comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simulacrũ ad orant. Tria igitur in relatione sua uir clarissimus perfectus urbi pro¬
posuit quȩ ualida putauit. quod roma ueteres utait suus cultus requirat. & quod
sacerdotib suis uirginib quȩ uestalib emolumenta tribuenta sint. & quod emolu¬
mentis sacerdotũ negatis famis secuta publica sit. In prima propositi quȩ fl
ma questu sermonis in lacrimat uoceres ut ait cultus cęrimomi arũ requirens. Hłȩc
sacra in quid hannubalem amoenib acapitolio senonas repulerunt. Itaque dũ sacroꝵ
potentia predicatur. infirmitas ꝓditur. Ergo hannibal dui sacris insultauit
romanis. & dus contra se dimicantib usq ad muros urbis uincendo ꝑuenit. cur
se obsederi passi sut. Proquib deorũ suoꝵ armapugnabant : Nam desenonib qd
loquar. quoscapitolii secreti penetrantes romane reliquiȩ nontulissent. nisi eos

Expanded text:
simulacrum adorant. 3. Tria igitur in relatione sua vir clarissimus praefectus urbis prosimulacrum adorant. 3. Tria igitur in relatione sua vir clarissimus praefectus urbis proposuit, quae valida putavit: quod Roma veteres, ut ait, suos cultus requirat, et quod sacerdotibus suis virginibusque Vestalibus emolumenta tribuenda sint, et quod emolumentis sacerdotum negatis, fames secuta publica sit. 4. In prima propositione, flebili Roma quaestu sermonis illacrymat, veteres, ut ait, cultus ceremoniarum 834 requirens. Haec sacra, inquit, Annibalem a moenibus, a Capitolio Senonas repulerunt. Itaque dum sacrorum potentia praedicatur, infirmitas proditur. Ergo Annibal diu sacris insultavit Romanis, et diis contra se dimicantibus, usque ad muros urbis vincendo pervenit. Cur se obsideri passi sunt, pro quibus deorum suorum arma pugnabant? 5. Nam de Senonibus quid loquar, quos Capitolii secreta penetrantes Romanae reliquiae non tulissent, nisi eos
Abbreviated transcription (Latin):
um uir clarissimꝰ prefectus urbis symmachus addementiam tuam retulissa. ut
ara que de urbis romȩ curia sublata fuerat radderetur loco. & tuimperator lica
adhucminori sęui tirocinio florentib nouus annis fidei tamen uirtute uitȩ¬
ranus obsecrata gentiliũ non probares eodem quo cõperi puncto libellũ optuli.
quod lib& conprehenderim quȩ suggestioni necessaria uiderentur. poposcitamen
exemplum mihi relationis dari. Nequȩ nonfidei tuȩ ambiguus sed ꝓuidus cauti¬
Aurea enim. sicut scriptura
dimna doca. Est lingua sapientiũ litteratoꝵ.
quȩ faleratis dotita sermonib: & quodã splendentis eloquii uel ut coloris pretiosi
chorĩs. cor exultans capita minoꝵ. oculos speciȩ formosi. uisuque ꝑstringit. sed aurũ
sidiligentius manu tractes. foris preciũ in tus metallũ est. Volue quȩso ad que ex¬
cute sectam gentiliũ pretiosa & grandia sonant. uiri effecta defendunt. dm̃ loquunt᷑

Expanded text:
um vir clarissimus praefectus urbis Symmachus ad clementiam tuam retulisset, ut ara quae de urbis Romae curia sublata fuerat, redderetur loco; et tu, imperator, licet adhuc in minoris aevi tirocinio florentibus novus annis, fidei tamen virtute veteranus obsecrata gentilium non probares; eodem, quo comperi, puncto libellum obtuli: quo licet comprehenderim, quae suggestioni necessaria viderentur; poposci tamen exemplum mihi relationis dari. 2. Itaque non fidei tuae ambiguus, sed providus cautiAurea enim, sicut Scriptura divina docet , est lingua sapientium litteratorum, quae phaleratis dotata sermonibus, et quodam splendentis eloquii velut coloris pretiosi corusco resultans, capit animorum oculos specie formosi, visuque perstringit. Sed aurum hoc, si diligentius manu tractes, foris pretium, intus metallum est. Volve, quaeso, atque excute sectam gentilium: pretiosa et grandia sonant, veri effeta defendunt: Deum loquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
puta ẽ e credendũ. sido cendus ẽ episcopus alaico. quid sequatur. Laieus erge
disputte & epis copus audiat episcopus discat alaico. at certe siuel scriptu¬
tarũ seriem dunarũ: uel uetera tempora retractemꝰ. Quis ẽ ꝗabnuat in
cansa sidoi uri caua inquã sicł̃ episcopos solere. drim peratorib christianis non im¬
piertores de piscopis  eudicare erisdo fauente & iam senect is maturtes tepronte¬
tur uut uins debroe cemebis qualis ille episc opus sit qui laicis uis sacer dotale subst¬

Expanded text:
putem esse credendum? Si docendus est episcopus a laico, quid sequetur? Laicus ergo putem esse credendum? Si docendus est episcopus a laico, quid sequetur? Laicus ergo disputet, et episcopus audiat: episcopus discat a laico. At certe 861 si vel Scripturarum seriem divinarum, vel vetera tempora retractemus, quis est qui abnuat in causa fidei, in causa, inquam, fidei episcopos solere de imperatoribus Christianis, non imperatores de episcopis judicare? 5. Eris, Deo favente, etiam senectutis maturitate provectior, et tunc de hoc censebis qualis ille episcopus sit, qui laicis jus sacerdotale subs
Abbreviated transcription (Latin):
ficĩ uel eģec lesiastici alicuiꝰ ordims eũ udicare deber&. quneo murere anpar sio
nec ure dissonilis . E ȩc enim uerba rescripti sunt. hoc ẽ sacer dotes desacerd otib uo¬
lit iudicare. quin ciam sialias quoque anguert̃tur episcopus qe meorũ essar
examinanda caus & iam hanc uoluit ad episcopale udiciũ ꝑtinere: Quis igitur
contumacit̃ respon: dit dementiȩ tuȩ. ille quite patris similẽ esse defider at
anqui uultes sedis simi lẽ nisi forte uilis quibusdã tantiam peratoris estionatam
sententu euius. cofid es confessionis constantia conpbataẽ & sapientiame¬
lior ate reipublice ꝓfec tib predicatur. quando audisti clementissime impe¬
rator in eausa ficdi laicos de episcopo iudicasse. Ita ergo quadã adulatione cun¬
uamur aut sacerilotis uirissimꝰ. in memores quod ds̃ donauit mͥ hoc ipse alus

Expanded text:
fidei vel ecelesiastici alicujus ordinis eum judicare debere, qui nec munere impar sit, fidei vel ecelesiastici alicujus ordinis eum judicare debere, qui nec munere impar sit, nec jure dissimilis; haec enim verba rescripti sunt, hoc est, sacerdotes de sacerdotibus voluit judicare. Quinetiam si alias quoque argueretur episcopus, et morum esset examinanda causa, etiam haec voluit ad episcopale judicium pertinere. 3. Quis igitur contumaciter respondit clementiae tuae? Ille qui te patris similem esse desiderat, an qui vult esse dissimilem? Nisi forte vilis quibusdam tanti imperatoris aestimatur sententia, cujus et fides confessionis constantia comprobata est, et sapientia melioratae reipublicae profectibus praedicatur. 4. Quando audisti, clementissime Imperator, in causa fidei laicos de episcopo judicasse? Ita ergo quadam adulatione curvamur, ut sacerdotalis juris simus immemores, et quod Deus donavit mihi, hoc ipse aliis
Abbreviated transcription (Latin):
quo nonaiolis Sieri ro suis dũ tgxat partib eorũ disimulationẽ principũ pdicart̃
quicũ esent christriam decreta tamtn gentiliũ munine remouerunt sQuartõ
qugis amiori debenti deferre fratno ut qui disomulare deberes an ami si quica for¬
siton nongro buares ne fraternis derogares statutis. oe nune teneas quoda fid̃ĩ tus
or germantats necesitudini uidiças conuenire. Iaicipateoart aeeN u¬
beatissimo augusto ualentiniano ambrosini cpuras au
almatius me tribunus & notarius mandato ut alligauit lem̃tiȩ conutnit tux
postulans unt cu ipse uidices legerem sicut elegissar auxentius. nes iuneio es¬
presst coru somion a qui futiant postulati. Sed id ad didit quodin consistorio essn
fuitiscer fano nontro pietatis uiditio tuȩ. Cui rei respondeo ut arbitiar Qmpaeent̃
nec quis quã contumacẽ uidicare me deboe. Camhoc adseram qđ anguste me no¬
rit. pat᷑ tuus non solũ sermonẽ respondit. sed exiam legibus sius saneetencias

Expanded text:
oles. Si enim pro suis dumtaxat partibus eorum dissimulationem principum praedicarunt, qui cum essent christiani, decreta tamen gentilium minime removerunt: quanto magis amori debes deferre fraterno, ut qui dissimulare deberes, etiamsi quid forsitan non probares, ne fraternis derogares statutis, et nunc teneas quod et fidei tuae, et germanitatis necessitudini judicas convenire. EPISTOLA beatissimo Augusto VALENTINIANO, AMBROSIUS episcopus. 1. Dalmatius me tribunus et notarius mandato, ut allegavit, clementiae convenit tuae, postulans ut et ipse judices legerem, sicut elegisset Auxentius. Nec tamen expressit eorum nomina, qui fuerant postulati: sed id addidit, quod in consistorio esset futura certatio, arbitro pietatis judicio tuae. 2. Cui rei respondeo, ut arbitror, competenter. Nec quisquam contumacem judicare me debet, cum hoc asseram, quod augustae memoriae pater tuus non solum sermone respondit, sed etiam legibus suis sanxit: In causa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrit᷑. ideo segnior fui. qͥa ñ putabã hoc uindicandũ. Qͥd facerẽ qđ nullo ultore
fine p̃mio for& tangunt hoc uerecundiã. sed reuocant gram ne fiat qđ di
sũmi contrahat᷑ offensio. Est tam̃ nemo ep̃m adhoc munꝰ conueniat. Rogaui

Expanded text:
quaeritur, ideo segnior fui, quia non putabam hoc vindicandum. Quid facerem, quod nullo ultore quaeritur, ideo segnior fui, quia non putabam hoc vindicandum. Quid facerem, quod nullo ultore sine praemio foret? Tangunt haec verecundiam, sed revocant gratiam; ne fiat quo Dei summi contrahatur offensio
Abbreviated transcription (Latin):
remartyriũ. Wides qđ mclinet causȩ exitꝰ si forte me ep̃m putas
caueto martyriũ fotioris. sin constantẽ declina lapsũ flagilioris.
plus enĩ ad stringit᷑. qͥlabi infirmũ coegerit. Hac ꝓposita conditione puto dic
toꝵ epm qđ ipse ignes sparserit turbas conpulerit populos conduxerit ne am¬
mittat occasionẽ martyrii. & ꝓinualidis subitiat ualidiorẽ. Obeatũ mendaciũ
qđ adqͥrit᷑ sibialioꝵ absolutio suigr̃a hoc ẽ. imꝑator qđ poposci. & ego ut in me
magis uindicares & hoc sicrimen putares mͥ adscriberes qͥd mandas inabsentes
iudiciũ habes p̃sentẽ. habes confitentẽ reũ ꝓclamo qđ ego synagogã incenderĩ.
Certe qđ ego illis mandauerĩ ne ẽẽt locus in quo xp̃c negaret᷑ siobiciat᷑ mͥ. Cur
hic ñ incenderĩ diumo ĩã cremari cȩpit iudiciũ meũ cessauit opus : & siuerũ

Expanded text:
re martyrium. Vides quo inclinet causae exitus. Si fortem episcopum putas, re martyrium. Vides quo inclinet causae exitus. Si fortem episcopum putas, caveto martyrium fortioris: si inconstantem, declina lapsum fragilioris: plus enim astringitur, qui labi infirmum coegerit. 8. Hac proposita conditione, puto dicturum episcopum quod ipse ignes sparserit, turbas compulerit, populos conduxerit; ne amittat occasionem martyrii, et pro invalidis subjiciat validiorem. O beatum mendacium, quo acquiritur sibi aliorum absolutio, sui gratia! Hoc est, imperator, quod poposci et ego; ut in me 949 magis vindicares: et si hoc crimen putares, mihi ascriberes. Quid mandas in absentes judicium? Habes praesentem, habes confitentem reum. Proclamo quod ego synagogam incenderim, certe quod ego illis mandaverim; ne esset locus in quo Christus negaretur. Si objiciatur mihi, cur hic non incenderim? Divino jam cremari coepit judicio: meum cessavit opus. Et si verum
Abbreviated transcription (Latin):
site ñ audierit. dic aeccłe. Causã gͦ di tacebo : qͥd igit᷑ sit qđ metuã conside¬
remꝰ relatũ ẽ. a comite orientis militariũ partiũ incensã et̾ synagogam.
idq auctinẽ facto ep̃o uissisti uindicari incȩteros fynagogã. abipso exȩdi¬
ficari ep̃o ñ adstruo expectandã fuisse ad senfionẽ ep̃i. Sacerdotes enĩ
turbarũ moderatores sunt studiosi pacis nisi cũ & ipsi mouent᷑ iniuria đi
aut ȩxcłȩ contumeliȩ sit aliqui. iste ep̃s feruentior mexustione fynagogȩ
timidior inuiditio ñuereris imꝑator nequescat sententiȩ tuȩ. nep̃uari¬
cet᷑ ñ times ñ & iã uereris qđ futurũ ẽ. ne uerbis resistat comiti tuo ne¬
cesse erit igit᷑ ut aut p̃uaricatorẽ. aut martyrẽ faciat utrũq alienum
tẽporib tuis utrũq ꝑsecutionis instar. sic̃ p̃uaricari cogat᷑ aut sibi¬

Expanded text:
Si te non audierit, dic Ecclesiae. Causam ergo Dei tacebo? Quid igitur sit, quod metuam consideSi te non audierit, dic Ecclesiae. Causam ergo Dei tacebo? Quid igitur sit, quod metuam consideremus. 6. Relatum est a comite orientis militarium partium incensam esse synagogam, idque auctore factum episcopo. Jussisti vindicari in caeteros, synagogam ab ipso exaedificari episcopo. Non astruo exspectandam fuisse assertionem episcopi; sacerdotes enim turbarum moderatores sunt, studiosi pacis, nisi cum et ipsi moventur injuria Dei, aut Ecclesiae contumelia. Sit alioquin iste episcopus ferventior in exustione synagogae, timidior in judicio: non vereris, imperator, ne acquiescat sententiae tuae; ne praevaricetur, non times? 7. Non etiam vereris, quod futurum est; ne verbis resistat comiti tuo? Necesse erit igitur ut aut praevaricatorem aut martyrem faciat: utrumque alienum temporibus tuis, utrumque persecutionis instar, si aut praevaricari cogatur, aut subi
Abbreviated transcription (Latin):
seruanda sit. ñ tanto adstringo metu si ñ audiar. In causa uͦdiquẽ audies
cuiꝰ maiore peccat᷑ ꝑiculo. qͥs tͥ uerũ audebit dicere. si sac̃dos ñ audeat :
Noui te piũ clem̃tẽ mitẽ atq tranquillũ fidẽ ac timorẽ đm cordi habentẽ.
d plerũq aliqua nos fallunt habent aliqui zelũ di. sed ñ scđm scientiã. ne
igit᷑ hoc & iã fidelib animis obrepat cauendũ arbitror. Nouipietatẽ tuã.
erga đm lenitatẽ inhomures obligatꝰ sũ benesitiis tuarũ indulgentiarũ.
& ideo plus me tuo amplius sollicitor. ne &iã ipse tuo me postea iudicio
condẽnes . qđ mea aut dissimulatione. aut adulatione plapsionẽ ñ euita¬
ueris. simme peccare uiderẽ ñ deberẽ tacere . Scriptũ ẽ. enĩ si frat᷑ tuus
inte peccauerit corripe illũ primo. deinde increpa duob & trib testib.

Expanded text:
servanda sit, non tanto astringar metu, si non audiar. In causa vero Dei, quem audiesservanda sit, non tanto astringar metu, si non audiar. In causa vero Dei, quem audiescujus majore peccatur periculo? Quis tibi verum audebit dicere, si sacerdos non audeat? Novi te pium, clementem, mitem atque tranquillum, fidem ac timorem Domini cordi habentem, sed plerumque aliqua nos fallunt. Habent aliqui zelum Dei, sed non secundum scientiam. Ne igitur hoc etiam fidelibus animis obrepat, cavendum arbitror. Novi pietatem tuam erga Deum, lenitatem in homines: obligatus sum beneficiis tuarum indulgentiarum. Et ideo plus metuo, amplius sollicitor; ne etiam ipse tuo me postea judicio condemnes, quod mea aut dissimulatione aut adulatione prolapsionem non evitaveris. Si in me peccari viderem, non deberem tacere; scriptum est enim: Si frater tuus in te peccaverit, corripe illum primo, deinde increpa, duobus aut tribus testibus .
Abbreviated transcription (Latin):
sine met acceptũ do ee & gloriosũ ꝑiculo. Si aut̃ silentu mei dissimulati¬
onis quȩ culpa & me ingrauat nec te lib̾at. malo inportuniorẽ me quã ini¬
cui ñ potes doctrinã refellere. insta oportune inportune argue obsecra
increpa. iom̃i patientia & doctrina. Habemꝰ gͦ & nos cui displicere plusꝑiculi
sit. p̃sertĩ &cũ &iã imꝑatorib ñdifpliceat suo quẽq fungi munere. & patient̃
audiatis unũquẽq ꝓsuo suggerentẽ officio immo corripientẽ si ñ utat᷑ mili¬
tiȩ suȩ ordine. Qđ gͦ in his libent̃ accipitis qͥ uob̾ militant nũ m hoc saẽdotib
potest molestũ uideri. cũ idloquunt᷑ ñ qđ uolumꝰ sed qđ iuibem᷑. Scis enĩ lectũ
cũ stabitis ante reges & p̃sides. nolite cogitare qͥd loquammi. Dabit᷑ enĩ
loqͥt᷑ inuob. Et tam̃ sim causis rei publicȩ loquar. quãuis & iã illic iustitia

Expanded text:
sine meo acceptum Deo esse et gloriosum periculo. Sin autem, silentii mei dissimulatisine meo acceptum Deo esse et gloriosum periculo. Sin autem, silentii mei dissimulationisque culpa et me ingravat, nec te liberat, malo importuniorem me, quam ino Paulo, cujus non potes doctrinam refellere: Insta opportune, importune, argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Habemus ergo et nos cui displicere plus periculi sit: praesertim cum etiam imperatoribus non displiceat suo quemque fungi munere, et patienter audiatis unumquemque pro suo suggerentem officio, imo corripiatis si non utatur militiae suae ordine. Quod ergo in his libenter accipitis qui vobis militant, num hoc in sacerdotibus potest molestum videri, cum id loquamur, non quod volumus, sed quod jubemur? Scis enim lectum: Cum stabitis ante reges et praesides, nolite cogitare quid loquamini. Non enim loquitur in vobis . Et tamen si in causis reipublicae loquar, quamvis etiam illic justitia
Abbreviated transcription (Latin):
te posui domui ifrł. ieo inquit ut si auertat᷑ uistꝰ auistitis suis & fece¬
rit delictũ. quia ñ distinxisti ei. hoc ẽ ñ dixisti qͥd sit cauendũ. ñ retine¬
bit᷑ memoria iustitiȩ eiꝰ. & sanguinẽ eiꝰ demanu tua exqͥrã. tuaut̃ sidis¬
ens iusto ut ñ perc& & ipse ñ peccauerit iustꝰ uita
maloꝵ consortiũ. & ideo clem̃tiȩ displicere deb& sac̃dotis silentio lib̾tas
placere. Nã silentii mei ꝑiculo inuolueris lib̾tatis bono uiaris. ñgͦ m¬
portimꝰ in debites me int̃ sero alienis ingero. sed debitis obtẽpero mandatis
dĩ nr̃i obȩdio qđ facio primũ tui amore tui grã tuȩ studio conseruandȩ
salutis. Si idmͥ uel ñ credit᷑. ł int̃dicit᷑. dico sane diuinȩ offensȩ metu. nã
si meũ ꝑiculo te exur& patient̃ me ꝓte offerẽ sed ñ libent̃. malo eñĩ te

Expanded text:
te posui domui Israel, in eo, inquit, ut si avertatur justus a justitiis suis, et fecete posui domui Israel, in eo, inquit, ut si avertatur justus a justitiis suis, et fecerit delictum, quia non distinxisti ei, hoc est non dixisti quid sit cavendum, non retinebitur memoria justitiae ejus, et sanguinem ejus de manu tua exquiram. Tu autem si distinxeris justo ut non peccet, et ipse non peccaverit, justus vita malorum consortium: et ideo clementiae tuae displicere debet sacerdotis silentium, libertas placere. Nam silentii mei periculo involveris, libertatis bono juvaris. Non ergo importunus indebitis me intersero, alienis ingero: sed debitis obtempero, mandatis Dei nostri obedio. Quod facio primum tui amore, tui gratia, tuae studio conservandae salutis: si id mihi vel non creditur, vel interdicitur, dico sane divinae offensae metu. Nam si meum periculum te exueret, patienter me pro te offerrem, sed non libenter. Malo enim te
Abbreviated transcription (Latin):
ȩstu fui. quanto nunc cũ uideo cauendũ neqͥd sit qđ ad scribat᷑ mͥ& ĩa de
sacrilegi periculo. Itaq peto ut patrent̃ sermonẽ meũ audias. nã su ndignꝰ
sũ qͥate audiar. indignꝰ sũ qͥ ꝓte offerã. cui tua uota cuituas cõmittas p̃ces.
ipse gͦ ñ audieseũ qũẽ ꝓte audiri uelis. ñ audies ꝓse agentẽ quẽ ꝓaliis au¬
disti. nec uereris uidiciũ tuũ necũ indigne feceris qͥ ꝓte audiat᷑. Sed neq
imperiale ẽ lib̾tatẽ dicendi negare. neq sacerdotale qđ sentias ñ dicere.
& iã in his diligere qͥ obsequio militiȩ uob subditi sunt. Si qͥdẽ hoc int̃ ẽ
int̃ bonos & malos principes qđ boni lib̾tatẽ amant. seruitutẽ imꝓbi.
nihil &iã insacerdotale tã ꝑiculosũ apudđm tã turpe apud homines qũa
qđ sentiat ñ lib̾e denuntiare. Si qͥdẽ scriptũ ẽ. & loquebar intestimonis
tuis in conspectu regũ. & ñ confundebar. & alibi. Eili hominis speculatorẽ

Expanded text:
 tanto in aestu fui, quanto nunc, cum video cavendum ne quid sit quod ascribatur mihi etiam de sacrilegii periculo. Itaque peto ut patienter sermonem meum audias. Nam si indignus sum qui a te audiar, indignus sum qui pro te offeram, cui tua vota, cui tuas committas preces. Ipse ergo non audies eum, quem pro te audiri velis? Non audies pro se agentem, quem pro aliis audisimperiale, libertatem dicendi negare, neque sacerdotale, quid sentias non dicere. Nm libertatem etiam in his diligere, qui obsequio militiae vobis subditi sunt. Siquidem hoc interest inter bonos et malos principes, quod boni libertatem amant, servitutem improbi. Nihil etiam in sacerdote tam periculosum apud Deum. tam turpe apud homines quam quod sentiat non libere pronuntiare. Siquidem scriptum est: Et loquebar de testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar . Et alibi: Fili hominis, speculatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ut inȩcclesus nullus molestus sit : opto ut deme qualis uidetur sententia proferatir.
Dignant̃ igitur imperator accipe quod ad consistoriũ uenire non potin. ego inam¬
sistorio nisi pro testare non didici.& intra palatiũ certare nom possũ. quipalatii se¬
creta nec quero nec noui.
luo amprosius ep̃s hunc libellũ optuli le¬

Expanded text:
ut Ecclesiis nullus molestus sit! Opto ut de me, qualis videtur, sententia proferatur. ut Ecclesiis nullus molestus sit! Opto ut de me, qualis videtur, sententia proferatur. 20. Dignanter igitur, Imperator, accipe quod ad consistorium venire non potui. Ego in consistorio nisi pro te stare non didici: et intra palatium certare non possum, qui palatii secreta nec quaero, nec novi. 21. Ego Ambrosius episcopus hunc libellum obtuli cle
Abbreviated transcription (Latin):
cũ audiero synodũ congregari & ipse ñ deero. Tolle igitur legẽ suus ẽe certam̃ uenisse
imperator ad consistoriũ dem̃tiȩ tuȩ ut hȩc coram suggererẽ. siue me uel episcopi
uel populus ꝑmississent dicentes. deside in ȩcclesiam corã populo debero tractari.
Atq utinã imperator nondenuntiasses ut quouellẽ ꝑgerem condie ꝓdebã. Nemome
ad seruabã debiusti me quod uolueras destinare. q̃uẽ ipse om̃ib offerrebam. Nunc
mͥ a sacerdotib dicitur. non multũ int̾ e̾ẽ utrũ uolens relinquas antradas altare
xp̃i. Cũ emĩ reliqueris. trades atq utinã liquido mͥ pat̃. & qđ arrianiseccła mi¬
nime traderetur. sponte me offerem tuȩ pietatis arbitrio. Sed siego solus tnat̃¬
strepo.¬
de cur & iam de alus om̃ib inuidendis ȩcclesius ẽ p̃ceptũ. utinã consirme t̃

Expanded text:
cum audiero synodum congregari, et ipse non deero. Tolle igitur legem, si vis esse certamen. 17. Venissem, cum audiero synodum congregari, et ipse non deero. Tolle igitur legem, si vis esse certamen. 17. Venissem, imperator, ad consistorium clementiae tuae, ut haec coram suggererem; si me vel episcopi, vel populus permisissent, dicentes de fide in Ecclesia coram populo debere tractari. 18. Atque utinam, Imperator, non denuntiasses, ut quo vellem pergerem! Quotidie prodibam, nemo me asservabat. Debuisti me, quo volueras, destinare, quem ipse omnibus offerebam. Nunc mihi a sacerdotibus dicitur: Non multum interest, utrum volens relinquas, an tradas altare Christi; cum enim reliqueris, trades. 19. Atque utinam liquido mihi pateret quod Arianis Ecclesia minime traderetur! sponte me offerrem tuae pietatis arbitrio. Sed si ego solus interstrepo, cur etiam de aliis omnibus invadendis Ecclesiis est praeceptum? Utinam confirmetur,
Abbreviated transcription (Latin):
fidt̃ gallie tenent. hanc hispaniȩ & cũpia diumi sps̃ confessione custodiunt. sitrac¬
tandũ ẽ tractare in ȩccła didici quod maiores fecerunt mei.
Siconferendũ defide sacerdotũ deb& c̃ẽ ista conlatio. sicut factũ ẽ sub constant ine
auguste memoriȩ principe. quinullas legrs ante p̃misit. sed liberũ dedit uidiui
sacerdotibus. Fac tũ ẽ aiam sub constantino au gustt memoriȩ imperatore pat̾iȩ digni¬
tatis herede. sed quod bene cȩpit alit̾ consũmatũ ẽ. Nam episcopis incerã primoserip¬
seram fidem. sed dũ uolunt quidã deside intra palatiũ uidicare. Idegerunt utireũ¬
scriptionib illa episcopoꝵ iudicia mutarent᷑ . quitam̃ inflexã statim reuocauere sente.¬
tiam. & certe maior numerꝰ arimmninicȩni concilii fidẽ probauit. a
tort episcopos fatigari. quia iam si angłs decȩlo ess& paci ȩcclesiarũ non debero p̃ferri

Expanded text:
fidem Galliae tenent, hanc Hispaniae, et cum pia divini Spiritus confessione custodiunt. 15. Si tracfidem Galliae tenent, hanc Hispaniae, et cum pia divini Spiritus confessione custodiunt. 15. Si tractandum est, tractare in Ecclesia didici: quod majores fecerunt mei. Si conferendum de fide, sacerdotum debet esse ista collatio, sicut factum est sub Constantino augustae memoriae principe, qui nullas leges ante praemisit, sed liberum dedit judicium sacerdotibus. Factum est etiam sub Constantio augustae memoriae imperatore, paternae dignitatis haerede: sed quod bene coepit, aliter consummatum est. Nam episcopi sinceram primo scripserant fidem: sed dum volunt quidam de fide intra palatium judicare, id egerunt, ut circumscriptionibus illa episcoporum judicia mutarentur. Qui tamen inflexam statim revocavere sententiam. Et certe major numerus Arimini, Nicaeni concilii fidem probavit, Atot episcopos fatigari, qui etiam si angelus de coelo esset, paci Ecclesiarum non deberet praeferri;,
Abbreviated transcription (Latin):
sidei ueritatẽ. aut pseribantur aut necent᷑ quod lex defide lata diternit.
igitur aut p̃uationi offeram homines aut pęne nontanti ẽ ambrosius ut propt̃ se de¬
itiam sacerdotiũ. non tantiest unus uita. quantiẽ dignitas om̃iũ sacerdotũ. quoe
de consilio ista dictauit intimantib neforte & iam gentilis essoc aliquis. aut uideus.
quid iltos aliudnisi xp̃i in uitia ludire delectat: Quidillis aliud potest placere. nisi
qđ absit ut xp̃i diuitas denegrtur. Cũ hisplane bene conuenut arriano. quadcri
est in ariminensi synodo. merito que conciliũ illud exhorreo sequens tractarũ
concilii nicenia quo me nec mors nec gladius poterit separare quã sidem. cuiam
parens clementiȩ tuȩ theodosius beatissimꝰ imperator. & sequitur & phauit hanc

Expanded text:
fide veritatem, aut proscribantur, aut necentur, quod lex de fide lata decernit? fide veritatem, aut proscribantur, aut necentur, quod lex de fide lata decernit? Ego igitur aut praevaricationi offeram homines, aut poenae? 13. Non tanti est Ambrosius, ut propter se dejiciat sacerdotium. Non tanti est unius vita, quanti est dignitas omnium sacerdotum, quorum de consilio ista dictavi, intimantibus ne forte etiam gentilis esset aliquis, aut Judaeus, ium committeremus. Quid illos aliud, nisi Christi injuriam audire delectat? Quid illis aliud potest placere, nisi quod absit ut Christi divinitas denegetur? Cum iis plane bene convenit Ariano, qui creest in Ariminensi synodo; meritoque concilium illud exhorreo, sequens tractatum concilii Nicaeni, a quo me nec mors, nec gladius poterit separare. Quam fidem etiam parens clementiae tuae Theodosius beatissimus imperator et sequitur, et probavit. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
siclre tus suscipe roe sacendotũ hanc sidẽ secutus sũ promissorir Quođ̃ siuenli quoou
fert quaspr mnꝰ iore erustodiã tuis neigitur exprrias. ut in capante hi qu in peator¬
scuntur. autadue ius tum uennt sententiã aut certe eecuare qđ imperatoris tũ¬
seutro ditã distrieto imperio non potuerint obuiare : seđ hoc contuomacis ñ modistic
seacerdonis i si ce imperatte legt̃ tuã iam ex parte restndi s. sedutia nonteprt
scilmuniũsum. Dt gẽ eñ tuã nolo esse supra di ligẽ. Dĩlex nosdoctint qundscquamꝰ
monueitio esse mandatũ. ut quique obuautrit imperatori fertr eidio
NIiiuque dĩ templũ nontradiderit. ptinus occidatur. Quis in quãt quipossit
uedimnꝰ uel ertt̃ paleos dicere imptratorꝰ. Lextua mͥ non probatut. non pmitutu hoc
dicere sacerdotib ꝑmittitur laicis & uidicaiit defidt quia uit gram sperata ut
metuit offensa. Deinde ipie cõmittã ut eligam uidices laicos. quaicũ tinuerint

Expanded text:
 sacerdotium. Hanc fidem secutus sum promissorum. 8. Quod si de aliquorum fert, quas primus ipse custodiat. Visne igitur experiar, ut incipiant ii, qui judices eliguntur, aut adversus tuam venire sententiam, aut certe excusare qobviare? 10. Sed hoc contumacis, non modesti est sacerdotis. Ecce, imperator, legem tuam jam ex parte rescindis: sed utinam non ex parte, sed in universum! legem enim tuam nollem esse supra Dei legem. Dei lex nos docuit quid sequamur, momento esse mandatum, ut quicumque obviaverit imperatori, feriatur gladio: quicumque Dei templum non tradiderit, protinus occidatur? quis, inquam, est qui possit vel unus, vel inter paucos dicere imperatori: Lex tua mihi non probatur? Non permittitur hoc dicere sacerdotibus, permittitur laicis? Et judicabit de fide, qui aut gratiam sperat, aut metuit offensam? 12. Deinde ipse committam, ut eligam judices laicos, qui cum tenuerint
Abbreviated transcription (Latin):
deranunt᷑ ement ra e go debeo iudicare. & ille baptizatus in zepo ihabite se sor¬
senar tanti purabat esse uidien. Clementia tua cuñ adhuc emorenda daptim aus
Sacramenita seruantuin uedrogat desidi uidiciũ cũ fidei ipsius sacranenta nonnosits¬
palisdutẽ elegert uudices posumus estimationa relinquent quandioieta ionnonatt¬
ere sulodtre nomansi plauie siq ui sulit adeccłam audiant cũ populo. ñut quigriã ude
iitius eushi ncnrtiote si audie it illũ populus &e putanerit melius dispitare ⁊ se duatur
ficl enis nonuuidebo onitto qiua im ipse popuilus iudicauit. tacco quia cũ qui

Expanded text:
 Ego debeo judicare. Et ille baptizatus in Christo inhabilem se ponderi tanti putabat esse judicii: clementia tua, cui adhuc emerenda baptismatis sacramenta servantur, arrogat de fide judicium; cum fidei ipsius sacramenta non nopossumus existimationi relinquere, quando eorum nomina timet prodere. Veniant plane, si qui sunt, ad Ecclesiam: audiant cum populo, non ut quisquam judex  istius Ecclesiae sacerdote: si audierit illum populus, et putaverit melius disputare, sequatur fidem ejus: non invidebo. 7. Omitto quia jam ipse populus judicavit: taceo quia eum, q
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrant. sed se m& ipsũ exmaniuit formã serui accipiens. Uide ne
& hinc int̃ceptionẽ dunitatis intellegas cũ audis qđ sem&ipsũ exina¬
merit. intende enĩ ad hoc qđ sequit᷑ formã serui accipiens. manere gͦ in
suo statu ostendit᷑ qui formã serui dicit᷑ accepisse . sed qũã uis maneat & ꝑ¬
seuer& meo statu. diuinꝰ tam̃ sem& ipsũ exmanut. scilic& ꝑ occultati¬
onẽ diumitatis. formã serui accipiens insimilitudinẽ hominũ factꝰ &

Expanded text:
servi accipiens . III. Vide ne et hic interceptionem divinitatis intelligas, cum audis, semetipsum exinanivit: intende enim ad hoc quod sequitur, formam servi accipiens. Manere ergo in suo statu ostenditur, qui formam servi dicitur accepisse. Sed quamvis maneat et perseveret in eo status divinus; tamen semetipsum exinanivit, scilicet per occultationem di
Abbreviated transcription (Latin):
tre natũ. quia nec singularit᷑ poner&. si hoc qđ expatre natũ ẽ. facturam
uoluiss& intellegi. Sciens multos factos e̾ẽ exnihilo sed singularit᷑ ponenꝰ.
desolo uͦ filio posuit dicens. qđ expatre natꝰ. quia uere ipse solus expatre
natꝰ ẽ. Qȩteri aut̃ om̃s homines facti sunt. ut a conditore gͦ qͥ ꝓom̃ib gustaue

Expanded text:
tre natum; quia nec singulariter poneret, si hoc quod ex patre natum est, facturam tre natum; quia nec singulariter poneret, si hoc quod ex patre natum est, facturam voluisset intelligi, sciens multos factos esse ex nihilo; sed singulariter ponens, de solo vero filio posuit dicens, quod ex patre natus est, quia ipse solus ex patre natus est, caeteri autem omnes facti sunt ut a conditore. Noli ergo face
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ adoptione filius. seduere filius dĩ. In nomine enĩ creaturȩ nec quidẽ uitã
tẽ poralẽ potest quis ad sequi. nisi aliquis eã ñ auferendo p̃stare dicat᷑. De
nihilo inquit fecit sibi ds̃ filiũ. p̃ter eo multa testimonia. Loquat᷑ ioħes xp̃i
đn dilectione ꝑspicuus scribens epłam ait. Om̃is qͥdiligit patrẽ. diligit eũ
qͥ ex eonatꝰ ẽ. Nũqͥd dixit diligit eũ quẽ ds̃ fecit exnihilo: Sed nec patrẽ om¬
nino nominass&. nisi sciss& de eonatũ filiũ. Et fac nunc quia ita intellegen
dũ ut tu heretice int̃̾p̃taris. Qđ scilic& abeo factꝰ sit exnihilo. quẽ expatre
natũ dicit ioħes. Et quȩro nũqͥd scđm te solus xp̃c factꝰ ẽ exnihilo : Nonne
mat idẽ ioħes. Nolite diligere o̾mundũ. Nũqͥdnã tã leuis ẽ. ioħes ut ipse sibi
contraria p̃dicar&. Absit hȩc impietas ut dicat᷑ ioħes repugnantia sibi loquit᷑¬
ipso capitulo tractaret᷑. Et ideo ñ ut factura intellegit eũ quẽ dicit expa¬

Expanded text:
e enim creaturae ne quidem vitam temporalem potest quis assequi, nisi si aliquis eam non auferendo praestare dicatur. X. De nihilo, inquit, fecit Deus sibi filium. Praetereo multa testimonia: loquatur Joannes Christi Domini dilectione perspicuus. Scribens Epistolam ait: Omnis qui diligit patrem, diligit eum qui ex eo natus est : numquid ait, diligit eum quem fecit Deus ex nihilo? sed nec patrem omnino nominasset, nisi scisset de eo natum filium. Et fac nunc, quia ita intelligendum est, ut tu, haeretice, interpretaris; quod scilicet ab eo factus sit ex nihilo, quem ex patre natum dicit Joannes: et quaero, numquid secundum te solus Christus factus est ex nihilo? Nonne,mat idem Joannes: Nolite diligere mundum . Numquid tam levis est Joannes, ut ipse sibi contraria praedicaret? Absit haec impietas, ut dicatur, Joannes repugnantia sibi loquitipso capitulo tractaretur: et ideo non ut facturam intelligit eum, quem dicit ex pa
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc & filius facit similit̾. & sic̃ pat̾ suscitat mortuos & uiuificat. sic & filius
quos uult uiuificat. ut honouficent filiũ. quomodo honorificant patrem.
Quomodo gͦ dicis pater maior me ẽ. cũ iom̃ib quȩ sunt ditatis talis es qualis &
tũ quȩritis eiꝰ qui in me loquit᷑ xp̃c : qͥd dicit apłs. Qui cũ informađi ẽet
constitutꝰ ñ rapinã arbitratꝰ ẽ. eẽ se ȩqualẽ dõ. Ergo scđm hoc qđ informa¬

Expanded text:
itat mortuos et vivificat, sic et filius, quos vult, vivificat, et ut honorificent filium, sicut honorificant patrem .quomodo dicis, Pater major me est, cum in omnibus quae sunt deitatis, talis es qualis et ntum quaeritis, qui in me loquitur Christi ? Quid dicit Apostolus? qui cum in forma Dei esset constitut
Abbreviated transcription (Latin):
Multa inquit & alia signa fecit iħc & lic& ñ sint om̃a scripta quia nec scribi
poterant infiita rerũ copia. tam̃ hȩc ipsa ideo scripta sunt utcredamꝰ¬
qđ ihc̃ ẽ xpc filius dĩ. Et ut fidẽ singuloꝵ ꝓuocar& ostendit & p̃miũ dicens.
uteredentes uitã ȩternã habeatis innomine eiꝰ. Siuere adoptionis e̾ẽt filiuꝰ
dĩ & ñ natura.si sola nuncupatione. & ñ &e iã qđ in nuncupationis intelle¬
gentia ẽ. nusquã magis hoc ipsũ explanass& quã multimo scriptionis ne
fides in ambiguo derelicta uitã ȩternã ꝑder& ꝑ crudelitatis incertũ. Sed
euangelista qui adhoc positꝰ ẽ. ut habens grãm scĩ xp̃i illa maxime lucidius
pander& quȩ aduitȩ ȩternȩ p̃mia ꝑtinger&. ñ ambiguo clausit euangeliũ.
sed manifestissime expressit. Ideo scripta sunt euangelia. ut eredatis inquit

Expanded text:
multa, inquit, et alia signa fecit Jesus: et licet non sint omnia scripta, quia nec scribi multa, inquit, et alia signa fecit Jesus: et licet non sint omnia scripta, quia nec scribi poterat infinita rerum copia; tamen haec ipsa ideo scripta sunt, ut credamdem singulorum provocaret, ostendit et praemium dicens: ut credentes vitam aeternam habeatis in nomine ejus. Si vere adoptione esset filius Dei, et non natura, si sola nuncupatione, et non etiam quod in nuncupationi intelligentia est; nusquam magis hoc ipsum explanasset, quam in ultimo scriptionis, ne fides in ambiguo derelicta, vitam aeternam perderet per credulitatis incertum. Sed Evangelista, qui ad hoc positus est, ut habens gratiam sancti Spiritus illa maxime lucidius panderet, quae ad vitae aeternae praemia pertinerent, non ambiguo clausit Evangelium, sed manifestissime expressit, ideo scripta Evangelia, ut credatis, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
istus ineffabilis diuinȩ dilectionis agnosceres. nũquã aduersus filiũ di
impias cõponeres questiones. quas qͥ pie mentis ẽ ꝑ illa quȩ supͣ diximꝰ intellegit
absolutas. Sed adhuc reliquã partẽ ꝓpositi testimonii. Uideamꝰ ut tuȩ frontis
sit dumitatis offensio: Respice ad apłm paulũ & considera quȩ obꝓbria
quas obscenitates de his referat qͥ ut ipse ait. Cõmutauerunt ueritatẽ đi in
m̃daciũ. & coluerunt & seruierunt creaturȩ potius quã creatori. Tu sic colis
& sic credis & seruis unigenito filio di. & cũ eũ dicas eẽ creaturã illa te mala
xp̃c filius dĩ ẽ. & ñ uerꝰ filius. Om̃a legunt᷑ euangelia & nusquã scriptũ ẽ.¬
qđ xp̃c adoptione ẽ. filius. & ñ uerꝰ filius. Et bene qđ ioħes. ille ioħes recu¬
bans supͣ pectꝰ dni causas scriptis euangelii referens posuit & dixit.
Multa quidẽ & alia signa fecit iħc corã discipulis suis. quȩ ñ sunt scripta

Expanded text:
s filium Dei impias componeres quaestiones; quas qui piae mentis est, per illa quae supra diximus, intelligit absolutas. Sed adhuc reliquam partem propositi testimonii videamus, ut tuae frontis sit Divinitatis offensio? Respice ad apostolum Paulum; considera, quae opprobria, quas obscenitates de his referat, qui, ut ipse ait, commutaverunt veritatem Dei in mendacio, et coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori . Tu si sic credis, et sic colis, et servis unigenito filio Dei, ut eum dicas esse creaturam, illa te mala miser Christus filius Dei est, et non verus filius. Omnia leguntur Evangelia, et nusquam scriptum e adoptione sit filius, et non verus filius. Et bene, quod Joannes, ille Joannes recubans supra pectus Domini, causam scripti Evangelii referens posuit, et dixit: Multa quidem et alia signa fecit Jesus coram discipulis suis, quae non sunt scripta
Abbreviated transcription (Latin):
sem& ipsũ factꝰ obȩdiens usq ad mortẽ. & tam̃ quȩ ẽ. in lns diminutio eiꝰ diumita¬
tis. sed amputandã in hominib arrogantiã. ipsi ñ sibi arrogans loqueretur.
mentior siñ hoc ipsũ testimoniũ ideo posuit apłs ut ad humilitatẽ saluatoris
exẽplo singulos ꝓuocar&. hoc ita inuenies si eandẽ epłam quã scribit adphi¬
lippenses intentius legeris. Sed si heretici nolunt hoc sacram̃tũ ex inanitidi
ꝑ acceptione formȩ seruilis e̾ẽ dictũ pat̾ maior me ẽ. Dicamꝰ & nos patrẽ ma¬
iorẽ de solo sacram̃to generationis. & hunc enĩ piũ sensũ ñ nulli catholici ꝓse¬
cuti sunt dicentes. patrẽ & filiũ eiꝰdẽ ẽẽ substantiȩ. & ideo scđm substantiã
plenitudinẽ genuit. Et sigͦ quia đs dedo ȩqualis ẽ.filius. tam̃ quia filius minor
dicit᷑ patre id ẽ. quia filius depatre sit. Pat̾ aut̃ genuit filiũ. & ideo ñ dixit¬

Expanded text:
 tamen quae est in his diminutio ejus divinitatis, si ad amputandam in hominibus arrogantiam ipse non sibi arrogans loqueretur? Mentior, si non hoc ipsum testimonium ideo posuit apostolus Paulus, ut ad humilitatem Salvatoris exemplo singulos provacaret. Hoc ita invenies, si eamdem Epistolam quam scribit ad Philippenses, intentius legeris. Sed et haeretici nolunt ob sacramentum exinaniti Dei per acceptionem formae servilis esse dictum, Pater major me est. Dicamus et nos patrem majorem de solo sacramento generationis: et hunc enim pium sensum nonnulli catholici prosecuti sunt dicentes, patrem et filium ejusdem substantiae, et ideo secundum substantiam perfectum genuit. Etsi ergo, qua Deus, Deo aequalis est filius; tamen, qua filius, minor dicitur patre: id est, quia filius de patre sit, et plenitudo exi
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ ut ꝓmundi salutẽ dñs maiestatis crucifiget᷑et᷑ interra. qͥse filiũ
dĩ credentib uitã ȩternã p̃stat incęlis. O te beatissimꝰ patriarcha abrahã
cuiꝰ maxima dilectio indm. ñ nisi mexplicabilis diumȩ dilectionis munda¬
tione submergit᷑. Et nescio siñ hoc tantũ prespectu tuȩ dilectionis &
fidei ds impio p̃stitit mundo. tͥ & enĩ & semini tuo ꝓmiserat ds̃ ut heres esses
mundi ꝑiustitiã fidei. sic̃ doc& apłs paulus. Sed satis tardo sihunc locum
uoluero plenius ex sequi. Adtende conuertar heretiee cõmonens ut in¬
tendas quomodo ds̃ diligens mundũ. dedit unigenitũ filiũ suũ uelut ait

Expanded text:
salute Dominus majestatis crucifigatur in terra qui se filium Dei credentibus vitam aeternam praestat in coelis. O te beatissimum, patriarcha Abrabam, cujus maxima dilectio in Deum non nisi inexplicabilis divinae dilectionis inundatione submergitur: et nescio si non hoc totum pro respectu tuae dilectionis et fidei Deus impio praestitit mundo. Tibi enim et semini tuo promiserat Deus, ut haeres esses mundi per justitiam fidei , sicut docet apostolus Paulus. IX. Sed satis tardo, si hunc locum voluero plenius exsequi: ad te convertar, haeretice, commonens, ut intendas quomodo Deus diligens mundum, dedit unigenitum suum filium, vel, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit . quomodo gͦ ad obfuscandã diuinitatẽ eiꝰ imꝓperas qđ exquirit᷑
addecorẽ. pat̾ maior me ẽ. hoc tunc dixit postea quã uerbũ caro factũ ẽ.
& habitauit innob̾. Et uide ne demutabilẽ credas. quasi defierit ee uerbũ.
Postea quã caro factũ ẽ. sed manens sẽꝑ uerbũ ds̃. & caro quoq factũ ẽ. Et si enĩ
dixit & uerbũ caro factũ ẽ. p̃scius loqui uoluit. nequis ineo ñuerã carnẽ cre
der&. Siquidẽ & positã p̃ssã locutionẽ ñde sunt qui dieunt carnẽ illũ habu¬
isse putatiuã. Ut aut̃ manifestũ sit uerbũ carnẽ factũ ñ demutatione
diuinȩ substantiȩ sed susceprione carnis humanȩ. intende qđ sequitur
& habitauit innob̾. ñgͦ int̾ceptũ eͥ. uerbũ demutatione qđ ꝑrarnẽ ad sũp

Expanded text:
nditur. Quomodo ergo ad offuscandam divinitatem ejus improperas, quod exsequitur ad decorem? Pater major me est: hoc tunc dixit, postea quam Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. II. Et vide ne demutabilem credas, quasi desierit esse Verbum, postea quam caro factum est; sed manens semper Verbum Deus, et caro quoque factum est. Etsi enim dixit, Et Verbum caro factum est, pressius loqui volderet. Siquidem et post tam pressam locutionem non desunt qui dicunt, carnem illum habuisse putativam. Ut autem manifestum sit Verbum carnem factum, non demutatione divinae substantiae, sed susceptione carnis humanae, intende quid sequitur: Et habitavit in nobis. Non ergo interceptum est Verbum demutati
Abbreviated transcription (Latin):
beat qđ ñ sit uerꝰ filius dĩ uiui. Ego homo sũ. uerba audio. ũba intelligo. int̃ p̃tationẽ tacitã cord̃ audiri
ꝓpt̃ quẽ & petrꝰ int̾rogat᷑. ñ enĩ sibi solipetrꝰ int̾rogatꝰ ẽ sꝯ & om̃ib nob̃. ut cũ ille de xp̃o bene c̃fitet᷑ &
nos similit̃ disceremꝰ patri c̃fessionẽ ad beatitudinẽ ꝑtinere. Et int̾ea uideamꝰ sidigne petrꝰ beatitudi¬
nis p̃coniũ c̃seqͥt᷑. credens incorde qđ ñ sit uerꝰ filiuss ad optuꝰ. sidigne hȩc patris reuelatio ẽ & ñ potius
carnis & sangiunis. Plurimicerte ad optione st̃ filii dĩ. & ñ solũ hieremias qͥ ad huccũ ẽ&e in uulua mat

Expanded text:
lligo, interpretationem tacitam cordis audire propter quem et Petrus interrogatur: non enim sibi soli Petrnos similiter disceremus pari confessione ad beatitudinem pervenire. Et interea videamus si digne Petrus beatitudinis praeconium consequitur, credens in corde quod non sit verus filius, sed adoptivus: si digna haec patris revelatio est, et non potius carnis et sanguinis. Plurimi certe adoptione sunt filii Dei: et non solum Jeremias, qui adhuc cum esset in vulva matris,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ multũ dilexerit abrahã. Immo tantũ dilexit đm. quantũ potuit. quantum
nemo exnatis mulierũ suꝑ gredi potest. Sed lic& multũ dilexerit &de toto
corde & de totis uirib animȩ fuȩ dilexerit tam̃ inenarrabile suꝑ eminentia
diuinȩ dilectionis infiitũ suꝑat᷑. Quis enĩ possit explicare dilectionẽ
quã ds̃ mundo p̃stiterit : Ds̃ unigenitũ filiũ suũ ita ut homo nasceret᷑ qͥẽ.
de patre natꝰ ẽ. & ille aequalis dõ informadi sẽꝑ existens accepta forma
seruili forma fier&. Non solũ patrẽ. uerũ &iã angłis. immo & hominib
Iescio sinon & multũ infra seruo quoq cõparatꝰ & post tremo ut scđm natu

Expanded text:
n multum dilexerit Abraham; immo tantum dilexit Deum quantum et potuit, quantum nemo ex natis mulierum supergredi potest. Sed licet multum dilexerit Deum, et de toto corde et de totis viribus animae suae dilexerit: tamen inenarrabili supereminentia divinae dilectionis in infinitum superatur. Quis enim possit explicare dilectionem quam Deus mundo praestitit, dans unigenitum filium suum ita, ut homo nasceretur qui Dde patre natus est; et ille aequalis Deo in forma Dei existens semper, accepta forma servili minor fieret, non solum patre, verum etiam angelis, immo et hominibus, nescio, si non et multum inf
Abbreviated transcription (Latin):
genitꝰ filius ñẽ ereatura. qͥdm̃ uida quẽ nulla uidit creatura. Et neforte unũ eũ de adoptiuuis filis¬
uenies quo abrahã multo minꝰ dđo dilectionis debitũ reddidit qũ a
debebat. lic& redidit quantũ reddere potuit . Ds̃ aut̃ mundũ diligit
ꝓnulla sibi conlata gr̃ã. Uides quia multũ cõm̃dabilior.ẽ. dilectio đi quȩ
non exdebito p̃stat᷑ quã illa abrahȩ quȩ p̃stat᷑ exdebito. Sed uide ad huc
tiȩ cõm̃datũ. Uerũ & iã peccatorẽ & aduersũ se impiũ. mundũ gͦ dilexit
ds̃. peccatib & impietatib rerũ ñ quia peccata & impietates dilexerit

Expanded text:
igenitus filius non est creatura, qui Deum videt quem nulla vidit creatura. Et ne forte unum eum de adoptivis filiigenitus filius non est creatura, qui Deum videt quem nulla vidit creatura. Et ne forte unum eum de adoptivis filienies, quod Abraham multo minus Deo dilectionis debitum reddidit quam debebat, licet reddiderit quantum reddere potuit. Deus autem mundum diligit pro nulla sibi data ab eo gratia. Vides quia multo est commendabilior dilectio Dei quae non ex debito praestatur, quam illa Abrahae quae praestatur ex debito. Sed vide adhuc stiae commendatum, verum etiam peccatorem et adversum se impium. Mundum ergo dilexit Deus pecc
Abbreviated transcription (Latin):
phemis nec turpib adoptionis gr̃a deneget᷑ si corrigant᷑. hoc ꝓmagno sacram̃to pat̃ petrureuelau
qđ scilic& filius qͥdẽ dĩ uiui ẽ. s adoptione potius & ñ natiuitate. & tantũ nomine ñ aeiã nominis ueri¬
tate. Nlane qͥ hoc credit. ñ beatꝰ ẽ ille s miserrimꝰ um̃iũ hominũ. habens ñ solũ intelligentia carnu¬
uerũ &iã & spu diaboli. Sedquęso regina sentias qđ multa in hoc loco dici poterant. quȩ ego ad
c̃ sequentiã festinans p̃tereo. credens qđ data occasione qͣsi una de sapientissimis plus possis senture
ꝗͣ l oqͥ m̃. sedm sententiã salomonis. Dasapienti uccasionẽ. & sapientior erit. Hȩc ur̃a arriana doctrin.
qr ex peculiari dilectione saluatoris itaerat ei ꝓximꝰ ut aiã suꝑpectꝰ eiꝰ rerũbera. Ulideamꝰ qͥd hȩx
pectori eiꝰ hauserit. Dm̃ in qͥt nemo uidit ũ ꝗͣ nͥ unigenitꝰ filiusqͥ ẽ insinu patris. Nulla creatura

Expanded text:
egatur, si corrigant se: hoc pro magno sacramento Pater Petro revelavit, quod scilicet filius quidem Dei vivi est, sed adoptione potius, et non nativitate, et tantum nomine, non etiam et nominis veritate? Plane qui hoc credit, non beatus ille est, sed miserrimus omnium hominum, habens non solum intelligentiam carnerum etiam et spiritum diaboli. Sed quaeso, Regina, sentias, quod multa in hoc loco dici poterant, quae ad consequentia festinans praetereo; credens quod data occasione, quasi una de sapientissimis plus possis sentire quam loquimur, secundum sententiam Salomonis: Da sapienti occasionem, et sapientior erit . V. Haec vestra, Ariani, doctrina  ex peculiari dilectione Salvatoris, qua ita erat ei proximus, ut etiam supra pectus ejus recumberet . Videamus, quid haerens pectori ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sine
mora regredi. Ego uͦ libent̃ & sime pleriq insidiaseuasurũ ñere¬
rent ingressus sũ iter. hoc solo dolore ꝑcitꝰ qđ hẏgnũ ep̃msenẽ¬
extrusus ipse fũ. Hȩc c̃. expositiolegationis mtȩ ualentiniane imꝑator. &e
estotutior adũsus homint̃ pacis inuolucro bellũ tegentẽ uale

Expanded text:
me sine me sine mora regredi. Ego vero libenter, etsi me plerique insidias evasurum non crederent, ingressus sum iter, hoc solo dolore percitus, quod Hyginum episextrusus ipse sum. 13. Haec est expositio legationis meae. Vale, Imperator; et esto tutior adversus hominem pacis involucro bellum tegentem. 892