comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quib: seruaturde ae ternitate gaudere
Hinc enĩ scriptũ est: flagellat omnẽ filium
quem recipit : Hinc adiohannẽ dicitur:
lgo quos amo: arguo & castigo: Hinc petrus ait:
Tempus est ut incipiat iudicium dedomo dp̃i :
Vbimox admirando subiunxit: Si autem
primũ a nobis quis finis eoꝵ qui non credunt
dĩ euangelio Peccata quippe: nequaquam
diuin aseueritas. inulta remanere ꝑmittit :
Sedirauidicii. a nr̃a hic correptione inchoat.
ut in reꝓborũ dãpnatione conquiescat: Eant
ergo nunc rȩꝓbi. & uoluptatũ suarum desideria.
inulta iniquitate consum ment : atq: eo tẽpora¬
lia flagella non sentiant. quo ae terna eos sup¬
plicia expectant : Bene autẽ eoꝵ in ulta
nequitia. cham peccante signataest : cui
apatre dicitur : maledictus chanaam puer
seruus erit fr̃ibussuis: Chana an uidelic& :
cham filius fuit: & quid est quod champec¬
cante chanaan eius filius sentenitiam ultio¬
nis accepit : quid est quod non in se. sedin pos¬

Expanded text:
quibus servatur de aeternitate gaudere. quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment; atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem inulta eorum nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaan puer, servus erit fratribus suis . Chanaan videlicet Cham filius. Et quid est quod Cham peccante Chanaan ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid est quod non in se, sed in pos
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius enĩbona prȩcessisse dissumulat adiuito¬
ria subsequi posse disperat : & cũ prȩteritorũ
obliuiscitur : etiã subsequentium largita te
fraudatur : Sedecce dumnos affligimur dum
consolationis grãm longanimiter sustinemus
mali ad peiora ꝓrũpunt : Atq eo in in quitatis
exaggeratione ꝓficiunt. quo sine uerbere
relinquuntur : lt tamen om̃ps ds̃ petcantes
misericor diter expectat. tempus ad peniten¬
ciam tribuit qđ non conuersis. ad grauioris
reatus testimoniũ uertit: Pacienter ira rea¬
n& : quam quadoq: in retractabiliter effunda:
Unde apte subiungitur : Nunc enĩnon infert furo
remsuum: nec ulciscitur ualde scelus : Duquio
pe ds̃tolerat quia in ꝑpetuũ dampnat : & furorẽ
Nunc inferre dissimulat. qui a effundendũ sine
fine inposterũ seruat: Electorꝑ nãq est . hic
conteri: ut ad prȩmia debeant aeter nae here¬
ditiitis erudiri: Nostrũ est hic flagella ꝑcipere :

Expanded text:
Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoCujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subjungiturem suum, nec ulciscitur valde. - Scelus quippe Deus diu tolerat, quia in perpetuum damnat, et furorem nunc inferre dissimulat, quia effundendum sine fine in posterum servat. Electorum namque est hic conteri, ut ad praemia debeant aeternae haereditatis erudiri; nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
considerare nam creditur. quia tarde misere¬
tur. in tima cogitacionis ingredere at quȩ
illic corã eiusoculis. causȩ tuȩ̃ iuditium susci¬
pe. & quȩ ipse uiuendo contulisti. ułq miseri¬
corditer ꝑcepistidiscerne : & tunc ad spei fidu¬
tiã redis dũbona tantȩ benignitatis erubescis:
Quatinus inter aduersa fidenter expectes :¬
quem & post delicta ꝓpicium recolis:
Speranda enĩ fuerant᷑ suꝑna adiutoria : etiã
sinulla beneficia prȩcessis sent: sciendũ que
qui ads̃ homine quem berigne condidit: inique
culi trans acta munera cernere. & futura des¬
perare : quantiest periculi. si in hac ꝓcella tribu¬
lationũ. desperationis naufragio frangimur. qui
ad por tũ spei uelud in mensis funib prȩteritis do¬
nis ligamur : Dicatur itaq rectȩ : Iudicare corã
eo & expectas eũ : Nam quisem& ipsũ corã donion
uidicat: eumdum ad fligitur non expectat

Expanded text:
considerare non creditur, quia tarde misereconsiderare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique culi transacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat.
Abbreviated transcription (Latin):
inpetramus: Acpenȩ in considerata do esse
in gemiscimus que inultatoleramus : Sed cũ
istapos desperacionis ꝓcella contur bat.
concus sa mens cicius in portũ speisecollo cat
sicausassuas cũ dño subtiliter pensat. sibona eius
Aamemori amotuocat simala quȩ bonis euasred¬
didit apudsem & ipsa m calli de non eecusat:
ippetr ac omidase iitam suam iuuaciterdis¬
eutit Siante di oculos om̃e qđ agi examri¬
nins. se m&ipsam sibim& non absconaiisi fac¬
tars sẽ quȩ pionerat meminit: sualumi nata
SR que subleuatã. quȩ incepebris acebat
a gnoscit: Hec ergo insem& ipsã cuncta retolli¬
geas. dũbona accepta considerat: aduersa quȩ
non accusat: Nec desperatione frangitur.
quȩ tantor munerũ consolatione roboratur
qui a speni defuturis recipit. dũ trans acta bene¬
fiei a rȩcognoscit : Dicat itaq dõ etiã cum
dixeris nonconsiderat : iudicare corãeo &
expectas cum:. Acsidicer& : Cum id circods̃

Expanded text:
impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum nos ista desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas, cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non accusat, enter accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec desperatione frangitur, quae tantorum munerum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus
Abbreviated transcription (Latin):
pellere creditur. trahit: Internus quippe ẽ.
medicus : & peccatoꝵ in nobis contagia. quȩ
inesse medullitus reꝓbat secat : Abscidit
uirus putredinis. ferro tribulationis & quo
uoces aegri audire dissimulat: eo aegritu
dinis finem ꝓcurat : Hinc eñi ꝓpħa ait:
mihi ad insipientiã ꝓficit. quod die ac nocte
clamantẽ me continue non exaudis : qui a
unde me intẽporali tribulatione quasi deseris.
inde ad aeternã sapientiã plus erudis:
hinc etiã dicit : Adiutor in opor tunitatib:
in tribulatione: Tribulationẽ quippe
dicturus opor tunitates prȩmisit : qui a
sȩpe & tribulatione cõterimur. & tamen
oportunũ nondũ est. ut ad desiderium erepti
onis adiuuamur : Dicatur ergo: Neque
enũ frustra audi et ds̃ : & om̃ps singulorum
siderat : Iudi care corã illo & ex pectas eum :
Fortasse enĩdũclamor nr̃ quasi neglegitur:
spes quȩ cordiinerat infirmatur : & super
adiutoria defutura credimus. quia tardius

Expanded text:
pellere creditur trahit. Internus quippe est pellere creditur trahit. Internus quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia quae inesse medullitus reprobat secat; abscindit virus putredinis ferro tribulationis; et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegritudinis finem procurat. David propheta ait: mihi ad insipientiam proficit quod die ac nocte clamantem me continue non exunde me in temporali tribulatione quasi deseris, inde ad aeternam sapientiam plus erudis. Hinc etiam dicit alibi: « Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione . » In tribulatione quippe dicturus opportunitatem praemisit, quia saepe in tribulatione conterimur, et tamen opportunum nondum est, ut ad desonis adjuvemur. Dicatur ergo: Neque enim frustra audiet Deus, et Omnipotens singulorum siderat, judicare coram illo, et exspecta eum. - Fortasse enim, dum clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur, et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius
Abbreviated transcription (Latin):
intuȩ tur : Notandũ quod duosint dicta :
quia & clamantẽ non frustra audit. & tameri
qđ patitur respicit & exaudire uoces dissi¬
mulat : & qđ unusquisq: tolerat ñ ignorat:
Nemoergo qui tardius auditur : credat
qđ a supna cura peglegitur / dȩpe ep̃i
nr̃a de sideria. quia celeriter non fiunt ex audi¬
untur : & quod in pleri concite petimus ex ipsa
melius tarditate ꝓsperatur : Sepe uox nr̃a eo
ꝑficitur . quod iffertur : & cũ suꝑficie tenus¬
peticio neglegitur. uota nr̃a altius in cogitaci¬
onũi radice conplentur : Sicut & semina messi¬
um. gelu prȩssa solidantur : & quo ad suꝑfici¬
em tar dius exeunt. eo ad frugem multi plicio¬
ra consurgunt : De sideria itaq nr̃a di latione
extenduntur. ut proficiant: ꝓficiunt ut ad
hoc quod ꝑceptura sunt conualescant : Ixer¬
citantur incer tamine : ut maioribus cumu¬
lentur premus. inretributione : Labor ꝓtrai¬
tur pugnȩ : ut crescoronauictoriȩ : Suos
ergo dñs cum ue lociter non exaudit : quore¬

Expanded text:
ius.---Notandum quod duo sunt dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, et ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur quo differtur; et cum supetitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur, sicut et semina messium gelu pressa solidantur; et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora consurgunt. Desideria itaque nostra dilatione extenduntur ut proficiant; proficiunt ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant. Exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in retributione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus cum velociter non exaudit, quo re
Abbreviated transcription (Latin):
monib: eiꝰ: Neforte dicatis inuenimꝰ
sapientiã: đs piecit eũ non homo:
Sepe here tici ꝑ hoc quod eẽ. homi¬
nibus despicabi lessolent. cũ acunc¬
tisfere gentib: scãm aeccłam uene¬
rari conspiciunt: opinionẽ eiꝰquib
ualent obtrecta cronib: lacerare con¬
tendunt dicentes: Idcirco illicuncta
tẽ poralia suppetunt : quia ei pre¬
mia aet̃ noꝵ munerũ subtrahunt᷑ :
quoꝵ uoci helru obuiat: dicens Nefor¬
te dicatis inuenimꝰ sapientiã : dsꝓ
scam a eccłam in honore hominũ flo¬
rere tẽ poralit̃ cernitis: piectã
eã adño noncredatis: Scit enĩ redẽp¬
tor eiꝰ & in hoc itinere solatia ueni¬
enti tribuere : & uenienti ad act̃nã
patriã suꝑna praemia reseruare:
Incassũ igit᷑ dicitis quia ds̃ eã & ñ
homo piecerit : cũ uenerari illam
acunctis fere hominib: uidetis
quia sicei terrenȩ głae ad iumen¬
tũ tribuit᷑. ut ꝑ hoc multi plicus
etiã ad caclestia subue at᷑: Seqͥtur:

Expanded text:
e forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum, non homo. - Saepe haeretici per hoc quod esse et hominibus despicabiles solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam venerari conspiciunt, opinionem ejus quibus valent obtrectationibus lacerare contendunt, dicentes: Idcirco illi cuncta temporalia suppetunt, quia ei praemia aeternorum munerum subtrahuntur. Quorum voci Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus sanctam Ecclesiam in honore hominum florere temporaliter cernitis, projectam eam a Domino non credatis. Scit enim Redemptor ejus et in hoc itinere solatia venienti tribuere, et pervenienti ad aeternam patriam superna praemia reservare. Incassum igitur dicitis, quia Deus eum et non homo projecerit, cum venerari illam a cunctis fere hominibus videtis, quia sic ei terrenae gloriae ad inventum tribuitur, ut per hoc multiplicius etiam ad coelestia subvehatur. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
fortit̃ tẽptacionẽ ferre certaminis &cũ
temptacione concutit᷑ in alta arce pre¬
sida quiȩtis. quia etiã apud sem& ipsi
sub se ipfo eẽ c̃tentionesuicioꝵ conspicit
quib: nulla fractus delectacione consentit
homininonequabo : Nescio enĩ quã diu sub¬
sistã: & sipost modicũ tollat me factor
meus : Recta c̃sideratio quod dm̃ homini
idcircoñ aequat : quia quã diuhic subsis¬
tat uel quando addĩiudiciũ tollat᷑ igno¬
rat & beneait postmodicũ tollat me
factorms quia quã lib& longũ fuerit tẽpꝰ
uitȩ praesentis. eo ipsobreue .ẽ quo pma¬
nens ñ ẽ Neq enĩ dignũ ẽ. ut diutinũ
iudicet᷑ : quicquid fine circũ scribet᷑ ded
int̃hassententias quas exueritate solidis
ꝓfert : aduerba rrsũ elationis erũpit:

Expanded text:
fortiter tentationem ferre certaminis, et cum fortiter tentationem ferre certaminis, et cum tentatione concutitur in alta arce praesidet quietis, quia etiam apud semetipsum sub seipso esse contentiones vitiorum conspicit, quibus nullahomini non aequabo, nescio quandiu subsistam, et post modicum tollat me Factor meus. - Recta consideratio quod Deum homini idcirco non aequat, quia quandiu hic subsistat, vel quando a Deo in judicio tollatur, ignorat. Et bene ait: Post modicum tollat me factor meus, quia quamlibet longum fuerit tempus vitae praesentis, eo ipso breve est, quo permanens non est. Neque enim dignum est ut diutinum judicetur, quidquid fine circumscribitur. Sed inter has sententias quas ex veritate solidas profert, ad verba rursum elationis erumpit,
Abbreviated transcription (Latin):
genariũ in quo &iubeleirequĩ es c̃tinet᷑.
nisi int̃naquies edomitobello mentis
exprimitur : quid uero ꝑuasa taberna¬
culi nisi fideliũ animẽ figurantur :
leuitȩ ergo abanno uicesimo & quinto
tabernaculo seruiant. & a quinquagena¬
rio custodes uasoꝵ fidint: ut uidelic&qui
adhuc inpugnantiũ uicioꝵ certamina
ꝑc̃ sensũ delecta cionistolerant : alioꝵ curã
uscipere prȩ sumant : Cũ uero tẽptaciorũ
bella subigerint. quo apud seiã de intiina
tranquilli tate securisunt : animarũ custo¬
diã sortiant᷑ : Sedquis haec tẽptacionũ prȩ¬
lia sibi ꝑ fecte subigat cũ paulus dicat.iii¬
des aliã legẽ in mẽ brisineis repugnante legim¬
tis meae : & captiuumme ducentẽ inleguꝰ
peccatis Sed aliud ẽ. bella fort̃ ppedi
aliud bellis eneruit̃ expugari : Inistis exerce¬
tur uirtus ne extolli debeat in illis omni¬
modo extinguit᷑ ne subsistat : qui igie seit

Expanded text:
gesimum, in quo et jubilaei requies continetur, gesimum, in quo et jubilaei requies continetur, nisi interna quies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levittabernaculo deserviant, et a quinquagenario custodes vasorum fiant, ut videlicet qui adhuc impugnantium vitiorum certamina per consensum delectationis tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant; cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Sed quis haec tentationum praelia sibi perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati ? Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis exercetur virtus, ne extolli debeat; in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat. Qui igitur scit
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalia corda transcendit: loquar
& respirabo paululũ : aperiã labiamea
a respondebo : Bene ait respirabo quia
sicut labor iustoꝵ .e uidere praua riec
corrigere ita grauis ẽ. labor arro¬
gantiũ si quod sapiunt ñ ostendunt:
Vim quippe intrinsecꝰ aestuontẽ fer¬
re uix possunt : siomne quod sentiunt
paulo tardius inno tescunt : Unde
neces se ẽ ut cũ bona res agit᷑ prus
eiꝰ elatio in corde uincat᷑: nesi a radi¬
cemiserȩ intentionis ꝓdeat . amaros
nequi tue fructus ꝓducat: In ergo qui
adhuc uicioꝵ bello subiacent: nequa¬
quã ꝑ praedicationisusũ prae eẽ magis¬
terioceteroꝵ debent hinc ẽ enĩ qđ
uuxtã dispensationis uocẽ diuinȩ ab
anno uicesimo & quinto leuitȩ taber¬
naculo seruiunt sed a quingenario.
custodes uasoꝵ fiunt : quid enĩ ꝑ annũ
quintũ & uicesimũ in quo flos uiuentu¬
tis oborit᷑ Nisi ipsa contra unũ quod que
uiciũ bella signant : & quid ꝑorunqua¬

Expanded text:
spiritalia corda transcendit. Loquar, spiritalia corda transcendit. Loquar, et respirabo paululum; aperiam labia mea, et respondebo. Bene ait: Respirabo, quia sicut labor justorum est videre prava, nec corrigere; ita gravis est labor arrogantium, si quod sapiunt noVim quippe intrinsecus aestuantem ferre vix possunt, si omne quod sentiunt paulo tardius innotescunt. Unde necesse est, ut cum res bona agitur, prius ejus elatio in corde vincatur, ne si a radice miserae intentionis prodeat, amaros nequitiae fructus producat. Hi igitur qui adhuc vitiorum bello subjacent, nequaquam per praedicationis usum praeesse magisterio caeterorum debent. Hinc est enim quod ae dispensationis vocem ab anno vigesimo et quinto Levitae tabernaculo serviunt, sed a quinquagesimo custodes vasorum fiunt. Quid enim per annum quintum ac vigesimum, in quo flos juventutis oboritur, nisi ipsa contra unumquodque vitium bella signantur? Et quid per quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
cordis appellat : In musto uero sc̃ sp̃s fer¬
uor accipit᷑ de quo in eugło dñs dicit:
unũ nouion : in utres nouos: & quodũ re¬
pente replerent᷑ apłi dũ linguis omnib:
loquerentur : aiude is nescientib sed tam̃
uere at testantib: dictũ ẽ. hi. mustople¬
nisunt : Langunculas uero infirmas
ipsahumanitate conscientias uel cer¬
te haecterrena corpoꝵ uascula non
in c̃uenient̃ accipimꝰ : dequib: paulus apłs
dic̃: habemꝰ thesaurũ istũ inuasis fictilibus :
helyu autẽ quia sicut superius dixi sic
inflatione clationis extendit᷑ ac si
ad loquendũ ꝑ caritatis gram̃ardore scĩ
sp̃s accendaẽ : sen sussui sp̃m in eo quodta¬
cuit quasi musto absq spiraculo com¬
parauit & bene ait quod laguncu¬
lasnorias disrũpit : quia scĩ sp̃s feruioꝵ
ñ solũ ueteri sed etiã nouauita uix
capit᷑ Mustũ ergo lagunculas noriasdis¬
rumpit : quia feruoris eiꝰpotentia etiã

Expanded text:
cordis appellat. In musto vero sancti Spiritus fercordis appellat. In musto vero sancti Spiritus fervor accipitur, de quo in Evangelio Dominus dicit: Vinum novum mittunt in utres novos .  , dum linguis omnibus 741 loquerentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vera attestantibus, dictum est: Hi musto pleni sunt . Lagunculas vero infirmas ipsa humanitate conscientias, vel certe haec terrena corporum vascula, non inconvenienter accipimus, de quibus Paulus apostolus ait; Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Eliu autem, quia, sicut superius diximus, sic inflatione elationis extenditur, ac si ad loquendum per charitatis gratiam ardore Spiritus sancti accendatur, sensus sui spiritum in eo quod tacuit, quasi musto absque spiraculo comparavit. Et bene ait: Quod lagunculas novas disrumpit; quia sancti Spiritus fervor non solum veteri, sed etiam nova vita vix capitur. Mustum ergo lagunculas novas disrumpit, quia fervoris ejus potentia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nat nese participẽ delinquentiũ ex c̃¬
osensu tacit᷑ nitatis addicat : Sed quia
utiunt᷑ sicut effusio nonnũquã miscđa:
& tenatia ñ nũquã parsimonia & crude¬
litas aliquando iusticia uult uideri ita
plerũq: m̃tẽ ad loquendi impetũ uanȩ
glae anxietas nequaquã se intrasilenti¬
um capien quasi zelus caritatis inflam
mat: atq appetitȩ ostensionis uim
adeffrenationẽ locutionis inpellit
& quasi substudio c̃sulendi libidoerũpit¬
apparendi : Nonenĩ curat loquendo
quid ꝓsit sed quid appareat: Nec
stud& ut malũ quod cernit corrigat:
sedbonũ quod sentit ostendat. Unde
helya quoq: sp̃u elationis extensus
& sese intrasilentii claustra ñ capier:
ait . Plenꝰsũ sermonib: : & coartat me
sp̃s uterimei : Enuent̃ m̃s quasi mustũ
absq: spiraculo : quod lingunculas nouas
disrũpit : quod suntelligere spiritalit̃
debemꝰ: hocloco uideba& uentrẽ sinũ

Expanded text:
nat, ne se participem delinquentium ex conat, ne se participem delinquentium ex consensu taciturnitatis addicat. Vet. XI.tiuntur, sicut effusio nonnunquam misericordia, et tenacia nonnunquam parcimonia, et crudelitas aliquando justitia vult videri, ita plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis imat atque appetitae ostensionis vis ad effraenationem locutionis impellit, et quasi sub studio capparendi. Non enim curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. Unde Eliu quoque spiritu elationis extensus, et sese intra silentii claustra non capiens, ait: Plenus sum sermonibus, et coaretat me spiritus uteri mei. En venter meus quasi mustum absque sr.---Quod si intelligere spiritaliter debemus, hoc loco videlicet ventrem sinum
Abbreviated transcription (Latin):
tacuit ex tedio locutionis : intus
ignẽ ꝑ tulit de zelo caritatis : In
ta crescere conspiciunt actamaloꝵ:
eoꝵ q: culpȩ se participes credunt.
quos in iniqͥ tate crescere silendo
ꝑmit tunt : Dauid ꝓphȩta postquã
silentiũ sibi indixerat dicens posuiori
meo custo diã dũ consistit peccator
aduersũ me obmutui a humiliatꝰ sũ
& siluiabonis : in ipso suo silentio isto
telo caritatis exarsit qui ilico subdi¬
dit: & dolor m̃s renouatus ẽ : concalu¬
t cormeũ intrame : & in meditacione
mea ex arde scit ignis : Intus corconca¬
luit quia delectacionis ardor ꝑad
monitionẽ locutionis ex terius emen¬
da re recusauit : Ignis in meditacione cordis
exar sit : quia increpatio de linquentium
a correptioneoris infrixit caritatis
enĩ telus c̃solatione admirabili augen¬
do se tẽperat : quando contra iniquoꝵ
oꝑa ꝑuocẽ correptionis emanat Vt &¬
quae corrigere ñ ual& increpare ñ desi¬

Expanded text:
tacuit, ex taedio locutionis intus tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Infta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dimeo custodiam, dum consisteret peccator adversum me, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis ; in ipso suo silentio isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Intus cor caluit, quia dilectionis ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. . Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delina correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet increpare n
Abbreviated transcription (Latin):
bosnũ quã arrogante suiri dũ prȩdica¬
enes scosmagna loqui ac plocutione sua
uenerari conspiciunt : Iocutionis eoꝵ cel¬
seudinẽ a ñ utilitatẽ in tontionisimita¬
situriNeq hoc amant quod illi appetunt:
contingit ut sapiente suiri cũ se non audi¬
or consi derant: ori suo silentiũ indicant:
Sed plerũq: dũ conspiciunt quod iniquo¬
rũ facinora ipsis tacentib: & ñ corri¬
pientib: crescunt : ĩumquandã sp̃s sui
sustinent ut in locutione aꝑtȩ cor¬
reptionis erũpant: Ude ꝓpheta
hieremias cũ sibi prȩdicationis silentiũ
indixiss& dicen ñ recordabor eiꝰ Neq
loquar ultra innomine illius ĩlico ad¬
uixit : & factus .ẽ in corde meo quasi
igͥnis ex aestuans claususq in ossibus
meis & de feci. ferre ñ sustines: Au¬
diuienĩ: c̃tumelias multoꝵ : ꝓeo
enĩ quod se minime audiri conspe¬
xerat silentiũ appetut: Sedcũ
crescentia mala cerner& in eodẽ
silentio ñ ꝑmansit : quia enĩforis

Expanded text:
onnunquam arrogantes viri dum praedicatores sanctos magna loqui, ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi silentium indixisset, dicens: Non recordabor ejus, neque loquar ultra in nomine illius; illico adjunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis exaestuans, claususque in ossibus meis, et defeci, ferre non sustinens; audivi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris
Abbreviated transcription (Latin):
gantes enĩ cũ scientiã accipiunt. pihilse
accepisse aestimant si hanc eosoccultã
habere c̃tingat : nusquã quippe suũ gau¬
diũ : nisi in ore hominũ ponunt : Vnde
& fatuȩ uirgines inuasis suis oleũ non sũp¬
sis se referunt᷑ quia arro gantes om̃s cũ
ab aliquib: fortasse uicuis c̃tinent . bonũ
głae intra conscientias habere ñ possupi
Inuase autẽ ꝓprio sumpserat paulu soleu
quidicebat : cla nr̃a haec ẽ testi monin
conscientiȩ nrãe In ane ergo uasculum
ferre ẽ: intꝰ corde uacuo feras hu na
rlamdũ exterius quȩrit intra ue solet̃¬

Expanded text:
gantes enim cum scientiam accipiunt, nihil se gantes enim cum scientiam accipiunt, nihil se accepisse aestimant, si hanc eos occultam habere cdium nisi in ore hominum ponunt. Unde et fatuae virgines in suis vasis oleum non sumpsisse referuntur, quia arrogantes omnes, cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra conscientias habere non possunt. In vase autem proprio sumpserat Paulus oleum, qui dicebat: Gloria nostra haec est testimonium conscientiae nostrae Inane ergo vasculum ferre est intus corde vacuo foras humani gloria exterius quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
mor sendicie: Vas quod ñ habuerit op culi
necligaturã desuꝑ inmundũ eripeidi¬
men quippe oꝑculi uelligatura estcensu¬
ra disciplinẽ : qua quis quis ñ prentenla
siuas inmundũ pollutũq: repbat̃ A
uas sine oꝑculo helrufuerat qui hane eẽ
partẽ suã aestima uerat. si ostendera sci¬
entiã quã habebat : quasi enĩ uassi ne oper¬
cuilo uelligatura polluit᷑ quiꝑ studiũ esten¬
tacionis patens nullo uelamine tacit᷑nita
gaudeat. foris autẽ alios aberrore conpes¬
cat : neq a se italoquendo exeunt ut gau¬
diũ mentis in ostensione disertȩ locutio¬
nbeareabonũ scientiȩ in cordissecreto medi¬
tant᷑ & ibi gaudent ubi hoc ꝑcipiunt. ñ
ubi int̃tot tẽptacionũ laqueos in notes¬
cere cõpellunt᷑ : quã iuscũbonũ quod acci¬
piunt inno tescunt : media in t̃uenien¬
te caritate exꝓuectu audientiũ & non
ex ꝓpria ostensione gratulant᷑ : Arro¬

Expanded text:
Moysen dicitur: Vas quod non habuerit operculum, Moysen dicitur: Vas quod non habuerit operculum, nec ligaturam desuper, immundum erit . Tegmen quippe operculi, vel ligatura, est censura disciplinae, qua quisquis non premitur, quasi vas immundum pollutumque reprobaas sine operculo Eliu fuerat, qui hanc esse partem suam aestimaverat, si ostenderet scientiam quam habebat? Quasi enim vas sine operculo, vel ligatura, polluitur, qui per studium ostentationis patens, nullo velamine taciturnitatgaudeant, foris autem alios ab errore compescant; neque a se ipsis ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutiosed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc percipiunt, non ubi inter tot tentationum laqueos innotescere compelluntur, quamvis cum bonum quod accipiunt innotescunt, media interveniente charitate, ex profectu audientium, et non ex propria ostensione gratulantur. Arro
Abbreviated transcription (Latin):
digna sentiunt : sed de se plusquã necesse
ẽ. digna suspicant᷑: Sequit᷑: Extimuer̃¬
nec responder̃ ultra: abstuleruntq a se
eloquiũ Beneadhelyi uerba amici rob. ex¬
timuisse referunt᷑ : quia nonnũ quam
arrogantes aecclae defensores quãuis
ordinẽ dicendi ñ teneant tam̃aduersao¬
runt nec responder̃ ultra : finis eẽ locu¬
tionis sapientiũ sol& ut eousq dicañt.
quo ad uersarus silentiũ inponant. Non
enĩ eos ostendere : sed praua docentes
der̃ ultra abstuleruntq: a se eloquium÷
helru sub ungen ait Expestaui & non suNł
locuti : steter̃ nec responder̃ ultra: Et
illis iã silentib: adhuc uerba multipli¬
cat : qui auidelic& uir arrogans & for¬
mã inse arro gantiũ iptentans Non
ad uersarioꝵ dicta superare. sed suã
sapientiã ostentare festinat : Unde &
tiã ñ tã habeat quã ostendat: quia
pimirũ om̃selati seientiã non habere appe¬
tunt sed ostendere : Quo contra bene pen

Expanded text:
digna sentiunt, sed de se plus quam necesse digna sentiunt, sed de se plus quam necesse est, digna suspicantur. Sequitur: VERnec responderunt ultra, abstuleruntque a se eloquia. - Bene ab Eliu verba amici Job extimuisse referuntur, quia nonnunquam arrogantes Ecclesiae defensores, quamvis ordinem dicendi non taceant, tamen adversarunt nec ultra responderunt. - Finis esse locutionis sapientium solet, ut eo usque dicatur, quo adversariis silentium imponant. Non enim se ostendere, sed prava docentes tuleruntque a se eloquium; Eliu subjungens, ait: Exspectavi, et non sunt locuti; steterunt, nec responderunt ultra. Et illis jam silentibus, adhuc verba multiplicat, quia videlicet vir arrogans, et formam in se arrogantium intentans, non adversariorum dicta superare, sed suam sapientiam ostentare festinat. Unde et tiam non tam habeat quam ostendat, quia nimirum omnes elati scientiam non habere appetunt, sed ostendere. Quo contra bene per
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ quod ait nihil locutꝰ ẽ
mihi: Nũ quid scã a eccła ꝑ prȩdi¬
catores iustos cũ intrase arrogan¬
tes conspicit erudire acredar¬
guere prȩt̃mittit : exerc& hȩc:
& cotidie exercere ñcessat Sed
helru quilo quentẽ publice beatũ
iob audierat dicat. Nihil locutus
ẽ mihi : quianimirũ om̃s arrogantes
uoces quidẽ sc̃ȩ aeccłȩ audiunt sed
sibi eas dici dissimulant : quando
elationis uitiũ em̃ dare c̃tẽpnunt :
Nec sede suꝑbia redarguiaes quant
quia ee seł humiles putant : quietã
redargui despiciunt : dũ sapientiores
se & ipsis redarguentib: arbitran¬
tur: quod uero ait & ego ñ scđm ser¬
mones urõs respondebo ei: benebea¬
to iob non scđn sermones eoꝵ respon¬
dere sedicit: Arrogantes enĩ intra
scamaeccłam positi. respondent
c̃traeã : sed nonsicut heretici exte¬
rius constituti : Neq: enĩ contradi¬
cunt ei praua prae dicando : sed ꝑuerse
uiuendo : quia nec dedõ ut heretici in¬

Expanded text:
Quid est, quod ait: Nihil locutus est mihi? Nunquid sancta Ecclesia per praedicatores justos cum intra se arrogantes conspicit, erudire ac redarguere praetermittit? Exercet haec, et quotidie exercere non cessat. Sed Eliu, qui loquentem publice beatum Job audierat, dicat: Nihil locutus st mihi, quia nimirum omnes arrogantes voces quidem sanctae Ecclesiae audiunt, sed sibi eas dici dissimulant, quando elationis vitium emendare contemnunt. Nec se de superbia redargui aestimant, quia esse se humiles putant, qui etiam redargui despiciunt, dum sapientiores se et ipsis redarguentibus arbitrantur. Quod vero ait: Et ego non secundum sermones vestros respondebo illi, bene beato Job non secundum sermones eorum respondere se dicit. Arrogantes enim intra sanctam Ecclesiam positi respondent contra eam, sed non sicut haeretici exterius constituti. Neque enim contradicunt ei prava praedicando, sed perverse vivendo, quia nec de Deo, ut haeretici, in
Abbreviated transcription (Latin):
r& sieandẽ intellegentiã sibi prece¬
teris non arrogar& : Neq: enĩ parua con¬
dempnatio ẽ ex eobono quod cõmunit̃
datꝰ priuate gloriari : scirebonum
Vunde acceperit & nescire quomodo ut¬
bono debeat quod accepit : quattont
gantiũ de monstrat᷑: cũbonũ autase¬
m& ipsis habere se aestimant Autale
sisib datũ desuꝑ credunit ꝓsuis sehoc
accepisse meritis putant : aut certe
cũ iactant sehabere quod ñ habent aut
despectis ceteris singularit̃ uideriau¬
petunt habere quod habenit: Asemo ipso
enĩ bonũ sehabere iac tabat : cui papłm
dicit᷑ : quid autẽ habes quod ñ accepisti¬
acceperis : Rursus nedarinobis bonũge¬

Expanded text:
ret si eamdem intelligentiam sibi prae caeteris non arrogaret. Neque enim prava condemnatio est ex eo bono quod communiter datur private gloriari, scire bonum unde acceperit, et nescire quomodo bono uti debeat quod accepit. Vet. gantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe cum jactantdespectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. A semetipso enim bonum se habere jactabat, cui per Apostolum dicitur: Quid autem habes quod non accepistiacceperis ? Rursum ne dari nobis bonu
Abbreviated transcription (Latin):
quia quis quis bonũ se habere singularit̃
gaudos. quis quis uideri sublimior cȩteris
quȩrit illũ uidelic& imitat᷑ : qui despec¬
tobono societatis angeloꝵ sedẽ suã ad
aquilonẽ ponens. & altis simi similitudi

Expanded text:
quia quisquis bonum se habere singulariter quia quisquis bonum se habere singulariter gaudet, quisquis videri sublimior caeteris quaerit, illum videlicet imitatur, qui despecto bono societatis angelorum, sedem suam ad Aquilonem ponens, et Altissimi similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Rursũ nonnulli despectis ceteris
uideri appetunt singulari t̃ bonũ
habere quodhabent. Vnde &phari¬
scus idcirco de tẽ plo absq: iustifica¬
tione descendit : qui a bonoꝵ operũ
merita sibi quasi singularit tribued
apłi. ab hoc elationi suicio reuogants
qui de prȩdicatione redeuntes cuea
dicerent dñc in nomine tuo deãđ
monia nobis subiecta sunt : fe dehac
mira culoꝵ singularitate gauderen tilico
respondit dr̃s dicens Uidebaoso cuir uelut
fulgur de caelo cadentẽ: Ipse quippe sin¬
gul irit̃ elatꝰ dixerat : Suꝑ astra cacli
ex altabo soliũ meũ sedebo inmonte testam̃¬
t in laterib: aquilonis. similis ero altis¬
simo : et mire dns ut in discipuloꝵ cordib
clationẽ prȩmer& moxiudiciũ ruinȩ
retulit : quad ipse magister elationis
accepie. Ut inaustore suꝑbiae discerent.
quid de elationis uitio formadarent : In hac
itaq: arrogantiȩ quarta spetie crebro
humanus animꝰ labit᷑ : ut id quod hab&

Expanded text:
. Rursum nonnulli, despectis caeteris, videri appetunt singulariter bonum habere quod habent. Unde et Pharisaeus idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens,  apostoli ab hoc elationis vitio revocantur, qui de praedicatione redeuntes, cum elati dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt , ne de hac miraculorum singularitate gauderent, illico eis respondit Dominus, dicens: Videbam Satanam velut fulgur de coelo cadentem . Ipse quippe singulariter elatus dixerat: Super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, similis ero Altissimo . Et mire Dominus, ut in discipulorum cordibus elationem premeret, mox judicium ruinae retulit, quod ipse magister elationis accepit, ut in auctore superbiae discerent quid de elationis vitio formidarent. In hac itaque arrogantiae quarta specie crebro humanus animus labitur, ut id quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uero in aliis annoꝵ multitudinẽ sem&¬
ipsũ prȩferens despicit : quã pueriliter
desipiat ostendit: nã contra eiꝰ sententiã
& actas plixior loqui t̃ &ꝑ annoꝵ multitu¬
dinẽ sapientiaa docet᷑. Quia & si longe¬
uitas sensũ non preb& usutam̃ uehem̃t̃¬

Expanded text:
cum vero in aliis annorum multitudinem, semecum vero in aliis annorum multitudinem, semetipsum praeferens, despicit, quam pueriliter desipiat ostendit. Nam contra ejus sententiam et aetas prolixior loquitur, et per annorum multitudinem sapientia docetur, quia etsi longaevitas sensum non praebet, usu tamen vehem
Abbreviated transcription (Latin):
essent quilo quebant᷑: aꝑtebeato iob
non ꝓsua sed ꝓamicoꝵ reuerentia re
seruasse monstrae᷑: quiauidelic&ar¬
rogantes intrapositi: eandẽ scam ȩcđam
quã defendunt despiciunt : Et plerũq
contingit ut plusangenia male sapien¬
tiũ quã simplicẽ uitã in nocentiũ ue¬
nerent᷑ plus reseruent linguis extra
loquentiũ : quã meritis intrapositoꝵ :
Quã uisutriusq: ediuerso obuient cũ
& abillis rectitudine sensuũ & ascã aeđa
anti quiores id circo demis socapite
ueritus sũ indicare uobis meã senten¬
tiã : Sperabã enĩ quod actas ꝓlixior
lo queret᷑ & annoꝵ multitudo docera
sapientiã : Cuncta haec quae ab eo ꝑtu
mort̃ suꝑbiae ꝓferunt᷑ . cursimpotius
ꝑstringenda sunt : quã ad tentius expo¬
nenda : quae enĩ soliditate grauita¬
tis carent : expositionis sibtilitate
nonindigent : Sed solũ putobreui ter
intimandũ : quodhelru quã diu ꝓ aetatis
suae respectu tacuit sapientior fuit :

Expanded text:
ebantur, aperte beato Job non pro sua, sed pro amicorum reverentia honorem reservasse monstratur, quia videlicet arrogantes intra positi eamdem sanctam Ecclesiam, quam defendunt, despiciunt; et plerumque contingit ut plus ingenia male sapientium quam simplicem vitam innocentium venerentur, plus reservent linguis extra loquentium quam meritis intra positorum, quamvis utrisque ex diverso obvient, cum et ab illis rectitudine sensuum, et a sancta antiquiores; idcirco demisso capite veritus sum indicare vobis meam sententiam. Sperabam enim quod aetas prolixior loqueretur, sapere.---Cuncta haec, quae ab eo per tumorem superbiae proferuntur, cursim potius perstringenda sunt quam attentius exponenda. Quae enim soliditate gravitatis carent, expositionis subtilitate non indigent. Sed solum puto breviter intimandum quod Eliu quandiu pro aetatis suae respectu tacuit, sapientior fuit;
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ spectat: loquens heliu indicat
quã suꝑbetacuerit: cũ enĩ dicit ex¬
pectaui sermone suros & putabã uos
ali quid dicere. Apte declarat se
aduerba senũ iudicantis potius
stadio quã discentis uoto tauuis se:
quãius ii melius uitã arroganti¬
umn sienant : qui aliquando intrascaõm
aduer sario sconspiciunt nonineis
annos tẽpoꝵ sed in tentionẽ solent pen¬
sare uerboꝵ : Nã quanto lib& sint eisdẽ
arrogantib: antiqui ores heretici. eos
audac t̃ cõprimunt : in quoꝵ uerbisdog¬
mata puersa reprehendunt : Seqͥtur

Expanded text:
t spectat, loquens Eliu indicat quam superbe tacuerit. Cum enim dicit: Expectavi sermones vestros, et, putabam vos aliquid dicere, aperte declarat se ad verba senum, judicantis potius studio quam dicentis voto tacuisse. Quamvis haec melius vitam arrogantium signant, qui aliquando intra sanctam adversarios conspiciunt, non in eis temporum annos, sed intentionem solent pensare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus antiquiores haudacter comprimunt, in quorum verbis dogmata perversa reprehendunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
rios prȩmunt dũuera prȩdicant : & eiusdẽ
scãe aeccłȩ morib: c̃tradicunt dũ de ipsa
praedicatione gloriant᷑ : Praemunt ad¬
uersario suirtute dicti : prae munt scãm
aeccłam qualitate dicendi : Illos prydica¬
tione ueritatis ĩ stã uitio elationis
uit iob loquentẽ : eo quod seniores essent
quilo quebant᷑ : cũ autẽ uidis s& quodres
pondere ñ possent : iratꝰ ẽ uehe menter:
Quã uisscã aeccla sit ꝓcul dubio aduersa¬
riis suis antiquior : quia de illa ipsi ñautẽ
exiit ipsa de illis. sicut de eis ꝑ iahannem
dicit᷑ : ex nobis exier̃ sed ñ erant ex nobis
Aeste tam̃ eisdẽ aduersariis helru
iunior fuisse describit᷑. quia nmirum
post exorta inimicoꝵ bella: eẽ intra
scam aeccłam fastu scientiȩ inflati
arro gantes cȩper̃ : cũ enĩ grauiora
hostiũ ꝑdi erecertamina tunc sunt pro¬
culdubio subtiliora sensuũ spicula requi¬
sita tunc argum̃tor obstacula. tanc

Expanded text:
rios premunt, dum vera praedicant, et ejusdem rios premunt, dum vera praedicant, et ejusdem sanctae Ecclesiae moribus contradicunt, dum de ipsa praedicatione gloriantur. Premunt adversarios virtute dicti, premunt sanctam Ecclesiam qualitate dicendi. Illos praedicatione veritatis, istam vitio elationis vit Job loquentem eo quod seniores essent qui loquebantur. Cum autem vidisset quod tres respondere non possent, iratus est vehementer. - Quamvis sancta Ecclesia sit procul dubio adversariis suis antiquior, quia de illa ipsi, non autem exiit ipsa de illis, sicut de eis per Joannem 736 dicitur: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; recte tamen eisdem adversariis Eliu junior fuisse describitur, quia nimirum post exorta haereticorum bella, esse intra sanctam Ecclesiam fastu scientiae inflati arrogantes coeperunt. Cum enim graviora hostium prodiere certamina, tunc sunt profecto subtiliora sensuum spicula requisita, tunc argumentorum obstacula, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nas sent iob: Soller t̃ intuendũ ẽ quod
beatũ iobideo reprehendit quodcora
dõ iustũ se eẽ dixerit : Amicos uero eius
ideo red argu it : quod condempnantes eũ
responsionẽ contra illũ rationabilẽ
ndeder : Istis nãq: inditiis aꝑte colligi
quod ꝑ eũ speties amatoꝵ uanȩ gloriae
designant᷑ : Iob quippe deprȩ sumpta¬
i iniiusticia amicos uero eiꝰ destul¬
ta responsione redarguit : cuncti enĩ ua¬
ne głȩ sec tatores dũ se in omnib prȩferuNt
alios quidẽ defatius sensib: alios autem
de indignis meritisreprehendunt Id ẽ alios
cense nt nihilscire alios ñbene uiuere:
& quãius iuste om̃s extra aeccłam positas
praua sentire redarguunt : tam̃ etiam
eosquiintꝰ sunt ꝓuitȩ despestu contẽpnunt:
& contraillos exmagnitu dine reste senti¬
endi : contra istos uero quasi oxmeritobe¬
mod obeatũ rob. modo amicos eiꝰ increpare
ꝑ hibet᷑ : quia amatoresuanȩ głȩ aliqua¬
ndo intra scam̃ a ecđam constituti & ad uersa¬

Expanded text:
nassent Job. - Solerter intuendum est, quod beatus Job ideo reprehendit, quod coram Deo justum esse se dixerit; amicos vero ejus ideo redarguit, quod condemnantes eum, responsionem contra illum rationabilem non dederunt. Istis namque indiciis aperte colligitur quod per eum species amatorum vanae gloriae designatur. Job quippe de praesumpta justitia, amicos vero ejus de stulta responsione redarguit. Cuncti enim vanae gloriae sectatores, dum se omnibus praeferunt, alios quidem de fatuis sensibus, alios autem de indignis meritis reprehendunt; id est, alios censent nihil scire, alios non bene vivere. Et quamvis juste omnes extra Ecclesiam positos prava sentire redarguant, tamen etiam eos qui intus sunt pro vitae despectu contemnunt, et contra illos ex magnitudine recte sentiendi, contra istos vero quasi ex merito bes ejus increpare perhibetur, quia amatores vanae gloriae aliquando intra sanctam Ecclesiam constituti, et adversa
Abbreviated transcription (Latin):
qui etiã : de sem& ipso ait : Qui prius
fuiblas phemꝰ & ꝑ secutor. & c̃tumelio¬
sus  sed miscđam consecutꝰ sũ  Quib uerbis
apte declarat : quod grã ñ meritistri¬
buit᷑ cũ ex se ipso docuit & quid dema¬
licia meruit & quid debeni uolentia
accepit : Rursũ non nulli iactant se
habere quod ñ habent : sicut diuinauo
ce. ꝑ ꝓphetã de moabdicit᷑ : Suꝑbiã eiꝰ
& arrogantiã eiꝰ ego noui: & quod
ñ sit iufta uirtꝰ eius : Et sicut angło

Expanded text:
prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum . Quibus verbis aperte declarat quod gratia non pro meritis tribuatur, dum ex seipso docuit et quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut divina voce per prophetam de Moab dicitur: Superbiam ejus, et arrogantiam ejus ego novi, et quod non sit juxta eam virtus ejus . Et sicut angelo
Abbreviated transcription (Latin):
speculando quodlibeat & tam̃ hoc
ipsũ ꝑfecte ñ ual& intueri quodlib&:
Prophacta ergo adaquã quando que
ꝑuenit quã non ꝑtransit : quia ad con-¬
plationẽ sapientiȩ cũ ad extronũ
ducim᷑ ipsa eius inm̃sitas quȩ ex se
pomine subleuat ad se huma no
animo plenã cognitionẽ negat . ut hanc
& tangendo am& & tam̃ nequa quã ꝑtran¬
seundo penetr&: Beatꝰ igitur iob: hacc
increm̃ta uirtutũ. quia distincte
hominib: suꝑ nomunere tribui conspexit.
gradus uocauit  qm̃ꝑ ipsos ascenditur
ut ad caelestia obtinen da ueniatur:
Sacriitaq: libri idẽ diuini eloquu me¬
moriã facien dicit ꝑ singulos gradus
meos ꝓmntiabo illũ quia nimirũ
ille ad doctrinã dĩ ueracit̃ ascendit
quia dobtinendã hanc gradib: sc̃ȩ ope¬
rationis eruperit : Et quasi ꝑsingulos
gradus suos librũ ꝓnuntiat᷑ : qui ꝑcepis¬
se se eiꝰ scientiã non ꝑ uerba tantũ mo¬
do sed etiã ꝑ oꝑa demonstrat. Unde adhuc

Expanded text:
speculando, quod libeat, et tamen hoc speculando, quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri, quod libet. Propheta ergo ad aquam quandoque pervenit, quam non pertransit: quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amet, et tamen nequaquam pertranseundo penetret. Beatus igitur Job haec incrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est, divini eloquii memoriam faciens, dicit: « Per singulos gradus meos pronuntiabo illum . » Quia nimirIlle ad doctrinam Dei veraciter ascendit, qui ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit: et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scientiam non per verba tantummodo, sed etiam per opera demonstrat. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ stringit: quii terũ metit᷑ mille:
& ꝓpheta ꝑ aquã usq: adrenes ducit᷑ :
qui a uidelic& tunc in nobis plenitudo
operis ex crescit quando in nobis ꝑcepta
sapientia omnẽ quoq: inquantum
est possibile delectacionẽ carnis ex¬
tinxerit Nisi enĩ delectacio ess& inre¬
nib: psalmistaminime dixiss&: Urerenes
meos & cormeũ : Aquaigit᷑ ad renes
uenit cũ dulcedo sapientiȩ etiam
incentiua carnis interimit. ut ea
quae urere mentẽ poterant delec¬
tacionis incendia frigescant: qui
adhuc mensus ẽ mille torrentẽ ui¬
delica quẽ ꝓpheta ꝑ transire ñ potuit
dequo etiam dic̃ qm̃ intum uerant
aquȩ ꝓfundȩ torrentis qui ñ potest
transuadari : ꝑceptanãq ꝑfectio¬
neoperis ad c̃templationẽ uenitur:
Inqua scilic& c̃tẽplatione dũmens
in altũ ducit᷑ subleuatauid& indõ :
quia ñ potest penetrare quoduid&s:
& quasi tangit a quã torrentis quã
ꝑtransire ñ ual& quia & intuetur

Expanded text:
nem stringit. Qui iterum metitur mille, nem stringit. Qui iterum metitur mille, et propheta per aquam usque ad renes ducitur, quia videlicet tunc in nobis plenitudo operis excrescit quando in nobis percepta sapientia omnem quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset: Ure renes meos, et cor meum . Aqua igitur ad renes venit cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationis incendia frigescant. Qui adhuc mensus est mille, torrentem videlicet, quem propheta pertransire non potuit, de quo etiam dicit: Quoniam intumuerunt aquae profundae torrentis, qui non potest transvadari. Percepta namque perfectione operi contemplatione dum mens in altum ducitur sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit ad aquam torrentis quam pertransire non valet, quia et intuetur