comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ. Hipocentaurs similes. qͥ necꝰ ꝗͥ ñ hoĩes. mixtũq ut ait poeta genus
ples q biformis. Quorũ quidẽ sordida atq in fami numerositate. satis sr̃ts

Expanded text:
officium, hippocentauris similes, nec equi, nec homines, mixtumque, ut ait poeta , genus, officium, hippocentauris similes, nec equi, nec homines, mixtumque, ut ait poeta , genus, prolesque biformis: quorum quidem sordida atque infami numerositate, satis superque
Abbreviated transcription (Latin):
rabant manib suis ne quẽ grauarent. Et aliis tͥbuebaut refrigeria. quorũ ꝓ
sp̃ualib debebant metere carnalia. Ita gͦ age ⁊ iuine in monasterio ut clencus eẽ¬
merearis ut addolescentiã tuã nulla sorde cõmacłes. ut ad altare xp̃i qͣsi de tha¬
lamo lͥigo ꝓcedas: ⁊ habeas deforis bonũ testimoniũ. femine que nomen
pessima. Multo tẽꝑe disce ꝗ doceas. Ne credas laudatorib tuis. inmo urti¬
tiũ. Alt̾m acefalorũ .i. sine capite quẽ seqͣntur ignorant. Hos neꝙͥ
int̾ saicos scłarit̃ officiorũ studia. neq int̾ cłicos religio retentat ar¬
uina: s solutos atq oberrantes sola turpis uita cõplectitur ⁊ uaga. Quiqͥ̃dem
nullũ metuentes. explende uoluptatis sue licentiã ꝯsectantur. Quasi auinralia
onita libtaer ac desidio suo feruntur. habentes signũ religionis. ñ religionis

Expanded text:
rabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro rabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuomerearis, ut adulescentiam tuam nulla sorde conmacules, ut ad altare Christi quasi de thalamo uirgo procedas et habeas de foris bonum testimonium feminaeque nomen pessima. Multo tempore disce quod doceas. Ne credas laudatoribus tuis, imo irritium, alterum acephalorum, id est sine capite, qui quem sequantur ignorant. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina: sed solutos atque oberrantes sola turpis vita complectitur et vaga: quique dum nullum metuentes, explendae voluptatis suae licentiam consectantur, quasi animalia bruta, libertate ac desiderio suo feruntur, habentes signum religionis, non religionis
Abbreviated transcription (Latin):
u animdũsione truncatur. aut eiectus de eccl̃ia rapido demonũ ore decupitar.
tro. Ne pͥor magist̃ sis anteqͣm discipłs. Nori ⁊ humilitatis mee. neq
mensure iudicare de ceceris. ⁊ de ministris eccłaruĩ sinistrũ qͥppiã dicere.
Habeant illi ordinẽ ⁊ gͣdũ suũ. Quẽ si tenueris. quomͦ ͥ uiuendũ sit: editus aa
potianũ liber doc̾e te pot̾it. Uolo gͦ ut sine int̾missione or̃o. ⁊ uigil d sic senius
Nec uagis cogitationib patens. corpꝰ parit̃ animusq tendat᷑ ad anm. Irã
unce patientia: A mascieutiã septurarũ. ⁊ carnis uiciũ ñ amabis. Nec uaor
mens uariis ꝑt᷑bationib. Que si peccatores insederint: dñabunt᷑ tui. ⁊ te de¬
ducent ad delictũ maximũ. fac ⁊ aliquid oꝑis. ut semꝑ te diabolus inueniat
occupatũ. Memento quia ⁊ apłi xp̃i habentes potestatẽ de euͣngłio uiuere. labo¬

Expanded text:
itali mucrone truncatur aut eiectus de ecclesia rabido daemonum ore discerpitur. itali mucrone truncatur aut eiectus de ecclesia rabido daemonum ore discerpitur. iro: ne prius magister sis antequam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae judicare de clericis, et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Habeant illi ordinem et gradum suum. Quem si tenueris, quomodo tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotianum liber docere poterit. Volo ergo ut sine intermissione oratio, et vigil tibi sit sensus, nec vagis cogitationibus patens, corpus pariter et animus tendatur ad Dominum. Iram vince patientia. Ama scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabis. Nec vacet mens tua variis perturbationibus: quae si pectori insederint, dominabuntur tui, et te deducent ad delictum maximum. Facito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere labo
Abbreviated transcription (Latin):
esse nosle: delinquere ÷. S de hoc gradu pulsos. ꝓuocabit ad dicos
An de his aliquid audeã dic̾e qui certe insuis urbib cõmorant᷑.
Absit ac̃ ut qͥcqͣm dehis sinistrũ loqͣr qͥ apłico gͣdui suecedñtes xp̃i corpus
S ialia q̃ ante ꝑstrinxi mouachi causa ÷: alia clencorũ. Cerici oues pas¬
cunt. ego pascor. Illi dde altari uiuunt. mͥ qͣsi infructuose arbori securis
ponitur adradicẽ. si minꝰ ad altare ñ defero. Nec posiũ obtendere. pauꝑ¬
tatẽ. cũ ineuͣngłio anum uduã duo q̃ sibi sola suꝑͣant era mittentẽ: lau¬
cdat dñs. Michi ante psbit̾ũ sedere ñ licet. Illi si peccauero licet tͣdere me.
sathane. in interitũ carnis. sp̃s saluus sit indie dñi iħu. Et inueti qͥdem lege
quicumq saceraotib ñ obtẽꝑasset. aut extͣ castra positus lapida bator a po¬
ꝯulo. aut gladio c̃nice subiecta: c̃tẽptũ expiabat cruore. Nunc uͦ iobediens sp̃uo¬

Expanded text:
esse nolle delinquere est. Sed de hoc gradu pulsus prouocabis ad clericos: \'an de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur?\' absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sed alia, ut ante praestruxi, monachi causa est, alia clericorum. clerici oues pascunt, ponitur ad radicem, si munus ad altare non defero . Nec possum obtendere paupertatem, cum in Evangelio anum viduam duo, quae sibi sola supererant, aera mittentem laum. mihi ante presbyterum sedere non licet; illi, si peccauero, licet tradere me satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. et in ueteri quidem lege, quicumque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio ceruice subiecta contemptum expiabat cruore. nunc uero inoboediens spir
Abbreviated transcription (Latin):
uamius om̃s qui p̃sunt de prepositis.¬
p̃positi recte dicantur. usus tam̃ obtinuit eos uocari p̾ꝑositos: quias¬
dam pͥoratꝰ curã sub aliis p̾latis gerunt. Hi aũ qͥ iuxͦ buno morẽ p̾ipo¬
siti uocantur. tales ⁊ tã strenui ꝯstituendi sunt: qͥ ⁊ uite ꝓbabilis. iut. ⁊ ea
que sibi inuineta st̃ fidelit̾ humilit̾q expleant.⁊ ꝓ eo ꝙͥ aliis p̃lati stnt
neqͣqͣm paruipendant canonica instituta. s qͣnto pͣlus implieant᷑ in fitñ
cuns: tantomagis studeant celestib obtẽꝑare monitis. Debent gͥ oste
congregationi utiles ẽe ⁊ de ministerio sibi cõmisio fidelit̾ ꝓdesle. Ftiu q̃
dño de fideli amministratione gradũ bonũ ad quirant. Erga huniscemi
uͦ deluquentes. ⁊ obedientiã sibi cõmissã bene ñ ad ministrantes. medus

Expanded text:
uamvis omnes qui praesunt praepositis rite dicantur, usus tamen obtinuit eos vocari praepositos, qui quamdam prioratus curam sub aliis praelatis gerunt. Hi tamen qui juxta hunc morem praepositi vocantur, tales et tam strenui constituendi sunt, qui et vitae probabilis sint, et ea quae sibi injuncta sunt, fideliter humiliterque expleant, et pro eo quod aliis praelati sunt, nequaquam parvipendant canonica instituta; sed quanto plus implicantur in fratrum curis, tanto magis studeant coelestibus obtemperare monitis. Debent igitur cunctae congregationi utiles esse, et de ministerio sibi commisso fideliter prodesse. Ea veDomino de fideli administratione gradum bonum acquirant. Erga hujuscemodi vero delinquentes et obedientiam sibi commissam non bene administrantes, modus
Abbreviated transcription (Latin):
pendia fratrũ fidelit̾ seruet. ⁊ diligenti cura adraratstret. ⁊ in¬
ad ministrando nullatenꝰ fr̃s ꝯstristet. Cui ĩ pistriuꝰ fr̃m cõmittendũ : :
ut illud ita uigilantissima cura custodiat. neministri ibidẽ deputati
annonã fr̃m aut furtim subripiendo. aut alio qͦlibet mͦ negligenter
uiuendo dissipent. Hi uͦ famuli eligant᷑ de fidelissima eccłe familiar.
⁊ his officiis diligent̾ erudiantur. ut scił ⁊i pistoria aite. ⁊ fid̾i putntate
neceisitatib fr̃m oportunissime ualeanc suffragari. Eadem quoq
fermade cocis seruanda ÷. Inutiles deniq atq inobedientes celle¬

Expanded text:
pendia fratrum fideliter servet, et diligenti cura administrando nullatenus fratres contristet. Cui etiam pistrinum fratrum committendum est, ut illud ita vigilantissima cura custodiat, ne ministri ibidem deputati, annonam fratrum aut furtim subripiendo, aut alio quolibet modo negligenter vivendo dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et pistoria arte, et fidei puritate necessitatibus fratrum opportunissime valeant suffragari. Eadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cell
Abbreviated transcription (Latin):
uid euicdenti auctoritate liquit. canonicã institutionẽ cet̾is istitu¬
õsare. institutionib debent necesse ÷ qͥ huiꝰ ꝓfessioni censen¬
tur uoĩe ꝓ curate: qͣlit̃ insemetipsis eandẽ institutionem uita ⁊ morib
toruent pocł quã dehonestent. Qm̃ qͥ tante auctoritatis institutione
Sostent. ⁊ le aliis mi̾tabiles p̃bere. debent: uerendũ ÷ ne si quoa ab su
an postro exorbitauernt. regno di in digni fiant. Quanqͣm enĩ cano¬
mͣca quia in sacris canonib slif pbibitũ ñ legitur licoat linum¬

Expanded text:
uia evidenti auctoritate liquet canonicam institutionem caeteris praestare institutionibus, debent, necesse est, qui hujus professionis censentur nomine, procurare, qualiter in semetipsis eamdem institutionem vita et moribus exornent potius quam dehonestent. Quoniam qui tantae auctoritatis institutione pollent, et se aliis imitabiles praebere debent, verendum est ne si quod absit a proposito exorbitaverint, regno Dei indigni fiant. Quanquam enim canonicis, quia in sacris canonibus illis prohibitum non legitur, liceat linum
Abbreviated transcription (Latin):
strũ doctune ⁊ testẽ uite habeant.⁊ cet̾a. His ita p̃missis oꝑtet ut ꝓbatis
simo seniori ꝓuen ad custo diendũ licet ab alio erudiantur deputentur.
frater uͦ cui hec cura cõmittitur. si eorũ curã parui penderit.⁊ aliud quam o¬
portet docuerit. aut eis in aliqͦ cuiꝰlibet lesionis maculam ingesserit. seue¬
rissime correptus ab officio amoueatur.⁊ fr̃i alio id cõmittatur: qui eos ⁊ in¬
ocentis uite exẽplis in formet. ⁊ ad opꝰ bonũ ꝑagendũ exutet. De canto

Expanded text:
strum doctrinae, et testem vitae habeant, etc. His ita praemissis: ostrum doctrinae, et testem vitae habeant, etc. His ita praemissis: osimo seniori pueri ad custodiendum, licet ab alio erudiantur, deputentur. Frater vero cui haec cura committitur, si eorum curam parvipenderit, et aliud quam oportet docuerit, aut his aliquam cujuslibet laesionis maculam ingesserit, severissime correptus ab officio amoveatur; et fratri alii hi committantur, qui eos et innocentis vitae exemplis informet, et ad opus b
Abbreviated transcription (Latin):
ollert rectores eccłarũ uigiare oportet. ut pueri ⁊ adolescentes¬
qui in congregatione ubi comissa nutuntur uel erudiuntur.
ita iugib eccłasticis disciplinis constringantur: ut eorũ lasciua etas ⁊ ad
peccandum ualde ꝓcliuis nullũ possit reꝑire locum quo in peccati facinꝰ
gendus ÷ uite ꝓbabilis frat̃. qͥ eorũ curam sũma gerat industria: eosq ita ar¬
center parere. ⁊ ad gradus eccłasticos q̃nq digne possint ꝓmoueri. Libuit
p̃t̾ea ob edificationẽ ꝯgruã ⁊ in structionẽ negocii de qͦ agitur qͣndã scõrũ
patrum sententiã huic oꝑi inserere que ita se ht̃. Pna ÷ omnis etas ab ado
lescentia in malũ. Nichil incertiꝰ: qͣm uita adolescentiũ. Ob hoc constituen¬
dum oportuit. ut si quis in clero puer÷ aut adolescentes existunt. omnes
in uno conclaui atrii cõmorentur. ut lubrice etatis annos ñ in luxuria s ĩ
disciplins eccłasticis agant: deputati ꝓbatissimo seniori. quem ⁊ magi¬

Expanded text:
olerter rectores Ecclesiarum vigilare oportet, ut pueri et adolescentesqui in congregatione sibi commissa nutriuntur, vel erudiuntur,  ecclesiasticis disciplinis constringantur, ut eorum lasciva aetas, et ad peccandum valde proclivis, nullum possit reperire locum quo in peccati facinus onstituendus est vitae probabilis frater, qui eorum curam summa gerat industria, eosque ita arcenter parere, et ad gradus ecclesiasticos quandoque digne possint promoveri. Libuit praeterea, ob aedificationem congruam, et instructionem negotii de quo agitur, quamdam sanctorum Patrum sententlescentia in malum. Nihil incertius quam vita adolescentium . Ob hoc constituendum oportuit, ut si quis in clero puer est, aut adolescentes existunt, omnes in uno conclavi atrii commorentur, ut lubricae aetatis annos, non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputati probatissimo seniori, quem et magi
Abbreviated transcription (Latin):
rum iudicantur a nobis: nr̃a uͦ d̾s iudicat. Agnoscat ep̃c seruũ se ẽẽ
plebi: ñ dũm. uerũ hec caritas: ñ ꝯdicio exigit. Quist qͥ etiã cum pro

Expanded text:
rum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat episcopus servum se esse rum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum. Verum haec charitas, non conditio exigit. CAPUT XXIII. Non o
Abbreviated transcription (Latin):
li ingestũ ÷: diligant qđ di bonitate creatũ ÷. Teneant in manu baᷤ¬
culum ⁊ uirgã. Bacłm uidelicet quo aliorũ uiriũ imbecillitates sp̃ualit̃
sustentent. uirgã uͦ qua uicia deliquentiũ ⁊elo rectituduns feriant. Delin¬
suis adulationib deciꝑe. aut eorũ errata defendere. s pociꝰ ope̾ ferre:
ut eqͥtatis censura districte corrigantur. De cura p̾positoruo¬
ui p̃ficitur ad regimẽ talit̾ se erga disciplinã subditorũ p̃stare
debet. ut ñ solũ auctoritate. uerum ⁊̃ humilitate clarescat. S tam̃¬
ita erit in eo uirtus humilitatis. ne dissoluatur uita subdito
inuiciis. Atq ita auctoritas aderit potestatis: ne ꝑtumorẽ cordis se¬
ueritas existat immoderationis. ħ ÷ in dĩ sacerdotib uera discretio qua
cum multa ꝯstantia redarguerunt etiã pͥncipũ uicia. In quib cum
sũma eẽt humilitas. loco tam̃ necessaria lib̾e transgressores iusticie in¬

Expanded text:
li ingestum est, diligant quod Dei bonitate creatum est. Teneant in manu baculum et virgam; baculum videlicet, quo aliorum virium imbecillitates spiraliter sustentent: virgam vero, qua vitia delinquentium zelo rectitudinis feriant. Delinre, aut eos suis adulationibus decipere, aut eorum errata defendere, sed potius opem ferre, ut aequitatis censura districte corrigantur. CAPUiplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tameita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae in
Abbreviated transcription (Latin):
uersa uiciorũ uertida rapiatur. Scio qͥdẽ ab auuncło tuo beato eliodo¬
mamq ee uite eiꝰ exemplũ hab̾e iurcutũ. S ⁊ nr̃a qualiacũq sunt sus¬
cipe. ⁊ libellũ hunc libello illius copulato. ut cũ ille te monachũ eru¬
dierit: hic cłicũ doceat esse ꝑfectũ. gͣ dericus qͥ xͥ seruit eccłie. interprete¬
pͥmo uocabulũ suũ ⁊ nominis diffinitione p̾lata: nitatur ẽc̾. q di¬
citur. Si enĩ deros grece. latinȩ sors apellatur. ꝓpterea uocantur deria.
uł ip̃e pars dñi ÷ uł dnm partẽ habet talẽ se exib̾e debet: ut ipse pos¬
sideat dnm. ⁊ ip̃e possideat᷑ ã dño. Qui possidet dñm ⁊ cũ ꝓpħa dicit¬

Expanded text:
diversa vitiorum diverticula rapiatur. Scio quidem ab avunculo tuo B. Heliododiversa vitiorum diverticula rapiatur. Scio quidem ab avunculo tuo B. Heliodomamque vitae ejus exemplum habere virtutum. Sed et nostra, qualiacunque sunt, suscipe; et libellum hunc libello illius copulato, ut cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus qui Christi servitprimum vocabulum suum, et nominis definitione prolata, nitatur esse quod dicitur. Si enim cleros Graece, Latine sors appellatur, propterea vocantur clerici,  vel Dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut ipse possideat Dominum et ipse possideatur a Domino. Qui possidet Dominum et c
Abbreviated transcription (Latin):
giatu ꝯtumelia dericos putamꝰ in quorũ numero ꝯumus. cum¬
t̾ia. & tamen desit instructio necessaria aut ꝑsone regłaris integritas.
s de istis credo arbitrata sit beatitudo tua. q nr̃a uoluntate ut su¬
is potiꝰ ꝯregionalib utiles essent de monasterio recessisse: s falsum
est. Sponte abierunt. sponte deseruerunt: nobis quantũ potuimus ꝑ
eorũ salute renitentib Et de donato qͥdẽ qr iam factũ ÷ ut anqͣm de
hac re aliqͥd in ꝯcilio statueremus ordinaretur. si forte a suꝑbie ꝑuer¬
sitate correptꝰ est: q uult faciat prudentia tua. De fr̃e uͦ ẽius. in cuiꝰ
uel maxime causa de monasterio etiã ipse donatꝰ abscestit: cũ in¬
telligas qͥd sentiã nescio qͥd respondeã. Contͣdicere tam̃ prudentie. ho
nori. caritatiq non audeo. Et sane sꝑo id te facturũ ꝙd membris ecłie
breui uolumine digeram. p̃cepta uiuendi. ⁊ qua ratione is qͥ scłi

Expanded text:
graui contumelia clericos dignos putamus, in quorum numero sumus, cumgraui contumelia clericos dignos putamus, in quorum numero sumus, cumiens continentia et tamen desit instructio necessaria aut personae regularis integritas. Sed de istis, credo, arbitrata sit beatitudo tua, quod nostra uoluntate, ut suis potius conregionalibus utiles essent, de monasterio recessissent. sed falsum est; sponte abierunt. sponte deseruerunt nobis, quantum potuimus. pro eorum salute renitentibus. et de Donato quidem, quia iam factum est, ut, antequam de hac re aliquid in concilio statueremus. ordinaretur, si forte a superbiae peruersitate correctus est, quod uult, faciat prudentia tua. de fratre uero eius, in cuius uel maxime causa de monasterio etiam ipse Donatus abscessit, cum intellegas, quid sentiam, nescio, quid respondeam. contradicere nori, charitatique tuae non audeo; et sane spero id te facturum quod membris Ecclesiae brevi volumine digeram praecepta bene vivendi; et qua ratione is qui, sae
Abbreviated transcription (Latin):
No beatissimo & debita obseruatione uenerabili. sinceriterq
Nunc uͦ legi epłam benignitatis tue de donato ⁊ fre eius. ⁊ qͥd res¬
ponddem diu fluctuaui. S tam̃ etiã atq etiã recogitanti qͥd sit u¬
le saluti eorũ qͥb nutriendis i xp̃o seruimus. nichil mͥ aliud occui¬
rere potuit. nͥ uon. ẽe. istam uiam seruns di dandã. ut se facilius¬
putant eigi ad aliqͥd melius: si fac̾ti fuerint deceriores. Et upsis
enĩ facilis lapsus ⁊ ordini clericorũ fit indignignissima iniuria.¬
si desertores monasteriorũ ad miliciã clericatꝰ eligantur: cũ ex his
q̃ in monasterio ⁊manent non tam̃ nͥ ꝓbatiores atq meliores in
cderũ assumere sileamꝰ. Hisi forte sicutꝰ uulgares dicunt uialus
coraula bonꝰ simphoniacus est. ita idẽ ipsi uullgares de nobisi.¬
cabunt᷑. dicentes. Malus mon achus: bonus clericus. est. Nimis do¬
lendũ. si ad tam rumosã suꝑhiã monachos subrigimus. & tã

Expanded text:
NO BEATISSIMO ET DEBITA OBSERVANTIA VENERABILI SINCERITERQVE nunc uero legi epistulam benignitatis tuae de Donato et fratre eius et, quid responderem, diu fluctuaui. sed tamen etiam atque etiam cogitanti, quid sit utile saluti eorum, quibus nutriendis in Christo seruimus, nihil mihi aliud occurrere potuit nisi non esse istam uiam putent eligi ad aliquid melius, si facti fuerint deteriores. Et ipsis enim facilis lapsus, et ordini clericorum fit indignisi desertores monasteriorum ad militiam clericatus eliguntur, cum ex his, qui in monasterio permanent, non tamen nisi probatiores atque meliores in clerum adsumere soleamus, nisi forte, sicut uulgares dicunt \'malus choraula bonus symphoniacus est\\ ita idem ipsi uulgares de nobis iocabuntur dicentes malus monachus bonus clericus est\'. nimis dolendum, si ad tam ruinosam superbiam monachos subrigimus et tam
Abbreviated transcription (Latin):
studii. ut nichil de sibi cõmissis reb eccł̃ie ꝑeat. Psallentiũ in eccła año
mens concordare debet cum uoce. ut impleatut illud apłi. Psallam sp̃u.
seda uenerabilis p̃sbit̾ in expositione. euangłii luce ita dicit. Non latet angło
omnes sunt administratorii sp̃s inministeriũ missi ꝓpt̾ eos qͥ hereditatẽ capi¬
unt salutis: Maxime tam̃ t̃c angłici nob̾ sp̃s ad ẽẽ credendi sunt: cũ diumis
specialit̾ mancipamur obsequuis .i. cũ eccłiam in gressi uł lectionib sacris
aurẽ accõmodamꝰ. uł psalmodie oꝑam damꝰ. uł orationi in cũbibimnꝰ: uł etiã¬

Expanded text:
studii, ut nihil de sibi commissis rebus ecclesiae pereat. CAstudii, ut nihil de sibi commissis rebus ecclesiae pereat. CAmens concordare debetcum voce, ut impleat illud Apostoli: Psallam spiritu, Beda Venerabilis presbyter, in expositione Evangelii Lucae ita dicit: Non latet angelos omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Maxime tamen angelici nobis spiritus adesse credendi sunt, cum divinis specialiter mancipamur obsequiis, id est, cum ecclesiam ingressi, vel lectionibus sacris aurem accommodamus, vel psalmodiae operam damu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ÷: ⁊acceptũ coram saluatore nr̃o do. Caueant etiã ne ꝓ reqͥe sibi in locis
diuno cultui mancipatis concessa ocio torpeant. s magis in ꝑsoluendis diui¬
nis laudib ꝓmptiores ac deuociores existant. ut ꝑ hanc quietem bene opantes
celeste neglexerto officiũ ꝑ soluere: digna inuestione corripiatur. ut ⁊
ipse em̃detur: ⁊ cet̾ timorem habentes. huiꝰcemodi negligentiam caueant. S
qm̃ aliud ÷ ex toto omittere. aliud pigre. occurrere: qui segutter aut tarde
ad matatinũ. aut alua qͦalibet aiuinũ ob sequiũ ꝑ agendũ occurrerit: a¬
nũ ÷ ut ñ cũ aliis inchoro. s omĩũ ultimꝰ ut ceite erubescere discat: in loco
cio ⁊ fabulis uacet. ⁊ ã di laudib penitꝰ alienꝰ existat. Custodes p̃terea
eccłiarũ. horarũ distintiones bene norint. ut scł signa certis temꝑib pul¬
sent. Luminaria uͦ cũ omĩ diligentia concinanda ꝓuideant. Sitq eorum

Expanded text:
 et acceptum coram salvatore nostro Deo. Caveant etiam, ne pro requie sibi in locis divino cultui mancipatis concessa, otio torpeant: sed magis in persolvendis divinis laudibus promptiores ac devotiores existant: ut per hanc quietem bene operantecoeleste neglexerit officium persolvere, digna invectione corripiatur, ut et ipse emendetur, et caeteri timorem habentes hujuscemodi negligentiam caveant. Sed quoniam aliud est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut tarde ad matutinum, aut aliud quodlibet divinum obsequium peragendum occurrerit, dignum, ut non cum aliis in choro, sed omnium ultimus, aut certe, ut erubescere discat, in loco tio et fabulis vacet, et a Dei laudibus penitus alienus existat. Custodes praeterea ecclesiae harum horarum distinctiones bene norint, ut scilicet signa certis temporibus pulsent. Luminaria vero cum omni diligentia concinnanda provideant, sitque eorum
Abbreviated transcription (Latin):
appetant. Castimoniã quoq inuiolati corporis ꝑ petuo conseruare. studeãt.¬
Semorib qͦ debitã p̃beant dbedientiã. neq ullo iactantie studio semetip¬
ticis. exercitio iugi in cumbant. ⁊̃ales enĩ ẽẽ debent qͥ diuinis cultib se¬
se mancipandos student: scł ut dũ scientie oꝑã dant. doctrine gr̃am

Expanded text:
appetant. Castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeantappetant. Castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeantSenioribus quoque debitam praebeant oboedientiam, neque ullo iactantiae studio semetipanticis spiritalibus, exercitio iugi incumbant. Tales enim esse debent, qui divinis cultibus sese mancipandos studeant; scilicet ut dum scientiae operam dant, doctrinae gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
reditatis mee. His gͥ lege patium cauetur. ut a uulgari uita sedusi. a mun¬
di uoluptatib se se ahstineant. Non spectaculis. ñ pompis int̾sint. soniu¬
uia publica fugiant. ꝑuata. ñ tantũ pudica: s ⁊ sobria colant. Usuns neqͣꝗͣ.
incumbant. Neq turpiũ occupationes lucrorũ fraude sua cuiꝰqͣm studio appetant
Amorẽ pectime qͣsi mat̾iã cunctorũ criminũ fugiant. scłaria officia. negocia¬
q abiciant. Honorũ gradus ꝑ ambitionẽ non subeant. ꝓbeneficiis me¬
dicine di: dona ñ accipiant. Dolos ⁊ ꝯnrationes caueant. O dium ⁊ emu¬
lationẽ. obtrestationẽ. atq inuidia fugiant. Non uagis ocłis. ñ infren
lingua. aut petulanti tumidoq gestu incedant. s pudorẽ acuerecun¬
diam m̃tis sup lici habitu incessuq ostendant. Obscenitatẽ eciã uerborũ
sicut ⁊ oꝑũ penitus execrentur. Uiduarum ac uirginũ uisitationes fre.¬
quentissimas fugiant. Contubernia extͥnearũ feminarũ millatenus

Expanded text:
ricorum. His igitur lege Patrum cavetur, ut a vulgari vita reclusi, mundi voluptatibus se abstineant, non spectaculis, non pompis intersint: convivia publica fugiant, privata non tantum pudica, sed et sobria colant. Usuris nequaquam incumbant, neque turpium occupationes lucrorum, nec fraudis cujusque studium appetant. Amorem pecuniae, quasi materiam cunctorum criminum fugiant, saecularia officia negotiaque abjiciant. Honorum gradus per ambitiones non subeant. Pro beneficiis medicinae Dei munera non accipiant. Dolos et conjurationes caveant; odium et aemulationem, atque detractionem invidiamque fugiant; non vagis oculis, non infreni lingua, aut petulanti tumidoqdiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem eciam verborum sicut et operum penitus execrentur, viduarum ac virginum visitaciones frequentissimas fugiant, contubernia extranearum feminarum nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
diligitur. tantolibentiꝰ auditur. ⁊ magis placet illa
deo seruitus que ex uoluntate ⁊ amore fro: quam illa
que fit extimore. ꝓpterea dulcis magister suis discipłis
Ailigamus tanqͣm patrem filii. ⁊ ut precepta eiꝰ faciamꝰ
non timore pene: s amore iusticie. H aũ sẽꝑ cogitare
iudicem pensat. Nalde enĩ sollicitat in bono oꝑe:
fine. Unde scriptum ÷. In omnib oꝑib tuis memorare
nouissima tua: ⁊ in ecernum non peccabis. Res ula.
Inde uos magis obediendo nonsolũ ur̃i s etiã ipsus mi¬
seremini. qui inter uos qͣnto in loco suꝑiore: tanto in
plus cõmittitur: plus ab eo exigitur. Grande picłm
est sibi ⁊ aliis uiuere. temporalia simal ⁊ sp̃ualia
p̃uidere. Sic suicurã agere ut alios n negligat. sic de dliil
cogitare: ut serp̃m oblunscendo non derelinquat. sue elire
re auponalia: ut ut sollicitus de temꝑalib lñ eͦ anest

Expanded text:
 tanto plus auditur. Et magis placet Deo illa servitus, quae ex voluntate et amore fit, quam illa quae fit ex timore. Propterea dulcis magister discipulis suis um diligamus tanquam patrem filii, et ut praecepta ejus faciamus, non timore poenae sed amore justitiae. Hoc semper autejudicem pensat. Valde enim sollicitus debet esse qufine. Unde scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Unde vos magis obediendo non solum vestri, sed etiam ipsius miseremini, qui inter vos quanto in loco superiori, tanto in plus committitur, plus ab eo exigitur. Grande periculum est sibi et aliis vivere, temporalia simul et spiritualia providere. Sic debet sui curam agere, ut alios non negligat, sic de aliis cogitare, ut semetipsum obliviscendo non derelinquat; sic temporre ad spiritualia, ut sit sollicitus de temporalibus. Inde ergo
Abbreviated transcription (Latin):
seruer iudicẽ s dm̃: non me. Ego ei ñ aufero clericatũ. Quantũ sec ꝑ¬
icrlũ ante ocłos eiꝰ posui. faciat qdđ uult. Nomi enĩ quia si aliquem
hoc facientẽ degradare uoluero ñ ci. deerunt patroni. ñ ei dcerũt
suffragatores ⁊ hic ⁊ apud ep̃os qui dicant. Quid mali fecit: Non po¬
test tecum tolerare istam uitã. Extra ep̃m uult manere. depprio.
iuuere. ido ne debet ꝑdere dericatũ : Ego scio quantũ malum sit
ꝓfiteri scm̃ aliquid nec implere. Uouete inquid ⁊ reddite dño do ur̃o.
Et meliꝰ ÷ non uouere. quã uou̾e ⁊ ñ reddere. Clericus duas res ꝓfessus
imposuit ceruicib ipsiꝰ. magis onus.ẽ. qͣm honor. S quis sapiens untel¬

Expanded text:
go ei non aufero clericatum; quantum sit periculum, ante oculos ejus posui, faciat quod vult. Novi enim, quia si aliquem hoc facientem degradare voluero, non ei deerunt patroni, non ei deerunt suffragatores, et hic, et apud episcopos, qui dicant: Quid mali fecit? non potest tecum tolerare vitam istam, extra episcopum vult manere, de proprio vivere: ideone debet perdere clericatum? Ego scio, quantum mali sit, profiteri sanctum aliquid, nec implere. Vovete, inquit, et reddite Domino Deo vestro : et, Melius est non vovere, quam vovere et non reddere imposuit cervicibus ipsius. Magis onus est, quam honor. Sed quis sapiens, e
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ habuit dimissis aut uenditis fit rei sue ꝯtẽptor. cũ p̃positus
fuerit factus eccłie: omniũ que ht̃ eccłia efficitur dispensator. Demq
sc̃s paulus ut ip̃i meliꝰ nostis ingentia p̃dia q̃ fuerunt sua. uendita
tione ꝯtempni: ⁊ sine ĩpedim̃to ꝑfectionis posse eccłie facultates q̃ st̃
ꝓfecto cõmunes possideri. Quid sc̾s hilanꝰ: Nonne ⁊ ip̃e omnia sua aut¬
parentib reliqͥd. aut uendita pauꝑib erogauit: Is tñ cũ m̃ito ꝑfectio¬
nis sue fieret eccłie arelatensis ep̃c. quod illa tunc habebat eccłia ñ solũ
possedit: s etiã acceptis fi deliũ numerosis hereditatib ampliauit. Isti gͦ cã
scĩ tãq ꝑfesti pontitices factis euidentib clamant. posse ⁊ debere fieri
biguitate doctissimi. siscirent res eccłie debere contẽpni: nũqͣm eas habe¬
rent. qui omnia sua reliq̃rant. Uñ datur intelligi.ꝙ. tauti ac tales
uiri qui uolentes fieri xͥ discipłi renuntiauerunt omnib q̃ habebãt:

Expanded text:
quae habuit dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor; cum praepositus fuerit factus ecclesiae, omnium quae habet ecclesia efficitur dispensator. Deinde sanctus Paulinus ut ipsi melius nostis ingentia praedia, quae fuerunt sua, vendita tionem contemni, et sine impedimento perfectionis posse ecclesiae facultates, quae sunt profecto communes, possideri. Quid S. Hilarius? nonne et ipparentibus reliquit, aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen, cum merito perfectionis suae fieret ecclesiae Arelatensis episcopus, quod illa tunc habebat ecclesia non solum possedit, sed etiam acceptis fidelium numerosis haereditatibus ampliavit. Isti ergo tam sancti, tamque perfecti pontifices, factis evidentibus clamant, posse et debere fieri m sine ambiguitate doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas haberent qui omnia sua reliquerant. Unde datur intelligi, quod tales ac tanti viri, qui volentes fieri Christi discipuli, renuntiaverunt omnibus quae habebant,
Abbreviated transcription (Latin):
plangere mortuos. Qui .u. hipocrita ÷: mortuus est. Quomͦ ener
qͥcũqs uoluisient extͣ manere. ⁊ de suo iuiuere. non ei tollerẽ cleno¬
catũ : ita mͦ qi placuit illis do ꝓpitio sociał ħ uita. qͥsqͥs cã hypo¬
crisi iuxent. quisqͥs inuentꝰ fuerit habens ꝓ pͥũ ñ li ꝑmiteo ret
inde faciat testamentũ: s delebo eũ de tabula dericorum. Interpei
le ꝯtͣ me mille cercilia. nauiget ꝯtra me quo uoluerit: sic cerce uib
potuerit. Adiunabit me d̾ns. ut uͥ ego ep̃c sũ: ille dericus esse ñ

Expanded text:
mortuos. Qui enim hypocrita est, mortuus est. Quomodo ergo quicunque voluisset extra manere, et de suo vivere, non ei tollerem clericatum: ita modo, quia placuit illis, Deo propitio, socialis haec vita, quisquis cum hypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non ilet contra me mille concilia, naviget contra me quo voluerit, sit certe ubi potuerit. Adiuvabit me Dominus, ut ubi ego episcopus sum, ille clericus esse non
Abbreviated transcription (Latin):
qua ñ põpatice aut in honeste uł in composite. s cũ reuerrentia ⁊ dĩ
timore ingrediantur n cũ baculis inchoro ex ceptis debilib. s religiosissime
uocanda ÷. Om̃s gͥ ab ociosis sermocinationib auditũ parit̾ castigent ⁊ lin
guam. ⁊ in eccłia cũ timore ⁊ ueneratione stautes. aut orent. aut cantent.
aut legant. aut aucliant. Uerba uͦ turpia ⁊ liuida. ac scłaria nͦ ipsi ꝓferant:
ñ aliis ꝓferre sinant. quinimmo laudes do in cõmune ꝑ soluentes. ꝓsuis popło¬
q quorũ oblationib uiuunt delictis dñm orent. Debent quoq uxda apłm
pͥmo om̃iũ abhis fieri obsecrationes. orationes. postulationes. gr̃arũ actiones.
ꝓ omnib hominib ꝓ regib ⁊ omnib qͥ insublimitate sunt ꝯstituti. ut qͥ etiã

Expanded text:
quam non pompatice, aut inhoneste, vel incomposite, sed cum reverentia et Dei timore ingrediantur. Nec cum baculis in choro, exceptis debilibus, sed religiosissime vocanda est . Omnes igitur ab otiosis sermocinationibus auditum pariter castigent, et lin guam, et in ecclesia cum timore et veneratione stan tes, aut orent, aut cantent, aut legant, aut audiant. Verba vero turpia, et livida, ac saecularia nec ipsi proferant, nec alios proferre sinant. Quinimo laudes Deo in commune persolventes, pro suis populorumque, quorum oblationibus vivunt, delictis Dominum exorent. Debent quoque juxta Apostolum , primo omnium ab his fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et omnibus qui in su
Abbreviated transcription (Latin):
placerẽ. xp̃i seruus ñ essẽ. Desiuit plac̾e hominib ⁊ seruus factus ⁊ xp̃i. ꝑbonã¬

Expanded text:
placerem, Christi servus non essem . Desiit placere hominibus, et servus factus placerem, Christi servus non essem . Desiit placere hominibus, et servus factus
Abbreviated transcription (Latin):
modũ ecatis ⁊ ualitudinis. ꝓ corꝑũ qulitate exigimꝰ in potando. Quod si
absq uino arcło. ⁊ adolescentis in flãmor calore. ⁊ tenuato sanguine
suculento ualidoq sum coꝑe. libent̾̃ cauebo pod̾m: in quo suspicio
ueneni est. Palchre dicit᷑ apud grecos: s nescioutrũ apud nos eque inso¬
net. Pinguis uent̾ ñ gignit sensũ denuẽ.: Tantũ tibi ieitiniorũ impone:
qͣntum ferre potes. Sint tͥ ieiuma pura. casta. simplicia. moderata. ⁊ ñ
ciborũ q̃rere: Caritas. piꝑ. uuces. palmarũ fiuctus. similiã. inel. pistatia᷑.
⁊̾ ot hortorũ cultura uexat᷑. ut cibano ñ uescam᷑ pane. Audio pt̾ea qͦsdã qͣ re
licatas. ⁊ ꝯtrata holera betarũq succũ ñ calice. sorb̾e s ꝯcha. fortissimũ
ne in offensa di popłorũ laudem cõmutes. Si ad huc inqͥd apłs hominib

Expanded text:
modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo adulescentia et inflammor calore sanguinis et suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio ueneni est. pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio, utrum apud nos aeque resonet: \'pinguis uenter non gignit sensum tenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre potes. sint pura, casta, simplicia, moderata, non ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam clicatas, et contrita olera, betarumque succum non calice sorbere, sed concha. Fortissimum ne in offensam Dei populorum laudem commutes. Si adhuc, inquit Apostolus, hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
bentir carebo huiuscemodi beneficio. ⁊ xp̃m rogabo ꝓ iudice: qͥ magis
potest citius subuenire. Meliꝰ ÷ enĩ confidere in dño: qͣm ꝯfid̾e in hoĩe
Mesrus ÷ sperare in dño: qͣm sꝑare inpͥncipib. Nunqͣm uinũ redoleas.
ne audias illud philosophi. Hoc ñ ÷ oscłm porrigere: ꝓpinare. Uino¬
lentos sacerdotes ⁊ apłos dãpnat: ⁊ uetus lex ꝓhibet. Qui altano ser¬
uiunt: uicium ⁊ cicera ñ bibant. Sicera hebreo sermone omĩs potio niui¬
cupatur qͣ inebnari pͭ. siue illa q̃ ferm̃to ꝯficitur. siue pomorũ succo.
aut faui decoquuntur in dulcẽ ⁊ barbaram potionẽ. acit palmarũ
fructus expͥmuntur inliquorẽ: coctisq frugib aqͣ pinguior coloratur.
Quicqͥd inebriat ⁊ statũ mentis euertit: fuge sumliter ut uͥnũ. ħ ec boe d
Et thimotheo dolenti stomachum. modica uini sorbitio relax ita ÷. S

Expanded text:
benter carebo hujuscemodi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis benter carebo hujuscemodi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis potest et citius subvenire. Melius est enim confidere in Domino quam confidere in homine. melius est sperare in domino quam sperare in principibus. numquam unum redoleas, ne audias illud philosophi: \'hoc non est osculum porrigere, sed propinare\'. uinolentos sacerdotes et apostolus damnat et uetus lex prohibet. "qui altari seruiunt, uinum et siceram non bibant. sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest, siue illa fermento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis euertit, fuge similiter ut uinum. nec hoc diet Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
spes. aurs. uent̃ ⁊ cet̾a. Lege paulum ad chorinthios. ubi diũs m̃bra
unũ corpꝰ efficiunt. Nec rusticus ⁊ ũimplex frat̾ id̾o si scm putec: si uichil
noũit. N ec ꝑ itꝰ ⁊eloquens inlingua existimet sc̃itatẽ. Multoq melius ÷
duob ĩꝑfectis rusticitatẽ hab̾e scãm: qͣm eloquẽtiã peccatͥcẽ. Multi edifi¬
cant parietes. ⁊ colũpnas ȩccłie subtraunt. Murmora nitent. Auro splen¬
dent laq̃aria. gẽmis altare distinguit᷑: ⁊ ministrorũ xp̃i nulla electio÷.¬
conuiuia tibi detestanda sunt scłariũ. maxime horũ qui honorib tument.
alieno: lictores ꝯsulũ ⁊ milites exiubare. Iudicẽ ꝓuincie meliꝰ uis apud te
prandẽ qͣm inpalatio: Quod si obtenderis fac̃e te hec ut roges ꝓ miseris atq
subiectis. iudex scłi plus deferet clerico contiuenti qͣm diuiti. Et magis sc̃i¬
tatẽ tuã uenerat᷑ qͣm opes. Aut si talis ÷ qͥ ñ audiat dericos nͥ int̾ filias. li¬

Expanded text:
s auris, uenter et cetera. lege Pauli ad Corinthios: diuersa membra unum corpus efficiunt. nec rusticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil nouerit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. multoque melius est e duobus inperfectis rusticitatem sanctam habere quam eloquentiam peccatricem. Multi aedificant parietes et columnas ecclesiae subtrahunt: marmora nitent, auro splendent lacunaria, gemmis altare distinguitur et ministrorum Christi nulla electioestatur Act. III? Convivia tibi detestanda sunt saecularium, maxime horum qui honoribus tument. alieno, lictores consulum et milites excubare: judicemque provinciae melius apud te prandere quam in palatio. Quod si obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subjectis, judex saeculi plus defert clerico continenti quam diviti, et magis sanctitatem tuam venerabitur quam opes. Aut si talis est qui non audiat clericos nisi inter phialas, li
Abbreviated transcription (Latin):
cepisłe pauꝑib erogandũ ⁊ esurientib płimis. uł cautũ eẽ uealle uł¬
timidũ. aut qđ a ꝑtissuni sceleris ÷. exiũ aliquid subtrahere: omnium
p̃donũ crudelitatẽ suꝑat. Alter fame torq̃tur. ⁊ tu iudicas qm̃ uentri
eius satis ÷  Aut diuide statim qd accipis. aut si timidus dispensator
es: dimitte largitori ut ipse sua distribuat. Nolo sub occatione mea sac¬
culus tuus plenus sit N Iemo mea melius me seruare pͭ. lp̃e ÷ optimꝰ dispensa
subirem ꝙ tuface uoluisti: aut scbens nosse adũsu nos cunctorũ maledieoꝵ
tela ẽẽ torquenda. Quo ousecro ut qͥescant. ⁊ desuiant maledice. Non enẽ
ut adũsariis: s ut amicis scͥpsimꝰ. Nec inuesti sumꝰ in eos qui peccant. s ne
peccent monemꝰ. Neq in illos tantũ: s ⁊ in nos ipsos seueri iudices fumul.¬
Uolentesq festucam de ocło alterꝰ tollere. nrãm trabẽ pͥus eiciamꝰ. Nul¬

Expanded text:
cepisse pauperibus erogandum et esurientibus plurimis uel cautum esse uelle ucepisse pauperibus erogandum et esurientibus plurimis uel cautum esse uelle utimidum, aut quod apertissimi sceleris est aliquid exinde subtrahere, omnium praedonum crudelitatem superat. Alter fame torquetur, et tu judicas, quantum ventri ejus satis sit. Aut divide statim quod acceperis: aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo, sub occasione mea, sacculus tuus plenus sit. Nemo mea melius me servare potest. Ipse est optimus disubiremus, quod tu facere prohibuisti: aut scribentes nosse, adversum nos cunctorum maledicorum tela esse torquenda. Quos obsecro ut quiescant et desinant maledicere. Non enim ut adversariis, sed ut amicis scripsimus. Nec invecti sumus in eos qui peccant, sed ne peccent, monuimus: nequolentesque festucam de oculo alterius tollere nostram prius trabem eiecimus. nul
Abbreviated transcription (Latin):
has: aut alios audias detͣhentes. Sedens inquid aduersus frẽm tuum io¬
aliis loqueris tua sententia iudicaris. ⁊ mhis ip̃c dep̃hendendus eris que
in aliis arguebas. Neq uͦ illa iusta ÷ excusatio. referentib aliis iniuriã
fac̃e ñ possã. Nemo inuito auditori libent̃ refert. Officii gͦ tui sit añie
ñ solum ocłos castos seruare: s ⁊ linguã. Nunqͣm de mulierũ formis dis¬
putes. nec quid incuiꝰꝙͣ. domo agatur. alia domis ꝑte nou̾it. Omniũ xp̃ia¬
norũ domos quasi ꝓpuas ama. facilius ꝯtẽpnitur dericus qui sepe uocat᷑
ad prandiũ: ⁊ ñ recusat. Hũqͣm pecentes raro accipiamꝰ rogati. Beati
acceꝑis uliorem te iudicat. Et muũ inmodũ. sicum rogantẽ contemp¬
narũ atq uillarũ qͦmͦ ẽẽ posst̃ clerici. qͥ ꝓͥas iubentur ꝯtẽpuere faculta¬
tes: Amico qͥppiã rapere furtũ ÷. Eccłiam fraudare. sacrilegiõ ÷. Ae¬

Expanded text:
has, aut alios audias dethas, aut alios audias detaliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Neque vero illa justa est excusatio: Referentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Officii ergo tui sit, charissime, non solum oculos castos servare, sed et linguam. Nunquam de mulierum formis disputes, nec quid in cujusquam domo agatur, alia domus per te noverit. Omnium christianorum domos quasi proprias ama. Facilius contemnitur clericus, qui saepe vocatur ad prandium et non recusat. Nunquam petentes, raro accipiamus rogati. Beatius enim ceperis, viliorem te iudicat et mirum in modum, si rogantem contempnarum atque uillarum quomodo esse possunt, qui proprias iubentur contemnere facultates? amico quippiam rapere furtum est, ecclesiam fraudare sacrilegium est. ac
Abbreviated transcription (Latin):
nec uituꝑatiõe frangit᷑. Non diuiciis tumet. ñ ꝯtrabit᷑ pauꝑtate. Et leta ꝯtẽp¬
nit ⁊ tristicia. ꝑ diem sol ñunt eũ. neq luna ꝑ noctẽ. Nolo te orare in angłis
platearũ. nͥ rectũ it̾ p̃cũ tuarũ frangat aura popłaris. Nolo te dilatare fim¬
brias. ⁊ ostentui habere philacteria. ⁊ ꝯscientia repugnante pharisiaca am
in telligis. quidͥ taceã. ⁊ qͥd magis tacñdo loqͣr. Tot tegule. qͦt species głarã¬
Qͣnto meliꝰ erat hec ñ in corꝑe s in corde gestare. ⁊ dm̃ habere factorẽ uon
aspectus hominũ. Uis scire qͣles q̃rat dñ ornatus: Habeto iusticiã. prudũ¬
tiam. temꝑantiã. fortitudinẽ. his celi plagis incudere. hec te quadriga ue¬
lut aurigam xp̃i ad metã ꝯcitũ ferat. Hichil hoc monili p̃ciosius. nichil
hac gẽmarũ uarietate distintius. Ex om̃ ꝑte decoraris. cingeris. atq
ne aut linguã aut aures habeas prurientes .i. ne aut ipse aliis detra¬

Expanded text:
met, non contrahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica amintelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te regulae, quot species glornto melius erat haec non in corpore, sed in corde gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales Dominus quaerat ornatus? Habeto justitiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque ue, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detra
Abbreviated transcription (Latin):
ledit sac̃dotis opinionẽ in plebe. qñ de ꝓximis eiꝰ male loqͥt᷑ popłs. Suꝑ oĩa¬
ħ p̃cep̃bom testimonii clericos fundamenta componẽ. ut bonorũ oꝑũ testi¬
ficatio casto confirmetur affectu.
nominantur. sleros aũł cłicos hinc appellatos doctores nr̃ dicunt.
uñ ⁊ hereditas grece cleronomi a appellatur: ⁊ heres cleronomꝰ ꝓm̃ gͦ¬

Expanded text:
Laedit sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male loquitur populus. SuLaedit sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male loquitur populus. Su boni testimonii clerico fundamenta componere, ut bonorum operum testificatio casto confirmetur affectu. nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunUnde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos.
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ in nicena sinodo defiuita ei legantur. Iam uͦ si ꝯuentus p̃dicta fugent
⁊ reliq̃rit: ꝯsecuti sumꝰ maxinũ lucrũ. Alioqͥn talis ab eccl̃ia anathema¬
tizandus erit. Germiuant enĩ femine cũ uiris habitantes spinas. ⁊ archana
talis debet ẽẽ solitariꝰ. qualẽ descͥbit ieremias. Sedebit solitarius ⁊ tacebit
Et quia iħc relictis apłis solus ibat orare. Mariã in penetralib angłs solam
inuenit ñ cũ agapeta loquentẽ. ⁊ illa uirilem introitum trepidauit. Hospita¬
lem p̃cepit apłs cłicũ ordinandũ. Hoc p̃cepto pat̾ abraham ⁊ loth angłos
susceperunt: quia hospites dilexerunt. Sic ⁊ onesiforus paulum doctͥne fon¬
tem suscepit. Hec imitationes sinͭ ur̃e. ⁊ nesinatiᷤᷤ in colã p̾t̾ire: qͥ apud uos
ñ comederit panem. Seqͥtur. Non ꝑcusiorẽ. Non enĩ pugilem describit apłs.
gue domui bene p̃sit. Per ꝗͣ. ent horribile. si domui clerici detrabatur:

Expanded text:
Patrum in Nicaea definita ei legantur. Jam vero si conventus praedicta fugerit et reliquerit, consecuti sumus maximum lucrum. Alioquin talis ab Ecclesia anathematizandus est. Germinant enim feminae spinas cum viris habitantes, et arcana talis debet esse solitarius qualem Jeremias descripsit: Sedebit solitarius, et tacebit . Et quia Jesus, relictis apostolis, solus ibat orare . Mariam in penetralibus angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem, et illa virilem introitum trepidavit. Hospitalem praecepit Apostolus clericum ordinandum . Hoc praecepto pater Abraham et Loth angelos susceperunt, quia hospites dilexerunt ; sic et Onesiphorus Paulum doctrinae fontem suscepit. Haec imitationes sint vestrae, et ne sinatis incolam praeterire, qui apud vos non comederit panem. Sequitur: Non percussorem. Non enim pugilem describit Apostosuae domui bene praesit: perquam erit horribile, si domui clerici detrahatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dio illos ut pater. & forte melius quã p̃r ipsorũ. Uidebo qͥd sit in¬
re. sicut dns uoluerit cũ paucis fratrib fidelib honoratis d̃o ꝓpitio de
numero ur̃o: id ÷ de plebe ista. Audio uiter illos causam. & sicut domi¬
nus donauerit finio. lamen rogo uos uemo me rephendat. qͥa eiꝰ here¬
ditatẽ nolo suscipiat eccłia. Primo qi factũ illius detestor. deinde qr
cont᷑ institutũ meũ est. Mult̾ laudant qđ dicturus sum: s aliqͥ rep̃¬
hendunt. Utrisqͥ fac̃e satis ualde difficile ÷ Audistis mͦ cũ euuangeli¬
um legeret᷑. santauimus uobis & non saltastis. Planximus & non lux

Expanded text:
dio illos ut pater, et forte melius quam pater ipsorum. Videbo quid sit judio illos ut pater, et forte melius quam pater ipsorum. Videbo quid sit juris. Sicut Dominus voluerit, cum paucis fratribus fidelibus honoratis, Deo propitio, de numero vestro, id est, de plebe ista, audio inter illos causam, et sicut Dominus donaverit, finio. Tamen rogo vos, nemo me reprehendat, quia ejus haereditatem nolo suscipiat Ecclesia. Primo, quia factum illius detestor. Deinde, quia institutum meum est. Multi laudant quod dicturus sum, sed aliqui et reprehendunt: utrisque facere satis valde difficile est. Audistis modo cum Evangelium legeretur: Cantavimus vobis, et non sal