comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud egyptios monachos ut ubi aduenerint
fr̃s: statim ꝑ orationẽ sibi inuicem confed̾e¬
rentur. Interrogabat gͦ: siquis e nobis eẽt
clericus. & ut om̃s negauimꝰ÷ respiciens
in singulos. intellexit inter nos eẽ quendã
qui huius erat ordinis: sed latere cupiebat.
Erat enim diaconꝰ: & hoc preter unũ solũ
qui ei fidus erat. etiam ipsi itineris comites
ignorabant. Uisurus enim tales actantos ui¬
ros: humilitatis gr̃a celare uoluit gradus
sui honorẽ: ut inferior haberet᷑ in ordine
his. quib se longe inferiorẽ ẽe meritis ui¬
dicabat. Sc̃s ergo ioħes ut eũ uidit: & qui¬
dem cumesset ad olescentior cȩteris:¬
digito ostendens eum. hic inquit diaconus ẽ.
Et cum ad huc temptaret negare: app̃hendenᷤ
eum manu sua. ex osculat᷑. & dixit. Noli fili
negare grãm dei: ne incurras ꝓbono malum:
ꝓ humilitate mendatiũ. Cauendũ namq est
om̃ib modis mendatiũ. siue ꝓ malo siue etiã

Expanded text:
apud Aegyptum, ut ubi advenerint apud Aegyptum, ut ubi advenerint fratres, statim per orationem sibi invicem confoederentur. Interrogabat ergo, si quis in nobis esset clericus? Et ut omnes negavimus, respiciens ad singulos, intellexit esse inter nos quemdam, qui hujus erat ordinis, sed latere 124 cupiebat; erat enim diaconus: et hoc praeter unum solum qui ei fidus erat, etiam ipsi itineris comites ignorabant. Visurus enim tales ac tantos viros humilitatis gratia celare voluit gradus sui honorem, ut inferior inveniretur in ordine his, quibus se inferiorem esse meritis judicabat. Sanctus ergo Joannes ut eum vidit, et quidem cum esset adolescentior ceteris,digito ostendens eum: Hic, inquit, diaconus est. Et cum adhuc negare tentaret, apprehendens eum manu sua osculatur, et dixit: Noli, fili, negare gratiam Dei, ne incurras pro bono malum, pro humilitate mendacium. Cavendum namque est omnimodis mendacium, sive pro malo, sive etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnẽ ex hoc iactantiã fugeret. Nõ enĩ
n fiebant a quacunq infirmitate tenerent᷑:
enatoris cuiusdã uxor: aliquando
excecata ẽ. Hȩc dep̃cabat᷑ uirũ suum:
lit eam ꝑduceret ad hominẽ dei. Cui cum
responderet uir suus. nonei eẽ moris uiden¬
diceret᷑ ei tantũ modo imbecillitatis sue cau¬
sam: & dep̃caretur ut orationẽ faciat ꝓse.
sumq legationẽ ꝑtulisset ad eum uir euis:
orans & benedicens oleum. misit ad illam.
Ex quo ꝑtriduum contingens ocłos suos.
uisum recepit: & deo gras egit:
ed multa sunt euis gesta: quȩ enarra-¬
re satis longum ẽ. Unde omissis his
interim quȩ auditu comꝑimus: ad ea quȩ
oculis nr̃is inspeximꝰ ueniamꝰ. Septẽ fui¬
mus simul comitantes: qui ad eum uenimꝰ.
Cumq salutassemꝰ eum. omiq nos leticia sus¬
cepisset: & unumquẽq nr̃m gratifice allo¬
queretur: rogatus ẽ a nobis ut orationem
simul ac benedictionẽ daret. hic enĩ mosẽ.

Expanded text:
ut omnem ex hoc jactantiam fugeret. Non enim ut omnem ex hoc jactantiam fugeret. Non enim ni fierent a quacumque infirmitate tenerentur. Senatoris cujusdam aliquando uxor excaecata est: haec deprecabatur virum suum, ut eam perduceret ad hominem Dei. Cui cum responderet vir suus, non ei esse moris videndicaret ei tantummodo imbecillitatis suae caussam, et deprecaretur ut orationem faceret pro se. Cumque legationem pertulisset ad eum vir ejus, orans et benedicens oleum, mittit ad eam. Ex quo per triduum contingens oculos suos, visum recepit, et Deo gratias egit. Sed multa sunt ejus gesta quae enarrare longum est. Unde omissis his interim quae auditu comperimus, ad ea quae oculis nostris inspeximus, veniamus. Septem fuimus simul comitantes , qui ad eum venimus: cumque salutassemus eum, omnique nos laetitia suscepisset, unumquemque nostrum gratifice alloquitur, et rogatus est a nobis, ut orationem simul et benedictionem daret hic enim mos est
Abbreviated transcription (Latin):
tibi hodie natus ẽ filius: ageres deo gratias.
Sed scito matrem pueri ꝑiclitatã. Ad erit
tam̃ dñs: & inuenies eã sanã. festina gͦ &
redi: & inuenies puerum septem dierũ. &
uocabis nom̃ eius ioħem. Hic nutriatur in
domo tua absq ulla contaminatione gen¬
tilium: septem annis. Quib ꝑactis: trade
eum monachis erudiendũ scĩs & celestib
disciplinis. Multis preterea uenientibus¬
ad se siue ꝓuincialib siue peregrinis cum
res poposcisset: & occulta cordis eoꝵ indica¬
bat: & siquid forte peccati ab eis in occulto
fuisset ad missũ secretiꝰ corripiens arguebat:
& ad em̃dationem ac penitentiã ꝓuocabat.
ili quoq fluminis: siue abundantiã aqͥ
sed & si forte ex offensa hominũ. plaga aliqͣ
& correptio adño immineret similiter pre¬
dicabat: & quid cause eẽt ꝓ qua induceretur
castigatio designabat. Sanitates quoq et
curas corporum ita poscentib conferebat:

Expanded text:
tibi hodie natus est filius, ageres Domino gratias. tibi hodie natus est filius, ageres Domino gratias. Sed scito matrem pueri periclitatam; aderit tamen Dominus, et invenies eam sanam: festina ergo, et redi, et invenies 123 puerum septem dierum, et vocabis nomen ejus Joannem: hic nutriatur in domo tua absque ulla contaminatione Gentili septem annis; quibus peractis, trade eum monachis erudiendum sanctis et caelestibus disciplinis. Multis praeterea ad se venientibus , sive provincialibus, sive peregrinis, cum res poposcisset, occulta cordis eorum indicabat, et si quid forte peccati ab eis in occulto fuisset admissum, secretius corripiens arguebat, et ad emendationem ac poenitentiam provocabat. quoque fluminis sive Sed et si forte ex offensa hominum plaga aliqua et correptio a Deo immineret, similiter praemonebat, et si quid caussae esset, pro qua introduceretur castigatio, designabat. Sanitates quoque et curas corporum, ita deposcentibus conferebat,
Abbreviated transcription (Latin):
quã. Ego autem ñ quasi ustus aut ꝓpħa
ut tu putas: sed ꝓ fide ur̃a int̾cessi ꝓ uobis
apud dñm: & concessit tibi om̃ium morboꝵ
quos in corpore tuo pateris sanitatẽ. Eris er¬
go ex hoc sana & tu & uir tuus: & benedice¬
tur om̃is domus ur̃a. Sed & uos memores
estote beneficii a deo uobis collati: & timete
dnm semꝑ: nec amplius quam stipendis
ur̃is debetur aliquid requiratis. Sufficiat
ergo tibi hoc quod me uides in somnis: et
ampliꝰ non requiras. Euigilans autẽ mulier
indicauit uiro suo quȩ uiderat. quȩq au¬
dierat: sed & habitum uiri. & uultum atq
omĩa signa eius exposuit. Suꝑ quo miratꝰ
iuir eius. regressus ad hominem dei grãs
refert deo: & accepta ab eo benedictione ꝑre
cuuis uxor grauida ab eo relicta ẽ. in domo
sua: atq illa ipsa die qua ille ad toħ̾em ue¬
nerat. partum edens ꝑiclitabat᷑. Tunc sc̃s
homo di dixit. Si scires donum dei. & quia

Expanded text:
quam . Ego autem non quasi justus, aut propheta, quam . Ego autem non quasi justus, aut propheta, ut putas, sed pro fide vestra intercessi pro vobis apud Dominum, et concessit tibi omnium morborum quos in corpore tuo pateris sanitatem. Eris ergo ex hoc sana et tu, et vir tuus, et benedicetur omnis domus vestra. Sed et vos memores estote beneficii a Deo vobis collati, et timete Dominum semper, nec amplius quam stipendiis vestris debetur, aliquid requiratis. Sufficiat ergo tibi hoc, quod vidisti me in somnis, et amplius non requiras. Evigilans autem mulier, indicavit viro suo quae vidit, quaeque audierit, sed et habitum viri et vultum, atque omnia signa ejus exposuit. Super quo miratus vir ejus, regressus ad hominem Dei, gratias refert Deo; et accepta ab eo benedictione, percujus uxor gravida, ab eo relicta est in domo sua. At illa ipsa die qua ille ad beatum Joannem venerat, partum edens, periclitabatur. Tunc sanctus homo Dei: Si scires, inquit, donum Dei, quia
Abbreviated transcription (Latin):
moris fuisse uidendi mulieres: & precipue
ex quo in illiꝰ rupis monasterio se conclusiss&e.¬
Cepit tribunus ꝑsistere obsecrando & confir¬
ra. Cumq iterum ac sepus eadem precaretur
gis confirmaret futurũ: atq inde interitum.
unde salutẽ sꝑauerat accepturã : tam fidẽ quã
impotuntatẽ eius aspiciens senior dixit ei.¬
Uade inquit: uidebit me uxor tua
hac nocte. Non resid tamen huc ueniet: seo
in domosua. & in lecto suo manebit. Post hec
uerba abscedit uir: ambiguitatẽ responsi
in pectore suo uersans. Cumq hȩc etiã con¬
iugi nunciasset: simili nichilominꝰ etiam
mulier sermonis incerto fatigatur. Sed ubi
somni tempꝰ aduenit: ad est homo dei iohs¬
magna est o mulier: & ideo ueni. ut deside¬
rio tuo satisfacerem. Te tam̃ moneo: ut ñ
faciem corporalẽ seruoꝵ dei desideres: sed
ut gesta &e actus ꝑ sp̃m contẽpleris. Sp̃c ẽ
enim qui uiuificat: nam caro ñ ꝓdest quie¬

Expanded text:
moris fuisse videndi mulieres, et praecipue, moris fuisse videndi mulieres, et praecipue, ex quo in illius rupis se monasterio conclusisset. Tribunus persistit obsecrando, et confirra. Cumque iterum ac saepius eadem precaretur, gis confirmaret futurum, atque inde interitum, unde salutem speraverat, accepturam: tam fidem quam importunitatem ejus aspiciens senior: Vade, inquit, videbit me conjux tua hac nocte; non tamen veniet huc, sed in domo sua, atque in lecto suo manebit. Post haec verba ascendit vir, ambiguitatem responsi in pectore suo versans. Cumque haec etiam conjugi nuntiasset, simili nihilominus etiam mulier sermonis incerto fatigabatur. Sed ubi somni tempus advenit, adest homo Dei pemagna est, o mulier, et ideo veni desiderio tuo satisfacere: te tamen moneo, non ut faciem corporalem servorum Dei desideres, sed ut gesta et actus per spiritum contempleris. Spiritus enim est qui vivificat, nam caro non prodest quid
Abbreviated transcription (Latin):
nrõꝵ dedisset. predamq duxisset: ueniente ad
se romano duce: & metuenti confligere cum
eis. quod exiguus ei erat numerus militum.
& hostis contra se innumera multitudo⁊ sta
tutam designans diem. ꝑge inquit securus:
die enim quad dixi & hostem ꝓsternes: & spo¬
lia capies: predamq reuocabis. Quod cũ fuisset
impletum: etiam apud augustũ quod carus
acceptusq futurus eẽt predixit. Sed hec apuo
illum ꝓpħiȩ grã ita habebat᷑: ut magis hoc
illoꝵ qui ꝑ cunctabant᷑ quã suis meritis ascri¬
beret. Dicebat enim: ñ ꝓ se hec. sed ꝓ illis qͥ
audiunt. adñõ prenunciari. Aliuo quoq
ualde mirum. ꝑ eum dñs ostendit. Tribunus
quidam ad agendũ militẽ ꝑgens uenit ad eũ:
& obsecrare eum cȩpit. ut ꝑmuteret etiam con¬
iugem suam uenire ad se. Multa nanq dice¬
bat᷑ eam ꝑculisse ꝑicula: obhoc tantũ ut faci¬
em eius iuideret. Tunc ille negat sibi unquã

Expanded text:
nostrorum dedisset, praedamque duxisset, venienti ad nostrorum dedisset, praedamque duxisset, venienti ad se Romano duci, et metuenti confligere cum eis, quod exiguus ei erat militum numerus, et hostis contra se innumera multitudo, Joannes statutum designans diem: Perge, inquit, securus, die enim qua dixi, et hostem prostrabis, et spolia capies, praedamque revocabis. Quod cum fuisset impletum, etiam apud Augustum, quia carus ei acceptusque futurus esset, praedixit. Sed haec apud illum prophetiae gratia ita habebatur, ut magis hoc illorum qui percontabantur, quam suis meritis adscriberet. Dicebat enim non pro se haec, sed pro illis qui audiunt, a Domino praenuntiari. Aliud quoque valde mirum per eum Dominus ostendit. Tribunus quidam ad agendum militem pergens, venit ad eum, et obsecrare eum coepit, ut permitteret conjugem suam venire ad se, multa namque eam dicebat pertulisse pericula ob hoc tantum, ut faciem ejus videret. Tunc ille negat sibi umquam
Abbreviated transcription (Latin):
regionib paululũ requiescerent. Ipse intrin¬
tibus. a colloquiis dei. & oratione cessabat: di¬
uinum illud quod suꝑ omnẽ mentẽ ẽ. tota m̃¬
tis puritate consectans. aui uu Quanto enĩ
se magis ab humaniscuris & colloqͥis
sequestrabat: tanto illi uicinior & ꝓpinquior
erat deus. In tantã deniq mentis siceritatẽ
ꝓfecerat: ut ñ solum eoꝵ quȩ erant scientiam¬
consequeretur a dño: uerum & eorũ quȩ fu¬
tura erant p̃scientiã mereret᷑. E uidentẽ nanq
ei dñs ꝓphetiȩ grãm contulit: ita ut ñ tantum
ciuib & ꝓuincialib suis si forte ꝑcunctaren¬
tur futura prediceret: sed & imꝑatori theo¬
dosio uel quos belli exitus habita rus eẽt. uel
quib modis uictoriam caperet de tirannis:
sed & quod irruptiones passurꝰ esset gentiũ
barbararum sepe ei predixit. Quodam
etiam tempore cum gens ethiopũ romanũ
idis ciuitas incursaret: & strages plurimas

Expanded text:
regionibus paululum requiescerent, ipse vero intrinregionibus paululum requiescerent, ipse vero intrintibus a colloquiis Dei et oratione cessabat: divinum illud, et quod super omnem mentem est, tota mentis puritate consectans. Quanto enim se ab humanis curis et colloquiis sequestrabat, tanto illi vicinior et propinquior Deus erat. In tanta denique 121 mentis sinceritate profecerat, ut non solum eorum quae praesentiao, verum et eorum quae futura erant praescientiam mereretur. Evidenter namque ei Dominus prophetiae gratiam contulit: ita ut non tantum civibus et provincialibus suis, si forte percontarentur, futura praediceret, sed et Imperatori Theodosio, vel quos belli exitus habiturus esset, vel quibus modis victoriam caperet de tyrannis, sed et quot irruptiones passurus esset gentium barbararum, saepe praedixit. Quodam etiam tempore , cum gens Aethiopum Romanum idis civitas incursaret, et strages plurimas
Abbreviated transcription (Latin):
RI Mum igitur tanquã fundamentũ
nr̃i oꝑis ad exemplum bonoꝵ om̃iũ
sumamꝰ ioħem: qui uere etiam solus
satis suꝑq sufficiat religiosas & deo deuotas
mentes ad uirtutũ culmen erigere: & ad ꝑfecti¬
onis fastigia concitare. Hunc enim ioħem uidi¬
mus inthebaidis partib in heremo quȩ adiacet
ciuitati lico: in rupe quadam montis ardui
cõmanentẽ. Ascensus ad eum difficilis: aditꝰ
monasterii eius obstructus & clausus: ita ut
a quadragesimo ȩtatis suȩ anno usq ad nona¬
gesimũ quẽ tunc gerebat cum eum uidimus:
monasteriũ eus nullus intrauerit. ad ueni¬
entib uero ꝑ fenestrã se uidendũ prebebat:
& inde eis uel uerbũ dei ad edificationẽ: uel
si qua fuissent consolationis responsa reddebat.
Mulier tam̃ illuc nulla nec ad conspectũ qͥdẽ
eius accessit: sed & uiri raro: & certis quibꝰq
temporib. Cellam sane hospitalẽ ex trinsecꝰ
fieri ꝑmisit: in qua aduentantes ẽ longinqͥs

Expanded text:
rimum igitur tamquam vere fundamentum nostri Operis ad exemplum bonorum omnium sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia concitare. Hunc enim vidimus in Thebaidis partibus in eremo, quae adjacet civitati Lyco, in rupe quadam montis ardui commanentem. Ascensus ad eum difficilis, aditus monasterii ejus obstructus et clausus, ita ut a quadragesimo aetatis suae anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat, cum eum vidimus, monasterium ejus nullus intraverit. Advenientibus vero per fenestram se videndum praebebat, et inde eis, vel verbum Dei ad aedificationem, vel, si qua fuisset consolatio, responsa reddebat. Mulierum tamen illuc nulla, nec ad conspectum quidem ejus accessit, sed et viri raro, et certis quibusque temporibus. Cellam sane hospitalem extrinsecus fieri permisit, in qua adventantes e longinquis
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ sũmo deuotionis tripudio qui affuere cele¬
brarunt: atq ut aposteris eorũ honoretur de¬
creuerunt. credentes leuam̃ ad epturos ȩter¬
num: qui eiꝰ memoriam cum debita habue¬
rint actione gratiarum. Explicit¬

Expanded text:
lem, summo devotionis tripudio, qui adfuere, celelem, summo devotionis tripudio, qui adfuere, celebrarunt, atque ut a posteris eorum honoretur, decreverunt credentes levamen adepturos aeternum, qui ejus memoriam cum debita habuerint actione gratiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
statuti accensi fuerunt non dubitabant. fini-¬
tis uero matutinoꝵ solemniis ac die iam cla¬
rescente uulgata facti fama. omne monachoꝵ
agm̃ in basilicam uenit: atq sũmȩ sc̃ẽ & indi¬
uiduȩ trinitati excelsis laudib uocibq iubi¬
lantib benedixit. Missarum deinde solemnia
ꝓ eiꝰdem honore patris. ultra solitum deuotis¬
sime inpleuit. Cuiꝰ in explicabilis melodiȩ can¬
tilenam diutius ꝓtelatam. ego ipse. qui hȩc
qualiacunq sunt describo coram positus
&e audiui aurib & ignẽ oculis uidi: atq hos
etiam uersiculos in ipsis concentib tanto
pontifici dixi. Lum en in etherio quo clarꝰ
haberis olimpo. Monstrasti monachis prȩ¬
sul amandȩ tuis. Da famulis ambirȩ tuȩ con¬
sortia uitȩ. Ut ualeant donis participare tu¬
is. hoc igitur geminũ diuinoꝵ beneficiorum
munus eleuationẽ scilicet sacri corporis admi-
rabilẽ. ac dationẽ ignis decȩlo missi memorabi¬

Expanded text:
statuti accensi fuerint, non dubitabant. Finistatuti accensi fuerint, non dubitabant. Finitis vero matutinorum sollemniis ac die iam clarescente, vulgata facti fama, omne monachorum agmen in basilicam venit atque summae sanctae et individuae trinitati excelsis laudibus vocibusque iubilantibus benedixit, missarum deinde sollemnia pro eiusdem honore patris ultra solitum devotissime implevit. Cuius inexplicabilis melodiae cantilenam diutius protelatam ego ipse, qui haec qualiacumque sunt describo, coram positus et audivi auribus et ignem oculis vidi atque hos etiam versiculos in ipsis concentibus tanto pontifici dixi: Lumen, in aetherio quo clarus haberis Olimpo, Monstrasti monachis, praesul Amande, tuis; Da famulis ambire tuae consortia vitae, Ut valeant donis participare tuis. Hoc igitur geminum divinorum beneficiorum munus, elevationem scilicet sacri corrabilem, ac dationem ignis de coelo missi memorabi
Abbreviated transcription (Latin):
piebant. Quadere dum ipsũ cereum quarto
reaccensum conspicerent: stupefacti immo
ꝑterriti quod quasi temerario ut ita dixerim
ausu eidem ꝓdigio obuiare extinguendo tẽ-¬
ptauissent: ipsum tociens euindicatum a lu¬
mine ipsi concesserunt. Quid multis: ꝑmissꝰ
est eiꝰ eẽ iuris: cuius uirtutis maiestate tantis
uicib apparuit inuincibilis. Dii itaq suꝑ
hac repentini nouitate miraculi gaudio sũ¬
mo attoniti: tandemq dormitum euntes stu¬
pidos oculos soporifere tradidere quieti. Iamq
nox ipsa tanto illustrata lumine ꝓpe transie-
rat: & aurora rubescente matutinoꝵ solemni¬
tas ꝓpinquabat. Cum interea custodes graba¬
tis quib quieuerant surrexerunt: ac de cere¬
is septẽ maximis qui ad cap̃ uiri dei sub ipso
mau soleo intra cancellos sub conclaui positi
stabant duos gemino candore flagrantes
reppererunt. Ex illo autẽ ad pedes positi quẽ
paulo ante accendi uiderant: unde isti ad caput

Expanded text:
piebant. Qua de re dum ipsum caereum quarto piebant. Qua de re dum ipsum caereum quarto reaccensum conspicerent, stupefacti, immo perterriti, quod quasi temerario, ut ita dixerim, ausu eidem prodigio obviare extinguendo temptavissent, ipsum totiens evindicatum a lumine ipsi concesserunt. Quid multis? Permissus est eius esse iuris, cuius virtutis maiestate tantis vicibus apparuit invincibilis. Diu itaque super hac repentini novitate miraculi gaudio summo attoniti tandemque dormitum euntes, stupidos oculos soporiferae tradidere quieti. Iamque nox ipsa tanto illustrata lumine prope transierat et, aurora rubescente, matutinorum sollemnitas propinquabat, cum interea custodes grabattis quibus quieverant surrexerunt ac de caereis septem maximis, qui ad caput viri Dei sub ipso mausoleo intra cancellos sub conclavi positi stabant, duos gemino candore flagrantes repererunt. Ex illo autem ad pedes posito, quem paulo ante accendi viderant, unde isti ad caput
Abbreviated transcription (Latin):
sis atq uniuersis ꝑ tota edis spatia cereis
extinctis: dum unus eorum post paruissimi
inter capedinẽ temporis diligentiam templi
obseruans redisset: cereum ad scĩ uestigia ar-¬
dere solitum ac paulo ante extinctum fuso
celitus ignis candore reperit radiantem. Quẽ
dum abaliis estimat illuminatum: iterato
credidit extinguendum. Sic a singulis uicis¬
sim sibi succedentib tercio extinctus: tercio
nichilominus apparuit cȩlesti igne coruscus:
Qua de re qd̾ suꝑerat in unum conuenientes.
ac singuli se eundem extinxisse memorantes:
& qui ipsum reaccenderit conquirentes: ita
cundẽ denuo extinguendum putauerunt: ut
itiam carbonem qui ex filo remanserat emun¬
ctoriis digitis adimerent: ꝓbare uolentes utrũ
tursus repetito luminis candore radiatilis ap¬
pareret. Nec dum quippe rem tanti miraculi
plemter agnoscebant: quandam tam̃ animo
sollicitudinẽ de hoc facto iam omnimodis ca¬

Expanded text:
sis atque universis per tota aedis spatia caereis sis atque universis per tota aedis spatia caereis extinctis, dum unus eorum post parvissimi intercapedinem temporis diligentiam templi observans redisset, caereum ad sancti vestigia ardere solitum ac paulo ante extinctum, fuso caelitus ignis candore, reperit radiantem. Quem dum ab aliis aestimat illuminatum, iterato credidit extinguendum. Sic a singulis vicissim sibi succedentibus tertio extinctus, tertio nihilominus apparuit caelesti igne coruscus. Qua de re quod supererat in unum convenientes ac singuli se eundem extinxisse memorantes et, quis ipsum reaccenderit, conquirentes, ita eundem denuo extinguendum putaverunt, ut etiam carbonem, qui ex filo remanserat, emunctoriis digitis adimerent, probare volentes, utrum rursus, repetito luminis candore, radiatilis appareret. Necdum quippe rem tanti miraculi pleniter agnoscebant, quandam tamen animo sollicitudinem de hoc facto iam omnimodis ca
Abbreviated transcription (Latin):
purissimũ nos prȩparemus. Sed de his satis ꝗͣ¬
uis prȩpostero ordine dicenda fuerint prȩo-¬
ccupando diximus: nunc ad ipsiuis signi¬
magnitudinẽ linguȩ plectro & calamo scri
ie igitur qui iam dictã be accendamꝰ:
eleuationẽ ordine temporis prȩcedebat.
terminata sinaxi uesꝑtinȩ cęlebritatis: non
ita pleno ut dignum erat apparatu lumi¬
nis. neq etiam festiuo conuentu ut decebat
turbȩ popularis. Soluebat soliam acurru
flãmeo igniuomos quadrupedes: ac frater-¬
no amore sorori cinthiȩ uicariam functio¬
nem prȩbebat: hacq uicissitudine alternan-¬
te ȩmula nox ceruleo circumamicta peplo
ueniebat. Complecoriisq completis tenebra-¬
rum horror iam lucernis egebat: ac qm̃ qͥes¬
cendi tempus iam uenerat. monachorum
singuli lecti sternia petierunt custodibus in
aula basilicȩ relictis. Qui more sibi solito
lucernis nocturnis horis ardere suetis accen¬

Expanded text:
purissimum nos praeparemus? Sed de his satis, qpurissimum nos praeparemus? Sed de his satis, quamvis praepostero ordine dicenda fuerint, praeoccupando diximus: nunc ad ipsiumagnitudinem linguae plectro et calamo scribe accedamus. Die igitur, qui iam dictam elevationem ordine temporis praecedebat, terminata sinaxi vespertinae celebritatis non ita pleno, ut dignum erat, apparatu luminis neque etiam festivo conventu, ut decebat, turbae popularis, solvebat sol iam a curru flammeo ignivomos quadrupedes ac fraterno amore sorori Cinthiae vicariam functionem praebebat, hacque vicissitudine alternante, aemula nox caeruleo circumamicta peplo veniebat, completoriisque completis, tenebrarum horror iam lucernis egebat. Ac quoniam quiescendi tempus iam venerat, monachorum singuli lectisternia petierunt, custodibus in aula basilicae relictis. Qui more sibi solito lucernis, nocturnis horis ardere suetis, accen
Abbreviated transcription (Latin):
quasi stimuloꝵ aculeis corrigamur. Et quia
more generoꝵ lot obdurati ut ꝑiture sodo¬
mȩ terga fugiendo prȩbeamus. atq ad mon¬
tẽ uirtutũ ascendamus obedire nolumus.
fit ut nobis sermonẽ diuinum qui ꝑ lot
figuratur quasi ꝑ lusum loqui uideamus
terribiliaq precepta mortẽ ac ꝑditionẽ ma¬
nantia iuxta ꝓpħam in canticum oris nr̃i
uertamuis. Quid itaq isto de quo loqui inel¬
pimus signo ignis uidelicet diuini accensio¬
ne nos ad monitos putare debemus: nisi ut
flaminam geminȩ dilectionis dei uidelicet &e
ꝓximi in nr̃is cordibus accendamus: qua in cons¬
pectu summȩ maiestatis lucere ualeamus: ui-¬
ciorumq rubiginẽ de actib nr̃is ardore illius
ignis quẽ dñs nr in terram hoc ẽ. terrena cor-¬
da misit ad purũ expurgemus: ut depulsa
plumbi id. ẽ. iniquitatis & peccati a nobis gra¬
uedine: ad cȩleste diadema nr̃i regis quasi aurũ

Expanded text:
quasi stimulatorum aculeis corrigamur. Et quia quasi stimulatorum aculeis corrigamur. Et quia more generorum Lot obdurati, ut periturae Sodomae terga fugiendo praebeamus, atque ad montem virtutum ascendamus obedire nolumus; fit ut nobis sermonem divinum qui per Lot figuratur, quasi per ludum loqui videamus, terribiliaque praecepta mortem ac perditionem minantia juxta prophetam in canticum oris nostri vertamus. Quid itaque isto de quo loqui incoepimus signo, ignis videlicet divini accensione nos admonitos putare debemus, nisi ut flammam geminae dilectionis, Dei videlicet et proximi, in nostris cordibus accendamus, qua in conspectu summae majestatis lucere valeamus, vitiorumque rubiginem de actibus nostris ardore illius ignis, quem Dominus noster in terram, hoc est terrena corda misit, ad purum expurgemus; ut depulsa plumbi, id est iniquitatis et peccati a nobis gravedine, ad coeleste diadema nostri Regis quasi aurum
Abbreviated transcription (Latin):
eniq anno ab incarnatione dni octm¬
gentesimo. quiquagesimo quinto.a
tran situ uero beatissimi amandi cen¬
tesimo nonagesimo qͥnto. atq ab eleuatio¬
ne corporis ipsius quadragesimo septimo:
die uigesimo mensis septembris. celebritas
anniuersaria sepe dictȩ eleuationis illius
imminebat: quȩ miniis digno deuotionis
studio solemnis extabat. Siquidem quoti¬
dianis dieb consueto contenta officio: nullo
feriali honorabilis erat obsequio. Quam
negligentiam diuino correctam ꝓdigio:
sequenti manifestius liquebit eloquio:
Non enĩ ut aliquid etiã in transcursu dica¬
mus. dei omnipotentis miracula siue ꝑ ip¬
sum siue ꝑ ministros suos acta. tantum ad
strepitum & plausum fauorẽq uulgi ex¬
citandum credimus patrata: sed ad fidẽ
corroborandam credentiũ correctionem¬
q animarum errantiũ. celestia terrigenis
monstrari oꝑa tenemus certissimum: ut quia
quotidianis prȩceptoꝵ sacrorũ ad monitioni-¬
bus non emendamur: portentis quib dam

Expanded text:
enique anno ab incarnatione Domini octingentesimo quinquagesimo quinto, a transitu vero beatissimi Amandi centesimo nonagesimo quinto atque ab elevatione corporis ipsius quadragesimo septimo, die vigesimo mensis Septembris, celebritas anniversaria saepe dictae elevationis illius imminebat, quae minus digno devotionis studio solemnis exstabat. Siquidem quotidianis diebus consueto contenta officio nullo feriali honorabilis erat obsequio: quam negligentiam divino correctam prodigio sequenti manifestius liquebit eloquio. Non enim, ut aliquid etiam in transcursu dicamus, Dei omnipotentis miracula sive per ipsum, sive per ministros suos acta, tantum ad strepitum et plausum favoremque vulgi excitandum credimus patrata; sed ad fidem corroborandam credentium correctionemque animarum errantium coelestia terrigenis monstrari opera tenemus certissimum: ut quia quotidianis praeceptorum sacrorum admonitionibus non emendamur, portentis quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
dio consultissime ad monere: atq prȩcare di¬
rigere nobis ex corpore frm̃ nr̃orum di lectis¬
simos ep̃os. qui sedis apłicȩ legatione diui¬
na concedente ꝓpitiatione fungere debeant:
&e quȩ in nr̃o concilio ꝑ acta sunt. cum his si¬
nodalibus apicib nr̃is ad clementissimum
principẽ nrm̃ sine dubio asportari faciemꝰ:
ut nr̃oꝵ laborum particeps effectiis merce¬
dis cumulũ adipisci ualeat: & sui regni ꝓte¬
ctorem inuenire eum causa c̃uius flagitari
dinoscitur. Hoc nanq & in eius epła exorta¬
ri eum cognoscimus. Reliquias uero scõrum
de quibus prȩsentiũ lator nobis admonuit:
dari prȩcepimus. Nam codices iam exinaniti
sunt a nr̃a bibliotheca: & unde daremus ei nul¬
latenus habuimus. Transcribere autẽ non po¬
tuit: qm̃ festinanter de hac ciuitate regre¬
di ꝓperauit. his igitur ita prȩlibatis: quȩ a
nobis ꝑ epłam uobis scripta sunt. effectui man

Expanded text:
dio consultissime ammonere atque praecare didio consultissime ammonere atque praecare dirigere nobis ex corpore fratrum nostrorum dilectissimos episcopos qui sedis apostolicae legatione diuina concedente propiciatione fungere debeant et quae in nostro concilio peracta sunt cum has synodales apices nostras ad clementissimum principem nostrum sine dubio asportare faciemus ut nostrorum laborum particeps effectus mercedis cumulum adipisci ualeat et sui regni protectorem inuenire eum cuius causa flagitari dinoscitur. Hoc namque et in eius epistola exortare eum cognoscimus. Reliquias uero sanctorum de quibus praesentium lator nobis ammonuit dare praecipimus nam codices iam exinaniti sunt a nostra bybliotheca et unde dare ei nullatemus habuimus. Transscribere autem non potuit quoniam festinanter de hac ciuitate regredi properauit. Haec igitur ita praelibatis quae a nobis per epistolam uobis scr
Abbreviated transcription (Latin):
crone patrumq definitionib uno ore uno
q sp̃u condemnauimus: ut cognoscentes un¬
uersi errorem qui in eis continetur eorum
pollutione nullatenus inaculentur. Unde
preuidimus uolumina gestorum synodali¬
um in p̃senti uob̃ dirigere una cum encydia
nr̃a: exquorum serie om̃ia subtilit̾ potestis
addiscere: & tenebras illorum nobiscum ut
filii lucis extinguere. Ic circo studeat fr̃mtas
tua omuib eadẽ in notescere: ut tam ab omi¬
nandam heresim nobiscum execrentur: quã¬
q suȩ salutis sacram̃ta indiscere ualeant: atq
sy nodali conuentione om̃ium fr̃m & co ep̃oꝵ
encycliȩ a nobis directe scripta una cum sub¬
scriptionibus ur̃is nobismet destinanda con¬
celebrent: confirmantes atq consentientes
eis quȩ pro orthodoxa fide & destructione he¬
reticoꝵ uesamȩ nuper exorte a nobis statuta
sunt. Et sigebertũ precellentissimum filiũ
nr̃m regem francorũ ꝓ suȩ xp̃ianitatis reme¬

Expanded text:
crone patrum que definitionibus uno ore uno crone patrum que definitionibus uno ore uno que spiritu condemnauimus ut cognoscentes uniuersi errorem qui in eis continentur eorum pollutioni nullatenus maculentur. Unde praeuidimus uolumina gestorum synodalium in praesentii uobis dirigere una cum incyclia nostra ex quorum serie omnia subtiliter potestis addiscere et tenebras illorum nobis cum ut filii lucis extinguere. Idcirco studeat fraternitas tua omnibus eadem innotescere ut tam abominandam heresem nobis cum exsecrentur quam suae salutis sacramenta indiscere ualeant atque synodale conuentione omnium fratrum et coepicundum tenorem encycliae a nobis directae scripta una cum subscriptiones uestras nobismet destinanda concelebrent confirmantes atque consentientes eis quae pro orthodoxa fide et destructione haereticorum uaesaniae nuper exortae a nobis statuta sunt. Et Sigebertum praecellentissimum filium nostrum. Regem Francorum pro suae christianitatis reme
Abbreviated transcription (Latin):
atq increpationib plurimis admonuit eos.
quatenꝰ abhuiusmodi errore recederent: &¬
ad lumen pietatis ex quo lapsi sunt remea¬
rent. Et non solum quia hoc facere nullate¬
nus uoluerunt: sed & nunc successor eius pau¬
lus temerator fidei ep̃s constantinopolitanꝰ
aliud nequiꝰ excogitauit in preiudicio ca¬
tholicȩ fidei conamen: quasi quȩ ad ecessori¬
bus sins heretice exposita fuerant destruens
& imꝑialẽ typum sacrilego ausu tocius ple¬
num ꝑfidie. a clementissimo principe nr̃o
fieri ꝑsuasit: in quo ꝓmulgatum est ut om̃s
popłi xp̃iani credere debuissent. Ideoq necef¬
se habuimus ne ꝓ quadam negligentia & ani-¬
marum detrimento quȩ nobis cõmissȩ sunt
culpȩ reatitudinis astringam᷑ cetũ generalẽ
frm̃ & coepiscoporũ nr̃orũ in hac romana ci¬
uitate congregare. Quorum presentia me¬
moratorum hereticorũ scelerosa conscripta
examinata atq denudata sunt. & apłico mu¬

Expanded text:
atque increpationibus plurimis ammonuit eos atque increpationibus plurimis ammonuit eos quatenus ab huiusmodi errore recederent et ad lumen pietatis ex quo lapsi sunt remearent. Et non solum quia hoc facere nullatenus uoluerunt sed et nunc successor eius Paulus temerator fidei exepiscopus Constantinopolitanus alium nequiorem excogitauit in praeiudicio catholicae fidei conamen quasi quae a decessoribus suis haereticae exposita fuerant destruens et imperialem typum sacrilego ausu totius plenum perfidiae a clementissimo principe nostro fieri persuasit in quo promulgatum est ut omnes populi christiani credere debuissent. Ideo que necesse habuimus ne pro quadam neglegentia et animarum detrimenta quae nobis commissae sunt culpae reatitudinis adstringamur coetum generalem fratrum et coepiscoporum nostrorum in hac Romana ciuitate congregare. Quorum praesentia memoratorum haereticorum sclerosa conscripta examinata atque denudata sunt et apostolico mu
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit michi: Calicem salutaris accipiam:
&e nomen dñi inuocabo. Tantum enĩ a nobis
exigitur: quautum possumꝰ famulatus nr̃i
obsequia cõm odare. Cumq cuncta quȩ nobiꝰ¬
ad confortandos fr̃ntatis ur̃ȩ animos pote¬
rant ministrari largiente suꝑne maiestatis
clementia uobis sint proculdubio manifes¬
ta: restat ut de aliis quȩ nos ꝑsua scripta con-¬
suluit fraternitati ur̃ę significemus. Credimꝰ
&emm aduos ꝑuenisse quomodoincontur¬
batione recte fidei & catholice ecclȩ conculca¬
tione. ante hos plusmninus quindecim annos¬
a sergio falso epo constantinopolitano in au¬
xilio habente tunc imꝑantem heraclitum
execranda & abominanda heresis pullulauit
apollinaristarũ. & seuerianorum: euthiciani¬
starum atq manicheoꝵ errorem renouans:
bitionis fastu constantinopolitanam sedẽ ar-¬
ripuit in deterius auxit. Pro qua re sepius
apłica sedes ꝑsuasionibus: contestationibus:

Expanded text:
tribuit mihi. Calicem salutaris accipiam tribuit mihi. Calicem salutaris accipiam et nomen domini inuocabo. Tantum enim a nobis exigitur quantum possumus famulatus nostri obsequia coad confortandos fraternitatis vestrae animos poterant ministrari, largiente supernae majestatis clementia, vobis fuerint procul dubio manifestata; restat ut de aliis, quae nos per sua scripta consuluit, fraternitati vestrae significemus. Credimus enim ad vos pervenisse, quomodo in conturbatione rectae fidei, et catholicae Ecclesiae conculcatione, ante hos plusa Sergio falso episcopo Constantinopolitano in auxilio habente tunc imperantem Heraclium exsecranda et abominanda heresis pullulauit Appollinaristarum et Seuerianorum Eutychianistarum atque Manicheorum errorem renouantembitionis fastu Constantinopolitanam sedem arripuit in deterius auxit. Pro qua re saepius apostolica sedis persuasionibus contestationibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacros ordines ꝓmouendos quib nulla
ruga. nullũ uite contagiũ prepẽdiat: quan
to magis sipost ordinationem suã quispiam
in lapsu ceciderit. & preuaricationis peccato
de prehendatur obnoxius omnimodo ꝓhi-¬
bendus ẽ cum manibus lutulentis atq pollu¬
tis mysterium nostrȩ salutis tractare: Sitq
huius modi semꝑ iuxta sacrorum canonum
statuta in hacuita depositus: ut ab illo qui m̃¬
tis interiora scrutatur. nullumq de ouib er¬
rare congaudet dum aspexerit sinceram pę¬
nitentiam eius interribili iudicio habeat re¬
conciliatum. Ideoq iterũ hortamur caritatẽ
tuã exemplo eius qui pronobis pati aemori uo-¬
luit promptos uos in cunctis eius seruiciis ꝑ¬
manere. Neq nos pigeat temporales crucia¬
tus ꝓxp̃i nomine sustinere sed emolumen¬
to futurȩ remunerationis huiꝰ secłi uexatio¬
nes tolerare ꝑsuadeant. Scriptum nanq
est. Quid recribuam dño. ꝓ omnib que re¬

Expanded text:
ad sacros ordines promouendos quibus nulla ad sacros ordines promouendos quibus nulla ruga nullum que uitae contagium praepediat quanto magis, si post ordinationem suam quispiam in lapsum ceciderit, et praevaricationis peccato deprehendatur obnoxius, omnimodo prohibendus est, cum manibus lutulentis atque pollutis, mysterium nostrae salutis tractare? Sicque hujusmodi semper juxta sacrorum canonum statuta in hac vita depositus, ut ab illo, qui mentis interiora scrutatur, nullumque de ovibus errare congaudet, dum aspexerit sinceram poenitentiam ejus, in terribili judicio habeat reconciliatum. Ideoque iterum hortamur charitatem tuam, exemplo ejus qui pro nobis pati et mori voluit, promptos vos in cunctis ejus servitiis permanere. Neque nos pigeat temporales cruciapro Christi nomine sustinere; sed emolumenta futurae remunerationis hujus saeculi vexationes tolerare persuadeant. Scriptum namque est: quid retribuam domino pro omnibus quae re
Abbreviated transcription (Latin):
Unde nanq beata ꝑ seuerantia nisi de uirtute
patientiȩ: quia scd̾m apłicam prȩdicationẽ
om̃s qui uoluerint in xp̃o pie uiuere: ꝑ secu¬
tiones patiuntur. Ideoq fr̃ km̃e. non uos af¬
flctionũ amaritudo apio mentis ur̃ȩ ꝓpo¬
sito coartet recedere: considerans quãta ꝓ
absolutione nr̃i & liberatione creator dñsq
nrͣ ꝑtulerit quibusue contumeliis se affici¬
endũ tradiderit: ut nos auinculis potesta¬
tis diabolicȩ liberaret. Propterea nullatenꝰ
in huiꝰmodi peccato delinquentib ad destru¬
ctionẽ canonum compassionẽ ex hibebat
Nam qui semel post suam ordinationẽ in lap¬
su ceciderit deinceps iam depositus erit nul-¬
lumq gradum sacerdocii ꝑoterit adipisci:
sed sufficiat ei lam̃tationibus fletibusq assi¬
duis quo usq ad iuxerit in eadem pęnitentia
ꝑdurare: ut cõmissum delictum diuina gr̃a
extinguere ualeat. Si enim tales querimus

Expanded text:
unde namque beata perseuerantia nisi de uirtute unde namque beata perseuerantia nisi de uirtute patientiae quia secundum apostolicam praedicationem omnes qui uoluerint in christo pie viuere persecutiones patiuntur. Ideo que frater carissime non uos afflictionum amaritudo a pio mentis uestrae proposito coartet recedere considerans quanta pro absolutione nostri et liberatione creator dominus que noster pertulerit quibus ue se contumeliis afficiendum tradiderit ut nos a uinculis potestatis diabolicae liberaret. Propterea nullatenus in huiusmodi peccato delinquentibus ad distructione canonum compassionem exhibeat. Nam qui semel post suam ordinationem in lapsu ceciderit deinceps iam depositus erit nullum que gradum sacerdotii poterit adipiscere sed sufficiat ei lamentationibus fletibus que adsiduis quousque aduixerit in eadem paenitentia perdurare ut commissum delictum diuina gratia extinguere ualeat. Si enim tales quaerimus
Abbreviated transcription (Latin):
inducit: tantum pro duricia sacerdotũ gen-¬
tis illius conterimur: quod post positis sa¬
lutis suȩ suffragiis. atq redemptoris nr̃i con-¬
temnentes seruitia: uicioꝵ federib in grauan-¬
tur. Quibꝰ ad prȩparandã salutẽ quando qͥdẽ
tanto nos necesse ẽ. importunis prȩdicatio¬
nibus imminere: quantũ nos ꝑfectȩ nego¬
tiationis creditorũ nobis talentorũ duplicat
assignatio: atq dñicȩ uocis ad suscipiendã
eius requiem ꝑsuadet assertio. Suggestum ẽ.
nanq nobis eo quod prb̃i. seu diaconi. aliiq
sacerdotalis officii post suas ordinationes in
lapsũ inquinantur: & propterea ninio mero¬
re fr̃nitatẽ tuam astringi. uelleq pastorale
obsequium ꝓ eorum in obȩdientia deponere.
& uacationẽ ab epis copatus laboribus elige¬
re: & silentio atq otio uitã degere: quã in his
quȩ tibi cominissa sunt ꝑmanere: dicente do¬
mino. Beatus qui ꝑseuerauerit usq infinem:

Expanded text:
inducit tantum pro duritia sacerdotum geninducit tantum pro duritia sacerdotum gentis illius conterimur quod postpositis salutis suae suffragiis atque redemtoris nostri contempnendo seruitia uitiorum foederibus ingrauantur. Quibus ad praeparandam salutem quandoquidem tanto nos necesse est inportunis praedicationibus imminere quantum nos perfectae negotiationis creditorum nobis talentorum duplicat adsignatio atque dominicae uocis ad suscipiendam eius requiem persuadit assertio. Suggestum est namque nobis eo quod presbiteri seu diaconi alii que sacerdotalis officii post suas ordinationes in lapsum inquinantur et propterea nimio merore fraternitatem tuam adstringi uelle que pastorale obsequium pro eorum inoboedientia deponere et uacatione ab episcopatus laboribus eligere et silentio atque otio uitam degere quam in his quae tibi commissa sunt permanere dicente domino: beatus qui perseuerauerit usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo fr̃i amando: martinus:
fraternitatis tuȩ studio pietatis con¬
gestam epłam suscipientes: animos
nr̃os releuare cognoscitur. Quippe qm̃ huiꝰ
scłi fluctiuagas atq transitorias despiciens
oblectationes: illa quȩ ꝑpetua & sublimia
dona ꝓ dño deo nr̃o obsequiis tribuuntur
appetere certa est. Ex relatione igitur iux¬
ta tenorem tuȩ fraternitatis epłȩ latoris p̃
sentium laboꝵ tuorũ certam̃ cognouimus:
ex quib cęlestis patriȩ ascensum humiliatis
mentib atq contritis corporib uobis futu¬
roꝵ gaudioꝵ largienda sunt munera. Nã
cum sit nullȩ omnino comparatiom co eꝗͣ¬
dum quod a creatore nr̃o ꝓ bonis seruiciis
compensatur: dum breui atq paruo tempo¬
ris spatio finiuntur labores quos ꝓ dilectio¬
ne ipsius sustinemus: consideratione refrige¬
rii nos oportet libenti animo tolerare presen¬
tis uitȩ angustias. Sed quantum nobis labo¬
rum ur̃oꝵ oꝑatio magnã gaudii ubertatem

Expanded text:
ilectissimo fratri Amando Martinus. Fraternitatis tuae studio pietatis congestam epistolam suscipientes, animos nostros releuare cognoscitur, quippe quoniam huius saeculi fluctiuagas atque transitorias dispiciens oblectationes illa quae perpetua et sublimia dona pro domino deo nostro obsequiis tribuuntur appetere certa est. Ex relatione igitur iuxta tenorem tuae fraternitatis epistolae latoris a praesentium laborum tuorum certamen cognouimus, ex quibus caelestis patriae ascensum humiliatis mentibus atque contritis corporibus uobis futurorum gaudiorum largienda sunt munera. Nam cum sit nullae omnino comparationi coaequandum quod a creatore nostro pro bonis seruitiis reconpensatur dum breui atque paruo temporis spatio finiuntur labores quos pro dilectione ipsius sustinemus consideratione refrigerii nos oportet libenti animo tollerare praesentis uitae angustias. Sed quantum nobis laborum uestrorum operatio magnam gaudii ubertatem
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s astra petit. lȩti nil uira nocebunt. ui uitȩ Scantdo
alteriꝰ mors magis ipsa uia ẽ. Pontificis sũmi hoc elaudnit ̃
bra sepulc. Qui intnum̾is sẽꝑ uiuit ubiq bonis Esurẽ asꝰ
suꝑauit. frigora ueste. Itq aĩas monitis ter̃ ab hoste sacs. In¬
plebatq actu qͥcquid sermone docebat. Eset ut exẽplũns
tare tumphiꝰ. N am m̃cedẽ oꝑum iã sine fine tenes cq̃p¬

Expanded text:
s astra petit, leti nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis ipsa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivit ubique bonis. Esuriem superavit, frigora veste Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu quicquid sermone docebat Esset ut exemplum mistica aetare triumphis, Nam mercedem operum iam sine fine tenes
Abbreviated transcription (Latin):
uel sicut p̃fati sumus pueros qui i om̃ipo¬
tentis dei seruitio ꝓficiant. Sed quia pagani
sunt qui illic inueniri possunt: uolo ut cũ
eis pres biter transmittat᷑. ne quid egritu¬
dinis continguat in uia: ut quos moritu¬
ios conspererit. debeat baptizare: xluii.
ardimȩ quoq rusticos mitissimus rector.
gregorius in errore uetustatis ad eo ꝑma¬
nere condoluit: ut ianuariũ caralitanũ ep̃m
ꝓ negligentiis increpando. inter cȩtera scri-¬
bat. Accidit aliud ualde lugendum: quia
ipsos rusticos quos habet eccłia: nunc usq
in infidelitate remanere negligentia frat̃nita¬
tis ur̃ȩ ꝑmisit. Et quid uos admoneo ut ad
uos ꝑ om̃ia in eoꝵ conu̾sione uigilare. Nã si
cuuislibet epĩ in sardinia insula paganum
rusticum inuenire potuero: in eodem episco¬
po fortiter uindicabo. Iam uero si rusticus
tantȩ fuerit ꝑfidiȩ ac obstinationis inuentus.
ut ad dm̃ uenire minime consentiat: tanto

Expanded text:
vel, sicut praefati sumus, pueros qui in omnipovel, sicut praefati sumus, pueros qui in omnipotentis Dei servitio proficiant. Sed quia pagani sunt, qui illic inveniri possunt, volo ut cum eis presbyter transmittatur, ne quid aegritudinis contingat in via, ut quos morituros conspexerit debeat baptizare. » 47. 62 Sardiniae quoque rusticos mitissimus rector Gregorius in errore vetustatis adeo permanere condoluit, ut Januarium Caralitanum episcopum pro negligentiis increpando, inter caetera scribat: « Accidit aliud valde lugendum, quia ipsos rusticos, quos habet Ecclesia nunc usque in infidelitate remanere negligentia fraternitatis vestrae permisit. Et quid vos admoneo ut advos per omnia in eorum conversionem vigilare. Nam si cujuslibet episcopi in Sardirusticum invenire potuero, in eodem episcopo fortiter vindicabo. Jam vero si rusticus tantae fuerit perfidiae et obstinationis inventus, ut ad Dominum venire minime consentiat, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
nus orationem dixit suꝑ sepulchrum: in ea
hora absolutus est. ab ex commnunicatione:
& liberata ẽ a damnatione anima eiuis:
situr gregorius non solum saxones rlui.
in ꝓpriis sedib cominanentes xp̃o domino
decdicauit: uerum etiam pueros eoꝵ ꝑ exteraᷤᷤ
regiones diffusos. suis preciis comparans an¬
nualiter: ad cognitionẽ fidei deducebat. Un¬
de candidum pres biterũ cõmonet dicens.
Egens auxiliante domino deo nr̃o ihu xp̃o
ad patrimoniũ quod est in galliis guber-¬
nandum: uolumus ut dilectio tua ex solidis
quos acceꝑit uestimenta pauperũ uł pue¬
ros anglos qui sunt ab annis decem & septẽ
uel decem & octo. ut inmonasteriis dati deo
ꝓficiant cõparet: quatinus solidi galliarũ
qui in terra nr̃a expendi non possunt. apd̃
locum ꝓprium utiliter expendantur. Si
quid uero de peccuniis redituum que dicũ¬
tur ablatȩ recipere potueris: ex his quoq
uestimenta pauperũ comparare te uolumus.

Expanded text:
nus orationem dixit super sepulcrum, in ea nus orationem dixit super sepulcrum, in ea hora absolutus est ab excommunicatione, et liberata est a dominatione anima ejus. 46. Igitur Gregorius non solum Saxones in propriis sedibus commanentes Christo Domino dedicavit, verum etiam pueros eorum per exteras regiones diffusos, suis pretiis comparans annualiter, ad cognitionem fidei deducebat. Unde Candidum presbyterum commonet, dicens: « Pergens, auxiliante Domino Deo nostro Jesu Christo, ad patrimonium quod est in Galliis gubernandum, volumus ut dilectio tua ex solidis quos acceperit vestimenta pauperum, vel pueros Anglos, qui sunt ab annis decem et septem, vel decem et octo, ut in monasteriis dati Deo proficiant, comparet, quatenus solidi Galliarum, qui in terra nostra expendi non possunt, apud locum proprium utiliter expendantur. Si quid vero de pecuniis redituum, quae dicuntur ablatae, recipere potueris, ex his quoque vestimenta pauperum comparare te volumus;
Abbreviated transcription (Latin):
munone: tanquã eum qui soluerat regulã
monasterii. Igitur post modicũ temporis
moritur frater segregatus. nesciente papa.
Post duos ergo aut tres dies ꝑgens abbas nũ¬
ciauit ei: quia frater requieuit. In hoc itaq
non mediocriter tristatus est: quia antequã
exiret de hac uita non soluit eum ab excom¬
municationis epit mio. Et scribens orationẽ
in pictatio: dedit uni diaconoꝵ suorum: iub¬¬
bens ei ire. & super frẽm legi eam. Erat aut̃
oratio soluens ab excomunicatione defunctũ.
Uadit ergo diacomis sicut p̃ceptum ei fuerat
super tumulũ frĩs: legit pictatium habens
orationem. Et ipsa nocte uidit abbas frẽm
illum defunctum. & dicit ei. Non es mortu¬
us frater : Ille respondit. Etiam. Et iterũ.
interrogabat eum abbas. Ubi eras usq hodie:
Respondit frater. Uere domine incustodia:
ce usq heri non sum absolutus. Notum itaq
factum est omnibus: quia in hora qua diaco¬

Expanded text:
munione, tanquam eum qui solverat regulam munione, tanquam eum qui solverat regulam monasterii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc itaque non mediocriter tristatus est, quia antequam exiret de hac vita, non solvit eum ab excommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diaconorum suorum, jubens ei ire, et super fratrem legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris legit pyctatium, habens orationem. Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interrogavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Respondit frater? Vere, domine, in custodia, et usque heri non sum absolutus. Notum itaque factum est omnibus quia in hora qua diaco