comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est: Unde appar&e & falsam esse uitupe¬
rationem. quamnontac& peccator & dolos os.
& uerã eẽ. laudem quãnontac& ds̃ Ds̃ enĩ
uerax. omis autem homo mendax. quia non
est homo uerax. nisi in quo loquitur ds̃. Laus
autẽ maxima .ẽ. unigeniti filii dĩ: qui a hocipsũ¬
quod.ẽ unigenitus. dĩ filius p̃dicatur. hoc autẽ
non apparebat : sed apparente infirmitate eiꝰ
latebat: cum ospeccatoris & dolosi suꝑ eum
apertum est. Et ideo illud aꝑtum est: quia oꝑ¬
ta huiꝰ uirtus fuit. Ideo autem dicit aꝑtum
est os dolosi : quia odium quod dolo tegebatur.
erupit inuocem. Hoc enĩ in consequentib uersib
planius dicitur

Expanded text:
est.» Unde apparet et falsam esse vituperationem quam non tacet peccator et dolosus, et veram esse laudem quam non tacet Deus. Deus enim verax, omnis autem homo mendax ; quia non est homo verax, nisi in quo loquitur Dautem maxima est unigeniti Filii Dei, quia hoc ipsuquod est, unigenitus Dei Filius praedicatur. Hoc autem non apparebat, sed apparente infirmitate ejus latebat, cum os peccatoris et os dolosi super eum apertum est; et ideo illud apertum est, quia operta virtus hujus fuit. Ideo autem dicit, «Apertum est os dolosi,» quia odium quod dolo tegebatur, erupit in vocem. Hoc etiam in consequentibus versibus planius dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ẽ. mihi id est hoc quod custodiui legem non
ꝑmeipsum feci. sed factum est mihi utiq abste
quia iustificationes non meas sed tuas exquisiui
Ds̃ ẽ. enĩ inquit apostolus. qͥ oꝑatur in uobis. &
uelle & operari ꝓbona uoluntate hoc etiam
perꝓphetã ds̃ dicit: Et faciam ut in iustificationib
meis ambuletis. & iudicia mea obseruetis. &
faciatis. Qua ꝓpt̃ dõdicente. ego faciam ut iudi¬
cia mea obseruetis & faciatis : Rectistissime
iste dicit. hoc factum. ẽ mihi: ut cum quȩsieris
quodillud sit: respondeat quod supra dixerat.
ut custodirem legem dĩ. Sed quia iste in longũ
sermo ꝓcessit: ea quaesecuntur dño donante.
ab alio melius tractabuntur exordio

Expanded text:
tum est mihi; id est, hoc quod custodivi legem tuam, non tum est mihi; id est, hoc quod custodivi legem tuam, non per meipsum feci, sed factum est mihi, utique abs te: «quia justificationes,» non meas, sed «tuas exquisivi. Deus est enim,» inquit Apostolus, «qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate» . Hoc etiam per prophetam Deus dicit: «Et faciam» «ut in justificationibus meis ambuletis, et judicia mea observetis, et faciatis» . Quapropter Deo dicente, «Ego faciam ut judicia mea observetis, et faciatis;» rectissime iste dicit, Hoc factum est mihi: ut cum quaesieris quid illud sit, respondeat quod supra dixerat, Ut custodirem legem Dei. Sed quia iste in longum sermo processit, ea quae sequuntur, Domino donante, ab alio melius tractabuntur exordio
Abbreviated transcription (Latin):
adño hanc requiram. Nec dicit quid unã uel quã
unã dequã dixerit hanc requirã sed femininũ
genus quasi ꝓneutro positum ẽ Inusitate quip¬
pe dictum.ẽ unã petii hanc requirã: ubi non
sub auditur quae illa una sit qđ usitatius dice¬
retur. unũ petii adño hoc requiram: ut in habi¬
tem indomo dñi In his enim neutris non sol&
exigi neutrum. quod subaudiendũ sit: ut puta
unum bonũ aut unũ donũ uel siquid huiꝰmodi.
sed quicquid illud est etiam si masculino uel fe¬
minino genere nuncupetur. uel sine ullonomi¬
ne ullius generis quib lib& uerbis insinuetur.
solita omnino locutione subgenere neutro in¬
telligitur Ita ergo & hic eomodo dici potuit.
haec facta.ẽ mihi : tanquã dictum eẽt. hoc factũ
est mihi: Si autẽ quaeramꝰ quid illud sit: occur¬
rit quod supra dixerat. memorfui innocte no¬
minis tui dñe. & custodiui legem tuã hoc facᷤ¬

Expanded text:
a Domino, hanc requiram» . Nec dicit quid unam, vel quam a Domino, hanc requiram» . Nec dicit quid unam, vel quam unam, de qua dixerit, «Hanc requiram;» sed femininum genus quasi pro neutro positum est. Inusitate quippe dictum est, «Unam petii, hanc requiram;» ubi non subauditur quae illa una sit: quod usitatius diceretur, Unum petii a Domino, hoc requiram, ut inhabitem in domo Domini. In his enim neutris non solet exigi neutrum quod subaudiendum sit, ut puta, unum bonum, aut unum donum, vel si quid hujusmodi; sed quidquid illud est, etiamsi masculino vel feminino genere nuncupetur, vel sine ullo nomine ullius generis quibuslibet verbis insinuetur, solita omnino locutione sub genere neutro intelligitur. Ita ergo et hic eo modo dici potuit, «Haec facta est mihi,» tanquam dictum esset, Hoc factum est mihi. Si autem quaeramus quid illud sit, occurrit quod supra dixerat: «Memor fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam.» Hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
nox recte intelligitur. ꝓd est eis qͥ salubriter
exercentur in ea ut discant non suꝑbire. ꝓpter
quod inalũ inista nocte pulsus ẽ. homo Initiũ
enĩ suꝑbiae hominis apostatare adõ: sed gratis
iustificatꝰ atq in ista humilitate ꝓficiat uarus
temptationibus huiꝰ noctis oppositus. iã intelli¬
gens dicat quod in hoc psalmo aliquando post
dicitur. Bonum est mihi qđ humiliasti me : ut
discam iustificationes tuas. Nam quid ẽ. aliud
bonũ est mihi qđ humiliastime. nisi haec humili¬
tas quaenox uocatur facta ẽ mihi idẽ. factum
est ut ꝓdess&e mihi: sed quare hoc: quia scilico
iustificationes tuas non meas exquisiui Possumꝰ
etiam qđ dictum. ẽ. haec facta est mͥ sic intelligere.
ut nec lex nec nox subaudiatur: sed hoc ꝓ nom̃
quod ẽ. haec. non accipiatur aliter quã se hab&e
ille in alio psalmo locus ubi legitur: unã pecu

Expanded text:
nox recte intelligitur, prodest eis qui salubriter nox recte intelligitur, prodest eis qui salubriter exercentur in ea, ut discant non superbire; propter quod malum in istam noctem pulsus est homo. Initium enim superbiae hominis apostatare a Deo . Sed gratis justificatus, atque ut in ista humilitate proficiat variis tentationibus hujus noctis oppositus, jam intelligens dicat, quod in hoc psalmo aliquanto post dicitur, «Bonum est mihi quoniam humiliasti me, ut discam justificationes tuas.» Nam quid est aliud, «Bonum est mihi quoniam humiliasti me,» nisi, haec humilitas quae nox vocatur, «facta est mihi,» id est, factum est ut prodesset mihi? Sed quare hoc? «Quia scilicet justificationes tuas,» non meas «exquisivi.» 9. Possumus etiam quod dictum est, «Haec facta est mihi,» sic intelligere, ut nec lex, nec nox subaudiatur, sed hoc pronomen quod est «Haec,» non accipiatur aliter quam se habet ille in alio psalmo locus ubi legitur, «Unam petii
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. quae facta . ẽ. illi. Quid ẽ igitur nox mihi
facta est. quia iustificationẽs tuas exquisiui:
Lux quippe potius. ẽ ei facta non nox: qui a
iustificationes ex quisiuit dĩ. Ac sĩ recte in¬
telligitur facta. ẽ mihi . ac si diceretur facta
.ẽ ꝓme: idest factum est ut prodessoe mihi
Si enĩ humilitas illa mortalitatis. non absurde
intelligitur nox. ubi inuicem latent corda
mortalium. ut detalibus tenebrĩs in numera¬
biles & graues temptationes oriantuit sita .s.¬
ut in eadem nocte pertranseant eã bestiae
siluae. catuli leonis rugientes quaerentes
adõ aescam sibi: Vnde etĩam de illo leone rugi¬
ente & querente quẽ deuorar& dñs ait: quod
iam supra cõmemoraui: hac nocte postulauit
satanas uexare uos sicut triticum. hac nocte in
qua ꝑtranseunt bestiae siluae. uos leo illemag¬
nus quaesiuit adõ aescam sibi ꝓ fecto haec ipsa
humilitas in loco peregrinationis huius quae

Expanded text:
est quae facta est illi. Quid est igitur, Nox mihi est quae facta est illi. Quid est igitur, Nox mihi facta est, «quia justificationes tuas exquisivi?» Lux quippe potius est ei facta, non nox, quia justificationes exquisivit Dei. Ac sic recte intelligitur, «facta est mihi,» ac si diceretur, facta est pro me, id est factum est ut prodesset mihi. Si enim humilitas illa mortalitatis non absurde intelligitur nox, ubi invicem latent corda mortalium, ut de talibus tenebris innumerabiles et graves tentationes oriantur, ita ut in eadem nocte pertranseant etiam bestiae silvae, catuli leonum rugientes, quaerentes a Deo escam sibi ; unde etiam de illo leone rugiente et quaerente quem devoret , Dominus ait quod jam supra commemoravi, «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum;» id est, hac nocte in qua pertranseunt bestiae silvae, vos leo ille magnus quaesivit a Deo escam sibi: profecto haec ipsa humilitas in loco peregrinationis hujus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
habet: quae sunt iustificationes Sed quid sibi
uult quod ait. haec facta ẽ. mihi . haec quid
antẽ forte lex: quia dixerat & custodiui legẽ
tuã. Quib uerbis subiunxit: haec facta ẽ. mͥ
Tanquã diceret: haec lex facta ẽ mihi: Sed non
est rememorandum in exponendo: quomodo
sit ei facta lex dĩ: Greca enim locutio. unde
ista translata est. satis indicat non delege dic¬
tum. eẽ. haec facta ẽ mihi: quia lex in eadem
lingua generis masculini est. & feminino pro¬
nomine etiam ibi scriptum. ẽ. haec facta est
mihi. Quaeritur gͦ prius quae illi facta sit
deinde quomodo illifacta sit. quaecũq illa sit:
haec in quit facta est mihi. Non utiq haee lex.
quia hunc sensum sicut dixi gretus expellit:
Forte ergohaec nox : quia tota superior senten¬
tia sic se habet: Mlemor fui innocte nominis
tui dñe. & custodiui legẽtuã: & sequitur
haec facta ẽ mihi: quia ĩtaq nonlex ꝓfecto nox

Expanded text:
habet, quae sunt «justificationes.» Sed quid sibi vult quod ait, «Haec facta est mihi? Haec» quid? An forte lex, quia dixerat, «Et custodivi legem tuam;» quibus verbis subjunxit, «Haec facta est mihi:» tanquam diceret, Haec lex facta est mihi? Sed non est remorandum in exponendo quomodo sit ei facta lex Dei. Graeca enim locutio unde ista translata est, satis indicat non de lege dictum esse, «Haec facta est mihi;» quia lex in eadem lingua generis masculini est, et feminino pronomine etiam ibi scriptum est, «Haec facta est mihi.» Quaeritur ergo prius quae illi facta sit, deinde quomodo illi facta sit, quaecumque illa sit. «Haec,» inquit, «facta est mihi:» non utique, Haec lex, quia hunc sensum, sicut dixi, graecus expellit. Forte ergo, Haec nox: quia tota superior sententia sic se habet, «Memor fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam:» et sequitur, «Haec facta est mihi:» quia itaque non lex, profecto nox
Abbreviated transcription (Latin):
iste apriorib uarie intellectus. ẽ: & fortasse ipse
.ẽ. carcer. qui scribitur & intitulo spelunca Titulus
enim psalmi huiꝰ. ita se habet. Intellectus ipsi dauid
cumeẽt. inspelunca oratio: Quae spelunca: ipse car¬
cer: Duo quaedã intelligenda ꝓposuimus: sed
unum cũ intellexerimus utrũq erit. Merita c̃ari¬
icerem faciunt. Nam inuno quodã habitaculo: al¬
teri domus. ẽ. : alteri carcer . ẽ. Illiqui custodiunt
homines in clusos: & si indomosua custodiant.

Expanded text:
iste a prioribus varie intellectus est. Et forte ipse est carcer qui scribitur in titulo, «spelunca.» Titulus enim psalmi hujus ita se habet: «Intellectus ipsi David, cum esset in spelunca, oratio.» Quae spelunca, ipse et carcer. Duo quaedam intelligenda proposuimus; sed unum cum intellexerimus, utrumque erit. Merita carcerem faciunt. Nam in uno quodam habitaculo, alteri domus est, alteri carcer est. Illi qui custodiunt homines inclusos; etsi in domo sua custodiant
Abbreviated transcription (Latin):
constituebant bella: Pacãta audis uerba: sed
belli constitutͥo. acordib nondiscedit: quod
maxima astutia .ẽ. & dolus nocendi: ꝓpt̾ea
etiam serpit. N on enim uł pedes habet :
ut eiꝰ uestigia cum uenit audiantur. In eiꝰ
itinere uelut lenis . ẽ. tractus : sed non est
rectus. Ita ergo repunt & serpunt: adno-¬
cendum habentes occultum uenenum. & sub
leni contactu: & ideo sequitur. Uenenum
aspidum. sublabis eorum. Ecce. ẽ illud
sublabis. ut aliud sublabi is. aliud in
labiis aduertamꝰ. Quos etiã aꝑte manifes¬
tat alio loco: ubidicit. Qui locuntur pacẽ
cum ꝓximo suo. mala autẽ sunt in cordib¬
eorum: Conserua me demanu peccatoris.
abhominib in iustis erue me. Ipsa sunt.
nota sunt. non hoc opus. ẽ. intelligere sed
agere. Orare opus. ẽ: non quȩrerẽ quid sit
Sed quomodo ores aduersus huius modi
homines : aperit tibi consequenti Multi
enim aduersus malos imperite orant: Qui

Expanded text:
constituebant bella.» Pacata audis verba; sed constituebant bella.» Pacata audis verba; sed belli constitutio a cordibus non discedit. Quod maxime astutia est et dolus nocendi; propterea etiam serpit. Non enim vel pedes habet, ut ejus vestigia cum venit audiantur. In ejus itinere velut lenis est tractus, sed non est rectus. Ita ergo repunt et serpunt ad nocendum, habentes occultum venenum et sub leni contactu. Et ideo sequitur: «Venenum aspidum sub labiis eorum.» Ecce est illud sub labiis; ut aliud sub labiis, aliud in labiis advertamus. Quos etiam aperte manifestat alio loco, ubi dicit, «Qui loquuntur pacem cum proximo suo; mala autem in cordibomine, de manu peccatoris; ab hominibus injustis erue me.» Ipsi sunt, noti sunt: non hic opus est intelligere, sed agere; orare opus est, non quaerere qui sint. Sed quomodo ores adversus hujusmodi homines, aperit tibi in consequenti. Multi enim adversus malos imperite orant. «Qui
Abbreviated transcription (Latin):
quia non audent ꝓferre in lingua. & seruant
in corde ꝓpt̃ eos enimdixit: qui in labus
plerũq bona locuntur. Audis uocẽ iusti.
sed non .ẽ. cor iusti. Namquid ꝓfuit hoc ad¬
dere ut dicer&: qui cogitauer̃ in iustitias in cor¬
de : abeis me libera. ibi sit potentissima manꝰ
tua. aderuendum me. Facile etum . ẽ. deuitare
a pertas inimicitias. facile. ẽ. auerti abinimi-¬
co ꝓmpto et manifesto. cuius iniquitas iã etiã
in labiis. ẽ. Ille ẽ. molestus. ille .ẽ. occultus
ille difficile deuitatur : qui in labi is bona por¬
tat. & in corde occultat mala: Qui cogitauer̃
in iustitias incorde : tota die constituebant
bella. Quid . ẽ bella : contra quae pugnarẽ.¬
totadie mihi constituebant Inde hoc enĩ nasci¬
tur. De talib cordib quicquid.ẽ. contra qđ
pugnat xp̃ianus: si seditio. si scisma. si here¬
sis. si contradictio turbulenta : non hoc erũpit
nisi deillis cogitationib quae tegebantur
Et quando labia bona loquebantur: tota die

Expanded text:
quia non audent proferre in lingua, et servant in corde? Propter eos enim dixit, qui plerumque in labiis bona loquuntur. Audis vocem justi; sed non est cor justi. Nam quid profuit hoc addere, ut diceret, «Qui cogitaverunt injustitias in corde?» Ab eis me libera; ibi sit potentissima manus tua ad eruendum me. Facile est enim devitare apertas inimicitias; facile est averti ab inimico prompto et manifesto, cujus iniquitas jam etiam in labiis est: ille est molestus, ille est occultus, ille difficile devitatur, qui in labiis bona portat, et in corde occultat mala: «Qui cogitaverunt injustitias in corde. Tota die constituebant bella.» Quid est, «bella?» Contra quae pugnartota die mihi constituebant. Inde enim hoc nascitur de talibus cordibus, quidquid est contra quod pugnat christianus. Si seditio, si schisma, si haeresis, si contradictio turbulenta, non hoc erumpit nisi de illis cogitationibus quae tegebantur: et quando labia bona loquebantur, «tota die
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam lucernae lucenti in obscuro loco donec
dies lucescat. & lucifer oriatur in cordib ur̃ĩs
rare quã uis in nocte manib tuis. id est bonis
oꝑib inquire dm̃. antequam ueniat dies ille
quite lȩtific&. nec ueniat qui te mestific&. Uide
enim quam securꝰ opereris: quia nondeseris ab¬
in occulto reddat tibi: ideo corã eo intus habes
miscđiam. caritatẽ. ne aliquid facias quasi studio
placendi hominib Manib meis. oꝑib meis:
inumbra. in hac uita: ubi ipse uidet. non ubi
nonsũ deceptus. homo uanitati similis factus ẽ.
dies eiꝰ sictit umbra transeunt. Et tam̃ in notusti

Expanded text:
quemadmodum lucernae lucenti in obscuro loco, donec quemadmodum lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris»rare, quamvis in nocte, manibus tuis; id est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide enim quam securus opereris, quia non desereris ab i videt in occulto, reddat tibi ; ideo, «coram eo.» Intus habeas misericordiam, charitatem; ne aliquid facias quasi studio placendi hominibus. «Manibus meis,» operibus meis: in umbra, in hac vita: ubi ipse videt, non ubi non sum deceptus. Homo vanitati similis factus est; dies illius tanquam umbra transeunt:» et
Abbreviated transcription (Latin):
Attendit sibihomo
indieb umbrae suae: ut faciat aliquid dignum
desideratȩ lucis suae Et sunnocte umbrae est.
quaerat diem: Dies enim huius uanitatis homi
noceatur nobis. siue aliqua ꝓsperitate mundus
arrideat. totum timendum et gemendũ. ẽ: qm̃
tẽptatio. ẽ. uita humana supert̾ram: Unde enim¬
dr̃: totadie contristatus ambulabã: Solacus opus
habemus łtquicquid nobis nunc exhibet ds̃ cũ
ꝓͥspere exhibet: non ẽ. gaudium beatorum. sed
consolatio miserorum: Itaq agat aliquid inquã
homo dignum. desiderata luce inistis dieb ũbrae
suae: & nocte inquirat dm̃ sicut scriptum.ẽ:
Indie tribulationis meae dm̃exquisiui manib
meis nocte coram eo. et nonsũ deceptus. Quã
dicit diem tribulationis. nisi quam dicit & noctẽ:
manib meis nocte coram eo. Adhuc innocte
sumus: & adꝓphetiae lucernã uigilamꝰ Aliqͥd
ꝓmissum.ẽ : quod adhuc ex pectatur. Sed qͥd
ait apostolus petrus. habemus certiorem pro
pheticum sermonẽ: cui bene facitis intendentes.

Expanded text:
Attendat sibi homo in diebus umbrae suae, ut faciat aliquid dignum desideratae lucis suae; et si in noctis umbra est, quaerat diem. Dies enim hujus vanitatis, cognnoceat nobis, sive aliqua prosperitate mundus arrideat, totum timendum et gemendum est, quoniam tentatio est vita humana super terram : unde dicitur, «Tota die contristatus ambulabam» . Solatiis opus habemus, et quidquid nobis nunc exhibet Deus, cum prospere exhibet, non est gaudium beatorum, sed consolatio miserorum. Itaque agat aliquid, inquam, homo dignum desiderata luce in istis diebus umbrae suae, et in nocte inquirat Deum, sicut scriptum est: «In die tribulationis meae Deum exquisivi manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus» . Quam dicit diem tribulationis, nisi quam dicit et noctem? «Manibus meis nocte coram eo.» Adhuc in nocte sumus, et ad prophetiae lucernam vigilamus. Aliquid promissum est quod adhuc exspectatur: sed quid ait apostolus Petrus? «Habemus pheticum sermonem; cui benefacitis intendentes,
Abbreviated transcription (Latin):
apalea quib grana cõmixta sunt uolare uult:
ubi non paciatur coniunctionẽ & societatem
iniqui alicuiꝰ. sed uiuat inscã societate angłoꝵ
iste quem hodie suscepimꝰ tractandũ sc̃ĩtati uraẽ:
ipsam hierusalẽ desiderat. id.ẽ. iste qͥ ascendit
in hoc psalmo Est enim canticum graduũ
quod sȩpe diximꝰ caritati ur̃ae : quia ñ sunt
gradus isti descendentium. sed ascendentiũ
Ascendere ergo uult iste. Et quo uult ascende¬
re. nisi ad caelum : quid ẽ. incaelo.: utrum
ideo uult ascendere. ut sit cumsole & luna
& stellis : absit. Sed est incęlo aeterna hie¬
rusalem: ubi sunt ciues nr̃i angłi. Abipsis
ciuib nr̃is. peregrinamur in terra. Inpere¬
grinatione suspiramꝰ. inciuitate gaudebimꝰ
Inuenimus autẽ & socios in ista peregrinati¬
onẽ.Iqui iam uider̃ ipsam ciuitatẽ : c&e inuiꝰ¬
tant nos ut curramus ad illã: adhos gaudet iste.
qui et dicit:
OCVNDATUS SUMINHIS QUAE DIC̃TA SUNT
mihi : indomum dñi ibimus Ft̃s. uenia

Expanded text:
paleis quibus grana commixta sunt, volare vult, ubi non patiatur conjunctionem et societatem iniqui alicujus, sed vivat in sancta societate Angelorum  Ideo psalmus iste, quem hodie suscepimus tractandum Sanctitati vestrae, ipsam Jerusalem desiderat, id est, iste qui ascendit in hoc psalmo: est enim, «Canticum graduum;» quod saepe diximus Charitati vestrae, quia non sunt gradus isti descendentium, sed ascendentium . Ascendere ergo vult iste. Et quo vult ascendere, nisi in coelum? Quid est, in coelum? Utrum ideo vult ascendere, ut sit cum sole et luna et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterna Jerusalem, ubi sunt cives nostri Angeli: ab ipsis civibus nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus; in civitate gaudebimus. Invenimus autem et socios in ista peregrinatione, qui jam viderunt ipsam civitatem, et invitant nos ut curramus ad illam. Ad hos gaudet iste qui et dicit, «Jucundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.» Fratres, venia
Abbreviated transcription (Latin):
laudari fallaciter. ł mendabit ĩustus me inmi¬
sericordia : Si iustus. ẽ si misericors. ẽ. quando
me uidet peccantem: hoc utiq quaedã menbra
xp̃i dicunt. dequib dam menbris xp̃i dicunt:
In uno corpore dignatur loqui dñs expersona
emendatoris : nec̃ respuit ꝑsonam emendãti
ipse dicit emendabit me iustus: Quis iustus
te emendaturꝰ est: caput emendat omĩa men¬
bra ł mendabit me iustus inmiscđia. & argu&
me. Argu& sed inmiscđia. Arguet. sed non
odit: Et ẽo magis arguet: quiꝰ nonodit. Et iste
inde quare gr̃as agit : quia corripe sapientẽ.
& amabittẽ: ł mendabit me iustus. quia ꝑse-¬
quitur: absit: hic. ẽ. pocius emendandus:
si odio emendat Quare ergo emendat inmise¬
ricordia. & argu& me: Inqua misericordia:
Oleum autẽ peccatoris: non impi nguabit

Expanded text:
ius quam laudari fallaciter. «Emendabit me justus in misericordia:» si justus est, si misericors est, quando me videt peccantem. Hoc utique quaedam membra Christi dicunt, de quibusdam membris Christi dicunt, in uno corpore dicunt. Dignatur loqui Dominus ex persona emendatoris, nec respuit personam emendati vbra in illo, et ipse dicit, «Emendabit me justus.» Quis justus te emendaturus est? Caput emendat omnia membra. «Emendabit me justus in misericordia, et arguet me.» Arguet, sed in misericordia: arguet, sed non odit; et eo magis arguet, quia non odit. Et iste quare inde gratias agit? Quia, «Corripe sapientem, et amabit te» . «Emendabit me justus:» quia persequitur? Absit: hic est potius emendandus, si odio emendat. Quare ergo emendat? «In misericordia. Et arguet me:» in quo? In misericordia. «Oleum autem peccatoris non impinguabit
Abbreviated transcription (Latin):
Intendat caritas ur̃a. quasi una sententia fac¬
taẽ : exduab uocib: Homo dixit ascendens
& cantans scanticum graduum. ne des ad mo¬
uendum pedem meũ: & ds̃ tanquã diceret.
nedes admouendum pedem meũ dicis mihi.
quid in potestate mea. ẽ. ut nondormit& qui
custodit me: uolo ut nondormiat: ñeque
dormit&. Ego illum tibi elige qui ñdomit.
neq dormitabiit: & non mouẽbitur pestuus
Ds̃.: nunquam. ẽ. dormiens. Sed uis habere
custodem nondormientẽ: dm̃ elige custodem
Nedes ad mouendu m pedem meum dicistu :
bene. optime: Sed & illedicit tibi: neq dor¬
mit& qui custodit te: Tu forte conuersurus
te eras adhomines custodes: & dicturus
Quẽ sum inuenturus nondormientem : quis
homo nondormitabit: quem in uenio: quo
ibo : quo reuertar: ille tibi ostend& łcce ñ
dormitauit neq obdormi&: qui custodit

Expanded text:
Intendat Charitas vestra. Quasi una sententia facta est ex duabus vocibus. Homo dixit ascendens et cantans Canticum graduum, «Ne des ad movendum pedum meum:» et Deus tanquam diceret, «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis mihi; quid in potestate mea est ut non dormitet qui custodit me? Volo ut non dormiat, neque dormitet. Ergo illum tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis tu; bene, optime: sed et ille dicit tibi, «Neque dormitet qui custodit te.» Tu forte conversurus te eras ad homines custodes, et dicturus: Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo ibo? quo revertar? Iste tibi ostendit: «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit
Abbreviated transcription (Latin):
sidies. Ubi enĩ dies audit᷑: lux intelligitur.
Seddefecer̾ sicut fumꝰ diesmei. Diesmei : teporamea.
Unde sic̃ fumꝰ. nisi ꝓpt̾ elationẽ suꝑbiae : Talesdies.
dignꝰ fuit accipere suꝑb adã: unde carne̾ xp̃c acce¬

Expanded text:
si dies: ubi enim dies auditur, lux intelligitur. «Sed defecerunt sicut fumus dies mei. Dies mei,» tempora mea: unde «sicut fumus,» nisi propter elationem superbiae? Tales dies dignus fuit accipere superbus Adam, unde carnem Christus acce
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelium quod huic psalmo attestare¬
tur : dñsds̃ inspirauit ut legeretur. Ait
enimipse dñs. Qti audit prẽcepta mea &
custodit ea : ipse . ẽ. qui diligit me Et qui
mittebat: nonne ante illos erat: non ne
facies carnis illius ad iacebat oculis eoꝵ.
Quid ẽ. quod uolebat ostendere uidentib se:
Sedquia talem uidebant discipłi qualẽ iudȩi¬
occultus. Hominẽ autem possent uidere
homines. dm̃ autẽ nonpossent quãuis in
homine. quia beati mundi cordes. qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt: Dedit formã hominis & pus
& impus : ser uauit formã dĩ mundatis
et pus. ut iocundemur in illo. & bene nobis¬
sit in aeternum cum uultu ipsius Amen

Expanded text:
in Evangelio, quod huic psalmo attestarein Evangelio, quod huic psalmo attestaretur, Dominus Deus inspiravit ut legeretur. Ait enim ipse Dominus, «Qui audit praecepta mea, et custodit ea, ipse est qui diligit me: et quiere promittebat? nonne ante illos erat? nonne facies carnis illius adjacebat oculis eorum? Quid est quod volebat ostendere videntibus se? Sed quia talem videbant discipuli, qualem occultus; hominem autem possent videre homines, Deum vero non possent, quamvis in homine; quia «Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt» ; dedit formam hominis, et piis et impiis; servavit formam Dei mundatis et piis, ut jucundemur in illo, et bene nobis in aeternum sit cum vultu ipsius. IN
Abbreviated transcription (Latin):
Male enim illis fuit
in uultu suo. bene illis erit cum uultu tuo
Quando uultum suũ amauer̃ : insudore uultꝰ
sui panem manducauer̃. Redeant & deterso
sudore. finitis laborib pereunte gemitu:
ueni& illis facies tua. abundans sufficientia.
N ihil quaerant amplius : quia melius non
habent. Amplius non tedeserant: nec dẽse¬
rentur atẽ. Et enĩ post resurrectionẽ. dedño
quid dictum. ẽ. Adimplebis me laetitia cũ
uultu tuo: Si ne uultu suo: non nobis daret
laetitiã Adhac purgamꝰ uultum nr̃m: ut
gaudeamꝰ aduultum̃ ipsius. Filii enĩ dĩ sumꝰ.
sed nondum apparuit quid erimus. Scimꝰ
quia cũ apparuerit similes ei erimꝰ : qm̃uide¬
bimus eum sicuti.ẽ Quia in habitabunt
recti cũ uultutuo Putas ne cum uultu patris.
& noncũ uultu filii Ancum uultu filii.
& noncũ uultu patris: Anunus quodãmodo
uultus patris & filii & sp̃s scĩ. Uideamus si
non nobis ipse filius ꝓmittit uultum suũ
unde nos laetos faciat: Modo hoc capitulũ

Expanded text:
Male enim illis fuit in vultu suo; bene illis erit cum vultu tuo. Quando vultum suum amaverunt, in sudore vultus sui panem manducaverunt . Redeant, et deterso sudore, finitis laboribus, pereunte gemitu, veniet illis facies tua abundans sufficientia. Nihil quaerent amplius, quia melius non habent; amplius non te deserent, nec deserentur a te. Etenim post resurrectionem de Domino quid dictum est? «Adimplebis me laetitia cum vultu tuo» . Sine vultu suo non nobis daret laetitiam. Ad hoc purgamus vultum nostrum, ut gaudeamus ad vultum ipsius. «Filii» enim «Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, qubimus eum sicuti est» ; quia «inhabitabunt recti cum vultu tuo.» Putamusne cum vultu Patris, et non cum vultu Filii? an cum vultu Filii, et non cum vultu Patris? an unus quodammodo vultus Patris et Filii et Spiritus sancti? Videamus si non nobis ipse Filius promittit vultum suum, unde nos laetos faciet. Modo hoc capitulum
Abbreviated transcription (Latin):
flãmantes sp̃u. candentes luce. & eis inuidendo
cadunt: hoc ẽ quod suꝑuenient eis carbones
ignis int̾ra. & deiciuntur. Quid ẽ in terra:
ad huc hic sunt in hac uita. excepta illa poena
quae seruatur impus: Carbones isti illos deici¬
unt antequam ueniat ignis aeternus: decideđ
In mi seriis non subsistent. Ueniet illis miseria
& nontolerant. lustus autem subsistit: quomͦ
ille subsistit qui dicit: sed etiam głamur intri¬
bulationib. scientes quia tribulatio pacientiã
oꝑatur Pacientia ꝓbationem: Probatio spem.
At uero suꝑeos cumceciderit aliqua pressura.
aliqua miseria: non subsistunt. cadunt. Quan¬
do enim tales patiuntur huius modi p̃ssuras.
nonualent tolerare. Decidunt in iniquitates
malas : quia traduntur adesiderio suo peccato

Expanded text:
flammantes spiritu, candentes luce, et eis invidendo flammantes spiritu, candentes luce, et eis invidendo cadunt; hoc est quod supervenient illis carbones ignis in terra, et dejicientur. Quid est, «in terra?» Adhuc hic sunt in hac vita; excepta illa poena quae servatur impiis, carbones isti illos dejiciunt, antequam veniat ignis aeternus: «DecidenIn miseriis non subsistent.» Venit illis miseria et non tolerant: justus autem subsistit; quomodo ille subsistit, qui dicit, «Sed etiam gloriamur in tribulationibus, scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probati. At vero super illos cum ceciderit aliqua pressura, aliqua miseria, non subsistunt; cadunt. Quando enim tales patiuntur hujusmodi pressuras, non valent tolerare, decidunt in iniquitates malas; quia traduntur a desiderio suo peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Et fit ibi uastatio fęni: ꝓpt̃ quod & dicuntur car¬
bones uastatorii. Uastatur fenum. sed purga¬
tur aurum. & mutat homo exmorte uitãm.
& incipit. eẽ. etiam ipse carbo flagrans
Qualis carbo erat apłs. qui fuit prius ꝑsecutor.
& blasphemus. & in iuriosꝰ. niger & extinctꝰ.
miscdiam uero consecutus accensus . ẽ. decȩlo
Uox xp̃i accendit illum: perut in eotota nigritũ¬
dõ: cȩpit feruens spũ quo accendebatur accende¬
re. Tales ergo & hic intellecturi sumus carbones
ignis: qui cadunt suꝑ istos malos & deiciunt
eos Plane non prohibemur hunc habere intel¬
lectum. Uideo hic nobis elucescere: non imꝓba¬
bilem & rep̃hensibilem sententiã. Intelligo illos
carbones cadere suꝑ istos : ut deiciantur. In
alios enim ueniunt ut accendantur. in alios
ut deiciantur. Ipse enim carbo dicebat. Quib¬
dam sumus odor mortis in mortẽ: quibusdã
sumus odor uitae inuitam: Uident enim iustos

Expanded text:
et fit ibi vastatio feni; propter quod et dicuntur caret fit ibi vastatio feni; propter quod et dicuntur carbones vastatorii. Vastatur fenum, sed purgatur aurum; et mutat homo ex morte vitam, et incipit esse etiam ipse carbo flagrans: qualis carbo erat Apostolus, qui prius fuit persecutor et blasphemus et injuriosus, niger et exstinctus; misericordiam vero consecutus , accensus est de coelo: vox Christi accendit illum; periit in eo tota nigritudo, coepit fervens spiritu quo accendebatur, accendere. Tales ergo et hic intellecturi sumus carbones ignis, qui cadunt super istos malos, et dejiciunt illos? Plane non prohibemur hunc habere intellectum. Video hic nobis elucescere non improbabilem et irreprehensibilem sententiam: intelligo illos carbones cadere super istos, ut dejiciantur. In alios enim veniunt, ut accendantur; in alios, ut dejiciantur: ipse enim carbo dicebat, «Quibusdam sumus odor mortis in mortem, quibusdam sumus odor vitae in vitam» . Vident enim justos
Abbreviated transcription (Latin):
& uetustatem perimentia a morẽq gignentia.
& exempla hominum qui mortui erant et re¬
uixerunt. & nigrierant et fulgentes effecti suđ
Carbones enim tenebraesunt: color indicat.
Sed cum ad eos accesserit flamma caritatis. &
ex mortuis reuixerint: audient ab apostolo.
Fuistis enĩ aliquando tenebrae: nunc autẽ lux
indño Ipsi sunt carbones fr̃s. quos intuemur.
quando uolumus mutare uitam transfixi sagit¬
ta dĩ & impediunt nos malae linguae hominũ
D equalib hic modo querebatur. et uolunt seduce¬
re auia ueritatis potiusq inducere ad errores
suos. & dicere nobis: quia si ꝓfessi fuerimus
nonimplebimꝰ. Attendimꝰ carbones illos. Qui
erat heri ebriosꝰ hodie sobrius. ẽ: Qui heri
erat adulter. hodie castus. ẽ. Qui erat heri rap¬
tor: hodie largitor. Om̃s isti. carbones ignis
sunt. Accedunt exempla carbonum: ad uulnꝰ
sagitarum. Non enĩ timeã dicere uulnꝰ : cum
clamet ipsa sponsa. uulnerata caritate ego sum

Expanded text:
 vetustatem perimentia, amoremque gignentia; et exempla hominum qui mortui erant et revixerunt, et nigri erant, et fulgentes effecti sunt. Carbones enim tenebrae sunt; color indicat. Sed cum ad eos accesserit flamma charitatis, et ex mortuis revixerint, audiant ab Apostolo: «Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ipsi sunt carbones, fratres, quos intuemur, quando volumus mutare vitam transfixi sagitta Dei, et impediunt nos malae linguae hominum, de qualibus hic modo querebatur; et volunt seducere a via veritatis, potiusque inducere ad errores suos, et dicere nobis quia si professi fuerimus, non implebimus. Attendimus carbones illos. Qui erat heri ebriosus, hodie sobrius est; qui erat heri adulter, hodie castus est; qui erat heri raptor, hodie largitor: omnes isti carbones ignis sunt. Accedunt exempla carbonum ad vulnus sagittarum non enim timeam dicere vulnus, cum clamet ipsa sponsa: «Vulnerata charitate ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. ne sibi sapiens & sibi consulens. ex acer¬
b&e dñ consilio suo: sed sperans quod non uid&.
ñ festin&e fieri dehis quae uidentur beatus. atq
illud aec̃num quod non uidetur pacient̃ expec
tans. eiꝰ in ꝓmissionib sequatur consilium.
ruius intẽptationib p̃catur auxiliũ: lta erit
& humilis in confessionib suis. ne fiat istorum
non neglexit eos & uidit cum tribularentur.
cũ audirce orationem eoꝵ It memor fuit
testam̃ti sui: & poenituit eũ scd̾m multitudĩ¬

Expanded text:
Jesu Christi: ne sibi sapiens et sibi consulens, exacerJesu Christi: ne sibi sapiens et sibi consulens, exacerbet Deum consilio suo; sed sperans quod non videt, non festinet de his quae videntur fieri beatus, atque illud aeternum quod non videtutans, ejus in promissionibus sequatur consilium, cujus in tentationibus precatur auxilium. Ita erit et humilis in confessionibus suis, ne fiat istorum non neglexit eos; «Et vidit cum tribularentur, cum audiret orationem eorum. Et memor fuit testamenti sui, et poenituit eu
Abbreviated transcription (Latin):
qui oder̃ eos & tribulauer̃ eos inimici eoꝵ:¬
& humiliati sunt submanib eorũ Quando
non adꝑditionẽ. sed ad disciplinã eos abhominatꝰ¬
est. & tradidit inmanus inimicoꝵ. Deniq seqͥtur
Sȩpe libauit eos Ipsi autẽ exacebauer̃ eum.
inconsilio suo
hocẽ quod superius ait. non
sustinuer̃ consilium eiꝰ. Perniciosum autẽ ẽ
consiliũ hominis ipsi homini quo eaquaerit
quae sua sunt non quae dĩ sunt : incuiꝰ heredi¬
tate quod ipse nobis. ẽ. cum ad fruendũ se p̃bere
dignatur. nullas pa tiemur cũ scĩs societatis
angustias. dilectione rei nrãe quasi priuate:
Gloriosissima quippe illa ciuitas adepta ꝓmissã
hereditatem. inqua nullus morietur. nullus
orietur: non habebit ciues qͥ singuli gaudeant
suis rebus: quia ds̃ erit omĩa inomĩb. Cuius
societatem quisquis in hac peregrinatione fide¬
liter & flagrant̃ desiderauerit. assuescit pͥuatis
preferre cõmunia. non sua quęrendo sed quae

Expanded text:
qui oderunt eos. Et tribulaverunt eos inimici eorum: humiliati sunt sub manibus eorum. Quando  perditionem, sed ad disciplinam haec abominatest, et tradidit in manus inimicorum. Denique sequitur: «Saepe liberavit eos.» 34. «Ipsi autem exacerbaverunt eum in consilio suo.» Hoc est quod superius ait, «Non sustinuerunt consilium ejus.» Perniciosum autem est consilium hominis ipsi homini, quo ea quaerit quae sua sunt, non quae Dei sunt . In cujus haereditate, quod ipse nobis est, cum ad fruendum se praebere dignatur, nullas patiemur cum sanctis societatis angustias, dilectione rei nostrae quasi privatae. Gloriosissima quippe illa civitas adepta promissam haereditatem, in qua nullus morietur, nullus orietur, non habebit cives qui singuli gaudeant suis rebus, quia Deus erit omnia in omnibus . Cujus societatem quisquis in hac peregrinatione fideliter et flagranter desideraverit, assuescit privatis praeferre communia, non sua quaerendo, sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
maticus. stuxorem suã peculo petulantius uide-¬
rit conuersari. aut aliquos alienos improbe
attendere. aut fenestram crebro repetere: non ne
arripit. uerberat. & dat disciplinã indomo sua.
Respondeat illi uxor: sipotes uenerem cede. nõn
me: etille respondebit. Fatua. aliud .ẽ. quod com-

Expanded text:
maticus si uxorem suam paulo petulantius vidematicus si uxorem suam paulo petulantius viderit conversari, aut aliquos alienos improbe attendere, aut fenestram crebro repetere; nonne arripit, verberat, et dat disciplinam in domo sua? Respondeat illi uxor: Si potes, Venerem caede, non me. Nonne et ille respondebit: Fatua, aliud est quod com
Abbreviated transcription (Latin):
uel publice id egerint: defendunt: Et quam
facilis defensio eãrum. quã cita. sed quã prȩceps.
quam cotidiana. & quam sacrilega: O sidis̃ hoc
dixi dñe miserere mei: nonquomodo illa pec¬
catrix ad pedes medici ueniens. sana animam
defensio est: non solum in doctorum: sed etiã
indoctorum: Sedent & cõputant sydera. in¬
ter ualla. cursus. uolubilitates. status. motus
Intendunt. describunt. conitiunt: docti mag¬
ni uidentur. Totum hoc doctum & magnũ.
defensio peccati ẽ: Eris adulter : quia Cic
habes uẽnerem: ł ris homicida: quia sic habes¬
martẽ. Marsergo homicida: nontu Et adultera
tũ damneris. Ds̃ enim qui dãpnaturus . ẽ. nouit:
quia tu es qui dicis nonego iudici scienti. Porro
ipse mathematicus qui ũbi fabulas laqueorum
tuoꝵ etiam uendit: ut non uel gratuitã cõmpares
mortẽ ł mis enĩ mortẽ amathematico pretio: qͥ
contẽpsisti uitam axp̃o gratis: ipse ergo mathe-¬

Expanded text:
vel publice id egerint, defendunt. Et quam vel publice id egerint, defendunt. Et quam facilis defensio earum, quam cita, sed quam praeceps, quam quotidiana et quam sacrilega! O si Deus hoc mine, miserere mei;» non quomodo illa peccatrix ad pedes medici veniens, «Sana animam defensio qualium est? Non solum indoctorum, sed etiam doctorum. Sedent, et computant sidera; intervalla, cursus, volubilitates, status, motus intendunt, describunt, conjiciunt. Docti, magni videntur. Totum hoc doctum et magnum, defensio peccati est. Eris adulter, quia sic habes habes Venerem: eris homicida, quia sic Martem. Mars ergo homicida, non tu; et Venus atu damneris. Deus enim qui damnaturus est, novit quia tu es, qui dicis, Non ego, judici scienti. Porro ipse mathematicus qui tibi fabulas laqueorum tuorum etiam vendit, ut non vel gratuitam compares mortem emis enim mortem a mathematico pretio, qui contempsisti vitam a Christo gratis: ipse ergo mathe
Abbreviated transcription (Latin):
Quero abste inquit: quis eũ plus dilexit. łt
ille respondit iam coactus ueritate aduersus
qm̃ ille cui plus donauit. Et conuersus ad mu¬
lierem: dixit adsymonẽ. Uides istam mulierẽ:
Introiui indomũ tuam. osculum mihi nondedisti:
illa autẽ nonint̾ misit pedes meos osculari Aquã
mihi adpedes nondedisti: illa lacrimis suis
lauit mihi pedes. Oleum mihi nondedisti: illa
unxit ungento. Propt̾ea dicotibi. dimittunt᷑
et peccata multa: quiã dilexit multũ. Quare:
Quia confessa.ẽ: quia fleuit. quia non declina¬
tum .ẽ. cor eius in uerba maligna. ad excusan¬
das excusationes inpeccatis. Non cõnbinata ẽ. cũ
electis eoꝵ id est defendentib se. Non enĩ & huic
ipsi mulieri si declinaretur cor eiꝰ inuerba
maligna : de. eẽt defensio peccatorum: An non
cotidie pares eiꝰ inturpitudine. sed non pares
defendunt peccata sua Silatuerint: negant
Si autem uel dep̃hensae atq conuictae fuerint.

Expanded text:
Quaero abs te,» inquit, «quis eum plus dilexit? Et Quaero abs te,» inquit, «quis eum plus dilexit? Et Ille respondit,» jam coactus veritate adversus «Domine, quia ille cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit ad Simonem: Vides istam mulierem? Introivi in domum tuam: osculum mihi non dedisti; illa autem non intermisit pedes meos osculari: aquam mihi ad pedes non dedisti; illa lacrymis suis lavit mihi pedes: oleum mihi non dedisti; illa unxit unguento. Propter quod dico tibi: dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum» . Quare? Quia confessa est, quia flevit, quia non declinatum est cor ejus in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, non combinata est cum electis eorum, id est, defendentibus se. 9. Non enim et huic ipsi mulieri, si declinaretur cor ejus in verba maligna, deesset defensio peccatorum. Annon quotidie pares ejus in turpitudine, sed non pares defendunt peccata sua? Si latuerint, negant; si autem vel deprehensae atque convictae fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
set hanc mulierem: quae utiq si ad pedes ipsiꝰ
pharisȩi accederet repelleret eam ne scĩtas eiꝰ
pollueretur. habebat enim eã incorpore non
in corde Etquia eam non habebat incorde.
utiq falsam habebat incorpore: Quia ergo
ille repulsurꝰ esset. cũ hoc dñs nonfecit existi¬
mauit eum nescire quaeilla esset: & dixit apud
semetipsum: Hic si esset ꝓpheta: scir& quae
mulier accessit illi adpedes Nondixit reppu¬
lisset eam: sed scir& quae eẽt: Tanquã esset
consequens. ut siscir& repelleret. Ex illo ergo
quod non eam reppulit: etiam nescisse eum
ꝓcerto suspicatus. ẽ. Dñs autẽ sic habebat
oculos adillam mulierem: ut aures haber&
incorde pharisȩi Itaq audita cogitatione eꝰ:
ꝓposuit similitudinẽ quã nostis Duo debitores
erant cuidam feneratori: unus debebat quin¬
gentos denarios. alter quinquaginta. Cũ ambo
non haberent unde redderent: donauit ambob¬

Expanded text:
set hanc mulierem, quae utique si ad pedes illius set hanc mulierem, quae utique si ad pedes illius pharisaei accederet, repelleret eam, ne sanctitas ejus pollueretur; habebat enim eam in corpore, non in corde; et quia non habebat eam in corde, utique falsam habebat in corpore: quia ergo ille eam repulsurus esset, cum hoc Dominus non fecit, existimavit eum nescire quae illa esset, et dixit apud semetipsum, «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Non dixit, repulisset eam: sed, «sciret quae» esset; tanquam esset consequens ut si sciret, repelleret. Ex illo ergo quod non eam repulit, etiam nescisse eum pro certo suspicatus est. Dominus autem sic habebat oculos in illam mulierem, ut aures haberet in cor pharisaei. Itaque audita cogitatione ejus, proposuit similitudinem quam nostis. «Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quingentos dnon haberent unde redderent, dimisit utri
Abbreviated transcription (Latin):
susceper̃. ut suscipiendo iustum in nomi ne ius¬
ti. mercedem iusti acciperent: Et susceper̃ ꝓphe¬
tam in nomine ꝓphetae: ut mercedẽ ꝓphetae
acciperent: E tquicũq potum dederit inquit
uni exminimis istis calicem aquae frigidae
tantum in nomine discipłi: amendico uobis. non
ꝑdet mercedem suã. Qui ergo tali humanitate
pedes dñi suscepit. quid impendit. nisi quȩ habe¬
bat indomo suꝑflua: merito quia capilli quasi
suꝑflui sunt: indeilla pedes dñi detergebat:
Suꝑflua tua necessaria fiunt tibi: si inde fueris
obsecutus pedib dñi Ergo illa curari uolebat.
conscia magni uulneris. Sed numquid magnũ
uulnꝰ. & paruus medicus.: pharisei autem nole¬
bant se tangi abimmundis. uitabant omnẽ
contactum p̃eccatorum. It siquando forte neces¬
sitate tangebantur. abluebant se: & ꝓpe om̃s
lectos suos. calices. parapsides. sicut dñs in euan¬
gelio cõmemorat. Cum ergo ille phariseus nos-¬

Expanded text:
susceperunt, ut suscipiendo justum in nomine jussusceperunt, ut suscipiendo justum in nomine justi, mercedem justi acciperent; et susceperunt prophetam in nomine prophetae, ut mercedem prophetae acciperent! «Et quicumque potum dederit,» inquit, «uni ex minimis istis calicem aquae frigidae, tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam» . Qui ergo tali humanitate pedes Domini suscepit, quid impendit, nisi quae habebat in domo superflua? Merito quia capilli quasi superflui sunt, inde illa pedes Domini detergebat. Superflua tua necessaria fiunt tibi, si inde fueris obsecutus pedibus Domini. Ergo illa curari volebat, conscia magni vulneris. Sed numquid magnum vulnus, et parvus medicus? Pharisaei autem nolebant se tangi ab immundis, vitabant omnem contactum peccatorum; et si quando forte necessitate tangebantur, abluebant se. Et prope balectos suos, calices, paropsides, sicut Dominus in Evangelio commemorat . Cum ergo ille pharisaeus nos
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enim sequitur.
& non cõnbinabo cumelectis illorum: Qui sunt
electi eorum: qui seipsos iustificant. Qui sunt
electi eorum : qui sibi iusti uidentur. & contẽ¬
nunt cęteros si cut phariseus ille intemplo di¬
cit: ds gr̃as agotibi. quia non sum sicut cȩteri
hominẽs Qui sunt electi eorum: hic homo
si propheta. eẽt: sciret quae mulier illi accessit
adpedes. Agnoscitis uocẽ alterius pharisȩi.
qui dñm inu̾itauerat: quando mulier illaquȩ
erat inciuitate peccatrix uenit & accessit adpe¬¬
des eiꝰ Illa impudica quaedam f rontosa adfor¬
nicationem. frontosior ad salutẽ: irrupit in
domum alienam. sed ille qui ibi discumbebat.
nonerat alienus. Non extranea quẽ libet con¬
uiuã : sed ancilla dñm suum secuta .ẽ. Accessit
ad pedes: quia eiꝰ uestigia sequi cupiebat lauit
lacrimis: tersit capillis pedes xp̃i Qui sunt¬
Quã speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem.
qui annuntiant bona: pedes ergo dñi quanti

Expanded text:
Hoc enim sequitur: «Et non combinabo cum electis eorum.» Qui sunt electi eorum? Qui seipsos justificant. Qui sunt electi eorum? Qui sibi justi videntur, et contemnunt caeteros, sicut pharisaeus ille in templo dixit: «Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines» . Qui sunt electi eorum? «Hic homo si propheta esset, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Agnoscitis vocem alterius pharisaei, qui Dominum invitaverat, quando mulier illa quae erat in civitate peccatrix, venit et accessit ad pedes ejus? Illa impudica, quondam frontosa ad fornicationem, frontosior ad salutem, irrupit in domum alienam. Sed ille qui ibi discumbebat, non erat alienus. Non extranea quemlibet convivam, sed ancilla Dominum suum secuta est. Accessit ad pedes, quia ejus vestigia sequi cupiebat; lavit lacrymis, tersit capillis. Pedes Christi qui sunt«Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona» ! Pedes ergo Domini quanti
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas ꝓprie. in hominib habitantib intel¬
ligitur. Sed manifestauit nobis ciuitatem
sẽ urbem dixisse : quia dixit aedificatur.
& quia aedificium sp̃itale similitudinẽ quan.¬
corporale:ideo aedificatur ut

Expanded text:
civitas proprie in hominibus habitantibus intelcivitas proprie in hominibus habitantibus intelligitur. Sed manifestavit nobis civitatem se urbem dixisse, quia dixit, «aedificatur.» Et quia aedificium spirituale similitudinem quamrporalis, ideo «aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
lantib Forte ait aliquis hoc uidebat
dauid. in sp̃u ruiturã ciuitatem hierusalem
adebellantib. & iterũ posse post septua gui¬
ta  annos aedificari. & ideo dixit. hierusa¬
lem quae ȩdificatur ut ciuitas. Noli ergo
putare illã ciuitatẽ. eẽ. dictam. quae constat
ex scĩs. tanquam exlapidib uiuis: Quid seqͥ¬
tur ut tollat totam dubitationẽ: Ait enim:
Stantes erant pedes nr̃i. in atruis hierusalẽ.
uidetis stare corporeis parietib erectã. non
Sedherusalẽ quae ędificatur ut ciuitas Quare
nonciuitas sed ut ciuitas. nisi quia ista strue¬
tura parietum quae erat inhierłm uisibilis
ciuitas erat. sicut dicitur ꝓprie ab omnib
ciuitas. illa autẽ. aedificatur tanquã cuui¬
tas : quia & illi qui in ea intrant uiui tãquã
lapides sunt. Non enĩ uere lapides sunt .
sicut illi lapides non lapides. Sunt autẽ
Nomine quippe adificii: structurã compagẽq
corpoꝵ atq parietum. uoluit intelligi. Nã

Expanded text:
lantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat lantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusalem a debellantibus, et iterum posse post septuaginta annos aedificari; et ideo dixit, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» noli ergo putare illam civitatem esse dictam quae constat ex sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. Quid sequitur, ut tollat totam dubitationem? Ait enim, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» videtis stare corporeis parietibus erectam? Non; sed «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Quare non civitas, sed «ut civitas;» nisi quia ista structura parietum, quae erat in Jerusalem, visibilis civitas erat, sicut proprie dicitur ab omnibus civitas: illa autem aedificatur tanquam civitas, quia et illi qui in eam intrant, «tanquam vivi lapides» sunt; non enim vere lapides sunt? Sicut illi ut lapides, non lapides; sic illa Nomine quippe aedificii, structuram compagemque corporum atque parietum voluit intelligi. Nam