comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Duo pessima ꝓhib ydolatͥam ⁊ a¬
uaritiam.quę nondi spar malitia¬
⁊ quia radix omĩum malorum. pe¬
lus nom̃ dĩtatis hãt. ita auarus ĩ
dĩ res se extendit. ut solus usurp.
quia negant dõ que eius sunt.

Expanded text:
duo pessima prohibet, idololatriam et avaritiam, quae non est dispar malitia, quia radix omnium malorum, et pelus nomen deitatis habeat, ita avarus in Dei res se extendit, ut solus usurpet quia negant Deo quae ejus sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
O stñsionem gͦ .i. caritatem nr̃a
quam ostñditis aliis. ⁊ głam nr̃a
quam simult̃ ostũditis eẽ uam
Nuno otlũdite bñ istos recipiendo
⁊ b in facie ecciarum ut alłiaua
accipiant exemplum

Expanded text:
aritatem vestram quam ostendistis aliis et gloriam nostram quam similiter ostendistis esse veram, nunc ostendite, bene istos recipiendo, et hoc in faciem Ecclesiarum, ut alii a vobis accipiant exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
negant. cum sint abominati. ⁊ in cõdibiles
⁊ ad omne opus bonum reꝓbi ¶tu autem loq̃r
que doc sanam doctrinam. senes ut sobrii sint.
ƿudici. prudñtes sani infide. indilectione ⁊

Expanded text:
negant, cum sint abominati et incredibiles, et ad omne opus bonum reprobi. Tu autem loquere quae decet sanam doctrinam. senes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani fide, dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nec. it. d. Carnale̾ patres. siui
conggant. Nlã spũales dignum
fusferat cãm carnał patris ad
spiritualẽ ⁊ dicit nonsolum se
ꝓsauite eorum impendẽ. E⁊ ⁊
mori ꝑatum.

Expanded text:
nt, etc. Carnales patres filiis congregant, sed spirituales dignum transferat causam carnalis patris ad spiritualem: et dicit non solum se pro salute eorum impendere, sed et mori paratum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quas su. Iõ głamur quia sustinetis
ita ut sitis exemplum ⁊ documentum
aliis ꝙ iuste uidicat dc̃. dũ suos ꝑmittit
affligi. malos ꝓsꝑari. uident enĩ uos ex
mał in meliꝰ ꝓsicẽ illos exꝓsꝑis det̾iores
ẽẽ. ⁊ ita eis estis exemplo ne fatigent᷑ dũ
corripunt᷑ ad̃ qui flagellat oẽm silium
quem recepit apd̃ quem : iustum ut inci¬
piat adomo eius udicium. Iusti dico ꝙ:¬

Expanded text:
 gloriamur, quia sustinetis ita ut sitis exemplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
¶Om̃i rniꝗt. E nũat partes uta¬
y̾tius accus. Malitia. nñ quis day¬
nun molitur alieui. Nequitia ẽ te
lianitas: mala uoluntas. cumul¬
referre. PDetͣctores qui bona aliorũ

Expanded text:
Omni iniquitate. Enumerat partes, ut apertius accuset malitiam, quando quis damnum molitur alicui. Nequitia est telignitas est mala voluntas, cum ulreferre. Detractores: qui aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
hõis. Oos fuit abantiquo romanis
adorare simulachra hominum ut
romuli. iouis ⁊ aliorum maxime
ab euentu enẽe initaliam. uoluerũ
aũ ⁊ quadrupedum ⁊ ẜyñtium. ex
quo alex andria abaugusto uicta ẽ
rome ĩubuigata ẽ¬

Expanded text:
ruisse. Mos fuit ab antiquo Romanis adorare simulacra hominum, ut Romuli, Jovis et aliorum, maxime ab adventu Aeneae in Italiam; volucrum autem et quadrupedum atque serpentium, ex quo Alexandria ab Augusto victa est et Romae subjugata
Abbreviated transcription (Latin):
Hiuic epłe sicut.
Ialiis salutationem
p̃ scribit. ⁊ nomen
suum ꝙ celebre e¬
rat omnibus gen¬
tib p̃ponit. ut ma¬
gistri noĩe audito.
ad ꝗescant correctiõi
⁊ quia eis uiluerat
nit. ⁊ non humilita¬
tis. ut seruus ⁊ ẽ.¬

Expanded text:
huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat nomina non humilitatis, ut servus,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cui. a. Sicut culpa eorum fuit
ꝙ nonuenit corinthum. fic ꝙ
non ꝓfecit int᷑ade. dum apd̾ eos
impeditꝰ morat᷑ titus. sine quo ñ
pot̾at ibi ꝓsicẽ. quia forsan tytꝰ¬

Expanded text:
uod sicut culpa eorum fuit, quod non venit Corinthum, sic quod non profecit in Troade, dum apud eos impeditus moratur Titus, sine quo non poterat ibi proficere, quia forsan
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sol ño. uult ut ira nondur quia
sidurat dat᷑ occasiodiabolo. Iratꝰ i ma¬
le cogitat ⁊ sic se diabolus inserit ut
mala ꝑagat.
Nolite .l.d. Due sunt porte quib
Idiabolus intrat. cupiditas ⁊ timor.
claudende isti funt apiende.

Expanded text:
. Vult ut ira non duret, quia si durat, datur occasio diabolo. Iratus enim male cogitat, et sic se diabolus inserit ut mala peragat.Nolite, etc. Duae sunt portae quibus diabolus intrat: cupiditas et timor claudendae, isti aperiendae.
Abbreviated transcription (Latin):
Iaconsuetudine antiqua gñtilita¬
tis. quaĩ quia ds̃ tot auxilia dedit
ad custodiam unitatis. ⁊ quia cre¬
sc̃ẽ potestis ⁊ ei occurretis gͥ dico
non obsecro. ut suꝑuis.
animi contͣ peccantes. s ne modũ
excedendo peccetis asꝑius arguendo¬
Noli eẽ nimis instus. quia ⁊ qui ꝑit

Expanded text:
sibi a consuetudine antiquae gentilitatis. Quasi dicat: Quia Deus tot auxilia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potestis et ei occurretis, ergo dico, non obsecro, ut superius, animi contra peccantes; sed ne modum excedendo peccetis asperius arguendNoli esse nimis justus qui perit
Abbreviated transcription (Latin):
nistrationis sibi credite siit unu̾
om̃ia non ꝑfecte agẽt singła ⁊ ħ ad
consumationem .i. ut eos consum᷑
huc sunt alieni.
¶Iniurum ꝑ. ut unus quisꝙ sit uir ꝑ¬
fectus ⁊ hñe eandem etatem que ẽ mensu¬
nitudinem annorum ⁊ corponis inqua de

Expanded text:
nistrationis sibi creditae. Si enim unus omnia, non perfecte ageret singula. Ad consummationem. Id est, ut eos consummahuc sunt alieni.um. Ut unusquisque sit vir perfectus et habens eamdem aetatem, quae est mensunitudinem annorum et corporis, in qua de
Abbreviated transcription (Latin):
erant absodita ꝗalio exaliqua parte antiꝗs
ratͥbus eẽnt cognita. plenit̾ tñ anullo sue¬
monium dantib huic p̃dicatioi. Pate fac¬
tum incunctis gentibus. ad obediendũ .i.
ut obediant fidei. bñ oꝑando. taciti aliis
s cogniti soli . s. dõ. ꝗa ⁊ sisit modo hõibꝰ re¬
uelatum tñ soli dõ cognitum ẽ. ꝗ solus no¬
uit curita factum: in quo repͥmit in ꝗ¬
sitores ꝗ qͣrunt cur t̃ distulit ds̃. cur

Expanded text:
erant abscondita: quia licet ex aliqua parte antiquis patribus fuissent cognita, plene tamen a nullo fuemonium dantes huic praedicationi. Patefactum in cunctis gentibus ad obediendum, id est ut obediant fidei bene operando. Taciti aliis, sed cogniti soli Deo: quia etsi sit modo hominibus revelatum, tamen soli Deo cognitum est, quia solus novit cur ita factum est. In quo reprimit inquisitore
Abbreviated transcription (Latin):
mulentur ut credant sicut ⁊ ip̃i crede¬
bant. ł ut dĩ emulationem circa eonim
Quanto mag̃.p.i. simalum eorum u̾tt
ds̃ inbonum .i. indiuitias mundi. int̾to
magis bonum eꝙ. cum infine plenitudo
eorum conũsa. ditabit gs̃ doctͥna ⁊ ecem¬
plo. In quo offñd̾ nec inutilem nec in recu¬
ꝑabilem casum eorum.

Expanded text:
mulentur, id est ut credant, sicut et ipsi credebant. Vel ut Dei aemulatione circa opera Quanto magis. Id est, si malum eorum vertit Deus in bonum, id est in divitias mundi, multo magis bonum eorum, cum in fine plenitudo eorum conversa ditabit gentes doctrina et exemplo. In quo ostendit nec inutilem, nec irrecuperabilem casum eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quam sepe cõme mo¬
rem. ne iam nunc
inista uita nos bea¬
tos fieri deb̾e arbit¬
mur. ⁊ ab om̃ib dif¬
sicultatib libos. ao
sic mangustiis rer̃
tp̃aliũ. adũ sũ dm̃ ore
saclego m̃ murem̃. qͣi

Expanded text:
quam saepe commemorem. neque iam nunc in ista uita nos beatos fieri debere arbitremur et ab omnibus difficultatibus liberos ac sic in angustiis rerum temporalium aduersus deum ore sacrilego murmuremus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dabant testimonium fr̃e qui erant ty¬
sris ⁊ ycomo. huc̃ uoluit paulus ꝓ¬
sicisci secum. ⁊ iõ circũcidit ꝓp uidõs
qui erant millis locis.
t⁊ motheo iam masia relicto epbo
quales pbros. ł siaͬconos ordi quales

Expanded text:
dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci secum, et ideo circumcidit propter Judaeos qui erant in illis locis.Timotheo enim in Asia relicto episcopo quales presbyteros et diacones ordinet, quales
Abbreviated transcription (Latin):
audeat uice dñi sacrisicia dõ offerre.
C. pot̃ adulatioẽ frustrari. s ĩuictꝰ uereẽ¬
sariis ministrandis deb̾e intellegi. Iubñ¬
te i dõ.ũ filii alerent parentes pauꝑes.
⁊ redd̾e bñsicia senibꝰ. quȩ pariuili acce¬
xint. Scͥbe ⁊ pharisei ecc̃io docebant filio̾
si: si tuame acceꝑis cibos. ũtet intuũ re¬
frigiũ. atꝙ ita fiebat. uͥ egñtib patre ima

Expanded text:
audeat vice Domini sacrificium Deo offerre. potest adulatione frustrari, sed in uictus necessariis ministrandis debere intellegi. iubente enim deo, ut filii alerent parentes pauperes et redderent beneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios,si, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egentibus patre et
Abbreviated transcription (Latin):
pungens carnem. quis : angłs
malignus ma lignussus asathana
ut colaphi⁊ .i. repͥmat om̃em mo¬
tum suꝑbie incutiendo tbulationẽ.
ł temptando ut ꝗdã auint. ł libi¬
dinẽ. t ẽptatio aũ cui non ꝯsenti¬
t̾ non ÷ pecc̃m . s⁊ mat̾ia exercen¬

Expanded text:
 stimulus pungens carnem. Quis? angelus malignus missus a Satana, ut colaphizet, id est reprimat omnem motum superbiae incutiendo tribulationes, vel tentando ut quidam aiunt per libidinem. Tentatio autem cui non consentitur, non est pecc
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ nicħ fiẽr. nͥ de matia ibi facta uł adsi¬
militudinẽ factorum. septima quieuit
quȩ significat requiem. Sic ⁊ sepͤtimae
die. ⁊ sexta diei hora pass. Septia quieũ.
Sic ⁊ nos dum sub oꝑib ui dierum uiumiꝰ.
oꝑañi. in de exuentes qui escemus.

Expanded text:
 nihil fieret, nisi de materia ibi facta, vel ad similitudinem factorum. Septima quievit, deo significat requiem. Sic et sexta aetdie et sexta diei hora passus, septima quievit. Sic et nos dum sub operibus sex dierum vivimus, operamur; inde exeuntes, quiescimus:
Abbreviated transcription (Latin):
ual ł locutio. ac si om̃ibꝰ lingus
loq̾romini. quas nullus umꝗ in¬
telliger.⁊ de om̃ibus rebus
inunaquaq lingua. quia nulla
res ÷ fine sua uoce inunaquaꝙ

Expanded text:
aec locutio, ac si omnibus linguis loqueremini, quas nullus unquam intelligeret, et de omnibus rebus in unaquaque lingua, quia nulla res est sine sua voce, in unaquaque
Abbreviated transcription (Latin):
mistĩa. ut ĩ apocat᷑. aut inscienti¬
a. ut exponam ea quȩ adsciens
ꝑtinent. ea sunt quȩ sidem u¬
luminant. ut denat᷑a dit̃atis.
aut in ꝓpħia. ut exponã scͥpt̃am
quȩ defut̾is agit. Aut indoct̾na
ut exponam seriptas. q̃ mores
informant.

Expanded text:
mysteria, ut in Apocalypsi. Aut in scientia. Ut exponam ea quae ad sciendum pertinent. Ea sunt quae fidem illuminant, ut de natura Deitatis. Aut in prophetia. Ut exponam Scripturas quae de futuris agunt. Aut in doctrina. Ut exponam Scripturas quae mores informant.
Abbreviated transcription (Latin):
consentire legi. ⁊ eius testimonio bo¬
nam eẽ leuxm apꝓbat. ext̾iorem uõ
cont̾ int̾iorem. ⁊ cc̃ legem repug̃¬
re ⁊ captiuare ⁊ ꝑlegem maiorẽ
potestatem ƿeccandi ht̃.¬

Expanded text:
consentire legi, et ejus testimonio bonam esse legem approbat. Exteriorem vero contra interiorem et contra legem repugnare et captivare et per legem majorem potestatem peccandi h
Abbreviated transcription (Latin):
Omum. Quasi ut aliaminora
dita ꝑ quę intelligerent desu¬
tura redemptiõe. S dices non
eloquiis ut xp̃m ꝓmissum reci¬
ꝑent quidam eorum. adꝙ. Nõ

Expanded text:
etc. Quasi: Ut alia minora dita: per quae intelligerent futuram redemptionem. Sed dices: Non eloquiis, ut Christum promissum reciperent quidam eorum. Ad quod r
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. qui pot̃ tm̃ ꝓsundum udiciorum
uerũptamen caueat p̃cipitium.
¶ Mĩtũ mĩe nullum ẽ. mĩtum obdura¬
tionis ÷ pecc̃m totius masse dãpnate.
nͨ obdurat imꝑtiendo malitiam. s non

Expanded text:
tetur qui potest tam profundum judicium, verumtamen caveat praecipitium.icordiae nullum est, meritum obdurationis peccatum massae totius damnatae. Nec obdurat impartiendo malitiam, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
¶Amb̃r. pꝰ crucem manisestat᷑
N tune accepit cum acreata scirice
pit. homini non ÷ datum nom̃ dĩ
ẜei qui equalis qui se exinaniuit
cuius omĩa apatre sunt.

Expanded text:
. Post crucem manifestatur tur accepit, cum a creatura coepit sciri homini non esse datum nomen Dei, sed aequalem qui se exinanivit, cujus omnia a Patre sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sħ tpr̃ multi cum apło mercen¬
narii. filiĩ ł pastores nulli nͥ
narii qui sunt tollerandi.
quia eadem hñt in Iore q̃
qui occidunt sunt cauenor.

Expanded text:
re multi cum Apostolo mercenarii, filii vero vel pastores nulli nisnarii, qui sunt tolerandi, quia eadem habent in ore, quae qui occidunt, sunt cavendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui gła in scła scłorum amen. Saluta pͥscã ⁊ aꝗlã
onesiphari domũ. E rastus remansit corinthi. tͦ¬
phiniũ aũ reliꝗ insirmũ mileti. festina añ hiemẽ

Expanded text:
cui gloria in saecula saeculorum amen saluta Priscam et Aquilam et Onesifori domum Erastus remansit Corinthi Trophimum autem reliqui infirmum Mileti festina ante hieme
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ. ħ modo uetustatem finuitt.¬
⁊ deposuit. ut dolorem erucis su¬
stinens. sic hr̃ ⁊ m̃bra ditũta ⁊ c̃
fixa. ne ad pͥores actus moue̾nt̾.
subt̾etꝰ aspectib exigens a nob̾ ut
redeamus aquibꝰ ita ꝑfecte ꝗesca¬
mus. ut nec eo uisio ⁊ memoria
hab̾at᷑. Et ñ ħ solum a nob̾ exigit
insacm̃to passionis. s ⁊ si uolumꝰ
unitari efficit.¬

Expanded text:
oc modo vetustatem finivit et disposuit, ut dolorem crucis sustinens, sic haberet membra distenta et fixa, ne ad priores actus moverentursubtractus aspectibus, exigens a nobis, ut redeamus, a quibus ita perfecte quiescamus, ut nec eorum visio, nec memoria habeatur: et non solum hoc a nobis exigit in sacramento passionis, sed et eum si volumus imitari, efficit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñdebent reciꝑe ꝙ nesci¬
unt. Silegerunt ip̃a
ꝓbat se dimittñda. ꝙ
si non intelligunt
stulti sunt.

Expanded text:
non debent recipere quod nesciunt; si legerunt, ipsa probat se dimittendam. Quod si non intelligunt, stulti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quidam sufficere conscienti¬
am ⁊ parum quid de eis alius
ximo. quȩ si neglegentius agͥ
ledit exemplo. Uñ alibi placere
murmuratores. quẽntes sus
s dm̃ land̃ qui tales fecit.¬

Expanded text:
putant sufficere conscientiam, ut parum quid de eis existiroximo; quae si negligentius agitur, laedit exemplo. Unde alibi: Placete murmuratores, quaerentes sused Deum laudent, qui tales fecit
Abbreviated transcription (Latin):
Cum .it. Dixãt eñtiles damnari si
male oparent᷑. saluari sibñ. S cum
legem non hãt. quaĩ nesciat ꝗd sit
bonum ꝗdue malum. uid̾et sibi non
Sit si non ht̃ legem scͥptam ht̃ na

Expanded text:
upra dixerat gentilem damnari, si male operaretur; salvari, si bene: sed cum legem non habeat, quasi nesciat quid sit bonum quidve malum, videtur sibi neutrum st
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sororẽ .m. dñs cui angłi mini¬
srarent. infirmis conpatiens locu¬
los habuit quo mitt̃et᷑ pecunia afide¬
libꝰ dita. uictui necessaria. qͦs cõm̃da¬
uit inde. ut fures si non possemꝰ ui¬
tare discẽmus ineccła mulieres tol¬

Expanded text:
s enim noster cui angeli ministrabant infirmis compatiens loculos habuit, in quibus mitteretur pecunia a fidelibus data victui necessaria, quos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia to
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ce sp̃ua. Timĩdi hostes quia spũalẽ
I⁊ inuisibiles. ⁊ quia nequã ⁊ non ꝓ
parua re. s ꝓcelesti ħeditate tollenda
pugnant. Uł celestia dicit uirtutes in
quibus pugnam demonum patim̃. Uł
inequis hominibus. equites occidamꝰ
equos possideamus.
¶Pedes .i. affectiones funt munite

Expanded text:
si: Timendi hostes quia spiritales et invisibiles, et quia nequam: et non pro parva re, sed pro coelesti haereditate tollenda pugnant. Ut coelestia dicit virtutes, in quibus pugnam daemonum patimur, vel in equis hominibus. Equites ergo occidamus, equos possideamus. Id est affectiones sint munitae
Abbreviated transcription (Latin):
Nuelle. Semꝑ uult bonus penitus non conca¬
piscere. s numquam hꝑficit in hac uita.
Sit bonum quia concupiscentie non con¬
sentit. s non ꝑficit ut omnino non conca¬
piscat. sic ⁊ hostis agit malum dũ mou de¬
fidium s ñ ꝑficit quia ñꝑt̾hit ad malum.

Expanded text:
elle. Semper bonus vult penitus non concupiscere, sed nunquam hoc perficit in hac vita.  nihil facit. Agit bonum: quia concupiscentiae non consentit; sed non perficit ut omnino non concupiscat, sic et hostis agit malum, dum movet desiderium, sed non perficit, quia non pertrahit ad malum.
Abbreviated transcription (Latin):
his difficilius loquentes crebuntdõ.
Obcecat᷑ i mens eorum. diuitiis ⁊
opibꝰ at ꝙ iuxuria. ⁊ circũdati uitiĩs
non possunt uirtutes. simplicitatem
scͥpt̾e sacre. non ex anitate sensuum.
fi exũborum indicant utilitate.

Expanded text:
his difficilius eloquentes credunt Deo. Obcaecatur mens eorum divitiis et opibus atque luxuria, et circumdati vitiis non possunt videre virtutes, simplicitatemque Scripturae sanctae, non ex majestate sensuum, sed ex verborum judicant utilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
¶hab̃o. Sic ⁊ uos si de fr̃ib labo¬
ratis.
h iõ dicit ut nich minus se
pꝰea corrig̃e maximi erat labon̾.
inteure trade. ubi nondum nun¬

Expanded text:
. Sic et vos si de fratribus laboratis. Hoc ideo dicit ut nihil minus se postea corrigere maximi erat laboris; integre tradere, ubi nondum erat nun
Abbreviated transcription (Latin):
as. ⁊ adcorrigñdũ
insipientes remou.
ꝙ iõ incipit. ut ãmo¬
neat ꝑfertiores de
correctiõe minorũ.
⁊ iñ ꝓponit se exem¬
plum. qui laborat de
aliis. ⁊ opus ut istifa¬
ciant. cum ip̃e impe¬
dit̾ ad cos uenir ñ possi.¬

Expanded text:
es et ad corrigendum insipientes, removet quod ideo incipit, ut admoneat perfectiores de correctione minorum; et inde praeponit se exemplum qui laborat de aliis, et opus est ut isti hoc faciant, cum ipse aliis impeditus ad eos venire non possi
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. odẽ uidĩ dixerunt me pec¬
care inte. qui potius me nonreci¬
piendo quem misisti exꝓbauer̾ te.
innocens apecc̃orib occidit᷑. quasi
blasphe.¬

Expanded text:
t, quia dixerunt me peccare in te, qui potius me non recipiendo quem misisti exprobraveruntstum, quia innocens a peccatoribus occiditur quasi blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
Inicatio ÷. ⁊ dñs causa fornicatiõis
bedit apło locum monendi ut qui uo¬
¶Aug̃ S i fornicatio carnis detestan¬
Icae inconuige quanto magis for¬
nicatio m̃tis .i. infidelitas. Iussit

Expanded text:
isit et causa fornicationis dedit Apostolo locum monendi, ut qui voSi enim fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est, infidelitas! 4. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
¶Multi minimi dum conggã¬
t unanimes. fuint magni. ꝗ
multorum p̃ces inpossibile ẽ ut
piunt. orent ut lib̾atum suscipi¬
ant cum gandio caritatis

Expanded text:
Multi minimi dum congregantur unanimes, fiunt magni, et multorum preces impossibile est ut piunt, orent ut liberatum eum recipiant cum gaudio charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut nepoti obuiasse. ⁊ panem inrefecui¬
onemeiue ⁊ suorum ꝓ tulisse. ⁊ ut sa¬
cerdotem dĩ decimas accepisse. salem
um melchi sedech ostãdit᷑. uñ ⁊ ineuãgłio
erat ioħs baytizans inemon. uixta sa

Expanded text:
ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem um Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat Joannes baptizans in Ennon, juxta Sa
Abbreviated transcription (Latin):
destia. ⁊ rectus modus: ut indño sit om̃e
gaudiũ. ⁊ ħ ꝑuos addiscant alii. Uł mo¬
destia morũ om̃ibus fidelib ut imitũ¬
ł tp̃alib. de nulla re sitis sollicitis. ⁊
timidi si petitiones dehis quȩ uultis
Inn. ħ notitia assidutate sit ⁊uigi¬
lantia orationis. Tunc demum pax
sam.

Expanded text:
est rectus modus, ut in Domino sit omne gaudium, et hoc per vos addiscant alii. Vel modestia nota sit omnibus fidelibus ealibus. De nulla re sitis solliciti et timidi. Sed petitiones de his quae vultis Haec notitia assiduitate fit, et vigilantia orationis. Tunc demum pax rsam.
Abbreviated transcription (Latin):
obediuit in locum exire quẽ ac¬
cept̾us erat inħeditatem ⁊ exi¬
uit nesciens quo ir. fide mo¬
ratus ÷ int̾ra reꝓmissionis¬
tamquã mnaliena incasulis

Expanded text:
obedivit in locum exire quem acurus erat in haereditatem. Ens, nesciens quo iret, fide moratus est in terra repromissionisaliena, in casulis
Abbreviated transcription (Latin):
tires sieri diciuitur eis ꝯrontibus tõ
et iupetrantibus. non ⁊̃ opantibus
lis modis qui in ulo mado couprebe¬
di amortalibis possunt. ei tũ atteste
attestantur bec fidei iu ana caruis ui
etũ resurreccõ predicatus beatus u̾o¬

Expanded text:
tur, eis orantibus tantum et impetrantibus, non etiam operantibus lis modis, qui nullo modo comprehendi a mortalibus possunt: ei tamen attestantur haec fidei, in qua carnis in aeternum resurrectio praedicatur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ut possibile possibilitas aut uature
hũane ad assecuconeni celestiuu ma¬
nifestatur ꝑ glificacõn eni hñauitã¬
tis in xp̃o. et iõ pͥus debuit glorifica¬
ut .ꝑ. ftũ inderetur aditus regͥni cele¬

Expanded text:
e nature ad assecutionem celestium manifestatur per glorificationem humanitatis in Christo. Et ideo prius debuit glorificaut per factum videretur aditus regni cele
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uiater mhn erat ibi tamꝙͣ in npci¬
is nepotis sui. nõ .ni. est u̾issise ꝙ ip̃ane¬
niss nisi multũ actumiss sibi. sicut
iuit ad eli a leth cognatami suam. festi
mag̾ ĩ orõnis secreto. et deficiente ui

Expanded text:
 mater Jesu erat ibi tanquam in nuptiis nepotis sui. Non enim est verisimile quod ipsa venisset, nisi multum attinuisset sibi, sicut ivit ad Elisabeth cognatam suam, festinmagis in orationis secreto. » Eidem sententi
Abbreviated transcription (Latin):
ilegib que cõtati saruande impoim¬
cur. qłiqua mala iiora punttunt
ut iuaiora eintentur. sicut lex cunbs
iurtuces in ciuitutib pritsit. neres¬
que cãstitatem obsemare non poceit.
dusensionb queppͣ libidinẽ iusuge¬
reut conturtetur. unte dicit aug ꝯiu
rioro de ordine. aufer ineretuoes. a a¬
uitatib oia contubabis libidib.¬

Expanded text:
legibus que communitati servanda‹e› imponuntur aliqua mala minora permittuntur ut maiora evitentur; sicut lex civilis meretrices in civitatibus permittit, ne resbservare non potest, dissensibus que propter libidinem insurgerent conturbetur; unde dicit Augustinus in libro 'De ordine': «Aufer meretrices a civitatibus et omnia conturbabis libidi
Abbreviated transcription (Latin):
introierit. saluabitur: Ostiũ porticus. sermoꝓpheticͦꝰ : qui quasi recto calle in gre¬
dientes ad hostium templi ꝑducebat: quia gr̃am dñi saluatoris quamundũ erat
redemptur aꝑte p̃dicabat : Factura ergo portictota : fideles illius temporissignat:
Ostium uõ in porticu doctores. quic& eris lurem uitȩ ianuamq: in trandi addnm
pandebant. ex primit : & bene unum ostium: ꝓp̃t coñsonã in om̃ib: scĩfidem ac
dilectionẽ ueritatis Quȩ uidelic& portic̃. iux talatitudinem templi. xx cu

Expanded text:
introierit, salvabitur . Ostium porticus sermo propheticus, qui quasi recto calle ingreintroierit, salvabitur . Ostium porticus sermo propheticus, qui quasi recto calle ingredientes ad ostium templi perducebat: quia gratiam Domini Salvatoris, qua mundum erat redempturus, aperte praedicabat. Factura ergo porticus tota fideles illius temporis signat: ostium vero in porticu doctores, qui caeteris lucem vitae, januamque intrandi ad Dominum pandebant, exprimit. Et bene unum ostium, propter consonam in omnibus sanctis fidem ac dilectionem veritatis. Quae videlicet porticus juxta latitud
Abbreviated transcription (Latin):
iuginti cubitorum longitudinis. iu ta mensuram latitudinis templi: & ha
bebat . .x. cubitos latitudinis ante faciem templi: Templum nam que erat
conuersum ad orientem sicut & tab̾naculum: habebat que ostium porticus
aboriente contra ostium templi. Iuxta quo distoricus iudeorum iosephus aꝑtis
sime doc&. ⁊ Ita ut sol equi notialis oriens. directis radiorum suorum lineis ꝑ ostia
& ꝓpror lucem solis acciperesolebat. quid aptius quam illam eius partem
quȩ dominicȩ incarnationis tempora p̃cessit. typice denuntiat. in quo sunt
patriachȩ & prophete. quiorientem huic mundo solẽ iusticiȩ primisus¬
ceper: & nascenti in carnedño testimonium siue uiuendo siue p̃dicando
siue nascendo. siue etiam moriendo. p̃buer̃. ostiũ gͦ dñstempliest. quia nemo¬
uenit ad patrem nisi ꝑ ipsũ : & sicut alibi ipsedicit. egosũ ostium : et ꝑmesiquis

Expanded text:
viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi; viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi; bebat decem cubitos latitudinis ante faciem templi. » Templum namque erat conversum ad orientem, sicut et tabernaculum. Habebatque ostium porticus ab oriensime docet: ita ut sol aequinoctialis oriens, directis radiorum suorum lineis per ostia et propior, lumen solis accipere solebat; quid aptius quam illam ejus partem quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice depatriarchae et prophetae, qui orientem huic mundo solem justitiae primi susceperunt, et nascenti in carne Domino testimonium, sive vivendo, sive praedicando, sive nascendo, sive etiam moriendo, praebuerunt. Ostium enit ad Patrem, nisi per ipsum ; et sic ipse alibi dicit: Ego sum ostium: per me si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Ix cubitos in longitudine: & xX cubitos in latitudine: & triginta cubi tosin ala-¬
titudine: longitudo domus. longanimitatẽ designat see eccła : quia in exilio pe
do insinuat caritatẽ qua dilatato sinumentis non solum amicosindõ. sed & inimi¬
cosdiligere gaud& ꝓpt̃ dm̃ ÷ donec ueniat tempus. quando siue ad pacem suam
conuersis. seu sunditus om̃ib: ex tinctis inimicis cũ solis gaudeat amicis in dõ: alti¬
titudo spem denuntiat futurȩ r&ributionis: cuius in tui tulibenter insima quȩq
siueq̃ demulcent seu quȩ aduersantur contempnit : usq dũ utrisque transcensis.
sola mereatur uiderebonadnĩ in t̾rauiuentium Ubi notandũ. qđ xxͣX cubiti
altitudinis. non usq ad tectũ templi sed usq ad cena culum inferius ꝑ tinge¬
bant : Namq: in libro parali pomenon aꝑtescriptum ẽ: Quod altitudo centũ
uiginti cubitorum sit Dequo posthaec dicturi sumꝰ porticuserat ante templũ

Expanded text:
 cubitos in longitudine, et viginti cubitos in latitudine, et triginta cubitos in altitudine, etc. » Longitudo domus longanimitatem designat sanctae Ecclesiae, qua in exsilio perdo insinuat charitatem, qua dilatato sinu mentis non solum amicos in Deo, sed et inimicos diligere gaudet propter Deum, donec veniat tempus, quando sive ad pacem suam conversis, seu funditus omnibus exstinctis inimicis cum solis gaudeat amicis in Deo. Altitudo spem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libenter infima quaeque, sive quae demulcent, seu quae adversantur, contemnit, usque dum, utrisque transcensis, sola mereatur « videre bona Domini in terra viventium . » Ubi notandum quod triginta cubiti altitudinis, non usque ad tectum templi, sed usque ad coenaculum inferius pertingebant. Namque in libro Paralipomenon aperte scriptum est, quod altitudo centum viginti cubitorum erat : de quo post haec dicturi sumus. « Porticus erat ante templum
Abbreviated transcription (Latin):
rito dessonat leguntur aut om̃ĩa lignis a pauim̃ todomus usq ad sams tatem parieume
usq adla qucaria cumelesti a primis fidei rudimentis us q al o sectitatem part ctionas
& usq adineressuom patue clestis bonis insudare non desistunt speribe ubo apactionis¬
tis enq aduleissimos in cõsũmatione scli omnsur tutibus student Culai cu merito uisius

Expanded text:
rito designat. Teguntur autem omnia lignis a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et rito designat. Teguntur autem omnia lignis a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia, cum electi a primis fidei rudimentis usque ad perfectionem bonae actionis, et usque ad ingressum patriae coelestis bonis insudare non desistunt operibus, cum a primis justis usque ad ultimos in consummatione saeculi omnes virtutibus student
Abbreviated transcription (Latin):
cula suecetlunt : seseq inuicem portantes. legem xp̃i quȩẽ caritas adimplent dum enim
quinune ap̃cedentibus erudiuntur magistris Rursum ipsi alio seruduint. Qunsi supmi
uicenti positis or dinibꝰ quiq: lapidũ uiuorum indomodñ. sic ab alis fexa esretsupi
portantur :utad portan dos alios & ipsisufficiant usq: adultmos qui in sine mundinas¬
cituris iustos. Qui quasi in sumodom̃ dĩ cacumine locati : do centir quicdens. & portuas¬
tur ab alis s. sedquos doceant. querũ ue fiagiluatem colerent ipsi nonhabent: E uontler¬
lic&̃ panetes. in trinsetus tabulatis cedrinis operiurtur ũcot da fidtlluno bnororiur tununde
re dandant: Sicut enimeechinatura ꝑ fectos hommes ut supͣ docuimus. opice donuntiat
la &iam locis oportunis cel situdine uir tutum. quib: ad eundem ꝑ fectionem uenit̃ nonunme.¬

Expanded text:
icula succedunt, seseque invicem portantes, legem Christi, quae est charitas, adimplent. Dum enim icula succedunt, seseque invicem portantes, legem Christi, quae est charitas, adimplent. Dum enim qui nunc a praecedentibus erudiuntur magistris, rursum ipsi alios erudiunt, quasi super invicem positis ordinibus, quique lapidum vivorum in domo Dei, sic ab aliis fixa constantia portantur: ut ad portandos alios et ipsi sufficiant, usque ad ultimos qui in fine mundi nascituri sunt justos, qui quasi in summo domus Dei cacumine locati, docentur quidem et portantur ab aliis. Sed quos doceant, quorumve fragilitatem tolerent, ipsi non habent. Qui videlicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fidelium amore virtutum redundant: sicut enim cedri natura perfectos homines, ut supra docuimus, typice denuntiat, ita etiam locis opportunis celsitudinem virtutum, quibus ad eamdem perfectionem venitur, non imme
Abbreviated transcription (Latin):
tri ipsiuis angłs ait : & ipsep̃ced& ante dñm in spũ & uirtute heliȩ eus
Et edificauit panetes dom̃ inirinsetus tabulatis cedrinis apauimento domꝰ usq ad sũm
tatẽparietum : & usq ad la quearia operuit lignis intrin secus: intrinsecus quidem dom
cedro erat uestĩta. Nami forinsecus tanto nitore lapis ipsede quofacta suerat fulgebat: ac si
calculo e s̃ candidocesta: lixta sensus uero misticos parietes tompli s̃ fidelium populi exq¬
b scã & uniuersalis constat ȩccła : quorũ dilatationem ꝑ orbem. latitudo desigrat ꝑ are¬
tũ ie spem uero & intentionem om̃em adedestia erectam : longitudo uelcertt altiudo
paneis: quȩ exor dimibus lapidũ suꝑmuicem positis constat p̃sents sttũe clas signisicato
ubi eleꝰ tisuꝑ sundamentũ xp̃i om̃s hȩdificati sibi inuicem in or dineꝑtem porum curr¬

Expanded text:
tri ipsius angelus ait: « Et ipse praecedet ante Dominum in Spiritu et virtute Eliae . » « tri ipsius angelus ait: « Et ipse praecedet ante Dominum in Spiritu et virtute Eliae . » « Et aedificavit parietes domus intrtatem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis cedrinis intrinsecus. » Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita: nam forinsecus tanto nitore lapis ipse, de quo facta fuerat, fulgebat, ac si calculo esset candido tecta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt fidelium populi, ex quibus sancta universalis consistit Ecclesia, quorum dilationem per orbem, latitudo designat parietum: spem vero et intentionem omnem ad coelestia erectam, longitudo. Vel certe altitudo parietis quae ex ordinibus lapidum super invicem positis constat praesentis statum Ecclesiae significat, ubi electi super fundamentum Christum omnes aedificati, sibi invicem in ordine, per temporum curr
Abbreviated transcription (Latin):
tia daritatis adimpl& ⁊ ut nihil aliud usus nr. nhil auditus. nihil olfatus. nihil
gustus. nihil tactus dulcehabeat. nisi diligere dñm dm̃ nr̃m ex toto corde. tota ani-¬
ma totauir tute: diligere & ꝓximũ tam quam nosipsos.
Et operuit domũ ligniscedrinis : hic supremum ipsũ domꝰ tectũdicit: idẽ tabulatũ
illud quod sũmis trabibus suꝑ positum erat Non enim habebat tem plum culmen
insupen orib. sicut nec tabnaculum: sederat aequale quomo do om̃ib in palestina
& aegypto domꝰedificantib facere moris ẽ: Idipsum aut hoctabulatum quo oꝑtaẽ domus¬
quod & laquearia designat idẽ eximios quosq: in resurrectionis gła uiros & singulari sc̃ita¬
te adipsũ uirtutis apicem ꝑuenuientes : dequorũ uno dicit᷑ : Internatos mulierum : non sur¬
rex̃ maior iohannebaptista: Cuius si comparem magnitu dinis scire uis : audi quid pa¬

Expanded text:
tia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil tia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil factus dulce habeat, nisi, Diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tota virtute et proximum tamquam nos ipsos . Et operuit domum ligniillud quod supremis trabibus superpositum erat. Non enim habebat tem plumculmen in superioribus, sicut nec tabernaculum, sed erat aequale, quomodo omnibus in Palaestina t Aegypto domus aedificantibus facere moris est. Id ipsum autem hoc tabulatum, quo operta est domus, laquearia designat, id est, eximios quosque in resurrectionis gloria viros, et singulari sanctitate ad ipsum virtutis apicem pervenientes. De quorum una voce dicitur: « Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista . » Cujus si comparem magnitudinis scire vis, audi quid Pa
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝑ circuitum erant factȩ : nequis ad altiora ꝑueniens. repente laberetur adi-¬
ma : Quod in om̃i domo quã quisq edificar& : moyses fieri p̃cepit: Cũ edisica¬
ueris inquiens domũ nouã. facies murũ tecti ꝑ circuitum : neeffundatur sanguis indo-¬
motua & sis reus labente alio & in p̃cepsruente. Haec au̾t tabulata siue luricȩ: su-¬
pra sunt laterauocata: ubi cũ dictũ e&. & edificauit suꝑ parietem tem pli tabu¬
lata ꝑgirum in parietib: domus. ꝑ circuitũ templi & oraculi continuo sub iunctum
ẽ : & fecit latera incircuitu: Inquibus nimirum laterib: intelleximꝰ diuina eẽ p̃sidia
designata : quȩ nos in hoc adhuc sđo laborantes ac ꝓ captunro adsuperioranitentes.
cotidie nedisiciamꝰ adiuuant: Beneaut in hoc sũmo tabulato in tecto domꝰ dñi¬
quinq cubitos altum ẽẽ memoratur : Quianimirum itanos in illa patria diuinȩ p̃sen-¬

Expanded text:
to per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ito per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod in omni domo quam quisque aedificaret Moyses fieri praecepit: « Cum aedificaveris inquiens, domum novam, facies murum tecti per circuitum, ne effundatur sanguis in domo tua et sis reus labente alio et in praeceps ruente . » Haec autpra sunt latera vocata. Ubi cum dictum est, Et aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi; continuo subjunctum est, Et fecit latera in circuitu. In quibdesignata: quae nos in hoc adhuc saeculo laborantes, ac pro captu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficiamus, adjuvant. Bene autem in hoc supremo tabulatoquinque cubitis altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesen
Abbreviated transcription (Latin):
eccła iusto ssignisicari credamus: Quorũ opus & doctrina cunctis in exemplo pro-¬¬
posita : quasi longius in alto p̃min& : quiq: suis intercessionib: & exortationibus.
animos insirmorum. Nein tẽptationib: deficiant. ꝓtegunt: Quȩ nimirum laquea-¬
ria : rectecedrina e̾e describuntur: cedrus nãq arbor eftnputribilis om̃ino natu-¬
rȩ : Odoris iocundi : aspectus nitidi : serpentes accensa nidore fugans ac ꝑ imens : Quȩ
uni uersa ꝑsectis quib: que conueniunt. quorũ in superabilis ẽ pacientia : fama uir¬
tutum eximia. p̃sentia cunctis gratissima bonis. ÷auctoritas ad reuincendos
consutandosque eos qui ueritati resistunt. constantissima : Qui& in hac uita & insu.¬
tura. singulari p̃c& eris scĩs eminentia fulgent. & ȩdisicauit tabulatum suꝑ om̃em
domum quinq: cubitis altitudinis: Luriculas significat quae in sũpmo dom̃ tec-¬

Expanded text:
Ecclesia justos significari credamus? Quorum opus et doctrina cunctis in exemplo proEcclesia justos significari credamus? Quorum opus et doctrina cunctis in exemplo proposita, quasi longius in alto praeeminet, quique suis intercessionibus et exhortationibus animos infirmorum, ne in tentationibus deficiant, protegunt. Quae nimirum laquearia recte cedrina esse describuntur. Cedrus namque arbor est imputribilis omnino naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpentes accensa nidore fugans ac perimens. Quae universa perfectis quibusque conveniunt, quorum insuperabilis est patientia, fama virtutum eximia, praesentia cunctis gratissima bonis, auctoritas ad revincendos confutandosque eos qui veritati resistunt, constantissima, qui et in hac vita et in futura singulari prae caeteris eminentia fulgent. « Et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis. » Loriculas significat, quae in supremo domus tec
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimis aeccła post passionem resur rectione. & ascensione dnĩ incaelos. in hocnu
quã ad significatione referri uitȩ suturae: quaenunc in sabbatis mogeritur. anima¬
rum fidelium : ꝑficietur aut in sine scłi resurrectione corporum Inmortalium
tura uita designatur.: Apte in hoc tercium domꝰ dñi cenaculum consũmatur: quia
post p̃sentes sidelium labores. post acceptã In suturo requiem animarũ. plena totius
eccłte felicitas in resurrectionis gła complebitur.
t ȩdisicauit domũ : & consũ mauit eam: Tex̃ quoq domũ laque aribus cedrinis
laquearia sunt tabulata quȩ magno decore cõposita & ornata. ab inferiore par-¬
te trabibus ad siguntur : & quia tergeminȩ altitudinis domꝰ dñi fac̾taerat: ternani¬
mirum h abebat laquearia: Quid aꝑtius ꝑ laquearia quã sub limipresquosq in scã

Expanded text:
rosolymis Ecclesia, post passionem, resurrectionem, et ascensionem Domini in coelos, in hoc nurosolymis Ecclesia, post passionem, resurrectionem, et ascensionem Domini in coelos, in hoc nuquam ad significationem referri vitae futurae, quae nunc in sabbatismo geritur animarum fidelium: perficietur autem in fine saeculi resurrectione corporum immortalium. tura vita designatur, apte in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur, quia post praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius Ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitur. « Aedificavit domum et consummavit eam. Texit quoque domum laquearibus cedrinis, etc. » Laquearia sunt tabulata, quae magno decore composita et ornata, ab inferiore parte trabibus affiguntur. Et quia ter geminae altitudinis domus Domini facta erat, terna nimirum habebat laquearia. Quid autem apertius per laquearia, quam sublimiores quosque in sancta
Abbreviated transcription (Latin):
bantur quousq por ticuum quȩ erant circa tẽplum ab austro. & ab aquilone
Mocca su tectum ꝑ ueniebat. ut iosephonarrante didicimꝰ: deindeusq ad sup̃ munt
templi cectum. alii Ex cubiti numerabantur: & sic tota altitudo domus. iuxta
templi ad orientem iuxta fidem p̃fati uoluminis eadem cubitorum sũmã in al trerdi¬
ne habebat : qui uidelic& liber illas dequibus p̃diximus porticuscir ca tem plum cella¬
& cempli. & cellariorum & cenaculi. & cubiculorum in aditis & domꝰ propitiaonis
ubi &iã exteriorum domorum quȩ erant extra atum sacerdotum. Incir curtu templi
fecit mentionem cũ ꝓtinꝰ adiuncxit: Neo non & omium quȩ cogitauerat atriorum &
ex edrarum ꝑcircuitum in thesauros domꝰ dñi & inthesaurosscõrum: Qđ au̾t om̃s al¬
titudotempli. cax fuit cubitorum : adidem sacram̃ tũ respicit. qđ & primitiua in hie:

Expanded text:
bantur, quousque porticuum, quae erant circa templum ab Austro, et Aquilone, bantur, quousque porticuum, quae erant circa templum ab Austro, et Aquilone, et Occasu tectum perveniebat, ut Josepho narrante didicimus. Deinde usque ad supremum templi tectum alii sexaginta cubiti numerabantur, et sic tota altitudo domus juxtatempli ad Orientem, juxta fidem praefati voluminis, eamdem cubitorum summam in altitudine habebat, qui videlicet liber illas, de quibus praediximus, porticus circa templum cellaet templi, et cellariorum, et coenaculi, et cubiculorum in adytis et domus propitiationis. Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi fecit mentionem, cum protinus adjunxit: Nec non et omnium quae cogitaverat atriorum et exedrarum per circuitum in thesauros domus Domini, et in thesauros sanctorum. Quod autem omnis altitudo templi 120 cubitorum erat, ad idem s
Abbreviated transcription (Latin):
secra mur incalice scõ Perhoc namq hostium. nobis est ascensus in mediũ cenaculũ :⁊
& amediointertiũ : qui aꝑfidem & misteria nr̃i redemptoris. dep̃senti eccłe con-¬
uersatione arequiem animarum post mortem ascendinius : Rur sumq derequie
animarum adueniente die iudicii. ad in mortali tatem quoq corporum. qua¬
si in t̃cium cenaculum sub limiore ꝓfectu penetrabimus: ex quo in magna amboꝵ
& corporis uidelic& & animȩ beatitudine. ꝑ petuo uiuamus: Qđ quidẽ iter in ui.¬
si biliter agebatur. ita ut soli hoc qui in trauerant nossent : Quam uisipsum hosti¬
um &iã foris positi uiderent : quianimirum actus fidelium in hoc scło. & cele¬
brationes sacram entorum &iam reꝑbi possunt in tueri: uerum archana fidei.
intimȩgram dilectionis. nullus nisi quiꝑhȩc dño duce ad caelestia scan ditagnos.¬

Expanded text:
secramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est ascensus in medium coenaculum, et secramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est ascensus in medium coenaculum, et a medio in tertium, quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris de praesenti Ecclesiae conversatione ad requiem animarum post mortem ascendimus; rursumque de requie animarum, adveniente die judicii, ad immortalitatem quoque corporum, quasi in tertium coenaculum, sublimiore profectu penetrabimus, ex quo in magna amborum, et corporis videlicet et animae, beatitudine perpetuo vivamus. Quod quidem iter invisibiliter agebatur, ita ut soli hoc, qui intraverant, nossent, quamvis ipsum ostium etiam foris positi viderent, quia nimirum actus fidelium in hoc saeculo, et celebrationes sacramentorum, etiam reprobi possunt intueri. Verum arcana fidei, intimae gratiam dilectionis, nullus nisi qui per haec, Domino duce, ad coelestia scandit, agnos
Abbreviated transcription (Latin):
so angulo factum. uxta t̃ ram: in qđ intro euntes satim altiora gradatim ascender¬
bant liabentesuiã ascensus pipsa pari&is interiora : donec tibi itinere a dmedum
cena culum. & a medio ꝑuenirent ad t̃cium: Nec dabitandũ. qua lib& hoc scsiptura
ñdicat: qui a sic ascendentes creberrimas habebant ameridie fenestras: quarũ usecertu
ꝑ enia r e sine offensione iter agerent : Quinimi rum loc: ppriȩ adcorp̃ dominicu
qd deurgine sumpsit respicit : Oitium naq: lateris medii in parte erat dom̃ dextrȩ : quia
euuan gelista: ut ñ dicer& ꝑcussit latus eiꝰ aut uulnerauit. sed aperuit : uidelice& quasi
hostuĩ lateris medii ꝑ quo nobiter ad caclestia panderet᷑: Deniq ita subiunexit: & conti¬
nuo exuut sangiuis & aqua: aqua scilic&. qua ablum̃ inbaptis ino &ari guis quecon¬

Expanded text:
so angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendeso angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum et a medio perveniretur ad tertium. Nec dubitandum, quamlibet hoc Scriptura non dicat, quia sic ascendentes creberrimas habebant a Meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter agerent. Qui nimirum locus proprie ad corpus Dominicum, quod de Virgine sumpsit, respicit. Ostium namque lateris medii in parte erat domus dextrae, quia, evangelista, ut non diceret: « Percussit latus ejus, » aut: « Vulneravit, » sed: « Aperuit, » videlicet, quasi « ostium lateris medii, » per quod nobis iter ad coelestia panderetur. Denique ita subjunxit: « Et continuo exivit sanguis et aqua . » Aqua scilicet, qua abluimur in baptismo, et sanguis, quo con
Abbreviated transcription (Latin):
ina pocalipsi scrip sit iohannes : ubimalleus & securis & om̃e ferramentũ non auditur
quia lic tun dimur aduer sqꝗ tibus & disciplina ueritatis ex cercemur : ut ilic locis iuxta
meritũ conorius disponamur : & castigatione cessante solo amoris glutino quo ad in¬
uicem copulemur. uno impleti spũ ꝑ fundamur¬
sitium lateris medii. in parte erat domꝰ dextrȩ & per codeam ascedebant inmediũ cena
culũ ⁊ & adir edio in t̃cium: Quidã hunc locum inale intelligentes putant ostiumtem¬
ples moueridie fuisie non adtendentes. quia sihboc signisicare uoliuss & scrptura aonita
di ce nos bat stium lateris medii in parte erat domꝰ dextrȩ : sedita potius simpolirtor
& habebat domꝰ̃ ostium ad merdiẽ Nunc aut longe aliud sigiisi potius snt plinitenq
dom̃ dextre latus templi medianũ dicit : incuiꝰ parte orientali ostium erat. anip¬

Expanded text:
in Apocalypsi scripsit Joannes, « ubi malleus et securis et omne ferramentum non auditur in Apocalypsi scripsit Joannes, « ubi malleus et securis et omne ferramentum non auditur , » quia hic tundimur adversitatibus, et disciplina veritatis exercemur, ut illic locis juxta meritum congruis disponamur, et castigatione cessante, solo amoris glutino quo ad invicem copulemur uno impleti spiritu perfundamurstium lateris medii in pariete erat domus dextrae, et per cochleas ascendebant in meddomus dexterae, etc. Quidam hunc locum male intelligentes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes quia si hoc significare voluisset Scriptura, non ita diceret: ostium lateris medii in parte erat domus de« et habebat domus ostium ad meridiem. » Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ip
Abbreviated transcription (Latin):
foris parebant. hȩminime deaurate ipsam cedri speciem formãq: cunctis ostenderent:
inqua tam̃ in posita sibim& tabulata gestabant : Quod rxergo extrinsecus emin ebat
trabium uitã scorũ quȩ nob̵ in t̃ris in notescere potuit. designat.: Quod intus in templo
deauratũ sulgebat: clarita tẽ illam qua in cȩlesti patria in aspectu sui gaudent ereato¬
rissigurate denuntiat: dom̃ aut cũ hedificaretur lapidibus dedolatis atq ꝑfectis e
disicataẽ. Emalleus & securis & om̃e ferramentum non sunt audita in domo cũ edi
sicaretur. H aetͦillã eocłã partem quȩ posthui scłi labores & cer tamina adaeterna
pimia meruit intro duci propri eꝑtinent:. Ibi &enim ꝑfecti solũ modo &inma¬
culatiuatq ab om̃i labe iniquitatis castigatiin grediuntur : Nonenim in trabit in il¬
lami ciuitatem aliquid co inquinatum faciens ab ominationem & m̃ datium sicut

Expanded text:
foris parebant, hae minime deauratae, ipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent, foris parebant, hae minime deauratae, ipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent, in qua tamen imposita sibimet tabulata gestabant. Quod ergo extrinsecus eminebat trabium, vitam sanctorum, quae nobis in terris innotescere potuit, designat. Quod intus in templo deauratum fulgebat, claritatem illam, qua in coelesti patria in aspectu sui gaudent creatoris, figurate denuntiat. « Domus autem cum aedifidificata est et malleus et securis et omne ferramentum non sunt audita in domo cum aedificaretur. » Haec ad illam Ecclesiae partem, quae post hujus saeculi labores et certamina, ad aeterna praemia meruit introduci, proprie pertinent. Ibi etenim perfecti solummodo, et immaculati atque ab omni labe iniquitatis castigati, ingrediuntur. Non enim intrat in illam civitatem aliquid coinquinatum, faciens abominationem et mendacium, sicut