comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orias mortuus fuerat. Uolo quid¬
dam simile int̾ponere bonȩ rei.
quȩ huic contraria ẽ. Iste ipse oti¬
as quã dui uixit tacharias intel¬
ligens. nec fecit peccatũ in conspec¬
tu dñi. moriente racharia decli¬
nauit adño. ubi imꝑauit ppło.
centem. oportuit te mittere pecu
niam in mensam. & ego ueniens
cum usuris eam exegissem. non
colligemus insudario mnam cre¬
ditam. nec pecuniã mittamus in
mensã. s feneremur eam ppłis.
& cũ nos credideremꝰ dñicam ra¬
tionẽ uobis: erit uidendũ quom
creditam cum usuris exsoluatis.¬

Expanded text:
Osias mortuus fuerat. Volo quidOsias mortuus fuerat. Volo quiddam simile interponere bonae rei, quae huic contraria est. Iste ipse Osias quamdiu vixit Zacharias intelligens, non fecit peccatum in conspectu Dei; moriente Zacharia, declinavit a Domino, ubi imperavit populo, centem: Oportuit te mittere pecuniam meam ad mensam; et ego veniens cum usuris eam exegissem , non colligamus in sudario mnam creditam, nec pecuniam mittamus in terram, sed feneremur eam populis. Et cum nos crediderimus dominicam rationem, vobis erit videndum quomodo credita cum usuris exsol
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: & ascendit clamor eoꝵ ad dñm.
Quam diu uixit pharao non suspi¬
rauerunt filii isrł: & inpenis posit.
ne gemendi quidem liberam habue¬
runt facultatẽ. Uiuebat quippe rex.
qui imꝑabat eis & lateres & paleas
facere. Quam diu uixit pharao: nͣ
suspirauerunt a dam̃. Cum mor¬
tuus ẽ pharao: tunc ualuerunt
madida fletib ora sustollere. Ui¬
uit rex malignus inpectore nr̃o.
Quam diu uiuit pharao tabulus.
cunc lateres oꝑamur & paleas. tcͣ
lacrimas intra silentiũ deuoramꝰ:
& iniquitatis oꝑa prima facimus.
Cum aut̃ mortuus fuerit: dñodõ
nos uisitante tunc suspiramus
ad dñm̃. Iccirco oremus: ut reg¬
num peccati quod eͣ immortali
nr̃o corpore moriatur. Peccatum
mortuus sum. Moriente qui potit᷑
regno peccati. o ias morit᷑ & pharao.
Cum morit᷑ rex pessimus. erigo ad
celum oculos. & exaudit ds̃ uocem¬
meã quomodo abraham.y saac. &
iacob: & uideo dñm sabaoth seden¬
tem & regnantẽ suꝑ excelsum soliũ
quẽ ppłs nonuidit: necdum enim

Expanded text:
ascendit clamor eorum ad Deum . Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt filii Israel, et in pejus positi, ne gemendi quidem habuerunt liberam facultatem. Vivebat quippe rex, qui imperabat eis et lateres et paleas facere. Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt ad Deum: cum mortuus est Pharao, tunc valuerunt madida fletibus ora sustollere. Vivit rex malignus in pectore nostro, quamdiu vivit Pharao Zabulus. Tunc lateres operamur, et paleas, et tunc lacrymas intra silentium devoramus, et iniquitatis opera prima facimus. Cum autem mortuus fuerit, Domino Deo nos visitante, tunc suspiramus ad Dominum. Idcirco oremus Dominum, ut regnum peccati, quod est in mortali nostro corpore, moriatur. Peccatum mortuus sum . Moriente uno, qui potitur regno peccati Osia, moritur et Pharao. Cum moritur rex pessimus erigo ad coelum oculos, et exaudit  meam Deus, quomodo Abraham, et Isaac, et Jacob: et video Dominum Sabaoth sedentem, et regnantem super excelsum solium, quem populus non vidit. Nondum enim
Abbreviated transcription (Latin):
animalem eẽ si ambulet uocata.
descenderat de celo adnos. Ne¬
mo enĩ ascendit in cęlum nisi qͥ
decelo descendit filius hominis.
re: ꝓpt̾ quod scriptum ẽ. Quis ex¬
surgere fecit de oriente iusticiam:
& uocauit eam adpedes suos.
Pater uocauit filium: immout
uere dicamus ds hominẽ. Uoca¬
uit iusticiam adpedes suos. id ẽ
in carnationẽ filii sui. Ideo & ad
oramus pedum illius scabellum.
iuxta quod scriptum ẽ. ad orate
scabellum pedum eius qmͣ sc̃m
ẽ. Caro siquidẽ dñi honorem di¬
tatis assumit. Quiã aut̃ princi¬
pium lectionis altiori indiget
expositione oremus sũmũ regẽ.
ut sermo qui uoeatus abierat
adnos iterum reuertat᷑: & pauca
iuxta possibilitatẽ nr̃am edisse¬
ramus. & factum ẽ anno quo mor¬
tem suꝑ thronum excelsum. & ple¬
na domus gła euis. & seraphin sta

Expanded text:
i ambulet vocata. descenderet de coelo ad nos. Nemo enim ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit Filius hominis. rae. Propter quod scriptum est: Quis exsurgere de Oriente fecit justitiam, et vocavit eam ad pedes suos? Pater vocavit Filium, immo ut vere dicamus, Deus hominem vocavit justitiam ad pedes suos, id est, incarnationem Filii sui. Ideo et adoramus scabellum pedum illius, juxta quod scriptum est: Adorate scabellum pedum ejus, quia sanctum est. Caro siquidem Domini honorem deitatis assumit. Quia autem principium lectionis 1120 altiori indiget expositione, oremus summum regem, ut sermo, qui vocatus abierat, ad nos iterum revertatur, ut pauca juxta possibilitatem nostram edisseramus. II. Et factum est in anno, quo mortem supra thronum excelsum, et plen
Abbreviated transcription (Latin):
quippe mulierũ ingenis dicit᷑ eẽ
Labia uero eius. & linguam intelli¬
gentiã p̾dicemus. Collum tuum
ut monile: ut ornamentũ quod solet
tuũ ipsum collũ ẽ ornamentum
Post hȩc fit sponsus in recubitu.
Requieuit ut leo. ut catulus leonis
ob dormiuit: ut deinceps possit
audire quis suscitabut illũ: Quo
ĩterim dormiente apparent spon¬
sȩ sponsi sodales angeli. & his eã
sermonib consolantur. Nos tibi

Expanded text:
quippe mulierum in genis 515 dicitur esse quippe mulierum in genis 515 dicitur esse Labia vero ejus et linguam, intelligentiam praedicemus. Collum tuum ut monile. Ut ornamentum, quod solettuum ipsum collum est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus leonis obdormivit , ut deinceps possit audire: Quis suscitabit eum? Quo interim dormiente apparent sponsae sponsi sodales Angeli, et his eam sermonibus consolantur. Nos tibi
Abbreviated transcription (Latin):
meo incurrib pharaonis assimila¬
ui te. Si ius intelligere o sponsa qͥ¬
modo scire te debeas. cognosce cui te
comꝑauerim. & tunc uidebis talẽ
te eẽ quȩ turpari non debeas. cum
tuã speciem cognoueris. Quid ẽ
igit᷑ equitatui meo incurribus
pharaonis assimilaui te. Scio equi¬
tem sponsũ: ꝓpħa dicente & equita¬
tio eius salus. Assimilata es ergo
equitatui meo incurrib pharaonis.
& equos eius. & currus eius. quan¬
tum in quã differt equitatus m̃s
abequis pharaonis. tanto melior
es om̃ib filiab tu o sponsa tu eccłi¬
astica anima om̃ib animab quȩ
non sunt eccłiasticȩ. Igit᷑ si eccli̾ asti¬
ca es anima. om̃ib animab es me¬
lior. Si non es melior. non es eccłiastica.¬
E quitatui meo incurrib pharaonis
assimilaui te ꝓxima mea. Deinde
pulcritudinẽ sponse spũali am̃ore
describit. Eenȩ tuȩ ut turturis
faciem illius laudat & genarum
rubore succendit᷑. Pulebritudo

Expanded text:
meo in curribus Pharaonis assimilameo in curribus Pharaonis assimilavi te'. Si vis intellegere, o sponsa, quomodo scire te debeas, cognosce, cui te comparaverim, et tunc videbis talem te esse, quae turpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur: 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te?' Scio equitem sponsum, propheta dicente: 'Et equitatio eius salus'. Assimilata es ergo equitatui meo in curribus Pharaonis. t equos eius et currus eius: quantum, inquam, differt equitatus meus ab equis Pharaonis, tanto melior es omnibus filiabus tu sponsa, tu ecclesiastica anima omnibus animabus, quae si non sunt ecclesiasticae. Igitur ecclesiastica es anima, omnibus animabus es melior; si non es melior, non es eccEquitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Genae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore succenditur. Pulchritudo
Abbreviated transcription (Latin):
uenit a finib tr̃ȩ ecclla: & condemp¬
nat homines generationis huius.
idẽ iudeos carni & sanguini deditos.
Uenit a finib t̾rȩ audire sapientiã
salomonis. non illuis qui intesta¬
mento ueteri predicat᷑: sed huius
qui in euangelio salomone maior
riosam eccłiam non habentem ma¬
culam neq rugam. aut scito quia
si te non cognoueris & tuã scieris
dignitatẽ patieris hȩc quȩ sequunt᷑
Quȩ nam ista sunt: Si non cogno¬
ueris temet ipsam opulchra in mu¬
lierib. egredere tu inuestigiis gregũ.
& pasce non greges ouium. nec agnoꝵ.
s hedos tuos. Statuet. quippe oues
ad dextris. & asinistris hedos. Si
non cagnoueris temet ipsam o
pulchra inmulierib egredere tu
inuestigiis gregum: & pasce hedos
tuos intab̾naculis pastorũ. Inuesti¬
giis inquit pastorũ nouissima fies.
non int̾ oues s int̾ hedos tuos: cum
quib habitans non poteris mecum
id ẽ cũ bono ẽẽ pastore. E quitatui

Expanded text:
venit a finibus terrae, Ecclesia: et condemvenit a finibus terrae, Ecclesia: et condemnat homines generationis hujus, id est, Judaeos carni et sanguini deditos. Venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, non illius qui in Testamento veteri praedicatur: sed hujus qui in Evangelio Salomone majorriosam ecclesiam non habentem maculam neque rugam: aut scito, quia, si te non cognoveris et tuam nescieris dignitatem, patieris haec quae secuntur. Quaenam ista sunt? 'Si non cognoveris temet ipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasces' – non greges ovium, non agnorum, sed – 'edos tuos'. Statuit quippe oves a dextris et a sinistris hedos. 'Si non cognoveris temet ipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce hedos tuos in tabernaculis pastorum'. In vestigiis, inquit, pastorum novissima fies, non inter oves, sed inter hedos tuos, cum quibus habitans non poteris mecum, id est cum bono esse pastore. 'Equitatui
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchre preueniet. Quo modo
enĩ in euangelio muliiceł er
illa quȩ sanguine defluebat ar¬
chisy nagogi filiam curatione pͣuenit:
sic ethyopia irł egrotante sanata ẽ
Illorũ delicto salus gentib facta ẽ.
ademulandũ eos. Nigra sum & spe¬
ciosa filiȩ ihrłm. & tu ȩccłiastica
anima adfilias ihrłm conuerte ser¬
monẽ & dic. Me plus amat sponsꝰ:
me magis diligit quam uos. Quã
multȩ filiȩ ihrłm uos foris statis: &
sponsam & cubiculũ uidetis intran¬
tem. Nemo dubitet nigram uocatã
nigrã eẽ formosã. qui nos sumus. ut
cognoscamus dm̃. ut cantiea eantici
predicemꝰ: ut abethyopiȩ finib ab
extremo t̾rȩ ueniremus sapientiã
ueri audire salomonis. Ee quando
saluatoris uox intonantis auditur.
regina austri ueniet in iudicium.
& condempnabit homines gene¬
rationis huiꝰ: quia uenit afinib
t̾rȩ audire sapientiã salomonis.
& ecce plusquã salomon hic: audi
mistica quȩ dicant᷑. Regina austͥ

Expanded text:
Pulchre praeveniet. Quomodo Pulchre praeveniet. Quomodo enim in Evangelio mulier illa quae sanguine fluebat, archisynagogi filiam curatione praevenit : sic Aethiopia, Israel aegrotante, sanata est. Illorum delicte, salus gentibus facta est, ad aemulandum eos. Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem. Et tu Ecclesiastica anima ad filias Jerusalem converte sermonem, et dic: Me plus amat sponsus, me magis diligit, quam vos: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cubiculum videtis intrantem. Nemo dubitet nigram vocatam, nigram esse formosam. Qui nos sumus, ut cognoscamus Deum, ut Cantica Cantici praedicemus, ut ab Aethiopiae finibus, ut ab extremo terrae veniremus, sapientiam veri audire Salomonis? Et quando Salvatoris vox intonantis auditur: Regina austri veniet in judicium, et condemnabit homines generationis hujus: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis: et ecce plus quam Salomon hic : audi mystica quae dicuntur. Regina Austri
Abbreviated transcription (Latin):
sui. & quȩ nunc in exordio candici
nigra ponitur. inepithalamii fine
alba cantatur. Que ẽ ista quȩ ascen¬
dit de albata. Intelleximus quomͦ.
& nigra & formosa sit sponsa. Si aut̃
tu non egeris penitentiã. caue ne ani¬
ma tua nigra dicat᷑ & turpis: & dup¬
plici feditate turperis. Nigra ꝓpter
peccata p̾terita: curpis ꝓpter hoc
quia in his dem uitiis ꝑseueras. Si
uero penitentiã egeris ngra erit
anima tua ꝓpt̾ antiqua delicta:
ꝓpt̾ penitentiã uero habebit aliqͥd
ut ita dicã ethiopici decoris. & quia
semel ethiopem nominaui: uolo
sermone. Aaron & maria murmu¬
rant: quia moy ses ethiopissam
habet uxorẽ. & nunc moyses echi¬
opissam duxit uxorẽ. Siquidem
lex eiꝰ adhanc nr̃am ethyopissam
transmigrauit. Mmuret a aron
sacerdotiũ iudeoꝵ. murmuret &¬
maria synagoga eoꝵ: moyses de
murmuratione non curat: amat
ethyopissam suam. Dequa & alibi
dicit᷑ ꝑ ꝓpħam: ab extremis flumi
Ethyopia p̃ueniet manus eiꝰ dõ.

Expanded text:
sui, et quae nunc in exordio Cantici nigra ponitur, in epithalamii fine de ea cantatur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Intelleximus quomodo et nigra, et formosa sit sponsa. Si autem et tu non egeris poenitentiam, cave ne anima tua nigra dicatur, et turpis, et duplici foeditate turperis: nigra propter peccata praeterita, turpis propter hoc, quia in eisdem vitiis perseveras. Si vero poenitentiam egeris, nigra erit anima tua propter antiqua delicta: propter poenitentiam vero habebit aliquid, ut ita dicam, Aethiopici decoris. Et quia semel Aethiopem nominavi, volo sermonem. Aaron et 511 Maria murmurant: quia Moyses Aethiopissam habet uxorem . Et nunc Moyses Aethiopissam ducit uxorem. Siquidem lex ejus ad hanc nostram Aethiopissam transmigravit. Murmuret Aaron, sacerdotium Judaeorum: murmuret et Maria, Synagoga eorum: Moyses de murmuratione non curat: amat Aethiopissam suam, de qua et alibi dicitur per Prophetam: Ab extremis fluminAethiopia praeveniet manus ejus Deo .
Abbreviated transcription (Latin):
aurea ornamenta facere ñ possumꝰ.
qui aureũ tibi monile largiatur.
Nos similitudinẽ auri faciemus:
non habemꝰ aurũ. & hoc quoq le¬
tandũ ẽ: sisimilitudines auri. si
stigiata faciamus argenti. Simili¬
Studines auri faciemus tibi. cum
stigiatib argenti. Uerũ non om̃i
tempore: s donec sponsus tuus sur¬
gat acubitu. Cũ enĩ ille surrexerit.
ipse tibi aurũ ipse faciet argentũ:
ipse tuã mentẽ sensumq decorabit.
& eris uere diues. insponsi domo
sponsa formosa: cui ẽ gła in scła scłoꝵ

Expanded text:
aurea ornamenta facere non possumusqui aureum tibi monile largiatur. Nos similitudinem auri faciemus; non enim habemus aurum. Et in hoc quoque laetandum est, si similitudines auri, si stigmata faciamus argenti. Similitudines auri faciemus tibi, cum stigmatibus argenti. Verum non omni tempore; sed donec sponsus tuus surgat ab accubitu. Cum enim ille surrexerit, ipse tibi aurum, ipse faciet argentum, ipse tuam mentem sensumque decorabit, et eris vere dives in sponsi domo sponsa formosa; cui est gloria in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
exultabimus & lȩtabimur inte. Di¬
ligemꝰ. Non diligimꝰ: s diligemus.
Ubera tua suꝑ uinũ. Deinde loqun¬
tur adsponsã. Equitas dilexit te.
Laudans sponsã nom̃ illi eqͥtatis aꝓpͥis uirtu.¬
tib ĩponentes. Eqͥtas dilexit te. Rursũ ado¬
lescentulis sponsa respond. Nigͣ sũ & formosa¬
ut pelles salomonis. Ne intueamini
me quia ego sum denigrata: qm̃des
despexit me sol. S peciosa quide ẽ:
& possum inuenire quomodo speci¬
osa sit sponsa. Querimus aut̃. qͦ¬
modo nigra. & sine candore sit pul¬
chra. Penitentiã egit apeccatis.
necdũ om̃i peceatoꝵ sorde purgata.
nec dũ lota ẽ insalutẽ. nigra dicit᷑.
s in atro colore non ꝑmanet. fit
itaq candida quando admaiora
consurgit. & abhumilib incipit
ad alta conscendere & dicit᷑ de ea.
Que ẽ ista quȩ ascendit de albata:
recumbens. Significantq de ani¬
ma sponse & sermone dicit᷑. suꝑ
pectus illus recumbens. quia ibi¬
principale ẽ cordis nr̃i. Unde a

Expanded text:
te. Diligemus, non diligimus: 510 sed diligemus ubera tua super vinum. Deinde loquuntur ad sponsam: Aequitas dilexit te. Laudant sponsam, nomen illi aequitatis a propriis virtutibus imponentes: Aequitas dilexit te. Rursum ad adolescentulas sponsa respondet: Nigra sum, et sut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata: quoniam despexit me sol. Speciosa quidem est, et possum invenire, quomodo speciosa sit sponsa. Quaerimus autem, quomodo nigra, et sine candore sit pulchra. Poenitentiam egit a peccatis, necdum omni peccatorum sorde purgata, necdum lota est in salute, nigra dicitur: sed in atro colore non permanet. Fit itaque candida, quando ad majora consurgit, et ab humilibus incipit ad alta conscendere, diciturque de ea: Quae est ista, quae ascendit dealbata ? recumbens. Significanterque de anima sponsae et sermone dicitur, super pectus illius recumbens: quia principale ibi cordis est nostri. Unde a
Abbreviated transcription (Latin):
nem & peccus. & si fuerint isti tres
uiri inmedio eius. Quomodo
potest ĩt̾ra peccatrice trium istoꝵ
parit̾ numerus commorari: quo¬
modo cam diuersis temporibus
uiuentiũ pot̾ int̾ se uita coniun¬
gi : ᷤ Inpresenti legimus in pecca¬
trice terra eos parit̾ consistere .i.
noe qui indiluuio fuit. & dame¬
lem qui incaptiuitate babilonis
cõmoratus ẽ: & iob qui temꝑib
partriarcharũ & moysi iuxisse
ꝑhibetur: hoc enĩ cempus inue¬
nimus uitȩ iob. Qͥd gͦ possumꝰ
dicere: Meminisse debemus
ut sepe iam diximus. quia ut
homo hominẽ generat. & isrł
generat isrł: isrł quippe eũ eẽt
men ñ tã in uno homine quã
in uniuerso ppło dici. Sie non
solũ isrł isrl. uerũ & rubenge¬
sunt abilliꝰ stirpe uenientes.
iudas noncupãtur. & replicatȩ
sunt scripture intribu iuda.
nominib uda: eaq inbenedi

Expanded text:
nem et pecus. Et si fuerint isti tres nem et pecus. Et si fuerint isti tres viri, de medio ejus. Quomodo potest in terra peccatrice trium istorum pariter numerus commorari? Quomodo tam diversis temporibus, viventium potest inter se vita conjungi? In praesenti legimus in peccatrice terra eos pariter consistere, id est, Noe, qui in diluvio fuit, et Danielem, qui in captivitate Babylonis commoratus est, et Job, qui temporibus patriarcharum et Moysi vixisse perhibetur. Hoc enim tempus invenimus vitae Job. Quid ergo possumus dicere? Meminisse debemus ut saepe jam diximus quia ut homo hominem generat, et Israel generat Israel. Israel quippe cum esset men tam in uno homine quam in universo populo dici. Sic non solum Israel Israel, verum et Ruben gesunt ab illius stirpe venientes, Judas nuncupantur: et replicatae sunt Scripturae in tribu Juda hominibus Juda. E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ terra. non nominat. Si enim
habitatores terrȩ ꝓ tra accipi
uelit: suꝑfluũ fuerat dicere. au¬
feram ex ea hominẽ & peceus. Gau¬
det enĩ t̾ra quando plena ẽ acco¬
lis: meret cũ id quod dicitur ac¬
ciderit. auferam ab ea hominem
uolumus pauca disserere. Quo¬
modo pena matris ẽ in exilium
destinate priuari fili is. aut cer¬
te filios suos ad aliam uidere
ꝓ unciã destinari: sic quod̾amodo
mat̾ nrͣ̃a t̾ra flagellat᷑ ꝓ peccatis
sius adeo: quando aufertur ab
ea homo & peceus. lȩtatur quando
homines habet. magis aũt qñ
babet homines optimos. & in
studiis dĩ uiuentes sicut supra
exposiumꝰ. Dicitur ergo quando
t̾ra peccauerit. quasi dicatur.
si quando peccauerit mat̾ aufe¬
rã dedomo eiꝰ filiũ: sic & nũc auferã
de ea hoĩnẽ Letat᷑ qͥppe t̾ra ñ suꝑ bes¬
tiis rabidis & feris s suꝑ pecudib:
quia placida & mansueta animalia
diligit. & auferam de ea homi¬

Expanded text:
o terra 919 nominat. Si enim o terra 919 nominat. Si enim habitatores terrae per terram accipi velit, superfluum fuerat dicere: Auferam ex ea hominem et pecus. Gaudet enim terra quando plena est accolis: moeret cum id quod dicitur, acciderit: Auferam ab ea hominem volumus pauca disserere. Quomodo poena matris est in exsilium destinatae privari filiis, aut certe filios suos ad aliam videre provinciam destinari: sic quodammodo mater nostra terra flagellatur pro peccatis suis a Deo, quando aufertur ab ea homo et pecus: laetatur quando homines habet, magis autem quando habet homines optimos, et in Dei studiis viventes, sicut supra exposuimus. Dicitur ergo, quando terra peccaverit, quasi dicatur, si quando peccaverit mater, auferam de domo ejus filium: sic et nunc auferam de ea hominem. Laetatur quippe terra nis rabidis, sed super pecudibus, quia placida et mansueta animalia diligit. Et auferam de ea homi
Abbreviated transcription (Latin):
ineã famem: & tollam de ea homi¬
nẽ & peccus. Quomodo possum
tam reconditas res inpublicum
ꝓferre: Unde mͥ ut exponere ua¬
leam. cur fames. cur fertilitas. cur
abundantia. cur egestas tr̾ȩ acci¬
dant:  Oꝑfundũ diuitiarum
sapientiȩ & scientiȩ di. Utrum
ꝓpt̾ homines & animarũ malitiã
imitatur fames. an ꝓpter angłos
quib sunt cõmissa t̾rena si pec¬
cauerĩt: in ea accidant quȩ uide¬
mus accidere. Si aut̃ sunt qͥdã
cȩlestis dispensationis ministri
qui fructib presunt: forte & ꝓpt̾
illos infertilitas terrȩ eueniat.
Plurima enĩ oꝑum eius in abs¬
consis sunt. Non possumus mag
& dies scłi quis dinumerabit:
Altitudinẽ cęli & latitudinem
terrȩ & ꝓfundũ sapientiȩ quis
in uestigabit:ᷤ Uariȩ ergo mit¬
titur fames suꝑ peccatricẽ t̾ram.
& auferam in quit ex ea homi¬
nem & peccus. Aliud ẽ t̾ra.
aliud ẽ homo. Nam habitatores
teriȩ ut quid̾ã putant nunc¬

Expanded text:
in eam famem, et tollam de ea homiin eam famem, et tollam de ea hominem et pecus. Quomodo possum tam reconditas res in publicum proferre? unde mihi ut exponere valeam, cur fames, cur fertilitas, cur abundantia, cur egestas terrae accidant? O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Utrum propter homines et animarum malitiam immittatur fames? an propter Angelos, quibus sunt commissa terrena, si peccaverint, accidant ea quae videmus accidere? Si autem sunt quidam coelestis dispensationis ministri, qui fructibus praesunt, forte et propter illos infertilitas terrae eveniet. Plurima enim operum ejus in absconsis sunt. Non possumus magnies saeculi quis dinumerabit? Altitudinem coeli, et latitudinem terrae, et profundum sapientiae quis investigabit ? Varie ergo mittitur fames super peccatricem terram. Et auferam, inquit, ex ea hominem et pecus. Aliud est terra, aliud homo. Non habitatores terrae, ut quidam putant, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tatorib : alit̾ de ea dicit᷑ quȩ in¬
habitut᷑. Cȩlũ & t̾r̾a ꝑtransibit̃.
Cur cȩlũ pret̾ gredit᷑: Cur cerra
ꝑtransit. nisi quia transitus sui
quedã digna fecerunt: Ꝙ alio
lo co corrupta ẽ ait om̃is t̾ra. qñ
corrupta ẽ ante diluuiũ: non qͦ
ꝑ inundationẽ diluuiii sit cor¬
rupta. dit ergo. Terra quȩ pec¬
cauerit michi ut delinquat
delictũ: extendã manũ meam
&teram eius firmam̃tũ panis.
Extendens ds̃ manũ suã suꝑ
peccatricẽ t̾ram: famẽnimmit¬
tit in eã. Possum & alit̾ int̾pre¬
tari: qui a tr̾a aliquando delin¬
quat. Terra quippe ẽ anima nr̃a:
ut inparabola euangelii signi¬
ficatur. Anima petra. anima
t̾ra bona. & fertilis ꝑ multam
patientiã. Ista igitur t̾ra sepe
peccat. sepe non peccat. & si¬
quidem peccauerit. extendit¬
om̃e firmamentũ panis eius.
Ne conteras om̃ĩps ds firmam̃¬
quin potius largire nobis
semen tuum. ut fiat in nobis fruc¬
tum centuplum. & emittam

Expanded text:
iter de ea dicitur, quae inhabitatur: Coelum et terra pertransibunt . Cur coelum praetergreditur, cur terra pertransit, nisi quia transitus sui quaedam digna fecerunt? Et alio loco: Corrupta est, ait, omnis terra . Quando corrupta est? ante diluvium, non quod per inundationem diluvii sit corrupta. Ait ergo: Terra quae peccaverit mihi, ut delinquat delictum, extendam manum meam, et conteram ejus firmamentum panis. Extendens Deus manum suam super peccatricem terram, famem immittit in eam. Possum et aliter interpretari, quia terra aliquando delinquat. Terra quippe est anima nostra, ut in parabola Evangelii significatur . Anima petra, anima terra bona et fertilis per multam patientiam. Ista igitur terra saepe peccat, saepe non peccat. Et siquidem peccaverit, extenditomne firmamentum panis ejus. Ne conteras, Omnipotens Deus, firmamequin potius largire nobis semen tuum, ut faciat in nobis fructum centuplum. Et emittam
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs: nisi suꝑ humilẽ & quie¬
tum & trementẽ sermones meos:
Ex quo manifestũ ẽ mansuete &.
humilit̾ deo seruientẽ. ad sermo¬
nes eius mente potius tremere
quam corpore. & hec quidem
inmedio dicta sint satiffactione
eius testimonii quod inculimus:
qui aspicit tr̃am & facit eam tre¬
merȩ. Accipe aut̃ & alia dieta
de t̾ra. O ffenditur tra abhis qui
insident in ea. Quomodo offen¬
dicur t̾ra. & quando auersatur
abhis qui inse commorant᷑: Qñ
fuerint peccatores: Accipe & ali¬
ud exemplũ. Complacebit sibi
t̾ra insabbatis suis. E contrario
enĩ quedã t̾re sabbata nuncu¬
pantur: inquib sibi complaceat
& lȩcetur. N ecdũ dico: attende
celũ & loquar. & audiat t̾ra uer¬
ba oris mei: neq illud. audi cȩlũ
& aurib ꝑcipe t̾r̾a: s nec ihere¬
miȩ ppħiam. tr̾a. terra: audi ser¬
abdicatum. Multa nos latent
ꝓpt̾ pauꝑtatem memoriȩ. ꝓpter
ingenii tarditatẽ. Multa sunt

Expanded text:
ait Dominus, nisi super humilem et quieait Dominus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? Ex quo manifestum est mansuete et humiliter Deo servientem ad sermones ejus mente potius tremere, quam corpore. Et haec quidem in medio dicta sunt satisfactione ejus testimonii, quod intulimus: Qui aspicit terram, et facit eam tremere. Accipe autem alia dicta de terra: Offenditur terra ab his, qui insident in ea. Quomodo offenditur terra, et quando aversatur ab his, qui in se commorantur? Quando fuerint peccatores. Accipe aliud exemplum: Complacebit sibi terra in sabbatis suis. Econtrario enim quaedam terrae sabbata nuncupantur, in quibus sibi complaceat et laetetur. Necdum dico: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei . Neque aliud: Audi, coelum, et auribus percipe, terra. Sed nec Jeremiae prophetiam: Terra, terra, audi verabdicatum . Multa nos latent propter paupertatem memoriae, propter ingenii tarditatem. Multa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fame missa inea. Putas uerum
ẽ hoc quod asserrere sermo prelu¬
dit: non dehabitatorib t̾rȩ s de ip¬
sa t̾ra dici:  Possum paulisꝑ ad
altiora conscendens scripturarũ
testimoniis aꝑꝑbare. quomodopec¬
cator tr̃a dicatur. Dicitur enĩ ad
adam. Terra es: & int̾ram ibis.
Possumus dicere. quia & nunc de¬
linqñs terra peccator t̾a sit. S econ¬
trario latissimã scripturȩ siluam
recensens coartor ad suspicandũ.
quia animalis sit t̾ra ista quam
cernimus. Si enĩ hoc quod scrip¬
tũ ẽ. qui aspicit suꝑ tram & fac̃
eam tremere. iuxta id quod scrip¬
tum ẽ uolumus acciꝑe. indelli¬
gimus ad aspectũ dĩ trȩ motus
concitari: non quos uidei suspi¬
cantur. Nam illi asserunt tre¬
morem t̾rȩ cõmotionem eius ẽẽ:
quod longe aueritate diuersũ ẽ.
& nos quippe solliciti & crementes
ꝓpter peccata nr̃a int̾ra sumus:
nec tam̃ tremor nr corpus concu¬
cit adcremendũ. sicuti & in alio
loco dicitur. Suꝑ quẽ respiciam

Expanded text:
fame missa in eam. Putas, verum est, quod asserere sermo praeludit non de habitatoribus terrae, sed de ipsa terra dicitur? Possum paulisper ad altiora conscendens Scripturarum testimoniis approbare quomodo peccator terra dicatur. Dicitur enim ad Adam: Terra es, et in terram ibis . Possumus dicere, quia et nunc delinquens terra peccator sit. Sed econtrario latissimam Scripturae silvam recensens, coarctor ad suspicandum, quia animalis sit terra ista quam cernimus. Si enim hoc, quod scriptum est: Qui aspicit super terra, et facit eam tremere , juxta id quod scriptum est volumus accipere, intelligimus ad aspectum Dei terrae motus concitari: non quos Judaei suspicantur. Nam illi asserunt tremorem terrae commotionem 915 ejus esse, quod longe a veritate diversum est. Et nos quippe solliciti et trementes propter peccata nostra in terra sumus, nec tamen tremor noster corpus concutit ad tremendum: sicuti et in alio loco dicitur: Super quem respiciam,
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur & alia quȩ ita contexit᷑.
& uenerunt adme uiri senioꝵ
isrł & sederunt ante faciẽ meã.
Om̃ia dĩ sermo ꝑstringit: & nul¬
lam sp̃em ordinũ qui in ȩccłia
con stituti sunt dimretit intae¬
tam. uerũ uniuersa ꝑcurreis.
om̃s sanare desiderat. ueluti
remus. & deprb̃ris quid dicatur:
excutientes nos metipsos neqͥs
exponit᷑. & uenerunt ad me
uiri seniorum isrł: & sederunt an̾
faciem meã. &e factus ẽ sermo dñi
adme dicens. fili hominis. Uide

Expanded text:
ta contexitur: Et venerunt ad me viri seniorum Israel, et sederunt ante faciem meam . Omnia Dei sermo perstringit, et nullam speciem ordinum, qui in Ecclesia constituti sunt, dimittit intactam; verum universa percurrens, omnes sanare desiderat, veluti remus et de presbyteris quid dicatur, excutientes nosmetipsos, ne quexponitur. Et venerunt ad me viri seniorum Israel, et sederunt ante faciem meam. Et factus est sermo Domini ad me di
Abbreviated transcription (Latin):
tentatu. Quid necesse ẽ dicere
clamat cũ leticia ͦ Confitent᷑
& miserabiles iudei. hec de xp̃i
presentia predicari: s stultȩ ig¬
norant ꝑsonam. cũ uideant
impleta quȩ dicta sunt. Quãdo
aut̃ t̾ra britanniȩ ante aduen¬
tum xp̃i in unius di consensit
religione: Quando tr̾a mauroꝵ:
quando totus simul orbis: Nc̃
uero ꝓpt̾ eccłias quȩ mundi li¬
mices cenent uniuersa terra
S tatuitq fines gentiũ iuxta
numerũ filioꝵ isrł: & facta est
pars dñi ppłs eius iacob funi¬
culus hereditatis eius isrł.
Capax ẽ inquã ut animal iux¬
ta partiũ qualitates & bonorũ
laudem mereatur aut penam.
Cum igit᷑ dicit᷑ tr̃a quȩ¬

Expanded text:
tentatu. Quid necesse est dicere tentatu. Quid necesse est dicere clamat cum laetitia? Confitentur et miserabiles Judaei haec de Christi praesentia praedicari, sed stulte ignorant personam cui videant impleta quae dicta sunt. Quando enim terra Britanniae ante adventum Christi unius Dei consensit religionem? Quando terra Maurorum, quando totus semel orbis? Nunc vero propter Ecclesias, quae mundi limites tenent, universa terra Statuitque fines gentium juxta numerum filiorum Israel, et facta est pax Domini populus ejus Jacob, funiculus haereditatis ejus Israel . Capax est, inquam, ut animal juxta partium qualitates, et bonorum laudem mereatur, aut poenam. Cum igitur dicitur: Te
Abbreviated transcription (Latin):
non tr̾e & aeris iuditium sit
futurum: Si aut̃ non putas
huie disputationi consentien
dũ quã asserimus omnẽ crea¬
turã iudicandã audi & aliud
testimoniũ de t̾ra. Incerrogat
ds caim quis occiderit abel fra¬
trẽ eius & pꝰ multos sermones
mũ de t̾ra dicit. Maledicta t̾ra
quȩ aꝑuit os suũ ad excipiendũ
sanguinẽ fratris tui demanu
cua. Ego nec illud pͣ tereo. ma¬
ledicta tr̾a in oꝑib tuis: & econ¬
trario si quando benedicitur.
Legimus quippe & maledictã
& bedictã dĩ uocib t̾ram. Uides
ergo quia merito dicitur conge¬
miscit om̃is creatura. E ut p̾
cedens reuertar adexemplum:
offendit᷑ tr̾a in insidientib sibi.
Puto quia t̾ra nos matris uicȩ
sustinens. & letetur suꝑ bonis
filiis. & doleat suꝑ peccatorib.
Ira quippe matris filius insipi
dequorũ semine orim᷑.s. & illi
d̾s humũ de t̾ra & plasmauit
hominem. Igitur t̾ra mat̾ nĩa ẽ
sustinet. Lȩtabatur t̾ra ferens

Expanded text:
non terrae et aeris judicium sit non terrae et aeris judicium sit futurum? Si autem non putas huic disputationi consentiendum, per quam asserimus omnem creaturam judicandam, audi et aliud testimonium de terra. Interrogat Deus Cain, qui occiderit Abel fratrem suum: et post multos sermones mum de terra dicit: Maledicta terra quae aperuit os suum ad excipiendum sanguinem fratris tui de manu tua . Ego nec illud praetereo: Maledicta terra in operibus tuis: et econtrario si quando benedicitur. Legimus et maledictam, et benedictam Dei vocibus terram. Vides ergo, quia merito dicitur: Congemiscit omnis creatura. Et ut ad praecedens revertar exemplum, offenditur terra in insidentibus sibi. Puto quia terra nos ut mater sustinens, et laetetur super bonis filiis, et doleat super peccatoribus. Ita quippe patri filius insipiede quorum semine orimur, sed et illi Deus humum de terra, et plasmavit hominem. Igitur terra mater nostra est: sustinet. Laetabatur terra ferens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑer cȩlos: & liberabitur omnis
creatura a seruitute corruptionis.
młibtatem głẽ filioꝵ di. Quis scit
& det̾ra an scdm naturã suam in
aliquo peccato teneatur obnoxia ͦ
Si enim animal ẽ. si rationabilis
ẽ: si indiget auditione sermonis
ꝓpħici dicentis attende cęlum &
loquar. & audiat terra uerba oris
mei. & audi cęlũ & aurib ꝑcipe
t̾ra: cur non dicamꝰ quia ut int̾
homines ẽ homo audiens & faci¬
ens uerba quȩ uissus eͣ facere. &
alius ẽ qui audit & non implet
quod precipit᷑. sicut & angłs pre¬
uaricator. angłos enĩnon custodi¬
entes principatũ suũ s deseren¬
tes ꝓpriũ habitaculũ. in iudido
magne diei uinculis sempit̾nis
sub tenebris seruauit: quomodo
ergo & angłi preuaricant᷑. &
alii sunt. & di precepta custo¬
diunt. & iudicium pͣstolantur.
non solum homines uerũ etiã
angłi dĩ. ut frequent̃ diximus
tam dehis quȩ inappocalipsi
conseripta sunt quam exaliis
in mumerabilib. quare inquã

Expanded text:
nis creatura a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei; quis scit et de terra, an secundum naturam suam in aliquo peccato teneatur obnoxia? Si enim animal est, si rationabilis est, si indiget auditione sermonis prophetici dicentis: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei: Et: Audi, coelum, et auribus percipe, terra: cur non dicamus, ut inter homines est homo audiens et faciens verba, quae jussus est facere, et alius est qui audit, et non implet, quod praecipitur, sicut et Angelus praevaricator? Angelos enim non custodientes principatum suum, sed deserentes proprium habitaculum suum in judicio magnae diei vinculis sempiternis sub tenebris servabit . Quando ergo Angeli praevaricantur, et alii sunt, qui Dei praecepta custodiunt, et judicium praestolantur non solum hominum, verum etiam Dei, 917 ut frequenter diximus tam de his, quae in Apocalypsi conscripta sunt, quam et ex innumerabilibus; quare, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
in cempore isto. uel illo. ut noe.
& daniel. & iob. ipsi soli salua¬
buntur. Eo nos ergo possumus
fieri daniel. E ut non enumerẽ
om̃s scõs: possum ẽẽ paulus. si
fuero imitator eius dicentis.
imittatores mei estote.si
cauteriũ quo signatus ẽpauł
habuero: si eandẽ sigurã qua
filioli mei. quos iterum Ipar¬
turio: donec xp̃c formet᷑ in
uobis. Si uero ex dissimilitudi¬
ne signaculi coarguor. quia
aliam formã habuerit paulus
quã ego in anima habeam: me
ipsum decipio dicens. fi lius
m̃s es: semen pauli. Noli mi¬
rari. quod filius apłi fias. Ha¬
beto uirtutes: & eris filius xp̃i.
filioli inquit adhuc pusillum
uobiscũ sum. Cum aut̃ fueris
.xp̃i. eris & om̃ipotentis patris.
quia unius sunt iunctȩq naturȩ
Adhoc laborat iustus. in hoc
studiũ suũ om̃e conuertit ut
danielis. & iob. & noe. & abrahȩ.
filius ascendat ad adoptionem
dĩ. & iam non uocetur hominũ
nominib. s uocabuł filioꝵ dĩ.

Expanded text:
in tempore illo, vel isto, ut Noe in tempore illo, vel isto, ut Noe et Daniel et Job, et ipsi soli salvabuntur. Et nos ergo possumus fieri Daniel, et ut non enumerem omnes sanctos, possum esse Paulus, si fuero imitator ejus dicentis: Imitatores mei estote ; si cauterium, quo signatus est Paulus, habuero; si eamdem figuram, qua Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Si vero ex dissimilitudine signaculi 922 coarguor, quia aliam formam habuerit Paulus quam ego in anima habeam, me ipsum decipio dicens: Filius meus es tu, semen Pauli. Noli mirari quod filius Apostoli fias. Habeto virtutes, et eris filius Christi. Filioli, inquit, adhuc pusillum vobiscum sum . Cum autem fueris Christi, eris et omnipotentis Patris, quia unum sunt, unitaeque naturae. Ad hoc laborat justus, in hoc studium suum omne convertit, ut Danielis et Job, et Noe, et Abrahae filius ostendatur ad adoptionem Dei, et jam non vocetur hominum nominibus, sed vocabulis filiorum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
familiariũ quã mortes filioꝵ.
dicit. dñs dedit dñs abstulit.
nomen dñi benedictum inscła.
qui incenditur corporis malis.
& flagellatur uario maloꝵ suoꝵ
dolore: & nichilominus in ipsis
emisit iob. imitator ẽ iob. Atq
ita & inhunc modũ. & noe. &
daniel. & iob in eodem possunt
tempore reꝑiri. Quia aut̃ nunc
iherechiel non de his dixerit qͦs
inscripturis letitamus. uidelicet
quos aut translatio aut mors
depresenti uita subtraxerit. de a¬
lio quoq loco appbare conabimꝰ.
Daniel qui traditus ẽ pͥncipi eu
nuchoꝵ cũ anania. azaria. mi¬
sael eunuchus fuit: & ẽ in pͣsen¬
ti dictũ. noe. daniel. & iob. filios
& filias. non liberabunt: & reliqͣ
fingamus quippe. habuerit noe.
Quomodo filii daniel docebunt᷑.
quẽ eunuchũ fuisse iudei tradt:
Uerum quia fertilis & scã fuit
anima illius. & ꝓpħicis diuinisq
sermonib multos liberos ꝓcrea¬
auit: iccireo dicitur. si fuerint

Expanded text:
familiarium, quam mortes filiorum, familiarium, quam mortes filiorum, dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit; nomen Domini benedictum in saecula : qui incenditur corporis malis, et flagellatur vario malorum suorum dolore, et nihilominus in ipsis emisit Job, imitator est Job. Atque ita in hunc modum et Noe, et Daniel, et Job in eodem possunt tempore reperiri. Quia autem nunc Ezechiel non de his dixerit, quos in Scripturis lectitamus, videlicet quos aut translatio, aut mors de praesenti vita subtraxerit, de alio quoque loco approbare conabimur. Daniel qui traditus est Eunuchorum principi cum Anania, Azaria, Misaele, eunuchus fuit, et est in praesenti dictum: Noe et Daniel et Job, filios et filias non liberabunt , et reliqua. Fingamus quippe filios habuerit Noe, quomodo filii Danielis, docebuntur, quem eunuchum fuisse Judaei tradunt? Verum quia fertilis et sancta fuit anima illius, et propheticis divinisque sermonibus multos liberos procreavit, idcirco dicitur: Si fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
noe. Ꝙ dicam quia de filiis noe
sech noe fuerit. cham uero ñ fui̾t
noȩ. Neq enĩ habuit similitudi¬
nem patris sui. E ut non om̃s
qui ex abraham filii abrabam.
licet sint desemine eiꝰ non sunt
filii ipsius. qm̃ peccatores sunt:
sic hi qui habent similitudinẽ
factoꝵ daniel daniel sunt. qui
imitantur patientiã iob. iob si¬
unt. Noli igitur dic̾e beatus noe.
qm̃ dignus effectus ẽ ut in di¬
luuio solus eligeretur adño. &
ceteris inundatione ꝑeuntibus
cũ siuis seruaret᷑ incolumis: sed
considera quia & tu si feceris ea
quȩ fecit noȩ. eris noȩ Audi sal¬
uatorẽ dicentẽ. Si eẽtis filii abra¬
ham: oꝑa abrahȩ faceretis. Igit᷑
siquis ẽ filius abraham. facit
gesta abraham: siquis filius noe.
facit opus noe : siquis ẽ filius
daniel. facit id quod fecit daniel.
Siquis sequit᷑ ꝑ quod głosus
effectus ẽ. ut puta om̃is qui
substantiã suam ꝑdit & susti¬
nens patient̾ tam iacturas rerũ

Expanded text:
Noe. Et dicam quia de filiis Noe, Noe. Et dicam quia de filiis Noe, Sem Noe fuerit. Cham vero non fuerit Noe: neque enim habuit similitudinem patris sui. Et ut non omnes, qui ex Abraham filii Abraham, licet sint de semine ejus, non sunt filii ipsius, quoniam peccatores sunt: sic hi qui habent similitudinem factorum Danielis, Daniel sunt; qui imitantur patientiam Job, Job fiunt. Noli ergo dicere: Beatus Noe, quoniam dignus effectus est, ut in diluvio solus eligeretur a Domino, et caeteris inundatione pereuntibus, cum suis servaretur incolumis: sed considera, quia si et tu feceris ea, quae fecit Noe, eris Noe. Audi Salvatorem dicentem: Si essetis filii Abrahae, opera Abrahae faceretis . Igitur si quis filius est Abraham, facit gesta Abraham: si quis filius est Noe, facit opus Noe: si quis filius est Danielis, facit id quod fecit Daniel. Si quis sequitur per quod gloriosus effectus est, ut puta omnis qui substantiam suam perdit; et sustinens patienter tam jacturas rerum 921
Abbreviated transcription (Latin):
uenunt patriarchis ut his qui
cognominis eoꝵ ꝓpter familie
radicem exstiterunt. Beniamin
lupus rapax: admatutinum co¬
medit & aduesꝑum dabit escã.
Beniamin ille nunquã fuit lu¬
pus rapax. beniamin ille nũꝗͣ
inuesꝑam dedit escam: sed is
qui. natus ẽ ex tribu bemamin
hebreus ex hebreis. iuxta legem
phariseus circumcisus octauo
die. beniamin p̾dicabat᷑ lupꝰ
rapax: admatutinũ comedens
quando iuuenis fuit. & inues¬
ꝑam dans escam. quando cre¬
dens sp̃alem prebuit cibũ
a se ȩccłiis institutis. Igitur
beniamin beniamin ingenerat.
Quomodo ergo homo exhomi¬
ne beniamin inbeniamin. sic
iuda ex iuda ruben ex ruben
nascit᷑. Ruben quippe uiuat
& non moriatur : & sit multus
in numero. In tantum non erat
depatriarcha sermo: s deppło
qui depatriarcha descensurus
erat. Cur hȩc dicta sunt. ui.¬
de licet ut presentẽ locum ex¬
exponerẽ de noe. & daniel. &
iob. Quomodo enĩ isrł israel
generat. & iob. iob. & ruben.
ruben. reli qui reliquos. sic noe.

Expanded text:
eniunt patriarchis, ut his qui cognomines eorum propter familiae radicem exstiterunt. Benjamin lupus rapax ad matutinum comedit, et ad vesperam dabit escam. Benjamin ille numquam fuit lupus rapax. Benjamin ille numquam in vesperam dedit escam; sed is, qui natus est ex tribu Benjamin, Hebraeus ex Hebraeis juxta legem Pharisaeus, circumcisus octavo die, Benjamin praedicabatur lupus rapax ad matutinum comedens, quando juvenis fuit, et in vesperam dans escam, quando credens spiritalem praebuit cibum a se Ecclesiis institutis. Igitur Benjamin Benjamin generat. Quomodo ergo homo ex homine, Benjamin ex Benjamin, sic Juda ex Juda, Ruben ex Ruben nascitur, Ruben quippe vivat et non moriatur, et sit multus in numero. Intantum non erat de patriarcha sermo, sed de populo, qui de patriarcha descensurus erat. Cur haec dicta sunt? videlicet ut praesentem locum exponerem de Noe, et Daniele, et Job. Quomodo enim Israel Israel genenerat, et Job Job, et Ruben Ruben, reliqui reliquos; sic Noe
Abbreviated transcription (Latin):
tes in domos. & ceterȩ bestiȩ ut
historia refert leones quondã
in humanũ genus in missos. &
alio tempore ursos: istiusmodi
deuorationes exdi indignatione
descendere. Ee hunc interim sen-¬
sũ. ut sequamur litterã abaltiori
intellectu recedentes nunc seqͥ
multas eẽ bestias. quaᷤ emittit
d̾s inpeccatricẽ t̾ram. si tam̃ t̾ra
nr̃a peccauerit. Auersarius nrͣ
diabolus ut leo rugiens ambu¬
lat querens quẽ deuoret. Illa
quoq historia quȩ scripturas
diligent̾ obseruantib in planũ
se prebet intellectũ. istiusmodi
habet significationẽ. quando duo
ursi ad paruulos missi sunt. qͥ
contumelias faciebant ꝓphȩ¬

Expanded text:
tes in domos, et caeterae bestiae, ut tes in domos, et caeterae bestiae, ut historia refert, leones quondam in humanum genus immissos, et alio tempore ursos, istiusmodi devorationes ex Dei indignatione descendere. Et hunc interim sensum, ut sequamur litteram ab altiori intellectu recedentes, nunc sequmultas esse bestias, quas emittit Deus in peccatricem terram, si tamen terra nostra peccaverit: Adversarius noster diabolus ut leo rugiens ambulat quaerens quem devoret . Illa quoque historia, quae Scripturas diligenter observantibus in planum se praebet intellectum, istiusmodi habet significationem: quando duo ursi ad parvulos missi sunt, qui contumelias faciebant p
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat. Tres uiri isti in medio
eius. Dicit michi eruditus
au ditor. Tres in presenti
no  minantur: sermo tuus
uͦ  plurimos eẽ affirmat. &
sic I respondebimus. O m̾is
mFultitudo similiũ unus ẽ.¬
&non sunt plures qui simi¬
les sunt. Plurima corpora:
s unũ corpus om̃s. uixta id quod
scriptum ẽ. uos aut̃ estis corpus
tor nrͣ uenit querere. & saluare
qd̾ꝑierat in sacramento no¬
na ginta & nouem ouium
non errantiũ. & unius ꝑditȩ
Uenit quippe filius hominis
querere & saluare quod ꝑierat.
Quomodo enĩ unũ corpus plura
pacto om̃s noe. damiel. & iob.
diguntur. Ipsi in iusticia sua
saluabuntur: dicit adonas
dñs. Prius nom̃ dĩ quatuor
licterarũ ẽ: quod int̾pretatur
naturalit̾ ds. Ergo emit
relinquimus: ut ex nr̃is dictis ip¬
si sibi alias intelligentias repiret᷑.
Uideamus aut̃ & aliud opus ux
duunȩ: emictentis int̾ram pecca¬
tricem bestias pessimas. Aint
etiam iudei siquando lupihomi¬
nes deuorauerint. impetũ facien¬

Expanded text:
ostendat: Tres viri isti in medio ejus. Dicit mihi eruditus auditor: Tres in praesenti nominantur, sermo vero tuus plurimos affirmat, et sic respondebimus: Omnis multitudo similium unus est, et non plures, qui similes sunt. Non plura corpora, sed unum corpus omnes sumus, juxta id quod scriptum est: Vos autem estis corpus tor noster venit quaerere et salvare quod perierat , in sacramento nonaginta novem ovium non errantium, et unius perditae. Venit quippe filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Quomodo enim unum corpus plura pacto omnes Noe, Daniel, et Job diguntur. Ipsi in justitia sua salvabuntur, dicit Dominus Adonai. Prius nomen Dei quatuor litterarum est, quod interpretatur naturaliter Deus. 923 Ergo emittrelinquimus, ut ex nostris dictis ipsi sibi alias intelligentias reperirent. Videamus autem et aliud opus irae divinae emittentis in terram peccatricem bestias pessimas. Aiunt etiam Judaei, si quando lupi homines devoraverint, impetum facien
Abbreviated transcription (Latin):
pascentes mille. & naseuntur
ei filii septem. & filiȩ tres: atq
ita & in iob. tria tempora depre¬
bendimus quȩ in uistis hominib
repperimus. Tria uident iusti
tempora: presens & cõmutationis.
quando iudicaturus eͣ ds̃: & fu¬
turũ pꝰ resurrectionẽ mortuoꝵ.

Expanded text:
pascentes mille, et nascuntur pascentes mille, et nascuntur ei filii septem et filiae . Atque ita et in Job tria tempora deprehendimus, quae in justis hominibus reperimus. Tria vident justi tempora; praesens, et commutationis, quando judicaturus est Deus, et futurum post resurrectionem mortuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ingrediatur ihrłm. Habemus
oratione̾ eius inuo lumine ꝓ¬
prio conscriptã. nec camen pos¬
sumus inuenire ubi sit mortu¬
us. Uidit ergo tria tempora ante
captiuitatẽ: incaptiuitate post
captiuitatem. Talis iustus ẽ. Hi¬
deamus aut̃ an & iob tria temꝑa
habuerit. fuit quidem locuplex.
erant quippe ei oues septẽ milia.
cameli tria milia. iuga boum
quingenta. & suppellex multa
ualde: filii septem. filiȩ tres. De¬
aduersus eũ. Ui de temꝑa com¬
mutata. Diues in liberis pat̾
repente orbus efficitur.
Diues in censu: dñs ad ultimã
deducitur egestatẽ. Ecce duo tẽ¬
pora. Post hec apparet ei dñs.
& loquitur ei de nube: & ipse iob
ea quȩ sunt in libro etus scriptã
respondit. Imprimo igitur tem¬
pore dĩ laudib predicatur: in
sedõ temptationi traditur: & se¬
uissimo ulcere ꝑcussus apedib
usq adcaput tristia & dura ꝑpe¬
titur. adextremũ faetȩ ei st̃ oues
quatuo decim milia. cameli sex
milia: iuga boum mille. asinȩ

Expanded text:
ingrediatur Jerusalem. Habemus orationem ejus in volumine proprio conscriptam , nec tamen 926 possumus invenire ubi sit mortuus. Vidit ergo tria tempora, ante captivitatem, in captivitate, et post captivitatem. Talis justus est. Videamus autem, an et Job tria tempora habuerit. Fuit quidem locuples: erant quippe ei oves septem millia, cameli tria millia, juga boum quingenta, et supellex multa valde, filii septem, et filiae tres. Deadversus eum. Vide tempora commutata. Dives in liberis pater, repente orbus efficitur: dives in censu Dominus, ad ultimam deducitur egestatem: ecce duo tempora. Post haec apparet ei Dominus, et loquitur ei de nube, et ipse Job ea, quae sunt in libro ejus scripta, respondit . Igitur in primo tempore Dei laudibus praedicatur; in secundo tentationi traditur, et saevissimo ulcere percussus a pedibus usque ad caput tristia et dura perpetitur. Ad extremum factae sunt ei oves quatuordecim millia, cameli sex millia, juga boum mille, asinae