comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
‸cit dñs adonal. nisi in loco regis
‸qui constituit eũ qui spreuit
maledictionẽ meã & transgres¬
sus ẽ testamentũ meũ. Est qͥ¬
dam qui inhonorat maledictionẽ
di: & ẽ alius qui honorat eam.
Nec dubiũ ẽ quin inp̃senti de isto
querat᷑. ds̃ qui maledictionẽ suam
inhonorauerit. Cũ enĩ quis traditꝰ
fuerit suppliciis ut castiget᷑ & non
sustinuerit qđ p̃ceptũ ẽ: in honorat
maledictionẽ dĩ. Si uero sustinuerit
cũ om̃i mansuetudine & benedieti¬
one & grͣarũ actione addm̃: iste ho¬
norat maledictionẽ eiͦ. & cũ hono¬
rauerit maledictionẽ. necesse ẽ ut
etiam benedictionẽ illiꝰ consequatur:
& transgressus ẽ testam̃tũ meũ cũ
‸ipso: in medio babilonis morietur.
Q ñ inuirtute magna neq inturba¬
 multa faciet pharao bellũ. Non pot̾
ei qui transgressus fuerit & inhono¬
rauerit maledictionẽ di pbarao
tribuere auxiliũ: uerũ in medioba¬

Expanded text:
cit Dominus Adonai, nisi in loco regis cit Dominus Adonai, nisi in loco regis qui constituit eum, qui spernit maledictionem meam, et transgressus est testamentum meum. Est quidam qui inhonorat maledictionem Dei, est et alius qui honorat eam. Nec dubium est quin in praesenti de isto quaeratur Deus, qui maledictionem suam inhonoraverit. Cum enim quis traditus fuerit suppliciis, ut castigetur, et non sustinuerit quod praeceptum est, inhonorat maledictionem Dei. Si vero sustinuerit cum omni mansuetudine, et benedictione, et gratiarum actione ad Deum, iste honorat maledictionem, et cum honoraverit maledictionem, necesse est ut etiam benedictionem illius consequatur: Et transgressus est testamentum meum, cum ipso in medio Babylonis morietur, et non in virtute magna, neque in turba multa faciet Pharao bellum. Non potest ei, qui transgressus fuerit et inhonoraverit maledictionem Dei, Pharao tribuere auxilium; verum in medio Ba
Abbreviated transcription (Latin):
ret indie udicii. Iste optunũ
finem consequet᷑. Inducit gͦ eũ
inmaledictionẽ. & duces terre
eiꝰ accipiet : ut fiant in regnum
infirmũ. Infirmũ efficit᷑ regnũ:
quod descã t̾ra inbabilonẽ tranf¬
feit᷑. Nullus quippe fortis ẽ inba-¬
bilone: idẽ inconfessione mentis
suȩ. O mĩno non pot̾ extolli homo
qui confusus ẽ. Ut custodiat tes¬
‸tam̃tũ meũ. ut itatuat illud &
discedat abeo ut mittat nuntios
suoᷤ in egyptũ. Iste quia nabugodono¬
sor ꝓpt̾ peccata sua torm̃ta ꝑpeti¬
tur. & mittit nuntios suos in
egiptũ. ñ ferens traditionẽ qua
hosti concessus ẽ a deo: ut det ei
equos & ppłm multũ: idposcit
quod in alio loco ꝓhibitũ ẽ. Non
enĩ multiplicabis tibi equos aid
scriptura. Si dirigit si saluabit᷑.
qui facit aduersa & pͣuaricans
testam̃tũ. Oportuerat eũ qui tra¬
ditꝰ suerat testam̃tũ nabugodone¬
sor sustinere suppliciũ. Uerum
non sustinet: & iecuxo dicitur
de eo non saluabit᷑. Uiuo ego di¬

Expanded text:
ret in die judicii, iste 990 finem optimum consequetur. Inducit ergo eum maledictionem, et duces terrae ejus accipiet, ut fiant in regnum infirmi. Infirmum efficitur regnum, quod de sancta terra in Babylonem transfertur. Nullus quippe fortis in Babylone, id est, in confusione mentis suae. Omnino non potest extolli homo, qui confusus est, ut custodiat testamentum meum, ut statuat illud, et discedat ab eo, ut mittat nuntios suos in Aegyptum: Iste, quia Nabuchodonosor propter peccata sua tormenta perpetitur, et mittit nuntios suos in Aegyptum, non ferens traditionem, qua hosti concessus est a Deo, ut det ei equos et populum multum, id posuit quod in loco prohibitum est. Non enim multiplicabis tibi equos , ait Scriptura. Si dirigatur, si salvabitur qui facit adversa, et praevaricans testamentum. Oportuerat eum, qui traditus fuerat testamento Nabuchodonosor, sustinere supplicium: verum non sustinet, et idcirco dicitur de eo, Non salvabitur. Vivo ego, di
Abbreviated transcription (Latin):
nem. non eunde nec eiusdem men¬
surã iccipit. Uerum semꝑ inorati¬
onib puris & munda conscientia
in facis iusticiȩ cotidianũ comedimꝰ
panẽ. Siquis uero minus purus ẽ.
alio modo cotidianũ uescit᷑ panẽ.
Dominus aut̃ qui omniũ iudexẽ.¬
& det nobis panẽ uiuentẽ: ut cibati
eo & corroborati. possimus incelo it̾
facere glorificantes deum omnuipo¬
amet

Expanded text:
nem, non eumdem nec ejusdem mennem, non eumdem nec ejusdem mensurae eum accipit, verum semper in orationibus puris, et munda conscientia, in factis justitiae, quotidianum comedimus panem. Si quis vero minus purus est, alio modo quotidianum comedit panem. Dominus autem, qui omnium judex est, det nobis panem viventem, ut cibati eo, et corroborati possimus in coelum iter facere, glorificantes Deum omnipoa et
Abbreviated transcription (Latin):
qui leuiticũ legit ablato excorde suo
uelamine poterit agnoscere miste¬
riũ sacerdotũ. Ibi quippe desacrifi¬
ciis & cibis quos soli sacerdotes co¬
medunt refertur. Sunt quidam
cibi sacerdotales. quos ñcomedit
sacerdos in domo sua. ñcũ filiis licet
sacerdotales sint. ñ cũ uxore licet legiti¬
meei nupserit s in loco sc̃o comedit ea.
mo sua. aut in alio ququã loco. s in
scis scõꝵ: sic saluator m̃s solꝰ comedit
panẽ. nullo ualente comedẽ cum eo.
Est aut̃ quid̾a locus in quo come dens.
& me secũ attrahit aduescendum.
michi aꝑuerit. ingrediar ad eum
& cenabo cũ eo & ipse mecũ. Ex quo
apparet & aliũ posse cenare cũ eo.
Porro queda esca ẽ: qua solus cantũ¬
modo uescitur. Ex cellens quippe
abuniuersa conditione natura eiꝰ
& abom̃ib segregata. fac̃ eũ cotidianũ
panẽ depatris natura comedere.
Unus quisq nr̃m petit panem co¬
tidianũ: & petens coti diantim pa¬

Expanded text:
qui Leviticum legit , ablato ex corde suo qui Leviticum legit , ablato ex corde suo velamine, poterit agnoscere mysterium sacerdotum. Ibi quippe de sacrificiis et cibis, quae soli sacerdotes comedunt, refertur. Sunt quidam cibi sacerdotales, quos non comedit sacerdos in domo sua, non cum filiis, licet sacerdotales sint, non cum uxore, licet legitime ei nupserit; sed in loco sancto comedit eos, mo sua, aut in alio quoquam loco, sed in sanctis sanctorum: sic Salvator meus solus comedit panem, nullo valente comedere cum eo. Est autem quidam locus, in quo comedens, et me secum attrahit ad vescendum: mihi aperuerit, ingrediar ad eum, et coenabo cum eo, et ipse mecum . Ex quo apparet, et alium posse coenare cum eo. Porro quaedam esca est, qua solus tantummodo vescitur. Excellens quippe ab universa conditione natura ejus, et ab omnibus segregata, facit eum quotidianum panem de Patris natura comedere. Unusquisque nostrum petit panem quotidianum, et petens quotidianum pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul ẽ draco. Quomodo enĩ tria ft̃
im̾possibilia mͥ adindelligendum.
ua serpentis suꝑ petram. petra
aut̃ erat xp̃e . & non ẽ uia serpen¬
tis ubi ẽ iħ̃e. sie non possũ inhis
fluminib draconis inuenire uesti¬
gia. Est aũt quidã fluuius quem
draco fecit. dicit quippe draco.
& cõminatur ds tam draconi quã
fluuii s in quib ẽ draco. mea st̃
flumina. & ego feci ea. Audi here¬
ticum cum om̃i uersutia & inge¬
nio predicantẽ. nedum uenisse
Neq enim frustra positam est ex¬
teriorem ianuã semꝑ eẽ clausam. Quȩ
ẽ ista exterior scõꝵ. quare clausa.Quia
dñs ds̃ isrł solus ingreditur. & egre¬
ditur ꝑeam. Quare egreditur: lle
cognoscatur aquo duce qui ad clau¬
sam portam Duxit te saluator ẽ qͥ
panẽ comedit. qui portã eũ patrec lau¬
dit. qui sꝑuali pascit᷑ cibo. m̃s cib ẽ
dicens. ut faciam uoluntatẽ eiꝰ qui me
sacerdotẽ. panẽ in scĩs sc̃oꝵ comedentẽ.
Adhȩc aut̃ ꝓbanda quȩ diximus.

Expanded text:
t impossibilia mihi ad intelligendum, via serpentis supra petram, Petra autem erat Christus, et non est via serpentis ubi est Jesus: sic non possum in 1002 his fluminibus draconis invenire vestigia. Est autem quidam fluvius, quem draco fecit, dicit quippe draco, et comminatur Deus tam draconi, quam fluviis in quibus est draco: Mea sunt flumina, et ego feci illa. Audi haereticum cum omni versutia et ingenio praedicantem, necdum venisseNeque enim frustra positum est, exteriorem januam semper esse clausam. Quae est ista janua exterior? Sanctorum. Quare clausa? quia Dominus Deus Israel solus ingreditur et egreditur per eam. Quare ingreditur? ut cognoscatur. A quo? a duce. Quis ad clausam portam dux iste? Salvator est, qui panem comedit, qui portam cum Patre claudit, qui spiritali pascitur cibo. Meus cibus est, dicens, ut faciam voluntatem ejus, qui msacerdotem panem in sanctis sanctorum comedentem. Ad haec autem probanda quae dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
maduerteris quomodo indutus
sit aliquis duodecim lapidib.
tas ingressus conspicies uirgines
auodecim in libro pastoris in quo
angłs penitentiã docet. Duodecĩ
urgines habent nomina sua. fi¬
des. continentia. & cecera. potestis
quippe legere si uultis. deinde.
quando turris edificatur. cum
assumpseris fortitudines uirginũ.
pariter accipies. & id quod depor¬
tis dicit᷑. Ornamentum quippe
tibi ẽ una queq uirtus. atq ita
inhunc modũ suꝑ edificant fun¬
damento. xp̃i. non solũ aurum &.
argentũ. uerũ & lapides preciosos.
Prohibitũ ẽ aut̃ edificare ligna¬
& fenũ & stipulam. Intus ẽ igitur
iste duodecimus lapis. & nobis
ad huc imꝑatum ẽ. ut dicamus
detiro. & sy done. & pharao. Angu¬
stia temporis neq suꝑiora quȩ¬

Expanded text:
madverteris quomodo indutus madverteris quomodo indutus sit aliquis duodecim lapidibus,tas ingressus, conspicies virgines duodecim. In libro Pastoris, in quo angelus poenitentiam docet, duodecim virgines habent nomina sua, Fides, Continentia, et caetera: potestis quippe legere, si vultis. Deinde quando turris aedificatur, cum assumpseris fortitudines virginum, pariter accipies et id quod de portis dicitur: ornamentum quippe tibi est unaquaeque virtus, atque ita in hunc modum superaedificant fundamento Christi, non solum aurum et argentum, verum et lapides pretiosos. Prohibitum est autem aedificare ligna, fenum et stipulam . Intus est igitur iste lapis duodecimus. Et nobis adhuc imperatum est, ut dicamus de Tyro et Sidone, et Pharaone: angustia temporis neque superiora qu
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ litterȩ curȩ sunt. Ad quã rem
sepe exhortamur adolescentes. sed
ut iudeo niebil ꝓficimus. tempora
tantum modo consumentes. Non
enim potiumus aliquos eorum
adid ꝑducere: ut sacris uolumini¬
b insisterent. & duodecim istos
lapides & cetera requirant in scpͥ¬
turis. inuenient & in apocalipsi
eodem modo atq ordine nuncupa¬
tos. Qui ibi primus. & bic pͥmus
ẽ. positus. qui scds. seds. qui t̾cius.
tercius. qui quartus quartus: atq
ita usq ad duodecimum lapid̾e.
ordo seruatus ẽ. Curergo & suꝑ
quo lapides isti in apocalipsi nun¬
cupati sunt:  Utiq suꝑ portas
ihrłm cęlestis. Ibiq dicitur quia
prima porta toparium sit. scda
smaragdus. tercia carbunculus.
quarta saphyrus. atq ita inhẽ
modũ insingulas portas singu¬
li lapides distribuunt᷑. Si incel¬
lexeris portas ihrłm. & portas
filie syon. ubi oporcet & te cariere
deo. cantabo quippe ait om̃s lau¬
des tuas inportis filiȩ syon: si ani¬

Expanded text:
nae litterae curae sunt ad quam rem nae litterae curae sunt ad quam rem saepe exhortamur adolescentes, sed ut video, nihil proficimus, tantummodo tempora consumentes: non enim potuimus aliquos eorum ad id perducere, ut sacris voluminibus insisterent et duodecim illos lapides, et caetera requirat in Scripturis, inveniet et in Apocalypsi eodem modo, atque ordine nuncupatos. Qui ibi primus: et hic primus est positus, qui secundus secundus, qui tertius tertius, qui quartus quartus, atque ita usque ad duodecimum lapidem, ordo servatus est. Cur ergo, et super quo lapides isti in Apocalypsi nuncupati sunt? Utique super portas Jerusalem coelestis, ibique dicitur, quia prima porta topazium sit, secunda smaragdus, tertia carbunculus, quarta sapphirus, atque ita in hunc modum in singulas portas singuli lapides distribuuntur. Si intellexeris portas Jerusalem, et portas filiae Sion, ubi et oportet te canere Deo. Cantabo quippe, ait, omnes laudes tuas in portis 1000 filiae Sion : si ani
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens. quȩ inpisce furat inclusa
simili his piscib dequib hodie lec¬
tũ ẽ. qui adherent in squamis dra¬
conis. qui sedet suꝑ flumina egyp¬
ti. Uere quippe istiusmodi pisces.
ibi adherent. Quanti & hodie pis¬
ces sunt quoꝵ rex ẽ iste qui inaqͥs
regnat. Scriptũ ẽ quippe de inuisi¬
bili dracone quia ipse sit rex omniũ
quȩ sunt in aquis. Uerũ tu non es
in aquis s in ea t̾ra quȩ tibi reꝑmittt᷑.
& hȩc dicta sunt ut diligentius
uentilaremus quid sit signaculũ si
pin. & reliquos. duodecim lapides.
Difficile ẽ. & ultra nr̃as uires natu¬
ramq huius loci se expositio sus¬
collit. Quis enĩ pot̾ naturã unuis¬
euiusq lapidis exponere & descri¬
bere siue colorem siue ium eius.
ut sic ualeat repperire quare lapi¬
des isti assumpti sunt: At tamen
lieet non simus tales qui cuncta
intelligere possimus: pauca uidea¬
mus quomodo duodecim istis la¬
pidib indutus fuerit. sicut diui¬

Expanded text:
accipiens, quae in pisce fuerat inclusa, accipiens, quae in pisce fuerat inclusa, similis his piscibus, de quibus hodie lectum est, qui adhaerent in squamis draconis, qui sedet super flumina Aegypti. Vere quippe istiusmodi pisces ibi adhaerent. Quanti et hodie pisces sunt quorum rex est iste qui in aquis multis regnat? Scriptum est quippe de invisibili dracone, quia ipse rex sit omnium qui sunt in aquis; verum tu non es in aquis, sed in ea terra, quae tibi repromittitur. Et haec dicta sunt, ut diligentius ventilaremus, quod sit signaculum sipim, et reliquos duodecim lapides. Difficilis est, et ultra vires nostras naturamque hujus loci se expositio sustollit. Quis enim potest naturam uniuscujusque lapidis exponere, et describere sive colorem, sive vim ejus, ut sic valeat reperire, quare lapides isti assumpti sint? Attamen licet non simus tales, qui cuncta intelligere possimus, pauca videamus, quomodo duodecim istis lapidibus indutus fuerit. Si cui divi
Abbreviated transcription (Latin):
portaui mꝰ imaginẽ trestris. Unde
uel quando. uel qui signauit boc
signo. ut portauerimus imnaginẽ
cerrestris: Circuit diabolus. & lus¬
trat om̃ia: uolens & ipse signare
subiectos sibi. Signat aut̾ singu¬
lorum corda considerans. & impͥmit
ineis figuram terreni. ꝑ peccata. ꝑuicia.
ut portent imaginẽ terrestris. Audi
iħm quid respondeat. quando unagi¬
nẽ & inscriptionẽ cesaris postulat᷑.
Qui habet aures audiendi audiat.
Nam quia non habebat eã imaginẽ
quã petebat᷑. neq ipse neq discipłs
suus: docet ubi ualeat reꝑiri imago
que querit᷑. Uade inquit admare &
mitte hamũ & pͥmũ piscem qui ascen¬
derit tolle. & aꝑies os eius & cumin¬
ueneris staterãtolle illũ & dabis ꝓme
&te. Neq ego habeo hanc imnaginẽ
& suꝑscriptionẽ neq tu: si tam̃ uere
discipłs m̃s es: siporte inferoꝵ non
pͣualent aduersunte. Ergo iħe
alit̾ dat ꝓse imaginẽ demari illã

Expanded text:
portavimus imaginem terrestris, unde, portavimus imaginem terrestris, unde, vel quando, vel qui significavit, hoc signo portaverimus imaginem terrestris. Circuit diabolus, et lustrat omnia, volens et ipse signare subjectos sibi. Signat autem singulorum corda considerans, et imprimit in eis figuram terreni per peccata, per vitia, ut portent imaginem terrestris. Audi Jesum quid respondeat, quando imaginem et inscriptionem Caesaris postulatur: Qui habet aures audiendi audiat ; Nam quia non habebat eam imaginem quam petebatur, neque ipse, neque discipulus suus, docet ubi valeat reperiri imago quae quaeritur. Vade, inquit, ad mare, et mitte hamum, et eum piscem, qui prius ascenderit, tolle, et aperies os ejus: et cum inveneris staterem, tolle illum, et dabis pro me et te . Neque ego habeo hanc imaginem, et superscriptionem, neque tu, si tamen vere discipulus meus es, si portae inferorum non praevalent adversum te. Ergo Jesus aliter dat pro se imaginem 997 de mari illam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuis int̾posuimus. edocere ne foete
inhis bonis reꝑtus quȩ pͥnceps ciri
habuit. etiam tuincipias ruere si
paululũ fueris głatus. & noncusto¬
dieris om̃i custodia cortuũ. Uide qͥp¬
pe. quid dicas adpͥncipem ciri. Tues
signaculũ similitudinis. Uolo nos¬
se quid fuerit: ut signaculũ simili¬
tudinis nuncupatus sit. Cum ꝓfe¬
ceris accepisti signaculũ. qm̃ uere¬
ds huiꝰ ẽ pat̾ quẽ signauit & mi¬
sit: & ideo semꝑ credentes signant᷑
a deo. Iam aut̃ & in cõmune ꝓuer¬
biũ uenit. ut dicamꝰ. ille & ille ñ
accepit signaculũ: ille & ille signa¬
culũ habet. Quis habet signacłin:
Ille quẽ signauit ds̃. Audebo aliqͥd
dicere. quia signa culiͦ istiͦus ille
signatus ẽ qui baptitat in sp̃ũ scõ
& igne: ille qui largitur imaginem
cȩlestis. qui format te ad suꝑiora. ut
ultia non portes imaginẽ t̾restris.
Caue homo ne sc łm istud egrediens.
signaculo diaboli sis impressus.
ħt qͥppe ille signaculũ. Sicuti

Expanded text:
us interposuimus, edocere, ne forte in his bonis repertos, quae princeps Tyri habuit, etiam tu incipias ruere, si paululum fueris gloriatus, et non custodieris omni custodia cor tuum. Vide quippe quid dicat ad principem Tyri: Tu signaculum similitudinis. Volo nosse quid fuerit, ut signaculum similitudinis nuncupatus sit. Cum profeceris, accepisti signaculum; qupater quem signavit, et misit, et ideo semper credentes signantur a Domino. Jam autem et commune proverbium venit, ut dicamus: ille, et ille non accepit signaculum, et ille signaculum habet. Quis habet signaculum? Ille quem signavit Deus. Audebo aliquid dicere, quia signaculo isto ille signatus est, qui baptizat in Spiritu sancto, et igne, ille qui largitur imaginem coelestis, qui format te ad superiora, ut ultra non portes imaginem terrestris. Cave, homo, ne saeculum istud egrediens, signaculo diaboli sis impressus. Habet quippe ille signaculum. Sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
gis. & ille qui carne non ẽ indutꝰ
ate plangitur. Uocatus es enĩ
in eam spem de qua ille cecidit.
Peceato isrł salus gentib sub intra¬
uit. Audebo aliquid sacratius di¬
cere. in locum angłoꝵ qui ruerunt
tu ascensurus es & ministeriũ qd̵¬
illis aliquando creditũ ẽ tibicre¬
dendũ erit. dequo dicit᷑. quomͦ
cecidit lucifer qui mane oriebat᷑.
Tu uero lux factus es mundi: tu
ꝓ illo futurus es lucifer. Unus
de stellis erat lucifer qui decęlo
ruit. & tu sytam̃ es desemine ab
braham: inter stellas cȩli com¬
putaberis. E duxit enĩ abrahã
foras & dixit ei ds. Respice. sic
erit semen tuũ. Hoc au̾t tune erit
quando stellȩ cadent ut folia decelo
ierit alia gła solis. & alia gła lunȩ.¬
& alia gła stellarum. stella eniͣ
ab stella differt in claritate: sic
& resurrectio mortuoꝵ. Uerum
noli głari aduersum istiusmodi
ramos. quiiͣin sedelitate ceciderunt.¬
& fracti sunt: tu quia ta fide stas.

Expanded text:
gis, et ille qui carne non est circumdatus, gis, et ille qui carne non est circumdatus, a te plangitur: vocatus es enim in eam spem, de qua ille cecidit. Peccato Israel, salus gentibus subintravit. Audebo aliquid sacratius dicere, in locum angelorum, qui ruerunt, tu ascensurus es, et mysterium quod aliquando illis creditum est, tibi credendum erit, de quo dicitur: Quomodo cecidit Lucifer, qui mane oriebatur? Tu vero lux factus es mundi, tu pro illo factus es Lucifer: unus de stellis erat Lucifer, qui de coelo ruit, et tu si tamen de semine es Abraham, inter stellas coeli computaberis. Eduxit enim 996 Abraham foras, et dixit ei Deus: Respice, sic erit semen tuum . Hoc autem tunc erit, quando stellae cadent ut folia de coelo, et erit alia gloria solis, et alia gloria lunae, alia gloria stellarum. Stella enim ab stella differt inet resurrectio mortuorum . Verum noli gloriari adversum istiusmodi ramos, qui in infidelitate ceciderunt, et fracti sunt : tu quia in fide stas,
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. Ui debis enĩ cęlũ aꝑtum
& angłos dĩ ascendẽtes & descendẽ¬
tes suꝑ filiũ hominis. & tu expec¬
ta ascensionẽ tuã. Tantũ aruina
consurge. & audi exurge ihrłm
aruina tua: sꝑa quia sis ascensu¬
ris incęlum. & caue nec tibi quoq
dicatur. Nonquid qui cadit non
resurget aut auersus non conuer¬
tet᷑. Ue qui conuertunt᷑ conuersat¬
one pessima dicit dñs. & iste itaq
dehis unus ẽ qui ruerunt. & plan¬
gitur ab homine pͥnceps: cũ prin¬
ceps hominẽ flere debuerit: Hotno
ẽ ierechiel: & filius hominis. Q
uero plangit᷑ nabugodonosor ẽ.
rex babilonis. Accipe & tu lam̃ta¬
tionẽ tuã suꝑ regem babilonis. &
dices quomodo quieuit qui repe¬
tebat. & reliqua. Cosi dera inquan¬
taͣ spem uocatus sis ohomo. qui
carne circundatus dicis. quasi lac
me emulfisti. coagulasti audem
me ad similitudinẽ casei. cute &
carnib me uestisti. ossib & nerius
me contexisti. Tu ergo qui decõ¬
ditione cua ista dicebas ecce plan¬

Expanded text:
nis . Videbis enim coelum apertum, et angelos Dei ascendentes et descendentes super filium hominis. Et tu exspecta ascensionem tuam. Tantum a ruina consurge, et audi: Exsurge, Jerusalem, a ruina tua. Spera quia scis ascensurus in coelum, et cave ne tibi quoque dicatur: Numquid qui cadit, non resurget? aut aversus non convertetur ? Vae qui convertuntur conversione pessima, dicit Dominus. Et iste itaque de his unus est, qui ruerunt, et plangitur ab homine princeps, cum princeps hominem flere debuerit. Homo est Ezechiel, et filius hominis: qui vero plangitur, Nabuchodonosor est, rex Babylonis. Accipe et tu lamentationem tuam super regem Babylonis, et dices: Quomodo quievit qui repetebat? et reliqua. Considera in quantam spem vocatus sis, o homo, qui carne circumdatus dicis: Quasi lac me emulsisti, coagulasti autem me ad similitudinem casei, cute et carnibus me vestisti, ossibus et nervis me contexisti . Tu ergo, qui de conditione tua dolebas, ecce plan
Abbreviated transcription (Latin):
ut aquilã cũ iusti fuerimꝰ: neq cũ
diuitiȩ nobis creuerint oportet p̃¬
parare nos nobis pennas aquilȩ.
Cui pͥmũ respondendũ ẽ quedã
nomina animaliũ inscriptura
inutroq genere. id ẽ malo ac bono
Catulus leonis iuda: exgerminati¬
one filimi ascendisti. accu̾bens dor¬
nusti ut leo. & ut catulus leonis.
Quis suscitabit eũ: In malã uemo
partẽ sic. Aduersarius nr̃ diabolꝰ
ut leo rugiens. querens deuorare
circuit. cui expedit nos resistere.
firmos infide. S & malignus sup¬
plantare cupiens insidiatur in
occulto ut leo inspelunca sua.¬

Expanded text:
ut aquilam, cum justi fuerimus: neque cum ut aquilam, cum justi fuerimus: neque cum divitiae nobis creverint, oportet praeparare nos nobis pennas aquilae. Cui primum respondendum est, quaedam nomina animalium in Scriptura in utroque genere, id est, in malo ac bono Catulus leonis Juda ex germinatione, fili mi, ascendisti, accumbens dormisti, ut leo, et ut catulus leonis: quis suscitabit eum ? In malam vero partem sic: Adversarius noster diabolus, ut leo rugiens, quaerens devorare circuit, cui expedit nos resistere firmos in fide. Sed et malignus supplantare cupiens insidiatur in occulto, ut leo in spelunca sua
Abbreviated transcription (Latin):
loco suo plenior expositio: cũ sequers
parabola. etiam uixta allegoriam
latissime disseretur. Uerum nunc
pauea debemus assumere. & qua¬
si quoda armamento futurȩ inter¬
precationi uiam sternere. de his qͣ
nobis dĩ gr̃ã largit᷑: scientes quia in
sequenti plenius exponemus. Ac
primũ quidẽ uidendũ quare nabu¬
godonosor. & pharao aquile dicant᷑.
forsitan querant quis piam qui non
ociose & transitoriȩ scripturas legit.
sinabugodonosor aquila ẽ magna
& magnarum alarum & hune pha¬
rao idẽ alia aquila magna similit̾
alarum ingentiũ. & inlege inter
im munda animalia posita aquila¬
ẽ quare & uistus diues effectus pͣ¬
parat sibi alas aquilȩ ut possit
conuerti in domũ principis sui.
quare etiam repmissio quedam est
apud isaiam ꝓpħam dicentẽ. Iust
accipient pennas ut aquilȩ. eurrent
& non laborabunt gradient᷑ & non
esurient. Si enĩ immunda ẽ aquila.
non oportet nos pennas accipere

Expanded text:
loco suo plenior expositio, et consequens loco suo plenior expositio, et consequens parabola etiam juxta allegoriam latissime disseratur. Verum nunc pauca debemus assumere, et quasi quodam armamento futurae interpretationi viam sternere de his, quae nobis Dei gratia largitur, scientes quid in sequenti plenius exponemus. Ac primum quidem videndum est, quare Nabuchodonosor et Pharao aquilae dicantur. Forsitan quaerit quispiam, qui non otiose et transitorie Scripturas legit: Nabuchodonosor aquila 981 est magna, et magnarum alarum, et hic Pharao alia aquila magna similiter alarum ingentium, et in Lege inter immunda animalia posita est aquila: quare et justus dives effectus praeparat sibi alas aquilae, ut possit converti in domum principis sui? quare etiam repromissio quaedam est apud Isaiam prophetam dicentem: Justi accipient pennas ut aquilae, current, et non laborabunt, gradientur et non esurient? Si enim immunda est aquila, non oportet nos pennas accipere
Abbreviated transcription (Latin):
pharao tradiderat. s nabugo donosor.
& illi non sustinentes iudiciũ eius
deceruib suis. & ad pharao trans¬
gressi fuerant ira dĩ suꝑeos ingruit.
econtra euenit quam putauerant.
Oportet quippe eũ qui a deo damp¬
natur non fugere sententiam eius.
nec uoluntatẽ iudicantis uelle mu¬
tare: uerũ patientissime sustinere.
donec ipse ds liberet. qui dãpnauit
Igitur quia adpharao transtulit se
ppłs relinquit᷑ ab auxilio dĩ: & peio¬
ra patitur quã ante ꝑpessus ẽ anabu¬
godonosor. Diximꝰ solutionẽ parabo¬
lȩ iuxta litterã. & id quod scriptũ ẽ.
sequit᷑ durior int̾pretatio. & diffici¬
lis adintelligendũ. scdm ł uerũ
nabugodonosor & uerĩe. ꝙ pharao.
& ea uerba que deaquilis predicata
sunt. Iecuro aut̃ ande int̾positionẽ
sequentis lectionis. hanc expositionẽ
sũmatim strinctinq prediximus:
ut & presens locus faciluis intelli¬
gatur. & nichilominus seruetur

Expanded text:
Pharaoni tradiderat, sed Nabuchodonosor, Pharaoni tradiderat, sed Nabuchodonosor, et illi non sustinentes judicium et imde cervicibus suis, et ad Pharaonem transgressi fuerant, ira Dei super eos ingruit, et contra evenit, quam putaverant. Oportet quippe eum, qui a Deo damnatur, non fugere sententiam ejus, nec voluntatem judicantis velle mutare, verum patientissime sustinere, donec ipse Deus liberet qui damnavit. Igitur, quia ad Pharaonem transtulit se populus, relinquitur ab auxilio Dei, et pejora patitur, quam ante perpessus est a Nabuchodonosor. Diximus solutionem parabolae juxta litteram et id quod scriptum est: sequitur durior interpretatio, et difficilis ad intelligendum, secundum verum Nabuchodonosor, et verum Pharaonem, et ea verba, quae de aquilis praedicta sunt. Idcirco autem ante interpositionem sequentis lectionis, hanc expositionem summatim strictimque praediximus, ut et praesens locus facilius intelligatur, et nihilominus servetur
Abbreviated transcription (Latin):
sic & nunc ꝓph̃a in scda ꝓpħicia
quȩ in reliquis lecta ẽ. significat
quia aquila prior nabugodonosor.
sit rex babilonis. qui ingressus
tauit quippe incaptiuitatẽ accipi¬
ens filios isrł̃. & deregio semine. &
degenere principũ ineadem terra
constituit. Post hoc aut̃ & pꝰ regiã
stirpem. alia quoq multitudo cap¬
ta ẽ abeo. & uitis effecta ẽ: non tam
robusta quã fuerat cum fuisset in
uinea dĩ.& int̾ra scã ubi sacrificia
dĩ cȩlebrantur: s erat inbabilone
cranslata uitis infirma. His ita gestis.
inter pharao regem egipti. & nabugo¬
donosor regem babilonis bellũ ortũ
ẽ. Igitur ppłs qui cũ regib suis ac
stirpe optimatũ. ab assiriis fuerat
afflictus. reꝑta occassione qua iu¬
gum nabugodonosor abiceret & eiꝰ
imꝑio liberaret᷑: transtulit se ad
scdam aquiła grandem. magnarũ
alarũ id ẽ pharao. Deinde sic ordi¬
ne currente rerum quia ds̃ eos non

Expanded text:
sic et nunc propheta in secunda prophetia, sic et nunc propheta in secunda prophetia, quae in reliquis lecta est, significat, quia Aquila prior Nabuchodonosor sit rex Babylonis, qui ingressus tavit quippe in captivitatem accipiens filios Israel, et de regio semine, 980 et de genere principum in eadem terra constituit. Post hoc autem, et post regiam stirpem, alia quoque multitudo capta est ab eo, et vitis effecta est, non tam robusta quam fuerat cum fuisset in vinea Dei, et in terra sancta, ubi sacrificia Dei celebrantur, sed erat in Babylone translata vitis infirma. His ita gestis, inter Pharaonem regem Aegypti, et Nabuchodonosor regem Babylonis, bellum ortum est. Igitur populus, qui cum regibus suis ac stirpe optimatum ab Assyriis fuerat afflictus, reperta occasione, qua jugum Nabuchodonosor abjiceret, et ejus imperio liberaretur, intulit se ad secundam aquilam grandem, magnarum alarum, id est, Pharaonem . Deinde, sic ordine currente rerum, quia Deus non
Abbreviated transcription (Latin):
potius fructus eus ꝓpter transcen¬
sionẽ euis putreat. & arescant oĩa
quȩ de ea oriebant᷑. & iam ultra nͣ
habeat brachiũ magnũ & popłm
multũ. euellatur aut̃ radicitus:
& licet irragata sit tam̃ non ꝑseue¬
ret. & non dirigat᷑ inub̃tatem: sta¬
timq ut contigerit eam uentus
urens arescat. & cum gleba plan¬
tationis sue ficcetur. Hoc ꝓpositio
ipsius historiȩ exposcit ut quȩ
obscurius dicta sunt: quib dam
adiunctis sermonib planius e¬
narremus. & si tantus labor est
ut ipsũ quod dr̃ intelligat᷑: quid
necesse ͤ dicere ipsã questionẽ qnͣtã
habeat obscuritatẽ. quȩ sit aquila
pͥor. qui sit libanus. quȩ cedrus. q̃
sũma cedri. que aquila scda: quȩ
translatio uitis apriore adsequentẽ
Si aliquando di indiguimꝰ auxilio
semꝑ aut̃ intellectu seripturarũ
fecto cempus ẽ quo nobis prestet
auxiliũ & pandat ipse quȩ dixit
Quamodo saluator in euageliis
quasdã parabolas ipse int̾pretat᷑.

Expanded text:
potius fructus ejus propter transcensionem ejus putreant et arescant omnia quae de ea oriebantur, et jam ultra non habeat brachium magnum et populum multum; evellatur autem radicitus, et licet irrigata sit, tamen non perseveret, et non dirigatur in ubertatem, statimque ut contigerit eam ventus urens, arescat, et cum gleba plantationis suae siccetur. Hoc propositio ipsius historiae exposcit, ut quae obscurius dicta sunt, quibusdam adjunctis sermonibus planius enarremus. Et si tantus labor est, ut ipsum, quod dicitur, intelligatur: quid necesse est dicere, ipsam quaestionem quantam habeat obscuritatem, quae sit aquila prior, quid sit Libanus, quae cedrus, quae summa cedri, quae aquila secunda, quae translatio vitis a priore ad sequentem? Si aliquando Dei indiguimus auxilio, semper autem in intellectu Scripturarum rofecto tempus est, quod nobis praestet auxilium, et pendat ipse quae dixit. Quomodo Salvator noster in Evangeliis quasdam parabolas ipse interpretatur:
Abbreviated transcription (Latin):
lominus inparte diaboli constitu¬
tus. miseriis suppliciisq torquet᷑.
Uult gͥ d̾s ut nunc scriptura com¬
memorat testam̃tũ ifrłi maledicti¬
onẽ ẽẽ apud nabugodonosor. &
ideo quia uoluit sꝑnere. & testa¬
mentũ nabugo donosor rex ibrłm.
& mittens angłos suos inegiptũ
testam̃tũ cũ pharao facere conatus
ẽ: ait sermo diuinus. non dirigit
non saluabit᷑. Qua ꝓpt̾ oportet &.¬
nos ferre patient̾ cũ adeo tradim᷑
ultioni. Tradidit quendã decetu
ecclłiȩ apłs diabolo in interitum
carnis. & tradidit in carnis int̾itũ.
non ut ꝑderet tradicũ: s ut sp̃m tra¬
diti conseruaret. Ex quo scriptura
tormentis peccator. ut recipiat in
presenti supplicia. & ꝓpeccatis suis
cruciatus infu  turo refrigeriũ
consequatur : & dici possit de eo.
recepit mala sua inuita sua. Si
quisgͥ penis excruciatus uixta ma¬
ledictũ in quo posuit ds̃ peccatores
maluerit fugere supplicia. & mittere

Expanded text:
lominus in parte diaboli constitulominus in parte diaboli constitutus miseriis suppliciisque torquetur. Vult igitur Deus, ut nunc Scriptura commemorat, testamentum Israeli maledictionem esse apud Nabuchodonosor. Et ideo quia voluit spernere testamentum Nabuchodonosor rex Jerusalem, et mittens angelos suos in Aegyptum, testamentum cum Pharaone facere conatus est, ait sermo divinus: Non dirigetur, non salvabitur. Quapropter oportet nos ferre patienter, cum a Deo tradimur ultioni. Tradidit quemdam de coetu Ecclesiae Apostolus diabolo in interitum carnis: et tradidit in carnis interitum, non ut perderet traditum, sed ut spiritum traditi conservaret. Ex quo Scriptura tormentis peccator, ut recipiat, in praesenti supplicia, et pro peccatis suis cruciatus, in futuro refrigerium consequatur, et dici possit de eo: Recepit mala sua in vita sua. Si quis igitur poenis excruciatus juxta maledictum, in quo Deus posuit peccatores, maluerit fugere supplicia, et mittere
Abbreviated transcription (Latin):
nabugo donosor. S dicit michi
aliquis qui inscripturis diuinis
ẽ eruditus. Inuenio in lege moy¬
si maledictiones coͬstitutas in pec¬
catorẽ. Si ergo exp̃cepto dĩ maledi¬
ctũ constitutũ ẽ inpeccatores: cur
ñ & econdrario apud diabolũ quȩ¬
dã benedictio sit: ut alii apud
eũ inbenedictione fiant. alii in
maledictione: huic e go acute
& acerrime interroganti sic cona¬
bor occurrere & dicere. quia & quȩ¬
dã sit benedictio a nabugodonosor.
quã ds ꝓcul abiciat a nobis: &
maledictio dequa dicere nunc debe¬
mus. quȩ digne suꝑ peccatores uenit.
Que ẽ gͥ benedictio nabugo donosor:
Quando aliquis in mundo isto locu¬
ples fuerit. & felicit̾ gesserit. &
om̃ia ei ꝓsꝑo cursu fluxerint. intaͣ¬
tũ. ut illud quod scriptũ ẽ ei possit
aptari. bos eiꝰ ñ faciet ab ortionẽ.
& si uniuersã scłi habuerit ꝓsꝑita¬
tẽ: benedictio nabugodonosor suꝑ
eũ ẽ. Maledictio uero meo: quan¬
do aliquis recedit adeo. & nichi¬

Expanded text:
Nabuchodonosor. Sed dicit mihi aliquis, qui in Scripturis divinis est eruditus: Invenio in 989 lege Moysi maledictiones constitutas in peccatorem: si ergo praecepto Dei maledictum constitutum est in peccatores, cur non et econtrario apud diabolum quaedam benedictio sit, ut alii apud eum in benedictione fiant, alii in maledictione? Huic ergo acute et acerrime interroganti sic conabor occurrere et dicere quia et quaedam sit benedictio a Nabuchodonosor, quam Deus procul abjiciat a nobis: et maledictio, de qua nunc dicere debemus, quae digne super peccatores venit. Quae est igitur benedictio Nabuchodonosor? Quando aliquis in mundo isto locuples fuerit et feliciter gesserit, et omnia ei prospero cursu fluxerint, intantum ut illud, quod scriptum est, ei possit aptari, Bos ejus non faciet abortionem: et si universam saeculi habuit prosperitatem, benedictio Nabuchodonosor super eum est. Maledictio vero in eo, quando aliquis recedit a Deo, et nihi
Abbreviated transcription (Latin):
quod ductũ habet intrandi in liba¬
num. N am ingrediens illue. ar¬
bore cedri quȩ inlibano sita erat
electa teneritundinis & sũma q̃q
decerpserat. & attulit intr̾am cha¬
naam inciuitatẽ siue negotiatorẽ.
siue negotiatricẽ. siue translatoꝵ

Expanded text:
quod ductum habet intrandi in Libaquod ductum habet intrandi in Libanum. Nam ingrediens illic ab arbore cedri, quae in Libano sita erat electa, teneritudines, et summa quaeque decerpsit, et attulit in terram Chanaan, in civitatem sive negotiatorum, s
Abbreviated transcription (Latin):
dum intelligit ueritatẽ uitȩ suȩ
cursum scđm eund̾e dirigat. Hȩc
inꝓemio diximus. quia sermo di
factus ẽ. ad iberechiel dicens. fili
hominis. narra narrationẽ & dic
parabolã ad domũ isrł. Pro hoc
aut̃ quod .lxx. interpretes posuert̾¬
narra. ac l narrationẽ alius
de int̾pretib transtulit. ꝓpone ꝓ¬
blema: alius ꝓfer ꝓblema. alius
significa enigina. Igitur & ꝓblema
& enigina & parabola ẽ quod lectũ ẽ.
Si quando illuminatione indiguimꝰ
scientiȩ dĩ. nune uel maxime & ne¬
cessariȩ indigemus. ut non tamego
edisserat solutionẽ ꝓblematis. &¬
emiginatis. siue parabolȩ. Quȩ
ẽ ergo parabola aquilȩ quam in pͣ¬
lũ aquila s etiam comparatione
ceteraꝵ aquilarũ magna aquila
& ingentiũ alarũ & longa ertensu
& plena unguib. siue ut quidam
int̾pretatus ẽ. plena plumis scͥbit᷑.
Nsolũ his que diximus maior ẽ cet̾is
aquilis. uerũ in eo uel precipua ẽ.

Expanded text:
dum intelligit veritatem, vitae suae dum intelligit veritatem, vitae suae cursum secundum eumdem dirigat. Haec in prooemio diximus, quia sermo Dei factus est ad Ezechielem, dicens: Fili hominis, narra narrationem, et dic parabolam ad domum Israel. Pro hoc autem quod Septuaginta interpretes posuerunt narrationem, alius, de interpretibus transtulit, propone problema; alius profer problema, alius significa aenigma. Igitur et problema et aenigma et parabola est quod lectum est. Si quando illuminatione indiguimus scientiae Dei, nunc vel maxime et necessarie indigemus, ut non tam egoDei in me edisserat solutionem problematis, enigmatis, sive parabolae. Quae est ergo parabola aquilae, quam in prum aquila, sed etiam comparatione caeterarum aquilarum, magna aquila, et ingentium alarum, et longa extensu, et plena unguibus, sive ut quidam interpretatus est plena plumis scribitur. Non solum his, quae diximus, major est caeteris aquilis, verum in eo vel praecipua est,
Abbreviated transcription (Latin):
qui exercentur. & ꝑ par¬
tes unũ quodq menbrũ sensusq
menbroꝵ uegłtiores facit. ad ef¬
ficiendũ quid. ad sentiendũ ut
puta oculoꝵ acies. si exercitetur.
inuisu. açcutior fit aduidendũ.
aures si frequentius audiant.
melius possunt uocũ caꝑe dis¬
sonantias. Hoc aut̃ & inceteris
menbris licet deprehendere: qd̃
inpaucis ostendimus. Uerum
quid mͥ ꝓdest ad beatitudinem.
& ad uitã sempitnã si corpus
exercitationib roboretur Quiͦd
mͥ ꝓdest emolumentũ etiam si
fortissimo corpore fiam. etiam si oĩ¬
b menbris uegetus incedam.: Ecoͣ¬
trario aut̃ si sensus animȩ habu¬
ero exercitatos adsentiendũ quid
ac dicendũ dies noctesq contri-¬
uero. non solũ iniuita hac michi cõ¬
ducit. s etiam recedentẽ decorpore
ꝓsequetur. Iitcirco & inparabolis
& in eniginatib locutus ẽ: ut extẽ¬
deret se mens nr̃a. uel potius mu
nuͣ colligens. dictoꝵ intueatur a-¬
cumina: & acorꝑis uitiis recedens.

Expanded text:
partes unumquodque membrum sensusque membrorum vegetiores facit ad sufferendum quid, aut ad sentiendum; ut puta oculorum acies, si exercitetur in visu, acutior fiat ad videndum: aures, si frequentius audiant, melius possunt vocum capere dissonantias. Hoc autem et in caeteris membris licet deprehendere, quod in paucis ostendimus. Verum quid mihi prodest ad beatitudinem et ad vitam sempiternam, si corpus exercitationibus roboretur? Quod mihi est emolumentum, etiamsi fortissimo corpore fiam, etiamsi omnibus membris vegetus incedam? Econtrario autem, si sensus animae habuero excercitatos ad sentiendum quid, ad discendum dies noctesque contrivero, non solum in hac vita mihi conducit, sed etiam recedentem de corpore prosequetur. Idcirco in parabolis et in aenigmatibus locutus est Deus, ut extenderet se mens nostra, vel potius in unum colligens dictorum intueatur acumina, et a corporis vitiis recedens,
Abbreviated transcription (Latin):
aquilȩ asinistris quatuor partiũ:
& hȩc quȩ incherubin uidentur.
idẽ aquila & leo munda sunt.
Nichil quippe immundũ ẽ meur-¬
ru di. E quomodo tu degentib ere¬
dens mundus effectus es. & quod
ds mundauit cune cõmune dixeris.
dicit᷑ de om̃ib quȩ cȩlo pendentia
ostensa sunt petro. sic mundatus
ẽ leo & aquila quȩ incherubin
appa ruerunt. Nec non &¬

Expanded text:
aquilae a sinistris quatuor partium; aquilae a sinistris quatuor partium; et haec, quae in Cherubim videntur, id est, aquila et leo, munda sunt. Nihil quippe immundum est in curru Dei. Et quomodo tu de gentibus credens, mundus effectus es: Et quod Deus mundavit, tu ne commune dixeris, dicitur de omnibus, quae de coelo pendentia ostensa sunt Petro: sic mundatus est leo et aquila, quae in Cherubim apparuerunt. Nec non
Abbreviated transcription (Latin):
insidiatur ut rapiat pauꝑem.
Quomodo ergo leo dieitur & in
malam partem & inbonam: non
e in congruum etiam aquilam
inutraq parte accipi. & ut ego
quasi aquila. E mulatur quip¬
pe aquilam. & quomodo serpeis
ereus tipus fuit saluatoris. neq
enim serpens erat uere. s imit a¬
batur serpentem dicente dño. ut
moy ses eleuauit serpentẽ in deser¬
nis: eodem modo & iustus nontã
aquila ẽ. quã aquilȩ similis: qr
ei utile ẽ imaginẽ aquilȩ sectari.
Iuxta hunc intellectũ & in alio
loco preceptũ accipit iustus ut
sit sapiens sicut serpens. non ut
fiat serpens: scilicet ne aueri ser¬
pentis capiaris astutia. Si aut̃
sermo dĩ scripturas diligent̾ ex¬
cutiens. & sp̃c dequo scriptum ẽ.
sp̃c om̃ia scrutatur etiam alta d̾i.
in alicuius animã uenerit: ma¬
nifestissime ostendet descripturis
& aquilam & leonem in parte mũ¬
doꝵ animaliũ posita cherubin
di habere faciem hominis. & fa¬
ciem leonis adextrix quatuor
partiũ. & faciem uituli. & faciem

Expanded text:
insidiatur, ut rapiat pauperem. Quomodo ergo leo dicitur et in malam partem et in bonam, non est incongruum etiam aquilam in utramque partem accipi. Et, ut ego quasi aquila, aemulatur quippe aquilam. Et quomodo serpens aereus typus fuit Salvatoris: neque enim serpens erat vere, sed imitabatur serpentem, dicente Domino: Ut Moyses elevavit serpentem in desernis : eodem modo et justus non tam aquila est, quam aquilae similis, quia ei utile est imaginem aquilae sectari. Juxta hunc intellectum et in alio loco praeceptum accepit justus, ut sit sapiens sicut serpens, non ut fiat serpens, sed ne a veri serpentis capiatur astutia. Si autem sermo Dei Scripturas diligenter excutiens, et spiritus, de quo scriptum est: Spiritus omnia scrutatur etiam alta Dei , in alicujus animam venerit, manifestissime ostendet de Scripturis, et aquilam et leonem in partem mundorum animalium posita: Cherubim Dei habere faciem hominis, et faciem leonis a dextris quatuor partium, et faciem vituli, et 982 faciem
Abbreviated transcription (Latin):
futurum predicatur. nouit mũ¬
dum leonem: mundam & aquilã
que nuncupatur immunda. Lupꝰ
enim & agni pascentur simul. Lu¬
pus aut̾ qui cum oue innoxius
pascitur. non ẽ ultra seruandus.
Non michi dicitur de tali lupo at¬
cendite abeis qui ueniunt ad uos
inuestitu omium. intus aut sunt
rapaces quando lupi & agni pas¬
centur simul. & uitultis & taurus.
& leo pariter edent. Cum aut fue¬
rit tam diuersarum inter se natu¬
rarum. infide xpͣi facta sociatio:
leo non erit iam immundus. uerũ
feritatis suȩ obliuiscetur: & uni¬
uersa animalia quȩ inlege didi¬
cuntur immunda. conditionis

Expanded text:
futurum praedicatur: novit mundum leonem, mundam et aquilam, quae nuncupatur immunda: Lupus enim et agni pascentur simul . Lupus enim qui cum ove innoxius pascitur non est ultra observandus. Non mihi dicitur de tali lupo: Attendite ab eis, qui veniunt ad vos in vestitu ovium, intus autem sunrapaces, quando lupi et agni pascentur simul, et vitulus et taurus, et leo pariter edent. Cum autem fuerit tam diversarum inter se naturarum in fide Christi facta sociatio, leo non erit jam immundus, verum feritatis suae obliviscetur, et universa animalia, quae in lege Dei dicuntur immunda, conditionis
Abbreviated transcription (Latin):
cerat inqua reclinata uitis fuerat
effecta. & ꝓpaginib factis arbusta
latius fuderat: & complexa ẽ sedm
aquilã. & radices suas a priore tran¬
stulit ad sequentẽ. deinde palmi¬
tes emisit adaquilã sed̾am. ut
irrigaret eam cuͣ gleba plantatio¬
nis eius incampo bono & aqua
multa. & quidẽ irrigata ẽ hecip¬
sa uitis. & translata adaquilam
sedam ut faceret incrementa. ut
afferet fructũ. ut fieret inuitem
magnã. Iccirco ꝓpħȩ imꝑatur ut
dicat. quia testamentũ transgre¬
diens uitis quod fecerat cũ aquila
priore & statuens illud cũ scdã
non dirigatur. neq radices tene¬
ritudinis eius effloreant: quin

Expanded text:
cerat, in qua reclinata vitis fuerat cerat, in qua reclinata vitis fuerat effecta, et propaginibus factis, arbusta latius fuderat, et complexa est secundam aquilam, et radices suas a priore transtulit ad sequentem. Deinde palmites emisit ad aquilam secundam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis ejus in campo bono: et aqua multa. Et quidem irrigata est haec ipsa vitis et translata ad aquilam secundam, ut faceret incrementa, ut afferret fructum, ut fieret in vitem magnam. Idcirco prophetae imperatur ut dicat, quia testamentum transgrediens vitis, quod fecerat cum aquila priore, et statuens illud cum secunda, non dirigatur, neque radices teneritudinis ejus effloreant: quin
Abbreviated transcription (Latin):
muratã: & posuit hoc quđ decedro
libani sumpserat. ut plantaretur
& cresceret in t̾ra chanaam. Post ħ
eadem aquila desemine t̾rȩ unde
sũpserat sũmitates eedri extrinsecꝰ
sibi semen accepit. & plantauit
illud in campo frondiffero suꝑ aquã
multã. Hoc aut̃ ipsũ quod det̾ra
chanaam fuerat assũptũ ab ea q̃
libani sũma quȩq decerpserat id ẽ
quod scdã uice acceꝑat. factum ẽ.
inuitẽ non fortẽ s infirmam. ue¬
rum etiam statura pusillã. & pal¬
mides huius uitis infirmȩ recli¬
nati sunt. ꝓ eo quod delibano &
cedro fuerat assumptũ intantũ ut
radices suas subipsiꝰ trunco consitas.
haberet. & quidem facta ẽ uitis
& fecit ꝓpagines. & extendit arbu¬
sta sua. & pꝰ hȩc uenit alia aquila
& ipsa magna. magnis alis & copi¬
osis. uel plumis siue unguibus: &
ecce ista uitis dequa nunc diximꝰ
ueniente scda aquila declinauit
testamentũ suũ adeã: spernens
id testam̃tũ quod pͥus cũ arbore fe¬

Expanded text:
atam, et posuit hoc, quod de cedro Libani sumpserat, ut plantaretur et cresceret in terra Chanaan. Post haec eadem aquila de semine terrae unde sumpserat summitates cedri, et extrinsecus sibi semen accepit, et plantavit illud in campo frondifero super aquam multam. Hoc autem ipsum, quod de terra Chanaan fuerat assumptum, ab ea, quae Libani summa quaeque decerpserat, id est, quod secunda vice acceperat, factum est in vitem non fortem, sed infirmam, verum etiam statura pusillam: et palmites hujus vitis infirmae reclinati sunt, pro eo quod de Libano et cedro fuerat assumptum, intantum ut radices suas sub ipsius trunco consitas haberet. Et quidem facta est vitis, et fecit propagines, et extendit arbusta sua. Et post haec venit alia aquila, et ipsa magna magnis alis, et copiosis vel plumis, sive unguibus et 979 ecce ista vitis, de qua nunc diximus, veniente secunda aquila declinavit testamentum suum ad eam, spernens id testamentum, quod prius cum arbore fe
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de scripturis. Eccesto ante osti¬
um & pulso. Siquis aꝑuerit mͥ
ostiũ ingredior adeum: & cenabo
cũ illo & ille mecũ. Igitur ipse pol¬
licetur se ex nr̃is cenaturũ eẽ nobis
cũ. Certũ ẽ aut̃ quia & nos cum
illo cenamus: si cenemus illum.
Comedemus quippe de nr̃is bo¬
nis sermonib oꝑib & intellectu:
repascit nos suis escis spũalibus¬
& diuinis & meliorib Propt̾ea quia
beatum ẽ susciꝑe saluatorẽ. aꝑtis
ostiis principalis cordis nr̃i prepa¬
remus ei mella. & omnẽ cenam eius:
ut ipse nos ducat admagnã cenam
patris in regno cęloꝵ. qui ẽ in xp̃o¬

Expanded text:
hoc de Scripturis. Ecce sto ad ostihoc de Scripturis. Ecce sto ad ostium, et pulso. Si quis aperuerit mihi ostium, ingrediar ad eum, et coenabo cum illo, et ille mecum. . Igitur ipse pollicetur se ex nostris coenaturum nobiscum esse, certum est autem quia et nos cum illo coenamus, si coenemus illum. Comedens quippe de nostris bonis sermonibus, operibus, et intellectu, repascit nos suis escis spiritalibusdivinis, et melioribus. Propterea quia beatum est suscipere Salvatorem, apertis ostiis principalis cordis nostri, praeparemus ei mella, et omnem coenam ejus: ut ipse nos ducat ad magnam coenam Patris in regno coelorum, quae est in Chr
Abbreviated transcription (Latin):
quia bonũ ẽ hoc mel quod in scrip¬
turis inuenitur. Quod aut̃ dicitur.
uade ad apem istius modi ẽ. Est
qued̃a ut ita dicam apes. suꝑ apes.
& quomodo int̾ apes rex qͥtła ẽ qui
nõiatur rex eẽ. sic pͥnceps apum
dñs meus est ihesus xpistus
adquem mittit me sp̃c sc̃s̃ ut come¬
dam mel. bonum ẽ enĩ: & fauos eiꝰ
ut indulcentur fauces meȩ. &e forte
subtiliores littere faui erunt: mel uero
ẽ qui inhis ẽ intellectus. Iste porro
qui ẽnatus ex iurgine emmanuel:
butirũ & mel manducat & querit
ab uno quoq nr̃m butirum mandu¬
care. Quomodo asingulis nr̃mbutirũ
querit & mel: sermo docebit. Oꝑa
nr̃a dulcia. sermones nr̃i suauissimi
sermones nr̃i a maritudine pleni
sunt. ira. animositate. mesticia. tur¬
piloquio. uitiis. contentione. dedi
in os meũ fel: & non comedit ab
his sermonib saluator. Comedit
aut̃ saluator desermonib qui
sunt apud homines: si fuerint
semones eoꝵ mel. Approbemus

Expanded text:
Quia bonum est hoc mel, quod in ScripQuia bonum est hoc mel, quod in Scripturis invenitur. Quod autem dicitur: Vade ad apem, istiusmodi est. Est quaedam ut ita dicam apis super apes: et quomodo inter apes rex quidam est qui nominatur esse rex: sic princeps apum Dominus est Jesus Christus, ad quem mittit me Spiritus sanctus, ut comedam mel, bonum est enim, et favus ejus ut indulcentur fauces meae. Et forte subtiliores litterae favi erunt, mel vero est qui in his est intellectus. Iste porro qui est natus ex virgine Emmanuel, butyrum et mel manducat, et quaerit ab unoquoque nostrum butyrum manducare. Quomodo a singulis nostrum butyrum quaerit et mel, sermo edocebit. Opera nostra dulcia, sermones nostri suavissimi sermones nostri amaritudine pleni sunt, ira, animositate, molestia, turpiloquio, vitiis, contentione, dedit in os meum fel, et non comedit ab his sermonibus Salvator. Comedet autem Salvator de sermonibus qui sunt apud homines, si fuerint sermones eorum mel. Approbemus