comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saltando reducer& amicholfilia saul. eixore sua in risus ẽ. Intueri lib&
quanta uirtutum munera dauid. ipse ꝑceperat atq: in his omnib: quã fortẽ
schumilitate seruabat. Quem enĩ non extoller& oraleonũ frangere ursorũ
brachudissi pare. disspectis priorib: fratrib: eligire probatorege adregi
gubernacula ungu: Timendũ cunctis unolapide goliam sternere a rege
ꝓposita et exstinctis alophrlis numerosa praeputia reportare. promis¬
sũ tandem  regnũ ꝑcipere cunctumq: israheliticũ populũ sineulla
contradictione possidere. Et tamencũ artã dĩ. reuocat hierus alẽ quasi
oblitus praelatũ seomnibus. admixtus populis ante arcã saltat. Et qua
corã arca saltare ut creditur. uulgimos fuerat. rex seindiui noobsequio ꝑ
saltũ rotat. Eccequẽ dñs cunctis singularit̃ pr&ulit. sequoq: subdño. & ex¬
equandominimis & abiecta exibendo contempnit. non potestas regniad
memoriã reducit᷑. non subiectorũ oculis saltando uilescere m&uit. ñs

Expanded text:
saltando reduceret, a Michol, filia Saul, uxore sua irrisus est, intueri libet quanta virtutum munera David ipse perceperat, atque in his omnibus quam fortem se humilitate servabat. Quem enim non extolleret, ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis pluribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis, uno lapide Goliath sternere, a rege proposita extinctis Allophylis numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere? Et tamen cum arcam Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se omnibus, adjunctus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltare, ut creditur, vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltatum rotat. Ecce quem Dominus cunctis singulariter praetulit, se quoque sub Domino, et exaequando minimis, et abjecte exhibendo contemnit. Non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere metuit, non se
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo cum scđm septuaginta in uerbis nathan dictũ sit. & nunciabit tibi dñs
qm̃ domum ȩdificabis: ipsi postea dictum .ẽ in uerbis dauid qn  dñs omp̃s
domũ & nos edificauim: bene uiuendo. & ds̃ ut beneuiuamus opitulandõ
ds̃ dicens : Et ponã locũ populo meo isrł & plantabo illũ & in habitabit
seorsum & non sollicitꝰ eritultra. & nad pon& filius iniquitatis humiliaro

Expanded text:
Ideo cum in uerbis Nathan dictum sit: Et nuntiabit tibi Dominus, quoniam domum aedificabis ipsi, postea dictum est in uerbis Dauid: Quoniam tu Domdomum et nos aedificamus bene uiuendo, et Deus ut bene uiuest dicens: « Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo illum et inhabitabit seorsum, et non erit sollicitus ultra, et non apponet filius iniquitatis humiliar
Abbreviated transcription (Latin):
quo modo multas uxores & concubinas habuisse scribitur. cũ hasrex
uxores dauid. multarũ gentiũ & nationũ imaginẽ indicabant.
quae ꝑ fidem xp̃i consortio iungunt᷑. Concubinȩ uero eiꝰ significant
her&icorũ ecclesias. quȩ sub xp̃i nominis titulo semanere gloriant
sed quia ꝓpt̃ carnalia lucra xp̃m sectantur. non coniuges sed concubins¬
uocantur. Deniq: nunc reges si plures habeant uxores ł concubinas crim̃ .ẽ
quia iam transierunt figurae. proquibus uxorum ł concubinarũ uenia
conceditur at nunc quia figure transiert̃ uenia nulla datur¬

Expanded text:
quomodo multas uxores et concubinas habuisse scribitur, cum has rexquomodo multas uxores et concubinas habuisse scribitur, cum has rexuxores David multarum gentium et nationum imaginem indicabant, quae per fidem Christi consortio junguntur. Concubinae vero ejus significant haereticorum Ecclesias, quae sub Christi nominis titulo se manere gloriantur; sed quia propter carnalia lucra Christum sectantur, non conjuges, sed concubinocantur. Denique nunc reges si plures habeant uxores vel concubinas crimen est, quia jam transierunt figurae, pro quibus uxorum vel concubinarum venia concedebatur; at nunc quia figurae transierunt, venia nulla datur
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibus suis suꝑ omnẽ uirtutẽ diaboli potestatẽ tribuit. Unde
meuangelio discipulis suis. ait. Eccededi uob potestatẽ calcandi suꝑ
serpentes & suꝑ scorpiones & suꝑ omnẽ uirtutẽ inimici. Bene
ergo dictum .ẽ quod dauid eiectis cecis & claudis quiodiebant animã
dauid. coeperit arcemsion suamq: ciuitatẽ eam uocauerit. Quia cum
saluator nr̃t malignos sp̃s cum tur bauitiorũ deanima qualib& expu¬
lerit sibiq: eam ꝑ inlum inationẽ sapientiae usur pauerit. merito
axsion idẽ speculationis & uisio pacis ipsatum uocabat᷑. atq: deca
tunc repente ꝑpsalmistã dicitur. Notus in udea ds̃ in isrł magnũ nom̃
eiꝰ Et factus ẽ in pace locus eius & habitatio eiꝰ insion. Ibi confregit
res dehieru salem. postquã uenerat dehebron. natiq st̃ dauid & ali
filii & filiae &c sed fortas sequis dicat sidauid imaginẽ xp̃i gerebat

Expanded text:
fidelibus suis super omnem virtutem diaboli potestatem tribuit. Unde fidelibus suis super omnem virtutem diaboli potestatem tribuit. Unde in Evangelio discipulis suis ait: « Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes, et super scorpiones, et super omnem virtutem inimici . » Bene ergo dictum est quod David, ejectis caecis et claudis, qui odiebant animam David, ceperit arcem Sion, suamque civitatem eam vocaverit, quia cum Salvator noster malignos spiritus cum turba vitiorum de anima qualibet expulerit, sibique eam per illuminationem sapientiae usurpaverit, merito arx Sion, id est, speculationis, et visio pacis ipsa tunc vocabitur, atque de ea tunc recte per Psalmistam dicetur: « Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus, et factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. Ibi confregit res de Jerusalem, postquam venerat de Hebron, natique sunt David et alii filii et filiae, » etc. Sed fortasse quis dicat: Si David imaginem Christi gerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
cumq: adhuc arcem optinore nom poss& coepit honores & munera ꝓmit¬
mittendo rex pronus ad opus bellicum militum prouocare. ut quicũq
ꝑ subiectoscolles in arcẽ conscender& eam caper& principatũ miliciae
totius populi possider&. Cunctis itaq: conscendere festinantibus. &
nullo labore promuneris promissi r&ributione tardantibus. saruiȩ
filius io ab. praeuenit uniuersos & ascendens incacumine clamauit
ad regem exiens militiae principatum. Expulsis itaq: rex desum ma
arce iobus seis & reȩdificans ciuitatẽ. eam hiero solimã nuncu pauit
& omni tempr in ea sui habitauit imperii. Mystice aut̃ dauid
iebus seum habitatorem terrae dehierus alẽ eiciens. significat redẽp¬
torem nr̃m contrarias potestates. de cordibus fideliũ expellere. & sio
ibidem suã mansionẽ constituere. lebus seus enĩ int̾pr&atur calcat᷑
principatũ diaboli destruendo sibi m& tropheũ ad quisiuit. immo

Expanded text:
Cumque adhuc arcem obtinere non posset, coepit honores et munera proCumque adhuc arcem obtinere non posset, coepit honores et munera promittendo rex pronus ad opus bellicum milites provocare, ut quicunque per subjectos colles in arcem conscenderet, eamque caperet, principatum militiae totius populi possideret. Cunctis itaque conscendere festinantibus, et nullo labore pro muneris promissi retributione tardantibus, Sarviae filius Joab praevenit universos, et ascendens in cacumine clamavit ad regem, exigens militiae principatum. Expulsis itaque rex de summa arce Jebusaeis, et reaedificans civitatem, eam Jerosolymam nuncupavit, et omni tempore in ea sui habitavit imperii. » Mystice autem David Jebusaeum habitatorem terrae de Jerusalem ejiciens significat Redemptorem nostrum contrarias potestates de cordibus fidelium expellere, sic ibidem suam mansionem constituere. Jebusaeus enim interpretatur calcatus; principatum diaboli destruendo sibimet tropaeum gloriae acquisivit, imo
Abbreviated transcription (Latin):
& tetigis s& domatũ fistulas & cdaudos & coecos odientes animã dauid.
Idcirco dicit᷑ in pro uerbio. cecus & claudus non intrabunttẽplũ. Habitauit
amello & intrinsecus & ingrediebat proficiens atq: suc crescens & dñs
ds̃ exercituum eratcum eo. hinc iosephus itanarrat. Ex surgens dauid
cum omnibus uenit in hierus alem iebus seis habitantib: ciuitatẽ. quierał
ex generecana neorum & claudentib: eiportas. & cecos aspectu & clau¬
dos om̃sq: leprosos ad derisionẽ regis constituentib: suꝑ murũ & di¬
centibus quia prohiberent eũ ceci ingredi ciuitatẽ. Quaetantũ agebant
despicientes eũ proximamunitionemurorum. Iratus rex hiero solimã
obsidere coepit. & multo studio & labore conari ut eam caper&.
Quatenus in ipso principatus initio suam fortitudinẽ demonstrar&.
interminatus itaq: & ipsis & aliis. siqui forte haberent aduersus cũ
resis tendi conamen. Inferiorem cuitatẽ magna uirtute coepit.¬

Expanded text:
et tetigerit fistulam, et claudos et caecos odientes animam David. Idcirco dicitur in proverbio: Caecus et claudus non intrabunt templum h. domum a Mello et intrinsecus. Et ingrediebatur proficiens atque succrescens, et Dominus Deus exercituumerosolymam Jubusaeis habitantibus civitatem, qui erant ex genere Chananaeorum, et claudentibus ei portas, et caecos aspectu, et claudos omnesque leprosos ad derisionem regis constituentibus super murum, et dicentibus: quia prohiberent eum caeci ingredi civitatem. Quae tamen agebant despicientes eum proxima munitione murorum. Iratus rex Jerosolymam obsidere coepit, et multo studio et labore conari, ut eam caperet, quatenus in ipso principatus initio suam fortitudinem demonstraret. Interminatus itaque et ipsis et aliis, si qui forte haberent adversus eum resistendi conatum, inferiorem civitatem magna virtute cepit
Abbreviated transcription (Latin):
audieris a potestatibus angelicis eorũ idola in quibus om̃is eorũ fortitudo
.ẽ. conteri & conculcari. Tunc inibis preliũ qr tunc egredi& ur dñs ante
faciemtuam ut ꝑcutiat castra philistum. In eorũ nãq: idolis dñs iudicia

Expanded text:
 est, cum audieris a potestatibus angelicis eorum idola, in quibus omnis eorum fortitudo  est, cum audieris a potestatibus angelicis eorum idola, in quibus omnis eorum fortitudo est, conteri et conculcari. Tunc inibis praelium, quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philisthiim. In eorum na
Abbreviated transcription (Latin):
& dixit. Diuis it dñs in imicos meos corã me sicut diuidunt aquae.
Propter eauocatum .ẽ. nomen loci illius baal pharasim. & reliquer̃
ibisculptili a sua. quaet ulit dauid & uiri eiꝰ . Tulit eadđ & igniuis sit
exuri. sicut liber paralippomenon declarat dicens. Dereliq: runtq
ibi deos suos quos dauid iussit exuri. Consuluit aũt dauid dñm. qui
respondit non ascendas. sed gira post tergũ illorũ & uenies ad eos ex
aduerso pirorum In ebreo non prrorũ sed flentiũ legit᷑. Ex ad uerso
itaq: flentium eũ uenire iub& . hoc ẽ ex aduerso idolorũ suorũ. ubi
scilic& idola corũ erant in quibus confidebant. quaeidola idcirco
flentium uocantur. quia fl&udignasunt. & eos qui ca colunt. ad
fl&um miseriarũ ꝑducunt. Flentiũ itaq: eorũ idola obblasphemiã
hic sermo diuinus uocat. sicut alibi uocat᷑ idolũ moab. contaminatio
moab. Et cũ audieris sonitũ gradientis incacumine flentiũ. hoc ẽcũ

Expanded text:
sicut dividuntur aquae. Propterea vocatum est nomen loci illius Baal Pharasim. Et reliquerunt ibi sculptilia sua, quae tulit David et viri ejus. » Tulit ea David, et igni jussit exuri, sicut liber Paralipomenon declarat, ita dicens: « Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri . » « Consuluit autem David Dominum. Qui respondit: Non ascendas, sed gyra post tergum illorum, et venies ad eos ex adverso pirorum. » In Hebraeo non pirorum, sed flentium legitur. Ex adverso itaque flentium eum venire jubet, hoc est, ex adverso idolorum suorum, ubi scilicet idola eorum erant, in quibus confidebant. Quae idola idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt, et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat, sicut alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. « Et cum audieris sonitum gradientis in acumine flentium, etc. » Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ber& sinon a dingres sum domus mulierem i: adm̃tis ad itũ molle custo¬
diam deputas s&. Fortis nãq: uigilisq: sensus prȩponi cordis forib: deli
quẽ nec neglegentiae somnus opprimat. nec igno rantiae error fallas
Vndebene &is boseth appellatus ẽ quicustode femina hostilibus
gladiis nudatur: is boseth quippe uir confusio nis dicit᷑. Niraut con¬
fusionis ẽ. qui fortimentis custodia munitus ñ .ẽ qr dũ uirtutes se
agere estimat. sub in trantia uicia nescientẽ necant. Totaitaq uiru¬
te muniendus ẽ aditusmentis nequando cã insidiantes hostes pene¬
trent foramine neglecte cogitationis

Expanded text:
beret, si non ad ingressum domus mulierem, id est ad mentis aditum mollem custoberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque vigilque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec negligentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur: vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est, quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis: nequando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
fugalapsist ing& haim fuertq: ibi adueneusq: ad tẽpus illud: Tẽp ilis
intellegendũ e. quando indereuersi domũ isboseth feruentedie in¬
gressist. ad sumentes spicas tritici . & ꝑ cutientes eũ ininguine: spicas
tritici quasi causa primiciarũ tulert̃ ut honorẽ regide ferre uiderent᷑
& eorũ dolus nequaquã dep̃hender&ur. Mrstice aut hostiaria triticum
purgat . cũ mentis custodia discernendo uirtutes auitiis separat. Quę
si obdormierit in mortem ꝓpriidomini insidiatores admittit. Quiau
dis cr&ionis sollicitudo cessauerit: ad int̃ ficiendũ animũ malignis son¬
tibus iterpandit. Qui ingressi spica stollunt. quiamoxbonarũ cogita¬
tionũ germina auferunt atq in une feriunt qr uirtutẽ cordis dileti¬
one carnis occidunt : In inguine quippeferire .ẽ uitã mentis carnis deleas¬
tatione ꝑforare. Nequaquã uero is bosethiste in opinata morte subcũ¬

Expanded text:
fuga lapsi sunt in Gethaim, fueruntque ibi advenae usque ad tempus illud. Tempus illud fuga lapsi sunt in Gethaim, fueruntque ibi advenae usque ad tempus illud. Tempus illud intelligendum est, quando inde reversi domum Isboseth ferventi die ingressi sunt, assumentes spicas tritici et percutientes eum in inguine. Spicas tritici quasi causa primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eorum dolus nequaquam deprehenderetur. Mystice autem ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo virtutes a vitiis separat. Quae si obdormierit, in mortem proprii domini insidiatores admittit: quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum malignis stibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt. Atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectationes carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est vitam mentis carnis delectatione perforare. Nequaquam vero Isboseth iste inopinata morte succum
Abbreviated transcription (Latin):
tes qui uxtadesiderna coaceruabunt sibi magistros. prurientes
quidem auribus & aueritate auditũ a uertentur. Ibi &iam non de¬
ficient cadens gladio & indigens pane: quiacũ pancillo quid eglo
descendit semꝑegent & non refici ab eo merentur. futurȩ ultionis
gaudium non euadent.
Venientes filui remmon berothite rechab & banaa in gressi sugs seruenti
diȩ domũ is boseh quidormi ebat ꝑstratũ suũ meridiȩ. Ing es si sunt aũt¬
domu & ostiaria domus purgans triticũ obdormiuit. Assumentespicas
principes erant suꝑ expeditiones isboseth. mortuo uero abner ut hebaei
tradunt consiliatisunt cũ mifiboseth. ut una inter ficerent is boseth.
& eundẽ mifibo seth constituerent regẽ & ciꝰ de concilui delatorem
mifibo s&h exstitisse & id circo hicidem mfiboseth sub introducit ħmodo¬
Erataut ionathe filu saul filius debilis pedibus. quin quon nis enĩ fuit
quando uenit nuntius desaul &ionathan exietra hol &c&̃. Viden tesue

Expanded text:
eria cordis sui coacervabunt sibi magistros, prurientes quidem auribus, et a veritate auditum avertent. » Ibi etiam non deficiet cadens gladio, et indigens pane, quia cum pane illo qui de coelo descendit semper egent, et non refici ab eo merentur, futurae ultionis gladium non evadent.Venientes filii Remmon Berothitae Rechab et Baana ingressi sunt ferventi die domum Isboseth, qui dormiebat super stratum suum meridie, et ostiaria domus purganprincipes erant super expeditiones Isboseth. Mortuo vero Abner, ut Hebraei tradunt, conciliati sunt cum Mifiboseth, ut una interficerent Isboseth, et eumdem Mifiboseth constituerunt regem: et ejusdem consilii delatorem Mifiboseth exstitisse. Et idcirco hic idem Mifiboseth subintroducitur hoErat autem Jonathae filio Saul filius debilis pedibus: quinquennis enim fuit quan
Abbreviated transcription (Latin):
nachor uenert̃. extendit manũ oza ad arcã dĩ & tenuit eã. qm̃ calci¬
trabant boues & declinauert̃ eã. Iratusq: ẽ indignatione dñs contra
humilitas ad ꝓbata & suꝑbia dam nata. & temeritas uindicata monstrat᷑
filudĩ exsua stirpenascituri. suscipere ꝓmeruit. Et conuxquȩ eandẽ
humilitatẽ illius disspexit. eius semine foecundari. non merita ꝑ p&uȩ¬

Expanded text:
ad arcam Dei, et tenuit eam, quoniam calcitrabant boves, et declinaverunt eam. Iratusque est indignatione Dominus contra humilitas approbata, superbia damnata, et temeritas vindicata monstraturFilii Dei ex sua stirpe nascituri suscipere promeruit; et conjux, quae eamdem humilitatem despexit, ejus semine fecundari non merita, pe
Abbreviated transcription (Latin):
eccenos ostuũ & carotua sumus. cũ in illo incarnationẽ quã ex nra natun
inurginis utero suscepit diligunt atq uenerant᷑ eiꝰq ditioni subdgres
app&unt eiq seruire omni tempore desiderant. Vnde pralmista dic̃
Reminiscentur & conuertent᷑ ad dñm uniuersȩ fines terrie: & i¬
orabunt in conspectueius om̃s patriaegentiũ qm̃ dñi ẽ regnũ¬
nr̃im cancurrunt dequib: scriptũ ẽ . principes populi conuener in unũ
cumdo habraham & alib in conspectusenum suorũ glorificabitur

Expanded text:
« Ecce nos os tuum et caro tua sumus, » cum in illo incarnationem, quam ex nostra natura in Virginis utero suscepit, diligunt atque venerantur, ejusque ditioni subdere se appetunt, eique servire omni tempore desiderant. Unde Psalmista dicit: « Reminiscentur et convertentur ad Dominum universae fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patriae gentium. Qunostrum concurrunt. De quibus scriptum est: « Principes populi concurrunt in unum cum Deo Abraham . » Et alibi: « In conspectu senum suorum gloriabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodorram rex salomonem in operetempli uiuerit¬
uIQ uot operarios salomon in opere templi habuerit¬
IIII Dequali lapide templum sit factum
Quando uelubi aedificatum sit templum
Cuius mensurae sit factum
De fenes triseius et tabulatis ꝑgirum
Deascensi et facturi medi etcertii cenaculi¬
nQuod parientes cedro & pauuimentum sit abiete tectum
Dedstincta mensura templuipsius etoraculi
Quod on nisdomus se cedro uestita etauro¬
uod parietes sculpti & pauimentum sitauro uestitur
eingressu oraculi si ue templi
eatris domus dñi
uod annis templum sitȩdifratu
ecolumnis aercis
ebasibus decem & luteribus
uodinesgione iordonis facti sint uasidomi sdñi¬

Expanded text:
Quomodo Hiram rex Salomonem in opere templi juverit. Quot operarios Salomon in opere templi habuerit. De quo lapide templum sit factum. Quando, vel ubi aedificatum sit templum. Cujus mensurae sit factum. De fenestris, et tabulis ejus per gyrum. De ascensu, et facturis medii, ac tertii tabernaculi. Ut parietes cedro, ac pavimentum sit abiete intextum. De distincta mensura templi ipsius, et oraculi. Ut omnis domus sit cedro vestita, et auroUt paries sculptus, et pavimentum sit auro vestitum. De ingressu oraculi, sive templi. De atriis domus Domini. Quot annis templum sit aedificatum. De Columnis aereis. De basibus decem, et luteribus. Quod in regione Jordanis facta sunt vasa domus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Dcadonia qui regnare appetebat prodiuid patre suo qui &abisa ao sunamitem expe¬
tebit sibi fieri uxorem quo quediuid salomoni in mandidtis dat deaduersariis suis
Ladicium salomonis deniulieribus quaed ein fantibus disceptabantd¬
Nepate state sulomonis quuim perabit uniuersis etdesapientia eius dediuitiis atq dilitus
& depace quam habebat in regnosuo¬
Iuodisa lomon trumilu parabolarum locutus est et quod fuerunt carminacius
qrun que olu quod qucipse disseruit deiumentis uolucribus eptilib etpo stises¬

Expanded text:
De Adonia, qui regnare appeteoat pro David patre suo, qui et Abisag Sunamitem expetebat sibi fieri uxorem; quodque David Salomoni in mandatis dat de adversariis suisdicium Salomonis de mulieribus quae de infantibus disceptabantpotestate Salomonis qua imperabat universis, et de sapientia ejus, de divitiis atque deliciis, et de pace quam habebat in regno suo.--Quod Salomon tria millia parabolarum locutus est, et quod fuerint carmina ejus quinque millia; quodque ipse disseruit de jumentis, volucribus, reptilibus et pis
Abbreviated transcription (Latin):
quos saul quasi telo interfecit incius reconpensitione strrps saul deleta est
ella quattuor diuid contraphilistheos ubi reperti sunt ipristatura proceri inquibus
unus eorum senos digitos habuit inmanibus si uein pedibus
anticumduud quo d cantauitdño in dic qua liberauit cum demanu omniumi nimicorum
eius et demanusaul¬
xI Deostensa diuid qua offendit dinm̃ in denumerationeis rahel etdeplaga obhoc in isrł directa
Iuod duud placabat dnm̃ offerendo holo causta inarea ornam iłtscio oo¬

Expanded text:
quos Saul quasi zelo interfecit, in cujus recompensatione stirps deleta est. --Bella quatuor David contra Philistaeos, ubi reperti sunt viri statura proceri, in quibus unus eorum senos digitos habuit in manibus sive in pedibusanticum David, quod cantavit Domino in die qua liberavit eum de manu omnium inimicorum ejus et de manu SaulDe offensa David qua offendit Dominum in dinumeratione Israel, et de plaga ob hoc in Israel directa. -- Quod David placabat Dominum offerendo holocausta in area Areuna Jebusaei.
Abbreviated transcription (Latin):
est eorum princeps Quid est quod dauid manente inspelunca uener̃
ad eum fr̃s eius et omnis domus patriseius. Nisiquodredemptor nost
ꝑacta passionesua acredemptione humani generis deplebeis raheli¬
tica iniuda ea primum ecclesiam conlocauit degente. inquacarnẽ
ad sume redignatus est ubi fr̃s eius idẽ a postoli et domus patriscius

Expanded text:
est eorum princeps, » etc. Quid est quod David manente in spelunca, venerunt est eorum princeps, » etc. Quid est quod David manente in spelunca, venerunt ad eum fratres ejus, et omnis domus patris ejus? Hoc estperacta passione sua ac redemptione humani generis, de plebe Israelitica in Judaea primum Ecclesiam collocavit, de gente in qua carnem assumere dignatus est? Ubi fratres ejus, id est apostoli, et domum patris ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ostium enimporte in itium fidei. inde incipit eccła et peruenit
usq ad speciem & cum credit eaque non uidet merebitur illorũ
perfrui cum eumfacie ad faciem uidereceperit Quoduero in illo
quasi furioso saliuae decurrebant superbarbameiũs. Apostolus
haeca peritdicens. Iuda ei signapetunt. et grecisa pientiam quaerunt
significant in firmitatem sed quia stultum dĩ fortius ẽ hominibus
nota quia saliuae offendant sedadtende quia superbarbam decur¬
runt quomodo eniminsaliuis infirmitas sicinbarba uirtus osten¬
ditur. Texit ergo uirtutem suam corpore in firmitatis suae &
quia forinsecus in firmabatur tam quã in saliua apparebit intus
autem diuinauirtus tamquã barba tegebatur
ugit dauid inspeluncã modollã ubi eum frs̃eius etomnis domus patris
eius uisi tauerunt. & conuenerunta deum omnes quierantinanqus¬
tia constituti. et obpraessi aere alieno et ama roanimo et factus

Expanded text:
ostium enim portae, initium est fidei. Inde incipit Ecclesia, et pervenit ostium enim portae, initium est fidei. Inde incipit Ecclesia, et pervenit usque ad speciem. Et cum credit ea quae non videt, merebitur illorum perfrui, eum eum facie ad faciem videre coeperit. Quod vero in illo quasi furioso salivae decurrebant super barbam ejus, Apostolus haec aperit, dicens: significant infirmitatem. Sed quia stultum Dei fortius est hominibus: nota quia salivae ostendant, sed attende, quia super barbam decurrunt. Quomodo enim in salivis infirmitas, sic in barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae: et quia forinsecus infirmabatur, tanquam in saliva apparebat; intus autem divina virtus, tanquam barba, tegebaturatris ejus visitaverunt, et convenerunt ad eum omnes querant in angustia constituti, et oppressi aere alieno, et amaro animo, et factus
Abbreviated transcription (Latin):
dam geth nomin eachis. sed cum gloria eius sic fuisset commemorata
neperliuorem rex adquem confugerat in eumaliquod malimachi¬
naretur finxitinsaniam et quasi furore correptus mutauit ossuũ
defluebantq saliue in barbam eius conlabebaturq in manibu seorũ
et procedat ad hostiaporte et dixitachis: quid huc mihi ad duxis¬
tis istũ Num quiddeerant nobis furiosi & sic eum dimisit
Achis int̃p quomodo est per quod significatur ignorantia & uer¬
um etabiit Erantenim ibi p̃cepta legis carnalia eratsacri¬
infcituit sicrificiũ secundũ ordinẽ melchi sedech Mutauit ds suũ in gͦ¬
sacerdotio mutauit in p̃ceptis dinsaliud testamentum euacuata
cairnali operatione atq conlapsus ẽ in manibus eorũ quando eum
conp̃hendentes crucifixerunt et procidebant ad ostium porte
id est humiliabat se. hocest enim procidere usq adostium fide in ostre

Expanded text:
dam Geth, nomine Achis. Sed cum gloria ejus sic fuisset commemorata, dam Geth, nomine Achis. Sed cum gloria ejus sic fuisset commemorata, ne per livorem rex ad quem confugerat in eum aliquid mali machinaretur, finxit insaniam, et, quasi furore correptus, « mutavit os suum, defluebantque salivae in barbam ejus, collabebaturque in manibus eorum, et procidebat ad ostia portae. » « Et dixit Achis: Quid huc mihi adduxistis istum? Nunquid deerant nobis furiosi? Et sic eum dimisit. » Achis interpretatur quomodo est, per quod significatur ignorantia, et verum et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacriinstituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud Testamentum, evacuata carnali operatione, atque collapsus est in manibus eorum quando eum comprehendentes crucifixerunt. Et procidebat ad ostium portae, id est humiliabat se. Hoc est enim procidere usque ad ostium fidei nostrae:
Abbreviated transcription (Latin):
erat uoto quose obligauerat aliquot diebus in tabernaculo dñi
inmoraturum & orationi uacaturum Do echautem isteidume¬
us qui ca melorum id est infructuosi gregis & tortuosi custoserat
& interp̃tatur motus siue sollicitus qui et percussit abimelech sacer¬
dotemmagnum Namabimelech interp̃tatur frat̃ meus rex. in
nomine etgestu iudae proditoris personam gestat. per quem
fraudem contraredem ptorem nostrum qui uererex ẽ. opera¬
tus diabolus uteius proditione facta etiam postea persecutionẽ
eccła pateretur et occiderentur quam plurimi disupulixpĩ
& sacerdotes et pronomineeius persecutiones grauissim̃as per¬
ferrent sed indomoabi melech solus abiathar princepssacerdo¬
tum apersecutoresaul inmunis ẽ quianemopotest nocere
xpo principi sacerdotum quiuictor ad caelos a scendit
nterta dauidcum fugeret saul latere uoluit apud regem quen¬

Expanded text:
erat voto, quo se obligaverat aliquot diebus in tabernaculo Domini erat voto, quo se obligaverat aliquot diebus in tabernaculo Domini immoraturum, et orationi vacaturum. Doeg autem iste Idumaeus qui camelorum, id est infructuosi gregis et tortuosi, custos erat, et interpretatur, motus sive sollicitus, qui et percussit Abimelech sacerdotem magnum: nam Abimelech interpretatur frater meus rex  in nomine Judae proditoris personam gestat, per quem fraude contra Redemptorem nostrum, qui vere rex est, operatus diabolus, ut, ejus proditione facta, etiam postea persecutionem Ecclesia pateretur, et occiderentur quamplurimi discipuli Christi, et sacerdotes, et pro nomine ejus persecutiones gravissimas perferrent. Sed in domo Abimelech solus Abiathar princeps sacerdotum a persecutore Saul immunis est, quia nemo potest nocere Christo principi sacerdotum, qui victor ad coelos ascendit. Interea David, cum fugeret Saul, latere voluit apud regem quem
Abbreviated transcription (Latin):
dcirco uia laica ẽ. quiatulaicaliter interrogas Quod uero sequitus
sed etipsa hodie scĩ ficabitur inuasis ipsiutiq inuasisidest mente sua¬
sc̃i ficaridicit quianisi necessitate corporis et periculo uitae urguen¬
te nequaquam uescere tureis et haecitaq gestorum fides est. sed
quantum ad sacramentum prophetiae peruinet inxpodnõ nostro
impletum est. qui positus in carne dum insectationem declinaret
iudaicam ad apostolos transiuit cum quibus et desideratum sibi
ipsederipuit Hi sergo quibus receptus est xp̃s tribulationes indux̃
diabolus et mortem. Omne senimutait a postolus qui inx põpie uolunt
uiuere per secutionem patientur : & dñssimeinquit persecuti sunt¬
uiuos persequentur Erat autem ibi quidamuir deseruis saul indie
illu intus in tabernaculo  et nomeneius doechidumeus. In ebreo
habetur obligatus inconspectudñĩ Obligatus idem do echidumeus

Expanded text:
Idcirco via laica est, quia tu laicaliter interrogas. Quod vero sequitur: Idcirco via laica est, quia tu laicaliter interrogas. Quod vero sequitur: « Sed et ipsa hodie sanctificabitur in vasis, » ipsa utique in vasis, id est, mente sanctificari dicit; quia nisi necessitate corporis, et periculo vitae urgente, nequaquam vesceretur eis. Et haec itaque gestorum fides est. Sed quantum ad sacramentum prophetiae pertinet, in Christo Domino nostro impletum est. Qui positus in carne, dum insectationem declinaret judaicam, ad apostolos transivit, cum quibus et desipse dirupit: his ergo a quibus receptus est Christus, tribulationes induxit diabolus, et mortem. Omnes enim, ut ait Apostolus, qui in Christo pie volunt vivere, persecutionem patiuntur. Et Det vos persequentur . » « Erat autem ibi quidam vir de servis Saul in die illa intus in tabernaculo, et nomen ejus Doeg Idumaeus,. » In Hebraeo habetur, « obligatus in conspectu Domini; » obligatus idem Doeg Idumaeus
Abbreviated transcription (Latin):
urrexititaq dauiditerum fugit in dieilla a faciesiuil. Venitq ad sa¬
Ocerdotem abi melech a quo et gladium goliae sustulit et panes proposi
tionis accepit Quaeres et sacerdotimorem attulit et animaduersio¬
nem relegiose attulit inciuitati Prqmo uidendum est quid sit quod
dauid interroganti respondit sacerdoti et dixit. Et quidem sidemi¬
lieribus agitur continuimus nos abheri et nudius tertius quando egre¬
diebamur & fuerunt uasa puerorum scã Hoc quoq taliteraccipipo¬
test Abimelech interrogat utrum dauid et puerisui quibusin illũ
& illum locum conduxisse sedixerat mundi essent Dauid uero
enigmaticae pluralit̃ deseip̃so responditdicens. Et fuer̃ uasa
puerorum scã scilicet a concubitu coniugali Quoduero ait
est ut extraneus non comedat ex eis. et tuinterrogas utrum mundi
sint pueri quietiam simundiessent nequaquam eis uescideberent

Expanded text:
urrexit itaque David, et iterum fugit a facie Saul: venitque ad saurrexit itaque David, et iterum fugit a facie Saul: venitque ad sacerdotem Abimtionis accepit. » Quae res et sacerdoti « mortem attulit, et animadversionem religiosae intulit civitati. Primo videndum est quid sit quod David interroganti respondit sacerdoti, et dixit. « Et quidem si de mulieribus agitur, continuimus nos ab heri et nudiustertius, quando egrediebamur, et fuerunt vasa puerorum sancta. » Hoc quoque taliter accipi potest: Abimelech interrogat utrum David et pueri sui, quos in illum et illum locum conduxisse se dixerat, mundi essent? David vero aenigmatice pluraliter de seipso respondit, dicens: « Et fuerunt vasa puerorum sancta, » scilicet, a concubitu conjugali. Quod vero ait: « est ut extraneus non comedat ex eis; et tu interrogas, utrum mundi sint pueri, qui etiamsi mundi essent, nequaquam eis vesci deberent?
Abbreviated transcription (Latin):
intabulis legis conscriptuserat ut estillud Audiis rahel dñs dstuus
habens dauid interepulas sedensfilium cum mortis esse iudicabat
& iudaica perfidia in paschae epulis conuiuans de necexpi tractabat
Cumergo in luxis setmane: uenitionathasi nagrum iuxta placitum dauid
& puerparuuluscumeo iecit unam sagittam i ecit et aliam. Et ds̃pater
in lucescente mane credulitatis. primum testimonium legis dexpoprotu¬
lit . Deinde propheta smisit. quideaduentueius testificarentur. unde¬
et scriptum .ẽ. In lumine iaculatua ibunt insplendore fulgoris
armorum tuorum Colligitautem puerionathȩ sagittas etadtulit
ad dnm̃ suum et quid ageretur paenitu signorabat. sic etiudaicus popu¬
lus libros legis et prophetarum portans quasidiuinitus conscriptos
honorabat. sed eum quemmorses et prophete signauerant p̃sentialia
interse manentem non cognorat

Expanded text:
in tabulis legis conscriptus erat, ut est illud: « Audi, Israel, Dominus in tabulis legis conscriptus erat, ut est illud: « Audi, Israel, Dominus habens David, inter epulas sedens, filium eum mortis esse judicabat. Et Judaica perfidia, in paschae epulis convivans, de nece Christi tractabat. Cum ergo illuxisset mane, venit Jonathas in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo. Jecit unam sagittam, jecit et aliam. Et Deus Pater, illucescente mane credulitatis, primum testimonium legis de Christo protulit. Deinde prophetas misit, qui de adventu ejus testificarentur. Unde scriptum est: « In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulguris armorum tuorum . » Collegit autem puer Jonathae sagittas, et attulit ad Dominum suum, et quid ageretur penitus ignorabat. Sic et Judaicus populus, libros legis et prophetarum portans, quasi divinitus conscriptos honorabat, sed eum, et quem Moyses et prophetae signaverant, praesentialiter inter se manentem non cognoverat
Abbreviated transcription (Latin):
batterrenũ habere nequiuit commune: Absq ulla tamen contradic¬
tione regni caelestis consortium cumeo quem progloria uirtutum
tantis perdilex̃ cum e& etipse uir. uirtutum accepit. Uenitionathar
in agrũ iuxta placitũ dauid et puerparuuluscumeo. Etaitad puerũ
suum. Uade et affermihi sagretas quasegoiacio. et cetera Quid.
est quodionathan dauid seruare uolens cumille lateret in agr̃o ix¬
ta lapidem ad signũ duas i ecit sagittas. quae puerparuulus ignõ¬
rans quid fecerit collexit et inciuitatem retulit Nisi quod dspat̃
filiũ suũ unigenitum que ad salutem humani generis mittendũ decre¬
uerat in littera legi siuda eis nescientib absconditum habuerat.
Dauidergo absconditus ẽ in agro id est xpscaclatu s inmundo¬
De quo e uangelista iohannesdic̃ In mundo erat et mundus ꝑ ipsum
factus est et mundus eum non cognouit luxta lapidem sedebit. quia

Expanded text:
bat, terrenum habere nequivit commune, absque ulla tamen contradicbat, terrenum habere nequivit commune, absque ulla tamen contradictione regni coelestis consortium cum eo quem pro gloria virtutum tantisper dilexit, cum esset et ipse vir virtutum, accepit. « Venit Jonathan in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo, et ait ad puerum suum: Vade et affer mihi sagittas quas ego jacio, » etc. Quid est quod Jonathan David servare volens, cum ille lateret in agro juxta lapidem ad signum duas jecit sagittas, quas puer parvulus, ignorans quid fecerit, collegit, et in civitatem retulit: nisi quod Deus Pater Filium suum unigenitum, quem ad salutem humani generis mittendum decreverat, in littera legis, Judaeis nescientibus absconditum habuerat? David ergo absconditus est in agro, id est, Christus evangelista Joannes dicit: « In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit . » Juxta lapidem sedebat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dñs potest nisi fallor a superi oresententia quadictum est . quod foedus pepi
micorum dauid requi sierit id est quare non etipsi foeduscumeo pacisinire
uoluerint Cum quo eẽ dnm̃uiderunt. Idcirco aut̃ scriptura hic sententiã
hanc poccupando interponere uidetur ut testimonium ionathae quodix erat
quando eradicaueritdns inimicosdauid unum quẽq: deterrauerũ esse
conprobaret : Qui auidelicet eradicati sunt in imicidauid deterra . non ip¬
sod auid sede aduersariis ulciscente sed iudicantednõ proillo. Beneaut
subiungitur. Et ad didit ionathandeiurare dauid eo quod diligeretillũ
Sicutanimam enimsuam. Itadiligebateum : utille nimirum quitam ꝑfecto
iuxtalegemdĩ amore conplectebat cdauid Aꝑditione in imicorũ eius os¬
tenderetur in munis qui et sicito morte p̃reptus regnum cumeo ut spera¬

Expanded text:
Dominus, potest nisi fallor in superiore sententia, qua dictum est quod foedus pepigDominus, potest nisi fallor in superiore sententia, qua dictum est quod foedus pepigmicorum David requisierit, id est, quare non et ipsi foedus cum eo pacis inire voluerint, cum quo esse Dominum viderunt. Idcirco autem Scriptura hic sententiam hanc praeoccupando interponere videtur, ut testimonium Jonathae, quo dixerat: « Quando eradicaverit Dominus inimicos David, unumquemque de terra, » verum esse comprobaret quia videlicet eradicati sunt inimici David de terra, non ipso David se de adversariis ulciscente, sed judicante Domino pro illo. Bene autem subjungit: « Et addidit Jonathan dejerare David, eo quod diligeret illum. Sicut enim animam suam, ita diligebat eum » : ut ille nimirum qui tam perfecto juxta legem Dei amore complectebatur David, a perditione inimicorum ejus ostenderetur immunis. Qui etsi cito morte praereptus, regnum cum eo, ut spera
Abbreviated transcription (Latin):
saluatus est Cumq uenissent nuntii saul inuenerunt statuam
in lecto positam et pellempilosam ca prarum ad caput eius
Audiamus ergo quid hoc significet quodmiseritsaul ad custo dien¬
dam domũ dauid ut interficeretur. hoc non ad crucem dnĩ sed tam̃
ad passionem eius pertinet Cruci fixus enimxp̃s et mortuuis est¬
ac sepultus era tergo illa sepultura tam quam domus ad quam
custodiendam misi tregnum iuda eorum quando custodes ab hibits¬
interserendo quod multo post tempore factum ẽ . cum interfecto saule
regnũ ad domũ dauid trans latum .ẽ et qui in nocentẽ eum in iuste pseque¬
bantur iusta sunt diuinitus ultione multati Tuncenĩ requi siuit dñs dema¬
nu in imicorum dauid quare uirum scm̃ ad flixerint. Tunc cogebantur
quod etdeabsalon et deseba filiobochri et deceteris hostibus dauid aequae
potest intellegi Aliter siscireuis quidemanui nimicorũ dauid requisierit

Expanded text:
salvatus est; cumque venissent nuntii Saul, invenerunt statuam salvatus est; cumque venissent nuntii Saul, invenerunt statuam in lecto David positam, et pellem pilosam caprarum ad caput ejus. Audiamus ergo quid hoc significet, quod miserit Saul ad custodiendam domum David, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed tamen ad passionem ejus pertinet; crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tamquam domus, ad quam tamquam ad custodiendum misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibitiregnum ad domum David translatum est, et qui innocentem eum injuste persequebantur, justa sunt divinitus ultione mulctati. Cum enim requisivit Dominus de manu inimicorum David quare virum sanctum afflixerint, tunc cogebantur Quod et de Absalon, et de Siba filio Bochri, et de caeteris nostibus David aeque potest intelligi. Aliter: Si scire vis quid de manu inimicorum David requisierit
Abbreviated transcription (Latin):
quid est quod dumsaulem sp̃s aduersus inuaderet ad phensa clauid
erthara eiu suesaniam mitigabat Persiulem enim iuda eorum elatis
perdauidautem humilita sxpĩ significatur Cumergo ab inmundo
spũ saul arripitur. dauidcanente eius uesania temperatur. quia
cum sensu siuda eorum perblas phemiã infurorem uertitur. dignu
est ut ad salutem mentes eorum quasi dulcedine erthare locutio
nise uangelicae tranquillitate reuocentur. Nisus est sauldauid
psallentem configere lancea in parie: tem: et declinauu dauid
a faciaesiul. lancea autem casso uulnere perlata est in parietem
Sicetp̃dicantex p̃o euangelium iuda ei meditati sunt ei mortem
inferre. Sed dũ ille ab eis ad salutem gentium uiuus secessit. solã
duritiam menti sillorum malitia eorum lesit
i sit ergosaul satellites suos indomũ dauid ut custo dirent eum
& interficerent mane: Abscessit autem diuid nocte et fugitatq¬

Expanded text:
quid est, quod dum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David quid est, quod dum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam mitigabat? 2. Per Saulem enim Judaeorum elatio, per David autem humilitas Christi significatur. Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur, quia cum sensus Judaeorum per blasphemiam in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentes eonis evangelicae tranquillitate revocentur. Nisus est Saul David psallentem configere lancea in parietem, et declinavit David a facie Saul. Lancea autem casso vulnere perlata est in parietem. Sic et praedicante Christo Evangelium, Judaei meditati sunt ei mortem inferre. Sed dum ille ab eis ad salutem gentium vivus secessit, solam duritiam mentis illorum malitia eorum laesit. CAP. XIX. « Misit ergo Saul satellites suos in domum David, ut custodirent eum, et interficerent mane. Abscessit autem D
Abbreviated transcription (Latin):
mini studuit eum michol filia esuae nuptiis alligari sicentum
sibi allo philorum p̃putia uictor offerret. Proquibuscentũ¬
ducenta deditille et unde creditus est regio perireuoto inde
auctus ẽ gloriosiore tropheo: Ita etiuda ei dum contra uoluntatẽ di
xpminterficerenituntur. perid salutẽ gentium egerunt perqđ
crediderunt extinguere Quoduero dauid priusalienigenarũ
p̃putia attulit. et sic denuo saulfiliae nuptus haesit. significat
quod x p̃s non prius sinagogam conubiosuo sponderet nisi ante
gloriosus ingentibus fieret Prius enim innationibus resecauit
carnispollutionẽ et postea copulatus est sinagogae. Scriptũ ẽ
enim. Post quam intrauerit plenitudogentium tun comnis i srł
iuda eis et gentibus ad quisitis. siue quiamaior .ẽ. numerus ad qui¬
de odium saul aduersusdauid intantum utrex obmedelam sui
sps̃dauid demorepsallentem iaculo conaredir configere sed

Expanded text:
mini, studuit eum Michol filiae suae nuptiis alligare, si centum mini, studuit eum Michol filiae suae nuptiis alligare, si centum sibi Allophylorum praeputia victor offerret. pro quibus centuducenta dedit ille; et unde creditus est regio perire voto, inde auctus est gloriosiore tropaeo: ita et Judaei, dum contra voluntatem Dei Christum interficere nituntur, per id salutem gentium egerunt per quod crediderunt exstinguere. Quod vero David prius alienigenarum praeputia attulit, et sic denuo Saul filiae nuptiis haesit, significat quod Christus non prius Synagogam connubio suo sponderet, nisi ante gloriosus in gentibus fieret. Prius enim in nationibus resecavit carnis pollutionem, et postea copulatus est Synagogae. Scriptum est enim: « Postquam intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel Judaeis et gentibus acquisitis, sive quia major est numerus acquide odium Saul adversus David in tantum, ut rex ad medelam sui spiritus David de more psallentem jaculo conaretur configere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
diuidebaturaut̃ singulis proutcuiq opuserat. Si cenimionathas
deditdauid uestimenta sua a tonicauisq adbaltheum. cum creden¬
tes quiq: quicquid habere poterant in hocmundo omnia inlucrũ
xp̃i conferre satagebant. Porrocum reuertereturdauidp
cus sophilisteo. aegres sesunt mulieres deuniuersis urbibusisrał
cantantes chorosq ducentes i noccursum saul regis intrmpanis
laetitiae et in sistris. et praecinebant mulicres ludentes atq di¬
centes Percussit siulmille. et dauid decemmilia quod regis
animus indignetulit: hincinuidia saulis et seme nodiorum ad¬
uersum diuid orta sunt Ita etiudaei audiente sxpm praedicari
inecclesiis quemipsi neci tradiderunt et deuitoria eius qua
hostem antiquum trium phauit credentes in laudibus ipsius
congratulari grauiter in de offensi sunt Nam saul calli¬
dus simulator ut sine inuidiissuis possit dauid offerre discri¬

Expanded text:
Dividebatur autem singulis, prout cuique opus erat . Sic enim Jonathas Dividebatur autem singulis, prout cuique opus erat . Sic enim Jonathas dedit vestimenta sua, a tunica usque ad balteum, cum credentes quique quidquid habere poterant in hoc mundo, omnia in lucrum Christi conferre satagebant. « Porro cum reverteretur David, percusso Philisthaeo, egressae sunt mulieres de universis urbibus Israel, cantantes chorosque ducentes in occursum Saul regis: in tympanis laetitiae, et in sistris, et praecinebant mulieres ludentes atque dicentes: Percussit Saul mille, et David decem millia. » Quod regis animus indigne tulit. Hinc invidia Saulis, et semina odiorum adversum David orta sunt. Ita et Judaei audientes Christum praedicari in Ecclesiis, quem ipsi neci tradiderunt, et de victoria ejus, quo hostem antiquum triumphavit, credentes in laudibus ipsius congratulari, graviter inde offensi sunt. Nam Saul, callidus simulator, ut sine suis insidiis possit David offerre discri
Abbreviated transcription (Latin):
doponitur pronon. aduerbio ut est illud psalmistae. suntroibunt
in requiem meam. idest non introibunt in requiemm eam: si noui
potest. pronon nouidictum accipi Vtiturenim modo iurandi
peruitam regis et ad firmatse non nos se undedauid sit̃ Hoc
enimmodo etingenesi iosephpatriarcha contra fratres suos
usus est quando dixit Persa lutem pharaonis non egredimini
hinc donecueniat frater uesterminimus
quodanima ionathae conligata est animae dauid: etita dilexis¬
set eum ionathan quasi animam suam etrł. Ionathas optime
trpumtenet eorum qui ex iuda eis in xp̃m crediderunt
mundo habere poterant ipsum redemptorem secuti sunt. Vnde
reliquimus omnia & secuti sumuste: & in actibu sapostolorum ita
scriptum est Quot quot possessores agrorum erant ueniebant
et uendebant et adferebant p̃tia eorum ante pedes a postolorũ

Expanded text:
do ponitur pro non adverbio, ut est illud Psalmistae: « Si introibunt do ponitur pro non adverbio, ut est illud Psalmistae: « Si introibunt in requiem meam » , id est, « non introibunt in requiem meam, » Si novi potest pro non novi dictum accipi. Utitur enim modo jurandi per vitam regis, et affirmat se non nosse unde David sit. Hoc enim modo et in Genesi Joseph patriarcha contra fratres suos usus est, quando dixit: « Per salutem Pharaonis non egredimini hinc, donec veniat frater vester minimusquod « anima Jonathae conglutinata est animae David, » et ita dilexisset eum Jonathan « quasi animam suam, » etc. Jonathas op time typum tenet eorum qui ex Judaeis in Christum crediderunt,mundo habere poterant, ipsum Redemptorem secuti sunt. Unde reliquimus omnia, et secuti sumus te . » Et in Actibus apostolorum ita scriptum est: « Quotquot possessores agrorum erant, veniebant et vendebant et afferebant pretia eorum ante pedes apostolorum.