comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dcos & homines describebat: hoc cnĩ ait fingere poc.¬
tas. qđ ex istoꝵ doemonũ numero deos faciunt. & eis
deorũ nomina imponunt: & quib uoluerint homi¬
nibus. ex his amicos inimicosq distribuunt ficti car¬
minis impunita licentia. cum deos abhis doemonũ
morib & cęlesti loco & beatitudinis opulentia remo.¬
tos ẽẽ phibeant. Hec est ergo fictio poetarũ. deos dicere
qui du non sunt: cosq sub deoꝵ nominib inter sẽ
deccrtare ꝓpter homines quos ꝓstudio partiũ dili.¬
gunt uł oderunt Non ꝓcul autẽ aueritate dicit
hanc eẽ fictionẽ. qm̃ deoꝵ appellati uocabulis qͥ du
non sunt: tales tam̃ describuntur doemones qͣles suđ.
Deniq hic eẽ dicit homericã illã mineruã: quȩ me¬
diis coetib graiuim cohibendo achilli interuenit.
Quod ergo minerua illa fuerit pocticũ uult esse
figmentũ. eoqd mineruã deam putet: eamq inter

Expanded text:
deos et homines describebat? Hoc enim ait fingere poedeos et homines describebat? Hoc enim ait fingere poetas, quod ex istorum daemonum numero deos faciunt et eis deorum nomina inponunt et quibus uoluerint hominibus ex his amicos inimicosque distribuunt ficti carminis inpunita licentia, cum deos ab his daemonum moribus et caelesti loco et beatitudinis opulentia remotos esse perhibeat. Haec est ergo fictio poetarum deos dicere, qui di non sunt, eosque sub deorum nominibus inter se decertare propter homines, quos pro studio partium diligunt uel oderunt. Non procul autem a ueritate dicit hanc esse fictionem, quoniam deorum appellati uocabulis, qui di non sunt, tales tamen describuntur daemones, quales sunt. Denique hinc esse dicit Homericam illam Mineruam, quae mediis coetibus Graium cohibendo Achilli interuenit.\' Quod ergo Minerua illa fuerit, poeticum uult esse figmentum. eo quod Mineruam deam putat eamque inter
Abbreviated transcription (Latin):
mens eoꝵ sicut iste platonicus confitetur. salo ꝑtur¬
bationũ fluctuat. Subiecta est ergo mens doemonũ
passionib libidinũ: formidinũ. irarũ. atq huius.¬
cemodi cȩteris. Quȩ igitur pars in eis libera est cõ.¬
posq sapientiȩ qua placeant dus. & ad bonorũ
morum similitudinẽ hominib consulant. cũ
coꝵ mens passionũ uicus subuigata & oppressa.
quicquid rationis naturaliter habet. ad fallendũ ct
dccipiendũ tanto acrius intendat. quanto eã magis
possidet nocendi cupiditas: Qđ si quisquã dicit non
ex omniũ sed ex maloꝵ doemonũ numcro eẽ quos
poetȩ quorundã hominũ osores & amatores deos
non ꝓcul aueritate confingunt. hõs enim dixit
apuleius salo mentis ꝑom̃s cogitationũ ęstus fluctu.¬
are: quomodo istud intelligere pottrimus. quando
cum hȩc diceret non quorundã id est maloꝵ. sed om¬
nium docmonũ medictatẽ ꝓpter aerta corpora inter

Expanded text:
mens eorum, sicut iste Platonicus confitetur, salo perturmens eorum, sicut iste Platonicus confitetur, salo perturbationum fluctuat. Subiecta est ergo mens daemonum passionibus libidinum formidinum irarum adque huiusce modi ceteris. Quae igitur pars in eis libera est composque sapientiae, qua placeant dis et ad bonorum morum similitudinem hominibus consulant, cum eorum mens passionum uitiis subiugata et obpressa, quidquid rationis naturaliter habet, ad fallendum et decipiendum tanto acrius intendat, quanto eam magis possidet nocendi cupiditas? CAPUT VII. Quodex omnium, sed ex malorum daemonum numero esse, quos poetae quorundam hominum os ores et amatores deos non procul a ueritate confingunt hos enim dixit Apuleius salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare: quo modo istud intellegere poterimus, quando, cum hoc diceret, non quorundam, id est malorum, sed omnium daemonum medietatem propter aeria corpora inter
Abbreviated transcription (Latin):
opitulentur: & tamen istarũ nomina passionũ consue¬
tudine locutionis humanȩ. ctiã in cos usurpentur
ꝓpter quandã operũ similitudinẽ. non ꝓpter affectio¬
num infirmitatẽ sicut ipse ds̃ scdm scripturã irascit᷑:
nec tamen ulla passione turbatur hoc enĩ uerbum.
uindictȩ usurpauit effectus: non ilius turbulentꝰ
affectus. Qua interim de scĩs angłs quęstione dilata:¬
iudeamus quẽ admodũ dicant platonici medios doe¬
mones inter deos & homines constitutos. istis passio.¬
num ȩstib fluctuare. Si cnĩ mente ab his libera eisq
dominante motus huiuscemodi paterentur: non
eos diceret apuleius simili motu cordis & salo m̃tis
per om̃s cogitationũ ęstus fluctuare. Ipsa igitur
mens eoꝵ idest pars animi supcrior qua rationales
sunt: in qua uirtus & sapientia siut ullacis esset.
passionib turbulentis inferioꝵ animi partium
regendis moderandisq dominaretur: ipsa inquã

Expanded text:
opitulentur; et tamen istarum nomina passionum consueopitulentur; et tamen istarum nomina passionum consuetudine locutionis humanae etiam in eos usurpentur propter quandam operum similitudinem, non propter affectionum infirmitatem, sicut ipse Deus secundum scripturas irascitur, nec tamen ulla passione turbatur. Hoc enim uerbum uindictae usurpauit effectus. non illius turbulentus affectus. uideamus quem ad modum dicant Platonici medios daemones inter deos et homines constitutos istis passionum aestibus fluctuare. Si enim mente ab his libera eisque dominante motus huiusce modi paterentur, non eos diceret Apuleius simili motu cordis et salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare. Ipsa igitur mens eorum, id est pars animi superior, qua rationales sunt, in qua uirtus et sapientia, si ulla eis esset, passionibus turbulentis inferiorum animi partium regendis moderandisque dominaretur, — ipsa, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
uicia numerare non pudet: Qui tam̃ ut docuit liber
epiteti nobilissimi stoici ex dccretis ⁊enonis &
crisippi. qui huius sectȩ primas partes habutrunt.
huiuscemodi passiones in animũ sapientis admit.¬
tunt: quẽ uicus om̃ib liberum eẽ uolunt: Vnde
fit consequens: ut hȩc ipsa non putent uicia. qͣndo
sapienti sic accidunt ut contra uirtutẽ mentis ratio.¬
nemq nichil possint: & una sit eademq sententia
peripateticoꝵ uł ctiã platonicoꝵ: & ipsorũ stoicoꝵ.
Sed ut ait tullius. uerbi controuersia iam diu torquet
homines gretulos: contentionis cupidiores quã ueri¬
tatis. Sed ad huc merito queri potest. utrũ ad uitę
presentis ꝑtineat infirmitatẽ etiam in quibusq
bonis officus huiuscemodi ꝑpeti affectus: scĩ uere
angłi & sine ira puniant quos accipiunt ȩt̃na dĩ lege
puniendos. & miseris sino miseriȩ cõpassione subue.¬
niant. & periclitantib cis quos diligunt sine timore

Expanded text:
uitia numerare non pudet, qui tamen, ut docuit liber uitia numerare non pudet, qui tamen, ut docuit liber Epicteti, nobilissimi Stoici, ex decretis Zenonis et Chrysippi, qui huius sectae primas habuerunt, huiusce modi passiones in animum sapientis admittunt, quem uitiis omnibus liberum uolunt. Unde fit consequens, ut haec ipsa non putent uitia, quando sapienti sic accidunt, ut contra uirtutem mentis rationemque nihil possint, et una sit eademque sententia Peripateticorum uel etiam Platonicorum et ipsorum Stoicorum, sed, ut ait Tullius, uerbi controuersia iam diu torqueat homines Graeculos contentionis cupidiores quam ueritatis. Sed adhuc merito quaeri potest, utrum ad uitae praesentis pertineat infirmitatem etiam in quibusque bonis officiis huiusce modi perpeti affectus, sancti uero angeli et sine ira puniant, quos accipiunt aeterna Dei lege puniendos, et miseris sine miseriae conpassione subueniant, et periclitantibus eis, quos diligunt, sine timore
Abbreviated transcription (Latin):
utrum sit tristis: sed unde sit tristis. Nec utrũ timeat:
sed quid timeat. Irasci enĩ peccanti ut corrigatur.
contristari ꝓ afflicto ut liberetur. timere periclitanti
ne pereat: nescio utrũ quisquã sana consideratione
reprchendat. Nam & misericordia stoicoꝵ est solere
culpare: sed quanto honestius ille stoicus miscłia
perturbaretur hominis liberandi quã timore
naufragii. longe & humanius & pioꝵ sensib accõ¬
modatius: cicero incęsaris laude locutus est: ubi ait
Nulla de uirtutib tuis: nec amirabilior nec gratior
miscricordia est. Quid est autẽ miscđia. nisi alienȩ
miscriȩ quȩdã in nr̃o corde cõpassio. qua utiq si pos¬
sumus subuenire cõpellimur: Seruit autẽ motus
iste rationi: quando ita prebetur misccłia ut iusticia
conscructur. siue cum indigenti tribuitur: siuc cũ
ignoscitur poenitenti. Hanc cicero locutor egregus
non dubitauit appellare uirtutẽ: quam stõicas int̃

Expanded text:
utrum sit tristis, sed unde sit tristis; nec utrum timeat, utrum sit tristis, sed unde sit tristis; nec utrum timeat, sed quid timeat. Irasci enim peccanti ut corrigatur, contristari pro adflicto ut liberetur, timere periclitanti ne pereat, nescio utrum quisquam sana consideratione reprehendat. Nam et misericordiam Stoicorum est solere culpare; sed quanto honestius ille Stoicus misericordia perturbaretur hominis liberandi quam timore naufragii. Longe melius et humanius et piorum sensibus adcommodatius Cicero in Caesaris laude locutus est, ubi ait: \'Nulla de uirtutibus tuis nec admirabilior nec gratior misericordia est.\' Quid est autem misericordia nisi alienae miseriae quaedam in nostro corde conpassio, qua utique si possumus subuenire conpellimur? Seruit autem motus iste rationi, quando ita praebetur misericordia, ut iustitia conseruetur, siue cum indigenti tribuitur, siue cum ignoscitur paenitenti. Hanc Cicero locutor egregius non dubitauit appellare uirtutem, quam Stoicos inter
Abbreviated transcription (Latin):
flagiciũ uel facinus arguantur. ut alit̃ ea retinere.
non possint: malle se dicunt hȩc amittere quib na¬
tura corporis salua & incolumis habetur. quã illa
cõmittere quib iusticia iuolatur. Ita mens ubi fixa
est ista sententia. nullas ꝑturbationes etiamslacciduNł
inferiorib animi partib inse contra rationẽ p̃ua.¬
lere ꝑmittit: quinimo eis ip̃sa dominatur. eisq non
consentiendo & porius resistendo. regnũ uirtutis exer.¬
cet. Talem deseribit etiã uirgilius enc̾am: ubi ait:
Mens immota manet lacrimȩ uoluunt᷑ inanco. Non est nunc sauͫ.
passionib doccat scriptura diuina: qua xp̃iana.
cruditio continctur. Dõ quippe illã ipsã mentem
subicit regendã & adiuuandã mentiq passiones ita
moderandas atq frenandas: ut in usũ iusticiȩ conuer¬
tantur: Deniq indisciplina nr̃a non tam quȩritur
utrum pius animꝰ irascatur: sed quare irascat᷑. Nec

Expanded text:
flagitium uel facinus urgeantur, ut aliter ea retinere flagitium uel facinus urgeantur, ut aliter ea retinere non possint, malle se dicunt haec amittere, quibus natura corporis salua et incolumis habetur, quam illa committere, quibus iustitia uiolatur. Ita mens, ubi fixa est ista sententia, nullas perturbationes, etiamsi accidunt inferioribus animi partibus, in se contra rationem praeualere permittit; quin immo eis ipsa dominatur eisque non consentiendo et potius resistendo regnum uirtutis exercet. Talem describit etiam Vergilius Aenean, ubi ait: Mens inmota manet, lacrimae uoluuntur inanes. CAPUT V. Quod passionibus doceat scriptura diuina, qua Christiana eruditio continetur. Deo quippe illam ipsam mentem subicit regendam et iuuandam mentique passiones ita moderandas adque frenandas, ut in usum iustitiae conuertantur. Denique in disciplina nostra non tam quaeritur utrum pius animus irascatur, sed quare irascatur; nec
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoda uł incõmoda appellant: quãuis ea nolint di¬
cere bona uł mala. Nam ꝓfecto si nichili pendes rec
res illc philosophus quas amissurũ sẽ naustagio sen:¬
tiebat. sicuti est uita ista salusq corporis. nonita illud
pcriculũ ꝑ horrescerit: ut palloris etiã testimonio ꝓde.¬
retur. Uerumtam̃ & illam poterat ꝑmotionẽ pati.
& fixam tenere mente sentenciã. uitam illã salutẽq
corporis quoꝵ amissionẽ minabatur tẽpestatis inima.¬
nitas. non eẽ bona quȩ illos quib inessent facerent
bonos: sicut facit iusticia. Qd̾ autẽ auint ea necbona
appellanda eẽ sed cõmoda: uerboꝵ certamini non rerũ
examini deputandum est: Quid enĩ interest utrum
aptius bona uocentur an cõmoda. dũ tam̃ nchis priuct᷑
non minꝰ stoicus quã peripateticus pauescat & palleat
ea non ȩqualiter appellando. sed ȩqualiter estimando:
Ambo sane si bonoꝵ istorũ seu cõmodarũ periculis ad

Expanded text:
commoda uel incommoda appellant, quamuis ea nolint dicommoda uel incommoda appellant, quamuis ea nolint dicere bona uel mala. Nam profecto si nihili penderet eas res ille philosophus, quas amissurum se naufragio sentiebat, sicuti est uita ista salusque corporis, non ita illud periculum perhorresceret, ut palloris etiam testimonio proderetur. Verum tamen et illam poterat permotionem pati, et fixam tenere mente sententiam, uitam illam salutemque corporis, quorum amissionem minabatur tempestatis inmanitas, non esse bona, quae illos quibus inessent facerent bonos, sicut facit iustitia. Quod autem aiunt ea nec bona appellanda esse, sed commoda: uerborum certamini, non rerum examini deputandum est. Quid enim interest, utrum aptius bona uocentur an commoda, dum tamen ne his priuetur non minus Stoicus quam Peripateticus pauescat et palleat, ea non aequaliter appellando, sed aequaliter aestimando? Ambo sane, si bonorum istorum seu commodorum periculis ad
Abbreviated transcription (Latin):
animus cisdẽ passionib cędit atq accõmodat m̃tis
assensum: sapienti s autẽ quãuis eas necessitate pa.¬
tia itur. retine t tam̃ de his quȩ appetere uł effugere
rationabiliter debę.it. ucrã & stabilẽ inconcussa m̃tt
sententiã. Hȩc ut potui non quidẽ cõmodius agellio.
sed certe breuius & ut puto planius exposui: quȩ
ille se in epiteti libro legisse cõmemorat. eũ ex decre¬
tis stoicoꝵ dixisse atq sensisse. Quȩsi ita sunt: aut
nichil aut pene nichil distat inter stoicoꝵ alioꝵq
philosophoꝵ opinionẽ. de passionib & ꝑturbati.¬
onib animoꝵ. Utriq enim. mentẽ rationẽq sapi¬
entis ab carũ dominatione defendunt: & ideo fortasse
dicunt cas insapientẽ non cadere stoici. quia neqͣqͣm
eius sapientiã qua utiq sapiens est ullo errore obnu¬
bilant. aut labe subuertunt: Acctdunt autẽ animo
sapientis salua screnitate sapientiȩ ꝓpter illa quȩ

Expanded text:
animus eisdem passionibus cedit adque adcommodat mentis animus eisdem passionibus cedit adque adcommodat mentis adsensum; sapientes autem, quamuis eas necessitate patiantur, retinent tamen de his, quae adpetere uel fugere rationabiliter debent, ueram et stabilem inconcussa mente sententiam. Haec ut potui non quidem commodius A. Gellio, sed certe breuius ille se in Epicteti libro legisse commemorat eum> ex decretis Stoycorum <dixisse atque sensisse. Que ita sunt, aut> nichil aut pene nichil <distat inter Stoicorum aliorumque philosophorum opinionem de passionibus et perturbationibus animorum; utrique enim mentem rationemque sapientis ab earum dominatione defendunt. Et ideo fortasse dicunt eas in sapientem non cadere Stoici, quia nequaquam eius sapientiam, qua utique sapiens est, ullo errore obnubilant aut labe subuertunt. Accidunt autem animo sapientis salua serenitate sapientiae propter illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
agellius aphilosopho non exagitandi animo sed discen.¬
di. quȩ nam illa ratio eẽt pauoris sui Quiut doceret
hominem sciendi studio nauiter accensũ: ꝓtulit
statim de sarcinula sua stoici epite. ti librũ. in quo ea
scripta essent quȩ congruerent decretis zenonis & cri¬
sippi. quos fuisse stoicoꝵ principes nouimꝰ. In eo libro
se legisse dicit agellius hocstoicis placusse. qđ animi
uisa quas appellant phantasias. nec in potestate est
utrum & quando incidant animo: cũ ueniant ex t̾ri¬
bilib & formidabilib rebus. Necesse est etiã sapien¬
tis animũ moueant. ita ut paulisꝑ uel pauescat metu
uel tristicia contrahatur: tanquã his passionib p̃ue¬
nientib mentis & rationis officium: nec ideo tamen
inm̃te ficri opinionẽ mali. nec apꝓbari ista.eisq con-¬
sentiri. Hoc enĩ esse uolunt in potestate. idq int̾esse
censent inter animũ sapientis & stulti: qđ stulti

Expanded text:
A. Gellius a philosopho non exagitandi animo, sed discenA. Gellius a philosopho non exagitandi animo, sed discendi, quaenam illa ratio esset pauoris sui. Qui ut doceret hominem sciendi studio nauiter accensum, protulit statim de sarcinula sua Stoici Epicteti librum, in quo ea scripta essent, quae congruerent decretis Zenonis et Chrysippi, quos fuisse Stoicorum principes nouimus. In eo libro se legisse dicit A. Gellius hoc Stoicis placuisse, quod animi uisa, quas appellant phantasias, nec in potestate est utrum et quando incidant animo, cum ueniunt ex terribilibus et formidabilibus rebus, necesse est etiam sapientis animum moueant, ita ut paulisper uel pauescat metu, uel tristitia contrahatur, tamquam his passionibus praeuenientibus mentis et rationis officium; nec ideo tamen in mente fieri opinionem mali, nec adprobari ista eisque consentiri. Hoc enim esse uolunt in potestate idque interesse censent inter animum sapientis et stulti, quod stulti
Abbreviated transcription (Latin):
cum quodam philosopho nobili: stoico. Is philosophus
sicut latius & uberius qđ ego breuiter attingã narrat
agellius. cum illud nauigiũ horribili cęlo & mari
pcriculosissime iactaretur: ui timoris expalluit. Id
animaduersum est abeis qui aderant. quãuis in mortis
uicinia curiosissime attentis: utrũ necne philosophus¬
AUIIE animo turbaretur. Deinde tempestate trans.¬
acta. mox ut securitas prebuit loquendi uel etiam¬
garrientii locum. quiddã cxhs quos nauis illa por.¬
tabat diues luxuriosux asiaticus. philosophũ cõpellat:
illudens qđ extimuisset atq palliuisset. cum ipse man¬
sisset intrepidus inco qđ impendebat eoitio At ille
aristippi socratici responsũ retulit. quicũ inre simili
eadem ucrba ab homine simili audisset: respondit illũ
ꝓ anima nequissimi nebulonis merito non fusse solli¬
citum. sc autẽ ꝓ aristippi anima tuncre debuisse.
Hac illo diuite responsione depulso: postea quȩsiuit

Expanded text:
cum quodam philosopho nobili Stoico. Is philosophus, cum quodam philosopho nobili Stoico. Is philosophus, sicut latius et uberius, quod ego breuiter adtingam, narrat A. Gellius, cum illud nauigium horribili caelo et mari periculosissime iactaretur, ui timoris expalluit. Id animaduersum est ab eis, qui aderant, quamuis in mortis uicinia curiosissime adtentis, utrumne philosophus animo turbaretur. Deinde tempestate transacta mox ut securitas praebuit conloquendi uel etiamgarriendi locum, quidam ex his, quos nauis illa portabat, diues luxuriosus Asiaticus philosophum conpellat inludens, quod extimuisset adque palluisset, cum ipse mansisset intrepidus in eo quod inpendebat exitio. At ille Aristippi Socratici responsum rettulit, qui cum in re simili eadem uerba ab homine simili audisset, respondit illum pro anima nequissimi nebulonis merito non fuisse sollicitum, se autem pro Aristippi anima timere debuisse. Hac illo diuite responsione depulso postea quaesiuit
Abbreviated transcription (Latin):
autem isti simpliciter & ex cõmuni loquendi consue.¬
tudine appellant bona: sed incõparatione uirtutis
quã recte uiuitur. parua & exigua. Ex quo fit̾. ut ab
utrisq qͦm libet uocentur seubona seu cõmoda. pari
tamen estimatione pensentur: nec inhac quȩstione
stoici delectentur. nisi nouitate uerboꝵ. Uidetur ergo
michi etiam in hoc ubi quęritur utrũ accidant sapi¬
enti passiones animi. an ab eis sit prorsus alienꝰ: de
uerbis eos potius quam de reb facere controuersiam:
Nam & ipsos nichil hinc aliud quã platonicos & peri.¬
pateticos sentire exxistimo: quantũ ad uim rerũ attinet:
non ad uocabuloꝵ sonũ. Ut enim alia omittã quib
id ostendã ne longum faciã: aliquid unũ qđ sit eui¬
dentissimũ dicam: In libris quib titulus est noctiũ
atticarum. scribit agellius uir elegantissimi eloquu
& multȩ ac facunde scientiȩ se nauigasse aliqͣndo

Expanded text:
autem isti simpliciter et ex communi loquendi consueautem isti simpliciter et ex communi loquendi consuetudine appellant bona; sed in conparatione uirtutis, qua recte uiuitur, parua et exigua. Ex quo fit, ut ab utrisque quodlibet uocentur, seu bona seu commoda, pari tamen aestimatione pensentur, nec in hac quaestione Stoici delectentur nisi nouitate uerborum. Videtur ergo mihi etiam in hoc, ubi quaeritur utrum accidant sapienti passiones animi, an ab eis sit prorsus alienus, de uerbis eos potius quam de rebus facere controuersiam. Nam et ipsos nihil hinc aliud quam Platonicos et Peripateticos sentire existimo, quantum ad uim rerum adtinet, non ad uocabulorum sonum. Ut enim alia omittam, quibus id ostendam, ne longum faciam, aliquid unum quod sit euidentissimum dicam. In libris, quibus titulus est Noctium Atticarum, scribit A. Gellius, uir elegantissimi eloquii et multae undecumque scientiae, se nauigasse aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ greci patẽ. nr̃i autẽ quidã sicut ciccro pturbatio.¬
nes. quidã affectiones uł affcctus: quidã uero sicut
iste de greco expressius passiones uocant. Has ergo
ꝑturbationes siue affectiones siue passiones. quidã
philosophi dicunt etiã insapientẽ cadere : sed mode.¬
ratas rationiq subiectas. ut eis leges quodãmodo
quib ad necessariũ redigantur modũ. dominatio.
mentis imponat Hoc qui sentiunt platonici sunt
siue aristotelici: cum aristoteles discipłs platonis
fuerit: qui sectam peripateticã condidit: Alus autẽ
sicut stoicis: cadere ullas omino huiuscemodi passio¬
nes insapientẽ non placet. Hos autẽ id est stoicos
cicero in libri s de finib: bonoꝵ & maloꝵ. uerb̃ magis
quam reb ad uersus platonicos seu peripateticos cer.¬
tare conuincit: quandoquidẽ stoici nolunt bona
appellare. sed cõmoda corporis & extrema. eoqđ nul¬
lum bonũ uolunt eẽ hominis preter uirtutẽ tanqͣm
artem bene uiuendi: quȩ non nisi in animo est: Hȩc

Expanded text:
Graeci rcdib, nostri autem quidam, sicut Cicero, perturbationes, quidam affectiones uel affectus, quidam uero, sicut iste de Graeco expressius, passiones uocant. Has ergo perturbationes siue affectiones siue passiones quidam philosophi dicunt etiam in sapientem cadere, sed moderatas rationique subiectas, ut eis leges quodam modo, quibus ad necessarium redigantur modum, dominatio mentis inponat. Hoc qui sentiunt, Platonici sunt siue Aristotelici, cum Aristoteles discipulus Platonis fuerit, qui sectam Peripateticam condidit. Aliis autem, sicut Stoicis, cadere ullas omnino huiusce modi passiones in sapientem non placet. Hos autem, id est Stoicos, Cicero in libris de finibus bonorum et malorum uerbis magis quam rebus aduersus Platonicos seu Peripateticos certare conuincit; quando quidem Stoici nolunt bona appellare, sed commoda corporis et externa, eo quod nullum bonum uolunt esse hominis praeter uirtutem, tamquam artem bene uiuendi, quae non nisi in animo est. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
sed ipsas doemonũ mentes quib rationalia sunt ani-¬
malia uelut ꝓcellosũ salum dix̃ passionũ tempestate
turban. ut ne hominib quidẽ sapientib cõparandi
sint: qui huiusmodi ꝑturbationib animoꝵ aquib
humana non est immunis infirmitas. etiã cum eas
huius uitȩ conditione patiuntur mente imꝑt᷑bata
resistunt. non eis cedentes ad aliquid apꝓbandũ uł
perpetrandũ qđ ex orbitet abitinere sapientiȩ & lege
iusticiȩ sed stultis mortalib & iniustis non corporib
sed morib similes ut non dicã deteriores co quo ue¬
tustiores & debita poena insanabiles. ipsiusquoq
mentis ut iste appellauit salo fluctuant: nec inueri¬
tatt atq uirtute qua turbulentis & prauis affec-¬
tionib repugnatur. & ulla anum parte consistunt:¬

Expanded text:
sed ipsas daemonum mentes, quibus rationalia sunt anised ipsas daemonum mentes, quibus rationalia sunt animalia, uelut procellosum salum dixit passionum tempestate turbari? ut ne hominibus quidem sapientibus conparandi sint. qui huius modi perturbationibus animorum, a quibus humana non est inmunis infirmitas, etiam cum eas huius uitae condicione patiuntur, mente inperturbata, resistunt, non eis cedentes ad aliquid adprobandum uel perpetrandum, quod exorbitet ab itinere sapientiae et lege iustitiae; sed stultis mortalibus et iniustis non corporibus, sed moribus similes ut non dicam deteriores, eo quo uetustiores et debita poena insanabiles ipsius quoque mentis, ut iste appellauit, salo fluctuant, nec in ueritate adque uirtute, qua turbulentis et prauis affectionibus repugnatur, ex ulla animi parte consistunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iacuit ergo beatitudinis causã. indiciũ uero miseriȩ
tacere non potuit: confitens cͥoꝵ mentẽ qua rationales
esse ꝑhibuit. non saltẽ imbutã munitãq uirtutem
passionib animi inrationabilib nequaquã cedere :
sed ipsam quoq sicut stultarũ mentiũ mos est ꝓcello.¬
sis quodã modo ꝑturbationib agitari. Verba nãq
eius de hac re: ista sunt. Ex hoc ferme docmonũ nu¬
mero inquit. poctȩ solent haudquaquã aueritate ꝓcul¬
osores & amatores quorundã hominũ deos fingere:
hos ꝓsperare & euehere: illos contra aduersari & affli.¬
gert. Igitur & misereri & indignari. & angi & letari.
omnemq humani animi fatiem pati simili motu
cordis. & salo mentis ꝑ om̃s cogitationũ ȩstus fluctuare:
quȩ omnes turbelȩ tempestatesq ꝓcul a dcoꝵ cęlestiũ
tranquillitate exulant. Num est in his uerbis ulla
dubitatio. quod non animoꝵ aliquas infcriores partes

Expanded text:
Tacuit ergo beatitudinis causam, indicium uero miseriae Tacuit ergo beatitudinis causam, indicium uero miseriae tacere non potuit, confitens eorum mentem, qua rationales esse perhibuit, non saltem inbutam munitamque uirtute passionibus animi inrationabilibus nequaquam cedere, sed ipsam quoque, sicut stultarum mentium mos est, procellosis quodam modo perturbationibus agitari. Verba namque eius de hac re ista sunt: Ex hoc ferme daemonum numero, inquit, poetae solent haudquaquam procul a ueritate osores et amatores quorundam hominum deos fingere; hos prosperare et euehere, illos contra aduersari et adfligere; igitur et misereri et indignari, et angi et laetari omnemque humani animi faciem pati, simili motu cordis et salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare. Quae omnes turbelae tempestatesque procul a deorum caelestium tranquillitate exulant.\' Num est in his uerbis ulla dubitatio, quod non animorum aliquas inferiores partes,
Abbreviated transcription (Latin):
seiungunt. istos inter deos & homines collocant: Scd
de differentia ipsoꝵ doemonũ qđ ad presentẽ ꝑ̃tinet
quȩstionẽ: Apud plerosq enim usitatum est dicralios bo¬
nos. alios malos doemones. Quȩ siue sit etiã platonicoꝵ
siue quorum libet sentencia: nequaquã eius est negle¬
genda discussio. ne quisquã uelut doemones bonos
sequendos sibi eẽ arbitretur: ꝑ quos tanquã medios dus
quos om̃s bonos credit dũ conciliari affectat & studet.
ut quasi cum eis possit post mortẽ inrecitus malignoꝵ
spirituũ deceptusq fallacia longe aberret auero dõ. cũ
quo solo. & in quosolo. & de quo solo anima humana
idest racionalis & intellectualis beata est: Quȩ igitur . ẽ.¬
differentia docmonũ bonoꝵ & maloꝵ&. quandoqͥdem
platonicus apuleius de his uniuersaliter disserens et
tã multa loquens de aercis coꝵ corporib de uirtutib
tacuit animoꝵ. quib essent prȩditi si essent boni:

Expanded text:
seiungunt, istos inter deos et homines conlocant; sed seiungunt, istos inter deos et homines conlocant; sed de differentia ipsorum daemonum, quod ad praesentem pertinet quaestionem. Aput plerosque enim usitatum est dici, alios bonos alios malos daemones; quae siue sit etiam Platonicorum, siue quorumlibet sententia, nequaquam eius est neglegenda discussio, ne quisquam uelut daemones bonos sequendos sibi esse arbitretur, per quos tamquam medios dis, quos omnes bonos credit, dum conciliari adfectat et studet, ut quasi cum eis possit esse post mortem, inretitus malignorum spirituum deceptusque fallacia longe aberret a uero Deo, cum quo solo et in quo solo et de quo solo anima humana, id est rationalis et intellectualis, beata est. CAPUT III. differentia daemonum bonorum et malorum? Quando quidem Platonicus Apuleius de his uniuersaliter disserens et tam multa loquens de aeriis eorum corporibus de uirtutibus tacuit animorum, quibus essent praediti, si essent boni.
Abbreviated transcription (Latin):
desiderata inde referant impetrata atq hoc platoni¬
ci precipui philosophoꝵ ac nobilissimi sentiunt.
cum quib uelut excellentiorib istã examinare
placuit questionẽ. utrũ cultus plurimoꝵ deoꝵ ꝓsit
ad consequendã uitam beatã que post mortẽ futura
est libro superiore quȩsiuimꝰ: quo pacto s doemones
qui talib gaudent qualia boni & prudentes homi¬
nes auersantur & damnant. idest sacrilega. flagiciosa.
facinorosa. non de quolibet homine sed de ipsis dus
figmenta poctarũ & magicarũ artiũ sceleratã puni¬
endamq uiolentiã possint quasi ꝓpinquiores &
amicitiores dus bonis conciliare homines bonos: et
hoc nulla ratione posse comꝑtum est:ꝑinde hic lib̃¬
sicut in illius fine ꝓmisimꝰ disputationẽ continere
debebit:. de differentia quã uolunt cẽ non dẽoꝵ
inter se quos om̃s bonos dicunt. nec de differentia deoꝵ
& doemonũ. quorum illos ab hominib longelateq

Expanded text:
desiderata, inde referant inpetrata, adque hoc Platonidesiderata, inde referant inpetrata, adque hoc Platonici, praecipui philosophorum ac nobilissimi, sentiunt, cum quibus uelut cum excellentioribus placuit istam examinare quaestionem, utrum cultus plurimorum deorum prosit ad consequendam uitam beatam quae post mortem fest: libro superiore quaesivimus, quo pacto daemones, qui talibus gaudent, qualia boni et prudentes homines aversantur et damnant, id est sacrilega, flagitiosa, facinorosa, non de quolibet homine, sed de ipsis diis figmenta poetarum, et magicarum artium sceleratam puniendamque violentiam, possint quasi propinquiores et amiciores diis bonis conciliare homines bonos; et hoc nulla ratione posse, compertum estsicut in illius fine promisimus, disputationem continere debebit de differentia si quam uolunt esse non deorum inter se, quos omnes bonos dicunt, nec de differentia deorum et daemonum, quorum illos ab hominibus longe alteque
Abbreviated transcription (Latin):
OUIDAMNERO DE DIS MELIORA SENIIENIES TANIŨ EIS HONORIS
laudisq tribuerunt: ut nullum deoꝵ malũ credere au¬
derent. Sed illi qui deos quosdam bonos quosdã malos
esse dixerunt. docmones quoq appellauerunt nomine
deoꝵ& quanquã & deos. sed rarius nomine doemonũ:
ita ut ipsum iouẽ quem uolunt cẽ regem ac principẽ
cȩteroꝵ. ab homcro fateantur docmonẽ nuncupatũ.
Hii autẽ qui om̃s deos nonnisi bonos eẽ asserunt.
& longe prestantiores cis hominib qui ꝑhibentur
boni. merito mouentur doemonũ factis quȩ negare
non possunt: eaq nullomodo adus quos om̃s bonos
uolunt cõmitti posse existimantes. differentiã inter
deos & doemones adhibere coguntur: ut quicqͥd cis
merito displicet inoperib uł affectib prauis. quib
uim suam manifestant occulti sp̃s: id credant esse
doemonũ non deoꝵ. Sed quia cosdẽ doemones inter
homines & deos ita medios constitutos putant. tã quã
nullus deus homini misceatur: ut hinc ꝑferant

Expanded text:
uidam uero de dis meliora sentientes tantum eis honoris laudisque tribuerunt, ut nullum deorum malum credere auderent. Sed illi, qui deos quosdam bonos, quosdam malos esse dixerunt, daemones quoque appellauerunt nomine deorum, quamquam et deos, sed rarius, nomine daemonum, ita ut ipsum Iouem, quem uolunt esse regem ac principem ceterorum, ab Homero fateantur daemonem nuncupatum. Hi autem, qui omnes deos non nisi bonos esse adserunt et longe praestantiores eis hominibus, qui perhibentur boni, merito mouentur daemonum factis, quae negare non possunt; eaque nullo modo a dis, quos omnes bonos uolunt, committi posse existimantes differentiam inter deos et daemones adhibere coguntur, ut, quidquid eis merito displicet in operibus uel affectibus prauis, quibus uim suam manifestant occulti spiritus, id credant esse daemonum, non deorum. Sed quia eosdem daemones inter homines et deos ita medios constitutos putant, tamquam nullus deus homini misceatur, ut hinc perferant
Abbreviated transcription (Latin):
conspicuis unde ambigit nemo qđ ita sit alicu oꝑi ac cõ¬
modatũ ut ñ etiã sit decoꝵ. Sũnt autẽ ñnulla quoꝵ solũ
decus & nullus. ẽ. usus: putofacile intelligi in conditio¬
ne corporis dignitatẽ necessitati fuisse p̾latã. Transi.¬
tura est quippe necessitas: tempusq uenturũ quando

Expanded text:
conspicuis unde ambigit nemo, quod ita sit alicui operi adcomconspicuis unde ambigit nemo, quod ita sit alicui operi adcommodatum, ut non etiam sit decorum; sunt autem nonnulla, quorum solum decus et nullus est usus: puto facile intellegi in condicione corporis dignitatem necessitati fuisse praelatam. Transitura est quippe necessitas tempusque uenturum, quando
Abbreviated transcription (Latin):
quando ea paululũ supprim̃da iudicauit. & aliqͥnto
altius latuit: dubitauit de illo doemonũ princeps.
tionis temperaret exemplũ. Post illam uero temptatio¬
nem cum angłi sicut scriptum est ministrarent ei

Expanded text:
quando ea paululum subprimenda iudicauit et aliquanto quando ea paululum subprimenda iudicauit et aliquanto altius latuit, dubitauit de illo daemonum princeps etionis temperaret exemplum. Post illam uero tentationem, cum angeli, sicut scriptum est, ministrarent ei
Abbreviated transcription (Latin):
uauẽ & doemones etiã hoc ita sciunt: ut eidẽ dño
int. Fate carnis induto dixerint. Quid nob̃ & tibi
ihu nazarene: Genisti ꝑdere nos. Clarum est in his uerb̃.
quod incis & tanta scientia erat. & caritas ñ erat. Poenã
suam quippe formidabant ab illo: non iusticiam diligeba&¬
in illo Tantũ uero incis innotuit quantũ uoluit: tantũ
autem uoluit quantũ oportuit. Et innotuit non
sicut angłis sc̃ĩs. qui cius scđm id qđ di uerbũ est parti.¬
cipata ȩternitate ꝑfruuntur: sedsicut eis terrendis
in notescendũ fuit ex quoꝵ tirannica quodã mõdo
potestate fuerat liberaturus p̃destinatos insuũ regnũ
& głam. semꝑ ueracẽ: & ueraciter sempit̾nã. Innotuit
ergo doemonib nonꝑid qđ est uita eterna & lum̃
in cõmutabile qđ illum inat pios. cui uidendo per
fidem quȩ in illo est corda mundant᷑. sed ꝑ quȩdã tep̃o¬
ralia suȩ uirtutis effccta: & occultissimae signas praesentiae

Expanded text:
utem daemones etiam hoc ita sciunt, ut eidem Domino utem daemones etiam hoc ita sciunt, ut eidem Domino infirmitate carnis induto dixerint: Quid nobis et tibi, Iesu Nazarene? Venisti perdere nos? Clarum est in his uerbis, quod in eis et tanta scientia erat, et caritas non erat. Poenam suam quippe formidabant ab illo, non in illo iustitiam diligebant. Tantum uero eis innotuit, quantum uoluit; tantum autem uoluit, quantum oportuit. Sed innotuit non sicut angelis sanctis, qui eius, secundum id quod Dei Verbum est, participata aeternitate perfruuntur, sed sicut eis terrendis innotescendum fuit, ex quorum tyrannica quodam modo potestate fuerat liberaturus praedestinatos in suum regnum et gloriam semper ueracem et ueraciter sempiternam. Innotuit ergo daemonibus non per id. quod est uita aeterna et lumen incommutabile, quod inluminat pios, cui uidendo per fidem, quae in illo est, corda mundantur, sed per quaedam temporalia suae uirtutis effecta et occultissimae signa praesentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tam multarũ etiã pene omniũ quȩ hoc uerbũ ñ nisi
in malam partẽ audire consuerunt qđ diximus cogam᷑
exponere. cum possimus angłoꝵ nomine adhibito
eandem offensionẽ quȩ nomine doemonũ ficri poterat.
diuinos intueamur libros: aliquid affert cognitione
dignissimũ. Doemones enĩ dicuntur. qm̃ uocabulum
locutus: ait. Scientia inflat: caritas uero ȩdificat
Qđ recte aliter non intelligitur. nisi scientiã tunc
ꝓdesse cũ caritas in est: sine hoc autẽ inflare idest
insuꝑbiã in anissimȩ quasi uentositatis extollere
Est ergo indoemonib scientia sine caritate. & idco
tam inflati hoc est tã suꝑbi sunt: ut honores diuinos
& religionis seruitutẽ quã uero dõ deberi sciunt.
sibi satis egerint exhiberi: & quantũ possunt apud qͦs
possunt adhuc agunt. Contra suꝑbiam porro doemo.¬
num qua ꝓ meritis possidebatur genus humanũ.
dĩ humilitas quȩ informa serui apparuit quã uirtu.¬
tem habeat: animȩ hominũ nesciunt immundicia

Expanded text:
tam multarum, ut iam paene sint omnium, quae hoc uerbum non nisi in malam partem audire consuerunt, quod diximus cogamur exponere, cum possimus angelorum nomine adhibito eandem offensionem, quae nomine daemonum fieri poterat, diuinos intueamur libros, aliquid adfert cognitione dignissimum. Daemones enim dicuntur quoniam uocabulum locutus ait: Scientia inflat, caritas uero aedificat; quod recte aliter non intellegitur, nisi scientiam tunc prodesse, cum caritas inest; sine hac autem inflare, id est in superbiam inanissimae quasi uentositatis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis possunt, adhuc agunt. Contra superbiam porro daemonum, qua pro meritis possidebatur genus humanum, Dei humilitas, quae in forma servi apparuit, quantam virtutem habeat, animae hominum nesciunt immunditia
Abbreviated transcription (Latin):
tenacius diuturnus hu¬
mani generis error infixit. euellere
atque extirpare conantẽ. & illius gr̃ẽ qui hoc ut
utrus ds̃ potest ꝓ meo modulo in eius adiutorio coo¬
perante. ingenia celsiora atq meliora quib: adhanc

Expanded text:
tenacius diuturnus humani generis error infixit, euellere adque exstirpare conantem et illius gratiae, qui hoc ut uerus Deus potest, pro meo modulo in eius adiutorio cooperantem ingenia celeriora adque meliora, quibus ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
potens quousq xpĩani credunt. sed quo adusq plato.¬
nici uolunt: Nimirũ quippe consiliũ dĩ & potestatt̃
cum potius econtrario dĩ ꝓpħas ad enunciandã eius
quantũ dignatus est uoluntatẽ sp̃s cius docuerit. p̾hi¬
losophos autẽ in ea cognoscenda. coniectura humana
deceperit: Ucrũ non usq adeo decipi debuerunt non
solũ ignorantia uerũetiã ꝑuicatia. ut & sibi aꝑtissime
refragentur magis disputationũ uirib asserentes
animȩ ut beata eẽ possit non terrenũ tantũ sed omne
corpus eẽ fugiendũ. & deos rursũ dicentes habere bea.¬
tissimas animas. & tam̃ ȩternis corporib ibligatas: cę¬
lestes quidẽ igneis. iouis autẽ ipsius animã quc̃ mun.¬
dum istũ uolunt om̃ib omnino corporeis elementis.
quib hȩc tota moles a terra incęlũ surgio inclusa

Expanded text:
potens quousque Christiani credunt, sed quousque Platopotens quousque Christiani credunt, sed quousque Platonici volunt? Nimirum quippe consilium Dei et potestatemcum potius e contrario Dei prophetas ad enuntiandam eius, quantum dignatus est, uoluntatem Spiritus eius docuerit, philosophos autem in ea cognoscenda coniectura humana deceperit. Verum non usque adeo decipi debuerunt, non solum ignorantia, uerum etiam peruicacia, ut et sibi apertissime refragentur magnis disputationum uiribus adserentes animae, ut beata esse possit, non terrenum tantum, sed omne corpus esse fugiendum, et deos rursus dicentes habere beatissimas animas et tamen aeternis corporibus inligatas, caelestes quidem igneis, Iouis autem ipsius animam, quem mundum istum uolunt, omnibus omnino corporeis elementis, quibus haec tota mol
Abbreviated transcription (Latin):
dissolui & mori: & eomodo terrȩ stabili ac sempit̾nȩ
unde fuerunt sũpta restitui. Siquis hoc etiã de igne
similiter affirmet. & dicat reddenda ẽẽ uniuerso
igni corpora quȩ inde sũpta sunt ut cęlestia ficrent
animalia: nonne immortalitas quã talib diis uelut
deo sũmo loquente ꝓmisit plato. tanquã iuiolentia
disputationis huius intercidet : An ibi ꝓpterca nonfit.
quia ds̃ non uult. cuius uoluntatẽ ut ait plato nulla
uis uincit: Quid ergo ꝓhibet ut hoc etiã de terrestrib
corporib ds̃ possit efficere. quando quidẽ ut nec ea
quȩ orta sunt occidant. nec ca quȩ sunt uincta soluan¬
tur. nec ea quȩ sunt ex elementis sũpta reddantur.:
atq ut animȩ in corporib constitutȩ nec ũquã ca
deserant. & cũ cis immortalitate ac sempit̾na beatitudine
perfruantur posse din facere confitetur plato: Cur ergo
non possit ut nec terrestria moriantur : An ds̃ non est

Expanded text:
dissolvi et emori; et eo modo terrae stabili ac sempiternae, dissolvi et emori; et eo modo terrae stabili ac sempiternae, unde fuerant sumpta, restitui. Si quis hoc etiam de igne similiter affirmigni corpora, quae inde sumpta sunt, ut coelestia fierent animalia; nonne immortalitas, quam talibus diis, velut Deo summo loquente, promisit Plato, tanquam violentia disputationis hujus intercidet? An ibi propterea non fit, quia Deus non vult, cujus voluntatem, ut ait Plato, nulla vis vincit? Quid ergo prohibet, ut hoc etiam de terrestribus corporibus Deus possit efficere, quandoquidem ut nec ea quae orta sunt, occidant, nec ea quae sunt juncta solvantur, nec ea quae sunt ex elementis sumpta reddantur, atque ut animae in corporibus constitutae nec unquam ea deserant, et cum eis immortalitate ac sempiterna beatitudine perfruantur, posse Deum facere confitetur Plato? Cur ergo non possit, ut nec terrestria moriantur? An Deus non est
Abbreviated transcription (Latin):
sed tam̃ magni id est totius huius mundi mẽbrũ in
medio positũ & sempit̾nũ cẽ non dubitent: Cũ ergo
ds̃ ille sũmus fecerit eis alterũ quẽ putant dm̃ idest
istũ mundũ. ccteris dus qui infra eũ sunt p̃ferendũ.
cundẽq eẽ excistiment animantẽ. anima scilicet
sicut asscrunt rationali uł intellectuali. intã magna
mole corporis ciꝰ inclusa. ipsiusq corporis tanquã
membra locis siuis posita atq digesta quattuor con¬
stitucrit elementa. quoꝵ iuncturã ne un quã
deus eoꝵ tã magnus moriatur insolubilẽ ac sempi¬
ternã uelint: quid cause est ut in corpore maioris
animantis tanquã mediũ membroꝵ eterna sit terra
& alioꝵ animantũ terrestriũ corpora si ds̃ sicut
illud uelit ȩterna eẽ non possint: Sed terre inqͥunc
terra reddenda est: unde animaliũ terrestriũ sũpta
sunt corpora. Ex quofit inquiunt. ut ea sit necesse

Expanded text:
sed tamen magni, id est totius huius mundi, membrum in sed tamen magni, id est totius huius mundi, membrum in medio positum et sempiternum esse non dubitent. Cum ergo deus ille summus fecerit eis alterum quem putant deum, id est istum mundum, ceteris dis, qui infra eum sunt, praeferendum, eundemque esse existiment animantem, anima scilicet, sicut adserunt, rationali uel intellectuali in tam magna mole corporis eius inclusa, ipsiusque corporis tamquam membra locis suis posita adque digesta quattuor constituerit elementa, quorum iuncturam, ne umquam deus eorum tam magnus moriatur, insolubilem ac sempiternam uanimantis tanquam medium membrum aeterna sit terra, et aliorum animantium terrestrium corpora, si, Deus sicut illud velit, aeterna esse non possint? Sed terrae, inquiunt, terra reddenda est, unde animalium terrestria sumpta sunt corpora: ex quo fit, inquiunt, ut ea sit necesse
Abbreviated transcription (Latin):
continerent᷑ animalia instanter affirmat: sed hȩc ut dixi
alia questio est. quã nunc discutiendã non susccpimꝰ
Hoc tantũ contra istos cõmemorandũ putaui. qui se
platonicos uocari uł et̃ gloriant᷑. cuius suꝑbia nominis
crubescunt eẽ xp̃ĩani: ne cõmune illis cũ uulgo uocabulũ.
uilc̃ faciat palliatoꝵ tantomagis inflatã. quantomagis
exiguã paucitatẽ. Et quȩrentes qͥd indoctrina xp̃iana
reprehendant: exagitant ęternitatẽ corporis. tanquã
hȩc sint inter se contraria. ut & beatitudinẽ quȩramꝰ
animȩ. & eã semꝑ eẽ uelimus incorpore. uelut crũnoso
uinculo conligata: cũ eoꝵ auctor & magister plato
donũ adeo sũmo dus ab illo factis dicat cẽ concessũ.
ne aliquando moriantur: idest a corporibus cosqͥb
coͣneauit separentur
oNTENDUNT ergo isti terrestria corpora sempit̾na esse
non posse: cũ ipsã uniuersã terrã dei sui non quidẽ sũmi

Expanded text:
continerentur animalia, instanter affirmat. Sed haec, ut dixi, continerentur animalia, instanter affirmat. Sed haec, ut dixi, alia quaestio est, quam nunc discutiendam non suscepimus. Hoc tantum contra istos commemorandum putavi, qui se Platonicos vocari vel esse gloriantur, cujus superbia nominis erubescunt esse Christiani, ne commune illis cum vulgo vocabulum, vilem faciat palliatorum, tanto magis inflatam, quanto magis exiguam paucitatem: et quaerentes quid in doctrina christiana reprehendant, exagitant aeternitatem corporum, tanquam haec sint inter se contraria, ut et beatitudinem quaeramus animae, et eam semper esse velimus in corpore, velut aerumnoso vinculo colligatam: cum eorum auctor et magister Plato, donum a Deo summo diis ab illo factis dicat esse concessum, ne aliquando moriantur, id est a corporibus, quibus eos connexuit, separenturtria corpora sempiterna esse non posse, cum ipsam uniuersam terram dei sui, non quidem summi,
Abbreviated transcription (Latin):
urãm: quã illa quib: estis tũ cum gignebamini colligati:
Ecce deos plato dicit & corporis animȩq colligatione
mortales: & tam̃ immortales deia quo facti sunt uolun-¬
tate atq consilio. Si ergo animȩ poena est inqualicũq
corpore conligari. quid est qđ cos alloquens deus tãqͣm
sollicitos neforte moriant᷑ id est dissoluant᷑ a corpore de
sua facit immortalitate securos. non ꝓpt̃ eoꝵ nacurã
quȩ sit cõpacta non simplex. sed ꝓpter suã inuictissi.¬
mã uoluntatẽ qua potens est facere ut nec orta occidanł
nec eõnexa soluantur. sed incorruptibilit̾ ꝑseuerent:
Et hoc quidẽ utrũ plato uerũ de siderib dicat: alia quȩs¬
tio est. Neq enĩ ei continuo concedendũ est globos istos
luminũ siut orbiculos luce corporta suꝑ terrã scudic
seu nocte fulgentes suis quibusdã ꝓprus animis uiuere.
cisq intellcctualib & beatis qđ etiã de ipso mundo uni.¬

Expanded text:
uestram, quam illa quibus estis tum, cum gignebamini, conligati. uestram, quam illa quibus estis tum, cum gignebamini, conligati. Ecce deos Plato dicit et corporis animaeque conligatione mortales, et tamen inmortales dei a quo facti sunt uoluntate adque consilio. Si ergo animae poena est in qualicumque corpore conligari, quid est quod eos adloquens deus tamquam sollicitos, ne forte moriantur, id est dissoluantur a corpore, de sua facit inmortalitate securos; non propter eorum naturam, quae sit conpacta, non simplex, sed propter suam inuictissimam uoluntatem, qua potens est facere, ut nec orta occidant nec conexa soluantur, sed incorruptibiliter perseuerent? Et hoc quidem utrum Plato uerum de sideribus dicat, alia quaestio est. Neque enim ei continuo concedendum est globos istos luminum siue orbiculos luce corporea super terras seu die seu nocte fulgentes suis quibusdam propriis animis uiuere eisque intellectualibus et beatis, quod etiam de ipso uni
Abbreviated transcription (Latin):
tem. qđ inȩternũ cũ suis corporib ꝑmanebunt. nec ab
c̾is ulla morte soluentur: quid est qđ isti ad ex agitan.¬
dam xp̃ianã fidẽ fingunt se nescire qđ sciunt. aut etiã
sibi repugnantes aduersus scipsos malunt diccre. dũ
nobis non desinant contradicere: Nempe platonis
hȩc uerba sunt: sicut ea cicero inlatinũ uertit. quib
inducit sũmũ dm̃ deos quos fecit alloquentẽ ac dicen.¬
tem. Uos qui mes satu orti estis: attendite quoꝵ oꝑũ
ego parens effectorq sũ. Hȩc sunt indissolubilia meo
nutu quãquã om̃e colligatũ solui potest. sed haud¬
quaquã bonũ est ratione uinctũ uelle dissolucre. Sed
qm̃ estis orti immortales. uos quidẽ cẽ & indissolubiles
non potestis: neuti qͣm tamen dissolucmini. neq uos
ulla mortis fata periment. nec erunt ualentiora quã
consiliũ meũ. qđ maius est uinculũ ad ꝑpetuitatẽ

Expanded text:
tem, quod in aeternum cum suis corporibus permanebunt nec ab tem, quod in aeternum cum suis corporibus permanebunt nec ab eis ulla morte soluentur: quid est quod isti ad exagitandam Christianam fidem fingunt se nescire quod sciunt, aut etiam sibi repugnantes aduersum se ipsos malunt dicere, dum nobis non desinant contradicere? Nempe Platonis haec uerba sunt, sicut ea Cicero in Latinum uertit, quibus inducit summum deum deos quos fecit adloquentem ac dicentem: Vos, qui deorum satu orti estis, adtendite: quorum operum ego parens effectorque sum, haec sunt indissolubilia me inuito, quamquam omne conligatum solui potest; sed haudquaquam bonum est ratione uinctum uelle dissoluere. Sed quoniam estis orti, inmortales uos quidem esse et indissolubiles non potestis; ne utiquam tamen dissoluemini, neque uos ulla mortis fata periment, nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad perpetuitatem