comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apellatione largitatis occultat. Sepe inordinata remis.¬
sio pietas credit᷑: & effrenata ira spirituał deli uirtus
estimat᷑. Sepe p̃cipitata actio uelocitatis efficatia: atq
agendi tarditas grauitatis consiliũ putatur. Unde ne¬
cesse est ut rector animarũ uirtutes ac uicia ugilanti
cura discernat: ne aut cor tenatia occupet. & parcũ
se uideri in dispensationib exultet: aut cũ effuse qͥd
ꝑdit᷑. largũ se qͣsi miserando głet᷑: aut remittendo qͦd
ferire debuit. ad eterna supplicia subclitos ptrahat
aut immaniter feriendo quod delinqͥtur ipse grauiꝰ
desinquat: aut hoc quod agi recte ac grauiter potuit
immature preueniens leuiget. aut bone actionis me¬
ritũ differendo ad deteriora ꝑmutet. xxi. Ut uicia alia dissimu¬
subiectoꝵ. uicia prudenter dissimulanda sunt: Sed
quia dissimulant᷑ indicanda. aliqͣndo & aꝑte cognita
mature toleranda: aliqͣndo uͦ subtilit̃ & occulte ꝑscru¬

Expanded text:
appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remisappellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad deteriora permutet. CAPUT X  Al. XXIsubjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimos in affectũ ueritatis trahant. Non ut se amari
desiderent: sed ut dilectionẽ suã quasi quandã uiam
faciant. ꝑ quã corda audientiũ ad amorẽ conditoris in¬
troducant. Difficile qͥppe est. ut quãlibet recta deuunti¬
ans p̃dicator qui non diligit᷑: libent̃ audiat᷑. Debet gͦ qͥ
preest & studere se diligi. quatinꝰ possit audiri: & tam̃
amorẽ suũ ꝓ semetipso non quexere. ne inueniat᷑ ei cui
seruire ꝑ officiũ ceruit᷑. occusa cogitationis trrannide
resultare. Quod bene paulus insinuat: cũ sui nob̃ studii
occulta manifestat dicens. Sicut & ego ꝑ omnia omnib
placeo. Qui tam̃ rursus dicit. Ego si adhuc hominibus
placẽrem: xp̃i seruus non essem. placet gͦ paulus & ũ
placet. qͥa in eo quod placere se appetit. non se. seu ꝑ
se hominib placere ueritatẽ querro. .xx.
tes se esse mentiunt᷑. Nam sepe sub parsimonie
Nomine se tenacitas palliat: contraq se effusio sub

Expanded text:
proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est, ut quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur, libenter audiatur. Debet ergo qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: Sicut et ego per omnia omnibus placeo . Qui tamen rursus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . Placet ergo Paulus, et non placet, quia in eo quod placere appetit, non se, sed per se hominibus placere veritatem quaerit. CAPUT tes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub
Abbreviated transcription (Latin):
destis est quia plus ueritate se appetit diligi. quã cont
se non uult defendi. Nemo qͥppe est qͥ ita uiuat: tit
aliquatenꝰ non delinquat. Ille ergo seipso ampliꝰ uerita¬
tem desiderat amari: qui sibi a nullo uust contͣ ueri¬
tatẽ parci. hinc &enĩ petrus increpationẽ pauli libent̃
accepit: hinc dauid correptionẽ subditi humilit au¬
diuit. quia & rectores boni dum priuato diligere. amore
se nesciunt: libere puritatis uerbũ a subditis obseqͥum
humilitatis credunt. Sed inter hȩc necesse est ut cura
reguminis tanti moderaminis arte tẽperet᷑: quatinꝰ
subdidoꝵ mens cũ quedã recte sentire potuerit. sic in
uocis libertatem ꝓdeat: ut tamen libertas in suꝑbiã
non erumpat. Ne dũ fortasse unmoderatiꝰ lĩgue eis
libertas conceditur: uite ab his humilitas amittatur
Sciendũ quoq quod oporteat ut rectores boni placere
hominib appetant: s ut sue estimationis. dulcedine.

Expanded text:
testis est, quia plus se veritate appetit diligi, quam contra testis est, quia plus se veritate appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo seipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit. Hinc David increpationem subditi humiliter audivit. Quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est, ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitSciendum quoque est quod oporteat ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
fauoris adhibet᷑: ut in errore molliter iaceat. quem
uulla asperitas contͣictionis pussat. Seis hec rectores
qui seuetipsos diligunt. his ꝓculdubio exhibent: a qͥb
se noceri posse in studio głe temporalis tunent. Nam
quos nichil contra se uasere conspiciunt: hos mini¬
rũ asperitate semꝑ rĩgide inuectionis. premuut. nũqͣm
clementer amouent: sed pastoralis mansutuduris obli¬
tiurre dñationis terrent. Quos recte ꝑ ꝓpħam diuina
uox increpat dicens. Nos autem cũ austeritate imꝑ¬
abatis eis. & cũ potentia. ꝑlus enĩ se suo auctore diligen¬
tes iadanter erga subditos erigunt. nec qͥd ãgere de.¬
beant. sed quid ualeant attendunt. Hichis de subse¬
quenti iudicio metuunt: imꝑbe de temporali potestã¬
te gloriant᷑. Uibet ut licenter & illicita faciant: sub¬
ditorũ uemo contradiat. Qui gͦ praua studet agere
&. tamen ad hec uult cȩtenos tacere: ipse sibune t

Expanded text:
favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum austeritate imperabatis eis et cum potentia . Plus enim se suo auctore diligentes, jabeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe de temporali potestate gloriantur, libet ut licenter illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
coguationis reus est: si placẽre puer sponsȩ oculis appecit
ꝑ quẽ sponsus dona transinisit. Qui nimirũ amor ꝓprius
cum rectoris mentẽ ceꝑit: aliquando hauc inordinate
ad mollitiem. aliquando uͦ ad asꝑitatẽ rapit. Ex amore
& enĩ suo mens rectoris in mollitiem uertitur: quia cũ
peccantes subditos respicit. ne erga hunc eorũ dilec̾tio
torpeat: corripere non p̾sumit. Non nũquã uͦ errata sub¬
ditͥor que increpare debuerat: adulationib demulcet.
Inde beue ꝑ ꝓpħam dicit᷑. uẽ his qui consuunt puluillos
sub om̃i cubito manus: & faciunt ceruicalia sub capite
uniuerse etatis ad capiendas animas. Puluillos qͥppe
sub om̃i cubito manꝰ est ponere: cadentes a sua rectitu¬
diue animas atq in huiꝰ mundi se ddesectationẽ reclina¬
des blanda adulatione reforiere. Quasi enĩ pusuillo
cubitꝰ uel ceruicalib caput lacentis excipitur: cum
correptionis duritia peccanti subtra hit᷑. eiq mollities

Expanded text:
cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per prophetam dicitur: Vae his qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsũ: & qui equa cȩteris naturȩ conditione constrngit᷑.
ex equo respicere ceteros dedignat᷑: sicq usq ad eiꝰ similitu¬
dinẽ ducit᷑. de quo scriptũ est. Omine sullime uidet: & ipse
est rex suꝑ unuersos filios suꝑbiȩ. Qui singulare culmen
ãppetens. & socialẽ angłoꝵ uitam despiciens: ait. Ponam
sedem mneam ad aquilonẽ. & ero similis altissimo. Miro gͦ
iudicio uitꝰ foueã deiectionis inuenit: dũ foris se in cul¬
mine potestatis extollit. Apostate qͥppe angelo similis
efficit᷑ : dũ homo hominib esse similis dedeguat᷑. Sic saul
post humilitatis meritũ intumorẽ suꝑbie tulmine potes¬
tatis excreuit. Per humilitatẽ qͥppe prelatus est: ꝑ suꝑbiã¬
uͦ reꝓbatꝰ dño atcestante qͥ ait. Nonne cũ esses pariulus
in oculis tuis. caput te constitui in tribub israhel: paruu¬
lũ se in suis prius oculis uiderat: sed fultus temporali po¬

Expanded text:
semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur, de quo scriptum est: Omne sublime viest Rex super universos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum, in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus estreprobatus, Domino attestante, qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se in suis prius oculis viderat, sed fultus temporali po
Abbreviated transcription (Latin):
put sese ad terrã declinat. Qua autẽ mente auima¬
rũ presul honore pastorali inter ceteros utitur. si
inderrenis negotiis quȩ rep̾hendere in aliis debuit.
& ipse uersat᷑: Quod uidesicet ex ira iuste retribu¬
tionis ꝑ ꝓphetã dñs minat᷑ dicens. Et erit sic̃ popłs:
ea agit is qui spiritali officio fungitur. que illi ui¬
mirum faciunt qui adhuc de studũs carnalibus
iudicant᷑. Quod cum magno scilicet dolore caritatis
lheremias ꝓpheta conspiciens: quasi sub destructi¬
one tabernaculi deplorat dicens. Quomͦ obscuratũ
est aurũ mutatꝰ est color optimꝰ. disꝑsi siuato lap ides saus¬
esi arincapite omniũ platearũ. Quid nãq auro quos

Expanded text:
put sese ad terram declinat. Qua autem mente animaput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionis per prophetam Dominus minatur, dicens: Et erit sicut populuea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in cap
Abbreviated transcription (Latin):
habueritis: contẽptibiles qui sunt in ecclesia ulos
constituite adiudicandũ. It ipsi uidelicet dispensa¬
tionib terrenis inseruiant. quos dona sp̃ualia ñ
exornant. Ac si aꝑtius dicat. Qui penetrare intia
nequenut: saltem necessarla foris operent᷑. hinc
moyses qui cũ deo loquebat᷑ iẽchro alienĩgene rep̃hen¬
sione iudicat᷑: quod terrenis populorũ negotuis stulto
labore deseruiat. Cui & consiliũ mox p̾betur. ut ꝓ se
alios ad uirgia dirimenda constituat: & ipse liberiꝰ
aderudiendos populos spiritaliũ archana agnoscat
A subditis ergo inferiora gerenda sunt. a rectoribus
summa cogitanda: ut sciicet oculũ qui ꝓuidendis
gressib prẽminet. cura pulueris non ob̾scuret. Caput
namq subieccorũ sunt: cuncti qui prȩsunt. & ut recta
pedes ualeant itinera carpere. hec ꝓculdubio caput
debet ex alto ꝓuidere: ne a ꝓfectus sui itinere pe¬
des torpeant. cͥum curuata rectitudine corporis ca¬

Expanded text:
habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis ca
Abbreviated transcription (Latin):
culpas increpatio nulla castĩgat: quia dũ ꝑ animarũ
presulẽ terreni exercet᷑ officiũ iudicis. a gregis custodia
uacat cura pastoris. Et subiecti ueritatis lumen app̃hen¬
dere nequeiit: quia dum pastorũ sensus t̾rena studia
occupant. uento temptationis impulsus excłesie oculos
puluis cecat. Quod contra recte humani generis redẽptor
cũ nos auentris uoracitate compesceret dicens. attendite
pentina dies illa. Cuiꝰ aduentus etiã qualitatẽ denun¬
tiat dicens. Tanquã laqueus enĩ ueniet suꝑ om̃s qui
sedent suꝑ faciem orbis terre. hinc iterũ dicit. Nemo
potest duob dñis seruire. hinc paulus religiosorum
mentes a mundi consortio contestando ac potiꝰ couue.¬
mendo: suspendit dicens. Nemo militans deo implicat
se negotiis secularib. ut ei placeat cui se ꝓbauit. hinc.
ecclesis rectorib & uacandi studia precipit: & consulen¬
di remedia ostendit dicens. Secularia igit᷑ negotia si

Expanded text:
culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite in vos repentina dies illa . Cujus adventus etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo pomentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et vacandi studia praecipit, et consulendi remedia ostendit, dicens: Saecularia igitur judicia si
Abbreviated transcription (Latin):
quod fratrib animarũ causa p̾lati sunt: toto cordis annĩsu
secularib curis inseruiunt. has cum assunt se agere
exultant. ad has etiã cũ desunt dieb ac noctib cogitatioĩs
turbide estib anhelant. Cũq ab his cessante forsitan impor¬
tunitate quieti sunt: ipsa deterius sua quiete fatigant᷑.
Noluptatem nãq censent si actionib depͥmunt᷑. laborẽ
deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicq fit
ut dum se urgeri mundanis tumultib gaudent: intern
que docere alios debuerant ignorent. Unde subiectorũ
quoq ꝓculdubio uita torpescit. quia cum ꝓficere spiri¬
taliterꝰ appetit. in exemplo eius qui sibi p̾latus est quasi
in obstaculo itineris offendit. Languente enĩ capite:
membra incassũ ingent. Et in exploratione hostiũ frustu
exercitus uelociter sequit᷑: si ab ipso duce itineris errat᷑.
Nulla subditorũ mentes exhortatio sulleuat. eorumq

Expanded text:
quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque
Abbreviated transcription (Latin):
sacre scientia in bom restoris pectore si est uirga distris¬
tionis. sit & manna dulcedinis. Hinc dauid ait. Hirga
tua & baculus tuus: ipsa me consolata sunt. Uirga enĩ
ꝑcutim̃. baculo sustentam᷑. Si gͦ est districtio uirge quȩ
feriat. sic & consolatio baculi quȩ sustentet. Sit itaq
amor sed non emolsiens. sit uigor sed non exasꝑans. Sit
⁊elus s non immoderate seuiens. sit pietas sed non plus
quã expediat parcens: ut dum se in arce regiminis iusti¬
cia clementiaq ꝑmiscet. is qui preest corda subditor. &
terrendo demulceat: & tamien ad terroris reuerentiam
de multendo constringat.xuiIi.
non minuens. exteriorũ ꝓuidentiã in internorũ sollicitu¬
dine ñ relinquens: ne aut solis exteriorib deditꝰ ab in¬
timis corruat. aut solis interiorib occupatꝰ. que foris debet
ꝓximis non impendat. Sepe nãq non nulli uelud obliti

Expanded text:
sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districsacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverentiam demulcendo constringat. CAPUT non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens, ne aut exterioribus deditus ab intimis corruat, aut, solis interioribus occupatus, quae foris debet ximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti
Abbreviated transcription (Latin):
uennssa. Nam sic̃ in libris moralib iam diximus: Aisci¬
plna uel misericordia mutũ destituit᷑. si una sine
altera teneat᷑. Sed erga lubditos suos inesse rectorib
debet & iuste consulens misericordia: & pie seuiens
disciplina. hinc nãq est quod docente ueritate ꝑ
studiũ samaritani seminiuus in stabulũ ducit. E
iunũ atq oleũ uulnerib eius adhibet᷑: ut ꝑ uinum
scilicet mordeant᷑ uulnera. ꝑ oleũ foueant᷑. Necesse
est qͥppe ut qͥsqͥs sanandis uulnerib preest. in uino
morsum doloris adhibeat. in oleo mollitiẽ pietatis.
quatiũ ꝑ uinũ mundent᷑ putrida. ꝑ oleũ sananda
foueantur. Miscendatero est lenitas cũ seueritate.
faciendũ quoddã ex utroq temꝑamentũ: ut neq¬
uania multa asperitate exuscerent᷑ subditi. neq
nimia benignitate soluant᷑. Quod iuxta pauli uocẽ
bene illa tabernaculi arca significat. in qua cum
tabulis uirga simul & manna est: qͥa tũ scriptur eetion

Expanded text:
m diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur, ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, per oleum foveantur. Necesse quippe est ut quisquis sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum foveantur sananda. Miscenda ergo est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod juxta Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ tenent. ne tc̃ ad uindictã destituti sint: si nc̃ fuerint
in correptione dissoluti. Sed int̾ hec sciendũ est qͥa dũ
ad increpationẽ se mens doctoris exasꝑat: difficile ual¬
de ÷. ut non aliquando ad aliqͥd qđ dicere non debet
erumpat. Et plerũq contingit. ut dũ culpa sub ditorũ
cũ magna inuectione corripit᷑: magistri lĩgua usq ad
excessus uerba ꝑtrahat᷑. Cumq increpatio immoderate
accendit᷑: corda delinquentiũ in desꝑatione depͥmunt᷑.
Nnde necesse est. ut exasꝑatꝰ rector cum sub ditorũ mentẽ
plus se quã debuit ꝑcussise considerat: apud se semꝑ
ad penitentiã recurrat. ut ꝑ lam̃ta ueniã in conspectu
ueritatis obtineat: ex eo etiam qͦd ꝑ resi eiꝰ studium pec¬
cat. Quod figurate dñs ꝑ noysen p̾cepit dicens. Siquis
abierit cũ amico suo simplicit᷑ in siluã ad ligna cedenda.

Expanded text:
onem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint onem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna
Abbreviated transcription (Latin):
tilit̾ rector insinuet: nͥ contͣ delicta singulor emula¬
tionis sp̃u ferueat. nullã sibi imꝑpetuũ absolutionẽ
parat. Unde illic adhuc recte sub ungit᷑. Et tu sume tͥ
sartaginẽ ferreã. & pones eam murum ferreũ int̾ te
& inter ciuitatẽ ꝑ sartaginẽ qͥppe frixura m̃tis. per
ferrũ uͦ increpationis fortitudo signat᷑. Quid uͦ acrius
doctoris mentẽ quã ⁊elus di frigit & excruciat: Inde
paulus huiꝰ sartaginis urebat᷑ frixura: cũ diceret. Quis
infirmat᷑. & ego non infirmor: Qs scandalitat᷑. & ego ñ
uror: Et qula quisqͥs ⁊ elo dei accendit᷑. ne dãpnari ex
negligentia debeat forti inꝑpetuũ custodia munitur:
recte dicit᷑. Pones eã murũ ferreũ int̾ de  inter ciuitatẽ.
Sartãgo enim ferrea. murus ferreus int̾ ꝓpħam. & ciui¬
tatẽ ponit᷑. qͥa cũ nunc fortẽ delũ rectores exhibent:
eundẽ ⁊ elũ postmodũ int̾ se & auditores suos fortẽ muniti¬

Expanded text:
tiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulatiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Undsartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem muniti
Abbreviated transcription (Latin):
obsidio circa ciuitatẽ ĩerusalẽ ugce p̾dicatoris ordinat᷑
Sed quia non solũ debent innocere qualit̃ uitia impug¬
nent. uerũ etiã ostend̾e qͦmͦ custodite nos uirtutes roborent:
recte subiungit᷑. Et edificabis munitiones. Munitiones qͥppe
sc̃s p̃dicator exlificat᷑: quando que uirtutes quib resistant
uitiis demonstrat. Et qͥa crescente uirtute plerũq bella
tẽptationis augent᷑: recte adhuc addit᷑. Et comportabis
aggerẽ. & dabis contͣ eam castra: & poties arieres in giro.
Aggerem uainq comportat: quando p̃dicator qͥsq molẽ
crescentis tẽptationis enuntiat. Et contͣ ierusalem
castra erigit: quando recte intentiomi audientiũ hostis
callidi circũspectas & quasi in comp̃hensibiles insidias
p̃dicit. Atq iugiro arietes ponit. cum tẽptationũ acu¬
leos in hac uita nos undiq circũdantes. & uirtutum
murũ ꝑforantes: in notescit. Sed cuncta hec licet sub¬

Expanded text:
obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet sub
Abbreviated transcription (Latin):
magistror speciẽ tenet: cui dicit᷑. Sume tͥ laterem. & po¬
nes eũ corã te: & describes in eo ciuitatẽ ierusalẽ. Sc̃i qͥp¬
pe doctores sibi laterẽ sumunt: quando terrenũ auditoꝵ
cor ut doceant app̾hendunt. Quem scilicet laterẽ corã
se ponunt: qͥa tota illud m̃tis intentione custodunt.
In quo & ciuitatẽ ierusalem describere iubent᷑: qͥa p̃at¬
cando t̾renis cordib curant sũmoꝑe que sit superne
pacis uisio demonstrare. Sed quia incassũ gła pateie
celestis aguoscit᷑. nͥ & quanta hic irruant hostis callidi
temptamenta noscat᷑: apte subiungit᷑. Et orclinabis
aduersus eã obsidionẽ. d edificabis munitiones. Sc̃
qͥppe pdteatores obsidionẽ cirea sãtere in qͦ ierusalẽ
ciuitas descripta est ordinant: quando terrene m̃ti s iã
suꝑuã patriã requirenti. quanta eam in huiꝰ uite tẽꝑe
uitioꝵ. impuguet aduersitas demoustrant. Nam cũ unũ¬
quodq peccatũ quomͦ ꝓficientib insidiet᷑ ostendit᷑: qͣsi

Expanded text:
dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta hic irruant hostis callidi tentamenta niscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti quippe praedicatores obsidionem circa laterem, in quo Jerusalem civitas descripta est, ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ome qͦd intelligendo penetrat. ñ ad fauores infimos
s ad Amorẽ cȩlestiũ surgat: ne dũ suis incautꝰ laudib¬
capit᷑. ipso etiã ueritatis intellectu uacuet᷑. Auro qͦq ac
iacincto purpura ꝑmiscet᷑: ut uidelicet sacerdotale cor
cũ sũma quȩ p̃dicat sperat. in semetipo etiã suggestiones
uitioꝵ reprimat: eisq uelut ex regia potestate contra¬
dicat. qͣtiꝰ nobilitatẽ semꝑ intime regenerationis aspiciat:
& celestis regni sibi habitũ morib defendat. De hac quippe
nobilitate sp̃s: ꝑ petrũ dicit᷑. Nos autẽ genꝰ electũ. regale sacer¬
dotiũ. De hac etian potestate qua uitia subigimꝰ ioħis uoce
roboramͣ. qui ait. Quot qͦt autẽ receꝑunt eum: deisit eis
potestatẽ filios di fieri. Hanc dignitatẽ fortitudinis psab¬
mista considerat dicens. Michi autẽ nimis honorificati st̃
amici tui ds. nimis confortatꝰ est pͥncipatꝰ eorũ. Quia ni¬

Expanded text:
omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat: ne, dum suis incautus laudibipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque ac hyacintho purpura permiscitur, ut videlicet sacerdotale cor cum summa quae praedicat sperat, in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. De hac quippe nobilitate spiritus per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . De hac etiam potestate, quia vitia subigimus, Joannis voce roboramur, qui ait: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est p
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum delinquentiũ facta corripiunt. sed tamen eis
uecessaria presentis uite non tribuunt: nequaquam
libenter audiunt᷑. Egentis & enĩ menten doctrine sermo
non penetrat: si hunc apud eius animũ manus miseri¬
cordie non comm̃dat. Tunc autẽ uerbi semen facile ger¬
minat: quando hoc inaudientis pectore pietas predicanti
rigat. Inde rectori necesse est. uͭt interiora possit infun¬
dere: cogitatione in noxia etiã exteriora ꝓuidere. Sic
ltaq pastores erga interiora studia subditorũ suoꝵ ferue¬
ant. quatinꝰ in eis exterioris quoq uitȩ ꝓuidentiã non
relinquant. Nã quasi iure ut diximꝰ a ꝑciprenda p̃dica¬
tione gregis animꝰ frangit᷑: si cura exterioris subsidii ã
pastorẽ negligat᷑. Inde & primꝰ pastor sollicite aminonet
dicens. Seniores qui in uobis sunt obsecro consentor &

Expanded text:
quia dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis quia dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus misericordiae non commendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenio
Abbreviated transcription (Latin):
summi uideri appetunt. ut & lata itinera deueant ex
uosuptate delectationis: & tam̃ in platearũ sint capite
ex honore sc̃itatis. Hichil quoq obstat si sanctuarii lapieles
eoscdẽ ipsos accipiamꝰ qͥb constructũ sauctuariũ existebat.¬
Qui disꝑsi in capite platearũ iacent. qͣndo sacͥoru ordi nũ
uiri terrenis actib ex desicserio inseruiunt: ex quorũ
prius officio scitatis gła start uidebatͦ. Secularia itaq
uegotia aliquando ex compassione toleranda sunt: nũqͣm
uͦ ex amore requirenda. ne cũ mentẽ diligentis aggrauant:
hanc suo uinctã pondere ad inia de cȩlestib mergant
At contra non nulli gregis quidem curam suscipiunt. s
sicut sibimet uacare ad spiritalia appetunt: ut rebus
exteriorib nullatenꝰ occupentur. Quidũ curare corpora¬
lia funditꝰ negligunt: subditoꝵ. necessitatib mume
concurrant. Quorũ nimirũ predicatio plerumq despicit᷑.

Expanded text:
summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nihil quoque obstat, si sanctuarii lapides eosdem ipsos, quibus constructum sanctuarium existebatqui dispersi in platearum capite jacent. quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur;
Abbreviated transcription (Latin):
poluit color optimi cõmuntat: cũ quorandã q̃ le geiaem
religiose eretdebant̃ estunatio anteacta matui:. Nam
cel qquisis et post scitatis habitũ terrenis seactib inserit:
quasi colore pmngato ante humanos oculos ee renoicen
tia e spega pmescit Sanctuarũ quoq apiães in piateis
aisꝑgnus : cũ causarũ seculariũ foris lata itmere eipe¬
turt hn qu ad ornamentũ ȩcclesie int̾nis misterus qͣsi
in secretis tabeinatuli uacare debuerat. D hoiestupriet
sanetuari lapides fiebant: ut intra sc̃a scor inuestimeato
sumi laterdoris apparerent. In iͦ ministri religionis ãt
subilias tronore reuemptoris sui ex merrto uue exiguru
santuarii lapides in ornam̃to pontificis ñ sunt. E uiirũ
sanctuarii lapicdes disꝑsi ꝑ plateas iacent. cũ ꝑsone satror
ordinũ uoluptatũ suarũ latitudim dedite. dexrerais nego
tũs inherent. st notandũ quod non hos disꝑsosun plar¬
teis. sed in capite psatearũ dicit: quia &e cũterrena aqñt

Expanded text:
polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam, qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humatia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum saecularium foris lata itinera expetunt hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis tabernaculi vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra sancta sanctorum in vestimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordtiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit, quia et cum terrena agunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tondeant capita sua. Ut uidelicet curȩ tẽporalis sollicitu¬
dinis & ⁊uantũ necesse est ꝓdeant: & tamen recidautur
citus ne iminoderatius excrescant. Dũ igit᷑ & ꝑ amini¬
NTeR hec necesse est. ut rector sollerter in uigilet.xix.
ne hunc cupido placendi hominib pulset: nec cũ studiose
interiora penetrat. cũ ꝓuide exteriora subministrat: se ma¬
gis a subditis diligi quã ueritatẽ querat. ne cũ bonis actib
fultus a mundo uidet᷑ alienꝰ: huuc auctori reddat extraneũ
amor suus. hostis nãq redemptoris est: qui ꝑ recta oꝑa que
facit eiꝰ uice ab exclesia amari concupiscit. qua adulterine¬

Expanded text:
tondeant capita sua ; ut videlicet curae temporalis sollicitutondeant capita sua ; ut videlicet curae temporalis sollicitudinis et quantum necesse est prodeant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius excrescant. Dum igitur et per admihaec quoque necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset; ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterin
Abbreviated transcription (Latin):
rũ regimina susceꝑunt.Sollicitudo gͦ quȩ subditis exterꝰ
impendit᷑:. sub certa necesse est mensura teneat᷑. Unde
bene ad ezechielẽ dicit᷑. Sacerdotes caput suũ nͨ radent
neq comã nutriant: sed tondentes adtondeant capita
sua. Sacerdotes nãq iure uocati sunt: qui ut sacrũ duca¬
tum p̃beant. fidelib presunt. Capilli uero in capite: exte¬
riores sunt cogitationes in mente. Quidũ suꝑ cerebrum
insensibilit̾ oriunt᷑. curas uitȩ p̾sentis designant: que ex
sensu negligenti quia inportune aliquando ꝓdeunt. qͣsi
nobis non sentientib ꝓcedunt. Quia igit᷑ cuncti qͥ p̾sunt
habere quidẽ sollicitudines exteriores ddebent. nec tamer
eis uehementer incũbere: sacerdotes recte & caput ꝓhi¬
bent᷑ rãdere. & comã nutrire: dit cogitationes carnis de
uita subditoꝵ. nec a se funditꝰ amputent. nec rursus ad
crescendũ minis resaxent. Ubi & beuedicit᷑. tondentes

Expanded text:
rum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius rum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designant; quae ex sensu negligenti, quia importune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire; ut cogitationes carnis de vita subditorum nec a se funditus amputent, nec rursum ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicator: pascite qui in uobis est gregẽ dei. Qui hoc
in loco utrũ pastionẽ cordis an corporis suaderet aꝑuit:
cũ ꝓtinꝰ adiunxit. P rouidentes non coacte s spontanee
secuudũ deũ neq turpis lucri gr̃a. sed uoluntarie. Qb
ꝓfecto uerbis pastorib piȩ p̃cauetur: ne dũ subiectorũ¬
suoꝵ inopiã satiant. se mucrone ambitionis oceidant:
ne cũ ꝑ eos carnis subsidis reficiunt᷑ pximi. ipsi rema¬
neant a iusticie pane ieiuni. hanc pastorũ sollicitudi¬
nẽ paulus excitat dicens. Qui suoꝵ & maxime domesti¬
coꝵ curã non habet: fidem negauit. & est infideli det̾ior.
Inter hec itaq metuendũ semꝑ est. & uigilant᷑ intuendũ:
ne dum cura ab eis exterior agitur. ab interna intentione
mergant᷑. plerũq enĩ ut p̃diximꝰ corda rectoꝵ dũ tẽporali
sollicitudim incaute deseruiunt: ab intimo amore fri¬
gescunt. Et foras fusa obliuisci non metuunt: qͥa anima¬

Expanded text:
communicatur, pascite qui in vobis est gregem Dei . Qui hoc in loco pastionem cordis an corporis suaderet aperuit, cum protinus adjunxit: Providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper est, et vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia anima
Abbreviated transcription (Latin):
lũterẽ portant: ut qͥsquis intrare ȩt̾nitatis ianuam
nitit̃. temptationes suas menti pastoris indicet: & qͣsi
in boum lutere cogitationis uł oꝑis manꝰ lauet. Et fit
plerũq ut iss̃ rectoris animꝰ aliena tẽptam̃ta condes¬
cendenas agnoscit: auditis cẽptationib etiã ipse pul¬
set᷑. Quia & hec eadẽ ꝑ quã populi mustitudo deluit᷑:
a qua ꝓculubio luteris inquinat᷑. Nã dũ sordes cdilu¬
entiũ suscipit: quasi sue munditie serenitatẽ perdit.
Set hec nequaquã pastori tim̃da sunt: qͥa deo subtiliter
cuncta pensante. tanto facilius a sua eripit᷑. quanto
misericordius ex aliena tẽptatione fatigatuR.

Expanded text:
luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo cognoscit, auditis tentationibus etiam ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua proculdubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius a sua eripitur, quanto misericordius ex aliena tentatione fatigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
biliter surgit. cũ adima ꝓximoꝵ se misericordit̃ ãtcͣhit¬
& quo benigne descendit adinfima. ualenter recurrit
tionũ fluctus paruuli tolerant: ad pastoris mentẽ quasi
ad matris sinum recurrant. & hoc quod se inqͥnãri pul¬
santis culpe sordib preuident: exhortationis eiꝰ sosatio¬
ac lacͥmis orationis lauent. Undde & ante fores templi
ad abluendas ingreisientiũ manꝰ. mare eneũ id est luterẽ¬
duodecim boues portant: qͥ quidẽ facie extexiꝰ eminent.
sed ex posteriorib latent. Quidnãq duodeim bobus. nͥ
uniuersus pastoꝵ ordo signat᷑: De qͥb paulo disserente
lex dicit. non obturabis os boui trituranti. Quori qͥdẽ
nos aꝑta oꝑa cernimꝰ. sed apud districtũ iudicẽ que illos
posterus maneant in occulta retributione nescimus.
Qri tam̃ cũ condescensionis suȩ patientiã deluendis
ꝓximoꝵ confessionib p̃parant. uelud aute fores tẽpli

Expanded text:
biliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; etbiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infima, eo valenter recurrit tionum suarum fluctus parvuli tolerant, ad pastoris mentem, quasi ad matris sinum, recurrant, et hoc, quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneuduodecim boves portant, qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus luniversus pastorum ordo designatur? De quibus Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi
Abbreviated transcription (Latin):
crebro tabernaculũ intrat & exit: & qͥ intꝰ in contẽplati¬
ouẽ rapit᷑. foris ĩfirmantiũ negotiis urget᷑. Intꝰ del arcana
considerat. foris õuera carnaliũ portat. Qui de reb quoq
dubiis semꝑ ad tabernaculũ recurrit. corã testam̃ti arca
dñm consulit: exemplũ ꝓculdubio rectorib p̾bens. ut
cũ foris ambigunt qͥd dispõnant. ad mentẽ semꝑ quasi
ad tabernaculũ redeant: & uesut corã cestam̃ti arca do¬
minũ consulant. si de his in qͥb dubitant apud semetip¬
sos. intꝰ sacri eloquũ paginas reqͥrant. hinc ipsa ueritas
ꝑ susceptionẽ nob nr̃ȩ humanitatis ostensa in moute
orationi inhẽret. mniracula in urbib exercet: imitationis.
uidelicet uiã bonis rectorib sternens. ut & si iã summa
contẽplando appetant. necessitatib tam̃ infirmantium
compatiendo misceant᷑. Quia tunt ad alta caritas mira¬

Expanded text:
crebro tabernaculum intrat et exit, et qui intus in contemplaticrebro tabernaculum intrat et exit, et qui intus in contemplatione rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit; exemplum procul dubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nobis nostrae humanitatis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens, ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mira
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s ad alta ualent᷑ rãpit᷑: & pietate in aliis ȩqͣnimit᷑ infir¬
mat᷑. hinc & eiuĩ dicit. Quis infirmat᷑. & ego non infirmor:
Quis scandalizat᷑. & ego non uror: hinc rusus ait. Factus
sum iudeis tãquã iudeus. Qͦd iudelicet exhibeat ñ amit¬
tendo fidẽ. sed extendendo pietatẽ: ut in se ꝑsonã infide¬
liũ transtigurans ex semetipso disceret qualit᷑ aliis mise¬
reri debuisset. quatuꝰ hoc illis impenderes: qͦd sibi ipse
si ita esset impendi recte uoluisset. Hinc iterũ dic̃. Siue
m̃ite excedimꝰ deo. siue sobrii sumꝰ uob̃: qͥa & semetipsum
nouerat contẽplando transcendere. & eundẽ se auditorib
condescendo temꝑare. hinc iacob dño desuꝑ ĩnitente
& iuncto deorsũ lapidde ascendentes ac descendentes angłos
uidet: quia scilicet p̃dicatores recti ñ solũ sursũ sc̃m caput.
exclesie uidelicet dñm contẽplando appetunt. s deorsum
qͦq ad m̃bra illiꝰ miserando descendunt. Hinc moy ses

Expanded text:
nimiter infirmatur. Hinc etenim dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus . Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita esset, impendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat contemplando transcendere, et eumdem se auditoribus condescendendo temperare. Hinc Jacob Domino desuper innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes ac descendentes angelos vidit ; quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses