comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nib appetendũ: ut unusqͥsq
deficere ñ delectet᷑ in peius. s
om̃s proficere studeamꝰ in me¬
lius. Arbores sumꝰ fr̃es: ĩ agro
agricola. Ille nos ꝯpluit. ille
colit: ip̃e fecunditatẽ donat. ip.¬
se fructificandi grãm sũmini¬
trat. Pluuia dei est sermo scẽ
predicationis: cultura dei est.
infusio gr̃e sp̃italis. D̾s igit᷑
p̃cepto nos ꝯpluit: adiutorio
colit. Dum ꝯpluit. aufert a no-¬
lis ignorantie siccitatẽ: dum
olit. bene uiuendi adonat uber fa¬
te m. Dũ pluit. t̾ram nr̃i cordis

Expanded text:
ibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri c
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ domũ cedrinã: Et nũc hec
dices seruo meo dauid. Hec di¬
cit dñs exercituũ. Ego te tuli
de pascus sequẽtem gregem. ut
eẽs dux super ppłm meũ isrł.
et fui tecũ in om̃ib ubicũq an¬
bulasti. et int̾feti uniu̾sos inimi¬
cos tuos a facie tua. feciq tͥ no¬
men gͣnde iuxta nomen unius¬
magnoꝵ qui st̾ in t̾ra. Et ponã
locũ ppłm meũ isrl̃. et plantabo
eũ ⁊ habitabo cum eo ⁊ ñ turba¬
bit᷑ amplius. nec addent filii
iniquitatis. ut affligant eum
sicut prius. ex die qͣ ꝯstitui iudi¬
ces super ppłm meũ isrł: ⁊ reqͥẽ
dabo tibi ab om̃ib inimicis tuis
Predicitq tͥ dñs: quod domũ tͥ¬
faciat dñs.
umq ꝯpleti fuerint di
tui. et dormieris cũ pa
trib tuis: suscitabo semen tuũ
post te quod egrediet᷑ de ut̾o tu¬
o. et firmabo regnũ eius. Ip̃e
edificabit domũ nomini meo:
et stabiliã thyonũ regni eiꝰ. ułe

Expanded text:
edrinam? Et nunc haec dices servo meo David: Haec dicit Dominus exercituum: Ego tuli te de pascuis sequentem gregem, ut esses dux super populum meum Israel, et fui tecum in omnibus ubicumque ambulasti, et interfeci universos inimicos tuos a facie tua: fecique tibi nomen grande, juxta nomen magnorum qui sunt in terra. Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo eum, et habitabit sub eo, et non turbabitur amplius: nec addent filii iniquitatis, ut affligant eum sicut prius, ex die qua constitui judices super populum meum Israel, et requiem dabo tibi ab omnibus inimicis tuis. Praedicitque tibi Dominus, quod domum faciat tibi Cumque completi fuerint dies tui, et dormiertribus tuis, suscitabo semen tuum post te quod egredietur de utero tuo, et firmabo regnum ejus. Ipse aedificabit domum nomini meo, et stabiliam thronum regni ejus usque
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ ẽ cum sedisset rex¬
dauid in domo sua. et
dñs dediss ei reqͥem undiq. ab u¬
niu̾sis inimicis suis: dixit ad na-¬
than proph̾am. Uides ne quod e¬
go habitẽ in domo cẽdrina: ⁊ ar-¬
cha dei posita sit in mẽdio pelli¬
um: Dixitq nathan ad regem.
Om̃e quod est in corde tuo uade
fac: quia dñs tecum est. Lco .ii.¬

Expanded text:
m cum sedisset rex in domo sua, et Dominus dedisset ei requiem undique ab universis inimicis suis, dixit ad Nathan prophetam: Videsne quod ego habitem in domo cedrina, et arca Dei posita sit in medio pellium? Dixitque Nathan ad regem: Omne quod est in corde tuo, vade, fac: quia Dominus tecum est. T.
Abbreviated transcription (Latin):
am ñ auferam ab eo. sicut abl¬
tuli a saul quẽ amoui a facie
tua. et fidelis erit domꝰ tua ⁊ res¬
nũ tuũ usq in sempiternũ alł¬
te faciem meã: et thronus tuis
firmꝰ erit iugiter.

Expanded text:
am non auferam ab eo sicut abstuli a Saul quem amovi a facie tua et fidelis erit domus tua et regnum tuum usque in aeternum ante faciem tuam et thronus tuus firmus iugiter
Abbreviated transcription (Latin):
lus. Sed pertunctari libet: qͣm᷑¬
et parentes et carnalit̾ ꝓpinqͣs
p̃cipim᷑ odisse: qui iubem᷑ ⁊ ini¬
micos diligere. Et certe de uxore
u̾itas dicit. Quod d̾s ꝯuuuxit. ho¬
mo ñ separet. Et paulus ait.
Uiri diligite uxores ur̃as: sicut
et xp̃c eccl̃am. Ecce discipłs uxi¬
rem diligendã p̾cipit: cũ ma¬
gist̾ dicat. qui uxorẽ ñ odit non
potest m̃s eẽ discipłs. Nunquid
aliud uidex nuntiat: aliud preco
clamat: An simul et odisse pos¬
sumus et diligere: S si uim
p̾cepti perpendimꝰ. utrũq ager
per discretionẽ ualemꝰ: ut eos
qui nobis carnis cognatione¬
⁊ iuncti st̃. et quo ꝓximos no u¬
mus diligamus: et quo adu¬
sarios in uia dei patim᷑. odien¬
do et fugiendo nesciamꝰ. Quet
enim per odiũ diligit᷑: qui ct¬
naliter sapiens. dum pͣna nolb̾ꝰ
ingerit non audit᷑.¬

Expanded text:
etc. Percunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet , et Paulus ait: Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus Ecclesiam . Ecce discipulus uxorem diligendam pgister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus . Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos, qui nobis carnis cognatione juncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo, et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non audit
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾ herodis de quo supͣ
diximus. tetrarcha ituree ⁊tͣ
conitidis regionũ: qui in ho-¬
norẽ tyberii cesaris. cesareã
philippi que nunc paneas di-¬
aur appellauit. et est in ꝓuin
upheniuis: imitatꝰ hero dẽ
patrẽ qui in honorẽ augusti
cesaris appellauit cesaream. q̃
prius turris stratonis noca¬
bat̃: ⁊ ex nomine filie eiꝰ liby¬
a dem tns iordanem extruxit.
aus nomine ior. ⁊ alterũ dein:
Qul simul mixu. ior deanis
nomen efficiunt. Ictio .x.

Expanded text:
frater Herodis, de quo supra diximus, tetrarcha Ituraeae et Traconitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit; et est in provincia Phoenicis, imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius turris Stratonis vocabatur: et ex nomine filiae ejus Juliadem trans Jordanem exstruxit. unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto claritatẽ dei uicinius ꝯtẽ¬
plant᷑. Alia u̾o ita deo ꝯiuncda
sunt angłoꝵ agmina ut inte
hec et deum nulli alii sp̃e inte¬
sint: et tanto magis ardent
amore: qnto subulius claris¬
tem diuinitatis eius aspicure
Talib ut diximꝰ a pͥmordio in¬
cipientis uite. beatoꝵ sp̃uũ dil¬
tinctionib: superna poloꝵ
na a deo ⁊ ditore in perpetuls

Expanded text:
quanto claritatem Dei vicinius contemquanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ regna sp̃itib ange¬
licis. ad laudem et gl̾am atq
honorẽ sui nominis ac maies¬
tatis. in perpetuũ miro ordine
collocauit: de quib plura loqͥ
pertimescimꝰ: quia soli d̾o scire
est. quomͦ uel quẽ admodum
eoꝵ nobis inuisibilis. absq cõ¬
tagione seu diminutione. in
plenda. testante sacfo elo quio
cognouimꝰ: quoꝵ principats
atq potestates. subtilit̾ atq
mirabilit̾ dei om̃ipotentis nu¬
tu distĩgunt᷑. Alii ex illis ad
nos in mundũ missi futura pͥ¬
dicando ꝑueniũt: alii ad hec
ꝯstituti: ut per eos signa ⁊ mi¬
racula frequentiꝰ fiant: alii sb̾¬
iectis angłoꝵ sp̃itib p̾sunt. eis¬
q ad explenda diuina ministi¬
a disponendo pͥncinant᷑: alii mi¬
ra potentia ceteris p̾minẽt. pro-
eo quod eis ad obediendũ alia ã¬
gelorũ agmina subiecta sunt:
alii tanta diuinitatis gr̃a repl̃¬
tur. ut in eis dñs sedeat et ꝑ eos
sua iudicia decernat: alii tan¬
to prouectiori scientia pleni st̾.

Expanded text:
coelorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in splenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dignat᷑ occurrere. Quid est hoc:
nisi quod superbia nr̃a ⁊ fundit᷑.¬
qui in hominib ñ nat᷑am qua
ad ymaginẽ dei ft̃ĩ st: s hono¬
res et diuitias uen̾amur: Cũq
pensamꝰ que circa eos st̃: ꝓfecto
interiora minime preuidemus.
Cum ea ꝯsid̾amus que ĩ corpo¬
rib despecta st̾: negligimꝰ pen¬
sare quod sunt. Lectio .xii.

Expanded text:
dignatur occurrere. Quid est hoc, dignatur occurrere. Quid est hoc, nisi quod superbia nostra retundithominibus non naturam qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime providemus, dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
scret quia locus ñ eẽt. ubi non
eet d̾s. Ex magna ergo parte
diffisus est: quia uirtutẽ nõ de-¬
dit maiestati. s p̾sentie corpo¬
rali. Salutẽ itaq filio petiit.
et tam̃ in fide dubitauit: quia
eũ ad quẽ uen̾at. et potentẽ ad
curandũ credidit. ⁊ tam̃ morienti
filio eẽ absentẽ putauit. Sed
dñs qui rogatur ut uadat: qͥa
ñ desit ubi inuitat᷑: indicat. So¬
lo iussu salutẽ reddidit: qͥ uo¬
luntate om̃ia creauit. Lco .xi.¬
ua in re hoc est nobis
sollerter intuendũ: qd
licut eunͣglista alio testante
didicimꝰ: centurio ad dñm ue¬
nit dicens. Dñe puer meus ia¬
cet paraliticus in domo: ⁊ ma¬
le torquer. Qui a ihesu piotinꝰ
relpondet. Ego ueniã: et curabo
eũ. Quid est quod regulus ro¬
gai ut ad eiis filiũ ueniat. ⁊¬
tamen ire corporalit̾ recusat:
ad seruũ u̾o centurionis nõ in¬
uitaẽ et tamen se corporaliter
ire pollicetur: Reguli filio per
corporalẽ presentiã ñ dignatur
adesse: centurionis seruo no de¬

Expanded text:
sciret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen ire corporaliter recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non de
Abbreviated transcription (Latin):
Contemptas enĩ delicias. illas
ad memorie nr̃e oculos reuo¬
cat: easq nobis ꝓponit in pro¬
missione. Torporem exturit:
atq ut fastidiũ nr̃m repellere
debeamꝰ inuitat. Ait nãq. Ho¬
mo quidam fecit cenã magnã:
et uocauit multos. Quis iste
homo est: nisi ille de quo per
noph̾am dicit᷑. et homo est. ⁊
quis cognoscet eum: Qͥ fetit
cenã magnã: quia satietatem
nobis dulcedinis interne pre¬
parauit. Qui uocauit multos.
s pauci ueniunt: quia ñ nũ¬
qͣm ip̃i qui ei per fidem subiet¬

Expanded text:
Contemptas enim illas delicias Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam maget vocavit multos. Quis iste est homo, nisi ille de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit. Quia vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subje
Abbreviated transcription (Latin):
ugent enĩ spiritales¬
delicie desid̾ium in men¬
te dum satiant: quia qͣntoma¬
gis earum sapor percipit᷑: eo
amplius cognoscit᷑. quod aui¬
dius a met᷑. Et id̃circo ñ habite
a mari ñ possũt: quia earũ sa por
ignorat. Quis enim a mare ua¬
leat quod ignorat: Proinde psa¬
mista nos admonet dicens. Gu
eius ñ cognoscitis: si hanc mi¬
nime gustatis. Sed cibũ uite
ex palato cordis tangite: ut pro¬
bantes eius dulcedinem ama-¬
as autẽ homo delicias
tunc amisit. cũ in para¬
dyso peccauit: extͣ exiit. cũ os a
cibo eterne dulcedinis clausit
Unde nos quoq nati in huius
peregrinationis erumna hui
desid̾are debeamus. Tantoq st
qͣntomagis ab esu illius dul¬
dinis animꝰ elongat: et eo iã
internas delicias ñ appetit. qui
eas comedere diu longeqz desue
tabescimꝰ: et longe ine¬
die peste fatigamͣ. Et qui gu¬
stare intus nolumus paratail
dulcedinẽ: amamus foris mi¬
seri famem nr̃am. Sed supernd
pietas: nec deserentes se deseris

Expanded text:
ugent enim spiritualesdeliciae desiderium in mente dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod ampdius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gusejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amaas autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc desiderare debeamus; tantoque sequanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. Est autẽ humor subcu¬
taneus de uicio uesice natus:
cũ inflatione turgente. et anhe¬
litu fetido. Propriumq ẽ hyd.¬
pici. qͣntomagis habundat hu¬
more in ordinato: tanto ampliꝰ
sitire. Et ideo recte ꝯparatur ei:
quẽ fluxus carnaliũ uolupta¬
tum exuberans aggrauat. Cõ¬
paratur autẽ diuiti auaro: qͥ
qͣnto est copiosior diuitiis quib
ñ bene utit᷑: tanto ardentius ta¬
la ꝯcupiscit.¬
t respondens ih̃e: dixit ad
legis peritos et pharise-¬
os. Licet sabbato curare: Ait il¬
li tacuerunt. Quod dicitur res¬
pondisse ihc: ad hoc respicit qͦd
p̾missũ est: et ip̃i obsernabant
eũ. Dñs nouit cogitationes ho¬
minũ. Sed m̾ito int̾rogati ta¬
cent: qui ꝯtͣ se dictũ quicqͥd di¬
xerint uident. Nam si licet sab¬
bato curare: quare saluatorem
an curet obseruant: Si ñ licet:
quare ip̃i sabbato pecora curãt:
Ip̃e uero apprehensũ: sanauit
ac dimisit. Prouida dispensati¬
one dñs ante legis peritos et

Expanded text:
vocatur. Est autem humor subcutaneus de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente, et anhelitu fetido. Propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit respondens Jesus, dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum esteum. Dominus enim novit cogitationes hominum . Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et
Abbreviated transcription (Latin):
hit. Furi autẽ resisteret si u¬
gilaret: quia aduentum us¬
cis qui occulte aĩam rapit
cauens: ei penitendo occurre¬
ret: ne impenitens ꝑiret

Expanded text:
it. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret
Abbreviated transcription (Latin):
quodcũq ligare uoluissent
suꝑ t̾ram. ligatũ eẽt ⁊ in celu
et quodcũq soluerint super
t̾ram. solucũ et in celis ẽẽ pro¬
misit. Et iterũ cum uenisset
ad iudicandũ seculũ. eos suꝑ
sedes duodecim ẽẽ sessuros: e
secũ iudicaturos orbem terre
p̾dixerat. Talib ut credimus
patronis: hec dies subiecta de-¬
claratur.

Expanded text:
nt super terram, ligatum esse et in coelis; et quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
scendentẽ. glosa p̾cuẽrit passione.¬
tiste achlete dei electo. cõ¬
cordat duodenus apł̃oꝵ nume-¬
rus: quos a pͥmis miracłorũ
uirtutib ad ꝯponendum noue
fidei fundamentũ. erigendũq
adhuc tenere statũ eccłe. diui¬
na prouidentia ex om̃ib quos
capiebat mundus elegit: ut ĩ
omnẽ terrã sonus eoꝵ predica-¬
tionis exiret: et in fines orbis
mites adherentes: quoꝵ fructꝰ
sempiternus permanens non
marcescet. Quib ip̃e dñs locut᷑
est dicens. Uos estis lux mũdi.
Nõ potest ciuitas abscondi su-¬

Expanded text:
scendentem gloriosa praecucurrit passione.scendentem gloriosa praecucurrit passione.ic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae statum Ecclesiae divina Providentia, ex omnibus quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praedicationis exiret, et in fines orbis mites adhaerentes, quorum fructus in sempiternum permanens non marcescit: quibus ipse Dominus locutus est dicens: Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi su
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã p̾cedentiũ pa¬
trum. quos ance legem ⁊ sub
lege scͥptura sc̃a demonstrante
cognouimus. ad hoc tantũm
proferimus: ut facilius intelli¬
gere ualeatis qͣnta uel qualis
sit huiꝰ sacratissime p̾sentia di-
ei: cũ om̃ib hiis de quib loqui¬
mur. sine sine ⁊stat honesta.
Nunc gͦ reu̾tam᷑ ad eos quos
unda baptismatis. et effusio
sanguinis xp̃i ab errore pater¬
gentilitatis. in nouo testam̃to
gauit: quoꝵ oculi beati qui
xp̃m in carne uenientẽ uidere
meruerunt. Huic tam p̾elare
uisioni. iohannes baptista qͥ
eodem angło quo xp̃e denun¬
tante ꝯceptus est. in exordio
p̾dicationis atty baptismatis
pͥmatũ tenebat: qui ihm p̾ca¬
ta mundi tollentẽ uidendo agno¬
uit. ac digito demonstrauit:
cui inter natos mulierum ma
Qui m̾ito p̾cursor dñi. p̾co iu¬
dicis. ꝓph̃a altissimi nuncupat᷑.
quia nondũ editꝰ. xp̃m mundo
uenturũ ꝓphetauit: ⁊ ad redẽp-¬
tionẽ animarũ ad inferos de-¬

Expanded text:
memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore patergentilitatis, in novo testamentogavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum nonQui merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos de
Abbreviated transcription (Latin):
unc in alia parte .uiii.¬
ea que aperuerat salubri¬
tate claudebat. ne eis res alie¬
na rcupiscibilis apparet: ne
interiori homini maculam
ext̾ioris culpa tnͣsmitteret: ne
ad cor tenebre per uiam lucis
intͣrent: ne in uns quoq ꝓphe¬
tica illa int̾minatio ꝯpleretur.
mors inquit intrauit per fene-¬
stras ur̃as. Ministeria enim
auriũ et ocłoꝵ: fenestre ẽẽ ꝓ¬
bant᷑ aĩarum. Qnͣdo enĩ aperi¬
mus auditũ mala et iniqua
loquentibz ac damnabiliter
obtrectantib. et que deo st̃ ꝯtͣ¬
ria suadentib. mors intrat ꝑ
fenestras nr̃as: horror mortife¬
re noctis irrũpit. per qͣs sol iu¬
sticie intͣre debuerat. Qnͣdo iste
peccati fenestre aperte st̃: ianu¬
a salutis et uite ac porte para¬
dysi clause st̾. Has iste uir bea-¬
tus fenestras: multis seris di¬
uini timoris obstruxit. De qͣn¬
toꝵ cordib quos inhonesta ini-¬
quitas et impietas possidebat.
sugauit luxuriam. deiecit irã.

Expanded text:
Tunc in alia parte Tunc in alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram,
Abbreviated transcription (Latin):
uid enĩ fuit totus uite
illius cursus: nisi unus
cũ uigili hoste ꝯflictus: Qnͣ-¬
tis hic cecs a uia u̾itatis errã¬
tib. et de sũma iam in ꝓfun¬
dum rupe ruentib. amissum
reddidit uisũ: et illũ quo xp̃c
uideret᷑ reparauit intuitũ: qnͣ¬
toꝵ aurib surdis ⁊ infidelita¬
tis obturatione damnatis. ad
percipiendã uocẽ celestiũ man-¬
datoꝵ p̾ciosũ infudit auditum.
ut uocanti deo ad mĩam respõ-¬
derent per obedientiã: qͣntos ĩ¬
trinsecus uulneratos angelici
oris arte. ⁊ orationũ firmitate
curauit: qͣntos per longam in¬
curiã peccati labe resolutos. et
quadã lepre ꝯtagione perfusos
castigationib. exhortationib.
expiando. dño in se operãte mũ-¬
dauit: qͣntoꝵ aĩas uiuentes ĩ
corpore iã defunctas. ⁊ delictorũ
mole obrutas ac sepultas. ad
emendationẽ tamqm ad lu-¬
cem uocando deo resuscitauit:
ut dñi sui admirandus imita¬
tor iam mortuas deo econtrario
mortificet uitali morte peccato.

Expanded text:
uid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christus videretur, reparauit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos Angelici oris arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & quadam lepræ contagione perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Deo in se operante, mundauit? Quātorum animas viuentes in corpore, iam defunctas, & delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tamquam ad lucem vocando, Deo resuscitauit; vt Domini sui admirandus imitator, iam mortuas Deo e contrario mortificaret vitali morte peccato?
Abbreviated transcription (Latin):
luminis oculos apertos tenet.
Wigilat: qui seruat operando
quod credidit. Uigilat: qui
a se torporis et negligentie te¬
nebras repellit. Hinc etenim
paulus dicit. Enigilate iust
et nolite peccare. Hinc rurlus
ait. Hora est: iam nos de sont¬
no surgere.

Expanded text:
luminis, mentis oculos apertos tenet. luminis, mentis oculos apertos tenet. Vigilat, qui servat operando quod credit. Vigilat, qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nos de somno surgere .
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qui ad patrẽ post resurrecti-¬
onẽ uictor ascendens: ecclam
corporalit̾ reliquit. Quã tam̃
nũqͣm diuine p̾sidio presentie
destituit: manens in illa om¬
nib dieb usq ad ꝯsum ma¬
nonẽ scli. Carnis etenĩ locꝰ
pp̾e t̾ra est: que uelut ad pe¬
grina ducta est. cũ per redẽp¬
torem nr̃m est in celo collo¬
cala. Dedit autẽ seruis suis
ua facultatẽ tribuit bonis o¬
peribz seruiendi. Ia nicori q̃q
precepit ut uigilaret: qͥa ordi¬
ni pastoꝵ ac rectoꝵ sp̃alium
ꝯmisse sibi eccłe curã soller¬
ti obseruantia iubet ĩpendere
uod aut̃ nobis di xnͣ¬
co: om̃ib dico: iugila¬
te. Non apli tantũ et successo¬
res eoꝵ. rectores nimirũ eccle.
sed et om̃s uigilare p̾cipim̃.
ne hostis antiquus mala sug¬
gerendo irrumpat: iustanter
seruare iubem᷑. Ne nos dor¬
mientes dñs ueniens inueni¬
at: sedulo singuli p̾cauere de¬
bemꝰ. Unusquisq enim ꝓ se
reddet rationem dõ. Uigilat
autẽ: qui ad aspectum ueri

Expanded text:
sit, qui, ad Patrem post resurrectionem victor ascendens, Ecclesiam corporaliter reliquit, quam tamen nunquam divinae praesidio praesentiae destituit, manens in illa omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Carnis etenim locus proprie terra est, quae velut ad peregrina ducta est, cum per Redemptorem nostrum est in coelo collata. Dedit autem servis suis tia, facultatem tribuit bonis operibus serviendi. Janitori quoque praecepit ut vigilaret: quia ordini pastorum ac rectorum spiritalium, commissae sibi Ecclesiae curam solerti observantia jubet impendere. Quod autem vobis dico, omnibus dico: Vigilate. Non apostoli tantum et successores eorum, rectores nimirum Ecclesiae, sed et omnes vigilare praecipimur. ne hostis antiquus mala suggerendo irrumpat, instanter servare jubemur. Ne nos dormientes Dominus veniens inveniat, sedulo singuli praecavere debemus. Unusquisque enim pro se reddet rationem Deo. Vigilat autem, qui ad aspectum veri
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq misceatur quomõdo
natũ fucrit et copulatũ: et
panis unius compage soli¬
et sanguinis dni nichil am¬
plius offeratur: ꝙͣ qd̃ ipse
dũs tradidit. Hoc est panis
et uinũ aqua mixtũ nec
amplius in sacrificiis offe¬
ratur ꝙͣ de uino et frumẽto.¬

Expanded text:
ue sibi misceatur: quomodo nnatum fuerit et copulatum, et panis unius compage soliet sanguinis Domini nihil amplius offeratur quam ipse Dominus tradidit, hoc est, panis et vinum aquae mistum, nec amplius in sacrificiis offeratur quam de uvis et frument
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq. quasi semina erãt: ñ qui¬
dem t̾re mandata. s ab eo qui
t̾ram fecit multiplicata. Hõc gͦ
admotũ ẽ sensib qͦ erig̾et᷑ mens: ⁊
exhibitũ oculis ubi exerceret᷑ ĩtel¬
lectus. ut inuisibilem deũ per
uisibilia opera miraremͣ: et erec¬
ti ad fidem. et expurgati per fidẽ:
etiã ip̃m inuisibilit̾ uidere cupe¬
remꝰ: quẽ de reb uisibilib inui¬
sibilẽ nosceremꝰ. Nec tam̃ suffi

Expanded text:
quinque quasi semina erant, non quiquinque quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem, et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisi
Abbreviated transcription (Latin):
opera: et ad intelligendũ deum
de uisibilib ammonẽt huma¬
nã mentẽ. Quia enĩ ille ñ est
alis substantia que uideri ocu¬
us possit. et miracula eius quib
totum mũdũ regit. uniu̾samq
creatam ãministrat assiduitate
uuiluerunt. ita ut pene nemo dig¬
netur attendere opera dei mira ⁊
stupenda in quolibet seminis
g̃no: secundũ ip̃am suã mise¬
ncordiam seruauit sibi quedã
que fac̾et oportuno tempore pre
stuperent qͥb cotidiana uiluerãt.
ais enĩ miraculũ .xͣ.¬
est gubernatio totius
mundi. qͣm saturatio qͥnq mi¬
liũ hominũ de qͥnq panib. et
tamen nemo hec mirat᷑. Illud e¬
nim mirant᷑ homines: ñ quia
maius est. s quia rarum ẽ. Qs
enim et nũc pascit uniu̾sum
mundũ: musi ille qui de paucis
granis segetes creat creat: fẽcit
ergo quomͦ d̾s. Unde enĩ mul¬
tiplicat de paucis gͣnis segetes:
inde in manib suis multiplica¬
otestas enĩ erat in mani
b xp̃i. Panes autẽ illi

Expanded text:
um de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus, quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano, secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam quae faceret opportuno tempore, praetstuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mirantur homines, non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicaotestas enim erat in manibus Christi: panes autem illi
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nature st̾: uitis et p al¬
mites. Propter quod cũ esset
d̃s. cuius nature ñ sum̃. factꝰ
est homo. ut in illo ẽẽt uitis
humana nat᷑a: cuius et nos
homines palmites ẽẽ possemꝰ
uitis uera: Nñquid nt
adderet uera. hoc ad eam uitẽ
retulit: unde ista similitudo
tͣnslata est: Sic enĩ dicitur i¬
tis per similitudinẽ ñ per ꝓprie¬
tatẽ: quẽad modũ dicit᷑ ouis.
agnus. leo. petra. lapis angu¬
laris. et cetera hui̾modi: q̃ mi¬
gis ipsa sunt uera: ex quibm
ducunt᷑ iste similitudines nor
proprietates.
ed cũ dicit. ego sum u¬
tis uera: ab illa se utiq
discernit. cui dicitur. Quomͦ
au̾sa es ĩ amaritudinẽ uitis a¬
liene: Nam quo pacto ẽ nitis
uera: que expectata est ut fac̃et

Expanded text:
quippe naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. vitis vera? Numquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis, per similitudinem, non per proprietatem; quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus ducuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera, ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem, vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est
Abbreviated transcription (Latin):
Cunc illa ait. Angelũ dei habe¬
o amatorẽ: qui minio zelo cu¬
stodit corpus meũ. Hic si uel
leuiter senserit quod tu me pol-¬
luto amore ꝯtingas: statĩ cir-¬
amittes florẽ tue gͣtissime iuuẽ-¬
re diligas: et uirginitatẽ meã¬
as: ita quoq te diliget sicut
me: et ostendet tibi grãm suã.
unc ualerianꝰ nutu ui.¬
dei timore correptus. aĩ.
is: ostende mͥ ip̃m angłm. Et
si probau̾o quod uere angełs̃ d̃i¬
sit: faciã quod hortaris. Si
autẽ uirũ alterũ diligis: et te

Expanded text:
untiat: Angelum Dei habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim ciramittes florem gratissimae tuaee diligas et castitatem meaas, ita te quoque diliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam suam». Tunc Valerianus nutu dei timore correptus: «Si is, ostende michi ipsum angelum et si probauero quod uere angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium diligis et te
Abbreviated transcription (Latin):
seanr᷑ et rationabilẽ ꝑ quã
a bestiali sensu exuam᷑: ac¬
ceptabilẽ ut qui nobis ip¬
sis displicemꝰ ꝑ hanc accep¬
tabiles eius unico filio simꝰ.
Nichil rationabilius ut
nẽ mortis eius in baptis¬
mo accepimꝰ: sumlitudi¬
nẽ quoqz carnis et sangui
nis sumamꝰ ita ut u̾itas
non desit in sa cramẽto: et
ridiculũ nullũ fiat a pa¬
qd̃ in uerbis dni. sacͣ¬
menta conficiant᷑. Cuius
enĩ potentia creant᷑ prius.
eius utiqz uerbo ad melius
procreantur. Reliqua omĩa
que sacerdos dicit. aut clerus
chori canit. nichil aliud ꝙͣ
laudes. et gr̃ãrũ actiones st̾.
aut certe obsecrationes. ⁊ fi¬
deliũ petitiones. Omĩa que

Expanded text:
seamur; rationabilem, per quam a bestiali sensu exuamur; acceptabilem, ut qui nobis ipsis displicuimus per hanc acceptabiles ejus unico filio simus. Nihil rationabilius ut nem mortis ejus in baptismo accepimus, similitudinem quoque carnis et sanguinis ejus sumamus, ita ut veritas non desit in sacramento, et ridiculum nullum fiat pad in verbis Christi sacramenta conficiantur. Cujus enim potentia creantur prius, ejus utique verbo ad melius procreantur. § 3. Reliqua omnia, quae sacerdos dicit, aut clerus chori cantat, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certe obsecrationes et fidelium petitiones. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ et ob cõme¬
sicut ip̃e ait. Hoc quotiens¬
cũq agitis in meã cõme¬
morationẽ facite. Quotiẽs¬
cumq ergo hunc pancm
sitis et bibitis hũc ca¬
licẽ mortẽ dni annũciabi¬
tis donec ueniat. Nõ itaq
sic accipiendũ est donec x¬
mors ueni at. quia iam¬

Expanded text:
mysterium ob commesicut ipse ait: Hoc quotiescunque feceritis, in meam commemorationem facite. Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annunciabitis, donec veniat. Non utique sic est accipiendum, donec mors
Abbreviated transcription (Latin):
chil tamẽ aliud ꝙͣ caro xp̃i
et sangius post con setran¬
onẽ credenda sunt. Unde ip̃a
ueritas ad discipłes. Hec in¬
quit caro mea.pro mondi
uita: et ut mirabilius loqͣr.
non alia plane ꝙͣ que nata
est de maria uirgine. ⁊ passa¬
est in cuice et resurrexit de se¬
pulchro.

Expanded text:
hilque aliud quam caro Christi et sanguis post consecrationem credenda sunt: unde ipsa Veritas ad discipulos: Haec, inquit, caro mea est pro mundi vita : et, ut mirabilius loquar, non alia plane quam quae nata est de Maria et passa in cruce et resurrexit de sepulcro.
Abbreviated transcription (Latin):
ficitur sacerdote: quia nõ
in merito consecrantis s
in uerbo efficit᷑ creatoris ⁊¬
in uirtute sp̃s sc̃. Si enĩ in
merito esset sac̃dotis: nequa
autẽ sicut ip̃e est qui bapti¬
sat ita ip̃e est qui per spm̃
scm̃ hanc suã efficit carnẽ
et transituinũ in sangui¬
nẽ. Unde et sacerdos. Iube h¬
geli tui sc̃i in sublime al¬
tare tuũ in conspcũ diui¬
ne maiestatis tue. Ut qͥd
deferenda in lucẽ deposcit nͥ
ut intelligat᷑ qd̃ ista fiant
in eo sacerdotio. Hanc gͦ
oblationẽ bñdictã ꝑ quã¬

Expanded text:
erficitur sacerdote, quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur creatoris et virtute Spiritus sancti. Si enim in merito esset sacerdotis, non ad autem sicut ipse est qui baptizat, ita ipse est, qui per Spiritum sanctum hanc suam efficit voluntatem, et transfundit sanguinem. Unde sacerdos non geli tui sancti in sublime altare tuum in conspectu divinae majestatis tuae. Ut quid perferenda in lucem deposcit, nisi ut intelligatur, quod ista fiant in ejus sacerdotio? Hanc igitur oblationem benedictam, per qua
Abbreviated transcription (Latin):
uitam posteris nũcianda
ut discant qua caritate di
lexit sues qui procis mori
dignatus est cui om̃s uicẽ
debemus rependere caritatis.
quia ad hoc nes prior dile¬
xit cũ essemus gchẽne filii
ut diligeremꝰ cum a morte
iã liberati. Quia morte do¬
pro nobis oblata sũt signisi
gura an sub ueritate
hoc nisticũ calicis sac̃mẽ¬
tum fiat. ueritas ait. Caro
mea uere est cibus et sãguis
meus uere est potus. Alioqͥn
quomͦ magnũ erit: panis
quẽ ego dato caro mea est ꝓ
mondi uita. nisi uera sit
rari dentib non est: uoluit¬
tialiter crcari ⁊ cotidie pro
mondi uita mistice ĩmo¬
lari: ut sicut de uirgine per
spm̃ scm uera caro sinc cortu
creatur ita per cumdẽ ex sub¬
stancia panis et uiui mistice

Expanded text:
vita posteris nuntianda, ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam liberati. 6. pro nobis oblata sunt signifigura, an in veritate hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit rari dentibus fas non est, voluitancti potentialiter creari et cottidie pro mundi vita mistice immolari, ut sicut de virgine per Spiritum sanctum vera caro sine coitu creabatur, ita per eundem ex substancia panis et vini mistice
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã festinans ueniebat. ut
eã ad solũ deluc̾et. ac sepulchrũ
agestoꝵ fac̾et: nũc optat lib̾am
reddere. Et iudeos quos nͨ sepul-¬
tura quidem se dignos habitu¬
rum. s auib ac feris diripiẽdos
traditurũ. et cũ paruulis exter-¬
minaturũ dix̾at. equales nũc
atheniensib facturũ pollicet᷑.
templum etiã sc̃m quod pͥus
expoliau̾at optimis donis or.¬
naturum. et sc̃a uasa multi¬
plicaturum. et pertinentes
ad sacrificia sumptus de redi¬
tibus suis prestaturum. super
hec et uideum futurum. et
omnem locum terre peram¬
bula turum et predicaturũ
dei potestatem.

Expanded text:
ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus facturum pollicetur templum etiam sanctum quod prius expoliaverat optimis donis ornaturum et sancta vasa multiplicaturum et pertinentes ad sacrificia sumptus de reditibus suis praestaturum super haec et Iudaeum futurum et omnem locum terrae perambulaturum et praedicaturum Dei potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
ri incipiens. sic ait. Noli frustͣ
errare. Nos enĩ propt̾ nosmet
ip̃os hec patimͣ. peccantes in deũ
nr̃m: et digna ad miratõne fa-¬
cta st̃ in nobis. Tu autẽ ne exi-¬
stimes tͥ impune futurũ: quod
atͣ dñm pugnare temptau̾is.
Supͣ modũ mat̾ mirabilis et
bonoꝵ memoria digna. q̃ pere¬
untes septẽ filios. sub unius
diei tẽpore ꝯspiciens. bono ani¬
mo ferebat: propter spem quã
in deũ habebat. singłos illorũ
hortabat᷑ patria uoce fortiter
repleta sapientia: et feminee
cogitationi masculinũ animĩ
inserens. dixit ad eos. N escio
qualit̾ in ut̾o meo apparuistis.
neq enĩ ego sp̃m et animã
donaui uobis et uitã. et sin¬
guloꝵ membra non ego ip̃a
hatur: eũ nemo pot̾at propt̾ in¬
tolerantiã fetoris portare .iii.
inc gͥ cepit ex gͣui super¬
bia deductus. ad agniti¬
onẽ sui uenire: diuina admoni¬
tus plaga. per momenta singu-¬
la doloribz suis augmenta capi-¬
entib. Et cum iam nec ip̃e feto-¬

Expanded text:
cipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare temptaveris supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna quae pereuntes septem filios sub unius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem quam in Deum habebat singulos illorum hortabatur patria voce fortiter repleta sapientia et femineae cogitationi masculinum animum inserens dixit ad eos nescio qualiter in utero meo apparuistis neque enim ego spiritum et animam donavi vobis et vitam et singulorum membra non ego ipsa abatur eum nemo poterat propter intolerantiam fetoris portare hinc igitur coepit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam feto
Abbreviated transcription (Latin):
torquentes. Et cũ iam ess ad
mortẽ. sic ait. Potius est ab ho¬
minib morti datos spem spec¬
tare a deo: iterũ ab ip̃o resuscitã¬
dos. Tibi enĩ resurrectio ad ui¬
tani ñ erit. Et cũ amouissent
quintũ: uexabant eũ. At ille
respiciens in eũ dixit. Potesta
tem inter homines habens:
cũ sis corruptibilis facis qͦd uis.
Noli autẽ putare genus nr̃m
a deo derelictũ. Patient̾ sustine:
et uidebis magna potestas eiꝰ
qualit̾ te ⁊ sem̃ tuũ torquebit.

Expanded text:
torquentes et cum iam esset ad torquentes et cum iam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos tibi enim resurrectio ad vitam non erit et cum admovissent quintum vexabant eum at ille respiciens in tem inter homines habens, cum sis corruptibilis, facis quod uis. noli autem putare genus nostrum a Deo esse derelictum. sustine et uide, magna potestas eius qualiter te et semen tuum torquebit.
Abbreviated transcription (Latin):
et in seruis suis ꝯsolabitur.
Mortuo itaq pͥmo illo hoc mͦ:
sequẽtẽ deducebãt ad illudẽdũ
Et cute capitis eius cũ capillis
detracta: int̾rogabant si man¬
ducaret priusqͣm toto corpore ꝑ
membra singula puniret᷑. At
ille respondens patria uoce di¬
xit. Non faciã. Propter quod
et iste sequẽti loco pͥmi torm̃¬
ta suscepit: ⁊ in ultimo sp̃u
ꝯstitutus. sie ait. Tu quidẽ sce¬
lestissime in p̾senti uita nos per.¬
dis: sed rex mundi defunctos
nos pro suis legibz in et̾ne ui-¬
te resurrectione resuscitabit .uͣ.¬
ost hunc tertius illude¬
batur: et linguam po¬
stulatus cito protulit. et manꝰ
ꝯstant̾ extendit: et cũ fidiicia
ait. E celo ista possideo: s ꝓpt̾
dei leges nũc hec ip̃a despicio.
qm̃ ab ipso me ea recepturum
spero: ita ut rex et qui cum eo
erant mirarent᷑ adolescentis a¬
nimũ. quod tamqͣm nichilũ
duceret cruciatꝰ. Et hot ita de¬
functo: qͣrtum similit̾ uexabãt

Expanded text:
et in servis suis consolabitur et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur at ille respondens patria voce dixit non faciam propter quod et iste sequenti loco primi tormenta suscepit et in ultimo spiritu constitutus ait tu quidem scelestissime in praesenti vita nos perdis sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in aeternae vitae resurrectione suscitabit post hunc tertius inludebatur et linguam postulatus cito protulit et manus constanter extendit et cum fiducia ait e caelo ista possideo sed propter Dei leges nunc haec ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero ita ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam nihili duceret cruciatus et hoc ita defuncto quartum similiter vexabant
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾se genti memoriã mortis
sue ad exemplũ uͥtutis et forti¬
tudinis derelinquens. Cõtigit
autẽ septẽ frẽs cum matre
apprehensos ꝯpelli a rege ⁊tra
fas ad carnes porcinas: flagris
et taureis crũciatos. Unus au-¬
tem ex illis qui erat pͥmus sic
ait. Quid queris. et quid uis
discere a nobis: Parati sumꝰ
mori: magis qͣm patrias dei
Ratus itaq rex: iussit sartagi¬
nes et ollas, eneas succendi. Qͥ¬
b statim succensis: iussit ei qͥ
pͥor fuerat. locutꝰ amputari lin¬
guã: et cute capitis abstracta.
sũmas quoq manus eius et
pedes p̾cidi: ceteris eius fr̃ibs
et matre inspicientib. Et cũ
per om̃ia iam inutilis factus
ẽẽt. iussit igni ad moueri: et
ad huc spirantem torreri ĩ sar¬
taginẽ. In qua cũ diu cruciare¬
tur: ceteri una cũ matre inui¬
cem se hortabantur mori for¬
titer dicentes. Dñs d̾s̃ aspici¬
at u̾itatẽ et ꝯsolabitur in no-¬
bis: quẽadmodũ protestatio¬
ne cantici declarauit moyses:

Expanded text:
genti memoriam mortis suae ad exemplum virtutis et fortitudinis derelinquens contigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei tus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses
Abbreviated transcription (Latin):
tres nr̃i. sacerdotes qui tũc dei
cultores erant. acceptũ ignem
de altari. occulte absconderũt
in ualle. ubi puteus erat altus¬
et siccus. et in eo contutati st̃
eum: ita ut om̃ib ignotus es¬
set locus. Cũ preterissẽt autẽ
mult anni. et placuit deo ut
mitteret᷑ neemias a rege persidis.
nepotes sacerdotũ illoꝵ qui abs¬
conderant. misit ad requirendũ
ignẽ. Et sicut narrauerũt no-¬
bis. ñ inuenerunt ignẽ. sed a¬
quã crassã: et iussit eam hauri¬
ri et afferri sibi. Et sacrificia
que ĩposita erant iussit sac̾dos
neemias aspergi aqͣ ip̃a: ⁊ ligna.
et que erant superposita. U.¬
tq hoc fc̃m ẽ. ⁊ tempꝰ
affuit quo sol refulsit
qui prius erat in nubilo. accẽ¬
sus est ignis magnus: ita ut õs

Expanded text:
i cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis mag
Abbreviated transcription (Latin):
rogantiã prolatos arbitrabã¬
uir. Sed cũ plagis perimeret᷑.
ingemuit et dixit. Dñe qui ha¬
bes scãm scientiã. manifeste
leis tu. quia cũ a morte possĩ
lib̾ari. duros corporis sustineo
dolores: scd̾m aĩam u̾o ꝓpt̾ ti¬
morẽ tuũ libenter hec patior.

Expanded text:
rogantiam prolatos arbitrabanrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum li