comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minar&, proquib: angelorum es canu trirtipopulum tuum & pa¬
ra tum panem decȩlo presti tisti illis sine labore omne de l& tam̃¬
tum in se habentem & omnis saporis suaui tatemꝰ substantia enim
tuam dulcedinem tuam quã infilios habes ostendebar. &ser¬
uiens unius cuiusque uolumtati. ad quod quis uolebat conuerte¬
batur. Mix autem & glacies substinebat uimignis & non tabe¬
cebat . ut scirent qm̃ fructur inimi corum & terminabat ignis
ardens in grandine & pluuiacorus cans. hoc autem i terum
ut nutrirentur iustiignis &iam suȩ uir tutis oblitus est
Creatura enim tibi facturi deseruiens. & candescit in torm̃tũ
aduersus iniustos Et lenior fit adbene faciendum prohis qui
inte considunt. propter hoc & tunc in omniara trans figurata
ominum nutricigratiȩ tuȩ deseruiebant aduolum tatẽ horũ
quia te desiderati sunt :ut scirent filii tui quos dil gistidñe qm̃¬
nonnatiuitatis fructis pascunt homines. sedrermotuus
hos qui lite crediderint conseruat.: Quodenim abigne non

Expanded text:
minaret. Pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum, et paratum panem de coelo praestitisti eis sine labore, omne delectamentum in se habentem, et omnis saporis suavittua dulcedinem tuam, quam in filios habes ostendebat; et deserviens uniuscujusque voluntati, ad quod quisque volebat, convertebatur. Nix autem et glacies sustinebant vim ignis, et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non
Abbreviated transcription (Latin):
li minuetur. & non eg& alicuius consilior Quam desi derabili
omnia operaelus. & tamquam scin tilla quã est considerare.
Omniaha&e uiuent & manent insȩculum. & omni. necessitate
omnia obaudiunt ei: Omnia dupliciaunum contra unum. &
non fecit quic quam de esse  Unius cuiusq: confirmauit bona
& quisatiabitur uidens głamelus
lttudinis firmam̃ tum pulcri tudo cius. species celi

Expanded text:
ue minuitur et non eget alicuius consilio quam desiderabilia ue minuitur et non eget alicuius consilio quam desiderabilia omnia opera eius et tamquam scintillam quam est considerare omnia haec vivent et manent in saeculum et in omni necessitate omnia obaudiunt ei omnia duplicia unum contra unum et non fecit quicquam deesse uniuscuiusque confirmavit bona et quis satiabitur videns gloriam eius altitudinis firmamentum pulchritudo est spe
Abbreviated transcription (Latin):
uitate & ab geotione plebis. & confundatte inmultitudine
populi
Omni homini noli in tendere inspecie. & in medio mulierum noli
cõmorari. deuestimen tis enim procedit tinea. & amuliere ini¬
qui tas uiri. oneliorͤ iniqui tas iuri. quambene faciens mulie
et mulier confundens in obprobrium. memor ero igitur operũ
dñi. & q uidi annuntiabo. insermonib: dñi operaelus. golinlu¬
minans ꝑ omnia res peit & gloriadnĩ plenumẽ opus dus.
N on ne dñs fecit scõs narrare omnia mirabiliaelus: Que consir¬
mauit dñs om̃ps stabilir iingloria sua. Abis sum e cor hominũ
inuestigauit: & astutia illorum & cogitauit: Cognouitenĩ
dns̃ omnem scientiam & ins p&it insignum ȩui. Annuntians
que p̃terierunt. & ques uperuentura sunt reue lans uestigia
moccultorum: Non prȩterit illum omnis cogitatus & non abs¬
condetse abeo ullussermo. Magnaliasapientiȩ suȩ decorauit
quees tante sclum & usq: insȩculum. Neq adl& tum est neq

Expanded text:
itate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli intendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere iniquitas viri melior est iniquitas viri quam benefaciens mulier et mulier confundens in obprobrium memor ero igitur operum Domini et quae vidi adnuntiabo in sermonibus Domini opera eius sol inluminans per omnia respexit et gloria Domini plenum est opus eius nonne Dominus fecit sanctos enarrare omnia mirabilia sua quae confirmavit Dominus omnipotens stabiliri in gloria sua abyssum et cor hominum investigavit et in astutia illorum excogitavit cognovit enim Dominus omnem scientiam et inspexit in signum aevi adnuntians quae praeterierunt et quae superventura sunt revelans vestigia occultorum non praeterit illum omnis cogitatus et non abscondit se ab eo ullus sermo magnalia sapientiae suae decoravit qui est ante saeculum et us
Abbreviated transcription (Latin):
& prudentia sua prȩditi: Nuntiantes: digni tatem prophe¬
tarum & imperantis in prȩsenti populo. & uir tuteni pru¬
dentiȩ populis: scĩssi ma uerba : In pueritias ua re quiren¬
tes modos musicos & narrantes carmina scripturarum:
omines diuites inuirtute pulcritudinis studium habentes
pacificantes in domib suis. omnes is ti in genera tionibus
gentis suȩ gloriam adeptisunt. & in dieb suis habentur in
laudib Quide illis natisunt relinq runt nomen narrandi lau¬
des corum. & sunt quorum nonẽ memoriam. perierunt qua¬
siqui nonfuerint & natisunt quas inonnati. & filii ipsorum
cum illis sedilliuiri miseri cordies unt. quorum pietates non
defuerunt. & cumsemine ipsorum ꝑseuerat bona hereditas.¬
rum propter illos usq in & num man&semen eorum. & gloria
corum non derelin quetit Corpora ipsorum inpaces epulta

Expanded text:
 prudentia sua praediti nuntiantes in dignitate prophetarum et imperantes in praesenti populo et virtute prudentiae populi sanctissima tes modos musicos, et narrantes carmina scripturarum. Omnes divites in virtute, pulchritudinis studium habentes: pacificantes in domibus suis. Omnes isti in generationigentis suae gloriam adepti sunt et in diebus suis habentur in laudibus qui de illis nati sunt reliquerunt nomen narrandi laudes eorum et sunt quorum non est memoria perierunt quasi non fuerint et nati sunt quasi non nati et filii ipsorum cum illis sed illi viri misericordiae sunt quorum pietates non defuerunt et cum semine ipsorum perseverat bona hereditasrum propter illos usque in aeternum manet semen eorum et gloria eorum non derelinquetur corpora ipsorum in pace sepulta
Abbreviated transcription (Latin):
nos uite illius in pae in pleuit. pars bona mulier bona Iu par¬
robona timen tiumdm̃ dabitur uiro profac tis bonis. diuitis
autem & pauperis corbonum in omni tem pore uultus illorumn
hylars trib timuit cormeum & in quar tofacies mea
metuit delaturã ciuitatis. & collationẽ populi & calum¬
niã mendacem : Suꝑ mortem omnia grauia. dolor cordis &
luctus mulier ⁊ elotipa: Inmuliere insideli flagellum lin¬
guȩ omnib commnuni cans. sicut iugum bouum quod moue¬
tur. Ita & mulier nequam. qui ten& illam quasiquia dp̃hen¬
dat scorpionẽ mulier ebriossa ira magna & contumelia. & tur¬
pitudo illius non contegitur. Fornicatio mulieris in & tollen¬
tia oculorum & palpebris dus agnoscitur. Infilianona uer¬
tente se sirmacus todiã. no inuenta occasione uta turse:
Ab omni in reuerentia oculi caue & nemireris site n&ͦ l&

Expanded text:
nos vitae illius in pace implebit pars bona mulier bona in parte bona timentium Deum dabitur viro pro factis bonis divitis autem et pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa ira magna et contumelia et turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te negl
Abbreviated transcription (Latin):
Contumeliis & tor mento in terrogemus eũ utsci¬
a musreuerentiam illius. & probemus patientiã
elus. morte turpissima condemnemus illum. eit
enĩ resp&tus & sermonib: illius. h& cogitocuer̃
& errauerunt. & cecauit enimillos malitia ip¬
sorum. & nescierunt sacra menticdĩ neq: mer¬
cedem. xp& auerunt iustitiȩ n& iudicauerunt
diabalimors introibit in orbem terricrum
Imitantur autemillum quisunt & parte illius.

Expanded text:
Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciContumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ipsius. morte turpissima condemnemus illum; erit enim respectus ex sermonibus ipsius. haec cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim illos malitia ipsorum, et nescierunt sacramenta dei. et Moycedem speraverunt iustitiae nec iudicaverunt diaboli mors introivit in orbem terrarum imitantur autem illum qui sunt ex parte ill
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinã qui habicit infelix est. Et uacuo estipes
illorum & labores sine fructum. & in habi tec¬
biliac optra illorũ sunt. Mulieres eorum insensa¬
tȩsunt & nequis simi filii eorũ male dicta crea¬
ture illorũ. qm̃ fe lix s terelis & in quo inquina ta
q: non sciuit torum indelicto haebebit fructum
in resp&tione animarũ s et spado quinonope

Expanded text:
est et vacua est spes illorum et labores sine fructu et inhabitabilia opera illorum sunt mulieres eorum insensatae sunt et nequissimi filii eorum maledicta creatura illorum quoniam felix sterilis incoinquinata quae non scivit torum in delicto habebit fructum in respectione animarum et spado qui non ope
Abbreviated transcription (Latin):
Congregationi pauperum a ffabilem tefacito. un ira pres bite¬
cohumilia animam tuam & magnato humilia caput tuũ
prclina pauperi auir emtuam. & red de debi tum tuũ. & res ponde

Expanded text:
congregationi pauperum affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam et magnato humilia caput tuum. declina pauperi aurem tuam et redde debitum tuum et responde
Abbreviated transcription (Latin):
eit illum n& supera uit illum uerbum aliquod. & mortuũ
proplieta uit corpuselus. Inui tasua fecit mons tra
& inmor te mirabila opera ipsius. In omnib istis nonpeni tura
populum & nonre cesserunt apa catis suis usquedum ela n
sunt de terrasua. & dis persis unt in omnem terram. Rc lic̃¬
taest gens ꝑpauca & princeps in domo dauid. quidam ipsorũ

Expanded text:
lum verbum aliquod et mortuum prophetavit corpus eius in vita sua fecit monstra et in morte mirabilia opera ipsius in omnibus istis non paenituit populum et non recesserunt a peccatis suis usque dum deiecti sunt de terra sua et dispersi sunt in omnem terram et relicta est gens perpauca et princeps in domo David quidam ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
si et tã quam sac cumina tribulri. frigi dusuentus aquilo
flauit. & gola uit diristallur ab aqua suꝑ omnem congrega¬
tionem aquarum re quiescit &ncut lorica induitre aquis
deuorauit montes. & & ur& desera tum. & & tinguet uiri dem
sicut ignem medcina omnium infesti nationem nebule.
Ros obuians ab ardore uenienti humilom efficit eum
Insermone elus siluit uentus: & plantauit illum dñs stis

Expanded text:
mina tribuli frigidus ventus aquilo flabit et gelabit cristallus ab aqua super omnem congregationem aquarum requiescet et sicut lorica induet se aquis devorabit montes et exuret desertum et extinguet viridem sicut ignem medicina omnium in festinationem nebulae ros obvians ab ardore venienti humilem efficiet eum in sermone eius silebit ventus et plantavit ill
Abbreviated transcription (Latin):
uidiligit silium suum asriduat illi flagella ut letetur
in no uis si mo suo & non palp& proximorumostia.
Iui doc& silium suum laudabitur in illo: et inmediodo mes
ticorum in illo glori abitur. Quidoc & silium suũ in ⁊ elũ mit¬
tit in icum. & in medio amicorũ gloriabitur in illo mor¬
tuus ert pater illiur & quan ñ ẽ mortuus. similemenim
in obi tusuo non ẽ contristatus n& confusus ẽ corã inimi
cis. reliquidenim defensoreidomus contra inimi cos& ami¬
cis reddentem gratiam. proanimab filiorum conligauit¬
uulnerasua. & suꝑ omnem uocem turbabuntur uisceraelus
Equus indomitus euaditdurus & silius remissus euadit
preceps Hac ta silium & pauem̃ tem te faci&. iudecũto¬
& contris tauitte. Non conrideas illinedoleas. innouiss¬
mo obs tupiscent dentes tui. Nondes illi potes tatem . in
iuuentute & ne dispicias cogitatus illius. curua ceruicõ
elus iniuuentute. & tunde latera elus dũ infans ẽ n& for¬
te indur& & non credattibi. &trittbi doloranime: docesi¬

Expanded text:
ui diligit filium suum assiduat illi flagella, ut laetetur in novissimo suo, et non palpet ostia proximorum; qui docet filium suum laudabituticorum in illo gloriabitur qui docet filium suum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enimin ocis; reliquit enim defensorem domus contra inimicos, et amicis reddentem gratiam. » Quid vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus indomitus evadit durus et filius remissus evadit praeceps lacta filium et paventem te faciet lude cuet contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuentute et ne despicias cogitatus illius. curua ceruicem eius in iuuentute et tunde latera eius, dum infans est, ne forte induret et non credat tibi, et erit tibi dolor animae. doce fi
Abbreviated transcription (Latin):
ga liutorom facit plaga autem lingue conminu& osra
multi ceciderunt in ore gladii. red nonsic quasi qui in terierun
perlinguamsuam: Beatus quit& tus est alingua ne quam.¬
& qui in ira cundiã illius non transibit. & quinon abs traxir
iugum elus. & in uinculis illius non est ligatus. Iugum enim
illius iugumferre um est. & uinculum illius uinculumȩre¬
um est Mors illius mors ne quissimac. & utilis potius
inferus quam illa. perseuerantia illius non ꝑmanebit.
sedobtinebit uias iniustorum & nflamma sua non con¬
bur& iustos. Qui re linquunt dm̃ incidunt in illam. & x ar¬
debit in illis & non & tinguetur. & inmittitur in illos qua
sileo & quasi pardus łel& illos. sepiaures tuas rpinis &
noli audire linguam ne quam. & orituo facito ostia& seras auribustuis
a urum tiñ & argentum confla & uerbistuis facit ostate rã
& frenos ori tuor&e tos. & ad tende neforte labaris in lingua
& cadas in cons paetu inimicorum insidiantium tibi & sit casus¬
uus in sanabilis in mortem. dEFENORΑΕ¬

Expanded text:
gae liuorem faciunt, plaga autem linguae comminuet ossa. . multi ceciderunt in casus gladii, sed non sic. quasi qui interierunt per linguam. felix qui liberatus est a lingua nequam, qui in iracuniugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum ferreum est et vinculum illius vinculum aereum est mors illius mors nequissima et utilis potius inferus quam illa perseverantia illius non permanebit sed obtinebit vias iniustorum et in flamma sua non conburet iustos qui derelinquunt Deum incident in illam et exardebit in illis et non extinguetur et inmittuas spinis et noli audire linguam nequam et ori tuo facito ostia et seras aurum tuum et argentum confla et verbis tuis facito stateram et frenos ori tuo rectos et adtende ne forte labaris in lingua et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi et sit casuus insanabilis in mortem de fenor
Abbreviated transcription (Latin):
Vonde frauder illum liber tatem. neq in opem derelinquas illum.
p&ora tibi s unt adtende illis. & sisunt utilia ꝑreuerent aputte
s ili tibis unt gudi illos & curua illos apueritia illorum. Filie tibi
cunt serua corpus illarum & non ostendas ila remfaciem tuam
adillas Tradesiliam tuã & grande opus seceris & hominis en¬
sato daillam muliersi est tibi secundum animam tuam ñ ꝓ¬
icia silla &odibili ñ credaste intotocorde.¬

Expanded text:
on defraudes illum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii tibi sunt erudi illos et curva illos a pueritia illorum filiae tibi sunt serva corpus illarum et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas trade filiam et grande opus feceris et homini sensato da illam mulier si est tibi secundum animam tuam non proicias illam et odibili non credas te in toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
in ore si delis conplan abitur.. qui non est tẽptatus quidicit
Vir in multis xpertus cogitauit multa. & quimulta didicit
en arrauit intell& tum. & qui non est xpertus paucare cog¬
noscit. qui autem in multis factus est multiplicauit malitiã.
ultauidi en arrando. & plurimas uerborum consuetudines.
ali quotiens us que ad mortem peri cli tatus sum horũ
causa. & liberatus sum gratia dĩ.

Expanded text:
in ore fidelis conplanabitur qui non temptatus est quid scit vir in multis expertus cogitavit multa et qui multa didicit enarrabit intellectum qui non est expertus pauca recognoscit qui autem in multis factus est multiplicabit malitiam  multa vidi errando et plurimas verborum consuetudines aliquotiens usque ad mortem periclitatus sum horum causa et liberatus sum gratia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
elus lampades ignis at que flamarum.. A quȩ mul¬
te non poterunt & tinguere haritatem. Maflu¬
mina obruent illacm: Si dederit homo omnem
subs tantiam domussuȩ prodilaetione quacsini¬

Expanded text:
ejus lampades ignis atque flammarum. Aquae multae non potuerunt exstinguere charitatem, nec flumina obruent illam. Si dederit homo omnem substantiam domus suae pro dilectione, quasi ni
Abbreviated transcription (Latin):
filii istahellȩtatisunt: ꝑ. ha cum ilbis de esr& bene cumillis
actumest : Nam prosonte quidem sempi terni fluminis
humanum sanguinem de dirti in iustis: Qui orr̃ minu erentar
in trã ductione infantum oc cisorum. De dirtiillis habunt dan¬
temaquã insperate ostendens ꝑsitim qͣ  tunc fuit: Quemad¬
modum tuos & altares. & aduersarios illorumn & ceres.
Cumenim taemstatis uint. & qui demmis ericordiant̃ disciplinã

Expanded text:
filii Israel, laetati sunt; per haec, cum illis deessent, bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, quemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
ex multa enim loquella temptauitte. & subridens interro gabit
to de absconditistuis in uniu  animus illius conseruabit uen ba
tua & non parc&demalitia & deuinculis Cauetibi &adtende
diligenter audituimer qm̃ cuisubuersione tua ambulas.
Audiensuero illa quasi insoninis uide & iugilabis omniuitatua.
Dilige dm̃ & inuoca eum in salirte tua.⁊ omne animaldiligit simi¬
lemsibi sic xomnis homo proximum sibi : omnis caro ad similẽ
sibi coniungitur. & omnis homo simili sius ociabitur. Si cõmu¬
nicabit iupus agno aliquando sic p&cator iusto quȩ communi¬
catio hominiscõ ad canẽ. autque persbona diuiti ad pauperem:
uenato leonis onager inheremo gsic pascua sunt diuitum pauperq
et scut abominatio est subo humilitas sic xarano diuiti pauper
Diues cõmotds confirmatur ab amicis. humilis autem cum ce cide¬
rit xpellitur & anotis: diuiti decepto multi recupera tores

Expanded text:
ex multa enim loquella temptabit te et subridens interrogabit ex multa enim loquella temptabit te et subridens interrogabit te de absconditis tuis inmitis animus illius conservabit verba tua et non parcet de malitia et de vinculis cave tibi et adtende diligenter auditui tuo quoniam cum subversione tua ambulas audiens vero illa quasi in somnis vide et vigilabis omni vita tua dilige Deum et invoca eum in salute tua omne animal diligit similem sibi sic et omnis homo proximum sibi omnis caro ad similem sibi coniungitur et omnis homo simili sui sociabitur si communicabit lupus agno aliquando sic peccator iusto quae communicatio sancto homini ad canem aut quae pax bona diviti ad pauperem venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes et sicut abominatio est superbo humilitas sic execratio divitis pauper dives commotus confirmatur ab amicis humilis autem cum ceciderit expellitur et a notis diviti decepto multi recuperatores
Abbreviated transcription (Latin):
& plan tastuas. caput suum mouobit & plaudebit manu. & mul¬
tasus urrans conmutauit uul tumsuum. societ xre duitum
comunicat & deteriore tenesocius sueris: quid comuni cabit cas¬
cabus ad ollã quando enim conliserint confringe tur: diues
iniuste egit & fremit pauꝑ autem lesus tacebit. silar gitus fut¬
ris as sumae tõsa sinon habueris dełin qu&e te. si habes conbib& tecũ
q & cuacuabitte & iprenondo lebit supte: sineces sarius illisu¬
eris subplatauitte & subridens spemdabit narrans tibibona
Postra udens derelin quetͣ& ca put suũ mourbit coietrati
Adtende neseductus inrtul titia humilieris. Noliesse humi¬
lis in sapientia tua ne humiliatus instultitiam seducaris
aduocatus a potennore discede x hoc enimma giste aduocabit
ne in prob:sis ne in pingiris: et ne lon gsis abeo & cas inobliui¬
one
Ncretineas & equolo qui cumillo & necredas multis uerbis illius

Expanded text:
et plantas tuas. caput suum mouebit et plaudebit manu, et mulet plantas tuas. caput suum mouebit et plaudebit manu, et multa. susurrans commutabit uultum suum. Et post communicat. Ditiori te ne fueris socius. Quid communicabit cacabus ad ollam? Quando se colliserint, confringetur. Dives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tacebit. Si largitus fueris adsumet te et si non habueris derelinquet te si habes convivet tecum et evacuabit te et ipse non dolebit super te si necessarius illi fueris subplantabit te et subridens spem dabit narrans tibi bonapostea videns derelinquet te et caput suum movebit ad adtende ne seductus in stultitiam humilieris noli esse humilis in sapientia tua ne humiliatus in stultitiam seducaris advocatus a potentiore discede ex hoc enim magis te advocabit ne inprobus sis ne inpingaris et longe abesto ne eas in oblivionem ne retineas ex aequo loqui cum illo ne credas multis verbis illius
Abbreviated transcription (Latin):
Ionag noscitur in bonis amicus & non abscondetur inmalis
inimicus in bonis iuridnimici illius. Intristitia & in malitia
illius amicus agnitus est. Non credas mico tuo in & num
sicut enim eramentum eruginat malitia illius arihumilia¬
tus uadat curuus: Affirma animũ tuum & custodite ab illo
non stactuas illum peneste. nec sedeat add& teram tuaem.
na conuersusst& in locotuo ne forte conuersus in locum tuũ
inquirat cathedram tuam & in nouissimo agnos cas uerba
mea & in ser monib: meis snmuleris quis mise rebitur
incantatoria sirpente ꝑcusso. comnibus qui ad pro piant
bestbis & quicomitatur cumuiro iniquo & obuolutus est inpa¬
catisolus unahora tecumpermanebit. Si autem declinaueris
nons ubportabit : In labiissuis inducat inimicus & incordesuo
insidiatur ut subuertatte infoueã Inoculis suis lacrima¬
tur inimicus a& silnuenerit tempus ronsainabitur sangui¬
ne si in currerint tibimala inuenies eum illie priorem¬
necihrriur lacrimatur inimitur & quasi adganuas subfodi¬

Expanded text:
on agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum eruginat nequitia illius et si humiliatus vadat curvus adice animum tuum et custodi te ab illo non statuas illum penes te nec sedeat ad dexteram tuam ne conversus stet in loco tuo ne forte conversus in locum tuum inquirat cathedram tuam et in novissimo cognoscas verba mea et in sermonibus meis stimuleris quis miserebitur incantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropiant bestiis et qui comitatur cum viro iniquo et obvolutus est in peccatis eius una hora tecum permanebit si autem declinaveris non subportabit in labiis suis indulcat inimicus et in corde suo insidiatur ut subvertat te in foveam in oculis suis lacrimatur inimicus et si invenerit tempus non satiabitur sanguine si incurrerint tibi mala inin oculis suis lacrimatur inimicus et quasi adiuuans suffodi
Abbreviated transcription (Latin):
uestigium cor dirboni & faciẽ bonam difficile inuenies & cum
labore: Scaturuir quinonẽ : lapsus uerbo goresuo a nonest
cumulatus in tristitia delieti. fiehx qu non habur. animi
nacir inoratione est subrtantian & omim luido ae qud
aurium quia ceruat x animos uo iniuste. ala aomert cui
amnbonis illius alius luxoriabitur. Qturibine quamer̃i cui¬
alis Gonus erit ÷ & non lacundabitur in bonis ruis. Q uiibi
inuid& nuhil est illonequius & d redditio ẽ malitie alluus m
ensibiene fecer it ignoranter & non uolens facrtues inquis ano
maniese cat malriam suam Nequam ẽ oculus lundi lauer¬
manft cien &e dispicions animã suam. Insatiabilis ocadin
cupidi inpar te iniquita tis & nonsa tiabitur done consum&
arefaciens animam suam: Oculusma

Expanded text:
difficile invenies et cum labore beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi naci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qualii bonus erit? et non jucundabitur in bonis suis. Qui sibi invidet, nihil est illo nequius. Et haec redditio est malitiae illius; et si benefecerit, ignoranter et non valens facit, et in nomanifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam oculus ma
Abbreviated transcription (Latin):
consecutus adño Si non habes p̃ceptũ dñ i quare audes dare
consiliũ dequo non habes iussionẽ ÷ respondebit mihi apłs
ator & figulus sciens fragilitatẽ uasculi quod operatus e
uirginitatẽ in audientis potestate dimisit. & ego doctor
gentiũ qui omnib: om̃a factussũ ut om̃s lucri facerẽ onus
ꝑp&uȩ castitatis statim in principio credentiũ inponam
ceruicibus in firmorũ discant prius ferius nuptiarũ ua¬
cent ad tẽpus orationi ut ac cepto gustupudititiȩ sẽ per
habere desiderent quõ ad modicũ delectati sunt :
Dñs tẽptatus apharis eis utrũ scđm legẽ morsi uxor es
licer& dimittere omnino fieriꝓhibuit: Quod discipuli
considerantes dixer̃ ei sitalis ẽ causa hominis cũ uxore :
non expedit nubere quibus illeres pondit. non om̃s ca

Expanded text:
consecutus a Domino . Si non habes praeceptum Domini, quare audes dare consecutus a Domino . Si non habes praeceptum Domini, quare audes dare consilium, de quo non habes jussionem? Respondebit mihi Apostator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum , ut omnes lucrifacerem, onus perpetuae castitatis statim in principio, credentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, ut accepto gustu pudicitiae, id semper habere desiderent, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis est causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quibus ille respondit: Non omnes ca
Abbreviated transcription (Latin):
ultatione bacchatur. hoc uelut fortis simohari& e uir¬
peratur nec esse ẽfieri. Quod necesse ẽfieri nisi fiat poenam
demnare : & hominũ auferre seminariũ unde&ipsa uirgini¬
tas nascitur: Si p̃cidiss& radicem quo modo fruges queren&
nisi ante fundamenta ieciss& Quaratione edifitiũ extruer
& operturũ cuncta de suꝑ culmen in poner& multo labore
fossorũ subuertunt᷑ montes terrarũ pene inferna pen& rau
ut inueniatur aurũ : Cum que de granis minutissimis
prius conflationẽ fornacis de incallida artificis manu
fuerit monile compactum non illebeatus uocatur quide
luto excreuit aurũ sed qui auri utit᷑ pulchritudine
Noliigitur admirarisi intertitillationes carnis & in¬
centiua uitiorũ angłorum uitam non exigimus : sed do¬
cemur: quia ubi consiliũ dactur. offerentis arbitrium:
ubi p̃ceptũ nec essitas seruitutis: Preceptũ inquit dñi
non habeo consiliũ autemdo łam quã misericordium

Expanded text:
sultatione bacchatur: hoc velut fortissimo ariete, virperatur, necesse est fieri: quod necesse est fieri, nisi fiat, poenamdemnare, et hominum auferre seminarium, unde et ipsa virginitas nascitur. Si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? Nisi ante fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium datur, offerentis arbitrium est: ubi praeceptum, necessitas est servientis. Praeceptum, inquit, Domini non habeo; consilium autem do, tamquam misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
uus ẽ xp̃i, Quanta felicitas non uxoris seruũ ẽẽ sed xp̃i
sp̃s ẽ Ac neforsitan in eo quod supra dixerat seruus
uocatus es non sit tibi curȩ : sed & si potes liber fierimagis
utere sugillus se continentiũ uider&ur & in famula¬
tũ trãdisse nos coniugum : Infest sententiã quȩ omnẽ
cauillationẽ aimput& : pratio empti estis nolite fieri
serui hominum : Redẽpti sumus p̃tio sissimoxp̃i san¬
guine Immolatus ẽ ꝓbonis agnus & aspersi calidis
coximus quibus in baptis mate mortuus ẽpharao &
uniuersus eius soffocatus exercitus : Currur sũ saegyp¬
tum quȩrimus & postmanna angelorũ cibosialia &cepe
niticas suspiramus maritorũ & continentum dispetatione

Expanded text:
vus est Christi. Quanta felvus est Christi. Quanta felus spiritus est . Ac ne forsitan in eo quod supra dixerat: Servus vocatus es, non sit tibi curae, sed et si potes liber fieri magis utere , sugillasse continentiam videretur, et in famulatum tradidisse nos conjugum, infert sententiam quae omnem cavillationem amputet: Pretio magno empti estis; nolite fieri serguine, immolatus est pro nobis Agnus, et aspersi calidissum noxiae voluptatis excoximus. Quibus in baptismate mortuus est Pharao et universus ejus suffocatus exercitus, cur rursum Aegyptum quaerimus? et post manna, angelorum cibo, allia et cepe ias suspiramus? Haec Hieronymus: Maritorum vero et continentium disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
sit tibicurȩ sed & si potes liber fieri magis utere : &iã
habes inquit uxorem & illi alligatus es & soluis debitũ
tius loquar seruusuxoris es noli ꝓpter hoc habere
tristitiã nec deamissa uirginitate suspires sed etiã
si potes causas aliquas inuenire discidii ut libestate
pudicitiȩ perfruaris : Noli salutemtua cum alterius interitu
querere hab&o paulis ꝑuxorẽ nec p̃curra smnorantem
expecta dum sequitur : Si egeris patienter c̃oniuꝰx muta¬
dit causas curnolit uxores deseri : Id circo ait p̃cipio ut
degentilitate creden s. In ita ante fi¬
dem
matrimonia non relinquat: Quiuxo
mhabens credidit nontanto dĩ seruitio detinetur
quanto uirginis & nupte : sed quodã modo ẽ liberior & ser¬
uitutis illi frenalaxant᷑ : & dumuxoris ẽ seruus ut itadicã
libestus ẽ dñi. Porro qui uxorem non habens credidit¬
& libera seruitute coniugii uocatus ad ño ẽ iste uereser¬

Expanded text:
sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere. Etiam si sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere. Etiam si habes, inquit, uxorem, et illi alligatus es, et solvis debitutius loquar servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas apudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. habeto paulisper uxorem nec praecurras morantem: expecta, dum sequitur. si egeris patienter, coniux mutadit causas cur nolit uxores deseri. Idcirco ait: Praecipio, ut de gentilitate credentes inita ante fidem matrimonia non relinquant: quia qui 255 uxorem habens credidit, non tanto Dei servitio detinetur, quanto virgines et innuptae; sed quodammodo est liberior, et servitutis illi frena laxantur: et dum uxoris est servus, ut ita dicam, libertus est Domini. Porro qui uxorem non habens, credidit, et liber a servitute conjugii vocatus est a Domino, ille vere ser
Abbreviated transcription (Latin):
nec ircumcisionis & pudititiȩ libestatem onerss sarcina
nuptiarum: Rursum si in p̃putiũ quis
uocatus ẽ
non circum cidatur: Habeas inquit
uxorem
cumcredidisti. noli fide xp̃i causam putare discidii
quia in pace nosuocauit ds̃: Circum cisionihil est & p̃¬
putiũ nihil ẽ sed obseruatio mandatorũ di. Nihilem̃
ꝓdest absq: operibus caelibatus & nuptiȩ cum &ia fides
quȩ ꝓpriȩ x p̃i anorum ẽ si opera non habuerit mostua
ẽẽ dicatur : & haclege uirgines quoque ueste & iunons
uni ui re in sunctarum queant ordine numerari : Vnis
quisq: inqua uocatione uocatus ẽ in ea ꝑmaneat. quando
credidit siue habebat siue non habebat uxorem in eo ꝑ¬
maneat quo uocatus ẽ: Ac ꝑ hoc nontam uirgines cogit
ut nubant quam repudia ꝓhib& & sicut habentibus
uxores tollit licenti c̃dimitendi eas: sic uirginibus
nubendi amputat facultatem: Seruus uocatus es non

Expanded text:
ne circumcisionis et pudicitiae libertatem oneres sarcina ne circumcisionis et pudicitiae libertatem oneres sarcina nuptiarum. Rursum si in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habebas, inquit, uxorem, cum credidisti: noli fidem Christi putare causam dissidii, quia in pace vocavit nos Deus. Circumcisio nihil est, et praeputium nihilest absque operibus caelibatus et nuptiae, cum etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur et hac lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanquisque in qua vocatione vocatus est, in ea permaneat . Quando credidit, sive habebat, sive non habebat uxorem, in eo permaneat, in quo vocatus est. Ac per hoc non tam virgines cogit, ut nubant, quam repudia prohibet. Et sicut habentibus uxores tollit licentiam dimittendi eas, sic virginibus nubendi amputat facultatem. Servus vocatus es, non
Abbreviated transcription (Latin):
circũ cisionem unus quisq: inquouocatus ẽ fr̃ in eo
ꝑmaneat apud dm̃ : nam & contrariũ ẽ superior
sententiȩ sienimaudiuimus illũ nolite fieri serui ho¬
minum quaratione possimus in ea ꝑmanere uocati¬
onẽ in quauocati sumus cum multi crediderint haben¬
tes carnales dominos quibus nunc seruire ꝓhibent᷑:
Porro ad circũ cisionẽ quid facit ꝑmanere in eauo¬
catione quauocatisumus : Cum in alio loco idemapłs
clum& & ecce ego paulus dico uobis qm̃ sicir cãcida¬
mini x p̃s uobis nihil ꝓderit Pestat igitur ut circũoi
no & praeputib seruus & liber superiorisensui Eoaptentur
& de ante cedentibus pendeant: Circumcisus aliquis uocatis
ẽ non adducat in p̃putiũ Eo inquit tempore quo uocatus es
&credidisti inxp̃or sicir cumcisus uocatus es abuxore & ce¬
lebseras noli ducereuxorẽ. hoc ẽ noli ad ducere p̃putium

Expanded text:
circumcisionem, Unusquisque in quo vocatus est frater, in eo circumcisionem, Unusquisque in quo vocatus est frater, in eo permaneat apud Deum? Nam et contrarium est superiori sententiae. Si enim illud audivimus: Nolite fieri servi hominum, qua ratione possumus in ea permanere vocatione qua vocati sumus, cum multi crediderint habentes carnales dominos, quibus nunc servire prohibentur? Porro ad circumcisionem quid facit permanere in ea vocatione, in quo vocati sumus, cum in alio loco idem Aposclamitet: Ecce ego Paulus dico vobis, quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit ? Restat igitur, ut circumcisio 254 et praeputium, servus et liber, superiori sensui coaptentur, et de antecedentibus pendeant. Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. Eo, inquit, tempore quo vocatus es, et credidisti in Christum, si circumcisus vocatus es ab uxore, et coelebs eras: noli ducere uxorem, hoc est, noli adducere praeputium,
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus ẽ seruus estxp̃i. Pradio emptiestis nolite fieri
serui hominum. Vnus quis que in quo uocatus ẽ fre in eo
permaneat apud dm̃: Ac primom quia non nullos hanc
intellegentiã rep̃hensuros arbitror. Interrogarelib&
quȩ sit consequentia ut demaritis &uxoribus disputans
repente transir& ad conparationẽ iudei & & hnici ser¬
ui & liberi: & rursũ ac disputatione finita redir& ad uir¬
gines dicens deuirginibus autẽ preceptũ dñi non ha¬
beo : quid sibi uult inter coniugia & uirginitatẽ iudes
& a hnici serui & liberia quȩ conlatio secundo quomo¬
do possit intellegi circũ cisus aliquis uocatus est nonad¬
siuelit rursus illud ad ducere: de inde quo sensuex¬
ponendũ sit qui enĩ in dño uocatus ẽ seruus. libertus
est dñi similiter quiliber uocatꝰ ẽ seruus estxp̃i : quar¬
to quomodo ille qui p̃cepit serui seruite dominis
carnalibus ñ unc dicat nolite fieri serui hominum
Ad extremum quid pertineat ad seruitutem uel

Expanded text:
eri servi hominum. Unusquisque ergo in quo vocatus est frater, in eo permaneat apud Deum . Ac primum, quia nonnullos hanc intelligentiam reprehensuros arbitror, interrogare libet quae sit consequentia, ut de maritis et uxoribus disputans, repente transiret ad comparationem Judaei et Ethnici, servi et liberi: et rursum, hac disputatione finita, rediret ad virgines dicens: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo . Quid sibi vult inter conjugia et virginitatem, Judaei et Ethnici, servi liberique collatio? Secundo quomodo possit intelligi, Circumcisus aliquis vocatus est, non adutium, potest si velit rursus illud adducere? Deinde quo sensu exponendum sit, Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini? Similiter qui liber vocatus est, servus est Christi ? Quarto, quomodo ille qui praecepit servis obedire dominis carnalibus, nunc dicat: Nolite fieri servi hominum ? Ad extremum, quid pertineat ad servitutem, vel
Abbreviated transcription (Latin):
arum quid accipia mus uxores quas cito cogimur ad
mittere : & quiflent inquit & gaudent & emunt & utun¬
tur hoc mundo sic sint quasi nonfleunt gaude int emat
utant hocmundo ꝓ̃terit enĩ figunt huias inundi. Si mundes
transit quo uniuers a claudunt᷑ immo figura & conuersatio
haec mundi quasi nubes p̃terit inter caera mundio pera&
nuptiȩ p̃teribunt Me que enim post resurrectionẽ coniugia:
Si autẽ mors finis ẽnuptiarũ : cur necessitatẽ non in uolun¬
tatẽ uertimus & quod inuitis extor quendũ ẽ cums pe¬

Expanded text:
arum, quid accipimus uxores, quas cogemur cito arum, quid accipimus uxores, quas cogemur cito amittere? Et qui flent, inquit, et gaudent, et emunt, et utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, emant, utantur hoc mundo. Praeterit enim figura hujus mundi . Si mundus transit, quo universa clauduntur: immo figura et conversatio hujus mundi, quasi nubes, praeterit, inter caetera mundi opera et nuptiae praeteribunt. Neque enim erunt post resurrectionem conjugia. Si autem mors finis est nuptiarum: cur necessitatem non in voluntatem vertimus? Et quod invitis extorquendum est, cur
Abbreviated transcription (Latin):
statim sere frenauit & aliud inferendo infirmauit quod
concesserat dicens Tribulatione tamen carnis habebuit
huius modi: Qui sunt isti quitribulationẽ carnis habebunt :
nuptius saltim carnis habere laitiã. Si autẽ nubentibus
& in carne tribulatio ẽ inquaso luuidebantur habere de¬
litius
quiderit reliquũ ꝓpter quod nubant cum
& inanima & in ipsa cirne tribulatio sit:
tem uobis parco: sic ait obtendo carnistri¬
bulationem quasi non maiora sint ꝓpter q̃ nubere non
debeatis Igitur hocdico fr̃stempus breue ẽ reliquũ ẽ
ut & qui habent uxores sic sint tamquã non habentes⁊
Nequu quã iamde uirginibus disputo quas nulla ambigu¬
ꝓpe&iam si non gentis uiueremus annis ut antiqui
homines tamen breueputandum e& quod habene
aliquando finem & essecessar& : Nunc uero cum
breuis sit nontam tristitia quam tribulationepti¬

Expanded text:
statim se refrenat  Al. refrenavit, et aliud inferendo, infirmavit quod statim se refrenat  Al. refrenavit, et aliud inferendo, infirmavit quod concesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebunt? nuptias saltem carnis habere laetitiam. Si autem nubentibus etiam in carne tribulatio est, in qua sola videbantur habere delicias, quid erit reliquum propter quod nubant, cum et in anima, et in ipsa carne tribulatio sit? Ego autem vobis parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, sic sint tamquam non habentes. Nequaquam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguominus prope est. Etiamsi nongentis viveremus annis, ut antiqui homines, tamen breve putandam esset, quod haberet aliquando finem, et esse cessaret. Nunc vero cum brevis sit non tam laetitia, quam tribulatio nupti
Abbreviated transcription (Latin):
melligata sunt : itatu non liges qđ solutũ ẽ: simulq sig¬
nificantia consideranda uerborũ est qui ux orẽ hab&
& debitor dicitur & esse in p̃putio. & seruusuxoris & quod
malorum seruuorum ẽ alligatus: Qui  sineuxore est
primum nullius debitũ deinde circumcisus. tertio liber
nos patitur magnitudo uolunils diutius in singulis in¬
morari : Si autẽ acceperis uxorem non pec casti: Aliud est
peccabit non illu uirgo quȩ se semel dicultu dedica¬
uit harum enim siqua nupserit habebit damnationẽ
quia primã fidẽ irritã fecit. si autẽ hoc deuiduis dictũ
obiecerit quanto magis deuirginibus p̃ualebit : Cum
&iũ his non liceat quibus aliquandolicuit. Virgines
enim que post consecrationem nupserint : nontam adulterae
sunt quũ incestȩ: Ac neuider&ur in eo qđ dixerat & sinupse¬
rit uirgo non peccabit Rur sum cȩlibes ad nuptias ꝓuocan :

Expanded text:
mel ligata sunt; ita tu non liges quod solutum est. Simulque sigmel ligata sunt; ita tu non liges quod solutum est. Simulque significantia consideranda verborum est. Qui uxorem habet, ut debitor dicitur, et esse in praeputio, et servus uxoris, et quod malorum servorum est, alligatus. Qui autem sine uxore est, primum nullius debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est on peccavit Al. peccabit. Non illa virgo, quae se semel Dei cultui dedicavit: harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de virginibus praevalebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit! Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt, quam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coelibes ad nuptias provocare,
Abbreviated transcription (Latin):
bur fidei uiri nomen obtinuit: ad hos & clemens succes
Omnemq: pene sermonem suũ deuirginitatis purita¬
te contexit & de inceps multia postolici & martires
& in lustres tamin sanctitatẽ quam in eloquentium
uiri quos exꝓpriis ser iptis nosse perfacile ẽ . Existimo
necessitas quȩ sp̃to uinculo coniugali uirginitatis app&it liber¬
tatẽ. Vae pregnantibus & nutrientib: in illo die. Non hic
schorta non lupanaria condemnantur de quorũ dam¬
natione nulla dubitatio ẽ sed uteri tumentis & infantũ
uagitus & fructus atq: opera nuptiarũ . qm̃bonũ ẽ homini
sic esse sibonũ est homini sic esse. malũ est ergo homini
sic non eẽ : Alligatus es uxori noliquerere solutionẽ : Solu¬
tus es abuxore. nob querere uxorem: Hab& unusquisq
nostrũ terminos suos Redde mihimeũ & tutene tuum
Si alligatus ẽs uxori neillides repudiũ si solutus sũ ab
uxore non querã uxorẽ sut ego non soluo coniugiasi se¬

Expanded text:
bur fidei, viri nomen obtinuit. Ad hos et Clemens 258 subur fidei, viri nomen obtinuit. Ad hos et Clemens 258 suomnemque pene sermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. Existimo sitas quae, spreto vinculo conjugali, virginitatis appetit libertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non hic scorta, non hic lupanaria condemnantur, de quorum damnatione nulla dubitatio est: sed uteri tumescentes, et infantum vagitus, et fructus atque opera nuptiarum. Quoniam bonum est homini sic esse . Si bonum est homini sic esse, malum est ergo homini sic non esse. Alligatus es uxori, noli quaerere solutionem. Solutus es ab uxore, noli quaerere uxorem . Habet unusquisque nostrum terminos suos: redde mihi meum, et tuum tene. Si alligatus es uxori, ne illi des repudium. Si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. Ut ego non solvo conjugia, si se
Abbreviated transcription (Latin):
titis quod non expediat homini adcelorũ regna tenden
accipere uxorẽ sed difficilis res ẽ & nonom nes ca¬
piunt uerbũ istuduerũ quibus datũ ẽ alios enuchos
natura facit alios uis hominum. mihi illi eu nuchi pla¬
cent quos castrauit non necessitas sed uoluntas: Libent̃
illos immeos recipio sinds qui se castrauerunt ꝓpt̃ reg¬
num caeloum & obmeũ cultũ noluerunt eẽ qđ natis :
simulq tractandã sententiã quise in quit castrauerunt
non possunt accipere castratorũ. Qui potest inquit capere
capiat : grandis sidei ẽ grandisq uirtutis di templum
eẽ purissimũ totum seholo caustũ offerre dño & iuxta
cundem apłm esse sanctũ & corpore & sp̃u. Hisunt eunuchi
quod profilus & filiabus locum habeant incelis paratum
Horum tepus ẽ ab damalech eunuchus Inhieremião &
spado ille reginȩ candacis in actis apostolorũ qui obro¬

Expanded text:
ait, quod non expediat homini ad coelestia regna tendenti ait, quod non expediat homini ad coelestia regna tendenti accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos natura facit, alios vis hominum; mihi illi eunuchi placent, quos castravit non necessitas, sed voluntas; libenter illos in meos sinus recipio, qui se castraverunt propter regna coelorum, et ob mei cultum noluerunt esse quod nati sunt. Simulque tractanda sententia: Qui se, inquit, castraverunt non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere, capiat. Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse purissimum, totum se holocaustum offerre Domino; et juxta eumdem Apostolum, esse sanctum et corpore et spiritu. Hi sunt eunuchi, quod pro filiis et filiabus locum in coelis habeant paratum. Horum typus est Abdemelech eunuchus in Jeremia Cap. XXVIII ; et spado ille reginae Candacis in Actis Apostolorum Cap. VIII , qui ob ro
Abbreviated transcription (Latin):
quideutero matris ita natisunt: & sunt eunuchi qui eu¬
nuzigati sunt ab hominibus : & sunt eunuchi quise castra¬
uerunt ꝓpter regnũ caelorũ : qui potest capere capiat:
In ꝓpatulo ẽcur apłs dixerit deuir ginibus autẽ pͣceptũ
dñi non habeo : ꝓfecto quia p̃misserat dñs non omnes
capiunt uerbũ s ed quibus datũ ẽ & qui potest capere capiat:
proponit ωtΩΝΕΘΕΤΗC praemiũ inuitat ad cursuim
ten& in manu uirginitatis. B̃pΩBIΟΝ: ostendit purissi¬
mũ fontem & clamitat quisititueniat & bibat: qui potest
capere capiat: non dicit uelitis nolitis bibendũ ħobis est
at que currendũ sed qui uoluerit qui potuerit currere
uirgines xp̃s quiasponte tribuunt ser quod sibi non fuerat im¬
peratũ Maiorisq gratie ẽ offerre qđ non debeas qua rod¬
dere quod exigeris a postoliuxoris onere contemplato
sitalis ẽ causa in quiunt homini cumuxore non ex pedit
nubere Quorũ dñs sententiũ ꝓbans. Recte quidã uit sen

Expanded text:
qui de matris utero nati sunt: & sunt eunuchi, qui facti sunt ab hominibus: & sunt eunuchi, qui se ipsos castraverunt propter 257 regnum coelorum. Qui potest capere, capiat . In propatulo est cur Apostolus dixerit, De virginibus autem praeceptum Domini non habeo; profecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, capiat. Proponit ἀγωνοθέτης praemium, invitat ad cursum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, virgines Christus, quia sponte tribuunt quod sibi non fuerat imperatum, majorisque gratiae est offerre quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli uxoris onera contemplati: Si talis est, inquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quorum Dominus sententiam probans: recte quidem sentitis,