comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le quod grauatur. quod illuc eam intȩ incęlestibus uel in
quibus libe aliis mundi partibus antea male geste merita
compulerunt: Nondũ enĩ natus apostolus dũ de rebecc&
geminis loqueretur nichil ȩgisse dicit boni uel mali.
ut nullis exoperib: quibus non alter distinguebatur ab
altero sed ex uocante diceretur minori : seruiturum ẽẽ
maiorem : Hisigitur firmissime constitutis sitã reconditũ
atq. abditum ẽ in occultis operibus dĩ. ut nec scripturarũ
diuinarum manifesto eloquio declaretur : utrũ ꝓpterea
nichil boni uel mali nondũ nati egisse credendisunt.
quia non exaliis ꝓpagatas. sed mox exnichilo creatas a¬
nimas singnli accipint. anquia cum eeñt originalit᷑
inparentib: adhuc ipsis nulli erant qui suas aeꝓprus¬
uita sagerent : illa tamen fidessit salua. qua credimus nullũ
hominẽ siue maioris siue paruulȩ quãliba et recentis ae¬

Expanded text:
le, quo grauatur, quod illuc eam uitae in caelestibus uel in le, quo grauatur, quod illuc eam uitae in caelestibus uel in quibuslibet aliis mundi partibus antea male gestae merita compulerunt; nondum enim natos apostolus. cum de Rebeccae geminis loqueretur, nihil egisse dicit boni uel mali, ut non ex operibus, quibus nullis alter distinguebatur ab altero, sed ex uocante diceretur minori seruiturum esse maiorem. His igitur firmissime constitutis si tam reconditum atque abditum est in occultis operibus dei. ut nec scripturarum diuinarum manifesto eloquio declaretur, utrum propterea nihil boni uel mali nondum nati egisse credendi sint, quia non ex aliis propagatas sed mox ex nihilo creatas animas singuli accipiunt, an quia, cum essent originaliter in parentibus. adhuc ipsi nulli erant. qui suas et propuitas agerent. illa tamen sit fides salua, qua credimus nullum hominum sine maioris siue paruulae quamlibet et recentis ae
Abbreviated transcription (Latin):
multis delictis in om̃s homines inustificationẽ uitȩ & si qua
alia testimonia declarant. neminẽ nasci ecadam. nisi uin¬
culo delicti & dãp̃nationis obstrictũ. neminẽq inde libe¬
rari: nisi iure nascendo per xp̃mi tã in concusse tenere
debemus ut sciamus qui hoc negauerit nullomodo ad xp̃i fi
dem et ad eam quȩ perxp̃m datur pusillis et magnis dĩ grãm
pertinere :Unde si origo animȩ lateat. dũ tamen redẽptio d¬
reat : periculum non est : Neq enim in xp̃m credimus ut
nascamur sed ut renascamur quomodo cũq nati fuerimus:
Hactenus autẽ dicimus sine periculo latere animȩ origi¬
nẽ. ut non tam̃ eam partẽ dĩ eẽ credamus sed creaturam:
Nec dedõ natam. sed abillo factã. atq in eius genus ad op¬
tandam : mirabili dignatione gr̃ȩ. non parili dignitate na¬
turȩ: Mec eam corpus eẽ : sed sp̃m : Nec creatorẽ utique.
sed creaturam : Mec idõ uenisse in hoc corpus corruptibi¬

Expanded text:
em in omnes homines in iustificationem uitae et si qua alia testimonia declarant neminem nasci ex Adam nisi uinculo delicti et damnationis obstrictum neminemque inde liberari nisi renascendo per Christum, tam inconcusse tenere debemus. ut sciamus eum, qui hoc negauerit, nullo modo ad Christi fidem et id eam. quae per Christum datur pusillis et magnis, dei gratiam pertinere. unde si origo animae lateat, dum tamen redemptio clareat, periculum non est; neque enim in Christum credimus, ut nascamur, sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hactenus autem dicimus sine periculo latere animae originem. ut non tamen eam partem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate naturae; nec eam corpus esse sed spiritum, non creatorem utique sed creaturam: nec ideo uenisse in hoc corpus corruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nisĩ quia om̃is creatura dĩ bona est : & quid dignius qũa
ut bona faciat bonus dr̃. quȩ nemo potest facere nisi ban¬
deuso Haecaealia quȩ possum sicut possũ dico adũ sus
eos qui hanc opinionẽ qua credunt᷑ animȩ sicut illa una
singulis fierilabe factare conantur: Sedcũ ad pęnas uentũ
ẽ paruulorum magnis mihi crede coartor angusitis nec
quid respondeã prorsus inuenio : Non solũ eas pȩnas dico
quas habet posthanc uitam illa dãpnatio quo necesse est
trahantur si de corpore exierint sine xp̃ianȩ gr̃e sacram̃to
sed eas ipsas quȩ in hac uita dolentib nobis uersantur ante
oculos quas enumerare si uelim prius tẽpus quã exẽpla

Expanded text:
tur, nisi quia omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam tur, nisi quia omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus ? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio; non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla
Abbreviated transcription (Latin):
indignũ unde conantur astruere meritis gestȩ ante
carnẽ uitȩ animas quasi ad ergastula huius modi iu¬
te posse perduci. non me mouet : multa cogitantem
quib hȩc poss& calũ pniarefutari : Et quod ipse respo¬
disti non eẽ uitium sem̃tis intritico quod furto dicitur
eẽ sublatũ sed in eo qui frum̃ta furatus ẽ : nec idcirco
t̃rã non debuis se gremio suo semina conforiere. quia sa¬
tor ea inmunda ꝓiecerit manu. eligantissima simili¬
tudo ẽ: quã et antequã leger̃e nullas mihi obiectio
ista dead ulterinis foetibus in hac quefhone faciebat
angustias. generalit̾ intuenti multa bona dm̃ facere
&iam denr̃is malis nostrisq peccatis xlnimalis autẽ
cuius cumq creatio. si habeat piũ prudentẽq conside¬
ratorẽ. in effabilẽ laudẽ creatori excitat : Quantoma¬
gis creatio non cuius lib& animalis sed hominiso Siau¬
tẽ causa creandi quȩritur. nulla citius & melius responde¬

Expanded text:
indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio, si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius responde
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ ut ignis inflãmetur in aqua: ita in possibileẽ com¬
punctionẽ cordis uigere in delicus Contraria hȩc eñĩ
sibi inuicẽ sunt : & peremptoria: Illa enĩ mater¬
ẽ fletus hec mater ẽrisus: Illa cor constringit ista dissol uit
Illa ammȩ alas in nectit & uolare facit adcȩlũ: hec plumbi

Expanded text:
le est ut ignis inflammetur in aqua, ita impossibile est compunctionem cordis vigere in deliciis. Contraria haec enim sibi invicem sunt et peremptoria. Illa enim materfletus, haec mater est risus; illa constringit, ista dissolvit. Illa animae alas innectit et volare facit ad coelum, haec plumbi
Abbreviated transcription (Latin):
stare & constringere uidebantur abruptis ita erat in potedo
positus tanquam om̃ibus eẽt ipse subiectus. & incathetra¬
& in purpura: quasi incilitio iacebat. cinere conspersus a
corde compictus aula regalis erat ei tanqu̾a heremi uub¬
sima solitudo: Haec autem omĩa agebat in eo cordis cõpin
nitus del& : Concupiscentiarũ flãmas si inuenerit. ut fluu¬
us inundans extingit & enecat : Curarũ multitudines e pe¬
turbationes si uideat. ut flagello quodã exturbat & effugn
& ꝓcul eẽ ad omicilis animȩ iub& Acsicut pulius non po¬
test stare ante faciem uenti.ita nichil malarũ cogitaitims
in anima resid̾ere potest. ubi cõprinctio cordis affuerit d¬

Expanded text:
umstare et constringere videbantur abruptis, ita erat in potestate positus, tanquam omnibus esset ipse subjectus, et in purpura quasi in cilicio jacebat, cinere conspersus, et corde compunctus. Aula regalis erat ei tanquam eremi vastissima solitudo. Haec autem omnia agebat in eo cordis compunnitus delet. Concupiscentiarum flammas si invenerit, ut fluvius mundans exstinguit et enecat. Curarum multitudines et perturbationes si videat, ut flagello quodam exturbat et effugat, et procul esse a domiciliis animae jubet, ac sicut pulvis non potest stare ante faciem venti, ita nihil malarum cogitationum in anima residere potest, ubi cordis compunctio affuerit
Abbreviated transcription (Latin):
uisicu futuiro un tra semet ipsum memoriam rete xeuis diẽq
ulustisper i nocuilis habens nũ qua a tribulati ui quando¬
ãpinocio nascordis ua cabat: quȩ q nos uix aliquan do
habesiti scid inemoram reuo camus illius mens & cogat
babebat semper intrase a dĩ iudicia totis sensibus entre

Expanded text:
judicii futuri intra semetipsum memoriam retexens, diemque illum semper in oculis habens, nunquam a tribulatione anpunctione cordis vacabat: quaeque nos vix aliquando et satis raro ad memoriam revocamus, illius mens et cogitatio habebat semper intra se, et Dei judicia totis mentibus intre
Abbreviated transcription (Latin):
eũ degregib ouiũ. cũ ultim̃ eẽt & iunior infiliis iessẽ. qui
dat ũbum euangeliz antibus uirtutẽ multã ad perfectio¬
nẽ p̃dicationis suae: tenens manĩi dextera nram
inuoluntate sua dirigat nos. et cum gła assumat
nos: Ipse erigat regentes. ipse dirigat dirigentes : ut
possimus pascere greg̃ẽ eĩ cum disciplina: & ñ in uasis
pastoris imperiti: Ipse prȩst& uirtutẽ & forcitudi nẽ pop¬
losuo: & exibeat ipse sibi mundum & candidũ gregẽ. atque
in om̃ib in maculatum ac supernis ouilibus dignũ ubi est ha¬
tatio letantium in splendoribus scõrum: ut in templo eius
om̃s dicamus głam . grex simul & pastores. in xp̃o iħu dño
nostro cuigła in scła scłarum amen: :EXPLICIT LIBE
ApOLLOESTICUS. SCIGREGORIISP̃I. INCIPIT
OIUS DEM DEEPYPHANUIS SIUE DENE DÑI

Expanded text:
eum de gregibus ouium, cum ulti­ mus esset et iunior in filiis lesse; qui eum de gregibus ouium, cum ulti­ mus esset et iunior in filiis lesse; qui dat uerbum euan­ gelizantibus uirtute multa ad perfectionem praedicationis suae, tenens manum dexteram nostram in uoluntate sua dirigat nos et cum gloria adsumat nos. ipse regat regentes, ipse dirigat dirigentes, ut possimus pascere gregem eius cum disciplina et non in uasis pastoris inperiti; ipse praestet uirtutem et forti­ tudinem populo suo et exhibeat ipse sibi mundum et candidum gregem atque in omnibus inmaculatum ac supernis ouilibus dignum, ubi est habitatio laetantium in splendoribus sanc- torum, ut in templo eius omnes dicamus gloriam, grex simul et pastores, in Christo Iesu domino nostro, cui gloria in saecula saeculorum. amen. LIBER APOLLOGETICUS SCI GREGORII EPI. INCIPIT EIUSDEM DE EPYPHANIIS SIUE DE NL DNI
Abbreviated transcription (Latin):
opus est o. Habetis iam nos õ pastores & conpastores: Optines
nos o sc̃issime &e dignissime grex xp̃i. Optines nos pat̾ in om̃ib
uictos & ceoentes in om̃ib magis tibi sub iectos xp̃i legibus
ꝙ naturȩ : Ecceiã habes nrãm subiectione reode tuã bene¬
dictionem : Dirige nos orationibus ũbo instrue . spũ confirma
Benedictio enĩ patris: confirmat domos filiorũ: Et confirmer
tã ego ꝙ spũalis haec dom̃ inqua requies mea inscłm scłi.
inqua habitabo qm̃ elegieã : ut abhac ȩccła & abhac domo
ad aeccłam primitiuorum quȩ in cȩlis asscriptaẽ. trans
uos & sermonis nr̃i istud ex crdiũ : ds̃ aut̃ pacis qui fecit u¬
traq unũ. & nos inuitẽ reddidit nobis: qui sedere facit po¬
tentes in sedib & qui cleuat de terra iop̃e . & destercore
eligit pauperẽ qui elegit dauid seruũ suum. & assumpsit

Expanded text:
opus est? habetis iam nos, o pastores et conpastores; obtines opus est? habetis iam nos, o pastores et conpastores; obtines nos, o sanctissime et dignissime grex Christi; obtines nos, pater, in omnibus uictos et cedentes in omnibus, magis tibi subiectos Christi legibus quam naturae. ecce iam habes nostram subiectionem, redde tuam benedictionem. dirige nos orationibus, uerbo instrue, spiritu confirma; benedictio enim patris confirmat domos iliorum. et confirmer tam ego quam spiritalis haec domus, in qua requies mea in saeculum saeculi, in qua habitabo, quoniam elegi eam, ut ab hac ecclesia et ab hac domo ad ecclesiam primitiuorum, quae in caelis adscripta est, trans­ uos et ser­ monis nostri istud exodium. deus autem pacis, qui fecit utra­ que unum et nos inuicem reddidit nobis, qui sedere facit potentes in sedibus etqui eleuat de terra inopemetde stercore erigit pauperem; qui elegit Dauid seruum suum et adsumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
delinquenti in hac parte. nullus emendandi ultra aut co¬
rigendi suꝑ est loc̃: Medius ergo inter duos istos timores
ascendendi et descendendi positus & me me ipsum hinc
atq hinc aequa lance perpendens: & nunc illam. nunci
istam partem uelud uentis impellentib urguens: ad ultim
cessi huic qui amplius p̃ponderabat oboedientiae timo
quiq depulso illo alio : ut pote ualidior. uehementior. tooꝰ
me sibi uendicauit & tenuit: Considerate ergo sirecte
iuste nos met ipsos int̃hos medios libram timores.
dũncq assumimus in concessos honores neq eos quidelatisus
otu & dilationis. siquid mihi forte ex hoc criminis nascitur:
Facui seonon semꝑ tacebo: Secessi parum aliquid :e psresa
ut n aipsum discuterẽ ac iuisitarẽ. et in quantũ trstitie
mex consolatio nascertt᷑ numc uero ueni in eclissde alta
buit ueniam hoc mereat᷑: Seo quid ad huc ũbis prolixiorib

Expanded text:
delin­ quenti in hanc partem nullus emendandi ultra aut codelin­ quenti in hanc partem nullus emendandi ultra aut corrigendi superest locus. 112. Medius ergo inter duos istos timores ascendendi ac descendendi positus et memet ipsum hinc atque hinc aequa lance perpendens et nunc in illam nunc in istam partem uelut uentis inpellentibus uergens ad ultimum cessi huic qui amplius praeponderabat inoboedientiae timori, quique depulso illo alio utpote ualidior ac uehementior totum me sibi uindicauit et tenuit. considerate ergo si recte et iuste nosmet ipsos inter hos medios libramus timores, dum neque adsumimus incon­ cessos honores neque eos qui delati sotii et dilationis, si quid mihi forte ex hoc criminis nascitur. tacui, sed non semper tacebo. secessi parum aliquid temporis, ut me ipsum discu­ terem ac uisitarem et in quantum tristitiae meae conso­ latio nasceretur. nunc uero ueni in ecclesiis exalbuit, ueniam hoc meretur. 116. Sed quid adhuc uerbis prolixioribus
Abbreviated transcription (Latin):
in oe somnus inde naufragium. inde exercitat᷑ et in sortem¬
mittit᷑ et confitet᷑ fugam &̃. precipitat᷑ & acoeto suscipit᷑. &
non consumȩt᷑: Sedibi inuocat dm̃. et proxp̃o ante . xp̃m.
post tertiam diem resurgit amortius : Uerum de his nos
sermo paulisꝑ expect& ut post modum sids̃ dederit lati
& diligentius ex planet᷑ : Nunc aut̃ inid quod nobis sermo din
hanc ꝙ dixim̾ causam offitium differre propheticũ : mihi
uero quȩ excusatio suffici&. quȩ causa subueni&. qͥrelinq
satis faciendi locus. ulterius reluctandie: Et nescio utrum
leie aut graue dicã sacerdocirquoquomodo impositum
iugũ pertinatius recusanti: Sienim hoc qđ solum inter
om̃s excusationes fortius habem. concedat᷑ nobis quo
longe inferiores sum̃: ꝙ suffitiat ad sacerdotiũ ꝑ fungend̃
Sed quid faciem̃. qđ exalia parte ꝑnitiosius in oboedientiae
crimen incurrim Et erit nobis fortasse grauius ex con¬

Expanded text:
inde somnus, inde naufragium, inde excitatur et in sorteminde somnus, inde naufragium, inde excitatur et in sortemet confitetur fugam et praecipitatur et a ceto suscipitur et non consumitur, sed ibi inuocat deum et pro Christo ante Christum post tertium diem resurgit in Christo. uerum de his nos sermo paulisper expectet, ut postmodum, si deus dederit, latius et diligentius explanetur. 110. Nunc autem id quo nobis sermo direhanc quam diximus causam officium differre prophe­ ticum; mihi uero quae excusatio sufficiet, quae causa subue­ niet, qui relinquetur satis faciendi locus ulterius reluctanti? et nescio utrum graue aut lene dicam sacerdotii quoquo modo inpositum iugum pertinacius recusanti. 111. Si enim hoc, quod solum inter omnes excusationes fortius habemus, concedatur nobis, quod longe inferiores sumus quam sufficiat ad sacerdotium perfungendum, sed quid facie­ mus quod ex alia parte perniciosius inoboedientiae crimen incurrimus? et erit nobis fortasse grauius ex con
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror quin immo & econtrario quicũq ille ingressus
fuerit mare tunc uero maxime salutẽ suã in manus dĩ
cõmisisse se dicit: Non ergo ignorabat ionas adẽẽ et in mari
aubiq presto ẽẽ ualidissimam dĩ manũ. Ql etiã aliis p̃dica¬
turus mittebat᷑. neq effugere se usqua diuinitatis potentiã
presumebat: Non hoc credendum est. sed qm̃ p̃uidebat
id suo hoc ministerio absp̃u p̃figurari qđ spreto et ab iec¬
to popło suo is rahel. donum ꝓpheticȩ gr̃ȩ transferretur
adgentes propterea subter fugit p̃dicationis officium : ne
patriȩ gentis abitiendȩ triste p̾ber& obsequiũ. Inde deniq
relicto loco quiẽ contemplatiolaetitiae: ita enĩ hebreox
lingua ioppẽ int̃ pretat᷑: Derelieta ergo contemplatione
laetitiae. magnificentiae scilic& illius dignitatis antiquȩ
inpelagusse meroris ac tristitiae dedit Inde tem pestas.

Expanded text:
arbitror, quin immo et e contrario, quicumque ille ingressus arbitror, quin immo et e contrario, quicumque ille ingressus fuerit mare, tunc uero maxime salutem suam in manus dei commisisse se dicit. non ergo ignorabat Ionas adesse et in mari et ubique praesto esse ualidissimam dei manum, quam etiam aliis praedicaturus mittebatur, neque effugere se usquam diuinitatis potentiam praesumebat — non hoc credendum est —, sed quoniam praeuidebat id suo hoc ministerio ab spiritu praefigurari, quod spreto et abiecto populo suo Israhel donum propheticae gratiae transferretur ad gentes, propterea subter­ fugit praedicationis officium, ne patriae gentis abiciendae triste praeberet obsequium. inde denique derelicto loco, qui est contemplatio laetitiae — ita enim Hebraeorum lingua Ioppe interpretatur —, derelicata ergo \'contemplatione laeti­ tiae\', magnificentiae scilicet illius et dignitatis antiquae, in pelagus se maeroris ac tristitiae dedit. inde tempestas,
Abbreviated transcription (Latin):
uelut siquis ingenti luminis lampade locum parui con¬
clauis illuminae. aut arma potentia & uirilia. exiguo uels
corpori& ꝓuerilibus menbris inserere : Paruis aut̃ tutus
ẽ paruum onus & non supra uires leuare. ne uł derisũ
retur macula falsitatis. dum uulgus ignarum. imperitũ
intellege ac prospicere non potest ꝓfundã futurȩ dispen¬
sationis scientiam : Ego aut̃ audiui sapientissimũ quendã
uirum de his exponentem & rationẽ huius hystoriȩ quȩ
quasi ab surda uidet᷑. ita reddentem: quone hanc quidem
causam fugȩ ponera beatiione ut iniopem descende et
exiope fugerae in tharsis Quasi u inquieis ignorare dm̃
credere qđ agebat. aut hoc ẽẽ fugere afatie dĩ marii
& fluctibus dare : Nondicam hoc propheticae scientiȩ. ciu
etiam profunda in notescunt : & obscura illuminant᷑. sedne
cuiusq quidem hominis quam uis ignari & imperiti ẽẽ

Expanded text:
uelut si quis ingenti luminis lampade locum parui conuelut si quis ingenti luminis lampade locum parui conclauis inluminet aut arma potentia et uirilia exiguo uelit corpori et puerilibus membris inserere; paruis autem tutius est paruum onus et non supra uires leuare, ne uel derisui retur macula falsitatis, dum uulgus ignarum et inperitum intellegere ac prospicere non potest profundam futurae dispensationis scientiam. 107-109. Ego autem audiui sapientissimum quendam uirum de his exponentem et rationem huius historiae, quae quasi absurda uidetur, ita reddentem, quo ne hanc quidem causam fugae poneret beati Ionae, ut in Ioppen descenderet et ex Ioppe fugeret in Tharsis, quasi uero inquiens ignorare deum crederet quod agebat, aut hoc esset fugere a facie dei, mari se et fluctibus dare. non dicam hoc propheticae scientiae, cui etiam profunda innotescunt et obscura inluminantur, sed ne cuiusquam quidem hominis quamuis ignari et inperiti esse
Abbreviated transcription (Latin):
explendo cõmunic& xp̃o ac particeps eius in his singulis fu
antequã uac& et discat quis sapientiã dĩ in mysterio absco¬
ditã. anteqũa factꝰ uir destruat quȩ sunt paruuli & annu¬
meret᷑ iã innumero isra helitico. atq in exercitu dñi. anteq
possit tollere crucem xp̃i & sequieum. ac perdere animã su
propter eum. ut inueniat eam inuita aeterna. et efficiat᷑ in
plenitudine xp̃i : quomodo potest audere quis accedere ad
magisterii gradum. et docere ea quȩ nondum in sem& ipso
& ingentium lucrorum spe: subeant marina discrimina.
mihi gratius ẽ super solidam terram stanti. exigui cespitis
sulcis herbã frum̃ti requirere. & inaegenis rebus tenuem
uitam ducere quam peregrinas diuitias influctuum pes¬
culis quȩrere : Fortioribus quidem et potentibus dampnũ
est non offitia adminiftrare maiora. neq erga plurimos
exercere uirtutem. sed in paruis rebus & modicis cohartis

Expanded text:
explendo communicet Christo ac particeps eius in his singulis fiat, explendo communicet Christo ac particeps eius in his singulis fiat, antequam uacet et discat loqui sapientiam dei in mysterio absconditam, antequam factus uir destruat quae sunt paruuli et adnumeretur iam in numero Israhelitico atque in exercitu dei, antequam possit tollere crucem Christi et sequi eum ac perdere animam suam propter eum, ut inueniat eam in uita aeterna et efficiatur in plenitudinem Christi — quomodo potest audere quis accedere ad magisterii gradum et docere ea quae in semet ipso nondumet ingen- tium lucrorum spe subeant marina discrimina, mihi gratius est supra solidam terram stanti exigui caespitis sulcis herbam frumenti requirere et in egenis rebus tenuem uitam ducere quam peregrinas diuitias in fluctuum periculis quaerere. 101. Fortioribus quidem et potentibus damnum est non officia administrare maiora neque erga plurimos exercere uirtu­ tem, sed in paruis rebus et modicis coartari,
Abbreviated transcription (Latin):
parans sp̃ualia: anteqũã contemplet᷑ sic̃ contemplari dignũ
est delectationẽ dñi. & iusit&e tẽpłũ eiꝰ immo potius ipse fiat
diligentius a quo debeat recedere & qiđ debeat obtinere
qm̃ ueritas obtin&e et umbra ꝑtransit et ut integre possit
essugere auetustate litterȩ & seruire in nouitate sp̃s & ex
integro transire ad gr̃am alege quȩ complet᷑ spũalit̃ in
destrutione corporis antequam ꝑ om̃s sp̃s appellationes
uirtutesq decurrat ꝑ opera & scientiã siue eorum quȩ
summa sunt seuquȩ propter nos inferiora s̃ eius& nouissi
quod rex qđ caput. quod lex quodiua qđ ostium quod fun
qd agnus. q̃ sacerdos. quod hostia. qđ primo genitus omnise¬
aturȩ. quod primo genitus exmorte. quod resurrectio. Qus
audeat antequam horum om̃ium nominũ re ipsa & opere
particeps fiat. antequã uł in his mihi singulis insemet ipso ei

Expanded text:
parans spiritalia? antequam contempletur, sicut contemplari dignum parans spiritalia? antequam contempletur, sicut contemplari dignum est, delecta- tionem domini et uisitet templum eius, immo potius ipse fiat diligentius, a quo debeat recedere et quid debeat obtinere, quoniam ueritas obtinet et umbra pertransit, et ut integre possit effugere a uetustate litterae et seruire in nouitate spiritus et ex integro transire ad gratiam a lege, quae conpletur spiritaliter in destructione corporis? antequam per omnes Christi appellationes uirtutesque decurrat per opera et scientiam siue eorum quae summa sunt seu quae propter nos inferiora sunt eius et nouissimquod rex, quod caput, quod lex, quod uia, quod ostium, quod funquod agnus, quod sacerdos, quod hostia, quod pri­ mogenitus omnis creaturae, quod primogenitus ex mortuis, quod resurrectio. quis audeat, antequam horum omnium nominum re ipsa et opere particeps fiat, antequam in his singulis in semet ipso ea
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ exultatione in psalmis et canticis dñi exurger uelis
plectrum matutinũ inpsalterio & cythara. exurgeis dili¬
culo & clamans ad dñm usq quo rauce fiant fauces meȩa
adhereat lingua mea faucibus meis. prius quã supra petras
gantur scđm dm̃ gressus mei. ut infirment᷑ nec paulõ
minus effundant᷑ uestigia mea : prius quam om̃ia menbra
mea fiant arma iustitiae . & om̃is in mortalitas ab sorbeat᷑
auita & subiecta sit caro sp̃ui: Quis audeat adire adistum
gradũ. ante quam castis et igne examinatis eloqui is dñi
corde accendat᷑ et mente ut aperiat ei scripturas. antequã
describat ea triplicit̃ in latuodme cordissui. itaut sensum
habeat xp̃i: antequam absconditos ceteris in insibiles at que
obscuros thesauros. scientiat ingredi mereat᷑. ita ut ꝑceptis
inde diuitiis possit etiam ceteros ipse ditare. spualibus cõm¬

Expanded text:
leatur exultatione in psalmis et canticis domini exsurgens uelut leatur exultatione in psalmis et canticis domini exsurgens uelut plectrum matutinum in psalterio et cithara, exsurgens diluculo et clamans ad dominum usque quo raucae fiant fauces meae et adhaereat lingua mea faucibus meis? priusquam supra petram sgantur secundum deum gressus mei, ut non infirmentur nec paulo minus effundantur uestigia mea? prius­ quam omnia membra mea fiant arma iustitiae et omnis in me mortalitas absorbeatur a uita et subiecta sit caro spiri­ tui? 96-99. Quis audeat adire ad istum gradum, antequam castis et igne examinatis eloquiis domini cor accendatur et mentem, dum adaperit ei scripturas? antequam describat ea tripliciter in latitudine cordis sui, ita ut sensum habeat Christi? ante- quam absconditos ceteris inuisibiles atque obscuros thesauros scientiae ingredi mereatur, ita ut perceptis inde diuitiis possit etiam ceteros ipse ditare spiritalibus con
Abbreviated transcription (Latin):
exibuit hostiam uiuã. scãm. placenten
dõ. et rationabile suum obseqdum gessit. et immo lauit dõsi¬
crifitiũ laudis & sp̃m contribulatũ. qđ solũ sacrifitiũ ex pen
ds̃ ceteris om̃ibus ab iectis atque contemptis. quomodo po¬
teram audere ad sacerdotium ac cedere. et adhostias offira¬
das & imaginem ac figur̃a sacramentorũ cȩlestiũ celebra¬
dam : uł quo modo habitum sacerdo tale nomenq susciperem
qui ñ prius scire me operibus sc̃is consum masse manus mras
qui ñ dum oculum docuissẽ recte uidere creaturã dĩ. qui non
aurẽ meam psus aperuissem eruditionidñi. ita ut merere
ad dimihi aurem quȩ non grauiter audir& et
eẽt sartiũ p̃tiosum inauris in aure mea qđ est
sermo sapientis in aure oboedienti. qui non prius
osmeum a perui & ad traxi sp̃m uł dilataui os meum is
sp̃urepleret᷑. ad proloquenda mysteria & dogmata pietus
qui non obtuli linguam meam. ut solueret᷑ in temp̃r &rep¬

Expanded text:
exhibuit hostiam uiuam sanctam placentem deo et rationabile suum obsequium gessit et immolauit deo sacrifi­ cium laudis et spiritum contribulatum, quod solum sacrifi- cium expetit deus ceteris omnibus abiectis atque contemptis, quomodo poteram audere ad sacerdotium accedere et ad hostias offerendas et imaginem ac figuram sacramentorum caelestium celebrandam? uel quomodo habitum sacerdotalem nomenque suscipere, qui non prius scirem me operibus sanctis consummasse manus meas, qui nondum oculum docuissem recte uidere creaturam dei, qui non aurem meam prius aperuissem eruditioni domini, ita ut mererer addi mihi aurem, quae non grauiter audiret, et esset sardius pretiosus inauris in aure mea, quod est sermo sapientis in aure oboedientis? qui non prius os meum aperui et adtraxi spiritum uel dilataui os meum, ut spiritu repleretur ad proloquenda mysteria et dogmata pietatis? qui non obtuli linguam meam, ut soluatur in tempore et rep
Abbreviated transcription (Latin):
natus est natalis dicit aes. haec est ista sollempnitas. haec est
diei huius magna & gloriosa festiuitas. Aduentũ dñi
factum ad homines. celebram̃ ut nos addm̃ proficis can
immo ut reuertam̃ ad dm̃: Sienĩ rectius dicitur. ut uet
homine deposito nouo induamur: & sic̃ in adã om̃s mo¬
cum xp̃o cruei affigam᷑ & consepeliam ei in morte : ut a
ipso etiam resurgamꝰ aduitã: Necesse ẽ enim nos ꝑ̃pea
utilẽ hanc et necessariã uicissitudinẽ. ut sicut ebonis ad
titiam de uoluti sumus : ita ex tristibus ad meliora repare
Vbi enĩ habundauit peccatui. super habundauit gr̃a u
quos gustus ligni uẽtiti condempnauit : xp̃i trux grã

Expanded text:
ne de Natale Domini: « Haec est ista solemnitas, haec est i hujus magna et gloriosa festivitas. Adventum Domini factum ad homines celebramus, ut nos ad Deum proficiscamur, imo ut revertamur ad Deum. Sic enim rectius dicitur, ut vetere homine deposito, novo induamur, et sicut in Adam omnes moruci affigamur, et consepeliamur ei in morte, ut cum ipso etiam resurgamus ad vitam . Necesse est enim nos perpeti utilem hanc et necessariam vicissitudinem, ut sicut ex bonis 252 ad tristia devoluti sumus, ita ex tristibus ad meliora reparemur. Ubi enim abundavit peccatum, superabundavit gratia , ut quos gustus ligni vetitus condemnavit, Christi crux gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid amplius dicam e Neipsum quidem templum
ingredi sinitur. qui non fuerit &iam minimis quibusq:
anima mundus & corpore : Et quomodo temere & in
ci xipsi semel in anno ingredi faserat cui soli accedere ul¬
tra interius uelum licebat. & arcam testamenti . ac propi¬
tiatorium & cherubin uidere. quȩ nunc om̃s sibi et uider
& tangere licitum putant e Haec igit᷑ ego sciens qm̃ nemi¬

Expanded text:
et quid amplius dicam? ne ipsum quidem templum et quid amplius dicam? ne ipsum quidem templum ingredi sinitur qui non fuerit etiam in minimis quibusque anima mundus et corpore. et quomodo temere et inci et ipsi semel in anno ingredi fas erat, cui soli accedere ultra interius uelum licebat et arcam testamenti ac propitiatorium et Cherubin uidere, quae nunc omnes sibi et uidere et contingere licitum putant! 95. Haec igitur ego sciens e
Abbreviated transcription (Latin):
corripuit. sed lenitate & mansuetudinẽ patris non sȩuerita¬
te & auctoritate pontificis: Quid otias ille quiarcam tes¬
tamenti dñi cũ iuuenca fort̾ im patiens directi limitis
orbitã declinass& iã iamque lapsurã manu sedula ac sollicita
sustentasset. nomine tantũ modo prohoc quod sca teti gerat
adõ morte multatus est: Scio ego necorporis quidẽ macu¬
las insacerdotib pretermitti. sed perscrutari &requiri omã
perlegem. nequid corporalis uitii uel hostia habeat uł sacer¬
dos. quȩ utiq figurȩ sunt perfectionis ei & puritatis. quae
ẽẽ deb& in corde et anima sacerdotis: Sedne ipsa
quidem indumenta sacerdotalia. uel ministerii
uasa cuilib& contingere salti aut contrectare
fas est: Ipsa quoq sacrifitia non passim om̃ĩbus sed certis
quibusq indulget᷑ insumere & intra certũ tepus . et intra
p̃finitum locum: Sedne compositionem quidem olei
crismatis imitari cuiq fas est neq mixturam incensi:

Expanded text:
corripuit, sed lenitate et mansuetudine patris, non seueritate et auctoritate pontificis. quid Oza ille, qui arcam testamenti domini, cum iuuenca fetus inpatiens directi limitis orbitam declinasset, iam iamque lapsuram manu sedula ac sollicita sustentasset, nonne tantum­ modo pro hoc, quod sancta tetigerat, a deo morte multatus est? 94. Scio ego ne corporis quidem maculas in sacerdotibus prae- termitti sed perscrutari et requiri omnia per legem, ne quid corpo­ ralis uitii uel hostia habeat uel sacerdos. quae utique figurae sunt perfectionis eius et puritatis, quae esse debet in corde et anima sacerdotis. sed ne ipsa quidem indumenta sacerdotalia uel ministerii uasa cuilibet contingere saltim aut contrectare fas est. ipsa quoque sacrificia non passim omnibus sed certis quibusque indulgetur insumere et intra certum tempus et intra praefinitum locum. sed ne conpositionem quidem olei chrismatis imitari cuiquam fas est neque mixturam incensi.
Abbreviated transcription (Latin):
regero : & hominibus p̃eẽ: atq animas moderari : Ibi enĩ studium est
eregẽ ł arm̃ti ł peccoꝵ ualidum membris. & letũ carnibus facere :
Qđ ꝓsuiciens ł armentarius ille ł pastor comantes herbis & uirides ri¬
uis delegit campos: quos fecundiores ꝓbarit ad pabula. & lios ipsos
alterius pastibus in nouat. & ab alus ad alios gregẽ trans mou& saltꝰ
sed & ad requiem ꝑ quirit. nemarosa cubilia Agit aut̃ gregẽ int̾¬
dis uirga: p̃cipue tam̃ calami ł fistulę suauitate ꝑ mulcenis. nec
aliutł ultra operis. tar mergario imin& E pistori: nisuđ par¬
ua quedã sollicitudo requiritur adũsum insidias: atq. implita

Expanded text:
regere et hominibus praeesse atque animas mode­ rari. ibi enim studium est gregem uel armenti uel pecoris ualidum membris et laetum carnibus facere; quod prospiciens uel armentarius ille uel pastor comantes herbis et uirides riuis deligit campos, quos fecundiores probarit ad pabula, et hos ipsos alternis pastibus innouat et ab aliis ad alios gregem transmouet saltus. sed et ad requiem perquirit nemorosa cubilia. agit autem gregem interdum uirga, praecipue tamen calami uel fistulae suauitate permulcens. nec aliud ultra operis uel armentario inminet uel pastori, nisi quod parua quaedam sollicitudo requiritur aduersum insidias atque inprobita
Abbreviated transcription (Latin):
non corruptum redderet. sed illustratum: ꝓ cesser̃
eñ defornace ignis. tanqu̾a deaula regali miran¬
diomibus & om̃ibis uenerandi: Nullus tunc con¬
refulgentem: sed relictus ẽ acunctis tanquã si non
eẽt quia om̃ium inse mirabiles spͣuere conspect᷑:
Quis enĩ non stupuerit ad corpora iuuenum pa¬
uitasse flãmas. & non solum uiscera refugisse

Expanded text:
non corruptos redderet, sed illustratos; processerunt enim de fornace ignis tanquam de aula regali mirandi omnibus et omnibus venerandi; tunc nrefulgentem, sed relictus est a cunctis tanquam si non esset, quia omnium in se mirabiles pueri rapuere conspectus: quis enim non ista stuperet ad corpora juvenum pavisse flammas et non solum viscera refugisse
Abbreviated transcription (Latin):
tiam quȩ destruitur superantes: Nonenim qui in uerbo sapiens ẽ iste
mihi sapiens uidetur. neq qui linguam polytã ac uo lubilem p̃fert.
animus uero permane imperitus. sicut sepulcrha illa quȩ extrinsec
dealbata & exornata uident᷑ hominibus. intrinsecus uero. in mundi¬
tia acfetore repleta sunt: Sed ille mihi indetur sapiens qui pauca
quidem deurtute animi commonae et pro loquitur plura autem
in suis actibus atque operibus extendit . & fidem uerbi operum suox
astipulatione confirmat. quia nec pulchritudinem formȩ itaquis
amare potuit inpictura sicut incorpore posita . nec diuitiae utiles

Expanded text:
tiam quae de- struitur superantes. non enim qui in uerbo sapiens est iste tiam quae de- struitur superantes. non enim qui in uerbo sapiens est iste mihi sapiens uidetur neque qui linguam politam ac uolu­ bilem profert, anima uero permanet inperitus, sicut sepulcra illa, quae extrinsecus dealbata et exornata uidentur homi- nibus, intrinsecus uero inmunditia ac foetore repleta sunt, sed ille mihi uidetur sapiens, qui pauca quidem de uir­ tute animi commonet et proloquitur, plura autem in suis . actibus atque operibus ostendit et fidem uerbi operum suorum adstipulatione confirmat, quia nec pulchritudinem formae ita quis amare potuit in pictura sicut in corpore positam nec diuitiae utiles
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o sotiantur.: Hanc enim in primis a nobis ds̃ requirit hostiam. puri¬
tatem ecor contribulatum. sacrifitium dõ ẽ & sacrifitium laudis:
Vult enim nos eẽ nouã creaturam in xp̃o & nouum hominẽ. & quȩ¬
cumq huiuscemodi refert scriptura diuma : Est ergo prima sapsentia
despicere & contempnere sapientiam istam quȩ in uerbis ẽ & in com¬
plexionibus uel calliditate sermonum. uelquȩ captiosis sył syllogismis
& contra. dictionibus in anibus nitit᷑: Ego aut̃ opto quinq uerba in aec
cła loqui insensu meo ut ce alios instruam quã multa milia uerborum
in lingua & intali uoce tubȩ quȩ nondat significantem uocem ut ad
bellum spĩalem preparet militem meum: Hanc ergo collaudo sapi¬
entiam & hanc complector. perquã ignobiles facti sunt głosi & perqu̾a
abiecti ad honorem uenerunt. & inqua piscatores uniuersum orbem
terrȩ eugłu reabus concluserunt uerbo consuminato & breuuato. sapien¬

Expanded text:
 tempus hanc enim in primis a nobis deus requirit hostiam: puritatem et cor contribulatum sacrificium deo est1 et sacrificium laudis. uult enim nos esse nouam creaturam in Christo et nonum hominem et quaecumque huiuscemodi refert scriptura diuina. est ergo prima sapientia despicere et contemnere sapientiam istam quae in uerbis est et conplexionibus uel calliditate ser­ monum uel quae captiosis syllogismis et contradictionibus inanibus nititur. ego autem opto quinque uerba in ec­ clesia loqui in sensu meo, ut et alios instruam, quam multa milia uerborum in lingua et in tali uoce tubae, quae non dat significantem uocem, ut ad bellum spiritale praeparet militem meum. hanc ergo ego conlaudo sapientiam et hanc conplector, per quam ignobiles facti sunt gloriosi et per quam abiecti ad honorem uenerunt et in qua piscatores uniuersum orbem terrae euangelii retibus conclu- serunt uerbo consummato et breuiato sapien
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis grauis sit iniuria delicti : ut cum sit tempus sats¬
faciendi : Peccare namque humanũ ẽ: permanere nãq
inpeccatis diabolicum: Denique uide quo modo perp¬
phetã hoc magis arguat ds̃ quã illud Et dixi in quid̃ post

Expanded text:
quamvis gravissimi injuria delicti, ut contemptus satisfaciendi; peccare namque humanum est, permanere autem in peccatis diabolicum est. Denique vide quomodo per prophetam hoc arguat magis Deus quam illud: « et dixi, inquit: Post
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia dñi sui quȩ cõmimiter om̃ib data sunt. quasi¬
sibi soli p̾fata reput&. & quasi ipse sit om̃ium debitor & pro om̃s¬
bus ipse solus habeatur obnoxius : Hoc fecit & paulus. qui morte
dñi & saluatoris nr̃i quȩ ꝓuniuerso inpensa ẽ. mundo sibi soli p̃sta¬
tã dicit :Quasi enĩ dese solo loquens. ita ascribit. Quod enĩ nunc
inuo in carne. infide uiuo filiidĩ. qui tradidit semae ipsũ ꝓme :
Hȩc autem dicebat. non coangustare uolens amplissima &ꝑ
orbẽ terrȩ diffusa xp̃i munera sed quasi qui ut diximus: ꝓom̃i¬
bus se solũ iudicar& obnoxiũ: &reuera quid inter ẽ si & aliis
p̃stitit. cumquȩ tibi p̃stita sint & ita ⁊integra sint & ita perfecta
quasi nulli alii ex his aliquid fuerit p̃stitumo & ideo denique
& illa boni pastoris parabola non dicit . quia uenit multas oues
requirere. sed unam : Una nãque ẽ. quiꝰ sic om̃ib: quasi unidi

Expanded text:
beneficia domini sui, quae communiter omnibus data sunt, quasi soli sibi reputet, et quasi ipse sit omnium debitor, et pro omnibus ipse solus habeatur obnoxiis. Hoc fecit et Paulus, qui mortem Domini et Salvatoris nostri, quae pro universo expensa est mundo, sibi soli praestitam dicit. Quasi enim de se solo loquens ita scribit: Quod enim nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui tradidit seipsum pro me. Haec autem dicebat, non coangustare volens amplissima et per orbem terrae diffusa Christi munera: sed quasi, ut diximus, qui pro omnibus se solum judicaret obnoxium. Et revera quid interest si et aliis praestitit, cum quae tibi praestita sunt, ita perfecta, quasi nulli alii ex his aliquid fuerit praestitum. Ideo denique et illa boni pastoris parabola non dicit quia venit multas oves requirere, sed unam. Una namque est, quia sic omnibus quasi uni di
Abbreviated transcription (Latin):
homini baptiaato cordis uera compunctio magna agere s
humilia loqui : Ir̾ste agere & super peccatores timere ac qr¬
diquid dicit: Imquitates si obseruabis dñe quis sstinebit No¬
uerat enim a& uialde nouerat. qunia mmultis criminibus ob¬
nox ĩ sumus dõ &e quia etiam̃ pectata parua & ea de quibus eum
nec suspicamus. dedtcuntur ad iudicrum: Seniquequit is

Expanded text:
homini baptizato vera compunctio cordis, magna agere et humilia loqui, juste agere et super peccatores timere ac trdi quod dicit: Iniquitates si observabis, Domine, quis sustinebit? Noverat enim et valde noverat quia in multis criminibus obnoxii sumus Deo. Et quia etiam parva peccata, et ea de quibus etiam nec suspicamur, deducuntur ad judic
Abbreviated transcription (Latin):
remeda deposcuntur.: Hoc est ipse sermo dĩ quit̃ anꝗ
scła qui est in uisibilis. & cꝰom prehensibilis & incorporeis
quiẽ initium abinitio. qui est lux deluce. fons uitae a
in mortalitatis. figura uera & ex pressa substantiae dĩ
signaculum ueritatis i mago in uisibilis dĩ : patris sentem¬

Expanded text:
um, etc. « Hoc est ipse Sermo Dei, qui est ante saecula, qui est invisibilis, et incomprehensibilis, et incorporeus: qui est initium ab initio, qui est lux de luce, fons vitae et immortalitatis, figura vera et expressa substantiae Dei, signaculum veritatis, imago invisibilis Dei Patris, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sedquid aiunt nobis in hoc loco calumniosi istie Quid nobis¬
uelut sȩuerissimi quidam discusores diuinitatis pro¬
cedunt accusantes ea quȩ om̃i ueneratione digna sunt & ho¬
nore : tenebrosi etiam in luce Inperiti erga sapientiam.
proquibus xp̃s gratis mortuus est: creaturae ingratȩ. aduersum
creatorem suum figmenta zabuli ex probrantes dõbeneficia
sua : Propterea minor ẽ quia propter te humilis esto: Quiad er¬

Expanded text:
Sed quid aiunt nobis in hoc loco calumniosi isti, qui nobvelut severissimi quidam discussores divinitatis procedunt, accusantes ea quae omni veneratione digna sunt et honore? tenebrosi etiam in luce, imperiti erga sapientiam, pro quibus Christus gratis mortuus est, creaturae ingratae adversus Creatorem suum, figmenta diaboli, exprobrantes Deo beneficia sua. Propterea minor est, quia propter te humilis est? » Ite
Abbreviated transcription (Latin):
Sicit enim ad cum dñs desacerdotibus : Sacerdores nonciiiint¬
runt ubiest dñs et qui optinent legem meam non screbant
me & pastores impie agebant in me: Tum deinde dicit:
Pastores in prudentes. et dñm non ex quisierunt & propterea
non intellexit om̃is grex & dispersus est: Et rursum: Pas¬
tores simul corruperunt uineam meam. & polluerunt por¬
tionem meam quȩ erat. desi derabilis fecerunt eam deser¬
tam et in ac cessibilem : Et rursum aduersus eos mouet᷑. &¬
dicit: Opastores qui disperdunt &ꝑdunt oues gregis melProp¬
terea haec dicit dñs aduersus pastores Popłm meũ uos dis¬
persistis & oues meas expulistis et non requisistis: Eoce ego
dabo uindictam superuos. scđm pessimas ad inuentiones ur̃as:
Ululare quoq pastores p̃cipit et lugere arictes ouium.
quia adimpleti sunt dies eorũ ad iugulandum: Sed quid
dẽmoror tã multa deueteribus ꝓfc̾rens. quasi pauli regulȩ
non suffitiant quas de ep̃is & presbiteris statuit.  Uigilan¬

Expanded text:
icit enim ad eum dominus de sacerdotibus: sacer­ dotes non dixerunt: ubi est dominus? et qui obti- nent legem meam non sciebant me, et pastores inpie agebant in me. tum deinde dicit: pastores inpru­ dentes et dominum non exquisierunt. et propterea non intellexit omnis grex et dispersus est. et rur­ sum: pastores multi corruperunt uineam meam et polluerunt portionem meam, quae erat desidera­ bilis; fecerunt eam desertam et inaccessibilem. et rursum aduersum eos mouetur et dicit: o pastores, qui perdunt et dispergunt oues gregis mei! propterea haec dicit dominus aduersum pastores: populum meum uos dispersistis et oues meas expulistis et non requisistis. ecce ego dabo uindictam super uos secundum pessimas adinuentiones uestras. ulu­ lare quoque pastores praecipit et lugere arietes ouium, quia adinpleti sunt dies eorum ad iugulandum. 69. Sed quid demoror tam multa de ueteribus proferens, quasi uero Pauli regulae non sufficiant, quas de episcopis et presbyteris statuit? uigilan
Abbreviated transcription (Latin):
in auam nran soluit alacrrtas : Et hoaiinum legẽ comien¬
nimus propter sc̃ĩ sp̃s legem : Nec cedimus cuiqua seo pacis unꝰ
profermus Ante hoc dum aduersum se menbra cerarerte orisom
perc ossansa dispersa eẽnt secus infernũ uelut erassitudo tente aritro
pesimo dlrupta sulcis profundioribus scimderetur. cum indiuisibilem
& insecabile tunicam xp̃i quȩ de super fuerat contexta pertotum disrũ¬
pensinimicus a semdens hoc nobis ministris agere preualuis sae. quod ꝑ
illos facere non potuit qui crucifixerunt xp̃m: Cum in quã haec ita ẽẽnt
tunc ego posui custodiam orimeo & labiis meissilentium dedi: Qm̃i quidẽ
uidebam consequens ẽẽ prius opere philosophiȩ purgari debere mentẽ.
&ita demum aperire os& attrahere sp̃m. atq: eructare uerbu bonum
& loquidĩ sapientiam perfecte interperfectos : Hlic enim mihi ordo
spũalis uidet᷑ ẽẽ sermonis: Siquidem scđm sententiam sapientissimi

Expanded text:
inguam nostram soluit alacritas et hominum legem contemnimus propter sancti spiritus legem nec cedimus cui- quam, sed pacis iam uerba proferimus. ante hoc, dum aduer­ sum se membra certarent, dumaene ossa nostra dispersa essent secus infernum et. uelut crassitudo terrae aratro pessimo disrupta sulcis profundioribus scindere- tur, cum indiuisibilem et insecabilem tunicam Christi, quae desuper fuerat contexta per totum, disrumpens inimicus et scindens hoc nobis ministris agere praeualuisset, quod per illos facere non potuit, qui crucifixerant Christum: cum, inquam, haec ita essent, tunc ego posui custodiam ori nieo et labns meis silentium dedi, quoniam quidem uidebam consequens esse prius opere philosophiae purgari debere mentem et ita demum aperire os et adtrahere spiritum atque eructare uerbum bonum et loqui dei sapientiam perfecte inter perfectos; hic enim mihi ordo spiritalis uidetur esse sermonis. siquidem secundum sententiam sapientissimi
Abbreviated transcription (Latin):
lpsum tibi ad hibeoxp̃m. qui semae ipsum ex in aniuit : ut nobis hon
loqueretur: Ipsius inpassibilis tibi ad hibeo passiones offero tibi a
tercessionẽ crucem eius & clauos: quibussacro sc̃ȩ fixȩ sunt mans
sanguinẽ qũe prototius mundi salute ꝓfudit : sepulturam resira¬
onẽ. atq ascensionẽ eius ad cȩlos: Ad hibeo tibi istud altare ad quod
munit̃ om̃s accedimus. in quo typum salutis nr̃ae hoc ipso ore qor
te dep̃cor celebramus: Mecum adhibeo admitigandum te tasq¬
sc̃a illa mysteria. perquȩ uirtutibus cȩlestibus sotiamur : Et quamq¬

Expanded text:
psum tibi adhibeo Christum, qui semetipsum exinanivit, ut nobis hominibus loqueretur: ipsius impassibilis tibi adhibeo passiones, offero tibi ad intercessionem crucem ejus et clavos, quibus sacrosanctae confixae sunt manus, sanguinem quem pro totius mundi salute profudit, sepulturam, resurrectionem, atque ascensionem ejus ad coelos. Adhibeo tibi istud altare, ad quod communiter omnes accedimus, in quo typum salutis nostrae hoc ipsomet ore, quo nunc te deprecor, celebramus. Mecum adhibeo ad mitigandum te etiam sacrosancta illa mysteria per quae virtutibus coelestibus sociamur. » Et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
uos autem magis despicere ac neglegere uideam̃: quorũ utiq maiore
uerbi ÷ Libenter accipitis quod lex xp̃i sacerdotali uos nr̃ȩ subicit
potestati: atq istis tribunalibus subdit Dedit enĩ & nobis potestatẽ.
dedit principatũ multo perfectiorẽ principatibus ur̃is: lut numqiđ
iustum uobis uidetur sicedat sp̃scarni. si aterrenis cȩlestia supe¬
rentur. sidiuinis p̃ferant᷑ humanao Sed patient̃ quȩso accipe¬
libertatem nrãm: Sciote ouẽ eẽ gregis mei. axp̃o mihi summo
pastore annumeratã : & sc̃o sp̃u con signatã : Sciote inter sacra al¬
taria : cum ueneratione subici manibus sacerdotis: Sciote beatȩ trini¬

Expanded text:
vos vero despicere ac negligere videremur. Quorum itaque maiorem verbi, libenter accipitis quod lex Christi sacerdotali vos nostrae subjicit potestati, atque istis tribunalibus subdit? Dedit enim et nobis potestatem, dedit principatum, multo perfectiorem principatibus vestris. Aut nunquid justum vobis videtur, si cedat spiritus carni, si a terrenis coelestia superentur, si divinis praeferantur humana? » Quare libertatem nostram. Scio te ovem esse gregis mei a Christo mihi summo pastore annumeratam, et a sancto Spiritu consignatam; scio te inter sacra altaria cum veneratione subjici manibus sacerdotis; scio te beatae Trini