comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qnob̾ cõmissi st̃. miume nos
ꝓ peccato audientiũ loqui mi¬
me possimus: Ad hoc gͦ nobis
ancta demeritis nris incerta
int. ut unã certã gramͣ teneamꝰ
imilitatẽ. quatenus & nos cũ
quim᷑ ex omĩpotentis dĩ dono
n esse urm̃ meritũ putemus
qquando alocutione doctrine
olmutescimꝰ. quãius nrã culpasit
ustam̃ hanc esse uram̃ spetialit̃
ordatis. ut dũ uicissim mala nob̃
tbumꝰ. ꝙ bona aliis. ꝑ ipsam hu¬
nilitatis gram fiat. ut doctrine
sermo qui ablatꝰ fuerat redeat.
Seqͥt᷑. Cũ autẽ locutꝰ fuerotibi
aperies ostuum. & loqueris ad eos
Qui audit au

Expanded text:
nobis commissi sunt minime nos ro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatem, quatenus et nos cum loquimur, ex omnipotenthoc esse vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut dum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliis per humilitatis gratiam fiat, ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeat. Sequitur: « Cum autem locutus fuero tibi, aperies os tuum, et loqueris ad eos: qui audit, au
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ in intellectu & uita ꝓficiant
aliquando uͦ qr neq indigni surł̃
acciꝑe qͥb doctrine sermo ꝓfertur.
Neq illi doctrine uerbũ ꝓferre qͥ
locũ docendi tenent. p̃dicationis
sermo tollit᷑. ut utraq pars distric¬
te uidicet᷑. Propt̃ malos nãq au¬
ditores. bonis sermo doctorib tol¬
litur. sic̃ nunc adihezechiel dr̃.¬

Expanded text:
ellectu et vita proficiant. Aliquando vero, quia neque hi digni sunt accipere, quibus doctrinae sermo profertur, neque illi doctrinae verbum proferre, qui locum docendi tenent, praedicationis sermo tollitur, ut utraque pars districte judicetur: propter malos namque auditores, bonis sermo doctoribus tollitur, sicut nunc ad Ezechiel
Abbreviated transcription (Latin):
ecce data sunt suꝑ te uincula. & li¬
gabunt te in eis. & ñ egredieris in
medro eoꝵ. Qua inre notandũ ẽ:¬
quod ad uersa ꝓpħa p̃ noscit. ut
contra omiã paret᷑. Ainus enim
mala contra mentẽ preualent. que
inopinata ñ ueniunt. & tam̃ dum
contraria p̃noscunt᷑. quanta sit in
eo obedientie uirtus ostendit᷑. qui
& cognoscit qͦd aduersa passurus est.
& tamen uoci dominice inobediens
ñ. ẽ. Magna autẽ consideratione
indigent uerba. que ꝓtinꝰ addunt᷑¬
Et linguã tuã adherescere faciã
palato tuo. & eris mutꝰ. nec quasi uir
obiurgans. qr domus ex asꝑans est.
Discernendũ qͥpe nob̃ ẽ. utrũ pro
solis malis auditorib an aliquan¬
do Miã ꝓ uitio p̃dicantis p̃dicatio¬
nis sermo subtrahat᷑. Quattuor
enĩ qualitatib res hec considera¬
ta distinguit᷑. Nã aliqͣndo ꝓpt̃
malos auditores bonis tollit᷑ sermo
doctorib aliquando uͦ ꝓpt̃ bonos
auditores. dat᷑ sermo doctorib
malis. aliquando autẽ ꝓpt̾ docenti¬

Expanded text:
a, et ligabunt te in eis, et non egredieris in medio eorum. » Qua in re notandum quod adversa propheta praenoscit, ut contra omnia paretur. Minus enim mala contra mentem praevalent, quae inopinata non veniunt. Et tamen, dum contraria praenoscuntur, quanta sit in eo obedientiae virtus ostenditur, qui et cognoscit, quod adversa passurus est, et tamen voci Dominicae inobediens non est. Magna autem consideratione indigent verba quae protinEt linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Discernendum quippe nobis est utrum pro solis malis auditoribus, an aliquando etiam pro vitio praedicantis praedicationis sermo subtrahatur. 16. Quatuor enim qualitatibus res haec considerata distinguitur. Nam aliquando propter malos auditores bonis tollitur sermo doctoribus. Aliquando vero propter bonos auditores datur sermo doctoribus etiam malis. Aliquando aute
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dĩ. S hec que breuiter sub
duplici intellectu discussimus.
placet ut uixta considerationẽ
litterȩ lenit̾ tangendo transeamꝰ
Quid enĩ nob̃ amplius ꝑ ipsa uerba
historiȩ. quã uirtꝰ obedientie cõ¬
mendat᷑ : cũ mͦ adtransmigratio¬
nẽ iuxta fluuiũ chobar pergere.
modo in cãpũ egredi. modo ex cã¬
po addomũ redire ꝓphã p̃cipit᷑.
ut priꝰ ex iussione ꝑgens. & pau¬
lopost exiens. atq iterũ domũ
rediens. & semet reclaudens. seꝑ
sue uoluuntatis arbitriũ ad di¬
uini eloquii p̃ceptũ frangat. qͣte

Expanded text:
Sed haec, quae breviter sub duplici intellectu discussimus, placet ut juxta considerationem litterae leniter tangendo transeamus. Quid enim amplius per ipsa verba historiae, quam virtus obedientiae commendatur, cum modo in transmigrationem juxta fluvium Chobar pergere, modo in campum egredi, modo ex campo ad domum redire propheta praecipitur, ut prius ex jussione pergens, et paulo post exiens, atque iterum domum rediens, et semetipsum recludens, semper suae voluntatis arbitrium, ad divini eloquii prae
Abbreviated transcription (Latin):
palato tuo. & eris nuitꝰ nec quasi
uir obuirgans. qr domꝰ exasperans
est. Aliquando autẽ contra re¬
sistentiũ linguas. predicantiũ
corda zelo sui dñs accendit ne ta¬
ceant. s dicta fallatiũ uerbisue¬
ritatis p̃mant. Vnde hic subdit᷑¬

Expanded text:
i vir objurgans, quia domus exasperans est. 14. Aliquando vero etiam contra resistentium linguas praedicantium corda zelo sui Dominus accendit ne taceant, sed dicta fallacium verbis veritatis premant. Unde hic subdit
Abbreviated transcription (Latin):
eludere inmedio pomus tue.
Quid est qͦd demedio ifrłitici po¬
puli ꝓpħa ad cãpũ educit᷑. atq
addomũ post ea de campo reuoca¬
tur: nisi quod p̃dicationis grã a
udaico popło ablata. in latitudi¬
ne gentilitatis sparsa est: S ta¬
m̃ infine mundi. dũ iudei ad fi¬
dem redeunt. quasi ad domũ ꝓ¬
pħa reducit᷑. ut in suo popło rur¬
sus p̃dicatio in habitet. quȩ modo
uelut incãpo ita diuersis genti¬
b fulget. Scriptũ qͥppe ẽ. No
nec plenitudo gentiũ sub intra¬
ret. & sic omĩs irł saluiis fieret.
quia & ꝑ ꝓphãm alterũ dicit᷑. Si
fuerit numerus filioꝵ isrł qua¬
si arena maris. reliquie salue
fient. Exeat gͦ ꝓphã de medio po¬
puli ad cãpũ. de campo redeat ad
d̾omũ. ut et p̃dicatio que uidee
facta est egrediat᷑
in gentes.
& repletis fide gentib recipiat
udea spiritalis doctrine dona qͦ
amiserat. Includi autẽ propħas
media domus sue p̾cipitur. qui
antixpĩ tẽpore ab eis gentib qu

Expanded text:
ere in medio domus tuae. » Quid est, quod in medio Israelitici populi propheta ad campum educitur, atque ad domum postea de campo revocatur? nisi quod praedicationis gratia Judaico populo ablata in latitudinem gentilitatis sparsa est? Sed tamen in fine mundi dum Judaei ad fidem redeunt, quasi ad domum propheta reducetur, ut in suo populo rursus praedicatio inhabitet, quae modo velut in campo ita in diversis gentibus fulget: Scriptum quippe est: « Donec plenitudo gentium introiret, tunc omnis Israel salvus fieret . Quia et per prophetam alterum dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Exeat ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut praedicatio quae Judaeae 1295 facta est, egrediatur ad gentes, et repletis fide, gentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta in medio domus suae praecipitur, quia Antichristi tempore ab eis gentibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
sa caro designat᷑ perdomũ uͦ cons¬
cientia figurat᷑. Et qͥa cũ mente
mortui inuitiis iacenius in carnis
delectationẽ qui escimus. infirmi
portam᷑ in lecto: cũ uero sanati
fuerimus mente. ut iã pulsantib
carnis uitiis resistamꝰ. necesse est
ut et tẽptationũ contumelias. de
nra carne toleremꝰ. Aegro itaq
ad salutem reducto p̃cipit᷑.tolle
grabattũ tuũ. id est porta lectũ
in quo portatus es. qr necesse est
liã carnis. in qua prius iacebat
egrotus. Quid est gͦ dicere tolle
actenus iacusti. ac reuertere ad
conscientiã Tuã ut uideas que fȩ¬
cisti: P ropħa gͥ post cãpũ in domo
includi p̃cipit᷑ ut p̃dicator semꝑ
post grãm doctrinȩ quã ꝓximis
ministrat. ad conscientiã redeat
seq ipsũ suptili examinatione dis¬
cutiat. ne de his quȩ foris p̃dicat
aliquid ipse apud se intrinsecus
transitorie laudis querat. Vnde
& ꝑ salomonẽ dicit᷑. Bibe aquam

Expanded text:
sa caro signatur, per domum vero conssa caro signatur, per domum vero conscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto; cum vero sanati fuerimus mente, ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est ut et tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum iliam carnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere, tolle actenus jacuisti, ac revertere ad conscientiam, ut videas quae fecisti? Propheta itaque post campum in domo includi praecipitur, ut praedicator semper, post gratiam doctrinae quam proximis ministrat, ad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examinatione discutiat, ne de his quae foris praedicat aliquid ipse apud se intrinsecus transitoriae laudis quaerat. 12. Unde et per Salomonem dicitur: Bibe aquam
Abbreviated transcription (Latin):
luminat. inde eũ suꝑna grã in alti¬
ori intelligentia exaltat. S qr sẽꝑ
p̃dicator debet admentẽ recurrere.
humilitatẽ atq munditiã intrin¬
secus custodire. post cãpũ necesse est
ut addomũ redeat. quatenꝰ inhis
quȩ dicit qualis &iã ipse sit intra
conscientiã agnoscat. Si enĩ aut
hoc qͦd loquit᷑ minime custodit.
aut dehis quȩ loqͥt᷑ tẽporalẽ głam re¬
qͥrit. loquendo qͥdẽ ad cãpũ exit. s
Non cogitando semet ipsũ. ad domũ
redire contẽpnit. Accepto enĩ spũ
inmedio domus in cludim᷑. quando
ꝑ eius grãm addiscutienda mentis
nr̃ȩ secreta reuocam᷑. ut apud sem&¬
ipsũ indõ animus qͥescat. & non iã
ꝑ ex teriores concupiscentias in ap¬
petitu laudis & głe cogitationis mo¬
bilitate discurrat. De hac domo cor¬
dis. cuidã sanato ꝑsemecipsã ueri¬
tas dicit. Tolle grabbatũ tuũ. & ua¬
de indomũ tuam. Pergrabbatum
quippe inquo carnisest requies. ip¬

Expanded text:
luminat, inde eum superna gratia in altiluminat, inde eum superna gratia in altiorem intelligentiam exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est ut ad domum redeat, quatenus in his quae dicit qualis etiam ipse sit intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto etenim spiritu, in medio domus includimur, quando per ejus gratiam ad discutienda mentis nostrae secreta revocamur, ut apud seipsum in Deo animus quiescat, et non jam per exteriores concupiscentias in appetitum laudis et gloriae cogitationis mobilitate discurrat. 11. De hac domo cordis cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Per grabatum quippe in quo carnis est requies, ip
Abbreviated transcription (Latin):
suldit᷑. Et linguã tuã adherescere
faciã palato tuo. & eris mutꝰ nec qͣ¬
i uirob iurgans. qr domus ex aspe¬
iuns est. S qr enoch & helia p̃dican¬
te multi ex his qͥ tẽ ex iudeis minfi¬
delitate remanserint. ad cognitio¬
nẽ ueritatis redeunt: sic̃ de eodem
helia dr̃ : helias uenit & ipse resti¬
ero tibi aperiã os tuũ. et bices
deos. hec dicit dñs ds̃. Tunc e¬
nm ueluti in extremo os ꝓphetre
apit᷑. cũ inp̃dicatione enocħ & he¬
lie auideũ ad fidẽ redeuntib. pro¬
shetia sacri eloquii de xpõ fuisse
ognoscet᷑. Sedqr hec typice dixi
eos quos extra se positos corrigit. atq
abiniqͥtate cõpescit. loquendo ad cã¬
pũ exit : ibiq głam dnĩ uidet. qr
tanto larguis doctrine gram̃ ꝑcipit
quanto se inlabore p̃dicationis ex a¬
more proximoꝵ tendit. Foras gͦ
exeundo in altam uisionẽ ducitur
qr unde in alienis cordib ignorantiȩ
cecitatẽ ministerio sue locutionis in¬

Expanded text:
subditur: « Et linguam tuam adhaerere subditur: « Et linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. » Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his, qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint, ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de Hetia dicitur: « Elias veniet et ipse restiero tibi, aperiam os tuum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. 9. Tunc enim velut in extremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetia sacri eloquii de Christo fuisse cognoscitur. Sed quia haec typice diximeos quos extra se positos corrigit, atque ab iniquitate compescit, loquendo ad campum exit? Ibique gloriam Domini videt, quia tanto largius doctrinae gratiam percipit, quanto se in labore praedicationis ex amore proximorum tendit. Foras ergo exeundo in altam visionem ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem 1296 ministerio suae locutionis il
Abbreviated transcription (Latin):
nis ordinẽ sequamur. ꝓpħa in
mo sua uincłã suscipit & liga
quia inextremis cũ iudea crai¬
rit. grauissimas antixpĩ tẽpon
ꝑ secutiones sentiet. ita ut p̃du¬
tiones eius ministri iniqͥtatis m
recipiant s resistendo has uine
doloꝵ p̃mant. Et inmedio eoꝵ i
egredit᷑. quia ad corda pͣuoꝵ p
dicatio non ꝑuenit. dũ lingilas
bonoꝵ ligata tribulationibs
eet. Erunt & enĩ tunc muttis
uideis in fidelib qͥ eosdẽ iplol
qui ex uideis crediderint per
am̃ & exipso suo genere uidea cũ fi¬
aelis fuerit. tribulationes ꝑ secuti¬
onis portet. Dũ enĩ unigenitꝰ sũmi
patris incarnatꝰ ac mortuus. resur¬
nrxisse atq ad celos ascendisse ñ
redit᷑. sicut ꝑ sacre scripture pa¬
quias p̃dicat᷑. nimirũ apud eos ꝓ¬
phetia ligata erit: quȩ si ita ut
dicta ẽ in eoꝵ intellectũ decurrer&
quasi gressꝰ liberos suȩ p̃dicationis
labuisset. reprobis gͦ tunc predicato¬
nĩ scientia tacere cõpellit᷑. unde̾ hic

Expanded text:
is ordinem sequimur, propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non egreditur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorum ligata tribulationibus tacet. Erunt etenim tunc multi ex Judaeis infidelibus qui eosdem ipsos qui ex Judaeis crediderinquoniam ex ipso suo genere Judaea, eum fidelis fuerit, tribulationes persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus, ac mortuus, resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripturae paginas praedicatur, nimirum apud eos prophetia ligata erit: quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurreret, quasi gressus liberos suae praedicationis habuisset. Reprobis ergo tunc praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
limen porte. statim subuingit᷑ li¬
men unũ: nisi quod aperte innus
quod adhuc inferiꝰ limen aliud
dicat᷑ : Porta autẽ alimine suras
ut porta sit. Si igit᷑ porta dñs q
huuis porte limen ẽ: nisi illi antio
in hac pauli sententia. quod & dii
moysi dicit᷑. Ponam te indm̃ pha¬
raonis. Et ꝑpsalmistã dñs dicit
Ego dixi dii estis. & rursus. Uste¬
tit insinagoga dõꝵ. Sed aliua ñ
noncupatiue. aliud naturaliter
dici dm̃. ꝙ si moyses in dm̃ phara¬
oni ẽ positꝰ. s as intrat omĩa: non
ds̃ supra omĩa ds̃. Qui uero est
intra uterũ uirginis in carnatꝰ.
supra omĩa uocat᷑. Itaq limen pe¬
te sunt patres ex quib ille natꝰ est
qui nobis aditum regni cȩlestis qp¬
it. Limen autem porte uno calam
mensurat᷑: quia ipsi antiqui patis
qui potuert̾᷑: redemptorẽ nr̃m et
prophancdo & beneuuiendo p̃dicare
tamquam sexcubrtos inperfectione¬
operis. & palmum in inchoatione om¬
templationis habuerunt. Quia

Expanded text:
Limen portae, statim subjungitur, Limen unum, nisi quia aperte innuit quod adhuc inferius limen aliud dicatur? Porta autem a limine surgit ut porta sit. Si igitur porta Dominus, quis hujus portae limen est, nisi illi antiqui in hac Pauli sententia quod dii Moysi dicitur: Ponam te in deum Pharaoni . Et per Psalmistam dicitur: Ego dixi, dii estis . Et rursum: Deus stelit in synagoga deorum . Sed aliud est nuncupative, aliud naturaliter dici Deum. Et si Moyses in deum Pharaoni est positus, sed deus intra omnia, non deus super omnia dicitur. Qui vero est intra uterum Virginis incarnatus, Deus super omnia vocatur. Itaque limen prtae sunt patres, de quibus ille natus est, qui nobis aditum regni coelestis aperuit. Limen autem portae uno calamo mensuratur, qui ipsi antiqui patres qui potuerunt Redemptorem nostrum et prophetando, et bene uniendo praedicare, tanquam sex cuboperis, et palmum in inchoatione contemplationis habuerunt. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est hoc quod pruis dñs in medio
israhelitaꝵ locutꝰ adꝓpħã suũ fue¬
rat. & tam̃ post modũ dicit. egredẽ
in cãpũ & ibi loquar tecũ. nisi quod
ꝓphetiȩ suȩ grãm & prius uidee in¬
fundere. & hanc post modũ dignatꝰ
est inlatitudine gentiũ demonstrare:
Neq enĩ inmerito ꝑ cãpũ gentilitas
designat᷑ que longe lateq to est in
uiuerso mundo
distendit᷑ Ubi
& subdit᷑.¬

Expanded text:
Quid est hoc, quod prius Dominus in medio Israelitarum locutus ad prophetam suum fuerat, et tamen postmodum dicit: Egredere in campum, et ibi loquar tecum, nisi quod prophetiae suae gratiam et prius Judaeae infundere, et hanc postmodum dignatus est in latitudinem gentium demonstrare? Neque enim immerito per campum gentilitas designatur, quae longe lateque, id est in universo mundo distenditur. Ubi et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
silentio auget᷑. metꝰ quia si in sub¬
iectis sius qui p̃latꝰ ad speculandũ
ẽ. &iam de morte corporus quando
morituri tã grauit̃ reustenet᷑ quo
reatu demorte anime subiectoꝵ
constringit᷑ que potusset semper
uiuere. si uerba correptionis audis¬
set : Sed melius possunt sanguinis
nomine peccata signari. unde qͥdã
cũ peccata carnis de fleret dixit.
Libame de sanguinib ds ds salutis
mee. Sanguis gͦ morientis dema¬
nu speculatoris reqͥrit᷑. qr pecca¬
tũ subditi. culpe p̃positi si tacuerit
reputat᷑. Est gͦ qͦd factat. ut a
moriente subdito seliberũ red
surgat. inuigilet. malis actib
tradicat. sicut scriptũ est.
curre. festina. suscita amicã i
ne dederis somnũ oculis tius.
dormitent palpebre tuȩU.¬

Expanded text:
silentio augetur metus, quia si in subsilentio augetur metus, quia si in subjectis suis is qui praelatus ad speculandum est etiam de morte corporis quandoque morituri tam graviter reureatu de morte animae subjectorum constringitur, quae potuisset semper vivere si verba correptionis audisset? Sed melius possunt sanguinis nomine peccata signari. Unde quidam cum peccata carnis defleret, dixit: Libera me de sanguinibus, Deus, Deus, salutis meae . Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi, culpae praepositi, si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebr
Abbreviated transcription (Latin):
hoc reatu est. quos obsistentes atq
reclamantes in prauis desideriis non
habetis. Vob̃ gͦ & nobis parcitis. si apra¬
uo opere cessatis. Clobis & nob̃ parcimꝰ.
quando hoc qͦd displicet non tacemus
O quã liber acõmissoꝵ sibi sanguine
fuerat p̃dicator egregiꝰ qͥdicebat. Mun¬
dus sũ asanguine omiũ. ñ enĩ subter¬
fugi. qͦ minꝰ ad nuntiarẽ omẽ consi¬
lium dĩ uob̃. Si enĩ non adnuntias¬
set. mundus asanguine non fuisset
S qͥb om̃e consiliũ dĩ ad nuntiare
studuit. ab eoꝵ sanguine mundus fu¬
it. In qua uoce nos conuenim᷑. nos
constringim᷑. nos rei e̾e̾ ostendimur.
qͥ sacerdotes uocam᷑. qͥ suꝑ ea mala qͦ
ꝓpria habemꝰ. alienas quoq mortes
addimus. qr tot occidimus. quot
ad mortẽ ire cotidie tepidi & tacen¬
tes uridemus. Cũ uͦ dicit᷑. sanguinẽ
autẽ eus demanu tua reqͥrã. si hoc
in loco sanguinis nomine morscor¬
poris designat᷑ ualde nobis denrõ

Expanded text:
hoc reatu est, quos obsistentes atque hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si a pravo opere cessatis. Vobis et nobis parcimus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Si enim non annuntiasset, mundus a sanguine non esset. Sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce nos convenimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui super ea mala quae propria habemus alienas quoque mortes addimus, quia tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi et tacentes videmus. 10. Cum vero dicitur: Sanguinem autem ejus de manu tua requiram, si hoc in loco sanguinis nomine mors corporis designatur, valde nobis de nostro
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ eius de manutua Reaui¬
rã. In qͥb uerbis quid nobis notan¬
dũ est. quio sollicite cogitandũ.
nisi qr ne subiectus exculpa p̃positi
morit᷑. nec p̃positꝰ sine culpa est:
quando uerba uite ñ audiens. ex sua
culpa morit᷑ subiectꝰ: Impio & enĩ
mors debetur. s ei ã speculatore uia
uite nuntianda est. & eiꝰ impietas
increpanda. Si uero speculator
taceat. ipse impius in iniqͥtate sua
moriet᷑ quia impietatis eiꝰ meri¬
tũ fuit. ut dignꝰ non esset adquẽ
speculatoris sermo fieret. Sed sar¬
guinẽ eiꝰ dñs de manu specutato¬
ris reqͥret quia ipse hunc occidit.
qui eũ morti tacendo ꝓdioit. In
qͥb utrisq pensandũ est. quantũ
sibi conexasint peccata subditoꝵ
atq p̃positoꝵ. quia ubi subiect᷑
ex sua culpa morit᷑ ibi is qͥ p̃ est
qm̃ tacuit. reus mortis tenet᷑.
quod nos digni pastores nonsumꝰ
Miã ex urã culpa ẽ. qͥb tales pre¬
lati sumus. Et si quando uos ad
iniqͥtatẽ defluitis. etiã ex nroͣ

Expanded text:
autem ejus de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceat, ipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, 1285 quia ipse hunc occidit, quia eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque pensandum est quantum sibi connexa sunt peccata subditorum atque praepositorum, quia ubi subjectus ex sua culpa moritur, ibi is qui praeest, quoniam tacuit, reus mortis tenetur.quod nos digni pastores non sumus etiam ex vestra culpa est, quibus tales praelati sumus. Et si quando vos ad iniquitatem defluitis, etiam ex nostro
Abbreviated transcription (Latin):
liberasti. Si ergo p̃dicator ideo suã¬
animã lib̾auit. quia iusto nepecca¬
ret annuntiauit. cũ iustꝰ ad pec¬
candũ p̃dicatore tacente cecidit
at. s & iã uistis inuigilet ne cadañ:
Nos enĩ infirmitatis nrẽ conscii.
cũ iustos uiros confpĩmus. ãmonere
eos non p̃sumimꝰ ut iustitie
teneant. quã qr tenent uidem
&tam̃ p̃ dicatoris est debitũ ꝙ
iustos ãmonere. Unde pdicator
egregius dicebat. Sa¬
tib & insipientib
bitor sũ. In his uͦ¬
que de uisto ad
quitatẽ conuer
ta sunt. hoc est laboridsum adlo¬
quendũ. hoc ualde ꝑtimescendũ
qͦd dñs dicit ponã offendiculũ ꝙ¬
tem fecerit offendit. & uerũ ẽ õ¬
no quod dicimꝰ : cur ad huc ei dsõ¬

Expanded text:
liberasti . Si ergo praedicator ideo animam suam liberavit, quia justo ne peccaret annuntiavit, cum justus ad peccatum praedicatore tacente ceciderit, at, sed etiam justis invigilet ne cadant? nos enim, infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesumimus ut justitiae viam teneant, quam quia tenent videmus; et tamen praedicatoris est debitum etiam justos admonere. Unde praedicator egregius dicebat: Sapientibus et insipientibus debitor sum . In his quae de justo ad iniquitatem converso dicta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum, quod Dominus dicit: « Ponam offendiculum ci iniquitatem fecerit, offendit. Et verum est omnino, quod dicimus, cur adhuc ei D
Abbreviated transcription (Latin):
pastor recusat. Grossiora gͦ uesti¬
menta sacerdos exiens ante popłn
induat. ut mentis sue abitũ ꝓ iti¬
litate filioꝵ &iam ad terrena toli¬
randa cõponat. Pensate rogo fr̃s
ad sublimia cor tendere. & hoc re¬
pente adima reuocare. & insublim¬
tate cognitionis intine extenuar
ai imũ. et ꝓpter exteriores causas
ꝓximoꝵ. ut ita dicã subito in cogra¬
tione grossescere. Nonergo nuhi
modo ne cesse est ꝓphete uerba e¬
ponere. s meã coram uobis mism¬
am deflere. unde peto ut urã mi
oratio talem faciat. qualis & mei
ualeã & uobis ꝓdesse. Potens estn¬
digno michi & infirmo exurã int̾¬
cessione ista tribuere. qͥ ex sua pu¬
tate ꝓ nobis ilignatꝰ ẽ. infirman
Uirtus enĩ di est atq sapientia.
quȩ nram̃ in firmitatẽ sũpsit. at

Expanded text:
Pastor recusat? Grossiora ergo vestiPastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. Pensate, rogo, fraad sublimia cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dicam, subito in cogitatione crassescere. 29. Non ergo mihi modo necesse est prophetae verba exponere, sed meam coram vobis miseriam deflere. Unde peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mihi valeam et vobis prodesse. 1294 Potens est indigno mihi et infirmo ex vestra intercessione ista tribuere, qui ex sua pietate pro nobis dignatus est infirmari. Virtus enim Dei est atque sapientia , quae nostram inf
Abbreviated transcription (Latin):
de ẽ necessariũ. Nam quando
exp̃dicatione eius ad boni oꝑis
gram̃ peccator reducit᷑. si ipse qͥ
cus ministrant. uestib laneis non
utunt᷑. Deqͥb subdit᷑. Cũq egredi¬
ent᷑ atriũ ex terius ad popłm. ex¬
uent se uestimenta sua inqͥb mi¬
nistrauerant. & reponent ea inga¬
zofilatio scũarii. Crossiora qppe
uestimenta sunt lanea. Sed cũ
sacerdos adscm̃ ministeriũ accedit.
cũ intꝰ ꝑ cõpunctionẽ ingreditur.
subtiliori intellectu necesse est.
quasi lineo indumento uestiatur.
Sedeũ ad populũ foras egredit᷑
oportet ut uestimenta in quib
intrinsecus ministrauerat repo¬
nat. atq popło alus uestib in¬
dutus appareat. quia si incõpunctio¬
nis sue rigore se teneat. si ineo qũ
oratioris tempr̃ habuit merore ꝑ¬
dur&. ex terioꝵ rerũ uerba susciꝑe
non admittit. Et quid grex denis¬
cessariis faciat. si audire atq ꝑpen¬
dere. & hoc quod p̃sens tẽpus exigr

Expanded text:
de est necessarium. Nam quando de est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse qui cus ministrant, vestibus laneis non utantur . De quibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se vestimenta sua in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento vestiatur. Sed cum ad populum foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus exigit,
Abbreviated transcription (Latin):
cõpunctionẽ ac lacrimas. cogit᷑ ne¬
cessaria queq filioꝵ suoꝵ cognos¬
cere. & ea que refugit animo pa¬
tienter audire. atq post suspiria
celestiũ. quoꝵ lib& carnaliũ hoĩũ
onera portare. & sepe eum suꝑue¬
nientib cor indiuersa qualitate
transfundere. Nam aliquando
de lucris spiritalib gauoet sed
cũ quilibet merens suꝑ uenerit. nisi
eus merorẽ inse susceꝑit. tribulati¬
oni illiꝰ cõpatiens non est. O. aliqͣn¬
do de dãpnus animaꝵ luget. & re¬
pente suꝑ ueniunt qͥ deqͥb dã suis¬
ꝓsperitatib letant᷑. Quoꝵ si leti¬
tiȩ sacerdos non congaudeat. minꝰ
amare credit᷑ filios. in quoꝵ gau¬
dio non exultat. p̃cipue cũ paulꝰ
dicat. gaudere cũ gauclentib fle¬
re cũ flentib. Nichil gͦ tã onero¬
sũ. inordine sacerdotũ uideo. quã
rigorẽ mentis compatiendo flec¬
tere. & cũ ꝑsonis suꝑuenientib
animũ mutare. &tamen hoc ual¬

Expanded text:
compunctionem ac lacrymas cogitur necompunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animo patienter audire, atque post suspiria coelestium, quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversam qualitatem transfundere. Nam aliquando de lucris spiritualibus gaudet; sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget; sed repente superveniunt qui de prosperitatibus laetantur, quorum si laetitiae sacerdos non congaudeat, minus amare creditur filios, in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: « Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . Nihil ergo tam onerosum in ordine sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc val
Abbreviated transcription (Latin):
tores sunt. qui inpopło fideliũ
lumen scẽ predicationis fundurit
Sed cũ terra usq ad fenestras est
fenestre clause sunt. qr cũ terrena
cogitatio in sacerdotũ cordib ex¬
crescit. fenestre lumen ñ fundunt
quia sacerdotes ab offitio p̃dicati¬
onis obmutescunt. Est & aliud ual¬
de in ordine sacerdotũ graue. qͥa
non sicut hi qui uitã qͥetã ac re¬
motã dicunt. fixiualent in sua co¬
gitatione ꝑmanere. hienĩ sicut su¬
perius diximus quiã loco regiminis
longe sunt. possunt peccatoꝵ suoꝵ
maculas & fletib lauare. & post
fletus in eodẽ mentis merore ꝑ¬
liere scriptũ ẽ. que ad tab̃na cu¬
lum orauerat. & ab intentione sua
animũ post conpunctionis grãm
non mutabat cum dicitur. uultꝰ q
eius non sunt amplius indiuersa
mutati. In qua nobis consideran¬
dum est. quia si sic planxit mulier
quȩ querebat filium. quomodo¬
anima debet plangere que quȩ¬
rit dm̃  Sacerdos uero &iã post

Expanded text:
tores sunt, qui in populo fidelium tores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis fundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus 1292 excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicationis obmutescunt. 27. Est et aliud valde in ordine sacerdotum grave, quia non sicut hi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore pliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis considerandum est quia si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plangere anima quae quaerit Deum? Sacerdos vero etiam post
Abbreviated transcription (Latin):
ini tdire. aliis terrorẽ atq aliis dul¬
so ci adiẽ demonstrare: Quando tia
N& de his que sunt necessarra
nb cogitare. & contra hostiles
adios de urbis uigiliis sollicitu¬
mẽ gerere. ne incursione subita
ues pereant ꝓuidere .&. interhec
imiã ꝓ animarũ custodia plene
tq efficacit̾ uerbũ ex hortatio¬
simpendere: Loqͥ & enĩ debeo
uete ualde & libere mentis
une nãq bene lingua dirigu
insermone. cũ secure sensus quie¬
uerit in tranquillitate. quia nec
toncussa aqua imaginẽ respici¬
entis reddit. s tunc in ea ͥ ultꝰ in¬
tendentis aspicit᷑. cũ ñ mouetur.
luã gͦ ex hortationẽ uobis specu
tot rerũ confusio ꝑ turbat: Cer¬
t is dequo loqͥm᷑ ꝓpħa reuelati¬
one ultima templũ uidens. que
meodẽ templo conspexerit. intͣ
etera narrat dicens. Terra
lsq ad fenestras. & fenestre
Templũ entim dĩ sem̃ est. qͦd
estisuos. In hoc autẽ templo
fenestre sacerdotes & specula¬

Expanded text:
todire, aliis terrorem atque aliis dultodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo, et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de Urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione 166 subita cives pereant providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate: quia nec concussa aqua imaginem entis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam ergo exhortationem vobis specultot rerum confusio perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . In hoc autem templo fenestrae sacerdotes et specula
Abbreviated transcription (Latin):
gisse & cecidisse ꝑ iniqͥtatẽ quã ꝑ¬
petrauit conspicit: S districta st̃
omĩpotentis dĩ uiditia. & qui pec¬
catorẽ du expectat ut redeat. ñ
redeunti atq contẽpnenti ponit
adhuc ubi grauius impinguat.
Peccatũ qͥpe quod ꝑpenitentũ
citius nondelet᷑. aut peccatũ est
& causa peccati. aut peccatũ &
pena peccati. aut peccatũ simul
& causa. & pena peccati. Omẽ enĩ
qͦd prius cõmittit᷑. peccatũ est.
s si citius penitendo nontergit᷑
iusto iuditio om̃ipotens ds obliga¬
tã peccatis mentẽ &iã inculpa al¬
teram ꝑmittit cadere. ut que fles¬
do &corrigendo noluit mundar
qͦd fecit. peccatũ incipiat pecca¬
to cumulare. Peccatũ ergo qd̃
penitentie lamento ñ diliut᷑. pes¬
nꝑ adse colligat. Quando & eni
possum &ea que circa me sunt
salicite omiã curare. & meniet¬
sum ad unato sensti conspreere:
uando possum prauoꝵ nequiti¬
d insequendo corrigere. bonoꝵ¬
õib aitus laudando & am monendo eus¬

Expanded text:
tatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc, ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est  causa peccati, aut peccatum est poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Omne enim quod prius committitur peccatum est; sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccatis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quae flendo et corrigendo noluit mundare quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur pe ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum, adunato sensu, conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo cus
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationis sce̾ munimina
uam in manu operis tenemus.
ctandũ uͦ quod limen porte
ano calamo mensurat᷑. Calamꝰ
utem: insex cubitis & palmo ten¬
atur: quia uidelicet inscriptu
sacra: & doctrina perfecte o¬
rationis: & initiũ suꝑne conte̾¬
litionis inuenit᷑. Siͥ uero porta
n loco: unus quisq predicator
icipit᷑. Limen exterius inporta.
s uita actiua. Limen interius:
nta contẽplatiua. Per illã qͥppe
mbulat᷑ infide: per hanc uero
stinat᷑ ad speciẽ. Illa exterius
licit unus quisq bene uiuere
ibeat: ista interius perducit.
it exbona uita ad gaudia etͣna
enguat. Hȩc nos hodie tractas
isufficiat: quia eniͣ transeuntes
id alia du per excessũ locuti su¬
nis: ea quȩ subiecta sunt lectio.
altere reseruemur. reparandi
slientiũ sperantes in uerbo. quod
nuit & regnat cum patre inuni

Expanded text:
conversationis sanctae munimina conversationis sanctae munimina etiam in manu operis tenemus. Notandum vero quod limen portae uno calamo mensuratur. Calamus autem in sex cubitis et palmo tenditur, quia videlicet in Scriptura sacra et doctrina perfectae operationis et initium supernae contemplationis invenitur. Sin vero porta hoc loco unusquisque praedicator accipitur, limen exterius in porta est vita activa, limen vero interius vita contemplativa. Per illam quippe ambulatur in fide, per hanc vero festinatur ad speciem. Illa exterius ducit, ut unusquisque bene vivere debeat; ista interius perducit, ut ex bona vita ad gaudia aeterna pertingat. Haec nos hodie tractasse sufficiat. Quia enim, transeuntes ad alia, diu per excessum locuti sumus, ea quae subjuncta sunt lectioni alteri reservemus, reparandi per silentium, sperantes in Verbo, quod vivit et regnat cum Patre in uni
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tamen om̃s & pacientiȩ long¬
nimitate mites: & zelo rectitudi
feruentes fuerunt. uerbi p̃dicatio¬
ne diuuites: simul & miscdie larq¬
tatis. Hii itaq quam uera dedi
dixerint testant᷑ miracula. quia
talia ꝑ illũ non facerent. nisi de
illo uera narrarent. & quã pii
qũi humuiles: quam benigni exti¬
terint: eoꝵ testant᷑ oꝑationes
Si igit᷑ de fide temptam̃ quam
ex illoꝵ p̃dicatione concepimus.
loquentiũ miracula conspiciamꝰ.
& infide quam ab eis accepimus
confirmam᷑. Quid gͦ illoꝵ mira
hec inmanu nrĩ arbitrii non te.¬
nemus: nam talia facere ñ uale¬
mus. Clipeus uͦ in manu ẽ ꝙ de¬
fendit: quia uirtꝰ pacientie uir¬
tus miscdie precedente nos grã &
inpotestate ẽ arbitrii. & a pericu¬
lo ꝓtegit ad uersitatis. Turris
itaq nr̃a cũ ꝓpugnaculis suis
ȩ dificata est : in qua mille clipei
dependent: quia in scriptura
ra & sub miraculis patrum a
culo ad uersitatis abscondim᷑.

Expanded text:
Qui tamen omnes et patientiae longQui tamen omnes et patientiae longanimitate mites, et zelo rectitudinis ferventes fuerunt, verbi praedicatione divites, simul et misericordiae largitate. Hi itaque quam vera de Deo dixerint testantur miracula, quia talia per illum non facerent, nisi de illo vera narrarent. Et quam pii, quam humiles, quam benigni exstiterint, eorum testantur operationes. Si igitur de fide tentamur, quam ex illorum praedicatione concepimus, loquentium miracula conspiciamus, et in fide quam ab eis accepimus confirmamur. Quid ergo illorum mirachaec in manu nostri arbitrii non tenemus, nam talia facere non valemus. Clypeus vero in manu est, et defendit, quia virtus patientiae, virtus misericordiae, praecedente nos gratia, et in potestate est arbitrii, et a periculo protegit adversitatis. Turris itaque nostra cum propugnaculis suis aedificata est, in qua mille clypei dependent, quia in Scriptura sacra et sub miraculis patrum a jaculis adversitatis abscondimur, et
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ ꝑ quȩ contra ad uersarios
nrõs in expugnabilit̾ armenur.
Dum enim quamlib& uirtutem su¬
bire appetis. s hanc illic apatrib
iam impletam uides: ibi armaturã
tuam inuenis: ꝑ quam contra spi¬
ritalia bella muniaris. Dependent
quippe in ea clipei: siquis pͥugnare
appetit ad sumat. &ea uircute pec¬
tus muniat. & uerboꝵ iacula emit¬
tat. Et notandũ quia edificata cũ
propugnaculis suis dicit᷑. Hoc qͥppe
agunt propugnacula: quod clipei.
quia utraq pugnantẽ muniunt:
s inter utraq distat: quia clipeũ
ꝓ nr̃o munimine ubi cũq uolumus
mouemꝰ: ꝓpugnaculo autẽ defen¬
di possumus. s hec mouere non pos¬
quod in sacro eloquio patrũ prra¬
dentiũ & miracula legimꝰ. & ur¬
tutes bonoꝵ operum audimus
Ibi namq cognoscimus quodas
potuit mare diuidere.: alius solen
figere. aliuis mortuũ suscitare
egrotos curare. alius per sua semi¬
cintia infirmantiũ febribꝰ obua

Expanded text:
dentium, per quae contra adversarios dentium, per quae contra adversarios nostros inexpugnabiliter armemur. Deum enim quamlibet virtutem subire appetis, et hanc illic a Patribus jam impletam vides, ibi armaturam tuam invenis, per quam contra spiritualia bella muniaris. Dependent quippe in ea mille clypei. Si quis pugnare appetit, assumat, et ex ea virtute pectus muniat, et verborum jacula emittat. Et notandum quia aedificata cum propugnaculis suis dicitur. Hoc quippe agunt propugnacula quod clypei, quia utraque pugnantem muniunt. Sed inter utraque distat, quia clypeum pro nostro munimine ubicunque volumus, movemus; propugnaculo autem defendi possumus, sed hoc movere non posquod in sacro eloquio Patrum praecedentium et miracula legimus, et virtutes bonorum operum audimus? Ibi namque cognoscimus, quod alius potuit mare dividere, alius solem figere, alius mortuum suscitare, aegrotos curare, alius per sua semicinctia infirmantium febribus obviare.
Abbreviated transcription (Latin):
xpo ͫ quia ꝓͣueritate animã posuit
Carnem iam nrãm ꝓ dõ ponere in
mortẽ festinamus : petrus ad men¬
tem ueniat qui inter flagella
gaudet : quia cesus princib resistit:
qui uitam suã pro uita despicit.
Cũ mortis appetitũ disponimus ad¬
uersa contempnere : paulũ ante
oculos deducamus. qui non solum
alligari : s et mori paratꝰ ꝓ xpoͣ:
quam se. Succendi cor nrͣm igne
caritatis querimꝰ: ioħis uerba pen-¬
semus. cuiꝰ os omẽ quod loquit᷑¬
matura fortium. Si enĩ pugnare con¬
tra spiritalia nequitia& uolumus: in
collo eccłie que nob̾ sicut dauid tur¬
ris erecta est: id est in diina eloquia
ꝓtectionis arma requiramus. ut ex
discretione precepti contra uitia: su¬
mat᷑ uirtꝰ ad iuitorii. Ecce enim con¬
tra ereas potestates festinamus fortes
existere. In hac turri armaturẽ nreͣ
mentis inuenimꝰ. ut inde p̃cepta con¬
ditoris: in de sumamꝰ exempla prece¬

Expanded text:
Christo, quia pro veritate animam posuit. Christo, quia pro veritate animam posuit. Carnem jam nostram pro Deo ponere in mortem festinamus? Petrus ad mentem veniat, qui inter flagella gaudet, qui caesus principibus resistit, qui vitam suam pro vita despicit. Cum mortis appetitu, disponimus adversa contemnere? Paulus ante oculos deducatur, qui non solum alligari, sed et mori paratus pro Chrquam se. Succendi cor nostrum igne charitatis quaerimus? Joannis verba pensemus, cujus omne quod loquitnis armatura fortium. Si enim pugnare contra spiritualia nequitiae volumus, in collo Ecclesiae quae nobis sicut David turris erecta est, id est in divino eloquio, protectionis arma requiramus, ut ex discretione praecepti, contra vitia sumatur virtus adjutorii. Ecce enim contra aereas potestates festinamus fortes existere? In hac turri armaturam nostrae mentis invenimus, ut inde praecepta Conditoris, inde sumamus exempla praece
Abbreviated transcription (Latin):
uirursum cum iubente dñomit¬
teret᷑ ut dd̃ ungueret in regem.
respondit. Quomodo uadam: in¬
ueniet me saul & occidet me. Et
tamen quia iratum dm̃ eidem sa-¬
uli coge iouerat intanto se luctu
cenderat: qui et illum flebat aquo
timebat occidi. Cauere autẽ uolumꝰ.
quem timemꝰ. Sollicita nobis mente
pensandum est: ne si locũ fortasse rep¬
perimus malum ꝓ malo reddamus:
ip̃si quẽ fugimiis. Bauid gͦ ad memo¬
riam redeat qui persequentẽ se regẽ
inuenit ut potuisset occidere. Et
tamen in ipsa feriendi potestate po.¬
situs. elegit bonum quod ipse deb̾et
facere. non autẽ malũ quod ille me¬
rebatur pati dicens. Absit ame ut
isset interemptꝰ: eum quẽ ꝑsecuto¬
rem dũ uiueret ꝑtulit fleuit occi-¬
sum. Errantib huus mundi poten¬
tib libere loqui decernimus: ioħis
auctoritas ad animũ deducat᷑. qui
herodis nequitiam rep̃hendens. pro
uerbi rectitudine occidi nͣtimuit.
& quia xꝑs̃ ẽ ueritas. ipse ideo pro

Expanded text:
Qui rursus cum jubente Domino mitQui rursus cum jubente Domino mitteretur ut David ungeret in regem, respondit: « Quomodo vadam? Inveniet me Saul et occidet me . » Et tamen quia iratum Deum eidem Sauli cognoverat, in tanto se luctu cenderat, qui et illum flebat a quo timebat occidi. Cavere autem volumus quem timemus? sollicita nobis mente pensandum est ne, si locum fortasse reperiremus, malum pro malo reddamus ipsi quem fugimus. David ergo ad memoriam redeat, qui persequentem se regem et invenit ut potuisset occidere, et tamen in ipsa feriendi potestate positus, elegit bonum quod ipse deberet facere, non autem malum quod ille merebatur pati, dicens: « Absit a me, utisset interemptus, eum quem persecutorem, dum viveret, pertulit, flevit occisum. Errantibus hujus mundi potentibus, libere loqui decernimus? Joannis auctoritas ad animum reducatur, qui Herodis nequitiam reprehendens, pro verbi rectitudine occidi non timuit. Et quia Christus est veritas, ipse ideo pro
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ sacrȩ exteriꝰ littera. Amies
uero eius interius allegoria.
ilis ac mulierib sexcenta milia
rmatoꝵ uiroꝵ regens: mitis fuis
idescribit᷑ suꝑ om̃s homines qui
ibitabant suꝑ facie̾ ołbis terre
lictitudinis zelo contra uitia ac¬
andim᷑. finees ante oculos deducat᷑
qu coeuntes gladio transfigens
stitatem popło reddidit & iram
ĩ iratꝰ placauit. De spe omĩptͥis diͣ
sumere indubiis querimꝰ: iosue ad
nemoriam reuocemus. qui dum
libia certamina certamentis firmi¬
ate iniit. ad uictoriam sine dubie¬
are ꝑuenit. Iam mentis inimicitias
sunire cupimus in benignitate ani¬
nuĩ dilatare: samnuel in cognitione
diducat᷑ qui de principatũ deiectꝰ
ipopło cum isdem populus peteret
it ꝓ eo dño preces effunderet: respon¬
sit dicens Absit ame hoc peccatũ
madño : ut cessem orare ꝓ uobis.
qedidit: si eis quos ad uersarios
ytulerat usq ad deiectionẽ benig¬
ntatẽ grͣe non reddisset in p̾ce.

Expanded text:
pturae sacrae exterius, littera; limen pturae sacrae exterius, littera; limen vero ejus interius, allegoria. vulis et mulieribus, sexcenta millia armatorum virorum regens, mitis fuisse describitur super omnes homines, qui habitabant super faciem orbis terrae. Rectitudinis zelo contra vitia accendimur? Phinees ante oculos deducatur, qui coeuntes gladio transfigens, castitatem populo reddidit, et iram Dei iratus placavit. De spe omnipotentis Dei praesumere in dubiis quaerimus? Josue ad memoriam revocemus, qui, dum dubia certamina certa mente adiit, ad victoriam sine dubietate pervenit. Jam mentis inimicitias ponere cupimus, in benignitate animum dilatare? Samuel in cognitionem deducatur, qui de principatu dejectus a populo, cum idem populus peteret ut pro eo Domino preces effunderet, respondit dicens: « Absit a me hoc peccatum in Domino, ut cessem orare pro vobis! edidit, si eis, quos adversarios pertulerat usque ad ejectionem, benignitatem gratiae non reddidisset in prece.
Abbreviated transcription (Latin):
UAnde &iam ꝑ psalmistã de hiscũ
dictis ꝓpħarũ dicit᷑. Tenebrosa aqͥ
innubib aeris: quia uidelicet &¬
culta est scientia ꝓpħis. Hec in me¬
rito columne argenteȩ. paxilli uͦ
erei facti sunt. quia quod dare
tellectu mistico obscure locuti stͣ
Recte gͦ ꝑ eris metallũ signati t̃
toris nriͣ misterio. lucẽ predicati¬
onis habuerunt: argenteis colu̾ns
ex p̃ssi sunt. Et notandũ quodar¬
gentũ sonat & lucet. es uero sonar
& non lucet. quia pͣdicatores nou
testamenti aꝑte locutiftͣ: qua
etiam monstrare potuerunt. Pre¬
dicatores uero testamenti ueteris
quia ꝑ allegoriarũ umbras dec¬
lesti misterio obscura dicta ꝓtule¬
runt: quasi sine luce sonitum ade¬
derunt. Quoa gͦ illic ꝑ paxillos
& columnas. hoc hic perlimen
ex terius & limen interiꝰ designat̃
Si uero portam. scripturã sacrã
hoc loco accipimus: ipsa quoq
duo limina habet. & exterius a
interius. quia in littera diuidit
& allegorra. Luen quippe scri¬

Expanded text:
etiam per Psalmistam de eisdem dictis prophetarum dicitur: Tenebrosa aqua in nubibus aeris , quia videlicet occulta est scientia in prophetis. Nec immerito columnae argenteae, paxilli vero aerei facti sunt, quia quod clare tellectu mystico obscure locuti sunt. Recte ergo per aeris metallum signati sunt, toris nostri mysterio lucem praedicationis habuerunt, argenteis columnis expressi sunt. Et notandum, 1339 quod argentum sonat et lucet, aes vero sonat et non lucet, quia praedicatores Novi Testamenti aperte locuti sunt quae etiam monstrare potuerunt. Praedicatores vero Testamenti Veteris quia per allegoriarum umbras de coelesti mysterio obscura dicta protulerunt, quasi sine luce sonitum dederunt. Quod ergo illic per paxillos et columnas, hoc hic per limen exterius et limen interius designatur. 18. Si vero portam Scripturam sacram hoc in loco accipimus, ipsa quoque duo limina habet, exterius et interius, quia in litteram dividitur et allegoriam. Limen quippe Scri