comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accepit aquã & non accepit sp̃m
scm: putans quia possit donuͣ
spͣc pecunia comparari. In aqua
credere ista dicuntur. quȩ nunc
dicta legimus adihrłm: ut non
admaiora conscendã & ea querã
que ultra meas uires sunt & in¬
. geniũ. Neq sale sallita. &e hoc
crimen ẽ ihrłm: qui a ñ fuerat
digna sale dĩ. Ego si credidero dño
mͥ. Uos estis sal cerrȩ. Si credidem
spũi qui in apło locutus ẽ. sale
condior: & possũ preceptũ custodi¬
re dicens. Sermo uester sit semꝑ
gr̃ã plenus ẽ. Nam & incõmuni
ꝓuerbio salsus dicitur gratiosus.
&. econtrario in sulsus qͥ ñ habet
grãm. Si gͥ gr̃a nobis ado uenit
& complem᷑ dono eius: sale sallim᷑.
Rursũ peccatrix ihrłm ñ ẽ inuo¬
luta pannis. Obserua quod dici¬
mus. Anima renascens & primũ
in lauachio edita: in uoluit᷑ pan¬
nis. Ipse dñs m̃s iħc pannis inuo¬
lutus ẽ: ut scriptum refertur
in euangelio scdm lucam. Opce¬

Expanded text:
accepit aquam, et non accepit Spiritum accepit aquam, et non accepit Spiritum sanctum: putans, quia possit donum Spiritus pecunia comparari, in qua ncredere, ista dicuntur quae nunc dicta legimus ad Jerusalem, ut non 939 ad majora conscendam, et ea quaeram, quae ultra meas vires sunt et ingenium. Neque sale salita. Et hoc crimen est Jerusalem, quia non fuerat digna sale Dei. Ego si credidero Dominmihi: Vos estis sal terrae . Si credidero spiritui, qui in apostolo locutus est, sale condior, et possum praeceptum custodire dicens: Sermo vester sit sempegratia plenus est. Nam et in communi proverbio salsus dicitur gratiosus, et econtrario insulsus, qui non habet gratiam. Si igitur gratia nobis a Deo venit, et complemur dono ejus, sale salimur. Rursum peccatrix Jerusalem non est involuta pannis. Observa quod dicimus: Anima renascens et primum in lavacro edita, involvitur pannis. Ipse Dominus meus Jesus pannis involutus est, ut scriptum refertur in Evangelio secundum Lucam . Opor
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ dicuntur dissoluta sunt¬
& defluunt: non sunt ubera col¬
ligata. Aqua non es lota in salutẽ
Uideamus ea quȩ sunt ihrłm:
ne forte & innobis eadẽ repꝑiant᷑.
Uerbi gr̃a dictum sit. Est quedã
mulier nunc lota. uerũ queritur
an & in salutẽ: ut & nos tuneamꝰ.
ꝓpt̾ hoc quod addidit insalutem.
xp̃i loti sumus: s nescio quis lotꝰ
sit in salutẽ. Symon lotus ẽ. &
baptisma consecutus. ꝑseuerabat
in pphilipi socitate. Uerum quia
non erat lotus insalutẽ: condẽp¬
natus ẽ abeo qui in sp̃u scõ dixit.
adeũ. Peccunia tua tecũ sit in ꝑ¬
ditione. Ingentis ẽ difficultatis.
eũ qui lauatur lauari insalutẽ.¬
& exhis quȩ dicunt᷑ pͣparate uos¬
metipsos dũ cathecumini estis.
dũ necdũ estis baptitati. & ueni¬
atis adlauachrũ. & lauemini in
salutẽ: nec sic lauemini ut qͥd̃a
qui loti sunt. s non insalutem.
Accipit aquam: non accipit sp̃m
scm̃. Qui lauatur in salutem:

Expanded text:
ea quae dicuntur dissoluta suea quae dicuntur dissoluta su defluunt, non sunt ubera alligata. Aqua non es lota in salutem. Videamus ea, quae sunt in Jerusalem, ne forte et in nobis reperiantur. Verbi gratia dictum sit: Est quaedam mulier nunc lota, verum quaeritur an et in salutem? ut et nos timeamus propter hoc, quod ait, in salutem. omine Christi, loti sumus: sed nescio quis lotus sit in salutem. Simon lotus est, et baptisma consecutus perseverabat in Philippi societate: verum quia non erat lotus in salutem, condemnatus est ab eo, qui in Spiritu sancto dixit ad eum: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Ingentis est difficultatis eum qui la ex his quae dicuntur, praeparate vosmetipsos, dum catechumeni estis, dum necdum estis baptizati, et veniatis ad lavacrum, et lavemini in salutem, nec sic lavemini ut quidam qui loti sunt, sed non in salutem, ut qui accipit aquam, et non accipit Spiritum sanctum. Qui lavatur in salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudinẽ significaret. Si in¬
tellectũ ẽ exemplũ quod ꝓtulimꝰ
de iob: intellige mͥ. qui a ut iniuro
preputiũ circunciditur. sic
in femina umbilicus amputet᷑.
Cum enĩ pudi ca fuerit mu¬
lier. & mundis usa mutatio¬
nib feminarũ scilicet nem
sordidas res & inpeceatoꝵ turpi¬
tudines ruat. tunc umbilicus eiꝰ
ab scisus ẽ. Si uero peccauerit:
non ẽ um bilicus eiꝰ abscisus. In
cui non sit precisus umbilicus.
Septuaginta interpretati  in hoc
loco. non alli gauerunt ubera tua.
sensũͣ magis eloquio exponentes.
quã uerbũ de uerbo exprimentes.
Ubera aut̃ in cantica canticorum
assũpta sunt incogitationũ uarũ.
& mentis loco. Quia bona ubera
tua suꝑ uinũ. &e recubuit suꝑ
pectus iħu. ubi ubera tua sunt.
is qui cõmunionẽ intellectuũ eiꝰ
habiturus erat. Quando ergo
sensus eft rigidus. & notio con¬
stricta atq solida. nec defluit
sermo: mani festũ ẽ quia alliga¬
ta sunt ubera tua. Cum uero

Expanded text:
turpitudinem significaret. Si inturpitudinem significaret. Si intellectum est exemplum, quod protulimus de Job, intellige mihi quia ut in viro praeputium circumciditur, sic in femina umbilicus amputatur. Cum enim pudica fuit mulier, et mundis usa mutationibus feminarum, scilicet ne in sordidas res, et in peccatorum turpitudines ruat, tunc umbilicus ejus abscisus est. Si vero peccaverit, non est umbilicus ejus abscisus. Inc mulierem, cui non sit praecisus umbilicus. Septuaginta interpretati sunt in hoc loco: Non alligaverunt ubera tua, sensum magis eloquii exponentes, quam verbum de verbo exprimentes. Ubera autem in Canticis canticorum assumpta sunt in cogitationum tuarum et mentis loco: Quia bona ubera tua super vinum . Et recubuit super pectus Jesu , ubi ubera tua sunt, is qui communionem intellectuum ejus habiturus erat. Quando ergo sensus est rigidus, et notio obstricta atque solida, nec defluit sermo, manifestum est quia alligata sunt ubera tua. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑalia comꝑans. inueniã quomͦ
non sit precisus umbilicꝰ irłm.
Scriptũ ẽ in iob de dracone. Hir¬
tus eiꝰ inumbilico. & fortitudo
eiꝰ suꝑ umbiculũ uentris. Scio
exhis quȩ mͥ gr̃a diuina largita ẽ.
cũ presentẽ locũ exponerẽ me di¬
xisse: quia draco sit fortitudo con¬
traria. Iste ẽ enĩ draco serpens an¬
tiqus qui uocatur diabolus &
sathanas. decipiens orbẽ t̾rarũ
uni uersũ. Istius fortitudo in um¬
bilico ẽ. Nec dubiũ. Nam prin¬
cipium omniũ maloꝵ in lumbo
uersat᷑. & ideo adhuc in lũbo
patris constitutus qui nasciturꝰ
erat refertur: quia in lumbos
semina humana collecta sunt
fortitudo ergo contraria ubicũq
sunt semina: ibi insidiarũ suarũ
uim conatur ostendere. Aduer¬
sum masculos uirtus eiꝰ inlum¬
bos ẽ: aduersũ feminas uirtus
eiꝰ in umbiculo uentris ẽ. E ui¬
de quomodo honeste uiri muli¬
eris q genitalia obtectis nominib
scriptura nuncupauerit: ne ꝑ
ea uocabula quȩ improntu sunt

Expanded text:
alia comparans, inveniam quomodo non sit praecisus umbilicus Jerusalem. Scriptum est in Job de dracone: Virtus ejus in umbilico, et fortitudo ejus super umbilicum ventris . Scio ex his, quae mihi gratia divina largita est, cum praesentem locum exponerem, me dixisse, quod draco sit fortitudo contraria. Iste est enim draco, serpens antiquus, qui vocatur diabolus, et Satanas, decipiens orbem terrarum universum. Istius fortitudo in umbilico est. Nec dubium: nam principium malorum omnium in lumbo versatur. Et ideo adhuc in lumbo patris constitutus, qui nasciturus erat, refertur, quia in lumbos semina humana collecta sunt. Fortitudo ergo contraria ubicumque sunt semina, ibi insidiarum suarum vim conatur ostendere. Adversum masculos virtus ejus in lumbis est; adversum feminas virtus ejus in umbilico ventris est. Et vide quomodo honeste viri mulierisque genitalia obtectis nominibus Scriptura nuncupaverit, ne per ea vocabula, quae in promptu sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hii qͥ st᷑ inmedio oppugnantur ab
mimico ꝑruinã unius hominis.
que celari non pot̾. ut om̃ib scan¬
dalum fiat. & impediat᷑ fides ꝑ
conuersationẽ pessimã clericorũ.
Om̃ia ut diximus diabolus in oꝑa¬
tur. & ea quȩ uidentur ẽẽ bona
nec sunt. ea quȩ ꝑnaturã suam
mala sunt: om̃ia aduersũ humanã
cominentatur naturam. Unde qͥ¬

Expanded text:
hi, qui sunt in medio, oppugnantur ab hi, qui sunt in medio, oppugnantur ab inimico, ut per ruinam unius hominis, quae celari non potest, omnibus scandalum fiat, et impediatur fides per conversationem pessimam clericorum. Omnia, ut diximus, diabolus operatur, et ea quae videntur esse bona, nec sunt, et ea quae per naturam suam mala sunt, omnia adversum humanam commentatur animam. Unde q
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑuersus ẽ. & disciplinis saluti
contrariis. mores aut̃ compositos
& ornatos habet: nichil facit aliud
nisi accipit indumenta uaria insti¬
cuti boni. & conuersationis quiede.
& circiudat ea idolis suis. ut magis
decipiat audientes. Iecireo sollieite
onis optimȩ sint. quoꝵ forte uitam
non tam as quã diabolus instruxit.
Nam quomodo quasdã illecebras es¬
carũ aucupes ꝓponunt. ut facilius
aues capiant. ꝑ oblectamentũ gulȩ:
sic ut audatuis dicam. ẽ quedam
castitas diaboli. id ẽ decipulȩ huma¬
ne animȩ. ut ꝑ istiusmodi castitatẽ
& mansuetudinẽ. & iusticiã possit
facilius caꝑe. & falsis sermonib ir¬
retire. Diuersis diabolus pugnat
insidiis ut miserũ ꝑdat hominẽ.
& bonã malis tribuit uitã ad deci¬
piendos uidentes: & malã bonis
inurit conscientiã. Miebi ipsi qͥ
inȩccłia predico laqueos sepe ten¬
dit ut totam ecclĩam ex mea conuer¬
satione confundat. & ideo plus

Expanded text:
ne perversus est, et disciplinis saluti ne perversus est, et disciplinis saluti contrarius, mores autem compositos et ornatos habet, nihil facit aliud, nisi accipit indumenta varia instituti boni et conversationis quietae, et circumdat ea idolis suis, ut magis decipiat audientes. Idcirco sollicite onis optimae sunt, quorum forte vitam non tam Deus quam diabolus instruxit. Nam quomodo quasdam illecebras escarum aucupes proponunt, ut facilius aves capiant per oblectamentum gulae, sic ut audacius dicam est quaedam castitas diaboli, id est, decipula humanae animae, ut per istius modi castitatem, et mansuetudinem, et justitiam, possit facilius capere, et falsis sermonibus irretire. Diversis diabolus pugnat 948 insidiis, ut miserum perdat hominem, et bonam malis tribuit vitam ad decipiendos videntes, et malam bonis inurit conscientiam. Mihi ipsi, qui in Ecclesia praedico, laqueos saepe tendit, ut totam Ecclesiam ex mea conversatione confundat. Et ideo plus
Abbreviated transcription (Latin):
ds. si laceramus. atq conscindimus
& circundamus false doctrinȩ ad
deceptionẽ hominũ: non dubiũ ẽ
quin uariis uestib oꝑiamus idola.
Intelligis aut̃ hoc quod dicitur. si
ipsam rem manifestus describamꝰ
Uide michi aliquẽ martionitam. si¬
ue discipłm ualentini. aut certe euiꝰ¬
libet heresis defensorem. & considã
quomodo idola sua. idẽ sigmenta
quȩ ipse composuit mansuetudine.
& castitate. uestiat. ut in aures au¬
dientiũ facilius ex uitȩ bonitate or¬
natus sermo subrepat. & cum hoc
fecerit intellige eum assumpsisse
uestem uariã moꝵ & conuersationis
optimȩ. & idolis suꝑiecisse que ipse
construxit: ac iuxta mei quidem
animi sensũ. multo nocentior ẽ he¬
reticus bonȩ iuitȩ. & płus indoctͥna
sua habet auctoritatis. eo qui doc¬
trinã conuersatione maculat. Qui
enĩ uite pessimȩ ẽ. non facile ho¬
mines ad falsũ dogina sollicitat. nec
pot̾ ꝑumbrã scĩtatis audientium
deciꝑe simplicitatẽ: qui uero sermo¬

Expanded text:
s, si laceramus, atque conscindimus, et circumdamus falsae doctrinae ad deceptionem hominum, non dubium est, quin variis vestibus operiamus idola. Intelliges autem hoc quod dicitur, si ipsam rem manifestius describamus. Vide mihi aliquem Marcionistam, sive discipulum Valentini, aut certe cujuslibet haeresis defensorem, et considera, quomodo idola sua, id est, figmenta quae ipse composuit, mansuetudine et castitate vestiat, ut in aures audientium facilius ex vitae bonitate ornatus sermo subrepat. Et cum hoc fecerit, intellige eum assumpsisse vestem variam morum, et conversationis optimae, et idolis subjecisse, quae ipse construxit. Ac juxta mei quidem animi sensum multo nocentior est haereticus bonae vitae, et plus in doctrina sua habet auctoritatis eo, qui doctrinam conversatione maculet. Qui enim vitae pessimae est, non facile homines ad falsum dogma sollicitat, nec potest per umbram sanctitatis audientium decipere simplicitatem. Qui vero sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ad dit. oecidisti natos meos. Quicũq
enĩ nascunt᷑ inhereticoꝵ doctrinis.
& ibi fidei suȩ pͥncipia sumpseruił̃:
hii filii sunt fornicariȩ & peccat᷑cis
ibrłm. Qui aut natus ẽ inȩccłia.
& deceptus pꝰea fuerit heretica fal¬
sitate: iste cum filius dĩ sit. appre¬
hensus ẽ. apeccatrice ihrłm. & po¬
situs uictima idolis eius. Hoc supͣ
omnẽ fornicationẽ tuã & abhomi¬
tationes tuas. filios eccłiȩ acciꝑe¬
& immolare idolis. hoc supra om̃e
peccatũ tuũ ẽ. & non fuisti memor
diei infantię tuȩ: cum eras nuda
& curpit̾ agens. Prefatus ẽ demu¬
ditate & turpitudine ihrłm.
Oportuit ergo inequitate meminis¬
se. quomodo pennas meas ex¬
panderim suꝑce. & assumpserim
te. de sanguine tuo & lauerim de.
Tu uero hoꝵ omniũ oblita. fecisti
hȩc quȩ condecent nudam & tur

Expanded text:
addidit: Occidisti natos meos. Quicumque addidit: Occidisti natos meos. Quicumque enim nascuntur in haereticorum doctrinis, et ibi fidei suae principia sumpserunt, hi filii sunt fornicariae et peccatricis Jerusalem. Qui autem natus est in Ecclesia, et deceptus postea fuerit haeretica falsitate, iste cum Filius Dei sit, apprehensus est a peccatrice Jerusalem, et positus victima idolis ejus. Hoc supra omnem fornicationem tuam, et abominationes tuas. Filios Ecclesiae accipere, immolare idolis, hoc supra omne peccatum tuum est. Et non fuisti memor diei infantiae tuae cum eras nuda, et turpiter agens. Praefatus est de nuditate et turpitudine Jerusalem. Oportuit ergo in iniquitate meminisse quomodo pennas meas expanderim super te, et assumpserim te de sanguine tuo, et laverim te. Tu vero horum omnium oblita fuisti. Haec, quae condecent nudam, et tur
Abbreviated transcription (Latin):
moyses. loquitur appłs: quid aliud
facimus quã accipientes panes ue¬
ritatis. ꝓ ponimus eos simulachris.
que ipsi finximus: Martion fecit ido¬
lum & ꝓposuit ei panes scripturaꝵ:
ualentinus. basilides. om̃sq hereti¬
ci fecerunt similit̾. & posuisti illa
Sante faciem illoꝵ: inodorẽ suauitatis.
Naturalit̾ suauissimi odoris sunt
hȩc quȩ nobis largitus est ds̃. Quẽ
odorem suauissimũ ante idola po¬
nit. qui aduersũ potestatẽ scriptu¬
rarum aut gerit aut intelligit.
& factũ ẽ dicit adonai dñs. & ac¬
cepisti filios tuos & filias tuas qͥs
genuisti. & immolasti eos inconsũp¬
tionẽ. Cum genuerit peccatrix ieh¬
rusalem filios & filias. finis eorum
qui nascuntur occisioẽ. Neq enĩ
salus finis ẽ pessimoꝵ. Iecireo scrip¬
tum ẽ. Immolasti eos inconsũptionẽ.
Quã modica fornicata es Interfecisti
natos meos. & dedisti eos. Eroprie
ait. accepisti filios tuos: significantq̃

Expanded text:
Moyses, loquitur Apostolus, quid aliud Moyses, loquitur Apostolus, quid aliud facimus, quam accipientes panes veritatis, proponimus eos simulacris, quae ipsi finximus? Marcion fecit idolum, et proposuit ei panes Scripturarum. Valentinus, Basilides caeterique haeretici fecerunt similiter. Et posuisti illa ante faciem eorum in odorem suavitatis. Naturaliter suavissimi odoris sunt haec, quae nobis largitus est Deus. Quem odorem suavissimum ante idola ponit, qui adversum potestatem Scripturarum aut gerit, aut intelligit. Et factum est, dicit Adonai Dominus, et accepisti filios tuos, et filias tuas, quas genuisti, et immolasti illos in consumptionem. Cum genuerit peccatrix Jerusalem filios et filias, finis eorum, qui nascuntur, occisio est. Neque enim salus 950 finis est pessimorum. Idcirco scriptum est: Immolasti eos in consumptionem. Quam modica fornicata est: interfecisti natos meos, et dedisti eos. Proprie ait: Accepisti filios tuos: significanterque
Abbreviated transcription (Latin):
meũ & incensũ meũ. posusti ante
faciem eoꝵ. Uerum iste de incenso
sit intellectus. Quid respond ebunꝰ
deoleo: Oleum ẽ quo uir sc̃s ungit᷑.
oleum xp̃i. oleum scȩ doctrinȩ. Cũ
ergo acceꝑit aliquis hoc oleum.
quo utitur sc̃s. idẽ scripturã insti
tuentẽ: quomodo oporteat baptira¬
ri innomine patris & filii & sp̃c sei¬
& pauca commutans unrerit quem¬
piam. & qͦdamͦ dixerit iam non es
cathecuminus. consecutus es laua¬
chrũ scd̃ȩ regenerationis. talis homo
accipit oleũ dĩ. & incensũ: & ponit
illud ante faciem idoloꝵ. &. panes
meos quos dedi tibi simila & melle
& oleo cibaui te. Ecce panes nr̃i. si¬
mila mundissima inscripturis: &
mella a pũ ꝓpħarũ. Ista om̃ia dedit
nobis ds. & cibauit nos depanib
ꝓph̾arum. desimila legis. melle euan¬
gelii. equib cibati. ponimus eadem
ipsa idolis. Cum enĩ doginatibus
falsis uolentes assumere defensionẽ.
dixerimus. scriptũ ẽ inꝓpħa. testatur

Expanded text:
meum, et incensum meum posuisti ante meum, et incensum meum posuisti ante faciem eorum. Verum iste de incenso sit intellectus. Quid respondebimus de oleo? Oleum est, quo vir sanctus ungitur, oleum Christi, oleum sanctae doctrinae. Cum ergo accepit aliquis hoc oleum, quo ungitur sanctus, id est Scripturam sanctam instituentem quomodo oporteat baptizari: In nomine Patris, et Filii, et Spirit pauca commutans unxerit quempiam, et quodammodo dixerit: Jam non es catechumenus, consecutus es lavacrum secundae generationis: talis homo accipit oleum Dei, et incensum, et ponit illud ante faciem idolorum. Et panes meos, quos dedi tibi, simila, et melle, et oleo cibavi te. Ecce panes nostri simila mundissima in Scripturis, et mella apum Prophetarum. Ista omnia dedit nobis Deus, et cibavit nos de panibus Prophetarum, et de simila Legis, melle Evangelii, e quibus cibati ponimus eadem ipsa idolis. Cum enim ex dogmatis falsis volentes assumere defensionem, dixerimus, scriptum est in propheta, testatur
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. Illud exemplar firmum ẽ:
illud ꝓpositũ solidũ. quod qui
sequi cupit: securus ingreditur.
Si uero querimus. nobis culpabiles
ademulandũ ut cum dicamus ille¬
uero docet & is his que docet facit
ipse contraria: aduersũ preceptum
dñi facimus. qui mandauit doctri¬
nas magistroꝵ magis considerari
debere quã uitas. Hȩc diximus de
eo quod scriptũ ẽ: accepisti uestem
tuã uersicolorẽ. & oꝑusti illa id ẽ
uasa głationis quȩ in idola cõmutas¬
a. Sequitur. & oleũ meũ & incen¬
sũ meu̾ posuisti ante faciem eoꝵ.
Scriptura docente didicimꝰ quia
scoͣꝵ oratio sit incensũ. Ait enim. In¬
censum aut̃ orationes sc̃orũ sunt.
Si ergo instituti adorationẽ. eũ illã
deo debeamus offerre. id ẽ deo legis.
& ꝓpħarũ. deo abraham. deo isaac. d̃s̃
lacob & patri iħu. xp̃i. offerimus his
quȩ ipsi confiximus. intantũ ut in¬
censũ dĩ ꝓponamus idolis. facimꝰ
id quod dicitur in presenti. Oleũ

Expanded text:
cimus: illud exemplar firmum est, cimus: illud exemplar firmum est, illud propositum solidum, quod qui sequi cupit, securus ingreditur: si vero quaerimus nobis culpabiles, ad aemulandum, ut cum dicamus: Ille docet, et his quae docet, facit ipse contraria, adversum praeceptum Domini facimus, qui mandavit doctrinas magistrorum magis considerari debere, quam vitas. Haec dicimus de eo, quod scriptum est: Accepisti vestem tuam versicolorem, et operuisti illa, id est vasa glorificationis, quae in idola commutasti. Sequitur: 949 Et oleum meum, et incensum meum posuisti ante faciem eorum . Scriptura docente, didicimus, quia sanctorum oratio sit incensum. Ait enim: Incensum autem orationes sanctorum sunt. Si ergo instituti ad orationem cum illam Deo debeamus offerre, id est, Deo Legis et Prophetarum, Deo Abraham, Deo Isaac, Deo Jacob, et Patri Jesu Christi offerimus, quae ipsi confinximus, intantum ut incensum Dei proponamus idolis, facimus id quod dicitur in praesenti: Oleum
Abbreviated transcription (Latin):
curam habet uitȩ suȩ neq man¬
suetudine hereticorum capitur
ad consentiendũ doctrinȩ eorum.
neq meis delictis qui uideor in ec¬
cłia predicare scandalitabit᷑. sed
ipsũ dogina considerans. & ꝑtrac¬
tans ȩccłie fidem ame quidẽ auer¬
sabitur: doctrinã uero suscipiet.
scđm preceptũ dñi qͥ ait. Suꝑ cathe¬
drã moysi sedert̃ scribȩ & pharisei.
Omia enĩ quecũq uobis dicunt
audite & facite. iuxta oꝑa aut̾ illoꝵ
nolite facere: dicunt quippe &. non¬
& non faciunt. Iste sermo de me
ẽ: qui bona doceo & contraria gero:
& sum sedens suꝑ cachedrã moysi.
quasi seriba & phariseus. Preceptũ
tibi ẽ. o ppłẽ si non habueris accu¬
sationẽ doctrinȩ pessimȩ & alienoꝵ
ab eccłia dogiatũ. conspexeris uero
meã culpabilẽ uitã atq peccata.
non habeas iuxta dicentis uitam.
tuam instituere: s ea facere que
loquor. Nullũ imitem᷑. &. si uolu¬
mus imittari quẽpiã: ꝓpositus ẽ
gesta desacris uoluminib agnos¬

Expanded text:
curam habet vitae suae, neque mansuetudine haereticorum capitur, ad consentiendum doctrinae eorum, neque meis delictis, qui videor in Ecclesia praedicare, scandalizabitur; sed ipsum dogma considerans, et pertractans Ecclesiae fidem, a me quidem aversabitur, doctrinam vero suspiciet, secundum praeceptum Domini qui ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei. Omnia quaecumque vobis dicunt, audite et facite: juxta opera autem illorum nolite facere: dicunt quippe, et non faciunt . Iste sermo de me est, qui bona doceo, et contraria gero, et sum sedens super cathedram Moysi quasi Scriba et Pharisaeus. Praeceptum, tibi est, o popule, si non habueris accusationem doctrinae pessimae et alienorum ab Ecclesia dogmatum, conspexeris vero meam culpabilem vitam, atque peccata, ut non habeas juxta dicentis vitam tuam instituere, sed ea facere quae loquor. Nullum imitemur, et si volumus imitari quempiam, propositus est  prophetarum gesta de sacris voluminibus agnos
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ. s aduersus spũalia nequitiȩ.
& nec sic saciata es. & fornicata es.
 & non saciabaris. uando quis nͣ̃
impletur delinquens. s semꝑ prio¬
rib peccatis noua peccata coniun¬
git. colligans ut fune longo & sie
loro iugi uitulȩ iniquitatis. ñqͣ
se ad meliora conuertens neq pe¬
nitentiã agens suꝑ malis suis dr̃
adeum: & non satiabaris. E mul¬
tiplicasti testamenta mea adt̾ram
chanaan. Quando adnos facit testa¬
menta. & nos consentimus: ei.
beati sumus: quando uero for¬
nicamur ad spualia nequitiȩ: tẽ
conuertimus dĩ testamenta ad t̾ram
chanaam. & pactũ statuimꝰ eũ ea.
Hoc aut̃ mͥ intellige & incaldeis.
& inceteris gentib. quando inquo¬
libet alio peccato reprehendimur
& testamenta ad chaldeos. & nec sic¬
 satiata es. Post cathaloguͣ peccatoꝵ
adpeccatricem loquit᷑ ihrłm. Qd
constituam inte dicit adonai dñs:
eũ facias tu hȩc om̃ia oꝑa mulieris
fornicariȩ ꝓcacis.  Ascendamus

Expanded text:
guinem, sed adversum spiritalia nequitiae. Et nec sic satiata es et fornicata es, et non satiaberis. Quando quis non impletur delinquens: sed semper prioribus peccatis nova peccata conjungit, colligans ut fune longo, et sicut loro jugi vitulae iniquitates, numquam se ad meliora convertens, neque poenitentiam aad eum: Et non satiaberis, Et multiplicasti testamenta tua ad terram Chanaam. Quando Deus ad nos facit testamenta, et nos consentimus ei, beati sumus: quando vero fornicamur ad spiritalia nequitiae , tunc convertimus Dei testamenta ad terram Chanaam, pactum statuimus cum ea. Hoc autem mihi intellige et in Chaldaeis, et in caeteris gentibus, quando in quolibet aliquo peccato reprehendimur. Et testamenta ad Chaldaeos, et nec sic satiata es. Post catalogum peccatorum, ad peccatricem loquitur Jerusalem. Quid constituam in te, dicit Adonai Dominus, cum facias tu haec omnia opera mulieris fornicariae procacis? Ascendamus
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ. resplendet & clarumẽ
ante homines: cum aũt. xp̃e uene¬
rit: ante eum contenebrescet.
Dicitur & alibi. Lux intenebris
lucet. Quȩ ẽ illa lux quȩ lucet
intenebris: Iustorum lux inte¬
nebris lucet. In quib tenebris:
Ubi ẽ nobis certamen aduersus
rectores tenebrarum istarum.
Hȩc qui diligentius longuisq
discusserit non poterit inflari:
uidens lumen suum adcompa¬
rationẽ maioris luminis. tene¬
bras reputari. Quid ẽ iusticia
mea etiam si paulus apłs siam.
quid castitas. etiam si ioseph: qͥdͥ
fortitudo etiam si uidas machabeus
existam. quid alia uirtus sapien¬
tiȩ: etiam si salomon appaream.
ad comparationẽ di. ad eoꝵ qui
meliores sunt: Ergo ut dicere
ceperamus iniquitas iustificat.
& iusticia aliorum comparatione
condempnat. Iccirco ut iustifice¬
ris sermonib tuis: & uincas cũ
iudicaris. dicitur addm̃. Si me
saluare uult ds̃. non affert in ui¬
dicium lumen suũ. si uult ẽẽ in¬

Expanded text:
justitiae resplendet, et clarum est justitiae resplendet, et clarum est ante homines: cum autem Christus venerit ante eum, contenebrescit. Dicitur et alibi: Lux in tenebris lucet . Quae est ista lux, quae lucet in tenebris? Justorum lux in tenebris lucet. In quibus tenebris? ubi est nobis certamen adversus rectores tenebrarum istarum . Haec qui diligentius longiusque discusserit, non poterit inflari, videns lumen suum ad comparationem majoris luminis tenebras reputari. Quid est justitia mea, etiamsi Paulus Apostolus fiam? quid castitas, etiamsi Joseph? quid fortitudo, etiamsi Judas Machabaeus exsistam? quid alia virtus sapientiae, etiamsi Salomon appaream, ad comparationem Dei, et ad eorum qui meliores sunt? Ergo, ut dicere coeperamus, iniquitas justificat, et justitia aliorum comparatione condemnat. Idcirco: Ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris , dicitur ad Deum. Si me vult salvare Deus non affert in judicium lumen suum: si vult esse in
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmodum dicat᷑ condemp¬
nare iusticia. Iniquitas mea ui¬
sticia ẽ. comparatione maioris
iniquitatis. Sic & iusticia mea
excomparatione multiplicis ui¬
sticiȩ. iniquitas reputatur. Prop¬
terea non iustificabitur incons¬
pectu tuo om̃is uiuens: fuerit
licet ipstus abraham. iustus mo¬
yses. iustꝰ unusqͥsq illustͥũ uroꝵ:
sed adcomꝑationẽ xp̃i non sunt
iusti. Lux eorum cum luce eius
composita: tenebrȩ repperuintur
& quomodo lumen luterne adso¬
lis radios obscuratur. & uelut
alia quedam cȩca materies com¬
tenebrescit: sic licet fulgeat
iustoꝵ omniũ lumen ante homi¬
nes. non tamͣ fulget ante xp̃m.
Luceat quippe lumen urm non
simplicit̾ dictum ẽ: s luceat
ante homines. Ante xp̃m non
potest lumen fulgere iustorum.
ut splendor lunȩ. & micantia si¬
dera cęli priusquam sol oriatur
instationib suis rucilant: orto
uero sole absconduntur. sic lum̃
eccłie ut lumen lunȩ priusquã
oriatur lumen illud uerum solis

Expanded text:
 condemnare justitia. Iniquitas mea justitia est comparatione majoris iniquitatis. Sic et justitia mea ex comparatione multiplicis justitiae iniquitas reputatur. Propterea non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Fuerit licet justus Abraham, et justus Moyses, justus unusquisque illustrium virorum: sed ad comparationem Christi non sunt justi. Lux eorum cum ejus luce composita tenebrae reperiuntur. Et quomodo lumen lucernae ad solis radios obscuratur, et velut alia quaedam caeca materies contenebrescit: sic, licet fulgeat justorum omnium lumen ante homines, non tamen fulget ante Christum. Luceat quippe lumen vestrum, non simpliciter dictum est, sed luceat ante homines . Ante Christum non potest lumen fulgere justorum. Ut splendor lunae, et micantia coeli sidera, priusquam sol oriatur in stationibus suis rutilant, orto vero sole, absconduntur: sic lumen Ecclesiae, ut lumen lunae, priusquam oriatur lumen illud verum Solis
Abbreviated transcription (Latin):
tua: impie egisti. & fornicata es.
suꝑ filios assur. Primũ suꝑ filios
egipti. deinde suꝑ filios assur heȩ
species peccatorũ sunt. Nam &
cum captiuos acceꝑunt assirii fili¬
os isrł factum ẽ quidem id quod
historia refert: scriptumẽ autẽ
ꝓpt̾ frequentẽ nr̃am captiuitatẽ

Expanded text:
tua, impie egisti, et fornicata es tua, impie egisti, et fornicata es super filios Assur. Primum super filios Aegypti, deinde super filios Assur. Hae species peccatorum sunt. Nam et cum captivos acceperunt Assyrii filios Israel, sanctum est quidem id quod Scriptura refert, scriptum est autem propter frequentem nostram captivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
egipti contrariȩ fortitudines sunt.
Nec mirũ ẽ. si confines nr̃i egiptii
dicant᷑: cum fines egypti & ibrł̃m
in sui uicinitate sint positi. Qui
sunt magnis carnib Non quia isti
egiptii ingentes carnes habeant. &
quidẽ honeste iudet᷑ pudenda eoꝵ
inmutato uocabulo significasse. id
ẽ. magnis carnib: s quia carnei
intellectus magnarũ nos carniũ faci¬
ant: ut econtrario ẽ quȩdã caro. dĩ¬
facies. dequa dicitur. quomodo caro
mea interra deserta &. inuia. & in¬
aquosa sic inscõ apparui tibi. fornica
nes suos & magnarũ carniũ. Q mu¬
ltplicit̾ inquit fornicata es: ad me
ex asperandũ. Multas species forni¬
cationis cõmisisti adme concitan¬
dũ. Quod si extendero manũ meã
inte & auferam legitima tua. & tra¬
dam te in animas eoꝵ qui te odert̃
filios alienigenarũ. Uides quia in
animas alienigenarũ tradit᷑. quȩ
ind. igna fit usu legis & sermonũ
dĩ.u. Quȩ te deuerterunt de uia

Expanded text:
Aegypti contrariae fortitudines sunt. Aegypti contrariae fortitudines sunt. Nec mirum est si confines nostri Aegyptii dicantur: confines Aegypti et Jerusalem in sua civitate sunt positi, qui sunt magnis carnibus. Non quia isti Aegyptii ingentes carnes habeant et quidem honeste videtur pudenda eorum, immutato vocabulo, significasse, id est magnis carnibus, sed quia carnei intellectus magnarum nos carnium faciant: ut econtrario est quaedam caro deficiens, de qua dicitur: Quomodo caro mea in terra deserta, et invia, et inaquosa, sic in sancto apparui tibi. Fornicatnes suos, et magnarum carnium. Et multipliciter, inquit, fornicata es ad me exasperandum. Multas species fornicationis commisisti ad me concitandum. Quod si extendero manum meam in te, auferam legitima tua, et tradam te in animas eorum qui te oderunt, filios alienigenarum. Vides quia in animas alienigenarum traditur, quae indigna sit usu Legis et sermonum Dei. Qui te diverterunt de via
Abbreviated transcription (Latin):
consticutus: tamen quia ingens ẽ.
animȩ pulchritudo: minoꝵ quoq
societate turpatur. Respice uirtutes
animȩ quȩ ei insitȩ sint adeo. uide
pulchritudine eiꝰ. inuentionẽ. dispo¬
sitionẽ. elocutionẽ. memoriã. ꝓnunti¬
ationẽ cuiꝰ sit ingenii. quomodo pri¬
mũ intelligat. deinde intellecta di¬
uidicet: ut ineitetur ad sensus: ut
menti sensa comodet quos habeat
impetus. quos cogitatus de deo. Hȩc
possidens magne pulchritudinis ẽ:
s hereticoꝵ sectis & extranea religio¬
nis institutione corrumpit᷑. E tran¬
& quomodo in fornicatione carnis
ẽ aliquis non nimiȩ fornicationis &
tamen fornicatione pollutus: alius
uero multiplicans fornicationẽ suã.
sic & in ea fornicatione quȩ animã
sensũq cõmaculat. alius multitudi¬
ne fornicationis obruitur. alius uͦ
non tam afornicatione se iunctus.
Iccirco qua mensura mensi fuerimꝰ:
remetietur nobis. & fornicata es
infilios egypti cum fines tuos. filii

Expanded text:
constitutus, tamen quia ingens est constitutus, tamen quia ingens est animae pulchritudo, minorum quoque societate turpatur. Respice virtutes animae, 951 quae ei insitae sint a Deo, vide pulchritudinem ejus, inventionem, dispositionem, elocutionem, memoriam, pronuntiationem, cujus sit ingenii, quomodo primum intelligat, inde intellecta dijudicet, ut incitetur ad sensus, ut menti sensa commodet, quos habet impetus, quos cogitatus de Deo. Haec possidens magnae pulchritudinis est, sed haereticorum sectis, et extranea religionis institutione corrumpitur. Et tranet quomodo in fornicatione carnis est aliquis non nimiae fornicationis, et tamen fornicatione pollutus, alius vero multiplicans fornicationem suam: sic et in ea fornicatione, quae animam suam sensumque commaculat, alius multitudine fornicationis obruitur, alius vero non tam a fornicatione est seductus. Idcirco qua mensura mensi fuerimus remetietur nobis. Et fornicata es in filios Aegypti confines tuos. Filii
Abbreviated transcription (Latin):
piter agentem: & cominixtam in
sanguine suo. & factũ ẽ pꝰ om̃s
malitias cuas. ue ue. tibi dicit ad¬
onai dñs. Ec edificasti tibi domũ
meretriciã. & fecisti tibi expositio¬
nem in om̃i platea. Si consideres
animã expositam amatorib sius.
uidebis quomodo faciat domum
meretriciã & suscipiat om̃s quos
prediximus. amatores. Intellige
uero quod dicimus ex sequentib:
idẽ qui sint amatores ihrłm. Ani¬
ma humana multũ speciosa est.
& mirabilẽ ħt pulchritudinẽ: ar¬
tifex quippe eius cũ eã pͥmũ con¬
deret ait. faciamus hominẽ adi¬
maginẽ & similicudine̾ nr̃am.
Quid hac pulchritudine & simili¬
tudine pulchrius: Quidã ergo ad¬
ulteri & sordidi amatores. decore
eiꝰ illecti. desiderant eã corrumꝑe.
& fornicari suꝑ eam. Quã obrem
sapiens uir paulus dicit. Timeo
aut̾ ne forte ut serpens decepit
euam innequitia sua. sic corrum
pitur: & ipsa anima uulneratur.
& contaminasti sp̃em tuã. Etiã¬
si non sit homo inpeccatis maximis

Expanded text:
piter agentem, et commixtam in sanguine suo. Et factum est post omnes malitias tuas: Vae, vae tibi, dicit Adonai Dominus. Et aedificasti tibi domum meretriciam, et fecisti tibi expositionem in omni platea. Si consideres animam expositam amatoribus suis, videbis quomodo faciat domum meretriciam, et suscipiat omnes, quos praediximus amatores. Intellige vero quod dicimus, ex sequentibus, id est, qui sunt amatores Jerusalem. Anima humana multum speciosa est, et mirabilem habet pulchritudinem. Artifex quippe ejus cum eam primum conderet, ait: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Quid hac pulchritudine et similitudine pulchrius? Quidam ergo adulteri, et sordidi amatores, decore ejus illecti, desiderant eam corrumpere et fornicari super eam. Quamobrem sapiens vir Paulus dicit: Timeo autem, ne forte ut serpens decepit Evam in nequitia sua, sic corrumppitur, et ipsa anima vulneratur. Et contaminasti speciem tuam. Etiamsi non homo in peccatis maximis
Abbreviated transcription (Latin):
& soror tua iunior quȩ habitat ad
dextris tuis sodoma. Quandouir¬
tus me facit filiũ abraham. si scdm̃
eã uxero: oꝑa quippe abraham fa¬
ciens. filius ẽ abraham: sic uitia me¬
faciunt filiũ diaboli. Om̃is enĩqui

Expanded text:
 soror tua junior, quae habitat a dextris, Sodoma. Quomodo virtus me facit filium Abrahae, si secundum eam vixero: opera quippe Abrahae faciens, filius est Abraham: sic vitia faci
Abbreviated transcription (Latin):
ignominiam tuam. E hȩc dico ut
ꝓfundiorem aliquẽ sensũ defutu¬
ra inhonoratione interponã &
ibi quippe erit aliqua ignominia.
his qui dignũ opus ignominia fece¬
runt. Si quidẽ resurgent alii inui¬
tã et̾nã. & alii in obꝓbriũ. & confu¬
sionẽ ȩt̾nam. Quid aut hoc ẽ ali¬
ud nisi penã infamiȩ sustinere.ᷤ
dum ergo adhuc licet nobis. debemꝰ
minorationẽ nrãm patient̾ ferre:
ut cũ hic tristitiã fortit̾ sustinueri
ne: quomodo econtrario impossibi¬
le eͣ lapidei cordis aliquẽ & penitus
non sentientẽ delictũ suũ. & ante
uultũ dñi om̃ipotentis suꝑbientẽ¬

Expanded text:
ignominiam tuam. Et haec dico, ut profundiorem aliquem sensum de futura inhonoratione interponam. Et ibi quippe erit aliqua ignominia his, qui dignum opus ignominia fecerant. Siquidem resurgent alii in vitam aeternam, et alii in opprobrium, et confusionem aeternam . Quid autem est hoc aliud nisi poenam infamiae sustinere? Dum ergo adhuc licet nobis, debemus minorationem nostram patienter ferre, ut cum hic tristitiam fortiter sustinuerimne: quomodo econtrario impossibile est lapidei cordis aliquem, et penitus non sentientem delictum suum, et ante vultum Dei omnipotentis superbiente
Abbreviated transcription (Latin):
fãctus ẽ sermo dñi adeũ dicens.
fili hominis cestificare ihrłm
iniquitates eius: & dices. Hȩc di¬
eit dñs. Non in necessate aspi¬
rationis. s inuoluntate dicentis
dñs posuit ut testificaretur ad
ihrłm iniquitates eiꝰ: & ait dices.
Quid dices: hȩc quȩ sequuntur.
Inꝓpħa erat audiente dices. utrũ
diceret. nec ne: quomodo fuit
positũ & in iona. In potestate qͥpe
eius erat audientis. dic ad huc
tres dies & niniue subuertetur.
si uelit dicere uel tacere. E quia
in arbrtrio eius positũ erat. &
noluit dicere: uide quantaeũ ft̃
secuta postea. Perpclitata ẽ nauis
ꝓpt̾ eũ: sorte reꝑtus ẽ latens:
cetus deuorauit abiectum. hi
fuerunt considerantes forsitan
angustiȩ eis imminebant: seeũ¬
dũ scłm ꝑsecutio si dicerent uera.
scdm dm̃ offensa. si cimmentes
homines ꝓferrent falsa ꝓueris.
Iccireo testificatus ẽ iet echiel:
& notas fecit ihrłm iniquitates

Expanded text:
Factus est sermo Domini ad eum, dicens: Factus est sermo Domini ad eum, dicens: Fili hominis, testificare Jerusalem iniquitates ejus, et dices: Haec dicit Dominus, non in necessitate aspirationis, sed in voluntate dicentis Dominus posuit, ut testificaretur ad Jerusalem iniquitates ejus, et ait: Dices. Quid dices? Haec quae sequuntur. In propheta erat audiente, dices: utrum diceret necne, quomodo fuit positum in Jona. In potestate quippe ejus erat audientis: Dic, adhuc tres dies, et Ninives subvertetur , si velit dicere, vel tacere. Et quia in arbitrio ejus positum erat, et noluit dicere, vide quanta eum sunt consecuta postea: periclitata est navis propter eum, forte repertus est latens, cetus devoravit abjectum. Hi fuerunt, considerantes forsitan angustiae eis imminebant: secundum saeculum persecutio, si dicerent vera: secundum Dominum offensa, si timentes homines, proferrent falsa pro veris. Idcirco testificatus est Ezechiel, et notas fecit Jerusalem iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ uelit tacere. & adbalaam
dr̃. Uerumtam̃ ẽ uerbũ quod in¬
mito in os tuũ. hoc obserua loqͥ:
quasi potestatẽ habente eo ut ac¬
cepto uerbo dĩ. diceret seu taceret.
Quid ẽ igitur quodierechiel ammi¬
ror: ͦ Quia cũ ei fuisset imꝑatũ
ut testaretur & notas faceret ihe¬
rusalem iniquitates eiꝰ. ñ posuit
ante oculos suos ꝑiculũ quod ex
predicatione erat secuturum:
s ut di tantũ pre cepta seruaret.
locutus ẽ quecũq mandauit.
Esto. Sit mist̾iun. sit reuelatio
sacrate intelligenciȩ de ie¬
hrusalem. & his quecũq suꝑ ea
dicuntur. Attamen ꝓpħ̾ans & for¬
nicationis illã arguit quia di¬
uaricauerit pedes suos om̃i tran¬
seunti maledica uoce testatur.
increpat scelerũ ciuitatẽ. S qr
confidebat dĩ se facere uoluntatẽ.:
paratus & mori. & uiuere. loquȩ¬
batur intrepidus. Uideamus
ergo ipsã ꝓpħiam: & primo qͥd̃e
quomodo inpotestate sit positũ
ꝓpħȩ utrũ dicat anꝰ consideremꝰ.

Expanded text:
re. Et ad Balaam dicitur: Verumtamen verbum, quod immitto in os tuum, hoc observa loqui : quasi potestatem habente eo, ut accepto verbo Dei, diceret seu taceret. Quid est ergo, quod in Ezechiele admiror? Quia cum ei fuisset imperatum, ut testaretur, et notas faceret Jerusalem iniquitates ejus, non posuit ante oculos ejus periculum, quod ex praedicatione erat secuturum; sed ut Dei tantum praecepta servaret, locutus est quaecumque 934 mandavit. Esto, sit mysterium, sit revelatio sacratae intelligentiae de Jerusalem, et his quaecumque super eam dicuntur; attamen prophetans, et fornicationis illam arguit, quia divaricaverit pedes suos omni transeunti, et maledica voce testatur, increpans scelerum civitatem. Sed quia confidebat Dei se facere voluntatem, paratus et mori et videre, loquebatur intrepidus. Videamus ergo ipsam prophetiam, et primo quidem, quomodo in potestate sit positum prophetae, utrum dicat an non, consideremus.
Abbreviated transcription (Latin):
strũ indie urdicii ab alio iustificet᷑.¬
& abalio condempnetur. S tiam
cum fuerimus iustificati ex alio.
iusticia illa non tam laudis quã
criminis loco ponitur. ut puta
si inuentus fuero sodomitica ha¬
bere peccata. & alius ꝓtrahatur
immediũ qui du plicia scelera cõmisit.
iustificor quidem. s iustificor non

Expanded text:
strum in die judicii ab alio justificetur, etstrum in die judicii ab alio justificetur, et ab alio condemnetur. Etiam cum fuerimus justificati ex alio, justitia illa non tam laudis, quam criminis loco ponitur. Ut puta, si inventus fuero Sodomitica habere peccata, et alius protrahetur 964 in medium, qui duplicia scelera commiserit, justificor quidem, sed justificor non
Abbreviated transcription (Latin):
te constituerunt. noli eleuari. fie¬
re in eis. quasi ex ipsis unus. O¬
portet humilem. oportet eẽ deiec¬
cum. oportet fugere suꝑbiam
maloꝵ omniũ caput. Consida
euangeliũ quali condẽpnatione
pharisei suꝑbia. & iactatio feriat᷑.
Stabat phariseus. & talia intra se
orabat. Ds̃. gras ago tibi. quia ñ
sum sicut ceteri homines. raptores.
iniqui adulteri. & ut iste publica¬
nus: ieiuno bis insabb̃o. At uero
publicanus humiliter & mansuetȩ
longuis stans. non erat ausus neq
oculos leuare: & dicebat. Propitiꝰ
ficatus. Non simplicit̾ iustificatꝰ:
s iustificatꝰ comparatione pharisei.
Obseruandus quippe diligentissi¬
me om̃is scripturȩ sermo. ordo.
iunctura. Aliud ẽ iustificari. ali¬
ud ex alio iustificari. Simile ẽ
publicanũ. aphariseo iustificatũ.
fuisse illi. quod sodoma. & sama¬
ria excomparatione peccatricis
ihrłm iustificatȩ sunt. & necesse
ẽ nos id scire. quia unusquisq no¬

Expanded text:
te instituerunt, noli elevari, noli fiete instituerunt, noli elevari, noli fieri ex eis, quasi unus ex ipsis. Oportet humilem, oportet esse dejectum, oportet fugere superbiam malorum omnium caput. Considera Evangelium quasi condemnatione Pharisaei superbia et jactatio feriatur. Stabat Pharisaeus et talia intra se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum ut caeteri homines, raptores, iniqui, adulteri, et ut iste Publicanus: jejuno bis in sabbato . At vero Publicanus, humiliter et mansuete longius stans, non erat ausus neque oculos levare, et dicebat: Propitiusustificatus. Non simpliciter justificatus, sed justificatus comparatione Pharisaei. Observandus quippe est diligentissime omnis Scripturae sermo, ordo, junctura. Aliud est justificari, aliud ex alio justificari. Simile est Publicanum a Pharisaeo justificatum fuisse illi, quod Sodoma et Samaria ex comparatione peccatricis Jerusalem justificatae sunt. Et necesse est nos id scire, quia unusquisque no
Abbreviated transcription (Latin):
sit: & qualia semꝑ purgamenta
de sua carne ꝓiciat. Quid enim
ait scriptura: Quid suꝑbit t̾ra
cipale peccatum. Si quando scrip.¬
tura diaboli peccata describit: in¬
uenies ea desuꝑbiȩ fonte man¬
tia. A it quippe. Uirib faciam.
& sapientia intellectus auferam
fines gentiũ. & fortitudines eorum
depaschar: & cõmouebo ciuitates
& quasi confracta oua auferam. Hi¬
quomͦ arrogantes: & uniuersa pro
nichilo ducat. Tales sunt om̃s.
iactatione & suꝑbia inflati. Mat̾ia
ris. fr̃equent̾ causa suꝑbiȩ ẽ. ei qͥ
ignorat habere ȩccłiasticã digni¬
tatẽ. saẽdotalis ordo. & leuiticus
gradus. Quanti prb̃ri constitua.
obliti sunt humilitatis: quasi iccir¬
eo fuerint ordinati. ut humiles
ẽẽ desisterent. Quin potius hu¬
militatẽ sequi debuerant. quia
dignitatẽ fuerant consequti: di¬
cente scriptura. Quanto magnꝰ
fueris tanto humilia te ipsum.
Et. Delictum sinagoge te facit no¬
bilius sũmitate caput tuũ. Ducẽ

Expanded text:
sit, et qualia semper purgamenta sit, et qualia semper purgamenta de sua carne projiciat? Quid enim ait Scriptura? Quid superbit tercipale 963 peccatum. Si quando Scriptura diaboli peccata describit, invenies ea de superbiae fonte mantia. Ait quippe: Viribus faciam, et sapientia intellectus auferam fines gentium et uirtutes earum, et commouebo ciuitates t tamquam confracta oua auferam. haquomodo arrogantes, et universa pro nihilo ducant. Tales sunt omnes jactatione et superbia inflati. Materia ris. Frequenter causa superbiae est ei, qui ignorat habere Ecclesiasticam dignitatem, sacerdotalis ordo, et Leviticus gradus. Quanti presbyteri constituti obliti sunt humilitatis: quali idcirco fuerint ordinati, ut humiles esse desisterent. Quin potius humilitatem sequi debuerant, quia dignitatem fuerant consecuti, dicente Scriptura: Quanto magnus fueris, tanto humilia te ipsum. Et dilectum Synagogae te facit, nobilius submitte caput tuum: ducem
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. Cum aut̃ sint me¬
qualia hoc ẽ parua. uł maxima:
forsitan aliquis inquirat quod
inter uniuersa peccata sit mans:
& ꝓcliue suscipitur. Omnium
peccatoꝵ eẽ maius siue formeatio¬
nẽ. siue immunditiã. siue quodẽq
libidinis inquinamentũ. Sunt
quid̾e & ista uere abhominabilia
atq polluta: s non talia quale hoc
quod nunc abscriptura quasi maiꝰ
omniũ condempnat᷑. aquo nos ob¬
seruare debemiꝰ. Quod ergo peccatũ
maius om̃ib peccatis:  Utiq illud
ꝓpt̾ quod & diabolus corruit. Quod
ẽ hoc peccatũ. in quo taͣta sublimi¬
tas cecidit: ᷤ Ut elatus iniudiciũ
incidat diaboli. ait apłs. Isiflatio.
suꝑbia. arrogantia. peccatũ diabo¬
li ẽ: & obhȩc delicta adt̾ras migrauit
decȩlo. Unde ds̃ suꝑbis resistit hu¬
milib aut̃ dat gram. Et. Quid
suꝑbit tra & cinis  Ut homo arro¬
gantia subleuetur. oblicus quid
erit. & quã fragili uasculo contine¬
atur. & quib stercorib immersus

Expanded text:
dicuntur. Cum autem sunt inaedicuntur. Cum autem sunt inaequalia, hoc est, parva, vel maxima, forsitan aliquis inquirat, quod inter universa peccata sit majus, et proclive suscipitur, omnium peccatorum esse majus, sive fornicationem, sive immunditiam, sive quodcumque libidinis inquinamentum. Sunt quidem et ista vere abominabilia atque polluta, sed non talia quale hoc, quod nunc ab Scriptura quasi majus omnium condemnatur, a quo nos observare debemus. Quod ergo est peccatum majus omnibus peccatis? utique illud propter quod, et diabolus corruit. Quod est hoc peccatum in quo tanta sublimitas cecidit, ut elatus in judicium incidat diaboli? Ait Apostolus: Inflatio, superbia, arrogantia peccatum diaboli est : et ob haec delicta ad terras migravit de coelo. Unde, Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Et quid superbit terra et cinis, ut homo arrogantia sublevetur, oblitus quid erit, et quam fragili vasculo contineatur, et quibus stercoribus immersus
Abbreviated transcription (Latin):
tilium quando delinquimus: qr
samaria accipit᷑ in heresi & sodo¬
ma ingentilitate. habitat autẽ
asinistris peccatricis ihrłm sama¬
ria:. adextris sodoma honorabiliꝰ
quippe apud eam peccatũ ẽ quod
facto cõmutit᷑: & ideo adextris eius
sodoma ẽ. Rursũq nec samaria
longe ẽ. quia asinistris eiꝰ cõmorat᷑
& inerepat᷑ quia ambulauerit
cũ filiab suis & sororib inom̃ib
iniquitatib: & incantũ ambulau̾it
ut comparatio delictoꝵ eiꝰ illarũ
iniquitates fecerit iusticiam.:
Unde oportet agnoscere iniquita¬
dis sodomoꝵ. ut edoctus custodiã
me abeis. nec capiar ignoratione
quȩ sunt ininiquitate sodomoꝵ.
Ueruntam iniquitas sodomȩ sor¬
roris tuȩ. que iniquitas suꝑbia
Sin saturitate panũ. & in habun¬
dantia affluebant ipsa & filiȩ eiꝰ:
& manũ pauꝑis & indigentis ñ
suscipiebant. Quia inequalia
sint peccata: scripturis docenti¬
b nulli dubiũ ẽ. Alia quippe
magna: alia minora abhis eẽ

Expanded text:
tilium, quando delinquimus; quia Samaria accipitur in haeresi, et Sodoma in gentilitate. Habitat autem a sinistris peccatricis Jerusalem Samaria, a dextris Sodoma. Honorabilius quippe apud eam peccatum est quod facto committitur, et ideo a dextris ejus 962 Sodoma est. Rursumque nec Samaria longe est, quia a sinistris ejus commoratur, et increpatur, quia ambulaverit cum filiabus et sororibus suis in omnibus iniquitatibus, et intantum ambulaverit, ut comparatio delictorum ejus illarum iniquitates fecerit justitiam. Unde oportet agnoscere iniquitates Sodomorum, ut edoctus custodiam me ab eis, nec capiar ignoratione, quae sunt iniquitates Sodomorum. Verumtamen iniquitates Sodomae sororis tuae. Quae iniquitas? Superbia. In saturitate panum et in abundantia affluebant ipsa, et filiae ejus, et manum pauperis indigentis non suspiciebant. Quod inaequalia sint peccata Scripturis utentibus nulli dubium est. Alia quippe magna, alia minora ab his esse
Abbreviated transcription (Latin):
nouaculȩ laminam. siue quod¬
cũq accutissimi ferri genus ad¬
hibent: ut ꝑignẽ radices cance¬
ris euellantur. ꝑincisionem aut̃¬
& putrida caro trũcetur. & uia
pateat medicaminib initiendis.
Quis putas nrͣm canceris ut ita
dicam habet simile peccatum:
ut non ei sufficiat aut simplex
accumen ferri. aut sola ignis ex¬
ustio: s utraq adhibeantur qͦ
urat᷑ & seccetur: s Audi saluatorẽ
rationẽ ignis & ferri in duobus.
locis significantẽ. In alio loco

Expanded text:
novaculae laminam, sive quodnovaculae laminam, sive quodcumque acutissimi ferri genus adhibent, ut per ignem radices canceris evellantur, per incisionem autem putrida caro truncetur, et via pateat medicaminibus injiciendis. Quis, putas, nostrum canceris, ut ita dicam, habet simile peccatum, ut non ei sufficiat, aut simplex acumen ferri, aut sola ignis adustio, sed utraque adhibeantur, quo uratur, et secetur? Audi Salvatorem rationem ignis et ferri in duobus locis significantem. In alio loco