comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pouaeni tc qftio fuit. quẽ ad modũ suscipiendi eẽnt hereticir uueton¬
nullos fr̃s hereticã ꝑniciẽ uehem̃t᷑ merito detestantes ipsa noudi ane bo¬
bauit: ut credent etiã hoc in eis ẽẽ imꝓhandũ qđ malo suo tenebans ho¬
nũ łgo uit̃ ut qđ de hac re sentio breuit̾ dicã. rebuptirare hereticos pł
ali fecisse dicuntur tẽ fuit humani erroris. Rebaptitare ait̃ fitouoli¬
c̃os cq̃ adhuc isti facurit. semꝑ ẽ. diabolicȩ p̃suptionis.si uolo tͥr soluati
i te qͣstionẽ qͣnddoqͥdẽ cũ romanȩ ȩccłiȩ ꝑordinẽ cõmemoraret ep̃os uit
uł ut feret decernentes. excomunicandos ẽẽ censeret. Sic̃ alioꝵi ep̃oꝵ
pace pmansit. Quid hinc dicturi ĩ ingenia sua quatitũ possure alus
utrũ ualeant responde c̃ sident. Ecce duo erant unbtp̃r. ut de alais
taceã qͥ diũsa sentiebant. Puo erant emi nentissi marũ ecelurũ u noide¬
ne scibicet et cart haginensis ep̃i. Stephanꝰ et esprianꝰ. ambo in unitate

Expanded text:
o fuit, quemadmodum suscipiendi essent haeretici, quae nonnullos fratres haereticam perniciem uehementer merito detestantes ipsa nouitate turbauit, ut crederent etiam hoc in eis esse inprobandum, quod malo suo tenebant bonum. ego autem ut quod de hac re sentio breuiter dicam: rebaptizare haereticos, quod illi fecisse dicuntur, tunc fuit humani erroris, rebaptizare autem catholicos, quod adhuc isti faciunt, semper est diabolicae praesumptionis. Sed uolo mihi soluat iste quaestionem, quandoquidem, cum Romanae ecclesiae per ordinem commemoraret episcopos, inter uel ut fieret decernentes excommunicandos esse censeret, sicut et aliorum epace permansit.quid hinc dicturi sunt? excutiant ingenia sua quantum possunt, et utrum ualeant respondere considerent. ecce duo erant uno tempore, ut de aliis taceam, qui diuersa sentiebant, duo erant eminentissimarum ecclesiarum, Romanae scilicet et Carthaginiensis, episcopi Stephanus et Cyprianus, ambo in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
tos ꝑ hanc enĩ absurdã in sanãq opinionẽ. ipsi faciunt ut eis quoꝵdam
suoꝵ peccata õib inputent᷑. Qđ si iustũ arbitrant᷑. rei. Som̃s cuilibei
ap̃ se in unohõe inuento manifestissimi criminis. Si aut̃ h nẽ inuittũ
sermone de unico magis baptismo qͣstio.ẽ. ut unde cepta & dr̃a disputa-¬
tio ẽcludat᷑. sic̃ in ipsa unitate areȩ dñicȩ. nec ꝓpt̃ bonos laudandi S
ritas resurrectionis mortuoꝵ. et ingentiliũ inqͥtate det inetꝰ ueritas
uniꝰ dĩ qͥ c̃ddidit mundũ. et in eoꝵ iniqͥtate qͥ cũ xp̃o ꝗe ñ colliguit
spargunt detinet᷑ ueritas. qr in eiꝰ nomine pellunt sp̃m untiundiuo
et in tẽploꝵ sacrilegoꝵ iniqͥtate inuenta.ẽ. ueritas qua colebant igno¬
tũ dm̃. et indemonũ iniqͥtate inuenta ẽ ueritas qͣ confessi sͦ. xp̃m: sic
et in hereticoꝵ iniqͥtate inuenta ueritas ñ neganda .ẽ. qua detinetur

Expanded text:
tos: per hanc enim absurdam insanamque opinionem ipsi faciunt, ut eis quorumdam tos: per hanc enim absurdam insanamque opinionem ipsi faciunt, ut eis quorumdam suorum peccata omnibus imputentur. Quod si justum arbitrantur, rei sunt omnes cujuslibet apud se in uno homine inuenti manifestissimi criminis. si autem hoc, sicut inioniam in hoc sermone de unico magis baptismo quaestio est, ut unde coepta est nostra disputatio concludatur: sicut in ipsa unitate areae dominicae nec propter bonos laudandi sunt ritas resurrectionis mortuorum et in gentilium iniquitate detinetur ueritas unius dei, qui condidit mundum, et in eorum iniquitate, qui cum Cspargunt, detinetur veritas qua in ejus nomine pellunt spiritum immundum; et in templorum sacrilegorum iniquitate inventa est veritas, qua colebant ignotum deum, et in daemonum iniquitate inuenta est ueritas, qua confessi sunt Christum: sic et in haereticorum iniquitate inuenta ueritas non neganda est, qua detinetur
Abbreviated transcription (Latin):
idõ r̃ditores ⁊̃ om̃s in parte donati. qr in ea isti fuer̃. nec idõ ẽ intiocen
pirs donati. si ifti unnocentes atradicionis miqͥtate monstrent᷑. Qelius
eni audiutimꝰ scãm scripturã. qͣm uł ciuꝗͣ calũniat᷑ de peceatis alienis. uł
qͥsq̃ ꝓpͥũ onis portabit. łt qͥ manducat et bibit indigne. naltem s eibi
uidicisi manducat et bibit. Et sinunt᷑ ut᷑q crescere usq ad messem. necũ
ante tẽpꝰ collagunt᷑ ⁊i zania. eradicet᷑ simul et triticũ. E cõmixti optinis
pascius edi agniq pascunt᷑. donec a pastore qͥ errare ñ potest segregent᷑.
Et exom̃i genere pisciũ retia cõplent᷑ unitatis. donec adiudicũ lito¬
ris ꝑducatur.: nͥ qđ isti sua ꝑu̾sa falsaq sententia sibi piudicant equi
ꝓpt᷑ aliena peccata uiste se dicunt ab orbis xp̃iani cõmunione secara

Expanded text:
ideo traditores sunt omnes in parte Donati, quia in ea isti fuerunt; nec ideo est innocens ideo traditores sunt omnes in parte Donati, quia in ea isti fuerunt; nec ideo est innocens pars Donati, si isti innocentes a traditionis iniquitate monstrentur. Melius enim audimus sanctam Scripturam, quam vel cuiquam calumniamur de peccatis alienis, vel que proprium onus portabit et qui manducat et bibit it indigne, non alteri, sed sibi iudicium manducat et bibit, et sinuntur utraque crescere usque ad messem, ne, cum ante tempus colliguntur zizania, eradicetur simul et triticum, et commixti optimis pascuis haedi agnique pascuntur, donec a pastore qui errare non potest segregentur, et ex omni genere piscium retia complentur unitatis, donec ad iudicium litoris perducantur, nisi quod isti sua peruersa falsaque sententia sibi praeiudicant, qui propter aliena pecc
Abbreviated transcription (Latin):
S. Su mali fuer̃ in areȩ catholicȩ tritura tãꝗͣ stipulȩ cõminutis. lntra
istã ar eã boni et mali eẽ possunt. extͣ eã boni eẽ ñ possunt. Quisquis
ab hac unitate uento suꝑbiȩ tãꝗͣ sola palea separat᷑. areȩ dñicȩ ꝓpter
cõmixtã paleã qͥd calũniatur: Nos qͦq dicimꝰ nec tantũ dicim. nec¬
tantũ dicuti. uerũ etiã litterarũ monim̃tis ȩccłiasticis et publicis cõ¬
ꝓbamꝰ. scdm tigisitanũ. cuiꝰ c̃gregato c̃cilio cecilianũ dicunt ẽẽ dãna¬
tũefessis traditorib ne scisma fieret pacẽ dedisse. cũ eidẽ ipsi apur¬
purio liniatensi crim̃ t̃dicionis fuisset obiectũ: dicimꝰ uictorẽ rusiccadi¬
ensem.¬
donatũ calam̃sem. donatũ masculitanũ. marinũ ab aquis tibilitanis.
siuanũ coriense fuisse tͣ altores. eosdẽq qͣsi tͣ ditoꝵ seuerissuros dãnato
riao ꝓbam et eccłiasticis et municipalib et iudicialib gestis do pec

Expanded text:
tura tamquam stipulae comminuti sunt. intra istam aream et boni et mali esse possunt, extra eam boni esse non possunt. quisquis ab hac unitate uento superbiae tamquam sola palea separatur, areae dominicae propter commixtam paleam quid calumniatur? Nos quoque dicimus nec tantum dicimus, uerum etiam litterarum monumentis ecclesiasticis et publicis comprobamus Secundum Tigisitanum, cuius congregato concilio Caecilianum dicunt esse damnatum, confessis traditoribus, ne schisma fieret, pacem dedisse, cum et eidem ipsi a Purpurio Liniatensi crimen traditionis fuisset obiectum, dicimus Uictorem Rusiccadiensem,Donatum Calamensem, Donatum Masculitanum, Marinum ab Aquis Tibilitanis, Siluanum Cirtensem fuisse traditores eosdemque quasi traditorum seuerissimos damnatores. Hoc probamus et ecclesiasticis, et municipalibus, et judicialibus gestis. Sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
Q uidai an copulerit: Sicetiã mart pre gloriosissundorcpriano s ap̃
herecieosut sosmaticos datũ xp̃i baptisiũ nolebant aguoscer selũ eol
ntui de tef fais. quos a cat holica unitate quã multũ clilexꝰ sepaettos
dolebut etanta eiꝰ merita usq ad triũ phũ martyru c̃secuta snitt etruc
riatis qua excellebat luce illa obũbratio fugaret᷑ et ut saer mntũ fruc¬
tuosũ feret fructuosuis.: si qͥd habebat᷑ purgandũ hulla re alia certe
pissionis falce ultima tolleretur. Iec nos qͥabaptis md uerttate e aũo sur
hereidcoꝵ iniqtate agnoscimꝰ potiꝰ qͣ negamꝰ idõ meliores eipriamo suũ
pit multitudine peccatoꝵ. Sic nãq abulantib in ȩccłiȩ ueritite inquẽ

Expanded text:
udaizare compulerit. Sic et in martyre gloriosissimo Cypriano: si apud haereticos vel schismaticos datum Christi Baptismum nolebat agnoscere, dum eos nimium detestaretur, quos a catholica unitate, quam multum dilexit, separatos dolebat; tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii consecuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce, illa obumbratio fugaretur, et ut sarmentum fructuosum fieret fructuosius, si quid habebat purgandum, si nulla re alia, certe passionis falce ultima tolleretur. Nec nos quia Baptismi veritatem etiam in haereticorum iniquitate agnoscimus potius quam negamus, ideo meliores Cypriano sumus: erit multitudinem peccatorum. Sic namque ambulantibus in Ecclesiae veritat
Abbreviated transcription (Latin):
cos ducem amonuit  inde qđ seqͥtur exultans diede. Solui brelitĩ qiues-¬
tionẽ. Uere soluit eã: s ꝓ nob̾ qͣndoqͥdẽ dicen
dicendo in in-¬
cts ñee dissimiles causas. baptitare. demonia pellere. cȩterus q nor
dis similes fecisse uirtutes. qͥb dicentib in nomine tuo ista fecimꝰ. ddetur̃
ẽt̃ qa maptirant baptismo iħu xp̃i. etiam qͥ separati s̃ ab ȩccłiauquã uerĩ
qͣ in ilo facta fuerat negaretur. s ei qd̃ deerat addet᷑. Ita qͥs qͥs extͣ ȩccłiuã
suerit ab hereticis uł ẜismaticis tam̃ xp̃i luptisinate c̃secratꝰ. cũ ad eccłiam

Expanded text:
 et exultans dicit: solui breuiter quaestionem, uere soluit eam sed pro nobis, quandoquidem dicendo in indignis non esse dissimiles causas baptizare, daemonia pellere ceterasque non dissimiles fecisse uirtutes, quibus dicentibus \'in nomine tuo ista fecimus\' dicturesse, quod baptizant baptismo Iesu Christi etiam qui separati sunt ab ecclesia, quam uerum  virtus quae in illo facta fuerat negaretur, sed ei quod deerat adderetur: ita quisquis extra Ecclesiam fuerit ab haereticis vel schismaticis, tamen Christi Baptismate consecratus, cum ad Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
opposuit. oppositũq ñ soluit. Ait enĩ. Dic̃ forsitan aliquis. S hi quos
paulus iterũ baptirauit. baptismo ioħis abluti fuer̃. ñ baptismo iħu xp̃i
Unde rebaptirare dico ñ oport̾e quos constat ẽẽ atraditorib tam in xp̃i
nomine baptitatos. Hoc sibi cũ ipse ꝓposuisset. attende quẽ ad modum
frustra responde conatꝰ sit. Huic inqͥt rei dñs iħs xp̃s respondit his ũbis.

Expanded text:
obposuit obpositumque non soluit. ait enim: dicit forsitan aliquis: sed . hi, quos obposuit obpositumque non soluit. ait enim: dicit forsitan aliquis: sed . hi, quos Paulus iterum baptizauit, baptismo Iohannis abluti fuerunt, non baptismo Iesu Christi. unde rebaptizari dico non oportere quos constat esse a traditoribus, tamen in Christi no-mirte baptixatos>. hoc cum ipse sibi proposuisset, adtende quemadmodum frustra respondere conatus sit: huic, inquit, rei dominus Christus respondit his uerbis:
Abbreviated transcription (Latin):
maticũ ioħem fuisse. Hoc si nefas .ẽ. dic̃e ꝓfecto illis hõib qđ deerat datũ
.ẽ. ñ qđ inerat ĩꝓbatũ. Siue m̃titi fuerint se hab̾e baptis mũ ioħis. sic̃ ñnulli
arbitrant᷑ siue qr baptismus ioħis ñ erat baptismꝰ xp̃i s tam̃ militans
xp̃o. sic̃ legis uetera sacram̃ta p̃cursorio qͦdã et p̾figuratorio fungebant᷑
officio. Si post ioħem amicũ sponsi baptiratũ ẽ. inqͥunt. qͣntomagis post
herȩticũ baptitandũ. ẽ: Potest alius uelut iusta simulit indignatione cõ-¬
motꝰ dic̃e. Si pꝰ iohem baptiatũ ẽ. qͥ uinũ penitꝰ ñ bibebat. quanto pꝰ ebrio¬
sũ iustiꝰ baptitandũ ẽ: Hoc gͦ ifti faciant si possunt. baptirent pꝰ ebriosos
suos. si pꝰ ioħem sobriũ apłi baptitar̃. Ouid hinc. respondent. nͥ ꝓpt̾ea se post
uł xp̃i baptismũ ñdũ habebant. Hoc qͥdẽ etiã ipse sibi cui respondemus

Expanded text:
maticum Joannem fuisse. Hoc si nefas est dicere; profecto illis hominibus quod deerat datum maticum Joannem fuisse. Hoc si nefas est dicere; profecto illis hominibus quod deerat datum est, non quod inerat improbatum: sive mentiti fuerint se habere baptismum Joannis, sicut nonnulli arbitrantur, siue quia baptismus Iohannis non erat baptismus Christi, sed tamen militans Christo, sicut legis uetera sacramenta praecursorio quodam et praefiguratorio fungebantur officio. sed: si post Iohannem amicum sponsi baptizatum est, inquiunt, quanto magis post haereticum baptizandum est! potest alius uelut iusta similiter indignatione commotus dicere: si post Iohannem baptizatum est, qui uinum penitus non bibebat, quanto post ebriosum iustius baptizandum est! hoc ergo isti faciant, si possunt; baptizent post ebriosos suos, si post Iohannem sobrium apostoli baptizarunt\'. quid hinc respondent, nisi propterea se post uel Christi baptismum nondum habebant. Hoc quidem etiam ipse sibi cui respondemus
Abbreviated transcription (Latin):
pło ualeat responde dicenti. Quẽ uos ignorantes colitis. hunc ego ad nun¬
tio uob̃. Quã obrẽ sic̃ nichil eis ꝓcłat ad salutẽ. qͥ uerũ dm̃ ignorantes
eũ tam̃ colebant. ĩmo et oberat ad ꝑniciẽ. qđ falsos deos simul colentes.
e idẽ uero dõ sacrilegã inuiriã faciebant. sic nichil ꝓdest hereticis ad salu-¬
tẽ qđ extͣ ęccłiã uerũ baptisiũ ꝑ ignorantiã et tradunt et tenent. ĩmo
et obest ad dãnationẽ qđ in sacrilega iniqͥtate erroris humani etiã diui-¬
ni sacram̃ti ñ ꝑ qͣm mundent᷑. s ꝑ qͣm seueriꝰ uidicent᷑. detinent uerita¬¬
tẽ. Et sic̃ apłs quando illos sacrilegos corrigebat. dm̃ tam̃ uerũ qͥ extra
siã ab eis ignorantib colebat᷑ agnoscebat potiꝰ ꝗͣ negabat. sic
tismate baptizatos. baptirari iussit in xp̃o. Quisqͥs isto exẽplofhismati¬
cos et hereticos baptirandos putat. audeat dic̃e si potest hereticũ uł scis-¬

Expanded text:
ego annuntio uobis. Quamobrem sicut nihil eis proderat ad salutem, qui uerum deum ignorantes eum tamen colebant, immo et oberat ad perniciem, quod falsos deos simul colentes eidem uero deo sacrilegam iniuriam faciebant, sic nihil prodest haereticis ad salutem, quod extra ecclesiam uerum baptismum per ignorantiam et tradunt et tenent, immo et obest ad damnationem, quod in sacrilega iniquitate erroris humani etiam diuini sacramenti non per quam mundentur, sed per quam seuerius iudicentur detinent ueritatem. et sicut apostolus, quando illos sacrilegos corrigebat, deum tamen uerum, qui extra ecclesiam ab eis ignorantibus colebatur, agnoscebat potius tismate baptizatos, baptizari jussit in Christo . Quisquis hoc exemplo schismaticos et haereticos baptizandos putat, audeat dicere, si potest, haereticum vel schis
Abbreviated transcription (Latin):
Aops frustra calũniant᷑ ȩccłiȩ catholicȩ. qͥcũq ab eiꝰ uittate nefariosce¬
erẽ separant᷑. Ut enĩ ũbis apłi magis utar. reuelat᷑ iradĩ de cȩlosupose
nẽ ipietatẽ et iniisticiã hominũ qͥueritatẽ in iniqͥtate decinent uipesa¬
crisege se parationis. Ecclia uͦ catholica q̃ sic̃ de illa p̃dictũ.aẽ. ꝑoms g̃s copio¬
sa secamditate diffundit᷑: nulliꝰ sic em̃dat iniqͥtatẽ. ut in eo ñ ipsuis s. apis
dñ deftruat ueritatẽ. Quid gͦ iste qͣsi licent̃ ac fident exclamat. bapti¬
tuui ecurꝰ quẽ tu sacrilegus inqͥnasti. bapticaui inꝙͣ. feciqł fec̃ apłi¬
ligi audeit d dic̃e qđ eos ioħs sacrilegꝰ inqͥnarit. Qđ si n audet dice qũa
aetis simũ nefas ẽ. desinat tandẽ de re multũ dissimili falsȩ siilitudinis
ne bulas exettare. Nã illud qđ adiungit de ep̃o cartaginensi agrippino.

Expanded text:
ac per hoc frustra calumniantur ecclesiae catholicae, quicumque ab eius unitate nefario scelac per hoc frustra calumniantur ecclesiae catholicae, quicumque ab eius unitate nefario scelere separantur. ut enim uerbis apostoli magis utar, reuelatur ira dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum qui ueritatem in iniquitate detinents copiosa fecunditate diffunditur, nullius sic emendat iniquitatem, ut in eo non ipsius, sed sui domini destruat ueritatem. quid ergo iste quasi licenter ac fidenter exclamat: baptixaui securus quem tu sacrilegus inqligi, audeat ergo dicere quod eos Joannes sacrilegus inquinaverit. Quod si non audet dicere, quoniam apertissimum nefas est, desinat tandem de re multum dissimili falsae similitudinis nebulas excitare. Nam illud quod adiungit de episcopo Carthaginiensi Agrippino,
Abbreviated transcription (Latin):
leitẽ popsĩas. peuangłi. ꝑ psalmos ꝑ apsos. tã multa testimonia phibet
calũ mosis et maledicis criminationib insectant᷑ nec eũ ipsor ꝓ rorẽ
suscipioni qdł baptismũ xp̃i etiã ap̃ hereticos regula eccłiastica custo¬
litũ nolunt agnoscere. audent destruere. ñ cdubitant it̃are. Quiretiã¬
letestabilia mala neqͣ  suscipimꝰ. qͣndo qͥdẽ nͥ eis correcus ad nosteru¬
sire ñ possunt. Nec illudsine distinctione p̃terim ut humisiorẽ asant
poenttertiã qͥ iã fideles ȩccliã catholicã deseruer̃. ꝗͣ qui in lla ũdũ fuer̃
Nes edd elericatũ admittunt᷑ siue ab hereticis rebapticati sint. siue pues
suscepde ad illos redierint. siue ap̃ illos clerici uł laici fueriit. Etq h ec
nr̃oꝵ neglegent agunt et os forte clericos in catholica faciunt uł ee ꝑ
nutiepent. quis a diligentiorib fr̃no uire culpent᷑. tam̃ nec ipsi eis detica¬
tũi deferendũ putant. nͥ qͦs ab illis malis uł nouer᷑ em̃datos eẽ uł credunt

Expanded text:
etas per euangelium per psalmos per apostolos tam multa testimonia perhibet, calumniosis et maledicis criminationibus insectantur, nec eum ipsum errorem suscipimus, quo baptismum Christi etiam apud haereticos regula ecclesiastica custoditum nolunt agnoscere, audent destruere, non dubitant iterare; quin etiadetestabilia mala nequaquam suscipimus, quandoquidem nisi eis correctis ad nos transire non possunt. Nec illud sine distinctione praeterimus, ut humiliorem agant paenitentiam, qui iam fideles ecclesiam catholicam deseruerunt, quam qui in illa nondum fuerunt, nec ad clericatum admittantur, siue ab haereticis rebaptizati sint siue prius suscepti ad illos redierint siue apud illos clerici sine laici fuerint. et qui haec nostrorum neglegenter agunt et eos forte clericos in catholica faciunt uel esse permittunt, quamuis a diligentioribus fraterno iure culpentur, tamen nec ipsi eis clericatum deferendum putant, nisi quos ab illis malis uel nouerunt emendatos esse uel credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
exeplo S nos reppientes apłos inqͥb libet errantib ułqualibet umpietaee
sacrilegis si qͥd ueri cognouer c̃firmassȩ potiꝰ quã negasse. hoctunũ aiitiee
fore ee impietate saluo qđ in eis uerũ inuentũ. ẽ emenclasse uce elamaisse.¬
Hanc reguiam etiã in baptismi ueritate sectam. ut ap̃ ds eã in uenerimos
tta retentã atq seruatã. sic̃ in eccłia catholica retinetur ataꝵ. setuaũ. mano
eã negam̃ neq destruamꝰ. s ea manente. qđ uiciosũ. qđ pͣuũ. qđ falsũ inuno¬
qan suerit. euremꝰ. corrigamꝰ eĩ demꝰ. Aut si ñ possumꝰ. detesta tum¬

Expanded text:
exemplo. sed nos repperientes apostolos in quibuslibet errantibus uel qualibet impietate sacrilegis, si quid ueri cognouerunt, confirmasse potius quam negasse, hominum autem errorem et impietatem saluo, quod in eis uerum inuentum est, emendasse hanc regulam etiam in Baptismi veritate sectamur, ut apud quos eam invenerimus ita retentam atque servatam, sicut in Ecclesia catholica retinetur atque servatur, non eam negemus, neque destruamus; sed ea manente quod vitiosum, quod pravum, quod falsum in unoquoque fuerit, curemus, corrigamus, emendemus; aut si non possum
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ habeant baptis mũ et ñ habeant uerã fidẽ. sic̃ fieri potest ut uer ũ
habxant euangłm. q ñ recte intelligendo falsi aliqͥd credunt denł̃e.¬
Hũqa ꝓpt̃ ipsam fidĩ falsitatẽ. etiã euangłm qđ uerũ ap̃ eos inuentt iqu
detestandũ aut em̃dandũ pittabimꝰ.: Pet illos corinthios arbiteor quos
inscesata dissisusse redarguit uerã fidẽ habusse meoerđ dicelauor.
ego simarrl ĩ  em̃ falsũ erat. Uerũtam̃ haptismũ habebant. excui ueros
tate u t istã corrigerent falsitatẽ. ab eo ipso audiunt. Nũqdad pulus aorob
crucisi euse. ait i nomine miuli hpticati estis. Erant illic etib̃ & anortu¬
os re surgere ñ credebant et in eoutiq ñ uerã tenebant tor babeb ant uo¬

Expanded text:
uerum habeant baptismum et non habeant ueram fidem, sicut fieri potest, ut uerum habeant euangelium, quod non recte intellegendo falsi aliquid credant de dei falsitatem etiam euangelium, quod uerum apud eos inuenitur, detestandum aut emendandum putabimus? nec illos Corinthios arbitror, quos in schismata dissiluisse redarguit, ueram fidem habuisse in eo quod dicebant: ego sum Pauli; hoc enim falsum erat. uerum tamen baptismum hatate ut istam corrigerent falsitatem, ab eo ipso audiunt, Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Erant illic etiam qui mortuos resurgere non credebant, et in eo utique non veram tenebant atque habebant fi
Abbreviated transcription (Latin):
ab ignorantis. coli. ecce inuenimꝰ eandẽ de uno do sudẽ etũi eccdtã uoti
ou qsda hoes uetũ etia demones efteri s utraq ab apłis efir maie potĩ¬

Expanded text:
ab ignorantibus coli, ecce inuenimus eandem de uno deo fidem extra ecclesiam non ab ignorantibus coli, ecce inuenimus eandem de uno deo fidem extra ecclesiam non solum quosdam homines, uerum etiam daemones confiteri, sed utraque a
Abbreviated transcription (Latin):
etegͥ a unolare ieimime debeamꝰ. Cũ enĩ in suȩ separationis iniqtate deti¬
neł haptisinine ettoatẽ uiqͥtas eoꝵ a nob culꝑatur ueritass aut baꝑtsmi
Er go ista c̃fessio petro fructuosa. demonib pnitiosa. in itrisꝙ t̃ a nfasle.¬
tismo ueritis dat᷑ arectis catholicis tãꝗͣ apetro illa confessio. ditꝰ a puer¬
sis hereticis tãꝗͣ
Ademonib. Fadẽ ipsa ẽfessio illos ad iuuat hos
condẽpnat. In utrisq tam̃ agnoscenda. apphanda. in hertiis uuntines
holanela. de ande et apli iacob cũ quosdã redargueret q suiftice e srceuunt
hõisolã sidẽi nec ei caritatis oꝑa cuingelunt. eos ex ista deitoriẽ lcebunt¬
ratione coniufeit. ne idõ se Ad dm̃ ꝑtiñe existimarent. qđ uerũ dedõ
credent. etũ si bona oꝑa adiung̾e fidĩ ñ curarent. Tu eredis inqͥt qrt
de lõ uerũ credunt et male niuunt. demonib cõparauit. ñ tamen
illud ipsũ uerũ qđ de dõ demones credunt ꝓpt̾ odiũ demonũ negando

Expanded text:
te detineant baptismi ueritatem, iniquitas eorum a nobis culpatur, ueritas autem baptismi ergo ista confessio Petro fructuosa, daemonibus perniciosa in utrisque tamen non falstismi ueritas datur a rectis catholicis tamquam a Petro illa confessio, datur a peruersis haereticis tamquam a daemonibus eadem ipsa confessio; illos adiuuat, hos condemnat, in utrisque tamen agnoscendo approbanda, in neutris negando uiolanda. unde et apostolus Iacobus cum quosdam redargueret, qui sufficere dicebant homini ueram fidem nec ei caritatis opera coniungebant, eos ex ista daemonum conparatione conuicit, ne ideo se ad deum pertinere existimarent, quod uerum de deo crederent, etiamsi bona opera adiungere fidei non curarent. tu credis, inquit, qde deo uerum credunt et maligne uiuunt, daemonibus comparauit, non tamen illud ipsum uerum, quod de deo daemones credunt, propter odium daemonum negando
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ imaginis corruptibilis hõis. et uolucrũ. et qͣdrupedũ. & serpenti¬
ũ. Calia qͥppe nouimꝰ fuisse simulacra egyptioꝵ. ubi et instituta ẽe mul.¬
tiplicior multoq ignominior idolatria ꝑhibet᷑. Nũqͥd tam̃ cognitionẽ dĩ
negauit illis fuisse acñ potiꝰ c̃firmauit dicens. cognoscentes dm̃ ñ ut
dm̃ glorificauer̃: Si gͦ istã cognitionẽ tamꝗͣ m̃datiũ repellere et destru¬
ere cõnaret᷑. qđ eã in sacrilegis inuenisset. ñne qđ absit ueritatis inimicus
existeret : Idõq id qđ ĩmutauer̃ in m̃datiũ suũ. nã et hic dix̃ĩmutauer̃¬

Expanded text:
tudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. talia quippe nouimus fuisse simulacra Aegyptiorum, ubi et instituta esse multiplicior multoque ignominiosior idolatria perhibetur. numquid tamen cognitionem dei negauit in illis fuisse ac non potius confirmauit dicens: cognoscentes deum non ut deum glorificauerunt? si ergo istam cognitionem tamquam mendacium refellere et destruere conaretur, quod eam in sacrilegis inuenisset, nonne, quod absit, ueritatis inimicus existeret? ideoque id quod immutauerunt in mendacium suum — nam et hic dixit: immutauer
Abbreviated transcription (Latin):
frarlesu baptirant ut demonia ettiunt. ue aliquas ortibtes oti nomire
diecurũ qiin ÷ ipsa unitatis retia mali pisces cũ bono usoi de itus
natant᷑. Quit eni sis aliud dicet᷑. cũ inuasa collectis bonis. illi a nali se¬
euie uer unntã m actũ malis et sceleratis qͥ in eoꝵ parte s̃ manifestis
rui recelite a me qͥ opamini iniqͥtatẽ. & tam̃ seuint uidente teuent mul¬
tos tales baptirare. multos a talib haptitari. nec in eis xp̃i iuolahit
sacranitu etiã iulli qͥb displicent scelera illoꝵ. Non solũ itao nelud ẽt¬

Expanded text:
omine dicturum, qui intra ipsa unitatis retia mali pisces cum bonis usque ad littus natant. Quid enim eis aliud dicetur, cum in vasa collectis bonis, illi mali seaudeant dicere, tam multis malis et sceleratis, qui in eorum parte sunt manifestis rum: recedite a mequi operamini iniquitatem, et tamen sciunt uident tenent multos tales baptizare, multos a talibus baptizari, nec in eis Christi uiolant sacramentum etiam illi, quibus displicent scelera illorum. non solum itaque
Abbreviated transcription (Latin):
de iudeis et schismaticis uł hereticis sub xpi ut cũq nomune errantibus
de ipsis gentilib iloloꝵ q cultorib multa utiq a nob diustate dipraiũ¬
tib nic hel ll nob demonstrat apłi. nͥ ut in ipsis quoꝙ ita qͥs qͥd praiũ¬
tilortigasilut qu forte rectũ ẽ. aꝑꝓbemꝰ. Nã utiq idolate as et qã est
gauius ñ tantũ cultores s etiã institutores simulacroꝵ redarguebia sed
ubiatt. Qui cognoscentes dm̃ ñ sic̃ dm̃ glorificauer᷑. aut gr̃as eger̃. sed

Expanded text:
de Iudaeis et schismaticis uel haereticis sub Christi utcumque nomine errantibus. de Iudaeis et schismaticis uel haereticis sub Christi utcumque nomine errantibus. De ipsis gentilibus idolorumque cultoribus multa utique a nobis diuersitate distantibus nihil aliud nobis demonstrat apest corrigamus, ut quod forte rectum est approbemus. Nam utique idololatras, et quod est gravius, non tantum cultores, sed etiam institutores simulacrorum redarguebat, ubi ait: Qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegia detestat᷑. qđ futurũ expectat iudiciũ. qđ urtãb sꝑat ẽcͥrã epađ
de carnis resurrectione ñ dubitat. laucdamͦ apꝓbamͦꝰ. agnoscino ues et sci¬
debat crecdenda sic̃ tenebat tenenda firmamꝰ. Ita etiã cũ ad nos uenit scus¬
matieꝰ ut hereticꝰ ut catholicus fiat. schisma eiꝰ et heresum dissuadendet
et qestruendo rescindimꝰ. sacram̃ta uͦ xp̃iana si ẽadẽ in ilo inuenimꝰ. et
qͥc qͥes aluici ueri tenet absit ut uolem. absit ut si semel data nouut ate¬
rem. nedũ uitia humana curamꝰ. diuina medicam̃ta. dãnesti. aurt qule¬
rendo sanare qđ uulneratũ ñ e. hõem sauciũ et ubi sane uulneti &dinde
siaie aliqͣ e adꝰ fide x p̃ianã et catholicã ꝑtinente. si deniq de ipsa etiata¬
nitatis unitate dissentientẽ hereticũ inuenio et tam̃ euanguca et ȩccdliqs¬
ticares ula tuꝑ iuttu. intellectũ hois corrigo ñ di uolo sacearitantisous

Expanded text:
ium detestatur, quod futurum expectat iudicium, quod uitam sperat aeternam, quod de carnis resurrectione non dubitat, laudamus approbamus agnoscimus, sicut credebat credenda, sicut tenebat tenenda firmamus —, ita etiam cum ad nos uenit schismaticus uel haereticus, ut catholicus fiat, schisma eius et haeresim dissuadendo et destruendo rescindimus, sacramenta uero christiana, si eadem in illo inuenimus, et quidquid aliud ueri tenet absit ut uiolemremus; ne dum vitia humana curamus, divina medicamenta damnemus; aut quaerendo sanare quod vulneratum non est hominem saucium et ubi sanus est, vulnesi de aliqua re ad fidem christianam et catholicam pertinente, si denique de ipsa etiam trinitatis unitate dissentientem haereticum inuenio et tamen euangelica et ecclesiastica regula baptizatum, intellectum hominis corrigo, non dei uiolo sacramentum. loquor
Abbreviated transcription (Latin):
cogi se dicunt ut respondeant contͣ sentientib. hȩc etiã nr̃a causa . ẽ. ut
respondeam ñ solũ contͣ sentientib. uerũ etiã c̃trariꝰ. facientib. Debet
enĩ palã redargui qđ in occulto nocet: qr et palã defendit᷑ cũ suadetur.
e in occulto noceat cũ ꝑficit᷑. Nã qͥs corã ꝓphanis quẽ quã baptirat. et tam̃
baptitari xpͣianos nullus ꝓphanꝰ ignorat. Qui audit in publico.
qđ si credit ꝑcipiat in secreto. Uideamꝰ gͦ de baptismatis iteratione
qͥd dicant qͥ uerecundant᷑ ħ in aꝑto dic̃e. qđ utinã aꝑte timerent ad

Expanded text:
cogi se dicunt, ut respondeant contra sentientibus, haec etiam nostra causa est, ut cogi se dicunt, ut respondeant contra sentientibus, haec etiam nostra causa est, ut respondeamus non solum contra sentientibus, uerum etiam contra facientibus. debet enim palam redargui quod in occulto nocet, quia et palam defenditur cum suadetur, ut in occulto noceat cum perficitur. nam quis coram profanis quemquam baptizat? et tamen baptizari christianos nullus profanus ignorat, qui audit in publico quod, si credit, percipiat in secreto. Uideamus ergo de baptismatis iteratione quid dicant, qui uerecundantur hoc in aperto dicere, quod utinam in aperto timerent
Abbreviated transcription (Latin):
Espondere diũsa sentientib et aregula ueritatis errantib
constantine fr̃ sepissime cogim᷑. etiã de his reb quas aliis at¬
q aliis sermonib frequentauimꝰ. Qđ utilit̃ existimo fieri.
et ꝓpt̾ eoꝵ ingenia tardiora qͥ putant aliud dici cũ aliqͥd
legunt alit̃ dici. et ꝓpt̾ ipsam disputationũ copiã. ut ñ so-¬
lũ ad diligentio rara ꝑueniatres. s quolibet e multis. in manꝰ etiã negle.¬
gentioris incurrat. Proinde sermonẽ de unico baptismo ab eis cõpositũ
a qͥb baptismꝰ it̃at᷑. quẽ mͥ cũ in rure simul ẽẽmꝰ. a nescio qͦ donatistarũ
prħ̃o acceptũ dedisti. atq ut ei respondẽ multũ petisti. ñ nͥ uerborum
strepitu inflatũ et calũniosis crimi asꝑatũ. uide adiuuante domino
qͣnta facilitate confitẽ. Pritna illic inuidia.ẽ qđ uentilat᷑ in publico
res secreta. Taceant gͦ qͥ hoc fieri deb̾e ñ putant. Aut si ad loquendum

Expanded text:
espondere diuersa sentientibus et a regula ueritatis errantibus, Constantine frater, saepissime cogimur etiam de his rebus, quas aliis atque aliis sermonibus frequentauimus. quod utiliter existimo fieri et propter eorum ingenia tardiora, qui putant aliud dici, cum aliquid legunt aliter dici, et propter ipsam disputationum copiam, ut non solum ad diligentes res rara perueniat, sed quodlibet ex multis in manus etiam neglegentioris incurrat. proinde sermonem de unico baptismo ab eis conpositum, a quibus baptismus iteratur, quem mihi, cum in rure simul essemus, a nescio quo Donatistarum presbytero acceptum dedisti atque ut ei responderem multum petisti, non nisi uerborum strepitu inflatum et calumniosis criminationibus asperatum uide adiuuante domino quanta facilitate confutem. Prima illic inuidia est, quod uentilatur in publico res secreta. taceant ergo, qui hoc fieri debere non putant, aut si ad loquendum
Abbreviated transcription (Latin):
ao saali in fuptisino hono. que admodũ s uidei mali unlee bona. lttab
it ilib in amn legͥ iudicaput q̃ti malitia sua malaẽn fecet qtad et imodi
ursum pupan ru iuidicabunt᷑. quẽ honũ mali tenuerꝰ Eoga quẽ a clracdp̃
uidlem cu acinos ueneret ut xp̃ianꝰ fiat. nĩ eo destrcimꝰ bona l̃ si trdlasur
sles a q eroea tñ eredendo qđ xp̃s iã uenerit. natͦ q et ausus set et tesur¬
suxeriti semdamꝰ. Faq iuifidelitate destructa.fide qua belsueadientus
asteuimꝰ. Ete qđ errat ubris ueterũ sacram̃toꝵ in herendo dis suademon
aã quuierisse tepꝰ qͦ nec auferencda ato mutanda ꝓphȩ pdixerant demons

Expanded text:
in Baptismo bono, quemadmodum sunt Judaei mali in lege bona. Itaque ut illi per ipsam legem judicabuntur, quam malitia sua malam non fecerunt: ita et isti per ipsum Baptismum judicabuntur, quem bonum mali tenuerunt. Ergo quemadmodum Judaeus, cum ad nos venerit ut Christianus fiat, non in eo destruimus bona Dei, serrat non credendo, quod Christus iam uenerit natusque et passus sit et resurrexerit, hoc emendamus eaque infidelitate destructa fidem qua haec creduntur adstruimus, item quod errat umbris ueterum sacramentorum inhaerendo dissuademus iamque uenisse tempus, quo haec auferenda atque mutanda prophetae praedixerant, demons
Abbreviated transcription (Latin):
de mortiis resurrecturis in tua iniqͥtate detines. qr xp̃m resurrexisse
ñ credis. Sic̃ idoloꝵ cultori dr̃. tene ab uno dõ uero mundũ eẽ c̃ditũ qđ
tenebas. S noli crede dõs ẽẽ ligna et lapides et ipsius mundi qͣslibet par¬
ticulas qͣs colebas. dĩ enĩ ueritatẽ qͣ credis ab ipso conditũ mundũ in tua de-¬
tines iniqͥtate. qͣ dõꝵ cultor uis ẽẽ falsoꝵ. Sic etiã heretico dr̃. qͥ sacramta
xp̃iana sic̃ in ȩccłia catholica tͣdunt᷑. nulla sua falsitate mutauit: Tene

Expanded text:
de mortuis resurrecturis in tua iniquitate detines, qua Christum resurrexisse de mortuis resurrecturis in tua iniquitate detines, qua Christum resurrexisse non credis\'; sicut idolorum cultori dicitur: \'tene ab uno deo uero mundum esse conditum quod tenebas, sed noli credere deos esse ligna et lapides.. et ipsius mundi quaslibet particulas quas colebas; dei enim ueritatem, qua credis ab ipso conditum mundum, in tua detines iniquitate, qua deorum cultor uis esse falsorum\': sic etiam haeretico dicitur, qui sacramenta christiana, sicut in ecclesia catholica traduntur, nulla s
Abbreviated transcription (Latin):
nime uiolamꝰ. ut in uno homine ex his ꝗͣuera tenet. etiã falsa em̃dentur.
nomina. ipsi tam̃ impia schismata faciebant. Hoc ipsoꝵ erat ꝓprium
detestabile uitiũ. Qđ uͦ sciebant. xp̃m ꝓ se eẽ crucifixũ. et se in eiꝰ nomine
baptiratos. ñ erroris eoꝵ s diuini ap̃ eos muñis erat. Hanc dĩ ueritatem
in iniqͥtate suoꝵ schismatũ detinebant. Hanc apꝓbans beatissimus
paulꝰ ñ ꝑ illa uitia destructa etiã istã destruit. s ꝑ hanc confirmatã illa
em̃danda c̃uinc̃. Nũqͥd paulꝰ ꝓ uob̾ inqͥt crucifixus ẽ. aut in nomine pau-¬
li baptirati estis:: Ut ꝑ uerũ dĩ qđ tenebant. de suo falso erubescerent
qđ agebant. Sic̃ gͦ dr̃ uideo. tene fidẽ resurrectionis mortuoꝵ sic̃ tenebas
s crede iã xp̃m resurrexisse amortuis qđ ñ credebas. Ueritatẽ qͥppe dĩ

Expanded text:
nime uiolamus, ut in uno homine ex his quae uera tenet etiam falsa emendentur, nime uiolamus, ut in uno homine ex his quae uera tenet etiam falsa emendentur, ed sanctorum nomina ipsi tamen impia schismata faciebant; hoc ipsorum erat proprium detestabile uitium. quod uero sciebant Christum pro se esse crucifixum et se in eius nomine baptizatos, non erroris eorum, sed diuini apud eos muneris erat; hanc dei ueritatem in iniquitate suorum schismatum detinebant. hanc adprehendens beatissimus Paulus non per illa uitia destructa etiam istam destruit, sed per hanc confirmatam illa emendanda conuincit — numquid Paulus pro uobis, inquit, crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis? —, ut per uerum dei quod tenebant de suo falso erubescerent quod agebant. sicut ergo dicitur Iudaeo: \'tene fidem resurrectionis mortuorum sicut tenebas, sed crede iam Christum resurrexisse a mortuis quod non credebas; ueritatem quippe dei
Abbreviated transcription (Latin):
rͣ. Hanc tam̃ ueritatẽ sic̃ uidemꝰ ap̃ impios et sacrilegos inuentã ñ destru¬
it s c̃firmat apłs. eiꝰq utit᷑ testimonio ad docendos eos qͥ ifta nesciebant.
Huiꝰ regulȩ apłicȩ sectator ep̃s cyprianꝰ. de uno uͦ dõ adũsꝰ multoꝵ deoꝵ
falsoꝵq cultores dispittͥasitulta ꝓfert testimonia de libris eoꝵ qͦs p̃daros
auctores habent. hoc ẽ ex illa ueritate qͣm in iniqͥtate detinent. MNulto
nũ inuentã in qͣ scriptũ ẽẽt ignoto dõ. neq ħ negando et refellendo destru
s potiꝰ c̃firmando. Hinc etiã reꝑit oportunissimũ suȩ dispiti
exordiũ dicens. Quẽ uos ignorantes colitis. hunc ego adnuntio uob̾. Hanc
itaq et nos ꝑ maiores nr̃os traditã nob̃ sequentes apłicã regulã. si quid
rectiꝰ in ꝑuersis inuenerimꝰ eoꝵ ꝑuersitate correcta. illud qđ rectũ. ẽ mi¬

Expanded text:
runt. hanc tamen ueritatem, sicut uidemus, apud impios et sacrilegos inuentam non destrurunt. hanc tamen ueritatem, sicut uidemus, apud impios et sacrilegos inuentam non destruit, sed confirmat apostolus eiusque utitur testimonio ad docendos eos, qui ista nesciebant. huius regulae apostolicae sectator episcopus Cyprianus de uno deo uero aduersus multorum deorum falsorumque cultores disputans multa profert testimonia de libris eorum, quos praeclaros auctores habent, hoc est ex illa ueritate quam in iniquitate detinent. multo aaras daemonum inuenta, in qua scriptum esset: ignoto deo, neque hoc negando et refellendo destruxerit, sed potius confirmando hinc etiam reppererit oportunissimum suae disputationis exordium dicens: quem uos ignorantes colitis, hunc ego annuntio uobis. Hanc itaque et nos per maiores nostros traditam nobis sequentes apostolicam regulam si quid recti etiam in peruersis inuenerimus, eorum peruersitate correcta illud quod rectum est mi
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ quẽ illi in m̃datiũ c̃ũter̃. tãꝗͣ dõs colentes. solẽ et lunã. et qͣcũq cęlestia
atq t̃restria. Qđ̃ gͦ ĩmutauer̃ in m̃datiũ suũ.culpat. detestat᷑. ẽuertit.
Qđ aut̃ uerũ in doctrina. qͣuis multis falsitatib ꝑmixta cͣfusaq seruarͣ.
apꝓbat. testat᷑. ad firmat. Nã et hic eundẽ locũ ita coepit ut dic̃et. Reue.¬
lat᷑ enĩ ira dĩ de cęlo suꝑ om̃em impietatẽ et iniusticiã hominũ eoꝵ qͥ uerita¬
tẽ in iniqͥtate detinent: ñ abnegans ueritatẽ ꝗͣuis in iniqͥtate detentã. Et
in actib apłoꝵ cũ de dõ uno & uero athenienses doc̃et. qđ in illo uuumꝰ.
mouemꝰ. et sumꝰ. ẽtinuo subiunxit. Sic̃ qͥdã scđm uos dixer̃. Hoc gͥ qđ in
dõ uiuimꝰ. et mouem. et sum ex illa ueritate .ẽ. qͣm et illi impii simulacro.¬
rũ cultores ininiqͥtate detinent: qͥ cognoscentes dm̃. ñ sic̃ dm̃ glorificaue¬

Expanded text:
s, quam illi in mendacium conuerterunt, tamquam deos colentes solem et lunam et quaecumque caelestia atque terrestria —: quod ergo immutauerunt in mendacium suum, culpat detestatur euertit, quod autem uerum in doctrina quamuis multis falsitatibus permixta confusaque seruarunt, approbat attestatur affirmat. nam et hic eundem locum ita coepit, ut diceret: reuelatur enim ira dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum eorum, qui ueritatem in iniquitate detinent, non abnegans ueritatem quamuis in ini- quitate detentam, et in Actibus apostolorum cum de deo uno et uero Athenienses doceret, quod in illo uiuimus, mouemur et sumus, continuo subiunxit: sicut quidam secundum uos dixerunt. hoc o uiuimus et mouemur et sumus, ex illa ueritate est, quam et illi impii simulacrorum cultores in iniquitate detinent, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificaue
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ęccłiã toto sic̃ ꝓpħatũ .ẽ. orbe crescentẽ. cui sacrilega uoce maledice-¬
bas: Dĩ enĩ ueritatẽ de unitate baptismatis. ininiqͥtatẽ detines tuȩ diui-¬
sionis. Corrige iniqͥtatẽ heretici figñti. ne ꝑdat te. et noli suꝑbire de ue¬
ritate xp̃iani sacram̃ti. q̃ ibi ẽ. ut iudicet te. Ego aut̃ absit ut sic detester
iniqͥtatẽ tuã. ut xpi abnegẽ ueritatẽ. qͣm inte inuenio ad dãnationem
tuã. Absit ut sic te corrigã. ut illud unde te destruam corrigo. Nisi
forte destruere debeo uerũ qđ inuenio in ãa hereticoꝵ. cũ apł̃s ñ destru-¬
xerit uerũ qđ inuenit in lapide paganoꝵ. Plus .ẽ. unꝰ ds̃. quã unꝰ bap¬
tismꝰ. Neq enĩ baptismꝰ ds̃.ẽ. s dõ magnũ aliqͥd. ẽ. qr sacram̃tũ ẽ. dĩ. Et

Expanded text:
icut # prophetatum est orbe crescentem, cui sacrilega uoce maledicebas; dei enim ueritatem de unitate baptismatis in iniquitate detines tuae diuisionis. corrige iniquitatem haeretici figmenti, ne perdat te, et noli superbire de ueritate christiani sacramenti, quae ibi est ut iudicet te. ego autem absit ut sic detester iniquitatem tuam, ut Christi abnegem ueritatem, quam in te inuenio ad damnationem tuam, absit ut sic te corrigam, ut illud unde te corrigo destruam, nisi forte destruere debeo aerum quod inuenio in anima haereticorum, cum apostolus non destruxerit uerum quod inuenit in lapide paganorum\'. Plus est unus deus quam unus baptismus — neque enim baptismus deus est, sed ideo magnum aliquid es
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ. s ãam tantũ. Nã et de illis dictũ ẽ. ꝓducant aquȩ repenua
aarũ uiuentiũ. et ꝓducat t̾ra aam uiuentẽ. Ut gͦ plenissime
ac p̾lanissime nou̾is eã ꝗͣ aa.ẽ. more diuinoꝵ eloqͥoꝵ etiã spm di¬
ci. appellat᷑ pecoris sp̃s. & utiq ñ habent pecora illũ spm. quẽ
tua dilectio discernens. ab ãa definiuit. Unde manifestũ.ẽ. qđ ge¬
nerali uocabulo aa̾ pecoris recte potuit sic uocari. sic̃ legit᷑ in libro
descendat ipse deorsũ in tͣra. Itẽq in diliuii uastitate scriptu. ẽ
& mortua .ẽ. oĩs caro ꝗͣ mouebat᷑ suꝑ tͣrã. uolatiliũ. pecoꝵ. et
m̃toꝵ. et ferarũ. et oĩs serpens qͥ mouet᷑ suꝑ t̾rã. et oĩs
b. gen̾ale ade nom̃ ẽẽ intelligimꝰ spm̃. cuiꝰ qͥdẽ nominis significa

Expanded text:
et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio discernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari, sicut legitur in librdescendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortua est omnis caro, quae mouebatur super terram, uolatilium, pecorum et iumentorum et ferarum; et bus generale animae nomen esse intellegimus spiritum. cuius quidem nominis significa
Abbreviated transcription (Latin):
nitereris. Hȩc aã inqͥs q̃ ex flatu dĩ habet originẽ. sine sensũ ꝓpͥo
ãa inqͥs animͤ corpꝰ. tam̃ qđ sentit. qđ sapit. qđ uiget sp̃s sit ne¬
cesse.ẽ. Itẽ paulopꝰ. Aliud erit inqͥs aa. et aliud sp̃s. sapientia et
sensu ax. His ũbis satis indicas. qͥd ẽẽ sp̃m hõis sentias. idẽ. racio¬
nale nr̃m. quo sentit atq intelligit aa. ñ sic̃ sentit᷑ corporis s¬
sib. s sic̃.ẽ. ille intimꝰ sensus. ex qͦ ẽ. appellata sententia. Hinc aut̃

Expanded text:
nitereris: « Haec anima, inquis, quae ex flatu Dei habet originem, sine sensu proprio nitereris: « Haec anima, inquis, quae ex flatu Dei habet originem, sine sensu proprio anima inquis "animet corpus, tamen quod sentit, quod sapit, quod uiget, spiritus sit necesse est". item paulo post: "aliud erit" inquis "anima, aliud spiritus; sapientia est sensus animae". his uerbis satis indicas quid esse spiritum hominis sentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque intellegit anima; non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appell
Abbreviated transcription (Latin):
uniũ sũ sem̃ iacob appellari isrł. qm̃ excepto uida etiã distincte
appellatꝰ ẽ. isrł in tribub decẽ. ꝗ̃ in samaria tc̃ fuer̃. S qͥd opꝰ. ẽ.
hic diutiꝰ ĩmorari. Tã nc̃ inde faciliꝰ oftendamꝰ attende eã qͣ aa.ẽ.¬
spm̃ dici cũ audis uł legis dño moriente qđ scriptũ.ẽ.
expediciꝰ ꝓbare qđ dico. te ipsũ testẽ citiꝰ et cõmodiꝰ adhibebo. Sic
enĩ sp̃m definisti. ut pecora appareant ñ sp̃m hab̾e s aam. In ra-¬
cionalia qͥppe idõ dicunt᷑ qđ uĩ ñ habeant intelligentiȩ atq racio
ũbis satis asseruisti qd oĩno uerissimũ.ẽ. hoem ẽẽ cõpotẽ rationis.
atq intelligentiȩ capacẽ. qđ utiq ñ s̃ animalia racionis exꝑtia.
nde et testimonio duuno eos qͥ ñ intelligunt pecorib cõparasti.
ñ utiq habentib intellectũ. qđ et alio loco scriptũ.ẽ. Nolite esse
sic̃ equus et mulꝰ. qͥb ñẽ. intellectꝰ. Quȩ cũ ita sint. attende etiã

Expanded text:
uniuersum semen Iacob appellari Israhel, quoniam excepto Iuda etiam distincte appellatus est Israhel in tribubus decem, quae in Samaria fuerunt. sed quid opus est hic diutius immorari? Iam nm dici. cum audis uel legis domino moriente quod scriptum est: et expeditius probare quod dico, te ipsum testem citius et commodius adhibebo. sic enim spiritum definisti, ut pecora appareant non spiritum habere, sed animam; inrationalia quippe ideo dicuntur, quod uim non habeant intellegentiae atque rauerbis satis asseruisti, quod omnino uerissimum est, hominem esse compotem rationis atque intellegentiae capacem, quod utique non sunt aniUnde et testimonio divino, eos qui non intelligunt, pecoribus comparasti, non utique habentibus intellectum . Quod et alio loco scriptum est, Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Quae cum ita sint, attende etiam
Abbreviated transcription (Latin):
h ꝗ̃stio nominũ uideat᷑ ẽ ẽ. ñ rerũ Cũ enĩ c̃stet ẽẽ aliqͥd in aa
qđ ꝓpͥe sp̃s nominet᷑. qͦ excepto ꝓpͥe nominat᷑ et aã. iã de rebus
ipsis nulla c̃tentio ẽ. pͣsertĩ qr illud etiã ego dico ꝓpͥe uocari spm
qđ et tu dicis idẽ. qͦ ratiotina mͣ et intelligimꝰ. qͣndo ita distinc.¬
te ista dicunt᷑. quẽ ad modũ apłs ait. et integer sp̃s ur. et aa et

Expanded text:
 cum enim constet esse aliquid in anima, quod proprie nominatur, quo excepto proprie nominatur et anima, iam de rebus ipsis nulla contentio est, praesertim quia illud etiam ego dico proprie uocari spiritum quod et tu dicis, id est quo ratiocinamur et intellegimus, quando ita distincte ista dicuntur, quemadmodum apostolus ait: et integer spiritus uester et
Abbreviated transcription (Latin):
nescimꝰ. Neq enĩ omã q̃ illo tpr̃ int̾ epsscopos gesta st̃ memoriȩ
litt̃isq mandari potuer̃. aut omã ꝗͣ mandata st̃ nouimꝰ. qͦmͦ e
nĩ potuit ista res tantis alt̾cationũ nebulis inuoluta. ad plena-¬
ru c̃cilu luculentã illustrationẽ ẽfirmationẽq ꝑduci. nͥ pͥmo
pacis. ut cũ diutiꝰ aliqͥua obscuriora q̃runt᷑. & ꝓpt̾ inueniendi
icultatẽ diu̾sas pariunt in fr̃na disceptatione sententias
ad uerũ liqͥdũ ꝑueniat᷑. uincłm ꝑmaneat unitatis. ne in parte
rioribꝰ diũsa sentiunt. uł qͦmͦ accipiant ueritatẽ. cũ contͣ id qđ
sentiebant declaratã eẽ cognoscunt. Quoꝵ duũ manifestatum

Expanded text:
nescimus. neque enim omnia, quae illo tempore inter episcopos gesta sunt, memoriae nescimus. neque enim omnia, quae illo tempore inter episcopos gesta sunt, memoriae litterisque mandari potuerunt aut omnia quae mandata sunt nouimus. quomodo enim potuit ista res tantis altercationum nebulis inuoluta ad plenarii concilii luculentam inlustrationem confirmationemque perduci, nisi primo pacis, ut, cum diutius aliqua obscuriora quaeruntur et propter inueniendi difficultatem diuersas pariunt in fraterna disceptatione sententias, donec ad uerum liquidum perueniatur, uinculum permaneat unitatis, ne in parte rioribus diuersa sentiunt, uel quomodo accipiant ueritatem, cum contra id quod sentiebant declaratam esse cognoscunt. quorum duorum manifestatum
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ suggerunt᷑ si sint uera & legitia ipsa potiꝰ nr̃a dicamus. sa¬
tis offendit facillime se correcturũ fuisse sententiã suã. si
qͥs ei demonstraret baptismũ xpi sic dari posse ab eis qͥ foras exi¬
er̃. quẽ admodũ amitti ñ potuit cũ foras exirent. Unde multa
iã dicximꝰ. Nec nos ipsi tale aliqͥd audẽmꝰ asserere. nͥ uniu̾sȩ eccłȩ
c̃cordissima auctoritate firmati. Cui & ipse sine dubio cȩdẽt.
ã illo tp̃r qͣstionis huiꝰ ueritas eliqͣta et declarata ꝑ
riũ c̃ciliũ solidaret᷑. Si enĩ petrũ laudat & p̾dicat. ab uno pꝰe¬
riore collega pacient̾ concordit᷑q correctũ. qͣnto ipse citiꝰ cum
c̃cilio ꝓuin̾ciȩ suȩ uniu̾si orbis auctoritati patefacta ueritate
cessisset:: q ꝓfecto et uni uerũ dicenti & demonstranti posset
facillime c̃sentire. tã sca aĩa.tã paccata. & fortasse factũ ẽ. s

Expanded text:
ter suggeruntur, si sint uera et legitima, ipsa potius nostra dicamus, sater suggeruntur, si sint uera et legitima, ipsa potius nostra dicamus, satis ostendit facillime se correcturum fuisse sententiam suam, si quis ei demonstraret baptismum Christi sic dari posse ab eis qui foras exierunt, quemadmodum amitti non potuit cum foras exirent, unde multa iam diximus. nec nos ipsi tale aliquid auderemus adserere nisi uniuersae ecclesiae concordissima auctoritate firmati, cui et, ipse sine dubio cederet, si iam illo tempore quaestionis huius ueritas eliquata et declarata per plenarium concilium solidaretur. si enim Petrum laudat et praedicat ab uno posteriore collega patienter concorditerque correctum, quanto ipse citius cum concilio prouinciae suae uniuersi orbis auctoritati patefacta ueritate cessisset! quin profecto et uni uerum dicenti et demonstranti posset facillime consentire tam sancta anima, tam pacata. et fortasse factum est, sed