comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lenite et uidete opera dei: terribilis in
consiliis super filios hominum.
ui conuertit mare in aridam. in flu¬
mine pertransibunt pede: ubi letabimur
in ipso.
Diu dñatur in uirtute sua in eternum:
oculi eius super gentes respitunt: qui exas¬
perant non exaltentur in semetipsis. De¬
enedicite gentes deum nostrum: et

Expanded text:
enite et videte opera Dei terribilis in consiliis super filios hominum qui convertit mare in aridam in flumine pertransibunt pede ibi laetabimur in ipso qui dominatur in virtute sua in aeternum oculi eius super gentes respiciunt qui exasperant non exaltentur in semet ipsis dibenedicite gentes Deum nostrum et
Abbreviated transcription (Latin):
ominus autem non derelinquet
eum in manibz eius: nec dampnabit
eum cum uidicabitur illi
xpecta dñm et custodi uiam eius: et
exaltabit te ut hereditate capias t̾ram:
cum perierint peccatores uidebis.
idi impium superexaltatum: et ele¬
uatum sicut cedros libani.
t transiui et ecce non erat: quesiui eñ

Expanded text:
non derelinquet eum in manus eius nec damnabit eum cum iudicabitur illi expecta Dominum et custodi viam eius et exaltabit te ut hereditate capias terram cum perierint peccatores videbis vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani et transivi e
Abbreviated transcription (Latin):
Houit dñs dies inmaculatorum:
et heretlitas eoꝵ in eternum erit.
on confundentur in tempore malo:
et in dieb famis saturabuntur: quia
peccatores peribunt.
Inmici uero domini mox ut honori¬
ficati fuerint et exaltati: defitientes quẽ¬
admodum fumus defitient.
Nutuabitur peccator et non soluet:
iustus autem miseretur et retͥbuet.
Quia maledicentes ei hereditabunt
t̾ram: maledicentes autẽ ei disperibunt.
Apud dominum gressus hominis di¬
rigetur: et uiam eis uolet.
um ceciderit non collidetur: quia do¬
minus supponit manum suam.

Expanded text:
Nobit Dominus vias immaculatorum  Nobit Dominus vias immaculatorum  et hereditas eorum in aeternum erit. on confundentur in tempore malo, et in diebus famis saturabuntur, quia peccatores peribunt. Inimici vero Domini mox ut honorificati fuerint, et exaltati, deficientes quemadmodum fumus deficient. Mutuabitur peccator, et non solvet, justus autem miseretur et retribuet. Quia benedicentes ei haereditabunt terram, maledicentes autem ei disperibunt. Apud Dominum gressus hominis dirigentur, et viam ejus volet. Cum ceciderit non collidetur, quia Dominus supponit manum
Abbreviated transcription (Latin):
Et educet quasi lumen iusticiam tũa:
et iuditium tuum tanquam meridĩe:
subditus esto domino et ora eum
Loli emulari in eo qui prosperatur in
ia sua: et in hõie faciente iniusticias.
Desine ab ira et derelinque furorem:¬
noli emulari ut maligneris.
Qm̃ qui malignantur exterminabũ¬
tur: sustinentes autem dominum ip̃i
hereilitabunt terram.
Et adhuc pusillum et non erit pecca¬
tor: et queres locum eius et ñ inuenies.
Mansueti autem hereditabunt t̾ram:
et delectabuntur in multitudine pacis
Obseruabit peccator iustum: et stride¬
bit super eum dentib suis
Dñs autem irridebit eum: qm̃ pros¬
picit qd̃ ueniet dies eius.
¶ladium euaginauerunt peccatorẽs:
intenderunt arcum suum.
t decipiant pauperem et inopem:
ut trucident rectos corde
ladius eoꝵ intret in corda ipsoꝵ:¬
et arcus eorum confringatur. R¬
Melius est modicum iusto: super dĩ¬
uitias peccatorum multas.
Qm̃ brachia peccatoꝵ conterentur:
confirmat autem iustos dominus. R¬

Expanded text:
et educet tamquam lumen iustitiam tuam, et iudicium tuum sicut meridiem. Subditus esto Domino, et obsecra eum  noli aemulari eum, qui prosperatur in via sua, et in hominem facientem iniquitatem. Desine ab ira, et derelinque indignatnoli aemulari ut maligneris quoniam qui malignantur exterminabuntur sustinentes autem Dominum ipsi hereditabunt terram et adhuc pusillum et non erit peccator et quaeres locum eius et non invenies mansueti autem hereditabunt terram et delectabuntur in multitudine pacis observabit peccator iustum et stridebit super eum dentibus suis Dominus autem inridebit eum quia prospicit quoniam veniet dies eius gladium evaginaverunt peccatores intenderunt arcum suum ut decipiant pauperem et inopem ut trucident rectos corde gladius eorum intret in corda ipso et arcus eorum conteratur. Melius est modicum iusto  super divitias peccatorum multas. Quoniam brachia peccatorum conterentur  confirmat autem iustos Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
t uiuet et dabitur ei de auro arabie:
et adorabunt de ip̃o semꝑ tota die bñdicẽt ei.
Erit firmamentum in terra in sũmis
montium: superextolletur super libanũ
fructus eius: et florebunt de ciuitate si¬
cut fenum terre.
Eit nomen euis benelictum in secula:
ante solem permanet nomen eus. D
t benedicentur in ip̃o omnes trib t̾re:
omnes gentes magnificabunt eum
Beneclictus dñs deus isrl̾: qui facit
mirabilia solus.
t benedictum nomen maiestatis eiꝰ
in eternum: et replebitur maiestate eius
omnis terra fiat fiat.

Expanded text:
e auro Arabiae et orabunt de ipso semper tota die benedicent ei erit firmamentum in terra in summis montium superextolletur super Libanum fructus eius et florebunt de civitate sicut faenum terrae sit nomen eius benedictum in saecula ante solem permanet t benedicentur in ipso omnes tribus terrae, omnes gentes magnificabunt eum. Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus. Et benedictum nomen majestatis ejus in aeternum, et replebitur majestate ejus omnis terra: fiat, fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
faciet filios pauperum: et humiliabit
calumpniatorem
Et permanebit cum sole et ante lunã:
in generatione et generationem.r
Descendet sicut pluuia in uellus: et sicut
stillicidia stillantia super terram.

Expanded text:
faciet filios pauperum, et humiliabit calumniatorem. Et permanebit cum sole et ante lunam, in generatione et generationem. Descendet sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia
Abbreviated transcription (Latin):
Lespere et mane et mericdie narrabo
et annuntiabo et exaudiet uocem meam
elimet in pace aĩam meam ab hiis
qui appropinquant michi qm̃ inter mul-¬
tos erãt mecum.

Expanded text:
espere, mane et meridie narrabo et annuntiabo, et exaudiet vocem meam. Redimet in pace animam meam ab his qui apropinquant michi, quoniam inter multos erat mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
tis eoꝵ: et absorti sunt uincti petre iulices eoꝵ
Auclient uerba mea qm̃ potuer̃t̃ sicut cras¬
situdo t̾re: erupta est super terram.
Dissipata sunt ossa nr̃a secus infernũ:
quia ad te dñe dñe oculi mei in te speraui
non auferas animam meam. A¬
ustodi me a laqueo que statuerũt mͥ:
et ab scandalis operantium iniquitatẽ.
Cadent in reiciaculo eius peccatores:¬

Expanded text:
 absorti sunt iuncti petrae iudices eorum audient verba mea quoniam potuerunt sicut crassitudo terrae erupta est super terram dissipata sunt ossa nostra secus infernum quia ad te Domine Domine oculi mei in te speravi non auferas animam meam custodi me a laqueo quem statuerunt mihi et ab scandalis operantium iniquitatem cadent in re
Abbreviated transcription (Latin):
Leuabo ad celum manum meam: et
dicam uiuo ego in eternum.
i acuero ut fulgur gladium meum:
et arripuerit iuditium manus mea.E
eddam ultionem hostib meis: et
his qui oderunt me retribuam.
nebriabo sagittas meas sanguine: et
glaclius meus deuorabit carnes
e cruore occisoꝵ: et de captiuitate nu

Expanded text:
Levabo ad coelum manum meam, et dicam: Vivo ego in aeternum. Si acuero ut fulgur gladium meum, et arripuerint judicium manus meae, reddam ultionem hostibus meis, et his qui oderunt me retribuam. Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes de cruor
Abbreviated transcription (Latin):
qui adiuuet.R
Circumdederunt me uituli multi: tau¬
ri pingues obsederunt me.
puerunt super me os suum: sicut leo
rapiens et rugiens.
icut aqua effusus sum: et dispersa st̃
omnia ossa mea.
actum est cor meum tanquam cera
liquescens: in medio uentris mei.
ruit tanquam testa uirtus mea: et
ingua mea acdhesit faucibz meis: et in

Expanded text:
qui adjuvet. Circumdederunt me vituli multi, tauri pingues obsederunt me. Aperuerunt super me os suum, sicut leo rapiens et rugiens. Sicut aqua effusus sum, et dispersa sunt omnia ossa mea. Factum est cor meum tanquam cera liquescens in medio ventris mei. Aruit tanquam testa virtus mea, et lingua mea adhaesit faucibus meis
Abbreviated transcription (Latin):
super me apertum est¬
Locuti sunt aduersum me lingua dolo¬
sa et sermonib odii circum dederunt me
et exprobrauerunt me gratis
ro eo ut me diligerent detrahebant
michi ego autem orabam.
Et posuerunt aduersum me mala ꝓ
bonis et odium pro dilectione mea.
Constitue super eum peccatorem: et
dyabolus stet a dextris eius
um iutlicatur exeat condempnatus
et oratio eius fiat in peccatum.
iant dies eius pauci et episcopatum

Expanded text:
super me apertum estunt adversum me lingua dolosa, et sermonibus odii circumdederunt me, et expugnaverunt me gratis. Pro eo ut me diligerent detrahebant mihi, ego autem orabam. Et posuerunt adversum me mala pro bonis, et odium pro dilectione mea. Constitue super eum peccatorem, et diabolus stet a dextris eius. Cum iudicatur, exeat condempnatus, et oratio eius fiat in peccatum. iant dies eius pauci, et episcopatum
Abbreviated transcription (Latin):
terea eloquium tuum custodiui:
Donus es tu: et in bonitate tua dõce
me iustificationes tuas
¶ultiplicata est super me iniquitas
superboꝵ: ego autem in toto corde scruta¬
bor mandata tua
oagulatum est sicut lac cor eorum:
ego uero legem tuam meditatus sum.

Expanded text:
terea eloqbonus es tu et in bonitate tua doce me iustificationes tuas multiplicata est super me iniquitas superborum ego autem in toto corde scrutabor mandata tua coagulatum est sicut lac cor eorum ego
Abbreviated transcription (Latin):
tatue seruo tuo eloquium tuum:
in timore tuo.S
Amputa obprobrium meũ qd̾ suspica¬
tus sum: quia iudicia tua iocunda.
Ecce concupiui mandata tua: in equi¬
t ueniat super me misericorclia
tua domine: salutare tuum scd̃m
eloquium tuum.
Et respondebo exprobrantib mͥ uerbum:
quia speraui in sermonib tuis
Et ne auferas de ore meo uerbum ueri¬
tatis usq quaq: quia in inditiis tuis
supersperaui. D¬
Et custodiam legem tuam semper̃:¬
n seculum et in seculum seculi
t ambulabam in latitudinem: quia¬

Expanded text:
tatue servo tuo eloquium tuum in timore tuo amputa obprobrium meum quod suspicatus sum quia iudicia tua iucunda ecce concupivi mandata tua in aequit veniat super me misericordia tua Domine salutare tuum secundum eloquium tuum et respondebo exprobrantibus mihi verbum quia speravi in sermonibus tuis et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque quia in iudiciis tuis supersperavi et custodiam legem tuam semper in saeculum et in saeculum saeculi et ambulabam in latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
perat rationi. nec inhibet᷑ ullo tnnore. huic accelit.
hanc ad iuuat. hac uttur tortuosus ille ẜpens hostis
humani gnĩs. cui nullũ est aliud desiderũ̃. nullũ ne¬
gocium. nullũ studiũ. nisi pdere aĩas m̃as. hic est qui
iugiter malũ machinat᷑ argute loquit᷑. artificiose sug¬
gerit. callide decipit. illicitos motus ĩsuflat. et ueͬna¬
tas cogitatiões ĩ flãmat. mouet bella. nutrit odia.in¬
citat gulam mouet libidiñẽ. desidena carnis ĩstigat.
pectati occasiones parat. et mille nocendi artib corda
hoiu pulsare nõ cessat. hic est qui baculo nr̃o nos cedit.
et manus nr̃as ꝓpro ingulo ligat. ut caro que da¬
ta est ĩ ad iuitorium. fiat nobis ĩ ruinam. et scandalũ.
Grauis lucta.et grande ꝑiculũ. ad uersus domesticu
hostem pugnare. maxinie cũ nos aduene simꝰ et ille
ciuis. ille suam ĩ habitet regionẽ. nos exules simꝰ et peregrini

Expanded text:
perat, nec inhibetur ullo timore. Huic accedit, perat, nec inhibetur ullo timore. Huic accedit, hanc adjuvat, hac utitur tortuosus ille serpens hostis humani generis: cui nullum aliud est desiderium, nullum negotium, nullum studium, nisi perdere animas nostras. Hic est qui jugiter malum machinatur, argute loquitur, artificiose suggerit, callide decipit. Illicitos motus insuffiat, venenatas cogitationes inflammat: movet bella, nutrit odia, incitat gulam, movet libidinem, desideria carnis instigat, et peccati occasiones parat, et mille nocendi artibus corda hominum pulsare non cessat. Hinc est quod baculo nostro nos caedit, et manus nostras proprio cingulo ligat: ut caro quae data est nobis in adjutorium, fiat nobis in ruinam et scandalum. Gravis lucta, et grave periculum est adversus domesticum hostem pugnare: maxime cum nos advenae simus, et ille civis. Ille suam inhabitat regionem: nos exsules sumus et peregrini.
Abbreviated transcription (Latin):
E monũ est suggestiones malas ĩgerere nr̃m
st illis nõ consentire. Nam quociens resistimus
diabolũ suꝑamꝰ. angelos letificamꝰ. deũ honorificamꝰ:
Ip̃e eĩs nos hortatur. ut pugnemꝰ adiuuat ut iũ¬
camus. Certantes spcctat. deficiẽtes sublenat. iuicẽ¬
tes coronat
Aro mea cde luto est. et ĩõ lutuosas ⁊ uolup¬
tuosas cogitanones abilla habeo. uanas. et curiosas de mũ¬
do adiabolo amaras imaliciosas. Isti tres inimia me ĩm¬
pugnãt. t ꝑsecunt᷑. nũc quidem apte. nũc ũo oculte. semꝑ
aũt maliciose. Diabolus uo plus confidit ĩ ad uitono car¬
nis. qm̃ magis nocet domestitis hostis. Ella u̾o̾ ad subuer¬
sionem meam. cũ illo fedus iniit. ut pote de poctato nata.
et ĩ pcctato nutrita. nimis cõrupta ip̃a origine. ẜ multo
amplius s uiciata. praua cõsuetudine. hinc est. qł eam
acriter cõcupiscit ad uersus sp̃m. qđ assidue miremurat
t ĩpaciens est discpline. qđ illicita suggerit. nec obtem¬

Expanded text:
officium est suggestiones malas ingerere: nostrum est illis non consentire. Nam quoties resistimus, diabolum superamus, angelos laetificamus, Deum honorificamus. Ipse enim nos hortatur ut pugnemus, adjuvat ut vincamus: certantes in bello spectat, deficientes sublevat, vintes coronataro mea de luto est, et ideo lutosas et voluptuosas cogitationes ab illa habeo; vanas et curiosas a mundo; a diabolo malas et malitiosas. Isti tres inimici me impugnant et persequuntur, nunc quidem aperte, nunc vero occulte, semper autem malitiose. Diabolus namque plus confidit in adjutorio carnis, quoniam magis nocet domesticus hostis. Illa vero ad subversionem meam cum illo foedus iniit: utpote de peccato nata, et in peccato nutrita; vitiis corrupta ab ipsa origine, sed multo amplius vitiata prava consuetudine. Hinc est quod tam acriter concupiscit adversus spiritum: quod assidue murmurat, et impatiens est disciplinae: quod illicita suggerit, nec rationi obtem
Abbreviated transcription (Latin):
me iuilnerat. et morꝰ intrat ꝑ fenestras meas De .u. sensib coꝑis
Espicit oculus. et mẽtis sensum auertit. Audit au-¬
ris. et ĩtentione cordis ĩ flectit. Odoratus. cogi¬
aliqua parua occasione excitatur. et nisi ilico respuat᷑.¬
et expuat᷑. subito totum corpus occupat et estuat airit
et incendit. Primo carnem cata modicũ titillat. deĩde
delectatione turxpi mẽtem maculat. ad oxtremũ.per
cõsensimi prauitatis sibi mẽte subiugat. Poro cliabo

Expanded text:
me vulnerat; et mors intrat per fenestras meas in animam meam. Respicit oculus, et mentis sensum avertit. Audit auris, et intentionem cordis inflectit. Odoratus cogialiqua parva occasione excitatur; et nisi illico respuatur, subito totum corpus occupat, urit et incendit. Primo carnem cogitatione modicum titillat: deinde delectatione turpi mentem maculat; et ad extremum per consensum pravitatis sibi mentem subjugat
Abbreviated transcription (Latin):
et timidũ faciũt. Magis tieo małũ qđ facio ĩ abscõ¬
cdito. ꝙͣ qd ĩ aꝑto. Malum nãq qđ nemo iudet. nullus
reprehendit et ubi nõ timetur rephensor. securius
accedit temptator. facilius ꝑpetratur iniquitas. Ni¬
mirum utrobiq bellum. utͦbiq pericułũ. utͣbiq timẽ¬
clum. et sicut ĩ hostili regione uersantib. hac illacꝙ
ciramspiciẽdum est et ad om̃es strepitũ cirtuagẽda
est ceriux. Caro suggerit michi molia. mũdus uana
cliabolus amara. Quociens aliqua carnalis cogitatio.
mẽtem meã inportime pulsat decibo. deponi. de
sõno. ceterisq similib. ad carnis curan ꝑtinẽtibus.
caro mͥ loquit᷑. Cũ uo de ambitione seculi. de iactana.
de arrogantia. cogitatio uana ĩ corde uersat᷑ de mũ¬
do est. Quãdo ad iram. ad iracũdiam et ad ama¬
ritudinẽ aĩ ꝓuocor. diabolica suggestio est cui nõ¬

Expanded text:
et timidum faciunt. Magis timeo malum quod facio in abscondito, quam quod in aperto. Malum namque quod nemo videt, nullus reprehendit: et ubi non timetur reprehensor, securus accedit tentator, et facilius perpetratur iniquitas. Nimirum utrobique bellum, utrobique periculum, utrobique timendum: et sicut in hostili regione versantibus, hac illacque circumspiciendum est, et ad omnem strepitum circumagenda est cervix. Caro suggerit mihi mollia, mundus vana, diabolus amara. Quia quoties carnalis cogitatio mentem importune pulsat de cibo et potu, de somno, caeterisque similibus ad carnis curam pertinentibus, caro mihi loquitur. Cum de ambitione saeculi, de jactantia, de arrogantia cogitatio vana in corde versatur, de mundo est. Quando autem ad iram et iracundiam, et amaritudinem a
Abbreviated transcription (Latin):
Nãrauit ut absconderet laqueos. et dixit ꝗs iudebit eos.
A queũ posuit ĩ auro et argẽto et. Dela queis
ioĩbus quib abutun᷑. Cũ illis male delectam᷑. illaque¬
amur. Nec solũ laquẽu posuit s t uiscũ. De usco¬
t scus est amor possessionis. affectus cagnatiõis
cupiditas henoris. et carnis uoluptas. quib aĩa in¬
iuscatur. et irrectitur. ne penis cõtemplatioĩs. per
plartas suꝑne syon disnirre̾ possit. De sagitis diaboli¬
agite diaboli sunt. Fra. Inuidia luxima et ce¬
tera quib aĩa uulneratur. Et ꝗuis est qui iacula eiꝰ
labar. et quies militant cõtraine. Nõ mimis sulꝑcctꝰ¬
nec nimis uereor oꝑa ꝓspa ꝙͣ aduersa. Presꝑa nãq

Expanded text:
dixit: Quis videbit eos? Laqueum posuit in auro et argento; et in omnibus quibus abutimur, cum illis male delectamur et illaqueamur. Nec solum laqueum posuit, sed et viscum. Viscus est amor possessionis, affectus cognationis, cupiditas honoris, et carnis voluptas: quibus anima inviscatur et irretitur, ne pennis contemplationis per plateas supernae Sion volare possit. Sagittae diaboli sunt ira, invidia, luxuria, et caetera quibus anima vulneratur. Et quis est ille qui jaculalabor et requies militant contra me. Divitias et paup: nimi
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam ꝑsequit᷑. Nichiltibi et illis. qui appellatioes ue¬
nationes putant Pudet elogii. ꝙ apd̃ ethuicos iam uer¬
titur ĩ parabolam. duos nouimus ceruos pingues. Ut mi¬
tius loquar. plus facetie ꝗͣ iusticie hic. Tu si amas iusticiã.
appellationes nõ affectas. s sustines. Uerũtñ ꝗd emalumẽti asfcit.
eccł̃iis dei. tua imius hoĩs iusticia. ubi sententia p̃ualer alite

Expanded text:
justitiam persequitur. Nil tibi et illis, qui appellationes vejustitiam persequitur. Nil tibi et illis, qui appellationes venationes putant. Pudet elogii, quod apud Ethnicos jam vertitur in parabolam: Duos movimus  al. novimus cervos pingues. Ut mitius loquar, plus facetiae quam justitiae hic. Tu si amas justitiam, appellationes non affectas, sed sustines. Verumtamen quid emolumenti affert ecclesiis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ssoꝵ. t ꝓrũpe ad appellandũ. nõ tam grauatos.
ꝙͣ grauare uołẽtes. Quid hoc misterii: Tiũ cõsiderare est
nõ meũ ꝯmẽtari istud. Et cur ĩquis. male appellati nõ ueniũt.
ostensuri suam ĩ nocẽtiam. malitiã cõuicturi:. Dico ꝙ di¬
cere ad hoc solent. Nolumus uexari frustra. Incuria esse
qui ꝓcliuius faueant appellatib. foueant appellationes.
Cessuris rome. domi cedere satꝰ. Fattor me. nõ oĩo decredere
his. Quẽ das michi ĩtam crebris appellatiõib que hodie
fiunt.qui ꝓ expensis itmeris. ud nũmũ restituei̾t illi quẽ
forte appellauĩt: Mirũ uõ. si ita amẽs et appelłates iusti.
et appellati rei uestro examine ĩuenti sunt. Diligite ĩ ꝗt
iusticiã. qui uidicatis t̾ram. Parũ est iusticiã tenere nͥ
et diligas. Qui timẽt tenẽt. Qui diligũt zelant᷑. Amator
iusticie. ĩquirit iusticiã. et ꝓsequit᷑ eam. Porro om̃q ĩ¬

Expanded text:
ssorum, et prorumpere ad appellandum non tam gravatos, ssorum, et prorumpere ad appellandum non tam gravatos, quam gravare volentes. Quid hoc mysterii? Tuum est considerare, non meum commentari istud. Et cur, inquis, male appellati non veniunt, ostensuri suam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad haec solent: Nolumus vexari frustra. In curia esse, qui proclivius faveant appellantibus, foveant appellationes. Cessuris Romae, domi cedere satius. 9. Fateor me non omnino decredere his. Quem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expensis itineris vel nummum restituerit illi, quem forte appellarit? Mirum vero si ita omnes et appellantes justi, et appellati rei vestro examine inventi sint. Diligite, inquit, justitiam, qui judicatis terram . Parum est justitiam tenere, nisi et diligas. Qui tenent, tenent; qui diligunt, zelantur. Amator justitiae inquirit justitiam, et prosequitur eam: porro omnem in
Abbreviated transcription (Latin):
leuiter passim. plerũq et nequiter. Uolentes maligͦri.
nõ ne his potissimũ terreri solebant. Nũc t̾rori ap̃i
exhis magis funt. atq id bonis. Antidotũ u̾sum ĩ
uenenũ. nõ mutacio dexire excelsi hec. Appellant᷑ boni
amalis. ut nõ faciãt bona. et suꝑsedent auote toni¬
trui tui formidantes. Deniq appellant᷑ ep̃i ne illi¬
cita audeant matrimosa soluere. uł ꝓhibere. appel¬
lantur. ne rapinas ne furta ne sacrilcgia t que
eusmõi funt. pimire ullatenus uł cohibere p̃sumãt
Appellãt᷑. ne ĩ dignas ⁊ ĩfames ꝑsonas. a sacris officis.
beneficis. uel repellere seu amouere queant. Quod
tu ĩuenis remediũ morbo hiuic. ne qd reꝑtũ ad re¬
medium fuit. reꝑiatur ad mortem: Selatus est
dñs domũ oratiõis. factam spełucam latronũ. Tu
eius mister. dissimulas miseroꝵ resugiũ datũ ar¬
ma ĩniquitati: Uideas p̃ripi passim partes oppre¬

Expanded text:
leviter passim, plerumque et nequiter. Volentes malignari, leviter passim, plerumque et nequiter. Volentes malignari, nonne his potissimum terreri solebant? Nunc terrori ipsi ex his magis fiunt, atque id bonis. Antidotum versum in venenum. Non mutatio dexterae Excelsi haec. 8. Appellantur boni a malis, ut non faciant bona: et supersedent a voce tonitrui tui formidantes. Denique appellantur 429 episcopi, ne illicita audeant matrimonia solvere vel prohibere. Appellantur ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia, et quae ejusmodi sunt, punire ullatenus vel cohibere praesumant. Appellantur, ne indignas et infames personas a sacris officiis beneficiisve repellere seu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod repertum ad remedium fuit, reperiatur ad mortem? Zelatus est Dominus domum orationis factam speluncam latronum : tu ejus minister diissimulas miserorum refugium datum arma iniquitati? Videas praeripi passim partes oppre
Abbreviated transcription (Latin):
quã iusticie ĩopia nõ coegit. Appellare nõ ut graues.
oĩo. nisi ob manifestũ grauamẽ. p̃simit᷑ appllatio. Qui
igit᷑ nõ grauatus appellat. liquer. qr aut grauare
itendit. aut tp̃s redimere. Nõ est aũt suffugiũ appd¬
latio. s refugiũ. Quantos noiumꝰ appellasse pulsatos.
quo ĩterim liceret. qd nũꝗͣ licer. Non nullis ct quo¬
ad uixerint liciusse appellatiõis suffragio nefaria sci¬
mus. Uerbi grã. ĩ cestum adultenũ. Quale est hoc tur¬
pitudini patrocinari. qđ uel maxime formidiri a
tupibus oportebat: Quousq murmur uniuerse ter¬
re. aut dissimulas. aut nõ aduertis: Quousꝙ dor¬
mitas. Quousq nõ eiugilat ꝯsideratio tua. ad ta̾ta
appellationũ ꝯfusionem. atq abusionẽ: Prette ius ⁊
fas. p̃ter morẽ et ordinem funt. Non locus nõ moũs.
nõ tp̃s. nõ causa discernit᷑ aut ꝑsona. presũmũtur

Expanded text:
quam justitiae inopia non coegit. Appellare, non ut graves, quam justitiae inopia non coegit. Appellare, non ut graves, am improbe omnino, nisi ob manifestum gravamen, praesumitur appellatio. Qui igitur non gravatus appellat, liquet quia aut gravare intendit, aut tempus redimere. Non est autem suffugium appellatio, sed refugium. Quantos novimus appellasse pulsatos, quo interim liceret, quod nunquam licet? Nonnullis etiam, quoad vixerunt, licuisse appellationis suffragio nefaria scimus, verbi gratia, incestum, adulterium. Quale est hoc, turpitudini patrocinari, quod vel maxime formidari a turpibus oportebat? Quousque murmur universae terrae aut dissimulas, aut non advertis? Quousque dormitas? quousque non evigilat consideratio tua ad tantam appellationum confusionem atque abusionem? Praeter jus et fas, praeter morem et ordinem fiunt. Non locus, non modus, non tempus, non causa discernitur, aut persona. Praesumuntur
Abbreviated transcription (Latin):
moueris. qui hiuc tut calamitatũ partim auctor. partĩ
eytitit causa. Siugila homo dei. cũ hec ꝯtingũt moue¬
atur miseratio. moueat᷑ et ĩdignatio tua. Altam leso.
Alteram ledenti debes. Consoletur ille dampnoꝵ resar¬
citu suoꝵ. satisfactione ĩ uiriaꝵ. fine calũpniaꝵ. Cũ
isto ita agatur.ut peniteat stcisse. qđ nõ timuit facere
t nõ de penis ĩnocentis rideat. Arbitror idem debere
pati illũ. qui sine causa forte appellauit. Formula
hanc iusticie pfigit tibi et diuine ĩ cõmutabilis ratio
equitatis. et ni fallor ip̃a appellationũ lex. ut illicite
exirrpata. appellano. nit prosit appellanti.nec appel¬
lato obsit. Ut ꝗd eim frustra fatigatus sit homo: Quã
plenũ iusticie. ut se so potius leserit. qui uoluit ꝓximũ.
Appellasse mique iniquũ est. iniq t ĩpune. iniquaꝵ
appellationũ fomes. Iniqua aũt om̃is appellatio ad

Expanded text:
moveris, qui huic tot calamitatum partim auctor, partim moveris, qui huic tot calamitatum partim auctor, partim exstitit causa. Evigila, homo Dei, cum haec contingunt: moveatur miseratio, moveatur et indignatio tua. Alteram laeso, alteram laedenti debes. Consoletur ille damnorum resarcitu suorum, satisfactione injuriarum, fine calumniarum: cum isto ita agatur, ut poeniteat fecisse quod non timuit facere, et non de poenis innocentis rideat. 7. Arbitror idem debere pati illum, qui sine causa forte appellavit. Formulam hanc justitiae praefigit tibi et divinae incommutabilis ratio aequitatis, et, ni fallor, ipsa appellationum lex, ut illicite usurpata appellatio nec prosit appellanti, nec appellato obsit. Utquid enim frustra fatigatus sit homo? Quam plenum justitiae, ut sese potius laeserit, qui voluit proximum? Appellasse inique, iniquum est; inique et impune, iniquarum appellationum fomes. Iniqua autem omnis appellatio, ad
Abbreviated transcription (Latin):
spernũtur illi. Utrisq m̃ debitor es. illis ut erigas. istis. ut
nõ exit ab re.¬
simno moderamine actitent᷑. Appellat᷑ de toto mũdo ad te
id ꝗdem. ĩ testimõiũ singularis pͥmatus tui. At na si sapis nõ
pͥmatu gaudebis. s feuctu. Apłis dictũ est. In hoc nolite ga¬
udere. ꝗđ spũs subiciũtur uobis. Appellat᷑ adte. ut dixi.⁊
utinã tam fructuose. ꝗͣ necessarie. Utinã cũ opp̾sus clamat.
sentiat oppͥssor. et nõ suꝑbiat ĩpuis. unde ĩcenditur pauper.
Quid tã decoꝵ. ut ad ĩuocatonẽ tui nõĩs. Opp̾ssi effugiant.
uersuti ñõ refugiant. Quid eregione tam ꝑuersu tam
recti alienũ. ut letctur. ꝗ mału fecit. et qui tulit ĩnanit̾
fatigetur. Inhumanissime nõ moueris erga hoĩe. cui
illate ĩ iurie cumulauere dolorem. et labor iteneris. et
dampna expensaꝵ. S nichilominꝰ ignauissiẽ uillũ non

Expanded text:
ur illa, spernuntur illi! utrisque tamen debitor es, illis ut erigas, istis ut ur illa, spernuntur illi! utrisque tamen debitor es, illis ut erigas, istis ut non erit ab re.summo moderamine actitentur. Appellatur de toto mundo ad te. Id quidem in testimonium singularis primatus tui. At tu, si sapis, non primatu gaudebis, sed fructu. Apostolis dictum est: In hoc nolite gaudere, quod spiritus subjiciuntur vobis . Appellatur ad te, ut dixi: et utinam tam fructuose, quam necessarie. Utinam cum oppressus clamat, sentiat oppressor, et non superbiat impius unde incenditur pauper. Quid tam decorum, ut ad invocationem tui nominis oppressi effugiant, versuti non refugiant? Quid e regione tam perversum, tam recti alienum, ut laetetur qui malum fecit; et qui tulit, inaniter fatigetur? Inhumanissime non moveris erga hominem, cui illatae injuriae cumulavere dolorem et labor itineris, et damna expensarum: sed nihilominus ignavissime in illum non
Abbreviated transcription (Latin):
genus. qđ corpus ip̃m xp̃i. que est multitudo credentiui
octupasse cõsideras. O ambitio ambiẽnu crux. quomodo
om̃es torquens. om̃ib places: Nil acerbius cruciat. nil
molestius inquietat. nil tñ apd miseros mortales celebmꝰ.
negotiis eius. An nõ liminia apłoꝵ. plus iam ambino ꝗͣ de¬
uocio terit: an nõ uocib eius uestrũ tota die resultat
palatium: An nõ questiõib eius. tota legum canonũ ꝙ
disciplina ĩsudat : An nõ spoliis eiꝰ om̃is italita ĩhiat.
ĩ explebili auiditate rapacitas: Quid ita: imo ꝗd alud
tua ip̃ius spũalia studia nõ saltem infcidit. s absadit. Quo¬
ciens sancta ac fecũda tua ab ortiri ona fecit. ĩ quietũ t in¬
quictans malum. aliud qđ est. qđ ab op̃ssis appellat᷑ ate aliud
aũt qd ambitio ĩ ecclia ꝑte regnare molitur. Nec de esse illis.
nec hiuic aliquatenus assentire oportet. Qũa u̾o iniꝙ fouet᷑

Expanded text:
genus, quod corpus ipsum Christi, quae est multitudo credentium, genus, quod corpus ipsum Christi, quae est multitudo credentium, occupasse consideras? O ambitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud miseros mortales celebrius negotiis ejus. An non limina Apostolorum plus jam ambitio, quam devotio terit? At non vocibus ejus vestrum tota die resultat palatium? An non quaestibus ejus tota legum canonumque disciplina insudat? An non spoliis ejus omnis Italica inhiat inexplebili aviditate rapacitas? Quid ita, imo quid aliud tua ipsius spiritualia studia non saltem intercidit, sed abscidit. Quoties sancta ac fecunda tua abortiri otia fecit inquietum et inquietans malum? Aliud est quod ab oppressis 428 appellatur ad te, aliud autem quod ambitio in Ecclesia per te regnare molitur. Nec deesse illis, nec huic aliquatenus assentire oportet. Quam vero inique fovet
Abbreviated transcription (Latin):
et publite deglutinere festinat. Queris ubi sit hoc: Uñ
qui t̾ram austri tam sepe uisitant. Ecce sciũt hii et possũt
dicere tibi. Funt t redeũt ꝑmediũ illoꝵ. Aut transeunt
secus. d quid bani cũ illis egerint. nec du audiuimus Et
forrsitam audiuissemus. nisi ẜ auro hispanie salus populi
uolusset. Tiuĩ est. et plage huic remediũ ꝓuidere. S est
ĩsipientia. que ip̃am ꝙͦ iam ꝓpe mõdu stultam fecit sa¬
pientiam fidei. Quom̃o et ip̃am catholicam pene totã
hoc uirus infecit: Nam dũ t ĩ ip̃a quiq que nostra
sunt querimus. fit ut ĩiucem ĩ uidẽtes. ĩ uicem pro¬
uocantes exerceamur. ad odia. animemur ad ĩiurias.
armemur ad lites. cauillemus ad dolos. feriem. ad detrac¬
tiones. ꝓrũpamus ad maledicta. opͥmamur a fortiorib.
oprimamꝰ ĩfirmiores. Quã digne t laudabiliter occupat᷑
meditatio cordis nuu. aduersus tam pestilens ĩsipientie

Expanded text:
et publice deglutire festinat. Quaeris ubi sit hoc? Vestet publice deglutire festinat. Quaeris ubi sit hoc? Vestri  al., viri, qui terram Austri tam saepe visitant, ecce hi sciunt et possunt dicere tibi. Eunt et redeunt per medium illorum, aut transeunt secus: sed quid boni adhuc cum illis egerint, necdum audivimus. Et forsitan audissemus, nisi prae auro Hispaniae salus populi viluisset. Tuum est et plagae huic remedium providere. 5. Sed est insipientia, quae ipsam quoque jam propemodum stultam fecit sapientiam fidei. Quomodo et ipsam Catholicam pene totam hoc virus infecit? Nam dum et in ipsa quique quae nostra sunt quaerimus, fit ut invicem invidentes, invicem provocantes, exerceamur ad odia, animemur ad injurias, armemur ad lites, cavillemur ad dolos, feramur ad detractiones, prorumpamus ad maledicta, opprimamur a fortioribus, opprimamus infirmiores. Quam digne et laudabiliter occupatur meditatio cordis tui adversus tam pestilens insipientiae
Abbreviated transcription (Latin):
S ed de ip̃is gentib quid respondes: Imo quid tua con¬
sideratio responder tibi. ꝑcũtanti sic: Quid uisum est
p̃cibus ponere ĩ euangelio metam. uerbũ suspedere
fidei. donec ĩ fidelitas durat: Qua ratione putamꝰ¬
subsistit. uelociter currens ẜmo: Quis prius ĩ hi al pͥmꝰ¬
bit. huc salutarem cesum. Et illis causa forte
quam nescimus. Aut necessitas potuit obstitisse. No
bis. que dissimũladi est ratio: Qua fiducia. qua
cõscientia.xp̃m uł nõ offerimus eis qui nõ hñt. An
git. Quomodo credent sine p̃dicante. Petrus adcor.¬
neliu. philippus ad Eunuchu missi sunt. Et si
exemplum retentius querimus. Augustinus a beato
gregorio destinatus: formã fidei tracdidit angilis.
uisi. quãꝗͣ t ĩfide ip̃a claudicauerũt asemitis rec¬
tis. Et idem de heresi. que clam pene ubiq serpit.
apud aliquos seuit palam. Nam paruulos eccłie passim

Expanded text:
Sed de ipsis gentibus quid respondes? Imo quid tua conSed de ipsis gentibus quid respondes? Imo quid tua consideratio respondet tibi percunctanti sic? Quid visum est patribus ponere metam Evangelio, verbum suspendere fidei, donec infidelitas durat? Qua ratione, putamusubstitit velociter currens sermo? quis primus inhibuit hunc salutarem cursum? Et illis causa forte quam nescimus, aut necessitas potuit obstitisse. 4. Nobis quae dissimulandi ratio est? Qua fiducia, qua conscientia Christum non vel offerimus eis qui non habent? Agit? Quomodo credent sine praedicante? Petrus ad Cornelium, Philippus ad eunuchum missi sunt , et, si exemplum recentius quaeremus, Augustinus a beato Gregorio destinatus, formam fidei tradidit Anglis. visi, quanquam et in fide ipsa claudicaverint a semitis rectis. Et item de haeresi, quae clam pene ubique serpit; apud aliquos saevit palam. Nam parvulos Ecclesiae passim
Abbreviated transcription (Latin):
gilantia ꝯsiderãdum qͦmͦ. et qui nõ sapiũt sapiãt. et
nullũ genus ĩ sipiẽtie. ĩ fidelitate. ut sic loquar ĩ sipĩẽ:¬
tius. Ergo t ĩ fidelib debitor es. iudeis grecis. t gen¬
tib. ꝓ inde mecrest tua. dare oꝑam quã possis. ut in¬
crecduli conuertant᷑ ad fidem. conuersi nõ auertatire.
auersi reuertantur. Porro ꝑuersi ordmẽtur ad rec¬
titudinẽ. subuersi adueritatem reuocẽtur. Subuerso¬
res inuictis ratiõib. ꝯuĩcantur. ut uel emẽdẽtur
ip̃i si fieri potest. udsi non: ꝑdant auctoritatẽ fa¬
cultatimnq alios subuertẽdi. Non omninot. ab hoc ĩ¬
sipientium genere pessimo. tibi dissimulandũ. Dico
aũt hereticos scismaticosq. nã hii sunt subu̾si. et
subuersores: canes ad scissionem. uulpes ad fraudes.
Erunt euismõi ĩ quã maxime tuo studio. aut corri¬
gendi. ne pereant. aut ne perimãt cohercendi. Esto

Expanded text:
gilantia considerandum, quomodo et qui non sapiunt sapiant et gilantia considerandum, quomodo et qui non sapiunt sapiant et nullum genus insipientiae infidelitate, ut sic loquar, insipienicens: Infidelibus debitor es, Iudeis et gentibus. Interest proinde tua dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur, porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi ad veritatem revocentur, subversores invictis racioipsi, si fieri potest; vel si non, perdant auctoritatem facultatemque alios subvertendi. Non omnino et ab hoc insipientium genere pessimo tibi dissimulandum. Dico autem haereticos schismaticosque: nam hi sunt subversi, et subversores; canes ad scissionem, vulpes ad fraudem. Erunt, inquam, hujusmodi maxime tuo studio aut corrigendi, ne pereant; aut ne perimant, coercendi. Esto,
Abbreviated transcription (Latin):
prosis. Presis ut fidelis seriuis et prudens. quẽ ꝯstituit
dñs suꝑ familia suam. Add aliquid At des illis escam in
tp̃re. hoc est ut dispenses. nõ imperes. hoc fac. et domi¬
nari ne affectes hominũ homo. ut nõ dominet᷑ tui om¬
nis ĩ iussicia. At satis suꝑque id intimatũ sup. tũ quis
sis disputaretur addo tñ ⁊ hoc nã nullũ tibi uenenũ:
nullum gladium plus formido. ꝗͣ libidinẽ dominandi.
Certe ut multũ tibi tribuas si multũ deccptus nõ es. nil
te existimas plus acccpisse amagnis apłis. Recordare nũc
uotis illius. sapientib t ĩ sipientib debitor sum. Et si
nõ indebitam tibi ipãm censes. hoc quoq simul memẽto
debitoris molestũ nomẽ. ẜiuenti t potius ꝙ dñanti con¬
gruere. Seruus ĩ euangelio audit. Quantũ debes dño
meo Ergo si te cognosis sapistib et ĩscipiẽnb nõ do¬
minatore s debitorẽ. curãdũ sumo oꝑe tibi. et tota ui¬

Expanded text:
delis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Ad quid? Ut des illis escam in tempore ; hoc est, ut dispenses, non imperes. Hoc fac et dominari ne affectes hominum homo, ut non dominetur tui omnis injustitia. At satis superque id intimatum supra, cum, quis sis, disputaretur. Addo tamen et hoc: nam nullum tibi venenum, nullum gladium plus formido, quam libidinem dominandi. Certe ut multum tibi tribuas, si multum deceptus non es, nil te existimas plus accepisse a magnis Apostolis. Recordare nunc vocis illius: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Et si non indebitam tibi ipsam censes, hoc quoque simul memento, debitoris molestum nomen servienti potius, quam dominanti congruere. Servus in Evangelio audit: Quantum debes domino meo? Ergo si te agnoscis sapientibus et insipientibus non dominatorem, sed debitorem, curandum summopere tibi et tota vi
Abbreviated transcription (Latin):
resistit. dei ordinationi resistit. t si pͥncipaliter ꝓte
tib sublimiorib subdita sit. Nõ ait sublimiori tãꝙ̃ ĩ
imo. s sublimiorib tãꝙ̃ ĩ multis. Non tua ergo sola po¬
testas achĩo. sunt et mediocres. sunt et ĩferiores. Et quo¬
modo quos deus cõiuixit. nõ sunt seꝑandi. sic nec quos
lubiũxit.ꝯꝑandi. Monstrũ facis si manui sũmouens
digitum facitis pendere decapite. suꝑiorẽ manu bra.¬
chio collateralem. Tale est. si inxp̃i coipore mc̃bra alutr

Expanded text:
resistit, Dei ordinationi resistit; etsi principaliter pro te resistit, Dei ordinationi resistit; etsi principaliter pro te tibus subdita sit: Non ait ›sublimiori‹ tamquam in uno, sed ›sublimioribus‹ tamquam in multis. Non tua ergo sola potestas a domino. Sunt et mediocres, sunt et inferiores. Et quomodo quos deus coniunxit, non sunt separandi, sic nec quos subiunxit, comparandi. Monstrum facis, si manui submovens digitum facis eum pendere de capite, superiorem manui, brachio collateralem. Tale est, si in Christi corpor
Abbreviated transcription (Latin):
et blasfemant. hoc est uulnerãtur ad mortẽ. Nõ est
bona arbor faciens fructus tales. insolentias. dissolu.
tiones. dilapidationes. simultates. standala. odia. qđq
magis dolendũ inter eccł̃ias graues inimicitias per¬
petesq discordias. Uides ꝗͣ uerus sit ẜmo ille. oĩã michi
licent. s nõ om̃ia expecliũt. Quid si forte nec licit:⁊
I gnosce michi nõ facile adclucor lititũ cõsentire. qd tot
illicita ꝑturit. Tu ne deniq tibi licitũ censeas. sius eccłias
mutilare mẽbris. cõfundere ordinẽ. ꝑturbare t̾minos.
quos posuerũt patres nu: Si usticie est. ius cuiq ẜuare
susi. auferre cuiꝙ̃ sua. iusto quom̃õ potant ꝯuenire. Erras.
si ut sũma. ita et solam ĩstituta adeo uestrã apłictam
potestatem existimas. Si hoc sentis.dissentis ab eo qui
ait. Non est ptas nisi adeo. Proĩde ꝗd sequit᷑. qui p̃tati

Expanded text:
et blasphemant, hoc est vulnerantur ad mortem. Non est et blasphemant, hoc est vulnerantur ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales: insolencias, dissotiones, dilapidationes, simultates, scandala, odia: quodque magis dolendum, inter ecclesias inimicitias graves, perpetesque discordias. Vides quam verus sit sermo ille: Omnia 433 mihi licent, sed non omnia expediunt . Quid si forte nec licet? Ignosce mihi: non facile adducor licitum consentire quod tot illicita parturit. 17. Tune denique tibi licitum censeas, suis ecclesias mutilare membris, confundere ordinem, perturbare terminos, quos posuerunt patres tui? Si justitiae est jus cuique servare suum; auferre cuiquam sua, justo quomodo poterit convenire? Erras, si ut summam, ita et solam institutam a Deo vestram apostolicam potestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis ab eo qui ait: Non est potestas nisi a Deo. Proinde quod sequitur, Qui potestati
Abbreviated transcription (Latin):
et male liberũ uulgus. cũ nõ sit qui arguat. Quid ni
licentius quoq spoliet᷑. ac dep̃det̾ in ermis religio.
cũ nõ sit qui defendat. Quo eĩm refugiũ illius. Nũ¬
ꝗd ad epos delentes ĩ iuriam. Radẽtib ꝓfecto aspiciut
oculis. siue q̃ faciũt mala. sine que patiũtur. Que de¬
mũutilitas ĩ sanguine isto. Uereor ne illa quã ꝓpha
ꝯminatus est deus. ille ĩquiens ĩ iniquitate sua mo¬
rietur. sangunẽ aũt eius de manu tu requirã. Si eĩs
extollit᷑ qui subtrahit᷑. et cui subtrahitiar urit᷑. qui sub¬
trahit quõ ĩnocens: Parũ est.ĩ uoluimus ignẽ audi
aꝑtius. Si his qui murmurat ẜm aĩam. mortuus est.
qui ĩstigat quomõ uiuit. Quom̃o uero nõ reus
mortis amboꝵ. et sue pariter ꝗ gladiũ dedit unde
ambo morerẽt᷑. hoc est ꝙ dixoram. occidisti ⁊ possedisti.¬
Adde. qđ qui audiũt scandalizant᷑. ĩ dignãt᷑. detrahunt.

Expanded text:
et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? Numquid ad episcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas in sanguine isto? Vereor ne illa, quam in propheta comminatus est Deus: Ille, inquiens, in iniquitate sua morietur; saguinem autem eius de manu tua requiram. Si enim et extollitur, qui subtrahitur, et cui subtrahitur, uritur, qui subtrahit, quomodo innocens? Parum est: involvimus ignem, audi apercius. Si is, qui murmurat, secundum animam mortuus est, qui instigat, quomodo vivit? Quomodo vero non reus mortis amborum, et sue pariter, qui gladium dedit, unde ambo morerentur? Hoc est, quod dixeram: Occidisti et possedistAdde, quod, qui audiunt, scandalisantur, indignantur, detrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ tibi. ꝙͣ ut totũ tenens. nõ sis cõtoitus toto. nisi
minucias quasdam.atq exiguas portiones ip̃ius tibi
credite uniuersitatis. eanꝙ̃ nõ sint tue. satagas ne¬
scio quomodo ad huc facere tuas. Ubi cnã mem̃sse
te uolo parabole nathan. de hoĩe ꝗ plurimas oues.
hñs. umã ꝓuula que erat pauꝑis cõcupiuit. huc quoq
ueniat factũ. yno facimis regis achab. qui roꝵi sinã tene¬
bat. et imã uineam affectauit. Auertat deus ate qd ille
audiuit. occidisti et possedisti. Nolo aut̃ p̾tendas michif
fructum emancipaniõis ipiũs. Nullus eĩ est. nisi qł inde
ep̃i ĩ solentiores. Monachi ctiã dissolutiores fiunt. Quid
qđ. t pauꝑes. Inspice diligentius. talium ubiq lib̾imoꝵ
et facultates et iutas.si nõ pudeda admodu. t tenuitas
ĩhis. et ĩ illis secularitas ĩ uenitur. Matris noxie liber¬
tats gemina soboles hec. Quidni peccet licentius uagũ

Expanded text:
dignum tibi, quam ut totum tenens, non sis contentus toto, nisi dignum tibi, quam ut totum tenens, non sis contentus toto, nisi minutias quasdam, atque exiguas portiones ipsius tibi creditae universitatis, tanquam non sint tuae, satagas nescio quomodo adhuc facere tuas? Ubi etiam meminisse te volo parabolae Nathan de homine, qui multas oves habens, unam quae erat pauperis concupivit . Huc quoque veniat factum, imo facinus regis Achab, qui rerum summam tenebat, et unam vineam affectavit. Avertat Deus a te quod ille audivit: Occidisti, et possedisti . 16. Nolo autem praetendas mihi fructum emancipationis ipsius. Nullus est enim, nisi quod inde episcopi insolentiores, monachi etiam dissolutiores fiunt. Quid quod et pauperiores? Inspice diligentius talium ubique libertorum et facultates, et vitas, si non pudenda admodum et tenuitas in his, et in illis saecularitas invenitur. Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quidni peccet licentius vagum
Abbreviated transcription (Latin):
phia. nõ decere nisi qđ licit. nõ expedixeenisi qł edocet
et licct. nõ cõtinuo tñ om̃e qđ licet. decere aut expedire
cõsequens erit. Age. aptemus si possimus tria ip̃a oꝑi
huic. At quomodo nõ indecens tibi uolutate ꝓlege uti.
ct qr nõ est ad quẽ appelleris potestatem ꝙercere negli¬
gere rationem: Tu ne maior dño tuo.qui ait. Non
ueni facere uolutatem meam: Quãꝙ̃ nõ minus de¬
iecti. ꝙ̃ elati animi est. ueluti rationis exꝑtem. nõ
ꝓratione s ꝓlibitu agere. nec iudicio agi. s appetitu.
Quid tam bestale: Et si indignũ cuiuis urẽti cui iuis
utenti rõne uiuere petꝰ. quis ĩ te rectore oũi. tata
contumelia nature honorie ĩ uiriã ferat: Si degn̾ando
qđ ab sit. gñale obꝓbrium fecisti ꝓp̾u tbi. homo cũ
ĩ honore esset. nõ intellexit. conꝑatus est iumentis.
ĩscipientib. t similis factus c̃illis. Quid item tam ĩ¬

Expanded text:
phia non decere nisi quod licet, non expedire nisi quod decet phia non decere nisi quod licet, non expedire nisi quod decet et licet: non continuo tamen omne quod licet, decere aut expedire consequens erit. Age, aptemus, si possumus, tria ipsa operi huic. At quomodo non indecens tibi voluntate pro lege uti; et quia non est ad quem appelleris, potestatem exercere, negligere rationem? Tune major Domino tuo, qui ait: Non veni facere voluntatem meam! Quanquam non minus dejecti, quam elati animi est, veluti rationis expertem, non pro ratione, sed pro libitu agere; nec judicio agi, sed appetitu. Quid tam bestone vivere ut pecus, quis in te rectore omnium tantam contumeliam nature, honoris iniuriam ferat? Sic degenerando, quod absit, generale opprobrium fecisti proprium tibi: Homo, cum in honore esset, non intellexit; comparatus est etc.insipientibus, similis factus est illis . Quid item tam in
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus suꝑ sponsam aĩam tuam. t gaudebit suꝑ te deus
tuus. Anaris quorsum het. ignarus usq ad huc ꝗd
dicere uelim: Non te tollo diutius. murmur loquor
et queremoĩam eccłiaꝵ. Truncari seclamitãt. ac de¬
menbrari. uel nulle uł paute ad modu est̾. que plagã
istam. aut nõ doleant. aut tueãt. Queris quã: x¬
triarchis siue p̾matib. Bona ne spc̃s est. Mirũ si ex¬
cusari queat.uł opus. Sic factitãdo ꝓbatis uos habere
plenitudinẽ ptãtis. scd iusticie forte nõ ita. facitis
hoc. qr potestis. s utrũ t debeatis questio est. honoꝵ
ac clignitatũ gradus. et ordines quibq suos seruare
positi estis nõ ĩ uidere ut ꝗdam uestroꝵ ait. Cui honote
anenmme iudicit᷑ omẽ opus suũ. Ena quadam ꝯsideratiõe
p̃ueniet. Primũ quicde in liceat.deinde an deceat poste¬
mo an expadiat. Nam et siꝯstit ĩ xp̃iona tu utiq philoso¬

Expanded text:
sponsus super sponsam animam tuam, et gaudebit super te Deus sponsus super sponsam animam tuam, et gaudebit super te Deus tuus. Miraris quorsum haec, ignarus usque adhuc quid dicere velim. Non te tollo diutius. Murmur loquor et querimoniam ecclesiarum. Truncari se clamitant ac demembrari. Vel nullae, vel paucae admodum sunt, quae plagam istam aut non doleant, aut non timeant. Quaeris quam? triarchis sive primatibus. Bonane species haec? Mirum si excusari queat vel opus. Sic factitando probatis vos habere plenitudinem potestatis, sed justitiae forte non ita. Facitis hoc, quia potestis: sed utrum et debeatis, quaestio est. Honorum ac dignitatum gradus et ordines quibusque suos servare positi estis, non invidere, ut quidam vestrorum ait: Cui honorem,a nemine judicetur , omne opus suum trina quadam consideratione praeveniet. Primum quidem, an liceat; deinde, an deceat; postremo, an et expediat. Nam etsi constet in christiana utique philoso