comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ue⁊ c alia est ꝑsona prĩs alia pso
locucõib ꝑsone uocabulũ eẽncie in¬
telligetiam facit płes eẽncias ꝯfi¬
ti indemur et ita pses deos. Si u̾o
ẽẽncie sig̃catõem ibi nõ tenet. alia

Expanded text:
i, alia est locutionibus personae vocabulum essentiae intelligentiam facit, plures essentias confiteri videmus, et ita plures Deos. Si vero essentiae significationem ibi non tenet, alia
Abbreviated transcription (Latin):
uõlũtates suos ꝓprios fines hñt qͥ
tñ referũtur adfinẽ illiꝰ uolũtatis
quo uolumꝰ beate uiuere et ad eam
ꝑuemie uita que nõ referatur
ad alid̾. s amanti ꝑse ip̃am sufficat¬

Expanded text:
voluntates suos proprios fines habent, qui referuntur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam quae non referatur ad aliud, sed amanti per se ipsam suffic
Abbreviated transcription (Latin):
q totus est ꝑeẽnciam et insc̃is hĩ¬
tat ꝑ gr̃am. cũq suꝑiꝰ licet tenuit ostẽ¬
sum sit qua rõne dicatur hĩtare in qͥ¬
bdam effiagitaret ordinis rõ. Idẽtiã
sit insi hiꝰ ⁊ sideracõnis subluuitas atq
inm̃sitas hũane mẽtis sensũ oĩo exce¬
hebreos sicut młta de deo intelligimiꝰ
que loqui penitus nõ ualemus. ita mł
diñs qũo aũt ubiq sit intellectu nõ
capiniꝰ. Itemꝙ est incorporea quedam

Expanded text:
 totus est per essentiam, et in sanctis habitat per gratiam. Cumque superius, licet tenuiter, ostensum sit qua ratione dicatur habitare in quibusdam, nunc efflagitaret ordinis ratio id etiam sit; nisi hujus considerationis sublimitas atque immensitas humanae mentis sensum omnino exceHebr. Sicut multa de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus, ita mul qualiter ubique sit, intellectu non capimus. Item: Quod est incorporea quedam
Abbreviated transcription (Latin):
siue malas a. aꝑiens . n. quo mte¬
ligend̾ sit ꝙͥ it a dam inli. ce u̾a reni¬
gione ab eot᷑ ĩ ⁊ ditũ ait. ħ de subris
atq uaturis dcm̃ est. Inde enĩ difpu¬
tabatir nõ de bonis accõib atq poc¬
catis. aꝑte hic urͣ diuid̾e int̾ nͣs sũ¬

Expanded text:
sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter na
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i in macłos possidere. s uenit redẽp¬
tor ⁊ uuctus ẽ deceptor ⁊ quid ferit re¬
demptor captiuatori ur̃o. Tetendit
ei muscipłam crricẽ suã posuit ibi
uem suũ fudit ut nrã pc̃ca deleret.
yñ gͦ nos diabłs tenebat deletũ est.
sangne redemptoris. nõ enĩ teuebat
it que ille ĩpleu̾at amaritudine su¬
a deus ã nr̃ uasa eius eripiens ⁊ su¬
a faciens fud it amaritudinẽ ⁊ ĩple¬
uit dulcedine ꝑmortẽ srrã apocts̃
redimens ⁊ ad opcõem filioꝵ głie¬

Expanded text:
quasi vernaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi inem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo nos diabolus tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat it, quae ille impleverat amaritudine sua. Deus autem noster vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adoptionem glori
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtabat alligauit fortẽ .i. a seduitõ¬
ne xpescuit fideliũ ut tẽptacõem q̃
ei adhuc ꝓmittitur nõ sequatur se¬
ductio itaq in xpĩ sangne qui sol¬
uit que nõ rapuit redẽpti sumꝰ a

Expanded text:
habitabat, alligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductio. Itaque in Christi sanguine, qui solvit qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ passionis tidem ut olimi aspicienteᷤᷤ
inserpẽtem eneũ ĩ ligno erectũ amor¬
sib serpetũ sanabãtur. Si ergo rette
fidei ĩtuitu ullũ respicimꝰ qui ꝓ nob̾
iumͣ.i. apcc̃is et ita ad iabolo lib̾amͣ
tando nobis nõ p̾ualeat. licet enĩnoᷤ

Expanded text:
 passionis ejus, ut olim aspicientes in serpentem aeneum in ligno erectum a morsibus serpentium sanabantur . Si ergo rectae fidei intuitu in illum respicimus, qui pro nobis id est a peccatis; et ita a diabolo liberamutando nobis non praevaleat. Licet enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
bengnitatis eius qͣ placuit ꝙ ab eo
ꝑ ũbum fcm est et reconciliatũ est
auciorut nõ int̾iret. ecce ostensũ
noticia triuitatis pot̾ hrĩ ł potuit sĩ¬
adiuamur tñ infide inuisibiliũ
ꝑ ea que fcã sunt.

Expanded text:
benignitas ejus, quam placuit, quod ab eo per Verbum factum est et reconciliatum est Auctori, ut non interiret. Ecce ostensum notitia Trinitatis potest haberi, vel potuit siAdjuvamur tamen in fide invisibilium per ea quae facta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dinem aliquẽ petit aut tenet sicut
st pondera ꝑ locacõnes corpoꝵ ⁊ amo¬
res e delectacõnes aĩaꝵ et ita incre¬
aturis p̃lucet uestigiũ trmuitatis
milia enĩ trinitate sũma origo ẽ¬

Expanded text:
dinem aliquem petit aut tenet, sicut sunt pondera vel collocationes corporum, et amores vel delectationes animarum, et ita in creaturis praelucet vestigium Trinitatis. In illa enim Trinitate summa origo e
Abbreviated transcription (Latin):
desit ad mist̾ii plenitudinem. rõnẽ
sequam᷑ qui uũ dix̾it triuitatem
sigluficauit. Si xp̃m dicas et pr̃em
aquo unctus est filius. et ip̃m qui
oris eius ꝑit̾ iudicas. si tñ id ⁊̃ corde

Expanded text:
t ad mysterii plenitudinem. Rationem sequamur: Qui unum dixerit, Trinitatem signavit. Si Christum dicas, et Patrem a quo unctus est Filius, et ipsum qui oris ejus pariter indicas, si tamen id etiam corde
Abbreviated transcription (Latin):
f̾itũ est ideo u̾ba ⁊ mutanda st̃ ad ip¬
sũ designand̾ sicut du̾sis temꝑib
loq̃ntes eand̃ diem modo ꝑ hoc adti̾¬
bium cras designanimꝰ dũ ad huc
futura est modo ꝑhodiẽ dũ p̾sens
crearetur mũdus sciebat deus hũc
creand̾ post qͣm creatus est scit eũ cre¬
s ead̾. tẽꝑa enĩ ut ait as̃. uariata st̾
et ideo u̾ba mutata nõ fides. indubi¬
tant̾ gͥ teneamꝰ dñi sꝑ oĩa scire que a¬

Expanded text:
ba commutanda sunt ad ipsum designandum. Sicut diversis temporibus loquentes, eamdem diem modo per hoc adverbium cras designamus, dum adhuc futura est; modo per hodie dum praesens Itaque antequam crearetur mundus, sciebat Deus hunc creandum; postquam creatus est, scit eum cresed eadem. Tempora enim, ut ait Aug., variata sunt, et ideo verba sunt mutata, non fides. Indubirgo teneamus Deum semper omnia scire quae a
Abbreviated transcription (Latin):
quo deus. nec spẽ .s. eo doni quo deꝰ
qr ut as. ait. in .uii. li. de.tri. hiis
noĩb relatiua eoꝵ ostendĩtur nõ
eẽntia. unde post plenius agemus.
tes diñs. qr nec filius natunta¬

Expanded text:
s eo donum quo Deus; quia, ut ait Aug., in lib. 7 de Trin., his nominibus relativa eorum ostenduntur, non essentia; unde post plenius agemus. tes, dicimus quia nec Filius nativita
Abbreviated transcription (Latin):
bent ꝙ ũ recte uolu̾nt. beatus gͥ ñ
uult male. Ille quippe beate uiuit
qui uiuit ut uult. nec uale aliqͥd
uult. cũ gͥ ex hiis duob ⁊stet ba
uita. licet ĩmał sit aliquis bonus
ẽ. cũ ergo ex hac uita qui ĩ hiis
nuu̾is fidelis et bonꝰ est uen̾it ad
beatam uitam. tũc erit ue ꝙ nũc
tlło modo eẽ pot̾ ut sic hõ iu̾uat.
qũo uult. Non enĩ sibi maie uolz
sũmus deus. sumũ bonũ erit ⁊ ꝙ ẽ

Expanded text:
bent quod non recte volunt. Beatus ergo non vult male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis bonus, . Cum ergo ex hac vita, qui in his miseriis fidelis et bonus est, venerit ad beatam vitam, tunc erit vere quod nunc nullo modo esse potest, ut sic homo vivat quomodo vult.summus Deus summum bonum erit: et quo
Abbreviated transcription (Latin):
iuis quid̃ ħ urͣ absurdũ tale ẽ .ii. ac
si dicamꝰ qui nõ rlt beate uiu̾e. u̾e
uult uiu̾e. istã repugnãciam quis
audiat. quis ferat. et tũ ad hãc atru¬
dit nccͣitas si et om̃s beate uiuere ł¬

Expanded text:
detur absurdum. Tale est enim ac si dicamus: Et qui non vult beate vivere, beate vult vivere. Istam repugnantiam quis audiat, quis ferat? Et tamen ad hanc contrudit necessitas, si et omnes beate velle v
Abbreviated transcription (Latin):
litate tp̃ris. s reꝵ qr tunc cognicõet
et ⁊ silia siugłoꝵ patebunt. Unde in
damele. yetuitus dieꝵ sedit ⁊ libri
inchil occultum ꝙ n reueletur. de¬
udice nõ solũ tenebre aeris illuũa¬

Expanded text:
litate temporis, sed rerum, quia tunc cogitationes et consilia singulorum patebunt. Unde in Daniele, Vetustus dierum sedit, et libri Nihil occultum quod non reveletur. AJudice, non solum aeris
Abbreviated transcription (Latin):
dño tenebatur. si eiũ int̾ hoĩes so¬
let bone fidei ccͣtus ulła rõne dissol¬
ui qͣnto magis nta pollicitatio ꝙͣ
cũ deo pepigit solui sine uiudicta
et acetu fideliũ us ad satufcoem ex¬
cdudutur: qͣnto magis uidue que ꝑ¬
fectõris etatis et maturioris ⁊ silii ex¬
istunt et hĩtum religionis assump¬
serunt et deuide appostatau̾nt atq
ad pͥorem uomitum sunt reu̾se a
uobis et ab omĩb fidelib a liminib
et carterib tradende. Ex hiis appa¬
ret nirgines ł iuduas uoto ꝯtinẽ¬
cie astrictas siue fu̾int uelate siue
nõ. ullatems ⁊iugnĩ sortiri pos

Expanded text:
Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bone fidei contractus nulla racione dissolvi, quanto magis ista pollicitacio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta et a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto magis viduae, quae perfectioris aetatis, et maturioris concilii existunt, et habitum religionis assumpserunt, et deinde apostataverunt, atque ad priorem vomitum sunt reversae, a nobis et ab omnibus fidelibus, a liminibus et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri poss
Abbreviated transcription (Latin):
erit uox tube q̃ ĩ aduẽtu iudicis
ab oĩb audietur et cuiꝰ uirtute exa¬
tabũtur mortui ⁊ de monuñtis re
tuos et iohes euangłita ait. yenit
hora ĩ qͣ om̃s qui ĩmonum̃tis st̃ aui¬

Expanded text:
ox tubae, quae in adventu judicis ab omnibus audietur; et cujus virtute excitabuntur mortui, et de monumentis restuos. Et Joan. evangelista ait, c. 5: Venit hora in qua omnes qui in monumentis sunt, au
Abbreviated transcription (Latin):
addiciend̾ indetur anpc̃ca p̾cedẽ¬
tiũ pr̃m ad ꝑuulos transeãt sicut r̃
pͥmi hoĩs delictũ in onĩs carualiter
genitos dixinꝰ redũdasse et si poc̃a
um qui fu̾nt ab adam us ad ipõt
an aliquoꝵ et nõ oĩm.¬

Expanded text:
adjiciendum videtur, an peccata praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata ium qui fuerunt ab Adam usque ad ipsos. an aliquorum et non o
Abbreviated transcription (Latin):
rima aũt distinccõis oꝑac ꝑa¬
auit subdens dixit deus. fiat lux
et fc̃a est iux et diuisit lucem ate¬
nebris. appellauit q lucem diem ⁊
tenebras noctem. et fcm̃ est uesꝑe
et mane dies unus. ꝯgilie mũdi
ordinatus aluce incepit unde cet̾a
que treanda erant ind̾e̾ntur qualis

Expanded text:
rima autem distinctionis operaavit, subdens: Dixit Deus: FIAT LUX, et facta est lux: et divisit lucem a tenebris, appellavitque lucem diem, et tenebras noctem. Et factum est vespere et mane dies unus. Congrue mundi ornatus a luce coepit, unde caetera quae creanda erant viderentur. 2. Qualis
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem quippe illam seminalem
uenturus erat ĩ mrẽm icd̃ ꝙͣ rõnem
ibi erat ibi marie caro. ille ergo deci
matus est in abraham qui sic fuit ĩ
lumibis abrahe sicut ille fuit ĩ lum¬
bis prĩs sm .i. qui sic natus est de pa¬
tce abraham sicut ille de suo prẽ nat᷑

Expanded text:
onem quippe illam seminalem uenturus erat in matrem; secundum ibi erat Chrimatus est in Abraham, qui fuit in lumbis Abrahae, sicut ille fuit in lumbis patris sui, id est qui sic natus est de patre Abraham, sicut Levi de patre suo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ĩalicã. Quuia ea detimatõne sic̃
abrahani minor melchisedech oftẽ¬
ditur cui ꝑsonalit̾ dec̾imas solu̾
ita et leuitictis ordo qui ĩ abrahã¬
scd̾ carnẽ nõ tũ inde descendit ẜ legẽ¬

Expanded text:
teriali causa; quia ea decimatione sicut Abraham minor Melchisedech ostenditur, cui personaliter decimas solvit, ita et Leviticus ordo, qui in Abrahasecundum carnem, non tamen inde descendit se
Abbreviated transcription (Latin):
corpus lucidũ fuisse intelligitur ne
eẽt et nim tucendi hrẽt cũ qua diec
prima exorta est qr an ue
ꝙ liix illa
fc̃a ett uͥ soi apparet que mt̃ aquat lu

Expanded text:
lucidum fuisse intelligitur, veesset, et vim lucendi haberet, cum qua dies prima exorta est, quia antQuod lux illa facta est ubi sol apparet, quae in aquis lu
Abbreviated transcription (Latin):
liuitas deiest. nͣ sine eẽncia dei. qr
nõ est alid̾ deo eẽ alid̃ uelle et ideo si¬
et uolũtate filius dei est. hoc aũt fa¬
cile est refellere. nani ⁊ p̾scĩa dei siue
eẽncia scĩa que p̾scit ł p̾scit bona et
mala dĩua natura siue eẽntia est ⁊
p̃destinacõ siue uolũtas eiꝰ ead̃ dĩna

Expanded text:
luntas Dei est natura sive essentia Dei, quia non est aliud Deo esse, aliud velle; et ideo siet voluntate Filius Dei est. Hoc autem facile est refellere, nam et praescientia Dei, sive scientia qua scit vel praescit bona et mala, divina natura sive essentia est; et praedestinatio sive voluntas ejus, eadem divina
Abbreviated transcription (Latin):
erit cũ ꝑspẽm maiifestam se ꝯtem¬
do ꝑuenietur ut ex fide ñboꝵ transe¬
at iustus infidem reꝵ
a petrus huĩt
fidera passionis qũ iudit illũ hoĩem

Expanded text:
erit, cum per speciem manifestam se contemdo pervenietur; ut ex fide verborum transeat justus in fidem rerum. 2. Si Petrus habuit fidem passionis, quando vidit hominem
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uult ut cũ fcm fu̾it credatis. ħ est
laus fidei. si ꝙ creditur nõ uidet᷑. Nam
ꝙͣ uid̾at morientẽ et credebat dm̃ ĩ
carne ip̃a latentẽ. credebat ergo m̃¬
te ꝙꝙ non uidebat. ꝑ ħ ꝙꝑ sensib corpo¬
ris apparebat. si u̾o dur credi que ui¬
dentur. sicut unꝰquisq ocłis sins cre¬
didisse nõ ip̃a est que ĩ uobis edifica¬
tur fides. s ex reb que uident᷑ agitur
ĩ nobis ut ea credantur que nõ rudẽ
qua iuxpõ edificannur qua dicimur
irsitata locricõne uos ea credere que
indemus. alibitũ dicit ab̃. fidem ẽẽ
et reb p̾sentib ce erit infiturro cum

Expanded text:
sibi vult, ut cum factum fuerit credatis? Haec est laus fidei, si quod creditur non videtur. Nam quam viderat morientem, et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Si vero dicuntur credi quae videntur, sicut didisse, non ipsa est quae in nobis aedificatur fides; sed ex rebus quae videntur, agitur in nobis ut ea credantur quae non videnqua in Christo aedificamur, qua dicimus, usitata locutione, nos ea credere quae videmus. Alibi tamen dicit August. fidem esse de rebus praesentibus; quod erit in futuro, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ ea ꝯsid̾ar oportet u¬
trũ om̃s angłi eiusd̃ ordinis eqͣ¬
luciter qui fuit de collegio srĩoꝵ ip̃is
cõres creatifu̾ant. ex quo ꝑcipitur ꝙ
si ꝑtitiss mordine suꝑiori fuisset
et aliis eiusd̃ ordinis dignior exti¬
tus Situt enĩiuiꝰ est ordo apłoꝵ⁊¬

Expanded text:
rea considerari oportet utrum omnes angeli ejusdem ordinis aequaLucifer qui fuit de collegio superiorum, itiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut enim unus est ordo apo
Abbreviated transcription (Latin):
gile et cibis nõ egens et in mortale
nõ sicrit instatu primo tũ fuit. si¬
qos mortuũ est pp̃rtaac̃. pͥus de
uus tre torinatũ est corpuis anale ũ¬
¶ral e ⁊ um quali resurgemꝰ. renoua¬
bitur .n. auentstate nõ iucorpus aĩa¬
est ã nõ posse mori alid̾̃ posse nõ mori.
rat. s mortuum ꝙ nõ fiet nͥ peccaret
aiale eiũ uõ est hoc corpus sicut pͥmi
hoĩs fuit. s iam det̾ms est. ht̃ eni ncͣ¬
tatem moriendi. Etce hic euidenter
nõ est credend̾ aũ pc̃cm ita fuisse mor
aialia et nõ dũ sp̃nalia nõ tñ mortu

Expanded text:
gile et cibis non egens: et immortale, non sicut in statu primo fuit, smgile et cibis non egens: et immortale, non sicut in statu primo fuit, ale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim a vetustate, non in corpus animaautem est non posse mori, aliud posse non mori. erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim necessitatem moriendi . Ecce hic evidenter Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortanimalia, nondum spiritualia, non tamen mortu
Abbreviated transcription (Latin):
mo statu hũit posse mori ⁊ posse ñ¬
mori. ⁊ ħ fuit priua hũani corꝑis
ĩ mortalitas .s. posse nõ mori. Issccõ
u̾o statu post poc̃m hũit posse mori
et nõ posse nõ mori. qr in hoc statu
moriendi est uccitas. Htercõ statu
h̾ebit posse nõ mori et nõ posse mori
qr ad illũ statũ ꝑtinet moriendi ĩpꝰ¬
sibilitas ꝙ ex gr̃a erit nõ ex natura.
¶Aprimo st̾atu fuit corpꝰ hoĩs aĩale .i.
rat aĩale nõ sp̃uale ꝙ egebat cibis
ut ꝑ aĩam uiueret fc̃c est gͥ ĩaĩam
uiuẽtem .i. uitam corporidantem.
tũ sustentam̃ta ciboꝵ et tũc erat corpꝰ
mortale. et ĩmortale. qr poterat mo¬

Expanded text:
osse mori, et non posse mori. Et haec fuit prima humani corporis immortalitas, scilicet, posse non mori. In secundo vero statu, post peccatum, habuit posse mori, et non posse non mori, quia in hoc statu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id rat animale, non spirituale, quod egebat cibis ut per animam viveret. Factus est ergo in animam viventem, id est, vitam corpori dantem, tamen per sustentamenta ciborum; et tunc erat corpus mortale et immortale, quia poterat mo
Abbreviated transcription (Latin):
seriagͥ hoĩs ⁊ mia dei plena est tra ñ
celi qui nõ iudigent mĩa. Indigent
qr siue illo miser nõ subleuatur. fe¬
lix nõ regitur. Item alibi. Miscdĩa ẽ
ut bonitas.

Expanded text:
sericordia Dei plena est terra, non coeli, qui non indigent misericordia, indigent quia sine illo miser non sublevatur, felix non regitur. Item alibi, super illud:ut bonitas.
Abbreviated transcription (Latin):
yses inexodo aꝑte sig̃cat uͥ ait de ꝑcur¬
sura młieris pͥgnãtis. si quis inquit
ꝑcusserit iłierem p̾gnãtem et abor¬
tiuũ fec̾it si adhuc informe fuit pur¬
ꝑiũ mulctabit᷑ pecuina. si ã fortũfue¬
rit reddat aĩam ꝓaĩa fortũ u̾o mtlłi

Expanded text:
aperte significat, ubi ait de percussura mulieris praegnantis: Si quis, inquit, percusserit mulierem praegnantem et abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero i
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ dei uariis modis accipiendã
inquiens si ad scĩam referat᷑ nõ iͦ¬
rat deus aliquo s ł aliqua qui tñ ĩ
uidicio quib dã dicet nõ noui uot
s eoꝵ ĩprobacõ ħ u̾bo insinuta est.
ecce nõ cognosc̾e dr̃ deus que nõ ap¬
ꝓbat ei que nõ placent. apparet ita
cit maia ꝑit̾ quid̃ utraq eodq mo¬
do cegnoscit qͣntũ ad notitiam. s bõa
⁊̃ approbacõne et bñplacito cogno¬

Expanded text:
ionem Dei variis modis accipiendam, ionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: Non novi vos, sed eorum improbatio hoc verbo insinuata est. Ecce non cognoscere dicitur Deus quae non approbat, quae ei non placent. Apparet itaqcit mala. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approba
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃o iuquit et ꝑip̃m et in ip̃o stoĩ¬
a. s quis insi mĩanus dix̃it mala
eẽ indes. slla eũ eẽ indeo intelligẽ¬
so quoꝵ auctor ẽ. s ñ est auctor in¬
ol̃acta ergo nec in ipõ st̃ intĩbona.
nõ ergo mala indeo st̃. qr licet ea no¬
scat nõ tñ ita oĩo noscit ut bona qͣi
mara de longe cegnoscit ut ait ꝓ¬
pheta et alta de longe cognoscit
de małait. de absconditis tius ad¬
ĩpletus est uẽter .e. oꝵ exponens
abscondita inquit pcc̃a st̾ que alu¬
mine tue ueritatis abscõdinitur.
s qũo pcc̃a aliñe ueritatis abscon¬
dũtur. cũ a deo sciantur. si em̃ nõ sci¬
ret qũo de ulis duudicaret et ꝓur
malos dãpuareturalibi ꝓpħa diẽ¬
qr nz ab oriente n ab occidente de et
et cognitor est. cognoscit ergo deus
et rona et mala ꝑscĩam. s bonaco¬
gnoscit ⁊̃ ꝑ approbacõem et ꝑbñpia¬
citũ maia uero nõ. unde casẜ. suꝑ psr
dicit pcc̃a abscondita deo st̾i. qr non
nouit uõ approbat et ex eo senfu

Expanded text:
Ex ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Sed quis, nisi insanus, dixerit mala esse in Deo? Illa enim esse in Deo intelligunso quorum auctor est; sed non auctor nita ergo nec in ipso sunt, nisi bona: Non ergo mala in Deo sunt, quae, licet ea noscat, non tamen ita omnino noscit ut bona, quia mala quasi de longe cognoscit, ut ait Propheta: Et alta de malis, ait: De absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis divinae absconduntur, cum a Deo sciantur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? Alibi propheque ab Oriente neque ab Occidente deest.et cognitor est. Cognoscit ergo Deus et bona et mala per scientiam; sed bona cognoscit etiam per approbationem et per beneplacitum, mala vero non. Unde Cadicit: Peccata abscondita Deo sunt, quia non novit, id est, approbat. Et ex eo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. ħ ergo ex ignorancia eũ dixisse aũ.
dicẽs. Martyrẽ cypͥanũ głiosũ qui
apd̃ hxticos. ł scisinaticos datũ bap̃my
nolebat cognosc̾e dũ eos minis dete¬
staretur tanta eius m̾ita us ad triũ¬
phum martyrii secuta st̃. ut ⁊ carita¬
tis ꝙͣ excellebat luce obũbratõ uia su¬
tismi u̾itatẽ ⁊ ħeticoꝵ ũiquitatẽ agno¬
scimiꝰ. iõ cỹpͥano meliores sumiꝰ. sicut nͨ
petro. qr gentes iudairare nõ cogimuᷤ.
tatur. Illud ⁊̃ ignorand̃ nõ est ꝙ ĩma¬
tiretur. Uñ ysidor᷑ qui ĩmat̾is ut̾is st̃¬
ideo baptizari nõ post̾. qr qui natus

Expanded text:
 vero ex ignorantia eum dixisse Aug. innuit dicens: Martyrem Cyprianum gloriosum, qui apud haereticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio tismi veritatem in haereticorum iniquitate agnoscimus ideo Cypriano meliores sumus; sicut nec Petro, quia gentes judaizare non cogimus. tatur. Illud etiam ignorandum non est, quod in matizetur, unde Isid., e baptizari non possunt, quia qui natus
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ filius ꝙͣ ⁊ pat̾ qua pat̾ potunit gig¬
potẽtia est intilio qͣ potuit gigni que
eit inprẽ qua potuit gignere. s ccͣ ħ
opponitur alid̃ eit posse gignere aluid
eit posse gigni. qr alid̃ gignere. alid̾
gigni. hic dittinguend̃ est. si enĩ cum
dr̃ alid̾eit posse gignere. et alid̃ posse
gigni. aliam significes potẽtiam qͣ pr̃
potens est gignere et aliam q̃ filius po¬
teus est gigni. falsuc est uitellectus
si ã dicas prẽm posse hr̃e aliam ꝓpͥeta¬
tem. siue noticiam qͣ genitor est ⁊ fi¬
liũ aliam qͣ genitus est uerꝰ est intlłi̾t᷑

Expanded text:
ilius, quam et Pater, qua Pater potuit gigpotentia est in Filio, qua potuit gigni, quae est in Patre, qua potuit gignere. Sed contra hoc opponitur: Aliud est posse gignere, aliud est posse gigni, quia aliud est gignere, et aliud gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium aliam, qua genitus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ tanta est bonitas ut sũme bonꝰ
beatitudinis sue qͣ et̾nalit̾ beatus est
cari posse et minui oĩo nõ posse illo̾
gͥbonũ ꝙ ipẽ erat et quo beatus erat
solaronitate nõ nccͣctate alii coĩca¬
ri uolũt qr sũme uom erat ꝓdesse nł¬
le et oĩpotẽtissimi noc̃e nõ posse. tͥ
re rq̃nał creatura facta sit. ecgo

Expanded text:
jus tanta est bonitas, ut summe bonus beatitudinis suae qua aeternaliter beatus est, cari posse, et minui omnino non posse. Illud ergo bonum quod ipse erat, et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse velle, et omnipotentissimi nocere non posse. 4. Quare rationalis creatura facta sit. E
Abbreviated transcription (Latin):
ex iufsorib elemẽtis corpulẽtõrib
ꝙ sibi coaptatũ qͣi aliꝙͣ uestẽ mu¬
tãt et u̾tant inquaslib spẽs coͣaleᷤ
linquit utrũ angeli qui mitteban¬
tur serriatis suis ꝓpriis spñalib
corꝑib suꝑ uestirẽtur aliqua corpu¬
lenciori specie in qua post̃ uideri au
ip̃m corpus mutarent et mͣfforma¬
rent inqͣm lib cũq uellent spẽm
poreos ac ꝓpria et spũalia hr̃e cor¬
pora.¬

Expanded text:
ex inferioribus elementis corpulentioribus, ex inferioribus elementis corpulentioribus, quod sibi coaptatum, quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibet species corporales, liquit, utrum angeli qui mittebantur servatis suis propriis spiritualibus corporibus supervestirentur aliqua corpulentiori specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem poreos ac propria et spiritualia habere corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
ginb apparuisse asserit ꝑꝑle
paricõib creatura aliqͣ crearetur
ad illd̃ opus tuĩ inquadeus hoĩb
appareret. au augłi qui auerant
ita mitt̾entur ut manetes insius
spĩtalib corꝑib assimm̾ent ex corpu¬
lenta it̃ioꝵ elem̃toꝵ mat̾ia aliqͣm
uestem nuitarẽt ĩquaslib speties
corporales u̾as quid̃ an corpus suũ ꝓ¬
priũ u̾terent inspẽs aptas accõibus
suis ꝑuirtutẽ sibi adeo datam ait
u̾sis utrũ ad hoc opus tĩ creatura for¬
mata sit inqua deris sicut tunc opor¬
tuisse iudicauit hũanis ostend̾etur
aspectib an angłi qui iã erant ita
mittebãtur ut ex ꝑsoua dei loq̃rẽ¬
tur assiuũtes corꝑalem spẽm de cre¬
atura corpodea ĩusũ miuisłii sui aut
ip̃m corpꝰ suũ cuinõ subdũtur. s sp̃¬
ditũ regunt mutãtes atq ittentet
nispẽs quas uellent accomodatas
or exced̾e uires intencõis mee utr̃
angłi mauẽte sui corꝑis qualitate
phanc ecculcius oꝑantes assuũt

Expanded text:
ginibus apparuisse asserit, perpparitionibus creatura aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum elementorum materia aliquam vestem mutarent in quaslibet species corporales veras quidem; an corpus suum proprium verterent in species aptas actionibus suis per virtutem sibi a Deo datam. Aitsis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species quas vellent accommodatas or excedere vires intentionis meae utrum spirituali sui corporis qualitate per hanc occultius operantes, assumant
Abbreviated transcription (Latin):
ampliorẽ est głiam sue daritatis¬
s deus monstrabit electis. Si ꝙ̃ mo¬
uet quid opus sit spib defũctis cor¬
diffiniri. s tñ dubiũ nõ est et rap¬
tam acarius sensib hoĩs m̃tẽ ⁊ post
posse inꝯmutabilem sub̾am sicut
scĩ angłi uident sine alia latẽciori
cã siue ideo. qr ĩ est eis naturał qui¬
dã appetitus corpꝰ ãministrãdi quo
retardi quo retardatur quod aui¬
modo ñ tota intẽcione ꝑgat ĩ iud̃
titus ꝯquiescat porro sitale sit corpꝰ
cuiꝰ sit diffĩcił ⁊ grauis aministracõ
sicut ħ caro que corrũpitur młto
mag̾ aũtitur mens abilla uisione

Expanded text:
ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum cordefiniri. Sed tamen dubium non est, et raptam a carnis sensibus hominis mentem, et post posse incommutabilem substantiam, ut sancti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administrandi: quo quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud titus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis avertitur mens
Abbreviated transcription (Latin):
tũ et iuiũ malũ adex̾citiũ ht̃. cum
eiĩ omĩs angłi bomi nrm bonũ uelĩt
cõit᷑ q saluti oĩm studeant. ulle tũ qͥ
deputatus est alicui ad custodiam eñ
sp̃alit̾ hortatur ad bonũ. sicut legitur
de angelo tobye et de angło petri. in
sid̾ent ualũ hoĩm. magis tñ hoĩem
ad malũ ncitat et ad nocend̾ forauis
ustat. ille qui ad excitiũ es deputa¬
tuis est utrũ singlis hoĩb singli augnt¬

Expanded text:
. Cum enim omnes angeli boni nostrum bonum velint, communiterque saluti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum specialiter hortatur ad bonum: sicut legitur de angelo Tobiae, et de angelo Petri in Asiderent malum hominum, magis tamen hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat ille qui ad exercitium ejus deputatus est. 2. Utrum singulis hominibus singuli ang
Abbreviated transcription (Latin):
ab exordio natiuitatis hr̃e angłm
ad sui custodiam deputatũ in qui¬
ens ita. Magna dignitas aĩaꝵ ẽ
et una q̃ habeat ab ortui natiui¬
tatis incustodiam fui angelũ dele¬
gatũ. g̾g̃. quo dicit. ꝙ quis unũ

Expanded text:
ab exordio nativitatis habere angelum ad sui custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dignitas animarum est, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum delegatum. Gregor.
Abbreviated transcription (Latin):
botuit assumere ẜ muliebrem sexũ
quidã atbitrantur eũ potiusse assu¬
niere hoĩem infemineo sexu ut as¬
sumpsit in uirili. s oportuns ꝯta
agruentins fãu est ut de femira na¬
scẽtu. et iurũ assum̾et ut ita utci q
sexiis lũacio oftendetur. unde as. in¬
cebuit apparere. ergo qr iurũ oporte¬
bat suscipere qui setus honorabilior
est ꝯseqͥus erat ut feminei. sexus li¬
beracio huic appareret ꝙ ille uir de for¬
manatus est sapĩa ergo dei que dr̃ u
ngenitus filius hoĩs suscepto ĩ ut̾o
et de rtero uirginis libacionẽ hoĩs
iudicauit.

Expanded text:
potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque sexus liberatio ostenderetur. Unde Adebuit apparere. Ergo, quia virum opportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat ut feminei sexus liberatio hinc appareret, quod ille vir de feminunigenitus Filius, homine suscepto in utero et de utero Virginis, liberationem hominis indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nescit. et ideo dicit iuira mn ut fideᷤ
eisit nõ est pcc̾̃m. tũ hũana tẽptacõ
est. si u̾o scit eũ fecisse et cogit eum
re uincit hoĩcidam. qr hoĩcida corpus
occisurus est ille aĩam ĩo duas aĩ¬
mas et eius ꝙ̃ iurare ꝓuocauit ⁊ su¬
ni. ex ꝯcilio aurelianensi. cecciti

Expanded text:
t, et ideo dicit, jura mihi, ut fides ei sit; non est peccatum, tamen humana tentatio est. Si vero scit eum fecisse et cogit eum re, vincit homicidam, quia homicida corpus occisurus est, ille animam, imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit, et su12. Ex concilio Aurelianensi. Sanct
Abbreviated transcription (Latin):
datũ maĩ dileccõis dei iidetur hr̃e¬
pt̾missũ. Si bñ intelligetib utr̃q
menitur ĩ singłis. qr qui diligit de¬
um nõ potest eũ ⁊ tempñe quẽ deꝰ
p̾mpit ditigi et qui dilgit ꝓximũ
quid ĩ eo diligit nͥ dñ. ip̃a est dilec¬
cio ab oĩ mũdana dileccõne discre¬
ta ꝙͣ dialinguens dñs ait sicut di¬
leri uos. quid enĩ nͥ dñ dilexit in
sic et nos ĩuicemi diligamus ut
qͣutũ possumus ĩuicem ad hñdũ

Expanded text:
 dilectionis Dei videtur praetermissum; sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis, quia qui diligit Deum, non potest eum contemnere quem Deus praecepit diligi; et qui diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo Dominus ait: Sicut dilexi vos . Quid enim nisi Deum dilexit in Sic ergo et nos invicem diligamus, ait, quantum possumus invicem ad habendum
Abbreviated transcription (Latin):
hic qõ difficił quid̃. s nõ in utił qua
qͣritur cur nõ dicantur hiitres una pͣ
nũ aliꝙ uocabulũ. seruare hunc sigͥ¬
ficacõni qua intlłr triuitas ne oĩo
tac̾emus int̾roganti quid tres cũ trec

Expanded text:
hic quaestio difficilis quidem, sed non inutilis, qua quaeritur cur non dicantur hi tres una pernum aliquod vocabulum servare huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceamus interrogati quid tres essent, c
Abbreviated transcription (Latin):
ra merita electus eẽt nã ñ ex gr̃aes¬
set eleccõ. Nõ ergo ideo electus est a
deo qr tał futurus erat. s ex eleccõe
tał est factus ita dicens disputans
quid eleg̾it deus in nõdũ nato cuidi¬
xit. seruiturũ ex̃ maiorẽ et quid ineo¬
dem maiore siłr ñdũ nato reproba¬
uerit ad hoc ꝑduxi rõciuacõem ut
git᷑ inp̾scĩa et qũo sibi creditur ẽẽ p̃¬
sciuit ip̃m elegit cui sp̃m .s. daret

Expanded text:
ra merita electus esset, jam non ex gratia esset electio. Non ergo ideo electus est a Deo, quia talis futurus erat, sed ex tali electione talis est tactus; ita dicens: Disputans ergo quid elegerit Deus in nondum nato, cui dixit serviturum esse majorem, et quid in eodem majore similiter nondum nato reprobaverit, ad hoc perduxi ratiocinationem, ut git in praescientia; et quem sibi crediturum esse praescivit, ipsum elegit cui Spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
merita elegit deus aliquos abeter¬
no ł apposint gr̃am iutificacõis m
toe s gratuita bonitate sua elegit ut
ꝓscuut ideo elegit. s ut eẽuus tale
ꝑ ip̃am electõem sue gie qua gra¬
nficauit nos indilecto filio suo. qd

Expanded text:
merita elegit Deus aliquos ab aeterno, vel apposuit gratiam justificationis in tempore, sed gratuita bonitate sua elegit, utpraescivit, ideo elegit, sed ut essemus tales per ipsam electionem gratiae suae, qua gratificavit nos in dilecto Filio suo. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ad diligend̾ et ꝙ ħ et hiis siłia ita
ea que non uidetur que ꝓprie dr̃
credĩtur. ex hiis u̾bis sic argum̃
est fides qua credere nõ est id qͦd̾
q uirtus. Premissis alir̃q rõibꝰ
ac testimoniis ĩmtũtur utriq hoꝵ¬
ãiuidiciũ diligẽtis lectoris relin
assercõem ponens de grã et lu̾oar

Expanded text:
ad diligendum. Et quod haec et his similia ita ea quae non videntur, quae proprie dicitur fcreduntur. Ex quibus verbis sic argumenest fides, quia credere non est id quo que virtus. Praemissis aliisque rationibus ac testimoniis innituntur utrique. Houdicium diligentis lectoris relinqASSIGNATIONEM PONENS DE GRATIA ET LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
tis bonũ usũ nͣliũ potẽtiaꝵ de usti
ext̾iori accipiĩt. ꝙ u̾o dicit bonũ
usũ nb̃ i. ar. uirtutẽ eẽ et in ma¬
gnis nu̾ari bonis de usu int̾iori
intelligunt et uirtutes nich alid̾
eẽ ꝙͣ bonos affectus ł motus mẽ¬
tis ẽẽ asserũt quos deus in hoĩe fa¬
tit nõ hõ qr licet illi motus sint li¬

Expanded text:
bonum usum naturalium potentiarum, de usu exteriori accipiunt; quod vero dicit bonum usum liberi arbitrii virtutem esse, et in magnis numerari bonis, de usu interiori intelligunt. Et virtutes nihil aliud esse quam bonos affectus vel motus mentis asserunt, quos Deus in homine facit, non homo: quia licet illi motus sint li
Abbreviated transcription (Latin):
est fĩdes credere ꝙ nõ uides. credẽ
ant motus m̃tis est. Iõ mli .iii.
motũ aĩ. si u̾o caritas et fides motꝰ
aĩ st̃. uirtites ergo motus aĩ st̃. Qu¬
b alii sendentec p̾missa u̾ba ab̃i. ita
intelligenda fore inquiũt fides ẽ cre¬

Expanded text:
Credere autem motus mentis est. Idem in lib. motum animi. Si vero charitas et fides motus animi sunt, virtutes ergo motus animi sunt. Quibus alii respondentes praemissa verba Augustini ita intelligenda fore inquiunt: Fides est cre
Abbreviated transcription (Latin):
cordis sui inscrutabilem altitudinẽ
iuidicõꝵ dei cogitare conautes ĩfabu¬
las uanitatis abierũt dicẽtes. qr
aĩe surfũ incelo peccant. et ẜ sua pͤ
dignis sibi qͣi cart̾ib includũtur
ierũt hii tales post cogitacones
suas. et uolentes disputare de dei ꝓ¬
fundo u̾si st̃ inprofũdũ. dicens aĩas
incelo añ ꝯũsatas. et ibi aliquidbo¬
ni ł mali egisse et ꝓm̾itis ad corꝑa
t̾cena decrusas eẽ hoc añt respuit ca¬
fholica fides pp̃ eudentẽ aplĩ suĩam
est ergo fidelis ignorancia ꝙ tem̾a¬
s ut fideles eẽnt eisq gr̃am dedit.
Nõ qr fideles erant. s ut fi̾ent. ait
enĩ apłs. Nlĩam ⁊ secritus fñ. ut fi

Expanded text:
cordis sui inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod animae sursum in coelo peccant, et secundum dignis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, versi sunt in profundum; dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena detrusas esse. Hoc autem respuit catholica fides propter evidentem Apostoli est ergo fidelis ignorantia, quam temerased ut fideles essent; eisque gratiam dedit, non quia fideles erant, sed ut fierent, ait enim Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
b remota. Set q̃ritur utrũ sicut
dr̃ elegisse quosoam ut bonifient
et fideles ita ⁊̃ ⁊cedi debeat repro¬
basse quosdam ut malieẽnt infĩ¬
deles et obdurare ut peccent. qr
nullatenus ⁊cedi oportet. Nõ enĩ
reprobacõ ita est cã mali. sicut pre¬

Expanded text:
o. Sed quaeritur utrum sicut dicitur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, sicut pr
Abbreviated transcription (Latin):
iis uerbis p̃missis ĩnui uidetur
ł ꝙͥ filius sit genitus de sub̾a prĩs et ꝙ
abaliis audire ꝙͣ tradere ut cũ tñ sine
p̃uidicio atq temeritate loqͣr ex hoc
sensu dicta possunt accipi. Natura coet̾¬
coeterua de deo est addidit. Nõ est ã filiꝰ
p̃dictis u̾bis fore hñdum aꝑit ieodẽ
libro ccͣ maximinũ dicens. Trmitasñ
uniꝰ eisd̾q sube est. qr nõ de aliqͣ matĩa¬

Expanded text:
is verbis praemissis innui videtur et quod Filius sit genitus de substantia Patrisab aliis audire, quam ipse tradere. Ut tamen sine praejudicio atque temeritate loquar, ex hoc sensu dicta possunt accipi: Natura coaetecoaeterna est de Deo, addit: Non est aliud Filius praedictis verbis fore habendum aperit in eodem libro contra Maximinum dicens: Trinitas haec unius ejusdemque subst
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓunssis rescide fĩdem inturpi uotomu¬
ta deccetũ ꝙ ĩcaute nouisti. nõ fatas
Impia est ꝓmissio q̃ scelere ad ĩpletur
Id̾. Nõ est obseruand̃ sacram̃tum quo
malũ incante ꝓmittitur. ut si quis ad¬
ultere ppetuam fidem cũ ea ꝑmanen¬
di polliceatur. tollerabilius em̃ est ñ
Item beda. si quid nos incautus iurare
ꝯtigerit. ꝙ obseruatũ peiorẽ u̾gat in
exitum lirere illd̃ salubrior ꝯsilio nui¬
tand̃ nouimꝰ ac magis iustante ntaͣta¬
te peieraud̃ esse nobis ꝙͣ ꝓuitando ꝑ¬
iirio in alid̃ crimen grauiꝰ eẽ diu̾tend̾
deuiq turauit dd̃ ꝑ dm̃. occidere na¬
bal uirũ stultũ. s ad pͥmam int̾cessionẽ
abygail femune prudentis remisit i¬
minas reuocauit ensẽ ĩnagiam uͦ
aligrad culpe se tali ꝑiurio cͣtisse tolu
fuit. inrauit dd̃ tem̾e. s nõ impleu̾
turacõem maiori pietate. Ex hiis
aliisq płib ostenditur quedam ui¬
ram̃ta nõ ẽẽ obseruanda. et qui sie
iurat uchemter peccat. tũ aũt mutat

Expanded text:
promissis rescinde fidem, in turpi voto muta decretum. Quod incaute vovisti, ne facias, impia est promissio quae scelere adimpletur. Idem: Non est observandum sacramentum, quo malum incaute promittitur: ut si quis adulterae perpetuam fidem cum ea permanendi polliceatur. Tolerabilius enim est non Item Beda: Si quid nos incautius jurare contigerit, quod observatum pejorem vergat in exitum, libere illud salubriori consilio mutandum noverimus; ac magis instante necessitate pejerandum esse nobis, rio in aliud crimen gravius esse divertendum. Denique juravit David per Deum occidere Nabal virum stultum; sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, remisit minas; revocavit ensem in vaginam; nec aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluifuit. Juravit David temere, sed non implevit jurationem majori pietate. Ex his aliisque pluribus ostenditur quaedam juramenta non esse servanda; et qui sic jurat, vehementer peccat, cum autem mutat,
Abbreviated transcription (Latin):
taiem ⁊ senserit copsam̃ qr uirgiite¬
tem seiuare uolebat et ideo nõ alr
⁊ sensisset in auigalem sonetatem.
mũ faminiare dei ⁊ siliũ hiusset de
se seruaturã notum uirguntatis
ĩcorde. s ip̃m uotum nõ exp̃ssĩt iuo¬
re. subient se dĩne dispõni. ꝓpofuit¬
uot ea uo suuł cũ mro labiis ex pͥsĩt
et uterq i uirgiitate ꝑmarsit q¬

Expanded text:
italem consensit copulam, quia virginitatem servare volebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societatem, nisi familiare Dei consilium habuisset, dese servaturam votum virginitatis in corde, sed ipsum votum non expressit in ore. Subjecit se divinae disposiPostea uero simul cum uiro labiis expressit et uterque in uirginitate permansit. I
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona hũanata et ꝙ ꝑsona hũaua¬
ta p̃dicetur cassiodorus oftendere ui᷑
potest ut dicatur deus factus hua
utrũq enĩ sane potest dici. cũ eroo
dr̃ factus est est deus homo mului¬
plex ẜ istos sit intelligentia ut ini

Expanded text:
sed humanata. Et quod persona humanata praedicetur, Cassiodorus ostendere videtur potest, ut dicatur Deus factus humautrumque enim sane dici potest. Cum ergo dicitur, factus est Deus homo, multiplex secundum istos fit intelligent
Abbreviated transcription (Latin):
lũtatẽ hoĩs p̾uenit. Nõ eni eẽt ma¬
gnũ. si hec a deo dr̃entur eẽ a quo
st̃ oĩa. s ponus euis gr̃a gratis data
intelligit᷑ ex quamupir̃t bona
nũta quã tũ ex sola grã ẽẽ dican¬
tur nõ excluditur lb̃m .ar. qr uł¬

Expanded text:
s praevenit. Non enim esset magnum si haec a Deo dicerentur esse, a quo nt omnia; sed potius ejus gratia gratis data intelligitur, ex qua incipiunt bona merita; quae cum ex sola gratia esse dicantur, non excluditur liberum arbitriu
Abbreviated transcription (Latin):
nere añqͣm qr nõ fecit ꝙꝑ fac̾e nõ po¬
test. sũme iniquitatis et insanie
est. hus auditis exstiit pelagiꝰ dicen᷑.
Our gͦ puuli et illi qui ñ hñt gra¬
siam siue qua nõ post face̾ dĩna mã
data rei tenẽtirr. hoc ã qͣ occõne di¬
xerit mli. retractacõnũ pelagio s̾n

Expanded text:
nere quemquam, quia non fecit quod facere non potuit, summae iniquitatis et insaniae est. His auditis exiliit Pelagius, dicens: Cur ergo parvuli et illi qui non habent gratiam, sine qua non possunt facere mandata divina, rei tenentur? Hoc autem qua occasione dixer
Abbreviated transcription (Latin):
um gen̾acõis et̾ne ꝓprietatem sig¬
nauit. post ea fciũ ex muliere asseru¬
it ut factura nõ dĩnitati. s assũp¬
cõm corporis asscriberetur ftm̃ gͥ ex
muliere dicit pp̃caris suscepcõem
sub lege pp̃ obseruantiã legis gn̾a¬
cõ gen̾atoni nõ p̾iudicat nec caro
dĩnitati. deus enĩ et̾nus incarnacõ¬
nis sacram̃tũ suscepit. nõ diuiduuᷤ

Expanded text:
um, generationis aeternae proprietatem signavit. Postea factum ex muliere asseruit, ut factura non divinitati, sed assumptioni corporis ascriberetur. Factum ergo ex muliere dicit, propter carnis susceptionem; sub lege, propter observantiam legis. Generatio generationi non praejudicat, nec caro divinitati. Deus enim aeternus incarnationis sacramentum suscepit, non dividuus,
Abbreviated transcription (Latin):
isse ꝑfidia legitur ut xp̃m creatu¬
iam faceretur puram. Ideo effusa
st̾ arrii uiscera atq crepuit mediꝰ
ꝓftratus infatiem ea quib xp̃m ne¬
gau̾at. feda ora pollutus hiis aliis¬
q płib testimoniis instrimimir ñ
te dici potest ut si dicatur factus
hũauitati nõ deo attribuatur. yt

Expanded text:
isse perfidia legitur, ut Christum creaturam faceret. Ideo effusa sunt Arii viscera, atque crepuit medius, prostratus in faciem ea quibus Christum negaverat foeda ora pollutus. His aliisque pluribus testimoniis instruimur non decte dici potest, ut sic dicatur factus humanitati, non Deo, attribuatur. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
diligiiꝰ. s qr ald est deus alid̾ est¬
ꝓmninis. et si una caritate diligũ¬
tus qui ĩ mente gignũtur dñ deus
diligitur et ꝓximus. Monetur enĩ
mens ad diligend̾ dm̃. mouetur ao
diligend̃ ꝓximrũ. et mb̾co magis
erga dm̃ qm erga ꝓximũ. de i din

Expanded text:
diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntus qui in mente geruntur, dum Deus diligitur et proximus, movetur enim mens ad diligendum Deum, movetur et ad diligendum proximum; et multo magis erga Deum, quam erga proximum. 4. De
Abbreviated transcription (Latin):
ea subditũ dixit deus fiat lux ⁊ fcã
est lux. qr inpͥmo agitur de creacõne
sp̃uar nature informis post ea de forcõe
eiusd̃. Racõ quo obinat illis qui dñt
augłos creatos fiusse malos nõ enĩ
pot̾at creator optimꝰ auctor mali ẽẽ ⁊
ideo totũ bonũ erat qr ex ipõ totũ erat¬

Expanded text:
ea subditum: Dixit Deus: Fiat lux, et facta est lux; quia in primo agitur de creatione spiritualis naturae informis, postea de formatione ejusdem. Ratio quoque obviat illis qui dicunt angelos creatos fuisse malos. Non enim potuit Creator optimus auctor mali esse, et ideo totum bonum erat quod ex ipso illis erat
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscend̃ difficili putare lectoremͣ
tacõem. s legat et alia melius for¬
te asiderata atq tractata ⁊ eaque¬
ligentior e si potest mente discuciat
hoc firmit teneus ꝙ deus hoĩem as¬
sũpsit hõ in dm̃ transiuit nõ natu¬
re u̾sibilitate. s dei dignacõne ut

Expanded text:
cognoscendum difficili, putare lectorem iputationem; sed legat et alia melius forte considerata atque tractata, et evigilantiore si potest mente discutiat; hoc firmiter tenens quod Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione
Abbreviated transcription (Latin):
nõ traduccõne origius. s fiłitu¬
diue p̾uaricacõis om̃s qr in illon
no peccasse dm̃: qr omĩb ille inuis
peccandi exemplũ extitit. Hoc ma¬
le senserunt quidã hetici qmi dictist᷑
pelagiam de quib as̃. iłi. de bapõ¬
piruloꝵ ⁊ memorat dicens. sciend̾
est inquit h̾eticos quosdam qui nõi¬
nati st̃ pelagiaui dixisse pcc̃mpͥme
trausg̾ssiomis in alios hoĩes nõ ꝓpa¬
gatõne. f ĩmutacõne tnͣsisse. uude
ni origniale pcc̃mꝙ in uascentib¬

Expanded text:
non traductione originis, sed similitudine praevaricationis; omnesque in illo uno peccasse dicunt, quia omnibus ille unus peccandi exemplum extitit. Hoc male senserunt quidam haeretici, qui dicti sunt Pelagiani; de quibus Aug., in libro de Baprum, commemorat dicens: Sciendum est, inquit, haereticos quosdam qui nominati sunt Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed imitatione transisse. Unde vi orig
Abbreviated transcription (Latin):
origniali intelligatur ⁊seq̃nt̃ qͥd
sit origiale pc̃cm. et qͣre dicatur
origniale et quo ꝑtransierit. ł per¬
transeat in om̃s diligent̾ ĩuestigã¬
dũ est. Ouibdã placuit de pocõ ac¬
tuali ade sud̃ accipere asserentib ħ
apłm sensisse cũ inferius ait. sicut
trti st̃ multi itarc̃. euident inquiũt

Expanded text:
intelligatur, consequenter quid sit originale peccatum, et quare dicatur originale; et quomodo pertransierit vel pertranseat in omnes, diligenter investigandum est. Quibusdam placuit de peccato actuali Adae illud accipere, asserentibus hoc Apostolum sensisse cum inferius ait: Sicut tuti sunt multi, ita, etc. Evidenter, inquiunt