comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ . Nii. sapiens grauitate moꝵ: hylaritatem frõ¬
tis temꝑat. Si felicitas eluceat. tt̃ sis iactans: si
calamitas cantigerit. pusillanimis ñ extstas. Qui tẽ¬
palis est in leticia ꝑhẽnis erit in pena. Gregoriꝰ dix̃.
presentra gaudia. secut᷑ ꝑpetua lam̃ta. Nemo et¬
eñc potest et hic gaudere cũ scło: et illic regnare ait
dño. Si qua est p̃sentis temꝑis leticia: ita ẽ agetida:
ut numꝙͣ amaritudo sequentis iudicti recedat a
memoria ¶sidorꝰ dix̃. Halieto tẽꝑamentũ ĩ po¬
sꝑis: m̃tem nec gaudio nec merore cõmutes. Et
ad bona gͥ et ad mala tẽꝑa cor tuũ. asiliꝰ dix̃.
Nolt dissolutis labiis risum ꝓferre: amentia nãq
cũ strepitũ ridere: s subridendo tantũ leticiam
mentis iti dicare. Non conuenit ei qui ad ꝑfectio¬
nem tendit: iocari cum paruilo. Esto in malitia
panuilus: ⁊ uir ꝑfectus it sensu. Inquibdã te
exhebe senem: in quibdã infantẽ. Iocus autẽ

Expanded text:
sapiens gravitate morum hilaritates frontis temperat. Si felicitas eluceat, non sis jactans; si calamitas contigerit, pusillanimis non existas. Qui temerarius est in laetitia, perennis erit in poena. GREGORIUS. Praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Si qua est praesentis temporis laetitia, ita est agenda ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. ISIDORUS. Habeto temperamentum in prosperis: mentem nec gaudio nec moerore commutes. Et ad bona igitur et ad mala tempera cor tuum. BASILIUS. Noli dissolutis labiis risum proferre. Amentia namque est cum strepitu ridere, sed subridendo tantum laetitiam mentis indica. Non convenit ei qui ad perfectionem nititur jocari cum puero. Et in laetitia parvulus, et vir perfectus in sensu. In quibusdam te exhibe senem, in quibusdam infantem. Jocus autem
Abbreviated transcription (Latin):
cat ossa. Risus dolore miscebuit᷑: ⁊ extrenia gau¬
dii luctus occupat. Quasi ꝑ risũ: stultꝰ oꝑatur
scelus. Querit derisor sapĩam et nõ inueniet: doo¬
tritia prudentiũ facilis. Parata sũt derisoribus
iudiciã : ⁊ mallei ꝑcutientes stidtoꝵ coeꝑib. fatu

Expanded text:
s vero tristis exsiccat ossa . Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupabit . Quasi per risum stultus operatur scelus . Quaerit derisor sapientiam, et non invenit: doctrina prudentum facilis . Parata sunt derisoribus judicia, et mallei percutientes stultorum corpora . JESU
Abbreviated transcription (Latin):
litans deo implicat se negociis scłarib: ut ei pla¬
ceat cui se ꝓbauit. Salomon dix̃. Semita tustoꝵ de¬
cliiat mala: custos aut̃ aĩe sue seruat uiã suam.
heronimꝰ diẽ. Nũꝙͣ de ore monachi tͣpis sermo aut
lasciuus egrediat᷑. His eñi signis libidinosꝰ aninsꝰ
ostendit ᷑: ⁊ ꝑ exteriorẽ hominẽ. ĩ terioris hõts uicta
demostrant᷑. Monachꝰ nõ desideret urbiũ frequẽttã:

Expanded text:
mplicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat mala: custos autem animae suae servat viam suam . HIERONYMUS. Nunquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libidinosus animus ostenditur, et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Monachus non
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ detrahere uerst dicere. Caue ne lingũa aut
aures halieas prurientes: id ẽ neaut ip̃e aliis de¬
putant minui pecc̃a S regoriꝰ dix̃. celoꝵ eceñt reg¬
nũ nullus mͦmurans accipit: nͨ ullus qui accipit
muruiurare potest. Hysidoeus dix̃. Nõ detrahas
peccanti: set ꝯdole. Qd̃ it alio detrahis: inte po¬
tius ꝑtimesce. Detraetõne om̃s rep̃hendũt om̃s
uituꝑant. Quando aliũ detrahis: te discute. Qnͣ¬
do aliũ mordes: tica pecc̃a redargue. Non alt̾ius

Expanded text:
Noli detrahere, sed verum dicere. Cave ne linguam aut aures habeas prurientes: id est, ut nec ipse aliis deputant minui peccata. GREGORIUS. Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. ISIDORUS. Non detrahas peccanti, sed condole. Quo in alio detrahis, in te potius pertimesce. Detractores omnes reprehendunt, omnes vituperant. Quando alii detrahis, teipsum discute. Quando alium mordes, tua peccata redargue. Non alterius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ monachi patres ꝑfectos: ut quoꝵ honorẽ possidẽt.
habere nitant᷑ et meritũ. Monachsꝰ habeat simpli¬
citatẽ colũbe. ne cuiꝙͣ machinet᷑  dolos: habeat
et serpentis astuciã. ne alioꝵ supplantet᷑ in si¬
diis. Monachꝰ teneat humilitatis uestigiũ Mo¬
nachꝰ qui xp̃m desiderat. nich aliud dignet᷑ as¬
pitere: s est et cella ꝑadisus uartarũ scriptura¬
rũ poma decerpit. His utit᷑ deliciis. harĩ friicᷤ
amꝑlexu. Ille uerus ẽ monachꝰ. qͥ auẽ cõtempnit.
et scripturas sectat᷑. et dũ in pauꝑtatẽ in cidtẽ: or¬
natior in stat oriratu. Manacho specialis expeten¬
daest solitudo: et urbis habitatõ fugienda. Nõ
queras inmonacho lingue nitorẽ: s anime pietatẽ.

Expanded text:
 monachi perfectos Patres: ut quorum honorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. Monachus qui Christum desiderat, nihil aliud indagat, sed est ei cella pro paradiso, varia Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem, sed animi piet
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Ip̃t dispensatõibies t̾renis ĩferitient: qͦs dona
spir̾italtã nõ exornant. Que penet᷑re intima neqͦut.
saltim necessaria foris oꝑentꝰ. Monachꝰ qui int̾ra pos¬
sessionẽ querit: monachꝰ ñ est. Isidorꝰ dixit. Tunc
nachꝰ : qui t̾renos actus asemet ip̃o ꝓicit .nͨ impli¬
cat se negociis scłaribꝰ militans dõ. Intitas patrũ¬
dr̃. Manachꝰ enĩ nõ solũ ꝓpt̾ea dr̃. qͥa uxorẽ ñ habet.

Expanded text:
IUS. Ipsi dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritualia non exornant. Qui penetrare ad intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Monachus qui intra possessionem quaerit, monachus non est. ISIDORUS. Tunc nachus qui terrenos actus a semetipso projicit, nec implicat se negotiis saecularibus militans Deo. EX VITIS PATRUM Monachus enim non so
Abbreviated transcription (Latin):
et ͦ in et̾nũ. Monachics edens miatũt ⁊ oꝑans mł¬
portet. ut possit oꝑͦa dei ꝑficere. Quanti monacħoꝵ
dũ patres matres ꝙ miserant᷑: suas animas ꝑdider̃t.
Melior ẽ scłaris mansuetꝰ: qmͣ monachus animogꝰ
⁊ iracundus. Melior est scłaris iit infirmitate ser¬
uiens frĩ: suꝑ monachũ nõ miserantẽ ꝓximo suo.
Monachiis bilinguis conturbat frẽs: fidelis aut̃ reqͥem
ad ducit. Palor eñi cũ humilitate et maties: decus
et portare ac tacere. magna ẽ hec res alia mandata
Effrem dix̃. Sicut enĩ sata densa in bona t̾ra cilta:
sic anima monachi fructificans cogitationib diut¬
naꝵ scripturaꝵ. Sic̃ lampas lucida it loco tenebro¬
so refulgẽs: sic monachꝰ m̃te sobria. corde ꝑuigili.
in teꝑe psalmodie sue ⁊ or̃onis. Sic̃ pandꝰ salis de pͥ¬
mit ut firmũ: sic sompnꝰ monachũ in or̃one. Sic̃

Expanded text:
etur in aeternum. Monachus edens multum, et operans muportet, ut possit opus Dei perficere. Quanti monachorum, dum patris matrisque non miserantur, suas animas perdiderunt? Melior est saecularis mansuetus, quam monachus animosus et iracundus. Melior est saecularis infirmitas serviens fratri, super monachum non miserentem proximo suo. Monachus bilinguis turbat fratres. Fidelis autem requiem adducit. Pallor enim cum humilitate, et maceries, decus et portare, magna est haec res super alia mandata. EPHRAEM. Sicut enim sata in bona terra culta, sic anima monachi fructificans cogitationibus divinarum Scripturarum. Sicut lampas lucida in loco tenebroso refulgens, sic monachus mente sobria, in corde pervigil, in tempore psalmodiae suae et orationis. Sicut pondus salis deprimit infirm
Abbreviated transcription (Latin):
Habentes aut̃ alim̃ta et quib tegamur: hĩs cmpentu
simus ⁊ alomon dixit. fallax ⁊ uana ẽ pulchritu¬
do. Omĩ temꝑe itestimenta tua sint p̃ciosa: ⁊ oleũ
de capite tuo nõ deficiat. Augustinꝰ dix̾. Uestis aut̃ tͥ
pura cͥcuiidecᷤ. ñ ad pulchritudiñe. s ꝓpc̾ necessari¬
um tegim̃tũ ne dũ exquisitis indumtis uestrerit
altam turpitudinẽ sitmas. heronimꝰ dix̃. Pluriil¬
rsĩ mollicies. iuuenidia m̃bua nõ foueat. Quieͥd
eñi coꝑa nr̃a defendere potest: ⁊ hutnane sucetere
in beciłlitati: hac uita appellanda est tittuca.
Q regortꝰ dix̃. Nemo quippe uestimenta p̃tiosa uͥ
ad inanem głami querit: uidelicet ut honorabilior
cet̾is eẽ iudeat᷑. Nemo uult ibt p̃ciosis uestibꝰ
in dui: ubi ab alsis nõ possit uideri. ꝓ sola ĩ ani
gła: itestimentũ p̃ciosiꝰ queritͦ. Effrem dix̃. Orna¬
tus quiꝑpe uestiũ in dicat. qualit̾ ea que t̾rena
sunt sapiamꝰ: ⁊ ꝑ studium ciarioris amietꝰ.

Expanded text:
Habentes autem alimenta, et quibus tegamur, his contenti simus . SALOMON. Fallax gratia, et vana est pulchritudo . Omni tempore vestimenta tua sint candida, et oleum de capite tuo non deficiat . AUGUSTINUS. Vestis autem tibi pura circumdetur, non ad pulchritudinem, sed propter necessarium tegumentum, ne dum exquisitis indumentis vestiris, in alteram turpitudinem cadas. HIERONYMUS. Plumarum mollities juvenilia membra non foveat. Quidquid enim corpora nostra defendere potest, et humanae succurrere imbecillitati, hoc una appellanda est tunica. GREGORIUS. Nemo quippe vestimenta pretiosa, nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris videatur. Nemo vult pretiosis vestibus ibi indui, ubi ab aliis non possit videri. Pro sola enim inani gloria vestimentum pretiosum quaeritur. EPHRAEM. Ornatus quippe vestium indicat qualiter ea quae aeterna sunt sapiamus, et per studium clarioris amictus,
Abbreviated transcription (Latin):
plicitatẽ cũ prudentia: uoca sapientiã. Ntile ẽ
młta scire ⁊ recte uiuere: qd̾ si utrũq nõ uale¬
mus: melius ẽ ut bene utuendi studiũ qmͣ
młta sciendi sequan᷑. Non enĩ ꝑtitiet ad lĩ¬
beatuĩ msta saie. s est magnũ beate aitere me¬

Expanded text:
plicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beabeatum multa scire, s
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is suꝑbia tanto inimo iacet. qnͣto in altũ se¬
rigit: tantoq ꝓfudius iabitͦ. qnͣto excelsiꝰ eleta¬
ciam in clinatur. Qui in flant ᷑ sr̃bra: uento pas¬
cunt . Suꝑbia sic̃ origo est om̃iut cͥttunũ: rucira
rema. Qui de uirtutũ effectibus existiint sr̃bi:
cadentes carnis uitio humiliant᷑ ut surgant.
In uitas patrũ dr̃. fructus putrefactꝰ inutilis
agricole: ⁊ uirtꝰ suꝑbi it utilis dõ. Sic̃ eñt pandus
fructuũ frangit ranũ: sic sr̃bia decorẽ eu̾tit aĩe.
anima suꝑbi delinqͥt᷑ adõ: ⁊ sit demonũ desideriũ.
br̃bia de celis deposuit archangłm. ⁊ tanꝙͣ fulgur
fecit cade̾ sr̃ t̾ram. Humilitas hoiem leuat ĩ celũ:

Expanded text:
omnis superbia tanto in imo jacet, quanto se in altum erigit, tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatiam inclinatur. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita et rema. Qui de virtutum profectibus existunt superbi, cadentes carnis vitio humiliantur ut resurgant. EX VITIS PATRUM. Fructus putrefactus inutilis agricolae, et virtus superbi inutilis Deo. Sicut enim pondus fructuum frangit ramum, sic superbia decorem frangit animae. Anima superbi derelinquitur a Deo, et fit daemonum desiderium. Superbia de coelis deposuit archangelum, et tanquam fulgurem fecit cadere super terram. Humilitas hominem elevat in coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ħs filiꝰ syrach dix̃. In iusticra agont ⁊a¬
re ꝓ aĩa tua. ⁊ usq in mort̾em certa ꝓ iusticiam
⁊ d̾s expugnabit. ꝓ te inimicos tuos. Datõ dĩ
ꝑmanet iustis. bnͣdictio dĩ in mercedem iusti
festinat. Ante hõiem uita ⁊ moes. boñt et
malũ. qd̾ placuerit̾ ei dabit᷑ illi. Ante iudict¬
um: para iusticiam tͥ. Qui custodit iꝰtictam:

Expanded text:
In justitia agonizare pro anima tua, usque ad mortem . Certa pro justitia, et Deus expugnabit pro te inimicos tuos . Datio Dei permanet justis . Benedictio Dei in mercedem justi festinat . Ante hominem vita et mors, bonum et malum; quod placuerit illi, dabitur ei . Ante judicium para justitiam t
Abbreviated transcription (Latin):
catõne sermonis. Maneat gͥ iu̾bo m̃sura. in
plus abscultare qmͣ loqdͥ. In pͥncipio audi ⁊ loq̃¬
re nouissimꝰ: finis plus habet honorẽ. Melior
est nouissimꝰ sermo qmͣ primꝰ. Basiliꝰ dyẽ. In
cõuentu noli ꝑfere sermonẽ. s oportuna u̾ba
neris. ut te audientibus cunctis grãm p̃beas.
esariꝰ dix̃. Nich ꝓdest si iti habitatione silenti¬
utn sit: et in habitatorib uicioꝵ tumłtꝰ ⁊ colluc¬
tatio passionũ. Anuitas pam̃ dr̃. Cũ silentio
⁊ oratione age: qd̾ agis inu̾itate. De¬

Expanded text:
catione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in catione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in plus auscultare quam loqui. In principio audi et loquere. Novissimus finis plus habet honoris. Melior est novissimus sermo quam principium. BASILIUS. In conventu noli proferre sermonem, sed opportuna verba neris, loquere ut te audientibus gratiam praebeas. CAESARIUS. Nihil prodest si in habitatione silentium sit, et in habitationibus vitiorum tumultus et colluctatio passionum. EX VITIS PATRUM. Cum silentio et oratione age quod agis in veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
si bis in t̾rogatꝰ fueris. habeat caput respini¬
sũ tuũ. In młtis esto quasi inscius. ⁊ audt ta¬
cens situł ⁊ q̃rens. Ubi surit senes. ñ młtũt lo¬
quaris. ubi auditꝰ ñ ẽ. ñ effundas sermonẽ. ⁊
in portune noli ex tolli ut saptentia tua. e¬
ronimꝰ dixit . Discat aliqnͣdo retiscescere. qui
nũqm didicit loqui. Ambrosiꝰ dix̃. Est ho¬
mo qui siletitiũ affectat qͥdẽ. s cor eiꝰ młtũ
se cõdẽpnat. Iste talis młtũ loquit ᷑. Et est
aliꝰ quia mane usq ad uesꝑũ loquit᷑ et
cũ discretione. silentiũ magnũ custodit.
regori dixit. Non suꝑbe quis audeat.
sidorꝰ dix̃. Scito quo temꝑe loqͣris. ꝯsidera
tace. Non loquatur: nisi in t̾rogatꝰ fueris:
Non dicas pͥnsꝙͣ audias. Int̾rogatõ os tuũ
apiat. Lingosus homo ĩꝑitꝰ est sapietis. icbis pau¬
cis ut̾t᷑. Greuẽ sermonẽ scientia facit. loqͥ mł¬
tũ stulticia est. Nox eñĩ in sipietitis. in młtipli¬

Expanded text:
Si bis interrogatus fueris, habeat caput tuum responsum . In multis esto quasi inscius, et audi tacens simul et quaerens . Ubi sunt senes, non multum loquaris. Ubi auditus non est, non effundas sermonem, et importune noli extolli in sapientia. HIERONYMUS. Discat aliquando recte cessare, qui nunquam didicit loqui. AMBROSIUS. Est homo qui silentium affectat quidem, sed ejus cor multum se condemnat. Iste talis multum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit. GREGORIUS. Non superbe quis audeat SIDORUS. Scito quo tempore loquaris, considera tace. Non loquaris nisi interrogatus fueris: non dicas priusquam audias: interrogatio os tuum aperiat. Linguosus homo imperitus est, sapiens paucis utitur verbis. Brevem sermonem scientia facit. Loqui multum stultitia est. Vox enim insipientis in multipli
Abbreviated transcription (Latin):
tatus ẽẽ ĩ lingua tua ⁊ in itilis ⁊ remessus ẽ
oꝑibus tus. Priusꝙͣ audias ne respondeas u̾bĩt
⁊ in medio senioꝵ ne adicias loqui.b̾eatꝰ u̾c
qui nõ est lapsis u̾bo ex ore suo ⁊ nõ ẽ stimula¬
tus in tristitiam delicti. Anteꝙͣ disce. Que odcs
loquacitatẽ: extitguit maliciã. Ne iteres u̾¬
l̃ neꝙͣ ⁊ dicrũ. ⁊ nõ minoraberis. est qͥ labit᷑
ĩ litigua sica: s nõ ex animo. Quis ẽ enĩ qui
nõ deliquerit itiluigua suaͣ. Est qui emittit
u̾bũ certũ: enarrans ueritatem. Uerbũ neꝙͣ
ĩ mutabit cor. Est tacens qui inuenit ᷑ sapiẽs:
⁊ est odibilis qui procax est ad loquẽdũ. ẽ
ens apti temꝑis. homo sapiens tacebit usq
ad tempꝰ. lasciuiꝰ aũt et ĩ prudẽs. nõ seruabit
tempus. Qui multis utit᷑ ubis. ledit aĩam su¬
am. Multi ceciderunt in ore gladii. s nõ sic
qͣsi qui ĩt̾ierunt ꝑ lingũa suã. Iugũ eñi lui

Expanded text:
a, et mutilis et remissus in operibus tuis . Priusquam audias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui . Beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo, et non est stimulatus in tristitia delicti . Antequam loquarisloquacitatem, exstinguit malitiam . Ne iteres verbum nequam et durum, et non imminoraberis . Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo . Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua ? Est qui emittit verbum suum, et narrans veritatem . Verbum nequam immutabit cor . Est tacens qui invenitur sapiens: et est odibilis qui procax est ad loquendum . Esens aptum tempus . Homo sapiens tacebit usque ad tempus, lascivus autem et imprudens non servabit tempus . Qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Multi ceciderunt in ore gladii, sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam . Jugum enim li
Abbreviated transcription (Latin):
mat maloꝵ. Qui custodi os suũ custodit aĩ¬
am sitã. qui aut̃ in consideratꝰ est. ad loqũe¬
dũ: senciet mala. In om̃i oꝑe erit abundãtia.
nͥ aut̃ u̾ba sunt płima: ibi frequẽs egestas.
lingua placabilis lignũ uite. que aut̃ ĩ mo¬
derata est conteret sp̃m. Hoĩs ẽ animũ p̃pa¬
rare: ⁊ dñi gubertiare lingũa uolĩctas regnũ¬

Expanded text:
t mala . Qui custodit os suum, custodit animam suam . Qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala, in omni opere bono erit abundantia . Ubi autem verba sunt plurima, ibi frequens egestas . Lingua placabilis, lignum vitae. Quae immoderata est, conteret spiritum . Hominis est animum praeparare, et Domi
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Si enĩ sũ iustꝰ nicħ timeo : nemo me ꝯte¬
te̾ patest. Iustꝰ aut̃ ꝯfidit ut leo Gregorsꝰ di¬
xit. Iusticia si modũt nõ ht̃: in credelitatẽ ca
dit. remanentiũ m̾et᷑. ut hi qui ꝓdesse pote¬
rant festine subtrahantꝰ. ⁊ cũ mũdt fitus ap¬
propitiqͣt : electi tollũt᷑ ne dec̾iora uideant.
Sic in iustis irascit᷑ ds: ut tamẽ eoꝵ corda
ꝑ iustoꝵ ꝯsortiũ consolet᷑. Tysidorus dix̃. Mul¬
se putet electũne forte apd̃ dm̃ sit reꝓbꝰ. In
libro clem̃tis. ꝑfectio legis pax est : ex pec̃c̃is¬
enĩ bella nascũt᷑ ic̾tamina. Ubi aũt pecc̃m

Expanded text:
. Si enim justus sum, nihil timeo, nemo me terrere potest. Justus, inquit, confidit ut leo. GREGORIUS. Justitia, si modum non habet, in crudelitatem vadit. Malitia remanentium meretur ut hi qui prodesse poterant, festine subtrahantur; et cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. Sic injustis irascitur Deus, ut tamen eorum corda per justorum consortium consolentur. ISIDORUS. Mulse putet electum, ne forte apud Deum jam sit reprobus. EX LIBRO CLEMENTIS. Perfectio legis, pax est. Ex peccatis bella nascuntur et certamina. Ubi autem peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
In uidia ⁊ liuor: suꝑ omĩa int ebrianit aĩam.
ubi ẽ itiuidia: amor fr̃nus ẽẽ nõ potest.
Qui in uidet. ñ amat. peccm diabole ĩ il¬
lo est. quia diabolus in uidendo cecidit: idõ
cognoscit᷑ in uidiã nõ posse ẽẽ in caritãte.
ꝑ in iudiã enĩ crucisigit᷑ xp̃c. Idõ aut̃

Expanded text:
Invidia et livor super omnia inebriant animam. Ubi est invidia, amor fraternitatis esse non potest. Qui invidet non amat: praeceptum diaboli in illo est, quia diabolus invidendo decidit. Ideo cognoscitur invidia non posse esse in charitate. Per invidiam enim
Abbreviated transcription (Latin):
deplorandi surit: qui odio in frẽ tabestũt. In¬
Itẽ dic̃. Inuidia: cor homituis qͣs q̃dã pestis de¬
pascit. Alibi dic̃. Adu̾sus inuidia: caritas ppa¬
returꝰ Itẽ dic̃. De uono alt̾ius ñ doleas. de al¬
certus ꝓfectibus nõ tabescas. nielliꝰ ꝓspitate
lacereris. ¶usebiꝰ dix̃. Inuidie horor ñ solũ

Expanded text:
deplorandi sunt qui odio in fratrem tabescunt. Inpectus urit. Invidia cor hominis quasi quaedam pestis depascit. Adversus invidiam charitas praeparetur. De bono alterius non doleas, de alterius profectibus non tabescas. Nullius prosperitate facereris. EUSEBIUS. Invidiae error non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt ad sed̾m. Tẽnera res in femitus fama
pudicicie est. ⁊ qͣsi flos pulcherritꝰ cito ad leutẽ mar¬
cescit aurã. leutq flatu corrũpit ͤ maxin uͥ etas
ꝯsentit ad uicium. ⁊ maritalis de est auctoritas.
Stude te nõ solũ ocłos tuos castos seruare: s et łĩ¬
git̃a. Nicħ ꝓdest caruẽ habere uͥginẽ: si m̃te quis
nupserit. Iysidorꝰ dix̃. Quidã iniuuentute lic¬
xuriose uiientes: in senectute ꝯtinentes fieri
delectantꝰ: et iunc eligunt castitatẽ seruare.
qnͣdo eos libido seruos habere ꝯ tẽpsit. tales nõ
habent p̃miũ quia nõ habuerunt laboris c̾tamt.¬
na. Cos eñi expectat gła: in quibꝰ fuerũt labort¬
osi certamina. Q corpus suũ ꝯtiñetie dedicãt:

Expanded text:
eniunt ad secundum. Tenera res in feminis fama pudicitiae est, et quasi flos pulcherrimus, cito ad levem auram marcescit. Aurae levi quae fluctu corrumpitur, maxime viri aetas consentit, si maritalis deest auctoritas. Stude non solum oculos tuos castos servare, sed et linguam. Nihil prodest carnem habere virginem, si mente quis nupserit. ISIDORUS. Quidam in juventute luxuriose viventes, et in senectute continentes fieri delectantur; et tunc eligunt castitati servire, quando eos libido servos habere contempsit. Tales non habebunt praemium, qui non habuerunt laboris certamina. Eos enim spectat gloria, in quibus fuerunt laboriosa certamina. Qui corpus suum continentiae d
Abbreviated transcription (Latin):
git: meliꝰ facit. Nugiestinꝰ dix̃. Nich̃ ꝓdest uͥgitu¬
tas corporis: ubi oꝑatꝰ corruptio m̃tis. Sic̃ eni
occisus inimicꝰ ñ facit tͥ inucriam: sic mortisiea¬
ta caro nõ tͣbabit animã tuã. Tales enĩ decet dñm ha¬
bere ministros: qui in nilło carnis cõtagio cor¬
rũpant . s pociꝰ ꝯtinentia castitatis resplẽdeãt.
Iheronimus dix̃. Multũ distat in t̾ puritatem
uirguialis anime nulla cogitatione pollute:⁊
sordes eius que młtoꝵ libidini subiacuit. Cente¬
nariꝰ numerus pͥmus est: qui ꝓ u̾ͥginitatis coro¬
na uͥginibus deputat᷑. Sexagͥetiꝰ scd̾o gradir ꝑ¬
loco nuptiarũ federa ip̃a digitoꝵ ꝯisinetione

Expanded text:
git, melius facit . AUGUSTINUS. Nihil prodest virginitas corporis ubi operatur corruptio mentis. Sicut enim occisus inimicus tibi non facit injuriam, sic mortificata caro non turbabit animam tuam. Tales enim decet Domino habere ministros, qui nullo carnis contagio corrumpantur, sed potius continentia castitatis splendeant. HIERONYMUS. Multum distat inter puritatem virginalis animae nulla contagione pollutae, et sordes ejus quae multorum libidini subjacuit. Centenarius numerus perfectus est, qui pro virginitatis corona virginibus deputatur. Sexagenarius, secundus gradus plocus nuptiarum foede
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire. Continentia. homitẽ dõ ꝓximũ facit ił
ista manserit: ibi et d̾s manet. Men eñt ꝑ
ocłos capis ͦ. castitas hõtem ad celũ iugit.
castitas hominem ad celũ ꝑ thit C esartꝰ¬
dixit. Nicħ ꝓdest uirgitiẽ ĩ tegͥtatẽ corporis cus¬
todire: si ocłoꝵ concupiscentias noluerit euita¬
re. longa castitas post pcc̃m: imitatrix est
uͥginitatis. Non etiam carnis integritas seruat ᷤ.
discesserit. Melius est humilis ꝯiugalitas

Expanded text:
e. Continentia hominis Deo proximum facit: ubi ista manserit, ibi et Deus manet. Mors enim per oculos capitur. Castitas hominem ad coelos conjungit. Castitas hominem ad coelos IUS. Nihil prodest virginitatem et integritatem corporis custodire, si coelorum concupiscentias nolunt curare. Longa castitas post peccatum, imitatrix est virginitatis. Non enim carnis integritas servatur, discesserit. Melior est humilis conjugalitas
Abbreviated transcription (Latin):
ditas cordis. hec est uita hominĩ Tristiciã expelle
ate: młtos enĩ occidit tristicia. m̃ ẽ utilitas ĩ illa.
C or pratũi dabit tͥsticia. ⁊ homoꝑitꝰ resistet illi
Ad tͥsticiã enĩ festinat mors. Tristicia cordis: Nlec¬
lit ceruicẽ. Ne dederis in tͥsticiam cor tirũ: sod re¬
pelle eamate. Uysidorꝰ dix̃. Lus aut̃ nĩtquã eẽ. tͥstis:
bene uiue. Secreta consciencia tͥsticiam leuit̾ sus

Expanded text:
ordis, haec vita hominis est . Tristitiam expelle a te, multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa . Cor pravum dabit tristitiam, et homo peritus resistit illi . Ad tristitiam enim festinat mors. Tristitia cordis flectit cervicem . Non dederis in tristitiam cor tuum, sed repelle eam a te . ISIDORUS. Vis autem nunquam esse tristis? bene vive. Secreta conscientia tristitiam levi
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiuificat: caro nõ ꝓdest quicq᷑. salomon dixit.
fallax gr̃a: et uana est pulchrtudo. Basiliꝰ dixit.
Pul chritudo diligenda est fili que leticiam spalẽ
consueuit in fundere. Euiten ꝑnitiosas pulcrit¬
dines: ne om̃tum maloꝵ genera in nos irrogent᷑. Sa¬
piens uir nõ considerat decorem corꝑts s anime:
insipiens aut̃ incarnalibus se detinet. Sapiens¬
uir mulierẽ respuit gestuosã. stultꝰ aut̃ concu¬
prudens ab inprudentt muliere au̾tit ocłos suos:
luxutriosus aut̃ intuens eam supplantat ᷑. xp̃s nõ ĩ¬

Expanded text:
qui vivificat, caro non prodest quidquam . SALOMON. Fallax gratia et vana est pulchritudo . BASILIUS. Pulchritudo diligenda est, fili, quae laetitiam spiritalem consuevit infundere. Evitemus pretiosas pulchritudines, ne omnium malorum genera in nos irrogentur. Sapiens vir non considerat corporis decorem, sed animae. Insipiens autem in carnalibus se detinet. Sapiens mulierem respuit gestuosam. Stultus autem concuprudens ab imprudenti muliere avertit oculos suos. Luxuriosus autem intuens eam, solvitur ut cera a
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. et panis. et uestim̃tum. uita neqmͣn hospi¬
tandi de domo in donrũ. Melior moes qmͣ uita a¬
mara: et requues et̾na .qmͣ langor ꝑseuerans. On¬
nẽ esca mauducat uent̾: ⁊ ẽ ꝙbꝰ cͥbo melior. Ini¬
tium necessarium uita hominũ. aqͣ. et igns. ⁊ fer¬
rũ. ⁊ lac. et panis similaginis. mel ⁊ bityrũ uue
et oleũ ⁊ uestimentũ. Hec ot̃a sc̃ĩs ut bona sie ini¬
pii ⁊ pecc̃oribꝰ iti mala cont̾tetit᷑. Nugiestinꝰ dix̃

Expanded text:
aqua et panis, et vestimentum . Vita nequam hospitatur de domo in domum . Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans . Omnem escam manducabit venter, et est cibus cibo melior . Initium necessariae rei vitae hominum, aqua, ignis, et ferrum, lac et panis similagineus, mel et botrus, uvae, et oleum et vestimentum . Haec omnia sanctis in bona, sic et impiis et peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
cie  ad subtilitatẽ acuminis: si hoc nõ eraserit
aliene luma pͣuitatis. Tanto gͦ magis mali tolerã¬
di sunt: quanto ⁊ ampliꝰ abundant. dic debemꝰ a¬
Si enĩ et qd̾ ĩpendi nob̾ recte itolumꝰ. aliis imꝑ¬
tim᷑. et qd̾ nob̃ fieri uolumꝰ hac aliis facere ip̃i de¬
uitamꝰ: caritatis uira illesi seruabimꝰ. Gasilius¬
dixit. Qd̾ tibi accidere nõ uis is ꝓximo tuo cupais
euenire. Condole in alienis calamitatĩb: sacida
flectibus in alienis meroribus. Intribidatione al¬
tersꝰ. ⁊ tu esto tristis. Talis esto aliis: q̃les optas
ẽẽ curate alios Qd̾ nõ uis pati nõ facias ⁊ et nõ
in feras alii mala. ne pattaris similia. Ita cle¬
mens esto in alienis deliclis sicut in tuis. ut nͦ
alit̾ te. nec alter alios penses. et sie alios iudt¬
cas ut iudicari cupis. Effrem dyx̃. ¶ũ eñt inut¬
cẽ onera nr̃a portamꝰ. colluctatorẽ nr̃m diabolũ
ꝯfundimꝰ. ⁊ suꝑamꝰ: et diuũ nrͣ̃m qui in celis est

Expanded text:
citur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit aliena lima pravitatis. Tantum ergo magis mali tolerandi sunt, quantum et amplius abundant. Sic agere debSic enim et quod impendi nobis recte volumus, aliis impertiamur: et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitemus. Charitatis jura illaesi servemus. BASILIUS. Quod tibi accidere non vis, nec proximo tuo cupias evenire. Condole alienis calamitatibus, et sociare fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, quales optas esse circa te alios. Quod non vis pati, non facias, et non inferas alteri, mala ne patiaris similia. Ita clemens esto in alienis delictis sicut in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios penses: et sic alios judica, ut judicari cupis. EPHRAEM. Cum enim invicem onera nostra portamus, colluctatorem nostrum diabolum confundimus et superamus, et Dominum nostrum qui in coelis est,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Ab hominatõ est dñi omis arrogans: etiã¬
si manu ad manũ fuerit. nẽ erit in nocers. Qͥ
se iactat. et dilatat. ittrgia concitat : qͥ spat
in dño subletat᷑. Qregoriꝰ dixit In om̃e qd̃
scit sese mens depͥmat: ne quod uirtꝰ sciencie
ꝯ gregat. uentꝰ elatõis tollat. miranda qupe
actio cũ elatione: non eleuat sec grauat. Dñ
supna grã ad altiora intelligenda ducim᷑ quã¬
met ip̃s in intellectu nr̃o ꝑntere detemi& se ex
quippe elata mens recundit  si ñi sr̃ quẽ se ex¬
touit supponat᷑. Arrogantes uiri intͣ scam̃
eccłiam qut̃auis dm̃ triuendo refugient̃ es̃ ta¬
men ueracit᷑ credendo conficentꝰ dt osedorꝰ¬
biãs: de bonis factis nõ extollaris. ⁊ de bono
op̃s nõ głeris. Elatio excelsos deiecit.: et
aprogantia sublimet humiliauit. Qd̾ mant¬
festando pates admitere: tatendo custodr eluni.¬

Expanded text:
. Abominatio est Domino omnis arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens . Qui se jactat et dilatat, jurgia concitat . Qui sperat in Domino, sublevatur . GREGORIUS. In omne quod scit sese mens deprimat, ne quod virtus scientiae congregat, ventus elationis tollat. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Dum superna gratia ad altiora intelligenda ducimur, quanmetipsos in intellectu nostro premere debemus. etunditur, si ipsi, super quem se extollit, supponatur. Arrogantes viri inter sanctam Ecclesiam, quamvis Deum fugiendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. ISIDORbias. De bonis factis non extollaris, et de bono opere non glorieris. Elatio excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. Quod manifestando potes amittere, tacendo custodi.
Abbreviated transcription (Latin):
et in hereditate illiꝰ coheres sis. ꝑ de peccuniam
ꝓpt̾ frẽm ⁊ amicũ: neq au̾tas faciẽ tuã aꝓximo
tuo. Qui foueam fodit ꝓximo ittillã decidit ⁊ et
qui statuit lapide̾ ꝓximo offendit in eo. ⁊ qͥ laqͣũ
aliis panit ꝑibit iti illo. Origenes dix̃. Si quis
ea que uidet in delicbo ꝓximi sui: uł nõ it dic̃at.
uł in testimoniũ uocatꝰ. ñ que uera sũt dixerit
pena cõmissi reuoluit᷑ ad cõsciũ. Gregoriꝰ dix̃erit
Cõpassionẽ enĩ ꝑtimi plerũq obsidet pietas fal¬
sa: qui eñi dolorem excipit in aliena necessitate.
crudẽ portat itimente. Neq eñ alit̾ redẽptoris
nr̃i m̃bra efficim᷑: nisi it herendo deo et cõ patien¬
do ꝓximo. Crux quippe acruciatu dr̃. Et duobus
modis criex tollit᷑ :. cũ aut ꝑ abstinentiã crucem
dñi baiulamus. aut ꝑ cõpassionẽ ꝓxiini necessi¬
tatẽ illꝰ mram putamꝰ. Nam si hec quisq ꝓ tẽpa

Expanded text:
ut in haereditate illius haeres sis . Perde pecuniam propter fratrem et amicum . Ne avertas faciem tuam a proximo tuo . Qui foveam fodit proximo, in illam cito decidit: et qui statuit lapidem proximo, offendit in eo . Qui laqueum alteri ponit, peribit in illo . ORIGENES. Si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat, vel in testimonio vocatus non quae vera sunt dixerit, poena commissi revolvitur ad conscium. GREGORIUS. Compassioni enim proximi plerumque obsistit pietas falsa. Qui enim dolorem excipit in aliena necessitate, crucem portat in mente. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. Crux quippe a cruciatu dicitur: et duobus modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam crucem Domini bajulamus, aut per compassionem proximi, necessitat
Abbreviated transcription (Latin):
mus Gregorius dix̃. Ille recte sui aibedelicti ueni¬
am postulat: qui hoc qd̾ pͥus in ip̃o delinqͥt ᷑ relaxat.
Dimitamꝰ enĩ qd̾ debet᷑ nobis: ut dimittat᷑ qd̾ debet᷑ a no
bis. Tunc qiisq qd̾̃ recte petit adipiscit᷑: cũ eiꝰ anituꝰ in
peticione nec inimici odio fuscat᷑. fundiitꝰ ꝓ adu̾sario
p̃cem: s utinã corteneat amerẽ. Cũ diligendo. lucrũ
de inimicis fac̾e possumꝰ: etiã ip̃i amici sũt qͥ ꝑseqũt᷑.
Nec curat antiquus hostis ut t̾rea tollat a nos̾: s
ut caritatẽ in nobis feriat ysidorꝰ dix̃. Nõ eñt pos¬
sunt pcc̃a dimitii eit: qui iise peccanti debita nõ di¬
mittit. Qui frẽm sͥ tardiꝰ retõciliat: deũ sͥ tandꝰ placat.
Trustra enĩ sibi ꝓpiciart dm̃i querit qui cito placar. ⁊̃¬

Expanded text:
bus nostris . Ille recte sui delicti veniam postulat, cum hoc quod prius in ipso delinquitur relaxat. Dimittamus enim quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a bis. Tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Fundit os pro adversario precem, sed utinam cor teneat amorem. Cum diligendo lucrum de inimicis facere possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. Nec curat antiquus hostis ut terrena tollat a nobis, sed ut charitatem in nobis feriat. ISIDORUS. Non enim possunt peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Qui fratrem suum tardius sibi conciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim propitiare Deum quaerit qui cito placari pr
Abbreviated transcription (Latin):
stasuis dix̃. Si gͦ nõ dimittis ĩ iuriã q̃ tͥ fr̃a ẽ nõ or̃onẽ
ꝓ te facis. s maledictionẽ sr̃ te it diccis. Si eñt̃ dicis.
Sie michi dimite: sic̃ ⁊ ego dimisi. In collatonib¬
dr̃. Tantũ enĩ remittet᷑ nobis qnͣtũ nos remiserimꝰ eiᷤ
qui in nobis quacũq malignitate nocicert̃ Qypanus¬
dix̃. Quisqdͥs enĩ illi qͥ in eũ peccauit dimittit igno¬
cendo pcc̃m: sine dubio elemosinã facit.

Expanded text:
non orationem pro te facis, sed maledictionem super te inducis. Sic enim dicis: Sic mihi dimitte, sicut et ego dimisi. IN COLLATIONIBUS. Tantum enim remittitur nobis quantum nos remiserimus eis qui nobis quacunque malignitate nocuerunt. CYPRIANUS. Quisquis enim illi qui in eum peccavit dimittit ignoscendo peccatum, sine dubio eleemosynam facit.
Abbreviated transcription (Latin):
magiꝰ es humilia te in otbus ⁊ corã dõ iuienes
grãm. ab humilib honorat᷑ d̾s. Noli eẽ hicttudis
in sapĩa tua ne humiliatꝰ in stulticiã seducaris. Est qͥ
neqͥt humiliat se: ⁊ int̾iora eius plena sunt dolo:
Origenes dix̃. si humilis ⁊ quetꝰ nõ fueris. nõ poteᷤᷤ
humilis eẽ debet ⁊ tristis. scilicet ut ꝑ humilitatẽ nõ
in clinat humilitas ⁊ nõ erigit᷑ suꝑbia. Leronimꝰ dpẽ.
Ad sũmitatem ututũ. nõ potencia s humuilitaeo itenitͤ¬

Expanded text:
magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Ab humilibus honoratur Deus . Noli esse humilis in sapientia tua, ne humiliatus in stultitiam seducaris . Est qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo . ORIGENES. Si humilis et quietus non fueris, non potes humilis esse debet et tristis: scilicet ut per humilitatem noinclinat humilitas, et non erigit superbia. HIERONYMUS. Ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate venit
Abbreviated transcription (Latin):
Caritas aut̃ uera ÷ cũ ⁊ in deo diligit᷑ amicꝰ: ⁊ ꝓpt̾ dm̃ di¬
ligit᷑ inimicꝰ. Ille eñi ꝓpt̾ dm̃ diligit eos qd̾ diligit: qͥ
iam eas dilig̾e aquib nõ diligit᷑ scit. Sasiliꝰ dix̃. Una¬
qiceq aĩa qnͣtum fundata ficerit ĩ amore ꝓximi: tãtũ
alta erit in cogitatione dĩ. Qi diligit frẽm in tranqͥi¬
litate ẽ. cor eiꝰ. frẽm uͦ odiens. tẽpestate maxima circũ¬
datꝰ est. Ex tota gͥ mente dilige dm̃i. ut ĩ om̃ibꝰ actibꝰ
s corde puro ⁊ operibus iustis. Magis gͦ om̃ibus dili¬
gamus dñi: qui ⁊ nos ⁊ parentes nr̃õs aprsis manibus
bñficia poestet: nichil extgit a nobis i ut diligams
eũ. ⁊ tẽpla nr̃a ei seruemꝰ. ut ille semꝑ ĩ nob̾ habitet.

Expanded text:
Charitas autem vera est, cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Deum diligit eos quos diligit, qui etiam eos diligere scit a quibus non diligitur. BASILIUS. Unaquaeque anima, quantum lata fuerit in amore proximi, tantum alta erit in cogitatione Dei. Qui diligit fratrem, in tranquillitate est cor ejus. Fratrem vero odiens, tempestate circumdatus est. Ex tota igitur mente tua diligsed corde puro et operibus justis. Magis ergo omnibus diligamus Deum, qui et nos et parentes nostros propriis manibus beneficia praestat, nihil exigit a nobis, nisi ut diligamus eum, et templa nostra ei ser
Abbreviated transcription (Latin):
bat ex murrere: qnͣto se obligatõzem ẽẽ. ꝯspicit in
reddenda ratione. Eam qucippe qũa ñ uuenit huri¬
lẽ ueritas fugit m̃tem fugit m̃tem. Illic eos a sorte
himiliũ iudex seꝑat: qui se hic in sr̃bie cortibus exaltãt.
Humiles donũ accipiũt: qd̾ a se corda suꝑ bientiũ re¬
pellunt. Hascliꝰ dix̃ humilis licet hĩtu uillissimus.
sit głosꝰ tamen est uͥtutibus: suꝑb aũt ⁊ si decorus
uideat ᷑ aspectu: tamen oꝑibus uilis est Hysidotus dix̃.
Qui enĩ sine humilitate iltute ꝯgregat: in uetito¬

Expanded text:
 ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Eam quippe, quam non invenit humilem, veritas fugit mentem. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Humiles donum accipiunt, quo a se corda superbientium repellunt. BASILIUS. Humilis licet habitu vilissimus sit, gloriosus tamen est virtutibus. Superbus autem etsi decorus videatur aspectu, tamen operibus vilis est. ISIDORUS. Qui enim sine humilitate congregat virtut
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. ei in qͦ ꝓdesse passumꝰ festinamꝰ. Sic̃ mors corpꝰ int̾rt:
sic ab amore rerum coeꝑalium et̾ne uite caritas occidit.
uis amoris hac agere solet ĩ aĩo: ut qͣm p̃e sẽꝑ cogitat uuł¬
lum aliũ credat ignorare. Sc̃a ent̃ desideria dilatione cres¬
cunt: si aũt dilatone deficiunt desideria nõ fuerũt. Qle qͥd

Expanded text:
namus. Sicut mors corpus interimit, sic amorem rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Vis amoris hoc agere solet in animo ut quae ipse semper cogitat nullum alium credat ignorare. Sancta enim desideria ex dilectione crescunt; si autem dilatione deficiunt, desideria non sunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uita nr̃a dilectio. Si uita daectõ: mors odis̃t est. Hoĩem
uincrs humana felicitate: diabolũ aũt inimici dilec¬
tõne. Enut̾at  inte dilectio: q̃ sola diecit ad uitã. Nõ
lo extinctione caritatii . Iheronimꝰ dix̃. scã amor ĩ pa¬
cioneiã nõ habet: faisits rumor cito op̾mitꝰ. Omẽi
haminẽ srẽm suũ iuidica eẽ ^ mem̃co qd̵ unꝰ artifex cõdi¬
dit nos Amor ordine nescit. Faciliꝰ enĩ negligentia em̃¬
dar potest. qm̃ amor nasa ¶ inbrosiꝰ dix̃. ꝓxeimos aet̃¬

Expanded text:
vita nostra dilectio est, mors odium est. Hominem enim vincis humana felicitate, diabolum vincis inimici dilectione. Enutriatur in te dilectio, quae sola ducit ad vitam. Non lo exstinctione charitatis. HIERONYMUS. Sanctus amor impatientiam non habet, falsus rumor cito opprimitur. Omnem hominem fratrem tuum judica esse: memento quod unus artifex condidit nos. Amor ordinem nescit. Facilius enim negligentia emendari potest, quam amor nasci. AMBROSIUS. Proximos aut
Abbreviated transcription (Latin):
Nir prudens ⁊ discipliiatꝰ. nõ murmmurabit correptꝰ.
Pusqm int̾roges: ne uituꝑes quemqmͣ. Et cũ in¬
t̾rogeris: corripe iuste. Qui odit correptionẽ: mi¬
nuec᷑ uita. Corripe amic̃: sepe eñĩ fit cõmissio. ⁊
nõ in om̃i u̾bo credas ei. Est correptõ m̃dax: in ore
ꝯtumeliosi. Corripe ꝑximũ anteqͣm cõmineris:
⁊ da locũ timori altissimi. Pecc̃or homo: deuitabit cor¬
reptõem. Qui odit increpationẽ: uestigiũ est pec̃cori ᷤ.
Nam qui timet dm̃ ꝯu̾tit᷑ ad cor suũ. Ambrosius¬
dix̃. Leuit̾ castigatꝰ: exhibet reuerantiã castigã¬
ti. asꝑitate aut̃ nimie increpationis offensus: nͦ
increpationem recipit.nͨͦ salutẽ sustineant eqͥ¬
nitit̾ ut in firmos: qͦs em̃dare nõ patuerint
castigatos. Blanda puetate portandi sũt: qͥ in cͤ¬
pari ꝓ sua infirmitate nõ possũt. Pͥ diu̾sitate
peccantiũ. alii portandi sunt alii castigandi:

Expanded text:
inatus non murmurabit correptus . Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste . Qui odit correptionem, minuetur vita . Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas . Est correptio mendax in ira contumeliosi . Corripe proximum antequam commineris, et da locum timori Altissimi Peccator homo devitat correptionem . Qui odit correptionem, vestigium est peccatoris . Nam qui timet Deum, convertetur ad cor suum . AMBROSIUS. Leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti: aspera autem increpatione offensus, nec increpationem recipit, nec salutem. Sustenta aequanimiter, ut infirmos, quos emendare non potueris, castigatos. Blanda pietate portandi sunt qui increpari pro sua infirmitate non possunt. Pro diversitate peccantium, alii portandi, al
Abbreviated transcription (Latin):
eã reddet iusticie S alomon dix̃. Audi filtint disct¬
plitã patͥs tui: me diuttas legẽ matͥs tue. ut ad¬
dat᷑ grã capin tuo. ⁊ torques collo tuo. Tene discipli¬
nã nõ dimittas eã: ⁊ custodi illã. qͥa ip̃a est uita tua.
Accipe discipliuã ⁊ noli abic̾e̾ eã. Noli arguere de¬

Expanded text:
Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Tene disciplinam, et ne dimittas eam. Custodi illam, quia ipsa est mater tua . Accipe disciplinam, et noli abjicere eam . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
doloribus multis. Salomon dix̃ semite omĩs
auari: aĩas possidentiũ rapiũt. Aque furtiue
dulciores sũt: ⁊ panis abscõditꝰ suauior sta¬
tera dolosa ab hominatõ ẽ apud dñm ⁊ p̃odꝰ
eqũu uoluntas eiꝰ. Sniauis ẽ hñĩ panis m̃da¬
cii: post ea implebit᷑ os scalculo. Ih̃s filiꝰ sy¬
rach dix̃. Iiro cupido et tenaci: sine ratõne est
substantia. In sactabilit est ocłs cupiditatis in
parte iniquitatis. nõ saciabit᷑ donͨ cõsumat are¬
faciens anim̃ sitã. Qut edificat domũ suã in sti¬
pendiis alienis: quasi qui colligit lapides suos
in hyeme. multi dati st̃ ĩ anro casus: et frã est

Expanded text:
Semitae omnis avari animas possidentium rapiunt . Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Statera dolosa abominatio est apud Deum, et pondus aequum voluntas ejus . Suavis homini panis mendacii, postea implebitur os ejus calculo . JESUS SIRACH. Viro cupido et tenaci, sine ratione est substantia . Insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis, non satiabitur, donec consumat arefaciens animam suam . Qui aedificat domum impendiis alienis, quasi qui colligit lapides suos i
Abbreviated transcription (Latin):
ritatioñe ⁊ tram et młtas ruinas facit. Sic̃ ignis ꝓ¬
bat ferrũ durũ: sic uinũt corda suꝑboꝵ arguit ⁊ he¬
ronimꝰ dix̃. Nbicũq saturitas uel ebrietas fuerit:
ibi libido domitiabit . Rel igiosus nũꝙͣ uinũ redole¬
at: ne audeat illd̾ philosophi. hoc nõ est oscłm
porrigere s ꝓpinare. Quicqͥd iti ebriat et statũ
m̃tis eu̾ctit: similit̾ fugiamꝰ ut uinũ. Uentrẽ

Expanded text:
ignis probat ferrum durum, sic vinum corda arguet . HIERONYMUS. Ubicunque saturitas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter fugiamus ut
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mũdo altius ꝓ fecerit: tanto iniuenit̃ quod
debent cuiã pastoralem susciꝑe qui iã in sico
mare. Nit dũ alii fortia p̃dicant ip̃i delideriis mol¬
titudinis exigit. ut gͦ subiectos seciat: furor ille
de amore sit. nõ de crudelitate: quatus ⁊ utri
pietate diligat: quos foris quasi insequẽdo casti

Expanded text:
od debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo mare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsis desideriis moltitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura pietate diligat, quos foris quasi insequendo casti
Abbreviated transcription (Latin):
audiat de regno qd̵ amet. audiat de supplicio unꝰ¬
quisq qd̾ timeat. ut si amor ad regnũ nõ trahit:¬
uł timor mimet. Hysidorꝰ dix̃. Salubrit̾ accipiũt
iusti: quotiens de suis excessibus arguunt᷑. pleriq
mali. similes sibi. iti malũ defendũt. Qut ꝑ blãda
u̾ba castigatꝰ nõ corrigit ᷑:. acͥis necesse ẽ ut arguat᷑
Cũ dolore end̃ abscidenda st̃. que lenit̾ sanart nõ pos¬
sũt. Qͥ ad monitꝰ secreto. corrigi de pecc̃o negligit᷑:
publice argiendꝰ est. uuluꝰ qd̾ occulte sanari nes¬
cit: manifeste debeat em̃dart. Palã sũt arguen¬
di÷ qui palam nocent. ut dũ aꝑta obiurgatõne
sanant᷑. hi qͥ eos imitando deliqierant corrigant᷑

Expanded text:
Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat: ut si amor ad regnum non trahat, timor invitet. ISIDORUS. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Plerumque mali, similes sibi in malo, defendunt. Qui per blanda verba castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. Quia admonitus secreto, corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Palam sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt, corrigantur.
Abbreviated transcription (Latin):
in ueniri. Hysidorꝰ dix̃. Sau eñi dolore amit¬
tunt᷑. que cũ magno labore habent ͤ. Minꝰ aut̃ ca¬
rendo dolemꝰ: qd̾ minꝰ possidendo diligimꝰ. Głam
tẽpalem sequẽtes. ⁊ sinitudi st̃ foris ficgore po¬
tentie: int̾ tam̃ uatut sũt elatõne suꝑbie. Qi
in appetendis honorib scł̃i. aut ꝓsꝑitatibꝰ mũdi.
in stanti desudat labore: ⁊ hic ⁊ utfuturo itacu¬
us imienit᷑ arequie. Nemo potest spiritaliã bel¬
la susciꝑe: nͥ pͥus carnis edomauerit cupiditã¬
tes. Non potest ad cõtemplandũ dm̃ mens eẽ
lib̾a: cũ desideriis huiꝰ mũdi et cupiditatibus
qit̃e puluis claudit. Om̃t pcc̃o peior ẽ auariciã:
⁊ amor peccuntariã. Cupiditas om̃ium cͥminũ

Expanded text:
. Gravi enim dolore amittuntur, quae cum magno amore habentur. Minus autem amittendo dolemus, quod minus possidendo diligimus. Gloriam temporalem sequentes, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, intus tamen vacui sunt elatione superbiae. Qui in appetendis honoribus saeculi, aut prosperitatibus mundi instanter desudat laborare, hic et in futuro vacuus invenietur a requie. Nemo potest spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomaverit cupiditates. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, cum desideriis huius mundi et cupiditatibus quem pulvis claudit. Omni peccato pejor est avaritia, et amor pecuniarum. Cupiditas omnium criminum
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: s dapnabit᷑ in excelsũ. Hysidorꝰ dix̃. Ebriens
aut̃ ꝑturbationẽ gignit m̃tis furorẽ cordis. flã¬
nã lebidinis. Ebriatis ita mentẽ alienat: ut ubi
sit nesciat. undẽ ettam malũ nõ sentit᷑: qd̾ ꝑ ebri¬
etatẽ cõmittitꝰ. Plerisq laus est młtũ bibere: ⁊ ño
iñ ebriari. Audiant hi adu̾sũ se ꝓpham dicẽtẽ. he¬
qui potentes estis ad bibendũ uinũ: ⁊ uiri for¬
tes ad miscendã ebrietatẽ. Non solũ ex uino ĩ¬
ebriant ᷑ hãtes. s ectam ex cet̾is potandi gene¬
rib que uarto mͦ ꝯficiuãt Dasiłiꝰ dix̃. Sic̃ enĩ pis¬
cis se p̾parat ut gluciat escã: ita ebriosut ĩ ut¬
nũ suscipit inimic̃. Uinũ eñi nobͣ dñs ad łecĩ¬
ciam cordis: ñ ad ebrietatẽ donauit̃. Pl̾m nã¬
qs hoĩes ꝑ uinũ maximã debilitatẽ corꝑis cõt¬
xerunt. nõ potuerunt cõseqͥ pͥstinã sanitatẽ.
qͥa nõ tẽpaicerunt gule ardore. Ebriosus pui¬

Expanded text:
atur in excessu. ISIDORUS. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde etiam malum non sentitur quod ebrietate committitur. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem num, et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus quae vario modo conficiuntur. BASILIUS. Sicut enim piscis se praeparat ut glutiat escam, ita et ebriosus in vino suscipit inimicum. Vinum enim Dominus nobis ad laetitiam cordis, non ad ebrietatem donavit. Plurimi namque homines per vinum maximam debilitatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam firmitatem, quia non temperaverunt gulae ardorem. Ebriosus pu