comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sensibus occupati sumur: num quam sermones
hominum aeterorum animas ab institut isealib:
nr̃as ualeant separare: beatur estille quintillius
indig& rei : & qui non communẽ omnibus gloriã
cupit: Nam qui placere uritomnib. necesse est ut
sit omnium seruus: nobis autem necessariae non
sunt penitus ciuitates. in quibus latronum multi¬
tdo collagitur: magnas & enim domos nobis ex¬
struxit ac prestitit ds̃. montes pariter ac siluas. ex quib
simplices sumimus fructus. & purae donanaturae
aquas bibimus. libenterq nos met ipsos laborem
reficientes his folus incubamus: quem ad modũ
igitur potestis ingenuis hominibus imperare.
cumsciatis uos ipios seruor esse multorũ: uosenĩ
ur̃ isq omnia concupiscunt seruitis animabus:
n amsimultas habere uestes desideratis. aucos aũ
greges ouium possidetis : paucosq quim ipsas
tundebant oues. &a quibus i psae intexantur habe¬
tis artifices : quid mihi quaereris quod mollia uesti¬

Expanded text:
sensibus occupati sumus, ne umquam sermones sensibus occupati sumus, ne umquam sermones hominum ceterorum animas ab institutis talibus nostras valeant separare. "Beatus est ille qui nullius indiget rei et qui non communem omnibus gloriam cupit. Nam qui placere vult omnibus, necesse est ut sit omnium servus. Nobis autem necessarie non sunt penitus civitates, in quibus latronum multitudo colligitur. Magnas etenim domus nobis struxit ac prestitit Deus, montes pariter ac silvas, ex quibus simplices sumimus fructus et pure dona nature. Aquas bibimus libenterque nosmet ipsos post laborem reficientes his foliis incubamus. "Quemadmodum igitur potestis ingenuis hominibus imperare, cum sciatis vos ipsos servos esse multorum? Vos enim vestris que omnia concupiscunt servitis animabus. Nam si multas habere vestes desideratis, paucos autem greges ovium possidetis paucosque qui ipsas tondeant oves et a quibus ipse intexantur habetis artifices. Quid mihi quereris quod mollia vesti
Abbreviated transcription (Latin):
tordi essen posst fugit a nobis. & iigrauit adgre¬
co : Contemptisq morib nr̃isum hinc se ipse
dam nauit in mortalibus flammis: tuuero mace¬
donum malae gentis dominum esse te dicis:
Brachinianos uituperas. &anerfici omnes iubes:
creue eorum mendacibus uerbis: quod bonum
uirũ sacere nonoporio : losuerorationem uirȩ
proprue dõno nouimus readitu os: tanaut
adeum fuerimus profecti onnes enim p
sumuis: glorim contempnimus uanã. ⁊uoiseolar
fuero nor ossu t: que mad modum uos tramsire
aucon suetudinem nr̃am ualetis. quitam male
uiuitis. & qui semꝑ illa quaebona sunt obliuiom
datis ͤ nos uerob: a hinanicrecordantes quem¬
ad modum proreau. aliquando fuerimus & uider¬
tes quap. opcer inuere debeamus in reprehensi¬
bilem uiue ni cursum tenemus: unum quem ꝙ
enim dĩ certo prepositi eius cui depdtatus ẽ fine
formauit: laetamur indesertis loci: & in medus
siluis sedentes : quia in his tantum ommibas nr̃is

Expanded text:
tor Dei esse non posset, fugit a nobis et migravit ad Gretor Dei esse non posset, fugit a nobis et migravit ad Grecos. Contemptisque moribus nostris, iam hinc se ipse damnavit immortalibus flammis. Tu vero Macedonum male gentis dominum esse te dicis. Bragmanos vituperas et interfici omnes iubes credens eorum mendacibus verbis, quod bonum virum facere non oportet. "Nos vero rationem vite proprie Deo nos novimus reddituros tunc cum ad eum fuerimus profecti. Omnes enim ipsius sumus. Gloriam contemnimus vanam, quod stulti facere non possunt. Quemadmodum vos transire ad consuetudinem nostram valetis, qui tam male vivitis et qui semper illa que bona sunt oblivioni datis? Nos vero Bragmani, recordantes quemadmodum creati aliquando fuerimus et videntes quapropter vivere debeamus, irreprehensibilem vivendi cursum tenemus. Vnumquemque enim Deus certo propositi eius cui deputatus est fine formavit. Letamur in desertis locis et in mediis silvis sedentes, quia in his tantum omnibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
ignis escam facere ineam nolo : neq. incibos con¬
uertere eoscuro. qͥde abenre sustulerim:
Hos ergo panes ipse qu coxit ignqs absumat: sedutne
aliquam tibi quisapientiam honoras inuriam a me
aestimes in rogari: Oleum tantum istud accipio:¬
quae ubi dandamus dixit. continuo surrexit. ac sil¬
uam pagrans. & colligens lignamolem exhis maximã
fecit quam igne n succendens. his locutus est uerbis.
Bracmanus inquit omnia hab& & habunde ex omnib:
utcupit pascitur : Infusoq mox oleo prraq ipra ue¬
hementer incensa. talem cecin hymnum dõ:
In mortali inquitds̃. tibiego in omnibus gratiat
ago: quae ubi alex ander uidit abcessit: Cuncta
secum praeter oleum quaecumq ex hibuerat illuc
reportans : fortiterq dandamũ: stupens: qui
dandarius hoc &iam sermonib: suis addidit. tales
uniuersi nos inquit sumus: Calanus uero persi¬
musuir iudicatus a nobis ẽ. eo quod urãm breui
tempore imitatas est uitam & quia cumama¬

Expanded text:
ignis escam facere meam nolo. Neque in cibos conignis escam facere meam nolo. Neque in cibos convertere meos cupio quod de alieno ore sustulerim. Hos ergo panes ipse qui coxit ignis absumat. Sed ut ne aliquam tibi, qui sapientiam honoras, iniuriam a me existimes irrogari, oleum tantum istud accipio". Hec ubi Dandamus dixit, continuo surrexit ac silvam peragrans et colligens ligna molem ex his maximam fecit. Quam igne succendens, his locutus est verbis: "Bragmanus" inquit "omnia habet et abunde ex omnibus, ut cupit, pascitur. "Infusoque mox oleo pyraque ipsa vehementer incensa, talem cecinit hymnum Deo: "Immortalis" inquit "Deus, tibi ego in omnibus gratias ago". Que ubi Alexander vidit, abscessit, cuncta secum preter oleum quecumque exhibuerat illuc reportans fortiterque Dandamum stupens. Qui Dandamus hoc etiam sermonibus suis addidit: "Tales universi nos" inquit "sumus. Calanus vero pessimus vir iudicatus est a nobis, eo quod vestram brevi tempore imitatus est vitam, et quia, cum ama
Abbreviated transcription (Latin):
istis potes. quae in locis sel ueseribus uiuunt ut
aurũ argentumq suscipiant. & melius quam
co nsuerunt canant: quod cum fieri omnino
nor possit. meillis uis esse peiorem: Cur illud
accipiam quod neq ediameneq. potari pot est :
Cur accipiam quod mihi omnino non prosit : aut quã¬
obrem id custodiã quod uti nequeãsi forte ut
animam meam ꝑomĩa liberã maius modi nexib
ligem : ut ingenuitatem ipsius frustra iugo tur¬
pissune seruitutis addicam: quod egonũ quã
prorsus efficiam: sed neq emere quicquam
uolo quia in soutudinibus abinihil uinditur
uiuo: muuera mihi d̃ hoc est sructus istorum
prebit locorum: nihilenim auro homini un¬
dit dr̃ sed. ipienuã bonã ei qui nouerit eam acci¬
pere largitur ste uelotussũ cumqua me
cor: libenter indeo me talem. nulli cpuis meũ
rexil gralo: simiine melle mihidelcior est.
ubi natu alis ueerii sius. ariae potus exfluuio:
tatem: curii. condisti flammis ees. rulomiaser

Expanded text:
istis potes, qui in locis silvestribus vivunt, ut istis potes, qui in locis silvestribus vivunt, ut aurum argentumque suscipiant, et melius quam consuerunt, canant? Quod cum fieri omnino non possit, me illis vis esse pejorem? Cur illud accipiam, quod neque edi a me, Cur accipiam quod mihi omnino non prosit? Aut quamobrem id custodiam quo uti nequeam nisi forte ut animam meam per omnia liberam huiusmodi nexibus ligem et ut ingenuitatem ipsius frustra iugo turpissime servitutis addicam? Quod ego numquam prorsus efficiam. Sed neque emere quicquam volo, quia in solitudinibus ubi nihil venditur vivo. Munera mihi Deus, hoc est fructus istorum, prebet, locorum. Nihil enim auro homini vendit Deus, sed sapientiam bonam ei qui noverit eam accipere largitur. "Veste velatus sum cum qua me cor. Libenter video me talem. Nullis corpus meum nexibus gravo. Omnique melle mihi dulcior est, ubi naturalis venerit sitis, aque potus ex fluvio. tatem, cur incendisti flammis eos? Reliquias ego
Abbreviated transcription (Latin):
Diebus quidem totis narias gentes ꝑ seqor ac fatigo
Noctib uero me somnu: turbat acuexat. nequis in
me repentinus in imicus impetus faciat: & hioc¬
cidero quos formido tristes efficior : Sirursum
lenis ac mitis uoluero esse contemptor & quem¬
admodum tantis periculis rerum expediar ignoro:
ri am & si uoluero indesertis talibus uiuere. id mihi
penitus non licebit : Obquod apud dm̃ nunc excu¬
sare mepossum : quia ipie in łinus modi uitae sta¬
tum. & in talior dine hominum conlocauit:
Tuuero proistis quae ego fudi quaere lis quiame
ꝑomnia reflcisti. acsersus paulis ꝑmeus a con¬
flictionibus acpoeius ut erasti: Donamea
sincipe neq eaq:e ferotibi in contumeliã
nei uoiuer is recusa&: mihi enim quis a piemiã
honorare fesiino plurimum profuisti: hisq fini¬
iii. innun propriis serius alexander utmimera
quae spoponaerat exhiberent: quiq mox auri¬
oleo ac panibus otulerunt. quibus uisis danda¬
mus risit haec iceris. Numquid suadere auib

Expanded text:
Diebus quidem totis varias gentes persequor ac fatigo, noctibus vero me somnus turbat ac vexat, ne quis in me repentinus inimicus impetum faciat. Et si occidero quos formido, tristis efficior. Si rursus lenis ac mitis esse voluero, contemnor. "Et quemadmodum tantis periculis rerum expediar ignore. Nam etsi voluero in desertis talibus vivere, id mihi penitus non licebit. Ob quod apud deum nunc excusare me possum, quia ipse me in huiusmodi vite statu et in tali ordine hominum collocavit. "Tu vero pro istis quas ego fudi querelis, quia me per omnia refecisti ac sensus paulisper meos a conflictibus ac preliis liberasti, dona mea suscipe, neque ea que offero tibi in contumeliam mei volueris recusare. Mihi enim, qui sapientiam honorare festino, plurimum profuisti". Hisque finitis, innuit propriis servis Alexander ut munera que spoponderat exhiberent. Quiqoleo ac panibus obtulerunt. Quibus visis Dandamis risit, hoc dicens: Num quid suadere avibus
Abbreviated transcription (Latin):
remou&. Consider& unus quirq se sciens quod potentes
potenter patiuntur tormenta. Retrahantre ab hoc non
tim honore quam honͤ re: & aliorũ locũ qui digni sunt non
ambiant occupare: quienim inerudibis atq instruendis

Expanded text:
magis ante unusquisque sciens quod potentes potenter tormenta patientur retrahat se ab hoc non tam honore quam onere, et aliorum locum qui digni sunt non ambiat occupare! Qui enim in erudiendis atque instituendis
Abbreviated transcription (Latin):
Ordo aut missae uel orationum quibus oblatadõ
sicrificia consecrantur. primo ascõparo
docuit inqua & spes contin&ur fidelium & confes¬
sio peccatorum. De qua propheta praeilicans
ficii orationes commendate euangelica
apostolicaq doctrina. suu numeriratio in¬
stituta uid&ir. uel propter septinariar: scãe
ecclae uniuersitatem uel proptersepti forinẽ
gratiae sum cuius dono eaquae offeruntur

Expanded text:
Ordo autem missae vel orationum, quibus oblata Deo sacrificia consecrantur, primo a sancto docuit, in qua et spes continetur fidelium, et confessio peccatorum; de qua propheta praedicens, em sacrificii orationes commendatae evangelica apostolicaque doctrina, cujus numeri ratio instituta videtur vel propter septenariam sanctae Ecclesiae universitatem, vel propter septiformem gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
taq ut uoliusti omner qui in ecclesiastici ministerui
gradib. ordinatisunt generaliter derici nominantur
Cleros enĩ uel clericos hinc appellatos doctores nr̃idicunt.
Quia mathias sorte electus est quẽ primũ ꝑ apostolos legi¬
mus ordinatũ. & sic omnes quos illis temporib. ecclesiarũ
principes ordinabant. sorte eligebant. Nam leros
sors interpretatur unde & hereditas grece dero
illud. profeticũ uelam̃ & hanc euangelii reuelationẽ
dequa dicit a postolus. cumtransieris ad xp̃m aufer&ur
uelamen quod aũt significat uelam̃ interpositum
inter faciem morsi & aspectũ populiisrł. hoc significa¬

Expanded text:
taque omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt, generaliter clerici nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Matthias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes, quos illis temporibus ecclesiarum principes ordinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleroillud propheticum velamentum, et hanc Evangelii revelationem, de qua dicit Apostolus: Cum transieris ad Christum, auferetur velamen . Quod autem significabat velamen interpositum inter faciem Mosis et aspectum populi Israel, hoc significa
Abbreviated transcription (Latin):
bum. quid uldira & suauis facta est caritas indilicus
tuis. Statura tua similis facta est palmae. &ubera tua
botries Cui respondit eccła. qui: dabit te frater mi
mit. lactantem ubera matris meae . Inueniens te
foris osculaborte : & quidem nonspernentru: ad sum¬
mamte & inducamte indomum matris meȩ. &i
secretum eius quae concepit me: docebis me: uides
quem ad modin delectata munere gratiarum: ad
interiora cupit misteria ꝑuenire: & omnes sensus
suos consecrarexp̃o: Adhuc quaerit. ad huc suscitat
caritatem: & suscitari eam sibi poscit a filiabus hie¬
ruralem: Quarum gratia hoc est animarum fideliũ
sponum: in amorem sui uberiorem desiderat pr.
caritaris pulchritudi.em decoris & gratiae: quod

Expanded text:
bum: Quid pulchra et suavis facta es charitas in deliciis tuis? Statura tua similis facta est palmae, et ubera tua botris . 40. Cui respondet Ecclesia: Quis dabit te, frater, mihi lactentem ubera matris meae? Inveniens te foris, osculabor te: et quidem non spernent me. Assumam te, et inducam te in domum matris meae, et in secretum ejus quae concepit me. Docebis me . Vides quemadmodum delectata munere gratiarum, ad interiora cupit mysteria pervenire, et omnes sensus suos consecrare Christo? Adhuc quaerit, adhuc suscitat charitatem, et suscitari sibi eam poscit a filiabus Hierusalem, quarum gratia, hoc est, animarum fidelium, Sponsum in amorem sui uberiorem desiderat provcharitatis, pulchritudine decoris et gratiae; quod
Abbreviated transcription (Latin):
nprimo ordine & misterio ecclae esse exorcistas. secii¬
dũ officia quae in templosalomonis erant disposita.
Quaeq posterius sunt abhestra disꝑtita inuenimꝰ. quos
hesdra auctores memorat templieos: nuncesse exor¬
cistas in eccładĩ. fuerunt enĩ sub hestra auctores tem¬
pliseruorum solomonis filii qui actũ templitotius sub
etcũ fuerint exordine & ministerio templi: longe fue¬
runt ab officio altaris dĩ. quia nec pralmistis nec¬
hostiarus nec sacrorũ seruis ad tingere licebat admunera
altaris nisi tantumodo leuitis. Quidergo nullã aliam
rtar habebam auctores templi. nisi sacra tecta reficien

Expanded text:
primo ordine et ministerio ecclesiae esse exorcistas, secundum officia quae in templo Salomonis erant dispquaeque posterius sunt ab Esdra dispertita, invenimus eos quos Esdras actores memorat templi , eos nunc esse exorcistas in Ecclesia Dei. Fuerunt enim sub Esdra actores templi servorum Salomonis filii, qui actum templi totius sub 2. Et cum fuissent ex ordine et ministerio templi, longe fuerunt 433 ab officio altaris Dei, quia nec psalmistis, neostiariis, nec sacrorum servis attingere licebat munera altaris, nisi tantummodo levitis. Quid ergo est? Nulla aliam curam habebant actores templi, nisi ad sarta tecta reficien
Abbreviated transcription (Latin):
ista prosint quaetumq proillofiunt. Nam non om̃ni
bus prosunt. nisi propter different iam uitae quamquisq
gessit incorpore  Nam proualdebonis gratiarum acti¬
ones sunt. pro nonualde malis propitiationes sunt.
proualde malis &iam sinulla sint adiumenta mortuo¬
rum qualescumq uiuorum consolationes sunt. Quib
autem prosunt. aut adhoc prosunt. ut sitplenare
missio. autcerte ut tolerabilior sit ipsadam natio.

Expanded text:
ista prosint, quaecunque pro illo fiunt. 13. « Nam non omnibus prosunt. Et quare non omnibus prosunt, nisi propter differentiam vitae quam quisque gessit in corpore? Nam pro valde bonis gratiarum actiones sunt, pro non valde malis propitiationes sunt, pro valde malis, etiam si nulla sunt adjuvamenta mortuorum, qualescunque consolationes vivorum sunt. Quibus autem prosunt, aut missio, vel certe ut tolerabilior sit ipsa damnatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Quandote in terrogauit abrennunti is diabolo & ope¬
ribus eius. quid respondisti Abrenuntio. A brenun¬
tias saeculo & uoluptatibus eius: quid responditi:
abrenuntio: memoresto sermonistui. &numquã
tibi excidat tuae series cautionis: si chrrografum
homini dederis. tenebr is ob noxius. ut pecuniam eĩ
accipias teneris adstrictus. & reluctantemte foe
ceris : ubi promiseris considera. uel quibus promi¬
seris: leuitã uidisti sed minister estxp̃i. uidistullũ
ante altaria ministrare. Ergo chyrogra fum tuũ
tenetur. non in terra sed incaelo Considera ubi ca
angeli constituti sunt: ubicorpus ibraquilae. lepo

Expanded text:
Quando te interrogavit: Abrenuntias diabolo et opeQuando te interrogavit: Abrenuntias diabolo et operibus ejus, quid respondisti? Abrenuntio. Abrenuntias saeculo et voluptatibus ejus, quid respondisti? Abrenuntio. Memor esto sermonis tui, et nunquam tibi excidat tuae series cautionis. Si chirographum homini dederis, teneris obnoxius, ut pecuniam ejus accipias: teneris astrictus, et reluctantem te fenceris. 6 et 7. Ubi promiseris considera, vel quibus promiseris. Levitam vidisti, sed minister est Christi. Vidisti illum ante altaria ministrare. Ergo chirographum tuum tenetur non in terra, sed in coelo. Considera ubi cap Christi, hic et angeli constituti sunt. Ubi corpus, ibi et aquilae, le
Abbreviated transcription (Latin):
nares: quia mutus erat: ostetigit quia loqui non po¬
terat sacramenta caelestia. uocem acciperet axp̃o
it ibi quia uir. hic quia mulieres baptizantur : & non
eadem puritas serui quanta &dñi. Cumenim ille
peccata concedat: huic peccata donentur. quae
pot est esse conparatio: ideo propter gratiam operis
&muneris : Non os tangite p̃r sed nares. ut bonum
odorem accipias pi&atis aeternȩ. ut dicas. xp̃i
enim bonus odor sumusdõ : quemad modum dixit
a postolus str. & sit inte fidei de uotionisq. plena fla¬
grantia. uenimus ad fontem ingressus es consi
dera quosuideris. quidlocutussis. considerare p&ẽ
diligenter. Occurrit tibileuita. occurrit presbit̃
unctus es quasi athetaxp̃i. quasiluctam huius saeculi
luctaturus. professus es luctaminis tui certamina
quiluctatur hab& quod sper&. ubicertamen ibi coro¬
na. luctaris insaeculo. sed coronaris axp̃o. & pro
certaminibus saeculi coronaris. Nam & si incelo
praemium. hic tamen meritũ premii colligitur

Expanded text:
nares? Ibi quia mutus erat, os tetigit; ut quia loqui non poterat sacramenta coelestia, vocem acciperet a Christo. Et ibi, quia vir; hic, quia mulieres baptizantur, et non eadem puritas servi, quanta et Domini cum enim ille peccata concedat, huic peccata donentur, quae potest esse comparatio?, ideo propter gratiam operis et muneris non os tangit episcopus, sed nares; ut bonum odorem accipias pietatis aeternae, et ut dicas: Christi enim bonus odor sumus Deo, quemadmodum 350 dixit Apostolus sanctus ; et sit in te fidei devotionisque plena fragrantia. dera quos videris, quid locutus sis considera, repete diligenter. Occurrit tibi levita, occurrit presbyter: unctus es quasi athleta Christi, quasi luctam hujus saeculi luctaturus, professus es luctaminis tui certamina. Qui luctatur, habet quod speret: ubi certamen, ibi corona. Luctaris in saeculo, sed coronaris a Christo, et pro certaminibus saeculi coronaris? Nam etsi in coelo praemium, hic tamen meritum praemii collocatur. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
dum unde & in numeris uitula rufa. cuius cinis expiatio
populiest. non alten iubetur offerriad altaredi. nisiquȩ
terrena opera non fecerit : Iugumq delicti non traxerit.
nec uiculis peccatorũ fuerit alligatuͦs. sed quid plura subicia¬
mus: Sienimhis qui inepiscopatu. uel in presbiterio est¬
positus. mortale aliquiđ peccatũ ad miserit. non deb& offerre

Expanded text:
dum. Unde et in Numeris vitula rufa, cujus cinis expiatio populi est, non aliter jubetur offerri ad altare Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, nec vinculis peccatorum fuerit alligata; sed quid plura subjiciamus? Si enim is qui tam in episcopatu, vel in presbyterio positus, mortale peccatum aliquod, admiserit non debet offerre
Abbreviated transcription (Latin):
horus idem morses post transitum rubri mar is
primum instituit. utrorumq. sexum distinatis¬
agminibus clasibus se acsorore preeunte canere
dõ inchoris. carmen triumphale ꝑdocuit. chorus
ab imagine factus est coronae. & exeo ita uocatus.
unde & ecclesiasticus liber scripsit. Stantem sacer¬
dotem ante aramdĩ. & incircuitu eius corona fra¬
trum. chorus aũt propriae multitudo canen¬
tium est. quiq apudiuda eos non minus .xx. con¬
statcanentibus. Apud nos aũ incerto numero a pa¬
uciorib. pluribusue sine ullo discrimine constat
SE CAN TI CIS

Expanded text:
horos idem Moyses post transitum Rubri maris primum instituit, et utrorumque sexuum distinctis classibus, se ac sorore praeeunte, canere Deo in choris carmen triumphale perdocuit. Chorus autem ab imagine ductus est coronae, et ex eo ita vocatus. Unde Ecclesiasticus liber scribit stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronam fratrum . Chorus enim proprie multitudo canenium est. Quique apud Judaeos non minus a decem constat canentibus; apud nos autem incerto numero a paucioribus, plurimisve, sine ullo discrimine, constat. De canticis
Abbreviated transcription (Latin):
meum. & deͥfluant unguentamea. Descendat
fratermeus inhortum suum. &edat fructum
pomiferarum suarum: bonasenim arbores
&a ructiferas hab&. quae radices suas tinexerunt
sacrifontes inriguo & in bonos fructus nouae fe¬
cunditatis germine : Allulauerint. ut iam non
proph&ica cedantur saecuri. sed euangelica

Expanded text:
meum, et defluant unguenta mea . Descendat meum, et defluant unguenta mea . Descendat frater meus in hortum suum, et edat fructum pomiferarum suarum . Bonas enim arbores et fructiferas habet, quae radices suas tinxerint sacri fontis irriguo, et in bonos fructus novae fecunditatis germine pullulaverint; ut non jam prophetica caedantur securi, sed Evangel
Abbreviated transcription (Latin):
tem. dicit adeam. quai. decora facta sunt ubera
tua soror mea sponsa. quamn decora faita sui.
auino &odor uestimen orum cuorum suꝑ omĩa
aromata. fauum distillanti aba.ra. ꝯsponza
mel & lac sublinguatua. &odoru. sumentorum
tuorum sicut odor libani: hortiis clusus soror
mea sponsa hortus clusurfins signatus. quo nignis¬
cat signatum debere apud tẽmanere mysterium.
neuiol&ur operibus male uĩae atq ad ulterio cas¬
titatis. nediuulg&ur. quibus nen conuenit. n.
garrula loquacitate disꝑgator in ꝑfidos: bona deba
ergo fidei tuae esse custodia: ut intemerata uitae
acsilenti integritas ꝑseuer&: unde & eccłaȩ altitu¬
dinem seruans. mysteriorum caelestium. reicit
ase grauiores uenti procellas: & inuitat uernantis
gratiae suauitatem : & sciens quodhortus suus xp̃o
displacere nom possit. Ipsum ad uocat sponsum di¬
cens. Exurge aquilo & ueni auster ꝑflahortum

Expanded text:
tem, dicit ad eam: Quam decora facta sunt ubera tem, dicit ad eam: Quam decora facta sunt ubera tua, soror mea sponsa! Quam decora facta sunt a vino: et odor vestimentorum tuorum super omnia aromata! Favus distillans labia tua, o sponsa, mel et lac sub lingua tua, et odor vestimentorum tuorum sicut odor Libani. Hortus conclusus, soror mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus . Quo significat signatum debere apud te manere mysterium, ne violetur operibus malae vitae, atque adulterio castitatis, ne divulgetur quibus non convenit, ne garrula loquacitate dispergatur in perfidos. Bona ergo debet esse fidei tuae custodia, ut intemerata vitae ac silentii integritas perseveret. 56. Unde et Ecclesia altitudinem servans mysteriorum coelestium, rejicit a se graviores venti procellas, et invitat vernantis gratiae suavitatem: et sciens quod hortus suus Christo displicere non possit, ipsum advocat Sponsum dicens: Exsurge aquilo, et veni auster: perfla hortum
Abbreviated transcription (Latin):
quam mutare naturas. Sed quod argumentis
utimur suis utamur exemplis: Incarnationesq
turae usus praecessit cum ihĩ dñs exmaria nascere
Sior dinem quaerimus. uiromixta fȩmina
generare consueuit. lique sigitur quod preter
naturae ordinem uirgo generauit: & hoc quod
conficimus corpus ex uirgine est. quid hic quaeris
naturae ordinem in xp̃i orpore cum preter natu¬
quae crucifixa est gase sepulta est. uerȩ ergo car¬
eisillius sacrarntum est: Ipseclamat dñsihĩ
hoc est corpus meum: Antebenedictionem uerb&ꝵ
caelestium. alia species nominatur : postconse¬
crationem corpus significatur. Ipsedi it sangui¬
nem suum: Aute consecrationem alud dicitur :
postconsecrationem sanguis nuncupatur. Ertu
dicis amen: hoc est uerum est: quod c ioquicur
mens interna fateatur. nuio sermo sonat affec¬
tus sentiat: Ii: igitur sacramentis parcii eccłam
suam xp̃i quibus animae sermatur substaritia.
eritoq uidens profectun. eiiis grariaetinen¬

Expanded text:
quam mutare naturas. 53. Sed quid argumentis utimur? Suis utamur exemplis, incarnationisqueturae usus praecessit, cum Jesus Dominus ex Maria nasceretur? Si ordinem quaerimus, viro mixta femina generare consuevit. Liquet igitur quod praeter naturae ordinem Virgo generavit. Et hoc quod conficimus corpus, ex Virgine est: quid hic quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeter natuquae crucifixa est, quae sepulta est: vere ergo carnis illius sacramentum est. 54. Ipse clamat Dominus Jesus: Hoc est corpus meum . Ante benedictionem verborum coelestium alia species nominatur, post consecrationem corpus significatur . Ipse dicit sanguinem 340 suum. Ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem sanguis nuncupatur. Et tu dicis: Amen, hoc est, verum est. Quod os loquitur, mens interna fateatur: quod sermo sonat, affectus sentiat. 55. His igitur sacramentis pascit Ecclesiam suam Christus, quibus animae firmatur substantia: meritoque videns profectum ejus gratiae continen
Abbreviated transcription (Latin):
uteligat presbiteros. unde & in pro uerbur dicitur.
gloria saenum canities: quae estautem haeccanities
hautdubi&̃ quin aureie sapientia dequa scriptũ est:
Canities hominũ prudentia est: Cumq nangentos &am¬
plius annos ab adam urq ad abraham uixis se homines
legerimus. nullus alius primus appellatus est presbiter
id estsenior. nisi abrahã qui multo paucioribus annis
uixis se conuincitur. nonergo propterde crepitam
senectutem. sed propter sapientiã presbiteri nomi¬
nantur. quodsi ita estinirũ estcur insipientes consti
i acorũ ordo a leui tribu coepitexordiũ. precepitenim
dñr morsi. ut pordinationem aaron sacerdotis & filiox
eiur. Rursus leui tribus indiuinicultus ministerio
ordinarentur. & consecrarentur dño proomnibus
primogenitis & seruirent pronrł coram aaron & filiis¬
eius in tabnaculm dñi. excubantes intemplo die&
nocte ipsiq. gestarent arcã & tabnaculũ & omniauasa
eius. & incircuitu tab naculi castraipsi construeremt

Expanded text:
ut eligat presbyteros . Unde et in Proverbiis dicitur Gloria senum canities . Quae est haec canities? haud dubium quin sapientia, de qua scriptum est: Canities hominum prudentia est . Cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legimus, nullus alius appellatus est primus presbyter, id est, senior, nisi Abraham, qui multo paucioribus annis vixisse convincitur. Non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam presbyteri nominantur. Quod si ita est, mirum est cur insipientes constitDiaconorum ordo a Levi tribu accepit exordium. Praecepit enim Dominus Moysi ut post ordinationem Aaron sacerdotis et filiorum ejus rursus Levi tribus in divini cultus ministeriis ordinarentur, et consecrarentur Domino pro omnibus primogenitis, et servirent pro Israel coram Aaron et filiis in tabernaculo Domini, excubantes in templo die ac nocte; ipsique gestarent arcam, et tabernaculum, et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi castra ipsi constituerent,
Abbreviated transcription (Latin):
illa sunt malafiunt. ꝑidnamq mali sunt. ꝑ quod dicit
apostolus. quiaũt cũ uxore est. sollicitus estquae suntmundi.
& iterum propter fornicationẽ unus quisq suã uxorem
habeat. quod non unus & multae. sed unus & una copulant᷑
psaprima diuinitus facta coniunctio mexemplũ ẽ. Nancũ
dm̃ hominẽ figurass&. eiq parem necessariã conspexis s&.
unũ decostis eius cominotuatus. unã illifemmã finxit.
Sicq adĩ & mulier euã uno interse nuptii functi formam
hominib deoriginis auctoritate & prima di uoluntate
generis docum̃tum quam secundũ xp̃is acramentum.

Expanded text:
illa sunt, mala fiunt. Per id namque mala fiunt, per quod dicit illa sunt, mala fiunt. Per id namque mala fiunt, per quod dicit Apostolus: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi; et iterum: Propter fornicationem unusquisque suam uxorem habeat . Quod autem non unus et multae, sed unus et una copulantur, ipsa prima divinitus facta conjunctio in exemplum est. Nam cum Deus hominem figurasset, eique parem necessariam prospexisset, unam de costis ejus mutuatus, unam illi feminam finxit, sicque Adam et mulier Heva, unis inter se nuptiis functi, formam hominibus de originis auctoritate et prima Dei voluntate generis documentum quam secundum Christi sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
ei adiutoriũ euã. cumprocreationes subsecuta sentia
dicens. crescite & multiplicamini & repl&e terram.
sed facta eadẽ mulier. prius solatio quã coniugio fuit. donec
deparadiso in oboedientiae iecerit. quos intra paradisum
obcedientia tenuiss&. hic postbeatae sedis ex cessũ mulie¬
is suae pulsũ agnoscebat. li bro geneseo dicente. & cogno¬
uit adam mulierẽ suã &roncepit upeperit filiũ. Cum
erqo adiectũ laboremdĩ sui nuptue precesserunt. &¬
crectionib studia. unde & pariturae tale proaessit
edictum. Indolore inquit &iam & inmerore paries filios
q uos utiq creatos diuersi ut cernimus casus luctusq subri¬
puerunt. unde & a postolus predicat & ut. tribulationẽ
tamen carnis habebunt huius modi. ñ tam̃ coniugiorum¬
in honorabile est in maculatum cubile nisisi sine fructu est.
Nam prosobolis inde uelscõꝵ & quod lauditur inuirginitate
coniugii est. Ideoq nec peccatum nuptius dicimus. nec tam̃

Expanded text:
ei adjutorem Hevam cum procreationis subsecuta sententia, ei adjutorem Hevam cum procreationis subsecuta sententia, dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete terram . Sed facta eadem mulier prius solatio quam conjugio fuit, donec a paradiso inobedientia ejiceret quos intra paradisum obedientia tenuisset, ac post beatae sedis excessus mulierem suam pulsus agnosceret, libro Geneseos edocente: Et cognovit Adam mulierem suam, et concepit, et peperit filium . 2. Ergo adjectum laborem nuptiae praecesserunt, et creationibus taedia; unde et pariturae tale praecessit edictum: In dolore, inquit, et moerore paries filios ; quos utique sic creatos diversi ut cernimus casus luctusque subriperent. Unde et Apostolus praedicans, ait: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Non tamen conjugiorum honorabilis torus et immaculatum cubile sine fructu est . Nempe soboles inde sanctorum, et quod laudatur in virginitate, conjugii est. Ideoque nec peccatum nuptias dicimus, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
inquit luxuriatae fuerint in xp̃o nubere uolunt. haben¬
tes damnationem quia primã fidem inritam fecerunt.
Id est in eo quod prima uoueruniñsteterunt. nectam̃
ait. nubant sed nubere uolunt. multas enim earũ
reuocat anuberedõ non amor preclari propositi.
sedaꝑti dedecoris timor. Igitur quae nubere uolunt
& ideo ñ nubunt. quia ñ inpuni possunt. his melius¬
est nonuouerent & nuberent quam urirentur. Idest¬
quã occulta flamina concupiscentiae uastarentur
quas penitus professionis forma dedarat & pingit confessi¬
onis quaenisi incorruptae & incorrectȩ dirigant &rursum
dĩtimore iterũ libidinẽ uincant. inmortius deputartae
sunt si in delicus. iegint. Vndedicit apostolus. quae aũt
in delicuis uiuens mortua est. siue in laborib. atq in ieiu¬
nus nulla cordis correctione. sed magis ostentationi quã
oniugatis lex naturae a saeculo est. Dĩ enimfecit adã & dedit

Expanded text:
nim luxuriatae fuerint in Christo, nubere uolunt, habennim luxuriatae fuerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quia primam fidem inritam feceruid est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multrevocat a nubendo non amor preclari propositi, sed aperti dedecoris timor. Igitur que nubere volunt et ideo non nubunt, quia impune non possunt, he melius non voverent et nuberent, quam urerentur. Sequam occulta flamma concupiscentiae vastarentur, quas poenitet professionis, et piget confusionis, quae nisi correctae cor dirigant, et Dei timore rursum libidinem vincant, in mortuis deputandae sunt, si in deliciis agant. Unde dicit Apostolus: Quae autem in deliciis agit, vivens mortua est , sive in laboribus, atque jejuniis nulla cordis correctione, sed magis ostentationi quam s. 1. De conjugatis lex naturae a saeculo est. Deus enim fecit Adam, et dedit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi maiora exquirunt supplicia. proeo quod saeculum
minime uincunt. quia carnem uincere potuerunt
Quaeritur aũt curfeminae uirgines in benedictione ue¬
asticis feminae. nulla tenus praescribuntur. Namneq
ꝑmittitureis in ecđa loqui ueldocere. sed nec contin¬
gere uel conferre. necullius uirilis muneris aut sacer
pradentiam doceant. Docereillis quidẽ ꝑmittit ꝑ
feminas. & hoc ñ in eccła sed priuatim. Nam hoc
genus muliercularũ sol&esse garrulũ. unde &curiosas
& uerbosas quasdam uiduas idema postolus notat. & hoc
uitium uenire dicit exotio. simul aũt & otiosaediscunt
circuire domos. scilic& dum nullo timore detentae nec
mariti potestati subiectae. sunt ñsolũ ociosae. uerũ
&iam curiorae discurrunt loquentes quae ñõ port&.
Praedicataũt apostolus dampnationẽ habere uiduas quȩ
post propositũ continentiae nubere cupiunt. Cumenĩ

Expanded text:
sibi majora acquirunt supplicia pro eo quod saeculum sibi majora acquirunt supplicia pro eo quod saeculum minime vincunt, qui carnem vincere potuerunt. 11. Quaeritur autem cur feminae virgines in benedictione veasticis feminae nullatenus praescribuntur, nam neque permittitur eis loqui in ecclesia vel docere, sed neque tangere vel offerre, neque ultius virilis muneris aut sacerprudentiam doceant. Docere illis quidem permisit, sed feminas; et hoc non in ecclesia, sed privatim; nam hoc genus muliercularum solet esse garrulum. Unde et curiosas, et verbosas quasdam viduas idem Apostolus notat, et hoc vitium dicit venire ex otio: Simul autem inquit et otiosae discunt circuire domos , scilicet dum nullo timore detentae, nec mariti potestati subjectae, non solum otiosae, verum etiam curiosae discurrunt, loquentes quae non oportet. 5. Praedicat autem idem Apostolus damnationem habere viduas, quae post propositum continentiae nubere cupiunt. Cum enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgant ergo uirgines uiam sublimitatis. sequantur
xp̃mtenendo ꝑseueranter quo uouerunt ardenter.
Itaut professa ea ut seruate urginitati. ceteris &iã
moribus congruant. sine quib. proculdubio otiora &
in anis man& uirginitas. bonu menim actus si
addantur uirginitati. angelicã uitam hominibus & caeli
moribus exhibent interris. Illiergo uirgines esse pro¬
bantur quisic continentiae inseruiunt. ut nullis crimi¬
nib. nulloq terrenae sollicitudinis onere pregrauentꝰ
Curã enim mundi coniugalis copula gignit. Paulo docente
dũdicit uolo aũt uossine sollicitudine esse. quisine uxore ẽ
sollicitus ẽ quae sunt dĩ. quo modo placeatdõ. quiaũ cũ
uxore est sollicitus ẽ quae sunt mundi quo modo placeat
uxori. Vnde agnoscitur non placeredõ huius modi con¬
tinentiae uotũ quod prepeditur saeculariũ inpedim̃ to
curarũ. nihilenim prodest expeditos esse ab actione
carnis qui inligantur saecularibus curis nisi tantũo

Expanded text:
atis virgines, pede humilitatis sequantur Christum, tenendo perseveranter quod voverunt ardenter; ita ut professae ac servatae integritati caeteris etiam moribus congruant, sine quibus procul dubio otiosa et inanis manet virginitas. Boni enim actus si addantur virginitati, angelicam vitam hominibus et coeli mores exhibent terris. 10. Illae ergo virgines esse probantur, quae sic continentiae inserviunt, ut nullis criminibus nulloque terrenae sollicitudinis onere praegraventur. Curam enim mundi conjugalis copula gignit, Paulo docente, qui ait: Volo autem, vos sine sollicitudine esse. Qui sine uxore est sollicitus est quae Deiuxore est, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori ; unde agnoscitur non posse placere Deo hujusmodi continentiae votum, quod praepeditur saecularium impedimento curarum. Nihil enim expeditos prodest esse ab actione carnis, qui illigantur saecularibus curis. Nisi tantum quod
Abbreviated transcription (Latin):
nec tantae scĩtatis donũ suꝑbia conrum patur. mul¬
tos enĩ extollit uirginitas elebat continentia fideliter
enĩ dico facillius secuntur agnũ. & sinon quocumq
ierit. certe quo usq potuerint coniugati humiles
quam suꝑbientes uirgines. quornodo enim sequit᷑

Expanded text:
‹ne› tantum sanctitatis donum superbia corrumpatur. Mul‹ne› tantum sanctitatis donum superbia corrumpatur. Multos enim extollit virginitas, elevat continencia. Fideliter enim dico: / facilius sequuntur agnum, et si non quocumque ierit, certe quousque potuerunt coniugati humiles quam superbientes virgines. Quomodo enim sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
lorem multũ quam filiorũ & filiarũ siarum. Nam illi
quisic nascuntur aut quibus ipsũ uirile membrum
debnlatur & generare ñ possit. sicut sunt eunuchi
potentũ & regũ. sufficitutiq quod xp̃iani sunt & dĩ
precepta custodiunt. eo tam̃ proposito sunt ut toniu¬
gia si potuissenthaberent. Ideoq ceteris coniugatis
indomodĩ fidelibus ad equantur. quae castratis umt
propter saeculũ ñ propt̃ regna caelorũ. Neq enĩ uxo¬
res animi uirtute. sed carnis necessitate ñ ducunt
Quantũ enĩ sit inuirginib. castitatir donũ. ut &iam iohan¬
nes eos tantũ agniuestignis inherere preciebat quic̃
cxliiii. scõrũ citharistarũ inlibatae uirginitatis in cor¬
pore in uiolate castitatis incorde qui secunt᷑ꝰ agnũ
quodcũq ierit. quem nemos equi uel auditu ual&
nisi tantum uirginitas. secuntur itaq: agnũ & ceteri
fideles qui uirgitatẽ corporis amiserunt. sed ñ quocũq

Expanded text:
liorem multo quam filiorum ac filiarum . 7. Nam illis liorem multo quam filiorum ac filiarum . 7. Nam illis qui sic nascuntur, aut quibus ipsum virile membrum debilitatur, ut generare non possint sicut sunt eunuchi potentum et regum sufficit utique quod Christiani sunt, et Dei praecepta custodiunt, eo tamen proposito, ut conjuges, si potuissent, haberent, ideoque caeteris conjugatis in domo Dei fidelibus adaequantur, quia castrati sunt propter saeculum, non propter regnum coelorum; neque enim uxores animi virtute, sed carnis necessitate non ducunt. 8. Quantum autem sit in virginibus sanctitatis donum, ut etiam Joannes eos tantum Agnmillia sanctorum citharoedorum illibatae virginitatis in corpore, inviolatae castitatis in corde, qui sequuntur Agnum, quocunque ierit, quem nemo sequi vel audet, vel valet, nes non sint. Sequantur itaque agnum ceteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
peris uxorem is peccasti & sirupserit uirgo ñ peccibit
& si ñ uis essemiuior es tonel minor quaelilare uoluntaris es.
Nupriae enim peccatũ ñ est. sed sollicradinẽ mundi quinu¬
bunt leger dĩ seruare uixpos sunt. Alit̃ illos dicit ñ peccare
sinubant quiñ nouerumt dõ castitatẽ. reterũ uelqui in
licinĩ. ꝑuotum sibi fecit inlicitũ. sicut anaraas & saphira
quihus depremio porsessionis suae retinere nihillicuit.
ũ caurã & abita morte prostrati sunt. In eu angelioaũ¬
uirginũ diuersa genera memorantur. sed illis speci aliter regni
possessio putatur. quis eobamorem dĩ castrauerunt. Idest
ñ quos in possibilitatis necessitas cogit. sed quod uoluntas
efficit continentes. sic enimscriptum est dñõ disputante
Funtenĩ spadones qui sicnatisunt. sunt alii qui ab hominib
factisunt sunt& qui se ipsos castrauerunt propt̃ reg¬
nacaelorũ. quib &iam ꝑesaiam prophetã dicit dñs.
sedaturũ indomosua & inmoresiu locũ nominatũ me¬

Expanded text:
si nupserit virgo, non peccavit. Et si non vis major esse, esto vel minor, quia liberae voluntatis es. 448 Nuptiae enim peccatum non sunt, sed per sollicitudinem mundi qui nubunt legem Dei servare vix possunt. Aliter illos dicit non peccare, si nubant qui nondum voverint Deo castitatem. Caeterum vel qui in licitum, per votum sibi fecit illicitum, sicut Ananias et Sapphira, quibus de pretio possessionis suae retinere nihil licuit, ob quam causam et subita morte prostrati sunt . 6. In Evangelio autvirginum diversa genera memorantur, sed illis specialiter regni possessio deputatur, qui se amore Dei castraverunt, id est, non quos impossibilitatis necessitas cogit, sed quos voluntas fecit continentes. Sic enim scriptum est, Domino disputante: « Sunt enim spadones qui ita nati sunt; sunt et alii qui ab hominibus facti sunt, et sunt qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum » . Quibus etiam per Isaiam prophetam dicit se daturum in domo sua et in muris suis locum nominatum me
Abbreviated transcription (Latin):
nubere. Responditdñs. qui porest capere
capi
at. Nonergo preceptũ continentib sed suasio ẽ. net iniun¬
gitur uirginitas. ut sit necessitas. sed uoluntates possit
esse lauditur. A postolo protestuntt. Deuigimib. aũt
de habent existimo enim in hocbonũ eẽ protestante ne¬
cessirate. qm̃bonũ est hominis sicesse. Attam̃ qui temp¬

Expanded text:
nubere, responderit Dominus: Qui potest capere capiat . 4. Non ergo praeceptum de continentibus, sed suasio est; nec injungitur virginitas, ut sit necessitatis, sed ut voluntatis possit esse, laudatur, Apostolo protestante: « De virginibus Dei habens. Existimo enim hoc bonum esse propter instantem necessitatem, quoniam bonum est homini sic esse
Abbreviated transcription (Latin):
hodie ectam desacro fonte libaste mysteria. Crastina
die sidñs dederit loquendi potestatẽ uel copia plenius
intimabo. opus est ut scitas ur̃a aures paratas habeat
promtiorem animum. utea quaenos colligere possu¬
musde seriae scripturarum. & uobis intimauerim
tenere possitis. ut haheatis gratiam patris & filu
& nunc & semꝑ & inomnia saecula saeculorum. am̃¬

Expanded text:
hodie etiam de sacro fonte libasse mysteria. Crastina die, si Dominus dederit loquendi potestatem vel copiam, plenius intimabo. Opus est ut sanctitas vestra aures paratas habeat, promptiorem animum; ut ea quae nos colligere possumus de serie Scripturarum, et vobis intimaverimus, tenere possitis, ut habeatis gratiam Patris, et Filet nunc et semper, et in omnia saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aũt audissent quieranthiero solimis a postoli. quia recepis¬
s& samaria uerbumdĩ. miserunt adillos p&rũ &io hannẽ
quicũ uenissent orauerunt proeis ut acciperent spm̃ scm̃.
Nondũ enĩ inullo eorũ descenderat. tantũ uerobaptizati
erant in nomine dñĩ nr̃iihũ xp̃i. Tunc inponebant illis ma¬
dare aũt ñ possumꝰ. sed uidetur dnm inuocamus. Hocaũt
quod postbaptis mũ fiatquẽ ad modũ papascr̃ innocentius.
scripsit subiciã. Dicitenim ñ ab alio quam ab ep̃o fierilicere
Nam prbi. lic& sint sacerdotes. pontificatus tam̃ apicẽ ñ ha¬
bent. hoc aũt solis pontificib. debere. ut uel consignent.
consuetudo de monstrat. uerũ & superior illa lectio¬
actuum̃ a postolorum quae ad serit parum & io an ne ps
directos. qui iambaptirati sunt triderant spmiem siam¬
te baptirator unguere lic&. sed quod ab epa fueritoi secra¬
quae probabilium urorum nouimus precepisse doctrinis
quorumq eloquia promde quiburdam in locis a nobis

Expanded text:
postoli, quod accepit Samaria verbum Dei, miserunt ad illos Petrum, et Joannem. Qui cum venissent, oraverunt pro eis, ut acciperent Spiritum sanctum, nondum enim in ullum eorum descenderat, sed tantum baptizati erant in nomine Domini Jesu Christi. Tunc imponebant illis madare non possumus, sed, ut detur, Dominum invocamus. Hoc autem a quo potissimum fiat, quemadmodum papa sanctus Innocentius scripserit, subjiciam; dicit enim, non ab alio quam ab episcopo fieri licere, nam presbyteri, licet sint sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. 4. Hoc autem solis pontificibus deberi, ut vel consignent, clesiastica demonstrat, verum et superior illa lectioum apostolorum, quae asserit et Petrum et Joannem esse directos, qui jam baptizatis traderent Spiritum sate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecraquae probabilium virorum novimus percepisse doctrinis, quorumque eloquia proinde quibusdam in locis a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tate illorũ in oboediendo uoluntate.
Conueniunt
aũt hi ommes frequenter nocte ac die dato signo festinantꝰ
cũ properatione ad orationẽ sollemniũ horarũ celebran¬
tes fixamientione cordis. &usq ad consummationẽ pral¬
morũ sine fastidio ꝑ sistenter. Item conueniui. t diebus
singulis in terpositos dũ adhuc ieiuni sunt in consolatione
ad audiendũ patrẽ. audiunt eum incredibili studio
summo silentio. as fectũq animorũ suorũ. prouteos

Expanded text:
a illorum in obediendo voluntate. 14. Conveniunt autem omnes frequenter nocte dieque, dato signo, festina cum properatione, ad orationem solemnium horarum, celebrantes fixa intentione cordis, usque ad consummationem psalmorum sine fastidio persistentes. Item conveniunt, diebus singulis interpositis, dum adhuc jejuni sunt in collatione ad audiendum Patrem. Audiunt autem eum incredibili studio, summo silentio, affectusque animorum suorum, prout eos
Abbreviated transcription (Latin):
utmeminit sc̃s augustinus infinitus numerus est
Sicui enim in quit primis fidei temporib. ad manus
uenit codex grecus atq aliquantulum sibi utriusq.
linguae peritiam sensit: Ausus est statim interpre¬
tari. atq inde accidit. tam innumerabiles apud
latinos extitisse interpretes: Dehebreo inlatinũ
eloquium tantũ modo hieronimus prbrsacras scrip¬
turas conuertit : Cuius editione generaliter om̃s
ecclae usq quaq. utuntur. proeo quod ueracior sit

Expanded text:
ut meminit sanctus Augustinus, infinitus numerus est. ut meminit sanctus Augustinus, infinitus numerus est. Si cui enim, inquit, primis fidei temporibus ad manus venit codex Graecus, atque aliquantulum esse sibi utriusque linguae peritiam sensit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. De Hebraeo autem in Latinum eloquium, tantummodo Hieronymus presbyter sacras Scripturas convertit: cujus editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veneratior sit
Abbreviated transcription (Latin):
agentib corrupta correxit. totumq. testamentũ
xxiit̃ptũ inxxii. libros constituit. ut tor libriessent in lege
S ub ptholomeo aegrptiorũ rege successor alexan¬
dri : qui inlegendo studiosius fuit: Omniumq.
libros gentium congregauit: Ipse enim abelazaro
quierat princeps sacerdotum multa donamittens
ad templum. petiuit ut senes dexii tribubus isrł
trans mitterentur. qui inter pretarent᷑ omnes
libros: Haec fuit prima inter pretatio uera ac
diuina: hos libros meditari omniũ gentium
ecclae primum coeperunt. eosq. degreco in latino
interpretare primi eccłarũ prouisores tradide¬
runt: Posthaec secundã editionẽ aquila. tertiam
& quartã theodition & simachus ediderunt. Ambo
iudaei prosilita Quintam uero & sextam editi¬
onem origenis repperit. & cumceteris supra¬
dictis editionibus conparauit: Hi sunt itaq tantum
tum qui degreco in nr̃m eloquium trans tulerunt

Expanded text:
a gentibus corrupta correxit, totumque Vetus Testamentum a gentibus corrupta correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in Lege sub Ptolemaeo Aegyptiorum rege, successore Alexandri, qui in legendo studiosus fuit, omniumque libros gentium congregavit. Iste enim ab Eleazaro, qui erat princeps sacerdotum, multa dona mittens ad templum, petit ut senes de duodecim tribubus Israel transmitterentur, qui interpretarentur omnes libros divina. Hos libros meditari omnium gentium Ecclesiae primum coeperunt, eosdemque de Graeco in Latinum interpretantes, primi Ecclesiarum provisores tradiderunt. Post haec secundam editionem Aquila, tertiam et quartam Theodotion et Symmachus ediderunt, ambo Judaei proselyti; quintam vero et sextam editionem Origenes reperit, et cum caeteris supradictis editionibus comparavit. Hi sunt itaque tantum,tum qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt,