comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et sacros libros in giro ꝑ axem plurimos. Quos post psalmodi¬
am et oracionem reuoluens. et quasi apis prudentissima diu̾¬
sos ex diuersis flores legens: in aluearium sui pectoris optima
queq recondebat. Erat ei consuetudo in noctib cilicium ante lectu¬
lumsternere ⁊ seq aut a pͥmo crepusculo aut post paululũ quietis
se lectulo excutiens. suꝑ eum sũmisso capite ꝓstratum orare: sicq ple¬
rumq noctẽ totam excubis insistendo cũ lacrimis ducere. Grandis
enim ei attributa erat gr̃a lacrimarũ. Nam diuersis modis in qͣnͣ¬
cum humana ꝑmittere poterat natura. ingiter insistebat: ut
om̃e noctis spacium in dei consumeret seruicium. Cum enĩ ꝓlixe
oraret: ꝓ quodam leuamine intermittens orationẽ. psalmos con¬
cinebat ex ordine. Quib longe cantatis: ad lectionẽ ilico accedebat.
Dumq sacra uerba ꝑcurreret: uideres repente suppliciter oculos

Expanded text:
et sacros libros in gyro per axem plurimos, quos post psalmodiet sacros libros in gyro per axem plurimos, quos post psalmodiam et orationem revolvens, et quasi apis prudentissima diversos ex diversis flores legens, in alvearium sui pectoris optima quaeque recondebat. Erat ei consuetudo in noctibus cilicium ante lectulum sternere, seque aut a primo crepusculo, aut post paululum quietis citissime lectulo excutiens, super illud submisso capite prostratum orare, sicque plerumque noctem totam excubiis insistendo cum lacrymis ducere, grandis enim ei attributa erat gratia lacrymarum; nam diversis modis, in quantum humana permittere poterat natura, jugiter insistebat, ut omne noctis spatium in Dei consumeret servitium; cum enim prolixe oraret, pro quodam levamine intermittens orationem psalmos concinebat ex ordine, quibus longe cantatis ad lectionem illico accedebat; dumque sacra verba percurreret, videres repente suppliciter oculos
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecus uͦ ad carnem ciliciũ gestabat ex consuetudine. Post¬
ea uͦ cum ad auctius ꝓfecit: cuncta ornamenta in egentium
necessitatib consũpsit. Uideres plerũq ire funculo cinctũ
uilib uestib tectũ: quẽ uidebas dudũ radianti auro. et gem¬
marũ mole oꝑtum. Non numꝙͣ uͦ cũ uideret eum rex ob deuo¬
tionẽ amoremq xp̃i expoliatũ: surripiens sibi ip̃e dabat ꝓpͥũ
et indumentũ ⁊ cingulum. Dicebat enĩ non eẽ dignũ eos qͥ
seculo militarent incedere ornatos: et eos qui ob xp̃m cuncta
sibi aufferrent eẽ ingloriosos. Idemq apd̃ regem habitans:
habebat mansionem assidue subrunctã cũ dadone. Sicut enĩ
animã suam: ita diligebat illum. De cuiꝰ quidẽ exemplis mł¬
ta sumpsimꝰ: que nec a longe utiq narrare sufficimꝰ. Habebat
itaq in cubiculo suo multa scõꝵ dependentia pignora: necñ

Expanded text:
trinsecus vero ad carnem cilicium gestabat ex consuetudine. Posttrinsecus vero ad carnem cilicium gestabat ex consuetudine. Postea vero, cum adauctius profecit, cuncta ornamenta in egentium necessitatibus consumpsit. Videres plerumque ire funiculo cinctum, vilibus vestibus tectum, quem videbas dudum radientia auri et gemmarum mole opertum. Nonnumquam vero cum videret eum rex ob devotionem amoremque Christi expoliatum, subripiens sibi ipsi dabat ei proprium et indumentum et cingulum; dicebat enim non esse dignum hos qui saeculo militarent incedere ornatos, et his qui ob Christum cuncta sibi auferrent esse inglorios. Isdemque apud regem habitans habebat mansionem assiduae subiunctam cum Dadone; sicut enim animam suam, ita diligebat illum. De cuius quidem exemplis multa sumsimus, quae nec a longe utique iterare sufficimus. Habebat itaque in cubiculo suo multa sanctorum dependentia pignora nec
Abbreviated transcription (Latin):
tiam disꝑgeret. Undecumq gͦ ueniret: eligũ tñ fides eũ numiq
fefellit. Qm̃ ueracit̾ dicit scriptura: quia hylarem datorem di¬
ligit d̾s. Et hoc sane ñ cnsitorie aut ad momentũ fecit: s õ
pene uite sue tempore id agens. tale gallie exemplũ reliquit
S dum uidi hominẽ ⁊ cur etiã non ⁊ formulã eiꝰ depingam:
rat enim stacura ꝓcerus: et facie rubicundus. Gerebit
cesariem formosam: et crinẽ quoq circillatum. Manꝰ
habebat honestas: et digitos longos. Angłicũ uultũ: simpl¬
cem & prudentẽ uisum. Utebatur quidem in pͥmordio auro et
gemmis in habitu. Habebat quoq zonas ex auro ⁊ gẽmis cõp¬
tas: necnon ⁊ bursas eleganter gẽmatas. Lineas uero metal¬
lo rutilas: orasq sacrarũ auro oꝑtas. Cuncta quidẽ uestimen¬
ta preciosissima: non nulla etiam oloserica. S his om̃ib ob
ostentationẽ fugiendam pͥmo tempore utebatur in palam: in¬

Expanded text:
tiam dispergeret; undecunque ergo veniret, Eligii tamen eum fides nunquam tiam dispergeret; undecunque ergo veniret, Eligii tamen eum fides nunquam fefellit, quoniam veraciter dicit Scriptura: Quia hilarem datorem diligit Deus . Et hoc sane non transitorie, aut ad momentum fecit, sed omni pene vitae suae tempore id agens; tale Galliae exemplum reliquit. Sed dum vidi hominem, cur etiam non et formulam ejus depingam? rat enim statura prolixus, et facie rubicundus; gerebat caesariem formosam, et crinem quoque circillatum, manus habebat honestas et digitos longos, Angelicum vultum, simplicem et prudentem visum: utebatur quidem in primordio auro et gemmis in habitu, habebat quoque zonas ex auro et gemmis comptas, necnon et bursas eleganter gelo rutilas orasque sarcarum auro opertas, cuncta quidem vestimenta praetiosissima, nonnulla etiam olosirica. Sed haec omnia ob ostentationem fugiendam primo tempore utebatur in palam, in
Abbreviated transcription (Latin):
pe contingebat. eadem die usq ad uictum. aut in elemosinis
redacta: auc in precia captiuorũ assumpta erant. S cum ex
fauulis quidam cir umastantib hec sepius uidentes irride¬
rent ÷ nonuulli etiam humiliter inopiam compaterent᷑. umi¬
uersos etiam uir batris oohercens atep refouens aiebat. Quid
molesti estis modice sidei: Numqͥd qui helyam & iob̃em in de¬
serto pauit: nobis niodo in medio cetu suum frandabit benefici¬
um: Eredo inqͥt in creatorem meum ⁊ qm̃ et si nos ñ merem᷑:
hii camen pauꝑes xp̃i refocillati hodie ip̃ius dono ab hoc recedẽt
tabernaculo. Nec mora aliqͣndo priusqͣm uerba compleret. pul¬
sabant iuri uestibulum domus: panes ceteraq necessaria affli¬
enter deferentes. Quos aut rex ut sepe consueuerat: aut diues
quidam. aut deuota mittebat ꝑsona. Om̃s enim iam comꝑtum
habebant. et quib eligius indigeret: & quib sui uiris substan¬

Expanded text:
pe contingebat, eadem die usque ad victum, aut in eleemosynas pe contingebat, eadem die usque ad victum, aut in eleemosynas redactis, aut in pretia captivorum absumptis; sed cum quidam ex famulis circumstantibus haec saepius videntes irriderent, nonnulli etiam humiliter inopiam compaterentur, universos simul vir beatus coercens, atque refovens, aiebat: Quid molesti estis, modicae fidei? nunquid qui Heliam et Joannem in deserto pavit, nobis modo in medio coetu suum fraudabit beneficium? Credo, inquit, in Creatorem meum, quoniam et si nos non meremur, hi tamen pauperes Christi refocillati hodie ipsius dono ab hoc recedent tabernaculo. Nec mora, aliquando priusquam verba compleret pulsabant viri vestibulum domus, panes, caeteraque necessaria affluenter deferentes quos aut rex, ut saepe consueverat, aut dives quidam, aut devota mittebat persona; omnes enim jam compertum habebant et quibus Eligius indigeret, et quibus sui juris substan
Abbreviated transcription (Latin):
certe numerm concingebat: ut cum eo pauꝑes minime conui¬
uarentur. Quib adluctis: ip̃e ꝓprie famulorũ intercipiens offi¬
cium. eorum necessitatib alacriter ualde inseruiebat ⁊ auel¬
lens ab humeris sarcinas. detersa mantilib leuigans. aquã
manib fundens. merumq scypho refundens: ip̃e bibere porri¬
gens. bucellã ip̃e prebens. Om̃s postremo in ordine faciens m̃¬
se discumbere: ip̃e panem frangens. cibumq hisdem osferẽs
Postremo ista ꝑacta. om̃ium iam fame refecta: sic ip̃e ut ante
eos stans. aut certe ad cornu cartibule uili cellula utens. ual¬
de exiguum atu ex comedentium sumebat fragmine cibum.
Puruinq euim egenos ad mensam iuxca morem uocatos.
cum et ip̃i ẽẽt congrua hora cibum sumere. mensa allata
nec uon composita. manib etiam lotis. nec unus quidem
uperat qui ilios inuitis apponi debuisset panis ⁊ om̃ia ut se¬

Expanded text:
certe nunquam contingebat ut cum eo pauperes minime convicerte nunquam contingebat ut cum eo pauperes minime convivarentur, quibus adductis ipse proprie famulorum intercipiens officium, eorum necessitatibus alacriter valde inserviebat, avellens ab humeris sarcinas, detersa mantibulis levigans, aquam manibus fundens, merumque scypho refundens, ipse bibere porrigens, buccellam ipse praebens, omnes postremo in ordine faciens mensae discumbere, ipse panem frangens, cibum iisdemque inferens; postremo his peractis omnium fame refecta, sic ipse aut ante eos stans, aut certe ad cornu cartibulae vili sellula utens, valde exiguum, atque ex comedentium sumebat fragmine cibum; plerumque enim egenis ad mensam juxta morem vocatis, cum et ipsi esset congrua hora cibum sumere, mensa allata necnon composita, manibus etiam lotis, ne unus quidem supererat qui illico invitatis apponi debuisset panis, omnibus, ut sae
Abbreviated transcription (Latin):
tuitu obiuasset: dilatio uł parua porrigendi intercederet. Qt
quot pauꝑes obuians: tot sportella iices ꝑuulsa. et ut simpl¬
citer dixerim trita immoq polita. de beatis digitis ui debat᷑
Quid plura: Quicquid habuit excepto tegumento et uidi
totum egenis et monasteriis disꝑsit: scieus apłi ẽẽ preceptũ
habentes uictum et uestitum his concenti sumis. Et qui uo
lunt diuites fieri in hoc mundo. incidunt in temptationem
et laqueum diaboli. et desideria multa inucilia et nocua: que mer¬
gunt hominẽ in interitum et ꝑditionem. Ilam cum uesꝑtinis¬
horis sepe post biduum ñ numqͣm uero post triduum paratum
accederet sumere cibum ⁊ destinatis in diuersa famulis. om̃s qͦs
inuenire potuissent egenos ac peregrinos. seu mendicos ac lan¬
guidos: sibimet adduci precipiebat. Hoc etiam iunctis diebus
exceptis hiis quib ⁊ ip̃e reficiebatur faciebat. Raro enim aut

Expanded text:
tuitu obviasset, dilatio vel parva porrigendi intercederet: cui tuitu obviasset, dilatio vel parva porrigendi intercederet: cui quot pauperes obviant, tot sportella vicibus pervulsa ut simpliciter dixerim trita, imoque polita de beato digito videbatur. Quid plura? Quidquid habuit, excepto tegumento et victu, totum egenis et monasteriis dispersit; sciens Apostoli esse praeceptum: Habentes victum et vestimentum, his contenti simus ; Et: Qui lunt divites fieri, incidunt in tentationem, et laqueum diaboli, et desideria multa et inutilia et nocua, quae mergunt homines in interitum et perditionem; quhoris saepe post biduum, nonnunquam vero post triduum, paratum accederet sumere cibum, destinatis in diversa famulis, omnes quos invenire potuissent egenos, et peregrinos, seu mendicos, ac languidos, sibimet adduci praecipiebat: hoc etiam cunctis diebus exceptis his quibus et ipse reficiebatur faciebat; raro enim aut
Abbreviated transcription (Latin):
Andreas quoq et martinus atq iohannes: qui eo etiam
piocurante ad clericatum ꝑuenire meruerunt. S ⁊ alii qͣmpl¬
res quos enumerare ꝑ longum est: qui die noctuq in eius came¬
ram cum om̃i studio sollemniter canonicum adimplere stude¬
bant cursum.
diq cotidie ad eum confluebant ⁊ in cantũ ut siquis ig¬
notus aut peregrinus eligii inquirens domicilium: cum ex eo
interrogaret quempiam. id ab eo acciperet responsum. Uade inqͥ¬
ens illa in plaga : et ubi pauꝑum cetus conspexeris: illic utiq
et eligium repperies. Sicut enim ut dictum est apes circum¬
dant fauum: ita assidue turbis pauꝑum constipatus in ce¬
debat eligius. Quib aut ꝑ se aut ꝑ famulum alimoniam
pariter et elemosinam tribuens: benignissime cotidie refo¬
uebat. habebat enim et loculos ubi aurum distribuencki in¬
secum iugiter portare consueuerat : ne sicubi pauperem for¬

Expanded text:
Andreas quoque et Martinus atque Joannes, qui eo etiam Andreas quoque et Martinus atque Joannes, qui eo etiam procurante ad clericatum pervenire meruerunt, sed et alii quamplures quos enumerare perlongum est, qui die noctuque in ejus camera cum omni studio solemniter canonicum adimplere studebant cursum. dique quotidie ad eum confluebant, in tantum ut si quis ignotus aut peregrinus Eligii inquirens domicilium, cum ex eo interrogaret quempiam, id ab eo reciperet responsum: Vade, inquiens, illam in plagam, et ubi pauperum coetus conspexeris, illic utique et Eligium reperies: sicut enim, ut dictum est, apes circumdant favum, ita assidue turbis pauperum constipatus incedebat Eligius, quibus aut per se, aut per famulum alimoniam pariter et eleemosynam tribuens, benignissime quotidie refovebat; habebat enim et loculos ubi aurum distribuendum secum jugiter portare consueverat, ne sicubi pauperem for
Abbreviated transcription (Latin):
sidium. Si qui autẽ cum ip̃o uellent ꝑmanere. libens ualde accõ¬
uodabat assensum: ita dumtaxat non iam ut serui. s potius ut
frẽs cum eo degerent. Porro si quos suadere poterat. ut uenerabilẽ
monachorũ uitam arripientes. elaustra cenobii expeterent ⁊ hos
camqͣm dños insigniter honoraus. uestimenta etiam ⁊ queq
erant uecessaria tribuens: ilico architeriis cum exultatione des¬
tinatos. cum gͣndi demũ sollicitudine. eorũ gerebat curam. ha¬
bebat preterea secum plures uernaculos in suo contubermo de¬
gentes: sibiq necessario iugiter obtemperantes. Ex quibus erat
baudericus eiusdem liber comprouincialis: qui in om̃ib honesti
ei curam gerebat. Erat etiam ticuenus genere sueuus. fidelis¬
cubicularius laicus: qui post ea ad mercedis cumulum ꝑuenit
interemptus. Nec non et buchinus ex gentili conuersus ⁊ qui et
ip̃e post ea uenerabilis extitit: ac ferariensi cenobio prefuit.

Expanded text:
sidium; si qui autem cum ipso velint permanere, libens valde accomsidium; si qui autem cum ipso velint permanere, libens valde accommodabat adsensum, ita dumtaxat non iam ut servi, sed potius ut fratres cum eodem degerent; porro si quos suadere poterat, ut venerabilem monachorum vitam arripientes claustra coenobii expeterent, hos tamquam dominos insigniter honorans, vestimenta etiam et quaeque erant necessaria tribuens, ilico architeriis cum exultatione destinatos, cum grandi demum sollicitudine eorum gerebat curam. Habebat praeterea secum plures vernaculos in suo contubernio degentes sibique necessario iugiter obtemperantes. Ex quibus erat Baudericus eiusdem liber cumprovincialis, qui in omnibus honestae valde eius curam gerebat. Erat etiam Ticubicularius laicus, qui postea ad mercedis cumulum pervenit interemptus; necnon et Buchinus ex gentili conversus, qui et ipse postea venerabilis exstitit, ac Ferrariensi coenobio praefuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ta se cuncta expoliabat. tantũ modo ut captiuis subueniret. Id etiã
⁊ in ꝑegrinos xp̃i sepissime faciebat. O quociens debitor ẽẽ uoluit:
ut debicorib subueniret. Quociens brachile aureum. pugnã quoq
auro gemiisq comptam sibi subripuit: tantũ ut miseris suceurre¬
ret. Ut autem breuiter comprehendam ⁊ cantã captiuorũ multitudi¬
nem ꝑ succedentia temporũ spacia a duro dñorum absoluit iugo.
tantasq elemosinas diuerso hominũ generi utriusq sexus. di¬
uersis eccłiis ac monasteriis distribuit: ut nullus orator qͣmuis
studiosus. qmͣuis sic eloquens. ad plenũ ea narrare sufficiat. Re¬
demptos enim captiuos ꝓtinus coram rege statuens: iactatis ante
cum denariis. cartas eis libertatis cribuebat. Deinde crinã ipis op¬
cionis ꝓponebat electionem: id est ut si qui uellent iam liberi ad
ꝓpriam remeare patriam: ip̃e eis in qͣntũ subpetebat preberet sub¬

Expanded text:
nta cuncta se expoliabat, tantummodo ut captivis subveniret. Id etiam nta cuncta se expoliabat, tantummodo ut captivis subveniret. Id etiam et in peregrinos Christi saepissime faciebat. O quotiens debitor esse voluit, ut debitoribus subveniret? Quotiens brachilem aureum, pungam quoque auro gemmisque comptam sibi subripuit, tantum ut miseris succurreret ? Ut autem breviter conprehendam, tanta captivorum multitudine per succedentia temporum spatia a duro dominorum absolvit iugo tantasque elemosinas diverso hominum genere utriusque sexus, diversis ecclesiis ac monasteriis distribuit, ut nullus ea orator, quamvis studiosus, quamvis sit eloquens, ad plenum narrare sufficiat. Redemptos enim captivos protinus coram rege statuens, iactatis ante eum denariis , cartas eis libertatis tribuebat. Deinde trium ipsis optionum proponebat electionem: id est, ut si qui velint iam liberi ad propriam remeare patriam, ipse eis, in quantum subpetebat, praeberet sub
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosi: aduene quoq ⁊ monachi. Et quicqͥd militare poterat. aut
enim maximũ in huiusmodi oꝑe studium. Sane ubicumq uenũ¬
dandũ intellexit mancipium: cũ magna miscd̃ia et festinatione
occurrens: mox dato precic liberabat captiuũ. Incerdũ etiam usq ad
uiginti ⁊ triginta. sen ⁊ qͥnquaginta numero: simul a captiuitare
redimebat. Nonnumqqͣm uero angmen incegrum. et usq ad centũ
animas cũ naui egrederent᷑ ucriusq serus. ex diuersis gentib ueni¬
entes pariter liberabat: romanoꝵ scilicet. galloꝵ. acq britannorũ.
necñ ⁊ maurorũ. s precipue ex genere saxnũ. Qui habunde eo tem¬
pore ueluti greges a sedib ꝓpriis euulsi: in diuersa distrabebant᷑.
Qd̾ si contigisset. ut copiosus uenditorũ numerus mensurã precii
et amphibalum. necñ ⁊ uictum necessarium: s ⁊ usq ad calciam̃¬

Expanded text:
ligiosi, advenae quoque et monachi, et quicquid militare poterat, aut ligiosi, advenae quoque et monachi, et quicquid militare poterat, aut enim maximum in huiusmodi opere studium. Sane ubicumque venundandum intellexisset mancipium, magna cum misericordia et festinatione occurrens, mox dato praetio liberabat captivum; interdum etiam usque ad viginti et triginta seu et quinquaginta numero simul a captivitate redimebat; nonnumquam vero agmen integrum et usque ad centum animas, cum navem egrederentur, utriusque sexus, ex diversis gentibus venientes, pariter liberabat, Romanorum scilicet, Gallorum atque Brittanorum necnon et Maurorum, sed praecipuae ex genere Saxonorum, qui abunde eo tempore veluti greges a sedibus propriis evulsi in diversa distrahebantur. Quod si contigisset, ut copiosus venditorum numerus mensuram praetii et amphibalum necnon et victum necessarium, sed et usque ad calciame
Abbreviated transcription (Latin):
ollebat itaq magis ac magis in uigiliis.
in ieiuniis. atq in caritate non ficta. fabricabat in usum regis
utensilia qͣm plurima: ex auro ⁊ geminis. Sedebat fabricans in de¬
fossum: ⁊ contͣ eum thille uernaculus eius. ex genere saxonico. Qi
magistri uestigia sequens: ⁊ ip̃e post modum uenerabilem uitam
duxit. Sedens gͦ eligius ad opus predictum ⁊ codicem sibimet pre
oculis preparabat a ꝑtum: ut quoquo genere laborans. ꝑciperet diuiũ
mandacum. Sic gͦ duplũ gerens officium: manus usib hominum.
mentẽ usui in ancipabat diuino. Flagrabat eius ubiq fama: in tan¬
tum ut si qui ex romana. uł italica. aut gothica. uł qualicumq pro¬
uincia legationis federe. uł alia quacumq ex causa. palacium re¬
gis francoꝵ adire ꝑarent: non prius regi eccurrerent qͣm eligium
aggrederent᷑: uł iuuamen alimonie ab eo poscentes. ul certe con¬
silium salubre querentes. Confluebantq ad eum undiq uiri re¬

Expanded text:
ollebat itaque magis ac magis in vigiliis, in ieiuniis atque in caritate. Fabricabat in usu regis utensilia quam plurima ex auro et gemmis; sedebat fabricans in defossum et contra eum Thille vernaculus eius ex genere Saxonico, qui magistri vestigia sequens, et ipse postmodum venerabilem vitam duxit. Sedens ergo Eligius ad opus praedictum, codicem sibimet prae oculis praeparabat apertum, ut quoquo genere laborans divinum perciperet mandatum. Sic igitur duplum gerens officium, manus usibus hominum, mentem usui mancipabat divino. Flagrabat eius ubique fama in tantum, ut si qui ex Romana vel Italica aut Gothica vel qualecumque provintia legationis foedere aut alia quacumque ex causa palatium regis Francorum adire pararent, non prius regi occurrerent quam Eligium adgrederentur, vel iubamen alimoniae ab eo poposcentes, vel certe consilium salubre quaerentes. Confluebantque ad eum undique viri re
Abbreviated transcription (Latin):
mbra corporisxͥ. nͥ dispensadores canonicaꝵ ł monasticaꝵ ẽgre¬
gationũ eãobedientiã exhibeãt pͣlatis suis. quã s uolũt exhibi
tis argui neminẽ posse. q qd sibi debet̾ exegerit. nec euͣ cerce. qͥ
qd̃ ei debet᷑ donare uoluerit : Hoc aut̃ nͣeẽ in eoꝵ qͥ debitores
sut s in eiꝰ cui debet̾ arbit̾o: debitores aut̃ eẽ qͥ ad aignitates ꝓ mo

Expanded text:
 Christi, nisi dispensatores canonicarum vel monasticarum congregationum eam obedientiam exhibeant praelatis suis, quam sibi exbiberi votis argui neminem posse, qui quod sibi debetur exegerit, nec eum certe, qui quod ei debetur donare voluerit? hoc autem non esse in eorum qui debitores sunt, sed in ejus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃ est et magistra. sic eã decet ⁊ filioꝵ in uirias ꝓpulsare. ⁊ con¬
tẽpcoꝵ mobedientiã uindicare. ut et filius subditũ fuisse se gau
deat. ⁊ ẽtẽptores inobedientes se fuisse peniteat.¬

Expanded text:
mater est et magistra ; sic eam decet filiorum injurias propulsare, et conmater est et magistra ; sic eam decet filiorum injurias propulsare, et contemptorum inobedientiam vindicare, ut et filius fuisse se subditum gaudeat, et contemptores inobedientes se fuisse poeniteat
Abbreviated transcription (Latin):
tensis ep̃c. ꝓ romana eccla cͣtra romanã eccłam absq audientia ⁊
iudicio de ꝓpͥa sede pulsus reꝵq suaꝵ dãna ꝑpessus quãuis ħ an¬
bulationis suȩ aliqd̃ muenit remediuͣ. nec apud metropolitanũ
suũ pat̾iũ suffragiũ. nec apud cõꝑuinciales suos fr̃nuĩ solacis᷑.
mandaueratis. nullos recepit. ĩmo sic̃ dicit᷑ decanꝰ parisiensis pre¬
bendã suã alti tradens ep̃i p̃bendã sibi mancipauit. Condolens
itaq ñ amn eiꝰ miseriȩ qͣntũ in gemiscens apłicȩ sedis in niriȩ. hac
estate eũapud me detinui.⁊ ꝓ modulo meo stipendia minist̾ui.
Supplicando itaq moneo ⁊ monendo supplico. ut cã ꝓ ur̃a inuiria
quã ꝓ destituti filii penuriaiã desistatis arcũ intendere. s cer
fortit᷑ ĩ primere di enĩ filiꝰ ur̃ creatio ur̃a sub mnat̾nis alis ꝑtecti¬
onẽ ñ inuenerit ignotꝰ qͥd sꝑabit: Sic̃ gͦ romana ȩccła om̃iũ eccłaꝵ

Expanded text:
tensis Episcopus pro Romana Ecclesia contra Romanam Ecclesiam absque audientia et judicio de propria sede pulsus, rerumque suarum damna perpessus, quamvis hoc anibulationis suae aliquod invenit remedium, nec apud metropolitanum suum paternum suffragium, nec apud comprovinciales suos fraternum solatiummandaveratis, nullos recepit, imo, sicut dicitur, decanus Parisiensis praebendam suam alteri tradens, episcopi praebendam sibi mancipavit. 49 Condolens itaque non tantum ejus miseriae, quantum ingemiscens apostolicae sedis injuriae, hac aestate, eum apud me detinui, et pro modulo meo stipendia ministravi. Supplicando itaque moneo, et monendo supplico, ut tam pro vestra quam pro destituti filii injuria, jam non desistatis arcum intendere; sed cerfortiter imprimere. Si enim filius vester, creatio vestra, sub maternis alis protectionem non invenerit, ignotus quid sperabit? Sicut igitur Romana Ecclesia omnium Ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑. pecunia uoluit
a sc̾is apłis em̃e: ut etiã
ꝑ ĩpositionẽ manuũ eiꝰ.
daret᷑ sp̃s sc̃s. Hic magi¬
cis fallaciis deceꝑat mł¬
tos. Nocebat aũ detestan¬
dã t᷑pitudinẽ in diffe̾n¬
ter utendi feminis. nec
bat. Negabat q̃ carnis re¬
surrectionẽ. ⁊ asserebat
di uolebat. M meruã uͦ:
meretricẽ ꝗͣdã helenam.
quã sibi sociã scelerũ fec̾at.
bat ad orandas: quas et
rome tanꝗͣ deoꝵ simu¬
lacͣ auctoritate pupli

Expanded text:
legitur, pecunia voluit a sanctis Apostolis emere ut etiam per impositionem manus ejus daretur Spiritus sanctus. Hic magicis fallaciis deceperat multos . Docebat autem detestandam turpitudinem indifferenter utendi feminis. Nec dicebat. Negabat etiam carnis resurrectionem. Et asserebatedi volebat. Minervam vero meretricem quamdam Helenam, quam sibi sociam scelerum fecerat, bat adorandas, quas et Romae tanquam deorum simulacra auctoritate publi
Abbreviated transcription (Latin):
raꝵ cito facerestudeatis. Hoc enĩ mͦ ⁊ eccłãm urͣam a multipli¬
ci pedagogoꝵ inua si one lib̾abitis. ⁊ multas uexationes qͣ adhuc
pendente negotio fui̾t euitabitis. ⁊ famȩ urȩ utilit̾ cͣsuletis. Nec
ista dico. ut aliquã specialit̾ sicͣ p̾taxatũ est cõm̃ dẽ ꝑsonã. qr oĩs
ꝑsona mͥ placita est q̃uita dareat ⁊ doctͥna. Nichil enĩ meũ in hac
Angłsmagni cͣsilii ⁊ sp̃c fortitudinisoꝑet᷑ uobis oxͣ.¬

Expanded text:
 cito facere studeatis. Hoc enim modo et Ecclesiam vestram a multiplici paedagogorum invasione liberabitis, et multas vexationes quae adhuc pendente negotio fiunt, evitabitis, et famae vestrae utiliter consuletis. Nec ista dico ut aliquam specialiter sicut praetaxatum est commendem personam, quia omnis persona mihi placitura est quae vita clareat et doctrina. Nihil enim meum in hac Angelus magni consilii et spiritus fortitudinis ope
Abbreviated transcription (Latin):
Uemenfes ad nos petrꝰ ecclȩ ur̃e archidiaconꝰ postulauit a par¬
uitate me& ut scͥberẽ frat̾iutati ur̃ẽ flagitanti csiliũ meũ. qͥd
sentirẽ de sepulta̾ patͥs sui. cui denegata ẽ defuncto cõmunio ec¬
dastica. quã nec iudicio ecclãstico nec ꝓ aliqͦ facinore in qͦ depͣ¬
hensus fuesã amiserat. sic̃ idẽ petrꝰ dicebat inuita. Isita est¬
rata nob ħ sententia uidet᷑. qͣm defunctis cõmumonẽ int᷑dicere ñ de

Expanded text:
s ad nos Petrus Ecclesiae vestrae archidiaconus postulavit a parvitate mea ut scriberem fraternitati vestrae, flagitanti consilium meum, quid sentirem de sepultura patris sui, cui denegata est defuncto communio ecclesiastica, quam nec judicio ecclesiastico, nec pro aliquo facinore in quo deprehensus fuisset amiserat, sicut idem Petrus dicebat in vita. Quod si ita estrata nobis haec sententia vi
Abbreviated transcription (Latin):
sancdri ꝑmiser᷑. Habeat ꝗͣ ds in eccła sua pͥncipalit᷑ qd siuii ex.
babeat rex postĩori ordine pꝰ d̃m qd̾ sibi a dõ c̃cessũ ẽ. sleq id
ĩpedire uideat᷑. q regi de obnoxietate parentũ eiꝰ inuidiose fug¬
gestũ est qr scd̃m mediocͥtatẽ suã de honestis paretrtib ꝑgen¬
cus est. ⁊ obnoxictas eoꝵ a nullo uiuente legitime cõꝑbaripo¬
test. Qd̾ si d̾s uult humilia minidi ⁊ infirma suo more eligẽ¬
re. ut c̾fundat fortia qͥs est qͥ possit ł debeat eiꝰ or clinationi re¬

Expanded text:
sanciri permiserunt. Habeat ergo Deus in Ecclesia sua principaliter quod suum est. Habeat rex posteriori ordine post Deum quod sibi a Deo concessum est. Neque id impedire videatur quod regi de obnoxietate parentum ejus invidiose suggestum est, quia secundum mediocritatem suam de honestis parentibus progenitus est, et obnoxietas eorum a nullo vivente legitime comprobari potest. Quod si Deus vult humilia et mundi infirma suo more eligere ut confundat fortia, quis est qui possit vel debeat ejus ordinationi
Abbreviated transcription (Latin):
Coniuges uen appellant᷑ a pͥma desponsationis fide. quauis
adhue ignoret᷑ ciugał ẽcubitus. Inde etiã aug̃ in libro denup¬
aiis i c̃eupiscentia. Neq fallacit᷑ ab angło rlictũ ẽ ad iosepli. bo¬
lionnere accipe mariã ciugẽ tuã. Coniux uocat᷑ a pͥma despon¬
sionuis fide. quã c̃cubitu neccognouerat. nec coguitus erar¬

Expanded text:
cod. Put. jure ap. a prima desponsationis fide, quamvis adhuc ignoretur conjugalis concubitus. » Inde etiam Augustinus in libro De nuptiis et concupiscentia: « Neque fallaciter ab angelo dictum est ad Joseph: Noli timere accipere Mariam coniugem tuam. coniux uocatur ex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognouerat nec fuera
Abbreviated transcription (Latin):
sal. Expectans expectam ⁊ ñ intendisti m. qr altare deba¬
ħ nocdiñrestitiustimͥ. Paganꝰ enĩ p̃dieti altaris saclegꝰ inua¬
sor adhuo manũ mitat ad saclegiũ. ⁊ taͣ tuo cͥsensu ꝙ turo¬
nensis archiep̾i patrocinio cui plꝰ iusto subiacet fr̃nitas dua sibi ui¬
surpat ius meu̾.Si aut̃ huic reie̾sensũ ñ pͣbe te dicas credi ñ poꝰ¬
test. qr ꝓofficio cuo cũ possis uindicare ñ uindicas. facientis aut
ꝓ cul dubio culpa̾htͣ. qͥ qd̾ pot̾ corrigere ñ studet em̃ dare. nec caret
neu o c̃sensionis occultȩ. qͥ manifesto facinori desinit obuiare.
Uñ sciat fr̃nitas tua. qi si de pͣdicto plenã iustitiã mͥñfeceris.

Expanded text:
. Exspectans exspectavi et non intendisti mihi, quia altare de baicti altari sacrilegus invasor adhuc manum mittit ad sacrilegium, et tam tuo consensu quam Turonensis archiepiscopi patrocinio, cui plus justo subjacet fraternitas tua, sibi usurpat jus meum. Si autem huic rei consensum non praebere te dicas, credi non potest, qui pro officio tuo cum possis vindicare non vindicas: « Facientis autem procul dubio culpam habet , qui quod potest corrigere non studet emendare; nec caret naevo consensionis 48 occultae, qui manifesto facinori desinit obviare. » Unde sciat fraternitas tua quia si
Abbreviated transcription (Latin):
sponsalib filia familias esentire oportet. Ex in c̃seqͣntib. flo a¬
milias dissentiente. sponsalia eiꝰ noĩe fieri ñ possũt. Iua aut Eta¬
te ita sieri debeãt nec eccłasticis nec humanis leaib plenit᷑ est
aufitũ. Uũ in supͣ dicto c̃cinet libro. In sponsabb: Erihen¬
dis ecas etrabentiũ diffinita ñ est. ut inmatmonis. Crape¬

Expanded text:
sponsalibus filiam famlias consentire oportet; » Et in consequentibus : « Filiofamilias dissentiente, sponsalia ejus nomine fieri non possunt. » Qua autem aetate ista fieri debeant, nec ecclesiasticis, nec humanis legibus pleniter est diffinitum. Unde in supradicto continetur libro: « In sponsalibus contrahendis aetas contrahentium diffinita non est, ut in matrimoniis,
Abbreviated transcription (Latin):
pud quendã burgensẽ blesensẽ inuenit. Uñ rogamꝰ & mone¬
mus excellentiã utͣam. ut hãc nob̾ ñ inferatis iniuriã. Oñis n.
psendo pͣdicatores ⁊ pseudo monachi ⁊ pseudo clerici fornca¬
cores adulti feneratores ⁊ alii qͥ inxͥanismo offendunt exceptis
his qͥ pena capitali sut puniende a nob̾ sut distͥngendi. ⁊ ipsi⁊

Expanded text:
pud quemdam Burgensem Blesensem invenit. Unde rogamus et monemus excellentiam vestram ut hpseudopraedicatores, et pseudomonachi, et pseudoclerici fornicatores, adulteri, foeneratores et alii qui in Christianismo offendunt exceptis his qui poena capitali puniendi sunt, a nobis distringendi et
Abbreviated transcription (Latin):
bare. ⁊ eos sic̃ fi deles in domo dĩ canes uͥ licuit ĩpugnare: ur̃am
religionẽ opor tune ⁊ iͣporcune rogaiꝰ ⁊ ãmonemꝰ. ut qd̾ hactenꝰ
fecistis amore iustitiȩ ꝓpensiꝰ faciatisin hoo negotio ex debito obe¬
sib. beluacensis eccl̃e dericos ad faciendã canonieã electi onẽ
ꝓ officii sui debito cohortet᷑. qͣtinꝰ ex munimine auctoritatis eiꝰ ⁊
diente desidia face̾ distulerit aut dissimulauerit. monendꝰ est
a uob̾. qͣtinꝰ sic honorificet mninistĩũ suũ. ut qd̾ ꝑ eũ facienduͥ est
ꝑ manꝰnͣ ĩpleat᷑ alioꝵ.¬

Expanded text:
canes ubi licuit impugnare, vestram religionem, importune et opportune rogamus et monemus, ut quod hactenus fecistis amore justitiae, propensius faciatis in hoc negotio ex debito obesibus, Belvacensis Ecclesiae clericos ad faciendam canonicam electionem pro officii sui debito cohortetur, quatenus ex munimine auctoritatis ejus et d. desidia facere distulerit, aut dissimulaverit, monendus est a vobis quatenus sic honorificet ministerium suum, ut quod per eum faciendum est, per manus non impleatur alio
Abbreviated transcription (Latin):
ratione iauctoritate eͣfir uidicauimꝰ ñ fuisse canoni cã inuestitũ¬
rã. cͣtra quã clamãt decreta apłica. canonica instituta: ⁊ uiiu̾sa
pene cͣcilia. Leges eniĩ neqͣquã appellãt inuestiturã c̃cessionis s
possessionis. quã p̃dictꝰ drogo in uita defuncti ep̃i ñ habuit. s pꝰ mor¬
tẽ eiꝰ ipse se ĩpudent᷑ iungessit. Nec habet ordo canonicꝰ. ut in ea eecła
pͣdictꝰ dericꝰ in duaꝵ ciuitatũ atulari nͣpossit ȩccłiis. tã̾ex uris quã¬
pͣdecessoꝵ ur̃oꝵ coͣ ꝓbamꝰ sententiis. Intelligimꝰ etia exdictis pape ge¬
lasii qr siqͥd fuerit c̃tra apłica decreta manifeste pͣsũptũ. ñ opꝰ eẽ
ut cãquã res dubia deuocet᷑ in iudiciũ. qd̾ cã frequent̾ ẽ apłica fal
ce pͣcisũ. ⁊ generaliũ c̃cilioꝵ sententiis defintaĩ. Nec enĩ alia decan¬
sa c̾cilia c̃uocatis nͥut c̃tẽptores decretoꝵ ur̃oꝵ ad eoꝵdẽ obseruan¬

Expanded text:
ratione et auctoritate judicavimus non fuisse canonicam investituram, contra quam clamant decreta apostolica, canonica instituta, et universa pene concilia. Leges enim nequaquam appellant investituram concessionis, sed possessionis, quam praedictus Drogo in vita defuncti episcopi non habuit, sed post mortem ejus ipse se impudenter ingessit. Nec habet ordo canonicus, ut in ea Ecclesia praedictus clericus in duarum civitatum titulari noestrorum comprobamus sententiis. Intelligimus etiam ex dictis papae Gelasii: quia si quid fuerit contra apostolica decreta manifeste praesumptum, non opus esse ut tanquam res dubia devocetur in judicium, quod tam frequenter apostolica falce est praecisum, et generalium conciliorum sententiis definitum. Nec enim alia de causa concilia convocatis, nisi ut contemptores decretorum praeceptoru
Abbreviated transcription (Latin):
dissi patas ouesindie nubis ⁊ caliginis ꝑ auia qͥrere. ⁊ ad ouile an¬
quĩ ad uos ꝑtinet reducere. hioet uelit errare. licet uelt̃ ꝑire.¬
rm̃ ẽ querendo oues ꝑditas ꝑ ardua nos ⁊ asꝑa coartare. las
etiã si neceẽ sit int̾ spineta cruentare ut possitis gaudens. ⁊ ñ age¬
mens bonã et̃no uidici de cõmissa uob sollicitudine racionẽ redde
timre mouere.⁊ iut̃ eas qͣ uocẽ pastoris audiunt ñ connumerare
sanis aut iñ errantib pascua ꝓuidẽ. ⁊ pastori quẽ oues coquo se᷑
iex petu̾t ouile cõmittẽ. Et q integͥtate ꝑsonȩ electi ꝑuos bene
nostis ⁊ uoluntatẽ sũmi pontificis ⁊ c̃siliũ suꝑ haudistis sanũ
uit octaua sino dꝰ quã romana eccła cõmendat ⁊ uenerat᷑ electi¬
onib: ep̃oꝵ se ĩmiscere ł aliqͣeas ratione ĩpedire. francoꝵ etiã

Expanded text:
dissipatas oves in die nubis et caliginis per avia quaerere, et ad ovile, quantum ad vos pertinet, reducere, licet velint errare, licet am quaerendo oves perditas, per ardua vos et aspera coarctare latera etiam, si necesse sit, inter spineta cruentare, mss. c. , ut possitis gaudens et non gemens bonam aeterno Judici de commissa vos sollicitudine rationem reddert inter eas quae vocem pastoris audiunt non connumerare; sanis autem et non errantibus pascua providere, et pastori quem oves cognoscunt et expetunt, ovile committere. Et quia integritatem personae electi per vos bene nostis, et voluxit octava synodus, quam Romana Ecclesia commendat et veneratur, electionibus episcoporum se immiscer
Abbreviated transcription (Latin):
atã a d̾no qd̾ pꝰ ꝑactã penitentiã .lxxͣ. annorũ rediduri eẽnt in
iã suã ierł̃m. quã ñdũ tͣli derat dns alienigenis ad habitan¬
tũ. s sic̃ nc̃ deserta remanserat. Nũc uͦ ñ ẽ uoħ collectus ppłs¬
iẽ cuc̾.neq rex neq sacerdotes neq ꝓphecȩ sic̃ cuĩc. neq tra
eserta uob reseruata sic̃ tũc. neq ꝓmissio data adno qd
a a dño. qd ꝑpetua sit ħ desolatio ur̃a. qd in lo cosuo satisꝰ
remonst rabit᷑. quȩ uob̾ iã circit annos mille ꝑsoluit. nichil
feau daturus uos de cȩtis usq in Fir Ea¬

Expanded text:
actam poenitentiam septuaginta annorum redituri essent in terram suam, quam nondum tradiderat Dominus alienigenis ad habitandum, sed sicut nunc deserta remanserat. Nunc vero non est vobis collectus pc, neque rex, neque sacerdotes, neque prophetae, neque terra deserta vobis reservata, nec promissio data a Dominota a Domino, quod perpetua sit haec desolatio vestra, quod in loco suo satis demonstratur, quae vobis jam circiter annos mille persolvit, nil fraudatura vos de caeteris, usq
Abbreviated transcription (Latin):
filiis stare. uirslit̾ a gere ⁊ cͣfortari in dno. Diuinȩ miserationi
ꝓ modulo ur̃o grãs referimꝰ. qd in corpore eccłȩ ur̃ȩ sitt adhuc
plura quã crederemꝰ m̃bra sensibilia. de dolore suodolentia. ⁊
ꝓ sanitate sua laborantia. Benedictꝰ ds qi in uob̾ adhuc ẽ aliqͣ
spes uite. qua̾tus int̾ uossit aliqͥ filii alieni. qͥ assũpta facie meretͥcis
nuł matrẽ suã euiscerãt᷑.⁊ uitȩ sue ⁊ famȩ sue ñ parcentes tãquã
m̃bra putͥda fecorẽ suũ nͣ sentiunt. ⁊ reliqͦs ͥ sanari possẽt: sua pu¬
tredine ⁊ fetore coinqͥnare cͣtendunti Uos itaq qͥ adhuc morte̾̃ ui¬

Expanded text:
fortari in Domino. Divinae miserationi pro modulo nostro gratias referimus quod in corpore Ecclesiae vestrae sint adhuc plura quam crederemus membra sensibilia, de dolore suo dolentia, et pro sanitate sua laborantia. Benedictus Deus, quia in vobis adhuc est aliqua spes vitae, quamvis inter vos sint aliqui filii alieni qui assumpta nulis matrem suam eviscerant, et vitae suae et famae non parcentes, tanquam membra putrida fetorem suum non sentiunt, et reliquos qui sanari possent sua putredine et fetore coinquinare contendunt. Vos itaque, qui adhuc mortem
Abbreviated transcription (Latin):
elero clero carnocensi cͥtinentes hac̃ sententiã. ut si forte aliqͥs car¬
notensiũ comitũ ł ministroꝵ eoꝵdẽ aliqñ cupida demeritate ⁊
temeraria cupiditate lib̾tatẽ a comite c̃cessã infregerĩt. tãquã ec¬
cdasticiiuris saclegi ꝑuasores ab ipso clero apłica auctoritate ex¬
cõmunicent᷑.⁊ eccłȩ tã ciuiles quã suburbane usq ad satisfacti¬
onẽ claudant᷑. Nonem̃ pocest ppłs rapinis assuefactꝰ alit̾ a sua
cõmimnicatione plectat᷑. addat᷑ etiã ut si suocedens ep̃c illiꝰ sacͥle.¬
gii patͣtores absq satisfactione absoluerit. tãꝙͣ sacͥlegii particeps
lito pͣcipicio reaneri. ⁊ intͣ debitos limites coherceri. Nec in debi¬
tũ est. si adu̾sus noua morboꝵ genera inueniunt᷑ ⁊ apponun¬
t̃ insolita medicam̃ta.

Expanded text:
sententiam, ut si forte aliqui Carnotensium comitum, vel ministrorum eorumdem aliquando cupida temeritate et temeraria cupiditate libertatem a comite concessam infregerint, tanquam ecclesiastici juris sacrilegi pervasores ab ipso clero apostolica auctoritate excommunicentur, et Ecclesiae, tam civiles quam suburbanae , usque ad satisfactionem claudantur. Non enim potest populus rapinis assuetus  quidam assuecommunicatione plectatur. Addatur etiam, ut si succedens episcopus illius sacrilegii patratores absque satisfalito praecipitio retineri, intraque debitos limites coerceri. Nec indebitum est, si adversus nova morborum genera inveniuntur et apponuntur insolita medicamenta.
Abbreviated transcription (Latin):
cuusl uona ꝑ basilide panimentũ huc illucq temuotare: Si eudii saera¬
cum tuomitũ posset de prehendere. S cum nulatentis ncl ieruer
cum ilimpier nsẽt: cepit a fratrib destitu ꝑsequentl eñ tremore
interitir illius. qui dudũ huiꝰmodi iniestigationẽ suꝑlumerrte ꝯdo¬

Expanded text:
quisitione per basilicae pavimentum huc illucque temptare, sicubi sacraquisitione per basilicae pavimentum huc illucque temptare, sicubi sacratum tumulum posset depraehendere. Sed cum nullatenus indicium tumuli reperiret, coepit a fratribus distitui, prosequentibus cum tremore interitum illius, qui dudum huiusmodi investigationem superba
Abbreviated transcription (Latin):
ris quintini ⁊ inquir posse ⁊ inueniri. S ut eius ꝓterniam ilico et
eligũ merita dñs declararet: mox ut terrã sarculo federe cepit manu¬
briumi fossoru manib eiꝰ inhesit. Sicq miser opus presimpcũ relroi¬
rauit. Ex quo facto tantꝰ timor adoleuit in ppło: ut nullus deincepoe
qsͣmus ꝓ babilis uite pret᷑ eligium. huius modi negociuu auderet aupe¬
tero elaguis gͦ cura pastorali suscepta: statim in exordio sue ordimaetio:¬
nis cepit assiduare cuca locũ illum. Est enĩ haud ꝓcul ab unbe uerm̃¬
denseri eo scilicet loco ubi qͦndã martyr ex fluuo eleuatus. ab en
debla immonte fuerat cumulatus eligins itac dramo uotuaber¬
Ragatꝰ noluebat in animo. s ⁊ libere ꝓclamalat ppło. ñ iłlre haberi
corpus ubi cum uenerabat᷑ ppłs. s eẽ potius in parte ulcerius. Cuep
duphuimcdiconditio mentem etꝰ stimularete cepit tandẽ sogaei in¬

Expanded text:
ris Quintini et inquiri posse et inveniri; sed ut et eius proterviam ilico et ris Quintini et inquiri posse et inveniri; sed ut et eius proterviam ilico et Eligii merita demum Dominus declararet, mox ut terram sarculo scabare coepit, manubrium fossorii manibus eius inhaesit, sicque miser opus praesumptum relinerabiliter expiravit. Ex quo facto tantus timor adolevit in populo, ut nullus deinceps quamvis probabilis vitae praeter Eligium huiusmodi negotium auderet appetere. Eligius ergo, cura pastorali suscepta, statim in exordio suae ordinationis coepit assiduare erga locum illum; est enim haut procul ab urbe Vermendense, in eo scilicet loco, ubi quondam sebia in monte fuerat tumulatus. Eligius itaque divino nutu instigatus volvebat in animo, sed et libere proclamabat populo non illic haberi corpus quo eum loco venerabatur populus, sed esse potius in parte ulterius. Cumque diu hujusmodi conditio mentem ejus stimularet, coepit tandem sagaci in
Abbreviated transcription (Latin):
uic itaq uiro sc̃issimo inter cetera uirtutũ miracula. id etiã
a dño concessum erat ⁊ ut sc̃orum martyrũ corpora que ꝑ tot
scła abdita ppsis hactenꝰ habebant᷑: eo inuestigante. ac nimuio feruore
fidei indagante. patefacta ꝓderentur. Siquidem non nulla prius uene¬
rabantur a ppło in locis quib ñ erant: et tam̃ quo in loco certuis hurmna¬
tã tegerent᷑ ꝓrsus ignorabatur. Ex eo gͥ tempore quo eligius pontisex
clarata. Ex quib primũ ac sũmũ martyrẽ quintinũ in pͥncipio ep̃¬
tus sui gndi instantia quesitũ. olim quoq celatũ: ꝓmouit palã in
publicũ. Demiq pͥus qm eligius eidem loco datus eẽt ep̃c: exticit crlit¬
dim uir improb uocabulo maurinus. ut uidebat᷑ pplis habitu religi¬
osus. cantor eciam in regis palatio laudatus: atq ex hoc ut rei doeuitd
exitus mente tumidus. corde ꝓteriuus. atq actione dissipitus. E auda¬
tia sue presumptionis deceptus: cepit uerbis extollere. a se corpꝰ marty¬

Expanded text:
uic itaque viro sanctissimo inter cetera virtutum suarum miracula id etiam a Domino concessum erat, ut sanctorum martyrum corpora, quae per tot saecula abdita populis actenus habebantur, eo investigante ac nimio ardore fidei indagante, patefacta proderentur; siquidem nonnulla venerabantur prius a populo in locis quibus non erant, et tamen quo in loco certius humata tegerentur, prorsus ignorabatur. Ex eo ergo tempore, quo Eligius pontifex clarata; ex quibus primum ac summum sanctum martyrem Quintinum in principio episcopatus sui grandi instantia quaesitum, olim quoque celatum, promovit palam in publicum. Denique priusquam Eligius eiusdem loci datus esset episcopus, extitit quidam vir inprobus, vocabulo Maurinus, ut videbatur populis habitu religiosus, cantor etiam in regis palatio laudatus atque ex hoc, ut regi docuit exitus, mente tumidus, corde protervus atque actione dissipatus, qui audatia suae praesumptionis deceptus, coepit verbis extollere, a se corpus marty
Abbreviated transcription (Latin):
cupiuit segregauit. Dentes etiam ꝓ languentium medela ex maxil¬
la scã abstulit: atq ex radice dentis gutta sanguinis exiuit. Clauoᷤ
quoq mire magnitudinis quos tempore passionis eius ꝑ secutores
corpori infixerant. ex cerebro ceterisq artub abstractos: sibi ꝓ reliqͥis
sequestrauit. Capillos etiam pulcherrimos: reliquiis seꝑatos delega¬
uit. Deinde oloserico preciosissimo obuolutũ. compositũq honestissime
corpus: summa cũ diligentia citra altare tͣnͣsposuit. Tumbã deniq
ex auro argentoq ⁊ gemimis miro oꝑe desuꝑ fabricauit. Eccliam
quoq que exigua conuenientib ppłis uidebatur: eximio opificio am¬
pliatam decorauit. Ip̃e demũ ex reliquiis quas a scõ corpore sequestͣ¬
uerat. multa loca condiuit: multimodamq medelã diuersis egritudi¬
num incõmodis easdem imꝑtiendo prebuit.

Expanded text:
cupivit, segregavit, dentes etiam pro languentium medela e maxilcupivit, segregavit, dentes etiam pro languentium medela e maxilla sancta abstulit, atque in radice dentis gutta sanguinis exivit. Clavos quoque mirae magnitudinis, quos tempore passionis ejus persecutores corpori infixerant, ex cerebro caeterisque artubus abstractos, sibi pro reliquiis sequestravit. Capillos etiam pulcherrimos reliquiis separatos delegavit. Deinde holoserico pretiosissimo obvolutum compositumque honestissime corpus summa cum diligentia citra altare transposuit; tumbam denique ex auro argentoque et gemmis miro opere desuper fabricavit. Ecclesiam quoque, quae exigua conventibus populi videbatur, eximio opificio ampliatam decoravit. Ipse demum ex reliquiis, quas a sancto corpore sequestraverat, multa loca condivit, multimodamque medelam diversis aegritu linum incommodis easdem impartiendo praebuit.
Abbreviated transcription (Latin):
lolena fosie damans n latus auerue cauare ce pissete mor reo¬
peragnarepl etus cũ sarculo quẽ manu gestabat auidessime haleus
foassuto srepllanoa ⁊ confestim forato cumulo. tanta odoris frag lantia
dum eimenso lumine ex es manauit: ut etiam ip̃e scẽ eligius fulsco¬
e lu nieua dreer snenarrabili ꝑeussus. uiox suibsistere pocuisse hã
sue d aritatis sparsit: ut cunctoꝵ astantium obtutib ccłorũ rerdr olis
pur cem ranes ma regionis illius in cliei claritatẽ mucarete Onde om̃s
quos eadem hora uigilare contigerat. quic rei causã ignora canitre
magiũ quaddã datũ celitus signũ estimabant. Euat enĩ tͦnsacta me¬
alas nor :et nior quidẽ obscuta ualde ⁊ caliginosa. S ꝓcedente fulgore
quasi lux diei ad tempus resplenduit: et in tempore claritas recessit.
Tunc gͦ sacrũ inuentum corpus eligius cum gaudio lacrimabili exos¬
culatur: ac de ꝓfunda tellure eleuato. reliquias sibi undecumq con¬

Expanded text:
sset, mox repmagno repletus, cum sarculo quem manu gestabat avidissime latus ferisset sepulchri, confestim forato tumulo, tanta odoris flagrantia cum inmenso lumine ex eo manavit, ut etiam ipse sanctus Eligius fulgore luminis odoreque inenarrabili perculsus vix subsistere potuisset. Nam suae claritatis sparsit, ut cunctorum astantium obtutibus oculorum retusis, partem maximam regionis illius in diei claritatem mutaret; unde omnes quos eadem hora vigilare contigerat, quique rei causam ignorabant, magnum quoddam datum coelitus signum aestimabant. Erat enim transacta media nox, et nox quidem obscura valde et caliginosa, sed procedente fulgore quasi lux diei ad tempus resplenduit, et in tempore claritas recessit. Tunc ergo sacrum inventum corpus Eligius cum gaudio lacrymabili exosculatur, ac de profunda tellure elevato, reliquias sibi undecunque con
Abbreviated transcription (Latin):
eniq aliqͣndo rogatus a rege. legatione fungi partib britan¬
nie: nichil ille cunctatus. ꝑrexit tam ocius. qͣm xp̃i caritate
securus. Quo cum ꝑuenisset. britannoꝵ principẽ adiit ⁊ causam
pacti indicauit: pacis obsidẽ recepit. Et cũ ñ nulli uirgia eos uel
bella mutuo sibi indicere estimarent: tanta prefacũ principem
benignitate et mansuetudine ac lenitate attraxit: ut etiam
secum eum adlucere facile suaderet. Commoratꝰ gͦ ibidẽ aliqͣndit
rediens domũ ꝑduxit secũ regẽ cum mulco exercitu generis sui:
eumq criolio in uilla regis francoꝵ presentans. pacifice confede¬
rauit. Qͥ copiosa munera intulit: s uberius muneratꝰ ad ꝓpͥa re¬
diit. S quis plane sufficiat enarrare ⁊ qͣnto in illo itinere eligniꝰ
elemosinas fecerit: Nam pret̾ aurũ ceterasq opes quas distribu¬
it ⁊ etiam cingłm aureum elegantissime qnatum. pauꝑib ac ne

Expanded text:
enique aliquando rogatus a rege legatione fungi partibus Britanniae, nihil ille cunctatus perrexit tam odius, quam Christi charitate securus. Quo cum pervenisset, Britannorum principem adiit, causas pacti indicavit, pacis obsidem recepit; et cum nonnulli jurgia eos vel bella mutuo sibi indicere aestimarent, tanta praefatum principem benignitate et mansuetudine ac lenitate attraxit, ut etiam secum eum adducere facile suaderet. Commoratus ergo ibidem aliquandiu, rediens demum perduxit secum regem cum multo exercitu generis sui, eumque Crioilo in villa regi Francorum praesentans, pacifice confoederavit; qui copiosa munera intulit, sed uberius muneratus ad propria rediit. Sed quis plene sufficiat enarrare quantas in eodem itinere eleemosynas Eligius fecerit? nam praeter aurum caeterasque opes quas distribuit, etiam suum cingulum aureum elegantissime aptatum pauperibus ac ne