comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in coationis. causas culpđ aeiã p̃sumendo
rit. usu iã deterius in hoo quod inchoauerit
excrescit: Quiditaq ad olescentia huius
hy pocritȩ. nisi incoatio prauitatis ẽ.:: In ad¬
olescentia quippe: & iã libido feruesc ere
in choat Et tunc adolescentiã y pocrita ha¬
bet: cũ apparere et amplecti libidinẽ glo¬
riae coeperit. Quia in eo dũ adulantium
blanda fomenta multiplicant᷑. robustiorẽ
reddunt: et quasi mosa conuertunt: Hoc
enim quod male coepit: peius cotidie ꝑ con¬
suetudinẽ roborat: Dicatur itaq ossaeius im¬
plebuntur uitiis a dolescentiae eius: quiadu¬
rae in eo prauitatũ consuetudines. auitios ũp¬
te sunt pessimnȩ incoationis : Vnde scriptũ¬
ꝓ uerbiũ ẽ Adolescens iuxta uiã suã & iam
cũ senuerit: no nrecedit ab ea Quae nimirũ
ossa cũ eo inpuluerẽ dormient : quia etusq
in illo iniq̃ consuetudinis ꝑdurant: quo đ¬
hunc ad mortis puluerẽ ꝑtrabant: Csi eo
enĩ impuiluere ossa ueluitia dormirees

Expanded text:
inchoationis causas culpae etiam praesumendo rit, usu jam deterius in hoc quod inchoaverat excrescit. Quid itaque adolescentia hujus hypocritae nisi inchoatio pravitatis est? In adolescentia quippe jam libido fervescere inchoat. Et tunc adolescentiam hypocrita habet, cum appetere et amplecti libidinem gloriae coeperit. Quam in eo dum adulantium blanda fomenta multiplicant, robustiorem reddunt, et quasi in ossa convertunt. Hoc enim quod male coepit, pejus quotidie per consuetudinem roborat. Dicatur itaque: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, quia durae in eo pravitatum consuetudines a vitio sumptae sunt pessimae inchoationis. Unde 473 scriptuerbiis: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea . Quae nimirum ossa cum eo in pulvere dormient, quia eousque in illo iniquae consuetudines perdurant, quo hunc ad mortis pulverem pertrahant. Cum eo enim in pulvere ossa vel vitia dormire est
Abbreviated transcription (Latin):
go fluminis donassp̃s scĩ riuolus ẽ flumi¬
nis caritas ruiblus fluminis fides riudlus flu¬
minisspes : Sed qm̃ omnes b pocrita necdm̃
nec ꝓximsi diligie.cũ transicoriã mundiglo¬
riã quaerit ruiblas fluminis non uidet qa¬
dũ praesentia lucra quaerit. munera futura
despicit ec fidẽ nonhabens. Riuolũ flumi¬
nis mente noniudet: quia ẽ fides rerũ argũ¬
mencũ non a parentũ: et dã retinet hꝯ poeri¬

Expanded text:
 fluminis, dona Spiritus sancti. Rivulus est fluminis charitas, rivulus fluminis fides, rivulus fluminis spes. Sed quoniam omnis hypocrita nec Deum nec proximum diligit, cum transitoriam mundi gloriam quaerit rivulos fluminis non videt, qdum praesentia lucra quaerit, munera futura despicit, et fidem non habens, rivulum fluminis mente non videt, quia est fides rerum argumentum non apparentium . Et dum retinet h
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderit usq ad caelũ suꝑbia eius. et ca¬
put cius nubes tetigerit: quasister quiliauũ:
in fine ꝑ detur: Qui et sicaelestẽ uitã se age:¬
re simulet. et si intellectũ suũ esse similem
ueris p̃dicatorib ostendat. quasi ster qui¬
liniũ tam̃ in fine ꝑdecur : qͥa mens illius ꝓiu
tiorũ suorũ foetorib dampnabitur: Se
rũq i pocritarũ uita &iã ab hominibus reꝓ¬
ba In fine cognoscitur: ut signis iã aꝑtio¬
rib qͥ fuerint᷑ ostendanitur: Qiuigit᷑.
hunc elatũ uiderunt: de extincto dicent. Vbi
es ł. c Quia neq hicubi elatus fuerit appa¬
ret: neq in aeternitatis requie dequa cẽ puta¬
batur : Decuius breuitate uitae. adhuc apte

Expanded text:
ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur. Qui etsi coelestem vitam se agere simulat, etsi intellectum suum esse similem veris praedicatoribus ostentat, quasi sterquilinium tamen in fine perditur, quia mens illius pro vitiorum suorum fetore damnatur. Serumque hypocritarum vita etiam ab omnibus reproba in fine cognoscitur, ut signis jam apertioribus qui fuerint ostendatur. Qui ergo nunc elatum viderunt, de exstincto dicent: Ubi est? Quia neque hic ubi elatus fuerat apparet, neque in aeternitatis requie, de qua esse putabatur. De cujus brevitate vitae adhuc apte
Abbreviated transcription (Latin):
us scorũ p̃cedentiũ qd ae quari meritis
creditur: Sed quasi ster quilituuĩ in fi
neꝑdetur: quia inmor te cũ adtor¬
dia etenim iucȩ p̃sentis quae iniusti
aestimant magna bona : iusti stercora¬
deputand: Vnde scriptũ ẽ: Destercore
bolĩ. lapidadus ẽ piger: His enĩ qui deũ
sequi noluerit: ab amore aeternae uite
pigrescit: Et quociens rerum temporalium
dampnoꝑcutitur : exhis nimirũ ad fligitur.
quae iusti uiri uelut stercora contempnunt:
Quergo exterrenarũ rerũ ꝑcussione adcerit᷑.
quidaluid quã deboũ stercore flagellatur:
Et rete hy̧ pocrita sterquiliNuo similis dicitur.
quia dũ tẽporalẽ gloriã habere appecit. mͦ
ꝑcogitationẽ apud se mec ipsũ tumet. modo
eandẽ gloriã aliis inuidet. eaq alios ueraciter
habentes irridet: Quot ergo uitiis plenus est:
quasi tot stercoribus in conspectu aeterni
uidicis illius pectus fecet: Dicatur ergo: Si

Expanded text:
us, sanctorum praecedentium coaequari meritis us, sanctorum praecedentium coaequari meritis creditur; sed quasi sterquilinium in fine perdetur, quia in morte sua dum ad tordia etenim vitae praesentis quae injusti aestimant magna bona, deputant. Unde scriptum est: De stercore bonum lapidatus est piger . Is ergo qui Deum sequi noluerit, ab amore aeternae vitae pigrescit. Et quoties rerum temporalium damno percutitur ex his nimirum affligitur, quae justi viri velut stercora contemnunt. Qui ergo ex terrenarum rerum percussione atteritur, quid aliud quam de boum stercore lapidatur? Et recte hypocrita sterquilinio similis dicitur, quia dum temporalem gloriam habere appetit, modo per cogitationem apud semetipsum tumet, modo eamdem gloriam aliis invidet, eamque alios veraciter habentes irridet. Quot ergo vitiis plenus est, quasi tot stercoribus in conspectu aeterni judicis illius pectus fetet. Dicatur igitur: Si
Abbreviated transcription (Latin):
assuas: Amant pmos recubitus in caenis.
et pͥmas cathedras insinagogis. et saluta¬
tiones in foro. etuocari ab bminib rabi
Sed hoc eorũ gaudiũ aeternitati cõnpa¬
ratũ quiderit: quando iruente mor¬
tis articulo ita consumitur. acsi omnino
non fuerit: Cuius nimirũ gaudium
lȩtitia ꝑtransit : et poena ꝓmanet. łt
cũ res amittitur: causa durat Bene
autẽ dicitur: Gaudiũ hypocrite ad
instar puncti In puncto enim stilus mox
ut ponitur leuatur : nec mora ulla agit᷑:
ut ꝑ expͥmendã lineã trahatur: Gau¬
dĩ ergo hypocrite ad similitudinem
puncti ẽ : quia apparet ad momen¬
tũ. sed dis paret in ꝑpeciũ Et sicut sti¬
lus inpuncto dũ ponitur leuatur: sic
hy̧ pocrita p̃sentis uitae gaudia dum
tangit amitit: Deqͦꝰ et sub ditur: Siascen
in fine ꝑ detur Suꝑbia hy pocritȩ usq
ad caelũ ascend eredicit᷑: quando eius
& iã caput quasi nubes tangit: quando
pͥncipalis pars uidelicet intellectus illi¬

Expanded text:
ecubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus, Rabbi . Sed hoc eorum gaudium aeternitati comparatum quid erit, quando, irruente mortis articulo, ita consumitur ac si omnino non fuerit? Cujus nimirum gaudii laetitia pertransiit, et poena permanet, et cum res amittitur, causa durat. Bene autem dicitur: Gaudium hypocritae ad instar puncti. In puncto enim stylus mox ut ponitur levatur, nec mora ulla agitur ut per exprimendam lineam trahatur. Gaudium ergo hypocritae ad similitudinem puncti est, quia apparet ad momentum, sed disparet in perpetuum; et sicut stylus in puncto dum ponitur levatur, sic hypocrita praesentis vitae gaudia dum tangit amittit. De quo et subditur: CAPUT itae usque ad coelum ascendere dicitur, quando ejus etiam caput quasi nubes tangit, quando principalis pars, videlicet intellectus illi
Abbreviated transcription (Latin):
et esurier̃: Sienim deexteriori fame eges¬
taseorũ etȩsuries diceretur : ꝓfecto duutes non
essent. qui pane corporis non indigerent:
Sed quia dĩ exterus multiplicant᷑: inte¬
rius in anes fiunt: et diuites pariter et
egentes eẽ memorantur. quia uidelicet
pane sapientiae satiari minime merent᷑:
Filii itaq huius hy̧ pocritae atteruntur
aegestate : quia hi qui hy̧ pocrisin eiusimi¬
tatione nascuntur. dũ ueritatis soliditatẽ
nontenent in cordis aegestate deficiunt:
Quid ꝑmanus. nisi opera designantur. s¬
A anus itaq illius ci dolorẽ redlent: quia
dã pnationẽ iustã ex iniquarecipiet operatio
ne : bene autẽ non dabunt sed reddent dr̃:
quia ꝑ uersȩ eius actiones aeternũ ei suppli¬
tiũ quasi quondã debitũ soluent: Sed pͥus¬
quã ad aeterna supplitia ueniat: qualẽ se
hic exhibeat plenius adiungat: Sequitur:

Expanded text:
et esurierunt . Si enim de exteriori fame egestas eorum et esuries diceretur, profecto divites non essent, qui pane corporis indigerent; sed quia dum exterius multiplicantur, interius inanes fiunt, et divites pariter et egentes esse memorantur, quia videlicet pane sapientiae satiari minime mereFilii itaque hujus hypocritae atterentur egestate, quia hi qui in hypocrisim ex ejus imitatione nascuntur, dum veritatis soliditatem non tenent, in cordis egestate deficiunt. Quid per manus nisi opera designantur? Manus itaque illius ei dolorem reddent, quia damnationem justam ex iniqua recipiet operatne. Bene autem non dabunt, sed reddent, dicitur, quia perversae ejus actiones aeternum ei supplicium quasi quoddam debitum solvent. Sed priusquam ad aeterna supplicia perveniat, qualem se hic exhibeat plenius adjungat. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
aecernae uitȩ ꝑcepturos sep̃mia p̃su mant:
Et qui hic dehumanis fauorib exultant: il¬
lic se habituros requiẽ omnino nondubitant:
Sedinterhaec: occulta uocationis hora subre¬
pit: Et cũ carnis oculos claudunt: mentis
aperiunt Mloxq cũ supplitia aeterna
receperint : ibi uident quia uir tutũ
aestimatione diuites in somnis fuerunt:
mentũ duuitẽ humanis aestimationibus
uidec. de ostensione. c̃. fantasmatis. non
desoliditate uirtutis: Nã cũ mens eiꝰ
in morte carnis eiugilat: Cognoscit ꝓcul dubio.
qua fauores crca se homins̃ dormiens uide¬
quppe requesat: ubi fauores inuenerit:
Oculis ergo qu cum iuderat noniudebit : qͥa
subtratus in morte. stultis amatorib suis
absconditur: qui eũ consueuerant a nin iran¬
do conspicere: Niecultra eũ locus suus in¬
tuebitur : qͥa linguȩ adulantiũ hunc a diu¬
ditiũ fauorib non sequuntur: Secdtamen
qͥusq uuit: ea quȩ a git oiã sequacessu¬

Expanded text:
aeternae vitae percepturos se praemia praesumant, aeternae vitae percepturos se praemia praesumant, et qui hic de humanis favoribus exsultant, illic se habituros requiem omnino non dubitent. Sed 472 inter haec occulta vocationis hora subrepit, et cum carnis oculos claudunt, mentis aperiunt, moxque ut supplicia aeterna receperint, ibi vident quia virtutum aestimatione divites in somnis fuerunt. mentum divitem humanis aestimationibus videt, de ostensione est phantasmatis, non de soliditate virtutis. Nam cum mens ejus in morte carnis evigilat, cognoscit procul dubio quia favores circa se hominum dormiens videquippe requiescit, ubi favores invenerit. Oculus ergo qui eum viderat non videbit, quia substratus in mortem, stultis amatoribus suis absconditur, qui eum consueverant admirando conspicere. Nec ultra eum locus suus intuebitur, quia lingua adulantium hunc ad judicium favoribus non sequuntur. Sed tamen quousque vivit, ea quae ipse agit etiam sequaces su
Abbreviated transcription (Latin):
& h̧ pocrita nisi quaedã uisio fantas matis.
quae hoc ostendit inimagine quod noni
ostendit ex ueritate. Unde recte quoq
sõnio cõnparatur: qͥa abeo omnis laus et¬
gloria quasidum tenet amitatur: Saepe
nãq in nocturna uisione non nulli pauperes
factosse diuites amirantur : deferri sibi
honores aspitiunt. diuitiarũ moles obsequen
dent se euasis se penuriã: quam cũ gemitũ
tolerabant: Sed repente cũ eiugilant: in¬
ueniunt quã falsũ fuerit quod gaudebant:
Fosq euigilasse penitet: qͥa eiugilantes in¬
opia ueratenet: Sic ypocritarũ mentes:
dũ aliudẽ quodagunt. atq aliud quod ho¬
minib: ostendunt: laudes de ipsa sc̃ĩtatis
ostentatione recipiunt. in aestimatione ho¬
minũ multis meliorib p̃feruntur : Etcũ
intus a pud setacita cogitatione suꝑbiant:
forisse humiles demonstrant: Cũq. abho¬
minib: inmoderate laudant᷑: taleseẽ qͦq
apud deũ existimant. quales segaudent
hominib: in notiusse: Vnde fic: ut &iam

Expanded text:
 hypocritae, nisi quaedam visio phantasmatis, quae hoc ostendit in imagine, quod non habet ex veritate? Unde recte quoque somnio comparatur, quia ab eo omnis laus etoria quasi dum tenetur amittitur. Saepe namque in nocturna visione nonnulli pauperes factos se divites admirantur, deferri sibi honores aspiciunt, divitiarum moles, obsequendent se evasisse penuriam, quam cum gemitu tolerabant; sed repente, cum evigilant, inveniunt quam falsum fuerit quod gaudebant, eosque evigilasse poenitet, quia vigilantes inopia vera tenet. Sic hypocritarum mentes, dum aliud est quod agunt, atque aliud quod hominibus ostendunt, laudes de ipsa sanctitatis ostentatione recipiunt, in aestimatione hominum multis melioribus praeferuntur, et cum intus apud se tacita cogitatione superbiant, foris se humiles demonstrant. Cumque ab hominibus immoderate laudantur, tales esse se quoque apud Deum existimant, quales se gaudent hominibus innotuisse. Unde fit ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad eonsensũ iamnunc & iã renitentẽ
trahit. & corruptionis suae delectationib deuic¬
tũ poene uiolenter inter ficit: sed fortasse
haec ipsa intelligere & iã ꝑ contrariã inter¬
p̃tationẽ ualemus Niã quia uenenosuo as¬
pis concite. Uipera autẽ bis tardius occidit:
Paspidẽ uiolenta et subita. Perui pera lenis
et diuturna temptatio designatur Vn de
& illi mors in resurrectione capitis. Nipe¬
ra autẽ his lingua eẽ ꝑhibetur Quia repen¬
tina temptatio sepe in opinatã mentẽ mox
ut surgit interficit : lingua uõ temptatio
quia praua diutius ꝑsuadendo suggerit. ue¬
luc ex lingua uipera occidit: & quia omnis¬
hy̧pocrita inmundorũ suggestione spiri¬
tusi quasi serpentũ ueneno penetratus.
considerat dũ intentionẽ cordis interiorib
fauorib di uulgat Recte subiungitur:

Expanded text:
 jam nunc etiam renitentem trahit, et corruptionis suae delectationibus devictum pene violenter interficit. Sed fortasse haec ipsa intelligere etiam per contrariam interpretationem valemus. Nam quia veneno suo aspis concite, vipera autem tardius occidit, per aspidem violenta et subita, per viperam vero lenis et diuturna tentatio designatur. Unde et illi mors in suctione capitis, viperae autem in lingua esse perhibetur, quia repentina tentatio saepe inopinatam mentem ut surgit, interficit; longa vero tentatio, quia prava diutius persuadendo suggerit, velut ex lingua vipera occidit. Sequihypocrita, immundorum suggestione spirituum, quasi serpentum veneno, penetratus, considerat, dum intentionem cordis in exterioribus favoribus divulgat, recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
impios dicit᷑ Hoc scio apͥncipio exqͦpo
situsẽ homo suꝑ terrã: quod lausimpi¬
orũ breuis ẽ Vbi apte subiungicur: Et
gaudiũ h pocritȩ adinstar puncti. Sae¬
pe ypocrita dũ se scm̃ simulat. et iniquũ
ex hibere minimȩ formidat: ab omnibus
honoratur Ciq scitatis gloria defertur
abhis qͥ exteriora cernunt: sed interio¬
ra ꝑspicere nequeunt Vnde fit. ut gau¬
deat̃ In prima sessione. hilarescit inpri¬
mo recubitum fletur in prima salutatio¬
ne. eleuet᷑ in reuerenti uoce obsequentũ.
et suꝑba rogitatione tumeat in famulatu
sub ditorũ Sicut uoce quoq ueritatis: de
talibus dicitur: Omnia uõ opera sua fati¬
unt: utuideantur abominib Dilatant enĩ¬

Expanded text:
impios dicitur: Hoc scio a principio, ex quo impios dicitur: Hoc scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit. Ubi apte subjungitur: Et gaudium hypocritae ad instar puncti. Saepe hypocrita dum sanctum se simulat, et iniquum exhibere minime honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab his qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde fit ut gaudeat in prima sessione, hilarescat in primo recubitu, infletur in prima salutatione, elevetur in reverenti voce obsequentium, et superba cogitatione tumeat in famulatu subditorum, sicut voce quoque Veritatis de talibus dicitur: Omnia opera sua faciunt ut videantur ab
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Sienim abipso generis humani
exorcu usq ad hoctẽpus quod sumus men¬
tisoculos ducimus: omne quod au finire
potuit quã breue fuerit uidemꝰ: sonamꝰ
enĩ quẽ libet hominẽ apmodie mundo
conditũ usq adhodiernũ diẽ uitã ducere :
hodietamen eandẽ uitã quã qͣsi longã du¬
cete iudebatur finire: ł cce finis adẽ p̃te¬
rita iã nulla sunt: quia cuneta transier̃:¬
⁊ uturũ in hoc mundo nichil est.: qua nillũ ad
utã uelbreuissimũ restat momentũ: bier¬
go est longũ tempus quodincer initiũ finẽq
dep̃ hensum ita consumitur. ac sine breue
tẽuitã diligunt: in ea ꝓculdubio elati ꝑ¬
cipere laudẽ quaerunt: Linguȩ fauo¬
rib excolluncur: necȩsseboni seddicia ꝓ¬
petunt: Quã uidelicet laudẽ longã
eẽ exA stimant dũ adsecuntur. sed breuẽ
in celligunt fuisse dũ amictunt: In fine
quippe eis ostenditur : quã nil fuerit qđ
amauerunt: Vnde recte contraeosdẽ

Expanded text:
sunt. Si enim ab ipso humani generis sunt. Si enim ab ipso humani generis exortu usque ad hoc tempus in quo sumus mentis oculos ducimus, omne quod finiri potuit 470 quam breve fuerit videmus. Ponamus enim quemlibet hominem a primo die mundi conditi usque ad hodiernum diem vitam ducere, hodie tamen eamdem vitam quam sic longam ducere videbatur finire, ecce finis adest, praeterita jam nulla sunt, quia cuncta transierunt. Futurum in hoc mundo nihil est, quia nullum ad vitam vel brevissimum restat momentum. Ubi est ergo longum tempus quod inter initium finemque deprehensum ita consumitur, ac si nec breve tem vitam diligunt, in ea procul dubio elati percipere laudem quaerunt. Linguae favoribus extolluntur, nec esse boni, sed dici appetunt. Quam videlicet laudem longam esse existimant dum assequuntur, sed brevem intelligunt fuisse dum amittunt. In fine quippe eis ostenditur quam nihil fuerit quod amaverunt. Unde recte contra eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit Hoc scio apncipi ex quo posit᷑ ẽ
homo suꝑ terrã: quod laus impiorũ breuis
sit & gaudiũ hypocrite: Adinstar puncti Li¬
qet nunc qͥa suae intelligentiae spũ in flatꝰ.
eas quas contra impias sententias ꝓfer et. in
beatiiob retdargutionem inflectit Quẽ enĩ
pͥus iusta agerẽ. et post modũ poenas tole¬
rare conspexit: omne in illo ypochrisin aes¬
timat fuisse quod iudit. quia uidelicet
auisto deo iustũ famulũ a ffligiposse non
credidit: Sed nos easdem sententias quas
non recte reccas ꝓtulit: sollicita intentione
pensantes exequamur: et contempnentes
quod falsũ contra beatũ iobloquitur. n¬
tueamur quã uera dicit. si haec contra impi¬
os loqueretur: ait Itaq hoc scio a pͥncipio
ex qͦ positus ẽ homo suꝑ terrã: quod laus
impiorũ breuis ẽ: dicturus breuitatẽ iuitȩ
p̃sentis. cordis oculũ ad exordiũ reduxit
originis: At exante actis colligat quã
nulla sunt. quȩ uidentur aliqua eẽ dum

Expanded text:
ncipio ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit, et gaudium hypocritae ad instar puncti. - Liquet nunc quia suae intelligentiae spiritu inflatus, eas quas contra impios sententias profert, in beati Job redargutionibus inflectit. Quem enim prius justa agere et postmodum poenas tolerare conspexit, omne in illo hypocrisim aestimat fuisse quod vidit, quia videlicet a justo Deo justum famulum affligi posse non credidit. Sed nos easdem ejusdem sententias, quas non recte rectas protulit, sollicita intentione pensantes exsequamur; et contemnentes quod falsum contra beatum Job loquitur, intueamur quam vera dicat si haec contra impios loqueretur. Ait itaque: Hoc scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis praesentis, cordis oculum ad exordium reduxit originis, ut ex anteactis colligat quam nulla sint quae videntur aliqua esse dum
Abbreviated transcription (Latin):
tiones meae uariac succedunt sibi: et¬
mens indiuersa rapitur: Acsi aꝑtis
uocb dicat: Quia extremi uiditu
terrorẽ considero: id circo cogitationũ
tumultibus intimore confundor: Tan¬
tione dilaniat: quanto illud eẽ terribi
le quod inminet pensat: Et ͥndiuersa
mens rapitur: quando modo mala quȩ
egit. modo bona quaea gere neglexit.
modo s rep̃hensibilia in quibus ẽ. mo¬
do recta quae sibi ad huc de eẽ conspi¬
cit. sollicito pauore ꝑ pendit: Sedami¬
ei beati iob cũ assiduitate uitae illius edoc¬
ti bene uiuere nouerint: pensare tam̃
subtilit̃ dei uiditia nescientes. mala hic
uis torũ quẽ piã posse recipere nonere¬
debant: Vnde et eundẽ scm̃ urũ ini¬
quũ eẽ suspicati sunt: quẽ flagellatũ
uiderunt: Atq ex hac suspitione agit᷑
dunt: Vnde sofar subicit dicens Doc S¬
trinã quã mearguis audiã.: ẽt sps intel¬
ligentiae meae respondebit michi: Ac
sed an rectae ꝓlata sint. spũ meae intel¬

Expanded text:
tiones meae variae succedunt sibi, etmens in diversa rapitur. - Ac si apertis vocibus dicat: quia extremum judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timorem confundor. Tantione dilaniat, qule, quod imminet, pensat. Et in diversa mens rapitur, quando modo mala quae egit, modo bona quae agere neglexit, modo reprehensibilia in quibus est, modo recta quae sibi adhuc deesse conspicit, sollicito pavore perpendit. Sed amici beati Job cum assiduitate vitae illius edocti bene vivere noverint, pensare tamen subtiliter Dei judicia nescientes, mala hic justorum quempiam posse recipere non credebant. Unde et eumdem sanctum virum iniquum esse suspicati sunt, quem flagellatum viderunt, atque ex hac suspicione agebatdunt. Unde Sophar subjicit dicens: Ctrinam qua me arguis audiam, et spiritus intelligentiae meae respondebit mihi. 2. Msed an recte prolata sint, spiritu meae intel
Abbreviated transcription (Latin):
huc subditur Et ignis deuorabit ta
berna eorũ : qui munera libexiterac¬
cipiunt Sicut enim corpus in taberna
culo sic mens habitat in cogitacionie:
sedignis tabernacula deuorat: Cum
aestus auariciae cogitaciones deuastic:
Et fit plerumq ut h pocrita aurũ uel quaeq
bona corporalia ab hominibus accipere con¬
tempnat: sed quia haec non accipit. maiores
abeis recipere laudes quaerit: Et fortasse mu¬
nus se accepisse non aestimat: quia bona cor¬
poralia accipere recusat Unde sciendum
est quia aliquando munus amanu: ali¬
quando uõ abore porrigit᷑ Nã quinum¬
mũ tribuit : munus exmanũ dedit Qu
autẽ uerbũ laudis mpendit : munus abo¬
rȩ ꝓtulit Hr pocrita itaq & si exterio¬
ra dona. quae terrenae. forsitan neces¬
sitacti congruunt accipere recusat. Ilus
est quod sibi re tribui appetit. Cum ultra
meritũ laudari desiderans: munus abo¬
re quaerit: & quia in ipso laudis appe¬

Expanded text:
huc subdithuc subditbernacula eorum qui munera libenter accipiunt. - Sicut enim corpus in tabeculo, sic mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appe
Abbreviated transcription (Latin):
digloriã quã contempserant quaerere
et terrenis rebus quas spraeuisse uide¬
bantur in satiabiliter in hiare. ua care iur¬
giis ꝓrximorũ lesiones ex quirere: Nimi¬
rũ ꝓiecit oliua florẽ. qui ꝓposuit quia
rudimenti boni studii ad ꝑfecta ope¬
ra non ꝑduxit. Sed sciendũ ẽ quia haec
sc̃ꝑ eis ueniunt: quideũ. Pc simplici stu¬
dio non secuntur Vnde recte subditur:
Congregacio enĩ hy pocritae steriles : coep¬
ta enimbona non a mitteret : si hy̧ po¬
crita non fuisset: Congregant uero
ħ pocritae bona opera: sed eorũ steri¬
lis ẽ ipsa congregatia: Rꝑhoc quod
agunt. Fructum recipere in aeterna
retributione non appetunt: fecundi
et uirides insuis operibus humanis ocu¬
lis uidentur : sed in conspectu occulti
uidicis infecundi et aridi appareN:
S aepe uõ aestu auaritiae accensreo
maiora dese opera humanis oculis os¬
tendunt: quo ampliora abͥominib
oferre munera appetunt: Ondeud¬

Expanded text:
di gloriam quam contempserant quaerere, di gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. Unde ad
Abbreviated transcription (Latin):
queat qua intentione quid fatiat. et
fruccũ ꝑ dit operis: uelud exnebula fauo¬
ris: Unde bene ꝑsalomonẽ dicitur: Ala¬
ne surgamus aduineas. uideam si floru¬
it uinea. si flores fructus parturiunt:
Florent quippe uineae. cũ mentes fideli¬
um bona opera ꝓ ponunt : sed fructus
non pariunt. si abeo quod ꝓposuerit ali¬
quibus uicti erroribus infirmantur :
sed si flores adporndi fructũ conua¬
lescant. Quia mirũ nonẽ. siquis bona
inchoet. sed ualde mirabile. si intentio¬
ne recta in bono opere ꝑ duret Unde
fit plerũq ut siin bono opere recta in¬
tentio non tenetur: & iã ipsũ hoc opus
quod bonũ creditur amittatur: Niam
quosdã sae pe uidemꝰ terrena quae pos¬
sed erant reliquisse. & niliam transitoriũ
quaerere : nullis ꝓhac uita iurgiis ad¬
misceri: Cũ itaq hoc inse fidelis anima
ostendit: quasioliua florẽ ꝓtulit: sedcũ
quidã extalibus rursus coeperi nt mun¬

Expanded text:
queant qua intentione quid faciant, et queant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florent quippe vineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint aliquibus victi erroribus infirmantur. sed si flores ad partum fructuum convalescant, quia mirum non est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus quod bonum creditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mun
Abbreviated transcription (Latin):
tit: citius uentorũ impetu sternitur si se
ad altã uerticẽ extollit: eoq. citius adima
corruit : quo altius inaere sine radicibus
excreuit: Non nũ suo. florentẽ uineam non
frigus sed aestus are facit: Cumq in mo¬
derato calore tangitur: discusso flore bo¬
trus tabesct Etplerũq contingit. ut hu
quia dbona opera recta intentione nor¬
ueniunt cũ placere se hominibus uident ad
exercenda haec eadẽ opera uehementius ac¬
ceduntur. humanis placitusaoculis agere
anxiis tudent. et quasi in scõ studio ferue seant
Quiditaq istos nisi in flore aestus concigit qͥos
humanȩ laudis appetitio a fructu alienos
ꝓitiens florẽ suũ: Oliua quippe cũ inflo¬
re ẽ . si immoderata nebula tangitur. aple¬
nicudine fructiũ uacuatur: Et quotiea is
inchoantes quiq. bona opera laudari
abaspitientibus coeperint. atq insuis¬
laudibus delectari: fit caligo incelligen¬
tiae in cogitatione. ut iam discernere Ne¬

Expanded text:
tit, citius ventorum impetu sternitur, si se tit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altum verticis extollit: eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam vero florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit, cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit ut hi qui ad bona recta intentione noveniunt, cum placere se hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera, vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi in sancto studio fervescant. Quid itaque istos, nisi in flore aestus contigit, quos humanae laudis appetitio, a fructu alienos projiciens florem suum. - Oliva quippe cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties quippe inchoantes bona opera ab aspicientibus laudari coeperint, atqlaudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere ne
Abbreviated transcription (Latin):
olua slo t ꝓitieis ledatur: si florentẽ uincã
ꝑ matqualitactẽ aeris in moderatũ frigus
adeg tre: ꝓtinus abomni humore uiriditte
Aareficrt: Et sicut nonnulli qui post per¬
uersa itinera scãs uias sectari appetunt.
sed pusquã incis ut diximus desideria bo¬
na roborentur quaedam illos praesenices
sdi ꝓsperitas accipiti quae eos rebus exteri¬
orib inplicat: at eorũ mentẽ dũ acalore
incimi amoris ꝑtrahit: quasi ex frigore ex¬
tinguit: Et quic quidincis deuix tutum
flore apparere uidebatur interficit: In
terrenis quippe actibus ualde frigescit
animus: sinec dũ fuerit ꝑ intima bona so¬
lidatus Unde necesse ẽ. ut loca maiora uel
exteriora opera quaehumanissunt neces¬
ant: qui haec diuidicare atq subsemetip¬
sis praemere exuirtute intima nouerunt:
Nã cũ in firmusquisq uel adlo cũ regimitus.
uel adexteriora agenda retrahitur q̃uo
quasi extrase ducitur eradicatur. Quia
& arbor quae radices prius in altũ nonmit¬

Expanded text:
o flore laeditur. Si florentem vineam per inaequalitatem aeris immoderatum frigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera, sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit. Quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem dum calorem intimi amoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit; et quidquid in eis de virtutum flore apparere videbatur interficit. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Unde necesse est ut loca majora vel exteriora opera quae sint humanis necesenda qui haec dijudicare atque sub semetipsis premere ex intima virtute noverint. Nam cum infirmus quisque, vel ad locum regiminis vel ad exteriora agenda retrahitur, quo quasi extra se ducitur, eradicatur, quia et arbor quae radices in altum prius non mit
Abbreviated transcription (Latin):
parat do los. quia tanto sẽꝑ maiorẽ ma¬
litiam contra ꝓximos in mente concipit:
quanto solus prac omnibus uidere in nocentior que¬
rit: Haccid eirco eliphat ꝓtulit: quia beatum
iob tanto ꝑcussum uerbere ꝓpterhipocri¬
sinputauit: Seda eius uerba & simultis

Expanded text:
aeparat dolos, quia tanto semper majorem maaeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis
Abbreviated transcription (Latin):
quersos molitur. Ut inde ipse sc̃s appa¬
reat : quod alios scõs noneẽ docuerit:
sciendũ uõ quod insaero elo quio uencris
uel uteri nomine: mens solet intelligi:
Hinc est enĩ quod ꝑ salomonẽ dicitur:
Iucerna dñi spiraculũ hominis. quae in¬
uestigat omnia secreta uentris Lux
enim gratiae. quae desuꝑ uenit: spira¬
culũ hominis praestat aduitã: Quae ui¬
delicet lux omnia secreta uentris inuesti¬
gare dr̃: quiã occulta mentis penetrat.
ut ea quae dese ipsa latebant animã : an¬
te eius flendo oculos reducat Hinchieremi¬
as ait: Uentrẽ meũ uentrẽ meũ doleo
Q uiut uentrẽ suũ quid dixissit ostenderet:
adunxit. sensus cordis mei turbati sunt:
U teri itaq nomine recte mens accipitur.
quia sicut ꝓles inutero concipitur: sic co¬
gicatio inmente generatur: Et sicut in
uentre cibi: ita continentur inmente co¬
gitationes Uterus itaq hẏpocritae p̃¬

Expanded text:
perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appaperversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae pr
Abbreviated transcription (Latin):
uõ eorũ tabernacula corpora debemus
accipere In quibus illorũ animae habi¬
tant: Igniseorũ tabernacula deuorat. qua
qui hicꝰ inmente ardent igne a uariciae:
illic incarne concremantur i gnib gehen¬
nȩ Et quia mens hẏpocritae nũ quã ua¬
cat a malitiae cogitatione. Nã siue terre¬
na quaeq seu lau̾dẽ appetat haec aliis
in ui det: quae sibi tribui anhelac. et tanco
ceteros ostendere ꝑuersts molitur. quan¬
to uideri santior ab omnib appetit Ut
exeo quod alii despicabiles fiant iplere¬
uerentior seriꝑ appareat. Iou de fit ut
deopinione ꝓximi ance humana iudicia
inguae suac laqueos pcendut ue torum
qubis placere appect isolus aestimatio¬
qt dapiat: Unde sequitur: Concepit do¬
oparat dolos: Dolorẽ quippe concipit.
pis puersa cogitat: Iniquitatẽ parit. cũ
erplest aeperit quod cogitauit. Inui¬
aendo dolorẽ concipit: de rogando in qͥ¬
cat parit Grauis quippȩ ẽ iniquitas:
quando is qui ꝑ uersus ẽ ostendere alios

Expanded text:
o eorum tabernacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimationem capiat. Unde et sequitur: CAPUT pariturus. --Dolorem quippe concipit cum perversa cogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios
Abbreviated transcription (Latin):
prae destinata: ipse tamen quia carnaliter
appetit uiuere. longos amimo dies ꝓponit:
Et quia ad aliud tempus ꝑ uenire nonualet
quod ex spectat: quasi ante quã diesilli¬
us impleantur perit: quod tamen intelli¬
gere & aliter possumus: Plerũq enim
quosdã cernimus et ꝑuersa e agere : et
usq ad senectutẽ ultimã ꝑuenire: Quo¬
modo enim dicitur antequã dies eius im¬
pleantur peribit cum in quibus dã sepe
uidea mus quia aetate longa iammen¬
bra defitiunt. et tamen prauitactẽ suam
eorũ desideria exequi non desistunt:¬
Sunt nãq. nonnulli. qui post iuitam ꝑ di¬
tam ad semetipsos redeunt: & accusante
seconscientia. ꝑ uersa itinera relinquunt:
Cã mutant opera. antiq̃ suae prauitati
contradicuinc: terrenas actiones fugiunt.
desideria suꝑna sectantur: sed pͥusquã
in eisdẽ scĩs desideriis solident᷑ ꝑtorporẽ
mencis ad ea quȩ diuidicare cõeperant
redeunt. att ad mala quac fugere disposuer

Expanded text:
praedestinata, ipse tamen quia carnaliter praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit, et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequam dies illius impleantur perit. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Plerumque enim quosdam cernimus, et perverse agere, et usque ad senectutem ultimam pervenire. Quomodo enim dicitur, antequam dies ejus impleantur, peribit, cum in quibusdam saepe videamus, quia aetate longa jam membra deficiunt, et tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi non desistuntSunt namque nonnulli, qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant
Abbreviated transcription (Latin):
ne subditur: Leditur quasi uinea pͥmoflo¬
re botrus eius: et quasi oliua ꝓitiens florẽ siũ:
congregatioenim hrpocritae sterilis. No
loquitur. Ut tamen diuinus sermo adspe¬
tialẽ eius nequitiã diriuetur. Qui enim di¬
cens leditur quasi uinea in primo flore bo¬
trus eius & quasi oliua ꝓitiens germen su
umꝑtinus subdit. congregatio enĩ hypo¬
critae sterilis: patenter indicat. quia in hoe
iniqͦreꝓbationis sencentiã contra ciꝰ b poesi

Expanded text:
escet laedetur quasi vinea in primo flore botrus eius et quasi oliva proiciens florem suum congregatio enim hypocritae sterilis et loquitur, ut tamen divinus sermo ad specialem ejus nequitiam derivetur. Qui enim dicens: Laedetur quasi vinea in primo flore botrus ejus, et quasi oliva projiciens florem suum, protinus subdit: Congregatio enim hypocritae sterilis, patenter indicat quia in hoc iniquo reprobationis sententiam contra ejus hypocri
Abbreviated transcription (Latin):
flatũ sic ad mocũ ocultȩ sententiae uitaeiꝰ
eruetur: Sin uõ hoc loco terrã aeternae
uitae retributionẽ accipimus Pequa ꝓphe¬
ta ait. Portiomea interra uiuentiũ : Eniquus
iste interra radicẽ suã nonmittit. quia nũꝗ
uniciuq homini cogitatiosua ẽs Qua mes
quod exterius uidecur ꝑ illud tenetur
quod interuis non uidetur: Unde et ꝑꝓphe¬
tã dicitur: MAittet̃ radicẽ deorsũ & facist
Fructũ sursũ  Cum enim cogitationẽ aram
necedit detenebris si suꝑbus iste aculpa ad

Expanded text:
flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco terram aeternae vitae retributionem accipimus, de qua Propheta ait: Portio mea in terra viventium , iniquus iste in terra radicem suam non mittit, quia nunquunicuique hominum cogitatio sua est, quia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius non videtur. Unde et per prophetam dicitur: Mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursrecedet de tenebris. - Si superbus iste a culpa ad
Abbreviated transcription (Latin):
suã Quod hic non habitabitur dictum
est: in quibus dã codicibus reperi: non
ditabitur: sed sensus non dis crepat:. quã
uis sermo dis cordet: Ille enim un tutibus di¬
tatur. cuius mentẽ in habitat omp̃s deus : Sed
quia suꝑ bi cogitatio ab auctoris sugratia non
tur non in habitabitur : ꝓpter hoc uero quod
transitorie foras tumet Recte subiungie :
Mec perseuerabit sub stantia eius: Hacsiap¬
te dicat Hoc quod habere uidetur extt¬
rius transit. & illud quod transire non poce¬
rat: interius non habet Onde et apte adiun¬
gitur : nec mittit in terra radicẽ suã Quod
si dehac terra dictũ accipiamus. liqet ꝓcul
dubio: quia arbor quae in terra radicem
non habet: uel tenuissimis commota flatib
cadit: Et suꝑbus quisq dũ contra omnipo¬
tentẽ dnm̃ roboratur. dũcurrit erec¬
to collo. et inpingui ceruice contra autorẽ
erigitur: stare quasi arbor uidetur. sed
stacus eius sine radice ẽ : quia uelut adlene

Expanded text:
s. --Quod hic Non habitabitur dictum est in quibusdam Codicibus reperi Non ditabitur; sed sensus non discrepat, quamvis a se sermo discordet. Ille enim virtutibus ditatur, cujus mentem inhabitat omnipotens Deus. Sed quia superbi cogitatio ab auctoris sui gratia non tur: Non inhabitabitur; propter hoc vero quod transitorium foris tumet, recte subjungit: Nec perseverabit substantia ejus. Ac si aperte dicatur: Hoc quod habere videtur exterius transit, et illud quod transire non poterat interius non habet. Unde et apte subjungitur: Nec mittet in terra radicem suam. Quod si de hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem
Abbreviated transcription (Latin):
puluerẽ truncus emortuus ẽ. ad odorẽ aquae
germinabit: Quia ꝑ afflatũ scĩ sp̃s ineleo¬
torũ cordib: exemplum sui operis germen
uirtutis facit A quae et enĩ appellatione:
nonnũ quã scĩ sp̃s iłrigatio designari solet:
Sicut scriptũẽ Si quis sicit ueniat ad me & bibat
Qui autẽ biberit ex aqua quã dabo eͥgo ei . non
sitiet in aeternis: Et uilũ faciet comã quasi
cũprimũ plantatũ ẽ : succiso trunco comã
facere ẽ : extincto corporaliter iusto ipso sue
passionis exemplo multorũ corda suscita¬
re. & ex fide recta uiriditatẽ ueritatis osten¬
dere Heneautẽ dicit᷑ quasi cũ primũ plan¬
tatũ ẽ. Omne quod hic aiustis agitur Scđa
plantatio ẽ: quia pͥma uidelicet plantatio. non
in opere iustorũ: sed in p̾sencia conditoris est
Et quia cuncta quae a gunt electi sicut prius in¬
terius conspitiuntur atq disponuntur ita
post modũ exterius ꝑ fitiuntur: Henȩ dicatur¬

Expanded text:
us emortuus est, ad odorem aquae germinat, quia per afflatum sancti Spiritus in electorum cordibus exemplo sui operis germen virtutis facit. Aquae etenim appellatione nonnunquam sancti Spiritus irrigatio designari solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Sequitur: Et faciet comam quasi cum primum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
de beatusiob cũ sua opera ꝓtulit contra
deũ: nullo modo tumiut. quia ea quae
ueraciter fecerat humiliter dixit Sed
solenthe retici errorũ suorũ diccis uera
aliqua ꝑmiscere. & amici beatiiob quã¬
ius in reprehensione eius omnimodo fal¬
lantur : possunt tamen & qua edã uera
dicere. quae exillius assiduitate didicer̃:
quorũ dicta si omnia refutanda essent.
ꝑli faz sententiã paulus apłs minime prȩ¬
tulisset dicens. Cõ p̃hendit sapientes in
astutia eorũ: quia igitur & ea quae rec¬
ta dicunt contrabeatũ iob recte nondicunt:
nos in eorũ dictis & calcemus uitium destruo¬
tionis. & discutiamus uires rectitudinis eqͥ¬
tur: Quidest homo ut maculatus sit : eo
enĩ ipso quod dicitur homo: terrenus exp¬
mitur & infirmus Homoenĩ abumoap¬
pellatus ẽ : Et quomodo eet sine macula.
quisponte sua ad infirmitacte concidit
faccus de terra. Ubi & additur. Et ut¬
iustus appareat natus demuliere: Pri¬

Expanded text:
de beatus Job, cum sua opera protulit, contra de beatus Job, cum sua opera protulit, contra Deum nullo modo tumuit, quia ea quae veraciter fecerat humiliter dixit. Sed solent haeretici errorum suorum dictis vera aliqua permiscere, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime protulisset, dicens: Apprehendit sapientes in astutia eorum . Quia igitur et ea quae recta dicunt contra beatum Job recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamus vires rectitudinis. Seq Quid est homo ut immaculatus sit? - Eo enim ipso quod dicitur homo, terrenus exprimitur, et infirmus. Homo enim ab humo appellatus est Et quomodo valet esset sine macula, qui sponte sua ad infirmitatem concidit factus de terra. Ubi et additur. Et justus appareat, natus de muliere? - Pri
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen sem ꝑ corlonge dissimile est:¬
& ex quibus dictis dñs abiniustis offendi¬
tur: In eisdẽ quoq a iustis placatur: Nã
phariseus in gressus templum dyxit: ieui¬
nobis insabbato decimas do omniũ quae
possideo: Sediustificatus magis publica¬
nus quamille exut Etechias quoq
rex cũ molestia corporis afflictus ad ex¬
tremitatẽ ꝑuenisset uitae: in oratione cõ¬
punctus dixit Obsecro dnẽ memento quȩ¬
so quomodo ambulauerim corãte in
ueritate & incorde ꝑ fecto. Nertamen
dñs hanc confessionẽ ꝑfectionis eiꝰ des¬
pexit auc rennuit : quẽ mox insius p̃cib
exauduit: E ece pbariseus se iustifica
uit in opere. et echias iustũ seasseruit &iam
incogitatione: atq unde ille offendit. iste
dnm̃ placauit Cur itaq hoc. nisi quia
omp̃s deus singulorũ uerba cogitationi¬
bus pensat. et in eius auribus suꝑba non¬
sunt. quae humili corde ꝓferuntur& In¬

Expanded text:
sed tamen cor semper longe dissimile. Etsed tamen cor semper longe dissimile. Et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum dicebat: Jejuno bis in sabbato: decimas do omnium quae possideo. Sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum molestia corporis afflictus ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine: memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et corde perfecto. Nec tamen Dominus hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus seit in opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Dominum placavit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba ac cogitationes pensat; et in ejus auribus susunt quae humili corde proferuntur? Un