comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ id. gͦ qd̾ ⁊ suscepit ip̃e de nr̃o ⁊ accepimus ip̃i de suo:
tam in solubili nexu coniungim᷑ ut qd̾ est unum c̃ pa¬
tre ꝑ in effabilem unitatẽ. fiat imũ nobiscũ ꝑããira¬
bilem unione ac ꝑ hoc ip̃o cõmuniter mediante cũ pr̃e unũ
efficim᷑. Pr̃ inqͥt sc̃e serua eos in noĩe .t.q .d. mͥ .ii.s.u.s. ⁊ nos

Expanded text:
im quod et suscepit ipse de nostro, et accipimus ipsi de suo, tam insolubili nexu conjungimur, ut, qui est unum cum Patre per ineffabilem unitatem, fiat unum nobiscum per admirabilem unionem, et per hoc, ipso communiter mediante, cum Patre unum efficimur. Pater, inquit, sancte, serva eos in nomine tuo quos dedis
Abbreviated transcription (Latin):
festabit᷑ glia tua. Tn nẽpe dixisti. Ego uincenti dabo manna abscon¬
ditũ qd̾ nec ocłs uidit nec autis audiuit nͨ in cor hoĩs astendit. Ego¬

Expanded text:
festabitur gloria tua. Tu nempe dixisti: Ego vincenti dabo manna absconfestabitur gloria tua. Tu nempe dixisti: Ego vincenti dabo manna absconditum. Quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
x recedens ⁊̃ fide ꝑdita sacramentũ fidei ñ ãmittit qd̾ lauachro re¬
generationis accepit. Redderet᷑ enim redeunti: si amisisset abscẽ
mii. Sicut gͦ pp̃ fornicationẽ. uxor a uiro dimittit᷑ sic pp̃ apotasiam aĩa
separatur a xp̃o. De spirituali recontiliatione.
otest tñ reconciliari si redeat: et uiri flagitet pictatẽ. Ip̃o testai¬
te qͥ ait. Com̾timini ad me ⁊ ego conu̾tar ad uos. De nuptiali cõ¬
usq ad domũ dei: tunc in uoce exultationis ⁊ ꝯfessionis erit sonus
epulantis. Tunc in celi palatio nuptiale ꝯniuiũ celebrabit. De qͦ n̾i¬
S inqͥt apłis. edetis et bibetis suꝑ mensam meã in regno ineo.
angłs ad iohem. Beati qͥ ad cenam nupuarũ agni uocati st̾. faciet eĩ
illos discũbere et transiens ministrabit. Beati qͥ esuriunt ⁊ sitiunt
iusticiã qm̃ ip̃i saturabunt᷑. ⁊ in ebriabunt᷑ ab ubertate domus dei qͦ¬
niã torrente uoluptatis sue potabit eos. Satiabor inqͥt cũ mani

Expanded text:
et Apostata perdita Sacramentum fidei non amittit, quod lavacro regenerationis accepit; redderetur enim redeunti sibi, si discederet amii. Sicut ergo per fornicationem uxor a viro dimittitur; sic propter apostasiam anima separatur a Christo. De Spirituali reconciliatione. Potest tamen reconciliari, si redeat, et viri flagitet pietatem, ipso attestante, qui ait: Convertimini ad me, et ego convertar ad vos. Alioue ad domum Dei, tunc, in voce exultationis, et confessionis, erit sonus epulantis: tunc in Coeli palatio nuptiale convivium celebrabit, de quo Veritas inquit Apostolis: Edetis, et bibetis super mensam meam in regno meo. Et Angelus ad Joannem Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt. Faciet iministrabit illis. Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Et inebriabuntur ab ubertate domus Dei. Quando torrente voluptatis suae potabit eos, s
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ et oleum. Isti sũt filii qͥ fecunditatẽ afferunt s uͥgnitatẽ ñ au¬
fert᷑ ĩmo uͥginitatẽ aĩa ñ seruaret nͥ tales filios ꝓcrearet. qr male

Expanded text:
vinum et oleum. Isti sunt Filii, qui fecunditatem afferunt, sed virginitatem non auvinum et oleum. Isti sunt Filii, qui fecunditatem afferunt, sed virginitatem non auferunt. Imo virginitatem anima non servaret,
Abbreviated transcription (Latin):
lii .t.s.n .o. ĩ .c. mense tue. Qͣi dicat uxor tua .i. fidel aĩa. sic̃ uitis habũ¬
dat .i. iocundos oꝑm fructus habunde. ꝓducit. In laterib domus tue .i.
ĩ sinccritate cordis ⁊ ueritate ut sinceritas formet intentionẽ et ueritaᷤᷤ
finem qͣtinus opera ex sincera intentione ad uerũ finẽ ꝓcedant. Domũ¬
enĩ dei cor pursi intelligit. Iuxta qd̾ alibi dicit. ꝑambulabã in ĩnocen¬
tia cordis mei in . i . do. m. Cuiꝰ duo st̾ latera. sinceritas inte
⁊ ueritas finis. ut opera fiant ñ infermento malicie ⁊ neqͥue s in ari¬
mis sinceritatis et ueritatis. filii tui .i. oꝑa bona q̃ tu gignis ex aĩa st̃
sic̃ nouelle oliuarũ .i. uirent oleo caritatis inuncta. In circuitu men¬
se tue .i. circa doctrinam sacre scripte qͣm alibi mensã appellat unde.
Pasti in conspectu meo mensã. q̃ docet ut aĩa sic̃ uitis habundet ex̾cen¬
do mĩam. unde samaritanus appropians uulnerato suꝑ infundit¬

Expanded text:
in circuitu mensae tuae. Quasi dicat: Uxor tua, id est fidelis anima, sicut vitis abundat, id est jucundos operum fructus abunde producit; in lateribus domus tuae, id est in sinceritate cordis, et veritate; ut sinceritas formet intentionem, et veritas finem: quatenus opera ex sincera intentione ad verum finem procedant. Domus Dei, cor purum intelligitur, juxta quod alibi dicit: Perambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae. Cujus duo sunt latera, sinceritas intentionis, et veritas finis; ut opera fiant: Non in fermento malitiae, et nequitiae; sed in azymis sinceritatis, et veritatis. Filii tui, id est opera bona, quae tu gignis ex anima, sunt sicut novellae olivarum, id est viret oleo charitatis intentio. In circuitu mensae tuae, id est circa doctrinam Sacrae Scripturae, quam alibi mensam appellat. Unde: Parasti in conspectu meo mensam. Docet, ut anima sicut vitis abundet exercendo
Abbreviated transcription (Latin):
in absentẽ ꝙ̃ pecuniarias qͥd̾ penas
uł eas q̃ extimatõnẽ cõtingunt. si se¬
piꝰ ãmoniti ꝑ ꝯtumaciã desunt sta¬
tui posse. ⁊ us ad relegatõnẽ ꝓcecti.
u̾m̃ si qͥd gͣuiꝰ est irrogatũ fuiss. puta
in metallũ ł capitis penã ñ ẽẽ absen¬
tib irrogandã in acc̃atose aut̃ ñ nũ¬

Expanded text:
in absentes pecuniarias quidem poenas vel eas, quae existimationem contingunt, si saepius admoniti per contumaciam desint, statui posse et usque ad relegationem procedi: verum si quid gravius irrogandum fuisset, puta in metallum vel capitis poenam, non esse absentibus irrogandam. In accusatorem autem
Abbreviated transcription (Latin):
solet utrum iudas cum aliis acceperit eucharistiam. lucas
enim euuangelista ostendit iudam int̾fuisse cũ aliis: qui statim
post calicem traditorem ꝯmemorat dicens. ħ est calix noui testam̃¬
ti in sanguine meo. qͥ pro uob̃ effundet᷑. uerũtũ ecce manus tradẽ
fuisse ꝓbatur. Nam scd̾m matħm statim dixit ihc bibentib cali¬
cem. Non bibam a mͦ de hoc genimine uitis. usq in diem illum:
cum illud bibam uobiscum nouũ in regno pr̃is mei. Iudas gͦ nõ
adorat qui cũ eo ñ erat bibiturus in regno. Bibentium ꝙͦ nullũ
excipiens ait. ꝓ uobis effundet᷑: S alioꝵ multos excepit cũ inqͥt
ꝓ multis effundet᷑ in remissionẽ peccoꝵ. Uñ cũ scd̾ ioħem xp̃c dixis

Expanded text:
solet utrum Judas cum aliis acceperit eucharistiam. Lucas solet utrum Judas cum aliis acceperit eucharistiam. Lucas enim ostendit Judam interfuisse cum aliis, quem statim post calicem traditorem commemorat, dicens: Hic est calix novi testamenti in sanguine meo, qui pro vobis effundetur. Verumtamefuisse probatur. Nam secundum Matthaeum statim dixit Jesus bibentibus calicem: Non bibam amodo de genimine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei ibid.. Judas ergo non aderat, qui cum eo non erat bibiturus in regno. Bibentium quoque nullum excipiens ait, pro vobis effundetur, sed aliorum multos excepit, cum, inquit, pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Unde cum s
Abbreviated transcription (Latin):
sti ⁊ tanquam scintille in harundineto discurrent. Et abster¬
glorificati corꝑis induiss. Subtilitatem cum nasceret᷑ ex uͥ¬
gine. Claritate cum transsiguraret in monte agilitatẽ eum
incederet suꝑ mare. In passibilitatẽ: eum manducaretur. ⁊
cena. Sicut enim signũ passibilitatis exhibuit in corpore ĩ morta-¬
li. cũ post resurrectionẽ ostendit manus et latus. sic in corꝑe mor-¬
tali signum ĩpassibilitatis ostendit cũ carnem ⁊ sanguinem añ
de concedi qd̃ tale tunc dederit qͣle tunc hũit mortale uidelicet
⁊ passibile. Non qd̃ posset pati sub sacramento: sed qd̾ sub sacͣ¬
mento poterat pati. Nunt aũ sumit᷑ a nob̃ immortale ⁊ ĩpas-¬
sibile. Nec tñ maiorẽ ht̃ nũc efficatiã sicut nec maiorem ht̃ po¬
tentiã. Ꝙ gͦ passibilis edebatur et tñ ledebatur ñ erat humane
nature s diuine potentie qua ualebat qͥcqͥd omino uolebat.

Expanded text:
sti et tanquam scintillae in arundineto discurrent ; et: Abstersti et tanquam scintillae in arundineto discurrent ; et: Absterglorificati corporis induisset. Subtilitatem cum nasceretur ex Virgine; claritatem, cum transfiguraretur in monte; agilitatem cum incederet super mare; impassibilitatem cum manducaretur in coena. Sicut enim signum passibilitatis exhibuit in corpore immortali, cum post resurrectionem ostendit manus et latus, sic in corpore mortali signum impassibilitatis, cum carnem et sanguinem ante de concedi, quod tale dedit, quale tunc habuit, mortale videlicet et passibile. Non quod posset pati in sacramento, sed quod sub sacramento poterat pati. Nunc autem sumitur a nobis immortale et impassibile. Nec tamen majorem habet nunc efficaciam, sicut nec majorem potentiam. Quod ergo passibilis edebatur, et tamen non laedebatur, non erat humanae naturae, sed divinae potentiae qua valebat quidquid omnino volebat.
Abbreviated transcription (Latin):
niam incredibile iudicat᷑ it scd̾m eandẽ naturam simł eẽt mor¬
talis ⁊ ĩ mortalis qd̾ tñ congruebat e sid̃ eandem ꝑsonam fues̃t
In eo qͥppe qd̾ ĩmunis erat ab om̃i culpa. liber erat ab om̃i pena:
nichil morti deberet ꝑ eo qd̾ pecc̃i nich hab̾et. Sustinuit ti
sponte mortalitatẽ qr mortem sustinere uolebat. qr si morta¬
litatẽ ñ suscepiscet oĩo mori ñ potuisset. Ut gͦ probaret o mor¬
talis erat ñ necessitate s uoluntate qñ uoluit mortalitatẽ deposu¬
it ⁊ qñ uoluit mortalitatẽ recepit. legit entm in euungłio qd̃
cum iudei duxissent iħm usꝙ ad suꝑciliũ mortis ut eũ p̃cipita
teneri se sic̃ passibilem tolerabat. S cũ eẽt p̃cipitandus sicut
in passibilis ꝑ medium illoꝵ transibat. Quatuor eiuim sunt
glorificati corporis ꝓpͥe qualitates. uidelicet claritas. subtili¬
tas agilitas ⁊ impassibilitas. De qͥb legitur. fulgebunt iu¬

Expanded text:
niam incredibile judicatur, ut secundum eamdem naturam simul esset morniam incredibile judicatur, ut secundum eamdem naturam simul esset mortalis et immortalis, quod tamen congruebat ei secundum eamdem personam. Fuerunt In eo quippe quod immunis erat ab omni culpa, liber erat ab omni poena, ut nihil morti deberet, pro eo quod peccati nihil haberet, sustinuit tamen sponte mortalitatem, quia mortem sustinere volebat. Quia si mortalitatem non suscepisset, omnino mori non potuisset. Ut talis erat, non necessitate, sed voluntate, quando voluit mortalitatem deposuit, et immortalitatem recepit. Legitur enim in Evangelio, quod cum Judaei duxissent Jesum usque ad supercilium montis, ut eum praecipitarteneri se sicut passibilem tolerabat, sed cum esset praecipitandus sicut impassibilis per medium transibat. Quatuor enim sunt glorificati corporis propriae qualitates, videlicet claritas, subtilitas, agilitas et impassibilitas. De quibus legitur: Fulgebunt ju
Abbreviated transcription (Latin):
edit q̃ri solet quale xͦ corpus suũ dedit in cena mortale
an ĩmortale. passibile an in passibile ac cetera q̃ ad hanc ꝑ¬
tinent questionem. Ego diuina sacramenta mag̃ ueneranda ꝙͣ
discutienda ꝓfiteor simplicitati fidei ratus sufficere: si dicatur
qd̃ tale dedit᷑ qͣle uoluit. Et rursus. Quale dederit ip̃e nouit. fu¬
erũt tñ qui dicerent qd̃ sũ idem ip̃e ueraciter erat qui dabat. et
iod dabatur. ita in eo quod dabat erat passibilis ⁊ mortali¬
bat ⁊ inuisibiłr gestabatur. In uisibiłr in quam quantũ ad
formam corꝑis ñ quantũ ad sp̃em sacramenti. Nam in eo qd̃
gestabat qd̃ erat. ħ apparebat. In eo uͦ qd̾ gestabat᷑ qd̾ erat ip̃e
ñ uidebat: Qͥa forma panis ⁊ uini uelabat formã carnis ⁊
ꝑ triduum mortis xͥ reseruata fuisset. idem corpus simł. ⁊ ia¬
cebat mortuum in sepulchro: ⁊ manebat uinum sub sacram̃¬
to. In ara crucis patiebat᷑ et sub forma panis ñ ledebat᷑. S qͦ¬

Expanded text:
edit. Quaeri solet quale corpus suum Christus dedit in coena, mortale an immortale, passibile an impassibile, ac caetera quae ad hanc pertinent quaestionem. Ego divina sacramenta magis veneranda quam discutienda profiteor, simplicitati fidei ratus sufficere. Si dicatur quod tale dedit quale voluit, et rursus quale dederit ipse novit. Fuerunt tamen qui dicerent quod sicut idem veraciter ipse erat qui dabat et qui dabatur, ita in eo quod dabatur erat immortalibat et invisibiliter gestabatur: invisibiliter quantum ad formam corporis, non quantum ad speciem sacramenti. Nam in eo quod gestabat, quod erat apparebat: in eo vero quod gestabatur, quod erat ipse non videbatur, quia forma panis et vini velabat formam carnis et per triduum mortis Christi reservata fuisset, idem corpus simul et jacebat mortuum in sepulcro, et manebat vivum sub sacramento. In ara crucis patiebatur, et sub forma panis non laedebatur. Sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
men ⁊ si sit sibi notum: ñ tñ est eccłie manifestũ. Ne forte non
corrector s ꝓditor. uñ cantum reperit᷑ in canone. Non ꝓhibe¬
at dispensator pingues t̾re mensam dñi manducare: s mone¬
at exactorẽ timere. Sit ita si nicħ est qd̾ melius ualeat responderi.
Porro cum mimis malum sit. reddi suspectũ de cͥmine quã cõ¬
mittere cͥmenc ⁊ de duob malis cum alter urget: minus sit eli¬
gend̾: tur discretꝰ sacerdos ñ negit eucharistiam cͥminoso. qͣti¬
nus minus malũ incurrat. ut malũ enitet .i. ut reddat᷑ suspͤ¬
tus. ne manducet indigne: Sane cñ nemo debeat unum mor¬
tale cp̃mittere ne ꝓxiius aliud mortale ꝯmittat. eligend̾ est
potius sacerdoti. ñ ꝓdere petc̃orem. quã ut ille ñ peccet. s ille
potius debet eligere ut abstmendo reddat᷑ suspectus quam cõ¬
num an ad malũ eucharistiã inde traderit ⁊ qͥdem ñ uidet᷑
malum accepit. S nͨ ad malum dedisse uidet᷑: qr xp̃c ñ¬

Expanded text:
i sit notum, non tamen Ecclesiae manifestum, ne forte non sit corrector sed proditor. Unde cautum reperitur in canone: Non prohibeat dispensator Domini pingues terrae mensam Domini manducare. Sed moneat exactorem timere. Sit ita, si nihil quod est melius valeat responderi. Porro cum minus malum sit reddi suspectum de crimine quam committere crimem. Et de duobus malis, si alterum urget, minus sit eligendum, cur discretus sacerdos non neget eucharistiam criminoso, quatenus minus malum incurrat, ut majus evitet, id est ut reddatur suspectus, ne manducet indigne. Sane cum nemo debet vitium mortale committere, ne proximus aliud mortale committat, eligendum est potius sacerdoti non prodere peccatorem, quam ut ille non peccet, sed ille potius debet eligere, ut abstinendo reddatur suspectus, quam comnum an ad malum Eucharistiam Judae tradiderit. Et quidem non videtur malum accepit, sed nec ad malum dedisse videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
cellam intinctã uide porrexit. constitutũ est ab ecͣtͣ. ut eucha¬
ristia ñ det᷑ intincta. Constitutũ est nichilominꝰ ⁊ ꝓpħe si ex¬
tirpanda q̃ domatizauit xp̃m sub neutra sp̃e totum exist̾e
s sub utraq simul existere totum. nec debet intelligi. qd̃
sub bucella panis intincta xp̃c eucaristiã dederit tradito¬
ri. s ꝑ bucellam intinctam atq porrectam suum deniꝙ ꝓ
ditorem exp̃ssit fortassis ꝑ panis tinctionẽ illius signifiꝰ¬
corpus de manu dñi sibi discipuli ministrarent. S qͥ
secrauit id̃ ⁊ ministrauit. ac si diceret. Comedite comedite. u¬
tramq huiꝰ sacramenti comestionẽ insinuans dupłr enim
corpus xxͥ comedit᷑ qr dupliciter intelligit᷑. erum osd̾ de uir¬
gine traxit et in cruce pependit ⁊ misticũ. qd̾ est tcͣc xͥ sp̃u¬

Expanded text:
cellam intinctam Judae porrexit. Unde constitutum est ab ecclesia, ut eucharistia non detur intincta. Constitutum est nihilominus et pro haeresi exstirpanda, quae dogmatizavit Christum sub neutra specie totum existere, sed sub utraque simul existere totum. Nec debet intelligi, quod sub buccella panis intincta Christus eucharistiam dederit traditori, sed per buccellam intinctam atque porrectam, suum denique traditorem expressit, fortassis per panis intinctionem illius significorpus de manu Domini sibi discipuli ministrarent, sed qui consecravit et ministravit ac si diceret: Comedite, iterumque comedite, utramque hujus sacramenti comestionem insinuans. Dupliciter enim corpus Christi comeditur, quia dupliciter intelligitur. Verum, quod de virgine traxit et in cruce pependit, et mysticum quod est Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
uit continuo. Erat enim nox xͦ aũ post alios cibos tradidit en¬
ꝑ recapitulationẽ potest intelligi. qd̃ sẽpe fit in sacra scriptu¬
a ut qd̾ prius fc̃m fuerat. posterius enarret᷑ Sic̃ mathei
si. Concesso tñ qd̃ iudas acceperit eucharistiam qd̃ expositoꝵ ple¬
iq concedunt. Querend̾ est qͣ rõe medicus salutaris mediti
dabat egroto. quã ei sciebat ẽẽ mortiferã. Sciebat enim qd̃ qͥ man-¬
dutat. indigne iudicium sibi manducat et bibit. an ut suo dece

Expanded text:
exivit continuo, erat enim nox ibid.. Christus autem post alios cibos tradidit euper recapitulationem potest intelligi. Quia saepe fit in sacra Scriptura, ut quod prius factum fuerat, posterius enarretur, sicut Mattsi. Concesso autem quod Judas acceperit eucharistiam, quod expositorum plerique concedunt, quaerendum est qua ratione medicus salutaris medicinam dabat aegroto, quam ei sciebat esse mortiferam? Sciebat enim, quod qui manducat indigne, judicium sibi manducat. An ut suo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sagittã illam nou̾at que dicebat. Wlnerata sum taritate. Qͦ cͥta
ppłi sagittis huiꝰmodi uulnerati. subte cadent .i. humiliabunt se
tibi. In corde uł in corda inimicoꝵ regis. Quatuor modis exponitur.¬
mu̾sitas litt̾e diu̾sitatẽ generat intellectus: ⁊ scd̾m utrãq luterã
duob modis ordinat᷑ ꝯstructio. Nam si dicat᷑ in corde talis est sensꝰ
ppłĩ tuis ꝑcussi sagitis. C adent .i. humiliabunt᷑ in corde inimicoꝵ
regis .i. in corde suo qͥ sunt inimici regis .i. inimiti tui qͥ es rex ma¬
gnus sr̃ om̃s ppłos. ut fiant de inimitis amiti. ut uͥ pͥus crigebã¬
tur elati: ibi nunc humilient᷑ deuoti. Sic̃ saulus qͥ prius erectuꝰ.
tandem humiliatꝰ celitus emissa sagitta. corde ꝑcussus cecidit di-¬
cens. Dñe qͥd me uis faccte: Uel ałr. ppłi inimicoꝵ regis .i. mul¬
.i. sub ponent setͥ. In corde .i. ex corde hoc ẽ ex uoluntate. qr cet̾a
cũ possit hõ uolens credere ñ p̾ uͥ uolens. Uñ uoluntarie sacrifica

Expanded text:
go sagittam noverat illa, quae dicebat: Vulnerata sum caritate. Quocirca populos sagittis hujusmodi vulnerat. Sub te cadent, id est humiliabunt se tibi. In corde, vel in corda inimicorum regis. Diversitas litterae, diversitatem generat intellectus, et secundum utramque litteram duobus modis ordinatur constructio. Nam si dicatur in corde, talis est sensus: Populi tui percussi sagittis cadent, id est humiliabuntur in corde inimicorum regis, id est in corde suo, qui sunt inimici regis, id est inimici tui, qui es Rex magnus super omnes populos; et fient de inimicis amici; ut ubi prius erigebantur elati, ibi nunc humilientur devoti, sicut Paulus, qui prius erectus, tandem humiliatus, coelitus emissa sagitta, corde percussus cecidit dicens: Domine, quid me vis facere? Vel aliter: Populi inimicorum regis, id est mulid est supponent se tibi; in corde, id est ex corde; hoc est ex voluntate, quia cum caetera possit homo nolens, credere non potest nisi volens: Voluntarie sacrifica
Abbreviated transcription (Latin):
gimus. ⁊ mutata. un dauid in libro ꝑalipomenon dixisse narratur.
Son erit uttra officii leuitarũ ut nortent tabernaculs̃ et omĩa nasa
um ñ ut tenebras aeris illuminent: s ut ꝓximis oꝑa lucis osten¬
dant: ħ offm dñs se testat᷑ habere cũ dicit. Ego sũ lux mundi: qui
seqͥnir me ñ ambulat in te. s ha. lum̃ ui
dñr .i. ĩ humilitate dño seruientes de qͥb recte pr̃ib platuit. ut qͥ mi¬
ia sacra contrectant. legem ꝯtinentie debeant obseruare. sic̃ scͥp
est: qñ fcã cum discipłis cena mittens aꝙͣ in peluim lauit pedes discipłõ¬

Expanded text:
gimus et mutata. Unde David in libro Paralipomenon dixisse narratur: gimus et mutata. Unde David in libro Paralipomenon dixisse narratur: Non erit officii levitarum, ut ultra portent tabernaculum et omnia vasa um: non ut tenebras aeris illuminent, sed ut proximis opera lucis ostendant. Hoc officium Dominus testatur se habere, cum dicit: Ego sum lux mundi. Qui sequitur me, non ambulat in td est in humilitate Domino servientes. De quibus recte patribus placuit, ut qui sacra mysteria contrectant, legem continentiae debeant observare, sicut scriptum est, quando facta cum discipulis coena, mittens aquam in pelvim, lavit pedes discip
Abbreviated transcription (Latin):
teri. t. Pontifices. Sacerdotes. leuitas. Nathĩneos. Ianitores ⁊ psallentes
qͦs ex maiori ꝑte dist̾ĩxit artarxerses in epystola quam esdre scribe di¬
rexit. Notũ inqͥt facimꝰ de uniu̾sis sacerdotib ⁊ leuitis ⁊ cantorib.
sanitorib nathineis ⁊ ministris domus dei: ut eis uectigal tributum
cantores inslituit. qͥ torã archa federis dñi musiuis instrumentis
⁊ modulatis uocib decantarent. inter qͦs p̃cipui fuerunt heman. a¬
ꝯstituit dd̾. suꝑ cantores domus dñi stantes iuxta ordinẽ suũ in mini¬
stecio: defiliis caath heman cantor filiꝰ ioel. ⁊ ad dextris eiꝰ asaph filiꝰ
barathie ad sinistrã aũ ethan filius chusi. Debent gͦ cantores cõ
coliti uͦ qͥ latine ceroferari nuncupant᷑: ab aaron et filiis eiꝰ mi¬
nisterii sui sumere possunt exemplũ. Scͥptum est enim in exodo:
p̃cipe filiis aaron ut offerant oleum de arborib oliuarũ purissimũ
piloq contusum ut ardeat lucerna sꝑ in tabernaculo testimonii et

Expanded text:
to: pontifices, sacerdotes, levitas, nathinaeos, janitores et psaltes, quos ex majori parte distinxit Artaxerxes in epistola quam Esdrae scribae direxit: Notum, inquit, facimus de universis sacerdotibus, et levitis, cantoribus, janitoribus, nathinaeis et ministris domus Dei, ut eis vectigal, et tributum, cantores instituit, qui coram arca foederis Domini musicis instrumentis et modulatis vocibus decantarent, inter quos praecipui fuerunt Heman, Aconstituit David super cantores domus Domini, stantes juxta ordinem suum in ministerio, de filiis Caath, Heman cantor filius Joel; et a dextris ejus Asaph filius Barachiae, ad sinistram autem Ethan filius Chusi I Par. VI. colythi vero, qui Latine ceroferarii nuncupantur, ab Aaron et filiis ejus ministerii sui sumere possunt exemplum. Scriptum est enim in Exodo: Praecipe filiis Aaron ut offerant oleum de arboribus olivarum purissimum, piloque contusum, ut ardeat lucerna semper in tabernaculo testimonii; et
Abbreviated transcription (Latin):
diuino recte conueniunt. Scͥptum enĩ est. Et emittit eloqͥum sirũ t̾re
uelociter currit sermo eiꝰ. Item uiuus est sermo dei ⁊ efficax ⁊ pene¬
ꝯpunctiua penetrant enĩ ut ꝑtimorẽ introducant amorẽ. ⁊ ꝯpun-¬
gunt ut ꝑpenitentiã tribuant indulgentiã. Audi sagntã que pene
ectus ło. est. Loquente qͥppe dilecto aĩa liquefecit: qi u̾bũ diuinũ cor
manũ mollificat ⁊ ꝑ ꝯpuncionis ardorem. ut iniqͥtatis deponat du¬
ritiã. ⁊ ꝑ caritatis feruorẽ ut iusticie formã accipiat. De duplici usu¬
sagiite. Duplex ẽ enim usus sagitte. ad feriendũ ⁊ succendendũ. fe¬
riendo plagam infligit. ⁊ succendendo flãmam ĩ mittit. qr sermo
diuinus et plagando ferit ad penitentiã et in flãmando succendit ad
tem ad pnĩam. Genimina uiꝑar̃ qͥs docuit uos fu .a. uen. ira: faci¬

Expanded text:
Divino recte conveniunt. Scriptum est enim: Qui emittit eloquium suum terrae, Divino recte conveniunt. Scriptum est enim: Qui emittit eloquium suum terrae, velociter currit sermo ejus. Item: Vivus est sermo Dei, et efficax, et penecompunctiva: penetrant, enim, ut per timorem introducant amorem; et compungunt, ut per poenitentiam tribuant indulgentiam. Audi sagittam, quae penetectus meus locutus est: loquente quippe dilecto, anima liquescit, quia verbum Divinum cor humanum mollificat, et per compunctionis ardorem, ut iniquitatis deponat duritiam, et per caritatis fervorem, ut justitiae formam accipiat. Duplex enim usus sagittae, ad feriendum, et succendendum: feriendo plagam infligit, et succendendo flammam immittit: quia sermo Divinus plagando ferit ad poenitentiam, et inflammando succendit ad tem ad poenitentiam: Genimina viperarum, quis docuit vos fugere a ventura ira? Faci
Abbreviated transcription (Latin):
e. me. Mirabilit̾ .i. ꝑ miracła te deducet. de u̾bis ad oꝑa de morte ad uitã
de t̾ris ad celos de iudeis ad gentes ꝑcursus totiꝰ uite. Nam de te scͥptum
est. Stupebant om̃s qͥ eñ aucliebant. sr̃ prudentia ⁊ responsis eiꝰ ⁊ uidẽ¬
tes ãmirati st̃. Item repleci st̃ om̃s timore dicentes qr uidimꝰ mirabi¬
lia hodie. Tibi ⁊̃ dc̃m est. In noua signa ⁊ ĩmuta mirabilia q tu oꝑa illa
ttisti que nemo alius ũquam fecit. Deducet gͦ te mirabilit̾ dextera
cadent in corda inimicoꝵ regis. Si per arcũ intelligit᷑ satͣ scriptura: ꝑ
sagtitam debet inteligi sermo diumnꝰ. Tunc enĩ de artu sagittas emit¬
timus: cũ de sacͣ scriptura u̾ba diuina ꝓferimꝰ. hunc arcum ⁊ has
sagiitas nouerat qͥ dicebat artũ sirũ tetendit ⁊ ꝑauit illũ. sagittas
suas ardentib effecit. Suo uͦ sũt in sagnta lignũ et ferrum. lig¬
nũ direstũ ut peruolet: ⁊ ferrũ acutũ ut penetret q̃ duo sermoni

Expanded text:
er, id est per miracula, te deducet de verbis ad opera, de morte ad vitam, de terris ad coelos, de Judaeis ad Gentes, per cursus totius terrae. Nam de te scriptum est: Stupebant omnes, qui cum audiebant, super prudentia, et responsis ejus. Et videntes admirati sunt. Item Repleti sunt omnes timore, dicentes: Quia vidimus mirabilia hodie. Tibi etiam dictum est: Innova signa, et immuta mirabilia; quia tu opera illa fecisti, quae nemo alius umquam fecit. Deducet ergo te mirabiliter dextera tua. cadent in corda inimicorum regis. Si per armaturam intelligitur Sacra Scriptura, per sagittam debet intelligi sermo Divinus. Tunc enim de arcu sagittas emittimus, cum de Sacra Scriptura verba proferimus. Hunc arcum, et has sagittas noverat, qui dicebat: Arcum susuas ardentibus effecit. Duo vero sunt in sagitta; lignum, et ferrum. Lignum directum ut pervolet: et ferrum acutum, ut penetret; quae duo sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
dam. Et licet ñ om̃ium q̃ amaiorib introducta st̾ rõ reddi pos¬
t. reor tñ qd̾ in hiis lateãt ꝓfunda sacramenta. Romanus
pontifex id̾o ñ communicat uͥ frangit s ad altare frangit ⁊ ad
discipuli obtulerunt xp̃o ꝑtem piscis assi et fauum mellis.
Pars piscis assi et faui mellis. dñi crucifixi qͥ fuit in ara cru¬
faucib aĩe diligaitis ad notandũ uͦ distinctionẽ inter sacros
ordines et ñ sacros dyachonꝰ ⁊ qͥ suꝑioris st̾ ordinis cũ ꝑcipi¬
unt eucharistiam oscłm suscipiunt ab ep̃o acolitus ⁊ qͥuist̃
hꝰ quondam inter ñ sacros nunt aũ inter sacros ordines repu¬
tatur. in perceptione corꝑis ñ suscipit oscł̃m a pontifice. sin
ꝑceptione sanguinis suscipit oscłm a dẏachono. ut qͥ ñ sacͥ¬
st̾ͥ minus ⁊ qui sacri st̾ ampliꝰ honorent᷑. qͣmuis in hoc et
De postcommunione.

Expanded text:
dam. Et licet non omnium, quae a majoribus introducta sunt, ratio reddi posdam. Et licet non omnium, quae a majoribus introducta sunt, ratio reddi possit, reor, tamen quod in his profunda lateant sacramenta. Romanus pontifex ideo non communicat ubi frangit, sed ad altare frangit et addiscipuli obtulerunt Christo partem piscis assi, et favum mellis. Pars piscis assi corpus Domini crucifixi, qui fuit in ara crufaucibus animae diligentis. Ad notandum vero distinctionem inter sacros ordines, et non sacros, diaconus et qui superioris sunt ordinis, cum percipiunt Eucharistiam, osculum suscipiunt ab episcopo. Acolythus et qui sunt acter hujusmodi quondam inter non sacros, nunc autem inter sacros ordines reputatur, in perceptione corporis non suscipit osculum a pontifice, sed in perceptione sanguinis suscipit a diacono, ut qui non in sacris sunt amplius honorentur. Quamvis in hoc et CAPUT X. De postcommunione.
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinis xp̃i nulla possit fallatia subornari. s in utro¬
q ꝑceptionis ueritas euidenter appareat: sũmus pontifex ñ sta¬
tim. ꝑticulam hostie dimittit in calicẽ. s eã post trinm crucis
signaculũ in patena reponit ⁊ post oscłm patis ad sedem as¬
endens ibibios consistens uniu̾sis cernentib maiorẽ ꝑtes
oblate suscipit de patena quam ei subdiachonꝰ rep̃sentat.
ip̃amq dentib diuidens unam ꝑticulam sumit aliam
mittit in calicẽ. quam tenet coram ip̃o dẏachonus de quo sangui¬
nẽ haurit cũ caulo dẽm ꝑticulam unam cũ osculo. tradit dyacho¬
no. aliamꝙ subdyachono sine osculo quã ad altare ministrans
ei talieẽ dyathonus osculat᷑. Et tunc subdyachonꝰ ꝑticulam demis¬
sam in calicẽ sumit cũ sanguint. huiꝰ rei cãm ñ allegoricã s hy¬
storicam añ nullis audiui. quam qi nũquam in autentico sirrp¬
to potui reperire. melius reticendam tensui quam temere asserẽ¬

Expanded text:
et sanguinis Christi nulla possit fallacia suboriri, sed in utroque perceptionis veritas evidenter appareat, summus pontifex non statim particulam hostiae dimittit in calicem, sed eam post trinum crucis signaculum in patenam reponit, et post osculum pacis ad sedem ascendens, ibi consistens, universis cernentibus partem majorem suscipit oblatae de patena, quam ei diaconus repraesentat, ipsamque videntibus dividens, unamque particulam sumens, aliam mittit in calicem, quem tenet coram ipso subdiaconus, de quo sanguinem haurit cum calamo. Deinde particulam unam cum osculo tradit diacono, aliamque subdiacono sine osculo, quem ad altare ministrantem ei calicem diaconus osculatur. Et tunc subdiaconus particulam dimissam in calice sumit cum sanguine. Hujus rei causam, non allegoricam, sed historicam a nonnullis audivi, quam quia nunquam in authentico scripto potui reperire, melius reticendam censui quam temere asseren
Abbreviated transcription (Latin):
unc sacerdos frangit hostiam in tres ꝑtes ⁊ duab extra cali¬
cem reseruatis: cũ alia signũ crucis ter efficit suꝑ calitem.
De cuiꝰ ore dyachonus remouerat corporale ⁊ alta uoce dicendo
cognoscamus. sicut illi duo discipłi dñm cognouert᷑ qͥb ipso
rectione. xͥ denuo sunt unite. Nam ut p̃dictit̃ est. panis ad
carnẽ et uinum refert᷑ ad aĩam. ⁊ ideo ter crucis signum pro¬
ducit᷑ cum hostia suꝑ calicẽ. qr uirtus trinitatis aĩam cru
cifixi reduxit. ad carnem. ne derelinqueret aĩam eiꝰ in infer¬
no nec daret carnẽ eius uidere corruptionẽ. Iucͣ qd̾ ip̃e dicit
mulieres querebant crucifixũ ad hostium monumenti ũn
Qͥd q̃ritis uiuentẽ cũ mortuis. os gͦ calitis in hoc loco signi¬
ficat ostium monumenti. de quo dyachonus remouet cor¬
porale designans qd̃ angłs dñi reuoluit lapidem ab ostio
monumenti. Illud aũ sane debet intelligi. qd̃ dicit sacer¬
dos. cum eucharistiam uł hostiam mittit in calitẽ. Fiat inqͥt

Expanded text:
unc sacerdos frangit hostiam in tres partes, et duabus extra calicem reservatis, cum alia signum crucis ter efficit, supra calicem, de cujus ore diaconus removerat corporale, et alta voce dicendo:cognoscamus, sicut illi duo discipuli Domini cognoverunt, quibus ipso rectione Christi denuo sunt unitae. Nam, ut praedictum est, panis ad carnem, et vinum refertur ad animam. Et ideo ter sducitur cum hostia super calice, quia virtus Trinitatis animam crcifixi reducit ad carnem, ne derelinqueret animam ejus in inferno, nec daret carnem ejus videre corruptionem. Juxta quod ipse dicit mulieres quaerebant crucifixum ad ostium monumenti. Unde: Quid quaeritis viventem cum mortuis? Os ergo calicis in hoc loco significat ostium monumenti, de quo diaconus removet corporale, designans quod angelus Domini revolvit lapidem ab ostio monumenti. Illud sane debet intelligi, quod dicit sacerdos, cum hostiam mittit in calicem: Fiat, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ corpus dñicum sit in loco locale. queritur tñ utrum in sacramẽ¬
to sit locatum localr .i. utrũ faciat localem distantiã ⁊ an habeat si¬
re: qͣm taere diffinire. Nam bestia q̃ tecigerit montẽ lapidabit᷑.
Tutius est in talib citra rõem subsistere. quam ultra rõem exced̾e.
ne forte qd̾ absit. ossa regis ydumee. redigant᷑ in cinecem. De¬

Expanded text:
autem corpus Dominicum sit in loco locale, quaeritur tamen utrum in sacramenautem corpus Dominicum sit in loco locale, quaeritur tamen utrum in sacramento sit locatum localiter, id est utrum faciat localem distantiam, et an babeat loinquere quam temere definire; nam bestia quae tetigerit montem lapidabitur. Tutius est in talibus citra rationem subsistere quam ultra rationem excedere, ne forte. quod absit, ossa regis Idumaeae redigantur in cinerem.
Abbreviated transcription (Latin):
erum an partes in partes forma totũ coryus existit.
erum an partes in partes¬
an totum in totum an totale transeat in totale: nouit
ille qͥ facit. Ego qd̃ residuũ est igni comburo. Nam credere iube¬
mur discutere phibem᷑. Si tñ querantis instet ĩprobitas. Ego salua fi¬
de concesserim qd̾ totalis panis in totale corpus ꝯu̾tit᷑: ita qd̃ nulla
pars panis tͣnsit in aliquã partem corꝑis. Reor aũ salua fidei ma¬
iestate qd̾ ubi panis est consecratus sub tota sp̃ẽ totum corpus exi¬
t. sicut enim miraculo se tam magnũ corpus sub tam paru
diu spes panis integra ꝑseuerat: sub totali spẽ. totale corpus
exististit. ubi uero diuid̾r in singłis diuisionib incipit ẽẽ totum.
go. S eo fracto: tot apparent ymagines qͦt st̃ in ip̃o fracture.
Porro cũ deris illam uircite u̾bis contulerit. ut ad ꝓbationẽ
coꝵ corpꝰ dñitum incipiat ẽt̃ sub sp̃e sacramem. nec illa

Expanded text:
uod sub tota forma totum corpus existit. Verum an partes in partes, totum in totum, an totale transeat in totale, novit ille qui facit. Ego quod residuum est igni comburo; nam credere jubemur, discutere prohibemur. Si tamen quaerentis instet improbitas, ego salva fide concesserim, quod totalis panis in totale corpus convertitur, ita quod nulla pars transit in aliquam partem corporis. Reor autem salva fidei majestate, quod ubi panis est consecratus, sub tota specie, totum corpus existit. Sicut enim miraculose tam magnum corpus, sub tam parva d quandiu species panis integra perseverat, sub totali specie totale corpus existit. Ubi vero dividitur in singulis divisionibus incipit esse totum. mago: sed eo fracto, tot apparent imagines quot sunt in eo fracturae. Porro cum Deus illam virtutem verbis contulerit, ut ad prolationem eorum corpus Dominicum incipiat esse sub specie sacramenti, nec illa
Abbreviated transcription (Latin):
meã. xxͣx. argenteos. decoꝵ p̃cium quo appreciatus sum ab eis.
Ad designand̾ gͦ p̃cii quantitatẽ: quo xp̃c est uenditus. sacer¬
os ħ facit tres cruces. cõmuntt̾ suꝑ oblatam ⁊ calicem cũ
cit. Bñdictam. ascriptam ⁊ ratam. Nam ⁊ tria pariter. et
xxx. multiplicationẽ suscipiunt. at̾nario. post modũ aũ ad designan-¬
dam uenditionẽ et emptionẽ. duas cruces impͥmit sigillatim. u
suꝑ oblatam: ⁊ alteram suꝑ calicem. cum dicit. ut fiat corpus ⁊ sã¬

Expanded text:
meam triginta argenteis, quo appreciatus sum ab eis Zach. II. Ad designandum ergo pretii quantitatem, quo Christus est venditus, sacerdos hic facit tres cruces communiter super oblatam et calicem, cum dicit: Benedictam, ascriptam, ratam. Nam et trecenta pariter et triginta multiplicationem suscipiunt a ternario. Postmodum autem ad designandum venditionem et emptionem, duas cruces imprimit sigillatim, unam super oblatam, et aliam super calicem, cum dicit: Fiat corpus et san
Abbreviated transcription (Latin):
gliam tͥnitatis. In scd̾a qͥ ppe cõmemoratione repperit᷑. licet hoc ip̃m
ueniat ad laudem ⁊ głiam trinitatis. In scd̾a quippe cõmemo
supplent᷑ qui de pͥmitiuis sc̃is dec̃e uidebant᷑ in pͥma. uerum in ea cõ
imploratur qr nimirũ anquam corpus xp̃i qd̾ est uniu̾salis eccͣ
consecret᷑ .i. añ qͣm regnũ adueniat: necessarium ẽ nob̃ in uia:
scõꝵ suffragium. ut meritis eoꝵ ⁊ precib diuine ꝓtectionis mu¬
niamur: auxilio. S ubi corpus xp̃i fu̾it ꝯsetratum .i. ubi reg
ium adueniat. asseqͣmur. in prĩa: scõꝵ consortiũ. ut societa

Expanded text:
in ea sanctorum commemoratio repetitur. Licet hoc ipsum pervenerit ad laudem et gloriam Trinitatis. In secunda quippe commemoratione supplentur qui de primitivis sanctis deesse videbantur in prima. Verum in ea commsortium imploratur, quia nimirum antequam corpus Christi quod est universalis Ecclesia consecretur, id est antequam regnum adveniat, necessarium est nobis in via sanctorum suffragium, ut meritis eorum et precibus divinae protectionis muniamur auxilio. Sed ubi corpus Christi fuerit consecratum, id est ubi regnum advenerit, assequemur in patria sanctorum consortiu
Abbreviated transcription (Latin):
discrete suꝑ oblatam ⁊ calitẽ cũ diit. Ut fiat corpꝰ ⁊ sangnis. De¬
timus gͥ ut d̾s hanc oblationẽ faciat. bñdictam. ascriptam ⁊ ratam .i.
ut eam consetret. approbet ⁊ confrmet. in rõnabilem hostiam ⁊ ac¬
ceptabi le sacrificium. ut ita nobis .i. ad nr̃am salutẽ panis. fiat cor
d̾s hanc oblationẽ facere dignet᷑ ascriptam .i. talem que de inemoria
sua nulla possit obliuione deleri. E petimus eam fieri. ratam .i. ta¬
lem: que de bñplacito suo nulla possit obliuione ꝯuelli. Rationa¬
oilem autẽ eam fieri deposcimus .i. talem que diuine rõi conue
Refert enĩ inter rõabile ⁊ rõale qi rõabile d̾r qd̃ de rõe ꝓcedit ⁊ rõale
ascripta. rata rõnabilis ⁊ acceptabilis. bñdicta dicit᷑ hostia saluta¬
ris .i. ab om̃i cã maledictionis ĩmunis. tam originali quam actu¬

Expanded text:
discrete, super oblatam et calicem, cum dicit: Ut fiat corpus et sanguis. Pediscrete, super oblatam et calicem, cum dicit: Ut fiat corpus et sanguis. Petimus ergo hanc oblationem, ut Deus faciat benedictam, ascriptam et ratam, ut eam consecret, approbet et confirmet in rationabilem hostiam et acceptabile sacrificium, ut ita nobis, id est ad nostram salutem panis fiat corpuDeus hanc oblationem facere dignetur ascriptam, id est talem quae de memoria sua nulla possit oblivione deleri, et ratam, id est talem quae de memoria sua nulla possit mutatione convelli. Rationabilem autem eam fieri deposcimus, id est talem quae divinae rationi conveniat. Refert enim inter rationabile et rationale, quia ascripta, rata, rationabilis et acceptabilis. Benedicta dicitur hostia salutaris, id est ab omni causa maledictionis immunis tam originali quam actu
Abbreviated transcription (Latin):
quã rõnabile fiat nr̃e scruitutis obseqͥnium. Indas reddit mala
ꝓ bonis ⁊ odium ꝓ dilectione retribuit. s tu d̾s hanc oblationem
digneris facere. acceptabilem. ꝑ quam nos tͥ reddas acceptos .uł
ideo sacerdos facit. tros cruces cõmuniter suꝑ oblatam ⁊ calitem:
xp̃c tͥaꝯ muniter egit cͥca panem ⁊ uinũ. accepit ⁊ bñdyet¬
⁊ dedit. post modum unam crucẽ facit spetialr super oblatam qr dix̃.
Comedite hoc est corpus meum. ⁊ alteram spetialrͣ facit super calictm
qr dixit. bibite: hic est sanguis m̃s. Et scd̾m hunc sensum recte subiũ¬
gitur. Qł pͥdie ꝙͣ paterit᷑ ⁊ c̾. Uel potius qr iudas uendidit xp̃m ad
utifigendũ. Sacerdotib. scribis. ⁊ pharitens. idcirco sacerdos
notandum cõmunit̾ tres emptores facit tres crutes cõmunit̾
suꝑ oblatam ⁊ calict̃. cũ dicit. Bñdictam ascriptam ⁊ ratam.
ad notandũ uͦ discrete uenditorẽ ⁊ uenditũ: facit duas cruces ⁊¬

Expanded text:
quam rationabile fiat nostrae servitutis obsequium. Judas reddidit mala pro bonis, et odium pro dilectione retribuit. Sed tu Deus hanc oblationem digneris facere acceptabilem, per quam nos tibi reddas acceptos. Ideo sacerdos facit tres cruces communiter super oblatam tria egit circa panem et vinum, accepit, benedixit, et dedit. Postmodum unam crucem facit specialiter super oblatam, quia dixit: Comedite, hoc est corpus meum; et alteram facit specialiter super calicem, quia dixit: Bibite, haec est sanguis meus. Et secundum hunc sensum recte subjungitur: Qui pridie quam pateretur vel potius, quia Judas vendidit Christum ad crucifigendum sacerdotibus, scribis et Pharisaeis. Idcirco sacerdos et notandum communiter tres emptores, facit tres cruces communiter super oblatam et calicem, cum dicit: Benedictam, ascriptam, et ratam. Ad notandum vero discrete venditorem et venditum, facit duas cruces
Abbreviated transcription (Latin):
est ab origine mundi. Rata. dr̃ qͣi ñ transitoria. sic̃ uetus que ces¬
sit uͥ noua successit. s que ꝑmanet ineternum scd̃m ordinẽ mel¬
tauroꝵ ⁊ hyrcoꝵ ñ poterat a pecc̃o mundane. s q̃ sanguine ꝓprio
ꝯscientias emundat ab oꝑib mortuis. acceptabilis. dr̃. qͣi ñ illa
de qua diit ꝓpħa. Sacrificium ⁊ oblationẽ noluisti. Sit̃ dñs ait.

Expanded text:
 transitoria, sicut vetus quae recessit et nova successit, sed quae permanet in aeternum secundum ordinem Meltaurorum et hircorum non poterat a peccato mundare, sed quae sanguine proprio conscientias emundat ab operibus mortuis. Acceptabilis dicitur, quasi non illa de qua dicit Propheta: Sacrificium et oblationem noluisti Psal. XXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
icitͣ dulia. utramq spẽm doꝰ determinat dicens. Reddire q̃ su
satrificia ⁊ huiꝰmodi que soli deo sunt exhibenda: qui glorificat᷑
tur templa consecrant᷑ altaria sacerdotia statuunt᷑. sacrificia offe¬
runt. Ne forte si secus agatur ñ theosebia s ydolatria cõmiitatur:
Hinc gͦ d̾s in lege p̃cepit. dñm dm̃ tuũ adorabis ⁊ illi soli seruies .i.¬
rius has tres petitiones in canone dr̃ addidisse nidelicet dies nr̃os
in pace disponi. per eum qͥ pro nobis traditus est in manus eoꝵ
qui pacẽ oderunt. ab et̾na dampnatione nos eripi. per eum qͥ pro
terdum concedit᷑ ⁊ bonis ⁊ malis s pax eternitatis nũquam da
psalmista. aelaui in petcorib: pacem pecc̃oꝵ uidens. ad u̾sus hãc¬

Expanded text:
dicitur dulia. Utramque speciem determinat Dominus, dicens: Reddite quae ssacrificia, et hujusmodi quae sunt soli Deo exhibenda, qui glorificatur tur templa, consecrantur altaria, sacerdotia statuuntur, sacrificia offeruntur, ne forte si secus agatur, non theosebia, sed idololatria committatur. Hinc ergo Deus in lege praecepit: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies rius has tres orationes in canone dicitur addidisse, videlicet: Dies nostros in tua pace dispone, per eum qui pro nobis est traditus in manus eorum qui pacem oderunt. Ab aeterna damnatione nos eripi, per eum qui pro terdum conceditur bonis et malis. Sed pax aeternitatis nunquam dabPsalmista: Zelavi in peccatoribus pacem peccatorum videns Psa
Abbreviated transcription (Latin):
locus offerendi. sacrificiũ unitatis: ideo scõꝵ memnorie ꝯmunica¬
mus in sacrificio quatinus in cõmunione scõꝵ sacrificiũ offe¬
amus. Nam sic̃ unꝰ panis ex multis gͣnis ⁊ unũ corpꝰ ex
tis membris: sic ex multis fidelib una constat etͣc. Scriptũ est eĩ
esum huiꝰ agni recipimus: qui nr̃e conundus ẽ domui. uidelicet
omnẽ domesticũ fidei a pͥncipe usq ad plebem appło usq ad pu

Expanded text:
locus offerendi sacrificium unitatis. Ideo sanctorum memoriae communicamus in sacrificio, quatenus in communione sanctorum sacrificium offeramus. Nam sicut unus panis ex multis granis, ita et unum corpus ex multis membris. Sic ex multis fidelibus una constat Ecclesia. Scriptum est esum hujus agni assumimus, qui nostrae conjunctus est domui, videlicet omnem domesticum fidei a principe usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣ dicit psalmista. In pace in idip̃m: dormiam ⁊ reqͥestam. ꝓpter
hant tͥplicem pacem ter oramus in missa. Sies nr̃os in tua pͥate dis¬
ponas. da ꝓpitius pacẽ in dieb nr̃is. dona nob̾ pacẽ. ut de pate tem-¬
poris ꝑ patim pettoris: tͣnseamus ad patẽ eternitatis. Ob hoc ⁊̃ sacer¬
dos in missa tres osculat᷑ altare. In principio ⁊ in medio ⁊ in fine.

Expanded text:
de qua dicit Psalmista: In pace in idipsum dormiam et requiescam Psal. IV. Propter hanc triplicem pacem ter oramus in missa: Dies nostros in tua pace disponas; da propitius pacem in diebus nostris; dona nobis pacem, ut de pace temporis, per pacem pectoris transeamus ad pacem aeternitatis. Ob hoc etiam sacerdos ter in missa osculatur altare, in principio, in medio, in fine.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpmissi finit᷑ plato clie inigatores deu
bitũ receꝑit ñ ẽẽ cogend̃ reciꝑe. si ip̃e
in mora ñ fu̾it quominꝰ ꝑtib suis fun¬
ui nich in pͥore ꝙꝓmisso de die ꝓfendo ca¬
uebat᷑.  Tetͤm si cauebat᷑.: ⁊ ip̃e ꝓtu¬

Expanded text:
missi finiretur, prolato die litigatores denubitrium receperit; non esse cogendum recipere, si ipse in mora non fuit, quo minus partibus suis funsi nihil in priore compromisso de die proferendo caueatur: ceterum si cauebatur et ipse protu
Abbreviated transcription (Latin):
c̾atõem eiꝰ acciꝑe cã cognita. ut puta
si fu̾it insamatꝰ a litigatorib. aut si
ũmicitie capitales int̾ eũ ⁊ litigato¬
res. aut alterũ ex litigaterb iit̾¬
tesserĩt. aut si etas aut ualitudo q̃ pꝰ ea

Expanded text:
ationem recipere causa cognita: ut puta si fuerit infamatus a litigatoribus, aut si inimicitiae capitales inter eum et li‹ti›gatores aut alterum ex litigatoribus intercesserint, aut si aetas aut ualetudo quae postea
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa sint significantia: semꝑ diuersa sunt sacramenta.
Qͦs oportet concedere qd̾ in altari sunt ad minus .iiͦii.
sacramenta. uidelicet sp̃es panis ⁊ spes uini. ueritas carmꝰ
⁊ ueritas sanguinis. p̃terea cum panis ⁊ uini diu̾sa sint acci¬
dentia. ut sapor ⁊ odor pondus ⁊ color quantitas ⁊ figura unde¬
tur qd̾ singula ꝑ se sint uaria sacramenta. Nam qua rone po¬
tius unum quam aliud dicendũ est sacramentũ. S cuiꝰ rel
sacramentũ est odor aut sapor pͭ ñ in congrue responderi.
om̃ĩa simł accepta sunt. unũ eucharistie sacramentun¬

Expanded text:
diversa sint significantia, semper diversa sunt sacramenta. diversa sint significantia, semper diversa sunt sacramenta. Quos oportet concedere, quod in altari ad minus sunt quatuor sacramenta, videlicet species panis, et species vini, veritas carnis et veritas sanguinis. Praeterea cum panis et vini diversa sint accidentia, ut sapor, odor, pondus et color, quantitas et figura, videtur quod singula per se sint varia sacramenta. Nam qua ratione potius unum, quam aliud dicendum est sacramentum? Sed cujus rei sacramentum est odor aut sapor? Potest non incongrue responderi, quia omnia simul accepta, sunt unum eucharistiae sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
cram significent uidet᷑ qd̾ idem sit sacramentũ. S cũ diu̾sa sit
signa udet: qͥd̾ diu̾sa sint sacramenta. Sunt sane qͥ dñt qd̃ for¬
ma panis ⁊ forma uini: sunt unum satramentũ: ñ pp̃unt̃
significatũ s pp̃ unum contentum. Sp̃es aũ panis ⁊ ueritas cor¬
poris sunt unũ sacramentũ: ñ pp̃ unum contentũ. s pp̃ urũ
significatũ. hii debent conced̾e qd̾ sic̃ diuerse res Pp̃ id̾ signifita¬
tum id̾ sunt sacramentum sic eadem res p̃p̃ diuersa sg̃ata di¬
diu̾sa est sacramenta qͥb obicit᷑ ꝙ si spẽs panis ⁊ u̾tas corpis
idẽ sunt sacramentũ. cum sp̃es panis sacramentũ sit corꝑis
gͦ u̾itas corporis idem est sacramentũ. Et ira sacramentum
est sui ñ ꝓuenit. qr sp̃es panis ⁊ ẽ qd̾clam sacramentũ qd̃
est ueritas corꝑis ⁊ est qͦddam qd̃ ñ est illa: qm̃ duo est sacͣ
menta diu̾sa. alii uͦ dicunt qd̾ siue diu̾sa sint significata. siue

Expanded text:
cum diversa sint signa, videtur quod diversa sunt sacramenta. Sunt sane qui dicunt, quod forma panis et vini sunt unum sacramentum, non propter unum significatum, sed propter unum contentum. Species autem panis et veritas corporis sunt unum sacramentum, non propter unum contentum, sed propter unum significatum. Hi debent concedere, quod sicut diversae res propter idem significatum, idem sunt sacramentum, sic eadem res propter diversa significata diversa sunt sacramenta. Quibus objicitur, quod si species panis et veritas corporis idem sunt sacramentum, cum species panis sacramentum sit corporis, ergo veritas corporis idem est sacramentum, et ita sacramentum est sui. Non provenit, quia species panis est quoddam sacramentum, quod est veritas corporis, et est quoddam quod non est icata diversa. Alii vero dicunt, quod sive sint diversa significata, sive