comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tescit. Habundat iniquitas. ¶ Potens ridet
inpotentem. Sic astutus innocentem. Adoles¬
tens ueterem. Dir apari supplantatur. Patri
puer aduersatur. Diues spernit pauperem.¬
¶ Sanctus hodie putatur. Qui nunc nimis
inquinatur. Malis triminalibus. Formam
uite si requiris. Hanc non queras iam in ui¬
ris. Sed in uoluminibus. ¶ Perit lex a sa¬
cerdote. Pereunt uirtutes tote. A sene consiliũ.
Multos habemus doctores. Sed pancissimos
factores. In uita mortalium. ¶Hanc uite
captiuitatem. Si manentem ciuitatem. Hic
haberem plangerem. Hec est plane captiui¬
tas. In qua nescitur ueritas. Ue si semper in¬
uerem. ¶ Heu homo cur creatur. Qui tot ma¬
lis inquinatur. Helit nolit moritur. Quod
est malum hoc uitare. Del quod bonum hoc
amare. Uix infelix cogitur. ¶Uinde nemo iã
mirari. Debet si hic consolari. Omnis iustus
renuit. ymo satis est dolendus. Et a deo res¬
puendus. Qui non mundum respuit. ¶ In

Expanded text:
tescit, Abundat impietas. Potens ridet tescit, Abundat impietas. Potens ridet impotentem, Sic astutus innocentem, Adolescens veterem. Vir a pari supplantatur, Patri puer adversatur, Dives spernit pauperem. Sanctus is hodie putatur, Qui nunc minus inquinatur Malis et criminibus. Formam vitae si requiris, Non hanc quaeras jam in viris, Sed in voluminibus. Periit lex a sacerdote, Pereunt virtutes totae, A sene consilium. Multos habemus doctores, Paucissimos factores In vita mortalium. Hanc vitae captivitatem, Si manentem civitatem Hic haberem, plangerem. Haec est plane civitas, In qua nesciretur veritas, Hic si semper viverem. Heu! heu! homo cur creatur, Cum tot malis inquinatur; Velit, nolit, moritur. Quod est bonum, hoc vitare, Vel quod malum, hoc amare Vir infelix cogitur. Hinc nemo jam mirari Debet, si hic consolari Omnis justus renuit. Imo satis est dolendus, Et a Deo respuendus, Qui non mundum respuit. In
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Cui soli relinquatur. Omnis laus et
gloria. Honor uirtus ⁊ potestas. Ipsi sit
cuius maiestas. Replet regit omnia.
¶Non est tuum honorari. Uelle homo uel
laudari. Cum sis uite misere. Quidquid hic
honoris captas. Si non deo totum aptas.
Perdis tuum uiuere. ¶ Non tam facile ho¬
nores. Si sentirent ⁊ labores. Affectarent cle¬
rici. Qui preesse non prodesse. Querit perdit
suum esse. Pena dignus duplici. ¶ Ad ho-¬
nores sũt parati. Ad labores sunt ingrati. Iu
uenes cum senibus. Totum datur dignitati.
Parum aut nil sanctitati. His nostris tem¬
poribus. ¶ Sic. est uita clericorum. Parum
differt a porcorum. Consuetudinibus. Supra
modum epulantur. Intus foris excecantur.
Pleni malis moribus. ¶ De salute anima¬
rum. Rarus sermo sed terrarum. Amplitudo
queritur. Qui nunc potest plus ditari. Uel
in altum sublimari. Hic beatus dicitur.
¶Mundꝰ hic finem minatur. Qui tot ma¬
lis inquinatur. Quot predixit ueritas. Ca¬
ritas iam refrigescit. Omnis sanctus obmu¬

Expanded text:
tur, Cui soli relinquatur, Omnis laus et gloria. Honor, virtus et potestas Ipsi sit, cujus majestas Replet, regi omnia. Non est tuum honorari Velle homo, vel laudari, Cum sis vitae miserae Quidquid hic honoris captas, Nisi totum Domino aptas, Perdis tuum vivere. Non tam facile honores, Si sentirent et labores, Affectarent clerici. Volens praeesse, non prodesse Perdit ipse suum esse, Poena dignus duplici. Ad honores sunt parati, Ad labores sunt ingrati, Jam juvenes cum senibus. Totum datur dignitati, Parum aut nil sanctitati, His nostris temporibus. Sic et vita laicorum Parum differt a porcorum Consuetudinibus. Supra modum epulantur. Intus, foris excaecantur, Pleni mali moribus. De salute animarum Rarus sermo, sed terrarum Amplitudo quaeritur. Qui vero plus potest ditari, Vel in altum sublimari, Hic beatus dicitur. Mundus finem jam minatur, Qui tot malis inquinatur, Quod praedixit Veritas: Charitas jam refrigescit, Omnis sanctus obmu
Abbreviated transcription (Latin):
radisi gaudiis peregrinum esse non se consi¬
derat qui se exulem in hoc exilio non atten¬
dit stultus est qui licet ista cognouerit libe¬
rari tamen a mundi miseria per uite me¬
ritum non attendit. ¶ Insipiens est qui non
credit futura supplicia reproborum esse perpe¬
tua ⁊ gaudia iustorum eterna stultus autẽ
qui licet ista cognouit tamen ut mortem per¬
petuam euadat ⁊ gloriam eternam caste inuẽ¬
do preqz conuersando acquirere non uitendit.
Olto ergo dei iudicio simul insipiens ⁊ stul¬
tus peribunt qd̾ tamen non fieret si saperent
⁊ intelligerent ac nouissima prouiderent.¬
¶ Etce frater mi carissime iam legisti iam in¬
disti in hoc speculo pectatoris quid sapias qͥd
intelligas que nouissima prouideas superest
igitur ut diligenter addiscas ⁊ in corde tuo¬
firmes ut sane sapias ⁊ recte intelligas ⁊ ut
nouissima tua prouideas prudenter ut per hec
eternam dampnationem euadas ⁊ cum domi¬

Expanded text:
radisi gaudiis peregrinum esse non consiradisi gaudiis peregrinum esse non considerat, qui se exsulem in hoc exsilio non attendit. Stultus est, qui licet ista cognoverit, liberari tamen a mundi miseria per vitae meritum non intendit. Item insipiens est, qui non credit futura supplicia reproborum esse perpetua, et gaudia justorum aeterna: stultus autem est, qui licet credat, tamen ut mortem perpetuam evadat, et gloriam aeternam caste vivendo pieque conversando acquirat, non intendit. Justo igitur Dei judicio simul insipiens et stultus peribunt. Quod tamen non fieret, si saperent et intelligerent, ac novissima providerent. Ecce, frater mi, jam legisti, jam vidisti in hoc speculo peccatoris, quid sapias, quid intelligas, quomodo novissima providere debeas; superest igitur ut diligenter discas, et in corde firmes, ut sane sapias, et recte intelligas, quomodo novissima tua prudenter provideas, ut per haec aeternam damnationem evadas, et cum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros reprehendis te ip̃m non corrigis ali¬
os intuperas ⁊ te ip̃m collaudas malicie in¬
uentor discipline destructor amitus uiciorũ
⁊ hostis uirtutũ. Hec sunt que hominem
excecant a deo ipsum separant hec que mo¬
nachum efficuint demoniacum conuersũ
efficiunt peruersum clericum hereticum xp̃i¬
anum antixp̃m. Qui enim xp̃ianus non
est antixp̃us est non est xp̃ianus qui inita
⁊ moribus xp̃o est contrarius heu heu uir in¬
sipiens non cognoscet ⁊ stultus non intelli¬
get hec ⁊ ideo sicut dicit idem propheta simul
insipiens ⁊ stultus peribunt. ¶ Sed que distã¬
cia est inter insipientem ⁊ stultum omnis stul¬
tus est insipiens. Insipiens enim dicitur qͣsi
non sapiens multi enim manent qui sapi¬
entes non sunt ⁊ tamen stulti non sunt ml¬
ti iusti sunt ⁊ multi iusti non sunt ⁊ tamen
iniqui non sunt. ¶Uis nosse quis sit insipi¬
ens ⁊ quis stultus Insipiens est qui se apa¬

Expanded text:
Caeteros reprehendis, te ipsum non corrigis; aliCaeteros reprehendis, te ipsum non corrigis; alios vituperas, et te collaudas: malitiae inventor, disciplinae destructor; amicus vitiorum, et hostis virtutum. Haec sunt quae hominem excaecant, et a Deo ipsum separant; haec sunt quae monachum efficiunt daemoniacum, conversum efficiunt perversum, clericum haereticum, christianum antichristum. Qui enim christianus non est, antichristus est. Non est christianus, qui vita et moribus Christo est contrarius. Heu, heu! Vir insipiens non cognoscet, et stultus non intelliget haec : et ideo, sicut dicit idem propheta, Simul insipiens et stultus peribunt . Sed quae distantia est inter insipientem et stultum? Omnis stultus est insipiens. Insipiens enim dicitur quasi non sapiens. Multi enim manent qui sapientes non sunt, et tamen stulti non sunt. Multi justi sunt, et multi justi non sunt, et tamen iniqui non sunt. Vis noscere quis sit insipiens, et quis stultus? Insipiens est, qui se a pa
Abbreviated transcription (Latin):
in interitu urõ ridebo idest cum finis ur̃ inue¬
nerit uos derisione dignos clamabo ⁊ cum
nigruerit super uos illa repentina calami¬
tas subsannabo idest cum mors amara uos
momordebit eterna subsannatione nos di¬
gnos dampnabo. ¶Audi tu peccator terribi¬
lem sentenciam quam si tu intelligeres sine
dubio expauesceres sed scripturas sacras ne¬
gligenter legis actus uite tue mala que fa¬
tis peccata que cõmittis facta dicta ⁊ opera
tua mala non sapienter respicis uelox ad
mensam tardus ad ecclesiam potens ad po-¬
tandum sed eger ad psallendum peruigil
ad fabulas sompnolentus ad ugilias pa¬
ratus ad loquendum sed tardus ⁊ mutus
ad psalmodiandum promptus ad iram
⁊ detractionem piger uero ad orationem.¬
¶ Inuidie amator xp̃i pauperum persecutor
festucam in alio oculo respiciens sed trabem
in tuo oculo non uidens alioꝵ facta condẽp¬
nans sed tua non considerans nec deferens

Expanded text:
in interitu vestro ridebo. Hoc est, cum finis vester vein interitu vestro ridebo. Hoc est, cum finis vester venerit, vos derisione dignos clamabo; et cum irruerit super vos illa repentina calamitas, subsannabo, id est, cum amara mors vos momorderit, aeterna subsannatione dignos damnabo. Audi, tu peccator, terribilem sententiam, quam si intelligeres, sine dubio expavesceres. Sed Scripturas sacras negligenter legis, actus vitae tuae, mala quae facis, peccata quae committis, facta et dicta et opera tua mala non sapienter respicis; velox ad mensam, tardus ad ecclesiam; potens ad potandum, sed aeger ad psallendum; pervigil ad fabulas, somnolentus ad vigilias; procax ad loquendum, sed tardus et mutus ad canendum; promptus ad iram et detractionem, piger vero ad orationem; invidiae amator, pauperum Christi persecutor; festucam in alio oculo respiciens, sed trabem in oculo tuo non videns; aliorum facta condemnans, sed tua non considerans, nec deserens.
Abbreviated transcription (Latin):
quare tam horrendam tamq horribilem nõ
circumspicias miseriam: Quare non prohi¬
citis superbiam quare non extinguitis aua¬
riciam quare non contempnitis luxuriam
quare mores urõs non corrigitis quare man¬
datum dei salutiferum q eius consilium negli¬
genter auditis quare non sapitis ⁊ intelligi¬
tis ac nouissima prouidetis: hinc est ꝙ dñs
nos peccatores terribiliter alloquitur dicens.
Ego inquit in interitu nr̃o ridebo ⁊ subsanna¬
ro cum nobis quid timebatis aduenerit. ¶O
ret lector in palatio cordis quantũ continea¬
tur amaritudinis quantum ue formidinis
quia reuera si sciret omni die ⁊ hora intam
suam caucius custodiret sed dices forsitan
ꝙ derrisio ⁊ subsannatio non cadunt in ip¬
sum deum omnipotentem nec eius reueren¬
da sanctissimaq simplex natura huiusmo¬
di passiones siue iniurias admittit Cur oĩ
urõ ridebo: Attende tu qui interrogas quomo¬
do dicta tibi debeat exponi sentencia Ego ĩquit

Expanded text:
. Quare tam horrendam tamque horribilem non . Quare tam horrendam tamque horribilem non circumspicitis miseriam? quare non projicitis superbiam? quare non exstinguitis avaritiam? quare non contemnitis luxuriam? quare mores vestros non corrigitis? quare mandatum Dei salutiferumque ejus consilium negligenter auditis? quare non sapitis et intelligitis, ac novissima providetis? Hinc est quod vos peccatores terribiliter Deus alloquitur: Ego, inquit, in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis or saperet in palato cordis, quantum contineat amaritudinis, quantumve formidinis: quia revera si sciret, omni diei hora vitam suam cautius custodiret. Sed dices forsitan, quod derisio et subsannatio non cadunt in ipsum omnipotentem Deum, nec ejus reverenda sanctissimaque simplex natura hujusmodi passiones sive ironias admittit: cur ergvestro ridebo? Attende qui interrogas, quomodo dicta tibi debeat exponi sententia: Ego, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
anima unsionem nephandoꝵ spirituum timuit
quid faciet anima peccatrix. ¶Quomodo poterit
stare ad horrendum aspectum tremendi uultꝰ
eius ad intollerabilem fetorẽ oris eius ad flam¬
mas sulphureas oculoꝵ eius: certus esto ꝙ
timor huius horrende bestie omne genus tor-¬
mentoꝵ superat plusꝙͣ in hoc mundo cogi¬
tari queat quod propheta prouidus expa¬
uescens ad deum confugit dicens. ¶ Exaudi
deus orationem meam cum deprecor a timo¬
re inunici eripe animam meam. ¶ Mira¬
crire animam meam non dicit a potestate
sed atimore quare. ad insinuandũ ꝙ̃ maxi
est tremor ipsi anime peccatrici ex solo satha¬
ne iusu quãta confusio quantus horror
quãta afflictio quanta ue lamentatio e¬
rit eius tactus: ¶ Ostulti filii hominum¬
tatem odit animam suam ⁊ odibiles sunt
deo impius ⁊ impietas cuis. ¶ Unde psalmi¬
sta. ¶Nũquid qui oderunt te domine oderã
⁊ c̾ perfecto odio oderam illos. Altissimus enim¬
odio habet pcc̃ores ⁊ misertus est penitentib

Expanded text:
ima, visionem nefandorum spirituum dubitabat; quid faciet anima peccatrix? Quomodo poterit stare ad horrendum aspectum tremendi vultus ejus, ad intolerabilem fetorem oris ejus, ad flammas sulfureas oculorum ejus? Certus esto, quod timor hujus horrendae bestiae omne genus tormentorum superat, plus quam in hoc mundo cogitari queat. Quod Propheta pavidus expavescens, ad orationem confugit dicens, Exaudi, Deus, orationem meam cum deprecor; a timore inimici eripe animam meam . eripe animam meam . Non dicit, a potestate, sed a timore. Quare? Ad insinuandum quam maxims tremor est animae peccatrici ex solo satanae visu; quanta confusio, quantus horror, quanta afflictio, quanta lamentatio erit ejus tactus? tatem, odit animam suam. Et odibiles sunt Deo impius et impietas ejus . Unde Psalmista: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam? etc. Perfecto odio oderam illos . Item, Altissimus odio habet peccatores, et misertus est poenitentibus
Abbreviated transcription (Latin):
timet quasi ⁊ deus ipse sit solus. Tedio affec¬
tus componat se meditando supra petram in
qua lauantur morti ⁊ cogitet apud se quo¬
modo tractentur usu sepeliendi. Nunc intergũ
nunc in faciem uersantur quomodo nutet ca¬
put cadant brachia rigeant crura tibie iace¬
ant quomodo induantur consuantur quo¬
modo deferantur humandi cum ponuntur in
tumulo quomodo puluere contegantur quo¬
modo uorentur uermibus. Et quasi saccus pu¬
trefactus consumuntur. Summaq est phy¬
losophia meditatio mortis assidua. Hanc
ubicumq perrexerit secum portet ⁊ in eternũ
non peccabit.

Expanded text:
timet quasi ipse sit solus, et timet quasi ipse sit solus, et tus componat se meditando supra petram in qua lavantur mortui; et cogitet apud se quomodo tractantur ibi sepeliendi: nunc in tergum, nunc in faciem versentur; quomodo nutet caput, cadant brachia, rigeant crura, tibiae jaceant; quomodo induantur et consuantur, quomodo deferantur humandi, quomodo exponantur in tumulo, quomodo pulvere contegantur, quomodo vorentur a vermibus, et quasi saccus putrefactus consumantur. Summaque est philosophia, meditatio mortis assidua. Hanc, ubicunque perrexerit, secum portet; et in aeternum non peccabit.
Abbreviated transcription (Latin):
nes que imperantur primo loco habeat nec
sibi blandiatur de priuatis orationibus su¬
is que in secundo loco ei habende sunt cum
preceptis oratiomibus desidiosus ⁊ negligens¬
fuerit. Si autem familiaritas interdicitur ho¬
minum multomagis mulierum. Sit autẽ¬
facies cõmunis cum ceteris. Intus nero dissi¬
milis. hoc non est ñimia grauitate contra-
sta non locutione dissoluta. sed quadam medio¬
critate bona regatur ut de sancto martino legi¬
tur. Faciem eius non fuscauit meror nec leui¬
gauit risus. Erit prudentis anime thesaurũ
suum sollicite conseruantis more moysi cor¬
nutam uelare faciem ⁊ quodam risu qui ta
dies instans diei preterite ut ex eorum colla¬
tione suum deprehendere possit profectum mo-
tatu suo sibi deum adesse memoretur. Et om¬
ne tempus in quo de deo non cogitat perdidis
se computet. Sit monachus quasi melchise
dech sine patre sine matre sine genea logia nec
patrem sibi uocet super terram ymo sic se exis¬

Expanded text:
nes quae imperantur, primo loco habeat: nec nes quae imperantur, primo loco habeat: nec sibi blandiatur de privatis orationibus suis, quae in secundo loco ei habendae sunt, cum in praeceptis orationibus desidiosus fuerit. Si autem familiaritas interdicitur hominum, quanto magis mulierum? Sit facies communis cum caeteris, intus vero dies similis: hoc est, non nimia gravitate contracta, nec nimia locutione dissoluta, sed bona quadam mediocritate regatur; ut de sancto Martino legitur: « Faciem ejus non suscitavit moeror, nec levigavit risus. » Erit enim prudentis animae thesaurum suum sollicite custodientis, more Moysi, cornutam velare faciem: et quodam risu, qui tadies instans diei praeteritae, ut ex eorum collatione suum deprehendere possit monachus vel ptatu suo sibi Deum adesse memoretur; et omne tempus quo de ipso non cogitat, perdidisse se computedech, sine patre, sine matre, sine genealogia; nec patrem sibi vocet super terram. Imo sic se exis
Abbreviated transcription (Latin):
posito. Nuda ut nude prout gessit confiteatur
peccatum suum. Munda ne peccatum suum
predicet sicut sodoma ⁊ gomorra sed pura ⁊ sim¬
stens iudici in omnibus ibi se habeat loqua¬
tur uel respondeat uel proclamet. Clamor eius
interius ⁊ exterius oleo caritatis sit perunctuᷤ.
Anemine qualecumqs munus accipiat. Ne¬
minem habeat familiarem. In omnibus fu¬
giat singularitatis uel admirationis no¬
tam. Loquens nichil dicat unde multum
eruditus multum ue religiosus possit puta¬
ri. Ad interrogata pancis respondeat uerbis.
Si de scriptura si de moribus agatur aurem
paret non linguam. Cum loquitur non stude¬
at eloquentie sed sermo eius sit potius rustica¬
nus quam urbanus. In omnibus agendis
non studeat curialis uideri. Salua honestate
fugiat omnes homines in potestate poĩtos¬
⁊ maxime seculares. Sectetur comunia comu¬
nes labores lectiones ⁊ ceteras obseruantias
suetudine sed deuotione trahatur. Oratio-¬

Expanded text:
posito. Nuda, ut nude prout gessit confiteatur posito. Nuda, ut nude prout gessit confiteatur peccatum suum. Munda, ne peccatum suum praedicet sicut Sodoma: sed plura et simstens judici. In omnibus sic ibi loquatur, spondeat, vel proclamet, ut sermo ejus interius vel exterius sit perunctus oleo charitatis. A nemine qualecunque munus accipiat. Neminem habeat familiarem. In omnibus fugiat singularitatis vel admirationis notam. Loquens nihil dicat, unde multum eruditus multumve religiosus possit putari. Ad interrogata paucis respondeat. Si de Scriptura vel moribus agatur, aurem paret, non linguam. Cum loquitur, non studeat eloquentiae: sed sermo ejus sit potius rusticanus quam urbanus. In omnibus agendis non studeat curialis videri. Salva honestate fugiat omnes homines in potestate positos, maxime saeculares. Sectetur communia, operationes, labores, lectiones, et caeteras observantias: suetudine, sed devotione trahatur. Oratio
Abbreviated transcription (Latin):
nẽda fuerint animo forciores. In graciis exsol¬
uendis pro duobus se nouerit supplicandum.
tate indulserit. Si uocatur ad colloquium secũ¬
dum regulam leniter ⁊ sine risu ⁊ panca uerba ⁊
rationabilia loquatur ⁊ antequam ea profe¬
rat bis ad limam ueniant quam semel ad
linguam. Si cum seculari loquendum est tũc
maxime adhibeat custodiam ori suo ut nichil¬
omnino proferat quod non edificet audientẽ.
Post complectorium singulis diebus capłm
sibi teneat ⁊ conuocatis cogitationibus suis
ponat cum eis rationem diligenter cogitans
quid ipso die cogitatione loquutione uł opere
deliquerit publice uel priuatim ⁊ per singulas
noctes lectum suum lauans hoc est singulis
peccatis lacrimis ⁊ dolore purificatis diligen¬
ter de singulis computet in sequenti capitulo
de apertis publice de occultis uero secreto factu
habere scilicet uoluntaria nida ⁊ munda.
Toluntaria idest propria deliberatione ⁊ pro¬

Expanded text:
nenda fuerint fortiores. In gratiis anenda fuerint fortiores. In gratiis agendis pro duobus sibi noverit supplicandum: tatem indulserit. Si vocatur ad colloquium; secundum Regulam leniter, et sine risu, pauca verba et rationabilia loquatur: et antequam ea proferat, bis ad limam veniant, quam semel ad linguam. Si cum saeculari loquendum est, tunc maxime adhibeat custodiam ori suo, ut nihil proferat quod non aedificet audientem. Post Completorium singulis diebus capitulum sibi teneat: et convocatis cogitationibus suis, ponat rationem diligenter, quid ipso die cogitatione, locutione, vel opere deliquerit, publice, vel privatim: per singulas noctes lectum suum lavans, hoc est singulis peccatis, lacrymis et doloribus purificatis diligenter de singulis computet; in crastino publice de apertis; de occultis vero facturhabere: scilicet ut sit voluntaria, nuda, et munda. Voluntaria, id est, ex propria deliberatione et pro
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis orare poterit aut si ad legendum accedat
non querat scientiam sed saporem. Est autem sa¬
cra scriptura puteus iacob ex quo hauriuntur
aque que in oratione funduntur. Nec semper¬
oraturo ad oratorium est eundũ sed in ipsa
lectione poterit contemplari ⁊ orare. Sacris al¬
taribus si sacerdos est tanquam unus ex sum¬
mis angelis in spiritu totus assistat. Si mini¬
stret tamquam. domino angelus administret.
cum aliis eat ad laborem ubi consideret non
quid agat sed propter quid uenerit Cessante
manu spiritus laboret uel orando uel meditan¬
do quãuis in ipso labore id ipsum facere tenea¬
tur ad mensam non solum fauces sumant ci¬
bum carnis sed etiam aures esuriant uerbum
dei. Non enim totus deret manducare sed sic¬
cor occupetur ad uerbum. dei ut sole fauces su¬
mant cibum carnis. De hoc autem plurimũ
gaudeat si ci uiliora quam aliis apponantur.
Nam reuera feliciores sunt qui in parcitate susti¬

Expanded text:
t orandum: et si ad legendum accedat, t orandum: et si ad legendum accedat, non tam quaerat scientiam, quam saporem. Est autem Scriptura sacra puteus Jacob, ex quo hauriuntur aquae quae in oratione funduntur. Nec semper ad oratorium est eundum, sed in ipsa lectione poterit contemplari et orare. Sacris altaribus, si sacerdos est, tanquam unus ex summis Angelis in spiritu totus assistat. Si minister, tanquam angelus Domino ministret. Cum aliis eat ad laborem: ubi consideret, non quid agat, sed propter quid venerit. Cessante manu spiritus laboret vel orando, vel meditando, quamvis et in ipso labore idipsum facere teneatur. Ad mensam non solum fauces cibum capiant; sed etiam aures hauriant verbum Dei. Non enim debet totus manducare; sed sic occupetur cor ad verbum Dei, ut solae fauces sumant cibum, aures verbum. De hoc autem plurimum gaudeat, si ei viliora quam aliis apponuntur. Nam revera feliciores sunt, qui in parcitate susti
Abbreviated transcription (Latin):
iquis emendatioris inte desiderio tactus co¬
gitationum locutionum operumq suo¬
rum sollicitus explorator uniuersos excessus
suos corrigere nititur. In presentis pagine fre¬
quenti lectione ⁊ assidua meditatione tamquã
in speculo interioris hominis faciem contem¬
pletur. In primis ergo ex quo surgitur ad uigi¬
lias uite sue tempus per momenta singula
debet monachus computare ⁊uidere ut semper
bonum faciat ⁊ malum caueat. In omni ope¬
re suo hoc semper dicat sibi ipsi. Si modo
moriturus esses faceres istud. Ad psalmodiã¬
semper cor habeat. nisi ad aliquid sublimius
rapiatur. Sed ⁊ omnium que ibi dicuntur
usq ad unam litteram se pro certo nouerit de¬
bitorem uel dicendi in suo choro uel audiendi
in alio. Ad interualla debet se cedere ad oratio¬
men ut uadens sibi dici semper nouerit sur¬
sum corda. Non est autem spiritualis propo¬
siti detrimentum si cogat infirmitas rigoris
pristini aliquantulum relaxare. Tempore le¬

Expanded text:
i quis emendatioris vitae desiderio tactus, cogitationum, locutionum, operumque suorum sollicitus explorator, universos excessus suos corrigere nititur: in praesentis paginae frequenti lectione et assidua meditatione, tanquam in speculo, interioris hominis sui faciem contempletur. In primis ergo ex quo surgit ad vigilias, vitae suae tempus per momenta singula debet monachus computare, et videre semper ut bonum faciat, et malum caveat in omni opere suo, et hoc dicat sibi ipsi: Si modo moniturus esses, faceres istud? Ad psalmodiam cor habeat; nisi fortassis ad aliquid sublimius rapiatur: sed etiam omnium, quae ibi dicuntur, usque ad unam litteram se pro certo noverit debitorem vel dicendi in choro suo, vel audiendi in alio. Ad intervallum debet stare ad oratiomen, ut vadens sibi dici noverit: Sursum corda. Est autem spiritualis propositi detrimentum, si cogat infirmitas rigoris pristini aliquantulum relaxari. Post le
Abbreviated transcription (Latin):
est pietas si sciencie discretione caret quia dũ
nulla hanc scientia illuminat quomodo
misereatur ignorat. ¶ Tumor quoq ipse
lum proculdubio opus bone actionis sur¬
git quia dum ad cuncta trepidat ipsa sua
formidine a bonis omnibus torpens ua¬
cat. ¶Quia ergo alternato ministerio
uirtus a uirtute reficitur recte dicitur quod
apud se uicissim filii conuiuantur. Cumc
una aliam sublenando subleuat quasi per
dies suos munerosa soboles pascenda conui¬
uium parat. ¶ Sequitur ⁊ mittentes uoca¬
bant tres sorores suas ut comederent ⁊bibe¬
rent cum eis. Cum enim uirtutes nostre in
omne quod agunt. spem fidem ⁊ caritatem
sciunt quasi operatores filii tres ad conniui¬
um sorores uocant ut spes fides ⁊ saritas
gaudeant in opus bonum quod unaqueq
uirtus administrat. Que quasi ex cibo in¬
res accipiunt dum bonis operibus fidenti¬
ores fiunt. Et dum post cibos rore contem¬
plationis infundi appetunt quasi ex pocu¬

Expanded text:
est pietas, si scientiae discretione caret: quia dum est pietas, si scientiae discretione caret: quia dum nulla hanc scientia illuminat, quomodo misereatur, ignorat. Timor quoque ipse opus procul dubio bonae actionis surgit: quia dum ad cuncta trepidat, ipsa sua fortitudine a bonis omnibus torpens vacat. Quia ergo alternato ministerio virtus a virtute reficitur, recte dicitur, quod apud se vicissim filii convivantur. Cumque unam alia sublevandam sublevat, quasi per dies suos numerosa soboles pascenda convivium parati. Sequitur: Et mittebant et vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Cum virtutes nostrae in omni, quod agunt, spem, fidem, et charitatem sciunt, quasi operatores filii tres ad convivium sorores vocant, ut fides, spes et charitas gaudeant in opus bonum, quod unaquaeque virtus administrat. Quae quasi ex cibo vires accipiunt, dum bonis operibus fidentiores fiunt; et dum post cibum contemplationis rore infundi appetunt, quasi ex pocu
Abbreviated transcription (Latin):
ignorancie iennium superat. ¶Pietas in
die suo conuiuium exhibet quia cordis uscera
miscricordie operibus replet. ¶Timor in die
suo conuiuium facit quia dum premit men¬
tem ne de presentibus superbiat de futuris il¬
lam spei cibo confortat. Sed illud in hoc filio¬
rum conuiuio perscrutandum uideo quod se¬
metipsos inuicem pascunt. Ualde enim sin
si ex sapiencia non subsistat quia cum altiora
sine sapiencie pondere penetrat sua eum leui¬
tas grauius ruiturum leuat. ¶ Uile est
consilium cui robur fortitudinis deest quod
tractando inuenit carens uiribus usq ad
perfectionem operis non perducit. ¶ Et ual¬
de fortitudo destruitur nisi per consilium
fulciatur quia quo plus se posse conspicit
eo uirtus sine rationis moderamine deteri¬
us in preceps ruit. ¶ Nulla est scientia si
utilitatem pietatis non habet quia dum
dona cognita exequi negligit sese ad iudi¬
cium arcius stringit. ¶ Et ualde inutilis

Expanded text:
ignorantiae jejunium superat, pietas in ignorantiae jejunium superat, pietas in die suo convivium exhibet, quia cordis viscera misericordiae operibus replet; timor in die suo convivium facit, quia dum premit mentem, ne de praesentibus superbiat, de futuris illam spei cibo confortat. Sed in hoc filiorum convivio illud perscrutandum video, quod semetipsos invicem pascunt. Valde enim singsi ex sapientia non subsistat. Quia cum altiora sine sapientiae pondere penetrat, sua illum levitas gravius ruiturum levat. Vile est consilium, cui robur fortitudinis deest, quia quod tractando invenit, carens viribus usque ad perfectionem operis non perducit; et valde fortitudo destruitur, nisi per consilium fulciatur: quia quo plus se posse conspicit, eo virtus sine rationis moderamine deterius in praeceps ruit. Nulla est scientia, si utilitatem pietatis non habet: quia dum bona cognita exsequi negligit, sese ad judicium arctius stringit; et valde inutilis
Abbreviated transcription (Latin):
tem filii iob ⁊ faciebant conuiuium per domos.
uiuium faciunt. Dum uirtutes singule iux¬
ta modum proprium mentem pascunt. Ubi¬
⁊ bene dicitur. Unusquisq in die suo. Dies
enim uniuscuiusq filii est illuminatio uni¬
uscuiusq uirtutis. ¶ Et enim hec ipsa dona
breuiter septiformis gracie replicemus. Ali¬
um diem habet sapientia. alium intellectus.
alium consilium. alium fortitudo. alium sci-¬
encia. alium pietas. ⁊ alium timor. Neq enĩ
hoc est sapere quod intelligere. quia multi qui
um facit quia mentem de eternorum spe ⁊ cer¬
titudine reficit. ¶ Intellectus in die suo conui¬
uium parat quia in eo quod audita penetrat
reficiendo cor eius tenebras illustrat. ¶Consi¬
lium in die suo conuiuium exhibet quia dũ
esse precipitem prohibet ratione animum re-¬
plet. ¶Fortitudo in die suo conuiuium facit
quia dum aduersa non metuit trepidanti mẽ
ti confidentie cibos apponit. ¶Scientia in die
suo conuinium parat quia in uentre mentis

Expanded text:
t filii ejus, et faciebant convivium per domos, vivium faciunt, dum virtutes singulae juxta modum proprium mentem pascunt. Et bene dicitur: Unusquisque in die suo. Dies enim uniuscujusque filii, est illuminatio uniuscujusque virtutis. Ut enim haec ipsa dona breum diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium scientia, alium pietas, alium timor. Neque enim hoc est sapere, quod intelligere, quia multi aeteum facit, quia mentem ab aeternorum spe et certitudine reficit; intellectus in die suo convivium parat, quia in eo, quod audita penetrat, reficiendo cor, tenebras ejus illustrat: consilium in die suo convivium exhibet, quia dum esse praecipitem prohibet, ratione animum replet; fortitudo in die suo convivium facit, quia dum adversa non metuit, trepidanti menti cibos confidentiae apponit; scientia in die suo convivium parat, quia in ventre mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
oculorũ cause rrunt siece & febres acute & corite duturne
Aqliqͥb autẽ.&. melancholiae aui ut Qualitates autte
anni. omninodos siceitates. apluuialib sunt salubriores .a. ui¬
nime moitales. xuii E gritudines autẽ inpluuialib
plerũq fiunt febres ꝓlixe. uentris fluxus. &. putredines. s¬

Expanded text:
s acutae et corizae diuturnae, aliquibus autem et melancoliae. Qualitates autem anni omni modo siccitates a pluuialibus sunt salubriores et minime mortales. Aegritudines autem in pluuialibus plerumque fiunt: febres prolixae, uentres fluxus et putredines
Abbreviated transcription (Latin):
a. frigore nimio sie obstupepere it pene motũ suũ ꝑdãt. ut solit
hominib inciclantur. ui Quaudo estas fuerit uerno simił.
sucdores in febrib multos sperare. Iii In siceis. febres aeuta
naseuntur. Et si p̾cipue fuerit annus talis constitutus & quali¬
titẽ fecerit eus modi. plerũq egrituclines eiꝰ moeli oportet speraie.

Expanded text:
i gritudinibus. Quando aestas fuerit uerno similis, sudores in feribus multos sperare. In siccis febres acutae nascuntur; et si praecipue fuerit annus talis constitutus et qualitatem fecerit eiusmodi, plerumque aegritudines eiusmodi oportet sperare.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad uernũ in est ex omni occasione auoreiunt. & lelel ab pa¬
Que autẽ generauerit. mnutilia &. morbida generãt. ita ut
mer moriant᷑. aut debilia & inutilia aut langiuda constiauta
uiuant xiii Ceteris autẽ disinteriae. eoculorũ dolores sie
ci. Seniorib autẽ catarrus celerius recedentes. i
taitee estas sieca & frigida fuerit autũnus aut̃ pluuialis sit &
auitrinus capitis dolores faeit. & tussim &. rautedines .a. corite ai¬

Expanded text:
quibus partus ad uernum inest, ex omni occasione abortiunt; quae autem generauerint, inutilia et morbida generant ita, ut statim moriantur aut debilia et inutilia et languida constituta uiuant; reliquis autem disinteriae et oculorum dolores sicci fiunt, senioribus autem catarrus celerius recedentes. Si autem aestas sicca et frigida fuerit, autumnus autem pluuialis sit et austrinus, capitis dolores fortes hieme et tussis et raucedines et coriza
Abbreviated transcription (Latin):
uulnere magnũ signũ ad utilitatẽ. Cutẽ molescit & tenuat sine
Mdolore. frigores spasmus &e tetanos mitigant. Corũ qui capite ẽ
grauedinẽ capitis soluit. Multũ autẽ differt ossorũ fiactiones. Mari¬
Ime quidẽ nudatis eorũ. uel maxime qui in capite habent. Et q̃cũq
Mexfrigido oriuntur id ÷ leduntur uel uulnerantur. & acarnes con¬
rũ ẽ & determinans. Frigidũ uero aduersũ & occidit id⁊ ledit.¬
N his quidẽ oportet frigido uti. unde

Expanded text:
uulnere, magnum signum ad utilitatem: cutem commollit, attenuat, sine dolore, frigores, spasmos, tetanos mitigat, eorum, qui in capite, grauedinem capitis soluit, multum autem differt ossorum fractioni, maxime quidem nudatis eorum, uel maxime, qui in capite habent uulnera; et quaecumque ex frigido oriuntur uel uulnerantur, et herpetibus conrum est et determinans, frigidum uero aduersum et occidens. In his quidem oportet frigidum uti, unde
Abbreviated transcription (Latin):
absplene. Et ydropis. &ptisis. & stranguria &. lienterie.&. scia¬
des .a. quinances. a anelitus. & ileus. & epilemꝑsie & manie.
ntiases. peripleumoiie.⁊ corite. brances. tussicule. a. dolores lat¬
rũ pectorũ. lũborũ. capitis dolores. uertigines. apoplexie.
Inetatib uero aceidũt minoribus quidẽ d
tumores auriũ. humores.¬
uenerĩt gingiuarũ. prurigines. febres spasmi. solutiones
uentriũ. uel maxie quando eiciunt. caninos dentes. Et
satiriasis. serofae. & alie pustule. x.xxxi Maiorib uͦ¬

Expanded text:
 sciades et sinancae et anelitus et ileus et epilempsiae et maniae peripleumoniae, corizae, brances, tussiculae, dolores laterum, pectorum, lumborum, capitis dolores, uertigines, apoplexiae. In aetatibus uero accidunt: minoribus quidem et tumores, aurium humores.uenerint, gingiuarum prurigines, febres, spasmi, solutiones uentrium, uel maxime, quando eiciunt caninos dentes, et satiriasis, scrofae et aliae pustulae. Maioribu
Abbreviated transcription (Latin):
auttẽ fit sic. Oeulorũ cause artretica. stranguiria. aysinterie.
erdies autẽ boret᷑ equalitatis. corpora  d¬
condensantur & fortia & boni motus. & optimi colores. & auditus
boni fiunt. &uentres siccantur. & oeuli lacrimantur. a cirea
thoracẽ dolores si forte aute fuerĩt. magis dolẽt. xx.a¬
ustrim uero dissolunt corpora & humectant. a capitis qra¬
uedine . &. graues auclitus. & uertigines faciunt in oautus ꝙ
in xorpore difficiles mnotus. & uentres humectat.ei
Secũdum tẽpora qͥdẽ. uerno a. initio estatis pueri & qͥ horũ¬
conpetunt etatib bene ualet & maxime sani sunt: xxe ii¬
Qͣ sate uero & autũno certo tẽpore. senes. Residuũ uero &
hiemis medietatẽ. bene & optime transeunt.
fengritudines autẽ. onĩs qͥdẽ inom̃ib tẽporib fiunt. Magis.
alique eirea aliqua eorũ efficiuntur & ad mouent̃¬

Expanded text:
autem ptysici, oculorum causae, artretici, stranguiriae, disinteriae. Per dies autem, boreae qualitates corpora condensant et fortia et boni motus et optimi coloris et boni auditus faciunt et uentres siccant et oculi lacrimantur, et circa thoracem dolores, si forte antefuerint, magis dolent; austrini uero dissoluunt corpora et humectant et capitis grauedinem et graues auditus et uertigines faciunt, in oculis et in corpore difficiles motus, et uentres humectant. Secundum tempora quidem uerno et initio aestatis pueri et qui horucompetunt aetatibus bene ualent et maxime sani sunt; aestate uero et autumno certo tempore senes, reliquum uero et hieme medii aetate bene et optime transeunti. Aegritudines autem omnes quidem in omnibus temporibus fiunt, magis autem aliquae circa aliqua eorum efficiuntur et admonent
Abbreviated transcription (Latin):
sessiones om̃iũ uberiore imbrȩ fȩcundat. Om̃s nas¬
cimur. om̃s resurgemꝰ. Sed in utroq uł uiuendi.
ułsuiuiscendi gra dispar: diuersa c̃ditio. In mo-
inipsa morte qͥescunt alii uiuunt alii. bona qͥes:
sed uita melior. Beniq paulus ad uitã excitat qͥes¬
similis pauli sit : ut possis dicere. quia nosqͥuiuimꝰ
ñ preueniemus eos qui dormierunt. Non enĩ com-¬
munẽ hunc uiuendi loquit᷑ usu: sꝑandiq cõmer¬
tium. sed meritũ resurgendi. Nam cum dixisset.

Expanded text:
sessiones omnium uberiore imbre fecundat. 93. Omnes nassessiones omnium uberiore imbre fecundat. 93. Omnes nascimur, omnes resurgemus: sed in utroque vel vivendi, vel reviviscendi gratia dispar, diversa conditio. In momein ipsa morte quiescunt alii, vivunt alii. Bona quies, sed vita melior. Denique Paulus ad vitam excitat quiessimilis Pauli sit, ut possit dicere: Quia nos qui vivimus, non praeveniemus eos qui dormierunt . Non enim communem hunc vivendi loquitur usum, spirandique commercium, sed meritum resurgendi. Nam cum dixisset.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis nouerimꝰ. Primitiȩ utiq eiusdẽ sunt gene¬
ris atq naturȩ. Cuius & reliqui fructus: quoꝵ ꝓli
xiore ꝓuentu primitiua deo munera offeruntur.
Sacrũ munus ꝓ om̃ib. & quasi reparatȩ quȩdam
libamina naturȩ. Primitiȩ gͦ quiescentiũ xp̃s. Sed
utrũ suoꝵ quiescentiũ. qui quasi mortis ex sortes:
dulci quodam sopore teneant᷑. an om̃ium mortu¬
oꝵ: sed sicut in adam om̃s moriuntur: ita & in xp
om̃s uiuificabuntur. Itaq sicut primitiȩ mortis:
inadam: ita ȩtiã pͥmitiȩ resurrectionis in xp̃o. Om̃i
resurgunt. sed nemo desperet. Neq iustꝰ doleat com¬
mune consortiũ resurgendi: cũ precipuũ fructum
uirtutis ex pectet. Om̃s quidẽ resurgunt. sed unus¬
quisq ut ait apłs. in suo ordine. Communis ẽ diui¬
nȩ fructus clem̃tiȩ: sed distinctus ordo meritoꝵ.
dies om̃ib lucet. sol om̃s popłos fouet. pluuia pos¬

Expanded text:
mortuis noverimus. Primitiae utique ejusdem sunt genemortuis noverimus. Primitiae utique ejusdem sunt generis atque naturae, cujus et reliqui fructus quorum pro laetiore proventu primitiva Deo munera deferuntur, sacrum munus pro omnibus, et quasi reparatae quaedam libamina naturae. Primitiae ergo quiescentium Christus. Sed utrum suorum quiescentium, qui quasi mortis exsortes dulci quodam sopore teneantur, an omnium mortuorum? Sed sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Itaque sicut primitiae mortis in Adam, ita etiam primitiae resurrectionis in Chriresurgunt, sed nemo desperet, neque justus doleat commune consortium resurgendi, cum praecipuum fructum virtutis exspectet. Omnes quidem resurgunt, sed unusquisque, ut ait Apostolus, in suo ordine . Communis est divinae fructus clementiDies omnibus lucet, sol omnes populos fovet, pluvia pos
Abbreviated transcription (Latin):
& credit in eum habeat uitam ęt̾nam: &e resuscitabo
eum innouissimo die. Quis hoc dicitꝰ utiq his qͥ
mortuus plurima de functoꝵ corpora suscitauit.
Si dõ non credimꝰ. nec exemplo credimꝰ. Non cre¬
dimus qd̾ ꝓmisit. quando ȩtiã qd̾ non ꝓmisit & fec̃
ipse aut̃ quã causã moriendi habuiss&. nisi habu¬
iss& & causã resurgendi: & enĩ qm̃ ds̾ mori non po¬
terat: mori ñ poterat sapientia: resurgere non
poterat. qd̾ mortuũ non erat. Assumitur car
quȩ mori possit. ut dũ moritur qd̾ solet: quod
mortuũ fuerat hoc resurg̾et. Neq enĩ poterat
esse. nisi ꝑ hominẽ resurectio: qm̃ sicut ꝑ hominẽ
mors: ita & ꝑhominẽ resurrectio mortuoꝵ. Ergo
resurrexit homo: qm̃ homo mortuus ẽ. Resuscita¬
tus homo: sed resuscitans ds̃. Tunc scdm carnem
homo: nunc ꝑ omĩa ds̃. Nunc enĩ scdm carnem ũ
non nouimꝰ xp̃m: sed carnis grãm tenemꝰ. ut ipsi
primitias quiescentiũ. ipsũ primo genitum ex

Expanded text:
redit in eum, habeat vitam aeternam, et ego resuscitabo eum in novissimo die . 90. Quis hoc dicit? Utique is qui mortuus plurima defunctorum corpora suscitavit. Si Deo non credimus, nec exemplo credimus? Non credimus quod promisit; quando etiam quod non promisit, effecit? Ipse autem quam causam moriendi habuisset, nisi habuisset et causam resurgendi? Etenim quoniam Deus mori non poterat, mori non poterat sapientia: resurgere autem non poterat, quod mortuum non erat; assumitur caro, quae mori posset; ut dum moritur, quod solet, quod mortuum fuerat, hoc resurgeret. Neque enim poterat esse nisi per hominem resurrectio; quoniam sicut per hominem mors, ita et per hominem resurrectio mortuorum . 91. Ergo resurrexit homo, quoniam homo mortuus est: resuscitatus homo, sed resuscitans Deus. Tunc secundum carnem homo, nunc per omnia Deus: nunc enim secundum carnem jam non novimus Christum, sed carnis gratiam tenemus; ut ipsum primitias quiescentium, ipsum primogenitum ex
Abbreviated transcription (Latin):
nec partũ suis discordem fuisse seminib. ut exser-¬
pente homines nascerent᷑ ut caro exdentib gignere¬
tur: quantomagis utiq credendũ est. quecũq semi¬
nata sunt in suã naturã resurgere. ne casatione sua
segetes discrepare: nec duris mollia nec mollib dura.
iuuescere. nec insanguinẽ uenena conuerti. sed car¬
nem de carne os de ossib sanguinẽ de sanguine hu-¬
morẽ de humore reparari: Potestis gͦ gentiles refor¬
mationẽ naturȩ negare. qui mutationẽ potestis as¬
serere. Potestis non credere oraculis. non euangłio ñ
ꝓphȩtis. qui fabulis in anibꝰ credatis. siam ipsũ audia¬
mus ꝓphȩtã. Sic enĩ ait. Et facta est suꝑ mar manꝰ
dñĩ. & eduxit me in spũ dñs. & posuit me in medio
pi: arida nimis. Et ait ad me. Fili hominis. si uiuent
ossa istaꝰ Et dixi. Dñe tu scis. Et ait adme. Prophȩti¬
ra suꝑ ossa ista. & dices illis. Ossa arida: audite uer¬

Expanded text:
nec partum suis discordem fudisse seminibus; ut ex sernec partum suis discordem fudisse seminibus; ut ex serpente homines nascerentur, ut caro ex dentibus gigneretur: quanto magis utique credendum est, quaecumque sunt seminata, in suam naturam resurgere, nec a satione sua segetes discrepare, nec duris mollia, nec mollibus dura viviscere, nec in sanguinem venena converti; sed carnem de carne, os de ossibus, sanguinem de sanguine, humorem de humore reparari. Potestis ergo, gentiles, reformationem negare naturae, qui mutationem potestis asserere? Potestis non credere oraculis, non Evangelio, non prophetiis, qui fabulis inanibus creditis? 71. Sed jam ipsum audiamus prophetam; sic enim ait: Et facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Dominus, et posuit me in medio n facie campi, arida nimis. Et ait ad me: Fili hominis, si vivent ossa ista? Et dixi: Domine tu scis. Et ait ad me: Prophetiza super ossa ista, et dices illis: Ossa arida haec, audite ver
Abbreviated transcription (Latin):
si faticentes quoq corporis nr̃i cineres ac fauillȩ. pi¬
guedine cȩlestis roris exuberant: & accepto humo¬
re uitali inconpagem suã membroꝵ. nr̃oꝵ habitus
reformant᷑: docet ȩtiã sc̃s erechiel ꝓphȩta & pla̾na
expositione describit: que ad modum arentib ugu
ossib refundat᷑ sensus redeat. motꝰ accedat. ner¬
uisq redeuntib conpago corporis rigescat humani.
Quemadmodum nimis arida renatis ossa uiscerib
uestiant᷑. uenarũq hiatꝰ. & sanguinis riuulus exten¬
te cutis uelam̃ obducat. Inipsis dũ legimꝰ ꝓphȩticis
semonib humanoꝵ uidetur seges corpoꝵ rediuiuas
consurgere. atq ipsa spatia diffusa campoꝵ nouis
uideas pululare seminib Quod si ueteres sapientes sa¬
tis hydridentib in regione thebana in orruisse arma-¬
toꝵ segetẽ crediderunt. cũ utiq alterius naturȩ se¬
mina certũ sit innaturã uerti alterã nequiuisse:

Expanded text:
si fatiscentis quoque corporis nostri cineres ac favillae pisi fatiscentis quoque corporis nostri cineres ac favillae pinguedine coelestis roris exuberant, et accepto humore vitali in compaginem suam membrorum nostrorum habitus reformantur? 69. Docet etiam sanctus Ezechiel propheta, et plena expositione describit, quemadmodum arentibus vigor ossibus refundatur, sensus redeat, motus accedat, nervisque redeuntibus, corporis compago rigescat humani: quemadmodum nimis arida renatis ossa visceribus vestiantur, venarumque hiatus, et sanguinis rivulos extentae cutis velamen obducat. In ipsis, dum legimus, propheticis sermonibus humanorum videtur seges corporum rediviva consurgere, atque ipsa spatia diffusa camporum novis videas pullulare seminibus. 70. Quod si veteres sapientes satis hydri dentibus 1153 in regione Thebana inhorruisse armatorum segetem crediderunt: cum utique alterius naturae semina certum sit in naturam verti alteram nequivisse,
Abbreviated transcription (Latin):
turiuimus sp̃m salutis tuȩ. quẽ effudisti suꝑ t̾ram:
Cadent qui in habitant terram: resurgent qui in
monumenti sunt. Ros enĩ qui abste esf: sanitas est
illis. tra uero impioꝵ peribit. Ambulate popłs m̃s
& intra in recessus tuos. absconde te aliquantulum
donec transeat ira dni. Quam bene recessus esse sig¬
nauit. tumulos mortuoꝵ quib pusillũ abscondi¬
mur. ut in uiditiũ dei qd̾ ꝓ nr̃is scęlerib ius deb¬
tȩ indignationis ãssum&. tolerabilius transire po¬
simꝰ: Uiuit gͥ qui abscondit᷑. & quiescit quasi eme¬
dio se subtrahens: & recedens. ne eũ artiorib laques
mundi huiꝰ in uoluat ęrũna. Quib repositam re¬
surrectionis esse lȩtitiam sanitatẽq corpoꝵ solutoꝵ
diuino rore reparabilẽ cȩlestia oracula ꝓphȩticis uo¬
cib pollicent᷑. & bene ros significat᷑. quo genitalia
omĩa terrarũ semina suscitantur. Quid igit᷑ miris

Expanded text:
turivimus spiritum salutis tuae, quem effudisti super terram. turivimus spiritum salutis tuae, quem effudisti super terram. Cadent qui inhabitant terram, resurgent qui in monumentis sunt : ros enim qui abs te, sanitas est illis, terra vero impiorum peribit. Ambula, populus meus, et intra in recessus tuos. Abscondere aliquantulum, donec transeat ira Dei. 68. Quam bene recessus esse signavit tumulos mortuorum, quibus pauxillulum abscondimur; ut in judicium Dei, quod pro nostris sceleribus jus debitae indignationis assumet, tolerabilius transire possimus! Vivit igitur qui absconditur et quiescit, quasi e medio se subtrahens et recedens; ne eum arctioribus laqueis mundi hujus involvat aerumna, quibus repositam resurrectionis esse laetitiam, sanitatemque corporum solutorum divino rore reparabilem; coelestia oracula propheticis vocibus pollicentur. Et bene ros significatur, quo genitalia omnia terrarum semina suscitantur. Quid igitur mirum
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: quȩ somni uice initur ad tempꝰ. & ad tẽpus ex¬
cluditur. Melioremq ꝓfectum uitȩ eiꝰ ostendit quȩ
futura post mortẽ est: quam eiꝰ quȩ ante mortemꝰ
merore ac dolore transigit᷑. Siquidem illa stellis cõ¬
paratur. hȩc ęrũnȩ ad dicit᷑. Nan qͥd illa contexã.
quȩ alio loco scripta sunt: suscitabis me & confite¬
bor tͥꝰ quid ȩtiã illud qd̾ iob scs. uitȩ istius exꝑtus
iniurias. & aduersa om̃ia patientia uirtutis exu
perans: conpensationẽ sibi maloꝵ p̃sentiũ de resur-¬
rectione ꝓmisit dicens. suscitabis corpꝰ meũ hoc: qd̾
multa mala passũ est: Ssaias quoq resurrectionẽm
popłis ad nuntians. dominici se nuntiũ dixit esse
responsi. Sic enĩ habes. Os enĩ dñi locutum ẽ: & di¬
cent die illa. Quid gͥ os dnĩ locutũ sit popłos esse
dicturos: in posteriorib declaratur ubi scriptum

Expanded text:
tuam, quae somni vice initur ad tempus, et ad tempus extuam, quae somni vice initur ad tempus, et ad tempus excluditur: melioremque profectum vitae ejus ostendit, quae futura post mortem est, quam ejus quae ante mortem 1152 moerore ac dolore transigitur. Siquidem illa stellis comparatur, haec aerumnae addicitur. 67. Nam quid illa contexam, quae alio loco scripta sunt: Suscitabis me et confitebor tibi? Quid etiam illud, quod Job sanctus vitae istius expertus injurias, et adverperans, compensationem sibi malorum praesentium de resurrectione promisit dicens: Suscitabis corpus meum hoc, quod multa mala passum est ? Esaias quoque resurrectionem populis annuntians, Dominici se nuntium dixit esse responsi; sic enim habes: Os enim Domini locutum est, et dicent die illa . Quid igitur os Domini locutum sit populos esse dicturos, in posterioribus declaratur, ubi scriptum