comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad occasum atq quid eris post hanc uitã. Profo¬
cto fiunsti quod ñ eras. post ea de uili mat̾ia fc̃s es inui¬
lissimo panno inuolutus. menstruali sanginĩe in uto
uilis origo tui forma fauor populi feruor iuuenilis o¬
pes q surcipuere tibi noscere quid fit hõ. Nichil eĩ aliud
est homo ꝙ̃ sꝑmia fetidum. saccus stercoꝵ. cib u̾imũ
post hoĩem u̾nis post uerm̃ fetor et horror. Sic nm̃
futurus ĩ tumulo. Quid sr̃bis pulius et cius
cuius conceptꝰ culpa nasci mibia. iuere pena. mori
angustia: Cur sr̃bis homo cuius conceptio culpa est
nasci pena. labor uita necc̃e mori. Cur carnẽ tuam p᷑¬
ciosis reb npinguas et adornas qmͣ post paucos dies
i̾ues deuoratiͣ sunt in sepulchro aĩam uͦ tuã ñ ornas
bonis oꝑib q̃ deo ⁊ angłis eius presentanda ẽ in celis:
Quare aĩam tuã inlipẽdis: et ei caruẽ pͥponis ancillam.

Expanded text:
usque ad occasum, atque quid eris post hanc vitam. Profeusque ad occasum, atque quid eris post hanc vitam. Profecto fuit quando non eras: postea de vili materia factus, et vilissimo panno involutus, menstruali sanguine in uterovilis origo tui. Forma, favor populi, fervor juvenilis, opesque Subripuere tibi noscere quid sit homo. Nihil aliud est homo quam sperma fetidum, saccus stercorum, cibus vermium. Post hominem vermis, post vermem fetor et horror. Sic in non futurus in tumulo? Quid superbis, pulvis et cinis, cujus conceptus culpa, nasci miseria, vivere poena, mori angustia? Unde superbit homo, cujus conceptio culpa, Nasci poena, labor vita, necesse mori? Cur carnem tuam pretiosis rebus impinguas et adornas, quam post paucos dies vermes devoraturi sunt in sepulcro; animam vero tuam non adornas bonis operibus, quae Deo et Angelis ejus praesentanda est in coelis? Quare animam tuam vilipendis, et ei carnem praeponis? Dominam
Abbreviated transcription (Latin):
Anima insignata dei imagine. decorata simili¬
tudine. desponsata fide. dotata spũ. redempta
sanguine. deputata ꝯ angłis. capax bĩtudĩs. heres lom¬
tatis. racionis ꝑticeps. quid tͥ cum carne mide ista patis.
Propt̾ carnẽ aliena pcc̃a tibi imputant᷑ ⁊ tue iusticie
cũ q̃ tibi est tanta societas insi spunia caro fcã fragili
uestita decore. s erit quod erit cadau̾ misex et putridũ
it cibus ĩninũ. Nam qnͣtuuicũq excolat᷑. semꝑcaro est.
si diligẽter ꝯside̾s quio ꝑ os ⁊ ꝑ nares. ceteros q corpo¬
uis meatus egrediat᷑ iulius terquiulium nuumꝙͣ in¬
disti. Si singlãs enis miserias enuuerare uelis: qm̃
sit oñata pcc̃is irretica uicus puens concupiscentus.
occupaita passionib. polluta illusionib. ꝓna sꝑ ĩ malũ.
et ĩ oñe uicium ꝓclinis. plena onũ ꝯfusione et igno¬
incuruat᷑ ut diligat uanitatẽ et iniquitatẽ operet᷑. at
tende honio quid fuisti ante ortum et quid es ab ortu

Expanded text:
i insignita imagine, decorata similitudine, desponsata fide, dotata spiritu, redempta sanguine, deputata cum Angelis, capax beatitudinis, haeres bonitatis, rationis particeps, quid tibi cum carne unde ista pateris? Propter carnem aliena peccata tibi imputantur, et tuae justicum qua tanta est tibi societas, nisi spuma caro facta, fragili vestita decore: sed erit, quando erit cadaver miserum et putridum, et cibus vermium. Nam quantumcunque excolatur, semper caro est. Si diligenter consideres, quid per os et nares caeterosque corporis meatus egrediatur, vilius sterquilinium nunquam vidisti. Si singulas ejus miserias enumerare velis, quam sit onerata peccatis, irretita vitiis, pruriens concupiscentiis, occupata passionibus, polluta illusionibus, prona semper in malum, et in omne vitium proclivis, plenam omni confusione et ignoincurvatur, ut diligat vanitatem, et iniquitatem operetur. 8. Attende, homo, quid fuisti ante ortum, et quid es ab ortu
Abbreviated transcription (Latin):
bit ĩ hũc mod̾. Ita scripturas sacras leg̾e ut dei
memmeris sꝑ illa ẽẽ uerba qui legem suam non
solũ sciri. s ãd ĩpleri inbet: nchil eĩ ꝑdest faciẽda
adhibeas speculum inte: ut ibi uelud ymaginẽ
suam aĩa respiciat: ⁊ uel feda q̃q corrigat. uel
pulchra plus ornet: lcõnem frequent̾ int̾rũpat or̃o.¬
⁊ igiter aĩam deo adherentem grata incissitudo sc̃i
oꝑis accendat: Nunc te igitur ordo instruat cele¬
stis hystorie. nũc scm damo delectet canticũ. mĩc
salomonis erudiat sapiã: nũc ad timorẽ dĩ. incre¬

Expanded text:
tiare. Ita Scripturas sacras lege, ut semper memineris Dei illa verba esse, qui legem suam non solum sciri, sed etiam impleri jubet. Nihil enim prodest facienda adhibeas speculi vice, ut ibi velut ad imaginem suam anima respiciat, et vel foeda quaeque corrigat, vel pulchra plus ornet. Lectionem frequenter interrumpat oratio, et animam jugiter adhaerentem Deo, grata vicissitudo sancti operis accendat. Nunc te igitur ordo instruat coelestis historiae: nunc sanctum David oblectet canticum: nunc Salomonis erudiat Sapientia: nunc ad timorem Domini, incre
Abbreviated transcription (Latin):
nareo adhut mid̾ sepulto pre proꝑa elcõe el successit gau¬
tius cͥ ĩ maxima calamitate relĩquẽs ecclia ere alieno cã
ipius pacis erga comitẽ. ħ sepłt ẽ in porticu ecclesie:¬
Nno mͦ.c. l nͦ. mortuo gauatrido ablẽ ad ĩstãcia ricarde
abriceñ epĩ cegnati suĩ. Ricaroꝰ de ninsca mõchꝰ hꝰiati ele

Expanded text:
e successit Gautuus est in maxima calamitate relinquens ecclesiam aere alieno causa ipsius pacis erga comitem. Sepultus in porticu ecclesiae. 1152. Mortuo Gaufrido abbate, ad instantiam Richardi Abri
Abbreviated transcription (Latin):
nachus qͥfu̾at autea cappellanꝰ guilłi regis auglorum.¬
Anno.mͦ. cͦ.iiͦ. uisus ẽ a nõnullis ꝓpr ac ꝓcul poĩtis sc̃s
mic̃. ꝓut crediiꝰ ĩ figura colũne ignee uocte scil sue ultĩe
festiuitatis penetͣsse basilicã istiꝰ mõtis ⁊ sile accidit tp̃e scĩ
mainardi albĩs hꝰ loci ⁊ uorgodi abrĩcẽsis ep̃i.¬
reg̾ius edificau̾at ĩ salbõ pasche corruit a mouachis more¬

Expanded text:
regis Anglorum. 1102. Visus est a nonnullis prope ac procul positis S. Michael, prout credimus, in figura columnae igneae nocte suae ultimae festivitatis penetrasse basilicam istius Montis; et simile accidit tempore S. Mainardi abbatis et Norgodi Abrincensis epirius aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
Oqͣle erit illud spectacłm. ħ inmanissima bestia electoꝵ
tis uctorib iam captina uideatur. Tũc aũt iusti diui¬
uo adiutorio qñtũ debitores st̾ plemꝰ recognoscũt.
udicu signum. tellus sudore madescet
Cclo rex aduemet persecla futurus.

Expanded text:
le erit illud spectaculum, quando haec immanissima bestia electorutis victoribus jam captiva videatur. Tunc justi divino adjutudicii signum, tellus sudore madescet; e celo rex adveniet per secla futurus,
Abbreviated transcription (Latin):
gabile quid u̾e est. Quid porro inc̾tum ⁊ breue ⁊ casib
auferend̾ a te metuis uł a te relinquendũ scias.Nam
tocius etatis diem continuata de liciaꝵ uoluptate ueni¬
amius. Quale queso hoc diu est quod fine debetur. Aut
reuolue. nõne tibi uidebit᷑ umnbra. q̃ dam fuisse que

Expanded text:
stabile? Qstabile? Qauferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam totius diem aetatis quotidiana deliciarum voluptate veniamus; quale hoc, quaeso, diu est, quod fine deletur? aut revolve. Nonne videbitur tibi umbra quaedam fuisse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
talitatẽ. Beatus ẜuus ille quẽ quen̾it dñs inuen̾it ui¬
gilantẽ. Tunc ad uocẽ tube pauebit t̾ra cũ ppłs. ẽunt
gaudebit iudicato dño lugubre mũdus inungiet.Tͥb
ad tribũ ferient pectora. Potñtissimi qõdam reges nuido
lat̾e̾ palpitabũt exibebit᷑ ꝯ prole sua uere tũc ignitus
iupit̾ adducet᷑ ⁊̃ cum sius stultꝰ plato disciplĩs. Aristotili
argum̃ta nõ ꝓderũt. Tũc tu rusticanꝰ ⁊ panꝑ exultabis¬
ridebis ⁊ dices. Ecce crucifixꝰ deus ñs. Ecce uidex qui ob¬
uolutꝰ pannis in p̾sepio nagnt. Hic est ille oꝑarie. ⁊ q̃stu¬
arie filiꝰ. hic qui matͥs gestatus sum hoiẽni. deꝰ fugit ĩ
fixeras. Cerne latꝰ romane quod fod̾as.uidete corpus¬
an id̾ sit quod dicelatis clam nocte sustulisse discipulos.
in magnis honorib ⁊ diuicus ꝯstitutos. Repente de sũ
tis elacti aliud quidẽ ꝙͣ hoĩes se putabant : exitu suo¬
tandem docuisse quid fueruit. Qui dem̃ ĩ hoc mundo

Expanded text:
rtalitatem. beatus seruus, quem dominus inuenerit uigilantem. tunc ad uocem tubae pauebit terra cum populis, tu gaudebis. indicaturo domino lugubre mundus inmugiet; tribus ad tribum ferient pectora; potentissimi quondam reges nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua uere tunc ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristoteli argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauperidebis, et dices: Ecce crucifixus Deus meus. Ecce judex, qui obvolutus pannis in praesepio vagiit. Hic est ille operarii, et quaestuariae filius; hic, qui matris gestatus sinu, hominem Deus fugit in fixeras; cerne latus, Romane, quod fodan idem sit, quod dicebatis clam nocte tulisse discipulos\'. in maximis honoribus ac divitiis constitutos, repente de summlati, aliud quiddam quam homines esse se putabant, exitu tandem suo docuisse nos quid fuerint. Quid enim in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
despiciens ip̃m qͦ contemptũ mundi maiori amimi
uirtute ꝯtẽpue. ⁊ ad illum te tota die para in qͣ numidi
gloria fiuienda est.illum in qͣ diem quẽ saluator di¬
liuo comparauit. qui multo fallaci securitate decipi¬
ens furtiuo ut ait apłs. ł cõ depͥhẽdet aduentu quẽ.

Expanded text:
ciens, ipsum quoque contemptum mundi majori animi virtute contemne, et ad illum tantum diem para te, in quo mundi gloria finienda est; illum, inquam, diem, quem Salvator diluvio comparavit, qui multos fallaci securitate deceptos, furtivo, ut ait Apostolus, comprehendet adventu . Quem
Abbreviated transcription (Latin):
rib protectõnẽ. pegrinãtib redditũ. lugẽtib ꝯsola¬
cõnem. de fũctis ueniã ⁊ requiẽ sempiternã. nauigã¬
tib ĩ bonis portũ salutis. optimis ut ĩ bonitate sꝑ cõ¬
sistant. bonis ⁊ mediocrib ut meliores fiãt. p̃ue agẽ¬
tib ⁊ delĩquẽtib seu uegligẽtib ut cito se cornigãt

Expanded text:
tum, lugentibus consolationem, defunctis fidelibus requiem sempiternam, navigantibus in portum venire salutis; optimis, ut in bonitate semper consistant; bonis et mediocribus, ut meliores fiant; prave agentibus et delinquentibus, ut cito se corrigant
Abbreviated transcription (Latin):
quoudã gedeoni ĩsignũ uictorie. ros iacuit supͣ u̾ticẽ
moutis. U̾ aũt fundam̃ta locãda erãt scicitas fuit di¬
ctum q ẽ episcopo. Dade et sicut signatũ uid̾is fũdauti
iace. Qui statuu oĩpotẽti dũo grãs agẽs scĩ q mplors
archanglĩ michaeł auxiliũ exirgẽs letꝰ. opꝰ aggressise¬
xtiuxit ita fabricam nõ culmũe sb̃tilita ⁊ ͦ¬
tis celsã s in modũ cripte rotundã. centũ ut esti¬
matur hoñu capatẽ. Illiꝰ ĩ mõte gargaui uolẽs exeq̃re
formã. ĩ mõte p̾rupti silitis anglico apparatu fc̃a tͥnge¬
ins ad laudẽ ⁊ gli̾a dei hĩtacõe mamfeste docẽs sꝑ ie
lestib dĩni inun̾is opẽ ẽẽ poscendã. Altaq ꝯtẽplacõis¬

Expanded text:
ondam Gedeoni in signum victoriae, ros jacuit super verticem montis; ubi autem fundamenta locanda erant, siccitas fuit, dictumque est episcopo: Vade, et sicut signatum videris, fundamenta jace. Qui statim omnipotenti Deo gratias agens, sanctique implorans archangeli Michaelis auxilium, exsurgens gtruxit itaque fabricam non culmine sublimitatis celsam, sed in modum cryptae rotundam, centum ut aestimatur hominum capacem, illius in monte Gargani volens exaequare formam, in modum praerupti silicis angelico apparatu facta terrigenis ad laudem et gloriam Dei habitatione: manifeste docens semper in coelestibus divini muneris opem e
Abbreviated transcription (Latin):
bilis p̾fate urb ãtistes aub̾tꝰ uoĩe sopori sese de dil¬
set. ammonitꝰ est anglĩta reuelatõe ut ĩ iã dicti sũmi¬
tate loci sc̃e ꝯstrueret ĩ honore archãglĩ edemi ut cuiꝰ cele¬
tripudio celebret᷑ in pelago. At sac̾dos dũ reuoluit
illud applĩ ꝓbate sp̃s si ex dõ st̃. iterata aimonitꝰ ẽ ui¬
sione quo ꝑfic̾e̾t qd̾ iubebat᷑. Et qr sp̃s ꝓpħaꝵ nõ sꝑ est¬

Expanded text:
bilis praefatae urbis antistes Autbertus nomine sopori sese dedisset, admonitus est angelica revelatione, ut in jam dicti summitate loci sancti construeret in honore archangeli aedem: ut cujus celetripudio celebraretur in pelago. At sacerdos dum revolvit illud apostoli, Probate spiritus si ex Deo sunt , iterata est admonitus visione, quo perfice
Abbreviated transcription (Latin):
opus ad finẽ adduxit. Percimtãti igit᷑ ep̃o qui edi¬
ficatõi ꝯgruus posset uideri lotꝰ anglita ĩ hũc modũ
⁊̃ tñsione dictatũ ut loco eo edifitaret᷑ edes quo ĩerat
tanrꝰ abscõdite religatꝰ. Cũ q de loci requir̾et ãple¬
tudĩe uł qnͣtitate. eisdẽ cognouit rñsis edificatõi eũ
debe statuere uiodũ qͣm uid̾e̾t inuẽtũ pedib ĩ circuitu

Expanded text:
opus ad finem adduxit. Percunctanti igitur episcopo qui aedificationi congruus posset videri locus, angelica in hunc modum est responsione dictatum, ut loco eo aedificaretur aedes, quo inerat taurus absconditus et religatus. Cumque de loci requireret amplitudine vel quantitate, eisdem cognovit responsis aedificationi eum debere statuere modum, quem videret juvencum in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt opẽ ferẽte cõ edificatũ uiro dei aub̾to epõ manẽte
auxio ꝓĩde qr t̾nebat sibi deesse scĩ arclãgeli pignora bs
eundẽ sac̾dotẽ michael aumonuit uti fr̃s celerrune
us ad loꝯ quo memoria uen̾abilit̾ colit᷑ scĩssum arthan¬
geli duige̾t ĩ gargano et eã ꝙͣ angło pr̃ocinãte reffer

Expanded text:
esset opem ferente Deo aedificatum, viro Dei Autberto episcopo manente anxio, proinde quia cernebat sibi deesse sancti archangeli pignora, beatus eumdem sacerdotem Michael admonuit, uti fratres celerrime usque ad locum quo memoria venerabiliter colitur sanctissimi archangeli, dirigeret in Gargano, et
Abbreviated transcription (Latin):
lem archãgelũ celestis iuilicie pͥmipẽ m̾ebant᷑ obtin̾e
signifer. Cognoscẽtes ⁊̃ signa et mirabilia q̃ dñs ꝑ
ministꝵ suũ operat᷑ mortalib. ita ue ꝑ huiꝰ iti̾s
spacia duodecĩ ceci illiũati plures q diu̾sis ĩfirmita¬
tib acti pͥstine redditi sĩt santati. Et qd̾ his addendũ
ẽ mulier q̃dã orlata liũb de uilla q̃ dr asteriatꝰ dumi
Sed et ul hodie ꝑ sũmũ nũ ste suũ hec eadẽ dñs co¬
tidie ad laudẽ et gli̾a nois sui ĩ eodẽ loco oꝑari ñ desunt.
Sitꝰ eo die qd̾ est.xuii. lil. nouẽbris uenerã

Expanded text:
lem archangelum coelestis militiae principem merebantur obtinere signiferum; cognoministrum suum operatur mortalibus, ita ut per hujus itineris spatia duodecim caeci illuminati, pluresque diversis infirmitatibus acti pristinae sunt redditi sanitati. Et quod his addendum est, mulier quaedam orbata luminibus, de villa quae diSed et usque hodie per summum ministrum suum haec eadem Dominus quotidie ad laudem et gloriam nominis sui in eo loco operari non desinit. Igitur eo die, quod est XVII Kalend. Novembris, vene
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓ lapsis nate fragilitate t̾rgenis absistenciũ sib
nũstroꝵ dignat᷑ prełe suffragiũ. Huic ꝯqͣ decelat reu̾s¬
tõe sũptis a loco pignorib quo b̃s archãgłs sui uems¬
ria fidelib ꝯmendau̾at partẽ sailic rubei pallioli qua
ip̃e memoratꝰ archangelus ĩ mõte gargano sup̃ alare
qd̾ ip̃e manu sua ꝯstrux̾at posuit et ꝑtẽ scilicet maru¬
ris supͣ quod stetit cuiꝰ ibidẽ us ũc in eodẽ loco sẽ er

Expanded text:
litate terrigenis assistentium sibi ministrorum dignatur praebere suffragium. Hinc cum qua decebat veneratione sumptis a loco pignoribus, quo beatus archangelus sui memoriam fidelibus commendaverat, partem scilicet rubei pallioli quod ipse memorandus archangelus in monte Gargano supra altare quod ipse manu sua construxerat, posuit, et partem scilicet marmoris supra quod stetit, cujus ibidem usque nunc super
Abbreviated transcription (Latin):
Ric̃ ex qua genuit duos filios a lanũ et
endonem qui ei suctessit partito ducatu
britanme¬
Amio mͦ.xxuiͦ. Sarmuł captus est
a fulcone comite andeg¬
undeg comes. agnetã comitissã pictauẽse
duxit incesto cõiugio. hic edificauit¬
willm̃ comitẽ Pictauẽsẽ cuius uxorẽ annetem
ante duyerat¬
A mio. mͦ .xl. obnt d lanus dux britãmi
filius Gofredi . kł actob̾ ⁊ successit ei congnus
siluis eius quẽ genuit ex berta sorore theoba lõi
comitis turon¬
E mio. Mͦ xlimi. Cepit Gaufridus
extorsit ab eo urbem turonicã¬
E mo. Mͦ.lui. Conanus dux britã¬
me cepit eudonem patruũ suum. Hit eudo

Expanded text:
i, ex qua genuit duos filios Alanum et Eudonem, qui ei successit, partito ducatu Britanniae. 1026. Sarmul captus est a Fulcone comite AndegAndegavensis comes Agnetam comitissam Pictavensem duxit incesto conjugio. Hic aedificavitWillelmum comitem Pictavensem, cujus uxorem ante duxerat. 1040. Obiit Alanus dux Britanniae filius Gaufredi Kal. Octobris, et successit ei Conanus filius ejus, quem genuit ex Berta sorore Theobaldi comitis Turonensis. 1044. Cepit Gaufredus extorsit ab eo urbem Turonicam. 1056. Conanus, dux Britanniae, cepit Eudonem patruum suum. Hic Eudo
Abbreviated transcription (Latin):
occisis uel eiectis britonib. Tunc aspor¬
tata sut corꝑa sanctorum qui erant in
britanna in diuersas terras¬
ẜut omnes normannos int̾fec̾mit ĩ festũ
sancti michłis ceso pͥmo dute eoꝵ feleta¬
occid̾unt ⁊ at̾ra ipõrum disꝑgt tempore be¬
rengarii et alam¬
Emio. dccit lxui. monachi missi sũt
ĩ ecclĩam sancti albim andegͣ clericis depuls
afulcont bono conte andeg̃ et adela co-¬
mitissa.¬
ꝯiũ cõgnominatꝰ est ilerosolimitanus filis
gaufredi grisẽgonelle comitis andegaũ
dedit filiã suã erm̃gardẽ conano duci
m̃oris britamine exqua genuit gaufridũ qͥ
ei succossit et iudic uyorẽ secundi ric̃ duc̃
Normannne¬
atra andegauenses in cõcirru oꝑtime pu¬
gnauit eodẽ tempore sub gonfrido conam
filio. MNamardus abbas. Rothomense
monasterium ⁊ abbĩam sancti michlĩs de
ꝑiculb maris oꝑtunt rer̃. S rothomẽse

Expanded text:
occisis vel ejectis Britonibus. Tunc asporoccisis vel ejectis Britonibus. Tunc asportata sunt corpora sanctorum qui erant in Britannia, in diversas terrasserant, omnes Normannos interfecerunt in festo S. Michaelis, caeso primo duce eorum Feletaoccidunt, et e terra ipsorum dispergunt tempore Berengarii et Alani. 966. Monachi missi sunt in ecclesiam S. Albini Andegavensis, clericis depulsis a Fulcone Bono comite Andegavensi et Adela comitissaavensis qui cognominatus est Hierosolymitanus, filius Gaufredi Grisegonellae comitis Andegavensis, dedit filiam suam Ermengardem Conano duci Minoris Britanniae, ex qua genuit Gaufredum, qui ei successit, et Judith uxorem secundi Richardi ducis Normanncontra Andegavenses in Concurrum optime pugnavit. Eodem tempore sub Gaufredo Conani filio Mainardus abbas Rothonense monasterium et abbatiam S. Michaelis de periculo maris optime rexit, sed Rothonensem
Abbreviated transcription (Latin):
mio .d. xiii. uenerunt trãs maxin
britanm in armonicã .i. ĩ minorẽ britamã¬
I mo .d. et xxxiiii. occisus est cauallonꝰ
rex fortissimus maioris britannnit¬
Anno .d. lixxx. fuerunt saicti sanson
maclous. magloriꝰ paulus epi¬
funcorum et sancto iudiciel pacẽ fecerũt
Emio . d. ccc.xxxiii. Constructũ e
ĩ britannia mĩori monasterum rothoneie
sub ludouico pussimo imꝑatore ĩfisco regio
a nor mannis capitur sub lam berto duce
et episcopum ipsius cuutatis Guhardũ noi t¬
ĩ missa suosum corda dicẽtem occidermit¬
pp Cui successit leo. hic direxit corpꝰ¬
suniti marcellũ pape ⁊ mrtiris ad nõmo¬
ui pͥncipẽ quod positum est ĩ monastĩo
britannorũ. Cui successit filius eiꝰ erispor¬
mio d ccc .luii. crispoius Rex britonĩi a
salomone ꝑipnit. Tempore huiꝰ sa lomõĩs
delatum est corpus beati mathei apostoli ĩ
iminorem britamnã¬
romiã adriano pp ͤ statuã aureã cum aliis
muttis conariis¬
minorẽ britanã uastauerunt cunctis

Expanded text:
. 513. Venerunt transmarini Britanni in Armoricam, id est Minorem Britanniam. 534. Occisus est Cavallonus rex fortissimus Majoris Britanniae. 580. Fuerunt sancti Samson, Maclous, Maglorius et Paulus epFrancorum, et S. Judicael pacem fecerunt. 823. Constructum est in Britannia Minore monasterium Rothonense sub Ludovico piissimo imperatore, in fisco regio, a Normannis capitur sub Lamberto duce, et episcopum ipsius civitatis Gichardum in missa, Sursum corda dicentem, occideruntpapa, cui successit Leo. Hic direxit corpus S. Marcellini papae et martyris ad Nomenoium principem, quod positum est in monasterio Britannorum, cui successit filius ejus Erispoius. 857. Erispoius rex Britonum a Salomone perimitur. Tempore hujus Salomonis delatum est corpus B. Matthaei apostoli in Minorem BritanniRomam Adriano papae statuam auream cum multis aliis donariisMinorem Britanniam vastaverunt, cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
Codẽ amo dogiuis abt̃us dimisit abbĩam sancti¬
pich et Rex henricus fecit eum abb̃em cerneliensẽ
Huic success roñ. prior. gemenc¬
mo .M ͦ cxii. combusta est eccliã sancti mich̃
uine fulmineo cum ounib officims monachorũ
hurgo illeso cũ esset subtus monasteriũ qd̾ mirũ ẽ¬
E mio m ͦ .cxuii. factus est nẽtus uallidus
Amio.m ͦc xix. factũ est bellum int̾ hẽricũ
regẽ anglorum ⁊ ludonicũ regẽ francoꝵ ĩ quo
bello multi optimates francie capti sunt¬
Imo .M ͦ.c.xxc. submersus est ĩ mari ante

Expanded text:
Eodem anno Rogerius abbas dimisit abbatiam S. MichaEodem anno Rogerius abbas dimisit abbatiam S. Michaelis, et rex Henricus fecit eum abbatem Cerneliensem. Huic successit Rogerius prior Gemeticensis. 1112. Combusta est ecclesia S. Michaelis igne fulminis cum omnibus officinis monachorum, Burgo illaeso, cum esset subtus monasterium, quod mirum est. 1117. Factus est ventus validus Domini. 1119. Factum est bellum inter Henricum regem Anglorum, et Ludovicum regem Francorum, in buo bello multi optimates Franciae capti sunt. 1120. Subversus est in mari ante
Abbreviated transcription (Latin):
mici zormannorim. quillõ¬
mio. Mͦ.lxui. Giullermus dux Normãnorid
maye transĩẽs meto heraldo regnũ ãgloꝵ subuuga¬
et succesẜunt ei filii eius uoill rufus ĩ anglia et
rob̾tus primogenitus dux ĩniormanua¬
Amĩo. mͦ xc. obsessio montis huius facta est
aguill. Rege angl. ⁊ Rober. duce. henrito eorum
fre̾ ĩ hoc monte incluso.¬
Amio M ͦ .xcu. Papa urbanus tenuit conti¬
lium apud clarum montẽ¬
Enno mͦ cͦ actisus est Guillerinus rex ang̃l¬
iffus ⁊ successit ei henricus fr̃ elus
E mo. M ͦ .cii. uisus est a nõiillis ꝓpe ac ꝓcul
positis sanctus michael archang prout cre̾dimꝰ
ĩ figura colunne ionce ĩ nocte scilz sue festiuitat᷑
penetrasse eccliam huius montis¬
mio.mͦ.cuiͦ. factũ est bellũ apud tenerche¬
brai inter henricũ regẽ anglorũ ⁊ robertũ ducem
normaniorum fratrem suũ. In quo Idẽ dux et
will. comes moritonii et multi alii capti sũt

Expanded text:
miti Normannorum Guillelmiti Normannorum Guillelmo. 1066. Guillelmus dux Normannorum mare transiens, victo Heraldo, regnum Anglorum subjugaet successerunt ei filii ejus Willelmus Rufus in Anglia, et Robertus primogenitus dux in Normannia. 1090 Obsessio Montis hujus facta est a Guillelmo rege Anglorum, et Roberto duce, Henrico eorum fratre in hoc Monte incluso. 1095. Papa Urbanus tenuit concilium apud Claromontenis. 1100. Occisus est Guillelmus Rufus rex Anglorum et successit ei Henricus frater ejus. 1102. Visus est a nonnullis prope et procul positis S. Michael archangelus, prout credimus, in figura columnae igneae in nocte scilicet suae festivitatis penetrasse ecclesiam hujus Montis. 1106. Factum est bellum apud Tenechebray inter Henricum regem Anglorum, et Robertum ducem Normannorum fratrem suum. In quo idem dux et Guillelmus comes Moritonii, et multi alii capti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Gauf uo cõiũ. brit᷑. hadeusam sororẽ preduti Ric̃
ex qua geñ duos fi ͬ Alanũ ⁊ eudonẽ¬
mio. mͦ i cõsilio ducis rĩc. secundꝰ. inamar¬
Dꝰ iã grauatꝰ semo elegit successorẽ sibi dominũ
hyldebertum monachum cuisꝙ loci¬
Amo mͦ.xx ͦ ii ͦ. Inchoata est noua eccliã
abbate quiabbas eodẽ anno obiit cui successit almno¬
Cui successit. inͦ. Ric̃ filius eius qui eode anno mor¬
tuus est. Cui successit Robertus fr̃ eius¬
A mio .mͦ .xxx. ii. ordinatus est suppo abbas
monaste;ñ sancti mithaelis¬
diens ab ierlin cui successit willer. filiꝰ eius nochus
udhuc puer ut pote septennis¬
Anno .m ͦ .xluiii. factum est bellum apud Wales¬
dunas. a guillo duce normannorum contra guidonẽ
comitẽ cognatum suum. Eodem anno suppo dimi¬
sit abbĩam montis ⁊ successit ei. Rad̃ monachus
iscannien¬
iio mͦ. l .iii. factum est bellũ apud mortuũ
marẽ. Eodẽ anno. Rad̃. abbĩ successit ranulphꝰ
E mio.mͦ. lyiii. subiugata est cenomãnis co¬

Expanded text:
o comes Britanniae Hadevisam sororem praedicti Richardi, ex qua genuit duos filios Alanum et Eudonem. 1009. Consilio ducis Richardi secundus Mainardus jam gravatus senio elegit successorem sibi domnum Hildebertum monachum ejusdem loci. 1023. Inchoata est nova ecclesia abbate, qui abbas eodem anno obiit, cui successit Almocui successit Richardus III, filius ejus, qui eodem anno mortuus est, cui successit Robertus frater ejus 1033. Ordinatus est Suppo abbas monasterii S. Michaelisrediens a Jerusalem, cui successit Willelmus filius ejus nothus adhuc puer, utpote septennis. 1048. Factum est bellum apud Walesdunas a Willelmo duce Normannorum contra Guidonem comitem cognatum suum. Eodem anno Suppo dimisit abbatiam Montis et successit ei Radulfus monachus Fiscanensis. 1053. Factum est bellum apud Mortuum mare. Eodem anno Radulfo abbati successit Ranulfus i. 1063. Subjugata est Cenomannis co
Abbreviated transcription (Latin):
AAmio .Mͦ .c.xxuiii. occisus est uoill̾. comes
flandrens filius ro. ducis Normanii. E ode
amo. Dober. de thorgñ qui post ea factꝰ est
albas montis assumpsit hĩtum̃ Religionis becci¬
becci factꝰ est abuus montis¬
Luno mͤ .c .xxxu. obiit henicus rex angl
et dur Normã. Cui successit scepħ. comes
tẽnsiũ furẽciũ combustũ est castrũ montis ex¬
cepta eccliã ⁊ offitims monacheꝵ mĩse augusto¬
E mio .m ͦ .c.xh. captus est sceph rex ã gl
lipud sincoliũ in bello a roberto conute¬
D mio. mͦ .c. xliii. reddita est turris rothoͫ.
gaufredo comiti andegaũ et exinde factꝰ co¬
mes normannoꝵ¬
humeris carros homistos laꝑidib ⁊ alia matia
humilit̾ ⁊ cum magna deuocõt ad opus eccliar
trahere ⁊ ibi eueniebant multa miracula.

Expanded text:
comes Flandrensis filius Roberti ducis Normannorum. Eodem anno Robertus de Torinneio, qui postea factus est abbas Montis, assumpsit habitum religionis BeccBecci factus est abbas Montis. 1135. Obiit Henricus rex Angliae, et dux Normanniae, cui successit Stephanus tensium furentium combustum est castrum Montis, excepta ecclesia, et officinis monachorum mense Augusto. 1141. Captus est Stephanus rex Angliae, apud Lincolium in bello a Roberto comite. 1144. Reddita est turris Rothomagensis Gaufredo comiti Andegavensi, et exinde factus comes Normannhumeris carros onustos lapidibus, et alia materia humiliter, et cum magna devotione ad opus ecclesiae trahere, et ibi evenieb
Abbreviated transcription (Latin):
que in singłis erit ꝑfecta ita quis gaudebit debono alt̾ius
ꝙͣtũ gauderet si in se ip̃o he̾ret. Sed si par sit cũctoꝵ ad
sensũ p̾dc̃m indetur ꝙ par sit om̃i bĩtudo. qd̾ constat oĩo ñ
ẽẽ: ad qd̾ dici potest ꝙ bĩtudo par eẽt si ita eẽt par gaudiũ
ut ⁊̃ par eẽt cognitõ. s qr hoc ñ erit ñ faciet paritas gau¬
dñ sic loquendo paritatẽ bĩtudĩs. potest ⁊̃ sic accipi par gau¬
diũ ut ñ referatur paritas ad intentõnem affectionis gau¬
denciũ s ad uniu̾sitatem rerũ de quib gandebitur qr de oĩ
re unde gaudebit unus gaudebũt om̃s. dicit ⁊̃ doꝰ. in do¬

Expanded text:
quae in singulis erit perfecta, tantum quisque gaudebit de bono alterius, quantum gauderet si in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudium, videtur quod par sit omnium beatitudo; quod constat omnino non esse. Ad quod dici potest quod beatitudo par esset si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sed ad universitatem rerum de quibus laetabitur; quia de omni re unde gaudebit unus, gaudebunt omnes. 5. Si major sit
Abbreviated transcription (Latin):
mio .Mͦ .c. li. obuit
gaufredꝰ dux normaniĩ et comes andeg̃ et
suctessit ei henricus filius cuis natꝰ ex matilde
imꝑatrice filia primi henrici regis angł. P¬
EImio .Mͦ.c.liii. concordati sunt stephns
Rey angł ⁊ henricus cognatus cis duo Norm̃¬
Robtus de thorigñ prior claustrał becci ad
regimẽ ecclie̾ saniti michaelis ab omni cõ¬
uentu. Eode anno obiit stephamis rex
anglorum  Successit ei henritus scdus
dux Normannorum

Expanded text:
it Gaufredus dux Normannorum, et comes Andegavorum, et successit ei Henricus filius ejus natus ex Mathilde imperatrice filia primi Henrici regis Angliae. 1153. Concordati sunt Stephanus rex Angliae, et Henricus cognatus ejus dux NormRobertus de Torinneio, prior claustralis Becci, ad regimen ecclesiae S. Michaelis ab omni conventu. Eodem anno obiit Stephanus rex Anglorum. Successit ei Henricus II, dux Normannorum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ eos hĩturos maiorem głiam post iudiciũ qmͣ ante qus
pacto iudicio ampliorẽ głi̾am sue claritatis deus monst bre
electis. Sed si aliquem forte moueat qd̾ opus sit sprritib
defũctoꝵ corpora sua in resurrectione reciꝑe si eis potest
siune corporib sũma bĩtudo p᷑teri qmͣuis bocetur difficilis.¬

Expanded text:
dum est eos habituros majorem gloriam post judicium quam ante; quia et acto judicio, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis
Abbreviated transcription (Latin):
et socii corum ier lm̃ ubi ꝑuũ uel nchil ꝓfecerunt¬
mõt᷑ et successit ei gaufredꝰ monachꝰ eiusdẽ
loci qui sequẽti anno mortuus est de discordia
que fuit int̾ Ric. de musta et robert᷑ harditũ
pp̃ abbĩam montis inchil attuntt dicere insa

Expanded text:
et socii eorum Jerusalem, ubi parum vel nihil profeceruntMontis, et successit ei Gaufredus monachus ejusdem loci, qui sequenti anno mortuus est. De discordia quae fuit inter Richardum de Musca, et Robertum Harditum propter abbatiam Montis nihil attinet dicere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
imo ab incarnacione domimu
fexto. facta est reuelacõ beati michaelis in
monte gargano sub zenone imperatore ⁊ gelasio papa¬
io. dec .uiii. facta est reuelaciobeati michlis
in monte tumila sub childeberto rege francorũ et
antherto epõ abrinceñ.¬
Amio. decc .i. ueuit hastingus ĩ requũ frã corũ¬
f decembris¬
Eio. decce .xuii. obiit rollo cui successit guil¬
lermũs filius eius¬
mio. d eccc xlii. occisus est guillermus filius
rolonis. cui succe /sit Ricardus filius eius primus
quiposuit mõa thos ĩecclĩa sancti michaelis in
alrem qui fuerat abbas sancti Wandregisili ꝑ .u.
annos ⁊ alium mamardũ nepotẽ suũ cum
ceteris mon achis.

Expanded text:
o ab Incarnatione Domini 506, facta est revelatio B. Michaelis in Monte Gargano sub Zenone Imp. corrige Anastasio et Gelasio papa. 708. Facta est revelatio B. Michaelis in Monte Tumba sub Childeberto rege Francorum, et Autberto episcopo Abrincensi. 851. Venit Hastingus in regnum Francorul. Decembris. 917. Obiit Rollo, cui successit Guillelmus filius ejus. 942. Occisus est Guillelmus filius Rollonis, cui successit Richardus filius ejus, qui primus posuit monachos in ecclesia S. Michaelis in abbatem, qui fuerat abbas S. Wandregisili per quinque annos, et alium Mainardum nepotem suum cum aliis monachis.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ĩ concurru ĩ quo fulco comes andeg
uictor extitit ⁊ Conamis brito occisus est .u.
kl iusii fili iuhelli berengarii
A mio .mͦ incesa est urbs andeg̾ post
incencionẽ comitisse eliza beth.¬
tanne fiuiꝰ conam filii uihelli berengarii
dum ꝑgeret romam causo orõnis hiccius
sororem iudit duxit Ecdõ ric dux Norm̃¬

Expanded text:
fuit in Concurrum, in quo Fulco comes Andegavensis victor exstitit, et Conanus Brito occisus est, V Kal. Julii, a filiis Juhelli Berengarii 1000. Incensa est urbs Andegavensis post incensionem comitissae Elisabeth.ritanniae filius Conani filii Juhelli Berengarii, dum pergeret Romam causa orationis. Hujus sororem Judith duxit secundus R
Abbreviated transcription (Latin):
regis lotharn. nec nõ i scẽ rothomagẽsis ecc̃e archi p̾sulis
hugonis. atq richardi normãnoꝵ marchissi. suunuisso
pulsatꝰ rogatu. pro mõte sc̃i michaeł uidelicet ĩ mans pe¬
lago sito. ꝙ̃ ip̃i acti amore sr̃i regis ĩ iueliꝰ restaurarãt uio¬
nachoꝵ ĩ ibi aggregãtes normani. p̾cepto q regali firma

Expanded text:
regis Lotharii, necnon et sanctæ Rotomagensis ecclesiæ archipræsulis Hugonis Richardique Normannorum marchisi submisso pulsatus rogatu pro Monte sancti Michaëlis, videlicet in maris pelago sito, quem ipsi acti amore superni regis in melius reformaverant, monachorum ibi aggregantes normam, præceptoque regali firma
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatõnib cõpertis: cõsuetudiuẽ fec̾unt ciues hic dñm
p̃cib. scm̃ q deposc̾e michaelẽ. Duas qͥd̾ ibi ianuas cernẽ¬
tes: quaꝵ australis q̃ maior erat aliqͥb gradib ĩ atasũ uer¬
Interea ueapolitani pagam adhuc ritib oberrãtes: si põti¬
uos ac beneuẽtanos. qͥ centũ qͥnqͣgĩta nullib a siponto di¬
stãt bello lacessere tẽptant. Qui antistitis sui monitis edati
triduo petũt ĩducias: ut t̾duano ieiuno liceret qͣi fideli pa¬
tririmo scĩ michłis ĩplorare p̾sidiũ. Quo tp̃e: pagam ludi
scenicis falsoꝵ ĩuitãt auxilia dõꝵ. Ecte asit nocte ip̃a qͥ
belli p̃cet̾et diẽ ad ẽ inuisionẽ sc̃s michael antistiti. pbes¬
eor dixit exauditas: uictoriã spopo̾dit ad futurã. ⁊ qr̃ta
diei hora: bello p̾monet hostib occiurẽd̾. Lacti ergo ma

Expanded text:
compertis consuetudinem fecerunt cives hic Deum precibus, sanctumque deposcere Michaelem, duas quidem ibi januas cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus in occasum verr Neapolitae, paganis adhuc ritibus oberrantes, Sepontinos et Beneventinos, qui quinquaginta millibus a Seponto distant, bello lacessere tentant; qui antitriduo petunt indutias, ut triduano ieiunio liceret eis quasi fideli patrocinio sancti Michaelis implorare presidium. Quo tempore pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. Ecce autem nocte ipsa quae belli precederet diem adest in visione ses dixit exauditas, victoriam spopondit adfuturam, et quarta diei hora bello praemonet hostibus occurrendum. Laeti ergo mane,
Abbreviated transcription (Latin):
missaꝵ itaq celebratõe cõpleta magno attointu gaudio. rediei¬
ĩ sua. Ep̃t at delegato m̃stroꝵ cantoꝵ sac̾totũ q officio ⁊ mã¬
sione cõstructa: oniem ibitẽ totadie psalioꝵ. missaꝵ q cut¬
sũ: cõgruo precepit ordine celebrari. Nullus aũt hus noct¬
no ẽ tp̃e ausus ingredi: s aurora tñsata ibid̃ matutinos
cãtãt hymnos. Ex ip̃o aũt saxo quo sat̾ erigit᷑ edis: ad aq¬
lonẽ altaris dulcis ⁊ miniũ lucida guttatim aqua dila¬
ĩmenso tremoie coucutitur. Fulgura trebra uolãt: ⁊ cali¬
go tenebrosa totũ mõtis cacum̃ obdireit. Implecta ꝓphĩa
igniferis ĩpulsi sagittis et neapoli usq sequẽtib. atq exͤ¬

Expanded text:
Missarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio quiMissarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio quiue officio, et mansione constructa, omnem ibidem quotidie psalmorum missarumque cursum congruo praecepit ordine celebrari. Nullus autem hic est nocturno tempore ausus ingredi, sed aurora transacta, matutinos ibi decantant hymnos. Ex ipso autem saxo quo tegitur sacra aedes ad aquilonem altaris, dulcis et nimium lucida guttatim aqua dilaimmenso tremore concutitur, fulgura crebra volant, et caligo tenebrosa totum montis cacumen obduxit. Impletur prophetia igniferis impulsi sagittis, ut Neapolim usque sequentibus, atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
edificaui tedicare lnsilicã. Ipẽ enĩ qͥ cõdidi: ⁊̃ deditaui
Uos tm̃ intrate. ⁊ me astante patrono: pretib loꝯ frequẽ¬
tate. Et te quid̃ ibi missas celebnͣte ppłs uixͣ morẽ cõmu¬
na ĩstãcia piecũ : ĩtrant ianã austialẽ. ⁊ etce longͣ porticus
ĩaquilonẽ porrecta: atq illã attingẽs posterulã exͣ qu̾a ue
apparet ad oriẽtẽ basilica ꝑ grandis q̃ per gradus ascẽdit᷑.
Hec ꝯ ip̃a porticu sua: qͥngentos fere hoĩes caꝑe uidebatur.
altare uen̾andũ rubroq colore cõtestũ palliolo ꝓpe medul
parietis m̾idiam ostendens. Erat aũt ip̃a dousꝰ angulosa nõ
in morẽ oꝑis hilani parietib erectis: sed ĩstar spelũte p̃mu¬
ptis a sepuis ennuẽtib asperata scopolis. Culmĩe diuise
Credo dorente archãgło. dũm nõ ornatũ lapidũ sed cordis
querere. ⁊ diligere puritatẽ. Aertex u̾o montis ip̃iꝰ extu¬
secus ꝑtim cornea silua tegit᷑: ꝑtim uirẽti planitie dilatat.

Expanded text:
edificavi dedicare basylicam. Ipse enim qui condidi etiam dedicavi. Vos tantum intrate et me adstante patrono precibus locum frequentate. Et te quidem cras ibi missas caelebrante, populus iuxta morem communa instantia precum intrant portam australem. Et ecce longa porticus in aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam januam extraapparet ad orientem basilica praegrandis, ad quam per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur altare venerandum, rubroque contectum palliolo, prope medium parietis meridiem ostendens. Erat autem ipsa domus angulosa, non in more operis humani parietibus erectis, sed instar speluncae praeruptis et saepius eminentibus asperata scopulis, culmine quoque credo docente archangelo, Deum non ornatum lapidum, sed cordis quaerere et diligere puritatem. Vertex vero montis extrinsecus partim cornea sylva tegitur, partim virenti planitie dilatatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Turbati cuies ⁊ stupefacti qͣlr̃ res fu̾it effecta. nõ eñ ac¬
cetere ꝓpius autelũt: cõsulũt ep̃mi quid facto opus sit.
stis myst̾iũ cãm uidel hoĩs suo telo percussi. Sciatis¬
uãq hoc mea factũ uolũtate. Ego enĩ sũ michael archã¬
głs qui ĩ cõspectu disi sꝑ assisto. locũ q hũc ĩ t̾ris incolere tu¬

Expanded text:
Turbati cives et stupefacti qualiter res fuerit effecta, non enim accedere propius audebant, consulunt episcopum, quid facto opus sit. erium, causam videlicet hominis suo telo percussi. Sciatis hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere, tu
Abbreviated transcription (Latin):
Nil dubii sr̃est hus ꝯcurrẽtib gͦ.
Agrediat᷑ opus melior fortuna seq̃t᷑.
Dimidiũ qui cepit ht̃ finis q beati.¬
Gr̃a pͥncipis sꝑ arridet honestis.
satĩe loqr᷑ qr uou¬

Expanded text:
Nil dubii superest his concurrentibus; omnes Aggrediamur opus; melior fortuna sequetur. Dimidium qui coepit habet; finisque beatiprincipiis semper resopus; melior fortuna sequetur. Dimidium qui coepit habet; finisque beati
Abbreviated transcription (Latin):
Quo duce. qͣcã. qͦ fomite. quo ne pr̃ono.
Cepie. iuotu. uita. splẽdore.mentu.
ꝓudet. applaudit. blandit᷑. ꝯsulit obi.
Sol otł̾s uũdi. fõs uite. cereus orbis.
Cur a luce sua phebe demissa parũꝑ.
Detriũta sue deplorat lucis. ⁊ infra.
ꝓleuiꝰ exhausta tocꝰ lũis implet.¬
Qs ligat ĩ nube pluuias. cͦ uugiat aer.
Quis ꝑiat rẽtos. qͥs cor̃ seĩet iras.
Cur ĩ tot facies exit sb̾a nubis.¬

Expanded text:
Quo duce, qua causa, quo fomite, quove patrono, Temperie, motu, vita, splendore, meatu, Providet, applaudit, blanditur, consulit orbi Sol, oculus mundi, fons vitae, cereus orbis: Cur a luce sua Proebe demissa, parumper Detrimenta suae deploret lucis, at infra Plenius exhausta totius luminis ampls liget in nube pluviam, cur mugiat aer, Quis pariat ventos, quis eorum seminet iras Cur in tot facies exit subs
Abbreviated transcription (Latin):
Sola dei nouit pͥdencia. cuiꝰ ab alto.
Pectore ꝓcedit quidqͥd ꝓcedit in esse.
Hic elem̃ta silẽt lãguescũt seĩa reꝵ.
Sidus hebet. nat᷑a iacet. uͥtus q planete
Deficit.i ꝓpͥa nurat᷑ iura silere.
Nõ uideo. nõ ꝯcipio. nõ iudico ꝙͣ quẽ.
Scire modos. cãs. roẽs seĩa formas.
Instrum̃ta qͥb nr̃a mediãte min̾ua.
Q tꝰ celestis aĩe dicatur ad ortũ.
Cõsilio. rõe. fide. nĩa cã iacebat.
Orphana. nͨ c̾to claudet᷑ fine uolũtas.¬
Sol c̃i. m̃tis oculus. luiũ q uianti.
ꝓscͥpti prĩa. mortis solam̃. origo.
Iusticie. uͥtutũ regła. liuea recti.
Sb̾ducat dubia c̾tis. m̃dacia ueris.
In c̾to figat añu. dubiũ q recidat.
Erroris t̾gat tenebͣs. ueri q serenet.
Luce diẽ u̾itis. ⁊ falsi nubila pellat
Mẽti ꝯcusse dubioꝵ fluctib aura.
Gracior applãdat rõis flanue leui.

Expanded text:
Sola Dei novit Prudentia, cujus ab alto Pectore procedit quidquid procedit in esse. Hic elementa silent, languescunt semina rerum, Sidus hebet, natura jacet, virtusque planetae Deficit, et propria miratur jura silere.Non video, non concupio, non judico memet Scire modos, causas, rationes, semina, formas, Instrumenta, quibus nostra mediante Minerva Ortus coelestis animae ducatur ad ortum. Consilio, ratione, fide, mea causa jacebit Orphana, nec certo claudetur fine voluntasSol animi, mentis oculus, lumenque viantis Proscripti patria, mortis solamen, origo Justitiae, virtutum regula, linea recti, Subducat dubia certis, mendacia veris, In certo figat animum, dubiumque recidat, Erroris tergat tenebras, verique serenet Luce diem mentis, et falsi nubila pellat. Menti concussae dubiorum fluctibus, aura Gratior applaudat rationis, flamine leni
Abbreviated transcription (Latin):
Occasũ nũꝙͣ patit᷑ sol iste. nͨ ullam.
Sb̾stinet eclipsiui. nͨ nubis nubila sẽtit.
A quo ꝓcedẽs radiꝰ splẽdoris sdequat.
Luce prẽui: loqͥtꝰq suo splẽdore pentẽ.
Idẽ sol. spẽs ead̾. lux una. cormꝰ.
Sol aliꝰ. s nõ aliud. sol unꝰ ⁊ unũ.
Cũ ginguẽte manẽs. lux luci ꝯsona fulgor.
sfulgori. splẽdor q sui ñ ĩmemor ignis.
De se ꝓducit radiꝰ ꝯsole colorem.
Qui miłcẽs urit. urẽdo młcebͣs ardẽs.
Mutigat. ĩcendẽs demłcet. tẽ ꝑat urẽs.
Isre calor siccat uicioꝵ fliũa. sordes.
purgat. ⁊ a uicio uͥtutis decoqͥt nuꝵ.
Iste calor ꝑuit pcc̃i frigora. flãmas.
Ire. torporis hyemes. uen̾is q calorẽ.
Sic calor expugnat iguẽ. sic flãma repellit.
sflãuiã. sic estus estũ. splẽdor q caminũ.
pululat ĩ flores mẽs isto tacta calore.
Et t̾rã mẽtis uͥtutũ flore bõ.
pͤpurat. Iste talor dũ uer celeste reducit.s.s. ab ut ꝓcedẽs.

Expanded text:
Occasum nunquam patitur sol iste, nec ullam Sustinet eclipsim, nec nubis nubila sentit. A quo procedens radius splendoris adaequat Luce patrem, loquiturque suo splendore parentem. Idem sol, species eadem, lux una, coaevus Sol alius, sed non aliud, sol unus, et unum Cum gignente manens, lux luci consona, fulgor Fulgori, splendorque sui non immemor ignis. De se producit radius cum sole calorem, Qui mulcens urit, urendo mulcet, et ardens Mitigat, incendens demulcet, temperat urens. Iste calor siccat vitiorum flumina, sordes Purgat, et a vitio virtutis decoquit aurum. Iste calor perimit peccati frigora, flammas Irae, temporis hiemes, Venerisque calorem. Sic calor expugnat ignem, sic flamma repelli Flammam, sic aestus aestum, splendorque caminum, Pullulat in flores mens isto tacta calore, Et terram mentis virtutum flore beato Purpurat iste calor, dum ver coeleste reducit. CAPUT V.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ penas eq̃bo mał. uͭ p̾mia culpis.
Nõ fro purgabo luemi. nõ uuln̾e morbũ.
Exili meliora dabo medicanĩa mũdo.
Mun̾e dĩno. donis celestib. actus.
Sp̃s a celot̾ris demssus. ĩ orbe.

Expanded text:
Non poenas aequabo malis non praemia culpis, Non ferro purgabo luem, non vulnere morbum: isertus Exilii, meliora dabo medicamina mundo. Munere divino, donis coelestibus auctus Spiritus a coelo terris demissus in orbe
Abbreviated transcription (Latin):
Cur deꝰ hos reꝓbet. illos p̃destinat istũ.
ppat ad uitã. sua mum̾a sb̾strahit illi.
Cur alios hũił pauꝑtas urget. egenos.
ꝯpͥunt. ⁊ solis lacͥiuis saciat᷑ egestas.
Cur aliis p̾dines opũ fluat alueꝰ om̃s.
Diuicias. diues qz natat feꝯdus ĩ auro.
Cur istos ditat sapĩa. nubilat illos.
Sẽsus ĩ ops. ãiꝰ pauꝑ. mẽdica uolũtas.

Expanded text:
Cur Deus hos reprobat, illos praedestinat, istum Praeparat ad vitam, sua munera subtrahit illi. Cur alios humilis paupertas urget, egenos Comprimit, et solis lacrymis satiatur egestas. Cur aliis praedives opum pluit alveus omnis Divitias, divesque natat secundus in auro. Cur istos ditat sapientia, nubilat illos Sensus inops, animus pauper, mendica voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
Nate. nr̃as q uices. uͥ nulla potestas.
Illiꝰ. sed cũcta silẽt decrecta. pauescũt.
Leges. iura silẽt. uͥ regnat sola uolũtas.
Artificis. sũui. qd̾ uult a canone nr̃o.
Exipiẽs. uͥ iura fauẽt. ⁊ regła cedit.
Artifici. canonq silet dictãte magr̃o.
Nõ rõ. s sola fides ibi q̃rit᷑ illic.
ẽ ñscẽdit cãs celestis cã. miuores.
Exuꝑat leges lex sũma. regła legũ.
Ergo fides ibi sufficiat. hic figat habenas.¬

Expanded text:
sque vices, ubi nulla potestas Illius, sed cuncta silent decreta, pavescunt Leges, jura stupent, ubi regnat sola voluntas Artificis summi, quae vult a canone nostro Excipiens, ubi jura favent, et regula cedit Artifici, canonque silet dictante magistro. Non ratio, sed sola fides ibi quaeritur, illic Transcendit causas coelestis causa minores Exsuperat leges lex summa, et regula legum. Ergo fides ibi sufficiat, disquirere ces
Abbreviated transcription (Latin):
Hic p irrigui fontis radiare intorẽ.
Qui p̾diues aqͥs. reliqͦ ꝯspector ame.
Sid̾a luce domat. p̾cellit mella sapore.
Cuiꝰ delicus cedit ꝑadisus odore.
Galsana uĩcũt᷑. uardus sb̾mictit᷑ illi.
A quo ꝓcedẽs riuꝰ nõ ĩmemor hoꝵ.
Qd̾ fõs ille g̾it totũ sibi fõtis honorẽ.¬

Expanded text:
idet irrigui fontis radiare nitorem, Qui praedives aquis reliquo conspectior amne Sidera luce domat, praecellit, mella sapore; 383 Cujus deliciis cedit paradisus, odore Balsama vincuntur, nardus submittitur illi. A quo procedens rivus, non immemor horum Quae fons ille gerit
Abbreviated transcription (Latin):
Q ͨ tñ irriguũ minor afflat gr̃a fontẽ.
ꝓducit retinẽs fõtis riui q faporẽ.
ꝯ sĩt distĩcti fons rinꝰ. flum̃ in unũ.
Cõuẽiũt eadẽ q triũ sb̾a simplex.¬
Esse sapor siłis. color unꝰ. splẽdor ĩ illis.
Ad spẽm fõtis. sol iũcens lũie solem.
Hic radiũ fũdit ꝙͣ sol mũdanꝰ adorat.
Cui celũ stelle ꝙ fauẽt: cui supplicat orb̾.¬

Expanded text:
n irriguum minor afflat gratia fontem. Producit, retinens fontis rivique saporem. Cum sint distincti, fons, rivus, flumen, in unum Conveniunt, eademque trium scolor unus, splendor in illis Ad speciem fontis sol vincens lumine solem. Hic radium fundit, quem sol mundanus adorat, Cui coelum stellaeque favent, et supplicat orb
Abbreviated transcription (Latin):
Natẽ celeste datũ mrãtur ĩ illo.
Artificis nata manũ ⁊̃ mnunꝰ q bm̃.
Laudat. et ĩ dono laudat᷑ grã dautis.
In cuiꝰ specło locat oĩs gr̃a sedem.
sforiua ioseph. sensus ytide. paciẽcia iusti.
Iob. zelus phinees. moysi ꝙ modestia. iacob
Simplicitas. habrneq sides. pietas q thobie.
Loc sr̃ est ut nr̃a manꝰ ꝯcedat honestum
Huic cũe thalamiũ. regi rñdeat aula.
Re nouꝰ hospicu ꝯtagia sẽsiat hospes.
Ne nucdeũ ledat teste putreco. saporem.
Cormpti uasis ł ne res ꝯtenta maritet

Expanded text:
ae coeleste datum; miratur in illo Artificis natura manum, manusque beatum Laudat, et in dono laudatur gratia dantis.In cujus speculo locat omnis gratia sedem Forma Joseph, sensus Judith, patienti justi Job, Zelus Phinees, Mosique modestia, Jacob Simplicitas. Abrahamque fides, pietasque Tobiae.oc superest ut vestra manus concedat honestum Huic animae thalamum, regi respondeat aula, Ne novus hospitii contagia sentiat hospes; Ne nucleum laedat testae putredo, saporem Corrupti vasis sibi res contenta maritet
Abbreviated transcription (Latin):
Cur cito rethor. cur tẏphis nauita pictoꝵ.
Milo. pugil pollux rigidꝰ tato. uase poeta.
ꝑcite q̃ nauis ĩcessere u̾ba q̃relis.
ffata regãt stellas. nã quos ab origĩe cursꝰ
Q̾ loca quos motꝰ. ł quid p̾tẽd̾e. magnꝰ.

Expanded text:
Cur Cicero rhetor, cur Typhis navita, pictor Milo, pugil Pollux, rigidus Cato, Naso poeta.it, vanis incessere fata querelis, Fata regunt stellas, et quos ab origine cursus, Quae loca, quos motus, vel quod portendere magnus