comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erescit : Qd itaq adholescẽtia huiꝰ hy polte. nͥ in coatio pra¬
uitatis ẽ. In adolescẽtia qmppe: iam libido ferurescere inceat
ta multiplicant. robustiorẽ reddũt: et qͣsi in ossa cõuertũt.
hocenĩ qđ male cepit: peiꝰ cotidie ꝑcõsuctudmẽ roborat: Dicat᷑
itaq. Bssa eiꝰ implebunt᷑ uiciꝰ ad olẽcentie eiꝰ: qr dure in eo

Expanded text:
rescit. Quid itaque adolescentia hujus hypocritae nisi inchoatio pravitatis est? In adolescentia quippe jam libido fervescere inchoat.nta multiplicant, robustiorem reddunt, et quasi in ossa convertunt. Hoc enim quod male coepit, pejus quotidie per consuetudinem roborat. Dicatur itaque: Ossa ejus imple
Abbreviated transcription (Latin):
Et dix ad me: Hec ẽ. maledictio q̃ egreditur suꝑ fatiem
uniuerse t̾rę quia omnis fur sicut᷑ ib scriptum ẽ. iudi¬
cibitur:. Quid namq est uolumen uolans nisi script̾a sa¬
m̃o oꝑe. ⁊hic nobis mentis requies: ⁊ illic gaudia et¬
na p̃parant᷑. Wertate attestante q̃ ait Siquis reliq̃¬
nt domos. aut agros. et cetera: centuplum niħ scło
recipiet. it infituro uitam ęt̃nam possidebit: Cente¬
nrius qui ppe mierus. decui plato denario: fit ꝑfec¬
tus hio ttaq centuplum recipit: ꝗͥ et si nichil habue¬
nt. ipsa tamen ꝑfectione mentis iam inħ scło habe
ad et̾nam dampnationem sunt eis : qui illa uel scur

Expanded text:
faciem universae terrae, quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, judicabitur . Quid namque est volumen volans, nisi Scriptura sa bono nostro opere et hic nobis mentis requies, et illic gaudia aeterna praeparantur, Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam iad aeternam damnationem sunt eis qui illa vel scir
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. potuerint: sophar naamatitis uerba testantur¬
qui de ore euis terrorem uenturi udicii audiens:
cib dicat: Quia extrem iudicii t̾rorem considero:
idcuto cogitationum tu multibus: in timore cõfũdor:
anto quippe se animus amplius in cogitatione dilant¬
ut: quanto illud. ec̃. t̾ribile quod imminet pensat¬

Expanded text:
e potuerint Sophar Naamathitis verba testantqui de ore ejus terrorem venturi judicii audiens pcibus dicat: quia extremum judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timorem confundor. Tanto quippe se animus amplius in cogitatione dilaniat, quanto illud esse terribile quod imminet pensat
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiã cũ senuent ñ recedas abea Emmirũ ossa. cũ eo ĩpulu̾e
dormient: qr eo usq millo miq cõsuetumẽ ꝑdurant: qͦ hũc
ad mortis pulu̾em ꝑtrahant. Cum eo enm in pulu̾e ossa
uel uicia dormite.ẽ. usq adpuluerẽ eũ nõ deserere. id ẽ.
usq ad mortem ab unquitate minime cefsate Tenent gͥ
illum praue cõsurtudinłs. q̃ semel ceꝑunt: atq cotidie
autiores eistũt & cũ illo inpulu̾e dor miunt: qr nõ ñ cũ eiꝰ

Expanded text:
ea . Quae nimirum ossa cum eo in pulvere dormient, quia eousque in illo iniquae consuetudines perdurant, quo hunc ad mortis pulverem pertrahant. Cum eo enim in pulvere ossa vel vitia dormire est usque ad pulverem eum non deserere, id est usque ad mortem ab iniquitate minime cessare. Tenent igitur illum pravae consuetudines, quae semel coeperunt, atque quotidie duriores existunt. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
stuitis amatorib sius abscondit̾. qui eum consueurrant
ammirando conspic̾e: Nec ult᷑ eum locꝰ suus in tuebitur: qr
liugur adulantium hunc ad iudicum fauorib nõ secunt᷑:
s tam̃ quousq uinit. ea quȩ ipse agit ȩtiam sequafecẽ suos
doc̃e nõ desint: ⁊ꝑ erroris sui prauitatẽ aliõ qͦq ad eã qͣm
erhibet gen̾at simulationẽ: Deqͥbl apte subiugit᷑: Filii eiꝰ

Expanded text:
stultis amatoribus suis absconditur, qui eum consueverant admirando conspicere. Nec ultra eum locus suus intuebitur, quia linguae adulantium hunc ad judicium favoribus non sequuntur. Sed tamen quousque vivit, ea quae ipse agit etiam sequaces suos docere non desinit, et per erroris sui pravitatem alios quoque ad eam quam exhibet gen
Abbreviated transcription (Latin):
ra mens: quasi iuge conuuium: Qsi enmmi continua.¬
tio refectionis ẽ: ipsa tranquillitas securitat᷑. At cõt̾
mens praua semꝑ in laboribus est: qr aut molitur
mala que inferat. aut metuit. ne hȩe sib ab aliis.
inferantur: & ꝗtncquid contra proximos ex cogitat.
ri a proximis formidat: Eit undiq suspecta: undiq
trepida Omnis qui ad inemoriam uenit: ex quirere

Expanded text:
ra mens, quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, mis formidat. Fit undique suspecta, undique t
Abbreviated transcription (Latin):
enim corpus intabnacło: sic̃ mens habitat in cogitatiõe
Signis tabnacula deuorat: cum estus auarciȩ cogia¬
ciones de uastat: & fit plerumq ut hy pocrita au¬
rum uel qux̧q bona corporalia ab hominibite acciꝑe
contenmat: S. quia hȩc non accipit: maiores abtu ac.
ciꝑe laudes querit. Et fortasse munus se non estines
quia aliquando munus amanu. aliquando ui ab ore
porrigitur: Nam qui nummum tribuit: numus ex
manu dedit: &ͥ autem ue̾bum laudis impendit mn¬
nus abore ꝓtulit. hy pocnta itaq & si eaeteris cp¬
na ꝗ̃ terrene forsitan necessitat congriumt acciꝑe.¬
cusat.⁊ plus ⁊ enim est quod sib retrĩbin appetit. cũ altͣ
meritum laudar desidat: mimus ab ore. quetit & ꝙ

Expanded text:
itatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse noendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
licet lux omnia secreta uentris: uiuestigare dr̃: qr
occulta mentis penetrat.⁊ ut que de ipsa latebant am.¬
mam: ante eiꝰ flenda ocłos reducat: Hinc ieremas ait
U entrem meum. uentrẽ meũ doleo: Qui ut urutrem
suum quĩ dixisset oftenderet ad iunxit: Sensuᷤ cordi
mei turbati sunt: Uten namiq nomine recte mens acci¬
pitur : qr sic̃ ꝓles inut̃o concipitur. sic cogitatio in mẽte
generatur: & sic̃ inuentre cibi: ita conturentur iumente
cogitatioires Uterus namq hy pocritȩ preparat dolos.
cipit. quanto solꝰ p̃ omnibꝰ uid̃i innocentior q̃rit: Haec
idcirco elipha ꝓtulit: qr beatum iob tanto ꝑcussum uer¬
b̾e ꝓpt̾ hypocrisin putauit: S eiꝰ uerba ⁊ simultis cõgru¬
unt : ab ipso solo aliena sunt ꝓ quo solo dicebant᷑: qr sc̃s
ueritas de cordis simplicitate laudauit:¬

Expanded text:
licet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia licet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos,  mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sa testis veritas de cordis simplicitate laudavit
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur recte Et iginis de uorabit tabnacula eouum: qui
munera libenter accipiunt: Sii uͦ eorum tabernacula
corpora debenius acciꝑe. in quib illorum animę habitãt᷑.
ignis eorum tabernacła deuorat quia qui hic in meme¬
ardent igne auaricie: illic ȩtiam in carne congremant᷑
ignibus gehenne: Et quia mens hy pocrite nunqͥm
uacat amaliciȩ cogitatione. ⁊ ndoisiue terrena quet
seu laudem appetat: hec aliis inuidet q̃ sib tribui.
anhelat & tanto cetos ostendere ꝑuersos molitur
quanto uideri sanctior omĩb appetit: ut exeo qđ¬
reat: Uñfit: ut de opmone ꝓxuni ante human
iudicia lingue suȩ laqueos p̾tendat.⁊ ut eorum qͥb.
placere appetit solus estimationem capitit: Uñ i sed̾ ⁊¬
ipse quasi sc̃s apparenat: quo alios scõs non eẽ. docuent:
ciendum uͦ q̃ uod in sacro ȩloquio. uentris uł uteri no¬
mine mens solec intelligi. Hinc ẽ enim quod ꝑsalomo
uenit: spiraculum honimi prestat aduitam:. Que uide¬

Expanded text:
ib. XII.  Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt : sin vero eorum tabernacula corpora debemus accipere in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat: quia qui hic in meardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo qreat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimationem capiat. Unde et ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salvenit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae vide
Abbreviated transcription (Latin):
adꝑfecta oꝑa non ꝑduxit: S sciendum ẽ: qr hec semꝑ eis
eurmiunt. qͥ dm̃ puro ac simplici studio non secuntur:
Uñ recte subditur: Congregatio enim hypocritȩ sterilis
Cepta enim bona nonꝰ iuitteret: si hẏpocrita non fuisset:
ongregant uͦ ⁊ hypocrite boua oꝑa: sed eorum sterilisẽ
ipsa congregatio: qr ꝑhoc quod agunt fructũ reciꝑe
in ȩt̾na retributione non appetunt: fecundi ac iurides
in suis oꝑib humanis ocłis uidentur s in conspectu
occult udicis infecund ⁊ aridi apparent: Sȩpe ii aestui
auaritiȩ accensi eo maiora de se oꝑa humanis oculis
ostendunt: quo ampliora si  ab hominib offerri mu¬
nera appecunt: Uñ adluc subdittr:. Ce ignis deuo¬

Expanded text:
ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. Unde adhuc subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tes fidelium bona oꝑari ꝓponunt: S fructꝰ non pariunt:
si ab eo quod ꝓposuerint aliquibus uicti lerroribus in¬
firmantur Non gͦ intuendum est siuineȩ floreant: s
si flores ad partum fructuum conualescant: Q uia mirũ
non ẽ si quis bona in choat: s ualde muabile. si ntentio¬
ne recta in bono oꝑe ꝑdaret: Uũ fit plerumq ut si mbo¬
no oꝑe recta intentio non terretur: ętiam ipsum ħ opus
quod bonum creditur. amitatur: Nam quosdam sepe
uidimus terrena que posseđ̾ant reliquisse: ⁊ nil iam trã¬
sitorium querert.⁊ nullis ꝓhac uita uirgus amusceri. Cũq
itaq ħ uise fidelis anima ostendit: q̃tiasi oliua fiorem
ꝓtissit S cum quidam extalib rursum ceꝑint mundi
głam quam contempserant querere. et t̃renis rebꝰ. quas
ex pauisse uidebantur in saciabiliter inliare : uacare
urgiis. ⁊ ꝓximorum lesiones ea quirere: nimirum ꝓicit
oliua florem quem proposuit: qr rudimenta boni studiz

Expanded text:
tes fidelium bona opera proponunt; sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint, aliquibus victi erroribus infirmantur. Non ergo intuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convalescant, quia mirum non est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est, si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum quod bonum creditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii
Abbreviated transcription (Latin):
eorum transiuit in terram: Uñ ⁊ diues inigir positus:
stillari sib aquam ex digito lazari in lingua postulat.
S exre intelligitur quia ubi amplius ꝓeccauerat ib atro¬
cuis ardebat: Recͥte gͦ nunc dr̃. Qe auferet̾ spũ oris
su Qa eo ꝑcussiomis sententiam accepit: quo oris sui
sp̃m sub diuma formidine mon restrinaxit SeQUITUR

Expanded text:
eorum transivit super terram : Unde et dives in igne positus, eorum transivit super terram : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc dicitur: Et auferetur Spiritu oris sui, quia eo percussionis sententiam accepit, quo oris sui spiritum sub divina formidine non restrinxit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
de tentbris Si sipbiis iste aculpa ad isticiam redire uo.¬
lusset: de tenebris recedent: s qr lucem iusticiȩ non
quitit. At tenebris non recedit Cuius etiam exẽplo
bi qui ei ad herent in terrenis ꝓfectibus anhelant.  ait¬
ricie facibus accendutur desidiorum carnalium ign¬
rentes ad iungent: ramaos in se iirides hab̃et: S qr
ipũ quoq qui ei con iuncti sunt terrenis desidns estu¬
ant : dum desid̾iorum flamina clientium eius ammos
accendit. scilicet ramos eiꝰ. arefacit ⁊ ut fructũ bonis oꝑs
non ferant. quia ad appetenda uifuna ꝑnequitiam anh¬
sui: Suꝑb̾. ⁊ emm quisq quo in hac uita plus ualet. ec
sibi linguȩ frena audanus relaxat: ut loquat᷑ ꝑcisa qͦ¬
libet. ⁊ millum de u̾bis siis metuat. ⁊ istõ contumeliss
ferrat: illos malediccionib iactletur Non nunquam
ul̾i inblasphenniam eont᷑ cõditorem rapit̾: sic̃ detalibus.
ꝑ psalmistam dr̃: Iosicerunt in celum os suum. ⁊ lĩgua

Expanded text:
. --Si superbus iste a culpa ad justitiam redire voluisset, de tenebris recederet. Sed quia lucem justitiae non quaerit, de tenebris non recedit. Cujus etiam exemplo hi qui ei adhaerent in terrenis profectibus anhelant, avaritiae facibus accenduntur, desideriorum carnalium ignirentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhSuperbus etenim quisque quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dicitur: Posuerunt in coelum os suum, et lingua
Abbreviated transcription (Latin):
isi enim prius cor longo studio ⁊ diutina conu̾satione in
desidns cęlestib conualescebat: eum ad exteriora agẽda
refunditur. ab omni statu boni oꝑis erradicat᷑ Uñ recte
quoq de ħ iniquo dr̃. Antequam dies eius impleaitur ꝑ¬
ibit: Quia ⁊ si quid boni fortassẽ ag̾e ceꝑit. priusquamꝰ
i eo ꝑ longitudinem temporis conualescebit ad eateriora
relabitur: & ꝑuerse desent que recte in choasse indebat᷑
Uñ ⁊ apte subditor. Mamus eiꝰ arescłt: Qua dum eat̾iorib¬

Expanded text:
Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid boni fortasse coeperit agere, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora relabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. Unde et apte subditur: Et manus ejus arescent. Quia dum e
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uidcamus qr ȩtate longa iam membra de ficiunt¬
& tamen prauitatem suam eorum desid̾ia exsequi nõ
desistunt.: Sunt namq nonniull qui post uitam ꝑditã
ad semitipsos redeunt: & accussante se conscientia. ꝑ u̾sa
itin̾a relinquunt. ÷ commutant oꝑa antiqua oꝑt antiqua.
suȩ prauitat contradicunt terrenas actiones fuguint̃
desidia suꝑna sectantur: S priuisquam in eisdem sc̃ĩs de¬
sidiis solidentur: ꝑ torporem mrentis ad ea quȩ diuidicare
cepant redeunt. ÷ atq admala quȩ fugere disposurrant
recurunt: Quia enim sepe contingit. ut ꝓ utilitate mul¬
torum ȩciam sc̃iuir eateriorib actionib seriuant. et
popłorum gub̾nationib occupentur: ħ infirmm aspiciẽteᷤ
et ꝑ uetustam adhuc suꝑbiam querentes imitar. eaxte¬
riorib se actionib inserunt: S quanto ad eas non erudi¬
t spũalib uemunt: tantõ eas carnaliter e& secintur:

Expanded text:
aepe videamus quia aetate longa jam membra deficiuntaepe videamus quia aetate longa jam membra deficiunt tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi non dicatur. --Sunt namque nonnulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infirmi aspicientes, et per vetustam adhuc superbiam quaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas non eruditi spiritalibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi oliua ꝓiciens fiorem suum: Gliua qͥppe cum inflo¬
re ẽ: si ummoderata nebula tangitur. aplenitudine fruc¬
tuum uacuatur: & quotiens inchoantes quiq bona oꝑa
laudar ab aspicientib ceꝑint atq in suis laudibus delacta

Expanded text:
quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in floquasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delecta
Abbreviated transcription (Latin):
iterrenis qmippe actib ual̾e frigescit animꝰ. sic necdũ
furrit ꝑ intima dona solidatꝰ: Unde necesse ẽ. ut loca
maiora uł exteriora oꝑa q̃ humanis sunt necessitatibus
ꝓfutura. illi exercenda suscipiant ⁊ qui hȩc di uidicare
atq subsemetipsis p̃mere ex urtute uitia nouerunt
N am cum infirmus quisq uł ad locum rogiminis uel eate.¬
rora sagenda retralntiti: quo quasi extra se ducitur.
eradieatur. Qia et arbor que radices pinis in altum nõ
mittit. citnis uentorum impetu terntur. si se ad altum
uerticem extollit Eoꝙ etenis adima corruit: quo altins
denito calore tangitur: discusso flore botrus trabecit: Et
hȩc eadem oꝑa uehementuis accenduntur.⁊ humanis placi¬
tura ocłis ag̾e anxie student: qͣs in scõ studio feruescant:
Od itaq istos. uͥ infiore aestas contingit. quos humanȩ laudis
appecit a fructu alienos fecit: Uñ ⁊ bene subditur Et

Expanded text:
In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Unde necesse est ut loca majora vel exteriora opera, quae humanis sunt necessitatibus profutura, illi exercenda suscipiant, qui haec dijudicare, atque sub semetipsis premere ex virtute intima noverunt. Nam cum infirmus quisque vel ad locum regiminis, vel ad exteriora agenda retrahitur, quo quasi extra se ducitur, eradicatur, quia et arbor quae radices in altum prius non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altum vertice extollit; eoque citius ad ima corruit, quo altius umque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et haec eadem opera vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi in sancto studio fervescant. Quis itaque istos nisi in flore aestus contigit, quos humanae laudis appetitio a fructu alienos fecit? Unde et bene subditur: Et
Abbreviated transcription (Latin):
tandum quod sic dehoc miquo generaliter loquitur: ut
tamen diumus sermo ad specialem eius nequitiam dirniet᷑
L enim dicens ledetur quasi uiuea in primo flore botrꝰ ciꝰ.
&x quasi oluia ꝓicrens germen suum: ꝓtinus subdit. ⁊ cor¬
gregatio enim x pocritę sterilis. patenter indicat. ⁊ qr ĩħ
iiquo reprobationis sententiam contia hy pocrisin fenit
S nunc pensandum nob̾ est: qualiter hypocrita sic̃ iinea
in primo flore. tił sic̃ oliua florem proiciens ledattir:
Si florrutem uineam ꝑ mequalitatem aeris immoderatũ¬
friguis aitig̾it: ꝓtinus ab omni humore uiriditatiᷤᷤ a refac̃
U sunt non null qui post ꝑuersa itm̾a scãs uas scc̾tari appe¬
tunt: s. priꝰ qͣni in eis ut diximtis desidia bona roborent᷑.
qurdam illos p̃senti scło prosꝑitas accipit que eos reb
extenoribꝰ. implicat.⁊ et eorum mrutem dum acalore inti¬
ni amoris retrahit. quas ex frigore extinguit: et qͥcqͥd
in eis deinitutum fiore apparete iudebatur interficit

Expanded text:
tandum quod sic de hoc iniquo generaliter loquitur, ut tamen divinus sermo ad specialem ejus nequitiam derivetur. Qui enim dicens: Laedetur quasi vinea in primo flore botrus ejus, et quasi oliva projiciens florem suum, protinus subdit: Congregatio enim hypocritae sterilis, patenter indicat quia in hoc iniquo reprobationis sententiam contra ejus hypocrisim ferat.  Vet. XXVI.  Sed 415 nunc pensandum nobis est qualiter hypocrita sicut vinea in primo flore, vel sicut oliva florem projiciens laedatur. Si florentem vineam pefrigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera, sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit. Quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem dum calorem intimi amoris retrahit, quasi ex frigore exin eis de virtutum flore apparere videbatur, interficit.
Abbreviated transcription (Latin):
hos dicere : quos eisꝰ coniunctos cernimis. Aruina de
laterib eius de pendet: quia quisquis potenti et ini¬
quo ad heret ipse quoq de eins potentia uelut ex
pͥniguedine rerum tamet ut pationt ꝑũs mniqui¬
tatem sequens. dm̃ non timneat ⁊ quos ualet & quan

Expanded text:
hos quos eis conjunctos cernimus, arvina de ejus lateribus dependet, quia quisquis potenti et iniquo adhaeret, ipse quoque de ejus potentia, velut ex pinguedine rerum, tumet, ut, patroni perversi iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rere ẽ: ea que creatori displicent cum audatia ꝑpet̾re
De quo recte dr̃. cucurrit. id est minalo oꝑe obstaculum
de adueruitate non habuit:. Dequo adhuc additur.
ta suꝑbra. afflurntib indelicet reb quasi multis car¬
mbus fulta. Potens gͥ innquins in pnigui ceruce contͣ
dñi armatur.: qr rebus temporalib tumens contra
p̃cepta ueritatis quasi de magnitudine carnis ergit̾
Quid enim pauꝑtas nͥ quedam maties ⁊ et quid rerimi
abundantia mũ pingurdo ẽ uitę presentis: Pingui

Expanded text:
rrere est ea quae Creatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur: Cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit.  Vet. XXII. ltis carnibus fulta. Potens igitur iniquus pingui cervice contra Deum armatur, qui, rebus temporalibus tumens contra praecepta veritatis, quasi de magnitudine carnis erigitur. Quid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui
Abbreviated transcription (Latin):
reticoram spedeem ten̾e eͥ quas ex defensione añs
occasiontin stultȩ locutionis inueniuit: et contume¬
liosa contra bonos u̾ba iculantur quib cuncta q̃
a fidelib scutiuntur. quas inuentum prolata difpli¬
cent: Wñ uunc dr̃: Dunquid sapitus respondebit.
quasi inuentum loquens. Hec honorum u̾ba dicta
tatione: s stimislos furoris existimant: Uñ ⁊ sub¬
ditur:  Ex implebit ardore. stomachau suum Quia
ctiam que se sciunt contunirliose dteere: student sẽꝑ
sit dictiiui c̃ ex dñi defemione palliare. Dñ cliphi

Expanded text:
corum speciem tenere, qui, quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur quasi in ventum prolata displicent. Unde nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. Unde 404 Eliphaz
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum quoq: quia rex qui preparatur ad p̾lium
sic de hoste suspertus ẽ. ⁊ ut cundem quoq quem
ducit exercituum metuat ne labe factetur ⁊ ne destitu¬
one milttum iaculis pateat inimicorum: Inquus ergo
angustia uallat᷑. sic̃ rea qui p̃ parttur ad p̃ltum: quia
uidelicet falsa agens. falsa loquens. formidat ne suc
amittat miltres id ẽ argumenta falsitatis. ⁊ et u̾itati:

Expanded text:
Sciendum quoque est quia rex qui praeparatur ad praelium sic de hoste suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui praeparatur ad praelium, quia videlicet falsa agens, falsa loquens, formidat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens uita semꝑ in certa ẽ: tanto semꝑ mors subripiẽ
tumeri deba. quanto nunquam p̃uideri ualet bene iu¬
tem suꝑbiam impii. taannidem uocat:  priȩ enun ti¬
ramnis dr̃ qui in communi rẽ publica non uire prĩci
pcitur: S. screndum ẽ quia onnis suꝑb uixta modũ
alius zpre publica ꝑ acceptam dignitatis potentiani.¬
li alia in prouncia.⁊ alius in ciuitate.. alius in donio
ꝓpria:⁊ aliud ꝑ latentem nrequitiam exercet aptid se

Expanded text:
 incerta est, tanto semper mors subrepens timeri debet, quanto nunquam praevideri valet. Bene autem superbiam impii tyrannidem vocat. Proprie enim tyrannus dicitur qui in communi republica non jure princiIX.  Sed sciendum est quia omnis superbus juxta modum alius in republica, hoc est, per acceptam dignitatis potentiam, alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, alius per latentem
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Hoc quod hab̃e indetaar exteruis transit et il¬
lud quod transire non poterat. in terus non hab&. Uñ¬
dubio qua qͣne in terra radicem non habet uel¬
aucꝰtorem erigitur:. stare quasi arbor uidetur: s ftat
enis sine radice ẽ: quia uł ut arbor ad lenem flatũ.

Expanded text:
dicat: Hoc quod habere videtur, exterius transit, et illud quod transire non poterat, interius non habbor quae in terra radicem non habet,auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine ra
Abbreviated transcription (Latin):
:ormpotens d̾s praue agentib non solum uentura
supplicia resernat: s eorum corda huc ętiam tib de¬
linquunt penis implicat: ut eo ipso quo pecant sems.¬
ipsos feriant. ⁊ ut semꝑ trepidi. semꝑq suspecti. mala
abaliis pati rrtuant. quȩ se aliis fecisse memiuerũt
U ñ adhuc de hoc impio subditur Sonitus troris
picat᷑. Hil autem simplici corde felicnis: Quia quo i¬
nocentiam erga alios exhibet: nirhil est quod pati

Expanded text:
? Omnipotens Deus prave agentibus, non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant, semetipsos feriant, ut semper trepidi, semperque suspecti mala ab aliis pati metuant, quae se aliis fecisse meminerunt. Unde adhuc de hoc impio subditur: CAPUT XXXIX  Rpicatur. - Nil autem simplici corde felicius, quia quo innocentiam erga alios exhibet, nil est quod pati
Abbreviated transcription (Latin):
abund aitia ocłos mentis pͥmit: & hoc quod in eis
cc̃. Honora biluis debuit inte der oclol fedit
quia curis multiplicib aggiauat: Qb tam̃ irec̃
solum sufficit ut ipsi suꝑbiant: nͥ ihi qui eis.
con iineti sunt de eorum pinguedue ętiam prgre¬
diue eciam ipsi glorientar: Nam sunt non nulli qͥ
patidnis maiorib ad umeti Suꝑbunt: et de eorũ
potentia contia in opes extolluntur. Sñ ad huc sub

Expanded text:
d in eis esse honorabile debuit, ante Dei oculos foedat, quia curis multiplicibus aggravat. Quibus tamen nec solum sufficit ut ipsi superbiant, nisi et hi qui eis conjuncti sunt de eorum pinguedine etiam ipsi glorientur. Nam sunt nonnulli qui patronis majoribus adjuti superbiunt, et de eorum potentia contra inopes extolluntur. Unde et adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
uredicit᷑. Domus uͦ de sertȩ sinit cogitationes prauc
Quas inquus iste in habitat: qr ꝑomne quod agte.
im quorii hominum placere cogitationib appecit
Que cuutates de solatȩ ⁊ domus de sertȩ recte nominãt.
qr nͥ omui potentas ds talium conuersationes cogita¬
cionesq precedentib eorum culpis relinqueret: ad
graluora ꝑ petranda minime ꝑurnirent: Bene autẽ
dr̃ qur intumulis sinit redacte: Reurrentia naniq
domorum atq ciuitatum aedificia tunilõ fatunt

Expanded text:
desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominantur, quia nisi omnipotens Deus, talium conversationes cogitationesque, praecedentibus eorum culpis, relinqueret, ad graviora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos
Abbreviated transcription (Latin):
accendit. potentia roborat. tanto iam se mrapsos in
orrore coguosceit ie qurunt. quanto inreb afffuenti¬
buis extra se semꝑ ꝑ potentiam tiahunti. De quorũ
nunc in tention dr̃. Tetendit enim aduersus dm̃
manum suam. ⁊ contia onmiipotentem roborattiꝰ ẽ
ontra cm̃ quripe manum tendere est: in oꝑatione
praua. despectis dĩ uidiciis ꝑseuxiare: & time quia
magis nascitur as. cum ꝑmittit. impleri quod saltĩ
concipi in cogitatione non debuit: contra onim potemt̃
iniquis istẽ roboratur:: quia prosꝑari iimiacula sua
actione ꝑmittitur. quatuuus & ꝑuersa fatiat . &. tam̃
frliciteruiat. Dequo adhuc subditur. Cucurrit

Expanded text:
 potentia roborat, tanto jam semetipsos in errore cognoscere nequeunt, quanto in rebus affluentibus extra se semper per potentiam trahuntur. De quorum nunc intentione dicitur: Tetendit enim adversus Deum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est. Contra Deum quiprava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permittitur, quatenus et perversa faciat, et tamen feliciter vivat, de quo ad
Abbreviated transcription (Latin):
igatur suigulis Sunt naniq non rulli qui et si
qua aliquando agere contra ompotentis dĩ u¬
dicium intuntur. ipsa impossibilitaite explende sus
uoluntatis fracꝰti. ad semetipsos respiciunt ⁊ atq ad
euni queui contempnere uolurrant conutitiitur:
⁊ qui disced̾e longe poterant. si quod uellent imple

Expanded text:
atur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui disced
Abbreviated transcription (Latin):
ut transeamiis: S elipha temanites quia quedam nar¬
raturus audin uult. quam uis multa que dicenda sunt
sciat.:⁊ s quia beato iob dicenda non erãt nesciat: audiamꝰ
sententias quas contͣ beatum iob protulit: Nec de bemus
cui: s solum pensare quid dix. Secͥ tUR: Cunctis¬
recedat: Lircums picit quod temporaliter floret: et
pensare negligit quo inęternum ducatur: Inuita car.¬
iis fidutiam point: eaq dui ꝑmanere existimant
que ad presens teurt: Solidatur in elatione animu
in despectu ad ducitur omnis propinquus: Quam re¬
prutma mors subrepat nunquam consiđat: quam sit
cius incerta felicitas nunquam pensat: &ͥ si in cercitu¬
diem fugacis uitȩ conspiceret: in certa ꝓ certo neqͣ¬
quam teneret: Uñ ⁊ bene subditur: Et numerus¬

Expanded text:
ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum pensare quid dixit. Sequitur: CAPUTrecedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quod in aeternum judicatur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene subditur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
rentiam sibi amelioribꝰ exigant: et do̾ce sc̃iores qͣsi ex aue¬
toritate contendant. Uñ nunc dr̃: Oftendam tib audime
toritatẽ clipha arroget. dicit ⁊ quod indi narralio tibi.
confimdinitur et tanren eorum seutentias quałi eun
auctoritate ad medium proferunt. ex quorum ftuio¬
cia iure re probentur: recte ipsa hereticorum audati
condiuit patres suos. In quorum ⁊ laude prosiliunt: et
Quibus solis data ẽ. terra: & non transiuit aliemis ꝑ eos
Solis sius patrib datam terram existimant: quia solot
eriorum suorum magistroᷤ raxisse ueracit̾ eccłiam putãt
qͥs ũ aliemis nͥ apostata angłs uocatur: Uñ et ꝑ psil¬
mustam. de cunctis simul malignis spitib dr̃: Qm̃ ali
mram Hcretici gͣdoctorum suorum corda. apostatȩ an¬
gelo existrinant non fuisse sub iecta: transisse ꝑ eos al¬
enum de urgant: Gui udelicet alieno ꝑ unumquemq
aimaui dr̃: & dixerunt aumne nree tuȩ: In curuare:

Expanded text:
rentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. toritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi.confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia nt sapientes. --In quorum et laudem prosiliunt, et r:--VERS. 19:-- Quibus solis data est terra, et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistaur, quia doctorum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408
Abbreviated transcription (Latin):
tit aliena dirꝑe ⁊ quiͣ labor in eogitationib nedep̃hẽ¬
di ualeat occultatur: alius relicta uentate mentiri
delib̾at.⁊ ut audientium animum fallat. S. quantus
labior. ẽ. sollicite custodire: ne ipsa eius fallatia dep̃h¬
endi queat : Ponit quippe añ ocłos. qͥd sib aueritatẽ
scientib responderi possit: ⁊ cum magno cogrtatu
ꝑtiactat. quomodo ꝑ argumenta falsitatis docuñta¬

Expanded text:
vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe ante oculos quid sibi a veritatem scientibus responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
rum dies. Panis ⁊ enim stipendium uitę presentis
tenebrarum uͦ dies tempꝰ ulcionis accipitur: In acta
itaq suo aliquando iste ꝑuersus iram suꝑni iudicis
ꝑpendit presentem. s. amalo non auertitur ⁊ ut ęaã
ipsa quoq ab eius intuitu ualeat au̾ti: Aecusante se
quo feriatur: Contempnit enini reditum suum: despit
urniam: Suꝑbit inculpa. sed tamen testem sue neqͥta
uitꝰ habet timorẽ: & quam ns praua uideatur foris
audacter agͥe: de his tamen apitd semetipsum cogi¬
tur trepidare. Uñ scriptũ ẽs Cum enim sit tmnida ne¬
quitia : dat testimonium condempnations: Quia cũ
illictta quisquis ꝑ petrat pauet quod facit: et iꝑtus
daumationis testis ẽ. ipse timor iniquitatis. & ana ec

Expanded text:
r. --Panis etenim, stipendium vitae praesentis; tenebrarum vero dies tempus ultionis accipitur. In actu itaque suo aliquando iste perversus iram superni judicis perpendit praesentem; sed a malo non avertitur, ut etiam ipsa quoque ab ejus interitu valeatt veniam, superbit in culpa; sed tamen testem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis prava videatur foris audacter agere, de his tamen apud semetipsum cogitur trepidare. Unde scriptum est: Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi , quia cum illicita quisquis perpetrat, pavet quod facit; et apertus damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
celi in conspectu illius nonsunt mundi. ⁊ quis apud se de
iusticiȩ oꝑe presumat: ñ i subditur. Quantomagi
abominabilis ⁊ mutilis homo. quibibit quasi a quas
iniquitatem: & ui immaculattm prius hominem. et n¬
tum ꝑse eẽ. posse negautrat: hunc abominabilem et mutili
appellat: Abommabilem scilicet ꝓpt̾ immundiciam ma¬
ab ominabilis ⁊ mutilis: intelligi et aliter potest: Aliqͥn
qur iniqͣ sunt ętiam ea que ciꝰ recta sunt destruuntur.
.U. qr multum deo displicent mala neq ila placent que
mbonis mttilis: quia dum se ꝑpraua oꝑa deo execrabilem
exhibet. nec illud de eo qͤ rectum iudetur placet: Benx. aut̃
dr̃: Q bibit quas aquas iniquitatem: Hoc namq quod co¬
meditur: cum mora glutitur: quia manditur ut gluciat᷑:
Q uod autẽ bibitur: tantum ad gluciendum moram nõ haba:
quantum nillam ⁊ ad mandendum necessitatẽ habet:
Culpa gͦ qr ab stulto homine sine tilla retractatione ꝑprtiait᷑.

Expanded text:
coeli in conspectu illius non sunt mundi; quis apud se de justitiae opere praesumat? Unde et subditur: « Quanto magis abominabilis et inutilis homo, qui bibit quasi aquas iniquitatem? » Qui immaculatum prius hominem, et justum esse per se posse negaverat, hinc abominabilem et inutilem appellat. Abominabilem scilicet propter immunditiam maabominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquand per ea quae iniqua sunt etiam ea quae ejus recta sunt destruuntur. Et quia multum Deo displicent mala, neque illa placent quae  in bonis est inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud de eo quod rectum videtur placet. Bene autem dicitur: Qui bibit quasi aquas iniquitatem. Hoc namque quod comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tanto ad glutiendum moram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractatione perpetratur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ potestas foris. apud se tyrannus ẽ cũ inquitas
dominatur intus F& si extenus non affligit ꝓximoᷤ.
intrinsecus tamen hab̃e potestatem appetit ut affli¬
gat: &. qr ommĩps ds̃ corda pensat: iam in etus ocłis
impius fecit quod eogitauit. Adħ autem conditor nr̃
latẽ nos uaͦluit finem nr̃ra: ut dimi incerti sunuᷤ qͣudo
moriantur. ⁊ semꝑ admortem parati inuenin debennꝰ¬
nde recte pꝰquam dictum ẽ. cunctis dieb suis impi
suꝑbit: ad iungit ⁊ et numerus amiorum incertus.
dy ramudis eius. Acsi aꝑte diceretur. Cur qͣsi de certo
ex tollitur. cuius uita sub prna in certitudinis tenrt᷑:
ormpatens d̾s praur agentib non solum uentura

Expanded text:
stas foris, apud se tyrannus est, cui iniquitas dominatur intus, quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit, ut affligat. Et quia omnipotens Deus corda pensat, jam in ejus oculis impius egit quod cogitavit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem parati inveniamur. Unde recte postquam dictum est: Cunctis diebus suis impius superbit, adjungit: Et numerus annorum incertus est tyrannidis ejus. Ac si aperte diceretur: Cur quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertitudinis tenetur? Sed omnipotens Deus prave agentibus non solum ven
Abbreviated transcription (Latin):
hoc contra pximos excognat: hoc contra se eaxcogita¬
ri a proximis formidat: Fit undiq suspecta: undiq
trepida Omnis qui ad mrmoriam uenit: ex quirere
contraria creditur: Em gͦ tranquillitas securitati
dẽ est: hiuc ꝓculdubio terroris somtꝰ semꝑ inaur

Expanded text:
 contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul du
Abbreviated transcription (Latin):
solus immutabilis ẽ: Dequo ꝑiacobum dr̃: Apud quẽ
nõ ẽ transimtatio: nec uicissitudinis obumbratio Ipsi
enim mutabilitas umbra ẽ: que quas obscuraret lu.¬
cem. si hanc ꝑ aliquas incissitudines ꝑmutaret: S qr
indeo mmutabilitas non urnit: nulla eiꝰ limren umbra
uicissitudinis intercidit: Bͥene autẽ dr̃. ⁊ cel nõ sunt
mundi in conspectu enis: qr ꝑsemrtipsos ante distric¬
tum dĩ uidicium. nec ipsi et̃ mundi ad ꝑfeccum posit̃
qui mundicie predicatores fiuit.÷ ioħe attesteite qͥ ait¬

Expanded text:
solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur, « coeli non sunt mundi in conspectu ejus; » quia per semetipsos ante districtum Dei judicium, nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt, qui munditiae praedicatores fiunt. Si
Abbreviated transcription (Latin):
rebit. qni de illa natꝰ ẽ. que iniusticię ꝓpinatrix extitit:
SEAUITUR: Ecce inter scõs eius nemo nmittabilis:
& cęli non sunt mundi in conspectti eius Hoc cȩlorum
nomine repetiit: quod scõrum prius appellatione signaũ
N am derisdem sr̃is scriptum ẽ: Celi enanant głam dei:¬
Qui ꝑ naturam om̃s iusemetipsis ꝓprum mutabilitatem
habent s dum inimutabil ueritat. studiose semꝑ inhe¬
rẽte desid̾ant. ⁊ inherendo agunt ut immutabile̾ fũt:
Cumq adlianc tanto affectui se tenent: quandoq acci¬
piunt ut suꝑ sẽmetipsos ducti. uincant ħ quod in semrt¬
ipsis mutabiles extiterunt Qiid enim mutabilitas nͥ
mors quedam ẽ : que dum rem quamlib&. inaltud im¬
mutat: quas occidit quod fuerat ⁊ ut incipiat eẽ. qđ
non erat: & de auctore ominum seriptum ẽ: & solus ha.¬
bet immutabilitatem: Quia iudelicet in semttipso

Expanded text:
rebit, qui de illa natus est, quae injustitiae propinatrix exstitit? rebit, qui de illa natus est, quae injustitiae propinatrix exstitit? Sequitur: « Ecce inter sanctos Dei nemo immutabilis, et coeli non sunt mundi in conspectu ejus. » Hoc coelorum nomine repetit, quod sanctorum prius appellatione signavit. Nam de eisdem sanctis scriptum est: « Coeli enarrant gsis propriam mutabilitatem habent; sed dum immutabili veritati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt, ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc toto affectu se tenent, quandoque accipiunt ut super semetipsos ducti vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est? Quae dum rem quamlibet in aliam immutat, quasi occidit quod fuerat, ut incipiat esse quod non erat. Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt que hunuli corde proferuntur : Uñ beatꝰ iob cũ
sua oꝑti ꝓtulit. contra dm̃ nillomodo tumuit quia ea quȩ
ueraciter fecerat. humiliter dixit: S solent heretiei.
errorum suorum dictis. uera aliqua ꝑmiscere & amiei bett¬
tã et quedam uera discere. ⁊ que ea illius assiduitate didi¬
cerunt: Quorum dicta si onmia refutanda gẽnt: elipha
sententiam paulus a płs minime protulisset. dicens Apphẽ¬
det sapirntes: in astutia eorum: Qaua gͥ et ea quȩ recta
dicunt cont᷑ beatum iob recte non dicunt: nos in eori dic¬
tis & calcomus uicium indiscretionis: et discutiamus uirẽ
culatꝰ sit : Es enim ipso quo dr̃ homo terrenꝰ expͥmit
& infirimis: Homo enim: ab humo appellatꝰ est & quomͦ¬
ualet. c̃e: suir macula. qui sponte sua ad infirmitatẽ cos¬
qedit. factꝰ de terra : Ub et additur: Et ut iustꝰ appa¬
reat natꝰ de muliere: Primam quippe uiro iniusticiani.
mulier ꝓpinauit in paridiso Quomodo gͦ iustus appa¬

Expanded text:
non sunt quae humili corde proferuntur? Unde beatus Job, cum sua opera protulit, contra Deum nullo modo tumuit, quia ea quae veraciter fecerat humiliter dixit. Sed solent haeretici errorum suorum dictis vera aliqua permiscere, et amici beat et quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime protulisset, dicens: Apprehendit sapientes in astutia eorum . Quia igitur et ea quae recta dicunt contra beatum Job recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamus vires us: Etenim ipso quo dicitur homo, terrenus exprimitur et infirmus. Homo enim ab humo appellatus est. Et quomodo esse valet sine macula, qui sponte sua ad infirmitatem cecidit, factus de terra? Ubi et additur: « Et ut justus appareat homo natus de muliere. » Primam quippe viro injustitiam mulier propinavit in paradiso. Quomodo ergo justus appa
Abbreviated transcription (Latin):
S cum eorum dicta nusti andunt: hx pelationen
potius quam ꝑurntatem existunant ꝓlata E ax suis enumn
cordibus aba iustorum pensant. ⁊ dici humiltter posse
uera bona non estimant. S ic̃ enim grais culpal ẽ. sibi
honmen atrogare quod non ẽ. sic plerumq sulpa nulla
ẽ. si humiliterbonim dicat quod est. Uñ sepe contingit.
ut nufti ⁊ iuist Habeant uerba similia: s tanren semꝑcor
longe dissimle: & ex quibus dictis dñs ab inustis offẽdit.
ineisdem quoq auistis placatur: Nam phariscus ingresꝰ
templum: dicebrit: Ie uno bis in sabbato: decimas do omĩũ
ue possideo: s instificatꝰ magis publicanus. quam ille exiit
zechias quoq rex cum molestia corporis afflictꝰ. ad extre

Expanded text:
a injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extre
Abbreviated transcription (Latin):
qua aliquando agere contra ommpotentis dĩ u¬
dicuum nituntar: ipsa impossibilitate explende suꝑ
uolumatis fracti. ad semetipsos respiciunt: atꝙ ad
eum queui contempnere uolurrant comior tuntur:
t qui discede longe poteiant. sĩ quod uellent imple¬
it ualiussent. ꝑhoc aliquando saluantur. ⁊ quia qd̾
nequiter uolurunt. implere nequiuerunt: Uñ ad

Expanded text:
a aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui discedere longe potuerant, si quod vellent implere valuissent, per hoc aliquando salvantur, quia quod nequi