comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hecpocest aliud uellads isi quod bonum ẽ. Ecutiq quod bonum ẽ & per fectum sine
dicienas onldert quõdoonnis uosuncas di bonasit & beneplacita & perfecta. Pocestautem
ximls liquid inbos sermonib: sencri qui adĩ quidem uoluntas sem perbona ẽ. sednon
semper bona cius uoluntate dis pensari meremur. Neq beneplacita &perfecta. uerb
causa Vt ungueretur saul in regem fuitquidem uo luntas dĩ sed non beneplacita neq
per fecta brascens enum populus quire futa ueratdm̃ habere super seregẽ. regem eis hominẽ
iussitinstittu Sed & ꝓpheta ex ꝑsona dĩ dicit dimisieos secundum desideria cordiseorũ
Vtirent incupiditatib: suis Sicergo aliquando fit uoluntas dĩ in bis quib: concupiscim:
& desideramus. sed quirenouatus .ẽ sensu ꝓbare deb& siuoluntas dĩ haecbona cẽ & bene¬
placita & perfecta Emontalis quae magis desiderus nr̃is indulgeat quam uti litatib¬

Expanded text:
nec potest aliud velle Deus, nisi quod bonum est: et utique quod bonum est et perfectum sine bona sit, et beneplacita, et perfecta. Potest autem et tale aliquid in his sermonibus sentiri, quia Dei quidem voluntas semper bona est, sed non semper bona ejus voluntate dispensari meremur, neque beneplacita et perfecta; verbi causa ut ungeretur Saul in regem, fuit quidem voluntas Dei, sed non beneplacita neque perfecta. Irascens enim populo, qui refutaverat Deum habere super se regem, regem eis hominem jussit institui. Sed et propheta ex persona Dei dicit: Dimisi eos secundum desideria cordis eorum, ut irent in cupiditatibus suis Sic ergo aliquando fit voluntas Dei in his quibus concupiscimus et desideramus: sed qui renovatus est sensu, probare debet si voluntas Dei haec bona est, et beneplacita et perfecta, et non talis, quae magis desideriis nostris indulgeat, quam utilitatib
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: qui s unt interuos ingreco habetur omni qui ẽ. inceruos. Qui sermoutiq ad
eos indicat uerbum fieri qui cum ante non fuerine nunc eẽ cȩperint Dsenuim utidem
apostolus ut uocat q̃ nons tam quã quȩ sint. Non sunt autem hiqui participes non sane
eius quiuere ẽ qui dixit admorsen dicfiliis isnł. quic̃ misitme aduos. Quodomqee
intecdisos doderunt & ingentẽ plausum liudis acceperint. neminem tam̃ auditorum:
exbis quaedios ta sone eo puncdiorasir icordis accipere nec ꝓficere ad fidem nec adamored¬

Expanded text:
omnibus qui sunt inter vos, in Graeco habetur, omni qui est in vobis. Qui sermo utique ad eos indicat verbum fieri, qui cum ante non fuerint, nunc esse coeperunt. Deus enim, ut idem Apostolus ait, vocat quae non sunt tanquam quae sunt Non sunt autem hi qui participes non sunt ejus qui vere est: qui dixit ad Moysen: Dic filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Quod ergo in Ecclesiis dixerint, et ingentem plausum laudis acceperint, neminem tamen auditorum ex his quae dicta sunt, compunctionem cordis accipere, nec proficere ad fidem, nec ad timore
Abbreviated transcription (Latin):
annip diente uorb icausa utibiofferebant uiculum primoinloco ad sea indo arueum aunter tio
conolen a uequar us turtures ueł & iam pullos columbarum uc inbi suncuscuiser a rugos
puri fiaretr ꝓ quali tategestorum. Haec nunc insuo corpore unusquisq eunbf scaouuser
inlibroleutici aliqua dicceiats ꝓ uirib explanare temptauimus : quo modo unus qus queat¬
onabili obse quio culcũs di fusuper biam corporis suiuincat immol& uiculum. suracundiam
super& darietem iugul& s.i libidinemuincat holo caustum offerat hyrcum siuagos &
sincos cogitationum resec& uolatus cõlumbas & tur titres immo lauerit: sedha ec utdixi
siquis scure dignum patat : ibilacius disserta repperia. Dunc autem paulus obsecrat
si quoi ts  apo utcorpora sua ex hibeant hostĩam uiuentem. sc uñ placentem dõ.: Uiuentẽ¬

Expanded text:
ibi offerebant vitulum primo loco, vel secundo arietem, aut tertio hircum, aut quarto turtures, vel etiam pullos columbarum, ut in his uniuscujusque anima purificaretur pro qualitate gestorum; haec nunc in suo corpore unusquisque purificans, etin librum Levitici aliqua diceremus, pro viribus explanare tentavimus quomodo unusquisque rationali obsequio cultus Dei, si superbiam corporis sui vincat, immolet vitulum; si iracundiam superet, arietem jugulet; si libidinem vincat, in holocaustum offerat hircum; si vagos et lubricos cogitationum resecet volatus, columbas et turtures immolet. Sed haec, ut dixi, si quis scire dignum putat, ibi latius disserta reperiet. Nunc autem Paulus obsecrat credentes in Christo, ut corpora sua exhibeant, hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Vivente
Abbreviated transcription (Latin):
quit is raheliticȩ gentis huuis abiectio rec̃ciliationẽ p̃stitit mundo. Et sitanta fuiterga
gentẽ istũ gratia quȩ sublatu ab eaum uersũmundũ dõrec̃ciliare sufficer& quantũ¬
tas tunc merobitur munduscũ &iã gossista reconciliari merueritdõ  & quid illudsit
quod ex conciliationei srł mundus ad quirat breuit̃ ostondit dicensuita exinor tuis
Tunc enĩ erit as sumptio isrł quan doiã & mortui uitã recipient & mundus excorrupti¬
bili incorruptibilis si& et mortales inmortalitati donantur Ab surdũ nãq: uidereta
si cũ os fensio ipsorũ reconciliationẽ mundo donauerit: assumptio ipsorum ñ maiuis aliquit modo
& prestantius largire tur quodĩ delbatioscã ẽ & massa et sira dixscã & raomni

Expanded text:
inquit, Israeliticae gentis hujus abjectio reconciliationem praestitit mundo, et si tanta fuit erga gentem istam gratia, quae sublata ab ea universum mundum Deo reconciliare sufficeret; quantum putas tunc merebitur mundus, cum etiam gens ista reconciliari meruerit Deo? Et quid illud sit quod ex reconciliatione Israel mundus acquirat, breviter ostendit, dicens: Vita ex mortuis; tunc enim erit assumptio Israel, quando jam et mortui vitam recipient, et mundus ex corruptibili incorruptibilis fiet, et mortales immortalitate donabuntur. Absurdum namque videretur, si cum offensio ipsorum reconciliationem mundo donaverit, assumptio ipsorum non majus aliquid mundo et praestantius largiretur. Quod si delibatio sancta est, et massa. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sensus exponitur Nam & hic oculieis dantur quib: non uideant & auresquib:
non audiant & illic optutur ut corã ipsis mensacorum fiat in laqueum & in
captionẽ & inraributionẽ & inscandalum. Et ut obscurentur oculieorũ neui¬
deant. Et quo modo haeo dignecredantur dici & maxime exꝑsonaxp̃i
in psalmo. ñotiosum uidetur ostendere. Vide ergosi hoc modo possimꝰ
explicare quodquȩritur. Sic̃ oculis corporeis utitur unusquisq ad uiden¬
dum siuebona siuem ala & in potestate hah& uel eleuare oculo sadcȩlum
& ꝑidquod uid& conditorẽ eus ag noscere & conlaudare creatorẽ : uel conferre ad

Expanded text:
sensus exponitur. Nam et hic oculi eis dantur quibus non videant, et aures quibus non audiant: et illic optatur ut coram ipsis mensa eorum fiat in laqueum, et in captionem, et in retributionem, et in scandalum; et ut obscurentur oculi eorum, ne videant. Et quomodo haec digne credantur dici, et maxime ex persona Christi in psalmo, non otiosum videtur ostendere. Vide ergo si hoc modo possumus explicare quod quaeritur. Sicut oculis corporeis utitur unusquisque ad videndum sive bona, sive mala, et in potestate habet vel elevare oculos ad coelum, et per id quod videt, conditorem ejus agnoscere, et collaudare creatorem, vel conferre ad
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑ incurua In his apłs isrł induas diuidit partes. quarũ unam eletionẽ uocat
bant sed ex cecati sunt sp̃ũ conpunctionis. Quib &iam dm̃ dedisse dicit oculos ut non
it & aures ut ñ audiant usq inbdiernũ diem Hoc ẽ usq ad consũmation
Sedquestio nobis mouet᷑ quomodo debonodõ dignedictũ uideatur. quod ipsed ederit ocu¬
los residuo ur ł quib non uideant & aurer quibi ñ audiant &uide ne forte haec magis
p&ributo sit et merces incredulitatis secđ eaquȩ in superiorib: ex posuimus ubi quia
r̃ dm̃ habere in notitiã tradidit eos ds̃ inreprobũ sensum. Et hic enimoci
& aures cordis ñcorporis dicit quib ex cȩcati sunt & non audiunt hi utiq: quix pm
incorpore et audientes doc trinã eiꝰneq: credere operib: quȩ uidebant ne
uerbo quod audiebant oboedire uoluerunt. Verũ de hac questione sufficient̃ ñb

Expanded text:
er incurva. In his Apostolus Israel in duas dividit partes; quarum unam electionem vocat, unt quod quaerebant, sed excaecati sunt spiritu compunctionis. Quibus etiam Deum dedisse dicit « oculos, ut non videant, et aures ut non audiant, usque in hodiernum diem, » hoc est, usque ad consummationt. Quaestio nobis quomodo de bono digne dictum videatur, quod ipse dederit oculos residuo Israel quibus non videat et aures quibus non audiat: et vide ne forte haec magis retributio sit et merces incredulitatis, secundum ea quae in superioribus exposuimus, ubi quiaDeum habere in notitiam, tradidit eos Deus in reprobum sensum. Et hic enim oculos et aures cordis, non corporis dicit, quibus excaecati sunt et non audiunt, hi utique qui Christum videntes in corpore, et audientes doctrinam ejus, neque credere operibus quae videbant, neque verbo quod audiebant obedire, voluerunt. Verum de hac ipsa quaestione sufficienter
Abbreviated transcription (Latin):
ł quẽ expar tib bene meritis ponunt Ego autẽ radicẽ aliã quȩ scã sit & scas prin¬
sentilo co habemus apłi secundum toquod alibi decodicitur. quiẽ primogenitus
mis creaturȩ: Huicnamq radici omnis quisaluatur inferitur & ex ha
delibatione scã omnismassa hum ani generis sc̃ificatur Et uere siout radi
forte sructius uberos facit. ite &ut ipsa dicat de eis Ego autemsicut oliu
stuctiferaindo modñi & enĩ si ramiqui fracti sunt p̃ropt̃ incredulitatẽ frac cis
& quistant sidestant quis alius erit inquostant nisi ih̃s xp̃s & quis c̃alius

Expanded text:
aliquem ex patribus bene meritis ponunt. Ego autem radicem aliam quae sancta sit, et sanctas primiaesenti loco habemus Apostoli, secundum id quod alibi de eo dicitur: Qui est primogenitus omnis creaturae . Huic namque radici omnis qui salvatur inseritur, et ex hac delibatione sancta omnis massa humani generis sanctificatur. Et vero sicut radix afferre fructus uberes facit, ita et ipse dicat de eis: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Etenim si rami qui fracti sunt, propter incredulitatem fracti sunt; et qui stant, fide stant: qui salvi erunt in quo stant, nisi in Jesu Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ilitigosus non auarus domũ suã bene regens filios habens in obsequio cũomni grauitat
non elatus superbia neiniudicium incidat diabolum : quitalisẽ inlustrat ministo¬
riuo epis copatus suiut & ipse audiat Eugoseruebonb& sidolis si ꝑpauaao fuisti fi¬
las suꝑra miltati constituam Similit̃ autẽ & uidua siꝑmaneat Inortionib: & obsocratiob:
noe ad acdis Inłustnit ministerium uiduitatis suȩ Sutgo sit talis qualis apłs notat.
atrosial & urrbosa & non solum uerbosa sada cunosa loquens que noport& aut sit indelicus datem
t suians mortua sũbe de honora uit & non in lustrauit ministeriũ uiduitatissese &dac i dat

Expanded text:
litigiosus, non avarus, domum suam bene regens, filios habens in obsequio cum omni gravitate, non elatus in superbia, ne in judicium incidat diaboli. Qui talis est, illustrat ministerium episcopatus sui, ut et ipse audiat: Euge, serve bone et fidelis; super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam . Similiter autem et vidua si permaneat in orationibus et obsecrationibus nocte ac die, illustrat ministerium viduitatis suae. Si vero sit talis, qualem Apostolus notat : otiosa et verbosa, et non solum verbosa, sed et curiosa, loquens quae non oportet; aut si sit in deliciis degens, et vivens mortua; haec dehonoravit et non illustravit ministeri
Abbreviated transcription (Latin):
quiaesais dixerit : Dñẽ quis credidit auditui nro : quispraro dictumẽ et obseruare dobemus quod ser¬
mobic inscripturis interdum praro. Interdũ pronullo omnino ponitur. Verbi gratia ut cũdic̃ quis
sapiens et intellegit haeo : quis ascendit in montẽ dñ : & quis ẽ homo quiuultuitã in his omnib: rarũ
quemq significat. Vbi uero dic̃ quis ascendit incaelũ. hoc ẽ xpm deducere : Velquis discendit
in abrssum hocẽ xp̃m amortuis reducere hnic quis nullus intellegitar ullusẽ enĩ qui a scin¬
plarib dñẽ ñ habeat : sed int̃p̃tatione Ixx seniorũ fit. Etapłs hoc ꝓbans qđ apud illo sẽ¬
pos suit dñe. Videt᷑ tam̃ esaias haec ex ꝑsona apostolorũ ꝓph&are. quib creditũ fuerat
õdicationis ossiciũ cipsicũ raritatẽ credentiũ p̃cipue depopuloisrł uiderent di

Expanded text:
quia Isaias dixerit: Domine, quis credidit auditui nostro? quis pro raro dictum est, et observare debemus, quod sermo hic in Scripturis interdum pro raro, interdum pro nullo omnino ponitur: verbi gratia, ut cum dicit: Quis sapiens, et intelliget haec? et: Quis ascendet in montem Domini? et: Quis est homo qui vult vitam? In his omnibus rarum quis significat; ubi vero dicit: Quis ascendit in coelum? hoc est Christum deducere; vel quis descendit in abyssum? hoc est, Christum a mortuis reducere: hic quis nullus intelligitur. Nullus est enim qui ascenplaribus Domine non habeat, sed inst, videtur tamen Isaias haec ex persona Apostoli prophetare, quibus creditum fuerat praedicationis officium, et ipsi cum raritate credentium, praecipue de populo Israel viderunt, di
Abbreviated transcription (Latin):
lenitudo appellatur. quia quod deerat in portionedĩ binouissimis ipseconplo
& ita omini potentis & bonidi dispensatio delicta aliorũ fructuosa aliis effcit
sicut in p̃senti delicta isrł diuiti asmundi facit &imminutionẽ eorum diuitias

Expanded text:
plenitudo appellatur, quia quod deerat in portione Dei, in novissimis ipse complebit: plenitudo appellatur, quia quod deerat in portione Dei, in novissimis ipse complebit: et ita omnipotentis et boni Dei dispensatio delicta aliorum fructuosa aliis efficit, sicut in praesenti delicta Israel divitias mundi facit, et diminutionem eorum divitias
Abbreviated transcription (Latin):
Qui a ego ueniñ ut iudicẽmundum sed ut salu&urmundus ꝑme Et pe ãburuum
& manifostius in quo dixerit mundũ de signat Aitenim Hae diminuti
diuitiȩ gentium Quo denimillis quioffenderunt diminutũ ẽ & ablatum addi
Be neuitem ad deminutionẽ reddidit plenitudinem Et non sine prosundo
quodam sensu populũ isrł. paulus plenitudinẽ uocat: In quoego prourib: meis
tale aliquit intellego: Nunc quidẽ donec om̃sgentes ueniunt ad salutẽ c̃gregan
diuitiȩ dĩ excredentiũ multitudine sed donec isr ł in incredulitate ꝑsistit
nondũ plenitudo portionis dñĩ dic&ur eẽ conpleta deẽ eni ad integrũ populu
srł Cumuero plenitudogentiũ sub intrauert & isrł in nouis simo tẽpane ꝑfidem¬
uenerit ad salutem ipseerit populus quiprior quidẽ ficerat sed nouissimusuen
ipsã quodam mohereditatis & portionis dñi plenitudinẽ conpleat Etideo

Expanded text:
Quia ego veni, non ut judicem mundum, sed ut salvetur mundus per me . Et ne ambiguum Quia ego veni, non ut judicem mundum, sed ut salvetur mundus per me . Et ne ambiguum ostolus, et manifestius in quo dixerit mundum designat. Ait enim: Et diminutio eorum, divitiae gentium; quod enim illis qui offenderunt diminitum est et ablatum, ad dBene autem ad diminutionem reddidit, plenitudinem, et non sine profundo quodam sensu populum Israel Paulus plenitudinem vocat. In quo ego pro viribus meis tale aliquid intelligo: nunc quidem donec omnes gentes veniunt ad salutem, congregantur divitiae Dei ex credentium multitudine; sed donec Israel incredulitate persistit, nondum plenitudo portionis Domini dicetur esse completa. Deest enim ad integrum populus Israel. Cum vero plenitudo gentium subintraveridem; sed novissimus veniens ipsam quodammodo haereditatis et portionis Dei plenitudinem complebit. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ciderit nonra surget net inconsũ matione sđ dicebat Delicta siuel apsus quis in¬
logit  sequtur postbit Quod s̃ delictũ illorũ diuitiaȩ mundi & demiputio eor ui
diuitegentium quanto magis plenitudo eorumc conside ranbis dĩ sapunti a quo i noo¬
udcum ipsa quidẽ delicta & lapsus inutilitaticedunt: Sed cũ uinusqusq expror¬
tisuililer tatedo linquat. dispensatiodiuinȩ sapientiat hoc ipsu inquo illid a prio suen ni¬
r& filio sadam statuit torminos gentium & roliq̃ usq hereditas eius isrł : Illis uo
gelis quib pars gentiũ distrbuta seducentib: quod amnodo singulos quosq depas
dñi ac de prauantibꝰ: ficerunt eos offendere : Ituut dicer& dñs ꝑpro phi& ã factac milti
ȩ omã diuitie erant partis dñi susciper& & parsdñi pilla parte quȩ offenderit
caretur. Idcirco delicto illorum fiunt diuitiȩ mundi Nunc enĩ lam ñ una
breorũgens sed totus mundus pars dñi effecta ẽ:. Sic enĩ ipsesalua tordicit

Expanded text:
ciderit non resurgat nec in consummatione saeculi, dicebat: Delicta, sive lapsus, quis intelligit? Sequitur post haec: Quod si delictum illorum divitiae sunt mundi, et diminutio eorum divitiae gentiumnec ipsa delicta, nec lapsus inutiliter cedunt. Nam cum unusquisque ex propositi sui libertate delinquat, dispensatio divinae sapientiae per hoc ipsum, in quo illi damno suae negli filios Adam, constituit terminos gentium, etc., haereditatis ejus Israel. Illis autem Angelis, quibus pars gentium fuerat distributa, seducentibus quodammodo singulos quosque de parte Domini, ac depravantibus, fecerunt eos offendere, ita ut diceret Dominus per prophetam: Facta est mihi quae omnia divitiae erant partis Domini susciperet, et pars Domini pro illa parte quae offenderat vocaretur. Idcirco delictum illorum fit divitiae mundi. Nunc enim jam non una Hebraeorum gens, sed totus mundus pars Domini effecta est. Sic enim Salvator dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
expopulo illo crediderint non uidebit᷑ alienũ aut nonẽ putandũ quia morses dicatad dnm̃
Dne nemocredidit audituimeo. Sienĩ credidis sent lit teris meis: credidissent utiq xpõ
Deipso enĩ egoscripsi. Ergofides ex auditur. auditus autẽ ꝑ uerbũ xp̃i. Hic uerbũ xp
p̃dicationẽ de xpõ signisicat. Neq enĩ illi solicrediderunt qui uerbũ ab ipso xpõdño loquente
loquens ad thomam qui auidisti inquit & credidisti: beati nonuidentos &crodentes ui

Expanded text:
ex populo illo crediderint, non videbitur alienum. Aut non est putandum, quia Moyses dicat ad Dominum: Domine, nemo credidit auditui meo? Si enim credidissent litteris meis, credidissent utique et Christo: de ipso enim ego scripsi. Ergo fides ex auditu, auditus autem per verbum Christi. Hic verbum Christi praedicationem de Christo significat; neque enim illi soli crediderunt qui verbum ab ipso Christo Domino loquente loquens ad Thomam: Quia vidisti me, inquit, credidisti; beati non videntes et credentes
Abbreviated transcription (Latin):
ergido atrinam gantiũ gerit & conuersationẽ eorum acuitã ued de probabilẽ facit . ui¬
dentos hnt isrletas ⁊uierant cognatieius secundũ carnẽ ad imitandos eos quipr ficiunt in fidadẽ
inaiit & prouo cat & ẽ glori aministerueius cũ exeruditionis horȩ & iã illis profectus accosseru
Sienim amissio eorũ reconciliatiẽ mundi quȩ .ẽ assumtio nisiuita ex mortuis : hoc

Expanded text:
erga doctrinam gentium gerit, et conversationem eorum ac vitam valde probabilem facit, vierga doctrinam gentium gerit, et conversationem eorum ac vitam valde probabilem facit, videntes haec Israelitas qui erant cognati ejus secundum carnem, ad imitandos eos qui proficiunt in fide Dei invitat et provocat: et est gloria ministerii ejus, cum ex eruditione eorum etiam illis profectus accesserit. Si enim amissio eorum reconciliatio est mundi, quae est assumptio, nisi vita ex mortuis? Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
git& quȩ hominũ sunt sed quȩdĩ quomodo placea dõ Siuero alit̃ agat non solũ inlustratminis¬
terium uirgitiitatis suȩ nec in lustrat lãpadẽ suam sed etontrario lumeneius extingiutur
ficitur una de insipientib: uirginib: Hat iadr̃ & unusquisq: in ecdesiȩ positus apud som& ipsã
reput&. ut in quocũq: locostat siueldero siue in plebȩ in lustr& ministerium fidei suȩ &i
faciat actus suos: ut uidentes homines operaeiꝰ bona magnisicent patremqui lncelis ẽ: hoc
enĩ faciebat & paulus docendo gentes quorũ eratapłr & instruendo infirmos holete p̃arui
lactradeno : robustis fortiorẽ uerbi cibum p̃bendo errantes & in fide titubantes acue¬
lut in abortum quoddã ralactos materno affectu rursũ parcuriendo donec xp̃s fors
⁊olumbonȩ conuersationis adducebat carnẽ suã id ẽ secundũ carnẽ cognatos: ut si
non om̃ss aliquos tarm̃ saluos facer& exillis Sic ergodũ ꝑuigilẽ curã & iugõ sollicitudinẽ

Expanded text:
gitet quae hominum sunt, sed quae Dei, et quomodo placeat Deo. Si vero aliter agat, non solum non illustrat ministerium virginitatis suae, nec illustrat lampadem suam: sed econtrario lumen ejus exstinguitur et efficitur una de insipientibus virginibus . Haec eadem et unusquisque in Ecclesia positus apud semetipsum reputet, ut in quocunque loco stat, sive in clero, sive in plebe, illustret ministerium fidei suae, et tales faciat actus suos, ut videntes homines opera ejus bona, magnificent Patrem qui in coelis est . Hoc enim faciebat et Paulus docendo gentes, quorum erat Apostolus, et instruendo, infirmos olere, parvulos lacte alendo, robustis fortiorem verbi cibum praebendo, errantes et in fide titubantes, ac velut in abortivum quoddam redactos materno affectu rursum parturiendo, donec Christus zelum bonae conversationis adducebat carnem suam, id est secundum carnem cognatos, ut si non omnes, aliquos tamen salvos faceret ex illis. Sic ergo dum pervigilem curam et jugem sollicitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
nec in sino scđi erit ulla conuersio : Hunc ergo casum quẽ superius diximus. idẽ¬
inquoquicadit non adiecia ut resurgat. similẽ oe huic quã inipsoloco offer¬
siono nominat apostolus aduertamus & quod delictũ appellat. Quod mihi
soruantia discesserit saliustitiam teneat miseri cordiam colat fidẽ piatẽ
mansuetudinem seru& ec legõ dĩ meditari nne glegat : de hoc possum̃ dicere

Expanded text:
nec in fine saeculi erit ulla conversio. Haec Origenes. Quod etinec in fine saeculi erit ulla conversio. Haec Origenes. Quod etiin quo qui cadet, adjiciet ut resurgat, similem esse huic quam in ipso loco offensionem nominat Apostolus advertamus, et quem delictum appellat: quod mihi servantia discesserit, sed justitiam teneat, misericordiam colat, fidem, pietatem, mansuetudinem servet, et legem Dei meditari non negligat: de hoc possumus dicere
Abbreviated transcription (Latin):
norum libro scriptũ ẽ Cecidit ȩ rechias ab elatione cordis sui & omnes hic
aosus dequibe insupradictis sermonib: scripturã pronuntias se memorauimus h¬
bent utq: resurrectionẽ & auersio eorũ hab& conuersionẽ. In p̃sentiuero
capitulo quasi sciens apłs qui a sicetidis sent resurgere omnino non possent. ita
netiteos cꝑcidisse & ualde excusat in eo quod dic̃ Num quid sic offender
ut caderere  abstt Neforte ergo ad alium casum respiciens apłs isrł excus &
& ab nega cecidis seullum fortas sede quo dicebat dñs et saluator nostor qui auido¬
bam satanam sicut fulgur cȩcidisse decelo Sed et illum dequo es aiis dic̃ quo¬
modo cecidit decelo luciforquimaneonobatur: haec ergo talẽ casum negat
cocidis se istt : Illorũ enĩ uel in fine sđi conuersioent. tunc cũ plenitudo gentium¬
subinirauerit. & omnisisrł saluus fi& Istius autẽ quidecelocȩcidis sedicitur.

Expanded text:
norum libro scriptum est: Cecidit Ezechias ab elatione cordis sui . Et omnes hi norum libro scriptum est: Cecidit Ezechias ab elatione cordis sui . Et omnes hi casus de quibus in supradictis sermonibus Scripturam pronuntiasse memoravimus, habent utique resurrectionem; et aversio eorum habet conversionem: In praesenti vero capitulo, quasi sciens Apostolus quia si cecidissent, resurgere omnino non possent, ita negat eos cecidisse, et valde excusat in eo quod dicit: Nunquid sic offenderunt ut caderent? Absit. Ne forte ergo ad alium casum respiciens Apostolus, Israel excuset et abneget cecidisse; illum fortasse de quo dicebat Dominus et Salvator noster, quia videbam Satanam sicut fulgur, cecidisse de coelo ; sed et illum de quo Isaias dicit: Quomodo cecidit de coelo Lucifer, qui mane oriebatur? Hic ergo tali casu negat cecidisse Israel. Illorum enim vel in fine saeculi conversio erit tunc «cum plenitudo subintraverit omnis Israel salvus fiet» istius autem qui de coelo cecidisse dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
amdis tradditum eohegerniom fopstatas aptid eos malora odigniore haberi obseruaon¬
is conferat & salutis. Obseruandũ tamen ẽ quod aliud ponit paulus offende¬
ruis coninquere & aliud cadere & ofsensioniquudem uel delicto remediũ ponit
ecidis seaute eos qua sidesperatio in hoc sitaliqua non recbpit  dicitenim : Nu
nirumꝰ quo mõintot & ialib: que decis omni sepistolȩ textus exponit. catidis
tamen eosneget apłs. Sed uide t̃mihi qđ paulus cadenti disferentias bene noueritr
& ali isciateẽ cadere secundũ illud quod scnptũ ẽ septies iustuscadit & resur¬
t& et itorum Nolimihi in sultare mimicamea quia cecidi. & resurgam
Et secundum quod hieremas dicit : Numquicadit non adieei& ut surgas aut
qui auersus e non conuert&ur : sed & iob desem& ipso dicit. Tempore constitu
paratum ẽ eicadere subaliis & domũ eius diripiabalienis. Et in quartoreg¬

Expanded text:
illis traditum, et legem ac Prophetas apud eos majore et digniore haberi observanonis conferat et salutis. Observandum tamen est, quod aliud ponit Paulus offendere ac delinquere, et aliud cadere; et offensioni quidem vel delicto remedium ponitcecidisse autem eos, quasi desperatio in hoc sit aliqua, non recepit. Dicit enim: Numirum, quomodo in tot et talibus quae de eis omnis Epistolae textus exponit, cecidisse tamen eos neget Apostolus. Sed videtur mihi quod Paulus cadendi differentias bene noverit, et aliud sciat esse cadere secundum illud, quod scriptum est: Septies justus cadet, et resurget ; et iterum: Noli mihi insultare, inimica mea, quia cecidi: et resurgam ; et secundum quod Jeremias dicit: Nunquid qui cadit, non adjiciet ut resurgat? aut qui aversus est, non convertetur? Sed et Job de semetipso dicit: Tempore constituto paratum est ei cadere sub aliis, et domum ejus diripi ab alienis; et in quarto Reg
Abbreviated transcription (Latin):
Potostautõ & illa captio mensa huius uideri qua dñs eos coepit cũdix ad eos quid uobi sude turde x p̃¬
cuius filius ẽ at illi responderunt : Dauto et dñs quo modo ergo inquitꝰ dauid adnm̃ eu uocat
monsa utbreuitos dicam secundũ uerbũ dñi quolait putatis quia ego accusemuos apud patrẽ
equiuos accus se morses Et secunduillud quod a płsdicit Quie quiꝑ loepereauerent plip¬

Expanded text:
Potest autem et illa captio mensae hujus videri, qua DPotest autem et illa captio mensae hujus videri, qua DCujus filius est? At illi responderunt: David. Et Dominus. Quomodo ergo, inquit, David dominum eum vomensa, ut breviter dicam, secundum verbum Domini quo ait: Putatis quia ego accusem vos apud Patrem? Est qui vos accuset Moyses ; et secundum illud quod Apostolus dicit: Quotquot per legem p
Abbreviated transcription (Latin):
bano snem cor oratt nioras latis incradulis in comspectti eorũ in laqque ũ & in scandalã & incaptionem
ptinratbutionẽ : Fit eis in laqueũ scriptura diuina. cum legunt ei quȩdex põprophacata s unt
hicedisicabut ciui tutõmeã eccaptiuititẽ populimei conuert& & dicunt non eẽ he subiliuc̃ pl&a
Neq: enĩedi ficauit Aiunt ciuitato de neq captiui tatẽ populi re uoca uit Sed haee dicanr intella
sadintrs admensa portents n faciunt illue quo dam monuit salomon quodintellegibiliter intelle¬
gint quȩ apposita sunt eis: Nonenim uisibilit̃ hace sal intellegibilit̃ hoce spĩtilit̃ facturus prapho¬
tatuse asp ip Nam edificauit uere ciuita tẽ dĩ sed ex lapidibus uiuis: Ex quib suscitauit flios abrahe
ex ipsis edi ficauit a desiad÷ & conuertit captiui tatẽ populieorũ quos inpectatis capte sdiabolus
d&inebat : Illis ergonita intellegentib:: mensahaec scripture diuinȩ factaẽ in laqueũ& incaptionẽ

Expanded text:
aelitis incredulis in conspectu eorum in laqueum, et in scandalum, et in captionem, et retributionem. Fit eis in laqueum Scriptura divina, cum legunt ea quae de Christo prophetata sunt: Hic aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei convertet ; et dicunt non esse haec sub Jesu completa. Neque enim aedificavit, aiunt, civitatem Dei, neque captivitatem populi revocavit. Sed haec dicunt, quia sedentes ad mensam potentis non faciunt illud quod admonuit Salomon, ut intelligibiliter intelligant quae apposita sunt eis. Non enim visibiliter haec, sed intelligibiliter, hoc est, spiritaliter facturus prophetatus est Christus. Nam aedificavit vere civitatem Dei, sed ex lapidibus vivis, ex quibus suscitavit filios Abrahae, et ex ipsis aedificavit Ecclesiam Dei; et convertit captivitatem populi, eorum quos in peccatis captos Diabolus detinebat. Illis ergo non ita intelligentibus, mensa haec Scripturae divinae facta est in laqueum et in captionem.
Abbreviated transcription (Latin):
senin en sncorte  Quodenidiȩ fiat mensa corũ in laque ũ & incaptione &l hiscan dodũ
sccuetionn in ꝑsalmo non haba scrptũ neq in nrĩs hxx int̃p̃tum exemplarib nei
inebreorum & rur suin psalmohab& fiat mensa eorũ corã ipsis inlaqueum
is autẽ non posuit corãipsis : Haec desermonũ ordine & as sumptoru
testimoniorum quali tate memorauimus ut ostendamusꝑ singula quod auo¬
toritas apłi nequaquã ebreorũ exẽplarib: fidẽ facit nec uerbis sẽꝑ int̃p̃tũ seruit
dscripturarum sensum uerbis quib: conp&it explicat. Nunc ergo uide
quo modo ꝓpositi capit sensus debeat explanari: cecitatẽ cordis qua reliquus

Expanded text:
er incurva. Quod enim dicit: Fiat mensa eorum in laqueum, et in captionem et in scandalum: in captionem in psalmo non habetur scriptum, neque in nostris LXX interpretum exemplaribus, neque in Hebraeorum. Et rursum in psalmo habetur: Fiat mensa eorum coram ipsis in laqueum: Apostolus autem non posuit coram ipsis. Haec de sermonum ordine et assumptorum testimoniorum qualitate memoravimus, ut ostendamus per singula, quod auctoritas apostolica nequaquam Hebraeorum exemplaribus fidem facit, nec verbis semper interpretum servit, sed Scripturarum sensum verbis quibus competit explicat. Nunc ergo videamus quomodo propositi capituli sensus debeat explanari. Caecitatem cordis, quia reliquus
Abbreviated transcription (Latin):
multi plicabitur tibigratia & tã quã mercedẽ boni operis gratiarũ multitudinẽ conse¬
ueris sicut & ipse scribit & p&rus inepistola suadic̃ Grati& pax acdõ in

Expanded text:
multiplicabitur tibi gratia, et tanquam mercedem boni operis gratiarum multitudinem consemultiplicabitur tibi gratia, et tanquam mercedem boni operis gratiarum multitudinem consequeris, sicut et ipse scribit Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiorũ sit. uel obseruatio sabbatorũ & ne o meniarũ. haec & liuius modier ꝙ
sunt opera ex quib: dic̃ neminẽ potuis se saluari . & de quib: in ipso loco dicit qu
non ex operibii Alio quin gratia. iam non sit gratia: Sienĩ ꝑhaec quiiustificat un
ñgratis iustificatur qui autẽ ꝑ gratiã iustificatur. istaquidem opera ab eominimo :¬
quȩrunt᷑ sed obseruare deb& neac cepta gratia in anis fiat in eo. sicut & paulus dicit
quia gratia eius in me in anis ñ fuit. sed amplius quã om̃s illilaboraui. & iterũ addit
tã quã memor gratiȩ Non ego inquit sed gratiadĩ mecũ. Non facit ergo in anẽ gra¬
tiã ille qui dignaei opera subiungit. & gratiȩdĩ ñ existit ingratus: Qui enĩ post conse
ratiã peccat. ingratus sit ei qui p̃stitit gratiam. Siautẽ ñ ianẽ feceris grat

Expanded text:
sacrificiorum, vel observationem sabbatorum et neomeniarum. Haec sacrificiorum, vel observationem sabbatorum et neomeniarum. Haec em potuisse salvari, et de quibus in praesenti loco dicit, quia non ex operibus: alioquin gratia, jam non fit gratia. Si enim per haec quis justificatur, non gratis justificatur. Qui autem per gratiam justificatur, ista quidem opera ab eo minime quaeruntur; sed observare debet ne accepta gratia inanis fiat in eo, sicut et Paulus dicit, quia gratia ejus in me inanis non fuit, sed amplius quam omnes illi laboravi . Et iterum addit tanquam memor gratiae: Non ego, inquit, sed gratia Dei mecum. Non facit ergo inanem gratiam ille qui digna ei opera subjungit, et gratiae Dei non existit ingratus. Qui enim post consecutam gratiam peccat, ingratus fit ei qui praestitit gratiam; si autem non inanem feceris gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
pulus siquiscũ in uerbis suis diligentor obseru&. uidequomauius modi
inctionib uttur alibi secundũcarnẽ nominans istł alibi suꝑea ca
nis omnino nor faciens mnentionẽ: sic ut inp̃senti loco ubicũdicera quia
repulit dĩ plebẽ suã. & nobilitatẽ israhielitice animȩ uell& exponen
ere secundum carnẽ gloriantib: cogitur respondere. uidequep̃imisiti
Quelo quor in quit non secundum dnm loquor. sd quasi in insipientia in bac
sub stantia gloriandi Qn quidẽ multi gloriantur secundũ carne &agogloni
et nonreppulit Nondic secundu carnẽ isrł Ad eos uero qui in carnis genere glorabantu
p̃misit. quod de huius modigloriatione neque secundũ dñm loqueretur. nequullun curo¬
& frequent̃ repudiat uituperat non eẽ opera iustitiȩ quȩ mandantur inlege sede unquiba
buqui secundũ carnis legẽ custodiunt & gloriantur idẽ uel circumcisid carnis uuii

Expanded text:
ulus, si quis eum in verbis suis diligenter observet, videt quomodo hujusmodi distinctionibus utitur; alibi secundum carnem nominans Israel, alibi super eo carnis omnino non faciens mentionem, sicut in praesenti loco, ubi cum diceret, quia non repulit Deus plebem suam, et nobilitatem Israeliticae animae vellet exponere ere secundum carnem gloriantibus cogitur respondere, vide quae praemisit : Quae loquor, inquit, non secundum Deum loquor, sed quasi in insipientia in hac substantia gloriandi. Quoniam quidem multi gloriantur secundum carnem; et ego gloriam praescivit Deus, et non repulit, non dicit secundum carnem Israel: ad eos vero qui in carnis genere gloriabantur praemisit quod de hujusmodi gloriatione neque secundum Deum loqueretur, neque in sapienet frequenter vituperat, non esse opera justitiae quae mandantur in lege, sed ea quibus hi, qui secundum carnem legem custodiunt, gloriantur: id est, vel circumcisionem, vel ritus
Abbreviated transcription (Latin):
tensilla uel illa cippellatur et neq syriegypti aliquando dicunt᷑ neq moabitȩ idumei appel¬
lantur Aut arabes serchȩ xpĩ amuero ñẽ unagens sed exomnibi gentib: unus populus
Et ideo morses prosum mo honore. non gentẽ eam nominauit quia nonerat unagens: Sal
suta dicipotest omniũ gentiũ gons: Verũ exdudi uidebimur in hisque subsecuntur ubidic̃ in
gente insensatã inira uos inducã. qđ & gentõ eã & insipientẽ nominauerit Uerũ ne in ho

Expanded text:
ens illa vel illa appellatur, et neque Syri Aegyptii aliquando dicuntur; neque Moabitae Idumaei appellantur; aut Arabes Scythae. Christiani vero non est una gens, sed ex omnibus gentibus unus populus: et ideo Moyses pro summo honore non gentem eam nominavit, quia non erat una gens, sea, si ita dici potest, omnium gentium gens. Verum excludi videbimur in his quae subsequuntur, ubi dicit: In gentem insensatam, in iram vos inducam: quod et gentem eam, et insipientem nominaverit. Verum ne in ho
Abbreviated transcription (Latin):
etmittemanũ tuam sciensquia talia teparare oport&. Sed & saluator ubidic̃ cũ manducauentis
& biberitis admensa metam quid aliud mensacius intellegimꝰ nisi ubidignos et uosqui caperepossur
uerbũ sapientia &rerũ scuentiam docente hoc& in prouerbis salomon sapuentia pro tustut dueris¬

Expanded text:
onuntur tibi, et mitte manum tuam, sciens quia talia te parare oportet . Sed et Salvator, ubi dicit: Cum manducaveritis onuntur tibi, et mitte manum tuam, sciens quia talia te parare oportet . Sed et Salvator, ubi dicit: Cum manducaveritis et biberitis ad mensam meam, quid aliud mensam ejus intelligimus, nisi ubi dignos et eos qui capere possunt verbum sapientiae, et rerum scientiam, docet? Hoc et in Proverbiis Salomon de sapientia protestatur
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur dictasint Nunc & i ã demensa quȩ in laqueum & captionom̃ etinscandalum & inretribs¬
tiones eis fuer dicitur ui decinus Sed primo ad eois paucadicendasunt qui allegorias inscripturis
diuinis refutant & ridere solent eos quim̃ inõnib: sequunt᷑ hnstoricũ sensũ Dicantergonobis sim̃scom
hiciudeorum illã dic̃ proph&t inqua prandere uelcenare solent ut ipsa eis fiat in laque ũ ut capiateos. uelsi
ipsamensa officiatur eis in ranbutiones ut ab ipsa prohisquȩ dereliq: runt recipiant ultionẽ uel quomo¬
do eis inscandalum sit exponant quod sideis singulis explicare señualent etrisũ suũ in consusionẽ uidẽ¬
rint uersum tunc nobi scum parit̃ ueniant ec requirant de scripturis diuinis qualit̃ mensa haeo
intelligi Nobi sigit᷑ procaptu sensus nñ itauidet᷑ : qđ om̃s scripturȩ quȩ ante aduentũ dñi erant apudis n pri
uolebat edere uerbũ dĩ appositis sibilegis & prophaarum sermonib: pascebatur. Et hane pato eẽ mensam

Expanded text:
iam de mensa quae in laqueum et in captionem, et in scandalum, et in retributionem eis fieri dicitur, videamus. Sed primo ad eos pauca dicenda sunt, qui allegorias in Scripturis divinis refutant, et ridere solent eos qui non in omnibus sequuntur historicum sensum. Dicant ergo nobis, si mensam hic Judaeorum illam dicit Propheta in qua prandere vel coenare solent, ut ipsa eis fiat in laqueum ut capiat eos; vel si ipsa mensa efficiatur eis in retributionem, ut ab ipsa pro his quae deliquerunt recipiant ultionem; vel quomodo eis in scandalum sit exponant. Quod si de his singulis explicare se non valent, et risum suum in confusionem viderint versum, tunc nobiscum pariter veniant, et requirant de Scripturis divinis, qualiter mensa haec Israel possit intelligi. Nobis igitur pro captu sensus nostri ita videtur, quod omnes Scripturae quae ante adventum Domini erant apud Israel volebat edere verbum Dei, appositis sibi legis et prophetarum sermonibus pascebatur. Et hanc puto esse mensam
Abbreviated transcription (Latin):
imerat quã & c&cros quicũ ipsis secuti sunt sidẽ xpi. Sed quod dicit se¬
dum olectionẽ gratiȩ factas eõ reliquias. haec mihi suꝑ flua uid &ur eẽ electionis.
animȩ mili uidentur ostendi Sic̃ em̃ isrł dicit᷑. omnis quides cendit degeuereistł
ille ui te uorus isrł itrequimente pura & cordesincero uid& dm̃: Ita & de hoc ac¬
cipeto possumus quod om̃s quidem qui ad sidẽ ueniunt x p̃ĩ. ꝑgratia ueniunt
Quiuero do nũgratie openib uirtutis & puritati cordis exornat. iste ñ solũ ꝑ

Expanded text:
merat, quam et caeteros qui cum ipsis secuti sunt fidem Christi. Sed quod dicit secundum electionem gratiae salvas factas esse reliquias, haec mihi superflua non videtur esse electionis animae mihi videntur ostendi. Sicut enim Israel dicitur omnis qui descendit de genere Israel; ille autem verus Israel est, qui mente pura, et corde sincero videt Deum: ita et de hoc accipere possumus, quod omnes quidem qui ad fidem veniunt Christi, per gratiam veniunt: qui vero donum gratiae operibus virtutis, et puri
Abbreviated transcription (Latin):
Et addit Vosautẽ ut quid suc cenditis uinea met̃. & direptio pauperũ in domib ur̃is ẽ
ut quid iniuriã facitis populomeo & ꝑsonas pauperum consunditis  secundũ haec autẽ
gilans prudens ornatus. hospitalis doctor: non uinolentus non ꝑcussor sed modestis

Expanded text:
et addit: Vos autem ut quid succenditis vineam meam, et direptio pauperum in domibus vestris est? et addit: Vos autem ut quid succenditis vineam meam, et direptio pauperum in domibus vestris est? Ut quid injuriam facitis populo meo et personas pauperum confunditis? Secundum haec autem gilans, prudens, ornatus, hospitalis, doctor, non vinolentus, non percussor, sed modestus
Abbreviated transcription (Latin):
gitur quamdiu apłr .ẽ. gentiũ paulus. ministorĩ suũ in lustraro sedic & quid tam dig
quã utunus quisq ministeriũ suũ quod perdĩ prouidentiq̃ suscipitexorn&  exornat autom
& inlustrat ministeriũ uibene ministrat. sic̃ ȩ contiario dehonostat ministeriũ suũ & notabile
quineglegent̃ & indigne ministrauerit : Verbicusa. Inministeno ealosiȩ diaconus inquit
quibeneminis trauerit. bonũ gradũ sibi ad quirge & multam siduciam in fideihũ xp̃i Siuo
nor multo uino deditum ñ turpis lucri app&itorẽ sed habentẽ mystinũ fider in conscint apura
ñ lambonum gradum sad malã sibi poenam conquirit tãquã qui contumoliã fierti diui nominstero
Similitor auitẽ & quipres brteru gradum suscipit inecdesia satis agat in lustrare ministeriũ pres¬
Erterii: Ad ipsũ enĩ ꝑtinent &illa quȩ depres brteris adtitũ scribit apłs & eaquȩ esaias ser¬

Expanded text:
gitur quandiu apostolus est gentium Paulus, ministerium suum illustrare se dicit; et quid tam dignum, quam ut unusquisque ministerium suum quod per Dei providentiam suscipit, exornet? Exornat autem et illustrat ministerium suum, qui bene ministrat. Sicut econtrario dehonestat ministerium suum, et notabile facit, qui negligenter et indigne ministraverit. Verbi causa, in ministerio Ecclesiae, diaconus, inquit, qui bene ministraverit, bonum gradum sibi acquirit, et multam fiduciam in fide Jesu Christi. n bilinguem, non multo vino deditum, non turpis lucri appetitorem, sed habentem ministerium fidei in conscientia pura. Non jam bonum gradum, sed malam sibi poenam conquirit, tanquam qui contumeliam fecerit divino ministerio. Similiter autem et qui presbyterii gradum suscipit in Ecclesia, satis agat illustrare ministerium presbyterii. Ad ipsum enim pertinent, et illa quae de presbyteris ad Titum scribit Apostolus , et ea
Abbreviated transcription (Latin):
quiem animab: utĩs. Ad istũ ergo septenarium numerum ꝑtin&omnis. qr
uoniens ad xpm̃ deposuit onerapeccati & requiẽ salutis inuenit Rete ergo¬
dicit: quia sic & in hoctẽ pore reliquiȩ secundũ electionẽ gratiȩ facte su

Expanded text:
ciam vos. Ad istum ergo septenarium numerum pertinet omnis qui ciam vos. Ad istum ergo septenarium numerum pertinet omnis qui veniens ad Christum deposuit onera peccati, et requiem salutis invenit. Sic igitur et hoc tempore reliquiae secundum electio
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii nominat: sed dehis nunc singulis quȩ similitu dinis causa ꝓtulimus. dis serere longũ
detur: eatamen quȩ ad corinthios scripsisse apostolum dixim conferentes cump̃sentilo
uel ceteris quȩa pud ꝓphetã scripta memorauimus: Dedarariuidemus ex omnib certis sime
iturum eẽ: iudiciumdĩ. Cuius species ut notior hominib fieret. Iudicandi forma exhis
quȩ inter homines gerunt᷑ assumpta .ẽ. Quoscilicetnos cerem: quia sicut udex istet̾rens
ł siorem quendam locum qđ tribunal appellat᷑ ascendit .Utex eoaltior & eminentior
cȩteris qui iudicandi sunt fiat: nec onspectũ eius lateant uel seorum supplicia uelallegationes
nocentiũ : Ita in tellegamus & iudicem omniũ xpm̃ natura & maies tate cunctis eminente
introspicere corda & conscientiuas iingolorum naqns enerenin. aulontobitet ima saru¬

Expanded text:
judicii nominat. Sed de his nunc singulis, quae similitudinis causa protulimus, disserere longum judicii nominat. Sed de his nunc singulis, quae similitudinis causa protulimus, disserere longum videtur. Ea tamen quae ad Corinthios scripsisse Apostolum diximus, conferentes cum praesenti loco vel caeteris, quae apud prophetas scripta memoravimus, declarari videmus ex omnibus certissime futurum esse judicium Dei: cujus species ut notior hominibus fieret, judicandi forma ex his quae inter homines geruntur assumpta est, quo scilicet nosceremus, quia sicut judex iste terrenus celsiorem quemdam locum, quod tribunal appellatur, ascendit, ut ex eo altior et eminentior caeteris qui judicandi sunt fiat, ne conspectum ejus lateant vel reorum supplicia, vel allegationes innocentium: ita intelligamus et judicem omnium Christum et natura et majestate cunctis emimentem introspicere corda et conscientias singulorum, manifestare occulta et obtecta r
Abbreviated transcription (Latin):
morat. & quomodo in tellegendum uideamus. Non solum eniminhocloco sed etadcor indnos
ibens ntribunalis facitnihis hominus mentionem : ubiait: ꝓpter quodscudemus siue p̃sente
siue absentes placercei. Omnes enimmanifestario portet ante tribunalxp̃i utrecipiatunus¬
quisq ꝑ corpus ꝓutges sit siuebona siuemala: sed et a pad danihelam ꝓphecã inuenimus tali
quaedã deiudicandis peciȩ descripta Videbam inquit eteccesedes posite erant & uetustus
dierum sedebat : & indumentum eius sicutnix candidũ. & capillicapitis eius sicut lana
munda. Thronus eius flamma ignis. rotȩ eiur ignis inflãmans. fluuius igne saccurrebat
anteipsum. Mili es milia minis trabantei & decies milies denamilia. as sistebant ante eun
ualle iosaphat dñs iudicet populũ suum. Ipsam autẽ uallẽ iosaphat : Paulo postualle

Expanded text:
morat, et quomodo intelligendum sit videamus. Non solum enim in hoc loco, sed et Corinthiis morat, et quomodo intelligendum sit videamus. Non solum enim in hoc loco, sed et Corinthiis scribens, tribunalis facit nihilominus mentionem, ubi ait: Propter quod studemus sive praesentes, sive absentes placere ei: omnes enim manifestari oportet ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque in corpore, prout gessit, sive bona sive mala . Sed et apud Danielem prophetam invenimus talia quaedam de judicandi specie descripta: Videbam, inquit, et ecce sedes positae erant, et vetustus dierum sedebat, et indumentum ejus, sicut nix, candidum, et capilli capitis ejus sicut lana munda. Thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis inflammans. Fluvius ignis currebat ante ipsum. Millia millium ministrabant ei, et decies millies dena millia assistebant ante eum:in valle Josaphat Dominus judicet populum suum: ipsam autem vallem Josaphat Paulus propterea vallem
Abbreviated transcription (Latin):
spiciant. his uero nes uperiores sẽiudicent cumperitiam non babeant iudicandi. Quã uis
ergo utrumq rep̃ hendat & eumquis ꝑnit fratrem inferiorẽ & eum quiludicat superior ẽ
tamen utos tenderet illum grauius iniudicando quã hunc inspernendo fratrẽpeccare.
omi sa sp̃tionis culpa p̃sumpti on c̃iudicati fratris ex aggerat &ideo in consequentib: iungit
Omnesenim stabimus ante cribunaldĩ & ceteraus q ł scandalum: as sumens causas exbit
inquib non recte udicant. bi quiiudicant fr̃s. rectietiusti introducit diuini iudicu for
&ait. Omnes enim nos stare oportet antetribunaldĩ. Qua scilicet nouerit his quiiuc
fratrem tantum secrimen elationis inuirrere. ut tribunaldĩ sibi uideatur as sumere
unigeniti iudiciũ p̃uenire : Verum quid sibi uelit hoc ipsum quod apostolus tribunal dĩ me¬

Expanded text:
despiciant; his vero ne superiores se judicent, cum peritiam non habeant udicandi. Quamvis despiciant; his vero ne superiores se judicent, cum peritiam non habeant udicandi. Quamvis ergo utrumque reprehendat, et eum qui spernit fratrem inferiorem, et eum qui judicat superiorem, tamen ut ostenderet illum gravius in judicando, quam hunc in spernendo fratrem peccare, omissa spretionis culpa, praesumptionem judicantis fratris exaggerat et judicat, et ideo in consequentibus jungit: Omnes enim stabimus ante tribunal Dei. Scriptum esin quibus non recte judicant hi qui judicant fratres, recti et justi introducit divini judicii formam, et ait, Omnes enim nos stare oportet ante tribunal Dei, quo scilicet noverit is qui judicat fratrem, tantum se crimen elationis incurrere, ut tribunal Dei sibi videatur assumere, et Unigeniti judicium praevenire. Verum quid sibi velit hoc ipsum, quod Apostolus tribunal Dei me