comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
finite : & ait occulte ꝓuidendũ . eẽ. neforte necesse sit suspi¬
cari id qđ iam factũ ÷ uere dici potuisse. ante quã fieret
eẽ faciendũ : Vt si socrates hesterna nocte cenauit uerũ
fuit hesterna matutina dicere qm̃ cenaturus est. Quo¬
qđ dicit. Si ÷ albũ nunc: uerũ erat dicere primo qm̃ erit
albũ. Nã si qua res nunc alba est : uerũ erat ante dice¬
re. qm̃ eritalba. Quare definite quoq fuit qđ libet
eorũ quae facta sunt : uere p̃dicere : hoc aut̃ relipsi¬
us exitus cõpbauit. huic oppositioni ꝑ eandẽ rursus
occurrit: Non enĩ quihaec dicit : lic& ei laqueũ supe¬
rioris argumentationis effugere. Rursus enĩ eadem
illũ cuncta circũ ueniunt : & eisdẽ iterũ urguet᷑ in cõ¬
tione superiorẽ Argumentationẽ dicentis : adidem
reduxit in cõmodum dicens. Siuerũ : omĩa quȩ cũ que
facta sunt defintte uere potius se p̃ dici : qm̃ ueritatem ꝓpo¬

Expanded text:
finite, et ait providendum esse ne forte necesse sit suspifinite, et ait providendum esse ne forte necesse sit suspicari id quod jam factum est vere dici potuisse antequam fieret, esse faciendum, ut si Socrates hesterna nocte coenavit, verum fuit hesterna matutina dicere, quoniam coenaturus est; quoquod dicit, si est album nunc, verum erat dicere prius quoniam erit album. Nam si qua res nunc alba est, verum erat ante dicere quoniam erit alba, quare definite quoque fuit quodlibet eorum quae facta sunt vere praedicere. Hoc enim rei ipsius exitus comprobavit. Huic oppositioni per eadem rursus occurrit. Non enim qui haec dicit, licet ei laqueum superioris argumentationis effugere, rursus enim eadem illum cuncta circumveniunt, et eisdem iterum urgetur incomtione superiorem argumentationem dicentis ad idem reduxit incommodum dicens: Si verum est omnia quaecunque facta sunt, definite vere potuisse praedici, quoniam veritatem propo
Abbreviated transcription (Latin):
contingere : ꝑ hoc qđ ait Aut enĩ usq negat ISiergoue¬
ritasrerũ necessitati conuertit᷑ & aut qui negat uerus
est aut qui ad firmat : oma fieri ex necessitã nec esse est
Nã si non erit ex necessitate. ñ erłt uerȩ definite . Idq. ipse
quȩ sit contingentis natura cũ qͥd sit utrũ lib& exposuit
Vtrũ lib& est cuius indiscretus euentus est id ÷ qđ equa
cenĩ ł fier& ł ñ fieret: Neq: enĩ directã uiam neces¬
seriãq hab& unã ł ad firmationẽ ł ad negationẽ
sed nihil semagis sic hab& ł sic ñ hab& Et est utri¬
libet quod equalẽ cursum & ad euenire retinet
& ad ñ euenire. Nihil enĩ semagis ł sic hab& ł sic
non hab&. Id est aequalit̃ se habet & ad eẽ
& ad non esse. Nihil enim magis sese habet
ut fiat. que ñfiat ampliussi : albũ usq qm̃ erit
Valida sibi ipsiuim argumentationis opponit: qua possit
ostendere adfirmationes negationesq ueras ł falsas eẽ de¬

Expanded text:
 negat; si ergo veritas rerum necessitati convertitur, aut qui negat verus est, aut qui affirmat omnia fieri ex necessitate necesse est. Nam si non erunt ex necessitate, non erunt verae definite, id quod ipse quae sit contingentis natura, cum quid sit utrumlibet exponit, utrumlibet est id cujus indiscretus eventus est, id est, quodenim fieret vel non fieret. Neque enim directam viam necessariamque habet unam vel affirmationem vel negationem, sed nihil se magis sic habet, vel sic non habet, et est utrumlibet quod aequalem cursum et ad evenire retinet, et ad non evenire. Nihil enim se magis vel sic habet, vel sic non habet, id est aequaliter se habet ad esse, et ad non esse. Nihil enim magis sese habet, ut fiat quam ut non fiat. Amplius si est album Validam sibi ipsi vim argumentationis opponit, qua possit ostendere affirmationes negationesque veras vel falsas esse de
Abbreviated transcription (Latin):
& quod in eos quid̃ sit assignata species conuenienti¬
us & euidentius assign& genus uͦ longnis atque
aliis om̃ib: subiacent & om̃ia cȩtera ł deipsis p̃dica t¬
dñr magis esse substantias species ualidiori rursus
argumentatione confirmati ꝑsimilitudit̃e naq: hoc
ita rẽ declarat: Namcum om̃s substantiae aut primȩ
sꝑecierum atq generã quiquid similius primis sub¬
stantiis inuenitur hoc magis substatiamerito pu¬
tabitur: Sead primȩ substastuꝑ id airco maximo
substantia dicuntur qud om̃ib ita subire tes sunt.

Expanded text:
 quod in eo quod quid sit, assignata species convenientius et evidentius assignet, genus vero longinquius atque ALIIS OMNIBVS SVBIECTAE esse. Magis esse substantias species validiori rursus argumentatione confirmat, per similitudinem namque hoc ita esse declarat. Nam cum omnes substantiae aut primae aut species, specierum atque generum quidquid similius primis substantiis invenitur, hoc magis substantia merito putabitur. Sed primae substantiae idcirco maximae substantiae dicuntur, quod omnibus ita subjectae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ qm̃ non ÷ in possibile ẽẽ: Nam & quod ambulat
nõ ẽ in possibile ambulare : & qđ ÷ ambulabile id ÷ amqđ
ambulare potest: nõ illi ÷ in possibile ambulare: sed qm̃
dirimus ea quȩ scđm actũ ÷ potestatẽ duas habere speci¬
es unã quide cũ inactu quidẽ sit. & nũ quã possit nõ. eẽ
ut igni actu ÷ calere. & nũ quã eẽ potest nõ calidus. ali
amuo scđm id qđ dicimus eẽ quidẽ actu. posse tamen ñ
ee ut aliquiscũ sed& potest quidẽ sedere. sed potest & ĩa¬

Expanded text:
m non est impossibile esse. Nam et quod ambulat, non est impossibile ambulare, et quod est ambulabile, id est quod ambulare potest, non illi est impossibile ambulare. Sed quoniam diximus eam quae secundum actum est potestatem duas habere species, unam quidem cum in actu quidem sit et nunquam possit non esse, ut igni actu est calere et nunquam esse non potest calidus; aliam vero secundum id quod dicimus esse quidem actu, posse tamen non esse, ut aliquis cum sedet, potest quidem sedere
Abbreviated transcription (Latin):
genus & partẽ suã sequitur uniuersalitas Sienĩ homo
ẽ animal÷ id÷ si pars & species ẽ uniuersalitatẽ. &
gt nus eẽ necesse. ẽ: Qđsi ita ẽ sequitur scilie& eam ꝓpo¬
sitionẽ quȩ dicit necesse eẽ. illa ꝓpositio. quȩ dicit᷑ pos¬
sibile eẽ. eique sentit sed iĩ om̃is significatio possibi¬
litatis: sequitur necessarium: illa enĩ quȩ ita possunt.
ut non sint quidẽ eẽ tamen possint: nulla ratione
denecessario p̃dicantur: Necessiriũ nõ modo necesse
ẽ. sed &iã ÷ hoc ÷ enĩ qđ ait. sed no omino Ẽtenĩ dene¬
cessario qđiã ÷ nõ potest illud possibile p̃dicari: Qđ ñ
ẽ ad huc quidem. sed eẽ poterit. Et ẽ quidem fortas¬

Expanded text:
genus, et partem suam sequitur universalitas. Si enim homo est, animal est, id est si pars et species est, universalitatem et genus esse necesse est. Quod si ita e quae dicit possibile esse eique consentit, sed non omnis significatio possibilitatis sequitur necessarium. Illa enim quae ita possunt, ut non sint quidem, esse tamen possint, nulla ratione de necessario praedicantur. Necessarium vero non modo necesse est, sed etiam est, hoc est enim quod ait, sed non omnino. Etenim de necessario quod jam est, non potest illud possibile praedicari, quod non est adhuc quidem, sed esse poterit. Et est quidem fortas
Abbreviated transcription (Latin):
substantia animata. sensibilis. & aec uocantur uniuota
Alia uero quae neq nominib neq diffinitionib con¬
iunguntur. ut ignis. lapis uel color uelque propͥȩ
substantiae natura discretasunt haec aũt. uocantur
diũsiuoca: Alia aũt quae diuersis nominib numcupant᷑.
& uni diffimtioni de signatuniq. sub duntur: ut gladius.
ensis. Haec enim multasunt nomina. sed id qđ significatit
una diffimtione declaratur. & hoc uocatur multiuocum:
Alia uero quae nomine quidẽ congruunt diffinitionibus
discrepant : ut x homo pictus. & homouiuens. Nã uterq uł
animalia uł homines nuncupantur: Siuero quis uelit pics¬
turam hominẽq diffinire : diũsas utrisq diffinitiones
aptabit. & ħ uocant᷑ ȩquiuoca: Quare : qm̃quid sint
haequiuoca dictum x. singulas aristotelice diffinitionis
sententias ꝑ sequamur: .S aequiuoca : inquit dicuntur :
Quare : qm̃ ut ae qui uocasint ex cõmuniuocabulo trahunt.¬
Nequi uoca dr̃ir quorũ
nom̃ solũ cõmune est.

Expanded text:
substantia animata sensibilis, et haec vocantur univoca. Alia vero quae neque nominibus neque diffinitionibus coniunguntur: ut ignis, lapis, color, et quae propriae substantiae natura discreta sunt, haec autem vocantur diversivoca. Alia vero quae diversis nominibus nuncupantur, et uni diffinitioni designationique subduntur, ut gladius, ensis; haec enim multa sunt nomina, sed id quod significant una diffinitione declaratur, et hoc vacatur multivocum. Alia vero quae nomine quidem congruunt, diffinitionibus discrepant: ut est homo vivens et homo pictus; nam utrumque vel animalia vel homines nuncupantur. Si vero quis velit picturam hominemque diffinire, diversas utrisque diffinitiones aptabit, et haec vocantur aequivoca. Quare quoniam quid sint aequivoca dictum est, singulas Aristotelicae diffinitionis sententias persequamur. Aequivoca, inquit, dicuntur rquare quoniam ut aequivoca sint, ex communi vocabulo trahuntAequiuoca dicuntur quorum nomen solum commune est,
Abbreviated transcription (Latin):
etꝰ rursus equus sub stantia animata sensibilis scđm nom̃rursus animał:
namq animalis uocabulum. equus. atq. homo :¬
uniuoce p̃dicantur: Rursus exequiuocis uniuo¬
ca fiunt : hoc modo: Siquis pirrũ achillis filium apirrũ
e pirrotẽ dicat. ẽẽ. equiuocos : id circo qđ un o nõe
& pirri dicant᷑. & sint ammalia rationalia. atq.
& ex quiuocis fecit uniuoca: Quod siscđm nom̃
prrri diffininonis ratio iungerctur. uł aparentib
uł apatria diũsis oporter&e diffinitionib termi¬
Est ratio natura : ipsa nimirũ similitudo nascentiũ.
Estratio quae in diffinitionib: uł descriptionib
reddit᷑ : Et qm̃ generalissima gña : gñe carent:
Indiuidua uero nulla subi tantiali differentia dis¬
screpant: Diffinino uͦ exgñe. & differentia trahit᷑
Neq geralis simorum gñm. neq induuduoꝵ. ulla
potest diffinitio reptrari: Sub alternorũ uerogñm: qm̃¬

Expanded text:
animata namque animalis vocabulum equus atque homo univoce praedicantur. Rursus ex equivocis univoca fiunt hoc modo: si quis Pyrrhum Achillis filium et Pyrrhum Epiroten dicat esse univocos, idcirco quod uno nomine et Pyrrhi dicantur, et sint animalia rationabilia atque , ex aequivocis fecit univoca. Quod si secundum nomen Pyrrhi diffinitionis ratio iungeretur vel a parentibus vel a patria, diversis eos oporteret diffinitionibus termiest ratio naturae, ipsa nimirum similitudo nascentium, est ratio quae in diffinitionibus vel descriptionibus redditur. Et quoniam generalissima genera genere carent, individua vero nulla substantiali differentia discrepant, diffinitio vero ex genere et differentia trahitur, neque generalissimorum generum, neque individuorum ulla potest diffinitio reperiri. Subalternorum vero
Abbreviated transcription (Latin):
Aunotantum ut cum dehominis nomine reddiat᷑: tunc deipso¬
nomine facienda x diffinitio: Sic tam̃ ÷ recta facienda: ut
hominis diffinitio sit animal. racionale. mortale : non substantia
animata. sensibilis: Haet enim sođm hominis nom̃: illa scđm
animalis ÷ reddita: Idẽ & iã in his nominib: : quae deduab
reb: cõmunit̃ p̃dicant᷑ si scđm nom̃ substantia racio non reddat᷑ :
Potest aliquociens fieri. ut exuni uocis : ȩquiuoca sint : & ex equi¬
scđm nom̃ animalis uniuocasint. possunt eẽ. inȩquiuoca si scđm
nom̃ nmnime diffintasint: homonamq & equus cõmunino¬
mine animalia nuncupant᷑: Siquis ergo hominis reddat
diffinitionem dicens: animal: racionale mortale & equi ani¬
mal in rationale hinbile : disuersas reddit diffinitiones. & erunt
res uniuocȩ. inȩquiuocas ꝑmutatȩ : Hoc aut̃ idcirco euenit
qđ diffinitiones non scđm animalis nom̃ redditȩ sunt : qđ & et&

Expanded text:
uno tantum, ut cum de hominis nomine redduntuno tantum, ut cum de hominis nomine redduntnomine facienda est diffinitio; sic tamen est recta facienda, ut hominis diffinitio sit animal rationale mortale, non substantia animata sensibilis, illa enim secundum hominis nomen, ista secundum animalis est reddita. Idem etiam in his nominibus quae de duabus rebus communiter praedicantur, si secundum nomen substantiae ratio non reddatur, potest aliquoties fieri, ut ex univocis aequivoca sint, et ex aequisecundum nomen animalis univoca sint, possunt esse aequivoca, si secundum nomen minime diffinita sint. Homo namque et equus communi nomine animalia nuncupantur, si quis ergo hominis reddat diffinitionem dicens, animal rationale mortale, et equi, animal irrationale hinnibile, diversas reddidit diffinitiones, et erunt res univocae in aequivocas permutatae. Hoc autem idcirco evenit, quod diffinitiones non secundum animalis nomen redditae sunt, quod eorum
Abbreviated transcription (Latin):
putat. ȩquiuocis reb cõmune eẽ uocabulum: Nãq in homine
picto & homine uiuo : iutrisq totũ uocabulumo dicit᷑ animabs
Scđm nom̃ uero substantia ratio diuersa: Floc: hac signifi.¬
catione ꝓmitit Ut sialit̃ reddantur disfinitiones quam
scđm nom̃: statim tora diffinitio lab&. ac tibib& : Ac primũ
dediffintionis ꝓprietate dicendum &: Ille enim certae diffi¬
ninones sunt : quae conũtuntur : Utsidicas quid ⁊ homo :
animal rationale mortale: Nerum ÷ : quod animal
raciouale mortale ÷ homo : ħ qqͣ uerũs: At uero: sitaquis
dicat quid ÷ homo : substantia animata. sensibilis : uerũ s:
Quid x substantia. animata. sensibilis : homo: hoc non om̃ib
modis uerũ .x : id circo qđ equus qq̃ ÷ substantia. animata sensibilis
Sed homo non ÷ Ergo illas constat. eẽ in tegras diffinitiones:
quȩ conuertipossunt : Sed hoc: in hisl÷ quȩ non de cõmuni. sed

Expanded text:
putat aequivocis rebus commune esse vocabulum. Namque in homine putat aequivocis rebus commune esse vocabulum. Namque in homine picto et in homine vivo totum in utrisque vocabulum dicitur animalis, m nomen vero substantiae ratio diversa, hoc hac significatione praemittit, ut si aliter reddantur diffinitiones quam secundum nomen, statim tota diffinitio labet ac titubet. Ac primum de diffinitionis proprietate dicendum est. Illae enim certae diffinitiones sunt quae convertuntur, ut si dicas quid est homo, animal rationale mortale, verum est; quid est animal rationale mortale? Homo, hoc quoque verum est. At vero si ita quis dicat, Quid est homo? Substantia animata sensibilis, verum est; quid substantia animata sensibilis? Homo, hoc non modis omnibus verum est, idcirco quod equus quoque est substantia animata sensibilis, sed homo non est. Ergo illas constat esse diffinitiones integras quae converti possunt. Sed hoc fit in iis quae non de communi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
÷ unus alia uero modo cumdicim̃. ad quãdã ab altero diuisionẽ
ut sidicat quisolã me habere tunicã .i. non &iã togam. addiuisionẽ
uidelic& togae : Nic ergo aristotiles posuit: dicens Solum nom̃
cõmune quasi hoc uoluiss& intelligi: non &iã diffinitio.
Aequiuoca enĩ : iunguntur nomine. sed diffinitione dissentiunt:
Cõmune qq̃ : multis dr̃ modis. Dr̃ cõmune ꝙ in partes non¬
diuidit᷑ : sed liucissim inusus habentium transit: Ut seruus
cõmimis. uł equus. Dr̃ &iam cõmune. ꝙ utendo cuiq fit
ꝓpͥum : pꝰusũ uero in cõmune remittitur : Vt etheatrum : Nã
cũ eo uto& : meum .÷: Cũ inde discedo : in cõmune remisi:
uno tempore in singulos uenit : ut uox uł sermo admultorum
aures. uno eodẽq tempore torbs atq integer ꝑuenit : Sdͥðm
hanc igit᷑ ultimam cũ munis significationem : aristoriles

Expanded text:
us, id est unus; alio vero modo cum dicimus ad quamdam ab altero divisionem, us, id est unus; alio vero modo cum dicimus ad quamdam ab altero divisionem, ut si quis dicat solam me habere tunicam, id est, non etiam togam, ad divisionem videlicet togae. Hic ergo Aristoteles posuit dicens, Solum nomen commune est, quasi hoc voluisset intelligi non etiam diffinitio, aequivoca enim iunguntur nomine, sed diffinitione dissentiunt. Commune quoque multis dicitur modis. Dicitur dividitur, sed vicissim in usus habentium transit, ut servus communis vel equus. Dicitur etiam commune quod utendo cuiusque fit proprium, post usum vero in commune remittitur, ut est theatrum, nam cum eo utor, meum est, cum inde discedo, in commune remisi. uno tempore in singulos venit, ut vox vel sermo ad multorum aures uno eodemque tempore totus atque integer pervenit. Secundum hanc igitur ultimam communis significationem Aristoteles
Abbreviated transcription (Latin):
recte ait. ȩquiuo cadicuntur : Nonenim sunt aequiuoca : sed dñr:
fit aut non solum in nominib. sed&iam in uerbis equiuocatio:
Vt cum dico cõplectorte : & complectorate : Inquib signifi¬
cationib: cũunum nom̃sit cõplector : alia tam̃ faciendiracio ÷.
alia patiendi : atq ideo hic quoq aquiuocatio ÷ Unum enim
nom̃ qđ ÷ cõplector: diuersis faciendi & patiendi diffinitionib:
t̃ minatur: In p̃positionib qq̃ & inconiunctionib frequent̃
aequiuocatio repperitur: Atq ideo: quod ait quoꝵ nomen
solum cõmune ÷ Inom̃ accipiendum :: Om̃is rerũ ꝑ uocer
significatio .i. om̃r uocabulum. Non ꝓpriũ solũ. aut appella¬
tiuum: ꝙnon adillud tantũ nomenꝑtin&. ꝙ casib inflecti
potest : sed adomem rerum significationem quareb imposita
uocabula p̃dicamꝰ: Nolum aũt : duob modis dr̃: Semel:
cum aliquid unum ẽẽ dicimus: Ut sidicamus: solus & mund

Expanded text:
recte ait, aequivoca dicuntur. Non enim sunt aequivoca, sed dicuntur. Fit autem non solum in nominibus, sed etiam in verbis aequivocatio: ut cum dico complector te, et complector a te. In quibus significationibus cum unum nomen sit complector, alia tamen faciendi ratio est, alia patiendi: atque ideo hic quoque aequivocatio est: unum enim nomen quod est complector, diversis faciendi et patiendi diffinitionibus terminatur. In praepositionibus quoque, et in coniunctionibus frequenter aequivocatio reperitur, atque ideo quod ait: Quorum nomen solum commune est, nomen accipiendum est omnis rerum per vocem significatio, id est, omne vocabulum non proprium solum, aut appellativum, quod ad illud tantum nomen pertinet quod casibus inflecti potest, sed ad omnem rerum significationem, qua rebus imposita vocabula praedicamus. Solum autem duobus modis dicitur: semel cum aliquid unum esse dicimus, ut si dicamus solus est mund
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitiosit siue descrptio : utraq ratione substan¬
coꝵ : Aliasunt casu. Alia c̃silio: Casu  ut ale xander
priamifilius : & alexander magnus: Casus enim
idegit. ut idẽ utriq uocabulũ poneretur: Consilio
uero ea sunt : quecũq hominum uolũ tate sunt posita:

Expanded text:
diffinitio sit, sive descriptio, utraque rationem substanit. Aequivocorum alia sunt casu, alia consilio. Casu, ut Alexander Priami filius et Alexander Magnus. Casus enim id egit, ut idem utrique nomen poneretur. Consilio vero, ea quaecunque hominum voluntate sunt posita
Abbreviated transcription (Latin):
primum ad huius modi studia de uenisso: Sẽd quam qudamts
se haec it ahabeant. tamen inueni tius aliquas qualitates in qui¬
bus indubitant̃ comparatio in ueniri non possit ut sunt  quas
ipse sub posuit. Tri angalum uõ & qua elr aium non uidentur
magis & minus susciper e h ec enum quae ex quarta specie qua¬
lit aois ducta sunt magis minusq nllair atione sescipiunt :
Nullus enĩ dicit płus. eẽ. alium t̃ uirculum: qu ant ralium :
Nec magisẽe illud triangulum quam illud dicitq fortas¬
se maiorem: mn agis autem nontelicit: huius autem rei haq
ratio ẽ ut cum sittrianguli defunmo figura qu & subtri¬
bus rectis lineis contine tur. siqua sunt quã hart inse disi¬
nitionem suscipiant ut & ipsa te ibuscrectis si ne is contine¬
antur t ꝓ prie tri angulae fonmae sunt : Fodem qͦq modo
& cir culus ita definitur ¶Cir culusi ẽ. figura plana quae sub

Expanded text:
primum ad hujusmodi studia devenisset. Sed quanquam primum ad hujusmodi studia devenisset. Sed quanquam se haec ita habeant, tamen invenimus aliquas qualitates quibus indubitate comparatio inveniri non possit, ut sunt quas ipse supposuit. Triangulus vero et quadrangulus non videtur ALIARVM FIGVRARVM. Haec enim quae ex quarta specie qualitatis dicta sunt, magis minusve nulla ratione suscipiunt, nullus enim dicit plus esse alium circulum quam alium, nec magis esse illud triangulum quam illud, dicitque fortasse maiorem, magis autem non dicit. Huius autem rei haec ratio est, ut cum sit trianguli diffinitio, figura quae sub tribus rectis lineis continetur, si qua sunt quae hanc diffinitionem in se suscipiant, ut et ipsa tribus rectis lineis contineantur, proprie triangulae formae sunt, eodem quoque modo et circulus ita diffinitur: Circulus est figura plana, quae sub
Abbreviated transcription (Latin):
gene rali scientia grãmaticus aut sciens nisi a singillatim sci¬
entia sciens grãmaticusq perhibetur: Igitur qm̃ ex his habi¬
tudinum spetiebs quales uocantur. ipsȩ species in qua litate
numerandȩ sunt: Sed cum quis grãmatica partitipat.
deta etiam genus dicitur: & secundum eã non solum a grã¬
maticã sed ad scientiam quoq coniungitur. dicitur enĩ
is tirco sciens Ergo qm̃ h abons grãm aticam & sciens. et gra¬
mancus dicitur. non post ulla scientia partci pare ꝗsin¬
gulas non habuerit Quienim cunctis specieb car&. Illiquo¬
q genere ipso carendũt: Quare qm̃ has species habe¬
nus. & setundũ eas quales dicimur. ut a grãma¬
tica scientes: & grũmatici nuncupamur has au¬
tem ipsas species id monstratum ÷ adaliquis

Expanded text:
generali scientia grammaticus, aut sciens, nisi a singulatim scigenerali scientia grammaticus, aut sciens, nisi a singulatim scientia sciens, grammaticusque perhibetur. Igitur quoniam ex his habitudinum speciebus quales vocamur, ipsae species in qualitate numerandae sunt. Sed cum quis grammatica participat, de ea etiam genus dicitur, et secundum eam non solum ad grammaticam, sed ad scientiam quoque conjungitur. Dicitur enim idcirco sciens. Ergo quoniam habens grammaticam, et sciens, et grammaticus dicitur, non potest ulla scientia participare, qui singulas non habuerit. Qui enim cunctis speciebus caret, illi quoque genere ipso carendum est. Quare quoniam has species habemus, et secundum eas quales dicimur, a grammatica scientes et grammatici nuncupamur, has autem ipsas species monstratum est ad aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
inutrisq generibus ad num erare: Nam cum sit uerum u¬
nam eademque rem duobus diuersis generib non posse
ẽt̃ su ꝑpositam illud tamen conuenit secundũ aliud atque
aliud unam eandemq speciem duobus generib posse sub nec¬
ti Et meo quos supraiamdictum ÷. cum socrates substantia
sit pateruõ ad aliquid: cumque sub stantia discrepet atq re¬
latio: nihibtamen est in conueniens eumdẽ ipsum socratẽ
in eoquos homo est substantię supponi. in eo quod habet fi¬
lium relationi Quocirca si secundũ aliam atque aliam rem
duobus generib eadem resquȩ libet diuersissimis suppona¬
tur. nihil in conueniens cadit: Ita quoque & habitudines in
eo quos alicuius rei habitudines sunt in relatione ponuntur:
In eo ꝙ secundum eas quales dicuntur. in qualitate nume¬
rantur Quarenon est in conueniens unam atq e andẽ rem¬
secundum diuers as naturȩ suȩ potentias : geminis. & st conis¬
uenit pluribus adnumerare generib:: Quo circa qm̃ de

Expanded text:
risque haec generibus enumerare. Nam cum sit verum unam eamdemque rem duobus diversis generibus suppositam esse non posse, illud tamen convenit secundum aliud atque aliud unam eamdemque speciem duobus generibus posse subnecti, ut in eo quod supra jam dictum est, cum Socrates substantia sit, pater vero ad aliquid, cumque substantia discrepet atque relatio, nihil tamen est inconveniens eumdem ipsum Socratem in eo quod homo est, substantiae supponi, in eo quod habet filium, relationi. Quocirca si secundum aliam atque aliam rem duobus generibus eadem res quaelibet diversissimis supponatur, nihil inconveniens cadit. Ita quoque et habiteo quod alicuius rei habitudines sunt, in relatione ponuntur, in eo quod secundum eas quales aliqui dicuntur, in qualitate numerantur. Quare nihil est inconsecundum diversas naturae suae potentias, geminis et si contingat pluribus, annumerare generibus. Quocirca, quoniam de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc demonstrare nolurti rõenera ipsa habindinũ
dis positionumq: ẽẽ relatiuar species uero gene¬
rum. quas singil atimi essedixit. ad aliq̃ud nul¬
lomodo p̃dic aris Quas i crrcoesse. singilatim uoca¬
uit q̃ a grãmatica aiunat᷑. & rursus masica una.
secun dum singula.
Hȩc denim habemus.
Scientes enim dicimur
qđ habemus singulas
scientias. Qua re
hec erunt etiam
qualitates quȩ sin¬
gulatim sunt: scđm
quas & quales dicimꝰ
Hȩc autem non er̃
eorum quȩ sunt
adaliquid

Expanded text:
oc demonstrare voluit, genera ipsa habitudinum oc demonstrare voluit, genera ipsa habitudinum dispositionumque esse relativa, species vero generum quas singulatim esse dixit, ad aliquid nullo modo praedicari. Quas idcirco esse singulatim vocavit, quia grammatica una est, et rursus secundum singula; haec enim et habemus scientes enim dicimur quod habemus singulas scientias; quare haec erunt etiam qualitates, quae singulatim sunt, secundum quas et quales dicimur; haec autem non erunt eorum quae sunt ad aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sibi quan¬
dam obiecit questionem: cursi priu̾
sub his quae ad aliquid referuntur ista sub iecerit. nc̃
sub qualitatibus ea ipsa posuerit: Superius namq mons¬
trauit ea qu& eeñt ase diuersa easdem species habere
non posse. cum dicit diuersoꝵ gnr̃um & non sub alter¬
natim positoꝵ diuersae species & differenti &e sunt:
Quocir ca: cum relatio atq qualitas diuersa sunit
gnrã: easdem utriq subpo nispȩcies non oportae:
hoc enim ẽ quod dicit: Iat uõ non dec& contͣba¬
ri. nequis nos dicat de qualitate ꝓpositionem faci

Expanded text:
ipse sibi quamipse sibi quamdam obiecit quaestionem, cur si prius sub iis quae ad aliquid referuntur, ista subiecerit, nunc sub qualitatibus ea ipsa posuerit. Superius namque monstravit ea quae essent a se diversa, easdem species habere non posse, cum dicit diversorum generum et non subalternatim positorum diversae species et differentiae sunt. Quocirca cum relatio atque qualitas diversa sint genera, easdem utrique supponi species non oportet, hoc est enim quod dicit: AT VERO NON DECET CONTVRBARI, NE QVIS NOS DICAT DE QVALITATE PROPOSITIONE
Abbreviated transcription (Latin):
interposuisse. habitus
enim & dispositiones.¬
cebamus. Pene enĩ
in õmibus talibus.
genera ad aliquid
horum: quȩ singula¬
ria sunt. Nam cum
disciplina genussit.
ipsum quodest alte¬
rius dicitur: Alicuiꝰ
enim disciplina dicitiq̃
ł orum uͦ quȩsingular¬
a sunt: nihil ipfum
alicuius musica.
& hȩc ad aliquid dñr
utgramimatica dr̃
alicuius disciplina.
ñ alicuius grammati¬
ca. Omusica alicu¬
ius disciplina : non
alicuius musica
ꝑse singula quidẽ
sunt : non sunt
adaliquid¬
mile dici possit : & de aliis quidem om̃ibus notum
tum ẽ. scđm quanttatem non simile & dissimile sed &¬
quale & in aequale predicari Et qm̃ ꝑ singula quaeq.¬
ꝑgentibus & in omĩbus qualitatbus idem in nenitur. &
innullo aliquo p̃dicamento. eẽ per sꝑicitur. rectehoc
pro prium qualitatis ẽẽ. firmauit : Sed qm̃ cum dehis
qu&e referunt᷑
ad aliquid tractar etur affectus atq
habitus inonan
his qua sunt ad aliquid numerauit.
dem quoq qualrtati supposuit.

Expanded text:
interposuisse; HABITVS enim et dispositio eorCEBAMVS. Paene enim  in omnibus TALIBVS GENERA ad aliquid HORVM quae SINGVLARIA Sdisciplina genus sit, hoc ipsum quod est alterius dicitur, alicujus enim disciplina dicitur. Eorum vero quae singula sunt, nihil ipsum alicujus musica, et haec ad aliquid dicuntur, ut grammatica dicitur ALICVIVS DISCIPLINA, non alicuius grammatica, et musica alicuius DISCIPLINA, non alicuius musica, PER SINGVLA QVIDEM SVNT, non sunt AD ALIQVIDmile dici possit, et de aliis quidem omnibus notum tum est secundum quantitatem non simile et dissimile, sed aequale et inaequale praedicari. Quocipergentibus, et in omnibus idem qualitatibus invenitur, et in nullo alio praedicamento esse perspicitur, recte hoc proprium qualitatis esse firmavit. Sed quoniam cum de his quae referuntur ad aliquid tractaretur, affectus atque habitus in his quae sunt ad aliquid numeravit, dem quoque qualitati supposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
E. Nedic ẽẽ quod est gemina quod parte coactum
Materiȩ formam contin& implicitam.
Seddic ee quod ÷ una quod constat earum:
hoc uocat. ⁊ deam: illud acheus hylen:

Expanded text:
 dico esse quod est, gemina quod parte coactum Materiae formam continet implicitam: Sed dico esse quod est, una quod constat earum: Hoc vocat Ideam illud Acheus et
Abbreviated transcription (Latin):
łposito nomine non scđm nomen quae sunt quali a deno¬
minatiue dr̃ir. ⁊ cũ ipsis qualitatbus nomen positum non
sit. ne utr a ipsoꝵ predicatio de nominatiue fit: ad conclu¬
dendum om̃e terminum qualitatis. ita at. aut deno¬
minatiue qualia a qualitatibus appellari. aut quo modo¬
dici quaecũq ex his qualitatibus de nomin auue dicerent᷑.
ł quo modolib& alio ab ipsis modo Digestis inor dine pri¬
us omibus qualitatib: & eoꝵ conclusione reperta : con¬
sueto ordine quoq. pro prietas uestigatur: Ilnẽ autem

Expanded text:
vel posito nomine non secundum nomen quae sunt, qualia denovel posito nomine non secundum nomen quae sunt, qualia denominative dicuntur, vel cum ipsis qualitatibus nomen positum non sit, neutra ipsorum praedicatio denominative fit. Ad concludendum omnem terminum qualitatis ait, aut denominative qualia a qualitatibus appellari, aut quomododici quaerunque ex his qualitatibus denominative dicerentur, rel quomodolibet alio ab ipsis modo. Digestis in ordine prius omnibus qualitatibus et eorum conclusione reperta, consueto ordine unaquaeque proprietas vestigatur. Inest autem
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter aut̃ & ea qħ¬
hocest. Rubro & pallido
aut huius modi colorib:
nihil est contrarium qͣ
litatibus existentibus.
Amplius. Si excontra¬
riis unum fuerit qͣle:¬
reliquum erit quale.
menta. Namsi est ius¬
ticia incontrarium.
quale aut̃ est iusticia.
quale igitur & iniusticia
Ndullum igitur alio¬
ipi dip̃dicamentorũ
aptabidur iniusticiȩ
nec quantitas. nec all¬
ad aliquid neq: ubi.
euale Sic aut̃ &¬
sunt quaedam quae in qualitatibus quidem habeant proprianomi¬
na. in his uõ quae ad eas ipsas qualitates. eent. affactanulla
exꝓposius qualitatib denominatio fier&: hoc ad didit.
Ab omĩbus qualitatibus aut de nominatiue diciqualia.
qu&e illis qualitanbus participarent: aut quo modolib&
alit̃. ił siue posito nomine qualiatis de eo non dice¬
retur quae illa participarent ut in eo quod.ẽ. uirtus. siue
ipsi qualitatipositum nomen non. eẽt: ut in eo quodẽ poten¬
tia nat᷑alis: Quare qm̃ in his duabus qualitatibus inquib

Expanded text:
similiter AVTEM esimiliter AVTEM ehoc est, rubro enim vel pallido aut mediis hujusmodi coloribus nihil contrarium est qualitatibus existentibus.Amplius si ex contrariis unum fuerit qreliquum erit quale. menta, ut si est jusstitiae contrarium; quale autem est justitia, quale igitur est injustitia. Nullum enim aliorum praedicamentorum aptabitur injustitiae, nec quantitas, nec ad aliquid, nec ubi, quale; sic autesunt quaedam quae in qualitatibus quidem habeant propria nomina, in his vero quae ad eas ipsas qualitates essent affecta, nulla ex propositis qualitatibus denominatio fieret, hoc addidit, ab omnibus qualitatibus aut denominative dici qualia, quae illis qualitatibus participarent, aut quomodolibet, aliter, id est sive posito nomine qualitatis de eo non dicerentur, quae illa participarent, ut in eo quod est virtus, sive ipsi qualitati positum nomen non esset, ut in eo quod est potentia naturalis. Quare quoniam in his duabus qualitatibus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. in quibus posito qualitatis nomine quae his participant
A superiori qualitate qualia non dicuntur. Dat aut̃ his qua¬
litaribus pluratatis calculum: ex quibus qualia nominan¬
tur ea quae his participant: Ndoqut ipse ait superuis in plu¬
rib: & pene in onũbus. de nominatiue dicctar: Quo cirea.
reddita diffinitio ẽ & ꝓprio ordine constituta Namq in¬
principro hotsoslum dictũ ẽ. ẽẽ. qualitatem. sc̃dm̃quã
qualia di cereittur: S qm̃ sunt qua dam quoꝵ qualitates
ipse proprus nominibus carent. Lue uõ his participant
suis uo cabulis appellantur ut innat᷑ali potentia Etrursus
SLAliquando aut̃ & posito
nomine denomin atiue
quale dr̃: ut auirtute
studiosus. Uirtutem
enĩ habendo studiosus
dr̃ : sed non denomina¬
tiue auirtute. Non aut
in plurimis hoc tale est
do aliter abcis
In est aut & contrari¬
etas scđm qđ quale esti
contraria est & al¬
bedo nigredini. && alid

Expanded text:
ait in quibus posito qualitatis nomine quae his participant, ait in quibus posito qualitatis nomine quae his participant, a superiori qualitate qualia non dicantur. Dat autem his qualitatibus pluralitatis calculum, ex quibus qualia nominantur ea quae his participant. Nam ut ipse ait superius in pluribus et pene in omnibus denominative dicuntur. Quocirca recta diffinitio est principio hoc solum dictum est, esse qualitatem secundum quam qualia dicerentur. Sed quoniam sunt quaedam quorum qualitates ipsae propriis nominibus carent, quae vero his participant suis vocabulis appellantur, ut in naturali potentia. Et rursus Aliquando autem et posito nomine denominative nquale  dicitur, ut a virtute STVDIOSVS ; VIRTVTEM enim HABENDO STVDIOSVS dicitur, sed non denominative a virtute; non autem IN PLVRIMIS HOC TALE EST. DO ALITER ab EIS. Inest autem et contrarietas secundum QVOD QVALE EST, CONTRARIA est et albedo nigredini et alia;
Abbreviated transcription (Latin):
& s ie dm̃ eas quali a dñr. Nam sicut abedonigre¬
dini comraria ẽ. ita qͦq albus nigro: s hoc qualitatis
pro priũ non ẽ Nam cum rubrum & palli dum
qualitates sunt aliiq etiam colores huius modi .
nichilin his contrariam . ẽ. Nullus enim dicit aliquid
rubro ł palli do ẽt. contrarium Nam qm̃ album &
ni grum extremitꝓtes quaedam colorum sunt & lon¬
gissime ase cdistanti contraria sunt Medie tates uõ cõ¬
traria non habent : Nam si quisponat rub eum nigro
.cẽ. contrari.um. longͥssimeq distat quae sunt contraria.
longissime igitur nigredo aruboredistabit: sedrursus
albedo anigre dine plurimum distat Frunt igitur
ni gredini rubor atq. ab edo contraria. uniusq rei duo
contraria inueniuntur quod fier i non potest : Norcẽ
igitus nigredini contraruis rubor Similit̃ aut̃ mon¬
strabimus & in aliis colorib: contrariũ nonẽe Q uocir¬
ca si huius modi coloribus contrarium nihil. ẽ. non

Expanded text:
igredini contraria est, ita quoque albus nigro; sed hoc qualitatis proprium non est, nam cum rubrum et pallidum qualitates sint, aliique etiam colores huiusmodi, in his contrarium non est; nullus enim dicit aliquid rubro vel pallido esse contrarium: nam quoniam album et nigrum extremitates quaedam colorum sunt, et longissime a se distant, contraria sunt, medietates vero contraria non habent. Nam si quis ponat rubrum nigro esse contrarium, longissimeque distant quae sunt contraria, longissime igitur nigredo a rubore distabit, et rursus albedo a nigredine plurimum distat; igitur nigredini rubor est atque albedo contraria, uniusque rei duo contraria inveniuntur, quod fieri non potest. Non est igitur nigredini contrarius rubor. Similiter autem monstrabimus et in aliis mediis coloribus contrarium non esse. Quocirca si huiusmodi coloribus contrarium nihil est, non
Abbreviated transcription (Latin):
Est uerbũ iunctũ cũ alio uerbo uł nomine solet face¬
re ꝓpositionẽ ut homo ÷ uł currere ÷ Ipsũ aut̃ ẽ
purũ sidictũ in qͥt fuerit : Neq uerũ ÷ neq falsũ
a quo om̃s poene enuntiationes fiunt quae sunt sĩ pli¬
ces. Ergo nec si hoc ipsũ ÷ purũ dixeris : eẽ aliquid auc
non . ẽẽ significat. Id ÷ aut affirmat. aut negat
Idcirco qd ipsũ ÷ siplicit̃ dictũ nihil ÷. Non qđ om̃i no
nihil signific&. sed qđ nihil neq ueritatis habeat neq

Expanded text:
Est verbum, junctum cum alio verbo vel nomine, solet facere propositionem, ut, homo est, vel, currere est. Ipsum autem est purum si dictum, inquit, fuerit, neque verum est, neque falsum, a quo omnes pene enuntiationes fiunt, quae sunt simplices: ergo nec si hoc ipsum est purum dixeris, esse aliquid, aut non esse significat, id est aut affirmat, aut negat, idcirco quod ipsum est simpliciter dictum nihil est. Non quod omnino nihil significet, sed quod nihil veritatis habeat neque
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ ee signũ¬
Nec si hoc ipsũ est
purum dixeris: ip¬
sum quidem nihil
Consignificat aut̃
quandam compo¬
sitionem : quam
sine compositis
IN telligere
hoc ipsũ currit significat quidẽ aliquid sed si ÷ aut
ñ ÷ nondũ significat iNeq enĩ eẽ signũ ÷ reidut
non esse : Quod tantũ ual& tãꝗsidicam id qđ dico cur¬
rit : non significat. eẽ ipsũ cursũ aut n esse. Sienĩ fig¬
nificar& ita dicerecur Currere ÷ ułcurrereñ ÷:¬

Expanded text:
e enim 'esse' signunec si hoc ipsum 'est' purum dixeris: ipsum quidem nihil consignificat autem quandam compositionem quam sine compositis intellegerehoc ipsum currit significat quidem aliquid, sed si est aut non est nondum significat. Neque enim esse signum est rei, aut non esse. Quod tantum valet, tanquam si dicam, id quod dico currit, non significat esse ipsum cursum, aut non esse. Si enim significaret, ita diceretur: currere est, vel currere
Abbreviated transcription (Latin):
quis qm̃ erit: non potes
non fieri. et quod facꝰ¬
tum est: uerũ erat
ab eo qđ consiliam.
Atq: agimus aliquid et

Expanded text:
quoniam erit, non potest non fieri; et quod factum est, verum erat ab eo quod consiliamur atque agimus aliquid, et
Abbreviated transcription (Latin):
Non recipiant possit aduerti: erit igitur notum
doctis eas qualitates quaecontnarriis mediat
sunt &eas quae & formis figuris q nascuntur

Expanded text:
non recipiant possit aduerti. Erit igitur notum doctis eas qualitates quae contrariis mediae sunt et eas quae ex formis figurisque nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
paruo c̃trariĩ e. eadẽ uͦ res eodẽ tẽpore &magnitudinẽ suscipit& par¬
uit atẽ &. eodẽ tẽpore c̃tingit ut eadẽ res c̃traria urraq suseipiat Sed hoc
ĩposibile ẽ : Quocirca qm̃ reseadẽ eodẽ t̃pore contrari& susseptibił ñẽ. porestu¬
c̃traria ñ s̃: at uͦ siꝗs magnũ paruoc̃ trariũ pͥonat : eadẽ ratione unã eandẽ q sibi
ipsidic̃ ẽe c̃trariã : Nasi paruũ magno ẽ. c̃trariũ eadẽ uͦres ut docui magnaa
parua potestãt ad aliud & id aliud scibic& cõparata Resqu ꝓ magna& paruatẽ
Quo circa paruũ & ꝓmagnũ c̃traria ñ s̃ Post hui modiuͦ rationẽ & argum̃ tatio¬
nis firmissim .e ꝓ positionẽ dec̃ garietate disserit loci dequaiã supͣ dirimꝰ
aliudalio magis bicubitũ neq innũo ut t̃narui quinario. Nihil enĩ magifoia
dicentꝰ nec triapotius quãtria. Nec t̃p alud alio magis & minꝰ dr̃ nec in his

Expanded text:
rvo contrarium est, eadem vero res eodem tempore et magnitudinem suscipit et parvitatem, eodem tempore contingit ut eadem res contraria utraque suscipiat, sed hoc impossibile est. Quocirca quoniam res eadem eodem tempore contrariorum susceptibilis non estAt vero si quis magnum parvo contrarium ponat, eadem ratione unam eamdemque rem sibi ipsi dicit esse contrariam. Nam si parvum magno est contrarium, eadem vero res ut docui parva et magna potest esse ad aliud et ad aliud scilicet comparata. Res quae parva et Quocirca parvum et magnum contraria non sunt. Post hujusmodi vero rationem et argumentationis firmissimae propositionem de contrarietate disserit loci, de qua superius jam ue enim est aliud alio magis bicubitum, neque in numero, ut ternarius quinario: nihil enim magis tria dicentur, nec tria potius quam tria; nec tempus aliud alio magis tempus dicitur; nec in his
Abbreviated transcription (Latin):
sunt accidentia
Relicto uero hocso¬
lo quod dns est seꝑ
seruũ ad eum dic&:
Seruus enĩ semꝑ dñi
quartuate: quod ꝗaetiã insubstontiaẽ. ꝓr̾ũ qu antiatis hoc ñ ẽ. h ab & qͦq hoc quan¬
titas ut in seq̃ntiordine. ipse monstrauit a uocireiqm̃ pͥũ hoc desubstantia dite¬
rat. nc̃ uõ idẽ dequantitate ꝓposuit: Ideir coñ eẽ. hoçꝓpũ quantitatis cõmemora¬
re neglec Cui enũ eẽt alterui ñ suscipere magis& minꝰ tc̃ dit̃. cũ de substana dis
putar&: ait enũ qd substanti ae nũ quã magis minꝰue : susciperent: Q uocirca adma¬
rim& ꝓ pͥasolita c̃statuendi ratione reg̃ssus ẽ.Iꝓpͥũ aut̃ maaime ẽ. quantitatis

Expanded text:
sunt accidentia relicto vero hoc solo quod dominus est, semper servus ad eum diceretur. Servus enim semper domini quantitate. Quod quia etiam in substantia est, proprium quantitatis hoc non est, habet hoc quoque quantitas ut in sequenti ordine ipse monstravit. Quocirca quoniam prius hoc de substantia dixerat, nunc vero idem de quantitate proposuit, idcirco non esse hoc proprium quantitatis, commemorareputaret. Ait enim quod substantiae nunquam magis minusve suscipient, quocirca ad maxime propria solita constituendi ratione regressus est. PROPRIVM AVTEM MAXIMAE QVANTITATIS
Abbreviated transcription (Latin):
ad iđ quod dicitur
om̃ibus aliis circũ¬
scriptis quȩ cunque
accidentia sunt
relicto uͦ solo illo
quod ad signatum
ẽ semꝑ ad ipsum

Expanded text:
ad quod dicitur, omnibus aliis circumscriptis quaecunque accidentia sunt, relicto solo illo ad quod assignatum est, semper ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
capt Sed altero atq alio tẽpore : ut uͦ eodẽ tẽpare ẽtaria utraqi s uscipie:
fieri neꝗt ad sim agnũ paruo aliꝗs c̃trarũi ponat : ẽueni& ꝗddã ĩposibile
ut una atq ead ẽ reseo dẽ tẽporeuirasq suscipiat c̃trarietates & ead ẽ ipsa
sibi possint eẽic̃ trarta Ponam̃ N magnũ paruo ee c̃trariũ Sedunaatq
eadẽ resuno todẽq tẽport: potest magnaẽe. & parum: ut sisit decẽpedũ
mensura collata ad duoꝵ pedũ magninidinẽ magna ẽ: ad centũ uͦ cubitoꝵ
magnitudinẽ mensurãq collata : ẽadẽ parua ẽ Potefergo eadẽ reseodẽ

Expanded text:
e contraria utraque suscipiat, fieri nequit, quod si magnum parvo aliquis contrarium ponat, eveniet quoddam impossibile, ut una atque eadem res eodem tempore utrasque suscipiat contrarietates, et eadem ipsa sibi possint esse contraria. Ponamus enim magnum parvo esse contrarium, sed una atque eadem res, uno eodemque tempore potest magna esse et parva, ut si sit decem pedum mensura collata ad duorum pedum magnitudinem, magna est, ad centum vero cubitorum magnitudinem mensuramque collata, eadem parva
Abbreviated transcription (Latin):
ueratur . Siad aliqͥd
eoꝵ quȩs accidentia
assign&ur. & non ad
uus siñ dñi assignet᷑
sđ hominis autbi peđ
aut aliciuĩ tilium.
non c̃uercitur. non
eñ erit conueniens
assignatio. Ampliꝰ.
Sicuenient᷑ assign&¬

Expanded text:
nvertitur, si ad aliquid eorum quae sunt accidentia assignetur et non ad vus si non domini assignetur, sed hominis vel bipedis vel alicuius talium, non convertitur non enim erit conveniens assignatio. Amplius, si convenienter assign
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ utrȩq illȩ falsȩ sunt quȩ dicunt & potest ee. & potest eẽ
Illa enĩquȩ ꝓponit necesse. eẽ. posse. eẽ subruit Illa iterũ quȩ di¬
uit necesse. ẽ non eẽ posse. eẽ subuertit Neutra igitur conse¬
quitur eã ꝓpositionẽ quȩ dicit possibile. ẽ eẽ. nec ea quȩdiẽ
ex necessitate. eẽ. nec illa quȩ dicit ex necessitate non. eẽ: Et
sensus quidẽ huius modi ẽ sermonũ aut̃ ratio talis. ẽ: Atue¬
ro inquit neq id qđ ẽ necessarium. ẽẽ sequitur ꝓpositionẽ il¬
lã quȩ ꝓponit possibile eẽ. Hlec rursus illa quȩ dicit neces¬
sarium ẽ non ẽẽ: Illi enĩ idẽ possibiliutraq contingit ae¬
cidere idẽ & posse. eẽ & posse non. eẽ: Nlã qđ potest: eẽ idẽ ꝑ oterł

Expanded text:
 dicunt et potest esse, et potest non Illa enim quae proponit necesse esse, posse non esse subruit; illa vero quae dicit, necesse est non esse, posse esse subvertit; neutra igitur conquetur eam propositionem quae dicit, possibile est esse, nec ea quae dicit ex necessitate esse, nec illa quae dicit ex necessitate non esse. Et sensus quidem hujusmodi est. Sermonum autem ratio talis est; at vero, inquit, neque id quod est necessarium esse, sequitur propositionem illam quae proponit possibile esse, nec rursus illa quae dicit necessarium est non esse. Illi enim, id est possibili, utraque contingit accidere, id est posse esse et posse non esse. Nam quod potest esse, idem potest
Abbreviated transcription (Latin):
qđ de altero p̃dicet᷑ significat. Sed hoc hui modi
erit. qđ aut particulare sit. & in subiecto tantũ sit. ut
est currit. Cursus enĩ denullo
p̃dicat᷑: nisi tantũ in subiecto ÷ aut generale erit illud
accidens & uniuersale. ut de alio rursus accidenti p̃di¬
cet᷑ ut desubiecto: Vt sidicã mouet᷑. hoc enĩ dicimꝰ
mouet᷑ : desubiecto cursu p̃dicat᷑. Qui currit enĩ mo¬
uet᷑. Significat igit᷑ uerbũ aut particulare accidens.
qđ ÷ tantũ insubiecto : aut uniuersale. qđ de alio acci¬
dente uelut desubiecto p̃dicet᷑. Hactenꝰ diffinitio¬
nẽ uerbi distribuit : Nunc uͦ sic̃ fecit in nomine eaque
in uerbũ incidere poterant : & uerba non esse a uerbi ra¬
tione & ꝓpͥetate disungit : Non currit uͦ usq sit uer¬
ad integrã diffinitionẽ uerbi: ꝓpͥetatẽq contendit
Ait enĩ: non currit non esse uerbũ: & idcirco : qđ uer¬
bũ om̃e finitũ aliqͥd designat . Noncurrit aut̃ quẽ¬

Expanded text:
ltero praedicatur, significat. Sed hoc hujusmodi erat, quod aut particulare sit, et in subjecto tantum, ut est, currit. Cursus enim de nullo subjecto, nisi tantum in subjecto est, aut generale erit illud accidens et universale, ut de alio rursus accidente praedicetur ut de subjecto, ut si dicam movetur. Hoc enim quod dicimus movetur, de subjecto cursu praedicatur, qui currit enim movetur. Significat igitur verbum aut particulare accidens, quod est tantum in subjecto, aut universale, quod de alio accidente velut de subjecto praedicatur. Hactenus definitionem verbi distribuit. Nunc vero sicut fecit in nomine, ea quae in verbum incidere poterant, et verba non esse, a verbi ratione et proprietate disjungit. Non currit vero, et ad integram definitionem verbi proprietatemque contendit Ait enim, non currit, non esse verbum. Et idcirco quod verbum omne finitum aliquid designat. Non currit autem quem
Abbreviated transcription (Latin):
Ad uerbũ uͦ : uidet᷑ eẽ cũ tepore. Cursus enĩ simpliciter
poris in se suscipit significationem. Currit enĩ uer¬
bũ ÷ : & significat actionẽ. &cũ eadẽ tẽpꝰ ostendit.
uerbi p̃sens tẽpꝰ inducit᷑: atq idõ diligent ait : con¬
resignificat & ÷ haec uerborũ subtilitas. in aristo tele

Expanded text:
ad verbum vero, videtur esse cum tempore. Cursus enim simpliciter poris in se suscipit significationem. Currit enim verbum est, et significat actionem, et cum eadem tempus ostendit, verbi praesens tempus inducitur, atque ideo diligenter ait consignificat. Et est haec verborum
Abbreviated transcription (Latin):
bũ ea significat: quȩ de altero p̃dicant᷑. Quaesaut̃
haec : quãꝗ breuissime ipse tam̃ ostendit Est enĩ
consuetudo aristotelis. eaquȩ accidentia s: in subi ec¬
to eẽdicere : Necnon etiã eadẽ accidentia ipsa: de
subiecto p̃dicari Idcirco : qđ omã quȩcũq accidentia s̃¬
ł denominatiue ł qͦ lib& aliomͦ & de subiecto p̃dicant᷑
& insubiecto s Nunc ergo hocdic̃ tale qͥddã signifi¬
cat uerbũ : qđ sẽꝑ accidens sit. Qđ accidens ł insubiec¬
to sẽꝑ ł desubiecto p̃dicat᷑ IEst alia qͦq expositio
hocmꝰ. Desubiecto dicit᷑ genꝰ sẽꝑ acspecies. Ergo eorũ
quaes accidentia alia sindiuidua alia generaliã &
illa qͥdẽ quaes in diuidua insubiecto tantũ s. ut qđ lib&
particulare corpori accidens. Alia uͦs generalia ac¬
cidentia : quȩ dealuis accidentib p̃dicant᷑ ut de
subiectis . Vt ÷ color nãq p̃dicat᷑ de albedine & nigre

Expanded text:
gnificat quae de altero praedicentur. Quae sint autem haec quanquam brevissima, ipse tamen ostendit. Est autem consuetudo Aristotelis ea quae accidentia sunt, in subjecto esse dicere. Nec non etiam eadem ipsa accidentia de subjecto praedicari, idcirco quod omnia quaecunque accidentia sde subjecto praedicantur, et in subjecto sunt. Nunc ergo hoc dicit, tale quiddam significat verbum, quod semper accidens sit, quod accidens vel in subjecto semper, vel de subjecto praedicatur. Est alia quoque expositio hoc modo, de subjecto dicitur genus semper ad species. Ergo eorum quae sunt accidentia, alia sunt individua, alia generalia, et illa quidem quae sunt individua, in subjecto tantum sunt, ut quodlibet particulari corpori accidens, alia vero sunt generalia accidentia, quae de aliis accidentibus praedicantur, ut de subjectis, ut est color, namque praedicatur de albedine
Abbreviated transcription (Latin):
conNunc ergo hocdicit: qm̃ uoces quidẽ & lit t̃ȩ: naturales¬
as: animȩ ñ st̃: Quẽ ad modũ enĩ uox non eadẽ apud om̃s ÷ itanec
litterȩ : sed intellectus & res: easdẽ apud om̃s quã lib&
diuersissimas gentes inuenies : Atq hoc est qđ ait.
Sunt ergo eaqͥ sunt in uoce : earũ quȩ s̃ in anima pas¬
sionũ nõtȩ. Idẽ ipsȩ inquit uoces intellectꝰ qui sunt

Expanded text:
et voces quidem et litterae naturales non sunt. Quemadmodum enim vox non eadem apud omnes gentes, ita nec litterae. Sed intellectus et res easdem apud omnes quamlibet diversissimas gentes invenies. Atque hoc est quod ait: Sunt ergo ea quae sunt in voce, earum quae sunt in anima passionum notae, id est, ipsae, inquit, voces intellectus qui sunt