comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
r ub̾os hoĩes ꝓ pecuia qmͣ uo¬
bis credebat pignoris titulo a¬
ccepit dissimlacone iutis se
cͥtum uenit cum sit mani fest̃
obligacom pignoris nõ confist̾e
mpr. Erecutores aquocuq
iudice diti ad exgenda debita
ratores aut boues aratorios au̾
instrm aratoriũ pignoris ca̾
depossoib abstrahunt/ ex quo
tributorũ ulaco̾ recardatur. Si
quis gͥ int̾cessor aut creditor ł
p̾ fectus paͣgi uer uici uel decuri¬
Oin bac tefu̾it detectus extim

Expanded text:
ros homines pro pecunia quam vobis credebat pignoris titulo accepit, dissimulatione iuris se circumvenit, cum sit manifestum obligationem pignoris non consiste. Exsecutores a quocumque iudice dati ad exigenda debita ratores aut boves aratorios aut instrumentum aratorium pignoris causa de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum illatio retardatur. Si quis igitur intercessor aut creditor vel praefectus pagi vel vici vel decurio in hac re fuerit detectus, aestim
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Nomenquor debitoriᷤᷤ
pignorare. et gn̾alt̾ et sp̃ałr
posse iam pridem plicuit. qͣre
si debitor is satis non fecit. cui
tu credidisti ille cuius nomẽ
tibi pignori datum est nisi

Expanded text:
debitoris pignerari et generaliter et specialiter posse pridem placuit. quare si debitor is satis non facit, cui tu credidisti, ille, cuius nomen tibi pignori datum est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
reccuma ad creditorem stnͣsit. hoͣ
ei tunc obłuantur. Cum hiis ꝗ
peccumam posteient. sb h pacto
credat ut idem pignus ei obli¬
getut et in locumꝰ eius succedat
sit uidicatum ẽ cĩ te pignora nõ
accͥepisse. frustra putas tibiaur¬
ilio opus cẽ constitucõis nr̃e ad
cam rem ꝑcinentis.
te non eras peccumim fisco intu¬
leris et uri e pͥmlio euit succefsi¬
t̃i eius locũ cui pecausam mimi¬
asti consecutus est n bn credito¬
res prĩs tui qui ꝑconalem ħuit
actom ues cum copostei sb̾pig¬
norib tͣexerunt pignora tua
te ignorante distribendo iutitu¬
o. iliquid deregauerunt. Undeĩ¬
telligis. si quid cuo noĩe teab¬
scicte ab actorib tuis solutuꝰ
est ut indebitũ num̾atum res Nõs¬
titui pignora q̃ tibi neei ꝑ seq

Expanded text:
pecunia ad creditorem transit. hoc enim tunc observatur, cum is, qui pecuniam postea dat, sub hoc pacto credat, ut idem pignus ei obligetur et in locum eius succedat. sit iudicatum est enim te pignora non accepisse, frustra putas tibi auxilio opus esse constitutionis nostrae ad eam rem pertinentis. te non eras, pecuniam fisco intuleris, et iure privilegio eius successisti et eius locum cui pecuniam numerasti consecutus es, nec hi creditores patris tui, qui personalem habuerunt actionem vel cum eo postea sub pignoribus contraxerunt, pignora tua te ignorante distrahendo iuri tuo aliquid derogaverunt. Vnde intellegis, si quid tuo nomine te absente ab actoribus tuis solutum est, ut indebitum numeratum restitui pignoraque tibi nexa perseq
Abbreviated transcription (Latin):
si postĩor hiis contincatur niri
forte ꝓbate atq integre opimo¬
nis trum ł amplius iurorum s¬
secipcõnes exbusdem ydochiris
contineuitur tunc ei nͣ publice.
confecta accipuntur. dut̃¬
mpr  Assiduis ad icõib muli¬
e̾nim inquietati sumꝰ ꝑ quas suas
dotes de ꝑdicas eẽ lugelut es ab
ant̾iorib creditorib sb̃as marito¬
rum detentas. Nos itaq ad an¬
tiquas leges ꝑspeximꝰ in psonali¬
p̃senti sp̃tulntus magnam p̾ro¬
gatiuam p̃stantes ut ccͣ om̃s pe
neꝑsonales actõnes banͣt priui¬
logia ⁊ creditores alios. in tecedãt

Expanded text:
contineatur, nisi forte probatae atque integrae opinionis trium vel amplius virorum subscriptiones isdem idiochiris contineantur: tunc enim quasi publice confecta accipiuntur. Dp. Adsiduis aditionibus mulierum inquietati sumus, per quas suas dotes deperditas esse lugebant et ab anterioribus creditoribus substantias maritorum detentas. Nos itaque ad antiquas leges perspeximus in personalipraesenti sustulimus, magnam praerogativam praestantes, ut contra omnes paene personales actiones habeat privilegia et creditores alios antecedat
Abbreviated transcription (Latin):
mpꝰr. Eĩ gn̾alr ͫ bõna sint oblig¬
ata et postra ses aliis spałr pign¬
oridantur qui exgn̾ali obligacõ¬
ne pocior hetur creditor qui ani
ccͣxit. siab illo tu priore compa
rasti non oportet teabco qui po¬
stea cͣredidit inquietati.

Expanded text:
. Si generaliter bona sint obligata et postea res alii specialiter pignori dentur, quoniam ex generali obligatione potior habetur creditor qui ante contraxit, si ab illo tu comrasti, non oportet te ab eo qui postea credidit inquietari.
Abbreviated transcription (Latin):
D. ¶ um tibi ꝓdote qm̃ acceꝑt
res matitus obligtunit eo mortu¬
o pn quib easdem piguoridede¬
rat. non offe̾ntes debitum nuilla
possunt ꝑ sequi rone. Nãm cyro¬
gͣphanios creditores nͤ in rem
nec inꝑsonã eos qui debitori ñ
ꝓbantur suscessisse ulla it̾e con¬
lent aquib dam seccete fĩ. intet¬
ueĩentib amicis noc non tnͣssi¬
gendi. uel paciscendi. seu fen̾andi
ł socieratis co eunde grã. seu de
nu ccͣbencium uel notarii nelal¬

Expanded text:
. Cum tibi pro dote quam acceperat res maritus obligavit, eo mortuo hi, quibus easdem pignori dederat, non offerentes debitum nulla possunt persequi ratione. nam chirographarios creditores nec in rem nec in personam eos, qui debitori non probantur successisse, ulla ratione conlent a quibusdam secrete fieri, intervenientibus amicis nec ne, transigendi vel paciscendi seu fenerandi vel societatis coeundae gratia seu de nu contrahentium vel notarii a
Abbreviated transcription (Latin):
płares r̾cipimus officiis udelicer
dici qui non exdelogãcõne cogno
sis qui erdelogacõne cognostunt
ncc̃e est cos extunare iuste. nec
ne fu̾it appellatum qui cãs delega¬
ueunt indicandas ¶ Huic salub̾¬
une legi uld̾ cͥi consulcissime cre¬
didimus inserand̃ ut si priuato
non illu stͥ uni. plutib ueut so¬
let nr̃a serenrtas. a dita delegacoe¬
cio fi̾nt. applłone suspensa uir qͥd̾
stri questore temporali hu desicet
die ¶No ati uero libellenses qͥ ap̾
q litigatorib edant. ¶ Quiqͥap̃¬

Expanded text:
elicet dici, qui non ex delegatione cognossis, qui ex delegatione cognoscunt, necesse est eos aestimare, iuste nec ne fuerit appellatum, qui causas delegaverint iudicandas. Huic saluberrimae legi illud etiam consultissime credidimus inserendum, ut, si privato, non illustri, uni pluribusve, ut adsolet, nostra serenitas adita delegatio fuerit appellatione suspensa, vir quidem stri quaestore temporali iudicet die. 4a . Nostri vero libellenses quae apud que litigatoribus edant: qui
Abbreviated transcription (Latin):
lites fatali die post appesłom insa¬
cris. auditoriis t̾minantur. ¶ Et ħ
hoet quid̾em p̾dĩorum spectabiliũ
uidicis iure concesso ut sacrinidi¬
ces appelłom acceꝑint. ¶ Q si ꝗrude¬

Expanded text:
lites fatali die post appellationem in sacris auditoriis terminantur. et hoc, licet quidam praedictorum spectabilium iudicum iure concesso ut sacri iudices appel
Abbreviated transcription (Latin):
appellone sussendi ꝑconsultacõ
nrãm uolumꝰ audatiam expeica¬
ie licet. inte̾ prmata homini id
est non illustrulite. a nob̾ dele¬
gnta is postea tempore diffuncõ¬

Expanded text:
appellatione suspendi, per consultationem nostram volumus audientiam expectari, licet antea privato homini, id est non illustri, lite a nobis delegata is postea tempore defin
Abbreviated transcription (French):
ius ãnimieras hãt utigator uł
ta nou fu̾it inqua maferioriu¬
dicum sacra desideratur. audi¬
sex nͣ ses hat litigator siũs arbi¬
terͣ appłłe m suscipere autrolor

Expanded text:
ius anni metas habeat litigator: vel ta non fuerit, in qua inferiorum iudicum sacra desideratur audisex menses habeat litigator. Si vero arbiter appellationem suscipere aut r
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Siquis ꝓuocacõne in t̾po¬
sitasusretai iudicis uelit ꝓlata
enitare siam i hac uoce lib̃¬
am hãt potatem nec timeat
contumeliaꝑi mdicioͣrũ cum
et abipã inuͣrria possit facile ꝓ¬
p̃torio non sñ dispendio cause
ꝓuccare ꝑmissum sit. sciant
gͥ cuncti sibi ͦ iniuriis et suspͤ¬

Expanded text:
 si quis provocatione interposita suspecti iudicis velit vitare sententiam, in hac voce liberam habeat potestatem nec timeat contumeliam iudiciorum, cum et ab ipsa iniuria possit facile pefectis non sine dispendio causae provocare permissum sit. Sciant igitur cuncti sibi ab iniuriis et susp
Abbreviated transcription (Latin):
consultacõnes nr̃i ꝓuminif di¬
di. asingulorũ nĩ nuĩ qmͣ negocus
auotamur aliena fraudati com¬
oda uideantũr. ¶ S si aposulib
t᷑ qug̾ustali ł comite orientis uel
mcats fu̾it appellatum mr̾ illu

Expanded text:
consultationes nostri numinis didi a singulorum nonnumquam negotiis avocamur, aliena fraudari commoda videantur. Sed si a proconsulibus vel Augustali vel comite Orientis vel vicariis fuerit appellatum
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ ei conuuctus sit arbit̃ qui nd
ittustrem meruit dignitatem.
ouicquid at̾hac lege sp̃alr̃ nõ
intetur exp̃ssum id uetum legͣ¬
um constituconũ q reguł om̃t
relictum inceltĩg᷑ant ⁊¬

Expanded text:
 ei coniunctus sit arbiter, qui non illustrem meruit dignitatem. Quidquid autem hac lege specialiter non videtur expressum, id veterum legum constitutionumque regulis omnes relictum intellegant
Abbreviated transcription (Latin):
pte huiꝰ ie uindices fedt scđ̃¬
et ut in actores seu procuta¬
tores in sb̾ sidianegociorum
uł isurgatos gra̾ uel redẽp̃¬
tos sesia siña uindicarent.
Quare tum iut̃sit uinuerse
oiniũ et p̾cipue demĩ orum
qui sere suportunis pote iͣ
ter cessionib oppͥmuntur m¬
ter lidigatores audienciam tu¬
am imꝑtri debebis / nec metu¬
as ne pͥiudices clarissimis ui¬
ris cuum diuus claudius huuis
rei rectore̾ ꝓ uincie et decep¬
tatorem ets res postularet ul¬
iactura młttantm upta eñ
credenti indetureẽ rora¬
crits qui auos actõnũ suarum
redimiunt exactores.

Expanded text:
ptae rei vindices fecerit, scilicet ut in actores seu procuratores in subsidia negotiorum vel usurpatos gratia vel redemptos severa sententia vindicarent. Quare cum intersit et universe omnium et praecipue tenuiorum, qui saepe importunis potentium intercessionibus opprimuntur, inter litigatores audientiam tuam impertire debebis: nec metuas, ne praeiudices clarissimis viris, cum divus Claudius huius rei rectorem provinciae et disceptatorem et, si res postularet, uliactura multentur. Aperta enim credentium videtur esse voracitas, qui alios actionum suarum redimunt exactores.
Abbreviated transcription (Latin):
s omnib tam libis ꝙͣ suuis
fine metu columpine uel
actone cͥminis licenciam mi¬
instramus. Dec̾nentes iudi¬
ces eorumq ofta crientis
libris au mulctari. Si caiłe
accusacõm uel adinigtant ł
depo̾itam scribi concedant.

Expanded text:
 omnibus tam liberis quam servis sine metu calumniae vel accusatione criminis licentiam ministramus, decernentes iudices eorumque officia tricenis libris auri multari, si talem accusationem vel admittant vel depositam scribi concedant.
Abbreviated transcription (Latin):
orum q ie t̾iorẽ hirt noib
ab utantur ⁊ titulis. quibĩ
tolo scieutes ꝯniu̾int coafi¬
ciendi sunt publice smñe no
li aut titulieori nõibus
auenis catemis in eos qui fe¬
cerint uindicentur ut affec¬
ti plurib ipetins metalloꝵ
suppliciis deputentur. ¶ qui¬
quis gͥ lite pulsantur cum
ip̃e ctrei sit possessor ⁊ iure̾
alt̾ius nom̃ crediderit ing̾¬
end̾ enis possõis aut cause
ꝙͣ sb̾ hac fraude aut ren¬
nere aut euitate tempta¬
uerit amissione multretur
siec repetende actõnis ⁊ si ei
ꝓbabił negocii. m̾ita susf¬
gantur h̾at focultatem
Los sane qui sponte aueni¬
ẜ licib inseri se paciuntur

Expanded text:
orumque terrorem his nominibus abutantur et titulis, qui huiusmodi dolo scientes conivent, adficiendi sunt publicae sententili aut tituli eorum nominibus alienis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur, ut adfecti plumbo perpetuis metallorum suppliciis deputentur. Quisquis igitur lite pulsatus, cum ipse et rei sit possessor et iurisalterius nomen crediderit ingerendum, eius possessionis aut causae, quam sub hac fraude aut retinere aut evitare temptaverit, amissione multetur nec repetendae actionis, etiam si ei probabilis negotii merita suffragantur, habeat facultatem. Eos sane, qui se sponte alienis litibus inseri patiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
mpͥr. Hequis uel a regia
sus pendere uei citul ui au¬
deat sine p̃cepcõne iudices
competentis reb aliems
po qui possidet doceatuit
fatere qui ptilebenis est ul¬
timo sb̾datur supplicõ si
clarissimus uel curialis ł
miles uel cłicus ꝓscriptũ
deportatum q non solum
ciuitate romanas q̃ lib̾¬
exetutores q hiꝰ leg̾ om̃s
iudices eẽ oporret. ¶Dero¬
nendi auteni uel frangen¬
dititulos uel o̾ concuiden¬
di uela non solũ enra adauo¬
rum p̾ iudicuumtale aliqd¬

Expanded text:
. Ne quis vela regia suspendere vel titulum audeat sine praeceptione iudicis competentis rebus alieniasor qui possidet doceatur. fuerit, si plebeius est, ultimo subdi supplicio, si clarissimus vel curialis vel miles vel clericus, proscribendum deportandumque non solum civitate romana, sed etiam libeexsecutoresque huius legis omnes iudices esse oportere. Deponendi autem vel frangendi titulos vel etiam conscindendi vela non solum eis, ad quorum praeiudicium tale aliq
Abbreviated transcription (Latin):
apꝵ duouel pies coe̾m ser¬
num bant et unus exhiis ius¬
sit utnõie suo ẜ mis. ab aliquo
stipuletur .x. puta auieos uei
noie qui iussit. s alicuĩ exdo¬
minis sius fecix mencom et no¬

Expanded text:
 duo vel plures communem servum habeant et unus ex his iussit, ut nomine suo servus ab aliquo stipuletur decem puta aureos vel nomine qui iussit, sed alicuius ex dominis su
Abbreviated transcription (Latin):
D. ¶um ꝑlib̾am ꝑ sonasi pecu¬
na altius nõie fu̾at numata. ac¬
quintur ei cuius noĩe reccumã
nus que ꝓcurator data nel sub¬
por̃ta sunt dominis ccͣtu s acqͣiuĩ¬
tͣitur talem dnanciam expelle¬
tes saĩtimus et condicõm et y¬
pothecariam acto̾m uei pignus
ipo iure et slue auqua cesione

Expanded text:
 per liberam personam, si pecunia alterius nomine fuerit numerata, adquiritur ei cuius nomine pecunia nus, quae procuratori data vel supposita sunt, dominis contractus adquiritur, talem differentiam expellentes sancimus et condictionem et hypothecariam actionem vel pignus ipso iure et sine aliqua cessione
Abbreviated transcription (Latin):
eumam ꝙ non rogatus fĩatit
domino fuent postulatus idem
dominus cen̾i non possit. tredi¬
ta q qnttate multtati nolu¬
mus treditores. si biũ ꝑ sonis
non uitente domino nec ficeiꝰ
ta pectumã sane credicori da
qͣs gerebat fu̾it inuentus actor
tilis actõ pateat depecius¬

Expanded text:
uam non rogatus fuerat, domino fuerit postulatus, idem dominus teneri non possit. Creditaque quantitate multari volumus creditores, si huiusmodi personis non iubente domino nec fideiusta pecunia. Sane creditori licionibus quas gerebat fuerit inventus actor tilis actio pateat de pecu
Abbreviated transcription (Latin):
n eĩ malignitati ẜ uorũ indu¬
lgend̾ est ut liceat eis clm̃ ius¬
sione contempta. sua libidĩe
face̾ stip łoem et ad aliĩ dm̃
qui eũ forsitan corrupit aue
sitan ignorat et nescit repenci¬
num adducit soĩacium. ¶o eĩ
sepe apud anti quos dicebatur
iissus abimno ex diñs stipuloe

Expanded text:
enim malignitati servorum indulgendum est, ut liceat eis domini iussione contempta sua libidine facere stipulationem et ad alium dominum, qui eum forsitan corrupit, alim, qui forsitan ignorat et nescit, repentinum adducit solacium. Quod enim saepe apud antiquos dicebatur iussus ab uno e
Abbreviated transcription (Latin):
antiqmͣ sapienciam querebatur
ca acłidit cã utrum ue ei qui¬
ussit an ei ciuis ẜ uus fecit m̃
ciom.in abobus. Cumq troĩ
latere magna pars actoril młt
effudit tractatum nob uenor
eorum sña indetur quiduo qͥ¬

Expanded text:
antiquam sapientiam quaerebatur, hac accidit causa, utrumne ei qui iussit an ei cuius servus mentionem fecit an ambobus. Cumque ex omni latere magna pars auctorum multum effudit tractatum, nobis verior eorum sententia videtur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ortintus lib̾tus uideatur et ad
cum iura patrouatus ꝑueniãr
cui leges concedunt. ¶Iu̾dᷤ q̃
sat̃ ac̾ biuui nob insum est. qd̾
putabit. antiꝗtas si in lib̾ali in¬
dicio suꝑatus fu̾it ẜinis ado¬
mino de inde ẜui p̾cium aba¬
liquo ei solutũ ẽi inlatinta¬
ce eu remorari ꝙͣ ad̾m enĩ
ronabibe est ⁊⁊p̾cio eum ꝑ fru

Expanded text:
orcinus libertus videatur et ad eum iura patronatus perveniant, cui leges concedunt. Illud etiam satis acerbum nobis visum est, quod putabat antiquitas, si in liberali iudicio superatus fuerat servus a domino, deinde servi pretium ab aliquo ei solutum est, in Latinitate eum remorari. quemadmodum enim rationabile est et pretio eum perfru
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatem ẜuo inpõne desiderat
hĩs institutus sit. i sib̾ moritu¬
rus diẽit ita tñ ũt ounodo ir̃t
qui partes alias comparau̾it
uelbrdee euis lib̾tatem mupo¬
nant. ¶ Sin aut̃ soaus uel sociz
recrsau̾int p̾cium. accipere licẽ¬

Expanded text:
libertatem servo imponere desiderat, servus institutus sit, si hoc moriturus dixerit, ita tamen, ut omnimodo ipse qui partes alias comparavit vel heredes ei us libertatem imponant. Sin autem socius vel socii recusaverint pretium accipere, lice
Abbreviated transcription (Latin):
antiq̃ iatinitatis eleitis ceti
onis qi mlibris prudenciũ
uel cousti tuco̾ib enum̾ati st̃
penitus conqescant nec laci¬
ni ab eis ꝓcedant s maueat
ut dcm̃ est ẜ ui meua condic̾oe
nec tali remedio. ib uti conce¬
latme lb̾tatis meis legibus
concurtat. lex iiua socentlar¬
giauo senaͤtus consulto cessan

Expanded text:
 Latinitatis electis ceteri omnes, qui in libris prudentium vel constitutionibus enumerati sunt, penitus conquiescant nec Latini ab eis procedant, sed maneant, ut dictum est, servi in sua condicione nec tali remedio abuti conceLatinae libertatis nostris legibus incurrat, lex Iunia taceat Largiano senatu
Abbreviated transcription (Latin):
tem eis ꝑꝯpetentes iuidices im
pon̾e compellentia. ¶Sm ant
te et p̾cĩ dame. alt uel alti ex
bis ip̃i se uenc dirĩt ub̾tatem
iiioncre et p̃ciumdait melior
quid̃ caerit eiꝰ qͥ primus ad hãt

Expanded text:
per competentes iudices imponere compellentur. Sin autete et pretium dante alter vel alteri ex his ipsi velle dixerint libertatem imponere et pretium dare, melior quidem c
Abbreviated transcription (Latin):
romana defertur condicõ uth¬
us p̃ senti lege iemim̾atis ⁊ ciu¬
ib romanis nascentib cen̾i os
mõi ꝑ auos latinoꝵ nom̃ ind¬
ncebatur. penitus con qestant
er nonlatinos pariant. s mur
tis in eandem ꝑsonam simł ⁊ l

Expanded text:
ut his praesenti lege enumeratis et cives Romanos nascentibus ceteri omnes modi, per quos Latinorum nomen inducebatur, penitus conquiescant et non Latinos pariant, sed uttis in eandem personam simul
Abbreviated transcription (Latin):
gacõne. iggredientes dupticẽ¬
reliquoo aut si b minime co¬
gitauit affectu sccii fecit ut
nisestum ꝯẜuo primonio pe¬
uitus ẽẽ eun au enatum. ¶In
tali itaq comparacõne. Nos
qui fantores lib̾cates sumus.
sic.imbignas testatoris int̾p̾ca¬
mur uoluntatem tanꝙͣ fiuo¬

Expanded text:
gatione adgredientes duplicereliquit, aut, si hoc minime cogitavit, adfectu socii fecit, utnifestum a suo patrimonio penitus esse eum alienatum: in tali itaque comparatione nos, qui fautores libertatis sumus, sic ambiguam testatoris interpretamur voluntatem, tamqu
Abbreviated transcription (Latin):
nerit. ne ꝓstitiatur. Nouus. at
dñs impia nicacc̃e eam ꝓstitu¬
andam et̃ temptauit uel si pͥsti¬
nis dommnus manꝰ iniecc̃om
intali. alienacõne sibi res ua¬
uerit. c⁊ cum ad eum fu̾it irũ¬
sa ir̃e an cilła ꝓstitũtt mlico
in lib̾tatem romauam enpi¬
atur ⁊ qui eam ꝓstitu̾it b oĩ¬

Expanded text:
novus autem dominus impia mercatione eam prostituendam esse temptaverit, vel si pristinus dominus manus iniectionem in tali alienatione sibi servaverit et, cum ad eum fuerit reversa, ipse ancillam prostituerit, ilico in libertatem Romanam eripiatur et, qui eam prostituerit, ab o
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur eẽ incroducti ex q̃ nich
uuud rei .pir. nͥ bellũ. iccessit gi¬
uile sat̾. ib surdum ẽ ip̃a origi¬
ne rei sblata ymaginem euns
dclinqui. ¶ Cum gͥ młtis mo¬
dis es pene ĩnum̾abilibo lati¬
norum introducta est ꝯdicõ ⁊
leges liũ se ⁊ senatus consul¬
ta incroducta sunt ei exhus dif¬
ficultares maxime em̾gebãt¬

Expanded text:
identur esse introducti, ex qua nihil aliud rei publicae nisi bellum accessit civile, satis absurdum est ipsa origine rei sublata imaginem eius derelinqui. 1a . Cum igitur multis modis et paene innumerabilibus Latinorum introducta est condicio et leges diversae et senatus consulta introducta sunt et ex his difficultates maxim
Abbreviated transcription (Latin):
fsino testator rogau̾it us̃ta¬
o fa Condep̃natom. ꝙ eĩ si ꝓferat huic eĩ qomi nõ iudẽt
ne ab br̾de .an alegatano.  si
gauent ut iegatirius ub̾tatem
ei imponat ⁊ br̃s ad huius ie
dnt legatano dedignatus eit il
q̃ lite pulsetur ⁊ iudex nõ ĩ ip¬
litis condampnacõm ꝓferat ue¬
tĩs iuris int̾p̾tes dubitabant
uead obstaculũ nb̾tati exhac caͣ
ꝓcedat et si placu̾it sandem de¬
atamis ꝙ expecunaria ꝯdampͤa¬
cione accepit firmit̾ detiuet.
dñ totum siue ex parte siue
reserantes miramur qͣre udex
qui p̾po̾itus est. in p̾dcã cã non

Expanded text:
quandam adferri patiantur iacturam. Quod si reclamaverint, non ex nostra lege, sed ex sua lugengavit, ut legatarius libertatem ei imponat, et heres ad huiusmodi dare legatario designatus est, ut etiam lite pulsetur, et iudex non in iplitis condemnationem proferat: veteris iuris interpretes dubitabant, ne quid obstaculum libertati ex hac causa procedat et, si placuerit eandem deatarius, quod ex pecuniaria condemnatione accepit, firmiter detinet sive totum sive ex parte sive resecantes miramur, quare iudex, qui praepositus est in praedicta causa, non
Abbreviated transcription (Latin):
Et qũ cuidam cluo pars isso¬
lib̾tatem impouentis. iccre¬
sot nec ue et maxune int̾ mi¬
lites qui huiꝰ iniponunt lib̾ta¬
tem multa.ambiguitas exorca
est. ip̾ netes iuris auctorer et
inuenta est ꝯstõ ap̃ iarcian
militis comparare partest scri
tonim principum repta est ex
socio partem suam socio suo uẽ¬
dere q̃tiuus lib̾tas suo unrona¬
turlicet nũ lucri ex sb̾a socirm¬
orientis. ilii socio. iccedat p̾cio

Expanded text:
et quando cuidam domino pars libertatem imponentis adcrescit nec ne, et maxime inter milites, qui huiusmodi imponunt libertatem, multa ambiguitas exorta est apud veteres iuris auctores. Et inventa est constitutio apud Marcianumilitis comparare partem socii tonini principum reperta est, ex socio partem suam socio vendere, quatenus libertas servo imponatur, licet nihil lucri ex substantia socii morientis alii
Abbreviated transcription (Latin):
lla bnũ ue pses exiuxa est ur̃c
dedux̾it uelciun delib̾at quis
ad lib̾tatem ꝑ ducend̾ e̾ ab hac
luce fu̾it sbtratus dubitaba᷑
ab antiqus utrum ne om̃s. in
quid̃. aut nemo ex piis. ad lib̃¬
iirisalc̾cacõ młta sbi sr̃bi ca

Expanded text:
lla unum vel plures enixa est, heres adduxerit vel, cum deliberat, quis ad libertatem producendus est, ab hac luce fuerit subtractus : dubitabatur ab antiquis, utrumne omnes an quidam aut nemo ex his ad libeiuris altercatio multa sibi s
Abbreviated transcription (Latin):
urna lib̾alitare iactut se conte¬
dutur ut iopulus qd̃ eun
pilleatos infurus ꝓcedenͭs aspi¬
ciens oib aut̃ drincertis ma¬
nernt illi inpristina suitute
pͥublico cesti̾o defraudati fiat
itq ton ciues romam ire
tñ pr̃o notus ꝓpronis integro

Expanded text:
 se concedatur, ut populus quidem eum pileatos in funus procedentes adspiciens, omnibus autem deceptis maneant illi in pristina servitute publico testimonio defraudati: fiant itaque et hi cives Romani, iure tamen patronatus patronis integro
Abbreviated transcription (Latin):
ronianus nec aditus in nita
paiconatus qnͦdam domino re¬
ẜuetur ꝙ̃ eĩ a suci domo suaq
familia publice repulit is n
ip̃e eum procurans n ali dru

Expanded text:
Romanus nec aditus in iura patronatus quondam domino reservetur. Quem enim a sua domo suaque familia publice reppulit neque ipse eum procurans neque alii
Abbreviated transcription (Latin):
emorosissimam sectatr eutices
et dioscorus m̃te sacrilega sunt
secicti. Iõ bix om̃s am appollina¬
ris nel enticetis ꝑũsitatem señ¬
rerro principum constirucõnib¬

Expanded text:
orosissimam sectam eutyches et dioscorus mente sacrilega sunt secuti. Ideoque hi omnes, qui apollinaris vel eutychetis perversitatem seqre
Abbreviated transcription (Latin):
sius et theoobilus oicuillus sẽe¬
tis orecebant quosci ephesia si¬
nodus cui beate memorit ciriliꝰ
p̾fuit in qua nestorn etror expu¬
isis est inuiu̾as secuta est ano

Expanded text:
sius, et Theophilus, et Cyrillus stis credebant; quos etiam Ephesina synodus, cui beatae memoriae Cyrillus praefuit, in qua Nestorii error expulsus est, in universis secuta est;
Abbreviated transcription (Latin):
et ceerrore h̾rtico duputandi ac
ꝑuersitatem facinorosi dogina¬
tis asẜendi cribuatur facuitas. N
os et sacrilegas icciptorũ audoat
monmnta ⁊uare. ꝙ siquidmbus

Expanded text:
etico errore disputandi, ac perversitatem facinorosi dogmatis asserendi, tribuatur facultas. Nuos et sacrilega scriptorum audeat monimenta servare. Quod s
Abbreviated transcription (Latin):
na sua uendicet᷑ uel excepcõne
te doli malisi hanc iuamelege¬
ns tuen ł euicta re et si defen¬
sione monstrata nolu̾is uti qnͣ¬
ti tua inter est poteris exꝑiri.
grtiu in gestũ non fũati racu
oblato debito si non ħ locator
nire pignoris obligata sibiue̾¬
D᷑. P nĩ fundũ tuũ pat̾ post ernͣ¬
cipiconem te non consencie̾te
uenũ dedit n ei successistrꝰn
possidens longi temporis p̃scri¬
pcõne iminitus est tibi agenti¬
eum cectoꝵ ꝓuincie reddi effĩ
nec exoffo ueridendi potͥatem
hñs. distrahendo quicqmͣ cibi
nocere po tuit.

Expanded text:
na sua vindicet, vel exceptione te doli mali, si hanc viam elegeris, tueri vel evicta re, etsi defensione monstrata nolueris uti, quanti tua interest poteris experirigotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi. Si fundum tuum pater post emancipationem te non consentiente venumdedit neque ei successisti neque possidens longi temporis praescriptione munitus est, eum tibi agenti rector provinciae reddi efficinec ex officio vendendi potestatem habens distrahendo quicquam tibi nocere potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uencom̃ rescripto np non iutẽ
retis. s si se sb̾trahat ut iurẽ dm
eantem rem retincat denũtiaicõ¬
nis et obsignacõnis depõicõns q
remedio cẽ finude̾ poteriuri tu

Expanded text:
onem rescripto nostro non iure petis. sed si se subtrahat, ut iure dominii eandem rem retineat, denuntiationis et obsignationis depositionisque remedio contra fraudem potes iuri tu
Abbreviated transcription (Latin):
silentii p̃ sc̾pc̃o. emptorẽ posses¬
sionis qmͣ a coh̾rdib patriri tui
ditractam s ⁊igg̃is. ꝓ porcõne tu¬
a munit. rarem acid incolumis
ꝑ seuerat. aut si receptum ius se¬
curitatem emprori p̾st̾ĩt arbi¬
trium est tibilib̾mr ꝙauenĩẽdi

Expanded text:
silentii praescriptio emptorem possessionis, quam a coheredibus patrui tui distractam suggeris, pro portione tua munit, in rem actio incolumis perseverat: aut si receptum ius securitatem emptori praestitit, est arbitrium tibi liberum conveniendi
Abbreviated transcription (Latin):
iduid iatem mur ꝓꝑrium priu¬
legium uendidit. ¶ Et ẽĩ si. afis¬
co fcã sit uendicõ fidem eis
iufringi minime rõĩs est. ¶ Si
uero cõpͣrdes soliditatem uen¬
diderut. l emptor ab hus dele¬
gatus ꝑtem p̾ci fisco solu̾it. ał¬
teram q inccucõm dedurit. tñ¬

Expanded text:
iditatem iuxta proprium privilegium vendidit. etenim si a fisco facta est venditio, fidem eius infringi minime rationis est. si vero coheredes soliditatem vendiderunt, licet emptor ab his delegatus partem pretii fisco solverit alteramque in cautionem dedu
Abbreviated transcription (Latin):
riuidi usur passe dicas rector p̃¬
hr̃us donacõm a non dna urore
tua infiliam suam collatam
nullũ p̃uidiciũ clĩ tuoattulis¬
sedocenti tͥ ueritatim p̃cib tuis
usitẽ restitũe eand̾ possõne hĩta¬

Expanded text:
fundi usurpasse, rector prhabens donationem a non domina uxore tua in filiam suam collatam nullum praeiudicium dominio tuo attulisse, docenti tibi veritatem precibus tuis adsistere restituere eandem possessi
Abbreviated transcription (Latin):
m pr Pistrahente margo rem
modasti licet sigillo tuo uendico¬
nis instĩm fraude quifita sig¬
nauerit eius modi tñ comin̾cio
emptori usucapione non sub se

Expanded text:
iae. Distrahente marito rem modasti, licet sigillo tuo venditionis instrumentum fraude conquisita signaveris, eiusmodi tamen commentum emptori usucapione non su
Abbreviated transcription (Latin):
sest. Cum ꝑ cos qui negaia ma
gerebant olrimnat̾iam t̃e coniba¬
sse ccͣtusqr sidem p̾cõ suscepto ru¬
pure uenditorem pponas. si quiõ
exempto hiisqui iuiti tuo sbiecti
fũant ccͣbentib tibi q̃ita est. atõ

Expanded text:
. Cum per eos qui negotia tua gerebant olei materiam te comparasse contractusque fidem pretio suscepto rupisse venditorem proponas, si quidem ex empto his qui iuri tuo subiecti fuerint contrahentibus tibi quaesita est actio,
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Erpulsos nos defundo per
uiolenciam a nerone qͣ hr̃e ius
meo negatis ꝓfit entes nulla
uob̾ ad ilsus eum excuius u en¬
dicõne fundum ppssidetis acc̃or
compet̾e ꝓbatis. OIgitur ad iust¬
ar int̾dt̾i seu actõis ꝑmisse exꝑi¬
end̾ eẽ ꝓspicits. Si quis alfisuł s

Expanded text:
. Expulsos vos de fundo per violentiam a Nerone, quem habere ius in eo negatis, profitentes nullam vobis adversus eum, ex cuius venditione fundum possidetis, actionem competere probatis. igitur ad instar interdicti seu actionis promissae experiendum esse perspicitis. SI QVI
Abbreviated transcription (Latin):
¶lrem pupiss^ ad ulti cõ¬
ra cucores sencuratores.a
p̾side lata sentencia resticu¬
dionis auxilium non mimo
ꝙͣ siquid ad u̾sus eos fuisret
statutum implorare mino¬
res posse constat. Si adu̾sꝰ uẽ.
emptori pͥdi couusti nullã
decerõ cẽ te controu̾siam ẜ¬
acturum idq qͥ iure iurando
corporałr p̾stito suare con¬
firmasti. n ꝑfidie n ꝑ iurs

Expanded text:
rem pupilli vel adulti contra tutores seu curatores a praeside lata sententia restitutionis auxilium non minus, quam si quid adversus eos fuisset statutum, implorare minores posse constat. D. k. Nov.emptori praedii cavisti nullam de cetero te esse controversiam facturum, idque etiam iureiurando corporaliter praestito servare confirmasti, neque perfidiae neque
Abbreviated transcription (Latin):
non l amm decidimus. cume¬
nim aꝑcurimi iurie est non¬
posse matitum constantem¬
acrimonio furti actõm cotͣ
suam urorem hre. qr lex ica

Expanded text:
non et eam decidimus? cum enim apertissimi iuris est nonmaritum constante matrimonio furti actionem contra suam uxorem habere, quia lex ita
Abbreviated transcription (Latin):
tãs increbuit dubitaco s ip̃r
auofurtum ꝯmictebatur y¬
doneus erat isquirem com¬
modatam accepit postea aũ
ad inopiam ꝑuenit auceꝙͣ
mouebatur actõ que ei an¬
tea competebat andebent ac¬
cio que semł ei acquisita est
firmiter apud eum man̾e
ti aitõ ambulasoria sit nec
ne. ¶ S oumem tailem tcͣta¬
cum. qua sequatur subdiui¬
sio siexparte sbiuendo sitis
qui rem utendam accepit
utpossit non incocum .s⁊. in¬
particularem solonem ei fa¬
placuit ut indñi sit uolunta¬
te siue commodan actõemad¬
uersus res accipientem mo¬
uere de siderat. sũ furti ad u̾¬

Expanded text:
tis increbuit dubitatio, si tempore quo furtum committebatur idoneus erat is qui rem commodandam accepit, postea autem ad inopiam pervenit, antequam moveatur actio quae ei antea competebat, an debeat actio quae semel ei adquisita est firmiter apud eum manere ti actio ambulatoria sit nec ne. 1c . Sed omnem talem tractatum alia sequitur subdivisio, si ex parte solvendo sit is qui rem utendam accepit, ut possit non in totum, sed particularem solutionem ei faplacuit, ut in domini sit voluntate, sive commodati actionem adversus res accipientem movere desiderat sive furti adver
Abbreviated transcription (Latin):
erit uium quire̾ utendamac¬
cepit penitus liberari. ¶Sin
petere posre adũ sus ruc̾em fu¬
rti actoẽm ¶Sum at̾ qui ꝓ re com¬
modata conuenitur rofse ad¬
tñ sidus. rem eẽ sbreptam ad¬
u̾sus eum qui eam accepit ꝑ¬
ueniat. ¶Si aut̾ nesciinus
et dubitaus rem non ee apud

Expanded text:
erit, illum qui rem utendam accepit penitus liberari. sin apetere posse adversus furem furti actionem, eum autem qui pro re commodata convenitur, posse ad sciens rem esse subreptam adversus eum qui eam accepit perveniat. Sin autem nescius et dubitans rem non esse apud
Abbreviated transcription (Latin):
hre non conçetens. ¶Orind
ita eam pꝯieituratu int̾ p̃tu¬
ti sunt᷑ ad u̾sus tone fidei pos¬
sessorem nullo modo furtiac¬
cionem extendi. Ipe aute si
furtũ fu̾it passus. ad ũsus ue
erit cõnsfitutut possõcimeto
his reb posse eumadũ sus
quas ẜ uus sb̃̾ trarit iam ap̃
euͣmi constitutus. sr et ꝓuns
quas furatus est qñ fugir
quid abone fi. possõre. adbuc

Expanded text:
re non concedens, quidam ita eam per coniecturam interpretati sunt, adversus bona fide quidem possessorem nullo modo furti actionem extendi, ipsi autem, si furtum fuerit passus, adversus vererit constitutus possessione: et pro his rebus posse eum adversusquas servus subtraxerit iam apud eum constitutus, sed et pro his quas furatus est, quando fugit quidem a bona fide possessore, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ssidebat fuitum ꝯnuẜit aue¬
narum teꝵr uel ip̃nis ap̃ qmͣ
conscitutusi s̃ si ip̃e qui eum¬
bona fide detinet noxalem
urti actõm ad u̾sus ueruti
dmn ht uel ip̾e cibeo qui fur¬
tum passur est p̾dicta conue¬
regula. ib antiꝗͣ prudentia ẽ¬
exposita. ¶huiuis uoit gra

Expanded text:
ssidebat, furtum commiserit alienarum rerum vel ipsius apud quem constitutus est, si ipse qui bona fide eum detinet noxalem furti actionem adversus verum dominum habet, vel ipse ab eo qui furtum passus est praedicta converegula ab antiqua prudentia exposita est huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
et non tentatur attone et mñ
alio sb̾actõne ꝯstituatur. ¶ De
eo aut̃ quilib̾ constitutus ab
alio bona fide tenetur sifurt̾
commniserit. recte et sine aliqͣ
lib̾ est cognitus et ab eo qui
bona fice eup detinet ꝓanto
si exͣneo furtum lib cõmiss it
non posse conueniri ¶ s ip̃m.
ꝓsuo furto. rendere quia ge¬
neralis regula desuo ꝓlatet

Expanded text:
e non teneatur actione et in alio sub actione constituatur De eo autem, qui liber constitutus ab alio bona fide tenetur, si furtum commiserit, recte et sine aliqua liber est cognitus, et ab ipso qui bona fide eum detinet pro extraneo furtum liber commiserit, non posse conveniri, sed ipsum pro suo furto respondere, quia generalis regula de servo prolata
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris ꝯstitucõib enin̾atas
et has addicimus si forte uxor
sua ope ł exindustria ab ornini
fec̾it uel ita luxuriosti ẽ. utd
mune lalracrum cum uiris li¬
bidinis tã hr̃e audeat uel dum
est inmnatrimonio aliũ maritu
fĩ sibi conata fu̾it et inhis ei
q̃ deculpa tã mati qͣ uxorit lo¬
lege diffinimꝰ arnissi ois ꝑicu¬
luur sustineant Iudicõ de moribꝰ
ꝙ antca quidem in antiquit legi¬
bo poi̾tum erat non aut̃ sroqͣnte¬
batur penitus ab oblico oib et

Expanded text:
uxoris constitutionibus enumeratas et has addimus, si forte uxor sua ope vel ex industria abortum fecerit, vel ita luxuriosa est, ut commune lavacrum viris libidinis causa habere audeat, vel, dum est in matrimonio, alium maritum fieri sibi conata fuerit. 2a . Et in his enim quae de culpa tam mariti quam uxoris lolege destinavimus, amissionis periculum sustineant. Iudicio de moribus, quod antea quidem in antiquis legibus positum erat, non autem frequentabatur, penitus abolito: omnibus et
Abbreviated transcription (Latin):
dam tuo pr tiuis hr̃s exstiterit
attũ uri tuo ħ de rogari nõ pot̾
cum ⁊ ip̃e pater sñ nolutare tuͤ¬
a nec exigere si recipere dote pot̾at̾
tis. ut lib̾ũ dũrim et dotem dedis¬
trisq postea ẜuus est iudicatus
dotemi expeculio recipier et siꝗd
p̾terea tibi debuisse erm apparue¬
fit᷑ filii at̾ tiuexlibo naci inc̾to¬

Expanded text:
dam tuo pater tuus heres extiterit, attamen iuri tuo hoc derogari non potest, cum et ipse pater sine voluntate tua nec exigere nec accipere dotem poterattis ut liberum duxisti et dotem dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculio recipies et si quid praeterea tibi debuisse eum apparuerit. filii autem tui, ut ex libera nat
Abbreviated transcription (Latin):
ã seu ancilł pub ib sicruñ ad¬
ult̾i uł maiestatis ing̾itur tã
niri ꝙͣ młris ad ex aun᷑ nandam
cãm repudii quo u̾itas aut fa¬
cilius erꝑatur aut liquidius de¬
rogat᷑ ¶ si tͥ ania docum̾ta defece

Expanded text:
 seu ancillis puberibus, si crimen adulterii vel maiestatis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut liquidius detegatur, si tamen alia documenta defece
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃. Consensu licita mm̾ia pꝰ¬
se ccͣhi ccͣta non nisl misso rep¬
udio dissolui p̃cipunꝰ. ¶Dino
lucom et eĩ m̃m̾u disficilioren
debere ẽẽ fauor imꝑat lib̾orum¬
at scãs aut̃ iepudii hac salub̾i¬
ma lege apcius designamus si¬
cut ei sine iusta cãdissolui ma¬
trimoniã iusto limite ꝓhibemsꝰ.
auxilio cupimus lib̃ani. ¶ S qͣgͥ¬

Expanded text:
p. Consensu licita mhi, contracta non nisi misso repudio dissolvi praecipimus. Somonii difficiliorem debere esse favor imperat libausas autem repudii hac saluberrima lege apertius designamus. Sicut enim sine iusta causa dissolvi matrimonia iusto limite prohibemusauxilio cupimus liberari Si q
Abbreviated transcription (Latin):
uci młr obsuaneruit ultͥci pro¬
indentissime legis pena plectent᷑
nam mlr si conteraꝑtalege rep¬
ndiũ mictendum eẽ temptau̾it
suam dotem ⁊ añ impctis dona¬
cõm amictat nocsietra ꝗnqñni¬
um nubendi hãt. denuo potn̾te.
corete conuubio quose monstra.¬

Expanded text:
ci providentissimae legis poena plectentur. Nam mulier si contempta lege repudium mittendum esse temptaverit, suam dotem et ante nuptias donationem amittat nec intra quinquennium nubendi habeat denuo potestatem: carere conubio, quo se monstra
Abbreviated transcription (Latin):
innorũ .iiiiͬʳ. nullũ sospitaris enis
potint hr̃e indiciũ atq io denup¬
ciis. uiis cogitauit. noc tñ ante
nupsit qm libeslo ducẽ sr̃ẜ suo
uota ꝯuenit non udetur ipci¬
is inisse furtiuas noc dotis ami¬
ssi onem sustin̾e nec capitaliᷤ fene
eẽ oblioxia n q̃ post tam magi
temporis ingitatem non temi̾e
nec clanidulo s publice cones¬
otacõne depõita nupsisse firatur.
spicõ nullasit. nec ⁊coni S¬

Expanded text:
norum quattuor nullum sospitatis eius potuit habere indicium atque ideo de nuptiis alterius cogitavit nec tamen ante nupsit, quam libello ducem super hoc suo voto convenit, non videtur nuptias inisse furtivas nec dotis amissionem sustinere nec capitali poenae esse obnoxia, quae post tam magni temporis iugitatem non temere nec clanculo, sed publice contestatione deposita nupsisse firmatur. suspicio nulla sit nec coni
Abbreviated transcription (Latin):
inueu̾it si sepulctorũ dissoluto¬
rem si sacris edib aliquid sb̾ tra¬
ad contemptum sui t domus¬
ue. ipa inspiciente cum ipudici
at cetum᷑ incuntem ¶ Uisuc u¬
te ueneno aut gladio autsi m

Expanded text:
nerit, si sepulchrorum dissolutorem, si sacris aedibus aliquid subtraad contemptum sui domi suae ipsa inspiciente cum impudicierat coetum ineuntem, si suae vitae veneno aut gladio vel alio
Abbreviated transcription (Latin):
dissim tis ex quib recte mictunt᷑
repudia illam addiiuus ut sim¬
duos contirnos annos compu¬
taudos cone minime ip̃ natura.¬
lem inbescillitatem ualoit possat
muͣlr̃ uel eius parentes sine ꝑicu¬
lo dotis amictende. repudin̾ ma¬
tito mictẽ ita tũ ut ante nupci¬
as donaco aidem manto. ẜ uetur.¬

Expanded text:
initis, ex quibus recte mittuntur repudia, illam addimus, ut, si mduos continuos annos computandos coire minime propter naturalem imbecillitatem valeat, possit mulier vel eius parentes sine periculo dotis amittendae repudium marito mittere, ita tamen, ut ante nuptias donatio eidem marito servetur
Abbreviated transcription (Latin):
dante uxore filici samilias sataͣ
non Hri noluntatem diuus mar¬
cus pat̾ nr̾ religiosusimꝰ imꝑator
ꝯstituit msi magna et iusta ca in¬
tam autem. id maritum redipe
nulla ir̾ p̾cepit constituco. ¶E¬
m̾cipate uo filie pater diuorciũ

Expanded text:
ore filia familias ratam non haberi voluntatem divus Marcus pater noster religiosissimus imperator constituit, nisi magna et iusta causa intam autem ad maritum redire nulla iuris praecepit constitutio. Emancipatae vero filiae pater divortium
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ consilio recto geruntur. Iure
m̾to q effetiu et fmitate nii
Qͣͣre n tudotem ꝓmułre deiisti
et exmorie eis dedisti ierencõ
stipnlatus es cͥcum scribendi au̾
tempore retissume ies dotales
mas ante ruitias obtulisti p̾ses
ꝓuincie reciꝑere te nõ dubita¬

Expanded text:
 consilio recte geruntur, iure meritoque effectu et firmitate niti. Quare si tu dotem pro muliere dedisti et ex morte eius repetitionem stipulatus es, circumscribendi autem tempore rescissum est, res dotales, quas ante nuptias obtulisti, praeses provinciae recipere te non d
Abbreviated transcription (Latin):
xilio uti nccͣtare n ei ꝑmictumꝰ
lib̾tatem ⁊ cam discidii legibo
comꝓbare. ¶bir quo ꝑ ifie
claudetur. Nec licebit eis siue
caĩs appert᷑ius designatis ꝓpͥam
repudiare iugalem. Nullo mo
at sepulcrorũ dissolitc̾emm. aut
ex sacris edib aliquid sb̾ tͣhen¬
tem ant latronũ fautricem. ant
eeͣncorũ iurorũ se ignorante s̃
nolente d ugla appetente̾ aut

Expanded text:
xilio uti necessariam ei permittimus libertatem et ca usas discidii legibus comprobare. Vir quoque pari fine claudetur nec licebit ei sine causis apertius designatis propriam repudiare iugalem, nec ullo aut sepulchrorum dissolutricem aut ex sacris aedibus aliquid subtrahentem aut latronum fautricem aut extraneorum virorum se ignorante vel nolente
Abbreviated transcription (Latin):
tunc eam ⁊ doteni recuꝑare etañ
legibo uendicare censemus qri
tibendi post uim̾ ei nequis de
ꝓle dubitet ꝑmictuuꝰ faculta¬
arguerit accemptantem tamdo¬
tem qmͣi ante tiupcias donacoera
sibi hr̃e seuuendicare uxorem¬
qr siuelit statim duc̃e̾ h ac is¬

Expanded text:
tunc eam et dotem recuperare et ante legibus vindicare censemus et nubendi post annum ei, ne quis de prole dubitet, permittimus facultaarguerit attemptantem, tam dotem quam ante nuptias donationem sibi habere seu vindicare uxoremque, si velit, statim ducere hac ius
Abbreviated transcription (Latin):
donacom aoccepit incaptunta¬
te degeltit ei postor reu̾suse̾.in
idetur et tunc donacõ rata hri
gusto remedio ccum̃ dirum cum
dirimi nicħh̃ aliud tam peculia¬
rẽ est impiali marestati qmͣ hu¬
manitas. ꝑ qmͣ solam dei ẜuatur

Expanded text:
ionem accepit in captivitate degebat et postea reversus est, an videtur et tunc donatio rata habegusto remedio causam dirimi, cum nihil aliud tam peculiare est imperiali maiestati quam humanitas, per quam sol
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Lib̾m sit filie tuc si spon.¬
ium sun̾ post tres ꝑegrinacois
innos expectãdu sibi ultram̃
mincium remictẽ ⁊ si p̾sente il
lo yslliũ mutare uoluiss¬

Expanded text:
. Liberum est filiae tuae, si sponsum suum post tres peregrinationis annos expectandum sibi ultra nonuntium remittere, si praesente eo consilium mutare voluiss
Abbreviated transcription (Latin):
usiuaꝵ deminciacõnib freqͣnter in¬
terpoĩtis ad indiciũ eum ꝓuorate ic
si rẽ dissi mulacõneᷤ ꝓferat. actis. ap̃p̃
securitati filiorum iioͥrum consula¬
tis ꝙ et incuracõib locum hẽt.

Expanded text:
um, denuntiationibus frequenter interpositis ad iudicium eum provocate ac, si rem dissimulatione proferat, actis apud prsecuritati filiorum vestrorum consulatis. Quod et in curatoribus locum habet.
Abbreviated transcription (Latin):
niam soluisti. Nullum uidiciũ cibi
ctͣ pupillum conpetit. ut delegetur
tibi ad u̾sus lib̾atum actõ ꝙ sino¬
men eristi inrem suam ꝓcuracor daͣ¬
tus ħides iidicati pot̾is conuenire.

Expanded text:
niam solvisti, nullum iudicium tibi contra pupillum competit, ut delegetur tibi adversus liberatum actio. quod si nomen emisti, in rem suam procurator datus heredes eius iudicati poteris convenir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ et priurgni sui tute lani. ad mũs¬
trasse ꝓponis testõ recte sc̃o pupillo
qͣ quondam fuo hĩde instituto dece
a tutele peto ẽ confusione constał
excinguͥi ꝓ residua ꝑte succegnte᷑
rem eiuis erogasse ditis admissa cõi¬
pensacõne et reliqui si quid amp¬
lius debetur faci condempnacõm.
ꝙ uod si sciens. impluis mitm suam

Expanded text:
 et privigni sui tutelam administrasse proponis, testamento recte facto, pupillo etiam quondam suo herede instituto decesa tutelae petitionem confusione constet extingui, pro residua parte succedentem tuum in re eius erogasse dicis, admissa compensatione, reliqui si quid amplius debetur faciet condemnationem. Quod si sciens amplius in rem suam
Abbreviated transcription (Latin):
inp̾faros cusus inciderit in t̾rũ¬
pi patrinel du̾o usũfructũ qui
pcos acquisitus est. S mancre
intatum n si pater magnam¬
capitis ditirimicionem uel me¬
diam passus fu̾it uel morteab
hacluce fu̾it ex emptus u sum
ftuctum ꝑire. S apud fluum
quatur usum scuctum eĩ ꝑcim
acꝗsitum apud eum remancreqͥ
post patris calimitatem oport
ciuti plenimq si mile eit redtaco¬
qm̃ patris usumfructum ei reli¬

Expanded text:
praefatos casus inciderit, interrumpi patri vel domino usum fructum qui per eos adquisitus est, sed manere intactum, neque, si pater capitis deminutionem magnam vel mediam passus fuerit vel morte ab hac luce fuerit exemptus, usum fructum perire, sed apud filium quatur. Usum fructum enim per eum adquisitum apud eum remanere et post patris calamitatem oportet, cum plerumque verisimile est testatom patris usum fructum ei reli
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ relta est ꝑqmͣ dubitabatur
siusufructus ꝑẜuũ acquisitus
uelpfilium fañ. capitis dimin¬
icõne filii magna uel mediauł
morte uel emancipacõne uel fu
manumissione potest᷑ id ħice

Expanded text:
nobis relata est, per quam dubitabatur, si usus fructus per servum adquisitus vel per filium familias capitis deminutione filii magna vel media vel morte vel emancipatione vel servi manumissione potest
Abbreviated transcription (Latin):
copr. Siprno affectu pri¬
igrias tuas aluisti seu m̃¬
expend̾iscł erogacõis cib̃i
ulla repeticõ ⁊ or siut repeti¬
turus ea q̃ ĩ su̾pt̾ misisti aliq¬

Expanded text:
o. Si paterno adfectu privignas tuas aluisti seu meexpendisti, eius erogationis tibi nulla repetitio est. quod si ut repetiturus ea, quae in sumptum misisti, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Si lib̾tam quis urorẽ uoãt
deuide int̾ senatores scribature
lib̾tus stare conubia non pa
ri fĩ infortumũ. ut anͣtũ iur
inaltũ tollatur tm̃ et coniux
enis decrescat i̾mo mag̃ peni¬
et senciat eius fulgorem stabi¬
si priuatihõir fuia ad lib̾ti ue¬
nat connubisĩ et post ea pater
nułrs ad senatoris dignitute
fu̾it eleuatus tacent pͥapiele¬
gis crudelissima sauctõ et n
uon soceri ꝓsperitas sine gen̾o
inueniatur. melus eit cm̃ le¬
gis papie seueritatem mutio
cam compesc̃e qmͣ cam seqnͣdo

Expanded text:
. Si libertam quis uxorem habeat, deinde inter senatores scribatur libertas stare conubia non patri fieri infortunium, ut, quantum vir in altum tollatur, tantum et coniux eius decrescat, immo magis peniet sentiat eius fulgorem stabisi privati hominis filia ad liberti veniat conubium et postea pater mulieris ad senatoris dignitatem fuerit elatus, taceat Papiae legis crudelissima sanctio et nequm, ne soceri prosperitas sine genero inveniatur. Melius est enim legis Papiae severitatem in utroque casu compescere, quam eam sequendo