comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to. hoc ẽ. iam egresso de terra caldeoꝵ dic̃
dñs. egredere de terra tua ce de cognatio¬
ne tua. & de domo patris tui. non ut cor¬
pus inde eiceret qđiam fecerat. secd¬
rat. sel
aninũ uellere dicit᷑ Non enimi
enim in¬
de exierat animo. si spe redeundi ce desidio te¬
nebatur. quȩ spes&e desidium deo iubente
atq adiuuante. & illo obediente fuerant ã¬
putanda. Non sane incredibiliter existima
tur. cũ postea sequtus eẽt. nachor patrem
suum. tunc abraham p̾ceptũ dm̃ imples¬
se. ut cũ saraa coniuge sua. & loch filio fris
sui exiret de carra. Harratur enim in lociꝰ
suꝑiorib quemadmodum thara cũ suis
regionem reliquerit caldeoꝵ ce uenerit
in mesopotamiam. & habitauerit maran
lacetur autẽ de uno eius filio. qui uoca¬
batur nachor. tanqͣ eũ non duxerit se¬
cum. Sed inueninꝰ postea cũ seruũ suũ
mitteret abraham ad accipiendamux¬
cepit c̃amelosdecẽ p̃uer. de camelis do¬

Expanded text:
to, hoc est, jam egresso de terra Chaldaeorum dicit to, hoc est, jam egresso de terra Chaldaeorum dicit Deus, Egredere de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui; non ut corpus inde ejiceret, quod jam fecerat, sed animum avelleret, dicitur; non enim inde exierat animo, si spe redeundi et desiderio tenebatur, quae spes et desiderium, Deo jubente ac juvante, et illo obediente, fuerat amputandum. Non sane incredibiliter extur, cum postea secutus esset Nachor patrem suum, tum Abraham praeceptum Domini implesse ut cum Sara conjuge sua, et Loth filio fratris sui exiret de Charra. Narratur enim in locis superioribus quemadmodum Thara cum suis regionem reliquerit Chaldaeorum, et venerit in Mesopotamiam et habitaverit Maran. Tacetur autem de uno ejus filio, qui vocatur Nachor, tanquam eum non duxerit secum. Sed invenimus postea, cum servum suum mitteret Abraham ad accipiendam uxcepit puer decem camelos de camelis do
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad totum illud tempꝰ ꝑtinet qđ ait. tc̃
id. ẽ. ex qͦ egressus. ẽ. a caldeis. & habitauit
in charra. Item qđ sequitur. & inde postꝙͣ.
mortuus est pater eius. collocauit eũ in t̾¬
rahac in quauos nunc habitatis &e patres
ur̃ĩ. non ait postꝙͣ mortuus ẽ. pater eius.
erut de charra: sed inde hic cũ eũ colloca¬
uit postꝙͣ mortuus est pater eiꝰ. Intelligen¬
dum. ẽ. igitur loqutũ deum fuisse ad abra¬
ham cũ. eẽt in mesopotamia priusꝙͣ. ha¬
bitaret in carra. sed eũ in carran ꝑuenis¬
se cũ patre. retento apd se p̃cepto cdi. & in¬
de erisse septuagesimo quinto anno. pa¬
tris autẽ sui centesimo quadragesimo &
quinto anno. Collocationem uero eiꝰ in t̾¬
ra canaam non ꝓfectionem de carra post
mortem patͥs eiꝰ factam. ẽẽ. dicit: qr iam
mortuus fuerat patereiꝰ. quando emit t̾¬
ram cuiꝰ iam suȩ rei cȩpit. ẽẽ. possessor.
Qd autẽ iam in mesopotamia constitu¬

Expanded text:
sed ad totum illud tempus pertinet quod ait: Tunc, sed ad totum illud tempus pertinet quod ait: Tunc, id est, ex quo egressus est a Chaldaeis, et habitavit in Charra. Item quod sequitur: Et inde postquam mortuus est pater ejus, collocavit illum in terra hac in qua nunc vos habitatis et patres vestri, non ait: Postquam mortuus est pater ejus, exiit de Charra, sed, Inde hic eum collocavit, postquam mortuus est pater ejus. Intelligendum est igitur locutum Dominum fuisse ad Abraham cum esset in Mesopotamia, priusquam habitaret in Charra, sed cum in Charram pervenisse cum patre, retento apud se praecepto Domini, et inde exisse septuagesimo quinto anno, patris autem quinto anno. Collocationem vero ejus in terra Chanaan, non profectionem de Carra, post mortem patris ejus factam esse dicit, quia jam mortuus erat pater ejus, quando emit terram, cujus sibi jam suae coepit rei esse possessor. Quod autem jam in Mesopotamia constitu
Abbreviated transcription (Latin):
od uero cõmemorata morte tha¬
re pat̾s abraham deinde legitur.
ce dixit dñs ad abraam. exi de terra tua
aede cognatione tua. ce de domo patͥs
tui a ce cetera. Hinc beatus stephanus¬
II actib apłoꝵ cũ ista narraret int̾
cete: ra sic ait. Deus głȩ apparuit patri
nr̃o abrahȩ cũ esset in mesopotamia.
priusquam habitaret in carra. & ait
ad illumł gredere de terra tua & decog¬
natione tuã. & de domo patͥs tui. Secũ¬
dum hec uerba stephani. non post
mortẽ patͥs eius locutus ẽ. deus abrahȩ.
qui utiq in carra mortuus ẽ. ubicũil¬
lo &e ipse filius habitauit. sed priusquã
habitaret in eadem ciuitate. id. ẽ. cũ esset
in mesopotamia. Iam ergo exierat a calde¬
is Qđ itaq adiungit stephanus. tunc a-¬
braham egressus. ẽ. de terra caldeoꝵ. & ha¬
bitauit in charra: non qd sit factum pos¬
tea quã locutus ẽ. illi deus. neq enim pꝰ
illa dei uerba egressus ẽ. de terra caldeoꝵ
cũ dicit ei loqutũ dm̃ eẽ. in mesopotamia:

Expanded text:
od vero commemorata morte Thare patris Abraham, deinde legitur: Et dixit Dominus ad Abraham. Exi de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui, et caetera, in Actibus apostolorum cum ista narraret, inter caetera sic ait: Deus gloriae apparuit patri nostro Abrahae cum esset in Mesopotamia priusquam habitaret in Charra, et ait ad illum: Egredere de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui. Secundum haec verba Stephani, non post mortem patris ejus locutus est Deus Abrahae, qui utique in Charra mortuus est, ubi cum illo et ipse filius habitavit. Sed priusquam habitaret in eadem civitate, id est, cum esset in Mesopotamia, jam ergo exierat a Chaldaeis. Quod itaque adjungit Stephanus: Tunc Abraham egressus est de terra Chaldaeorum et habitavit in Charra, non quod sit factum posteaquam locutus est illi Deus, neque enim post illa Dei verba egressus est de terra Chaldaeorum, cum dicat ei locutum Dominum esse in Mesopotamia,
Abbreviated transcription (Latin):
one intelligi cogeret. Nunc uero qm̃ non
expressit cuiusmodi testamentũ paruuluꝰ
dissipauerit. lib̾umẽ intelligere. de illo tes¬
tamento dictũ. cuius dissipatio ꝑtinere põ¬
set ad paruulum
amascus eliehezer de qͦ dixit abra¬
ratoris abrahȩ fuit. qui postea ut a aunt
damascum condidit. & nomen ciuitati de
num quasi dubiꝰ quereret: a dño di¬
cens. ñe d̾s unde scue possum. qđ posses¬

Expanded text:
one intellegi cogeret; nunc uero, quoniam non one intellegi cogeret; nunc uero, quoniam non expressit cuius modi testamentum paruulus dissipauerit, liberum est intellegere de illo testamento dictum, cuius dissipatio pertinere posset ad paruulumamascus Eliezer, de quo dixit Abraprocuratoris Abrahae, qui postea, ut aiunt, Damascum condidit, et nomen civitati dednum quasi dubius quaereret a Domino dicens: Domine Deus, unde scire possum quod posses
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius p̾uaricatȩ sunt reic Quamobiẽ
si etiam paruuli qđ uera fides. habet nas¬
peccatores: unde illis gr̃ãm remissionis pec¬
catoꝵ necessariam confitem᷑ ꝓfecto eo mͦ qͦ
sunt peccores. etiam p̃uaricatores legis illiꝰ
quȩ in ꝑadiso data ẽ. agnoscuntur. ut uerũ
sit utrumq qđ scriptum ẽ. ce p̃uaricatores
estimaui om̃es peccatores terrȩ. & ubi lex
non ẽ nec p̃uaricatio. Ie ꝑ hoc qͥa circonci¬
sio signũ regenerationis fuit. & non in meri¬
to paruulum ꝓpt̃ originale peccatũ qͦ pͥmũ
d̃i dissipatũ ẽ. testamentum generatio disꝑ¬
det nisi regeneratio lib̾et. sic intelligenda st̃
hec uerba diuina. tanꝙͣ dictum sit. qui ñ
fuerit regeneratus interibit anima illa de
genere eius quia testamentũ dei dissiꝑauit.
quando in adam cũ omnib etiam ipse pec¬
cauit. Si enim dixisfet qr. hoc testamentũ
meũ dissipauit. non nisi de ista cuconcisi¬

Expanded text:
alicuius praeuaricatae alicuius praeuaricatae si etiam paruuli, quod uera fides habet, naspeccatores, unde illis gratiam remissionis peccatorum necessariam confitemur: profecto eo modo, quo sunt peccatores, etiam praeuaricatores legis illius, quae in paradiso data est, agnoscuntur; ut uerum sit utrumque, quod scriptum est, et: Praeuaricatores aestimaui omnes peccatores terrae, et: Ubi lex non est, nec praeuaricatio. Ac per hoc, quia circumcisio signum regenerationis fuit et non inmerito paruulum propter originale peccatum, quo primum Dei dissipatum est testamentum, generatio disperdet, nisi regeneratio liberet: sic intellegenda sunt haec uerba diuina, tamquam dictum sit: \'Qui non fuerit regeneratus, interibit anima illa de genere eius\', quia testamentum Dei dissipauit, quando in Adam cum omnibus etiam ipse peccauit. Si enim dixisset: Quia hoc testamentum meum dissipauit\', non nisi de ista circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
circoncidet᷑ carnem p̃putii sui octauo die.
interibit anima illa de genere suo quia tes¬
tamentum meũ dissipauit. cũ hec nulla
culpa sit paruuli. cuiꝰ dixit animã ꝑiturã.
nec ipse dissipauerit testamentũ dĩ. sed ma¬
iores qui eum circũcidẽ non curarunt. ni¬
om̃s in illo testamentũ dĩ dissipauerunt.
in quo omnes peccauerunt. Multa quippe
appellantur testamenta dei. exceptis illis
duob magnis uetere ce nouo qđ licet cuiq
legenti cognoscere. Testamentũ autẽ pͥmũ.
qđ factum ẽ. ad hominemprimũ: ꝓfecto
illud ẽ. Qua die ederitis. morte moriemi¬
ni. Unde scriptũ ẽ. in libro qui eccłiasticꝰ
appellatur. Omnis caro sicut uestis uete¬
rescit. Testamentum enim a scło. morte
morieris. Cũ enim lex euidentior postea
data sit: & dicat apłs ubi autẽ non ẽ. lex
nec p̃uaricatio: quo pacto in psalmo qđ
legitur uerũ . ẽ. p̃uaricatores estimaui om¬
nes peccatores terrȩ: nisi qr. omnes leges

Expanded text:
circumcidetur carnem praeputii sui octauo die, disperiet anima eius de genere suo, quia testamentum meum dissipauit, cum haec nulla culpa sit paruuli, cuius dixit animam perituram, nec ipse dissipauerit testamentum Dei, sed maiores, qui eum circumcidere non curarunt; niomnes in illo uno testamentum Dei dissipauerunt, in quo omnes peccauerunt. Multa quippe appellantur testamenta Dei exceptis illis duobus magnis, uetere et nouo, quod licet cuique legendo cognoscere. Testamentum autem primum, quod factum est ad hominem primum, profecto illud est: Qua die ederitis, morte moriemini. Unde scriptum est in libro, qui ecclesiasticus appellatur: Omnis caro sicut uestis ueterescit. Testamentum enim a saeculo: Morte morieris. Cum enim lex euidentior postea data sit, et dicat apostolus: Ubi autem non est lex, nec praeuaricatio, quo pacto in psalmo quod legitur uerum est: Praeuaricatores aestimaui omnes peccatores terrae, nisi quia omnes legis
Abbreviated transcription (Latin):
braham. Ecce testamentum meũ tecũ. & eris
pater multitudinis gentiũ &e non uocabitur
nomen tuũ abram: sederit nomen tuũ abra¬
ham. qr patrem multarum gentiũ posuite.
Dicunt autem hebrei. qđ ex nomine suo d̾s¬
qđ interp̃tatur pater excelsus. & postea uo
catus. ẽ. ab raham pater multarũ. Nam gen¬
tium non habetur in nomine: sed subaudi¬
tur. Nec mirancdum cũ apd̃ grecos & quos¬
dam a litera uideatur addita. nos e. litterã
hebream additam dixerimus. Idioma enĩ
legere. sicũẽ contra a litteram sepe ꝑ e ꝓnun
n additum. qi R apd̃ grecos centenarius nu¬

Expanded text:
braham: Ecce testamentum meum tecum, et eris pater multitudinis gentium, et non vocabitur nomen tuum Abram; sed erit nomen tuum Abraham, quia patrem multarum gentium posui te . Dicunt autem Hebraei quod Deus ex nomine suo, ququod interpretatur pater excelsus; et postea 321 vocatus est Abraham, pater multarum. Nam gentium non habetur in nomine, sed subauditur. Nec mirandum quare, cum apud Graecos et quosdam alios a littera videatur addita, nos  Ms., e litteram Hebraeam additam dixerimus; idioma enim legere; sicut e contra a litteram saepe per e prr additum, quia r apud Graecos centenarius nu
Abbreviated transcription (Latin):
Iustinus añ xi armeni fidẽ xp̃i
suscipiunt. S dec lxxi
Liberius añ uii Longobardi ita¬
liam capiunt. Sdcc xc uii.
focas añ uii Romani ceduntur

Expanded text:
Iustinus ann. XI. Armeni fidem Christi suscipiunt. VMDCCLXXII. Tiberius ann. VII. Langobardi Italiam capiunt. VMDCCLXXIX. Phocas ann. VII. Romani caeduntur
Abbreviated transcription (Latin):
b adam usq ad diluuium. anni. ĩ¬
cc .xlii. A diluiio usq ad abraham
auni .ĩ. cxl .i. Ab abraham uero usquequo
erirent de egipto educente eos moise quan¬
do & pascha fecerunt. st̃ anni. cccc .xx.
Ab exordio egipti usq in transitu iordanis.
qđ ih̾s pascha celebrauit. st̃ auni xl.i. Ere¬
chias post annos.cccc. xliiii. celebrauit
pascha. Post erechiam. iosias anno .cxxiiii.
pascha celebrauit Post iosiã ez ras post¬
annos euii pascha celebrauit Post errã
seruat autem generationes xp̃i pꝰ aunũ¬
d .xliii. pascha fit. A generatione autẽ xꝑi
post.xx annos cũ passus . ẽ. dominus. pas¬
cha celebratum. ẽ. ipse enim erat iustum
pascha. A passione autẽ domini. usq in
xiii annũ imꝑii alexandri cȩsaris. anni¬
cc .ui. seruatum. ẽ. pascha. qđ in cõmemo¬
cionem domini nr̃i iħu xp̃i seruat᷑ a no¬
bis. fiunt igitur omnes anni ab adam us-¬

Expanded text:
b Adam usque ad diluvium ann. 2242. A diluvio usque ad Abraham anni 1141. Ab Abraham vero usquequo exierunt de Aegypto, educente eos Moysi, quando et pascha fecerunt, anni 430. Ab exodo Aegypti usque in transitu Iordanis, quando Hiesus pascha caelebravit, sunt anni 42. Ezechias post anno 454. celebravit pascha. Post Ezechiam Iosias ann. 114. pascha celebravit. Post Iosiam Esdras ann. 108. pascha caelebravit. Post Esdram servat autem generatione Chri 563. pascha fit. 17. A generationem autem Christi post 30 ann., cum passus vest Dominus, pascha celebratur; ipsi enim erat iustum pascha. A passione autem Domini usque in 13. ann. imp. Alexandri caesaris ann. 206. servatum est pascha, quo in cammemorationem domini nostri Iesu Christi servatur a nobis. Fiunt igitur omnes anni ab Adam usq
Abbreviated transcription (Latin):
lum illoꝵ maliciã. s: omne genus hominũ.
Quod dum ei disꝑdẽ placuisset. & aliud
constituere genus malignitate pͥuatũ. noe
p̃cepit ut archam fabricaret: quattuor ca¬
meras habentem. &e longitudinẽ trecentoꝵ¬
& tͥginta altitudinem. qua ꝓtectus cũ filiis
& uxorib remansit ex hominib solus post
diluuium cũ domo sua. ut p̃misimꝰ. Hȩc iix¬
ta intelligentiam iosepphi. de noe actib suf¬
ficiunt.

Expanded text:
lum illorum malitiam, sed omne genus humanum. lum illorum malitiam, sed omne genus humanum. Quod cum ei disperdere placuisset et aliud constituere genus, malignitate privatum, Noe praecepit ut arcam fabricaret quatuor cameras habentem, et longitudinem vero 50 et altitudinem 30: qua protectus cum filiis et uxoribus remansit ex hominibus solus post diluvium cum domo sua, ut praemisimus. Haec, juxta intelligentiam Josephi, de Noe actibus sufficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
centũ uiginti annos contracta. ẽs genera¬
tioni illicentũ uiginti anni ad penitentiã
dati sunt. Siquidem inuenimꝰ qđ post
diluuium abraham uixerit centũ septu¬
aginta quinq Deus aut̃ noluit tempus
expectare decretum: s uiginti. eẽt. annoꝵ
spaciis ãputatis. induxit diluuium. anno
sexcentesimo agende penitentiȩ destinato.xx.
successiones patres eiꝰ habuerant. scili¬
cet ꝑ generationes decẽ. id est a noe usq ad
prinum parentẽ. fili iprĩb succedentes. qͥ¬
dum eẽt ab adam decimus. grauit̃ ferens
actus hominum. & habens eoꝵ consilia ni¬
mis ingrata. agebat ut ad meliora mentẽ.
eoꝵ actusq transferret. Cũ autẽ uideret
qđ non ad quiescerent ad talia. s uehemen¬
ter maloꝵ libidine detinerentur: metuens
ne ipsum qͦ cũ uxore oe filiis suis int̾ficerent.
discessit ab ea t̾ra. Deus itaq noe quidemiu¬
sticiam dilexit: condempnauit aut̃ non so¬

Expanded text:
centum viginti annos contenta est, sed generacentum viginti annos contenta est, sed generationi illi centum viginti anni ad poenitentiam dati sunt, siquidem invenimus post diluvium quod Abraham vixerit centum septuaginta quinque annos. Noluit Deus tempus exspectare decretum, sed viginti annorum spatiis amputatis induxit diluvium, anno sexcengentesimo agendae poenitentiae destinato. successiones patres ejus habuerant, scilicet per generationes decem, id est, a Noe usque ad primum parentem, filii patribus succedentes, dum esset ab Adam decimus, graviter ferens actus hominum, et habens eorum consilia nimis ingrata, satagebat ut ad meliora mentem eorum actusque transferret. Cum autem videret quod non acquiescerent ad talia, sed vehementer malorum libidine detinerentur, metuens ne ipsum quoque cum uxore et filiis suis interficerent, discessit ab ea terra. Deus itaque Noe quidem justitiam dilexit, condemnavit autem non so
Abbreviated transcription (Latin):
dringentos octoginta uitȩ annos ageret.
qͦs more suo scriptura qͥngentos uocat. no¬
men totiꝰ suminȩ. ꝑ maximã partem pler̃¬
q significans. Sexcentesimo quippe anno
uitȩ noe. scdo mense factum ẽ. diluiuum:
ac sicentũ uiginti anni p̾dicti sunt futurȩ
uitȩ hominũ ꝑituroꝵ. quib tranactis di¬
luuio delerentur. Hieronimus autẽ. In he¬
breo habet. non iudicabit sp̃s meus homi¬
nes istos in sempit̾nũ quia caro sunt: hoc
ẽ. quia fragilis ẽ. in homine conditio ñ eos
restituam qđ merentur. Ergo non seueri¬
tatem ut in nr̃is codicib legitur. s clemen¬
tiam d̃i sonat: dum peccator hic ꝓsuosce¬
lere uisitatur. Porro ne uideret᷑ meo ẽẽ cru¬
delis. qđ peccantib loc̃ penitentiȩ nonde¬
disset: ad iecit. S erunt dies eoꝵ centũ ui¬
ginti annoꝵ. hoc ẽ. habebunt centũ uign¬
ti annos ad agendam penitentiam. Non
igitur humana uita ut multi errant. in

Expanded text:
dringentos et octoginta vitae annos ageret, dringentos et octoginta vitae annos ageret, quos more suo Scriptura quingentos vocat, nomine totius maximam partem plerumque significans. Sexcentesimo quippe anno vitae Noe, secundo mense, factum est diluvium, ac sic centum viginti anni praedicti sunt, futurae vitae hominum periturorum, quibus transactis diluvio delerentur. Sive aliter, ut in Hebraeo habetur: Non judicabit spiritus meus homines justos in sempiternum quoniam caro sunt: hoc est, quia fragilis est in homine conditio, non eos restituam quod merentur. Ergo non severitatem, ut in nostris codicibus legitur, sed clementiam Dei sonat, dum peccator hic pro scelere visitatur. Porro, ne videretur in eo esse crudelis, quod peccantibus locum poenitentiae non dedisset, adjecit: Sed erunt dies eorum centum viginti anni, hoc est, habebunt centum viginti annos ad agendam poenitentiam. Non igitur humana vita, ut multi errant, in
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Et dix̃ deus. Deleã hominẽ quẽ fecia
facie t̾re. ab homine usq ad pecus: & a repen¬
tib usq ad uolatilia cęli quia iratus sum
qm̃ feci eos. Ira di. non ꝑturbatio animieiꝰ
est: s iudiciũ quo irrogatur pena pecc̃ori.
Cogitatio uero eiꝰ & recogitatio: mutanda¬
rum rerũ ẽ. immutabilis ratio. Neq enĩ si¬
cut hominẽ ita deum cuiꝰꝙͣ. facti sui penitet.
cuiꝰ ẽ. de omnib omĩno reb tam fixa senten¬
tia. quã certa prescientia. S si ñ utatur scͥp¬
turatalib uerb̾: non se qͦdãmodo familia¬
riꝰ insinuabit. omi generi homiñ. qͥb uult
esse consultum.
yod aũt dixit deus. erunt dies eors
centũ uiginti annoꝵ. non sic accipien¬
dum est quasi p̃nuntiatum sit post hec ho¬
mines centum uiginti annos. uiuendo non
transgredi: cũ & post diluuium etiam qͥn¬
gentos quos dam excessisse inueniamus.
s: intelligendũ ẽ. hoc dm̃ dixisse. cũ circa fi¬
nem quingentoꝵ annoꝵ eẽt noe. idest qua¬

Expanded text:
 et dixit deus: deleam hominem, quem feci, a facie terrae, ab homine usque ad pecus et a reptilibus usque ad uolatilia caeli, quia iratus sum, quoniam feci eos. ira dei non perturbatio animi eius est, sed iudicium, quo irrogatur poena peccato. cogitatio uero eius et recogitatio mutandarum rerum est immutabilis ratio. neque enim sicut hominem ita deum cuiusquam facti sai paenitet, cuius est de omnibus omnino rebus tam fixa sententia quam certa praescientia. sed si non utatur scriptura talibus uerbis, non se quodam modo familiarius insinuabit omni generi hominum, quibus uult esse consultum, uod autem dixit Deus: Erunt dies eorum centum viginti anni, non sic accipiendum est, quasi praenuntiatum sit post haec homines centum viginti annos vivendo non transgredi, cum et post diluvium etiam quingentos quosdam excessisse inveniamus; sed intelligendum est hoc Deum dixisse, cum circa finem quingentorum annorum esset Noe, id est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Ario uero pagus dicitur in eadem ciuuitate
ubi cũ atheniensib paulꝰ apłs disputauit.
a marte qui grece ares nuncupatur. qm̃cũ
homicidiicrimine reus fieret. iudicantib
xii. diis in eo pago sex sententiis absolutuᷤ
est. Ubi enim par numerus sententiarum
fuisset. ibi absolutio dampnationis erat.
Uarro autem astruit. ne areon pagon athe
nieniensium. de noĩe martis ce pagi:. qͥsi
martis pagum nominasse credit. Ariopa¬
gitȩ naq: curiales ũrbis sunt. eidẽi¬
Aosirioꝵ xui ascathades annis rł
Huius regni anno. Uiii moyses uirtutibus
atq ꝓdigiis insignib egipto ꝑpetratis ad de¬
sertum sinai iubente dnõ populum hebreoꝵ

Expanded text:
Areopagus vero dicitur in eadem civitate, Areopagus vero dicitur in eadem civitate, ubi cum Atheniensibus Paulus apostolus disputavit, a Marte, qui Graece Ares nuncupatur: quoniam cum homicidii crimine reus fieret, judicantibus duodecim diis in eo pago sex sententiis absolutus est. Ubi enim par numerus sententiarum fuisset, ibi absolutio damnationis erat. Varro autem astruit Neareonpagon  sic  Atheniensium, de nomine Martis et pagi, quasi Martis pagum nominasse credit, Areopagitae namque curiales ejusdem urbis sunt. Assyriorum XVI Aschatades annis 40. Hujus regni anno octavo Moses, virtutibus atque prodigiis insignibus in Aegypto perpetratis, ad desertum Sinai, jubente Domino, populum Hebraeorum
Abbreviated transcription (Latin):
locis erat. ut etiam feminȩ publicis consulta¬
tionib interẽẽnt. ad ferendum suffragium
conuocauit. Consulta igitur multitudine.
mares pro neptuno. feminȩ ꝓ minerua tule¬
re sententiam Q quia una plꝰ inuenta ẽ. femi¬
narum: minerua uicit. Tunc neptunus ira¬
tus. marinis fluctib exestuantib terras athe¬
nensium populatus ẽ. quoniam spargere
latius quaslibet aquas difficile demonibus
non est. Cuius ut iracundia placaret᷑. tripli¬
ci supplicio dicit. idemauctor ab atheniensi¬
bus affectas ẽẽ. mulieres. ut nulla ulterius
ferrent suffragia. ut nullus nascentium ma¬
ternũ nomen acciꝑet:. ut ne quis eas athenaᷤ
uocaret. Ita illa ciuitas materaut nutͥr libe¬
ralium doctrinarum. & tot tantoꝵq phi¬
losophoꝵ. qua nichil habuit gretia clariꝰ
atq nobilius. ludificantib demonib deli¬
te deoꝵ suoꝵ maris &e feminȩ. ce de uictoria
ꝑ feminas feminȩ: athenas nomen accepit.

Expanded text:
unc in eisdem locis erat ut etiam feminae publicis consultaunc in eisdem locis erat ut etiam feminae publicis consultationibus interessent, ad ferendum suffragium omnes convocavit. Consulta igitur multitudine, mares pro Neptuno, feminae pro Minerva, tulere sententias. Et quia una plus inventa est feminarum, Minerva vicit. Tunc Neptunus, iratus, marinis fluctibus exaestuantibus terras Atheniensium populatus est, quoniam spargere latius quaslibet aquas difficile daemonibus non est. Cujus ut iracundia placaretur, triplici supplicio dicit idem auctor ab Atheniensibus affectas esse mulieres, ut nulla ulterius ferrent suffragia, ut nullus nascentium maternum nomen acciperet, ut ne quis eas Athenas vocaret. Ita illa civitas, mater aut nutrix liberalium doctrinarum et tot tantorumque philosophorum, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris et feminae, et de victoria per feminas, feminae Athenas nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
His temꝑib atheniensis regni fuit: pͥncipiũ
Primus enim cecrops qui ce difies in acta quȩ
crope autem usq ad primam olimpiadem nu¬
merantur reges .xiiii. principes uero quos
mors tantum finiebat. xii. Sub quib apud
grecos multa miranda narrantur accidisse.
Dicebatur autem cecrops diffies. siue oblon¬
gitudinem corpis. siue obid qđ cũ egiptius
ẽẽt. utramq linguam sciebat. Hic aut̃ cecropͤ
in cuboea athenas quã ce diades uocant
condidit. quamurbem euboici corcomenon
appallauerunt. Deoꝵ namq iudicium nep¬
tun ce minerue de contentione regionis apdđ̃
cecropem actum fuisse confingatur. hunc
in modum. Namut athene uocaretur. qđ cer¬
illic repente oliue arbor. & alia loco aquȩ rupiᷤ¬
sent. regem ꝓdigia ista mouerunt. & misit
ad apollinem delficum si scitandum quid in¬
telligendum ẽet. quidue faciendum Ille res¬
pondit qđ deam mineruam significaret. ce
neptunum. ce qđ ẽẽt in curium pot estate ex

Expanded text:
His temporibus Atheniensis regni principium fuit. Primus enim Cecrops, qui et Difies in Acta, quae crope autem usque ad primam olympiadem numerantur reges quatuordecim. Principes vero, quos mors tantum finiebat, duodecim: sub quibus apud Graecos multa miranda narrant accidisse. Dicebatur autem Cecrops Difies, sive ob longitudinem corporis, sive ob id quod, cum Aegyptius esset, utramque linguam sciebat. Hic autem Cecrops in Euboea Athenas, quam et Diadar vocant, condidit: quam urbem Euboici Corcomenon appellaverunt. Deorum namque judicium, Neptuni et Minervae, de contentione regionis apud Cecropem actum fuisse confingitur hunc in modum. Nam ut Athenae vocarentur quod cerillic repente olivae arbor, et alio loco aqua erupisset, regem prodigia ista moverunt, et misit ad Apollinem Delphicum sciscitandum quid intelligendum esset, quidve faciendum. Ille respondit quod deam Minervam significaret et Neptunum, et quod esset in civium potestate ex
Abbreviated transcription (Latin):
plenneus. egiptioꝵ ammenophis. cui necgeᷤ
succedit. Igitur his regnantib ioseph morit᷑.
Post cuius mortem popłs dĩ mirabiliter
crescens tranqͥlle prius mansit. donec mo¬
rerentur quib ioseph notus fuit. Deinde
quia inuidebat᷑ eius tncrementis erant q
suspecta: egiptii hebreos seruitute depri¬
munt. Quam seruitutem durissimam. an¬
nis cxluiusustinent: quousq diuinitus li¬
barentur. Fiunt autẽ omnes anni qͦs he-¬
brei in egipto fecerunt cc .xu. qui ab eo tem¬
ꝑe computantur. ex quo iacob cũ filiis su¬
is descendit in egiptum. Cigo sc̃d̾m oppi¬
nionẽ quoꝵdam. his temꝑib ꝓmetheus
fuit. a quo homines deluto factos eẽ. cõme¬
morant. &e reuera cũ sapiens ẽẽt. feritatem
eoꝵ ce ninam imꝑiam ad humanitatẽ
e scientiam transfigurabat. Nec tamen qui
eiꝰ temꝑe fuerint sapientes ostenditur . xiii.¬

Expanded text:
Plemneus, Aegyptiorum Ammenophis, cui Neeges succedit. Igitur his regnantibus, Joseph moritur. Post cujus mortem populus Dei mirabiliter crescens, tranquille prius mansit, donec morerentur, quibus Joseph notus fuit. Deinde quia invidebatur ejus incrementis, erantque suspecta, Aegyptii Hebraeos servitute deprimunt, quam servitutem durissimam annis 144 sustinent, quousque divinitus liberarentur. Fiunt autem omnes anni quos Hebraei in Aegypto fecerunt 215, qui ab eo tempore computantur ex quo Jacob cum filiis suis descendit in Aegyptum. Ergo, secundum opinionem quorumdam, his temporibus Prometheus fuit, a quo homines de luto factos esse commemorant. Et revera cum sapiens esset, feritatem eorum et nimiam imperitiam ad humanitatem et scientiam transfigurabat, nec tamen qui ejus tempore fuerint sapientes ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
terra qͦq ipsa quȩ has habuerat cuita¬
tes. pͥmum exusta ignib post oppressa
aquis ineternam dampnationem commu¬
re licet imagines. & renascentes in fructib
cineres. qui colore quidem sunt edulii si¬
miles. carpentium uero manib in fumũ

Expanded text:
terra quoque ipsa, quae has habuerat ciuitaterra quoque ipsa, quae has habuerat ciuitates, primum exusta ignibus, post oppressa aquis, in aeternam damnationem commum imagines et renascentes in cineribus fructus, qui colore quidem sunt virentium similes, carpentium vero manibus in fumum
Abbreviated transcription (Latin):
ua. ille ample & magnȩ. quippe quib ce soli
fecunditas suberat: & iordanis fluuius ꝑ pla¬
na diffusus. ac ꝑ oportuna diuisus. augmen¬
tis ubeitatis impendebatur huicuniuerse
regioni bonis male utenti. habundantia
rerũ. causa maloꝵ fuit. Ex habundantia
rerumlururia. exluxuria fedȩ libidines
adoleuere. adeout masculi in masculos.
oꝑantes turpitudinem. nec considanf
quidem locis. conditionib etatibq ꝓrue¬
rent. Itaq iratus deus pluit suꝑ hancter¬
ram ignem & sulphur. totamq regionẽ
cũ popłis atq urbib exustam. testem u¬
dicii sui futuram. eterna ꝑdicione damp¬
nauit. ut nunc quoq appareat quidem
forma regionis. sed inueniatur regio cine¬
ris mediamq conuallem quam iordams
irrigauerat. nunc mare suꝑfusum tegat.
Tantumq ut putatur parius diuinȩ ig¬
dignationis accensum est. ut ꝓpt̃ hoc
qđ illi male utentes honis fructib mi¬
seriam nutrimento libidinum fecerant.

Expanded text:
ua, illae amplae et magnae, quippe quibus et soli ua, illae amplae et magnae, quippe quibus et soli fecunditas suberat et Iordanes fluuius, per plana diffusus ac peropportune diuisus, augmentis ubertatis inpendebatur. huic uniuersae regioni, bonis male utenti, abundantia rerum causa malorum fuit. ex abundantia enim luxuria, ex luxuria foedae libidines adoleuere, adeo ut masculi in masculos operantes turpitudinem ne consideratis quidem locis condicionibus aetatibusque proruerent. itaque iratus Deus pluit super hanc terram ignem et sulphur totamque regionem cum populis atque urbibus exustam, testem iudicii sui futuram, aeterna perditione damnauit, ut nunc quoque adpareat quidem forma regionis sed inueniatur regio cineris, mediamque conuallem, quam Iordanes inrigauerat, nunc mare superfusum tegat. tantumque de rebus ut putatur paruis diuinae indignationis accensum est, ut propter hoc, quod illi, male utentes bonis, fructus misericordiarum nutrimenta libidinum fecerant,
Abbreviated transcription (Latin):
alios etiam corneliꝰ tacitus refert. Haut ꝓ
cul inde campiqͦs ferunt olim uberes. mag¬
nisq uiribus habitatos fulminum iactu
arsisse. sed manere uestigia t̾ramq ipsam
speciem solidam uĩq frugiferam ꝑdidisse.
&cũ hoc loco nichil de incensis ꝓpt̾ pecca¬
ta hominũ ciuitatib quasi ignarꝰ exp̃sse¬
rit. paulo post uelut oblitus consilii. sub¬
iecit & dicit. Ergo sicut inclitas quondam
urbes igni cȩlesti flagrasse concesserim.
ita habitu lacus interfici: terram & corrũ¬
pi reor. Quo dicto. inuitus licet de exustis
urbib quȩ ꝓculdubio peccõꝵ nora confla¬
grauerunt. & scisse se ce concessisse confessuͭ.
palam ꝓdidit. non sibi cognitionis fidem
defuisse. sed expͥmende fidei uoluntatem.
qđ nunc a me pleniꝰ ꝓferet᷑. Ergo in confi¬
mo arabiȩ & palestinȩ. qua dimissi altͥn¬
secus montes subiectis campis excipiunt᷑.¬
quinq ciuitates fuere sodoma & gomorra
adama seboun & segor. Sed segor ex his par¬

Expanded text:
alios etiam Cornelius Tacitus refert, qui sic ait: Haud procul inde campi, quos ferunt olim uberes magnisque urbibus habitatos fulminum iactu arsisse; sed manere uestigia, terramque ipsam, specie solidam, uim frugiferam perdidisse. et cum hoc loco nihil de incensis propter peccata hominum ciuitatibus quasi ignarus expresserit, paulo post uelut oblitus consilii subicit et dicit: Ego sicut inclitas quondam urbes igne caelesti flagrasse concesserim, ita halitu lacus infici terram et corrumpi reor. quo dicto inuitus licet de exustis urbibus, quae procul dubio peccatorum noxa conflagrauerunt, et scisse se et concessisse confessus palam prodidit non sibi cognitionis fidem defuisse sed exprimendae fidei uoluntatem. quod nunc a me plenius proferetur. In confinio Arabiae et Palaestinae, qua dimissi altrinsecus montes subiectis campis excipiuntquinque ciuitates fuere Sodoma Gomorra Adama Seboim et Segor. sed Segor ex his par
Abbreviated transcription (Latin):
iugiis appetendis: ut cuiq libitũ. eẽt. liberũ
nante usq adeo cũ illis mitia &e leta temꝑa
fuerunt. ut eũ defunctum uelut dm̃ co¬
lerent. sacrificando ce ludos celebrando. qͦs
ei pͥmitus institutos ferunt. & ad huc ipsa

Expanded text:
iugiis adpetendis ut cuique libitum esset liberum iugiis adpetendis ut cuique libitum esset liberum nante usque adeo cum illis mitia et laeta tempora fuerunt, ut eum defunctum velut deum colerent, sacrificando et ludos celebrando, quos ei primitus institutos ferunt. Apis
Abbreviated transcription (Latin):
quainuocant dinastiam. Ab hoc temꝑe. reg
nauerunt eis thebei. aiis centũ nonaginta
bitu filium gerens. auidosiam usu sanguimꝰ
tenta t̃minis mulier. quos a uiro suo tunc
solo bellatore. Lannis adquisitos susceperat.
ethiopiam bello p̃ssam sanguine int̾litani
suo imꝑio adiecit. Indis quoq bellum intu¬
lit: qͦ p̃ter illam ce alexandrũ nullus intra¬
uit. Qd̃ eotemꝑe ideo crudelius grauius¬
q erat. quam nunc ẽ. ꝑ sequi & truncidare
populos in pace uiuentes. quia tunc apcl̃
illos nec foris erant ulla incendia belloꝵ.
nec domi tanta erercicia cupiditatum. Hec
libidine ardens. sanguinẽ sitiens. inter inices¬
sabilia stupra & homicidia. cũ omnes quos
regie accersitos meretricie habitos concubi¬
tu oblectasset occideret: tandem filio fla¬
giciose concepto. impie exposito. inceste cog¬
nito: priuatam ignomiam. publico scelere
obtexit. Precepit enim. ut int̾ parentes ac
filios. nulla delata reuerentia nature de con¬

Expanded text:
illi vocant dinastiam, ab hoc vero tempore imperabant eis Thebei centum nonagintabitu filium gerens, auidosque iam usu sanguinistenta terminis mulier, quos a uiro suo tunc solo bellatore in quinquaginta annis adquisitos susceperat, Aethiopiam bello pressam, sanguine interlitam, imperio adiecit. Indis quoque bellum intulit, quo praeter illam et Alexandrum Magnum nullus intrauit. quod eo tempore ideo crudelius grauiusque erat quam nunc est, persequi et trucidare populos in pace uiuentes, quia tunc apud illos nec foris erant ulla incendia bellorum, nec domi tanta exercitia cupiditatum. haec, libidine ardens, sanguinem sitiens, inter incessabilia et stupra et homicidia, cum omnes quos regie arcessitos, meretricie habitos, concubitu oblectasset occideret, tandem filio flagitiose concepto impie exposito inceste cognito priuatam ignominiam publico scelere obtexit. praecepit enim, ut inter parentes ac filios nulla delata reuerentia naturae de con
Abbreviated transcription (Latin):
sobolem suam crudeli imꝑio cogerent. di¬
mitti deus populum suum liberũ ad ser¬
ui endum sibi ꝑ moysem nuntium iubet.
contemptusq durissimis contumaces sup¬
pliciis agit. Qui .x. plagis oneratiac ꝓ¬
triti. tandem quos dimittere noluerant.
etiam festinare coegerunt. Plage egipti.i.¬

Expanded text:
subolem suam crudeli imperio cogerent, disubolem suam crudeli imperio cogerent, dimitti Deus populum suum liberum ad seruiendum sibi per Moysen nuntium iubet; contemptusque durissimis contumaces suppliciis agit: qui decem plagis onerati ac protriti, tandem quos dimittere noluerant, etiam festinare coegerunt. POST aquas i
Abbreviated transcription (Latin):
mas torpentib moysemunum exulum
monuisse. ne cuius quã deoꝵ hominũ ue
opẽ expectarent. sed sibimet ducicelesti
crederent. primo cuius auxilio p̃sentes
miserias pepulissent. Itaq cornelius dicit.
qđ ipsis egiptiis cogentib iudei in deserta
propulsi sint. Ꝙpostea subiungit in cau¬
te. quia ope moysi ducis in egipto miseri¬
asppulissent. Qua re oftenditur quȩdam
quȩ ꝑ moysem strenue acta sunt. fuisse
celata. Item iustinus asserit. pulsum ȩque
cũ popło moysen sacra egiptioꝵ fuisse
fu rarum. quȩ egiptios armis reciꝑe mo¬
lientes. coactos tempestatib ac repulsos
domum redisse. Et hic aliquid amplius
ce si non totum ꝓdidit qđ ille cȩlauit. Qua¬
ꝓpter quia moysi magno illi duci testi¬
monium ambo dixerunt: ab ipso sicut
ꝑ eum ce gesta & dicta sunt meliꝰ ꝓferun¬
populum dei hocẽ. genus ioseph egiptii
cuius ope saluierant seruicio obp̃ssum la¬
bore cruciarent. insuꝑ etiam ad necandã

Expanded text:
mas torpentibus Moysen, unum exulum, mas torpentibus Moysen, unum exulum, monuisse, ne quam deorum hominumue opem exspectarent sed sibimet duci caelesti crederent, primo cuius auxilio praesentes miserias pepulissent. Itaque Cornelius dicit, quod ipsis Aegyptiis cogentibus Iudaei in deserta propulsi sint, et postea subiungit incaute, quia ope Moysi ducis in Aegypto miserias propulissent. quare ostenditur quaedam quae per Moysen strenue acta sunt fuisse celata. item Iustinus adserit pulsum aeque cum populo Moysen sacra Aegyptiorum fuisse furatum, quae Aegyptios armis recipere molientes, coactos tempestatibus ac repulsos, domum redisse. et hic aliquid amplius etsi non totum prodidit quod ille celauit. quapropter, quia Moysi magno illi duci testimonium ambo dixerunt, ab ipso sicut per eum et gesta et dicta sunt proferanpopulum Dei hoc est genus Ioseph Aegyptii, cuius ope salui erant, seruitio oppressum labore cruciarent, insuper etiam ad necandam
Abbreviated transcription (Latin):
illius pasceret gregem. in monte sinai col¬
loquio fruens dei. ce ab eo in egiptũ ẽ. mis¬
sus. ob liberationẽ filioꝵe isrł. Hȩc nãq ex
iosepphi decerpsimus hystoria. Dee odem
etiam moyse hystorio graphi gentium que¬
dam scpserunt ex quoꝵ assertionib aliqua
iustinus hoc modo. Egiptii cũ scabien aut
uitiliginem paterentur. responso moniti.
moysem cũ egris ne pestis ad plures serꝑet.
terminis egipti pellunt. Dux igitur exulũ
factus. sacra egiptioꝵ furto abstulit. Quȩ
arnus repetentes egiptii. domum redire
tempestatib compulsi sunt. At uero corne¬
lius. de eadem re sic ait. Plurumi auctores
consentiunt. orta ꝑ egiptum tabe. quȩ cor¬
ꝑa fedaret. regemboccor im adito amo¬
nis oracło. remedium petentem purgare
regnum. ce ab eo hoc genꝰ hominũ ut inui¬
sum de his alias in terras abire iussum.
Sic conquisitũ collectumq uulgus. post¬
quã uastis locis relictumẽ. ceteris. ꝑ lacri¬

Expanded text:
illius pasceret gregem in monte Sina colillius pasceret gregem in monte Sina colloquio fruens Dei, ab eo in Aegyptum missus ob liberationem filiorum Israel. Haec namque ex Josephi decerpsimus Historia. De eodem etiam Mose historiographi gentium quaedam scripserunt, ex quorum assertionibus aliqua Justinus, hoc modo: Aegyptii cum scabiem ac vitiliginem paterentur, responso moniti, Mosen cum aegris, ne pestis ad plures serperet, terminis Aegypti pellunt. Dux igitur exsulum factus, sacra Aegyptiorum furto abstulit. Quae armis repetentes Aegyptii, domum redire tempestatibus compulsi sunt. At vero Cornelius de eadem re sic ait: Plurimi auctores consentiunt, orta per Aegyptum tabe quae corpora foedaret, regem Bocchorum, adito Hammonis oraculo, remedium petentem, purgare regnum, et hoc genus hominum, ut invisum diis, alias in terras abire jussum. Sic conquisitum collectumque vulgus, postquam uastis locis relictum sit, ceteris per lacri
Abbreviated transcription (Latin):
In qua dum obsiderentur: & moyses nobilit̾
ac prudenter sȩpius certando obsessos affli¬
geret. a filia regis ẽ ethiopum adamatus. Quȩ
dumium amoris ferre nequiret. ꝑ fideles ni¬
nistros nuptias eius expetiuit. Qd moyses
minime denegauit sub ea scilicet condicioneut
federati ciues se manib eius traderent.Qd̾
ꝑ consilium p̾dicte puellȩ citius expletum
ẽ. eamq moyses cȩlebratis nuptiis suo copu¬
lauit matͥmonio. ac si demum debellata¬
ȩthiopia. reuertitur in egiptum cũ tͥum¬
pho. Quȩ ꝓsꝑitas & suis fidutiam liberta¬
tis. ce egiptus metum intulit maiorem. Un¬
de ce oportunitatem querebant. ut eum mor¬
ti traderent. Qđ moy ses intelligens. me¬
ditabatur qͣliter eoꝵ declinaret insidias.
Interfectoq egiptio dum quereret᷑ ad mor¬
tem. uixelabsus. ꝑ loca difficillima deser¬
tifugit in mariam. & ibicũ iethro sacerdo¬
te degens. euisfiliam duxit uxorẽ. Dumq

Expanded text:
In qua dum obsiderentur, et Moses nobiliter In qua dum obsiderentur, et Moses nobiliter ac prudenter saepius certando obsessos affligeret, a filia regis Aethiopum adamatus est. Quae dum vim amoris ferre nequiret, per fideles ministros nuptias ejus expetivit. Quod Moses minime denegans, sub ea scilicet conditione ut foederati cives se manibus ejus traderent. Quod per consilium praedictae puellae citius expletum est, eamque Moses celebratis nuptiis suo copulavit matrimonio: ac sic demum debellata Aethiopia, revertitur in Aegyptum cum triumpho. Quae prosperitas et suis fiduciam libertatis, et Aegyptiis metum intulit majorem: unde et opportunitatem quaerentes ut eum morti traderent. Quod Moses intelligens, meditabatur qualiter eorum declinaret insidias. Interfecto Aegyptio, dum quaereretur ad mortem, vix elapsus per loca difficillima deserti fugit in Madian: et ibi cum Jethro sacerdote degens, cujus filiam duxit uxorem, dumque
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ditoni subicerentur egiptioꝵ: eligit᷑
autem moy ses quẽ ce prudentia eleganti¬
or. & forma commendabat excellentior. dux
exercitus. Qui dum in hostes irruere ita diꝰ¬
posuit. ut eius aduentum minime p̃uiden¬
do cognoscerent. exercitum ꝑ loca ĩuia deser¬
ti dedurit. Difficultatem uero itineris. un¬
petus maxime serpentium non solum repen¬
tium sed etiam uolantium ꝑ desertum in¬
uia loca prebet. Ille autem diuinitus accep¬
to consilio. hibes in caueis reclusas. quas ser¬
pentes maxime uerentur secũ tulit. Est aũt
hoc animal serpentib inimicum. fuguint
enim eis aduementib. & cũ se celare uolue¬
rint. uelut flatu ceruoꝵ abrepte deuoran¬
tur. Quarum solatio. exercitum a peste ani¬
malium uenenatorlib̾auit. In ethiopes irru¬
ens ex aduerso. quos inprimo certamine
ꝓfligendo deuicit. fugͣando cicidit. Et dum
ei in nullo resistent ualerent loco. se ad no

Expanded text:
jam ditioni subjicerentur Aegyptiorum. Eligitur jam ditioni subjicerentur Aegyptiorum. Eligitur autem Moses, quem et prudentia elegantior, et forma commendabat excellentior, dux exercitus. Qui dum in hostes irruere ita disposuit, ut ejus adventum minime praevidendo cognoscerent, exercitum per loca invia deserti deduxit. Difficultatem vero itineris, impetus maxime serpentium, non solum repentium, sed etiam volantium, per desertum invia loca praebent. Ille autem, divinitus accepto consilio, ibes in caveis reclusas, quas serpentes maxime verentur, secum tulit. Est autem hoc animal serpentibus inimicum. Fugiunt enim eis advenientibus, et cum se celare voluerint, velut flatu cervorum abreptae devorantur. Quarum solatio exercitum a peste animalium venenatorum liberavit. In Aethiopes ex adverso irruens, quos in primo certamine profligendo devicit, fugatos cecidit. Et dum ei in nullo resistere valerent loco, se ad nob
Abbreviated transcription (Latin):
citurum nutu dei p̃dixerat. qui pͥncipatum
deicere egiptioꝵ acceleraret. nisi pͥꝰ morte p̃uen¬
tus fieret. Impetum un eum faciens. int̾ficien¬
dum decernebat. Ad cuius necem. rex seguiꝰ
extitabatur. ne filiam offerenderet karam.
Quem termuth uix e manib eoꝵ eripuit &e
a morte saluauit. Post aliqđ uero temꝑis sya¬
tium. inter egiptios ce ȩthiopes seuum exor¬
tum ẽ. bellum Qui dum noscuntur. ẽẽ uici¬
ni. negotiatores hinc inde mercimonia feren¬
tes. ad lites ce urgia ꝓuocauerunt egiptios
Quamobrem ȩchiopes hȩc indignando
arma sumunt. egiptũ uastando ac seiuen¬
do. cuutatesq eoꝵ capiendo resistente nul¬
lo. bachantes usq ad mẽfin ciuitatẽ egiptioꝵ
nobilem ꝑueniunt. Hac compulsi necessita¬
te egiptii. ad diuinationes ce responsa con¬
fugiunt. Acceptoq oraculo ut hebreus dux
erercitus constitueretur. cuius auxilio ñ so¬
lum a finib suis pellerentur ethiopes. secd

Expanded text:
citurum nutu Dei praedixerat, qui principatum citurum nutu Dei praedixerat, qui principatum dejicere Aegyptiorum acceleraret, nisi prius morte praeventus fuerit: impetum in eum faciens, interficiendum decernebat. Ad cujus necem segnius rex excitabatur, ne filiam offenderet charam. Quem Termuth vix e manibus eorum eripuit, et a morte salvavit. Post aliquod vero temporis spatium, inter Aegyptios et Aethiopes saevum exortum est bellum. Qui dum noscuntur esse vicini, negotiatores, hinc inde mercimonia ferentes, ad lites et jurgia provocaverunt Aegyptios. Quam ob rem Aethiopes, haec indignandoarma sumunt, Aegyptum vastando ac saeviendo, civitatesque eorum capiendo, resistente nullo, bacchantes, usque ad Memphim civitatem Aegyptiorum nobilem perveniunt. Hac compulsi necessitate Aegyptii ad divinationes et responsa confugiunt, acceptoque oraculo ut Hebraeus dux exercitus constitueretur, cujus auxilio non solum a finibus suis pellerentur Aethiopes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendans: qui eum p̾dixerat nasciturũ
fore. Ds̃ enim termuth filiam regis ludendi
gra ad ripam fluminis adẽe. fecit. Quȩdũ
uas cerneret in crepidine fluminis. ad se de¬
ferri iubet. Conspectoq puero. dum in eo
elegantẽ cerneret formam. ualde gauisa:
nutriri illum iubet. Edum ꝓpͥam non ha¬
beret sobolem. hunc sibi adoptauit in fi¬
lium. Qui spetie decorus. ingenio feruens:
ita dum tarat ut pluruni admirantes.
uidendi gr̃a adeum ꝓꝑarent sua relinquen¬
tes negotia. delectati eiꝰ potiꝰ uisione. Erat
enum infantilis in eo multa gr̃a. Termuth
autẽ quȩ sibi eum adoptauerat in filium.
dũ sepius ad patrem ipsum deferret. con¬
tigit quadam die ut rex eundem sumens.
ce ail pectus applicans ꝓfilie gr̃ã. diadema
capiti eiꝰ imponeret. Qd moyses quasi in¬
fantialiter ludens. arreptum in t̾ram pro¬
iecit. pedibis sconculeauit. hoc aut sacer ille
scriba cernens. exclamauit hunc ẽẽ. quẽ nas¬

Expanded text:
commendans, qui eum praedixerat nasciturum commendans, qui eum praedixerat nasciturum fore. Deus enim Termuth, filiam regis, ludendi gratia ad ripam fluminis adesse fecit. Quae dum vas cerneret in crepidine fluminis, ad se deferri jubet; conspectoque puero, dum in eo elegantem cerneret formam, valde est gavisa, nutriri illum jubet, et dum propriam non haberet sobolem, hunc sibi adoptavit in filium. Qui specie decorus, ingenio fervens, ita duntaxat ut plurimi admirantes, videndi gratia ad eum properarent, sua relinquentes negotia, delectati ejus potius visione. Erat enim infantilis in eo multa gratia. Termuth autem, quae sibi eum adoptaverat in filium, dum saepius ad patrem ipsum deferret, contigit quadam die ut rex eumdem sumens et ad pectus applicans, pro filiae gratia diadema capiti ejus imponeret. Quod Moses quasi infantiliter ludens, arreptum in terram projecit pedibusque conculcavit. Hoc autem sacer ille scriba cernens, exclamavit hunc esse quem nas
Abbreviated transcription (Latin):
it puerũ nasciturum ex hebreis. qui &e egio¬
tios ualde affligendo humiliaret. & ꝓgeni¬
em iosepha iugo seruitutis eoxeriꝑet. Qͥm-
obrem regem cũ egiptus suis armauit con¬
silus. ut om̃s hebreoꝵ mares qͦ tqͦt nasceren¬
tur interimerent. qđ ita ce facere nisi sunt.
Quib hebrei male afflicti ambri auxieta¬
te ñ modica uexabat᷑. Cui d̃s in uisu noctis
astitit. eiq filium p̃dixit nasciturũ:. qui ce
suos a tanta liberaret miseria. & egiptios af¬
flictos spoliatosq ac demumin mari demer-¬
sos suꝑaret. & memoriã sui nominis celeber¬
rimam ꝑ omiria relinqueret scl̃a. Quã euen¬
tus rei uisionem ueram declarauit. Ergout
moyses natus. partus ipsius obstetricib cȩ¬
latus ẽ. annuente dno. ac sic tͥb domi men
sib enutritus. dũ eiꝰ genitor ampliꝰ celare dif¬
fideret inuasculo de papirio facto acbitu¬
mine linito in flumine exposuit. illũ dño

Expanded text:
it puerum nasciturum ex Hebraeis, qui et Aegypit puerum nasciturum ex Hebraeis, qui et Aegyptios valde affligendo humiliaret, et progeniem Joseph a jugo servitutis eorum eriperet. Quam ob rem regem cum Aegyptiis suis armavit consiliis, ut omnes Hebraeorum mares, quotquot nascerentur, interimerent: quod ita et facere nisi sunt. Quibus Hebraei afflicti malis, Ambri anxietate non modica vexabatur. Cui Deus in visu noctis astitit, eique filium praedixit nasciturum, qui et suos a tanta liberaret miseria et Aegyptios afflictos spoliatosque, ac demum in mari demersos superaret, et memoriam sui nominis celeberrimam per omnia relinqueret saecula, quam eventus rei visionem veram declaravit. Ergo ut Moses natus, partus ipsius obstetricibus celatus est annuente Domino, ac sic tribus mensibus domi enutritus, dum ejus genitor amplius celare diffideret in vasculo de papyro facto, ac bitumine linito, in flumen exposuit: illum Domino