comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt ex eis tria milia uiroꝵ
celebritas hec gr̃e celestis semꝑ grata
festintas. Ob hinus memoriam fsde¬
lium cordib arcius inpͥmendam.
Pulcheiriimuis sc̃e eccl̃ie mos mole¬
uit. ut annis singnt inea baptis¬
matis mist̾ia celebrent᷑: ablitis¬
q fonte salutan credentib suꝑue
menti sp̃u scõ templun uenera¬
bile paret᷑. Ac ꝑ hoc ñ solum net̾is
facti recordatio uerum etiam ĩ no¬
uos ad optionis filios nomis in ea
et figura concinant: caritas ur̃a attẽ¬
dat. Lib̾ati de egiptiaca seruitute filii
isrł ꝓimmolatione agni paschalis:
exierunt ꝑ desertũ ut uenirent int̾¬
ram reꝑmissionis. ꝑuenert᷑ q ad
montem sinai: et descendens dñs in
igne suꝑ montem comitante som¬
tu bucine tonitruis ac fulgoribus
quinqͣgesimo die ꝑacta pasche legis
decalogum eis aꝑta uoce disposuit:
ac inmemoriã date legis statuit eo
die ꝑ annos singlos sibi satͥficiũ
nouũ de fingib eiusdẽ anni pa¬
nes uidelicet primitiarũ duos ad

Expanded text:
crediderunt ex eis tria millia virorcelebritas, haec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelibus cordibus arctius imprimendam, pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur; ablutisque fonte salutari credentibus, supeenti Spiritui sancto templum venerabile paretur: ac per hoc non solum veteris facti recordatio, verum etiam in novos adoptionis filios novus in ea et figura concinnat, charitas vestra attendat: liberati de Aegyptia servitute filii Israel, post immolationem agni paschalis, exierunt per desertum ut venirent ad terram repromissionis, perveneruntque ad mortem Sinai; et descendens Dominus in igne super montem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulguribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit : atque in memoriam datae legis statuit eo die, per annos singulos, sibi sacrificium novum de frugibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Unde obsecro nos fi̾s kĩi ut fide in¬
dm̃ intͥnitate et tͥnitatẽ inunitate
credatis: ne pedes ur̃oꝵ sensuũ clan¬
dicent aut ocłi prauũ indeant. ant
manus aride fiant. Omĩs eñĩ qͥ fĩdẽ
catholicam ñ bene sequit᷑: pedes debi¬
ies habet. Qui u̾itatis lucẽ ñ uidet:
ocłoꝵ caliginẽ patit᷑. Qm miscał̃ie
te siccatur. Id gͦ agite dilectissim io
tio hac debilitate uitiecur. s gula
in uob̃ horreat. auaricia displiceat.
infidelitas langneat. ut emundati
penitꝰ acpurificati habitacłm dei es¬

Expanded text:
Unde obsecro vos, charissimi, ut fide inTrinitate, et Trinitatem in unitate credatis; ne pedes vestrorum sensuum claudicent, aut oculi parum videant, aut manus aridae fiant. Omnis enim qui fidem catholicam non bene sequitur, pedes debiles habet; qui veritatis lucem non videt, oculorum caliginem patitur; qui misete siccatur. Id ergo agite, dilectissimi, id tio hac debilitate vitietur; ne aut gula in vobis horreat, aut avaritia displiceat, aut infidelitas langueat, ut emundati penitus ac purificati, habitaculum Dei ef
Abbreviated transcription (Latin):
cuncdũ mathm domus qmͣ ingre¬
diant᷑ apłi legenda decernit᷑ ut mu¬
tancli hospicii necessitudines que
molende canse ñ suppetat. ñ tam̃
eadem cautio receptori mandatur
hospicii. ne cdum hospis eugit᷑ hoᷤᷤ¬
pitalitas ip̃a minat᷑. S hec ut
sccłm litt̾am de hospicii religione
uen̾abit est forma p̾cepti. Ita etiã
de minist̾io sentencia celestis adridet.
Et̃ enm cum dom̃ eligit᷑ digñ hos¬
pes inqͥrit᷑. Nideamꝰ gͥ ne forte eccłia
p̾ferenda designet᷑ et xp̃c. Que enĩ
dignior domus apostolice p̾dicati¬
onis ingressũ qmͣ scã eccł̃ia aut qͥs
p̾ferenclus magis hõib usdet᷑ eẽ qmͣ¬
xp̃c qui pedes sins lauare consueuit
hospitib et qͦscũq fua receꝑit do¬
mo pollutis ñ patit᷑ habitare uesti¬
giis. s macło fins licet uite pͥoris.
In reliquũ tam̃ dignet᷑ mundare
ꝓcessus. Hic ẽ gͥ solus qũe nemo
deserere debet nemo mutare. Cin

Expanded text:
cundum Matthaeum domus quam ingrecundum Matthaeum domus quam ingrediantur apostoli legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque uiolandae causa non suppetat. non tamen eadem cautio receptori mandatur hospitii, ne dum hospes eligitur, hospitalitas ipsa minuatur. Sed haec ut secundum litteram de hospitii religione uenerabilis est forma praecepti, ita etiam de mysterio sententia caelestis adridet. etenim cum domus eligitur, dignus hospes inquiritur. uideamus ne forte ecclesia praeferenda designetur et Christus. quae enim dignior domus apostolicae praedicationis ingressu quam sancta ecclesia? aut quis praeferendus magis omnibus uidetur esse q qui pedes suis lauare consueuit hospitibus et quoscumque sua receperit domo pollutis non patiatur habitare uestigiis, sed maculosos licet uitae prioris in reliquum tamen dignetur mundare processus? hic est igitur solus quem nemo deserere debet, nemo mutare, cui
Abbreviated transcription (Latin):
gis posse suppetere que possunt qͦ
uolunt ad eum diriuare tracta¬
tum. ut sꝑitalẽ quoq tantũmͦ
locus iste formare indet᷑ affectũ.
Qui uelut indumentum quodã
undeat᷑ corporis exuisse: non solũ po¬
testate reiecta contẽptisos diuitiis
s etiam carnis ip̃ius illecebris abdi¬
catis. Quib pͥmũ om̃ium dat᷑ pacis
atq constancie generale mandatũ
ut pacem ferant constanciã seruẽt.
Hospitales necessitndims iura c̾to¬
diant aliena p̾dicare regni celestis
adstruens cursitare ꝑ domos et in¬
molabił hospicii uira mutare sẽd
ut hospicii gr̃a deferenda iure cen¬
set᷑. Ita etiam si ñ recipiat᷑ excucien¬
dũ pulu̾em egrediendũ de ciuitate
mandat᷑ qui ñ mecłicres bom remu¬
neratio docet᷑ hospicii. ut ñ solum
pacẽ tͥbnamꝰ hospitib uerũ etrã
si qua eos t̾rene obumbrarẽt delicta.
leuitatis p̾ceptis apłice p̾dicatiõis
uestigiis auferant᷑. Nec otiose se¬

Expanded text:
gis posse subpetere. quae possunt qui gis posse subpetere. quae possunt qui uolunt ad eum deriuare tractatum, ut spiritalem tantummodo locus iste formare uideatur adfectum, qui uelut indumentum quoddam uideatur corporis exuisse non solum potestate reiecta contemtisque diuitiis, sed etiam carnis ipsius inlecebris abdicatis. quibus primo omnium datur pacis atque constantiae generale mandatum, ut pacem ferant, constantiam seruent, hospitalis necessitudinis iura custodiant, alienum a praedicatore regni caelestis adstruens cursitare per domos et inuiolabilis hospitii iura mutare. sed ut hospitii gratia deferenda censetur, ita etiam si non recipiantur, excutiendum puluerem, egrediendum de ciuitate mandatur. quo non mediocris boni remuneratio docetur hospitii, ut non solum pacem tribuamus hospitibus, uerum etiam si qua eos terrenae obumbrant delicta leuitatis, receptis apostolicae praedicationis uestigiis auferantur. nec otiose se
Abbreviated transcription (Latin):
croscã altaria repleuit alm̃tis. ne¬
nite inqͥt et edite panes meos et
bibite uinũ qd̃ miscui uob̃. Que
tam̃ tante din̾sitatis est causa:
Supͣ publice indue filius suscitat᷑.
hic remouent᷑ plures arbitͥ. Sed
puto qd̾ in eo quoq pietas dñi ih̾n
declaret᷑. qͥa indua mat̾ unici cõ
paciebat᷑ moras. et ideo ne ampliꝰ
ad effic̾e̾t᷑. maturitas additur. Est
etiam forma sap̃ie inuidie filio ci¬
to eccłiam crediturã in archisina¬
gogi filiam credit᷑os quidẽ iudeos
s ex plurib pauciores. Et qͥcũq
ñ receꝑint uos: exeuntes de cun¬
tate illa etiam pulu̾em depedib
ur̃is excutite intestimoniũ supͣ il¬
los. Qualis debeat ẽt qui euange¬
lizat regnũ di p̾ceptis euangłicis
designatur: ut sine uirga sine pera
sine calciam̃tis. sine pane sine pec¬
cuma hoc est subsidii secularis ad¬
minicła ñ reqͥrens fidei que totus
putec sibi qͦ minus ea reqͥrat. Ma¬

Expanded text:
crosancta altaria repleuit alimentis, uecrosancta altaria repleuit alimentis, uenite inquit edite panes meos et bibite uinum, quod miscui uobis. quae tamen tantae diuersitatis est causa? supra publice uiduae filius suscitatur, hic remouentur plures arbitri. sed puto quod in eo quoque pietas ibi domini declaretur, quia uidua mater unici non patiebatur moras, et ideo ne amplius adficeretur maturitas additur. est etiam forma sapientiae in uiduae filio cito ecclesiam credituram, in archisynagogae filia credituros quidem Iudaeos, sed ex pluribus pauciores. Et quicumque non receperit uos, exeuntes de ciuitate illa etiam puluerem de pedibus uestris excutite in testimonium supra illos. qualis debeat esse qui euangelizat regnum dei praeceptis euangelicis designatur, ut sine uirga, sine pera, sine calciamento, sine pane, sine pecunia, hoc est subsidii saecularis amminicula non requirens fideique tutus putet sibi quo minus ea requirat ma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est mortua puella s dormit: et de¬
ridebant inqͥt eum Quic̾q enĩ nõ
credunt. intident. fleant gͥ mortu¬
os suos qui putant mortuos. ubi
resurrectionis fides est ñ mortis speci¬
es s qͥetis est. Nec illud ab horret
mathei qd̾ ait. tubicines fuisse in do¬
mo principis s turbã tumultuan
te. quia more ueteri tubicinis ãd
icendendos excitandos q luctus fe¬
rebant᷑ adhiberi. uel quia ꝑ legis
s littere cantilenã exultationem
sinago ga ñ pot̾at caꝑe sꝑitalẽ. Te¬
eam et uissit dare manducare qd̃
est testimoniũ urte: ut ñ fantasma
s u̾itas cred̾etur. Beatus ille cui ma¬
ꝗ nũ sapiencia tenet. utinam meo ᷤᷤ
quoq teneat actus. teneat manũ
iusticia. teneat cłi u̾bum: inducat
inpenetrabilia sua sp̃m au̾tat er¬
roris conu̾tat salutis. Dari mͥ ni
beat manducare. Panis enĩ celes¬
tis est c̃i u̾bũ. Inde et illa sap̃ia
que diuin corꝑis et sangumis sa¬

Expanded text:
non est mortua puella, sed dormit denon est mortua puella, sed dormit deridebant inquit eum. quicumque enim non credit inridet. fleant igitur mortuos suos qui putant mortuos, ubi resurrectionis fides est, non mortis species, sed quietis est. nec illud abhorret Matthaei, quod ait tubicines fuisse in domo - principis et turbam tumultuantem, uel Quia more ueteri tubicines ad incendendos excitandosque luctus ferebantur adhiberi uel quia per legis et litterae cantilenam exsultationem synagoga non poterat capere spiritalem. teeam et iussit dari ei manducare. quod est testimonium uitae, ut non phantasma, sed ueritas crederetur. beatus ille cui manum sapientia tenet. utinam meos quoque teneat actus, teneat manum iustitia, teneat dei uerbum, inducat in penetralia sua, spiritum auertat erroris, conuertat salutis, dari mihi iubeat manducare! panis enim caelestis est dei uerbum. inde et illa sapientia, quae diuini corporis et sanguinis sa
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tam̃ ne post nr̃am moram dũ
di xp̃i moram̃ ingressum mortua
ẽẽ credat᷑. N enerunt gͦ seiui dicente
principi. Noli uexare illum. filia
tua mortua est. Et primũ illud cõ¬
sid̾emus qd̃ suscitat᷑s mortuam ad
faciendam fidem emorreusam ante
curauit. Et ut scias exempli grã ste¬
tisse sanguinis fluxũ. dum illa pa¬
tit᷑ ista curat᷑. Sic et refurrectio tẽ¬
porał indm̃i passione celebrat᷑: ut ꝑ¬
petua illa credat᷑. sic et marie ꝑit᷑a
st̾ilis indicat᷑ ut concept᷑a nrgo cre¬
dat᷑. Demiq audiuit ꝑiturã elisa¬
beth maria. nec desua gen̾atione
dubitanit. uenetunt inqͥt serin di¬
centes pͥncipi. Noli uexare illum.
Adhuc et mĩcredulis adresurrecti¬
oñẽ qm ih̾c in lege p̾dixit. in euãglio
cõpleuit. Itaq cum ueniss indomũ
paucos fut᷑e refirectionis arbit᷑s ad¬
scurit ñ enim muttis continuo ẽ cre¬
dita resurrectio. Demos cdicente dño

Expanded text:
reuertamur, ne per nreuertamur, ne per ndiu Christi moramur ingressum, mortua esse credatur: Venerunt, inquit, servi dicentes principi: Noli vexare illum, filia tua mortua est. . 60. Et primum illud consideremus quod suscitaturus mortuam, ad faciendam fidem haemorrhousam ante curavit. Et ut scias exempli gratia stetisse sanguinis fluxum: dum illa petitur, ista curatur. Sic et resurrectio temporalis in Domini passione celebratt Mariae paritura sterilis indicatur, ut conceptura uirgo credatur. denique audiuit parituram Elisabet nec de sua generatione dubitauit. uenerunt inquit serui dicentes principi: noli uexare illum. adhuc et hi increduli ad resurrectionem, quam Iesus in lege praedixit, in euangelio conpleuit. itaque cum uenisset in domum, paucos futurae resurrectionis arbitros adsciuit; non enim a multis continuo est credita resurrectio. denique dicente domino:
Abbreviated transcription (Latin):
dentis indicii quia ñ intra possibili¬
tatẽ conditionis humane atq intͣ
corporis claustrum indusa sapĩa
diunitatis choartata est. Non ca¬
pitur angustus corporalib. ñ tenet᷑.
s ultͣ fines nr̃e mediocritatis uirtꝰ.
exundat et̾na. Non em̃ humana
oꝑa plebs gentium lib̾atur s d̃i
mumis est congregatio nationũ.
que etiam breui fide mĩãm inclinat
et̾nam. Nam si confideremꝰ qnͣ̃ta sit
fides nr̃a et intelligamꝰ qnͣtus sit filiꝰ
tantũ mͦ tangimus. suꝑiorẽ uͦ nesti¬
menti eĩ partẽ neqͥmmus adtingere.
si gͥ et nos curari uolumꝰ fide tangi¬
mus simbriam xp̃i. Non latet eũ qͥ¬
cũq fimbriam tetig̾it: qui tetigerit
au̾sum. Neq enim indiget oculis
ut indeat. neq corporalit̾ sentit s rn
se halet cognitionẽ om̃ium. Beatꝰ
gͦ. qui uel extrenã ꝑtem u̾bi cõtig̾te
nam totũ quis potest comp̾hendete.
uerum ad illam que ad huc egra est

Expanded text:
dentis indicii quia non intra possibilidentis indicii quia non intra possibilitatem condicionis humanae atque intra corporis claustrum inclusa sapientia, diuinitas coartata est, non capitur angustiis corporalibus, non tenetur, sed ultra fines nostrae mediocritatis uirtus exundat aeterna. non enim humana ope plebs gentium liberatur, sed dei munus est congregatio nationum, quae etiam breui fide misericordiam inclinat aeternam. nunc si consideremus quanta sit fides nostra et intellegamus qtantummodo tangimus, superiora vero vestimenti eius partem nequimus adtingere. si igitur et nos curari uolumus, fide tangamus fimbriam Christi. non latet eum quicumque fimbriam tetigerit, qui tetigerit auersum: neque enim deus indiget oculis ut uideat neque corporaliter sentit, sed in se habet cognitionem omnium. beatus ergo qui uel extremam partem uerbi contigerit; nam totum quis potest conprehendere? Uerum ut ad illam quae adhuc aegra est
Abbreviated transcription (Latin):
laborabat. insiut intelligat᷑ qͥa qm̃¬
diu sinagoga ingnit laborainit ec¬
desia: Defectꝰ illuis hunis ẽ urt̾. qͥa
illoꝵ delicto salus est gentib et cõ¬
suminatio illius huius exhordium
ñ nat᷑e ex ordium s salutis: qr ceci¬
tas ex ꝑte misrł contigie. donec ple¬
nitudo gentiũ intraret. Non gͥtẽ
pore s specie sanitatis antiqͥor ẽ sꝑ¬
nagoga qm̃ eccłia. quia qmͣdiu illa
credebat. ista ñ credidit. Et ꝑ uarias
corporis atq amme passiones inme¬
re cepit salutis remedium. Tempus
uenisse dognouit. quo meclicus ad¬
eẽt ecelo. Surrex̃ ut occurreret u̾bo:
uiclit quia compͥmebat᷑ aturba.
Non enim credunt qui cõprimunt:
credunt qui tangunt. fide tangit᷑
ñ ocłis comp̾hendit᷑. Neq enĩ uidet.
qui uidens ñ uidet: neq enĩ audinit
qui ea que audit ñ intelligit. neq
tangit qui ñ fidelit̾ tangit. Deniq
ut fidem tangentis expͥmeret. ait.
Tetigit me aliquis. Nam et ego cog¬

Expanded text:
laborabat nisi ut intellegatur quia quamdiu synagoga uiguit laborauit ecclesia? defectus illius huius est uirtus, quia illorum delicto salus gentibus, et consummatio illius huius exordium, non naturae exordium, sed salutis, quia caecitas ex parte Israhel contigit, donec plenitudo gentium intraret. non igitur tempore, sed specie sanitatis antiquior synagoga quam ecclesia, quia quamdiu illa credebat ista non credidit et per uarias corporis atque animae passiones inmem, sperare coepit salutis suae remedium, tempus uenisse cognouit, quo medicus adesset e caelo, surrexit ut occurreret uerbo, uidit quia conprimebatur a turbis; non enim credunt qui conprimunt, credunt qui tangunt. fide tangiturnon oculis conprehenditur; neque enim uidet qui uidens non uidet neque audit qui ea quae audit non intellegit neque tangit qui non fideliter tangit. denique ut fidem tangentis exprimeret, ait: tetigit me aliquis; nam ego cog
Abbreviated transcription (Latin):
corda flamina caritatis sue accen¬
dit et lumine tocius sciencie illus¬
u trans. int̾ angustias ꝑsequentium
indeoꝵ constitutos celesti fecit exu¬
berare leticia. In pͥmis enĩ sciendñ
est qd̃ hec sollempnitas ñ euangłi¬
cis tantũ consetrata cansmatib
uerũ etiam legalib iam olim est
p̾signata mift̾iis A dño iubente
ꝑ om̃s annos sacͥs obseruata cenmo-¬
mis. Hodierna et enĩ die ut nommus
nis apparens scienciã ilł om̃ium lin¬
guarũ tradicit. Facta añ hac uoce¬
conuen̾e uiri religiosi qͥ dediu̾sis

Expanded text:
corda flamma charitatis suae accendit, et lumine totius scientiae eos illustrans, inter augustias persequentium Judaeorum constitutos coelesti fecit exuberare laetitia. In primis enim sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, verum etiam legalibus jam olim est praesignata mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus,nis apparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit . Facta autem hac voceconvenere viri religiosi
Abbreviated transcription (Latin):
scisciret᷑ agentib et prins ab illis
qui in lege ũ crediderant in gr̃a
crederet᷑. Nam sic̃ illa que ĩn me¬
dicis eroganerationinẽ substanciã
suam: ita etiam congregatio genti¬
um amiserat omĩa dona nature et
patͥmomũ uitale ꝓdegerat: sc̃a. uere¬
cunda. religiosa. fide ꝓmptior: pudo¬
re eunctacior. Hoc est enim pudoris
et fidei agnosc̾e infirimtatẽ. ñ desꝑa¬
re ueniam. uerecunda gͦ fimbriam
tecigit. fidelis accessit. religiosa cre¬
didit: sapiens sanatam᷑ ẽẽ cognonit.
Sic sc̃a plebs gentium que deo cre¬
didit. pcc̃m eribuit ut desereret.
fidem detulit ut cred̾et. Deuotionẽ
exhibuit ut rogaret. sap̃ĩam in¬
duit ut sanitatẽ suam et ip̃a senti¬
ret. fidutiam sumpsit ut fateretur
qd̃ p̾ripuiss alienum. Cur aũ retro

Expanded text:
scisceretur a gentibus et prius ab illis scisceretur a gentibus et prius ab illis qui in lege non crediderant in gratia crederetur? nam sicut illa quae in medicis erogauerat omnem substantiam suam, ita etiam congregatio gentium amiserat omnia dona naturae et patrimonium uitale prodegerat, sancta, uerecunda, religiosa, fide promtior, pudore cunctatior; hoc est enim pudoris et fidei agnoscere infirmitatem, non desperare ueniam. uerecunda ergo fimbriam tetigit, fidelis accessit, religiosa credidit, sapiens sanatam se esse cognouit. sic sancta plebs gentium, quae deo credidit, peccatum erubuit ut desereret, fidem detulit ut crederet, deuotionem exhibuit ut rogaret, sapientiam induit ut sanitatem suam et ipsa sentiret. fiduciam sumsit ut fateretur quod praeripuisset alienum. Cur autem retro
Abbreviated transcription (Latin):
nica erat isli fere annoꝵ duodecĩ. et
hec moriebat᷑. Beliqͤrat in ierasenis
sinagogã xp̃c ut diximꝰ. et qũe sui ñ
receꝑant. excepimus que exp̾tabamꝰ.
nec nob̃ gͥ a quib expectabat᷑ diu de¬
fint nec ad islos si rogaret᷑ uenire fas¬
tidit. uir enim iste princeps sinago¬
ge cui filia erat unica: ꝓ sinagoge pe
reintes remecdio p̾cabat᷑ que urgeba¬
tur inmortẽ qr deferebat᷑ axp̃o. Qũe
legem cis contẽplationẽ dñs si¬
nagogam rasi non penitꝰ delinqͥt
medicinã salutis credentib reserua-¬
uit: Ad hanc gͦ principis filiam
dum ꝓperat di u̾bum ut saluos fa¬
ceret filios ifrl̃. scã eccłia ex gentib
congregata que inferiorum lap¬
su cͥminum depͥmebat᷑ ꝑatam aliis
fide p̾ripit sanitatẽ. Moralit̾ hune
locum satis putauimꝰ expͥmencdum:
et ideo ñ illa que dicta sunt recense¬
mus. s mistica bren uolumꝰ sermo¬
ne ꝑstͥngere. An ñ ita factũ est ut
di u̾bum cum ueniss ad iusdeos ad¬

Expanded text:
 duodecim et haec moriebatur. reliquerat in Gerasenis synagogam Christus, ut diximus, et quem sui non receperant excepimus quem exspectabamus. nec nobis igitur a quibus exspectabatur diu defuit nec ad illos, si rogetur, redire fastidit. uir enim iste princeps synagogreuntis remedio precabatur, quae urgebatur in mortem; quia deserebatur a Christo. Quelegem, cuius contemplatione dominus synagogam non penitus dereliquit, medicinam salutis credentibus reseruauit? ad hanc ergo principis filiam dum properat dei uerbum, ut saluos faceret filios Israhel sancta ecclesia ex gentibus congregata, quae inferiorum lapsu criminum deperibat, paratam aliis fide praeripuit sanitatem. moraliter hunc locum satis putauimus exprimendum et ideo non illa quae dicta sunt retractamus, sed mystica breui uolumus sermone praestringere. an non ita factum est, ut dei uerbum cum uenisset ad Iudaeos, ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dixit. Qm̃ diu in mundo sũ: lux sũ
mundi. Et sole occidente plures demo¬
maci qm ante plures sanant᷑ egroti.
quia qui tẽporalit̾ incarne ueniens
paucos iudeoꝵ docuit. calcato regno
mortis om̃ib ꝑ orbem gentib salu

Expanded text:
 dixit: Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Et sole occidente, plures daemoniaci quam ante, plures sanantur aegroti: quia qui temporaliter in carne vivens, paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
solum demones qui inuiti confitebant᷑
iubent᷑ filere de xp̃o s et ill qui ab eo
sanati sponte confiter uolebant ĩmo
ip̃i apłi qui eum post resurrectionem
toto erant orbe p̾dicaturi ante pas¬
sionẽ ens p̾cipiunt᷑ omnino retic̾e
de illo. ne diuma uiscelicet maiestate
p̾dicata passionis dispensatio differ¬
retur: et dilata passione salus mim¬
di que ꝑhanc fit᷑a erat negaretur

Expanded text:
sibi daemones, qui inviti confitebantur, jubentur silere de Christo, sed et illi qui ab eo sanati sponte confiteri volebant; imo ipsi Apostoli qui eum post resurrectionem toto erant orbe praedicaturi, ante passionem ejus praecipiuntur omnino reticere de illo; ne divina scilicet majestate praedicata passionis dispensatio differretur, et dilata passione, salus mundi, quae per hanc futura erat, negaretur
Abbreviated transcription (Latin):
do saluator rogatꝰ. mͦ ultͦ curat egͦtoᷤ:
ostendens se cõtra pcc̃oꝵ qͦ passioneᷤᷤ
et p̾cib semꝑ amiere fideliũ. et ca
que ip̃i minime in se intelligurit.
uel intelligenda dare uel etiã ñ intel¬
lecta dimittere: uixta qd̃ psalmista
postulat. Delicta quis intelligit: ab
ocultis meis munda me dñe. ⁊ ab ali¬
t continuo singens: ministra¬
bat ilł. Naturale est febricitã¬
tib ancipiente sanitate lassescere
et egrotationes sentire molestiam

Expanded text:
urat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt et intelligenda dare vel etiam non intellecta dimittere; juxta quod Psalmista postulat, delicta quis intelligit? Ab ocultis meis munda me, Domicontinuo surgens, ministrabat illis. Naturale est febricitantibus incipiente sanitate lascessere et aegrotationis sentire molestiam
Abbreviated transcription (Latin):
si ad pedes sedet angłs: cum sdem euan¬
gelista subiungit. Et u̾bũ caro fcm est
et habitauit in nob̃. Et qr consuetudo
est palestinis ut dies festos celebrantes
albis uestib incluant᷑. cũm uestib al¬
bis angli apparuerunt festiuitatẽ se
celebrare ostendeit̃. Ubi si qͥs querat
utrũ suam an nram: Sespondendñ est
qr et suam et nr̃am. Inla eñi dm̃ resur¬
rectio angłoꝵ festiuitas fuit. qr eoꝵ mi
merum ꝑ apostatã angłm imminitũ
ex hoĩb recuꝑanit. Nostra quoq festi¬
uitas fuit: qr nos de tenebris et umbra
mortis lib̾atos ad angłoꝵ dignitatẽ
reuocauit. Dicunt ei illi Alulier quid
ploras: Int̾rogabant angli ñ solũ causas.
s etiam inqͥsiones. ñ ut q̃rendi desid̾rum
minuerent s ut augerent. Sicut enim
nos cum ꝓpt̾ caroꝵ amissionẽ flemꝰ si qͥs
nos flendi cansas inqͥrat fletum magis
accumulat. ita et illi causas doloris in¬
t̾rogabant ut flenti desid̾ium. augerẽt
manifestat cũ subiungit. Quia tuleit

Expanded text:
um idem Evangelista subjungit: « Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . » Et quia consuetudo est Palaestinis, ut dies festos celebrantes albis vestibus induantur, cum in vestibus albis angeli apparuerunt, festivitatem se celebrare ostenderunt. Ubi si quis quaerat utrum suam, an nostram, respondendum est, quia et suam et nostram. Illa enim Domini resurrectio, angelorum festivitas fuit, quia eorum numerum per apostatam angelum imminutum ex hominibus recuperavit. Nostra quoque festivitas fuit, quia nos de tenebris et umbra mortis liberatos, ad angelorum dignitatem revocavit. « Dicunt ei illi: Mulier, » Interrogabant angeli non solum causas, sed etiam inquisitiones, non ut quaerendi desiderium minuerent, sed ut augerent. Sicut enim nos cum propter carorum amissionem flemus, si quis nos fleti causas inquirat, fletum magis accumulat: ita et illi causas doloris intermanifestat, cum adjungit: Quia tulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
De illa autẽ subdit᷑. Maria stabat ad mo¬
nim̃ĩtum: foris plorans. ubi confideranclũ
est mulieris huius mentẽ quant̾ amor cdm̃
accenderat que etiam discipuł amonum̃¬
to discedentib ñ discedebat. Et quia ab
inqͥsitione non cessauit. pͥma ind̾e me¬
ruit. unde cognoscimus qr in om̃i bono
est corꝑis. Et ille deo acceptũ sacͥficium
immolat: qui opus bonũ usq in finẽ
consuminat. Huc est etiam qd̃ ioseph
int̾ reliqͦs fre̾s tunica talan inclutꝰ cẽ
memorat᷑. In talo qͥpe finis est corꝑis.
Et ille talari tunica sꝑitalit̾ inditur:
qui bonũ opus usq adfinẽ ꝑ dicit. Hĩc
nos psalmista ammonet dicens. Con¬
stitui te cliem sollem pnẽ in condempsis
usq ad cornu altaris In cornu namq al¬
taris finis est. Et ille cliẽ sollempne m̃tẽ
celebrat: qui in bono oꝑe usq infinem
ꝑseuerat. Quanto aũ merore de dño mu¬
uer hec afflig̾et᷑. marifestat᷑ cum dicit᷑.
Maria stabat admonum̃tũ. foris plorãs.

Expanded text:
De illa autem subditur: « Maria stabat ad monumentum foris, plorans. » Ubi considerandum est, mulieres hujus mentem quantus amor Domini accenderat, quae etiam discipulis a monumento discedentibus, non discedebat. Et quia ab inquisitione non cessavit, prima eum videre meruit. Unde cognovimus quia in omni bonoest corporis, et ille Deo sacrificium acceptum immolat, qui opus bonum usque in finem consummat. Hinc est etiam, quod Joseph inter reliquos fratres tunica talari indutus esse memoratur. In talo quippe finis est corporis. Et illa talari tunica spiritualiter induitur, qui bonum opus usque in finem perducit. Hinc nos et Psalmista admonet, dicens: « Constituite diem solemnem in condensis usque ad cornu altaris . » In cornu namque altaris finis est. Et ille diem solemnem mente celebrat, qui in bono opere usque in finem perseverat. Quanto autem moerore de Domino mulier haec affligeretur, manifestatur cum dicitur: « Maria stabat ad monumentum foris, p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona ꝓsalmistam dicit᷑. Narrabo no¬
men tinim fr̾ib meis. in mecdio eccł̃ie lan¬
dabo te. Nec abhac dignitate nos alie¬
in eninus. si moꝵ sc̃itate participes fue¬
rimꝰ: dño ip̃o dicente. Quic̃q fec̾it uo¬
luntatẽ patͥs mei qui inceł est. ip̃e m̃s
frat̾ et soror et mat̾ est. Qmͣ gͦ maiorem
remun̾ationẽ potest hab̾e adoptatus
seruus qmͣ ut appellet᷑ frat̃ illius qͥ est
unicus filius: Et sdeo qui digni ñ fimꝰ
serui uocari: fr̃s appellam᷑. S cñ dic̾et
ascendo ad prẽm meũ et pr̃em nr̃m

Expanded text:
 Psalmistam dicitur: « Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiae laudabo te . » Nec ab hac dignitate nos alieni erimus, si morum sanctitate participes fuerimus, Domino ipso dicente; « Quicunque fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater et soror et mater est . » Quam ergo majorem remunerationem potest habere adoptatus servus, quam ut appelletur frater illius, qui est unicus filius? Et ideo qui digni non fuimus servi vocari, fratres appellamur. Sed cum diceret: « Ascendo ad Patrem meum et Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
iusti gr̃am coram me. Unde mulier post¬
qmͣ ꝓpͥo noĩe adño uocata est statim cog¬
noscentẽ se recognouit dicens. Ralbom:
qd̃ dicit᷑ magistes. Iam uͦ post hec qͥd mu
cdarat qr mox ut mulier dñin recogno¬
uit uestigia enis adorando tenere uoluit
cui a dño dicit᷑. Noli tangere me. Ubi ñ
est putantlum qđ̃ post resin rectionẽ tac
tum renuent feminarum. cũ decduabus
a monum̃to illius recedentib dictĩ sit
quia accesseiunt et tenuerunt pedes eiꝰ
S illam a suo contactu ꝓhibuit cuius¬
m̃tem rectam infide ñ sensit. S qͣre a
muliere se tangi noluerit. manifestat᷑
cum subdit᷑. Nondum eñi ascencli ad pa¬
trẽ meũ. Numqͥd enim post ascensionẽ
eum corporalit̾ tangere ualebat: Non.
In eiꝰ quiꝑpe m̃te ñclum ad patrẽ ascende¬
rat: qr cum mortuũ int̾ mortuos reqͥre¬
bat. equalẽ patͥ eum ñ credebat. uade An

Expanded text:
isti gratiam coram me. » Unde mulier postquam proprio nomine a Domino vocata est, statim cognoscentem se recognovit, dicens: « Rabboni, quod dicitur magister. » Jam vero post haec quid mulclarat, quia mox ut mulier Dominum recognovit, vestigia ejus adorando tenere voluit. Cui a Domino dicitur: « Noli me tangere. » Ubi non est putandum quod post resurrectionem tum renuerit feminarum; cum de duobus a monumento illius recedentibus dictum sit, quod accesserunt et tenuerunt pedes ejus. Sed ideo a suo contactu prohibuit, qumentem rectam in fide non sensit. Sed quare a muliere se tangi noluerit, manifestatur cum subditur: « Nondum enim ascendi ad Patrem meum. » Nunquid enim post ascensionem eum corporaliter tangere volebat? Non. In ejus quippe mentem nondum ad Patrem ascenderat, quae cum mortuum inter mortuos requirebat, aequalem Pa
Abbreviated transcription (Latin):
loquebat᷑ dicens. Si tu sustulisti eũ dici¬
to mͥ ubi posinsti enm et ego eum tollã.
Habet eni uis amoris hoc ꝓpriũ: ut qũe
qͥsq multum amat om̃s amare putet.
S ñ in toto mulier eirauit: cũ dñm or¬
tolanum estimauit. Sicut eum ad or¬
tolam officium ꝑtinet noxias herbas eia
clesia sua cotidie uitia eradicat ut uiriu¬
tes ꝓfic̃̾e ualeant. Cum uͦ sexus femine¬
us fragił sit ad honera deferenda et pa¬
uidus ad mortuoꝵ cadau̾a bauilanda:
qͥcqͥd aluꝰ impossibile est. Hꝯec ꝓpt̾ mag¬
intudinẽ amoris lene et possibile arbitra¬
tur dicens. Situ sustulisti eũ: dicito mn
ubi posinsti eum et ego eũ tollam Dicie
ni: qd̾ dr̃ magist̾. Dicit ei ih̾c. Noli me
tang̾e. Quia dñs suꝑius mulierẽ cõmu¬
ni sexu appellau̾at et cognnitꝰ ñ est uocanit
etiam ꝓpͥo noĩe ut saltem cognoscentem
se recognoscet. Ait enim. Maria. Cume¬
nim apd̾ dm̃ certus sit numer̾ electoꝵ:
magna gr̃a aliqͥb dat᷑ quando ꝓpͥis nõib¬

Expanded text:
i eum, dicito mihi vbi posuisti eum, & ego eum tollam. Habet enim vis amoris hoc proprium, vt quem quisque multum amat, omnes amare putet. Sed non in toto hæc mulier errauit; cum Dominū hortolanum æstimauit. Sicut enim hortolani officium est noxias herbas eradclesia sua, cotidie tes proficere valeant. Cum vero sexus femineus fragilis sit ad onera deferenda, et pavidus ad mortuorum cadavera bajulanda, quidquid aliis impossibile est, haec propter magnitudinem amoris leve et possibile arbitrabatur, dicens: « Si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. » « Dicit ni, quod dicitur magister. Dicit ei Jesus Noli me tangere. » Quia Dominus superius mulierem communi sexu appellaverat, et cognitus non est, vocavit etiam proprio nomine, ut saltem cognoscentem se recognosceret. Ait enim: « Maria. » Cum enim apud Deum certus sit numerus electorum, magna gratia aliquibus datur, quando propriis nomi
Abbreviated transcription (Latin):
bat qr iħc est. Pulchre cum dñm m̾eret᷑
iund̾e maria comu̾sa retͦrsum dicit᷑. Qui
enĩ retͦrsum com̾tit᷑ illuc ocłos dirigit
ubi pͥus t̾ga habebat. Quasi gͦ retͦrsum
comĩsa est. quando dubitationis nebu.¬
las postponens xp̃i resinrectionẽ expar¬
te cred̾e cepit. Curtam̃ dñs ita suã insi¬
ouẽ temꝑauit. ut quia amabat sed
eum resurexisse ñ credebat illũ ⁊ uid̾e̾t
⁊ ñ recognosc̾et. Unde et subdit᷑. Illa esti¬
mans qi ortolanus cẽt: dic̃ ei. Dñe si

Expanded text:
Pulchre, ut Deum mereretur videre Maria, conversa retrorsum dicitur, qui enim retrorsum convertitur, illuc oculos dirigit, ubi prius terga habebat. Quasi ergo retrorsum conversa est, quando dubitationis nebulas postponens, Christi resurrectionem ex parte credere coepit. Cui tamen Dominus ita suam visionem temperavit, ut quia amabat, sed eum resurrexisse non credebat, illum et videret, et non recognosceret. Unde et subditur: « Illa existimans quia hortulanus
Abbreviated transcription (Latin):
derat. ec dñm de monum̃to firratũ dis¬
cipłis nuntiau̾at. Quid est qd̃ iterũ
se indinat. nisi qr iterũ uid̾e desiderat:
uasde eiti amanti: semel aspexisse ñ sus¬
ficit. Sic̾ enim cum aliqͣm rem ꝑdimꝰ
qmͣuis huc illucq querendo discurramꝰ
tam̃ ad eum locum sepius respicimus
ubi eam nos habuisse ineminimꝰ: ita et
hec mulier qmͣuis huc ilnicq dm̃i corpꝰ
quereret anxia tam̃ de eiꝰ ab sencta fre¬
quetius monũtũ aspiciebat. ubi eũ
positũ nou̾at. Unde et si dñm statim in¬
dere ñ meruit: tam̃ angłoꝵ insione pri¬
uata ñ est. Unde et subdit᷑. Et iidit du¬
os angłos in alb̾ sedentes unũ ad caput
et unũ ad pedes. ubi positũ fu̾at corpus
ih̾n. ubi forte mouet aliquẽ quare iohes
in dm̃ resurrectione sedentes anglos des¬
cribat: cum lucas eniscdẽ resurrectionis
modũ descͥbens cõmemorat qd̾ uixta mu¬
lieres stet̾it. Ad qd̃ respondendum qͥa
sicut sedere regie dignitatis est. sic stare

Expanded text:
 discipulis nuntiaverat. Quid est quod iterum se inclinavit, nisi quia iterum videre desiderat? Valde enim amanti semel aspexisse non sufficit. Sicut enim nos, cum aliquam rem perdimus, quamvis huc illucque quaerendo discurramus, tamen ad eum locum saepius respicimus, ubi eam habuisse meminimus: ita et haec mulier, quamvis huc illucque Domini corpus quaereret, anxia tamen de ejus absentia, frequentius monumentum aspiciebat, ubi eum positum noverat. Unde etsi Dominum statim videre non meruit, tamen angelorum visione privata non est. Unde et subditur: « Et vidit duos angelos in albis sedentes unum afuerat corpus Jesu. » Ubi forte movet aliquem, quare Joannes in Domini resurrectione sedentes describat, cum Lucas ejusdem resurrectionis modum describens, commemoraret quod juxta mulierem steterint. Ad quod respondendum, quia sicut sedere regiae dignitatis est, sic stare
Abbreviated transcription (Latin):
co erga sexũ femineũ declarat᷑. Quia
enim ꝑ feminam mors mundo illata
fu̾at. ne semꝑ in obꝓbriũ sexus femme¬
us hab̾et᷑. ꝑ sexũ femineũ uoluit ñcia¬
re iuris gaucdia resurrectioĩs: ꝑ qũe
nunciata fuerat tͥsticia mortis. Ac si di¬
c̾etur bõib. De cuiꝰ manu sumpsistis
pocłm mortis: ab eiꝰ ore audite gau¬
dia resurrectiõis. Pt̾ qm̃ aũ mulier

Expanded text:
co erga sexum femineum declaratur. Quia enim per feminam mors mundo illata fuerat, ne semper in opprobrium sexus femineus haberetur, per sexum femineum voluit nunciare viris gaudia resurrectionis; per quē nunciata fuerat tristitia mortis. Ac si diceretur. De cuius manu sumpsisti poculum mortis, ab eius ore audire gaudia Resurrectionis. Et sicut per
Abbreviated transcription (Latin):
At illi tacuer̃t. Besponsio ista dm̃ ad il¬
lud ꝑtinet qd̃ suꝑius dictum est. Et
ip̃i obseruabant eũ. Non emĩ hic ab
aliis int̾rogatꝰ legit᷑. s ad eoꝵ cogita¬
tiones respondit. Et prudentissumna
ratione dñs obsernatores suos hinc in¬
de concdusit. ne apta uruenirent res¬
ponsionẽ. Si enim dic̾ent licet salto
curare rep̾hensibiles eẽnt. ut qͥd eum
obseniarent: utrũ salb̾o curaret hoĩem.
Si uͦ dic̾ent ñ licet. arguerent᷑ quare sab¬
bato asmum uel bouem soluentes ap̾se¬
pio: duc̾ent ad aqͣre. Et̃ ideo ñ mnumni¬
entes qͥd dic̾ent: tacueruuit. Nec solũ
dñs in hoc rep̾hensores inos ita cõclusit.
s etiam mnalus frequent̾ locis: sic̃ de qͣdã
muliere inadult̾io dep̾hensa. uel de de¬
narii redditione et sic̃ fec̃ qnͣdo int̾ro¬
ganerunt eũ dicentes. Dic nob̃ in qua
potestate hec facis. At ille respondens dix̾.
Dicite et uos mͥ umũ u̾bũ: et ego dico uo¬
bis inqͣ potestate hec facio. Etõ siñ dixͥi

Expanded text:
uerunt. » Responsio ista Domini ad illud pertinet, quod superius dictum est: « Et ipsi observabant eum. » Non enim hic ab aliis interrogatus legitur, sed ad eorum cogitationes respondit. Et prudentissima ratione Dominus observatores suos hinc inde conclusit, ne aptam invenirent responsionem. Si enim dicerent: Licet sabbato curare, reprehensibiles essent, ut quid eum observarent, utrum sabbato curaret hominem; si vero dicerent: Non licet, arguerentur, quare sabbato asinum vel bovem solventes a praesepio, ducerent adaquare, et ideo non invenientes quid dicerent, tacuerunt. Nec solum in hoc loco reprehensores suos ita conclusit, sed etiam in aliis frequenter locis, sicut de quadam muliere in adulterio deprehensa , vel de denarii redditione , et sicut fecit quando interrogaverunt eum dicentes : Dic nobis, in qua potestate haec facis? At ille respondens, dixit: Dicite et vos mihi unum verbum, et ego dicam vobis in qua potestate haec facio. Quod s
Abbreviated transcription (Latin):
Nonissimꝰ aũ locus: adm̃tis humilitatẽ
ꝑtinet. Iue gͦ spuitalit̾ nouissimꝰ discũ¬
bit. qͥ se om̃ib inferiorẽ et indigniorẽ
in m̃te iudicet: considerans ñ solũ sanc¬
tiores. s et multos se ẽẽ sapienciores Un¬
de te subdit᷑. Ne forte honoratior te sit
inuitatꝰ ad co. et ueniens is qͥ te et illum
uocauit dicat tͥ. Da huic locũ. s epe em̃
ꝑ m̃tis elationẽ de suꝑiori gradu adin¬
feriorẽ qͥsq descendit: qr dum m̃te tu¬
midus est et inflectus aut in caris pe¬
culancia aut in aliqͦd facrims cad̾e per¬

Expanded text:
locus ad mentis humilitatem pertinet. Ille ergo spiritaliter novissimus discumbit, qui se omnibus inferiorem et indigniorem in mente judicat, considerans non solum sanctiores, sed et multos se esse sapientiores. Unde et subditur: « Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et veniens is qui te et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locum. » Saepe enim per mentis elationem de superiori gradu ad inferiorem quisque descendit, quia dum mente tumidus est et inflatus, aut in carnis petulantiam, aut in aliquod facinus cadere per
Abbreviated transcription (Latin):
qi cũ cor pccõris adpenitẽttam cõu̾sum fu¬
ert cõsuetudo pectancdi cessat. Autant᷑ em̃
oꝑa: prior ini gnitas refrenat᷑: et ꝓ luxia
castitas. et ꝓ odio caritas ꝓ ebrietate amat᷑
sobrietas. Aut̃. Hi qͥ mortuũ portabant.
adulancium lingũa significant. Quasi
enim suꝑ mortuũ adulatores t̾re cõgeri¬
em iaciunt: quando peccantẽ uanis fauo

Expanded text:
peccatoris ad poenitentiam conversum fuerit, consuetudo peccandi cessat. Mutantur enim opera, prior iniquitas refrenatur, et pro luxuria castitas, et pro odio charitas, pro ebrietate amatur sobrietas. Aliter: Hi qui mortuum portabant, adulantium linguas significant. Quasi enim super mortuum adulatores terrae congeriem jaciunt, quando peccan
Abbreviated transcription (Latin):
tatis portas muniamꝰ: ut ñ ad aĩas nĩas
mors. s pociꝰ urta introeat. Mumamus
portas ocłoꝵ ab illicito uisu: ut cũ psal¬
uusta dic̃e ualeamꝰ. Leuaui ocłos me¬
os ad montes. Et cum beato iob. Pepi¬
gi fedus cum ocłis meis: ne cogitarẽ
quidẽ de uirgine. Et cum psalmista.
Ocli mei semꝑ ad dñm. Qs uniamus
aures ne libent̾ audiant u̾ba decͣctiõis.
maledictionis falsitatis. scurrilitatis:
dictione detͣctione. Falsitate et ocioso
sermone: ut cũ psalmista dic̃e uale¬
amus. Dixi custodiam inas meas ut

Expanded text:
tatis portas muniamus, ut non ad animas nostras tatis portas muniamus, ut non ad animas nostras mors, sed potius vita introeat. Muniamus portas oculorum ab illicito visu, ut cum Psalmista dicere valeamus: « Levavi oculos meos ad montes . » Et cum beato Job: « Pepigi foedus cum oculis meis, ne cogitarem quidem de virgine . » Et cum Psalmista: « Oculi mei semper ad Dominum . » Muniamus aures, ne libenter audiant verba detractionis, maledictionis, falsitatis et scurrilitatis, dictione, detractione, falsitate et odioso sermone, ut cum Psalmista dicere valeamus
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ꝑducit: quasi extͣ portas ciuitatis
mortuus expellit᷑. qr sic̃ in ciuitate hõ ñ¬
habitat: ita ad tempꝰ aĩa corpꝰ ingredit᷑.
ꝑ qd̃ bonũ malũue oꝑari potest. Portas
aũ ciuitatis ñincongrue sensus corꝑcos
accipimꝰ: scilicet ursum. auditũ. gustũ.
odoratũ. et tactũ. ꝑhas em̃ portas. aut in¬
ta aut mors: ad nr̃am aĩam ingredit᷑.
Qu enim sublimes habet ocłos et elatos.
⁊ ad concupiscenciam mulieris aꝑtos: qͣi
ꝑ portas ocłoꝵ suoꝵ extͣ ciuitatẽ mortu¬
us expellit᷑. Qui aũ aures suas libent̾ de¬
tractionib. maledictionib et falsitatib
aꝑit: quasi ꝑ portas aurium suaꝵ mor¬
in lecebras seqͥt᷑. qͣsi extͣ portas uarium
suaꝵ mortuus deportat᷑. Et qͥ loqͥt᷑ ueri¬
tatẽ inexcelso. et seminat int̾ fr̃es discor¬
dias: quasi ꝑ oris sui portas mortuus
effert᷑. Qui aũ promptas habet manꝰ
ad effufionẽ sanguinis et lesionẽ ꝑci¬
contempnentes sꝑitalib seris nr̃e ciui¬

Expanded text:
tionem perducit, quasi extra portas civitatis mortuus expellitur. Quia sicut in civitate homo inhabitat, ita anima ad tempus corpus ingreditur, per quod bonum vel malum operari potest. Portas autem civitatis, non incongrue sensus corporeos accipimus, scilicet visum, auditum, gustum, odoratum, tactum; per has enim portas aut vita, aut mors ad nostram animam ingreditur. Qui enim sublimes habet oculos et elatos, et ad concupiscentiam mulieris apertos, quasi per portas oculorum suorum extra civitatem mortuus expellitur. Qui autem aures suas libenter detractionibus, maledictionibus et falsitatibus aperit, quasi per portas aurium suarum morillecebras sequitur, quasi extra portas narium suarum mortuus deportatur. Et qui loquitur iniquitatem in excelso, et seminat inter fratres discordias, quasi per oris sui portas mortuus effertur. Qui autem promptas habet manus ad effusionem sanguinis, et laesionem proxicontemnentes, spiritales nostrae civi
Abbreviated transcription (Latin):
Q quo de maiorib pcc̃is a deo lib̾at᷑: eo am¬
plius lib̾atoris grã glorificat᷑. Et qͥr medico¬
rum opus tantomagis lauda bile apparet:
qͣnto difficitiores morbos curare potue¬
rit. Possumꝰ etiam alit̾ ꝑ hunc mortu¬
um allegorice genus humanũ intelli¬
gere qd̾ tunc inmortẽ incidit. qñdo p̾¬
cepta uite contẽꝑsit: dicente dño. In
qͣcũq die comederitis de ligno sciencie
bom et mali: morte moriemui. Mater
aũ uidua que unicũ filiũ flebat sina¬
goga intelligit᷑. qͦ in patͥarchis et ꝓph̾is

Expanded text:
Sed quo magis de majoribus peccatis a Deo liberatur, eo amSed quo magis de majoribus peccatis a Deo liberatur, eo amplius liberatoris gratia glorificatur. Quia et medicorum opus tanto magis laudabile apparet, quanto et difficiliores morbos curare potuerint. Possumus etiam aliter per hunc mortuum allegorice genus humanum intelligere, quod tunc in mortem incidit, quando praecepta vitae contempsit, dicente Domino: « In quacunque die comederitis de ligno scientiae boni et mali, morte moriemini . » Mater autem vidua, quae unicum filium flebat, Synagoga intell
Abbreviated transcription (Latin):
mninatꝰ adulantium blandim̃ta fugere
incipit: iuxta illius exẽplũ qͥ ait. Corri¬
piet me iustus in misccłia et increpabit
me oleũ aũ pcc̃oris ñ impingnet caput
meũ. Et̃ ait illi. Adolescens tͥ dico surge.
Et resedit qͥ erat mortuus et cepit loqͥ: et
dedit illũ matͥ sue. Tunc ad diuinam ius¬
sionẽ mortuuis resurgit: qnͣdo ꝑ penitẽ¬
ciam pcc̃or reniuiscit. ab illi miscd̃ia
uocatꝰ qͥ ait. unio ego dic̾ dñs d̾s. uolomor¬
tem pcc̃oris s ut conu̾tat᷑ et uiuat. Inci¬
pit loqͥ. cum et sua mala ãccusare õꝑa:
et dm̃ discit laudare. Beddit᷑ matͥ cum
ꝑ sac̾dotale minist̾ium reconciliat᷑ eccłie
a quo peccando antea abscesserat. Fre¬
quent̾ enim illoꝵ restitutione dimne
us fuerat desꝑatũ. Unde et recte subdit᷑.
Accepit aũ om̃s tumor et magnificabãt
deũ dicentes. qr ꝓpħa magnꝰ surrexit in
nob̾ et qͥa cls insitauit plclem suam. Ciuiꝰ
eñĩ gradus altior est eius pcc̃m grauius.

Expanded text:
dulantium blandimenta fugere incipit, juxta illius exemplum qui ait: « Corripiet me justus in misericordia et increpabit me, oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . » « Et ait illt resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. » Tunc ad divinam jussionem mortuus resurgit, quando per poenitentiam peccator reviviscit, ab illius misericordia vocatus, qui ait: « Vivo ego, dicit Dominus Deus, nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . » Incipit loqui, cum et sua mala opera accusare, et Deum discit laudare. Redditur matri, cum per sacerdotale ministerium reconciliatur Ecclesiae, a qua peccando ante abscesserat. Frequenter enim illorum restitutione divinae ius fuerat desperatum. Unde et recte subditur: « Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis, et quia Deus visitavit plebem suam. » Cujus enim gradus altior est, ejus peccatum gravius.
Abbreviated transcription (Latin):
git:. cii suꝑbienti a dño dictũ est. Nõ¬
ne cũ eẽs ꝑnulus in ocłis tuis caput
intͥbub isrł constitui te: Nunc qͥa
eleuanis deieci te: ne sis iex. Q postgm̃¬
qͥd ag̾e ũ debeas ꝓhibuit: qͥd agendũ
sit puus redemptor manifestare cura¬
uit cũ subiuuxit. S cum uocatꝰ fu̾is.
uade retũbe in nonissimo loco: ut cũ
uen̾it qui te inuitauit dicat tͥ. Amice
ascende suꝑuis. Que gͦ humilẽ inue¬
nit amici nõie beatificat. atq ut suꝑiꝰ
ascendat uocat᷑. qͥa ut ait petr᷑ apłs.¬

Expanded text:
git, cui superbienti a Domino dictum est: « Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel constitui te? Nunc quia elevaris, dejeci te ne sis rex . » Sed postququid agere non debeas prohibuit, quid agendum sit, pius Redemptor manifestare curavit, cum subjunxit: « Sed cum vocatus fueris, vade, recumbe novissimo loco, ut cum venerit qui te invitavit, dicat tibi: Amice, ascende superius. » Quem ergo humilem invenit, amici nomine beatificat, atque ut superius ascendat vocat: quia, ut ait Petrus apos
Abbreviated transcription (Latin):
bo te mͥ iniusticia et ueritate. Thalamus
huiꝰ sponsi uterꝰ uirginis fuit: sic̃ ꝑ psal¬
mistam dr᷑. Tamqmͣ sponsus: ꝓcedens de
thalamo suo. Celebratores haꝵ nuptiaꝵ
apłi fuert: de qͥb scͥptũ est. Non posst̃
filii sponsi ieumare: qm dm cũ ilł est
sponsus. Inhis gͦ nuptiis ille felicit̾ dis¬

Expanded text:
bo te mihi in justitia et veritate . » Thalamus hujus sponsi uterus virginis fuit, sicut per Psalmistam dicitur: « Tanquam sponsus procedens de thalamo suo . » Celebratores harum nuptiarum apostoli fuerunt, de quibus scriptum est: « Non possunt filii sponsi jejunare, quandiu cum illis est spon
Abbreviated transcription (Latin):
et argentũ ur̃m erugiauit. et erugo eoꝵ
intestimoniũ uob̃ erit. et mancducabit car¬
nes ur̃as sic̃ ignis. Auaricia eñi: insc̾ib pcc̃is
caret. Patre nescit. matrẽ ignorat. fidẽ et ami¬
ciciam ñ custocdit. ꝓximo uel ꝓpinqͦ ñ misc̾t᷑.
s ꝓpinqͦs uelut exc̃neos efficit: dicente salo¬
mone. Bene fecit aĩe sue uir misericors: aua¬
rus autẽ etiam ꝓꝓinqͦs abicit. Dicebat aũ
et ad muitatos ꝑalolam. intendens qͦͣm pͥ¬

Expanded text:
o eorum in testimonium vobis erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis . » Avaritia enim visceribus pietatis caret, patrem nescit, matrem ignorat, fidem et amicitiam non custodit, proximo vel propinquo non miseretur, sed propinquos velut extraneos efficit, dicente Salomone: « Bene facit animae suae vir misericors, avarus autem etiam propinquos abijcit . » « Dicebat autem et ad invitatos
Abbreviated transcription (Latin):
tis et eruditi uir uitã et mores cõponit:
qm̃ honestisimũ genus est ue ui conuiis
uel nuptiis sine aliis conuentib fideles se
alt̾utrũ p̾ferant et honore se inuicẽ pre¬
honor est aliqũe suꝑius nocar. sic dẽdecus
eum qͥ primũ locũ impudent̾ appetit ad
ultimũ renocari. Melius em̃i est ait salo¬
mon ut dicat᷑ tibi ascende suꝑus: qm̃ hu¬
miliens corã principe. Et̃ it̾m. Attiora te
ne quesieris et forciora te ne scrutatꝰ fu̾s.

Expanded text:
tis et eruditi viri vitam et mores componit, quoniam honestissimum genus est vivendi in conviviis vel nuptiis, sive aliis conventibus, fideles ut se alterutrum praeferant, et honore se invicem praehonor est aliquem superius vocari, sic dedecus, cum qui primum locum imprudenter aperit, ad ultimum revocari. « Melius est enim » ait Salomon, « ut dicatur tibi: Ascende superius, quam ut humilieris coram principe . » Et iterum: « Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris
Abbreviated transcription (Latin):
laq̾um diabol. et desideria multa et in¬
utilia que m̃ngunt hoĩem. inint̾itũ et ꝑ¬
ditionẽ. Dupplici eñ pena auar̾ cõstrm¬
git᷑. qndo et hic infelix diuicias cum la¬
lore adqunit. et infufo carumdẽ dumci¬
aꝵ rationẽ cum dolore intorm̃tis ex sol¬
uet: iacolo teste qͥ ait. Agite ñc diites:
plorate ululantes inmiseriis que suꝑue

Expanded text:
a et inutilia, quae mergunt hominem in interitum et perditionem . Duplici enim poena avarus constringitur, quando et hic infelix divitias cum labore acquirit, et in futuro earumdem divitiarum rationem cum dolore in tormentis exsolvet, Jacobo teste qui ait: « Agite nunc, divites, plorate, ululantes in miseriis quae supe