comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ claudus nomine flodulfus. abe¬
ato apło petro ꝑ uisum rome ẽ ãmonitus
ut insulam antrinsem trib anamnetensi
urbe distantem milib ꝑ quireret. uͥ corpꝰ
beati confessoris ermelandi conditum
erat: quatinus ad eiꝰ sepulchrum sanitatẽ
aꝑ eiꝰ reciꝑet int̾cessionem. At ip̃e beatissimi
confessoris religiosoꝵ tͣnsuectus p̃sidio. sicu¬
ti ammonitꝰ fuit memoriam ueniens: ꝓ re¬
stitu docorporis sui offido cepit assidua fre¬
quentatione sc̃is euis se inferre liminib.
Non multo post beato int̾de lente confes¬
sore ita sanatꝰ ẽ: ut ml corꝑẽẽ sanitatis ei
uicdetur clcesse. Et sic ꝓpriũ subito gressib
exiliens reu̾tebatur asci confessoris tumulo:
qui sepe illuc alienis fuerat manib uegetatꝰ
Quem ideo illuc eum abeato apło missum
arbitramͣ: ut longe lateq cdaresceret. qͣntũ
ꝓmerito sci̾tatis int̾cessio scĩ confessoris apd̃
conditorem scoꝵs om̃ium debiliũ sanitates
impetrando ualeret.

Expanded text:
minus claudus nomine Flodulfus a beato apostolo Petro per visum Romae est ammonitus, ut insulam Antrinsem tribus a Namnetensi urbe distantem milibus perquireret, ubi corpus beati confessoris Aermenlandi conditum erat, quatenus ad eius sepulchrum sanitatem per eius reciperet intercessionem. At ipse ad beatissimi confessoris, religiosorum transvectus praesidio, sicuti ammonitus fuit, memoriam veniens, pro restituendo corporis usu coepit assidua frequentatione sanctis eius se inferre liminibus. Non multo post, beato intercedente confessore, ita sanatus est, ut nil corporeae sanitatis ei videretur deesse. Et sic propriis subito gressibus exiliens revertebatur a sancti confessoris tumulo, qui sepe illuc alienis fuerat manibus vegitatus. Quem ideo illuc eum a beato apostolo missum arbitramur, ut longe lateque claresceret, quantum pro merito sanctitatis intercessio sancti confessoris apud conditorem omnium debilium sanitates impetrando valeret.
Abbreviated transcription (Latin):
sentiens uocationis  sue tempus adẽt:
iubet ut paratis om nib die crastina
consetraret᷑ eccła. Parauit & ip̃e donaria.
uaria ꝑtulit ornam̃ta. diu̾sa uasoꝵ ge¬
nera seꝑauit. descripsit possessiones. qͥb

Expanded text:
sentiens vocationis suae tempus adesse, sentiens vocationis suae tempus adesse, jubet, ut paratis omnibus, die crastina consecraretur ecclesia. Paravit et ipse donaria, varia protulit ornamenta, diversa vasorum genera separavit, descrip
Abbreviated transcription (Latin):
thesauros distribuit. faciens sͥ amitos
demãmona iniquitatis: qui eũ reciꝑent
i et̾na tab̾nacła. Uerum ꝯstructa iam
beatissimi petri basilicam ante obitũ
suum uoluit delicari. pulchram oꝑũ
suoꝵ ꝯsũmationem existimans: si eccl̃ã
quam in pecc̃orum suoꝵ remissionem
& uotire compensationẽ renouandam
susceꝑat. pontificali benedictione in
indutus deut̾o uirginali tanqͣm de
thalamo sponsus ꝓcessit. in quo anglo¬
ium tota nobilitas ad regis curiam
debuit ꝯuenire. & regi more suo scep¬
tro simul && corona decorando assist̾e.
Cogitans gͦ quemadinodum posset
ip̃a consecratio sollempniꝰ exhibi: decreuit
festiuitate ꝑacta regali. die scõꝵ mnnocen¬
tium celebritatem istam ꝯpleri. cũ in ipsa
nocte domunice natiuitatis febre corupit᷑.¬
& mox instans iocũlitas u̾titur in dolorẽ.
festiuitas in luccum mutat᷑. Dissimula¬
b uictor nat᷑e. & de ip̃o morbo tͥumphans.
tuit alacritate resedit. Tertio autem die

Expanded text:
os de mammona iniquitatis, qui eum reciperent in aeterna tabernacula. Verum constructam jam Beati Petri basilicam ante obitum suum voluit dedicari, pulchram operum suorum consummationem aestimans, si ecclesiam quam in peccatorum suorum remissionem et voti recompensationem renovandam susceperat, pontificali benedictione in indutus, de utero virginali tanquam de thalamo sponsus processit; in quo Anglorum tota nobilitas ad regis curiam debuit convenire, et regi more suo sceptris simul et corona decorando assistere. Cogitans ergo quemadmodum posset ipsa consecratio solemnius exhiberi, decrevit festivitate peracta regali, die sanctorum Innocentium celebritatem istam compleri. Cum in ipsa nocte Dominicae nativitatis febre corripitur, et mox instans jucunditas vertitur in dolorem, festivitas in fletum mutatur. Dissimulabus victor naturae, et de ipso morbo triumphans tuit alacritate resedit. Tertio autem die,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sc̃oꝵ innocentium iocunda festiuttas.
& conuenientib inunũ ep̃is cunctis q reg¬
ni ꝑcerib: sacra aedicationis sollempnitas
uichoatur. Rex qͣntum ualitudo ꝑmitte¬
bat fauebat officio. s regina om̃ia dispo¬
nens. oñua ꝓcurans. solluita de om̃ib in¬
tenta om̃ib: utriusq uicem supplebat.
Pactis itaꝙ om̃ib ꝓ tanta sollempnitate
quasi diceret rex ꝯsũmatum ẽ: indinat in
lecculo capite. & hinc cepit graii dolore
fatigari. Tunc meror &̾ luctus om̃ium.
uox una plangentiũ Presentiebant
plure in ciuis morte desolationẽ padeie.
plebis ext̾minium. tocuis anglie nobilita¬
tis excidium. finem lib̾tatis. honoris rui
De uisione quam magone poste

Expanded text:
stivitas, et convenientibus in unum episcopis, cunctisque regni proceribus sacra dedicationis solemnitas inchoatur. Rex quantum valitudo permittebat favebat officio, sed regina omnia disponens, omnia procurans, sollicita de omnibus, intenta omnibus, utriusque vicem implevit. Peractis itaque omnibus pro tanta solemnitate, quasi diceret rex: Consummatum est , inclinat in lectulo caput, et exhinc coepit gravi dolore fatigari. Tunc moeror et luctus omnium, una vox plangentium. Praesentiebant plures ejus in morte desolationem patriae, plebis exterminium, totius Anglicae nobilitatis excidium, finem libertatis, honoris ruinam. De visione quam vidit in e
Abbreviated transcription (Latin):
nam. s dei in sebonitatẽ altius recognos¬
cens. illud sapientis sedulo meditabat᷑.
Principem teꝯstituerunt. noli extolli:
s esto in illis qͣi unus ex ill. Hanc sͥ uiuẽ¬
cliformam ꝓponens: siuis se domesticis pre¬
bebat equalem. sac̾lotib humilẽ. plebi
gratũ. ꝯpatientem miseris. largũ egenis.
Mira illi cura ddeicultum deuotio. mira
in eccłus & monasteriis ꝯstruendis &
reparandis sollicitudo. Nulla apud eũ
ꝑsonarum acceptio. s iudicabat in iusti¬
cia pauꝑes. & arguebat inequitate pro
mansuetis t̾re. Et cum eẽt rex sullimis
solio. auro decoratus ce ostro: erat tam̃
pater orphanoꝵ & iudex iuduarum.
Thesaurus aiꝰ tocius orb̃is respublica ui¬
debatur. pauꝑum ꝯmune erariũ. qm̃
rex totum qõ habebat ñ suum estuans
eẽ s om̃ium: si petebat᷑ prebebat. si acci¬
piebatur tacebat. uerecundus acceptor.¬
dator hylaris. qui numqmͣ obliuisce¬
retur accepti. s dati ꝓtinus. Lucebat in

Expanded text:
nam, sed Dei in se bonitatem altius recognoscens, illud Sapientis sedulo meditabatur: Principem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hanc sibi vivendi formam proponens, suis se domesticis praebebat aequalem, sacerdotibus humilem, plebi gratum, compatientem miseris, largum egenis. Mira illi circa Dei cultum devotio, mira in ecclesiis et monasteriis construendis et reparandis sollicitudo. Nulla apud eum personarum acceptio, sed judicabat in justitia pauperes, et arguebat in aequitate pro mansuetis terrae, et cum esset rex sublimis solio, auro decoratus et ostro, erat tamen pater orphanorum et judex viduarum. Thesaurus ejus totius orbis res publica videbatur, pauperum commune aerarium, quoniam rex totum quod habebat non suum aestimans esse, sed omnium, si petebatur praebebat, si accipiebatur tacebat; verecundus acceptor,dator hilaris, qui nunquam obliviscebatur accepti, sed dati protinus. Lucebat in
Abbreviated transcription (Latin):
in notuit sustinere. Quib qm̃ ut possi¬
bile ẽ aliqd̾ desideramus ferrȩ consuttũ.
iccirto dilectionem tuam ante clicto sã
uare potuerit usq ad duo milia scciptis
tedare presentib deputamus. Hortam̃
gͦ ut in hiis p̃bendis. nullam moram
aut excusationem adducas: qͣtinus dum
tempus sinit. et hic cum dei adiutorio sñ
ꝑiculo ad ꝓpria remeare: et citius necessi
regorius eusebio religioso
abban. Credat mͥ caritas tua. quia
ualde contristatus sum de tristicia tua.

Expanded text:
innotuit sustinere. Quibus quoniam, ut possibile est, aliquod desideramus ferre consultum, idcirco dilectionem tuam antedicto fratrivare potuerit, usque ad duo millia scriptis te dare praesentibus deputamus. Hortamur ergo ut in his praebendis nullam moram aut excusationem adducas, quatenus, dum tempus sinit, et hic cum Dei adjutorio sine periculo ad propria remeare, et citius necessitItem Gregorius Eusebio, religioso abbati: « Credat mihi charitas tua, quia valde contristatus sum de tristitia tua
Abbreviated transcription (Latin):
continius uirtutum studus debat.
ad altiora ꝓfitiens: coticlianis ꝓfectibus
munditiam puritatis ad quirere niteba¬
tur. Cum quadam nocte inantricino
uͥ rigore absimentie quadragesimali
materari solitusn erat temꝑe. deambu¬
laret in oratorio sc̃ aniani: semita per
quam incedebat reliquo pauimento cã¬
didior subito effecta est: et locus in quo
constant̾ orare consueuerat. tali est resꝑ¬
sus candore. ut nunc usq cunctis illuc
introeuntib liquido appareat: quanta
munditia orationis pectus scĩssimi co¬
fessoris clarificatum sit

Expanded text:
continuis virtutum studiis ad altiora proficiens, cotidianis profectibus mundiciam puritatis adquirere nitebatur. Cum quadam nocte in Antrigino, ubi rigore abstinentiae quadragesimali se macerari solitus erat tempore, ambulans in oratorio sancti Anniani, semita, per quam incedebat, reliquo pavimento candidior subito effecta est, et locus, in quo constanter orare consueverat, tali est respersus candore, ut nunc usque cunctis illuc introeuntibus liquido appareat, qua mundicia orationis pectus sanctissimi confessoris clarificatum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓuocasse: ut si qd̃ dixerat iure uirã¬
do confirmãs mori continuo meruiss
ip̃i a libroꝵs exustione desisterent. Si uͦ
ꝯbustorib manlaret. Itaq cũ eungłus
mãbone uenerabilis leuita petrus ascen¬
dens: mox ut gregoriane sc̃t̃tati testimo¬
nium prebuit intter uerba uere confessi¬
onis efflauit. et a dolore mortis extraneus
uixta piribasim sicut hactenus cernitt᷑ con-

Expanded text:
tur provocasse, ut, si quod dixerat jurejurantur provocasse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, ipsi a librorum exustione desisterent, si vercombustoribus manus daret. Itaque cum Evangeliis in ambonem venerabilis levita Petrus ascendens, mox ut Gregorianae sanctitati testimonium praebuit, inter verba verae confessionis spiritum efflavit, et a dolore mortis extraneus juxta pyrgi basim, sicut hactenus cernitur, con
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ tamen feritas minime recognouit.
Nam sicite a maiorib tradit᷑ cum calũp¬
niarũ ueterũ incentores gre¬
goriũ ꝓdigum dilapidatoremq multi¬
plicis patriarchatꝰ thesauri ꝑstreperent:
deficiente ꝑsonali materie. ad comburen¬
dos libros eius ceꝑunt parit̾ anhelare.
Quor dũ quosdam iam ꝯbussissent. et
reliquos uellent exurere. petrus cliaconũ
familiarissimus eiꝰ. cum quo quatuor
miraculoꝵ libros disputauerat. creclit᷑
uehementius obstitisse. dicens ad oblitte¬
ranclam eius memoriam libroꝵ exustio¬
nem nichil ꝓficere. quors exemplaria di¬
uersis petentib muncli ambitũ penetras¬
sent. Subuingens immane sacrilegium
ẽẽ. tanti patͥs tot et tales libros exurere.
suꝑ cuiꝰ caput ip̃e sp̃m sc̃m in similitudi¬
ne columbe trattantis frequentissime ꝑ¬
spexisset. Cumq dudũ deuotũ popłm
cliaconꝰ cerneret occasione temꝑis cũ inui-¬
dis resultare. in hoc om̃ium sniam dici¬

Expanded text:
 tamen feritas minime recognovit. Nam sicut a majoribus traditur, cum calumniarum veterum incentores, Gregorium prodigum dilapidatoremque multiplicis patriarchatus thesauri perstreperent, deficiente personali materie, ad comburendos libros ejus coeperunt pariter anhelare. Quorum dum quosdam jam combussissent, ac reliquos vellent exurere, Petrus Diaconus familiarissimus ejus, cum quo quatuor Dialogorum libros disputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. Cumque dudum devotum populum Diaconus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sententiam dici
Abbreviated transcription (Latin):
Et si hoc reppererit. et illum in monasterio
remanere ꝓuideat: et hancsicut ꝓmisit
mutare compellat. Si uͦ nichil hoꝵs ẽ. nec
quondam fornicationis crim̃ ꝓpter quod
iuiro licet uxorem relinquere predictam
mulierem ꝯmisisse cognoueris. neillius
ꝯu̾sio uxori relicte in scł̃o fieri posset ꝑdi¬
tionis occasio: uolumꝰ et maritũ suum
illi etiam si iam tonsoratus ẽ. reddere de¬
beas om̃i excusatione cessante. Quia si
et mundana lex precipit conu̾sonis gr̃a
utrolibet inuito solui posse couigium:
duuna lex fieri ñ ꝑmittit. Nam excepta
fornicationis causa uirum uxorem re¬
linquere nlła ratione cõcedit. Quia post¬
qm copulatione ꝯiugii uiri atq mulieris
unum corpꝰ efficitur. ñ potest exparte cõ¬
uerti. et exparte in scło remanere.

Expanded text:
et si hoc repererit, et illum in monasterio et si hoc repererit, et illum in monasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est, nec quondam fornicationis crimen, propter quod viro licet uxorem relinquere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, etiamsi jam tonsuratus est reddere debeas, omni excusatione cessante: quia etsi 153 mundana lex praecipit, conversionis gratia, utrolibet invito, solvi posse conjugium, divina lex fieri non permittit. Nam excepta fornicationis causa, virum uxorem relinquere nulla ratione concedit, quia postquam copulatione conjugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parte in saeculo remanere.
Abbreviated transcription (Latin):
Puenit itaq ad nos qd̾ supͣscriptꝰ euan
geli felix cliaconi tui filiam stupro dece¬
lege pena plectendus: nos tam̃ aliqͣtiñ
legis cduriciam mollientes huĩcemodi
disponendo. idest ut ant qũa stuprauit
uxorem habeat. aut certe si renuenclum
putauerit. districtius ac corꝑalit̾ castiga¬
tus. excõmunicatusq ĩmonast̾io in quo
penitentiam ꝑagat retrudat᷑. de quo ei
nlła sit egrediendi sine nr̃a preceptione
licentia.
irum sine uxoris ꝓprie uoluntate
conu̾sum. etiam si fuisset iam ton¬
soratus: gregorius uxori reddi iubebat.
Quappter adriano panormitano nota¬
rio scribẽs: ait. Agathosa latrix presen¬
tium. questa ẽ martium suũ contrauo¬
luntatem suam inmonasterio urbiciab¬
batis cẽ comisum. qd̃ quia ad ei̾dem alb̃i
culpam et inuidiam ñ ẽ. dubiũ ꝑtinere:
exꝑientietue precipimꝰ. ut diligenti inqui¬
sitione liscutiat. neforte cum eiꝰ uolun¬
tate conu̾sus sit: ł ip̃a se mutare ꝓmiserit.

Expanded text:
enit itaque ad nos quod suprascriptus Felix Evangeli, diaconi tui, filiam stupro decelege poena plectendus, nos tamen aliquatenus legis duritiam mollientes, hujuscemodi disponendo, praecipimus ut aut quam stupravit uxorem habeat, aut certe, si renuendum putaverit, districtus ac corporaliter castigatus, excommunicatusque, in monasterium in quo poenitentiam peragat retrudatur, de quo ei nulla sit egrediendi sine nostra praeceptione licentia. » 41. Virum sine uxoris propriae voluntate conversum, etiamsi fuisset jam tonsuratus, Gregorius uxori reddi jubebat. Quapropter Hadriano, Panormitano notario, scribens, ait: « Agathosa, latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio Urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit;
Abbreviated transcription (Latin):
prestat in quem s̃ placuent atrng es
a fiuensꝙ ad finem forit̾. & disponeus
om̃ia suauit᷑. Neꝙ enim exliui ipsius
nata uł pauꝑtas pstat. uł adiniint
diuitie scitatem. nec ꝑfectum obscuritã
nec repbum clartas facit. nec claudit
lib̾tas: nec reserat seruitus paradysum.
Primus patarcharũ abraham ce diuẽ
scubit᷑ ce ꝑfectus. cuiꝰ fides admirabilis.¬
& obelientia umitabilis in reru om̃ium
copia p̃dicat᷑. Iosephdns egypti ꝯstitutꝰ
arege. unu̾so orbi prefuit castitatis etẽ¬
plum. Sc̃s iob qualis indiuicũs fu̾it
earum ꝓbauit adẽptio. quem morb cor¬
poris. temptatio uxoris. amicoꝵ expbra¬
tio: spetabili redlidit patientia clario¬
rem. Rex dauid qͦs nemo ditior. sed nẽ¬
mo sanctior. quo nlls sullimior s hu
milior nlłs: & int̾ thesauros innume¬
ros sepelietur. & int̾ dei amicos ceteris
rea scl̃i ꝯtemptorem. In quib om̃ibus
ñ tam altus iudetur ẽẽ qmͣ natus: cum¬
in scissimus et excellentissimis. regib

Expanded text:
at in quem sibi placuerit. Attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Neque enim ex sui ipsius natura vel paupertas praestat, vel adimunt divitiae sanctitatem; neque perfectum obscuritas, nec claritas reprobum facit; nec claudit libertas, nec reserat servitus paradisum. Primus patriarcharum Abraham et dives scribitur et perfectus, cujus fides admirabilis, obedientia imitabilis, in rerum omnium copia praedicatur. Joseph dominus Aegypti constitutus a rege, universo orbi praebuit castitatis exemplum. Sanctus Job qualis in divitiis fuerit, earum probavit ademptio; quem morbus corporis, tentatio uxoris, amicorum exprobratio spectabili reddidit patientia clariorem. Rex David, quo nemo ditior sed nemo sanctior, quo nemo sublimior sed nullus humilior, et inter thesauros innumeros sepelitur, et inter amicos Dei caeteris rea saeculi contemptorem. In quibus omnibus non tam altus videtur esse natus, in sanctissimis et excellentissimis regibus
Abbreviated transcription (Latin):
Plaustra uiri dei usib deuchere soliti erãt.
furto p̃ripiens abstulit. birautem dñi
dolo inimici suoꝵ animaliũ utilitatibus
destitutum se intelligens. dampnũq patien¬
ter ferens. ad solita orationis cucurrit arma:
ꝙ ut s̃ p̃dicta recłerentur animalia dñm
deprecatus ẽ. Cuiꝰ us orationis hoc apud
d̃m obtinere potuit: ut ꝑ totam noctem
isdemfur in longinquas eos regiones du¬
cere nitens. fatigatus nimia mane lassitu¬
dine ante fores iuri dei eosdem quos auf̃¬
re moliebat᷑. restitueret boues. uiruͭ dei q̃
te ouans recepit: & furem blande alloquẽs.
humanitatis ei gratam uicem ꝓfurti red¬
didit itatu. Precipue monens nesubditus
fraudulenti inimici suasionib ulterius
ẽẽt: ne i hic iudicia incurreret publica. &
et̾nis cremaretur flammis. Ꝙ siceum com¬
monens. liberum ꝑmisit abscetłe.
De uino

Expanded text:
plaustra viri Dei usibus devehere soliti erant, furto praeripiens abstulit. Vir autem Domini dolo inimici suorum animalium utilitatibus destitutum se intellegens damnumque patienter ferens, ad solita orationis cucurrit arma et, ut sibi praedicta redderentur animalia, Dominum deprecatus est. Cuius vis orationis hoc aput Deum obtinere potuit, ut per totam noctem isdem fur in longinquas eos regiones ducere nitens, fatigatus nimia mane lassitudine, ante fores viri Dei eosdem quos auferre moliebatur restitueret boves. Vir vero Domite, ovans recepit et, furem blande alloquens, humanitatis ei gratiam pro furti reddidit reatu, praecipue monens, ne subditus fraudulenti inimici suasionibus ulterius esset, ne et hic iudicia incurreret publica et eternis cremaretur flammis, et sic eum commonens liberum permisit abscedere. 13. De vino
Abbreviated transcription (Latin):
ost paucos uͦ dies in magna serentta.¬
te aeris suꝑ altare euidan eccłie nu¬
bes celitus descendit. suoq illud uelamine
oꝑuit. Om̃em eccl̃iam tanto terrore ac su¬
auitate odoris impleuit: ut patentib ia¬
nuis nullus illic presumeret intrare. Et
saceidos atq custodes uł hi qui ad celebn¬
da missarum sollempnia uenerant rem
uidebant: ingreddi minime poterant. et
suauitatẽ mirifici odoris trahebant. Bie
uͦ alia: in ea lampacles sine lumine sunt
accense. Post paucos iterum dies cũ
explẽtis missarum sollempnus extinctis
lampadib custos ex eadem eccl̃a egressus
fuisset: post paululum intrauit. et lam¬
pades qͣs extinxerat lucentes repperit: qͣs
negligenter extinxisse se credidit. atq eas
iam sollicituis extinxit. Qui exiens: eccłam
clausit. Sed post horarum tum spaciũ
regressus: lucentes lampades qͣs extinxat
inuenit. ut uidelicet exip̃o lumine aꝑte cla¬
resceret. quia ꝑbeatum gregorium locus ille
detenebris ad lucem uenisset.

Expanded text:
ost paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trahebant. Die vero alia in ea lampades sine lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret, quia per beatum Gregorium locus ille de tenebris ad lucem venisset. 33.
Abbreviated transcription (Latin):
Symon uero fingens seiratum: fugam
Tunc petrus expandens manus suas ad
celum: dixit. Domine ih̃u xp̃e qui nobis
disciplis tuis dixisti. ut in nomine meo
demones eicttẽ. infirmos curate. & mor¬
tuos suscitate: excita puerũ istum. ut
om̃is hec turba cognoscat qr tues łs. &
ñ ẽ alius pret̾ te: qui cum patretuo &¬

Expanded text:
ingens se iratum, fugere Tunc Petrus, expandens manus suas ad coelum, dixit: « Domine Jesu Christe, qui nobis discipulis tuis dixisti: Ite, in nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, mortuos suscitate, excita puerum istum ut omnis haec turba agnoscat quia tu es Deus, et non est alius praeter te qui cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
uera ficdes ã. crelat᷑. Qd̾ cum fecisset po¬
płs: dyait symon. Modo si eum suscitaue
Tunc symon inuocatis demoniisꝰ mi¬
nisterio eoꝵ cepit agere. ut moueretur
corpus. Qd̃ ppłi uidentes cõclamauer̃t
in laude symonis: & in ꝑnitiem petri:
Tunc petrus uix impetrato silentio: ait
ad ppłm. Si uiuit. Loquat᷑. ambulet:
accipiat cybum. reu̾tatur ad domum

Expanded text:
vera fides esse credatur. » Quod cum fecisset populus, dixit Simon: « Modo si suscitavero Tunc Simon, invocatis daemoniis, ministerio eorum coepit agere ut moveretur corpus. Quod populi videntes coeperunt clamare in laudem Simonis et in perniciem Petri. Petrus autem, vix impetrato silentio, ait ad populum: « Si vivit, loquatur, ambulet, accipiat cibum, revertatur ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ie suscepisse. et fecit et excusauit. nunc
ut̾im nichil querimꝰ. quia synodoꝵs sendẽ¬
tiam sequentes. minores culpas que ne¬
tem tua sit om̃ino sollicita. ne hoc qd̃ pre¬
sumptioni in choanti ad huc creditur¬
inꝓficiente deterius iuncdiretur. Et
post pauca. Illudautem qoꝓ litendis a
clero uro mappulis scripsistis. ant̃is est
clericis obiuiatum. dicentio nlllumqͣm¬

Expanded text:
Ecclesiae suscepisse, se et fecit et excusavit, nunc Ecclesiae suscepisse, se et fecit et excusavit, nunc interim nihil querimur: quia synodorum sententiam sequentes, minores culpas, quae netem tua sit omnino sollicita ne hoc, quod praesumptioni inchoanti adhuc cediturproficiente deterius vindicetur. » Et post pauca: « Illud autem quod pro utendis a clero vestro mappulis scripsistis, a nostris est clericis fortiter obviatum, dicentibus nu
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m. et exemplum ꝓculdubio nobis se¬
quentib ostendit. ut et humilitatem te¬
neamꝰ in m̃te. et tamen nr̃i ordinis digni¬
tatem seruemus in honore. qͣtinus nec in
nobis humilitas timida. nec erettio sit
suꝑba. et cet̾a. Qd̃ gregorius sicut ex pre¬
cecdentib ac subsequentib manifestissime
colligi pot̾it. et fecit et dixit.
ꝙ prb̃os ac liacones inmapulis ꝓcedere
ꝑmutentem. pͥmo ꝑ castorium cartulari¬
um familiarit̾ arguit. post exconsuetu¬
dine siue pͥuilegio sͥ hec concessa ꝑtinacit
defendentẽ. tali sententia post nomulla
multauit. Ut enim inquit ea q̃ fuꝑus
dixi breuiter colligam. ammoneo qͣtinus
nͥ decessors meoꝵs munificentia tͥ hec ꝑ
pͥuilegium attributa docueris. uti in pͥla¬
teis pallio ult̾us ñ presumas. neñ habere
et ad missas incipias. qd̃ audaciter et in
plateis usurpas. De secretario autẽ quod
frat̾nitas tua resedisse cum pallio. et filioᷤ

Expanded text:
vestrum : exemplum procul dubio nobis sevestrum : exemplum procul dubio nobis sequentibus ostendit, ut et humilitatem teneamus in mente, et tamen ordinis nostri dignitatem servemus in honore: quatenus nec in nobis humilitas timida, nec erectio sit superba, » et caetera. Quod Gregorius, sicut ex praecedentibus ac subsequentibus manifestissime colligi poterit, et fecit, et dixit.que presbyteros ac diaconos in mappulis procedere permittentem, primo per Castorium chartularium familiariter arguit; post, ex consuetudine, sive privilegio, sibi haec concessa pertinaciter defendentem tali sententia post nonnulla mulctavit. « Ut enim, inquit, ea quae superius dixi, breviter colligam, admoneo quatenus nisi decessorum meorum munificentia tibi haec per privilegium attributa docueris, uti in plateis ulterius non praesumas: ne non habere et ad missas incipias, quod audacter et in plateis usurpas. De secretario autem, quod fraternitas tua resedisse cum pallio, et filios
Abbreviated transcription (Latin):
ec ẽ.gregorũ de refutatione no¬
minis uiniu̾salis. plena rationis
humilitatis q sententia. Qui
uidelicet contͣ suꝑbos prudent᷑
uti nouerat. serpentis astutia et a columbe
simplicitate cura humile̾minime recede¬
bat. Quappt̾ sue temꝑantie conscius. do¬
minico caitaginensi epo post cet̾a. De eccl̃ia¬
sticis inquit priuilegiis. quod ur̃a frat̾m¬
tas scribit. hoc postposita dubitatõe tene¬
at. quia sicut nr̃a defendimus. ita singłis
quibq eccł̃us sua iura seruamus. Nec
culibet fauente gr̃a utra quam meret᷑
impcitiar. nec ulli he quod sul iuutd
et puottu stimilante. derogare. s fratres
ceo honore singulos prouehi dium mͦ
ñ sit qd̾ alt̾i iuire ab alt̾o possit opponi.
tem eulogio alexanduno
et anastasio antiocheno patͥarthe scribit.
dicens. Cum p̾dicator egregius dicat. qua¬
dui quidem sum gentium apls. minist̾i¬
um meum honorificabo. qui iursũ aliaᷤ
dicens. facti sumus pariuili in medio

Expanded text:
ec est Gregorii, de refutatione nominis universalis, plena rationis humilitatisque sententia. Qui videlicet contra superbos prudenter uti noverat serpentis astutia, et a columbae simplicitate circa humiles minime recedebat. Quapropter suae temperantiae conscius, Dominico, Carthaginensi episcopo, post caetera: « De ecclesiasticis, inquit, privilegiis, quod vestra fraternitas scribit, hoc, postposita dubitatione, teneat: quia sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua jura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur, impartior; nec ulli hoc, quod sui juris est, ambitu stimulante, derogabo: sed fratres deo honore singulos subveni, dummodo non sit quod alteri jure ab altero possit opponi. » Item Eulogio, Alexandrino et Anastasio, Antiocheno patriarchis, scribit, dicens: « Cum praedicator egregius dicat: Quandiu quidem sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo , qui rursus alias dicit: Facti sumus parvuli in medio
Abbreviated transcription (Latin):
gemꝰ. neq quod nouo ausu appetitum
e. concetimus. S om̃ia ageblande et
dulctter. ut actio tua districta sit. et lu¬
pollinaris martyns. me ꝑ nullius fauo¬
re ꝑsone neq cõmodo aliquo intuenien¬
te testari. S hocscio et ꝑ memetip̃m cog¬
noui. quia ante temꝑa ioh̃is quondam
ep̃s rauennas ep̃s presente apochrisiario
sedis apłice illo atq illo illis atq illis di¬
eb ꝯsuetudinem utendi pallio habuit
et ñ cognoui. quia hoc latenteruel absen-¬
te apochrisiario usurpasset.¬
oc gregorus ꝑ inditionem qͣrtam
decimam iusiurandũ preceꝑat. Qtd̃
quia rei exitus manifestat. deficientib
testimonus ꝑtres ꝯtinuos annos infeccũ
ꝑmanserat. Iterum marinianus suorum
suggestione compulsus usum pallu que
ex consuetudine sicut conuenerat iuincdi¬
care non poterat. importunttate p̃cum
se posse recipe confidebat. Quappͥt grego¬
rius in eaclem sẽtentia ꝑmanens eidem

Expanded text:
gemus, neque quod novo ausu appetitum gemus, neque quod novo ausu appetitum est, concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et actio tua districta sit, et lipollinaris martyris, me pro nullius favore personae, neque commodo aliquo interveniente testari. Sed hoc scio, et per memetipsum cognovi, quia ante tempora Joannis quondam episcopi Ravennas episcopus, praesente apocrisiario sedis apostolicae illo atque illo, illis atque illis diebus, consuetudinem utendi pallio habuit, et non cognovi quia hoc latenter, vel absente apocHoc Gregorius per indictionem quartam decimam jusjurandum praeceperat. Quod quia, sicut rei exitus manifestat, deficientibus testimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicare non poterat, importunitate precum se posse recipere confidebat. Quapropter Gregorius in eadem sententia permanens, eidem
Abbreviated transcription (Latin):
exhibitionem ꝑcepisti. siue sub inde ꝑce¬
peris erogandum: nulli umꝙͣ hominũ
quolibet mͦ seu ingenio cogaris ponere
rationem. uł aliqmͣ debeas molestiam su¬
stinere. S quia ita humanis te om̃ib
cẽ. uolumus rationib absolutum. ut
deo nr̃o dehiis que tͥ cominisimus ratio¬
nem te nou̾is positurum: hortamurut
fidei in te sinceritas iugeat. sit mens inre¬
b intentior. cuia ꝓpensior: studio iugilã¬
tus. deuotio clarior: exhibitio efficatior.
Quatinus dum diumno aduttus aucilio.
hoc opus sollerter impleueris: et illi pro
quib sollicitudinem geris studii tui so¬
latio utiliter consolentur. et tu mercedis
tue bonum in et̾na uita redemptoris nr̃i
gratia ꝯpensante recipias.
et quidem gregorius intra uł extraur¬
bem: studio pietatis exercuit. Cet̾um

Expanded text:
exhibitionem percepisti, sive subinde perceexhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum, quolibet modo seu ingenio, cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita humanis te omnibus esse volumus rationibus absolutum, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hortamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio, hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante recipias. » 52. Haec quidem Gregorius intra vel extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
cam conuertant᷑. Sic enim aut diuina mi¬
sctłia ꝓsua forsan eis conuersione. et in hac
uita subueniet: aut si eos migrare contige¬
ut. a sius qd̃ et magis obtandum ẽ transe¬
unt facinorib absoluti.
gitur prudentissimus pat̾familias xͥ gre¬
gorius singulis diaconis uł xenodochiis:
iuros ydoneos deputauit. Quos etiam
ut securius immo sagatiꝰ in oꝑe pietatis
ac miscłie laborarent: huiꝰmodi priuile¬
giis muniendos ẽẽ decreuit. Licet eos quia
pia intentione sollicitudinis curam debilibꝰ
ac egenis impendunt. sua apud omnes
ualeat tueri deuotio: meliꝰ tamen ẽ. si pro
quiete sua dehiis fuerint muniti que
gesserint: ne inde eis inquietudinis occa¬
sio. unde magis laudandi sunt ouat᷑
nis tue studio ꝓuocati: mensis paupe¬
rum echibende cdiaconie eligimus p̃po¬
nistratõe dubietas. hac te munitione ꝓ¬
speximus fulciendũ. constituentes utͣ
de hoc qd̃ ad mensas pauꝑum uł diaconie

Expanded text:
cam convertantur. Sic enim aut divina micam convertantur. Sic enim aut divina misericordia pro sua forsan eis conversione, et in hac vita subveniet, aut si eos migrare contigerit, a suis, quod et magis optandum est, transeunt facinoribus absoluti. » 51. Igitur prudentissimus paterfamilias Christi Gregorius singulis diaconiis vel xenodochiis viros idoneos deputavit, quos etiam, ut securius, imo sagacius in opere pietatis ac misericordiae laborarent, hujusmodi privilegiis muniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeat tueri devotio, melius tamen est si pro quiete sua de his fuerint muniti quae gesserint, ne inde eis inquietudinis occasio unde magis launis tuae studio provocati, mensis pauperum et exhibendae diaconiae eligimus praeponascatur dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum; constituentes ut de hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
pastoralis cure sollicitudinẽ ꝓrsus exc̃edit.
Quappter uniuersis ep̃is italie scribẽs ait.
Qm̃ nefandissimus auttanth. in hac que
nuꝑ exempta ẽ paschali festiuitate. Lan¬
gobardoꝵ filios in fide catholica baptiz ari
ꝓhibuit. ꝑ qua culpa. eum diuina maiestaᷤᷤ
extixit: ut sollempnitatem pasche alterius
ñ iuderet. uram frat̾nitatem decet cunctos
ꝑ loca ur̃a langobardos ammonere. ut
quia grauis mortalitas inminet. eosdẽ
filios suos in arriana heresi baptizatos.
ad catholicam fidem concilient: quatinus
iram suꝑ eos dei om̃ipotentis placent.
tem preiecticio ep̃o narniensi.
ꝑuenit ad nos peccatis ĩminentib inciui¬
tate ur̃a: mortalitatem om̃ino crassar. Que
res: nos nuis addixit. Quamobrem salutã
tes tuam instantissime suademꝰ: ut a lan¬
gobarlors siue romanorum qui in eodẽ
loco degunt: ammonitione nlła ratione
cessetis. et maxime agentilium et heretico¬
rum. ut ad ueram rectamq fidem catholi¬

Expanded text:
storalis curae sollicitudinem prorsus extendit. Quapropter universis episcopis Italiae scribens, ait: « Quoniam nefandissimus Autharith in hac quae nuper expleta est Paschali festivitate Langobardorum filios in fide catholica baptizari prohibuit, pro qua culpa eum divina Majestas exstinxit, ut solemnitatem Paschae alterius non videret, vestram fraternitatem decet cunctos per loca vestra Langobardos admonere, ut quia ubique gravis mortalitas imminet, eosdem filios suos in Ariana haeresi baptizatos ad catholicam fidem concilient, quatenus iram super eos omnipotentis Dei placent. » Item Praejecto, episcopo Narniensi: « Pervenit ad nos, peccatis imminentibus, in civitate vestra mortalitatem omnino grassari, quae res nos nimis addixit. Quamobrem salutantes fraternitatem tuam, instantissime suademus ut a Langobardorum, sive Romanorum, qui in eodem loco degunt, admonitione nulla ratione cessetis, et maxime a gentilium et haereticorum, ut ad veram rectamque fidem catholi
Abbreviated transcription (Latin):
munione pͥuatus. Qtd̾ ille molestissime fe.¬
rens. et auctor itatem tanti pontificis. eua¬
cuare ñ preuaualens: magoꝵ suffragia.
requisunt. Qui magnis munerib ꝑsua¬
si: posseᷤsius carminib agere ut inimisso
demone tam dui caballus pontificis uerant᷑.
quousq cum sessore suo periditart᷑ ficdu¬
cialit̾ ꝓmiserunt. Hac incestus uidex pol¬
licitatione letatus: magos uixta uuam
qͣ pontifex ad stationem ꝓfecturus erat.
inedito stare precepit. ut uidere transeuntes¬
et ñ uideri a transeuntib potuissent. Cũq
magi ex planetatum mappulatoꝵꝙ pro¬
cessionib magam pontificem cognoui¬
sent: immisso demone tam fortiter eus
equum uexari fecerunt. ut nũqm̃ asesso¬
re siue stratorib teneri posse putaretur:
naculo tam caballum a presenti rabie libe¬
iauit. qmͣ maleficos ex latente culmine iu¬
bens deponere ꝑpetua cecitate młtauit.
Qui iratum suum suggestione incesti

Expanded text:
munione privatus. Quod ille molestissime femunione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaretur. naculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓ reliquiis uilem pannum susciperent. fle¬
biliter querebantur. dicentes dominos suos
pulcherriis pallus habundare. ac ꝑ hoc
romanoꝵ uilib prandeis ñ egere. Eorte tunc
gregorius missarum sollempnia celebrabat
Quib expletis ab asdem legats prande
coram cunctis respiciens suꝑ aliarx comno¬
suit. seq cum om̃ib in orationem deaie
de more transmissum ẽ. ꝓreliquiis martyrũ
uenerari deberet. qͣntocius inclicaret. Dem¬
de ab oratione surgens. incredulos legatos
ꝓpius stare precepit. Cultellũ petut. more sc̃i¬
ssuni pappe leonis prandeum pupugit. De
cuiꝰ punctionib: sanguis ꝓtinus emanauit.
Quo muaculo tam legati confusi qm om̃s
qui aderant tremefacti. iussu gregorii cum
eo t̾re ꝓstrati st̃. Nec ante ab oratione cessa¬
uert. qm cuncta prandeoꝵ foramina diui¬
nitus clauderentur.
uidam pret̾ea diuitum romanoꝵ re
licta cõuige: fuerat a pontifice com¬

Expanded text:
ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, fleut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abundare, ac per hoc Romanorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gregorius missarum solemnia celebrabat. Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dde more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, elicta conjuge, fuerat a Romano pontifice com
Abbreviated transcription (Latin):
strans. ad credulitatis gr̃am tam illam re¬
uocare potuit. quam totum popłm ꝯfirmare
curauit. Rursus itaq in orationẽ cum eis¬
dem ꝓstratus: carnis frustum in panis pri¬
mordia reformauit.
lio quoq temꝑe uirdei gregoriꝰ miracu¬
lum pene huic simile ꝑpetrauit. Nam
cum petentib quib̾dam occidentalib perle¬
gatos insingulis pradib sub nominibus
petitoꝵ martyrum prandeum solito more
ocludens. desuꝑ sigillasset: legatis largitus
est. Illi susceptas reliquias ueneratione cõ¬
grua deferentes. p̾qm̃ quedam itineris mili¬
aria ꝯsumpserunt. stulte se tantum uiaticũ
confecisse. murm᷑are ceꝑunt. si nesciant utr̃
scõꝵs ossa an magis carnes aromano ponti¬
fice suscepissent. Itaq communi consilio re¬
moto pontificali signaculo reseratisq prai¬
dib particulas prand ii repererunt. ¶Nox
ad urbis menia cum furore nimio reuertẽtes
ꝑ archidiaconem gregorio se delusos fuisse.

Expanded text:
strans, ad credulitatis gratiam tam illam restrans, ad credulitatis gratiam tam illam revocare potuit, quam totum populum confirmare curavit. Rursus itaque in orationem cum eisdem prostratus, carnis frustum in panis primordia reformavit. 42. Alio quoque tempore vir Dei Gregorius, miraculum pene huic simile perpetravit. Nam cum, petentibus quibusdam occidentalibus per legatos, 59 in singulis pyxidibns sub nominibus petitorum martyrum brandeum solito more concludens, desuper sigillasset, legatis largitus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
dem angloꝵ eccl̃ias uulgo leguntur.
omittenda ñ arbitror: nestudiosi lectoris a¬
nimus aut defraudasse peruicactter. aut
negligenter preterisse me cognitioni congru¬
a suspicetui. Matrona quedam beato grego¬
rio ꝑstationes publicas missarum sollemp¬
na celebranti. solitas oblationes optulerat.
Cui post mysteria traditurus cum diceret.
tuam: lasciua subrisit. Ille continuo dex¬
teram ab euis ore conuertens ꝑtem illam
dominici corꝑis suꝑ altare deposuit. Exple¬
tis uͦ missaium sollempnus: matronã corã
popło inquisiuit. qũaobrem corpꝰ dominicũ
suscept᷑a. uidire p̾sumpserit. At illa du mu¬
sitans. tandem ꝓupit. Quia panem inqui¬
ens q̃uam ꝓpͥis manib me fecisse cognoueram.
tu corpꝰ dominicum appellabas. Tunc grego¬
rius ꝓ incredulitate mulieris cum tota ple¬
bese in oratione ꝓstrauit. et post paululũ
surgens particłam panis quam suꝑ alta¬
re posuerat. carnem frãm repperit. Quam
coram cunctis increclule matrone demon¬

Expanded text:
dem Anglorum Ecclesias vulgo leguntur. omittenda non arbitror, ne studiosi lectoris animus, aut defraudasse pertinaciter, aut negligenter praeteriisse me cognitionem congruam suspicetur. Matrona quaedam beato Gregorio, per stationes publicas missarum solemnia celebranti, solitas oblationes obtulerat. Cui post mysteria traditurus, cum diceret:nimam tuam, lasciva subrisit. Ille continuo dexteram ab ejus ore convertens, partem illam dominici corporis super altare deposuit. Expletis vero missarum solemniis, matronam coram populo inquisivit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa diu mussitans, tandem prorupit, quia panem, inquiens, quem propriis manibus me fecisse cognoveram, tu corpus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius, pro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paululum surgens, particulam panis quam super altare posuerat, carnem factam reperit: quam coram cunctis incredulae matronae demon
Abbreviated transcription (Latin):
dis affectu eiꝰ poscebat auxilium. Qui
cum ad memoriam eiꝰ pauim̃to inhe¬
rens duitius funderet p̃ces: & auditũ

Expanded text:
dis affectu eius poscebat auxilium. Qui cum ad memoriam eius pavimento inherens diutius funderet preces, et auditu
Abbreviated transcription (Latin):
rigit.¬
Ubi quinq concilia se uenerari fatetur.¬
Ubi collecta synodo pͣuas ꝯsuetudines dãp¬
Qbi antiphonarũ centonizans. cantorũ
constituit colam.
Cur occidentales dulcedinẽ cantilene.
offensus duos dericoꝵ erudiendos suoꝵ¬
rome dimisit.¬
¶bi gregorius pulsis laicis familiares sibi
clericos elegit.¬
Ubi talem eccl̃am romanam exhibuit. qͣlis
prima sub apłis fuit.
Quanta et qualia tt̃rome stucdia reflorebt.¬

Expanded text:
rigit.uinque concilia se venerari fatetur.--5. Collecta synodo, pravas consuetudines damnat.--6. Antiphonarium centonizans, cantorum constituit scholam.--7. Cur Occidentales dulcedinem cantilenae offensus, duos clericorum suoRomae dimisit.ercepit.--11. Gregorius, pulsis laicis, familiares sibi clericos elegit.--12. Talem Ecclesiam Romanam exhibuit, qualis primo sub apostolis fuit.--13. Quanta et qualia tunc Romae studia refloreb
Abbreviated transcription (Latin):
titurum fore presumam. Peto gͥ ut sicut tuis
uissionib humiliter parui: sic beati gregorii
precib. et in hoc scło ab emuloꝵ insidus. et
in fut᷑o apeccatoꝵ nexib mertar miscłiteR
lib̾ari. ꝑ iħm xp̃m dominum nr̃m ameN

Expanded text:
citurum fore praesumam. Peto igitur ut sicut tuis citurum fore praesumam. Peto igitur ut sicut tuis jussionibus humiliter parui, sic beati Gregorii precibus, et in hoc saeculo ab aemulorum insidiis, et in futuro a peccatorum nexibus merear misericorditer lib
Abbreviated transcription (Latin):
ratione cognouerit: in qͣrto condusi. Neq
magnopere temꝑa temꝑib contuli: sedre
rare curaui. In quib qͣnquam multa et
uaria memoratu digna studio breuitatiꝰ
scriitorum ueterum nequeant auctoritate
defendi. exceptis illis miraculis que nr̃is tem¬
porib facta multis adhuc suꝑstitib uiuis uo¬
cib celebrantur: Si cuitamen ut assolet alit̾
iisum fuerit. ad plenitudinẽ scriii nr̃i recur¬
rens: tot carticios libros epłarum etdem patris.
quot annos ꝓbatur uixisse reuoluat. Et quia
quedam illarum uario temꝑe destinate uarie¬
tatem sensuum retinent. eedemq non nullis
integre. quib̾dam uͦ parte aliqua diminute
ꝓꝑsonarum locoꝵs siue tempoꝵ dispensatio¬
ne uidentur finetenus relegendo conspicere.
Sicq demum lucidam ueritatem cognoscens:
me aut cum a masus defendat. aut cumosorib
arguat. Qũaquam in eo qd̃ tuo uidicio pla¬
ceo. cunctis ueritatem tuentib me ꝑpetuo pla¬

Expanded text:
ratione cognoverit, in quarto conclusi. Neque ratione cognoverit, in quarto conclusi. Neque magnopere tempora temporibus contuli, sed rerare curavi. In quibus quanquam multa et varia memoratu digna studio brevitatis d scriptorum veterum nequeat auctoritate defendi, exceptis illis miraculis quae, nostris temporibus facta, 22 multis adhuc superstitibus, vivis vocibus celebrantur. Si cui tamen, ut assolet, visum fuerit aliter, ad plenitudinem scrinii vestri recurrens, tot charticios libros epistolarum ejusdem Patris, quot annos probatur vixisse, revolvat. Et quia quaedam iliarum, vario tempore destinatae, varietatem sensuum retinent, eaedemque nonnullis integrae, quibusdam vero parte aliqua diminutae, pro personarum, locorum, sive temporum dispensatione, videntur, fine tenus relegendo conspiciat; sicque demum lucidam veritatem cognoscens, me aut cum amasiis defendat, aut cum ausoribus arguat; quanquam in eo quod tuo judicio placeo, cunctis veritatem tuentibus me perpetuo pla
Abbreviated transcription (Latin):
dem fedis presulis auctoritate describerem.
cui d̃s omp̃s ꝓbandorum seu repellandoꝵs
scriptoꝵs om̃ium specialem dederit ꝓculdu¬
bio potestatem. Itaq tam imperiosis acto¬
rib tandem ꝯpullus. uix primũ librum
gregoriane uite compleueram: quando
hunc in eiꝰdem ugilus annua uertigine re¬
uolutis. tua ꝓbauit pariter ac publicauit
auctoritas. Ergo sollicitior factus ad cetera
pauca de multis te incentore te p̃ceptore. te fa¬
ctore aeq iudice colligens: in libris quatu¬
or auxiliante dño coartari. et scłm distri¬
butionem etꝰdem doctoris qua librum regule
pastoralis qͣdripertita distinxerat ratione:
ego qͦq illum qualiter ad cũlmen regiminis
uenerit. in primo hui oꝑis libro ꝑhibui. Et
ad hoc rite ꝑueniens qualiter uixerit: in se¬
cundo disserui. Et bene uiuens. qualit̾ docu¬
erit: intercio designaui. Et recte docens.
infirmitatem suam cotidie qͣnta conside¬

Expanded text:
sdem sedis praesulis auctoritate, describerem, sdem sedis praesulis auctoritate, describerem, cui Deus omnipotens probandorum seu repellendorum scriptorum omnium specialem dederit procul dubio potestatem. Itaque tam imperiosis auctoritatibus tandem compulsus, vix primum librum Gregorianae Vitae compleveram, quando hunc, in ejusdem vigiliis annua vertigine revolutis, tua probavit pariter ac publicavit 21 auctoritas. Ergo sollicitior factus ad caetera, pauca de multis, te incentore, te praeceptore, te fautore, teque judice, colligens, in libris quatuor, auxiliante Domino, coarctavi; et secundum distributionem ejusdem doctoris, qua librum Regulae pastoralis quadripartita ratione distinxerat, ego quoque illum, qualiter ad culmen regiminis venerit, in primo hujus operis libro perhibui; et ad hoc rite perveniens, qualiter vixerit, in secundo disserui; et bene vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta conside