comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accepiss hester cõternata ẽ ⁊ misit ei ueste. quã indutus
intraret ad eã quã acciꝑe noluit. S signisicauit ei ꝑ eunu¬
chum cãm flecus. ⁊ eremplar ecticti. quod pendebat insa¬
sis. misit ei monens eã ut intratet adrege. ⁊ supplicaret ei
⁊ dectũ ẽ ut qͥ ñuocatꝰ. accesserit moriatur. ñ forte rex au¬
reã uirgã. ad eũ icenderit. Rursũꝙ mardocheus adeã.
Si nunc silueri. ꝑ alium lib̾abit dñs ppłm siũ. ⁊ tu⁊ domꝰ
patiro tui ꝑibitis. G̃unc mardauit hester. maibocbeo ut¬
ꝓea. S upsa ieunaut. die autẽ cthio induta regalib
steat inatrio aomus contra basilicam reges cũ duab press. Quaꝵ
una inconbentẽ sustinebat. atera sequens longitadirẽ uestio
sũms digitis deporcabat. atisle seaebat supia soliũ aontra ho¬
stiũ domus. Qui cũ resperiss eĩ torto uultu collapsa ẽ. Eumꝙ
uidiss hester. lapsam placuit ei ⁊ercerdoit cõtta eã ungã aure¬

Expanded text:
accepisset Esther, consternata est, et misit ei vestem, qua indutus intraret ad eam, quam accipere noluit, sed significavit ei per eunuchum causam fletus, et exemplar edicti, quod pendebat in Susis misit ei, monens eam, ut intraret ad regem, et supplicaret ei et decretum est ut qui non vocatus accesserit moriatur, nisi forte rex auream virgam ad eam extenderit. Rursumque Mardochaeus ad eam: Si nunc silueris, per alium liberabit Dominus populum suum, et tu et domus patris tui peribitis. Tunc mandavit Esther Mardochaeosed et ipsa jejunavit. » « Die autem tertia induta regalibus stetit in atrio domus, contra basilicam regis cum duabus puellis, quarum unam incumbentem sustinebat, altera sequens longitudinem vestis summis digitis deportabat . At rex sedebat supra solium contra ostium domus. Qui cum respexisset eam torvo vultu collapsa est. Cumque vidisset Esther lapsam placuit ei, et extendit contra eam auream virg
Abbreviated transcription (Latin):
uero. xxͣ. ii. q audierant. inlege amonites ⁊ moabites
nĩ intrabunt accłia dei. seꝑauenĩt ab eccłia abiemgenas
et inmundatione sui statuenit in cstin genale undm
ut afflig̾ent. aĩas suas hoĩes ⁊ iumenta usq ad płłetos
septeñts ⁊ cõuenenunt occito. ad audientã lege̾. qͣntũ in

Expanded text:
uarta quia audierant in lege, Ammonites et Moabites non intrabunt ecclesiam Dei , separaverunt ab ecclesia alienigenas, et in mundatione sua statuerunt in crastinum generale jejunium, ut affligerent animas suas homines et jumenta, usque ad pueros sep
Abbreviated transcription (Latin):
debant ꝑ mutt̃ escdrio dero incẽdebãt ꝑ murĩ. es¬
aras uͦ p̾ceoeb̾at. Necimas ⁊ optimate cũ co suꝑ ata
inułm. Ihunc qͥdã hebreoꝵ aturant fuisse malacbiam
s maachias pꝰ regcessũ cipituntatis natts ẽ inuideã insopbis
Quẽ q uite optime fuit ⁊ aspetu decorꝰ. ppłs appellauit

Expanded text:
ncedebant per murum . Esdras vero praecedebat, Nehemias, et optimates cum eo super alteram Jerusalem. Hunc quidam Hebraeorum autumant fuisse Malachiam. Sed Malachias post regressum captivitatis natus est in Judaea in Sophis. Quem quia vitae optimae fuit, et as
Abbreviated transcription (Latin):
S tre comedite pinguia ⁊ bibite mulsum. ⁊ cdate partes ei qͥ
non pp̾arauerĩt sibi. Cumq redissent uidiẽ scđm inuene¬
rant inlege p̾ceptũ ẽ adño. ut habitent filii isił. intaber¬
nacłis mense .xii. uidie sollempni ⁊ mandante escdra egre¬
ssi siuit ⁊ culerũt frondes oliue. ⁊ ligni pulchertimi muti
et palmarũ. ⁊ fecerũt sibi tabernacłm. in actii ⁊domatib
suis ⁊ ĩatris domꝰ dei. quod non fecerat acdieb iosue. faln

Expanded text:
 partes eis qui non praeparaverunt sibi. » Cumque rediissent in diem secundum, invenerunt in lege praeceptum esse a Domino, ut habitent filii Israel in tabernaculis mense septimo in die solemni. Et mandante Esdra egressi sunt, et tulerunt frondes olivae, et ligni pulcherrimi myrti, et palmarum, et fecerunt sibi tabernacula in atriis, et domatibus suis, et in atriis domus Domini, quae non fecerant a diebus Josue filii
Abbreviated transcription (Latin):
et acceleraũ ei cultũ. muliebem. ⁊ dedit ei .xii. puellas
ut eã orarent: ⁊ excołent. C orpo iuirgines. ꝑ xi. menses
ungebant᷑ oleo mutino. ⁊ aliis .i. quibdã pign̾tis
ecaromarib uteba̾t᷑. ut pꝰunũ annũ ingredentur ao
regẽ ⁊ que u̾ꝑe intinbat. egrediebat᷑ mane. nec pot̾at
redire. nͥ rex ⁊ noĩe tussiss eã uenire. Mardocheus aut̾
u̾sabatur inuestibulo domꝰ regie c̾am ager salutis
filie. G̃andẽ ad dens instabat d̾ies. quo hester filia¬

Expanded text:
et acceleravit ei cultum muliebrem, et dedit ei septem puellas, ut eam ornarent et excolerent. Porro virgines per sex menses ungebantur oleo myrrhino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus utebantur, ut post annum ingrederentur ad regem, et quae vespere intrabat egrediebatur mane, nec poterat redire, nisi rex ex nomine jussisset eam venire. Mardochaeus autem versabatur in vestibulo domus regiae curam agens salutis filiae. Tandem instabat dies
Abbreviated transcription (Latin):
taẽ gragis inqua negociatorto. ergastera sua posser̃t ob
infronte ciutatis p̾ͥor eminebat. porta uero. aquatiĩ potu
ꝙ̃. pocta sontis portauero equoꝵ non seut porta cantatis.
S stacita erat. ante atuia templi usq ad aquã. ascendeae
maͥo. licitĩ non erat. P orro ntemias cũ senuo sciti nst¬

Expanded text:
eria sua posuerant ob in fronte civitatis prior eminebat. Porta vero aquarum potuit esse porta fontis. Porta vero equorum non fuit porta civitatis, sed statuta erat ante atria templi, usque ad quam ascendere in equis licitum erat. Porro Nehemias cum servis suis inst
Abbreviated transcription (Latin):
non habitabant ingaxphilacis. cura templum s indomi¬
b ꝓpͥis cũ oĩ aomo sua ⁊ custoctiã uasaꝵ dñi posueiant
undomib sequestratis aremplo. Et hedisicauit de ꝓpͥo garo¬
philacia in quib excubabant sacenfotes ⁊ reponbãt uasa
p̃terea inuenat ppłm calcantes ttrcłaria in salb̃o ⁊ ferentes ui

Expanded text:
is circa templum, sed in domibus propriis cum omni domo sua, et custodiam vasorum Domini posuerant in domibus sequestratis a templo. Et aedificavit de proprio gazophylacia, in quibus excubabant sacerdotes, et reponebantur vasa. Praeterea invenit populum calcantes torcularia in Sabbato, et inferentes i
Abbreviated transcription (Latin):
nes speciose ⁊ cradantur aggeo. eunucho. ad custodiã
et quecũq ocłi regis placuerit regn prouasti placiut
sermo regi. ⁊ iussit ħ fieri ͤ Orat runc insusis iudeus
uocabulo mardocheus. de tubu gemini qui descen¬
derat. de transimgratione. ieconie. ħ erat nutricius
filie srio eoisse. que ⁊ hester niocabat᷑. quã orbatã utroꝙ¬

Expanded text:
nes speciosae, et tradantur Egeo eunucho ad custodiam, et quaecunque oculis regis placuerit regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi, et jussit hoc fieri. Erat tunc in Susis Judaeus, vocabulo Mardochaeus, de tribu Jemini, qui descenderat de transmigratione Jechoniae. Hic erat nutritius filiae fratris Edissae quae et Esther vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
Pi manserunt trib dieb ⁊ p̃cticauit esdras ieiumum ut affli¬
gent se corã qdño. ⁊ pet̾ent abeo uiã rectã. ⁊ sec̃am. E rabuit enĩ
Quarta hie. obtulerunt indomo dñi que secũ tulerant o¬
fferentes holocausta ingrãiũ actionẽ. actionẽ dederunt epłã
ingis cucib transfluinen qͥ honorauerũt ppłm. ⁊ domũ dei

Expanded text:
ium, ut affligerent se coram Domino, et peterent ab eo viam rectam et securam. Erubuit enim Quarta die intulerunt in domum Domini, quae secum tulerant, offerentes holocausta in gratiarum actionem, dederuntque epistolam regis ducibus trans flumen, qui honoraverunt populum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
rant escims sac̾aotis pͥncipes. ⁊ leuitas. ut ꝓhiberent uniu̾¬
sas rrgones uxores. alienigenas. ⁊ eos qͥ de his nati erant.
S t inmissa ẽ uox ad õs filios transimig̃tionis. Et conuenerĩt
ar̃ .xx. die mensis. E t surgens estras citminabitur illos
qͥ cõtra legẽ d̃ei semen scm̃ conmiscuerãt: sennitu incurum¬
cisoꝵ ⁊ opꝰ eẽ ut abic̾ent uxores. Et ꝑe. multituo ppłs mul

Expanded text:
s sacerdotes, principes, et levitas, ut projicerent universas uxores alienigenas, et eos qui de eis nati erant. Et missa est vox ad omnes filios transmigrationis, et convenerunt dicitur, vigesimo die mensis. Et surgens Esdras criminabatur illos, quod contra legem Dei semen sanctum commiscuerant semini incircumciso
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes non ẽ seꝑatus ppłs isił: a ppło t̾rarũ tuleĩt enĩ de
fisiab eoꝵ. sibi ⁊ filiis sitis uxores. Manus quoq sac̾dotũ et
p̃ncipu ⁊ sacnseruoꝵ. ĩ hac inuenitar transgressione. T̾unc
scto esclras uestimenta sua ⁊ flens ⁊ oras iacuit int̾ra usq
asacficiũ uesꝑtinũ. ũ unc accesserũt ad eũ principes dicentes.

Expanded text:
dicentes. « Non est separatus populus Israel a populo terrarum . » Tulerunt enim de filiabus suis sibi et filiis suis uxores. Manus quoque sacerdotum et principum et sacri servorum in hac invenitur transgressione. Tunc scidit Esdras vestimenta sua, et flens, et orans jacuit in terra, usque ad sacrificium vespertinum. Tunc accesse
Abbreviated transcription (Latin):
et ragib ⁊ eis qui uittes plantant mulieres uitã cõferaint.
pon̾e nõ timent homines. Retalit quoq seuidisse cõ¬
cubina c̾dã regis. alapas regi inponentẽ. C. ũq illa arti¬
siss regẽ artioẽtẽ. ⁊ ea molesta regẽ molestatũ. Supħ oiã¬
Uitas eni dei omma creau̾at. ⁊ ad eiꝰ. ꝓuidentiã ob̃ rgeba¬
tur ⁊ uicb̾ ei resistẽ. poterat. Cumq os̃ iudicassent foia
flumen ut nullateuꝰ inpedirent udeos s de sũptib re¬
gis iuuarent. eos dantes eis ꝑ singłos dies. hostias sumlã
uiñ ⁊ sal.ut offerant ea deo celi. ⁊ orent ꝓuita regis. et si¬
lioꝵ eiꝰ.: ⁊ addidit. Qui hanc. mutau̾it uissionẽ. tollant
lignũ dedomo ipsi. ⁊ consigiuait᷑ inco domꝰ autẽ eĩ pribli¬
cet᷑. Sgo darꝰ staui decretũ. ꝙ stutiose inplem uolo.
patesecit ⁊ ascenderuint multi ienslums.¬

Expanded text:
et regibus, et eis qui vites plantant, mulieres, et vitam conferunt ponere non timent. Retulit quoque se vidisse concubinam cujusdam regis, alapas regi imponentem; cumque illa risisset, regem arridentem, et ea molesta, regem molestatum. Super haVeritas enim Dei omnia creaverat, et ab ejus providentia orbis regebatur, et nil ei resistere poterat. Cumque omnes indicassent fortiflumen, ut nullatenus impedirent Judaeos, sed de sumptibus regis juvarent eos, dantes eis per singulos dies hostias, similam, vinum, et sal, ut offerant ea Deo coeli, et orent pro vita regis, et filiorum ejus . Et addidit: « Qui hanc mutaverit jussionem, tollatur lignum de domo ejus, et configatur in eo, domus autem ejus publicetur. Ego Darius statui decretum, quod studiose impleri volo .patefecit, et ascenderunt cum eo m
Abbreviated transcription (Latin):
mãomib laqueatis ⁊ domꝰ dñi ext desolata. hoc aut̾ signũ
ire dei ex̃ dicebant quod seminabant multũ ⁊ inferebant
parũ pͥncipes uero regio ꝑsarũ qui erant trlumen in¬
dissent semiores utoa. ꝙ ħs suus hoc eis p̾ceꝑat cui nefas ẽ
cõtradic̾e. placuit uttisq ut res ad darium resciretur. Et as¬
cendit. zorobabe cũ nunciis pͥncipũ ad regẽ. ⁊ houoraten est
abeo supͣ quã sꝑau̾at. N am incubid̃o regis dormiebat cuam
aliio duob cubiculariis. E Porro dariꝰ rexcenam exibuit saciapis

Expanded text:
in domibus laqueatis, et domus Domini esset desolata. Hoc autem signum irae Dei esse dicebant, quod seminabant multum, et inferebant parum. Principes vero regis Persarum, qui erant trans flumen, indissent seniores Juda, quod Deus suus hoc eis praeceperat, cui nefas est contradicere, placuit utrisque ut res ad Darium referretur. Et ascendit Zorobabel cum nuntiis principum ad regem, et honoratus est ab eo, supra quam speraret. Nam in cubiculo regis dormiebat cum aliis duobus cubiculariis. Porro Darius rex coenam exhibuit satrapis
Abbreviated transcription (Latin):
tute boma ⁊ sepultus iuxta aggeus poero danꝰ cũ discesiss abeo
egiptꝰ mortuus ẽ: Incidencia.
ctibum plebio. ⁊ didatores ⁊ uursũ consules tẽ pubbcam
rexeiunt usq adiuliũ cesarẽ pictagoras maetuus ẽ. rome
teme uoluptatio. honorantoo deũ. ħes apparuit. E o tp̃i
pnceps fuit sac̾dotũ eliachĩ siue ioachĩ filĩ iħa ⁊ etat inu¬
dea cura rerũ gerenoarũ penes sacerdotes que pꝰ subregib
⁊ iudicib fuerit. Recep̃ aut̃. xerses egiptũ que apre dice¬

Expanded text:
xta Aggaeum. Porro Darius, cum discessisset ab eo Aegyptus, mortuus est. Incidentia. ursum consules rempublicam rexerunt, usque ad Julium Caesarem. Pythagoras mortuus est. Romae ternae voluntatis, honorando Deum, haeres apparuit. Eo tempore princeps fuit sacerdotum Eliachim, sive Joachim filius Jesu, et erat in Judaea cura rerum gerendarum penes sacerdotes, quae prius sub regibus et judicibus fuerat. Recepit autem Xerxes Aegyptum, quae a patre disce
Abbreviated transcription (Latin):
domini inazotum. ⁊ stuctierure eam iuxta dagon qͣi
tispheum. ⁊ furgentes dilucło inuenerunt dagon. prostra¬
tũ int̾ia. ante airham. ⁊ quasi ad orantem ut dicit iose.
et restituerunt eum in locum suũ. Rursum mane se¬
quente inuenerunt eũ prostratũ capuo uero ⁊ manus eiꝰ¬
qp abcise atrunco. iacebant super lien. lobł nullus ing̾¬
diens tẽplum inazoto. calcat suꝑ lim̾ usq inhodiernũ
diẽ. ⁊ aggrauata ẽ manꝰ dñi suꝑ azoteros. ⁊ ꝑcussit eos
les quod dicit iosephus. factum excrudeli. passione dissen¬
therie ita ut putrefacta egrederentur incestina. ⁊ mures
ebullientes de agris corroilebant extales eoꝵ ⁊ cõuocatis sa
runt cutumducattir. Quacũq autẽ cireum ducebatur
ꝑcuciebat om̃s inposteriorb. ⁊ fecerunt sibi sedes pelliceas
Et conuenientes pͥncipes quinq urbium. tractabant qͥd
facturi ȩẽnt ⁊ erant qui dicerent causam passionum.
factam ꝑ archam. alii ꝑ casũ alii ꝑcorruptionẽ aeris.

Expanded text:
Domini in Azotum, et statuerunt eam juxta Dagon, quasi tropaeum , et surgentes diluculo invenerunt Dagon prostratum in terra ante arcam, et quasi adorantem, ut dicit Josephus, et restituerunt eum in locum suum. Rursus mane sequente invenerunt eum prostratum, caput vero, et manus ejus abscisae a trunco jacebant super limen. Ob hoc nullus ingrediens templum in Azoto calcat super limen, usque in hodiernum diem, et aggravata est manus Domini super Azotos, et percussit eos les eorum. Quod Josephus dicit factum ex crudeli passione dysenteriae, ita ut putrefacta egererent intestina, et mures ebullientes de agris corrodebant extales eorum, et, satrapis runt. Circumducatur. » Quocunque autem circumducebatur, percutiebat omnes in posterioribus; et fecerunt sibi sedes pelliceas, et convenientes principes quinque urbium, tractabant quid facturi essent, et erant qui dicerent causam passionum factam per arcam, alii per casum, alii per corruptionem aeris
Abbreviated transcription (Latin):
iramotha. S ⁊ ibi uidicabat istł̃em. tres ille ci¬
uitates famose erant. Bethel ꝓpter sompniũ iacob:
et galgalis ꝓpter curcumtisionem factam. Et maphat
ꝓpter frequentiã iosue. Et ascendebat ad eam samuel
dicabat ibi ppłm. aliio uero dieb ascendebat ad eũ¬

Expanded text:
i altare, sed et ibi judicabat Israel. Tres illae civitates famosae erant; Bethel, propter somnium Jacob; et Galgala propter circumcisionem secundam; et Masphath propter frequentiam Josue, et ascendebat ad eas Samuel dicavit ibi populum. Aliis diebus ascendebat ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
fluxerunt .xx. anni sine iuidice. Qui agregati srt̃t
⁊ amus quib iudicauit hely. Quidam tamen di¬
cunt .xx. annos quib udicauit samuel. ag̾g̾an¬
cũ anina saulis. ascribuntur. ẜ Sane poruit fieri.
ut heli. factus uidex. transtulerit sac̾dotium dedo¬
aschamiꝰ. heredẽ reliquto. ad huc partiulo filio suo yu¬

Expanded text:
dice, qui aggregati sunt annis, quibus judicavit Heli. Quidam tamen dicunt viginti annos, quibus judicavit Samuel, aggregancum annis Saulis ascribuntur. Sane potuit fieri ut Heli factus judex transtulerit sacerdotium de doAscanius haeredem reliquit adhuc parvulo filio suo Ju
Abbreviated transcription (Latin):
cat iosephus ciuitatẽ anpheolinitis. Isrł quoq ing̾ che¬
ssus inpreltũ iuxta lapidẽ ad iutorii. quod prolemsĩ
quasi .iiͦii. milia uiroꝵ. ⁊ diperunt semores afferamꝰ
de silo. archam dñ sedentis suꝑ theruibin. quod ideo
gebantur officio patris ⁊ acceꝑant mandatum. abhe¬
ly. ne adeum redirent sine archa. ⁊ tũc tunuerũt
philistiim ⁊ acrius pugnauerunt. Fugitq isrł.
⁊ cesa sunt exeo.xxx. milia peditũ. ⁊ archa domi¬
n capta ẽ. ⁊ duo filii hely. mortui sunt. C uocarrit
autẽ puer bemlamita de acie indicauit insilo quod
factũ eiat. hely autẽ sedebat. contin uiam que du¬
cebat ad castra. spectans .i. aucultans. Iamenĩ secͦ
erat ut tradunt hebrei. ⁊ noncecꝰciens. Qui audit¬
astrage ppłi morte filioꝵ. quieuit. cum audiss arcbã
captam cecidit retroesum ⁊ fractis ceruicib expirauit.¬
¶ N urꝰ autẽ eiꝰ uxor phinees p̃gnans. ⁊ p̾dolobem in¬

Expanded text:
cat Josephus civitatem Ampheolbenitis. Israel quoque egressus est in praelium juxta Lapidem adjutorii, quod per prolepquasi quatuor millia virorum, et dixerunt seniores: « Afferamus de Silo arcam Domini sedentis super cherubim. Quod ideo gebatur officio patris sui; et acceperant mandatum ab Heli, ne forte redirent ad eum sine arca, et timuerunt Philisthiim, et acrius pugnaverunt. Fugitque Israel, et caesa sunt ex eo triginta millia peditum, et arca Domini capta est, et duo filii Heli mortui sunt. Cucurrit autem puer Benjamita ex acie, et indicavit in Silo quod factum fuerat. Heli autem sedebat contra viam quae ducebat ad castra, spectans, id est auscultans. Jam enim caecus erat, ut tradunt Hebraei, id est caecutiens. Qui, audita strage populi, et morte filiorum quievit. Cum autem audisset arcam captam cecidit retrorsum, et fractis cervicibus exspiravit. Nurus autem ejus uxor Phinees praegnans erat, et
Abbreviated transcription (Latin):
fecas qͥb nonẽ inpositum uigũ ⁊ uiculos earam reduce¬
tis domi ⁊ si recto itin̾e asceudit. contra bechsames. ip̃a fe¬
cit uobis hoc malum. alioqͥn casu ⁊ factum ⁊ ibant
uacce mugientes indirectum nec declinantes ad dex
terã ꝑitiã que ducit besames. ⁊ hec ẽ una sacerdotali¬
ũ ciuitatum intribu bemamim. ⁊ altera bechsames.
intribu neptalim. P orro bethsamite. metebant
tricicum. ⁊ uenit plaustrũ magrum iosue. bethsa¬
miche ⁊ stetit ibi. ⁊ posuerunt archam suꝑ lapidẽ

Expanded text:
fetas, quibus non est impositum jugum, et vitulos earum recludetis domi, et si recto itinere ascendant contra Bethsames, ipsa fecit nobis hoc malum; alioquin casu factum est. Ibant ante vaccae mugientes in directum, nec declinantes ad dexer viam, quae ducit Bethsames. » Et haec est una sacerdotalium civitatum in tribu Benjamin. Est altera Bethsames in tribu Nephthalim. « Porro Bethsamitae metebant triticum, et venit plaustrum in agro Josue Bethsamitae, et stetit ibi. Et posuerun
Abbreviated transcription (Latin):
u̾si cesi sunt a filiis ifrł. Qun ꝑcusserunt eos usq
adtermminos rerre sue. u ulitq samuel lapidem et
posuit eũ interminis. ⁊ nocauit nomen loci illiꝰ
lapis ad uitorii nec apposuerunt philistim ultra
inture terminos uustł dum uiueret samuel. Iu¬
dicabat itaq samuel ppłm inbethel. ⁊ galgalis.

Expanded text:
versi, caesi sunt a filiis Israel, qui percusserunt eos, usque versi, caesi sunt a filiis Israel, qui percusserunt eos, usque ad terminos terrae suae. Tulitque Samuel lapidem, et posuit eum in terminis, et vocavit nomen loci illius Lapis adjutorii. Nec apposuerunt ultra Philisthiim, ut intrarent terminos Israel, dum viveret Samuel. Judicabat itaque Samuel populum in Be
Abbreviated transcription (Latin):
incastra. M anserat autẽ apud philisteos .uii. men¬
et uidems eoꝵ fiduciam indomino ait. ascen¬
damus in maphat ut orẽ prouobis. Cumq ascen¬
dissent in maphach effciderunt coram dño. In
sinsignum federis sic fecit iosuie ⁊ iudicauit eos sa
muel .i. docuit eos iudicia deis Q uidam taqͣdã¬
camen asserunt samuelem. Y dolum redegisse in
pult̾em. ⁊ mixtam dedisse ppł̃o adbibendum. et
Sinbarbis eoꝵ iudicasse reos.y dolatrie. a non reis
sicut quondam fecit moises: ⁊ audierunt phili¬
stei. congregatum eẽ. isrł merinen inmaphat et ar¬
mati ascenderunt ad u̾sus eos ⁊ cimens isrł. dixit
ad samuelẽ clama pronobis ab dnm̃. ⁊ obtulit sa¬
inuel agnum lactentem in holocaustum. et dum
clamaret samuel ad dñm initer est p̾lium et in¬
conuit dũs fragore magno suꝑ philisteos ⁊ mota est
tetra. ⁊ ꝑ loca pandebant hiatus ⁊ philistei infugã

Expanded text:
in castra. Manserat autem apud Philisthaeos septem menin castra. Manserat autem apud Philisthaeos septem meneorum fiduciam in Domino, ait: « Ascendamus in Masphath, ut orem pro vobis , » Cumque ascendissent in Masphath effundens aquam coram Domino, in in signum foederis sicut fecit Josue, et indicavit eos ibi Samuel, id est docuit eos judicia Dei. Quidam tamen asserunt Samuelem quoddam idolum redegisse in pulverem, et mistum dedisse populo ad bibendum, et in barbis eorum indicasse reos idololatriae a non reis, sicut quondam fecit Moyses. Et audierunt Philisthiim congregatum Israel esse inermem in Masphath, et armati ascenderunt adversus eos, et timens Israel dixit ad Samuelem: « Clama pro nobis ad Dominum. » Et obtulit Samuel lactentem agnum in holocaustum. Et dum clamaret Samuel ad Dominum, initum est praelium, et intonuit Dominus fragore magno super Philisthaeos, et mota est terra, et per loca pandebat hiatus, et Philisthaei in fugam
Abbreviated transcription (Latin):
misisse a nos aureos. ⁊ s. mures s insequentib le¬
gitur si celec fuisse cuuitas philisteoꝵ. Unde meliꝰ
uidetur quod dicit isiborꝰ .S. fuisse tantũ metropolos
⁊ queq obtulit. ante aureũ. ⁊ mutẽ. alie solũ mu¬
tes obtulerunt. tisq ad abel magnũ suꝑ quẽ posuerũt
sit nom̃ lapidis suꝑ quẽ posita fuit archa. ali a¬
ssenuint cautatem que tũc bethsames dicebatur. post eã
cdictam ab el. quod interpretatur luctus. ꝓpt̾ luctum bech¬
semitartm qui secutus est. ⁊ ad ditum est magnum ad
illi lex. uiri. deposuisse archam cum non eẽnt sacer¬
cotos. ẜ S queritur. E ur gͦ mortui non sunt pbi¬
lisei. quot quot uiderunt arcam: P otest dici. quod
non peccauerunt uidendo. qͥb non erat. prohibitũ
uidere. bimentes autẽ. bechsamite miseruit ad ui¬
ros catiathiaru ut reducerent ad se archam. Qui
insticuertnt incꝰstodiam arche. et fure ibi .xx. annis
usq ad yui. annũ regni saulis quoo ipse tulit eam

Expanded text:
misisse annulos aureos et quinque mures. Sed in sequentibus legitur Siceleg fuisse civitas Philisthinorum . Unde melius videtur, quod dicit Isidorus quinque fuisse tantum metropoles; « et quaeque obtulit annulum aureum et murem; aliae solum mures obtulersit nomen lapidis super quem posita fuit arca. Alii asserunt civitatem, quae tunc Bethsames dicebatur, quae postea dicta est Abel, quod interpretatur luctus, propter luctum Bethsamitarum qui secutus est. Et additum est, magnum, adilli septuaginta deposuisse arcam, cum non essent sacerdotes. Si quaeritur cur ergo mortui non sunt Philisthaei quotquot viderunt arcam, potest dici quod non peccaverunt videndo, quibus non erat prohibitum videre. Timentes autem Bethsamitae miserunt ad viros Cariathiarim, ut reducerent ad se arcam . Qui instituerunt in custodiam arcae, et fuit ibi viginti annis usque ad octavum annum regni Saulis, quo ipse tulit eam
Abbreviated transcription (Latin):
tari. cum sciret lapsurũ. ⁊ de multis
i hunc modum. dicimꝰ qͣntum ad
presens attinet opus quia sic uoluit. Si q̃¬
ritur cur uoluit. insipida ẽ. questio quere¬
re causam uoluntatis diumȩ. cum ipsa sit
sũma causa om̃ium causarum.

Expanded text:
tari, cum eum sciret lapsurum, et de multis tari, cum eum sciret lapsurum, et de multis in hunc modum, dicimus, quantum ad praesens attinet opus, quia sic voluit. Si quaeritur, cur voluit, insipida est quaestio quaerere causam divinae voluntatis, cum ipsa sit summa causa omnium causarum.
Abbreviated transcription (Latin):
seres cuiꝰ esu uita ꝓtelatur. etiã alex¬
ander scripsit aristotili de sacerdo¬
tib arboꝵ solis ⁊ lunȩ qđ esu pomoꝵ
longissimam agant uitam: ⁊ sic̃ dixe
suum int̾fecit. uixta quẽ adam ⁊ eua
sepulti sunt. in spelunca dupplici. Et
collocauit ante paradisum uoluptatis
cherubin ⁊ flamineũ gladium atq
uersatilem. ut angłs arceret diabolum.
ignis hominẽ: uł ministerio angłoꝵ
posuit ignem ibi qͥ intercludet paradi¬
si ingressum. qͥ nomine gladii non
lendum cũ ds̃ uellet. Ablatus enĩ fu¬
it ad tempus intrantib helia ⁊ enoc.
penitus uero nõ. donec in mortem
xp̃i fuit extinctus.Si querit᷑ qͥd con¬
sumebat ignis ille. potest dici quod
quedã species ignis ẽ. sic̃ in uita bea¬
ti nicholai legit᷑. cui simanũ adhibe̾
ardorem sentis. s nõ pateris adustio¬
nem. nec eget materia qͣm cõsumat.
⁊ talis urit spͣm. Item si querit᷑ qua¬

Expanded text:
Seres, cujus esu vita protelatur. Etiam AlexSeres, cujus esu vita protelatur. Etiam Alexander scripsit Aristoteli de sacerdotibus arborum solis et lunae, quod esu pomorum longissimam agant vitam. Et, sicut dixerfratrem interfecit , juxta quem Adam, et Eva sepulti sunt in spelunca duplici. Et collocavit ante paradisum voluptatis cherubim et flammeum gladium atque versatilem; ut angelus arceret diabolum, ignis hominem. Vel ministerio angelorum posuit ignem ibi, qui intercluderet paradisi ingressum, qui nomine gladii, non lendum, cum Deus vellet. Ablatus enim fuit ad tempus, intrantibus Elia, et Enoch, penitus vero non, donec in morte Christi fuit exstinctus. Si quaeritur quid consumebat ignis ille, potest dici, quia quaedam species est ignis, sicut in Vita beati Nicolai legitur, cui si manum adhibes, ardorem sentis, sed non pateris adustionem; nec eget materia quam consumat; et taliter urit spiritum. Iterum, si quaeritur qua
Abbreviated transcription (Latin):
Fait. Ecce adam factus ẽ. quasi unus ex
nob̾. yronia ẽ. quasi uoluit eẽ. ut ds̃. s in
euidenti ẽ. modo qͥa nõ ẽ. nec ẽ. uox dei
insultantis. s nos a suꝑbia corrigentis ⁊
ẽ. uox trinitatis. uł ẽ. uox dei ad angłos.
⁊ ẽ. uox plangentis qđ patet qͥa factus ẽ.
a me ut aĩt quasi unus ex nob̾ si stetisset
sis ẽ. quasi uidete uł cauete. ueł cicite eũ.
Dura udetur᷑ sententia que penis predi¬
ctis penam eiectionis addidit. S e contra¬
est. hinc enĩ penam quã ded̾at mi¬
sericorditer temꝑauit ut uerũ de eo
appareat. cum iratus fueris miscđiȩ
recordaberis. quia enĩ uicturi erant
in miseria. qͣnto eẽt. uita diuturnor:
miserabilior. Si gͦ gustassent de ligno
uitȩ diutius iiuentes. diutius miseri
ẽẽnt. nec ẽ.miferum si etiam post pec¬
catum ꝑ esum ligni illius diutuis ui¬
xissent. cũ ad huc sint quedã insulȩ
uiuentium in quib nullus moritur.
fit etiã lanugo in foliis arboꝵ. apud

Expanded text:
asi unus ex nobis : ironia est, quasi voluit esse ut Deus, sed in evidenti est modo, quod non est. Nec est vox Dei insultantis, sed vox a superbia corrigentis, et est vox Trinitatis. Vel est vox Dei ad angelos, et est vox plangentis; quod patet, quia factus est a me, ut esset quasi unus ex nobis, si stetisset.sis est, quasi videte, vel cavete, vel ejicite eum. Dura videtur Dei sententia, quae praedictis poenis poenam ejectionis addidit. Sed contra. Hanc enim poenam, quam dederat, misericorditer temperavit, ut verum de eo appareat: Cum iratus fueris misericordiae recordaberis , quia enim victuri erant in miseria, quanto esset vita diuturnior, tanto miserabilior. Si ergo gustassent de ligno vitae diutius viventes, diutius miseri essent. Nec est mirum, si etiam post peccatum per esum ligni illius diutius vixissent, cum adhuc sint quaedam insulae viventium, in quibus nullus moritur, sic etiam lanugo fit in foliis arborum, apud
Abbreviated transcription (Latin):
el. ⁊ abiam alterum inbechel alterum inber¬
sabee ut ibi sedentes iudicarent ppłm. Qui decliia¬
uerunt post auariciam ⁊ ꝑuertant iudicia quod
non ferens ppłs. dixit ad samuel da nobis regem ut
uidic nos sicut cet̾ẽ gentes habent. quod grauiter
tulit samuel ꝓpter insitam sibi iusticiam ⁊ ctrca
odium regis. Cũq consulitiss dominũ. ait ei dñs.
i udi uocem ppłi nec te tautum abieceriuit. s me ne
regnẽ suꝑeos. Uercintamen p̾dic eis ius regis. Et
ait samuel ad ppłm. hoc erit ius regio filios tir̃os
faciet seruos suos. equites precursores agricolas.
et slibros armoꝵ filias ur̃as faciet unguentarias.
et quo questrias ⁊ panificas. Seruos ur̃os ⁊ ancillas
et iumenta. ponet inoꝑe suo. optumna que urͣa

Expanded text:
m in Bersabee, ut ubi sedentes judicarent populum . Qui declinaverunt post avaritiam, et perverterunt judicium. Quod non ferens populus dixit ad Samuelem: « Da nobis regem, ut judicet nos sicut caeterae gentes habent. » Quod graviter tulit Samuel propter insitam sibi justitiam, et circa odium regis. Cumque consuluisset Dominum, ait ei Dominus: « Audi vocem populi. Nec te tantum abjecerunt, sed me, ne regnait Samuel ad populum: Hoc erit jus regis: Filios vestros faciet sibi servos suos, equites et praecursores, agricolas, et fabros armorum; filias vestras faciet unguentarias et coquestrias et panificas. Servos vestros, et ancillas, et jumenta ponet in opere suo, optimaque
Abbreviated transcription (Latin):
caluariam .i. suppremã cellam cerebri. ⁊ pedes et
suimmnitates manuum. Quo audito ait hieu. Ser̃

Expanded text:
calvariam, » id est supremam cellulam cerebri, « et pedes, et summitates manuum. Quo audito ait Jehu: Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
eclom. antequam filii isrł habuissent regem
scilicet saul. et dicunt hanc enumerationem
ẽẽ appositam ab esora qui scire pocuit eam¶ In
enumerationẽ istorum legitur. deana filio sebe
cuius filiam duxit esau. quod uuenerit aquas
calidas iusolitudine dum pasceret afinas patͥs
iannum maria. qr lacum inħemo. inuenit. alii
putant. aquas calidas lingua punica. que af

Expanded text:
Edom, antequam filii Israel habuissent regem, Edom, antequam filii Israel habuissent regem, scilicet Saul, et dicunt hanc enumerationem esse appositam ab Esdra, qui scire potuit eam. In enumeratione vero istorum, legitur de Janna filio Subeon, cujus filiam duxit Esau; qui invenerat aquas calidas in solitudine, dum pasceret asinas patrisJamnum Maria, quia lacum invenit in eremo. Alii putant aquas calidas, lingua punica quae af
Abbreviated transcription (Latin):
unuenit mr̃em. nec mlt̾ eciam post aduentũ
lierunt eum esau. nacob inspelunca duplici
hic t̾minatus ẽ. primus liber iosephi. Porro
mortuo patre clicati sunt esau. ⁊acob. ita qđ
eos t̾ra nõ caꝑet et rediit esau ad montana.
que dimisãt. ⁊dicta ẽ t̾ra idumea abedom q̃
prius bosra dicebatur. enunierans eñi moy¬
ses duodecim reges illius t̾re apͥmo usq adul¬
timum quem iudere pocuit: ait⁊ i regnariit
post bale iacob filius zare debosra.⁊hunc di¬
cunt quidam fuisse iob. ꝓnepotem esau. sed
hebrei contradicunt ut supradictũ ẽ. iudetur
etiam ingenesi quod eadem t̾rai ante esau eciam
dicta fuit seir. IEnumeratis filiis esau. enum̾at
principes horreorum qui fuerant int̾ra an esau
dequib incipit sic. Isti ͤ filii seir horrei. ħedicato¬
res habitatorest̾re. ⁊ cetera. horreos enĩ expulit
esau. ut legitur inparali pomenõ. Quidam tam̃
dieunt hic enumeratos reges qui fuerunt in

Expanded text:
invenit matrem. Nec multum etiam post adventum invenit matrem. Nec multum etiam post adventum lierunt eum filii ejus, Esau, et Jacob in spelunca duplici. Hic terminatur primus liber Joseph. Porro mortuo patre ditati sunt Esau, et Jacob, ita quod eos terra non caperet. Et rediit Esau ad montana, quae dimiserat, et dicta est terra Idumaea ab Edom, quae prius Bosra dicebatur. Enumerans enim Moyses duodecim reges terrae illius a primo usque ad ultimum, quem videre potuit, ait: Et regnavit pro Bela, Jobah filius Zarae de Bosra , et tunc dicunt quidam, fuisse Job pronepotem Esau; sed Hebraei contradicunt, ut supra dictum est. Videtur etiam in Genesi quod eadem terra ante Esau, etiam dicta fuit Seir. Enumeratis enim filiis Esau, enumerat princeps Horraeorum, qui fuerant in terra ante Esau, de quibus incipit sic: Isti sunt filii Seir Horraei habitatores terrae, etc. Horraeos enim expulit Esau, ut legitur in Paralipomenon . Quidam tamen dicunt hic enumeratos reges, qui fuerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
bedeehm.⁊ est anticipacio. post eñi dicca ẽ effrata
abixore ealeph. que ibi sepulta ẽ. ibiq cũ parcuriret᷑
cepit iachel ꝑielitari. tamen peꝑit filium. egrediẽ¬
te autem anima predolore paitus moriens uo¬
cauit filium benuo. id ẽ. filium doloris. pater
uero cireuincidit eum ⁊ uocauit filium ben¬
iamin. id est filium dextere. sepulta ẽ ergo rach.¬
el inuia que dueit bechleem: isola inter cogna.¬
tos. honoreni sepulcure habrahe nõ meiuit:
Erexitq iacob inticulum. suꝑ sepulchrum eiꝰ:
qui apparet usq inpresentem diem. ⁊ egressus
inde fix̃ tabnaculum. trans turrim ader. id
est currim gregis. hunc locum dicunt hebrei
ubi post edificatum ẽ cemplum. & dictũ qua¬
sidiceret quodam uaticino turrim gregis id
est congregationis future ad templum sec ies
ait. locum eẽ. iuxta bechleem. uͥł anglorũ grex
inortu dñi cecinit. uel iacob greges pauic. no¬
men inde loco relinquens. Cumq habiatarec
ibi ruben dormiuit eum bala. concubina pa¬

Expanded text:
post enim dicta est Ephratia, ab uxore Caleph, quae ibi sepulta est. Ibique cum parturiret Rachel coepit periclitari, tamen peperit filium. Egrediente autem anima prae dolore partus, moriens, vocavit filium Bennoni, id est filium doloris. Pater autem circumcidit eum, et vocavit filium Benjamin, id est filium dexterae. Sepulta est ergo Rachel in via, quae ducit Bethleem, et sola inter cognatos, honorem sepulturae Abrahae habere non meruit. Erexitque Jacob titulum super sepulcrum ejus, qui apparet usque in praesentem diem. Et egressus inde, fixit tabernaculum trans turrim Ader, id est turrim gregis. Hunc locum dicunt Hebraei, ubi post aedificatum est templum, et dictum, quasi quodam vaticinio, turrim gregis, id est congregationis futurae ad templum. Sed Hieronymus ait locum esse juxta Bethleem, ubi vel angelorum grex, in ortu Domini, cecinit, vel Jacob greges suos pavit, nomen inde loco relinquens. Cumque habitaret ibi, Ruben dormivit cum Bala concubina pa
Abbreviated transcription (Latin):
leuitis iemanente incastris. ꝑsecutusq est eos amalechi¬
tes: ⁊ cananeus. ꝑcuciens usq adlocum. qui obhoc uocat᷑

Expanded text:
Levitis remanente in castris. Persecutusque est eos Amalecites et Chananaeus, percutiens usque ad locum qui ob hoc vocat
Abbreviated transcription (Latin):
Sults ne introite inuteros mattũ ⁊ renastis hõi pudo¬
ae excitati ꝑ se. acciter redierunt in hostes ⁊ uictus est
astiagos C irꝰ autẽ magis exibuit se isi nepotẽ quamitic¬
sũ.. de licencia iedeundi data iudis

Expanded text:
« Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudo« Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudore excitati Persae, acriter redierunt in hostes, et victus est Astyages. Cyrus autem magis exhibuit se illi nepotem quam vicXVII. De licentia redeundi data Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
uocassi rex ut argueret eũ quod pueros plagass ille iutreptoꝰ
se uo regẽ fecisse respondit. ⁊ ammiratus rex ⁊ quedã signa
genis sui ineo dep̃hendens. acͥito pastore feciecius u̾itatẽtei
agnouit. Ueruittamen timor eiꝰ de nepote mictigatus est
estimans quod u̾bũ comectoꝵ de regno: inplecũ ex̃t in
ieguo pueri et eidẽ cui pͥꝰ conmiserat occidenctũ conmisti
alereoũ non indicans camen ꝙͥ nͥ pastoris filiũ quidẽm
ulliꝰ secretaui sui dedit clamcło patri ad comedendũ q ñ
malesicq regio ꝑsuasit excercitui ut spartacũ regẽ ꝑfides
sibi elig̾ent ⁊ agnominauit eũ cut̃. quot interpreta¬
tur hereo. qiͣ. dic̾et. lic reluctetur astiages datiũ con
sobimũ. ad optauit sibi infiltũ ⁊ collecto excerctu cõ¬
greisus ẽ ad u̾sus cirũ ⁊ sugerunt ꝑ se. ⁊xores autẽ eoꝵ
et matres: egresse adeos. ⁊ derectis postĩorib sim aiebãt

Expanded text:
vocasset rex, et argueret eum quod pueros plagasset, ille intrepidus vocasset rex, et argueret eum quod pueros plagasset, ille intrepidus se ut regem fecisse respondit. Et admiratus rex, et quaedam signa generis sui in eo esse deprehendens, ascito pastore secretius veritatem rei agnovit. Verumtamen timor ejus de nepote mitigatus est, aestimans quod verbum conjectorum de regno impletum esset in regno puerorum, et eidem cui prius commiserat occidendum, commisit alendum, non indicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius secretarii sui clanculo dedit patri ad comedendum, quia non maleficii regis persuasit exercitui, ut Spartacum regem Persidis sibi eligerent, et cognominavit eum Cyrum, quod interpretatur haeres. Quasi dicat: Licet rt sibi in filium, et collecto exercitu congressus est adversus Cyrum, et fugerunt Persae. Uxores autem eorum, et matres egressae ad eos, et detectis posterioribus suis aiebant:
Abbreviated transcription (Latin):
medi citꝰ monarchiã tenuit orientis cuiꝰ sedẽ
Bosuit ap̃o ꝑsas lic regnũ meocer matus eẽt et
honorabiliꝰ eo quod ꝑse eũ sublimauerant inregẽ
Iste suit nepos darii exsorore. nepos uͦ astiagis ex
filia. Porro astiages unicam habuit filiam ⁊ utoit
no. Quod cimens dedit filiã suã uxorẽ inpłiti ple¬
beio ne filiꝰ erea nasc̾e̾tur nobił ⁊ potens p̾terea fili¬
ã p̃gnantẽ ad scu̾nt ⁊natũ exea filiũ cuiꝰdã partici¬
pi. archanoꝵ tradiit occidendũ. Qui credens reg
it uni de pastorib regis tioidit parutilum exponẽ¬
ut paruulũ defferret ei alendũ. ⁊ ꝓpͥum pro eo ex¬
pon̾et. Cũꝙ uediss pastor. ad puenĩ inuent carẽ
p̃bememei ueiba et astrio et aiib defendent. C umco tulis
a puetio ludentib sactuo ẽ rexeoꝵ ⁊ contumaces ⁊ inobe¬
entes sibi guiter affligebat. Quod grauiter fererites pr̃os
eoꝵ u̾bũ detulerant ad iegẽ de filio pastorm. Quẽ cum aoꝰ¬

Expanded text:
Medi, Cyrus monarchiam tenuit Orientis, cujus sedem posuit apud Persas; licet regnum Medorum majus esset et honorabilius, eo quod Persae eum sublimaverant in regem. Iste fuit nepos Darii ex sorore, nepos vero Astyagis ex filia. Porro Astyages unicam habuit filiam, et vidino. Quod timens dedit filiam suam uxorem militi plebeio, ne filius ex ea nasceretur nobilis et potens. Praeterea filiam praegnantem ascivit, et natum ex ea filium, cuidam participi arcanorum tradidit occidendum. Qui credens regnidere, et uni de pastoribus regis tradidit parvulum exponenut parvulum deferret ei alendum, et proprium filium pro eo exponeret. Cumque redisset pastor ad puerum, invenit Canem praebentem ei ubera, et a feris et avibus defendentem. Cumque tulisa pueris ludentibus factus est rex eorum, et contumaces et inobedientes sibi graviter affligebat. Quod graviter ferentes patres eorum, verbum detulerunt ad regem de filio pastoris. Quem cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
sũt uicd̃. hꝰ enĩ noĩs płes fuerãt cause suꝑlegit᷑ turi᷑ baba
legitur. ꝙ ad etã qͥ cognominat᷑ꝰ ÷ utas: dicti sant uiadei. ali¬
bi ꝙ auida filio iacob. Alibi quod auida machabeo. porro
qui si asfentirent eis. ⁊ ꝓpt̾ea tam ineroctatione qͣm in appa¬
ratu ties annos conpleuerũt. Igitur intercio anno. arie

Expanded text:
 turrim Babel legitur, quod a Dedam, qui cognominatus est Judas, dicti sunt Judaei; alibi quod a Juda filio Jacob; alibi quod a Juda Machabaeo. Porro qui assentirent eis, et propterea tam in exhortationem quam in apparatu, tres annos compleverunt. Igitur in tertio anno Cyri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter hoc anime eoꝵ erant limpide non hebetes promł
ntudine ciboꝵ nec confusse ꝓuaretate ⁊ corpora eoꝵ la¬
borib aptiora ⁊ subito facti sunt eruditi qi dedit en dño
scentiam ⁊ cdisciplinã ⁊ p̾cipue ddameli iitesligentiam
uisionum ⁊ sompnioꝵ ⁊ exactis trib annis statuti sunt¬

Expanded text:
Propter hoc animae eorum erant limpidae, non hebetes propter Propter hoc animae eorum erant limpidae, non hebetes propter multitudinem ciborum, nec confusae pro varietate, et corpora eorum laboribus aptiora; et subito facti sunt eruditi, quia dedit eis Dominus scientiam, et disciplinam, et praecipue Danieli intelligentiam visionum et somniorum. E
Abbreviated transcription (Latin):
itum ẽ nabuc duxiss inbabilonẽ nobiliores pue
iudeoꝵ ⁊ quosdã de semine regio pulticriores
stiauit etiã alii gentib quos uastauerat. fecisse dis¬
noscitur ⁊ tradidit eos p̾posito eumicoꝵ ⁊ fecit eos eru¬
diri de prouincialib litteris ꝑitum ⁊ calder. E st aut̃
caldea lingua eadẽ que ⁊ siria ꝓpinqua hebree ⁊ uissit
eis ministrari cibos de mensa sua fuerunt etiam in
Sidrac. mmisac. ⁊ abddenago. B alchasar autẽ erat no¬
men regn generis quod inposuit dameli ut dicit e¬
piphamus. eoꝙ iã cogitaret de eiꝰ ad optione. Istis
iii. p̃positus ennuchoꝵ specialẽ posuit procuratio¬
nẽ malasar. hii ꝓposuerunt nõ cõtaminari cibis gen¬
cilium. S cũ cogeret eos malasar edẽ de cibis regis.
ne inderentur corã rege cectus exiliores cdixerunt a
⁊ pꝰ hec contemplare uultas niõs ⁊ reliqnoꝵ qui uescuntur
cibo regio ⁊ sicut udena sic facias nobiscum. P orromala¬
sar collebat cibaria ⁊ uinum eoꝵ ⁊ dabat en legumina.

Expanded text:
uchodonosor duxisset in Babylonem nobiliores pueros Judaeorum et quosdam de semine regio, pulchriores stravit, quod etiam aliis gentibus quas vastaverat fecisse dignoscitur . Et tradidit eos praeposito eunuchorum, et fecit eos erudiri provincialibus litteris, pariter et Chaldaeis. Est autem Chaldaea lingua eadem, quae et Syra, propinqua Hebraeae, et jussit eis ministrari cibos de mensa sua. Fuerunt autem inSidrach, Misach, et Abdenago. Baltasar autem erat nomen regii generis, quod imposuit Danieli, ut dicit Epiphanius, eo quod jam cogitaret de ejus adoptione. Istis quatuor praepositus eunuchorum specialem posuit procuratorem Malasar. Hi proposuerunt non contaminari cibis gentilium. Sed cum cogeret eos Malasar edere de cibis, ne viderentur coram rege caeteris exiliores, dixerunt ad  haec contemplare vultus nostros, et reliquorum qui vescuntur cibo regio, et sicut videris, sic facias nobiscum. » Porro Malasar tollebat cibaria et vinum eorum, et dabat eis legumina.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: cedar scd̾̃s aquo cedar que ẽ indeserto dumaͥ sex¬
tus aquoduma regio themanonus aquochemã

Expanded text:
 Cedar secundus, a quo Cedar, quae est in deserto; Duma sextus, a quo Dumea regio; Themam nonus, a quo Thema
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uiram. iuxea corsuum ut regeat ppłm eiꝰ ¶a¬
biit samuel inglibaa. beniamin ⁊ egressus est sa¬
ul cũ ppło obuiam philisteis. nec erant cũ eo .d.c.¬
uon erat mniscł. caueant enĩ philistei. ne fac̾ent
hebrei gladiũ. aut lanceam ⁊ ascendebant istł ad
philistim ut acuerent acies omnũ ferramentoꝵs
exacuenot̃. uel ita adstimulum. qui est ad corrigen¬
dum. sub audiboues. Q ũq uenissent dies p̃lii. nõ

Expanded text:
Dominus virum juxta cor suum, ut regat populum ejus. » ADominus virum juxta cor suum, ut regat populum ejus. » Abiit Samuel in Gabaa Benjamin, et egressus est Saul cum populo obviam Philisthaeis, nec erant cum eo n caverant enim Philisthaei ne facerent Hebraei gladium, aut lanceam. Et descendebat Israel ad Philisthiim, ut exacuerent acies omnium ferramentorum exacuendum. Vel ita, « ad stimulum, qui est ad corrigendum, » subaudi, boves. « Cumque venisset dies praelii non
Abbreviated transcription (Latin):
die obstulit holocaustũ ⁊ pacifica. C umq conplesset ecce
dies. ⁊ timui ne hostes ascenderent ad nos priꝰquam
placcaiẽ faciẽ domini ⁊ necessitate cõpulsus obruli dño
¶U idetur saul peccasse. quod stne samuele obtulerir
s oblationis consecrationis regis. ⁊ dicuno non quam
obblationes. Sii. dierũ fierent. prosacerioce legitur pro
iege uero non memin me legisse. ad hec ualcle mi¬
randũ ẽ. cum iambis inuntus ẽẽt saul inregem ꝙ
inneutra illarũ facta fuent tał oblario prorege. ⁊ io
dici potest samuelẽ sic maudasse. ut cum sauluellet
umminolare. ad consulendum dñm citaret ipsum
ut ostendet ei. que facturꝰ eẽt ⁊ post citatiouem
si morã faceret expectaret eum .uii. dieb Saul u̾o
uiẽ citatioms. anumerauit inhis.uii. ⁊ non expecta¬
uit eũ nͥ yii. dieb ẜ et addidit samuel nequa¬
quã regnũ tuũ ultra consug̾et s quesiuit. Sibi

Expanded text:
die obtulit holocaustum et pacifica. Cumque complesset, ecce die obtulit holocaustum et pacifica. Cumque complesset, ecce dies; timui ne hostes ascenderent ad nos, priusquam placarem faciem Domini, et necessitate compulsus obtuli Domino. » Videtur Saul peccasse, quod sine Samuele obtulit hosed oblationum in consecratione regis, et dicunt nunquamoblationes septem dierum fierent, « pro sacerdote » legitur, « pro rege » vero non memini me legisse. Ad hoc valde mirandum est, cum jam bis inunctus esset Saul in regem, quod in neutra illarum fuit oblatio talis pro rege. Et ideo dici potest Samuelem sic mandasse, ut, cum vellet Saul immolare ad consulendum Dominum, citaret ipsum, ut ostenderet ei quae facturus esset; et post citationem si moram faceret, exspectaret eum septem diebus. Saul vero diem citationis annumeravit in his septem, et non exspectavit eum nisi sex diebus. Et addidit Samuel: « Nequaquam regnum tuum ultra consurget; sed quaesivit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
regnans post pacrem iam quadragenarius erat. Quoo
tamen ipsi deceritnare conantur. dicentes saulem ce¬
pisse regnare post heli ⁊ ponunt in regno saulis an¬
nos samuelia. ẜ hebreus sic hab filiuo uniꝰ arni
nata ingabaa beniamtn. Que fuit urbs finees filii
eleazari. ⁊ ꝑcussit ionathas stationem philisteoor q̃
erat ingabaa .i. locum munitum. in quoposue¬
rãt philistei.custodes tanquam dominantes in isrł.
⁊ cũc crexerit se isrł adu̾sus philistim. Quo audito
dens saul ingalgala. cõuocauit ppłm. ⁊ samuelem.
ad cõsulendum dnm ⁊ cũ expectaret samuelem .uii.
dieb uixta condictã dilapsus est ab eo ppłs. ⁊ timen¬
tes absconderunt se in spelunci. ⁊ abdicis. et inan¬
tris. hebrei qͦ tranfierunt iordanẽ. Qutoã tamen¬
in iscł. appͥato uocabulo sic dic̾ti. qͥ p̾timore creoũ¬
cur. descendisse incastra philistim ad obsequendũ
en. Eũq udiss sauil morã sibi dampnosam.uii.

Expanded text:
ns post patrem jam quadragenarius erat. Quod tamen ipsi determinare conantur dicentes Saul coepisse regnare post Heli; et ponunt in regno Saulis annos Samuelis. Hebraeus sic habet. CAP. XItha in Gabaa Benjamin, » quae fuit urbes Phinees filii Eleazari. « Et percussit Jonathas stationem Philisthinorum, quae erat in Gabaa, » id est locum munitum, in quo posuerunt Philisthaei custodes tanquam dominantes in Israel, et tunc erexit se Israel adversus Philisthiim. Quo audito, dens Saul in Galgala convocavit populum et Samuelem ad consulendum Dominum. Et cum exspectaret Samuelem septem diebus, juxta condictum, dilapsus est ab eo populus; et timentes « absconderunt se in speluncis, et in abditis, et in antris; Hebraei quoque transierunt Jordanem. » Quidam eic appropriato vacabulo dicti. Qui prae timore creduntur descendisse in castra Philisthiim ad obsequendum eis. Cumque vidisset Saul moram sibi damnosam septima
Abbreviated transcription (Latin):
uit suꝑ isrł. his iuste rexit ppłm iureliquis anus reg¬
s q̃tiasi tanntis fuit. ⁊ non rex. Quidam ħlegunt
de ysbros. ⁊ filio eiꝰ dicentes eum annicłm es inprin¬
cipio regni paterni ⁊ de eodẽ dictum ẽ. Q uod autẽ¬
duob annis regnauit. ysboset uerum est quod aut̃¬

Expanded text:
id est juste rexit populum . In reliquis annis regni quasi tyrannus fuit, et non rex. Quidam hoc legunt de Isboseth filio ejus, dicentes eum anniculum esse in principio regni paterni. Et de eodem dictum est quod duobus annis regnavit in Israel, quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
Hec sola remansit ineu̾sione facta ꝑ caldeos. Hoc deuicit
amonitas et inposint eis annuũ tributã ralenta argen
huiꝰ. rastu rexsirie. et phacee. tex istł ceꝑunt infestare
regnũ uida. Subioathat exorsus ꝓpħare naum de el¬
cesi dettib uncon contra niniuen p̃dicens. Hec dicit
dr̃s ad ninuen exterminabo tȩ ut nequaꝗͣ progredti¬
cit. herodotum dixisse subu̾sam niniuen. arege medoꝵ
in hunc modum palus que circũdabat eam suꝑ mundabit᷑

Expanded text:
Haec sola remansit in eversione facta per Chaldaeos. Hic devicit Ammonitas, et imposuit eis annuum tributum, talenta argenthujus, Rasin rex Syriae, et Phacee rex Israel, coeperunt infestare regnum Juda. Sub Joathan exortus est prophetare Nahum de Ecelsaei, de tribu Simeon, contra Ninivem praedicens: Haec dicit Dominus ad Ninivem: Exterminabo te, et nequaquam progrediper Nahum, Herodotum dixisse, subversam Ninivem a rege Medorum i