comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Scimus qr cum apparuerit similes ei
erimꝰ qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti est. Hinc
apparet t̾r in ista ymagine dei fieri eiꝰ
plenam similitudinem qñ euis plenã
ꝑceꝑit iusionẽ. qmqͣm possit hoc a ioh̾e
aplõ etiã de ĩmortalitate corꝑis dc̃m
uideri. Et in hac quippe similes erimꝰ
pus accepit in quo mortuus resurrex̾
atq id ad suꝑna ꝑuexit. Nam dr̃ etiam
ista ymago filii dei. in qua sic̃ ille ĩmor¬
tale corpus ħ̾ebimus ⁊ formes facti in
hac parte ñ pr̃is ymaginis aut sp̃e
et fide sanissuma accipitur uerbũ ca¬

Expanded text:
quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Hinc apparet tunc in ista imagine Dei fieri ejus plenam similitudinem, quando ejus plenam perceperit visionem. Quanquam possit hoc a Joanne apostolo etiam de immortalitate corporis dictum videri. Et in hac quippe similes erimuspus accepit, in quo mortuus resurrexit, atque id ad superna pervexit. Nam dicitur etiam ista imago Filii Dei, in qua sicut ille immortale corpus habebimus, conformes facti in hac parte, non Patris imaginis aut Spiriet fide sanissima accipitur, Verbum ca
Abbreviated transcription (Latin):
I uod aũt ait sp̃u mentis ur̃e. ñ
ibi duas res intelligi uoluit.
ri ñ potest: qr nec uet̾ascere potest. Dr̃¬
dicit ad cornithios ubi dicit. Si aũt
orau̾o lingua sp̃c m̃s orat. mens aũt
mea infructuosa est. Hoc eĩ ait qñ
nͥ corꝑaliũ uocũ ymagines sonũ oris
in sp̃c cogitatõe p̾ueniant. Sicitur
et hominis anima sp̃c. unde est in euͣn¬
głio: et inclinato caꝑite tradidit spi¬
ritũ. quo significata est mors corꝑis
scͥptum est ubi ait: qui scit sp̃ẽ filio¬
rum hoĩs si ascendet ipse sursum. et
sp̃e pecoris si descendet ip̃e deorsum ĩ
terram. Scͥptum est etiam ingenesi
ubi dicit dilunio mortuam iinu̾sam
carnẽ. que hebat in se sp̃m uite. Dĩrͣ¬

Expanded text:
uod autem ait, spiritu mentis vestrae; non ibi duas res intelligi voluit, ri non potest, quia nec vetdicit ad Corinthios, ubi dicit, Si autem oravero lingua, spiritus meus orat, mens autem mea infructuosa est . Hoc enim ait, quando corporalium vocum imagines sonum oris spiritus cogitatione praeveniant. Dicitur et hominis anima spiritus: unde est in Evangelio, Et inclinato capite tradidit spiritum ; quo significata est mors corporiscriptum est, ubi ait: Quis scit spiritus filiorum hominum si ascendet ipse sursum, et spiritus pecoris si descendet ipse deorsum in terram ? Scriptum est etiam in Genesi, ubi dicit diluvio mortuam universam carnem, quae habebat in se spiritum vi
Abbreviated transcription (Latin):
meis.cur minus moueor si quis¬
qͣm alius iniuiste uituperetur
qm si ego: Cur ea contumelia
magis mordeor que in me qm q̃
in alium. eadẽ iniquitate coram
me iacitur. An et hoc nescio: E¬
tiã ne id restat ut ip̃e me seducã
et uerz ñ faciam coram te in cor¬
de et lingua mea: In saniã istan
dñe longe fac ame: ne oleum
pecc̃oris mͥ sit os meũ ad ĩpingͣn¬
to gemitu displicens mͥ et que
lus. Sermo aũt ore ꝓcedens et fĩa
que innotescunt hominib hño
temptationẽ periculosissimam
ab amore laudis. qui ad pͥuatã
qͣnͣlam excellentiam cum tͣhie
emendicata suffragia temptat.
et cum a me in me arguit᷑. eo ip̃o
quo arguit᷑. Et sepe homo de ip¬
so uane gl̾ie contemptu. uanius
głiatur. iõq ñ iam de ip̃o contẽp¬
tu gł̾ie gloriatur. Non enĩ eam

Expanded text:
meis, cur minus moveor, si quismeis, cur minus moveor, si quisquam alius injuste vituperetur, quam si ego? cur ea contumelia magis mordeor quae in me, quam quae in alium eadem iniquitate coram me jacitur? An et hoc nescio? Etiamne id restat ut ipse me seducam, et verum non faciam coram te in corde et lingua mea? Insaniam istam, Domine, longe fac a me, ne oleum peccatoris mihi sit os meum ad impinguanto gemitu displicens mihi, et qlus. Sermo autem ore procedens, et facta quae innotescunt hominibus, habent tentationem periculosissimam ab amore laudis, qui ad privatam quamdam excellentiam contrahit emendicata suffragia; tentat et cum a me in me arguitur, eo ipso quo arguitur; et saepe homo de ipso vanae gloriae contemptu vanius gloriatur: ideoque non jam de ipso contemptu gloriae gloriatur, non enim eam
Abbreviated transcription (Latin):
rare qđ aite ignorat aut bonũ
ẽ: Nam et contristor aliqñ lau¬
dib meis. cũ uel ea laudantur
inme in quib mͥ ip̃e displiceo.
łetiã bona minora. et lema plu¬
ris estimant᷑ qm estimanda st̾.
S rursus unde scio: An ꝓpte¬
rea sic afficior. qr nolo de meip¬
so a me dissentire laudatorem
meũ: Non qr illius utilitate
moueor s qr eadem bona que
mͥ in me placent iocundiora mͥ
sunt cum et alteri placent: Qͦ¬
dam mͦ enim ñ ego laudor cum
de me sententia mea ñ laudat᷑.
qn quidem aut illa laudantur
que in displicerte. aut illa ampliꝰ
que mͥmimꝰ placent. Ergo me de
hoc incertus sum mei. Ecce in te
ueri oport̾e: et utrum ita sie nes¬
cio: Minus mͥ in hac re notꝰ sũ
ip̃e qͣm tibi obsecro te deus nĩs.
et me ip̃m mͥ indica. ut confitear¬
mͥ oraturis ꝓ me fr̃ib meis. qd̃ ĩ
me sauciũ comperero. Iterũ me
diligentius interrogem si utili¬
tate ꝓximi moueor in landibus

Expanded text:
rare quod aut ignorat aut bonum rare quod aut ignorat aut bonum est. nam et contristor aliquando laudibus meis, cum uel ea laudantur in me, in quibus mihi ipse displiceo, uel etiam bona minora et leuia pluris aestimantur, quam aestimanda sunt. sed rursus unde scio, an propterea sic afficior, quia nolo de me ipso a me dissentire laudatorem meum, non quia illius utilitate moueor, sed quia eadem bona, quae mihi in me placent, iucundiora mihi sunt, cum et alteri placent? quodam modo enim non ego laudor, cum de me sententia mea non laudatur, quandoquidem aut illa laudantur, quae mihi displicent, aut illa amplius, quae mihi minus placent. ergone de hoc incertus sum mei? Ecce m te, ueri oportere. et utrum ita sim, nescio. minus mihi de hac re notus sum ipse quam tu. obsecro te, deus meus, et me ipsum mihi indica, ut confitear oraturis pro me fratribus meis, quod in me saucium diligentius interrogem. Si utilitate proximi moveor in laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
affuerte: Quid gͥ tibi in hoc gene¬
re tẽptationis dñe confiteor: quid
nͥ delectari me laudibz. s amplius
ip̃a ueritate qm laudib: Nam
si mͥ p̾ponatur utrũ malim furẽs
aut in om̃ib reb errans ab om̃i¬
b hominib laudari. an cõstans
et in u̾itate certissimus ab om̃ib
uctuperari. uideo quid eligam.
Uerumptam̃ nollem. ut uel au¬
geret mͥ gaudiũ cuĩlibet boni
mei. suffragatio oris alieni. S
auget fateor. ñ solum: s et uitu¬
peratio minuit. Et cum ista mi¬
seria mea perturbor. sub intrat
mͥ excusatio. que qualis sit tusciᷤ
d̾s. Nam me incertũ facit. Quia
enim nobis imꝑasti ñ tm̃ conti¬
nentiã. id est a quib reb amo¬
rem cohibeamꝰ. uerum ⁊̃ iustitiã.
idest quo eum ꝯferamus. nec te
tm̃ uoluisti a nobis uerum eti¬
am ꝓximũ diligi: seꝑe mͥ uideor
de prouectu aut spe ꝓximi delec¬
tari. cum bene intelligentis lar¬
de delector. Et rursus eius malo
ꝯtristari. cum eũ audio uitupe¬

Expanded text:
afuerit. Quid igitur tibi in hoc genere temptationis, domine, confiteor? quid, nisi delectari me laudibus? sed amplius ipsa ueritate quam laudibus. nam si mihi proponatur, utrum malim furens aut in omnibus rebus errans ab omnibus hominibus laudari an constans et in ueritate certissimus ab omnibus nitnperari, uideo quid eligam. uerum tamen nollem, ut uel augeret mihi gaudium cuiuslibet boni mei suffragatio oris alieni. sed auget, fateor, non solum, sed et uituperatio minuit. et cum ista miseria mea perturbor, subintrat mihi excusatio, quae qualis sit, tu scis, deus; nam me incertum facit. quia enim nobis imperasti non tantum continentiam, id est a quibus rebus amorem cohibeamus, uerum etiam iustitiam, id est quo eum conferamus, nec te tantum noluisti a nobis uerum etiam proximum diligi, saepe mihi uideor de prouectu aut spe proximi delectari, cum bene intellegentis laude delector, et rursus eius malo contristari, cum eum audio uitupe
Abbreviated transcription (Latin):
dicat celestium corporum motus
eẽ temꝑa. qr et cuiꝰdam uoto cũ sol
stetisset ut uctoriosũ prelium
perageret. sol stabat s tempꝰ ibat.
ꝑ sium qui ppe spatium temꝑis
ꝙ ei sufficeret illa pugna gesta
atq finita est. Uideo igitur tem¬
pus qnͣdam eẽ distentionẽ. sed
uideo an uidere mͥ uideor tu demõ¬
strabis lux ueritas. iubes ut ad¬
ꝓbem. si quis dicat tempꝰ esse mo¬
tum corꝑis ñ iubes. Nam corpus

Expanded text:
dicat caelestium corporum motus dicat caelestium corporum motus esse tempora, quia et cuiusdam uoto cam sol stetisset ut uictoriosum proelium perageret, sol stabat, sed tempus ibat. per suum quippe spatium temporis, quod ei sufficeret,, illa pugna gesta atque peracta est. uideo igitur tempus quandam esse distentionem; sed uideo an uidere mihi uideor? tu demonstrabis, lux ueritatis. iubes ut approbem, si quis dicat tempus esse motum corporis? non iubes. nam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
dies eẽt. dies gͦ esset etiam si tanto
spacio temꝓoris sol cursum illũ pe¬
regrisset qͣntum est hore unius.
Si scdm̃. ñ ergo ñ eẽt dies si ab or¬
tu solis usq adortũ altere tã bre¬
uis mora cessisset qm est hore u¬
nius s iugies et quat᷑ tircuiret
sol ut expleret diem. si utrũq nec
ille appellaret᷑ dies si hore spacio sol
totum gyrũ suũ circuiret. nec ille
si sole cessante qnͣtum temporis
p̾t̾iret qͣnto ꝑagere sol totum ha¬
bitũ de mane in mane assolet. Nõ
itaq nc̃ queram qͥd sit illud qd̃
uocatur dies. S quid sit tempus
quo metientes solis circuitum
dicerem᷑ eum dimidio spacio tem¬
poris pactũ minus ꝙͣ solet si tan¬
to spacio tẽporis peractus eẽt qͣnto
ꝑagunt᷑ hore duodecim. et utrũq
tempus comꝑantes dic̾emus illo
simplum istud hoc duplum. Etiã
si aliqñ illo simplo aliquando is¬
to duplo. sol ab oriente usqz ori¬
entem circiuret. Nemo gͦ michi

Expanded text:
dies esset, dies ergo esset, etiam si tanto dies esset, dies ergo esset, etiam si tanto spatio temporis sol cursum illum peregisset, quantum est horae unius. si secundum, non ergo esset dies, si ab ortu solis usque in ortum alterum tam breuis mora esset, quam est horae unius, sed uicies et quater circuiret sol ut expleret diem. si utrumque, nec ille appellaretur dies, si horae spatio sol totum suum gyrum circuiret, nec ille, si sole cessante tantum temporis praeteriret, quanto peragere sol totum ambitum de mane in mane assolet. non itaque nunc quaeram quid sit illud quod uocatur dies, sed quid sit tempus, quo metientes solis circuitum diceremus eum dimidio spatio temporis peractum minus quam solet, si tanto spatio temporis peractus esset, quanto peraguntur horae duodecim; et utrumque tempus comparantes diceremus illud simplum, hoc duplum, etiam si aliquando illo simplo, aliquando isto duplo sol ab oriente usque ad orientem circuiret. nemo ergo mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ore: Deus dona hominib uidere
in paruo cõmunes notitias reꝵ
paruaꝵ atq magnaꝵ. Sunt sỹde¬
ra et luminaria celi in signis et ĩ
temporib et indieb et in annis.
sint uero. s nec ego dixerim circii¬
itũ illius ligne ole rote diem esse.
nec tñ ideo tempꝰ non ẽẽ ille dix̾iti
Ego scire cupio uim naturã qr tem¬
poris quo metimur corpoꝵ motꝰ
et dicimus illum motum. u̾bi gr̃a
tẽpe duplo eẽ duturniorẽ quam
istum. Nam q̃ro qm̃ dies dicitur
ñ tm̃ mora solis super terrã scd̃m
ꝙ aliud est dies aliud nox. sed ⁊t̃
totius eiꝰ circuitꝰ ab oriente usq¬
ad orientem scdm ꝙ dicimus toe
dies tͣnsierunt. cum suis eĩ nocti¬
b dũr tot dies. nec extra reputant᷑
spacia noctiũ. Qm̃ gͦ dies explet
motu solis atq circuitu ab orien¬
te usq ad orientẽ. quero utrũ motꝰ
ip̃e sit dies. An mora ip̃a qnͣta pe¬
ragitur. an utrũq. Si eni primũ

Expanded text:
ore? ore? in paruo communes notitias rerum paruarum atque magnarum. sunt sidera et luminaria caeli in signis et in temporibus et in diebus et in annis; sunt uero; sed nec ego dixerim circuitum illius ligneolae rotae diem esse nec tamen ideo tempus non esse ille dixerit. ergo scire cupio uim naturamque temporis, quo metimur corporum motus et dicimus illum motum, uerbi gratia, tempore duplo esse diuturniorem quam istum. nam quaero quoniam dies dicitur non tantum mora solis super terram, secundum quod aliud est dies, aliud nox, sed etiam totius eius circuitus ab oriente usque orientem, secundum quod dicimus: tot dies transierunt; cum suis enim noctiicuntur tot dies nec extra reputantur spatia noctium. quoniam ergo dies expletur motu solis atque circuitu ab oriente usque ad orientem, quaero utrum motus ipse sit dies an mora ipsa, quanta peragitur, an utrumque. si enim primum
Abbreviated transcription (Latin):
o. et dicimꝰ tempꝰ et tempus. tempa
et temꝑa. Qndiu dixit hoc ille:
Qu̾aclui fecit hoc ille: Et quã
longo temꝑe illud: Non uidi. et
duplum temporis habet hec silla¬
ba ad illam simplam breuẽ. Sici¬
mus hec et audiuimꝰ hec. et intelli¬
gimur. et intellimus. Manifestiˢ¬
sima et usitatissima st̃. et eadem
rursus nimis latent. et noua ẽ
inuentio eoꝵ. Audiui a quodã
hoĩe docto. ꝙ solis et lune et side¬
rũ motus. ip̃a sure tempora ⁊ nil
annui. Cur enĩ nõ potius oĩum
corpoꝵ motꝰ sint tempora: An
uͦ si cessarent celi lumina et mo¬
ueret᷑ rota figuli ñ eẽt tempꝰ quo
metiremur eos gyiros: Et dicere¬
mus aut equalib morulis agi. ayt
si alias tardius alias uelotius mo¬
ueret᷑ alios magis diuturnos esse
alios minus. Aut cum hoc dicere¬
m̾. nõ et nos in tempore loquerem:
Aut ẽẽnt in u̾bis nr̃is alie longe
sillabe alie breues. nͥ qr ille longi¬
ore tempore sonuissent iste breui¬

Expanded text:
o. et dicimus tempus et tempus, tempora o. et dicimus tempus et tempus, tempora et tempora:. ,,quamdiu dixit hoc ille", "quamdiu fecit hoc ille" et: "quam longo tempore illud non uidi" et: "duplum temporis habet haec syllaba ad illam simplam breuem." dicimus haec et audiuimus haec et intellegimur et intellegimus. manifestissima et usitatissima sunt, et eadem rursus nimis latent et noua est inuentio eorum. Audiui a quodam homine docto, quod solis et lunae ac siderum motus ipsa sint tempora, annui. Cur enim non potius omnium corporum motus sint tempora? An vero si cessarent coeli lumina, et moveretur rota figuli, non esset tempus quo metiremur eos gymus aut aequalibus moralis agi, aut si alias tardius, alias uelocius moueretur, alios magis diuturnos esse, alios minus? aut cum haec diceremus, non et nos in tempore loqueremur aut essent in uerbis nostris aliae longae syllabae, aliae breues, nisi quia illae longiore tempore sonuissent, istae breui
Abbreviated transcription (Latin):
est: ñ tumem̃. An inpresenti qua
p̾terit: S nullũ spatiũ nõ metimͣ.
An in p̾terito. quo pret̾iit: S qd̾
iã nõ est: ñ metunur. Exarsit ani¬
mus nĩs nosse istuc implicatissi¬
mũ enigina. noli claudere dũe deus
m̃s bone pr̃. per xp̃m obsecro. noli
claudere desiderio meo ista. et usita¬
ta et abdita quo minus in ea pene¬
tret. et dilucescant a lucente mi̾a
et cui fructuosius ꝯfitebor imperi¬
tiã meã nisi tibi. cui ñ suit mole¬
sta studia mea. flãmantia uehem̃¬
ter in scripturas tuas. Sa quod
amo. amo en̾i. et hoc tu dedesti. Da
pr̃. qui uere nosti data bona dare
filus tuis. da qm̃ suscepi cognosc̾e.
et labor ẽ ante me. donec apperias P
xp̃m obsecro. in noĩe eius sc̃ĩ scõꝵ
nemo mͥ obstrepat. et ego credidi.
ꝓpt̾ ꝙ et loquor. Hec est spes mea.
adhanc iuuo ut contempler delecta¬
tionem dñi. Etre ueteres posuisti di¬
es meos. et tnͣseunt. et quomͦ nesci¬

Expanded text:
est, non metimur. an in praesenti, qua est, non metimur. an in praesenti, qua praeterit? sed nullum spatium non metimur. an in praeterito, quo praeterit? sed quod iam non est, non metimur. Exarsit animus meus nosse istuc inplicatissimum aenigma. noli claudere, domine deus meus, bone pater, per Christum obsecro, noli claudere desiderio meo ista et usitata et abdita, quominus in ea penetret et dilucescant allucente miseret cui fructuosius confitebor inperitiam meam nisi tibi, cui non sunt molesta studia mea flammantia uehementer in scripturas tuas? da quod amo: amo enim, et hoc tu dedisti. da, pater, qui uere nosti data bona dare filiis tuis, da, quoniam suscepi cognoscere et labor est ante me, donec aperias. per Christum obsecro, in nomine eius sancti sanctorum nemo mihi obstrepat. et ego credidi, propter quod et loquor. haec est spes mea; ad hanc uiuo, ut contempler delectationem domini. ecce ueteres posuisti dies meos et transeunt, et quomodo, nesci
Abbreviated transcription (Latin):
ad illud simplũ. aut t̾m hoc qͣn¬
tũ illud. et si quid aluid de par¬
tib tempoꝵ possumꝰ renũtiare
metiendo. Quo circa ut dicebã
p̾tereuntia metimur tempora.
et siqͥs mͥ dicat unde scis. respon¬
deam. Scio qr metimnur. uec meti¬
ri que ñ sunt possumꝰ. et ñ sunt p̾¬
t̾ita uel futura. Presens uͦ tempus
qͦmͦ metimur. quando ñ h̃t spaciũ:
Mecit᷑ ergo cum pret̾it. Cum autẽ
p̾terierit: non metit᷑. Quid enĩ me¬
tiat᷑ non erit. S unde et qua. et quo.
preterit cũ metitur: Tnde nͥ ex fu¬
turo: Qua nͥ per p̾sens: Quo nͥ in
p̾teritum: Ex illo gͦ ꝙ ñdum est. ꝑ
illud ꝙ spacio caret in illud ꝙ iam
ñ ẽ. Quid aũt metimur nͥ tempus
in aliquo spacio: Neq eni dicimus
simpla et dupla. et tripla. et equa¬
lia. et si quid hoc mͦ intempore dici¬
mꝰ. nisi spacia tempoꝵ. In quo gͦ spa-¬
tio metim̾ tempus p̾eteriens utrũ
infuturo unde pret̾it: S ꝙ ñdum

Expanded text:
ad illud simplum aut tantum hoc quanad illud simplum aut tantum hoc quantum illud et si quid aliud de partibus temporum possumus renuntiare metiendo. quocirca., ut dicebam, praetereuntia metimur tempora, et si quis mihi dicat: "unde scis?" respondeam: scio, quia metimur, nec metiri quae non sunt possumus, et non sunt praeterita uel futura. praesens uero tempus quomodo metimur, quando non habet spatium? metitur ergo cum praeterit, cum autem praeterierit, non metitur; quid enim metiatur, non erit. sed unde et qua et quo praeterit, cum metitur? unde nisi ex futuro? qua nisi per praesens? quo nisi in praeteritum? ex illo ergo, quod nondum est, per illud, quod spatio caret, in illud, quod iam non est. quid autem metimur nisi tempus in aliquo spatio? neque enim dicimus simpla et dupla et tripla et aequalia et si quid hoc modo in tempore dicimus nisi spatia temporum. in quo ergo spatio metimur tempus praeteriens? utrum in futuro, unde praeterit? sed quod nondum
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ occultoꝵ ocłoꝵ meoꝵ. Quod
aũ nunc liquet et claret. Nec fu¬
tura st̃. nec pret̾ita. Nec ꝓprie dicit᷑.
temꝑa sunt tria. pret̾itum p̾ses
et futiuꝵ. S fortasse ꝓprie dic̾e
tur tẽpora sunt tria. p̃sens de p̾te¬
ritis presens de presentib p̾sens
de futuris. Sunt enĩ hec in aĩa q̃
dep̾teritis memoria p̾sens de p̾sen¬
tib contuitꝰ. presens de fitturis:
expestatio. Si hec ꝑmutimͣ dice̾
tria temꝑa uideo. fateorq tria stꝰ.
Dicatur etiã temꝑa sunt tria.
p̾teritũ. presens et futurũ. sicut
ab utitur consuetudo dicatur. Et¬
ce ñ curo. nec resisto. nec rep̾hendo
dum tñ intelligat᷑ ꝙ dicitur. Ne¬
q id ꝙ fitturum ẽ esse iam. neq
id ꝙ pret̾ctum ẽ. Pauca sunt eĩ
que ꝓprie loquimur plura non
ꝓprie s agnoscimur quid uelimꝰ
Dixi ergo paulo aute ꝙ p̾t̾eun¬
tia temꝑa metim᷑ ut possimus
dicere du plum eẽ hoc temporis

Expanded text:
lumen occultorum oculorum meorum. Quod lumen occultorum oculorum meorum. Quod autem nunc liquet et claret, nee futura sunt nec praeterita, nec proprie dicitur: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et fututur, tempora sunt tria, presens de preteritis presens, de presentibus, presens de de praeteritis memoria, praesens de praesentibus contuitus, praesens de futuris expectatio. si haec permittimur dicere, tria tempora uideo fateorque, tria sunt. dicatur etiam: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum, sicut abutitur consuetudo; dicatur. ecce non curo nec resisto nec reprehendo, dum tamen intellegatur quod dicitur, neque id, quod futurum est, esse iam, neque id, quod praeteritum est. pauca sunt enim, quae proprie loquimur, plura non proprie, sed agnoscitur quid uelimus. Dixi ergo paulo ante, quod praetereuntia tempora metimur, ut possimus dicere duplum esse hoc temporis
Abbreviated transcription (Latin):
do temꝑis: missa est. ñ ut impleret an¬
glo̾s nec ut eẽt angelus. nisi in qnͣtũ
ꝯsilium prĩs adnuntiabat. ꝙ et ipsiꝰ
erat: ne ut eẽt cum hoĩb aut in hoĩb
hoc eĩ et antea in patrib et ꝓphetis: s
ut ip̃m u̾bum caro fieret. id est homo
fieret: in quo futuro reuelato sacra¬
m̃to. et iam eoꝵ sapientiũ atq scõ¬
rũ salus eẽt qui priusꝙͣ ip̃e de uir¬
gĩe nasceret᷑. de mulierib nati sũt:

Expanded text:
do temporis, missa est, non ut impleret ando temporis, missa est, non ut impleret angelos, nec ut esset angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat; nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, hoc enim et antea in Patribus et Prophetis: sed ut ipsum Verbum caro fieret, id est, homo fieret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapientium atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de virgine nasceretur, de mul
Abbreviated transcription (Latin):
uinc̾et. de qua genita est Quia gͦ ex
illa manat. ñ est maior qͣm illa: qr u̾
ñ obscuritas illius s candor illius est:
ñ est minor: equalis est gͦ. Neq hoc mo¬
uere debet qr dcã est manatio quedã ela¬
ritatis oĩpotentis dei sincera: tamqͣm
Mox eĩ de illa dicitur. et cũ sit una oĩa
potest:. Quis ẽ aũt õĩpotens: nͥ qui oĩa
potest. Ab illo itaq mittit᷑: a qͦ ema¬
nat: S ͨ eĩ et pecitur ab illo qui ama¬
bat eam et desiderabat: Emitte inqͥt
illam de scĩs celistus: mitte illam a
sede magnitudinis tue: ut me cũ sit
et metum laboret: id est doceat me la¬
borare ne laborem: Labores eĩ eius. uir¬
tutes st̃ S alit̾ mititt᷑ ut sit cũ hoĩe:
alit̾ missa est ut ip̃a sit homo: In aĩas¬
eĩ scãs se transfert: atq amicos dei et
ꝓph̃as ꝯstituit: sicut et iã implet scõs
angelos. et oĩa talib minist̾iis ꝯgrua
ꝑ eos oꝑat᷑. Cum aũt uenit plenitu¬

Expanded text:
vinceret de qua genita est. Quia ergo ex vinceret de qua genita est. Quia ergo ex illa manat, non est major quam illa: quia vero non obscuritas illius, sed candor illius est, non est minor; aequalis est ergo. Neque hoc movere debet, quia dicta est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera: tanquamMox enim de illa dicitur, Et cum sit una, omnia potest . Quis est autem omnipotens, nisi qui omnia potest? Ab illo itaque mittitur, a quo emanat. Sic enim expetitur ab illo qui amabat eam et desiderabat. Emitte, inquit, illam de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doceat me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipenim sanctas se transfert, atque amicos Dei et prophetas constituit, sicut etiam implet sanctos angelos, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
ramine t̾re aut lapidis manat: s sieut
lux de luce. Nam ꝙ dc̃m est candor est
em̃ lucis et̾erne: quid aluid dcm̃ est qͣm
lux est lucis et̾ne: Candor quippe lucis.
qͣd. nisi lux ẽ: Et iõ coet̾na lucis de qua
lux est: Maluit aũt dic̾e candor lucis. ꝙͣ
lux lucis: ne obscurior putaret᷑ ista q̃
manat qmͣ illa de qua manat: Cum
eĩ audit᷑ candor eius eẽ ista: facilius ẽ
ut ꝑ hanc lucere illa qmͣ hec minus lu¬
cere credatur S qr cauendũ nõuerat
ne minor lux illa putaretur que istam
genuit: hoc eĩ nullus umꝙͣ hereticus
ausus est dicere. nec credendũ est aliꝙ̃
ausurũ: illi cogitationi occurrit scrip¬
tura quaposset uideri obscurior lux
ista q̃ manat. qͣm illa de qua manat:
qͣm suspitionẽ tulit cũ ait. Candor ẽ
illius idest lucis et̾ne: atq ista ostẽ¬
dit equalem: Si eĩ hec minor est: obs¬
scuritas illius est. ñ candor illius: Si
aũ maior est. ñ ex ea manat: Non eĩ

Expanded text:
ramine terrae aut lapidis manat; sed sicut ramine terrae aut lapidis manat; sed sicut lux de luce. Nam quod dictum est, Candor est enim lucis aeternae; quid aliud dictum est, quam, Lux est lucis aeternae? Candor quippe lucis, quid nisi lux est? Et ideo coaeterna luci, de qua lux est. Maluit autem dicere, Candor lucis, quam, Lux lucis; ne obscurior putaretur ista quae manat quam illa de qua manat. Cum enim auditur candor ejus esse ista, facilius est ut per hanc lucere illa, quam haec minus lucere credatur. Sed quia cavendum non erat, ne minor lux illa putaretur quae istam genuit hoc enim nullus unquam haereticus ausus est dicere, nec credendum est aliquem ausurum, illi cogitationi occurrit Scriptura, qua posset videri obscurior lux ista quae manat, quam illa de qua manat: quam suspicionem tulit, cum ait, Candor est illius, id est, lucis aeternae; atque ita ostendit aequalem. Si enim haec minor est, obscuritas illius est, non candor illius. Si autem major est, non ex ea manat: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ille maior est. ille minor: s qr ille pr
ille filius: ille genitor. ille genit̾. ille
a quo est qui mittit᷑. ille qui est ab eo
qͥ mittit. Filius eĩ a pre est: ñ pr̃ a filio:
Scd̾m hoc iam potest intelligi. ñ tm̃ id̾o
dici missus filius qr u̾bum caro fc̃m ẽ:
s ĩo missus ut u̾bum caro fieret et per
psentiam corꝑalem illa que scripta st̃
oꝑaret᷑: ⁊dest ut ñ tm̃ homo missus in
sum. ut homo fieret: qr ñ sed̾m in parẽ
potestatem uł substantiã uel aliqͥd qd̵
in eo pr̃i ñ sit equale missus est: s scd̾m
id qd̃ filius a patre est. ñ pater a filio: uer¬
bũ eĩ patris est filius: ꝙ et sapĩa eius
dr̃. Quid gͦ mirũ simittitur: non qr ĩ¬
equalis est pri. s qr est manatio quedã
claritatis õĩpotentis dei sincera: Ibi aũ
ꝙ manat et de quo manat. unius eius¬
demq sb̾e est: Neq eĩ sicut aqua de fo¬

Expanded text:
ille major est, ille minor: sed quia ille Pater, ille major est, ille minor: sed quia ille Pater, ille Filius; ille genitor, ille genitus; ille a quo est qui mittitur, ille qui est ab eo qui mittit. Filius enim a Patre est, non Pater a Filio. Secundum hoc jam potest intelligi, non tantum ideo dici missus Filius quia Verbum caro factum est , sed ideo missus ut Verbum caro fieret, et per praesentiam corporalem illa quae scripta sunt operaretur; id est, ut non tantum homo missus intsum ut homo fieret: quia non secundum imparem potestatem vel substantiam vel aliquid quod in eo Patri non sit aequale missus est; sed secundum id quod Filius a Patre est, non Pater a Filio. Verbum enim Patris est Filius, quod et Sapientia ejus dicitur. Quid ergo mirum si mittitur, non quia inaequalis est Patri, sed quia est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? Ibi autem quod manat et de quo manat unius ejusdemque substantiae est. Neque enim sicut aqua de fo
Abbreviated transcription (Latin):
trib potuit. cum eis ãgelica quedam
iusa demonstrarent᷑: quando nec iam
missus. sicut equalis est pr̃ĩ uidebatur:
Unde eĩ dicit phylippo. a quo utiq sic̃
a cet̾is et ab ipsis a quib crucifixus ẽ
in carne uidebatur. tanto temꝑe uob̾cũ
sum et ñ cognouistis me phylupe. qui
me uidet uidet et prẽm: nͥ qr uidebatur
⁊ ñ uidebat᷑: Uidebat᷑ sicut missus fĩs
erat: ñ uidebatur sicut ꝑ eũ oĩa fcã e¬
rant: Aut unde ⁊̃ illud dicit. qui h̃t m̃ã¬
data mea et seruat ea ipse est qui me¬
diligit. et qui mediligit diligetur a
pr̾e meo. et ego diligam eũ et manife¬
stabo ei meipm̃ cum eẽt manifestus
ante oclo̾s hoĩm: nͥ qr carnem ꝙ u̾bũ
in plenitudine temꝑis fc̾m erat sus¬
cipiendã nr̃e fidei porrigebat: ipsũ aũ
dem ñiti ⁊templandũ in ecernitate
mͦ impedit ut credamus equalem prĩ
eẽ filium et ⁊substantialem et coeter¬
num. ⁊ tñ a patre missum filiũ: ñ qr

Expanded text:
tribus potuit, cum eis angelica quaedam tribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autedem menti contemplandum in aeternitate modo impedit ut credamus aequalem Patre esse Filium et consubstantialem et coaeternum, et tamen a Patre missum Filium. Non quia
Abbreviated transcription (Latin):
que paruis magna uiderent᷑: non cre¬
derecur ut magnos fac̾e̾t magnus. qͥ
ad paruos missus est paruus: In com¬
ꝑabilit̾ eĩ maior filii dei frã sunt celũ
et t̾ra et oĩa que in eis sunt. qr oĩa ꝑ ip̃m
fcã sunt: qͣm signa atq portenta que
in eiꝰ testimoniũ ꝓrupert: s tñ hoĩes uͣ
hec magna ꝑ eũ fcã parui cred̾ent illa par¬
ua t̾ãquã magna tremuer̾t: Cum eigo
uenit plenitudo temꝑis: misit d̾̃s fili¬
unt suum fc̃m ex muliere: fr̃m sub le¬
ge: usq a deo paruũ ut factum: eo ita¬
q missum quo fc̃m: Si gͦ maior mittit
minorem: fatemur et nos factum. mi¬
norem: Et in tm̃ minorẽ. in qnͣtũ fc̃m:
et in tm̃ fc̃m in qnͣtũ missum: Misit
teretur. s pͥusꝙͣ eẽnt oĩa. eũdẽ mittẽti
ꝯfitemur equalem: quem dicimus mis¬
sũ minorem: Quomͦ gͦ ante istam ple¬
nitudin̾e temꝑis qua eum mitti opor¬
tebat. pͥusqͣm missus esset inderi a pa¬

Expanded text:
quae paruis magna uiderentur, non crequae paruis magna uiderentur, non crederetur, ut magnos faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omigna et portenta quae in ejus testimonium proruperunt. Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in quantum factum, et in tantum factum in quantum missum. Misit teretur, sed priusquam essent omnia, eumdem mittenti confitemur aequalem, quem dicimus missum minorem. Quomodo ergo ante istam plenitudinem temporis, qua eum mitti oportebat, priusquam missus esset videri a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
b u̾itas: et u̾itas inquit lib̾abit uos:
Unde nisi a morte: a corruptione: a
mutabilitate: Neritas quippe. ĩ mor¬
talis. incorrupta. incõmitabilis ꝑ¬
manet. Uera autẽ ĩmortalitas. uera
incorruptibilitas. uera incõmittabi¬
litas. ip̃a est et̾nitas: Eice ad qd̾ mis¬
sus ẽ filius dei: ĩmo u̾o ecce ꝙ est mis¬
sũ eẽ filiũ dei: Quecũq ꝓpter facien¬
dam fidem qua mũdaremur ad ꝯtem¬
plandam u̾itatẽ in reb ortis ab et̾ni¬
tate ꝓlatis et ad et̾nitatem relatis tẽ¬
ꝑalit̾ gesta sunt. aut testimonia mis
sionis huius fuer̾e: aut ipsa missio fi-¬
lii dei: S testimonia quedam uentuꝵꝵ
p̾mntiauer̾t: quedã uenisse testata st̃.
Etm quippe creaturã ꝑ qͣm fcã est om̃is
creatura. oẽm creaturam testem hr̃e
oportebat: Nisi eĩ multis missis pre-¬
dicaret᷑ unus: ñ multis dimissis tene¬
ret̾ unus: Et nisi talia eẽnt testimoĩa

Expanded text:
bus veritas? Et veritas, inquit, liberabit vos . bus veritas? Et veritas, inquit, liberabit vos . Unde, nisi a morte, a corrmutabilitate ? ueritas quippe immortalis, incorrupta, incommutabilis permanet; uera autem immortalitas, uera incorruptibilitas, uera incommutabilitas ipsa est aeternitas. VIII; EX sus est filius dei, immo uero ecce quod est missum esse filium dei. quaecumque propter faciendam fidem, qua mundaremur, ad contemplandam ueritatem in rebus ortis ab aeternitate prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut tessionis hujus fuerunt, aut ipsa missio Filii Dei. Sed testimonia quaedam venturum praenuntiaverunt, quaedam venisse testata sunt. Factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. et nisi talia essent testimonia,
Abbreviated transcription (Latin):
tate: Nec ab eo ꝙ orti sumus ad eter¬
na transire possemus: nͥ et̾no ꝑ or¬
tũ nr̃m nobis sociato ad et̾nitatem
ip̃ius traicerem᷑ Nune itaq illuc qͦ¬
dammꝰ secuta est fides nr̃a: quo ascen¬
dit in qũe credidimus. ortus. mortu¬
us. resuscitatus. assumpt᷑. Hoꝵ uiͣ.¬
duo priora noueramꝰ in nobis: Sci¬
mus enĩ homines. et oriri et mori:
Duo aũt reliqua. id est resuscitari
et assumi. iuste in nobis futura spe¬
ramus: qr in illo facta credidimus:
Itaq in illo qr et id qd̃ ortum erat
transiit ad eternitatem: transiture
est et nr̃m. cum fides puen̾it ad ue¬
ritatẽ. Iam eĩ credentib ut in uerio
fidei man̾ent. et inde ad n̾itatem. ac
ꝑ hoc ad et̾nitatẽ ꝑducti a morte li¬
berarenẽ: ita loquitur. Si manseri-¬
tis in u̾bo m̃o. uere discipuli mei eri¬
tis: Et qͣi quererent quo fructu: secu¬
tus ait. Et cognoscetis u̾itatem Et
rursus qͣiͣ dicerent quid ꝓdest mortali¬

Expanded text:
tate. Nec ab eo quod orti sumus ad aetertate. Nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemus, nisi aeterno per ortum nostrum nobis sociato ad aeternitatem ipsius trajiceremur. Nunc itaque illuc quodam modo secuta est fides nostra, quo ascendit in quem credidimus, ortus, mortuus, resuscitatus, assumptus. Horuduo priora noveramus in nobis; scimus enim homines et oriri et mori: duo autem reliqua, id est resuscitari et assumi, juste in nobis futura speramus, quia in illo facta credidimus. Itaque in illo quia et id quod ortum erat transiit ad aeternitatem, transiturum est et nostrum, cum fides pervenerit ad veritatem. Jam enim credentibus, ut in verbo fidei manerent, et inde ad veritatem, ac per hoc ad aeternitatem perducti a morte liberarentur, ita loquitur: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Et quasi quaererent, Quo fructu? secutus ait: Et cognoscetis veritatem. Et rursus quasi dicerent, Quid prodest mortali
Abbreviated transcription (Latin):
que sꝑ est u̾itas. qr ibi ẽ et̾nitas: Dix̾
gͦ ueritas: Hec est aũt uita et̾na. ut co¬
gnoscant te unũ uerꝵ dm̃ et ꝙ̃ misi¬
sti ih̃m xp̃m: Cum fides nr̃a udendo
fiet u̾itas: tunc mortalitatẽ nr̃ãm cõ¬
mutatam tenebit et̾nitas: Qd̃ donec
fiat. et ut fiat: qr reb ortis accõmo¬
damꝰ fidem credulitatis. sicut in et̾nis
sꝑamus u̾idatem contẽplatoĩs: ne fi¬
des mortalis uite dissonaret a u̾itate
et̾ne uite. ipsa u̾itas pr̃i coet̾na de t̾ra
orta est: cum filius dei sic uenit ut fi¬
eret filius hoĩs. et ip̃e in se exciperet
fidem nrãm. qua nos ꝑduceret ad u̾i¬
tatem suã: qui sic suscepit mortalita¬
tem nr̃am. ut nõ amitt̾et et̾nitatem
suã: Qnͣtũ eĩ ad id ꝙ ortum est ct̾ni¬
tas ualet: tantũ ad fidem u̾itas Ita¬
gͦ nos purgari orportebat: ut ille no¬
bis fieret ortus. qui maneret et̾nus:
ne alter nobis eẽt in fide alter in u̾i¬

Expanded text:
quae semper est ueritas, quia ibi est aeternitas; dixit quae semper est ueritas, quia ibi est aeternitas; dixit ergo ueritas: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti Iesum Christum — cum fides nostra uidendo fiet ueritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas. quod donec fiat et ut fiat — quia rebus ortis accommodamus fidem credulitatis, sicut in aeternis speramus ueritatem contemplationis — ne fides mortalis uitae dissonaret a ueritate aeternae uitae, ipsa ueritas patri coaeterna de terra orta est, cum filius dei sic uenit, ut fieret filius hominis et ipse in se susciperet fidem nostram qua nos perduceret ad ueritatem suam, qui sic suscepit mortalitatem nostram, ut non amitteret aeternitatem suam. quantum enim ad id quod ortum est aeternitas ualetergo nos purgari oportebat, ut ille nobis fieret ortus qui maneret aeternus, ne alter nobis esset in fide, alter in veri
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ eternitas ualet: tm̃ ad fidem
ũttas. Et ꝓfecto est uera sententia:
Quod eĩ nos tẽꝑale dicimꝰ. hoc ille
ꝙ ortũ est appellauit: ex quo genere
etiã nos sumus. ñ tm̃ scd̾m corpus.
s eciã scd̾m animi mutabilitatẽ
slon eĩ ꝓprie uocatur et̾nũ.: ꝙ aliq̃
ex parte mutat᷑:. In qnͣtum gͥ mita¬
biles sumus: in tantũ ab eternita¬
te distamꝰ: Promittit᷑ aũt nobis ui¬
ta et̾na ꝑu̾itatem. a cuius ꝑspitui¬
tate rursus tm̃ distat fides nr̃a: qͣnͣ¬
tũ ab et̾nitate mortalitas: Nunc gͦ
adhibemꝰ fidem reb temꝑaliter gestiˢ
ꝓpt̾ nos et ꝑ ip̃am mundamͣ: ut cũ
ad speciem uen̾imus: ꝙ̃ admodum suc¬
cedit fidei u̾itas. ita mortalitati suc¬
cedat et̾nitas. Qua ꝓpt̾. qm̃ fides nr̃a
fiet u̾itas. cum ad id ꝙ nobis creden¬
tib ꝓmittit᷑ peruenerim̃: ꝓmittitur
aũt nobis uita et̾na. et dixit u̾rtas.
ñ que fiet sicut futura est fides nr̃a. s

Expanded text:
ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. et profecto est uera sententia; quod enim nos temporale dicimus, hoc ille quod ortum est appellauit. ex quo genere etiam nos sumus, non tantum secundum corpus sed etiam secundum animi mutabilitatem; non enim proprie uocatur aeternum quod aliqua ex parte mutatur. in quantum igitur mutabiles sumus, in tantum ab aeternitate distamus. promittitur autem nobis uita aeterna per ueritatem, a cuius perspicuitate rursus tantum distat fides nostra, quantum ab aeternitate mortalitas. nunc ergo adhibemus fidem rebus temporaliter gestis propter nos et per ipsam mundamur, ut etiam cum ad speciem uenerimus, quemadmodum succedet fidei ueritas, ita mortalitati succedat aeternitas. quapropter quoniam fides nostra fiet ueritas, cum ad id quod nobis credentibus promittitur uenerimus — promittitur autem nobis uita aeterna; et dixit ueritas, non quae fiet, sicut futura est fides nostra, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uates dixisse reꝑiunt᷑: id egerunt. ut
ꝑhec aliena uera etã fideles dei si pos¬
sent ad sua falsa traduçerent: D̾s aũ
ꝑ nescientes id egit. ut u̾ttas undiq
resonaret: fidelib in aduitoriũ. impi¬
pescenda idonei ñ eramꝰ. sordesq pcc̃o¬
rũ nos p̾grauabant tẽꝑalium rerum
amore etracte et de ꝓpagine mortali¬
tatis tamꝙͣ naturaliter in olite p̃¬
gandi eramus: Purgari aũ ut ꝯtẽ¬
peraremur eternis. non nͥ ꝑ temꝑalia
possemꝰ: qual iam cõtemꝑati teneba¬
mur. Sanitas eĩ a morbo plurimũ
distat: s media curatio nisi morbo
ꝯgruat. ñ ꝑducit ad sanitatem. In u¬
tilia temporalia decipĩt egrotos. u¬
tilia tẽporalia suscipiunt sanandos:
et traiciũt ad et̾na sanatos. Mens
aũ rationalis sicut purgata ⁊tem¬
plationẽ debet reb et̾nis: sic purgã¬
da temꝑalib fidem: Dixit quidam
et illoꝵ qui qͦndam apud grecos sa¬
pientes ħcti st̃. Qntum ad io ꝙ or

Expanded text:
vates dixisse reperiuntur, id egerunt, ut vates dixisse reperiuntur, id egerunt, ut per haec aliena vera etiam fideles Dei, si possent, ad sua falsa traducerent. Deus autem per nescientes id egit, ut veritas undique resonaret, fidelibus in adjutorium, impipessenda idonei non eramus, sordesque peccatorum nos praegravabant temporalium rerum amore contractae, et de propagine mortalitatis tanquam naturaliter inolitae, purgandi eramus. Purgari autem ut contemperaremur aeternis, non nisi per temporalia possemus, qualibus jam contemperati tenebamur. Sanitas enim a morbo plurimum distat, sed media curatio, nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem; inutilia temporalia decipiunt aegrotos, utilia temporalia suscipiunt sanandos, et trajiciunt ad aeterna sanatos. Mens autem rationalis, sicut purgata contemplationem debet rebus aeternis, sic purganda temporalibus fidem. Dixit quidam, et illorum qui qpientes habiti sunt : quantum ad id quod
Abbreviated transcription (Latin):
ter infig̾e. ut in ipsa sap̃ia creatoris at¬
q rectoris unu̾sitatis iuderent uolu¬
mina scłoꝵ que ibi iam eẽnt et sꝑ es¬
sent. hic aut̃t futura eẽnt ut ñ ẽẽnt:
atq ut ibi uiderent ꝯu̾siones in meliꝰ
ñ solũ animoꝵ. s etiã corꝑum humano¬
rũ usq ad sui modi ꝑfectionem: Cum
gͦ ad hec ibi uidenda nullo mͦ eẽnt ido¬
nei: ne ad illud quidẽ digni ħiti sunt
ut eis ista ꝑscõs anglo̾s nuntiarent
siue forinsecus ꝑ sensus corꝑis. siue ĩ¬
t̾iorib reuelationib in sp̃u exp̾ssis.¬
sicut pr̃ib nr̃is uera pietate preditis
hec demonstrata sunt: qr p̾dicentes ⁊
uel de p̾sentib signis uel de ꝓximis
reb ita ut p̾dixerãt factis fidem fa¬
cientes auctoritatẽ cui delonge futu¬
ris usq in scli finẽ crederetur hr̃e
meruer̃t: Potestates aũt aerie suꝑbe
atq fallaces ⁊̃ si quedã de societate et
ciuitate scoꝵ et de uero mediatore a
scĩs ꝓpħis uel angłis audita ꝑ suos

Expanded text:
n ipsa sapientia Creatoris atque Rectoris universitatis viderent volumina saeculorum, quae ibi jam essent et semper essent, hic autem futura essent ut non essent; atque ut ibi viderent conversiones in melius, non solum animorum, sed etiam corporum humanorum usque ad sui modi perfectionem: cum ergo ad haec ibi videnda nullo modo essent idonei, ne ad illud quidem digni habiti sunt, ut eis ista per sanctos Angelos nuntiarentur; sive forinsecus per sensus corporis, sive interioribus revelationibus in spis haec demonstrata sunt, qui ea praedicentes, vel de praesentibus signis vel de proximis rebus, ita ut praedixerant, factis fidem facientes, auctoritatem cui de longe futuris usque in saeculi finem crederetur, habere meruerunt. Potestates autem aereae superbae atque fallaces, etiam si quaedam de societate et civitate sanctorum et de vero Mediatore a sanctis Prophetis vel Angelis audita per suos
Abbreviated transcription (Latin):
n uero iam uentura pro dñi¬
cesserint: et longe uisa uenien¬
tia nuintient᷑ ꝓ acuto sensu uidentiũ.
ꝙ cũ faciunt aerie potestates diuinare
credunt᷑: tamꝙͣ si quisꝙͣ de montis ũti¬
ce aliꝙ̃ longe uideat uenientẽ. et ꝓxi¬
me in campo hĩtantib ante nĩctiet.
an ab angelis scĩs quib ea d̾s ꝑ u̾bum
sap̃iamq suã indicat. ubi et futura ⁊
p̾terita stant. uel quibdã p̾muntient᷑
hõib. uel ab eis audita rursus ad ali
stantes causas in ipsa sũma rere arce cõ¬
spiciãt. Audiut aũt ista et acrie pote¬
states. siue angelis ea nuntiantib siue
hõib: et tm̃ audiunt qnͣtũ opus eẽ ille
uidicat cui subiecta sunt oĩa Multar̾
p̾dicunt᷑ instinctu quodã in pulso sp̃u
nescientiũ: sic̃ caiphas nesciunt quid
de successionib scłoꝵ et de resurrectione
mortuoꝵ phylosophos. nec illos ꝯsule¬
re debemus qui creatoris eternitatẽ in
qͦ uuimꝰ mouemur et sumus qͣntum

Expanded text:
n vero jam ventura processerint, et longe visa venientia nuntientur pro acuto sensu videntium, quod cum faciunt aereae potestates divinare creduntur; tanquam si quisquam de montis vertice aliquem longe videat venientem, et proxime in campo habitantibus aute nuntiet: an ab Angelis sanctis, quibus ea Deus per Verbum Sapientiamque suam indicat, ubi et futura et praeterita stant, vel quibusdam praenuntientur hominibus, vel ab eis audita rursus ad aliostantes causas in ipsa summa rerum arce conspiciant. Audiunt enim ista et aereae potestates, sive Angelis ea nuntiantibus, sive hominibus: et tantum audiunt, quantum opus esse ille judicat, cui subjecta sunt omnia. Multa etiam praedicuntur instinctu quodam et impulso spiritu nescientium: sicut Caiphas nescivit quid de successionibus saeculorum et de resurrectione mortuorum philosophos nec illos consulere debemus, qui Creatoris aeternitatem, in quo vivimus, movemur et sumus , quantum
Abbreviated transcription (Latin):
de pr̃e natus est: missus dicit᷑ filius:
s uel eo ꝙ apparuit huic mũdo u̾bũ
caro fc̃m. unde dicit. a pr̃e exiui et ue¬
ni in hunc mũdũ: uel eo ꝙ ex temꝑe
cuiꝰ quam m̃te ꝑcipitur: sicut dc̃m ẽ.

Expanded text:
de Patre natus est missus dicitur Filius: sed vel eo, quod apparuit huic mundo, Verbum caro factum. Unde dicit: Exivi a Patre et veni in mundum : vel eo, quod ex tempore, cujusquam
Abbreviated transcription (Latin):
ruit angelis: p̾dicatũ est in gentib.
creditum est in mundo: assumptum
est in głia: Ab illo gͦ mitcitur dei uer¬
bum. cuius est u̾bum: ab illo mictit᷑
de quo natũ est: Mntit qui genuit:
mittit᷑ ꝙ genitũ est: Et turie unicuiq
muttitur: tum a quo qͣm cognoscit᷑
atq ꝑcipitur. qͣntum cognosci et per

Expanded text:
gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria . 28. Ab illo ergo mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum; ab illo mittitur de quo natum est: mittit qui genuit, mittitur quod genitum est. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognos
Abbreviated transcription (Latin):
qua parte mens hoĩs et̾ius rationib cõ¬
spiciendis uel consulendis adherescit: ꝙͣ
ñ solum masculos s etiã feminas hr̃e
manifestũ est. Ergo in eoꝵm̃tib cõmu¬
nis natura cognoscitur. in eoꝵ u̾o corpo¬
rib ip̃ius unius m̃tis distribuo figu

Expanded text:
qua parte mens hominis aeternis rationibus conqua parte mens hominis aeternis rationibus concupiscendis uel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, etiam feminas habere manifestum est. Ergo in eorum mentibus communis natura cognoscitur, in eorum uero corporibus ipsius unius mentis distributio figu
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoc consortio feminas alienet. cum
sint nobiscũ gr̃e coheredes. et alio loco
idem apls dicat om̃s eĩ filii dei estis ꝑ
fidem in xp̃o ih̾u: Quicũq enĩ in xp̃o
baptizati estis. xp̃m indiustis ñ est il
dens neq grecus ñ est seruus neq lib
ñ est masculus et femina. om̃s enim
uos unũ estis in xp̃o ih̃u. Nũquidnã
gͥ fideles femine sexum corporis ami¬
serunt: S qr ibi renouantur ad ima¬
ginem dei ubi sexus nullus est: ibi frẽ
est homo ad ymaginẽ dei ubi sexus
nullus est hoc est in sp̃u m̃tis sue sur¬
ergo uir ꝓpt̾ea ñ debet caput uelare qr
imago est et gła dei. mulier aũt debet qr
gla uiri est. quasi mulr̾ nõ renouet᷑ sp̃u
mentis sue qui renouatur in agnttionẽ
dei scd̾m ymaginem eius qui creauit eũ:
S qr sexu corꝑis distat a uiro. rite potuit
in euis corꝑali uelam̃to figurari pars il¬
la rationis que ad temꝑalia gub̃nanda
deflectitur ut ñ maneat ymago dei nͥ ex

Expanded text:
ab hoc consortio feminas alienet, cum ab hoc consortio feminas alienet, cum sint nobiscum gratiae cohaeredes, et alio loco idem Apostolus dicat: Omnes enim filii Dei estis, per fidem in Christo Jesu: Quicunque enim in Christo baptizatest seruus neque liber, non est masculus neque femina: omnes enim uos unum estis in Christo Iesu ? numquidnam igitur fideles feminae sexum corporis amiserunt? sed quia ibi renouantur ad imaginem dei, ubi sexus nullus est, ibi factus est homo ad imaginem dei, ubi sexus nullus est, hoc est in spiritu mentis suergo uir propterea non debet caput uelare, quia imago est et gloria dei, mulier autem debet, quia gloria uiri est, quasi mulier non renouetur spiritu mentis suae, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginem eius qui creauit eum? sed quia sexu corporis distat a uiro, rite potuit in eius corporali uelamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur, ut non maneat imago dei nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ꝓiecit intentio: ut cum ab incer¬
ta corpoꝵ ablata fu̾it ut in sp̃ũ mł¬
to certiore ac stabiliore cognitione
figat᷑. refugiat ad ista et ibi appetat
requiem unde traxit infirmitatem:
cuius egritudini congruendũ est:
ut si q̃n int̾iora sp̃ualia ac cõmoda¬
tius distinguere atq facilius in sinu¬
are conamur. de corꝑalib ext̾iorib si¬
militudinũ docum̃ita capiamꝰ. Sẽsu
gͥ corꝑis ext̾ior hõ p̾ditus. sentit cor¬
pora: et iste sensus ꝙ facile adu̾titur.
quinq ꝑtitus est iudendo. audiendo
olfaciendo gustando tangendo: S et
multũ est et ñ necessarium. ut om̃s
hos qͥnq sensus idꝙ querimus int̾¬
rogemus. Qd̾ eĩ nobis unus eoꝵ re-¬
nuntiat. ⁊̃ incet̾is ualet. Itaq potis¬
simũ testimonio utamur oculoꝵ. Is
eĩ sensus corꝑis maxime excellit: et
est uisioni mentis ꝓ sui gen̾is diuer¬
sitate uicinior.¬

Expanded text:
nostra projecit intentio, ut cum ab incernostra projecit intentio, ut cum ab incerto corporum ablata fuerit, ut in spiritum multo certiore ac stabiliore cognitione figatur, refugiat ad ista, et ibi appetat requiem unde traxit infirmitatem. Cujus aegritudini congruendum est: ut si quando interiora spiritualia accommodatius distinguere atque facilius insinuare conamur, de corporalibus exterioribus similitudinum documenta capiamus. Sensu igitur corporis exterior homo praeditus sentit corpora: et iste sensus, quod facile advertitur, quinquepartitus est; videndo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo. Sed et multum est, et non necessarium, ut omnes hos quinque sensus id quod quaerimus interrogemus. Quod enim nobis unus eorum renuntiat, etiam in caeteris valet. Itaque potissimum testimonio utamur oculorum. Is enim sensus corporis maxime excellit, et est visioni mentis pro sui generis diversitate vicinior