comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus uincer&. sicut mostem Nr̃am
uenenat sua moste supenrre
Sed sciendum nobis est quiatri¬
bus modis temptatio agitur
Suggestione. Cogitatione. con¬
sensu Et noscum temptamus
plerumq: indelectatione aut
etiamin consensulabimur.
Quia decarnispeccato propa¬
gati in nobis ipsis etiamgerim:
unde cestamina tolenmus.
Dsuero qui inutero uirginis
in carnatus. inmundum sine
peccato uenerat. Nihil contrao¬
dictionis insemecipsotolerx¬
bat Temptariergo persugges¬
tionem potuit. sede ius mentẽ
peccati delectatio non momor¬
dit : Atq: ideo omnis diabolica
illa temptatio. foris nonintus
fuit: Sed siipsumor dinem tẽp¬
tationis eius aspicimus. pense¬
musquanta magnitudine nos
a tempcatione liberemur
ANtiquus hostis contra primũ
hominem parentem nostrum
INtrib setemptationib: erexit
quia hunc uidelicet. gula uana
gloria & auaritia temptauit
Sed temptando supenruit. quia
sibi cum perconsensum subdidit
Exgula quippe temptauit. cũ

Expanded text:
bus vinceret, sicut mortem nostram bus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2. Sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit cum
Abbreviated transcription (Latin):
sestum propter hoc quod subd̃
Adsumpsit eum diabolus inscan
ciuitatem. & rursum ad sumpst
eumin montemexcelsum: Sed
uere & absq: ulla questione con¬
uenienter accipitur. uta scõspũ
in desestum ductus credatur. ut
illiceum suus sp̃s ducer&. ubihuno
ad temptandum sõs malignus
inuenir&. Sedeccecum dicitur
ds̃ homo uel in excelsum montẽ
uel in scãm ciuitatem adiabolo
Adsumptus mens refugithuma¬
nae. hocaudire aures expauescur
Cuita mennones se incredibilia
ista agnoscimus simillo & alia
facta pensamus Geste iniquorũ
omnium diabolus caput est: &¬
huius capitis membra sunt om̃s
iniqui: Annon diaboli membrũ
pilatuse An non diabolimem¬
brriuda ei persequentes. & mi¬
lites crucifigentes fuerunt :
quidergo mirumsise ab illo pes¬
misit inmontem duci. quis eper¬
tulit etiam a membris illius cru¬
cifigie Non estergo in dignum
redemptori nro quod tempta¬
riuoluit. Qui uenerxtoccidi
iustum quippe erat ut sic temp¬
tationes Nr̃ts suistemptationi¬

Expanded text:
tum, propter hoc quod subditur: Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et rursum: Assumpsit eum in montem excelsum. Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur, ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illic eum suus Spiritus duceret, ubi hunc ad tentandum spiritus malignus inveniret, sed ecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic tentationes nostras suis tentationi
Abbreviated transcription (Latin):
perpe turtauitia uolumus. dim
contirhaec eadem exomerrum
quae perpe triruimus conamur
occurrunt cordifanta smata pa¬
catorum quae fecimus m̃tis xm̃o
aciem reuerbenant. Confundis
animum & uocem Nñre depcad¬
onisprcemunt. Sed cumturbe
increpant ut taceat magis acm
gisclamat. Quia quanto grruiori
tumultu cogitationum carna¬
lium p̃mimur. tanto orationi
insistereardentius debemus
STANSAITEMIHS IUSSII
ILLUM AODUCIAOSO
ccestat quiante traensie¬
abat Quiacum adhuctur¬
bas fantasmatum in ontione
patimur. Ihm̃ aliquatenus tuen¬
s euntem sentimus Cum uero
onrtioniuehementer insistim
statihs̃ ut lucem restituat. quia
ds̃ incorde figitur & luxamisa

Expanded text:
perpetrata vitia volumus, dum perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Sed quem turba igis clamat. Quia, quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia cum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimas. Cum vero orationi vehementer insistimstat Jesus ut lucem restituat. Quia Deus in corde figitur, lux amissa
Abbreviated transcription (Latin):
cho. caecus adlumenredit.
Quia dũ diuinitas defectũ nñre
carnis suscepit. humanũ genus
lumen quodamiserxt recepit
Quiuidelicet caerus recte &ipxta
uiamsedere. & mendicansesse
describitur spsacnim ueritas
dixit : Egosum uia Ergo qui
aeternȩ lucis claritate mnescił:
caecus est Sed siiaminredemp¬
toremcredit. luxtauiam sed &
Si autemiam credit. sedutaeter¬
namlucem recipiat rogare dis¬
simulat atq a precib cessat :
Caecus quidemiux tauiã sed &
sed minime mendicat : Siuero
& credit et exonrt. &iux tauia
sed & caecus &mendicat
GTCLA MA UIT OICENS.
IHUTILIDAUIOMISERERE
MEI ET QUI PRAEIBANT
INCREPABANTEUMUT
TACERET IPSEUEROMOUL¬
TOMAGISELAMABAT FILI
DAUID MISEREREMEI
uidistide signant qui
cedunt. Nisidesideri¬
orum Acarnalium turbas
tumultusq: uitiorume Quipri¬
us quamihs adcor Nr̃mueniał
temptationib suis cogitationẽ.
Nnr̃mn dissipant & uocescordis
inonrtione perturbant Sȩpe
namq: dumconuestiaddm post

Expanded text:
cho, caecus ad lumen redit, cho, caecus ad lumen redit, quia dum Divinitas defectum nostrae carnis suscipit, humanum genus lumen quod amiserat recipit. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere, et mendicans esse describitur. Ipsa enim Veritas dixit: Ego via . Ergo qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero et credit, et exorat, et juxta viam sedet caecus, et mendicat. Et clamavit, dicens: Jesu Fili David, miserere mei. Et qui praeibant increpabant eum ut taceret. Ipse vero multo magis clamabat, Fili David, miserere mei. Quid isti designant, qui cedunt, nisi desideriorum carnalium turbas tumultusque vitiorum, qui priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipain oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Deum post
Abbreviated transcription (Latin):
spinauenent. quicquid desua.
passione uelcruce loquebatur
intellegebant. Hocenimloq¬
batur. quodipsisummopere &
fierioptabant & perficere sata¬
gebant. Sicq miro & inusitato
modo idem sub eunde crucissa¬
cracmentum. quod fidelibus
amor abscondit. Inifidelibus
inuidia pandit
FACTUMES TAUTEMCŨ
AO PROPIN QUARETHIE¬
RIGHO GAECUS QUIDAM
SE DEBATSOCUS UIÃ MEN¬
DIGANS ETCUM AUDIRET
TURBAMPRAETEREUN¬
TEM. INTGRROGABAI
QUID HOCESSET DIXER
AUTEMEI. QUODIH̃S NA¬
TARENUS TRANSIRET
Caecusiste perallegoriam
genus humanum significat.
quod inparente primo a parx¬
disigaudiis expulsum. claritatẽ
supernaelucis ignonins damna¬
tionis suste nebras patitur
Sed cum hiericho ad propinqua¬
re ihsdicitur. Caecus inluminat᷑
Hierichoquippe interp̃tatur.
luna. Luna autem. Insa croelo¬
quio prodefectu ponit carnis
Quia dum menstruis mom̃tis
decrescit. defectũ nnre mosta¬
litatis designat. Dumigit᷑ con¬
ditor. ñr. ad propinquat hieri¬

Expanded text:
spiraverant, quidquid de sua spiraverant, quidquid de sua passione vel cruce loquebatur, intelligebant. Hoc enim loquebatur, quod ipsi summopere et fieri optabant, et perficere satagebant; sicque miro et inusitato modo idem subeundae crucis sacramentum, quod fidelibus amor abscondit, infidelibus invidia pandit. Factum est autem cum appropinquaret Hiericho, caecus quidam sedebat secus viam mendicans; et cum audiret turbam praetereuntem, interrogabat quid hoc esset. Dixerunt autem ei, quod Jesus Nazarenus transiret. Caecus iste per allegoriam genus humanum significat, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed cum Hiericho appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacroquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur Conditor noster appropinquat Jeri
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuero atemr. omnia tsxha
admeipsum respondisseturbã
atq: dixisse. Nos audiuimus ex
lege quiaxp̃s manet in aeternũ
& quomodotudicis opostet exal¬
tare filium hominise Quidest
ergo quod discipuli toties sibi re¬
plicatum dominicae passionis
arhanum intellegere neq: ur
& iuda eiadunũ uerbũ & tam
obscure positum ut hoc ex positi¬
one dignũ euangelistadicat
Hoc autem dicebat inquit signifi¬
cans quamoste e. moriturus.
mox quia crucis exaltatio signifi¬
cetur intellegunt. Nisi quadis¬
cipuli cuius uitam maxi meuide¬
re deside nrbant eius mostem
audire non potenrnt Quemñ
solum hominem in nocentem.
sed & dm̃uerum sciebant. hunc
nulla tenus mori uel posseputa¬
bante & quia perpanrbolas
eum sae peloquentem audire:
consueuenrnt. Quoties aliquid
desua passione dicebat. hocñita
ut sonabat intellegendũ. sed a mo¬
redictante ad aliud quodallego¬
ricereferendũ eẽ . credebant
Iuda e iuero quia in eius necẽ con¬

Expanded text:
tus fuero a terra, omnia traham tus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum, respondisse turbam, atque dixisse: Nos audivimus ex lege quia Christus manet in aeternum. Et quomodo tu dicis, Oportet exaltari ergo quod discipuli toties sibi replicatum dominicae passionis arcanum intelligere nequeunt, et Judaei ad unum verbum et tam obscure positum, ut hoc expositione dignum evangelista ducat. Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte esset moriturus; mox quia crucis exaltatio significetur, intelligunt, nisi quia discipuli, cujus vitam maxime videre desiderabant, ejus mortem audire non poterant. Quem non solum hominem innocentem, sed et Deum verum sciebant, hunc nullatenus mori vel posse putabant. Et quia per parabolas eum saepe loquentem audire consueverant, quoties aliquid de sua passione dicebat, hoc non ita ut sonabat, intelligendum, sed, amore dictante, ad aliud quid allegorice referendum esse credebant. Judaei vero, quia in ejus necem con
Abbreviated transcription (Latin):
Animos perturbandos eis lon¬
ge ante & eiusdem passionis poe.¬
nam. & resurrectionis suaeglo¬
riam pnredicit. Vt cũ morien¬
temsicut p̃dictum es set cerne¬
rent. etiam resurrecturum
non dubitarent. Preuidens
etiam quosdam her&icosineccle¬
sia futuros qui x p̃m dicerent
legi prophetisq: docuisse contra¬
ria. aliumq ue teris testamenti
atq: aliũ noui dm̃. eẽ credendũ.
ostendit prophetarum prresagia
non alio magis quamad suae dispor¬
sationis quam pronobis tempons¬
riae suscepit intendisse mysteriũ
Ad eo ut consummatiosit prophe¬
tiae suae passionis et posterioris
gloria e celebnrta perfectio. Nec
non & paganorum dementiã qua
eius crucem derident a ꝑtissimeco¬
futat. quando proximae suae passo¬
nis & tempus quasi futurorum p̃¬
scius ostendit. & locum mostis in¬
trepidus adit. ETIPSINIL
HORUM IN IELL.EXERUN
ETERAT UERBUMIS TUO
ABSCONDITUM ABEIS
ET NONINTEL. LEGEBANT
UAE DICEBANTUR
egimus in euangelio secundũ
iohannem dicente dño. Si exalta¬

Expanded text:
ipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum morientem sicut praedictum esset cernerent, etiam resurrecturum non detiam quosdam haereticos in Ecclesia futuros, qui Christum dicerent, legi prophetisque docuisse contraria, aliumque Veteris Testamenti atque alium Novi Deum esse credendum, ostendit prophetarum praesagia non alio magis quam ad suae dispensationis, quam pro nobis temporarie suscepit, intendisse mysterium, adeo ut consummatio sit prophetiae suae passionis, et posterioris gloriae celebrata perfectio. Nec non et paganorum dementiam, quae ejus crucem derident, apertissime confutat, quando proximae suae passionis et tempus, quasi futurorum praescius ostendit, et locum quasi mortis intrepidus adiit. Et ipsi nihil horum intellexerunt, et erat verbum istud absconditum ab eis, et non intelligebant quae dicebantur. Legimus in Evangelio secundum Joannem, dicente Domino: Si exalta
Abbreviated transcription (Latin):
qua seruitus. duob modis acdiuer¬
sa significatione solet appellari
Dicitur enimlatria. dicitur &
dulia: Sed dulia intelligitur ser¬
uitus communis. hocest siuedõsi¬
ue homini siue cuilibetrerum na¬
tunre exhibita : A quaetiam ser.¬
uus idest dulos grȩce nomenac¬
cepit. Latria autemuocatur ser¬
uitus illa quae solidiuinitatis cul¬
tui debita. Neq estulli pasticipan¬
di creatunre. Vnde &ido latrȩ
nuncupanturhi. qui uota preces
& sacrificia quaeum dõ debueraNT
idoli s inpendunt. Iubemurergo
percaritatem seruire inuicem.
triton. Vndedicitur &illisoliser¬
iterum: Nesenim sumus circum¬
cisi spundi seruientes quodestin
LI QUITEUM OIABOLA
ETMINIS TRABANTO
Inrecedit temptatio. Vt sequa¬
tur uictoria. Angeliministr
ut uictoris dignitas conprobe
GONCORDIA
sstarum duarum et inacture¬
iuniorum et intempore qua¬
dnrgesimae congruens & pspi¬

Expanded text:
qua servitus duobus modis ac diverqua servitus duobus modis ac diversa significatione solet appDicitur enim λατρεία, dicitur et δουλεία. Sed dulia intelligitur servitus communis, hoc est, sive Deo, sive homini, sive cuilibet rerum natura exhibita; a qua etiam servus, id est, δοῦλος, Graece nomen accipit. Latria autem vocatur servitus illa, quae soli divinitatis cultui debita, neque ulli est participanda creaturae. Unde et idololatrae nuncupantur hi qui vota, preces et sacrificia, quae uni Deo debuerant, idolis impendunt. Jubemur ergo per charitatem servire invicem, τρεύειν. Unde dicitur: Et illi soli seriterum: Nos enim sumus circumcisio, Spiritui Dei servientes , quod est in liquit eum diabolus, et ministrabant ei. Praecedit tentatio, ut sequatur victoria. Angeli ministrant, ut victoris dignitas comprobetur. CONCORDIA. Istarum duarum et in actu jejuniorum, et in tempore quadragesimae congrua et perspi
Abbreviated transcription (Latin):
haecloquitur: Et hicostenditur.
quod omnis ambitio suscadens.
diabolumadonit. Quaerit᷑ cur
in ordine temptationũ mattheis
lucasq discordant: Sine dubio
mattheus ordinem temptationis
adae. luca suero historiae ordi¬
nem secutus est. TUNCDICIT
onut pleriq putant. eadẽ
satanas & apostolus petris
sententia condem natur :
Petro enim dicitur. uader&ro¬
me satanas id est sequereme
qui contrarius es uoluntatimeae
Hic ueroaudit. Vade satanas. &
non ei dicitur r&ro. ut subaudia.¬
tur inignem aeternum
SCRIP̃TUM ESTENTM.
DNM DM̃ TUUMA DORA¬
BIS. ETILLISOLISERUIES
cens diabolus saluatori
si procidens adoreuerisine.
tcontrario audit quodipsemagis
adorrre cum debeat dñm & dm̃
suum. Quaerit foste aliquis quo¬
modo conueniat quodhic prreci¬
pitur dñosoli seruiendum. a płi
uerbo quidicit Sed percaritatẽ
seruite mincem. Sed huic facile.
gnrecȩ linguȩ ex quascripturr
tins lata est origo satis facit In

Expanded text:
haec loquitur. Et hic ostenditur, haec loquitur. Et hic ostenditur, quod omnis ambitiosus cadens diabolum adorat. Quaeritur cur in ordine tentationum Matthaeus Lucasque discordant? Sine dubio Matthaeus ordinem tentationis Adae, Lucas vero historiae ordinem secutus est. Tunc dicit Non, ut plerique putant, eadem Satanas et apostolus Petrus sententia condemnantur. Petro enim dicitur: Vade retro, Satana, id est, sequere me, qui contrarius es voluntati meae, hic vero audit, vade, Satana, et non ei dicitur retro, ut subaudiatur in ignem aeternum. Scriptum est enim, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Dicens diabolus Salvatori, si procidens adoraveris me, contrario audit, quod ipse magis adorare eum debeat Dominum et Deum suum. Quaerit forte aliquis quomodo conveniat, quod hic praecipitur Domino soli serviendum, Apostoli verbo, qui dicit, Sed per charitatem servite invicem. Sed huic facile Graecae linguae, ex qua scripturae translata est origo satisfacit, in
Abbreviated transcription (Latin):
in quit dñm dm̃tuũ Suggere¬
batur enimtam quamhomini
ut signo aliquo exploror& Ipse
quantus esset. Idest quã multũ
Apud dm̃ posset. quoduitiose fit cũ
fit Pertinetnamq: ad sanam doc¬
trinam quandohabet quod faciat
homo Non tẽptare dñm dm̃ suũ
ITERUM ADSUMPSITEUM
DIABOLUS IN MONTEM
EXCELSUM UALDE¬
ue celsus monsdicitur. quia
in eo diabolus uincitur. &
eius ibi calcata et subiecta super¬
bia stratur Aliter. Excelsus
mons superbiam diaboli signifi¬
cat. Diabolus ducere eum festi¬
nat admontes. ut perquosipse
corruenat. &iamcetenx corru¬
ant. Oñs adhumilia descendit.
ut diabolũ humilitate supen r&
ETOSTENDIT EIOMNIAREG¬
niauidelicet desidenabi¬
lia. quae in auro & argen
ET GLORIA M EORUM
ET DIXITILLI. HAECTIBI
OMXIADABOSICADENS
ADORAUERIS ME
Arrogans & superbus. etiam
hoc de iactantia loquitur. Non
quo in toto mundo habeat potes¬
tatem aut possit omnia regna
dare sed suadendo et arro gant̃

Expanded text:
inquit, Dominum Deum tuum. Suggereinquit, Dominum Deum tuum. Suggerebatur enim tanquam homini, ut signo aliquo exploraret, ipse quantus esset, id est, quam multum apud Deum posset, quod vitiose fit cum fit, pertinet namque ad sanam doctrinam, quando habet quod faciat homo, non tentare Dominum Deum suum. Iterum assumpsit eum diabolus in montem excelsum valdeExcelsus mons dicitur, quia in eo diabolus vincitur, et ejus ibi calcata et subjecta superbia stratur. Aliter, excelsus mons superbiam diaboli significat. Diabolus ducere eum festinat ad montes, ut per quos ipse corruerat, etiam caeteri corruant. Dominus ad humilia descendit, ut diabolum humilitate superaret. Et ostendit ei omnia regnia videlicet desidelia, quae in auro et argenEt gloriam eorum. Et dixit illi: Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. Arrogans et superbus etiam hoc de jactantia loquitur, non quod in toto mundo habeat potestatem, aut ut possit omnia regna dare, sed suadendo et arroganter
Abbreviated transcription (Latin):
aec non dexp̃o sed dealio
uiro scõprophetia .ẽ. Ma¬
leergo interp̃tatur. dia¬
bolus scriptums Cestedeange¬
lorum auxilio quasi ad infirmũ
loquitur. desui conculcatione
quasi tergiuersator tacet. quia.A
de sescriptum esse cognoscit Su¬
peraspidem&ba siliscum ambu¬
labis. & conculcabis leonem &
dnichonem Omniaista nomin
diabolo congruenter aptantir
Aspis est dumocculte perrur
ba si liscus cumpalamuenenads¬
seminat: Leo dumper sequitir
innocentes . Onrco. cum negle¬
gentes impia uonecitate deglir¬
tit Verum hac comnia glorios
aduentudm̃i pedibus ipsius pro¬
strrta iacuerunt
NE FORTEOE FENDAS
ADLAPIOC̃ PEDEM TUŨ
dest ne in legem quae in lap¬
da eis tabulis scripta uidebat᷑
incurreret. cuiuenenat pleni¬
tudinem salutariintegritate
sagictas. ueris scriptunes
sningit clipeis Et notandũ
quod necessaria testimonia de¬
deutero nomio tantũ protule¬
rit. ut secundaclegis sacrrm̃ta
monstrarr&. Non temptabis

Expanded text:
Haec non de Christo, sed de alio Haec non de Christo, sed de alio viro sancto, prophetia est. Male ergo interpretatur diabolus scripturas, certe de angelorum auxilio, quasi ad infirmum loquitur, de sui conculcatione, quasi tergiversator tacet, quia de se scriptum esse cognoscit: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem. Omnia ista nomina diabolo congruenter aptantur. Aspis est, dum occulta percutit. Basiliscus, cum palam venena disseminat. Leo dum persequitur innocentes. Draco cum negligentes, impia ferocitate deglutit. Verum haec omnia glorioso adventu Domini pedibus ipsius prostrata jacuerunt. Ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. Id est ne in legem, quae in lapideis tabulis scripta, videbatur incurreret, cujus venerat plenitudinem salutari integritate sagittas, veris scripturarum frangit clypeis. Et notandum quod necessaria testimonia Deuteronomii tantum protulerit, ut secundae legis sacramenta monstraret. Non tentabis,
Abbreviated transcription (Latin):
nem fuisse indicat qui temptatis
est. Si qui s ergo non uescitur ue¬
A. bodĩ istenonuiuit Ita enim domi¬
tam docuit. eẽ opostere cupidita¬
tem uoluptatis. ut nec fami cȩdõi¬
dumsit : Quamobrem quisquis in¬
tus di uerba pascitur. Nonquȩrił
inistaheremo uoluntatem
TUNCAOSUM PSITEUM
OIABOL.US INSCAM CIUI¬
TATEM EISTATITEŨ
SUPRAPINNACUL.ŨTẼPLI
MIIT ETE OEORSUM
V diaboliquae semperom¬
nes deor sum cadere uult
In scam ciuita tem hierus alẽ dicit :
Pinnaculum ergotempli sedes
enrt doctorum inmediotempli
tabulato. Acperhocappar& quod
etiam in locisscis diabolus insidiet᷑
Sed questiooritur quomodo inde¬
sesto temptationes factae dicunt᷑.
cumista & in scãciuitate. & supra
pinna culum templifacta testetur
Aluenim dicunt quod ceterȩ in he¬
remo. Ista inhierusalem sit facta.
aluidicunt quod etista inheremo
fueritanimo tantumostensa
SCRI PIUM ESTENIM.
QUIA ANGELISSUIS MAN¬
DAUITOETE. ETINMANS¬
BUS TOLLENTTE

Expanded text:
nem fuisse indicat, qui tentatus nem fuisse indicat, qui tentatus est. Si quis ergo non vescitur verbo Dei, iste non vivit. Ita enim domitam docuit esse oportere cupiditatem voluptatis, ut nec fame cedendum sit, quamobrem quisquis intus Dei verbo pascitur, non quaerit in ista eremo voluptatem. Tunc assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et statuit eum super pinnaculum templi, mitte te deorsum. Vox diaboli semper omnes deorsum cadere vult. In sanctam civitatem Hierusalem dicit. Pinnaculum ergo templi sedes erat doctorum in medio templi tabulata, ac per hoc apparet, quod etiam in locis sanctis diabolus insidietur. Sed quaestio oritur, quomodo in deserto tentationes factae dicuntur, cum ista et in sancta civitate et supra pinnaculum templi facta testetur. Alii enim dicunt, quod caeterae in eremo, ista in Hierusalem sit facta, alii dicunt quod et ista in eremo fuerit animo tantum ostensa. Scriptum est enim, quia angelis suis mandavit de te, et in manibus tollant te.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Nihil quippe nisi super¬
bum sapiens dum. ẽẽ. hunchu¬
milem conspicit. dm̃. eẽ. dubi¬
tauit. Vnde etad temptationũ
se argumenta conuestit
DICUTLAPIDESISTIPANES
FTANT
surienti congruedicit᷑.
dic ut lapide sistipanes fi¬
ant Sed duob: conturriis tene:¬
ris diabole Sia dimperiũ eius
possunt lapides panes fieri er¬
go frustra temptaseũ. quitan¬
tae potentiae est: Sinautẽ non
potest facere. frustradi filium
suspicaris. Si filius dĩ es. dic ut
lapides isti panes fiaN
qUIRESPONDENSATT
SCRIPIUMEST NOUIN
PANESOLOuIUITHOcO
SGDINOM NIUERBOQD
⁊estimonium hoc. dede¬
utero nomio sumptum .ẽ.:
ide o autem sic responditdñs.
quia propositumerat humilita¬
te diabolum uincere ñ potentia
Simulq: animaduestendũ. qđ
nisuciunare coepisset dñs. temp¬
tandioccasio non fuisset diabolo
Secundum illud F. iliaccedens
ad seruitutem dĩ p̃panc animã
tuam ad temptationem Sed &
ipsa responsio saluatoris homi¬

Expanded text:
venit. Nihil quippe nisi supervenit. Nihil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit, unde et ad tentationum se argumenta convertit. Dic ut lapides. Esfiant. Esurienti congrue dicitur: dic ut lapides isti panes fiant: sed duobus contrariis teneris, o diabole. Si ad imperium ejus possunt lapides panes fieri, ergo frustra tentas eum qui tantae potentiae est. Sin autem non potest facere, frustra Filium Dei suspicaris. Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Qui respondens, ait: Scriptumpane solo vivit homo, sed in omni verbo quod Testimonium de Deuteronomio sumptum est. Ideo autem sic respondit Dominus, quia praepositum ei erat humilitate diabolum vincere non potentia, simulque animadvertendo, quod nisi jejunare coepisset Dominus, tentandi occasio non fuisset diabolo, secundum illud: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationem. Sed et ipsa responsio Salvatoris homi
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunio uerus. eẽ ds̃ apparuit sc
inesurie uerus. eẽ credendus ẽ
homo ETACCEOENS TẼp̃¬
TATORDIX̃ ET SIPIL. IUS DIES
uaeritur quacausa aest¬
mauenrt eum filiũ dĩ. ee
Nimirum permitten¬
te dõ audienat patrem dicentẽ
Hicest filius meus dilectus. Siue
ideo quia in prophetis eum ꝓphe¬
tatum nouenat Quaerit temp¬
tator quod non merebatur ag¬
noscere Eiusnamq: uenenen¬
da natiuitas uix tunc paucis in¬
notuit. quib: ta menipse reue¬
lare dignatus est Principiuo
huius scłi latuerunt ista tria
mysteria idest uirginitas. pastis
& passio ANtiquus hostis redẽp¬
torem humani generis debella¬
torem suum inmundo uenisse
cognouit. unde et perobsessũ
hominem dixit : Quo dnobis &ti¬
bifilidĩe uenistihucante tẽpus
tor querenos: Quita menprius
cumhunc passibilem cerneret.
cum posse mostalia perpetihu¬
manitatis uideret . Omne quod
de cius diuinitate suspicatus. ẽ.
ei fastusuae superbiae indubiũ

Expanded text:
jejunio verus esse Deus apparuit, sic jejunio verus esse Deus apparuit, sic in esurie verus esse credendus est homo. Et accedens tentator, dixit ei: Si Filius Dei es. Quaeritur, qua causa aestimaverat eum Filium Dei esse. Nimirum permittente Deo, audierat Patrem dicentem: Hic est Filius meus dilectus, sive ideo quia in prophetis eum prophetatum noverat. Quaerit tentator quod non merebatur agnoscere. Ejus namque veneranda nativitas, vix tunc paucis innotuit, quibus tamen ipse revelare dignatus est. Principem vero hujus saeculi latuerunt ista tria mysteria, id est virginitas, partus et passio. Antiquus hostis Redemptorem humani generis debellatorem suum in mundum venisse cognovit, unde et per obsessum hominem dixit: Quid nobis et tibi, Fili Dei, venisti huc, ante tempus torquere nos. Qui tamen prius, cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti humanitas videretur, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastus suae superbiae in dubium
Abbreviated transcription (Latin):
quae significant creatorem ꝑ
tria &creatunem perseptem.
numerumebdomadis perquã
motus mundi reuoluit᷑ quater
ducta. idest percorpus tempo¬
Naminter quattuor & quat̃
hocinter est. quod quattuor
instatusunt. quater in motu.
Ergo sicut quattuor referunt᷑
adcorpus. ita quater referunt᷑
ad tempus Insinuaturq: sacra¬
mentum corporaliter gestum.
propter eos qui corporũ amore
inplicatienent. et temporib
subditi Quad nrgenarius ergo
numerus ut dictum ẽ: tempo¬
rx lemipsam dispensationem ñ
in congrue significare credit
motu corporum . & temporib:
agitur ostendens in opiam.¬
POSTEAESURIIT
uod autem dñs consumatis
ie iuni dieb: esurut. cumde
mor se uel helia ieiunantib nihil
talesit scriptum. id eofactum est
ne abeo temptando pauens hostis
aufuger&. Quem cum tot signis
caelestib prreconatum tot eni
uiris excellentissimis in abstinen¬
do uideret aequatum. Esurut
enim humilis ds̃ homo Nemi¬
mico in notescat᷑ sublimis homods
Sicut eniminquadnrginta dier

Expanded text:
quae significant Creatorem per tria, et creaturam per septem, numerum hebdomadis, per quam motus mundi revolvitur, quater ducta, id est, per corpus tempodraginta. Nam inter quatuor et quater hoc interest, quod quatuor in statu sunt, quater in motu. Ergo sicut quatuor referuntur ad corpus, ita quater referuntur ad tempus, insinuaturque sacramentum corporaliter gestum, propteimplicati erant, et temporibus subditi. Quadragenarius ergo numerus, ut dictum est, temporalem ipsam dispensationem non incongrue significare creditur. motu corporum et temporibus agitur, ostendens inopiamPostea esuriit. Quod autem Dominus consummatis jejunii diebus, esuriit, cum de Moyse vel Helia jejunantibus nihil tale sit scriptum, ideo factum est, ne ab eo tentando pavens hostis aufugeret, quem cum tot signis coelestibus praeconatum, tum etiam viris excellentissimis, in abstinendo videret aequitatum. Esurit enim humilis Deus homo, ne inimico innotescat, sublimis homo Deus. Sicut enim in quadraginta dierum
Abbreviated transcription (Latin):
facimus locupletes Quasitris¬
tes dicit & sicut egentes. ut
ostender& istauenmala non
esse. sed quasiumbras. & imagi¬
nes passionum ad conpanrtionẽ
p̃mi sempiterni TM QuA
NIHILHABENTES ET
OM NTA POSSIOENTES
Dicut dicit salomon. eiusqui
bet. Quam quin ullo indig&
Illenullo indiget. qui prretir
Nec essarianihil requirit

Expanded text:
facimus locupletes: quasi trisfacimus locupletes: quasi tristes dicit et sicut egentes, ut ostenderet, ista vera mala non esse, sed quasi umbras et imagines passionum ad comparationem praemii sempiterni. Tanquam nihil habentes et omnia possidentes. Sicut dicit Salomon: Ei qui bet quam qui nullo indiget. Ille nullo indiget, qui praeter necessaria nihil requirit
Abbreviated transcription (Latin):
Otigauit me dñs. & mostinon
tradidit me Castigare & enim
& uerbis & uerberib dicimis
sicut pilatus dedño ait. Castiga
tum dimittam eum. id ẽ. uer¬
berib flagellatũ. QUASITRS¬
TES SEMPAUTẼGAUDE NĨS
ristes seueritate uultus.
Acorde uero etiam in tribula¬
tionib proremunerationis.
expectationegaudentes: Scrip¬
tumestenim Tristitia ur̃ae¬
A conuestetur ingaudiũ. Quis¬
quis somnium indicat. addit
quasi Quasiloquebar. quasi
equitabam. totam quasi. Qui
cumuigilauerit. Noninuenil
quoduidebat Itaq modo quiad
laecitias saeculare soculos aperi¬
unt trunsit quasi ipsorum. &
uenit uerum ipsorum. Qua supso¬
rumest felicitas saeculi. uerũ ipso¬
rum poena est Nostrum quasi
tristitia est. gaudium. non est
quasi Non enim dixita postolus
quasi gaudentes SICUTEGENTES
MuliosAVITELOCVPLETANTES
Nhoc ipso quo egemus nobis
lnaliis abundamus dumpnos
elemosinae fiunt Siue temre¬
nis aegentes. alioscaelestibus

Expanded text:
tigavit me Dominus, et morti non tigavit me Dominus, et morti non tradidit me . Castigare enim, et verbis et verberibus, dicimus, sicut Pilatus de Domino ait: Castigatum eum dimittam, id est, verberibus flagellatum. Quasi tristes, semper autem gaudentes. Tristes severitate vultus vero, corde etiam in tribulationibus pro munerationis exspectatione gaudentes, scriptum est enim: Tristitia vestra convertetur in gaudium . Quisquis somnium indicat, addit: Quasi. Quasi loquebar, quasi equitabam, totum quasi, qui cum vigilaverit non invenit quod videbat. Itaque modo qui ad laetitias saeculares oculos aperiunt, transit Quasi ipsorum, et venit verum ipsorum. Quasi ipsorum est felicitas saeculi, verum ipsorum poena est. Nostrum Quasi tristitia est, gaudium non est quasi. Non enim dixit Apostolus: Quasi gaudentes. Sicut egentes, multos autem locupletantes. In hoc ipso quod egemus nos, in aliis abundamus, dum per nos eleemosinae fiunt. Sive terrenis egentes, alios coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitatem flagellorum di¬
spectionũ & carcerũ. PERIN¬
FAMTAMETBONÃ FAMAM
sconia haec perpatientiã
aequaliter suscipiamus.
Nec extollant nos laudantes.
Nec deiciant detrahentes: Qui¬
a necesse est nonnum quã ut ros¬
q mentiri Nos uero ad conscin¬
tiam respicientes. Nondebem:
plus aliis de nobis quam nobis ip¬
siscredere
UI SEDUCTORESETUERACES.
cendo seductores & uenx¬
ces. exposuit in famiam
& bonam famam. Quia ab aliis
seductores ab aliis uero non solũ
uences. sed & propteruistutũ
operdiiuo cabantur. Noner¬
gomirum sia postoli seducto¬
res dicebantur. cũ de ipsod ño
Aliidicebant. quiabonus est:
Aliinon sed seducit turbas
gnoti quidem perfidis & ingra¬
tis. cognitiautem fidelibus
Atque iustis. QuA SIMO¬
RIENTESETECCEUIUIM
Nocusq ad despenrtionẽ
uita e peruenientes Sicut
quando lapidatus putabatur
mostuus. ille uero exsurrexit¬
& docebat in listris. UTCASTI¬
GATIETÑ MORTI FICATI
Cicut legimus Castiganscas¬

Expanded text:
nobilitatem flagellorum, denobilitatem flagellorum, despectionum et carcerum. Per infamiam et bonam famam. Omnia haec per patientiam aequaliter suscipiamus, nec extollant nos laudantes, nec dejiciant detrahentes. Quia necesse est non nunquam utrosque mentiri. Nos vero ad conscientiam respicientes, non debemus plus aliis de bonis nostris quam nobis ipsis credere. Ut seductores et veraces. cendo seductores et veraces exposuit infamiam et bonam famam, quia ab aliis seductores, ab aliis vero, non solum veraces, sed et propter virtutum opera, dii vocabantur. Non ergo mirum, si apostoli seductores dicebantur, cum de ipso Domino alii dicebant, quia bonus est, alii Non, sed seducit turbas gnoti quidem perfidis et ingratis. Cogniti autem fidelibus atque justis. Quasi morientes, et ecce vivimus. Hoc usque ad desperationem vitae pervenientes, sicut quando lapidatus putabatur mortuus, ille vero surrexit et docebat in Listris . Ut castigati et non mortificati. Sicut legimus: Castigans cas
Abbreviated transcription (Latin):
exlege in cuius mrsteriis abscon
ditus ẽ. proferre debemus
armaiustitiae & legis diabolũ
supenruit PERARMATUSII¬
TIAE. AD EXTRISETASINSTO
nes enim quia duita eadi¬
tumtendimus. ex dex¬
tro & sinistrolatere habere
arma debemus : Ad extroignꝰ
arma habet. quem prospero
non extollunt A sinistra. quẽ
aduersa non deiciunt: Ex ut neo
enimpaste postabat paulus ar¬
ma. cumdicer&. Perarmaius¬
titiae adextris & asinistris pfr
gloriamet ignobilitatẽ : Non
hunca duersa frrengebant Ñ
prospenx inmentis tumorem
subleuabant : Ad extrisenim &¬
a sinistris gestabat arma. qui&
in aduersitate fostis. & in prospe¬
ritate humilis permanebat
Vt ergo ad extris & a sinistris
armagestetur. semper adesse
nr̃ ismentib debet & in aduer¬
sis fidutia & in prosperistimor:
Neaut aduersa in despenrtionẽ
ꝑtrixhant . Aut prosperxanimũ
insuifiducia extollant PER
GLORTÃ ETIGNOBILITATẼ
is dest pergloriamuistutũ. &ig¬

Expanded text:
ex lege, in cujus mysteriis abscondex lege, in cujus mysteriis absconditus est, proferre debemus.arma justitiae et legis diabolum superavit. Per arma justitiae a dextris et a sinistris. Omnes enim qui ad vitae aditum tendimus, et ex dextro et sinistro latere habere arma debemus. A dextro igitur arma habet, quem prospera non extollunt. Ad sinistram, quem adversa non dejiciunt. Ex utraque enim parte portabat Paulus arma, cum diceret: Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem. Non hunc adversa frangebant, non prospera in mentis tumore sublevabant. A dextris et a sinistris gestabat arma, qui et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanebat. Ut ergo a dextris et a sinistris arma gestentur, semper adesse nostris mentibus debet, et in adversis fiducia, et in prosperis timor. Ne aut adversa in desperationem pertrahant, aut prospera animum in sui fiduciam extollant. Per gloriam et ignobilitatem. Id est, per gloriam virtutum, et ig
Abbreviated transcription (Latin):
nen dis aduersitatibus animi
fostitudo. INSUAUITATE
Suauitas autẽ est sinulliex uerb
nr̃is a maritudinem generem:
&illud eius demapostoli cõple¬
amus : Omnis amaritudo &cla¬
mor. &blasphemia tollatur
a uobis cumomnimalitia: Et di¬
camus illud sapientiae testimo¬
nos habitationȩ eiuscordis
sinceritate faciamus
INCARITATE NON FICTA
Iuncnon ficta est caritas¬
si omnia quae nobis fieriuo¬
lumus aliis faciamus Sicut ait
a postolus iohannes. Non diliga¬
mus uerboneq: lingua. sed ope¬
re &ueritate. In hoc quoq: non
ficta estcaritas. sidelicta &culpas
benigno affectu in fratrib: casti¬
gemus Totam magnitudinẽ
& altitudinem diuinor ũ eloqui¬
orũ secum possid et caritas. qua
dm̃ proximumq: diligimus.
Haec in aduersitatib tolenrt :
In prosperitatibus tempent:
Induris passionib: fostis. Inbo¬
niso perib: hilaris. Intempta¬
tione tutissima. In hospitali
latissima Interfalsos patientis¬
sima INUERBOUERITATO
quemapte & conpetent᷑

Expanded text:
nendis adversitatibus animi nendis adversitatibus animi fortitudo. In suavitate. Suavitas autem est, si nulli ex verbis nostris amaritudinem generemus, et illud ejusdem Apostoli compleamus: Omnis amaritudo, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis cum omni malitia; et dicamus illud Sapientiae testimonos habitatione ejus cordis sinceritate faciamus. In charitate non ficta. Tunc non ficta est charitassi omnia quae nobis fieri volumus, aliis faciamus. Sicut ait apostolus Joannes: Non diligamus verbo, nec lingua, sed opere et veritate. In hoc quoque non ficta est charitas, si delicta et culpas benigno affectu in fratribus castigemus. Totam magnitudinem et altitudinem divinorum eloquiorum secura possidet charitas, qua Deum proximumque diligimus, haec in adversitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentatione tutissima, inter latissima, inter falsos patientissima. In verbo veritatis. quem apte et competenter
Abbreviated transcription (Latin):
ocnos hostatur patisineces¬
sefuerit proxp̃o. quod &ille
passus est. Quando concurrit
plebs & magistratus aduersus
eum & multis uirgarum plagis
inpositis miserunt in careremi
INSEDITIONIBUS. IN LA¬
BORIBUS INUIGILIIS.
Non modica hoclocopatientiȩ
membra describit Inexer¬
citi s enim laborum. Nonminus
menti s uigiliae debent esse qua
corporis: INEIUNIIS
ecessaria animae nñre suNt
Dleiunia. sicut uulneribus
medicina. Mede lamenim con¬
ferunt uitae perpetuae. Ita tam̃
ut duarumrerum testimonio
comendentur. Id est oratione
& misericordia
INGASTITATE. INSCIENTIA
Cicut enimnecessaria nobis est
castitascorporis. Ita & m̃tis
Illa enim est uer castitas. quae
necmente polluitur. quae etiam
nobisscientiam prestat prome¬
rito puritatis:. Et notandum
quod scientia spetie siustutissit :
siox eaquisque erudiatur nonin¬
fletur INLONGANIMILATE
Idest insustinentia longa Lon¬
ganimitas autem dicit᷑ insusti¬

Expanded text:
Hoc nos hortatur pati, si necesHoc nos hortatur pati, si necesse fuerit pro Christo, quod et ille passus est, quando concurrit plebs, et magistratus adversus eum, et multis virgarum plagis impositis miserunt in carcerem. In seditionibus, in laboribus, in vigiliis. Non modica, hoc loco patientiae membra describit, in exercitiis enim laborum non minus mentis vigiliae debent esse, quam corporis. In jejuniis. Necessaria animae nostrae sunt jejunia, sicut vulneribus medicina. Medelam enim conferunt vitae perpetuae, ita tamen, ut duarum rerum testimonio commendentur, id est, oratione et misericordia. In castitate, in scientia. Sicut enim necessaria nobis est castitas corporis, ita et mentis Illa enim est vera castitas, quae nec mente polluitur, nec opere, quae etiam nobis scientiam praestat pro merito puritatis. Et notandum quod scientia species virtutis sit, si ex ea quisque erudiatur, non infletur. In longanimitate. Id est, in sustinentia longa, longanimitas autem dicitur, in susti
Abbreviated transcription (Latin):
Vplo Nenontam Nr̃muniu
putetur eẽ quam legis Id ẽ ne
foste infidelespernostrem negle¬
gentiam destruamus & inquo
displicuerimus religionis mags
aclegis nñre uitium ẽe duudicen
Ethiquiemuli sunt perhomins
delictum. regulȩ nostnre sc̃mui¬
tuperent institutũ VTNUITU
& paucorũ culpa etiã boniincur¬
rere uideatur offensam
si concupiscimus. ab ipso quieã ex¬
coli prrecipit adiuuamur
SICUT DĨ MINISTROS
Iministridõ debentinomni¬
busministrrre. et opere
cognosci. ueridĩ. eẽ cultores. Et
sicut illeamalis patiturblasp̃he¬
mari. & in p̃sentiuita et iamingra¬
tis sua non denegat beneficia. Ita
nos non uincamur malis. sed uin¬
camus inbono malos
IN MULTA PATIENTIA
Nosnin parua nec in modica sed in
Amulta IN TRIBULATIONIB
Cnis laesio. tribulatio est
IN NE CESSITATIBUS.
Idestomne quod necesse est.
sic fenrmus ut necesse est
INANGUS TIIS
Angustiã est. omnis egentia
LINPLACIS INGARCERIB

Expanded text:
plo, ne non tam nostrum vitium plo, ne non tam nostrum vitium putetur esse quam legis. Id est, ne forte infideles per nostram negligentiam destruamus, et in quo displicuerimus, religionis magis ac legis nostrae vitium esse dijudicent, et hi qui aemuli sunt per hominis delictum, regulae nostrae, sanctum vituperent institutum. Ut non et paucorum culpam etiam boni incurrere videantur offensam. si concupiscimus ab ipso, qui eam excoli praecipit adjuvamur. Sicut Dei ministros. Dei ministri Deo debent in omnibus ministrare, et opere cognosci veri Dei esse cultores, et sicut ille a malis patitur blasphemari, et in praesenti vita, etiam ingratis sua non denegat beneficia, ita nos non vincamur malis, sed vincamus in bono malos. In multa patientia. Non in parva nec in modica, sed in multa. In tribulationibus. Omnis laesio tribulatio dicitur. In necessitatibus. Id est, omne quod necesse est sic feramus, ut necesse est. In angustiis. Angustia est omnis egentia. In plagis, in carceribus.
Abbreviated transcription (Latin):
FRSORTAMURTOSUE
IN UA CUUM GRATIÃ
DIRECIPIATIS
nuacuum dĩgratiã recipit:
quiuocatus inxp̃o uetent ad¬
huc legis instituta sectatur
AITENIM TE MPOREAC¬
CEPTOEXAUDIUTEEI
INDIESALUTIS ADIUUTIO
sempus acceptum & dies
saluti sin hac uita ẽ sicut
ait saluator. Ambulate
dumlucem habetis nete nebrꝑ
uos conp̃hendant Quia in illo
sclõ nulla emendatio eẽ potest
sicut legimus. Qnm non est in
moste quimemorsit tui rodo
solũ possumus inuenire salutẽ
quia iuxta prophetie testimoniũ
in infernone moconfitebitur
ECCENVNCΙẼPVSACCEPIA¬
LEECCEUUNC DIESSALUTO
Sicutalibi Ergodum tempusb
Obemus operemur quo dbonũ
Dies autem dicitur haecuita. qua
apesta est adopenendum & con¬
cluditur nocte iudicuiqui eestte¬
nebnre. Iniquanemopoterit ope¬
neri. Haecuita & aestas dicitur
incinus conpanrtione formice
ad p̃sens laboraredicunt᷑ & hien
s̃penareuenturam:. NEMIA
DANTESULLAMOFFENSIOS
semonr̃ ooffendatur exem¬

Expanded text:
ortamur vos ne in vacuum gratiam Dei recipiatis. In vacuum Dei gratiam recipit, qui vocatus in Christo, vetera adhuc legis instituta sectatur. Ait enim, tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te. Tempus acceptum, et dies salutis in hac vita est, sicut ait Salvator: Ambulate dum lucem habetis, ne tenebrae vos comprehendant, quia in illo saeculo nulla emendatio esse potest, sicut legimus: Quoniam non est in morte qui memor sit tui . Modo solum possumus invenire salutem, quia juxta Prophetae testimonium: in inferno nemo confitebitur. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Sicut alibi: Ergo dum tempus habemus operemur quod bonum est. Dies autem dicitur haec vita, quia apta est ad operandum, et concluditur in nocte judicii, quae est tenebrae in qua nemo poterit operari. Haec vita et aestas dicitur, in cujus comparatione, formicae ad praesens laborare dicuntur, et hiemem sperare venturam. Nemini dantes ullam offensionem. Nemo nostro offendatur exem
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinationis agnoscimus:
sicredendo in redemptoris niri
mysterio iuxtauiam sedemus.
Si exonendo cotidie ab auctore
Nr̃ olucem petimus si eandẽ
lucemiam perintellectum ui¬
dendã inluminati postcaecitatẽ
sumus : ihm̃ quem men tecer¬
nimus opere sequamur: &eius
uestigia imitando teneamus
Ihmenim sequitur: quiimitatur
Hic namq: dicit : Sequereme :¬
& dimitte mostuos sepelire
mostuos suos. Sequereenim di¬
citur. Imitare Hincrursus am¬
monetdicens. Si quis mihiminis¬
trat. mesequatur. Siergore¬
tributionis gaudium in ꝑuenti¬
one qu erimus. penitentiae
a maritudinem inuia teneamis
Sicq fit ut non solũ nr̃ in dm̃uita
proficiat. sedh ecipsa nr̃a con¬
uersio ad laudem dĩ & alios ac¬
cendat. Vnde illic subditur.
E comnis plebs utuidit. dedit
laudẽ dõ. CONCORDIA
nhocestistarum duarum
concordia lectionum. quia am¬
bȩ de inluminatione faciunt
mentionem. VNadecarneis ocu¬
liscieci. Alia uero desp̃italibus o¬

Expanded text:
peregrinationis agnoscimus, peregrinationis agnoscimus, si credendo in redemptoris nostri mysterio, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem, jam per intellectum videndo, illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus, opere sequamur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum enim sequitur, qui imitatur. Hic namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Sequere enim dicitur, imitare. Hic rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat me sequatur . Si ergo retributionis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via teneamus. Sicque fit, ut non solum nostra in Deum vita proficiat, sed haec ipsa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. Unde illic subditur: et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem Deo. CONCORDIA. In hoc istarum duarum a ambae de illuminatione faciunt mentionem, una de carnis oculis caeci, alia vero de spiritalibus o
Abbreviated transcription (Latin):
caccusignonebate sed petiuult
hoc quod & nos petere & seconce¬
dere prxenoscit In postune
namq: ad orationem nõs ammo¬
net & tamendicit Scitnamq
pater uester. quidopus sit uob
Ante quam petatis eum Adhoc
ergorequirit ut petatur. ad
excitet. Vnde & caecus protin:
adiungit One ut uideam scce
caecus a dño non aurum sed lucẽ
quaerit. paruipendit extralu¬
cemaliquid quaerere. Quia &
sihaberecaecus quod libet po¬
test si neluce non potest uidere
quod habet. Imite mur ergo eũ
quem& corpore audiuimus
&mente saluatum. Non falses
diuitias. nonteniren a dona.
Non fugitiuos honoresã d ño
sedlucem quaenmus. Nec
lucem quaeloco concluditur.
quae tempore finitur. quae
noctium in terruptione uari¬
atur. quae a nobis communit̃
cum pecorib cernitur: sedlu¬
cemquae nrmus quamuidere
cum solis angelis possimus
Quamnec initiũ inchoat. Nec
finis angustat Ad qua profec¬
tolucem. uia fidesest Vride
recte & inluminando caecopro¬
tinus respondetur Respice
sidestuate saluum fecit Sier

Expanded text:
caecus non ignorabat; sed peti vult hoc quid nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit: Scit namque Pater vester quid opus sit vobis, antequam petatis eum : ad hoc ergo reexcitet. Unde et caecus protinus adjungit: « Domine, ut videam. » Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia et si habere caecus quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum, quem et corpore audivimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus, nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus, quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
QUA ESUASUNT
sdest non cogitat tantũ qđ sibi
utile est. sed quod aliis utilit̃
seruiendo ministr&
NONINRITATUR
Idestalienis iniuriis prouoca¬
Ita. quia ab eoquem diligit pro¬
uocari nom potest. Nec adali¬
quam passionem moueri.
NONCOGITAT MALUM
Nonsolum non facit sed necogi¬
tat quidem Magnauistis
estcaritatis quaemalum etiam
a sensu cogitationis excludit
dest contristatur. sialiquẽ ul
fecisse iniquitatem. uel pertu¬
lis se conspexerit CONGAU¬
DETAUTEMUERITATI
destuel debonis operibu sul
defide & ueritate congaud&
cuius bonum uiderit a prox¬
imopossideri. OMNTA
Neuem enim ducit proximi
suiculpam. dũ aut emendationẽ
euis expectat. Aut mercedẽ sibi
de longanimitate promittit
CARITASNŨQUÃ EXCGDIT
Ion excidit dicit id ẽ elap¬
sanon est uel non excessit:
Ipsa enim sola permañet infu¬
turum Velceste quiauerx . ẽ.
Non mutabitur uel finietur
SIUEPROPHETIAS CUA¬
QUABUNTUR ETROLIQͣ¬
staquacadom̃s pertinent con¬

Expanded text:
quae sua sunt. quae sua sunt. Id est, non cogitat tantum, quod sibi utile est, sed quod aliis utiliter serviendo ministret. Non irritatur. Id est, alienis injuriis provocata, quia ab eo quem diligit provocari non potest, nec ad aliquam passionem moveri Non cogitat malum. Non solum non facit, sed ne cogitat quidem. Magna virtus est charitas, quae malum etiam a sensu cogitationis excludit. Id est, contristatur si aliquem vel fecisse iniquitatem vel pertulisse conspexerit. Congaudet autem veritati. Id est, vel de bonis operibus, vel de fide et veritate congaudet cujus bonum videt a proximo possideri. Omnia Levem enim ducit proximi sui culpam dum aut emendationem ejus exspectat aut mercedem sibi de longanimitate promittit. Charitas nunquam excidit. Non excidit dicit, id est, elapsa non est, vel non excessit, ipsa enim sola permanet in futurum, vel certe, quia vera est, non mutabitur vel finitur. Sive prophetiae evacuabuntur, et rel. Ista