comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃t. Quid fecit: Utiq ob¬
tulit sacrificium nõ
ꝓ suis delictis. sed pro nr̃i.
et semel hoc fecit. Non ã¬
plius qm semel mortuus
moritur. mors. illi ultra ñ
dominabitur. Magnitudi¬
nem xp̃i sacrificii hic ostẽ¬
dit. qd̃ semel oblatũ tantũ
preualuit: quantũ om̃ia sa
eñi fuit. et semel oblatum¬
est: et sufficit in sempiter¬
nũ. adtollenla om̃ia poc¬
cata credentiũ. pontifices
autẽ iudeoꝵ peccatores erãt
et idcirco necesse habebant
ꝓ sius delictis hostias offer¬
ñe iustificare non poterãt.
qr inconueniens erat. nt
pro homine rationali. it¬
rationale animal offerit¬
tur. Querebatur pontitex
sine pecc̃o. et hostia ratio¬
nalis: nec inueniebatur.
Inuentus est uu imus sñ¬

Expanded text:
tus quid fecit? utique obtulit sacrificium non pro suis delictis, sed pro nostris, et semel hoc fecit, non amplius, quia semel mortuus moritur, mors illi ultra non dominabitur. Magnitudinem Christi sacrificii hic ostendit, quod semel oblatum tantum praevaluit, quantum omnia sact: unum enim fuit et semel oblatum, et sufficit in sempiternum ad tollenda omnia peccata credentium. Pontifices autem Judaeorum peccatores erant, et ideo necesse habebant pro suis delictis hostias offernem justificare non poterant, quia inconveniens erat ut pro homine rationali irrationale animal offerretur. Quaerebatur pontifex sine peccato, et hostia rationabilis, nec inveniebatur: inventus est unus s
Abbreviated transcription (Latin):
sine pecc̃o abhoc mundo
transiuit: qm̃ peccatum
non fecit. nec inuentus
actus est excelsior
celis quando qua¬
dragesimro die ãmirande
sue resurrectionis. super
om̃s celos et suꝑ omnes or¬
dines celestium spũum e¬
leuatus est. ad consessum
parerne maiestatis. ubi se¬
det nunc in plenitudine
honoris et głe. potest et ita
intelligi: qd̾ dicit. talis nos¬
decebat. ut eẽt pontifex.
Quasi diceret. uides uelut
serui timore legis seruien¬
tes deo. logales pontifices
habuerunt sibi conseruos.
mortalesq nc̃ ꝓ peccatorib
et ꝓsemet ip̃ĩs similit̾ indi¬
gebant offerre: nos autem
quib dictũ est. iam non di¬
cam uos seruos. sed amicos
meos. et quia filii dei su¬
mus seruiendo illi amore
filiationis. decet ut habea¬
mus pontificem immor¬
talem. segregatũ a pecca¬
torib. Sequitur. Qui nõ
habet cotidie necessitatẽ
quemadmodũ sac̾dotes.¬

Expanded text:
eccato ab hoc mundo transivit, quoniam peccatum non fecit, nec dolus inventus autem est excelsior coelis, quando quadragesima die admirandae suae resurrectionis super omnes coelos, et super omnes ordines coelestium spirituum elevatus est ad consessum paternae majestatis, ubi sedet nunc in plenitudine honoris et gloriae. Potest et ita intelligi quod dicit: Talis dicebat ut nobis esset pontifex, quasi diceret: Judaei velut servi per timorem legis Deo servientes, legales pontifices habuerunt, sibi conservos mortales ac peccatores, qui pro semetipsis similiter indigebant offerre, nos autem quibus dictum est: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos , et qui filii Dei sumus serviendo illi amore filiationis, decet ut habeamus pontificem immortalem, segregatum a peccatoribus. Sequitur: Qui non habet quotidie necessitatem, quemadmodum sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
li deo sacrificium in odo¬
rem suauitatis: quia sa¬
crificium deo est sp̃c contͥ¬
bulatus. Carmfices tamen
tentes sub crate: et desuꝑ
comprimentes cum furas¬
ferreis.
eatus laurentius dix̃.
disce miser quia car
uit. qd̃ accusatus ñ nega¬
ii. int̾rogatus xp̃m confes¬
sus sũ. assatus grãs ago. Ua¬
leriamis p̃fectus dixit. U̾
mntebas: In ip̃a hora: di¬
xit beatus laurentius. Om
sani et uere infelices. ñ ceg¬
noscitis quia carbones uri
ñ audorem sed refrigeriũ
m prestant: Et ceperunt
ri. quomodo preceperat
decius uim eũ assa .ri
Ille autẽ uultu pulcherri-¬
Et eleuans ocłos contra¬
deciũ: sic dicebat beatꝰ
laurentius. Etce miser as¬
sasti unã partẽ: gyra a¬
liam et manduca. Eunc¬
tuas ingredi meriu. Et¬

Expanded text:
li sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spiritus contribulatus . carnifices tamen tentes sub grauatum . et| desuper conpraementes cum ferreis Beatus lauren| tius dixit . disce miser . quia carbuit . qui+ ac| cusatus . non negaui. Interrogatus christum confessus sum . assatus| gratias egi Valerianus praefecturomittebas . in ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt re quomodo praeceperat decius uiuum| eum assari. Illi autem Et elevans oculos decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. Tunctuas ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
atus laurentius emisisfet
sp̃m. et qualiter decius
cesar et ualerianꝰ confusi
sent se in palatio tiberii
et quomodo crudeles etiã
et carbones reliquissent.
Tunc beatissimus iustinꝰ
et multum tristes. tuler̃t
corpus beati laurentii ar¬
chidiaconi et martiris: et
uenerum in uia tiburti-
na in p̃dium matrone ui¬
due ciriace: ad qũa ip̃e be¬
atus martyr fuerat nocte.

Expanded text:
ati . laurentii+ . emisisset spiritum . et qualiter de| cius caesar . et ualerianus confusi sent se in palatio tiberii| et quomodo crudilis . iam et carbonibus reliquissent . tunc be| atissimus iustinuset multum tristes tullerunt . corpus beati lau| renti . archi . diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia tiburtina . in praedium . matrone uiduae| ciriacae ad quem ipse martyr . fuerat nocte.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. et ad palatium tibe¬
corpore suꝑ craticulam
et ignem beati laurentii.
Mane autem primo ad¬
huc crespuculo rapuit
cor pus enis ypolitus:
et condiuit cũ linteis et
aromatib de ꝓprio suo.¬
Et mandauit hoc fc̃m iꝰ¬

Expanded text:
nde ad palacium. Ty| becorpore supra graticula et igne beati| laurentii. Mane autem prima adhuc crepusculum| rapuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio suo mandauit . hoc factum| I
Abbreviated transcription (Latin):
ubi et utriusq sexus chori
cõmemorant ᷤ frequent̃ au¬
diti: laudes cecinisse. Int̾ea
et qd̃ ꝑspicatius ẽ multo ñ¬
nunqͣm lumine eosd̃e resplẽ.¬
duisse. insuꝑ et adhuc ui-¬
uentes in carne ibidem mi¬
ri odoris fiagrantiam di¬
utuis ꝑsensisse. Qd si adcre¬
andam spem dilectissime
et coroborandã fidem inter

Expanded text:
ubi et utriusque sexus chori ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse: interea et quod perspicacius est, multo nonnumquam lumine eosdem resplenduisse; insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae filiae, et corroborandam fidem inter
Abbreviated transcription (Latin):
ta scõrum agminib. Un¬
de dicitur. Terribilis ut
castrorũ acies ordinata.
Siquidem t̾ribilis suis fa¬
cta uirtutibus: ut castro¬
rum acies ad modũ ordi¬
nata. hinc inde sc̃orum an¬
gelorũ fulta presidiis.
pulchra ut luna. Imino
pulchrior qũa lima: quia
iam sine defectu sui cho-¬
ruscat. celestib illustrata.
fulgorib. Electa ut sol ful¬
gore uirtutũ. quia ip̃e eã¬
elegit sol iusticie: qui na¬
sceretur ex ea. Ad cuius ꝓ¬
fecto exequias quantum
fas est credere famulaban¬
tur angli. et unm̃se celorũ
congratulabant᷑ curie. Nec
mirum quia honor mat̾¬
nus eius est qui est natus
ex ea q̃u oĩs celorũ ordo ue.¬
neratur. et adorat suꝑ se
eleuatũ cũ patre in sede
maiestatis dominum. Ic.uͭ.¬
egimus ergo quam
sepe ad funera et ad
sepulturas quorũlibet sc̃õ¬
rum anglos aduenisse: ⁊
exequiis eorũ obsequia p̾-¬
stitisse. necñ et animas e¬
lectorum usq ad celos cũ
ymnis et laudib deculisse.

Expanded text:
ta sanctorum agminibus. Unta sanctorum agminibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata: hinc inde angelorum sanctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus ejus est, qui est natus ex ea: quem omnis coelorum ordo veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus enim quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et exsequiis eorum obsequia praestitisse: necnon et animas electorum usque ad coelos, cum hymnis et laudibus detulisse:
Abbreviated transcription (Latin):
ascensione admirans sp̃s sẽ:
ait incanticis. Que est ista
que ascendit ꝑdesertũ sic̃
irgula fumi exaromati-¬
bus:Et bene quasi uirgu-¬
la fumi: quia gracilis et
delicata. quia diuinis ex¬
tenuata disciplinis. Et eñĩ
concremata intus in holo-¬
caustum: incendio pii a-¬
moris. et desiderio carita¬
tis. ut uirgula inquit fu¬
mi exaromatib. Nimirum
quia multis repleta erat
uirtutum odoribus: mañas
ex ea fragrabat suauissimꝰ
presentis scli uirga deradi-¬
ce iesse olim exorta: sed
mirabantur electorum aĩe
pre gaudio. q̃ nam eẽt que
etiam meritorũ uirtutibus.
anglorum uinceret dignita¬
tem. Dequa rursus idem
sp̃s sc̃s in eisdem canticis.
Que est ista que ascenclit
inqͥt quasi aurora consur¬
gens. pulchra ut luna. ele¬
cta ut sol. t̾ribilis ut cas¬
trorum acies ordinata::
Admirat᷑ autẽ sp̃c sc̃s. quia
omnes de ascensu huiꝰ uir¬
ginis admirantes facit: ꝙ
quasi noui diluculi aurora
rutilans ascensu suo resplẽ¬
deat. multis freta et ualla¬

Expanded text:
ascensione admirans Spiritus ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, etenim concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimuspraesentis saeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus sanctus, quia omnes de ascensu hujus Virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et valla
Abbreviated transcription (Latin):
uentris agro. patriarcha ysa¬
ac longe odorans: aiebat di¬
cens. Ecce odor filii mei sic̃
odor agri pleni: que bene¬
dixit dñs: quamuis putent
parũ intelligentes qd̃ priores
xp̃o mysterium incarnati¬
onis: cũ et ip̃i eadem sal¬
uati sint gr̃a. Unde constat
tempus ñ prenidicasse sãc¬
mentũ uniti hoĩs ac dei:
ita ut iam ẽẽt in illo per
unitatem ꝑsone ab imitio
scli. qui nec dum erat natꝰ
de maria uirgine. qd mul¬
tis scripturarum declarat᷑
indiciis. Unde dominus ad
iudeos. Anteqͣm abraham
fieret inqͥt ego sun. Nam¬
abraham anteqͣm fieret. hu-¬
manitatis est breuitas. Ego
declaratur. In qua nimitũ
et̾nitate: iam se fuisse qui
ex egypto saluans: scdo eoᷤ
qui ñ crediderunt ꝑdidit.
Et alibi paulus apls. Nap¬
illo unico filio dei iam
unitas ꝑsone cõmendatur.
q̃ occulta erat in mysterio.
Qd et alibi eudent̾: qui
elegit nos inqͥt ante mun¬
di constitutionẽ.. Die. niii¬

Expanded text:
ventris agro patriarcha Isaventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores mysterium incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. Unde constat tempus non praejudicasse sacramentum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui necdum erat natus de Maria virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Antequam Abraham fieret, inquit, ego sum Abraham antequam fieret, humanitatis est brevitas, ego declaratur naturae. In qua nimirum aeternitate jam fuisse qui ex Aegypto salvans, secundo eos qui non crediderunt, perdidit . Et alibi Paulus: Nillo unico Filio Dei jam unitas personae commendatur, quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter: Qui nos elegit, inquit, ante mundi constitutionem in i
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde accepit. faciet in¬
quit dominus nouum su
ꝑterram: et mulier circum¬
dabit uirum. Uerum no¬
uum. et om̃ĩum nouitatũ
suꝑ eminens nouitas uir¬
tutũ. quando deus quem fer¬
re ñ potest mundus. neq ui¬
dere aliquis ut uiuere pos¬
sit: sic ingressus est hospi¬
cium uentris. ut corporalis
clausula nesciret: sicq ge¬
status. ut totus deus in eo
zechiel fatetur. om̃ino
clausa. Uisde canitur in
eisdem canticis de ea. Or¬
tus conclusus. fons signa¬
tus: emissiones tue para¬
disus. Uere ortus delicia-¬
rum. in quo confita sunt
uniu̾sa fłorum gen̾a: et
odoramenta uirtutũ. Sicq
conclusus: ut nesciat uiolaꝵi.
neq corrumpi. ullis insidia¬
signatus sigillo tociꝰ
trmitatis: ex quo fons uite
manat. In cuius lumine õs
uidemꝰ lum̃: quia iuxta io¬
hannem. ip̃e est qui ilbami¬
nat omnẽ hominem ueni¬
entem in hunc mundum.
Cuius ꝓfecto emissio uteri:
suꝑnorũ ciuium om̃iumẽ
paradysus. De isto namq

Expanded text:
aliunde accepit. Faciet, inaliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustrum nesciret: sicque gestatus, ut totus Deus in eo zechiel fatetur porta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiasignatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia, juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque
Abbreviated transcription (Latin):
carne uirginis dequa natꝰ
est: et totus homo Hinc qͦ
corporalit̾ omnis plenitu
fecte intelligentie a nulum
fidei ur̃e et margaritã ꝓ qͣ
omia reliquistis integram
inuiolatam q seruetis. ne
iligentius itaq pro¬
curate. si quomͦ sim¬
plicitas colũbe q̃ fuit in
maria: illesa inuiolataq in uob̾
custodiatur. De qua salomõ
in canticis. quasi in eius lau
de dicit. Ueni inquit colũ¬
ba mea: ĩmaculata mea.
Iam eni hyens abiit: et re¬
cessit. Ac deinde inqͥt. ueni
re iubet ͤ . quia libans cã¬
didatio interp̾tatur. Erat
meritorum uirtutibus.
et dealbata niue candi¬
dius. sp̃c sc̃i muneribus:
simplicitatẽ colũbe in
om̃ib representans: qm̃
quicqͥd in ea gestum est:
totũ puritas et simplici
tas. totũ ueritas et gratia
fuit. totũ miscd̃ia et iusticia
q̃ de celo prospẽrit. Et ĩdeo
ĩmaculata: qi in nullo cor¬
rupta. Circumdedit enĩ
unum in utero sicut hiere¬
mias sauctꝰ testatur: et ñ

Expanded text:
carne Virginis de qua natus carne Virginis de qua natus est, et totus homo. Hinc quoat, inquit, omnis plenitudrfectae intelligentiae, annulum fidei vestrae, et margaritam, pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servitis: ne iligentius itaque procurate, si quomodo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque in vobis custodiatur. De qua Salomon in Cantde: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde inquit, Venino jubetur, quia Libanus candidatio interpretatur. Erat meritorum virtutibus, ac dealbata nive candidius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, quoniam quidquid in ea gestum est, totum puritas et simpltas, totum veritas et gratia fuit, totum misericordia, et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit enim virum in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
genuisset incarnatum.
recte confitemur
natiuitates. unã uidelicet
de patre sine initio et sine
tempore. sempit̾nam et co¬
eternam deo pat: alteram
de matre cũ tempore. quã¬
do miserationẽ induense⁊
misericordiam: spontanea
uoluntate ad nos descen¬
hoc iuxta ueritatem: et ma¬
tris gestatur utero. qui sẽꝑ
deus agnoscitur. Hinc etĩã
theothocon. eam ueraciter
confitemur. dei scilicet ge¬
nitricem. nec ñ et xp̃othocõ:
non qd̃ uerbum carnem se¬
cum detulerit. neq olim
prefate carni copulatus sit:
sed tunc quando uerbum
caro factũ est. ex tarne uir¬
ginis. Diuinitatis atq hu¬
manitatis substantia in
utero ita infusa unit᷑ ut
una ꝑsona sit deus et homo
xp̃c. Exduabus siquidem
naturis sine confusione al¬
tenus. ñ nisi unꝰ inueniat᷑
ih̾s dominus manens deus
in forma dei. qui semet ip̃m
ex inaniuit formam serui.
accipiens. manens unus id̃e¬
q in forma serui. quam sus¬
cepit. totus quippe deus in

Expanded text:
genuisset incarnatum: genuisset incarnatum: recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descenhoc juxta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, necnon et Christotocon: non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatum sit: sed tunc quando Verbum caro factum est ex carne virginis, divinitatis atque humanitatis substantia in utero ita inconfuse unitur, ut una persona sit Deus et homo Christus. Ex duabus siquidem naturis sine confusione alterius, nonnisi unus invenitur Jesus Dominus manens Deus in forma Dei, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens : manens unus idemque in forma servi quam suscepit: totus quippe Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
nidicet: s honorifico pat̃e
meũ. et uos inhonorastis me.
De matre uͦ eungłista cũ
redirent ueniens ait na¬
zarech: et erat subditꝰ ilł.
sed alia ẽ natura qua de¬
um patrem sc̃dm se hono¬
rat: alia qua id̃e paren¬
tib subditur. In utraq ta¬
men unꝰ idemq xp̃c recte
creditur. eoqd̃ uerbũ caro
factũ est: et habitauit
in nobis. unꝰ emmanu¬
el qd̃ est nobiscũ deus.
Hanc quippe unitionem
diuinitatis atq humani¬
tatis: incõfusam indiui¬
samq fides catholica ser¬
uat. Qũa sane intelligen¬
do cognoscit naturalis.
atos scł̃m subsistentiam
conuentio unitatis: ut
neq conu̾sio in alterutr̃a
duarum substantiarum
partem recipiatur. neq di¬
uisio. Sic namq credere ho-¬
norare est matre domini.
q̃ et dm̃ nobis genuit et ho¬
minem. Neq homm̃e sine
deo. neq sine hoĩe dm̃: sed
dm̃ et hominem. unũ et
dei gentrix dici ñ posset ꝙ
multi hereticorum negare
conati sunt: nisi dm̃ uere

Expanded text:
judicet: sed ego honorifico Patrem judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura, qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur. In utraque tamen unus idemque Christus recte creditur: eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, unus Emmanuel, quod est, nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis inconfusam atque indivisam fides catholica servat: quem sane intelligendo cognoscit naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini quae Deum nobis genuit et hominem: neque hominem sine Deo, neque sine homine Deum, sed Deum et hominem unum et Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere
Abbreviated transcription (Latin):
ta suorũ ampliꝰ compban¬
da. talia et tanta dignatꝰ
est exibere ꝑsuos celi minis¬
tros circa defunctos: quan¬
tomagis credendũ hodier¬
nadie militiã celorũ cum
siuis agminib festiue ob¬
uiã aduenisse genitrici d̃r:
eãq ingenti lumine crrcũ¬
fulsisse. et usq ad thronũ
olim sibi etiam aute mun
omnẽ illam celestem ierł̃m
t̾c exultasse in effabili leti-¬
cia. tc̃ iocũdatã ẽẽ in estima¬
bili caritate. tẽ q cũ om̃i con¬
gratulatione iubilasse. Qm̃
festiuitas hec q̃ nobis hadie
reuoluitur annua: illis oĩ¬
bus facta est continua. Nec
immerito. Creditur enim
qd̃ saluator omĩum ip̃e qͣn¬
tũ datur intelligi. ꝑ se totuᷤ
festinus occurrit: et cum
gaudio eam secũ introno
collocauit. Alias autem
quomodo impleuisse cre¬
ditur. qd̃ in lege ip̃e precẽp.
honora inqͥt patr̃e tuũ et
quia patr̃e honorau̾it.
ip̃e sibi testis est: cũ ad iu¬
deos ait. Ego gl̾am meã
ñ quero. est quiquerat et

Expanded text:
ta suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos: quanto magis credendum est hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundomnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubifestivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum etquod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et
Abbreviated transcription (Latin):
conatũ protinus sarcopha¬
gum in sũma leuitate cõ¬
motũ. in loco ubi nunc
dictis etiam missis. ut uen-¬
tum est ad cõuiuium: inqͥ¬
rentes sollicite senem nequa¬
quã reppererunt. Sz ed nec qui
dem homo extitit: qui eũ
debasilica exire uidisset. Cre¬
do qd̾ aliqua fuisset uirtus
anglica. que et beatum ui-¬
rum se uidisse pronuntia¬
uit: et deinceps nulli com¬
paruit. In quo loco ex illa
tempore aut fieri uidimus

Expanded text:
conatum protinus sarcophaconatum protinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam reperiunt. Sed nec homo quidem exstitit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo aliquam fuisse virtutem angelicam, quae et beatum virum se vidisse pronuntiat et deinceps nulli conparuit. In quo loco ex illa tempore aut fieri vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
rans: nichil prorsus ꝑtotã
igilata deniq alia no¬
cte. mane ten tantes
iterum: nichil om̃ino age¬
re potuerunt. Tunc turba-¬
ti atq ext̾riti. quid facerẽt
nesciebant. Dicie eis unus
ex clericis. Scitis qr post hoc
triduũ natalis episcopatꝰ
eius ẽẽ cõsueuerat: Et for
sitan inhac die se tͣnfferri
uos admonet. Tunc ieiuni
tes: triduum illud continu¬
Quarta aũt die accedentes
ponentesq manus: ñ ua-¬
lebant penitus mouere se¬
ext̾riti: iam in hoc stantes
ut t̾ra uasculum qd̃ detexe¬
rant oꝑirent: apparuit eis
ueneranda canitie senex.
instar niuis candorem effe¬
rens. dicens se ẽe abba tẽ.
et ait illis. Usq quo contur¬
bamini et tardatis. Non
idetis donnũ martinum
stantem. uos iuuare para¬
tum si manꝰ apponitis: Ic ĩ¬
Unc iactans pallium
quo utebatur: posuit
manũ ad sarcophagũ cum
reliquis sacerdotib. cruci¬
b appaiatis et cereis. Impo¬
sitaq antiphona dederũt
cuncti uoces psallentium
mexelsum. Tunc ad senis

Expanded text:
rans, nihil prorsus per totam igilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri debere vos admonet. Tunc jejuniites, triduum illud continuQuarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere seexterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis
Abbreviated transcription (Latin):
qui nunc presbiteratus
uocatur: officio fungi p̾¬
cepit. Ea uidelicet proui¬
sione. ut dum quilibet põ¬
tificum uita decederet: qui¬
cumqz nieius parte opti¬
mus putaretur. ei in pon¬
tificatu succederet. Quas
uidelicet partes taliter or¬
dinauit: ut singuli ponti¬
fices cum subiectis sibi sa¬
cerdotib per octanos mini¬
strarent dies. hoc est a sab
tali essent equales: unus
uideretur. speciali reueren¬
cia ac potestate p̾minens
sum mi sacerdotis nomen
haberet. Qui autem ordo
partium earuidem serua¬
ri deberet: mussa corain re¬
ge dauid et principibz fa¬
nuliarum sacerdotaliu
et leuiticarum sorte que¬
rebatur. In quarum di¬
stributione sortium. abia
de cuius uice et genere za¬
charias oritur. octauo lo¬
co positus ĩuenitur. Et re¬
cte preco noui testamenti
in quo gloria resurrectio
nis declaratiir. loco octa¬
ue sortis nascitur. Quia
et dominus noster una
sabbati que est a die condi
culi etates ac septimam
quietis animarum que

Expanded text:
qui nunc presbyteratus qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, per octonos dies, hoc est a sabbtali essent aequales, unus videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte qurebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ero dauid cum
magno feruens
studio religionis templũ
domino condere desideras¬
set. dominus autem ma¬
gis hoc per filium eius sa¬
lomonem uellet impleri:
nichilomuus ipse dauid
onnua que ad futuram
euisdem templi constru¬
ctionem uel reuerentiam
pertinerent. sollicitus p̾¬
parare curauit. Unde etiã
cantores statuit. qui tem¬
pore sacrificii cotidie psal¬
mos cum melodia resona¬
rent. atqz animos populi
curumstantis ad uiemo¬
rian amoren qz celestiũ
non soluni sullimita te
uerborum que dicebantur
sed etiam suauitate sono¬
rum qua dicebantur eri¬
gerent. Uolensq ut cres¬
cente cultu et magnificẽ¬
tia templi. decus quoqz mi¬
iusterii illius et ninistrã¬
tium cresceret cetus: con¬
uocauit omnem proge¬
uiem filiorum a aron. et
eos uidelicet qui de elea¬
zar. et eos qui de ytamar
stirpe descenderant. diuisit¬
qr hos in partes uiginti
quatuor. Ac de hiis singu¬
lis singulos pontifices eli¬
gens: ceteros qui in partibz
erant. sacerdotii minoris

Expanded text:
ero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae dicebantur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris,
Abbreviated transcription (Latin):
eo ninior natione si¬
culus. ex patre pau¬
lo: sedit menses decem. dies
tissimus in diuinis scriptu¬
greca latinaqz lingna eru¬
ditus. Cantilena ac psal¬
modia precipuus: et ĩ eaꝵ
sensib subtilissima ex̾cita¬
tione limatus. lingua quo¬

Expanded text:
eo junior, natione Siculus, de patre Paulo, sedit mensibus X, diebus uens, in divinis ScriptuGraeca et Latina lingua eruditus, cantilena et psalmodia prsensibus subtilissima exercitatione limatus, pau
Abbreviated transcription (Latin):
duo patriarche id est constã¬
tinopolitanus et antiocenꝰ.¬
sunt. cirus. sergius. et hono¬
rius. pirrus paulus et petrꝰ
nec non et macharius. cum¬

Expanded text:
s Constantinopolitano et Antiochensunt Cyrus, Sergius, Honorius, Pyrrus et Paulus et Petrus, necnon et Macarius. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
fres kĩii. hodie ce¬
lebramus natalem. Quoꝵ¬
ut sonus et p̾dicatio perue¬
nit ĩ omnem orbem teruiꝑ:
ita eoꝵ passio celebratur ab
oriente usq ad ocridentem.
qũi pro rege passi sunt celi
meruit ciuitas romanorũ:
ubi sunt constitute memori¬
e apłorum. Oportuit enim
ibi esse p̾dicatores regni ce¬
lorum. ubi conditum est re¬
gnum romanoꝵ. ut du̾ise
gentes uenientes honorifi¬
cent memoriam piscatoꝵ.
Euntib nobis ad leatum
petrum apłm qui nouerũt:
ibi est constituta memoria
adriani ĩperatoris. nure
magnitudinis et pulchri-
memoriam ĩperatoris: Er¬
go p̾teritur memoria ĩpera¬
toris. et festinatur ad me¬
moriam piscatoris. Boni
piscatores facti: qui erant

Expanded text:
rissimi, hodie celebramus natalem; quorum sonus et praedicatio pervenit in omnem orbem terrarum. Ita eorum passio celebratur ab Oriente usque ad Occidentem, quoniam pro Rege passi sunt coeli Meruit civitas Romanorum, ubi sunt constitutae memoriae apostolorum. Oportuit enim ibi esse praedicatores regni coelorum, ubi constitutum est regnum Romanorum, ut diversae gentes venientes honorificent memoriam piscatorum. Euntibus enim ad beatum Petrum apostolum, qui noverunt, ibi est constituta memoria Adriani imperatoris, mirae magnitudinis et pulchritumemoriam imperatoris? Ergo praeteritur memoria imperatoris, et festinatur ad memoriam piscatoris. Boni piscatores facti, qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos. et supra scriptos
poribr percurrente diuali
ussione clementissimi pͥn¬
cipis. restituta est ecclesia
rauennatis sub ordiuatio
archiepiscopo qui electus

Expanded text:
cripta poribus percurrente divali jussione piissimi Principis restituta est Ecclesia Ravennatis sub ordinationArchiepiscopo electus
Abbreviated transcription (Latin):
matizati id est anastasium
p̾sbiterum et leontion dya¬
litane. ĩ die sancto theopha¬
proprias scripturas fidem
suam. Iuxta quod et sanita
synodus det̾minauit aua¬

Expanded text:
it, id est, Anastasium presbyterum, et Leontiin die sancto Theophapropria scripta fidem suam, juxta quod sancta Synodus determinavit. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
cit constitutum ꝙ archino
eccl̾ie continetur. ut qui or¬
dinatus fuerit archiep̃s:
nullam consuetudine̾ pro
usu palatii. aut diuersis of¬
ficiis ecclesie ꝑsolu̾e debeat.

Expanded text:
cit constitutum, quod in archivo ecclesie tenetur, ut qui ordinatus fuerit archiepiscopus, nulla consuetudine pro usu pallii aut diversis officiis ecclesie persolvere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
tis amator et erga mopes
ꝓuisione non solum m̃tis
pietate sed et studii sui la bo¬
re sollicitus hic suscepit sa¬
crosanctam synodum. que
per dei ꝓuidentiam nuper mn
regia urbe celebraca est. gre¬
co eloquio conscripta. exeꝙ̃¬

Expanded text:
tis amator, et erga inopes provisor non solum mentis pietate, sed studii sui labore sollicitusncta sexta synodum, qui per Dei providentiam nuper in regia urbe celebrata est, Greco ęloquio conscripta.
Abbreviated transcription (Latin):
memiit se pridem ĩ minẽ¬
te eius passione. plus sibi
constantie tribuisse quam
haberet. Spondendo nidelz
se esse paratum. et ĩ carrerẽ
et ĩ mortem ire cum illo. qͥ
nec dum erat ydoneus in¬
stante periculo saltem con¬
fiteri quia nosset illũ. uel
quia fuisset aliquando cũ
illo. Iustructus ergo ꝑicło
priore cautius loqui cum
dño. quen benedidicerat
hunane conscientie sta tũ
melius nosse quam ipsa
se conscientia ullatenus
nosse sufficeret: de frm̃ qui¬
dem cordis occultis nichil
prorsus audet definire. de
sui aũt amoris ĩtegritate
non suimet solius. sed et
ip̃ius qui ĩterrogabat doͥ
testinonium pandit. etiã
ĩquiens dñe tu scis qui a
amo te. O quam felix et
pura conscientia. que con¬
ditori suo cuius nuda ocu¬
lis et aperta nouit omnia
dicere non metuit. domune
tu scis quia amote. Quã
casta et santta aninia. que
et suam cogitationẽ dño
patere ñ dubitat. et se nil
aliud qmͣ ea que dominus

Expanded text:
meminit se pridem imminenmeminit se pridem imminente ejus passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri quia nosset illum vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret. De fraterni quidem cordis occultis nil prorsus audet definire; de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit etiam inquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta omnia novit, dicere non metuit, Domine, tu scis quia amo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ligant michi quidẽ igno¬
tum. sed tibi sunt omma
nota. Cuius cautela res¬
ponsionis. nĩe ꝓfecto est
ĩstitutio locutiois sims
et cogitationis. Ut uidelz
eius exemplo discamus
minus de nr̃e consciencie
puritate p̾sumere. munus
teniere de fraterne consci-¬
entie occultis iudicare. in
dubiis maxime rebz. et q̃
tate gerantur. ĩspicere ne¬
am de apertis frm̃
eruitib nõ solum
potestatem s et p̾ceptum
iudicandi ut corrigant᷑
habemus. dicente dño. Si
pecrauerit frater tuus. in¬
crepa illum. Et si peuitẽ¬
tiam egerit: dinutte illi.
Ambigna aũt eor gesta.
et que ĩ quanilibet partẽ
ĩ terp̃tari possunt: diuino
potius exanuni reseruare
iubenur. Dicit nãq apłs.
Nolite ante tempus iudi-¬
care. quoadusq ueniat do¬
minus. qui et illuminab̾
abscondita tenebrax. et
manifestabit consilia cor¬
diuni. Si quidem et ipse
petrus idcurro se ĩ hac dñi¬
ca ĩterrogatione cautius
respondendo cohibebat. quia

Expanded text:
ligant, mihi quidem ignoligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maxime rebus, et  tate gerantur, inspicere neam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit namque Apostolus: Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
est et cognoscit deũ. lcõ. ñ¬
ymon naniq obe¬
diens. iohaunes
dicitur dei gracia. et ꝓpt̾ea
recte primus apłoꝵ cum
de amore suo requirit᷑. sy¬
mon iohis id est obediens
quido cunctis ostendatur.
ĩ eo quod maiore p̾ ceteris
obedientia dñi iussis ob¬
sequitur. quod ardentiori
illum caritate amplectit᷑.
non humani meriti. sed
muneris esse diuin. Uñ
et apl̾s paulus eadem gĩa
confortatus aiebat. Quia
ergo ceteris flagrantiꝰ do¬
minum amare ꝓbatur. fi¬
lius iohannis cognonu¬
natur: quia nimirũ iurtꝰ
eiuscem amoris non nisi
per gr̃am sp̃us percipitur.
Qui tamen ip̃e notandũ
quͣi caute et currũspecte te¬
stimonium suo reddat a
mori: cum dño sciscitante
an se plus aliis diligeret.
non est ausus respondere.
tu scis quia amo te plus
hiis. sed temꝑata ac sĩpli¬
ci uoce etiam inquit dñe.
tu scis quia amo te. Qd̃
est aperte dicere. Scio qui¬
deni quia te ut tu melius
nosti. integro corde diligo.
quantum nero te alii di¬

Expanded text:
est, et cognoscit Deum . Simon namque Obediens, Joannes dicitur Dei gratia. Et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, id est, Obediens quido cunctis ostendatur hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia ergo caeteris flagrantius Dominum amare probatur, flius Joannis cognominatur, quia nimirum virtus ejusdem amoris non nisi per gratiam Spiritus percipitur. Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium reddat suo amatori, cum, Domino sciscitante an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii di
Abbreviated transcription (Latin):
um corpus bea¬
ti eligii in lat̾e
altaris esset se¬
pultum. uisũ
num: ut edificata ultra
altare uolutione illic cor¬

Expanded text:
um corpus beati viri in latere altaris esset sepultum, visum mum, ut, aedificata ultra altare volutione, illic
Abbreviated transcription (Latin):
parcẽ meliorẽ que ñ aittere.¬
tur ab eis. uacent u̾bis inhi¬
ent uctrine dulcidini. occu¬
pertur circa scientiam sa¬
lutarem. Nichil eis cure
sit. quis ꝑegrinꝰ inuico
sit. quis egeat pane quis
indum̃to. quis uisitandꝰ.
uni instet᷑ scientie. Si me-¬
lior pars est. cur ñ dmnes
hoc faciunt. qnͣdo ip̃m do¬
minũ in hac causa patio¬
num habemus: Son eñi
timemus in hac re ne of
cu patronã teneamus
men ita ñ est: sed sicut
dicit dominus ita est.
Quom᷑ intelligis n est:
est autẽ quomodo intel¬
ligere debes: Etce adu̾te.
irta multa e sc.¬

Expanded text:
sibi partem meliorem, quae non auferesibi partem meliorem, quae non auferetur ab eis; vacent verbo, inhient doctrinae dulcedini; occupentur circa scientiam salutarem; nihil eis curae sit, quis peregrinus in vico sit, quis egeat pane, quis indumento, quis visitandus, uni instetur scientiae. Si melior pars est, cur non omnes hoc faciunt, quando ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim timemus in hac re, ne ofum patronam teneamus men ita non est: sed sicut dixit Dominus, ita est. Quomodo intelligis, non est: est autem quomodo intelligere debes. Ecce adverte: Circa multa es
Abbreviated transcription (Latin):
tem elegit. que ñ auferetur
ab en. Audiuimꝰ ergo et in¬
t̾pellationẽ int̾pellantis ⁊
sententiã idicis. Que sẽ¬
tentia intpellanti respõ¬
dit. suspectam defendit.
Erat enim maria intenta
dulcedini uerbi dei. Intẽ¬
ta erat martha quomodo
pasceret dñm: intenta erat¬
maria quomodo pasceret᷑
a domino. Amarcha con¬
uiuium domino parabatͤ:
ui ergo maria suaui¬
ter auderet u̾bum dul¬
cissimũ. et corde intentisũ¬
mo pasceret᷑: int̾pellate do¬
mino a sorore sua. quomͦ
putamus eã timuisse ne di¬
ceret ei dominus. surge et ad¬
inua sororem tuã: Mira e¬
nim suauitae tenebat᷑. que
uentris. Excusata est: sedit
securior. Quomodo autem
excusata: attendamꝰ. inspi¬
pascamuir et nos. Quid eñ¬
dutamus reprehcusũ ẽẽ mi¬
nisterium marche. quã cu-¬
ta hospitalitatis occupaue¬
rat que ip̃m dominum hos¬
picio receperat: Quomode
rephendebatur. que taiitoho¬
spite lecabatur Hoc si uet̃
est: dimittant homuul a
ministrant egentib. eugãt

Expanded text:
tur ab ea. Audivimus enim et interpellationem interpellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, um ergo Maria suaviter audiret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore sua, quomodo putamus eam timuisse, ne diceret ei Dominus, Surge, et adjuva sororem tuam? Mira enim suavitate tenebatur: quae ventris. Excusata est, sedit securior. Quomodo autem excusata? Attendamus, inspiut pascamur et nos. 2. putamus reprehensum esse ministerium Marthae, quam cura hospitalitatis occupaverat, quae ipsum Dominum hospitio receperat? Quomodo recte reprehendebatur, quae tanto hospite laetabatur? Hoc si verum est, dimittant homines quod ministrant egentibus; eligant
Abbreviated transcription (Latin):
est etiam illud ĩserere
martini corpusculum in
loco ubi nunc adoratur. fue¬
rit anglo annuente trans-¬
latum. Anno sexagesimo
tini: beatus ꝑpetuus turo¬
nice sedis cathedram sorti¬
tus est dignitatis. Adeptus¬
q hunc apicem cũ magno
uotorum consensu. funda¬
menta templi ampliora
qͣm fuerant: suꝑ beata
membra locare dispofuit.
Quo sagaci insistens ftu-¬
dio: mirifice mancipauit
effectui. De qua fabrica mł¬
tum qd loqueremur erat.
sed qͥa presens est: retitere ex¬
inde melius putaumus.
Adueniente ergo optato tẽ
ubi sepultũ fuerat tͣnfferre¬
tur: cõuocauit beatus ꝑpe¬
tuus ad diem feftũ uicinos
pontifices. sed et abbatũ ac
diu̾sorũ clericoꝵ ñ mini¬
mam multitudiñe. Et qͥa
hoc in kalendis iulii age¬
re uolebat: uigilata una
nocte. facto mane. accepto
sarculo. t̾ram q̃ suꝑ sc̃m erat
tumulũ ceperunt esfodere.
Quo detecto: manus ut
eum cõmouerent. inͥiciũt.
Ibiq multitudo tota labo

Expanded text:
m etiam illud inserere m eius corpusculum in loco ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo tini beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno votorum consensu fundamenta templi ampliora quam fuerant supra beata membra locare disposuit. Quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed, quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota labo
Abbreviated transcription (Latin):
quererent: uenit paulus¬
circa horam nonam ianuis
clausis. stetitq ante cesarẽ
et ait. Cesar: ecce ego paulus
et̾ni regis et inuicti miles.
uel nunc crede quia ñ sum
mortuus: sed uiuo deo meo.
cens: repente disparuit. Nero

Expanded text:
queretur, uenit Paulus hora nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce ego Paulus regis eterni et inuicti miles. Vel nunc crede quia non sum mortuus, sed uiuo. Sed cens, repente disparuit. Nero
Abbreviated transcription (Latin):
de plautille maphora oclos:
in t̾ram utrũq genu fixit.
et collũ tetendit. Spicula¬
sit et caput eius abscidit.
Qd̾ cũ a corpore precisum
mini hebraice clara uoce
ꝑsonuit.Sztatimq de cor-¬
pore eius unda lactis inue¬
stimento militis exiliuit:
et post ea sanguis effluxit.
Stola uero qua sibi liga
uerat ocłos. cũ eam qui¬
dam uellent rapere:non
cis immensitas et odoris
suauitas in momento illiꝰ
decollationis celitꝰ ibi emi¬
cuit. ut mortaliũ ocłi splẽ¬
dorem illum sufferre. et
huma na lingua narrare

Expanded text:
de Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculasit et caput ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum sti Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua uerat oculos, cum quidam uellent eum rapere, non cis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem
Abbreviated transcription (Latin):
longinus. megistus et ceftꝰ
sicut eisconstituerat paulus:
primo mane uenientes ad
sepulchrũ eius. uiderunt du¬
os uiros orantes. et in medio

Expanded text:
lites Megistus et Cestus, sicut eis dixerat Paulus primo mane uenientes ad sepulchrum eius, uiderunt duos uiros orantes et in medio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ irrisione. cur caput suũ
non oꝑiret: de maphora
cum magnanimita ce des¬
pondit. Ouani et miseriqͥ
credere nescitis que oclis
uidetis. et manib attrecta¬
tis: Uere habeo eundẽ quẽ¬
illi porrexeram pannum:
gr̃am pro benignitate in eũ
habita. dixit. Eu michi plau-¬

Expanded text:
ctati sunt cur caput suum non operiret mafora cum magnanimitate respondit: « O vani et miseri, qui credere nescitis quae oculis videtis et manibus attrectatis! Vere habeo eumdem quem porrexeram pannum, gratiam pro benignitate in eum habita
Abbreviated transcription (Latin):
misit inquit ui¬
uens pater: et ego uiuo ꝓ¬
pter patrem. et qui man¬
ducat me: uiuet propter
me. Nõ enim filius partici¬
patione patris fit melior
qui est natus coequalis:
sicut participatione filii ꝑ
unitatem corporis et san¬
guinis. quam illa man¬
ducatio potatioqz signi¬
ficat. efficit nos meliores.
Duumus ergo nos ꝓpter
ip̃m manducantes euu.
id est ip̃m accipientes ui¬
habemus ex nobis. Uiuit
autem propter patrẽ mis¬
sus ab eo: quia semet ip̃m
cis. Sicut nusic me pater
uiuens: et ego uiuo ꝓpter
patrem. et qui manducat
me: et ip̃e uiuet ꝓpt̾ me.
Ac si diceret. Et ego uiuo
ꝓpter patrem: id est ut ad
illum tanquam ad maio¬
rem referam uitam meã.
exinanitio mea fecit id est¬
id ad quod me misit. Ut
autem quisq uiuat ꝓpt̾
me: participatio facit qr
manducat me. Ego itaq
humiliatus uiuo propt̾
patrem: ille rectus uiuit
propter me. Non de ea na¬
tura qua semper est eqͣlis¬
patri: sed de ea in qua mi¬
uor factus est patre. de qua

Expanded text:
me, inquit, vivens Pater, et ego vivo propter Patrem: et qui manducat me, et ipse vivit propter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis, sicut participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, efficit nos meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est, ipsum accipientes habebamus ex nobis. Vivit autem ipse propter Patrem, missus ab eo, quia semetipsum cis . Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem: et qui manducat me, et ipse vivit propter me. Ac si diceret: Et ego vivo propter Patrem; id est, ad illum tanquam ad majorem refero vitam meam, quod exinanitio mea fecit; in qua me misit. Ut autem quisque vivat propter me, participatio facit qua manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille erectus vivit propter me. Non de ea natura dixit, qua semper est aeqPatri, sed de ea in qua minor factus est Patre; de qua