comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spes nrã possit habere uictoriã. Principalit᷑
q̃d dñs uoluit suscipere gratulem᷑. de inoe
qr hoc omnibꝰ in mundo cominune ẽ. Addit᷑ priua¬
tim peculiare nrm q̃d ad reqͥẽ deuocam᷑. se¬
qͥt᷑ consũmatio omiũ gaudior qd in resur¬
rectione inuicẽ nob̃ dño reformante reo

Expanded text:
spes nspes nquod voluit Deus suscipere gratulemur. Deinde quia hoc nobis in mundo commune est, additur privatim peculiare nostrum, quod ad requiem deducamur. Sequitur consummatio omnium gaudiorum, quae in resurrectione invicem nobis Domino reformante redd
Abbreviated transcription (Latin):
giosus ⁊ uoto ei quȩ euasit. si ñ potes tuo. Ex¬
utta quia ꝑ lacuisse cognoscis participiũ tui san¬
guinis crp̃o. maxime qd s̃ occasione debe¬
as dñi tolerare uoluntatẽ. cu ñ portes con¬
tra dicere. ꝙ cũ sit om̃ib cõmunis hic casus
cerat. s. ꝓderelictis paruulis morientis huma¬
nttatis affectꝰ impulsat. Nec licet cõmoueri
animu̾̃ xp̃ianũ. ne contra xpĩ imꝑia reluo¬
tet᷑ e int ẽ. qndo cũꝙ & qualescumꝙ filios di
oauses qes elui tt salua auma uã moaens de¬
relidt in pace. ne inꝑsecutione dinntere cũ
suo interitu ñ ualeret. Ipsis auxiliabit᷑ in mun¬
do. quor matrẽ habet in cȩlo. & qͥ mat̾ sub ue¬
nit. ꝙ filiis ꝓ certo suc curret. Postremo uide
sidebeat aliqͥd in dolore concedi. ubi sine ali¬
ꝗͥ remedio potest aninꝰ fatigari. Sapient᷑ oe¬
bet dolere qͥ dolet ne ꝑdat sine causa ãd do¬
let. Ncͣ aũ ẽtra luctũ sum̃da sunt arma. ut

Expanded text:
giosus, vel voto ejus quae evasit, si non potes tuo. Exsulta, quia placuisse cognoscis tui participium sanguinis Christo: maxime quod de occasione debeas tolerare Domini voluntatem, cui non potes contradicere. Et cum sit omnibus communis hic casus:cerat: sed pro derelictis parvulis morientis, humanitatis affectus impulsat. Nec licet commoveri animum Christianum, ne contra Christi imperia relucterest quandocumque et qualescumque filios dimodisse. melius nunc saluam animam suam moriens deliquit in pace, ne in persecutione dimittere cum suo interitu non ualeret. ipse illis auxiliatur in mundo, quorum mater habitat in caelo, et qui matri subuenit et filiis pro certo succurrit. postremo uide si debeat aliquid dolori concedi, ubi sine aliquo remedio potest animus fatigari. sapienter debet dolere qui dolet ne perdat sine causa quod dolet. nunc autem contra luctum sumenda sunt arma, ut
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. Duȩ enĩ participatio iustitiȩ cũ inqͥtate:
Aut quȩ societas luci ad tenebras: de con¬
sensus x ad belialiꝰ Quȩ pars fideli cũ in¬
fideleᷤ Non potestis in qͥt dñs dõ seriuro
ꝙ mãmone. Aurũ deponere. incipiemt¬
ũ ẽ. ñ ꝑfectoꝵ. Fec̃ hoc thebanꝰ erates. fi¬
cit antistenes. Se ipsũ offerre do ꝓpͥe xpi¬

Expanded text:
cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebras? qui consensus Christi ad Belial? quae pars fideli cum infidele? non potestis, inquit dominus, seruire deo et mammonae. aurum deponere incipientium est, non perfectorum. fecit hoc Thebanus Crates, fecit Antisthenes. se ipsum offerre deo prop
Abbreviated transcription (Latin):
nerat. Non enĩ arbitratꝰ ẽ simul habere
dauid oꝑe cõplebat. ad uena su apd̾ te &
pegrinꝰ. sic̃ om̃s patres mei. Hebreus id ẽ¬
dũ ñ ẽ p̃senti uirtute contentꝰ. s pͣteri¬
toꝵ obliuiscens in futuruͣ se extendit. & scit
illud. ibunt d̾ uirtute in uirtutẽ. misticũ tͥ¬

Expanded text:
rat. non enim arbitratus est simul habere Dauid opere conplebat: aduena sum apud te et peregrinus sicut omnes patres mei. Hebraeus, id esdum non est praesenti uirtute contentus, sed praeteritorum obliuiscens in futurum se extendit et scit illud: ibunt de uirtute in uirtutem, mysticum
Abbreviated transcription (Latin):
copulati sunt. Matͣ in dt mea & fr̃s mei
inst̃: qͥ facuint uoluntatẽ pat̾s mei. Hlabes
tecũ pͥus in carne ncͣ in spuͣ sociã. d̾ coniu¬
ge germanã.d̾ femina uirũ. d̾ subiecta pa¬
rẽ. quȩ sub eod̾e iugo ad cęlestia simul
regna festinat. Cauta rei familiaris dispen¬
satio. ꝙ ad cautulos rediens. ñ cito deponi¬
tuit. Adolescens ille qͥ optꝰ sindone seqͦbat᷑
iħ̃m qr tentꝰ fuerat aministris. tͣrenũ abi¬
ciens opimͣtũ nudꝰ euasit. Hliaᷤᷤ igneo cur¬
ru raptꝰ ao cęlũ melotẽ reliqͥt in tͣrislle¬
liseus boues & iuga pͥoris opis uͣtit in uota
loqͥt᷑ sapientissimꝰ uir. & tangit picẽ. inqͥna¬
bit᷑ ab ea. Quã du uersamͣ in reb sc̃łi. & an¬
ma nrã possessionũ ac redituũ ꝓcuratione

Expanded text:
res mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. Habes tecum prius in carne, nunc in spiritu sociam, de coniuge germanam, de femina uirum, de subiecta parem, quae sub eodem iugo ad caelestia simul regna festinet. cauta rei familiaris dispensatio et ad calculos rediens non cito deponituit. adulescens ille, qui opertus sindone sequebatur Iesum, quia tentus fuerat a ministris, terrenum abiciens operimentum nudus euasit. Helias igneo curru raptus ad caelum melotem reliquit in terris. Heliseus boues et iuga prioris operis uertit in uota. loquitur sapientissimus uir: qui tangit picem, inquinabitur ab ea. quamdiu uersamur in rebus saeculi et anima
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ simpliciores qͦsq multũ indeiciendo sermo¬
ne laborauimꝰ. S nescio qͦmͦ etiã si aꝗͦ plenast
tam̃ eunde odorẽ lagena seruat. qͦ du rudis
eẽt imbuta ẽͣ. Si hoc munꝰculũ placuerit. ha¬
bemꝰ etiã alia condita: quȩ eũ plurib orien¬
talib mercib ad te si sp̃s sẽs afflauerit naui

Expanded text:
ter simpliciores quosque multum in deiciendo sermoter simpliciores quosque multum in deiciendo sermone laborauimus. sed nescio quomodo, etiam si aqua plena sit, tamen eundem odorem lagoena seruat, quo, dum rudis esset, inbuta est. si hoc munusculum placuerit, habemus etiam alia condita, quae cum plurimis orientalibus mercibus ad te, si spiritus sanctus adflauerit, naui
Abbreviated transcription (Latin):
tu adoleͣntiã in aliena ętatȩ metiris. & qͣm¬
ꝙͣ. istã multis corꝑis sanitate̾̃ etiã peccato¬
rib euenire uideamꝰ. tamͣ illis hoc diabolꝰ
ministrat ut peccent. & tͥ dñs hoc p̃stat
ut gaudeas. Doctissimi qͥq grecoꝵ de
qͥb ꝓ flacco agens luculent᷑ culliꝰ ait.
ingenita lenitas & erudita uanitas regũ
suor ł pͥncipũ laudes accepta merced e
dicebant. Hoc ego nc̃ faciens pͣtiũ posco
ꝓlaudib. Et ne putes modica eẽ quȩ depe&
margaritũ d̾ eugłio postulans eloqͥa đñi elo¬
qͥa casta. argentũ igne examinatũ tͣrȩ pur¬
gatũ septuplũ. scilicet cõm̃tarios fortunata¬
ni. & ꝓpt notitiã ꝑsequutor aurelii uictoris i¬
toriã. simulq epłas nouatiani: ut du scisma¬
tici hominis uenena cognoscimꝰ. libentius
sci martẏris cypͥani bibamꝰ antidotũ. Mitnisꝰ
interĩ tͥ id ẽ paulo sem paulũ semorẽ. inqͥ p¬

Expanded text:
tu adulescentiam in aliena aetate mentiris. et qtu adulescentiam in aliena aetate mentiris. et q istam corporis sanitatem, etiam peccatoribus, euenire uideamus, tamen illis hoc diabolus ministrat, ut peccent, tibi dominus praestat, ut gaudeas. Doctissimi quique Graecorum, de quibus pro Flacco agens luculente Tullius ait: ingenita leuitas et erudita uanitas, regum suorum uel principum laudes accepta mercede dicebant. hoc ego nunc faciens pretium posco pro laudibus. et ne putes modica esse, quae deprecor, margaritam de euaugelo postularis, eloquia domini eloquia casta, argeutuni igue exauiinatum terKae, purgatum septuplum, scilicet commentarios Fortunatiani et propter notitiam persecutorum Aurelii Victoris historiam simulque epistulas Nouatiani, ut, dum scismatici hominis uenena cognoscimus. libentius sancti martyris Cypriani bibamus antidotum. misimus interim tibi, id est Paulo seni, Paulum seniorem, in quo prop
Abbreviated transcription (Latin):
to qͥuis oratiano d̃ nob̃ possit sale lud̃e & gemi¬
no bellũ troianũ ordit᷑ ab ouo: Uidelicet ut
senectutẽ tuã & caput ad similitudinẽ xp̃i¬
candidu dignis uocib pͣdice̾. Ecce iã cen¬
ta custodiens. future beatitudinẽ uite ꝑ pͣ¬
sentia exempla meditaris. Oculi puro lumi¬
ne uigent. pedes impͥnt᷑ certa uestigia. au¬
ditꝰ penetrabilis. dentes candidi. uox ca¬
nora. corpꝰ solidũ & suci plenũ. Can cũ ru¬
bore discrepant. uires cũ ȩtate dissenti¬
unt. Non memoriȩ tenacitate̾ ut inple¬
risq cernimꝰ antiqͥor senecta dissoluit. non
callidi acum ingenii frigid̾ sangirs ob¬
tundit. Non c̃tractã rugis faciẽ arata frons
asꝑat. nͣ deniq tremula manꝰ ꝑ curuos
cere tramites errantẽ stilũ duc̃. ẜuture
resur rectionis uirore̾ in te nob̾ dñs osten¬
dit. ut peccati sciamꝰ eẽ qd̃ cęteri adhuc
iuuentes pͣmoriunt᷑ in carie̾ usticiȩ: q̃d

Expanded text:
to quiuis Horatiano de nobis possit sale ludere: et gemito quiuis Horatiano de nobis possit sale ludere: et gemino bellum Troianum orditur ab ono?\' uidelicet ut senectutem tuam et caput ad Christi similitudinem candidum dignis uocibus praedicem. ecce iam centa custodiens futurae beatitudines uitae per praesentium exempla meditaris. oculi puro lumine uigent, pedes inprimunt certa uestigia, auditus penetrabilis, dentes candidi, uox canora, corpus solidum et suci plenum. cani cum rubore discrepant, uirtus cum aetate dissentit. non memoriae tenacitatem, ut in plerisque cernimus, antiquior senecta dissoluit, non calidi acumen ingenii frigidus sanguis obtundit, non contractam rugis faciem arata frons asperat, non denique tremula manus per curuos cerae tramites errantem stilum ducit. futurae resurrectionis uirorem in te nobis dominus ostendit, ut peccati sciamus esse, quod ceteri adhuc uiuentes praemoriuntur in carne, iustitiae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
umanȩ uitȩ breuitas danatio de¬
lictoꝵ ẽ. ꝙ in ipso sepe lucis exor-¬
dio mors secuta nascentẽ. laben¬
tia cotidiȩ in uitiũ scla ꝓfitetur.
Nã cũ pͥmũ paradisi eolonũ iupinis nexib
p̃peditũ coluber deduxisset ad t̾ras. et̃ uitas
mortalitate mutata in nongentos & eo ampliꝰ
annos scło qͦdam in ĩ mortalitatẽ maledicti ho¬
minis distulerat elogͥũ. & in d̾ paulatĩ recru¬
descente peccato totiꝰ orbis naufragiũ gygan¬
tiũ addux̃ impietas. Post illud ut ita dixeriͣ
purgati o baptisiũ mundi inbreue tẽ¬
pus honionũ uita contracta ẽ. Noc qͦ spati¬
ũ scelerib nr̃is semꝑ contra diuina pugnan¬
tib pene ꝑdidimꝰ. Quotꝰ enĩ qͥsq aut cente¬
nariã ñ transgͣdit᷑ ȩtatẽ. aut ad eã sic ꝑue¬
nit ut ꝑuenisse peniteat. scd̃m qd in libro
palmoꝵ scriptura testat᷑. Dies uitȩ nrẽ¬
ẽ. labor & dolor. Quorsũ ais ista taͣ alto re¬
petita pͥncipio. & ita ꝓculcepta. ut meri¬

Expanded text:
umanae uitae breuitas damnatio delictorum est et in ipso saepe lucis exordio mors secuta nascentem labentia cotidie in uitium saecula profitetur. nam cum primum paradisi colonum uiperinis nexibus praepeditum coluber deduxisset ad terras, aeternitas mortalitate mutata in nongentos et eo amplius annos, secundam quodammodo inmortalitatem, maledicti hominis distulerat elogium. exinde paulatim recrudescente peccato totius orbis naufragium gigantum adduxit inpietas. post illud, ut ita dixerim, purgati baptismum mundi in breue tempus hominum uita contracta est. hoc quoque spatium sceleribus nostris semper contra diuina pugnantibus paene perdidimus. quotus enim quisque aut centenariam transgreditur aetatem aut non ad eam sic peruenit, ut peruenisse paeniteat, secundum quod in libro psalmodolor? \'Quorsum\', ais, \'ista tam alto repetita principio et ita procul coepta, ut meri
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ dicendi cuiꝰ sermo oꝑe destruitur. Uniꝰ uxo
uxoris uir etiã añ baptismũ querit᷑: cet̾a qͦq que p̃ cep¬
ta sunt añ baptismũ reqͥramꝰ Neq enim competit u¬
mu̾saptꝰ baptismũ & unũ hoc mandatũ intelligere
añ baptismũ Dobriũ siue uigilantẽ. He Naaloc quippe
utrumq sig̃cat Prudentẽ. ornatũ. hospitalẽ. doctorem
Sacerdotes qͥ ministrant ĩ tẽplo d̃i ꝓhibentur uinũ & si¬
ceram bibere: ne trapula ⁊ ebrietate aggrauent᷑ corda
eorũ & ut sensus officiũ exhibens d̃o. uigeat semꝑ & tenu¬
issit. Qł aũ infert prudentẽ. excludit eos qͥ sub nomĩe
simplicitatis excusãt stulticiã sacerdotũ Nisi enĩ ce¬
rebrũ sanũ fuerit. omĩã mͣbra iuitio ertͣ.
Ornatũ qͦ. Enitacic est pͥoris uͣbi. id eͣ
in repͣh ensibilis. Q uitia nͣ habet. in repͣ-¬
hensibilis appellat᷑. de uirtutib pollet. or¬

Expanded text:
auctoritatem dicendi cuius sermo opereauctoritatem dicendi cuius sermo opere, si unius uxoris uir etiam ante baptismum quaeritur, cetera quoque, quae praecepta sunt, ante baptismum requiramus. neque enim conpetit uniuersa post baptismum et unum hoc mandatum intellegere ante baptismum. sobrium siue uigilantem — quippe utrum que significat -, prudentem, ornatumhospitalem, doctorem: sacerdotes, qui ministrant in templo dei, prohibentur uinum et siceram bibere, ne in crapula et ebrietate adgrauentur corda eorum et ut sensus officium exhibens deo uigeat semper et tenuis sit. quod autem infert \'prudentem\', excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. nisi enim cerebrum sanum fuerit, omnia membra in uitio erunt. \'ornatum\' quoque Izttaatc est prioris uerbi, id est \'inreprehensibilis\'. qui uitia non habet, inreprehensibilis appellatur; qui uirtutibus pollet, or
Abbreviated transcription (Latin):
inuiriã demosteni & platoni. s res ipsas
absꝙr psonis definuint. sic in descriptione
& conscientia singuloꝵ ẽ quales se ibi as¬
piciant. ut uel dolere ad deformitatẽ ut
gcudere ad pulchritutinẽ possint. Si quis
episcopatũ desiderat. bonũ opꝰ desiderat.
Op ñ dignitatẽ. laborẽ nͣ delitiaᷤ. Opus ꝑ
qd̃ humilitate decrescat ñ intu mescat fas¬
tigio. Oportet gͦ epm inrep̃hensibi ulẽ¬
ẽt̃.Io ipsũ qͦ ad titũ. Siqͥs ẽ sine crimine
Oñs uirtutes in uno sermone coͣphendit.
& pene rẽ contra naturã exigit. Si enĩ om̃e
peccatũ etiã in otioso uerbo repͣhensione
dignũ ẽ. qͥs ẽ ille qͥ absq peccato id ẽ sine
rep̾hensione uerset᷑ inmundo. S futurus
tionẽ recte grex. ceteri nominent᷑. Defini¬
unt rethores orathorẽ. qui sit uir bonus
dicendi peritꝰ. Ante uita. sic lingua in re-¬
p̃hensibił queritur. ut doctꝰ merito suscipiat᷑. ł dit eñi

Expanded text:
iniuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas iniuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas absque personis definiunt, sic in descriptione et conscientia singulorum est, quales se ibi aspiciant, ut uel dolere ad deformitatem uel\' gaudere ad pulchritudinem possint. si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminreprehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene rem contra naturam exigit. si enim omne peccatum, etiam in otioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mundo? sed futurus tionem recte grex ceteri nominentur. definiunt rhetores oratorem: dicendi peritus'. Ante uita, sic lingua irreprehensibilis quaeritur, ut doctus merito suscipiatur. Perdit enim
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificauit nos cũ illo. donans omĩa delic¬
ta delensq q̃d aduersũ nos erat cyrogra¬
ph̃u decreti q̃d erat contrariu̾ nob̾. & ipsũ
tulit ẽ medio affigens illud cruci. Omĩa nrͣa
cũ xp̃o mortua sunt. uniu̾sa cyrographi
ueteris peccata deleta. solũ nom̃ uix̃ uxorisꝰ
Des me deficiet. si cuncta quȩ ad baptismi
potentiã ꝑtinent de scripturis scĩs uolue¬
ro digerere. & natiuitatis scd̃e. immo in
xp̃o primȩ. ponere sacram̃ta. Ante quã dic¬
tandi finẽ faciã. iã enĩ intelligo m̃surã me
excedere ȩpłe. uolo supiora capitula inqb
futuri ep̃i uita describit᷑ cursim expone¬
re ut apłm ñ in umus uxoris elogio. s in om̃¬
nib quȩ p̃cepit doctorẽ gentiũ suscipiamꝰ.
Simul obsecro. ne quis me in suggilationẽ
istiꝰ tẽporis sac̃dotũ scripse quȩ scripsi es¬
timet. s in eccłiȩ utilitatẽ. Ut enĩ oratores
& philosop̾hi describentes qualẽ uelint
eẽ ꝑfectũ oratorẽ & philosopħi. ñ faciunt

Expanded text:
ia delicta, delens, quod aduersum nos erat, chirographum decreti, quod erat contrarium nobis; et ipsud tulit e medio affigens illud cruci. omnia nostra cum Christo mortua sunt, uniuersa chirographi ueteris peccata deleta: solum nomen uiuit uxoris? dies me deficiet, si cuncta, quae ad potentiam baptismi pertinent, de scripturis sanctis uoluero digerere et natiuitatis secundae, immo in Christo primae, ponere sacramenta. «. Antequam dictandi finem faciam — iam enim intellego me mensuram excedere epistulae —, uolo superiora capitula, in quibus futuri episcopi uita describitur, cursim exponere, ut apostolum non in unius uxoris elogio, sed in omnibus, quae praecipit, doctorem gentium suscipiamus. simul obsecro, ne quis me in sugillationem istius temporis sacerdotum scripsisse, quae scripsi, aestimet, sed in ecclesiae utilitatebentes, qualem uelint esse perfectum oratorem et philosophum, non faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
luiꝰ quẽ arguunt mariti. cui pͣt̾ unculũ
conugale & hoc ante baptisinu. nichil aliuo
ab emulis obiei potest. Ꝙ pͣcepit nͣ mechan¬
du. ipse dix̃ & ñ occides. Si ñ mecham᷑ s oc¬
cidimꝰ. trans gressores legis sumꝰ. Q totã le¬
gẽ seruauerit. & offenderit in uno fit
om̃iũ reus. Itaq eũ opposuerunt nob̃ ux¬
orẽ ante baptisiũ. nos ab eis omĩa quȩ post
baptismũ p̃cepta sunt reqͥramꝰ. Prȩtere¬
unt q̃d non licet. ꝙ obiciunt qd̾ concessũ est.

Expanded text:
hujus, quem arguunt, mariti, cui praeter vinculum hujus, quem arguunt, mariti, cui praeter vinculum conjugale, et hoc ante baptismum, nihil aliud ab aemulis objici potest. « Qui praecipit non moechandum, ipse dixit, et non occides » . Si non moechamur, sed occidimus, transgressores legis sumus. « Qui totam legem servaverit, et offenderit in uno, fit omnium reus » . Itaque cum opposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omnia quae post baptismum praecepta sunt, requiramus. PRAETEREUNT quod non licet: et objiciunt quod concessum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ibiaꝰ Indiciũ aũ & ruiã diaboli. nulli du¬
huĩ qͥn arrogantia sit. Incidunt in eũ. qui
npuncto horȩ. nec dũ discipłi. sã magistri sunt
hportet aũ eũ ꝙ̾ testimoniũ habere bonũ.¬
abhis qͥ foris funt. Quale pͥncipiũ. talis &
clausula. De inrepͣhensibilis ẽ. ñ solũ ã do¬
mesticis. s & ab alienis consono ore laudat᷑.
adueni s extra ęxcłiam. sunt uidȩi atq here¬
tici & gentiles. Talis gͦ sit pontifex xp̃i ut
qͥ religioni detrahunt. uitȩ eiꝰ detrahere
n audeant. dt nc̃ plerosq cernimꝰ uł fa¬
uorẽ popłi in aurigarũ more pͣtio redime¬
re ł tanto om̃ium hominũ odio uiuere. ut
ñ extorqueat pecunia. q̃d minime impe¬
dant gestib. Nȩc fili oceane sollicito timo
repqͥre. hoc magis eccłiȩ custodire debent.
hoc in sac̃dotib eligendis obseruare. non
pentẽq semꝑ auctorẽ suuͣ inuidiã legem
apiͣ intͣ pͣtari. Nide quantũ sit testimoniũ

Expanded text:
perbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli duperbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eum et testimoniuunt: quale principium, talis et clausula. qui inreprehensibilis est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis consono ore laudatur. alieni et extra ecclesiam sunt iudaei, heretici atque gentiles. talis ergo sit pontifex Christi, ut, qui religioni detrahunt, uitae eius detrahere non audeant. at nunc plerosque cernimus uel fauorem populi in aurigarum modum pretio redimere uel tanto omnium hominum odio uiuere, ut non extorqueant pecunia, quod mimi inpetrant gestibus., Haec, fili Oceane, sollicito timore perquirere, haec magis ecclesiae custodire debebunt, 1108 in sacerdotibus eligendis canones obseruare, non pentemque semper auctorem suum, invidiam, legem Christi interpretari. Vide quantum sit testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
andensq pͣceptũ nemo custodiat ł leri
otecuminꝰ. hodie pontifex. tleri mam¬
inteatro. hodie in ȩccłia. Uespe in
qrco. mane in altari. Dudũ fautor ystrionũ.
u iurginũ consecrator. Nũ ignorabat apłs
euit de dix̃ uniꝰ ucoris uirũ. ipse manda
mrep̃ hensibilẽ sobriũ. prudentẽ. ornatũ.¬
Multałe. doctorẽ. modestũ ñ uinolentũ.
reussorẽ. ñ litigiosũ. ñ auarũ. nͣ neophitũ
S omĩa claudimꝰ oculos. solas uidemꝰ ux
aris. Qd̃ aũ ait. ne in supbiã elatꝰ iniudici
sncidat diaboli. qͥs ñ exemplo uerũ pro¬
ietͦ s guorat mom̃taneus sac̾dos humilita¬
rẽ q mansuetudinẽ rusticoꝵ. ignorat blan¬
amas. xp̃iana s. nescit se ipsũ contẽpnere.
de dignitate tranffert᷑ ad dignitatẽ. ñ ie¬
unauit. ñ fleuit. ñ mores suos sepe repͣ¬
hendit. & assidua meditatione correx̃. ñ sub¬
stamã pauꝑib erogauit. De cathedra qͦ¬
mͥ dicit᷑ ad cathedrã. id ẽ de suꝑbia ad su¬

Expanded text:
densque praeceptum nemo custodiat. heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; uespere in circo, mane in altari; dudum fautor strionum, nunc uirginum consecrator: num ignorabat apostciebat? qui dixit: unius uxoris uirum, ipse mandauit inrepreliensibilem, sobrium, prudentem, ornatuoctorem, modestum, non uinolentum, non percussorem, non litigiosum, non auarum, non neophytum. ad omnia claudimus oculos, solas uidemus mores, quod autem ait: ne in superbiam elatus incidat in iudicium diaboli, quis non exemplo uerum probet? ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere, de dignitate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad su
Abbreviated transcription (Latin):
colere ut ꝓprios. Si forte ditati ab imꝑa-¬
tore stalã illiꝰ meruerint. confesti apło
colla submttet. & inuitꝰ int uxores eam
recipe coget᷑. Sin aũ pͥncipale rescriptũ
eadẽ tenuitas impetrare neqͥuerit. cum
romanis legib scita ȩccłiȩ nutabuntur.
uide ne hoc q̃d ar̃ uniꝰ uxoris uirũ. uniꝰ
mulieris possit intelligi. & ad coitũ ma-¬
gis referat᷑. quã ad dotales tabulas. lhȩc
uniũsa ꝓferimꝰ. ñ qͦ uere & simplici intel¬
ligentiȩ resistamꝰ. s ut doceamꝰ te scriptu¬
ras scãs intelligere. ut scriptȩ sunt. nec
euacuare baptismũ saluatoris. & totũ
patibuli sacramͣtũ irritũ facere. Redda¬
m̾ q̃d paulo ante pmisimꝰ. & d̾ scola re¬
thorũ aquarũ laudes: baptismi p̾dicemꝰ. Ru¬
dis mundi nec dũ sole rutilante nec pal

Expanded text:
colere ut proprios; si forte ditati ab impercolere ut proprios; si forte ditati ab imperatore stolas illis meruerint, confestim apostolo colla submittet et inuitus inter uxores eas recipere cogetur; sin autem principale rescriptum eadem tenuitas inpetrare non quiuerit, cum Romanis legibus scita ecclesiae mutabuntur. uide, ne hoc, quod dicitur: unius uxoris uirum, unius mulieris possit intellegi, ut ad coitum magis referatur quam ad dotales tabulas. haec uniuersa proferimus, non quo uerae et simplici intellegentiae resistamus, sed ut doceamus te scripturas sanctas sic intellegere, ut scriptae sunt, nec euacuare baptismum saluatoris et totum patibuli sacramentum initum facere. Reddamus, quod paulo ante promisimus, et de schola rhetorum aquarum laudes et baptismi praedicemus. rdis mu
Abbreviated transcription (Latin):
oulieres diuites surgite. ꝙ audite uocẽ
meã . Et in ꝓuerbũs. Alulierẽ fortẽ qͥs in¬
ueniet: Honorabilior ẽ pͣtiosis lapidibus
quȩ talis ẽ. Confidit in ea cor uiri sui.S
in eode uolumine. Sapientes mulieres e¬
dificauert᷑ domũ. insipiens auͣ destruxit
uxor uirũ suũ. sic despexit me domꝰ ifrł.
& in apłõ. Despondi enĩ uos uni uiro uir¬
gine̾ castã exhibere xp̃o. Mulierẽ aut̃
id ẽͣ yginicã uixta greci sermonis ambi
tur ȩ simplicitatẽ sua̾ ne cuis contra te
legib dimicemꝰ. Queramꝰ & aliud. Sicͥs
ꝙ ante baptismũ habuerit concubinã
& illa mottua baptiratus uxorẽ duxe¬
pondebis posse fieri. qͥa concubinam
habuerit ñ uxorẽ. Conuigales gͦ tabu¬
iȩ & iura dotalia. ñ coitꝰ ab apło condẽp¬
natur. Multos uidemꝰ ob nimiã pauꝑtatẽ
uxorũ sarcinã declinare. & ancillas suas
habere ꝓ uxorib susceptosq ex his liberos

Expanded text:
mulieres diuites, surgite et audite uocem mulieres diuites, surgite et audite uocem meam, et in Prouerbiis: mulierem fortem quis inueniet? honorabilior est pretiosis lapidibus, quae talis est; confidit in ea cor uiri sui, et in eodem uolumine: sapientes mulieres aedificauerunt domum, insipiens autem destruxit uxor uirum suum, sic despexit me domus Israhel, et in apostolo: despondi enim uos uni uiro, uirginem sanctam exhibere Christo; mulierem autem, id est γυναῑκα, iuxta Graeci sermoturae simplicitatem suam, ne tuis contra te legibus dimicemus. quaeram et aliud: si quis et ante baptismum habuerit concubinam et illa mortua baptizatus uxorem duxepondebis posse fieri, quia concubinam habuerit, non uxorem; coniugales ergo tabulae et iura dotalia, non coitus ab apostolo condemnatur. multos uidemus ob nimiam paupertatem uxorum sarcinam declinare et ancillulas suas habere pro uxoribus susceptosque ex his liberos
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis qͦ sacerdotib huiꝰ licentię patebat ar-¬
bitriũ. Prȩcepit gͦ ne eandẽ licentiã ęcclĩȩ
sibi uindicent sacͣdotes. ne bina parttͣ &
tetta coniugia sortiant᷑. s & singulas uno
tẽpore uxores habeant. Ne contentiosũ cla¬
mes ẽẽ qd diximꝰ. accipe & aliã explanatio¬
neͣ. ne tͥ soli liceat ñ uoluntatẽ̾ legi. s legẽ
ungere uoluntati. Qdã coacte intͣpͣtantur
urores ꝓ eccłiis. uiros ꝓ ep̃is debere accipi.
tũ. ne s̾ alia ad aliã ęccłiam ep̃c tranffera¬
tͣ ne uirginalis pauꝑcule societate contepͣta.
ditioris adultere querat amplexus. & qͦmͦ¬
culpaᷤ uitiũ filioꝵ in logismis id ẽ in cogita¬
tionib accipit᷑. domꝰq dispensatio ad ani¬
mã refert᷑ ꝙ corpꝰ. ita & uxores pontifi¬
cũ dici ȩcclias. de qͥb in ysaia seripͣ est.
Mulieres ꝓperantes d spectaculo uenite. Non
ẽ enĩ popłs habens intelligentiã. & rur sum.

Expanded text:
ipsis quoque sacerdotibus huius licentiae patebat aripsis quoque sacerdotibus huius licentiae patebat arbitrium: praecipit ergo, ne eandem licentiam ecclesiae sibi uindicent sacerdotes, ne bina pariter et trina coniugia sortiantur, sed ut singulas uno tempore uxores habeant. contentiosum clames esse, quod diximus; accipe et aliam explanationem, ne tibi soli liceat non uoluntatem legi, sed legem iungere uoluntati. quidam coacte interpretantur uxores pro ecclesiis, uiros tum, ne de alia ad aliam Ecclesiam transferatur, ne, virginalis pauperculae societate contempta, ditioris adulterae quaerat amplexus. Vioculpa et uitium filiorum in λογισμοῑς, id est in cogitationibus, accipitur domusque dispensatio ad animam refertur et corpus, ita uxores pontificum dici ecclesias. de quibus in Esaia scriptum est: mulieres, properantes de spectaculo uenite; non est enim populus habens intellegentiam, et rursum:
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine dm̃i iħu. xpͣi. & in spũ dĩ nr̃i. Be
ne ꝙ fidelit᷑ condonata. S quero qͦmͦ tuȩ̨
sordes lote sint. & meç munditiȩ sor didate.
Non dico ais sordidatas. s in eodẽ statu man¬
sisse. qͦ fuerant. Sienĩ sordes fuissent. lote u¬
tiq fuissent. ut meȩ. Rogo ꝗͥ. ẽ ista tergi¬
uersatio. & acum̃ om̃i pistillo rotundius:
Qͥa ñ ẽ peccatũ. peccatũ eͣ. qr ñ ẽ sordidũ.
sordidũ est. Non dimisit d̃ns. q nͣ ha¬
buit q̃d dimitteret. & qͥa nͣ dimsit. io¬
circo manet q̃d ñ fuit. Qͣntã uim habe¬
paululuͣ post docebo. Interim uixta uul¬
gare ꝓuerbiũ malo arboris nodo. malleus. et¬
cuneus reqͥrendꝰ ẽ. Hoc q̃d dicit utꝰ uxo¬
ris uirũ. potest alit̃ disseri. Ex iudȩis erat
tur. Sciebat lege concessũ & exemplo pa¬
tͥar charũ ac moysi familiare popło noue¬
rat in multis uxorib liberos spargere. In¬

Expanded text:
in nomine in nomine ne et fideliter condonata. sed quaero: quomodo tuae sordes lotae sunt et meae munditiae sordidatae? \'non dico\'. ais, csordidatas, sed in eodem statu mansisse, quo fuerant; si enim sordes fuissent, lotae utique essent ut meae\\ rogo, quae est ista tergiuersatio et acumen omni pistillo retunsius: quia non est peccatum, peccatum est; quia non est sordidum, sordidum est? non dimisit dominus, quia non habuit, quod dimitteret; et quia non dimisit, idcirco manet, quod non fuit? Quantam uim habepaululum post docebo; interim iuxta uulgare prouerbium malo arboris nodo malus cuneus requirendus est. hoc, quod dicit unius uxoris uirum, potest et aliter disseri. ex Iudaeis erat tur. sciebat lege concessum, exemplo patriarcharum ac Moysi familiare populo nouerat in multis uxoribus liberos spargere,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥor uxor uiueret aliã ñ haberet. tunt pas¬
sim caninas nuptias iungeres qͥd potes excu¬
sare: Forsitan timuisse de dicas. ne si mat̾ mo¬
niũ copulasses: ñ posses aliqͣndo clericꝰ ordi
nari. Ille in uxorẽ optauit liberos: tu in me¬
retrice sobole̾ ꝑdidisti. In uͣ naturȩ & benedic¬
dioni dni seruientẽ. crescite & multiplicami
i ꝙreplete tͣrã. cubiculoꝵ secreta texe¬
runt. te cubantẽ ad coitũ publica facies ex¬
erata ẽ. Ille q̃d licebat uerecundo pudore
celauit. tu q̃d non licebat impudent᷑ om̃iũ
oculis ingessisti. Iui scriptũ ẽ. honorabiles nup.¬
tiȩ & cubile immaculatũ. tͥ legit᷑. fornicatores
auͣ ꝙ ad ulteros udicabit ds̃. & qͥ corrũpit
baptismate nob̃ condonata sunt crimina.
nec post indulgentiã iudicis metuenda se¬
ueritas. dicente apło. Ꝙ hȩc qͥdẽ fuistis. sed
abluti estis. s iustificati estis. s scificati estis.

Expanded text:
prior uxor uiueret, aliam non haberet; tu, ut pasprior uxor uiueret, aliam non haberet; tu, ut passim caninas nuptias iungeres, quid potes excusare? forsitan timuisse te dicas, ne, si matrimonium copulasses, nari. Ille in uxore optavit liberos, tu in meretrice sobolem perdidisti. Illum naturae et benedictioni domini seruientem: crescite et multiplicamini et replete terramcubiculorum secreta texerunt, te subantem ad coitum publica facies execrata est; ille, quod licebat, uerecundo pudore celauit, tu, quod non licebat, inpudenter omnium oculis ingessisti; illi scriptum est: honorabiles nuptiae et cubile inmaculatum, tibi legitur: fornicatores autem et adulterbaptismate condonata sunt crimina — nec post indulgentiam iudicis metuenda seueritas dicente apostolo: et haec quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed iustificati estis
Abbreviated transcription (Latin):
aldiant catecumini qͥ st̃ fid̃ candidati. ne
irores ducant ante baptisina. ne honesta
ungant mat̾monia s scottoꝵ & atticoꝵ ritu
ac ore publica platonis: ꝓmiscuas uxores. cõ¬
munes liberos habeant. immo caueant qͣle¬
eũq uocabulũ conugis. ne pꝰquã in. xpõ cre¬
diderint. noceat eis qd̃ aliqͣnoo ñ concubinas
nec meretrices: s uxores habuerint. Recolat
unꝰ qͥsq conscientiã suã & totiꝰ uulnera plan-¬
gat ętatis. Cũq uerũ udicẽ pͥoꝵ se exhibu¬
erit delictoꝵ. audiat increpantẽ iħm. Hypo¬
erita eice pͥmũ trabẽ de oculo tuo. ꝙ tunc
uidebis eicere festucã de oculo frĩs tui. Ue
re scribarũ & phariseoꝵ. similes. culice̾ liqͣn¬
tes ꝙ camelũ glutientes. decimamꝰ mentã &
anetũ. & dĩ uidiciũ pͣtermittimꝰ. Qͥd simile
upxor & scortũ : Imputat᷑ infelicitas coniugis
mortuȩ. ꝙ libido meretricia coronat᷑. Ine si

Expanded text:
audiant catechumeni, qui sunt fidei candidati, ne audiant catechumeni, qui sunt fidei candidati, ne uxores ducant ante baptisma, ne honesta iungant matrimonia, sed Scottorum et Aticottorum ritu ac de Re publica Platonis promiscuas uxores, communes liberos habeant; immo caueant qualecumque uocabulum coniugis, ne, postquam in Christo crediderint, noceat eis, quod aliquando non concubinas nec meretrices, sed uxores habuerint! Recolat unusquisque conscientiam suam et totius uulnera plangat aetatis, cumque uerum iudicem priorum se exhibuerit delictorum, audiat increpantem Iesum: hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo et tunc uidebis eicere festucare Scribarum et Pharisaeorum similes culicem liquantes, et camelum glutientes, decimamus mentham et anetum et dei iudicium praetermittimus. quid simile uxor et scortum? inputatur infelicitas coniugis mortuae \'et libido meretricia coronatur? ille, si
Abbreviated transcription (Latin):
cupidu. s hospitalẽ benuolũ. prudeni
iustũ. scm. continentẽ. obtinentẽ eũ qu
scdm doctrinã ẽ fidełe sermonẽ. ut pos¬
sit exhortari in doctrina sana. ꝙ contis¬
dicentis reuincere. In utraq epła sues
fuerint. q illud nom̃ dignitatis qpls
ȩtatis. iubent᷑ mono gamim clerũ edes
licet ea ante baptisma ñ habuerit. ꝙ¬
nom̃ uxoris impediat. q̃d solũ peccatũ ñ fuit ᷤᷤ¬
i. Qa peccatũ ñ fuit. iocireo ñ ẽ dimis¬
in inbaptismate. Rẽ nouã audio Qapec¬
at nfuut in peccatũ reputabit᷑ᷤ Omĩa scor¬
cal ꝗ publice colluuuonis sordes. impietas in
Emñ par ricidiũ & incestũ inparentes. atq in
artia or dinarias uoluntates. utriꝰq sexus
nitata natura: xpi fonte purgant᷑. uxoris
iherebt macule. & lupanaria thalamis pͣ
ta suis. in omi ceno libidinũ uolutabra:
ehro uxorculã ꝓtrahis. quã ideo accȩpi ne
flcere q̃d fecisti dudiant et hinci messis ec¬
ee de quib cotidie horrea nrã cõplentu.

Expanded text:
 benevolum, prudentem, justum, sanctum, continentem, obtinentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem; ut possit exhortari in doctrina sana, et contradicentes revincere » . In utraque 415 fuerint, quia illud nomen dignitatis est, hoc aetatis jubentur monogami in clerum eligi. licet ea ante baptisma non habuerit nomen uxoris impediat quod solum peccatum non fuit? Dicis quia peccatum non fuit, idcirco non est dimissum in baptismate. Re fuit, in peccatum reputabitur. omnia scorta, publicae conluuionis sordes, inpietas in deum, parricidium et incestum in parentes atque in extraordinarias uoluptates utrinsque sexus mutata natura Christi fonte purgantur: uxoris inhaerebunt maculae et lupanaria thalamis prastar suis in omni caeno libidinum uolutabra: chro uxorculam protrahis, quam ideo accepi, ne facerem, quod fecisti? audiant ethnici, messis ecclesiae, de quibus cotidie horrea nostra conplentur;
Abbreviated transcription (Latin):
rulitatẽ auctoritatẽ putant. & paratis¬
ꝑ ad lites. suꝑ subiectũ sibi gregẽ tumis
sermonib intonant. Auaritiã in sac̾as
uitanda & samuhel docet. nichil com̃ uil
eripuisse se cuiquã ꝓbans. & apłoꝵ pup¬
tas qͥ refrigeria sũptuũ ã frĩb accipe¬
bant. & pͣtͣ uictũ atq uestitũ nchilsea¬
liud nec habere nec uelle głabant᷑ En
ad thimotħm auaritiã ad titũ turps
lucri cupiditatẽ aꝑtissime notat. Domi
suã bene regente᷑. Non ut opes augab
ñ ut regias paret epulas. nͣ ut cęlatas pa¬
tenas instruat. nͣ ut fasides aueslemsua¬
porib coqͣt qui ad ossa pueant. & suꝑfid¬
uẽ carniũ ñ dissoluant artificioso tĩ
mesticis exigat. Filios habentẽ subdiꝰ
coͣ om̃i castatate. ne scilicet unitent᷑¬

Expanded text:
rulitatem auctoritatem putant et parati semper ad lites in subiectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans et apotas, qui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant artifici tempera, prius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitent
Abbreviated transcription (Latin):
inoda & baptisii atꝙ martyrũ parit̃ saera¬
uta fundunt᷑. Post resur rectionẽ aplos
msst adgentes. ꝙ pͣcepit eis ut baptirent
uii misterio trinitatis. Penitet facti płm
ui deom s staũ ã petro ad baptisimũ mittit᷑.
liteqͣm parturiat parit syon. & nascitui
rs sumiil. Paulus ꝑsecutor eccsiȩ & lupꝰ
sauss beniamin annaniȩ oui submittit ca¬
pti nec ante recuꝑat aspectũ. quã curet
uuitismo cecitatẽ Cunuchus candacis regine¬
chiopũ. lectione ꝓphetica xp̃i baptisma
a pparat᷑. Mutat contra naturã ethiopos
plle suã. & pardꝰ uarietates suas. &e ioh̃is acce¬

Expanded text:
 baptismi atque martyrii pariter sacramenta funduntur. post resurrectionem apostolos mittit ad gentes, praecipit eis, ut baptizent eas in mysterio trinitatis. paenitet facti populum Iudaeorum et statim a Petro ad baptismum mittitur. antequam parturiat, parit Sion et nascitur gens simul. Paulus, persecutor ecclesiae et lupus rapax Beniamin, Ananiae oui submittit caput nec ante recuperat aspectum, quam curet baptismo caecitatem. eunuchus Candacis reginae lectione prophetica Christi baptismati praeparatur; mutat contra naturam Aethiops pellem suam et pardus uarietates suas. qui Iohannis acce
Abbreviated transcription (Latin):
mone. cõmuni risũ expectantib tribuant
& quasi intelligentes qͥd sit ornatꝰ. comunt
seuestib & munditũs corporis. & lautioris
mse epulas parant. coͣ om̃is istius modi
ornatꝰ & cultꝰ. sordib fedior sit. Qd autͣ
doctrina ã sacerdotib expetat᷑. & uete¬
ris p̃cepta sunt legus. & ad tituͣ plenuis
scribit᷑. In nocens enĩ & absq sermone con
nͣsatio. qͣntũ exemplo ꝓdest. tantũ filentio
nocet. Nlã latratu canũ baculoq pastoris
lupoꝵ rabies deterrenda .ẽ. Non unoler¬
tũ ñ ꝑeussorẽ. Uirtutib uitia opposua
nũ ẽ & comessatoꝵ. uent᷑q mero estuans
cito dispumat in libidines. In uino lup¬
uria. in luxuria uoluptas. in uoluptat
impudictta eͣ. Qi uxuriat᷑. uiuens mor¬
tuus ẽ. Ergo qͥ in ebriat᷑. & mortuus ꝗ
sepultꝰ ẽ. N oe ad uniꝰ horȩ debrietatẽ n¬
dat femora sua. quȩ ꝑ sexcentos annos
sobrietate contererat. Loth ꝑ temulon¬
tiã nesciens libidini miscet in cestũ. ꝙ

Expanded text:
pectantibus tj-ibuant et quasi intellegentes, quid sit ornatus, comant se uestibus et munditiis corporis et lautioris mensae epulas parent, cum omnis istius modi ornatus et cultus sordibus foedior sit. quod autem doctrina sacerdotibus expetatur, et ueteris praecepta sunt legis et ad Titum plenius sversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, lupotum, non percussorem. Virtutibus vitia opposuit. ronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et,
Abbreviated transcription (Latin):
mo refectionis ac luminis. pace̾ orbi a¬
nuntiat. Phardo cũ exercitu suo nolens
popłm dĩ exire de egypto in thipo buptis¬
matis suffocat᷑ ꝙ̃ in psalmis de int᷑ fecnne
illius seribitur. Cu confirmasti in uirtine
tua mare. tu contriuisti capita draconũ
in aqͥs. tu confregisti caput draconis
magni. Und̾ & reguli & scorpiones aret¬
tia quęq sectant᷑. & postquã ad aquas
uenerint. hydro fobas & lẏmphaticos li
tib irrigant᷑. Abrahã & ysaac puteo ł¬
diunt. repugnant allo phili. & bersabs
cuitas uiram̃ti regnũq salomonis ne
suut ã fontib. R ebecea inuenit᷑ ad pͣ¬
ũ. rachel ꝓptͣ aqͣs supplantatoris oscils
salutatuur. Moyses. fiias sac̾dotis madu
apto puteo ab inuiria nindicat. Prece¬

Expanded text:
mo refectionis ac luminis pacem orbi admo refectionis ac luminis pacem orbi adnuntiat. Pharao cum exercitu suo nolens populum dei exire de Aegypto in typo baptismatis suffocatur. et in Psalmis de interfectione illius scribitur: tu confirmasti in uirtute tua mare, tu contriuisti capita draconum in aquis, tu confregisti caput draconis magni. unde et reguli et scorpiones arentia quaeque sectantur et, postquam ad aquas uenerint, hydrophobus et lymphaticos facitibus inrigantur. Abraham et Isaac puteos fodiunt, repugnant allophyli. et Bersabee, ciuitas iuramenti,. regnumque Salomonis nomen sumit a fontibus. Rebecca inuenitur ad pteum, Rachel propter aquas supplantatoris osculo salutatur, Moyses filias sacerdotis Madian aperto puteo ab injuria vindicat.
Abbreviated transcription (Latin):
& deformes tenebrȩ oppͥmebant. solus spõ
dĩ in aurige modũ suꝑ aqͣs ferebat᷑. & nas¬
centẽ mundũ infigura baptisim parturi¬
ebat. Int̾ cęlũ & terrã mediũ in struit᷑
firmam̃tũ. & uixta hebraici sermronis en¬
molo giã cęsu idẽ sanimaim ex acͥs sortitur
uocabulũ. & aquȩ quȩ suꝑ cȩlos sunt in
laudes añi separant᷑. Und̃ & in hie rechiel
cristallũ suꝑ cherubin uidet᷑ extentũ. idẽ
cõpactȩ ꝙ densiores aque. Primũ de aqͥl
qd uiuit egredit᷑. & pennatos fideles. de
tͣra ad cȩlũ leuat. Fabricat᷑ homo de limna
intͣmanꝰ dĩ aqͣrũ sacram̃ta uͣ sant᷑. Pianta¬
tur paradysus in eden. & unꝰ fons inqͣtuor
pͥncipia diuidit᷑. qͥ pꝰ ea egrediens de tẽpla
ꝙ contra solis ortũ uadens. amaras aquas
mortuasq uiuificat. Peccat mundꝰ ꝙ sine
aqͥrũ diluuio ñ purgat᷑. statimq colu̾ba
sp̃s scĩ. expulso ãlite teterrimo. tta ad
qua si ad xp̃m in iordane de uolat. ꝙ n¬

Expanded text:
mebat. Solus Spiritus Dei in aurigae modum super aquas ferebatur, et nascentem mundum in figura baptismi parturiebat. Inter coelum et terram medium exstruitur firmamentum, et juxta Hebraici sermonis etymologiam, coelum, id est Samaim, ex aquis sortitur vocabulum, et aquae quae super coelos sunt in laudes Domini separantur. Unde et in Ezechiel crystallum super cherubim videtur extensum, id est compactae et densiores aquae. Primum de aquis quod vivat egreditur, et pennatos fideles de terra ad caelum leuat. fabricatur homo de limo et inter manus dei aquarum . sacramenta uersantur. plantatur paradisus in Edem et- unus . fons in quattuor principia diuiditur, qui postea egrediens de templo et contra solis ortum uadens amaras aquas mortuasque uiuificat. peccat mundus et sine aquarum diluuio non purgatur. statimque columba spiritus sancti expulso alite taeterrimo ita ad Noe quasi ad Christum in Iordane deuolat et ra
Abbreviated transcription (Latin):
ailuinũ in habitare facͣ. Oentes eiꝰ ficiit
grer detonsarũ quȩ ascendert᷑ de laua¬
chro. om̃s gemellos habentes. & infecim¬
da ñ ẽ in eis. Si ñ ẽ infecunda nec sterilis.
om̃s habent ubera lacte rorantia. quȩ cũ
apso possunt dicere. Filioli mei qͦs iterũ par-¬
turio. donec. xp̃c formet᷑ in uob̃. & lac uo¬
bis potũ iteb̃ dedi ñ escã. Micheas d̾ baptis
migrã uaticinat᷑. Ipse auertet & misere¬
bit᷑ nrĩ. demerget iniqͥtates urãs. & ꝓiciet
in ꝓfundũ maris onĩa peccata nr̃ã. Q mͦ in
lauachro omĩa peccata mergunt᷑. si una
uxor sup̃natat:  Beati quoꝵ remisse sunt in¬
iqͥtates. & quoꝵ tecta sunt peccata. b etus
uir cui ñ imputabit dñs peccatũ. Arbitror
q̃d possimꝰ & nos huic aliqͥd cantico adiunge
r.Beatꝰ uir eui ñ imputauit d̃ns uxorem.
audiamꝰ ꝙ hie dechielẽ filiũ hominis. qͦ mͦ d̾
l uirtutȩ pmintiet qͥ hominis futurꝰ ẽ filius.
Asimã uos s̃ gentib : aspgã suꝑ uos aquam

Expanded text:
diluuium inhabitare facit. dentes eius sicut grex detonsarum, quae ascenderunt de lauacro, omnes gemellos habentes, et infecunda non est in eis. si non est infecunda nec sterilis, omnes habent ubera lacte rorantia, quae cum apostolo possint dicere: filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis, et: lac uobis potum dedi, non escam. Micheas de gratia baptismi uaticinatur: ipse auertet et miserebitur nostri; demerget iniquitates nostras et proiciet in profundum maris omnia peccata nostra. Quomodo in lauacro omnia peccata merguntur, si una uxor supernatat? beati, quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. beatus uir, cui non inputauit dominus peccatum. arbitror, quod possimus et nos huic aliquid cantico iungere: \'beatus, cui non inputauit dominus uxorem\'. audiamus et Ezechielein, filium hominis, quomodo de eius uirtute pronuntiet, qui hominis futurus est filius: adsuma
Abbreviated transcription (Latin):
i. db om̃ib inqͥt mundabo uos sordibus.
In om̃ib nichil p̃mutit᷑. Sordes emundant᷑.
qnͣtomagis munditiȩ ñ coinqͥnant᷑ Dabo¬
nouu. & ueteri homine deposito nͣ ambu¬
lamꝰ inuetustate lttere. s in nouitate sp̃s.
Hic ẽ calculus nouus. cui nom̃ nouũ scri¬
bit᷑. q̃d nom̃o scit legere. nͥ qui illud acceꝑit.
ꝙ tam maculosũ nom̃ uxoris ñ potest uł¬
la nouitate deleriꝰ Consepulti sumꝰ. xpͣo
inbaptismate. & resurreximꝰ ꝑ fidẽ oꝑatio¬
nis di. qͥ suscitauit eũ ã mortuis. Cũq ẽẽmꝰ

Expanded text:
ibus\', inquit, \'mundabo uos sordibus\'. in \'omnibus\' nihil praetermittitur. sordes emundantur: quanto magis munditiae non coinquinantur? dabet ueteri homine deposito non ambulamus in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus. hic est calculus nouus, cui nonum nomen inscribitur, quem nemo scit legere, nisi qui illum acceperit. et tamen maculosum nomen uxoris non potest ulla nouitate deleri? consepulti sumus Christo in baptismate et resurreximus per fidem operationis dei, qui suscitauit eum a mor
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli. Oportet auͣ euͣ & testimoniũ bonĩ¬
habere abhis qͥ foris sunt: ut nͣ in obpbi¬
um incidat & laqueũ diaboli. Ad titum
statim inpͥncipio hȩc mandata ponuntim
Nuiꝰ rei grã reliqͥ te crete. ut ea quȩ de¬
erant corrigas. & constituas ꝑ ciuitats
pr̃sbiteros. sicͣ ego tͥ disposui. Si qͥs ẽ m
crimine. uniꝰ uxoris uir. filios habenss

Expanded text:
oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt, ut non in obprobrium incidat et laqueum diaboli. ad Titum statim in principio haec mandata ponuntur: huius rei gratia reliqui te Cretae, ut ea, quae deerant, corrigas et constituas per ciuitates presbyteros, sicut ego tibi disposui, si quis est sine crimine unius uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
de prb̃is. ñ d̾ inferiori gradu. ad eꝑ̃os
uenio. Qs si singillatĩ uoluero nomina¬
re.tantꝰ numerꝰ congregabit᷑. ut armmui¬
nensis synodi multitudo supetur. d in¬
decens ẽ sic unũ tueri. ut plures accusare u¬
dear is: ꝙ quẽ ratione ñ possis. societate pec¬
cantiũ defendas. Sustinun romȩ ã iuro elo¬
quentissimo cornutũ ut dr̃ sillogisiũ. ut qͦ¬
cũq me uerterẽ strictiꝰ retinerer. Urorẽ
inꝗt ducere peccatũ ẽ. annͣ : Ego simplex &
qͥ insidias uttare nescirẽ. dixi ñ eẽ peccatũ.
Rursũ aliud ꝓposuit. In baptisinate bona o-¬
ꝑa dimittunt᷑ an mala ᷤᷤ & in hoc id ẽ sim¬
plicit᷑ respondi. peccata dimiti. Cũ me secu¬
rũ putarẽ.ceperunt mͥ hinc inde cornua
increscere. ꝙ absconditȩ priꝰ acieᷤᷤ dilatari.

Expanded text:
de presbyteris, non de inferiori gradu: ad episcopos de presbyteris, non de inferiori gradu: ad episcopos uenio, quos si singillatim uoluero nominare, tantus numerus congregabitur, ut Ariminensis synodi multitudo superetur. sed indecens est sic unum tueri, ut plures accusare uidearis et, quem ratione non possis, peccantium societate defendas. sustinui Romae a uiro eloquentissimo cornuatum, ut dicitur, syllogismum, ut, quocumque me uerterem, strictus tenerer. \'uxorem\', inquit, \'ducere peccatum est an non?\' ego, simplex et qui insidias uitare nescirem, dedi non esse peccatum. rursum aliud proposuit: \'in baptismate bona opera dimittuntur an mala?\' et in hoc eadem simplicitate respondi peccata dimitti. cum me securum putarem, coeperunt mihi hinc inde cornua increscere et abscondita prius acies dilatari.
Abbreviated transcription (Latin):
ecce agnꝰ dĩ ecce qͥ tollit peccatũ mundi.
ñ tulerit. Aut eniͣ ostendendi stͣ nͣ ẽẽ de
mundo qͦs xp̃i ignoret indulgentia. aut
si de mundo sunt. eligendu eduob. alte¬
rũ liberari a peccatis xpͣi potentia. alterũ
adhuc rei in becillitatẽ ꝓbent. S ab sint hoc¬
de om̃ipotente credere. qd̾ in aliqͦ impo-¬
tens sit. Omĩa quȩ patͣ facͣ. ꝙ filiꝰ facͣ simili¬
t᷑ Infirmitas filii. redundat ad patrẽ. Cuncta
ouiculȩ m̃bra portata sunt. totȩ apłi ȩpłȩ
citas affirmat᷑  Quorsũ ista. Nosti ꝓblema
tuũ ᷤ Carteriꝰ hispaniȩ epͣc. homo ętatę
uetꝰ & sac̾dotio. unã ante quã baptirare¬
tͣ᷑ alterã post lauachrũ pͥore mortua dux̃
urore̾ ꝙ arbitraris eũ contra apłĩ senten
uius uxoris uirũ p̃cepit ordinandĩu Mi¬
ror aũ te unũ ꝓtraxisse in mediũ. cũ omĩs
mundꝰ his ordinationib plenꝰ sit. Non dico

Expanded text:
ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi, ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi,  peccata non tulerit. aut enim ostendendi sunt non esse de mundo, quos Christi ignoret indulgentia, aut, si de mundo sunt, eligendum e duobus alterum: liberati a peccatis Christi potentiam, adhuc rei inbecillitatem probant. sed absit de omnipotente credere, quod in aliquo inpotens sit. omnia, quae pater facit, et filius facit similiter. infirmitas filii redundat ad patrem. Cuncta ouiculcitas affirmatur. 2. Quorsum ista? Nosti problema tuum: Carterius Hispaniae Episcopus, homo et aetate uetus et sacerdotio, unam, antequam baptizaretur, alteram post lauacrum priore mortua duxit uxorem; \'et arbitraris eum contra apostoli factunius uxoris uirum praece- perit ordinandum. miror autem te unum protraxisse in medium, cum omnis mundus his ordinationibus plenus sit. non dico