec. clesiam ab Stephano sciebat, ita in ecclesia Christi cum eis, quos iniustos uel nouerat uel putabat, sine ulla sui commaculatione persisteret nec bonos propter malos desereret, sed malos propter bonos potius toleraret, tamquam granum cum palea pondere caritatis trituram ferens, non tamquam leuissimus puluis etiam ante uentilationem flatibus cedens. eo quippe modo etiam cum iniquis, quos necesse est usque ad litus retia ista contineant, in unitate catholica perseuerans non tamen cum fure concurreret nec peccatis communicaret alienis nec cuiusquam inmunditiae contrectatione macularetur
Abbreviated transcription (Latin):
cu ilo incatholicȩ unttatis cõmunione psisteret. Ille qͥppe scđłm senten¬
tiũ qͣm de baptismo isti tenendã putant. hereticos et scismaticos sic̃ opi¬
nantur tuptismũ ñ habentes admit eendo mȩccliã cõoninicabit pec-¬
catis alienis. qr uidelicet peccata qͥ baptismo uerd ablitti ñerant. no
eis utiq ꝑmanebant. Debuit gͦ cypͥanꝰ ab huiꝰ cõmunione discede ne
cũ fure curreret. ne peccatis cõmunicaret alienis. ne c̃tagione in¬
qͥnaret᷑ inmundi. ne pollutꝰ fieret tangendo pollutũ. ne ferm̃to¬
ulla labe mansisse. et usq ad tẽpꝰ ceciliani ꝑseuerasse ȩcclĩam xp̃i nor
area constitutã. Sic gͦ et deinceps potuit ꝑmañe. sic̃ et ꝑmanẽt. dor¬
separationis istoꝵ ab unitate corporis xp̃i. q̃ sic̃ ꝓpħatũ legit᷑. ĩpleri¬
iã cernit᷑ toto orbe trarũ. atq in õĩb gentib dilatat᷑. Hic certe sic̃ serip¬

Expanded text:
cum illo in catholicae unitatis communione persisteret. ille quippe secundum sentencum illo in catholicae unitatis communione persisteret. ille quippe secundum sententiam, quam de baptismo isti tenendam putant, haereticos et schismaticos sicut opinantur baptismum non habentes admittendo in ecclesiam communicabat. peccatis alienis, quia uidelicet peccata eorum, qui baptismo uero abluti non erant, in eis utique permanebant. debuit ergo Cyprianus ab huius communione discedere, ne cum fure concurreret, ne peccatis communicaret alienis, ne contagione inquinaretur inmundi, ne pollutne ulla sua labe mansisse, et usque ad tempus Caeciliani perseverasse Ecclesiam Christi, area constitutam. Sic ergo et deinceps potuit permanere, sicut et permanet, doseparationis istorum ab unitate corporis Christi, quae, sicut priam cernitur, toto orbe terrarum atque in omnibus gentibus dilatatur? hic certe, sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
nis aut̃ crimine om̃s qͥ talib sacram̃ta cõmunicauer detiner sd hinc
iuctiꝰ disputare suꝑfluũ .xͣ. p̃sertĩ qr hoc et rarissime audent edide sur
qq ueretun dantes et sentientes uana se loqͥ. et cũ ea dicunt. nullo as¬
uino testimonio fulcue nituntur. Magis eni solent in ore habe. qndo
peesat is ulioꝵ alus criminant᷑ ad excusandũ nefas separationis suȩo
Uidebas furẽ. et c̃currebas cũ eo. et ne cõmunicaũis peccatis alienis ĩt
recedite exite inde. et inmundũ ne tetigeritis Et qui tetigerit possutũ
pollut᷑ ẽ. Et modicũ fermentũ totã massã corrũpit. Etalia huicemo¬
cdi qͥb ñ traditionis crim̃ ab aliis criminib aliqͣ ꝓpͥetate discertet. sed
oͣis peccati ẽ sociatio ꝓhibet᷑. Quȩ tam̃ diuina testumonia uł pcepta. E
eo modo qͥ isti intelligeret ey pͥanꝰ. ꝓfecto se astephano sepuare. enee

Expanded text:
nis autem crimine omnes, qui cum talibus sacramenta communicauerint, detineri. sed hinc nis autem crimine omnes, qui cum talibus sacramenta communicauerint, detineri. sed hinc diutius disputare superfluum est, praesertim quia hoc et rarissime audent dicere, ipsi quoque uerecundantes et sentientes uana se loqui, et cum ea dicunt, nullo diuino testimonio fulcire nituntur. magis enim solent in ore habere, quando peccatis aliorum alios criminantur, ad excusandum nefas separationis suae: uidebas furem et concurrebas cum eo et: ne communicaueris peccatis alienis et: recedite, exite inde et inmundum ne tetigeritis et: qui tetigerit pollutum pollutus est et: modicum fermenti totam massam corrumpit et alia huiusmodi, quibus non traditionis crimen ab aliis criminibus aliqua proprietate discernitur, sed omnis peccati consociatio prohibetur. quae tamen diuina testimonia uel praecepta si eo modo quo isti intellegeret Cyprianus, profecto se ab Stephano separaret nec
Abbreviated transcription (Latin):
no et es qͥ parut de luptismo sapiebant ab illorũ cõmunione diuisio. qm̃
posse macularu  he pogiet et deinceps eccłia ꝑmane. quã toto sie Arala¬
peliatũe tnirũ orbe crescentẽ nullomͦ poterant quoꝵ libet tiac̃to u
ue facinordioꝵ⁊ aliena crimina maculare. sic̃ in una area us ađtep
uentilatronis macularipuleis frum̃ta ñ possunt. sic̃ intͣ reia usq add
tẽpꝰ litoris. mali pisces bonos simul natando ñ ꝑdunt. Nullag ratio
fuit st enar unꝰ furor quod isti uelut maloꝵ cõmunionẽ cauentes seab
unitate xp̃i quȩ toto orhe diffunditur separar̃. n forte acuentes ibus
uitnna murabili arte discernunt. ñ de scripturis s de cordibul. suis
distiationũ regulas ꝓferentes atq dicentes. inunitate cõmunio nus
sacramtora alie crimina aliena sine contaminatione tolertru t dicio¬

Expanded text:
iano et eis, qui pariter de baptismo sapiebant, ab illorum communione diuisio, quoniam iano et eis, qui pariter de baptismo sapiebant, ab illorum communione diuisio, quoniam posse maculari, sic potuit et deinceps ecclesia permanere, quam toto sipraedictum est terrarum orbe crescentem nullo modo poterant quorumlibet traditorum ac facinerosorum aliena crimina maculare, sicut in una area usque ad tempus uentilationis maculari paleis frumenta non possunt, sicut intra una retia usque ad tempus litoris mali pisces bonos simul natando non perdunt. Nulla igitur ratio fuit, sed maximus furor, quo isti uelut malorum communionem cauentes se ab unitate Christi, quae toto orbe diffunditur, separarunt. nisi forte a criminibus crimina mirabili arte discernunt, non de scripturis, sed de cordibus suis distinctionum regulas proferentes atque dicentes in unitate communionis sacramentorum alia crimina aliena sine contaminatione tolerari, traditio
Abbreviated transcription (Latin):
ct boleca constititi. Quoꝵ stephanꝰ baptis mũ xp̃i in nullo iterandũ
ul seisinate uaptiettos taꝗͣ ñ habentes baptismũ. xpi. lptaendos
e ecctia eat holicae existimabat. Multi cũ illo quicda eũ istoctia nesoti¬
unde causa sue sepanrt tonis asserere uł excusare conantiu. in licia cõmu¬
mone Ncram̃tor: ali naculant bonos. et ido corportili. In uii cõme
A maloꝵ c̃tagione recedendũ ẽ. ne om̃s parit pecunt lãdẽ ste phaetior
esprum tẽporib perise ȩccłiam posteris derelictã. ubi donatꝰ ipse spi¬
sitteltt Nascelus. ot si dic̃e nefariũ iudicant. qr reuera nefariũ. ep seffan-
sieiexałm ex illis tẽporib usq ad tẽpora ceciliani et maiotiesa sule. sotuatu
aee eũ maculando pde ꝑde potuer. qͥcũq in eã scdm ipsos sne luaptoso
aolmieñ q̃ plemi oĩ peccatis et criminib suis. nec ulla flctia leiptstpo¬

Expanded text:
tholica constituti, quorum Stephanus baptismum Christi in nullo iterandum tholica constituti, quorum Stephanus baptismum Christi in nullo iterandum uel schismate baptizatos tamquam non habentes baptismum Christi baptizandos in ecclesia catholica existimabat. multi cum illo, quidam cum isto etiam sentiunde causam suae separationis asserere uel excusare conantur: in una communione sacramentorum mali maculant bonos, et ideo corporali disiunctione a malorum contagione recedendum est, ne omnes pariter pereant, iam tunc Stephani et Cypriani temporibus perisse eccritaliter nasceretur. quod si dicere nefarium iudicant, quia re uera nefarium est, si mansit ecclesia ex illis temporibus usque ad tempora Caeciliani et Maiorini sine Donati nec eam maculando perdere potuerunt, quicumque in eam secundum ipsos sine baptismo admissi sunt pleni omnibus peccatis et criminibus suis, nec ulla facta est a Cypr