comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icore spoliatus. conuige priuatus. filioq eem orbatus: dieb
non paucis heiuilans. nullo consolatore fruitus. languoris
uolentissimi paulatim me ꝑsentiebam extristitię mag¬
ntudine ȩstibus aduri. Et quia p̃t̃ dm̃ consolatorem nemi¬
nem habere poteram. qm̃quidem aditus & colloquium ne¬
gabatur omnib: ad eccłam rantũ & ad fr̃s raro uia. & ipsa
cũ sũma ꝓspectione custodum patebat: in sedit animo.
illac ire. Quo cum deuenissem: omnium uestigiis ꝓ uolu¬
nis. morbi quo afficiebar plagam medicis sapientibus re¬
tili. Quibus ut quanti leuaminis apud ꝓpitios dominos
optinerent supplicaui. & ut pro regie coniuigis quam
exemptam uita arbitrabar. missas celebrarent & atten¬
nus orarent : uenerabibem religiositatem eorum obuixe
efflagitaui. Qui afflictionibus & miseriis meis pruden¬
ter compassi. ꝑ merita & interuentum scoꝵ quibus deser¬

Expanded text:
decore spoliatus, conjuge privatus, filioque essem orbatus, diebus decore spoliatus, conjuge privatus, filioque essem orbatus, diebus non paucis ejulans nullo consolatore fruitus, languoris violentissimi paulatim me persentiebam ex tristitiae magnitudine aestibus aduri: et quia praeter Deum consolatorem neminem habere poteram, quoniam quidem aditus et colloquium negabatur omnibus, ad ecclesiam tantum et ad fratres raro via, et ipsa cum summa prospectione custodum patebat, insedit animo illac ire. Quo cum devenissem omnium vestigiis provolutus, morbi quo afficiebar plagam medicis sapientibus retuli. Quibus ut quanti levaminis apud propitios dominos obtinerent supplicavi, et ut pro requie conjugis quam exemptam vita arbitrabar, missas celebrarent, et attentius orarent, venerabilem religiositatem eorum obnixe effiagitavi. Qui afflictionibus et miseriis meis prudenter compassi, per merita et interventum sanctorum quibus deser
Abbreviated transcription (Latin):
imputantes. anunquã lȩsis multipliciter lȩsus &idis¬
sus. nefandorum attuorum meoꝵ non immemor
simo dĩ uidicio hȩc me digne ꝑpeti cõminiscensi
aequanimiter ferebam. Suessionis ciuitatẽ deus
inimica cohorte uallatus: ad scõꝵ dominoꝵ me¬
edardi & sebastiani coenobium ꝑductus sum. Et quia sciebant
e illum locum diligere plurimum. consiliab antur inibi me
srtuitu post desperationem sponte arma positurum. Quo cũ
e publica custodia artauissent quatinus qđ callide tracta¬
rant opere consummarent : quosdam submiserunt. qui
ixorem meam inmonasterio uirginum scĩmonialem factã.
lquod uerius audissent. mortuã mihi nunciarent Filium
uoq meum paruulum & in nocentem le arolum. bonȩ indo¬
s puerulum quem nouerant p̃ omnibus mihi amatissimũ.
tosum & monachoꝵ firmarent cortui adnixum. Quod
po audiens & me continere non ualens. quippe qui regni

Expanded text:
imputantes; a nunquam laesis multipliciter laesus et deluimputantes; a nunquam laesis multipliciter laesus et delusus, nefandorum actuum meorum non immemor, aequissimo Dei judicio haec me digne perpeti comminiscens, casus aequanimiter ferebam. Suessionis civitatem deinde inimica cohorte vallatus, ad sanctorum dominorum meorum coenobium perductus sum, et quia sciebant me illum locum diligere plurimum, consiliabantur inibi me fortuitu post desperationem sponte arma positurum. Quo cum me publica custodia arctavissent, quatenus quod callide tractaverant opere consummarent, quosdam submiserunt qui uxorem meam in monasterio virginum sanctimonialem factam vel quod verius audissent mortuam mihi nuntiarent. Filium quoque meum parvulum et innocentem Carolum bonae indolis puerulum, quem noverant prae omnibus mihi amantissimum, attonsum et monachorum firmarent coetui adnixum. Quod ego audiens, et me continere non valens, quippe qui regni
Abbreviated transcription (Latin):
ex postulabat. donari ab eo sibi posse credidit. uo
pos effectus. idipsum adeptus est salubriter &
tem fuerit qđ ita eum rogasse p̃misimus. seruesi
quens. imino idem inserie. secretissimum suume¬
RACTOs olim robusti brachii uires. ego chludou
cesar imperator augustus. dĩ dispensante grã orbi
no imperans cum late inpopulos iuris habenas in¬
deratius relaxauissem: indulgentia nrã quidam ds¬
luti. impugnando pietatem in infidelitatis ꝓrupet
delitatem. Qđ malum eo usq in canduit. ut ipsos q
p̃dulces natos meos in me sȩuire compuleruit: et
denece sui genitoris tractare fecerint. Ad locumse
te uenitur. qui exeuentu ruptȩ fidei pacis & sacu¬
torum: mentitus campus ex tunc appellatur
me omnis pene meoꝵ militũ manꝰ deserens. eo ut
li ꝑduellio filios ineos horrendũ facinus in uolu
p̃fices sceleris ee delegit: in sonti mͥ multa mortin

Expanded text:
quod expostulabat donari ab eo sibi posse credidit, voti quod expostulabat donari ab eo sibi posse credidit, voti compos effectus idipsum adeptus est salubriter. Quid autem fuerit quod ita eum rogasse praemisimus, series subsequens, imo idem in serie secretissimum suum erobusti olim brachii vires ego Ludovicus, Caesar imperator Augustus, Dei dispensante gratia orbi Romano imperans, cum late in populos juris habenas immoderatius relaxavissem, indulgentia nostra quidam dissoluti impugnando pietatem, infidelitatis prorupere crudelitatem. Quod malum eo usque incanduit ut ipsos quoque praedulces natos meos in me saevire compulerint, et secum de nece sui genitoris tractare fecerint. Ad locum sic forte venitur, qui ex eventu ruptae fidei pacis et sacramentorum Mentitus-campus ex tunc appellatur. Hic me omnis pene meorum militum manus deserens, eo, ut retuli, perduellio filios meos horrendum facinus involvit, et praefices sceleris esse delegit, insonti mihi multa morti obnoxia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens subeadem nocte priusquam cubitum ꝑgere dispo¬
su. cernere ꝓmeruit Contuebatur itaq istorum glauco¬
na. fugatis teuebris uibare rutilantis luminis splenden
aliorum uncas manus & arentia brachia laxa. suras
nerues & uestigia retorta. uigorem magis dato quam
adito. directius ꝓtensa. Quorundam aures sanguine flu¬
ntes. quas surditas dutina dampnauerat: nunc lenis &
muis sonus approbabat ualde ꝑspicuas Pessimum in quo¬
n sed deuictum & exclusum ꝓptenter sinstrum spm̃.
prae maculas abolitas. furentium insipientes rite demu¬
tis mentes. Hlis ad uotum fruitus caesar: nullo incredu¬
tatis errore eius pectore mouente. amoris sub p̃mi
incomparabilis affectum. erga martirem scm̃ solli¬
it inposterum se deuõu& conseruaturum Inen arra¬
biles gemitus & suspiria. fletuum nimbis resꝑsa muli¬
cans. eum ueluti carne p̾sentem cerner&: ex coleba
nerabatur & dep̃ cabatur Et quia sine hesitationt

Expanded text:
praesens sub eadem nocte, priusquam cubitum pergere dispopraesens sub eadem nocte, priusquam cubitum pergere disposuerit, cernere promeruit. Contuebantur istorum glaucomina fugatis tenebris jubare rutilantis luminis splendentia: aliorum uncas manus et arentia brachia laxa; suras enerves et vestigia retorta vigore magis dato quam reddito directius protensa; quorumdam aures sanguine fluentes, quas surditas diutina damnaverat, nunc lenis et tenuis sonus approbabat valde perspicuas; pessimum in quodam, sed devictum et exclusum potenter sinistrum spiritum, leprae maculas abolitas furentium insipientes rite demutatas mentes. His ad votum fruitus Caesar nullo incredulitatis errore ejus pectore movente, amoris supremi et incomparabilis affectum erga martyrem sanctum sollicite in posterum se devovet conservaturum. Inenarrabiles gemitus et suspiria fletuum nimbis respersa multiplicans, eum veluti carne praesentem cerneret excolebat, venerabatur et deprecabatur; et quia sine haesitatione
Abbreviated transcription (Latin):
I XL III.
rȩtereaͫ morandi cactaris chludo uuici. qualis qua
circa scm̃ deuotio fuerit: largissima operis patesta
rem xp̃i in circum scripta inibi patrari miracula
exutus purpura. calciamentisq tertio ferme lapie
reiectis : cum conuige nudis ad monasterium q
iam locatus fuerat ꝓcenit plantis Et quia aliq¬
peretur. cum obtestatione & anathematis innodatione.
uli sui mp̃ssione signato. roborauit Quod cum sępius monas¬
um inuiser&. tanta deuotioni pristinȩ post modum in¬
enenta adiecit. ut cum quadam die adseȩ soplnȩ capellã
ut palatio inherebat oraturus ꝓceder& ad limen sub stite
eamq aforis intuitus. optatiuum illud dauid quo in
struendo dni tabnaculo lanhelabat. baculo flauentis
martiris haec ẽe̾nt auribus data: ipsius eiusdem soli ues
nꝓdiere magnifica triumphatoris egregii signorum
ophea Nam decẽ & octo seaxcus utriusq sanitatum curatio

Expanded text:
CAPUT XLIII. CAPUT XLIII. raeterea memorandi Caesaris Chlodovici qualis quantave circa sanctum devotio fuerit, largissima operis patefecit r martyrem Christi incircumscripta inibi patrari miracula, regali exutus purpura calceamentisque tertio ferme lapide rejectis, cum conjuge nudis ad monasterium quo jam locatus fuerat, processit plantis: et quia aliqperetur, cum obtestatione et anathematis innodatione annuli sui impressione signato roboravit. Quod cum saepius monasterium inviseret, tanta devotioni pristinae postmodum incrementa adjecit, ut cum quadam die ad sanctae Sophiae capellam, quae palatio inhaerebat, oraturus procederet, ad limen substiterit, eamque a foris intuitus optativum illico David, quo in construendo Domini tabernaculo anhelabat, baculo flaventis martyris haec essent auribus data, ipsius ejusdem solis vesperi prodiere magnifica triumphatoris egregii signorum tropaea. Nam octodecim sexus utriusque sanitatum curationes
Abbreviated transcription (Latin):
uigilare poterant horribiliter intonantem. non solu
ipsa urbe ciuiles. uerum suburbani quaqua uersum deg
audiere. Cuiꝰ fama deregione in regionem ꝑuolans: o
celeberrima facta ẽ. Quã rem amultis qui nris suꝑfi
tẽporibus sine suspicione falsi. consono relatu audi
eamq huic operi annectendum ratum duxi. ad cor¬
tionem omnium eandem urbem inhabitantium.
me illorum qui se tur pissimo & naturat imꝓbo en
foedari non uerentur. Et hoc idem ipsi patres &pa
huius nr̃i pussimi protectoris deputabant. qđ neq
hoc sua tempestate impletum uidebant Adiciebi
p̃terea priusquam ille roma deueheretur. horren
sȩpius ibi reꝓborum spirituum. ꝑ plateas ꝑq edes
siones importune ciuibus machinatas. sed eo uen
uapor ueluti fumi euanuere. uniuersa quieta ser¬
dine beneficio eius uulgo disposita. & humanis cn
placido famulatu prestita.

Expanded text:
aemisimus vigilare poterant, horribiliter intonantem, non solum in aemisimus vigilare poterant, horribiliter intonantem, non solum in ipsa urbe civiles, verum suburbani quaquaversum degentes audiere. Cujus fama de regione in regionem pervolans omnibus celeberrima facta est. Quam rem a multis qui nostris superfuere temporibus sine suspicione falsi consono relatu audivi, eamque huic operi adnectendam ratum duxi ad correctionem omnium eamdem urbem inhabitantium, maxime illorum qui se turpissimo et naturae improbo crimine foedare non verentur: et hoc idem ipsi Patres et phujus nostri piissimi protectoris deputabant, quod nequaquam hoc sua tempestate impletum videbant. Adjiciebant praeterea priusquam ille Roma deveheretur, horrendas saepius ibi reproborum spirituum per plateas perque aedes illusiones importune civibus machinatas. Sed eo veniente vapor veluti fumi evanuere, universa quieta severitudine beneficio ejus vulgo disposita, et humanis commodis placido famulatu praestita.
Abbreviated transcription (Latin):
lnomine p̾minentis fastigu contradiderunt in aula
sq in hodiernum eius merita uigent gloriosa. palmaq
arum euis multipliciter flor&. frequentius atq magni¬
ntius. quam eo loco quo uirtuferum eius corpus debi
sidelium populorum frequentatur deuotione. Sintergo
probitatis uiros. qui suessae ciuitatis uenturam quã
midamus rinnam. abhis qui audiere. se ꝓtestantur
pisse Iurricula erat in eadem urbe. orientis occiduas spec¬
s plagas. suꝑ quam sp̃s ambiguus cum iam noctis trtras
ora cȩpiss& umbras spargere: terribilis sententiae ter
tminatam ꝓfudit uocem dicens Uae uat uae tibi sues
sodoma ut olim & gomorra. ualidis ignium flãmis
icremanda. & inuacuos fauillarum cineres redigenda
sa nec aquoquam cognita ꝑsona. sui officii misterio
icta: gestu ccleri tenuis sese ꝑ abdidit auris. Hano
lortiferam uocem. qui tunc antequam diescer& sicut pͥn

Expanded text:
et nomine praeeminentis fastigii contradiderunt in aula. Ubi et nomine praeeminentis fastigii contradiderunt in aula. Ubi usque in hodiernum ejus merita vigent gloriosa, palmaque virtutum ejus multipliciter floret frequentius atque magnificentius, quam eo loco quo virtutiferum ejus corpus debita fidelium populorum frequentatur devotione. Sint ergo probitatis viros, qui Suessae civitatis venturam, quam formidamus, ruinam ab his qui audiere se protestantur percepisse. Turricula erat in eadem urbe, orientis occiduas spectans plagas, super quam spiritus ambiguus, cum jam noctis tetras aurora coepisset umbras spargere, terribilis sententiae ter ingeminatam profudit vocem dicens: Vae, vae, vae tibi, Suessio, Sodoma ut olim et Gomorrha, validis ignium flammis concremanda, et in vacuos favillarum cineres redigenda! Invisa nec a quoquam cognita persona, sui officii mysterio functa, gestu celebri tenuis sese perabdidit auris. Hanc lethiferam vocem qui tunc antequam diesceret sicut pr
Abbreviated transcription (Latin):
minisci. & spei cuius deuenerant. suaeq deuotionio¬
sulendum p̃cabantur attenti Olim inquiunt pa
conscripti. duo exnobis quidam excuntes romam
rex ere. ꝓhoc quo dõ fauente p̃senti fruimini pat
Quid multa: Furtiuum dantes p̃tium. quendam eu
ignoramus uocabulum mercati sunt tirannum hu
ad nos miserum. & in ipso pariter deduxere diabol
Qui susceptus a nobis quidem est sollempniter sa¬
Io loco regredi paterentur. At rodoinus suoꝵ p̃cibus flexus.
otum ut prius. sed partem sacerdotum manibus sectam. lar
ussit. Quam illi multo gratiosius quam ante. deuotis sidei
etiis excipientes. & honorisice p̃paratt acello reponentes.
srum sollempnus nomine martiris rite clebratis. religio
tum cum ymnorum melodis frm̃ comitante caterua.
firuntur ad propria. Quo cum ꝑuenissent: multarum
utum & sanitatum grã clarificata pignera. ipsius meri

Expanded text:
reminisci et spei cujus devenerant, suaeque devotioni coreminisci et spei cujus devenerant, suaeque devotioni consulendum precabantur attenti. Olim, inquiunt, Patres conscripti, duo ex nobis quidam exeuntes Romam perrexere pro hoc quo Deo favente praesenti fruimini patrono. Quid multa? furtivum dantes pretium, quemdam cujus ignoramus vocabulum, mercati sunt tyrannum. Hunc ad nos miserum et in ipso pariter deduxere diabolum. Qui susceptus a nobis quidem est solemniter, so loco regredi paterentur. At Rodoinus suorum precibus flexus, non totum ut prius, sed partem sacerdotum manibus sectam largiri jussit. Quam illi multo gratiosius quam ante devotis fidei mysteriis excipientes, et honorifice praeparato sacello reponentes, missarum solemniis nomine martyris rite celebratis, religiosa secum cum hymnorum melodiis fratrum comitante caterva sic feruntur ac propria. Quo cum pervenissent, multarum virtutum et sanitatum gratia clarificata pignora ipsius meritis
Abbreviated transcription (Latin):
abolicȩ fraudis occasione admissa. post habita sui con¬
ditoris latria. quod am modo offendant inidolatria:
tissimo & omnifaria laude dignissimo martire sebasti
penes suessorum urbem honorifice in lato. ac cum ma
tripudio excepto. cum eius ut p̃misimus ꝓdigioruma
signorum fama crebrescer&. de ipsis quoq ultimȩ
finibus ad eius flagrantia pignera confluerent.
abba p̃dicti monasteri dequo sermo habitus
est. audiens hoc gaudio repletus. cõmon &
hortaturq celerrimum illuc ꝓtendere gressum sed
partem saltẽ ł modicã mererentur extoto. Quocis
ꝑuenissent. & arodomno p̃posito fr̃ibusq ex more si¬
ti humanius agerentur: causam sui itineris ꝓ
tantũ onus subierint. lacrimabilit̾ fundunt: i¬
ritos quidẽ se muneris qđ expetebant adipiscenas
fitentes: sed quia eiusdem erant ordinis. fratern
erga sese caritatis qua singulariter beatisicab antuns

Expanded text:
diabolicae fraudis occasione admissa posthabita latria sui Condiabolicae fraudis occasione admissa posthabita latria sui Conditoris quodam modo offendant in idololatribeatissimo et omnifaria laude dignissimo martyre Sebastiano penes Suessorum urbem honorifice illato, ac cum magno tripudio excepto, cum ejus ut praemisimus prodigiorum atque signorum fama crebresceret, de ipsis quoque ultimae Tilae finibus ad ejus fragrantia pignora confluerent, abba praedicti monasterii, de quo sermo habitus est, audiens hoc, gaudio repletus commonet suos hortaturque celerrimum illuc protendere gressum, se toto, partem saltem vel modicam mererentur ex toto. Quo cum pervenissent, et a Rodoino praeposito fratribusque ex more suscepti humanius agerentur, causam sui itineris pro qua tantum onus subierint, lacrymabiliter fundunt, immeritos quidem se muneris quod expetebant adipiscendi profitentes: sed quia ejusdem erant ordinis, fraternae erga sese charitatis, qua singulariter beatificabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
conferri huic facto. antiquum illuis rei gestȩ
uentum: quod contigit inpopulo acharonitarum.
ꝵ ds̃ erat astaroth: ut regum ꝓmit hystoria. Qui tẽpli
aditibus arcam dĩ repositam. secum habitare domo una
n sustinens: p̃potenti quodam numine concussus in
tram ruit. euisq caluaria in ipsius idoli limine. ma¬
isq p̃cisae. truncus inherens suo ut erat transfixus
poremanens: obꝓbrium suis cultoribus ꝑenne re¬
nit Uerum longe aliter. his quibus sincera indõ fi
s & ꝓmptissimus erat tam & si minus doctus. & idõ
ale illusus famulatus. quam allophilis rite contigisse
penditur. Illis enim inultionem & poenam: istis aut̃
buuisce religionis. ad fidei robur & constantiam. pe
facile incertis assensum tribuant. neue antequam
pprobent. scm̃ dicere aliquem mortalium audeant.
aetaq dñicae eruditionis instituta cum dixerint ecce
bic aut ecce illic credere refugiant. ne ꝑ hoc forte

Expanded text:
conferri huic facto antiquum illius rei gestae eventum quod contigit in populo Acharonitarum, quorum deus erat Astaroth, ut Regum promit historia, qui templi sui aditibus Arcam Dei repositam secum habitare domo una non sustinens, praepotenti quodam numine concussus in terram ruit, ejusque calvaria in ipsius idoli limine manusque praecisae truncus iners suo ut erat transfixus loco remanens, opprobrium suis cultoribus perenne reliquit. Verum longe aliter his quibus sincera in Deo fides et promptissimus erat, tametsi minus doctus, et ideo male illusus famulatus, quam Allophylis rite contigisse perpenditur. Illis enim in ultionem et poenam, istis autem et hujusce religionis ad fidei robur et constantiam, ne perfacile incertis assensum tribuant, neve antequam approbent, sanctum dicere aliquem mortalium audeant, juxtaque Dominicae eruditionis instituta, cum dixerint: Ecce Deus hic, aut ecce illic, credere refugiant, ne per hoc forte
Abbreviated transcription (Latin):
lunum abbatem transmissa. in qua numerosa plu¬
nũ capitalatione uirtutum eiꝰ insignia breuiata
maliter habentur inserta. Quoꝵ summa in conũ
lacta : surgit inmilibus quattuor. centũ septua¬
nta ltaq tam in genti materia uictus. manum
opponens. eruditioribus quibusq atq doctiorib
qui nec dum in hanc lucem ꝓ diere. succedentib
sꝙ infinem scłi temporibus. hȩc omnia tractan¬
i relinquo. Quisq sane fastidiosus lauciori edu
appetis satiari: hunc nrm̃ fur futem postpo¬
nens. scissimi patris ambrosii opus. quod debuius
umpho celibis edidit inquireis. in eo repperies fer
ditissime refertum: cuius delicioso ad modum sila
palato mentis degustato. delectabiliter poterissi
XPLIC IT EPITOMEN MIRACULORUM
BASTIANI AGONISTAE IN SIGNISsII. CuI
nomen Ex argiuo in latinum. Uir imp¬
alis siue imperatorius son ans. Aureo illũ
inmaculati. agni uolumine. careeteri

Expanded text:
Hilduinum abbatem transmissa, in qua numerosa pluHilduinum abbatem transmissa, in qua numerosa plurimum capitulatione virtutum ejus insignia breviata personaliter habentur inserta, quorum summa in conum redacta, surgit in millibus quatuor centum septuaginta. Itaque tam ingenti materia victus, manum ori opponens, eruditioribus quibusque atque doctioribus, et qui necdum in hanc lucem prodiere, succedentibus usque in finem saeculi temporibus haec omnia tractanda relinquo. Quisque sane fastidiosus lautiori edulio appetis satiari, hunc nostrum furfurem postposanctissimi Patris Ambrosii opus, quod de hujus triumpho caelibis edidit, inquirens, in eo reperies ferculum ditissime refertum, cujus delicioso admodum siligine palato mentis degustato delectabiliter poteris saginari. Explicuit epitomen miraculorum Sebastiani agonistae insignissimi: cujus nomen ex Argivo in Latinum vir imperialis sive imperatorius sonans, aureo illius immaculati Agni volumine characteribus
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ legitimũ & omonimũ ducens exercitũ. inq¬
dam insula rheni. uita corporali functus. ꝑ enne
ut remur cũ scõ quẽ incorporali fuerat amore e¬
plexus. euis meritoꝵ obtentu ẽ adeptus. Cuius
quȩ mettis mbasilica scĩ arnulsi. quo genus duace
edebratȩ tam opum p̃tiosarum. quãq fiscoꝵ regali
ditatione sunt insigniter cõmendatȩ Et qm̃ ut eo
festante cognouimus. uotum explere rennuit. nec
andẽ tematis huius. stili uerecundia impellente
onendus ẽ Siqͥdem quantum ad meritũ tanti mar
s& ad inateriȩ spectat dignitatem. mutum ẽ omẽ
leeo quantũ uis humatia facundia fari potest. qm̃
dem om̃is sermo humanus. inferior ẽ laude cęlesti
u quidem sunt quȩ deeo orationt inculta ꝓsecutus
÷ pluriora & pene innumerabilia. fastidiosis lecto¬
us ignoscens omisi Enim uero suꝑ est hodietenus
urto filacio nro scedula rodoini ad memorabilem

Expanded text:
filium legitimum et homonymum ducens exercitum, in quafilium legitimum et homonymum ducens exercitum, in quadam insula Rheni vita corporali functus, perennem, ut remur, cum sancto quem incomparabili fuerat amore complexus, ejus meritorum obtentu est adeptus. Cujus exuviae Mettis in basilica sancti Arnulfi, a quo genus duxerat, celebratae, tam opum pretiosarum quamque fiscorum regalium ditatione sunt insigniter commendatae. Et quoniam, ut eo manifestante cognovimus, votum explere renuit, nec tandem thematis hujus styli verecundia impellente ponendus est. Siquidem quantum ad meritum tanti martyris et ad materiae spectat dignitatem, mutum est omne quod de eo quantumvis humana facundia fari potest, quoniam quidem omnis sermo humanus inferior est laude coelesti. Pauca quidem sunt quae de eo oratione inculta prosecutus sum, pluriora et pene innumerabilia fastidiosis lectoribus ignoscens omisi. Enimvero superest hodietenus id chartophylacio nostro schedula Rodoini ad memorabilem
Abbreviated transcription (Latin):
bens. sed plas mati suo in effabiliter subueniens Qa
mur exemplũ insese ostendit. & danti oꝑam palmã
toriȩ ꝓmisit. & ꝑ manens p̃miũ reposuit. Quia ergos
gẽ suũ regimini urõ cõmisit: ꝓ eo si necesse sit usq adi
tẽ decertandũ uobis. insigne erit atq laud abile h
culenter ap̃dicto uiro instructus. & fortiter in agen
animatus: me iterũ iterũq scĩtati illius & frm̃ atten
cõmendans. tã&si non ut ante tristis: non tamen ad
discedere hinc p̃uali lactus. quippe qui quos dileu
unice. supp̃mũ me sciebam transmittere uale x
ribus relata fuissent. martirem sem̃ unanimiter
randum constituerunt. quatenus eiꝰ oracula si quo
mͦ fieri poss&. eoꝵ insalutem uerterent᷑ in alia Qde
sollicite ꝑ actum sit. digni attamen nullatenus si
hoc audiri fuere. qm̃ quidẽ hac p̃destinationis iie
immutandȩ constitit dĩ. Nã eodem itinere contra

Expanded text:
bens, sed plasmati suo ineffabiliter subveniens. Quod bens, sed plasmati suo ineffabiliter subveniens. Quod sequamur exemplum, in sese ostendit, et danti operam palmam victoriae promisit, et permanens praemium reposuit. Quia ergo gregem suum regimini vestro commisit; pro eo, si necesse sit, usque ad mortem decertandum vobis insigne erit atque laudabile. His luculenter a praedicto viro instructus et fortiter in agendum animatus, me iterum iterumque sanctitati illius et fratrum attentius commendans, tametsi non ut ante tristis, non tamen adeo discedere hinc praevalui laetus: quippe qui quos dilexeram unice, supremum me sciebam transmittere vale. »ribus relata fuissent, martyrem sanctum unanimiter exorandum constituerunt, quatenus ejus oracula, si quoquo modo fieri posset, eorum in salutem verterentur in alia. Quod cum sollicite peractum sit, digni attamen nullatenus super hoc auditi fuere, quoniam quidem hoc praedestinationis nunquam immutandae constitit Dei. Nam eodem itinere contra
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑ uouisse. cuiꝰ effectũ ꝓhibuiss& fluctuatio collati imperi¬
si formidini ab hostibus imputaret᷑. aut eiꝰ qđ suꝑ modũ ꝑtimes¬
idũ erat ab om̃ĩ potente ruina exigeretur. arma purpurã & stem¬
uta quã libentissime ibidẽ me deponere uoluissẽ Inde ab eo
isalubrius consiluĩ dari expetii tale ꝑcepiBonũ inqͥt uotũ
iuĩ gloriosissime cȩsar. sed sicut bratus doc& gregorius .nihil
obona uoluntate ditius. Magnum qͥdem ẽ qđ optas. renun¬
uosas Uerũ multoꝵ salus aqͥb ꝑficitur. multiplicia in
ingulis p̃mia pollicetur Illud tibi: istud om̃ib consulit
Magtiũ illud. sed m̃aximũ ẽ istud. Hoc si ñ potest operan i
tas uisto poterit remunerari Deniq in dõ id fuit mirabi
gis. qđ dignatus ẽ mori ꝓseruis. Caritatis augmentũ im
idẽ ipse cõmendauit eẽ. siqͥs ꝓfrẽ ñ dubitass& animã
re ł ecit qđ docuit: ꝓnob̾ animã posuit f tulit dnis
tẽ. ut seruus reciper& dignitatẽ: Non necessitati suo¬

Expanded text:
insuper vovisse, cujus effectum prohibuisset fluctuatio collati imperii: et nisi formidini ab hostibus imputaretur, aut ejus quod supra modum pertimescendum erat ab Omnipotente ruina exigeretur; arma, purpuram et stemmata quam libentissime ibidem me deponere voluisse. Inde ab eo cum salubrius consilium dari expetii, tale percepi. Bonum, inquit, votum tuum, gloriosissime Caesar, sed sicut beatus docet Gregorius, nihil Deo bona voluntate ditius. Magnum quidem est quod optas renunposses. Verum multorum salus a quibus perficitur, multiplicia in singulis praemia pollicetur. Illud tibi, istud omnibus consulit. Magnum illud, sed maximum est istud. Hoc si non potest operari voluntas, in isto poterit remunerari. Denique in Deo id fuit mirabile magis, quod dignatus est mori pro servis. Charitatis augmentum majus idem ipse commendavit esse, si quis pro  docuit: pro nobis animam posuit. Pertulit Dominus mortem, ut servus reciperet dignitatem, non necessitati succum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ in lacrimas ruit. Quid inqͥt optime cȩsar tibi &tius gra
aestitutis. hȩc ꝓdr̾e̾ poterunt. ꝑte consolabant᷑ unurer si
ttas tua si mestis parebat. dolorẽ omẽm euacuabat. Noli
nine & gloriosissime imperator. noli hoc seruis tiuis loe¬
stristitie uulnꝰ. inte cui sũma semꝑ iocunditas uultꝰ
mnissimi obnubilatione palã ostentare hoc tuoꝵ mi¬
i corda brachiaq dissoluentur. hostiũ uires robora
cipient Singulare iddum taxat tuis ee deb& secre
qđ ita tui pectoris turbare potuit. lȩtissimũ semꝑq
icassimũ statũ his fortasse si fideliter tibi cõpassi fue¬
: dabitur. ut consolationis remedia ualeant repperire. Et si
ĩ sieri nequibit. leuius deinceps cũ huiꝰ rei plures cȩperint
hei participes. feres. Tum ego. quȩ fideli nouerã ꝑsuasione
ita consolatoris mei uerba suscipiens ei causã reddidi. & quid

Expanded text:
ime Caesar, tibi et tuis graviter destitutis haec prodesse poterunt? per te consolabuntur universi. Hilaritas tua si moestis parebat, dolorem omnem evacuabat. Noli, domine et gloriosissime imperator, noli hoc servis tuis lethalis tristitiae vulnus in te, cui summa semper jocunditas, vultus serenissimi obnubilatione palam ostentare. Hoc tuorum multum corda brachiaque dissolventur, hostium vires robora concipient. Singulare id duntaxat tuis esse debet secretum, quod ita tui pectoris turbare potuit laetissimum semperque quietissimum statum. His fortasse, si fideliter tui compassi fuerint, dabitur ut consolationis remedia valeant reperire: et si secus fieri nequibit, levius deinceps, cum hujus rei plures coeperint effici participes, feres. Tum ego quae fideli noveram persuasione edita consolatoris mei verba suscipiens, ei causam reddidi, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmistarum idestcantorum principes uel auctores.
dauid siue asaphat exstiterunt. Istienĩ postmorsen pral¬
mos primi composuerunt & cantauerunt. mortuo aũt
a saphat. filiieius in hunc ordinẽ subrogati sunt ad auid
erantq. pralmiste ꝑsuccessionẽ generis. sicutor doracerdo¬
stolis. ad uocem unius respondente choro: ex hoc uetere
more eccłasumpsit exemplũ nutriendi psalmistas.
Quorũ cantib. ad affectũ dĩ mentes audientiũ excitantur
ꝑsalmistã aũt & uoce & arte preciarũ inlustremq esseoport&
ia ut ad oblectamenta dulcedinis animos incit& auditorũ

Expanded text:
Psalmistarum, id est, cantorum principes, vel auctores, David, sive Asaph exstiterunt. Isti enim post Moysen psalmos primi composuerunt et cantaverunt. Mortuo autem Asaph, filii ejus in ordinem subrogati sunt a David, erantque psalmistae per successionem generis, sicut et ordo sacerdostolis, ad vocem unius respondente choro. 2. Ex hoc veteri more Ecclesia sumpsit exemplum nutriendi psalmistas, quorum cantibus ad effectum Dei mentes audientium excitentur. Psalmistam autem et voce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblect
Abbreviated transcription (Latin):
A nullo enim debellar atq expugnari quaeunt
quia nulliur rei desiderio namore temptantur:
Tuuero s nr̃a uis sapero ac̾indiam uer u̾habita
insolitudinib psius nudus: Omnes timen
onines quas diligis. &s quibus uideris ornari
proiciens drratates. namaliter nonsus ꝓperis
anobis Estunc amabisea accumq paulꝰ
antor si quaeq misatus eset ullus con¬
trate uiterui:matiit a ut quicquam tuorũ
tibi auferre qi poterit neq alieua conlationẽ
atq aliorum sud t pasceris.ri enim in ominib.
diues: & qm̃ mihidenderarete s.ribis. ut inaliquo
cibi prosim: non inui:emus.H: quiuere pium
imitantur d: uruuersam en. homanam
ubiq nituran uolumus ꝑ nos fieriesse meliorem

Expanded text:
A nullo enim debellari atque expugnari queunt, A nullo enim debellari atque expugnari queunt, quia nullius rei desiderio et amore temptantur. "Tu vero, si nostra vis sapere, ad Indiam veni. Habita in solitudinibus ipsius nudus, omnes tamen ante quas diligis et quibus videris ornari proiciens dignitates. Nam aliter non susciperis a nobis. Et tunc amabis ea quecumque paulo ante vidisti queque miratus es. Neque ullus contra te ulterius dimicabit, aut quicquam tuorum tibi auferre quis poterit. Neque iam aliena collatione aut aliorum sudore pasceris. Eris enim in omnibus dives. Et quoniam mihi desiderare te scribis, ut in aliquo tibi prosim, non invidemus illis qui vere pium imitantur Deum. Vniversam enim humanam ubique naturam volumus per nos fieri et esse meliorem
Abbreviated transcription (Latin):
ratione uellaude digni uidentur: Audiamus
&um quod masculos ur̃os partem quadĩ corpo¬
ris amputantes in muliebrem sexũ anuer¬
tere gestiatis. & quod sitapuduos talis homo
quineq generare utuir neq. parere possit
nilier. & qui in suum tartum dedecus
in suam tantum uiuat iniurũ: quis nontalẽ
humani generis ꝑdiciat̃. &tam iniserabilem
casum cogitans doleat: Quarum rerum mi
Quarum rerum mi¬
seratione nos ducti prodesse uobis. quantum
possumus uolumus. quia & exegranur suꝑbiã.
& uniuerrã generis humani naturã diliggmus
ac fouemus: & quasi malio magnificȩ domus
sedentes loc ru am mente quã corpore.
Quoscumq. ictuores nouimus ueritatis docem
& hocest inquonor ommbus animis ditiores
pdtamus: macedonia uero uimomnibus
facit quã prius ab aluis ipsa sustinuit: Omnes
autem adde teriora conuersi turpes famuli
iudicantur: sed horum omnium quae nomi¬
namus malorũ. brachmani uidentur exꝑtes:

Expanded text:
ratione vel laude digni videntur? "Audimus ratione vel laude digni videntur? "Audimus etiam quod masculos vestros, partem quandam corporis amputantes, in muliebrem sexum convertere gestiatis, et quod sit apud vos talis homo qui neque generare ut vir neque parere possit ut mulier, et qui in suum tantum dedecus in suam tantum vivat iniuriam. Quis non talem humani generis perditionem et tam miserabilem casum cogitans doleat? "Quarum rerum miQuarum rerum miseratione nos ducti, prodesse vobis quantum possumus volumus, quia execramur superbiam et universam generis humani naturam diligimus ac fovemus. Et quasi in alto magnifice domus sedentes loco, nudi tam mente quam corpore, quoscumque sectatores novimus veritatis docemus, et hoc est in quo nos omnibus animis ditiores putamus. "Macedonia vero vim omnibus facit, quam prius ab aliis ipsa sustinuit. Omnes autem ad deteriora conversi, turpes famuli iudicantur. Sed horum omnium que nominamus malorum Bragmani videntur expertes.
Abbreviated transcription (Latin):
habemus quã solã uolumus. & quam maxime
delectamur. E sapierter curamus sitim.
onfurere & in iani reproperanius. magisq.
nobis marte.t. quã ebrietatẽ precamur:
quam necesse est homines totis &corporibus
ensibus interire: unusquisq enim ebrius
Idur quiddem bibere: sed quantum ad sapi¬
entiam prin&. mortuus iudicatur: ꝑ didit
enim ipsam quam dr̃ summam homini dedit
meniem: Quidhi qui se magnos & gloriosus
putant. quam falsa spe. & uanis decipiuntur
in lecebris qut aliernis se inuicem manibus
laedunt. spoliant iuulant. cumad postremũ
& ipsimortem quae iiecessario deb&ur expec¬
tent: Quid aũt & delllis uiris quasi de magnis
quibusdam & aliorum prouisoribus loquar.
Quimor &urpium feminarũ infecto. uarus
pigmentorũ odoribus oleo membra ꝑ fusi
prodire corsierunt. aeris ipsius puritatẽ
dissolutione propria polluentes: Quid desto.
amore teneantur omnes tamen uobis ad mi¬

Expanded text:
habemus, quam solam volumus et qua maxime habemus, quam solam volumus et qua maxime delectamur. Et sapienter curamus sitim. Non furere et insanire properamus. Magisque nobis mortem venire quam ebrietatem precamur, per quam necesse est homines totis et corporibus et sensibus interire. Vnusquisque enim ebrius videtur quidem vivere, sed, quantum ad sapientiam pertinet, mortuus iudicatur. Perdidit enim ipsam quam Deus summam homini dedit mentem. "Quid hi qui se magnos et gloriosos putant? Quam falsa spe et vanis decipiuntur illecebris qui alternis se invicem manibus ledunt, spoliant, iugulant, cum ad postremum et ipsi mortem, que necessaria omnibus debetur, expectent! "Quid autem et de illis viris quasi de magnis quibusdam et aliorum provisoribus loquar, qui more turpium feminarum infecto variis pigmentorum odoribus oleo membra perfusi prodire consueverunt, aeris ipsius puritatem dissolutione propria polluentes? Quid de Stoiamore teneantur, omnes tamen vobis admi
Abbreviated transcription (Latin):
luenim protinus membraȩ aquae fieri exmor¬
bis solent tornienta comitantur. ut ad postre¬
mum quid honeste acproliabiliuitae extantis
diliciis conferatur: sed iactare uos uultis ut
plurima possidentes. qui tamen cum aliis multa
don&is. ur̃is ad modum pauca prestatis. unde
magis uos pauperes iudicamus. quia ne panem
quidem ipsum petentib datis : Innumeras aũt
habere opes desideratis: seruos enim uos intesti¬
norum scites esse ur̃orũ: p.opterea maxima
apuduos turba medicorũ ẽ. qui adsidua purgatio¬
ne uos uacuant. quod saciunt. aut ieiuniorum
faone autarte medicaminũ utqui plurima
saepissimae uana solebatis haurire subitone
a quae quidem mocuam quantitatem possdiis
accipere. quotiens aegritudineͥs ne essitate
uexamini: & modo qui: ultra naturã multũ
meribibitis : nuncaũt parum quoq aquae qđ
exposcit ipra natura de ideratis: Nos uero uinũ
quidem omnino non quaerimus: aquam autem

Expanded text:
lia enim protinus membra ea que fieri ex morlia enim protinus membra ea que fieri ex morbis solent tormenta comitantur, ut ad postremum quid honeste ac probabili vite ex tantis deliciis conferatur. Sed iactare vos vultis ut plurima possidentes. Qui tamen, cum aliis multa donatis, vestris admodum pauca prestatis. Vnde vos magis pauperes iudicamus, quia nec panem quidem ipsum petentibus datis. Innumeras autem habere opes desideratis. Servos enim vos intestinorum scitis esse vestrorum. "Propterea maxima apud vos turba medicorum est, qui assidua purgatione vos vacuant. Quod faciunt aut ieiuniorum fame aut arte medicaminum, ut, qui plurima sepissime vina solebatis haurire, subito nec aque quidem modice quantitatem possitis accipere, quotiens egritudinis necessitate vexamini. Et modo quidem ultra naturam multum meri bibitis, nunc autem parum quoque aque quod exposcit ipsa natura desideratis. "Nos vero vinum quidem omnino non querimus. Aquam autem
Abbreviated transcription (Latin):
nonemerine uinũ: uos aũt & propreeit uini
sollicitudinem geritis: inmemptum fuerit
a uobis. uos ineipios ebrietate saepelitis. ipsiq
uos inuicem uerberatis. an. ita ad subrietatẽ
reuersi uix potestis agnoscere. quem ad modũ
ebrietatem uram custodire ualeatis: Audio &iã
quod plurima comedentes digerere non potes¬
tis : & quod cumuix tandem a conuii uoracita¬
te recesseritis. omnia quaeuos explere soleant
euomatis: Ipsamq mutantes ꝑ uerso more
naturam exea parte escas ex quaci pius egratis.
capite non pedibur ambulanter: Ostultissi mi
homines impletis uos metipsos maxima ui atq.
distenditis. ut postea trerum arte medicorum
corpora ura uacuetis: turpitudinẽ ꝑhaec uob
maximã egritudinemq quaerentes. ad eoq
estis in sani. ut ipsam cupiatis euertere tali
curatione naturam. quae nullam pęnitus sen¬
tiat uoluptatem. finem habentis uoracitatis
in modicae. supplicium non salutem: Insatiabi¬

Expanded text:
non emerint vinum. Vos autem et pro pretio vini non emerint vinum. Vos autem et pro pretio vini sollicitudinem geritis, et cum emptum fuerit a vobis, vosmet ipsos ebrietate sepelitis, ipsique vos invicem verberatis. Atque ita ad sobrietatem reversi, vix potestis agnoscere quemadmodum ebrietatem vestram custodire valeatis. "Audio etiam quod plurima comedentes digerere non potestis, et quod, cum vix tandem a convivii voracitate recesseritis, omnia que vos explere soleant evomatis, ipsamque mutantes perverso more naturam ex ea parte escas ex qua accepistis egeratis, capite non pedibus ambulantes. O stultissimi homines, impletis vosmet ipsos maxima vi atque distenditis ut postea iterum arte medicorum corpora vestra vacuetis, turpitudinem per hec maximam vobis egritudinemque querentes! Adeoque estis insani, ut ipsam cupiatis evertere tali curatione naturam que nullam penitus sentiat voluptatem, finem habentes voracitatis immodice supplicium, non salutem. Insatiabi
Abbreviated transcription (Latin):
utinsuꝑ uobis & calidas saciatis domos. quaeuram
in uobis uoracitaem cominentici.: ui caloris
digerere coniesa corpellant: qui & intestina
corporis proprii ciborũ nimietate distenta
fieri cogitis latiora. perit prosecto inuenien¬
dis atq ita ordinandis ⁊ etus artificis: nos añt
precamurdm̃. nealiquando sitiamus. Nam hoc
interdum modo a regula ueritatis abstrahi¬
mur. hoc est tunc cum necessar .umpotũ nr̃o
corporidamus. Ob quod postea o. ulos ac manus
nr̃as ueluti sacrificiũ aliquod ad radios solis
extollimus: a tuos &iam lanti estis quotiens
inhunc modum conuiuia ur̃a celebratis. ut
nor anteponatis ur̃is com inessationib. finem :¬
quaranimia ebrietate in.ipiaiis & furere
& quam diu ipsumq uod sapere uidebamin. bi
bendo ꝑdans iu mio uini pongere sensus
quoq ur̃i cordis nicrantes: feliciores prosec¬
ro apuduos esiẽ creuiderim eos qui insanire
dicuntur. illi enim semo ebriisunt. cum tam̃

Expanded text:
ut insuper vobis et calidas faciatis domus, que vestram ut insuper vobis et calidas faciatis domus, que vestram in vobis voracitatem commenticii vi caloris digerere comesa compellant, qui et intestina corporis proprii ciborum nimietate distenta fieri cogitis latiora, periti profecto in inveniendis atque ita ordinandis rebus artifices. Nos autem precamur Deum, ne aliquando sitiamus. Nam hoc interdum modo a regula veritatis abstrahimur, hoc est tunc cum necessarium potum nostro corpori damus. Ob quod postea oculos ac manus nostras veluti sacrificium aliquod ad radios solis extollimus. At vos etiam leti estis quotiens in hunc modum convivia vestra celebratis, ut non ante ponatis vestris comessationibus finem quam nimia ebrietate incipiatis effurere et quamdiu ipsum quod sapere videbamini diu bibendo perdatis, nimio vini pondere sensus quoque vestri cordis onerantes. Feliciores profecto apud vos esse crediderim eos qui insanire dicuntur. Illi enim semper ebrii sunt, cum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Canumq uestrorũ mrantes uelocitatem ora¬
rum reprehenditirtas inarem. atq habitatri¬
ces eas malarum solitudinu or. matis:
Istisigiturreb insistis : hacnĩ animalia in¬
uestigare. haec sestinau is occidere : aut cum ui¬
uentia caueis clauseritis. defertis eadem
adspecta cula ciuiratum. nonut fruges seratis
exipsis. neq ut exindereccssarium aliquiꝰd ho¬
minibus officum prebeatis. sed ut proxmum
nu dedecore crucidetis : utqua uiolenter
iiil inlgatum ferarum morsib. ingeratis
& hoc ipsum liberae ter. picitis. quod ancum ho¬
minibusrat puenani. & partem naturae
ur̃ae ac simutuc: esiramt prius. posteaaũ
ipias illas feras rurnus acidͥtis. utcrudelis eas dẽ
eo quodocuider int hom auemin edicatis.
& quod achuc scelestius maerur al penuis. huma no
sanguine saturati cibum capitis. tantisq aotam
nefandis malis proprios uentres repletis:
to a de cecoro: is. amprau.. uoribus uiultis.

Expanded text:
canumque vestrorum mirantes velocitatem, feracanumque vestrorum mirantes velocitatem, ferarum reprehenditis tarditatem atque habitatrices eas malarum solitudinum nominatis. Istis igitur rebus insistitis. Hec omnia animalia investigare, hec festinatis occidere, aut, cum, viventia caveis clauseritis, defertis eadem ad spectacula civitatum, non ut fruges seratis ex ipsis, neque ut exinde necessarium aliquod hominibus officium prebeatis, sed ut proximumsummo dedecore trucidetis utque violenter vinculis illigatum ferarum morsibus ingeratis. Et hoc ipsum libenter aspicitis, quando cum hominibus fere pugnant et partem nature vestre ac similitudinis devorant prius. Postea autem ipsas illas feras rursus occiditis, ut crudeles easdem, eo quod occiderint hominem, esse dicatis. Et quod adhuc scelestius videtur ac peius, humano sanguine et carne saturati cibum capitis, tantisque ac tam nefandis malis proprios ventres repletis. "Tam dedecorosis, tam pravis moribus vivitis,
Abbreviated transcription (Latin):
fecto carnihus uescerentur: Tauri. equi
cerui iustosherbarum pastibus uiuunt. unde
ualidioribus inemoris & neruis iurtioribus
roborantus: Surlaec animalia magii non uultin
s ed cauraignis huiui mod uobis acpulas preparatis
Quas uero esse cernitis bestias fortiores. ur̃is non
urgentur insit᷑uis: uos enim quaericis cibo
plures. expensas plurimas facitis. & in paruis
rebus pluritum laborastis propur exiguara
uoluptatem ub inihilest. nisieorum ataditio.¬
inquibus fucrit labor uanus: Tred iuhil est ur̃a
infelicius uita: nos aũt num quaibabime
inuiti. seu necessarium sicigeho.itib: aiaturae
prebemus officium: quioliam nonbertibus
nobis effluent semp:caos uero pripter urãs
propria s uoluptates crtns iuges nec tamen
ipsi esurientes ubo: & quibus iam artibus uobis
multas atq diuersas aepulas preparatis. ex cola¬
tis omne retibus mare: in aere uolirantiũ. in
montibus bestiarum ueratione gaudens.

Expanded text:
fecto carnibus vescerentur. Tauri, equi, fecto carnibus vescerentur. Tauri, equi, cervi justis herbarum pastibus vivunt, unde et validioribus membris, et nervis fortioribus roborantur. Cur haec animalia magis non vultis Sed causa ignis hujusmodi epulas vobis praeparatis quas cum non esse cernitis bestias fortiores, ideo vestris non urgentur insidiis; vos enim quaeritis cives plures, expensas plurimas facitis, et in parvis rebus plurimum laboratis propter exiguam voluptatem: ubi nihil est nisi eorum ain quibus fuerit labor vanus. Ergo nihil est vestra infelicius vita. "Nos autem numquam bibimus inviti, sed necessarium siti ex fontibus nature prebemus officium. Qui etiam non bibentibus nobis effluunt semper. Vos vero propter ventris proprii voluptatem queritis iuges, nec tamen ipsi esurientes, cibos ex quibusdam artibus. Vobis multas atque diversas epulas preparatis. Excolatis omne retibus mare. In aere volitantium, in montibus bestiarum venatione gaudetis,
Abbreviated transcription (Latin):
nis intrinsecus onerant. & incipit sesse corpoꝵ
mortuorum sepulchra uiuentia: tantis ergo
tam inconuenientibus rebus. tamq. contrariis
mens grauata pot est inse recipere dĩ sensum.
ꝓ mitte paulisꝑ memoratorum animaliũ carnes
quae occideris siciare. & quid exipsis fiat intellegis.
Num quit poteris foetorem ipsarum ferre: non fugies.
quantae sordes quantae inpuritatss. animabus
atq corporib inferuntur humanis. quascum
psae aer tolerare non possit. inluduntur in¬
tra illos atq ab illis feruntur aquibus cibi taler
desiderantur: Anime iracundiã parit. &creat
uomitum: terrae uero fructus & flores lacen¬
tss foris. bonis odoribus placent: tales ȩpulas
nobis dr̃ plantauit acprestitit: hy mnos. sensui
paenitus ꝑdidistis: Corporã enimura feris redo¬
lent: receptacula estis pecudam mor tuarum.
leonib lupisq peiores esse tepistis: lupienim
siuti terrenis pabolis possent. num quam pro¬

Expanded text:
nes intrinsecus onerant, et incipitis esse corporum nes intrinsecus onerant, et incipitis esse corporum mortuorum sepulcra viventia. Tantis ergo tam inconvenientibus rebus tamque contrariis mens gravata potest in se recipere Dei sensum? Permitte paulispequae occidis, sic jacere, et quid ex ipsis fiat intellige. Numquid poteris fetorem ipsarum ferre non fugiens? Quantae sordes, quantae impuritates animabus atque corporibus inferuntur humanis, quas cum ipse tolerare non possis, includuntur intra illos, atque ab illis inferuntur, a quibus cibi tales desiderantur. Anima iracundiam parit, ista concreant vomitum: terra vero fructus et flores, qui foras emissis bonis odoribus placent. Tales epulas nobis plantavit Deus, ac praestitit: humanos sensus vos penitus perdidistis. Corpora vestra feras male olent: receptacula enim estis pecudum mortuarum: leonibus lupisque pejores esse coepistis. Lupi enim, si uti terrenis pabulis possent, numquam pro
Abbreviated transcription (Latin):
menta non habeas aequaleͥs enim seruitus est.
inm.inoribus & inraioribus rebus: qui exiguũ
miratur aurum. & multum desiderabit: qui
paruae ciuitatis fuerit impt̃or : & maioricupi&
imperare: preter ea &iam ex modica purpurae
portione quae inuris splendet uestibus superabitis.
& cum famulis ur̃ is omnia sint indumenta purpurea
uos pulchrius esse aliquid aestimatis. sicum tota sit
uestis coloris alterius. modicae illi purpurae splen¬
dor accidat: Siaũt idurco hocapud uor bonũ quia par¬
uum uid&ur : parperes estis & parua miramini:
Animalia libenter occiditis. quae terra progenuit.:
Quae tamen ipsa plurimum uobis prodesse cognoscitis:
quae damenim exipsis tundentur a uobis. alia mul¬
gentur. cumalus agrum colis. cumalus dimigͤa¬
tis. quorum postea eoquem funditis cruorem
gaudetis : t alemh mercede ipsis quae utilia
uobis fuerunt redditis uicem: & quorum uelle¬
rauos extrinsetus uelant. eorundem uos carrm¬

Expanded text:
menta non habeas? Equalis enim servitus est menta non habeas? Equalis enim servitus est in minoribus et in maioribus rebus. Qui exiguum miratur aurum et multum desiderabit; qui parve civitatis fuerit imperator et maiori cupiet imperare. Preterea etiam ex modice purpure portione que in vestris splendet vestibus superbitis. Et cum famulis vestris omnia sint indumenta purpurea, vos pulchrius esse aliquid estimatis, si, cum tota sit vestis coloris alterius, modice illi purpure splendor accedat. Si autem idcirco hoc apud vos bonum quia parvum videtur, pauperes estis et parva miramini. "Animalia libenter occiditis que terra progenuit, que tamen ipsa plurimum vobis prodesse cognoscitis. Quedam enim ex ipsis tondentur a vobis, alia mulgentur. Cum aliis agrum colitis, cum aliis dimicatis. Quorum postea eo quem funditis cruore gaudetis talemque mercedem ipsis que utilia vobis fuerint redditis vicem. Et quorum vellera vos extrinsecus velant, eorundem vos car