comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Perspicue ostendit quaredixerit
dedie autem illo uelhora nemos cit ne¬
q angeli inccelo raeq filius riisi pater.
quod non expediat scire apostolis ut
pendulcie exspeciationis incerto sem¬
per eum credant esseuenturum que
ignorant : quando uenturus sit
Et non dixit quia nescimus qudora
dns uenturus sit. sed nescitis
praemissoq patris stimilias exemplo
curreticeat consum matonis diemma¬
ifertius docet dicens
idigilate ergo nescitis enim quando
dns domus geniat sero anmedico
pocte angolicantu anmane
Et cum uenerio repente inuemi¬
cit uos dornheꝯ tes.
Homo dutem qui peregre profectus
reliquit domum suam: hauddubium
quinxps sit qui ad patrem postresur¬
ctuonem uictor ascendens etclesi
icorporaliter reliquit quatamtr
num qua diuinae presidio psentiae
deftituit manens in illa omnib: diebius
qr ad consummationem saeculi

Expanded text:
Perspicue ostendit Dominus quare dixerit: De die autem illo vel hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater. Quia non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis. Praemissoque patrisfamilias exemplo, cur reticeat consummationis diem, manifestius docet, dicens: Vigilate ergo; nescitis enim quando Dominus veniat, sero, an media nocte, an galli cantu, an mane. Ne cum venerit repente, inveniat vos dormientes. Homo autem qui peregre profectus reliquit domum suam, haud dubium quin Christus sit, qui ad Patrem post resurrectionem victor ascendens, Ecclesiam corporaliter reliquit: quam tamen nunquam divinae praesidio praesentiae destituit, manens in illa omnibus diebus usque ad consummationem saeculi.
Abbreviated transcription (Latin):
samaria erant aminimo usq: ad ma¬
ximũ dicentes: hic ẽ. uistus dĩquae
uocatur magna. eo quod multo te¬
pore magics suis dem̃ tas s& eos
Cum audieratis ocut̃ þella & opi¬
niones belloꝵ naimueritis. opor¬
t&c enimfieri sed ñdum finis
Bella ad hostes ꝑtinent. seditiones ad
ciues: quȩ utraq & temporedomini¬
caepassionis inpopulo iũdacorũ qui
amq eserantam monentur
uidelic& nonstatimfinis. que
dra gesimum potius differenda
ultimũq: urbis ac templis equat

Expanded text:
Samaria erant a minimo usque ad maSamaria erant a minimo usque ad maximum, dicentes: Hic est virtus Dei quae vocatur magna, eo quod multo tempore magicis artibus suis dementasset eos . Cum audieritis autem bella et opiniones bellorum, ne timueritis. Oportet enim fieri, sed nondum finis. Bella ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Quae utraque a tempore Dominicae passionis in populo Judaeorum, qui amque deserant, admonentur, quia videlicet statim finis, quae in quadragesimum potius differenda ultimumque urbis ac templi sequat
Abbreviated transcription (Latin):
borũ d&estutꝰ amentiã : Qui s enim
nonuideat qđ mons olru& fructiferã
design& scuẽ ecclenae celsitudinẽ
quam d̃s semo in habitare delecta¬
tur : quia uidelic& mons illae non
in fructuosas habere arbores
iam sterile sed oliuaa gigne
lebat quib adpellendas
pocciũ umbras duonen alitur sol¬
uuntur in firmitates & requies las¬
sis tribuitꝰ quae cuncta spȩcialiter
iecclesia fieri probat ipse cũ dicit
ego autẽ sicut oliua fructifera in do
mnodñ speraui inmiseri cordiadimei
Cre illis uidete nequis uos se¬
ducat: multi enĩ uenient in no¬
min emeo dicentes qui ego sum
& multos seducent
Multi uimix entephiero solrmorũ
nult in ecclesia ipsis &iam tempo¬
rib: a postolorum heresi a rchaȩ ꝓdie¬
re qui interalia plurima ueritati
ad thesalonicenses damnat. multi
in nomine xp̃i uenere antixp̃i
quorum primus ẽ si monmagus.
Cui sicut in actib apostolorum le¬
gimus Auscultabant omnes qui in

Expanded text:
erborum detestatur amentiam. Quis enim erborum detestatur amentiam. Quis enim non videatdesignet sanctae Ecclesiae celsitudinem, quam Dominus semper inhabitare delectatur? Quia videlicet mons ille non infructuosas habere arbores, et silvam sterilem, sed olivas gignere solebat, quibus ad repellendas noctium umbras lumen alitur, solvuntur infirmitates et requies lassis tribuitur. Quae cuncta specialiter in Ecclesia fieri probat ipsa cum dicit: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini sperabo in misericordia Dei mei re illis: Videte ne quis vos seducat. Multi enim venient in nomine meo dicentes, Quia ego sum, et multos seducent. Multi imminente Jerosolymorum Multi in Ecclesia ipsis etiam temporibus apostolorum haeresiarchae prodiere, qui, inter alia plurima, veritati ad Thessalonicenses damnat. Multi in nomine Christi venere Antichristi, quorum primus est Simon Magus: cui, sicut in Actibus apostolorum legimus, auscultabant omnes qui in
Abbreviated transcription (Latin):
sem saccolure paulaum asiu¬
ritate fidei quae ẽ inxp̃o ihũ
ad carnalẽ laber&ur iudaismũ
Prouidens ergo ds̃ infirmitati
nrae & ecclesiam suã multiplicari
desiderans: omnia illa subuesti
fecit acpenitus auferri. Quatenus
umbra atypo cessante ueibrum
ipsa iamueritas per orbem decla¬
rata palmã tener&¬
cxai t cum seder& in monte ols¬
uarum contratemplũ: in ter¬
roqabant eũ separatĩ petrur¬
& ia cobus & iohannes & an¬
drecs: Dic nobis quando ista
fient et quod signũ erit quan¬
do haec ommia Incipient consũma
Quia laudantib: quibus dam aedi¬
ficationes templi dñs palam
responderat haec eẽ omnia des¬
truenda: discipuli secr&o
tempus & signa predict& destruc¬
tionis interrogant: seda autem
dñs inmonte olruarum contra
templũ cum deruina templi &
excidio gentis disputat: ut &iã
ipso corporissitu uerbis quaelo¬
quitur congruat. imisticae desig¬
nans qđ qui&us manens in scĩs suꝑ¬

Expanded text:
sanctum saeculare, paulatim a sinsanctum saeculare, paulatim a sinceritate fidei, quae est in Christo Jesu, ad carnalem laberetur judaismum. Providens ergo Deus infirmitati nostrae, et Ecclesiam suam multiplicari desiderans, omnia illa subverti fecit ac penitus auferri, quatenus umbra et typo cessante, veriorem ipsa jam veritas per orbem declarata palmam teneret. Et cum sederet in monte Olivarum contra templum, interrogabant eum separatim Petrus, Jacobus, et Joannes et Andreas. Dic nobis quando ista fient, et quod signum erit quando haec omnia incipient consummari? Quia laudantibus quibusdam aedificationes templi, Dominus palam responderat haec esse omnia destruenda, discipuli secreto tempus et signa praedictae destructionis interrogant. Sedet autem Dominus in monte Olivarum contra templum, cum de ruina templi et excidio gentis disputat, ut etiam ipso corporis situ verbis quae loquitur congruat, mystice designans quia quietus manens in sanctis, sup
Abbreviated transcription (Latin):
lo cut illi unus exdisci¬
pulis suis: magist̃ cuspice
pades lapider et qualer struc¬
ae. &res pondens ih̃ ait
abuiuider has omnes magnas
cdedificationes. non relin que¬
tur lapis suꝑ lapidem qui
non des truatur
ucta historiam manifestus ẽ
sensus recedente autem dñõ de
templo omnia legis aedificia &
cõpositio mandatorũ Ita destructa
& capite sublato uniuersa interse
mẽbra conpugnaNT. Et quia fun¬
data ingentibus fide ecclesia xp̃i.
iuduea dignas suae ꝑfidiae poenas
erit luitura. Aꝓte dns̃ post lauda¬
tam in paupere uidua deuotionẽ
ecclesiae egreditur de templo.
ruinamq: eius futuram atquie
aedificia tunc ammiranda: non
multo post complananda eẽ prae¬
dixit. Diuinitus autem procura¬
tum ẽ ut pate facta per orbem
fidei euangelicae gratia.
templum ipsum quondam. Augus¬
tum cumsuis caerimoniis toller&ur
nequi forte adhuc paruulus ac lac¬
tans infide si uider& illa ꝑmanere
quue apphalincis facta quae
adno sunt insteuta ammirando

Expanded text:
discipulis suis, Magister, aspice quales lapides et quales structurae. Et respondens Jesus ait illi: Vides has omnes magnas aedificationes? Non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruatur. Juxta historiam manifestus est sensus. Recedente autem Domino de templo, omnia legis aedificia et compositio mandatorum ita destructa et capite sublato, universa inter se membra compuguant. Et quia fundata in gentibus fide, et Ecclesia Christi, Judaea dignas suae perfidiae poenas erat luitura, apte Dominus post laudatam in paupere vidua devotionem Ecclesiae, egreditur de templo, ruinamque ejus futuram atque aedificia tunc admiranda non multo post complananda esse praedixit. Divinitus autem procuratum est ut patefacta per orbem fidei evangelicae gratia, templum ipsum quondam augustum cum suis caerimoniis tolleretur, ne quis forte adhuc parvulus ac lactens in fide, si videret illa permanere quae a prophetis sanctis facta, quae a Domino sunt instituta, admirando
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nihil in omnibus autem tempori¬
bus etiam dies iudicusit qua consequa¬
tia potest eius ignorare partemcuius
totum nouerit. Causciergo redden¬
da ẽ cur ignorare dicatur
Apostolus super saluti᷑re scripsit
in quo sunt omnes thesciuri sapientiar
et scientiae absconditi
quare absconditi: postresurrecti¬
onem interrogatus ab apostolis dede
iudicui manifestius respondit. Noni
ẽ uestrum scire tempora et momenta
quae pater posuit insua potestate
quando dicit non . ẽ uestrumscire
ostendit quod ipse sciat sed non expe¬
diat nosse a postolis ut semper incer¬
tide aduentu iudicis sic cotidie uiuant
patrem solum nossem patre conprebit¬
de et filium Omnis enimpater. filu¬

Expanded text:
est nihil, in omnibus autem temporiest nihil, in omnibus autem temporibus etiam dies judicii sit, quia consequentia potest ejus ignorare partem, cujus totum noverit? Causa ergo reddenda est, cur ignorare dicatur. ApostIn quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi nditi sunt. Quare absconditi sunt? Post resurrectionem interrogatus ab apostolis, de die manifestius respondit: Non est vestrum scire tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . Quando dicit, non est vestrum scire, ostendit quod ipse sciat, sed non expediat nosse apostolis, ut semper incerti de adventu judicis, sic quotidie vivantpatrem solum nosse, in patre comprehendit et filium. Omnis enim pater, fil
Abbreviated transcription (Latin):
caelum nouum & terra noua. quae
quidem non alia condenda sunt. sed
haec ipsa renouantur
Caelum igitur & terra et transit et
erit quia & ab ea quã nunchabet spe¬
cie per ignem tergitur. et tamen in
sua sempernatura seruatur
unde et ꝑ psclmis tam dicitur. mu¬
tabis ea & muttibuntur.
quam quidem ultimam commutatio¬
nem suam ipsis nobis nunc uicssitudi¬
nibus Nuntiant. quibus nostris usi¬
bus indesinenter alternant.
s obducitur. & diurnaclaritau
nouatur hincergo hinc fidelis qu
colligat et interrire haec. et
per innouationem refici quaeco
Nunc assiduae uelut ex defecta¬
ri. Dedie autem illo uelhori
moscit neq angeli incaelo
filius nisi peter
cidet arrius & eunomius qua sug¬
rantia magistrigloria discipulor
sit et dicunt. non potest aequalis esse
qui nouit et qui ignorat
Cum uero omnia tempora fecerit ihs
hoc ẽ uerbum di. Omnia enim per
ipsum facta sunt et sine ipso fuctum

Expanded text:
coelum novum et terra nova ; quae coelum novum et terra nova ; quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovanda. Coelum ergo et terra et transit et erit, quia et ab ea quam nunc habet specie, per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam, ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. octis obducitur, et divina claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari. De die autem illo vel hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater. Gaudet Arius et Eunomius, quasi ignorantia magistri, gloria discipulorum sit: et dicunt: Non potest aequalis esse qui novit, et qui ignorat. Cum vero omnia tempora fecerit Jesus, hoc est Verbum Dei omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum
Abbreviated transcription (Latin):
aquam consistens dĩ uerbo perquae
ille tuno mundus aqua inundeitus
peruit. caeli autem quinunc sunt
et terra eodem uerbo repositsoa
igni reseruati in diem uliudeopruo¬
ditionis hominum impiorunt
A perto docens quia non alucaeli sura
igne peritus quam quia qua perditi
hoc ẽ in ania haec et nubilo suento si.
Aeris spatia. Neque enim aquadilu¬
uii quae quindecim tantum cubitis mon¬
tium cacumina transcendit ultra aeris
aetherisq confinia peruenis se creden¬
da ẽ. quoq autem peruenire potuit
eonimirum iuxta prefcitam beati pẽ¬
tri sententiam.
Ignis quoq iudicii perueniet si autem
caelum et terra transibunt mouere
potest. quomodo dicat ecclesiastes.
Ceneratio praeterit. et generatio ad¬
uenit terra uero in aeternum stut
Sed a perta ratione caelum a terra
peream quã
nunc habent ima¬
ginem trap¬
ginem tran seunt attamenꝑ
es sentiam si ne fine subsistunt.
praeterit enim figura huius mundi
et ad iohannem angelus. Erit inquit

Expanded text:
aquam, consistens Dei verbo; per quae aquam, consistens Dei verbo; per quae ille tunc mperiit. Coeli autem qui nunc sunt et terra, eodem verbo repositi sunt igni reservati in die judicii, et perditionis hominum impiorum ; aperte docens quia non alii coeli sunt igne perituri, quam qui aqua perditi, hoc est, inania haec et nubilosa ventosi aeris spatia. Neque enim aqua diluvii, quae quindecim tantum cubitis montium cacumina transcendit , ultra aeris aetherisque confinia pervenisse credenda est. Quocunque autem pervenire potuit, eo nimirum, juxta praefatam beati Petri seignis quoque judicii perveniet. Si autem coelum et terra transibunt, moveri potest quomodo dicat Ecclesiastes: Generatio praeterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat . Sed aperta ratione coelum et terra per eam, quam nunc habent imaginem transeunt, attamen ssentiam sine fine subsistunt. Praeterit enim figura hujus mundi . Et ad Joannem angelus: Erit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
umhoc ađfuerit tempustut ab¬
luta diutin a cecitate perfidiae om¬
nis i frahel lucem recipiat & salu¬
tem quid nisi diusterilis arbor fi¬
cifructum quem negtiuerat red¬
det luxta illud beati iob
lignam habet spemtrli rt¬
si praeci sum fuerit rur sum uires¬
cit et ramieius pullulant
si senuerit interra radixeius etimn
puluere mortuum fuerit truncur
illius ad odorem aquae germina¬
bit et faciet comam quasi cum pri¬
mum plantatum est.
quod ubistictum uideris diem extre¬
midis criminis & cestatem uere pa¬
cis aclucis esse in proximo non am¬
biges
Amendico uobis qnm̃m in ontransibit
generatiohaec donec omnia ista
ficint
Nomine generationis aut omne ho¬
minum signi ficat genus aut specia¬
liter iud aeorum
Ccelum et terratransibunt uer¬
bacuitem mea non transibunt.
Caelum quod transibit non aethe¬
reum siue sidereum sed aereum
a quo et aues caeli et nubila caeli cog¬
nominantur intellegeredebemus
petro a testante quidicit quod cceli
erant prius et terra deaqua. et per

Expanded text:
um hoc adfuerit tempus, ut ablata diutina caecitate perfidiae, omnis Israel lucem recipiat et salutem, quid nisi diu sterilis arbor fici fructum quem negaverat reddet? juxta illud beati Job: Lignum habet spem, si praecisum fuerit, rursum virescit, et rami ejus pullulant. Si senuerit in terra radix ejus, et in pulvere mortuus fuerit truncus illius, ad odorem aquae germinabit, et faciet comam, quasi cum primum plantatum est. Quod ubi factum videris, diem extremi discriminis, et aestatem verae pacis ac lucis esse in proximo non ambiges. Amen dico vobis, quoniam non transibit generatio haec donec omnia ista fiant. Nomine generationis aut omne hominum significat genus, aut specialiter Judaeorum. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Coelum quod transibit, non aethaereum sive sidereum, sed aereum, a quo et aves coeli et nubila coeli cognominantur, intelligere debemus, Petro attestante qui dicit: Quod coeli erant prius et terra de aqua, et per
Abbreviated transcription (Latin):
ut nonfiat fugicurã hieme uel scbbato
Si decaptiuitate hierus alem uoluer¬
mus accipere quando atito & uespasia¬
nocaptac ẽ. Ora tedebent nefuga eor
hieme uł sabbato fiat quia incdltero
duritia frigoris ꝓhib& ad solitudine
pgere & in montib desertisq latitare
sucdtero aut traens gressio legis ẽ. si fu¬
gereuoluerint aut mors inminens si
rem anserint sicutem de consum ma¬
tione mundi intellegitur. hoc p̃cipitur
neq ut otiosi Inopere dĩtorpeamus uistu¬
tum sabbato. Hccec & enim dñi locutio par¬
tim ad captiuitatẽ iudaica᷑ pastim addie

Expanded text:
ut non fiat fuga vestra hieme vel sabbato. ut non fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Si de captivitate Jerusalem voluerimus accipere, quando a Tito et Vespasiano capta est, orare debent ne fuga eorum hieme vel sabbato fiat, quia in altero duritia frigoris prohibet ad solitudinem pergere, et in montibus desertisque latitare; in altero aut transgressio legis est, si fugere voluerint, aut mors imminens, si remanserint. Si autem de consummatione mundi intelligitur, hoc praecipit neque otiosi in opere Dei torpeamus virtutum sabbato. Haec enim Domini locutio partim ad captivitatem Judaicam quae
Abbreviated transcription (Latin):
misq actib: mancipari. sed tanto alti¬
us uistutum culmen debemus ascende¬
re quanto plures ampla & errabun¬
da uitiorum sequii tenera uidemus.
Tunc qui suꝑ tectum .ẽ. hoc ẽ. qui exce¬
dens animo carnalicctam quã inccura
libera spiriteliter uiuit. Nedescendat
ad infimos actus pristina e conuersatio¬
uis neq ea quae reliquerat mundi
carnis ue desideria rep&ct. Domustaq
prao uel mundus hic uel ipsa inqua degi¬
mus prc̃ intellegenda ẽ caro¬
ehubemus. Et quioperator mexeles
acs. cutpaulus & apollo plantat &
non respiciat spem scecularem cu
Vte p̃sente captiuitate pregnantib
& Nutrientib: quarum uel uteri uel ma¬
nus filiorum sarcina p̃grauatae fugue
necessitatem nonminimum impediunt
leger egum historiam ubiuxor lonathae
iclum captiuitatis p̃p. pera fuga uitu¬
do lcpsum sinufiliũ ꝑp&uo clacudũ raeo¬
amOra te uero ut hieme nonficant¬
u In matheo scriptum .ẽ.  orate autem

Expanded text:
rmisque actibus mancipari, sed tanto altirmisque actibus mancipari, sed tanto altius virtutum eulmen debemus ascendere, quanto plures ampla et errabunda vitiorum sequi itinera videmus. Tunc qui super tectum est, hoc est qui excedens animo carnalia, tanquam in aura libera spiritualiter vivit, ne descendat ad infimos actus pristinae conversationis, neque ea quae reliquerat mundi carnisve desideria repetat. Domus namque nostra, vel mundus hic, vel ipsa in qua degimus, nostra intelligenda est caroDeo habemus . Et qui operatur in Ecclesia, ac sicut Paulus et Apollo plantat et rigat , non respiciat spem saecularem, cuVae praesenti captivitate praegnantibus et nutrientibus, quarum vel uteri vel manus filiorum sarcina praegravatae, fugae necessitatem non minimum impediunt. Lege Regum historiam, ubi uxor Jonathae malum captivitatis praepropera fuga vitando lapsum sinu filium perpetua claudum recepit. Orate vero ut hieme non fiant. In Matthaeo scriptum est: Orate autem
Abbreviated transcription (Latin):
agro erit nonreuertatur rarotolle
Haec uctubitteram factant constat
cumiadi piriquante rantano bello co
ext̃minio iudaica egentis oraculo
ammoniti omnes quierant inꝓuit¬
tia xp̃iani longius discesser̃. ut
ec clesiastica narrat historia. &
tirnsiorda nex secedentes mane¬
bantad tempus inciuitate pella
sub tutela agrippae regis iudaeoꝵ
cuius in actib: apostolorum mentio ẽ
quicum e quae sibi obtempera reuo¬
lebat paste iudcceorũ semꝑ romano¬
rũ imperio subditus a gebat. Iuxta
uero sensus spiritales cum uiderim
ab hominatianem desolationis stare
ubi ũ deb& hoc ẽ hereses & flagitia
regnare int eos quicaelestib mrs¬
teriis uidebantur. eẽ coxsecracti. Cu
operantes ini quitatem. loquentes men¬
daciũ uiros sanguinum & dolosos
quos ab hominatur dñs. pacem fide¬
lium turbare ꝑpenderimus. Tunc qui¬
cumq: in iud ccea hoc ẽ in confessione
ueraefidei ꝑsistimus. Nonterrenis infi¬

Expanded text:
agro erit, non revertatur retro tollere agro erit, non revertatur retro tollere Haec juxta litteram facta esse constat, cum appropinquante Romano bello et exterminio Judaicae gentis, oraculo admoniti, omnes qui erant in provincia Christiani longius discesserant, ut ecclesiastica narrat Historia, et trans Jordanem sedentes, manebant ad tempus in civitate Pella sub tutela Agrippae regis Judaeorum, cujus in Actibus apostolorum mentio est, qui cum ea quae sibi obtemperare volebat parte Judaeorum, semper Romanorum imperio subditus agebat. Juxta vero sensus spiritales, cum viderimus abominationem desolationis stare ubi non debet, hoc est haereses et flagitia regnare inter eos qui coelestibus mysteriis videbantur esse consecrati, cum operantes iniquitatem, loquentes mendacium, viros sanguinum et dolosos quos abominabitur Dominus, pacem fidelium turbare perpenderimus, tunc quicunque in Judaea, hoc est in confessione verae fidei persistimus, non terrenis infi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc inpersecutionibus fiericre¬
bro uidimus nec ullus est inter
eos fidus affectus quorum di¬
uersa fides ẽ
Cum celtem uideritis abho¬
minatiobem desolationis
s tantem ubi non deb& qui
sleget in tellezat.
Pro eo quod marcus ait stante
ubi non deb& In mathea scrip¬
tum est stantem in loco sco
Quod unum omnimodis Idemq
significat
quia nimirum in loco scõ
non deb& abhominatio stare de¬
solationis¬
quando autem ad intellegentia
ꝓuocamur mrsticum monstratur
eẽ quod dictum est. Potestaut̃
simpliciter aut deantix p̃oaccipi
aut deimagine caesanis quãc epila¬
tus posuit ix templo aut de adri¬
ani equestri stactua qua e in ipso
scõ scorum loco multo tempore st&it.
Abhominatio quoque secundum
u&erẽ scripturam. Idolũ nuncupat
&i durco ad didit de solationis quod
indesolato templo atq: deserto ido¬
lũ positũsit. Iunc qui in iudȩt sunt
fuziđnt in montes & quisuꝑ tectu
ne descendat in domum nec intro eał
tollere aliquid dedomosua & qui in

Expanded text:
Hoc in persecutionibus crebro fieri vidimus nec ullus est inter eos fidus affectus, quorum diversa fides est. Cum autem videritis abominationem desolationis stantem ubi non debet, qui legit intelligat. Pro eo quod Marcus ait: Stantem ubi non debet, in Matthaeo scriptum est: Stantem in loco sancto ; qui unum omnimodis idemque significat, quoniam nimirum in sancto loco non debet abominatio stare desolationiQuando autem ad intelligentiam provocamur, mysticum monstratur esse quod dictum est. Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi, aut de imagine Caesaris quam Pilatus posuit in templo, aut de Adriani equestri statua, quae in ipso sancto sanctorum loco multo tempore stetit. Abominatio quoque secundum veterem Scripturam idolum nuncupatur. Et idcirco additur, desolationis, quod in desolato templo atque deserto idolum positum sit. Tunc qui in Judaea sunt fugiant in montes. Et qui super tectum, ne descendat in domum, nec introeat tollere aliquid de domo sua. Et qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ferendes in domũ drũ cesto examine
discernit. ut r&ribuat singulis se¬
cundũ cor & opera eorũ : quod eodẽ
modo semꝑ in ecclesia: idem in ternus
arbiter agere noncessat :
Et multi diuiter. iactabant mul¬
ta Cum uenis set autẽ un ui¬
du& pacuꝑ: misit duo minuta.
quod. est qua dranis
quadranem uocant calculatores
quastã partem cuius cumq: rei
uidelic& aut loci. aut temporis. aut
pecuniae: forsitan ergo hoc loco
quastã pastem sicli : id ẽ. quinq
obolos sigpificat
Sconuocans discipuloriuos:
Hic nobis locus moraliter quidem
intimat quã sit acceptabile dõs
quicquid bono animo obtulerimꝰ:
qua ratitro leges allegoriae diuip
qui in gazophilatiũ munera mi
iuda eos deiusticia legis elatos
uidua pauper ecclesiae sirplia
designat: Quaerecte pauꝑ aps¬

Expanded text:
ferentes in domum Domini certo examine ferentes in domum Domini certo examine discernit, ut retribuat singulis secundum cor et opera eorum, quia eodem modo semper in Ecclesia idem internus arbiter agere non cessat. Et multi divites jactabant multa. Cum venisset autem una vidua pauper, misit duo minuta, quod est quadrans. Quadrantem vocant calculatores quartam partem cujuscunque rei, videlicet aut loci, aut temporis, aut pecuniae. Forsitan ergo hoc loco quartam partem sicli, id est, quinque obolos significat. Et convocans discipulos Hic nobis locus moraliter quidem intimat, quam sit acceptabile Deo quidquid bono animo obtulerimus,tur. Juxta vero leges allegoriae, divites qui in gazophylacium munera mittebant, Judaeos de justitia legis elatos, porro vidua pauper Ecclesiae simplicitatem designat. Quae recte paup
Abbreviated transcription (Latin):
Clatiũ: &spiciebat quomodo
turba iactar& aes inga ophilatiũ
redicitur. & gaza lingua ꝑsi ca
diuitiae uocantur : Gazophilatiũ
locus apellari sola : quo diuitiae ser¬
uantur: quo nomine & arcã in qua
donaria populi congregabantur
adusus templi necessarios. & porticis
in quib seruabantur appellabaNT :
habes exemplũ deporticib: in eũ angelio:
haec inquid uerba locutus ẽ inzazo¬
philatio docens intemplo: habes de
arca in libro regũ: atulit lola da
pontifex gatophilatiũ unus aperu¬
itq foramerdes & posuit illucs
iuxta celtare addexterami¬
dientib domũ dñi. mit tebantq
ineo sacerdotes quicustodieban ostiã.
omnẽ pecuniã quaedeferebatur
ad templũ dnis Cumq uider eT nimiã
pecuniã eẽ ingarophilatio. a scende¬
bat scriba regis & pontifex : effunde
qui app&itores primatus auane glorie
cauendos eẽ monuerat. quisi mula¬
tis orationib ꝓlixius iudiciũ praedi¬
xerat. ẽẽ rependendũ: &iã dona

Expanded text:
ylacium, aspiciebat quomodo ylacium, aspiciebat quomodo turba jactaret aes in gazophylacium. re dicitur, et gaza lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari solet quo divitiae servantur. Quo nomine et arcam in qua donaria populi congregabantur, ad usus templi necessarios, et porticus in quibus servabantur appellabant. Habes exemplum de porticibus in Evangelio. Haec, inquit, verba locutus est Jesus in gazophylacio, docens in templo . Habes de arca in libro Regum: Et tulit Joiada pontifex gazophylacium unum, aperuitque foramen desuper et posuit illud juxta altare ad dexteram ingredientibus domum Domini. Mittebantque in eo sacerdotes, qui custodiebant ostia, omnem pecuniam quae deferebatur ad templum Domini. Cumque viderent nimiam pecuniam esse in gazophylacio, ascendebat scriba regis et petitores primatus et vanae gloriae cavendos esse monuerat, qui simulatis orationibus prolixius judicium praedixerat esse rependendum, etiam dona
Abbreviated transcription (Latin):
mereri : sed eos quihaec ꝓlixius quasi
religiosiores agendo: nonsolum lau¬
des ab hominib:: uerum &iam pecuni¬
plectendos sunt enĩ quise ustora
marni apir lugoierit simubanter
abins nis quib lib& & peccatorũ
urũ conscientia turbatis: quasi
patroni ꝓ eis iniudicio futuri poe cupias
accipere non dubitan Et cumpor¬
recta manus pauperd preces iuuare
solent: illi obhocmaxime in p̃cib ut
pauperi nummũ tolla ꝑnoctant
quib illa iudae maledictio non in me¬
rito congruit: cum iudicatur ex eat
condempnatus & oratio eius fiat in
peccatum. Condempnatus quippe
cũ iudicatur exit & orationẽ suam
in peccatũ recipit: qui magne nunc
ccestimationis apud homines habetur
in diuino tunc ex amine nonsolum se
palus interuenise nomposse: sed nec
sua sibi merita sufficere posse dep̃¬
hendit: Immo iprarũ quib: humanũ
iudiciũ fefellerat: precũ int̃ crimina
poenas luit.¬
Xi. Nt sedenr ih̃s contragazophi¬

Expanded text:
mereri; sed eos qui haec prolixius, quasi mereri; sed eos qui haec prolixius, quasi religiosiores agendo, non solum laudes ab hominibus, sed et pecuniplectendos. Sunt enim qui se justos et magni apud Deum meriti simulantes, ab infirmis quibuslibet et peccatorum suorum conscienpatroni pro eis in judicio futuri, pecunias accipere non dubitant: et cum porrectae manus pauperi preces juvare soleant, illi ob hoc maxime in precibus, ut pauperi nummum tollant, pernoctant. Quibus illa Judae maledictio non immerito congruit: Cum judicatur, exeat condemnatus, et oratio ejus fiat in peccatum . Condemnatus quippe cum judicatur, exit, et orationem suam in peccatum recipit, qui magnae nunc aestimationis apud homines habitus, in divino tunc examine non solum se pro aliis intervenire non posse, sed nec sua sibi merita sufficere posse deprehendit, immo ipsarum quibus humanum judicium fefellerat precum, inter crimina poenas luit. Et sedens Jesus contra gazoph
Abbreviated transcription (Latin):
inddutos ad publicũ ꝓcedere siginni
nquo inter c&era diues ille qui
uabatur cotidie splendide peccas¬
edes cribitur: Notandũ ccutẽ quod
onsalutari inforo non primos sedere¬
ldiscumbere u&at eos quib: hoc offi¬
ñ ordine comp&it: sed eos nimirum
qui bacec sĩue habita seu ceste nonhabita
indebite amant a fidelibus quib: que
qua si ix ꝓbos doc&. eẽ cauendos
unimũ uidelic& non gradũ iusta dis¬
trictione redarguens: Quam uis &
hoc culpa non careat siidem inforo
litib: inter. eẽ qui incathedra morsi
sinagogae magistricupiunt appellari:
Duplici saneratione a uanȩ gloriae
cupidis at tendere iubemur nescili¬
c& eorũ uel simulatione seducamur
tra gaudentes : inbonis laudari
quccesimulan Quideuorant do¬
mos uiducrũ: sđb obtentu plixe
orationis: hi accipient ꝓlixius
iudicium
Uontantũ ait accipient iuditium
sed ad iunxit ꝓlixius : ut insinu& &iã
illos qui ixangulis stantes orant ut
uideantꝰ ab hominib: damnationem

Expanded text:
indutos ad publicum procedere significat. In quo inter caetera dives ille qui epulabatur quotidie splendide, peccasse describitur . Notandum autem quod non salutari in foro, non primos sedere vel discumbere vetat eos quibus hoc officii ordine competit, sed eos nimirum qui haec sive habita, seu certe non habita, indebite amant, a fidelibus quibusque quasi reprobos docet esse cavendos, animum, videlicet, non gradum, justa districtione redarguens, quamvis et hoc culpa non careat, si iidem in foro litibus interesse, qui in cathedra Moysi Synagogae magistri desiderant appellari. Duplici sane ratione a vanae gloriae cupidis attendere jubemur, ne, scilicet, eorum vel simulatione seducamur, tra gaudentes in bonis laudari quae simulant. Qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixae orationis, hi accipient prolixius judicium. on tantum ait Accipient damnationem, sed adjunxit majorem, ut insinuet etiam illos qui in angulis stantes orant, ut videantur ab hominibus , damnationem
Abbreviated transcription (Latin):
re incesto nec ꝓpria uoluntate sed in
R spũ scõ Non autẽ rep̃henduntur ꝗtios
dauid filiũ dicunt sed quod dĩ filiũ eid
eẽ noncredunt: siquidem ipse adns
dauid ẽ ds̃ ante tempora manendo
& filius dauid apparuit homo intempo¬
re fine nascendo. Quod autẽ a patre
subiciuntur ei in imici : non in firmita¬
tem filii: sed unitatẽ naturae quae
in altero alter operatur significat
nam & filius subicit inimi cospatri
quia patrẽ clarificat suꝑ t̃ram
Et dicebat eis in doetr ina sua ca¬
uete ascribis qui uolunt
instolis ambulare et salutari

Expanded text:
sed in Spiritu sancto. Non autem reprehenduntur, quia David filium dicunt, sed quia Dei Filium eum esse non credunt: siquidem ipse et Dominus David, Deus ante tempora manendo, et filius David apparuit homo in temporis fine nascendo. Quod autem a Patre subjiciuntur ei inimici, non infirmitatem Filii, sed unitatem naturae, quia in altero alter operatur, significat. Nam et Filius subjicit inimicos Patri, quia Patrem clarificat super terram. Et dicebat eis in doctrina sua: Cavete a scribis qui volunt in stolis ambulare, et salutari
Abbreviated transcription (Latin):
seipsũ.
maius ẽt
oronib
holocaui¬
crificus
Istendit
texhuc
responsione
stribu
grauẽ saepe
interscri¬
bas & phari¬
su eos quaes¬
tionẽ eẽiuersatum quod e& man¬
datum primũ siuẽ maximũ diuine
legis : quib: dam uidelic& hostias
& sacrifitia laudantib:: Aliis uero
maiore auctoritate fidei & dilec¬
tionis opera p̃ferentib eo quod
plurimi patrũ antelegem absq
omni uictimarũ & sacrifitiorũ
con suaudine exfide tantum
qua ẽ ꝑdilectionẽ operatur place¬
rent dõ: summiq apud ipsum loci
haberentur: Nemo autemumquã
cibsq fide acdilectione ꝑholocaus¬
ta solum & sacrificia dõ placiust
ipueniret᷑ in qua sententia scriba
iste &iã sefuis se declarꝰuit
Ihs ccutem uidens quod sapiedt̃
respondirs& : dixit illi: non es
Longe a regnodĩ

Expanded text:
psum, majus est omnibus holocauscrificiis. Ostenditur ex hac responsione scribae gravem saepe inter scribas et Pharisaeos quaestionem esse versatam quod esset mandatum primum sive maximum divinae legis, quibusdam videlicet hostias et sacrificia laudantibus, aliis vero majore auctoritate fidei et dilectionis opera praeferentibus, eo quod plurimi patrum ante legem absque omni victimarum et sacrificiorum consuetudine ex fide tantum, quae per dilectionem operatur, placerent Deo, summique apud ipsum loci haberentur; nemo autem unquam absque fide ac dilectione per holocausta solum et sacrificia Deo placuisse inveniretur. In qua sententia scriba iste etiam se fuisse declaravit. Jesus autem videns quod sapienter respondisset, dixit illi: Non es longe a
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ qui facile credit leuis
Pharisaei & sadducaei & caeri
principes iudaeorũ quaerentes
occasionẽ calumniȩ & uerbum
sum roniane tradua poteitati
ex quo intellegimꝰ uenena inuir
posse quidem superari: sed dipela
conqui escere

Expanded text:
scriptum est, Qui facile credit, levisscriptum est, Qui facile credit, levisPharisaei et Sadducaei, et caeteri principes Judaeorum, quaerentes occasionem calumniae, et verbum nsum Romanae tradunt potestati, ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere
Abbreviated transcription (Latin):
trrmae ullius qua rroui ⁊estimenti
fautor extitisse ꝓbatus e land
sblestius in quirendũ quomodo
dicat matheus qđ scriba hic stue
legis doctor ut ipse appellar
temptans dñm. demandato primo
siue maximo int̃rogauerit.
quem secundum hunc eutngelis¬
tam dñs non longe eẽ aregno
di as seuerat cum const& eos
qui temptando sapientiã quae¬
tu hanc inuenire non posse
Ideoq nec regni caelestis quod
sapientib solum pandit᷑ ad pro¬
pin quare i anuã ⁊ dicit enim
scmptura: Et in simplicitate
cordis quaerite illũ: qnm̃ inueni¬
etur ab his qui non temptanNT illum.
Nisi fortedi camus quod tempta¬
turus quidẽ dñm adierit: sed
audito eius responso correctus
mox ad piaatis gratiam redierit
& quem prius temptando decipi¬
endũ putabat: post modũ amplec¬
tendo sequendũ ẽẽ. cognouerit.
Aut certe ipsam temptatiouem
ecccipiamꝰ malã tamquã decipe¬
re uolentis in imicũ: sed cautam
pocius tam quã experiri amplius
uolentis ignotũ neq enĩ frustra

Expanded text:
Testamenti fautor exstitisse probatus est. Unde solertius quaerendum quomodo dicat Matthaeus , quod scriba hic, sive legis doctor ut ipse appellat tentans Dominum de mandato primo sive maximo interrogaverit, quem secundum hunc evangelistam Dominus non longe esse a regno Dei asseverat, cum constet eos qui tentando sapientiam quaerunt, hanc invenire non posse: ideoque nec regni coelestis, quae sapientibus solum panditur, appropinquare januae. Dicit enim Scriptura: Et in simplicitate cordis quaerite illum; quoniam invenitur ab iis qui non tentant illum . Nisi forte dicamus quod tentaturus quidem Dominum adierit, sed audito ejus responso correptus, mox ad pietatis gratiam redierit; et quem prius tentando decipiendum putabat, postmodum amplectendo sequendum esse cognoverit. Aut certe ipsam tentationem non accipiamus malam, tanquam decipere volentis inimicum; sed cautam potius, tanquam experiri amplius volentis ignotum. Neque enim frustra
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ simile ẽ illi diliges proxi¬
mũ tuũ tamquã te ipsum .
Srimum ompiũ maximũ mandatũ
dicit hoc ẽ quod ante omnia de¬
bemus intimo incorde singuli quasi
eunicum pi&atis fundamentum loca¬
re : quod apertus in conelusione
de monstrauit cum xit:
prerius horum aliud manda¬
tum non estm
Srimũ ergo omniũ & maximum
mnaudatũ ẽ : cognitio atq confessio
dicunae unitatis. cum exsecutione
bone operationis:: Bona autem
operatio indilectione dĩ & ꝓximi per¬
ficitur: quod breuiter aliis uerbis
commendat apostolus dicexs. in
xpõ exum ibũ peqi circum eisio aliquid

Expanded text:
ile est illi: Diliges proximum tuum tanquam teipsum. Primum omnium et maximum mandatum dicit, hoc est, quod ante omnia debeamus intimo in corde singuli, quasi unicum pietatis fundamentum locare. Quod apertius in conclusione demonstravit, cum ait: Majus horum aliud mandatum non est. Primum ergo omnimandatum est cognitio atque confessio divinae unitatis cum exsecutione bonae operationis. Bona autem operatio dilectione Dei et proximi perficitur. Quod breviter aliis verbis commendat Apostolus dicens: « In Christo enim Jesu neque circumcisio aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quodipsum solum uoluit com¬
memorore marcus. cuius in lumi¬
natiotam cla porm famam huio
mire culo comparauit. quamilli¬
us noto calamitas
Sceciergo quos dũs ad secla mantes
inluminauit homines sunt uerae
adagnos cendum confitendam q
sucm ceci tuta ac petendum
ueritatis lucem conpuncti
hie richa autem quae interp̃tara

Expanded text:
ergo, quod ipsum solum voluit comergo, quod ipsum solum voluit commemorare Marcus, cujus illuminatio tam claram famam huic miraculo comparavit, quam erat illius nota calamitas. Caeci ergo quos Dominus ad se clamantes illuminavit, homines sunt verae ad cognoscendam confitendamque suam caecitatem ac petendam veritatis lucem compuncti. Jericho autem quae interpretari
Abbreviated transcription (Latin):
dt̃ esse in luminatas. lucas aut̃ cum ad¬
propinqua r& hiericho pariordine
in luminatum ab eo cacum esseꝑib&
ubi nemo senuti supiens antum
euangelistas sibi met auniqunta
scrabere sed alium seribira
quod alter omisit: quae uecuru
theo referente qđ dñs duos in lumin¬
uerit cecos marcus unum ponere
maluit inluminatum cuita men
Ialterum ad fuis se non. negat intel¬
legendum est unum eorum fuisse
notissimum. quod ex hoc &iam
satis apparet. quodet nomeneꝰ
et no menpatris eius marcus
comme morruit. quod in tot superi¬
us sinatis ad ñõ non facile. occurrit.
nisicum iairum archispnagogum
&icm nomineex pressit. cuius
filiam resuscitauit ihs. In quo &iam
magis iste sensus. apparet. quia et il¬
le archisrnagogus. uutiq in loco illo
nabilis fuit proculdubio. Itaqr bar¬
timeus iste timei filius exaqua
magna felicitate deuctus
notissime & famosissi me miseri¬
ae fuit. quo non solum cecus uerũ
&icm mendicus sedebathinc ẽ

Expanded text:
dicit esse illuminatos. Lucas autem cum apdicit esse illuminatos. Lucas autem cum appropinquaret Jericho, pari ordine illuminatum ab eo caecum esse perhibet. Ubi nemo sapiens autumet Evangelistas sibimet contraria scribere, sed alium scribere plenius quod alter omisit. Quod vero Matthaeo referente, quia Dominus duos illuminaverit caecos, Marcus unum maluit ponere illuminatum, cui tamen alterum adfuisse non negat, intelligendum est unum eorum fuisse notissimum. Quod ex hoc etiam satis apparet, quod et nomen ejus et patris ejus Marcus commemoravit, quod in tot superius sanatis a Domino non facile occurrit, nisi cum Jairum archisynagogum etiam nomine expressit, cujus filiam resuscitavit Jesus. In quo etiam magis iste sensus apparet, quia et ille archisynagogus utique in loco illo nobilis fuit. Procul dubio itaque Bartimaeus iste Timaei filius, ex aliqua magna felicitate dejectus, notissimae et famosissimae miseriae fuit, qui non solum caecus, verum etiam mendicus sedebat. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
onis icrepat & liuoris. sed taleponit
exemplum quodoce at eum maiorẽ
esse quiminor fuerit. It illum do¬
minum fieri qui omnium seruus sit
frustro igitur aut illi inmoderarta quae¬
si ertent autistidolent supermaiorum
desiderio cum ad supꝰmitatem uirtu¬
tum non potentia. sed humilitate ueni¬
atur. deniqͥ proponit exemplum ut si
dicta parui penderent erubescerent
nis nonuenit ut ministraretur ei¬
sed ut ministraret. Nota quod cre¬
bro diximus eum quiminis tr&filium
appellari hominis. Et daret animã
sucm redemtionem promultis.
quando formam serui accepit ut pro
mundo sanguinem funder & et nondi¬
xit dareanimam sucm redemtione
proomnibus. sed promultis idem pto
his quicredere uoluerint. cxui¬
xxxiii. Etueniunt hierieho et proficis
cente eo dehiericho et discipulis eius
et plurima multitudine. filius time
bartimeus cecus sedebat iuxta uiam
Mat theus hoc in loco duos iuxtaui am
sedentes et ad dnm̃ clamantes cecos

Expanded text:
onis increpat et livoris, sed tale ponit onis increpat et livoris, sed tale ponit exeesse qui minor fuerit, et illum Dominum fieri qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierant, aut isti dolent super majorum desiderio, cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique proponit exemplum ut si dicta parvi penderent, erubescerent nis non venit ministrari, sed ministrare. Nota quod crebro diximus eum qui ministret filium appelari hominis. Et dare animam suam redemptionem pro multis. Quando formam servi amundo sanguinem funderet. Et non dixit, dare animam suam redemptionem pro omnibus, sed pro multis, id est, pro eis qui credere voluerunt. Et veniunt Jericho, et proficiscente eo de Hiericho et discipulis eius et plurima multitudine filius Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam Matthaeus hoc in loco duos juxta viam sedentes, et ad Dominum clamantes caecos
Abbreviated transcription (Latin):
lorum non est dantis
u caelorum quod pater meus
phantibus & uictoribus t̃parte
uos quoq accipi&us illud.
nomestmeum di reuobis sed qui
paratum est id est non estdare
suꝑbis hoc enim adhuc eraenit
sed siuultis accĩpere illũd nolite essȩ
quodestis. cliis partotumest et uos
alii estote et uobis paratum est.
quidest alii estote. prius humiliami¬
ni auia iamiis exultari. Et audi¬
entes decem coepert̃ indignari
deia cobo & iohanne. decem apos¬
toli non indignantur matrifilio¬
rum tebeduei Nec admulierem
audaciam referunt postulationis.
sed ad filios. quod ignorantes
mensu ram suam. smadica cupi¬
ditate ex ar serunt quibus et dñs
dixertet nescitis quid p&atis.
Ibs autem uocans eos ait illis. Scitis
quiabi quiuidentur principarigentib¬
sis iuateree et principes
aum ootetatem habent ipsoru
onitaest autem in uobis et c̃
umilis magister et mitis nec cupi¬
ditatis in modicȩ duos arguit postu¬
lanites nec decem reliquos indignati¬

Expanded text:
lorum non est dantis,regnum coelorum, quod Pater meus triumphantibus et victoribus praeparavit, vos quoque accipietis illud. Item, non est meum dare vobis, sed quiparatum est. Non est meum dare superbis hoc enim adhuc erant. Sed si vultis accipere illud, nolite esse quod estis. Aliis paratum est, et vos alii estote, et vobis paratum est. Quid est, alii estote? Prius humiliamini, qui jam vultis exaltari. Et audientes decem, coeperunt indignari de Jacobo et Joanne. Decem apostoli non indignantur matri filiorum Zebedaei, nec ad mulierem audaciam referunt postulationis, sed ad filios, qui, ignorantes mensuram suam, immodica cupiditate exarserunt. Quibus et Dominus dixerat: Nescitis quid petatis. Jesus autem vocans eos, ait illis: Scitis quia hi qui videntur principari gentibus, dominantur eis, et principes eorum potestatem habent ipsorum. Non ita autem in vobis, etc. Humilis magister et mitis, nec cupiditatis immodicae duos arguit postulantes, nec decem reliquos indignati
Abbreviated transcription (Latin):
a mendico uobis quioq nor necepenit regpidĩ uie¬
lut paauulus ho u pitaabit iuillud. Sicut puernon
perseuerit in irt cundia nonlie sus meminit
uonuidens pulchram mulierem delectictur
n aliud cogitat aliud loquitor sicetuos nisi
tilem habueritis in noantiam et animipuri¬
tacem regnum cuelorum non poteritis in¬
trare Aliterregnum di idedoctrinam eu¬
angelii sicut paruulus accipere iubemur
quia comodo paruulus indiscendo conton¬
cra dicit doctorib neq: rationes et uerba
componit aduersum eos resistens sed
fidelitor componit qua ed ocetur et cum
me tuobtem pertit et quie suts iuet nos
oboediendo simpliciter et sine ulla rentte¬
mone uerbis dnĩ facere debemus et corple¬
Complexus benedicebat paruolos ut humi¬
les spũ suube nedictione gratia et dilectio¬
ne dignos usse significet. ercũ tereus etẽ
iuiam ꝓturteco quidam arnu plexa a pteeũ rogabas

Expanded text:
Amen dico vobis, quisquis non receperit regnum Dei veAmen dico vobis, quisquis non receperit regnum Dei velut parvulus, non intrabit in illud. Sicut puer non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Aliter regnum Dei, id est, doctrinam Evangelii sicut parvuli accipere jubemur, quia quomodo parvulus in discendo non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit; ita et nos in obediendo simpliciter et sine ulla retractatione verbis Domini facere debemus. Et compleComplexus benedicit parvulos, ut humiles spiritu sua benedictione, gratia et dilectione dignos esse significet. Et cum egressus esset in viam, procurrens quidam genuflexo ante eum rogaba
Abbreviated transcription (Latin):
chatu In muttheocut̃ scriptũ plenius e. quꝰ¬
cũq dimiserituxorem suam nisi obfornicatio¬
nem et alium duxerit moechatur. Vua
ergo solu modo carnalisẽ causa fornicuto
unaspinitulis timordĩut uxor dimittieur
si cut multi religionis cicus a fotis se laguntur
nulla autẽ cuus a c̃dĩlege p̃scripta ut uiuer¬
teea quae relicta ẽ aliuducatur in¬
ex onperibaã illi panuulos urtarguo & illos
Η Non quo pollent eis saluiatoris e uoca
& manubenedicis ed quo necdum habe¬
tes plenis simam fidem pucurinesum
ipsimilitudinem hominum offerineuim
undicũ eou litetart illii onite paruulas uenine
adine et ue proibor urtio eo taliũ ẽ enimmneqrũdĩ
Significanter dix̃tilium ẽ nonistorũ. ut os¬
tende ret non uetitem regnare sed mores
ethisi quisimilem haberent in nocentiam or
simplictatem p̃mium repromitti apostolo
quoq: in eundem sententium congruente. frs
uolitepueri fieri sensibus sed malitia par¬
uulies tote: sensu autem ut profectisitis:

Expanded text:
hatur. In Matthaeo scriptum plenius est: Quicunque dimiserit uxorem suam nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, moechatur . Una ergo solummodo causa est carnalis, fornicatio: una spiritalis, timor Dei, ut uxor dimittatur, sicut multi religionis causa fecisse leguntur. Nulla autem causa est Dei lege perscripta, ut vivente ea quae relicta est, alia ducaturEt offerebant illi parvulos ut tangeret illos. . Non quod nollent eis Salvatoris et manu et voce benedici, sed quo necdum habentes plenissimam fidem, putarent eum in similitudinem hominum offerentiam tulit, et ait illis. Sinite parvulos venire ad me, et ne prohibueritis eos, talium est enim regnum Dei. Significanter dixit, talium est, non istorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores; et his qui similem haberent innocentiam et simplicitatem, praemium repromitti. Apostolo quoque in eamdem sententiam congruente: Fratres, nolite fieri pueri sensibus, sed malitia parvuli estote, sensu autem ut perfecti sitis
Abbreviated transcription (Latin):
et feminiaa hachama nom porestsoparicno
nisi forsicn solas ds̃ homose prerat quando
ꝓptor dasiderium scuunduc uxoris prima
dimittimus ds̃ sepuntit quiet comunxerut
quundo ex consensu propt̃ seruitate di eo
quod tempus in ustosat sic hubemaxoris

Expanded text:
 haec homo non potest separare, nisi forsitan solus Deus. Homo separat, quando propter desiderium secundae uxoris primam dimittit. Deus separat qui et conjunxerat, quando ex consensu propter servitutem Dei, eo quod tempus in arcto sit, sic habemus
Abbreviated transcription (Latin):
Inuermati putredinem gehonnat sicutu
ardoredesignatur siue uermem dicit su
lerũ penitudinem quae nũ quã in torm̃ts co¬
entiam afflictorũ mondereces sauit utign
sit poena extrinsecus saeuiens uermis q
tir cumiis et c̃. Inpede sicut et inmanu caros
em̃ dabiles docet alienandos a nobis nepin
dicium eorũ quos castigure nequimꝰ et ipsip¬
luti percumus sed manus propt̃ opus nece¬
surum nobis pos sunt dicatides preptinia¬
terium discursusq in nr̃is usib ac cominaa

Expanded text:
in verme putredinem gehennae, sicut in igne ardorem designat, sive vermem dicit: seram scelerum poenitudinem, quae nunquam in tormentis conscientiam afflictorum mordere cessabit. Ut ignis sit poena extrinsecus serviens, et vermibilis, etc. In pede sicut et in manu charos, inemendabiles docet alienandos a nobis, ne per immunditiam eorum quos castigare nequimus, et ipsi polluti pereamus. Sed manus propter opus necessarium nobis, pes sunt dicti tales propter ministerium discursusque in nostris usibus accommodos.