comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Siuirũ ademonio liberaturi. morali¬
ter animũ ab inmunda cogitatione purgatũ significare dixe¬
rimus consequenter femina febribus tenta sed ad inperiũ
dñicurata. carnẽ ostendit . a concupiscentiae suae feruore
ꝑcontinentiae p̃cepta frenatã: Omnis enĩ amaritudo &
ira & indignatio &clamor & blasphemia sp̃s inmundi furor

Expanded text:
aemonio liberatum, moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dicimus, consequenter femina febribus tenta, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore per continentiae praecepta fraenatam; omnis enim amaritudo et ira et indignatio, et clamor et blasphemia
Abbreviated transcription (Latin):
Herodia nos dicit milites herodest hetr harchae ꝗ
&i pse tunctẽ poris erat hie ro solimis adque ins ꝑ¬
nendo & in ridendo dnmpilato & iuda eius consen¬
tiebat ut locas euangelista testatur queren teser¬
go dñm conp̃endere summi sacerdotes scribe
& senio restinuerunt t᷑ bam at que ideoq ꝓ
se non potueruntt̃ rene potestatis manibs
efficero tẽtabiant ut uł ut ipsi amorteeius uideren¬
tus in munes nuberenĩ subcesrare agusto iudei
subiecta romanis quando iro to orbetcelebrata¬
descripcio sa pendi aria facta fuerat & crit
inpo pulo magna sediciodicentibus altiis ꝓsecu¬
ritate et equiete quaromani ꝓomnibus militarent
deberetributa ꝑ solui faris eis uero quisibi ad¬
plaude bant iusticiã & contrarionibus nondebe

Expanded text:
Herodianos dicit milites Herodis tetrarchae, qui et ipse tunc temporis erat Jerosolymis, atque in spernendo et irridendo Dominum Pilato et Judaeis consentiebat, ut Lucas evangelista testatur. Quaerentes ergo Dominum comprehendere summi sacerdotes, scribae, et seniores timuerunt turbam. Atque idea quia per se non poterant, terrenae potestatis manibus efficere tentabant, ut velut ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe edescriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis: pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi. Pharisaeis vero, qui sibi adplaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debe
Abbreviated transcription (Latin):
qui manũ habebat arida humanũ genus indicat in
fecunditate bonioperis arestatũ sed dñi miseratione
curatum : Cuius dextera quae in primo parente dũiu&ĩ¬
te corboris poma decerper& aruerat ꝑredemptoris gra¬
tiã dũ ins ontis manus crucis arbore tender& bonoxũ
operũ crucis sucis est restituta saluti: & beneinsina
goga manus erat arida qui a ubistientia domũ maius
ibi grauius est in excusabilis noxepericulũ: &oSen¬

Expanded text:
qui manum habet aridam, humanum genus indicat in fecunditate boni operis arefactum, sed Domini miseratione curatum. Cujus dextera quae in primo parente dum vetitae arboris poma decerperet aruerat, per Redemptoris gratiam dum insontes manus in crucis arbore tenderet, bonorum operum succis est restgoga manus erat arida, quia ubi scientiae donum majus, ibi gravius est inexcusabilis noxae periculum. Obser
Abbreviated transcription (Latin):
d conprobandã resur rectionis uerita tẽ
Amulto aliis mani festioribus exemplisu¬
tĩ potuit equibus ẽ & illud sustitabunt
mortui &resurgent qui insepulchis sunt
& in alio lo ca multi dami entut detemte pul¬
uere consurgent alii in uita & alii in obpro¬
priũ & confusionẽ aãna queritur ita que
quid sibi uoluerit dns liac proferre testi¬
moniũ quod uid& ur imbiguõ uł non satis
ad resur rectonisptin& uenitate supra
diximus saducaeus nec angaltis nec sp̃m nec
resur rectionẽ corpox consitentes anima¬
rũ quo que interitũ predicas se. hiuinque
tantũ libros mysi recipieb ant proph& arũ
uaticinia resp̃uentes stultũ er goerit
inde proferne testimoni a quorũ austo¬
ritatẽ non sequebantur. Porno aduẽ ni¬
tatẽ animarũ probandã ponit exemplũ ego
tatimque infert non ẽ ds mortuorum sed
uiuorum ut cũ probauerit animas ꝑma¬
nere post mortẽ neque enĩ poterat fieri¬

Expanded text:
Ad comprobandam resurrectionis veritatem Ad comprobandam resurrectionis veritatem multo aliis manifestioribus exemplis uti potuit. E quibus est et illud: Et suscitabuntur mortui, et resurgent qui in sepulcris sunt . Et in alio loco: Multi dormientium de terrae pulvere consurgent, alii in vitam, et alii in opprobrium et confusionem aeternam. Quaeritur itaque quid sibi voluerit Dominus hoc proferre testimonium quod videtur ambiguum, vel non satis ad resurrectionis pertinet veritatem. Supra diximus Sadducaeos nec angelos, nec spiritum, nec resurrectionem corporum confitentes, animarum quoque interitum praedicasse. Hi quinque tantum libros Moysis recipiebant, prophetarum vaticinia respuentes. Stultum ergo erat inde proferre testimonia, quorum auctoritatem non sequebantur. Porro ad aeternitatem animarum probandam ponit exemplum. Egotatimque infert: Non est Deus mortuorum, sed viventium, ut comprobaret animas permanere post mortem. Neque enim Deus veri
Abbreviated transcription (Latin):
&dicit eis lic& sabbatis benie ꝑacene aniora¬
e. Prcueni ens dñs calũ niã iudeorũ quãsibi ꝑfi¬
dam̃ite paraueraNT arguit tos quia legis p̃cepta pra¬
ua interp̃tatione uiolaruNt estimando in sabba¬
to &iam ab onis operibus feriandũ cũ l& amalis abs¬
tinere iubeatdicens. omneo pusseruire non faci¬
&is in eo id est p& catũ: Om nis enimi qui facitp&¬
catũ seruus est p&catii Qm̃ pre cepta &i ã futu¬
rum tantũ modo non aũt & bonorũ sunt feriens habi¬
turi Nã & s̃ secularia opera conquies cant: Non oc¬
ciosus tamen boni operis actus est indĩ laude. quies¬
cere: anu masaluam pacene paposep

Expanded text:
licet Sabbatis bene facere, an male? Praeveniens Dominus calumniam Judaeorum quam sibi perfida mente paraverant, arguit eos quia legis praecepta prava interpretatione violarent, aestimando in Sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex a malis abstinere jubeat dicens: Omne opus servile non facietis in eo, id est peccatum. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . Eodem praecepto simul et futurum tantummodo, non autem et bonorum sint ferias habituri. Nam licet saecularia opera conquiescant, non otiosus tamen boni operis actus est in Dei laude quiescere. Animam salvam facere, aut p
Abbreviated transcription (Latin):
aec apparitio quomodo & hubi sit facta iohaes
plerus sime doc& Surrexit cũt dñs manede
monumento in quosero iam facto erat depositus
ut adimpler&ur illud psclmista. Aduesperũ
demorabitur fl&us & ad matutinum l&icicc
Sepultus ergo sexta scbbati. quae dicitur paras¬
ceue circam horam uesꝑtinam sequenti nocte
acdicce sabbati cũ noste subsequenti in monum̃¬
to positus. sic dice tertia idẽ mane prima sabba¬
ti surrexit Non aut̃ in merito unodicie in se¬
pulchro & ducb noctis icccuit Quiauidelic&
lucem suce simplex mostis tenebris du pleñre
danlit diduns. anas ques recepit soluit Siexum
ipseutramq sus ciper& nos anilla liberarier Sed
ursam misericorditer accepit & urxtae utrã qi

Expanded text:
aec apparitio Domini quomodo et ubi sit facta, Joannes plenissime docet. Surrexit autem Dominus mane de monumento, in quo sero jam facto erat depositus, ut adimpleretur illud Psalmistae: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Sepultus ergo sexta Sabbati, quae dicitur Parasceve, circa horam vespertinam, sequenti nocte ac die Sabbati cum nocte subsequenti in monumento positus, sic die tertia, id est mane surrexit prima Sabbati. Non autem merito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae detulit, et duas nostras quas recepit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret, sed unam misericorditer accepit, et juste utramque
Abbreviated transcription (Latin):
adesse ꝑ p&uo sitantũ trans figurata xp̃ihum anttas duorũq
soti&as scõꝵ ad punctũ uis adilectat uteos nedisced ant&iã
obsequia p&rus sister euelit qui & siprostupore humana
fragilitatis nestiat quiddicat in siti tam̃ sibidat affectũ in
ad ño non alic ubiterrarũ sed in caelis esse ꝓmissũ nec recor¬
dictus est sesuosq: quo ap̃łos mortali adhuc carnecir cũ¬
septos in mortalis uite statũ subire non possecium̃tit
excesserat quia indomo patrisquȩ in caelis est domus
mea nufacta necessaria non sit sed&usque nunc impe¬
ritiȩ notatur quis que legi ꝓph&is & euangelio triata¬
bernacula facere cupit cũ hec ab inuicẽ nulla tenus ua¬
leant separari : Vnũ abentia tabernaculũ hocẽ eccle¬
siã di
Et factae pubes ohum braus eos
uimateriale tab naculũ q siuit nubis accipit ũ brat¬
culũ ut discati in resurrestione non tegmine domo
filii aut̃ hominũ in ꝓtestione alarũ tuarũ sperabunt

Expanded text:
adesse perpetuo, si tantum transfigurata Christi humanitas, duorumque societas sanctorum ad punctum visa delectet, ut eos ne discedant etiam obsequio Petrus sistere velit, qui et si pro stupore humanae fragilitatis nesciat quid dicat, insiti tamen sibi dat affectus ini sanctis a Domino, non alicubi terrarum, sed in coelis esse promissum. Nec recordatus est se suosque coapostolos mortali adhuc carne circumseptos, immortalis vitae statum subire non posse, cui mente excesserat, quod in domo patris quae in coelis est, domus manu facta necessario non sit. Sed et usque nunc imperitiae notatur, quisquis legi et prophetis et evangelicis tria tabernacula facere cupit, cum haec ab invicem nullatenus valeant separari, unum habentia tabernaculum, hoc est Ecclesiam Dei. Et facta est nubes obumbrans eos. Qui materiale tabernaculum quaesivit, nubis accepit obumbraculum, ut discat in resurrectione non tegmine domorFilii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt
Abbreviated transcription (Latin):
operarilic& p̃cib: ẽ insistendũ ne inoctauo r&ributionis tem¬
pore audice corripiamur irato quod & ĩpse dñs hodo co
uoluit nos ostenso sue orationis xemplo docerede quo secun¬
dũlucã dicitur quia scenditin montẽ utorar& In montẽ
nãque oraturus & sic tranꝰfiguraturus ascendit ut ostendat
eos qui fructũ resur rectionis epestant quiregẽ in de¬
coresuꝰ uidere desiderant mente in excelsis habitare & conti¬
nius p̃cib: incũbere debere tressolũ modo secũ discipulos du
in corruptamente seruauerint. tunca terna eius me

Expanded text:
operari licet precibus est insistendum, ne in octavo retributionis temoperari licet precibus est insistendum, ne in octavo retributionis tempore a judice corripiamur irato. Quod et ipse Dominus hoc loco voluit nos, ostenso suae orationis exemplo, docere, de quo secundum Lucam dicitur quia ascendit in montem ut oraret. In montem namque oraturus et transfiguratus sic ascendit, ut ostendat eos qui fructum resurrectionis exspectant, qui regem in decore suo videre desiderant, mente in excelsis habitare, et continuis precibus incumbere debere. Tres solummodo secum discipulos ducincorrupta mente servaverint, tunc aeterna ejus me
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti designatur incuius lectione ꝑ gratiã
sc̃i sp̃s internas mentium epulas inuenimus. quid
in pisciculis qđ bene dicens pariter dñsturbe ius¬
sit udponi nisi scas accipimus illius tem poris
quo eademest condita scriptura uł corumip¬
sac scriptura fidem uitã & passiones contin&
quid&urbulentis huius scłi fructibus erepti
ac diuina benedictione consecrati refetionẽ
nob̵ internam ne in huiuis mundi transeuitas &¬
curso deficiamus exemplo surudut te pbuere uł
Imortis
ET

Expanded text:
Testamenti designatur, in cujus lectione per gratiam sancti Spiritus internas mentium epulas invenimus, quid in pisciculis quos benedicens pariter Dominus turbae jussit apponi, nisi sanctos accipimus illius temporis, quo eadem est condita Scriptura, vel quorum ipsa Scriptura fidem, vitam, et passiones continet? Qui de turbulentis hujus saeculi fluctibus erepti, ac divina benedictione consecrati, refectionem nobis internam, ne in hujus mundi transeuntis excursu deficiamus, exemplo suae vel vitae praebuere vel mortis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Dic signum querunt quasi quȩ uiderant signa
Dnon fuerint sed quidque rant ostenditur cum
dicitur querentes ub illo signũ decalo uel inmorẽ
haeliae ignem de sublimi uenirecupi ebant uł insi¬
militu dinem samuhelis tempore aestiuomugi¬
re tonitrua coruscare fugora imbresruere qua¬
si non possent &illa calumniari &dicere & occul¬
tis &uurus cerispassionibus haccidisse actuqui
calũniuris. ea queo culisuides munutenes ittilita¬
te sentis quid facis dehis quede caelo uenerint uti¬
que respondebis &iagos in egipto multa signa
fecis se decaelo uł certe signum decaelo queruNT
ut qui multa hominum milia secundo paucisde
panibus sccciaut : Nunc in exempłũ moisi manna
celitus misso & ꝑom̃a passim disꝑso populum om¬
nem multo tempore reficiat qđ m euangelio
io hannis post edulium panũ turbus ab eo quesis¬
selegimus dicentes q̃đergo tusticis signum ut
uideamus & credamus tibi quidoperaris patres
nr̃i munnã munducauerunt indeserto sic̃¬

Expanded text:
ic signum quaerunt, quasi quae viderant, signa non fuerint. Sed quid quaerant ostenditur, cum dicitur: Quaerentes ab illo signo de coelo. Vel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis, tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calummaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et Magos in Aegypto multa signa de coelo fecisse. Vel certe signum de coelo quaerunt, ut qui multa hominum millia secundo paucis de panibus satiavit, nunc in exemplum Moysi manna coelitus misso et per omnia passim disperso, populum omnem multo tempore reficiat. Quod in Evangelio Joannis post edulium panum turbas ab eo quaesisse legimus, dicentes: Quod ergo tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? Quid operaris? Patres nostri manna manduca
Abbreviated transcription (Latin):
uiergomaniseste intellegens operadĩ cumd euir¬
Atute negare non possit sti mulatus in uidia calũ
infituro: Nonqđ negemus &eisi penitentiã agere
uoluerit possedimitti ubeo qui uult om̃s honi nessal¬
uos fieri. &inagnitionem ueritatis uenires Siqu

Expanded text:
ui ergo manifeste intelligens opera Dei, cum Dei virtutem negare non possit, stimulatus invidia calumniin futuro. Non quod negemus et ei si poenitentiam agere voluerit posse dimitti, ab eo qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire; sed
Abbreviated transcription (Latin):
uod eum in domum suã ire precepit
inlustrantur. ut ad corsium redean & quantum sibi
donatum sit sollicitamenta ꝑpendant conlatisq
sibibeneficiis digna operũ exsecutione respon¬
deaNt quoduero eũ sicut & multos quo sanauit idi¬
os sanationẽ suũ silentio tegere iub& exemplis
suis tribuit nedehis que faciunt mirandis fauore
uul girequirant: Sed diuinis tantum aspectibus
ubi & mercis operum restat sint placere con¬
tempti:
et ecres susẽ iłis. & discipulieius iu
castello crsauee philiũ

Expanded text:
uod eum in domum suam ire praecepitillustrantur, ut ad cor suum redeant, et quantum sibi donatum sit sollicita mente perpendant, collatisque sibi beneficiis digna operum exsecutione respondeant. Quod vero eum sicut et multos quos sanavit alios, sanationem suam silentio tegere jubet, exemplum suis tribuit, ne de his quae faciunt mirandis favorem vulgi requirant, sed divinis tantum aspectibus ubi et merces operum restat, sint placere contenti. Et egressus est Jesus et discipuli ejus in castellum Caesareae Phili
Abbreviated transcription (Latin):
nmat theo caitem scriptum plenius est quicam quae
dimiserit ux orem sucm nisiob fornicationem & clim
duxerit mecatur: Uunc ergo solum modo carnedis et
causcc fornicatio unas pẽdis timordĩ ut ux ordimit ttur
sicutmul terdigionis causcfecisse. leguntur nulla auter
causest di logi pntes criptc utuiuente ea querelistu
et aliuducatur¬
scoi. Et opperesaxt il lapauulos uttaxqeuet illos.

Expanded text:
Matthaeo scriptum plenius est: Quicunque dimiserit uxorem suam nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, moechatur . Una ergo solummodo causa est carnalis, fornicatio: una spiritalis, timor Dei, ut uxor dimittatur, sicut multi religionis causa fecisse leguntur. Nulla autem causa est Dei lege perscripta, ut vivente ea quae relicta est, alia ducatur. Et offerebant il
Abbreviated transcription (Latin):
Potest aut hate fructificatio fici. iuxta mysticos
sensus altius intellegi. Videlic& super statusi na¬
goge quae condam ueniente ad sedño quae fructũ
iustitiae non habebat in eis. quitunc increduli erans
a &erna sterelitate damnata est: Sed qm̃ dxxit apłs
quae cecitas & parte fac ta est in isrł donec plenitu¬
dogentium intrar&. & siom̃s isrł saluus erit.
cum hoc ad fuerit tempus. ut ab latadiutina cęci¬
tate perfidie omnis isrł lucem recipiat. & salute
quid nisi diusterelis. arbor fici fructu quod negaue¬
rat. redd&: Iuxta illdd. beati iob lignũ hab& spẽ
si praecisum fuerit rur sum ui rescit & rami eius
pullulant. si senuerit interra. radix eius & in
puluere mortuum fuerit truncus illius. adodore
aquȩ germinauit. & faci& coma Quasi cũ primũ
plantatum est quae ubi factũ uideris diem & tremi
discrimini & aes tamenuere pacis aducir ense in
proximo non ambiges: AMEΝ DΙCVΟTI

Expanded text:
Potest autem haec fructificatio fici juxta mysticos Potest autem haec fructificatio fici juxta mysticos sensus altius intelligi, videlicet super statu Synagogae, quae quondam veniente ad se Domino, quia fructum justitiae non habebat, in eis qui tunc increduli erant, aeterna sterilitate damnata est. Sed quoniam dixit Aposquia caecitas ex parte facta est in Israel, donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus erit . Cum hoc adfuerit tempus, ut ablata diutina caecitate perfidiae, omnis Israel lucem recipiat et salutem, quid nisi diu sterilis arbor fici fructum quem negaverat reddet? juxta illud beati Job: Lignum habet spem, si praecisum fuerit, rursum virescit, et rami ejus pullulant. Si senuerit in terra radix ejus, et in pulvere mortuus fuerit truncus illius, ad odorem aquae germinabit, et faciet comam, quasi cum primum plantatum est. Quod ubi factum videris, diem extremi discriminis, et aestatem verae pacis ac lucis esse in proximo non ambiges. Amen dico vob
Abbreviated transcription (Latin):
corpora repertus. seude morte iam resusci¬
tatus aduitã. Ueniunt adiudicium & repbi
& ipsi alii incorpore uiui inuenti. Alii aduita
amorte suscitati. sed ea nimirum distantia
quod iusti congregantur ingaudium dñi sui
Inimici autem eius peracto iudicio dispͥent᷑¬
& pereant a fatiae di.
Fauueu diccite. PaRABOLANA
uiam RaMos EusteΝER ꝑueRitIt Nata sueRi
Solia cosnoscitis eue in paoxicoo sit
ȩstas SIC ET UOS CUMUIDERITIS HacC
FIERI SCITOTE QE IN PROXIMOEST
SITIN OSTIIS
Nub & emplo arboris. docuit. consummatio¬
Dnis aduentum. Quomodo inquit. cum teneri
fuerint in arbore ficus. cauliculi & gema erum¬
pit in florem. cortix que folia parturit intelligitis
aestatis: aduentum & sauoni acueris. introitum.
ita cũ omnia haec quȩ scripta sunt uideritis: Nolite
putare. iam ad esse consum mationem mundi.
sed quasi prȩmia & precursores quos damue¬
nire ut ostendant que propesit. & in ianuis:

Expanded text:
corpore repertus, seu de morte jam resuscicorpore repertus, seu de morte jam resuscitatus ad vitam. Veniunt ad judicium reprobi et ipsi, alii in corpore viventes inventi, alii ad vitam a morte suscitati. Sed ea nimirum distantia, quod justi congregantur in gaudium Domini sui; inimici autem ejus peracto judicio dissipentur, et pereant a facie Dei. A ficu autem discite parabolam: Cum jam ramus ejus tener fuerit: et nata fuerint folia: cognoscetis quia in proximo sit estas. Sic et vos: cum videritis hec fieri; scitote quod in proximo sit in ostiisub exemplo arboris, docuit consummationis adventum. Quomodo, inquit, cum teneri fuerint in arbore ficus cauliculi, et gemma erumpit in florem, cortexque folia parturit, intelligitis aestatis adventum, et favonii ac veris introitum; ita cum omnia haec quae scripta sunt videritis, nolite putare jam adesse consummationem mundi, sed quasi prooemia et praecursores quosdam venire, ut ostendant quod prope sit et in januis.
Abbreviated transcription (Latin):
sũter restres ad hoc iudicium per turgari cuiur
as pectũ & ipse caelorum uirtutes hoc est angelice
trement potestates. Beato quoq iob atestante qui
dicitur. columnae caeli contremescunt & pauqui
ad nutũ eius quid ergo faciunt tabule quando
trement colũ nae quid uirgula deserti patitur
cũ cedrus para disi concutitur.
cabit elec tos suos ainiͣi uentis. Asũ¬
Mo teRRie usque ad sũnũ cali
quat tuor uentis. aquattuor mundi climatibus
Mdicit oriente occidente aquilone & austro
& nequis que putar& aquat tuor solum modo plagis
terrae & non potius acunctis eius finibus simul
& mediterraneir regionibus clictor esse congib¬
gandos apte sub iunxit. A summo terre usque
ad summum cadi. id est ab & tremor terraefinib:
perdire tum usque adultimos terminos cius
ubi longe as pec tantibus circulis caeliterrae.
uideretur insidere Nullus ergo indie illa re¬
manebit electus qui nonuenienti adiudicium
dño in aera. occurrat. Siue uiuens adhuo in

Expanded text:
su terrestres, ad ejus judicium turbari, cujus aspectum et ipse coelorum virtutes, hoc est, angelicae trement potestates, beato quoque Job attestante, qui ait: Columnae coeli contremiscunt et pavent ad nutum ejus. Quid ergo faciunt tabulae, quando tremunt columnae? Quid virgula deserti patitur, cum cedrus paradisi concutitur? gabit electos suos a quatuor ventis, a summo terrae, usque ad summum coeli. A quatuor ventis, a quatuor mundi climatibus dicit, Oriente, Occidente, Aquilone et Austro. Et ne quisquam putaret a quatuor solummodo plagis terrae, et non potius a cunctis ejus finibus simul et mediterraneis regionibus electos esse congregandos, apte subjunxit: A summo terrae, usque ad summum coeli, id est, ab extremis terrae finibus per directum, usque ad ultimos terminos ejus, ubi longe aspectantibus circulus coeli terrae videtur indicere. Nullus ergo in die illa remanebit electus, qui non venienti ad judicium Domino in aera occurrat, sive vivens adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
& operationis munditiam seu prop̃t gemine di¬
lationis di uidelic& & ꝓximi sacramentum on
bepredicandum:
et statimintro euites.
illudinuer u&is pullum ligatum supeꝵ
quem nemo ad huc hominuo sedit sol¬
uite illum &adducite & si quis uob di xe¬
tit quid pacitis dicite quiadũsneces¬

Expanded text:
et operationis munditiam, seu geminae diet operationis munditiam, seu geminae dilectionis, Dei videlicet et proximi, sacramentum toto orbe praedicandum. Et statim introeuntes illud, invenietis pullum ligatum super quem nemo adhuc hominum sedit. Solvite illum, et adducite. Et si quis vobis dixerit: Quid facitis
Abbreviated transcription (Latin):
sun ulier e deuoti mistico crisuatulpinuntti biqu
qudlo numiru obuultos anit pus sionit sucam docen¬
tur ipste quasi od oristre delibatus est un geito
hine & eñi ciuitas hac inmonte. oltueti positatt̃
referetur ut eclaesium pergratium sui condito¬
ris suluandum esse desigat quã unc cionem spi¬
ritaliũ caris matũ &scientie pi&ictis queperpetua
luer resou& undede alibi cumdixiss& non pocest
ciuitas cebscondi niprr supermontem. posita con:¬
tinuo subiecit:
ueque accendunt lucernã & ponunt ea sub mo¬
dio quiaidẽ monsoliu&i id est sũmas spiritaliũ
distributor gratiarum quiciuitatem suam
utemineat galtat: hanc quoque oleo exul¬
tationis utlucere possit n& defici & inpinguat
& quia idẽ lumen sub modio ponit noluit mi¬
sit discipulos in castellum quod cotra eos erat:
hocẽ dotores qui indota acbarbara totius.
orbis loca quasi contra posita castelli moenia
euangeligando pen&rarent destinauit. recte aũt
duomittuntur siue prop̃t scientiam ueritatis

Expanded text:
a muliere devota mystico chrismate perunctus est, quia nimirum multos ante passionem suam docentus, ipse quasi odorifero delibutus est unguento. Hinc etenim civitas haec in monte tiam sui conditoris salvandam esse designet, qui nos unctione spiritalium charismatum, et scientiae pietatisque perpetua luce, refovet. Unde alibi cum dixisset: Non potest civitas abscondi supra montem posita, continuo subjecit: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio . Quia mons idem Oliveti, id est, summus spiritalium distributor gratiarum, qui civitatem suam ut emineat exaltat, hanc quoque oleo exsultationis ut lucere possit, ne deficiat, impinguat. Et quia idem lumen sub modio poni noluit, misit discipulos in castellum quod contra eos erat, hoc est doctores qui indocta ac barbara totius orbis loca, quasi contra positi castelli moenia, evangelizando penetrarent, destinavit. Recte autem duo mittuntur, sive propter scientiam veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
tuus credentes siodorem uistutũ referti cũ opinio¬
ne bonorũ operũ dnm querimus ad monum̃tum
ꝓfectu illius cũ aromatib uenmus. Quo docutẽ
ualdemane mulieres uenert ad monum̃ tũ hosto
iã solae idest cuiam cccelũ aborientis parte al¬
bes cer& qua eñ fit utiq nisi solis horientis uicini¬
tate Iuxta hystoriaẽ quidem magnus querendi
& in ueniendi dñm feruor caritatis ostenditur
Iuxta intellectũ uero mysticũ nob̵ dcctur exem¬
plũ in luminata facie. discussisq: uitioꝵ tenebris
od orem bonoꝵ operũ dño &orationũ suauitatem
offerrae.
et dicesaut ad inuicem euis re¬
uoluit nobis lapidem abostiũ monum̃ti

Expanded text:
opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Quod autem valde mane mulieres venerunt ad monumentum orto jam sole, id est, cum jam coelum ab Orientis parte albesceret, quod non fit utique, nisi solis orientis vicinitate, juxta historiam quidem magnus quaerendi et inveniendi Dominum fervor charitatis ostenditur. Juxta intellectum vero mysticum nobis datur exemplum, illuminata facie, decussisque vitiorum tenebris, odorem bonorum operum Domino et orationum suavitatem offerre. Et dicebant ad invicem: Quis revolvet nobis lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
angustia temporis opus explere nequibant festi¬
nauer̃ mox trans acto sabbato idest occidenteso¬
lae hubi operandi licencic̃ remeauerat emerea¬
romata sicut marchus refert. Vt uenientes ma¬
ne unguerent corpus eius Neq erum uespere
sabbati p̃occupante iam noctis articulo monum̃¬
tum adie ualuerunt. Et ualdemane una
sabbatorum ueniunt admonumentũ orto iãsole
Irima sabbatorũ primadies est adiccesabbatorũ
idest requi a&ionũ quã nunc diem dominicã
ꝓpt resurrectionem dnĩ saluatoris mos eccle¬
sicesticus appellat. Icdipium aut est tãuna siblica si¬
ueua sabbatorũ legimus id est unadies a abba l
hoc est re quic&ionũ quae insabbitis custodudan¬
tur Scãe aũt mulieres quace dñm fuerant ecu
cũ aromatib admonum̃tũ uenert & ei queu

Expanded text:
angustia temporis, opus explere nequibant, festiangustia temporis, opus explere nequibant, festinaverunt mox, transacto Sabbato, id est, occidente sole, ubi operandi licentia remeaverat, emere aromata, sicut Marcus refert, ut venientes mane ungerent corpus ejus. Neque enim vespere Sabbati praeoccupante jam noctis articulo monumentum adire voluerunt. Et valde mane una Sabbatorum veniunt ad monumentum, orto jam sole. Prima Sabbatorum prima dies est a die Sabbatorum, id est, requietionum, quam nunc diem Dominicam propter resurrectionem Domini Salvatoris mos ecclesiasticus appellat. Idipsum autem est, cum una Sabbati, sive una Sabbatorum legimus, id est, una dies a Sabbatorum die, hoc est, requietionum, quae in Sabbatis custodiebantur. Sanctae autem mulieres, quae Dominum fuerant secutae, cum aromatibus ad monumentum venerunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
secutac quo modo pameratum iuspicere cura baloi
et ei tepsrie coii giato mnunũs p̃ossent deuotionis of¬
ferrae Sed & actenus ser̃e mulieres die paras cȩua
est p̃parationis idem faciunt cũ animae humilis
& quae incuoris sibi conscientiae fragilitatis eo
maiori sclucctoris amore feruentes passionis eius
uestigus in hoc scło quo requies est p̃parandi futur
diligenter ob secuntur Et si forte ualeant imita¬
n piacurio seate quoor dinesit eadem passio com¬
emerunt anomata utuenientes unuonent eũ
neuan gelio luccae scriptũ est. quece reuertentes
amonumento parauer̃ aromata &unguenta &
sabbato quidem siluer̃ secđm mandectũ Manda¬
tum ergo legis erat ut sabbati silentiũ auespera
usq: adues peram seruar&ur Idceoq: relegios ce
mulieres sepulto dño quã diulucebat operari
idestusq: ad solis occasum unguentis p̃parandis
erant occupate ut lucas scribit Et quae tunc p̃

Expanded text:
secutae, quomodo poneretur, inspicere curabant, secutae, quomodo poneretur, inspicere curabant, ut ei tempore congruo munus possent devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres die Parasceves, id est, praeparationis idem faciunt, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis, eo majori Salvatoris amore ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur, et si forte valeant imitari pia curiositate, quo ordine sit eadem passio comemerunt aromata, ut venientes ungerent Jesum. In Evangelio Lucae scriptum est quod revertentes a monumento paraverunt aromata et unguenta, et Sabbato quidem siluerunt propter mandatum. Mandatum ergo legis erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur; ideoque religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum, in unguentis praeparandis erant occupatae, ut Lucas scribit. Et quia tunc, prae
Abbreviated transcription (Latin):
solimis brittaniã uenire qđ domus fuerit ro¬
tunda desubiacenterupe excisae Tante altitu di¬
nis ut intro consistens homo uix inccnu extenta
culm̃ possit ad tingere. Quaehab& introitum abo
riente cui lapis illae magnus cduolutus atq: in¬
positus ẽ In cuius monumenti porte aquilonali in¬
sepulchrum ipsum hocẽ locus dominici corporis de
eadem p&ra f actus ẽ Septem habens pedes longi¬
tudinis trium uero palmorum mensura. c&ero pa¬
uimento altius eminens quiui delic& locus nonde¬
suꝑ sed cltare meridiano pertotũ patulus est un¬
de corpus inferaebatur Color aut̃ eis dem momim̃ti
ac loculi rubi cundo & abo dicitur esse ꝑ myxtus
Maria autem macidalenie. et mania.
io seph as picie Bant usi ponenetur.
n luca legimus quia stabant om̃s notieius a longe
& muliaeres que secutȩ erant eum His ergo notis
ihũ post depositum eius corpus ad sua remeatib
solae mulieres quae artius amabant fumus sub¬

Expanded text:
solymis in Britanniam venere, quod domus fuerit rosolymis in Britanniam venere, quod domus fuerit rotunda de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis, ut intro consistens homo vix manu extenta culmen possit attingere, quae habet introitum ab Oriente, cui lapis ille magnus advolutus atque impositus est. In cujus monumenti parte Aquilonari sepulcrum ipsum, hoc est, locus Dominici corporis de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmorum mensura caetero pavimento altius eminens. Qui videlicet locus non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur. Color autem ejusdem monumenti ac loculi rubicundo et albo dicitur esse permistus. Maria autem Magdalene, et Maria Joseph aspiciebant ubi poneretur. In Luca legimus quia stabant omnes noti ejus a longe et mulieres, quae secutae erant eum. His ergo notis Jesu, post depositum ejus corpus ad sua remeantibus, solae mulieres, quae arctius amabant, funus sub
Abbreviated transcription (Latin):
potentiae seculcris faccultatẽ poss& obtineri
miniftrandi Non erum quilib& ignotus autme¬
diochris ad p̃sidem accedere. & crucistxicorpus.
potera in p&rare¬
are los epht aũt merchatus est
Sindonem & deponens eum inuoluit sindona
texsimplici sepulturadñi ambatio diuitũ
condẽpnatur quine in tumulis quidem pos.¬
sunt carere diuitiis. possumus aũt iuxta in¬
tellegetiam spiritalem hoc sentire quod cor¬
pus dñi non auro nec arinis¬
puro obuoluendum iit Vuao¬
gnific& qđ illi
insyndone munda in uoluunt inm. qui pura cũ men¬
te susciperint Hanc eccłsae mos obtinuit. ut sacri¬
ficium altaris. non inserico neq: in panno tincto. sed
inlino terreno caelebra&ur Sicut corpus est dm̃
in sindonae munda saepultum uuixta. quod ingestis
ponti ficcdib: ab eato papa siluestro legimus esse sta¬
tutum Et posuiteum in monumento euoderat
excisum dep&na. et ad uoluit lapidem ad hos
emonum ento dñi ferunt quinr̃a c&ate de hiero¬

Expanded text:
potentiae saecularis facultatem posset obtinere potentiae saecularis facultatem posset obtinere ministrandi. Non enim quilibet ignotus aut mediocris ad praesidem accedere et crucifixi corpus poterat impetrare. Joseph autem mercatus est sindonem, et deponens eum, involvit sindone. Et ex simplici sepultura Domini ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem hoc sentire, quod corpus Domini non auro, non gemmipuro obvolvendum sit, quagnificet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. Hinc Ecclesiae mos obtinuit, ut sacrificium altaris non in serico neque in panno tincto, sed in lino terreno celebretur, sicut corpus est Domini in sindone munda sepultum, juxta quod in gestis pontificalibus a beato papa Silvestro legimus esse statutum. Et posuit eum in monumento quod erat excisum de petra, et advolvit lapidem ad ostium monumento Domini ferunt, qui nostra aetate de Jero
Abbreviated transcription (Latin):
nis quae octauadice uenturaerat expectabant
euentum Vbi nrãe simul deuotionis acbeate
r&ributionis p̃luc& exemplũ Quos in hac qui¬
dem sexta seculi a&ate ꝓdño pati & uelud mun¬
do necesse est crucisigi Inseptima uero adate
id est cũ laci quis debitum soluit corporaquidem
intumulis animas ccũt secra&a. in pacecũ dño ma¬
nerae Et post bona oport& opera quies ceredo¬
nec octaua tandem uenientem a&ate. &iam cor¬
pora ipsa resurrectione glorificcta. cũ anima¬
bus simul in corruptionẽ a&̃ nae hereditatis ac¬
cipiant Venit inquidio seph abaramathia no¬
bilis decurio qui &ipscerat expectans regnum dĩ
& audacter introut ad pylatum & p&iit cor¬
pus ihũ Magnae quidem ioseplit iste dignita¬
tis ad scłm sed iaioris cepud dm̃ meriti fuisse
laudatur Talemnamq existere decebat eũ
qui corpus dñi seper lir& qui& ꝑ uisticiam meri¬
torũ taliminis terio dignus ess& & ꝑ nobilitatẽ

Expanded text:
nis quae octava die ventura erat, exspectabat nis quae octava die ventura erat, exspectabat eventum. Ubi nostrae simul devotionis ac beatae retributionis praelucet exemplum, quos in hac quidem sexta saeculi aetate pro Domino pati, et velut mundo necesse est crucifigi. In septima vero aetate, id est, cum lethi quis debitum solvit, corpora quidem in tumulis, animas autem secreta in pace cum Domino manere, et post bona oportet opera quiescere, donec, octava tandem veniente aetate, etiam corpora ipsa resurrectione glorificata cum animabus simul incorruptionem aeternae haereditatis accipiant. Venit, inquit, Joseph ab Arimathia nobilis decurio, qui et ipse erat exspectans regnum Dei. Et audacter introivit ad Pilatum, et petiit corpus Jesu. Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur. Talem namque existere decebat eum qui corpus Domini sepeliret, qui et per justitiam meritorum tali ministerio dignus esset, et per nobilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ecurio uocatur qđ sit deordine curiae. &
officium curiae adminis tra&. Qui a&iam
curialis aprocurando munerando munera ciui¬
lia sol& appellari Arimathia aut̃ ipseest
ramathaim ciuitas elchanae & samu helis in
regionis thamniticarũ iuxta dies polim Pa¬
ras ceue uero graecelatinae p̃paratio dicitur
Quo nomine iudccei. qui inter graecos morabat¬
tur sextam sabbati appellabant eo quod in il¬
lo earequiem sabbati neces saria essent p̃para¬
re solerent Iuxta hoc quod demanna. quon¬
dam p̃ceptum ẽ. Sexta aũt dice colligens du¬
plum & cera Quiaergo sextadiae homo
tima aut̃ conditor ab operesuo requiaeuit un¬
de & hanc sabbatum hocẽ requiem uoluit ap¬
pellari recte scluator eadem sextadiue cru¬
cifixus humane restaurationis impleuitar¬
chanũ Ideoq cũ accepiss& ac&um dixit.
consummatim est hoc est sextadiccei quod ꝓmun¬
direfectione suscepi iam totum ẽ opus explaum
S abbato ccũt in sepulchro requi escens resur rectio¬

Expanded text:
ecurio vocatur, quod sit de ordine curiae, et officium curiae administret. Qui etiam curialis, a procurando munera civilia, solet appellari. Arimathia autem ipsa est Ramathaim, civitas Helchanae et Samuelis in regione Thamnitica juxta Diospolim. Παρασκευὴ vero Graece, Latine praeparatio dicitur. Quo nomine Judaei, qui inter Graecos morabantur, sextam Sabbati appellabant, eo quod in illo ea quae requiei Sabbati necessaria essent, praeparare solerent. Juxta hoc quod de manna quondam praeceptum est: Sexta autem die colligetis duplum, etc. Quia ergo sexta die factutima autem conditor ab opere suo requievit, unde et hanc Sabbatum, hoc est requiem, voluit appellari, recte Salvator eadem sexta die crucifixus, humanae restaurationis implevit arcanum. Ideoque cum accepisset acetum, dixit: Consummatum est, hoc est, sextae diei, quod pro mundi refectione suscepi, jam totum est opus expletum. Sabbato autem in sepulcro requiescens, resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
cura: Non deminutione suae lucis accedente. seđ
super ueniente claritate ueriluminis. hoc est sumi
raciter solem tunc & lunã cumsi deribus cetẽris
ad tempus suo lumine priuari Quo mode solefac¬
tum est constat tempore dominicae passionis:
Luna eñi tunc tem poris cum e& plena subab¬
dito terrae latebat: Vnde inperfecta restat usq
odiae proph&ia illa io el: quicum dixiss& solcon¬
uertetur intenebris addidit & luna in sanguinẽ
antequam ueni at dies dñi magnus & manifestus:
& quod dedie iudicii loquans isaias. & erubes¬
cit inquit luna & confunde turlisol cũ
regnauerit dñs & ercituum. in monte sion. & in
hierusalem & in conspectu senũ suoꝵ fuerit
glorificatus: ceterum per actodiȩ uidicii &
cla rescente futurae gloria uitae cumfuerit
caelum nouum & terra noua. tunc fi& que idem
pro ph&a dicit alibi. & erit lux lunae sicut
lux solis & lix solis erit sep templiciter sicut
septem dierum.¬

Expanded text:
cura, non diminutione suae lucis accedente, sed superveniente claritate veri luminis, hoc est summiraciter solem tunc et lunam cum sideribus caeteris ad tempus suo lumine privari, quomodo factum de sole constat tempore dominicae passionis. Luna enim tunc temporis cum esset plena, sub abdito terrae latebat. Unde imperfecta restat usque hodie prophetia illa Joel, qui cum dixisset: Sol convertetur in tenebras, addidit: Et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et mEt quod de die judicii loquens Isaias. Et erubescet, inquit, luna, et confundetur sol, cum regnaverit Dominus exercituum in monte Sion, et in Jerusalem, et in conspectu senum suorum fuerit glorificatus . Caeterum peracto die judicii, et clarescente gloria futurae vitae, cum fuerit coelum novum et terra nova, tunc fiet quod dicit idem propheta alibi: Et erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis erit septempliciter sicut lux septem dierum
Abbreviated transcription (Latin):
sionem neq: in hoc scło neque in futuro. datur in del¬
legi quasdum cul pas in hoc scło quasdã uero m¬
futuro laxari qđ enĩ deunone gatur consequens
intell&tus pat& quia dequibusdã conceditur sed
tamen hocde paruis minimis que p&catis ficripos¬
se credendũ est: Sicut est assiduus ociosus sermo in¬
mode ratus risus uł p&catum curerei. familiarisq:
uix sine culpauł ab ipsis agitur qui culpã qualit
de dinari debeant: cauił aut non in grauib:
culpiserrore ignortortia que cunctea &ĩcm
post mortem grauant si udhiuc in hacuita posi¬
tis minime fueruNt relgata: ho ta mensciendũ e
qui uillic saltim deminimis nil quisque purgati¬
onis obtinebit nisibonis hoc uctibus in hcccud¬
huc uita positus ut illic optineat promer&ur:¬

Expanded text:
sionem neque in hoc saeculo, neque in futuro, datur intelligi, quasdfuturo laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est: sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, et peccatum curae rei familiaris: quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur qui culpam qualiter declinari debeat sciunt: aut in non gravibus culpis errore ignorantiae; quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxaquia illic saltim de minimis nichil quisque purgacionis optinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic optineat, promer
Abbreviated transcription (Latin):
Namneque hi
qui spm̃ scm̃ non esseneque qui huñc eẽ quidem sed
dĩti nones s& neque qui huncdm quidẽ eẽc sed patre
filioque minorem credunt & confitentur quia non
inuidentia diabolica. sed humana ignorantia duc¬
tifaciunt hoc in remis sibilis blasphemiae crimi ni
tenentur quia ꝓprie principes iudxeorum & quiq:
similis inuidie poste corrupti maiestatem blas phe¬
mant sinefine peribunt : Qđ uero secundum mat¬

Expanded text:
Nam neque hi qui Spiritum sanctum non esse, neque qui hunc esse quidem, sed Deum non esse, neque qui hunc Deum quidem esse, sed Patre Filioque minorem, credunt et confitentur, quia non invidentia diabolica, sed humana ignorantia ducti faciunt, hoc irremissibilis blasphemiae crimine tenentur. Qua proprie principes Judaeorum, et quisque similis, invidiae peste corrupti majestatem blasphemant, sine fine peribunt. Et quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
cantium non blandimentis fouit seduigorem. aspere inuec¬
tionis increpauit dicens. genimina uiperarũ quis uobis de¬
monstrauit sugere a futura ira onã pellitiã habebat cir¬
calũbos suos quia carnẽ suã crucifixit cũuitiis qđ eorũ et̃ ꝓ
tas & mel siluestre &dȩbat quia dulcequidems apiebat
p̃dicatio eius: Extimante populo & cogitantibus om¬
nibus incordibus suis deeoneforte ipsecee xp̃s: Sedoci¬
us finẽ sortita intellegeir tibus eius auditoribus qui a non

Expanded text:
it, sed vigore asperae invectionis increpavit: dicens: Cenimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a futura ira? Zonam habebat circa lumbos suos, quia carnem suam crucifixit cum vitiis et concupiscentas et mel sylvestre edebat, quia dulce quidem sapiebat catio ejus, existimante populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de eo, ne forte ipse esset Christus, sed ocius finem sortita, intelligentibus ejus auditoribus quia non i
Abbreviated transcription (Latin):
quã felix occupetio saluatoris quãbeata
frequentia turbe confluentis. cuitantũ studii ad
uudiendum uerbum dĩ tantum fuit cure adobtinen¬
dam salutem ut aucturi salutis cumeis qui secum erant
neuescendi qui dem ora a solatio uite miseris inpen¬
poribus euitantum gratiae tuis fidelibus largiaris.
quidoctores suos assiduitate descendi non solum ab
upp&itu carnalium uoluptatũ uerũ &iã nonnum¬
quam ab ipsa quoq panis cotidiani perceptione pre¬
pediaNt Sed quẽ turba frequentat externa uide¬
amus quanti hunc propriquorũ estimatio pendat.
Sequitur: &t uonalidisent sui exienui Feoiepe
quo dicebarit

Expanded text:
quam felix occupatio Salvatoris, quam beata frequentia turbae confluentis, cui tantum studii ad audiendum verbum Dei, tantum fuit curae ad obtinendam salutem, ut auctori salutis cum eis qui secum erant, ne vescendi quidem hora a solatio vitae miseris impentri temporibus aevi tantum gratiae tuis fidelibus largiaris, qui doctores suos assiduitate discendi, non solum ab appetitu carnalium voluptatum, verum etiam nonnunquam ab ipsa quoque panis quotidiani perceptione praepediant. Sed quem turba frequentat externa, videamus quanti hunc propinquorum aestimatio pendat. Sequitur, Et cum audissent sui, exierunt tenere eum, dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
Dulchre dñs fidẽ discipulorũ x ploraturos primũ omnis
sententiã inter rogat. neuidelic& illorũ conffessio
nonueritatis acnitionẽ probata sed uulgi uideatꝰ
pinione firmata nec conperta credere sed ins¬
tar herodis de auditis esitare putentur : und& p̃&ro
& sanguis non reuelauit tibi. hoc estdo trina huma¬
na fidei te ueritatẽ nondocuit: pulcre &i ani qui di¬
uersam de dño sententiam ferunt hominum nomine
notantur: ⁊iam quiueritatem potentiae eius fide¬
liter acpiemente cognoscunt nequa quã homines sed
dii appellari merentur quales fuisse apłos secunda
sua inter rogatione dñ sostendit nã sequitur
tuirdicit llis uosiunoquemondicitis ẽẽ

Expanded text:
xploraturus, primo hominum sententiam interrogat, ne, videlicet, illorum confessio non veritatis agnitione probata, sed vulgi videatur opinione firmata, nec comperta credere, sed instar Herodis de auditis haesitare putentur. Unde et Petret sanguis non revelavit tibi ; hoc est, doctrina humana fidei te veritatem non docuit. Pulchre etiam qui diversam de Domino sententiam ferunt, hominum nomine notantur. Nam qui veritatem potentiae ejus fideliter ac pia mente cognoscunt, nequaquam homines, sed dii appellari merentur; quales fuisse apostolos secunda sua interrogatione Dominus ostendit. Nam sequitur: Tunc dicit illis: Vos vero quem me dicitis e
Abbreviated transcription (Latin):
quid inquis uobprecepit moses quidixerinł
moses permisit libellum repudiiscr̃ibexe
uo dldicit istius modiest numquid potestds̃ sibi eẽ
contrarius utaluit anteius serit & sententi consuã
nouo frungit imperiononitu sentiendumi est
sed moyses cumui derit ꝓp̃e desiderium scuundurũ conuigũq
uelditiores ułiuueniores ułpulcriores essent primasitores
inter fici autmcdũ uitum ducere maduitindulgere:
ra qđ nondit᷑ ꝓp̃t duritiã cordisuri ꝑmisit uob es sed inosesut

Expanded text:
Quid, inquit, vobis praecepit Moyses? Qui dixerunQuid, inquit, vobis praecepit Moyses? Qui dixerundii scribere s, etc. Quod dicit istiusmodi est. Nunquid potest Deus sibi esse contrarius, ut aliud ante jusserit, et sententiam suam novo frangat imperio? Non ita sentiendum est. Sed Moyses cum videret propter desiderium secundarum conjugum, quae vel ditiores vel juniores vel pulchriores essent, primas uxores interfici, aut malam vitam ducere, maluit indulgere ra
Abbreviated transcription (Latin):
shic notanda mentiũ distia inturbis & phariseis haec conue¬
niuN utdoccantur & suisanentur infirmi sic̃ euangelis ta
matdieus a ꝑte cõmemorat illiaccedunt ut saluctarem
ac doctorẽ ueritatis tẽptando decipiant. Neq hoc misondũ
nã has deuotio pi&atis illos stimulus ad dix liuoris: Intro¬
gantergo utrũ liceat homini dimitten igxorẽ suã qualib&
causa ut quasi cornuato teneaNt silo gismo & qđ cũque respon¬
derit captionẽ patiatur sidixerit dimit tendãc eẽuxorẽ qu ali¬
b& & causa & ducendusalias pudicitia predcator sibiui debitur
sibidocere contraria sinaũt responderit non omnem ob
causã debese dimitti quasi sacrilegi reus tenebitur. & ad¬
uersus dostrinam moisi acꝑmosen dĩ facent : Igitur dñs
sic responsionẽ tempenet ut decipulã trenstat scriptu¬
ram scam̃ cdducens intestimonium &naturalem legem
primac quedi sententiã secundo opponensque nonuo¬
luntatẽ di sed p& cantium necessitate concesaẽ:

Expanded text:
hic notanda mentium distantia in turbis et Pharisaeis: hae conveniunt ut doceantur, et sui sanentur infirmi, sicut evangelista Matthaeus aperte commemorat: illi accedun: ut Salvatorem ac doctorem veritatis tentando decipiant. Neque hoc mirandum; nam has devotio pietatis, illos stimulus adduxit livoris. Interrogant ergo eum utrum liceat homini dimittere uxorem suam qualibet causa, ut quasi cornuto teneant syllogismo, et quodcunque responderit captionem patiatur. Si dixerit dimittendam esse uxorem qualibet ex causa, et ducendas alias, pudicitiae praedicator sibi videbitur docere contraria. Sin autem responderit non omnem ob causam debere dimitti quasi sacrilegii reus tenebitur, et adversus doctrinam Moysi ac per Moysen Dei facere. Igitur Dominus sic responsionem temperat ut decipulam transeat, Scripturam sanctam adducens in testimonium, et naturalem legem primamque Dei sententiam secundo opponens, quae non voluntate Dei, sed peccantium necessitate concessa est.