comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphecarent. Et postea quã templum tr̃ansactis septuaginta
annis restitutum est: tantas pressuras et calamitates ar̃egibus
gentium uidȩi ꝑpessi sunt. ut intelligerent non dum uenisse
liberatorem. quem non spiritaliter liberaturum intelligebant:
sed proliberatione carnali desiderabant. Per actis ergo quinq
a etatibus scłi. quarũ prima est abinitio generis humani ⁊ dẽ
ab adã qui primus homo factus est usq ad noe. quifecit archã
indiluuo: Inde secunda est usq ad abrahã qui pater electus
est omniũ quidem gentium. qui fidem ipstus imitarentur.
Sed tamen exꝑgeniȩ carnis suae futuri populi iudȩorum.¬
qui ante xp̃ianã fidem gentium unus inter om̃s omniũ
terarũ populos unum uerum dm̃ coluit. ex quo populo
saluator xp̃s scd̾m carnem ueniret. Isti enim articuli duarũ ȩtatũ
eminent in ueterib libris. Reliquarũ autẽ trium. etiam euangłio

Expanded text:
prophetarent. Et postea quam templum transactis septuaginta prophetarent. Et postea quam templum transactis septuaginta annis restitutum est; tantas pressuras et calamitates a regibus gentium Judaei perpessi sunt, ut intelligerent nondum venisse liberatorem, quem non spiritaliter liberaturum intelligebant, sed pro liberatione carnali desiderabant. Peractis ergo quinque aetatibus saeculi, quarum prima est ab initio generis humani, id est, ab Adam qui primus homo factus est, usque ad Noe, qui fecit arcam in diluvio. Inde secunda est usque ad Abraham, qui pater electus est omnium quidem gentium, quae fidem ipsius imitarentur, sed tamen ex propagine carnis suae futura populi Judaeorum ante fidem Christianam gentium unus inter omnes omnium terrarum populos unum verum Deum coluit, ex quo populo Salvator Christus secundum carnem veniret. Isti enim articuli duarum aetatum eminent in veteribus libris. Reliquarum autem trium etiam Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitas temporalis adaedificandas spiritaliter domos et plan'¬
xp̃ianorũ sicut idem dicit apłs. Dĩ agricultura. dĩ aedificatio
estis. Et post annos quidem septuagint̾a quos misticȩ ꝓphetaue¬
rat hieremias. ut finem temporũ p̃figurarec : tamen ut ipsa figura
in tegraretur. facta est in hierusalẽ resfitutio aedificationis tem̃pli
dĩ. Sed quia totũ figurate agebatur: non erat firma pax aclib̾tas
reddita uidȩis. Itaq postea aromanis uicti sunt: et tributarii fac¬
ti. Exillo sane tempore exquo t̾ram ꝓmissionis acceperunt.
et reges habere coeper̃. ne in aliquo regum suoꝵ completum. ẽẽ
arbitrarentur quod eis liberator xp̃s promittebatur: aꝑtius per
multas ꝓphetias ꝓphetatus est xp̃s. non solum abipso dauid
in libro psalmorum. sed etiã acȩteris et magnis et sc̃is ꝓphetis.
usq ad tempus captiuitatis in babiloniam. Et inipsa captiuitate

Expanded text:
tranquillitas temporalis ad aedificandas spiritualiter domos et plantranquillitas temporalis ad aedificandas spiritualiter domos et planChristianorum, sicut idem dicit Apostolus: « Dei agricultura, Dei aedificatio estis . » Et post annos quidem septuaginta, quos mystice prophetaverat Jeremias ut finem temporum praefiguraret, tamen ut ipsa figura integraretur, facta est in Hierusalem restitutio aedificationis templi Dei; sed quia totum figurate agebatur, non erat firma pax ac libertas reddita Judaeis. Itaque a Romanis postea victi sunt et tributarii facti, ex illo sane tempore ex quo terram promissionis acceperunt, et reges habere coeperunt: ne in aliquo regum suorum completum esse arbitrarentur quod eis liberator Christus promittebatur. Apertius per multas prophetias prophetatus est Christus, non solum ab ipso David in libro Psalmorum, sed etiam a caeteris et magnis et sanctis prophetis usque ad tempus captivitatis in Babyloniam; et in ipsa captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
a equaliter regnaturi sunt. siet illi aduerum dm̃ conuersi
fuerint. Om̃nib tamen p̃cipitur seruire humanis potestatib
atq terrenis: quo usq post tempus p̃finitum quod signifi.¬
cant Lxxͣ anni: ab istus scłi confusione tamquã de captĩuitate
babiloniae sicut hierusalẽ liberetur a eccła. Excuius capti¬
uitatis occasione. ipsi etiã terreni reges desertis idolis pro
quibus ꝑsequebantur xp̃ianos: unũm uerum dm̃ et xp̃m dñm
cognorigee᷑ eolunt. ł quib etiã apłs paulus iubet orari. etiam¬
cũ ꝑsequerentur aeccłam. Si emim dicit. Obsecro itaq primum
fieri dep̃cationes. adorationes. interpellationes. gratiarũ actiones.
ꝓregib. pro omnib hominibus. et omnib qui iñsublimitate sunt.
ut securam et tranquillam uitam agamus. cum omni pietate et
caritate. Itaq ꝑ ipsos data pax est aecłẽ quamuis temporalis.

Expanded text:
aequaliter regnaturi sunt, si et illi ad verum Deum conversi aequaliter regnaturi sunt, si et illi ad verum Deum conversi fuerint. Omnibus tamen praecipitur servire humanis potestatibus atque terrenis, quousque post tempus praefinitum, quod significant septuaginta anni, ab istius saeculi confusione tanquam de captivitate Babyloniae, sicut Jerusalem liberetur Ecclesia. Ex cujus captivitatis occasione ipsi etiam terreni reges desertis idolis, pro quibus persequebantur Christianos, unum verum Deum et Christumcognoverunt et colunt, pro quibus apostolus Paulus jubet orari, etiamcum persequerentur Ecclesiam. Sic enim dicit: Obsecro itaque primum fieri deprecationes, adorationes, interpellationes, gratiarum actiones, pro regibus, pro omnibus hominibus, et omnibus qui in sublimitate sunt, ut securam et tranquillam vitam agamus cum omni pietate et charitate . Itaque per ipsos data pax est Ecclesiae, quamvis temporalis,
Abbreviated transcription (Latin):
et plantandos hortos et uineas. Post septua ginta autẽ annos
ꝓmitaitur cis abilla captiuitate liberatio. Hõc autem totum figure
significat᷑e aeccłam xp̃i in omnibus sc̃is eius. qui sunt cyues hierusa¬
tem caelestis: seruiturã fuisse subregibus huius scł̃i. Dicit enim
et apostolica doctrina. ut omnis anima sublimiorib potestatibus
subdita sit. et ut reddantur omnibus omnia. cui tributũ tributũ.
cui uestigal. ueltigal: & cȩtera quae saluo di nr̃i cultu consti.¬
tutionis̃ humanȩ principib reddimus. quando et ipse dñs ut
nobis exemplum huius sanȩ doctrine preberet exemplũ. pro
capite hominis quo erat indutus. tributum soluere non dedig¬
natus est. Iubentur autẽ etiã ferui xp̃iani et bonifideles. dom̃i¬
nis suis temporalibus ȩquaniniter fideliterq seruire : quos
iudicaturi sunt siusq infinem iniquos inuenerint. Aut cũqͥb

Expanded text:
et plantandos hortos et vineas. Post septuaginta autem annos et plantandos hortos et vineas. Post septuaginta autem annos promittitur eis ab illa captivitate liberatio . Hoc autem totum figurate significabat Ecclesiam Christi in omnibus sanctis ejus, qui sunt cives Jerusalem coelestis, servituram fuisse sub regibus hujus saeculi. Dicit enim et apostolica doctrina, ut omnis anima sublimioribus potestatibus subdita sit; et ut reddantur omnibus omnia; cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal ; et caetera quae salvo Dei nostri cultu, constitutionis humanae principibus reddimus; quando et ipse Dominus, ut nobis hujus sanae doctrinae praeberet exemplum, pro capite hominis quo erat indutus, tributum solvere non dedignatus est . Jubentur autem etiam servi christiani et boni fideles dominis suis temporalibus aequanimiter fideliterque servire : quos judicaturi sunt, si usque in finem iniquos invenerint; aut cum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
et multa parseius educta in babiloniã. Sicut autẽ hierusalẽ
significat ciuitatẽ societatemq sc̃oꝵ. sic babylonia significat
ciuitatẽ societatemq iniquoꝵ. qm̃ dicitur interpretari confusio.
Dequibus duab cẏuitatibus ab exordio generis humani. usq
infine scłi ꝑmixte temporum uarietate c̃urrentibus. et ultimo
uidicio separandis: paulo ante iam diximus. Illa ergo captuntas
hierusalẽ ciuitatis. et ille populus in babyloniã ductus: ad ser¬
uitute ire uibetur a dño ꝑ hieremiã illius temporis prophetam.
Et extiter̃ reges babiloniae sub quibus illi seruiebant. qui exeoꝵ
occasione com̃moti quibusdam miraculis. cognoscerent et colereñ.
et coli uberent unum uerum dm̃. qui condidit uniuersã creatura.
Iussi sunt autem et orare ꝓeis aquibus captiui tenebantur: et in eoꝵ
pace pacem sperare adgignendos filios et domos aedificandas.

Expanded text:
et multa pars ejus educta in Babyloniam. Sicut autem Jerusalem et multa pars ejus educta in Babyloniam. Sicut autem Jerusalem significat civitatem societatemque sanctorum; sic Babylonia significat civitatem societatemque iniquorum, quoniam dicitur interpretari Confusio. De quibus duabus civitatibus, ab exordio generis humani usque in finem saeculi permixte temporum varietate currentibus, et ultimo judicio separandis, paulo ante jam diximus . Illa ergo captivitas Jerusalem civitatis, et ille populus in Babyloniam ductus ad servitutem ire jubetur a Domino per Jeremiam illius temporis prophetam. Et exstiterunt reges Babyloniae, sub quibus illi serviebant, qui ex eorum occasione commoti quibusdam miraculis cognoscerent et colerent et coli juberent unum verum Deum, qui condidit universam creaturam . Jussi sunt autem et orare pro eis a quibus captivi tenebantur, et in eorum pace pacem sperare, ad gignendos filios, et domos aedificandas,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: seruiens in signo liberȩ ciuitatis qua cęlestis hierusalẽ dr̃
Quod uerbum ÷ hebreum. et interp̃tatur uisionẽ pacis. Cuius
cyues sunt om̃s scĩficati homines. qui fuer̃. et qui sunt. et qui
futuri sunt: et om̃s sc̃ificati sp̃s. etiã quicumq in excelsis cęloꝵ ẜ
apartib pia deuotione obtemperant dõ. nec imitantur. dẽ impiã
diaboli suꝑbiã. et angłoꝵ eius. Huius ciuitatis rex est dñs iħc xp̃c
uerbum dĩ. quo regũntur summi angłi. et uerbum hominem as¬
fumens. ut eo regerentur et homines: qui simul omnes cum illo iN
aeterna pace regnabunt. Adhuius regis p̃figurationẽ. in illo ter-¬
reno regno põpulo isrł maxime eminĩnt rex dauid: decuiꝰ semine
in figurã uenturi xp̃i et aeccłae. quae in scĩs libris paulatim̃ discere
poteris. Post aliquot tamen generationes: ostendit alium tiphũ.¬
adrem maxime ꝑtinentem. Nam captiuata est illa ciuitas.

Expanded text:
Dei, serviens in signo liberae civitatis quae coelestis Hierusalem dicitur, Dei, serviens in signo liberae civitatis quae coelestis Hierusalem dicitur, quod verbum est hebraeum, et interpretatur Visio pacis. Cujus cives sunt omnes sanctificati homines qui fuerunt, et qui sunt, et qui futuri sunt; et omnes sanctificati spiritus, etiam quicumque in excelsis coelorum partibus pia devotione obtemperant Deo, nec imitantur impiam diaboli superbiam et angelorum ejus. Hujus civitatis rex est Dominus Jesus Christus, Verbum Dei quo reguntur summi Angeli, et Verbum hominem assumens ut eo regerentur et homines, qui simul omnes cum illo in aeterna pace regnabunt. Ad hujus regis praefigurationem in illo terreno regno populi Israel maxime eminuit rex David, de cujus semine in figuram venturi Christi et Ecclesiae, quae in sanctis Libris paulatim discere poteris. ad rem maxime pertinentem. Nam captivata est illa civitas,
Abbreviated transcription (Latin):
cordis illoꝵ: quod legem nonerant implẽturi. Corporalia quippe
dona desiderantes adño: magis carnali timore. quam spiritali
caritate tenebantur. Legem autẽ non implet. nisi caritas. Idõ
multis facramentis uisibilibus honerati sunt: quo seruili iugo pre-¬
merentur. In obseruationib cyborũ. et in sacrifictis animãlium
et̃ aliis innumerabilib. quaæ tamen signa erant rerũ spiritaliũ.
scĩs et intelligebantur ad fructum salutis. et obseruabantur ad
congruentiã temporis. Amultitudine uero carnaliũ. tantum¬
modo obseruabantur: non intelligebantur. Per multa itaq: et
uaria signa rerum futurarũ quas longum est omnes commerare.
et eas nunc in aeccła uidemus implerĩ. ꝑductus est ille populus
ad t̾ram ꝓmissionis: ubi temporaliter carnaliterq regnaret pro
modo desiderii sui. Quod tamen regnum t̾renum : rẽgni spiritalis
imaginẽ gessit. Ibi hierusalem condita est famosissima ciuitas

Expanded text:
cordis illorum, quod legem non erant impleturi. Corporalia quippe cordis illorum, quod legem non erant impleturi. Corporalia quippe dona desiderantes a Domino, magis carnali timore quam spirituali charitate tenebantur: legem autem non implet nisi charitas. Ideo multis sacramentis visibilibus onerati sunt, quo servili jugo premerentur, in observationibus ciborum et in sacrificiis animalium, et in aliis innumerabilibus: quae tamen signa erant rerum spiritualium sanctis et intelligebantur ad fructum salutis, et observabantur ad congruentiam temporis, a multitudine vero carnalium tantummodo observabantur, non intelligebantur. 36. Per multa itaque et varia signa rerum futurarum, quas longum est omnes commemorare, et eas nunc in Ecclesia videmus impleri, perductus est ille populus ad terram promissionis, ubi temporaliter carnaliterque regnaret pro modo desimaginem gessit. Ibi Hierusalem condita est famosissima civitas
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. quia tamquã ouis adimmolandũ ductusẽ.: cuiꝰ passionis
et crucis signo. infronte hodie tamquã inposte signandus es.
omnesq xp̃iani signantur. Inde ꝑdesertũ populus ille ductus
est ꝑquadraginta annos Accepit etiã legem digito dĩ scriptam.
quo nomine significatur sp̃s sc̃s: sicut in euangelio manifestissime
declaratur. Neq enĩ ds̃ forma corporis definitus est. nec sic in
illo menbra et digiti cogitandisunt. quemadmodũ uidemus
sa possunt : non tamen discedant aconcordia caritatis. Indigitis
autẽ maxime apparet quadã diuisio: nec tamen abunitate
p̃cisio. Siue ꝓpt̾ea. siue ꝓpt̾ aliã quãcumq causã sp̃s sc̃s appel¬
latus est digitus dĩ. Nontamen cum hoc audimus humani
corporis forma cogitanda est. Accepit ergo ille populus legem
digito dĩ scriptã intabulis lapideis. ad signĩsicandã duritiam

Expanded text:
dicit, quia tanquam ovis ad immolandum ductus est . Cujus passionis dicit, quia tanquam ovis ad immolandum ductus est . Cujus passionis et crucis signo in fronte hodie tanquam in poste signandus es, omnesque Christiani signantur. 35. Inde per desertum populus ille ductus est, per quadraginta annos accepit etiam legem digito Dei scriptam , quo nomine significatur Spiritus sanctus, sicut in Evangelio manifestissime declaratur . Neque enim Deus forma corporis definitus est, nec sic in illo membra et digiti cogitandi sunt, quemadmodum videmus sa possunt, non tamen discedant a concordia charitatis, in digitis autem maxime apparet quaedam divisio, nec tamen ab unitate praecisio; sive propterea, sive propter aliam quamcumque causam Spiritus sanctus appellatus est digitus Dei, non tamen, cum hoc audimus, humani corporis forma cogitanda est. Accepit ergo ille populus legem digito Dei scriptam in tabulis sane lapideis, ad significandam duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
inde populum dĩ ꝑmare rubrum. ubi discedens aqua uiam p̃buit
transeuntibus. Negyptii autẽ cum eos ꝑsequerentur. redeuntibus in se
fluctib demersi. extincti sunt. Ita quem admodũ ꝑdilutuũ aquis
terra purgata est anequitia peccatoꝵ. quitunc inilla in undatio¬
ne deleti sunt. et iusti euaser̃ ꝑlignũ: sic exaegypto exiens popłi
dĩ ꝑaquas iter inuenit. quibus ipsoꝵ hostes consumpti sunt.
Nec ibi defuit. ligni sacramentum. Nam uirga ꝑcussit moyses.
ut illud miraculũ fieret. Utrumq signũ est sci baptisim. ꝑ quod
fideles innouã uitã et transeunt. Peccata uero eoꝵ tãquam inimici
delentur atq moriuntur. Aꝑtius autẽ xp̃i passio in illo populo
figurã. ẽ: cũ iussi sunt ouem occidere et manducare. et de sangui¬¬
ne eiꝰ postes suos signare. Et hoc cęlebrare omni anno: et ap̃pel¬¬
lare pascha dñi. Manifestissime quippe ꝓphecia de dño iħu xp̃o

Expanded text:
inde populum Dei per mare Rubrum; ubi discedens aqua viam praebuit inde populum Dei per mare Rubrum; ubi discedens aqua viam praebuit transeuntibus: Aegyptii autem cum eos persequerentur, redeuntibus in se fluctibus demersi exstincti sunt. Ita quemadmodum per diluvium aquis terra purgata est a nequitia peccatorum, qui tunc in illa inundatione deleti sunt, et justi evaserunt per lignum: sic ex Aegypto exiens populus Dei, per aquas iter invenit, quibus ipsorum hostes consumpti sunt. Nec ibi defuit ligni sacramentum. Nam virga percussit Moyses, ut illud miraculum fieret. Utrumque signum est sancti Baptismi, per quod fideles in novam vitam transeunt, peccata vero eorum tanquam inimici delentur atque moriuntur. Apertius autem Christi passio in illo populo figurata est, cum jussi sunt ovem occidere et manducare, et de sanguine ejus postes suos signare, et hoc celebrare omni anno, et appellare Pascha Domini. Manifestissime quippe prophetia de Domino Jesu Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. Et in his tamen omnib misteruspiritalia significabant᷑
quae ad xp̃m et aeccłam ꝑtinerent: Cuius aeccłȩ menbra erant
a equale et coaeternũ patri ꝑ quod facta sunt omnia. homo
ꝓpt̃ nos factus est: ut totius aeccłȩ tamquam tocius corporis
caput. ẽet. Sed uelut totus homo dum nascitur. etiamsi ma¬
nũ innascendo p̾mittat. tamen uniuerso corpori sub capite
coniunc ta att: compacta est. Quemadmodũ etiã nonnulli inipsis patri-¬
archis adhuius ipsius rei signum. manu p̾missa nati sunt. Ita om̃s scĩ
tamen uniuerso corpori cuiusq ille caput est. subcapite cohȩserunt.
Populus ergo ille delatus in aegyptũ seruiuit regi durissimo. et
grauissimis laboribus eruditus. que siuit liberatorem dm̃. Et mis.¬
sus est eis deipso populo sc̃s dĩ seruus moyses : qui inuirtute dĩ
magnis miraculis terrens tunc impiã gentem aegyptiorum eduxit

Expanded text:
ebat. Et in his tamen omnibus mysteria spiritalia significabantur, ebat. Et in his tamen omnibus mysteria spiritalia significabantur, quae ad Christum et Ecclesiam pertinent: cujus Ecclesiae membra erant aequale et coaeternum Patri, per quod facta sunt omnia, homo propter nos factus est, ut totius Ecclesiae tanquam totius corporis caput esset. Sed velut totus homo dum nascitur, etiamsi manum in nascendo praemittat, tamen universo corpori sub capite conjuncta atque compacta est; quemadmodum etiam nonnulli in ipsis patriarchis ad hujus ipsius rei signum manu praemissa nati sunt: ita omnes sanctamen universo corpori, cujusque ille caput est, sub capite cohaeserunt. Populus ergo ille in Aegyptum delatus servivit regi durissimo: et gravissimis laboribus eruditus, quaesivit liberatorem Dominum, et missus est eis unus de ipso populo sanctus Dei servus Moyses, qui in virtute Dei magnis mi
Abbreviated transcription (Latin):
a quo unus uerus ds̃ coleretur. qui fecit cȩlum et t̾ram: cum cȩtere
gentes simulaeris et demoniis seruirent. Ineo plane populo mul¬
to euidentius futura aeccła sigurata est. Erat ibi enĩ multitudo
carnalis. quȩ ꝓpt̃ uisibilia beneficia colebant dm̃. Erant ibi
autẽ pauci futurã requiem cogitantes. et celestem patriã requi.¬
rentes: quibus ꝓphetando rẽuelabatur futura humilitas dĩ regis
rentur. Horũ scoꝵ qui pcesser̃tempore natiuitatem dñi. non solum
sermo sed etiã uita. et coniugia. et filii. et facta ꝓphetia fuit huius
temporis quoꝑfidem passionis xp̃i ex gentibus congregat᷑ aeccła.¬
ꝑillos scõs patriarchas et ꝓphetas carnali populo isrł qͥ postea¬
etiã iudȩi appellati sunt: et uisibilia beneficia ministrabantur
qua carnaliter adño desiderabant: et coertiones penarũ corpora¬
lium. quibus ꝓtempore terrerentur. sicut eorum duriȩ congru¬

Expanded text:
a quo unus Deus verus coleretur qui fecit coelum et terram, cum caeterae a quo unus Deus verus coleretur qui fecit coelum et terram, cum caeterae gentes simulacris et daemoniis servirent. In eo plane populo multo evidentius futura Ecclesia figurata est. Erat enim ibi multitudo carnalis, quae propter visibilia beneficia colebat Deum. Erant ibi autem pauci futuram requiem cogitantes et coelestem patriam requirentes, quibus prophetando revelabatur futura humilitas Dei, regisrentur. Horum sanctorum, qui praecesserunt tempore nativitatem Domini, non solum sermo, sed etiam vita, et conjugia, et filii, et facta, prophetia fuit hujus temporis, quo per fidem passionis Christi ex gentibus congregatur Eccper illos sanctos patriarchas et prophetas carnali populo Israel, qui postea Judaei appellati sunt, et visibilia beneficia ministrabantur, quae carnaliter a Domino desiderabant, et coercitationes poenarum corporalium quibus pro tempore terrerentur, sicut eorum duritiei congru
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiauit. Nam et post haec noncessauit repullulare malitia ꝑ
suꝑbiã et libidines. et inlicitas impietates. cum homines deserto
creatore suo Nonsolũ ad creaturã quam ds̃ condidit lapsi sunt
ut pro dõ colerent quod fecit ds̃. Sed eciã oꝑa manuum hominum
et ad fabrorũ artificia curuauer̃ ammassuas: ubi de illis turpius
diabolus et demonia triumpharent. quȩ se intalibus figmentis
adorari uenerariq letantur. dum errores suos humanis erroribus
pascunt. Neq tunc sane defuerunt iusti qui dmñ pie querererł.
et suꝑbiã diaboli uincerent. cyues illius scãe cuntatis. quos regis
sui xp̃i uentura humilitas ꝑ sp̃m reuelata sanauit. Ex quibus
abraham pius ec fidelis dĩ seruus electus ẽ. cui demonstraretur
sacramentũ filii dĩ. ut ꝓpt̾ imitationẽ fidei. omnes fideles omniũ
gentium: filii eius futuri dicerentur. Exillo natus est populus

Expanded text:
aenuntiavit. Nam et post haec non cessavit repullulare malitia per aenuntiavit. Nam et post haec non cessavit repullulare malitia per superbiam et libidines et illicitas impietates, cum homines deserto Creatore suo, non solum ad creaturam quam Deus condidit lapsi sunt, ut pro Deo colerent quod fecit Deus; sed etiam ad opera manuum hominum et ad fabrorum artificia curvaverunt animas suas, ubi de illis turpius diabolus et daemonia triumpharent; quae se in talibus figmentis adorari venerarique laetantur, dum errores suos humanis erroribus pascunt. 33. Neque tunc sane defuerunt justi qui Deum pie quaererent, et superbiam diaboli vincerent, cives illius sanctae civitatis, quos regis sui Christi ventura humilitas per Spiritum revelata sanavit. Ex quibus Abraham pius et fidelis Dei servus electus est , cui demonstraretur sacramentum Filii Dei, ut propter imitationem fidei omnes fideles omnium gentium filii ejus futuri dicerentur. Ex illo natus est populus
Abbreviated transcription (Latin):
eos: Et si conuerterentur addm̃ parceret eis. sicut peꝑcit postea
niniuȩ ciuitati agenti pęnitentiã: cum ei ꝑꝓphetã futurũ in teritum
p̃nuntiasset. Hoc autẽ facit ds̃ etiã illis quos nouit in malicia
ꝑseueraturos. dans pęnitendi spatium ut nr̃am poenitentiam
exerceat et informet exemplo suo. quo nouerimus quantum nos
oporteat tolerabiliter malos sustinere cũ ignoremus quales postea
futuri sint: quando ille parcit et sinit eos uiuere. quem nihil
futurorũ latet. Prȩnuntiabatur tamen etiã diluu sa cramento. qđ
ꝑlignũ tusti liberati sunt futura aeccła: quam rex eiꝰ et ds̃ xp̃s mis¬
terio suae crucis abuius scłi submersione suspendit. Neq enimds̃
ignorabat. qđ etiã exillis qui fuerant in archa seruati nascituri erant
mali : qui faciem t̾rȩ iniquitatibus iterũ implerent. Sedtamen et ex¬
emplũ futuri iudici dedit. et scõꝵ liberationẽ ligni misterio p̃¬

Expanded text:
eos ; et si converterentur ad Deum, parceret eis, sicut pepercit postea eos ; et si converterentur ad Deum, parceret eis, sicut pepercit postea Ninive civitati agenti poenitentiam, cum ei per prophetam futurum interitum praenuntiasset . Hoc autem facit Deus, etiam illis quos novit in malitia perseveraturos dans poenitendi spatium, ut nostram patientiam exerceat et informet exemplo suo; quo noverimus quantum nos oporteat tolerabiliter malos sustinere, cum ignoremus quales postea futuri sunt, quando ille parcit et sinit eos vivere, quem nihil futurorum latet. Praenuntiabatur tamen etiam diluvii sacramento quo per lignum justi liberati sunt, futura Ecclesia quam rex ejus et Deus Christus mysterio suae crucis ab hujus saeculi submersione suspendit. Neque enim Deus ignorabat quod etiam ex illis qui fuerant in arca servati, nascituri erant mali, qui faciem terrae iniquitatibus iterum implerent: sed tamen et exemplum futuri judicii dedit, et sanctorum liberationem ligni mysterio pr
Abbreviated transcription (Latin):
uero. etiã corpore separandȩ. Om̃s enim homines amantes suꝑbiam.
et temporalẽ dominationẽ cum uano tipho et pompa arrogantiae.
om̃sq sp̃s quitalia diligunt et głam suam subiȩctione hominum
quaerunt simul una s̃ocietate de uicti sunt: si sepe aduersum se ꝓ
his rebus dimicant. pari tamen pondere cupiditatis. In eadem ꝓ¬
fundditate p̃cipitantur. et sibi morum meritorũ sumlitudine con¬
unguntur. Et rursus omnes homines. et om̃s sp̃s humiliter dĩ głam
querentes non suã. et eum pietate sectantes. adunã ꝑtinent societatem
t tamen ds̃ misericordissimus. et suꝑ impios homines patiens ẽ: et
p̃bet eis poenitentiȩ atq correctionis locum. Nam et qđ om̃s dilu-¬
uio deleuit excepto uno iusto cũ suis. quos in archa saluari uoluit.
nouerat quidẽ qđ non sẽ correcturi essent. Uerumtamen cũ ꝑcentũ
annos archa fabricata est: p̃dicabatur utiq eis ira dĩ uentura suꝑ

Expanded text:
 etiam corpore separandae. Omnes enim homines amantes superbiam  etiam corpore separandae. Omnes enim homines amantes superbiam et temporalem dominationem cum vano typho et pompa arrogantiae, omnesque spiritus qui talia diligunt, et gloriam suam subjectione hominum quaerunt, simul una societate devincti sunt; sed et si saepe adversum se pro his rebus dimicant, pari tamen pondere cupiditatis in eamdem profunditatem praecipitantur, et sibi morum et meritorum similitudine conjunguntur. Et rursus omnes homines et omnes spiritus humiliter Dei gloriam quaerentes, non suam, et eum pietate sectantes, ad unam pertinent societatem. Et tamen Deus misericordissimus, et super impios homines patiens est, et praebet eis poenitentiae atque correctionis locum. 32. Nam et quod omnes diluvio delevit, excepto uno justo cum suis, quos in arca servari voluit, noverat quidem quod non se correcturi essent: verumtamen cum per centum annos arca fabricata est, praedicabatur utique eis ira Dei ventura super
Abbreviated transcription (Latin):
auersus. uctus diabolo subderetur. et diabolus homini adcreato¬
rẽ suum conuerso uincendus ꝓponeretur: Ut quicumq diabolo
usq insinẽ consentirent cum illo irent in aeterna supplicia.
Quicumq autẽ humiliarent se dõ. et ꝑ eiꝰ gr̃am diabolũ uncerent.
a eterna p̾mia mererentur. Neq hoc nos mouere debet quia
multi diabolo consentiunt. & pauci dm̃ secuntur: Quia et fruintum¬
in comparatione palearũ. ualde pautiorẽ habet numerũ: Sed sicut¬
nouit agricola quid faciat de ingenti aceruo palee: sic nihil est
dõ multitudo peccatoꝵ. quinouit quid de illis agat. ut am¬
ministratio regni eius exnulla parte turbetur: atq turpetur.
Nec idõ putandus est uicisse diabolus: quia secum plures
altera sc̃oꝵ ẜ. abintio generis humani usq infe̾nẽ scłi ꝑducuntur.
punc ꝑmixte corporibus sed uoluntatibus separate. indie iudicii¬

Expanded text:
aversus victus diabolo subderetur, et diabolus homini ad Creatoaversus victus diabolo subderetur, et diabolus homini ad Creatorem suum converso vincendus proponeretur: ut quicunque diabolo usque in finem consentirent, cum illo irent in aeterna supplicia: quicunque autem humiliarent se Deo et per ejus gratiam diabolum vincerent, aeterna praemia mereremur. Neque enim hoc movere debet, quia multi diabolo consentiunt et pauci Dominum sequuntur: quia et frumentum comparatione palearum valde pauciorem habet numerum: sed sicut agricola novit quid faciat de ingenti acervo paleae, sic nihil est Deo multitudo peccatorum, qui novit quid de illis agat, ut administratio regni ejus ex nulla parte turpetur atque turbetur. Nec ideo putandus est vicisse diabolus, quia secum plures altera sanctorum, ab initio generis humani usque in finem saeculi perducuntur, nunc permixtae corporibus, sed voluntatibus separatae, in die vero judicii
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere mererentur: Tui enĩ hominib dedit liberum arbitrium
ut non seruili necessitate. Sed ingenua uoluntate dm̃ colerent.
dedit etiã angłis. Et idõ nec angłs qui cum spiritibus aliis sa¬
tellibus suis sũꝑbiendo deseruit obedientiã dĩ. et diabolus factus ẽ.
aliquid nocuit dõ. sed sibi. Nouit enĩ ds̃ ordinare deserentesse ani-¬
mas. et ex earũ iusta miseria inferiores partes creature sue conuenien¬
tissimis et congruentissimis legibus admirandȩ dispensationi orñare.
Idõ nec diabolus aliquid dõ nocuit. quia uel ipse lapsus est uł hominẽ
seduxit ad mortem. nec ipse homo in aliquo minuit ueritatẽ aut
potestatẽ conditoris sui: quia coniugi sua seductȩ adiabolo ad id
quod ds ꝓhibuerat. ꝓpria uoluntate consensit. Iustissimis enĩ dĩ
legibus omnes dampnati sunt. dõ glorioso ꝑ aequitatem uindictȩ.
ipsi ignominiosi ꝑ turpitudinem poenȩ: Ut ec homo a suo creatore

Expanded text:
vivere mererentur? Qui enim hominibus dedit liberum arbitrium, vivere mererentur? Qui enim hominibus dedit liberum arbitrium, ut non servili necessitate, sed ingenua voluntate Deum colerent, dedit etiam Angelis. Et ideo nec angelus, qui cum spiritibus aliis satellitibus suis superbiendo deseruit obedientiam Dei, et diabolus factus est, aliquid nocuit Deo, sed sibi: novit enim Deus ordinare deserentes se animas, et ex earum justa miseria inferiores partes creaturae suae convenientissimis et congruentissimis legibus admirandae dispensationis ornare. Itaque nec diabolus aliquid Deo nocuit, quia vel ipse lapsus est, vel hominem seduxit ad mortem: nec ipse homo in apotestatem, aut beatitudinem conditoris sui: quia conjugi suae seductae a diabolo ad id quod Deus prohibuerat propria voluntate consensit. Justissimis enim Dei legibus omnes damnati sunt Deo glorioso per aequitatem vindictae, ipsi ignominiosi per turpitudinem poenae, ut et homo a suo Creatore
Abbreviated transcription (Latin):
est homo etiã peccator. quambestia. Et p̃ceptum qđ nonerarł
seruaturi magis dedit. ut essent in ex cusabiles cumineos uindi¬
care coepisset. Quicquid enĩ homo fecerit: laudabilem in suis
factis inuenit dm̃. Si recte egerit. laudabilem inuenit per
iusticiã p̃miorũ. Si peccauerit. laudabilem inuenit ꝑiusticiã
supplitioꝵ. Si peccata confessus adrecte uiuendũ redierit. lauda
bilẽ in uenit ꝑmiscłiam indulgentiarũ. Cur ergo non faceret
ds̃ hominẽ quãuis eũ peccaturum p̃nosceret. cum et stantẽ coro¬
naret. et cadentẽ ordinaret. et surgentẽ adiuuaret. semꝑ etubiq
ipse glori osus. bonitate. iusticia. clementia. maxime quia et
illud p̃sciebat deꝓpagine mortalitatis eius futuros scõs. qui ñ
sibi quęrerent sed creatori suo głam darent. et eum colendo ab¬
omni corruptione liberati. cum angłis scis semꝑ uiuere. et beate

Expanded text:
est homo etiam peccator, quam bestia. Et praeceptum quod non erant est homo etiam peccator, quam bestia. Et praeceptum quod non erant servaturi, magis dedit, ut essent inexcusabiles, cum in eos vindicare coepisset. Quidquid enim hofactis deum inuenit. Si bene egerit, laudabilem inuenit per iustitiam premiorum; si peccauerit, laudabilem inuenit per iustitiam suppliciorum; si peccata cobilem invenit per misericordiam indulgentiarum. Cur ergo non faceret Deus hominem, quamvis eum peccaturum praenosceret, cum et stantem coronaret, et cadentem ordinaret, et surgentem adjuvaret, semper et ubique ipse gloriosus bonitate, justitia, clementia? maxime quia et illud praesciebat, de propagine mortalitatis ejus futuros sanctos, qui non sibi quaererent, sed Creatori suo gloriam darent, et eum colendo ab omni corruptione liberati, cum Angelis sanctis semper vivere et beate
Abbreviated transcription (Latin):
creatorẽ suũ cognoscit et colit. p̃ esset omnibus t̾renis animalibus
Fecit illi etiã adiutoriũ feminã non ad carnalem concupiscentiam
quando quidẽ nec corruptibilia corpora tunc habebant ante qũa
eos mortalitas inuaderet poena peccati: Sed ut haberet᷑ uir głam
de femi na cumei piret ad dm̃. seq illi p̾beret imitandũ inscĩtate
atq pietate. sicut ipse. eẽt. gła dĩ. cum eius sapientiã sequeretur
Itaq constituit eos in quodã loco ꝑpetuȩ beatitudinis: quem
appellat scriptura paradẏsum: Prȩceptumq illis dedit. quodsi
non trans grederentur: in illa semꝑ immortalitatis beatitudine ꝑ¬
manerent. Si autẽ transgrederentur: supplicia mortalitatis
expenderent. Presciebat autẽ ds̃ eos transgress: ros. Sed tamen
quia conditor est et effector omnis boni: magis eos fecit quando
fecit etbestias. ut impleret t̾ram bonis terrenis. Et utiq melior

Expanded text:
Creatorem suum cognoscit et colit, praeesset omnibus terrenis animalibus. Creatorem suum cognoscit et colit, praeesset omnibus terrenis animalibus. Fecit illi etiam adjutorium feminam: non ad carnalem concupiscentiam, quandoquidem nec corruptibilia corpora tunc habebant, antequam eos mortalitas invaderet poena peccati; sed ut haberet et vir gloriam de femina, cum ei praeiret ad Deum, seque illi praeberet imitandum in sanctitate atque pietate; sicut ipse esset gloria Dei, cum ejus sapientiam sequeretur. 30. Itaque constituit eos in quodam loco perpetuae beatitudinis, quem appellat Scriptura paradisum; praeceptumque illis dedit, quod si non transgrederentur, in illa semper immortalitatis beatitudine permanerent: si autem transgrederentur, supplicia mortalitatis expenderent. Praesciebat autem Deus eos transgressuros: sed tamen quia conditor est et effector omnis boni, magis eos fecit, quando fecit et bestias, ut impleret terram bonis terrenis. Et utique melior
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatione sp̃s cognouer̃. et ꝓphecauer̃. et sic salui facti sunt cre.
filium suum mitteret. qui humilitate nrȩ mortalitatis in dutus.
et a peccatoribus et ꝓpeccatoribus moreretur. Iam enim olim
abineuntibus scłis mssterii huius altitudo p̃figurari: prae.¬
nuntiariq non cessat. Qm ds̃ omnipotens et bonus et iustus
et misericors. qui fecit omnia bona. siue magna siue parua
siue magna siue infima. siue quae uidentur sicut sunt cęlum
et terra.: et mare. et incelo sol et luna. et cȩtera sẏdera: Int̾ra utem
et mari: arbores et frutices: et animalia sua cuiusq nature. et
omnia corpora uel cȩlestia uel terrestria siue quȩ non uidentur
sicuti sunt sp̃s quibus corpora uegetantur et uiuificantur: Flcit
et hominẽ adimaginẽ suã ut quemadmodũ ipse ꝑomni potentiã
sciã p̃est uniuersȩ creaturȩ. sic homo ꝑ intelligentiã qua etiam

Expanded text:
revelatione Spiritus cognoverunt, et prophetaverunt; et sic salvi facti sunt crederevelatione Spiritus cognoverunt, et prophetaverunt; et sic salvi facti sunt credeFilium suum mitteret, qui humanitate nostrae mortalitatis indutus, et a peccatoribus et pro peccatoribus moreretur. Jam enim olim ab ineuntibus saeculis mysterii hujus altitudo praefigurari praenuntiarique non cessat. Quoniam Deus omnipotens, et bonus et justus, et misericors, qui fecit omnia bona sive magna sive parva, sive summa sive infima, suae quae videntur, sicuti sunt coelum, et terra, et mare, et in coelo sol et luna, et caetera sidera, in terra autem et mari, arbores et frutices, et animalia, suae cujusque naturae, et omnia corpora vel coelestia vel terrestria; sive quae non videntur, sicuti sunt spiritus quibus corpora vegetantur, et vivificantur: fecit et hominem ad imaginem suam, ut quemadmodum ipsesuam praeest universae creaturae, sic homo per intelligentiam suam, qua etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suis quia ipsi in illo requiescent post omnia bona oꝑa in quibus
ei seruier̃. quae ipse in illis oꝑatur qui uocat et precipit. et delicta
p̃terita dimittit. et iustificat eum qui prius erat impius. Sicut
autẽ cũ illi ex dono eius bene operantur. recte dicitur ipse
oꝑari: sic cum millo requiescunt. recte dicitur ipse reqͥescere.
Nam quod adipsũ attinet: pausationem non quaerit. qui a
laborẽ non sentit. Fecit autẽ omnia ꝑuerbum suum et uerbũ
eius ipse xp̃c: in quo requiescunt angłi et omnes caelestes
mundissimi sp̃s. in sc̃o silentio. Homo autẽ peccato lapstis
ꝑdidit requiem quam habebat in eius diuinitate. et recepit
eã in eius humanitate. Ideoq oportuno tempore quo ipse
sciebat oportere fteri. homo factus et defemina natus est
A carne quippe contaminari non poterat. ipse carnem
potius mundaturus. Ipsum antiqui scĩ uenturum N

Expanded text:
suis; quia ipsi in illo requiescent post omnia bona opera, in quibus suis; quia ipsi in illo requiescent post omnia bona opera, in quibus ei servierunt, quae ipse in illis operatur, qui vocat, et praecipit, et delicta praeterita dimittit, et justificat eum qui prius erat impius. Sicut autem cum illi ex dono ejus bene operantur, recte dicitur ipse operari; sic cum in illo requiescunt, recte dicitur ipse requiescere. Nam quod ad ipsum attinet, pausationem non quaerit, quia laborem non sentit. Fecit autem omnia per Verbum suum; et Verbum ejus ipse Christus, in quo requiescunt Angeli et omnes coelestes mundissimi spiritus in sancto silentio. Homo autem peccato lapsus perdidit requiem quam habebat in ejus divinitate, et recipit eam in ejus humanitate: ideoque opportuno tempore, quo ipse sciebat oportere fieri, homo factus et de femina natus est. A carne quippe contaminari non poterat, ipse carnem potius mundaturus. Ipsum antiqui sancti venturum in
Abbreviated transcription (Latin):
modestus et temperans. et intribulationibus fortis et patiens.
Qui etiã ꝓficiendo ꝑueniãt adtalem animũ. ut plusamet dm̃.
quã timeat gehennã. Ut etiam sidicat illi ds̃. utere delitus
carnalibus sempiternis. et quantũ potes pecca. nec morieris.
nec in gehenna mitteris: Sed mecũ tantũmodo non eris: exorres¬
cat et omĩno non peccat. non iam uͭmillud quod rimebat non
incidat. sed ne illum quem sic amat offendat. In quo uno est
requies quã oculus non uidit. nec auris audiuit. nec in cor
ex quo fecit ds̃ caelum et t̾ram. et omnia quae in eis sunt.
sex diebus operatus est. et septimo die requieuit. Poterat enim
omni potens. ex uno momento temporis omnia facere. N on autẽ
laborauerat ut requiesceret quando dixit et facta sunt. manda¬
uit et creata sunt. sedut significaret quia post sex aetates mundi
huius. septima aetate tamquã septimo die requieturus. ẽ. in sc̃is

Expanded text:
modestus et temperans, et in tribulationibus fortis et patiens. modestus et temperans, et in tribulationibus fortis et patiens. Qui etiam proficiendo perveniet ad talem animum, ut plus amet Deum, quam timeat gehennam: ut etiamsi dicat illi Deus, Utere deliciis carnalibus sempiternis, et quantum potes pecca, nec morieris, nec in gehennam mitteris, sed mecum tantummodo non eris; exhorrescat, et omnino non peccet, non jam ut in illud quod timebat non incidat, sed ne illum quem sic amat offendat: in quo uno est requies, quam oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor ex quo fecit Deus coelum et terram et omnia quae in eis sunt, sex diebus operatus est, et septimo die requievit . Poterat enim omnipotens et uno momento temporis omnia facere. Non autem laboraverat, ut requiesceret, quando, Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt : sed ut significaret, quia post sex aetates mundi hujus, septima aetate tanquam septimo die requieturus est in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
destinantur. Sunt etiã alii meliore quidem spẽ Sed tamen Non
minore periculo. qui iam dm̃ timent et non irrident xp̃ianum
nomen. nec simulato corde intrant aeccłam dĩ. sed inista uita
expectant felicitatẽ ut felicioressint in rebus terrenis: quam illi
qui non colunt dm̃. Ideoq cum uderint quosdam sceleratos et
impios ista scłi ꝓsperitate pollere ec excellere. seautem uel minꝰ
habere ista uel amittere: ꝑ turbantur tamquã sin e causa dm̃ co-¬
lant. et facile a fide deficiunt. Qui autem ꝓpt̾ beatitudinem
sempit̾nã et ꝑpetuã uitã quae post hanc sc̃is futura ꝓmittitur
uult fieri xp̃ianus. ut non eat in ignem aet̾num cum diabolo.
sed in regnum aecernũ intret cum x p̃o: uere ipse xp̃ianus est.¬
C autus in omni temptatione. ne prosperis rebus corrumpatur.
et ne frangatur aduersis. Et in habundantia bonoꝵ terrenoꝵ

Expanded text:
destinantur. Sunt etiam alii meliori quidem spe, sed tamen non destinantur. Sunt etiam alii meliori quidem spe, sed tamen non minore periculo, qui jam Dominum timent, et non irrident Christianum novum, nec simulato corde intrant Ecclesiam Dei, sed in ista vita exspectant felicitatem, ut feliciores sint in rebus terrenis quam illi qui non colunt Dominum: ideoque cum viderint quosdam sceleratos et impios ista saeculari prosperitate pollere, et excellere, se autem vel minus habere ista vel amittere, perturbantur, tanquam sine causa Dominum colant, et facile a fide deficiunt. Qui autem propter beatitudinem sempiternam et perpetuam requiem, quae post hanc vitam sanctis futura promittitur, vult fieri christianus, ut non eat in ignem aeternum cum diabolo, sed in regnum aeternum intret cum Christo , vere ipse christianus est,cautus in omni tentatione, ne prosperis rebus corrumpatur, et ne frangatur adversis, et in abundantia bonorum terrenorum
Abbreviated transcription (Latin):
eam inter amarissimas uitȩ huius molestias suauem iocundamq
gustabis: si eius qui eam ꝓmisit p̃cepta dilexeris. Cito eni senties
dultiores. eẽ iusticiae fructus. quaminiquitatis. Et uerius atq
iocundius gaudere hominẽ debona conscientia inter molestias. quam
demala inter delicias: Quia nonsic uenisti coniungi aeccłe dĩ. ut ex
ea temporalẽ aliquam utilitatem requiras. Sunt ẽnim qui ꝓpterea
uolunt. ẽẽ xp̃iani. ut aut ꝓmereantur homines aquib temporalia
commoda expectant: aut quia offendere nolunt quostiment. Sed
isti reꝓbisunt. Et si adtempus portat eos aeccła sicut area usq
ad tempus uentilationis paleã sustinet: si non se correxerint et
ꝓpt̃ futurã sempiternã requiem xp̃iani. ẽẽ cȩperint: infinem̃
separabuntur. Nec sibi blandiantur quod inaea possunt. ẽẽ
cũ frumento dĩ : quia in horreo cum illo noner̃. sedigni debito

Expanded text:
eam inter amarissimas vitae hujus molestias suavem jucundamque eam inter amarissimas vitae hujus molestias suavem jucundamque gustabis, si ejus qui eam promisit praecepta dilexeris. Cito enim senties dulciores esse justitiae fructus quam iniquitatis, et verius atque jucundius gaudere hominem de bona conscientia inter molestias, quam de mala inter delicias, quia non sic venisti conjungi Ecclesiae Dei, ut ex ea temporalem aliquam utilitatem requiras. Sunt enim qui propterea volunt esse Christiani, ut aut promereantur homines, a quibus temporalia commoda exspectant, aut quia offendere nolunt quos timent, sed isti reprobi sunt: et si ad tempus eos portat Ecclesia, sicut area usque ad tempus ventilationis paleam sustinent: si se non correxerint, et propter futuram sempiternam requiem Christiani esse coeperint, in finem separabuntur: nec sibi blandiantur quod in area possunt esse cum frumento Dei, quia in horreo cum illo non erunt, sed igni debito
Abbreviated transcription (Latin):
sanientes ipsi spectatores alter ꝓaltero. quã illi quorũ insaniã
in sani ꝓuocant: sed insaniendo spectare desiderent. Quomodo
ergo sanitatẽ pacis tenere animus potest. qui discordus et certa¬
m̃inibus pascitur: Qualis enim cybus sumitur: talis ualitudo
consequitur. Postremo quamuis in sana gaudia nonsint. gaudia
tamen qualia cumq sint. et quatulibet delectet iactantia diuitiarũ
et tumor bonorum. et uorago popinarũ: et bella theatrorum.
et immunditia fornicationũ. et prurigo thermarũ: aufert omnia
ista una febricula. et adhuc uiuentibus totã falsam beatitudinẽ
suberait: remanet in anis et saucia conscientia. dm̃ sensura iudicẽ.
quem noluit habere custodem: Et inuentura asperub dñm. quem
dulcem patrem quaerere et amare contempsit. Tu autem qͥa uerã
requiem quae post hanc uitã xp̃ianis ꝓmittitur queris. etiã hic

Expanded text:
sanientes, ipsi spectatores alter pro altero, quam illi, quorum insaniam sanientes, ipsi spectatores alter pro altero, quam illi, quorum insaniam insani provocant, et insaniendo spectare desiderant. Quomodo ergo sanitatem pacis tenere animus potest, qui discordiis et certaminibus pascitur? Qualis enim cibus sumitur, talis valetudo consequitur. Postremo quamvis insana gaudia non sint gaudia, tamen qualiacunque sint, et quantumlibet delectet jactantia divitiarum, et tumor honorum, et vorago popinarum, et bella theatrorum, et immunditia fornicationum, et prurigo thermarum; aufert omnia ista una febricula, et adhuc viventibus totam falsam beatitudinem subtrahit: remaneat inanis, et saucia conscientia Dominum sensura judicem quem noluit habere custodem, et inventura asperum Dominum, quem dulcem Patrem quaerere et amare contempsit. Tu autem qui veram requiem, quae post hanc vitam Christianis promittitur, quaeris; etiam hic
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui inpopina pauloante cantabant: iam planctus ceerceris som¬
niant. Studus autẽ spectaculorum fiunt demonib similes. cla¬
morib suis incitando homines ut sẽ in uicem cedant. secũq habe¬
ant contentiosa certamina quise non leser̃. dum placere in sano
populo cupiunt. Quodsi animaduerterint. ẽẽ concordes. tunceos
oderunt et ꝑsecuntur. et tamquã conlusores ut fustibus uerberent᷑
exclamant: et hanc iniquitatem facere etiam uindicem iniqͥtatum
iudicem cogunt. Si autem horrendas aduersus inuicẽ inimicitias
eos exercere cognouerint. siue sintae qui apellantur. siue scenici.
et thimelici. sine aurige. siue uenatores. quos miseros nor
solum homines cum hõminib sedetiã homines cumbestis
in certamen pugnamq committunt. Quomaiore aduersus ir¬
uicẽ discordia furere senserint: eo magis amant et delectantur.
et in citate fauent. et fauentes incitant. Plus aduersus se ipsos in¬

Expanded text:
et qui in popina paulo ante cantabant, jam planctus carceris somet qui in popina paulo ante cantabant, jam planctus carceris somniant. Studiis autem spectaculorum fiunt daemonibus similes: clamoribus suis incitando homines ut se invicem caedant, secumque habeant contentiosa certamina qui se non laeserunt, dum placere insano populo cupiunt. Quod si animadverterint esse concordes, tunc eos oderunt et persequuntur, et tanquam collusores ut fustibus verberentur exclamant: et hanc iniquitatem facere etiam vindicem iniquitatum judicem cogunt. Si autem horrendas adversus invicem inimicitias eos exercere cognoverint, sive sintae qui appellantur, sive scaenici et thimelici, sive aurigae, sive venatores, quos miseros non solum homines cum hominibus, sed etiam homines cum bestiis in certamen pugnamque committunt: quo majore adversus invicem discordia furere senserint, eo magis amant, et delectantur, et incitati favent, et faventes incitant plus adversus seipsos in
Abbreviated transcription (Latin):
quidaliud obtant. nisi longam infirmitatem: Sic et honores
huius scłi quid sunt nisi tifus. et inanitas et ruinę periculum:
Quia sic scriptura sc̃a dicit. Omnis caro foenum: et clarĩs hominis
ut flos foeni. Fęnum aruit. flos decidit: uerbũ autẽ dñi manet
in aeternum. Idõ qui ueram requiem et ueram felicitatem deside¬
rat. debet tollere spem suã derebus mortalib et p̃tereuntibus
et eã collocare in uerbo dñi. ut hȩrens ei qđ manet in aeternum.
etiam ipse cum illo maneat in aeternum. Sunt etiam homines qui
nec diuites quaerunt. e̾ẽ. nec aduanas honorũ pompasambiunt
ꝑuenire. sed gaudere & requiescere uolunt inpopinis et infornica¬
tionib. & in theatris. atq spectaculis nugacitatis: quac᷑ magnis
ciuitatib gratis habent᷑. Sed sic etiã ipsi aut consumunt pluxu¬
nã pauꝑt̾atẽ suã. et abȩgestate postea in furta et efracturas. et aliquan.¬
do etiã latrocinia ꝓsiliunt. et subito multis et magnis timorib implent᷑.

Expanded text:
quid aliud optant nisi longam infirmitatem? Sic et honores hujus saeculi quid sunt, nisi typus, et inanitas, et ruinae periculum? quia sic sancta Scriptura dicit: « Omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni, fenum aruit, flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . » Ideo qui veram requiem et veram felicitatem desiderat, debet tollere spem suam de rebus mortalibus et praetereuntibus, et eam collocare in verbo Domini, ut haerens ei quod manet in aeternum, etiam ipse cum illo maneat in aeternum. Sunt etiam homines, qui nec divites esse queunt, nec ad vanas honorum pompas ambiunt pervenire, sed gaudere, et requiescere volunt in popinis, in fornicationibus, et in theatris, atque spectaculis nugacitatis, quae in magnis civitatibus gratis habent, sed sic etiam ipsi ut consumunt per luxuriam paupertatem suam, et ab egestate postea in furta, et effracturas, et aliquando etiam ad latrocinia prosiliunt, et subito multis et magnis timoribus implentur;
Abbreviated transcription (Latin):
et exutrisque consistere doceamus. Dupplex
sistere significat. Unus quidem cum ita dici¬
mus aliquid ex duabus naturis iungi sicut
ex melle atq aquac: id autem est ex quolibet
modo confusis. uel siuna uertatur in alteram.

Expanded text:
que consistere doceamus. Ex sistere duo significat: unum quidem, cum ita dicimus aliquid ex duabus naturis iungi sicut ex melle atque aqua, id autem est ut ex quolibet modo confusis, uel si una uertatur in alteram