comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etas ẽ sapientia. Si gͦ nichil habes quod ñ
accepisti: noli altum saꝑe s time. Et noli
modicum diligere. quasi a quo tibi modicũ
dimissum ẽ: s potius multum dilige a quo
tibi multum tributum ẽ. si enim diligit
cui donatum ẽ ne redderet: qͣntomagis di
ligere debet cui donatum ut haberet: Nam
quisqͥs ab initio pudicus ꝑmanet. ab illo
regitur. & quisqͥs ex impudico pudicus fit. ab
illo corrigitur: &e quisqͥs usq in finem impu¬
dicus ẽ. ab illo deseritur. Hoc autem ille occul¬
to iudicio facere potest: iniquo ñ potest. Et
fortasse idõ latet: ut plus timeatur. &e minus
suꝑbiatur. Deinde iam sciens homo gr̃a dĩ
se ẽẽ quod ẽ. ne incidat in alium suꝑbie la¬
queum ut de ipsa dei gr̃a se extollendo sꝑ¬
nat ceteros. Quo uitio alius ille phariseus
ce de bonis que habebat deo gr̃as agebat: ce
tamen suꝑ publicanum peccata cõfitentẽ
extollebat. Quid gͥ faciat uirgo. quid cogitet:

Expanded text:
etas est sapientia. si ergo nihil habes, quod non etas est sapientia. si ergo nihil habes, quod non accepisti, noli altum sapere, sed time, et noli modicum diligere, quasi a quo tibi modicum dimissum est, sed potius multum dilige, a quo tibi multum tributum est. si enim diligit, cui donatum est, ne redderet, quanto magis debet diligere, cui donatum est, ut haberet! nam et quisquis ab initio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex inpudico pudicus fit, ab illo corrigitur; et quisquis usque in finem inpudicus est, ab illo deseritur. hoc autem ille occulto iudicio facere potest, iniquo non potest. et fortasse ideo latet, ut plus timeatur et minus superbiatur. Deinde iam sciens homo gratia dei se esse quod est, non incidat in alium superbiae laqueum, ut de ipsa dei gratia se extollendo spernat ceteros. quo uitio alius ille pharisaeus et de bonis, quae habebat, deo gratias agebat et tamen se super publicanum peccata confitentem extollebat. quid igitur faciat uirgo, quid cogitet,
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum ẽ quia cum sit allo dante ha¬
betur. illo adiuuante completur. Apertiꝰ
enim dicitur. Propter obedientiam a dño
gressus hominis diriguntur. & uiam eius
uolet. Et de penitentia dicit apłs: ne forte
det illis ds̃ penitentiam. De ĩp̃a etiam con¬
tinentia ñne aꝑtissime dictum ẽ: Et cũ
scirem quia nemo eẽ potest continens: nͥ¬
d̃s deus det. Et hoc ipsum erat sapientie.
scire cuius esset hoc donum. s forte conti¬
nentia donum dei ẽ: sapientiam uero sibi
ipse homo prestat. quia illud donum ñ
suum. s dei eẽ cognoscat. Immo ds̃ sapien¬
tes facit cecos: & testimonium dñi fidele
sapientiam prestans paruulis. Et si quis
indiget sapientia. postulet a deo qui dat oĩ¬
bus affluenter & ñ imꝓperat: ce dabit᷑ ei.
s apientes autem eẽ uirgines decet: ne lam¬
pades extinguantur. Quomodo sapientes:
nisi ñ alta sapientes. s humilib ꝯsentientes:
Dixit enim homini ipsa sapientia. Ecce pi¬

Expanded text:
manifestum est, quia cum fit, illo dante hamanifestum est, quia cum fit, illo dante habetur, illo adiuuante conpletur. apertius etiam dicitur propter oboedientiam: a domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet; et de paenitentia dicit apostolus: ne forte det illis deus paenitentiam. De ipsa etiam continentia nonne apertissime dictum est: et cum scirem, quia nemo esse potest continens nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum? Sed forte continentia donum dei est, sapientiam uero sibi ipse homo praestat, qua illud donum non suum, sed dei esse cognoscat. immo dominus sapientes facit caecos, et: testimonium dei fidele sapientiam praestat paruulis, et: si quis indiget sapientia, postulet a deo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat, et dabitur ei. sapientes autem esse uirgines decet, ne lampades earum extinguantur. quomodo sapientes nisi non alta sapientes, sed humilibus consentientes? dixit enim homini ipsa sapientia: ecce pi
Abbreviated transcription (Latin):
duntur mandata dei. Et tamen hanc inue¬
nimus optari. T̃u inquit p̃cepisti mandata
lla custodiri nimis. Deinde quid sequitur:
tinam dirigantur uie mee ad custodien¬
dis iustificationes tuas. Eunc ñ confundar.
uim inspicio omnia mandata tua. Quod
uim p̃cepisse suꝑposuit: hoc ut a se imple¬
stur optauit. Hoc sit utiq ne peccet᷑. Quod
si peccatum fuerit. precipitur ut peniteat:
ne defensione ce excusatione peccati. ꝑeat.
suꝑbiendo qui fecit. dum ñ uult penitendo
perire quod fecit. Etiam hoc a deo petitur.
ut intelligatur ñ fieri nisi eo prestante. a
quo petitur. Pone inquit dñe custodiam
ori meo. & ostium continentie circũ labia
mea. Non declines cor meum in uerba ma¬
la. ad excusandum excusationes in pecc̃is:
cum hominib oꝑantib iniquitatem. Si
gͦ ce obedientia qua eius mandata serua¬
mus. & penitentia qua peccata nr̃a ñ excu¬
samus s accusamus. optatur & petitur:

Expanded text:
diuntur mandata dei? et tamen hanc inuediuntur mandata dei? et tamen hanc inuenimus optari. tu, inquit, praecepisti mandata tua custodiri nimis. deinde sequitur: utinam dirigantur uiae meae ad custodiendas iustificationes tuas; tunc non confundar, dum inspicio in omnia mandata tua. quod deum praecepisse supra posuit, hoc ut a se inpleretur optauit. hoc fit utique, ne peccetur; quod si peccatum fuerit, praecipitur, ut paeniteat, ne defensione et excusatione peccati pereat superbiendo qui fecit, dum non uult paenitendo perire quod fecit etiam hoc a deo petitur, ut intellegatur non fieri nisi eo praestante a quo petitur. pone, inquit, domine, custodiam ori meo et ostium continentiae circum labia mea. non declines cor meum in uerba mala ad excusandum excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem. si ergo et oboedientia, qua eius mandata seruamus, et paenitentia, qua peccata nostra non excusamus, sed accusamus, optatur et petitur,
Abbreviated transcription (Latin):
aiuid itaꝙ habes quod ñ accepisti: Quaꝓpt̃
no ne a se sͥ putet eẽ dei uirgo quod talis est:
acñ potius hoc donum optimum desuꝑ de¬
sendere a patre luminum. apud quem ñ est
tͣnsmutatio. nec momenti obumbratio. Ita
inum ñ putabit modicum sͥ eẽ dimissum ait
modicum diligat: ce ignorans dei iusticiam
ac suam uolens ꝯstituere. iusticie dei ñ subici¬
atur: In quo uitio erat symon ille quem su¬
pauit mulier cui dimissa s̃ peccata multa.
quoniam dilexit multum: s cautius & ue¬
nus cogitaret omnia pecc̃a sic habenda tã¬
qͣn dimittantur a quib ds custodit ne cõ¬
mittantur. Testes sunt uoces piarum depre¬
cationum in scͥpturis scĩs: quib ostenditur
ia ipsa que precipiuntur a deo. ñ fieri. nisi
dante & adiuuante qui p̃cipit. Mendacit᷑
inim petuntur: si ea ñ adiuuante eius gr̃a
facere possemus. Quid tam generaliter ma¬
aimeq precipitur qm obedientia: qua custo¬

Expanded text:
quid itaque habes quod non accepisti? aut quid itaque habes quod non accepisti? aut tio, ne a se sibi putet esse dei uirgo, quod talis est, ac non potius hoc donum optimum desuper descendere a patre luminum, apud quem non est transmutatio nec momenti obumbratio. ita enim non putabit modicum sibi esse dimissum, ut modicum diligat et ignorans dei iustitiam ac suam uolens constituere iustitiae dei non subiciatur. in quo uitio erat Simon ille, quem superauit mulier, cui dimissa sunt peccata multa, quoniam dilexit multum. sed cautius et uerius cogitabit omnia peccata sic habenda, tamquam dimittantur, a quibus deus custodit ne committantur. testes sunt uoces piarum deprecationum in scripturis sanctis. quibus ostenditur ea ipsa, quae praecipiuntur a deo, non fieri nisi dante atque adiuuante qui praecepit. mendaciter enim petuntur, si ea non adiuuante eius gratia facere possemus. quid tam generaliter maximeque praecipitur quam oboedientia, qua custo
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatis incedit. Beati pauꝑes sp̃u. n
tamini eum qui ꝓpter uos pauꝑ facde
cum diues eẽt. Seati mites: imitami
eum qui dixit. discite a me quia miti
sum ce humilis corde. Beati lugentesi
uoluntatem eius qui misit me. Bealil
sericordes. imitamini eum qui uulnisꝰ
a latronib &e in uia iacenti semiuiuo
sperato ꝙ subuenit. Seati mundicsꝰ¬
Ocili enim ur̃i semꝑ ad dñm: quoniam iꝑ¬
e euellet de laqueo pedes ur̃os. Et nͥ dñs
noqui custodit eam. Et de ipsa continentia
ioquens apłs. ait. uolo autem omnes homi¬
nes eẽ sicut me ipsum: s unusquisꝙ ꝓprium
donum habet a deo. alius sic. alius autẽ sic.
Quis gͦ donat ista. Quis distribuit propria.
iicuiꝙ sicut uult: Nempe deus: apud quẽ
n at iniquitas. Ac ꝑ hoc qua equitate ille
faiciat. alius sic alius autem sic homini nosse:
ait impossibile. aut omnino difficile ẽ. En
tamen equitate faciat dubitare fas nõ est.

Expanded text:
uirginitatis incedit. beati pauperes spiritu, uirginitatis incedit. beati pauperes spiritu, imitamini eum, qui propter uos pauper factus est, cum diues esset. beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde. beati lugentes, uoluntatem eius qui misit me. beati misericordes, imitamini eum, qui uulnerato a latronibus et in uia iacenti semiuiuo desperatoque subuenit. beati mundicoculi enim uestri semper ad dominum, quoniam ipse euellet de laqueo pedes uestros, et: nisi t qui custodit. et de ipsa continentia loquens apostolus ait: uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a deo, alius sic, alius autem sic. quis ergo donat ista? quis distribuit propria unicuique sicut uult? nempe deus, apud quem non est iniquitas. ac per hoc qua aequitate ille faciat alios sic, alios autem sic, homini nosse aut inpossibile aut omnino difficile est; quin tamen aequitate faciat, dubitare fas non est.
Abbreviated transcription (Latin):
dia uirginum propria: ñ sunt eadem no
uirginum. qmuis xp̃i. Nam sunt alis ali
s nullis talia. Ite in hec. sequimini agtius
quia &e agni caro utiq uirgo. Hoc enin
se retinuit augustius. quod matri ñ abstr¬
lit conceptus & natus. Merito cũ sequin¬
ni. uirginitate cordis ce carnis quocumꝙ
ierit. Quid ẽ enim sequi. nisi imitari: Au
xp̃c pro nobis passus ẽ relinquens nob
exemplum. sicut ait apłs petrus. ut seu¬
mini uestigia eius. Hunc in eo quis qb
tur in quo imitatur: ñ in qͣntum ille es
dei unus. per quem facta sunt omnia hs
qnͣtum filius hominis. Que oportebat
se prebuit imitanda: ce multa in illo me
carnis ñ omnib. Non enim habent qu¬
quid faciant ut uirgines sint: in quibi
iam factum ẽ ut uirgines ñ sint. Sequ¬
tur itaq agnum ceteri fideles qui un¬
nitatem corꝑis amiserunt. ñ quocum
ille ierit. s quocumq ipsi potuerint lu¬
surt autem ubiꝙ preter cum in decoes

Expanded text:
ia uirginum Christi non sunt eadem non uirginum, quamuis Christi; nam sunt aliis alia, sed nullis talia. ite in haec, sequimini agnum, quia et agni caro utique uirgo. hoc enim in se retinuit auctus, quod matri non abstulit conceptus et natus. merito eum sequimini uirginitate cordis et carnis, quocumque ierit. quid est enim sequi nisi imitari? quia Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, sicut ait apostolus Petrus, ut sequamur uestigia eius. hunc in eo quisque sequitur, in quo imitatur: non in quantum ille filius dei est unus, per quem facta sunt omnia, sed in quantum filius hominis, quia oportebat, in se praebuit imitanda. et multa in illo ad carnis non omnibus; non enim habent quid faciant, ut uirgines sint, in quibus iam factum est, ut uirgines non sint. Sequantur itaque agnum ceteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque ille ierit, sed quousque ipsi potuerint. possunt autem ubique, praeter cum in decore
Abbreviated transcription (Latin):
minum dulcius: quem cogitatis uberius.
sperate felicius. cui seruitis instantius: a¬
mate ardentius. cui placetis attentius.
Lumbis accinctis ce lucernis ardentibus
expectate dñm: qnͣdo ueniat a nuptiis
hos afferetis ad nuptias agni canticum
nouum quod cantabitis in citharis ur̃is:
ñ utiq tale quale cantat uniuersa terra
tale quale nemo poterit dicere nisi uos. sic
enim uos uidit in apocalypsi qui pre ce¬
teris dilectus ab agno. qui discumbere su¬
per pectus eius solitus erat & bibere. ce e¬
ructuabat mirabilia suꝑ celestia. uerbũ
dei. Ipse uos uidit duodecies duodena mi¬
lia scõrum citharistas illibate uirginitatis
in corꝑe. inuiolate ueritatis in corde. Et
quia sequimini agnum quocumq ierit:
scͥpsit ille de uobis. Quo ire putamus hũc
agnum: quo nemo eum sequi uel audeat
uel ualeat nisi nos: Quo putamus eum ire:
In quos saltus &e prata: Ubi credo sunt
minea gaudia. Non gaudia huius secis

Expanded text:
minum dulcius, quem cogitatis uberius; minum dulcius, quem cogitatis uberius; sperate felicius, cui seruitis instantius; amate ardentius, cui placetis adtentius; lumbis accinctis et lucernis ardentibus expectate dominum, quando ueniat a nuptiis. uos adferetis ad nuptias agni canticum nouum, quod cantabitis in citharis uestris. non utique tale, quale cantat uniuersa terra,tale, quale nemo poterit dicere nisi uos. sic enim uos uidit in Apocalypsi quidam prae ceteris dilectus ab agno, qui discumbere super pectus eius solitus erat et bibebat et eructuabat mirabilia super caelestia uerbum dei. ipse uos uidit duodecies duodena milia sanctorum citharoedorum inlibatae uirginitatis in corpore, inuiolatae ueritatis in corde; et quia sequimini agnum quocumque ierit, scripsit ille de uobis. quo ire putamus hunc agnum. quo nemo eum sequi uel audeat uel ualeat nisi uos? quo putamus eum ire? in quos saltus et prata? ubi credo sunt gramina gaudia; non gaudia saeculi huius
Abbreviated transcription (Latin):
lune. alia gła stellarum. Si denarius ille
pro sanitate corꝑis poneretur. ñ ne cum re¬
cte ualemus omnib membris communis
ẽ sanitas: Et ipsa si usq in mortem ꝑmane¬
at: pariter &e equaliter omnib in est. Et
tamen posuit ds membra. singulum quoq
eorum in corꝑe prout uoluit. ut nec totum
sit oculus. nec totum auditus. nec totum
odoratus. & quicqͥd aliud ẽ habet suam pro.¬
prietatem: qͣmuis equaliter habeat cũ om¬
nib sanitatem. Ita quia ipsa uita eterna
pariter erit cum omnib scĩs: equalis dena¬
rius omnib attributus est: Quia uero in ip¬
sa uita eterna distincte fulgebunt lumina
meritorum: multe mansiones sunt apud
patrem. Ac per hoc in denario quidem nõ
impari: ñ uiuet alius alio prolixius. In mul¬
tis autem mansionib honoratur alius a¬
lio clarius. Pergite itaq scĩ dei pueri. ac pu¬
elle. mares ac femine. celibes &e innupte:
ꝑgite ꝑseueranter in finem. Laudate do¬

Expanded text:
lunae, alia stellarum. si denarius ille lunae, alia stellarum. si denarius ille pro sanitate corporis poneretur, nonne, cum recte ualemus omnibus membris, communis est sanitas et, si usque in mortem permaneat, pariter et aequaliter omnibus inest? et tamen posuit deus membra, singulum quodque eorum in corpore prout uoluit, ut nec totum sit oculus nec totum auditus nec totum odoratus et quidquid aliud habet suam proprietatem, quamuis aequaliter habeat cum omnibus sanitatem. ita quia ipsa uita aeterna pariter erit omnibus sanctis, aequalis denarius omnibus adtributus est; quia uero in ipsa uita aeterna distincte fulgebunt lumina meritorum, multae mansiones sunt apud patrem. ac per hoc in denario quidem non impari non uiuet alius alio prolixius; in multis autem mansionibus honoratur alius alio clarius. Pergite itaque sancti dei, pueri ac puellae, mares ac feminae, caelibes et innuptae, pergite perseueranter in finem; laudate do
Abbreviated transcription (Latin):
propriam excellentemq significat. ñ erit
commune cum multis. qmuis in eodem
regno & in eadem domo constitutis. Nã
ideo fortassis &e nomen dictum ẽ: quod eos
quib datur distinguit a ceteris. Quid sibi
gͦ uult inquiunt ille denarius qui opere
uinee terminato equaliter omnib reddi¬
tur. siue his qui ex prima hora. siue his qͥ¬
auid utiq nisi aliquid significat qͦd uñis
communiter habebunt sicuti ẽ uita ipsa
et̾na. ipsum regnum celorum: ubi erunt
om̃s quos deus p̃destinauit. uocauit. iusti¬
ficauit głificauit: Oportet enim corrup¬
bile hoc induere incorruptionem: ce mor¬
tale hoc induere immortalitatem. Hic est
ille denarius merces omnium. stella tñ
ab stella differt in gła: sic ce resurrectio
mortuorum. Hec sunt merita diuersa
scõrum. Si enim celum significaret᷑ illo
denario: ñne in celo ẽẽ omnib ẽ cõmune
siderib. Et tamen alia ẽ gła solis alia gła

Expanded text:
propriam excellentemque significat, non erit propriam excellentemque significat, non erit commune cum multis. quamuis in eodem regno et in eadem domo constitutis. nam ideo fortassis et nomen dictum est, quod eos, quibus datur, distinguit a ceteris. Quid sibi ergo uult, inquiunt, ille denarius, qui opere uineae terminato aequaliter omnibus redditur, siue his, qui ex prima hora, siue his, qquid utique? nisi aliquid significat, quod omnes communiter habebunt, sicuti est ipsa uita aeterna, ipsum regnum caelorum, ubi erunt omnes, quos deus praedestinauit, uocauit, iustificauit. glorificauit? oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem. hic est ille denarius, merces omnium; stella tamen ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. haec sunt merita diuersa sanctorum. si enim caelum significaretur illo denario, nonne in caelo esse omnibus est commune sideribus? et tamen alia est gloria solis. alia gloria
Abbreviated transcription (Latin):
qus nimium carnalis existimaret aliquid
lihis uerbis temꝑale spandum. continuo
subiecit. Nomen et̾num dabo eis: nec umqͣm
deerit. T̃amqͣm diceret. Quid tergiuersatis
impia cecitas. Quid serenitati ueritatis nebu¬
las tue ꝑuersitatis effundis: Quid in tanta
scͥpturarum luce tenebras unde insidieris
inquiris:. Quid temꝑalem tantummͦ uti¬
litatem ꝓmittis continentib scĩs: Nomen
et̃num dabo eis. Qͥd ab omni concubitu im¬
munes ce eo quoq ipso quod hic sic se absti¬
nent ea que sunt dñi cogitantes quomodo
placeant dño: ad t̾renam cõmoditatem re¬
ferre conaris: Nomen et̾num daboeis. Cd:
Regnum celoꝵ ꝓpter quod seipsos castra¬
uerunt sc̃ĩ spadones: in hac tantum uita
intelligendum eẽ iñtendis: Nomen eternũ
dabo eis. Et si forte hoc ipsum et̃num pro
diuturno conaris acciꝑe. addo. accumulo.
inculco: nec umqͣm deerit. Quid queris
ẽ spadonib dei quod utiq głam quandã

Expanded text:
quis nimium carnalis existimaret aliquid quis nimium carnalis existimaret aliquid in his uerbis temporale sperandum, continuo subiecit: nomen aeternum dabo eis, nec umquam deerit, tamquam diceret: quid tergiuersaris inpia caecitas?- quid tergiuersaris? quid serenitati ueritatis nebulas tuae peruersitatis offundis? quid in tanta scripturarum luce tenebras unde insidieris inquiris? quid temporalem tantummodo utilitatem promittis continentibus sanctis? nomen aeternum dabo eis. quid ab omni concubitu inmunes et eo quoque ipso, quo hinc sese abstinent, ea quae sunt domini cogitantes, quomodo placeant domino, ad terrenam commoditatem referre conaris? nomen aeternum dabo eis. quid regnum caelorum, propter quod se castrauerunt sancti spadones, in hac tantum uita intellegendum esse contendis? nomen aeternum dabo eis. et si forte hic ipsum aeternum pro diuturno conaris accipere, addo, accumulo, inculco: n e.c umquam deerit. quid quaerisest, spadonibus dei, quod utique gloriam quandam
Abbreviated transcription (Latin):
iaudanti eos qui seipsos castrauerunt nõ
prpter hoc seculum s ꝓpter regnum celoꝵꝑ
xp̃ianus contradicat affirmans hoc uite pre
santi eẽ itale ñ future. Quid aliud istis restat.
nsi ut ipsum regnum celorum ad hanc tem¬
poralem uitam in qua nunc sumus asserãt
ꝑtinere: sur enim &e in hanc insaniam ꝓgre¬
diatur ceca presumptio. Ergo quid hac asser¬
sione furiosius: Nam & si regnum celorum
aliqͣndo eccł̃a. etiam que hoc temꝑe ẽ appel¬
latur: ad hoc utiq sic appellatur quia fut᷑e
uite sempiterneꝙ colligitur. Qmuis ergo
promissionem habeat uite presentis &e fut᷑e:
Si sane sp̃s sc̃s tacuit quod contra istos im¬
pudentissime ac dementissime ꝑuicaces a¬
pertum atq incuncussum ualeret: eorũꝙ
beluinum impetum ab ouili suo mexpus¬
nabili munitione repelleret. Cum enim di¬
aisset de spadonib dabo eis in domo mea
e in muro meo locum nominatum melio¬
tem multo qͣm filiorum atꝙ filiarum: ne-

Expanded text:
laudanti eos qui se ipsos castraverunt, non laudanti eos qui se ipsos castraverunt, non propter hoc saeculum, sed propter regnum coelorum, christianus contradicat, afsenti esse utile, non futurae? quid aliud istis restat, nisi ut ipsum regnum caelorum ad hanc temporalem uitam, in qua nunc sumus, adserant pertinere? cur enim non et in hanc insaniam progrediatur caeca praesumptio? et quid hac adsertione furiosius? nam etsi regnum caelorum aliquando ecclesia etiam quae hoc tempore est appellatur, ad hoc utique sic appellatur, quia futurae uitae sempiternaeque colligitur. quamuis ergo promissionem habeat uitae praesentis et futurae, ane spiritus sanctus tacuit, quod contra istos inpudentissime ac dementissime peruicaces apertum atque inconcussum ualeret eorumque beluinum inpetum ab ouili suo inexpugnabili munitione repelleret. cum enim dixisset de spadonibus: dabo eis in domo mea et in muro meo locum nominatum, meliorem multo quam filiorum atque filiarum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nunciasse qui corꝑe abscisi sunt. Iste qus¬
error cause quam suscepimus suffragat᷑. sl
enim spadones istos qui in domo eius l¬
lum habent locum p̃tulit deus: s eis is
comeliorem: ostendit & coniugatis dari. sed
multo inferiorem. et gͦ concedamus in domo
bn pdietos futuros eunuchos scđ̃m carnem. qͥ
n populo isił ñ fuerunt. quia & ipsos uidemꝰ
cam iudei ñ fiant tamen fieri xp̃ianos: nec de
alis dxisse ꝓpħ̃am qui ꝓposito continentie con¬
ngia ñ querentes seipsos castrant ꝓpter regnũ
aesorum: itane tanta dementia quisqͣm ẽ contͣ¬
nus ueritati. ut in carne factos eunuchos me¬
iotn qͣm coniugatos locum in domo hab̾e¬
deseredat. ce pio proposito continentes corpꝰ
isꝙ ad contemptas nuptias castigantes
sapsos. ñ in corꝑe. s in ipsa concupiscentie ra¬
die castrantes. celestem &e angłicam uitam.
in terrena mortalitate meditantes. coniu¬
gatorum meritis pares eẽ contendat. ⁊ xp̃o

Expanded text:
praenuntiasse, qui corpraenuntiasse, qui corerror causae quam suscepimus suffragatur. Neque enim spadones istos eis qui in domo ejus nullum habent locum praetulit Deus, sed eis utulto meliorem; ostendit et conjugatis dari, sed multo inferiorem. Ut ergo concedamus in domo Dei praedictos futuros eunuchos secundum carnem, qui in populo Israel non fuerunt; quia et ipsos videmus cum Judaei non fiant, tamen fieri christianos; nec de illis dixisse Prophetam, qui proposito continentiae conjugia non quaerentes, se ipsos castrant propter regnum coelorum: itane tanta dementia quisquam est contrarius veritati, ut in carne factos eunuchos meliorem quam conjugatos locum in domo Dei habere credat, et pio proposito continentes, corpus usque ad contemptas nuptias castigantes, se ipsos non in corpore, sed in ipsa concupiscentiae radice castrantes, coelestem et angelicam vitam in terrena mortalitate meditantes, conjugatorum meritis pares esse contendat; et Christo
Abbreviated transcription (Latin):
tendit eos qui hoc faciunt p̃sentem taitui¬
modo necessitatem molestiarum conu¬
lium deuitare. in regno autem celorũ a¬
plius quiqqͣm ceteris ñ habere: De quis
autem spadonib loquitur ds̃ ꝑ ysaian
phetam. quib se dicit daturum in domu
&e in muro suo locum nominatum melc¬
rem multo qͣm filiorum atq filiarum ns
de his qui se ipsos castrant propter regnin
celorum: Nam illis quib ipsum uirile ñbrt
debilitatur ut generare ñ possint. sicut siu
eunuchi diuitum & regum. sufficit utiꝙ e
men ꝓposito sunt. ut coniuges si potuisit
haberent. ceteris in domo dei coniugats nl¬
libus adequari: qui prolem licite pudiceq
ceptam in dei timore nutriunt. docentisll¬
os suos ut ponant in deo spem suam ñ al
acciꝑe meliorem locum qͣm est filiorum &
filiarum. Neq enim uxores animi uirtint
s carnis necessitate ñ ducunt. Contendasl
qui uoluerit de his ppħam spadonib hos

Expanded text:
contendit eos, qui hoc faciunt, praesentem tantumcontendit eos, qui hoc faciunt, praesentem tantummodo necessitatem molestiarum coniugalium deuitare, in regno autem caelorum amplius quidquam ceteris non habere! De quibus autem spadonibus loquitur deus per Esaiam prophetam, quibus se dicit daturum in domo sua et in muro suo locum nominatum, meliorem multo quam filiorum atque filiarum, nisi de his, qui se ipsos castrant propter regnum caelorum? nam illis, quibus ipsum uirile membrum debilitatur, ut generare non possint, sicut sunt eunuchi diuitum et regum, sufficit utique,amen proposito sunt, ut coniuges si potuissent haberent, ceteris in domo dei coniugatis fidelibus adaequari, qui prolem licite pudiceque susceptam in dei timore nutriunt, docentes filios suos, ut ponant in deo spem suam, non autem accipere meliorem locum quam est filiorum atque filiarum. neque enim uxores animi uirtute sed carnis necessitate non ducunt. contendat sane qui uoluerit de his prophetam spadonibus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
frangit panem suum esurienti. si tantum
propter hanc uitam facit stultus ẽ: & ille
erit prudens qui castigat corpus suum
usq ad continentiam. quia nec coniugio
misceatur. si ei nichil proderit in regno ce¬
lorum: Postremo ipsum dñm audiamus
cundentissimam hinc sententia ꝓferentẽ.
Nsam cum de coniugib ñ separandis nisi.
sa fornicationis diuine ac terribiliter io¬
retur: dycerunt ei discipłi. Si talis ẽ causa
uxore: ñ expedit nubere. Quib ille ait as̃¬
nes in quit capiunt hoc uerbum. Sunt an
spadones. qui ita nati sunt. Sunt autem.
qui ab hominib factis̃. Et sunt spadonis
seipsos castrauerunt propter regnum ceb
am potest caꝑe capiat. Quid ueratius qus
iucidius dici potuit: xp̃c dicit ueritas aͥi
uirtus & sapientia dei dicit. eos qui ployn¬
posito ab uxore ducenda se continuerut¬
se castrare propter regnum celorum. & in¬
tra humana uanitas impia temeritate

Expanded text:
frangit panem suum esurienti, si tantum frangit panem suum esurienti, si tantum propter hanc uitam facit, stultus est, et ille erit prudens, qui castigat corpus suum usque ad continentiam, qua nec coniugio misceatur, si ei nihil proderit in regno caelorum? Postremo ipsum dominum audiamus euidentissimam hinc sententiam proferentem. nam cum de coniugibus non separandis nisi causa fornicationis diuine ac terribiliter loqueretur, dixerunt ei discipuli: si talis est causa cum uxore. non expedit nubere. quibus ille, non omnes, inquit, capiunt uerbum hoc. sunt enim spadones qui ita nati sunt; sunt autem alii qui ab hominibus facti sunt; et sunt spadones qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum. qui potest capere, capiat. quid ueracius, quid lucidius dici potuit? Christus dicit, ueritas dicit, uirtus et sapientia dei dicit eos, qui pio proposito ab uxore ducenda se continuerint, castrare se ipsos propter regnum caelorum, et contra humana uanitas inpia temeritate
Abbreviated transcription (Latin):
ea que dñi sunt quomodo placeat dño: qui
autem matrimonio iunctus ẽ. cogitat ea q̃
sunt mundi quomodo placeat uxori. &e di¬
uisa ẽ mulier nupta. & uirgo que innupta
ẽ sollicita ẽ que sunt dñi. ut sit sc̃a & corꝑe
ce sp̃u: que autem nupta ẽ sollicita ẽ que s̃
mundi quomodo placcat uiro: Non utiꝙ
ait cogitat ea que securitatis sunt in hoc
seculo. ut sine grauiorib molestus tempus
transigat. neꝙ ad hoc diuisam dicit innup-¬
tam ce uirginem ab ea que nupta ẽ idest dis¬
tinctam atq discretam: ut innupta in hac
uita secura sit ꝓpter temꝑales molestias e¬
tiosus ẽ. ut conetur asserere ñ ꝓpter regnum
celorum s ꝓpter p̃sens seculum dño placere
nos uelle: aut propter uitam istam. ñ ꝓpt
est aliud nisi miserabiliorem eẽ omnib ho¬
minib: Sic enim ait apłs. Si m hac uita
tantum in xp̃o sꝑantes sumus: miserabi¬
liores sumus omnib hominib. An uero qͥ

Expanded text:
ea quae sunt domini, quomodo placeat domino; qui ea quae sunt domini, quomodo placeat domino; qui autem matrimonio iunctus est, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori. et diuisa est mulier innupta et uirgo: quae innupta est, sollicita est quae sunt domini, ut sit sancta et corpore et spiritu; quae autem nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat uiro? non utique ait: cogitat ea, quae securitatis sunt in hoc saeculo, ut sine grauioribus molestiis tempus transigat; neque ad hoc diuisam dicit innuptam et uirginem ab ea, quae nupta est, id est distinctam atque discretam, ut innupta in hac uita secura sit propter temporales molestias etiosus est, ut conetur adserere non propter regnum caelorum, sed propter praesens saeculum domino placere nos uelle aut propter uitam istam, non proest aliud nisi miserabiliorem esse omnibus hominibus? sic enim apostolus ait: si in hac uita tantum in sperantes sumusmiserabiliores sumus omnibus hominibus. uero qui
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias. & earum tantum bonum ñ solũ
infra uirginalem. uerumetiam infra uidu¬
alem continentiam constituimus. Presentẽ¬
q: necessitatem coniugatorum ñ quidẽ ad
uitam et̾nam. uerumptamen ad excellen¬
tem głam &e honorem qui ꝑpetue continen¬
tie reseruatur. impedire eorum meritũ di¬
cimus: neꝙ hoc temꝑe nisi eis qui se ñ cõ¬
tinent nuptias expedire. t̾bulationemꝙ
carnis ex affectu carnali uenientem sine
quo nuptie incõtinentiũ ẽẽ ñ posfũt. nec uoluisse
tacere apłm uera p̾monentem. nec plenius
explicare hominum infirmitati parcentem.
Nunc iam scͥpturarum diuinarum euidentis¬
simis testimonus que pro nr̃e memorie mo¬
dulo recordari ualuerimus clarius appare¬
at: ñ ꝓpter p̃sentem huiꝰ seculi uitam s ꝓpt̾
futuram. quoniam regno celorum promit¬
titur ꝑpetuam continentiam diligendam.
Quis autem hoc ñ aduertat in eo quod pau¬
lopost idem apłs ait. qui sine uxore ẽ cogitat

Expanded text:
nuptias et earum tamen bonum non solum nuptias et earum tamen bonum non solum infra uirginalem, uerum etiam infra uidualem continentiam constituimus praesentemque necessitatem coniugatorum non quidem ad uitam aeternam, uerumtamen ad excellentem gloriam et honorem, qui perpetuae continentiae reseruatur, inpedire eorum meritum dicimus neque hoc tempore nisi eis, qui se non continent, nuptias expedire tribulationemque carnis ex affectu carnali uenientem, sine quo nuptiae incontinentium esse non possunt, nec tacere uoluisse apostolum uera praemonentem nec plenius explicare hominum infirmitati parcentem. Nunc iam scripturarum diuinarum euidentissimis testimoniis, quae pro nostrae memoriae modulo recordari ualuerimus, clarius adpareat non propter praesentem huius saeculi uitam, sed propter futuram, quae in regno caelorum promittitur, perpetuam continentiam deligendam. quis autem hoc non aduertat in eo, quod paulo post idem apostolus ait: qui sine uxore est, cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
Unde iam satis pro suscepto negotio diximus.
ce quantum potuimus demonstrauimus:
ne illud quod ait apłs. existimo autem hoc
bonum ẽẽ ꝓpter p̃sentem necessitatem. sic
eẽt accipiendum. tam qͣm si in hoc scło meli¬
ores sint. sacre uirgmnes fidelib coniugatis:
in regno autem celorum atq in futuro scło
pares sint. ne illud ubi ait de nubentib tͥbu¬
lationem autem carnis habebunt huiusmo¬
di. ego autem uobis parco. ita intelligendũ
tamqͣm nuptiarum peccatum & damna¬
tionem maluit dicere qͣm tacere. Harum
quidem fententiarum singulas duo errores
sibimet contrarii ñ eas intelligendo tenue¬
runt. Illam enim de p̃senti necessitate. illi
pro se interp̃tantur: qui nubentes ñ nu¬
bentib equare contendant. Hanc uero uͥ
dictum ẽ. ego autem uobis parco: illi. qui
nubentes damnare presumunt. Nos au¬
tem scđ̾m scͥpturarum scãrum fidem sa¬
namꝙ doctrinam nec peccatum eẽ dicimꝰ

Expanded text:
unde iam satis pro suscepto negotio diximus unde iam satis pro suscepto negotio diximus et, quantum potuimus, demonstrauimus nec illud, quod ait apostolus: existimo autem hoc bonum esse propter praesentem necessitatem, sic esse accipiendum, tamquam in hoc saeculo meliores sint sacrae uirgines fidelibus coniugatis, in regno autem caelorum atque in futuro saeculo pares sint, nec illud, ubi ait de nubentibus: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco ita intellegendum, tamquam nuptiarum peccatum et damnationem maluerit tacere quam dicere. harum quippe duarum sententiarum singulas duo errores sibimet contrarii non eas intellegendo tenuerunt. illam enim de praesenti necessitate illi pro se interpretantur, qui nubentes non nubentibus aequare contendunt, hanc uero, ubi dictum est: ego autem uobis parco, illi, qui nubentes damnare praesumunt. nos autem secundum scripturarum sanctarum fidem sanamque doctrinam nec peccatum esse dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
anadtur: ñ peccatum coniugii deuitatur. Al¬
oqum ꝑpetue continentie bonum ñ p̃cipue lau-¬
dari. s tͥantum ñ uituꝑari sufficeret: si ꝓpterȩa
teneretur quoniam nubere crimen eẽt. Dein¬
de quia ñ humana sententia. s diuine scͥp¬
due auctoritate ad tam excellens donũ ho¬
mines exhortandi sunt. ñ mediocriter neq p̃¬
tereunter agendum ẽ. ne cuiqͣm ipsa diuina
siytus in aliquo mentita uideatur. Dehoꝵ¬
tantur omnes potius qͣm exhortantur uir¬
gines sacras: qui eas sic ꝑmanere nuptiarũ
damnatione compellunt. Unde enim con¬
fidam uerum ẽẽ quod scͥptum ẽ. & qui ñ dat
nuptum melius facit. si falsum putant eẽ qͦd
iuxta suꝑius nichilominus ẽ scͥptum. & qui
dat uirginem suam benefacit: si autem lo¬
quenti scͥpture de nuptiarum bono indu¬
bitanter crediderint. eadem celestis eloquii
uerissima auctoritate firmate. ad melius su¬
um feruenti ac fidenti a lacritate tͣns currẽt.

Expanded text:
cenditur, non peccatum coniugii deuitatur. alcenditur, non peccatum coniugii deuitatur. alioquin perpetuae continentiae non praecipue laudari, sed tantum non uituperari sufficeret, si propterea teneretur, quoniam nubere crimen esset. deinde quia non humana sententia, sed diuina scripturae auctoritate ad tam excellens donum homines exhortandi sunt, non mediocriter neque praetereunter agendum est, ne cuiquam ipsa diuina scriptura in aliquo mentita uideatur. dehortantur enim potius quam exhortantur uirgines sacras, qui eas sic permanere nuptiarum damnatione conpellunt. unde enim confidant uerum esse, quod scriptum est: et qui non dat nuptum melius facit, si falsum putant esse, quod iuxta superius nihilominus scriptum est: et qui dat uirginem suam, bene facit? si autem loquenti scripturae de nuptiarum bono indubitanter crediderint, eadem caelestis eloquii ueracissima auctoritate firmatae ad melius suum feruenti ac fidenti alacritate transcurrent.
Abbreviated transcription (Latin):
nes mariti &e uxores ex eo quod apłs dicere no¬
it accusantur. Damnationem quippe ue¬
aram inquiunt tacuit. cum ait. Ego autem
nobis parto. Quis hoc: Nempe ille qui suꝑiꝰ
deste tacuit coniugiorum suspicamini cri¬
men: & in eo quod aꝑte dixit coniugiorum
ñ agnoscias defensionem: An eos damnat.
tacitus: quos locutus absoluit: Nonne iã
mitius accusatur susanna. ñ de coniugio.s
de ipso adulterio: qͣm doctrina apłica de
mendatio: Quid in tanto ꝑiculo faceremus.
nisi tam certum aꝑtumꝙ eẽt pudicas nup¬
uas ñ debere damnari: qmͣ certum aꝑtumq
st scãm sc̃pturam ñ posse mentiri. Hic di¬
cit aliquis. Quid hoc ꝑtinet ad scãm uirgini¬
tatem uel ꝑpetuam continentiam: cuiꝰ p̃di¬
cato isto sermone suscepta ẽ: Cui respondeo
prmo quod suꝑius commemoraui. Ex hoc
głam maioris illius boni eẽ maiorem quod
lius adipiscende causa bonum coniugale trans¬

Expanded text:
nes mariti et uxores ex eo, quod apostolus dicere nones mariti et uxores ex eo, quod apostolus dicere noluit, accusantur. damnationem quippe uestram, inquiunt, tacuit, cum ait: ego autem uobis parco. quis hoc? nempe ille, qui superdeste tacuit, coniugiorum suspicamini crimen et in eo, quod aperte dixit, coniugiorum non agnoscitis defensionem? an eos damnat tacitus, quos locutus absoluit? nonne iam mitius accusatur Susanna non de coniugio, sed de ipso adulterio quam doctrina apostolica de mendacio? quid in tanto periculo faceremus, nisi tam certum apertumque esset pudicas nuptias non debere damnari. quam certum apertumque est sanctam scripturam non posse mentiri? Hic dicet aliquis: quid hoc pertinet ad sacram uirginitatem uel perpetuam continentiam, cuius praedicatio isto sermone suscepta est? cui respondeo primo, quod superius commemoraui, ex hoc gloriam maioris illius boni esse maiorem, quod eius adipiscendae causa bonum coniugale trans
Abbreviated transcription (Latin):
sanne debeat eẽ damnatio. Absit gͦ ut it
dixerit apłs nuptis siue nupturis: ego aina
uobis parco. tamqͣm uoluerit dicere que ꝑ¬
na coniugatis in futuro seculo debeatur. abs
ut a daniele de temꝑali uidicio liberatatas
paulus mittat in gehennam. Absit ut mas¬
talis thorus ei pena sit ante tͥbunal xp̃i els
fidem seruando elegit: sub falsa accusatios
adulterii uel ꝑiclitari uel mori. Quid egiis
illa melius michi ẽ incidere in manus uꝰ
qm peccare in conspectu dei. si deus eam
rat ñ quia pudicitiam nuptialem send̾
pberaturus .s quia nupserat damnaturus
et muinc quotiens castitas coniugalis aduer¬
sus calumpniatores eriminatores ꝙ nupti
ditur. totiens a falso erimine lib̾atur. & mul
cmaiore negotio. T̃unc enim uni coniuga¬
te muinc omnab. ẽunc de occulto & falso
adulterio: nunc de uero ce manifesto conu¬
bio erimen intenditur. T̃unc una mulier ex
eo quod iniqui seniores dicebant: nunc om¬

Expanded text:
sannae debeat esse damnatio. Absit ergo, ut ita sannae debeat esse damnatio. Absit ergo, ut ita dixerit apostolus nuptis siue nupturis: ego autem uobis parco, tamquam noluerit dicere, quae poena coniugatis in futuro saeculo debeatur; absit, ut a Danihele de temporali iudicio liberatam Paulus mittat in gehennam; absit, ut maritalis torus ei poena sit ante tribunal Christi, cui fidem seruando elegit sub falsa accusatione adulterii uel periclitari uel mori. quid egit uox illa: melius est mihi incidere in manus uestras quam peccare in conspectu dei, si deus eam fuerat, non quia pudicitiam nuptialem seruabat, liberaturus, sed quia nupserat damnaturus? et nunc quotiens castitas coniugalis aduersus calumniatores criminatoresque nuptiaditur, totiens a falso crimine liberatur et multo maiore negotio. tunc enim uni coniugatae, nunc omnibus; tunc de occulto et falso adulterio, nunc de uero et manifesto conubio crimen intenditur; tunc una mulier ex eo quod iniqui seniores dicebant, nunc om
Abbreviated transcription (Latin):
uel tͣnsiliendum p̃ueniendo petitores.N.
autem putaret duũ oꝑum boni atꝙ meli¬
fuit. qui quod ait apłs. existimo autẽ hoc bi¬
in illa uita et̾na nichil ceteris amplius habi¬
turi eẽnt. qui hoc melius egissent. In qua dii¬
tatione cum ad illud ueniremus quod idẽ an
icurrimus: qui ñ equales ꝑpetue contina¬
tie nuptias facerent. s eas omnino danmua¬
fugiendi duo isti errores aduersa front
fligunt. quia ueritatis medium dener
luerunt: quo &e certa ratione. & scãrum sc̃ti¬
rarum auctoritate nec peccatum esse nuri¬
as inuenimus: nec eas bono uel uirginals
continentie uel etiam uidualis equanus
Auii quippe appetendo uirginitatem: nui¬
tias tamqͣm adulterium detestandas et̃ pi¬
tauerunt. Alii uero defendendo conubium
excellentiam ꝑpetue continentie nichil ni¬
reri amplius qmͣ coniugalem pudiciamu¬
luerunt: quasi uel susanne bonum man
sit humiliatio. uel marie maius bonum lil¬

Expanded text:
uel transiliendus praeueniendo petitores. Ne quis uel transiliendus praeueniendo petitores. Ne quis autem putaret duorum operum, boni atque melifuit, qui quod ait apostolus: existimo autem hoc boin illa uita aeterna nihil ceteris amplius habituri essent, qui hoc melius elegissent. in qua disputatione cum ad illud ueniremus, quod idem apincurrimus, qui non aequales perpetuae continentiae nuptias facerent, sed eas omnino damnafugiendo duo isti errores aduersa fronte confligunt, quia ueritatis medium tenere noluerunt: quo et certa ratione et sanctarum scripturarum auctoritate nec peccatum esse nuptias inuenimus nec eas bono uel uirginalis continentiae uel etiam uidualis aequamus. Alii quippe adpetendo uirginitatem nuptias tamquam adulterium detestandum esse putauerunt; alii uero defendendo conubium excellentiam perpetuae continentiae nihil mereri amplius quam coniugalem pudicitiam uoluerunt. quasi uel Susannae bonum Mariae sit humiliatio uel Mariae maius bonum Su
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse: Primitus gͦ ac maxime qui bonũ
uirginitatis eligunt: scͥpturas sacras fir¬
missime teneant. nichil eẽ mentitas. Ac ꝑ
hoc etiam illud uerum eẽ quod dictum ẽ:
ce si acceꝑis uxorem ñ peccasti. ce si nupserit
uirgo ñ peccat. Nec putent minui tã mag¬
num bonum integritatis: si nuptie ñ erũt
malum. Immo uero hinc sibi potius ma¬
ioris gła palmam p̃paratam ẽẽ confidat.
que ñ damnari si nuberet timuit. s hono¬
ratius coronari: quia ñ nubere concupiuit.
Qui gͦ sine coniugio ꝑmanere uoluerint. ñ
tamqͣm foueam peccati nuptias fugiant.
s tam qͣm collem minoris boni tͣnscendant:
ut in maioris continentie monte requiescant.
Ea quippe lege collis iste inhabitatur: ut ñ
cum uoluerit quis emigret. Mulier enĩ al¬
ligata ẽ. qmͣdiu uir eius uiuit. Uerumptam̃
ad continentiam uidualem: ab ip̃so tamqͣm
gradu conscenditur. Eropter uirginalem uͭ
uel declinandum ẽ ñ ꝯsentiendo petitorib

Expanded text:
fuisse? primitus ergo ac maxime qui bonum fuisse? primitus ergo ac maxime qui bonum uirginitatis eligunt, scripturas sanctas firmissime teneant nihil esse mentitas ac per hoc etiam illud uerum esse, quod dictum est: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. nec putent minui tam magnum integritatis bonum, si nuptiae non erunt malum. immo uero hinc sibi potius maioris gloriae palmam praeparatam esse confidat, quae non damnari, si nuberet, timuit, sed honoratius coronari, quia non nuberet. concupiuit. qui ergo sine coniugio permanere uoluerint, non tamquam foueam peccati nuptias fugiant, sed tamquam collem minoris boni transcendant, ut in maioris continentiae monte requiescant. ea quippe lege collis iste inhabitatur, ut non cum uoluerit quis emigret; mulier enim adligata est, quamdiu uir eius uiuit. uerumtamen ad continentiam uidualem ab ipso tamquam gradu conscenditur; propter uirginalem uero uel declinandus est non consentiendo petitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
frangere conantur: quia una omnes cerui¬
ces suꝑbe dureq franguntur. einde secta¬
tores &e sectatrices ꝑpetue continentie ce sa¬
cre uirginitatis ammoneo. ut bonum suũ
ita preferant nuptiis: ne malum iudicẽt
nuptras Neq fallaciter. s plane ueraciter
ab apło dictum nouerint. Qui dat nuptum
bene facit. & qui ñ dat nuptum melius fa¬
cit: &e si acceꝑis uxorem ñ peccasti. ce si nup¬
serit uirgo ñ peccat. Et paulopost. Beati¬
or autem erit si sic ꝑmanserit scđm meam
sententiam. E ne humana sententia puta¬
retur: ad iungit. Puto autem quod &e ego
nra. ne minora damnentur. Melior est in
scͥptura dei ueritas dei: qͣm in cuiꝰqͣm men¬
te & carne uirginitas hominis. Quod castũ
ẽ sic ametur: ut quod uerum ẽ nõ negetur.
Nam quid mali ñ possunt etiam de carne su¬
a cogitare: qui credunt apłicam linguam
eo ipso loco ubi uirginitatem corꝑis ꝯmen¬
dabat corruptione mendatii uirginem nõ

Expanded text:
frangere conantur, qua una omnes ceruifrangere conantur, qua una omnes ceruices superbae duraeque franguntur. Vnde sectatores et sectatrices perpetuae continentiae et sacrae uirginitatis admoneo, ut bonum suum ita praeferant nuptiis, ne malum iudicent nuptias, neque fallaciter, sed plane ueraciter ab apostolo dictum nouerint: qui dat nuptum, bene facit; et qui non datnuptum, melius facit. et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo non peccat. et paulo post: beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meam sententiam. et ne humana sententia putaretur, adiungit: puto autem, et ego iora, ne minora damnentur. melior est in scriptura dei ueritas dei quam in cuiusquam mente aut carne uirginitas hominis. quod castum est sic ametur, ut quod uerum est non negetur. nam quid mali non possunt etiam de sua carne cogitare, qui credunt apostolicam linguam eo ipso loco, ubi uirginitatem corporis commendabat, a corruptione mendacii uirginem non
Abbreviated transcription (Latin):
lumniantur. quod eas ex obliquo sententia ista
damnauerit. uelut ipsam damnationem no¬
luerit dicere. cum ait. Ego autem uobis par¬
co. Ut uidelicet cum istis parcit. anime sue
ñ peꝑcerit. si mentiendo dixerit: ce si acceꝑis
uxorem ñ peccasti. & si nupserit uirgo ñ pec¬
cat. Quod qui de scã scͥptura credunt. uel cre¬
di uolunt. tamqͣm uiam sͥ muniunt ad men¬
tiendi licentiam. uel ad defensionem sue per-¬
uerse opmionis: ubicumq aliud sentiunt
qͣm sana doctrina postulat. Si quid enĩ ma¬
nifestum de diuinis libris ꝓlatum suerit. qͦ
eorum confutentur errores: hoc ad manum
habent. uelut scutum quo se aduersus uerita¬
tem quasi tuentes nudent. a diabolo uulneran-¬
dos: ut dicant hoc auctorem libri ñ uerum
dixisse. Alias ut infirmis parceret. alias ut
contemptores terreret: si cut occurrerit causa
qua eorum ꝑuersa sententia defendatur. atꝙ
ita dum ea que opmantur defendere. quam

Expanded text:
lumniantur. quod eas ex obliquo sententia ista lumniantur. quod eas ex obliquo sententia ista damnauerit; uelut ipsam damnationem noluerit dicere, cum ait: ego autem uobis parco, ut uidelicet, cum istis parcit, animae suae non pepercerit, si mentiendo dixit: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. quod qui de sancta scriptura credunt uel credi uolunt, tamquam uiam sibi muniunt ad mentiendi licentiam uel ad defensionem suae peruersae opinionis, ubicumque aliud sentiunt quam sana doctrina postulat. si quid enim manifestum de diuinis libris prolatum fuerit, quo eorum confutentur errores, hoc ad manum habent uelut scutum, quo se aduersus ueritatem quasi tuentes nudent a diabolo uulnerandos, ut dicant hoc auctorem libri non uerum dixisse, alias ut infirmis parceret, alias ut contemptores terreret, sicut occurrerit causa, qua eorum peruersa sententia defendatur. atque ita dum ea, quae opinantur, defendere quam
Abbreviated transcription (Latin):
nis qͣm nupturis p̃dicit apłs. susciꝑe toleran¬
dam ꝑstultum eẽt. nisi metueretur in continẽ¬
tib. ne temptante sathana in pecc̃a damna¬
bilia laberentur. Quod autem se dicit eis par¬
cere quos ait tͥbulationem carnis habituros.
nichil michi interim sanius occurrit. qͣm eum
noluisse aꝑire ce explicare uerbis eandem ipsã
carnis tͥbulationem quam p̃nuntiauit eis qui
eligunt nuptias: in suspicionib zeli coniugalis.
in procreandis filiis atq nutriendis: in timori¬
b ce in errorib orbitatis. Quotus enim quisꝙ
cum se conubii uinculis obligauerit: ñ istis tra¬
hatur atq agitetura ffectib. Quos neq nos ex¬
aggerare debemus. ne ipsis ñ parcamus. quib
parcendum existimauit apłs. T̃antum ꝑ hoc
quod breuiter posuit cautum fieri lectorem o¬
portuit. aduersus eos qui in hoc quod scͥptum
est. tbulationem autem carnis habebunt hu¬
iusmodi. ego autem uobis parco. Nuptias ca¬

Expanded text:
nis, quam nupturis praedicit apostolus, suscipere tolerannis, quam nupturis praedicit apostolus, suscipere tolerandam perstultum esset, nisi metueretur incontinentibus, ne temptante satana in peccata damnabilia laberentur. quod autem se dicit eis parcere, quos ait tribulationem carnis habituros, nihil mihi interim sanius occurrit. quam eum noluisse aperire et explicare uerbis eandem ipsam carnis tribulationem, quam praenuntiauit eis qui eligunt nuptias in suspicionibus zeli coniugalis, in procreandis filiis atque nutriendis, in timoribus et maeroribus orbitatis. quotus enim quisque, cum se conubii uinculis adligauerit, non istis trahatur atque agitetur affectibus? quos neque nos exaggerare debemus, ne ipsis non parcamus, quibus parcendum extimauit apostolus. Tantum per hoc, quod breuiter posui, cautum fieri lectorem oportuit aduersus eos, qui in hoc, quod scriptum est: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, nuptiis ca