comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum ꝙ prefatus Innocentius. ꝓpͣ
ionia rediret pacificatis ianuensibus
et pisanis attentens quesͥ et ecc̃ei
magna fecissent ẜ̾uicia: ianuensez
episcopum qui sb̾ mediolanensi ar̃¬
ronato uero lothario in ĩperatorem.
imperator et ppͣ. ambo simł. apu¬
liam intrauerũt contra rogenuz
comitem regemq sicilie. qui ĩno¬
centio ppeͣ retelł et contrariꝰ erat.
et petro leomis fauebat. Ip̃m q i
rog̾ium de apulici fugͣuerunt. Fu¬
gͣto ꝙ rogerio sicło ppͣ. romam. Ini¬
peraitor uero lotharius in th̾othoni¬
uͦ. hemicus rex auglie obit. Cui
steph̾s ex sorore nepos in regnuz
succedit. s magna ꝑte niutilat᷑
ãmitit. Filia eñ regis heunci i
Gaufrito comiti andegͣuensiũ mi¬
pserat ope ludonici regis franco¬
rũ normannie ducatũ inuadit.
et in ip̃a angliai magnas ei mo¬
lestias et calamitaces suscitat.
ꝙ̃ et̃ bello postinodũ cepit. s pro
comite tob̾to sre suo a regno cap¬

Expanded text:
Cumque praefatus Innocentius papa Cumque praefatus Innocentius papa Romam rediret, pacificatis Januensibus et Pisanis, attendens quae sibi et Ecclesiae magna fecissent servitia, Januensem episcopum, qui sub Mediolanensi arcronato vero Lothario in imperatorem, imperator et papa ambo simul Apuliam intraverunt contra Rotgerium comitem, regemque Siciliae, qui Innocentio papae rebellis et contrarius erat, et Petro Leonis favebat; ipsumque Rotgerium de Apulia fugaverunt, fugatoque Rotgerio Siculo, papa Romam, imperator vero Lotharius in Teutoni1135 Henricus rex Angliae obit, cui Stephanus ex sosuccedit, sed magna parte regni mutilatus, amittit. Filia enim regis Henrici Gaufrido comiti Andegavensium nupserat, Ludovici regis Francorum Northmanniae ducatum invadit, et in ipsa Anglia magnas ei molestias et calamitates suscitat, quem etiam bello postmodum cepit; sed pro comite Roberto fratre suo a regno cap
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓfessionis scĩmoniales et młie¬
res dõ deuote in pauptate ot conti¬
nentia sb̾ obedienticie ugo regła¬
nt̾ inuentes se in religiomis feruo¬
re muicem ꝓuocabant et noua cͥta¬
tim diu̾sis in locis monastici finda¬
lunt. ¶ Cartusieñ equidem mõ¬
chi pululaibunt paulatim. qui pre
cet̾is continentes pesti auancie qͥ¬
płimos laborare uidemꝰ t̾mos po
głcs cellas hñtes perfectiꝰ mũdo
mori. et cet̾is diligentius dõ uuere
thanꝰ .iĩ. imperator expeditõm in u̾¬
petrum leonis ami monast̾iũ sc̃ĩ pet̾.
numerat in epoꝑio lat̾auensi in se¬
de poncificali potent̾ colsorrit. Ipe si¬
quidem lotharius in ĩpatorem ab
thani de gallia rediens ueuit in ỹ¬
taliam. cui occurnt lothanius cum
piscopis ip̃m romã deducit petrũ
u̾s leonis expugnaus totam q i
suam ꝓgrinem extirpans: ipõs
ab mbe relegat. et innocentiũ
q anno lotharius in lat̾auo
ab inuocentio coronatur. ħ exp̃
Anno tamẽ alio narrat ẽẽ gestum.

Expanded text:
fessionis sanctimoniales, et mulieres Deo devotae, et in paupertate, continentia, sub obedientiae jugo regulariter viventes, se in religionis fervore invicem provocabant, et nova certatim in diversis locis monasteria fundabantur. Carthusienses equidem monachi pullulabant paulatim, qui prae caeteris continentes, pesti avaritiae quamplurimos laborare videntes, terminos posgulas cellas habentes, perfectius mundo mori, et caeteris diligentius Deo vivere tharius II imperator expeditiones in IPetrum Leonis, qui monasterium S. Petri munierat, in Epompio Lateranensi in sede pontificali potenter collocaret: ipse siquidem Lotharius in imperatorem atharii de Gallia rediens, venit in Italiam, cui occurrit Lotharius cum piscopis ipsum Romam deducit: Petrum vero Leonis expugnans, totamque suam progeniem exstirpans, ipsos ab Urbe relegat, et Innocentium que anno Lotharius in Laterano ab Innocentio coronatur. » Haec ex anno tamen alio, narrat esse gestum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in primo in claro monte. S̾o u̾ore¬
uns. concilia celebrainit. ¶ Ab eodez
quoq nnccentio ppͣ. rems cõncilio hĩ¬
to. et pñte rege francoꝵ .uiiͦ. kł. noue¬
bris ludonicus filsꝰ ludouici fr̃ q ph̃ii
pͥmogeniti inopinata sic̃ p̾missũ est
morte sb̾tracti: consecratur ni regem
annis.xliii. ¶ Dub his tp̃ib eratꝰ
pulcra et decora facies ecce̾ sponse xͥ.¬

Expanded text:
quod primo in Claromonte, secundo vero Requod primo in Claromonte, secundo vero Remis concilia celebravit. Ab eodem quoque Innocentio papa Remis concilio habito, et praesente rege Francorum, VIII Kal. Novembris, Ludovicus filius Ludovici, fraterque Philippi primogeniti inopinata, sicut praemissum est, morte subtracti, consecratur in regem annis XLIII. Sub his temporibus erat pulchra et decora facies Ecclesiae sponsae
Abbreviated transcription (Latin):
iori parte crͣomaliũ et petrus leoms a
imnori: ad ppͣtum disparit̾ eliguntur.
Gr̃egoiꝰq Inmnocentii. et petrus leoms a¬
nacleti noĩe alt̾ant᷑. S petio leonis a¬
pud scm̃ petrũ ob parentele sue fortitu¬
dinem ꝯmorante: is ip̃am eccͣam cũ
manu armata et per uiolentiã hũit ⁊
aureũ cruxcifixũ. et pendentes coronas
cum toto thesauro auri et argenti et la¬
pidib p̾tõsis tollens expoliauit. hoc Id
ad scĩm mariam maiorem magͦ the¬
saiuro ditatam et aliis urb̃ ecciis fecit.
Qm quo thesauro om̃s pene rõnos cor¬
rupit. Iimocentiꝰ u̾o nillũ inuibe ha¬
bens sb̃sidium: cũ crͣomalib urbem
egreditur. et in duab galeis in galli¬
as ꝓfiscit᷑ et a rege francie honorifice
est receptus. Et gallicana sͥ adhente
eccͣa. primo renus. ẜo pisis consiliis
celebratis: in ppͣtu confirmatur. et pe¬
trus leomis ob om̃ibz epĩs galsie et gͥ¬
maie anach̾a tizacur. In cronca r̾o
mrͣtim. et in quadam alia scripbitur.

Expanded text:
jori parte cardinalium, et Petrus Leonis a minori ad papatum dispariter eliguntur; Gregoriusque Innocentii, Petrus Leonis Anacleti nomine alterantur. Sed Petro Leonis apud S. Petrum, ob parentelae suae fortitudinem, commorante, ipsam Ecclesiam cum manu armata, et per violentiam habuit, et aureum crucifixum, et pendentes coronas cum toto thesauro auri et argenti, et lapidibus pretiosis tollens exspoliavit. Hoc idem ad Sanctam Mariam Majorem magno thesauro ditatam, et aliis Urbis ecclesiis fecit; cum quo thesauro omnes pene Romanos corrumpit. Innocentius vero nullum in Urbe habens subsidium, cum cardinalibus Urbe egreditur, et in duabus galeis in Gallias proficiscitur, et a rege Franciae honorifice est receptus, et Gallicana sibi adhaerente Ecclesia, primo Remis, secundo Pisis conciliis celebratis, in papatu confirmatur, et Petrus Leonis ab omnibus episcopis Galliae et Germaniae anathematizatur. In chronica vero Martini, et in quadam alia scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
erat p̾locuta: ad passionem ueit. anno
tyleri octauo decimo. quo tp̃e ⁊̃ in aliis¬
ethincoꝵ cõmentariis hec ad u̾bum
scripta repiniꝰ. Solis fr̃a defectio bi¬
chinia terre motu ꝯcussa et in urbe.
uitea etes pluriie corruerũt. q̃ omĩa
hus ogruũt que in passione saluato¬
tis acciterut. Scribit u̾o suphns et
flego qui olimpidarum egͣgius suppu¬
tatorẽ: in .xiiiͦ. libro ita diceus. Qrͣto
magna et ercellens int̾ om̃s que añ
eam acciderant: defectio sos fc̃a. dies
hora sexta ita incenoebrosã nottem
u̾sus. ut stelle in celo uise sint. terre qi
motus in bithua uicene urbis mul¬
mentũ aũt huiꝰ rei ꝙ salugtor ists ⁊̃¬

Expanded text:
erant praelocuti, ad passionem venit ann. Tiberiae quinto decimo. Quo teethnicorum commentariis haec ad verbum scripta reperimus: solis facta defectio, Bithynia terraemotu concussa, in urbe Nicaea aedes plurimae corruerunt: quae omnia his congruunt, quae in passione Salvatoris acciderunt. Scribit vero super his et Phlegon, qui olympiadarum egregius supputator est, in XIII libro ita dicens: Quarto magna et excellens inter omnes, quae ante eam acciderant, defectio solis est facta; dies hora sexta in tenebrosam noctem versus, ut stellae in coelo visae sint, terraeque motus in Bithynia Nicaenae urbis mulmentum autem hujus rei, quod Salvator isto
Abbreviated transcription (Latin):
clesia ulłis sẏ̃nodocis constitutis.
cet̾is eccĩis p̾lata est. s. anglica ro¬
ce dñi et saluatoris mei pͥmatũ te¬
nuit dicentis. Tues petra petrus ⁊ sr̃
hanc petram edificato eccãm meam.
cui data est societas bfĩssimi pauli a¬

Expanded text:
constitutis ceteris ecclesiis prelata est, sed ewangelica voce domini et salvatoris nostri primatum obtinuit dicentis: Tu es Petrus et super hanc petram edificabo ecclesiam meam. Cui data est societas beatissimi Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
nine in gallia rethoric̃a docet. ¶ Ne
aguppina mre̾m suã et sorore pñs ĩ
luxune fuit: ut fugidis et calidis ũ¬
guentis lauaret᷑. rectib aureis piscare᷑.
que purpureis simib trahebant. ¶Ia

Expanded text:
 Nero Agrippinam, matrem suam, et sororem matris suae fuit, ut frigidis et caledis unguentis labaretur retibusque aureis piscaretur, quae purporeis funebus extrahebant. Ia
Abbreviated transcription (Latin):
ns: tub annis dñs p̾dicasse. Iosepiniᷤ
etiã uemaculus Iudeoꝵ scriptor. cucͣ
hec tp̃a die pentechostẽ sat̾dotes primũ
omotõnes locoꝵ. et quosdam sonitus
sensisse testatur. de iñ ex adito templi re¬
pentinã sb̾ito erupisse uocem dicentuil.
p̾ses secreto noitis ũmagines cesaris
in templo statuerit. Hec prima sedi
cõms et curbarumn iudeis causa extite¬

Expanded text:
annis Dominum praedicasse. Josephus etiam vernaculus Judaeorum scriptor, circa haec tempora die Pentecostes sacerdotes primum commotiones locorum, et quosdam sonitus sensisse testatur. Deinde ex adyto Templi repentinam subito erupisse vocem dicentium: praeses secreto noctis imagines Caesaris in tetionis et turbarum Judaeis causa exstite
Abbreviated transcription (Latin):
senatus ut uxorem suam augustaz.
et filium cesarem appellaret. contra¬
helyo ꝑtinace inuasit impiũ. Sed
mor a seuero apud pontem muluiũ
bello cunli uictus int̾fectus est m̃se
septimo. postꝙͣ ceperat imperare. Ita¬
q int̾ pertinacem et ꝯulianũ: unu ᷤ

Expanded text:
senatu, ut uxorem suam Augustam, et filium suum Caesarem appellaret, contraPertinace inuasit imperium sed mox a Seuero apud pontem Muluium bello ciuili uictus et interfectus est mense septimo postquam coeperat imperare. ita inter Pertinacem et Iulianum unus annus
Abbreviated transcription (Latin):
fidei et scripturarũ effulsit int̾ nos.
breme nequidã inde dubitarent ad
corroborandas inuditis. asas eoꝵ
eidem sriueti angłs dñi inhĩtu pas¬
toris apparuit. et p̾cepit ut pascha

Expanded text:
fidei et Scripturarum effulsit inter nos. bremus, et quidam inde dubitarent, ad corroborandas tamen animas eorum eidem Hermae angelus Domini in habitu pastoris apparuit et praecepit ei, ut Pascha
Abbreviated transcription (Latin):
anno iit̾ romanos et sarraceno
bellũ Implacabile orit᷑ hac de causa.
Cũ enĩ quitã spado Imperatoris erachii
distubueret totas militib et int̾ ali
os. sairacem sb̃ Imperatore militã
uꝰ camb istis. illi aũt dolore et pu¬
dore inicitati totam sarracenoꝵ ꝑtẽ
ad rebelland incitant et sarracemᷤ¬

Expanded text:
rum. Inter Romanos et Saracenos bellum impacabile oritur hac de causa, quia cum quidam spado imperatoris Heraclii distribueret rogas militibus, cum inter alios etiam Saraceni sub imperatore militants canibus istis, illi dolore et pudore incitati, totam Saracenorum gentem ad rebellandum incitant. Amirei Sarace
Abbreviated transcription (Latin):
magmi fuerũt. per locai. ita ꝙ ciuita
antiochena cũ cripoli cecidit. acq da¬
mascus cum multis cinitricib sb̾u̾sa
est. Tunc quoqz cachauensis cnuitas
minũ in sicilia sb̾mersi mortui sunt.

Expanded text:
magni fuerunt per loca, ita quod civitas Antyocena cum Tripoli cecidit, atque Damascus cum multis alliis subversa est. Tunc quoque Cathenensis civitas minum in Scicilia submersi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
autem comes uidens regem iacentẽ ꝓ¬
stratum descendit de equo alterũ tamo
super saul alterum representãs xͥanssiꝰ¬
gens tantũ mitacłm dei uirtute no hu¬
mans unribus ẽẽ fr̃m. ab ilło loco ubii
descendit nudus pedes ad eccãm perret᷑.
om̃potenti deo pro collata uittoria gr̃a

Expanded text:
autem comes, videns regem jacentem prostratum, descendit de equo, alterum David super Saul alterum repraesentansgens tantum miraculum, Dei virtute, non humanis viribus factum esse, ab illo loco ubi descenderat, nudus pedes ad ecclesiam perrexit, omnipotenti Deo pro collata victoria gratias
Abbreviated transcription (Latin):
a circa ip̃m q altissimi per manus
semoꝵ suoꝵ hostes suos confregit.
⁊ oinuit in momẽto. Tergͣ enĩ
facie uenti. et angłs dm̃i peiseqũes
fugientes turpi suga mortis pericłz
euaserunt alii uero uistantotes gla¬
dios aque pencło perierunt. ꝙͣ plures
u̾o fuerunt in ore gladii deuorati.

Expanded text:
 virtus Altissimi per manus servorum suorum hostes suos confregit, et comminuit in momento; terga enim faciem venti, et angelus Domini persequens fugientes, turpi fuga mortis periculum evaserunt, alii vitantes gladios, aquae periculo perierunt, quamplures vero fuerunt in ore gladii devorati.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ex̾cendam mundi miliciam ꝓmor
erat tanto m̃c ad ex̾cendam ultro
dei nliciam fit ꝓmor firmissima ꝑ¬
te pace int̾im uͥq t̾rarum composita
et sirmata pͥmoq iudeos in urbib
in quib erant ingressi: ad credend̾.

Expanded text:
ad exercendam mundi militiam erat pronior, tanto nunc ad exercendam ultro Dei militiam fit promptior. Firmissima pace interim ubique composita, et primo Judeos in urbibus, in quibus erant, aggressi, eos ad credendum
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatorem abiurant et radulfũ.
ducem burgundionũ sr̃ se regemi
statuunt corona ei a dũo ppͣ. tnͣsimᷤ¬
sa cui erat in scuiptum. petra dedit
petro. petrus dẏadema radulpho.
teñ. ar̃ep̃m in ppͣam elegerunt de¬
mentẽ uocantes. quem rex henri¬

Expanded text:
imperatorem abjurant, et Rodulphum regem Burgundiae super se regem statuunt, corona ei a papa missa, cui erat inscriptum: Petra dedit Petro, Petrus diadema Rodulpho. Guibertum in papam elegerunt, Clementem eum vocantes. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
dem sacrõꝵ effc̃m. siue per bonos si
meritis dispensacoꝵ amplicant᷑:
nec maloꝵ pocͣis actenuant᷑. uñ
est. Hic est qui uaptisat ex qua
re tam graue ordtũ est scandalũe
ut millius h̾esis temꝑe sc̃a eccͣa
grauiori scismate discissa sit.¬

Expanded text:
entorum effectum seu per bonos seu meritis dispensatorum amplificantur, nec malorum peccatis attenuantur. Unde est: Hic est qui baptizat. Ex qua re tam grave oritur scandalum, ut nullius heresis tempore sancta aecclesia graviori scismate discisa sit
Abbreviated transcription (Latin):
gans. uictoria potiri meruit et perẽp¬
to alamanoꝵ rege alamaniã sb̾ tri¬
buto redegit. ¶Lbrro reu̾sus scm̃ remi
fontem scicri lapfis perueniss nec ad¬
lumba celitus elapsa ampullam cris
matis in rostro deculit. de quo renueꝯꝰ
regem in laptĩo limuit. Que ãpul¬

Expanded text:
gans uictoriam habuit et perempto Alemannorum rege Alemanniam sub tributo redegit. Porro reuersus sanctum fontem sancti baptismatis peruenisset nec adlumba celitus elapsa ampullam cum chrismate rostro detulit; de quo pontifex regem in baptismo liniuit. Hec ampul
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. uͦ. at illa hunoꝵ rex. Wallam̃s cest¬
gͥthotoꝵ regis et audanici gopidoꝵ regas.
et młtarum aquilonariũ gentiũ sͥ sb̃¬
iectarum auxilio fretus: a pamioniis
egressus occitentale impenũ inuadit
pͥmo per totais gallics tata per eos di
efferbinit indignatio: ut nuillã õmo cimi¬
tatem. cacellũ uel opid aliqua a furore
eox potuent tuen muntio. Postremo
aureliaiñ. citacem eis obsidentib: ad
s̾sidiũ gallicrũ aduolauit pr̃itius rõ¬
noꝵ ethius fultus et ip̃e tħ̾odorici. west¬
gothoꝵ rogis. et meronei francoꝵ reg̃
aliarũ q gentiũ copus militaribus.
couẜcoq prelio in campis cachalaum
usq ad int̾uetõm deleuit. cesci sunt. el¬

Expanded text:
. 4. Attila Hunorum rex, Walameris Ostrogothorum regis et Ardarici Gepidarum regis et multarum aquilonarium gentium sibi subjectarum auxilio fultus, a Pannoniis egressus, occidentale imperium invadit primo per totas Gallias, tanta per eos Dei efferbuit indignatio, ut nullam omnino civitatem, castellum vel oppidum aliqua a furore eorum potuerit tutari munitio. Postremo Aurelianis urbem eis obsidentibus, ad subsidium Galliarum advolavit patricius Romanorum Etius, fultus et ipse Theoderici Wisigothorum regis et Meroveci Francorum regis aliarumque gentium copiis militaribus. Conserto prelio in campis Catalaunicusque ad internecionem delevit. Caesa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ram qmͣ comes tenuerat th̾oanus t̾¬
ras et̾ illas quas cruce signati acqui¬
sierant. et quas legatus tenebat ꝑ
obsites et custodes cõmendabat eidẽ¬
sỹmoni comiti montisfortis custodi¬
endas donec inconcilio gn̾ali qd in
kl. nouemibr̃ illius eiudem anni ro¬
me cõuocauerat de terris predas ple¬

Expanded text:
ram quam comes tenuerat Tolosanus, terras etiam illas quas crucesignati acquisierant, et quas legatus tenebat per obsides et custodes, commendabat comiti Montisfortis custodiendam, donec in concilio generali quod in Kalend. Novemb. illius anni Romae convocaverat, de terris praedictis ple
Abbreviated transcription (Latin):
periũ recepit. leonem ⁊ tyberium usur¬
patores Imperii in medio carri iugula¬
int. calincum pr̃ĩartham execatum
exihat ⁊ tantam in adu̾sarios ex̾cet
ultõnem ut quotiens a naso sͥ absaᷤ¬
so defluentem reuiatis guitã dece¬
geret pene totiens aliꝙ̃ ex huis qui
conti eum conspirauerant ꝓ̾ciperet¬

Expanded text:
perium recipit; Leonem et Tyberium usurpatores imperii in medio cyrci jugulat; Callinicum patriarcham excaecatum exiliat; et tantam in adversarios ultionem exercet, ut quoties a naso sibi absciso, defluentem reumatis guttam detergeret, paene toties aliquem ex his, qui contra eum conspiraverant, jugular
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ sci m̾̃itũ ibidem patratis. ¶ Sane rex¬
thesauro uenerunt ad ꝙͣdam uillam
int̾cloñ. episcopio sitam uñ cũ corpuᷤ
scissimũ tolłe uoluissent ita stetit smo¬
błe ut ulła uis. nilla posset illud ars
hũanci mon̾e. Qd̃ uidens rex uotũ
nouit. ꝙ si bt̃s confessor ex illo loco se
colli permitteret et tnͣsduci papiam uil¬

Expanded text:
dum sancti meritum ibidem patratis. Sane rexreliquis uenerunt ad quandam uillam in Terdonensi episcopio sitam. Sed cum inde corpus tollere uoluissent, ita stetit immobile ut nulla uis nulla posset illud ars humana mouere. Quod uidens rex uotum uouit quod si beatus confessor ex illo loco se tolli permitteret et transduci Papiam, uil
Abbreviated transcription (Latin):
bant. tũ auitatem pp̃ ciuitatis for¬
ꝓph̃iam. ꝓpħ̾atũ siquidem erat ꝙ
deberet capi per angłm ⁊ ita eam
post se capi per hoĩem n̾o credebãt.
s hostib per minũ uͥ angłs pictus
erat ciuitatem intrantib se decep¬
tos incole ꝑ equiuocatõnem angłi

Expanded text:
er civitatis foriam. Prophanatum siquidem erat, quod debebat capi per angelum, et ita eam posse capi per hominem non credebant. Set hostibus per murrum, ubi angelus pictus erat, civitatem intrantibus se deceptos incole per equivocacionem angeli
Abbreviated transcription (Latin):
dĩso ex̾citu instas urbes ultra patrũ cep̾.
lomãni et filiis ems latens secũeis
pestilentia q mortalitatis grauate ci¬
intas regi karolo apitur. desiderius rex
cum uxore et filia et cunctis principi¬
b capitur. et ꝑpetuo exilio ad gallitis
a gaufudo leodiensĩ. ep̃o dirigit᷑. ãno¬

Expanded text:
iso exercitu, multas urbes ultra Padum comprehlomanni et filiis ejus latens, se cum eis pestilentia mortalitatis aggravante, civitas regi Karolo aperitur. Desiderius rex cum uxore et filia et cunctis principibus capitur, et perpetuo exilio ad Gallias Agilfredo Leodiensium episcopo dirigitur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
drcica sorore nepos corpora mrͣtiruz
gorgomi. naboris. nazarii de urbe¬
gomũ quidem in gortiai. naborem uͦ
i illaciato cenobio nazarĩ u̾o repo¬
suit in cenobio lorisan. ¶Ennto ĩqz¬

Expanded text:
pus corpora martyrum Gorgonii, Naboris et Nazarii gonium quidem in Gorzia, Naborem vero in Hyliriaco coenobio, Nazarium autem reposuit in coenobio Lorisham, q
Abbreviated transcription (Latin):
nus temiq cum sarmite sese cum per
pannomas diffudissent easq nas¬
tarent bellum in eos paraus ap̾ opi¬
dum brigitõm quatam sb̃ita effusio¬
ue sangͥnis ꝙͣ greci apoplexim uorãt.
suffocatus mortuns est. ¶ Ist quẽ
gͣcianus filius eius qmoccitentis¬

Expanded text:
nus, cum Sarmatae sese per Pannonias diffudissent, easque vastarent, bellum in eos parans, apud Brigitionem oppidum subita effusione sanguinis, quod Graece apoplexis vocatur, suffocatus et mortuus est. Post quem Gratianus, filius ejus
Abbreviated transcription (Latin):
it. ¶Arsemus rõne claret qui us¬
in aula niperatoꝵ głose militans ex
senatore fit monachus et per anoᷤ
.xlu. in hr̃mo scitatis exemplo om̃b¬
stello iudee: natus est pu̾ perfectus
ab umblico et sursum duuisus ira ut
hr̃et duo pectora. et duo capita. et u¬
mis quisq ꝓprios sensus. unꝰ edebat
et bibebat alter nõ edebat. unus dor¬
miebat alter iuugilabat nĩꝙͣ simul¬

Expanded text:
. Arsenius Romae claret, qui usin aula imperatorum gloriose militans, ex senatore fit monachus, et per annos 55 in eremo sanctitatis exemplo omstello Emaus, natus est puer, perfectus ab umbilico, et sursum divisus, ita ut haberet duo pectora, et duo capita, et unusquisque suos sensus: et unus edebat, et bibebat, et alter non edebat: unus dormiebat, et alter vigilabat, nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
cos .i. feroces applłauit. ab illo ãt¬
ut totam tand g̾maniamn et gal¬
liam usq ad igͣ pỹrenei et ultra
nũ induos ppłos se diuidens. ali
ꝑs franconẽ quẽdam super se regẽ¬

Expanded text:
st feroces appellavit. Ab illo temut totam tandem Germaniam et Galliam usque ad juga Pyrenaei et ultra nde in duos populos se dividens, altera pars Francionem quemdam supra se rege
Abbreviated transcription (Latin):
femans: misrabłr expirauit. et statim
libamꝰ a scõ basilio baptizatur. ¶ Atte¬
statur at̾ hinc celesti untorie qd̃ legi¬
tur nnfine sexti libri hystorie cuperti¬
te. Cum enĩ inquit hystoria nilianꝰ¬
eẽt inpersite mobsidione et sedens eqͦ

Expanded text:
phemans expirauit et statim Libanius a sancto Basilio baptizatus est. Attestatur autem huic celesti uictorie quod legitur in fine sexti libri historie tripartite: ‘Cum enim’, inquit, ‘esset Iulianus in Perside et in obsidione sedens eq
Abbreviated transcription (Latin):
nũ occidat qui me ⁊ filium meũ suꝑ¬
be blaphemat. Statim q m̾curius
cum armis suis affuit et nussus ab
ea in p̾lium ꝓperauit. d hant uisio¬
qui erant in monte annũciat eis ꝙ¬

Expanded text:
num occidat, qui me et filium meum superbe blasphemat». Statim Mercurius cum armis suis affuit et iussus ab ea in prelium properauit. Ad hanc uisioqui erant in monte excitatis
Abbreviated transcription (Latin):
q geillias ab hoste strenuissime in ĩ¬
tegnum restituit. alamãnoꝵ ꝑuis o¬
pus magnam młtitudĩem streuit.
reno g̾manos reuĩxit. hiis clarus i¬
successibr fastigium usurpauit augꝰ¬
ti. et mox ycaliam ꝯluicum q ꝑ ua¬
tens: constanciũ ꝑthicis bellis occu¬
patum regni parte ꝑriuauit. Consta

Expanded text:
 Gallias strenuissime in integrum restituit, Alamannorum paruis copiis magnam multitudinem fudit, Rheno Germanos reuinxit. his elatus suooessibus fastigium usurpauit Augusti et mox Italiam Illyricumque peruadens Constantium Parthicis proeliis occupatum regni parte priuau
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ composint. qd et alixͣ. int̾p̾tũ
editõne no młtũ discordaret et mł
sa. ẽẽ ea u̾o que ocinentur sub obelo.
terum damasus. ppͣ rogͣtu Ioninn in
io gallicanũ uocatur. Romanis psalt̾i
sufficerent. id ꝓponenda testimonia d̾
cum pro eo ꝙ rogacu sophronii sapi

Expanded text:
novum composuit, quod et a LXX interpretum editione non multum discordaret, et cusa esse; ea vero quae continentur sub obelo ÷terium Damasus papa rogatu Hieronimi inoc Gallicanum vocatur; Romanis psalterisufficerent ad proponenda testimonia de cum, pro eo quod rogatu Sophronii viri
Abbreviated transcription (Latin):
am. manserunt. q ibi usq ade ad¬
ꝙã ualentimani imperatoris. aqd
inde expulsi pro eo ꝙ cributa rõiris
nixͣ inorem cet̾arum gentiũ solu̾e
recusarent. egressi in de marchonn¬
ro sinmone et genebando ducibus.
uenerunt et hĩtauerunt iuxͣ ripã
remi. in confinio g̾manie et alamã¬

Expanded text:
am, manseruntque ibidem usque ad tempora Valentiniani imperatoris, a quo sunt inde expulsi, eo quod tributa Romanis juxta morem caeterarum gentium solvere recusarent. Egressi inde Marcomiro, Sunnone, et Gennebaldo ducibus venerunt et habitaverunt circa ripam Rheni in confinio Germaniae et Aleman
Abbreviated transcription (Latin):
dum quoddam templum ingre¬
deretur augustus et ex utraq ꝑte
ualuarum astarent mĩstri tẽpli
manus pred precedens principem
aspersioms guitam sua indit in
clamude. et indignatus pugno uñ¬
iussit eum incustodia recipi et de¬
motus motus iugens oboritur ⁊
nõ solum fundamentoꝵ sara lõ

Expanded text:
unae templum ingrederetur in choro, et ex utraque parte januarum astarent ministri templi, entinianus praecedens principem, aspersionis guttam sua vidit in chlamyde. Et indignatus, pugno per, jussit eum in custodiam recipi, ac derremotus ingens oboritur quo non solum fundamentorum saxa lo
Abbreviated transcription (Latin):
femĩ. Rendit basilius. Nos quidem
ꝙ comedimꝰ tibi optulimus. tu u̾o red¬
didisti nobis uñ bestias cuas mitris.⁊
ad ħ iratus iulianus Rñdit. Cũ ꝑsas
sb̾egero hant urbem destruam ⁊ ara¬
gatis pectuniis si redierit: mum̾bus

Expanded text:
Nos quidem quod comedimus obtulimus tibi; tu uero reddidisti nobis unde bestias tuas nutris». Ad hoc iratus Iulianus respondit: «Cum Persas subegero hanc urbem destruam et aragatis pecuniis si redierit imperator
Abbreviated transcription (Latin):
.Qͥq impetrauit a xp̃o. ut sc̃s effrẽ
symis: grece loqueretur. Qͥ etiam
pcc̃a cuiꝰtam peccatricis scripta et si¬
et młtis aliis clarus muracłis duz
medicus quidam ebreus ĩminere
sͥ morcem per tactum nene reu̾a
nuĩtiaret: mortem orando incras¬
tinũ distulit et sic ip̃m medicũ cum

Expanded text:
qui impetravit a Deo, ut sanctus Effrem Syrus Grece loqueretur; qui peccata peccatricis scripta et siet multis aliis clarus, dum medicus Hebreus imminere sibi mortem per tactum venae revera pronuntiaret, mortem orando in crastinum distulit, et ita medicum cum
Abbreviated transcription (Latin):
castrus q unũ indedicõnem recipit.
gliam contͣ regem stepħm fortit̾ agẽ s.
pacto. ut uiuente rege post esi in an¬
ceps utił et stremius et actib clatꝰ:
rogenus rex sitilie post insignes de
sarracenis uictorias et t̾ras eoꝵ or¬
cupata obiit. nec infenorem sẽ filiũ
guilł̾m regni uictoriarũ q successo¬

Expanded text:
recepit. Anglia contra regem Stephanum fortiter agens, ta ut vivente rege post eum secunceps utilis et strenuus et actibus clarus Rogerius rex Siciliae, post insignes de Saracenis victorias et terras eorum occupatas obit, nec inferiorem se filium Guillelmum, regni et victoriarum successo
Abbreviated transcription (Latin):
la barbaram in lege dĩna diligent̾
a definicto anastasio in ppͣam est ełc¬
cus. ¶ Hic guilłm regem sicilie tãꝙͣ
rebellem sͥ exgͥcauit. Qui postmod̾
absolutus homagium dño ppͣe. faciẽs
terram ab ip̃o ppͣ suscepit. ¶ Hic pri¬
cia sua moram traxit. ¶ Hic cas¬

Expanded text:
lam barbaram in lege divina diligenter m defuncto Anastasio in papam est ecto. Hic Gullielmum regem Sycilie tamquam rebellem sibi excomunicavit, qui post absolutus homagium domino pape faciens terram ab ipso suscepit. Hic pricuria moram traxit. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
.Hic tam agalłia ꝙͣ ab ytriłia ep̃o¬
tum sỹnod rome congregat. inqͦ
omĩã a constantino ordinato exor¬
diuat p̃t̾ baptisiũ et crisma decñe¬
te syuodo ut ep̃i ab illo consecrati:
redirẽt et si digni iudicarentꝰ Itemĩ
electi it̾ato consecrarent᷑. p̾br̃i u̾o ac
diaconi ab illo consecrati sisi ad gra¬
dũ priorem redirent et si digni es
tõrem. laici u̾o ab illo in diatonos ẜ
et in religioso lũtu perseuerarent.

Expanded text:
Hic tam a Gallia quam ab Italia episcoporum sinodum Romae congregat, in qua omnia a Constantino ordinata exordinat preter baptismum et chrisma; decernente sinodo, ut episcopi ab illo consecrati aredirent, et si digni judicarentur, iterum electi iterum consecrarentur; presbiteri vero ac diaconi ab illo consecrati similiter ad prioret. Laici vero ab illo in diaconos vel et in religioso habitu perseverarent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̾s. terogͣiet. et sb̾ hoc optentu ma¬
nũ egenis sb̾traheret pietatis gͥg̃.
eũ per insũ t̃ ꝓ culpa tenacitatis et
et ꝯminans eũ in capite pertussit.
quo ille dolore uexatus. panilo post ex¬

Expanded text:
 derogaret, et sub hoc optentu manum egenis subtraheret, Gregorius eum per visum ter pro culpa tenaciae et hujet comminans in capite percussit; quo ille dolore vexatus, paullo post
Abbreviated transcription (Latin):
b familiis suis qiͣ gallias hĩtcitu¬
quib karolus auxilio dei fretus
bello occunit. et ex eis. cccͣlmͣ. uͫ¬
mlia cum rege suo abdutina pe
et reliquias eoꝵ cont̾it. Nec mẜ¬

Expanded text:
tuQuibus Karolus Dei auxilio fretus bello concurrit; et ex eis 375 milia cum rege suo Abdyrama peret reliquias eorum contrivit. M
Abbreviated transcription (Latin):
ce obsident᷑ cantai q fame afflicti
sunt nrĩ ut uix se aliqui ab humͣ¬
ius crͣnb abstinerent. s confor
tum et̃ bellũ fuit eis in ramania¬
missa demq antichia duci bosimĩ
in syriam. et expugnatis urbib¬
ibi fame afflicti siuit xͥam ut corͣa
sarrticenoꝵ iam fetentia ed̾e̾ ꝯpelle

Expanded text:
ce obsessi, tanta fame afflicti sunt, ut vix aliqui ab humanis carnibus se abstinerent. Sed conforttum bellum fuit eis in Romaniammissa Antiochia duci Boiamundiciscuntur in Syriam et expugnatis ibi rursum fame afflicti sunt, ut corpora Saracenorum jam fetentia comedere
Abbreviated transcription (Latin):
palmarum tnͣsie ns pontem dilui flu¬
ini: uidit agm̃ d̾monũ gesta sua
pͥncipi suo refferentiũ. et int̾ eos ethy¬
opem in manu sua sandalium p̾fe¬
tentem ad iudiciũ ꝙ roͣmĩ p̾sulem
cuiꝰ hoc erat per .uiii. annos spugñs.
candem ad lapsum traxerat. Qͥ uo¬
cans ad se ethiopem et in uirtute
dei et sc̃e crucis super eñ ascendens.¬

Expanded text:
palmas transiens pontem Duvii fluminis, vidit agmen demonum, gesta sua principi suo referentium, et inter eos Ethiopem in manu sandalium preferentem, ad indicium quod Romanum presulem, cujus hoc erat, per 7 annos impugnatum, tandem ad lapsum traxerit. Qui vocans ad se Ethiopem, et in virtute Dei et sanctae crucis super eum ascendens
Abbreviated transcription (Latin):
uemend et inuestigand̃ intelligẽtiã
scripturarum composuit. qͣs in uoline
uuo oclusit. exposunt quo apoccilipsim
ioħ̾nis ex integto uicħ mei caruale. s
totum intlłigens sp̃uale. in qua ex¬

Expanded text:
vestigandam et inveniendam intelligentiam Scripturarum, septem, quas in uno volumine conclusit. Exposuit et Apocalypsin Joannis ex integro, nihil in ea carnale, sed totum intelligens spiritale. In qua ex
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣe. retulit. negantem per scandaliũ
ad puĩam mouit. ⁊ missa uice eiꝰ
celebrata. et parte crismatis a se con¬
secrati assumpta demone eum refe̾n¬
te ad eccãm suam redit sabb̃o scõ hora¬
sue semiramis. et asuo noĩe treuerim

Expanded text:
rem retulit, negantem per sandalium ad poenitentiam movit, et missa vice ejus celebrata, et parte crismatis a se consecrati assumpta, daemone revectante ad aecclesiam suam rediit, sabbato sancto, horasuae Semiramidis, et a suo nomine Treberim
Abbreviated transcription (Latin):
in quibustã mima difficultate reꝯ¬
ditus. in quibusdam ũo sit planissi¬
mꝰ. ut ĩ paruuł ꝓbetur acceptus. Cu¬
iꝰ aperta suciuiti sunt obscura mag¬
nis utilitatib farsita pinguescunt.
Huiꝰ aũt igemi inuacitatem siqͥs
nosse desiderat. libros confessionũ¬
eiꝰ logat. msi se refeit omnos ma¬
chematicas disciplinas sine magr̃o
p̾hendisse. quas alus sb̾ doctis exposito¬

Expanded text:
is nimia difficultate reconditus, in quibusdam sic est planissimus, ut etiam paruulis probetur acceptus; cuius aperta suauia sunt, obscura uero magnis utilitatibus farcita pinguescunt. Huius autem ingenii uiuacitatem si quis nosse desiderat, libros ipsius Confessionum legat, ubi se refert omnes mhematicas disciplinas sine magistro comprehendisse, quas aliis sub doctis exposito
Abbreviated transcription (Latin):
it. iam u̾o qualem ꝙͣtumq se exi¬
buerit.. lingua mortał explitare nõ
sufficit. qr.s̃. hoĩem fint om̃e ꝙ gessit.
cuiꝰ trlit extitit uita et si miracłis ca¬
ruisset Incredibłe inderetur. tanta fu¬
n̾nta p̾cessissent. fantastica putarẽt᷑.¬

Expanded text:
r. Iam uero qualem quantumque se exhibuit lingua mortalis expedire non sufficit, quia supra hominem fuit omne quod gessit. Cuius talis extitit uita, ut si miraculis caruisset, incredibilis uideretur; tanta futa precessissent fantastica putarent
Abbreviated transcription (Latin):
tanta temq censura mores mistro
sumeret. s qui forte scĩmonia aut
sapiencia caruiss: sb̾sistendi cora
pontifice fidnciam nõ hrẽt. ¶ Hic¬
pharium regulant̾ centouauit. et
utisr compilauit. kyne leyson acle¬

Expanded text:
tantaque censura mores ministrsumeret, & qui forte sanctimonia vel sapientia caruisset, subsistendi coram Pontifice fiduciam non haberet. phonarium regulariter centonizavit et utiliter compilavit. Kyrrieleyson a cle
Abbreviated transcription (Latin):
fortunatas insulas septentͥonali ua¬
uigatõne requirens młta miradõ dig¬
na uidit. a quo neicutes qui et mecho¬
mus regłant᷑ educatus et ip̃ius na¬
montes uicius disscissus cum ecciis do
iib hominib et bestiis in rodanuz

Expanded text:
Fortunatas insulas septennali navigatione requirens, multa miraculo digna vidit. A quo Macutes, qui et Maclovus, regulariter educatus et ipsius namonte sibi vicino disscissus, cum aecclesiis et domibus, hominibus et bestiis, in Rodanum
Abbreviated transcription (Latin):
thodelertus filius cilpici regis periuntꝰ
Francis r̃o pro chilpenco sͥ exoso sigib̾¬
tum si super se regem leuare uolentib.
a duob puens a fredegunde chilperici¬
tus. ¶ Bruicluldis uxor eius cum
filio chideb̾to et chideb̾ti filus reguu
gub̾nans. pp̃ insolentiam moꝵ a deo
tolerabilis erat francis ut m̾ito cre¬

Expanded text:
Theodebertus filius Chilperici perimitur. Francis vero pro Chilperico sibi exoso Sigebertum super se regem levare volentibus, a duobus pueris, a Fredegunde Chilperictur.  Brunicildis uxor ejus cum filio Childeberto vel Childeberti filiis regnum gubernans, propter insolentiam morum, adeo intolerabilis erat Francis, ut merito cre
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ matims. aptis q omĩb tumłis qͥ¬
erant mottoq late hinc ⁊ m̃. nec ud effoᷤ¬
sa ꝯunto que erat in medio solo in ora¬
torio memorato. iuentũ est cor pꝰ sc̃m̃¬
stĩssime matalene nõ quidem incumło¬
de alabutro in quo primo conditũ fuerat
qui adiue ioi cetint᷑ cum hystoriis ⁊ scul¬
pturis s i alio tumło mͣrmoreo ibidẽ
eregione ad texterum introeantibus.
colloccito. cũ ingenti otoris fraxnͣtia
tanꝙͣ si aꝑta fuiss sucuuũ aro̾natum¬

Expanded text:
dicitur Maximinus, apertisque omnibus tumulis in utroque latere hinc et inde nec non effossa humo, que erat in medio solo, in oratorio memoratum inventum est corpus sanctissime Marie Magdalene, non quidem in tumulo alabastro, in quo primo conditum fuerat, qui adhuc ibi cernitur cum historiis et scripturis, sed in alio tumulo marmoreo ibidem e regione ad dexteram introeuntibus collocato cum ingenti odoris fragrancia, tamquam si aperta fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ittacis honifaerum qui reges ⁊ põ¬
tifitẽs e rengiosos clerura s et ppłi
horrente treme fecerat ⁊ Panete repẽ¬
te timor ⁊ tremo ac doso et die pari¬
ter iuerunt. aurũq ltiais leens
aurum perdidit ⁊ thesanrũ. fit exͦ eiꝰ
distant suꝑiores prelati nõ sĩple dũa¬
ii in dero ⁊ppło s forma scĩ gregis ex
nõ curam gere sb̾ctõꝵ plus qr amari

Expanded text:
ipsum itaque Bonifacium, qui reges et pontifices ac religiosos clerumque et populum horrende tremere fecerat et pavere, repentine timor et tremor, dolor uno die pariter irruerunt. Aurumque nimis siciens aurum perdidit et thezaurum, ut eius exemplo discant superiores prelati non superbe dominari in clero et populo, sed forma facti gregis ex animo curam gerere subditorum plusque amari
Abbreviated transcription (Latin):
.N. atq d̾isi. n uoluntatib ⁊ in uotis ꝙ
ma unũ nõ porant ouenire. Tandem
hunc srẽm petrum de mrtione cuiꝰ fa¬
mam scitatis et odorem bonie oppimoniꝰ
ip̃mm d̾ter elegetunt inpusio. Qmiseit¬

Expanded text:
 ‹divisi› in voluntatibus et in votis, qui in unum non poterant convenire. Tandem in hunc fratrem de Marone, cuius famam sanctitatis et odorem bone opinionis aiter elegerunt in Perusio mise
Abbreviated transcription (Latin):
demeus. pp̃ confi tant regem ara¬
gonum in reguo sardime. des ꝙ rer
iurauit ppe ficeliteuxm ꝓdc̃o regno ꝓ¬
mittens sub iuiramen  ascendete ꝯ¬
dc̃am in sulam In mense sept̾. tune

Expanded text:
lemens papa confirmavit regem Arragonum in regno Sardinie. Dictusque rex iuravit pape fidelitatem pro dicto regno promittens sub iuramento ascendere dictam insulam in mense Septembris
Abbreviated transcription (Latin):
a formoso ppͣ. ep̃t anagine ordinatuᷤ
ip̃m formosum persequit᷑ et om̃s i
legit᷑ et̾ ꝙ ip̃e corpus formosi ppe in
laicali induit et duob digitis dex¬
tere manus abscissis manũ eius in
tỹbeum iactari precepit.

Expanded text:
a Formoso papa episcopus Anagnie ordinatus ipsum Formosum persequitur et omnes eius Legitur eciam, quod ipse corpus Formosi papali laycali induit et duobus digitis dextere eius abscisis manu ipsius in Tyberim iactari precepit,
Abbreviated transcription (Latin):
da intulere. ¶Qrͥdam et homo ig¬
ne celesti ꝯsumptus est ueste enus¬
illesa manente. ¶Fotem anno:¬
locharius imperator ꝑtito int̾ filios
regno abrenũtiauit scło. et inꝓmi¬

Expanded text:
us inferunt. Quidam etiam homo igne caelesti consumptus est, veste illesa manente. Lotharius imperator partito inter filios regno abrenuntiat saeculo, et in Prumi
Abbreviated transcription (Latin):
In urbe obsidet᷑. N idens et̃ pene om̃s
rõnos ꝑ poc̾iam corruptos ẽẽ excipienᷤ
capita apłoꝵ ⁊ processionem a latera¬
no usq ad scm̃ petium faciens: aĩos
rõuoꝵ sic reuocauit. ut pene om̃s con¬
cra imperatorem cruce signarentur.
¶Q ĩperator qui iam se credebat urtẽ¬
intratur audiens tunens longe ab ur¬

Expanded text:
Urbe obsedit. Qui videns pene omnes Romanos esse pecunia corruptos, excepit capita apostolorum et processionem a Laterano usque ad Sanctum Petrum faciens animos Romanorum sic revocavit, ut pene omnes contra imperatorem cruce signarentur; quod cesar, qui iam se credebat intraturum Urbem, audiens longe ab Ur
Abbreviated transcription (Latin):
ecccͣm instituit q decanum hreͣt.
cuirerent ad elctionem ep̃i cele br̃¬
dam. ¶ Item inuilla de burlato
tuit pari modo cum canonicis et
decano. Iusq eligendi ep̃m castre¬
ñ una cum monachis endem contu¬
lit ⁊ concessit. ¶ Item muilla scĩ
eccͣaͣm instituit cum decano et ca¬
tionicis et p̾bendis. ¶tem In
uilla de insula ꝯordani collegiataz
eccͣam institint qui de canuni h̾e¬
ret et canonicos cum pretendis.
Item in uilla montis Regͣlis cͣ¬

Expanded text:
em instituit, que decanum haberet. Evenirent ad eleccionem episcopi celebrandam. / In villa de Burlaco tuit pari modo cum canonicis et decano . Iusque eligendi episcopum Castrensem una cum monachis eisdem contulit et concessit. Item in villa Sancti ecclesiam instituit cum decano et canonicis prebendatis. Item in villa de Insula Iordani collegiatam ecclesiam instituit, que decanum haberet et canonicos cum prebendis, item in villa Montis Regalis Ca
Abbreviated transcription (Latin):
dim iunificentia regia contulit ⁊
concessit sede apłica confirmante.
ordo u̾o p̾dc̃s debet uiu̾e ⁊ militare cõ
tan corrigi et reforman tam incapite
ꝙͣ in menbris per abbatem monast̾ii de
alcobatia cisstieñ. ord̾. dyoc̃. ulixboneñ.¬

Expanded text:
dini munificencia regia contulerunt et concesserunt sede apostolica confirmante. Ordo vero predictus debet vivere et militare Deo ptari et corrigi et reformari tam in capite quam in membris per abbatem monasterii de Alcubacia Cisterciensis ordinis Ulixbonen
Abbreviated transcription (Latin):
ceret᷑: usqͦ ad inclłigibłem etatem
annoꝵ .xiiii. pueniss. Su̾o filia ua
ideret᷑: ip̃e pħ̾s Rex francoꝵ fieret ⁊
regnaret. et due filie ludoici hrͣent
⁊ sͥ dĩderent regnũ nauarre et ci.n¬

Expanded text:
ceretur, usque ad regibilem etatem annorum XIIII pervenisset, si vero filia, ipse Philippus rex Francorum fieret et regnaret. Et due filie Ludowici haberent et sibi dividerent regnum Navarre et Cam
Abbreviated transcription (Latin):
aute alcare honorifice sepelit᷑. qui
moriens ꝓteres quos secum hẽbat.
contestatur. ut filia sua maior helio¬
nordis ludouico regis francoꝵ filio
duccitu aquitanie uxor tradatur. ꝙͣ pꝰ¬
sui. sͥ in coniugiũ nigit. muente pr̃e

Expanded text:
ante altare honorifice sepelitur: qui moriturus, proceres, quos secum habebat, contestatur ut filia sua major Alienordis Ludovico regi Francorum cum ducatu Aquitaniae uxor tradatur; quasui sibi in conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
fimcis uarie sentientib. aliis quidez
filiis ludonici balbi ex concubina de be¬
regno ressociare uolentib. nascitur
noĩe ain sin karolus noĩat᷑. filii tũ ip¬
sius ludonici balbi ex concubina ludo¬

Expanded text:
cis varie sentientibus, aliis illud filiis Ludowici Balbi ex concubina debeGermaniae resociare volentibus, nascitur nomine avi Karolus nominatus est. Filii tamen Ludowici Balbi ex concubina, Ludo
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. cum q ad fontem sacri baptis¬
matis pueniss. nec ade̾et qui crismͣ
tus lapsa: ampłam cusmatis in ro¬
stro detulit. de quo remignis regem
in baptismo limuit. que ampulla re¬
die custodit. et inte reges simcie¬

Expanded text:
. Cumque ad fontem sancti baptismatis peruenisset nec adesset qui crisma tus elapsa ampullam cum chrismate rostro detulit; de quo pontifex regem in baptismo liniuit. Hec ampulla die seruatur et inde reges
Abbreviated transcription (Latin):
tis ot acceptis inuicem sacͣmentiꝰ.
quisq ad descuptas sͥ partes regni
tuendas accedunt. karolus accepit
parte extunc et nũc francie nomen
remansit. ludonico aũt orientalia
maior natu erat. et imperator appł¬
labatur omia ycalie regna tenuit
diam partem fraucie que ab eo lo¬

Expanded text:
tis et acceptis invicem sacramentis, quisque ad descriptas sibi partes regni tuendas revertuntur. Karolus accepit parte extunc et modo nomen Franciae remansit. Ludowico orientalia major natu erat et imperator appellabatur, omnia Italiae regna tenuit diam partem Franciae inter
Abbreviated transcription (Latin):
portõne discordantib conserit᷑ int̾
eos pugna in pago altisiodoreñ ap̾
uillam fortunacũ et tanta cedes
it trintam stragem hoĩm fr̃am fuis¬
se igente francoꝵ et ita uires eoꝵ
attemiate sunt ibi: ut iam nec su
pare agit᷑ et de partib singłoꝵ. xl.

Expanded text:
partitione discordantibus, conseritur inter eos pugna in pago Alciodorense, apud villam Fontiniacum; et tanta cedes erit tantam stragem hominum factam fuisse in gente Francorum, et ita eorum vires ibi attenuatae sunt, ut jam nec suopace agitur, et de partibus singulorum 40
Abbreviated transcription (Latin):
beo imestum et in man deunali
uenerari ab india usqz in hanc insu¬
lam ultro delatũ fue̾rat cuiꝰ ossa nc̃
a samacenis huc illuc dispsa et a qͦ¬
dam monacho ip̃o reuelante collecta

Expanded text:
beo injectum et in mare demersum mnibus venerari, ab India usque ad hanc insulam ultro delatum fuerat. Cujus ossa modo a Saracenis huc illucque dispersa, et a quodam monacho ipso revelante collecta,
Abbreviated transcription (Latin):
intulenut: eis ymagini inferebãt.
illudentes illi et in faciem conspuen
de ip̃o sciugnis et aqua ꝙͣ illi apposita
impła suscipientes: ad expenendu
si fuerũt uerci mirai clła que ih̾m fecisse
audierant. om̃s infirmos in sygnago
ga collectos hec sangͥne aspergelunt.
et a quocunq morbo detinebant᷑ om̃

Expanded text:
intulerunt, imagini ejus inferebant, illudentes ei, in faciem conspuentde eo sanguis et aqua. Quod illi supposita ampulla suscipientes, ad experimentum, utrum fuerint vera miracula, quae Jesum fecisse audierunt, omnes infirmos in synagoga sua collectos hoc sanguine aspergebant; et a quocumque languore detinebantur, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
rat ualte sollicitus nõ solũ in regno
suo uerũ et̃ tnͣsmaria in egỹpto in
latiabat᷑. tusmarinoꝵ regũ amici¬
cias ob hoc maxime expetens ut xͥn¬
nis sub eis degentib ẽẽt releuatio.
prĩa lingͣ. s et̃ pegiiis lungnns enu¬
ditus barbara et intiqua carmina
quib ueterũ regũ bella canebant᷑.
et actus: scrpsit et memorie dm̃e¬
dauit. Inchocanit aust gͣmatica

Expanded text:
tiam sollicitus, non solum in regno suo, verum etiam trans maria in Aegypto, in latiabatur; transmarinorum regum amicitias ob hoc maxime expetens, ut christianis sub eis degentibus esset revelatio.patria lingua, sed etiam peregrinis linguis eruditus, barbara et antiquissima carmina, quibus veterum regum bella et actus canebantur, scripsit et memoriae mandavit. Inchoavit etiam grammaticam
Abbreviated transcription (Latin):
tuencla relictis. Reliquum exercitum incopiosissimos
agros sinirigum inducit qui cum latos fines et com¬
plura oppida haberent. unius legionis hibernis non
poterunt contineri. quin bellum bellum pararent: cõ¬
uirationesq facerent. Repentino aduenni cȩsaris acci:¬

Expanded text:
tuenda relictis reliquum exercitum in copiosissimos tuenda relictis reliquum exercitum in copiosissimos agros Biturigum inducit, qui, cum latos fines et complura oppida haberent, unius legionis hibernis non potuerint contineri quin bellum pararent coniurationesque facerent. Repentino adventu Caesaris acci
Abbreviated transcription (Latin):
Cesar cum superiore estate nullum
bellandi tempus intermisisset mili¬
tesq hibernorum quiete reficere a
tantis laboribus uellet complures
eodem tempore cuutates renouare
consilia nunciabantur coniuratio¬
nesq facere. Cuius rei uerisimilis
causa afferebatur: qđ gallis omnibus cognitum esset:
neq ulla multitudine in unum locum coacta resisti
posse a Romanis nec si diuersa bella complures eodem
tempore intulissent ciuitates satis auxilii aut spatii
aut copias habiturum exercitum populi Romani ad
omnia persequenda non esse aut alicui ciuitati sortẽ
incommodi recusandam: si tali mora relique possent
se uindicare in libertatem Que ne opinio gallorum
confirmaretur. Cesar.M. Antonium questorem sius
preficit hibernis. Ipse equitum presidio pridie R. lanu¬
arias ab oppido sibracte proficistitur ad legionem .xii.
quam non longe a finibus heduoꝵ collocauerat in fi¬
nibus siturigum eiq adiungit legionem undecima
que proxima fuerat binis cohortibus ad impeclimẽta

Expanded text:
esar cum a superiore aestate nullum bellandi tempus intermisisset militesque hibernorum quiete reficere a tantis laboribus vellet, complures eodem tempore civitates renovare belli consilia nuntiabantur coniurationesque facere. Cuius rei verisimilis causa adferebatur, quod Gallis omnibus cognitum esset neque ulla multitudine in unum locum coacta resisti posse Romanis, nec, si diversa bella complures eodem tempore intulissent civitates, satis auxili aut spati aut copiarum habiturum exercitum populi Romani ad omnia persequenda; non esse autem alicui civitati sortem incommodi recusandam, si tali mora reliquae possent se vindicare in libertatem. Quae ne opinio Gallorum confirmaretur, Caesar Marcum Antonium quaestorem suis praefecit hibernis; ipse equitum praesidio pridie Kal. Ianuarias ab oppido Bibracte proficiscitur ad legionem XIII, quam non longe a finibus Aeduorum collocaverat in finibus Biturigum, eique adiungit legionem XI, quae proxima fuerat. Binis cohortibus ad impedimenta
Abbreviated transcription (Latin):
Aquae secuta est: hieme qui fuit
annus. Cn. pompeio. M. Crasso consi¬
libus u sipethes germani et item
Tenocheri magna cum multitudĩe
hominum flumen fhenum tran.¬
sierunt non longe a mari quod¬

Expanded text:
quae secuta est hieme, qui fuit annus Cn. Pompeio, M. Crasso consulibus, Usipetes Germani et item Tencteri magna cum multitudine hominum flumen Rhenum transierunt, non longe a mari, quo