comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuo. & animat meae uita tues: quae morie¬
tur sidimittatur sibi. Ergo dũ ad est uita
mea hoc est ds̃m̃s: usque nunc. Quid postea:
nomina senec tutis sunt: & discernuntur
a grecis. Grauitas enĩ post iuuentutem.
aliud nomen habet apud grecos: &s post ipsã
grauitatẽ ueniens ultima aetas. aliud hab&
duorũ istorũ nominũ distinctio defecit. de
senectute ambo sunt posita senecta & seniũ
Scitis autẽ duas esse aetates. Docuistime
gratiã tuã auiuentute mea. & usque nunc.
Post iuuentu tẽ neã adnuntiabo mirabilia tua.
quia mecũ es ut non moriar. qui uenetut sur¬
gan. Et usque inseneotã & seniũ. id estusq
ad ultimũ meũ : pisi metũ fueris. nonerit
aliquid meriti mei. Gratia tua. semper¬
per seueret metum. Hoc dicere t etiã unus homo
tu ille ego. Quia uero uoxista unius cuiusdam
magni hominis est : hoc est ipsius unitatis. Vox
est enĩ ecclesiae. Quaeramus iuuentutẽ eccła

Expanded text:
vivo, et animae meae vita tu es, quae morievivo, et animae meae vita tu es, quae morietur si dimittatur sibi. Ergo dum adest vita mea, hoc est Deus meus, usque nunc: quid postea? nomina senectutis sunt, et discernuntur a Graecis. Gravitas enim post juventutem aliud nomen habet apud Graecos, et post ipsam gravitatem veniens ultima aetas aliud nomen duorum istorum nominum distinctio deficit, de senectute ambo sunt posita, senecta et senium: scitis autem esse duas aetates. Docuisti me gratiam tuam a juventute mea; et usque nunc, post juventutem meam, annuntiabo mirabilia tua, quia mecum es ut non moriar, qui venisti ut surgam; et usque in senectam et senium, id est usque ad ultimum meum, nisi mecum fueris, non erit aliquid meriti mei: gratia tua semperperseveret mecum. Hoc diceret etiam unus homo, tu, ille, ego: quia vero vox ista unius cujusdam magni hominis est, hoc est ipsius unitatis; vox est enim Ecclesiae; quaeramus juventutem Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
Quanquam eum dñs corporaliter resuscitassas.
quantũ ad uisibilia pertinet. ceterũ prȩsentia
maiestatis suae illũ suscitauit. Qua prȩsentia
nusquã recedit: Interim tamen ad presentiã
uisibilẽ dñs suscitauit latarũ. Discessit de
ipsa ciuitate dñs. uel deipso loco. Numquid
latarus non uixit : Nonsic anima suscitatur.
Suscitat illã ds̃: moritur si discesserit ds.
Dicam enĩ aud acter fratres. sed tamen uerũ.
Duae uitȩ sunt: una corporis. altera animȩ.
Sic ut uita corporis anima. sic uita animȩ ds.
Quomodo si anima deserat moritur corpus.
sic anima morttur sideserat ds̃. Ipsa est ergo
gratia eius: ut suscitet & sit nobiscum.
Quod ergo nos suscitat amorte nr̃a prȩterita.
&innouat quodã modo uitã nostrã: Dicimusei.
D̾s dociustime ex iuuentute mea. Quia uero non
recedit ab eis quossuscitat. necum recesserit
moriantur: dicimus ei. Etusque nunc ad¬
nuntiabo mirabilia tua : quia cum mecum es

Expanded text:
Quanquam eum Dominus corporaliter resuscitasset, Quanquam eum Dominus corporaliter resuscitasset, quantum ad visibilia pertinet: caeterum praesentia majestatis suae illum suscitavit; qua praesentia nusquam recedit. Interim tamen ad praesentiam visibilem Dominus suscitavit Lazarum; discessit de ipsa civitate Dominus, vel de illo loco: numquid Lazarus non vixit? Non sic anima suscitatur: suscitat illam Deus; moritur si discesserit Deus. Dicam enim audacter, fratres, sed tamen verum. Duae vitae sunt, una corporis, altera animae: sicut vita corporis anima, sic vita animae Deus; quomodo si anima deserat, moritur corpus; sic anima moritur, si deserat Deus. Ipsa est ergo gratia ejus, ut suscitet, et sit nobiscum. Quod ergo nos suscitat a morte nostra praeterita, et innovat quodammodo vitam nostram, dicimus ei: Deus, docuisti me ex juventute mea. Quia vero non recedit ab eis quos suscitat, ne cum recesserit moriantur, dicimus ei: Et usque nunc annuntiabo mirabilia tua; quia cum mecum es
Abbreviated transcription (Latin):
corde extinctisunt. Qui autẽ suscitat
mortuum secundũ corpus reddit eũlaci.
huic uidendȩ & huic aeriducendo. Non
autẽ suscitator eius. ipse illilux & aer est :
incipit uidere quẽ ad modũ uidebat antea.
Anima non sic exsuscitatur. Animaenĩ
excitatur adõ quanquã & corpus exsuscite tur
adõ. Sed ds quando exsuscͥtat corpus. mundo
reddit. Quando exsuscitat animam: sibi
reddit. Si recedat aer mundi istius. mori¬
tur corpus. Si recedat ds̃: moritur anima
Cum ergo animã suscitat ds̃. nisi adsit
qui suscitat: suscitata non uiuit. Nonenĩ
suscitat & dimittit ut uiuat sibi. sicut
latarus quando resuscitatus est: quatridu¬
anus mortuus. Suscitatus corpore. per
dñi corporalem presentiã. Accessit enĩ
corporaliter ad sepulchrum. clamauit :
latare ueniforas. Q surrexit latarus.
processit desepulchro ligatus: deinde
solutus discessit. Resuscitatus est dño
prȩsente. sed uixit & dño absente.¬

Expanded text:
corde exstincti sunt. Qui autem suscitat corde exstincti sunt. Qui autem suscitat mortuum secundum corpus, reddit eum luci huic videndae, et huic aeri ducendo: non autem suscitator ejus ipse illi lux et aer est; incipit videre, quemadmodum videbat antea. Anima non sic exsuscitatur. Anima enim exsuscitatur a Deo; quanquam et corpus exsuscitetur a Deo: sed Deus quando exsuscitat corpus, mundo reddit; quando exsuscitat animam, sibi redit. Si recedat aer mundi istius, moritur corpus; si recedat Deus, moritur anima. Cum ergo animam suscitat Deus, nisi adsit qui suscitavit, suscitata non vivit. Non enim suscitat, et dimittit ut vivat sibi: sicut Lazarus quando resuscitatus est quatriduanus mortuus, suscitatus est corpore per Domini corporalem praesentiam. Accessit enim corporaliter ad sepulcrum; clamavit, Lazare, veni foras: et surrexit Lazarus, processit de sepulcro ligatus; deinde solutus discessit . Resuscitatus est Domino praesente, sed vixit et Domino absente.
Abbreviated transcription (Latin):
bris. patriã quaerebas. Hoc est stabilitatẽ
quandam sp̃s tui ubi diceres bene est : &
ecurus diceres quietus ab omni molestia.
ab omni tẽptatione. a bomni postremo cap¬
auitate : & non inueniebas. Quid dicam :
Uenit ad te: qui tibi ostenderet uiam
Uenit adte ipsa uia & constitutus esinea:
nullis tuis praecedentibus meritis. qm̃ utiq
errabas. Quid est ex quo ingressus : Iam
regis te : iam ille qui uiam docuit te dimit¬
tet te : non inquit docuistime ex iuuentu¬
te mͤa. Et usque nunc adnuntiabo mira¬
bilia tua. Mirabile est enĩ qđ ad huo facis
ut regasme. qui inuia posuistime. Ethȩc
sunt mirabilia tua. Quae sunt putas mira¬
biliadĩ : Quid mirabilius interdĩ mirabilia.
quam mortuos suscitare : Num quidnã¬
inquis ego mortuus sum: Si mortuus
non esses. non diceretur tibi. Surge qui
dormis. & exurge amortuis: & in lumina¬
bit te xp̃s. Mor tui sunt om̃s infideles.
Omnes iniqui qui corpore uiuunt: sed

Expanded text:
bris: patriam quaerebas, hoc est stabilitatem bris: patriam quaerebas, hoc est stabilitatem quamdam spiritus tui, ubi diceres, Bene est; et securus diceres, quietus ab omni molestia, ab omni tentatione, ab omni postremo captivitate; et non inveniebas. Quid dicam? Venit ad te qui tibi ostenderet viam? Venit ad te ipsa via, et constitutus es in ea nullis tuis meritis praecedentibus, quoniam utique errabas. Quid, ex quo ingressus es, jam regis te? jam ille qui viam docuit te, dimittit te? Non, inquit: Docuisti me ex juventute mea; et usque nunc annuntiabo mirabilia tua. Mirabile est enim quod adhuc facis, ut regas me, qui in via posuisti me; et haec sunt mirabilia tua. Quae sunt, putas, mirabilia Dei? Quid mirabilius inter Dei mirabilia, quam mortuos suscitare? Numquidnam ego mortuus sum, inquis? Si mortuus non esses, non diceretur tibi: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Mortui sunt omnes infideles, omnes iniqui; corpore vivunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
isti. Sed praecessit iniquitas. ut expulsa iniqͥ¬
tate : succederet caritas. Vt renouatus in
nouo homine. spedum taxat: nondum re
Didicisti qđ nihil tui boni praȩcesserat. &
gratia dĩ conuersus es addm̃: lam forte ex
quo conuersus es habebis aliquid tuum. &
deuiribus tuis praesumere debes: quẽ ad modũ
solent dicere homines iam dimitte. opuserat
ut uiam ostenderes : sufficit: ambulabo uiã.
Et illȩ qui tibi uiã ostendit᷑. Neforte uis
ut deducamte : Tuautẽ si superbis absit.
sufficit: ambulabo. Demitteris & per
infirmitatẽ iterũ aberrabis. Bonũ erat
tibi ut deduceret te : qui prius inuia collo¬
cauitte. Ceterum nisi & ipse ducat: rursus
rrabis. Dic illiergo. Deducme dñe inuia
tua. & ambulabo inueritate tua. Quod
autẽ. uiam ingressus es iuuentus est: ipsa
renouatio & initiũ fidei. Antea enĩ ambula¬
bas periuas tuas uagabundus : errans per
siluosa. per aspera: laceratus omnibus mẽ¬

Expanded text:
isti, sed praecessit iniquitas, ut expulsa iniquisti, sed praecessit iniquitas, ut expulsa iniquitate succederet charitas; et renovatus in novum hominem spe duntaxat, nondum re, didicisti quod nihil tui boni praecesserat, et gratia Dei conversus es ad Deum. Jam forte ex quo conversus es, habebis aliquid tuum, et de viribus tuis praesumere debes? Quemadmodum solent homines dicere: Jam dimitte; opus erat ut viam ostenderes, sufficit, ambulabo viam. Et ille qui tibi viam ostendit: Ne forte vis ut deducam te? Tu autem si superbis: Absit, sufficit, ambulabo viam. Dimitteris, et per infirmitatem iterum aberrabis. Bonum erat tibi ut deduceret te, qui prius in via collocavit te. Caeterum nisi et ipse ducat, rursus errabis: dic illi ergo, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Quod autem viam ingressus es, juventus est, ipsa renovatio, et initium fidei. Antea enim ambulabas per vias tuas vagabundus; errans per silvosa, per aspera, laceratus omnibus mem
Abbreviated transcription (Latin):
te : Quis redimetur. nisi acaptiuitate
Quis autẽ potest dicere in iustã fuisse capte¬
uitatem suã quando deseruit imperatorẽ
& defecit ad desertorem : Imperator enĩ
bs. Oesertor diabolus. Praeceptum dedit
imperator. frautene sagges si tesontor
Melior qui defecit quã qui te fecit e Crõ¬
didisti qđ promisit diabolus. & inuen fi
quodminatus est ds̃ Iam ergo excaptiuitate libe¬
ratus. ad huc tamen inspe: nondũ inre. Ambu¬
las perfidem : nondũ perspetiem. Ds in quit
docuistime exiuuentute mea. Ex quo conuer¬
sus sum adte : in nouatus ate qui factus ate:
recreatus qui creatus. reformatus qui forma¬
tus. Ex quo conuersussũ didici merita mea
nulla praecessisse: sed gratiã tuã mihi gratis
uenisse. ut memorarer iustitiae tuae solius.
Quid deinde post iuuentutẽ : qm̃ docuistime
inquit exiuuentute mea. Quid post iuuen¬
tutem : Inpsa enĩ prima conuersione tua
didicisti. qđ ante conuersionẽ iustus non fu¬

Expanded text:
te? quis redimitur, nisi a captivitate? te? quis redimitur, nisi a captivitate? quis autem potest dicere injustam fuisse captivitatem suam, quando deseruit imperatorem, et defecit ad desertorem? Imperator enim Deus, desertor diabolus: praeceptum dedit imperator, fraudem suggessit desertor elior qui defecit, quam qui te fecit? Credidisti quod promisit diabolus, et invenisti quod minatus est Deus. Jam ergo ex captivitate liberatus, adhuc tamen in spe, nondum in re, ambulans per fidem, nondum per speciem, Deus, inquit, docuisti me ex juventute mea. Ex quo conversus sum ad te, innovatus a te qui factus a te, recreatus qui creatus, reformatus qui formatus: ex quo conversus sum, didici merita mea nulla praecessisse; sed gratiam tuam mihi gratis venisse, ut memorarer justitiae tuae solius. 3. Quid deinde post juventutem? quoniam docuisti me, inquit, ex juventute mea; quid post juventutem? In ipsa enim prima conversione tua didicisti quod ante conversionem justus non fu
Abbreviated transcription (Latin):
ecce qui occiderunt filium. resurrexit filius.
& lapis reprobatus ab aedificantibus factus est
incaput anguli. Offenderunt in illum. & con¬
quas satisunt : ueniet super eos. & conteret
eos. Sed nim ita iste qui cantat in psalmo & dicit.
introibo inpotentiã dñi. Non meam : sed dñi.
Dñe memorabor iustitiae tuae solius. Nullã
meam agnosco: solius tuae iustitiae memora¬
bor. Ate habeo quicquid boni habeo. Quic¬
quid autẽ ame habeo : malihabeo. Non meri¬
tis supplicium reddi disti: sed gratiã gratis
Quid me docuisti. qui tuae solius iustitiae me
morari debeo : Considerans enĩ uitã prȩtert
meã. uideo quidmihi debebatur: & quid acce¬
peram pro eoqđ mihi debebatur. Debebatu
porna : sed data est gratia. Debebatur gehe¬
ex iuuentute mea. Exipso inrtio fidei meal
quame in nouasti : docuistime nihil in me pi¬
cessisse unde mihi dicerẽ deberi: qđ dedist
Quis enĩ conuertitur addm̃. nisi ab iniquit¬

Expanded text:
ecce quia occiderunt filium: resurrexit filius, ecce quia occiderunt filium: resurrexit filius, et lapis reprobatus ab aedificantibus factus est in caput anguli . Offenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet super eos, et conteret eos. Sed non ita iste qui cantat in Psalmo, et dicit: Introibo in potentiam Domini; non meam, sed Domini. Domine, memorabor justitiae tuae solius. Nullam meam agnosco; solius tuae justitiae memorabor. A te habeo, quidquid boni habeo; quidquid autem mali habeo, a me habeo. Non meritis supplicium reddidisti; sed gratiam gratis Quid me docuisti? Quia tuae solius justitmorari debeo. Considerans enim vitam praeteritam meam, video quid mihi debebatur, et quid acceperim pro eo, quod mihi debebatur. Debebatur poena, reddita est gratia. Debebatur geheex juventute mea. Ex ipso initio fidei meae, qua me innovasti, docuisti me nihil in me praecessisse, unde mihi dicerem deberi quod dedisti. Quis enim convertitur ad Deum, nisi ab iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
dicenti noli tangere. Expertusergo malũ
postea saltem obtẽperet prȩceptis medici
ut surgat. qui noluit credere medico ut
non aegrotaret. Nam & sanis bonus medi¬
cus & fidelis dat praeceptũ. pe sit illi neces¬
sarius. Non est enĩ sanis necessarius medicus:
sed male habentibus. Boni amici medici.
qui nolunt uendere artẽ suã & plus gaudeis
ad sanos quã ad aegrotos : dant quaedam
praerepta sanis quae obseruando. in aegritudi¬
nem non cadant. Porro autẽ illi si prȩcepta
contẽpserint & in aegritudinẽ inciderint:
supplicant medico quẽ contẽpserunt sani.
Rogant aegroti. utinã saltem rogent: pe per
febrem mente perdita & medicum caedant.
Audistis modo cũ euangeliũ legeretur. qu m¬
admodũ in illos dicta sit parabola. Mentis
sanae erant quidixerunt. Hic est heres. ueni
occidamus eũ & nr̃a erit hereditas: utique non.
Puta qui occiderunt filiũ & patrẽ occisuri
erant: hoc est mentẽ sanã. habere. Postremo

Expanded text:
dicenti, Noli tangere ; expertus ergo malum, dicenti, Noli tangere ; expertus ergo malum, postea saltem obtemperet praeceptis medici ut surgat, qui noluit credere medico ut non aegrotaret. Nam et sano bonus et fidelis medicus dat praeceptum, ne sit illi necessarius. Non est enim sanis necessarius medicus, sed male habentibus . Boni autem amici medici, qui nolunt vendere artem suam, et plus gaudent ad sanos quam ad aegrotos, dant quaedam praecepta sanis, quae observando in aegritudinem non cadant. Porro autem illi si praecepta contempserint, et in aegritudinem inciderint, supplicant medico: quem contempserunt sani, rogant aegroti. Utinam saltem rogent! ne per febrem mente perdita et medicum caedant. Audistis modo, cum Evangelium legeretur, quemadmodum in illos dicta sit parabola. Mentis sanae erant qui dixerunt: Hic est haeres; venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas ? Utique non: puta qui occiderunt filium, et patrem occisuri erant; hoc est mentem sanam non habere. Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
secundi redẽpti. Nam & ipsa redẽptio. clamat
captiuita tẽ nostrã. Vnde enĩ redẽpti. sinon
antea captiui: Et eam captiuitatẽ expressius
ab apło insinuatã. exepistola eius uerba quȩdã
cominemorantes insinuauimus. & repetiuimus.
Nide o aliã legem in membris meis. repugnan¬
tem legimentis meae . & captiuum me ducentẽ
in lege percati quae est in membris meis. Ipsa est
prima captiuitas nr̃a . qua concupiscit aduer¬
sus sp̃m caro. Nenit autẽ hoc depȩna peccati.
ut homo aduersus seipsũ diuideretur. qui uni
subditus esse noluit. Nihuil enĩ tam expedit
animae quã oboedire. Et si expedit ani¬
mae oboedire inseruo. ut obȩdiat dõ : & in
flio ut obediat patri. inuxore ut obȩdiat
uiro : quantomagis in homine ut obȩdiat dõ.
Expertus ergo mala adam : omnis autẽ homo
adam : sicut in his qui crediderunt omnis homo
xp̃s quia membra sunt xp̃i. Exper tufergo
malũ qđ non debuit experiri. sicrederet

Expanded text:
secundi redempti. Nam et ipsa redemptio clamat secundi redempti. Nam et ipsa redemptio clamat captivitatem nostram. Unde enim redempti, si non antea captivi? Et eam captivitatem expressius ab Apostolo insinuatam ex Epistola ejus, verba quaedam commemorantes, insinuavimus, et repetimus: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ipsa est prima captivitas nostra, qua concupiscit adversus spiritum caro . Venit autem hoc de poena peccati, ut homo adversus seipsum divideretur, qui uni subditus esse noluit. Nihil enim tam expedit animae quam obedire. Et si expedit animae obedire in servo ut obediat domino, in filio ut obediat patri, in uxore ut obediat viro; quanto magis in homine ut obediat Deo? Expertus ergo malum Adam: omnis autem homo Adam; sicut in his qui crediderunt omnis homo Christus, quia membra sunt Christi: expertus ergo malum quod non debuit experiri, si crederet
Abbreviated transcription (Latin):
& his qui primi captiui ducti sunt: ut agnos¬
catur hic gemitus noster. ut suffitiat dici
malitia sua. Iam enĩ si superbi desierimus.
uel fatigati redeamus: nec rediri nisi per
gratiã potest. Gratia gratis data est: nã
nisi gratis esset. gratia non esset. Porro
autẽ si propterea gratia est quia gratis.
nihiltuũ praecessit ut acciperes. Nam
si aliqua bonatua opera prȩcesserunt:
pretiũ accepisti nongratis. Praetiũ autẽ
qđ nobis debebatur: supplitiũ est. Quod
ergo liberamur. non nr̃is meritis : sed
illius gratiae est. Illum ergo laudemus
illi totũ qđ sumus: & qđ salui efficimur
debeamus. Ad quod conclusit cũ multa
dixisset dicens. dñe memorabor iustitię
tuae solius. Adistũ uersũ. conclusa est
hesterna tractatio. Primi ergo captiui.
morimur . quia non prius qđ spiritale est sed qđ
animale. postea spiritale. Propter primũ homi¬
nem primi captiui. Propter secundũ hominẽ:

Expanded text:
et his qui primi captivi ducti sunt, ut agnoset his qui primi captivi ducti sunt, ut agnoscatur hic gemitus noster, et sufficiat diei malitia sua . Jam enim, si superbi deseruimus, vel fatigati redeamus. Nec rediri nisi per gratiam potest. Gratia gratis data est: nam nisi gratis esset, gratia non esset. Porro autem, si propterea gratia est, quia gratis est, nihil tuum praecessit, ut acciperes. Nam si aliqua bona opera tua praecesserunt, pretium accepisti, non gratis: pretium autem quod nobis debebatur, supplicium est. Quod ergo liberamur, non nostris meritis, sed illius gratia est. Illum ergo laudemus; illi totum quod sumus, et quod salvi efficimur, debeamus. Ad quod conclusit, cum multa dixisset, dicens: Domine, memorabor justitiae tuae solius. Ad istum versum conclusa est hesterna tractactio. Primi ergo captivi, morimur; quia non prius quod spirituale est, sed quod animale postea spirituale . Propter primum hominem primi captivi: propter secundum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
Aratiamdi qua gratis salui facti sumus :
Inullis nr̃is meritis praecedentibus.
nisi quibus suppliciũ debebatur: isto cõmen¬
dari psalmo hesterna die insinuauimus ca¬
ritati ur̃ae. eumq tractando : qm̃ finire
nequiuimus. extremã eius partẽ: in hodier¬
num diẽ distulimus. promittentes in no¬
mine dñi nos debitũ soluituros. Quod
soluendi qm̃ tẽpus est ad estote animo:
tam quã agro fertili. ubi & semen multi¬
plicetis: & pluuiae ingrati nonsitis.
Commendauimus hesterno die titulum
eius. sed propter renouandũ intentionẽ
uram & his intimandũ quiheri absentes
fuerunt: breuiter cõmemoramus. qđ
recolant qui audierunt: audiant quinon¬
audierunt. Filiorũ ionadab psalmus est.
quod nomen interpretatur dñi spontaneus.
Qm̃ spontaneus hoc est bona. pura. sincera
& perfecta uoluntate : non ficto corde dño
seruiendũ est: qđ etiã illud indicat ubidictũ
est: uoluntarie sacrificabo tibi. Filiis huiꝰ
idest filiis obȩdientiae cantatur psalmus.

Expanded text:
Gratiam Dei, qua gratis salvi facti sumus, nullis nostris meritis praecedentibus. nisi quibus supplicium debebatur, isto commendari psalmo, hesterna die insinuavimus Charitati Vestrae: eumque tractando quoniam finire nequivimus, extremam ejus partem in hodiernam diem distulimus, promittentes in nomine Domini nos debitum soluturos. Quod solvendi quoniam tempus est, adestote animo, tanquam agro fertili, ubi et semen multiplicetis, et pluviae ingrati non sitis. Commendavimus hesterno die titulum ejus; sed propter renovandam intentionem vestram, et his intimandum qui heri absentes fuerunt, breviter commemoramus quod recolant qui audierunt, audiant qui nescierunt. Filiorum Jonadab Psalmus est; quod nomen interpretatur Domini Spontaneus: quoniam spontanea, hoc est bona, pura, sincera et perfecta voluntate, non ficto corde Domino serviendum est; quod etiam illud indicat ubi dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi . Filiis hujus, id est, filiis obedientiae cantatur Psalmus,
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ intelligimus: quid dixerit iterum:
Orgo audianus . quantas ostendistimihi tri¬
bulationes multas &s malas & conutr sus
uiuificastime: & de abrssis terrȩ iterũ
reduxistime. Quid deinde: Multiplicas¬
ti iustitiã tuã & conuersus consolatus esme.
& de abrssis terrae iterum reduxisti me
Ecce alterum iterum. Sihoc iterũ soluere
laboramus semel positũ. quis poteri. suluere
geminatũ : Iam ipsũ iterũ. geminatio est: &
rursus positũ est iterũ. Ad sit ille a quogratia.
Ad sit brachiũ qđ ad nuntiamus omni gene¬
rationi superuenturae. Ad sit ille & tã quã
claie trucis suae clausũ: sacramentũ ape¬
riat. Neque enĩ frustra illo crucifixo uelũ
tẽpli mediũ scis sũ est: nisi quia per illius
passionẽ. omnium mysteriorũ secreta
patuerunt. Ad sit ergo ipse transeuntib
adeum : auferatur uelamen. Dicat nobis
prophetae prae missa est. osten disti mihi tri¬
bulationes multas & malas. & conuersus

Expanded text:
nondum intelligimus, quid dixerit iterum. nondum intelligimus, quid dixerit iterum. Ergo audiamus: Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quid deinde? Multiplicasti justitiam tuam; et conversus consolatus es me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Ecce alterum iterum. Si hoc iterum solvere laboramus semel positum, quis poterit solvere geminatum? Jam ipsum iterum geminatio est, et rursum positum est iterum. Adsit ille a quo gratia: adsit et brachium quod annuntiamus omni generationi superventurae: adsit ipse, et tanquam clave crucis suae clausum sacramentum aperiat. Neque enim frustra, illo crucifixo, velum templi medium scissum est , nisi quia per ipsius passionem omnium mysteriorum secreta patuerunt. Adsit ergo ipse transeuntibus ad eum; auferatur velamen : dicat nobis Prophetae praemissa est: Ostendisti mihi tribulationes multas et malas; et conversus
Abbreviated transcription (Latin):
post miseriã & dic: dñe quis similis tibis
Quantas ostendisti mihi tribulationes multas
& malas. Sed disciplina fuit ad monitio. non
desertio. Denique gratias agens: quid dicit s¬
& conuersus uiuificastime: & de abyssis
terrae. iterũ reduxisti me. Quando enim
antea : Quid est hoc : Iterum cecidistiab
altitudine : Ohomo mancipiũ in obediens.
superbe aduersus dñm cecidisti. Factum est
inte. Omnis quise exaltat hamiliabitur :
fiet inte quise humiliat exaltabitur. Redi
depro fundo. Redeo inquit redeo: agnosco.
d̃s quissimilis tibi. Ostendistimihi tribulati¬
ones multas & malas. & conuersus uiui ficasti
me : & de abrssis terrae iterũ reduxistime.
Intelligimus audio. Reduxisti enĩ de abrs¬
sis terre. reduxisti a profunditate & submer¬
sione peccati. Sed quare iterum. quando
iam factũ erat : sequamur neforte posteri¬
ora psalmi ipsius exponant nobis. quodhic

Expanded text:
post miseriam, et dic: Domine, quis similis tibi? post miseriam, et dic: Domine, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! 9. Sed disciplina fuit; admonitio, non desertio. Denique gratias agens quid dicit? Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quando enim antea? quid est hoc, iterum? Cecidisti ab altitudine, o homo, mancipium inobediens, superbe adversus Dominum, cecidisti! Factum est in te, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: fiat in te, Omnis qui se humiliat, exaltabitur . Redi de profundo. Redeo, inquit; redeo, agnosco: Deus, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Intelligimus, audio. Reduxisti enim de abyssis terrae; reduxisti a profunditate et submersione peccati. Sed quare, iterum? Quando jam factum erat? Sequamur, ne forte posteriora psalmi ipsius exponant nobis, quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
cce soluit praeceptũ. excisssit aceruice
igum disciplinae : habenas regiminis. exal¬
nti animosuate disrupit. Vbiest nunc
te captiuus: Clamat. dñe quis similis
ibi : Volui esse peruerse sumilis tibi .& fao¬
ussumsimilis pecori : subtua dominatione.
htuo precepto fuerã. similis eram : sed homo
honore positus non intellexit. comparatus
ł iumentis in sensates: & similis factus estillis
tribulationes multas & malas. Merito super¬
be serue. Uoliustienĩ peruerse esse similis dño
tuo. qui factus eras adimaginẽ dñi tui : Bene
tibi uelles ut es set recedenti ab illobono.
Prorsus dicit tibi ds̃. Si recedis ame & bene
est tibi. ego non sũbonũ tuum. Pro inde si
illebonus & summe bonus. & dese sib ibonus
& nullo alieno bono honus : & ipse nostrũ
sum mũ bonũ. recedendo inde quideris. nisi
malus.: Item supse est beatitudo nostra.
quid erit recedenti nisi miseria: Rediergo

Expanded text:
ecce solvit praeceptum, excussit a cervice ecce solvit praeceptum, excussit a cervice jugum disciplinae, hab nas regiminis exaltan e animositate disrupit; ubi est nunc? Certe captivus clamat: Domine, quis similis tibi? Volui esse perverse similis tibi, et factus sum similis pecori. Sub tua dominatione, sub tuo praecepto vere similis eram: sed homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis tribulationes multas et malas! Merito, superbe serve: voluisti enim perverse esse similis Domino tuo, qui factus eras ad imaginem Domini tui. Bene tibi velles ut esset recedenti ab illo bono? Prorsus dicit tibi Deus: Si recedis a me, et bene est tibi, ego non sum bonum tuum. Proinde si ille bonus, et summe bonus, et de se sibi bonus, et nullo alieno bono bonus, et ipse nostrum summum bonum; recedendo inde, quid eris, nisi malus? Item, si ipse est beatitudo nostra, quid erit recedenti, nisi miseria? Redi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ut moriaris.: Sed in obȩdientia te subicit mori.
quia prohibita tetigisti. Ideo arbor illa appel¬
lata est scientiae : dinoscendiboni & mali. Non
quia inde talia quasi pogia pendebant: sed
quac quid esset arbor illa. cuius libet pomi.
ius libet fructus esset. ideosic uocata est:
quia homo qui nollet bonũ amalo discernere
per praeceptũ . discreturus erat per ixperi¬
mant. Vt tangendo uetitum: inueniret
pplicium. Quare autẽ tetigit fratresmti:
Quid illi deerat dicatur mihi. quid illi dẽ¬
erat in paradrso constituto. in media opulen¬
ia mediisque dilitiis. cui magnae delitiae
irant ipsa iusiodĩ. cuius facieen quasi in imici
umuit post peccatũ. Quid illi deerat ut tange¬
ret. nisi quia sua potestatȩ uti uoluit: Precep¬
lim rũpere delectauit: ut nullo sibi dominan
fieret sicut ds: quia dõ nullus utique do¬
inatur. Male uagus. male praesumens
iturus mortuus: recedendo auita iustitiae.

Expanded text:
ut moriaris? Sed inobedientia te subjecit morti, ut moriaris? Sed inobedientia te subjecit morti, quia prohibita tetigisti. Ideo arbor illa appellata est scientiae dignoscendi boni et mali , non quia inde talia quasi poma pendebant; sed quidquid esset arbor illa, cujuslibet pomi, cujuslibet fructus esset, ideo sic vocata est, quia homo qui nollet bonum a malo discernere per praeceptum, discreturus erat per experimentum; ut tangendo vetitum, inveniret supplicium. Quare autem tetigit, fratres mei? Quid illi deerat? Dicatur mihi quid illi deerat in paradiso constituto, in media opulentia, mediisque deliciis; cui magnae deliciae erant ipsa visio Dei, cujus faciem quasi inimici timuit post peccatum? Quid illi deerat, ut tangeret, nisi quia sua potestate uti voluit, praeceptum rumpere delectavit; ut nullo sibi dominante fieret sicut Deus, quia Deo nullus utique dominatur? Male vagus, male praesumens, futurus mortuus, recedendo a via justitiae!
Abbreviated transcription (Latin):
fueris sub praecepto : Porro si expedit tibi es¬
se sub dño & sub prȩcepto. quid tibi iusseris
erat ds̃ : Aliquid enĩ quaerit abfte. Offer
mihi sacrificium dicturus est tibi. non ipse
fecit omnia. in quibus & tefecit: Obsequa¬
re mihi dicturus est tibi. siue adlectũ cum
requiesco : siue ad mensã cũme reficio siu
adbalnea cum lauo. Quia nullo abste indigo
ds nihil tibi debuit iubere : Si autẽ debuip
aliquid iubere ut te qđ tibi expedit sentira
esse sub dño ÷ ab aliqua re prohubendus eras
Non propter illius arboris malitiã : sed ip¬
ter tuã cbȩditiã : Nonpotuit ds perfecus¬
us demonstrare quantũ sitbonũ obedientue
ATangendo moriturus es. Numquid
quib dhibũt alia subtraxit : Nonne est
pa fructuosis plenus arboribus : Quid
e E : Hoc nolo tangas. hinc nolo gustes.
umꝰ est: sed obȩdientia melior est. Pro inde
Lum tetigeris numquid arbor illa malũ erit

Expanded text:
fueris sub praecepto? Porro si expedit tibi esfueris sub praecepto? Porro si expedit tibi esse sub Domino, et sub praecepto, quid tibi jussurus erat Deus? Aliquid enim quaerit abs te? Offer mihi sacrificium, dicturus est tibi? Nonne ipse fecit omnia, in quibus et te fecit? Obsequere mihi, dicturus est tibi; sive ad lectum, cum requiesco; sive ad mensam, cum me reficio; sive ad balneas, cum lavo? Quia ergo nullo abs te indiget Deus, nihil tibi debuit jubere? Si autem debuit aliquid jubere, ut te, quod tibi expedit, sentires esse sub Domino, ab aliqua re prohibendus eras; non propter illius arboris malitiam, sed propter tuam obedientiam. Non potuit Deus perfectius demonstrare quantum sit bonum obedieon enim non tangendo moriturus es. Numquid qui hinc prohibuit, alia subtraxit? Nonne est paradisus fructuosis plenus arboribus? Quid tibi deest? Hoc nolo tangas; hinc nolo gustes. Bonum est, sed obedientia melior est. Proinde cum tetigeris, numquid arbor illa malum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
gente uiuat. Quid restat fr̃s. nisirecedens ab
rius calore torpescat : Recedens a ueritate ua¬
nescat. Recedens ab eo qđ summe atq in cõmu¬
tabili ter est: indeterius mutatus deficiat.
Hoc diabolus fecit. Imitari dm̃ uoluit: sedper¬
uerse. Non esse subillius potestate. sed habere
contra illũ potestatẽ. Homo autẽ positus sub
prȩcepto. audiuit adño dõ: noli tangere.
Quid: Hanc arborem. Quid est enĩ illa arbor
Sibona est quare non tango. si mala est quid fa¬
cit in paradrso : Prorsus ideo est in paradrso
quia bona est: sed nolo tangas: Quare non
tango : Quia oboedientẽ te uolo. non conti¬
dicentẽ seruum. Ad hoc serue. sed nolimala
serue: serue audi prius dñi iussum. & tunc
iubentis disce consilium. Bona est arbor.
nolo tangas. Quare : Quia dñs sũ. & seruus
es: haec tota causa est. Si parua est. dedig¬
naris esse seruus. quid autẽ tibi expedit
nisi esse sub dño: Quomodo eris sub dño nis

Expanded text:
gente vivat; quid restat, fratres, nisi ut recedens ab gente vivat; quid restat, fratres, nisi ut recedens ab ejus calore torpescat, recedens a veritate vanescat, recedens ab eo quod summe atque incommutabiliter est, in deterius mutatus deficiat. 7. Hoc diabolus fecit: imitari Deum voluit, sed perverse; non esse sub illius potestate, sed habere contra illum potestatem. Homo autem positus sub praecepto, audivit a Domino Deo, Noli tangere. Quid? Hanc arborem . Quid est enim illa arbor? Si bona est, quare non tango? si mala est, quid facit in paradiso? Prorsus ideo est in paradiso, quia bona est; sed nolo tangas. Quare non tango? Quia obedientem te volo, non contradicentem. Servi ad hoc, serve; sed noli male, serve. Serve, audi prius Domini jussum, et tunc jubentis disce consilium. Bona est arbor: nolo tangas. Quare? Quia Dominus sum, et servus es. Haec tota causa est. Si parva est, dedignaris esse servus? Quid autem tibi expedit, nisi esse sub Domino? Quomodo eris sub Domino, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ frigessit. accedendo feruescit. Rece¬
dendo tenebrascit. accedendo clarescit.
A quo enĩ habet utsit: apud illũ habet ut ei
benesit. Deniq filius minor qui uoluit insua
potestate habere substantiã suã: quae illi
apud patrẽ optime seruabatur. factus suae
potestatis : profectus est in regione longin¬
quam. Haesit principi malos porcospauit.
fame correptus est : qui saturitate superb
ab scesserat. Ergo quisquis ita uult esse
similis dõ ut adillũ stet: fortitudinẽ suã
sicut scriptũ est ad illũ custodiat. non ab
illo recedat. Si cohaerendo signetur.
tari quã ex anslo cera. Illi ad fixus habeat
iniaginem eius: fatiens qđ dictũ est. Mihi
adhaerert dõ honũ est. Vere custodiet
similitudinẽ. & imaginem ad quã factus est.
Porro autẽ si peruerse uoluerit imitari dm̃.
ut quomodo ds non habet aquo formetur: non
habet a quo regatur. sic ipse uelit sua potestate
uti. ut quomodods nullo formante : nullo re¬

Expanded text:
enim frigescit; accedendo fervescit: receenim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut ei bene sit. Denique filius minor, qui voluit in sua potestate habere substantiam suam, quae illi apud patrem optime servabatur, factus suae potestatis, profectus est in regionem longinquam, haesit principi malo, porcos pavit; fame correctus est qui saturitate superbus abscesserat . Ergo quisquis ita vult esse similis Deo, ut ad illum stet, fortitudinemque suam, sicut scriptum est, ad illum custodiat , non ab illo recedat: ei cohaerendo signetur tanquam ex annulo cera, illi affixus habeat imaginem ejus, faciens quod dictum est, Mihi adhaerere Deo bonum est ; vere custodit similitudinem et imaginem ad quam factus est. Porro autem si perverse voluerit imitari Deum, ut quomodo Deus non habet a quo formetur, non habet a quo regatur, sic ipse velit sua potestate uti, ut quomodo Deus, nullo formante, nullo re
Abbreviated transcription (Latin):
ad altissima quae fecit magnalia: nec ipsis cȩles¬
tibus nec super caelestibus: nec super caelũ caeli
quod dicitur indiget ds. ut aut melior sit. aut
potentior: autbeatior. Quid enĩ esset. quic¬
quid aliud est nisi ille fecisset : Quo ergo
eret abste quierat antete : Et tam potens
erat ut cũ tu nonesses faceret te. Num quid
quomodo parentes fatiunt filios: per quandã
concupiscentiã carnalẽ. generant potius quã
creant. Illis enĩ generantibus : ds̃ creat. Nam
situ creas. dic quid mulier paritura est. Quod
dicam: Tudic Ipsa dicat. quae qđ portat
ignorat. Generant tamen homines filios:
& ad solatiũ suum & ad subsidium senectutis.
Numquid ideo creauit haec omnia ds̃ a quib:
senex adiauere tur : Nouit ergods̃ qđ creat.¬
& quale sit per eius bonitatẽ: & quale futurus
sit per propriã uoluntatẽ : nouit ds̃ & ordina¬
uit omnia. Vtautẽ homosit aliquid. conuer¬
titse adillũ : a quo creatus est. Recedendo

Expanded text:
ad altissima quae fecit magnalia, nec ipsis coelesad altissima quae fecit magnalia, nec ipsis coelestibus, nec supercoelestibus, nec coelo coeli quod dicitur, indiget Deus, ut aut melior sit, aut potentior, aut beatior. Quid enim esset quidquid aliud est, nisi ipse fecisset? Quo ergo eget abs te qui erat ante te, et tam potens erat, ut cum tu non esses, faceret te? Numquid quomodo parentes faciunt filios? Per quamdam concupiscentiam carnalem generant, potius quam creant; istis enim generantibus, Deus creat. Nam si tu ita creas, dic quid tua mulier paritura est. Quid dicam, Tu dic? ipsa dicat, quae quod portat ignorat. Generant tamen homines filios, et ad solatium suum, et ad subsidium senectutis. Numquid ideo creavit haec omnia Deus, a quibus senex adjuvaretur? Novit ergo Deus quod creat, et quale sit per ejus bonitatem, et quale futurum sit per propriam voluntatem; novit Deus et ordinavit omnia. Ut autem homo sit aliquid, convertit se ad illum a quo creatus est. Recedendo
Abbreviated transcription (Latin):
eis quiuos oderunt: Haec dicens. adsimili¬
tudinem dĩ nos hortatur. Denique quid ad
qui solem suum oriri facit superbonos &
malos. & pluit super iustos & iniustos.
Qui ergo bene uult inimico suo: dõ simi¬
lis est. Nec ista superbia. sed obordientia
est. Quare: Quia adimaginẽ dĩ facti
sumus. Faciamus inquit hominẽ adima¬
ginẽ & similitudinẽ nostrã. Non ergo
aliquid alienũ est: simaginẽ dĩ tenemus
in nobis. Utinam tã persuperbiam non
amittamus. Sed quid est persuperbiam
uelle esse similis dõ: Quid putamus ut
exclamaret captiuus. dñe quis similis tibi :
Quarẽ ista peruersa similitudo : Audite
& imSligite : si potestis. Credimus.
autẽ quia ipse qui nos posuit hȩo uobis
dicere: dabit uobis etiã posse & intel¬
ligere. Ds̃ nullo indiget bono.
& ipse est summũ bonũ : & ab ipso est omne bonum.
Vt ergo honisimus: dõ indigemus. Vtbonus sit
d̾s. nobis non indiget. Nec nobis tantũ. sedusq

Expanded text:
eis qui vos oderunt? Haec dicens, ad similieis qui vos oderunt? Haec dicens, ad similitudinem Dei nos hortatur. Denique quid adjQui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Qui ergo bene vult inimico suo, Deo similis est: nec ista superbia, sed obedientia est. Quare? Quia ad imaginem Dei facti sumus: Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Non ergo aliquid alienum est, si imaginem Dei tenemus in nobis: utinam eam per superbiam non amittamus! Sed quid est, per superbiam velle esse similem Deo? quid putamus, ut exclamaret captivus: Domine, quis similis tibi? quae est ista perversa similitudo? Audite, et intelligite, si potestis: credimus autem quia ipse qui nos posuit haec vobis dicere, dabit vobis etiam posse et intelligere. Deus nullo indiget bono, et ipse est summum bonum, et ab ipso est omne bonum. Ut ergo boni simus, Deo indigemus: ut bonus sit Deus, nobis non indiget, nec nobis tantum, sed usque
Abbreviated transcription (Latin):
eputes hominẽ solũ pertinere adgra¬
iam dĩ: Quid erat angelus ante quam
heret : Quid est angłs si deserat qui
reauit . Ergo potentiã tuã & iustitiã
uam usque in altissima : quae fecisti
agnalia. Et homo se extollit: &¬
ut pertineat ad primã captiuitatẽ audit serpen¬
tem suggerentẽ. gustate & eritis sicut dii:
homines sicut dii. ds quis similis tibi.
Non inabysso. non in inferno: non interra.
non in caelo: omnia enĩ tufecisti. Quid
contendit opus cum arifice : Ds quis
ait adam miser. & adam omnis homo:
cum uolo esse peruerse similis tibi. ecre
quid factus sũ: Ut decaptiuitate adte.
clamem. cuibene erat subrege bono:
captiuus factus sũ sub meo seductore. &
clamabo adte qui cecidi abste. Et unde
abste cetidi : Cum quaero esse peruerse
similis tibi. Quid enim ds̃: Nonne ad suã
similitudinẽ nos uocat: Nonne ipse est
qui dicit. diligite inimicos ur̃os. orate
pro eis qui uos persequuntur. bene facite

Expanded text:
Ne putes hominem solum pertinere ad graNe putes hominem solum pertinere ad gratiam Dei. Quid erat Angelus antequam fieret? quid est Angelus, si deserat qui creavit? Ergo, potentiam tuam et justitiam tuam, usque in altissima quae fecisti magnalia. 6. Et homo se extollit! et ut pertineat ad primam captivitatem, audit serpentem suggerentem: Gustate, et eritis sicut dii ! Homines sicut dii! Deus, quis similis tibi? Non in abysso, non in inferno, non in terra, non in coelo; omnia enim tu fecisti. Quid contendit opus cum artifice? Deus, quis ait Adam miser, et in Adam omnis homo, cum volo esse perverse similis tibi, ecce quid factus sum, ut de captivitate ad te clamem: cui bene erat sub rege bono, captivus factus sum sub meo seductore; et clamo ad te, quia cecidi abs te. Et unde abs te cecidi? Cum quaero esse perverse similis tibi. Quid enim? Deus nonne ad suam similitudinem nos vocat? Nonne ipse est qui dicit: Diligite inimicos vestros; orate pro eis qui vos persequuntur; benefacite
Abbreviated transcription (Latin):
at brachium tuum : liberationem nostrã
ratuitã. Hoc ergo ad nuntiẽ ipsam gratiã.
mni generationi super uenturae. Dicam
mni homini nascituro. nihil es perte:
dm̃ in uoca. tua peccata sunt: merita dĩ
sunt. Suppsiciũ tibi debetur & cũ prȩmiũ
enerit: suadona coronabit. non merita
tua. Dicam omni generationi superuen¬
turae. De captiuitate uenisti : ad adam
ertinebas. Dicam hoc omni generationi
super uenturae. nullas iures meas: nullam
ustitiã meã. sed potentiã tuã & iustitiã
uã : ds̃ usque in altissimã. quae fecisti
niagnalia. Potentiã tuã &s iustitiã tuã.
asque quo: Vsque ad carnẽ & sanguinẽ.
mmo usq ad altissima: quae fecisti mag¬
alia. In altis caelisunt: in altis angeli sunt:
edes: dominationes: principatus. potes¬
ates: tibi debent qđ sunt Tibi debent
uod uiuunt. Tibi debent quod iustae
uiunt. Tibi debent qđ beatȩ uiuune.
otentiã tuã & iustitiã tuã. Usq: quo :¬
sque in altissima. quae fecisti magnalia.

Expanded text:
ium tuum? Liberationem nostram gratuitam. Hoc ergo annuntiem, ipsam gratiam omni generationi superventurae; dicam omni homini nascituro: Nihil es per te, Deum invoca; tua peccata sunt, merita Dei sunt; supplicium tibi debetur, et cum praemium venerit, sua dona coronabit, non merita tua, Dicam omni generationi superventurae: De captivitate venisti; ad Adam pertinebas. Dicam hoc omni generationi superventurae, nullas vires meas, nullam justitiam meam; sed potentiam tuam et justitiam tuam, Deus, usque in altissima quae fecisti magnalia. Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo? usque ad carnem et sanguinem? Imo, usque ad altissima quae fecisti magnalia. In altis coeli sunt; in altis Angeli sunt, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates: tibi debent quod sunt, tibi debent quod vivunt, tibi debent quod juste vivunt, tibi debent quod beate vivunt, Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo? Usque in altissima quae fecisti magnalia.
Abbreviated transcription (Latin):
lentum mundi Dulte lign dudes clauss
pondera. Salua presentem catrbini.
intius hodie laudibus congregatuo
uexillo signatã. Haec cum dixisset: pretiel¬
sissimã partẽ ligni quam secũ de tulerat
loco suo restituit. Tunc renouantur
de eo antiqua minacula. Die eodem
mortuus recepit propmã uitã. Parali¬
tici quoque quatuor. adepti sunt sanis¬
tatem amissam. Tȩprasi decem. cuten
receperunt mundam. Qindecim quoq
caeri. luci sunt restituti. Mlurimi quoqu
allae monibus erepti. mnultique auarus
sunt infirmitatibus liberati: Tunc unped¬
tor oratione peracta. offerens multa
donaria : ecclȩsiam dĩ reparari fecitꝰ¬
& regiis sumptibus reddens priuilegia
auctoritate prolata: restituens cap¬
tiuos in propria. drns oportuna pracis¬
dia: constantinopolim rediit. fretus¬
crucis miraculo. miraculorum plur¬
ma ineremeNta:E xPł¬

Expanded text:
es clavos, tinuit. Salva praesentem catervam, in tuis hodie laudibus congregatam, et tuo vexillo signatam. Haec cum dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multique a variis sunt infirmitatibus liberati. Tunc imperator, oratione peracta, offerens multa donaria, ecclesias reparare fecit suis sumptibus, reddens privilegia auctoritate prolata, restituens captivos in propria, dans opportuna praesidia; Constantinopolim rediit, fretuscrucis signaculo, miraculorum plurima incrementa,
Abbreviated transcription (Latin):
adpersarũ prountiã perlonga terrarum
spatia abhierusdimis fuerat elapsus.
momento eodem quo defano chosdro e
scã crux fuerat fraclio baiulante re¬
gressa. Tunc rediit. omniũq pectoribus¬
sese gratanter infudit. Vincebat enim
aromata omnia therebintina. tura. uel
balsãma : atque myrram. Confestim igitur
popularis gaudii fauor in altũ sublatus.
diuinã laudabat petentiã. Sic que glo¬
riosus augustus. erumpens in laudib ait.
eriminũ mortis dampnauit supplicium.¬

Expanded text:
de Persarum provincia, per longa terrarum de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante egressa, tunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in laudibus ait: criminum mortis damnavit p
Abbreviated transcription (Latin):
mnerore constricti. respitientes in altum:
uiderunt signũ cricis in caelo. flammeo
fulgore resplenzere : angelus autem dñi
accipiens illud umanibus. stetit super por¬
tam & ait : Qlando rex caelorũ & dñs toti¬
us pundi pasionis sacramenta. perhoc aditũ
csmpleturus introiuit : nonse purpuratũ
nec diademate renitentẽ ex hibuit. aut
equi potentis uehiculũ requisiuit: sedhu¬
milis asselli terga insidens. cultoribus
suis humilitiis exempla reliquit. His¬
perator gaudens in dño de uisitatu ange¬
lico. depositis inperii insignibus discalti¬
atus protinus. inea tantũ ⁊ona prȩcinc¬
tus: crucem dñi nanu suscipiens. profusus
fatiem lacrimis. al caclũ oculos erigens.
properabat. ad prtã usque progrediens.
Mox illo humilter propinquante : duritia
lapidum. caeleste persensit imperium.
Statimque port subrigens. liberum in¬
trantibus pate frit ingressum. Od orq
suauissimus. qui iolitante diuinitus aura.

Expanded text:
rrore constricti, respicientes in altum, rrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpuratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliquit. perator gaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura