comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uirtutis uox ẽ in uersu illo ꝓpħieo. Inti¬
Et ipsi ex egẏpto fugere iubentur. tim
lac cr mel fluens ꝓmittit᷑. P mare rubnm
transeunt: ad heremum ueniunt. Ducbe
eos spes caritatis: ut discerent prius aͥea
amare gratis. Redditur ce his mertes fill
Non enĩ potest ñ reddere: qui se donan
dignatur facere debitorem. Post hermil
mella de petra sicerunt. panẽ celi mal¬
ducauerunt. ñ sunt fraudati a desidal
suo: qd̾ sꝑauerunt t̾ram etiam ꝓmisids¬
acceꝑunt. Exurgat anima que huꝰ al
itꝰ tubrum: scilicet xp̃i baptẏsmum. Idõ ru¬
lrum: qͥa xͥ sanguine purpuratũ. Persequant᷑
squant᷑ fugientes. Quid metiuis: disꝙ ad
aquam seuuunt. Ingredieris dii: ingredien¬
ti ce illi post te. Sed aqua conuersa illis
ant in ꝑniciem: ibi ꝓficit ad salutẽ. Illos
obtuet: de abluet. Illos dampnabit: de li¬
berabit. Post hec suscipies mel de petra: qͦ
ins. Gustabis ce panem: illum scilicet qui

Expanded text:
namque virtutis vox est in versu illo prophetinamque virtutis vox est in versu illo prophetiEt ipsi ex Aegypto fugere jubentur, terra eis lac et mel fluens promittitur, per mare Rubrum transeunt, ad heremum veniunt, ducebat eos spes charitatis ut discerent Deum amaamare gratis. Redditur et his merces fidei: non enim potest non reddere, qui se donando dignatur facere debitorem. Post eremum mella de petra suxerunt, panem coeli manducaverunt ; non sunt privati a desiderio suo, quod speraverunt, terram etiam acceperunt. Exurgat anima quae hujus re Rubrum, scilicet Christi baptismum; ideo rubrum quia Christi sanguine purgatum. Persequantur sequantur fugientes, quid metuis? Usque ad aquam saevient; ingredieris tu, ingredientur et illi post te, sed aqua retro conversa illis erit in perniciem, tibi proficiet ad salutem. Illos obruet, te abluet, illos damnabit, te liberabit. Post hoc suscipies mel de petra quo eris, gustabis etiam panem, illum scilicet qui
Abbreviated transcription (Latin):
grandi mystico fidei sacramento &e abra
sc̃s apparuit ꝓbatus: ce filius in p̃senti
es anima que cupis sequi uestigia fidłi po
nr̃i abra ham. exi de t̾ra tua. ee de cognns
tua. relinque ppłm tuũ ce domum pate
idest fideliter renuntia diabolo. pomps
as. ce efficiaris socius abrahe. S cum i
omnia feceris: si uictus caritatis q̃ om̃
credit ẽ in te. adhuc temptabit te: t in¬
batum coronabit te. Expetit a te saciu
dilecti tui. Quid a te expetit: Quod abali
illi dictum ẽ. da mͥ unicum dilectum tiui
tibi dicit sapientia. Da mͥ fili cor tuũ. Iple
ẽ dilectus unicus. Quid metius offerre an
tuum: Offer sacͥficium contͥcionem enaͥis
dño dõ tuo: ce dic cum ꝓpħa. Holocaustis ĩ
delectaberis. Sacͥficium dõ sp̃s contrituis h
contritum ce humiliatum ds̃ ñ despicit.
Nichil metuas tali sacͥficio oblato. & tͥam
tum erit: oe quod obtuleris in tegrum ꝑmc

Expanded text:
grandi mystico fidei sacramento, et Abraham grandi mystico fidei sacramento, et Abraham sanctus apparuit probatus, et filius in praesenti es anima quae cupis sequi vestigia fidei patris nostri Abraham, exi de terra tua et cognatione tua: relinque populum tuum, et domum patris tui, id est fideliter renuntia diabolo, pompiseas et efficiaris socius Abrahae. Sed cum ista omnia feceris, si virtus charitatis quae omnia credit est in te, adhuc tentabit te et probatum coronabit te, expetit a te sacrificium dilecti tui. Quid a te expetit? Quod Abraham illi dictum est: Da mihi unigenitum dilectum tuum. Tibi dicit sapientia, Da mihi, fili, cor tuum, ipse est dilectus unicus; quid metuis offerre cor tuum? Offer sacrificium contritionem cordis Domino Deo tuo, et dic cum propheta, Holocaustis non delectaberis. Sacrificiumcontritum et humiliatum Deus non despiciet . Nihil metuas tali sacrificio oblato: et Deo acceptum erit, et quod obtuleris, integrum perm
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. manus filio ligat. imponit eum in
ara supra ligna: deponit humana patrce
pietatis indicia. Induit sacerdotis diram
constantiam: educit gladiũ ut ꝑimat fi¬
lium. Quid uedetis frẽs: Nichil hic senti¬
mus humanũ: qͥa totum cognoscimus
diuinum. S ce ille filius qui paulo an¬
te ouem requirebat sub ingenti silentio
talia in se fieri sentit: ce ita patiens inue¬
nitur tamqm iam ille eẽt qui sicut ouis
ad immolandũ ductus ẽ. & tamqͣm ag¬
nus coram tondente se sine uoce sic nõ
aꝑuit os suum. O ce tu sc̃e ysaac: indica
nobis silentii huiꝰ tui tam grande secre¬
tum. Paulo ante nichil in te fieri sentie¬
bas: ce a patre arietem requirebas. Nunc
autem manib ligaris in aram impone¬
ris. ligno quodamm suspenderis: ee mo-¬
do taces: Taceo inqͥt. Dic quare: obsecro no¬
uerimus. Uultis nosse ait quare mͦ tacco:
Quia figuram illiꝰ gesto. qui uoluntadtes
nit animã suam ñ necessitate. In hoct

Expanded text:
ponit, manus filio ligat, imponit eum in ponit, manus filio ligat, imponit eum in aram supra ligna, deponit humana paternae pietatis indicia, induit sacerdotis diram constantiam, educit gladium, ut perimat filium. Quid videtis, fratres? Nihil hic sentimus humanum, quia totum cognoscimus divinum. Sed et ille filius, qui paulo ante ovem requirebat, sub ingenti silentio talia fieri in se sentit: et ita patiens invenitur, tanquam jam ille esset, qui sicut ovis ad immolandum ductus est, et tanquam agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . O et tu, sancte Isaac, indica nobis silentii hujus tam grande secretum. Paulo ante nihil in te fieri sentiebas, et a patre arietem requirebas: nunc autem manibus ligaris, in aram imponeris, ligno quodam modo suspenderis; et modo taces. Taceo, inquit. Dic quare: obsecro, noverimus. Vultis nosse, ait, quare modo taceo? Quia figuram illius gesto, qui voluntate ponit animam suam, non necessitate . In hoc tam
Abbreviated transcription (Latin):
no &e ꝑfecto uoto puerum ducas mmolan¬
dum filius tuus in isto sacͥficio ñ cremat᷑.
quia resurrectio filio dĩ seruatur. Merito
habrahe huius uiri fidem cominemorãs
iacob apłs. ait. Credidit abraham dõ ce re¬
putatum ẽ illi ad iusticiam: ce amicus dĩ
appellatus ẽ. Amicos ut nouimus: ꝯiun¬
ctio animoꝵ facit᷑. Unde quidã sapiens
huiꝰ mundi. ait. Idem uelle atq idem
nolle: ea dennũ firma amicitia ẽ. Ergo
amicos ut nouimus: coniunctio animo¬
rum facit. Quemadmodũ iste sc̃s coniun
retur. uultis nosse: Sicut enĩ d̃s pat̾ uni¬
co filio ñ peꝑcit. s pro nob̾ omnib tradi¬
dit illum. ita &e iste unico filio ñ peꝑcit:
ei qui dederat eum: de toto corde obtulit
eum. S que sequuntur uideamus: dele¬
lectat enĩ nos adiuuante dño dõ nr̃o hu¬
ius historie plenam uob̃ reddere rationẽ.
Postqm relictis pueris ad locum sacͥficii pat̃
cum filio uenit: aram construit. ligna com¬

Expanded text:
no et perfecto voto puerum ducas immolanno et perfecto voto puerum ducas immolandum filius tuus in isto sacrificio non crematur, quia resurrectio Filio Dei servatur. Merito Abrahae hujus viri fidem commemorans Jacobus apostolus ait: Credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei appellatus est . Amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit: unde quidam sapiens hujus mundi ait, Idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est . Ergo amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit. Quemadmodum iste sanctus animretur, vultis nosse? Sicut enim Deus Pater unico Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ita et iste unico filio non pepercit, ei filius quem dederat illi, devoto is corde obtulit eum. Sed quae sequuntur videamus; delectat enim nos adjuvante Domino hujus historiae plenam vobis reddere notionem. Postquam relictis pueris ad locum sacrificii pater cum filio venit, aram construit, ligna com
Abbreviated transcription (Latin):
domũ ꝑgit. asinam sternit. ligna concidit.¬
gladium ce ignem sumit. puerum simul
ad ducit: ce ꝑgit ad locum. Tunc intentus
factus ysaac: patrem interrogat dicens.
hic &e grande uideo sacram̃tum. Aliud abra¬
ham corde gestabat: aliud filio ꝓmittebat.
S neꝙ que ꝓmittebat filium fallebarit:
neꝙ aliqua infirmitas cor eiꝰ a ꝓposito im¬
mutauerat. Quid plurib: Egit uiã. udet
locum delonge: ce statuens pueros suos ibi
eis talia uerba ꝓfert dicens. Sedete hic cũ
asia. ego autem ce puer ibimus usꝙ illuc:
ce cum adorauerimus reuertemur ad uos.
Oscẽ abraham quid ẽ qͦd dicis. cum aliud
tͣ de puero agendum sit: Numqͥd aut te
aut tuos fallis: Non inqͥt: s que ꝓpħice uel
dico uel gero uirtus caritatis in me manẽs
que omnia credit. in me manens ce facit
ce dicit. Audio enĩ eam sine strepitu uociꝰ.
intus ad cor loquentem: ce dicentem michi.
Tu quidem licet resurrecturũ credens ple¬

Expanded text:
domum domum gladium et ignem sumit, puerum simul adducit, et pergit ad locum. Tunc intentus factus Isaac, patrem interrogat dicens: hic et grande video sacramentum. Aliud Abraham corde gestabat, aliud filio promittebat: sed neque quae promittebat, filium fallebant; neque aliqua infirmitas cor ejus a proposito immutaverat. Quid pluribus? Pergit viam, videt locum de longe, et statuens pueros suos ibi, eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum asina; ego autem et puer ibimus usque illuc, et cum adoraverimus, revertemur ad vos. O sancte Abraham, quid est quod dicis, cum aliud tibi de puero agendum sit? Numquid aut te, aut tuos fallis? Non, inquit: sed quae prophetice vel dico vel gero, virtus charitatis in me manens quae omnia credit, et facit et dicit. Audio enim eam sine strepitu vocis intus ad cor loquentem et dicentem mihi, Tu quidem licet resurrecturum credens, ple
Abbreviated transcription (Latin):
mmnib bonis: ce in ilło impletur qͦd dñs.
miserit domum. aut agrum. aut paren.
causa nominis mei. & in hac uita cen¬
aplum accipiet: ce in fiuturo scło uitã con¬
equetur et̾nam. Cumulat᷑ adhuc huiꝰ fid̾i
duits: ce seni ꝓmitttur filius. Adest uitꝰ
caritatis que omĩa credit. udit exultat.
amplius diligit: suscipit filium ex conuige
sterili. quã spe pariendi destitutã sterilitas
etasꝙ iam fecerat: atq in illo benedictionẽ
omniũ gentium ꝓmissam firmissime tenet.
S adhuc eum caritas ꝓbat. ꝓbatumq com¬
mendat: ce quẽadmodum nichil d̃o p̃ferat
posteris mostrat. Uocat eum dñs de celo di¬
cens. Abraham. abraham. Et ille tamqmͣ
&e uade in t̾ram excelsam ce offeres eũ ho¬
locaustum. in unũ montiũ quẽ monstraue
rotͥ. Nec hac quidem uissione durbatur.
aut frangitur seruus fidelis: adest enĩ ei
uirtus caritatis que omĩa credit. Surgit.

Expanded text:
omnibus bonis et in illo impletur quod Dominomnibus bonis et in illo impletur quod Dominens: Si quis dimiserit domum aut agrum aut parentes causa nominis mei, in hac vita centuplum accipiet et in futuro saeculo vitam consequetur aeternam. Cumulatur adhuc hujus fidei merces, et seni promittitur filius. Adest illi virtus charitatis quae omnia credit; audit, exultat, amplius diligit, suscipit filium de conjuge sterili, quam spe pariendi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem omnium gentium promissam firmissime tenet; sed adhuc eum charitas probat probatumque commendat et quemadmodum nihil Deo praeferat posterius monstrat. Vocat eum Dominus de coelo dicens: Abraham, Abraham, et ille tanquam et vade in terram excelsam, et offeres eum holocaustum in unum montium quem dixero tibi. Neque hac quidem jussione turbatur aut frangitur servus fidelis. Adest enim ei virtus charitatis quae omnia credit. Surgit,
Abbreviated transcription (Latin):
n archa natare potuerunt: s mala ad sa¬
uotanseamus: ut cetera ꝑscrutari ualeamꝰ.
socedat in medio sc̃s ille abraham. ce suo nos
nerat eremplo possidere uirtutem caritatis
qe omnia credit: qui ñ ẽ cuntatus ad unã
ucationem relinquere pat̾am sedem: domũ.
similiam. Omĩa relinquunt᷑: ut dño pre¬
ipienti pareatur. Exi inqͥt d̃s de domo tu
a de cognatione tua: ce ueni in t̾ram quã¬
uimnꝙ tͥ ostendero. Nec apud se iste sc̃s cogi¬
tauit aut dixit. quo eam. cui me cõmittam.
in quã t̾ram uadam: s statim ut audit. sur-¬
qit. currit. festinat. accelerat. Terrã ꝓmis¬
sam ñ iudet: s credendo eã firmit̃ retinet.
ambulat recto itinere. nec oberrantibus
ustigiis alibi qm debuit declinauit: qͥa
su eum ad ignotam t̾ram mittebat. ipse
slit. Redditur merces credenti: ad t̾ram
puenit: dilatatur. multiplicat᷑. ex pauꝑe
sficitur diues. ex ignobili potens: ditat᷑

Expanded text:
in arca natare potuerunt, sed mala ad sain arca natare potuerunt, sed mala ad sado transeamus, ut caetera perscrutari valeamus. Procedat in medio sanctus ille Abraham; et suo nos doceat exemplo possidere virtutem charitatis quae omnia credit, qui non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. Omnia relinquuntur, ut Domino praecipienti pareatur. Exi, inquit ei Deus, de domo tua, et de cognatione tua, et veni in terram quamcumque tibi ostendero : nec apud se iste sanctus cogitavit aut dixit, Quo eam? cui me committam? in quam terram vadam? sed statim ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat. Terram promissam non videt; sed credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi qqui eum ad ignotam terram mittebat, ipse,fellit. Redditur merces credenti, ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur, ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur
Abbreviated transcription (Latin):
diluuii. Non mergeris: si ligno portabas
Nouit gubernare: qui dignatus ẽ ereaie de¬
tum assit uirtus caritatis que omña al¬
rat: nulla res te ab arche soliditate euella
ꝑ mane bonus: ce tolera malos. Melus la
ut intus positus ꝓpter bonos toleres mal
qͣmͣ foras exiens &e ꝑiens. ce bonos elaᷤ
seretici uł scismatiei.. aut etiam ipsi mali ca¬
polici more ferarum animas deuorare que¬
antium: tolerentur usq ad finẽ scłi. tamqͣm
Inem diluuii. Qugiant licet. fremant denti
atꝙ ip̃am archam confringere conentur.
i apauescas. finito diluiio illos rapiet in¬
ins ac spinosa silua: te fertilis suscipit t̾ra.
¶ finem scłi impii rapientur in tenebs
fariores ubi ẽ fletus ce stridor dentiũ: pios
sscipit t̾ra uuentium. Nam ce ipse sc̃s
Ne post finem diluui obtulit sacͥficiũ dõ:
de animalib mundis ñ immundis. Si¬
mi enĩ ce munda ce immunda animalia

Expanded text:
diluvii, non mergeris si ligno portaberis. diluvii, non mergeris si ligno portaberis. Novit gubernare qui dignatus est creare: tantum absit virtus charitatis quae omnia tolerat, nulla res ab arce solida te divellat, permane bonus et toleres malos; melius est enim ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foris exiens et pereas et bonos relinquas haeretici vel schismatici, aut etiam ipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentes, toleretur usque in finem saeculi tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant dentibus, atque ipsam arcam confringere conentur. Non pavescas, finito diluvio illos rapiet inanis et spinosa silva, atque te fertilis suscipiet terra. Post finem saeculi impii rapientur ad tenebras exteriores, ubi est fletus et stridor dentium; pios suscipit terra viventium . Nam et ipse sanctus Noe post finem diluvii obtulit sacrificium Deo; sed de animalibus mundis, non de immundis . Simul enim et munda et immunda animalia
Abbreviated transcription (Latin):
ce post campoꝵ amenorũ faciem angustis
se reclusit arche. Colerat cȩli fremitũ sints
aquarũ. fragores nimboꝵ: ce post ista om̃i
qui solet gaudere consortio hominum sus
quodammͦ efficitur serpentium ac franm
Nec expauescit uir iste quod cum eo sut nu
in archa. immo ibi agnoscit ordinem sui
feritas. quia se cognouit humanitas: e uli¬
ti homini obediunt. quia hominem suriu
dño obedisse cognoscunt. Oftensum ẽ nue
quid adam p̃ceptum contemnendo ꝑdsdat
ce demonstratũ ẽ posse homines bestiis tun
dñari. si subdant se obedientia conditoifi
pectat & tolerat sc̃s iste finem diluui: ai
anteqͣm fimatur causa ferarum archacla¬
quitur. Tolerat bonus mala: ce doneo i brs
etiam corꝑe separentur. intus manens cub
ñ corꝑe seꝑatur. Si qua es anima q̃ cupd
possidere iurtutem caritatis que omĩaill¬
rat. relinque mundũ. confuge ad cricol
gnum: ñ metuas ꝓcellas &e turbineobil

Expanded text:
et post camporum amoenorum faciem, angustiis et post camporum amoenorum faciem, angustiis se reclusit arcae, tolerat coeli fremitum, sonitum aquarum, fragorem nimborum; et post ista omnia, qui solet gaudere consortio hominum, socius quodam modo efficitur serpentium ac ferarum. Nec expavescit vir iste, quod cum eo sint ferae in arca: imo ibi agnoscit ordinem suum feritas, quia se cognovit humanitas; et jubenti homini obediunt, quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam praeceptum contemnendo perdiderit: et demonstratum est posse homines bestiis etiam dExspectat et tolerat sanctus iste finem diluvii, nec antequam finiatur causa ferarum arca relinquitur. Tolerat bonus mala et donec in fine etiam corpore separentur, intus manens corde non corpore separatur. Si qua es anima quae cupis possidere virtutem charitatis quae omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum; non metuas procellas et turbines hujus
Abbreviated transcription (Latin):
tuor cardines orbis totũ continens pos¬
sederit mundũ. Requiramus gͥ si pla¬
cet aliquoꝵ. exempla scõꝵ. eoꝵ scilicet
ut om̃s in om̃ib eẽ cognoscamus: qm̃
omĩs qui pie tolerat recte credit: ce om¬
nis qui recte credit aliquid sꝑat: ce qui
sꝑat sustinet ne ab spe cadat᷑. S iã qui¬
nam isti sunt uideamus: quoꝵ fidem
in qnͣtum desuꝑ adiuuamur assequi ua-¬
leamus. Uirtus caritatis que omĩa to
lerat: emicuit in scõ noe. Que omnia
credit: in scõ abraham. Que omĩa sꝑat.
in patͥb nr̃is. id est in ppło isrł: unde ip¬
se nr̃ exortus ẽ dñs. Que omĩa suftint. in
his uirtutib ur̃a caritas deputet alienodo
pro breuitate temꝑis ce pro sermone uss¬
to ita p̃termissos eẽ cognoscite. at tñ eiii¬
me noueritis om̃s eẽ in xp̃o: ce in om̃ibi
Sed iam uideamus quemadmodũ sẽs nor
sederit uel possessus sit uirtute carttats
Statim ille ammonitus confugit ad lipuĩ

Expanded text:
atuor cardines orbis continens, totum posatuor cardines orbis continens, totum possederit mundum. Requiramus igitur, si placet, aliquorum exempla sanctorum, eorum scilicet,ut omnes in omnibus esse noscamus: quoniam omnis qui pie tolerat, recte credit; et omnis qui recte credit, aliquid sperat; et qui sperat, sustinet, ne ab spe cadat. Sed jam quinam isti sint videamus, quorum fidem, in quantum desuper adjuvamur, assequi valeamus. Virtus charitatis quae omlerat emicuit in sancto Noe: quae omnia credit in sancto Abraham: quae omnia sperat in patribus nostris, id est in populo Israel, unde ipse Dominus exortus est; quae omnia sustinet, in his virtutibus vestra charitas deputet alienos quos pro brevitate temporis et pro sermone suscepto ita praetermissos esse cognoscite ut tamen certissime noveriSed jam videamus quemadmodum sanctus Noe possederit vel possessus sit virtute charitatis, undum. Statim ille admonitus confugit ad lignum,
Abbreviated transcription (Latin):
to fili: quia ab infantia sacras litteras
didicisti. S nec uobis excusatus ẽẽ potero:
quoꝵ corda ista me sua uoce pulsabunt.
Quid metuis ꝓferre uerbum: Si ȩtas re¬
uocat: paulus timotheo uueni p̃cipie¬
bat dicens. Nemo adolescentiã tuã con¬
temnat: p̃dica uerbum. Si sermo de est:
pete oe accipies. Non enĩ uos estis qui lo¬
quimini: s quod donatur uob̾ hoc mi¬
nistratis nobis. His coartatus angustiis:
quo me conferam nisi ad sc̃a uestigia
caritatis: Eamq dep̃cor ut donet mͥ ali¬
quid dignum de se dicere: quod ce meum
suppleat ministeriũ. ce ur̃m saciet desi¬
tas ñ emulatur. ñ agit ꝑperam. ñ irritat᷑
tuor eius uirtutes breuiter comp̃hendit
dicens. Omĩa tolerat. omĩa creddit. omĩa
sꝑat. omĩa sustinet: caritas numqͣm ex¬
cidit. Ex his gͥ quatuor uirtutib scẽ carita¬
tis loqui conuenit caritati ur̃e: delectat¬
ꝙ pͥmitus intueri quẽ admodũ uelut qͣ¬

Expanded text:
to, fili, quia ab infantia sacras Litteras to, fili, quia ab infantia sacras Litteras didicisti . Sed nec sic vobis excusatus esse potero, quorum corda ista me sua voce pulsabunt: Quid metuis proferre verbum? Si aetas revocat, Paulus Timotheo juveni praecipiebat, dicens: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Praedica verbum . Si sermo deest, pete, et accipies: non enim vos estis qui loquimini; sed quod donatur vobis, hoc ministratis nobis. His coarctatus angustiis, quo me conferam, nisi ad sancta vestigia charitatis? eamque deprecor, ut donet mihi aliquid dignum de se dicere, quod et meum suppleat ministerium, et vestrum satiet desitas non aemulatur, non agit perperam, non irritatur, atuor ejus virtutes brevi sermone comprehendit dicens, Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet; charitas nunquam excidit. Ex his igitur quatuor virtutibus sanctae charitatis loqui convenit Sanctitati vestrae, delectatque primitus intueri, quemadmodum velut qu
Abbreviated transcription (Latin):
esiderium caritatis ur̃e:
a nobis exigit debitum
sermonis officium. Sed
tanta sunt que treant
ce reuocent animũ nr̃m:
ut si uelimus parere desiderio ur̃o. nõ sit
sine ꝑiculo nr̃o. Erimũ quod uiuenis lo¬
qui cogar p̃sentib senib: demde temera¬
rium arbitror eẽ. loqui uelle imꝑitia. in¬
ter eos quos roborauit antiqua doctri¬
na. Optabam gͦ silentio p̃terire. &e illũ
locum tutissimum eligere: audire potiꝰ
qͣm aliquid dicere. Sed quid facio: In¬
stat ur̃ amor: reuocat nr̃ pudor. Cõgit
scõꝵ patrum iussio: a quib si uelim ob¬
secrans ueniam petere dicens. ignoscite
scĩ patres ignoscite. parcite nr̃e uerecun¬
die. parcite nr̃e etati. maxime cũ recolã
uobis fuisse p̃ceptum. loquimini senio¬
res. decet enĩ uos: ipsi sc̃a caritate qua
p̃ualent respondebunt mͥ. Loquere ui¬
uenis: delectat enĩ nos. Quib si repetam
scĩ patres quid loquar: rursus mͥ respon¬
debunt. Qd a nobis sepe audisti. Memen¬

Expanded text:
esiderium Charitatis vestrae a nobis exigit debitum sermonis officium. Sed tanta sunt quae terreant et revocent animum nostrum; ut si velimus parere desiderio vestro, non sit sine periculo nostro: primum, quod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si velim obsecrans veniam petere dicens, Ignoscite, sancti patres, ignoscite; parcite nostrae verecundiae, parcite nostrae aetati, maxime cum recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondebunt mihi, Loquere, juvenis; delectat enim nos. Quibus si repetam, Sancti patres, quid loquar? rursum mihi respondebunt, Quod a nobis saepe audisti, memen
Abbreviated transcription (Latin):
rmbula. Quid enĩ metuis in hac ua mo¬
tem. & mortem times qui ad uitam eno
Si bonus bene in hao uita curris. mors thy
nua erit: que te representet. ñ q̃ te auferat
te. Ambula ꝙͦ uiam: immo qui ꝓpter te f¬
ctus ẽ uia ipse te ducat ꝑ seipsum ad seipsus
Oanima fidelis ce pia: dic. die. Secura iue
&e cum ꝓpha ueraciter exclam̃a. Deduce m
dñe in uia tua: oe ambulabo in ueritate ni
Tunc adte securus ꝑueniam: si in finẽ iss
tua gr̃a ñ deserar. Hec fr̃s dilectissimi qr
ipsa caritas fructum inueniat oꝑis: nõs¬

Expanded text:
ambula. Quid enim metuis in hac via? Moambula. Quid enim metuis in hac via? Mortem? Et mortem times, qui ad vitam curris? Si bonus es, bene in hac via curris: mors tibi janua erit, quae te repraesentet, non quae auferat vitae. Ambula ergo viam: imo ipse qui propter te factus est via, ipse te ducat per se ipsum ad se ipsum. o anima fidelis et pia; dic, dic, secura dic, et cum propheta veraciter exclama, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Tunc ad te securus perveniam, si in finem usque tua gratia non deserar. Haec, fratres dilectissimi, quae ipsa charitas fructum in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
pro uobis passus ẽ. relinquens uobis exem¬
plum: ut sequamini uestigia eiꝰ. Et si ille ꝓp¬
ter te de celesti sede ad trena descendit: tu
propter te fuge t̾rena. appete celestia. Si dul¬
cis ẽ mundus: dulcior ẽ xp̃c. Si amarus
ẽ mundus: omĩa ꝓte sustinuit xp̃c Uia¬
tͥ factus ẽ ipse saluator. Surge. ambula.
habes quo: noli pigrescere. Q forte queris. qͦ.
Uides enĩ uiam: ce queris quo ducat hec ip¬
sa uia: Ad ueritatem ce ad uitam duc̃. Si a¬
mas ueritatem. si desideras uitam. & cupis
ad ueritatem &e ad uitam uenire: a uia no¬
li errareᷤ. Uideo inquis uiã. ce cupio am¬
bulare: s amara ẽ. asꝑa ẽ. Arta enĩ ce an¬
gusta uia ẽ que ducit ad uitam. xp̃c tran¬
siuit: ce adhuc asꝑa ẽ: Caput transiit: ce m̃¬
ego autem homo. Tot milia martyrũ tnsi¬
erunt: ce adhuc tͥ asꝑa ẽ. Transierunt sene.
tnͣsierunt iuuenes. tñsierunt pueri. puel¬
le tnsierunt: uam quã timebas tritam
tibi fecerunt. Ambula g̃ uiam: securus

Expanded text:
o vobis passus est, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus . Et si ille propter te de coelesti sede ad terrena descendit: tu propter te fuge terrena, appete coelestia. Si dulcis est mundus, dulcior est Christus: si amarus est mundus, omnia pro te sustinuit Chri factus est ipse Salvator: surge, ambula; habes quo, noli pigrescere. Sed forte quaeris, Quo? Vides enim viam, et quaeris quo ducat haec ipsa via? Ad veritatem et ad vitam ducit. Si amas veritatem, si amas vitam, et cupis ad veritatem et ad vitam venire, a via noli errare. Video, inquis, viam, et cupio ambulare: sed amara est, aspera est; arcta enim et angusta via est, quae ducit ad vitam . Christus transivit, et adhuc aspera est? Caput transiit, et memego autem homo. Tot millia martyrum transierunt; et adhuc tibi aspera est? Transierunt senes, transierunt juvenes, transierunt pueri, puellae transierunt, viam quam timebas tritam tibi fecerunt. Ambula ergo viam, securus
Abbreviated transcription (Latin):
illatã. Cet̾m q̃lis mors potuit eẽ tͥduana. maxi
qͣpotistatẽ habeoponẽdi aĩam meã: ego dormiui.
Nõ qͥa seuistis ñ qͥa insanistis. ego impleui quod¬
uolui: uos in scebere remansistis. Quis exigit
ac salute: nisi caritas que ñqͣm cadit: O
caritas qm magnas uires habes: de celo
dm̃ deposiusti. O cara sanitas. o sc̃a ce ue¬
ra caritas. que tanta es in terris: qnͣta eris
in celis: Que tantũ potes in hac pugna
mortalitatis adhuc sollicita: qnͣtum pote
ris in illa pace ꝑfecta secura: Euigila itaq¬

Expanded text:
illatam. Caeterum qualis mors potuit esse triduana, maximillatam. Caeterum qualis mors potuit esse triduana, maximqui potestatem habeo ponendi animam meam. Ego dormivi; non quia saevistis, non qvolui, vos in scelere remansistis. Quis exigit ione et salute, nisi charitas quae nunquam cadit? O charitas quae magnas vires habes, et de coelo Deum deposuisti; o cara sanitas, o sancta et vera charitas quae tanta es in terris, quanta eris in coelis! Quae tantum potes in hac pugna mortalitaris in illa pace perfecta secura? 14. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ni ce tollent nobis ce locum ce regnũ.
Et xp̃m occiderunt: & locũ ce regnum
ꝑdiderunt. Quid uobis ꝓfuit insani
iudei. quod tantũ scelus admisistis:
Humqͥd quia xp̃o dño ut decuit serui¬
re noluistis: ideo eiꝰ dominio cariustis.
dum illi seruiunt reges. quib uos ser¬
uitis: Facti estis mali serui: bonorum
tiam ur̃am. ꝑ ipsos dissipat consilia
ur̃a: ꝑ ipsos retribuet scelera ur̃a in
capita ur̃a. Ipse autẽ dñs quẽ uos int̾¬
emistis. ñ uos seruos s liberos eẽ eupie¬
bat: qñdo dicebat. Si uos filius liberaue.¬
rit: tunc uere liberi eritis. Uos autem dñm
deũ regem. & ipsam ueram libertatẽ nõ so¬
lum repudiastis: uerumetiã necare cupi¬
entes. clamastis. Non habemus regem: ni¬
si solum cesarem: Sedne in uobis quidẽ
głemini quod xp̃m occidistis: actum est
potus de uobis. & nescitis. Audite ipsum
dñm dicentem ꝑ ꝓpham. ego dormiui &e som¬
num cepi: somnũ appellans mortem a uobis

Expanded text:
bis locum et regnum . Et Christum occiderunt; et locum et regnum perdiderunt. Quid vobis profuit, o insani Judaei, quod tantum scelus admisistis? Numquid quia Christo Domino, ut decuit, servire noluistis, ideo ejus dominio caruistis? Dum illi serviunt reges, quibus vos servitis, facti estis mali servi bonorum ciam vestram, per ipsos dissipat consilia vestra, per ipsos retribuit scelera vestra in capita vestra. Ipse autem Dominus quem vos interemistis, non vos servos, sed liberos esse cupiebat, quando dicebat: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Vos autem Dominum Deum regem, et ipsam veram libertatem non solum repudiastis, verum etiam necare cupientes clamastis, Non habemus regem, nisi solum Caesarem . Sed ne in hoc quidem gloriemini quod Christum occidistis, actum est potius de vobis, et nescistis. Audite ipsum Dominum dicentem per prophetam, Ego dormivi, et somnum cepi : somnum appellans mortem a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tt quam sͥ coniungere dignabatur spen
ipse uestiret. Non enĩ dando ꝑdebat: sl
quod erogando crescebat. Iue dedit heb
accepit: ce ista quod ñ hãbutt inuenss.
&e ille dando qͦd dedit ñ amisit: quiaal
ipsa pulehritudine a mortuis resurgil
Quid expauescis petre quasi ꝑdiderto x¬

Expanded text:
ut quam sibi conjungere dignabatur sponsut quam sibi conjungere dignabatur sponsinem ipse vestiret. Non enim dando perdebat illud quod erogando crescebat. Ille dedit, haec accepit; et ista quod non habuit invenit, et ille dando quod dedit non amisit, quia cum ipsa pulchritudine a mortuis resurrexit. Quid expavescis, Petre, quasi perdiderit
Abbreviated transcription (Latin):
des me dealbatam: Tu lotam: suꝑ nun
fecisti candidam᷑. Ut uideas me ascnan¬
tem te cognoui de cȩlo descendentenete
amaui in cruce pendentem. Humilitas
tua: facta ẽ exaltatio mea. Feditas tuos
cta ẽ pulchritudo mea. Hisi enĩ tu le ai¬
ce uulneratus descenderes: ego dealbatise
mors dilectio. Quousq se sponsus hicmius¬
nauit: qui tantum amando fedam utfi¬
ceret pulchram. usq ad mortis exitum ur
Quid miraris: Amando talis factus et
Hanc tñ amissionẽ decoris huiꝰ timuit
petrus: qnͣdo p̃nuntianti dño passiont̃
suam dixit. Absit a de dñe. ꝓpitius t et
ñ fiet istud. S ille talia sapientem mot
Redi retro sathanas. Non enĩ sapis quẽ
dĩ sunt: s que sunt hominũ. Estimaut
enĩ petrus totam illam diuinitatis pils¬
chritudinem absorberi potuisse in corps
humani specie: ce nesciebat agi illud ma¬
gnum sacramentum qd̾ ꝓpterea se illam
pulchritudinẽ quodamm̃ expoliaret at

Expanded text:
des me dealbatam, tu lotam super nivem des me dealbatam, tu lotam super nivem fecisti candidam. Ut videas me ascendentem, te cognovi de coelo descendentem, te amavi in cruce pendentem. Humilitas tua facta est exaltatio mea, foeditas tua facta est pulchritudo mea. Nisi enim tu de cruce vulneratus descenderes, ego dealbata demors dilectio . Quo usque se sponsus hic inclinavit, qui tantum amando foedam ut faceret pulchram, usque ad mortis exitum venQuid miraris? amando talis factus est. 7. Hanc tamen amissionem decoris hujus timuit Petrus, quando praenuntianti Domino passionem suam, dixit: Absit a te, Domine; propitius tibi esto, ne fiat istud. Sed ille talia sapientem incrRedi retro, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Aestimavit enim Petrus totam illam divinitatis pulchritudinem absorberi potuisse in corporis humani specie, et nesciebat agi illud magnum sacramentum, quod propterea se illam pulchritudinem quodam modo exspoliaret,
Abbreviated transcription (Latin):
eccła: cui dr in cantico canticoꝵ. Qmͣ
speciosa es soror mea. dilecta mea: qͣm spe-¬
tiose s̃ gene tue. Et cum ipse eam talem
fecerit. ipsamq pulchritudinẽ ei ipse do¬
nauerit. uidens eam talem. quasi miratꝰ
exclamat: atq circumstantes int̾rogans
dicit. Que nam hec ẽ. que ascendit deal¬
bata:. Et illi. Equitas dilexit te. Ipsa est
regina que astitit a dextris tuis in uestitu
deaurato. circumamicta uarietate: lin-¬
guarum diuersarum gentium uarieta¬
te decorata: dudiens hec sponsi sui uo¬
cem dicentis. que nam ẽ hec que ascendit
dealbata. uerecunda. etiam ipsa responde¬
re cogitur: ce dicit sponso suo. De me in¬
terrogas que nam sim. que ascendi dris¬
bata: Ego sum quam fedam inuenitra
chramq fecisti. Ego sum cuiꝰ p̃ces audis
qnͣdo me in psalmo cantare fecisti. lua.
me ce suꝑ nuem dealbabor. Quid gmu
ris pulchritudinẽ meam. cum scias bena
oꝑa tua: Quid int̾rogas qd̾ ipse fecistie: i¬

Expanded text:
Ecclesia, cui dicitur in Cantico canticorum: Quam Ecclesia, cui dicitur in Cantico canticorum: Quam speciosa es, soror mea, dilecta mea, quam speciosae sunt genae tuae ! Et cum ipse eam talem fecerit, ipsamque pulchritudinem ei ipse donaverit, videns eam talem quasi miratus exclamat, atque circumstantes interrogans dicit: Quaenam est haec quae ascendit dealbata? Et illi: Aequitas dilexit te . Ipsa est regina quae astitit a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate , linguarum diversarum gentium varietate decorata. Audiens haec sponsi sui vocem dicentis, Quaenam est haec quae ascendit dealbata? verecunde etiam ipsa respondere cogitur, et dicit suo sponso: De me interrogas quaenam sim quae ascendi dealbata. Ego sum quam foedam invenisti, pulchramque fecisti: ego sum cujus preces audisti, quando me in Psalmo cantare fecisti, Lavabis me, et super nivem dealbabor . Quid ergo miraris pulchritudinem meam, cum scias hanc esse opera tua? Quid interrogas quod ipse fecisti? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Nesponde sicut respondit cyprianus.
laurentius. ceteriq scĩ pueri. &e puelle. etas
omĩs. oe uterq sexus: qui ꝑcipientes san¬
guinem xp̃i destimonium dicentes: ce nõ
negantes nomen xp̃i ꝓ sanguine quem
biberunt sanguinẽ suũ fundere ñ dubi¬
tauerunt: simulq cum ꝑpetua felicitate
mȩt̃num regnare meruerunt. Hoc in a¬
pocalypsi reuelante angło: ioħns uidit
turbam multam quã dinumerare nemo
poterat. Hanc requirens. que nam eẽt: re¬
sponsum tale accepit. Hii sunt dictum ẽ.
qui lauerunt stolas suas. & in sanguine¬
candidas eas fecerunt agni. Iam agnoscis¬
anima xp̃iana quemadmodũ ce tu ex illo
sanguie efficiaris candida: ut omĩs et
corde ce corꝑe pulcra ascendas de fonte. xͥ
ꝯsecrata ĩ sanguine. Qid enĩ manauit ex illo late-¬
re crucifixi: Sangus ce aqua. Ex sanguine
rubor: ex aqua splendor. In istis duobus
sacramentis decorant᷑ singule anime ex
quib una illa pulchra efficitur sponsa

Expanded text:
vit. Responde sicut respondit Cyprianus, vit. Responde sicut respondit Cyprianus, Laurentius, caeterique sancti pueri et puellae, aetas omnis et uterque sexus, qui percipientes sanguinem Christi, testimonium dicentes, et non negantes nomen Christi, pro sanguine quem biberunt, sanguinem suum fundere non dubitaverunt, simulque cum Perpetua et Felicitate in aeternum regnare meruerunt. Hoc in Apocalypsi revelante angelo, Joannes vidit turbam multam quam dinumerare nemo poterat. Hanc requirens quaenam esset, responsum tale accepit: Hi sunt, dictum est, qui laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in anima christiana, quemadmodum et tu ex illo sanguine efficiaris candida, ut omnis et corpore et corde pulchra ascendas de fonte Christi consecrata in sanguine. Quid enim manavit ex illo latere crucifixi? Sanguis et aqua: ex sanguine rubor, ex aqua splendor. In istis duobus sacramentis decorantur singulae animae, ex quibus una illa pulchra efficitur sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur. fiat uilla eiꝰ deserta. Si enĩ ad iu¬
dam ꝑtines. si facta eius imitatis. si sangranẽ
xp̃i ñ eum timore ce tremore accipis: eris
uilla deserta. maledicta. reꝓba. ce spmnosa.
Si autem sanguinẽ xp̃i tota cum reueren¬
tia ꝑcipiens cognoscis ꝑillum tua tibi di¬
mitti pecc̃a. qm̃ ager ille quem comꝑauit
iidas figuli dictus ẽ: habet potestatẽ fi¬
gulus litti ex eadem consparsione aliud
quidem uas facere in honorem: aliud in
contumeliam. O terra tanto rigata sangui¬
ne. responde tanto sanguini. ñ sicut cam
ce nidas uerba excusationis: s sicut scĩ
martẏres uerba confessionis. Responde
sicut respondit beatus stephanus: qui in
isto agro dmĩco ut bonus colonus pluri¬
mum laborando. genu fixit. atq de terra
petrosa uulneratus. ex ea lapides in suo cor¬
pore tamqͣm in sinti suo collegit: ce sudan¬
dom oꝑe tram scõ sanguine rigando. cen¬
tenum fructum ex martyrio dño p̃senta¬

Expanded text:
diceretur, Fiat villa ejus deserta . Si enim ad Judiceretur, Fiat villa ejus deserta . Si enim ad Judam pertines, si facta ejus imitaris, si sanguinem Christi non cum timore et tremore accipis; eris villa deserta, maledicta, reproba et spinosa. Si autem sanguinem Christi tota cum reverentia percipis, cognosces per illum tua tibi dimitti peccata, quoniam ager ille quem comparavit Judas, figuli dictus est: Habet potestatem figulus luti, ex eadem consparsione aliud quidem vas facere in honorem, aliud in contumeliam . O terra tanto rigata sanguine, responde tanto sanguini, non sicut Cain et Judas verba excusationis, sed sicut sancti martyres verba confessionis. Responde sicut respondit beatus Stephanus, qui in isto agro dominico ut bonus colonus plurimum laborando genu fixit, atque de terra petrosa vulneratus, ex ea lapides in suo corpore tanquam in sinu suo collegit; et sudando in opere, terram sancto sanguine rigando centenum fructum ex martyrio Domino praesenta
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ce tu fusti custos: qui ce ꝓditor factus
es ce uenditor. Dic numqͥd custos sũ frĩs
mei: ut respondeatur ce tibi. Uox sangui¬
nis frĩs tur: clamat ad me de t̾ra. Qd enĩ
dicit: Omĩs homo t̾ra. Primus enĩ homo
de t̾ra t̃renus. Et qualis t̾renus: tales ee t̾re¬
ni. Quid dicit omĩs homo: Terra qͣndo ac¬
cipit sanguinem xp̃i: amen dicit. Quid ẽ
amen: Qierum ẽ. Quid ẽ uerum. Quia fu¬
sus ẽ sanguis xp̃i. Quo faciente: Discipło
iuda tradente. Amen dicendo. uerum cla-¬
mando. dicit hoc omĩs homo t̾ra. Ecce iuda
uox sanguinis frĩs tui clamat ad me det̾ra.
Probauimus: quia eius sanguine rigaris.
Qide t̾ra. quomodo accipias hunc sangui¬
nem: qͥa qui eum bene accipit. accipit be¬
nedictionem. Qui uero eum male accipit:
iudicium sͣ bibendo acquirit. Hoc significa¬
tum ẽ oe in illo agro uide: a quo dictum ẽ
quodager eẽt sanguinis. Secutum ẽ enĩ: ut

Expanded text:
enim et tu fuisti custos, qui et proditor factus enim et tu fuisti custos, qui et proditor factus es et venditor. Dic, Numquid sum custos fratris mei? ut respondeatur et tibi, Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Quid enim dicit omnis homo terra? Primus enim homo de terra. terrenus; et, Qualis terrenus, tales et terreni . Quid dicit omnis homo terra, quando accipit sanguinem Christi? Amen dicit. Quid est, Amen? Verum est. Quid est verum? Quia fusus est sanguis Christi. Quo faciente? Discipulo Juda tradente. Amen dicendo, verum clamando dicit hoc omnis homo terra. Ecce, Juda, vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Probavimus quia ejus sanguiVide, terra, quomodo accipias hunc sanguinem: quia qui eum bene accipit, accipit benedictionem, qui vero eum male accipit, judicium sibi bibendo acquirit. Hoc figuratum est et in illo agro Judae, de quo dictum est quod esset ager sanguinis: secutum est enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti: Cox sangumis frĩs dui: clamat
ad me de t̾ra. Si enĩ eẽs frĩs tui custos:
ñ eẽs eiꝰ interfector. Si agnosceres frat¬
nitatem. tantã. ñ committeres immanitatẽ.
Si timeres meum iudicium: in fr̃em ñ cõ¬
mitteres parricidium. Uox sanguinis frĩs
tii. clamat ad me de t̾ra. Et nunc ait dñs
maledict᷑a tua t̃ra. & ñ maledicta t̾ra. sma
ledicta tua t̾ra: que accepit sanguinẽ frĩs
iui demanu tua. Agnosce iam t̾ra qm̃ sã-
gue rigata es innocentis: coniunce uo¬
am negantis. suscipe sanguinẽ confiten-¬
sis. Interrogentur &e nunc uidas ce iudei.
nũmo in uida om̃s iudei. Interroget dñs
iudam: ce dicat ei. Iuda: ubi ẽ xp̃c frater
hpondet. Et si fiuit: fuit. Non eñ ẽ quod
fuit. Et si fuit: fuit. Ego exũ de om̃ib ge
neraliter patri meo dixi. Annuntiabo nom̃
de: dic. Sequere: dic quod dixit ce ille. Ne¬
scio. Numqͥd ego custos sum frĩs mei: Non

Expanded text:
fecisti? Vox sanguinis fratris tui clamat fecisti? Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Si enim esses fratris tui custos, ejus non esses interfector. Si agnosceres fraternitatem, tantam non committeres immanitatem. Si timeres meum judicium, in fratrem non committeres parricidium. Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Et nunc, ait Dominus, maledictus tu a terra: non, maledicta terra, sed, maledictus tu a terra, quae accepit sanguinem fratris tui de manu tua . Agnosce jam, terra, quoniam sanguine rigata es innocentis, convince vocem negantis, suscipe sanguinem confitentis. Interrogentur et nunc Judas et Judaei, imo in Juda omnes Judaei. Interroget Dominus Judam et dicat ei: Juda, ubi est Christus frater spondet, Et si fuit, fuit: non enim est quod fuit, et si fuit, fuit: ego enim generaliter de omnibus Patri meo dixi, Annuntiabo nomende, dic, sequere, dic quod dixit et ille, Nescio. Numquid ego sum custos fratris mei? Non
Abbreviated transcription (Latin):
Postea qͣm a maiore fr̃e minor occisus est.
ẜiniido innocens ꝑemꝑtus ẽ. ab scelera¬
opuis int̾fectus ẽ: int̾rogat ds̃ cham qͣsi
nsciuis. quasi ignarus: ce dicit ei. Ubi est
abei frater tuus: Que nox nõ ẽ ignoran¬
ois pecc̃m ante ocłos scelerati ponentis.
r mexcus abilis sit omĩs homo: qui ce
mmonitus ñ penitexe uult in malo.
pi ẽ abel frater tuus: Hoc fuit dicere di.
linosce eain ñ me potuisse latere: id qd̾
me putasti posse latere. Agnosce qͥd fece¬
ꝗs de proximo. age penitentiã: ut possis
nuenire indulgentiam᷑. Uerum ille
sensu durior. in scelere ꝑtinatior: mori¬
l ꝑuersis in anima ꝑcussus. respondet
xodicenti ubi ẽ abel fr̃tuus: oe dicit.
Natio. Numqͥd ego sum custos frĩs mei ͤ
Quid dicis cam: Cui dicis nescio: Cum
quod dicis nũquid ego custos sum frĩs
mei: Talia ꝑpetrando: reppulisti a te
n om̃ib timorem dĩ. Et dñs illi. Quid

Expanded text:
posteaquam a majore fratre minor occisus est, posteaquam a majore fratre minor occisus est, ab invido innocens peremptus est, a scelerato pius interfectus est, interrogat Deus Cain, quasi nescius, quasi ignarus, et dicit: Ubi est Abel frater tuus? Quae vox non est ignorantis, sed peccatum ante oculos scelerati ponentis; ut inexcusabilis sit omnis homo qui et admonitus poenitere non vult in malo. Ubi est Abel frater tuus? hoc fuit dicere ei: Agnosce, Cain, non me potuisse latere id quod me putasti posse latere; agnosce quid feceris, de proximo age poenitentiam, ut possis accipere indulgentiam. Verum ille sensu durior, in scelere pertinacior, moribus perversis in anima percussus, respondet Deo dicenti, Ubi est frater tuus? et dicit, Nescio. Numquid ego custos sum fratris mei? Quid dicis, Cain? cui dicis, Nescio? Cum . Quid est quod dicis, Numquid ego custos fratris mei sum? Talia perpetrando repulisti a te in omnibus timorem Dei. Et Dominus illi: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cipium diaboli. p̃cium accipiens de ili
qui ñ habet p̃cium. uenditor sangums
xp̃i. ex ipso p̃cio ut scͥptura narrat emin
sͥ agrum figuli: ut is qui hereditatemn¬
tegram xp̃m ñ habebat in celo. partẽ al¬
possedit: quia sceleris tanti sͥmet ꝯscus
diruptus ẽ medius. Ager dñ ille quio
eo comꝑatus ẽ. uocatus ẽ ager sangune¬
qm̃ ex p̾cio comꝑatus ẽ tanti sangume¬
e endidit discipłs sanguinẽ magistri as
emit exinde agrum figuli. Quid ẽ hocꝰ
Putamus dilectissimi uacare hanc ai¬
tionem in illa uenditione uel emptioni
uel in ipsa xp̃i mystica passione: Comꝑe¬
uit ait scͥptura nudas agrũ figuli x io¬
catus ẽ ager ille ager sanguinis. Clans
hec t̾ra: quali uel quo p̃cio fuerit comꝑa¬
ta. Immo p̃cium ipsũ clamat: sangus
ip̃se. Clamat abel ille iustus: ab impis
frẽ occisus. Clamat namq dilectisims
cum hec similitudo passionis xp̃i.
nequitia iuide ac iudeoꝵ in illis duos¬

Expanded text:
cipium esset diaboli, pretium accipiens de illo cipium esset diaboli, pretium accipiens de illo qui non habet pretium, venditor sanguinis Christi, ex ipso pretio, ut Scriptura narrat, emit sibi agrum figuli: ut is qui haereditatem integram Christum non habebat in coelo, partem alpossedit, quia sceleris tanti facti sibimedisruptus est medius. Ager tamen ille qui ab eo comparatus est, vocatus est Ager sangum ex pretio comparatus est tanti sanguinis. Vendidit discipulus sanguinem magistri, et emit exinde agrum figuli: quid est hoc? Putamus, dilectissimi, vacare hanc actionem in illa venditione vel emptione, vel in ipsa Christi mystica Passione? Comparavit, ait Scriptura, Judas agrum figuli, et vocatus est ager ille, Ager sanguinis. Clamat haec terra quali vel quo pretio fuerit comparata; imo pretium ipsum clamat, sanguis ipse clamat, Abel ille justus ab impio fratre occisus clamat. Namque, dilectissimi, cum haec similitudo passionis Christi et nequitia Judae ac Judaeorum in illis duo
Abbreviated transcription (Latin):
bamus quia talis es: Recole illã senten¬
tiam quã in pͥmis parentib accepisti: ce
inuemes qͥd inde traxisti. Spmnas inqͥt
ce tͥbulos pariet tibi. An respondebis
ñ te eẽ t̾ram spmosam: Si spmas ñ ha¬
beres: capiti creatoris tui spmeam coro¬
nam ñ imponeres. Quia gͣ ce tu talis
es: spinarum multitudine peccatoꝵ.
pregrauata es. Ideo tibi talis eultura
impenditur. propterea crucis ligno
exararis. ꝓpterea cęlesti pluiie p̃pararis.
ut eum fecunda esfecta fueris. n gratu¬
leris de tius que nulla sunt merta:
iñ fronte signaris. Eius sanguine r¬
ris: qͣndo in morte eius baptiraris.
Uideamus quom᷑ ꝑ aliquã similitubi
hoc qd̾ diximus ꝓbare possimus. No
nr̃is sermonib: s documentis diuina
fides accomodanda ẽ. Ecce intend̾ite i¬
lectissimi. Iudas ille malus ce falsus dsi¬
pulus. uenalis ce uenditor. fur &e tradi¬
tor. emptus a uideis ut cum eis eẽt man¬

Expanded text:
bamus quia talis es? Recole illam sentenbamus quia talis es? Recole illam sententiam, quam in primis parentibus accepisti, et invenies quid inde traxisti. Spinas, inquit, et tribulos pariet tibi . An respondebis non te esse terram spinosam? Si spinas non haberes, capiti Creatoris tui coronam spineam non imponeres. Quia ergo et tu talis es, spinarum multitudine, id est peccatorum, praegravata es: ideo tibi talis cultura impenditur, propterea crucis ligno exararis, propterea coelesti pluviae praepararis; ut cum fecunda effecta fueris, non gratuleris de tuis, quae nulla sunt, meritiin fronte signaris; ejus sanguine rigaris, quando in morte ipsius baptizaris. Videamus quomodo per aliquam similitudinem hoc quod diximus probare possimus. Non enim nostris sermonibus, sed documentis divinis fides accommodanda est. Ecce, intendite, dilectissimi, Judas ille malus et falsus discipulus, venalis et venditor, fur et traditor, emptus a Judaeis, ut cum eis man
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dilectissimi aut timor spinarũ. aut sa¬
xa petrarum. aut durissima uia ꝑt̾reat:
dum tam̃ seminantes uerbũ dĩ ad t̾ram
honã tandẽ aliqnͣdo ꝑuenire possimus.
Accipe uerbum dñi omĩs ager: omĩs ho¬
mo siue sterilis siue fecundus. Ego spar¬
gam: tu uide quomodo accipias. Ego ero¬
gem: tu uide quales fructus reddas. Me-¬
lius est enĩ ut de accepto tu pro te rationẽ
reddas: qͣm nobis ñ erogantib iuste di¬
catur. Serue neqͣm ce piger tu erogares:
ego ueniens cum usuris exigerẽ Si uero
infecundam. aut spinosam. uel siccã sen¬
tis: recurre ad creatorem duũ. Hoc enĩ nũc
agitur. ut innoueris. ut fecunderis. ut ir¬
rigeris ab illo. qui posuit desertũ in sta¬
gna aquarũ. ce tram sine aqua mexitus
aquarum. &e habitare fecit illic esurien¬
tes. ce constituerunt cruitatem habitati¬
onis: ce seminauerunt agros. & planta¬
uerunt uineas: ce fecerunt fructum fru¬
menti. Ex qua t̾ra: Ex illa sterili: spinosa.

Expanded text:
 dilectissimi, aut timor spinarum, aut saxa petrarum, aut durissima via perterreat; dum tamen seminantes verbum Dei, ad terram bonam tandem aliquando pervenire possimus. Accipe verbum Dei, omnis ager, omnis homo, sive sterilis, sive fecundus: ego spargam, tu vide quomodo accipias; ego erogem, tu vide quales fructus reddas. Melius est enim ut de accepto tu pro te rationem reddas, quam nobis non erogantibus juste dicatur, Serve nequam et piger, tu erogares, ego veniens cum usuris exigerem . Si vero te terram infecundam aut spinosam vel siccam sentis, recurre ad Creatorem tuum. Hoc enim nunc agitur, ut innoveris, ut fecunderis, ut irrigeris ab illo qui posuit desertum in stagna aquarum, et terram sine aqua in exitus aquarum, et habitare fecit illic esurientes; et constituerunt civitatem habitationis, et seminaverunt agros, et plantaverunt vineas et fecerunt fructum frumenti . Ex qua terra? Ex illa sterili, spinosa,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. t̾ram durissimã sulcis spiritalib ex¬
aremus. semen uerbi dĩ ꝓicientes. qͣscũꝙ
spinas malarum cupiditatum inueneri¬
mus euellamus. eradicemus. dino igne
succendamus: ut in tali oꝑe laborantes
dño dõ nr̃o siducialit̾ dicamus. Dñe pat¬
familias qm̃ te adinuante fecimus opus

Expanded text:
mus, terram durissimam sulcis spiritualibus exmus, terram durissimam sulcis spiritualibus exaremus, semen verbi Dei projicientes, quascumque spinas malarum cupiditatum invenerimus, evellamus, eradicemus, divino igne succendamus: ut in tali opere laborantes, Domino Deo nostro fiducialiter dicamus: Domine paterfamilias, quoniam te adjuvante fecimus opu