comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turbabit eum aboriente et aquilone. Et ueniet
inmultitudint magna: ut conterat et interficiat
plurimos. Et siget cabernaculum suum aptano.
inter maria : Super montem incltum et scm̃
michaheł princeps magnus qui stat profilus
populi tui: et ueniet tempus quale non fuit ex eo
quo gentes esse coeperunt: usq ad tempus illud
Et intempore illo saluabitur populus tuus: omnis
qui inuentus fuerit scriptus in libro. Et multi
dehis qui dormiunt interrue puluere eugilabunt
alii inuitam accernam: alii in ob probrium ut
iuideant semper. Qui autem docti fuerint: fulge¬
bunt quasi splendor firmamenti. Et qui adiusti¬
ciam erudiunt multos: quasi stellae inperpetuas
acternitates. Tu autem danihel claude sermo¬
nes: et signa librum usq adtempus statutum.
Pertransibunt plurimi: et multiplex erit scientia
Et uidi ego danihel: et ecce quasi duo alii stabant
unus huic super ripam fluminis. et alius inde.

Expanded text:
turbabit eam ab oriente et ab aquilone: et veniet turbabit eam ab oriente et ab aquilone: et veniet in multitudine magna, ut conterat et interficiat plurimos. Et figet tabernaculum suum Apedno inter maria, super montem inclytum et sancMichael princeps magnus, qui stat pro filiis populi tui: Et veniet tempus: quale non fuit ab eo, ex quo gentes esse coeperunt, usque ad tempus illud. Et in tempore salvabitur populus tuus, omnis qui inventus fuerit scriptus in libro. Et multi de his qui dormiunt in terrae pulvere evigilabunt: alii in vitam aeternam, et alii in opprobrium, ut videant semper. Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: Et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. Tu autem, Daniel, claude sermones, et signa librum: usque ad tempus statutum: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia. et vidi ego Daniel, et ecce quasi alii duo stabant: Unus hinc super ripam fluminis, et alius inde
Abbreviated transcription (Latin):
tatem suami rex: et elcuabitur etmagnificabitur
aduersum omnem deum. et aduersum deum deorũ
loquetur magnifica: ecdiriget donec compleatur
iracundia  perpetrata. ẽ. quippe deffinitio. Et
deum patrum suorum non reputabit: et erit incon¬
cupiscentiis feminatum. N ec quicquam deorum
curabit: quia aduersus uniuersa consurget. Deum
autem maorim inloco suo uenerabitur. et deum
quem ignorauerunt patres eius colet.: Auro et ar¬
gento et lapide precioso. rebusq preciosis: et faciet
et muniat maorim: cum deo alieno quem cognoruit
Et multiplicabit gloriam. edabit eis potẽstatem
umultis: et terram diuidet gratuito. Et intempo¬
re prefinito: preliabitur aduersum eum rexaustri
Et quasi tempestas ueniet contra illum rex aqui¬
lonis: incurrib et in aequitibus. et inclasse magna
Et ingredietur terras et conteret. etpertrarisict᷑
et introibit interram gloriosam. et multae corruent
non effugiet. Et dominabitur thesaurorum

Expanded text:
tatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur tatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur adversum omnem Deum: Et adversum Deum deorum loquetur magnifica, et dirigetur, donec compleatur iracundia; perpetrata quippe est definitio. Et Deum patrum suorum non reputabit, et erit in concupiscentiis feminarum, nec quemquam deorum curabit; quia adversum universa consurget. Deum autem Maozim in loco suo venerabitur: et Deum, quem ignoraverunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Et in tempore praefinito praeliabitur adversus eum rex austri, et quasi tempestas veniet contra illum rex aquilonis, in curribus, et in equitibus, et in classe magna, et ingredietur terras, et conteret et pertransiet. Et introibit in terram gloriosam, et multae corruent: non effugiet. Et dominabitur thesaurorum
Abbreviated transcription (Latin):
reuercetur in terram suam EStatuto tempore reuer¬
tetur. et ueniet ad austrum: et nonerit priorisimile
nouissimum : et uenient super cum trieres etroman
et ꝑcutietur. et reueretur. et indignabitur contra
testamentum scũ arii: et faciet reuerteturq et cogi¬
taibit aduersum eos quĩdereliquerint testamentũ
scũaru. Et brachia exco stcibunt: etpolluent scũa¬
rium fortitudinis: et aufcrent iuge sactificium.
etdabunt ab hominationef. in desolationem: et
unꝑu in testamentum simulabunt fraudulenter
Populus autem sciens dcum suum: obtinebit et
faciet: etdocti inpopulo docebunt plurimos. Et
ruent ingladio et inficanma: incaptiuitate et in
rapina dicrum. Cumq corrutrint: subleuabunt᷑
auxilio paruulo: et applicabuntur eis plurimi
fraudulenter. et de cruditis ruent ut conflentur
et eligantur. ẽtde aͥbentur usq ad tempus prefinitũ
quia adhuc aliud tempus erit: cefticiet iuxta uolun¬

Expanded text:
revertetur in terram suam. Statuto tempore reverrevertetur in terram suam. Statuto tempore revertetur, et veniet ad austrum: et non erit priori simile novissimum. Et venient super eum Trieres et Romani: et percutietur, et revertetur, et indignabitur contra testamentum sanctuarii, et faciet: Reverteturque et cogitabit adversum eos, qui dereliquerunt testamentum sanctuarii, Et brachia ex eo stabunt, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem, Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhuc aliud tempus erit. Et faciet juxta volun
Abbreviated transcription (Latin):
tribuetur ei honor regius: et ueniet clam et obtine¬
bit regnum infraudulentia. et brachia pugnantis
expugnabuntur a facie eius: et conterentur. insuꝑ
ccillux foederis. Et post amicitias cumeo faciet
aolum: ec ascendet. et superabit in modico populo
& abundantes et uberes urbes ingredictur. etfaciet
quue non fecerunt patres cius. et patres patrum eius
usq ad tempus. Et concĩttibitur fortitudo eius.
et cor eius aduersus regem austri: in exercitu
magno. Et rex austri prouocabitur adbellum
multis auxilus. et forcibus nimis. et nonstabunt.
quia inibunt aduersus eum consilia. Et come¬
dentes pancm cum eo: conterent illum : exercitusq
eius opprumetur: et cadent interfecti ꝰ plurimi
Duorum quoq regum corerit. etmale faciant
et ad mensam unam mendacium loquentur: et
non proficient. quia adhuc finis in aliua tempus.
Et reucitetur interram suam cum opibus multis.
et cor eius aduersus testamentum scm. esdciet et

Expanded text:
tribuetur ei honor regius: et veniet clam, et obtinetribuetur ei honor regius: et veniet clam, et obtinebit regnum in fraudulentia, Et brachia pugnantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur: insuper et dux foederis. Et post amicitias, cum eo faciet dolum: et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes et uberes urbes ingredietur; et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum ejus:usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam mendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum sanctum, et faciet, et
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ: et ex altabitur cor eius. et deiciet
annorumq ueniet. properans cum exercitu magno
consurgent aduersum regem austri. Filii quoq
preuaricatorum populi tui extollentur: ut im
munitissimas: et brachia austri non sustinebunt
E t consurgent electi enis ad resistendum: et non
erit fortitudo. Et faciet ueniens super eum iuxta
placitum suum: et non erit qui stet contra fciciem
adtenendum uniuersum regnum eius: et recta
faciet cum eo: Et filiam feminarum dabit ei:
ut euertat illud. et non scabit. nec illius erit. Et
conuertet faciem suam ad insulas: et capiet multas
Et cssare faciet principem ob probrii sui.
et ob probrium eius conuertetur in cum. Et con¬
uertet fcicim suam addimperium terrae suae.
et impinget et corruet. et non inuenietur. Et stabit
in loco eius uilissimus. et indignus decore regio
et inpaucis diebus conteretur non infurore nec
in proelio. Et stabit inloco enuis despectus. et non

Expanded text:
multitudinem, et exaltabitur cor ejus. et dejiciet multitudinem, et exaltabitur cor ejus. et dejiciet annorumque, veniet properans cum exercitu magnoconsurgent adversus regem austri: filii quoque praevaricatorum populi tui extollentur, ut impmunitissimas: Et brachia austri non sustinebunt, et consurgent electi ejus ad resistendum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ead tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo: Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud: et non stabit, nec illius erit: Et convertet faciem suam ad insulas, et capiet multas: Et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, nec in praelio. Et stabit in loco ejus despectus, et non
Abbreviated transcription (Latin):
austri uenit adregem aquilonis facere ami¬
citiam. et non obanebit fortitudinem brachu.
nec stabit semen eus. Et tradetur ipsa etqui:
adduxcrunt eam: adolescentes eias. et qui confor¬
itibantu: eam intemporibus. et sitibit degermine
radacum eius plantatio: et ueniet cum extreitu: et
ingrediecur prouintiam regis aquiloras. Et ab¬
utetur cis. et obtinebit: insuper ealos eorum¬
domos eorum et stulptiia. uasa quoq preciosa
argenti et auri captiua ducet in aegr ptum. lpse
preualebit aduersus regem aquilonis: et intrabit
in regnum rex austri. et reuertetur ad terram suam.
ẜiliꝰ autem eius prouocabuntur. et congregabunt
multitudinem exercitum plurimorum: et ueniet
propertns. et inundans. Et reuertetur et concita¬
bitur: et congredietur cum robore eius: Et prouo¬
catus rex austri: egredictur cepugnabit aduersum
regem aquilonis. etpreparabit multitudinem nimiã.
et dabitur multitudo inmanus eius:. Et caput

Expanded text:
austri veniet ad regem aquilonis facere amiaustri veniet ad regem aquilonis facere amicitiam; Et non obtinebit fortitudinem brachii, nec stabit semen ejus: Et tradetur ipsa, et qui adduxerunt eam, adolescentes ejus, et qui confortabant eam in temporibus. Et stabit de germine radicum ejus plantatio: et veniet cum exercitu, et ingredietur provinciam regis aquilonis: et abutetur eis; et obtinebit. Insuper et deos eorum, et sculptilia, vasa quoque pretiosa argenti et auri, et captiva ducet in Aegyptum: ipse praevalebit adversus regem aquilonis, Et intrabit in regnum rex austri, et revertetur ad terram suam. Filii autem ejus provocabuntur, et congregabunt multitudinem exercituum plurimorum: Et veniet properans, et inundans: et revertetur, et concitabitur, et congredietur cum robore ejus. Et provocatus rex austri egredietur, et pugnabit adversus regem aquilonis; et praeparabit multitudinem nimiam, et dabitur multitudo in manu ejus. Et capiet
Abbreviated transcription (Latin):
mi. quia confortasti me. Etait. Numquid scis
quate uenerim adte. Et nunc ituertar: ut
prelier aduersum principem persarum. Cum
ergo egrederer: apparuit uꝰ grecorum ueniens
Uerumtumen annuntiabo tibi quod expressum
est insctiptura ueritaus: et nemo est adiutor
Ego autem ab anno primo darii medi: staibam
ut confortaretur et roboraretur. Et nunc uerita¬
tem annuntiabo tibi. Ecet adhuc tres reges
stabunt inperfrde : et quartus ditaditur opib
nimiis super omnes. Et cum inualuent diui¬
ciis suis: concitabit omnes aduersum regnum
greciae. Surget uero rex fortis. etdominabitur
potestate mułta: et faciet quod placuent ei
Et cum scecerit: conteretur regnum ciuis. et
auuadctur in quattuor uentos cũtli. sed non in
posteros eius: neq socundum potentiam illius
qua dominatus est. Liacerabitur enim regnũ
eius: etiam inexternos Exceptis his. Et con
mult enim dominatio cuis et post finem
annorum focltrabuntur: Filia quoq regis

Expanded text:
mi, quia confortasti me. Et ait: Numquid scis mi, quia confortasti me. Et ait: Numquid scis quare venerim ad te? Et nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum: cum ergo egrederer, apparuit princeps Graecorum veniens. Verumtamen annuntiabo tibi, quod expressum est in scriptura veritatis, et nemo est adjutor r. Cap. XI. Ego autem ab anno primo Darii Medi stabam ut confortaretur, et roboraretur. Et nunc veritatem annuntiabo tibi. Ecce adhuc tres reges stabunt in Perside, et quartus ditabitur opibus nimiis super omnes: Et cum invaluerit divitiis suis, concitabit omnes adversum regnum Graeciae. Surget vero rex fortis, et dominabitur potestate multa, et faciet quod placuerit ei. Et cum steterit, conteretur regnum ejus, et dividetur in quatuor ventos coeli; Sed non in posteros ejus, neque secundum potentiam illius, qua dominatus est. Lacerabitur enim regnum ejus etiam in externos, exceptis his. Et confmulta enim dominatio ejus. Et post finem annorum foederabuntur: filiaque regis
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dei tui. exaudita sunt uerbãtua: et
eto ueni propter sermones tuos. Princeps autem
ird ni persarum restitit mihi: uginti et uno
aieb. Et ccce michahel unus deprincipibus pronis
uenit inachatorium incum: et ego remansi uxtt
regrem persarum. Uleni autem ut docerem te
que uentura sunt populo tuo in nouissimis diebus.
qm̃ adhuc uisio indies: Cumq loqueretur mihi
hui uscemodi uerdis: acicci uultum incum ad
terram et tacui. Et ecce quasi similitudo filui
hominis tetigit labia mea: etaperiens os incum
locutus sum: ecdiei adeum qui stabat coram me
Domine mi inuisione dissolutue sunt conpa¬
ges incut. ec nihil in me remansit uirium.
Et quomodo poterit seruus domini mei loqui
cum domino nito: Nihil in me remansit uiriũ.
sea et alitus meus inter cluditur. Rur sum ergo
tetigit me quasi uisio hominis: et conforcauit me.
ecdixit. Nolitimere uir desiderium orum: pax
tibi. C onfortare et esto robustus: Cumq loque¬
retur mecum. conualui: ecdixi. Loquere dñe

Expanded text:
conspectu dei tui, exaudita sunt uerba tua et ego ueni propter sermones tuos. princeps autem regni Persarum restitit mihi uiginti et uno diebus: et ecce Michael unus de principibus primis uenit in adiutorium meum, et ego remansi ibi iuxta regem Persarum. ueni autem ut docerem te quae uentuquoniam adhuc visio in dies. Cumque loqueretur mihi hujuscemodi verbis, dejeci vultum meum ad terram, et tacui. Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, et nihil in me remansit virium. Et quomodo poterit servus Domini mei loqui cum Domino meo? nihil enim in me remansit virium, sed et halitus meus intercluditur. Rursum ergo tetigit me quasi visio hominis, et confortavit me, et dixit: Noli timere, vir desideriorum: pax tibi: confortare, et esto robustus. Cumque loqueretur mecum, convalui, et dixi: Loquere, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
interra. quodmaius erit omnibus regnis : et deuo
minuet eam. Porro cornua decem: ipsius regni
decem reges erunt. Et alius consurget post
eos. et ipse potentior ent prioribus: et tres reges
humiliabit. et sermones contra excelsum loque¬
tur: et scõs altissimi conteret. Et putaibit¬
quod possit maittire tempora edeges: et tradent᷑
inmanu eius usq ad tempus et tempora. etdimi¬
dium temporis. Et iudicium sedebit ut auferat᷑

Expanded text:
in terra, quod majus erit omnibus regnis, et devorain terra, quod majus erit omnibus regnis, et devoraminuet eam. Porro cornua decem ipsius regni, decem reges erunt, et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit, et sermones contra excelsum loquetur, et sanctos Altissimi conteret, et putaquod possit mutare tempora et leges, et tradentur in manu eius usque ad tempus, et tempora, et dimidium temporis. et iudicium sedebit et regnum tr
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodonosor regis babrlonis. Ipse et populus
cius cum eo fortissimi gentium. adducentur addis¬
pergendam terram: et euaginabunt gladios suos
super aegyptum: et implebunt terram interfectis
etplenitudinem eius inmanu alienorum: ego dñs
locutus sum. Haec dicit dominus deus. Et disper¬
dam simulacra. et cessare faciam idola dememphis.
et dux deterra aegrpti non erit ampliusz etclabo
terrorem interra aegrpti. Et disperdam terram
fatures : etlabo ignem inthanis. et faciam iudicia
in alexandria. Et effundam inddignationem meã
super pelusium robur aegypti: et interficiam
multitudinem alexandriae. Et cabo ignem
in aegyptum: quasi parturiens dolebit pelusium.
et alex andria trit dissipatt. et in memphis angas
glcidio cadent: et ipse captiue ducentur. Et in
thanis nigrescet dies. cum contriuero ibi sceptra

Expanded text:
Nabuchodonosor regis Babylonis ipse et populus Nabuchodonosor regis Babylonis ipse et populus eius cum eo fortissimi gentium adducentur ad disperdendam terram et evaginabunt gladios suos super Aegyptum et implebunt terram interfectis et plenitudinem eius in manu alienorum ego Dominus locutus sum haec dicit Dominus Deus et disperdam simulacra et cessare faciam idola de Memphis et dux de terra Aegypti non erit amplius et dabo terrorem in terra Aegypti et disperdam terram Fatures et dabo ignem in Tain Alexandria. Et effundam indignationem meam super Pelusium robur Aegypti, et interficiam multitudinem Alexandriae, et dabo ignem in Aegypto: Quasi parturiens dolebit Pelusium, et Alexandria erit dissipata, et in Memphis h. Noh. Phibezeth gladio cadent, et ipsae captivae ducentur. Et in Taphnis nigrescet dies, Cum contrivero ibi sceptra
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Ululateruae uae diei: Quia iuxta est
dics. ec appropinquauit dies domini: dies nubis
tempus gentium erit. Et uemet gladius in acgrp¬
tum. ecerit pauor in acthiopia: cumceciderint
uulnerati in aegrpto. et ablata fuerit multitudo
illius. etdestructa fundamenta cius:A etopia
edrbia. etlydu. et omne reliquum uulgus. et chob
etfilii terrȩ focderis cum eis gladio cadent
haec dicit dominus deus. E t corruent fulcientes
aegrptum. ecdestructurꝰ imperii eius aturre sienes
gladio cadent in ea. ait dominus deus. Et dis¬
pabuntur inmedio terrarum desolatarum: et
urbes cuis inme dio ciuitatum desertarum
erunt. Et scient quoniam ego dominus cum dedero
ignem in aegrpto: et adtriti fuerint omnes auxi.¬
liatores eius. In die illa egredientur nunciu
a facie mea intrieribus ad conterendam aethiopiae
confidentiam: et erit pauor ineis indie aegrpti :¬
quia absq dubio ueniet. Haec dicit dominus as̃
Et cessare fciciam multitudinem aegrpti: in manu

Expanded text:
Deus ululate vae vae diei quia iuxta est Deus ululate vae vae diei quia iuxta est dies et adpropinquavit dies Domini dies nubis tempus gentium erit et veniet gladius in Aegyptum et erit pavor in Aethiopia cum ceciderint vulnerati in Aegypto et ablata fuerit multitudo illius et destructa fundamenta eius Aethiopia et Lybia et Lydii et omne reliquum vulgus et Chub et filii terrae foederis cum eis gladio cadent haec dicit Dominus Deus et corruent fulcientes Aegyptum et destruetur superbia imperii eius a turre Syenes gladio cadent in ea ait Dominus exercituum et dissipabuntur in medio terrarum desolatarum et urbes eius in medio civitatum desertarum erunt et scient quoniam ego Dominus cum dedero ignem in Aegyptum et adtriti fuerint omnes auxiliatores eius in die illa egredientur nuntii a facie mea in trieribus ad conterendam Aethiopiae confidentiam et erit pavor in eis in die Aegypti quia absque dubio veniet haec dicit Dominus Deus et cessare faciam multitudinem Aegypti in manu
Abbreviated transcription (Latin):
non eleuabitur ultra super nationes. et in¬
minuam eos neimperent gentibus:. Neq erunt
ultra domui isrł inconfidentia: docentes iniquitatẽ:
ut fugiant et sequantur eos: etscient quia ego
dominus deus quua eyo¬
Et factum. ẽ inuicesimo et septimo annoinprimo
inuna mensis: factum est uerbum domini ad me
dicens. Fili hominis: nabucho donosor rex
babs lonis. seruire fecit ecercitum sium seruitute
magna aduersus trrumiomne caput atcaluatum.
et omnis humerus depilatus. ẽ. et merces nonest
reddita ei. neq exercttui eus detrro. prostruitute
qua seruiuitꝰ aduersus cam. Propter ta hace dicit
dominus deus. Ecce ego dabonabuchodonosit al¬
regem babrlonis cerram aegrpti. et accipiet melti
dominus deus. In die illo pullulabit cornũ domꝰ
isrł: ettibi dabo apertum os inmedio eorum. et
scient quoniam ego dominus.O¬
t factum est uerbum domini adie dicens
F ili hominis: propheta etdic: haec dicit dominus

Expanded text:
non elevabitur ultra super nationes, et imnon elevabitur ultra super nationes, et imminuam eos ne imperent gentibus. Neque erunt ultra domui Israel in confidentia, docentes iniquitatem, ut fugiant et sequantur eos: et scient quia ego Dominus Deus. Efactum est in vicesimo et septimo anno, in primo, in una mensis, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversus Tyrum: Omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus est: et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus, de Tyro, pro servitute, qua servivit mihi adversus eam. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego dabo Nabuchodonosor regem Babylonis in terra Aegypti: et accipiet  Al. Dominus Deus. In die illo pullulabit cornu domui  Al. domus Israel, et tibi dabo apertum os in medio eorum; et scient quia ego Dominus.t factum est verbum Domini ad me dicens fili hominis propheta et dic haec dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
te manu. ex confiactus es et lacerasti omnem hu¬
et innitentib eis suꝑte comminutus es. Propter ea
Et erit terra aegrpti indesertum et insolitudinem:
etscient quia ego dominus: eo quod dixeris fluuius
meus est. et ego feci eum. Iacirco ecce ego
adte etadflumina tua: daboq terram aegrpti
insolitudines gladio dissipattm. aturre sienes
usq adterminos aethiopiae. Nonper transibit
eampes hominis neq pes iumenti gradictur in ea.¬
et non habitaibitur quadragintti annis. Daboq
terram aegrpti deserttim inmedio terrarum deser¬
tarum: et ciuitates eius inmedio urbium subuer¬
sarum. erunt desolata quud raginta annis ecdis¬
pergum aegrptios innationes. et uentilabo cos
interras. Quia haec dicit dominus deus. Post
finem quadraginta annorum congregabo aegrp¬
tum depopulis in quibus disꝑsi fuerunt: et reducam
captiuitates aegrpti. et collocabo eos interra fathures
humile. Interregna cactera erit humillimci: et

Expanded text:
te manu, et confractus es, et lacerasti omnem hute manu, et confractus es, et lacerasti omnem huet innitentibus eis super te comminutus es et dissolviset erit terra Aegypti in desertum et solitudinem et scient quia ego Dominus eo quod dixerit fluvius meus est et ego feci idcirco ecce ego ad te et ad flumina tua daboque terram Aegypti in solitudines gladio dissipatam a turre Syenes usque ad terminos Aethiopiae non pertransibit eam pes hominis neque pes iumenti gradiet non habitabitur quadraginta annis. Daboque terram Aegypti desertam in medio terrarum desertarum, et civitates ejus in medio urbium subversarum, Et erunt desolatae quadraginta annis, et dispergam Aegyptios in nationes, ventilabo eos in terras. Quia haec dicit Dominus Deus: Post finem quadraginta annorum congregabo Aegyptum de populis, in quibus dispersi fuerant, Et reducam captivitatem Aegypti, et collocabo eos in terra Phatureshumile: Inter caetera regna erit humillima, et
Abbreviated transcription (Latin):
uincas. ethabitabunt confidenter. cum fecero
iudicia in omnibus qui aduersantur eis ꝑcircui
mensis: factum est uerbum domini ad me dicens
Fili hominis: pone faciem tuam contra pharao¬
nem regem aegrpti. et prophetabis deeo: et de
aegypto uniuersa. Loquere etdicesy haec dicit
dominus deus. Ecce ego adtepharao rex
aegrpti draco magnae: qui cubas in medio
fluminum tuorum. et dicis. meus. ẽ. fluuius.
et ego fecimemctipsum. Et ponam frenum
in maxillis tuis. ec adglutinabo pisces fluminũ
tuorum squamis tuis: et extraham te demedio
fluminum tuorum. et uniuersi piscestui squamis
tius adherebunt. Et proiciam te indesertum:
et omnes pisces fluminis tui. Supersaciem terae
cades: non colligeris. neq congregtberis. Bestus
terrae etuolatilibus caeli: dedite ad deuorandum
Et scient omnes habitatores aegrpti quia ego
dominus: pro eo quod fuisti baculus harun
dineus domus isrł. quando apprehenderunt

Expanded text:
vineas et habitabunt confidenter cum fecero vineas et habitabunt confidenter cum fecero iudicia in omnibus qui adversantur eis per circmensis factum est verbum Domini ad me dicens fili hominis pone faciem tuam contra Pharaonem regem Aegypti et prophetabis de eo et de Aegypto universa loquere et dices haec dicit Dominus Deus ecce ego ad te Pharao rex Aegypti draco magne qui cubas in medio fluminum tuorum et dicis meus est fluvius et ego feci memet ipsum et ponam frenum in maxillis tuis et adglutinabo pisces fluminum tuorum squamis tuis et extraham te de medio fluminum tuorum et universi pisces tui squamis tuis adherebunt et proiciam te in desertum et omnes pisces fluminis tui super faciem terrae cades non colligeris neque congregaberis bestiis terrae et volatilibus caeli dedi te ad devorandum et scient omnes habitatores Aegypti quia ego Ddineus domui Israel. Quando apprehenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
descendunt adinfernum ad interfectos gladio:
etbrachium unius cuiusq sedebit subumbra¬
culo eius inmedio nationum. Cui adsimilatus
es omclrit atq sublimis inter ligna uoluptatis:
Ecce deductus es cum lignis uoluptatis ad
terram ultimam: inmedio cirtumcisorum
dormies cumhis qui interfecti sunt gladio.
ipse est pharao et omnis multitudo eius dicit
t factum est induo decimo announnense
uodecimo. inuna mensis: factum est uerbum
domini ad me dicens: Fili hominis. assumt
lamentum super pharao regem aegrpti. et
dices ad eum. Leoni gentium assimilatus es.
et cdraconi qui est inmari. et uentilabas coru
influminibus tuis. et conturbabas aquas pedib tuis. & con
Expandam superte rete meum. inmultitudine
populorum multorum: et extrahentie in
sagenci meci:. Et proiciam te interra super
faciem agri abicicm te: ethabitetre faciam
superte omnia uolatilia ecceli. et saturabo
securi: et aedificabunt domos plantabuntq

Expanded text:
descendent ad infernum ad interfectos gladio descendent ad infernum ad interfectos gladio et brachium uniuscuiusque sedebit sub umbraculo eius in medio nationum cui adsimilatus es o inclite atque sublimis inter ligna voluptatis ecce deductus es cum lignis voluptatis ad terram ultimam in medio incircumcisorum dormies cum his qui interfecti sunt gladio ipse est Pharao et omnis multitudo eius dicit t factum est duodecimo anno in mense duodecimo in una mensis factum est verbum Domini ad me dicens fili hominis adsume lamentum super Pharao regem Aegypti et dices ad eum leoni gentium adsimilatus es et draconi qui est in mari et ventilabas cornu in fluminibus tuis et conturbabas aquas pedibus tuis et conexpandam super te rete meum in multitudine populorum multorum et extrahent te in sagena mea et proiciam te in terram super faciem agri abiciam te et habitare faciam super te omnia volatilia caeli et saturabo securi et aedificabunt domos plantabuntque
Abbreviated transcription (Latin):
um sc̃m. consccranones altaritĩ. stuc bislicatũ. et
codinations monaboꝵ scu eleticoꝵ qͥ ad satros
lucrinc exhbete. Alioquiti liceac uob aqͥbꝰ malue.¬
ritis catholicis ep̃s eadc̃ sacramenta suscipere. Se¬
pulturã qͦꝙ ipsi loci libarã gtͣ concedim̃. ut cp
qͥse illic sepeliri ddiberauerint debatiom ⁊ exce¬
me noluntati nͥ forte ex cominiucati uł interdic¬
tifinc: nullus obsistat. Saluo tamen iure matri¬
cis eocłie. hoc qͦq p̾scati capitulo sub iungunꝰ. ut
ipsũ monasteriũ ⁊ abb̃cs ei uł monachi ab om̃ise.¬
dares scrincii sint infestatione securi. om̃iq gra¬
uamine mnundane oppressionis remoti. in sc̃e re¬
ligionis obseruatione seduli acq qͥcti. nulli ali
nͥͨ romane ⁊ apłioe sedi cuiꝰ uiris ẽ aliq̃ teneant᷑.
occasione subiecti. Ndinditiũ autẽ qđ cenobĩ
ur̃m iurissit beatĩ pet̾ ⁊ sõe ꝑomane eccłie: sin¬
gulis annis tres aurcos nr̃o laterancnfi palatio

Expanded text:
ones altarium siue basilicarum et ordinationes monachorum seu clericorum, qui ad sacros luerint exhibere, alioquin liceat uobis a quibus malueritis catholicis episcopis eadem sacramenta suscipere. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse concedimus, ut eorum, qui se illic sepeliri deliberauerint, deuotioni et extreme uoluntati, nisi forte excommunicati uel interdicti sint, nullus obsistat, saluo tamen iure matricis ecclesie. Hoc quoque presenti capitulo subiungimus, ut ipsum monasterium et abbates eius uel monachi ab omni secularis seruitii sint infestatione securi omnique grauamine mundane oppressionis remoti, in sancte religionis obseruatione seduli atque quieti nulli alii nisi Romane et apostolice sedi, cuius iuris est, aliqua teneantur occasione subiecti. Ad indicium autem, quod cenobium uestrum iuris sit beati Petri et sancte Romane ecclesie, singulis annis tres aureos nostro Lateranensi palatio
Abbreviated transcription (Latin):
repetere. deprauata corrigere. et sacramenta ue¬
clesiae puro et fideli aperire semone. uel a fastidio¬
as ul amalignis lactoribus. non debeo reproban.
habeant qui uolunt ueteres libros uelinmem¬
branis purpureis auro argentoq de scriptos. ue
un cialibus ut uulgo aiunt literis. oncramagis
ex arata quam codices: dum modo mihi meisq
pmitant paupes habere scedulas. e nontam
pulchros codices: quam emendatos. Utraq editio
et septuaginta iuxtagrecos. et mea uixta hebixos.
in latinum meo labort dranslata est. Eligat
unus quisq quod uult: ecstudiosum memagis
quam maliuolum probet:¬

Expanded text:
repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecrepetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probet
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ illibata ꝑmanieanit. Incͥbꝰ hec ꝓpͥis duxim̃
expͥmenda nocibuł. Bagniũ indelicet. eccłiam
sõe marie. ⁊ cccłiã sc̃ĩ petri de Rothono. Brimun
Wernoidel. langon. Altrach. P loicastel. Cons.
Castellũburgi. Montaltor. bouimacũ. Etulliacũ
Sansonẽ de penfau ⁊ hilgeriac. Reac. Sancogo
Arcion. Sc̃m. Cogalt̃. redditꝰ de bella insula. Pen¬
reth. Enesmur. Obedientiã Sci cremori in eguso¬
bedditꝰ de rufiach. de iuminiach. de Guerno.

Expanded text:
. In quibus hec propriis duximus exprimenda uocabulis: Bagnium uidelicet, ecclesiam sanctae Marie et ecclesiam sancti Petri de Rothono, Brunum, Wernoidel, Langon, Alerach, Ploicastel, Cons, Castellum Burgi, Montaltor, Iouiniacum, Prulliacum, Sansonem de Penfau, Philgeriac, Rezac, Sancogo, Ardon, sanctum Gogalum, redditus de Bella Insula, Perirech, Enesmur, obedientiam sancti Tremori in Corisoredditus de Rufiach, de Ruminiach, de Guerno,
Abbreviated transcription (Latin):
liber. feditatem sui publicaelegentibus prebcat.
Haec autem translatio. nullum deueteribus sequi¬
tur inter precem: sedexipso hebraico ambicoq sir¬
mone. et interdum sero. nunc uerba. nunc sensus
nunc simul utrumq resonabit. Obliquus cum
apud hebrȩos totus liber fertur clubricus: ctqd
aliudloquitur. aliud agit. Et siuelis angiillam
aut murenulam strictis denere manibus: quanto
fortius presseris. tantocitus elabitur. Memini me
ob intelligentiam huius uoluminis. Prddeum quen¬
dem preceptorem qui apud hebrȩos primus haberi
putabatur non paruis redemisse numinis: Cuius
docgrina. an aliquid profecctim nescio. hoc unum

Expanded text:
liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et quod aliud loquitur, aliud agit: ut si velis anguillam aut muraenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum
Abbreviated transcription (Latin):
terpretum criminantur. quasi non etapud grecos.
aquila. simmachus. ettheodotion uel uerbum
cuerbo. uel sensum esensu. uel exutroq commixtũ
etmede temperatum genus translationis ex preste¬
rint.: et omnia ueteris instrumenti uolumina.
otigenes oboelis asterscisq distucerint: Quos ue
additos uel detheodotione sumptos translationi an¬
tiquae inseruit: probans defuisse quod additũ est
Discant igitur obtrectatores meirecipe intoto. quod
inpartibus susceperunt: aut interpretationem meam
cum asteriscis suis radere. Neq cnim sicri potest. ut
quos plura intermisisse conspexcrinit: non eosdem
etiam inquibusdam crrasse fateantur. Precipuae
iniob cius ea quae subasteriscis addita sunt sub¬
traxeris. pars maxima detruncabitur. Et hoc dum¬
taxat: apud grecos. Cacterum apudlatinos. ante
eam trans lationem quam sub asteriscis ec oboelis nuꝑ
edidimus: septinginti ferme aut octingͤnti uersus
sunt a quibus decurtatus eclaceratus conrosusq

Expanded text:
terpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosusque
Abbreviated transcription (Latin):
nitium uitae hominis aqua etpanis. etuestiment
etdomus ꝓtegens turpitudinem. Melior. ẽ. ui
pauperis subtegmine asserum: quam epulai
splendide inperegre sine domicilio: Super n¬
mum et magnum placeat tibi: et in properiui
ꝑegrinationis non audies. Uita nequam hosp¬
tandi dedomo indomum: et ubi hospitabitur
fiducialiter agat nec aperiet os. Hospitabit᷑ e
pascet etpo tabit ingratos: et adhaec amara aui
Transi hospes. etorna mensam: etquae inmani
habes ciba caeteros. Exi a facie honoris amic
meorum: necessitudine domus meue hospitio
mihi factus. es frater. G raina haec homini h¬
benti sensum: correptio domus et inproperiun
ui diligit filium suum assiduat illi flagell.
ut laccetur in nouissimo suo. et non palpet pr¬
xrimorum hostia. Q ui docet filium suum laudas
in illo: etinmedio domesticorum iillo gloriabit

Expanded text:
nitium vitae aqua et panis et vestimentum et domus protegens turpitudinem melior victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae in peregre sine domicilio super minimum et magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet et potabit ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi factus est frater gravia haec homini habenti sensum correptio domus et inproperium ui diligit fiut letetur in novissimo suo et non palpet primo suo qui docet filium suum laudabitur in illo et in medio domesticorum in illo gloriabit
Abbreviated transcription (Latin):
dere morsen. Qui fugiens de conspectu eius. mo¬
ratus est in terramadian: et sedit iuxta puteum
Erant sacerdotimadian septem filiae. quae uene¬
runt adhauriendam aquam: et impletis canalib
aclaquare cupiebant gregem patrissui. Superue¬
nere pastores: et eiecerunt eas. Surrexitq morses.
et defensis puellis. adaquauit ouesearum. Quae
cum reuertissent ad raguhel patrem suum: dixit
ad cas. Cur uelocius uenistis solito: Responde¬
runt. Uir aegrptius liberauit nos de manu pas¬
torum: insuper et hausit aquam nobiscum. po¬
tumq dedit ouibus: At ille. ubiest inquit:
Quare dimisistis hominem: U ocate eum: ut
comedat panem. Iurauit ergomorses : quod
habitaret cum eo. Accepitq sefforam filiameiꝰ uxorẽ:
quae peperit ei filium. quem uocauit gerson. di¬
cens: A duena fui: interra aliena. Alterum uero¬

Expanded text:
dere Mosen: qui fugiens de conspectu ejus, modere Mosen: qui fugiens de conspectu ejus, moratus est in terra Madian, et sedit juxta puteum. Erant autem sacerdoti Madian septem filiae, quae venerunt ad hauriendam aquam, et impletis canalibus, adaquare cupiebant greges patris sui. Supervenere pastores, et ejecerunt eas: surrexitque Moses, et, defensis puellis, adaquavit oves earum. Quae cum revertissent ad Rahuel patrem suum, dixit ad eas: Cur velocius venisti solito? Responderunt: Vir Aegyptius liberavit nos de manu pastorum: insuper et hausit aquam nobiscum, potumque dedit ovibus. At ille: Ubi est? inquit: quare dimisistis hominem? vocate eum ut comedat panem iuravit ergo Moses quod habitaret cum eo accepitque Sefforam filiam eius quae peperit filium quem vocavit Gersam dicens advena fui in terra aliena
Abbreviated transcription (Latin):
et uocauit matrem eius : Adquam locita filia
pharaonis: accipe ait puerum istum et nutti mi¬
hi. ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mu¬
lier: et nutriuit puerum: adultumq tradidit.
filiac pharaonis. Quem illa adoptauit in locum
filii: uocauitq nomen eius morses dicens. quia
de aqua tuli eum.¬
n diebus illis postquam creuerat morses. egressus
ad fr̃s suos uidit afflictionem eorum: et uirum
aegrptium percutientem quendam dehebraeis
frãtribus suis. Cumq curtums pexisset hucatq
illus. et niullum adesse uidisset: percussum acgrp¬
tium abscondit sabulo. Et egressus die alterõ.
conspexit duos hebraeos rixantes. dixitq ei qui
faciebat iniuriam. Quare percutis proximũ tuũ
Qui respondit. Quis te constituit principem et
iudicem super nos : Num occidere tu me uis. sicut
occidisti heri aegrptium: Timuit morses: et ait
Quomodo palam factum est uerbum istud: Au¬
diuitq pharao sermonem hunc: et quaerebat occi¬

Expanded text:
et vocavit matrem ejus. Ad quam locuta filia et vocavit matrem ejus. Ad quam locuta filia Pharaonis: Accipe, ait, puerum istum et nutri mihi: ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mulier et nutrivit puerum, adultumque tradidit filiae Pharaonis; quem illa adoptavit in locum filii, vocavitque nomen ejus Moyses, dicens: Quia de aqua tuli eumdiebus illis postquam creverat Moses, egressus ad fratres suos, vidit afflictionem eorum, et virum Aegyptium percutientem quemdam de Hebraeis fratribus suis. Cumque circumspexisset huc atque illuc, et nullum adesse vidisset, percussum Aegyptium abscondit sabulo. Et egressus die altero conspexit duos Hebraeos rixantes; dixitque ei qui faciebant injuriam: Quare percutis proximum tuum? Qui respondit: Quis te constituit principem et judicem super nos? num occidere me tu vis, sicut occidisti heri Aegyptium? Timuit Moses, et ait: Quomodo palam factum est verbum istud? Audivitque Pharao sermonem hunc, et quaerebat occi
Abbreviated transcription (Latin):
masculini sȩcus natum fuerit. in flumine proicite.
quicquid uero feminini. reseruate.
greus est post haec uir de domo leui. accep¬
ta uxore stirpissuae: quae concoepit et peperit
filium. Et uidens eum degantem: abscondit
tribus mensibus. Cumq iam celare non posset:
sumpsit fiscellam scirpcam. et linuut eam bitumi¬
ne ac pice. posuitq intus infantulum: et exposu
it eum in carectoripae fluminis: stante procul
sorore eius et considerante euentum rei. Ecce
autem descendebat filia pharaonis. ut lauaretur
in flumine: et puellae eus gradiebantur per cre¬
pidinem aluci. Quae cum uidisset fiscellam in pa¬
pirione: misit una ẽ famulis suis Eit allatam
apcriens. cemensq in ea paruulum uagienteꝵ h
miserea cius ait. De in fantibus hebracorum est hic
Tuisoror pueri: uisinquit ut uadam et uocemti¬
bi hcbraeam mulicrem. quae riutrire possit in far¬
tulum Responditei Uade. Perrexit puella

Expanded text:
masculini sexus natum fuerit, in flumine projicite: masculini sexus natum fuerit, in flumine projicite: quidquid feminei, reservate. Egressus est post haec vir de domo Levi: accepta uxore stirpis suae: quae concepit, et peperit filium: et videns eum elegantem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linuit eam bitumine, ac pice: posuitque intit eum in carecto ripae fluminis, stante procul sorore ejus, et considerante eventum rei. Ecce autem descendebat filia Pharaonis, ut lavaretur in flumine: et puellae ejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulis suis; et illatam aperiens cernensque in ea parvulum vagientem, miserta ejus ait: De infantibus Hebraeorum est. Cui soror pueri, Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondit ei, Vade. Perrexit puella,
Abbreviated transcription (Latin):
ses. Quantoq opprimebantur : tantomagis
multiplicabantur et crescebant. Oderantti:
filios istahel aegrptii: et affligebant illudentes¬
cis et inuidentes: atq ad amaritudinẽ perducebant
uitam corum operibus duris luti et lateris: omniq
famulatu quo interrat operibus premebantur.
Dixit autem rex aegrpti obstetricibus hebrtorum.
quarum una uocabatur sephͦsa. alteraphua: pre¬
cipiens cis Quando obstetricabitis hebreas. et par¬
tus tempus aduenerit: simasculus fuerit interfi
adse accersitis. rex ait. Quid nam est hoc quod
facere uoluistis. ut pueros seruaretis: Quae res¬
ponderunt. Non sunt hebrtae sicut aegyptiac
mulieres: ipsae enim obstetncandi habent scien¬
tiam. et priusquam ueniamus ad eas : pariunt
Bene ergo fecit ds̃ obstetricibus: et creuit popu¬
lus. confortatusq est nimis. Et quia timuerant
obstetricis dm̃.: acdisicauit illis domos. Precepit¬
ergo pharao: omni populo suo dicens. Q uicquid

Expanded text:
sses. Quantoque opprimebant eos, tanto magis sses. Quantoque opprimebant eos, tanto magis multiplicabantur et crescebant: oderantque filios Israel Aegyptii, et affligebant illudentes eis: atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum operibus duris luti et lateris, omnique famulatu, quo in terrae operibus premebantur. Dixit quarum una vocabatur Sephora, altera Phua, praecipiens eis: Quum obstetricaveritis Hebraeas, et partus tempus advenerit; si masculus fuerit, interficbus accersitis ad se, rex ait: Quidnam est hoc quod facere voluistis, ut pueros servaretis? Quae responderunt: Non sunt Hebraeae sicut Aegyptiae mulieres: ipsae enim obstetricandi habent scientiam, et priusquam veniamus ad eas, pariunt. Bene ergo fecit Deus obstetricibus: et crevit populus, confortatusque est nimis. Et quia timuerunt obstetrices Deum, aedificavit eis domos. Praecepitem Pharao omni populo suo, dicens: Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
quod eloquens sit: ecce ipse egredietur in oc¬
cursum tuum. uidensq te lactabitur corde.¬
cum iacob: singuli cum domibus suis introierunt.
Ruben. Srmeon. Leui. Iudas. Isachar. Tabu¬
lon. et Beniamin. Dan. et Neptalu. Gad. et
Aser. E rant igitur omnes animae eorum. que
que. Ioseph autem: in aegrptoerat. Quomortuo
et uniuersis fratribus eius: ommniq cognatione sua.
filii israhel creuerunt. et quasi germinantes multi¬
plicati sunt: ac roboratinimis impleuerunt terram.
Surrexit interea rȩxnouus superaegrptum: qui
ignorabat ioseph: et ait ad populum suum. Ecce
populus filiorum is rahel multus et fortior nobis
est: uenite sapienter opprimamus eum. Ne forte
multiplicetur: et si in gruerit contranos bellum
addatur inimicis nr̃is. expugnatisq nobis: egre¬
diatur ẽ terra. Preposuit itaq eis magistros õpe¬
rum: ut affligerent eos opcribus. Aedificauer̃q̃
urbes tabernaculorumpharaoni: phiton et rame¬

Expanded text:
quod eloquens sit; ecce ipse egredietur in ocquod eloquens sit; ecce ipse egredietur in occursum tuum, vidensque te, laetabitur corde.cum Jacob. Singuli cum domibus suis introierunt: Ruben, Simeon, Levi, Judas, Isachar, lon et Benjamin, Dan, et Nephtalim, Gad, et Aser. Erant igitur omnes animae eorum qui iinta: Joseph autem in Aegypto erat. Quo mortuo, et universis fratribus ejus, omnique cognatione illa, Filii Israel creverunt, et quasi germinantes multiplicati sunt: ac robusti nimis, impleveruntque terram. Surrexit interea rex novus super Aegyptum, qui ignorabat Joseph: et ait ad poppopulus filiorum Israel multus, et fortior nobis est. Venite, sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicetur, et si ingruerit contra nos bellum, addatur inimicis nostris, expugnatisque nobis, egrediatur e terra. Praeposuit itaque eis magistros operum, ut affligerent eos oneribus: aedifica veruntque urbes tabernaculorum Pharaoni, Phithom et Rame
Abbreviated transcription (Latin):
cius. Extendit et tenuit: uersaq est inuirgam.
Ut credant inquit quod apparuent tibi dñs
ds̃patrum tuorũ. ds̃ abraham. ds̃ isaac. et ds̃ iacob
ixitq dñs rursum. Mitte manum tuam in
sinum tuum. Quam cum misisset insinum: pro¬
tulit leprosam instar niuis. Retrahe ait ma
et erat similis carnireliquae. Si non crediderint
uodsi nec dũobus quidem his signis crediderint
neq audierint uocem tuam: sume aquam
fluminis et infunde eam super aridam. et quicqͥd
hauseris de fluuio uertetur in sanguinem. Ait
morses. Obsecro dñe. non sum eloquens abheri
et nudius tercius: et ex quo locutus es ad seruum
tuum. impeditioris et tardioris linguae sum. Dixit
dñs ad cum. Quis fecit os hominis. aut quis fabrica¬
tus est mutum et surdum. uidentem et caecum.
rionne ego: Perge igitur. et ego eroin ore tuo.
doceboq̃ te quid loquaris. At ille. obsecro
inquit dñe : mitte quem missurus es. Iratus dñs
in moysen: ait. Aaron frater tuus leuites. scio

Expanded text:
ius extendit et tenuit versaque est in virgam ut credant inquit quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum tuorum Deus Abraham Deus Isaac Deus Iacob dixitque Dominus rursum mitte masinum tuum. Quam cum misisset in sinum, protulit leprosam instar nivis. Retrahe, ait, met erat similis carni reliquae. Si non crediderint, s. C. VIII. Quod si nec duobus quidem his signis crediderint, neque audierint vocem tuam, sume aquam fluminis, et effunde eam super aridam, et quidquid hauseris de fluvio, vertetur in sanguinem. Ait Moses: Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudiustertius, et ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum. Dixit Dominus ad eum: Quis fecit os hominis? aut quis fabricatus est mutum aut surdum, videntem et caecum? nonne ego? Perge igitur, et ego ero in ore tuo: docehoque te quid loquaris. At ille: Obsecro, inquit, Domine, mitte quem missurus es. Iratus Dominus in Mosen, ait: Aaron frater tuus Levites, scio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. et quod nesciebant dubiis protulere sententiis.
nos post passionem & resurrectionem cius non tam
prophetiam quam historiam scribimus. Aliter

Expanded text:
i, et quod nesciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
enim audita: aliter uisa narrantur. Quod melius
intellegimus: melius & proferimus: Audiigitu
emule: obtrectator ausculta: Non dampno

Expanded text:
enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur aemule, et obtrectator ausculta: Non damno