comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udiam inde loquebantur uere sarte
explicuit. hoc ẽ. quacetũ illis locu¬
cus fuerit ihra antequẽ cognoscerent
& quomodo eũ infrtitone panis
agnouerunt. Quando quidem mox ut
dutcis apparuis se incclia effigie
euntib inuilla Continuo coniunxit
& illi euntes nuntiauerunt c&eris Nec
illis credider̃ Quasi possent nun¬
quere quem non agnouerant aut
possent agnoscere quibus cilia ef¬
figies eius apparuerat. Quomodo
ergo eum agnouerunt. ut nuntuore
possent marcas sine dubio preermisit
Quod idea memoriae cominendandũ
est ut ad suescamus aduertere euan¬
gelistarum morem itapnr&er mitten
tium quice noircommemonent & con¬
ungentiu quace cominemorant ut eis
quiusum in hac consideratione. Non ha¬
bent non alioude maxime enror
oriatur quo putant eos. Non sibi congruere
Nouissione Recum dentigus
ILIIS CN DECICO APPARUIT
ETEX PROBRAuIt InCRΕDΥ¬
litatem Illoruco Et our¬
tiã condis Quiahis quiuide¬
RANTEŨRESUNREXIS SCÑCREDI¬
deranor Quomodonouis sime quasi la ul

Expanded text:
d iam inde loquebantur uere resurrexplicauit, hoc est quae cum illis locutus fuerit Iesus, antequam agnoscerent eum, et quomodo eum in fractione panis agnouerint? quando quidem mox ut dixit eis apparuisse in alia effigie euntibus in uillam continuo coniunxit: et illi euntes nuntiauerunt ceteris nec illis crediderunt, quasi possent nuntiare quem non agnouerant aut possent agnoscere quibus alia effigies eius apparuerat. quomodo ergo eum agnouerunt, ut nuntiare possent, Marcus sine dubio praetermisit. quod ideo memoriae commendandum est, ut adsuescamus aduertere euangetium quae non commemorant, et conjungentium quae commemorant, ut eis qui usum in hac consideratione non habent, non aliunde maxime error oriatur, quo putant eos non sibi congruere. Novissime recumbentibus illis undecim apparuit, et exprobravit incredulitatem illorum et duritiam cordis, quia his qui viderant eum resurrexisse, non credidera
Abbreviated transcription (Latin):
tes Renuntiauerunt cerenis
uec illis gpe di derunts
Quo modo hoc ftstum sit lucas. expo¬
uit laqus quod cuitẽ dicit marcus
ostensus ẽ Incila effigie hocaꝑtus
dicit lucas quia oculi eorũ tenebari
mensã quacsi pere grino tandẽ cognoue¬
runt cũ infrastone panis qui sicut ide
lucas consequent adiungit surgentes
eadẽ hora regressis inhierusalẽ &in¬
uener congregatos undecĩ & eos qͥcũ ipsistrin
dicentes qa sur rex dñs uere & capparuit simo

Expanded text:
tes renuntiaverunt caeteris, nec illis crediderunt. Quomodo hoc factum sit, Lucas exponit latius. Quod autem dicit Marcus, ostensus est in alia effigie, hoc apertius dicit Lucas, quia oculi eorum tenebantur, mensam quasi peregrino, tandem cognoverunt eum in fractione panis . Qui, sicut idem Lucas consequenter adjungit, surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem. Et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant dicentes, q
Abbreviated transcription (Latin):
toris nri resurrectio & nnt festiuitas
fuit quia nos tid in mostalittẽ redux̃¬
& angelorũ festiuitas exstitit quia
nos reuocando ad caelestia eorũ nu¬
merũ impleuit. In sua ergo acnñt
festiuitate angelus albis uestitus appa¬
ruit qa dũnos ꝑresurrecionẽ dominicã ad
supnared cimur cȩlestis patrietlanare

Expanded text:
toris nostri resurrectio et nostra festivitas toris nostri resurrectio et nostra festivitas fuitet angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia, eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in niveis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem dominicam ad superna reduci
Abbreviated transcription (Latin):
eres angelos uident quattũ aomo¬
tib uenerunt. quia uidebe& illaemen¬
tes super nosciues aspiciunt quae cõuir
cuntur Notandũ uero nobis ẽ. quidnã
sit quod indextris. sedere angelus
ceruitur quid namq per sinistrt̃
nisi uita prtesens quid uero ꝑdexterã
nisi perp&ua uita signatur. Vnde
scriptũ ẽ leua eius sub capite meo &
dextera illius amplexabitur me si¬
nistram nacque di ecclesia prosperita¬
tem uidelic& uitae p̃sentis quasi sub
capite posuit quia intentione sumi
amoris p̃mit. Dextent uero di am
plestitur quia suba& na eius becti¬
tudinis tota de uotone contin&ur
quia leitur redemptor nr iãp̃sentis
uitȩ corruptionẽ transierat. relte
angelus qui nuntiare ꝑennẽ eiuitã
uenerat indextent sedebat. quisto¬
la candida coopertus apparuit qu
festiuitatis ñite gcuidia untauit
Candor enĩ uestis splendorẽ nnte de¬
nuntiat solenitatis nnte dicamus an
succe sedut fateamur uerius & suae
dicamus & nite. Illa quippe redemp¬

Expanded text:
eres angelos vident quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet illae mentes supernos cives aspiciunt, quae cum vicuntur. Notandum vero nobis est, quidnam sit quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram nisi vita praesens? Quid vero per dextram nisi perpetua vita signatur? Unde scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistram namque Dei Ecclesia, prosperitatem videlicet vitae praesentis, quasi sub capite posuit, quam intentione summi amoris premit; dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine toQuia ergo Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus vitam venerat in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae. Illa quippe Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
latorũ ẽ opus expl&ũ sabbatoiutẽ in se¬
pulchroreqͥescens resurrectionis q̃ oltauade
uentunterat exspedabat euentũ. Ubisinte
simul deuotionis acbecitae r&ributionis
cũ lic&i quis debitum soluit corpora qui¬
dem intumulis. animas autem sec r&a in
pacecum dño manere & post bona opor¬
t& oper quiescere donec ostaua tandem
ueniente adate &iam corpont ipsa re¬
surrestione glorificata cũ animab si¬
mul incorruptionẽ aernae heredita¬
tis accipiant Uenit inquit loseph
cib arimathia nobilis decurio qui&
ipse erit ex pestans regnumdi & cui
daster intront adpilatum & p&uit
corpus ihũ Magnae quidem ioseph
istedignitatis ad sacculũ sed maioris apud
dm̃ merira fuisse licudatur
Talem namque exsistere decebat eũ qui
corpus dm̃ sepelir& qui & per iustitiã
mericorũ tadiministerio dignus ess&
& per nobilitatẽ potentiae saecularis
facultatẽ poss& obtine re minis trandi
Nor enim quilib& ignorus aut medio¬

Expanded text:
jam totum est opus expletum. Sabbato autem in sejam totum est opus expletum. Sabbato autem in sepulcro requiescens, resurrectionis, quae octava die ventura erat, exspectabat adventum. Ubi nostra simul devotionis ac beatae retributionis cum lethi quis debitum solvit, corpora quidem in tumulis, animas autem secreta in pace cum Domino manere, et post bona oportet opera quiescere, donec octava tandem veniente aetate etiam corpora ipsa resurrectione glorificata cum animabus simul in corruptionem aeternae haereditatis accipiant. Venit, inquit, Joseph ab Arimathaea nobilis decurio, qui et ipse erdacter introivit ad Pilatum, et petiit corpus Jesu. » Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur. Talem namque exsistere decebat, qui corpus Domini sepeliret, qui et per justitiam meritorum tali ministerio dignus fuisset, et per nobilitatem potentiae saecularis, facultatem possit obtinere ministrandi. Non enim quilibet ignotus, aut medio
Abbreviated transcription (Latin):
illae metebient spiritalio. Nop
quia indiger& cibis dñscrecitu¬
nitrum sed ut trpsum ostendefa
magistrorum: quod uistucitq ues¬
titu ex discipulis deberent ee content sel
uidaamus quales comites habuerit mare
ecerat & mariã lacobi & io sepħ matn
dut deordine curiae & officium
pice administr&. Oui&iã curia
a procurando munent ciuiba sol&
uellar Arimathia cutem ipsa ẽ
nathicim ciuitas elchanae & sa¬
helis in regione thamnitica iuxta
spolim Panisceue uero grece lat¬
te prcepaneqodicitur: Quo nomine
udicei qui intergrecos moribantur
sextam scbbat uppellabant: eo quod
iu illo ea quaere qui ei scibbati necessa¬
ria essent praepantre solerent Iuxto
hoc quod de manna quondam prexecep¬
resuo requieuit Vnde & hanc sabba¬
tumhoc ẽ requiem uoluit appellam
Reste sciluator eadem sextidiecru¬
cifixus humanae restacuraqonis imple¬
uit archanũ. Ideoq cũ accepiss&
ac&ũ dixit consummatũ e hoc est
sex tae diei quod ꝓmundi refestione suscepi

Expanded text:
. Non quo indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atque vestitu ex discipulis deberent esse contenti. Sed videamus quales comites habuerit, Mariejecerat, et Mariam Jacobi, et Joseph matrem quod sit de ordine curiae, et officium curiae administret, qui etiam curialis a procurando munera civilia solet appellari. Arimathaea autem ipsa est Ramathaim civitas Elcanae et Samuelis in regione Thamnitica, juxta Diospolim. Parasceve vero Graece, Latine praeparatio dicitur. Quo nomine Judaei, qui inter Graecos morabantur, sextam Sabbati appellabant, eo quod in illo ea quae requiei Sabbati necessaria essent, praeparare solerent, juxta hoc quod de manna quondam praecepre suo requievit , unde et hanc Sabbatum, hoc est, requiem voluit appellari, recte Salvator eadem sexta die, crucifixus, humanae restaurationis implevit arcanum. Ideoque cum accepisset acetum dixit: Consummatum est, hoc est: Sextae diei, quod pro mundi refectione suscepi,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia mostuus ẽ propter peccata ñti
& resurrexit propter iustificato¬
nem nĩtm Nam &adam peccante
scriptum e quod audierit uocẽ dñi¬
dĩ de ambulantis in pare drso ad ciu¬
nm pose meridiem post meridiem
uamq inclinata luce fidei. Ad cui¬
pom uero refrigescente feruore
caritatis De ambulans autem
audiebatur quia ab homine peccane
ruar piciatis ordo poscebatu
temporis asticulo quotunc ada
uaricanti obcluserat: Nunc
moriendo destruer&
Et horanoma exclacraum

Expanded text:
quia mortuus est propter peccata nostra, quia mortuus est propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Nam et Adam peccante, scriptum est quod audierit vocem Domini Dei ambulantis in paradiso ad auram post meridiem . Post meridiem, nempe inclinata luce fidei; ad auram vero, refrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur, quia ab homine peccante divinae pietatis ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunc Adae praevaricanti occluserat, nunc mortem moriendo destrueret . Et hora nona exclam
Abbreviated transcription (Latin):
dñm p̃ccibatur. funditus ẽ contemptus
adño neq: ulla responsione dignus hac¬
bitus. At uero p̃ces illius qui &ernã
a sesalutem qua erebat piamex dñs exciu¬
nitione suscipere dignatus e quia nimirũ
quicũq: in tribulationib positi tẽporelia
t antum adño solacia requirunt atẽpo¬
radib separiter & c&ernis gaudus pri¬
uient qui autẽ ueraciter boua pat riae
caelestis suspircent ad haec absq ulla
dubi&ate xp̃o miserante perueniunt
ET FACTA HORA SEXTATENEDRAC
Factaesunt pertotãterraus que
INHORAM NONACO
Elacrissimũ mundilumen retraxit ro¬
dios suos. ue aut pendentẽ uider&
dñm cuuit impublas phemantes succ
luce fruerentur. Et not andũ quod
dñs sexta horeo hoc ẽ recessuro acen¬
tromundi sole crucifixus sit dilucu¬
locutẽ hoc ẽ oriente iamsole re¬
surrectonis sucie misteria caelebnt¬
ret statu enim temporis signauit
quod effectu operis exhibuit

Expanded text:
Dominum precabatur, funditus est contemptus Dominum precabatur, funditus est contemptus a Domino, neque ulla responsione dignus habitus. At vero preces illius, qui aeternam a se salutem quaerebat, pia mox Dominus exauditione suscipere dignatus est. Quia nimirum, quicunque in tribulationibus positi, temporalia tantum a Domino solatia requirunt, a temporalibus reparantur, et aeternis gaudiis privantur. Qui enim veraciter bona patriae coelestis suspirant, ad haec absque ulla dubietate, Christo miserante, perveniunt. « Et facta hora sexta, tenebrae factae sunt per totam terram, usque in horam nonam. » Clarissimum mundi lumen retraxit radios suos, ne aut pendentem videret num, aut impii blasphemantes sua luce fruerentur. Et notandum quod Dominus sexta hora, hoc est, recessuro a centro mundi sole crucifixus sit; diluculo autem, hoc est, oriente jam sole, resurrectionis suae mysteria celebrarit. Statu enim temporis signavit quod effectu operis exhibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
datur quid cuitẽ usitaqus uer¬
bi gracta quac̃ ut dicat aliquiss
& rustici mihi insultant & iam¬
siunus insult& tunc enĩ ess& con¬
tracriũ quod lucas de uno manifes¬
tacuit si illidixissent. ambos la
trones conuiciatos dñio. Tam̃
intellegi. Cũ uero dictũ ẽ latro¬
nes uel qui cũ eo crucifixienint
Nec additũ ẽ ambo Nonsolũ¬
si ambo fecissent poss& hoc dici
sed &iã quia unus hoc fecit po¬
tuit usitato locutionis modo ꝑ
pluralem numerũ significari
Quod uero luca testante unus la¬
tro dñmblas phemat dicens situ¬
es xp̃s saluũ factem& ipsũ & nos
alter uero & illũ digna In uectone
redar guit & dũm fideli supplica¬
cũ mundanis tacti ad flichonib ue¬
risimul& falsixp̃iani Illi quidẽ qui
fictamente dominicȩpassionis sci¬
cramenta gestant cid pracesentis uite
gciudia cupiunt libentria dño at¬
qui simplici intentionecũ eipostolocon
pasticipes Vnde beneille qui fide dubii

Expanded text:
datur. Quid autem usitatius, verdatur. Quid autem usitatius, verbi gratia, quam ut dicat aliquis: Et rustici mihi insultant, etiamsi unus insultet? Tunc enim esset contrarium quod Lucas de uno manifestavit, si illi dixitrones conuiciatos domino; ita intellegi. cum uero dictum est latrones uel qui cum eo crucifixi erant nec additum esi ambo fecissent, posset hoc dici, sed etiam quia unus hoc fecit, potuit usitato locutionis modo per pluralem numerum significari. Quia vero, Luca testante, unus latro Dominum blasphemat, dicens: « Salvum fac temetipsum et nos, » alter vero et illum digna invectione redarguit, et Dominum fideli supplicacum mundanis tacti afflictionibus, veri simul et falsi Christiani: illi quidem, qui ficta mente Dominicae passionis sacramenta gestant, ad praesentis vitae gaudia, cupiunt liberari a Domino, atque simplici intentione cum Apostolo non participes. Unde bene ille, qui fide dubia
Abbreviated transcription (Latin):
udis accepisse uidear Caritatẽ
e nen habeam nihil mihi prodest
tiqui persecutionẽ patiuntur
depres adalterutrũ cumn
UBIS DICEBANT ALNOS SALTOS
t seipsum por potest saluũ
tere Etiam nolentes confi¬
tur scribae & pontifices quod
os saluos fecerit Itaq uos uestnt
ndemnat sententia. Qui enimalios
salucre poterit¬
rtudulenta promissio. quid ẽ plus¬
decruce adhuc uiuente descendere ap
de sepulchro mosiuum surgere : sur¬
rexit & noncreditis. Ergo eicm¬
uomodo quicũ eo crucifixi erant
conuiti abantur ei quan do qui¬
dem unus eorum conuiciatus
secundum luce testmonium al¬
ter & compescuit eũ & in dño credidit
uisi intellegamus mattheũ & marcũ
breuit̃ ptaes tringentes bunc locum
plunlem animeru prosingular po¬
scusse sicut in epistola adhebraceos
legimus plurliter dictum. cluser
oraleonũ. Cũ solus da pihel signi¬
ficari intellegatur. & pluraliter
dictũ secti sunt cũ desolo isaiatrir¬

Expanded text:
spiritalis accepisse videar, charitatem spiritalis accepisse videar, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest Beati qui persecutionem patiuntur illudentes, ad alterutrum cum scribis dicebant: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Etiam nolentes confitentur Scribae et pontifices, quod alios salvos fecerit. Itaque vos vestra condemnat sententsalvare poteratraudulenta promissio. Surrede cruce adhuc viventem descendere, an de sepulcro mortuum resurgere? Surrexit, et non creditis; ergo etiamiciabantur ei. Quomodo qui cum eo crucifixi erant, conviciabantur ei? Quandoquidem unus eorum conviciatus est secundum Lucae testimonium , alter et compescuit eum, et in Deum credidit? nisi intelligamus Matthaeum et Marcum, breviter perstringentes hunc locum, pluralem numerum pro singulari posuisse, sicut in Epistola ad Hebraeos legimus pluraliter dictum: Clauserunt ora leonum , cum solus Daniel significari intelligatur . Et pluraliter dictum Secti sunt, cum de sola Isaia tra
Abbreviated transcription (Latin):
carnis hostiam in altari crucis osi
Regis quoque qua praeditus enta
nitatem titulo prretendit: ut cun
legere hoc ẽ cudire & creder&
lentib: insinuar& quia per crucis
tibulum non perdiderit suu sed cola¬
mauerit potius & corrobortuerit
imperium Et cũ cotruericunt da
Ixtropes uxũ a dextiris etaliuo
A SINISTIS erts
Latrones quicũ dño sunt hinc inde
erucifixi significant eos qui sub fido
& confessionexp̃i uel agonẽ mastr¬
rii uel quadib& continentiae asto¬
ris instituta subeunt Sed qui cãq
haec proueerna solum caelesqque
gloria gerunt hi profecto dextri
latronis merito acfide designar¬
tur At quisiue humanae liudis
intuitu seu quelib& minus digna
in tentione mundo abrepunti¬
ant non in merito blas phema¬
toris. ac sinistri latronis mentem
queclibus dicit apostolus
aedero omnes facultates mea son
os pauperũ : si alia plunt aut pioca
ogerto facer : aut dona Gratae

Expanded text:
carnis hostiam in altari crucis offerret, carnis hostiam in altari crucis offerret, regis quoque qua praeditus erat, dignitatem titulo praetendit, ut cunctis legere, hoc est, audire et credere volentibus insinuaret quod per crucis patibulum non perdiderit suum, sed confirmarit potius et corroborarit imperium. Et cum eo crucifigunt duos latrones, unum a dextris, et alium a sinistris ejus. Latrones qui cum Domino sunt hinc inde crucifixi, significant eos qui sub fide et confessione Christi vel agonem martyrii, vel quaelibet continentiae arctioris instituta subeunt. Sed quicunque haec pro aeterna solum coelestique gloria gerunt, hi profecto dextri latronis merito ac fide designantur; at qui sive humanae laudis intuitu, seu qualibet minus digna intentione mundo abrenuntiant, non immerito blasphematoris ac sinistri latronis mentem  qualibet dicit Apostolus:ut ardeam, si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, si alia plura aut pietatis opera facere aut dona gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporib: leger&ur. quibus uniuer¬
sae ecclesiae notum erat quaho¬
rac dñs lignosuspensus ẽ. Vnde
poss& huius uel error corrigiuel
mendaciũ refutari. Sed quia sciebat
amilitib dñm crucifixum p̃aiuddeis
occulte ostendere uoluit eos magis
crucifixisse quiclamauer̃ ut cruci¬
figer&ur quã illos quiminis teriũ prin¬
cipisuo secundũ suũ officiũ p̃buer̃ In¬
tellegitur ergo fuisse hora testia cũ
clamauer̃ iud eiut dñs crucifiger&ur
& uera cissime demonstratur. tunc eos
crucifixisse quando clamauer̃. ma¬
xime quia nolebant uiderise hoc fe¬
cisse: & ꝓpterea eũ pilato tradider̃ quod
corũ uerba satis indicant secundũ iohap¬
nẽ quia ergomaxime uideri fecisse
nolebant hoc eos hora testia fecissemar¬
cus ostendit: Verissimeludicans magis
quo scriptum erat rex iuda eon
lud ostendit quia nec occiden
ficere potuerunt ut eum regorsi
haberent. qui eis manifestisna
mo canitur. ego autẽ consuuru

Expanded text:
temporibus legeretur, quibus uniuertemporibus legeretur, quibus uniuersae ecclesiae notum erat. qua hora dominus ligno suspensus sit, unde posset huius uel error corrigi uel mendacium a militibus Dominum crucifixum, non a Judaeis, occulte ostendere voluit eos magis crucifixisse, qui clamaverunt ut crucifigeretur, quam illos qui ministerium principi suo secundum suum officium praebuerunt. Intelligitur ergo fuisse hora tertia, cum clamaverunt Judaei ut Dominus crucifigeretur. Et veracissime demonstratur tunc eos crucifixisse quando clamaverunt, maxime quia nolebant videri se hoc fecisse, et propterea eum Pilato tradiderant, quod eorum verba satis indicant secundum Joannem. Quod ergo maxime videri fecisse nolebant, hoc eos hora tertia fecisse Marcus ostendit, verissime indicans magis quo scriptum erat Rex Judaeorum, illud ostendit, quod nec occidendo efficere potuerunt ut eum regem non haberent, qui eis manifestissimpsalmo canitur: Ego autem constitutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
TRATMTEMNORMERTIA TI CRUCIFIN¬
Sunt qui corbitrantur hora quidem testica
dñm crucifixũ. A sextac autem hora tenebr
saictas usq ad nonam ut consumptae inta¬
legintur tres horace ex quo crucifixusẽ¬
usq codtenebras factts. et posset quidem
obrectissime intellegi. nisi iohannes dicer
horcquasi sextic pilatum sedisse protiꝰ¬
buncli in loco quidicitur lithostratus
hebraice autem gabbatha. Sequitur
eñ pcertisceticce pa schae. horcquesi sexte
let diuit iudacis. Eccerexuesto¬
pilato sedente protribunali traedi¬
tus ẽ crucirigendus iuda eis. quo¬
modo hora testia crucifixus ẽ sicut
uerba marci non intellegentes qui¬
dam putauerunt. Iam cestedixerat
marcus. & crucifigentes eũ diuiser̃
uestimenta eius. Siergo eius reiges¬
tae tempus uoluit cõmemoraresuf
ficere dicere: erat autẽ hora testia
Vt quid ad iunxit & crucifixerunt
eũ nisi quia uoluit aliquid recapi¬
tulando significare quod quacesitũ
inueniraur cũscriptur ipsa illis

Expanded text:
t autem hora tertia, et crucifixSunt qui arbitrantur hora quidem tertia Dominum crucifixum, a sexta autem hora tenebras factas usque ad nonam, ut consumptae intelligantur tres horausque ad tenebras factas. Et posset quidem hoc rectissime intelligi, nisi Joannes diceret hora quasi sexta Pilatum sedisse pro tribunali in loco qui dicitur Lithostrotos , Hebraice autem Gabbatha. Sequitur enim: Parasceve paschae hora quasi sexta, et dicit Judaeis: Ecce rex vestePilato sedente pro tribunali, traditus est crucifigendus Judaeis, quomodo hora tertia crucifixus est, sicut verba Marci non intelligentes quidam putaverunt? Jam certe dixerat Marcus: Crucifigentes eum diviserunt uestimenta diuisa sunt. si eius rei gestae tempus uoluit commemorare Marcus, sufficeret dicere: erat autem hora tertia. ut quid adiunxit: et crucifixerunt eum, nisi quia uoluit aliquid recapitulando significare, quod quaesitum inueniretur, cum scriptura ipsa illis
Abbreviated transcription (Latin):
doris. quia uero omnp̃s ds̃ & tertibi
e. peccatorib &blundus iustis retotto¬
tis resurrestionis eiꝰ angelus & infulgo¬
re uultus & incandore habitus de¬
monstratur ut deipsa sua specie & a¬
rer& reprobos & mulcer& pios. Ibm
quuerius natirenũ Ilis latino eloquio
salutaris Id ẽ saluator interp̃tatur
Ac uero multi hoc nomin: tunc dici
poteiant. Ntamen substantialiter sed
nuncupatiue. Ideo & locus subiungap
ut de quo ihũ distũ sit manifest &urna¬
tarenũ &causam protinus subdit
tamen nusqua deerat per p̃senta ma¬
lestts Sed Ire et dicite dis¬
cipulis eius et petro qiapu

Expanded text:
terribilis est peccatoribus, et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur: Nazarenum; et causam protinus subdit, tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite et dicite discipulis ejus et Petro, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Reuolurt NOBIs lAΡΙDẼ AB
ostio morumenti Et Res¬
picieNtes. UIDeNt Reuoluti
LApidem ERAT QUIꝑΡΕ MΛC¬
pus ual de. Quomodo lapis
per angelum reuolutus sit ma¬
theus sufficienter exponit: sed
reuolutio lapidis mistice resentq¬
onem sacramentorũ xp̃i quae
uelamine littere legalis tege¬
błtur insinuat. Lex enim in
lapide scripta ẽ Cũius ablato
tegmine gloria resur rechonis
ostensa a abolito mostis antique
acuita nobis speraenda perp&ua
coepit toto orbe pracedicari
Et harro euntes Inmonumen¬
tũ uiderunt Iuuenẽ sedentẽ
In dextrs quo opes tũstolc
capdida et ossripuerunt
Intro euntes ab oriente indomũ illa
rotundã qua in p&ro ẽ excisa uide¬
runt angelũ sedentẽ admeridiciniã
pastẽ loci illius ubi positũ fuerait cor¬
pus ihũ hoc enĩ erat indextris quia
uimirũ corpus qđ supinũ iacens cipud
habebat adoccasum dextert̃ Neces¬
se ẽ haber& ad uustrũ scribit cuitõ
muttheus qđ angelũ qui reuoluit la¬
pidẽ aib osto monument primoui¬

Expanded text:
t nobis lapidem ab ostio monumenti? Et respicientes, viderunt revolutum lapidem, erat quippe magnus valde. Quomodo lapis per angelum revolutus sit, Matthaeus sufficienter exponit. Sed revolutio lapidis mystice reserationem sacramentorum Christi, quae velamine litterae legis tenebantur, insinuat. Lex enim in lapide scripta est: cujus ablato tegmine, gloria resurrectionis ostensa, et abolitio mortis antiquae, ac vita speranda perpetua coepit toto orbe praedicari Et introeuntes in monumentum, viderunt juvenem sedentem in dextris coopertum stola candida, et obstupuerunt. Introeuntes ab oriente in domum illam rotundam, quae in petra est excisa, viderunt angelum sedentem ad meridianam partem loci illius, ubi positum fuerat corpus Jesu, hoc enim erat in dextris. Quia nimirum corpus quod supinum jacens caput habebat ad occasum, dexteram necesse est haberet ad austrum. Scribit autem Matthaeus quod angelum qui revolvit lapidem ab ost
Abbreviated transcription (Latin):
thicus & exicrunt cito de monumento
cumtimore & gaudio magno. currentes
Nuntiare discipulis eius Nisi intellegamis
ipsorũ angelorũ neminiausas fuis se ali¬
quid dicere id ẽ respondere ad ea quice
ab illis cudierant : aut certe custodib
quos iacentes uiderunt. Nã illud gcudi¬
um quod mattheus cõmemorat. Non repus¬
uat timori de quo marcus dicit. Debui¬
mus enim utruq: in illarum animo factũ¬
intellegere. &iã supse mattheus detimo
Haec appariutio quomodo & ubi sit
facta iohannes plenissime doc&sur¬
rexit autẽ dñs mane demonumento.
inquo sero lã facto erat depositus Vt ad¬
impler&ur illud psalmistiae Aduespe¬
rũ demoribitur fl&us & ad matuti num
lacita sepultus ergo sexta scibbati quę
dicitur partes ceue circa hont̃ uespertin
sequenti noste adie sabbati cã nocte sub¬
sequenti In monumento positus sic die
testia ad ẽ mane prima sabbati sur rex
pulchro & duccbus uostibus ia¬
cuit Quia uidelic& lucem sͣ sim¬
ple moritis tenebris: duple Nr̃ae

Expanded text:
theus: et exierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno currentes nuntiare discipulit» eius, nisi intellegamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est respondere ad ea quae ab illis audierant aut certe custodibus, quos iacentes uiderunt. nam illud gaudium, quod Mattheus commemorat, non repugnat timori, de quo Marcus dicit. debuimus enim utruintelligere, etiamsi ipse Matthaeus de timoHaec apparitio Domini quomodo et ubi sit facta, Joannes plenissime docet. Surrexit autem Dominus mane de monumento, in quo sero jam facto erat depositus, ut adimpleretur illud Psalmistae: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Sepultus ergo sexta Sabbati, quae dicitur Parasceve, circa horam vespertinam, sequenti nocte ac die Sabbati cum nocte subsequenti in monumento positus, sic die tus, mane prima Sabbati surrexitepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simpla mortis tenebris duplae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ a romatib ueuimus. Quod auit
uidde mape mulieres uenerunt ad mo¬
numentũ ostolam sole Id ẽ cãla cuelũ
ab orienitis paste albescer& quod ñ fitu¬
tiq nisi solis orientis uicnitate. Iuxia
arstoriã quidẽ magnus quaeren di&
inceniendi dñm feruor caritatis os¬
tendit Iuxta latellestũ uero mistcum
nobis dat᷑ exemplũ ut iuluminata
facie discussisq: aiqoru te uebris odore

Expanded text:
od autem valde mane mulieres venerunt ad monumentum orto jam sole, id est, cum jam coelum ab Orientis parte albesceret, quod non fit utique nisi solis orientis vicinitate, juxta historiam quidem magnus quaerendi et inveniendi Dominum fervor charitatis ostenditur; juxta intellectum vero mysticum nobis datur exemplum, illuminata facie decussisque vitiorum tenebris, odorem
Abbreviated transcription (Latin):
IUAUADeNS Nunriauit his qui
cũeo fuerant lucentis erflexris
Sicut in principio mulier custor culpe
uiro fuit uir exsecutor erroris. Ita
reatus apud uiros obprobriũ sustinen&
quaeculpã uiro trañs fudenet tritns fudit
& gratiã. Vndereste mulier. haec quae
uiris lugentib acflentib Ia&itiã domi¬
uicae resurrectionis prima Nuntiauit
a septẽ dae monib: curata esse memo¬
ractur: ut uniuersis uitiis plena fuis se
sed aibhis omnib: diuino mune remun¬
data esse sign&ur: Et ubi aibunda¬
uit peccatum super ab undasse
gratia monstr&ur: septenarius nãq
uumerus pro uni uersitate
sol& mystice poni quae
ergo a septem dice monibus
curata hoc est ab uniuert¬
sis erat lberata sceleribus
Prima resurgentem a mor¬
tuis dñm uidit Nequis quã
digne paenitens de dmissorũ
uenia desperar& Uidens
etom quae tata tantis quon¬
dam erat sub dita uitus N
tanitum culminis subito me¬
rito fide cac dilectonis esse
promotam Vt ipsis euca gelistis

Expanded text:
untiavit his qui cum eo fuerant lugentibus et flentibus. Sicut in principio mulier auctrix culpae viro fuit, vir exsecutor erroris, ita reatus apud viros opprobrium sustineret, quae culpam viro transfuderat, transfudit et gratia. Unde recte et mulier haec quae viris lugentibus ac flentibus laetitiam dominicae resurrectionis prima nuntiavit, a septem daemonibus curata esse memoratur, ut universis vitiis plena fuisse, sed ab his omnibus divino munere mundata esse signetur, et ubi abundavit peccatum, superabundasse gratia monstretur. Septenarius namque numerus pro universitate solet mystice poni. Quae ergo a septem daemonibus curata, hoc est ab universis erat liberata sceleribus, prima resurgentem a mortuis Dominum vidit, ne quisquam digne poenitens de admissorum venia desperaret, videns eam quae tot ac tantis quondam erat subdita vitiis in tantum culminis subito merito fidei ac dilectionis esse promotam, ut ipsis evangelistis
Abbreviated transcription (Latin):
nem inquid temem gloriatua
Et in euan gelio prius dixit in uicems
gentiũ ue cibierits post passionũ ue¬
rosuã euntes. in quid doc&comnes gen¬
tes. VIDeNS AuTec CONturio
qui exaduero grabat Quia
Sic clamans exspiraset xat
uere hoco Hic filius dierat
Manifesta causa mintculi centurio¬
nis exponitur quod uidens dñm si
exspirisse hoc ẽ sp̃memisisse dixe¬
rit uere homohi filius dienit¬
A Nullus enĩ hab& potestatẽ emitten¬
dispm nisi qui animarũ conditor e
& hoc considenundũ quod centario
ante crucẽ inipso scandalo passionis
uere dĩ filiũ confiteatur &arrius iN
etclesia p̃dic& cretiturtom Vnde me¬
rito ꝑcenturione fides ecclesia desig
natur quie uelo mysteriorũ cęleshũ
reiustũ hominẽ & ueredi fibũ synagoga
esaxt autẽ er mulaeues deli

Expanded text:
nem, inquit, terram glnem, inquit, terram gl. Et in Evangelio prius dixit: In viam gentium ne abieritis . Post passionem vero suam: Euntes, inquit, docete omnes gentes . Videns autem centurio, qui ex adverso stabat, quia sic clamans exspirasset, ait: Vere homo hic Filius Dei erat. Manifesta causa miraculi centurionis exponitur, quod videns Dominum sic expirasse, hoc est, spiritum emisisse, dixerit: Vere homo hic Filius Dei erat. Nullus enim habet potestatem emittendi spiritum, nisi qui animarum conditor est. Et hoc considerandum est, quod centurio ante crucem in ipso scandalo passionis, vere Dei Filium confiteatur, et Arius in Ecclesia praedicet creaturam. Unde merito per centurionem fidenatur, quae, velo mysteriorum coelestium vere justum hominem, et vere Dei Filium synagoga Erant autem et mulieres de
Abbreviated transcription (Latin):
uel clia quae lib& sonum signifi¬
cans qui lingua promitur : sic ha¬
rundo dicipotest littera quae ha¬
rundine scribitur. sed significantus
sonos uocis humanae usitatis sime di¬
cimus linguas: scripturã uero ha¬
rundinẽ dici quo minus usitatum
eo magis ẽ irstice figuractum
hs̃ autem ecnisoa uoce cnacra
exspintuit. Quid hac uoce magna
dixerit dñs lucas cipeste designat
pater in manustuas. commendo sp̃m
meum Et haec in quit dicens
exspincuit Quod uero scri¬
bit iohannes quiacum accepis¬
s& iħs cc&um dixit consumma¬
tũ ẽ & inclinato capite tradidit sp̃m
quictacuit Iohannes c&eriuutẽtres
comio morauerunt
Et ueluoo rempłi scissuen est
Induo Asus sum tisque deor¬
sueo Sunditur uelum templi
ut arca testamenti & omnia legis
sacromentio quae tegebantur cip¬
pareant. atque id populum
trenseant Nationum Ante &¬
enim dictum fuerat Notus iniu
dcet ds̃ Inis ihel magnumno¬
men eius Nunc cuitem exd¬
tire super caclos ds. & super om¬

Expanded text:
vel alia quaelibet, sonum signifivel alia quaelibet, sonum significans qui lingua promitur, sic arundo dici potest littera quae arundine scribitur. Sed significantius sonos vocis humanae usitatissime dicimus linguas; scripturam vero arundinem dici, quo minus usitatum, eo magis est mystice figuratum. Jesus autem emissa voce magna expiravit. Quid hac voce magna dixerit Dominus, Lucas aperte designat, dicens: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum. Et haec, inquit, dicens exspiravit . Quod vero scribit Joannes, quia cum accepisset Iesus acetum, dixit: consummatum est, et inclinato capite tradidit spiritum. quam tacuit iste, ceteri autem tres commemoraueruntEt velum templi scissum est in duo a sursum usque deorsum. Scinditur velum templi, ut arca testamenti et omnia legis sacramenta, quae tegebantur, appareant, atque ad populum transeant nationum. Ante etenim dictudaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Nunc autem exaltare super coelos Deus, et super om
Abbreviated transcription (Latin):
xtrader& sp̃m. Atq ut hoc &iam
onsummar&ur quod cut & insiti¬
e potauerunt me cic&o sitio iN¬
quid tac̃quaõ hoc dicer& hoc minus
fecistis dote quod estis Iuda eiquip¬
be ipsi erant ac&ũ de generantes a
uino patriarcharũ & proph&arũ
ta quaẽ deplenouase de iniquitate mun¬
dihuius impl&i corhabentes uelut
spongea cauernosis quodã modo
aii. tortuosis latibulis fraudulemtr
husopum cui circum posuerunt spon¬
geam ac&o plena qnm herba est
humilis & pestus purgat ipsius xp̃i
humilitatẽ congruenter accipimus
quic circũ dederunt & secir cuuenis se
petauerunt Vnde illud inpstilmo
asparges me hysopo & mundabor
xp̃inam que humiltate munded¬
mur Quia nisi humibass& se¬
m& ipsum factus oboediens patri
cis non utiq sanguis eius in pec¬
catorũ remissionẽ hoc ẽ in nñtm
mundatone fuiss& effusus. Per
harundinem uero cui imposita e s
pongea scriptunt significaitur quȩ
Implebatur hoc facto sicut enim
lingua dicitur uel greca uellatina

Expanded text:
traderet spiritum; atque ut hoc etiam consummaretur quod ait: Et in siti potaverunt me aceto . Sitio, inquit, tanquam hoc diceret: Hoc minus fecistis, date quod estis: Judaei quippe ipsi erant acetum, degenerantes a vino patriarcharum et prophetarum, tanquam de pleno vase de iniquitate mundi hujus impleti, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentum. Hyssopum cui circumposuerunt spongiam aceto plenam quoniam herba est humilis et pectus purgat, ipsius Christi humilitatem congruenter accipimus, quam circumdederunt, et se circumvenisse putaverunt. Unde illud in psalmo: Asperges me hyssopo, et mundabor ; Christi namque humilitate mundamur, quia nisi humiliasset semetipsum, factus obediens Patri cis , non utique sanguis ejus in peccatorum remissionem, hoc est, in nostri mundationem fuisset effusus. Per arundinem vero, cui imposita est spongia, Scriptura significatur, quae implebatur hoc facto. Sicut enim lingua dicitur vel Graeca, vel Latina,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsco hec ẽ locus dominici corporis
de eadem p&nt faltus ẽ septẽ haben
pedes longitudinis triũ uero pal¬
morũ menson c&ero pauimento al¬
tius eminens qui uidebe& locus noꝵ
desuꝑ sed alatere meridiano protũ
patulus ẽ Vude corpus infe¬
irobatur Color cutem eiusdẽt
imonu menit ac loculi rubicundo
& tlho dicitur esse per mixtus¬
C CMARIA AUTEO OCDALO¬
NAE ETCOARIA IOSEPH ASPI¬
CIEBANT UBI PONERETUI
Inluca legimus quiao suo¬
bictit noti eius alonge
& muleres quie secutue
erant eum. Hisergo Notis
ihũ posi depositum eius corpus¬

Expanded text:
ipsum, hoc est, locus Dominici corporis ipsum, hoc est, locus Dominici corporis de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmorum mensura caetero pavimento altius eminens. Qui videlicet locus non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur. Color autem ejusdem monumenti ac loculi rubicundo et albo dicitur esse permistus. Maria autem Magdalene, et Maria Joseph aspiciebant ubi poneretur. In Luca legimus quia stabant omnes noti ejus a longe et mulieres, quae secutae erant eum. His ergo notis Jesu, post depositum ejus corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Et exsim plici sepultura dñi aia
bitio diuitum condemnatur qui
ne intumulis quidem possunt ca¬
rere diuitus Pos sumus cutem
luxtao intelle gentiam spiritadem
hoc sentire quod corpus dm̃ non
auro Nec gemmis & sirco sed
lente amine puro ob uoluendum sit
quam quam & hoc signific&. quoo
illice i siuidone munda inuol¬
cium altaris non insirico Neque
notincto sed in lino terreno celebreus
sicut corpus ẽ dñi in sindone mundase¬
pultum Iuxta quod ingestis pontifica¬
lib abeato papa siluestrolegimus est
stadutum. Et posuis Cũ ΠenΟΝUe¬
ro quod erat excisũ depetua ep
Aoxoluit lapidẽadostỹmonutm̃
e monumento dñi ferunt qui uĩdo
adacte dehrero solimis brittaniã ue¬
uere quod domus fuerit rotunda de
subiacente rupe excisc T antae cili¬
tiuidinis ut iutro consistens homo
uix manu extenta culmen possit
acuisgere. Qquice hab& itroitũ
aboriente cui lupis ille magnusad
uolutus atq impositus ẽ Incuius mo¬
numenti paste aquilonali sepulcbrã

Expanded text:
Ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritualem et hoc sentire, quod corpus Domini non auro, gemmis et serico, sed lenteamine puro obvolvendum sit, quamquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involcium altaris non in serico neque in panno tincto, sed in lino terreno celebretur, sicut corpus est Domini in sindone munda sepultum, juxta quod in gestis pontificalibus a beato papa Silvestro legimus esse statutum. Et posuit eum in monumento, quod erat excisum de petra, et advolvit lapidem ad ostium monumenti. De monumento Domini ferunt, qui nostra aetate de Jerosolymis in Britanniam venere, quod domus fuerit rotunda de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis, ut intro consistens homo vix manu extenta culmen possit attingere, quae habet introitum ab Oriente, cui lapis ille magnus volutus atque impositus est. In cujus monumenti parte Aquilonari sepulcrum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum. ẽ qui& reuestentes ama¬
numento pantuerunt aromagr
& urguenta & sabbato qui dems¬
lueruu secundum mandatum
mandatum ergologis enrtut
sabbati silentũ auespent usque ad
lues perem seruar&art Ideoquees
religiasae mulieres sepultodño
quam dui licebat opea riidestꝰ
usque aedsolis occasuro nungue¬
tis p̃papendis euent occopatęs ut
lucas scribit & quia turic pitas
angustia tẽporis opũs explere Nel¬
quibcunt festinauerunt moxtitus¬
alto scibbato id ẽ occidente soleubi operan¬
dilicentia ue meauenit emere a remato¬
uto: lam noctis asticulo monu
die sabbatorum id ẽ requi¬
ddum quam Nunc diem do
saduatoris mos eclesiasticus
ellat: Id ipsum autem tcum
a scibbaq siue unia sabbatorum le¬
mus id et unadies a scibbatorum
it hoc et requi& ioriũ quae in sab¬
slictis custodiebanturi Scãe au¬
derm mulieres quae dñm fueraent
secutae cũ aromatib ad monumen¬
um uenerunt &e quẽ uiuentem
dilexenrnt &iõ mostuo studio hu¬
manitatis obsecuntur & noser

Expanded text:
est quod revertentes a monumento paraverunt aromata et unguenta, et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. Mandatum ergo legis erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur ; ideoque religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est usque ad solis occasum, in unguentis praeparandis erant occupatae, ut Lucas scribit . Et quia tunc prae angustia temporis opus explere nequibant, festinaverunt mox, transacto sabbato, id est, occidente sole, ubi operandi licentia remeaverat, emere aromatnte jam noctis articulo monuma die Sabbatorum, id est, requietionum, quam nunc diem Domnem Domini Salvatoris mos ecclesiasticus appellat. Idipsum autem est, cum una Sabbati, sive una Sabbatorum legimus, id est, una dies a Sabbatorum die, hoc est, requietionum, quae in Sabbatis custodiebantur. Sanctae autem mulieres, quae Dominum fuerant secutae, cum aromatibus ad monumentum venerunt, et ei, quem viventem dilexerant, etiam mortuo studio humanitatis ob
Abbreviated transcription (Latin):
requies e sedidco dicitur spegicude uei
utrequiem futuram cum hilacritate in
lccborib operemur.
Hanc hilccritatem significat crucis led¬
tudo intransuerso ligno. ubi figuntur
manus. Permanus enim operr intelis¬
gimus. Perlatitudinem hilccritatem
operantis: quicctristitia faccit angustic
Percdtitudinem autem cuicaput cediun¬
tur. exspectatio retributionis de sublio
iustitiadĩ qui red det unicuiq secundum
opertsua. Hisquidem qui secundũ tolenin
boni operis gloriã & honorẽ et incorrup¬
nem quacerentib uitam aeternã. Itteq¬
eticc̃ longitudo quatotum corpus exten¬
ditur. ipscm tolerantiã significat. Vno
longanimes dicuntur quitolerent. ꝑfu¬
dũ ccutẽ quod terrae infixum .ẽ. secretũ sa¬
fundati ut possitis conp̃hendere cumomi
scĩs quee sit longitudo lectitudo ciltitud

Expanded text:
requies est. Sed ideo dicitur, spe gaudentes requies est. Sed ideo dicitur, spe gaudentes , ut requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. Hanc hilaritatem significat crucis ltudo in transverso ligno, ubi figuntur manus. Per manus enim opera intelligimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias. Per altitudinem autem cui caput adjungitur, exspectatio retributionis de sublimi justitia Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. His quidem qui secundum tolerantiam boni operis gloriam, et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam . Itaque longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur qui tolerant. Profundum autem quod terrae infixum est, secretum safundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, altitu
Abbreviated transcription (Latin):
u& qui quat tuor pastibus constat
tcrum orbe diffuscm. et omnibus
lem pecstibus aequaditer. id est con¬
aditer distributam.
Fonicaiuero illecsortita omnium pat¬
um significat unitatem quececaria¬
ꝑs uinculo continetur.
Sienim cacriitas iuxtacapostolum et suꝑ¬
eminentiorem hacb&uicm. et superemi¬
n & suentiş et super omni ap̃ceptoc
ẽ merito uestis quac significatur desu¬
per contextae ꝑhibetur.
In sofsteccutem quid : nisi dĩgratia commen¬
dactacest sic quippe inuno aedomnes
ꝑuenit cum sor somnib placcuit. quicc&
digratia inunitate cadomnes ꝑuenit
uel meritis sed occilto dĩiudicio caedit᷑
e tquic sicut dicit cpostolus. uetus homo
nt simulcricifixus. ẽ crucicumillo uteua¬
cuur corpus peccati: utultra non ser¬
uiccmus peccato.
Qumdiu idacgunt operanrãe ut euacue¬
tur corpus peccati: quamdiu exterior
homo corrum pitur utinterior renoue¬
tur dedie indiem tempus. est crucis.
Haec sunt etiam bo&a operax quidem

Expanded text:
 qui quatuor partibus constat, terrarum diffusam, et omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer, distributam. Tunica vero illa sortita omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. Si enim charitas juxta Apostolum, et supereminentiorem habet viam, et supereminet scientiae, et super omnia praecepta est , merito vestis qua significatur desuper contexta perhibetur. In sorte autem quid nisi gratia Dei commendata est? Sic quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, quia et Dei gratia in unitate ad omnes pervenit.ujuscunque vel meritis, sed occulto Dei judicio ceditur. Et quia, sicut dicit Apostolus, Vetus homo noster simul affixus est cruci cum illo, ut evacuetur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato , quandiu id agunt opera nostra, ut evacuetur corpus peccati, et quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem , tempus est crucis. Haec sunt etiam bona opera quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
PANtun eũ et oipistraa
Ia cobum minorẽ dicit iacobum a
Cuius in euangelio suo meminit lo¬
nes dicens. stabant cuuitẽ iuxtacri
ihũ mater eius & soror matris en
ria cleophae mariã autem cleopl
uid&ur eã dicere a patresiue a cogi¬
tione. Nocabatur uero minor laca
adistinstionẽ maioris iacobi uidelice
tudinis autẽ iudaice fuit NeC INdiceb¬
tur inculptm more gentis anti quo
ut mulieres de substantia suci uictũ
atque uestitum pruueceptoribus
ministrarent. hoc quia scandalum
facere poterat Innatorib: pau¬
lus abiecisse. se memorat. Num
quid non habemus potestatẽ. soro¬
res muleres circum ducendi sicut &
c&eri aipostol faciuista Miniis int¬
bant cutem dno do substapita suc¬

Expanded text:
antur eum et ministrabant ei. Jacobum minorem dicit Jacobum Alcujus in Evangelio suo meminit Joannes, dicens: Stabat autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae . Maria autem Cleophae videtur eam dicere a patre, sive a cognatione. Vocabatur vero minor Jacobus, ad distinctionem majoris Jacoetudinis autem Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat dicens: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi sicut et caeteri apostoli faciunt . Ministrabant autem Domino de substantia su
Abbreviated transcription (Latin):
reli quistme Principio uice
primipsalmi abusus ẽ Illud
in medio uersicul: legitur req
borũ humilitatem quaerime
derelilti cum formam serui scig
scandalum crucis uidecis
enim esurire & sitire & fatigan
nonerant propria diuinitatis se
corponles passionis Ita & quod&¬
citur ut quid me dereliquist corpo¬
itlis uocis erat proprium, Quitis¬
l& secundum naturam corpus Aul
tenus uelleti sibi coniuncta uita fittua¬
bat hoc sed propriae ostendebad
corporis ficgilitatem manens usta
& scipientia dĩ Vt homo ergoloqd¬
tur meoscircũ ferens motus qui
in periculis positiado descrinos pu¬
tamus ut homo turbatur ut homofla
ut homo crucifigitut. Et quidampa
quos arbitror milites fuisse
de prec&ur

Expanded text:
reliquisti? Principio vicesimi primi psalmi abusus est, illud quod in medio versiculi legitur, Respice verborum humilitatem, querimonias derelicti, cum formam servi sciens, scandalum crucis videas. Sicut enim esurire, et sitire, et fatigari, non erant propria divinitatis, sed corporales passiones, ita et quia dicitur, Ut quid me dereliquisti? corporalis vocis erat proprium, quia solet secundum nalatenus velle a sibi conjuncta vita fraudabat hoc, sed proprie ostendebat corporis fragilitatem, manens virtus et sapientia Dei. Ut homo ergo loquitur, meos circumferens motus, quod in periculis positi, a Deo nos deseri putamus; ut homo turbatur, ut homo flet, ut homo crucifigitur. Et quidam deQuos arbitror milites fuisse deprecetur
Abbreviated transcription (Latin):
actenus scae mulieres die pise
cum animae humiles & quoa¬
malori sclucitoris amore fu
passionis eius uestigiis in hoc i
quo requies ẽ pnteparanda fu
diligenter obsecuntur & sipa
ualeant imitari piacuriositati
ordiue sit ecidem passio comple
perpendunt

Expanded text:
ctae mulieres die parasem faciunt, cum animae humiles, quo mamajore Salvatoris amore ferventes passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur; et si forte valeant imitari pia curiositate, quo ordine sit eadem passio completa, perpendunt
Abbreviated transcription (Latin):
bit enit pontifex connuillius. Dequo con¬
senttnec testictur iosephus. quod pon¬
tificatum sibi cebsq merito dignitatis
emerit a principe romano. Nonergo
mirum .e. si iniquus pontifex inique
iudicat.¬
I PITRUS ANTEM AONOE SICUTUS ESTTUM
USQVATRIUM PRINCIBI SACTRDOTIS
Merito colonge sequebatur
quiicm proximus erit negec turds
ueq enimnegicre posset. sixp̃o proxintis

Expanded text:
bit, erat pontifex anni illius, de quo conbit, erat pontifex anni illius, de quo consentanea testatur Josephus, quod pontificatum sibi absque merito dignitatis emerit a principe Romano. Non ergo mirum est si iniquus Pontifex inique judicat. Petrus autem a longe secutus est eum usque in atrium summi sacerdotis. Merito a longe sequebatur, qui jam proxime erat negaturus. Neque enim negare posset, si Christo proximus