comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pos sedit
ripere moliebantur. Ccum
imbuendis conabantur in
nec crucifixo ac resuscitato aore¬
is dño : ad prȩdicationem a posulori
credere uoluerint. sed quasi cadaut
uile proiecerunt quia quantum
inseerat a suis eum finibus excludentes
gentibus suscipiendum dederunt
Quid ergo focci& dñs uinece
ueniet dñs & perdet colonos et
dabituineam ciliis
Hoc uersiculum dñs apud matheum
mox exposuit ipsedicens. Ideo dico uo¬
bis quia aufer&ur a uobis regnu
dĩ & dabitur genti facienti fructus eiu
quodita futurum &icmfiguraliter
ostenderat. cum in exemplum non
credentium iuda eorum iN fructuo¬
sae fico maledicer&
qui econtrario postmodum creden¬
tes siuedeiud cceis seu degeritibus
fructi ferae at que eximiae compa¬
racuit arbori dicensEgo sum uitis
uos palmites quiman & in me& eo
iñeum hic fest fructum multu

Expanded text:
possedit. ripere moliebantur, cum cc gentibus imbuendis conabantur insnec crucifixo ac resuscitato a mortuis Domino ad praedicationem apostolorum credere voluerint, sed quasi cadaver vile projecerunt. Quia quantum in se erat a suis eum finibus excludentes gentibus suscipiendum dederunt. Quid ergo faciet Dominus vineae? Veniet et perdet colonos, et dabit vineam aliis. Hunc versiculum Dominus apud Matthaeum mox exposuit ipse, dicens: Ideo dico vobis quia auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . Quod ita futurum etiam figuraliter ostenderat, cum in exemplum non credentium Judaeorum infructuoso fico malediceret. Qui e contrario postmodum credentes, sive de Judaeis, sive de gentibus, fructiferae atque eximiae comparavit arbori, dicens: Ego sum vitis, vos palmites. Qui manet in me et ego in eo, hic fert fructum multu
Abbreviated transcription (Latin):
matu signantur. Qui autem sunt
in templo dĩ hodie qui columbas uen
dunt: nisiqui in ec clesia p̃cium de
in positione manus accipiunt ꝑqua
ui delicet impositionem sp̃s sc̃s cae¬
um columbas euertit. quia talium
t⁊ torũ sacerdotium destrant
un dainnant et eos sacerdotio prima
ic euire ł qui delargiendis ordinib
etalẽ oriti ã uenundant uelante hu¬
ussue ante dĩ oculos sacerdotio

Expanded text:
mata signantur. Qui autem sunt mata signantur. Qui autem sunt in templo Ddunt , nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt, per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coeium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit.sim damnant, et eos sacerdotio privari praecipiunt, qui de largiendis ordinibusritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
liber populum nationum significat
Su prao quem nemo adbuchominuna
sedit. quia nemo rartionabilium doc¬
torum frenum correptionis. quouł
linguam cohibere amalo. uelinar¬
tum uitae uiamire cogeretur.
Nemo in dumenta salatis quibus
spirita liter calefier&. populo genti¬
um utilia suadendo contulertt
sederẽ ditimqr superillum homorui
si qui partione utens. eius stulta a¬

Expanded text:
liber populum nationum significat. liber populum nationum significat. Super quem nemo adhuc hominum sedit, quia nemo rationabilium doctorum frenum correptionis, quo vel linguam cohibere a malo, vel in arctam vitae viam ire cogeretur, nemo indumenta salutis quibus spiritaliter calefieret, populo gentium utilia suadendo contulerat. Sederet namque super illum homo, si qui ratione utens ejus stult
Abbreviated transcription (Latin):
tat hanc quoq oleo exultutiois
ut lucere possit ne deficiat in pinguat
Et quia idẽ lumen sub modio pomi Rolun¬
erit misit discipulos incastellũ quod
contrieos erat hoc est doctores. qui
ter geminae dilectionis dĩ uidelites
& proximi sacramentum. toto orbe
p̃dicandũ Et stutim Introeuntes illuo
inuenietis pullum ligatum sugrx quem
nemo ad huc hominum sedit. solui te
Tillum et adducite: et si quis uobisdexe¬
rit quid facitis. Dicite quia dño necessa¬
irius est. et continuo illum. dimitt& huc
Intro euntes mundum p̃parotores scĩ.
inuenerunt populum nationum ꝑfidi¬
ae uinculis in reitum. funiculi senim
peccatorum suorum unus quisq cons¬
tristus erert: Nec solum nationũ. ueru
&iam tiuda eorum. omnes enim pec¬
cauerunt et egent gloriam di a inde
bene apud mattheum asina quoq
cum pullo alligata repperitur. asina
quippe quace sub iugalis fuit. et edori¬
nata. smagogam quae iugum legis
traxerat. Pullus asin aelas ciuus et

Expanded text:
tat, hanc quoque oleo exsultationis tat, hanc quoque oleo exsultationis ut lucere possit, ne deficiat, impinguat. Et quia idem lumen sub modio poni noluit, misit discipulos in castellum quod contra eos erat, hoc est doctores qui i geminae dilectionis, Dei videlicet et proximi, sacramentum toto orbe praedicandum. Et statim introeuntes illud, invenietis pullum ligatum super quem nemo adhuc hominum sedit. Solvite illum, et adducite. Et si quis vobis dixerit: Quid facitis? dicite: Quia Domino necessarius est, et continuo illum dimittet huc. Introeuntes mundum praedicatores sancti invenerunt populum nationum perfidiae vinculis irretitum. Funiculis enim peccatorum suorum unusquisque constrictus erat; nec solum nationum, verum etiam Judaeorum. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Unde bene apud Matthaeum asina quoque cum pullo alligata reperitur. Asina quippe, quae subjugalis fuit et edomita Synagogam quae jugum legis traxerat, pullus asinae lascivus et
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes euangelista maniststat
ubilatarus e suscitatus amortu is. cuius
et monumentum ecclesia nunc ibi dem
constructa demonstrirt. bethania
autẽ domus oboedientiae dicitur
et apte dñs hiero solimam uenturus ac
mundũ suo sanguine redempturus
primob& haniam p̃sentia e suae digna¬
tione sublimauit. ibiq amuliete
deuota mystico chrismate ꝑ unctus ti
qui ti nimirũ multos ante passiomem suc
docendo domum sibi oboedientiae in
qua ꝑspm grrtiae in habita ras efsecit
quo rumpia actione delectatus insit
qua sio dorifero delibutus
haec inmonte oliuei positatis sere¬
fertur ut ecdesiam ꝑ grtollam sui
conditoris saluandam essede signet.
qua unctione spiritalium chrismatũ
et scitutiae pi&atisq ꝑ p&ua lucerefo¬
ue unde et alibi cum dixiss& nampo¬
test ciuitas abscondi suꝑ montẽ posita
continua subiecit neq accendunt lucen¬
nũ et ponunt eã sub modio qui aidem
distributor grartiarum
qui ciuitatẽ suam ut emineat exal¬

Expanded text:
Joannes evangelista manifestat, Joannes evangelista manifestat, ubi Lazarus suscitatus est a mortuis, cujus et monumentum eccconstructa demonstrat. Bethania autem domus obedientiae dicitur. Et apte Dominus Jerosolymam venturus, ac mundum suo sanguine redempturus, primo Bethaniam praesentiae suae dignatione sublimavit, ibique a muliere devota mystico chrismate perunctus est, quia nimirum multos ante passionem suam docendo, domum sibi obedientiae, in qua per Spiritum gratiae inhabitaret, effecit, quorum pia actione delectatus, ipse quasi odorifero delibutus haec in monte Oliveti posita esse refertur, ut Ecclesiam per gratiam sui conditoris salvandam esse designet, qui nos unctione spiritalium charismatum, et scientiae pietatisque perpetua luce, refovet. Unde alibi cum dixisset: Non potest civitas abscondi supra montem posita, continuo subjecit: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio . Quia mondistributor gratiarum, qui civitatem suam ut emineat exal
Abbreviated transcription (Latin):
tium inchoat nec finis angus
guidem intellegit. sed benȩ opentri
ur hinc namq dicit siquis mihiminis¬
taet mesequatur. Consideremus ergo
quagraditur. ut sequi mereamur¬
ꝑ cca cumsit dñs & crecitor angelorũ suscep¬
turus naturorm quã condidit inuterum
urgiais uenit nascitamen in hoc mudo
pdiuites noluit parentes pauperes elegit
eude agnus qui pro illo offeretur de fu
colũbarũpullos & parturturũ ad sc¬
crificiũ mat̃ inuenit. prospepori in hoc
mundo noluit. ob probria In risionesq
dolerauit. sputa flagelle alapas spi¬
neũ coronam crucem sustinuit et quia
rerũ corporaliũ delectatione aguidio
int̃ nocecidimus. cũ qua amaritudine
illuc redeatus ostendit. Icxuii
Et cum ad propinquarent hiero sobrmae
et bethanae atmentẽ oliuarũ mittit duos
discimudis sus ut illis Ire incastellu
uuctas in latere montis oliu&i qua si
sta diis quindecim ab hierusalemsi cut

Expanded text:
quam nec initium inchoat, nec finis angustat. quam nec initium inchoat, nec finis angustat. quidem intelligit, sed bene operari tur. Hinc namque dicit: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce cum sit Dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit, unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit. Prosperari in hoc mundo voluit, opprobria irrisionesque toleravit, sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucem sustinuit. Et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. CAPUT XI. Et cum appropinquarent Jerosolymae, et Bethaniae ad montem Olivarum, mittit duos ex discipulis suis, et ait illis: Ite in castellucivitas in latere montis ejusdem, quasi stadiis quindecim ab Hierusalem, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o luminis desiderio
nando ceco sudditur. Qui prona
uestimento suo. exiliens uenit adia
Proiecto quippe uestimento exilu
ut adueni ens in luminetur axp̃u
qui ab iectis mundi retinaculis expa¬
tomentis gressu ad largitorema
acter nat lucis properort. Et pespa¬
dens ihs dixit illi: quiduis tibi facias¬
q cecus autem dixiten rabboni utui¬
decm Numquid quilumen redde¬
repoterit quiduellet cecus ignon¬
bat sed p&i uult hoc qđ nas pen¬
re. et se concedere p̃noscit. inpor¬
tune namq ad orationem nos atoma¬
net et tamen dicit. scit namq pat
noster qui opus sit uobis antequam
peatis eũ. ad hocergorequirit it p¬
tatur. ad hoc requirit. ut cor adu
tionẽ excitet. unde et cecus prati¬
nus adiungit. rabboni ut uideam
Eccececus adiio non aurũ sed lucri
quierit. pariuipendit ex qtela crta¬
r ergo eum quem etcor
n uo fuetiuos honores ad nõ sed lucẽ
uua frimus pllam uidelic & lucem
ltdtids cum solis angelis posse mus

Expanded text:
isto luminis desiderio luminando caeco subditur: Qui projecto vestimento suo exsiliens venit ad eum. Projecto quippe vestimento exsilit, ut adveniens illuminetur a Christo, qui abjectis mundi retinaculis expedito mentis gressu ad largitorem aeternae lucis properat. Et respondens Jesus, dixit illi: Quid vis tibi faciam? Caecus autem dixit ei: Rabboni, ut videam. Nunquid qui lumen reddere poterat, quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult hoc, quod et nos petere, et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet et dicit: Scit namque Pater vester, quid opus sit vobis antequam petatis eum . Ad hoc ergo requirit ut petatur, ad hoc requirit ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjungit: Rabboni, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem requirit. Parvi pendit extra lImitemur ergo eum quem et cordona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus. Illam videlicet lucem quam videre cum solis angelis possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Et perez reprofectus est
Non loci mutatione nam ds̃ unde
eẽ potest quo compl&ur omniaeu
qui dicit ꝑ hieremiam. ego ds̃ ad pro¬
pinquans. & non de longedicit dr̃s u
sed abire uid&ur auinea ut uinitori¬
bus liberum operandi arbitrium
derelinquat
Et misit ad agricolas in tempo¬
re seruum ut ab agricolis
acciperet defructu uineae
qui adpraehensum eum cacei¬
deruot et dimserurit uuelium
Ben tempus fructuum pesuit non
pruentum Mullus enum fructus enti
populi contumacis. pullus huius
luptae prouentus. Tam &si crebro ao
lolliatt quaerer&ur inuentus . ẽ
sceius ergo qui primo missus ẽ ipsele¬
emorses intellegitur qui quadragin
tinotsontinuos fructum aliquem
dederat. a cultorib in

Expanded text:
Et peregre profectus est, Et peregre profectus est, non loci mutatione. Nam Deus unde abesse potest, quo complentur omnia? Et qui dicit per Jeremiam: Ego Deus appropinquans, et non de longe dicit Dominus? Sed abire videtur a vinea, ut vinitoribus liberum operandi arbitrium derelinquat. Et misit ad agricolas in tempore servum, ut ab agricolis acciperet de fructu vineae. Qui apprehensum cum cederunt, et dimiserunt vacuum. Bene tempus fructuum posuit, non proventum. Nullus enim fructus exstitit populi contumacis, nullus hujus vineae proventus, tametsi crebre ac sollicite quaereretur, inventus est. Servus ergo qui primo missus est, ipse legifer Moyses intelligitur, qui quadraginta annos continuos fructum aliquem legis quem dederat, a cultoribus in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ unum dñsait adhuc multa habe¬
o uobis dicere sed non potestis illa por¬
tare modo. Propter aliud uero disci¬
pulis p̃cipit nolite sc̃m dacrecanibus
neq mittatis margaritas ur̃as an¬
te porcos
eci iindedit sepem et fodit lau
et aedificauit turrem
Homo iste qui pastinauit u
se ẽ qui in alia pacrabola condugt epi¬
rios inuineam suam quiplantiant
netem dequa & isaias plenissime pertati¬
ticum loquitur ad extremurustrtis
uinet dm̃ sab aoth. domus
eam. Et sepem circum deditei: Vd
rum urbis. uel angelorum auxilica
et fodit in e lacum siue torcular
altare aut illatorcularia. quorum
tres psalmititulo praenotantur. octa¬
uus. & octo gesimus. & octo gesimustint¬
us et ciedificauit turrem haud dubiu
quin templum. dequodicitur permi¬
cheam & turris pebulosa filicesior
Et locauit eam agricolis
quos alibi uineae operarios appellã
qui conducti fuerant hora primaet¬
a sextac & pona.

Expanded text:
propter unum Dominus ait: Adhuc multa habepropter unum Dominus ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Propter aliud vero discipulis praecipit: Nolite sanctum dare canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcosrcumdedit sepem, et fodit lacum, et aedificavit turrim. Homo iste qui pastinavit vineam ipse est qui in aliqua parabola conduxit operarios in vineam suam. Qui plantavit vineam de qua Isaias plenissime per canticum loquitur, ad extremum inferens: Vinea Domini Sabaoth, domus eam. Et sepem circumdedit ei, vel murum urbis, vel angelorum auxilia. Et fodit in ea lacum, sive torcular, aut altare, aut illa torcularia quorum et tres psalmi titulo praenotantur, octavus, et octogesimus, et octogesimus tertius. Et aedificavit turrim, haud dubium quin templum de quo dicitur per Michaeam: Et tu turris nebulosa filiae Sion. Et locavit eam agricolis. Quos alibi vineae operarios appellavit, qui conducti fuerant hora prima, tertia, sexta et nona.
Abbreviated transcription (Latin):
quem confitemini decaelohi hasio
proph&iam mihi testimonium
perhibuit. & ab illo audistis in
qua ista faciam potestate
Sidixerimus ex hominisus
tim ebaro populum
OMNES ENIM HABEBANTIOHAN¬
NEm. ꝯuiauere propħ esset.
Videruntergo quod lib& horum
respondissent. in laqueum secasuros.
timentes lapidationem. sed magisti¬
mentes ueritactis confessionem
ErRESpONDENtES Dicunt ihũ
UESCIMUS RESPONDENSIH̃S̃
AIT ILLIS. NEQUE EGODICO
uosis In qua potestatehaec
PACIAM
Non uobis dico quodscio. quoc pon
uultis fateri quod scitis. lustissi me
repulsi. utiq: confusi abscesser.
& impl&um .ẽ. quae in psalmo ꝑ pro¬
ph&am dicit ds̃ pater. paraui lucer¬
nam xp̃omeo . Id . ẽ ipsum io hannem
inimicos eius induam confusione
Notandum autem quia duas obcau¬
sas maxime scientia ueritatis .ẽ. occul¬
tanida quaerentib:. Cum uidelic& is
qui quaerit aut minus capax. ẽ ad in¬
tellegendum quae quaerit: aut odio
uel con temptu ipsius ueriaacas indignus ẽ
cui debeat aperiri quod quaerit. quorũ

Expanded text:
m confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ista faciam potestate. Si dixerimus ex hominibus, Timemus populum. Omnes enim habebant Joannem, quia vere propheta esset. Viderunt ergo quod utrumlibet horum respondissent, in laqueum se casuros, timentes lapidationem, sed magis timentes veritatis confessionem. Et respondentes dicunt Jesu: Nescimus. Et respondens Jesus ait illis: Neque ego dico vobis in qua potestate haec faciam. Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis. Justissime repulsi, utique confusi abscesserunt. Et impletum est quod in psalmo per prophetam dicit Deus Pater: Paravi lucernam Christo meo, id est, ipsum Joannem. Inimicos ejus induam confusione . Notandum autem quod duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus. Cum videlicet is qui quaerit, aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel cocui debeat aperiri quod quaerit. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
niamq: domus oboedientiae dica
Hoc quoq intellegendum est quod
te dñs fuerit pauꝑtatia
Etitt nullism adolatus. ut in url
maxima. nullum hos pitẽ nullam
nerit mansionem sed inagro parua
apudlatarum sororesq: eius habit¬
e orum quippe uicus b&hania est
Et alia die cumexierent abetha
esurut. Esuriit uel ueritatem ima¬
nȩ carnis ostendens. uele suriensd alu
credentiũ aestuans. ad increduliu
pisrahelis Cumq uidiss& a longefita
habente folia uenit siquid forte in ue¬
r& in ea et cum uenis s& ad eam nib¬
mnuenit pterfolia. noneniments
tempus ficorum. & respondens ihidi
sei lam non amplius in a&num qui
extefructum manduc&.
Quomodo dñs multa in parobolis a¬
ret itu &iam non nullam in pas¬

Expanded text:
domus obedientiae dicitur. Hoc quoque intelligendum est, quod tantae Dominus fuerit paupertatis, et ita nulli sit adulatus, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullam invenerit mansionem, sed in agro parvulo apud Lazarum sororesque ejus habitaret. Eorum quippe vicus Bethania est. Et alia die cum exirent a Bethania, esuriit. Esuriit, vel veritatem humanae carnis ostendens, vel esuriens salutem credentium, aestuans ad incredulitatem Israel. Cumque vidisset a longe ficum habentem folia, venit si quid forte inveniret in ea. Et cum invenit praeter folia: non enim erat tempus ficorum. Et respondens Jesus dixit ei: Jam non amplius in aeternum quisquam ex te fructum manducet. Quomodo Dominus multa in parabolis dicere, ita etiam nonnulla in pa
Abbreviated transcription (Latin):
lit possit. clamantẽ et enimcecum
troensiens audiuit sedstans mirt¬
culum in luminationis e hibuit.
qui oresto. surge uocatte.
Cla mantem ad sececum dñs uocat.
cum populo gentium scientiam
ueritatis desidertnti ꝑ seos p̃di¬
cator es uerbum fidei committit
quinimirum uocantes cecum ani¬
maequi orem esse & surgere atq
addnm uenire p̃cipiunt cũ p̃di¬
quib: in luminari mere arpaa
mis et exsurge amortoi etue

Expanded text:
liter possit. Clamantem etenim caecum liter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. quior esto: surge, vocat te. Clamantem ad se caecum Dominus vocat, cum populo gentium scientiam veritatis desideranti per sanctos praedicatores verbum fidei committit. Qui nimirum vocantes caecum, animaequiorem esse, et surgere atque ad Dominum venire praecipiunt, cum pquibus illuminari mereantur, dormis, et exsurge a mortuis, e
Abbreviated transcription (Latin):
nens in aiouatusmnia stare onum
di ẽ in commutabili cogitatione
mutabilia cuncta disponere. quia
ergo uoces petentis traensi ens audiuit
stins lumen reddidit: quia et siꝓpt̃nos
tem portolia ꝑtulit. Inde tamen nabisl¬
ucem tribuit unde habere m¬
litatis traensitũ nescit. Quia
dis set quia ihs̃ nazarenus eicc̃epita¬
mare ac dicere. filidauid ibũ misere¬
remei et comminabantur ei multiuito¬
cer& atille molto magis clamabat di
cens filidauid miserere mei. Audiens
ihm̃ cecus misereri sui p̃catur nec multis
lic& prohibentibus acla mando desistit
qui a populugentium agnita fama no¬
minis xp̃i particeps eius fieri q̃ rebat
contnt dicebant malti: primo iuda ei
ut in apostolorum actibus. legimus.
deinde &iam gentiles. acriori acfor¬
tiori pensecutione frequenter ins
bat salute priuare. Etstans ihs
pcepitillum uocari. eccestat
quiante trronsiebat. qua inre ali¬
quid nobis dñs innuit. quod intellegi
de humanitate acdiuinitate illius uti¬

Expanded text:
nens, innovat omnia; stare enim nens, innovat omnia; stare enim Dei est, incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit; quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit. CAdisset quia Jesus Nazarenus est, coepit clamare ac dicere: Fili David Jesu miserere mei. Et comminabantur ei multi ut taceret. At ille magis clamabat multo dicens, Fili David miserere mei. Audiens Jesum caecus, misereri sui precatur, nec multis licet prohibentibus a clamando desistit. Quia populus gentium agnita fama nominis Christi, particeps ejus fieri quaerebat; contradicebant multi, primo Judaei, ut in apostolorum Actibus legimus, deinde etiam gentiles acriori ac fortiori persecutione frequenter instbat salute privare. Et stans Jesus praecepit illum vocari. Ecce stat qui ante transibat. Qua in re aliquid nobis Domide humanitate ac divinitate illius uti
Abbreviated transcription (Latin):
cent qr adontio maudi electis una
uilo ianuam regni caclestis ingre¬
dientib mexgentium populus diu
perfidia cecus audito saluatoris ad¬
uentua coepitaet ipse suae stiluti sat¬
iq anluminationis spemhabero dequo
benedicitur. quia sedebat iuxta uiam
mendicans. mendicat enim iuxiti uia
sedens qui necdum i terueritatis
ingrediens. Necdum cognoscens
sed ula intentione atq inquisitiore
desi deriis aduturis ad hoc ꝑuenine
contendit & quisit uerus religionis
÷cultus inuestigare ꝑsistita quod iusto¬
ria cornelii uenturionis pcipus decla¬
nr tum est quidm quemcalebat crxbris¬
tur ontebat. Quidie. autem transoun¬
do audire stando lmen restituero.
nisi quod per hummitatem sud misertus
e. qui perdiui nitictis potentiam ani¬
bis mentis nostrae tenebuis exclusit
quodenimꝓpatnos natus. et pas suresti
qui resur texit Ascendit incaelum qua¬
si transiitahs qui ahaeo nimirum ac
dispensatio temporto lis ta uerb iu¬
a& nitas trtonsit quieue in semaa¬

Expanded text:
cunctis ab initio mundi electis, una cum illo januam regni coelestis ingredientibus, mox gentium populus diu perfidia caecus, audito Salvatoris adventu coepit et ipse suae salutis atque illuminationis spem habere. De quo bene dicitur, quia sedebat juxta viam mendicans. Mendicat enim juxta viam sedens, qui necdum iter veritatis ingrediens, necdum cognoscens, sedula intentione atque inquisitione desiderii salutaris ad hoc pervenire contendit, et qui sit verus religionis cultus investigare persistit. Quod in historia Cornelii centurionis praecipue declaratum est, quidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis suae potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit, ascendit in coelum; quasi transit Jesus: quia haec nimirum acta dispensatio temporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se ma
Abbreviated transcription (Latin):
tiseũ usq: ad quartam decima diem
mensis huius. im molabitq eũ uniuer¬
sa multitudo filiorũ isrł ad uesperrm.
Decimaergo diemensis primi agnus
qui in pascha immola retꝰ domũ intro¬
duciiussus est. qui a & dñs dicima
die eiufdem mensis hocẽ antequinq
dies phis chae inciuitatẽ in quapa¬
ten& ureraet ingressurus. Et ucnt
agnus detoto grege electus
certũ suae uictimationis diem exspec¬
tubat alta & dñs coniuraente aduer¬
sum seomni seniorũ et prinoipam
concillo certus precestolabatur hortom.
inqua seipsum prosalutemundi obla¬
tonem dõ & hostiam in odorẽ suauita¬
tis offeret. Immolabatur agnus
quarta decima die primimensis ad
ues perũ & dũs etndem orĩt agnũ cum
discipulis manducans. ubilegalis
paschae decr&a compleuit egres sus
est cum eis statim ad locũ orttionis. ubi
comp̃hensustiudaeis et ligatus ic̃ saerx¬
mentabeataesuae uictimationis in¬
choaret. Et circum spectis omnibus
cũ ia uespere esset horao. exiuit inbet¬

Expanded text:
 ad quartam decimam diem mensis hujus, immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam . Decima ergo die mensis primi, agnus qui in Pascha immolaretur, domum introduci jussus est, quia et Dominus decima die ejusdem mensis, hoc est ante quinque dies Paschae, in civitatem in qua pateretur erat ingressurus. Et sicut agnus de toto grege electus certum suae victimationis diem exspectabat, ita et Dominus, conjurante adversum se omni seniorum et principum concilio, certus praestolabatur horam, in qua seipsum pro salute mundi oblationem Deo et hostiam in odorem suavitatis offerret. Immolabatur agnus quarta decima die primi mensis ad vesperam, et Dominus eadem hora agnum cum discipulis manducans, ubi legalis Paschae decreta complevit, egressus est cum eis statim ad locum orationis, ubi comprehensus a Judaeis et ligatus, jam sacramenta beatae suae victimationis inchoaret. Et circumspectis omnibus, cum jam vesperae esset hora, exiit in Bet
Abbreviated transcription (Latin):
accepit autem sedem siue regnum
dauid dias. ut gentem cui dauid
quondam tem portlis regni gube¬
na cula simul& exempla iustitiat
p̃buerit quamq: modolis hrmna¬
rum spiritalium ad fidem atq
amonem sui conditoris accende
solebat hanc ipse factis uebis
denis et promissis. tantum med¬
atoredĩ & hominum dignis adre¬
sulus sed totius mundisit.
terrena iungens caelestibus ur
omne genu ei flectat caelost¬

Expanded text:
Accepit autem sedem, sive regnum David Dominus, ut gentem cui David quondam temporalis regni gubernacula simul et exempla justitiae praebuit, quamque modulis hymnorum spiritalium ad fidem atque amorem sui conditoris accendere solebat, hanc ipse factis, verbis, donis et promissis tantum mediator Dei et hominum dignis, ad rehominum salus, sed totius mundi sit: terrena jungens coelestibus: Ut omne genu ei flectatur Al
Abbreviated transcription (Latin):
Ad conpbandam resurrectionis uerti¬
te. multo aliis manifestiorib: exempli
uti potuit. Equib .ẽ. & illud
suscitabuntur mostui & resurgent
qui in sepulchrissunt. Et ixclio loco
multi dormientium de terrae pulue¬
re consurgenti alii inuitã & alu ino¬

Expanded text:
Ad comprobandam resurrectionis veritatem multo aliis manifestioribus exemplis uti potuit, e quibus est et illud: Suscitabuntur mortui, et resurgent qui in sepulcris sunt. Et in alio loco: Multi dormientium de terrae pulvere consurgent, alii in vitam aetern
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Benedictum quod uenit regnum
patris nostri daud osanna in excel
sis Legunus in euangelio iohannis
quia refectae dequinquepanibus
e duobus piscibus turbatuo luerun
st pereihm̃ et constituere eũ regem
sednchoc perficere possent ipse
in monum fugiendo p̃cauet
nunꝰ autem ubi passurus hiero solima
uenit nonrsgat eos qui se regeta
faciunt qui agmine glorifico et
hrmnis difilia atrege digaus adci¬
uitatem regiam dicunt araonre¬
primit uoces eorum. qui regnum
patriarbana dauid in ea restau¬
ron dunt et pristae benedictionis
doma recupertenda concinnunt
ut quiden go hoc qđ prius fugien¬
do declinauit modo libesis am¬
plectiturnregumq quo dad¬
huouicturus inmundo suscipe nolu¬
at uiam iam ꝗi exiturus perpassionẽ¬

Expanded text:
. Benedictum quod venit regnum . Benedictum quod venit regnum patris nostri David, Osanna in excel Legimus in Evangelio Joannis quod refectae de quinque panibus et duobus piscibus turbae voluerunt rapere Jesum et constituere eum regem; sed ne hoc perficere possent, ipse in montem fugiendo precavit. Nunc autem ubi passurus Jerosolymam venit, non refugit eos qui se regem faciunt, qui agmine glorifico et hymnis Dei Filio ac rege dignis ad civitatem regiam ducunt; non reprimit voces eorum qui regnum patriarchae David in eo restaurandum et priscae benedictionis dona recuperanda concinunt. Ut quid ergo hoc quod prius fugiendo declinavit modo libens amplectitur, regnumque quod adhuc victurus in mundo suscipere noluit jamjam exiturus per passione
Abbreviated transcription (Latin):
bantura clamabant dicentes.
ostnna beneditus quiuenit in no¬
minediũ. frondes uel remos
de arboribus cedunt qui indotri¬
na uueritatis uerba atq sententius
patrum de eorum eloquio scer¬
punt. Et haec inuiadi cum ad au¬
ditoris animũ uenientis humili
p̃dicatione submittunt
est guntilis. & quia omnes electi
siue quiiniuilaea esse pote raret si¬
uequi nuno inecdesia exsistunt
inimediatorest di aetbominum
crediderunti & creduni quip eunt
& qui sequebantur osanna clama¬
barait a Osanna autemubatinanu
lingua saluanos dicitur Ab ipso
enim salutem & prꝗores quae sier
dentium: atq sequentium poptu¬
rum. Nam̃ sicut illi exs pectata
passione acresur nectione eias
sa natisunt ltanos pterita. pas¬
sione illius acpermianente. insela
resur gectione salua murto u¬
quem enim priores ni exindaico.
populo crediderunt atq amaueũ
uenturum. hunc nos & uenissa cre¬
dimus et amamus eiusqi desiderio
accendimur. ut eum facie ad faci¬
em contim plemur¬

Expanded text:
tur clamabant dicentes: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini. Frondes vel ramos de arboribus caedunt, qui in doctrina veritatis verba atque sententias Patrum de eorum eloquio excerpunt, et haec in via Dei ad auditoris animum venientis humili praedicatione submittunt.est gentilis. Et quia omnes electi, sive qui in Judaea esse poterant, sive qui nunc in Ecclesia existunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt, et credunt, qui praeeunt, et qui sequuntur, Osanna clamabant. Osanna autem Latina lingua salva nos dicitur. Ab ipso autem salutem et priores quaesierunt, raecedentium atque sequentium populorum. Nam sicut illi spectata passione ac resurrectione ejus sanati sunt, ita nos praeterita passione illius ac permanente in saecula resurrectione salvamur. Quem enim priores nostri ex Judaico populo crediderunt atque amaverunt venturum, hunc nos et venisse credimus et amamus, ejusque desiderio accendimur, ut eum facie ad faciem contemplemur
Abbreviated transcription (Latin):
onis adeo fomes inuaduit ut pus
resurrectionem insistentibs uei¬
nis patriam gentem & regnum a¬
tum quoq: illud cum sua reb into
plum Insuꝑ ipsam lucem ꝑdira qu
tributa pendere maluerint.
Quiuenientes dicunt ei. inunste
sciinus qui uertix es et non cur
quem quã. Nec enim uides in fuaeu
hominis sed in ueritate uiã dm̃i do es
lic da¬
ti tributum catso¬
nondabimus¬
Fͦ Blanda & friudulentac interrogato
Illuc prouocat respondentem ut magis
dm̃ quã caesarem timeat: & dicat nom
debere tributa solui: ut staum audi¬
entes herodiani seditionis contrd
romanos austorem teneant.
Qui sciens uer sutiam eorũ cit ilis
quid me temptatis ad fertemil
den ariũ it uideum. at illiat tulerut ei
Sapientia semꝑ sapienter agit utiuis
potius temptatores sermonibus confune¬
tur: Adfeste in quit mihidenariũ hic
ẽ. genus nummi quod ꝓdecem numiis
in putabatur. & habebat imaginem
in terrogationem saluatoris igno¬
rantia ee & pondis pensatione

Expanded text:
onis adeo fomes invaluit, ut post Domini resurrectionem, insistentibus Romanis, patriam gentem, et regnum, augustum quoque illud cum sua religione templum, insuper ipsam lucem, perdere, quam tributa pendere, maluerint. Qui venientes dicunt ei: Magister, scimus quia verax es, et non curas quemquam. Nec enim vides in faciem hominis, sed in veritate viam Domini doces. Licet dari tributum Caesanon dabimus? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes Herodiani, seditionis contra Romanos auctorem eum teneant. Qui sciens versutiam eorum, ait illis: Quid me tentatis? Afferte mihi denarium ut videam. At illi attulerunt ei. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite, inquit, mihi denarium, hoc est, genus nummi, quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem,
Abbreviated transcription (Latin):
Etrecte inbiuio. quia nonuinam
uitae fideiqr uiam tenebat. sed plis
dubios ꝗ sectirum calles. seque
pullumc Inlucascriptum estdixet¬
que dominieius ad illos
quid soluitis pullums & apte satii
multos qui ppe habebat dominos
qͥ non uno dogmati et superstiio
deditus sed prolibitu in mundiran
spirituum aduarios diuersca
miser raptabatur errates.
adsimulacite muta pro ut duceli¬
tur incedens Deniquuernacula
qua dam scrio turare consue udi
com mune es sedicituit quadin muea
est msicut & ad p&rum uox decielo
dicit uqđ dẽ mundauit tune e¬

Expanded text:
Et recte in bivio, quia non unam certus vitae fideique viam tenebat, sed plures dubiosque sectarum calles sequebatur  In Luca scriptum est, quia Dixerunt domini ejus ad illos: Quid solvitis pullum? et apte satis: Multos quippe habebat dominosqui non uno dogmati et superstitioni deditus, sed pro libitu immundorum spirituum ad varios diversosque miser raptabatur errores, ad simulacra muta prout ducebatur incedens . Denique vernacula quadam Scripturae consuetudine commune esse dicitur, quod immundum est, sicut et ad Petrum vox de coelo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
liatus. perpiam samaritas: indu¬
am. adsalutem reuocatus est
ad propin quans ergo dñs du
in carnem et passione propinaua
multos adfidem et confusioneni duo¬
nae cognitionis adduxit. Nonepi
primis incarnationis suae tenipeto¬
bus sed paucis ante quam patere¬
tur annis id est. postquã trigintu
es se coeperaot annorum ministent¬
um uerbi mundo quo in luminare¬
tur ex hibuit sed etbebiericha
proficiscens cecos in lumina uidi
quia resurgens a mortuis at qias cen¬
dens incaelum misit spm̃ som̃ a posto¬
lis eosq ad inlustrationem omniuiti
populorum dispersit inmundum
quod autem ad propinquans hieriebo
unum inluminauit at proficis censa
de hier choduos. hoc intima uit trp¬
ce quod ante passionem suam uni
turitum populo iudaeorum p̃dica¬
uit post resurrectionem ueroatq
ascensionem suam manifestius
perapostolos suos & iudueos et gentib¬

Expanded text:
liatus, per piam Samaritani industriam ad salutem revocatus est, Appropinquans ergo Dominus in carnem et passioni appropinquans multos ad fidem et confessionem divinae cognitionis adduxit. Non enim primis incarnationis suae temporibus, sed paucis antequam pateretur annis, id est, postquam triginta esse coeperat annorum, ministerium verbi mundo quo illuminaretur exhibuit. Sed et de Jericho proficiscens, caecos illuminavit: quia resurgens a mortuis atque ascendens in coelum, misit Spiritum sanctum apostolis, eosque ad illustrationem omnium populorum dispersit in mundum. Quod autem appropinquans Jericho unum illuminavit, et proficiscens de Jericho duos, hoc intimavit typice, quod ante passionem suam uni tantum populo Judaeorum praedicavit, post resurrectionem vero atque ascensionem suam manifestius per apostolos et Judaeis et genti
Abbreviated transcription (Latin):
uit: at pꝰquana fidei
de potestas apparuit
abusi passim aduersa riorum
uetelis liber credentium cetus
dm̃÷ quemcorde portaret ad du¬
sebrar t Et imponunt illi uestimen
sua & sedit super eomꝰ uestimem¬
u postolorum uel doctrina uir tuto
ieledis seruo scrip tuperilm uelcer
ecclesiasticorum dogniatum
uarietates intellegi possunt mos
quibus illi corda hominum antenuda
& frigida quoxp̃o sessore dignafi¬
Mulsiauterd uestimenta sua stratua¬
ruuit inuia Portante dnm̃ asino
tulti uesti menta sua inuia sterta¬
nunt in quia scĩ martrres propri
nsecarnis amictu exuentesut
siplicioribus di famulis uiam suo
sanguine paront ba¬
lit idelicet in os fenso gres sumentis
adiũ pernae moenia ciui tatis
quo iħis̃ ducit inue dient
scdens incrassdem tendit quando
unius tutasq fidelis animam re¬
geuss ui delicestiu mentum su unti
d pacis intimȩi uisimem ducit
eamq insuper nat pacis desideriũ
saccendit Multi autem uesti¬
menta sua inuiasternunt qui a

Expanded text:
uit. At postquam fidei dominicae potestas apparuit, cedentibus passim adversariorum querelis, libere credentium coetus ad Deum quem corde portaret adducebatur. Et imponunt illi vestimenta sua, et sedit super eum. Vestimenta apostolorum vel doctrina virtutum, vel edissertio Scripturarum, vel certe ecclesiasticorum dogmatum varietates intelligi possunt, quibus illa corda hominum ante nuda et frigida, quo Christo sessore digna fiMulti autem vestimenta sua straverunt in via. Portante Dominum asino, multi vestimenta sua in via sternunt, quia sancti martyres propriae se carnis amictu exuentes, simplicioribus Dei famulis viam suo sanguine parant,videlicet inoffenso gressu mentis ad supernae moenia civitatis quo Jesus ducit incedant. sedens Jerusalem tendit, quando uniuscujusque fidelis animam regens, videlicet jumentum suum, ad pacis intimae visionem ducit. eamque in supernae pacis desiderium accendit. Multi autem vestimenta sua in via sternunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tem sicut p̃dictum es s& cernereut
aimresurrectirã non dibitent
Umeaganorum qloq demepaiaroqua
eius rucemn deridere solent apertis¬
sime confutat Cum proximue suce
passionis et itropus quasi futurorum
psiius ostendit gtlocum quasimar¬
tis intrepidus ddiit
Et accedunt adtum ia cobus &ioban¬
m nes filii zebedaei dicentes
magister uolumus ut quod eumq
petierim facias nobis Adilledixit
eis quid uultis ut faciam uobis :

Expanded text:
dictum esset cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Ubi paganorum quoque dementiam, qua ejus crucem deridere solent, apertissime confutat, cum proximae suae passionis et tempus quasi futurorum praescius ostendit, et locum mortis quasi intrepidus adiit. Et accedunt ad eum Jacobus et Joannes filii Zebedaei dicentes: Magister, volumus ut quodcunque petierimus, facias nobis. At ille dixit eis: Quid vultis ut faciam vobi
Abbreviated transcription (Latin):
e uta ds extorhes fuerant.
i catum ut eorum quos ins titue
sidem saluationi figurte congru
at theus uero qui credentib
dec uenturum recte duos dt uinlumi¬
ctos: ut ad utrumq populum. unam
endemq fidei gratiam pertinere
uaceret qđ &iam ansequenti lectio
mdeasino in quodns sedere dignatus est
udem euangelica seruane scripturto
tunuit. matteus namq qui fidelib
r iada eis euatigelitabat. a sinaniu¬
imul et pullum adductos daĩo refent
Dor ro c&eritres euangelis taer qua
congregate denationibus ecclesiae
scripserunt a sini solum: modo ad dnt̃õ
adducti faciunt mentionemuii que¬
dematre omninoreticent quia illi
simpliciter fidem geatiu mfigurtrm
istecutem natum exfideli srnagoga
fidelem gentium popalum ordinesuae
narstionis intimare curauit.
proficiscente igitur dĩo et discipulis
eius & plurima multitudine dehiem¬
chocecus sedebat iuxta ui cimendicans

Expanded text:
eritatis extorres fuerant. illuminatum, ut eorum quos instituebat ad fidem salvationi figura congrueret. Matthaeus vero qui credentibusperventurum, recte duos dicit illuminatos, ut ad utrumque populum unam eamdemque fidei gratiam pertinere doceret. Quod etiam in sequenti lectione de asino, in quo Dominus sedere dignatus est, eadem Evangelica servare Scriptura curavit. Matthaeus namque qui fidelibus ex Judaeis evangelizabat, asinam simul et pullum adductos Domino refert. Porro caeteri tres Evangelistae qui congregatae de nationibus Ecclesiae scripserunt, asini solummodo ad Dominum adducti faciunt mentionem, de matre omnino reticent. Quia illi simpliciter fidem gentium figurant; iste autem natum ex fideli synagoga fidelem gentium populum proximo ordine suae narrationis intimare curavit. Proficiscente ergo Domino et discipulis ejus et plurima multitudine de Jericho, caecus sedeb
Abbreviated transcription (Latin):
natiotam cla porm famam huio
mire culo comparauit. quamilli¬
us noto calamitas
Sceciergo quos dũs ad secla mantes
inluminauit homines sunt uerae
adagnos cendum confitendam q
sucm ceci tuta ac petendum
ueritatis lucem conpuncti
hie richa autem quae interp̃tara

Expanded text:
natio tam claram famam huic natio tam claram famam huic miraculo comparavit, quam erat illius nota calamitas. Caeci ergo quos Dominus ad se clamantes illuminavit, homines sunt verae ad cognoscendam confitendamque suam caecitatem ac petendam veritatis lucem compuncti. Jericho autem quae interpretari
Abbreviated transcription (Latin):
in luminatum ab eo cacum esseꝑib&
ubi nemo senuti supiens antum
euangelistas sibi met auniqunta
scrabere sed alium seribira
quod alter omisit: quae uecuru
theo referente qđ dñs duos in lumin¬
uerit cecos marcus unum ponere
maluit inluminatum cuita men
Ialterum ad fuis se non. negat intel¬
legendum est unum eorum fuisse
notissimum. quod ex hoc &iam
satis apparet. quodet nomeneꝰ
et no menpatris eius marcus
comme morruit. quod in tot superi¬
us sinatis ad ñõ non facile. occurrit.
nisicum iairum archispnagogum
&icm nomineex pressit. cuius
filiam resuscitauit ihs. In quo &iam
magis iste sensus. apparet. quia et il¬
le archisrnagogus. uutiq in loco illo
nabilis fuit proculdubio. Itaqr bar¬
timeus iste timei filius exaqua
magna felicitate deuctus
notissime & famosissi me miseri¬
ae fuit. quo non solum cecus uerũ
&icm mendicus sedebathinc ẽ
ergo quodipsum solum uoluit com¬
memorore marcus. cuius in lumi¬

Expanded text:
illuminatum ab eo caecum esse perhibet. illuminatum ab eo caecum esse perhibet. Ubi nemo sapiens autumet Evangelistas sibimet contraria scribere, sed alium scribere plenius quod alter omisit. Quod vero Matthaeo referente, quia Dominus duos illuminaverit caecos, Marcus unum maluit ponere illuminatum, cui tamen alterum adfuisse non negat, intelligendum est unum eorum fuisse notissimum. Quod ex hoc etiam satis apparet, quod et nomen ejus et patris ejus Marcus commemoravit, quod in tot superius sanatis a Domino non facile occurrit, nisi cum Jairum archisynagogum etiam nomine expressit, cujus filiam resuscitavit Jesus. In quo etiam magis iste sensus apparet, quia et ille archisynagogus utique in loco illo nobilis fuit. Procul dubio itaque Bartimaeus iste Timaei filius, ex aliqua magna felicitate dejectus, notissimae et famosissimae miseriae fuit, qui non solum caecus, verum etiam mendicus sedebat. Hinc est ergo, quod ipsum solum voluit commemorare Marcus, cujus illumi
Abbreviated transcription (Latin):
esse quiminor fuerit. It illum do¬
minum fieri qui omnium seruus sit
frustro igitur aut illi inmoderarta quae¬
si ertent autistidolent supermaiorum
desiderio cum ad supꝰmitatem uirtu¬
tum non potentia. sed humilitate ueni¬
atur. deniqͥ proponit exemplum ut si
dicta parui penderent erubescerent
nis nonuenit ut ministraretur ei¬
sed ut ministraret. Nota quod cre¬
bro diximus eum quiminis tr&filium
appellari hominis. Et daret animã
sucm redemtionem promultis.
quando formam serui accepit ut pro
mundo sanguinem funder & et nondi¬
xit dareanimam sucm redemtione
proomnibus. sed promultis idem pto
his quicredere uoluerint. cxui¬
xxxiii. Etueniunt hierieho et proficis
cente eo dehiericho et discipulis eius
et plurima multitudine. filius time
bartimeus cecus sedebat iuxta uiam
Mat theus hoc in loco duos iuxtaui am
sedentes et ad dnm̃ clamantes cecos
dt̃ esse in luminatas. lucas aut̃ cum ad¬
propinqua r& hiericho pariordine

Expanded text:
esse qui minor fuerit, et illum Doesse qui minor fuerit, et illum Dominum fieri qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierant, aut isti dolent super majorum desiderio, cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique proponit exemplum ut si dicta parvi penderent, erubescerent nis non venit ministrari, sed ministrare. Nota quod crebro diximus eum qui ministret filium appelari hominis. Et dare animam suam redemptionem pro multis. Quando formam servi amundo sanguinem funderet. Et non dixit, dare animam suam redemptionem pro omnibus, sed pro multis, id est, pro eis qui credere voluerunt. Et veniunt Jericho, et proficiscente eo de Hiericho et discipulis eius et plurima multitudine filius Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam Matthaeus hoc in loco duos juxta viam sedentes, et ad Dominum clamantes caecos dicit esse illuminatos. Lucas autem cum appropinquaret Jericho, pari ordine
Abbreviated transcription (Latin):
lorum non est dantis
u caelorum quod pater meus
phantibus & uictoribus t̃parte
uos quoq accipi&us illud.
suꝑbis hoc enim adhuc eraenit
sed siuultis accĩpere illũd nolite essȩ
quodestis. cliis partotumest et uos
alii estote et uobis paratum est.
quidest alii estote. prius humiliami¬
ni auia iamiis exultari. Et audi¬
entes decem coepert̃ indignari
deia cobo & iohanne. decem apos¬
toli non indignantur matrifilio¬
rum tebeduei Nec admulierem
audaciam referunt postulationis.
sed ad filios. quod ignorantes
mensu ram suam. smadica cupi¬
ditate ex ar serunt quibus et dñs
dixertet nescitis quid p&atis.
Ibs autem uocans eos ait illis. Scitis
quiabi quiuidentur principarigentib¬
sis iuateree et principes
aum ootetatem habent ipsoru
onitaest autem in uobis et c̃
umilis magister et mitis nec cupi¬
ditatis in modicȩ duos arguit postu¬
lanites nec decem reliquos indignati¬
onis icrepat & liuoris. sed taleponit
exemplum quodoce at eum maiorẽ

Expanded text:
lorum non est dantis,regnum coelorum, quod Pater meus triumphantibus et victoribus praeparavit, vos quoque accipietis illud. superbis hoc enim adhuc erant. Sed si vultis accipere illud, nolite esse quod estis. Aliis paratum est, et vos alii estote, et vobis paratum est. Quid est, alii estote? Prius humiliamini, qui jam vultis exaltari. Et audientes decem, coeperunt indignari de Jacobo et Joanne. Decem apostoli non indignantur matri filiorum Zebedaei, nec ad mulierem audaciam referunt postulationis, sed ad filios, qui, ignorantes mensuram suam, immodica cupiditate exarserunt. Quibus et Dominus dixerat: Nescitis quid petatis. Jesus autem vocans eos, ait illis: Scitis quia hi qui videntur principari gentibus, dominantur eis, et principes eorum potestatem habent ipsorum. Non ita est autem in vobis, etc. Humilis Magister et mitis, nec cupiditatis immodicae duos arguit postulantes, nec decem reliquos indignationis increpat et livoris; sed tale ponit exe
Abbreviated transcription (Latin):
ei sonones er matnes et pilios epi
acnos cumpenstcurtiouidus. et iusđe
partuno iniam ceternam
Quidam ex occansione huius sentintia
iudaicum mille annorum fabulam
post resurrectionem iustorum dog¬
matirant quundo omnia quae propto
dm̃ dimisimus multiplic nobiȩ sine
fenore reddenda In super et uiti
aeterna donenda nec uident iepti
quod et siinceteris digna sit repromtu
In uxoribus tumen iuxta alios exan¬
listus centenis appareut tur putd
Prueser um cumdñs & in resurta¬
tione nubendum non essolustatur
et eu quuedimicsa suerinc proptar
se rccipienda in hoc tempore

Expanded text:
et sorores, et matres, et filios, et agros, cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam. Quidam ex occasione hujuscemodi sententiae, Judaicam mille annorum fabulam post resurrectionem justorum dogmatizant, quando omnia quae propter Deum dimisimus, multiplici nobis sint foenore reddenda, insuper et vita aeterna donanda. Nec vident inepti, quod et si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus tamen juxta alios evangelistas centenis appareat turpitudo, praesertim cum Dominus et in resurrectione nubendum non esse testetur, et ea quae dimissa fuerint propter se, recipienda in hoc tempore
Abbreviated transcription (Latin):
dns curat de siderium gloriae humilitis
tione sunure primatũq nes sequaerendu a
prius simplichumilitatis commonetimperu
et mox puerilis in nocentiae docet exemplo
quodenimait quisquis unũ exhuius mediau
rece peritin nomine meo merecipit uel simpla¬
citer puuperes xp̃i ab his quiuelint eẽ iuore¬
procius ostendit honorerecipiendos uelaia
mulitiae paruulos ipsos esse suadit in pe
actitis puruuli simplictatem sinearo¬
titur puerũ significat humiles suudiut

Expanded text:
s curat desiderium gloriae, humilitatis contentione sanare, primatumque non esse quaerendum: et prius simplici humilitatis commonet imperio, et mox puerilis innocentiae docet exemplo. Quod enim ait: Quisquis unum ex hujusmodi pueris receperit in nomine meo, me recipit; vel simpliciter pauperes Christi, ab his quipro ejus ostendit honore recipiendos; vel certe malitia parvulos ipsos esse suadet, ut instar aetatis parvulae simplicitatem sine arrotitur puerum, significat humiles suo dignos esse