comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uñ s acione pͥuatꝰ. restituta pena qͣ pactis ꝓlatur iiserta. nreꝵ ꝓpͥetate careat ⁊ emolum̃to
sipacto i gransaceione illa fuerit ẽsecutꝰ. Ittiq eoꝵ onuã mort comoca oeputabunt᷑ qͥ intemerati

Expanded text:
 actione privatus, restituta poena quae pactis probatur inserta, et rerum proprietate careat et emolumento, pacto vel transactione illa fuerit consecutus: itaque omnia eorum mox commodo deputabuntur, qui intemerat
Abbreviated transcription (Latin):
sasi ado scanto. Pibtas ad ebitore fisci data seruo qͥ ptgnori nõ: ex cõuencione sp̃ali s tantũ pͥiule¬
sio fisci obligatꝰ nõ alit̃ insirmat᷑. ꝗͣ si hoc fraudis c̃silio esfectũ oetegit᷑:

Expanded text:
. Libertas a debitore fisci servo data, qui pignori non est ex conventione speciali, sed tantum privilegio fisci obligatus, non aliter infirmatur, quam si hoc fraudis consilio effectum detegat
Abbreviated transcription (Latin):
e cetis uͦ q̃ ab alũs tui õstituta uiris detenta exacta nõ st̃ abh qͥ nõ agendi qͥd ꝑp̃ ercrgaioñs¬
obstagłum facultatẽ ħr potuit: exigi nõ pot̃. ⁊ to cͥco adũsus eos qs res tuas tenẽ dias retos¬
quere tuas peticiones d ebes.
dis: eou inpedim̃to lib̃tati fieri nõ potuit. Ilut̃ eractu p̃cedentti p̾manumissionẽ si utriꝰ
q ꝙis ãministracio nõ ronexa s seꝑata sit. cuenũ nõ posse ꝓcuidubio sit

Expanded text:
 vero, quae ab aliis tui constituta iuris detenta exacta non sunt, ab hoc, qui nec agendi quidem proptobstaculum facultatem habere potuit, exigi non potest: et idcirco adversus eos, quos res tuas tenere dicisquere tuas petitiones debes. Dendis, eorum impedimentum libertati fieri non potuit. quin autem ex actu praecedenti post manumissionem, si utriusque temporis administratio non conexa, se
Abbreviated transcription (Latin):
oõ Iust: ã. loħi ip̃. eũ in adoptiuis filus. qͥfilũ familias c̃stituti apatrib nutalib aliis dant᷑ antios
lapienciȩ incidit quedã dubita cio si oportet talẽ filiũ si p̃tit a natãli patre fuerat. habe contra
&s testam̃tũ oe inossicioso accioriẽ quã pinianꝰ ꝙ̃ negat: paulus aũt sine effectu dereligt marcian
ũ distinguit ne er haccausa iriꝙ pattis pderet successionẽ natãlis đ uoliuntue et̃ cirtũuent aqtiui

Expanded text:
or Justinianus . Cum in adoptivis filiis, qui filii familias constituti a patribus naturalibus aliis dantur, antiquae sapientiae incidit quaedam dubitatio, si oportet talem filium, si praeteritus a naturali patre fuerat, habere contra eius testamentum de inofficioso actionem  quam papinianus quidem negat, paulus autem sine effectu derelinquit, Marcianus vero distinguit, ne ex hac causa utriusque patris perderet successionem, naturalis quidem voluntate eius circumventu
Abbreviated transcription (Latin):
nacionib eos uerari: qͥ ꝑꝑ timorẽ dĩ aparentib atq subanoris destitutos minores sustentare ac uelut
pat̾na affectõne educare festinant.
monael qͦ in causis ciuililꝰ exnuliꝰ penitꝰ maioris minoris ue senten᷑a uidicis. ad extranea uidicia per¬
trahantur. aut ꝓũiciã uł loc̃. aut regionẽ quã habitant exire cogantur. Nulliieoꝵ eccłas ul monastora¬
u que religionis intuitu habitant: relinquere miserabili necessitate iubeatur. S ap̃ suos iudici

Expanded text:
nationibus eos vexari, qui propter timorem dei a parentibus atque substantiis destitutos minores sustentare ac velut paterna adfectione educare festinant.monachi quoque in causis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis ad extranea iudicia pertrahantur aut provinciam vel locum aut regionem quam habitant exire cogantur. Nullus eorum ecclesias vel monaster quae religionis intuitu habitant, relinquere miserabili necessitate iubeatur, sed apud suos iudic
Abbreviated transcription (Latin):
teneri obnoxia racionibꝰ paruuloꝵ p̾cipiniꝰ. neꝗ incuria. ne ꝗ fraude deꝑeat: his illuo ao uingitnus

Expanded text:
teneri obnoxia rationibus parvulorum praecipimus, ne quid incuria, ne quid fraude depereat. His illud adiungimus
Abbreviated transcription (Latin):
non debet. Sin aut̃ uendicio. nulla uista auctoritate p̃sidis p̃cedente facta:: hãs
ratã haberi uira nõ concedunt: idq ꝗd frustra gestũ ÷ reuocari oportet. ita utll

Expanded text:
non debet. Sin autem venditio nulla iusta auctoritate praesidis praecedente facta est, hanc ratam haberi iura non concedunt, idque quod frustra gestum est revocari oportet, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
s ex his certi abiudiciali sentencia in possessi onẽ rerũ mutant᷑. nõ solũ hũs ⁊̃ alii omĩs talia debita p̃tẽ¬
ientes eandẽ cõmoditate pociant᷑ ⁊ possint cũpͥorib rerũ detẽtatorib cõmuni onẽ. ħreiureb: de qui
ticipes hũ mõi õmoditatis: Ut aũt nõ in ꝑpetuũ alioꝵ neglegenoia illi qͥ ꝓsuis delitis alacͥores creditorib: a
ostendurit᷑ fuisse p̃gͣuent᷑: rectũ nob eẽ uidetur tt̃ cõmunionẽ ħr in possestiotiẽ ror alios cretorus. qͥnõ hoo

Expanded text:
sed ex his certi ab iudiciali sententia in possessionem rerum mittantur, non solum hi, sed etiam alii omnes talia debita praetendentes eadem commoditate potiantur et possint cum prioribus rerum detentatoribus communionem habere in rebus, de quiticipes huiusmodi commoditatis. Ut autem non in perpetuum aliorum neglegentia illi, qui pro suis debitis alacriores creditoribus aliis ostenduntur f
Abbreviated transcription (Latin):
inpleant᷑ piȩ desioien ciũ uolũtates. ita tñ ut religiosissimi antistites gͣtis ⁊ sine ullo dispendio. p̃dio
ta conficrant᷑: ne humanitatis obtentu relicte peccumȩ. uidicioꝵ dispendus erogent᷑. Iosi testator
qͥ hiũ moĩ legatũ uł sidĩ amissu ðesignata ꝑsona reliqͥt. barbarȩ sit nacionis: ide ei patria aliqͣ em̃serat
tatis uir reuẽntissimꝰ ep̃s exactõnẽ habebit. subqͣ uioꝰ ut t̾ritoriũ et̃ dinoscit᷑: ⁊ ne piũ desũctoꝵ
ꝓpositĩ inꝗta fraudatoꝵ calliditate celaret᷑: qeqͥd ex hui moĩ causa atestatore relictũ fuerit: uniũ
si qͥ to qͦcũq mͦ cegnoru̾nt. uł inuiri clarissimi rectoris ꝓũteiȩ: ut in urbis epĩ noticiã deferendi
hant facultatẽ liłam nec delatoris nonĩ: suspteroneq̃ formid ent: cũ fioes atq industria e

Expanded text:
impleantur tam piae deficientium voluntates: ita tamen, ut religiosissimi antistites gratis et sine ullo dispendio praedicta gesta conficiant, ne humanitatis obtentu relictae pecuniae iudiciorum dispendiis erogentur. Quod si testator, qui huiusmodi legatum vel fideicommissum non designata persona reliquit, barbarae sit nationis et de eius patria aliqua emerseritatis vir reverentissimus episcopus exactionem habebit, sub qua vicus vel territorium esse dignoscitur. Et ne pium defunctorum propositum improba fraudatorum calliditate celersi, qui id quocumque modo cognoverint, vel in viri clarissimi rectoris provinciae vel in urbis episcopi notitiam deferendi habeant liberam facultatem: nec delatoris nomen suspicionemque formident, cum fides atque industria e
Abbreviated transcription (Latin):
occitẽ solent ꝗ ⁊̃ mãcipia dic¬
ta sũt ꝙ sabhostib maniuca¬
piuitt̃. ¶ sẽui aũt aut na¬
scunt̃. aut fuĩt. Sascũtur
exancillis nr̃is. fiũt aũ au̾¬
iure gẽtiũ.i. ex captiuitate.
aut iure ciuili.cũ hõ lib̾ ma¬
iõ.xx. ãnis ad p̃tiũ pãticipã¬
dũ se se uenũdari passusett

Expanded text:
mancipia dicti sunt, quod ab hostibus manu capiantur. Servi autem aut nascuntur aut fiunt: nascuntur ex ancillis nostris, fiunt aut iure gentium, id est ex captivitate, aut iure civili, cum homo liber maior XX annis, ad pretium participandum sese venundari passus est.
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes aut lib̾i sut aut
aut iure ꝓhibet. ¶ Sẽuitus
aũt ẽ ꝯstitutõ iuris gentiu
qua quis dñio alieno ꝯtͣ na¬
turã subicit. Sẽui eͥ exeo appe¬

Expanded text:
ines aut liberi sunt aut aut iure prohibetur. Servitus est constitutio iuris gentium, qua quis domino alieno contra naturam subiicitur. Servi autem ex eo appe
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris thori ꝓpͥetate eoꝵ oestrenda seđm ea quȩ de sedis nuporis ilues que his mulierib statuta et
ne ernecessitate legis ⁊ sacm̃t colorato ꝑuiriũ coninittat᷑. Cũ enĩ mulieres ad hoc natu ꝓgenuit ut
part ederent. ⁊ marima eis cupiditas in hoc constituta ÷. qr̃ prudetites scientesq ꝑuiriũ ꝯmut patim̃¬
ale gͥ uiram̃tũ adqͥ escat. ⁊ lex ulia miscella cedat. cũ muciana cacioione suꝑ liee intros uota a
republica seꝑata. Augeri uenĩ magis nr̃am r̃ẽ publicã. ⁊ multis hõib legitinis ꝓgentis freq̃nta¬
ri. quã impus ꝑuiriis astci uolum. ꝯłatis eẽ inhumanũ iud etur ꝑleges q̃ ꝑuiria panũt. uisꝑ

Expanded text:
 his mulieribus statuta sunt, ne ex necessitate legis et sacramento colorato periurium committatur. Cum enim mulieres ad hoc natura progenuit, ut partus ederent, et maxima eis cupiditas in hoc constituta est, quare scientes prudentesque periale igitur iuramentum conquiescat et lex Iulia miscella cedat cum Muciana cautione super hoc introducta, a re publica separata. augeri etenim magis nostram rem publicam et multis hominibus progenitis frequentari q
Abbreviated transcription (Latin):
insitiisse. eiq substituisse his ũbis Qd si eraliq̃ causa pͥniꝰ hr ditatẽ meã adirt noluerit. ⁊ non
nem fiusse defuntti militis ⁊ toui fris eiꝰ apparurit. antu ex substitucione comutereris

Expanded text:
tatem meam adire noluerit vel nonmmunem fuisse defuncti militis et zoili fratris eius apparuerit, an tu ex substitutione admittereris
Abbreviated transcription (Latin):
ubtatẽ siue iundicta. siue aliomͦ inponẽ. Eidẽ legi tã mascłos ꝗͣ feminas obedire imꝑantes. ubi
auĩ ⁊ in huiꝰmodi uiciis nõ nat᷑ͣilis siue mascło siue feminȩ aecedit calamitas. s morb p̃tea suꝑue¬
niens. ⁊ uocẽ abstulit. iaures ꝯdusit. si ponamꝰ huiꝰ modi ꝑsonã litt̾as scientẽ. omiã quȩ pͥori int̃re¬

Expanded text:
libertatem sive vindicta sive alio modo imponere: eidem legi tam masculos quam feminas oboedire imperantes. Ubi libertatem sive vindicta sive alio modo imponere: eidem legi tam masculos quam feminas oboedire imperantes. Ubi autem et in huiusmodi vitiis non naturalis sive masculo sive feminae accedit calamitas, sed morbus postea superveniens et vocem abstulit et aures conclusit, si ponamus huiusmodi personam litteras scientem, omnia, quae priori interd
Abbreviated transcription (Latin):
tot insinuata sensih. tot iusuꝑ intuto locata manib.¬
Aã. Iuliano. p̃ Euriosũ insius inducis ultimũ condere elogiũ posse: licet ab antiqͥs dubitaliatur
tñ ⁊ retro pͥncipib ⁊ nob̃ placuit. N c̃ aut̃ hoc decidendũ: đ simili mͦ antiqͦs animos mouit
si cepto testaiñto furor eũ inuasit. Scĩmꝰ itaq tale testam̃tũ hõis qͥ in ipso actu testañ adũ¬
tultiiã uoluntatẽ.⁊ hoc sana m̃te ⁊ inceꝑit facẽ. ⁊ consumauerit. nullo tali morbo int̾ueni¬
ente.: stare testam̃tũ. siue quã cũq ultimã uoluntatẽ censemꝰ: si ⁊ alia omĩa accesser̃ĩt
que in huiꝰmodi actibus legituna obseruacio sequitur.
simul laborat .i. ut neq audire. neq loqui possit. ⁊ hoc ex ipsa natã hat̃: neq testam̃tũ facere
neq codicellos neq fidĩ c̃missũ reuinquere. neq mortis causa donacionẽ telebrare ꝯcedatur. ne

Expanded text:
tot insinuata sensibus, tot insuper in tuto locata manibtot insinuata sensibus, tot insuper in tuto locata manibA. Iuliano pp. Furiosum in suis indutiis ultimum condere elogium posse, licet ab antiquis dubitabatur, tamen et retro principibus et nobis placuit: nunc autem hoc decidendum est, quod simili modo antiquos animos movit, si coepto testamento furor eum invasit. Sancimus itaque tale testamentum hominis, qui in ipso actu testamenti adveultimam voluntatem et hoc sana mente et inceperit facere et consummaverit nullo tali morbo interveniente, stare testamentum sive quamcumque ultimam voluntatem censemus, si et alia omnia accesserint, quae in huiusmodi actibus legitima observatio sequitur. simul laborat, id est ut neque audire neque loqui possit, et hoc ex ipsa natura habeat, neque testamentum facere neque codicillos neque fideicommissum relinquere neque mortis causa
Abbreviated transcription (Latin):
turbeta. minus mntmora positris pluras conseqͥ. paribit eis licencia uolucntatẽ suã siuȩ intestam̃to. ł n
codicilli tenore ꝯpostã. cui ueliit serbendq̃. eridere. uit ineod p̃ea collatis testib ⁊ talulario. re ã ut
dictũ: paesti cta. cui causa conuosati st̃. ⁊ cartula ꝓmetur: quã susc eptã cestatori reentabit tabularius
nul ⁊ testib. ut ubi tonor eoꝵ cũctis in notuerit: elogiũ ipsũ suu ꝓsiteatur agnoscere ⁊ eranim suu
quȩ lectast̃ diposuise sentencia. ⁊ insine subscripcio sequatur testiũ. neo nõ omiũ sgnacłi tã cestui  la
possit. octiuũ adiberi testẽ ut q̃ tabulario supͣdicto mͦ cmisim. id poctauũ testaẽ efectũ eapiat. liber
potestate concedenda suas uoluntates inp̃dictũ modũ ordinantib cartulã ita subscriptã itaioenia c̃sg¬
natam. ut ante late formȩ declarãt: cui uelint testiũ custodiendã mandare. dic fieri nãs confiduiꝰ. ut

Expanded text:
turbata minus memoria possit res plures consequi, patebit eis licentia voluntatem suam sive in testamenti vel in codicilli tenore compositam cui velint scribendam credere, ut in eodem postea collocatis testibus et tabulario, re etiam ut dictsimul et testibus, ut, ubi tenor eorum cunctis innotuerit, elogium ipse suum profiteatur agnoscere et ex animi sui quae lecta sunt disposuisse sententia, et in fine subscriptio sequatur testium nec non omnium signacula tam testium prout testem, ut, quod tabulario pro supra dicto modo commisimus, id per octavum testem effectum capiat: libera potestate concedenda suas voluntates in praedictum modum ordinantibus chartulam ita subscriptam, ita denique consignatam, ut antelatae formae declarant, cui velint ex testibus custodiendam mandare. sic fieri namque confidimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ. macͥno. Si fili pamidias aliqͥd m̃ eatꝰ. p̃ciũ stipulanti uenditori cũ ususirum
accessione spondeit: nõ ee locũ senat consulto quo fenerar. filiise familias ꝓhibitũ

Expanded text:
. Macrino. Si filius familias aliquid mercatus pretium stipulanti venditori cum usurarum accessione spondeat, non esse locum senatus consulto, quo fenerare filiis familias prohibitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ns̃ aleũ ã. Publico. su iure creditoris ꝑꝑ fisci debita p̃diũ obligatũ. ꝓcurator m̃s ueni¬
cio nõdebetur. Qiu ⁊ pͥntꝰ ereditor eodẽ ure utetur n noĩ et̃ hoc repmistũ a pͥuato fiũt credtao rt¬

Expanded text:
nder A. Publicio. Cum iure creditoris propter fisci debita praedium obligatum procurator meus venio non debetur, quia et privatus creditor eodem iure utitur, nisi nominatim hoc repromissum a privato fuerit. S
Abbreviated transcription (Latin):
s nõ intẽessisse. allegaciocs̃ tuas ledi nõ oportere: isqͥ suꝑ negocio disceptaturꝰ : nõ ign oniba

Expanded text:
otes non intercessisse, adlegationes tuas laedi non oportere is, qui super negotio disceptaturus est, non ignora
Abbreviated transcription (Latin):
Gord .a. Ruphino. Re quidẽ integra. abempcione ⁊ uendicione utruisq partis con¬
sensu recedi pot̃. Et enim qđ consensu contractũ:: contrarie uoluntatis ãminito
dissoluitur at enim p̾tradicionẽ int̾positũ: nuda uolũtas nõ resoluit emptiones si

Expanded text:
o Rufino. Re quidem integra ab emptione et venditione utriusque partis consensu recedi potest: etenim quod consensu contractum est, contrariae voluntatis adminiculo dissolvitur. at enim post traditionem interpositam nuda voluntas non resolvit emptionem, si
Abbreviated transcription (Latin):
oc lato ãmonendi sumus eai goẽ¬
accõnes q̃ ex lege senatusue cõsulto. si¬
ue exsac̾s ꝯstitutiõib ꝓficiscuntũ oli
profecto solere antiquitas cõsł na¬
teͣ. tonec sacre cõstituniões tã
cẽtos sines tederũt. Cas uo q̃ ex¬

Expanded text:
oc loco admonendi sumus, eas qactiones quae ex lege senatusve consulto sive ex sacris constitutionibus proficiscuntur, perpetuo solere antiquitus competere, donec sacrae constitutiones tam certos fines
Abbreviated transcription (Latin):
aliquanto tam̃ ⁊ ĩꝑpetuũ extendũ¬
tur idem usq ad sinem cõstitutiõib
t̃rͦductũ quales sũt hec quas bonoꝵ
ris dictõne ꝓficiscatur tam̃ ꝑpetuo
ditur. absũ dũ enĩ ẽẽ existimauit.
les accõnes ĩ hr̃dem rei ñcõpete ue

Expanded text:
 perpetuum extenduntur, id est usque ad finem constitutionibus introductum, quales sunt hae quas bonorum risdictione proficiscatur, tamen perpetuo datur: absurdum enim esse existimavit les actiones in heredem nec conpetere
Abbreviated transcription (Latin):
candi pandatur. Io aut̃ toct̃ negociĩ cognicione tolut. ⁊ uires pͥncipalis nego oũ exhaurit.
sanc graui partis altĩ dispendio ẽuelli non pot̾i. Neo p̾sepcionis gͥ ꝑ ep̃toriȩ relaracio

Expanded text:
candi pandatur; quod autem totius negotii cognitionem tollit et vires principalis negotii exhaurit, sine gravi partis alterius dispendio convelli non potest. Nec praescriptionis igitur per
Abbreviated transcription (Latin):
qmonefacto si ineadẽ ꝯtuma cia ꝑseũauit. p̃sentis allegõnes audire. qđ uel fuccessor eł̃ facẽ curabit.

Expanded text:
monefacto, si in eadem contumacia perseveravit, praesentis adlegationes audire. quod vel successor eius facere curabit.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃.ã. Ingenuo. Si cluiciones quib sedim. solutã ingenuo pecuniã ꝓlure se dict cutores ł cuiatores aus

Expanded text:
inus A. Ingenuo. Si cautiones, quibus secundinus solutam ingenuo pecuniam probare se dicit, tutores vel curatores tu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ urria facienda tibi maridet. lic
enĩ penã istius facti noĩe p̃stiteris
ñ tñ ullã habes abũsus titiũ acconẽ.
Ii ꝗ exeꝗt᷑ mãtatũ ñ cebet excedẽ si
auctos mãdauĩt ut ut fundũ eme¬
res. uł ut ꝓutio sponteres. neq flu¬
res emere debes. neq ĩ ãpliorẽ pe¬
crniã atẽ iubere. alioqr tĩ hade¬
ut sabino ⁊ cassio platuerit ⁊̃ siusq
Dũue scole autores recte usꝙ adcẽ¬
tũ aureos acturũ fe exisundanit q̃sẽ¬
tentia sane benugniorẽ. Quodsi

Expanded text:
iniuria facienda tibi mandet. licet iniuria facienda tibi mandet. licet enim poenam istius facti nomine praestiteris, non tamen ullam habes adversus Titium actionem. Is qui exsequitur mandatum non debet excedere fiaureos mandaverit tibi, ut fundum emeres vel ut pro Titio sponderes, neque pluris emere debes neque in ampliorem pecuniam fideiubere; alioquin non habeut Sabino et Cassio placuerit, etiam si usque e scholae auctores recte te usque ad centum aureos acturum existimant: quae sententia sane benignior est. quod si
Abbreviated transcription (Latin):
ut petunias tudis potius potius ĩ
potius quã ĩ ep̃tionẽ p̃dioꝵ collo¬
ces. Cuiꝰ gnĩs mandatũ mag̃ c̃sili¬
ũ ẽ quã mandatũ ⁊ obid p̃ẽ obli¬
gatoriũ. quia nectio exꝯsilio mã¬
dati obligat᷑ ⁊̃ si ñ expedidet ei cui
mandabit᷑. cũ libeꝵ cuiꝙ sit ap̃se
exploare an expediat ꝯsiliũ. Itac
siotiosã petumã tomite habẽtamii¬
ortatus te sueũ aliꝙ ut rẽ aliquã
emeres uł eñ credas. quãuis ñe pe¬
diat tibi eã emnisse ut creaidisse.
tñ ñtibi mandati nõ tenetur. ⁊ ad¬
eo ħ tra sũt ut q̃sitũ sit an mãtati
teneat᷑. ꝗa mãclauit tibi uttitiope¬
cuniã frnerares. Set obtinit sabi¬
ni serctũtia obligatoriũ tẽ ĩ hoc ca¬
su maritatũ ꝗa ñ alit̃ titio creacos¬
set quã srubi mantatũ ec̃t. ¶Illa
quoq mandatũ ñ ẽ obligatoriũ ꝙ
tͣe bonos mores ẽ uelim sititius de
fũto aut tedãpno tuciendo aut de

Expanded text:
ut pecuniaut pecuniapotius, quem in emptiones praediorum colloces. cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio mandati obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabitur, cum liberum cuique sit apud se explorare, an expediat consilium. itaque si otiosam pecuniam domi te habentem hortatus fuerit aliquis, ut rem aliquam emeres vel eum crederes, quamvis non expedierit tibi eam emisse vel credidisse, non tamen tibi mandati tenetur. et adeo haec ita sunt, ut quaesitum sit, an mandati teneatur qui mandavit tibi, ut Titio pecuniam fenerares: sed obtinuit Sabini sententia, obligatorium esse in hoc casu mandatum, quia non aliter Titio credidisses quam si tibi mandatum esset. Illud quoque mandatum non est obligatorium, quod contra bonos mores est, veluti si Titius de furto aut damno faciendo aut de
Abbreviated transcription (Latin):
siue sua itua. siue aliena tñtũ.
sue sua ⁊ aliena. tua ⁊ aliena.
at si tua tãtũ grã tͥ mãdatũ s̃
suꝑuacuũ ẽ mãdatũ. ⁊ obid ulła
exeo obligatio nec mãctati ĩt̃ uos
grã int̃ uenit mãdatũ uelitti si
tibi mãdet ut negotia ei gere¬
res uł ut fundũ ei eitieres u uꝑ ꝑ
tis uebati si mandet tibi ut petu¬
nap̃ subusuĩs cr̾ederes ei ꝗ ĩrẽ ip̃tꝰ
mautuaretur. aut si uolente te
det tibi ut cũ reo agas ꝑiculo
mãtãtis uelut ipiuis ꝑiculo sci¬
puleris abeo quẽ tibi telegeo in
id ꝙ tibi tebuerat. Aliena aũ cã
ntt̃ uenit mãtatũ ueluti sitibi
mandet᷑ ut titiĩ negotia gereres.
uł ut titio fundũ emeres. uł ut
ii gerendus tibi maridet ur ut sͥ
titio fundũ ertieres uł ut peo. ⁊ti¬
tio sponderes. ¶ Tua ⁊ aliena ue¬
litti sitibi mandet ut titio subu¬
suĩs crederes. Quod sisine usuris
crederes aliena tãtũ grã int̃cetẽ
mantatũ. ¶Tua grã t̃t̃uenit
mandatũ ueluti sitibi mantet

Expanded text:
sive sua et tua, sive alienia tantum, sive sua et aliena, sive tua et aliena. at si tua tantum gratia tibi mandatum sit, supervacuum est mandatum et ob id nulla ex eo obligatio nec mandati inter vos gratia intervenit mandatum, veluti si quis tibi mandet, ut negotia eius gereres, vel ut fundum ei emeres, vel ut pro tis, veluti si mandet tibi, ut pecuniam sub usuris crederes ei, qui in rem ipsius mutuaretur, aut si volente te det tibi, ut cum reo agas periculo mandantis, vel ut ipsius periculo stipuleris ab eo, quem tibi deleget in id quod tibi debuerat. Aliena autem causa intervenit mandatum, veluti si tibi mandet, ut Titii negotia gereres, vel ut Titio fundum emeres, vel utis gerendis tibi mandet, vel ut sibi et Titio fundum emeres, vel ut pro eo et Titio sponderes. Tua et aliena, veluti si tibi mandet, ut Titio sub usuris crederes. quodsi ut sine usuris crederes, aliena tantum gratia intercedit mandatum. Tua gratia intervenit mandatum, veluti si tibi mandet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiã statuit naturã enetp
atlocationẽ. neq aduendi¬
tionẽ inclmãtẽ. s suis pac¬
tionib fulciendã. ⁊ siꝗdem
aliꝗd pactũ fuer̾t: noc rtt op¬
accesuĩt ad dñm suꝑ hec redũ¬
aare ꝑiculũ. Sin pãticularss
re tẽpnũ. quo iure utimut
deris. cẽteq fõme anulos ei ta¬
ceret. ⁊ accoet u̾bi gr̃a tetẽ au¬

Expanded text:
iam statuit naturam neque ad locationem neque ad venditionem inclinantem, sed suis pactionibus fulciendam, et si quidem aliquid pactum fuerit, hoc ita opaccesserit, ad dominum super hoc redundare periculum, sin particularis, um venire. quo iure utimur.deris certaeque formae anulos ei faceret et acciperet verbi gratia au
Abbreviated transcription (Latin):
quoc ditrahi societatẽ manifestũ
ẽ scił si ĩ uniusa bona socuĩ publĩcẽt
ꝙã cũ ĩ ei locũ alius succedit ꝓmor¬
tuo habet᷑. ¶tẽ sisexsociis mole
bscãtia eĩ ueneat. soluit societas.
S⁊ hoc casu si adhuc cõsẽtident in
sccietate noua uidet᷑ ĩtiꝑe societuᷤ
¶Socius socio utrũ eo noie tãtũte¬
sies id ꝗteponi aput se passusẽ añĩ¬

Expanded text:
cietatem manifestum est, scilicet si universa bona socii publicentur: nam cum in eius locum alius succedit, pro mortuo habetur. Item si quis ex sociis mole bstantia eius veneat, solvitur societas. sed hoc casu si adhuc consentiant in societatem, nova videtur incipere societas. Socius socio utrum eo nomine tantum tesicut is qui deponi apud se passus
Abbreviated transcription (Latin):
tinet. Ei uero cũ renũtiatũ ẽ ꝗs¬
quid oĩno post renũtiatã sccietatẽ
atarit᷑. scti cẽcedit᷑. ¶ Soluit̃ adhuc
societas ⁊̃ mõte socuĩ ꝗa ꝗ societatẽ
cͣcͣhit cẽtã ꝑsonã sibi elegit. set ⁊ si
cõsr̃su pluriũ societas cohita sit m̃o¬
te unius sotii soluit᷑ ⁊ si plures suꝑ¬

Expanded text:
ertinet: ei vero cui renuntiatum est, quidquid omnino post renuntiatam societatem adquiritur, soli conceditur. Solvitur adhuc societas etiam morte socii, quia qui societatem contrahit certam personam sibi elegit. sed et si consensu plurium societas coita sit, morte unius socii solvitur etsi plures sup
Abbreviated transcription (Latin):
detiuoẽs ꝑquas suggerẽte
nob tͥbuniano uiro mag¬
fico q̃store ãtiꝗ iuris alt̾ca¬
tiones placauimꝰ. latinoͤ
eos fuerat olꝑzuãtiã alia ꝯ¬
stiturõne ꝑ eĩ dẽ q̃storis su
numi̾si nec dñi manumis¬
soĩs nͦ manumiilioĩs modo
discͥmine habito sic̃ anã o¬
tonauimꝰ mełtis ad litii moĩs

Expanded text:
es, per quas, suggerente nobis Triboniano, viro excelso, quaestore, antiqui iuris altercationes placavimus: Latinos eos fuerat observantiam alia constitutione per eiusdem quaestoris sugnumissi nec dominii manumissoris nec in manumissionis modo discrimine habito, sicuti antea odonavimus: multis additis modis,
Abbreviated transcription (Latin):
mnoto minorẽ.⁊ latini exle¬
ge uinia nõbana fiebãt. Ox¬
do ĩfetiorẽ ⁊ fiebãt ex lege e¬
tas oiã augere ⁊ ĩ meliore
statũ reduct̃ desiterãs dua

Expanded text:
modo minorem et Latini ex lege Iunia Norbana fiebant, modo inferiorem et fiebant ex lege Aetas, omnia augere et in meliorem statum reducere desiderans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯs̃. const᷑ i. ad androni ẽ. Si contra pupillos uł uiduas. ł duitno morbo fitigatos ⁊ debises uerex¬
tratũ fuit ienitatis nrẽ iuidiciũ: memorati anullo nr̃or uidieũ cõpellant᷑ coinctatuns
iui copiã facẽ. Quin immo intra ꝓunciã inqua utigator ⁊testes ut instrum̃ta st̃. exꝑiantu
uirgandi fortunã. absi omĩ cautela seruetur ne t̾minos ꝓũiciaꝵ suar cogant᷑ excedere Va
si pupilli ut uidue aluĩq fortunȩ in uiria miserabiles iudiciũ nr̃ȩ serenitatis ex orauĩnt ꝓͥ

Expanded text:
stantinus A. ad Andronicum. Si contra pupillos viduas vel diutino morbo fatigatos et debiles impetratum fuerit lenitatis nostrae iudicium, memorati a nullo nostrorum iudicum compellantur comitatui nostro sui copiam facere. quin immo intra provinciam, in qua litigator et testes vel instrumenta sunt, experiantur iurgandi fortunam atque omni cautela servetur, ne terminos provinciarum suarum cogantur excedere. Quod si pupilli vel viduae aliique fortunae iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
d̾uã ⁊ ec. Ectic hiȩ. Si p̃diũ rustiõ. ł sub urbañ q a hurbatus nõ loco s qualitate dec̃nit᷑ inpup¬
lari etete c̃stituta tutore auctore ł adulta sine decreto p̃sidis ꝓiunoiȩ inqua sitũ: uetũ¬
facultatili obedire te munĩb suie oñib nõ poriusse. adutilitates pp̃ea tuas cessise pt¬
cꝑniã quã p̾cũ noiẽ sũpseras. doli erceptonis auxilio p̃ciũ cũ usuris quas p̃stitura eẽs. ⁊
sũpt in eli orati p̃dũ. seruare tantũ mͦ pot̾.¬

Expanded text:
e. Si praedium rusticum vel suburbanum, quod ab urbanis non loco, sed qualitate secernitur, in pupillari aetate constituta tutore auctore vel adulta sine decreto praesidis provinciae in qua situm est venumfacultatibus oboedire te muneribus sive honoribus non potuisse, ad utilitates praeterea tuas cessisse pecuniam, quam pretii nomine sumpseras, doli exceptionis auxilio pretium cum usuris, quas praestatura esses, et sumptus meliorati praedii servare tantummodo pot
Abbreviated transcription (Latin):
̃Iuliano. Si fariosi parentis lib̾i incuiꝰ potestete cõstituti st̃. nupcias posst̃ contrahere: apd ue-¬
d agitabat᷑. Et filis̃ ꝗͥ furiosi marito posse copulari oms penę uiris antiqͥ. cxeditores amiserũt:
aminȩ sint. qͥ nupcias cõtrahunt. ut hoc facere possint. ⁊ nõ aoito pͥncipe. Et aliã aubitõnẽ ex hoc
s̃gere. si hoc q̃ indem̃te c̃situcio indurit. ⁊̃ infuriosis optinendũ:. quasi eremplo m̃te capti
iosi silios ad uiuante. hi s itaq dubitãtiᷤ. tales amliguitates decidendentes: scimꝰ ħ repleri q̃ duu¬

Expanded text:
inianus . Si furiosi parentis liberi, in cuius potestate constituti sunt, nuptias possunt contrahere, apud veteres agitabatur. Et filiam quidem furiosi marito posse copulari omnes paene iuris antiqui conditores admiserunt: feminae sint qui nuptias contrahunt, ut hoc facere possint etiam non adito principe, et aliam dubitationem ex hoc emergere, si hoc, quod in demente constitutio induxit, etiam in furiosis obtinendum est, quasi exemplo mente capti et furiosi adiuvante His itaque dubitatis tales ambiguitates decidentes sancimus hoc repleri, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dã. Postumiane. De hrditate ꝗͣ bona fide possidebas. si contra te ꝓnũciatũ ÷ in restõne eius detrahetur:¬
ltorib euusdẽ frunatis. et solusse te bona fide ꝓbaiũs. Nã repeti acreditorib qͥ suũ receꝑ in

Expanded text:
Antoninus . De hereditate, quam bona fide possidebas, si contra te pronuntiatum est, in restitutione eius detrahetur,ribus eiusdem hereditatis exsolvisse te bona fide probaveris: nam repeti a creditoribus, qui suum receperin
Abbreviated transcription (Latin):
ehodoroꝵ st̃ iniciati misterũs : aosuũ rursus baptisma reducedi: Nec uͦ ilss qͦs emin̾t ł qualit̃tũq
genuus ĩpse fieri passus sit ł factũ nõ octulerit : erilio acx. libraꝵ auri mulcto dãpͥnabit: testam̃ti
idonadionis faciende : utriq denegãda licẽtia. Quȩ omĩa ita custodiri dee̾nimꝰ.: ut nulli uidiẽ
at ocditũ adse cͥm̃ uieri. aut nulli coercioni mãdare nͥ ipse topati uedit: galus dissimu la ndo

Expanded text:
baptisma deducendi, nec vero illos, quos emerint vel qualitercumque genuus, in se fieri passus sit vel factum non detulerit, exilio ac decem librarum auri multa damnabitur: testamenti et donationis facienliceat delatum ad se crimen minori, aut nulli coercitioni mandare, nisi ipse id pati velit, quod aliis dissimulando
Abbreviated transcription (Latin):
tini obsimilitudinẽ inpietatis porphiriani aporphirio nũcupant᷑. sic uq participes nefarioi
tẽ sortiti. Nec uͦ inpioᷤᷤ libros nefandi ⁊ sacrilegi nestoru. aoũsus uenãbilẽ ortodoxoꝵ sectã detretas
ĩssimi cet̾ antistitũ. ephesi habiti scͥptas łir. aut legc̃. aut describe qͥsꝗͣ audeat. qͦs diligenti studio ⁊
ac publice c̃buri deõnimꝰ. ita ut nemo inreugionis disputõne aliꝗͣ sup̃dicti noĩs faciat iñcioni¬
h. aut quib dã eoꝵ iñdi cõcilũ grã inedib aut inuilla. aut insuburbano suo. aut qͦlibet aliolo¬

Expanded text:
tini ob similitudinem impietatis porphyriani a Porphyrio nuncupantur, sic ubique participes nefariae esse sortiti. Nec vero impios libros nefandi et sacrilegi nestorii adversus venerabilem orthodoxarum sectam decretaque sanctissimi coetus antistitum ephesi habiti scriptos habere aut legere aut describere quisquam audeat: quos diligenti studio requiri ac publice comburi decernimus. Ita ut nemo in religionis disputatione aliquam supra dicti nominis faciat mentionem aut quibusdam eorum habendi concilii gra
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ut ħas ipse accionẽ nͥ imopia dinoscitur laborare. Tc̃ enĩ furti accionẽ dnõ ꝯpetere dic¬
bant : ea satis in crebuit dubitacio. si tp̃r quo furtũ cõmitebat᷑ idoneus erat is qͥ rẽ cõmo¬
datã accepit. pꝰ ea aut aoinopiã ꝑuenit. añꝗͣ moueat᷑ accio quȩ ei anitea ꝯpetebat. an.

Expanded text:
 ut habeat ipse actionem, nisi inopia noscitur laborare: tunc enim furti actionem domino competere dicebant. 1b . Sed ea satis increbuit dubitatio, si tempore quo furtum committebatur idoneus erat is qui rem commodandam accepit, postea autem ad inopiam pervenit, antequam moveatur actio quae ei antea competeba
Abbreviated transcription (Latin):
ipse alus teneri furti accione nõ pot̃. Et sic ex tp̃r onĩb discretis. ueriũssima dubitacio nr̃o fed̾e
oquiescat. ⁊ bona fide possessor in parte ceria tp̃ris ⁊ħat accionẽ. ⁊ nõ teneatur ⁊ ipse dñs in a¬
lio tp̃r ⁊ nõ teneatur accione: ⁊ inalio subaccione c̃stituatur. De eo aut̃ qui lib̵ cõstitut᷑ ab aliaͦ bona
ma fide eũ. letinet. ꝓfurto coniueniri: ⁊ bona side possessorẽ si atraneo furtũ lib conmiserit¬
nõ posse cõueniri s ipsũ ꝓsuo furto respondere. qr gñalis regła deseruo ꝓlata ÷. ⁊peo qͥ nõ seruus¬

Expanded text:
ipse aliis teneri furti actione non potest. Sic ex tempore omnibus discretis vetustissima dubitatio nostro foedere conquiescat et bona fide possessor in parte certa temporis et habeat actionem et non teneatur, et ipse dominus in alio tempore non teneatur actione et in aliona fide eum detinet pro furto conveniri, et bona fide possessorem, si ab extraneo furtum liber commiseriton posse conveniri, sed ipsum pro suo furto respondere, quia generalis regula de servo prolata est, et pro e
Abbreviated transcription (Latin):
riti noĩe. Corctͣ aut̃ siuro in¬
uiria facta sit. uxõ ĩiuriarũ agire
ñp̃õt. Defen dienĩ uxores aui¬
ris. ñ uiros abuxorib equũ ẽ I s⁊
⁊ socer nurus noĩe. cuiꝰ iũ ĩ potespa¬
te ẽ. ĩ uiriau agẽ põt. Sẽuis aut̃ ipi¬

Expanded text:
riti nomine. contra autem, si viro iniuria facta sit, uxor iniuriarum agere non potest: defendi enim uxores a viris, non viros ab uxoribus aequum est. sed et socer nurus nomine, cuius vir in potestate est, iniuriarum agere potest. Servis autem ip
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã. ⁊ cõ. Callimorphõ Ingenui nascunt᷑. ułti manumissione. tantũ õstituunt᷑. Ineo ꝓdec̃ potuit
pactũ aũt neo seruis. nec lib̃tinis ingenuitatẽ ad signat. nec his qͥ transactioni nõ eõ senser̃t. qͥeqͣ p̃iuidiar
tutis moiũ. q̃stõnẽ ꝯseq̃ns: adiri p̃sto ẽ ꝓ uinciȩ. qui de eausa lib̾ali cognoscet. turt latur sentenaã
sciens neq hui modi matris condicionẽ. neq captuuitatẽ reũsis. de statu pͥstino. qͥcqͣ posse oerralere.
d. aã ⁊ ec̃. anthenodore. Ad recognos cent᷑es singłos noĩa oꝑata publico ꝯsensu obcelanoos natales in¬
genuis si mutent᷑ ininime nocent. uatosq lcet inministĩo seruitutis. libȩ ꝯdicionis nõ seruos postlo¬

Expanded text:
dem AA. et CC. Callimorpho. Ingenui nascuntur, libertini manumissione tantum constituuntur: pactum autem nec servis nec libertinis ingenuitatem adsignat nec his, qui transactioni non consenserunt, quicquam praeiudst adiri praesidem provinciae, qui de causa liberali cognoscet iure laturus sententiam, sciens neque huiusmodi matris condicionem neque captivitatem reversis de statu pristino quicquam posse detrahere. Idem AA. et CC. Athenodorae. Ad recognoscendos singulos nomina comparata publico consensu, ob celandos natales ingenuis si mutentur, minime nocet, natosque, licet in ministerio servitutis, liberae condicionis non servos pos
Abbreviated transcription (Latin):
omiã uł cuulia uł cͥminalia negocia: quã dui indoministrac̾ione fuĩt. uiaario ep̃etat᷑. Sin
ut uicarius uł similis potestatis uim inhu modi cotrahendo matrimonio moliitur ũ¬
cisim ordinarius uidex int̾ressor existat: Sinerunt utq suspecti: to ulustrẽ p̃fecturam
sulit̃ taliũ domoꝵ ꝗͣ diu idẽ aominista̾uit̃ tucio ꝑmaneat¬

Expanded text:
omnia vel civilia vel criminalia negotia, quamdiu idem in administratione fuerit, vicario competant. Sin autem vicarius vel similis potestatis vim in huiusmodi contrahendo matrimonio molietur, vicissim ordinarius iudex intercessor existat. Sin erunt uterque suspecti, ad illustrem praefecturam specialiter talium domorum, quamdiu idem administraverit, tuitio pert
Abbreviated transcription (Latin):
Uetoritas aũ tutoni ĩ
auetoritas. ¶Quod sia¬
li ĩs pupilli ꝓmirtñt neces¬
auctore. Uñ ĩ his causis ĩ¬
ꝗb mutue obligatõnes n¬
ditiõib. locatiõib. cõduc¬
rõnib. Mantutis. depoĩtis.
⁊situtõis auctoritas ñ ĩtẽ¬
ueniat ip̃i ꝗdẽ qui cũhis
uꝑilli ñ obligartt᷑. neq tñ
nr̃ditatẽ adire. neꝙ bõꝵ pꝰ
sessionẽ petẽ. neq exnd̃i cõ

Expanded text:
uctoritas autem tutoris in auctoritas: quod si aliis pupilli promittant, necesauctorobligationes nditionibus, locationibus conductionibus, mandatis, depositis, si tutoris auctoritas non interveniat, ipsi quidem qui cum his upilli non obligantur. Neque tamen hereditatem adire neque bonorum possessionem petere neq
Abbreviated transcription (Latin):
cis. st eũ deuioris animi fecit. seriu cortupti agert potes Iđ si sollicutatũ ocxusriuie: isturti c̃̾eo
igere pores: Iuas acciones ⁊̃ ꝑprocuratorẽ epercere mirum̃e ꝓhiberis.

Expanded text:
terioris animi fecit, servi corrupti agere potes. Quod si sollicitatum occultavit, etiam furti cum eo agere potes. Quas actiones
Abbreviated transcription (Latin):
honnũ metas lunanni t̃minis caartamꝰ. ut intra eũ ⁊gesta colligere ⁊ ea uiris deuotis eptarib: tra¬
dẽ ⁊refitatorios libellos si uoluit offerre. ⁊ litẽ in sacrũ nr̃m cõsistoriũ introducere. cogam᷑. nulla
lspacio. erpectat᷑. sitñ insacro nr̃o cõsistorio. lis erordiũ ceꝑit.⁊ si nõ fũt in eodẽ die ꝯplera. tñ
ppetuari eã ꝯcedimꝰ cũ iniquũ sit. ꝑꝑ occupacionẽ storentissi mi ordinis. qͣ cͥea nr̃ȩ pietatis imstiã¬
labe noscit᷑. causas hoĩnũ eeꝑcressuud ⁊̃ aodendũ. huio legi cẽsemꝰ ut suqͥs fatalidie apđ apellacioĩs
udices introdu &. siue ex una parte. siue cognicionalit̾ cause appellacionis inponat exordiũ de iñ
ndieta ea disc edat. ⁊ in desidia reliquũ tp̃s ꝑmaneat. ⁊ annale tp̃s p̃ inchoatũ litẽ p̃tierit: uictore
neq sentẽriã ad effectũ ꝑ ducẽ ualente. ꝑ litẽ iã in choatã neq iã t̃minũ acoiꝑe inueniente.

Expanded text:
nnii metas unius anni terminis coartamus, ut intra eum et gesta colligere et ea viris devotis epistularibus tradere et refutatorios libellos, si voluerint, offerre et litem in sacrum nostrum consistorium introducere cogantur: nulli li spatio expectato. Si tamen in sacro nostro consistorio lis exordium ceperit, etsi non fuerit in eodem die completa, tamen perpetuari eam concedimus, cum iniquum sit prodie apud appellationis iudicem introductus, sive ex una parte sive cognitionaliter causae appellationis imponat exordium, deinde relicta ea discedat et in desidia reliquum tempus permaneat et annale tempus post inchoatam litem praeterierit, Victore neque sententiam ad effectum perdu
Abbreviated transcription (Latin):
ort̃. Utsi ita ꝓbaũis gestũ. ⁊ possessio retrahart᷑. ⁊ fruct unuĩsi retralant᷑ si nõ bonia fide
emptorem fuisse qui emit cõstiterit.
oñ .ẜ. ioir̃. aã. ⁊cc̃ agate. Possessiones rustice. ł suburbanȩ sine causȩ cognicione. ⁊ int̃posicio¬
ne decreti contra senatꝰ ꝯsultũ alienatę. nec a scło emptore recte tenent᷑: nͥ statutũ tp̃is spaciũ uit̃¬
Iã aã ⁊ c̃c. alerandro. Am̃ adũsus emptorẽ adquẽ ex ꝑsona eius cui contra senat ꝯstultum Ioesseri
donata res: iusto titulo int̃ueruente: ea res de qua lis: transitũ fecit: redrere oportebit anpse¬
possessor fuisse monstret᷑: Icłsi apđ gͣuitatẽ tuã manifeste c̃stitit sine ulla cunctãne habita
longi tp̃is pscripcione petitorẽ oportebit excludi. Simaior factũd sine decreto ali¬

Expanded text:
orem, ut, si ita probaveris gestum, et possessio retrahatur et fructus universi revocentur, si non bona fide emptorem fuisse qui emit constiterit.imianus . Possessiones rusticae vel suburbanae sine causae cognitione et interpositione decreti contra senatus consultum alienatae nec a secundo emptore recte tenentur, nisi statutum temporis spatium is emptorem, ad quem ex persona eius, cui contra senatus consultum donata res est, iusto titulo interveniente ea res de qua lis est transitum fecit, requirere oportebit, an praesestionem patitur possessor fuisse monstretur. Quod si apud gravitatem tuam manifeste constiterit, sine ulla cunctatione habita longi temporis praescriptione petitorem oportebit excludi DIOCL. ET MAXIM. AA. ET
Abbreviated transcription (Latin):
ullis tꝑib facta. seu dep̾rogatiua inep̃oꝵ concilio. uł extra conciliũ. ante alios residendi¬
toc pͥuilegio metropolitano uł patriarchico subhisdẽ impus tenporib penitꝰ antiquã¬
dis ut cassatis ⁊ recissis quȩ ꝑhiuꝰ moĩ sceleratas uissiones aut pragmaticas sc̃ĩones aut
constõnes impias siue formas subsecuta st̃. Quȩ aut̃ adiuȩ recordacionis retro pͥncipi¬
scũm qͦ luĩ religiossime cuutatis ȩccłam nr̃ȩ pietatis matrẽ. ⁊ apĩanoꝵ ortodors

Expanded text:
oncilio vel extra concilium ante alios residenvilegio metropolitano vel patriarch ico sub isdem impiis temporibus, penitus antiquadis, ut cassatis et rescissis, quae per huiusmodi sceleratas iussiones aut pragmaticas sanctiones aut constitutiones impias sive formas subsecuta sunt, quae a divae recordationis retro principiosanctam quoque huius religiosissimae civitatis ecclesiam matr
Abbreviated transcription (Latin):
sone. libtatis inseruitutẽ uooat᷑. aesi eũ de obseqͥus seruilib lib̾ tatẽ ꝯstitĩt. flagitare: ante o ecidi

Expanded text:
one libertatis in servitutem vocetur. At si eum de obsequiis servilibus libertatem constiterit flagitare, ante decidi s
Abbreviated transcription (Latin):
ouonãbit si nodi innumabiliũ pene sac̃ dotũ qͥ calcedone quener̃. tanto ac tali decorat:
astunonio. ut eutyces qͥ contra senserat osederatis dictis sius ab om̃ib: uno ore dãt naret᷑

Expanded text:
abili synodo innumerabilium paene sacerdotum, qui Chalcedone convenerunt, tanto ac tali decoratus est testimonio, ut Eutyches, qui contra senserat, cum sceleratis dictis suis ab omnibus uno ore damnaret
Abbreviated transcription (Latin):
buã Catholicȩ. apud hostes patre dofuncto. filia c̃munis uobis qͥ easu sciencia mortis nõ postulat̃ hrs
erstiit sua.⁊ aote transmisit successionem:¬
apiano. dite parẽs incus fiusti potestate. sollepnit̃ uiao opcionẽ dedit cũ filiis naturalib
at optu patris ante ł pꝰ quesitis defuncto intestato succede potes.

Expanded text:
 Catoniae. Apud hostes patre defuncto filia communis vobis, quo casu scientia mortis non postulatur, heres extitit sua et ad te transmisit successionempiano. Si te parens, in cuius fuisti potestate, sollemniter in adoptionem dedit, cum filiis naturalibus adoptivi patris ante vel post quaesitis defuncto intestato succedere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
uer̾ ⁊ antoninꝰ rescͥpserintr.
¶Itẽ rescͥpser̃ maritũ uxis
sue cuãtorẽ daũ excusari se
p̃se licet se ĩmiscecit. Siqsaũ
falsis allegatiõib excusatio¬
nẽ tutele meruit ñ ẽ liberatꝰ
yonere tutele¬

Expanded text:
et Antoninus rescripserunt. Idem rescripserunt maritum uxori suae curatorem datum excusare se posse, licet se immisceat. Si quis autem falsis allegationibus excusationem tutelae meruit, non est liberatus onere tutel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ħ solo uttt̃. ꝙ ignotꝰ patri
pupilloꝵ sit. Diui fres rescͥ¬
pser̃. Itẽ inimicine quas ꝗ
cũ pat᷑ pupilloꝵ ładultoꝵ ex¬
ẽtuit sicapitales suer̃ nͨ recõ¬
ciliatio ĩt̃ ueniat atutela t¬
tura solent excusani. Utẽ
satõn appꝰ fiat. qua ꝯ aitio¬
ne cauet᷑. ut nec pupillꝰ¬
mplat legitimã tutelã uocet᷑ nͦ
atultus cũ erat ĩcile eos ꝗ
alieno auxilio ĩ reb suns ad¬
ministrãdis egere noicũt᷑

Expanded text:
 patri pupillorum sit, divi fratres rescripserunt. Inimicitiae, quas quis cum patre pupillorum vel adultorum exercuit, si capitales fuerunt nec reconciliatio intervenit, a tutela solent excusare. Item satione opus fiat. qua constitutione cavetur, ut nec pupillus ad legitimam tutelam vocetur nec adultus: cum erat incivile, eos qui alieno auxilio in rebus suis adm
Abbreviated transcription (Latin):
dies ꝗnqͣgita ꝯtiniuos ex
quo ꝯgnouer̃ excusare se te¬
cũq dati fuent̃ tutores sim
fra cc̃tesimũ iapide sũt abe¬
o loco ubi tutores datisũt. Si
ta dies. ¶ Dat̾ aũ tutõ adu.¬

Expanded text:
ginta continuos, ex quo cognoverunt, excusare se dercumque dati fuerint tutores, si intra centesimum lapidem sunt ab eo loco ubi tutores dati sunt: si ta dies. Datus autem tutor ad u
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pose aͣcte  rẽ suã ira abali
plane hodie furũ qͦ magis plu¬
ẽ ut extͣ penã dupli aut quatꝰ¬
pli rei recpiende noĩe fures ̃
hac accõne teneant᷑ si apparet
dos tare op̃o tere quãuis sit ad

Expanded text:
non posse actorem rem suam ita ab aliqplane odio furum, quo magis pluest, ut extra poenam dupli aut quadrupli rei recipiendae nomine fures etiam hac actione teneantur: SI PARET EOS DARE OPORTERE, quamuis sit
Abbreviated transcription (Latin):
uumumȩ tuȩ sedis statutũ: necessitate imponi uidice recusato partib aoeligendos uenire ar¬
oums ⁊ sub audiencia eoꝵ sua uira ꝓporiere. Licet enĩ exinꝑiali numine iudex delgatꝰ ÷ tñ ꝗ suie sus
liũ urratur. libello recusicionis ei porrecto. ꝯp̃ litẽ ꝯtestatam neq appellare posse añ diffinitiuã sementiã
ũ stitumꝰ: neq recusare posse: ne lites in infinitũ &xtendantur⁊ eođ set executore. necessitatẽ partis ꝑ
ordiuriis uidicẽ. ⁊ omẽ ciuile auriliũ imponente. ⁊ arbitros eligẽ ⁊ apđ eos uenire: ⁊ sio litẽ apparante

Expanded text:
ligendos venire aret sub audientia eorum sua iura proponere. licet enim ex imperiali numine iudex delegatus est, tamen quialium curratur libello recusationis ei porrecto, cum post litem contestatam neque appellare posse ante definitivam sententiam iam statuimus neque recusare posse, ne lites in infinitum extendantur: eodem scilicet exsecutore necessitatem partibus per ordinarium iudicem et omne civile auxilium imponente et arbitros eligere et apud eos
Abbreviated transcription (Latin):
sos henetalilẽ decnumꝰ uenertundũ. ut acunctis et fucionib ercusetur tuua qũq̃ urgat ãmo¬
acio nulla fideuisionis flagitetur exaccio. taceat apparicio. aouocacio delitescat sit ule dies
aogtucionib alienꝰ. p̃conis horriea uor silescat. respirent acõtro ũsiis litigantes. aħant federiꝰ.
m̃ualla. aose ueniant adũsarũ non tim̃tes. subeat animos uicaria penitudo. pacta con¬
stant. transacciones log̃tur. nec tñ religiosȩ diei ocia relaxantes. obscenis queꝗͣ patim᷑
uoluiptatib ditineri. Nicł. eod die sͣ uendicet scena theatralis. aut circense c̾tam̃. aut ferau
udmosa spectacła. ⁊̃ si in nr̃m ortũ aut natalẽ celebranda sollep̃nitas incidit: differatur. amis¬
at̃ miliciȩ. ꝓscripcionẽ pat̾monii sustinebit. si qͥs uinꝗͣ hoo die festo spectacłis int̃ e
ł cuicũq uidicis apparitor. p̃tertu nego cũ publioi. seu pͥuati. hȩo quȩ lege hac statuta st̃
erididit temeranda

Expanded text:
 ita decernimus venerandum, ut a cunctis exsecutionibus excusetur, nulla quemquam urgueat admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox silescat, respirent a controversiis litigantes, habeant foederis intervallum, ad se veniant adversarii non timentes, subeat animos vicaria paenitudo, pacta conferant, transactiones loquantur. Nec tamen haec religiosi diei otia relaxantes obscaenis quemquam patimur voluptatibus detineri. nihil eodem die sibi vindicet scaena theatralis aut circense certamen aut ferarum lacrimosa spectacula: etiam si in nostrum ortum aut natalem celebranda sollemnitas inciderit, differatur. Amissionem militiae, proscriptionem patrimonii sustinebit, si quis umquam hoc die Festo spectaculis interesse vel cuiuscumque iudicis apparitor praetextu negotii publici seu privati haec quae hac lege statuta sunt crediderit temeranda.
Abbreviated transcription (Latin):
testes in hiuĩ moĩ casib ꝓtelari ⁊ palienis ẽmodis suas inuenere idissieultates. disponimꝰ nan

Expanded text:
testes in huiusmodi casibus protelari et pro alienis commodis suas invenire difficultates, disponimus non
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ romanoꝵ. Nulli eñi
alii sũt hoiẽs ꝗ talẽ ĩ libe¬
ros habeant potestatẽ qͣlẽ
nos habemꝰ¶ Qui igĩt ex
te ⁊ uxore tua nascĩttin
ĩtua ẽ potestate. Itẽ ꝗ ex
filio tuo ⁊ ex ure euis. nasc¬
eq t̃tua sũt potestate. ⁊ ꝓ¬
nepos ⁊ ꝓnepͥtis ⁊ de ĩceps

Expanded text:
li enim alii sunt homines qui talem in liberos habeant potestatem qualem nos habemus. Qui igitur ex te et uxore tua nascitur, in tua potestate est: item qui ex filio tuo et uxore eius nascaeque in tua sunt potestate, et pronepos et proneptis et d
Abbreviated transcription (Latin):
pecunias indebitas. ⁊ ꝓmuissiones corrũpi ⁊ restitiũ diefiniunt. Ut nõ erubescit gͥ tale le

Expanded text:
ndictiones, quae et pecunias indebitas et promissiones corrumpi et restitui definiunt. Vt non erubescat igitur tale le
Abbreviated transcription (Latin):
pescant In pͥmis earitũ gentał thori iundicẽ et̃ oportet. Cui qͥ er suspiciene reã cõuige sicen
licet ł eã si suspicatur tantũ penes se detinere nõ ꝓhibetur. nec in scptonis iuncto cominesoa
uire mariti accusare uet̾es retro pͥncrpes annuerũt Srtraneos aũt peul arteri ab accusacione cosg
N ã isi om̃e gñs accusacionũ necessitas inscͥptõnis adstringat: nõ nulli eñ ꝓt̾uȩ iofacuint ⁊ falis eti¬
melus matͥmonia deformant. sacͥlegos aũt nupciau gladio puniri oportet Ntq futum fõrer¬

Expanded text:
pescant. In primis maritum genialis tori vindicem esse oportet, cui quidem ex suspicione ream coniugem facere licet, vel eam, si tantum suspiciatur, penes se detinere non prohibetur: nec inscriptionis vinculo contineri, cum iure mariti accusaret, veteres retro principes adnuerunt. Extraneos autem procul arceri ab accusatione censemus: nam etsi omne genus accusationis necessitas inscriptionis adstringat, nonnulli tamen proterve id faciunt et falsis contumeliis matrimonia deformant. Sacrilegos autem nuptiarum gladio puniri oportet. CO