comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stinanter itaq uenit rex sedare illoᷤ: relic¬
bo suffecto uno ex comitib sius in dignita¬
te andronico. Ratꝰ autem menelaus acce¬
pisse se tempꝰoportunũ. aurea qͤdam ua-¬
sa ẽ templo funitꝰ donauit andronico: &e
alia uendiderat tyto oe ꝑ uicinas cuitateᷤ.
Qd̃ cum certissime cognouisset omas. ar¬
guebat eum ip̃e in loco tuto se contineus
antiochie: secus dafuen. unde menelaus
accedens ad andronicũ: rogabat ut omã
intͥficeret. Qͥ cum uenisset ad omã. & da.¬
tis dext̃s cum inreurando qͣmus esset ei
suspectꝰ suasisset de asylo ꝓcedere: statun
eumꝑemit. ñ ueritꝰ iusticiam. Ob quam
causam ũ solum iuidei sed & alie qͦ nationẽ
indignabant᷑ &̾ moleste ferebant: de ne¬
ce tanti uiri miusta. Sed regressum regẽ
de cilicie locis adicrunt iuidei apudantiochi¬
am simul &e greci: conqͥrentes de iniqͣ nece̾
omie. Contͥstatꝰ itaq animo antiochꝰ ⁊ flexꝰ

Expanded text:
stinanter itaque rex venit sedare illos relicstinanter itaque rex venit sedare illos relicto suffecto uno ex comitibus suis Andronico ratus autem Menelaus accepisse se tempus oportunum aurea quaedam vasa templo furatus donavit Andronico et alia vendiderat Tyro et per vicinas civitates quod cum certissime cognovisset Onias arguebat eum ipse in loco tuto se continens Antiochiae secus Dafnen unde Menelaus accedens ad Andronicum rogabat ut Onian interficeret qui cum venisset ad Onian et datis dextris cum iureiurando quamvis esset ei suspectus suasisset asylo procedere statim eum peremit non veritus iustitiam ob quam causam non solum Iudaei sed et aliae quoque nationes indignabantur et moleste ferebant de nece tanti viri iniusta sed regressum regem de Ciliciae locis adierunt Iudaei apud Antiochiam simul et Graeci conquerentes de iniqua nece Oniae contristatus itaque ad animam Antiochus et flexus
Abbreviated transcription (Latin):
responsa ꝑlaturum. At ille commendatꝰ
regi cum magnificasset faciem potestatis eiꝰ.
in semet ip̃m retorsit sũmum saccerdotiuin:
suꝑponens iasom talenta argenti tͤcenta.¬
Acceptisq a rege mandatis uenit. nichil
qͥdem dignũ habeus sacerdotio: aminus uͦ
crudelis tyranin site belue iraam gerens. Et
iason qͥdem qui ꝓpͥum frem captiuauenit:
ip̃e deceptus ꝓfugꝰ in aimanttidẽ expulsꝰ
est regionem. Menelaus antem pͥncipereũ
quidem optinuit: de pocunuis uͦ regi ꝓmis¬
sis nichilagebat. Cum gractionẽ faceret.
sostratꝰ qui artce erat p̃positꝰ nam ad hunc
exactio uectigaliũ ꝑtinebat: qͣra ob cau¬
sam utͥq ad regem st̃ uocati. menelaus
amotꝰ est sacerdotio. succedente lysimacho
ft̃e suo: sostratꝰ autem platus est cypris:
t cumn heragerent᷑ contigit tharsenses
&̃ mallotas seditionẽ mouere: eo qd̾ an¬
tiochi concuibine regis dono ẽent dati. fẽ¬

Expanded text:
responsa perlaturum at ille commendatus responsa perlaturum at ille commendatus regi cum magnificasset faciem potestatis eius in semet ipsum retorsit summum sacerdotium superponens Iasonem talenta argenti trecentaege mandatis venit nihil quidem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae beluae iram gerens et Iason quidem qui proprium fratrem captivaverat ipse deceptus profugus in ammaniten expulsus est regionem Menelaus autem principatum quidem obtinuit de pecuniis vero regi promissis nihil agebat cum exactionem faceret Sostratus qui arce erat praepositus nam ad hunc exactio vectigalium pertinebat quam ob causam utrique ad regem vocati Menelaus motus est sacerdotio succedente Lysimacho fratre suo Sostratus autem praelatus est Cypris et cum haec agerentur contigit Tarsenses et Mallotas seditionem movere eo quod Antiochidi concubinae regis dono essent dati fe
Abbreviated transcription (Latin):
Tro celebraretur. & rex p̃sens eẽt: misit
iason facinorosꝰ ab iherosolunis urtos pec¬
catores. portantes argenti didragmas tre¬
centaᷤ in sacrificiis herculis. Quas postula¬
uerurt hi qͥ apportauerant ne in sacficiis
erogarent᷑ qr ñ oporteret: in alios uͦ sump¬
tus eas cleputari. Sed hec oblata st̃ qui¬
dem ab eo qͥ miserat in sacͥficium hertulis:
ꝓꝑter p̾sentes autẽ date st̃ in fabricam na¬
uium triremium. Cisso autẽ in egyp¬
tum apollomo ranestei filis ꝓpt̃pͥmates
ptholomei filomitoris regis: cum cogno¬
uisset antiochꝰ alienum se auegociis reg¬
in effectum. ꝓpris rtilitatib consulens:
ꝓfectus uide uenit ioppen. & inde iherosoli¬
mam. Et magnifice ab iasone in ciuitate sꝰ¬
ceptus. cum facularum luminib ⁊ laudib
igressus est: & inde in fenicen exercitun
conuertit. Et post t̾ennii dempꝰ misit iason exũ¬
menel auni supeadicti symonis fratrem por¬
tantem pecinias regi: & de negociis regis

Expanded text:
raretur et rex praesens esset misit Iason facinorosus ab Hierosolymis viros peccatores portantes argenti didragmas trecentas in sacrificiis Herculis quas postulaverunt hii qui adportaverant ne in sacrificiis erogarentur quia non oporteret sed in alios sumptus eas deputari sed haec oblata sunt quidem ab eo qui miserat in sacrificium Herculis propter praesentes autem datae sunt in fabricam navium triremis misso autem in Aegypto Apollonio Mnesthei filio propter primatus Filometoris regis cum cognovisset Antiochus alienum se a negotiis regni effectum propriis utilitatibus consulens profectus inde venit Ioppen et inde Hierosolymam et magnifice ab Iasone et civitate susceptus cum facularum luminibus et laudibus ingressus est et inde Foenicen exercitum convertit et post triennii tempus misit Iason Menelaum supradicti Simonis fratrem portantem pecunias regi et de negotiis necessariis
Abbreviated transcription (Latin):
est: similif & salomon osto dieb celebra¬
uit dedicationẽ. Inferebant᷑ autem inde¬
scͥptionib & cõmentariis neenne hec eã¬
dem. & ut consttuens bybliothecam con¬
gregauit de regionib libras. & ꝓpħarũ.
& dauid. & epłas regum: & de donariis:
Sumliter autẽ & uidas ea que didicerat ꝑ
bellum qd̾ nob̃ acciderat conggauit om̃ia :¬
& sunt apud nos. Si gͦ desideratiꝰ hec: mit¬
tite qui ꝑferant uob. Acturi itaq purifica¬
tionem: scͥpsimus uob Bene igitur facie.¬
tis: si festos egeriti hos dies. Deus autẽ qui li¬
berauit popłm suum. & itadidit heredita¬
tem om̃ib & regnum. & sacerdotium. ⁊ scĩ¬
ficationem. sicut ꝓmisit in lege: spaius
qd̾ cito nr̃i miserebitur. & congregabit de
sub celo in locum sc̃m. Eripuit enun nos
de magnis ꝑiculis: & locum purgauit. De
uida ucto machabeo & fratͥb eiꝰ. & de tem¬
pli magni purificatione. & de are dedica

Expanded text:
st similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congregavit de regibus libros et prophetarum et David et epistulas regum et de donariis similiter autem et Iudabellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congregabit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis periculis et locum purgavit de Iuda vero Macchabeo et fratribus eius et de templi mag
Abbreviated transcription (Latin):
tis diem scenophegie. & diem igius qͥ
datus est qndo necinias edificato templo
& altari obtulerit sacrificia. Nam cum
in ꝑside dncerent᷑ patres nr̃i sacerdotes
qui tunc dei cultores erant acceptũ ignẽ
de altati occulte. absconderunt inualle
uͥi erat puteus altꝰ sictus: & in eo contu¬
tati sunt eum. ita ut om̃ib ignotus c̃ẽt
locus. Cum p̃terissent autẽ multi anm.
se placuit deo ut mitteret᷑ neemias a rege
ꝑsidis: nepotes sacerdotum illoꝵ qui ab¬
sconderant misit ad reqͥrendum ignem.
Et sicut narraucrunt nob̃ non inuener̃t
ignem: sed aqͣm crassam. Et iussit eam
haurire: & afferri sibi. Et sacrificia que
imposita erant uissit sacerdos aspergi
a qua ipsa: & ligna que erant suꝑposita
Atq hoc factum est. Et tempꝰ affuit quo
sol refulsit. qui priꝰ eiat in nubilo: accen¬
sus estignis magnꝰ. ita ut om̃nes mara

Expanded text:
iem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mira
Abbreviated transcription (Latin):
& his qͥ in egypto sunt uideis: salutem
&e sanitatem. De magnis ꝑiculis a deo
liberati magnifice gr̃as agumis ipsr: ito¬
pote qui aduersus talem regem dimi¬
cauunꝰ. Ipse enim ebullire fecit de ꝑsi¬
de: eos qͣui pugnauerunt contra nos.
Nam cum in ꝑside cẽt dux ipse. ⁊ cum
ip̃o mminersus exertitꝰ. cecidit in templo
nanae. consilio deceptꝰ sacerdotiꝰᷤ nanae.

Expanded text:
alutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt contra nos nam cum in Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio deceptus
Abbreviated transcription (Latin):
Ratb qui sunt ꝑ egyptum
iudeis: salutem dicunt fr̃es
qui sunt in iherosolums iu¬
dei &e qͥ in regione uidea: &
pacem bonam. Benefaciat
uob̾ cdeus & meminerit te¬
stamenti sui qd̃ ad abraham & ysaac &

Expanded text:
ribus qui sunt per Aegyptum Iudaeis salutem dicunt fratres qui sunt in Hierosolymis Iudaei et qui in regione Iudaeae et pacem bonam benefaciat vobis Deus et meminerit testamenti sui quod est ad Abraham et Isaac et
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ templi constitutꝰ contendebat ob¬
sistenti sibi pͥncipi sacerdotum: inquũ
aliqͥd in ciuitate moliri. Sed cũ uincere
omam ñ posset. uenit ad apolloniũ tarse
filiura. qͥ illo tempore erat dux coelesyrie
& fenicis. & nunciauit ei pecuniis innu¬
merabilib plenuĩ erarium iherosolums :¬
& cõmunes copias inmensas ẽẽ que ñ ꝑ¬
tinent ad rationẽ sacrificioꝵ. ẽe autem
possibile sub potestate regis cadere uniu̾¬
sa. Cunq retulisset apollomꝰ ad regẽ de
petumiis que delate erant. ille accitum he¬
lyodorum qͥ erat suꝑ negocia eiꝰ misit cũ
mandatis ite p̃dictam pecuniã transporta¬
ret. Statunꝙ helyodorus iter aggressus.
specie qͥdem qͣsi ꝑ coelesyriani & feicen
cuunitates eẽt ꝑagraturus: re autem uera
regis ꝓpositum ꝑfesturus. Sed cñ uenis¬
set iherosolimam. & benigne a summo
sacerdote in ciuitate ẽẽt exceptus narira¬
uit de dato indicio pecumaꝵe. & cuius rei
gĩa adcẽt aꝑuit. Interrogabat autem:

Expanded text:
positus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et communes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit cum mandatis ut praedictam pecuniam transportaret statimque Heliodorus iter adgressus specie quidem quasi per Coelesyriam et Foenicen civitates esset peragraturus re autem vera regis propositum perfecturus sed cum venisset Hierosolymam et benigne a summo sacerdote in civitate esset exceptus narravit de dato indicio pecuniarum et cuius rei gratia adesset apparuit interrogabat autem
Abbreviated transcription (Latin):
ciebant. Uniũse autẽ ꝓtendentes manꝰ in ce¬
lum: dep̾cabantur. Erat emin miseta cõmix¬
te multitudinis ⁊ magni sacerdotis in ago¬
ne ostituti expestatio. Et hi qͥdem inuocalunt
om̃ipotentem d̃m: ut credita sibi his qͥ credi¬
derant om̃i integͥtate conseruarent᷑. Helio¬
dorꝰ autem qd̃ decreuerat ꝑficiebat in eodem

Expanded text:
autem protendentes manus in caelum deprecabantur erat enim misera commixtae multitudinis et magni sacerdotis in agone constituti expectatio et hii quidem invocabant omnipotentem Deum ut credita sibi his qui crediderant cum omni integritate conservarentur Heliodorus autem quod decreverat perficiebat eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ut locus sc̃ificaret᷑. magno dõ manifesta¬
bat hec: & ut sapientiam habens obtulit
sacͥficium dedicationis & consũinationis
templi. ficut & moyses orabat ad dñm. &
descendit ignis de celo & consumpsit holo

Expanded text:
ut locus sanctificaretur magno Deo manifestaut locus sanctificaretur magno Deo manifestabat haec et ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit igni
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscerent᷑ precepta dñ: & ut non gxer¬
rarent mentib. uidentes simulachia au¬
rea &e argentea: &e ornarãta eoꝵ. Et alia
huꝰmnodi dicens. hortabat᷑ ne logem amo
uerent a corde suo. Erat autẽ in ip̃a scrip¬
tura qͦmodo tab̾naculũ & archam iussit
ꝓpħa diuino responso ad se facto counita¬
ti secum: usq qͦ exiit in montẽ in qͦ moy¬
ses ascendit & uidit dei hereditatẽ. Et ue¬
nens ibi iheremnias inuenit locũspelun¬
ce & tab̾naculũ & archam. & altare incen.¬
si intulit illuc: &e ostium obstruxit. Et ac¬
cesserunt qͥdam simul qͥ sequebantur ut
notarent sibi locum: & ñ potuer̃t inueni¬
re. Ut autẽ cognouit iheremias culpans
cos dixit. qd̾ ignotus erit locus donet congͣ¬
get d̃s congregationẽ popli & ꝓpiciꝰ ficit:
& tunc dñs ostendet hec. Et apparebit ma¬
iestas dm̃. & nubes erit sicut moysi ma¬
nifestabat᷑: & sicut cum salomon petiit

Expanded text:
obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerobliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne erent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabatur et sicut cum Salomon petiit
Abbreviated transcription (Latin):
locosc̃o tuo: sicut dixit moyses. Sacer¬
dotes autem ꝑsallebant ymnos: usq qͦ
consumptum cẽt sacͥficium. Cum autẽ
consumptũ eẽt sacͥficium: ex residua
aqua neemias iussit lapides maiores
ꝑfundi. Qd̃ ut factum ẽ. flamana ex eiᷤ
accensa est: sed ex lumine qd̃ refulsit
ab altari consumpta est. Ut uero ma¬
nifestatares est. renunciatum ẽ regi ꝑ¬
sarimi qd̾ in loco m qͦ ignem absconde¬
rant hi qͥ translati fuerant sacerdotes
aqua apparuit: de qua neemias & qui
cum eo erant purificauer̃t sacͥficia. Con¬
siderans autẽ iex & rem diligent̃ exami¬
uens: fecit ei templũ. Et si quib dñatus¬
fuerat rex multa bona accipiebat ex hoc:
&e tͥbuebat. Appellauit aũ necmiaᷤ hunc¬
locum nepthar. qd̃ int̃pretatur purifi¬
catio. uocatur autem apud plures. nephi.
nuenitur autẽ in descͥptionib ieremie
ꝓph̃e qd̃ iussit acciꝑe ignem eos qͥ trans¬
migrabant᷑ ut significatum est ⁊ man-¬
dauit transinignitis & dedit illis legem ne

Expanded text:
loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod interpretatur purificatio vocatur autem apud plures Nephi invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne
Abbreviated transcription (Latin):
ista. Retrdatus sum somprii ad iudẽ.¬
ram. hec cadem significantis: nec corn
qͥt uamutum fuit. Paruus fons qui
creuit in futuium. & in lucem solemq cõ¬
uersus ẽ: & in aq̃s plurimas redundauit.
hestri est qͣm rex accepit ixorẽ. & uoluit
ẽẽ reginam. Duo autem drachones: ogo
sum &e aman. Gentes que conuenerant:
Gens autem mea isrł est que clamauit
ad cdñm: & saluum fecit dñs popłm su¬
uin. Liberauitq nos de ominib malis.
duas sortes ẽẽ precepit. imam popłi dei:
& alteram cunstarum gentium Uenit
utraq sor instatutum. ex illo iam tem¬
pore coram deo uniu̾sis gentib. Et recor¬
datus est dñs popłi sui: ac misertꝰ herẽ¬
ditatisue. Et obseruabuntur dies istim
miense adar. qͣrtadecima & qͥnta decima
die eiꝰdem mensis. cum om̃i studio & gau¬
dio munum cetum popłi congͣgati in
cictas deuiceps generationes popli istł.¬

Expanded text:
ista. Recordatus sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemque conversus est, et in aquas plurimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et Aman. Gentes, quae convenerant, Gens autem mea: Israel est, quae clamavit ad Dominum, et salvum fecit Dominus populum suum: liberavitque nos de omnibus malis, duas sortes esse praecepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et recordatus est Dominus populi sui, ac misertus est haereditatis suae. Et observabuntur dies isti in mense ADAR, quarta decima et quinta decima die ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deinceps generationes populi Is
Abbreviated transcription (Latin):
Ludas eligitur duxbelli.
ospectu dñi. qͦͥs tradidio uunicis sius in p̾dã.
Excitanitur a dño iudices ad liberationẽ isi ł
etiam ipso sp̃u erunt quib reseruauit
gentes ut in ipsis exꝑiatur ifrł.
ee sunt gentes qͣs dominus dereliquit:
ꝑro extessu ydolorum captiuati sunt a rege
cusan mesopotamie.
Item ꝓmalis tracdunt᷑ glon regi moab
quem interfecit aioch in cenaculo suo cũ
arte inter fecdis enam decem milib moa¬
bitarum. & qͥeuit terra tͥginta anius.
angar qͥ occidit sextentos uiros uomere.
onstantia mulieris iahel que clauo ufrco
timpori sisare sequitur cauticum & barach
delbore.
ost excessus popłi consuetos apparut ange¬
lus dñi gedeon confortans eum ad prelian¬
dum. subuertit etiambaal & obtulit sacͥ¬
ficium dño iꝑsius uiii trecenti lambierant
aqͣs ut canes. is pmodiun excessit cum isuł.
De regno aby melech ufumo qui moritur
Iudex abessaN.
reuocato a tbu danin sacerdotio ydoli.

Expanded text:
udas eligitur dux belli.conspectu Domini: quos tradidit inimicis suis in praedam. IV. Excitantur a Domino Judices ad liberationem Israel; etiam ipsos spreverunt; quibus reservavit gentes, ut in ipsis experiatur Israel. V. Hae sunt gentes, quas Dominus dereliquit. VI. Pro excessu idolorum captivati sunt a rege Chusan Mesopotamiae. VII. Item pro malis traduntur Eglon regi Moab: quem interfecit Aod in coenaculo suo cum arte, interfectis etiam decem millibus Moabitarum, et quievit terra octoginta annis. VIII. Samgar qui occidit sexcentos viros vomere. IX. Constantia mulieris Jahel, quae clavum infixit tempori Sisarae. Sequitur canticum Barac et Debborae. X. Post excessus populi consuetos, apparuit angelus Domini Gedeon, confortans ad praeliandum. Subvertit etiam Baal, et obtulit sacrificium Domino. Ipsius viri trecenti lamberunt aquas ut canes. Is postmodum excessit cum Israel. XI. De regno Abimelech infirmo, qui moritur XIV. Judex Abessan. revocato a tribu Dan in sacerdotium idoli.
Abbreviated transcription (Latin):
pba legitur. cuiꝰ austo¬
ritas acl corroboranda
illa que in contentio¬
nemueniunt: muiꝰ
Idonea uidicat᷑. Chal¬
deo tamen sermone coñscͥptus: inter a¬
hystorias computatur. Sed qr hunc
librum synod̾ uicena in uim̾̃o sc̃aꝵx
scͥpturaꝵ legitur computasse. ada¬
eui postulationi ur̃e imino eractio¬
ui. & sepositis occupationib quib
uebement᷑ artabar huic unam lucu¬
braciunculam dedi: magis sensum
e sensu qͣ ex uerbo ũbum transferenˢ.
¶ultoꝵ codicum uarietatem uicio¬
sissimã amputaui. sola ea qͦ intelli¬
gentia integra in uerbis chaldeis in¬
uenire potui: latuns expressi. Acci¬
pite iudith uiduam. castitatis exem¬
plum: & tͥumphali laude ꝑpetius eã
preconiis declarate. Hanc enimñ so¬
lum feminis sed & uiris unitabilem
dedit. qͥ castitatis eiꝰ remunerator uir¬

Expanded text:
ur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator
Abbreviated transcription (Latin):
tuam uelociter: sicut loquiitus est tibi.
e dicas incorde tuo cum deleuerit eos do¬
nuius ds̃ tiuis in conspestu tuo. propter
insticiam meam introdixit me dͥs ut ter¬
ram hanc possiderem: cum ꝓpter impie̾¬
dates suas iste delete sint nationes. Ne¬
q erum ꝓꝑter iusticias tuas & equitatem
cordis tui ingredieris ut possidoas tras eoꝵ.

Expanded text:
tuam velociter sicut locutus est tibi tuam velociter sicut locutus est tibi ne dicas in corde tuo cum deleverit eos Dominus Deus tuus in conspectu tuo propter iustitiam meam introduxit me Dominus ut terram hanc possiderem cum propter impietates suas istae deletae sint nationes neque enim propter iustitias tuas et aequitatem co
Abbreviated transcription (Latin):
tra durissima. & cibauit te manna in
solitudine: qd̾ nescieruunt patres tui. Et
ortitudo mea & robur manus mee: hec
ũ ounia pesiteunt. Sed itcordahens¬
domini dei tui qd̾ ipse tͥ uires prebuerit.
ut impleret pactum suum suꝑ qd iurauit
pectͥb tuis: sicuit presens indicat dies. Suni
autem oblitus dm̃ dei tui sequiitus fueris
alienos deos coluerisq illos & adoraueris.
ecte nunc predico tͥ qd̃ om̃ino disꝑeas sicut
gentes quas deleut dominus in introitu
tuo ita & uos ꝑibitis. si inobedientes fueri¬
tis uoci domini dei ur̃i. udi isrł. tu trans
gredieris hodie iordanem ut possideas na¬
tiones maximas & fortiores te. cuutates in¬
gentes & ad celum usq munitas. populũ
magnum atq sublimem. filios enachim
quos ipse uidisti & audisti. quib nullus
potest ex aduerso resistere. Scies ergo ho¬
die qd dñs deus tuus ipse transibit ante
te. ignis deuorans atq consimens: qͥ con¬
terat eos & deleat atq disꝑdat ante faciẽ

Expanded text:
tra durissima, cibavit te manna in solitudine, quod nescierunt patres tui. Et Fortitudo mea, et robur manus meae, haec mihi omnia praestiterunt sed recorderDomini Dei tui quod ipse tibi vires praebuerit ut impleret pactum suum super quo iuravit patribus tuis sicut praesens indicat dies sin autem oblitus Domini Dei tui secutus fueris alienos deos coluerisque illos et adoraveris ecce nunc praedico tibi quod omnino dispereas sicut gentes quas delevit Dominus in introitu tuo ita et vos peribitis si inoboedientes fueritis voci Domini s nationes maximas et fortiores te civitates ingentes et ad caelum usque muratas populum magnum atque sublimem filios Enacim quos ipse vidisti et audisti quibus nullus potest ex adverso resistere scies ergo hodie quod Dominus Deus tuus ipse transibit ante te ignis devorans atque consumens qui conterat eos et deleat atque disperdat ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem & non accepit eam. uadat & re¬
uertatur in domum suã: ne forte moria¬
tur in bello. & alius homo accipiat eam.
His didis addent reliqua: & loquentur
ad popłm. Qlius est homo formidolosus &e
corde pauido. uadat & reuertat᷑ in domum
suam: ne pauere faciat corda fratrũ suoꝵ.
sicut ipse timore ꝑterritus est. Cumq silu¬
erint exertitus duces & finem loquendi fe¬
ceruit: unuisquisq suos ad bellandũ cu¬
neos preparabit. Squando accesseris ad
expugnandam ciuitatem: offeres ei pͥmũ
pacem. Si receꝑit &̃ aꝑuerit tibi portas:
cunctus popłs qui in ea est saluabitur: &s
pugnabis eam. Eumq tradiderit dñs
deus tuus illamin manii tua. ꝑcuties om¬
ne qd̾ in cãgeneris masculim est: in ore
gladii. absq mulierib &e infantib ꝙ iu¬
mentis. & ceteris que in cunitate st̃. Om

Expanded text:
uxorem et non accepit eam vadat et revertatur in domum suam ne forte moriatur in bello et alius homo accipiat eam his dictis addent reliqua et loquentur ad populum quis est homo formidolosus et corde pavido vadat et revertatur in domum suam ne pavere faciat corda fratrum suorum sicut ipse timore perterritus est cumque siluerint exercitus duces et finem loquendi fecerint unusquisque suos ad bellandum cuneos praeparabit si quandoexpugnandam civitatem, offeres ei primum pacem. Si receperit et aperuerit tibi portas, cunctus populus, qui in ea est, salvabitur, et pugnabis eam. Cumque tradiderit Dominus Deus tuus illam, in manu tua, percuties omne quod in ea generis masculini est, in ore gladii, absque mulieribus et infantibus, jumentis et caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
unam de supradictis urbibi: mittent ad se¬
mores ciuitatis illius & arripient cum de
loco effugii: tradentq in maiu proximi
cuius sangius effisus est & morietur: nec
misereberis enis: & auferes uinoxium san¬
guinem de isrł ut bene sit tibi. Hon as¬
sumes & trausferes terminos proxum qͦs
fixerunt pͥores in possessione tua. quam.
domuus ds̃ tiuis dabittͥ: in terra quam
acceꝑis possidendam. Non stabit testis.
unus contra aliquem. qc qllid illud peccati
&̃ facinoris fucrit: sed in ore duorum aut
trium testium stabit omne uerbum S
steterit testis mendax contin hominem
actusans eun causa preuaricationis. sta¬
brint ambo quorum causa est aute do¬
minum in conspecta sacerdotum & iudi¬
cume qui fuerint in dieb illis. Cumq di¬
ligentai ssune ꝑscrutantes inueneruit fal
sum testem dicisse contra fratrem suiun
mendacium. reddent ei sicut fratri suo
facere cogitauit: & auferes malum de
medio tui. ut andientes ceteri timorem

Expanded text:
unam de supradictis urbibus mittent seunam de supradictis urbibus mittent seniores civitatis illius et arripient eum de loco effugii tradentque in manu proximi cuius sanguis effusus est et morietur nec misereberis eius et auferes innoxium sanguinem de Israhel ut bene sit tibi non adsumes et transferes terminos proximi tui quos fixerunt priores in possessione tua quam Dominus Deus tuus dabit tibi in terra quam acceperis possidendam non stabit testis unus contra aliquem quicquid illud peccati et facinoris fuerit sed in ore duorum aut trium testium stabit omne verbum si steterit testis mendax contra hominem accusans eum praevaricationis stabunt ambo quorum causa est ante Dominum in conspectu sacerdotum et iudicum qui fuerint in diebus illis cumque diligentisssum testem dixisse contra fratrem suum mendacium, reddant ei sicut fratri suo facere cogitavit, et auferes malum de medio tui; ut audientes caeteri timorem
Abbreviated transcription (Latin):
effiisus est sanguis dolore stimulatus ꝑ se¬
quatur & apprehendat enm si longior
nia fuerit. & ꝑcutiat animam eius qui ñ
estreus mortis. ꝙ nullum contra eum qui
occisus est odium priꝰ habuisse monstrat᷑.
iccito precipio tͥ ut tres ciuitates equaliz
inter se spacii diuidas. Cum autem dilata¬
uerit dñs deus tuus terminos tuos sicut
iurauit patͥtb tuis & dederit tibi cunctam
terram qͣm eis pollicitus est: si tam̃ custo¬
dieris mandata eius. & feceris que hodie
precipio tͥ: ut diligas dñm deura tuum. &e
ambules iniuis eius omni tempore. addes
tͥ tres alias ciuitates: & supradictarum tri.¬
um urbium numerum duplicabis. ut
ñ effundatur sanguis innoxius in medio
terre qͣm dominus ds tuus dabit tͥ possi¬
denlam: ne sis sangiuus reus. Si quis
autem odio habens ꝓrtimum suum in si¬
diatus fuerit uite eus. surgensq ꝑcisse¬
rit illum & mortiuis fucrit fugertq ad

Expanded text:
effusus est sanguis dolore stimulatus perseeffusus est sanguis dolore stimulatus persequatur et adprehendat eum si longior via fuerit et percutiat animam eius qui non est reus mortis quia nullum contra eum qui occisus est odium prius habuisse monstratur idcirco praecipio tibi ut tres civitates aequalis inter se spatii dividas cum autem dilataverit Dominus Deus tuus terminos tuos sicut iuravit patribus tuis et dederit tibi cunctam terram quam eis pollicitus est si tamen custodieris mandata eius et feceris quae hodie praecipio tibi ut diligas Dominum Deum tuum et ambules in viis eius omni tempore addes tibi tres alias civitates et supradictarum trium urbium numerum duplicabis ut non effundatur sanguis innoxius in medio terrae quam Dominus Deus tuus dabit tibi possidendam nec sis sanguinis reus si quis autem odio habens proximum suum insidiatus fuerit vitae eius surgensque percusserit illum et mortuus fuerit fugeritque ad
Abbreviated transcription (Latin):
rit: & non euenerit. Hoc dñs ñ loquitꝰ
est. sed ꝑ tumorem animi sui ꝓpheta con.¬
furxit: & ictutoñ timebis euir Cum disper¬
diderit dominus ds tius gentes quarum
t traditurus est terram. & possẽderis eam.
habitauerisq in urbib euis & edib: tres
cuutates separabis tͥ in mecdio terre qͣm
dominus dẽ tuas dabitt in possessioncm.
sternens diligenter uiam. Et in tres eqͣli¬
ter partes totam terre tue ꝓuinciã diuides.
ut habeat e uicino qui ꝓpter homicidium
ꝓfugus est: quo possit euadere. Hec erit
lex homitide fugicitis: cuius uita seruari¬
da est. Qui ꝑcusserit ꝓxunum suum nesci¬
ens. & qui heri & nudiustertiꝰ nullum contͣ
cum habuisse odium comꝓbatur. sed abisse
sumplicitet cum eo in siluam ad ligua ce¬
denda. & in succisioue lignoꝵ seturis fugerit
manu. feirumq lapsum de marubrio a¬
micum eius ꝑcusserit & occiderit: hic ad
unam supradictarum urbium confugiet
& uiuet. ne forsitan proximus eius cuius

Expanded text:
rit et non evenerit hoc Dominus non locutus est sed per tumorem animi sui propheta confinxit et idcirco non timebis eum cum disperderit Dominus Deus tuus gentes quarum tibi traditurus est terram et possederis eam habitaverisque in urbibus eius et in aedibus tres civitates separabis tibi in medio terrae quam Dominus Deus tuus dabit tibi in possessionem sternens diligenter viam et in tres aequaliter partes totam terrae tuae provinciam divides ut habeat e vicino qui propter homicidium profugus est quo possit evadere haec erit lex homicidae fugientis cuius vita servanda est qui percusserit proximum suum nesciens et qui heri et nudius tertius nullum contra eum habuisse odium conprobatur sed abisse simpliciter cum eo in silvam ad ligna caedenda et in succisione lignorum securis fugerit manu ferrumque lapsum de manubrio amicum eius percusserit et occiderit hic ad unam supradictarum urbium confugiet et vivet ne forsitan proximus eius cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate ꝑspecta si mueneris celtum esse
qd dicitur. & ab hominationem bauc opere
gpetitam: statim ꝑcuties habitatores
urbis illius in ore gladii. & delebis eam.
Omnia que in illa sunt usq ad pecora. qͥc¬
quid etiam suppellectilis fuerit congͤga¬
bis in medio platearum eiꝰ & cum ipsa
cuntate suctendes: ita ut untũsa consu.¬
mas dño deo tuo. & sit tumulus sempi¬
ternus. Non edificabitur amplius ce
non adherebit de illo anathemate quic¬
quam in manu tua: ut auertatur dñs
ab ira furoris sui & misereat᷑ tui. multi¬
plicetq te sicut iurauit patͥb tuis. qͣndo¬

Expanded text:
eritate perspecta si inveneris certum esse quod dicitur et abominationem hanc opere perpetratam statim percuties habitatores urbis illius in ore gladii et delebis eam omniaque quae in illa sunt usque ad pecora quicquid etiam supellectilis fuerit congregabis in medium platearum eius et cum ipsa civitate succendes ita ut universa consumas Domino Deo tuo et sit tumulus sempiternus non aedificabitur amplius et non adherebit de illo anathemate quicquam in manu tua ut avertatur Dominus ab ira furoris sui et misereatur tui multiplicetque te sicut iuravit pat
Abbreviated transcription (Latin):
dib obruentur: puella qi ñ clamauto cũ
cẽt in ciuitate. uir quia humiliaiit urorẽ
proxim sui: & auferes malum de medio
tin. Sinautem in agro reperit ur pu¬
ellam que desponsata esti a apprehendenᷤ
concubuerit cum illa: ipse morietur solus.
puella nichil patietur: nec est rea mortis.
qͣm sicut latro consurgit contra fratrem
suum & occidit anamani eius ita puella
ꝑpessa est. Sola erat in agro. clamauit:
& nullus affint qui liberaret eamSSi
inuenerit iur puellam uirginemque ñ
habet sponsum. & appechendens concu¬
buerit cum ea. & res ad iudicium uenerto:
dabit qui dormiiud cum ca quin quagi

Expanded text:
dibus obruentur puella quia non clamavit cum dibus obruentur puella quia non clamavit cum esset in civitate vir quia humiliavit uxorem proximi sui et auferes malum de medio tui sin autem in agro reppererit vir puellam quae desponsata est et adprehendens concubuerit cum illa ipse moriepuella nihil patietur, nec est rea mortis: quoniam sicut latro consurgit contra fratrem suum et occidit animam eius, ita et puella perpessa est: sola erat in agro, clamauit, et nullus adfuit qui liberaret eam. si inuenerit uir puellam uirginem, quae non habet sponsum, et adprehendens concubuerit cum ea et res ad iudicium uenerit, dabit q
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. ñ inueni filiam tuam iurgnnem: &e
ecte hec suut signa iurginitatis filie mee.
Expandent uestimentum coram semorib
ciuitatis. apprchendentq senes urbis il¬
lius uitum: & uerberabunt illum. Con¬
dempnabunt in suꝑ centum siclis argen¬
ti quas dabit patͥ ꝑuelle qm diffamauit
nomen pessiraum suꝑ uirginemistł ha¬
bebitq eam uxorem. & non poterio di¬
mittere omni tempore uite sue. Quod si
uerum est qd̾ obicit. & non est in puella
inuenta uirginitas. eicient eam extra fores
domus patͥs sui: & lapidib obruent uiri ci¬
uitatis eius & morietur. q̃m fecio nefas in
isrł ut fornicaretur in domo patͥs sur: &
anferes mnalum de medio tui. Sidormi.¶¬
erit uir cum uxore alteriꝰ uterq inoricturꝰ
idest adulter cum adultera: & auferes
malum de isrt. Si puellam uarginem de¬
sponderit uir & inuenerit eam aliquis
in cruitate & concubuerit cum illa. educes
utrunq ad portam ciuititis illius &e lapi¬

Expanded text:
dicat non inveni filiam tuam virginem et dicat non inveni filiam tuam virginem et ecce haec sunt signa virginitatis filiae meae expandent vestimentum coram senibus civitatis adprehendentque senes urbis illius virum et verberabunt illum condemnantes insuper centum siclis argenti quos dabit patri puellae quoniam diffamavit nomen pessimum super virginem Israhel habebitque eam uxorem et non poterit dimittere omni tempore vitae suae quod si verum est quod obicit et non est in puella inventa virginitas eicient eam extra fores domus patris sui et lapidibus obruent viri civitatis eius et morietur quoniam fecit nefas in Israhel ut fornicaretur in domo patris sui et auferes malum de medio tui si dormierit vir cum uxore alterius uterque morientur id est adulter et adultera et auferes malum de Israhel si puellam virginem desponderit vir et invenerit eam aliquis in civitate et concubuerit cum illa educes utrumque ad portam civitatis illius et lapi
Abbreviated transcription (Latin):
filiis sed abire patieris captos tenens filios:
ut benc sit tͥ. & longo uiuas tempore.
Cumedificaueris donum tuam nouam.
facies murum testi ꝑ crrtuitum ne effunda¬
tur sangiis in domo tua: & sis rrus laben¬
te alio & in preceps ruente. ¶n seres ui¬
ncam tuam altero semino. ne & sementis
quam seusti &e que nascuntur ex iunea pa¬
riter scificentur ¶nn ambis in boue si¬
mul & asino. Nonindueris uestimento
qd ex lino lanaq contextum est. funiculoᷤᷤ
in fimbriis facies ꝑ quatuor angulos pal¬
lii tui quo oꝑiris. i dicert uir uxo¬
rem & postea eam odio habuerit. quesie¬
ritq occasiones quib dimritat eam obi¬
ciens ei nomen pessimum & drccrit uxore
hanc accepi. & ingressus ad eam ñ inucni
uurginem. tollent eam pater & mater eiꝰ
& ferent secum signa uirginitatis euis ad
senuores urbis quim porta sunt: & dicet
pater. filiam ncam dedi hunic uxorem qͣm
quia odit impouit ei crimen pessimum ut

Expanded text:
filiis: sed abire patieris, captos tenens filios, filiis: sed abire patieris, captos tenens filios, ut bene sit tibi et longo vivas tempore cum aedificaveris domum novam facies murum tecti per circuitum ne effundatur sanguis in domo tua et sis reus labente alio et in praeceps ruente non seres vineam tuam altero semine ne et sementis quam sevisti et quae nascuntur ex vinea pariter sanctificentur non arabis in bove simul et asino non indueris vestimento quod ex lana linoque contextum est funiculos in fimbriis facies per quattuor angulos pallii tui quo operieris si duxerit vir uxorem et postea eam odio habuerit quaesieritque occasiones quibus dimittat eam obiciens ei nomen pessimum et dixerit uxorem hanc accepi et ingressus ad eam non inveni virginem tollent eam pater et mater eius et ferent secum signa virginitatis eius ad seniores urbis qui in porta sunt et dicet pater filiam meam dedi huic uxorem quam quia odit inponet ei nomen pessimum ut
Abbreviated transcription (Latin):
peccauent homo qd̾ morte plectendum est
se adiudicatus morti appensus fuert in pa¬
tibulo: non ꝑmanebit cadauer eiꝰ in ligno.
sed in eadem dic sepelietur. qr maledistus
a deo est qui pependit in ligno. & nequaqͣm
contaminabis terram tuam qͣm domunis
ds tuus dederit tͥ in possessionem. Lon¬
indebis bouem fratͥs tui aut ouem erran¬
tem & preteribis. sed reduces frat tuo etiã
si non est ꝓpinquũ fiat tinis nec nosti eã du¬
ces in domum tuam & erit apudte: quam¬
diu querat ea frater tiuus & recipiat. Si¬
militer facies de asmo & de uestimento. &
De omni re funtͥs tui que ꝑierit. Si inue¬
neris eam: ne negligas quasi alieriam.
adise in uia. non despicies: sed subleuabis
cum eo ¶ Pnmduetur mulier ueste iurili:
nec uir utet᷑ ueste feminea: ab hominabilis
enum apud̃ deuin est qui facit hes.i
ambulans ꝑ uiam in arbore uel ii terra ni¬
dum aius iuueneris. & matrem pullis uel
ouis desuꝑ incubantem. ñ tenebis eam cũ

Expanded text:
peccaverit homo quod morte plectendum est, et adjudicatus morti appensus fuerit in patibulo: non permanebit cadaver ejus in ligno, sed in eadem die sepelietur: quia maledictus a Deo est qui pendet in ligno, et nequaquam contaminabis terram tuam, quam Dominus Deus tuus dederit tibi in possessionem. idebis bovem fratris tui, aut ovem errantem, et praeteribis: sed reduces fratri tuo, etiam si non est propinquus tuus, frater, nec nosti eum: duces in domum tuam, et erunt apud te quamdiu quaerat ea frater tuus, et recipiat. Similiter facies de asino, et de vestimento, et de omni re fratris tui, quae perierit: si inveneris eam, ne negligas quasi alienam. cidisse in via, non despicies, sed sublevabis cum eo, Non induetur mulier veste virili, nec vir utetur veste feminea: abominabilis enim apambulans per viam, in arbore vel in terra nidum avis inveneris, et matrem pullis vel ovis desuper incubantem, non tenebis eam cum
Abbreviated transcription (Latin):
micos tuos. & tradiderit eos dñs ds̃ tuus
in manutua. captiuosq duxeris: & ui¬
deris in numero captiuoꝵ mulierem pul¬
chram &e adamaueris eam uoluerisq ha-¬
bere uxorem. introduces in donum tuã.
que tadet cesariem. & cutumcidet ungneᷤ.
& deponet uestem in qua capta ẽ: sedetis¬
q uidomo tuo flebit patrem & matitm
uno mense. & postea intrabis ad eam dor
niesq cum illa: & erit uror tua. Sin
autem postea ñ sederit in animo tuo: di¬
maittes eam liberam. Nec uendere poteris
petuiua nec opprimete ꝑ potentiam: quia
sam. genueritq ex ea liberos. & fuerit filiꝰ
odiose pͥmogenitus. uolueritq substantiã
uiter filios suos diuidere: non poterit fili¬
uin dileste facere pͥmogenitum & p̃ferre
filio odiose: sed filium odiose agnoscet pri¬
mogenitum. dabitq ei de his que habucrit
cuncta duplicia. Iste est cnim principium
liberorum eius: & huic debentur primoge
macem & ꝓteruum qui ñ audiat patris
ac matͥs imꝑium. & cohertitus obedire

Expanded text:
 tradiderit eos Dominus Deus tuus in manu tua, captivosque duxeris, et videris in numero captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam, voluerisque habere uxorem: introduces in domum tuam: quae radet caesariem, et circumcidet ungues suos, et deponet vestem 177 in qua capta est, sedensque in domo tua, flebit patrem et matrem suam uno mense, et pomiesque cum illa, et erit uxor tua. Si autem postea non sederit in animo tuo, dimittes eam liberam, nec vendere poteris pecunia, nec opprimere per potentiam: quia sam, genuerintque ex eo liberos, et fuerit filius odiosae primogenitus, volueritque substantiam inter filios suos dividere: non poterit filium dilectae facere primogenitum, et praeferre filio odiosae, sed filium odiosae agnoscet primogenitum, dabitque ei de his quae habuerit, cuncta duplicia: iste est enim principium liberorum ejus, et huic debentur primogenmacem et protervum, qui non audiat patris ac matris imperium, et coercitus obedire
Abbreviated transcription (Latin):
iexieris adbellum contra hostes tuos
& uideris equitatus & currus. & maiorẽ
est: qui eduxit te de terra egypti. Appro¬
puiquante autem iam prelio stabit sacer¬
dos ante aciera: & sic loquetur ad popłm.
Audi isrt̃. uos hodie contra urmicos ur̃os
pignam committitis. non ꝑtimescat cor
uĩm. nolite metiiere. uolite cedere. nec for¬
midetis eos: qi dominus deus ur̃ in medio
ur̃i est. & ꝓ uobis contra aduersarios di¬
inicabit: ut eruat uos de ꝑiculo. Duces
quoꝙ ꝑsingulas turmas: audiente exer-¬
citu ꝓclamabunt. Quis est homo qui edi¬
ficauit domum nonam & ñ dedicauit eã.
uadat & reuertatur in domum suam: ne
forte moriatur in bello. & alius dedicet il

Expanded text:
exieris ad bellum contra hostes tuos, et videris equitatum et currus, et majorem est, qui eduxit te de terra Aegypti. Appropinquante autem jam praelio, stabit sacerdos ante aciem, et sic loquetur ad populum: Audi, Israel, vos hodie contra inimicos vestros pugnam committitis, non pertimescat cor vestrum, nolite metuere, nolite cedere, nec formidetis eos: quia Dominus Deus vester in medio vestri est, et pro vobis contra adversarios dimicabit, ut eruat vos de periculo. Duces quoque per singulas turmas, audiente exercitu, proclamabunt: Quis est homo qui aedificavit domum novam, et non dedicavit eam? vadat et revertatur in domum suam, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑo illi. Qui autem uerba eus que loque¬
tur in nourue meo audire noluerit: ego
ultor existam. Uropheta autem qui ar¬
rogantia depranatus uoluerit loqui in
nomine inco que ego non precepi illi uedi¬
ceret. aut ex nomine alitnoꝵ deorum: inter¬

Expanded text:
pero illi. Qui autem verba ejus quae loquetur in nomine meo, audire noluerit, ego ultor existam. Propheta autem qui arrogantia depravatus, voluerit loqui in nomine meo quae ego non praecepi illi ut diceret, aut ex nomine aliorum deorum, inter
Abbreviated transcription (Latin):
In sollennitate alimoꝵ & in solleunitateᷤ
ebdomadaꝵ. & in sollenntate taberna¬
culoꝵ ñ apparebit ante dñm uacuus. sed
offeret unisquisq scłm qd̃ habuerit iux¬
ta benedictionẽ dm̃d̾i sui: quam dederit
ei. Iudices & magistros constituesinom¬
nib portis tius quas dñs deustuus dederit
tͥ ꝑ singulas tribꝰ tuas. ut iudicent popłmi
iusto iudicio: net in alteram partem decli
nent. Non accipies ꝑsonam nec munera.
qr inunera extecant oculos sapientium:
& mutant u̾ba iustorum. Iuste qd̾ iustũ
est ꝑsequeris ut uiuas & possideas ter¬
uam: qͣm dñs deus tiuus dederio tibi.

Expanded text:
nitate azymorum et in sollemnitate ebdomadarum et in sollemnitate tabernaculorum non apparebit ante Dominum vacuus sed offeret unusquisque secundum quod habuerit iuxta benedictionem Domini Dei sui quam dederit ei iudices et magistros constitues in omnibus portis tuis quas Dominus Deus tuus dederit tibi per singulas tribus tuas ut iudicent populum iusto iudicinent non accipies personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium et mutant uerba iustorum. iuste quod iustum est persequeris, ut uiuas et possideas terram, quam dominus deus tuus dederit tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
tumn. Septen dieli comedes absꝙ fermerto
afltionis pancra. q̃ in pauore egressus
sde ꝗgypte ut memineris diei egressionis
tue de egypto: omnib dieb uite tuc. Non
apparebit fermentum ui om̃ib terminis
tus: septem dieb. Et ñ remanebit de car¬
nib eius qd̾ inmolatum est uespere: in die
pͥmomane. Non poteris immolate phase
in qualibet urbium tuarum quas dñs ds
tuus daturus est tͥ. sed in loco qͤm elegerit
dr̃s deus tuisut habitet nomen enis ibi.
Immolabis phase uesꝑe ad solis occasum.
qͣndo egressus es cle egypto: & coques et
comedes in loco quem elegerit dominꝰ dͥs
tuus. Maneq consurgens: uades in taber¬
nacula tua. Sex dieb comedes aruna. &
in die septimo qi collecta est dm̃ dei tui:
am manus tue qͣm offeres iuxta benedictio¬
nem dm̃ deitui: & epulaberis coram dño
deo tuo tu & filiustuus & filia tua. & ser¬
nis tuus & ancilla tua: de leuites qui est

Expanded text:
tum septem diebus comedes absque fermento tum septem diebus comedes absque fermento adflictionis panem quoniam in pavore egressus es de Aegypto ut tuae de Aegypto, omnibus diebus vitae tuae. Non apparebit fermentum in omnibus terminis tuis septem diebus, et non remanebit de carnibus ejus quod immolatum est vesperi, in die primo mane. Non poteris immolare Phase in qualibet urbium tuarum, quas Dominus Deus tuus daturus est tibi; sed in loco, quem elegerit Dominus Deus tuus, ut habitet nomen ejus ibi, immolabis Phase vesperi ad solis occasum, quando egressus es de Aegypto. Et coques, et comedes in loco quem elegerit Dominus Deus tuus, maneque consurgens vades in tabernacula tua. Sex diebus comedes azyma, et in die septimo, quia collecta est Domini Dei tui, am manus tuae, quam offeres juxta benedictionem Domini Dei tui, et epulaberis coram Domino Deo tuo, tu, et filius tuus, et filia tua, et servus tuus, et ancilla tua, et Levites qui est
Abbreviated transcription (Latin):
e pͥmogenitis tius que nascuntur in ar̃¬
mentis & ouib tiuis quicquid sexus est
masculim: sc̃ificabis domino dotuo. Non¬
oꝑaberis in pͥmogemtoborus: & non ton¬
debis pͥmogenita ouium. In conspestu do¬
nun dei tui comedes ea ꝑ annos singulos.
in loco quem elegerit dominꝰ: tu & domus
tua. Sinauter habuerit maculã. & uel
ilaudum fuerit uel cetum. aut in aliqua
parte deforme uel debile: ñ immolabit᷑
dño deo tuo. sed intra portas urbis tue
comedes illud. Tam mundꝰ quam ĩmundꝰ
similiter uescentur eis: quasi caprea et
ceruo. Hoc solum obseruabis ut sangui¬
nem corum ñ comedas: sed effiudas in terꝰ¬
iam quasi aquam. ¶Iserua mensem no¬
uarum frugum. & uerm pͥmun temporis.
ut facias phase dño deo tuo: q̃m in isto
mense edixit te dñs qd̾s tuns de egypto
nocte. Iinmolabisq phase dño deo tuo
de ouib & de bob in loco quem elegerit
dominus d̃s tiuis: utd habitet nomen eius
ibi. Nor comedes ieo: panemfermerta¬

Expanded text:
e primogenitis quae nascuntur in armentis et ovibus tuis, quidquid sexus est masculini, sanctificabis Domino Deo tuo. operaberis in primogenito bovis et non tondebis primogenita ovium in conspectu Domini Dei tui comedes ea per annos singulos in loco quem elegerit Dominus tu et domus tua sin autem habuerit maculam et vel claudum fuerit vel caecum aut in aliqua parte deforme vel debile non immolabitur Domino Deo tuo sed intra portas urbis tuae comedes illud tam mundus quam inmundus similiter vescentur eis quasi caprea et cervo hoc solum observabis ut sanguinem eorum non comedas sed effundas in terram quasi aquam observa mensem novarum frugum et verni primum temporis ut facias phase Domino Deo tuo quoniam in isto mense eduxit te Dominus Deus tuus de Aegypto nocte immolabisque phase Domino Deo tuo de ovibus et de bubus in loco quem elegerit Dominus Deus tuus ut habitet nomen eius ibi non comedes in eo panem fermenta