comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentata. et ab eo requisi¬
ta. cuius essec ꝓuintie
uelciuitatis: aut que
ei ꝓprii messet cognitro
nõminis: respondit. De
isauria quidemꝓuintia.
⁊ depͥmorib ciuitatis
cie tuas deuitans ꝑsetutõ¬
nes demigraui locatar¬
so q sum ĩmorata. Et
ses. Hortor inquit te. tu
tibi consule. ⁊ imꝑatoris
uissa ꝑfice: atq debita
diis uris libamina redde.
Beata uilita respondit.
Ego inmũdis nõ sacrifico
demoniis. quia uniꝰ ui¬
ui et uerida uera sumcul¬
trix. Ait p̾ses. Sacrifica
diis: anteqͣm ad torm̃ta
ducaris. Et illa. Nec diis
tormenta pauesco. Inte¬
rim dum hu niter eos ẜ¬
mones ferinitur : alma
genitrix cirici non modico
augebat᷑ merore animi
qd ip̃a posita in procinctu
belliꝓ confusione fidei. sui
dest̾ituta solatio paruulr.
ad cius tam̃e suggestionẽ
iubente p̾side. ⁊ matre eum
ueluti ꝓdente ꝓquisitus
teuellu̾s infans ciricus.
et a militib p̾sidis reꝑtus.¬
atq ante ip̃m ꝑductus: pͥ
mo qͥdem blandimẽtis leui¬

Expanded text:
aesidis, et ab eo requisita cujus esset provinciae vel civitatis, aut quae proprii ei esset cognitio nominis, respondit: De Isauria quidem provincia, et de primoribus civitatis ciae tuas devitans persecutiones demigravi loca; Tarsoque sum immorata. Et ses: Hortor, inquit, te; tu tibi consule; imperatoris jussa perfice, atque debita diis nostris offer libamina. Beata Julitta respondit: Ego immundis non sacrifico daemoniis, quia unius vivi et veri Dei vera sum cultrix. Ait praeses: Sacrifica diis antequam ad tormenta ducaris. Et illa: Nec diis tormenta pavesco. Interim, dum hi inter eos sermones feruntur, alma genitrix Quirici non modico angebatur moerore animi quod ipsa, posita in praecinctu belli pro confessione fidei, sui esset destituta solatio parvuli. Ad ejus tamen suggestionem jubente praeside, et matre eum veluti prodente, perquisitus tenellus infans Quiricus et a militibus praesidis repertus, ante ipsum perductus est. Primo quidem blandimentis leni
Abbreviated transcription (Latin):
lacte carnis. disciplinã tra¬
didit diuine legis. Inter
caros deniq ampletus. ⁊
mat̾ne pietatis oscula. ut
ueram parentẽ agnosce̾t
coleret atq diligeret: dum
lacte matris ip̃ius aleretur
uberib : ab ip̃ius orepro
tpr̃e pure fidei imbuebat᷑
dogniatib. In siurgẽtib.
rib pro sua ꝑuuliq salu¬

Expanded text:
lacte carnis disciplinam tralacte carnis disciplinam tradidit divinae legis. Inter charos denique amplexus et maternae pietatis oscula, quo verum parentem agnosceret, coleret atque diligeret, dum lacte dulci ex ejus aleretur uberibus, ab ipsius ore pro tempore purae fidei imbuebatur dogmatibus. Insurgentibus ribus pro sua parvulique salu
Abbreviated transcription (Latin):
aries electus acdux gregis
alexandri rapitur. caireri
mancipat᷑. fame diutiꝰ cru¬
ciatur fustib cotidie cedit᷑.
ad ultimũ ꝑ fenestrã domꝰ
p̾cipitatur: ⁊ligato adcol¬
lum eiꝰ saro inputeum de
ius successor sauctꝰ extitit
urbanus. eiusdẽ sancte ro¬
mane sedis ep̃c: qui doctrina
salutari multos ad mani¬
rium ꝓuocans. calicem que
aliis ꝓpinauit. ip̃equoq po¬
tauit. Ea igitur facta sicut
rum sub alerandro imꝑato¬
re. tum seua supramodũ
exardesce̾t undiq secus eos
in sectandi intentio: orien¬
talium quoq ꝓuintiarũ
fines apprehendit. ĩ quaꝵ
ꝑtib preses alexander pre¬
erat. qui sicut noĩe. sicim̃¬
peratori erat par ferocitate.
Hic int̾ ĩnumieros qͦs ua¬
riis cruciatib ⁊ excogitatis
litam matronã nobilem
ditantẽ fama boni ocoris
celebrem. missis essicialib
sius iussit p̾sentari tribu¬
nalib. Erat aũt iulita ser¬
uicus dño intimore casto.
que filium alebat paruu-¬
lum nõie ciricũ: cuicum

Expanded text:
aries electus, ac dux totius Alexandri rapitur, carceri mancipatur, fame diuturna cruciatur, fustibus quotidie caeditur, ad ultimum per fenestram domus praecipitatur, et ligato ad collum ejus saxo in puteum demjus successor sanctus fuit Urbanus, ejusdem sanctae Romanae sedis episcopus, qui doctrina salutari multos ad martyrium provocans calicem quem aliis propinavit ipse quoque potavit. Ea igitur facta persecrum sub Alexandro imperatore, cum saeva supra modum exardesceret undique secus eos insectandi intentio, orientalium quoque provinciarum fines apprehendit. In quarum partibus praeses Alexander praeerat, qui sicut nomine sic imperatori suo erat par ferocitate. Hic inter innumeros, quos variis cruciatibus et excogitatis littam matronam nobilem die ac nocte, fama boni odoris celebrem, missis officialibus suis jussit praesentari tribunalibus. Erat autem Julitta serviens Domino in timore casto, quae filium alebat parvulum Quiricum: cui cum
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ firmã dedit cõstan¬
tiam uͥtuti sue: in dilectis
infantis cirici corde. ⁊ ẜmo¬
nis facidiam ĩeius posu¬
it ore: qui aꝑit ora mutoꝵ.
et linguas infantiũ diser¬
tas facit. Undedum aute p̾¬
sidem staret scd̾m tempꝰ clin¬
gius infantulus: ñ ille sod

Expanded text:
sanctum firmam dedit constantiam virtutis suae in dilecti sibi infantis Quirici corde, et sermonis facundiam in ejus posuit ore, « qui aperuit ora mutorum et linguas infantium facit disertas . » Unde dum ante praesidem staret secundum tempus elinguis infantulus, non ille, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uiani cesaris augusti an
no qd̃ obtinuit quidem¬
ꝑ annos quinq̃ginta sex:.
s nutu ip̃ius uere pacis tũc
in carne apparentis. postio¬
dum ꝑ totum oceani cirtu¬
lum. cunct isuna pate gẽ¬
tib compositis pacatũ iexit.
atq tocius orbis monarchi¬
am posscdit: eandẽq ĩperii
E quib post eum aurelius
alexander imꝑator uicesimꝰ.
trãsactis a natiuitate dñi¬
usq ad illud tempꝰ: plus
minus ducentis uiginti
septem annis extitit. Huiꝰ¬
igͥitur tp̃rib cũ maxima
ueratio eccliis agitaretur.
quib pro supplicioꝵ mor¬
tisq pacientia donabatur
adeo immortalitatis corona.
In quib ⁊ beatus pater calix¬
nitate paparomanꝰ. abrans¬
ssimo petro aplõꝵ principe
ordine sextus decimus. du
fixus staret in domo dñi ꝑ
seuerando in mandatis eiꝰ.

Expanded text:
ni Caesaris Augusti anno, quod quidem obtinuit per annos quinquaginta sex secundum nutum ipsius verae Pacis tunc in carne apparentis, postmodum per totum oceani ambitum cunctis una pace gentibus compositis pacatum rexit, atque totius orbis monarchiam possedit, eamque imperii  posteris post eum Aurelius Alexander, imperator vicesimus, transactis a nativitate Domini ad illud usque tempus plus minusve ducentis viginti sex annis exstitit. Huigitur temporibus, cum maxima vexatio Ecclesiis esset, qui pro suppliciorum patientia donabantur a Deo immortalitatis corona. In quibus et beatus pater Callisnitate papa Romanus, a beatissimo Petro apostolorum principe ordine sextus decimus, dum fixus staret in domo Domini, perseverando in mandatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
facere ĩ regnũ suum celeste.
In huiꝰ eigo soliditate cõfes
tris uilite filii q eius cirici
industria adtironatũ xp̃i
milicie ẽẽt a scripta: nimi¬
a ꝑ suasus furoris uesani¬
a.omnẽ illain laudabilem
phalangẽ ad sua iussit ꝑdu¬
citribunalia. Ubidum a¬
starent absq animi mutati
tocius plecti capitalipena.
at illi mente alacri signã
tes se signo xpĩ certatim su
et cumeo et in co ꝑcipien¬
tes et̾uam: ꝓ cuius amore
non sunt cunctati mortem
subire tp̃r̃alem. Pacta gͥ
tam felicis cõmutatõne m̾¬
cimonii. hii sc̃i negociatoreᷤ
dei quadringenti quadra¬
ginta qͣtuor uiri simł obi¬
miles homini negociatori
q̃renti bonas margaritas.
Inuenientes eñi unam p̾cio¬
sam margaritã: dederũt nõ
solum omia sua. s ⁊ scipõs:

Expanded text:
alvum in regnum suum coeleste facere. alvum in regnum suum coeleste facere. In hujus ergo soliditate confesstris Julittae filiique ejus Quirici industria ad tyronatum Christi militiae esset ascripta, nimia pervasus furoris vesania, omnem illam laudabilem phalanga ad sua praecepit produci tribunalia. Ubi dum starent, absque animi mutatiotocius plecti capitali poena. At illi mente alacri signanttes se signo Christi certatim suaet cum eo et in eo percipientes aeternam: pro cujus amore non sunt cunctati mortem subire temporalem. Peracta igitur tam felicis commutatione mercimonii, isti sancti negotiatores Dei quadringenti quadraginta quatuor viri obimiles homini negotiatori quaerenti bonas margaritas. Invenientes enim unam pretiosam margaritam dederunt non solum
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝯsolatus es nos. Erant
et laudib dei. postulantes
se eius potentia uircutis cri¬
pra laqueis ⁊ maligni¬
tate dỹaboli. ⁊ atyrannude
eius satellitis alexandri.
S et ipãm inter capedinẽ
qm obhoc solum mͦ sortiũ¬
tur. ut eis multiplitiũ pe¬
narũ acerbitas paretur: ne¬
qua qͣm sibi uelproximis
infructuosam fore patiun¬
tur. Namq fortitudine ani¬
nu et conftantia fidei ⁊ pati¬
entia sufferendi: infirmio¬
res quosq ꝓuocabant ad
imitationem sui. In eadem
siquidẽ custodia habebantur
in uinculis detenti cirriter
quadringẽti quadragĩta
quatuor uiri. quos horta¬
bantur hii scĩ dei conuerti
ad fidem xͥ: attestantes ñ ẽẽ
aliud nomẽ sub celo datum
hoĩ in quo possit qͥs saluus
fieri. Cumq u̾bis ⁊ exẽplis
hec ꝓlurent uera cẽ. gratia
illius coopante quĩ uult
om̃s hoĩes saluos fieri ⁊ ad¬
illi abrenũtiantes om̃ib o¬
perib et pompis sathane . cõ¬
ni tribulatõe eriꝑe: ⁊ saluos¬

Expanded text:
es nos . » Erant et laudantes Deum, postulantesque se ejus potentia virtutis eripi a laqueis malignitate diaboli et a tyrannide ipsius satellitis Alexandri. Sed ipsi intercapedinem quam ad hoc solum modo sortiuntur, ut eis multiplicium poenarum acerbitas pararetur, nequaquam sibi proximis infructuosam fore patiuntur poenam. Namque fortitudine animi et constantia fidei et patientia tolerandi infirmiores quosque provocabant ad imitationem sui. In eadem siquidem custodia habebantur in vinculis detenti circiter quadringenti quadraginta quatuor viri, quos hortabantur hi sancti Dei converti ad fidem Christi, attestantes non esse aliud nomen sub coelo datum homini, in quo possit quis salvus fierit . Cumque et verbis et exemplis haec probarent vera esse, gratia illius operante qui vult omilli, abrenuntiantes omnibus operibus et pompis Satanae, conni tribulatione eripere, et s
Abbreviated transcription (Latin):
enim duo sũt p̾cepta cari¬
tatis. dei uidelicet amor et
ꝓximi: et minꝰ qmͣ inter
duos haberi caritas ñ pot̃.
Nemo eniꝓprie a semet ip̃o
habere caritatẽ dicitur: s
dilectione ip̃a in alterum
nobis tacitus ininat. qr
qui caritatẽ erga alterũ
nõ habet: p̾dicatõnis offi¬
num susciꝑe nullateniꝰ deba.

Expanded text:
ia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, et minus quam inter duos haberi charitas non potest nemo enim proprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
nes beatus laurentiꝰ emi¬
sisset sp̃m. Et qualiter deciꝰ
cesar et ualerianꝰ confusi.
tissimus iustinꝰ pb̃r. ⁊ ypo¬
litus. plorantes ⁊ multũ
tristes: tulerũt corpꝰ beati
mris. Et uenerũt inuiam
tyburcinã in p̾dium matro
et linteum dedit: unde pedes¬
mũdicia: posuerũt usq
ad uesperũ. Iam hora uesꝑ¬
tes uigilias noctis triduo
crimaꝵ dantes. Beatus aũt
iustinus obtulit sacrifinũ
laudis: ⁊ parricipati sũt õs
de corpore et desanguine xͥ:¬

Expanded text:
 beati . laurentii+ . emisisset spiritum . et qualiter de| cius caesar . et ualerianus confusi . atissimus iustinus plytus, plorantes et multum tristes, tulerunt corpus beati yris, et venerunt in via Tiburtina in praedium matronet linteum dedit, unde sancmundicia . posuerunt usque| ad uesperum. Iam hora uespertes uigilias noctis triduo crimarum| dantes. Beatus aucem iustinus obtullit sacrificium| laudes et participati sunt. Omnes de corpore| et de sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Ubi sunt ignes: quo¬
tu diisꝓmittebas: In ip̃a
hora: dixit beatus laurentiꝰ.
Oinsania ur̃a. in felices¬
ñ recognoscitis quia carbo¬
nes uestri non ardorem s
refrigeriũ michi p̾stant. Et
ceperunt om̃s mirari. quo¬
modo p̾ceperat deciusuiuũ
cum assari. Ille aũt pulch¬
um: sic dicebat beatꝰ laur̃e
miser regira ⁊ aliam ⁊ ma¬
duca. Tunc agens grãs deo:¬
rui ianuas tuas ingredi. Et
emisit sp̃m̃. Eadem nocte
decius una cũ ualeriano ã¬
bulauit ex inde ad palati-¬
puit corpꝰ eius ypolitus. ⁊
condiuit cũ linteis ⁊ aro¬
matib de proprio suo. Et¬
mandauit hoc factum iusti

Expanded text:
quos| diis promittebas . in ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt omnes mirare quomodo praeceperat decius uiuum| eum assari. Illi autem pulcerum. Sic dicebat beatus laurenm. Regira et aliam et| manduca. Tunc agens grarui ianuas| tuas ingredi . et emisit spiritum eadem nocte. Decius caesar| una cum ualeriano . ambulauit exinde ad palacipuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio suo mandauit . hoc factum| Iusti
Abbreviated transcription (Latin):
tum laurentiũ offerri. Tũc
cepit ypolitus tristis plora¬
re. Cuibeatus laurentius
ita dixit. Noli flere: s mag̾
tace et gaude. quia nado
ad głiam. Dicit ei ypolitus.
dum clamauero te:audi
et ueni. Et cũ hoc dixisset: ius¬
sit decius cesar: om̃e genus
tormẽtoꝵ aute tribimal su¬
batas. fustes lãminas. aui¬
gues. lectos baculos. ⁊ sedit

Expanded text:
tum lau| rencium offerri; Tunc tum lau| rencium offerri; Tunc cępit ypolitus tristis plorare;| Cui beatus laurencius ita dixit; Noli flere sed magis tace| et gaudę quia uado ad gloriam; Dicit ei ypolitus; dum clamauero te . audi et ueni; Et cum| hęc dixisset sit decius cesar omne genus tormentorum| ante tribunal subatas . fustes . lamminas .| ungues . lectum . batulos . et sedit
Abbreviated transcription (Latin):
gentem mẽbra tua. De qua
misit angłm suum: neme
derelinqͣs. Cunc decius furo¬
re plenus et dolore: dyxit ad
tem magicã. Et iussit solui
cũ de catasta: et leuari. Eadẽ
hora romanus afferens urce¬
horam ut cam offerret brato
laurentio. Tun decius cepit
estuari: et iussit ut ypolito
misit se ad pedes beatilaur̃e¬
mis ut baptizaret᷑. Et accep¬
ta aqua: benedixit ⁊ baptiza¬
uit eum. Audiens decius
hoc fc̃m: dixit. Echebete eumr:
cum fustib. Et adductus ẽ
ante conspectũ decii cesaris.
Et non int̾rogatus: cep̾ cla¬
mare uoce magna dicens.
Epĩanus sum. Et iussit de¬
cius cesar: ut ip̃a hora capi¬
talem sententiam subiret.
Et ductus foras murospor¬
te salarie: decollatus ẽ quin¬
to idus augusti. Cunc note
uenit iustinus p̾wbiter ⁊ col¬
legit corpꝰ eius. ⁊ sepeliuit e¬
um in cripta. in agro uera¬
no. Eadem note iussit deciꝰ
cesar una cum ualeriano
p̾fecto int̾mas olimpiades
pari sibi tribunal. ꝑuenit
um salustii. ⁊ iussit sibi bea¬

Expanded text:
gentem membra tua; De qua misit angelum suum ne me derelinquas;| Tunc decius furore plenus et dolo dixit ad artem magicam; Et iussit solui eum de catasta . et| leuare; Eadem +ora romanus afferens urcehoram ut eam offerret| beato lauren+; Tunc decius cepit estuari . et iussit ut| yppolito misit se ad pedes lauren. ut baptizaretur; Et accepta aqua . benedixit .| et baptizauit eum; Audiens decius hoc factum dixit;| Exibete eum cum fustibus; Et adductus est ante conspectum| decii cesaris . non interrogatus . cepit clamauit uoce| magna dicens; Christianus sum; Et iussit decius cesar| ut ipsa hora capitalem sententiam subiret; Et ductus| foras muros porte salariae . decollatus est| quarto idus augusti; Tunc nocte uenit iustinus presbiter et| collegit corpus eius . et sepeliuit in cripta in agr\um/| uerano; Eadem nocte iussit decius cesar una cum ualeriano| praefecto in termas olimpiadis parari sibi tribunal . et peum salustiani . et iussit sibi bea
Abbreviated transcription (Latin):
in grabatum ferreũ. Et al¬
et miserunt sub grabatũ
ferreum. et cum furtis fer
reis coartari fecit beatum
diis. Et dixit decius cesar:
ad beatum laurentiũ. Sa
laurentius. Ego me obtu¬
li sacrificiũ deo: in odorem
suauitatis. quia sacrifiti¬
um deo est spc̃ contribula
tus. Carnifices tam̃ urgẽ¬
tes: ministrabãt carbones.
mittentes sub grabatum.
⁊ desuꝑ cõprimentes cũ fer¬
reis furtis. Beatus laurẽ¬
gerium p̾stant. tibi aũt
supplicium et̾inmi: quia
ip̃e dñs nouit. qd accusatus
non negaui. int̾rogatus xͦ
confessus sum. assatus

Expanded text:
 ferream et alet miserunt sub gratem ferream et cum forcipis fer| reis coartari fecit beatum . et dixit decius| ce ̨sar ad beatum laurentium;| laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spirtus. Carnifices tamen urgentes ministrabant, carbones mittentes subter cratem, et desuper comprimentes eum furcis ferreis. Sanctus Laurengerium praestant, tibi aeternum supplicium; quia ipse Dominus novit, quod accusatus non negavi, interrogatus Christum confessus s
Abbreviated transcription (Latin):
diam artis magice: et dic
nobis generositatẽ tuam.
Beatus laurentiꝰ dixit. Qnͣ¬
tum ad genusꝑtniet. hispa¬
nus sum. Eruditus uel nutͥ¬
tus romanus: et acunabu¬
lis xp̃ianus eruditus om¬
ni lege scã et diuina. Deciꝰ

Expanded text:
diam artis magicae, et dic nobis generositatem tuam. » Cui beatus Laurentius dixit: « Quantum ad genus, Hispanus sum eruditus vel nutritus Romanus, et a cunabulis Christianus, eruditus omni lege sancta et divina. »
Abbreviated transcription (Latin):
confessus sum. Decius ce¬
magicam. Immo magis
deos deasq: quia aut sacri¬
ficabis diis: aut diuersis
pus sunt. Fac qd̾ facis: uoli
cessare. Decius cesar minio
furore arreptus. iussit ut
cum cũ plumbatis diutis¬
simecederetur. Et cum diutis¬
quiꝑ nr̃a salute dignatus
es formã serui accipere. ut
ente. Ad huc multa certa¬
mina: tibi debentur. Tunc¬
decius dicelat furore plenꝰ.
uoce magna. Uiri romani
⁊ cecus reipublice. audistis
consolationes demonũ in
sacrilegum: qui nec deos nͦ
principes nr̃os pauescit ira¬
tos. nec tormeta metuit ex¬
quisita. Et dixit iterum de¬
cius cesar. Excendite eũ: et
scorꝑionib cedentes affligi¬
te. Beatus laurentiꝰ ꝓstraᷤ¬

Expanded text:
onfessus sum; Deciumagicam;| Immo magis deos deasque quia| aut sacrificabis . aut diuersis pus sunt . fac quod facis . noli cessare; Decius cesar nimio| furore erreptus . iussit ut cum plumbatis diutissime cederetqui pro salute nostra dignatus es forman servi accipere ut ndhuc multa certamina tibi debentur. decius dicebat fu| rore plenus uoce clara; Viri romani et coetus rei publi| ce audistis consolationes demonum in sacrilegum . quia| nec deos nec principes nostros pauescit iratos . nec tormen| ta metuit exquisita; Et dixit iterum decius cesar; Ex| tendite eum . et scurpionibus cedentes adfligite; Beatus| laurentius prostrat
Abbreviated transcription (Latin):
basilica iouis pari. Qui dñ
ingressus fuisset. ⁊ sederet:
p̾cepit sibi beatũ laurentiũ
offerti. Cui ita dixit. Decłara
nobis om̃es profanos. ut
mundetur ciuitas:⁊ tip̃e
satrifica diis. ⁊ noli confi¬
dere in thesauris quos habes
absconditos. Beatus laurẽ¬
tius dixit. Uere et confido et
securus sum. de thesauris
meis. Decius dixit. En pu¬
tas te de chesauris liberari
aut redimi acormẽtis: Be¬
atus laurentiꝰ dixit. Ego
dethesauris celestib. Deciꝰ
iracundia plemis: iussit
eum nudum fustib cedi.
Beatus laurentiꝰ cum cede¬
retur:clamabat dicens
cius cesar dixit. Fustes au¬
gete.⁊ date ad latera eius
lãminas ferreas aidentes
tius in illa hora dixit. Do¬

Expanded text:
basilica iouis parari . um| basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui et dixit Declara nobis omnes profanos ut mun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis . et noli confidere| in tesauris quos habes absconditos; Beatus laurentius dixit;| Vere et confido . et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cederetur clamabat| dicens cius cesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; it in illa hora| Do
Abbreviated transcription (Latin):
ator: Beatus laurentiꝰ dixit.
et tudicis sacrifica lapidib
et nuitam: Decius cesar ira¬
tus iussit eum ĩ conspectu suo
expoliari. et cedi cum scorpio¬
nib. ip̃o decio clamãte. Deos
blasphemare noli. Bcatꝰ lau¬
rentius inter ip̃a tormenta
dicebat. Ego quidem grãs a
go deo meo. qui me dignatus
est cõuĩgi inter seruos suos.
Tu miser torq̃ris in ĩsania
tua: et in furore tuo. Detiꝰ
Et dixit eidecius cesar. Sacri¬
fica diis: nam om̃e genus
hoc cormẽtorũ in corꝑe tuo.
uectabit᷑. Bcatus laurentiꝰ
dixit. In felix. has epulas
ego semꝑ desideraui. Nam
aũt głia. Decius cesar dixit.
Ergo si gli̾a est uobis. dic no¬
bis ubi sunt profani simi¬
les tibi absconsi. ut simul
epulemini. Respondit beatꝰ
laurentiꝰ. De quib int̾rogas:
Iam illi semel dederũt nõia
sua inclo. Tu eñi non es
tari. Tunc decius cesar fecit
beatum laurẽtium ũctum
cathens duci in palatium
tyberii. et ibi eũ gesta audi¬
re. Et uissit sibi tribunalm

Expanded text:
t? Beatus laurentius dixit;et tu dicis sacrifica| lapidibet muta?| Decius cesar iratus iussit eum in conspectu suo expoliari . et cedi| cum scurpionibus ipso decio clamante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidem gratias| ago deo meo qui me dignatus est coniungi inter seruos suos; Tu mi| ser torqueris in insania tua et furo\re/ tuo; Decius Et dixit ei decius cesar; Sacrifica diis; Nam omne genus hoc tormen| torum in corpore tuo uectabitur; Beatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideraui; Nam gloria; Decius cesar dixit; Ergo si gloria est uobis . dic nobis ubi sunt| profani similes tibi absconsi . ut simul epuletis; Respondit| beatus laurentius; De quibus interrogas iam illi semel dederunt no| mina sua in caelo; Tu enim non es tari; Tunc decius fecit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in
Abbreviated transcription (Latin):
pietatem dona nobis gra¬
tiam tuã ut cognoscant
tu consolaris seruos tuos.
laurentii. Et cepit dicere ad
beatum laurentiũ. Uideo an¬
te ce hominẽ pulcherrimũ
stantẽ cum lintheo: et exter

Expanded text:
pietatem da nobis gratiam tuam ut cognoscant| tu consolaris seruos tuos; laurentii et cepit dicere ad beatum lauren| tium; Video ante te hominem pulcherrimum stantem| cum linteo et exter
Abbreviated transcription (Latin):
litus ad beatum laurentiũ.
Ualerianꝰ ex p̾fecto decui: ius¬
sit atq mandauit. ut te ad
Et cum uenissent ambo si¬
mul ante conspectum uale¬
riam: ualerianꝰ dixit ad be¬
atum laurentiũ. Iam depo¬
et thesauros eccł̃ie quos apd̃
te cognouimiꝰ reconditos ma¬
nifesta. Beatus laurentius
dixit. Date mͥ indutias bi¬
duo: et ꝓferam tibi thesau¬
ros. Respondens ualerianuᷤ¬
dixit ad ẏpolitum. In tua pol¬
licitatõne habeat triduo in¬
duo indutiis thesauros pro¬
misisset declarare. Comple¬
sunt chesauri quospollicitꝰ
es p̾sentare: Beatus lauren¬
tius collecta multitudine.
introduxit ĩ palatium pau

Expanded text:
laurentium; Valerianus ex praecepto decii misit ad me .| ut te ad Et cum uenissent ambo simul ante| conspectu ualeriani . ualerianus dixit ad beatum laurentium| Iam depoet thesauros aecclesię quos apud te cognouim| esse reconditos . manifesta; Beatus laurentius dixit; Date . michi| inducias biduo . et proferam tibi thesauros; Respondit ualerianus| ad ypolitum; In tua pollicitacione abeat triduo induo inducias tesauros| promisiset declarare; Conplesunt| thesauri quos pollicitus es praesentare? Beatus laurentius collecta| multitudine introduxit in palatium pa
Abbreviated transcription (Latin):
b inueniunt᷑. ualerianꝰ pre¬
fectus dixit p̾sente decio cesa¬
re. Quid uariarisꝑ multa:
fidis. Bcatus laurentius di¬
xit. Quare uos coartat dya¬
bolus: ut xp̃ĩanis dicatis sa¬
crificare demonib: Si iustũ
est ut demonib inclinemus.
magis qͣm deo creatori om̃i¬
uos ip̃i iudicate. ⁊ qͥs debeat
adorari. qui factus ẽ an qui
fecit: Deciuscesar dixit. Qui

Expanded text:
 inueniuntur; Valerianus prfectus dixit praesente decio cesare;| Quid uariaris per multa ? diis; Beatus laurentius dixit;| Quare uos coartat diabolus ut christianis dicatis sacrificate| demonibus Si iustum est ut demonibus inclinemur magis quam deo| creatori omniipsi iudicate . quis debeat ad| orari . qui factus est . an qui fecit? Decius cesar dixit; Quis
Abbreviated transcription (Latin):
empore illo mi se .i.¬
lites tenentes beatũ
laurentiũ: duxerũt eum
⁊tradiderũt eum partemi¬
otribuno. Eadem hora: par
tius qui habet thesauros
in custodia teneretur. Tunc
decius gauisus ẽ ualde: et fe¬
at sibi beatum laurentiũ
psentari. Qũe ita aggredi¬
tur detius cesar dicens. Ubi
sunt thesauri eccl̃ie quos a¬
pud te cognonimꝰ esse recõ¬
ditos. Beatus laurentius
non respondit ei ullũ uer-¬
bum. Eodem die tradidit
eum decius cesar ualeria¬
no p̾fecto: dicens. Exquire
thesauros diligenter:⁊sa
crificet diis. Quod si nolue
dam uicario in custodia:
nomine ypolito. Ille uero
beatum laurentium reclu¬
sit ĩcarcerem: cũ multis.
Erat aũt ibi homo in cus¬
todia. multo tpr̃e gentilis.
qui plorando amissis ocłis
cetus factus fuerat. Dixit¬

Expanded text:
empore illo milites tenentes beatum| laurentium . duxerunt et tradiderunt eum partenio tribuno| Eadem hora partetius qui \h/abet thesauros in custodia teneretur; Tunc decius gauisus est ualde . et fecit sibi beatum| laurentium praesentari . quem ita adgreditur . decius cesar dicens; Vbi sunt thesauri| quos apud te cognouimus esse reconditos? Beatus laurentius non respondit ei ullum| Eadem die tradidit eum decius cesar ualeriano praefecto dicens; Exquire thesauros| diligenter et sacrificet diis; Quod si noluerdam uicario in custodiam nomine ypolito;| Ille uero beatum laurentium reclusit in carcerem . cum multis; Erat autem ibi homo| in custodia multo tempore gentilis . qui plorando amissis oculis . cecus factus fue| rat luci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuuittam. Dixit ei ypolitꝰ
Si dictis facta compenses:
faciam q̃ hortaris. Dicit ei
beatus laurentiꝰ. Audi me
et que hortatus sum citius
faciam: quia ydola muta
et surda sunt et uana. Can¬
tum mͦ baptiz are. Et more
solito: catheziz auit eum.
Et accepta aqua: bñdixit
⁊ baptizauit eũ. Et extersuꝰ
aqua: cepit diccre ypolitꝰ.
uideo animas innocenti¬
um: letas gaude̾. Et dixit
ad beatum laurentiũ cum
lacrimis. Adiuro te ꝑ do
tizati sunt ꝓmiscui sexus
ĩ domo ypoliti: numõ decẽ

Expanded text:
itto; Dixit ei ypolitus; Si dictis facta conpenses .| faciam quod ortaris; Dicit ei beatus laurentius; Audi me et quę ortatus| sum cicius fac . quia idola muta et surda sunt et uana; Tu tantummodo| babtizare . et more solito catetizauit eum . et accepit aquam benedixit| Et babtizauit eum; Et extersus ex aqua . coepit dicere ypolitus; Vidi ani| mas innocentium letas gaudere; Et dixit ad beatum laurentium .| cum lacrimis; Adiuro te pertizati sunt promiscui sexus in domum ypoliti numero| decem
Abbreviated transcription (Latin):
fui.⁊ modo iideo. Tunc au¬
dientes multi ceci: ueniebãt
ad beatum laurentiũ cũ lacͥ
mnis. Et beatus laurentiꝰ in
tum laurentiũ. Ostende mͥ
thesauros eccl̃ie. Dixit eibra¬
tus laurentius. Oypolite.
deum patrem om̃ipotentem.

Expanded text:
fui et modo uideo; Tunc| audientes multi ceci . ueniebant ad beatum laurentium . cum lacri| mis; Et beatus laurentius in tum laurentium; Ostende michi thesauros ęcclesię; Dicit ei| beatus laurentius; O ypolite eum patrem omni| potentem .
Abbreviated transcription (Latin):
et baptiz are: ⁊ illuminabit
te. Respondit lucillus: et
de credis: respondit lucillus
cum flecu dicens. Ego cre
Et accepta aqua: dixit ad
cum. Omĩa in cõfessione
dixit aquam. Et cum ex¬
caput eius. et dixit. Credis
in deun patreni om̃ipoten¬
tem lucille:At illedixit.
eius qui passus est sub põ¬
tio pilato:At ille respõdit.
Credo. Ipẽ qui mortiuis est.
cium resurrexit: At ille res¬
pondit. Credo. Et ascendit in
clum inde uenturus indica¬

Expanded text:
et babtizare . et inluminabit te;| Respondit lucillus et de credis? Respondit lucillus cum fletu dicens; Ego credEt accepta aqua . dixit ad eum; Omnia in confessione dixit aquam;| Et cum excaput eius . et dixit;| Credis in deum patrem omni . potentem lucille? At ille dixit;| i passus est sub pontio pilato? At ille respondit;| Credo; Ipse qui mortuus est die resur| rexit? At ille respondit; Credo; Ascendit ad celum inde uenturus
Abbreviated transcription (Latin):
augnientũ uite ei̾̃ne : ut ip̃e
dixit. Ego ueniut uitã hẽant
⁊ habũdantiꝰ hẽant. In sancta aũ
⁊ ꝑpetua iurgine maria de qua
natus eststella marisidẽ lux
huiꝰ mũdi q̃ illuminat om¬
nem hominẽ uenientẽ in
hunc mundũ. Pistas emm¬

Expanded text:
augmentum vitae aeternae, ut ipse dicit: Ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant . In sancta autem et perpetua virgine Maria, de qua natus est, stella maris, id est, lux hujus mundi, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Per istas e
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ det te frẽm meũ suggtn¬
tem ubera matrismec. nt ĩ¬
ueniam te solum foris. ⁊ de¬
osculer te. et iam me nemo
despiciat: App̾hendam ce et
ducam ĩ domũ matris mee.¬
Ibi me docebis et dabo tibi
poculum exumo ꝯdito: et
mustum maloꝵ granatoꝵ
mcoꝵ. Leua cuis sub capi¬
te meo: et dexta illius ample¬
xabitur me. Aduro uos fi¬
lie ihrlm ne suscitetis neq e

Expanded text:
mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae ut inveniam te foris et deosculer et iam me nemo despiciat adprehendam te et ducam in domum matris meabi me docebis et dabo tibi poculum ex vino condito et mustum malorum granatorum meorum leva eius sub capite meo et dextera illius amplexabitur me adiuro vos filiae H
Abbreviated transcription (Latin):
culus myrre dilectus m̃s mͥ:
inter ubera mea cõmorabitur.
Bonus cypri dilectus meus
mͥ: in uineis engaddi. Ecce
cu pulchra es amica mea.
ecce tu pulchra: ocłi tui colũ¬
larum. Eor tu pulcher es
dilc̃e mi et decorus. lectulus
nr cloridus. tigna domoꝵ
nr̃aꝵ cedrina: laquearia cy¬
.ii. pressina. Ego flos campi
et lilium conualliũ. Sicut
lilium inter spinas: sit a¬
mica mea inter filias. Sic̃
malus interligna siluarũ.
sic dilectus meus int filios
Sub umbra illius ꝙ desid̾a¬
bam sedi: et fructus illius dł

Expanded text:
s murrae dilectus meus mihi inter ubera mea commorabitur botrus cypri dilectus meus hi in vineis Engaddi ecce tu pulchra es amica mea ecce tu pulchra oculi tui columbarum ecce tu pulcher es dilecte mi et decorus lectulus noster floridus tigna domorum nostrarum cedrina laquearia nostra cypressina ego flos campi et lilium convallium sicut lilium inter spinas sic amica mea inter filias sicut malum inter ligna silvarum sic dilectus meus inter filios sub umbra illius quam desideraveram sedi et
Abbreviated transcription (Latin):
decora kiña in deliciis. Sta¬
tura tua assimilata est pal¬
me: etubera tua botris. Di¬
xi ascendam in palniã. ⁊ ap¬
prehendam fructus ciꝰ. Et er̃t
ubera tua sicut botriuinee:
et odor oris tun sicut odor ma
loꝵ. Outturtuũ sicut uñ
optimũ. dignũ dilcõ ineo
ad potandum: labusq et
dentib illius ad ruminãdũ.
Ego dilcõ meo:et ad me con¬
uersio eiꝰ. Uem dilc̃e mi egre¬
diamur inagrum. ꝯmorem᷑
muillis: mane suigamns
ad uineam. indeamus si flo

Expanded text:
rissima in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oris tui slorum. Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Ego dilecto meo, et ad me conversio ejus. Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis. Mane surgamus ad vineas, videam
Abbreviated transcription (Latin):
rem si floruisset uinea: ⁊ g̾¬
minassent mala punica. Ne¬
tiui. Ammamea ꝯcurbanit
me: ꝓpter qͣdrigas amina¬
dab. Reu̾tere reuerte̾ sima¬
mitis: reu̾te̾ reu̾te̾ ut intuea¬
murte. Quid uidebis in .uiĩ¬
simamite. nisi choros castͥ¬
rum: Qmpulchri sunt gres¬
sus tui in calciamẽtis: filia
pͥncipis. Iuncture feminũ
tuoꝵ sicut monilia: q̃ fabri¬
cata sunt manu aitificis. Um¬
bilicus tuus crat̾ tornatilis:
numꝙͣ. indigens poculis. Un¬
ter tius sicut acernus tritici:
uallatus liliis. Duo ubera
tua sicut duo hyminli geme¬
li capree. Collum tuũ sicut
turris eburnea. ocłi̾tu sicut
piscine in esebon: que sunt

Expanded text:
rem si floruisset vinea et germinassent mala punica nescivi anima mea conturbavit me propter quadrigas Aminadab revertere revertere Sulamitis revertere revertere ut intueamur te quid videbis in Sulamiten nisi choros castrorum quam pulchri sunt gressus tui in calciamentis fncturae femorum tuorum, sicut monilia, quae fabricata sunt manu artificis. Umbilicus tuus crater tornatilis: numquam indigens poculis. Venter tuus sicut acervus tritici, vallatus liliis. Duo ubera tua, sicut duo hinnuli gemelli capreae. Collum tuum sicut turris eburnea. Oculi tui sicut piscinea i
Abbreviated transcription (Latin):
as. Speties eius ut libani. e¬
rectus ut cedri: guitur illus
suauissimũ. et totus desidera¬
bilis. Calis est dilc̃s meus.
et iste ẽ amicus meus: filie ihe¬
rusalem. Quo abiit dilectus

Expanded text:
us ut Libani. Electus ut cedri. Guttur illius suavissimum, et totus desiderabilis. Talis est dilectus meus, et iste est amicus meus, filiae Jerusalem. Quo abiit dilectus
Abbreviated transcription (Latin):
gemallis fecib. et sterilis ñ
est in eis. Sicut cortex mali
punici sicgene tue: absq oc¬
cultis tuis. Sexaginta sunt re¬
gie. et octognita concubine:
et adolescentulaꝵ ñ est mue¬
rus. Una est columiba mea ꝑ¬
fucta mea: uma ẽ matri sue. e¬
lecta genitrici sue. Niderunt
eam filio et beatissinã predica

Expanded text:
gemellis fetibus, et sterilis non est in eis. Sicut cortex mali Punici, sic genae tuae absque occultis tuis. Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae, et adolescentularum non est numerus. Una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genitrici suae. Viderunt eam filiae Sion, et beatissi
Abbreviated transcription (Latin):
leuari. Deniq ibidem apoca¬
lipsim qmͣ ei dñs de statu ec¬
clesie p̾sentiuel futuro reue¬
lauit. manu sua tum scrip¬
sit. Uude constat ꝓmissionẽ
sic mancudi donec ueniret
dñs. non eoꝑtinere ꝙ sincͥla¬
bore certaminis ucturus in
mũdo. s ille potius qd̃ sine
dolore passionis transiturus
esset emundo. Sicut enim
in patrum litteris inueni¬
mus cũ longo cõfectus seni¬
o sciret ĩminere diem recessus
ac missaꝵ celebrationẽ ulti¬
mum eis uale fecit. Deinde de ᷤᷤ¬
cendens in defossum sepulte᷑
sue locũ. facta oratione appo¬
situs ẽ ad patres suos. tam li¬
ber adolore mortis. qm acor¬
ruptione carnis inuenit᷑ aͣli¬
enus: atq ita completa est
uetidica saluatoris sententia.
qͣiͣeum uolucrit mane donec
ip̃e uenurt. Possumꝰ aũt mixti¬
ce in hiis que petro ⁊ iohanni
a dño p̾dicta atq ĩeissunt
gesta: duas ecclieuitas q̃b
in p̾senti exeicetur actiuã sci¬

Expanded text:
levari. Denique ibidem Apocalevari. Denique ibidem Apocalypsim, quam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat, promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius, quod sine dolore passionis transiturus esset de mundo. Sicut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit: deinde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, appositus est ad patres suos tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Atque ita completa est veridica illa Salvatoris sententia, quia sic eum voluerit manere, donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam sci
Abbreviated transcription (Latin):
pace ecclie aduentũ uocatio¬
nis expectauerit. Et hoc ẽ qd̃
aitdñs. Sic eum uolo ma¬
nere. donec ueniam. Non
quia ñ et ip̃e multos an¬
tea labores ꝓ dño pressura ᷤᷤ¬
q maloꝵ tõlerau̾it. s qͥ a
ultimũ inpace senium fi¬
nierit. ut pote eccłiis xp̃i per
asiam qͣm regebat iam lon¬
gelateq fundatis. Nam et
in actib apłoꝵ cum ceteris
apłis flagellatus inuenit᷑
qnͣdo ibant gaudentes a cons¬
pectu concilii.qm̃ digni ha¬
biti sunt ꝓ nomine ih̃u cõ¬
tumeliã pati.⁊ adomitiano
cesare in feruentis olei dolio
missus. in ercliastita narra¬
tur historia. Ex quo tame
diuina se ꝓtegente grã tã
intactus exierit qm fu̾at
acorruptione cõcupiscẽtie
carnalis extraneus. Nec ml¬
to post ab eodem principe ꝓp¬
ter insuꝑabilem euͣngeli¬
zandi constantiã in pathi-¬
mos in sulam exilio relega¬
tus.ubi humano licet desti¬
tutus solatio. diuinetamẽ
uisionis ⁊ allocutõnis me¬
ruit crebra cõsolatione re¬

Expanded text:
pace Ecclesiae adventum vocationis exspectaverit. Et hoc est quod ait Dominus: Sic eum volo manere donec veniam, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit, utpote Ecclesiis Christi per Asiam quam regebat jam longe lateque fundatis. Nam et in Actibus apostolorum cum caeteris apostolis flagellatus invenitur, quando ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. Et a Domitiano Cmissus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extraneus. Nec multo post, ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Patmos insulam exsilio relegatur. Ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione re
Abbreviated transcription (Latin):
dixiss: hic est discipls qui
testimoniũ ꝑhibet de hiis.
⁊ scripsit hec: ꝯtinuo subie¬
cit. ⁊ ait. Et scimus qͥa uerũ
est testimoniũ eius. Qui a
ergo et nos cum cet̾is fideli¬
b : scimus uerũ esse testimo¬
iiiuĩ eius. currmus ꝑ omĩa
recta fide intelligendo. recta
oꝑatõne exeirendo q̃ docuit.
ad dona semptt̃na que ꝓ¬
et regnat cũpatre in uni¬
tate sp̃c sancti: ꝑ om̃ia scla¬

Expanded text:
dixisset, Hic est discipulus qui dixisset, Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, continuo subjecit, et ait: Et scimus quia verum est testimonium ejus. Quia ergo et nos cum caeteris fidelibus scimus verum esse testimonium ejus, curemus per omnia recta fide intelligendo, recta operatione exercendo quae docuit, ad dona sempiterna quae pet regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ephesum.compulsus est
ab om̃ib pene tunc asie epiꝰ
intrium eungłistaꝵ scpͥtis.
mathi uidelicet marci ⁊ lu¬
ce: de humanitate ciꝰ ac de
hus que ꝑ hominẽ gessit.
suffitiens sibi uderentur
haberetestimoniũ. Qd il¬
le se nou aliter facturum
respondit.nisi iu dicto ie¬
iunio om̃s incõmune
dm̃n p̾carentur. ut ille dig¬
na scribere poss. Et hoc patra
heticoꝵ tenebras patefcẽ
subito i̾tatis luce dispu
fcm̃. ita etiam ucrũ deũ
ucre ex deo patre et̾ualit᷑
natum. uere cum patre ⁊
cum spũ scõ semꝑ existen¬
tem. clarissima assertione
ꝑdocuit. Inmo om̃a diui¬
ne u̾itatis. et uere diuini-¬
tatis qnͣtum alteri morta¬
liim nullilicuit archana
reserauit. Et hoc uirgini pͥ¬
ulegiũ recte seruabatur.
ut ad scruptãda u̾bi in cortup¬
tibilis sacramẽta. in corrup¬
to ipẽ non solum corde s
et corpore ꝓderet. Decunns
dictorum u̾itate qͣm sit ne¬
mini ãbigendum. ip̃e quo¬
q curauit ostende̾. Q̾ cũ

Expanded text:
Ephesum, compulsus est Ephesum, compulsus est ab omnibus pene tunc Asiae episin trium evangelistarum scriptis, Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc patrathaereticorum tenebras patefactae subito veritatis luce dispulfactum, ita etiam verum Deum, vere ex Deo Patre aeternaliter natum, vere cum Patre, et cum Spiritu sancto semper existentem clarissima assertione perdocuit, imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit, arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte servabatur, ut ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta incorrupto ipse non solum corde sed et corpore proderet. De cujus dictorum veritate quam sit nemini ambigendum ipse quoque curavit ostendere, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ ꝑ hibet dehiis. ⁊ scͥp¬
sit hec. ⁊ scimus quia uerũ
ẽ testimoniũ eius. Iam ma¬
nifestebeatus ioh̾es suam
ꝑsonam designat ex offitõ.
qm defignare uitat ex uo¬
cabulo. Non aũt p̾tereu¬
tes intuendũ qđ dicitur.
Qui testimoniũ ꝑ hibet de
hiis: et scripsit hec. pechibu¬
it quippe testimoniũ uerbo
dei p̾dicando ꝑhibuit scriben¬
do:ꝑhibuit denuo eadẽq̃
scripserat docendo: ꝑhibet eti
siquidem atempore dñice
passionis resurrectiõis ⁊
ascensionis ĩcelumusq
ad ultima domiciani pn̾¬
cipis tpr̃a ꝑ annos curiter
sexagnita ⁊ quinq absq
ullo scribendi adiminiculo
u̾bum p̾dicabat.At ubi a
domuciano qui scd̾s pꝰ ne
extitit exilio missus ẽirrũ¬
pentes in eccl̃iam h̾etiti qiͣ
in destituta pastore ouilia lu
bant : simplicitatẽ uere fidĩ
eunglice ꝑuersa maculau̾e
doctrina. S cũ ipẽ post occi¬
sionẽ domiciani ꝑmitten¬
te piopͥncipe nerua rediret

Expanded text:
monium perhibet de his, et scripmonium perhibet de his, et scripsit haec. Et scimus quia verum est testimonium ejus. Jam manifeste beatus Joannes suam per sonam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum quod dicitur, Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium verbo Dei praedicando, perhibuit scribendo, perhibuit denuo eadem quae scripserat docendo: perhibet etiaSiquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a Domitiano, qui secundus post Neexstitit, in exsilium missus est, irrumpentes in Ecclesiam haeretici, quasi in destituta pastore ovilia lupbant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse, post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva, rediret
Abbreviated transcription (Latin):
ĩilla uita panem esurien¬
ti dat ubi nemo esurit :
Quis aqͣm sitienti ubi ne¬
mo sitit: Quis mortuum
pera exercet ubi nullusmi¬
ser inuenitur. Actionis gͥ
labor nullus: s solus prẽ¬
terite actionis ꝑpetuus rema¬
net fructus. Speculatiua
aũit felicitas que hic nncho¬
atur. illic sine fine ꝑcipitur.
ip̃ius domini p̾sentia nõ
ꝑ speculũ ⁊ inenigiate sicut
iuns s facie ad faciem uide¬
bitur. Unde recte de ea sub
typo discipli quẽdiligebat.
quẽq supra pectus suum
fecit discumbere. Dicit ix.
Sic eũ uolo man̾e donec
uenio. Ac si aꝑtedicat. No¬
lo gustum speculatiue sua¬
uitatis. qͣm maxime ĩ san¬
ctis meis diligo sperantib
inꝓtectione alarum meaꝵ.
inebriatis ab ubertate domꝰ
mes sicut laboriose usum ac¬
tionis leti conditionefini¬
re s post mortem sublimiꝰ
me apparente atq in mee
conspectu maiestatis illos
ꝑducente ꝑfici. Sequitur.
Hic ẽdiscipls̃ ille qui testi¬

Expanded text:
in illa vita panem esurienin illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sericordiae exercet, ubi nullus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine fine perficitur, ipsius Domini praesentia non per speculum et in aenigmate, sicut nunc, sed facie ad faciem videbitur. Unde recte de ea sub typo discipuli quem diligebat, quemque supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio. Ac si aperte dicat: Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae, sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri, sed post mortem sublimius me apparente, atque in meae conspectum majestatis illos perducente perfici. Sequitur: Hic est discipulus ille qui testi
Abbreviated transcription (Latin):
eo liberiorẽ ad celestia medi¬
tanda animũ habentes.
quo at̾renis seꝑatum tu¬
multib. Namq actiua
ñsolis in cenobio mona¬
lentis culmine gr̃e ꝯstat
in utraq uita fuisse ꝓfec¬
tum. attamen una u̾ita
per petrum. alia designat᷑
petro dñs: extendes manus
tuas. et alius te cinget. et
ducet quo ñuis. ꝑfectionẽ
expͥmit actiue ꝯuersatois.
q̃ temptationũ solet igne
ꝓluri. Unde alibi de ea dicit
aꝑtius. Beati qui ꝑsecutõ¬
nem patunitur ꝓpter iusti¬
ciam. Cui recte subiungit
dicens. Sequere me. Ea
nimirũ uxta eiusdem pe¬
nobis. relinquẽs nob̃ exem¬
plum: ut sequam᷑ iestigi
a eius. Q̾ aũtdicit de ioħe
sic eum uolo manere do¬
nec uenio. statum conteni¬
platiue uirtutis insinuat:
queñ ꝑ mortem fimenda
uractiua. s post mortem
ẽ ꝑfectius domino uenien¬
te complenda. Actiuus nã¬
q labor cum morte de fint
mercedem pꝰ mortẽ accep¬
turus et̾nam. Quis enim

Expanded text:
eo liberiorem ad coelestia medieo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monalentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur Petro Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis, perfectionem exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. Cui recte subjungit, dicens: Sequere me, quia nimirum juxta ejusdem Penobis, relinquens nobis exemplum, ut a ejus . Quod autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere, donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finienda ut activa; sed post mortem est perfectius Domino veniente complenda. Activus naque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
res occurrere. esurienti cibũ.
stimentũ ministrãndo: ege¬
nos uagos q in domũ riti¬
piendo. infirinũ uisitando.
mortuũ sepeliendo. eripiẽ¬
do in openi demanu fortio¬
ris eius: egenum ⁊ paupei
a rapientib eum. Sedi
crrãti uiamuitatis osten¬
dendo. ac ceteris se mancipã¬
do frat̾ne dilectionis obseqͥ¬
is: in suꝑ ⁊ usq ad mortem
platiua aũt uita ẽ: cum
longo quis bone actionis
exerticio edoctus. diuineo
rationis dulcedine instru¬
cdus: crebra lacrimaꝵ com¬
puntione assue factus a
cunctis negotiis mundi ua¬
care. et in sola dilactione
oculum mentis intendẽ
didicerit. gaudiũq ꝑpetue
bĩtudinis qd̾ in futuro
ꝑcepturus est: uita etiam
in p̾senti ceperit ardenter
desiderando p̾gustando. et
aliqͣndo etiam qntum
mortalib fas est. in exces¬
su mentis speculando sub¬
limitas diuine speculatõ¬
uis illos maxime recipit.
qui post longa monastice
rudimẽta iurtutis secreta
ab hominib degere norũt.

Expanded text:
succurrere, esurienti cibum, stitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem plativa autem vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis speculando subem vita divinae speculationis illos maxime recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pe uita ẽ: studiosum xp̃i fa¬
mulũ iustis insistere labo¬
rib. ⁊ prius quidẽ se ip̃m
ab hoc scło immacdatum cu¬
guam ac membra corporis
cetera ab om̃i inqͥnamẽto
culpe temptantis ꝯtiners ac
diuinis ꝓpetuo subiugare
seruitus. Demde etiam ꝓ

Expanded text:
 vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum cuanum, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitus. De
Abbreviated transcription (Latin):
s sic eum uolo man̾e donͦ
ueniam. Quidadit. Non
ergo putandũ quia disci¬
pulus ille ñ sit mortuus
incarne. qr nec dñs hoc fu
nusta ait. Quis ẽ homo qͥ
S ita potius intelligendũ
qd̾ ceteris xp̃i discipłis ꝑ pas

Expanded text:
 si eum volo manere donec veniam; quid ad te? Non ergo putandum quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus hoc de mista ait: Quis est homo qui Sed ita potius intelligendum quod, caeteris Christi discipulis p