comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ itaq uerũ sit qđ mala fiunt hoc
uerũ quod d̃t illa locutione.s. mala
fiunt. a deo ÷ set nõ inde sequit᷑ qd̾
a deosit ut mala fiant. Siit hoc dr̃et᷑
auctormaloꝵ ds cẽ intelligeret᷑. qđ ex
simili manifeste falsum ostendit᷑. Ug̃

Expanded text:
um itaque verum sit quod mala fiunt, hoc verum quod dicitur illa locutione, scilicet, mala fiunt, a Deo est: sed non inde sequitur quod a Deo sit ut mala fiant. Si enim hoc diceretur, auctor malorum Deus esse intelligeretur; quod ex simili manifeste falsum ostenditu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ a pr̃e ꝓcedit ⁊ etiã io: q in pͥncipa¬
lib conciliis que ap̃ eos celebrata st̃
ita simbola eoꝵ subiunc̾tis anathe¬
matib sanc̾ttta sunt. ut nłłi de
tͥnitatis fide aliud doc̃e. ł aliud pre
curit᷑. Unde ⁊ nos arguunt a nathatis
reos. addunt ⁊̃ ad afsertionẽ sue opi¬
monis i intestimoniũ nr̃e dampna¬
tionis de symbolo fidei qđ scđ̃m tra
beati pauli posita. posteris reliquit
ꝓamore ut ip̃e ait ⁊ cautela fidei or¬
thodore. In quo quidem symbolo
in ꝓcessione sp̃c solus cõmemnorat᷑ pat̃
catorẽ ex pr̃e ꝓcedentẽ. cũ pr̃e ⁊ filio co¬
adorandum.:⁊ conglorificandũ. ⁊c. il¬
lud ÷ simbolũ qđ in missa cantat᷑ eddi¬
tum in nicheno ꝯclio in fine cuiꝰ subiũc¬
tħa sit. Iõq gretr:. nos anatħhatiratos

Expanded text:
procedit. Et etiam ideo quia in principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter pcurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei, quod, secundbeati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur Pater, catorem, ex Patre procedentem, cum Patre et Filio coadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine cujus subjuncthema sit. Ideoque Graeci nos anathematizatos
Abbreviated transcription (Latin):
secus uuntiat᷑. Sic gͦ aĩa. ꝙ foris est ꝑ
corpus tanqͣm instrum̃tum. udet uł
auclit. ita etiam ꝑ corpꝰ q̃lam sentit. ma¬
la. que sine corꝑe non sentiret. ut famẽ.
de fectus corꝑis dñr. Euedam aũ ñ ꝑ

Expanded text:
ntiatur. Sicut ergo anima quod foris est per corpus tanquam per instrumentum videt vel audit, ita etiam per corpus quaedam sentit mala quae sine corpore non sentiret, ut famem, defectus corporis dicuntur. Quaedam autem non per
Abbreviated transcription (Latin):
creanda. set treata. Quare deus nõ
aidit᷑ illi potentiam o̾ium ut sçiam
i uero querit᷑ quare d̾s nõ ei dedit
potentiam faciendi omnia ut sci¬
entiam: Respondi potest q nat᷑aliter
sine mensura ciniꝰ ip̃a nat᷑alit̃. capax est
oĩa ei cis p̃stare potuit. ⁊ si potentiam

Expanded text:
Deus non dedit ei potentiam omnium, ut scientiam. Si vero quaeritur quare Deus non dederit ei potentiam faciendi omnia, ut scientiam, responderi potest: Quia naturaliter sine mensura, cujus ipsa naturaliter capax est. omnia ei Deus praestare potuit, etsi potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uit que dei sunt nͥ spͣ̃c dei qui solus
sine mensura habu̾it: gͦ ⁊ sapĩam. dĩa
gͦ sciuit aĩa illa. Si it quedam sciuit q̃¬
dam nõ. nõ sine mensura scĩam habu¬
it. s sine mensura scĩam hũit. scit gͥ
oĩa. fulgentiꝰ ⁊̃ in sermone quodam
młta inducit quib asserit aĩa illa
rerũ õium scĩam hr̃e utens auctorita¬
te apłi dicentis. In quo sunt om̃s che¬
sauri sapientie. ⁊ scientie absconditei.

Expanded text:
vit quae Dei sunt, nisi Spiritus Dei, qui solus sine mensura habuit, ergo et sapientiam. Omnia ergo scivit anima illa. Si enim quaedam scivit, quaedam non, tunc non sine mensura scientiam habuit. Sed sine mensura scientiam habuit; scit ergo omnia. Fulgentius etiam in sermone quodam multa inducit, quibus asserit animam illam rerum omnium scientiam habere, utens auctoritate Apostoli dicentis: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinati sunt: ius ordinandi ⁊ ⁊secran¬
di ⁊̃ cũ seꝑati fũint hr̃e. Qlui uͦ in scis¬
mate ł heresi positi ab eis ordinati:⁊
muncti fũint: illo iure carent. Iõꝙ
cũ ordinare uolunt: uulnꝰ pocꝰ infi¬
gunt. qͣm gr̃am ⁊ferant. De simonia

Expanded text:
ordinati sunt, jus ordinandi et consecrandi, etiam cum separati fuerint, habere. Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius infligunt quam gratiam conferunt. 4. De simonia
Abbreviated transcription (Latin):
de his loquunt᷑ doctores. Quidam
u dicunt ead̾ sacram̃ta ab ħetitis p̃ci¬
sis posst celebrari q̃ a catħicis si ab illis
forma eccłie seruet᷑. ⁊ ab eis celebrata
credunt᷑: non tribuunt dampnan
cipientib st̃ in iudiciũ. Polluta

Expanded text:
his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata creduntur non tribuunt. Damnandcipientibus sunt in judicium. Polluta
Abbreviated transcription (Latin):
sent p̾ͥmi hoĩes: siue carnis ⁊ incenti¬
uo ac feruore sibidinis ip̃i ac successo¬
res coꝵ ꝯuenirent: ⁊ sic̃ remun̾abile
ẽ aliqd̃ bonũ opus. sic coitus eoꝵ bonꝰ
hesit sñ qua carnalis nõ fuit cõmixtio:
rep̃hensibilis ẽ. ⁊ malus coiꝰ nͥ extuset᷑¬

Expanded text:
entivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliquod bonum opus, sic coitus eorum bonhaesit, sine qua carnalis non fit commixtio, reprehensibilis est malus coitus, nisi excuset
Abbreviated transcription (Latin):
monii sacramentũ ⁊̃ añ pect̃m legit᷑
institutũ a dño. nõ tñ ad rtmnedium
s ad officiũ. Refert. Nt. scͥpt᷑a genesis in
adam misso sopore. atq una de costis ciꝰ
sumpta. ⁊ erinde muliere formata ui¬
rũ in spũ intelligentẽ ad quẽ usum
mulier fc̃a eẽt p̾ost extasim ꝓpħice dix¬

Expanded text:
 peccatum legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dix
Abbreviated transcription (Latin):
duplex ẽ. una añ petcm ad officium fr̃ã
ẽ inꝑatadiso. uͥ eẽt thorus inmacula¬
tus: ⁊ nupcie honorabiles. ex qͥb sñ
ardore ꝯciꝑent. sñ dolore parerent.
alt̾a p̃ pecc̃m ad remediũ fc̃a extͣ pa¬
radisum ꝓpt̾ illicitũ motũ deuitan¬
dũ. p̾ma ut nat᷑a multiplicaret᷑. Se.

Expanded text:
duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura mult
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ utrum absꝙ satisfactione: ⁊
oris ꝯfessione ꝑsolam cordis ꝯtͥcionẽ
pect̾m alicuid imittat᷑. S co. an ali¬
qñ sufficrat ꝯfit̾i do: sñ sacerdote.
Tercio. an laico fideli fc̃a ualeat ꝯfessio.
In his .it. ⁊̃ docti diũsa sentire inueni¬
untur.q suꝑ his uaria ac pene ad¬
uersa tradidisse uidentur auctores.
Uñt .st. quidam sñ ꝯfessione oris: ⁊ sa¬
tisfactione oꝑis: neminẽ a pecc̃o mũ

Expanded text:
quaeritur utrum absque satisfactione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine confessione oris et satisfactione operis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mo. Non dr᷑ ore ꝯfessus fu̾it: set
ꝯũsus ingeniuit. Uñ dat᷑ intelligi.
qd̾ ⁊̃ oretacente ueniam interdum
pit ut ostendent se sacerdotib in
itiñe. añqͣm ad sacerdotes uenirẽt.
mundati sunt. Er quo insinuat᷑
i. ꝑecc̃a ⁊fiteam᷑: a lepra pecc̃i mun¬
damur. lac̾atus ⁊̃ non pͥus de monu.¬
mento c̃ adductus. ⁊ pꝰ a dño suscitatus
set intus suscitatus ꝓdut foras uiuus: ut
ostendet᷑ suscitõ anime: p̃cede ⁊fessionẽ.

Expanded text:
Non dicitur ore confessus fuerit, sed conversus ingemuerit. Unde datur intelligi quod etiam ore tacente veniam interdum pit ut ostenderent se sacerdotibus, in itinere, antequam ad sacerdotes venirent, mundati sunt. Ex quo insinuatur  peccata confiteamur, a lepra peccati mundamur. Lazarus etiam non prius de monumento est eductus, et post a Domino suscitatus; sed intus suscitatus, prodiit foras vivus, ut ostenderetur suscitatio animae praecedere confessionem.
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. hiis aliisq: płib auctoritatib ꝓbat᷑
añ ⁊fessionem. ł satisfactionẽ sola con-¬
punctione pect̾m dimiti. Qđ iͥ ne¬
gant eas det̃minare laborant. nec nõ
aĩam lib̾at. ⁊fessio aꝑit ꝑadisũ ꝯfessio
spem salutis tribuit. q non meret᷑ ius¬
tificari: qui in uita sua pecc̃m nõ uult

Expanded text:
ibus auctoritatibus probatur ante confessionem vel satisfactionem sola compunctione peccatum dimitti; quod qui negant, eas determinare laborant; nec non animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita sua non vult
Abbreviated transcription (Latin):
ca or̃o cũ ieiunio aliqͦ ⁊ elemosinis
sic tn ut p̃cedatꝰ oro aliqͣntula: ⁊ ad¬
ddat᷑ ꝯfessio siassit facultas de qͣ ⁊fes¬
sione pꝰ tͣctabit᷑. ꝓͦ gͣuiorib ũ pec¬
catis hec ̃ in satis factione ad hiben¬
da sunt. s multo uehemenciꝰ atq:

Expanded text:
oratio cum jejunio et eleemosynis: sic tamen ut praecedat contritio aliquantula, et addatur confessio, si adsit facultas; de qua confessione post tractabitur. Pro gravioribus vero peccatis haec etiam in satisfactione adhibenda sunt, sed multo vehementius atque
Abbreviated transcription (Latin):
deo ẽẽ qd̾ saꝑe. uñ pat̃. ⁊ filius: simul
sunt una sapientia: q una ẽẽntia.
⁊ singillatim: sapientia desapiencia:
situt ẽẽncia. de tencia. Ecce his uerbis
dicit aug̃ aꝑte sãpientiam de sapiencia
⁊ cenciam de ẽentia. u̾ uidet᷑ sig̃care qd̃

Expanded text:
Deo esse, quod sapere; unde Pater et Filius simul sunt una sapientia, quia una essentia; et sigillatim sapientia de sapientia, sicut essentia de essentia. Ecce his verbis aperte dicit Aug. sapientiam de sapientia, et essentiam de essentia, ubi videtur significare quod
Abbreviated transcription (Latin):
dafore tradunt. Quia rõne nitunt᷑.
inũ int̾sit. ex eo astruunt. q li¬
cet sponse añ carnalẽ copłam in con¬
sulto uel nolente sponso monast̃ium
Conuigatꝰ uero ł riugata. nec ⁊tinen¬
ciam nͥ ex cõi ⁊ sensu seruare ualet.

Expanded text:
da fore tradunt. 7. Qua ratione nituntur. imum intersit, ex eo astruunt, quia licet sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium Conjugatus vero vel conjugata, nec continentiam nisi co
Abbreviated transcription (Latin):
alio modo uel meliori qͣm facit pͣsit ea
fac̃e que facit. Si mod oꝑationis ad
sapĩam opificis referat᷑. nec aliꝰ nͭ me
uel melius qͣm facit .i. alia sapiencia
ł maiori sapiencia. Nichil it sapien¬
cius potest fac̃e qͣm facit. Si uero re¬
mod̾: ⁊ scum hoc ⁊cedi potest q ea q̃
facit potest fac̃e melius: ⁊ alicer qͣm
faciat. q potest quibdam meliorẽ
modum ȩxistendi prestare: ⁊ quib¬
dam aliũ. Uñ aug̾ in .xiii.li. detͥñ. di.¬
cit. E fuit ⁊ alius modꝰ nr̃e lib̾atiõis
tior. Pocest gͥ ds̃ eoꝵ que facit que¬
dam alio mͦ meliori. quedam alio mͦ

Expanded text:
alio modo vel meliori quam facit, possit ea facere quae facit. Si modus operationis ad sapvel melius, quam facit, id est alia sapiencia vel maiori sapiencia. Nichil enim sapiencius potest facere quam facit. Si modus. Et secundum hoc concedi potest, quia ea quae facit, potest facere melius, et aliter quam facit; quia potest quibusdam meliorem modum existendi praestare, et quibusdam alium. Unde Aug., in lib. 13 de Trin., dicit quod fuit et alius modus nostrae liberationis tior. Potest ergo Deus eorum quae facit, quaedam alio modo meliori, quaedam alio m
Abbreviated transcription (Latin):
filuis ꝓͥe dr redẽptor. qͥa & inse expleuit
ꝑ que iustificati sumus. & ip̃am uistisi¬
cationem est oꝑatus. potencia deitaris cu
patre. & sp̃u sc̃õ. Est gͥ redẽptor in quantũ
est deus. porestatis ulu ⁊ inquantum ho
humilitatis effectu. & sepius dr᷑ redẽp¬

Expanded text:
dicitur Redemptor, quia in se explevit per quae justificati sumus, et ipsam justificationem est operatus potentia deitatis cum Patre et Spiritu sancto. Est ergo Redemptor, in quantum est Deus, potestatis usu; in quantum homo, humilitatis effectu. Et saepius dicitur Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
in. li .iii. de.tͥn. Uideo inqͥt infirme co¬
gitõni qͥd possit occurrere. sur .s. ista
miracła ĩ magitis artib fiant. Nam ⁊
magi pharaonis serpentes fecer̃t:⁊
alia set illud ÷ amplius ammirandũ
quom̃ magoꝵ potencia que serpen¬
tes fac̃e potuit ubi ad muscas minu
certe defecert᷑ magidicentes digitꝰ d̃i
est hic. uñ intelligi dat᷑ nec ip̃os qͥdẽ
tͣnsgressores angesos ⁊ atreas potesta¬
tesin unam istam caliginẽ. tanqͣm
in sui gen̾is carcerem ab illius subli.¬
mis etheree puritatis habit᷑one decru¬
sos ꝑ quos magite artis possunt qͥtqͥd
possunt ualere aliqͥd: tusidata de suꝑ
potestate. Datur aũ uel ad fallendos
ta uel ad ex̃cendam ꝓbandãq mani¬
festandamq: iustoꝵ pacienciam: Atans¬

Expanded text:
in., c. 7: Video, inquit, infirmae cogitationi quid possit occurrere; ut scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant. Nam et magi Pharaonis serpentes fecerunt, et alia. Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutcerte defecerunt magi dicentes: Digitus Dei est hoc. unde et intellegi datur ne ipsos quidem transgressores angelos, aetherias potestates in imam istam caliginem tamquam in sui generis carcerem ab illius sublimis aetheriae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, ualere aliquid nisi data desuper potestate. datur autem uel ad fallendos ta; uel ad exercendam, probandam manifestandamque iustorum patientiam; n
Abbreviated transcription (Latin):
tem᷑. s natũ: añ tp̃a. nec añ ẽẽ: quã
natũ: nec añ natum: qͣm eẽ. q nasci
qđd erat.iam ñ nasci tm̃ ÷ set se ip̃m de¬
mutare nascendo. ħaũ humanũ sen¬
sum. ⁊ intelligentiã mundi: extedit.
Non hoc capit rõ humane intelligeñ

Expanded text:
a, nec ante esse quam natum, nec ante natum quam esse, quia nasci quod erat jam, non nasci est, sed seipsum demutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intelligentiam excedit mundi, non hoc capit ratio humanae intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ã quo id efficit᷑: inuocam his uerbis x¬
ꝑtesse ditit nos spͣm sc̃m ñ posse super
alios effundde .i. aliis dare. Qdͥ i udetue

Expanded text:
a quo id efficitur invocamus. His verbis, expresse dicit nos Spiritum sanctum non posse super alios effundere, id est aliis dare. 6. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
eodixit. qm ⁊ si crucifixus ⁊ ex infirmi¬
tate nĩa: uiuit tñ ex uͥtute dei ip̃e dixͣ
q aĩam rõnalem:⁊ intellectus nr̃i susce
⁊ intellectus capacem ⁊ ip̃am humanã

Expanded text:
eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, vivit tamen ex virtute Dei ; ipse dixit  animam rationabilem et intellectus nostri suscepet intellectus capacem, et ipsam humanam,
Abbreviated transcription (Latin):
flat duas tibias nõ potuit unꝰ sp̃c
impłe duo corda ⁊ agitare duas lin¬
guas. Si sp̃u uno .i. uno flatu impłe
due tibie ꝯsonant impłe due lingue
sp̃u dei dissonare possunt: Immo :
ibi quedam ⁊sonancia ẽ quedam
ꝯcordia. s auditorẽ desiderat studi¬
osum nõ ociosũ. Ec̾ce mouit duas
linguas sp̃t dei: ⁊ audiimꝰ. ex una
timor non ẽ in caritate. audinimus
intende melodiã. nõ sine causa ħ ad¬
didit castus. illic nõ addidit. q et
timor aliqͥs qͥ dicit᷑ castus. ẽ aũ alius ti¬
mor qͥ nõ dicit᷑ castus. Uiscernam̃ istos
duos timores. ⁊ intelligam̃ ⁊sonanciam
tibiarũ. quom discemimꝰ: attendat ca¬
titasuta. sunt hoĩes qͥ ꝓpt̾ea tumẽt deũ
ne mittant᷑ in gehennam ne forte ar¬

Expanded text:
flat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, et agitare duas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non otiosum. Ecce movit duas linguas Spiritus Dei, et audivimus ex una: Et timor non est in charitate; audivimus intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dicitur castus, est alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo discernimus? Attendat charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam
Abbreviated transcription (Latin):
sepit aliqͥs crede diẽ iudicii si cepit
cred̾e cepit:⁊ tim̃e. s qͥ adhuc timet
nõ dũ ħt fiduciam in die iudicii. nõ
illo eẽt caritas. nõ tim̃et. ꝑfecta u ca¬
ritas facet ꝑfectam iusticiam: ⁊ñ hr̃et
qͣre tim̃et. imo hr̃et qͣre desidaret. ut¬
transeat iniqͥtas: ⁊ ueniat regnũ dei
gͦ timor nõ ÷ in caritate. S in qͣ cari.¬
ꝑfecta inqͥt caritas foras mittit timo¬
cũ aũ ceꝑit caritas habitare pellitur
timor qui ei p̃ꝑauit loc̃. Qnͣtũ u illa
crescit. ille decrescit: ⁊ qͣntũ illa fit in¬
terior. timor pellit᷑ foras. maior cari¬
tas minor timor. minor caritas ma¬
ior timor. Si aũ ulłs ẽ timor nõ t̃
quo intret caritas. Sic̃ uidemꝰ ꝑ se¬
tam intrõduci liuũ qñ aliqͥd suit᷑.
seta pͥus intrat. nͥ exeat. nõ succedit
linum. Sic cunor pͥmo occupat men¬
tẽ. nõ aũ ibi remanit timor. S ũ inf

Expanded text:
Coepit aliquis credere diem judicii; si coepit credere, coepit et timere. Sed quia adhuc timet, nondum habet fiduciam in die judicii; nondillo esset charitas, non timeret; perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet unde timeret, imo htranseat iniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charirfecta, inquit, charitas foras mittit timoCum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia
Abbreviated transcription (Latin):
net in scłm scłi. Eternũ quendam ti.¬
morẽ nobis ostendit s castũ. qd̾ si os¬
tendit ille nobis eternũ timorẽ nũqͥt
mor nõ ÷ in caritate. s ꝑfecta caritas
foras mittit timorẽ: hoc it dc̃m ÷ ꝑ¬

Expanded text:
net in seculum seculi. Aeternum quemdam timorem nobis ostendit, sed castum. Quod si ostendit ille nobis aeternum timorem, numquid mor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem? Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
hiis testimoniis euident̃ monstrat᷑. qd̃
ħo rectitudinẽ: ⁊ bonã uoluntatẽ in cre¬
atione accepit. atꝙ auriliũ quo stare
potat. alio qͥnnõ sua culpa uidct᷑ ceci¬
disse. Quat fi̾nt illa rectituto ⁊ boni¬

Expanded text:
His testimoniis evidenter monstratur quod homo rectitudinem et bonam voluntatem in creatione accepit, atque auxilium quo stare poterat; alioquin non sua culpa videretur cecidisse. 2. Qualis fuerit illa rectitudo
Abbreviated transcription (Latin):
si p̃scierit bona q̃ habit᷑us fuisset sim obe¬
diencia ꝑstitisset. respondi pͭ qd̾ ei magis
facienda indicta st̃: qm fut᷑a reuelata. ac¬
cepit it scĩam: ⁊ p̃ceptũ eoꝵ que facienda
erant. Non fuit gͦ ħo p̃scius sui casus sic̃
⁊ de angło diximus. & augͦ suꝑ genesim¬

Expanded text:
imiliter praescierit bona quae habiturus fuisset, si in obedientia perstitisset, responderi potest quod ei magis facienda indicta sunt, quam futura revelata. Accepit enim scientiam et praeceptum eorum quae facienda erant. Non fuit ergo homo praescius sui casus, sicut et de angelo diximus. Quod Aug., li
Abbreviated transcription (Latin):
factus ⁊ ħo rectus ut ⁊ man̾e in ea rec¬
gisset dei uoluntas fieret. Uł ab illo uel
de illo:i q suam maluit fac̃e uolunta.¬
tẽ qͣm dei : de illo fc̃a ÷ uoluntas dei.
si bñ nec impune si male. Id̾̃ ꝙͦ. in li.¬
ł angło ł hõi cum pͥmũ fci st̃. desuisset
qm̃ nõ talis nat᷑a fca erat ut sine diui¬
no auxilio posset man̾e si uellet. nõ utiꝙ:
sua culpa cetidisset. Defuisset qͥppe adiuto¬

Expanded text:
factus est homo rectus ut et manere in ea recgisset, Dei voluntas fieret vel ab illo, vel de illo. Et quia suam maluit facere voluntatem quam Dei, de illo facta est voluntas Dei. si bene, nec impune si male. Idem vel angelo vel homini cum primum facti sunt defuisset, quoniam non talis natura facta erat, ut sine divino adjutorio posset manere si vellet, non utique sua culpa cecidissent. Adjutorium quippe defuis
Abbreviated transcription (Latin):
magis diligat᷑ a deo uno tempore qͣm alio
ddistinguenda ẽ dictionis intelligentia.
Si it referat᷑ ad dilectionis effectum con¬
cessibise ẽ. si uero ad dilectionis eẽnti¬
am inficiabile ẽ. Si d̾s ab et̾no dilexit

Expanded text:
uno tempore quam alio, distinguenda est dilectionis intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficiabile est. 5. Si Deus ab aeterno dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
celo & int̾. Non quod tunc pͥmo acceꝑit
s qͣm an habebat. tunc manifestata ÷
potestas. Cet̾um amb̃r dicit. nomen
illud donatũ esse ñ homini. ⁊ uidecur
secus u̾borum suꝑficiem. oppositus.
auõio. s intelligentia non obiuat lic
diu̾sum sapiat. Nam amb̃r deuat᷑ali
donatione. id dictum intelligit. qua
eternaliter pater gn̾ando dedit fi
natum dicit. s p̃misso locutionis mo
õi m̃ito hr̃e potũit. Sane dicip̃. q hu¬
manã naturam ita głoriosam susci¬
ꝑe potuit. sic̃ in resurrectione erti
ne m̃ito ꝑuenire. potuit quidem ꝑue¬
uire ad illam sine m̃ito passionis. q
potuit isumpta mortalitate inmor¬
talitatis głia uestiri. s nõ sine meri¬
to nisticie: ⁊ caritatis aliarũq uͥtutũ
Nõ it xp̃c ħo ẽẽ potuit. in quo pleni¬
tudo uitutũ. ⁊ gr̃e nõ fũit. nec uir¬
tutes ei mẽẽ potuert̃ cilicio mortali¬
tatis induto. quin ꝑ eas mereretur.
ħus gͥ has urtutes scdm hoĩem passibilẽ

Expanded text:
elo et in terra; non quod tunc primo acceperit, sed quam ante habebat, tunc manifestata est potestas. Caeterum Ambros. dicit: Nomen illud donatum esse Deo, non homini; et videtur, secundum verborum superficiem, oppositus August., sed intelligentia non obviat. licet diversum sapiat. Nam Ambros. de naturali donatione id dictum intelligit, qua aeternaliter Pater generando dedit Filnatum dicit. Sed praemisso locutionis modomni merito habere potuerit, sane dici potest quia humanam naturam ita gloriosam suscipere potuit, sicut in resurrectione extitne merito pervenire. Potuit quidem pervenire ad illam sine merito passionis, quia potuit consumpta mortalitate immortalitatis gloria vestiri, sed non sine merito justitiae et charitatis, aliarumque virtutum. Notudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio mortalitatis induto, quin per eas mereretur. Habens ergo has virtutes secundum hominem passibilem
Abbreviated transcription (Latin):
sui fuit:ꝙ. filius nõ genuit. s ei ñ ꝯue¬
niebat. sic̃ ds filius nõ ÷ d̾s pat̾ nec tñ
hoc: ex impotencia sui ⁊ Nanr⁊ pat̾ si¬
miłr: nõ ÷ filius. nec ħ ⁊ ex impotentia
patͥs. S querit maximinꝰ arrianorũ
ꝓͥetate gn̾ationis pat̃ ÷: qͣ oportet eũ
nõ eẽ filiũ. ⁊ filius pͥetate natiuitatis.¬
a quibdam.
di pat̾ potens sit: natura gign̾e filium.
⁊ an ħsit aliqͣ potencia que sit in filio.
ciam gignendi . filius aũ ñ ht̃ potenci¬

Expanded text:
sui fuit quod Filius non genuit, sed ei non conveniebat; sic Deus Filius non est Deus Pater; nec thoc ex impotentia sui est. Nam et Pater similiter non est Filius, nec hoc ex impotentia Patris. Sed quaerit Maximinus Arianorum proprietate generationis Pater est, qua oportet eum non esse Filium: et Filius pquibusdam: Si Pater potens sit natura gignere Filium, et an hoc sit aliqua potentia quae sit in Filio? o potentiam gignendi. Filius autem non habet potenti
Abbreviated transcription (Latin):
potuit gigni: que : fin pt̃e: qua potu¬
it gignere. s contͣ hoc: opponit᷑. aliud
⁊ posse gign̾e: aliud ÷ possegigni. quia
aliud ÷ gign̾e: aliud gignis hic distin¬
guendum ⁊: s it cũ dicit aliud ⁊ posse
gignere:⁊ aliud posse gigni. aliam sig¬
nifices potenciam: qua pater potens
÷ gign̾e ⁊ aliam qua filius potens est
gigni: falsus⁊ intellectus. Si aũ dicas
pr̃em posse hr̃e aliam ꝓͥetatẽ siue no¬
tionem qͣ genitor ÷ ⁊ filiũ aliã qͣ ge¬
nitꝰ ÷ : uerus ÷ intellestus. aliã it pͥe

Expanded text:
gigni, quae est in Patre, qua potuit gignere. Sed contra hoc opponitur: Aliud est posse gignere, aliud est posse gigni, quia aliud est gignere, et aliud gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium aliam, qua genitus est, verus est intellectus. Aliam enim
Abbreviated transcription (Latin):
dere restat quom aliq̃ harũ ꝑsonarũ¬
aliam nõ excellat potencia. ut sic̃ una
i indifferens ÷ magnitudo tͥum: ita u¬
na ⁊ indifferens monstret᷑ potencia tri¬
filio. nec filius ł pat̃ sp̃u scõ. nec maio¬
rem potenciã. ħnt duoł tressimul: qͣni
singłs eoꝵ q nec plus potest pr̃simul

Expanded text:
dere restat quomodo aliqua harum personarum non excellat potentia; ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentia triFilio, nec Filius vel Pater Spiritu sancto, nec majorem potentiam habent duo vel tres simul quam singulus eorum, quia nec plus potest Pater et
Abbreviated transcription (Latin):
speᷤ sequit᷑ fidem. non qd̾ urtus fi¬
causa. s q actus sidei nat᷑ałr prece¬
dit actum spel. qd̾ ⁊̃ quidam conce¬
dunt. de ip̃a uirtute fidei: ut na¬
turałr precedat spem non temꝑe.
Uñ ⁊ recte ea sola dicitur fundamen¬
tum omnium uirtutũ ⁊ bonoꝵ
oꝑm. Non autẽ fundam̃tum ÷ ca¬
ritatis.q non ip̃a caritatis set cari
tas ip̃ius uirtutis. fidet causa ÷ sari¬
tas it causa ⁊ ⁊ materõium untutũ.
que lidesit frustra haliant ceta. si au
adsit. habent᷑ omnia. Caritas it sp̃c
sanctus est. ut in suꝑiorib pretaxa¬

Expanded text:
itur fidem; non quod virtus ficausa, sed quia actus fidei naturaliter praecedit actum spei; quod etiam quidam concedunt de ipsa virtute fidei, ut naturaliter praecedat spem, non tempore. Unde et recte ea sola dicitur fundamentum omnium virtutum et bonorum operum, non autem fundamentum est charitatis, quia non ipsa charitatis, sis fidei causa est. Charitas enim causa est et mater omnium virtutum; quae si desit, frustra habentur caetera; si autem adsit, habentur omnia. Charitas enim Spiritus sanctus est, ut in superior
Abbreviated transcription (Latin):
firmamus: ⁊ memorie cõmendamus.
nec sic̃ hoĩem cuiꝰ aĩam isi nõ uidemꝰ
ex nr̃a t̃nicimꝰ. ⁊ ex motib corꝑis hõiẽ
sic̃ uidendo didicimꝰ. intuemur ⁊ co¬
gitando. Non sic uidet᷑ fides in corde
in quo ẽ. ab eo cuiꝰ ẽ. s eã tenet certis¬
qd̾ crede iubem᷑ uide nõ possumus ip¬
sam tñ fidem qñ ⁊ in nobis uidemus
in nobis. q ⁊ rerũ absentiũ p̃sens ⁊ fi¬
si ex fidelib infideles fuint. ꝑit ab eis

Expanded text:
ndamus; nec sicut hominem, cujus animam, etsi non videmus, ex nostra conjicimus, et ex motibus corporis hominem sicut videndo didicimus, intuemur etiam cogitando; non sic videtur fides in corde in quo est, ab eo cujus est, sed eam tenet certisquod credere jubemur videre non possumus; ipsam tamen fidem quando est in nobis, videmus in nobis; quia et rerum absentium praesens est fisi ex fidelibus infideles fiant, perit ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
Respite ad mim̾a eccłie. ⁊ uniũsis ex¬
cellentius caritatis munus cognos¬
ces. que ut oleum non pͭ. premi in
imo. set suꝑerilit. Non ergo etus cau¬
sa uel fundamentum fides ẽ. Gb̃ tñ
neatur nlłatenus ad sp̃ualem amo¬
rem attingit᷑. Non it caritas fidem
set fides caritatem p̃cedit. q nemo
põt amare quod non crediderit. sic̃
fide que uirtus non ẽ. Ip̃a ir spem.⁊
caritatem frequent᷑ precedit. ueb de
actu fidei. qui forte nat᷑ałr actum
caritatis precedit. sicut actum spei
qd̾ uerba premissa diligent̾ notata
innuunt:⁊ ea ĩ que addit dicens.
nͥ ea inqͥt. que audis credidis. ad a¬
mandum ea que audis. non inflam¬
aris. que tm̃ de nõ uisis ẽ ut ante
dixinnis. Unde cͥsostimus. fides in
amma nr̃a facit subsistere ea que
non uident᷑. de quib ꝓͥt sidis est.

Expanded text:
Respice ad munera Ecclesiae, et universis excellentius charitatis munus cognosces; quae, ut oleum, non potest premi in imo, sed superexilit. Non ergo ejus causa vel fundamentum fides est. Gregorineatur, nullatenus ad spiritualem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest amare quod non crediderit, sicut fide, quae virtus non est: Ipsa enim spem et charitatem frequenter praecedit; vel de actu fidei, qui forte naturaliter actum charitatis praecedit, sicut actum spei, quod verba praemissa diligenter notata innuunt, et ea etiam quae addit dicens: Nisi ea, inquit, quae audis credideris, ad amandum ea quae audis non inflammaberis; quae tantum de non visis est, ut ante diximus. Unde Chrysost.: Fides in anima nostra facit subsistere ea quae non videntur; de quibus proprie fides est
Abbreviated transcription (Latin):
am. ⁊ ip̃a ÷ ꝓbatio :⁊ ꝯuinctio non appa
quia siquis de cis dubitit ꝑ fidem ꝓbant᷑
ut ad huc ꝓbatur fut᷑a resurrectio. Qͥa
⁊ q fundamentum est bonoꝵ quod
utrum lib. Si aũ dicatur conueni¬
re. sunt ⁊ alia pła quib differunt.
fides:⁊ spes. set non mpͥe dici pͭ soli fi¬
dei ꝯuenire non spei.q fides sola fun¬
damentũ dicitur. non q fides u̾tus
possit eẽ sine spe. ⁊ caritate. Unde
spe. nec sine amore. spes. nec utr̃q sñ
sꝑare qd̃ ẽ actus spei q nͥ aliquidicre¬

Expanded text:
ictio non apparentium, quia si quis de his dubitet, per fidem probantur, ut adhuc probatur futura resurrectio, quia et quia fundamentum est bonorum, quod utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides sola fundamentum dicitur, non quia fides virtus possit esse sine spe et charitate. Unde spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine sperare, quod est actus spei; quia nisi aliquid cre
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ gͦ tꝑałr dicincipit ds. qd̾ antea nõ
dicebatur: manifestum ⁊ relatiue di¬
hiisaꝑte ostendit᷑. qd̾ quedam de deo
ad creatorem relatiua ÷ ⁊ relationẽ no¬
tat. que ⁊ i ip̃a creaf᷑ã. appelło uͦ illa qͣ
creator relatiue dicit᷑ ad creat̃am rela

Expanded text:
ter dici incipit Deus quod antea non dicebatur, manifestum est relative dihis aperte ostenditur quod quaedam de Deo ative, ad Creatorem relativa est, et relationem notat quae est in ipsa creatura. Appellatio vero illa qua Creator relative dicitur ad crea
Abbreviated transcription (Latin):
ue. ł passiue. Nam iõ malũ ł peccatũ
dicitur corruptio boni q naturam bonã
qͣlic̾q: pͥuat bono. nam si nõ pͥuat aliqͦ
bono: nõ nocet. Ut sͣ augꝰ ait. Nocet aũ.
adimit gͥ bonũ. Non aũ nocet nͥ in qͣntũ

Expanded text:
ve, non passive. Nam ideo malum vel peccatum dicitur corruptio boni, quia naturam bonam qualicumque privat bono. Nam si non privat aliquo bono, non nocet, ut supra Aug. ait. Nocet autem; adimit ergo bonum. Non autem nocet, nisi in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
set cã. Aliis aũ uidet᷑ qd̾ beatitudinẽ
qͣm receꝑunt in confirmatione per
gr̃am tunc appositam non meruert̃
dicentes t̃c non fuisse eis collatam gra¬
ciam ad merendũ s ad beate uiuen¬
dũ non t̃c eis datum eẽ bonũ quo me¬
rent᷑. s quo felicit᷑ fruent᷑. qd̾ aũ tc in
premium acceꝑunt ꝑ obsequia nob̃
echibita ex dei obedientia: ł reueren¬
tia. Mereri  Sit̃t: nta p̃miũ p̃cessit
m̃ita.⁊ hoc mͥmagis plac̾e fattor.

Expanded text:
sed causa. Aliis autem videtur quod beatitudinem quam receperunt in confirmatione per gratiam tunc appositam non meruerint, dicentes tunc fuisse eis collatam gratiam non ad merendum, sed ad beate vivendum; nec tunc eis datum esse bonum quo mererentur, sed quo feliciter fruerentur. Quod autem tunc in praemium acceperunt, per obsequia nobis exhibita, ex Dei obedientia et reverentia mereri dicunt, et ita praemium praecessit merita; et hoc mihi magis placere fateor.
Abbreviated transcription (Latin):
discuciendum utrũ melius aligͥ.¬
ds possit facẽ qͣm facit. s̾olent it illi
scrutatores dr̃e. qd̾ ea que facit łs.
nõ pocest meliora facere.q si pos¬
set fac̾e ⁊ nõ facet: inuidus ẽẽt.⁊ nõ
sũme bonus: ⁊ hoc ex simili astruere
liorẽ segn̾are non potuit. nͥl it deo me
luis: debuit equalem. Si it uoluit ⁊
non potuit infirmus ⁊ si potuit ⁊
noluit: inuidꝰ. Ex quo conficit᷑ equa¬
lem genuisse filium a simili uolunt
dr̃e qd̾ si pͭ d̾s rem meliorẽ fac̃ẽ qͣm fac̃:
inuidus ⁊ s nõ ualet ħꝰ similitudinis
inductio.q filiũ genuit de sub̃a sua
Iõ q si posset gignere equalẽ :⁊ non

Expanded text:
discutiendum, utrum melius aliquid possit facere quam facit? Solent enim illi scrutatores dicere quod ea quae facit Deus, non potest meliora facere, quia si posset facere, et non faceret, invidus esset, et non summe bonus. Et hoc ex simili astruere liorem se generare non potuiebuit aequalem. Si enim voluit et non potuit, infirmus est; si potuit et noluit, invidus. Ex quo confirmatur aequalem genuisse Filium. A simili volunt dicere quod si potest Deus rem meliorem facere quam facit, invidus est. Sed non valet hujus similitudinis inductio, quia Filium genuit de substantia sua. Ideoque si posset gignere aequalem et non
Abbreviated transcription (Latin):
Serilis qui pͥncipium ÷ sapĩe. ⁊ amicał.¬
quo timet filius ne ł in modico occłos
amantissimi pacͥs offendat. Ut̃ꝙ: in fu¬
to cessabit. caritas uͦ nunꝗͣ. excidet. au¬
gustinꝰ ũ suꝑ illũ loc̃ psalmi. Adorabo ad

Expanded text:
servilis qui principium sapientiaquo timet filius, ne vel in modico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam excidet. August. vero super illum locum psalm. 5: Adorabo ad
Abbreviated transcription (Latin):
isla dona: ⁊ mangłis modo sunt: ⁊ in aĩa.¬
b scĩs feliciter uuentib. ⁊ in nobis eit
in fut᷑o. s nõ habebunt oĩa hos usus. si
mor filialis modo facit tim̃e ne offenda¬
mus quẽ diligimꝰ: ⁊ ne seꝑemͣ ab eo. fa¬
cit ĩ nos reuereri eund̾. In fut᷑o uͦ facit¬

Expanded text:
angelis modo sunt et in animabus sanctis feliciter viventibus, et in nobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos usus, sive mor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faci
Abbreviated transcription (Latin):
derare potuit. qui oĩa in nũo: ⁊ ĩmen.¬
sura. ⁊ pond̾e disposuit .i. in se ip̃o qui ÷
mensura om̃i rei modum p̃figens. ⁊
nũs oĩ reisp̃em p̃bens: ⁊ pondus õem
remad stabilitatem trahens .i. t̾minãs
⁊ formans. ⁊ ordinans oĩa. Utrũ om̃s an

Expanded text:
derare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura omni rei modum praefigens, et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est, terminans et formans et ordinans omnia. 6. Utrum omnes an
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ nõ refert᷑. Ꝙ n ad cartatẽ nõ refertur
ut g ͣ meminit auõ. nõ fit ꝙ̃ ad̾m fĩ opor¬
tet. Iõꝙ malũ ÷ nõ gͥ mandata custodit
qͥ caritate caret.q sñ caritate nłłm man¬
datoꝵ custodit᷑. Uñ augͣ suꝑ epłam ad
galathas ait. Custoditionẽ segis dic̃ apłc
nos mores ꝑtinencia. q̃ nͥ caritate: ⁊ spe.¬

Expanded text:
rtur, ut supra meminit Aug., non fit quemadmodum fieri oportet, ideoque malum est. Non ergo mandata custodit, qui charitate caret, quia sine charitate nullum mandatorum custoditur; unde Aug. super Epistolam ad Gal., ait: Custoditionem legis dicit Aposnos mores pertinentia, quae sine charitate, fide
Abbreviated transcription (Latin):
tͣrisse suꝑflua diuiti. ut preberet pauꝑi.
⁊ falsariũ qͥ alienũ coriupit testam̃tum.
ut is cĩt heres qui fac̃et elemosinas lar¬
gas. nõ ille qͥ nłtas ⁊ eũ qui sc fecisse ad¬
ult̾̃nim osfendit ut ꝑ illam cũ qͣ fecit
hoĩem de morte lib̾et. s dicet aliqͥs. gͦ

Expanded text:
traxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; traxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrumpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecit, hominem de morte liberaret. Sed dicet aliquis:
Abbreviated transcription (Latin):
absurdius iusta pecc̃a et̃. Quis dicat fu
satestimonia ꝓferamꝰ nõ ut ĩno
centis l uutur. s pocius saluent᷑. Nuo
it bona hic sunt ut mops alaf. ⁊ uno¬
cens nõ puniat᷑. aut qͥs dicat adulteriũ
eẽ faciendũ ut ꝑillam cũ qͣ fit ħo demor¬
te lib̃ct᷑. destam̃ta ĩ uera cur nõ suppͥmi¬
mus: ⁊ falsa nõ supponimꝰ ne ħeditates
hãnt qͥ nͥl boni agt̃: s̃ hii pociꝰ qͥ indi¬
gentes̾ adiuuant curnõ fiunt illa ma
la: curnõ ab inmundis meretͥtib q̃ ditãt
stupͣtores rapiat diuicias uir bonꝰ ut in¬
digentib eas largiat᷑. c̃ nlłm malũ malũ
sit si ꝓ bonofiat: eiis hoc dicat nͥ qͥ res
humanas moresq conat᷑. ⁊ leges subuer¬
tere: ex ii facinꝰ nd dicat᷑ recte posse fĩ
si semel ꝯcesserimꝰ in malis actib nõ qͥd
faciat s qͣre fiat ẽt̃ q̃rendũ. ut q̃c̃q pro
bonis fi̾int cãis net ip̃a mala cẽ iudicẽf᷑
at iusticia m̃ito punit cũ qͥ dicit se sub¬

Expanded text:
absurdius, justa peccata esse? Quis dicat: Fusa testimonia proferamus, non ut inde innocentes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops alatur, et innocens non puniatur. Aut quis dicat adulterium esse faciendum, ut per illam cum qua fit, homo de morte liberetur? Testamenta etiam vera cur non supprimimus, et falsa supponimus, ne haereditates habeant qui nihil boni agunt, sed hi potius quilindigentes adjuvant? Cur non fiant illa malla? Cur non ab immundis meretricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque conatur et leges subvertere? Quod enim facinus non dicatur recte fieri posse, si semel consenserimus in malis actibus, non quid fiat, sed quare fiat esse quaerendum, ut quaecumque pro bonis fiant causis, nec ipsa mala esse judicentur? At justitia merito punit eum qui dicit se sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiscendo quã qͥ miserando fuat᷑. s̾ et
si furtũ om̃e pect̃m ÷ ab om̃i fuito absti¬
nendũ ÷ Quis it dicat ẽẽ peccand̾ ĩ si ali
mus quis actus pecc̃ sit. ł nõ. nõ qͥd gra¬
iuĩ sit ł leuiꝰ. Intende lector ꝓpositis uerb
tota m̃tis ꝯ sic̾atione q̃ nõ iiutilẽ hñt

Expanded text:
o furatur. Sed si furtum omne peccatum est ab omni furto abstinendum est. Quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliuem quaerimus quis actus peccatum sit vel non; non quid gravius sit vel levius. Intende, lector, propositis verbis tota mentis consideratione, q
Abbreviated transcription (Latin):
na furat᷑ ut pauꝑib tͥbuat nõ ꝓbono ut
in ꝯspectu pat̾s uictimet. ł sacͥficiũ car¬
nis deo ofserat. abhominabilis nempe
deo ⁊ impioꝵ oblatio. Ita ĩ ⁊ hoĩem per
adult̾ium a morte lib̾are: tñ sic lib̾are

Expanded text:
na furatur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut in conspectu patris victimet, vel sacrificium carnis Deo offerat. Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a morte liberare, malum e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ semꝑ ex fine uidicatur uolũtas sint
quis gesserit ꝓaliqua bona c̃a boña ui¬
dentur hr̃e fusẽ. nec ex fine uoluntas ÷
mala. nec ex uolũtate actio fit mala. s
ex actione uolũtas fit pͣua. In qͥb aliqͥ po¬
nũt actũ iudeoꝵ qͥ crucifigendo xp̃m ar¬
bitrabant᷑ se obsegͥum pr̃are deo. ꝙ bonũ
sam fore asseĩt. De bonis aũ nłła fit ex¬
ceptio in p̃missis uerb̃ augͦi qͥn oĩs uosumm¬
mala uoluntas ex fine mala ÷ nec oĩs
mala actio ex fine.:⁊ uolũtate mala ÷⁊¬

Expanded text:
luntas sive quis gesserit pro aliqua bona causa, bonum videtur habere finem; nec ex fine voluntas est mala, nec ex voluntate actio fit mala, sed ex actione voluntas fit prava. In quibus aliqui ponunt actum Judaeorum, qui crucifigendo Christum arbitrabsam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis August. quin omnis volunmnis mala voluntas ex fine mala est, nec omnis mala actio ex fine et voluntate mala
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugalis qñ fit cã gn̾andi. si ea fide fiat ut
gignantuer regenerandi. ħ rutsus mala
sunt si malas hñt cãs. uelud si iactancie
cã pascit᷑ pauꝑ. aut lascune cã cũ uxore
ꝯcumbit᷑. autͥ filii gñant᷑ nõ ut deo s ut¬

Expanded text:
ugalis quando fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant causas: velut si jactantiae causa pascitur pauper, aut lasciviae causa cum uxore concumbitur, aut filii g
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑare putant: ⁊ iõ pñam nõ assumt.
i qui unqͥtati tam ꝑtinaci m̃te inherẽt
ut eam nunꝗͣ. relinquere ꝓponant:⁊
adbonitatem sp̃c sc̃i nunqͣm redire
pacientia dei abutentes. ⁊ de mĩa dei
nimis p̃sumentes q̾b placet malicia
ip̃t̃ se. sic̃ piis bonitas. Istimina ꝑti¬
natia ⁊ presumptõne pectant autu¬
mantes deũ non ẽt iustum illi des¬
patione deũ nõ bonũ estimant toł¬
iences in hoc turbulentissimo iniqͥta¬
tũman portũ diuine indulgentie

Expanded text:
am non assumunt; et qui iniquitati tam pertinaci mente inhaerent, ut eam nunquam relinquere proponant, et ad bonitatem Spiritus sancti nunquam redire, patientia Dei abutentes, et de misericordia Dei nimis praesumentes; quibus placet malitia propter se, sicut piis bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, Deum non bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae indulgenti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ singła genierũ. ułꝙ locutione in¬
cluddi intelligant᷑. Nlłm qͥppe genus pec-
st̃ it non nłłi hõium qui er cupiditate
fiunt suꝑbi: ⁊ aliqͥ ex suꝑbia fiunt cu¬
pidi. Est it ut ait augꝰ homo qͥ nõ ẽct
amator pctunie nͥ ꝑ hoc putaret se ex¬
cellentiorẽ ẽẽ. Iõq ut extellat diuici¬
as cupit. Tali ex suꝑbia oborit᷑ cupidi¬
tas. Et ÷ aliqͥs qui non amaret excełłe

Expanded text:
non singula generum utraque locutione includi intelligantur; nullum quippe genus peccaSunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; ideoque ut excellat, divitias cupit; tali homini ex superbia oboritur cupiditas. Et est aliquis qui non amaret excellere
Abbreviated transcription (Latin):
olet aũ queri qͣre fc̃s ⁊ sol ficiebat
partes illustrabat. ⁊ ad illuminationẽ
inferioꝵ solem fi̾ oporcebat. uel pocius
iõ q fc̃o sole diei fulgor auctus ÷ Am¬
pliori it młto luce radiauit dies pꝰea
cũ mͦ nõ appareat. pͭ dici aut de ea cor¬
pus solis formatum. aut in ea parte celi
eẽ in qua sol ẽ nõ qd̾ ip̃a sit sol set sic ei
unita ut discerni non ualeat. Qnomͦ ac

Expanded text:
 sufficiebat. partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radiavit dies postecum modo non appareat, potest dici aut de ea corpus soli formatum, aut in ea parte coeli non esse in qua sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeat. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
gis.Si aũ ꝑdisiunctionẽ incelligas
ut dicas hoc aliter non posse euenire
qͣm euenit quomͦ fut᷑um dds presci¬
uit falsum ⁊ hoc it aliter pͣ eueni¬
re qͣm euenit. ⁊ tñ d̃s hoc modo fu¬

Expanded text:
gis; si autem per disjunctionem intelligas, ut dicas hoc aliter non posse evenire quam evenit, et quomodo futurum Deus praescivit, falsum est. Hoc enim aliter potest evenire quam evenit, et
Abbreviated transcription (Latin):
bcatificau̾nt. nisi beatitudinem aliqͥs
accipiat illum statim i nocencie in
quo fucit᷑ añ petc̃m. Illi uͦ qui ꝑstite¬
runt. aut suam beatitudinem futu¬
ram deo reuelante presciert̃. ⁊ ĩ speicer¬
titudine aliquo modo beati fuert̃. uel
inc̃ti extitert. sue beatitudinis: niͣ ałr
beati nõ fuert̃. qͣm aliqui qui cecide
d hoc angłi eẽnt ereati ꝑfecte an im

Expanded text:
nisi beatitudinem aliquis accipiat illum statum innocentiae in quo fuerunt ante peccatum. Illi vero qui perstiterunt, aut suam beatitudinem futuram Deo revelante praescierunt; et ita spei certitudine aliquo modo beati fuerunt, vel incerti extiterunt suae beatitudinis, et ita aliter beati non fuerunt quam reliqui qui cecider angeli essent creati perfecti aut im
Abbreviated transcription (Latin):
cognatio alia carnalis. alia sp̃ualis.
pͥmũ de carnali cognatoe ⁊ affini¬
tate inspiciamꝰ. Cognati gͥ ł affines
in .uii. gradu.ł infra. copulari ñ de
fet̾int: seꝑent᷑. Itẽ nicholaus. ppͣ. ait.
He asanguinitate sua nłłs uxorem

Expanded text:
ualis. Primum de carnali cognatione et affinitate inspiciamus. Cognati ergo vel affines in septimo gradu, vel infra, copulari non defecerint, separentur. Item Nicolaus papa, ibid.: De consanguinitate sua nullus uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
gio sobolem nõ posse succrescere.
Uñ necc̃e ẽ ut quarta ł qͥnta gnͣa.¬
tio fideliũ licenter sͥ ⁊ iungant᷑. S
sine sicilie ꝓuincie presule reqͥsitꝰ
utr̃ aub̃o scripserit. ut anglorum
qͣrta gñatione ꝯtͣcta matrimonia
nõ soluerent᷑: int̾ cetã talem reddi
ip̃i ⁊̃ angloꝵ genti q̃ nuꝑ ad fidem ue¬
uerat. ne abono qd ceꝑat metuendo

Expanded text:
 sobolem succrescere. Unde necesse est, ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi jungantur. Sesinae Siciliae praesule requisitus, utrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia non solverentur, inter caetera talem reddit Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Series ⁊sangͥnitatis .ui. gͣdib di.¬
soror. Sic ip̃e truncus illis seorsum
seiunctis. Ex radice illiꝰ trunci egre¬
diunt᷑ isti ramuncłi. nepos. ⁊ nep¬
nepos. ⁊ ab neptis. Terciꝰ adnepos:⁊
adneptis. qͣrtus tͥnepos ⁊ tͥneptis. Qn¬
tus trinẽpotis nepos: ⁊ tͥnepotis nep¬
ysidorus q truncũ int̾ grad̾ nõ cõ¬
putat. Alũi uͦ qͥ .uii. ponunt gradus
alii .it. pr̃em in p̃rimo gͣradu cog¬
mũ gradũ filios appellant. negan¬
tes gradũ cognationis int̾ patrẽ ⁊
filium tẽ. cum una caro sint pat̃
⁊ filius. auctoritates gͦ que ⁊ sangͥni¬
tatis cautelam usq in .uii. gradũ
ꝓhibent: prẽm pont̃ in primo gͣ¬
du. Ille uͦ que usq ad .ui. gradum
ꝓhibẽt: pͥmũ gradũ filios appellãt
atꝙ: ita fit ut heedẽ ꝑsone scđm¬

Expanded text:
3: Series consanguinitatis sex gradibus disoror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos et nepnepos et abneptis, tertius; adnepos et adneptis, quartus; trinepos et trineptis, quintus; trinepotis nepos et trineptis nepIsidorus, quia truncum inter gradus noputat. Alii vero, qui septem ponunt gradus,Alii enim patrem in primo gradu porimum gradum filios appellant, negantes gradum consanguinitatis inter patrem et filium esse, cum una caro sit pa filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant. Atque ita fit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. ut sic̃ .ui. etatib mundi ge¬
neratio ⁊ hõis statꝰ finit᷑: ita ꝓpm¬
quitas gñis tot gradib t̃minetur.
In his .ui. gradib oĩa ꝓpinqͥtatũ no¬
mina ꝯtinentur. ultͣra qͦs nec affi¬
nitas inueniri. nec successio pͭ am¬
cõputantur: ut ita pꝰ .uii. gradꝰ spõ¬
sus sponse iungat᷑. sic̃ pꝰ hanc uitã¬

Expanded text:
est, ut sicut sex aetatibus mundi, generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminetur. » In his vero gradibus omnia propinquitatis nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amcomputantur, ut ita post septem gradus sponsus sponsae jungatur, sicut post hanc vita