comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sa moriet᷑. Ergo et uita ñ hec arbitrã¬
da ẽ qua speramꝰ et incedimꝰ. et huc et¬
illuc discuirimꝰ. s illa de qua daid
loquit᷑. Credo iude bona dm̃i in tra
uiuentiũ. Ds̃ enĩ uiuoꝵ ẽ : et non
mortuor: et uita ur̃a abscondita est
in głia. Nec uob̾ inquit o corinthii
parũ cẽ uideat᷑.si nob̃ p̃dicantibꝰ ue-¬
ritatem. alii cradant. alii nõ eredant:¬
alii uera morte moriant᷑. alii uiuãt
ea uita que dicit. E go sũ uita. Hi¬
si eni nos locuti eẽmus. nec inere.¬
dulos mors. nec credentes uita se
queret᷑: quia difficile dignꝰ preco
uirtutũ xͥ inueniri pot̃. qui in
annunciãdis illis nõ suã s eiꝰ que¬
rat głam quẽ p̃dicat. In eo autẽ qd̾
negat ñ se eẽ sic̃ multos qui uenai¬
tent u̾bũ dĩ: ostendit᷑ qͣmpłimos
qui questũ putant eẽ pietatẽ. et
turpis lucri gr̃a om̃ia faciũt: qui
deuorant domꝰ uiãuaꝵ. Sic aut̃

Expanded text:
sa moriet u r. ergo et uita non haec arbitransa moriet u r. ergo et uita non haec arbitranda est, qua spiramus et incedimus et huc illucque discurrimus, sed illa, de qua Dauid loquitur: credo uidere bona domini in terra uiuentium. deus enim uiuorum est et non mortuorum et uita nostra abscondita est ia . Nec vobis inquit, o Corinthii, parum esse videatur, si nobis praedicantibus veritatem, alii credant, alii non credantalii vera morte moriantur, alii vivant ea vita quae dicit: 846 Ego sum vita. Nisi enim nos locuti essemus, nec incredulos mors, nec credequeretur, quia difficile dignus praeco uirtutum Christi inueniri potest, qui in adnuntiandis illis non suam, sed eius quaerat gloriam, quem praedicat. in eo autem, quod negat non se esse sicut multos, qui uenditent uerbum dei, ostendit esse quam plurimos, qui quaestum putant esse pietatem et turpis lucri gratia omnia faciunt, qui deuorant domos uiduarum, se autem
Abbreviated transcription (Latin):
Φo ΠAN. et uixta morẽ suũ quicqͥd
aliud obic̾e pot̾ añ quã obiciat᷑ edis¬
serit. & est sensus. Nominis aͥ
in om̃i loco bonꝰ odor sumꝰ deo: et
p̃dicationis nr̃e longe lateq spirat
flagrantia. S quia suo arbitrio de¬
relicti sunt. neq enĩ bonũ necessi-¬
tate faciũt s uoluntate. ut creden.¬
tes coronã accipiant: increduli sup¬
pliciis mancipent᷑. ideo odor nr̃ qͥ
ꝑ se bonus ẽ. urtute eoꝵ et incio
mortẽ: ut qui credid̾int salui fiant
qui nõ credidint ꝑeant. Nec hoc mirã¬
multoꝵ: et in signũ cui contͣdicet᷑.
Solisq radios tam munda loca excipi-¬
unt quã ĩmunda et in floribꝰ qͦmͦ et
in stercore lucẽt: nec tñ solis radii
polluunt᷑. Sic et &ͥ bonꝰ odor qui nũ¬
quã mutari pot̾. nec suam naturã
amittere: credentibꝰ uita ẽ in creduł
mors. Mors aut̃ nõ ista cõmunis qua
cũ bestiis morim᷑ et ium̃tis. s illa
de qua scͥptũ ẽ am̃a que peccauit ip¬

Expanded text:
cpOQav et iuxta morem suum, quicquid alius obicere potest, antequam obiciatur, edisserit. et est sensus: nominis Christi in omni loco bonus odor sumus deo et aedicationis nostrae longe lateque spirat flagrantia. sed quia homines suo arbitrio derelicti sunt - neque enim bonum necessitate faciunt, sed uoluntate, ut credentes coronam accipiant, increduli suppliciis mancipentur —, ideo odor noster, qui per se bonus est, uirtute eorum et uitio,mortem, ut, qui crediderint, salui fiant, qui non crediderint, pereant. nec hoc miranmultorum et in signum, cui contradicetur, solisque radios tam munda loca excipiant quam inmunda et sic in floribus quomodo in stercore luceant nec tamen solis radii polluantur. sic et Christi bonus odor, qui numquam mutari potest nec suam naturam amittere, credentibus uita est, incredulis mors. mors autem non ista communis, qua cum bestiis morimur et iumentis, sed illa, de qua scriptum est: anima, quae peccauerit, ip
Abbreviated transcription (Latin):
seruai̾nt: habebit integrũ corpꝰ qͣn¬
tũ pot̾ reciꝑe humana natura. Iux¬
ta hũc modũ et am̃e integritas con¬
seruanda ẽ que dice pot̃. Benedic
anima mea dñm : qui sanat om̃s
infirmitates tuas. Et dequa scͥptũ ẽ.
Misit u̾bũ suũ et sanauit eos. Sp̃s qͦ

Expanded text:
seruauerit, habebit integrum corpus, quanseruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et \' sanauit eos. spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ et in alio loco par dĩ dr̃. suꝑans
omnẽ sensũ. que custodit cora̾a co¬
gitacionesq scõꝵ. Qui aut̃ scificatꝰ
siue ꝑfectꝰ in om̃ibꝰ est : in hoc
et sp̃s et am̃a et corpꝰ in die dñi
conseruat᷑. C orpꝰ si singłor m̃broꝵ
utat᷑ officiis. Uerbi gr̃a. si oꝑet᷑ ma-¬
nus. pes ambulet. occls uideat. au-¬
ris audiat. dentes cibos molant. sto¬
macus quoqͣt. aluus digerat. aut
si nulla mẽbroꝵ parte trũcatũ ẽ.
integrũ om̃iũ xp̃s corpꝰ inueniat.
cũ omĩa corpora aut morte difso.¬
luta sint. aut si quando ut quidã
uolunt reꝑta fuerint adhuc spirã.¬
tia. habeant debilitates. et macri-
res. uł abscisas manꝰ habeãt. Ergo
integrũ corpꝰ ẽ de quo diximꝰ in alia
q̃stioẽ. et ñ tenẽs caput: ex qͦ om̃e
corpꝰ conexũ et ꝯpactũ accipit aug.
augm̃tũ in ãministracionẽ xp̃i.
hoc corpus eccłie. Et quicumq huiꝰ
corporis tenuerit caput et cet̾a m̃bra

Expanded text:
s omnem sensum, quae custodit corda cogitationesque sanctorum. qui autem sanctificatur siue perfectus in omnibus est, in hoc et spiritus et anima et corpus in die domini conseruatur. corpus, si singulorum membrorum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, stomachus concoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum parte truncatum est: integrum omnium Christus corpus inueniat, cum omnium corpora aut morte dissoluta sint aut, si, ut quidam uolunt, reperta fuerint adhuc spirantia, habeant debilitates suas, et mares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ factũ ẽ. uixta moralẽ int̾ỹtam᷑
locũ. et ad am̃e nr̃e emolum̃ta cõ¬
limiora transimꝰ. t̾rena dimittimꝰ.
de futuroꝵ bĩtudine & celestibꝰ dis¬
putamꝰ : ut p̃sentis uite meditacio
umbra sit fut᷑e bĩtudinis. Qͦs tales
xp̃s inuen̾̃it. ut et corpore.⁊ am̃a.
et sp̃u. integri seruent᷑. et ꝑfectã.
habeãt triplicis in se scientie u̾itatẽ:
hos sua pace scĩficabit et faciet eẽ
ꝑfectos. Multi simplicit̾ hunc locũ
de resuirectione intelligũt. ut et
sp̃s. &. am̃a. et corpꝰ. in aduentũ dñi
integra conseruẽt᷑. A lii ex hoc loco
triplicẽ in homine uolũt affirmare
substanciã. sp̃s quo sentimꝰ. am̃e qͣ
uiuimꝰ. corporis quo incedimꝰ. St̃
qui ex am̃a tm̃ & corpore subsiste̾
hoĩem disserentes. sp̃m in eo t̾ciũ
ñ substãciã uelit intelligi: s efficiẽ¬
tiam. ꝑ quã mens in nob̾ et sensꝰ .&.¬

Expanded text:
iuxta moralem interpretamur locum et ad animae nostrae emolumenta conlimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corpore subsistere hominem disserentes spiritum in eo tertium, non substantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sens
Abbreviated transcription (Latin):
uasa miscd̾ie. et electionis appellat.
Cclamat enĩ ysaias ꝓ isrł. Si fuerit
numis filioꝵ isrł tanꝗͣ. arena maris
reliquie salue fient. Hoc est oẽ si mł.¬
titudo ñ credid̾ũt: tñ pauci credent.
U erbũ enĩ consumatũ atq breuiatũ
in sua ds̃ equitate librauit: ut hu¬
militate et incarnatione xp̃i eos sal¬
uos facet qui in eum cred̾e uoluissẽt.
Hoc ipsũ et in alio loco dic̃ isaias. Nisi
dñs sabahot reliqͥss nob̾ sem̃. sic̃
sodoma facti eẽmꝰ: et sic̃ gomorra si.¬

Expanded text:
s appellat. Clamat enim Isaias pro Israel; Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient , hoc est, etiam si multitudo non crediderit, tamen pauci credent. Verbum enim consummatum atque breviatum in sua Deus aequitate libravit, ut humilitate, et incarnatione Christi, eos salvos faceret, qui in eum credere voluissent. Hoc ipsum et in alio loco dixit Isaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti fuissemus, et sicut Gomorra si
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a. Omia aut̃ hec oꝑat᷑ unus atq
idẽ sp̃s: diuidẽs singłis ꝓut uult.
de hoc sp̃u ne ase auferret᷑ inga¬
bat dd dicens. Spm sc̃m tuũ ne
auferas a me. Qui qͣndo aufertur:
ñ in substancia sui. s ei a quo au.¬
fert᷑ extinguit᷑. Ego puto unũ
atq idẽ significare sp̃m nolite ex¬
tinguere. et qđ in alio loco scripsit¬
sp̃u feruentes. In quo enĩ sp̃s fer.¬
uor multiplicata iniquitate. et cari¬
tatis frigore nõ tepescit in hoc sp̃s
nequaquã extinguit᷑. Ds̃ gͥ pacis
scĩficet uos ꝑ om̃ia uł in om̃ibꝰ siue
plenus atq ꝑfectꝰ. Hoc enĩ magis¬

Expanded text:
rituum. omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus diuidens singulis, prout uult. de hoc spiritu, ne a se auferretur, rogabat Dauid dicens spiritum sanctum tuum ne auf eras a me. qui quando aufertur, non in substantia sui, sed ei, a quo aufertur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum nolite exiting uere et, quod in alio loco scribitspiritu feruentes. in quo enim feruor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfect
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia consolaꝰ est ios ds̃: i aduentu
titi. Nõ solũ aut̃ in aduent ⁊ nꝰ: se
etiã in solatio. ẜ rgo ꝓpt̾ea uale faciẽs
troianis. siue tͦadensibꝰ: ꝓfectꝰ est ma-¬
cedoniã : ut inueniret ibi titũ: et
hab̾et int̾p̃tacionis eugłiiq solaciũ.
quẽ intelligimꝰ ñ ibi reꝑtũ: s uost
tribulationes et ꝑsecutiones apłi
suꝑuenisse. Priꝰ gͦ quã ueniret titꝰ
multa ꝑpessus agit gras om̃ipotẽti
deo in xp̃o iħu. quẽ gentibꝰ p̃dicabat:
qđ dignũ se eleg̾it in quo ageret
triũphũ fili sui. Triumphus dĩ ẽ
effusio: et int̾ torm̃ta leticia. Cũ
enĩ quis uid̾it tanta ꝑseu̾antia stare
mr̃es. atq torqueri. et in suis cru-¬
ciatibꝰ głiari : odor noticie dĩ disse.¬
minat᷑ in gentibꝰ et subit tacita co¬
gitacio: qđ nisi uerũ eẽt eugłiũ.
nunquã sanguine defendet᷑. Neq
enĩ delicata et diuiciis studens ac
secura confessio ẽ: s in carceribꝰ ĩ

Expanded text:
consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et haberet interpretationis euangeliique solacium, quem intellegimus non ibi repertum, sed post tribulationsupervenisse. Prius ergo quam venisset Titus, multa perpessus, agit gratias Deo in Christo Jesu, quem gentibus praedicabat, quod dignum se elegerit, in quo ageret triumphum Filii sui. Triumphus Dei esteffusio, et inter tormenta laetitia. Cum enim quis viderit tanta perseverantia stare Martyres, atque torqueri, 845 et in suis cruciatibus gloriari, odor notitiae Dei disseminatur in gentes, et subit tacita cogitatio quod nisi verum esset Evangelium, nunquam sanguine defenderetur. NEQUE ENIM DELICATA et divitiis studens ac secura confessio est; sed in carceribus, in
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. sp̃m nolite extinguere.
Qã si fuerit intellectũ: statĩ sciemꝰ
pore in die aduentꝰ dñi conseruã¬
dus est. Quis enĩ possit cred̾e qđ
instar flamine que extincta desi¬
nit eẽ qđ fuerat extinguat᷑ sp̃s
sc̃s. et sustineat abolitionẽ sui: qͥ

Expanded text:
m nolite extin g uere, quod si fuerit intellectum, statim sciemus, pore in die aduentus domini conseruandus est. quis enim possit credere, quod instar flammae, quae extincta desinit esse, quod fuerat, extinguatur spiritus sanctus et sustineat abolitionem sui, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lũ templi sit scissũ extiꝰ an int̾ius
Aichiq uidet᷑ in passione dm̃ illud
uelũ eẽ cõscissũ qđ et in tab̾nacło et
in templo foris positũ furt ot ap¬
pellabat᷑ eatiꝰ : quia nc̃ ex parte
uidemꝰ et ex parte cognoscimꝰ. Cũ

Expanded text:
 exterius an interius; mihique uidetur in passione domini illud uelum esse conscissum, quod et in tabernaculo et in templo foris positum fuit et appellabatur exterius, quia nunc ex parte uidemus et ex parte cognoscimus; cum
Abbreviated transcription (Latin):
destruet᷑. Cumq hab̾et scãꝵ sciẽ¬
tiam scripturaꝵ et sermonis
lo quor: diuinoꝵ sensuũ maiesta¬
tem digno ñ pot̾at greci eloquii
explicare sermone. Habebat gͦ
titũ int̾p̃tem. sic̃ et beatus petrus
marcũ : cuiꝰ eugłiũ petro nairãte
⁊ illo sc̃bente compositũ ẽ. Deniq
et due epłe que ferunt᷑ petri. stilo
int̾ se et caractere structuraq¬

Expanded text:
destruetur\'. cumque haberet sanctarum sciendestruetur\'. cumque haberet sanctarum scientiam scripturarum et sermonis loquor , divinorum sensuum majestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. Habebat ergo Titum interpretem: sicut, et beatus Petrus Marcum, cujus Evangelium, Petro narrante, et illo scribente, compositum est. Denique et duae Epistolae quae feruntur Petri, stylo inter se et charactere discr
Abbreviated transcription (Latin):
idoneꝰ: Nõ enĩ sumꝰ sic̃ płimi uenũ¬
dãtes u̾bũ dĩ s ex sinceritate : s
sic̃ ex dõ corã deo in aͦ loquim᷑. Har¬
rat corinthiis que fecerit que pas.¬
sus sit et qͦmͦ in cunctis deo agit gr̃as
ut sub exemplo sui illos ꝓtiocet ad
caremͣ. Cũq mͥ hostiũ aꝑtũ ẽt in
dño. hoc ẽ plurimi credidissent
siue ꝑ signa atq uͥtutes que ĩ me
oꝑabat᷑ ds. spes eẽt nascentis fidi
et in dño succrescentis : nõ habru
requiẽ spiritui m̃o: hoc est syata
consolationẽ. inuenire nõ potui
siue quẽ ibi audierã degere. uł
qui illuc uentut᷑m ẽẽ se dixeir t
Que aut̃ finit tanta consolatio. et que
requies sp̃i in p̃sentia titi quẽ
qui nõ muenit uale faciens eis
ꝓfectus est in macedonam : Ali
se doctissimũ et eruditũ ad peles
gamaliel. qui in apłoꝵ actibꝰ cõ¬
tionat᷑ et dicit. E nc̃ quid ha¬
betis cũ hom̃ibꝰ istis: Si enim
a deo÷: stabit. Si ex hom̃ibꝰ :

Expanded text:
sumus sicut plurimi uenditantes uerbum dei, sed ex sinceritate, sed sicut ex deo coram deo in Christo loquim ur. narrat Corinthiis, quae fecerit, quae passus sit et quomodo in cunctis deo agat gratias, ut sub exemplo sui illos prouocet ad carem. cumque mihi ostium apertum esset in domino, hoc est plurimi credidissent, siue per signa atque uirtutes, quae in me operabatur deus, spes esset nascentis fidei et in domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est speratam consolationem inuenire non potui, siue, quem ibi audieram degere, uel. qui illuc uenturum esse se dixerat\'. quae autem fuit tanta consolatio et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non inuenit, ualefaciens eis profectus est in Macedoniam ? alise doctissimum et eruditum ad pedes Gamalihel, qui in apostolorum Actibus contionatur et dicit: \'et nunc quid habetis cum hominibus istis? si enim a deo est, stabit, si ex hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ne moueas questionẽ qͥ fec̃ qđ uoluit.
ut in alios elemens. in alios seuerꝰ
existeret.
uid sit qd apłs scribit ĩ scda .cͦ.
ad corinthios. Aliis odor mortis
in mortẽ. et aliis odor uite in uitam:
et ad hec quis tã idoneus: Totũ loci
et sequentibꝰ possint intelligi me.¬
dia. que ex utrisq cõtexta sũt. Cũ

Expanded text:
ne moueas quaestionem, qui fecit, quod uoluit, ne moueas quaestionem, qui fecit, quod uoluit, ut in alios clemens, in alios seuerus existeret : Quid sit, quod apostolus scribit in secunda ad Corinthios: aliis odor mortis in mortem et alet ad haec quis tam idoneus ? Totum loci et sequentibus possint intelligi media, quae ex utroque contexta sunt. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad coherentẽ disputacionẽ. et idõ dic̃
gentes. que nõ sectabãt iusticiã app̃¬
hendisse iusticiã: qe ñ suꝑbierĩt. s
in axp̃m credidint: isrłis aut̃ magnã
partẽ idõ corruisse. quia offendit in
lapidẽ offensionis et petrã scãdali.
statuere iusticiã suã iusticie dĩ que
com̃tariis sic respondisse apłm. ut
magis implicuerit quã soluerit q̃stio¬
nẽ. Ait enĩ ad id qd ꝓposuerat. Qͥdgͦ
dicemꝰ : Nũ quid iniquitas ap̃d dm̃ :
E nõ est uolentis neq curentis sed
miserentis ẽ.di: et cuiꝰ uult miseret᷑
et quẽ uult indurat. et uoluntati eiꝰ
quis pot̾ resistere sic apłm respondisse.
Ohõ qui t̾ra es et cinis audes dõ facere
questionẽ : et uas fragile atq testatũ
rebellas contͣ figulũ tuũ : Nunqͥd
sigm̃tũ pot̾ dicere ei qui se finocit
tẽ figulꝰ luti ex eadẽ massa facere
aliud quidẽ uas in honorẽ aliud in
contumeliã : A terno gͥ silentio cõ¬
ticesce et scito fragilitatẽ tuã: et dõ

Expanded text:
ad cohaerentem disputationem et idcirco dicit gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehendisse iustitiam, quia non superbierint, sed in Christum crediderint, Israhelis autem magnam partem ideo corruisse, quia offenderit in lapidem offensionis et petram scandali estatuere iustitiam suam iustitiae dei, qucommentariis sic respondisse apostolum, ut magis inplicuerit, quam soluerit quaestionem. ait enim ad id, quod proposuerat: quid ergo dicimus? numquid iniquitas apud deum? et: non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei et: cuius uult, miseretur et, quem uult, indurat et: uoluntati eius quis potest resistere? sic apostolum respondisse:\' o homo, qui terra et cinis es, audes deo facere quaestionem et, uas fragile atque testaceum, rebellas contra figulum tuum? numquid figmentum potest dicere ei, qui se finxit: tem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem uas in honorem, aliud uero in contumeliam? aeterno igitur silentio conticesce et scito fragilitatem tuam et deo
Abbreviated transcription (Latin):
et eũ qui int̾p̃tatꝰ est u̾bi ambigui¬
tate deceptũ. nõ sero int̾pretatũ ẽẽ
s uesꝑe. quãqͣm & consuetudo hu¬
mani sermonis teneat sero ñ uesꝑũ
signiticare s tarde. Solemꝰ enĩ dicẽ
sero uenisti. id ẽ tarde: et que facẽ
añ debueras fac saltẽ sero: iã est tar¬
de. Sin aut̃ illud obicit᷑ qͦmͦ eadẽ
maria que priꝰ uid̾at dñm resurgẽ¬

Expanded text:
 qui interpretatus est, verbi ambiguitate deceptum, non sero interpretatum esse, sed vespere. Quanquam consuetudo humani sermonis teneat, sero non vesperum significare, sed tarde. Solemus enim dicere, sero venisti, id est tarde, et quae facere ante debueras, fac saltem sero, id est tarde. Sin autem illud objicitur, quomodo eadem Maria quae prius viderat Dominum resurge
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqͥras : ostendis de lib̃i arbitrii.⁊
fac̾e qđ uis uł tacẽ uł loqui. Si
enĩ in similitudinẽ uasis fictilis
te a deo creatũ putas. et illiꝰ nõ pos¬
se resistere uoluntati: hoc consid̾a
qr uas fictile ñ dic̃ figulo. qr̃ sic
me fecisti. Figulꝰ enĩ ht̃ potestatẽ
de eodẽ luto et de eadẽ massa aliud
uas fac̾e in honorẽ: aliud uͦ in
contumeliã. Ds̃ aut̃ equali sorte
cunctos gen̾auit et dedit arbitrii
lib̃tatẽ: ut faciat inꝰ quisq qđ uult̃
siue bonũ siue malũ. In tm̃ aut̃ de.¬
dit om̃ibꝰ potestatẽ: ut uox impia
disputet contͣ creatorẽ. et causas
uoluntatis illiꝰ ꝑscrutet᷑. Sin aut̃
uolens ds̃ ostendere irã. et notã
facere potenciã suã sustinuit in mł

Expanded text:
inquiras, ostendis te liberi arbitrii et inquiras, ostendis te liberi arbitrii et facere, quod uis, uel tacere uel loqui. si enim in similitudinem uasis fictilis te a deo creatum putas et illius non posse resistere uoluntati, hoc considera, quia uas fictile non dicit figulo: quare me sic fecisti? — figulus enim habet potestatem de eodem luto et de eadem massa aliud uas facere in honorem, aliud uero in contumeliam -, deus autem aequali cunctos sorte generauit et dedit arbitrii libertatem, ut faciat unusquisque, quod uult, siue bonum siue malum. in tantum autem dedit omnibus potestatem, ut uox impia disputet contra creatorem suum et causas uoluntatis illius perscrutetur. sin autem uolens deus ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit
Abbreviated transcription (Latin):
eligentis. et abicientis ostendit. qͥd
gͦ dicemus: Iniquus ẽ ds̃: Sed̾m
illud exemplũ qđ loquit᷑ ad moysẽ.
Miserebor cui misertus fuero et mise¬
ricordiã p̃stabo cunꝰ miserebor. Si
hoc inqͥt recipimꝰ qd̃ faciat ds̃ ꝯd̾cũq
uoluerit et absq m̃ito et oꝑibꝰ uł
eligat ds̃ aliquẽ uł condẽpnet. gͦ ñ
est uolentis neq cuirẽtis s miserẽ¬
meũ in uniu̾sa tr̃a. Si hoc ita est
⁊ ꝓuoluntate sua miseret᷑ ifrłi et in.¬
durat pharaonẽ gͦ f̾rustra querit᷑
atq causat᷑ uos uł bona ñ fecisse
uł fecisse mala cũ in potestate illiꝰ
sit et uoluntate absq bonis et mał
oꝑibꝰ. uł eligere aliquẽ uł abicere.
p̃sertĩ cũ uoluntati illiꝰ humana
fragilitas resistere nequeat. Quã
ualidã questionẽ scͥpturaꝵ ratio
cinatione contertã ⁊ pene insolu-¬
bilem bieui apłs sermone dissol¬
tanta ꝑquiris ut loquaris contͣ
dm̃. et iusticiã uoluntatis eius

Expanded text:
eligentis et abicientis ostendit, quid eligentis et abicientis ostendit, quid ergo dicimus ? iniquus est deus ? secundum illud exemplum, quod loquitur ad Moysen: miserebor, cui misertus . fuero, et misericordiam praestabo, cuius miserebor, si hoc, inquit, recipimus, ut faciat deus, quodcumque uoluerit, et absque merito et operibus uel eligat aliquem uel condemnet, ergo non est uolentis neque currentis, sed miseremeum in uniuersa terra. si hoc ita est et pro uoluntate sua miseretur Israheli et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur atque causatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potestate illius sit et uoluntate absque bonis et malis operibus uel eligere aliquem uel abicere, praesertim cum uoluntati illius humana fragilitas resistere nequeat, quam validam quaestionem scripturarum ratione contextam, et pene insolubilem brevi Apostolus sermone dissoltanta perquiris, ut loquaris contra deum et iustitiam uoluntatis eius
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m carnẽ natꝰ ẽ hereditatẽ patris nõ
accepit. Haac qui de repmissione ge¬
n̾atꝰ ẽ. ex saira. sem̃ dĩ appellatͦ. Scͥptũ
est enĩ. In isaac uocabit᷑ sem̃. ia est
Et hoc nõ solũ in hismael: et isaac acci¬
disse conuincimꝰ. s etiã in auobꝰ rebecce
filiis esau. et iacob quoꝵ alt abiectꝰ alt̾
electꝰ est. Et hoc totũ dic̃ ut ĩ pͥoribus
fribꝰ hismael et esau ppłm iudeoꝵ ab¬
iectũ eẽ significet. In postĩoribꝰ aut̃
uł eos qui ex iudĩs in xp̃m credit᷑i
erat. Et qm̃ hoc uolens approbare ꝓ.¬
posuerat testimoniũ nascentiũ ge-¬
minoꝵ esau et iacob de quibꝰ scͥptũ
ẽ maior seruiet minori. et in mala¬
chia legimꝰ. Iacob dilexi esau aut̃
odio habui. uenientẽ e latere questi¬
onem more suo ꝓponit et disserit.
Et hac soluta q̃stione reu̾tit᷑ ad id de
quo ceꝑat disputare. Si esau et ia.¬
cob necdũ nati erant nec aliquid
iecꝰtio nõ m̾ita singłoꝵ s uoluntatẽ

Expanded text:
undum carnem natus est, haereditatem patris non accepit. Isaac, qui de repromissione generatus ex Sara est, semen Dei appellatur. Scriptum est enim: In Isaac vocabitur tibi et hoc non solum in Ismahel et Isaac accidisse conuincimus, sed etiam in duobus Rebeccae filiis, Esau et Iacob, quorum alter abiectus, alter electus est. et hoc totum dicit, ut in prioribus fratribus, Ismahel et Esau, populum Iudaeorum abiectum esse significet, in posterioribus autem, uel eos, qui ex Iudaeis in Christum credituri erant. et quoniam hoc uolens adprobare proposuerat testimonium nascentium geminorum Esau et Iacob, de quibus scriptum est: maior seruiet minori et in Malachia legimus: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, uenientem e latere quaestionem more suo proponit et disserit et hac soluta reuertitur ad id, de quo coeperat disputare. si Esau et Iacob necdum nati erant nec aliquid iectio non merita singulorum, sed uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
secunt᷑: si inqͥt potentia dĩ ĩdurauit
pharaonẽ et multo tempore penas
distulit isrłis ut iustiꝰ codẽpnaret
quos tantoꝑe sustinuerat: ñ dĩ ac¬
cusanda ẽ patientia et infinita cle-¬
m̃tia. s eoꝵ duricia qui bonitate dĩ
in ꝑdicionẽ suã abusi sũt. Alioqͥn
unꝰ ẽ solis calor : et scđm eẽntias sub.¬
iacentes. alia liquefac̃ alia indurat:
aha soluit alia ꝯstringit. Liquat᷑
enĩ cera et indurat᷑ lutũ: et nõ ẽ
tñ caloris diu̾sa nat᷑a. Sic et bonitaᷤᷤ
dĩ atq clem̃tia uasa ire que apta st̃
in int̾itũ: id ẽ ppłm isrł indurat.

Expanded text:
sequuntur. si, inquit, patientia dei indurauit Pharaonem et multo tempore poenas distulit Israhelis, ut iustius condemnaret, quos tanto tempore sustinuerat, non dei accusanda patientia est et infinita clementia, sed eorum duritia, qui bonitatem dei in perditionem suam abusi sunt. alioquin unus est solis calor et secundum essentias subiacentes alia liquefacit, alia indurat, alia soluit, alia constringit; liquatur enim cera et induratur lutum et tamen non est caloris diuersa natura. sic et bonitas dei atque clementia uasa irae, quae apta sunt in interitum, id est populum Israhel, indurat,
Abbreviated transcription (Latin):
omt᷑ scissũ pateret gentibꝰ. Monu¬
m̃ta qͦq de quibꝰ scͥptũ ẽ. uos estis
sepulcra ext̾ius dealbata: que intiꝰ
plena sunt ossibꝰ mortuoꝵ. ideo st̃
aꝑta ut egredent᷑ de his qui p᷑mĩfi.
delitate mortui erant: et cũ resur-¬
gente dño .xͦ. atq uiuente uiuerent
municipatũ. nequaqͣm in tra s in
celo: morientesq cũ treno adã re¬
surgerẽt cũ adã celesti. Porro scd̃m
littã nulli uolentũ eẽ uideat᷑ mor-¬
tuo saluatore appellari ierłm scãm
ciuitatẽ. cũ usq ad destructionem
eiꝰ semꝑ apłi templũ ingressi s̃: et
ob scãdalũ eoꝵ qui de uidis credidãt
legis exercuer̃ cerimonias. In tm̃
et plangeret. et pendẽs in cruce
milia credid̾unt ⁊ usq ad qͣdragesi-¬
mũ scd̃m annũ. datũ ẽ tepꝰ penitẽ¬
eie. pꝰ quẽ ꝑseũantibꝰ illis in blasphe.¬
nia egressi iũ duo ursi de sl
gentiũ romanoꝵ: Uespasianꝰ ⁊ tit.
et blasphemantel pueros ascendẽtiq

Expanded text:
atur, scissum pateret gentibus. monumenta quoque, de quibus scriptum est: uos estis sepulchra extrinsecus dealbata, quae intus plena sunt ossibus mortuorum, ideo sunt aperta, ut egrederentur de his, qui prius in fidelitate mortui erant, et cum resurgente Christo atque uiuente uiuerent municipatum nequaquam in terra, sed in caelo, morientesque cum terreno Adam resurgerent cum Adam caelesti. porro secundum litteram nulli uiolentum esse uideatur mortuo saluatore appellari Hierusalem sanctam ciuitatem, cum usque ad destructionem eius semper apostoli templum ingressi sint et ob scandalum eorum, qui de Iudaeis crediderant, legis exercuerint caerimonias. in tantet plangeret et pendens in cruce milia crediderunt et usque ad quadragesimum secundum annum datum est tempus paenitentiae, post quos perseuerantibus illis in blasphemia egressi sunt duo ursi de siluis gentium Romanorum, Uespasianus et Titus, et blasphemantes pueros ascendentique
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sub nomine ͥano introducũt
dognata gentiliũ. dicamꝰ am̃as lap¬
his uł illis corporibꝰ penas ãtiqͦꝵ
luere peccorz. Aultoq meliꝰ est
simplicit̾ imꝑiciã confiteri et int̾
cetã que nescimꝰ &̃. hꝰ loci obscuri¬
tatẽ refugere quã dũ uolumꝰ dĩ ꝓ¬
bare usticiã basilidis et manichei
heresi defendẽ ⁊ hibas nenias egip.¬
tiaq portenta sectari. Dicamꝰ gͥ ut
possumꝰ et apłice uoluntatis sequentes
uestigia ne puncto quidẽ ut dr̃ atq
ungue tͣnsu̾so. ab illiꝰ sent. ntiis r᷑eferamꝰ
Fleu̾at supͣ ⁊ dolori suo ⁊ ꝯscientie testẽ
nati scđ̾m carnẽ id ẽ isrłite dĩ filiũ nõ
recepissent. quoꝵ fuit adoptio ⁊ głia ⁊
testam̃ta. & legis latio et cultura: ⁊ ꝓmis.
maria gen̾atꝰ ẽ uͥgine. et tã continuo on¬
dis dolore torquet᷑. ut ipse optet anathe¬
ma eẽ a axp̃o id ẽ solus ꝑire ne om̃e isra¬
heliticũ genꝰ ꝑeat. Et quia hoc dixãt statĩ

Expanded text:
 sub nomine Christiano introducunt dogma gentilium, dicamus animas laphis uel illis corporibus poenas antiquorum luere peccatorum. multoque melius est simpliciter imperitiam confiteri et inter cetera, quae nescimus, etiam huius loci obscuritatem refugere quam, dum uolumus dei probare iustitiam, Basilidis et Manichei heresim defendere et Hiberas nenias Aegyptiaque portenta sectari. dicamus igitur, ut possumus, et apostolicae uoluntatis sequentes uestigia ne puncto quidem, ut dicitur, atque ungue transuerso ab illius sententiis recedamus. fleuerat supra et dolori suo et conscienati secundum carnem, id est Israhelitae, dei filium non recepissent, quorum fuit adoptio et gloria et testamenta et legislatio et cultura et promisMaria generatus est uirgine, et tam continuo cordis dolore torquetur, ut ipse optet anathema esse a Christo, id est solus perire, ne omne Israheliticum genus pereat. et quia hoc dixerat, statim
Abbreviated transcription (Latin):
uelũ int̾iꝰ disrũpendũ. ut om̃ia q̃
nc̃ nob̾ abscondita sũt domꝰ dĩ sa¬
cram̃ta uideamꝰ. quid signit̾icent
duo cherubm. quid oracłm. quid
uas aureũ. in quo manna recondi¬
demus in imagine ⁊ cũ historie nb̃
uelũ scissũ sit ⁊ ingrediam᷑ atriũ dĩ:
tñ secreta eiꝰ et uniu̾sa mistĩa que
in celesti irłm clausa retinẽt᷑ scire¬
cõmota ẽ: uxta illud qđ scͥpͥtũ est
ĩ aggeo. Adhuc ego mouebo semel
celũ et tram: et ueniet desid̾ãtꝰ cũc-¬
tis gentibꝰ ut ah onente et occidẽte

Expanded text:
interius disrumpendum, ut omnia, quae nunc nobis abscondita sunt, domus dei sacramenta uideamus: quid significent duo cherubin, quid oraculum, quid uas aureum, in quo manna recondidemus in imagine et, cum historiae nobis uelum scissum sit, ut ingrediamur atrium dei, tamen secreta eius et uniuersa mysteria, quae in caelesti mota est. Juxta illud quod scriptum est in Aggeo: Adhuc ego semel movebo coelum et terram, et veniet desideratus cunctis gentibus, ut ab oriente et occidente
Abbreviated transcription (Latin):
quia p̃dicationis sue inp̃sentiaꝵ
fistulã organũq ꝑ quod xp̃o can̾et
nõ inuen̾at. Perrer̃q in macedo.¬
ma. Apparuerat enĩ ei uir mace¬
adiuua nos: ut ibi inueniret
titũ et uisitaret frs: nł ꝑsecutio.¬
nibꝰ ꝓbaret᷑. hoc ẽ enĩ qđ dic̃. Dõ

Expanded text:
onis suae in praesentiarum fistulam organumque, per quod Christo caneret, non inuenerat, perrexitque in Macedoniam-apparuerat enim ei uir Maceadiuua nos —, ut ibi inueniret Titum et uisitaret fratres uel persecutionibus probaretur. hoc est enim, quod dicit: deo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ gr̃a. tc̃ lib̾e loquũt᷑ ad pͥncipes
minibꝰ : Alortuos suscitãt int̾ flagella
letant᷑. fundũt sanguinẽ. ⁊ sus supplciis
coronant᷑. Nondũ gͦ erat sp̃s datꝰ ĩ apłis.
nec de uentre eorz fluebãt gr̃e sp̃ales. qr¬
añs necdũ fuerat glificatꝰ. Que sit aut̃
gła ipse in engłio loquit᷑. Pat̃ glifica
me gła qͣm apud te habru pͥquã mũdꝰ¬
fieret. Ciłia saluatoris patibulũ triũphã¬
tis ẽ. Crucifigit᷑ ut hõ głificat᷑ ut dñs.
Demq sol fug̃. lua mutat᷑ in sanguinẽ¬
t̾ra motu insolito contremiscit. aꝑũt᷑
inferi. mortui ambulãt sara rũpũt᷑. Hoc
ẽ głia de qua loquebat᷑ in psalmo. Exur.¬
ge głia m̃a. exunge psalt̾iũ ⁊ citara.
Ipsaq de se respondit głia ⁊ dispensatio
carnis assũpte. Exurgã dilucło. Ut un¬
pleat᷑ uicesimi pͥmi psalmi aitulꝰ. P ro
ioua heresis calũpniat᷑ s unꝰ atq
en filius di ⁊ filiꝰ hom̃is est et quic¬

Expanded text:
s sancti gratia, tunc libere loquuntur ad principes minibus? mortuos suscitant, inter flagella laetantur, fundunt sanguinem et suis suppliciis coronantur. nondum ergo erat spiritus in apostolis nec de uentre eorum fluebant gratiae spiritales, qnus nec- J dum fuerat glorificatus. quae sit autem gloria, ipse in euangelio loquitur: pater, glorifica me gloria, quam apud te habui prius, quam mundus esset. glona saluatoris patibulum triumphantis est. crucifigitur ut homo, glorificatur ut deus. denique sol fugit, luna mutatui in sanguineterraemotu insolito contremiscit: aperiuntur inferi, mortui ambulant, saxa rumpuntur. Haec est gloria, de qua loquebatur in Psalmo: Exurge gloria mea, exurge psalterium, et cithara . Ipsaque de se respondit gloria 837 et dispensatio carnis assumptae: Exurgam diluculo; ut impleatur vigesimi primi Psalmi titulus, pro nova haeresis calumniatur; sed unus atque idem Filius Dei, et Filius hominis est: et quid
Abbreviated transcription (Latin):
dicente. uado et aliũ paraclitũ mutã
enĩ ꝓmissũ ẽ. Ego mittã sponsionẽ
patrn mi in uos. et uos sedebitis in
ciuitate quoadusq induamini uͥtute
ex alto. Et resurgens in apłoꝵ insufla.¬
uit faciẽ. et nõ in montani pͥscille. et
marimille. et illis ait. Quor dimise.¬
ritis pecc̃a dimittẽt᷑. et quoꝵ retinueri¬
ñ reced̾ent de ierosolimis s expectarẽt

Expanded text:
dicente: uado et alium paracletum mittam enim promissum est: ego mittam sponsionem patris mei in uos et uos sedebitis in ciuitate, quoad usque induamini uirtutem ex alto, et resurgens in apostolorum, insufflauit faciem — et non in Montani, Priscillae et Maximillae — et illis ait: quorum dimiseritis peccata, dimittentur et, quorum retinuerine re
Abbreviated transcription (Latin):
qr sp̃m scm̃ nesciebãt itm̃ baptinã¬
tur immo tẽ uerũ accipĩt baptisma.
petrꝰ aname ⁊ saphire dixisse nairat᷑
qđ m̃tientes spui scõ nõ sint ho¬
minibꝰ m̃titi sed deo.
id significet illud qd̾ apłs paulꝰ
disputac ad romanos scribens. Qd¬

Expanded text:
 sanctum nesciebant, iterum baptizantur, immo tunc uerum accipiunt baptisma —Petrus Ananiae et Sapphirae dixisse narratur, quod mentientes spiritui sancto non sint hominibus mentiti, sed deo. Quid significet illud, quod apostolus Paulus disputat ad Romanos scribens: q
Abbreviated transcription (Latin):
ras ame. Et daniel sp̃m̃ dĩ habuis¬
se nairat᷑. Et dauid in spu loquit᷑
dixisse dnm dño suo. sede adextriᷤ
mis donec ponã inimicos tuos sca¬
bellũ pedũ tuoꝵ. Nec sine spu scõ¬

Expanded text:
ras a me. et Danihel spiritum dei habuisse narratur et Dauid in spiritu loquitur dixisse dominum domino suo: sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. nec sine sp
Abbreviated transcription (Latin):
fine nõ hñtibꝰ. p̃sertĩ cũ diũsa atq cõ.¬
traria eugłistis cet̾is nairare uideat᷑.
sabb̃i. Ita eñ distinguendũ est. Cũ
aut̃ siurexiss: et parĩper spũ coarta¬
to inferendũ pͥma sabbi mane appa-¬
ruit marie magdalene ut qui uesꝑe
sabb̃i uixta matħm resurex̾it: mane
pͥma sabb̃i uxta marcũ apparuerit¬
marie magdalene. Quod qͥdem et ioħs
eugłista lignificat. mane eii altius
dici uisũ ee demonstrans.
uoaiodo uixta matħm uesꝑe
sabb̾i maria magdalene uidit

Expanded text:
fine non habentibus, praesertim cum diuersa atque confine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, sabbati. ita enim distinguendum est: cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparueritMariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei uisum esse demonstrans. Quomodo iuxta Matheum uespere sabbati Maria Magdalene uidit
Abbreviated transcription (Latin):
indinm᷑ et panẽ comedimꝰ angłoꝵ
et audiuimꝰ dñm p̃dicantem. Ms̃
cibꝰ est ut faciã uoluntatẽ eiꝰ qui
me misit et impleã opꝰ eiꝰ. Faciamꝰ
gͥ uoluntatẽ eiꝰ qui nos misit patris
et impleamꝰ opus illiꝰ et xp̃s nob̾cum
bibet in regno eccłie sanguinẽ suũ.
ue causa fuit ut et de
resunectione et de apparitione
am̃ eugłiste diu̾sa nairauerint. In
quibꝰ pͥmũ queris cur maths dixĩt
uesꝑe sabb̃i illucescẽte in una sabbi
anm suirexisse: et marcꝰ mane resur.¬
rectionẽ eiꝰ eẽ factam cõmemoret.
ita seribens. Cũ aut̃ resuirexiss una
sabb̃i mane apparuit marie mag-¬
dalene de qua eiecerat septẽ demomia.
& illa abiens: nunciauit his qui cũ
eo fuerãt lugentibꝰ ⁊ flentibꝰ. Illiq
audientes qđ uiueret et qdđ uidifs
eũ: enalidunt. Cuiꝰ questionis duplex
solutio ẽ. Aut erã ñ recipimꝰ marci
testimoniũ. qđ in raris fert᷑ eugłuis¬
om̃ibꝰ grocie libris pene hoc capłm in

Expanded text:
 et panem comedimus angelorum et audimus dominum praedicantem: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius, qui me misit, et impleam opus eius. faciamus igitur uoluntatem eius, qui nos misit, patris et impleamus opus illius et Christus nobiscum bibet in regno ecclesiae sanguinem suum. Quae causa sit, ut de resurrectione et apparitione domini euangelistae diuersa narrauerint. — In quibus primum quaeris, cur Matheus dixerit uespere sabbati inlucescente in una sabbati dominum surrexisse et Marcus mane resurrectionem eius factam esse commemoret ita scribens: cum autem resurrexisset, una sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, de qua eiecerat septem daemonia; et illa abiens nuntiauit his, qui cum eo fuerant, lugentibus et flentibus. illique audientes, quod uiueret et qoud uidisset eum, crediderunt. cuius quaestionis duplex solutio est. aut enim non recipimus Marci testimonium, qomnibus Graeciae libris pene hoc capitulum in
Abbreviated transcription (Latin):
tortuosus et curuus ẽ & graui saircina
p̃grauatꝰ. St nos gͦ quando prauas
ingredim᷑ semitas. et rectã uiã di.¬
mittimꝰ. et oneram᷑ mundi diuiciis
siue ponde delictoꝵ: regnũ dĩ ingre¬
di ñ ualemꝰ. Qđ̃ si deponamꝰ gra-¬
uissimã sarcinam. et assumamus
nob̾ pennas columbe. uolabimꝰ et re.¬
quiescimꝰ et dicet᷑ de nob̾. Si dormia¬
tis int̾ medios leros penne colũbe
deargentate et postĩa dorsi eiꝰ in pal.¬
lore auri. Dorsũ nr̃m qđ pͥmũ infor¬
me erat et graui saicina p̃mebat᷑. ha¬
bebit uirorẽ auri qđ int̾p̃tat᷑ in sensu.
et alas deargẽtatas que intelliguntur
in eloquio scͥpturaꝵ ⁊ regnũ dĩ intra.¬
re pot̾imꝰ. Dicunt apłi se omĩa que sua
fͦuerãt dimisisse et m̾̃cedẽ ꝓ hac uͥtute
audacter exposcunt. Quibꝰ respondit
dns. Om̃is qui reliquerit domũ uł
fis. aut sorores. aut patrẽ. aut matrẽ.
aut urorẽ. aut filios. aut agros ꝓpt̃

Expanded text:
tortuosus et curuus est et graui sarcina tortuosus et curuus est et graui sarcina praegrauatur; et nos ergo, quando prauas ingredimur semitas et rectam uiam dimittimus et oneramur mundi diuitiis siue pondere delictorum, regnum dei ingredi non ualemus. quodsi deponamus grauissimam sarcinam et adsumamus nobis pennas columbae, uolabimus et requiescimus et dicitur de nobis: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi eius in pallore auri. dorsum nostrum, quod primum informe erat et graui sarcina premebatur, habeat uirorem auri, quod interpretatur in sensu, et alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimus. dicunt apostoli se omnia, quae sua fuerint, dimisisse et mercedem pro hac uirtute audacter exposcunt. quibus respondit dominus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ad ne cessitudinẽ flectimꝰ : atq ita cõ¬
grogamꝰ carbones suꝑ capita eoꝵ de
qͥbꝰ scͥpͥtũ ẽ. Sagite potentis acute cũ
carbonibꝰ desolatoriis: ut qͦmͦ d̃e al.¬
tari a seraphĩ carbo sublatꝰ ꝓpħe labia
cos de unquo mãmona qui de re¬
cipiant in et̾na tab̃nacula. Pulcreq
dix̃ de iniquo. Om̃s enĩ diuicie de
inquitate descendũt: et nͥ alt̃ ꝑdi¬
dit. alt̃ nõ pot̾ inuenire. Uñ illa uul¬
gata sententia mͥ uidet᷑ ẽẽ u̾issima.
D iues aut iniquus: aut iniqui heres
Qđ̃ cũ legis doctor audiss. et scire nõ
poss. quia habebat diuicias multas:
conu̾sus dñs ad discipłos ait. Quã.
difficile qui diuites s̃ intrare poisst̃
in regna celoꝵ. Nõ dixc̃ impossibile
s difficile: licet excẽplũ impossibili¬
troire in regna celoꝵ. hoc aut̃ ñ tam
difficile ẽ qͣm impossibile. Nunꝙͣ.
enĩ fieri pot̃. ut camelus tͣnseat per
foram̃ acus. Nũquã gͥ diues intrare
pot̾it in regna celoꝵ: s camelus

Expanded text:
ta congregamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, ut, quomodo de altari a seraphin carbo sublatus prophetae labia cos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. pulchreque dixit \'de iniquo\'; omnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit, alter non potest inuenire. unde illa uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. quod cum legis doctor audisset et ferre non posset, quia habebat diuitias multas, conuersus dominus ad discipulos ait: quam difficile, qui diuites sunt, intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossibile\', sed \'difficile\', licet\' exemplum posueritrare in regnum Dei. Hoc autem non tam difficile est, quam impossibile. Nunquam enim fieri potest, ut camelus transeat per foramen acus. Nunquam igitur dives intrare poterit in regna coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ apłi dño credidũt semꝑ eos habuis.¬
se sp̃m scm̃. nec potuisse signa fac̾e
dicens. Iui sitit ueniat ad me et bibat.
Qui credit in me sic̃ dix̃ scͥptura flumina
de uentre eiꝰ fluẽt aque uiue. hoc aut̃

Expanded text:
 domino crediderunt, semper eos habuisse spiritum sanctum nec potuisse signa faceredicens: qui sitit, ueniat ad me et bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de u
Abbreviated transcription (Latin):
ar Nisi dñs reliquiss nob̾ sem̃
si sodoma facti fuissemꝰ et quasi
gomo. ra similes fuissemꝰ. Om̃is
quide ad romanos epła int̾p̃tacioẽ
indiger et tantis obscuritatibꝰ ob¬
locus hic in quo quidã uolentes
dĩ scruare iusticiã. ex p̃cedentibꝰ
caulis dicũt electũ in utero rebecce

Expanded text:
 reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti fuissemus, et sicut Gomorra similes fuissemus . Omnis quidem ad Romanos Epistola interpretatione indiget, et tantis obscuritatibus inlocus hic, in quo quidam volentes Dei servare justitiam, ex praecedentibus causis, dicunt electum in utero Rebeccae
Abbreviated transcription (Latin):
nificat gr̃e largitatẽ et id ipsũ sonat
qđ dñs reꝓmisit. Uos aut̃ baptiza¬
bimun in sp̃u sc̃o nõ pꝰ multos hos
st̃. ut repleret᷑ tota domꝰ ubi erãt
sedentes. et ignis sp̃s seĩ stacionẽ
in eis mueniret optatã. linguasq
diuidẽt et scđ̃m isaiã qͥ in mũda
labia hab̾e se dixat. purgaret labia
in fsaia quidẽ suꝑ liminare templi
dr̃ fuisse comotũ. et repleta omĩs domꝰ
fumo. id est tr̃ore et tenebris ueriq
ignorantia. In pͥncipio aut̃ eugłii
replet᷑ sp̃u eccłia ut gr̃a atq feruore¬
dixerat. p̃dicat᷑a xp̃m lingua sanet᷑.
Nõ gͦ ioħs luchasq discordant ut qd̾
ille pͥma resumectionis die datũ eẽ
significat bic die qͥnqͣgesimo uenis¬

Expanded text:
e largitatem et id ipsum sonat, quod dominus repromisit: uos autem baptizabimini spiritu sancto non post multos hos izati sunt, ut repleretur tota domus, ubi erant sedentes, et ignis spiritus sancti stationem in eis inueniret optatam linguasque diuideret et secundum Esaiam, qui inmunda labia habere se dixerat, purgaret labia in Esaia quidem superliminare templi dicitur fuisse commotum et repleta omnis domus fumo, id est errore et tenebris uerique ignorantia. in principio autem euangelii repletur spiritu ecclesia, ut gratia eiudixerat, praedicatura Christum lingua sanetur. non ergo Iohannes Lucasque discordant, ut, quod ille prima resurrectionis die datum esse significat, hic die quinquagesimo uenis
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ est. qui m tricesimo nono psal¬
mo. Ego aut̃ m̃ndicꝰ sũ et pauper:
dñs sollicitꝰ ẽ ꝓme. Statĩq quadra¬
gesimi psalmi de eo exordiũ ẽ. Beatꝰ
qui intelligit suꝑ egenũ et pauꝑẽ:
Intelligentia opꝰ est: et pꝰ intelligẽ¬
tiã bĩtuame quid sit egenꝰ ⁊ pauꝑ. Nõ

Expanded text:
tur in tricesimo nono Psalmo: Ego autem mendicus sum et pauper, et Dominus sollicitus est pro me . Statimque quadragesimi Psalmi de eo exordium est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Intelligentia opus est, ut post intelligentiae beat
Abbreviated transcription (Latin):
ierosolimis ne discedẽt. In altero
enĩ ꝓ consolatione tim̃tium uidebat᷑
et uidebat᷑ breui : rursũq ex occłis
tollebat᷑. In alt̾õ aut̃ tanta familia.¬
ritas erat et ꝑseu̾antia: ut cũ eis
parit̃ uesceretur. Uñ et paulꝰ apłs
refert eũ qͥngentis apparuisse disci.¬
płis. et in iohe legimus qd piscãtibꝰ
apłis ĩ lutore stetĩt: et partẽ assi pisciᷤ
fauũq comed̾it. Que uere resunectio.

Expanded text:
Hierosolymis ne discederent. in altero Hierosolymis ne discederent. in altero enim 2 pro consolatione mentium uidebatur et uidebatur breui rursumque ex oculis tollebatur, in altero autem tanta familiaritas erat et perseuerantia, ut cum eis pariter uesceretur. unde et Paulus apostolus refert eum quingentis simul apparuisse discipulis et in Iohanne legimus, quod piscantibus apostolis in litore steterit et partem assi piscis fauumque co
Abbreviated transcription (Latin):
putemꝰ iecuro uenisse ut aꝑuet se¬
pulcrũ dño resurgenti. et reuolue.
hora qua ipse uolu̾at et que nul¬
li mortaliũ cognita ẽ indicasse qd̾
factũ est: et sepulcrũ uacuũ reuo¬
lutione lapidis. et sui ostendisse
p̃sentia: que omĩa uidebant splẽdẽte
facie ipsiꝰ et orrorẽ tenebraꝵ fulgoris
claritate uincente.
UoMIO Do matheus scribit et mar-
cuᷤᷤ qd mandatũ sit apłis ꝑ mu¬
lieres ut p̃cei̾ent saluatorẽ in galileã o ibi eũ uidẽt.¬
et ioħs in ierłm eũ ab apłis uisũ eẽ
cõmemorãt. Aliud ẽ undecĩ se offerre
discipłis qͥ ꝓpt̾ metũ uideoꝵ abscõditi
erant qͣndo ad eos clausis ingressꝰ ẽ
ianuis. et putantibꝰ qđ uidet᷑ in sp̃u:
manꝰ et latꝰ obtulit clauis et lancea
uuln̾atũ: aliud qñ scd̾m lucam p̃buit
se eis in multis argum̃tis ꝑ dies qua.¬
draginta apparens eis ⁊ loquẽs de
regno dĩ. et conuescens p̃cepit eis ab

Expanded text:
putemus idcirco uenisse, ut aperiret seputemus idcirco uenisse, ut aperiret sepulchrum domino resurgenti et reuoluerehora, qua ipse uoluerat et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione lapidis et sui ostendisse raesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincente. Quomodo Matheus cus, quod mandatum sit Apostolis per mulieres ut praecederent Jesum in Galilaeam, et ibi eum viderenes in Hierusalem eum ab apostolis uisum esse commemorant? — Aliud est undecim se offerre discipulis, qui propter metum Iudaeorum absconditi erant, quando ad eos clausis ingressus est ianuis et putantibus, quod uideretur in spiritu, manus et latus obtulit clauis et lancea uulneratum, aliud, quando secundum Lucam praebuit se eis in multis ar gumentis per dies quadraginta apparens eis et loquens de regno dei et conuescens praecepit eis, ab
Abbreviated transcription (Latin):
E ratq aspectꝰ eiꝰ sic̃ fulgur: et uesti.¬
m̃tũ eiꝰ sic̃ nix. P re timore aut̃ eius
ext̃riti sũt custodes: et facti sunt
uelut mortui. Qͥ gͥ fuerant tanto
timore ꝑt̾riti ut mortui putarent᷑.
aut dimisisse sepulcrũ et fugisse
credendi sunt. aut ita et corpr̃e ⁊ aĩo
obtorpuisse ut ñ dicã uiros. s ne
muliercłas quidẽ sepulcrũ intrare
cupientes audent ꝓhib̾e. Al agnus
enĩ timor eos extriruerat uidẽtes
lapidẽ reuolutũ et tr̃emotũ factũ. ñ
ex more. ñ solito. s magnũ qui cũcta
cõcuteret: et eu̾sionẽ t̾re funditꝰ mi¬
naret᷑. Angłm quoq descendisse de
celo tam claro uultu. ut ñ lampadas
et humana arte lum̃ succensũ s ful-¬
gur imitaret᷑ celi quo illustrant᷑ om̃ia.
Uñ et in tenebris uid̾e potuer̃. Itaq
lib̾e introeunt. Uenerat enĩ maria
magilalene que nunciau̾at eis la-¬
pidẽ reuolutũ: et corpus dm̃ de mo.¬
num̃to eẽ sublatũ : angłm aut̃ nõ

Expanded text:
fulgur et uestimentum illius sicut nix. prae timore autem eius exterriti sunt custodes et facti sunt uelut mortui. qui igitur fuerant tanto timore perterriti, ut mortui putarentur, aut dimisisse sepulchrum et fugisse credendi sunt aut ita et corpore et animo obtorpuisse, ut non dicam uiros, sed nec mulierculas quidem sepulchrum intrare cupientes auderent prohibere. magnus enim timor eos exterruerat uidentes lapidem reuolutum et terrae motum factum non ex more solito, sed magnum, qui cuncta concuteret et euersionem terrae funditus minaretur, angelum quoque dei descendisse de caelo tam claro uultu, ut non lampadas et 1 humana lumen arte succensum, sed fulgur imitaretur caeli, quo inlustrantur omnia. unde et in tenebris uidere potuerunt. itaque libere introeunt; uenerat enim Maria Magdalene, quae eis nuntiauerat lapidem reuolutum et corpus domini de monumento esse sublatum. angelum autem non