comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͣco igne ab imꝑatore grecorum. fraxine¬
tũ oppugnat. & nauib saracenorũ exustiᷤ
illud expugnat.: & inde eos fugat. P hos¬
etiã dies thangmarꝰ frat̃ octonis regis.
ab eo ad hostes eius transit: & int̾ cȩt̾a ma¬
la heresburch castrũ regis capit: ibiꝙ a re¬
ge conclusus. telis intͣ eccłiã confossus periit.

Expanded text:
Greco igne ab imperatore Grecorum Fraxinetum oppugnat, et navibus Saracenorum exustis illud expugnat, et inde eos fugat. Tangmarus, frater Ottonis regis, ab eo ad hostes ejus transit, et inter cetera mala Heresburch castrum regis capit, ibique a rege conclusus, telis intra aecclesiam confossus periit.
Abbreviated transcription (Latin):
pene. ad integrũ ei dormienti restituta ẽ:
qui ꝑ signo miraculi linea qͣsi sanguinea
henricꝰ ĩꝑator obit qͥ licet inuincendis inimi¬
cis gloriosus fuerit. quia tamen pacificus
erat. nullã oꝑam dedit: ut effugatis ab italia
tirannis. qui quasi conducti mercennarii alt̃
alti succedentes imꝑiũ dilaniabant. bene¬

Expanded text:
pene ad integrum ei dormienti restituta est; cui pro signo miraculi quasi sanguinea linea Henricus rex moritur, qui licet in vincendis inimicis gloriosus fuerit, quia tamen pacificus erat, nullam operam dedit, ut effugatis ab Italia tyrannis, qui quasi conductivi mercenarii alter alteri succedentes imperium dilaniabant, bene
Abbreviated transcription (Latin):
ris ottonis. uxta renũ contͣ imꝑatorẽ bellũ
parantes. milites imꝑatoris offendt̃: & mb¬
ti cũ ꝑaucis congressione facta. int̾im im¬
peratore in alio reni littore. ante clauos
dñi lanceȩ suȩ infixos. in orõne prostrato
uicti terga dedert̃: henrico in brachio in¬
sanabiliter uulnerato. Post hec orta dissen¬
sione uter principes de uarietate legis.
utrũ deberent auis suꝑstitib filii filiorũ pꝰ
patres defunctos hereditare. an exhereda¬
tis fratruelib deberet hereditas ad patruos¬
redire: ex regis ottonis omniũq principum
sentencia. cognitio ueritatis commissa est gla¬
diatorio iudicio: cessitq uictoria his qui cen¬
sebant fr̃m filios debere cum patrib here¬
tercia. Quo die in hẏspania addarã rex sa¬
racenorũ a radamiro xp̃ĩanissimo rege gali¬
ciȩ in bello superatus est. Rome post mari

Expanded text:
ratoris juxta Rhenum contra imperatorem bellum parantes, milites imperatoris offendunt, et multi cum paucis congressione facta, interim imperatore in alio Rheni litore ante clavos Domini lanceae suae infixos in oratione prostrato, victi terga dederunt, Henrico in brachio insanabiliter vulnerato. Orta dissensione inter principes de varietate legis, utrum deberent avis superstitibus filii filiorum post patres defunctos hereditare, an exheredatis fratruelibus deberet hereditas ad patruosredire, ex regis Ottonis omniumque principum sententia cognitio veritatis commissa est gladiatorio judicio. Cessitque victoria his, qui censebant fratrum filios debere cum patribus heretertia. Quo die in Hispania Addaram rex Saracenorum a Radamiro christianissimo rege Galitiae in bello superatus est. In Itali
Abbreviated transcription (Latin):
Nã emilianꝰ tirannus apud magunciacum
tinuo interfectus est. Deinde uictorinus. ce
sar a gallis creatus post paululum occisus
est. At uero in oriente ꝑ odenatũ quendã
collecta aggresti manu. uicti repulsiq ꝑse.
defensata syria. recepta mesopotamia est: &
usq ad thesifontẽ ciuitatẽ syriȩ cũ odenato
suo uincendo uenerunt. Romȩ post dionisi¬

Expanded text:
Aemilianus apud Moguntiacum, ium, sed continuo interfectus est. Deinde Victorinus a Gallis ultro creatus, et post paululum occisus t. at uero in Oriente per Odenatum quendam collecta agresti manu uicti repulsique Persae, defensa Syria, recepta Mesopotamia est, et usque ad Ctesiphontem rusticani Syriae cum Odenato suo uincendo uenerunt. Gallienus
Abbreviated transcription (Latin):
plurime in omnes romanorum fines inue¬
huntur. Germani alpib. rechia. totaq italia
penetrata. rauennã usq perueniunt: alemã¬
ni gallias ꝑuagantes. etiam in italiã transe¬
unt: grecia. maced onia. pontus. asia. gothoꝵ
inundatione delentur. Nam datia trans da¬
nubiũ in ꝑpetuũ aufertur: quadi & sarma¬
te pannonias depopulantur. Germani ulte¬
riores abrasa pociuntur hispania: parthi me¬
sopotamiã auferunt. syriamq corradunt.

Expanded text:
is in omnes Romanorum fines invehuntur. Germani Alpibus, Rhetia, totaque Italia penetrata, Ravennam usque perveniunt. Alamanni Gallias pervagantes, etiam in Italiam transeunt. Graecia, Macedonia, Pontus, Asia Gothorum inundatione delentur. Nam Dacia trans Danubium in perpetuum aufertur. Quadi et Sarmatae Pannonias depopulantur. Germani ulteriores abrasa potiuntur Hispania. Parthi Mesopotamiam auferunt, Syriamque corrodunt.
Abbreviated transcription (Latin):
it fruges suꝑ altare fabȩ tantũ & uuȩ be¬
hoc constituit. ut quicumq fideliũ marty¬
rẽ sepeliret. sine dalmatica aut colobio pur¬
purato nulla iacione sepeliret: quod tam̃
usq ad noticiam sibi diuulgaretur. Galienꝰ¬

Expanded text:
it fruges super altare tantum fabas et uvas behoc constituit ut quicunque fidelium martyrem sepeliret, sine dalmatica et colobio purpurato nulla ratione sepeliret: quod tunc usque ad notitiam sibi divulgaretur. Eode
Abbreviated transcription (Latin):
siliã petentes. lugdimũ usq perducti. ce¬
lare se nullatenus potuerunt. Exinde
ad autricũ ꝑuenientes. ceperunt publica
uoce xp̃i głoriã ꝑredicare. Ubi nobilium
ingens tunc resederat turba: deorũ uanaᷤ
obseruans cul turas. Sciscitantib uero
paganis. xp̃ianos se esse testati sunt. Qͥb¬

Expanded text:
siliam petentes Lugdunum usque perducti, celare se nullatenus potuerunt, exinde ad Autricum pervenientes, coeperunt publica voce Christi gloriam praedicare, ubi nobilium ingens tunc recederat turba, deorum vanas observare culturas: sciscitantibus vero paganis, Christianos se esse testati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
presbiteri & tres diaconi in omni loco epis¬
copũ non deserant. propt᷑ testimoniu ȩcele¬
minis xͥani: & usq quo ad profligandas
ecclesias edicta decurrerunt. eatenꝰ incre¬
ibilium morborũ pestis extenditur. Nul¬
la fere prouincia romana. nulla ciuitas.
nulla domus fuit: quȩ non illa gen̾ali
pestilentia correpta atq euacuata sit. hac
sola ꝑnicie insignes gallus & uolusianus
dum contra emilianum nouis reb studentẽ.
bellum moluinitur ciuile. occisi sunt. Emili¬
anus tamen tercio mense in uase tiranni¬

Expanded text:
presbyteri, et tres diaconi in omni loco episcopum non deserant, propter testimonium eccleminis Christiani et usquequo ad profligandas ecclesias edicta Decii cucurrerunt, eatenus incredibilium morborum pestis extenditur: nulla fere prouincia Romana, nulla ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum nonis rebus studentem bellum ciuile moliuntur, occisi sunt. Aemilianus tamen tertio mense inuasae tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
genii extitit. qd̾ dialecticã & geometricã. as
ticam. & rethoricã omniũq phylosophorum
sectas ita didicit: ut studiosos quosq secula¬
rium litterarũ sectatores hr̃et. & interpreta¬
retur eis cotidie. concursusq ad eum miri fi¬
erent: quos ille propterea recipiebat. ut sub
occasione secularis litterature in fide xp̃i
etatis gentisq suȩ naturã edisceret. & excep¬
tis septuaginta in terpretib alias quoq edici¬
ones in imũ congregaret: aquile scilicet põ¬
tici ꝑseliti. & theodotionis hebionii. & sym¬
& sextã & septimã editionẽ. quas eciam nos¬

Expanded text:
geometriam, et ticam et rhetoricam, omniumque philosophorum sectas ita didicit, ut studiosos quoque saecularium litterarum sectatores haberet, et interpretaretur eis quotidie, concursusque ad eum miri fierent: quos ille propterea recipiebat, ut sub occasione saecularis litteraturae in fide Christi aetatis gentisque suae naturam edisceret; et exceptis septuaginta Interpretibus alias quoque editiones in unum congregaret, Aquilae scilicet Pontici proselyti, et Theodotionis Ebionaei et Symet sextam, et septimam editionem cum ca
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ rura quȩ incolebant desererent: &
ad ithaliȩ fertile solũ possidendũ cõflu¬
s gentib sibi
ascitis. & pannonia ex condicto cõmencda¬
ta amicis langobardorũ hunis. ad italiã
contendit cũ omnib langobardorũ fami¬

Expanded text:
niae rura, quae incolebant, desererent, et niae rura, quae incolebant, desererent, et ad Italiae fertile solum possidendum conflue gentibus sibi ascitis et Pannonia ex condicto commendata amicis Langobardorum Hunis, ad Italiam contendit cum omnibus Langobardorum fami
Abbreviated transcription (Latin):
columbanus presbit᷑ ueniens de scotia: cla¬
rus habet᷑ in britannia. Sanson dolensis
archiep̃c consanguineus sc̃i maclouii. &
successor sansonis maclorius. qui de tͣnsma¬
riua britannia ad cismarinã transierant
britanniã: clarent sc̃itate. & sapientia. Nat¬
ses patriciꝰ cũ ab incursu diũsorũ hostium
totã quietã reddidisset ithaliã. pro magniᷤ
beneficiis magnã inuidiã ꝑtulit a romanis:
ita ut in urbe regia iustino mandarent di¬
centes. quia melius erat romã gothis serui¬
re. qͣm grecis. ubi narses eunuchus imꝑat.
& pro sua libidine illã premit. Quib ser¬
monib cominotꝰ imꝑator: longinũ prefec¬
tũ suũ narsetis loco substituit. S & augusta
sophia hanc narseti mandauit contumeliã.
ut constantinoposĩ remearet: & cũ ꝑuellis
suis in genetio feminarũ. lanarũ pensa di¬
uidet. Ad quȩ uerba narses respondisse di¬
citur. talẽ se ei telã orditurũ. quã dudũ ui¬
gobardis mandauit. ut pauꝑtina panno¬

Expanded text:
Columba presbiter veniens de Scotia, clarus habetur in Britannia.  Sanson Dolensis archiepiscopus, consanguineus sancti Maclovi, et successor Sansonis Maclorius, qui de transmarina Britannia ad cismarinam transierant Britanniam clarent sanctitate et s, cum ab incursu diversorum hostium totam quietam reddidisset Italiam, pro magnis beneficiis magnam pertulit invidiam a Romanis, ita ut in urbem regiam Justino mandarent dicentes quod melius erat Romanis Gothis servire quam Graecis, ubi Narses eunuchus imperat et dominatur pro sua libidine. Quibus sermonibus commotus imperator, Longinum praefectum suum Narsetis loco substituit. Sed et Augusta Sophia hanc Narseti mandavit contumeliam, ut Constantinopolim remearet, cum puellis suis in gynaeceo feminarum lanarum pensa divideret. Ad quae verba Narses dicitur respondisse se ei telam orditurum, quam, dum vigobardis mandavit, ut paupertina Panno
Abbreviated transcription (Latin):
tas saxonũ terras ꝑuadit. easꝙ: sueuis
ad habitandũ dedit. Hanc mali nouita¬
tẽ noua in celo signa multo ante tẽpore
chilperico repugnat. & suessionis sedẽ
regni enis ocuꝑat. theodebertũ filiũ eiꝰ
ibi captũ exiliat. ipsũ chilꝑicũ prelio
uictum fugat: & terminos suos ab eius
insolentia liberat. Ipse uxorẽ ducit bru¬
nã filiã athanagildi regis wisigothorũ:
quȩ & brun childis dicta est. Enno ni¬

Expanded text:
tas Saxonum terras pervadit, easque Suavis ad habitandum tradit. Hanc mali novitatem nova in caelo signa multo ante tempore Chilperico repugnat, et Suessionis sedem regni ejus occupat. Theodebertum filium ejus ibi captum exiliat; ipsum Chilpericum prelio victum fugat, et terminos suos ab ejus insolentia liberat. Ipse uxorem ducit Brumam, filiam Athanagildi regis Wisigothorum, quae et Brunichildis dicta est.
Abbreviated transcription (Latin):
uii. gregorius thuronensiũ ordinat᷑ ep̃c.
uir clarus in omnib: a quo uit̾ cȩt̃a quȩ
scripsit. Cancti martini uirtutes & mira¬
cula multa descripta sunt. quȩ in dieb
ipsus abundantissime ꝓuenert. Ano¬
sequenti interꝰ romanos & ꝑsas ꝑugna
commissa: romanis cedit uictoria. hoc¬
Eodẽ anno hisꝑani & franci de pascha
celebrando dissentiunt: hyspanis .xu.
kl̃. aꝑrilis. francis uero .xiiii. kł. mai.
pascha celebrantib. S francos recte cȩ¬
lebrasse ꝑ hoc diuinitus claruit: qđ fõ¬
tes in hispania qui sabbato sancto pasche
ad baptizandũ diuinitus sponte repleri
solent. non in hyspanorũ. s in francorũ

Expanded text:
7 Gregorius Turonensium ordinatur episcopus, vir clarus in omnibus, a quo, inter caetera quae scripsit, sancti Martini virtutes et miracula multa descripta sunt, quae in diebus ipsius abundantissime provenerun Inter Romanos et Persas pugna commissa, Romanis cedit victoria. Hur. Hispani et Franci de pascha celebrando dissentiunt, Hispanis 12 Kal. Aprilis, Francis vero 14 Kal. Maii pascha celebrantibus. Sed Francos recte celebrasse per hoc divinitus claruit, quod fontes in Hispania, qui in sabbato sancto paschae ad baptizandum divinitus sponte repleri solent, non in Hispanorum, sed in Francorum
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ repugnans congreditur. ibiq theode¬
bertus filius chilperici ꝑimitur. Fr̃an¬
cis uero pro chylperico sibi exoso sige¬
berthũ suꝑ se regẽ leuare uolentib: a
duob pueris a fredegunde chylperi¬
ci uxore inmissis: sigeberchus ꝑiit᷑.
Brunchildis uxor eis cum filio chylde¬
berto uel childeberci filiis regnũ guber¬
nans. propt̾ insolentiã morũ adeo into¬
lerabilis erat francis: ut merito crede¬
returꝰ sibillã de ea uaticinatã esse. Ue¬
niet ait bruna de partib hẏspaniȩ: anͦ
cuiꝰ conspectũ genteᷤᷤ uł gentiũ reges peri¬
bunt. Ipsa uero calcib equorũ di ruꝑta
peribit. Que qͣmuis ita esset insolens. ta¬
men dei ecclesias honorabat: plura ȩtiã
sanctoruim cȩnobia fundauit. & edificia
ammirandi oꝑis construxit: ut miracu¬
lo fuerit tanta ab ea fieri potuisse. Cũ¬

Expanded text:
perico pugna congreditur, ibique Theodebertus filius Chilperici perimitur. Francis vero pro Chilperico sibi exoso Sigebertum super se regem levare volentibus, a duobus pueris, a Fredegunde Chilperici uxore immissis, Sigebertus perimitur.  Brunicildis uxor ejus cum filio Childeberto vel Childeberti filiis regnum gubernans, propter insolentiam morum, adeo intolerabilis erat Francis, ut merito crederetur, Sibillam de ea vaticinatam esse: « Veniet, ait, Bruma de partibus Hispaniae, ante cujus conspectum gentes vel gentium reges peribunt; ipsa vero culcibus equorum dirupta peribit. » Quae quamvis ita esset insolens, tamen ecclesias Dei honorabat. Plura etiam sanctorum cenobia fundavit, et edificia ammirandi operis construxit, ut miraculo fuerit, tanta ab ea fieri potuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝑunit᷑ fraude uxoris suȩ. cuiꝰ patrẽ
cunimundũ gepidarũ regem iꝑse oli̾ in
bello ꝑemerat: & ex testa capitis eiꝰ sibi pa¬
terã ad bibendũ fecerat. Quã cũ ei por¬
rigeret dicens. bibe cum patre tuo: illa
femineo furore accensa. illũ ab armigero
ipsius in lecto ꝑuni fecit. Post eũ cleb

Expanded text:
ris suae, cujus patrem Cunimundum Gepidarum regem ipse olim in bello peremerat, et ex testa capitis ejus sibi pateram ad bibendum fecerat; quam cum uno die ei porrigeret dicens: Bibe cum patre tuo! illa femineo furore accensa, illum ab armigero ipsius in lecto perimi fecit. Cleb
Abbreviated transcription (Latin):
multa ab eo ornamenta. & aureos macha¬
ab una parte effigiẽ imꝑatoris depictã. &¬
scriptũ in cuculo. tyberii constantini ꝑ¬
petui augusti. Ab alia uero parte habebãt
beatus GREGORIUS ad predicandũ an¬
glis ire ꝑmissus. s populo tumultuan¬
te retractus: septimus leuita est ordi¬

Expanded text:
multa ab eo ornamenta, aureos etiaab una parte effigiem imperatoris et scriptum in circulo: TIBERII. CONSTANTINI. PERPETUI AUGUSTI, ab alia Vero parte habentes  Gregorius ad predicandum Anglis abire permissus, sed populo tumultuante retractus, septimus levita est ordi
Abbreviated transcription (Latin):
suas in germania repet̾e nitentes: a gen¬
tib a sẏgeberto illuc iumissis usq ad x̃.
nochus brito ueniens de britannia: scĩ¬
tate clarebat in italia. Lupi burdegalã
comedens manitima. uisu digna. s corrupta.
physin incurrit. Et cũ esset moriturus. &¬

Expanded text:
suas in Germania repetere nitentes, a gensuas in Germania repetere nitentes, a gentibus a Sigeberto illuc inmissis usque ad vignochus Britto veniens de Britannia sanctitate clarebat in Gallia. Lupi Burdegatam comedens matutina visu digna, sed corrupta, φθίσιν incurrit. Et cum esset moriturus,
Abbreviated transcription (Latin):
sidet annis .x. Hic obsidentib romã lon¬
gobardis: ordinatur absq uissione pͥn¬
cipis. Hic decreuit cotidianã sacramen¬
torũ prefacionẽ ad missas. nouẽ tantũ mͦ
prefationib scdm̃ antiquũ romanorũ or¬
dinẽ esse commutandã: scilicet in natali
dñi. In apparicione. In pascha. Inascen¬
Ab hoc gregorius constantinopolĩ apocri¬
sarus directus. hortatu leandii hẏspa¬
lensis ep̃i libros moraliũ in iob composu¬
it. & ibidẽ euticiũ constantinopolitanũ
ep̃m male de resurrectione dogmatitan¬
tem. corpus nostrũ in illa resurrectionis
gloria inpalpabile. uentis a ȩreq subtiliꝰ
esse futurũ. in presentia imꝑatoris tyberii
confutauit: & illo non post multũ mor¬
tuo penitus extinxit. Duces longobardoꝵ
gallias aggrediunt᷑. & uario bellandie¬
uentu nunc franci. nunc langobardi in¬
ter se colliduntur. Hospicius famulus
dei in gallia claret: qui etiã langobar
italia a langobardis recedentes. & terras

Expanded text:
sidet. Hic obsidentibus Romam Langobardis, ordinatur absque jussione principis. Hic decrevit cotidianam sacramentorum prefationem ad missas novem tantummodo prefationibus secundum antiquum Romanorum ordinem esse commutandam; scilicet in natale Domini, in apparitione, in pascha, in ascenAb hoc Gregorius Constantinopolim apocrisiarius directus, hortatu Leandri Hispalensis episcopi libros Moralium in Job composuit, et ibidem Eutitium Constantinopolitanum episcopum male de resurrectione dogmatizantem, corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile ventis aereque suptilius esse futurum, in presentia imperatoris Tiberii confutavit, et illo non multo post mortuo penitus extinxit. Duces Langobardorum Gallias aggrediuntur,, et vario bellandi eventu nunc Franci, nunc Langobardi inter se colliduntur. Hospitius famulus Dei in Gallia claret, qui etiam LangobardItalia a Langobardis recedentes, et terras
Abbreviated transcription (Latin):
isse diuisã: ut octouianus in occidente
italiã. galliã. ꝙ hispaniã. antonius uero in
oriente asiam. pontũ. & affricã possideret.
uxorẽ suã reꝑudiauit: & reginȩ egypti cle¬
asiam ꝓgredit᷑: ac prius pedestͥ pꝰ nauali ap̃¬
actiũ prelio decertatur. Ubiq cesari cedit
uictoria. Antoniꝰoe cleopatra uicti fugiunt:
ac semet ipsos pre dolore int̾imunt. Des¬
tructo egypti regno egyptus fit romana

Expanded text:
ium, diuiserant ut Octauianus in occidente Ytaliam, Galliam et Hyspaniam, Antonius uero in oriente Asyam, Pontum et Affricam possiderent.uxorem suam repudiauit et regine Egypti CleAsyam progreditur ac prius pedestri post nauali prelio decertatur et ubique cesari uictoria cedit. Antonius et Cleopatra uicti fugiunt ac semetipsos pre dolore interimunt et sic destructo Egypti regno Egyptus fit Romana
Abbreviated transcription (Latin):
Porro octouianus uictor alexandriã pecit:¬
& omnes opes eius diripit. romamq tͣnͤ¬
ut quod prius quatuor denariis uendeba¬
quare uocaretur augustus. a qͦ sextilis mͦ¬
sunt: qͥ ei in inꝑio successerunt. Hic equidẽ¬

Expanded text:
Porro Octauianus uictor Alexandriam petit et omnes opes eius diripit Romamque transod prius quatuor uendebaquare uocaretur Augustus. A quo et sextilis mesunt qui ei imperio successerunt, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
tes erant reges iudeorũ qui imperare cepe¬
runt.a.lxͫ. .u. olimꝑiade. q ab instauratione
medio transactis: quos daniel quoq signifi
cat dicens. Et scies & intelliges ab untio ser¬
monis. restaurandi & edificandi ierusalẽ usq
ad xpisti principatũ ebdomades yuͭ. q ebdo¬
mades. Lx̃ .ii. Quȩ ebdomades .lxͣ.ix. facuit¬
cerdotes per unctionẽ consecrati. regnauert᷑
usq: ad hẏrchanũ. Quo extremo omniũ
a parthis capto. herodes antipat᷑ aschalo¬
cepit. filiiq eius post eũ regnauerunt usq
ad nouissimã iherosolimorũ captiuitatẽ. ne¬
quaqͣm ex successione sacerdotalis genĩs
pontificib constitutis. neq perpetuitate uite
sclm̃ legẽ moysi seruientib deo. Ignobiles
uero quidã & alio tempore alii. & non nł¬
li unius anm siue modico amplius. a ro¬
manis imperatorib sacendocium emebãt.

Expanded text:
tis, erant reg. Iudaeorum, qui imperare coepetis, erant reg. Iudaeorum, qui imperare coeperunt 265. olimpiade; et ab instauracione mcavit dicens: Et scies et intelliges, ab initio sermonis respondendi et aedificandi Jerusalem, usque ad Christi principatum hebdomades septem, et hebdomades LXII . Quae hebdomades LXIX icerdotes, per unctionem consecrati regnaverunt, usque ad Hircanum, quo extremo omnium a Parthis capto Herodes Antipatris filcepit, filiique ejus post eum regnaverunt usque ad novissimam Jerosolymorum captivitatem, nequaquam ex successione sacerdotalis generis pontificibus constitutis, neque perpetuitate vitae, secundum legem Moysis, servientibus Deo. Ignobiles vero quidam, et alio tempore alii, et nonnulli unius anni, sive modico amplius, a Romanis imperatoribus sacerdotium emebant.
Abbreviated transcription (Latin):
armaq nisi maioriꝰ
semolumentispe ne¬
qͣquã mouenda ẽe̾. ne
ꝯpendio tenui. iactura gͣ¬
iii. petita uictoria similt
sit hamo aureo piscantib cuiꝰ
ibrupti amissiq detͥmentũ nul¬
lo capture lueyõ pensari potest z
ita dicens. Et post ebdomades .uii. &.lx.ii. inte¬
ribit erisma. & iudiciũ non erit in eo. & tẽplũ
& sc̃m corrumꝑet populus duce ueniente. &
cedentur in clataclismo bellis. Et in conseqͥntibꝰ.
Et suꝑer templũ inquit abhominatio desolati¬
onũ: & usꝙ consummationẽ temꝑorũ. osum
nanielũ quendã de babylonia accitũ. ponti¬
ficẽ iudeorũ constituit. & post exiguũ tem¬
poris anstobolũ frẽm uxoris suȩ nepotẽ hẏi¬
cani successorẽ ei dedit. Quo post annũ int̾¬
fecto: rursũ ananielo reddidit sac̃dociũ. ħ¬

Expanded text:
armaque, nisi maioris emolumenti spe, nequaquam movenda esse, ne compendio tenui, iactura gravi, petita victoria similis sit hamo aureo piscantibus, cuius abrupti amissique detrimentum nullo capturae lucro pensari potest. ita dicens: Et post ebdomades septem et 62 inibit crisma, et iudicium non erit in eo, et templum et sancto conrumpit populus, duci veniente, et caedintur in cataclismo belli. Et in consequentibus: Et super templum, inquid, abominatio dissolationum usque ad consumptionem tenanelum quemdam de Babylone accitum, pontificem Judaeorum constituit, et post exiguum temporis Aristobulum fratrem uxoris suae, nepotem Hyrcani successorem ei dedit, quo post annum interfecto, rursum Ananelo reddidit sacerdotium.
Abbreviated transcription (Latin):
sam austria.
int̾ mosã &̾ li¬
g̾im neustͥa qͣsi
noua est aust̃a
que nunc frã¬
conia & francia
appellantur.

Expanded text:
st Austria, inter Mosam et Liest Neustria quasi nova Austria, que nunc Franconia et Francia appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis promytus aditus &̃ facilis iua :Sua¬
detur constantio ut quosclam in deo gͣdics
credat: & qui per ianuã ab errore ydolatͥȩ
fuerat egressus. rursus in sinũ eius dum in
deo deos querit. tamqͣm ꝑ pseudo tiran¬
nũ inducitur. Puerso igitur relo potestas
armatur illusa: & sub nomine pietatis. uis
ꝑsecutionis agitatur. Tanta deniq rabies¬

Expanded text:
is promptus aditus et facilis uia. suadetur Constantio, ut quosdam in Deo gradus credat, et qui per ianuam ab errore idololatriae fuerat egressus, rursum in sinum eius, dum in Deo deos quaerit, tamquam per pseudothyrum inducitur. peruerso igitur zelo potestas armatur inlusa et sub nomine pietatis uis persecutionis agitatur. de noua nomi
Abbreviated transcription (Latin):
comestor famosissimꝰ doctor obit: qui testa¬
mento sapient̃ disposito. cuncta quȩ habu¬
it. pauperib & ecclesus prorsus distribuit.¬
sertũ. Petiꝰ erã quẽ petra tegit. dictq comestoꝵ.
Nunc comedor. Nuius dociu. nec cesso docere
mortuus: ut dicat qͥ me uidet incin̾atum.
Qa sumꝰ iste fuit. erimꝰ qͣndoꝙ qđ iste. An¬

Expanded text:
Comestor famosissimus doctor obiit, qui testamento sapienti disposito, cuncta quae habuit, pauperibus et ecclesiis prorsus distribuit.le: Petrus eram, quem petra tegit, dictusque Comestor. Nunc comedor, vivens docui, nec cesso docere Mortuus, ut discat, qui me videt incineratum: Quod sumus, iste fuit, erimus quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
I ransit in herẽdẽ puis ille pͥor ludouiene
Nomine. sede.fide. nec pretate minug.
Seruula. tristis. mnops. alio sub rege. sub isto:
Elorut ȩcclesia. libera. leta. potens
R ex humilis. rex pacificus dauid. ⁊ salomonẽ:
P retulit exẽplo. seq suosq regens

Expanded text:
ransit in haeredem pius ille prior Ludovicus, Nomine, sede, fide, nec pietate minus. Servula, tristis, inops aliquo sub rege. sub isto Floruit Ecclesia, libera, laeta, potens. Rex humilis, rex pacificus, David, et Salomonem Praetulit exemplo, seque suosque regens.
Abbreviated transcription (Latin):
uccessores alexandri or¬
bem uniũsum qua ma¬
cedonũ uirib subactꝰ erat
inter se parciti sunt. s
postea uaria bellorum
sorte confligentes. ad pan¬
cos potestas collecta est.
Yma particio talis fuit.¬

Expanded text:
uccessores ejus orbem universum, qui Macedonum viribus subactus fuerat, inter se partiti sunt, sed postea varia bellorum sorte confligentes ad paucos potestas collecta est. Prima partitio talis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ses secreto noctis ymagines cȩsaris in tem¬
plo statuerit: & hec sedicionis & turbarũ
iudeis causa extiterit. Ex hoc loco cõsidan¬
dũ: quante deinceps calamitates iudeorũ
gentẽ oppresserint. Quia uero de iosepho¬

Expanded text:
ses secreto noctis imagines Caesaris in temses secreto noctis imagines Caesaris in templo statuerit, et haec prima seditionis et turbarum Judaeis causa exstiterit. Ex hoc loco considerandum quantae deinceps calamitates Judaeorum gentem oppresserint. Pilatus pos
Abbreviated transcription (Latin):
De quo temꝑe etiã in aluis ȩchnicoꝵ. cõm̃ta¬
riis hȩc ad uerbũ scripta repperimꝰ. Solis
facta defectio. Bithinia terrȩ motu concus¬
sa: & in urbe nicena edes piurime oorruert̃.
in .xiii. libro ita dicens. Quarto autẽ an¬
no ducentesimȩ sccłȩ olympiadis. magna
& excellens inter omnes quȩ aute eã accide¬
rant defectio solis facta diei hora .ui. ita ut¬
in tenebrosã noctẽ uersus sit. & stellȩ in cȩ¬
lo uise sint: terreq motus in bichinia. icene
urbis multas edes subuert̃it. Hec supͣdictꝰ
in quo scribitur post quintũ decimũ annũ
tyberii cesaris trib annis dñm predicasse.
Iosephus autẽ uernaculus iudeorũ scͥptor
circa hec tempora die pentecostes sac̾dotes
primum cõmotiones locorũ. & quosdã somi¬
tus sensisse testatur. deinde ex adito templi
repentinã subito erupisse uocẽ dicentium.
Transmigremus ex his sedib. Scribit autẽ
supradictus uir. qł eodẽ anno pylatus p̾¬

Expanded text:
 Quo tempore etiam in aliis ethnicorum commentariis haec ad verbum scripta reperimus: solis facta defectio, Bithynia terraemotu concussa, in urbe Nicaea aedes plurimae corruerunt: in libro XIII ita dicens: Quarto autem anno ducentesimae secundae Olympiadis, magna et excellens, inter omnes quae ante eam acciderant, defectio solis facta die hora sextain tenebrosam noctem versus, ut stelle in celo vise sint terreque motus in Bithinia Nicene urbis multas edes subverterit”», ceu in , in quo scribitur, post quintum decimum annum Tyberii Caesaris, tribus annis Dominum praedicasse. Josephus etiam vernaculus Judaeorum scriptor, circa haec tempora, die Pentecostes, sacerdotes primum commotionem locorum et quosdam sonitus sensisse testatur. Deinde ex adyto templi repentinam subito erupisse vocem dicentium: Transmigremus ex his sedibus. Scribit autem supradictus vir quod eodem anno Pilatus prae
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens uir: si tamen uirũ eũ nominari fas
est. Erat enĩ mirabiliũ oꝑũ effector: doctor¬
ꝙ: hominũ eorũ qui libent᷑ quȩ uera sunt
erat. Hunc accusatione primoꝵ nostrȩ gẽ¬
tis uirorũ cũ pylatus in crucẽ agendũ esse
decreuisset: non deseruerunt hi qui ab in¬
itio eũ dilexerant. Apparuit enĩ eis t̾cio¬
die iterũ uiuus. secundũ qđ diuinitus in¬
spirati prophe. uel hec uel alia de eo innu¬
mera miracula futura esse predixerant:
Li.
LII
luii
Luii
Lu
lui
luii.
lxiii
L.ix.
lx
lxii.
lxiiii
lxui.
lxuii.
lxuiii
lxix.
lxx.
lixi.
lxxii.

Expanded text:
sapiens vir, si tamen virum eum appellare fas est. Erat enim mirabilium operum effector, doctorque hominum eorum, qui libenter quae vera sunt s hic erat. Hunc accusatione primorum nostrae gentis virorum, cum Pilatus in crucem agendum esse decrevisset, non deseruerunt eum hi, qui ab initio eum dilexerant. Apparuit autem die eis tertia iterum vivus, secundum quod divinitus inspirati prophetae, vel haec, vel alia de eo innumera miracula futura esse praedixerant. LI LII LIII LIIII LV LVI LVII LVIII LIX LX LXIII LXIIII LXVI LXVII LXVIII LXIX LXX LXXI LXXII
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ motu corruerunt. ephesus. magnesia.
Sarolis. Monestene. hiero. cesarea. phyladel¬
fia. thimolus. themꝰ. cyme. Mirma. apollo¬
madia. hyrcania. Tyberius multos reges¬
ad se ꝑ blandicias euocatos numqͣm re¬
misit. in quib & archelaũ capadocẽ: cuiꝰ
regno in proiunciã uerso. maracã nobiliᷤᷤ¬
simã ciuitatẽ cesareaᷤ appellari uissit. Phy
lippus tetrarcha paneadẽ in qua plurimaᷤᷤ
edes construxerat. cesareã phylippi uocauit.

Expanded text:
raemotu corruerunt, Ephesus, Magnesia, Sardis, Mosthene, Aegaee, Hierocaesarea, Philadelphia, Tmolus, Temnus, Cymae, Myrhina, Apollonia, Hyrcania. ad se per blanditias evocatos numquam remisit: in quibus Archelaum Cappadocem, cujus regno in provinciam verso, Mazacam nobilissimam civitatem, Caesaream appellare jussit. 8 lippus tetrarcha Paneaden, in qua plurimas edes construxerat, Cesaream Philipphi vocavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ce cdixit. Constans esto constantia: qͥa
deo propitio liberata es ab imminenti tͥsti¬
cia. Illa uero de tam preclara uisione ꝑt̾rita.
facto mane cepit a circumstantib clericis sol¬
licite ꝑquirere. si illis in regionib haberetur
ep̃c. qui sauinianꝰ diceret᷑. Ex quib unꝰ theo

Expanded text:
Qui et dixit: « Constans esto, Constantia, quia Qui et dixit: « Constans esto, Constantia, quia Deo propitio liberata es ab imminenti tristitia. » Illa vero de tam praeclara visione perterrita, facto mane, coepit a circumstantibus clericis sollicite perquirere si illis in regionibus haberetur episcopus qui Savinianus diceretur. Quibus igno
Abbreviated transcription (Latin):
rex piissimꝰ. ꝑactis diuersis restauratio¬
nib ecclesiarũ. nec non ornamentis scõꝵ¬
mis argentoq ornauit. Quod qualiter
actum sit: paucis est disserendũ. Factũ¬
est dum quodã temꝑe idẽ robertus rex ro¬
mã peteret: ut constantia regina cum hu¬
gone filio suo paruulo tillo Remaneret.
Quod ut berta regina dudũ causa consan¬
gumitatis a rege repudiata. comꝑit. ꝑsecuta
est eum: sperans se fauentib ad hoc̃ quib¬
dam aulicis regis. iussu apostolico restitiu
thoro regio. Unde constantia regina timens
se amoueri a regio latere: menarrabili de¬
tinebatur merore. Quȩ dũ nocte quadã ob
H nimiis cogitacionũ tumultib pulsata
oblormiret: apparuit ei ꝑ uisũ menarrabili
claritate circumdatꝰ. uir quidã angelicis
decoratꝰ canis. in sacerdotali habitu uirgã
pastoralẽ gestans manu. Quem nunio ti¬
more ꝑterrita: dum requireret quis esset: in¬
notuit se fore ep̃m. & appellari sauimianũ.

Expanded text:
regius. Hic peractis diversis restaurationibus ecclesiarum, necnon ornamentis sanmis argentoque ornavit. Quod qualiter actum sit, paucis est disserendum: Factuest, dum quodam tempore Rotbertus rex Romam peteret, ut Constantia regina una cum Hugone filio parvulo Tillo remaneret. Quod ut Berta regina, dudum causa consanguinitatis a rege repudiata, comperit, prosecuta est eum, sperans se, faventibus ad hoc quibusdam aul cis, decreto apostolico restituturam toro regio. Unde Constantia regina, timens se amoveri a regio latere, inenarrabili detinebatur moerore. Quae dum nocte quadam ob hoc nimiis cogitationum tumultibus pulsata obdormiret, apparuit ei per visum inenarrabili claritate circumdatus vir quidam angelicis decoratus canis, in sacerdotali habitu virgam pastoralem gestans manu. Quem nimio terrore perterrita dum requireret quisnam esset, innotuit se esse episcopum, et appellari Savinianum.
Abbreviated transcription (Latin):
tes solito mirabilior. in modũ trabis max¬
ime ꝑ qͣtuor menses apparuit. Anno eiꝰdẽ¬
.ixͦ. aquis grani conuentu regali & syno¬
dali ꝑ aliquot dies celebrato. tanta siccitaᷤᷤ
& intemperies aeris excanduit: ut multip̃
nuio ardore deficerent. multa ȩtiã animalia
subito deficerent. paiumento & marmoreis
columpnis tanto madore sudantib: ut aqͣ
esse resꝑsa crederetur a nescientib. Seq̃nti
anno henricus imꝑator. Robertus rex frã¬
corũ. suꝑ karũ fluuiũ. apud euosiũ conue
niunt. de statu eccłie. regni & imperii trac¬
t̾aturi: & condicto. ut suꝑ his confirman¬
dis ȩtiã paꝑã romanũ simul ambo papiȩ
oportune conuenirent. imꝑator regẽ q̾
suos. multos ętiã qui tantum ad demirã¬
dam imꝑatoriam maiestatẽ conuenerant.¬

Expanded text:
tes solito mirabiliorin modum trabis maxime per quatuor menses apparuit et si. 26. Aquisgrani conventu regali et synodali per aliquot dies celebrato, tanta siccitas et intemperies aeris excanduit, ut multi prae nimio ardore deficerent, multa etiam animalia subito deficerent, pavimento et marmoreis columnis tanto madore sudantibus, ut aqua esse respersa crederetur a nescientibus. 1023. 21. 27. Heinricus imperator, Rotbertus rex Francorum super Karum fluvium apud Evosium coniunt, de statu Ecclesiae, et regni, et imperii tractaturi: et condicto, ut super his confirmandis etiam papam Romanum simul ambo Papiae opportune convenirent; imperator regem et suos, multos etiam, qui tantum ad demirandam imperatoriam majestatem convenerant
Abbreviated transcription (Latin):
comitatũ montensẽ depopulat᷑. quẽ raginerꝰ
cum patruo suo lamberto louaniense insecu¬
tus. apud florinas pugnã consert̾: ubi plꝰꝙͣ
Ubi res mira contigit. Cum lambertꝰ spem
uictoriȩ iam haberet. habebat quippe filac¬
teriũ a collo usꝙ ad pectus pendens scõꝵ
reliquiis refertũ. quorũ patrocinio se in pe¬
riculis tutũ fore credebat: instante ei ter¬
mino uitȩ. Filacteriũ illud a collo eius exi¬
ens suꝑ tumulũ campi exiliuit: & mox
comes antea inuictus ꝑimit᷑. Quidam
militũ filacteriũ accipiens. in caliga abs¬
condit: s coxa eius & crure intumescen¬
te rem prodidit. & philacteriũ dño suo
sis siciliȩ oruindus. & postea monachus ĩ
monte sẏna. hoc tempore clarebat. qui ihe¬
rosolimã ueniens. longã ꝑ xp̃o peregrina¬
tionẽ suscepit: & cum popone treutrorũ
archiep̃o ad gallias ueniens. treueris in
altitudine turris inclusus est: ibiq post
multas hominũ ꝑsecutiones. pꝰ multas de¬

Expanded text:
comitatum Montensem depopulatur; quem Raginerus cum patruo suo Lantberto Lovaniensi insecutus, apud Florinas pugnam conserunt, ubi plus Ubi res mira contigit. Cum Lantbertus spem victoriae jam haberet--habebat quippe filacterium a collo usque ad pectus pendens, sanctorum reliquiis refertum, quorum patrocinio se in periculis tutum fore credebat,--instante ei termino vitae filacterium illud a collo ejus exiens, super tumulum campi exiluit; et mox comes antea invictus perimitur. Quidam militum filacterium accipiens, in caliga abscondit; sed coxa ejus et crure intumescente, rem prodidit, et filacterium domino suo sis Siciliae oriundus, et postea monachus in monte Syna, hoc tempore clarebat. Qui Hierosolimam tionem suscepit; et cum Popone Trevirorum archiepiscopo ad Gallias veniens, Treviris in altitumultas hominum persecutiones, post multas de
Abbreviated transcription (Latin):
contigisse: ciues eiusdẽ urbis ei fortit᷑ resti¬
Dehinc cum ad beati germani castrũ ex¬
pugnandũ tota regis falans iscdemq rex
loricatus intenderet: nutu diuino territꝰ.
cum multa cede suorũ inde rediens penetra¬
uit. ararim usq suꝑiora burgundiȩ. ipsãq¬

Expanded text:
contigisse, cives ejusdem urbis fortiteDehinc, cum ad beati Germani castrum expugnandum tota regis phalanx, idemque rex loricatus intenderet, nutu divino territus, cum multa caede suorum inde rediens, penetravit Ararim usque superiora Burgundiae, pra
Abbreviated transcription (Latin):
macensiũ ep̃c claret: qui in scripturis stu¬
diosus. magnũ illud canonũ uolumẽ
edidit. scripturarũ sentenciis undiq de¬
hactenꝰ ydolatrie dedita. hoc tempore
ad fidem xp̃i conuertit᷑. ꝑ gillã sororẽ
imꝑatoris : que nupta ungarorũ regi. ad
hoc sua instantia regem adduxit. ut se
& totã ungarorũ gentẽ baꝑtirari expe¬
teret: qui in baptismate stephanꝰ est uo¬
logũ. fonticulus aquȩ multis saluber¬
rimꝰ. in sanguinẽ conũsus est: qđ ꝑ bauit
mulier. quȩ faciẽ suã ex huiꝰ fontis aqua
lotã ostendit. multis sanguinolentã. Pro¬

Expanded text:
macensium episcopus, qui in scripturis studiosus, magnum illud canonum volumen edidit, scripturarum sententiis undiquehactenus idolatriae dedita, hoc tempore ad fidem Christi convertitur per Gislam sororem imperatoris, quae nupta Ungarorum regi, ad hoc sua instantia regem adduxit, ut se et totam Ungarorum gentem baptizari expeteret. Qui in baptismo Stephanus est volocum fonticulus aquae multis saluberrimus in sanguinem conversus, quod probavit mulier, quae faciem suam ex hujus fontis aqua lotam ostendit multis sanguinolentam.
Abbreviated transcription (Latin):
a dieris p̾sentiã id qđ ꝓmisit absq dilacioẽ
noueris te consecuturã. At illa de tanti uiri
consilio gaudens effecta: eitissime una cũ
filio expetiit sancti petͥ lumina. Et dutissi¬
me lacrimans ante corpꝰ beati martyris totisꝙ
uirib se commictens eius fidei. gaudens re¬
meauit remeauit ad ꝓpria: de iusitacione
tanti patroni confortata. Tercia dehinc die
subito adest. intempesta uocte legatꝰ regis
ante ianuã: nuncians in ꝓximo regẽ uentu
rũ. Qui deo ꝑpicio propriis sedib restitu¬
tus. ut ueracissima approbaret᷑ ꝓmissio
martyris. deinceps propriã coniugẽ ma¬
& sub eius nutu ominia uira regalia. &
quȩcumq possidere uidebatur. manere
disposuit. S illa minime oblita ꝓmissi¬
onis sc̃i. satagere cepit. qualiter᷑ exor¬
naretur corpus eiꝰ geminis & auro: qđ
diu inclusum plumbo ab antiqͥs patͥb¬
absconditũ fuerat sub aruo. Et regi sugge¬
rens sua uota: cleo auxiliante ad ea implẽ¬

Expanded text:
adieris praesentiam, id quod promisit absque dilatione noveris te consecuturam. At illa, de tanti viri consilio gaudens effecta, citissime una cum filio expetiit sancti Petri limina, et diutissime lacrymas fundens ante corpus beati martyris totisque viribus se committens ejus fidei, gaudens remeavit ad propria, de visitatione tanti patroni confortata. Nondum transierat dies tertia, cum subito adest intempesta nocte legatus regius ante januam, nuntians in proximo adfutu. Qui Deo ducente propriis sedibus restitutus, ut verissima approbaretur promissio martyris, deinceps propriam conjugem ma sub ejus nutu omnia jura regalia, et qudisposuit. Sed illa minime oblita promissionis sancti, satagere coepit qualiter exornaretur corpus ejus gemmis et auro, quod diu inclusum plumbo, ab antiquis patabsconditum fuerat sub atrio, et regi suggerens sua vota, Deo auxiliante, ad ea implen
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. Quam ꝑtinꝰ retulit dicens. Modo
didissimi uiri: quorũ p̾sentia ꝑmaximũ con¬
tulit michi & mei doloris leuam̃. & animi
sospitatẽ. Qui etiã michi spopondert̃ dño
miserante: mox ut euocatus a corpore fue¬
ro. ꝑtinꝰ in illorũ aduari consortiũ. His dic¬
tis orando summis labiis nomina sanctoꝵ
deꝓmens. crebrisꝙ suspiriis. & lacrimosis
oc̾ulis ad celũ respiciens. excessit a corpore:
fra ecclesiam. s deforis uixta parietẽ. sicut

Expanded text:
dicens: Modo,didissimi viri, quorum praesentia permaximum contulit mihi, et mei doloris levamen et animi sospitatem, qui etiam mihi spoponderunt Domino miserante, mox ut evocatus a corpore fuero, protinus in illorum adunari consortium. His dictis orando summis labiis nomina sanctorum depromens, crebrisque suspiriis ac lacrymosis oculis ad coelum respiciens, excessit a corpore, fra ecclesiam, sed deforis juxta parietem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mano constructã. Tunc princiꝑalis eccle¬
sia prothomartyris stephani funditus
corruit: quã ꝑtinus idẽ presul ceꝑit ma¬
iore ambitũ. ac criptarũ curuaturis qͣ¬
dris lapidib certatim reedificare. Nam
prius delicatiore maceria constiterat: mi¬
nimisq lapillis. Iam uero altiꝰ opere eccle¬
siȩ edito. rursus ciuitas reincensa est: s
nouũ eccłie opus mansit incolume. hͥ etiã¬

Expanded text:
c principalis ecclesia protomartyris Stephani funditus corruit, quem protinus idem praesul coepit majore ambitu ac cryptarum curvaturis quadris lapidibus certatim reaedificare; nam prius delicatiore materia constiterat, minimisque lapillis; jam vero altius opere ecclesiae edito, rursus civitas reincensa est, sed novum opus ecclesiae mansit incolume. Anno i
Abbreviated transcription (Latin):
& mortalitas tam gͣuit̃ ꝑ totũ orbẽ inua¬
luit: ut tedio sepelientium uiui adhuc spi¬
ritũ trahentes obruerent᷑ cum mortuis.¬
sitũ in marcha franciȩ & lotharingie.
qđ balduinꝰ comes flandrensiũ inuaserat
obsidet: concurrentib ad auxiliũ eiꝰ Ro¬
berto rege francoꝵ. & richardo comite
etiã walachras addidit. Hoc in tempore¬

Expanded text:
 mortalitas tam graviter per totum orbem invaluit, ut tedio sepelientium vivi adhuc spiritum trahentes obruerentur cum mortuis.situm in marcha Franciae et Lotharingiae, quod Balduinus comes Flandrensium invaseratobsidet: concurrentibus ad auxilium ejus Roberto rege Francorum, et Richardo comite etiam Walachras addidit. 1008.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sẽs ursmarus ep̃c & abbas lobien¬
sis cȩnobii obit: eiq sanctus erminꝰ in regi¬
mine succedit. Grimoaldus maior domꝰ.
leodii ante altare scĩ lamberti orans. a ra¬
ingario satellite rabodi ducis fresonum
ꝑumitur.: & theodoaldus filius drogonis.
ab auo suo pippino maior domus statuit᷑.¬

Expanded text:
us Ursmarus episcopus et abbas Lobiensis coenobii obiit, eique sanctus Erminus in regimine succedit. Grimoaldus major domus Leodii ante altare sancti Lamberti orans, a Raingario, satellite Rabbodi ducis Fresonum, perimitur, et Theodoaldus filius Dragonis ab avo suo Pipino major domus statuit
Abbreviated transcription (Latin):
ad se constantinopolĩ inuitauit: eiqi ueniẽ¬
ti & redeunti gloriã apostolico dignã. exhi¬
am regni francorũ tenente. archangelus mi¬
chael apparens autberto abrincatensi ep̃o.
monuit semel & iterũ: ut in loco maris
qui ꝓpt̾ eminentiã sui tumba uocatur. fun¬
daret ecclesiã in memoriã sui. uolentis ta¬
lẽ uenerationẽ exhiberi sibi in pelago. qͣlis
exhibetur in monte gargano. Interim tau¬
rus a latrone furtim raptus in illo loco re¬
ligatur. Unde ep̃c tercio ammonitꝰ. ut in il¬
lo loco fundamentũ iaceret. ubi taurũ religa¬
tum inueniret. qͦ sicut eũ terrã pedib ꝓtri¬
uisse uideret. sic eccłie ambitũ duceret: ec¬
clesiã in honore sc̃i archangeli constituit. &
ex illo tempore sicut in monte gargano.
ita ętiã in illo loco qđ modo dicitur in peri¬
culo maris. uenatio archangeli frequentari
corpus scĩ lamberti a traiecto leodiũ cum
magna miraculorũ głia refert: sedẽꝙ epis¬

Expanded text:
ad se Constantinopoli invitat, cumque venientem et redeuntem gloria apostolico digna ham regni Francorum tenente, archangelus Michael apparens Autberto Abrincatensi episcopo, monuit semel et iterum, ut in loco maris, qui propter eminentiam sui Tumba vocatur, fundaret ecclesiam in memoriam sui, volentis talem venerationem exhiberi sibi in pelago, qualis exhiberetur in monte Gargano. Interim taurus a latrone furtim raptus in illo loco religatur. Unde episcopus tertio admonitus, ut in illo loco fundamentum jaceret, ubi taurum religatum inveniret: et sicut eum terram pedibus protrivisse videret, sibi ecclesiae ambitum duceret, ecclesiam in honore sancti archangeli constituit. Et ex illo tempore, sicut in monte Gargano, ita etiam in illo loco, quod modo dicitur In periculo maris, veneratio archangeli frequentaricorpus sancti Lamberti a Trajecto Leodium cum magna miraculorum gloria refert, sedemque epis
Abbreviated transcription (Latin):
to dictus est. a maiorib malleis fabrorũ:
quib tundi & extenuari grauior ferri ma¬
teria solet. Porro hunc plectrudis eius no
cipari: & cum nepote suo theodoaldo ma¬
iore domus principatũ regni usurpauit.

Expanded text:
abatur a majoribus malleis fabrorum quibus tundi et extenuari gravior ferri materia solet. Qui cipat; et cum nepote suo Theodoaldo majore domus principatum regni usurpat.
Abbreviated transcription (Latin):
go filius pippini dux camꝑaniensiũ moritur.
Grimoaldus fraterꝰ eius a patre pipino in
aula hyldeberti regis maior domus statu¬
itur: eiq filia rabodi fresonũ ducis in uxo¬
rem despondetur. Romȩ post sergiũ ioħs
presidet annis .iii. post quẽ alt̾ ioħs annis
fugiens: ad caianũ regẽ auarũ se contulit.
S cũ caianus pecunia corruptus a leone.
& tyberiũ usurpatores imꝑũ in medio çirci
iugulat. Callinicũ patriarchã excecatũ exi¬
liat. & tantã in aduersarios ultionẽ excͥet:
ut quotiens a naso sibi absciso defluentẽ reu¬
matis guitã detergeret: pene tociens aliq̃m
ex his qui contͣ eum conspirauerant iugu¬
lari preciperet.

Expanded text:
go filius Pipini, dux Campanensium, moritur. Grimoaldus frater ejus a patre Pipino in aula Hildeberti regis major domus statuitur, eique filia Rabbodi Fresonum ducis in uxorem despondetur. Mortuo Chungo filius Pipini, dux Campanensium, moritur. Grimoaldus frater ejus a patre Pipino in fugiens, ad Cajanum regem Avarorum se contulit. 703. Cajanus pecunia corruptus a Leone iet Tyberium usurpatores imperii in medio cyrci jugulat; Callinicum patriarcham excaecatum exiliat; et tantam in adversarios ultionem exercet, ut quoties a naso sibi absciso, defluentem reumatis guttam detergeret, paene toties aliquem ex his, qui contra eum conspiraverant, jugulari preciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
utrimq bello confligunt: eoꝙ uicto ramfre¬
dum maiorẽ domꝰ & chilpericũ regẽ statiuit᷑.¬
diuino nutu eripitur. mox q principatum
suũ de manu rainfredi extorquere nititur.
primoq rabodũ ducẽ fresonũ rainfredo so¬
laciantẽ aggressus. multũ exercitus dãꝑ¬
reparato exercitu in pago cameracensi apd̾
uinciacũ dñica ante pascha qđ erat .xiii.
hł. apͥlis: chilꝑico ꝙͣ rainfredo congredit᷑.
Rainfredus uictus in fugã uertitur:. Karolꝰ
eos usq parisuis persequitur. Senonensi ec¬

Expanded text:
fredum majorem domus, et Chilpericum regem statuunt.divino nutu eripitur, moxque principatum suum de manu Raginfredi extorquere nititur: primoque Rabodum ducem Frisonum Raginfredo solatiantem aggressus, multum exercitus damrimunt. Carolus in pago Cameracensi apud Vinciacum Dominico ante Pascha, quod erat XIII Kalendas Aprilis, Chilperico et Raginfredo congreditur. Raginfredus victus in fugam convertitur. Carolus eos usque Parisius persequitur. Rabodus
Abbreviated transcription (Latin):
postolicȩ sedis consilio respuit: &̾ huiꝰ rei
gr̃a fecit fieri picturas in porticu sancti
petri. quȩ gesta sex synodorũ sc̃arũ uniũ¬
saliũ retinent. Om̃s autẽ huiꝰ modi ꝑictu¬
neq nom̃ ad missarũ sollemꝑnia platũ

Expanded text:
postolicae sedis consilio respuit, et hujus rei causa fecit picturas in porticu sancti Petri, qui acta sex synodorum universalium continent. Nam et hujusmodi pictunec nomen ad Missarum solemnia prolatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansit lingua: quȩ priꝰ humana qͥa oĩb
erat cõmunis. postea uero ab eiꝰ nomine dic̾¬
da est hebrea. ad istinctionẽ cȩtarũ. que
ꝑ successiones ꝑuenit ad abrabã: ac sic ꝑ pa¬
triarchas qui ex stirpe abrahã ft̃ ꝓpagati.

Expanded text:
mansit lingua, quae prius humana, quia omnibus erat communis, postea vero ab ejus nomine nuncupata est Hebraea ad distinctionem caeterarum. Quae per successiones pervenit ad Abraham, ac sic per patriarchas, qui ex stirpe Abraham sunt propagati,
Abbreviated transcription (Latin):
penes reges erat. qͦs ad fastigiũ huiꝰ maieᷤᷤ¬
tatis non ambitio popularis. s expectata
in bonos moderatio ꝓuehebat. Populi nł
gis qͣm ꝑferre mos erat: intͣ suã cuiq patͥ¬
tauit: exceptaq india uniũse s̃ asiȩ popu¬
los subiugauit. Asiã uero dico non illam

Expanded text:
penes reges erat, quos ad fastigium huius maiestatis non ambitio popularis, sed spectata inter bonos moderatio prouehebat. Populi nulgis quam proferre mos erat; intra suam cuique patrus excepta India uniuersae Asiae populos subiugauerat. Asiam nunc dico non illam