comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimas quib ne templum qui¬
dem usꝙͣ conferri posset edificauit. eas¬
ꝙ amicoꝵ uocabulis unam cesariũ. agͥp¬
pium alteram nominauit. Nec uero solis
tectis memoriam eoꝵ ce cognomina circũ¬
scribit. sed in totas etiam ciuitates studi¬
um libertatis extendit. ꝓrsus non ẽ. idono¬
us regni locus. quem honore cȩsaris nu¬
dum reliquerit. Postea uero ꝙͣ fines suos
templis repleuit. in ꝓuinciam quoq eꝰ
honores effudit. & in multis ciuitatib tẽ¬
pla quȩ cesarea nominant᷑ constituit.
Cetera uero eius oꝑa munificenter con¬
dita omitto. Scire uero cupientes adio¬
sepphi uel egesippi libros conuolare stu¬
deant. Unuis uamq ciuitatis portum
atq oꝑa enarrabo ab eo ꝑacta. Ergo cũ
uidisset unam ciuitatũ uetustate iam
fessam. quȩ phirgos stratonis uocabat᷑
in littore maris. totã eam candido rep¬
uit saxo. Littora uero contigua huius
ciuitatis adeo fuerunt importuosa ut

Expanded text:
pulcherrimas, quibus ne templum quipulcherrimas, quibus ne templum quidem usque conferri posset, aedificavit, easque amicorum vocabulis, unam Caesarium, Agrippium alteram nominavit. Nec vero solis tectis memoriam eorum et cognomina circumscripsit, sed in totas etiam civitates, studium liberalitatis extendit. Prorsus non est idoneus regni locus, quem honore Caesaris nudum reliquerit. Postea vero quam fines suos templis replevit, in provinciam quoque honores ejus effudit, et in multis civitatibus templa, quae Caesarea nominantur, constituit. Caetera vero ejus opera munificenter condita omnino. Scire vero cupientes, ad Josephi libros convolare studeant. Unius autem civitatis portum atque opera enarrabo ab eo peracta. Ergo cum vidisset unam civitatum vetustate jam fessam, quae Pyrgos Stratonis vocabatur, in littore maris totam eam candido reparavit saxo. Littora vero contigua hujus civitatis adeo fuerunt importuosa, ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ami. antedonam. ioppem. turrem strato¬
nis simul donauit. cccc. etiam stipatores
ex gallia. quib septa incedebat cleopa¬
tra. ad custodiam corꝑis regi concessit.
multa q alia. Sed his omnib rex plus
letabatur. quia a cesare suꝑ omnes infra
agripam diligebatur. ab agrippa infra
cesarem
¶lR postꝙͣ tragon regioneni oe bat¬
thaneam omnemq terram galileȩ dici¬
oni herodis cȩsar subdidit. totiꝰq siriȩ
ꝓcuratorem constituit. animus herodis
Mt̾rȩ spacium quã fuerat circa templũ
muro amplexus . ẽ: ingenti sumptu ce
munificentia. singulari argumento.
rant in ambitu fani magnȩ porticus. ei¬
q coniunctum a septentrione castellũ.
& illas quidem a fundanentis erexit.
hoc autẽ nulla re minus ꝙͣ regni sedes
largis opib renouatum antoniã uoca¬
uit in honorẽ antonii. Quin etiam do¬
mo sibi regia in suꝑiore parte ciuitatis
extructa. duas ȩdes in ea maximas atq

Expanded text:
zan, Anthedonam, Iopen, turrem Stratozan, Anthedonam, Iopen, turrem Stratonis simul donauit; CCCC quoque stipatores ex Gallia, quibus saepta incedebat Cleopatra, ad custodiam corporis regi concessit multaque alia. Sed his omnibus rex pluris habebat, quia a Caesare super omnes, infra Agrippam tamen, diligebatur, ab Agrippa infra Caesaremr postquam Tracon regionem, et Bathaneam, omnemque terram Galileae ditioni Herodis Caesar subdidit, totiusque Syriae procuratorem constituit, animus Herodis terrae spatium quam fuerat circa templum muro amplexus est, ingenti sumptu et munificentia singulari, argumento erant in ambitu fani magnae porticus, eisque conjunctum a Septentrione castellum, et illas quidem a fundamentis erexit. Hoc autem nulla re minus quam regni sedes largis opibus renovatum Antoniam vocavit, in honorem Antonii. Quin etiam domo sibi regia in superiore parte civitatis exstructa, duas aedes in ea maximas atque
Abbreviated transcription (Latin):
Recte tamen fecit antonius. qui magis
cleopatre ꝗͣ tibi paruit. Ie nãq lucrati su¬
mus. ꝓpt̾ eiꝰ amsticiã. Huius sermonis hu¬
manitate. regem ne quid de amicicia sua
dubitaret hortatꝰ. &e diadema illi impo¬
suit. ox regnũ confirmauit. Inde inegiptũ
ꝓsecutus cęsaris iter. suppeditatis omnib
quȩ usui uel ipsi uel exercitui forent. maxi¬
mam grãm imꝑatoris sibi suo studio con¬
ciliauit. p̃cipue quia in locis aridiorib
usq pelusium regali ꝓuisione aquarum
affluentiã subministrauit. Qͥb officiis
tantũ sui amorem infudit omnib. ut plꝰ
uideret᷑ meruisse ꝙͣ accepisset. minorq
regni potestas. q̃ humanitatis largitas
estimaretur Unde cȩsar ex sententia reby
intra egiptum gestis. antouio & cleopatra
defunctis. ñ solũ qadẽpta erant herodi red¬
didit. uerum etiam preter illa quȩ cleopa¬
tra auerterterat. ⁊ ad oram ipponem sama¬
riam ei concessit. iaritimasq urbes. ga¬

Expanded text:
Recte tamen fecit Antonius, qui magis Recte tamen fecit Antonius, qui magis Cleopatrae quam tibi paruit. Te namque lucrati sumus propter ejus amicitiam. Hujus sermonis humanitate regem, ne quid de amicitia sua dubitaret, hortatus, et diadema illi imposuit, et regnum confirmavit. Inde in Aegyptum prosecutus Caesaris iter, suppeditatis omnibus quae usui vel ipsi vel exercitui forent, maximam gratiam imperatoris sibi suo studio conciliavit: praecipue quia in locis aridioribus usque Pelusium regali provisione aquarum affluentiam subministravit. Quibus officiis tantum sui amorem infundit omnibus, ut plus videretur meruisse quam accepisset, minorque regni potestas quam humanitatis largitas aestimaretur. Unde Caesar ex sententia rebus intra Aegyptum gestis, Antonio et Cleopatra defunctis, non solum quae adempta erant Herodi reddidit, verum etiam praeter illa quae Cleopatra averterat, Zadoram, Hipponem, Samariam, ei concessit,
Abbreviated transcription (Latin):
cere qđ omnimodo armis quoq me gratũ
erptus ẽẽt nsi arabes ꝓhibuissent. Ue¬
runtamen oe auxilia ꝑ uirib meis ei misi.
oe multa frumenti milia. Ego enim optimũ¬
ei consiliũ dedi. unam. ẽẽ. dicens cleopatre mor-¬
tẽ aduersoꝵ correctionem. quã si occidisset.
oe peccunias ei &e muros ad tuicionẽ oe exer¬
citũ. & memetipsum belli contrate sociũ
pollicebar. Sed ꝓfecto eiꝰ aures cleopatrȩ a¬
mores &e ds qui uictoriam tibi donauit
obstrux. Una ergo cũ antonio uictus sũ
ce regni coronam cũ eius fortuna deposui
Adte autem ueni spem salutis de iurtute
p̃sumens. &e ne in examen ad duceretur
ꝓꝑans qualis amicus alicuius fuerim. Ad
hec cȩsar. ĩmo uero saluus esto inquid. &e
nunc regnato cercius. Nam meritus es ut
plurimos regas. cũ amiciciã tanta fide tu¬
earis. Exꝑire aut̃ ut etiam feliciorib fidꝰ
ꝑmaneas. Siquidẽ ego p̃clarissimam spẽ
detua quidem magnanunitate ꝑmitto.

Expanded text:
cere quod omni modo armis quoque me gratum cere quod omni modo armis quoque me gratum expertus esset, nisi Arabes prohibuissent. Verumtamen et auxilia pro viribus ei misi, et multa frumenti millia. Ego enim optimum consilium ei dedi, unam esse dicens Cleopatrae mortem adversariorum correctionem. Quam si occidisset et pecunias ei et muros ad tuitionem, et exercitum et me metipsum belli contra te socium pollicebar. Sed profecto ejus aures Cleopatrae amores, et Deus, qui victoriam tibi donavit, obstruxit. Una ergo cum Antonio victus sum, et regni coronam cum ejus fortuna deposui. Ad te autem veni, spem salutis de virtute praesumens, et ne in examen duceretur properans qualis amicus et cujus fuerim. Ad haec Caesar: Imo vere salvus esto, inquit, et nunc regnato certius. Nam meritus es ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Experire autem ut etiam felicioribus fidelis permaneas. Siquidem ego praeclarissimam spem de tua quidem magnanimitate promitto.
Abbreviated transcription (Latin):
namq elementoꝵ sunt quoq uicia. nul¬
lumq dampnum inferunt. nisi ex ipsis
euenerit. Nã pestilentiȩ quidem uł famis
uel terrȩ motꝰ. signum aliqd tardius for¬
tasse precesserit. ipsa uero cũ exteterint
sui magnitudine finiuntur. Dalib uero
exemplis suos animauit imlites herodes
hostes aggressus suꝑauit & uicit. Quam¬
dui quidem restiterunt. ñ magna cedes
eoꝵ facta . ẽ. Ubi ergo terga nudauerunt.
multi a iudeis multi uero a semetipsis
conculcati. quos herodes pene omnes aut
inter fecit aut cepit. Set hanc fuscaiut
iuictoriã sollicitudo ꝓpter amiciciam auto¬
nii pꝰ uictoriã cesaris apd̃ acciũ. Itaq hero¬
des tradens se ꝑicło rodumq transmissus.
adiit cȩsarem sine diademate ueste qui¬
dem cultuq priuato. sed fastu regio: neq
dissimulata ueritate. corã hec dix̃. Ego cȩ¬
sar rex factus ab antonio. fatece utilẽ me
fuisse regẽ antonio. neq dubitauerim di¬

Expanded text:
sunt elementorum quoque vitia, nulsunt elementorum quoque vitia, nullumque damnum inferunt, nisi ex ipsis evenerit. Nam pestilentiae quidem, vel famis, vel terraemotus signum aliquod tardius fortasse praecesserit; ipsa vero cum exstiterint, sui magnitudine finiuntur. Talibus vero exemplis suos animavit milites. Herodes, hostes aggressus, superavit et vicit. Quandiu quidem restiterunt, non magna caedes eorum facta est: ubi vero terga verterunt, multi a Judaeis, multi vero a semetipsis conculcati, quos Herodes pene omnes aut interfecit aut cepit. Sed hanc fuscavit victoriam sollicitudo propter amicitiam Antonii post victoriam Caesaris apud Actium. Itaque Herodes tradens se periculo, Rhodumque transmissus, adiit Caesarem sine diademate, veste quidem cultuque privato, sed fastu regio, neque dissimulata veritate, coram haec dixit: Ego Caesar, rex factus ab Antonio, fateor utilem me fuisse regi Antonio, neque dubitaverim di
Abbreviated transcription (Latin):
calamitas herodẽ. Nam eius regni anno
UII.oe acciaco bello feruente. t̾rȩ motus
citus herodis mansisset incolumes. qm̃
sub diuo degebat. Hanc miseriã tudeors
ut fama ꝑceꝑunt arabes. tͥstib enim numn¬
ciis grauius aliquid affingit᷑ mox in iude¬
am cũ omni exercitu ruunt. Herodes ue¬
ro audiens aduentũ illoꝵ. ita suos solaba¬
tur ut ferunt. Non enim tantũ manu
armisq freti. quantũ nr̃is calamitatib
ueniunt. fallax autẽ spes. ẽ. quȩ ñ suis
uirib intitur. sed alienis aduersis. Neq
uero uel scd̃ẽ res uel contrariȩ apud ho¬
mies certȩ sunt sedin utramq partem
uitissim uideas nutare fortunam. Et id exẽ¬
pla uobis ꝓpͥa demonstrabunt. Nempe p̃¬
lio suꝑiore uictores. post ab hostib uicti
sumnus & nunc ergo quantũ estimare lic&e
at rerũ amima carentium motus. neq
arbitremini terrȩ concisionem alicuiꝰ
fut᷑e cladis. ẽẽ. portentum. Naturalia

Expanded text:
calamitas Herodem. Nam ejus regni anno calamitas Herodem. Nam ejus regni anno septimo, et Actiaco bello fervente, terraemotus citus Herodis mansisset incolumis, quoniam sub dio degebat. Hanc miseriam Judaeorum ut fama perceperunt Arabes, tristibus enim nuntiis gravius aliquid affingitur, mox in Judaeam cum omni exercitu ruunt. Herodes vero audiens adventum illorum, ita suos solabatur, ut fertur: Non enim tantum manu armisque freti quantum nostris calamitatibus veniunt. Fallax autem spes est, quae non suis viribus nititur, sed alienis adversis. Neque vero vel secundae res, vel contrariae apud homines certae sunt, sed in utramque partem vicissim videas nutare fortunam. Et id exempla vobis propria demonstrabunt. Nempe praelio superiore victores, post ab hostibus victi sumus. Et nunc ergo, quantum aestimare licet,at rerum anima carentium, motus, neque arbitremini terrae concussionem alicujus futurae cladis esse portentum. Naturalia
Abbreviated transcription (Latin):
Qitur herodes senatus consultu. antonii¬
q atq cȩsaris fauore in regno iudeoꝵ con¬
firmatus ut suꝑius enarrauimꝰ. dum
cũ omni belli apparatu instructus ut cũ
antonio ad acciacum ꝓꝑaret bellũ. callio
a cleopatra quidem interceptꝰ ẽ ne parti¬
ceps fieret ꝑiculoꝵ antigoni. Regib enĩ
id ẽ. malicho arabie. atq herodi insidias
tendens. bellum in arabas ut herodi cõ¬
mitteret ꝑsuadet antonio. quos si uicisset
arabiȩ domina si uictus. ẽẽt iudeoꝵ con¬
stitueretur. alterumq potentiũ ꝑ alterũ
pessundaret. ded hanc eiꝰ uoluntatem
octauianus p̃uenit cȩsar. Herodes autẽ
mox ut in arabiam uenit. bello exceptus
suꝑior factus: uictoria potitus . ẽ. Arabes
uͦ cũ uicti. eẽnt. maiore motu suscitantur
cũ ualida maiiu pugnam repetunt. nu¬
stis q agmunib circa saxosa loca oe deuia
herodis militẽ fugant. plurimis cede
ꝓstratis. Eos uero qui fugerant. cũ cas¬
tͥ̾sceꝑunt. Post hanc uͦ cladẽ. alia sequit᷑

Expanded text:
itur Herodes senatusconsulto, Antoniique atque Caesaris favore in regno Judaeorum confirmatus ut superius enarravimus, dum cum omni belli apparatu instructus, ut cum Antonio ad Actiacum properaret bellum, callide a Cleopatra quidem interceptus est, ne particeps fieret periculorum Antigoni: regibus enim, id est, Malicho Arabiae atque Herodi insidias tendens, bellum in Arabas ut Herodi committeret persuadet Antonio. Quos si vicisset Arabiae domina, sin victus esset Judaeorum constitueretur, alterumque potentum per alterum pessumdaret. Sed hanc ejus voluntatem Octavianus praevenit Caesar. Herodes autem, mox ut in Arabiam venit, bello exceptus, superior factus, victoria potitus est. Arabes vero cum victi essent, majore motu suscitantur, cum valida manu pugnam repetunt, victisque agminibus circa saxosa loca et devia Herodis militem fugant. Plurimis caede prostratis, eos vero qui fugerant cum castris ceperunt. Post hanc vero cladem alia sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
lum qui eum ꝓfugum egentemq exceꝑat.
regno expulit. atq ipse regnauit. Neq ue¬
ro multitudo filioꝵ incredibilis. uideri de¬
bet in barbaris cũ tam innumerabiles ha¬
beant concubinas. Emmuero a p̃dicto ȩ¬
giptio regem nomen accepit egiptus. quȩ¬
dardanus dardaniã condidit. Templũ
tyrannidem exercet. transeuntes hospites cru¬
deli scelere interficiens. tyranni cruentissimi
hospitalitas crudelissima. & religio crudeli¬
oierat. qui sanguinem hospitum innocen¬
tum. scelerum suoꝵ participib diis ꝓpinabat.
gitur ꝑ hȩc temꝑa id . ẽ. ab exitu isrł ex egip¬
to usq ad mortem hiesunaue ꝑ quem popu¬
lus dei t̾ram reꝑmissionis accepit. sacra st̃
instituta. diis falsis a regib gretiȩ. quȩ me¬
moriam diluuii &e abeo lib̾ationis hominũ
uitȩq erumnose modo ad alta modo ad
plana migrantiũ sollempni celebritate re¬
uocarunt. Nam & luꝑcoꝵ ꝑ sacram uiam

Expanded text:
lam, qui eum profugum egentemque exceperat, lam, qui eum profugum egentemque exceperat, regno expulit, atque ipse regnavit. Neque vero multitudo filiorum incredibilis videri debet in barbaris, cum tam innumerabiles habeant connubias. Enim vero a praedicto Aegypto rege nomen accepit AegyptusDardanus Dardaniam condidit, templum tyrannidem exerceret, transeuntes hospites crudeli scelere interficiens, tyranni cruentissimi hospitalitas crudelissima et religio crudelior erat, qui sanguinem hospitum innocentum scelerum suorum participibus diis propinabat. Igitur per haec tempora, id est, ab exitu Israel ex Aegypto, usque ad mortem Jesu Nave, per quem populus Dei terram repromissionis accepit, sacra sunt instituta diis falsis a regibus Graeciae, quae memoriam diluvii, et ab eo liberationis hominum, vitaeque aerumnosae, modo ad alta, modo ad plana migrantium, solemni celebritate revocarunt. Nam et Lupercorum per Sacram viam
Abbreviated transcription (Latin):
ea tempestate subactam indiam liberpat̃
sanguine madefecit. cedib oppleuit:
libidinib polluit gentẽ utiq nulli umꝙͣ
hominũ obnoxiam. uernacula tantũ qͥe¬
te contenta.¬
ssirioꝵ xuii amintes annis xłu.
Huiꝰ namq anno nono moy ses
moritur. & hiesus naue ducatũ populo
p̃bet annis xxui. qui terram palestinor
sorte distribuit uideis. eratq tunc scł̃s pon¬
tifex hebreoꝵ elearar. Ergo a pͥma mundi
fabrica usq ad moysi obitũ libi ipsius
quinq continent: annos tria milia septin
regnabat. qui pͥmꝰ quadrigam iunrit in
gretia. quãuis olimẽẽt. apd̃ alias nationẽ.
his enim regnantib inter clanai atq egip
ti frm̃ filios .l. parricidia una nocte com¬
missa sunt. solo liceti euadente. qui post eũ
regnauit. Ipse deunde tantoꝵ scelerum fa¬
bricator danaus. regno qđ tot flagitiis ad¬
quisiuerat. pulsus. argos concessit. ibiq
indigne ꝑsuasis in facinus argiuis. stene¬

Expanded text:
ea tempestate subactam Indiam Liber pater ea tempestate subactam Indiam Liber pater sanguine madefecit, caedibus opplevit, libidinibus polluit, gentem utique nulli unquam hominum obnoxiam, vernacula tantum quiete contentassyriorum XVII Amnites annis 45. Hujus namque anno nono Moses moritur, et Jesu Nave ducatum populo praebet annis viginti sex, qui terram Palaestinorum sorte distribuit Judaeis. Eratque tunc secundus pontifex Hebraeorum Eleazar. Ergo a prima mundi fabrica usque ad Mosi obitum libri ipsius quinque continent annos tria millia septinregnabat, qui primus quadrigam junxit in Graecia, quamvis olim esset apud alias nationes. His enim regnantibus, interinquaginta parricidia una nocte commissa sunt, solo Lynceo evadente, qui post eum regnavit. Ipse deinde tantorum scelerum fabricator Danaus, regno, quod tot flagitiis acquisiverat, pulsus, Argos concessit, ibique indigne persuasus in facinus, Argis Sthene
Abbreviated transcription (Latin):
eo attica uocata. Igitur de diluuio qđ tunc
sub deucalione in thessalia. & incendioq̃
sub fȩconte factum est. depestilentiis etiã
multimodis ethiopiȩ quȩ nunc contige¬
rint. orosius in hunc refert modum.
ANNO. DecC .X. ante urbem conditam. ã¬
phiction athenis tercius acecrope regna¬
uit. Cuius temꝑib aquarũ inluuies ma¬
iorem partẽ populoꝵ thessalie abfumpsit.
paucis ꝑ refugia montium liberatis. ma¬
xime in monte parnasso. in cuius circu¬
itu deucalion. tunc regno potiebatur.
Qui tunc ad se ratib confugientes suscep¬
tos. ꝑ gemina parnassi iuga fouit aluitq
A quo ꝓpterea genus hominũ. grecoꝵ
fabulȩ. ex lapidib reparatũ ferunt. ꝓpt̾
hominum insitam cordis duritiam. Tc̃
etiam in ethiophia pestes plurimas diro¬
q morbos. pene usq ad desolationem es¬
tuauisse platotestis ẽ. &ne forte diuisa
temꝑa ẽẽ. credant irȩ dei furorisq bellici.

Expanded text:
Benactica est vocata. Igitur de diluvio quod tunc Benactica est vocata. Igitur de diluvio quod tunc sub Deucalione in Thessalia, et incendio quod sub Phaetonte factum est, de pestilentiis etiam multimodis Aethiopiae, quae tunc contigerunt, Orosius in hunc fert modum: Anno octingentesimo ante urbem conditam, Amphiction Athenis tertius a Cecrope regnavit. Cujus temporibus aquarum illuvies majorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnasso, in cujus circuitu Deucalion tunc regno potiebatur: qui tunc ad se ratibus confugientes, susceptos per gemina Parnassi juga fovit aluitque. A quo propterea genus hominum Graecorum fabulae ex lapidibus reparatum ferunt, propter hominum insitam cordis duritiam. Tunc etiam in Aethiopia pestes plurimas, dirosque morbos, pene usque ad desolationem exaestuavisse Plato testis est. Et ne forte divisa tempora esse credant irae Dei furorisque bellici,
Abbreviated transcription (Latin):
plumq fabricauit. Nec ei tantum ludos fi¬
eri censuit. sed etiam minerue ubi p̾miũ
uictorib oleum ponebatur. qđ eius fructũ
in uentricẽ mineruam. ficut uini liberũ
tradunt. Ercules aut̃ cognomento densa¬
naus. in phenicȩ clarus habet᷑ undead nõ¬
tramusq memoriam a capadocib & eli¬
ensib desanaus. adhuc dr̃. sed nimirum
alius ercules. non ille cuiꝰ ingena ce unu
merabilia facta narrantur hic fuit. consti¬
tutum est. His temꝑib dionisium qui etiã
liberpater dictus est. & post mortem deus
habitus. uitem ferunt ostendisse in attica
terra hospiti suo. Ericthonius etiam uulca¬
ni &e terrȩ filius. qui ab homero erictheus
uocatur his regnantib fuit Eo quippe
temꝑe archas filius iouis ce callestinis. pe¬
lasgis in deditionem redactis. regionem eoꝵ
archadiam nuncupauit. Ergo a deucali¬
one hellene. & pyrra. hiqui prius greci.
tunc hellenes nuncupati sunt ce acte ab

Expanded text:
plumque fabricavit. Nec ei tantum ludos fiplumque fabricavit. Nec ei tantum ludos fieri censuit, sed etiam Minervae, ubi primum victoribus oleum ponebatur, quod ejus fructus inventricem Minervam, sicut vini Liberum, tradunt. Hercules autem cognomen Desanaus in Phoenice clarus habetur, inde ad nostram usque memoriam, a Cappadocibus et Eliensibus Desanaus adhuc dicitur, sed nimirum alius Hercules, non ille cujus ingentia et merabilia facta narrantur, hic fuit. His temporibus Dionysium, qui etiam Liber pater dictus est, et post mortem deus habitus, vitem ferunt ostendisse in Attica terra hospiti suo. Ericthonius etiam Vulcani et terrae filius, qui ab Homero Erictheus vocatur, his regnantibus fuit. Eo quippe tempore Arcas filius Jovis, et Callistonis, Pelasgis in deditionem redactis, regionem eorum Arcadiam nuncupavit. Ergo a Deucalione Hellene, et Pyrra, hi qui prius Graeci tunc Hellenes nuncupati sunt, et Actea
Abbreviated transcription (Latin):
tis habens annum dux itineris efficitur he¬
breoꝵ ab egipto: p̾fuitq populo dei inde-
datam. Co tempore secundus atheniensiũ
cranauus rex erat qui habuit successorem.
ampliction. Quo in temꝑe curites &e chori¬
bantes enosson condiderunt: qui modula¬
tam & inter se concinentem in armis salta¬
tionem repperunt. Ousicus eucter ce nim¬
phȩ filius agnoscitur. hoc enim temꝑe cho¬
rintus ẽ. condita. quȩ prius ephira uocaba¬
tur. Scđm uero non nullos . io in egiptũ ꝑfec¬
tͥa. c ibi isis nuncupata ẽ. quȩ nupta postea
thelegono regiegiptioꝵ. epafum genuit. Tc̃¬
etiam apollini delfico. instituti sunt ludi
musici. ut placaretira eiꝰ. quia putabant afflic-¬
tͥas ẽẽ. sterilitate greciȩ regiones. quia non
defenderint templum eiꝰ. qđ rer danaus
cũ easdem terras. bello inuasisset incendit.
Hos aũt ludos ut instituerent. oracło sunt¬
eiꝰ ammoniti. In attica uero rexerictonius
filius cecropis ei ludos pͥmus instituit. tem¬

Expanded text:
tis habens annum, dux itineris efficitur Hebraeorum ab Aegypto; praefuitque populo Dei in desdatam. Eo tempore secundus Atheniensium Cradavus rex erat, qui habuit successorem Amphition. Quo in tempore Curytes et Corybantes Gnoson condiderunt, qui modulatam et inter se concinentem in armis saltationem repererunt: musicus Evethaei et nymphae filius agnoscitur. Hoc enim tempore Corinthus est condita, quae prius Epira vocabatur. Secundum vero nonnullos, Io in Aegyptum profecta, et ibi Isis nuncupata est. Quae nupta postea Thelegono regi Aegyptiorum Epafum genuit. CTunc Apollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira eius, qua putabant adflictas esse sterilitate Graeciae regiones, quia non defenderint templum eius, quod rex Danaus, cum easdem terras bello inuasisset, incendit. Hos aut admoniti. In Attica vero rex Ericthonius filius Cecropis ei ludos primus instituit, tem
Abbreviated transcription (Latin):
Hoꝵ singłos iurta ordinem sequentis histo¬
riȩ suis locis inseremus. His etiã temꝑib
adeo ugis ce grauis estus incanduit. ut sol
deuia transuectus unuersum orbem non
calorem affecisse. secdignitorruisse dicat᷑: tm¬
p̃sumq feruorẽ. & ethiops plꝰ solitũ. & inso¬
litum scita ñ tulerunt. Ex qͦ etiam quidam.
dũ non concedunt deo ineffabilem poten¬
uã suam: in anes ratiunculas conquiren¬
tes ridiculam foetontis fabulam teruert
stur ut supra menun. anno octauo reg¬
rante ascatade in asfirus. fiunt transacti

Expanded text:
Horum singulos, juxta ordinem sequentis histoHorum singulos, juxta ordinem sequentis historiae, suis locis inseremus. His etiam temporibus adeo jugis et gravis aestus incanduit, ut sol, per devia transvectus, universum orbem, non calore affecisse, sed igni torruisse dicatur: impressumque fervorem, et Aethiops plus solitum, et insolitum Scytha non tulerit: ex quo etiam quidam, dum non concedunt Deo ineffabilem potentiam suam, inanes ratiunculas conquirentes ridiculam Phaetontis fabulam texuerunt. Igitur, ut supra memini, anno octavo regnante Scatade in Assyriis, fiunt anni transacti
Abbreviated transcription (Latin):
Quem pͥmum genuit celesti iupit̾ arce Li¬
berȩ quoq raptus & europȩ. sacra cereris.
atq isidis delubrum ui eleusina. frumenta
triptolemi. regnum trois. cuius dii natum
ganimedem ad sidera raptum uinadũ mag¬
nis uoluerunt fundere mensis Quo temꝑe
Post quos cathinus thebasuenit: qui seme¬
lem genuit. de qua pulcherrua ꝓles liber
condignam partu tulit edita frugem. Porro
num cecropis fuerunt. linus scilicet ce retus
&e amphion. museus orpheus. minos. ꝑseus.
escolapus. gemini. castores. hercules. cũ quo
apollo seruiuit admeto: post quos facta ẽ
troianȩ urbis euersio. quam homerus lon
solene & thalete. milesio. ceterisq qui cũ hiꝰ
uiͫ. sapientes appellati sunt: multo prior
reppitur. Deinde pitagoras extitit. qui senon
sapientem ut priores. sedphilosophum. id
ẽ. amatorem sapientiȩ diciuoluit. Quem
sequutus soc rates platonem erudiuit. a qͦ
famosa in partes philosophia diuisa est.

Expanded text:
Quem primum genuit coelesti Jupiter arce. LiQuem primum genuit coelesti Jupiter arce. Liberae quoque raptus Europae, sacra Cereris, atque Isidis delubrum in Eleusyna, frumenta Triptolemi, regnum Trois, cujus dinatum Ida natum Ganymedem ad sidera raptum, vina dei magnis voluerunt fundere mensis. Quo tempore Post quos Cathmus Thebas venit, qui Semelen genuit: de qua pulcherrima proles, Liber condignam partu tulit edita frugem. Porro num Cecropis fuerunt, Linus scilicet et Cethus, et Amphion, Musaeus Orpheus, Minos Perseus, Esculapius, gemini Castores, Hercules, cum quo Apollo servivit Admeto, post quos facta est Trojanae urbis eversio, quam Homerus longSolone et Thalete Milesio caeterisque qui cum his septem sapientes appellati sunt, multo prior reperitur. Deinde Pythagoras exstitit, qui se non sapientem ut priores, sed philosophum, id est amatorem sapientiae, dici voluit, quem secutus Socrates, qui Platonem erudivit, a quo famosa in partes philosophia divisa est.
Abbreviated transcription (Latin):
mercurio. apolline. & ceteris diis gentium.
sacrisq uel uatib ipsius qͦ iouis gestis. quẽ
grecia in arce diuinitatis collocauit. hos in¬
quam omnes quos enumerauimus. etiam
post cecropem diffiem quem pͥmum atti¬
cȩ regem fuisse conuincimꝰ. Itaq siue ulla
ambiguitate. moy ses &e cecrops. qui pͥmus
attheniensium rex fuit. isdem fuere temꝑi¬
b. P orro iste cecrops diffies indigena sub qͦ¬
primum in arce oliua orta ẽ. & atheniensi¬
um urbs ex minerue appellatione soetita
nomen. hic pͥmus ominũ iouem appaellauit.
simulacra repꝑit. aram statuit. uictimas
immolauit. neqͣꝙͣ istiusmodi rel ingrecia
uinquam uisis. Cetera quoq quȩ apl greco¬
mira iactantur. posteriora cecrope depre
henduntur. Post hunc enun scͥbitur dilu¬
uium sub deucalione. incendium sub fȩton¬
te. erictonius uulcani ce t̾rae filius. dardanꝰ¬
q qui dardanaim condit: de qͦ homerus.

Expanded text:
Mercurio, et Apolline, et caeteris diis gentium, Mercurio, et Apolline, et caeteris diis gentium, sacrisque vel vatibus, ipsius quoque Jovis gestis, quem Graecia in arce divinitatis collocavit. Hos, inquam, omnes quos enumeravimus, etiam post Cecropem Difien, quem primum Atticae regem fuisse convincimus. Itaque sine ulla ambiguitate Moses et Cecrops, qui primus Atheniensium fuit, iisdem fuere temporibus. Porro iste Cecrops Difies indigena, sub qprimum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Jovem appellavit, simulacra reperit, aras statuit, victimas immolavit: nequaquam istius modi rebus in Graecia unquam mira jactantur, pohenduntur. Post hunc enim scribitur diluvium sub Deucalione, incendium sub Phaetonte, Ericthonius Vulcani et Terrae filius, Dardanusque qui Dardaniam condidit. De quo Homerus:
Abbreviated transcription (Latin):
strema infectione uacuata est. Extant eti¬
am nunc certissima hoꝵ monimenta gestoꝵ
Nam tractus curruum rotarumq orbitȩ.
non solum in littore sedetiam in ꝓfundo qͦ¬
usq uisus admittitur ꝑuidentur. Et si for¬
te ad tempus uel casu uel curiositate cuiuͦ¬
piam turbantur. continuo diuinitus in pͥs¬
tinam faciem uentis fluctibq reparantur.
ut quisq non docetur timore dei ppalate
religionis studio. irȩ eius transactȩ ultiomiᷤ
terreatur exemplo. Cecropem enim de quo
supra diximus. temꝑe etiam moysi gentis
hebreoꝵ qui primꝰ omniũ ꝓpharũ ante ad¬
uentum dnĩ saluatoris diuinas leges sacris
litteris explicauit fuisse eruditissimi tradi¬
derunt. Hic moy ses omnib quos grecian¬
tiquissimos putant senior dep̾henditur.
homero scilicet ce hesiodo. troianoq bello
ac multo suꝑus hercule. museo. lino. chiro¬
ne. orpheo. castore. polluce. escolapio. libero.

Expanded text:
strema interfectione uacuata est. exstant etistrema interfectione uacuata est. exstant etiam nunc certissima horum monumenta gestorum. nam tractus curruum rotarumque orbitae non solum in litore sed etiam in profundo, quousque uisus admittitur, peruidentur et, si forte ad tempus uel casu uel curiositate tupiam turbantur, continuo divinitus in pristinam faciem ventis fluctibusque reparantur: ut quisquis non docetur timorem Dei propalatae religionis studio, irae ejus transactae ultionis terreatur exemplo. Cecropem enim, de quo supra diximus, tempore etiam Mosi ducis gentis Hebraeorum qui primus omnium prophetarum ante adventum Domini Salvatoris divinas leges sacris litteris explicavit fuisse eruditissimum tradiderunt. Hic Moses omnibus quos Graeci antiquissimos putant senior deprehenditur, Homero scilicet et Hesiodo, Trojanoque bello, ac multo superius Hercule, Musaeo, Lino, Chirone, Orphaeo, Castore, Polluce, Esculapio, Libero,
Abbreviated transcription (Latin):
uersos orbitatum tempestatẽ qui iubenti
deo non cesserant. cessere punienti Sed
mor pessima penitentia dimissos ꝑsequi
ausi. ultima nefandȩ ꝑuicatiȩ expendere
supplicia Namrex eoꝵ uinuersum egipti
exercitũ. currib atq ȩquitib instructum.
incircumerrantes egit. Cuius numerum
hoc solo uel maxime argumento conicere
possumus. qđ eum sexcenta milia uiroꝵ
tunuerunt atq fugerunt. Sed ꝓtector de¬
p̃ssoꝵ. & ultor contumatium deus. diui¬
sit subito rubrum mare. ac dilatatis u¬
trimq marginib rigentiũ undarum.
in montis faciem latera erecta suspendit.
ut in offensi spe limitis ꝓuocati. pii uiã
desperate salutis. impii foueam inspera¬
tȩ mortis intrarent. Itaq hebreis tuto ꝑ
sieca gradientib. refusis a tergo aquarũ
astantiũ molib. obruta ẽ. &e interfecta
cũ rege suo uniuersa egipti multitudo. to¬
taq ꝓuntia plagis antea cruciata. hac po¬

Expanded text:
uersos orbitatum tempestatem — qui iubenti uersos orbitatum tempestatem — qui iubenti Deo non cesserant cessere punienti, sed mox pessima paenitentia dimissos persequi ausi, ultima nefandae peruicaciae expendere supplicia. nam rex eorum uniuersum Aegypti exercitum curribus atque equitibus instructum in circumerrantes egit, cuius numerum hoc solo uel maxime argumento conicere possumus, quod eum sescenta milia uirorum timuerunt atque fugerunt. sed protector depressorum et ultor contumacium Deus diuisit subito Rubrum mare ac dilatatis utrimque marginibus rigentium undarum in montis faciem latera erecta suspendit, ut inoffensi spe limitis prouocati, pii uiam desperatae salutis, impii foueam insperatae mortis intrarent. itaque Hebraeis tuto per sicca gradientibus, refusis a tergo aquarum adstantium molibus, obruta est et interfecta cum rege suo uniuersa Aegypti multitudo, totaque prouincia plagis ante cruciata hac po
Abbreviated transcription (Latin):
Post aquas in sanguinem uersas. arden¬
tib siti. grauiora ad ferentes penarũ reme¬
dia quã penas
Post horridos ranarũ scalores. ꝑ omia mũ¬
da inmundaq repetantes. ⁊. iii¬
Post tgnitas sciniphes. & nusꝙͣ toto aere
iubrante uitabiles.
Post muscas caninas etiam ꝑ interiora
menbroꝵ horridis morsibus cursitantes.
acerbeq inferentes tam grauia tormenta
quã turpia. ⁊.¬
quã turpia. ⁊.¬
Post om̃ium peccoꝵ ce iumentoꝵ repen¬
tinam ruinam stragemq generalem.
Post uesicas efferuescentes ulceraq manan¬
tia & ut ipsi dicere maluerunt scabiem
aut uitiliginem totis corꝑib erumpen¬
Post grandinem cũ igne ꝑmixtam pas¬
sim homines armenta atq arbores ꝓte¬
rentem.⁊
Post locustarum nubes. exhaustis om̃i¬
bus ipsas quoq radices seminũ psequen¬
ix.Post tenebras imagnib diras crasstu
dine palpabiles. diuturnitate ferales. .x.¬
Postremo post uniformem in tota egipto
primitiue sobolis necem. paremq ꝑ uni¬

Expanded text:
POST aquas in sanguinem uersas ardentibus siti grauiora adferentes poenarum remedia quam poenas, POST horridos ranarum squalores per omnia munda inmundaque reptantes, POST ignitas sciniphes et nusquam, toto aere uibrante, uitabiles, POST muscas caninas etiam per interiora membrorum horridis motibus cursitantes acerbeque inferentes tam grauia tormenta quam turpia, quam turpia; post omnium pecorum et jumentorum repentinam ruinam stragemque generalem; post vesicas effervescentes ulceraque manantia, et, ut ipsi dicere maluerunt, scabiem ac vitiliginem totis corporibus erumpenpost grandinem cum igne permixtam, passim homines, armenta atque arbores proterentem; post locustarum nubes, exhaustis omnibus, ipsas quoque radices seminum persequenpost tenebras, imaginibus diras, crassdine palpabiles, diuturnitate ferales, postremo POST uniformem in tota Aegypto primitiuae subolis necem paremque per uni
Abbreviated transcription (Latin):
tate dictare studui. Coꝵs aũt̃ nomina adnota
loꝵ assuisi. ut in sius habentur libris. qui ua¬
riando a ceteris exorbitare uidentur. Obsecro ita¬
becillitatis si quid in his ei displicuerit libris. s
obedientie: nec temere rep̃hendat. anteꝙͣ. curiosiꝰ
eos legat auctores. ex quib hec decerpsimus.¬
Qd natura negat. uarios fessosq labores.
Das qui ausus fragili das grandia uincereposse.
Paruula mens trepidat. homiñꝙ tang̃e dura.
Mirat᷑ tetigisse qͥdẽ gaudet superasse.
Si quid enĩ fuerit dignũ laude memorandũ.
Nec sibi s: dño tͥbuat que gesta uidentur.
Qͥ dedit ingeniũ stolido qui cuncta gub̾nat
Arripui celos sȩcli transcendere colles.
Que ut fuerant calamo pingã ꝑ tẽꝑa pͥsca.
Et̃nos rẽplicare dies ingentia regũo.
Temꝑe qͦ fuerint ubi talia facta ꝑ orbem.
Qͥq uiri fortes portenta fames mala mundi.
Quas dederint clades popłis ciuilia bella.
Triuerit ext̾nas gentes infanda cupido.

Expanded text:
tate dictare studui. Eorum autem nomina adnotarlorum assumpsi, ut in suis habentur libris, qui variando a caeteris exorbitare videntur. Obsecro itabecillitatis si quid in his ei displicuerit libris, sed obedientiae. Nec temere reprehendat, antequam diligentius eos legerit auctores ex quibus nos haec decerpsimusQuod natura negat, varios fessosque labores, Das qui ausu fragili, das grandia vincere posse, Parvula mens trepidat hominum quae tangere dura, Miratur tetigisse quidem, gaudet superasse, Si quid enim fuerit dignum laude et memorandum, Nec sibi, sed Domino, tribuat quae gesta videntur: Qui dedit ingenium stolido, qui cuncta gubernatArripui celsos saecli transcendere colles. Quae ut fuerint calamo pingam per tempora prisca. Aeternos replicare dies ingentia regum Tempore quo fuerint, ubi talia facta per orbem, Quique viri fortes, portenta, fames, mala mundi, Quas dederint clades populis civilia bella. Triverit externas gentes infanda cupido:
Abbreviated transcription (Latin):
do summatim colligere instigati. H ȩc quidẽ
om̃ia. ceu picta breui in tabła meȩ ostendens
paruitati. nullam excusationis occasionem re¬
liquisti: s: ociꝰ oꝑam dare imꝑasti Igitur auxi¬
lio di adiutus. qui facit mutos loqui. non teme¬
ritatis s obedientie gr̃a. hoc tam ingens. parua
cũ cĩba ignarus nauta pelagus nauigare cepi.
S si maris se immutauerit tranquillitas. fluc¬
tusq intumuerint. tu qui iussisti. naufrago
porrige manum. Quamuis enim ȩcclesiasticis
alligatur. ac scl̃arib negociis lingua p̃pedit᷑. sen¬
su obtunsus hoc tam magnũ ineruditus tyro
arripui opꝰ. qđ sapientib erat cõmittendũ: tñ
quia tuȩ hoc non potui negare beniuo lentiȩ.
tͥ examinandũ mitto. Qsi utile adiudicaũis fore:
ñ magis reputabitur scͥbenti. quã censori Igitur

Expanded text:
gasti. Haec quidem omnia ceu pieta brevi in tabula meae ostendens parvitati, nullam excusationis occasionem reliquisti, sed potius operam dare imperasti. Igitur auxilio Dei adjutus, qui facit mutos loqui, non temeritatis, sed obedientiae gratia, hoc tam ingens parva cum cymba ignarus nauta pelagus navigare coepi. Sed si maris se immutaverit serenitas, fluctusque intumuerint, tu qui jussisti naufrago porrige manum. Quamvis enim ecclesiasticis alligatus ac saecularibus negotiis, lingua praepeditus, sensu obtusus, hoc tam magnum ineruditus tiro arripui opus, quod sapientibus erat commmittendum: tamen quia tuae hoc non potui negare benevolentiae, tibi examinandum mitto, et si utile adjudicaveris fore, non magis acceptum feretur scribenti qua
Abbreviated transcription (Latin):
manũ. pret̾ noe eiꝰq filios. cũ uxorib quoᷤ
dñs in archa reseruauit. ad genꝰ restauran¬
dum hominũ. Uunc aũt famosisfima hic
nascitur questio. de matusalam: & ineccłi¬
is sepissime uentilata. qđ unta diligentẽ
fertur supputationem. quatuordecim an¬
nos post diluuiũ uixisse. Cũ aut̃ supra non
uixisse: quomͦ uerum est ut octo tantũ ani¬
me in archa salue facte sunt: si hic pꝰ dilu¬
uium uixit.: Restat gͥ ut quomodo in
plerisq ita & in hoc sit error in numero.
Siquidem & in hebreis & samnaritanoꝵ ll¬
bris. ita scͥptũ repperit᷑. Et uix̃ matusalã
centum octoginta sex annos: & genuit
lamech. Et uxit matusalam postqͣ genu¬
it lamech. septingentos octoginta duos
mech centum octoginta duos annos: &
genuit noe. Adie ergo natiuitatis matusa¬
le. usq ad diem ortus noe. sunt anni tre¬
centi sexaginta nouem. His adde sexcentos
annos noe. quia in sexcentesimo uitȩ enus
gentesimo sexagesimo nono anno uitȩ suȩ

Expanded text:
 praeter Noe ejusque filios, cum uxoribus, quos Dominus in arca reservavit ad genus restaurandum hominum. Nunc autem famosissima hic nascitur quaestio de Matusalam, et in Ecclesiis saepissime ventilata, quod juxta diligentem fertur supputationem 14 annis post diluvium vixisse. Cum autem supra 969 vixisse, quomodo verum est quod octo tantum animae in arca salvae factae sint, si hic post diluvium vixit? Restat igitur qplerisque, ita et in hoc sit error in numero. Siquidem et in Hebraeis et Samaritanorum libris, ita scriptum reperi: Et vixit Mathusala centum octoginta septem annis, et genuit Lamech. Et vixit Mathusala, postquam genuit Lamech, septingentos octoginta duos t. Et vixit Lamech centum octoginta duobus annis, et genuit Noe. A die ergo nativitatis Mathusalae, usque ad diem ortus Noe, sunt anni trecenti sexaginta novem: his adde sexcentos annos Noe: quia in sexcentesimo vitae ejus gentesimo sexagesimo nono vitae suae
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur ut obmitamꝰ multoꝵ opiniones. fi¬
lios dei hic filios sech intelligamus. filias
uero hominum camutiq filias. ex quib
nati gigantes referuntur: quos & antea ẽẽ.
hystoria declarat cũ dicit. gigantes enim
erant in dieb illis: fuisse etiam post dilu¬
uium qͦsdam.s plures antea hystorica
traditione dep̃hendimꝰ sicut nebroth &
alii de ꝓgenie noe exorti sunt. qui omne
bonũ despicientes: ꝓpt̾ confidentiã forti¬
tudinis & pulchritudinẽ corꝑis deum ir¬
ritantes. ꝑierunt.

Expanded text:
Igitur ut omittamus multorum opiniones, fiIgitur ut omittamus multorum opiniones, filios Dei hic filios Seth intelligimus, filias vero hominum Cain utique filias, ex quibus nati gigantes referuntur; quos et ante esse historia declarat, cum dixit: Gigantes enim erant in illis diebus. Fuisse etiam post diluvium quosdam, sed plures antea, historica traditione deprehendimus, sicut Nebroch, et alii de progenie Noe exorti sunt, qui omne bonum despicientes propter confidentiam fortitudinis, et pulchritudinem corporis, Dominum irritantes, perierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nib ꝑmanserunt. deum udicantes dnm̃
omnium: & ad uirtutem semꝑ inspicientes.
ut iosepphi utamur uerbis. Demde temꝑe
ꝓcedente de paternis sollẽntatib ad mala
ꝓ gressi sunt. neq legitimos honores ulteriuꝰ
deo p̃bentes. neq cuca homines iusticiam
facientes. s: zelum quem prius habuerant¬
ꝓ uirtute. in duplam maliciam ꝑ ea quȩ ge¬
rebant postea demonstrabant. Obhoc itaq
contra se dm̃ irritauerunt.
chre. acceꝑunt sibi uxores ex omnib qͣs
elegerant. Ergo idem dicti sunt angli dei.
Unde illos multi putant non homines
fuisses: angłos. Qđ tamen angłos scõs il¬
lo temꝑe sic labi potuisse nullo mͦ credi¬
bile putatur: nec de his dixisse petrum
apłm. qđ angłis peccantib non peꝑcit.
s: de illis quicũ pͥncipe eoꝵ diabolo cecide¬
runt. Angłi oe enim in sacro eloquio homi¬
nes dicti sunt: ut de ioh̾e scriptũ est. Ecce
mitto angłm meum ante faciem tuam.
Et malachias ꝓpħa: ꝓpͥe dictus est angls.

Expanded text:
um judicantes dominum omnium, et ad virtutem semper inspicientes, ut Josephi utamur verbis. Deinde tempore procedente, de paternis solemnitatibus ad mala progressi sunt, neque legitimos honores ulterius Deo praebentes, neque circa homines justitiam facientes, sed zelum, quem prius habuerant, in duplam malitiam per ea quae gerebant postea demonstrabant. Ob hoc itaque contra se Dominum irritaverunt. chrae, acceperunt sibi uxores ex omnibus quas elegerant. Ergo iidem dicti sunt angeli Dei. Unde multi illos putant non homines fuisse, sed angelos; quod tamen angelos sanctos illos tempore sic labi potuisse, nullo modo credibile putatur, nec de his dixisse Petrum apostolum, quod angelis peccantibus non pepercit, sed de illis qui cum principe eorum diabolo ceciderunt. Angeli enim in sacro eloquio homines sunt, ut de Joanne scriptum est: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam. Et Malachias propheta proprie dictus est angelus.
Abbreviated transcription (Latin):
ta septem annos. & genuit lamech.
duos. hic nãq queri potest. si homines
tunc temꝑisꝑ tot curricula annoꝵ uxo¬
rib uacabantaut sieas prius ducebant.
quȩ nam causaerat ut absq liberis. tam¬
diumanerent. Hȩc nãq questio duplici
soluitur mͦ. Aut enim homines qui tan¬
te ꝓlixitatis habebant etatẽ. diutiꝰ a um¬
cło coniugii uacabant. aut qđ uerissimũ
est hitantũ assumunt᷑ a ueridico moyse
hystoriographo. ex quib noe cũ filiis
ducebat originẽ. ꝑ quẽ &r mundus post ce¬
teroꝵ homiñ ꝑditionem in diluiuiũ erat
reꝑandus. Sic nãq matheus non pͥmoge¬
nitos tantũ assumens in cathalago gene¬
rationis xp̃i .s eos ex qͥb natiuitas dñise
cundum carnẽ ducebat᷑. Non enĩ abrahe¬

Expanded text:
 187 annis, et genuit Lamech, Hic namque quaeri potest si homines tunc temporis per tot curricula annorum uxoribus vacabant, aut si eas prius ducebant, quaenam causa erat ut absque liberis tandiu manerent? Haec autem quaestio duplici solvitur modo. Aut enim homines qui tantae prolixitatis habebant aetatem, diutius a vinculo conjugii vacabant, aut quod verissimum est, hi tantum assumuntur a veridico Mose historiographo, ex quibus Noe cum filiis ducebat originem, per quem et mundus post caeterorum hominum perditionem in diluvio, erat restaurandus. Sic namque Matthaeus non primogenitos tantum assumens in catalogo generationis Christi, sed eos ex quibus nativitas Domini secundum carnem ducebatur, non enim Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
Constantinus añ .xxx. slicea sino dus
congregatur. Sd.
Constantius añ .xxiiii antropo¬
morfitarũ heresis oritur. Sd lix.
Iulianus añ .ii. hic ex xp̃iano pa¬
ganus efficitur S d
Iouinianꝰ añ .i. Iste iterũ xp̃ianꝰ
effectus .ẽ. S d lx a
ualentinianus añ xi G̃othi ereti¬
ci efficutur .d.l x xx¬
ã racianus añ ui pͥscilianus
agnoscitur .G.d.lx xx.uii.
Ualentinianꝰ añ uii hieronimꝰ
in behtleẽ p̃dicatur.G.
Theodosius añ. xi. iohes anacho¬
reta claruit. Sd iiI1¬
Archadius anñ xiii. ioh̾es cͥsostho¬
mus floruit. S d eunix
honorius añ xu. augustinus
Theodosius añ axuii nestorius
heresiarches existit. S de.
Marcianus añ. ui calcedonensis
sinodus agitur gde lx Uii.
Leo maior añ xui. egiptus errore
dioscori latrat. G̃ de lxxxiiii
xenon anũ xuii ache faloꝵ heresis

Expanded text:
icaena synodus congregatur. VMDXXXIV. Constantius ann. XXIV. Anthropomorphitarum haeresis oritur. VMDLVIII. Iulianus ann. II. Hic ex Christiano paganus efficitur. VMDLX. Iovianus ann. I. Iste iterum Christianus effectus est. VMDLXI. Valentinianus ann. XIV. Gothi haeretici efficiuntur. VMDLXXV. Gratianus ann. VI. Priscillianus agnoscitur. VMDLXXXI. Valentinianus ann. IX. Hieronymus in Bethleem praedicatur. VMDXC. Theodosius ann. III. Iohannes Anachoreta claruit. VMDXCIIArcadius ann. XIII. Iohannes Chrysostomus floruit. VMDCVI. Honorius ann. XV. Augustinus Theodosius ann. XXVII. Nestorius haeresiarches extitit. VMDCXLVIII. Marcianus ann. VI. Chalcedonensis synodus agitur. VMDCLIV. Leo maior ann. XVI. Aegyptus errore Dioscori latrat. VMDCLXX. Zenon ann. XVII. Acephalorum haeresis
Abbreviated transcription (Latin):
tue ignetorqueberis. ita ut quic̃q te occide¬
rit scđm duplicem intelligentiam. aut in
septima generatione. aut magno lib̾abit te¬
cruciatu. Non qđ ipse qui ꝑcusserit cain
septem ultionib subiciendus sit. s qđ septẽ
uindictas quȩ in cam tanto temꝑe cururre¬
runt soluat int̾fecto. occidens eũ qui in te
fuerat derelictus ad pęnam. Ut aũt qđ dici¬
mus manifestius fiat: cotidianȩ confuetudi¬
nis ponamꝰ exemplum. Loquitur int̾ uerb̾a
seruus ad dñm̃. Quia incendi domũ tuam
& uniuersam substantiam dissipaui: int̾fice
me. Dñsq respondeats lon ut uis morieris.
& fines morte supplicia. uerum longo temꝑe
custodieris ad uitam. infeliciter in hac luce
uersab̾is. ut quicũq te occidit. beneficiũ pre¬
stet occiso: dum tam multis te liberauerit
cruciatib.¬

Expanded text:
tuae igne torqueberis ita, ut, quicumque te occidetuae igne torqueberis ita, ut, quicumque te occiderit, secundum duplicem intellegentiam aut in septima generatione aut septimo te liberecruciatu\', non quod ipse, qui percusserit Cain, septem ultionibus subiciendus sit, sed quod septem uindictas, quae in Cain tanto tempore cucurrerunt, soluat interfector occidens eum, qui uitae fuerat derelictus ad poenam. Ut autem, quod dicimus, manifestius fiat, cotidianae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur inter uerbera seruus ad dominum: quia incendi domum tuam et uniuersam substantiam dissipaui, interfice me\' dominusque respondeat: non, ut uis, morieris et finies morte supplicia; uerum longo tempore custodieris ad uitam et tam infeliciter in hac luce uersaberis, ut, quicumque te occiderit, beneficium praestet occiso, dum de tam multis te liberat cruciatib
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi ẽ. abel fr̃tuus. Oui respondit.
Nescio. Dñs non tanꝙͣ ignarꝰ interrogat.s
tanꝙͣ iudex reum quen puniat. Putans enĩ
cam deo latere quȩ gesserat: respondit nescio.
Eui deus ait. Arbitraris me qđ ge̾sisti nescire
qui cogitationem tuam quã impie conceꝑaᷤ
inspiciens. ne oꝑe consummares ante p̃mo¬
nui. S: ne causeris iniuste me aduersum te
ꝓferre sententiam. ego tibi accusationẽ non
infero.s ẽ testis qui te accusat: uox uidelicet
sanguinis frĩs tui qui clamat ad me de t̾ra.
Responditq cam ad dũm. Mlaior ẽ iniqͥ¬
tas mea: quã ut ueniam merear. Intellexit
enim ex furia mentis& extremore corꝑis. qͦ
omnis qui inuenerit me occidet me. uerũ
deus nolens eum cõpendio mortis fmire cru¬
ciatus: nec tradi pęne qua se ipse dampna¬
uerat ait. Non sic. idẽ non ut tuestimas mo¬
rieris. & mortẽ ꝓ remedio accipies: uer̃ uiuẽ
usq ad septimam generationẽ. & conscientiȩ

Expanded text:
Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit: Nescio. Dominus non tanquam ignarus interrogat, sed tanquam judex reum, quem puniat. Putans enim Cain Deum latere quae gesserat, respondit: Nescio. Cui Deus ait: Arbitraris me quod gessisti nescire, qui cogitationem tuam, quam impie conceperas, inspiciens, ne opere consummares ante praemonui? Sed ne causeris injuste me adversum te proferre sententiam, ego tibi accusationem non infero, sed est testis qui te accusat, vox videlicet sanguinis fratris tui: qui clamat ad me de terra. Responditque Cain ad Dominum: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear. Intellexit enim ex furia mentis, et ex tremore corporis quo omnis qui invenerit me, occidet me. Verum Deus nolens eum compendio mortis finire cruciatus, nec tradi poenae, qua se ipse damuerat, ait: non sic, id est: non, ut aestimas, morieris et mortem pro remedio accipies, uerum uiues usque ad septimam generationem et conscientiae