comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& facta est hominibus infocum Sumy¬
sit ex eis. & calefactus est. & succendit cliba¬
num & coͣxit panes¶De reliquo autem oꝑa¬
tus est d̃m & adoraiit. & fecit scuptile. et
curuatus ẽ ante illud. Nedium eiuis combussit igni. Udeme¬
dio eius carnes coxit & comedit. coxit pulmentum  satiuratꝰ e.
& calefactus ẽ. & dixit. Uah caletactiis sum. uidi focum. Neli¬
quum autẽ eius d̃m fecit. & scuptile sibi. curuat᷑ ante illuo. et
adorat illud .&. obsecrat dicens. Libã me quia d̾s m̃s es tu. Nesci¬
erunt neq intellexerunt. obliti eni sunt ne uideant oculi eoꝵ.¬

Expanded text:
 facta est hominibus in focum: sumt ex eis, et calefactus est: succenditet coxit panes. De reliquo autem operatus est Deum, et adoravit: fecit sculptile, et curvatus est ante illud. Medium ejus combussit igni, et de medio ejus carnes comedit. Coxit pulmentum, et saturatus est, et calefactus est, et dixit: Vah! calefactus sum, vidi focum. Reliquum autem ejus Deum fecit, et sculptile sibi: curvatur ante illud, et adorat illud, et obsecrat, dicens: Libera me, quia Deus meus es tu. Nescierunt, neque intellexerunt: obliti enim sunt, ne videant oculi eo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ascendit .d. adix¬
uͥ peccau̾at.
¶Dibon. fluxꝰ eoꝵ.
mendacium tͣn¬
sit ⁊ fluit. ⁊ nũ¬
net. smo autẽ do¬

Expanded text:
 Ascendit domus. Ad exubi peccaverat. Dibon. Fluxus eorum: Mendacium transit et fluit, et nunnet; sermo autem Do
Abbreviated transcription (Latin):
re arieces.commedere carnes.
et bibere uinum. somedamꝰ
et bibamus. cras enim mori¬
emur. Et reuelata ẽ in au

Expanded text:
re arietes, comedere carnes et bibere uinum. comedamus et bibamus: cras enim moriemur. et reuelata sunt in au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ m̃datio. ꝓpt̾ea impietatis
eoꝵ cinitat᷑is destruetur.ꝙͣ.¬
.s. edificauit caym. cͥ ueni᷑t
repentina ꝑditio. cum cap¬
ta fuit̾ ab eccłiasticis uiris.
⁊ ita destructa ⁊ cõminu¬
ea: qd̃ possit ignẽ e mortu¬
um reaccend̾e. ⁊ saltem ce¬
nosam ⁊ paruulam aꝗꝙͣ¬

Expanded text:
Propterea impietatis eorum civitas destruetur, quam aedificavit Cain, cui veniet repentina perditio, cum capta fuerit ab ecclesiasticis viris, et ita destructa et comminueat quod possit ignem emortuum reaccendere, et saltem coenosam, et parvulam a
Abbreviated transcription (Latin):
dei sc̃m ẽ quod estis
argencea. Unde. pau¬
lus uas electionis dr.
Uł uasa domini: ar¬
matura dei. lorica
iusticiȩ. clippeus fid̾i.
galea salucis. ⁊ gladiꝰ

Expanded text:
est, quod estis argentea, unde Paulus vas electionis dicitur; vel vasa Domini, armatura Dei, lorica justitiae, clypeus fidei, galea salutis, et gladius
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ misericors ⁊ miserator. mͦ
aquilȩ. mͦ galline. mͦ matͥ
blandienti se cõꝑat. ut nos
saltẽ blandiciis alliciat. sic̃
ĩ aqͥla in rupibꝰ in accessibilibꝰ
nidum ꝑat ne accessuᷤ cui¬
libet pateat.⁊ in medio a¬
metistum lapidẽ qͥ omĩa
uenena fugat scd̃m phisi¬
cos. ꝓpt̾ serpentes arcendos
iqͣdam alia seereta nace col¬
locat: sic ipse collocat incor¬
dibꝰ nrͣis lapidem .i. fidem
suam ponit .s. seipsum. qͥ
sine ma¬

Expanded text:
 misericors et miserator, modo aquilae modo gallinae, modo mari blandienti se comparat, ut vos saltem blanditiis alliciat. Sicut etiam aquila in rupibus inaccessis nidum parat, ne accessus alicui pateat, et in medio amethistum lapidem qui omnia venena fugat, secundum physicos propter serpentes arcendos, quaedam alia secreta naturae collocat: sic ipse in cordibus nostris lapidem, id est fidem suam ponit, scilicet, seipsum, qui sine ma
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui merced̾e suscipiet. Uñ
ꝓpħa. lucebit septemplicit̾: ⁊
ñ ueniet ad occasum. nec sol
nec luna. s mordine quo cre¬
ati sunt stabunt. ne impii in
tͣ luce eoꝵ. unde abacue. Sol¬
¶ Germ̃. plan. Angłi. om̃s e¬
implent. ipsi germ̃ planca¬
tionis dñi.⁊ opus manuum
eius. qi ab ipso creati. ⁊ in
eccła ꝑ fidem plantati ad głi¬
ficandum creatorẽ suum.

Expanded text:
ris sui mercedem suscipiet. Unde Propheta: Lucebit septempliciter, et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tur luce eorum. Unde Abacuc,  Germen. Angeli, omnes eribus implent. Ipsi germen plantationis Domini et opus manuum ejus, quia ab ipso creati, et in Ecclesia per fidem plantati ad glorificandum creatorem suum.
Abbreviated transcription (Latin):
homines .s. qui suofru¬
ebantur lumine: ni¬
chil dignum d̾i boni¬
tate fecisse. qui solem
nat familiam uariis
subici cruciatib. uñ.¬

Expanded text:
homines qui suo fruebantur lumine, nihil dignum Dei bonitate fecisse, qui solem nat familiam variis subjici cruciatibu
Abbreviated transcription (Latin):
de saltu. esebonͣ: cogitationes.
eleale: ascensio. iasa. factum
siue inandatum. segor: parua.
lutth:. gene. oronͣ imn: foram̃
meroris. neniru: pardi ł pre¬
uaricatores. galm: uituli ł¬

Expanded text:
de saltu: Esebon cogitationes: Eleale, ascensio: Jasa, factum sive mandatum: Segor, parva: Luith, genae: Oronaim, foramen moeroris: Nemrim, pardi sive praevaricatores: Agallim, vituli
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Auint philosophi. ñ
amplius .x. stadiis at̾ra
nubes in sublime leuari.
⁊ solis splendorem abscon¬
di. sic excluso cȩli lumi¬
ne: aer inferior obseu¬
rat᷑.
noseant peccacores. Unde iustꝰ¬

Expanded text:
 Aiunt philosophi non amplius decem stadiis a terra nubes in sublime levari, et solis splendorem abscondi: sic excluso coeli lumine, aer inferior obscuratur. noscant peccatores. Et s
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quidã codices hnͣt. quie¬
uit generatio mea. quodi
ieronimus aliquando tran¬
stulit leceptꝰ ambiguicate¬
A uerbi. ⁊ postea correxit:

Expanded text:
Quidam codices habent: Quievit generatio mea, quod et Hieronymus aliquando transtulit, deceptus ambiguitate verbi, et postea correxit
Abbreviated transcription (Latin):
de manu regis assyrioꝵ eruam de.&
ciuitatẽ istam. & ꝓtegam eam Hoc au¬
te tͥ erit signum a domino. qr faciet
dñs ũbum hoc quod locutꝰ ẽ Ecce ego
reu̾ci faciam umbrã linearũ ꝑ quas
descend̾at in orologio achaz in sole.
retrorsum .x. linei¶Etreu̾sus ẽ sol .x.¬

Expanded text:
de manu regis Assyriorum eruam te et civitatem istam, et protegam eam. Hoc ait signum a Domino: quia faciet Dominus verbum hoc quod locutus est: Ecce ego reverti faciam umbram linearum per quas descenderat in horologio Achaz in sole retrorsum decem lineis: et reversus est sol
Abbreviated transcription (Latin):
mandata.
pupillis et uidins proui¬
detur: ut securi de ꝯuigi¬
b ⁊ lib̾is: marcires ad
bella procedant.

Expanded text:
mandata. Pupillis et viduis providetur, ut securi de conjugibus et liberis martyres ad bella procedant.
Abbreviated transcription (Latin):
ciis: discat bonum querat uidi-¬
cium. opp̾sso subueniat. pupillũ
fecerit: peccata q̃ pͥus in mod̾ cocri¬
n sanguinea fuerant. dimittent᷑.
tabunt᷑. que de agni uellere ꝯfecta

Expanded text:
tiis, discat bonum, quaeratque judicium, oppresso subveniat, pupillum fecerit, tunc peccata, quae prius in modum coccini sanguinea fuerant, dimittentur:tabuntur, quae de agni confecta
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nolui. p̾t̾ito eꝵ¬
uteng: osten¬
dit se numꝗͣ.
iudeoꝵ sacͥficia
amasse. sed
ꝓter signifi¬
catum: ad tẽpꝰ
sustinuisse. ⁊
uero sacrificio
impleco: pro
nic hilo. repu-¬
tasse.

Expanded text:
 Nolui. Praeterito utens, ostendit se nunquam Judaeorum sacrificia amasse, sed propter significatum ad tempus sustinuisse: et vero sacrificio impleto, pro nihilo reputasse.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qͣ. putatisme
indigere his:
ł delectari. Ego
autẽ plenus sũ.
indigeo. Mea
nitudo eius.
tedio affectus.
qr ñ bene offer¬
cis.

Expanded text:
 Putatis me indigere his vel delectari? Ego autem plenus sum, indigeo. Mea nitudo ejus. taedio affectus, quia non bene offertis.
Abbreviated transcription (Latin):
tutes potuisti ascend̾e: ꝑuitia ca¬
lumbe: ut uoient ⁊ reꝗescant.
Impii. qͣi plum m̃gunt᷑ maqͥs
uehem̃tib. ⁊ descendunt inꝑ-¬
fundũ quasi lapis. uñ. imꝗtaᷤᷤ
sedet suꝑtalentum plumbi.¬

Expanded text:
tutes potuisti ascendere, per vitia caquilae ut volent et requiescant: impii quasi plumbum merguntur in aquis vehementibus, et descendunt in profundum quas lapis . Iniquitas sedet su
Abbreviated transcription (Latin):
rent cybos. Et c̃ nlpñdidissẽt: mane stecit ihc ĩ
lutore.Cumq ad mandatũ ciꝰ in dexterã nauigu
rete misissẽt: impleuert̃ illd̃.c.l.iiͦi. magnis
piscib. Et ait iohes. Dñs ẽ. tc̾ petrꝰ misit se ĩma-¬
re. Alii nauigio uenert̃. ⁊ muenert̃ prunas ĩluto¬

Expanded text:
ent cibos. Et cum nihil prendidissent, mane stetit Jesus in littore. Cumque ad praeceptum ejus in dextera navigii rete misissent, impleverunt illud 153 magnis piscibus. Et ait Joannes: Dominus est. Tunc Petrus misit se in mare. Alii navigio venerunt, et invenerunt prunas in litto
Abbreviated transcription (Latin):
sione facienda. pꝰ secͤto tctau̾at. Discipłi uͦ ioħis tu¬
ler̾̃t corpꝰ eꝰ decarcẽ. ⁊ sepeliert illd. sronica ⁊ximꝰ¬
lib historie eccłasticȩ. tͣdu̾̃t ioħem in castello arabie
tͣns iordanem dco matheronta. iunctũ ⁊ trũcatũ.
zabdiam. Ossa cꝰ tp̾riuliam ap̃ate gn̾tiles sparse¬
rũt. inuidñtes miracłis q̃ fiebãt ad eꝰ monum̃tũ. G
rursũ collecta: ab eisd̃c̾inatas̾. ⁊ puluis uentilatꝰ ꝙ qͣiͣ¬

Expanded text:
sione facienda, prius secreto tractaverit. Discipuli vero Joannis tulerunt corpus ejus de carcere, et sepelierunt illicae tradunt Joannem in castello Arabiae trans Jordanem, dicto Macheronta, vinctum et truncatum. ulum. Ossa ejus tempore Juliani Apostatae gentiles sparserunt, invidentes miraculis, quae fiebant ad ejus monumentum. Quae rursus collecta, ab eisdem cremata sunt, et pulvis ventilatus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ q eiꝰ cũ duob partiulis tenebat in iuncłis. ⁊
ꝯfrig̾at ad oppidũ ultͣ iericonta. ꝙ agon ucabat᷑.
Obsesso qͥ oppido c̃ iohes acꝰ insistebat. thymotheꝰ. ma¬
trẽ ioħas ⁊ fr̃es supͣ muros usq ad sanguinis effu¬
sionẽ cedebat. fratusq pietate iohes: ab impug
scelꝰ thymothei multũ. mortẽ .⁊t. suã sic iuidicaret
in mortalitate meliorẽ. Ob ħ diunꝰ cͣcta obsidiõe.

Expanded text:
tremque ejus cum duobus parvulis tenebat in vinculis, et confugerat ad oppidum ultra Jerichonta quod Agon vocabatur. Obsesso quidem oppido cum Joannes acrius insistebat, Ptolemaeus matrem Joannis, et fratres super muros, usque ad sanguinis effusionem caedebat, fractusque pietate Joannes ab impugnascelus Ptolemaei inultum; mortem enim suam sic indicaret immortalitate meliorem. Ob hoc diutius tractata obsid
Abbreviated transcription (Latin):
iordan. ⁊ paulopꝰ t̾ram ing̾dit᷑ ⁊ ad
lippꝰ cetͣrcha depħndit. Nam missis¬
in fiblam paleis. eas ap̃. pauiũ red¬
ditas inuenit. Sic uocat iosephꝰ¬
fontẽ sublibano. Or᷑ ⁊ sr leuitic̃ ex

Expanded text:
ram ingreditur, et lippus tetrarcha deprehendit. Nam missisialam paleis, eas apud Paneas redditas invenit. Sic Josephfontem sub Libano.
Abbreviated transcription (Latin):
młecios hr̃e. Inde fit ut incipiamꝰ alioꝵ.
dỹnia in aliis cĩat̃ stctũ. ex stetus ertͣis¬
mulieres foras etͣdr̃. foris ꝙ. uagat᷑. Dñ tͦ dy
tia muliẽt formas ciose cͥꝯspicit. alias młtũ.
alias uiinꝰ pulcras. ninut inueti. ⁊ dũ secũ taci¬

Expanded text:
cios habere? Inde fit ut incipiamus aliorum Dina in aliis animarum statum ex signis extmulieres foras egreditur, forisque vagatur? Dum ergo Dina mulierum formas curiose circumspicit, alias multum, alias minus pulchras nimirum invenit. Et dum secum taci
Abbreviated transcription (Latin):
dampnarz. ant
intͥficẽt. Deniq diogenem qͥ alexandro amicissi¬
mꝰ facrat fir̾at occidit. alienigenarũ q duosdͥ
dra ⁊ aristoboł collecta płimoꝵ manu se pꝰma
trẽ regnat᷑am declarauit. Obħ miserta q̃relas
hyrtam mat̾ comugẽ aristobłi cũ filiis ĩ custo¬

Expanded text:
damnaret, aut interficeret. Denique Diogenem, qui Alexandro amicissimus fuerat, occidit. Alienigenarum quidem dum se regnaturum declaravit. Ob hoc miserata quaerelas Hircani mater, conjugem Aristobuli cum filiis in custo
Abbreviated transcription (Latin):
te militũ accepta a p̃side. ⁊tͣba ministroꝵ
accepta apͥncipib sac̾dotũ ꝯ armis. Et
dederat itł sigñ: qr oscło indicaret eis iħm. ⁊ ip̃i
duc̾ent eum caute. Putabat. it. ꝙ magicis artibꝰ
poss se tͣnsformare. zelabi. Et suscepto oscło: uo¬

Expanded text:
te militum, accepta a praeside, et turba ministrorum, accepta a principibus sacerdotum, et armis . Et dederat illis signum, quia osculo indicaret eis Jesum, et ipsi ducerent eum caute. Putabat enim quod magicis artibus posset se transformare, et elabi. Et suscepto osculo, vo
Abbreviated transcription (Latin):
a mortua aristoboł collco exercitu ꝯͣ
fr̃em nouit arma. Cumq cõg̾ssi eẽnr
dierũt ut aristoboł regnar⁊ hyrcanus uͦ sub
eo qͥblib fung̾et᷑ honorib domos ⁊̃ ꝑmutaue¬
ĩt. Erat tñ c̃hyrtano antipat᷑ idimeꝰ. cꝰ prud̾n¬
tiã ⁊ strenuuitatẽ tim̃ĩs aristobolꝰ calũpnias ci
p̃tendebat. Hic ꝑsuasit hẏrcano ũ se dolo cͥcũ¬
uentũ q̃reret᷑. ⁊ ut ad arecham regẽ arabu̾ s¬
fug̾et. eꝰ auxilio rediret in regnũ. Notu gͥ eg̾ssi
uenerũt ad regẽ. irabũ in oppid̾ q petͣ dr̃. uͥ se
manoꝵ scaurꝰ soluiss: obsidiũ. Iãit syria desierat
habere regẽ fr̃a romanis tͥbutaria. missꝰq põpe¬

Expanded text:
a mortua, Aristobulus, collecto exercitu, contra fratrem movit arma. Cumque egressi essent dierunt, ut Aristobulus regnaret, Hircanus vero sub eo quibuslibet fungeretur honoribus. Domos etiam permutaverunt. Erat autem cum Hircano Antipater Idumaeus, cujus prudentiam, et strenultatem timens Aristobulus calumnias ei praetendebat. Hic persuasit Hircano, ut se dolo circumventum quaereretur, et ut ad Aretham regem Arabum confugeret, cujus auxilio rediret in regnum. Noctu igitur egressi venerunt ad regem Arabum in oppidum, quod Petra dicitur, manorum Scaurus solvisset obsidium. Jam enim Syria desierat habere regem, facta Romanis tributaria. Missus erat Pompe
Abbreviated transcription (Latin):
rediss in iudeã. tuñs cesaris impetũ
lib̾os suos ad arabas cognatos eoꝵ tͣnsmis Mor¬
tuo ã ponpeio. antipat᷑ ĩ clientelã cesaris secõ¬
tulit. Misit ãcesar initͥdatẽ ⁊ganeũ ad expu¬
guand̾ pelusiũ. mittẽs c̾eo icolã libali ptolo¬
meũ ⁊ antipatrũ c̾tͥb milib uid̾oꝵ uͥnͥtꝰ anti
patͥ płimũ enituit. Namq mur̃ pͥmꝰ tͣnscẽdit.
⁊̃ mẽphitas ad obseq̃nd̾ cesari pͣdntia sua incli

Expanded text:
redisset in Judaeam, timens Caesaris impetum, liberos suos ad Arabas cognatos eorum transmisit. Mortuo autem Pompeio, Antipater in clientelam Caesaris se contulit. Misit autem Caesar Mithridatem Pergameum ad expugnandum Pelusium, mittens cum eo incolam Libani Ptolemaeum, et Antipapatri plurimum enituit. Nam, et murum primus transcendit, et Memphitas ad obsequendum Caesari, prudentia sua inclin
Abbreviated transcription (Latin):
fiñ p̃ ĩ liuorẽ in bñgestis qͥsꝙͣ effugiat. Erãt gͦ
qͥ dic̾ent hyrcano. ꝙ antipat᷑ ⁊ filus eꝰ reb tͣditis:
ip̃e nacuo regis nomĩe sed̾et. his accñsꝰ paulatĩ
hyrcanꝰ cam dictm ħodẽ uib accersari. Qmunita
pꝰ galilea ad regẽ ꝑꝑabat. ferẽs sexti epłam. p̃cipiẽ

Expanded text:
 ut livorem in bene gestis quisque effugiat. Erant ergo qui dicerent Hircano, quod, Antipatro et filiis ejus rebus traditis, ipse vacuo regis nomine sederet. His accensus paulatim Hircanus, causam dicturum Herodem jubet accersiri. Qui munita prius Galilaea ad rege
Abbreviated transcription (Latin):
reliq᷑ uita ⁊ opinione distantes. Phisei.
saducei. essei Phisei cultu austero ⁊ uictu
ꝓparco utebãt᷑. tͣlitiões suas statuentes. qͥb tͣdi¬
riões moysi det̾iabãt. pictacia cartar᷑ frontege¬
rebat. ⁊ insinistrobrachio cͥcligata qͥb decalogꝰ
ligabant. qͥb pu̾cti in deablando: memores
mandatoꝵ dĩ fierẽt. hiiumu̾sa dõ deputabãt.

Expanded text:
rum vita et opinione distantes, Pharisaei, Sadducaei, Essaei. Pharisaei cultu austero, et victu perparco utebantur, traditiones suas statuentes, quibus traditiones Moysi determinabant, pittacia chartarum in fronte gerebant, et in sinistro brachio circumligata, quibus Decalogus ligabant, quibus puncti in deambulando memores mandatorum Dei fierent. Hi universa Deo deputabant,
Abbreviated transcription (Latin):
ueñ ad eos in ihrłm. yait. Sedete in cuu¬
tate qͦusq induamini uͥtute ex alto.
Cumq comediss c̃ eis. uñ intłłigr̃ .ui. horã tͣnsisse:
edur̃ eos foras in montẽ oluieti. u̾sꝰ bethaniã.
Et eleuatis manib bñdixit eis. Et uid̾ntib ilł
eleuatꝰ ÷ in celũ. ⁊ nubes lucida bauilabat eũ
minist̾i̾o angłoꝵ. Cumq iam subtͣctꝰ cẽt abo¬
culis discipłoꝵ: tñ adhͦ intuebant᷑ in celũ. Sca duo¬
angli in forma uiroꝵ.¬

Expanded text:
enit ad eos in Jerusalem, et ait: « Sedete in civitate, quousque induamini virtute ex alto . » Cumque comedisset cum eis, unde intelligitur sextam horam transisse, eduxit eos foras in montem Oliveti versus Bethaniam. Et elevatis manibus, benedixit eis. Et videntibus illis elevatus est in coelum, et nubes lucida bajulabat eum ministerio angelorum. Cumque jam subtractus esset ab oculis discipulorum, tamen adhuc intuebantur in coelum, proangeli, in forma viro
Abbreviated transcription (Latin):
Sac̾dotes ã ꝯstant̾ accusaba̾t iħm corã ħode. Q
õ int̾rogass iħm in młtis. nͨ accepiss respõsũ
ab eo. sp̃uit eũ. ⁊ illusit ei. estuans eũ fanũ. ł
ñ sane m̃us. ⁊ in sigñ illusionis: induit eum
albaueste.

Expanded text:
cusabant Jesum coram Herode. Qui cum interrogasset Jesum in multis, nec recepisset responsum ab eo, sprevit eum, et illusit ei, existimans eum fatuum, vel non sanae mentis. Et in signum illusionis induit eum alba veste.
Abbreviated transcription (Latin):
arte sua p̃dixerat de morte intigo¬
nII ⁊ diẽ ⁊ loc̃. Isc̃ uidisset antigonũ in armiᷤᷤ
głantẽ: exclamauit. Pape. nunc mͥ pulchrũ
÷ mori. qn anͣ me u̾utas int̾iit. searũ p̾di¬
tigonꝰ iste qͥ hodie moriturꝰ erat in pirgo
stragonis. Locꝰ ã ille abhinc sexcentis stadiis
ret senex: paulo pꝰ occisꝰ: intigonꝰ c̾armatꝰ
descẽderz in pyrgo stragonis. seq: locoꝵ eqͥ¬
uocõe senex agnouit fuisse deceptũ Audiẽs
au̾ rex mortẽ fris: indoluit adoꝙ: morb m¬
Quẽ unꝰ de seruuilis hͦ offõ destinatꝰ foras est̃¬

Expanded text:
arte sua praedixerat de morte Antigoni, et diem et locum. Is, cum vidisset Antigonum in armis gloriantem, exclamavit: Papae! Nunc mihi pulchrum est mori, quando ante me veritas interiit mearutigonus iste, qui hodie moriturus erat in Pirgo Stratonis. « Locus autem ille abhinc sexcentis stadiis ret senex, paulo post occisus est Antigonus cum armatus descenderet per Pirgum Stratonis, seque locorum aequivocatione senex agnovit fuisse deceptum. Audiens autem rex mortem fratris indoluit, adeoque morbus iQuem unus de servulis huic officio destinat
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Et pͥncipes sac̾dotũ dixert̃. qi discipuli
nocte uenert. Ut ã scias nocte fcm: mulieres ali:
Illa admutit᷑ ten̾e pedes dñi. ista ꝓhibet᷑. Illa
Illa discipłis dñm surrexisse ñciauit. ista raptũ
tuũ. aug̃ uͥ supͣdiximꝰ. dicit eũ dilucło surrexisse.
Cuiꝯsñtit auctoritas. illa q̃ dic̃. dñm.xl. horis fuis¬

Expanded text:
tibus. Et principes sacerdotum dixerunt, quia discipuli ejus in nocte venerunt. Ut autem scias nocte, Illa admittitur tenere pedes Domini, haec prohibetur; illa illa discipulis dominum resurrexisse nuntiauit, ista raptum tinus, ut supra diximus, dixit eum diluculo surrexisse, cui consentit auctoritas illa, quae dicit Dominum 40 horis fuis
Abbreviated transcription (Latin):
unc inscͥpsit testam̃t̾o ħodes. ⁊ anti potͥ¬
pat̾r fut᷑m rege̾ iustituit. ⁊ hodẽ qui
sognoniabat᷑ antipas substituit an¬
npatro. Antipat̃ uͦ intolerablẽ odtũ ppłi ex¬
cep̃. cunctis sciẽtib ꝙ frib sius insuiss calu̾p¬

Expanded text:
unc inscripsit testamentum Herodes, et Antipatrem futurum regem instituit, et Herodem, qui cognominabatur Antipas substituit Antipatri. Antipater vero intolerabile odium populi excepit, cunctis scientibus quod fratribus suis c
Abbreviated transcription (Latin):
toꝙ adfilios ip̃iꝰ antipatͥ regnũ tͣnsire noluiss
alia qͦ maiorc̾a inuicue orta ÷ cumn patrẽ. Nã
pupillos filioꝵ qͦs occiderat.: pat̾na dilectione
fouabat. aliis nepotib suis eoscopłans matͥ
d̾ aristobło ħodes agͥppa qͥ iacobũ occidit gla¬
suo philippo. Timuit gͦ antipat̃ ne ad pupil

Expanded text:
quod ad filios ipsius Antipatris regnum transire noluisset. Alia quoque major causa invidiae orta est ei in patrem. Nam pupillos filiorum, quos occiderat paterna dilectione fovebat, aliis nepotibus suis eos copulans in de Aristobolo, Herodes Agrippa, qui Jacobum occidit glas
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit tang̾e pedes eiꝰ sic̃ ꝯsueu̾at. et ait iħc.
nolime tang̾e. ñ dũ .it. a scñdi ad patrẽ meu̾.
Supple incorde tuo. Qiͣ dic̾. E tanꝙͣ mortuũ
queris. iuuentẽ tang̾e ñ mereris. Quẽ .s. pu¬
tas cadaũ sublatũ. ñ filiũ eqͣlẽ patͥ. s uad̾ ⁊
dic fr̾ib meis. ascẽdo ad patrẽ meũ ⁊.p.u. d.m.

Expanded text:
uit tangere pedes ejus, ut consueverat. Et ait Jesus: Noli me tangere. Nondum enim ascendi ad Patrem meum, » supple, in corde tuo, quasi dicat: Quem enim mortuum quaeris, viventem tangere non mereris. Quem scilicet putas cadaver sublatum, non Filium aequalem Patri, « sed vade et dic fratribus meis: Ascendo ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
orta ÷ pꝰ eiꝰ inceptionẽ. Uisũ ÷ forte remigio qr
ea die posuert̾ uidĩ custodes sepulchri. ⁊ sign᷑¬
uert̃ lapidẽ ꝙ sabb̃o ñ fecisset. Uñ pilatꝰ ait.
habetis custodiã .i. do uob̾ licutiã ponendi
custodes. Ite custodite ꝙ ⁊ fecert̃.

Expanded text:
orta est post ejus inceptionem. Visum est forte Remigio, quia ea die posuerunt Judaei custodes sepulcri, et signaverunt lapidem, quod Sabbato non fecissent. Unde Pilatus ait: « Habetis custodiam, » id est do vobis licentiam ponendi custodes. « Ite, custodite. Quod et
Abbreviated transcription (Latin):
os doctoloculis circũstantib sepulcrũ
Da sustuliq ex eis płꝰ qͣm tͥa milia talentoꝵ deditꝙ
cct. talenta anthioco. ũ ab obsidione recederet.
n placaret mmͣ ppłi de aꝑtiõe sepulcͥ. de reliq̃pe¬
cuma pͥmꝰ instituit cenodochia pariꝑũ ĩ ihrłm.
S amariam captã solo eqͣuit. ꝙͣ pꝰ herodes instau¬
cobolo pͥmo genito. ⁊ antigono. c̾ tͥb inmorib
Cumq nulł eoꝵ ad regñd̾ ppłm sufficet: uxorem
suã ditissimã uideȩ p̃fecit. ⁊ filiis

Expanded text:
os de octo loculis circumstantibus sepulcrum David, et sustulit ex eis plusquam tria millia talentorum deditque trecenta talenta Antiocho, ut ab obsidione recederet. Et ut placaret murmur populi de apertione sepulcri, de reliqua pecunia primus instituit xenodochia pauperum in Jerusalem. Samariam captam solo aequavit, quam post Herodes instautobulo primogenito, et Antigono cum tribus minoribus. Cumque nullus eorum ad regendum populum sufficeret, uxorem s
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionẽ uxoris aristoboł armatos in sub¬
traneo qͥpirgo stͣgonis dicebat᷑ ꝑ ꝙ̃ intigonꝰ
tͣnsitum fc̃urꝰ erat qͥ si ueniret armatꝰ: eum
int̾fic̾ent. s̃ aduocans fr̾em aristoboł. p̃cepit
nuntio ũ dic̾et ei neuenir: armatꝰ. S regina
corrupit nuntiũ mun̾ib ũ dic̾et ei ꝙ cũ
armis descederet. affectabat .at. rex eũ uide¬
re in armoꝵ decore.

Expanded text:
suggestionem uxoris Aristobulus armatos in subterraneo, qui Pirgus Stratonis dicebatur per quem Antigonus transitum facturus erat, qui, si veniret armatus, eum interficerent. Et advocans fratrem Aristobulus praecepit nuntio, ut diceret ei, ne veniret armatus. Sed regina corrupit nuntium muneribus, ut diceret ei quod cum armis descenderet; affectaret enim eum rex videre in armorum decore.
Abbreviated transcription (Latin):
tio latine. sic dicebãt frĩã.uͭi. qr in ea p̃parabãt ne¬
cessaria sabb̃o. sic̃ indeserto dupplo colligebat᷑ man
ta: facte sunt tenebre. Martꝰ dix̃ hora t̾cia. maln̾s
intłłige̾ horã qͣ lingͥs crucifutit eũ iudĩ uł ioħs
uocauit horã .uͭi. p̃parationẽ dñice mortis. Sostꝙͣ
at. innocte uidicauert̃ eũ reũ mortis. fluxert̃ usq
ad crucifinonẽ tͤs hore noctis ⁊ tres hore diei. Reor
inmeditullio horarũ dñm crucifirũ. ⁊io mͦ hãc.
mͦ illã horã positã. Nã ⁊ eccł̃a int̾ sextã ⁊t̾ciã cele

Expanded text:
tio Latine, sic dicebant feriam sextam, quia in ea parabant necessaria Sabbato, sicut et in deserto duplo colligebant mannta factae sunt tenebrae. Marcus dicit hora tertia, malens intocat horam sextam praeparationem Dominicae mortis. Postquam enim in nocte judicaverunt eum reum mortis, fluxerunt usque ad crucifixionem tres horae noctis, et tres horae diei. Reor in medio illarum horarum Dominum crucifixum, ideo modo hanc, modo illam horam positam. Nam Ecclesia inter tert
Abbreviated transcription (Latin):
i tͣlitꝰ erat apatre calamitatib ꝙ uidebat᷑ dere¬
lictꝰ. uł sederelictũ apatre dic̃. qr tc̾ fere inutił ui¬
debat᷑ ciꝰ passio. qr de toto gn̾e hominũ ñ uidebat᷑
factꝰ sũ sic̃ qͥ collig̃ stypulã inmesse. ⁊ in psalmo:
Singłr sũ ego donͦ tͣnseã. excepta ⁊̃ beata uirgine.¬

Expanded text:
itus erat a Patre calamitatibus, quod videbatur derelictus, vel se derelictum a Patre dicit, quia tunc fere inutilis videbatur passio ejus, quia de toto genere hominum non videbatur Factus sum sicut qui colligit stipulam in messe . » Et in Psalmo: « Singulariter sum ego donec transeam , » excepta beata Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
os docto loculis circũstantib sepulcrũ
d sustulitꝙ: ex eis plꝰ qͣm tͥa milia talentoꝵ deditq
cci. talenta anthioco. ũ ab obsidione recederet.
n placaret mͣmͣ ppli de aꝑtiõe sepulc̾. de reliq̃pe¬
cuna pͥmꝰ instituit cenodochia pauꝑũ ĩ ihrłm.
Samariam captã solo eqͣuit ꝙͣ pꝰ herodes instau¬
tobolo pͥmo genito. ⁊ antigono. c tͥb minorib.
Cumq nulł eoꝵ ad regñd̃ ppłm suffic̾et: uxorem
suã ditissimã uideȩ p̃fecit. ⁊ filiis

Expanded text:
os de octo loculis circumstantibus sepulcrum David, et sustulit ex eis plusquam tria millia talentorum deditque trecenta talenta Antiocho, ut ab obsidione recederet. Et ut placaret murmur populi de apertione sepulcri, de reliqua pecunia primus instituit xenodochia pauperum in Jerusalem. Samariam captam solo aequavit, quam post Herodes instautobulo primogenito, et Antigono cum tribus minoribus. Cumque nullus eorum ad regendum populum sufficeret, uxorem su
Abbreviated transcription (Latin):
orare. eratip ꝑ noctãs in or̃one. Et ẽdies ft̾s
c̾et: uocauit discipłos suos forte adhuodormiẽ¬
tes. ⁊ sedebat setꝰ mare. sũꝙ cõg̾garẽt᷑ t̾bȩ. ascẽ¬
dnsinnauicłam docebat de ea tͣbas stantes in
lutore. ĩ ꝑabolloq̾nseis. ẜposuit ꝙ eis ꝑabolam

Expanded text:
orare, et erat pernoctans ibi in oratione. Et cum dies factus est, vocavit discipulos suos, » forte adhuc dormientes, et sedebat secus mare . Cumque congregarentur turbae, ascendens naviculam, docebat de ea turbas stantes in littore, in parabolis loquens eis, proposuitque eis parabolam
Abbreviated transcription (Latin):
hc̃ ñ młid pꝰ abiciens: elearar̃ anne filiũ subroga¬
uit. pꝰ annũ ⁊ hc artẽs: symonẽ instituit.S ⁊ pꝰ
annũ iosippũ qͥ ⁊ cayphas apposuit. Iñ pꝰ annos . ix.
relinqͥns uideã. romã ꝓfectus: reu̾sꝰ:. Cuiꝰ successor
miss ⁊ atyb̃io ponciꝰpylatꝰ. sub qͦ h̾odes in honore
Utyb̾ii tyb̾iadĩ edificauit.

Expanded text:
arum Annae filium subrogavit post annum, et hunc arcens Simonem instituit, sed et post annum Josippum, qui et Caiphas, apposuit. Tamen post annos undecim relinquens Judaeam Romam reversus est. Cujus successor missus a Tiberio Pontius Pilatus sub quo Herodes in honorem Tiberii Tiberiadem aedificavit.
Abbreviated transcription (Latin):
clatꝰ. In aliis fortunatissimꝰ in reb dome¬
sticis infelicissimus fuit. Salome uͦ qͦs occidi
plixeq exhibitis. qͥmos uiłoꝵ ob expensas fu¬
num młtos depauꝑauit. candida ueste in¬
dutꝰ ascẽdit tẽplũ. uarusq fauorib aplebe

Expanded text:
erat. In aliis fortunatissimus, in rebus domesticis infelicissimus fuit. Salome vero quos occidi pulo exhibitis, qui mos Judaeorum ob expensas funerum multos depauperavit candida veste indutus ascendit in templum, variisque favoribus a plebe
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝯͣ regẽ arabũ ad peticionẽ deopatre.
ũ qͣlib eoꝵ uicto. ip̃ regnũ illiꝰ obti̾:. Mortẽat.
regũ orientaliũ iã t̾c moliebat᷑. uꝑ eis ipͣ regna¬
rsumq hodẽ offensũ antonio redde moliret᷑.
nͨ efsic̾e ualer: t̾n ierecontinã t̾rã palmar̃ ⁊ bal¬
sami feracẽ in sui dñiũ iãtͣnstulerat. Uicto gͦ an¬
h̾itu regio incultu pͥuato stecit an̾cesarẽ. ⁊ ait.
isses sub actio: siaffuissẽ. um nͨ oñ defui frum̃¬

Expanded text:
etitionem Cleopatrae, ut, quolibet eorum victo, ipsa regnum illius obtineret. Mortem enim regum Orientalium jam tunc moliebatur, ut pro eis ipsa regnaret. Cumque Herodem offensum Antonio reddere moliretur, nec efficere valeret, tamen Jerichontinam terram palmarum et balsami feracem in sui dominium jam transtulerat. Victo ergo Anhabitu regio in cultu privato stetit ante Caesarem, et ait: isses Actio, si affuissem. Verum nec omnino defui, auxi
Abbreviated transcription (Latin):
Q hora nona mortuo dño¬
centurio fc̾s ÷ p̃cofid̾inr̾e.
⁊ ꝑfidis recedntib licuit io¬
seph ⁊ nichodemo dispon̾e¬
de fun̾e. ⁊ mulieribꝰ acceb̾e̾

Expanded text:
 hora nona mortuo DoCenturio factus est praeco fidei rfidis recedentibus, licuit Joet Nicodemo disponede funere, et mulieribus accedere
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ marc̃. ꝙ domꝰ fu̾it rotũda de subiacenti
rupe excisa. tante altitudinis ut uir ho ma¬
nu extñta culm̃ posset attingẽ. intͦitũ hns
ab oriente. cͥ lap̃maguꝰ appositꝰ erat ꝓ hostio.
ẽ uii. pedes ħns longitudinis. tͥb palmis altiꝰ
cet̾o pauim̃to eminẽs qi sarchophagꝰ sr̃positꝰ
pauim̃to uł in ip̃o pariete loculꝰ fc̾s erat. sic̃
fit inmuris domoꝵ. ad utñsilia reponenda.
Nam ⁊ dic̃ beda. loc̾ illũ ñ desr. s alate̾ midia¬

Expanded text:
super Marcum, quod domus fuit rotunda de subjacente rupe excisa tantae altitudinis, ut vix homo manu extenta culmen posset attingere, introitum habens ab oriente, cui magnus lapis appositus erat pro ostio. em pedes habens longitudinis, tribus palmis altius caetero pavimento, eminens quasi sarcophagus superpositus pavimento, vel in ipso pariete loculus factus erat, sicut fit in muris domorum, ad utensilia reponenda. Nam et dicit Beda, loculum illum non desuper, sed a latere meridia
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ adduc̾et. uirã pollicẽs si tante fraudis ꝓ¬
didiss auctorẽ. Cũq ille ꝯfessus ẽẽt setalia si¬
mulasse ad qͥstũ: risit cesar. suasorẽq fuis uis¬
sit int̾fici. sm̃ q alexandrũ ꝑꝑ habitudinẽ
corꝑis nũo remigũ inseruit

Expanded text:
ntem adduceret, vitam sibi pollicens si tantae fraudis prodidisset auctorem. Cumque ille confessus esset se talia simulasse ad quaestum, risit Caesar, suasoremque ejus jussit interfici, falsumque Alexandrum propter habitudinem corporis, numero remigum inseruit
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ. Alii uͦ uid̾nta ibiere agaõiari solere
A nõib uiroꝵ. u martia atonis: dixer̃. pͥorib
uiris mortuis hascluas marias nupsisse cleophe.
ꝯsalome. ł pͥoris uiros fuisse binonnios. ⁊ dictũ
rebedm: cleopham alpheũ: salonã¬

Expanded text:
nymus. Alii vero videntes mulieres agnominari solere a nominibus virorum, ut Marcia Catonis, dixerunt prioribus viris mortuis, has duas Marias nupsisse Cleophae et Salome, vel priores viros fuisse binomios, et dictum Zebedaeum Cleopham, Alphaeum Saloma
Abbreviated transcription (Latin):
ortũ stelle a magͣ. uͥ ꝑeã natalepu̾i cognosc̾et.
et̾t. Bethleem pꝰ dcã ÷ effrata. ab uxore caleph
q̃ iͥ sepulta ÷. quã qͥdã suspicabãt᷑ filiã fuile
hur. ⁊ marie sororis moysi. Pea uͦ pꝰ famosã
st̾ilitatẽ. ꝓ qͣ helrzabech c̃domo sua adiit

Expanded text:
ortum stellae a magis, ut per eum natalem pueri cognosceret, erunt . Bethlehem prius dicta est Ephrata ab uxore Caleb, quae ibi sepulta est, quam quidam suspicantur filiam fuisse Ur, et Mariae sororis Moysi. Postea vero post famosam sterilitatem pro qua Elimelech cum domo sua adiit
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾ die uisus ÷ duob discipłis eũtib
ĩ ẽmaus. quorunꝰ dicebat᷑ cleophas. ta-¬
cito noĩe alt̾iꝰ: putat᷑ lucas se mnuisse
more scͥptoꝵ sacͣ scͥpt᷑e. S ambͦsiꝰ ĩ lucã. dic̃ illũ uo¬
catũ amaon. Post uastatiõẽ uidee sub marco au

Expanded text:
adem die visus est duobus discipulis euntibus in Emmaus, quorum unus dicebatur Cleophas, tacito nomine alterius putabatur se Lucas innuisse, more scriptorum sacrae Scripturae. Sed Ambrosius in Lucam dicit, illum vocatum Amon. Post vastationem Judaeae sub Mar
Abbreviated transcription (Latin):
areto. ⁊ imposuit eã harũdini. sr̃positã ysopo ⁊ cc̃¬
ligatã.⁊ dabat cibib̾e̾. fuert̃ qͥ dic̾e̾nt. crucifixos
citiꝰ mori. si acetũ c̾ fellebiberẽt.⁊ iõ milites acetũ
posuisse. ut citiꝰ possent lib̾ari a custodia. sicitiꝰ
morerent᷑. qͦs crucifix̾ant. Potuit ẽẽ. ꝙ uile uinũ
sec̃ tulerãt ad bibñd̾. ⁊ ex calore ꝙͣi acetũ fc̃m ẽ.¬

Expanded text:
t eam imposuit arundini superpositam hyssopo, et circumligatam, et dabat ei bibere . Fuerunt qui dicerent, crucifixos citius mori, si acetum cum felle biberent, et ideo milites acetum secum tulisse, ut citius possent liberari a custodia, si citius morerentur, quos crucifigerent. Potuit esse, quod vile vinum secum tulerant ad bibendum, et ex calore
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ testimonio: uibi in ior¬
dane baptiratꝰ. baptisma om¬
niũ consecrauit. Hodie mani¬
festauit głam suã corã disci¬
puł suis: qñ mutatione aqͤ
in uinũ illud in effabile pre¬
ostendit inyst̾ium : in quo
u̾bo ipsius. sub̃e mutant᷑ reꝵ.
his omĩb dei apparitionib
preuidens sp̃s illuminandã
eccłie fidem: alloquit᷑ eã sub
typo ⁊ nomine ierłm dicens.
Surge illuminare ierłm: qr
uenit lum̃ tuũ. Uen̾at qͥdem
lumen: in mundo erat: ⁊ mũ.¬
dus ꝑ ipsum factus erat: sed
mundus ipsũ ñ cognoscebat.
Erat natus: s ñ erat notus:
donec declarare eũ cepit lu¬
minosa dies ista. Ait gͦ ꝓpħa.¬
Oierłm noua. ciuitas mag¬
na regis noui: mons syon
latera aquilonis. idz de utͦq
edificanda pariete circũcisio¬
nis ⁊ p̃putii: surge illumi¬
nare qr uenit lum̃ tuum.
Surgite qui sedetis in tenebͥs:
intendite lumini qd exortũ ẽ
in tenebris: s ñ comp̃hendit᷑ a
tenebͥs. Accedite ad eum ⁊ illu¬

Expanded text:
s sancti testimonio, ubi in Jordane baptizatus, baptisma omnium consecravit. Hodie manifestavit gloriam suam coram discipulis suis, quando mutatione aquae in vinum, illud ineffabile praeostendit mysterium, in quo, verbo ipsius, substantiae mutantur rerum. His omnibus Dei apparitionibus praevidens Spiritus illuminandam Ecclesiae fidem, alloquitur eam sub typo et nomine Jerusalem, dicens: Surge, illuminare, Jerusalem, quia venit lumen tuum. Venerat quidem lumen; in mundo erat, et mundus per ipsum factus erat; sed mundus ipsum non cognoscebat. Erat natus, sed non erat notus, donec declarare eum coepit luminosa dies ista. Ait ergo pem nova, civitas magna novi regis, mons Sion, latera aquilonis , id est, de utroque aedificanda pariete circumcisionis et praeputii; Surge, illuminare, quia venit lumen tuum. Surgite, qui sedetis in tenebris; intendite lumini, quod exortum est in tenebris, sed non comprehenditur a tenebris. Accedite ad eum, et illu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi infirmũ ⁊ ꝯdẽꝑtibile ui¬
deret: non tam̃ scandalizari
potuit. quominꝰ dm̃ in hoĩe.
⁊ hoĩem in deo ueneraret᷑.ꝓ
culdubio stella ex iacob illu¬
xerat in cordib eoꝵ ⁊ stella
inquã matutina lucifer qͥ
nescit occasũ: qui etiã foriᷤ
stellam matutini ortus sui
indicem accend̾at cordib
eoꝵ. De his omnino ꝯueni¬
Suscepert̃ montes lucẽ ppło.
a quib ad ualles camposq de¬
scendat subiectos. Hoc itaq
firmitati congruum illumi¬
nationis mnitium: si intendamꝰ
in eos qui illuminati sunt. Re¬
ctissima uia ẽ inueniendi iħm.
si p̃cedentiũ patrum sequam᷑
lum̃ preuiũ. Semita iꝰti recta
est: rectus callis iustiadambu¬
landũ. Qui iustũ sequit᷑ ñ am¬
bulabit in tenebris. s habebit
bit ad consolationẽ p̃sentis ui¬
tȩ: habebit in possessionẽ he¬
reditatis ȩt̃nȩ. Pietas nẽpe
ꝓmissionem habet uitȩ que
nunc est: & future. Exercea¬

Expanded text:
nisi infirmum et contemptibile vinisi infirmum et contemptibile videret; non tamen scandalizari potuit, quominus Deum in homine, et hominem in Deo veneraretur. Procul dubio stella ex Jacob illuxerat in cordibus eorum; stella, inquam, matutina, lucifer qui nescit occasum, qui etiam foris stellam, matutini ortus sui indicem, accenderat in cordibus eorum. De his omnino conSusceperunt montes lucem populo, a quibus ad valles camposque descendat subjectos. Hoc itaquetraeque infirmitati congruum illuminationis initium, si intendamus in eos qui illuminati sunt. Rectissima via est inveniendi Jesum, si praecedentium patrum sequamur lumen praevium. Semita justi recta est, rectus callis justi ad ambulandum . Qui justum sequitur, non ambbit ad consolationem praesentis vitae: habebit in possessionem haereditatis aeternae. Pietas nempe promissionem habet vitae quae nunc est, et futurae. Exercea
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius unũ. Cognoscimꝰ qͥ¬
dem ꝑ fidem: ipsam denen¬
des arram fidelẽ. qr cognos¬
ge in nob̾ fidem. deducenᷤ
nos ex fide in fidẽ. a clarita¬
te inclaritatẽ. tamꝗͣ atuo
sp̃u ÷ ut dedie in diẽ thes¬
auros luminis ꝓfundiꝰ ing̾¬
diamur. quo fides ampli¬
or. scientia plemor. caritaᷤᷤ
feruentior. fiat & diffusior: do¬
nec ꝑ fidem ꝑducam᷑ ad faciẽ.
tamquã ꝑstellam preducẽ ad
nr̃m bethleemiticũ ducẽ: qui
egressus de bethleem regit isra¬
elem ⁊ regnat in ierłm. non ista
occisos. idẽ dñs. causa. uirtus.
& gła martyrũ. O qͣnto gau¬
dio ibi tripudiat fides magoꝵ
cernentiũ in illa ierłm regnan.¬
tem: quẽ in bethleem adoraue¬
runt uagientẽ. Hic uisus est
indiu̾sorio pauꝑum: ibi in pa¬
latio uidetur angłoꝵ. Hic in
pannis paruuloꝵ: ibi ĩsplen¬
dorib sc̃oꝵ. hic ingremio ma¬
tris: ibi in soliopatris. Plane
digna beatoꝵ fides magoꝵ.
ut tam felici uisione remu¬
neretur: que cum in eo nicħ

Expanded text:
et Filius unum . Cognoscimus quidem per fidem, ipsam tenentes arrham fidelem, quia cognosge nobis fidem, deducens nos ex fide in fidem, a claritate in claritatem, tanquam a tuo Spiritu, ut de die in diem thesauros luminis profundius ingrediamur, quo fides amplior, scientia plenior, charitas ferventior fiat et diffusior, donec per fidem perducamur ad faciem. tanquam per stellam praeducem ad nostrum Bethlehemiticum ducem, qui egressus de Bethlehem regit Israelem, et regnat in Jerusalem; non ista occisos idem Dominus, causa, virtus, et gloria martyrum 4. O quanto gaudio ibi tripudiat fides Magorum, cernentium in illa Jerusalem regnantem, quem in Bethlehem adoraverunt vagientem! Hic visus est in diversorio pauperum, ibi in palatio videtur Angelorum; hic in pannis parvulorum, ibi in splendoribus sanctorum; hic in gremio Matris, ibi in solio Patris. Plane digna beatorum fides Magorum, ut tam felici visione remuneretur; quae cum in eo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
in omni t̾ra ⁊ popło deo pari¬
tura es filios lucis. qͦs de pote¬
state denebraꝵ tͣnsferet in reg.¬
nũ claritatis sue lum̃ uerũ.
Gratias tibi pat̃ luminũ: qui
de tenebris nos uocasti inad¬
mirabile lum̃ tuũ. Gr̃as tͥ
qui dixisti de tenebris lum̃
splendescere: & illuxisti in
cordib nr̃is ad illuminatio¬
nem scientiȩ in faciẽ xp̃i iħr.
hec siquidẽ est luxua. ĩ moui¬
ta et̾na: ut cognoscamꝰ de u

Expanded text:
in omni terra et populo, Deo pariin omni terra et populo, Deo paritura es filios lucis, quos de potestate tenebrarum transferet in regnum claritatis suae lumen verum. Gratias tibi, Pater luminum, qui de tenebris nos vocasti in admirabile lumen tuum . Gratias tibi, qui dixisti de tenebris lumen splendescere, et illuxisti in cordibus nostris ad illuminationem scientiae in facie Christi Jesu . Haec siquidem est lux vera, imo vita aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
nutui incunctant̃ obediens.
Quid enĩ diuiniꝰ pot̾at ex hib̃i
sensib mortaliũ. ꝗͣ hodierne
nouitatis signũ: qd etiã ante
tium: Uagit puer nouus in
t̾ris. ⁊ sydus nouum creat in su¬
ꝑnis: ut lumen testet᷑ de Lu-¬
mine. stella de sole: & reges
insplendore ortus sui. ad ex¬
ortum qͦ et̃num splendorẽ.
ab oriente ad uerum orientẽ.
id ÷ uirum cui nom̃ oriens. stel¬
la ꝑducat. ñ qͣsi stella s qͣsi
rationale animal: in uia p̃ce-¬
dens. in fine uiȩ ꝯsistens: ac
uelut digito ipsũ qui quere¬
batur oftendens. S esto: ca¬
lumpnietur infideł hanc
confiteat᷑ opꝰ eẽ patris in te¬
stimoniũ filii. Attam̃ ob¬
do ac magnitudo mirabili¬
um plane diuinoꝵ: que
absq contͣdictione iħe nr̃ o¬
S oꝑiant tenebre t̾ram. ⁊ ca¬
ligo popłos: qui cũ lux uenit
inmundũ. dilexert̃ magis de¬
nebras ꝗͣ lucẽ. dũ mͦ tu illumi¬
neris ierłm ciuitas cȩlestis: q̃

Expanded text:
nutui incunctanter obediens. nutui incunctanter obediens. Quid enim divinius poterat exhiberi sensibus mortalium, quam hodiernae novitatis signum, quod etiam ante tium? Vagit puer novus in terris, et sidus novum creat in supernis, ut lumen testetur de lumine, stella de sole, et reges in splendore ortus sui, ad exortum quoque aeternum splendorem, ab oriente ad verum Orientem, id est, virum cui nomen Oriens , stella perducat; non quasi stella, sed quasi rationale animal in via praecedens, in fine viae consistens, ac velut digito ipsum qui quaerebatur ostendens. Sed esto, calumnietur infidelis hanc confiteatur opus esse Patris in testimonium Filii. Attamen obta ac magnitudo mirabilium plane divinorum, quae absque contradictione Jesus brae terram, et caligo populos, qui, cum lux venit in mundum, dilexerunt magis tenebras quam lucem ; dummodo tu illumineris, Jerusalem, civitas coelestis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo denebre: nc̃ aut̃ lux ĩ dño.
Intendite lumini ȩternõ qđ̾ se
ur̃is aspectib temꝑauit: ut qͥ
lucẽ habitat in accessibilem.
infirmis qͦ ⁊ lippientib ocuł
posset accedi. Adũtite lum̃
in lucerna deste : solem in nu-¬
be : dm̃ in homine: in luteo
uasculo carnis nr̃e splendorẽ
głe. candoremq lucis ȩternȩ.
Latet quidẽ maiestas in hu-¬
manitate ÷ uirtus in humi-¬
litate: s signa uirtutũ erum¬
pentia. unde hȩc ꝓdeant ñ si¬
nunt ambigere. Oꝑa inqͥt
na delumine. At enĩ mul¬
do maiꝰ illud testimonium
celeste qd pater ⁊ sp̃s sc̃s fi¬
lio ꝑhibuere: pater inuoce.
duoꝵ testium stet omne uer¬
bum. S & hoc ipsũ siminꝰ
accipitur : oꝑa inqͥt innu¬
merabilia ⁊ irrefragabilia q̃
ego facio: destimoniũ ꝑhibr̃
de me. Plãne incorruptus ce
in reuincibił testis: cũ creat᷑a
insensibił sensũ qͣndam acci¬
pit in confessionẽ creatoris¬
sui: uoluntatẽ eiꝰ ex audiens. ac

Expanded text:
lux in Domino . Intendite lumini aeterno quod se vestris aspectibus temperavit, ut, qui lucem habitat inaccessibilem, infirmis quoque et lippientibus oculis posset accedi. Advertite lumen in lucerna testae, solem in nube, Deum in homine, in luteo vasculo carnis nostrae splendorem gloriae, candoremque lucis aeternae. 2. Latet quidem majestas in humanitate, virtus in humilitate; sed signa virtutum erumpentia, unde haec prodeant, non sinunt ambigere. Opera, inqna de lumine; at enim multo majus illud testimonium coeleste, quod Pater et Spiritus sanctus Filio perhibuere , Pater, in voce, duorum testium stet omne verbum. Sed et hoc ipsum si minus accipitur: Opera, inquit, innumerabilia et irrefragabilia, quae ego facio, testimonium perhibent de me . Plane incorruptus et irrevincibilis testis, cum creatura insensibilis sensum quemdam accipit in confessionem Creatoris, voluntatem ejus exaudiens, ac
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ tuũ. Hodiernũ di¬
em luminũ illuminauit no¬
bis ⁊ consecrauit lum̃ de lu¬
mine: qd hodie cũ lateret
incognitũ. ad illuminationẽ
omniũ gentiũ sese dignatũ
est mundo reuelare. Hodie
nãq se reuelauit chaldeis no¬
ciis omniũ fidẽ gentiũ dedi-¬
cauit. Hodie se reuelauit iu

Expanded text:
lumen tuum . Hodiernum diem luminum illuminavit nobis et consecravit lumen de lumine, quod hodie cum lateret incognitum, ad illuminationem omnium gentium sese dignatum est mundo revelare. Hodie namque se revelavit Chaldaeis notiis omnium fidem gentium dedic
Abbreviated transcription (Latin):
mũ genus uictoriȩ: hostẽ ñ ꝑ¬
dere ad mortẽ fortitudine:
s conu̾tere ad amorẽ pulcritu¬
dine. Ecte mundꝰ totus post
eum abiit. concupiscens spẽm
decoris eiꝰ : ñ quia faciẽ eiꝰ uide¬
rit: s quia tam multa ia g̃¬
bilia de mansuetudutus.
syon sp̃es decoris eiꝰ: ꝙia: nec
rusalẽ: unde scił euangłm
ad nos missum ẽ. in quo q̃dã
pulchrior xp̃i facies osten-¬
saest: forma scił uitȩ ⁊ doc

Expanded text:
mum genus victoriae, hostem non permum genus victoriae, hostem non perdere ad mortem fortitudine, sed convertere ad amorem pulchritudine. Ecce mundus totus post eum abiit concupiscens speciem decoris ejus, non quia faciem ejus viderit, sed quia tam multa amabilia de mansuetudine, Sion species decoris ejus, quia de rusalem : unde scilicet Evangelium ad nos missum est, in quo quaedam pulchrior Christi facies ostensa est; forma scilicet vitae
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit ut impleret sacra¬
mentũ: moralem exhibu¬
it ut preb̾et exemplũ: in¬
dellectualem seu diuinã re-¬
corporalẽ tunc cern̾e. in ꝗͣ
angeli ꝯcupiscunt ꝓspice-¬
re: ñ minima sit portio glo¬
rie. Beatus aũt qui nc̃ a-¬
mator factus ẽ forme hꝰ.
que in exẽplũ ẽ ꝓposita :
nam qui scrutator ẽ illiꝰ
q̃ in p̃mium est reposita:
me mirator ⁊ amator
factus erat: qui dicebat.
Speciosus forma p̃filiis
hõiũ. Uis scire qr ñ formã
corporis. s cordis: ñ pulcritu¬
dinem m̃broꝵ. s moꝵ predi¬
⁊ mansuetudinẽ ⁊ iusticiã. ꝓr¬
sus hec ẽ spẽs tua ⁊ pulcͥtudo
tua. qua regnum ad qͥsisti pul¬
cherrime rerũ: u̾itas utiq ser¬
monũ: mansuetudo domoꝵ:
iusticia iudicioꝵ. Hac pulcri-¬
tudine facile illexisti.⁊ subie-¬
cisti tͥ etiã corda inimicoꝵ: qͥp¬
pe totus concupiscentia ⁊ desi¬
deriũ. Mirabilis tͥumphꝰ gr̃ȩ.¬
nouum omĩno ac pulcherri¬

Expanded text:
suscepit, ut impleret sacrasuscepit, ut impleret sacramentum: moralem exhibuit, ut praeberet exemplum: intellectualem seu divinam recorporalem tunc cernere, in quam angeli concupiscunt prospicere, non minima sit portio gloriae. Beatus autem qui nunc amator factus est formae hujus, quae in exemplum est proposita: nam qui scrutator est illius quae in praemium est reposita, ae mirator et amator factus erat, qui dicebat: Speciosus forma prae filiis hominum . Vis scire quia non formam corporis, sed cordis, non pulchritudinem membrorum, sed morum praediet mansuetudinem et justitiam . Prorsus haec est species tua et pulchritudo tua, qua regnum acquisivisti, pulcherrime regum; veritas utique sermonum, mansuetudo morum, justitia judiciorum. Hac pulchritudine facile illexisti et subjecisti tibi etiam corda inimicorum, quippe totus concupiscentia et desiderium. Mirabilis triumphus grnovum ac pulcherri
Abbreviated transcription (Latin):
se potestis cũ pret̾cto
anno loquerem᷑ de pͥncipio
lectionis hodierne. non inꝯ¬
uenient̃ ut arbitror beate d̃i
genttͥei nos illud assignasse:
saluo tam̃ intellectu illo. qͦ
dem lectione ꝓposuimꝰ. eiꝰdẽ
uirginis se demonstrat uox
matri filius: nec minꝰ uti¬
q quã illi qui dicebat. Et
mam carnis. in qͣ eũ ipsa ge
nuit: s longe hoc acogni¬
tione illius forme inqua
pater eum genuit. In illa
uisus est aliqͣndo ⁊ nonerat
ei sp̃es neq decor: in ista
splendor est głȩ ⁊ candor
lucis eternȩ apud quẽ ñ ẽ
tͣnsmutatio nec uicissitu¬
dinis obumbratio. Uisio
in carne palã exhibuit: for-¬
ma scilicet uite ꝗͣ incorpore
gessit ad informationẽ eoꝵ
qui erant credit᷑i. Si enĩ se¬
cundũ exemplar uite ⁊ mo¬
rum qͦd in eo monstratũ ẽ
formatus fu̾it in nob̾ xp̃c:¬
forma corporalis. alia mo¬
ralis: alia intellectualis.
Incorporali. fr̃ est: in mora¬
li magister est: in intelle¬
ctuali ds̃ nr̃ est. Corporalẽ

Expanded text:
se potestis cum praeterito anno loqueremur de principio lectionis hodiernae, non inconvenienter, ut arbitror, beatae Dei Genitrici nos illud assignasse, salvo tamen intellectu illo, quo dem lectione proposuimus, ejusdem Virginis se demonstrat vox Matri Filius, nec minus utique quam illi qui dicebat: Etsmam carnis, in qua ipsa eum genuit: sed longe hoc a cognitione illius formae, in qua Pater eum genuit. In illa visus est aliquando, et non erat ei species neque decor : in ista splendor est gloriae et candor lucis aeternae , apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Visio , sed quam in carne palam exhibuit; forma scilicet vitae quam in corpore gessit ad informationem eorum qui erant credituri. Si enim secundum exemplar vitae et morum, quod in eo monstratum est, formatus fuerit in nobis Chrisforma corporalis, alia moralis, alia intellectualis. In corporali frater est; in morali magister est; in intellectuali Deus noster est. Corporalem