comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Soues mer hec dic̃ añs ds̃. Ecce ego uidico int̾¬
⁊ petus & pecus: ariecum & hutorum. Nõne¬
I satis uobis erat pascuam bonam depascir¬
I Insuper ⁊ reliquias pascuarum ur̃arũ¬
I conculcabatis pedib uris. Et cum purissi¬
I mam aquam biberetis: reliquã pedibus
Iur̃is turbabatis. Et oues mee his quȩ cõcul¬
S cata pedib ur̃is fuerant pascebantur. et¬
I que pedes ur̃i turbauerant hec bibebant.
P ropterea hec dic̃ dñs ds̃ ad eos. Ecce ego
Iipse tudico int̾ pociis pingue &: macilen.¬
I tum. siue int̾ pecus forte. & infirmũ. pro
Seo quod laterib & humeris ur̃is impin¬
gebatif. &. cornib ur̃is uentilabatis om̃ia
Sinfirma peccora donec disꝑgerent᷑ foras.¬
et saluabo gregem meũ. & ñ erit ultra
uirapinam. i uidicabo int̾ pecus & pecus.
I siue int̾ arietem & arietem. Et sus citabo
cat eas siue cos. seruum meũ dauid. Iꝑse
pascet eas siue eos: & ipse erit eis inpastorẽ.
Ego aut̃ dominus ero eis indeum. i seruus

Expanded text:
es mei, haec dicit dominus deus: ecce ego iudico inter pecus et pecus, arietem et meum. nonne satis uobis erat pascuam bonam depasci? insuper et reliquias pascuarum uestrarum conculcastis pedibus uestris, et cum purissimam aquam biberetis, reliquam pedibus uestris turbabatis. et oues meae his quae conculcata pedibus uestris fuerant pascebantur, et quae pedes uestri turbauerant hPropterea haec dicit Dominus Deus ad eos: Ecce ego ipse judico inter pecus pingue, et macilentum sive inter pecus forte et infirmum: pro eo quod lateribus, et humeris vestris impingebatis, et cornibus vestris ventilabatis omnia infirma pecora, donec dispergerentur foras. Salvabo gregem meum, 408 et non erit ultra in rapinam, et judicabo inter pecus et pecus sive inter arietem et arietem. Et suscitabo cat eas sive eos, servum meum David: ipse pascet eas sive eos: et ipse erit eis in pastorem. Ego autem Dominus ero eis in Deum, et servus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ adme dicens. Loquere ad illos &. ad
illas. ut uitelligere debeamus om̃ia quȩ
leguntur tredecim annis ditiersis dicta tie¬
porib & tam̃ ceita int̃ se spatia temporum
nou habere. Ad pastores autem istł sermo
oiriguair. quos uel inges &e principes. schã
& pbariscos ac magistis iugaici espit
debemus acciꝑe. uel cate in eignco poplõ

Expanded text:
i hominis, loquere ad illas et ad illos, ut intelligere debeamus omnia quae leguntur tredecim annis, diversis dicta temporibus; et tamen certa inter se spatia temporum non habere. Ad pastores autem Israel sermo dirigitur, quos vel reges, vel principes, Scribas et Pharisaeos, ac magistros Judaici populi debem
Abbreviated transcription (Latin):
ratione possuit omĩa que inea scͥpta sunt
co aptari: ñ ÷ meum sed aorum qui hoc pu¬
tant disserere. Et faccum ÷ uerbum anĩ
ad me dicens. Fil̃i hominis. ꝓpħa depastorib
siue ad pastores isrł ꝓpħa. & ⁊ dices pastorib.¬
He dic̃ dñs ds̃. Ue pastorib isrł qui pasce¬
bant semet ipsos siue opastores ist ł llua¬
qiid pascunt pastoies semet ipsos: Nõne
greges pascuntur apastorib. Siue ñne
oues pascunt pastores: Lac comedebatis
& lanis oꝑiebamini: ⁊ quod crrassum
erat occidebatis: grogem aut̃ neum ñ
pascebatis. Quod infirmũ fuit ñ con

Expanded text:
ratione possint omnia quae in ea scripta sunt ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus sive ad pastores Israel, Haec dicit Dominus Deus: Vae pastoribus Israel qui pascebant semetipsos. Sive: O pastores Israel, numquid pascunt pastores semetipsos? Nonne greges pascuntur a pastoribus? Sive nonne oves pascunt pastores? Lac comedebatis, et lanis operiebamini, et quod crassum erat occidebatis: gregem autem meum non pascebatis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
NOECIAUS merechielẽ
explanationũ liber. in
extrema fui parte cõtͣ
gog & magog uaticini¬
um continebit. & usq
ad exordium ntͣiuitatiˢ
i monte posite ⁊ tepli
mea sc̃i neuet ierłm. Quem si ad niuante
dĩo & sua misteria disserente potuemo ad calcẽ
usq ꝑducere: diui michi erit mutcumq dubi¬
tandum. utrum ad spũale templũ debeam
mittere manus. an aꝑte iguorantiam ꝙ̃ fiteri.
p̃seram cum & apud uudeos ⁊ apud nos siꝑ
int̾precationer ⁊ enis grande silentium Et
aliis infuturo tempore extruendum eẽ censẽ¬
tibus altis bono quidem animo s imperito
scientib spũalia eẽ quȩ dicuntur: &. tamen
ipsa syũalia quomodo disseri debeant nesci¬
entib Et interim ut presentis oꝑis cura nos te¬
neat. & scias o uirgo xp̃i eusto chium oran¬
dum tibi eẽ. ꝓ nobis inꝓpħia difficillima.
illud breuit̃ admonebo. quod iur mẽ gatis
haud ignobilis adimꝑatorẽ scͥbens suꝑ hac
natione dixerit. Gog iste gochtꝰ:. sui qua

Expanded text:
ndecimus in Ezechielem explanationum liber in extrema sui parte contra Gog et Magog vaticinium continebit, et usque ad exordium civitatis in monte positae, et templi in ea siti veniet. Quem si, adjuvante Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua
Abbreviated transcription (Latin):
Iin cunctis montib & in uniuerso colle excel¬
so. & siꝑ om̃s in faciem terre dispersi sunt
Igreges mei sine oues: & ñ erat qui reqͥrere
Non erat inquam qui requit̾et siue qui re¬
Iduceret. P ropcerea o̾ pastores audice uͦbiĩ
dñi. Uiuo ego diẽ dñs ds̃: quia pro eo
qd̃ facti sunt greges mei siue oues inra-
⁊ piuam. & oues mee indeuorationẽ om̃nĩ
bestiarum agͥ eo quod ñ cẽt pastor siue
pastores neq enĩ quesierunt pastores gre¬
I gem meum. s pascebant pastores semet¬
I ipsos & greges meos ñ pascebant: propte¬
Irea pastores audite uerbum dñi. Hec dic̃
Idñs ds̃. Ecce ego ipse super pastores rerͥrã
gregem meum de manu corum. & cessare¬
eos faciam ut ultra ñ pascant gragẽ meũ.
nec pascant amplius pastores semet ipsoᷤ

Expanded text:
celso, et super omnem faciem terrae dispersi sunt greges mei sive oves et non erat qui requireret: non erat, inquam, qui requireret sive qui reduceret. Propterea, o pastores, audite verbum Domini: Vivo ego, dicit Dominus Deus, quia pro eo quod facti sunt greges mei sive oves in rapinam, et oves meae in devorationem omnium bestiarum neque enim quaesierunt pastores gregem meum, sed pascebant pastores semetipsos, et gregem meum non pascebant. Propterea, pastores, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores requiram gregem meum de manu eorum, et cessare faciam eos, ut ultra non pascant gregem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑet᷑. qui ad tactum aquȩ ilico soluit᷑. ut de
qua prius dictum ẽ. nũquid petra durissima.
uel deserti mons ẽ. filia syon: uertat᷑ in laterem
qui mnundatione babilonia corrũpatur. iurta
iltud quod scͥptum est. Proptẽa adducet dñs suꝑ
uos aquas multas & fortes. regem assiriorum.
T tu sume tͥ sartaginẽ ferream. & pones eã murũ
ferreum int̾ te . int ciuitatem. et obfirmabis faciẽ
triam ad eam. et erit in obsidione. & cutũdabis
& ipsum ꝓpħam & descͥptionẽ lat̾is munitionibꝰ.
media sunt. Signum ÷ domui isrł. Sartagofer¬
rea que iustar muri int ꝓpħam &. urbem po-¬
nitur. grandem iram demonstrac cdĩ que milt
p̃cib fatiget᷑: nec flectat᷑ ad misccłiam. Sic̃ enĩ
om̃ia metalla ferrũ domat. nichilq eo durius
dicit᷑ mediꝰ int̃ popłm &. dm̃ murus oppositus.
ut ostendat omnẽ multitudinẽ in breui eẽ: fri¬
gendam recligendãq ad nicħ. O ffirmatio autẽ

Expanded text:
comparetur, qui ad tactum aquae illico solvitur. Ut de comparetur, qui ad tactum aquae illico solvitur. Ut de qua prius dictum est: « Numquid petra durissima vel deserti mons est, filiae Sion, » vertatur in laterem, qui inundatione Babyloniae corrumpatur, juxta illud, quod scriptum est: « Propterea adducet Dominus super vos aquas multas, et fortes, regem Assyriorum.t tu sume tibi sartaginem ferream et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem et obfirmabis faciem tuam ad eam et erit in obsidionem et circumdabis et ipsum prophetam, et descriptionem lateris, munitionibus, media sunt: Signum est domui Israel, sartago ferrea, quae instar muri inter prophetam et urbem ponitur, grandem iram demonstrat Dei, quae nullis precibus fatigetur, nec flectatur ad misericordiam. Sicut enim omnia metalla ferrum domat, nihilque eo durius dicitur medius inter populum et Deum murus oppositus, ut ostendat omnem multitudinem in brevi esse frangendam, redigendamque ad nihilum. Obfirmatio autem
Abbreviated transcription (Latin):
sub sedechia rege uicina captiuitas. ciuꝰ anno un¬
cdecimo.&. rex et ciuitas capta ẽ. Pro latere qͥ grece
dicit᷑ genere feminino etẏntos syminacꝰ mani¬
festius int̃pretatꝰ ÷ tylinti. on que nos lat̾culum
ẜ abacum appellare possumꝰ. in cuiꝰ puluere so¬
lent geomecre traminas id ẽ. lineas radiosq des¬
cribere. Ex quo quidam uolunt ñ absurdum eẽ.
etiam huius doctrine hab̾e scientiam illa exempla
replicantes quod iħc filius naue exploratores mise¬
rit qui terram describent. quȩ ꝓpͥe uocat᷑ geome¬
tria & angl̃s in zacharia habuerit funicłm geo¬
mecricum ad ierłm metiendã. & quod nunc iubetͣ¬
ꝓpħa ierłm in puluere describ̾e. que apud eos ꝓpͥe
appellatur sy nographia. Possumus laterem & in
sugillationẽ isrłis acciꝑe. quod in luto &. latere
seriuerit pharaoni. siue ut urbs quã putabant
eẽ. firmam & inexpugnabilẽ fragilissimo lateri

Expanded text:
snb Sedechia rege, vicina captivitas, cujus anno unsnb Sedechia rege, vicina captivitas, cujus anno undecimo, et rex et civitas capta est. Pro latere, qui Graece dicitur genere feminino ἡ πλίνθος Symmachus manifestius interpretatus est πλίνθιον quem nos laterculum et abacum appellare possumus. In cujus pulvere solent geometrae γραμμὰς id est, lineas, radios que describere. Ex quo quidam volunt, non absurdum esse etiam hujus doctrinae habere scientiam illa exempla replicantes, quod Jesus filius Nave exploratores miserit, qui terram describerent quae proprie vocatur Geometria: et Angelus in Zacharia habuerit funiculum Geometricum ad Jerusalem metiendam . Et quod nunc jubetalem in pulvere describere, quae apud eos proprie appellatur, σκηνογράφια, possumus laterem et in suggillationem Israelis accipere, quod in luto et latere servierit Pharaoni, sive ut urbs, quam putabant esse firmam et inexpugnabilem, fragilissimo lateri
Abbreviated transcription (Latin):
I obsidionẽ. et edificabis munitiones. & compor¬
I tabis aggerẽ .&. clabis contra eam castra: & pones
arietes in giro. Sicut prius diximꝰ. intra & in¬
eludere in medio domiis tue.& ecce data sunt
suꝑ te iuncła & ligabunt te et non egredieris.
typumeẽ. ꝓpħam fut᷑e obsidionis urb̃ ierłm:.
ita nc̃ geometrica ubet᷑ in lat̾e arcȩ describ̾e. ip¬
sumq laterẽ poni in cõspectu ꝓpħe. ue pꝰquam
descͥpserit in pulti̾e ierłm. omnẽ ad u̾sum eam
pingat obsidionẽ adumbrans munitiones. &. cõ¬
portatos aggeres. &. coronã uallantis exercitus.¬
& arietes incircuitui: ꝑquȩ oĩa urhes capi solent.
Munitiones dicunt᷑. quib urbs claudit᷑: ne quis
obsessorum possit effugere. Comportati aggeres:
quib uallum fosseq complent᷑. Castra militum
custodiȩ ꝑcircuitum. Arietes. quib murorum
fundam̃ta quatiunt᷑.&. lapidum iunetura dissol¬
uitur. Hoc aut̃ dicitur. ut significet᷑ urb̃ ierłm

Expanded text:
ionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in giro. Sicut prius diximus: Intra et includere in medio domus tuae, et ecce data sunt super te vincula, et ligabunt te, et non egredieris, typum esse prophetam futurae obsidionis urbis Jerusalem: ita nunc Geometrica jubetur in latere arte describere, ipsumque laterem poni in conspectu prophetae, ut postquam descripserit in pulvere Jerusalem, omnem adversum eam pingat obsidionem; adumbrans munitiones, et comportatos aggeres, et coronam et arietes in circuitu, per quae omnia urbes capi solent, munitiones dicuntur quibus urbs clauditur, ne quis obsessorem possit effugere, comportati aggeres, quibus vallum fossaeque complentur. Castra militum custodiae per circuitum, arietes quibus murorum fundamenta quatiuntur, et lapidum junctura dissolvitur. Hoc autem dicitur, ut significetur urbis Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
sionem fiat sanguinis xp̃i. Nec
transitone legat eiusdem apłi
uerba dicentis: scientes quod
non corruptibililibus argento et
auro redempti estis deuana ur̃a con
iohannis apostoli testimonio: non
resistat dicentis. Et sanguis ihu
xp̃i filii dĩ: emundat nõs ab omni
peccato. Et iterum. Haec est uicto¬
na quae uincit mundum: fides
nostra. Quis est quiuincit mun¬
dum. nisi qui credit qnm ihs. ẽ.
filius dĩ: Hic est quiuenit per
aquam & sanguinem: ihs xp̃s

Expanded text:
sionem fiat sanguinis Christi: nec sionem fiat sanguinis Christi: nec transitorie legat ejusdem apostoli verba, dicentis: Scientes quod non corruptibilibus argento et auro redempti estis de vana vestra cJoannis apostoli testimonio non resistat, dicentis: Et sanguis Jesu Christi Filii Dei emundet nos ab omni peccato . Et iterum: Haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Quis est qui vincit mundum, nisi qui credit quoniam Jesus est Filius Dei? Hic est qui venit per aquam et sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
& hic est antichristus. Quid
autem est soluere ihm̃. nisi hu¬
manam ab eo separare naturam.
sacra mentum per quod unum
saluati sumus inpudentissimis
uacuare figmentis: Caligans
uero circa naturam corporis xp̃i:
necesse est uteciam inpassione
eus eadem obcaetatione desipiat
Namsi crucem dñi. non putat
falsam. & susceptum promundi
salute supplicium uerum fuis se
non dubitat: cuius credit mortẽ.
agnoscat & carnem. Nec diffite¬
ãtur nostri corporis hominem.
quem cognoscit fuisse passibilẽ:
qm̃ negãtio uerae carnis. negati¬
o est etiam corporeae passiõnis
Sienim xpĩanã suscepit fidem.
& apredicatione euangelii suum
Non auertit auditum̃: uideat
quae natura trans fixa clauis pe¬
pendent incrucis ligno. & a perto
per militis lanceam latere crucifixi:
intelligat unde sanguis & aqua
fluxerit. ut ecclesia di & lauacro
rigaretur & poculo. Audiat bea¬
tum petrum apostolũ predican¬
tem: quod scĩ ficatio sp̃s. perasper¬

Expanded text:
et hic est Antichristus . Quid et hic est Antichristus . Quid autem est solvere Jesum, nisi humanam ab eo separare naturam, et sacramentum per quod unum salvati sumus, impudentissimis evacuare figmentis? Caligans vero circa naturam corporis Christi, necesse est ut etiam in passione ejus eadem obcaecatione desipiat. Nam si crucem Domini non putat falsam, et susceptum pro mundi salute supplicium verum fuisse non dubitat, cujus credit mortem, agnoscat et carnem; nec diffiteatur nostri corporis hominem, quem cognoscit fuisse passibilem: quoniam negatio verae carnis, negatio est etiam corporeae passionis. Si ergo Christianam suscipit fidem, et a praedicatione Evangelii suum non avertit auditum, videat quae natura transfixa clavis pependerit in crucis ligno; et aperto per militis lanceam latere crucifixi, intelligat unde sanguis et aqua fluxerit; ut Ecclesia Dei, et lavacro rigaretur, et poculo. Audiat et beatum Petrum apostolum praedicantem, quod 93 sanctificatio Spiritus per asper
Abbreviated transcription (Latin):
ti curiosoq contactu. ab eis
quos dubietas perstringebat
permittens: ideo clausis ad dis¬
cipulos ianuis introibat. & flatu
intelligentiae lumine scarum
scripturarum occulta pande¬
bat : & rursum uulnus latens.
fixuras clauorum. & omnia
recentissimae passionis signa
monstrabat dicens. uidẽte ma¬
nus meas & pedes quia egosum.
palpate & uidete quia sp̃s car¬
nem & ossa Non hab & sicut
meuide tis habere: ut agnosce¬
retur in eo proprietas diuinȩ
humanaeq naturae indiuidua
perma nere. &ita sciremus uer¬
bum non hoc esse quod carnẽ:
ut unum dĩ filium. & uerbum
confitere mur & carnẽ. Quo
fidei sacramento. eutiches iste
nimium aestimandus .ẽ. uacuus.
qui naturam nostram inunigenito
dĩ. nec per humilitatem mõrtali¬
tatis. nec pergloniã resurrectionis
agnouit: nec sententiam beati
apostoli & euangelistae iohannis
expauit dicentis. omnis sp̃s qui
confite tur ihm xp̃m incarne
uenisse : exdõ est. Et omnis

Expanded text:
ti curiosoque contactu ab eis ti curiosoque contactu ab eis quos dubietas perstringebat admittens; ideo et clausis ad discipulos januis introibat, et flatu intelligentiae lumine sanctarum Scripturarum occulta pandebat: et rursum vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae passionis signa monstrabat, dicens: Videte manus meas, et pedes, quia ego sum. Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me videtis habere ; ut cognosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere; et ita sci emus Verbum non hoc esse quod carnem, ut unum Dei Filium, et Verbum confiteremur, et carnem. Quo fidei sacramento Eutyches iste nimium aestimandus est vacuus, qui naturam nostram in unigenito Dei, nec per humilitatem mortalitatis, nec per gloriam resurrectionis agnovit: nec sententiam beati apostoli et evangelistae Joannis expavit, dicentis: Omnis spiritus qui confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo est: et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis: Meutiq quisum fi¬
lius hominis. & quem informa
serui atq inueritate carnis
aspicitis. quem me. eẽ. dicitis
Ubi beatus petrus diuinitus
inspiratus. & confessione sua om¬
nibus gentibus ꝓfuturus : tues
inquit xp̃c filius dĩ uiui. Nec
in merito beatus est ꝓnunciat᷑
adño: & aprincipali petra
solidita & uirtutis traxit etͭ
nominis : qui per reuelationem
patris eumdem & dĩ filium con¬
fessus est & xp̃m: quia unum
horum sine alio receptum. Non
ꝓderat ad salutem. Et aequalis
erat periculi. dnm ihm̃ xpm̃
ne: aut sine dõ solum hominem
credidisse. Postresurrec tionem
uero dñi quaeutiq ueri corporis
fuit. quia non alter. ẽ. resuscita¬
tus quam qui fuerat crucifixus
& mortuus. quid aliud qua¬
draginta dierum mora gestũ .ẽ.
quam ut fide i nraẽ integritas
ab omni caligine mundãretur:
Collo quens enim cum discipu¬
lis suis. & cohabitans atq con¬
uescens. et pertractari se diligen¬

Expanded text:
dicitis ? me utique qui sum Fidicitis ? me utique qui sum Filius hominis, et quem in forma servi atque in veritate carnis aspicitis, quem me esse dicitis? Ubi beatus Petrus divinitus inspiratus, et confessione sua omnibus gentibus profuturus: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Nec immerito beatus est pronuntiatus a Domino, et a principali petra soliditatem et virtutis traxit et nominis, qui per revelationem Patris eumdem et Dei Filium est confessus et Christum: quia unum horum sine alio receptum, non proderat ad salutem: et aequalis erat periculi, Dominum Jesum ne, aut sine Deo solum hominem credidisse. Post resurrectionem vero Domini quae utique veri corporis fuit, quia non alter est resuscitatus quam qui fuerat crucifixus et mortuus quid aliud quadraginta 92 dierum mora gestum est, quam ut fidei nostrae integritas ab omni caligine mundaretur? Colloquens enim cum discipulis suis, et cohabitans atque convescens; et pertractari se diligen
Abbreviated transcription (Latin):
non eiusdem naturae est dicere
ego & pater unum sumus: &
dicere pater maior meest. Quã
minis una persona sit: aliud ta
communis . ẽ. gloria. Denro
enim illiest minor patre huma¬
nitas: depatre illi . ẽ. aequalis
hanc ergo unitatẽ personae iN
utraq natura intelligendam
& filius hominis legĩtur descen¬
disse decaelo. cum̃ filius dĩ car¬
nem deea uirgine dequa est na¬
tus ad sumpserit : et rursus. fili¬
us dĩ crucifixus dicitur acsepultꝰ.
cum haet non indiuinitate ipsa
qua unigenitus consempiternus
& consubstantialis est patri. sed
in naturae humanae sit infirmi¬
tate perpessus Unde unigeni¬
tum filium di. crucifixum̃ et
sepultum omnes etiam insim¬
bolo confitemur. secundum
illud apostoli. Sienim cogno¬
uis sent: numquã dnm maiesta¬
tis crucifixisent. Cũ autem ipse
dñs nr̃ atq saluator. fidem dis¬
cipulorum suis interrogationi¬
uersas aliorum opiniones re¬
texissent: uosait. quem me. ẽẽ

Expanded text:
non ejusdem naturae est, dicere: non ejusdem naturae est, dicere: Ego et Pater unum sumus , et dicere, Pater major me est . Quaminis una persona sit; aliud tamcommunis est gloria. De nostro enim illi est minor Patre humanitas; de Patre illi est aequalis hanc ergo unitatem personae in utraque natura intelligendam, et Filius hominis legitur descendisse de coelo, cum Filius Dei carnem de ea Virgine de qua est natus, assumpserit. Et rursus Filius Dei crucifixus dicitur ac sepultus, cum haec non in Divinitate ipsa, qua Unigenet consubstantialis est Patri, sed in naturae humanae sit infirmitate perpessus. Unde unigenitum Filium Dei crucifixum et sepultum omnes etiam in symbolo confitemur, secundum illud Apostoli: Si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent . Cum autem ipse Dominus noster atque Salvator fidem discipulorum suis interrogationiversas aliorum opiniones retexuissent: Vos autem, ait, quem me esse
Abbreviated transcription (Latin):
sui iohannis baptismum uenit.
Nelateret quod carnis uelamine
diuinitas tegeretur : uox patris
decaelo intonans dixit. hic est fili¬
us meus dilectus: in quo mihi bene
conplacui. Quem itaq sicut homi¬
nem diabolica temptat astucia
eidem sicut dõ angelica famulan¬
tur officia. Esurire. sitire. lassescere
atq. dormire: euidenter huma¬
num est. Sed dequinq panes
quinq milia hominum saciare
& largiri samaritanae aquam
praestitit neultra iamsiciat. supra
dorsum maris plantis nondesi¬
nentibus ambulare. & elationes
fluc tuũ increpata tempestate
consternere : sine ambiguitate
diuinum est. Sicut ergo ut mul¬
ta preteream. Non eiusdem natu¬
rae est flere miserationis affectu
amicum mortuum. & eumdem
remoto quatriduanae aggere
sepulturae. ad uocis imperium
excitare rediuiuum: audigno
pendere. & in nocte luce cõnuersa
omnia elementa treme facere: aut
clauis trans fixum. eẽ. & paradisi
portas fidei latronis aperire: ita

Expanded text:
sui Joannis baptismum venit , sui Joannis baptismum venit , ne lateret quod carnis velamine Divinitas tegeretur, vox Patris de coelo intonans dixit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Quem itaque sicut hominem diabolica tentat astutia, eidem sicut Deo angelica famulantur officia . Esurire, sitire, lassescere atque dormire, evidenter humanum est. Sed quinque panibus quinque millia hominum satiare , et largiri Samaritanae aquam praestet ne ultra jam sitiat; supra dorsum maris plantis non desidentibus ambulare , et elationes fluctuum increpata tempestate consternere ; sine ambiguitate divinum est. Sicut ergo, ut multa praeteream, non ejusdem naturae est, flere miserationis affectu amicum mortuum , et eumdem, remoto quatriduanae aggere 823 sepulturae, ad vocis imperium excitare redivivum ; aut in ligno pendere, et in noctem luce conversa, omnia elementa tremefacere; aut clavis transfixum esse, et paradisi portas fidei latronis aperire ; ita
Abbreviated transcription (Latin):
bo scilicet operante quod uerbi est
& carne exequente quod carnis ẽ.
Unum horum coruscat miracu¬
lis: aliud succumbit iniurus
Et sicut uerbum ab aequitate
paterne gloriȩ non recedit: ita quo¬
que naturam nostri generis non
relinquid. Unus enim idem¬
que est. quod sepe dicendum .ẽ.
uere dĩ filius & uere hominis fi¬
lius. Ds perid quod in princi¬
pio erat uerbum. & uerbum erat
apud dm̃. & dserat uerbum.
homo perid quod uerbum caro
factum est: & habitauit in nobis
Ds̃ perid quod omnia peripsum
factasunt & sine ipso factum est
nichil: homo perid quod factus
est exmuliere factus sublege.
Natiuitas carnis: manifestatio est
humanae nature. Partus uirginis.
diuinae est uirtutis indicium. In¬
fancia paruuli. ostenditur humi¬
tissimi declaratur uocibus ange¬
lorum. Si milis. ẽ rudimentis ho¬
minum. quem hero des im pie
molitur occidere: sed dñs est omnium
quem magi gaudent suppliciter
adorare: Iamcum ad precursoris

Expanded text:
bo scilicet operante quod Verbi est, bo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis. Et sicut Verbum ab aequalitate paternae gloriae non recedit, ita caro naturam nostri generis non relinquit. Unus enim idemque est, quod saepe dicendum est, vere Dei Filius, et vere hominis filius. Deus per id quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; homo per id quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Deus per id quod omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil ; homo per id quod factus est ex muliere, factus sub lege . Nativitas carnis manifestatio est humanae naturae; partus virginis, divinae est virtutis indicium. Infantia parvuli ostenditur humitissimi declaratur vocibus angelorum . Similis est rudimentis hominum, quem Herodes impie molitur occidere ; sed Dominus est omnium, quem 821 magi gaudent suppliciter adorare. Jam cum ad praecursoris
Abbreviated transcription (Latin):
quiã in uisibilis insuis. uisibilis
factus . ẽ. in nostris. In conpre¬
hensibilis: uoluit conprehendi
Ante tempora manens: eẽ. coe¬
pit extempore. Uniuersitatis
dñs: seruilem formã obumbrata
maiestatis suae in mensitate sus¬
cepit. In passibilis ds̃. non dedig¬
natus est homo. eẽ. passibilis. &
inmortalis. mortis legibus sub
iacere: N oua autẽ nãtiuitate
generatus : quia inuiolata uirgi¬
nitas concupiscentiã nesciuit.
carnis matenã non ministrauit
Ad sumpta .ẽ. dematre dñi natu¬
ra: noncul pa. Nec indomino
ihũ xp̃o exutero uirginis genito.
quia natiuitas est̃ mirabilis.
ideo nr̃iest naturalis similis
Qui enim uerus est ds̃. idem ue¬
rus est homo: & nullum est inhac
unitate mendatium. dum inuicẽ
sunt & humilitas hominis. & alti¬
tudo ditatis. Sicut enim ds̃ non
mutatur miseratione. ita homo non
consumitur dignitate. Agit enim
utraq forma cum alterius com¬
munione quod proprium est.: uer¬

Expanded text:
quia invisibilis in suis, visibilis quia invisibilis in suis, visibilis factus est in nostris. Incomprehensibilis voluit comprehendi; ante tempora manens, esse coepit ex tempore; universitatis Dominus servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate suscepit. Impassibilis Deus non dedignatus est esse homo passibilis, et immortalis mortis legibus jacere. Nova autem nativitate generatus: quia inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, carnis materiam ministravit. Assumpta est de Matre Domini, natura, non culpa; nec in Domino Jesu Christo, ex utero virginis genito, quia nativitas est mirabilis, ideo nostri est natura dissimilis. Qui enim verus est Deus, idem verus est homo, et nullum est in hac unitate mendacium, dum invicem sunt et humilitas hominis et altitudo Deitatis. Sicut enim Deum non mutatur miseratione, ita homo non consumitur 819 dignitate. Agit enim utraque forma cum alterius communione, quod proprium est; Ver
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Ten& ergo sine defectu pro¬
prietatẽ suam : & utramq naturã
Et sicut formam serui dĩ forma
nona misit: ita formã dĩ serui
forma non minuit. Nam quia
gloriabatur diabolus hominem
sua fraude deceptum. diuinis
caruisse muneribus. & in morta¬
litatis dote nudatum duram mor¬
tis subisse sententiam. seq in ma¬
lis suis quoddam depreuaricati¬
onis consortio inuenisse solatiũ.
dm̃ quoq iustitiae exigentem
rationem. erga homi nẽm quem
tanto honore condiderat: ꝓ priã
mutasse sententiam: opus fuit
secreti dispensa tione consilii:
ut in conmutabilis ds̃. cuius uo¬
luntas non potest sua benignita¬
te priuan. primam erga nos pi¬
ctatis suae dispensatione sacra¬
mento occultiore conpleret: &¬
homo diabolicȩ iniquitatis uer¬
sucia actus inculꝑam contradĩ
propositum. non periret. Ingredi¬
tur ergo haec mundi infirm̃ a
filius dĩ. decaelesti sede descen¬
tate generatus. Nouo ordine:

Expanded text:
mo. Tenet enim sine defectu promo. Tenet enim sine defectu proprietatem suam utraque natura: et sicut formam servi, Dei forma non amisit; ita formam Dei, servi forma non minuit. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam; seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; Deum quoque, justitiae exigente ratione, erga hominem quem in tanto honore condiderat, propriam mutasse sententiam: opus fuit secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam erga nos pietatis suae dispensationem sacramento occultiore compleret: et homo, diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendine,
Abbreviated transcription (Latin):
susceptaest a maiestate humilitas.
auirtute infirmitas. ab aeternita¬
te mortalitas: & ad resoluendũ
condicionis nrae debitum. natura
diis congruebat. unusatq idem
& mori non poss& exaltero: In in¬
tegra ergo ueri hominis ꝑfectaq
natura. uerus natus ẽ. ds: totus
insuis: totus in nris. N ostra
autem dicimus : quae innobis
abinicio creator condidit. & qua
reparanda suscepit. Namilla
quae deceptor intulit. & homo
deceptus amisit: nullum habu¬
erunt insaluatore uestigium.
nec quia com munionẽm huma¬
narum subiit infirmitatum.
ideo nostrorum fuit particeps
delictorum. Ad sumpsit formã
serui. sine sordepeccati: huma¬
na augens diuina non minu¬
ens: quia exin anitio illa quase
in uisibilis uisibilem prebuit.
& creator ac dñs omnium rerum
unus uoluit ẽẽ. mortalium : in¬
clinatio fuit miserationis. non de¬
fectio potestatis. Pro inde: quia
manens informa dĩ fecit hominẽ.
idem informa serui. factus est ho¬

Expanded text:
suscepta est a majestate humilitas, suscepta est a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas: et ad resolvendum conditionis nostrae debitum, natura diis congruebat unus atque ideet mori non posset ex altero. In integra ergo veri hominis perfectaque natura verus natus est Deus, totus in suis, totus in nostris. Nostra 89 autem dicimus quae in nobis ab initio Creator condidit, et quae reparanda suscepit: nam illa quae deceptor intulit, et homo deceptus admisit, nullum habuerunt in Salvatore vestigium: nec quia communionem humanarum subiit infirmitatum, ideo nostrorum fuit particeps delictorum. Assumpsit formam servi sine sorde peccati; humana augens, divina non minuens: quia exinanitio illa, qua se invisibilis visibilem praebuit, et creator ac Dominus omnium rerum, unus voluit esse mortalium, inclinatio fuit miserationis, non defectio potestatis. Proinde qui manens in forma Dei fecit hominem, idem in forma servi factus est ho
Abbreviated transcription (Latin):
legiss&. Puernatus est nobis
filius datus est nobis. cu ius
potestas super humerum eius.
ceps pacis: pater futuri seculi
Nec frustratorie loquens. ita
uerbum diceret carne factum:
ut editus utero uirginis xp̃c ha¬
beret formã homi nis. & non ha¬
ber& materni corporis ueritatẽ
Anforte ideo putauit dnm̃ ihm
missus adbeatam mariam an¬
gelus ait. sp̃s sc̃s super ueniet
inte : & uirtus altisimi obum¬
brabit tibi. ideoq quod nascetur
exte scm̃. uocabitur filius dĩ.
ut quia coneeptus uirginis di¬
uini fuit operis. nondenatura
concipientis fuert caro concepti :
Sed nonita intelligenda est il¬
la generatio singulanter mira¬
biłis. & mirabisiter singularis:
ut per not uitatem creacionis.
ꝓ prietas remotasit generis. Fe
ta decorpore est. Et a edificante
sibi sapientia domum. uerbũ
carofactum est & habitauit in
nobis: hoc est incarnequã sũp¬
sit exhomine. & quam sp̃s uitae
racionalis animauit. Salua igitur
ꝓprietate utriusq naturae & sub¬

Expanded text:
legisset: Puer natus est nobis, et Filius datus est nobis, cujus potestas super humerum ejus: ceps pacis, Pater futuri saeculi . Nec frustratorie loquens, ita Verbum diceret carnem factum, ut editus utero Virginis Christus haberet formam hominis, et non haberet materni corporis veritatem. An forte ideo putavit Dominum nmissus ad beatam Mariam angelus ait: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei : ut quia conceptus Virginis divini fuit operis, non de natura concipientis fuerit caro concepti? Sed non ita intelligenda est illa generatio singulariter murabilis, et mirabiliter singularis, ut per novitatem creationis, proprietas remota sit generis. Fecta de corpore est: et aedificante sibi Sapientia domum, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc est, in ea carne quam assumpsit ex homine, et quam spiritus vitae rationalis animavit. Salva igitur propri tate utriusque naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quis quam contempneret.
et quam uis mirabiliter natum
Hoc idem significat & nicheas. Ecce dñs egredietur
de loco suo. & descendet suꝑ excelsa t̾rȩ. & cõmoue¬
bunt᷑ montes super eũ &. ualles tabescent sic̃ cera
a facie ignis. & sicut aqua que defert᷑ in p̃ceps.
Descendente enĩ dño saluatore & ꝓficiscente de
patre: excelsa t̾re montesq cõmoti sunt. & infe¬
riora uallium liquefacta. Pot̾ locus eẽ. głe dñi

Expanded text:
ergo quisquam contemneret, ergo quisquam contemneret, et quamvis mirabiliter natumicat et Michaeas: « Ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendet super excelsa terrae. Et commovebuntur montes super eum, et valles tabescent sicut cera a facie ignis, et sicut aqua quae defertur in praeceps . » Descendente enim Domino Salvatore, et proficiscente de Patre, excelsa terrae, montesque commoti sunt, et inferiora vallium liquefacta. Potest locus esse glori
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem gerens illius uirginis.
quia etinmultis mater est uni
castis mentib et affectib scĩs.
diem natalis dñi caelebremus.¬
quo die sicut istum sermonẽ
orsi sumus. ueritas de terra orta
est: lam enim: et quod in eodẽ
psalmo sequitur. factum est
Nam cum ille deterra ortus est
hoc est decarne natus est. quia qui
decaelo uenit super om̃s est.
Procul dubio cum ascendit ad
patrem. &iam iustitia decaelo
pros pexit: hancenim iustitiã
uerbis suis ipse conmendat: in¬
quit arguet mundum: depec¬
cato. deiustitia. deuiditio:
Depeccato quidem: quia non
crediderunt in me : Deiustitia:
quia ad patrem uado. et iam
VN. nonuidebitis me Ih aec est iustitia.¬
enim caelo egressio eius: etoc¬
cursus eiususq ad sum mum
cacłi: N equisquam contemneret
ueritatem quia deterra orta est.
cum sicut sponsus proces sit de
thalamo suo id. ẽ. deuirginali¬
utero. ubi uerbum dĩ creaturae
humanę quodam in effabili
conuigio copulatum est: nehoc

Expanded text:
tudinem gerens illius virginis, tudinem gerens illius virginis, quia et in multis mater est unitcastis mentibus et affectibus sanctis, diem Natalis Domini celebremusquo die, sicut istum sermonem exorsi sumus, Veritas de terra orta est. Jam enim et quod in eodem psalmo sequitur, factum est. Nam ille qui de terra ortus est, hoc est, de carne natus est, quia de coelo venit, et super omnes est ; procul dubio cum ascendit ad Patrem, etiam justitia de coelo prospexit. Hanc enim justitiam verbis suis ipse commendat, quit, arguet mundum de peccato, de iustitia, de iudicio: de peccato quidem, quia non crediderunt in me, de iustitia, quia ad patrem uado etiam non uidebitis me.quaeestistaiustitiaenim coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum coeli. Ne vero quisquam contemneret veritatem, quia de terra orta est, cum sicut sponsus processit de thalamo suo, id est, de utero virginali, ubi Verbum Dei creaturae humanae quodam ineffabili conjugio copulatum est: ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
alis: om̃s fideliter uiuentes cum
conuigib uestris. Quod amisis¬
tis incorpore : incorde seruate.
Ubi iam non potest. eẽ. a concubitu
caro integra: sit infide uirgo consci¬
entia. secundum quoduirgo est
omnis ecclesia. In maria: xpm̃
pia uirginitas peperit. In anna.
xp̃m uiduitas. paruum grandeua
cognouit. Inhelisabech: xp̃o con¬
uĩgalis castitas et anilis fecundi¬
tas militauit. Om̃s gradus fide¬
lum. membrorum. capiti contu¬
lerunt: quodipsius gratia con¬
ferre potuerunts: Proinde quia
uentas. et pax. etiustia. xp̃s est:
hunc fide concipite. operib edite .
ut quod egit uterus mariae incar¬
Quomodo autem non ad par¬
tum uirginis ꝑtinetis. quando
xp̃i membra estis. Caput urm̃.U
peperit maria: uos ecclesia.
Namipsa quoq mater etuirgo
est. Mater uiscerib castitatis:
uirgo integritate fidei et pietatis
Populos p̃arit. sed unius mem¬
bra sunt : cuius ipsa est corpus
& conuix. etiam in hoc simili¬

Expanded text:
alis, omnes fideliter viventes cum alis, omnes fideliter viventes cum conjugibus vestris: quod amisistis in corpore, in corde servate. Ubi jam non potest esse a concubitu caro integra, sit in fide virgo conscientia, secundum quam virgo est omnis Ecclesia. In Maria Christum pia virginitas peperit: in Anna Christum viduitas parvum grandaeva cognovit: in Elisabeth Christo conjugalis castitas et anilis fecunditas militavit. Omnes gradus fidelium membrorum capiti contulerunt, quod ipsius gratia conferre potuerunt. Proinde quia veritas et pax et justitia Christus est, hunc fide concipite, operibus edite; ut quod egit uterus Mariae in carQuomodo autem non ad partum Virginis pertinetis, quando Christi membra estis? Caput vestrum peperit Maria, vos Ecclesia. Nam ipsa quoque et mater et virgo est: mater visceribus charitatis, virgo integritate fidei et pietatis. Populos parit, sed unius membra sunt, cujus ipsa est corpus et conjux, etiam in hoc simili
Abbreviated transcription (Latin):
quod uirginitatis integritas. et
inconcep̃tu clausa: ẽt inpartu
incorrupta permansit. Mira . ẽ.
ista potentia sed plus est miran¬
da misericordia: quodille qui
sic nasci potuit. nasci uoluit.
Erat enim iamunicus patri: qui
unicȩ natus est matri. Et ipse est
factus in matre: quisibi fecerat
matrem. Sempiternus cumpa¬
tre: hodiernus ex matre. Post pã¬
trem dematre factus est: ante
omnia depatre non factus est.
Sinequo pater num quã fuit.
sinequo maternum quã fuisset
E xultate uirgines xp̃i: consors . IIII¬
parere noluistis. Qui non ex
uobis natus est : uobis natus. ẽ
Uerum tamen siuerbi eius me¬
.Ii. mineritis sicut meminisse de¬
betis. estis etiam matres eius.
quia uoluntatem facitis patris
eius Ipse enim dixit. Quicumq
facit uoluntatem patris mei:
ipse mihi frater. et soror et mater
est. Exultate uidue xp̃i. Quĩ
fecundam fecit uirginitatem.
illi uouistis continentiae scĩtatẽ
Exultate etiam castitas riupti¬

Expanded text:
quod virginitatis integritas et quod virginitatis integritas et in conceptu clausa, et in partu incorrupta permansit. Mira est ista potentia, sed plus est miranda misericordia, quod ille qui sic nasci potuit, nasci voluit. Erat enim jam unicus Patri, qui unicus natus est matri: et ipse est factus in matre, qui sibi fecerat matrem; sempiternus cum Patre, hodiernus ex matre: post matrem de matre factus, ante omnia de Patre non factus: sine quo Pater nunquam fuit, sine quo mater nunquam fuissetExsultate, virgines Christi, consors parere noluistis. Qui non ex vobis natus est, vobis natus est. Verumtamen si verbi ejus memineritis, sicut meminisse debetis; estis etiam vos matres ejus, quia voluntatem facitis Patris ejus. Ipse enim dixit: Quicumque facit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater et soror et mater est . Exsultate, viduae Christi: qui fecundam fecit virginitatem, illi vovistis continentiae sanctitatem. Exsulta etiam, castitas nupti
Abbreviated transcription (Latin):
o die ueritas de terra
natusest. Gaudete solem niter:
et sempiternum diem. hodier¬
no quoq ad moniti cogitate.
Aeterna dona spe firmis sima
concupiscite . filii dĩ esse acepta
potestate presumite. Propter
uos tem poralis effectus. tẽporũ
effector. Propteruos incarne
apparuit: mundi conditor.
Propteruos: creatus est creator.
Quid ad huc mortales reb mor.¬
talib oblectamini. et fugitiuã
uitam sifieri possit tenere co¬
namini: Spes longe clarior
refulsit in terris: ut terrenis
uita promit teretur incaelis.
Hoc ut crederetur: res incredi¬
bilior prerogata est: D eos factu¬
ros qui homines erant: homo
factus est qui ds̃ erat. Nec amit¬
tens quod erat: fieri uoluit ip¬
se quod fecerat. Ipse fecit quod
eẽt: quia hominem dõ addidit.
ipsum nascendi modum incre¬
dulis ꝑsuadere conamur: quod
inutero non seminato germen
prolis exortum est. et a conplexu
carnis uiscera immunia filiũ
homi nem protulerunt: cuius
patrem hominẽ nontulerunt:

Expanded text:
odie Veritas de terra natus est. Gaudete solemniter, et sempiternum diem hodierno quoque admoniti cogitate, aeterna dona spe firmissima concupiscite; filii Dei esse accepta potestate praesumite. Propter vos temporalis effectus est temporum effector, propter vos in carne apparuit mundi Conditor, propter vos creatus est Creator. Quid adhuc mortales mortalibus rebus oblectamini, et fugitivam vitam, si fieri posset, tenere conamini? Spes longe clarior effulsit in terris, ut terrenis vita promitteretur in coelis. Hoc ut crederetur, res incredibilior praerogata est. Deos facturus qui homines erant, homo factus est qui Deus erat: nec amittens quod erat, fieri voluit ipse quod fecerat. Ipse fecit quod esset, quia hominem Deo addidit, ipsum nascendi modum incredulis persuadere conamur, quod in utero non seminato germen prolis exortum est, et a complexu carnis viscera immunia filium hominis protulerunt, cujus patrem hominem non tulerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
erit ille impius. rapinamq reddiderit
in mandatis ui te ambulauerit. nec fe.¬
cerit. quic qitam in iustum: uita uiuos¬
et ñ morietur. Omĩa peccata quȩ para¬
uit: ñ imnputabunt᷑ ei. Iuditium &s ius¬
tiam focit: uita uiuet & apxerunt filii
popli tui. Nest equi ponderis uia dñi.
Et ipsorum uia in iusta est. sum enim
rauesserit iustus a uistitia sua fecerttq
miquitates: morietur in eis. Et etim rer¬
cessertt impius abimpietate sua fecites
iuditium & iustitiam: iuuet ineis. Et
dicitis. ñ ⁊ recta uia dñi. Unũ quanq
iuita uias suas uidicabo de uobis domu

Expanded text:
erit ille impius, rapinam reddiderit, erit ille impius, rapinam reddiderit, in mandatis uitae ambulauerit nec fecerit quicquam iniustum: uita uiuet, non morietur. omnia peccata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. iudicium et iustitiam fecit, uita uiuet. et dixerunt filii populi tui: non est aequi ponderis uia domini. et ipsorum uia iniusta est. cum enim recesserit iustus a iustitia sua feceritque iniquitates morietur in eis. et cum recesserit impius ab impietate sua feceritque iudicium et iustitiam, uiuet in eis. et dicitis: non est recta uia domini. unumquemque iuxta uias suas iudicabo de uobis, domu
Abbreviated transcription (Latin):
molia asiaria icollo euif & abitiat᷑ in
profundum. quam infpecula constitutus
dic addomum isrł. Sic locuti estis dicen¬
tes. Iniquitates nr̃e & peccata nr̃a: sunt:
super nos. & in ipsis nos tabescimus.
Quomͦ gͦ uiuere poterimus: Dic ad eos.
Uiuo ago dic̃ dñs deus: nolo mortem
impii. sed ut reuertatur impnis a uia
sua & uiuat. Conuertimini auiĩs ur̃ĩs
pessimis. Et quare moriemini domꝰ isrł.
Tu itaq fili hominis. dic ad filios p̾płi
tui. Iustitia iusti ñ eum liberabit ĩqͣcq
cebit ei inquacunq die conuersus fu-
Serit ab impietate sua. Et iustus ñ pot̾it
iiuere in iustitia sua: in quacunq die
Sparauerit. Etiam si dixero nsto quod
uita uiuat. & confisus in iustitia sua
fecerit iniquitatẽ: om̃s ustie euis obli-
uoni Tradentur. & in inhuitate sua
quam oꝑatus ÷ in ipsa mouetur. s in
autem dixepo impio morte morieris et
egerit penitentiam apecato suo. fecerito
iuditium & iustitiam. pignus restitu¬

Expanded text:
mola asinaria, ut abjiciatur in mola asinaria, ut abjiciatur in profundum , quam in specula constitutus dic ad domum Israhel sic locuti estis dicentes iniquitates nostrae et peccata nostra super nos sunt et in ipsis nos tabescimus quomodo ergo vivere poterimus dic ad eos vivo ego dicit Dominus Deus nolo mortem impii sed ut revertatur impius a via sua et vivat convertimini a viis vestris pessimis et quare moriemini domus Israhel tu itaque fili hominis dic ad filios populi tui iustitia iusti non liberabit eum verit erit de impietate sua; et justus non poterit vivere in justitia sua in quacunque die peccaverit. Etiamsi dixero justo quod vita vivat, et confisus in justitia sua fecerit iniquoni tradentur et in iniquitate sua, quam operatus est, in ipsa morietur. si autem dixero impio: morte morieris, et egerit paenitentiam a peccato suo feceritque iudicium et iustitiam, pignus restitu
Abbreviated transcription (Latin):
turarum lectione cognoscens & p̃uidens quȩ
futura sint. annuntiet ppło et corrigat de¬
linquentẽ. Unde magnoꝑe formiclandum ÷
ne ad hoc offitium accedamus indigni. & as¬
sumpti apͦpło neglegentiȩ nos demus atq
desidie. & quod his peuis est delitiis uentͥq
& otio seruentes. honorem nos accepisse pu-¬
temus ñ ministeriuim. Siquidẽ filius hõis
ñ uenit ministrari s ministrare: &. pedes
discipłorum lauit. ut oftenderet om̃s sordes
et uitia a magistro indiscipłis debere dilui
atos purgari. Nec statim respondeamus. Quid
prod est dicere. si nolit auditor facere quod
docueris: U nus quisq enĩ ex suo animo
ata offitio iudicatur. Tũ si locutus ñ fueris:
ille si audire contempserit. De magistris
negligentib salomon loqr̃. s apientia abscõ-¬
dita & thes aurus occultus. quȩ utilitas in¬
itroq: Tale quid significatur & in euugłio.
quod qui scandalizauerit unũ deminimiᷤ
eccł̃iȩ: expediat ut alligetur ad collum eius

Expanded text:
turarum lectione cognoscens et praevidens quae Ventura sint, annunciet populo et corrigat delinquentem. Unde magnopere formidandum est, ne ad hoc officium accedamus indigni et assumpti a populo, negligentiae nos demus atque desidiae, et quod his peius est, deliciis ventrique et otio servientes honorem nos accepisse putemus, non ministerium. Siquidem Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare; et pedes discipulorum laet vitia a magistro in discipulis debere dilui atque purgari. Nec statim respondeamus: Quid prodest docere, si nolit auditor facere, quod docueris? Unusquisque enim ex suo animo atque officio judicatur-tu, si locutus fueris, ille si audire contempserit. De magistris negligentibus Salomon loquitur: « Sapientia absconsa, et thesaurus occultus, quae utilitas utriusque? » Tale quid significatur, et in eum, qui scandalizaverit unum de minimis Ecclesiae: expedit ut alligetur ad colum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ouium id ÷ xp̃ianorum: iupi celantur iuda¬
dicere. Os meum aꝑtum ÷ aduos ochorintarũ.
t Apercum ÷ michi ostium magnum ac estica
Et alud. os meũ aꝑuu & attraxi sp̃m quos
nunquam tacere poterit. nec audire cũm ieł
duo decimus annus aadduodecim refeicur trib.
mensis ad sensus carneos. Que om̃ia capta
ierłm & eñglio sucedente aeleta ꝙ. etrans¬
sisse monstraiumus. & uesꝑe hoc ⁊ in con sũ¬
matione mundi factam manũ dñi aduerũ
et echiel qui futuras riunas urbis cecinierat
ꝑ propħas. & mane impletas eẽ monstraũ.
ET faccum ÷ uerbum dnĩ adme dicens.
abribam: a hereclitate possedit terram.

Expanded text:
ovium, id est, Christianorum, lupi celantur Judaovium, id est, Christianorum, lupi celantur Judadicere: Os meum apertum est ad vos, o Corinthii; et: Apertum est mihi ostium magnum et efficax . Et illud: Os meum aperui, et attraxi spiritum , quod numquam tacere poterit, nec audire cum Israeduodecimus annus ad duodecim refertur tribus, mensis ad sensus carneos, quae omnia, captaet Evangelio succedente, deleta esse, et transisse monstravimus: et vespere, hoc est, in consummatione mundi factam manum Domini ad verum Ezechiel, qui futuras ruinas urbis cecinerat per prophetas, et mane impletas esse monstravit. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Abraham, et possedit terram: