comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi possunt: qui scientiã
uerae fidei ñ habentes uarias
doctrinas ꝓfitentur erroris. Non enĩ
abscondunt imperitiã suam: s pro
sũma peritia profer̃ in lucem. et iac¬
tantiã sermonis ostendunt. Nulla por¬
ro.ẽ. falsa doctrina: quae ñ aliqua
uera intermisceat. U era gͦ falsis inor¬
dinate ꝑmixta. In una disputatione
uel narratione hominis. tamꝗ in unnis
corporis colore apparentia significant
leprã. tamꝗ ueris falsisq colorem lucis
humana corpora uariantẽ atq macu¬
lantẽ. Hi aut̃ tam st̃ uitandi eccłiae. ut
si fieri potest longis remoty magno
Srunt uocem dicentes. Iħii p̃ceptor.
miserere nr̃i et bene ut saluentur.
iħm p̃ceptorem nominant. Quia enĩ
in eius uerbis se errasse significant.
huno saluandi humiliter p̃ceptorẽ
nocant. Cumq ad cognitionem p̃cep¬
toris redeunt: mox ad formam salu.¬
Stis recurrunt. Nam sequitur. Q uos
ut uidit dixit. Ice: ostende̾te uos sa¬
cerdotib et factum. ẽ. dũ irent: mun¬

Expanded text:
intelligi possunt qui, scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permixta inhominis, tanquam in unius corporis colore apparentia, significant lepram, tanquam veris falsisque colorum fucis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest, longius remoti magno runt vocem, dicentes Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mun
Abbreviated transcription (Latin):
Aosi aꝑte membris suis infirmantib
dicat. Nolite terreri neq ꝑtimesce¬
re : uos ad certam̃ acceditis. csedego
p̃lior. Uos uerba editis: sed ego sum
qͥloquor. Non enim uos estis quiloqͥ¬
inuob̾. Cum gͦ ꝓpt̃ xp̃m ducimur
ad iudices. uoluntatem tantum nr̃ãm
& sp̃s scĩ in respondendo gr̃ã minis¬
trabitur. Tradet autẽ frat̾ fratrem in
mortem : & pater filiũ. & in surgent
filii inparentes : & morte eos afficieñ.
Et eritis odio om̃ib : ꝓpt̾ nom̃ meũ.
Hoc in ꝑsecutionib fieri crebro uidemꝰ
neis inferunt᷑. Plus uero in nob ea
torm̃ta seuiunt. quae ab illis patim᷑
dequoꝵ mentib p̾sumebamus. Iuia
cum dãpno corporis mala nos cruci
quia sũmi capitis membra sunt capͥ
quoq suũ inpassionib secunt᷑. ut
ipsos aduersarios insua morte senti¬
ant. dequoꝵ uita p̃sumebant. Et
tanto eis crescat merces oꝑis: qͣnto
eis uirtutis lucrũ ꝓficit exalienae
xima est. Precepto enĩ legis cauda

Expanded text:
si aperte membris suis infirmitatibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere. Vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum loquimini. Non enim estis vos loquus. Cum propter Christum ducimur ad judices, voluntatem tantum nostramSpiritus sancti in respondendo gratia ministratur. Tradet autem frater fratrem in mortem, et pater filium, et consurgent filii in parentes, et morte afficienet eritis odio omnibus propter nomen meum. Hoc in persecutionibus fieri crebro videmus, neis inferuntur: plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciquia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et taeis virtutis lucrum proficit ex alienae it, et precepto legis cauda
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia tua sicut montes di. Et hoc bene
significat quod abuno solo magistro
docendis tantis reb ideo docet᷑ in mon¬
qđ ꝑtinet ad dignitatẽ magistri. Et
accedunt ad eũ discipłi eius. Ut audi¬
endis uerbis illius hi essent etiam cor¬
pore uiciniores qͥ p̃ceptis implendis
animo ꝓpinquabant. Sequit᷑. Et ape¬
riens ossuũ : docebat eos dicens. Ista
circũloquutio qua scribit᷑. Et aꝑiens
os suũ fortasse ipsa mora cõmendat
aliquando longiorẽ futurũ. eẽ. sermo¬
nem. Nisi forte non uacat quod nunc
eum dictũ est aꝑuisse ossuũ quod ipse
in lege ueteri aperire soleret ora pro¬
phetarum. Qui enim loquutus fuerat

Expanded text:
Justitia tua sicut montes Dei : et hoc bene Justitia tua sicut montes Dei : et hoc bene significat, quod ab uno magistro solo docendis tantis rebus idoneo, locetur in monquod pertinet ad dignitatem magisterii: et accedunt ad eum discipuli ejus, ut audiendis illius verbis hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis adimplendis etiam animo propinquabant. Et aperiens os suum, docebat eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri aperire soleret ora Prophetarum. 3. Quid ergo dicit? Beat
Abbreviated transcription (Latin):
COM LITTERAM nonnulli sim¬
pliciorib fratrũ putant eum be¬
atitudines & cȩtera quȩ secunt᷑
in oliueti monte docuisse : qđ nequa¬
quam ita est. Exp̃cedentibus enim¬
& subsequentib ingalilȩa monstrat᷑
locus: quem putamꝰ ẽẽ. aut thabor.
uel quem lib& aliũ montẽ excelsũ.
Deniq postquã finiuit sermones suos.
statim sequit᷑ cum autẽ introisset
ficet mons : bene intelligit᷑ signifi¬
care maiora p̃cepta iusticiȩ. quia
minora erant quae udȩis data sunt.
pulo quem timore adhuc alligari
oportebat : & ꝑfiliũ suũ maiora popło
quem caritate iam liberari conuenerat.
Cũ autem minora minorib maiorama¬
iorib dant᷑  ab eo dantur qͥsolus no¬
uit congruentem suis temporib gene¬
ri humano exhibere medicinam.
Nec mirũ est qđ dant᷑ p̾cepta maiora
ꝓpt̃ regnũ cȩloꝵ. & minora data st̃
ꝓpt̃ regnũ t̾renũ. ab eodẽ uno dõ qͥ
fec̃ caelũ & t̃ram. Dehac gͦ iusticia
quȩ maior est: ꝓꝓpħam dicitur.

Expanded text:
m litteram, nonnulli simpliciorum fratrum putant eum beatitudines, et caetera quae sequuntur, in Oliveti monte docuisse, quod nequaquam ita est: ex praecedentibus enim et sequentibus in Galilaea monstratur locus, quem putamus esse vel Thabor, vel quemlibet alium excelsum montem. Denique postquam finivit sermones suos, statim sequitur: Cum autem introisset ficet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae; quia minora erant quae Judaeis data sunt. pulo quem adhuc timore alligari oportebat; et per Filium suum, majora populo quem charitate jam liberari convenerat. Cum autem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. Nec mirum est quod dantur praecepta majora propter regnum coelorum, et minora data sunt propter regnum terrenum, ab eodem uno Deo qui fecit coelum et terram. De hac ergo justitia quae major est, per prophetam dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i : aliquando nos sermo¬
nibus. aliquando operib
admonet. Ipsa & enim facta eiꝰ
p̃cepta sunt: quia dũ aliquid tacitus
facit. quid agere debeamꝰ innotescit.
Ecce enim binos inp̃dicationem mittit¬
discipłos. Quia enim duo sunt p̃cep
ta caritatis dĩ uidelic& amor & ꝓximi
& minus quam inter duos haberi ca¬
ritas non potest. Nemo enim ꝓpͥie ad
semetipsũ habere caritatem dicitur.

Expanded text:
mi, aliquando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos ta caritatis, Dei uide licet amor et proximi, et minus quam inter duos haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere caritatem dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pleta. ẽẽ. in apłis credimꝰ. Nam illa
om̃imoda & in angłicam formam
mutatio quȩ posthanc uitã ꝓmititur.
nullis uerbis exponi potest. Beati
ergo qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iusti¬
ciam : qm̃ ipsorũ. ẽ. regnũ caelorũ.
haec octaua sententia quȩ ad caput
redit. ꝑfectũq hominẽ declarat:
significat fortasse & circũcisionem
octaui diei inueteri testam̃to: &
dñi resurrectionẽ post sabbatũ qui
est utiq octauus idẽq primus dies.
Et cę̧lebrationem octauarũ feriarũ
quas in regeneratione noui hominis
celebramꝰ. & numero ipso pente costes.
Nam septenario numero septies multi¬
antur. Et tãquam redeat᷑ ad caput.
quo die missus . ẽ. sp̃s sc̃s quo in regnũ
caeloꝵ ducim᷑. & hereditatẽ accipimꝰ¬
consequim᷑. & mundam᷑ & pas¬

Expanded text:
pleta esse in apostolis credimus. Nam illa pleta esse in apostolis credimus. Nam illa omnimoda in evangelicam formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exprimi potest. Beati ergo qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significat fortasse et circumcisionem, octava die in Veteri Testamento, et Domini resurrectionem post sabbatum, qui est utique octavus dies, idemque primus dies et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus, et numero ipso Pentecostes. Nam septenario numero septies multiantur, et tanquam redeatur ad caput; quo die missus est Spiritus sanctus, quo in regnum coelorum ducimur, et haereditatem accipimuassequimur, et mundam
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ patris cum pietate quęrentib.
Beati mites: qm̃ ipsi hereditate posside¬
bunt t̾ram. Lugentib consolatio tãꝗ
scientib quid amiserint & qͥb mersi
sunt. Beati qui lugent: qm̃ ipsi conso¬
labunt᷑. Esurientib & sitientib satu¬
ritas. tãquam refectio laborantibus.
fortiterq certantib ad salutem. Beati
qui esuriunt & siciunt iusticiam: qm̃
ipsi saturabunt᷑. Misericordib miscđia
tãquam uero & obtimo consilio uten¬
tibus. ut hoc eis exhibeat᷑ apotentiore
qđ inualidiorib exhibent. Beatimi¬
sericordes : qm̃ ipsorũ miserebit᷑. Alun¬
dis corde facultas uidendi dm̃ tãquã
purum oculũ ad intelligenda aeterna
gerentibus. Beati mundi cordes: qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. Pacificis dĩ simili¬
tudo tãquã ꝑfectȩ sapientib forma.¬
tisq adimaginẽ dĩ. ꝑ regenerationẽ¬
renouati hominis. Beati pacifici: q̃m̃
ipsi filii dĩ uocabunt᷑. Et ista quidẽ
in hac uita possunt compleri sic̃ com¬

Expanded text:
mentum patris cum pietate quaerentibus: Beati mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Lugentibus consolatio, tanquam scientibus quid amiserint, et quibus mersi sint: Beati qui lugent; quoniam ipsi consolabuntur. Esurientibus et sitientibus saturitas, tanquam refectio laborantibus fortiterque certantibus ad salutem: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur. Misericordibus misericordia, tanquam vero et optimo consilio utentibus, ut hoc eis exhibeatur a potentiore, quod invalidioribus exhibent. Beati misericordes; quoniam ipsorum miserebitur. Mundis corde facultas videndi Deum, tanquam purum oculum ad intelligenda aeterna gerentibus. Beati mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Pacificis Dei similitudo, tanquam perfecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per regenerationerenovati hominis: Beati pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. Et ista quidem in hac vita possunt compleri, sicut com
Abbreviated transcription (Latin):
Rogabat iħm quidã pharisaeus: ut
manducaret cum illo. Et ingressus
domum pharisaei: discubuit. Et ecce
mulier quae erat in ciuitate peccãtrix:
ut cognouit qđ accubuiss& in domo
pharisaei: attulit alabastrũ unquenti.
& stans retro secꝰ pedes dñi. lacrimis cȩ¬

Expanded text:
Rogabat Jesum quidam Pharisaeus, ut manducaret cum illo. Et ingressus domum Pharisaei discubuit. Et ecce mulier, quae erat in civitate peccatrix, ut cognovit quod accubuisset in domo Pharisaei, attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes ejus, lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
tor animarũ preuenit m̃tium magna consi¬
lia. & dĩtatis suae potentiã oꝑis attestatio¬
ne monstrauit: dum dissipati corporis men-¬
bra componit. neruos stringit. uingit ossi.
complet uiscera. firmat iurtutẽ: & gressus
ad eursum suscitat: in uiuo cadauerẽ iam se-¬
pultos. Tolle lectum cuum: hoc. ẽ. porta por:¬
cantem. alieni honeris muta uices ut quod
fuit infirmitatis testimoniũ: sit ꝓbatio sam:¬
tatis. Ut lectus doloris cui. sit meae curatio-¬
nis inditium: ut receptae fortitudinis mag¬
intudinem. ponderis asserat magnitudo.

Expanded text:
tor animorum praevenit mentium magna consitor animorum praevenit mentium magna consilia, et deitatis suae potentiam operis attestatione monstravit, dum dissipati corporis membra componit, nervos stringit, jungit ossa, complet viscera, firmat virtutem, regressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos. Tolle lectum tuum, hoc est, porta portantem, oneris muta vices, ut quod fuit infirmitatis testimonium, sit probatio sanitatis, ut lectus doloris tui, sit meae curationis indicium, ut receptae fortitudinis magnitudinem, ponderis asserat magnitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
liuor. Nam cũ dixiss& remittuntur
tibi peccata: Responder̃ pharisiei. D ic
blasphemat. Quis enĩ potest peccata dimit¬
tere. nisi solus ds̃: Phariser qui sciendo nes-¬
cis. confitendo negas. cum testaris impugnas
qui in uno indulgentiae suae munere. totius
mundi ꝓbatur abstulisse peccata: Ecce in-¬
quit agnus dĩ: qͥ tollit peccata mundi. Ut aut̃
possit̾ maiora caꝑe eiꝰ diuinitatis insigniã audi
eum pectoris tui penetrasse secretum. Aspice
eũ ad cogitationum tuarum latebras ꝑuenisse:
Intelligẽ eum pectoris tin nudare consilia. Et
cũ uidiss& inquid iħc cogitationes eorũ: dixit¬
eis. Q uid eogitatis mala in cordibus uris¬
¶ Quid. ẽ. facilius dicere remittuntur tibi pecca¬
Ita tua. aut dicere surge & ambula: Ut aut̃¬
Isciatis qͥd filius hominis potestatem habet¬
I di mittendi peccata: dixit paralitico. Surge¬
& tolle lectum tuum: & uade indomũ tuam
St surrexit. & abiit in domum suam. Scruti¬

Expanded text:
livor; nam cum dixisset, remittuntur livor; nam cum dixisset, remittuntur tibi peccata tua, responderunt Pharisaei: Hic blasphemat. Quis enim potest peccata dimittere, nisi solus Deus? Pharisaee, qui sciendo nescis, confitendo negas, cum testaris impugnas.qui in uno indumundi probatur abstulisse peccata? Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ut autem possis majora capere ejus divinitatis insignia, audi eum pectoris tui penetrasse secretum; aspice eum ad cogitationum tuarum latebras pervenisse; intellige eum cordis tui tacita nudare consilia. Et cum vidisset, inquit, Jesus cogitationes eorum, dixit: Quid cogitatis mala in cordibus vestris? Quidtua, an dicere, surge et ambula? Ut sciatis autem quia Filius hominis potestatem habet dimittendi peccata, dixit paralytico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. Et surrexit et abiit in domum suam. Scruta
Abbreviated transcription (Latin):
siderat. & requirat infirmꝰ. hinc est qđ nunc
ferrũ. nunc ignẽ. nunc amara pocula in¬
gerit. & apponit inuitis: ut curã sami sen¬
tiant. quã sentire ñ poterant egrotantesi
Et si homo iniurias clespicit. maledicta
contempnit. ut siutiatis manibus sponte
uitam conferat & salutem: quantomagis
xp̃c medicꝰ. bonitate diuina morbis sau-¬
tios. peccatorum & frenesi criminum
laborantes. ad salutẽ etiã inuitos attrabit¬
nr̃am uirtutibus desticutam iacere uitio¬
rum stracib cerneremus: lucer& quẽ ad
uoluntates. & ad salutaria nos remedia
ꝑtrahit: & purgu& inuitatos. Fili inquit.
remittuntur tibi peccata tua. I a eo di-¬
cens: dm̃ se uolebat intelligi. qui ꝑ homi.¬
nem oculos adhuc latebat bumanos uir¬
tutib enim & signis: comparabatur
ꝓpħis. qui ꝑ ipsum fecerant & ipsi ur¬
tutes łeccatis autem dare ueniam. qui
penes hominẽ non est. & ẽ. singulare
toribus humanis: ꝓbat hoc pharis aicꝰ

Expanded text:
sideret et requirat aegrotus? Hinc est quod nunc sideret et requirat aegrotus? Hinc est quod nunc ferrum, nunc ignem, nunc amara pocula ingerit et apponit invitis, ut curam sani sentiant, quam sentire non poterant aegrotantes. Et si homo injurias despicit, maledicta contemnit, ut sauciatis manibus sponte vitam conferat et salutem, quanto magis Christus medicus bonitate divina morbis saucios peccatorum, et phrenesi criminum laborantes, ad salutem etiam invitos attrahit, etnostram virtutibus destitutam jacere in vitiorum stratis cvoluntates, et ad salutaria nos remedia pertrahit, ut purget invitos. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. Haec dicens, Deum se volebat intelligi, qui per hominem oculis adhuc latebat humanis. Virtutibus etenim et signis comparabatur prophetis, quia per ipsum fecerant et ipsi virtutes. Peccatis, autem dare veniam, quia penes hominem non est, et est singulare serebat humanis. Probat hoc pharisaicus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium ipse parens. ut inuitaret amor.¬
actraher& caritas. iuncet& affectio. suaderae
humanitas: qͦs fugarat dnãtio. netꝰ disꝑserat.¬
& fecerat uis potestatis extorres. Uenit
mittunt᷑ tibi peccata tua. Audit ueniã.
& tacet paraliticus: nec ullã respondit¬
grãm. quia plus corporis quã animȩ tende¬
bat ad curã. & tẽporales ẽrĩnas resoluti
corporis sic deflebat ut ȩt̃nas pęnas reso¬
lutimis anuae ndefler&: gratiorẽ sibi
p̃sentẽ uitã uidicans quã futurã. Merito
respicit sic iacentis: ut fidei alienae suffragio.
paralytici anima ante curaret᷑ quã corpus.
Respiciens inquid fidẽ illoꝵs. Cernitis in hoc
loco fr̃s dm̃. nonquerere insipientiũ uolun¬
tatẽ: ñ expectare ignorantiũ fidem. nou
infirmi stulta. desideria ꝑscrutari: sed ad
alterius fidem subuenire. Et re uera fratres.
quando medicꝰ languentiũ aut querit aut
respicit uoluntates. cũ semꝑ contraria de¬

Expanded text:
omomattraheret caritas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, fecerat vis potestatis extorres. Venit mittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralgratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam, et temporales aerumnas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutioris animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans quam futuram. Merito respicit, ut fidei alienae suffragio, paralytici anima ante curaretur quam corpus. Respiciens, inquit, fidem illorum. Cernite in hoc loco, fratres, Dominum non quaerere insipientium voluntates, non exspectare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaerit aut respicit voluntates, cum semper contraria de
Abbreviated transcription (Latin):
dious qͥ non fert infirmitates curare nescit.
Et qͥ ñ fuerit cum infirmo infirmatus : infir.¬
mo non pocest conferre sanitatem. Xp̃s ͦ
si in suis mansiss& uirtutibus : com̃mune
cũ hominb nicbil haber& Et nist impless&¬
carnis ordinem: cariis in illo ess& occiosa sus.¬
ceptio. S ustinint gͦ has necessitates: ut homo
uerus humanis necessititibus ꝓbaretur.
credentes in se ad caelestem patriam tran-¬
quilla nauigatione ꝑducat. & inunicipes
cuitatis suae fatiat quos humanitatis suȩ
facit. eẽ. consortes. Non gͦ xp̃c indiget
naui. sed nauis indiget xpõ: qͥa sine cȩlesti
gubnatione. nauis aeccłiae ꝑ mundanũ
pelagus. ꝑ talia & tanta discrimina : ad cae-¬
lestem portum non ualet ꝑuenire. Haec
dixiinus fr̃s. quantum ad incelligentiam
sp̃italem: uerum ipsius historiae ordinem ꝓse.¬
Creator rerum. oibis dñs. post ea quam se propt̃
nos nr̃a angustauit in carne: coepit hab̾e
humanã patriam. coepit ciuitatis iudaicȩ

Expanded text:
dicus qui non fert infirmitates, infirmitates curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo, si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nil haberet; et nisi implesscarnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat, et municipes civitatis suae faciat quos humanitatis suae fecit esse consortes. Non ergo Christus indiget navi, sed navis indiget Christo, quia sine coelesti gubernatione navis Ecclesiae per mundpelagus, per tanta et talia discrimina, ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiam spiritualem, verum ipsius historiae ordinem proseCreator rerum orbis Dominus, posteaquam se propter nos nostra angustavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃ in humanis actibus
digna gessisse misteria. & in
rebus iusibilibus inuisibilia
exercuisse negotia: lectio hodiei monstra.¬
Suit. A scendit in quid in nauiculã & trans.¬
sfretauit: & uenit in ciuitatẽ suam: Nonne
ipse.ẽ. qui fugatis fluctib maris profunda
nudauit. ut israheliticus popłs inter scupen.¬
tes undas. sicco uestigio uelut montium
concaua transiret: N onne hic ẽ. qui pe¬
tri pedibus marinos nertices inclinauit.
ut iter liquidum humanis gressibus solidũ
p̃beret obsequium: Et quĩd.ẽ. qđ ipse
maris sic denegat seruitutem. ut breuis.¬
simi laci transitum. sub mercede nautica
transfretar& : Ascendit inquid in naui¬
culam: & transfretauit. Et quid mirum

Expanded text:
m in humanis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut montium concava, pertransiret ? Nonne hic est, qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gpraeberet obsequium ? Et quid est quod ipse sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et quid mirum
Abbreviated transcription (Latin):
meas ñ suas. sic̃ alibi scriptũ. ẽ. Qui se dic̃
in xp̃o manere: deb& sic̃ ille ambulauit
et ipse abulare. Etiam si porrigit esurien-
ñ de iactantia. Non aliud ibi querere quã
opꝰ bonum: nesciente sinistra quid fatut
dextera. Id ẽ ut alienetur intentio cupidi¬
tatis. ab oꝑe caritatis. Qui sic ministrat.
xp̃o ministrat. Recteq illi dicet᷑. Cum
uni exminimis meis fecistis. mͥ fecistis.
Tunc er̃ bona: qm̃ finis legis xp̃c adiustitiã
om̃i credenti. Credens minister. ẽ: xpĩ. iisq
ad illud opꝰ magnae caritatis. Q uod. ẽ. am¬
mã suã ꝓfratrib ponere: hoc ẽ. et ꝓxp̃o¬
ponere. ꝗa et hoc ꝓpter sua m̃bra dictu-¬
rꝰ. ẽ: cum ꝓ istis fecistis. ꝓme fecistis.
De tali quippe oꝑe. etiã se ministrũ face¬
re et appellare dignatꝰ. ẽ: Ubi ait. Sic̃ filiꝰ
hominis ñ uenit ministrari. s ministra¬
re: et animã suã ponere ꝓmultis. Hine¬

Expanded text:
eas, non suas: sicut alibi scriptum est: Qui se dicit eas, non suas: sicut alibi scriptum est: Qui se dicit in Christo manere, debet, sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Etiam si porrigit esurientinon de jactantia non aliud ibi quaeret quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id etatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . tunc erunt bona, quoniam finis legis Christus, ad justitiam omni credenti. Credens, minister est Christi usque ad illius opus magnae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere, hoc eponere, quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecistis, pro me fecistis . De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
est: si qͥs mͥ ministtat me seqͣtur. Q uo
fructu. quo mercede. quo p̃mio:ͦ Ẽt ubi
sũ inquit ego: illic et ministri mei er̃.
Merces. ẽ. amoris et opis. p̃cium quo mi¬
m̃stratur xp̃o: ee̾. cum illo cui minis.¬
trat. Ubi enim bene erit sine illo.
aut quomodo male.eẽ. poterit cum
illo: Audi eudentius. Et si qͥs mͥ mi¬
nistrauerit: honorificabit eum pater
m̃s. Quo honore. nisi ut sit cum filio
eiꝰ : Quod enim supius ait. Ubi ego sum illie
et minister m̃s erit: hoc intelligitur ex.¬
posuisse cum dic̃ honorificabit eum pater
ms̃. Nam quem maiorẽ honorẽ accipe po¬
terit adoptatꝰ. quam ut sit ubi. ẽ. unicus:
Non aequalis factꝰ diuinititi. sed consortius
aeternitati. Quid sit aut̃ ministrare ꝓpõ
cui oꝑe merces tanta ꝓmitatur: Conside.¬
randum ẽ: Siqͥs mͥ ministrat me sequatur.
hoc intelligi uoluit ac sidiceret. si qͥs me
non sequit᷑: non mͥ ministrat. AA inistrant

Expanded text:
est. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo est. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu, qua mercede, quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et ministri mei erunt. Merces est amoris, et operis pretium quo ministratur Christo, esse cum illo cui ministratur. Ubi enim bene erit sine illo? aut quomodo male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Et si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus? Quo honore, nisi ut sit cum filio ejus? Quod enim superius ait: Ubi ego sum, illic et minister meus erit; hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, considerandum est. Si quis mihi ministrat, me sequatur: hoc intelligi voluit, ac si diceret: Si quis me non sequitur, non mihi ministrat: Ministrant
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo: in uitã etñam custodiet
eã C rgo quod sup̃ dictunrẽ. qui amat¬
sub intelligitur in hoc mundo: ipse utiq
ꝑdet. Qui autẽ odit utiq in hoc mundo.
in uitã ȩt̃nam ipse custodit eam. Ad agna
et mira sententia quẽ ad modũ sit hominis
in animã suã amor ut pereat: odium
ne ꝑeat. Si male amaueris: tunc odisti.
Si bene oderis: tunc amasti. F elices qͥoder̃
custodiendo: ne ꝑdant amando. Hic animȩ
nomine uita p̃sens designatur: uel etiam
huiꝰ uitae delectatio quae ꝑdenda. ẽ. ut feli¬
citer inuenias uoluntatẽ tuã in regno dĩ.
quã fortiter incisti in hoc scło. Nam scĩ
martires ocdio habuer hane p̾sentẽ uitã
ꝓ ap̃i nomine : dũ magis uoluer hanc
p̃sentẽ uitam ꝑdere quã xp̃m̃ negare.
Implentes qđ sequitur. Si qͥs mͥ ministrat.
me sequatur. Quid. ẽ. me sequatur. nisi
me imitetur.  X p̃s enĩ ꝓ nobis passus ẽ.
ait petrus apłs. relinquens exemplũ nob̾:
ut sequamini uistigia eiꝰ. Ecce qđ dictũ

Expanded text:
mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est, qui amatsubintelligitur, in hoc mundo, ipse utique perdet; qui autem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti, si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Hic animae nomine vita praesens designatur, vel etiam hujus vitae delectatio, quae perdenda est, ut feliciter invenias voluntatem tuam in regno Dei, quam fortiter vicisti in hoc saeculo; nam sancti martyres odio habuerunt hanc praesentem vitam pro Christi nomine, dum magis voluerunt hanc praesentem vitam perdere, quam Christum negare, implentes quod sequitur: Si quis ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur, nisi me imitetur? Christus enim pro nobis passus est, ait apostolus Petrus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacdotes illiꝰ his qͦs ꝑcipiendis baptismi
sacram̃tis p̃parant : prius inter cętera
consecrationis exordia. de saliua oris sui
nares tangant et aures: dicentes effeta.
Per saluiã quidẽ oris sui gustũ quo ini¬
tiandi sunt suꝑnae sapientiȩ designantes.
ꝑ tactũ uͦ narium. ut abiectis delecta-¬
tionib noxis. solum xp̃i semꝑ amplec¬
meminerint se uxta exemplũ beati
iob: donec suꝑest alitus ineis et sp̃s dĩ
in naribus eorum. ñ loqui iniqͥtatem¬
in labus: nec lingua m̃datiũ m̃ditari
debere. Porro ꝑ tactũ aurium. ut relic¬
to auditu linguae nequã. audiant uba
xp̃i. et fatiant ea : similes uiro prudenti.
qͥ aedifficauit domum suã supͣ petram.

Expanded text:
ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; Per tactum vero narium, ut abjectis delectationibus noxiis, solum Christi semper amplecmeminerit se juxta exemplum beati Job, donec superest halitus in eo et spiritus Dei in naribus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam supra petram
Abbreviated transcription (Latin):
ñ caelesti sed terreno regi militant hĩ
qͥ pro dõ ꝑpeti asꝑa fugiunt. & solis
exterioribus dediti. p̃sentis uitae molli.¬
tiẽ & delectationes quer̃: Nemo gͦ
existu& influxu atq studio p̾ciosarũ¬
uestiũ peccatũ deeẽ: quia si hoc culpa
ireẽt. nullo modo ioħem dñs de uestim̃¬
ti sui asꝑitate laudasset. Di hoc culpa¬
appetere. aquo curauit pastor aeccłiae &¬
ñ eẽ. uestitus mollibus dr̃. ꝑ significatio¬
nẽ intelligi. & alic̃ potest. M ollib enĩ
uestitus ñ fuit. qͥa uitã peccantiũ ñ
blandim̃tis fouit: sed uigore asꝑȩ in-¬
uectionis increpauit dicens. Genimi¬
na uꝑarum. quis uobis demonstrauit
fugere auentura ira : Unde & ꝑsalo¬
monẽ dr̃. Uerba sapientiũ qͣsi stimuli:
& sic̃ claui in altum defix. Clauis quip¬
pe atq stimulis sapientiũ ũba conpa¬
rantur : qͥa culpas delinquentium nes¬
ciunt palpare. sed pungere.d ed qͥd
phetae quippe ministeriũ .ẽ. uentu¬
do demonstrabat. S ed qͥa harundo

Expanded text:
nquit, sed terreno regno militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt. Nemo ergo existimet in luxu atque studio vestium peccatum deesse: quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. iros hoc appetere, a quo ipse pastor Ecclesiae non esset vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium, non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed qtam. Prophetae quippe ministerium est, ventudo monstrabat. Sed quia arundo
Abbreviated transcription (Latin):
auitor. N ic .ẽ: de quo scriptum ẽ. Ecce
mitto angłm meũ ante faciẽ tuã: qui
p̃parabit uiam tuã ante te. Qđ enĩ
grece angłs: hoc latine nuntius dr̃.
N ecte gͦ qui nuntiare suꝑnum iudicẽ
mittitur. angłs uocatur. ut dignitatẽ
seru& in nõe: quã explet in oꝑatione
Altũ quidẽ nom̃. ẽ. sed uita noe inferior
ñ est. U tinam fr̃s km̃i. ñ adiuditiũ

Expanded text:
ptum est: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam qui praeparabit viam tuam ante te . » Quod enim Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine quam explet in operatione: altum quippe nomen est, sed si vita inferior non est.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uidelicet ñ asserendo: sed negando
intulit. Harundinem quippe mox ut
aura contigerit: in partem alteram inflec¬
tit. Et quid ꝑ harundinẽ. nisi carnalis
animꝰ designatur: Qui mox ut fauore
uel detractione tangitur: in partẽ quã lib&
inclinat᷑. Si enim ab humano ore aura
fauoris flauerit: hilarescit. extollitur.
totũq se quasi ad grãm inflectit. S ed si
inde uentus detractionis eruperit.
unde laudis aura ueniebat: mox hunc qͣsi
in partẽ alterĩ adium furoris inclinat. Sed
harundo uento agitata iohaes ñ erat. quia
nec aduersa nouerant inclinare: Harun
int̾ auras linguarum positus stet inflexi.¬
bilis status m̃tis. Nulla nos detractio
ad iram ꝓuocet: atq ad remissionẽ inu¬
tilis grãe nullus fauor inclin&e. Non
nos ꝓsꝑa eleuent. ñ adũsa ꝑturbent. ut
qͥ in soliditate fidei figimur: nequaquã
rerum transeuntiũ mutabilitate mo-¬
ueamur. Adhuc aut̃ de eiꝰ expressione.

Expanded text:
Quod videlicet non asserendo, sed negando Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia nec adversa noverant inclinare. Arundodemus animum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione
Abbreviated transcription (Latin):
ambulant. lepsi mundantur. S urdi
audiunt. mortui resurgunt. pauꝑes
euangłirant᷑. Et beatus ẽ: qui ñ fuerit
uirtutib non scandalizari quisq potu¬
it. sed ammirari. Sed infideliũ mens
graue in illo scandalum ꝑtulit: cum eũ
pꝰ tot miracula morientem uidit. Vnde¬
cifixum. uidaeis quidẽ scandalum: gentib
aut̃ stultitiã. Stultũ quippe hominib
contͣ eum homo scandalũ sũpsit: unde
quanto ꝓhominib & indigna susceperit.
Quid .ẽ. gͦ dicere beatus qui fuerit scan¬
dalitatus in me. pisi aꝑta uoce abiectionẽ
mortis suae. humilitatemq signare: Ac
si patent̃ dicat. Mira quidẽm fatio sed
abiecta ꝑpeti ñ dedignor. Quia gͦ morr¬
endo te subsequor: cauendum ualde. ẽ.
hominib ne in me mortẽ despitiant.
qui signa uenerantur. Sed dimissis
ioħis discipłis. quid de eodem ioħe turb̃
dicat: audiamus. Quid existis in desertũ
uidere : harundinẽ uento agitatam:

Expanded text:
ambulant, leprosi mundantur, surdi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resurgunt, pauperes evangelizantvirtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam. Stultum quippe hominibuscontra cum homo scandalum sumpsit, unde quanto pro hominibus et indigna susceperat. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam?
Abbreviated transcription (Latin):
nit suꝑ om̃s. ẽ: cur in carcere positus mit¬
tens discipłos requirit. Tues qui uenturꝰ
es. an alium exspectamus. tamꝗ si ignora.¬
ret quem ostenderat. & an ipse sit. nesciat.
quem ipsũ. eẽ. ꝓphetando. baptirando. osten.
tio soluitur: si geste rei tempꝰ & ordo pen-¬
satur. Ad iordanis enim fluenta positus.
qͥa ipse redemptor mundi. eẽ. asseruit:
tabat. s querit ut sciat si is qui ꝑse in
mundum uenerat: ꝑse etiã ad inferni
claustra descendat. Quem enim ꝑ̾cur¬
rens mundo nuntiauerat: hunc moriendo
ao iniferos p̃currebat. Ait gͦ. Tues qͥuenturꝰ
es an alium exspectamꝰ : Ac si aꝑte dicat.
Si ẽ ꝓhominib nasci dignatꝰ. ẽs. an etiam ꝓ
insinua. Ut qui natiuitatis tuae p̾cursor
extiti. descensionis etiam p̃cursor fiamr. &
uenturũ inferno te nuntien: quen iam
uenisse mundo enuntiaui. Vnde et inqͥsi¬
tus dñs. enumeratis potentiae suae mi-¬
raculis. de mortis suae humlitate ꝓtinus
respondit dicens. Caeci uident. claudi

Expanded text:
s est ; cur in carcere positus, mittens discipulos, requirit dicens, Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? Tanquam si ignoraret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, ostendetio solvitur, si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset, asseruit. et, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ẽ. eo animi tempore quo dies cres-¬
cere incipit luciflua nob̾ su ae dona nati-¬
uitatis exhihuit. Quorum tam̃ passiones
diuerso ordine consũmari certa suꝑnae
uisionis dispensitione gestum ẽ. ut uide.¬
licet redemptor nr̃ extra portam ciuitatis
cuncto assistente popło subleuaretur
in cruce. P recursor uͦ eiꝰ collectis in do¬
mo conuiii magistratib atq optima¬
tib plebis misso tantum spiculatore
in abscondito carceris capite truncaret᷑.
Et quidem congruũ uidebatur ut mis-¬
terium dñicae crucis erucifixus pre¬
figuraret ioħes. s quia idem ioħes testi

Expanded text:
mundi est, eo anni tempore, quo dies cresmundi est, eo anni tempore, quo dies crescere incipit, luciflua nobis suae dona natiiendo signavit. Quorum tamen passiones diverso ordine consummari, certa supernae pro visionis dispensatione gestum est: ut videlicet Redemptor noster extra portam civitatis cuncto assistente populo, sublevaretur in crucem; praecursor vero ejus collectis in domum convivii magistratibus atque optimatibus plebis, misso tantum spiculatore, in abdito carceris, capite truncaretur. Et quidem congruum videbatur ut mysterium dominicae crucis crucifixus praefiguraret Joannes; sed quia idem Joannes testi
Abbreviated transcription (Latin):
ut in luxurioso inpuroq conuiuio. crir¬
entae epulae. deferentur. Misitq et
decollauit iohem in carcerem. et adla¬
tũ.ẽ. capud eiꝰ in disco. et datũ .ẽ. puellȩ.
& tulit matri suae. Herodiadis mater
puellae saltatricis caput postulat
ꝓpħ. ut habeat in potestate linguã quȩ
inlicitas nuptias arguebat. Hoc iuxta
litterã factum sit. Nos aut̃ usq hodie
Sic̃ exaltatio in cruce dm̃i saluatoris.
ꝓfectum designabat fidei. Q uia ipse
fidelibus. ẽ. agnitus. Inminutus qͦ ca-¬
pite ioħ̃is exaltatus. ẽ. in cruce diis:
quia siẽ idem ioħes ait. Illum oportet
crescere. me autem minui. Illũ autẽ qͥ
ꝓpħea aestimabatur apm̃ cognosci. et
intelligi. Q uod ipsum quoq distinctione
temporis quo uterq illoꝵ natus ẽ. satis aꝑte
signatum . ẽ: quia ioħ quidẽ quẽ oporte¬
bat minui cum diurnũ lum̃ decrescere
incipit. natus est. Dñs aut̃ qui uera lux

Expanded text:
ut in luxurioso impuroque convivio cruut in luxurioso impuroque convivio cruentae epulae deferrentur. Misitque et decollavit Joannem in carcere, et allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et tulit matri suae. Legimus in Rpretium sanguinis caput postulat prophetae, ut habeat in potestate linguam, quae illicitas nuptias arguebat. Hoc juxta litteram factum sit; nos autem usque hsicut exaltatio in cruce Domini Salvatoris, profectum designabat fidei, quia ipse pfidelibus est agnitus. Minutus ergo capite Joannes, exaltatus est in cruce Dominus, quia, sicut idcrescere, Joannem autem minui; illum autem qui Propheta aestimabatur, Christum cognosci, et intelligi, quod ipsum quoque distinctione temporis quo uterque illorum natus est, satis aperte signatum est: qui Joannes quidem quem oportebat minui, cum diurnum lumen decrescere incipit natus est, Dominus autem qui vera lux
Abbreviated transcription (Latin):
quoq maria appellatur pater ihũ.
Ita et nc̃ herodes dicitur contristatus.
qaͥ hoc discum bentes putabant. Dissimu¬
lator enĩ m̃tis suae. & artifex homicida
tristitiã preferebat infatie. cũ lȩtitiam
haberet in mente. Talis quippe. ẽ. tristi
tia herodis. qualis pęnitentia p̾haraonis
et iuidae. Quoꝵ quisq facinora sua. postꝗ
ac cusante conscientia in uitus ꝓdidit.
uecors augm̃tauit. Itaq herodes caput
ioħis petitus. tristiciã quidẽ p̃tendebat
in uultu. qua se ipse dãpnaret. ostenden.¬
do cunctis liquido. quia in sontẽ nouerat
et scm̃. quẽ erat necidaturꝰ. Uerũ si
diligentius cor nefandũ inspicimꝰ. lȩta¬
batur occulte qđ ea petebatur. quȩ
antea facere si excusabiliter posset
disponebat. quasi caput herodiadis pete¬
retur. nulli dubium quin illud dare
ueraciter annueret. P ropter uiram̃tum
aut̃ & eos qͥ pariter recumbebant.
ut occasione pietatis impius fieret.

Expanded text:
quoque Maria appellabatur pater Jesu, quoque Maria appellabatur pater Jesu, ita et nunc Herodes dicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant . Dissimulator enim mentis suae et artifex homicidii, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet in menttia Herodis qualis poenitentia Pharaonis et Judae, quorum quisque facinora sua, postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, quia se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquido quia insontem noverat et sanctum, quem erat neci daturus. Verum si diligentius cor nefandum inspicimus, laetabatur occulte quod 578 ea petebatur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat: quretur, nulli dubium quoniam illud dare veraciter tristis abnueret. Propter juramentum autem, et eos qui pariter recumbebant, ut sub occasione pietatis impius fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
quit. At tam̃ ex utriusq exemplo ꝓba-¬
tur utilius. eẽ. nob̃ diem mortis futurae
tũdo. & caste agendo soepius in memori-¬
am reuocare. quam diem natiuitatis
luxuriando caelebrare. H omo enim ad
laborẽ nascitur in mundo. & electi ad
requiem ꝑ mortẽ transeunt ẽmundo.
cusatur herodes qđ inuitus et nolens
ꝓpter uiram̃tum homicidium fȩce¬
rit. qui ad hoc forte iurauit. ut futu-¬
rae occasioni machinas p̃pararet.¬
Alioquin.si ob iusurandũ fecisse sedicit.
si pr̃is.si matris. postulasset interitũ
baptistie. Herodiadis timens. ne hero¬
des aliquando resipisceret. uł philippo
frĩ amicꝰ fieret. atq inlicitae nuptiae
repudio soluerentur monet filiã. ut in
digno operi saltationis. dignũ sangur¬
nis p̃mium. Et contristatus. ẽ. rex̃.
Consuetudo scripturarũ ẽ: ut opimonẽ
multoꝵ. sic narret historicꝰ. quomͦ eo tẽpore
abomĩb credebatur. Sic̃ iosepb ab ipsa

Expanded text:
quit. Attamen ex utriusque exemplo probaquit. Attamen ex utriusque exemplo probatur, utilius esse nobis diem mortis futurae timendo, et caste agendo saepius in memoriam revocare, quam diem nativitatis luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem nascitur in mundo , et electi ad requiem per mortem transeunt e mundo. cusatur Herodes quod invitus et nolens propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occisioni machinas pAlioquin si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum, Baptistae. Herodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo 102 fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam, ut in  postulet: digno operi saltationis, dignum sanguinis praemium. Et contristatus est rex. Consuetudinis Scripturarum est, ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus credebatur. Sicut Joseph ab ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
At contra qđ sequitur. & scs scĩficetur ad-¬
huc. Ad beati ioħis ꝑsonam conuenien-¬
ter aptatur. qui sc̃s existens. soĩficabat᷑
aohuc dũ ꝑ offitiũ euangelitandi ad mar¬
tyrii palmã ꝑuenit. Die aut̃ natalis he-¬
rodis saltauit filia herodiadis in medio.
et placuit herodi. S oli mortaliũ hero-
des et pharao leguntur diem natalis
sui gaudus festiuis cęlebrasse. sed ut̃q
rex infausto auspitio festiuitatẽ suam
sanguine fȩdauit. Uerũ herodes tanto
maiore unpietate. quanto sem et inno-¬
centẽ doctorẽ ueritatis. et p̃conem uitȩ
ac regni caelestis occidit. et hoc ꝓuoto
ac pecitione saltatricis. Neq enim caput
ocensi ante conuiuas inferre puduit.
Nã pharao nil talis uesaniae cõmisisse
legitur. sed tantum peccantẽ sibi eunu-¬
chũ uita priuati uibens. Quo longius
auerae cultu religionis abierat. eo leui-¬
us iniui olatione suae festiuitatis deli-¬

Expanded text:
At contra quod sequitur, Et sanctus sanctificetur adAt contra quod sequitur, Et sanctus sanctificetur adhuc, ad beati Joannis personam convenienter aptatur, qui sanctus existens sanctificabatur adhuc, dum per officium evangelizandi ad martyrii palmam pervenit. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio, et placuit Herodi. des et Pharao leguntur diem natalis sui gaudiis festivis celebrasse; sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foedavit. Verum Herodes tanto majore impietate, quanto sanctum et innocentem doctorem veritatis, et praeconem vitae ac regni coelestis occidit, et hoc pro voto ac petitione saltatricis, neque eum caput occisi ante convivas inferre puduit. Nam Pharao nil talis vesaniae commisisse legitur, sed tantum peccantem sibi eunuchum vita privari jubens, quo longius a verae cultu religionis aberrat, eo levius in violatione suae festivitatis deli
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem. Unde etiam quos suspendit
fitiat qđ cogitat malum. S olus em̃ dĩ est
timor. qui nocentes corrigit. fugat cri-¬
mina. in nocentiã seruat᷑. ꝑpetem tribu¬
it facultatem. Quia sicut ꝓpħam eum¬
ipse herodes ioħem ficut ꝓpħam habebat.
Teste euangelista marco. qui dicit. He¬
rodes eiũ metuebat ioħem. sciens eũ
uirum iustũ et scm̃. et custodiebat eũ.
Et audito eo multa signa fatiebat. &
libent̃ eum audiebat. Sed uicit amor
mulieris. eũ quae in illum quẽ scm̃. eẽ.
nouerat et iustũ manꝰ mittere coegit.
Qui qm̃ noluit cohibere luxuriam. ad
homicidu reatum ꝓlapsus ẽ. minꝰ que
illi peccatum maioris erat causa pec¬
cati. Cui districto dĩ iuditio contigit.
ut ꝓpt̃ appetitum adulterȩ quam̃
detestandã sciebat. sanguinẽ funderet
ꝓphae. quẽ aleo acceptũ . eẽ. nouerat. Hȩc
nãq est illa diuini dispensatio examinis
dequa dicitur. Qui nocet. noc eat ad¬
huc. Et qui insordibus .ẽ. sordescat adhuc

Expanded text:
voluntatem: unde etiam quos suspenderirficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Jetiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio examinis, de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc .
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑum appareret suꝑ om̃s gentes. eẽ. dila¬
tandum. Quae apłs cuncta breuiter una
sententia conplectitur dicens. Factus. ẽ.
obediens usq ad mortem. mortem aut̃
crucis. Propt̾ quł et ds̃ illum exaltanit. et
donaint illi nom̃ qđ .e. suꝑ om̃e nom̃. ut¬

Expanded text:
imperium appareret per omnes gentes esse dilaimperium appareret per omnes gentes esse dilatandum. Quae cuncta Apostolus breviter una sententia complectitur, dicens: Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus illum exaltavit, et dona