comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terra nascunt᷑ siue animalia. siue ar¬
bores uel herbe ⁊ similia ab humore
incipiunt formari. atq: nutri. hiis õi¬
b uocabuł uocata ÷ illa informis mate¬
ria ut resignota notis uocablis insinu¬
aret᷑ imꝑitiorib ⁊ nõ uno tm. Nam si
uno tm sig̃caret᷑ uocabulo. hoc cẽ pu¬
taret᷑ qd̾ consueuerant hoĩes i illo
uocabulo uocaret᷑. intellig̾e. Subhis
rũ que minus ydoneisunt inusibi¬
lia comprehendẽ. Et tc̃ erant tenebre
.i. lucis absentia. Non it tenebre ali¬
quid sunt. s ip̃a lucis absentia. sicut
silentiũ nõ aliqua res ⁊ s uͥ sonꝰ non ẽ:¬
silentiũ dr᷑. ⁊ nuditas nõ aliqͣ res ÷ set
incorpore uͥ tegum̃tum non ÷ nudi¬
tas dicit᷑. sic̃ ⁊ manitas nõ ⁊ aliqͥd set
inanitas absentia corꝑis. Quo sen

Expanded text:
terra nascuntur sive animalia, sive arbores, vel herbae et similia, ab humore incipiunt formari atque nutriri. His omnibus vocabulis vocata est illa informis materia, ut res ignota notis vocabulis insinuaretur imperitioribus, et non uno tantum; nam si uno tantum significaretur vocabulo, hoc esse putaretur quod consueverant homines in illo vocabulo intelligere. Sub his rum qui minus idonei sunt invisibilia apprehendere, et tunc erant tenebrae, id est lucis absentia. Non enim tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia, sicut silentium non aliqua res est, sicut in silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est nuditas dicitur; sicut et inanitas non est aliquid, sed inanitas absentia corporis. 4. Quo sen
Abbreviated transcription (Latin):
beda aliiq: plures cõmendant ac prefe¬
rei ad nos manauit cognitio: magis
congruere uidet᷑. Quomͦ ꝑ int̾ualla
modũ creationis formationisꝙ rerũ
inspiciamꝰ. Sicut supͣ memoratũ ÷
In pͥncipio creauit ads celũ . s. angłicã
naturams adhuc informem ut quib¬
dam placet :i t̾ram .i. illam confusam

Expanded text:
Beda, aliique plures commendant ac praeferei ad nos manavit cognitio magis congruere videtur. 3. Quomodo per intervalla  rerum inspiciamus. Sicut supra memoratum est, in principio creavit Deus coelum, id est, angelicam naturam, sed adhuc informem ut quibusdam placet, et terram, id est, illam confusam,
Abbreviated transcription (Latin):
dei atq archana extellent᷑ scrutati poꝵ
st̃: suꝑ ħ qͣi adũsa scͥpsisse uident᷑. Alii
quidem tradidunt oĩa simul in ma¬
teria: ⁊ forma fuisse creata qd aug̃. sen¬
sisse uidet᷑. Alii uͦ hoc magis ꝓbauert᷑.
atq: asseruert̃ ut pͥmũ mat̾ia rudisatꝙ:
informis .iiͦii. elem̃toꝵ cõmutionemꝰ

Expanded text:
Dei atque arcana excellenter scrutati sunt, super hoc quasi adversa scripsisse videntur. Alii quidem tradiderunt omnia simul in materia et forma fuisse creata, quod Aug. sensisse videtur. Alii vero hoc magis probaverunt ac asseruerunt, ut prima materia rudis atque in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm mole p̃mit᷑ animꝰ. ł nouie defen¬
sionis clipeo armat᷑: qͣi in sepulcro iã
putens. hec st̃ tͥa gña mortuoꝵ que
dñs legit᷑ suscitasse. Huic gͥ t̾plici mor¬
ti: tͥplici remedio occͣrit᷑. ⁊t̾cione. ⁊fes¬
sione. sat̃factione. Cõpunctio nobis cõ¬

Expanded text:
e defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compunctio nobis com
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑtͣctet secũ qͣm młtiplici actõne uicii:
delectabiłt peccauit. dĩs ista ĩut̾as ⁊fi¬
tenda ẽ. ⁊ deflenda. ut cũ cognou̾it qd̾
cuiꝰ etatis fu̾it. cuiꝰ sapĩa ⁊ ordinis. In¬
moret᷑ in singłis istis ⁊ senciat modum

Expanded text:
ctet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda est et deflenda, ut cum cognoverit quocujus aetatis fuerit, cujus sapientiae et ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
uitã recuꝑat infinitã cũ gaudio .n. fac̃e
debet inmortalis fut᷑s: que facet ꝓ dif¬
ferenda morte morit᷑s. Semꝑ dep̃cet᷑
qd̾ offerat: securus offerat. Resperit
ad abel: qͣm ad mun̾a eiꝰ. In iudicio gͥ
cordis ⁊ ferenda ẽ elemosina tͥbuentis:
uult temporalium oblatione: pͥus offe
re. Qdam it uni celant que alii mani-¬
festanda ⁊seruant. Qd̃ est se laudare.
⁊ adypocͥsim tende. ⁊ semꝑ uenia care¬
accedat: qͣm ꝯfortet. bona eficientia.
⁊ doleat. qd̾ nõ dum audeat sum̃e:
quẽ młtum ddesidat cibũ salutarem.
chohibet ⁊̃ se aludis. a spectacłis scłi
qui ꝑfectam uult ⁊sequi remissionis gͣ¬
cum. Isti sunt digͣni fructus pñe aĩam

Expanded text:
gaudio enim facere debet immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus; semper deprecetur e, et tunc si quid offerat, securus offerat. Respexit ad Abel, quam ad munera ejus. In judicio ergo cordis, conferenda est eleemosyna tribuentis.  temporalium oblatione, caveat ut offerre. Quidam enim uni celant quae alii manifestanda reservant, qet ad hypocrisim tendere, et semper venia careaccedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti sunt digni fructus poenitentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
cium relinquat. T officium deserat.
⁊ odiũ ex corde dimittat. ⁊ bona que
inuiste abstulit restituat. Nec tñ
desꝑet int̾im qͥcqͥd boni fac̃e põt. hor¬
tamur ut faciat: ut ds̃ cor illiusi
illustret ad pñam. sum sit pña m¬

Expanded text:
tium relinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, et bona quae injuste abstulit, restituat. Nec tamen desperet: interim quidquid boni facere potest, hortamur ut faciat, ut Deus cor ejus illustret ad poenitentiam. Cum sit p
Abbreviated transcription (Latin):
titit: qͥ plenꝰ u̾ͥtutib dm oĩo nõ timu¬
it. In hoc .it. qͥsꝙ pecc̃or fit culpabilior
quo ẽ deo acceptior. Iõ it ꝯdam plus pet¬
cauit : qr om̃i bono habundauit. Alio ⁊̃
modo offendens in uno fc̃s õĩum reus. q
õĩs uitꝰ patit᷑ detͥm̃tũ ab uno uncio. po¬
nat se oĩo in iudicio. ⁊ pͣtate sac̃dotñ nͥl
sui reseruans sͥ. ut oĩa co iubente ꝑatus
sit fac̃e ꝓ recipienda uita aĩe : q̃ fac̃et ꝓ

Expanded text:
titit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Alio etiam modo offendens in uno factus est omnium reus, quia omnis virtus patitur detrimentum ab uno vitio. Ponat se omnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facer
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlitas ⁊ qͣntitas pene. Non it par de¬
bet cͥcͣ fructus boni oꝑis eiꝰ qui nͥl uel
minꝰ peccauit: ⁊ de eius qͥ grauiꝰ ceci¬
dit. Ideo disc̾tio penitenti ualde ne¬
dicens. Consid̾et qͣlitatẽ cͥminis in lo¬
co. in temꝑe. in ꝑseũancia. in uarie¬
tet .it. penitẽ fornicantẽ .s. excellen¬
tiam sui status ł officũ: ł̃ scd̾m mo¬
tͣpitudinẽ egit. si in lotosacrato. sim
temꝑe or̃oni estituto. ut sunt festiuita¬
rauit. ⁊ defleat qd̃ ꝑseũ anter peccauit.

Expanded text:
enae. Non enim par debet esse fructus boni operis ejus qui nihil vel minus peccavit, et ejus qui gravius cecidit. Ideo discretio poenitenti valde nedicens: Consideret qualitatem criminis, in loco, in tempore, in perseverantia, an varietet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status vel officii, et secundum moturpitudinem egit, si in loco sacrato, si in tempore orationi constituto, ut sunt festivitaraverit, et defleat, quod perseveranter peccavit,
Abbreviated transcription (Latin):
solũ emendare neqͥũit ꝓditõnis ne¬
phas: s ꝓptũ homicidu scelus addid̾it.
saue qualit intelligas illd ut emenda¬
emendatio his intelligenda: rei dc̃p¬
te reꝯpensatio. s delictiexpbratto: ⁊ ab¬
hommatiõ cũ satisfactionis desidio.

Expanded text:
 emendare nequiverit proditionis nefas, sed proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendaemendatio hic intelligenda est, rei demptae recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis des
Abbreviated transcription (Latin):
minus subtiles. ⁊ intelligencia minꝰ
ꝑspicaces fc̃i sunt. has autẽ inuisibłes
differencias inuisibiliũ solus ille pon

Expanded text:
minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille pon
Abbreviated transcription (Latin):
bs̃ it ꝑfectus. ⁊ sũma bonitate plenus.
nec aug̃i pͭ uel minui. Qd̃ gͦ rõnalis cre¬
atura fc̃a ÷ a deo. referendum ⁊ ad crea

Expanded text:
st, et summa bonitate plenus, nec augeri potest nec minui. Quod ergo rationalis creatura facta est a Deo, referendum est ad Crea
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ que in ip̃o : ⁊ ip̃ius ẽẽncia ÷ ⁊ hec
una ÷ nec multiplicitatẽ recipit nec
luit dñs fecit. Et apłs. yoluntati eius
quis resistet: ⁊ alibi. Ut ꝓbens que sit
uoluntas det bona: ⁊ bene placens ⁊⁊ ꝑ¬

Expanded text:
r quae in ipso est, et ipsius essentia est, et haec una est, nec multiplicitatem recipit, nec luit Dominus fecit . Et Apostolus: Voluntati ejus quis resistit? Et alibi ait: Ut probetis quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ dei uoluntas. qͥa ista signa sũt cli¬
uine uoluntatis quemad̾m ⁊ signa ire
dñrira: ⁊ dilectionis signa dilectio ap
unt quib iratus ostendit᷑. ira ip̃ius
nõiant᷑. Et ÷ figa dicendi scdđłm qͣm nõ
÷ falsum qd̾ dicitur set uerũ qd̾ d̃r: sub¬

Expanded text:
eorum Dei voluntas, quia ista sunt signa divinae voluntatis: quemadmodum et signa irae dicuntur ira, et dilectionis signa dilectio appunt, quibus iratus ostenditur, ira ipsius nominantur. Et est figura dicendi secundum quam non est falsum quod dicitur; sed verum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝓt̾ raritatem ⁊ insolitũ euentũ mi¬
ra uident᷑. ut sunt defectus lumina¬
riũ: ⁊ terre motꝰ: ⁊ monstruosi animan¬
tiũ partus. ⁊ hiis similia quoꝵ nͥl fit
nͥ dei uoluntate s plerisꝙ nõ appa¬
ret. Iõꝙ placuit uanitati pħoꝵ etrã

Expanded text:
opter raritatem et insolitum eventum mira videntur: ut sunt defectus luminarium, et terrae motus, et monstrosi animantium partus, et his similia; quorum nihil fit sine voluntate Dei, sed plerisque non apparet. Ideoque placuit van
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ꝓsit ⁊fessio illa uͥ singła pec¬
cata q̃ qͥsq fecit nõ expͥmunt᷑. dane dici
p̃. qd̾ omnia cͥminalia semel saltẽ opor¬
tet in ꝯfessione expͥmi nͥ a mente aliqua
oĩa: gñałr saltẽ ea ⁊fitẽ quoꝵ memoriã
nõ habes: ⁊ sic nͥl celasti de scełib tuis. ue
nerałr efiteri. nͥ aliqua sint freq̃nt̃ itera¬

Expanded text:
prosit confessio illa, ubi singula peccata quae quisque fecit, non exprimuntur. Sane dici potest quod omnia criminalia semel saltem oportet in confessione exprimi, nisi aliquaomnia, generaliter saltem ea confitere, quorum memoriam non habes, et sic nihil celasti de sceleribus tuis. neraliter confiteri, nisi aliqua sint frequenter itera
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ parochianũ iudicare p̃sumat. S ali¬
ud ẽ fauore ł odio pͥum sac̃dotẽ ⁊ tẽp¬
nere: qd̾ canones ꝓhibent: aliud cecũ
uitare. Qd̃ urbanus fac̃e monet. ne si
su: cui se pͥus cõmisit. nͥ ꝓ ignorancia illeꝰ
cui pͥus ⁊fessus ẽ. Q uͦ ⁊tra hoc faĩe tẽp¬

Expanded text:
 parochianum judicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerdotem contemnere, quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si su cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra hoc facere ten
Abbreviated transcription (Latin):
te dix̃is pec̾torẽ. ut ĩ ẽẽ nõ cognoscas. ue¬
ritas autẽ ip̃a ẽ ut qd̾ es dicas. nã q̃ mͦ
ẽ ueritas uͥ regnat falsitas: De penis sa¬
pentenciũ aliis ꝓdat. alioqͥn deponat᷑.¬
uñ gͣg̃. S ac̃dos ance oĩa caueat ne de his
que ei ⁊fitent᷑ pecĩa: alic recitet. non
ꝓpiqͥs nõ extͣneis. nec qd̾ absit ꝓ aliqͦ scan¬
dalo. Nam si hoc fec̾it: deponatur. ⁊ oĩb
dieb uite sue ignominiosus ꝑ egͥnando

Expanded text:
te dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Vete dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est veritas ubi regnat falsitas? 7. De poenis stentium aliis prodat; alioquin deponat 6: Sacerdos ante omnia caveat ne de his qui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinando
Abbreviated transcription (Latin):
malib .s. peccatis que cotidie admiti¬
mꝰ. ⁊ ꝓ illis mortiferis quoꝵ noticiam
nõ habemꝰ. uñ auõ. ueritatẽ dicit deo
penitens: qñ nͥl illi de cõmissis sccłib
celat. nõ qd̾ ⁊ si uolũtate celau̾it d̃s ig¬
noret: s ĩutatem sibt ab eo dici uult.
ut ueniam ꝯsequat᷑. si ioͦmente aliqͣ
excid̾int. ꝯfitetur ũitatẽ deo cũ gn̾a¬
sitͣ dit̃it. Us̃ qͥ nosti occulta cordis. ⁊
oꝑa mea. ⁊ delista mea a te nõ st̃ abscon¬
tẽ dilexisti. hic insinuat᷑ qd̾ gn̾alis
ꝯfessio: ⁊̃ mortalia delet. quoꝵ intelli¬
gencia non habet᷑. Nemo consiceat᷑
pectatum quod non fecie.
icut aũ penitens celare nõ debet pec
tatis causa fatĩ se reũ illius qd̾ se non
cõmisisse noscit. q incauta est talis hu¬
militas: ⁊ pecc̾orem fi̾ ⁊stituit. Uñ aub̾.¬
cum humisitatis cã mentiris: si nõ eras
pect̃or añꝗͣ. mentireris: menciendo esfi¬
cieris qd̾ uitaras. u̾itas in te nõ ẽ. uͥ ita

Expanded text:
licet, peccatis, quae quotidie admittimus, et pro illis mortiferis quorum notitiam non habemus. Unde August.: Veritatem dicit Deo poenitens, quando nihil illi de commissis sceleribus scelat; non quod et si voluntate celaverit, Deus, ignoret, sed veritatem sibi dici vult ab eo, ut veniam consequatur. Si vero mente aliqua exciderint, confitetur veritatem Deo, cum generaliter dixerit: Deus, qui nosti occulta cordis, et opera mea et delicta a te non sunt abscontem dilexisti, hic insinuatur quod generalis confessio etiam mortalia delet, quorum intelligentia non habetur. 6. Nemo confiteatur peccata quae non fecit. Sicut autem poenitens celare non debet peccec, humilitatis causa, fateri se reum illius quod se non commisisse noscit; quia incauta est talis humilitas, et peccatorem constituit. Unde AuCum humilitatis causa mentiris, si non eras peccator antequam mentireris, mentiendo efficeris quod vitaras; quia veritas in te non est, nisi ita
Abbreviated transcription (Latin):
da occurit᷑. pͥmũ qͣr illa mat̾ia confud̾ii¬
sa informis dicat᷑. Anq om̃i forma ca
gͥ qd̾ pͥmo põitũ ÷ breuit̃ respondentes.
dicimus illam pͥmam mat̾iam nõ iõ
dictam fore informem.qz nlłam oĩo
formam huit. ꝙ nõ aliquid corporeũ
se dm̃s.q inconfusione ⁊ ꝑmixtione
quadam subsistens nondum pulcrã
aꝑtamq: ⁊ distinctam receꝑat formã.
qualem modo cernimꝰ. fc̃a ÷ gͦ illa mate¬
ria in forma confusionis ante formam
dispõnis. In forma confusionis pͥus oĩa
corporalia mat̾ialiter simul ⁊ semel st̃
creata. Postmodũ informa dispõnis .ui.
dieb sunt ordinata. Ccce absolutũ ÷ qd̾
pͥmo indiscussione ꝓpositũ fuit .s. qͣt¬

Expanded text:
occurrunt. Primum, quare illa materia confusa informis dicatur, an quia omni forma carergo quod primo positum est breviter respondentes, dicimus illam primam materiam non ideo dictam fore informem, quod nullam omnino formam habuerit, quia non aliquid corporeum se dicimus, quia in confusione et permixtione quadam subsistens, nondum pulchram apertamque, et distinctam receperat formam, qualem modo cernimus. Facta est ergo illa materia in forma confusionis ante formam dispositionis. In forma confusionis prius omnia corporalia materialiter simul et semel sunt creata; postmodum in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione propositum fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
dum ÷ quałrpͥmi parentes si non lii¬
pectassent filios ꝓcreassent: ⁊ qͣles ip̃i fi¬
lii nasc̾ent᷑. Qiidam putant ad gignend
filios pͥmos hõies in ꝑadiso misceri non
potuisse nͥ p pect̃m dicentes ⁊ cubitum
sine corrupt̃one ł macula nõ posse ft̃.
d añ peccm nec corruptio nec macula
in hõie ẽẽ poterat qm̃ ex pecc̃o ħ asue

Expanded text:
dum est qualiter primi parentes, si non peccassent, filios procreassent, et quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante peccatum nec corruptio, nec macula in homine esse poterat, quoniam ex peccato hae
Abbreviated transcription (Latin):
excipit᷑ honestate nupciali: ⁊ qd sanis es¬
set offm̃ egrotis ÷ in remediũ. Emissi
in paradiso: eta creata
muliere mox tͣnsgressio fc̃a ÷ ⁊ ciecti st̃
de ꝑadiso. Uel q ds non dũ iusserat ut
coirent. ⁊ potẽrat diuina expectari auc¬
toritas uͥ concupiscencia non angebat.
utus uͭ non iusserat q casum eoꝵ pre

Expanded text:
excipitur honestate nuptiali: et quod sanis eexcipitur honestate nuptiali: et quod sanis est officium, aegrotis est remedium. Emissi in paradiso? Quia creata muliere, mox transgressio facta est, et ejecti sunt de paradiso. Vel quia nondum Deus jusserat ut coirent, et poterat divina expectari auctoritas, ubi concupiscentia non angebat. Deus vero jusserat, q
Abbreviated transcription (Latin):
cula in paradiso carnali copła conuenis¬
sent ⁊ esset ibi thorus mminaculatus.
⁊ cõmutio sine concupiscentia acꝙ ge¬
nitalib membris sicut cet̾is imꝑarẽt
ut ibi nlłm motum illicitũ sentirẽt
⁊ sicut alia membra corꝑis aliis admo¬
uemꝰ ut manum ori sint ardore libidi¬
nis ita genitalib utent᷑ membris sñ
aliqͦ pruritu carnis. hec it letalis egͥ¬
tudo membͥs humanis ex pect̃o inhe¬
sit. Genuissent itaq filios in ꝑadiso ꝑ
coitũ unnaculatum: ⁊ sine corruptio¬
mus pͥmos hõies ante petc̃m genitali¬
b membris ad ꝓcreationem imꝑare
potuisse sicut cetis in quolibet oꝑe
sine uoluptatis pruritu utunt᷑. Incre¬
dibile it non ⁊ dm talia fecisse illa
corꝑa ut si non pectassent ilł membͥs
sicut pedib imꝑarent. nec cũ ardore
semnarent. ł c̃ dolore parerent s post
pect̃m motũ illum meruert quẽ nuꝑ¬
cie ordinant. continencia ꝓhibet. In¬
firmitas it ꝓͥa in ruinam tͦurpitudĩs:

Expanded text:
cula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum immaculatum, et sine corruptiomus primos homines ante peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ absq esensu alteriꝰ: neuter ⁊ti¬
⁊ qd̾ inter eos dũ uiuunt: uincu¬
lum ⁊iugale ꝑmanet. ut alii se co¬
pulare non liceat. ⁊ ut inuicẽ alt̃
alt̃ erhibeat qd̾ qͥsꝙ sͥ. hac aũ des¬
cͥptione legitimoꝵ. ⁊ fidelium t̾m¬

Expanded text:
quod absque consensu alterius neuter contiet quod inter eos dum vivunt, vinculum conjugale permanet, ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium t
Abbreviated transcription (Latin):
matͥmonii ẽ. ⁊sensus. nõ quili¬
bet: s ꝑ uba exp̃ssus. nec de fut᷑o: s
de p̃senti. Si .n. ⁊senciunt in futͣm
dicentes. accipiam te in uirũ:⁊ ego
te inuxorem. nõ ẽ iste sensus efficax
matͥmonii. Itẽ. Si ⁊senciant m̃te
⁊ nõ exp̾mant uerbis uel aliis certis
signis. nec talis ⁊ sensus efficit matͥ¬
moniũ. Si aũ uerbis explicãt .ꝙ. tñ
corde nõ uolunt. s nõ sit coactio
ibi ł dolus: obligatio illa uerboꝵ
qͥb ꝯsenciunt. dicentes accipio te
in uirũ. ⁊ ego te in uxorẽ: matri¬
moniũ facit. Auctoritatib ꝓbat qd̃

Expanded text:
monii est consensus, non quilibet, sed per verba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit. 4. Auctoritatibus probat q
Abbreviated transcription (Latin):
senciã. an oĩo nõ genuit. nec genita ⁊
dnuna eẽncia. ad qd̵ cathicis tͤctatori¬
b consencientes: dm̃s. qđ nec pater
genuit diuinam ẽentiam. nec diuina¬
cie: intelligimꝰ diuinam nat᷑am. que:

Expanded text:
sentiam; aut omnino non genuit, nec genita est divina essentia. Ad quod catholicis tractatoribus consentientes dicimus, quod nec Pater genuit divinam etiae intelligimus divinam naturam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
creans. Quare simul caro. simul dei ta
cepta sc̃a uͥgine maria de qͣ ꝓpt̃ hono¬
rem dñi. nłłam ꝓrsus cũ de pͥeccatis agi
te pecc̃m qđ conciꝑe ac parere meruit
q̃. constat ulłm habuisse pect̃m. hac gͦ
cimus. Illa autẽ uͥgo singłari gr̃a pre¬
uenta ÷ atꝙ repleta ut ip̃m hr̃et uen¬
tͥs sui fructũ quem ex inicio ħt uniũ¬
sitas dñm. Ut̃ ilłd̾ qd̃ nascebat᷑ er ꝓꝑa

Expanded text:
creans: quare simul caro, simul Dei Vercepta sancta virgine Maria, de qua propter honorem Domini, nullam prorsus, cum de peccatis agitte peccatum, quod concipere ac parere meruit quem constat nullum habuisse peccatum. Hac ergo cimus? Illa autem Virgo singulari gratia praeventa est atque repleta, ut ipsum haberet ventris sui fructum, quem ex initio habuit universitas Dominum; ut illud quod nascebatur
Abbreviated transcription (Latin):
obligata fuit pecco. ⁊ antał sit.
assũpta fuĩt a u̾bo. Sane dici pot̾ ⁊
credi opͦtet uixta scõꝵ attestatiõis con¬
uenientiã ipsam priꝰ pecco fuisse ob¬
noxiã sicut reliqͣ uirginis caro. s sp̃c
tm̃ ñ necessitate s uoluntate assu¬
mentis remanente. Mariam quoq
ꝓrsus purgauit ⁊ ã fomite peccati
⁊ lib̾auit. uł fomitẽ ipm penitus
enacuando ut quibdã placet. uel
sic debilitando ⁊ extemiando ut ei pͦ¬
modũ percandi occasio nullatemis
extit̾it. Potentiã qͦq gen̾andi absꝙꝑ
niri semine uirgini p̾parauit. Ita

Expanded text:
obligata fuerit peccato, an et talis assumpta fuerit a Verbo? Sane dici potest, et credi oportet, juxta sanctorum attestationis convenientiam, ipsam prius peccato fuisse obnoxiam sicut reliqua Virginis caro; sed Spirtantum, non necessitate, sed voluntate assumentis, remanente. Mariam quoqueprorsus purgavit, et a fomite peccati etiam liberavit, vel fomitem ipsum penitus evacuando ut quibusdam placet, vel sic debilitando et extenuando, ut ei postmodum peccandi occasio nullatenus extiterit. Potentiam quoque generandi absque viri
Abbreviated transcription (Latin):
ente. ob .ei. Tube noĩe aliqd̾ euidens
⁊ p̃clarũ signũ intelligit᷑. ꝙ uox ar¬
changłi ⁊ tuba dei ab apło dr᷑. ⁊ in euͣn¬
gelio uox filii dei: ⁊ clamor appellat᷑.
.i. occultũ ueniet. Dies .n. dñi sic̃ fur
innocte ita ueniet. põt tñ ñ inegrue
intelligi medie noctis temꝑe uentu
rus q ut ait cassiodorus. hoc tꝑ̃r pri¬
mogenita egipti ꝑcussa st̃ qñ ⁊̃ spõ¬

Expanded text:
e obviam ei. Tubae nomine aliquod evidens et praeclarum signum intelligitur. Quod vox Archangeli et tuba Dei ab Apostolo dicitur, in Evangelio vox Filii Dei et clamor appellatur;est, occultum, veniet. Dies enim Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Potest tamen non incongrue inrus; quia, ut ait Cassiodorus, hoc tempore primogenita Aegypti percussa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a genuisset naturam. cũ una ead̃q
sit natura tͥnitatis. ead̾ res se ip̃am genu¬
isset. qd aug̃. posse fĩ negat. S alibi cer¬
tũ reꝑimꝰ docum̃tũ quo nat᷑a naturã
assumpsisse monstrat᷑. ait i augͦ in
pͥmo.li. de.t̾. Etiam se ip̃o xͤ minor fac
tus ⁊ formam serui accipiens. neꝙ it sic
accepit formam serui ut amitteret for¬
mam dei. in qua erat equalis patͥ. ut
in forma serui: ⁊ in forma dei. idẽ ip̃e
sic unigenitꝰ filius patͥs q forma dei ac¬
cepit formã serui. S̾i aũ forma dei for¬
mam serui accepit. sine dubio natu
ta um accepit. forme it noĩe natura
sig̃tat᷑. Ut aug̃ euident᷑̃ docet in .li. de
fide ad petrũ. sũ inqͥt de xp̃o audis qͣ
in forma deierat. oportet te agnosce.
sirmissimeq: ten̾e in illo forme nõie
nͣlem plenitudinẽ deb̃e incelligi. In
forma gͥ dei erat q in nat᷑a di patris
semꝑ erat. de quo natus erat. hył. qͦ
tiam fieri nate:⁊ audisti. qd̾ forma di

Expanded text:
am, cum una eademque sit natura Trinitatis, eadem res seipsam genuisset. Quod Aug. fieri posse negat. Sed alibi certum reperimus documentum, quo natura naturam assumpsisse monstratur. Ait enim August., in primo lib. dChristus formam servi accipiens. Nec enim sic accepit formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri, et ut in forma servi, et ut in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius Patris; quia forma Dei accepit formam servi. Si autem forma Dei formam servi accepit, sine dubio natura naturam accepit. Formae enim nomine natura significatur, ut August. evidenter docet in lib. de Fide ad Petrum. Cum, inquit, de Christo audis quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere intelligi. In forma Dei ergo erat, quia in natura Dei Patris semper erat, de qua natus erat. Hilariustiam fieri naturae, at audisti quod forma Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sumpta ÷ Ex qd̾ apparet diuinã sub̃am
assumpsisse humanam. Ex uerbis autẽ
aug̾i suꝑius positis. adhibita diligen¬
tia innui uidet᷑ solũ uerbũ carnẽ factũ
⁊ nͣm solũ suscepisse humanã ⁊ diuinã
nat᷑am eandem accepisse. ait. it. T̾nitas
nos sibi reconciliauit. ꝑ hoc qd solũ uer¬
bum carnẽ ip̃a tͥnitas fecit. In qͥ sic ueri¬
tas incõmutabilis manet diuine huma¬
mutabilis eiꝰ sit humanitas quã sibi unt

Expanded text:
sumpta est. Ex quo apparet divinam substantiam assumpsisse humanam. Ex verbis autem August. superius positis, adhibita diligentia innui videtur solum Verbum carnem factum, et naturam solum suscepisse humanam; et divinam nnos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis manet divinae humam
Abbreviated transcription (Latin):
naturam accepisse. De quarto ñ qõnis
auctoritate preclari. aliis doctores i
sacra pagina extitert. nec tñ alii ab ali¬
is. uerum ⁊̃ idem a se ip̃is dissonare ui¬
dent᷑. sic̃ subiecta capitula docent. Le.
solus tñ filius accepit hõiem in singu¬
laritate. ꝑͭ. nõ inunitate diuine nat᷑e.¬

Expanded text:
naturam accepisse. De quarto vero quaestionis auctoritate praeclari aliisque doctiores in sacra Pagina extiterunt; nec tantum alii ab aliis, verum etiam iidem a seipsis dissonare videntur, sicut subjecta capitula docent. Legisolus tamen Filius accepit hominem in singularitatem personae, non in unitatem divinae nat
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbum. nec humanitas eius ali¬
ena ÷ a nat᷑a matͥs. sc̾m id qd̾ uerbũ
caro fc̾m ⁊ Illa it nat᷑a que semꝑ geni¬
ta manet ex pr̃e nat᷑am nr̃am sine pec¬
cato suscepit ut nasceret᷑ exu̾gine.
hac auctoritate uidet᷑ tradi qđ diui¬
na nat᷑a hũam suscepit. uͥ uehement̃
moiu̾i possumꝰ qd eam genitam eter¬
accipiat. alioqͥn si dixerimꝰ naturam
łͥb ꝑsonis cõem genitam ẽẽ: occͣrũt
nobis ex aduerso que intͣstatu de tri¬

Expanded text:
 nec humanitas ejus aliena est a natura matris, secundum id quod Verbum caro factum est. Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex Virgine. Hac auctoritate videtur tradi quod divina natura humanam suscepit. Ubi vehementer moveri possumus, quod eam genitam accipiatur; aloquin si dixerimus naturam tribus personis communem genitam esse, occurrunt nobis ex adverso quae supra in tr
Abbreviated transcription (Latin):
hic ads hunranam nafam in imitatem
ꝑsone suscepit. qui se humilians per
mĩam incorrupte uͥginis uterũ ex
ea nasciturus impleuit. formam g ser
ui .i. nafam serui in suam accepit q̃s
cepit ꝑͣm hominis. set nat᷑am. Ltẽ¬

Expanded text:
s humanam naturam in unitate personae suscepit, qui se humilians per misericordiam incorruptae Virginis uterum ex ea nasciturus implevit. Formam ergo, id est naturam servi, in suam accepit Deus cepit personam hominis, sed naturam. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
tenuitate.:⁊ in forme ꝑspicatitate
differentes gradꝰ habebant. sic̃ illi qͥ
ꝑstitert̃. Alũ it ut prediximꝰ suꝑiores
alii inferiores conditi st̃. Suꝑiores qui
nat᷑a magis subtiles ⁊ sapientia am¬
plius ꝑspicaces. Inferiores qui nat᷑a

Expanded text:
tenuitate, et in formae perspicacitate, tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui nat
Abbreviated transcription (Latin):
a creationis inicio ita fuerint.
distincti fũint. Ꝙ ita fu̾int distinc¬
ti apͥmordio sue ꝯditõis udet᷑ testi¬
monio auctoritatis insinuari. quã
tradit de singłis ordinib aliqͦs ceci¬
disse. De ordine nãꝙ: suꝑiori lucifer
ille fuit quo nlłs dignior condit᷑ ÷
cetidisse. qͥ c̃ in malis minist̃ium er̃ce
re.Non it tc̃ caritate ardebant. nec
sapiencia pollebant. neq: in eis d̃s sede¬
bat. Si it hec habuissent. nec cecidis.¬
sent. Non gͦ tc̃ erant seraphin uelche¬
rubin. uel throni. Ad qd̾ dm̃s qd̾ añ
casum quoꝵdã nõ erant isti ordines.
qͥa nõ dum habebant dona in quoꝵ
participationib ꝯueniunt. Set f¬
quibdam cadentib aliis appo¬
sita sunt. eisq qui tecidert̃ ta
fuissent eadem dona si ꝑstiSent
Iõq scriptã dicit. de sin gulis
ordinibus aliquos cecidisse. non quia
fuissent in ordinib ⁊ pꝰea corruerint.
s q si ꝑstitissent eoꝵ aliqui insingu¬
lis fuissent ordinib qui ⁊ in nature

Expanded text:
a creationis initio ita fuerint distincti. Quod ita fuerint distincti a primordio suae conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo nullus dignior conditus fcecidisse; qui cum in malis ministerium exercre. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidissent. Non ergo tunc erant cherubin, vel seraphin, vel throni. Ad quod dicimus quia ante casum quorumdam non erant isti ordines, quia nondum habebant dona in quorum participationibus conveniunt. Sed quibusdam cadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in naturae
Abbreviated transcription (Latin):
notisunt contemplatione: nob̃ iipcip¬
notesct᷑ cognõiatione: ⁊ noĩant᷑ sinnõiat¬
guli ordines a donis gr̃atum. que
non singłariter set excellent̃ data
sunt in ꝑticipatõne. In illa r celesti
pata ũ pͣlenitudo boni ⁊ sicet que¬
dam data sint excellenter nͥl tñ possi¬
det᷑ singłariter. om̃ia it in om̃ib st̃
non quidem equaliter.q alii aliis
sublimius possident que tñ om̃s ha¬
bent. Cũq: oĩa dona gr̃arum suꝑio¬
res ordines sublimiꝰ ⁊ ꝑfectius ꝑcepe¬
rint tñ ex pͣcipuis sortiti sunt uoca¬
bula. Inferiorib cet̾a relinquentes
ordinib ad cognominationem. Ut
seraphin qui ordo excellentissimus
nõiatur. estimat᷑ tam dilectionem
qͣm cognitionem diuinitatis. ⁊ ceta
caritate nom̃ accepit ille suꝑior or
scĩa. Itẽ maius ÷ scire qͣm iudicare.
bcĩa namq informat᷑ iudiciũ. Iõꝙ
scd̃s ordo ã secundo dono .i. a cogni¬
Ita ⁊ dealiis intelligendũ ⁊ assignat᷑

Expanded text:
noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Et nominantur singuli ordines a donis gratiarum quae non singulariter, sed excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimius possident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius et perfectius perceperint, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera charitate nomen accepit ille superior oscientia. Item, majus est scire quam judicare; scientia namque informat judicium. Ideoque secundus ordo a secundo dono, id est, cogniita et de aliis intelligendum est. Assignatur
Abbreviated transcription (Latin):
la sũma cuntate qͥsꝙ: ordo enis reicen¬
set᷑ nõie qͣmplenius accepit in mu
abillo dono noĩat᷑ qd̾ plenꝰ̃ pos¬
sidet. tc̃ cherubin in scĩa preeminet
ligit plus cognoscit. tm̃ it ut tra¬
dit auctoritas cognoscit ibi qͥsꝙ qͣn¬
tum diligit. Itaq seraphin non so¬
lum in caritate s ⁊̃ in scĩa preemi¬
nent. Iõq: auctoritas illa sic uidef
intelligenda. ut comꝑatio nõ re¬
ferat᷑ ad omnes ordines set ad quos¬
dam .s. inferiores. Ille it ordo non
plenius seraphin accipit scĩam ĩ
muñe s plenius aliis ordinib qui
sunt inferiores. Nec nõiat᷑ quisq:
ordo ab om̃i re qͣm plemiꝰ alus acce¬
ꝑit. s ab aliqͣ rerũ quas accepit. ues
potest cõꝑatio referri nõ ad ip̃os or¬
dines set ad alia dona. nec ad oĩa
alia dona set ad quedam. dicut it
hõies cum plura hãnt dona quedã
aliis excellenciꝰ possident. Ita forte
⁊ angłi quib dam muñib magis
pollent:⁊ alii quib dam minꝰ Utrũ¬

Expanded text:
la summa civitate quisque ordo ejus rei censetur nomine, quam plenius accepit in munab illo dono nominatur quod plenius possidet, tunc cherubin in scientia praeemiligit, plus cognoscit. Tantum enim, ut tradit auctoritas, cognoscit ibi quisque, quantum diligit. Itaque seraphin non solum in charitate, sed etiam in scientia praeeminent. Ideoque auctoritas illa sic videtur intelligenda, ut comparatio non referatur ad omnes ordines, sed ad quosdam, scilicet inferiores. Ille enim ordo non plenius seraphin accepit scientiam in munere, sed plenius aliis ordinibus qui sunt inferiores. Nec nominatur quisque ordo ab omni re quam plenius aliis accepit, sed ab aliqua rerum quas accepit. Vel potest comparatio referri non ad ipsos ordines, sed ad alia dona; nec ad omnia alia dona, sed ad quaedam. Sicut enim homines, cum plura habeant dona, quaedam aliis excellentus possident; ita forte et angeli quibusdam muneribus magis pollent,
Abbreviated transcription (Latin):
tis om̃ium erit ꝑ uinculum carita¬
tis. Ex hiis dat᷑ intelligi qd̃ par gau¬
dium om̃s habebunt. ⁊ si disparem
cognitionis claritatem q ꝑ caritatẽ
que in singłis erit ꝑfecta tantũ qͥsꝙ
gauddebit de bono alteriꝰ qͣntũ gaude¬
ret si in se ip̃o hr̃et. S si par erit cũc¬
toꝵ gaudium uidet᷑ qd̾ par sit õiũ
beatitudo q. ꝯstat oĩo non eẽ. Ad̾ qd̾
Dict p̃. qd̾ beatitudo par cẽt. si ita eẽt
pargaudiũ ut ⁊̃ par ẽet cognitio.
es q hoc nõ erit nõ faciet paritas
gaudũ paritatẽ beatitudinis. põt

Expanded text:
tis omnium erit per vinculum charitatis. Ex his datur intelligi quod par gaudium omnes habebunt, etsi disparem cognitionis claritatem, quia per charitatem quae in singulis erit perfecta, tantum quisque gaudebit de bono alterius, quantum gauderet si in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudium, videtur quod par sit omnium beatitudo; quod constat omnino non esse. Ad quod dici potest quod beatitudo par esset si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Pot
Abbreviated transcription (Latin):
leci: ⁊ grati sumus. Ex his apparet.
qd̾ si ꝓptioꝵ maloꝵ memoriam sci ha.¬
bebunt in futo nõ erit tñ eis ad pe¬
nam ⁊ głie derogationẽ. s ad gr̃a

Expanded text:
eti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memoriam sancti habebunt in futuro, non eis tamen erit ad poenam vel gloriae derogationem, sed ad gra
Abbreviated transcription (Latin):
damodo alio uͦ imꝑfecti. Beati uͦ non
fuert usq ad confirmationẽ. nͥ beati¬
tudo accipiat᷑ ut iam dc̃m : Ille stat᷑
innocencies. ⁊ bonitatis sue in qͦ con¬

Expanded text:
modo imperfecti. Beati vero non fuerunt usque ad confirmationem, nisi beatitudo accipiatur, ut jam dictum est, ille status innocentiae et bonitatis in quo con
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nõ dũ ualent cognoscete dm. Igatur
quem potuest illi nosse nec hr̃e istupo¬
tuert᷑ hr̃e anteqͣm nosse. Beatissimi
autẽ sunt illi quib hoc ÷ am
hre qd̾ nosse. hic aliq̃tenꝰ aꝑit aug̃ qͦ¬
modo d̾s habicet maliquo .i. habdat᷑
cũ indelitet ĩ ÷ maliqͦ. ut abto cognos¬

Expanded text:
qui nondum valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi quibus est Deum habere, quod nosse. Hic aliquatenus aperit Aug. quomodo Deus habitet in aliquo, id est, habeatur, cum videlicet ita est in aliquo, ut ab eo cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑẽenciam. ⁊ in sc̃is habitat ꝑ gt̃am. sensi¬
eũꝙ suꝑius licet tenuit᷑ ensũ sit qͣ
gitaret ordinis tõ Id ĩ assiglti. quotsi
derationis sublimitas. atq inmensitas
humane mentis sensum oĩo excederit.
os. Sicut multa de deo intelligimus
que loqui penit᷑ non ualemꝰ. Ita multa
riuidã opimo qui p̃siunt ostend̾e q̃m¬

Expanded text:
essentiam, et in sanctis habitat per gratiam. Cumque superius, licet tenuiter, ostensum sit qua gitaret ordinis ratio id etiam assignari, quomodo derationis sublimitas atque immensitas humanae mentis sensum omnino excederet, br. Sicut multa de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus, ita multa rumdam opinio, qui praesumunt ostendere quom
Abbreviated transcription (Latin):
sanie ÷ Diis auditis exiliit pelagnus
sñ qͣ nõ possunt fac̃e mandata diuna rei
ẽẽ ꝯtendũt. unam bonã ex do: alt̾am ma¬
lam ex gente tenebrat᷑: q̃ nunꝙͣ. bona fu
ei imputandũ tẽ: si nõbonũ fac̃it. Alud

Expanded text:
s exiliit Pelagius, sine qua non possunt facere mandata divina, reiesse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuiei imputandum esse si bonum non faceret.
Abbreviated transcription (Latin):
ħtni uerbis meis q gr̾a dei cõmemora¬
ta nõ ⁊ de qͣ tr̃nõ agebat᷑: putant pela
hoc putant. uolũtas qͥppe ÷ qͣ peccat᷑. ⁊
reste uiuit᷑ qd̾ his uerbis egimꝰ. s ip̃a nͥ¬
dei gr̃a libetur. ⁊ ut uitia suꝑet adu¬
uet᷑: recte a mortalib uiui nõ pͭ. Ecce
aꝑte det̃minat ex quo sensu illa amͣt
iniinicos gr̃e refellens. Aliud testimoniũ¬

Expanded text:
i uerbis meis, quia gratia dei commemorata non est, de qua tunc non agebatur, putant Pelaghoc putant. uoluntas quippe, qua et peccatur et recte uiuitur, quod hic uerbis egimus, uolunDei gratia liberetur, et ut vitia superet adjuvetur, recte a mortalibus vivi non potest. Ecce aperte determinat ex quo sensu illa dixerit, inimicos gratiae refellens. 3. Aliud testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
considerari oꝑt utrũ ea oĩa que psci
semel scit.:⁊ prescit ds: semꝑ sciat ⁊ erit
scierit. ⁊ presciat aop̃scierit. anolĩ
scierit uel p̃scierit qd̃ mͦ nõ scit uel
prescit. De prescĩa primo responde¬
mus dicentes multa eũ prescisse que
mͦ non prescit. Cum it eiꝰ prescia nõ
sit nͥ de futis ex quo illa que futu¬
ra erant presencia funt uel prete¬
reunt sub dei prescĩa ẽẽ desinunt.
b̃ub sciencia uero semꝑ sunt. presci¬
uit gͦ d̾s oĩa ab et̾no que fut᷑a erant
neꝙ: prescire desinit. nͥ cũ fut᷑a eẽ de¬
sinunt. neq cũ prescire desinit aliqͣ
que ante presciebat minꝰ ea noscit
qͣm ante cognoscebat. Non it dicit᷑

Expanded text:
rari oportet utrum ea omnia quae semel scit vel praescit Deus semper scit et scierit, ac praesciat et praescierit, an olim scierit vel praescierit quod modo non scit vel praescit. De praescientia primo respondemus, dicentes multa eum praescisse quae modo non praescit, cum enim ejus praescientia non sit nisi de futuris, ex quo illa quae futura erant praesentia fiunt vel praetereunt, sub Dei praescientia esse desinunt, sub scientia vero semper sunt. Praescivit ergo Deus omnia ab aeterno quae futura erant, neque praescire desinit, nisi cum futura esse desinunt. Neque cum praescire desinit aliqua quae ante praesciebat, minus ea noscit quam ante cognoscebat. Non enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑m erat ut uirauit. ad hoc dici pͭ
q nõ oĩs qui iurat qd̾ falsum ẽ. ex
quo iurat ꝑnirus ⁊ sic̃ iste de quo
agu̾. s ex quo ꝓpositũ mutat. uel
terminũ ꝓgredit᷑ tͣłs. Iuratio talis
fit ꝑiurium reatu. An uiratio lit
rare sit malũ. dm̃s aliqñ ma¬
lum t̃ẽ. aliqñ nõ. Sponte.it.i sine
neccitate iurare. ⁊ falsum uirare pec¬
catũ gͣnde ẽ. Ex necc̃itate aũ iurare
.s. uel ad asserendam innocentiã. ł
ad fed̃a patis ⁊firmanda. ł ad ꝑsua¬
dendũ auditorib qd̾ ẽ eis utile ma¬
lũ non ẽ. q necessariũ ẽ. Uñ augͣ. In
ramentũ faciendũ ⁊ in necessariis
cũ pigri sunt hõies cred̾e. qd̾ ẽ eis
tenda. sicut bona nõ tñ fugienda tan¬
qͣm mala cum ẽ nec̃cia. Non ⁊ it ꝯtra
preceptum dei uratio. S ita intelli¬
git᷑ dñs ꝓhibuisse a uiram̃to. ut qͣn¬

Expanded text:
m erat ut juravit. Ad hoc dici potest quia non omnis qui jurat quod falsum est, ex quo jurat perjurus est, sicut iste de quo agimus; sed ex quo propositum mutat vel terminum transgreditur, juratio talis fit perjurium reatu. 3. An juratio sit rare sit malum, dicimus aliquando malum esse, aliquando non. Sponte enim et sine necessitate jurare, vel falsum jurare, pecca vel ad asserendam innocentiam, vel ad foedera pacis confirmanda, vel ad persuadendum auditoribus quod est eis utile, malum non est, quia necessarium eis est. Unramentum faciendum est in necessariis, cum pigri sint homines credere quod eis est tenda sicut bona, nec tamen fugienda tanquam mala, cum est necessaria. Non est enim contra praeceptum. Dei juratio. Sed ita intelligitur Dominus prohibuisse a
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ putat cẽ ⁊ tñ falsum ẽ. nõ ex
aĩo iste ꝑuirat. s fallit᷑ hoc ꝓ uero ħt.
qd̾ falsum. ẽ. nõ ꝓ falsa re. sciens iura¬
tionẽ int̾ponit. Ua aliũ qui scit fal¬
uerum sit qd̾ seit falsum ẽẽ. uidetis
qͣmista detestanda sit belua. fac aliũ
qui putat falsum eẽ. ⁊ iurat tanqͣ.
uerum sit: ⁊ forte uerũ ẽ. uerbi gr̃a
ut intelligatis. pluit in illo loco in¬
t᷑rogas hõiem.: ⁊ dicit pluisse:⁊ tunc
pluit ibi. s putat non pluisse ꝑui¬
rus ẽ. Inc̾est quẽadm uerbũ ꝓcedat
eraĩo ream linguã nõ facit nisi rea
mens. hiis cuident᷑ tradit᷑ qd̾ t̾plicit᷑
peierat ħo ut supͣdiximꝰ. dimm ł sciens
falsũ uirat. ł putans falsũ qd̾ uerũ ẽ.
uirat. ł existimans uerũ qd̾ falsum ẽ
uirat. d̾ hoc extremũ non uidet᷑ ẽẽ¬

Expanded text:
putat esse, et tamen falsum est; non ex animo iste pejerat, sed fallitur. Hoc pro vero habet quod falsum est, non pro falsa re sciens jurationem interponit. Da alium qui scit falverum sit quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua. Fac alium qui putat falsum esse, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco; interrogas hominem, et dicit pluisse; et tunc pluit ibi, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, ream linguam non facit, nisi rea mens sit. His evidenter traditur quod tripliciter pejerat homo, ut supra diximus: dum vel sciens falsum jurat, vel putans falsum quod verum est jurat, vel aestimans verum quod falsum est jurat. Sed hoc extremum non videtur e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ iusiurand̾ tres hãt comites. Uen¬
tatẽ. iudiciũ. ⁊ iusticiam. si ista defu¬
erint nõ erit iuram̃tũ. s ꝑiurtũ. u̾
aũ falsũ iurat᷑ intas deest. sigͦ falsũ
iuret᷑. ⁊ si ibi nõ sit intentio fallendi.
mendatio ita nirat᷑ falsũ sine ꝑiurio.
imponebat᷑ culpã mendacĩ etͣtit.
q sic aĩo senciebat. ⁊ si iuram̃to ilłd
⁊firmasset. nõ ꝑiuriũ intͣrisset. quta
qͣnt̃ in ip̃o fuit. uerũ dixit. ⁊ si utratio¬
nem ad didisset. qͣnt̃ in se foret uerũ
iurasset: ⁊ si ałr euenit. qͣm dixit. Iõ
sic̃ quis non ẽ mendar. nisi ałt senci

Expanded text:
quod jusjurandum tres habet comites, veritatem, judicium et justitiam, si ista defuerint, non erit juramentum, sed perjurium. Ubi autem falsum juratur, veritas deest. Si ergo falsum juretur, etsi non sit ibi intentio fallendi, mendacio, ita juratur falsum sine perjurio. imponebatur, culpam mendacii contraxit, quia sic animo sentiebat; etiamsi juramento illud firmasset, non perjurium incurrisset, quia quantum in ipso fuit, verum dixit, et si jurationem addidisset, quantum in se foret, verum jurasset, etsi aliter evenerit quam dixit. Ideo sicut quis non est mendax, nis
Abbreviated transcription (Latin):
do merdeat᷑: si pectandi tñ de cet̃o nõ
ħat uoluntatem: ⁊ satisfatiat lacri¬
de illo dico: quẽ mortalia pecc̾a gra¬
uant. Si nõ fregͣntiꝰ: salcem ter in
anno hoĩes cõirent. nꝰ forte qͥs cͥmina¬
lib impediat᷑ in pascha. scipenteẽ.
rint eccłiasticis carere liminib. Si he¬

Expanded text:
to mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacryde illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus impediatur: in Pascha, scilicet, etrint carere ecclesiasticis liminibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tant quidam cõionem corꝑis minus
et̃ scificatã. si illoꝵ fiat officio quoꝵ
uita eoꝵ occłis uidet᷑ ignobilis. heu:
in qͣm magnũ laqueũ intidũt. ut di¬
uina ⁊ ottusti misteria plus ab aliis

Expanded text:
ant quidam communionem corporis minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
alia. non modo de aliis hõib młta quẽ
nec nͥ fut᷑arum: ⁊ ⁊ ad eum ꝑtinentiũ
qui earũ spem gerere ꝑhibetur. Redit

Expanded text:
alia non modo de aliis hominibus multa, est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem gerere perhibetur. 3. Redit
Abbreviated transcription (Latin):
ta rerũ qõne: addit. Si pat᷑nitas ⁊ fi¬
liatio in deo siue in diuina ẽenciast᷑:
eadem gͥ res sibi pater: ⁊ filius. Nã¬
in quo paternitas ẽ ꝓater : ⁊ in quo
filiatio filius est. Sigͥ una eadẽq: res
ħt in se paternitatem ⁊ filiationẽ:
ipͣa ⁊ gn̾at ⁊ gn̾atur qd̾ dicentes in sa¬
bellianam heresim ꝑtrahũt᷑ exten¬
dentes prẽm in filium. cum ip̃m sͥ

Expanded text:
ta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia sunt, eadem ergo res est sibi Pater et Filius. Nain quo paternitas est, Pater est; et in quo filiatio est, Filius est. Si ergo una eademque res habet in se paternitatem et filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum s
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante cõpaternitatt᷑. ł pꝰ genitist̃.
icedunt qd legittumne :i licite iungi
possunt. qͥb iudet᷑ ⁊sentire urbanꝰ . iiꝰ.
dictns. Suꝑ quib ⁊suluit nos tua dilic¬
tio tua hoc iudet᷑ respondend̾ ut bap̃s
sit si instante neccitate fem̃. puerũ
in noĩe tͥnitatis baptnauit. ⁊ qd̾ spiri¬
tualiũ parentũ filii ⁊ filie an uel pꝰ¬

Expanded text:
i ante compaternitatem vel post geniti sunt, concedunt quod legitime et licite jungi possunt. Quibus videtur consentire Urbanus II dicens: Super quibus consuluit nos tua dilectio, hoc videtur respondendum: ut Baptismus sit, si instante necessitate femina puerum in nomine Trinitatis baptizaverit; et quod spiritualium parentum filii vel filiae an
Abbreviated transcription (Latin):
tatis beatitudins illuis. Sigͦ de his
que diuerse sube sunt. recte dicit᷑ qd̾
sint unus sp̃c. qͣntomagis qui unꝰ sub¬
stantie sunt: reste dmr unus ds ẽẽ: pa¬
ter gͥri filius unũ sunt. utiq scđ̃m u¬
nitatem t̃entie sube: ⁊ unꝰ as. is quo¬

Expanded text:
tatis et beatitudinis illius. Si ergo de his quae diversae substantiae sunt, recte dicitur quod sint unus spiritus, quanto magis qui unius substantiae sunt, recte dicuntur unus Deus esse? Pater ergo et Filius unum sunt utique secundum unitatem