comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur gaudere de nob̾. ⁊ quid est
gaudium ur̃m qđ dicit implendũ
nisi eiꝰ habere consortium ꝓpt̾ qd beato
petro dixerat. si ñ lauero te non habe¬
bis partem mecum: Gaudium er¬
go eius in nobis gratia ẽ quã p̾sti¬
su nobis ipsa ẽ ⁊ gaudium nr̃m:
Sed dehat ille etiam ex ͤternitate
gaudebat quando nos elegit ante cõ¬
stitutionẽ mundi. nec recte possumꝰ
dicere qd̃ gaudium eiꝰ plenũ non
erat nõ enim ds̃ in ꝑfecte aliquan¬
do gaudebat: s illud euis gaudium
in nob̾ non erat quia nec nos in qͥb
eẽ posset iam cramus. nec quando eẽ
cepimꝰ: cum illo ẽẽ cepimtis: In ipso
autem semꝑ erat qui nos suos fuctu¬
ros: certissima sue prescientie ueritate
gaudebat: Pro inde gaudium iam
ip̃e ꝑfectum de nobis habebat: quan¬
do nos presciendo ⁊ precdestinando gy¬
debat Neq enim ullus in illo ei
Gaudum ⁊ ẽẽ poterat ne forte non fie¬
ret qd̃ se facturum ẽẽ presciebat: Sal
neq cũ id facere cepit qued se factu¬

Expanded text:
gaudere de nobis? Et quid est gaudium nostrum quod dicit implendum, nisi ejus habere consortium? Propter quod beato Petro dixerat, Si non lavero te, non habebis partem mecum . Gaudium ergo ejus in nobis, gratia est quam praestitit nobis: ipsa est et gaudium nostrum. Sed de hac ille etiam ex aeternitate gaudebat, quando nos elegit ante constitutionem mundi . Nec recte possumus dicere quod gaudium ejus plenum non erat: non enim Deus imperfecte aliquando gaudebat. Sed illud ejus gaudium in nobis non erat: quia nec nos in quibus esse posset jam eramus; nec quando esse coepimus, cum illo esse coepimus. In ipso autem semper erat, qui nos suos futuros certissima suae praescientiae veritate gaudebat. Poinde gaudium jam ipse perfectum de nobis habebat, quando nos praesciendo et praedestinando gaudebat: neque enim ullus in illo ejus gaudio metus esse poterat, ne forte non fieret quod se facturum esse praesciebat. Sed neque cum id facere coepit, quod se factu
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ⁊ nos inuicem diligamus: ut cdi¬
lectionẽ nr̃am discernamꝰ a ceteris qͥ
non adhuc inuicem diligunt quia
habendam cdm̃ diligunt: ipsi se dili¬
gunt: ergo ut se cliligant. dm̃ deligũt.
nec ẽ hec dilectio in hominib omnib:
Pauci se ꝓpterea diligunt: ut sit ds̃
omnia in omnib:¬

Expanded text:
ergo et nos invicem diligamus, ut diergo et nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem dilighabendum Deum diligunt, ipsi se diligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ligis caritas. Ubi ergo caritas ẽ: qͥd
sst quod possit de ẽẽ: ubi autem non
qund ẽ qd possit ꝓdesse: Demon
aiit nec cdiligit. nems diligit qui
i alit frustra quidem s tam̃ po¬
ils sprie ueniã qii non alligit.
Nemo autem potest desperare: qui
diligit: Ita q ubi dilectio ẽ: ibi neces¬
sario fides ⁊ spes: Et ubi dilectio ꝓ¬
ximi. ibi necessario dilectio deiz Qui
enim non diligit d̃m: quomodo dili¬
git ꝓximum tanquam se ip̃m.
quidem ñ diligit ⁊ se ip̃m. est qiuppe
impiꝰ ⁊ iniquus: Qui autẽ diligit
iniquitatem: non plane diligit: sed
odit animam suam: Hoc ergo precep¬
tum dñi tencamꝰ ut nos inuicem deli¬
gamus: ⁊ quicquid aliid precepit fa¬
discernitur quippe ista dilectio ab ea
dilectione qua se inuicem diligunt
homines sicut homines: Nam ut clis¬
cerneret᷑: adiunctũ est sicut dilexi nos:
Ut quid enim nos diligit xp̃c: nisi
ut possimus regnare cum xp̃o. ad hoc

Expanded text:
Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faDiscernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qmnenclatio ẽ nisi od ioi mandatũ
nsiut nouũ do uobis. hic autẽ hoc ẽ
ninit mandatum meũ: Ibi tamnq m
in suert ante tale mandatũ. hic tã¬
uam non sit aliud eiꝰ mandatum.
ꝯ si dlictiam ẽ nonum ne inuetustate
sta ꝑseueremus. hic dictum ẽ meum
ut tontempnendũ putaremꝰ: Quod
autem hic ita cdocit. hoc ẽ mandatũ
neum uelud non sit alud: quid pu¬
uuuis fis̃ mei: nuimquuid nam solũ
ans de ista dilectione mandatũ ẽ. qua
diligimꝰ inuicem: non ne est ⁊ aliud
nauuis ut diligamꝰ dm̃: aut uera de so
l as nobis dilectione mandaint ut alia
iuiramus: Tria tam̃ cõmendat
apostolus dicens: Manent autẽ fides
be. caritas: tria hec maior autẽ horsĩ
mitas: Et si incaritate hoc ẽ indilectio¬
ne concludunt᷑ duo illa p̃cepta: ma¬
ior tam̃ clicta ẽ esse non sola: De fide
igit᷑ nobis quam multa manclata sũt.
quã multa de spe: quis potest cuncta
colligere: quis enumerando sufficere: S
intueamur quod ait idem apl̃s plenitu

Expanded text:
nisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
aut sp̃c sc̃s fecit nemo alius fecit n
tocius trinitatis una substantia
iueni ⁊ ipsum fecisse si quande
Pot̃ quippe in se ipso tuncta ꝑserp̃m
nemo autẽ potest aliquid sine ipsoz
sunt tres dii. s unus deus de quo sip¬
tum ẽ: Benedictus dñs ds isił qui
facit mirabilia solus: Nemo ergo alt
fecit quetumq in ets oꝑa fecit: qm̃
quisquis alius homo aliquid eoitt
fecit ipso faciente fecit. hec autẽ ips
non illis facientib fecit

Expanded text:
aut Spiritus sanctus fecit, nemo alius fecit, quia aut Spiritus sanctus fecit, nemo alius fecit, quia totius Trinitatis una substantia est, inveniet ipsum fecisse, si quando Potest quippe ipse cuncta per seipsum; nemo autem potest aliquid sine ipso. non tres dii, sed unus Deus; de quo scriptum est: Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus . Nemo ergo alius fecit, quaecunque in eis opera fecit, quoniam quisquis alius homo aliquid eorum fecit, ipso faciente fecit; haec autem ipse non illis facientibus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
toram eis. ⁊ nondum hoc fecerat qta¬
do ditebat. si opera non fecissem ineis
que nemo alius fecit. nimirsi ergo
sunt illa que in eorũ ualitudinib
tanta miratula salutis ostenlit.
quanta in illis antea nemo dona¬
uit: Hec enim uiderunt. ⁊ hoc eis
ex ꝓbrans adiungit ⁊ dicit: Nunt
autem iuderunt ⁊ oderunt ⁊ me ⁊ pans
meĩ S ut ad impleatur sermo i
in lege corum scriptus ẽ: quia oclio
habuerunt me gratis. eorum legem
dicit: non ab ipsis inuentã s ipse
cdatam. sicut ditimus panem nr̃m
cotidianum. quem tamen a deo pas¬
mus acldendo cla nobis: Gratis au¬
tem odit. qui nullum ex odio com¬
modum querit: uel in cominodurm
fugit: Si oderunt dñm impir: sic
diligunt iusti: hoc ẽ gratis. uel alia
preter illum non expectent bona quͣ
ipse erit in omnib omnia: Quis¬
quis uero altius adtenderit xp̃mdi¬
centem. si opera non fecissem in eis
que nemo alius fecit. si hec ⁊ si patit

Expanded text:
coram eis; et nondum hoc fecerat, quacoram eis; et nondum hoc fecerat, quando dicebat, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. 4. Nimirum ergo sunt illa quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta in illis antea nemo donavit: haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjungit, et dicit, Nunc autem et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum: sed ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Eorum Legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam: sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum; quem tamen a Deo petimus, addendo, da nobis . Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit: sic oderunt Dominum impii; sic diligunt justi, hoc est gratis, ut alia praeter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia. Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit sed haec et si Pater
Abbreviated transcription (Latin):
eum ut uel fimbriam uestimenti
eiꝰ tangerent: ⁊ quotquot tange¬
bant eum salui fiebant: Het ne¬
mo alius fecit in eis: Si enim intel¬
ligendum ẽ qd̾ ait in eis. non inter
eos uel coram eis: s prorsus ineis
qui sanauit eos: Hec quippe intelli¬
gi uoluit que non solum facerent
admirationem. uerum etiam ma¬
nifestam conferrent salutem ꝓ quibꝰ
beneficiis utiq amorem non odium
retribuere debuerunt: Omma qui¬
dem ceterorum miracula superat qd̃
ẽ natus ex uirgine. matrisq integrita¬
tem solus potuit nec conceptus uola¬
re nec natus. s hoc nec coram eis factiĩ
ẽ nec in eis: Ad agnoscenlam quippe
huiꝰ miracłi ueritatem: non comi¬
nt cum eis aspectu: s discreto ab
eis discipulatu apostoli ꝑuenerunt.
Iam uero illud qd̾ die tertia in car¬
ne in qua occisus fuerat de septelcro
se recflidit uiuim: ⁊ nũquam de¬
inde mornur cum illa ascenclit in
celunt. superat etiam cuncta que se-¬
tit. s neꝙ hoc factum ẽ in uideis neq

Expanded text:
eum ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent; et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim intelligendum est quod ait, in eis, non inter eos vel coram eis; sed prorsus in eis, quia sanavit eos. Haec quippe intelligi voluit quae non solum facerent admirationem, verum etiam manifestam conferrent salutem; pro quibus beneficiis utique amorem, non odium retribuere debuerunt. Omnia quidem caeterorum miracula superat, quod est natus ex virgine, matrisque integritatem solus potuit nec conceptus violare nec natus: sed hoc nec coram eis factum est, nec in eis. Ad cognoscendam quippe hujus miraculi veritatem, non communi cum eis aspectu, sed discreto ab eis discipulatu Apostoli pervenerunt. Jam vero illud quod die tertia in carne in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus cum illa ascendit in coelum, superat etiam cuncta quae fecit: sed neque hoc factum est in Judaeis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
nemo alius fecit. s qui tam multa
uitia ⁊ malas ualitudines uerati¬
ones ꝙ mortalium. tanta potestate sa
naret: nullus omnino legit᷑ antiq̾ꝵ
Ut enuim taceant᷑ quos uibendo sicut
occurrebant saluos singłos fecit. mar¬
cus euuangłista quodam loco ait:
L espere autem facto: cum coridisset¬
sol afferebant ad eum male habentes ⁊
demonia habentes: ⁊ erat omnis cuu

Expanded text:
nemo alius fecit. Sed qui tam multa nemo alius fecit. Sed qui tam multa vitia et malas valetudines vexationesque mortalium tanta potenarit, nullus omnino legitur antiquorum. Ut enim taceantur, quos jubendo sicut occurrebant salvos singulos fecit; Marcus evangelista quodam loco ait: Vespere autem facto, cum sol occidisset, afferebant ei omnes male habentes, et daemonia habentes; e
Abbreviated transcription (Latin):
slle sommemorare longum ẽ s respõ¬
sur nobis ⁊ alios fecisse que ip̃e non
lls. ⁊ que nemo alius ferit: Quis
uero nisi moyses egrptios plagis tot
tantisq ꝑtussit: duuso mari ppłm
duxit: manna de celo esurientib im¬
petrauit: aquam de petra sitientib
fudit: Quis nisi thesus naue pplo
transituro iorcdanis fiuenta duusit:
⁊ currentẽ solem emissa ad cm̃ oratio¬
ne frenauit ⁊ ficit: Quis preter semi¬
son ꝓpt̾ suam sitim maxilla mortu
a sini ecundante satiatus ẽ: Quis
preter helyam turru igneo in aluim
subuectus ẽ: Quis preter heliseum
quol paulo ante commemoratii se¬
pulto suo caclauiere caclauer alterius
rectlidit uite: Quis p̾ter danielem
inter ora inclusorum secum leonum
estirientium uixit in nocurs: Qinis
pret᷑ tres uiros annaniam arariam
misahel inflammis ardentib ⁊ non
urentib de ambulauit illesus:
Preter eo cetera: qm̃ hec satis eẽ arbi¬
tror: quib de monstret᷑ ⁊ alios sc̃s
quelam opera miranda fecisse que

Expanded text:
e longum est. Sed respondetur nobis, et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit. Quis enim nisi Moyses Aegyptios plagis tot tantisque percussit , diviso mari populum duxit , manna de coelo esurientibus impetravit aquam de Petra sitientibus fudit ? Quis nisi Jesus Nave populo transituro Jordanis fluenta divisit , et currentem solem emissa ad Deum oratione frenavit et fixit ? Quis praeter Samson propter suam sitim maxilla mortui asini exundante satiatus est ? Quis praeter Eliam curru igneo in alta subvectus est ? Quis praeter Elisaeum, quod paulo ante commemoravi, sepulto suo cadavere, cadaver alterius reddidit vitae? Quis praeter Danielem inter ora inclusorum secum leonum esurientium vixit innocuus ? Quis praeter tres viros, Ananiam, Azariam, Misaelem, in flammis ardentibus et non urentibus deambulavit illaesus ? 3. Praetereo caetera, quoniam haec satis esse arbitror, quibus demonstretur et aliquos sanctos quaedam opera miranda fecisse, quae
Abbreviated transcription (Latin):
icerat dñs: qui me odit: ⁊p
trem meum odit: Utiꝙ
qui odit ueritatem: nal
s oderie: ⁊ aquo ueritas nata ẽ. unde
quantum datum elerrti sirmeꝰ
uide acfuidit unde nobis nume
unndum ẽ. si oꝑa non ferissem in
Qlue nemo alius fecit peccatum ñ
aliaitit. Pectatum illud. scclicet mag¬
qrn de quio ⁊ superius ait. si non ue¬
islen ⁊ locutus funssem peccatũ
¶i haberent: hoc ẽ pectatum qtoo mi
qi loquentem ⁊ oꝑantem non credi¬
min it. noq enim nullum habebant
matum antequam loqueretur eis.
imaretur in eis. s hoc pectatũ quo
ieum non crediderunt ideo sic com¬
pmnoratur: quia ip̃o pectato tenent᷑
nfa. Hec enim si non haberent ⁊
loꝑa non fecissem in eis: mox acłli¬
dir que nemo alius fecit: Nuilla qͥp
ait enam helyas. fecit heliseus. ⁊ cum
ihat tarne iuueret: ⁊ cum in suo
montimento sepiltus iaceret: Nam
nulam portantes mortuum tum in¬
uentib hostib eo refugissent eum q
su posuissent: continuo resurrexit:

Expanded text:
ixerat Dominus: Qui me odit, et Patrem meum odit. Utique enim qui odit veritatem, necesse est oderit et a quo veritas nata est: unde jam quantum datum est, locuti sumus. Deinde addidit unde nobis nunc loquendum est: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, peccatum non haberent. Peccatum illud scilicet magnum, de quo et superius ait, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Hoc est peccatum quo in eum loquentem et operantem non crediderunt. Neque enim nullum habebant peccatum, antequam loqueretur eis et operaretur in eis; sed hoc peccatum quo in eum non crediderunt, ideo sic commemoratur, quia ipso peccato tenentur et caetera. Hoc enim si non haberent, eSi opera non fecissem in eis, mox addidit, quae nemo alius fecit? Nulla quippFecit enim Elias , fecit Elisaeus et cum in hac carne viveret , et cum in suo monumento sepultus jaceret. Nam quidam portantes mortuum, cum irruentibus hostibus eo refugissent, eumque ibi posuissent, continuo resurrexit .
Abbreviated transcription (Latin):
alqua ip̃e nos cdiligit s ex uerbo supe¬
ego dilexi uos: cui uerbo continuo
subuincit manete indilectione mea-
illa ergo qua dilocit nos : Quid̃ est
gͦ manete in dilectione mea: nisi ma¬
nete in gratia mea: Et quid ẽ si pre¬
cepta mea seruauerits: manebitis
in dilectione mea: nisi echoc sciet is
quod indileccione mea qua nos cli¬
ligo manebitis si mea p̾cepta serua¬
bitis. non ergo ut nos cliligat prius
eus p̃cepta seruamꝰ: s nisi nos clili¬
gat: precepta eius seruare non possu¬
mus: Hec ẽ gratia que humilib pa

Expanded text:
qua ipse diligit nos: sed ex verbo supeego dilexi vos; cui verbo continuo subjunxit, Manete in dilectione mea: illa ergo qua dilexit nos. Quid est ergo, Manete in dilectione mea, nisi, manete in gratia mea? Et quid est, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, nisi, ex hoc scietis quod in dilectione mea qua vos diligo, manebitis, si praecepta mea servabitis? Non ergo ut nos diligat, prius ejus praecepta servamus; sed nisi nos diligat, praecepta ejus servare non possumus. Haec est gratia quae
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione. utiq etiã hine. hane di¬
lectionem patͥs intelligi uoluit: qua
eum diligit pater. ita quippe dixerat
sicut dilexit me pater. ⁊ ego dilexi uos.
atq his uerbis illa subiunxit mane¬
te in lilectione mea: illa procul cdu-¬
bio qua dilexi uos: Ergo qd̾ ait eci¬
am de patre: maneo ineius dilectio¬
ne. illa scilicet accipienda ẽ qua di-¬
lecit eum pater: Secl numquid ⁊hic
gratia in telligenda ẽ qua pater dili¬
git filium: sicut gratia ẽ qua nos
diligit filius: cum simus nos filii
gratia non natura unigenitus au¬
tem: natura nõ grã: an hec etiã ur
ipso filio ad hominem referendumẽ
ita sane nam ddicendo. sieut dilexor
me pater ⁊ ego dileci uos: grãm me¬
diatoris ostendit. mediator aut̃ dei
⁊ hominĩ: ñ inquantũ ds̃. s in

Expanded text:
dilectione. Utique etiam hic hanc dilectionem Patris intelligi voluit qua eum diligit Pater. Ita quippe dixerat, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; atque his verbis illa subjunxit, Manete in dilectione mea: illa procul dubio qua dilexi vos. Ergo quod ait etiam de Patre, maneo in ejus dilectione, illa scilicet accipienda est, qua dilexit eum Pater. Sed nunquid et hic gratia intelligenda est qua Pater diligit Filium, sicut gratia est qua nos diligit Filius, cum simus nos filii gratia, non natura: Unigenitus autem, natura, non gratia? An hoc etiam in ipso Filio ad hominem referendum est? Ita sane: nam dicendo, sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos: gratiam Mediatoris ostendit. Mediator autem Dei et hominum, non in quantum Deus, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ ⁊ homines: Secundum hae
igit᷑ recte possumꝰ dicere quodtumq
ad naturam dei non ꝑtineat huma¬
na natura: ad ꝑsonam tum̃ imige¬
niti filii dei ꝑgratiam ꝑtinet huma¬
na natura ⁊ tantam gram ut nul¬
la sit maior: nulla prorsus equalis.
neq enim illam susceptionẽ ho¬
minis ulla merita precesserunt: s
ab illa susceptione merita eius cũe¬
ta ceperunt: Manet ergo filius in
dilatione. qua eum dilexit pater:
⁊ ideo seruauit p̾cepta eis Quid est
enim ⁊ ille homo. nisi qd̃ ds̃ suscep¬
tor ẽ euis. deus enim erat uerbum
unigenitus gĩgnenti cohet̾nus. sed
ut mediator claret᷑ nobis ꝑ in effabi¬
lem grãm: uerbum caro factum ẽ ⁊
habitauit in nobis:¬

Expanded text:
apud Deum et homines . Secundum hoc igitur recte possumus dicere, quod cum ad naturam Dei non pertineat humana natura, ad personam tamen unigeniti Filii Dei per gratiam pertinet humana natura; et tantam gratiam, ut nulla sit major, nulla prorsus aequalis. Neque enim illam susceptionem hominis ulla merita praecesserunt, sed ab illa susceptione merita ejus cuncta coeperunt. Manet ergo Filius in dilectione qua eum dilexit Pater, et ideo servavit praecepta ejus. Quid est enim et ille homo, nisi quod Deus susceptor est ejus , Deus enim erat Verbum, Unigenitus gignenti coaeternus: sed ut mediator daretur nobis, per ineffabilem gratiam Verbum caro factum est, et habitavit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
seuet non habet. qui non diligit. qd̾
ago ait si precepta mea seruaueritis
minebitis in dileccione mea. ostendit
non unde dilectio generet᷑: s unde
monstret᷑ tanqͣm diceret. nolite uos
putare manere in clilectione mea si
non seruatis p̃cepta mea. si enim ser¬
naueritis: manebitis. hoc ẽ hinc appa¬
rebit: quod indilectione mea mane¬
bitis: si mea p̃cepta sernabitis: ut ne¬
mo se fallat dicendo qͦd eum diligat:
si euis precepta non seruat: Nam in
tantum eum diligimus: in quantũ
eus precepta seruamꝰ: In quantum
llinuis serciamus: minus cliligims
Quamuis qd̾ ait manete indilectiõe¬

Expanded text:
servet non habet, qui non diligit. Quod servet non habet, qui non diligit. Quod ergo ait, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, ostendit non unde dilectio generetur, sed unde monstretur. Tanquam diceret, Nolite vos putare manere in dilectione mea, si non servatis praecepta mea: si enim servaveritis, manebitis. Hoc est, hinc apparebit quod in dilectione mea manebitis, si praecepta mea servabitis. Ut nemo se fallat, dicendo quod eum diligat, si ejus praecepta non servat. Nam in tantum eum diligimus, in quantum ejus praecepta servamus: in quantum autem minus servamus, minus diligimus. Quamvis q
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ab illo cuuis misericordia preue¬
nit nos. ipsius enim sumꝰ figm̃tum
creati in xp̃o iħ̾u in oꝑib bonis: Sici
uos: manete in dilectione mea: Ecre
unde sunt nobis oꝑa bona: Nam il¬
de nobis eent: nisi quia fides ꝑdilact̃¬
onem operat᷑. Unde autem diligeremꝰ
nisi prius diligeremur: Aꝑtissimell
in epistola sua idem iste euangelis
ne ⁊ ego dilexi uos. non equalitatẽ
patute osfenddit nr̃e ⁊ sue sicut ẽ pat̾s
ti quippe monstrat᷑ cum dit̃: Me pa¬
lt ⁊ ego uos: Nam pater utiq dili
E nos s in ip̃o. quia in hoc glorifica¬
nis pat᷑: ut fructum afferamus in
uite hec ẽ infilio: ⁊ efficiamur disci¬
huli: manes inquit in dilactione mea
Quomedo manebimus: Audi quid
siiitur: Si precepta mea inquit
hinaueritis manebitis indilectione
mia Inquit dilectio facit p̃cepta ser¬
nari: An precepta seruata faciunt
hlenionem: Sed quis ambigat qͦd
dlano precedit: unde enim p̾recepta

Expanded text:
nisi ab illo cujus misericordia praevenisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis . vos, manete in dilectione mea. « Ecce unde sunt nobis opera bona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur? Unde autem diligimus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua idem iste evangelistPater, et ego dilexi vos; non aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris tor quippe monstratur, cum dicit, me Pater, et ego vos. Nam Pater utique diligit et nos, sed in ipso; quia in hoc glorificatur Pater, ut fructum afferamus in vite, hoc est in Filio, et efficiamur ejus discipuli. 3. Manete, inquit, in dilectione mea. Quomodo manebimus? Audi quid sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. Dilectio facit praecepta servari, an praecepta servata faciunt dilectionem? Sed quis ambigat quod dilectio praecedit? Unde enim praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
ce cdicatur latine gloria ẽ quod ideo ũ¬
memorandum existimatui quia dicit
apostolus: Si abraham ex oꝑib iustifi¬
catus ẽ habet grãm: s non ad dm̃: Hec
ẽ ad dm gloria qua glorificatus non
homo s deus si non ex oꝑib. s ex fide
ustificatus: ut ex deo illi sit. quid etiã
bene operat᷑. qm̃ palmes sicut iam sup¬
rius dixit. non potest ferre fructum a se¬
met ip̃o. si enim in hoc clarificatꝰ ẽ pa
ter: ut fructum plurimum adferamꝰ
⁊ efficiamur xp̃i discipłi. non hoc nr̃e¬
glorie tribuamꝰ tamqͣm hoc ex nobis¬
ipsis habeamus Cus ẽ enim hec gr¬
cia: ⁊ ideo in hoc non nr̃a sed̃ eus g
ria ẽ unde ⁊ alibi cum dixisset. siclui¬
cẽt lumen ur̃m coram hominib ut ii¬
deant bona oꝑa ur̃a: ne a semet ipsis
putarent esse bona oꝑa sua. mox acdli¬
dit: ⁊ glorificent patrem ur̃m qui in
celis ẽ In hoc enim glorificatus ẽ pat̾.
ut frustum plurimum afferamꝰ ut
efficiamur xp̃i cliscipłi: Aquo efficuñ

Expanded text:
ce dicitur, latine gloria est. Quod ideo commemorandum existimavi, quia dicit Apostolus, Si Abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non ad Deum . Haec est ad Deum gloria qua glorificatur non homo, sed Deus, si non ex operibus, sed ex fide justificatur, ut ex Deo illi sit quod etiam bene operatur: quoniam palmes, sicut jam superius dixi, non potest ferre fructum a semetipso . Si enim in hoc clarificatus est Deus Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli; non hoc gloriae ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia: et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona : ne a semetipsis putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . In hoc enim glorificatur Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficiamur,
Abbreviated transcription (Latin):
le concussit: Qd̃ autẽ fecit xp̃c. fece¬
runt ⁊ euis discipłi: eterna tormen¬
ii p̃dicando peccatorib. ⁊ feroces ho¬
mines adfidem illius sua doctrina
onuertendo: Et cum clamass. lo¬
suta sunt septem tonitrua uoces
suas: Quid ꝑ septem tonitrua. ni¬
i untũsalis eccłia in stus p̃clicato¬
ib intelligitur. septiformi sp̃u
lepletis: Unde ⁊ bene prirrs leo cla¬

Expanded text:
re concussit. Quod autem fecit Christus, fecere concussit. Quod autem fecit Christus, fecerunt et ejus apostoli, aeterna tormenta praedicando peccatoribus, et feroces homines ad fidem illius sua doctrina convertendo. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua voces suas. Quid per septem tonitrua, nisi universalis Ecclesia in suis praedicatoribus intelligitur septiformi Spiritu repleta? Unde et bene
Abbreviated transcription (Latin):
sustumbunt ꝑ sinistrum autem
pdem qui supia terram ponitur.
iuelliguntur confessores. sicuit ger¬
manus martinus ⁊ ceteri: qui pa¬
a tempore uycerunt. nec publicũ
ꝯtulerunt maryrium: quia su¬
ꝓ tartam hoc est suꝑ soliditatem fi¬
li sunt locati: Os enim omp̃c. scdm¬
uitssitudines temporũ disposuit
ełie menbra: fortiora scilicet su
ꝑfluctus maris: infirmiora uero
suꝑ soliditatem terre constituens:
Sic ⁊ huius scl̃i principes. ubi forti¬
o est impetus belli. fortissimos mi¬
lites p̃parant: Et clamauit uoce
magna. quem admodũ cum leo
nigit: Leo cum rugit. omnes bestie
tment.⁊ipse in sua fortitudine cõ¬
fidere ostenditur: Clamauit xp̃c¬
qui leo appellatur ꝓpt̾ fortitudinẽ.
dicit. omnis arbor que non facit
fuctum bonum. excidetur ⁊ in ig¬
agite: appropinquabit eni regnũ
ilorum: ⁊ in hac sua uoce fortitu¬
dinẽ suam demonstrauit. dum
multos sibi subiecit: bestias quoq
idest bestiales ⁊feroces homines timo¬

Expanded text:
succumbunt. Per sinistrum autem pedem qui supra terram ponitur, intelliguntur confessores, sicut Remigius, Germanus, Martinus et caeteri, qui pacis tempore vixerunt, nec publicum pertulerunt martyrium, quia super terram, hoc est, soliditatem fidei sunt locati. Deus enim vicissitudines temporum disposuit in Ecclesia, membra fortioro scilicet super fluctus maris. Infirmiora vero super soliditatem terrae constituens. Sic et hujus saeculi principes, ubi fortior est impetus belli, fortissimos milites praeparant. Et clamavit voce magna quemadmodum cum leo rugit. Leo cum rugit, omnes bestiae timent. Et ipse in sua fortitudine ostenditur. Clamavit Christus, leo appellatus propter fortitudinem, it: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in igagite, appropinquavit enim regnum coelorum . Et hac sua voce fortitudinem suam demonstravit, dum multos sibi subjecit, bestias quoque, id est bestiales et feroces homines timo
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum tales etiam foris inacti¬
one appareant. quales apud semet¬
ipsos indiuino parere iudicio ñ
formidabunt: Uel bene etiã dicit¬
trahebat terciam partem stellarũ:
quia quodam modo retro aspiciens.
de toto transacto hoc temꝑe ista loqui¬
tur: ab aduentu enim dñi quostel¬
le sp̃uales in celo splendere ceperũt.
⁊ iste cadere inchoauerunt. Et dra¬
co stetit ante mulierem que erat
paritura: ut cum peperiss filium
eius deuoraret: Quantum ad bea
eiꝰ intficeret: quando ille in egỹpin
fugit. ⁊ lactantes ꝓ eo sunt int̃a¬
ti: s quod non potuit facere ꝑilli
fecit ꝑfilium eius. herodem. quide
dieb sicut euangłium dicit ihen¬
solimis erat: Uoluit autem erm
deuorare diabolus: quia estimans
eum purum hominẽ. putabat ptꝰ
cum ceteris in inferno eum tenere
poss: sed non potuit. ut insequen¬
tib dicitur: quia surgens amortu¬
is. ascendit ad dm̃ patrem: Sic con¬
die immo omni hora stat diabolis
ante scãm eccl̃iam. ut possit eos de¬

Expanded text:
nimirum tales etiam foris in actione appareant, quales apud semetipsos intus divino parere judicio non formidantnimirum tales etiam foris in actitrahebat tertiam partem stellarum, quia quodammodo retro aspiciens, de toto transacto hoc tempore ista loquitur. Ab adventu enim Domini, quo stellae spirituales in coelo splendere coeperunt, et isti cadere inchoaverunt. Et draco stetit ante mulierem, quae erat paritura, ut cum peperisset, filium ejus devoraret. Quantum ad beatejus interficere, quando ille fugit in Aegyptum, et lactentes pro eo sunt interempti, sed quod non potuit facere per illum, fecit per filium ejus Herodem, qui illis diebus, sicut Evangelium dicit, Hierosolymis erat. Voluit autem eum devorare diabolus, quia aestimans eum purum hominem, putabat quod cum caeteris in inferno eum tenere posset, sed non potuit, ut in sequentibus dicitur, quia surgens a mortuis, ascendit ad Deum Patrem; sic quotidie, imo omni hora, stat diabolus ante sanctam Ecclesiam, ut possit eos de
Abbreviated transcription (Latin):
multo tempore nocet: serpens an¬
tiquus. quia ꝑ serpentem primũ
homine decepit fraude: ⁊ sic eum
Uocatur quoq diabolus. id est deor¬
sum fluens siue criminator: quia
cotidie decordib fidelium fluit. ⁊¬
oꝑa sunt contraria: Qui seducit
ortem uniuersum. in his uidelicet
qui pereunt. id est partem orbis:
nam a toto partem intelligere debe¬
mus: quia quãquam multos elet
torum plerumq seducat: non tam̃
inꝑpetuum. neq ad et̾nam mortẽ:¬
Proiectus est autẽ de celo int̾ram:
id est dementib electorum incorda
repborum: non quo in eis ⁊ ante
non erat: s quo ab istis exclusus.
ampluis illis dominari cepit: Qui¬
nam eius t̾ra excipit: quia terrena
querentium. trena sapientiũ mẽ¬
tes inuadit: de qua scilicet terra.
eidem serpenti in pͥma maledictio¬
ne figuratũ dicitur. t̾ram comedes
cunctis dieb uite tue. Nam quod
ꝓpħ̾a dicit. esca eius electa. de illis est
intelligendum. qui estimatione

Expanded text:
multo tempore nocet, serpens anmulto tempore nocet, serpens antiquus, quia per serpentem primum hominem decepit fraude, et sic eum Vocatur quoque diabolus, id est deorsum fluens, sive criminator, quia quotidie de cordibus fidelium fluit, a sunt contraria. Qui seducit universum orbem. In his videlicet quae pereunt, id est partem orbis. Nam a toto partem intelligere debemus, quia quamvis multos electorum in corde plerumque seducat, non tamen in perpetuum, nec ad e coelo in terram, id est de mentibus electorum in corda reproborum, non quo in eis et ante non erat, sed quod ab istis exclusus amplius illis dominari coeperit. Ruinam ejus terra excipit quia terrena quaerentium, terrena sapientium mentes invadit. De qua scilicet terra eidem serpenti in prima maledictione figuratim dicitur: Terram comedes cunctis diebus vitae tuae. Nam quod Propheta dicit: Esca ejus electi, de illis est intelligendum, qui aestimatione
Abbreviated transcription (Latin):
in eos qui aduitam sunt p̾clestina¬
i non p̃ualent: quia ablato pecca
io ppententiã. non inuenit in eis
locum diabolus: Ille namq fit
eius habitatio: incuius mente
regnat peccatum: Tolle ergo reg¬
num peccati:⁊ non inuenitur lo¬
cus cliaboli: Sunt autem ⁊ non¬
nulli. in quib nec ad tempꝰ preua¬
lent: quia ad nullum mortale cri¬
men cos possunt impugnare. ꝑ qd̾
illorum corda debeant possidere: qͥb
paulus dicit. nolite locum dare
diabolo: Potest autem ⁊ hoc specia¬
lit̾ referri ad diem iudicii: qnͣdo¬
omne illorum certamen ab aduẽ¬
tu dñi initũ terminabit᷑. quo ꝑ¬
acto ista sententia compleatur.: nõ
ualuerunt scilicet. quia infine
certaminis subcumbent: neq locꝰ
eorũ amplius inuentꝰ est in celo:
quia tunc funditus ab electis ex¬
clusi. decipiendi ultra tempꝰ non
habebunt: Et ꝓiectus est draco ille.
in manitatem sceleris: magnus
ꝓpt̾ occultas insidias:⁊ quia ex

Expanded text:
in eos qui ad vitam sunt praedestinain eos qui ad vitam sunt praedestinati, non praevalent: quia ablato peccato per poenitentiam, non invenit in eis locum diabolus. Ille namque fit ejus habitatio, in cujus mente regnat peccatum. Tolle ergo regnum peccati, et non invenietur locus diabolo. Sunt autem et nonnulli in quibus nec ad tempus praevalent, quia ad nullum mortale crimen eos possunt impingere, per quod illorum corda debeant possidere, quibus Paulus ait: Nolite locum dare diabolo. Potest autem et hoc specialiter referri ad diem judicii, quando illorum certamen ab adventu Domini in judicio terminabitur. Quo peracto, ista sententia complebitur, non valuerunt scilicet, quia in fine certaminis succumbent. Neque locus eorum amplius inventus est in coelo, quia tunc funditus ab electis exclusi, decipiendi ultra tempus non habebunt. Et projectus est draco ille immanitatem sceleris, magnus propter occultas insidias: et quia ex
Abbreviated transcription (Latin):
aim diabolo: Porro angłi draconis.
arunt omnes quotqͦt ei consense
aar ubi etiam pariter malorum
hominum forma comp̃henditur:
Quignat itaq michael ⁊ euis angli
inceo. hoc est in eccłia: ⁊ pugnat dra¬
ꝑ cum siuis demonib: qm̃ sicut de¬
mones sunt parati semꝑ ad pug
ar tamen nec nos sine angłorum.
net rinsus angli sine nr̃o confliclu
contra antiquum hostem dimicãt
frigamus ergo arma securi:quia
fortissimos nre patrie conciues ⁊
inictos adiutores habemus: iuxta
qd̾ apłs dicit. non ne omnes sp̃c ad¬
mynistratorii sunt. missi in mini
sterium. ꝓpt̾ eos qui hereditatem ca¬
piunt salutis: Inde autem illi for¬
tes. unde ⁊ nos: inde illi inuicti. un¬
de ⁊nos: il est ex diuina uirtute. si¬
ne qua nec illi aliquid ualent. nec
nos: Pugnat enim nunc michael
pore illo consurget michael pͥnceps
luerunt: cum etiam post baptismũ
i suam ad renuntiationem cdiabo¬
lus multos decipiat: S licet uide¬
antur p̃ualere ad tempus: tamen

Expanded text:
m diabolo. Porro angeli draconis dicuntur omnes quotquot ei consensert caetera. Ubi etiam pariter malorum hominum forma comprehenditur. Pugnant itaque Michael et angeli ejus in coelo, hoc est, in Ecclesia, et pugnat draco cum suis daemonibus, quoniam sicut daemones sunt parati semper ad impugnistendum. Attamen nec nos sine angelorum, nec rursum angeli sine nostro conflictu contra antiquum hostem dimicant. Erigamus ergo arma securi, quia fortissimos nostrae patriae concives, et invictos adjutores habemus, juxta quod Apostolus dicit: Nonne omnes administrapter eos qui haereditatem capiunt salutis? Inde autem illi fortes, unde et nos: inde illi invicti, unde et nos, id est ex divina virtute, sine qua nec illi aliquid valent, nec nos. Pugnat enim nunc Michael,pore illo consurget Michael princepsluerunt, cum etiam post baptismum et suam abrenuntiationem diabolus multos decipiat? Sed licet videantur praevalere ad tempus, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tientes. atq in malo ꝑseuerantes
anathematis fulmine sc̃a eccł̃ia
ꝑcutit: Quod si ⁊ hoc in bonum
accipere uolumus. sc̃a eccł̃ia in
suis doctorib igne oris sui mimi¬
cos deuorat: cum uerbo echorta¬
tionis ⁊ ad ministratione carita¬
tis. eos ad sui amorem ꝓuocat.
ut moriantur inimicitia. et
uiuant dilectionis gratia: Mate¬
uatis dilectionum carbonib su
caput eorum: uycta illud. hoc es¬

Expanded text:
tientes, atque in malo perseverantes, tientes, atque in malo perseverantes, anathematis fulmine sancta Ecclesia percutit. Quod si et hoc in bonum accipere volumus, sancta Ecclesia in suis doctoribus igne oris sui inimicos devorat, cum verbo exhortationis et administratione claritatis eos ad sui amorem provocat, ut moriantur inimicitia, et vivant dilectionis gratia, coacervatis dilectionis carbonibus super caput eorum, juxta Sal
Abbreviated transcription (Latin):
lo ⁊ consumpsit duos quinqua¬
genarios cum sins quinquagin¬
t᷑a: s specialiter hec uerba sicut ꝑ¬
tinent ad illos duos. ita generali¬
ter ⁊ ad omnes scõs: ꝑ ignem aut̃
p̃dicatio sc̃a figuratur: quia cor¬
da auditorum ad amorem cli ac¬
cendit: Ex isto itaq igneboni ꝓ¬
ficiunt. mali uero deficiunt: un¬
de paulus dicit. xp̃i bonus odor
sumus deo: ⁊ aliis odor uite in
uitam. aliis odor mortis in mortẽ:
Dum enim sc̃i bona coram ipsis
ꝓferunt. etiam nolentes nocent:
quia ipsa bona que audiunt. in
sui dampnationem conuertunt:
dumq scos ꝑsequunt᷑ qui sibi
uitam annuntiant. hoc igne id
est doctrina que ꝓcessit de illorum¬
ore deuorantur: quia ꝓcontemp¬
tu ⁊ ꝑsecutione scõrum digni eter¬
nis suppliciis agunt᷑. Et si quis
eos uoluerit ledere: ita oportet eũ
occidi: sententia scilicet uerbi łi
uel certe de ore testium ignis egre¬
diens inimicos eorum consumit.
quia nimirũ contraria xp̃o sen¬

Expanded text:
lo, et consumpsit quinquagenarios cum suis quinquaginta. Sed specialiter haec verba sicut pertinent ad illos duos, ita generaliter et ad omnes sanctos. Per ignem autem praedicatio sancta figuratur, quia corda auditorum ad amorem Dei accendit. Ex isto itaque igne boni perficiunt, mali vero deficiunt, unde Paulus: Christi bonus odor sumus Deo; et: Aliis odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Dum enim sancti bona coram ipsis proferunt, etiam nolentes nocent, quia ipsi bona quae audiunt, in sui damnationem vertunt; dumque sanctos persequuntur, qui sibi vitam annuntiant, hoc igne, id est doctrina quae procedit de ore illorum, devorantur, quia pro contemptu et persecutione sanctorum, digni suppliciis aeternis aguntur. Et si quis eos voluerit laedere, ita oportet eum occidi, sententia scilicet verbi Dei. Vel certe de ore testium ignis egrediens inimicos eorum interficit, quia nimirum contraria Christo sen
Abbreviated transcription (Latin):
sta. ordinatione tua ꝑseuerat cdi-¬
instis psalmista a affirmat: Sed
ndieb uocis septimi anglĩ cum
perre tuba canere. icl est cum cepe¬
it scã ecclia ultimam suã predica¬
nẽ diffundere: consũmabitur
niysterium di. uł perficietur qͥeqd¬
modo latet: quia consummatio
hic non abolitionem significat.
s ꝑfectionem: Mysterium autem
appellatur. illud qd̃ cculus non ui¬
dit. nec auris audiuit.nec in cor
hominis ascendit: qd tunc utiq
consummabit᷑. id ẽ ꝑficiet᷑. cum ⁊
iustis bona ⁊ in iustis cdata fuerĩt
tormenta ante p̃parata Sicut euã¬
nis enim intentio ꝓpħarum princi¬

Expanded text:
sta: Ordinatione tua perseverat diesta: Ordinatione tua perseverat diejustis Psalmista affirmat. Sed in diebus vocis septimi angeli cum coeperit tuba canere. Id est cum coeperit sancta Ecclesia ultimam suam praedicationem diffundere. Consummabitur mysterium Dei. Id est perficietur quidqmodo latet, quia consummatio hic non abolitionem significat, sed perfectionem. Mysterium autem appellatur illud, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , quod tunc consummabitur, id est perficietur, cum et justis bona, et injustis data fuerint tormenta ante praeparata, sicut evannis enim intentio prophetarum princi
Abbreviated transcription (Latin):
neo sunt. id est angłos. solem e lu¬
num ⁊ tetera sydera: ⁊ terram. ⁊ que
iatera usq ad uermiculum: ⁊ ma
E⁊ que in eo sunt.cete scilicet ⁊ pi¬
ses diuersi generis: Quo in loco
heetitorum ꝑfidia dampnatur:
qui non uerentur asserere quedã
abono deo. quedam uero a princi¬
xx facta tenebrarum: S ⁊ cum
sub iungit. quia tempus iam¬
non erit. questionem nobis facit:
maxime cum psalmista de repro¬
bis dicat. inimici dñi mentiti sũt
i ⁊ erit tempꝰ eorum in scl̃a: Si enĩ
impiorum tempus erit in scla:
queadmodum tempus iam non
inte Ad quod dicendum quia iu¬
sis non erit tempꝰ idẽ mutabilitas
aliqua: quia immutabiles erũtꝰ
inmente. ⁊incorruptibiles in cor¬
pre: Tempus quippe est. uicissitu¬
do dierum acnoctium: ideoq ibi
iam tempꝰ non erit. ubi nulla ua
nietas cuius libet rei mutabitur:¬
ħ semꝑ apud eos claritas. ⁊ lux in¬
deficiens ꝑmanebit: unde psalmi¬

Expanded text:
in eo sunt, id est, solem et luin eo sunt, id est, solem et lunam et caetera sidera. Et terram et caetera usque ad vermiculum. Et mare et ea quae in eo sunt. Cete scilicet et pisces diversi generis. Quo in loco haereticorum perfidia damnatur, qui non verentur asserere, quaedam a bono Deo, quaedam vero a principe facta tenebrarum. Sed et cum subjungit, Quia tempus non erit amplius, quaestionem nobis facit, maxime cum Psalmista de reprobis dicat: Inimici Domini mentiti sunt ei, et erit tempus eorum in saecula . Si enim impiorum tempus erit in saecula, quomodo tempus jam non erit? Ad quod dicendum, quia justis non erit tempus, id est, mutabilitas aliqua, quia immutabiles erunt in mente, et incorruptibiles in corpore. Tempus quippe est vicissitudo dierum ac noctium. Ideoque ibi jam tempus nrietas cujuslibet rei apparebit, sed semper apud eos claritas et lux ine permanebunt; unde Psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
pluis est a malo est: quid est quo
ipse manus ad celum leuans iu¬
sciendĩ quia homines recte iu¬
rare ꝓhibent᷑. qui sepe inuiram̃¬
to fallunt᷑. Non enim homines
a iuramento d̃s. cohibuiss: non¬
mentit᷑ aliquando: Iuramentũ
autẽ illius. est omnis sermo illiꝰ
qͥa qͥcqͥd loquitur ds̃. absq ulla
ambiguitate completͤ : P manũ
autem angłi. ut supra diximus.
intelligit᷑ oꝑatio filii dĩ. ⁊ dispen¬
satio humane redemptionis: Le¬
uauit itaq manũ angłs in celũ
quando filius dĩ carnẽ quam ꝓ
nob̾ assumpsit ad lexteram pats
eleuauit. Hinc scriptum est uol¬
lam incelum manũ meam ⁊in
rabo ꝑdexteram meam: ac si due¬
retur. assumptam a uerbo carue
ad celos eleuabo: ⁊ ꝑ utramꝙ na¬
futura sunt roborabo: Iurauit ꝑ
unum ostendit. dicens. ego inp¬
tre ⁊ pater in me est: ⁊ quando ei¬
am om̃ia suia oꝑa ad dm̃ pacim
retulit clicens. pater in me maie
ipse facit oꝑa: De quo eciadl
ditur. qui creauit celũ ⁊ ea siꝰ

Expanded text:
alo es. . Quid est quod ipse manum ad coelum levans, jusciendum quia homines recte jurare prohibentur, quia saepe in juramento falluntur: non enim homines a juramento Deus cohibuissmentitur aliquando. Juramentum autem ejus est omnis sermo illius, quia quidquid loquitur, absque ulia ambiguitate completur. Per manum autem angeli, ut supra diximus, intelligitur operatio Filii Dei, et dispensatio humanae redemptionis. Levavit itaque angelus manum in coelum, quando Filius Dei carnem quam pro nobis assumpsit, ad dexteram Patris elevavit. Hinc scriptum est: Levabo in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam, ac si diceret: Assumptam a verbo carnem ad coelos elevabo, et per utramque nafutura sunt roborabo. Juravit peunum ostendit, dicens : Ego in Patre et Pater in me est. Et quando etiam omnia sua opera ad Deum retulit, dicens: Pater, in me manens, ipse facit opera. De quo etiam subditur: Qui creavit coelum et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
pesire usq ad morte eni me seroor¬
suerant: he ammas suas nequit
aatont. Ninc paulras iert. ego
am non solum alligari st mori
oaratus sum ꝓxp̃o: nec facio ani
na meam preciosiorem qm mes
am. Imitant᷑ enim dñm suum:
que sciunt ꝓ sua redemptione nõ
pepcisse anime sue: Proptea leta¬
mini celi. id est om̃s eccł̃ie Plurali
ẽ numero utunt᷑: quia nume¬
e sitaͣm eccłiarum assignant. Et
qui habitatis ineis: id est om nes
stĩ qui in congregatione scõrum
moriamini: uel certe habitatores
olorum angłos intelligere possumꝰ.
quib concorditer indño conuenit
gratulari: dum ⁊ homines ad illo¬
rum consortium redeunt. ⁊ angłi
relinte gratum numerũ istis re¬
ceptis aspiciunt: ubi non est ali
ud exponi debeat: nisi ut hac ma¬
nente leticia. hic liber debitum finẽ
accipiat:¬

Expanded text:
perire, usque ad mortem se posuerunt, ne animas suas nequiter amarent. Hinc Paulus dixit: Ego enim non solum alligari, sed et mori paratus sum pro Christo, nec facio animam meam pretiosiorem quam meeam. Imitantur enim Dominum suum, quem sciunt pro sua redemptione non pepercisse animae suae. Propterea laetamini, coeli, id est omnes ecclesiae. Plurali enim numero utuntur, quia numerositatem Ecclesiarum assignant. Et qui habitatis in eis. Id est, omnes sancti qui in congregatione sanctorum moramini, vel certe habitatores coelorum, angelos intelligere possumus, quibus concorditer in Domino convenit congratulari, dum et homines ad illorum consortium redeunt, et angeli redintegratum numerum suum istis receptis aspiciunt. Ubi non est aliud quod exponi debeat, nisi ut hac manente laetitia, hic liber debitum finem accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
desiderium: Nunc facta est salus¬
sub audit᷑ omni tempore uite pre¬
sentis. ab aduentu scilicet media¬
toris. usq ad finem eiusdem p̃di¬
cationis: Salus facta est: quia gra¬
tuita cłi bonitate sumus saluati
unde ⁊ psalmista dicit. dm̃ est sa¬
lus. ⁊ cet̃a fãct̾a est uirtus: quia
ꝑ illum sumꝰ rephati Regnum
quoq ⁊ potestai fact̾a est dĩ nr̃i si¬
cut ipse resurgens a mortius dicit.
data est mͥ om̃is potestas in celo
⁊ interra Qiia ꝓiectus est aidish.¬
nichil est aluid nisi ad mali ̃¬
pitatio: Tunc enim accusat. qi¬
do dignos accusatione rectlit. ni
loquendo exterius. s odiendo extlus
S ab hac accusatione ille liber app¬
ret. in hoc qui se actusare studet. qui
ab aduersario suo accrisari posseno¬
noscit Angłi itaq gaudentes den
reuotione. letant᷑ etiam de casu aliab¬
li: unde in dñi natuutate clicebise
gła in excelsis dõ Quid enim mirũ¬
si angłi homines frẽs ticcant: clum

Expanded text:
esia: Nunc facta est salus. Sed omni tempore vitae praesentis, ab adventu scilicet mediatoris usque ad finem ejusdem praedicationis, salus facta est, quia gratia Dei vel bonitate sumus salvati, unde Psalmista dicit: Domini est salus, et caetera. Facta est virtus, quia per illum sumus roborati. Regnum quoque et potestas facta est Dei nostri. Sicut ipse resurgens a mortuis dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . -- Quia projectus est accusnihil est aliud, nisi ad malum praecipitatio. Tunc enim accusat, quando dignos accusatione reddit, non loquendo exterius, sed odiendo interius. Sed ab hac accusatione ille liber apparet, qui in se accusare studet quod ab adversario suo accusari posse cognoscit. Angeli itaque gaudentes de nostra revocatione, laetantur de casu diaboli. Unde in Domini nativitate dicebant: Gloria in excelsis Deo. Quid enim mirum, si homines fratres vocant, dum
Abbreviated transcription (Latin):
os facit aduersitatib frangi: ⁊ hor
ante conspectum qui ubiq est: ui¬
ta illud. celum ⁊ tr̃am. ego impleo
Et ipsi iucerunt illum. id est scĩqͥ
in eccł̃ia sunt. ⁊ in celum bellũ con¬
tra draconẽ faciunt: hoc est inscrie¬
cuiꝰ uidelicet passionẽ imitant᷑ nu¬

Expanded text:
os adversitatibus frangit, et hoc ante conspectum Dei, qui ubique est, juxta illud: Coelum et terram ego impleo. Et ipsi vicerunt illum. Id est, sancti qui in Ecclesia sunt et in coelo, bellum contra draconem faciunt, hoc est, in socieCujus videlicet Passionem imitant