comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A se ip̃o qͦq missus accipitur. peo
solum uoluntas: sed etiã oꝑatio
totiꝰ trinitatis agnoscit᷑ur. Hic
enim qui ante secula unige¬
nitus est uocatus. tẽporaliter
primogenitus fc̃s est. Unigeni¬
tus ꝓpter deitatis substantiam
primogenitꝰ ꝓpter assũpte cor¬
nis formam. In qua suscepti
hominis forma. scd̃m eunge¬
licam ueritatem sine pec̾co cõ¬
ceptus. sine pect̃o natus. sine pec¬
cato mortuus creditur. qui so
ip̃am salua diuinitate sua
ꝓdelictis tũis sustinuit mo¬
tiq adiudicatus. et cruci ne¬
ram carnis mortẽ excepit. Cer¬
cio quoq die uirtute ꝓpria sui¬
citatus. a sepulchro surrexit.
Hoc ergo exẽplo capitis nr̃i¬
confitemur uera fide resur¬
rectionem carnis om̃ium
mortuorum. Nec in aeria uł
qualibet alia carne ut qui¬
dam delirant resurrecturos
nos credimus sed in istacus
uiuimus. consistimus. au
rectionis exẽplo. idem doml
nr̃ atq saluator pat̾nam al¬
cendendo sedem repetiit des
nunqͣm ꝑdiuinitatem dił¬

Expanded text:
A se ipso quoque missus accipitur pro solum voluntas, sed et operatio totius trinitatis agnoscitur. Hic enim qui ante saecula unigenitus est vocatus spiritualiter, primogenitus est factus. Unigenitus propter Divinitatis substantiam. Primogenitus propter assumptae carnis naturam, in qua suscepti hominis forma juxta evangelicam veritatem sine peccato conceptus, sine peccato natus, sine peccato mortuus creditur, qui solipsam, salva Divinitate sua pro delictis nostris sustinuit, mortique judicatus, et cruci veram carnis mortem excepit. Tertia quoque die virtute propria suscitatus de sepulcro surrexit. XVI. Hoc ergo execonfitemur vera fide resurrectionem carnis omnium mortuorum, nec in aere vel qualibet alia carne, ut quidam delirantes surrecturos nos credunt, sed in ista qua vivimus, consistimus et resurrectionis exemplo, idem Dominus noster atque Salvator paternam ascendendo sedem repetiit, de qua nunquam per divinitatem dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑos fieri complacuit. ut uide¬
licet fatigata ꝑdiem ac distẽ¬
ta diuersis cogitationibus
mens nr̃a. in cũbente tẽpore
quietis ad unionem se sue
considerationis colligeret.
iãq salubriter ad monita qͥc¬
quid suꝑfluum uel nociuũ
cliurna uagatione contͣxiss
totũ hoc nocturis denuo
precib ac lacrimis ex tempo¬
re mundaret. Uerũ nos qr
in longũ cluximꝰ sermonem:
iam conu̾si ad dñm clemen¬
tiam ip̃ius postulemus. ut
et memoriam beate marie
congruis ueneremur offichis:
et ad celebrancla dominice na¬
tiuitatis solempnia. puriori
lestia desiderium nr̃m qui
pro nobis incarnari atq int̾
homines uiuendi formam
dare uoluit unigenitum su-
um ihm xp̃m dominum no¬
strũ. cũ quo uiuit et regnat

Expanded text:
peres fieri complacuit, ut videperes fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem ac distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad unionem se suae considerationis colligeret, jamque salubriter admonita, quidquid superfluum vel nocivum diurna vagatione contraxisset, totum hoc nocturnis denuo precibus et lacrre mundaret. Verum nos quia in longum duximus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam ipsius postulemus, ut et memoriam beatae Mariae congruis veneremur officiis, et ad celebranda dominicae nativitatis solemnia purioriblestia desiderium nostrum, qui pro nobis incarnari, atque inter homines vivendi formam dare voluit unigenitum suum Jesum Christum Dominum nostrum, cum quo vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
iudex ñr diuites cdimitrit
in anes. Si tẽporalis afflictio
forte mentem conturbat: re¬
cogitemus quia et humiles
exaltat. Nunqͣm de impet᷑n¬
da admissorum uenia desꝑ¬
emus. quia misericordia euiꝰ
aꝓgenie inꝓgenies timetib
eum. Nulli int̾ mala que fẽc
grauior impenitendi culpa
subripiat. quia deus suꝑbis
resistit eosq a beatorũ forte
se cernens: per uaria penarũ
loca pro peccatorum uarieta¬
te disꝑgit fit autem largien¬
te domino. ut si beate marie
semꝑ actus et clicta recolam᷑:
semꝑ in nobis et obserũatia
castitatis. et uirtutes opera
ꝑseuerent. Nam et obtimus
ac saluberrimus in sc̃a egcle¬
sia mos moleuit: ut ymnꝰ
ipsius cotidie cũ psalmodia
uesꝑtine laudis ab om̃ibus
canatur. quatinus exhoc a¬
nimos fidelium et frequẽs
dominice incarnationis me¬
moria ad effectum deuotiõĩs
ancendat. et recogitata sepiͦ
exempla genitricis illius ĩ
uirtutum soliditate confir¬
ment. Et hoc oportune ad ues¬

Expanded text:
udex noster divites dimittit inanes. Si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetranda admissorum venia desperemus, quia misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum. Nulli inter mala quae fecit gravior impoenitendi culpa subrepat, quia Deus superbis resistit, eosque beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper acta et dicta recolamus, semper in nobis et observantia castitatis et virtutis opera perseverent. Nam et optimus ac saluberrimus in sancta Ecclesia mos inolevit ut hymnus ipsius quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior Dominicae incarnationis memoria, ad affectum devotionis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum soliditate confirment. Et hoc opportune ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
de quib supra dicitur. Deuᷤ
autem non faciet uindic¬
tam electoꝵ suorũ claman¬
tium ad se. phariseus aũt
merita iactans: ad ea deqͥb
terribilis inconclusione sẽ¬
tentia subditur. uerũtam̃
filius hominis ueniens. pu¬
tas inueniet fidem in terra:
phariseus stans: hec apudse
orabat. Beus gr̃as agotibi.
quia nonsũ sicut cet̾i ho-¬
minũ raptores. iniusti ad¬
ulteri. uelut etiam hic pu¬
blicanus. Quatuor sunt spe¬
dies: quib omnis tumorar¬
rogantium demonstratur
Cum bonũ aut asemet ip̾is¬
se habere estimant. aut si fi¬
bidatum desuꝑ credunt. ꝓ
suis se hoc accepisse meritis
putant. aut certe cũ iactãt
sehabere qđ nou habent.aut
despectis cet̾is singulariter
uideri appetunt habere qd
habent. Qua phariseus
iste iactantie peste laborasse
deprehenditur. qui iccirco
de templo absq iustificati¬
one descendit. quia bonorũ
oꝑum merita sibi quasi sin¬
gulariter tribuens.oranti
publicano se p̾tulit dicens.

Expanded text:
de quibus supra dicitur: Deus de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se . Pharisaeus autem merita jactans, ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus stans, haec apud se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Quia Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit.
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dicitur. Dimite mor¬
tuos sepelire mortuos suos
Mortuos quippe mortui se¬
peliunt. cũ peccatores quiq
sui fimiles alios nociuo fa¬
uore demulcent. congestaq
pessime adulitionis mole.
neqͣ aliquado spe resurgen¬
di potiantur opprimunt.
Dño ergo locubum tangen¬
te suneris baiuli steterunt.
quia suꝑni formidine iu¬
dicii attacta conscientia et
carnalium sepe effluentiũ
uoluptatum et imuste lau-¬
dantium turbam coercens
ad se ip̃am reu̾titur. uocan¬
tiq: ad uitam festina resp̃o¬
det saluatori. Unde recte
sequitur. Et ait. Ad olescẽs
tibi dico surge. Et resedit
qͥ erat mortuus et cepit loqͥ.
et dedit illũ matri sue. Re¬
fidet quippe qui erat mor¬
tuus: cũ int̾na compunc¬
tione reuiuiscit peccator.
Incipit loqui: cũ reducis
indicia uite cunctis qui pec¬
catum luxerant oftendit.
Redditur matri: cũ ꝑsacer¬
dotalis decreta iudicii com¬
munioni reddit᷑ ecclie. Acce¬
pit autem om̃s timor et

Expanded text:
alibi dicitur: Dimitte moralibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et
Abbreviated transcription (Latin):
ominus apparuit: colluctãs
cũ eo. Quiq se ab eo suꝑari
ꝑmisit. ut hunc mundi cor¬
dẽ merito benediceret: atos
isrł nominaret. Nobiscum
deus. amplius magisq ꝓ
nobis magnificum certam̃
ad implens. et usq ad mor¬
tem accecdens. ut morte su¬
a mortem occideret. et bene¬
dictionẽ atq ĩmortalitatem
mundi cordi ppło condona¬
ret. qui fideliter dicit nobis¬
cum deus. per eungłistarũ
et apłorum p̃clicationem. ꝑ
sui sc̃i corporis et sangunis
sacͣmentum. ꝑgłose crucis¬

Expanded text:
ominus apparuit colluctans ominus apparuit colluctans cum eo , quique ab eo superari permisit ut hunc mundicordem merito benediceret, atque Israel nominaret. Nobiscum Deus, amplius magis pro nobis magnificum certamen adimplens, et usque ad mortem accedens, ut morte sua mortem occideret, et benedictionem ac immortalitatem mundo corde populo condonaret, qui fiducialiter dicit, Nobiscum Deus per evangelistarum et apostolorum praedicationem, per sui sancti corporis et sanguinis sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
eius emmanuhel. qd̃ est me̾¬
pretatum nobiscũ deus. Uoc̃at
nomen eius prius angli psal
lentes in eius generationeat¬
et regis pacis ad hoĩes uenien¬
tis. Dein apl̃i ungeniti dei
dominationẽ atq uirtutem
om̃ib gẽtib p̾clicantes. ad huc
et sc̃i martyres. contra ignes et
gladios usq ad mortem resis¬
tentes. Deinde cuncti credentes
hoc ip̃m nomen usq in con¬
sũmationem scłi memoran¬
tes atq laudantes. Et uoca¬
bunt nomen eius emmanu¬
hel: qd̾ est int̾pretatum nob̾¬
cum deus. Qui uocabunt. nͥ
isti quorum uocabitur int̾ra
nomen nouum. non sicut
prius in figuris et maginil
sed facie ad faciem apparentẽ:
Nobiscũ deus. Abrahe patri cre¬
dentium. trib horis temporis
licet non ꝑ ip̃am ineffabilẽ
deitatis sue substantiam.
sed potius ꝑ angłicam speciẽ
ameridie uisus est. Nob̾ trig̃ĩ¬
ta trib annis in t̾ra apparu¬
it. et cũ hominib conu̾sari
dignatus est. Iacob etiam bre¬

Expanded text:
ejus Emmanuel, quod est interejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Vocant nous generatione,et regem pacis, ad homines venientem. Deinde apostoli, Unigeniti Dei dominationem atque virtutem omnibus gentibus praedicantes. Adhuc et sancti martyres, contra ignes et gladios usque in mortem resistentes. Deinde cuncti credentes, hoc ipsum nomen usque ad consummationem saeculi memorantes atque laudantes. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Qui vocabunt, nisi justit quorum vocabitur in terra nomen novum, non sicu, prius in figuris et in imaginibus, sed facie ad faciem apparentem? Nobiscum Deus. Abrahae patri credentium tribus horis temporis, licet non per ipsam ineffabilem deitatis substantiam, sed potius per angelicam speciem a meridie visus est : nobis triginta tribus annis in terra apparuit, et cum hominibus conversari dignatus est. Jacob etiam
Abbreviated transcription (Latin):
letamini. audite et consola.¬
mini. Audite qd̾ uirgo in ut̃o
accipiet. non ex desicderio par¬
tum concipiens. neq serpen-¬
tis ꝑsuasione decepta. neq
eius afflatib uenenosis ĩfec
ta. Sed uirgo in ut̾o accipiet
p̾licationem angłi suscipiẽs
ꝓpħaꝵ testimonia assumens.
Uirgo in ut̾o accipiet. ut dm̃
dignanter in carnatum ad
mundi pariat salutem. Ecce
inquid. Hoc ip̃m quod dicit
ecce. ad mirãtis est tanti my¬
st̾ii magnitudiñe. ut omnes
uelut e sũno suscitans ad hoc
dictum euigilet. Ecce uirgo
dicit in ut̾o accipiet et pariet
filium ad colligandum illũ
fortem armatum. ad concul¬
candum serpentis impii ca¬
pud. ad conterendas uires eiꝰ.
ad p̾dam eius diripiendam
atq captiuitatem sui ppłi
conu̾tendam. Pariet filium
ad denuo reparandum adam
ad mobedientiam eue per
maris obedientiam excludẽ¬
dam ad erigendũ iacentium
genꝰ. qd̵ ꝑ mulieris temerariã
credulitatem fuerat ante de¬
iectum. Et uocabunt nomen

Expanded text:
laetamini, audite et consolalaetamini, audite et consolamini, audite quod virgo in utero accipiet, non ex desiderio partum concipiens. Neque serpentis persuasione decepta est, neque ejus afflatibus venenosis infecta est, sed virgo in utero accipiet, praedicationem angeli suscipiens, prophetarum testimonia assumens. Virgo in utero accipiet, ut Deum dignanter incarnatum ad mundi pariat salutem. Ecce, inquit. Hoc ipsum quod dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem, ut omnes velut e somno suscitans, ad hoc dictum evigilent. Ecce virgo, dicit, in utero accipiet, et pariet Filium. Ad colligandum illum fortem armatum, ad conculcandum serpentis impii caput, ad conterendas vires ejus, ad praedam ejus diripiendam, atque captivitatem populi sui convertendam, pariet filium, ad denuo reparandum Adam, ad inobedientiam Evae per Mariae obedientiam excludendam, ad erigendum jacentium genus, quod per mulieris temerariam credulitatem fuerat dejectum. Et vocabunt nomen
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re. Ip̃e saluauit ppłm suum
a peccĩs eorum. sanguine ui¬
delicet suo cunctos redimes
morte sua de mortis eos libe¬
rans potestate. Ipe saluauit.
hoc est saluator omnium ho¬
minum fidelium atq credẽ¬
tium. Hoc autem totũ fcm̃ ẽ.
Quod totum: Hoc de unige¬
niti descensione. Hoc de ista
domini incarnatione. hoc de
angłi ad uirginem destinati.¬
one. hoc de ip̃iis uirginis des¬
ponsatione. uel castitate. Hoc
enim totũ fc̃m est: ad tocius
mundi salutem. Hoc totum
fc̃m est: ut unum complere¬
tur et unũ consum maretur.
Quid illud: Quod uirgo ge¬
nuit. et uirgo permansit. qd̃
mat̾ fuit. et intacta uirgo ꝑ¬
seuerauit. Ecce uirgo in ut̾o
accipiet. Audite qđ dicit om̃s
filie eue. audite om̃s uos que
hereditatem doloris et tristi¬
cie post illam et ex illius cõ¬
dempnatione sũpsistis. uos
qui in tristicia generatis fi¬
lios. uel magis uos que con¬
cupiscẽtiam corruptibilem
minime timuistis. audite ⁊

Expanded text:
terrae. Ipse salvabit populum suum terrae. Ipse salvabit populum suum a peccatis eorum, sanguine videlicet suo cunctos redimens, morte sua de mortis eos liberans potestate. Ipse salvabit, hoc est, salvator omnium hominum fidelium atque credentium. Hoc autem totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem destinatione, hoc de ipsius Virginis desponsatione, vel castitate. Hoc enim totum factum est ad totius mundi salutem: hoc totum factum est, ut unum compleretur, ut unum consummaretur. Quid illud? Quod virgo genuit, quod virgo permansit, quod mater fuit, et intacta virgo perseveravit. Ecce virgo in utero accipiet. Audite quod dicit, omnes filiae Evae: audite, omnes vos qui haereditatem doloris et tristitiae post illam et ex illius condemnatione sumpsistis; vos quae in tristitia generatis filios, vel magis vos quae concupiscentiam corruptibilem non timuistis. Audite et
Abbreviated transcription (Latin):
qd int̾pretatur saluator./Ip̃
enim saluum faciet pplmsil
a peccatis eorum. Uocabis
ait nomen eius hoc quod ã¬
te fuit. quod ante scl̃a nomi¬
natum est. Non tu ei pones
nomen. nec ex te ei uocabu¬
lum conftitues. sed nomina
et uoca exultando ih̾m: id est
saluatorem.Saluatorem eũ
ẽẽ testare. nec extempore cepis¬
se saluare. sed iam antiqͥssi¬
mum saluatorem. Ipse enim
saluum faciet ppłm suum a
peccatis eorum. Duo enim ꝑ
hoc u̾bum preclara designan¬
tur. Quod et deus fuerit et do-
batur. Et ideo dictum est ip̃e
saluum faciet ppłm suum a
peccis eorum ut uere deus. Sĩ
re. uel pecrata dimittere. Iste
ergo filius dei habens ppłm su-¬
um. ipsum uenit ut dictum
est. liberare a peccĩs atos salua
re ex iudeis siue exgentibus.
Dequo ip̃e iam ꝑꝓpham fuera
locutus dicens. Dñs dixit ad me
filius meus es tir ego hodie ge¬
nui te. Pete ame et dabo tibi¬
gentes hereditatem tuam et
possessionem tuam terminoᷤ

Expanded text:
quod interpretatur salvator. Ipse quod interpretatur salvator. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Vocabis, ait, nomen ejus hoc quod ante fuit, quod ante saecula nominatum est. Non tu ei impones nomen, nec ex te ei vocabulum constitues, sed nomina et voca exsultando Jesum, id est, salvatorem. Salvatorem eum esse testare, nec ex tempore coepisse salvare, sed etiam antiquissimum salvatorem. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Duo enim per hoc verbum praeclara designantur, quod et Deus fuerit et Domibitur. Et ideo dictum est: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum, ut vere Deus. Dei re vel peccata dimittere. Iste ergo Filius Dei habens populum suum, ipsum venit ut dictum est liberare a peccatis atque salvare, sive ex Judaeis, sive ex gentibus, de quo ipse jam per prophetam fuerat elocutus, dicens: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Pgentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos
Abbreviated transcription (Latin):
tu nec quisq sequentium
usq in cõsummationem se-¬
culi. Coniugem eam dico:
propt̾ea ut cliabolo uirgim¬
tatem eius occultem. ut iu¬
deorum prauitatem excludã
atq deiciam. ut legis institu¬
ta non destruam. Et inconse¬
quentib demonstrabo: qd̾
ista nec tua coniunx sccłm
consuetudinem coiugii ba¬
beatur. nec iste qui generat᷑
quia scilicet cooꝑator huius
natiuitatis sp̃c sc̃s est. Hamu¬
nigenitus filius qui ante
scła in effabilit̾ ex solo patre
sine ex uoluntate patris i
humano corpore sc̃o cooꝑan¬
te sp̃u inter hominis uent
Iste est dequo scriptura pͥm̃¬
tiauit dicens. puer natusẽ
nobis et filius datꝰ est nobis.
Patris enim unigenitus filiꝰ
ex uirgine natus est: ut illã
uirginem priorem euam que
ceciderat. iterum renouaret
atq erigeret. Et qui ꝑ prauã
uoluntatem filii effecti fueñt
ficeret dei. Pariet inqͥt filium
et uocabis nomen eius ih̾m.
Uirgo generat. et tu hunc u¬
nigenitum uocabis ihm:

Expanded text:
tu nec quisque sequentium tu nec quisque sequentium usque in consummationem saeculi. Conjugem eam dico propterea ut diabolo virginitatem ejus occultem, et Judaeorum pravitatem excludam atque dejiciam, ut legis instituta non destruam, et in sequentibus demonstrabo quod ista nec tua conjux secundum consuetudinem conjugii habeatur, nec iste qui generaturquia scilicet cooperator hujus nativitatis Spiritus sanctus est: nam unigenitus Filius, qui ante saecula ineffabiliter ex solo Pafine, ex voluntate Patris in humano corpore, sancto cooperante Spiritu, inter homines venit. Iste est de quo Scriptura praenuntiat, dicens: Puer natus est nobis, et Filius datus est nobis . Patris etenim unigenitus Filius ex Virgine generatus est, ut per illam Virginem priorem Evam quae ceciderat, iterum renovaret atque erigeret; et qui per pravam voluntatem filii effecti fuerantficeret Dei. Pariet, inquit, filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Virgo generat, et tu hunc genitum vocabis Jesum,
Abbreviated transcription (Latin):
ea que illi promissa sunt. tes¬
tamenta fidelia: ioseph fili
dauid ne timeas accipere ma-¬
riam cõiugem tuam. Ne ti¬
mueris. netrepidaueris. ne
conturberis. sed securus et
intrepidus accipe eam. sccłm
legis preceptum uxorem tͥ
nominatam scdm nuptia¬
tum consuetudinem et con¬
iunctionem longe alienam
Accipe ergo eam sicut com¬
mendatum celestem thes¬
aurum. ut deitatis diuitias
sicut plenissimam sc̃itatem.
sicut ꝑfectam iusticiam. Ac-¬
cipe eam sicut unigeniti m̃a¬
sionem. sicut honorabile tem¬
plum. sicut domum dei. sic̃
creatoris om̃ium ꝓpriam. sic̃
regis sponsi celestis domum
immaculatam. Ita ergo io¬
seph fili dauid ne timeas acci¬
pere eam. tibi cõmendatam.
tue religiositati creditam.
Serua. fer curam. attende. fu¬
giens ab herode duc in egyp¬
tum. iterum remeãs post he-¬
rodis mortem reduc in t̾ram
ifrł̾. Netimu. ⁊ eris accipere
mariam coniugem tuam.
Comugem audiens non expa¬
uescas. non conturberis. nec

Expanded text:
ea quae illi promissa sunt, tesea quae illi promissa sunt, testamenta fidelia. Joseph, fili David, ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Ne timueris, ne trepidaveris, ne conturberis, sed securus et intrepidus, accipe eam secundum legis praeceptum, uxorem tibi nominatam, sed secundum nuptiarum consuetudinem et conjunctionem, longe alienam. Accipe ergo eam sicut commendatum coelestem thesaurum, ut Deitatis divitias, sicut plenissimam sanctitatem, sicut perfectam justitiam. Accipe eam sicut Unigeniti mansionem, sicut honorabile templum, sicut domum Dei, sicut Creatoris omnium propriam, sicut regis sponsi coelestis domum immaculatam. Ita ergo, Joseph, fili David, ne timueris accipere eam tibi commendatam, tuae religiositati creditam serva, fer curam, attende fugiens ab Herode, duc in Aegyptum, iterum remeans post Herodis mortem, deduc in terram. Israel. Ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Conjugem audiens, non expavescas, nec conturberis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
cio eam. et a cognatione mea.
saior est enim clignitas. suꝑ¬
excellit eius sc̃ĩtas. nec mee
congruit indignitati. Ideo
uolebat occulte dimittere
eam. Hec eo cogitante angłs
domini ꝑ uisum apparuit
illidicens. Quid dubitas io¬
seph: Quare imprudenter co¬
gitas: Quare irrationabilit̾
meditaris: Deus est qui ge¬
generationis minist es et ñ
largitor seruus et nõ dñs.
mancipium et non plasma¬
tor. Propt̾ea ministra serui
custodi. fer curam. intendeet
huic qui nascitur. et huic
que generat. Et enim si tͥ
uxor nominatur. si in despõ¬
sationem tibi ẽẽ dicitur: ñ
tamen tͥ uxor est: sed dei uni¬
geniti electa mater est. Prop¬
terea ioseph fili dauid qui
has ꝓmissiones accepit. cui is¬
ta fidelia data sunt testamẽ¬
ta. ioseph fili dauid non tan¬
tum scd̃m carnem sed secũ¬
tlum sp̃m. iosepb filiidauid:
si eñi filius dauid. iuste et
heres eius tanꝙͣ filiꝰ patris.
ideo in here k ditatem accipe

Expanded text:
ciam eam, et a cognitione mea. ciam eam, et a cognitione mea. Major est enim ejus dignitas, superexcellit ejus sanctitas, nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare imprudenter cogitas? quare irrationabiliter meditaris? Deus est enim qui gegenerationis minister es et non largitor; servus, et non Dominus; mancipium, et non plasmator. Propterea ministra, serva, custodi, fer curam, intende et huic qui nascitur et huic quae generat. Etenim si tibi uxor nominatur, si desponsata tibi esse dicitur, non tamen tibi uxor est, sed Dei unigeniti electa mater est. Propterea, Joseph, fili David, qui has promissiones accepit, cui ista fidelia data sunt testamenta; Joseph, fili David, non tantum secundum carnem, sed secundum spiritum; Joseph, fili David: si enim filius David, juste et haeres ejus tanquam filius patris. Ideo in haereditatem accipe
Abbreviated transcription (Latin):
cogitaint cur eam
dimittere uolebat: ut ĩmacu-¬
latam et scãm uellet dinit¬
tere. In iustum enim et hoc
erat. Sed simplicem sensum
aucli huius rationis. Iose h
iustus erat. et illa uirgo im¬
maculata erat. Sed ideo di
mittere eã uolebat: qm̃ uir¬
tutem myst̾ii et sacramentũ
quoddam magnificum in
eadem cognoscebat. cui aꝓpri¬
mare sese indignum estima¬
bat. Ergo humilians se ante
tantam et tam in effabilem
rem. querebat se longe facere-
Sicut et beatus petrus domino
se humilians aiebat. Recede
a me domine. qr horno peccatl
sum. Uel sicut ille centurio
ad eundem dominum mit¬
tens dicebat. Ion sum dignꝰ
ut sub tectũ meũ intres. quia
nec me ip̃m dignũ estimaui
ad te uenire. Uel sicut sc̃a eli¬
sabeth ad ip̃am locuta est.be¬
atam mariam. dicens. Et un
sese in omnib. cauebat et
timebat. sibi met ip̃i tante
sc̾itatis coniunctionem ad¬
hibere. Iccicto uolebat eam
occulte dimittere. dimitto
cam dicens. et a me longe fa¬

Expanded text:
cogitavit, cur eam cogitavit, cur eam dimittere volebat? ut immaculatam et sanctam voluit dimittere. Injustum enim et hoc erat. Sed enim simplicem sensum audi hujus dictionis. Joseph justus erat, et illa Virgo immaculata erat. Sed ideo illam dimittere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in eadem cognoscebat, cui approximare sese indignum aestimabat. Ergo humilians se ante tantam et tam ineffabilem rem, quaerebat se longe facere, sicut et beatus Petrus Domino se humilians aiebat: Recede a me, Domine, quia homo peccator sum . Vel sicut ille centurio ad eumdem Dominum mittens, dicebat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, quia nec meipsum dignum existimavi ad te venire . Vel sicut sancta Elisabeth ad ipsam beatam locuta est Mariam, dicens: Et undsese in omnibus cavebat et timebat sibimet istius tantae sanctitatis conjunctionem adhibere; et idcirco volebat eam occulte dimittere: Dimittam eam, dicens, et a me longe fa
Abbreviated transcription (Latin):
et nollet eam traducere. Uirũ
appellauit contͣ iudeorum pͣ¬
uitatem: ut ad u̾sus uirgi¬
nem non seuirent. Propterea
et desponsata fuit ip̃i ioseph
ut supra dictum est.Si enĩ
non fuisset desponsata ioseph
om̃ium bonorũ in credibiles
et inmici iudei. lapidib eã
occiderent. Ideo uirum eius
hic eum euangłista appellaũ.
Ioseph uir enis cũ ẽẽt iustus.
Iustus autem in uerbo. iustus
in facto. iustꝰ in legis cõsũma¬
tione. iustꝰ minitio gr̃e. Iustus
itaq cũ ẽẽt et nollet eam tra¬
ducere: uoluit occulte dimit¬
tere. Holuit eam traducere. no¬
lint eam acciꝑe. noluit eam
male diffamare. sed uoluit
cam occulte dimittere. Ocul
sicut misericors. Talis ergo cũ
ẽẽt ioseph: cogitabat occulte¬
eam dimittere. Hec illo inqͥt
cogitante. Querendũ est nob̾
nunc qͥd cogitauit. ut occul¬
te eam climitteret. Hec cogi¬
tabat: ut eam dimitteret gi
suspicionem in ea habebat.
quomodo iustꝰ erat: Si ergoñ
est suspicatus uel tale aliquia

Expanded text:
et nollet eam traducere. Virum appellat contra Judaeorum pravitatem, ut adversus virginem non saevirent: propterea et desponsata fuit ipsi Joseph, ut supra dictum est. Si enim non fuisset desponsata Joseph, omnium bonorum incredibiles et inimici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo virum ejus hic eum evangelista appellavit. Joseph vir ejus cum esset homo justus. Justus autem in verbo, justus in facto, justus in legis consummatione, justus in initio gratiae. Justus itaque cum fuisset, et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere eam. Noluit eam traducere, noluit eam accipere, noluit eam male diffamare, sed voluit eam occulte dimittere. Occulsicut misericors. Talis ergo cum esset Joseph, cogitabat eam occulte dimittere. Haec, inquit, illo cogitante. Quaerendum est nobis nunc quid cogitaverit, ut occulte eam dimitteret. Haec cogitabat ut eam dimitteret. Si suspicionem in ea habebat, quomodo justus erat? Si ergo non est suspicatus, vel tale aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
egenos sine testo induc in do¬
mum tuam. Si uideris nu¬
dum uesti. et domestitos
seminis tui ne despicias. Lũc
erumpet temporaneum lum̃
tuum. et uestimenta tua ci-
to orientur. et p̾ibit ante te
iusticia tua. et claritas dei
circundabit te. Tunc excla¬
mabis et dommus exaudiet
te. Dum adhuc loqueris:
dicet. eccȩ adsum. Hec sunt
enim. qub homo et refectus
cibo frequenter impetrat qd̃
exoptat: et ieiunans maio¬
ra premia cõsequitur sc̃itatiᷤ¬
Tale ieiunium delectat xp̃m
niũ delectorum frequens re¬
atus impellit. nõ deniq ad¬
ipiscende gle temporalis uł
cumulandi patrimonii cu¬
piditas in anis accendit. ser
urget semꝑ religionis affe¬
ctus et deuota sinceritas. ¶
cũ fuer̾it comitata plena
proficiet. Talit̾ agendo: mere¬
bitur statim p̾sentem domi¬
num ꝓpiciumq sentire. Im¬
ple ergo miserationis offi¬
cia. et sanctificasti ieuinia.
Sagina pauꝑum uiscera. et
anima tua munerib sc̃ita¬

Expanded text:
egenos sine tecto induc in doegenos sine tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestito orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majora praemia consequitur sanctitatiTale jejunium delectat Chrisnium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
dines uincat. faces auaricie
arlentes extinguat. laciusq
factis iñ dilectionis excẽclat.
atq in alimenta pauꝑuni
prompti apparatus impendia
nefanda pecc̃a animi uirtute
calcentur. utanima sc̃itate
corporis ad iuuetur. Cunc et
enim impetri poterit qd̃ op¬
tat᷑ͦ si corpus castũ. animus¬
q deuotus ad officia sc̃itatis
impendenda. ꝑcuram obser¬
uationis incedat. Hec sunt q̃
diuinam cõmonent pietatẽ
que ad impetrandam precib
scĩtatẽ semꝑ adlitũ faciunt.
Cet̾um si capud subst̾nas ac¬
qe cineres desuꝑ spargas. side¬
niq collum tuũ uelut cir¬
culum torqueas. atq ad exora¬
dam clementiam dei largoᷤᷤ
fletus effundas: nichil profi¬
cies. Cõmouere eñ diuinam
non poteris pietatẽ: quia cir¬
ca ꝓximos tuos neglexisti
debitam caritatẽ. Scriptum
est enim. N tale ieiunium ego
elegi dicit dominus. Namsi
flectas ut circuluma ceruicem
cõuentionem dissipa. Frange
esurienti panem tuum. et

Expanded text:
dines vincat, faces avaritiae dines vincat, faces avaritiae ardentis exstinguat, latiusque factis vim dilectionis extendat, atque in alimenta pauperum abrupti apparatus impendia nefanda peccata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum animusque devotus ad officia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divinam commovent pietatem, quae ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. Caeterum si caput substernas, atque cineres desuper spargas, si denique collum tuum velut circulum torqueas, atque ad exorandam clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non poteris pietatem, qui circa proximos tuos neglexisti debitam charitatem: scriptum est enim, Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas ut circulum cervicem tionem iniustam dissipa. frange esurienti panem tuum et
Abbreviated transcription (Latin):
et uetera repetẽcla: legimus
menia ur̃a et sabbata et di¬
em magnũ. non sit in eom¬
Ieiunium est qd̃ ꝓbat altissi¬
mus non solum int̾missa
corporis refectio: uerum etiã
a malis actib facta discessio.
Itaq cura nemens tua graue¬
tur opp̾ssa peccĩs. neq animꝰ
tiuiꝰ uiciorum illecebris dele¬
ctetur. et grata deo exolusti
ieiunia. Ceterũ si corpus tuu
ieiunia longua cõsumpserĩt.
atq illi subtraxeris cibum cũ
non detrahis uicia in malis
ꝑseuerans: magis horres ꝙ̃
placeas deo. Cunc erunt deo
accepta ieiuna: sioꝑib scĩs
fuerit expiata conscientia. Cur
eñĩ corpus fame discrucias.
cui turpiter peccando blandi¬
ris: principalit̾ ergo animus
ieiunet a malis. et sic corpus
subeat exercenda ieiunia. Nã
cũ sit ieniniũ anime humili¬
acio. qͣle est humiliari cibo. et
augeri pecc̃o: Qui igitur corpo¬
ri suo ieiunia deuotus induc̃:
principalit̾ renuntiet uitiis
cupiditatis fomitem cõprimat
frangat impetus mentis. libi¬

Expanded text:
etera repetenda. Legimus menias vestras et sabbatum et diem magnum non sustineo,Jejunium est quod probat Altissimus, non solum intermissa corporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi subtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libi
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodum ieninetis.
Ieiunia enim xp̃ianorũ sp̃alit̾
pociꝰ quam carnalit̾ exercẽda st̃.
Unde a pecc̃is principalit̾ ieiu¬
nemus ne ieninia nr̃a sicut
nideoꝵ ieiunia a dño respuan¬
tur. Quale est enim ut acibis
quos dñs creauit nescio quis
impostor abstineat. et peccato¬
rum sagina pinguescat.:N
tale ieiunium ego elegi dicit
dominus. Nam si flectas inqͥt
ut circulum ceruicem tuam
cilicium autẽ et cinerẽ subst̃¬
nas: nec sic uocabis inqͥt ieiu¬
nium acceptum. Sed quid:
Solue inquit nodũ miquita¬
tis. et obstinationẽ malorũ.
Dimitte afflictos in reqͥem. et
dissipa. Paruũ est ieiunium
abstinere tantũmͦ apecũis: nͥ
adidamus et bona. frange inqͥt
esurienti pañe tuum. et egenoᷤ
sine tecto induc in domum
tuam. Si uideris nudũ. uesti.
porro autẽ Ieiuniis nr̃is etiã

Expanded text:
quemadmodum jejunetis. Jejunia enim Christianorum spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Dimitte afflictos in requiem, et dissipa. Parum est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et bona. Frange, inquit, esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, vesti eum . Porro
Abbreviated transcription (Latin):
gressus est et ioh̾es. post̾ior
intͣuit: qui prior uenerat.
Notũ fr̃s est. qd̾ in fine m̃uꝰ¬
di ad reclemptoris fidem etiã
iudea colligitur. paulo atte¬
stante qui ait Bonec pleni-¬
tudo gentium intraret. et
sic omnis isrł saluus fieret.

Expanded text:
gressus est et Joannes. Posterior gressus est et Joannes. Posterior intravit qui prior venerat. Notum est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Isr
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtate. Qũe laborẽ passiõis eiꝰ dũ
increduli uiderunt: eũ uene¬
rari noluerunt. Quem̃ enim
indebant carne mortalem:
delignati sunt credere im¬
mortalem ẽẽ diuinitate. Un¬
de etiam ieremias ait. Red¬
des eis uicem domine iuxta
oꝑa manuum suaꝵ. dabis
eis scutum cordis laborem
tuum. Ne enim predicatio¬
nis spicula eorum corda pe¬
netrarent: dum passionis
eius laborem declignati fũt.
quasi eundem laborem illuis
pro scuto tenuerunt. Ut eo ad
se tͣnsire eius u̾ba ñ permitte¬
rent. quo eum. laborare uscs
ad mortem uiderent. Suda¬
rium ergo qd fuper capud
eius fuerat. seorsum mĩteni¬
tur: quia ip̃a redemptoris
nr̃i passio. longe a nr̃a passi¬
one disiuncta est. qm̃ ipse
sine culpa ꝑtulit: quod
nos cũ culpa toleramus. Ip
se sponte morti succũbere uo¬
luit. ad qͣm nos uenimus
intuti. Sequitur. Tunc ergoᷤ
introiit et ille discipłs qui
uenerat prius ad monum̃¬
tum. postqͣm intraũ peteꝰ in¬

Expanded text:
firmitate. Quem laborem passionis ejus dum firmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderrium ergo quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum se sponte morti succumbere voluit, ad quam nos inviti venimus. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus qui venerat prius ad monumentum. Postquam intravit Petrus, in
Abbreviated transcription (Latin):
ta ab infirmitatis nr̃e cogni¬
tione disiuncta sunt. eiusq
potentia creature transcendit
natura: Et notandum qd̾ ñ
solum separatim. secl etiam
inuolutum inueniri dicit᷑.
Linteum quippe qd inuolui¬
tur: eius nec initrum nec fi¬
ms aspicit᷑. Rectum ergo su¬
darium capitis inuolutum
inuentum est. quia celsitu¬
do cliuinitatis nec incipit ẽẽ:
nec desinit. Nec per mitium
nascitur nec t̾mino coangꝰ¬
tatur. Bene autem ad ditim
in unum locum: qͥa inscissu¬
ra mentium deus non est.
Deus qͥppe inunitate est. Et
illi eius habere gr̃am merẽ¬
tur. qui se ab inuicem ꝑsec¬
tarum scandala ñ diuidũt.
Sed quia solet ꝑsuclarium
laborantium sudor det̾gi
potest etiam sudarii nomi¬
ne exprimi labor dei. Qui ĩ
se quidem semꝑ quietꝰ atq
incõmutabilis ꝑmanet: set
tam̃ laborare sedeñtiat.
cum duras hominũ p̾uita¬
tes portat. Unde et ꝑ ꝓph̾am¬
ieremiam dicit. laboraui
sustinens. Ps autem apparuit
in carne. laborauit ex nr̃ain¬

Expanded text:
tatis nostrae cognitione disjunta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam. Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se quidem semper quietus atque incommutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit: Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra in
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturas qͥa oporteret eũ a mor-¬
tuis resurg̾e. Qłd gͦ indit. et qͥd cre¬
didit. Uidit lĩteamina posita et
credidit ꝙ mulier dixerat de
monumento dominum sub¬
latum. Qua in re diumne dis¬
pensationis magnitudo p̃e¬
sanda est. qd discipulorum
corda et accencduntur ut que¬
rant. et differuntur ne inue¬
niant. Quatinus infirmi¬
tas anui ip̃o suo merore
cruciata purgatior ad inue¬
niendum fiat. et tanto ua¬
lidius teneat cũ inuenerit:
qͣnto tardius inuenit qd̾ q̃

Expanded text:
Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit, 1533 quanto tardius invenerit quod q
Abbreviated transcription (Latin):
credere noluit. Quio ergo ẽ.
nisi quia et citius cucurrit
et tamen ante monumen¬
tum uacua stecit uenit
ergo symon petrus sequens
eum. et introiuit in monu¬
mentum. quia secuta poste¬
rior eccłia gentium media¬
torem dei et hominum. ho¬
carne mortuum. et uiuentẽ
crechidit deum̃. Uidit linte¬
amina posita. et fudarium
quod fuerat suꝑ capud eius.
non cũ linteaminibus positũ
credimus quod sudarium ca¬
pitis domini cũ linteaminib
non inuenitur in monumẽ¬
to. nͥ quia attestante paulo

Expanded text:
credere noluit. Quid ergo est, credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem Dei et hominum, hocarne mortuum, et viventem credidit Deum. Vidit linteamina posita, et sudarium quod fuerat super caput ejus, not quod sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monumento, nisi quia attestante Paulo,
Abbreviated transcription (Latin):
sinagoga. quid per pe¬
trum nisi eccłia designatur:
Nec mirum ẽẽ uideatur. qd̃
ꝑ iniorem sinagoga. per
ꝑhibetur. Quia et si ad dei
cultum prior est sinagoga
quam eccl̃ia gentiun: ad
usum tamen scl̃i prior est
multitudo gentium ꝙͣ sina¬
goga. paulo atrestante qͥ
ait. Quia non prius qd̃ sp̃u-¬
ale est. sed qd̵ animale. Per
semorͣ est ergo petrum sig-
mul: quia abortus sui tẽpo¬
re usq ad occasum pari eccõ¬
muni et si nõ pari et com¬
muni sensu gentilitas cũ
sinagoga decurrit. Uenit.
sinagoga prior ad monum̃¬
tum. sed minime intͣuit.
quia legis quidem manda¬
ta ꝑecepit prophetias de in¬
carnatione ac passione domi
nica audiuit. sed credere in
mortuũ noluit. Uidit enim
ioh̾es posita linteamina nõ
tamen introiuit:quia uide¬
licet sinagoga. et scripture
sacramenta agnouit. et ta¬
men ad fidem passionis do¬
minice credendo intͣre dis
tulit. Qũe diu longeq ꝓpħa
it. Hominem despexit. dm̃
carnem mortalem factum

Expanded text:
Synagoga, quid per Petrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per  perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum signimul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnanica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis Dominicae credendo intrare distulit: quem diu longe latequeit; hominem esse despexit, Deum carne mortalem factum
Abbreviated transcription (Latin):
fructum bonũ: excidetur.et
inignem mittetur. Non ido
ut ligni more ardeat et defi¬
ciat. sed in ignem mitetur
illum dequo dñs ait. Ite ma¬
ledicti in ign̾e eternum. qui
p̃paratus est diabolo et angłis

Expanded text:
fructum excidetur, et in ignem mittetur: non ideo ut ligni more ardeat et deficiat, sed in ignem mittetur illum de quo ait Dominus: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: nͥ intimore seruieris
dño. nisi alacriter manda¬
ta eiꝰ impleueris. nͥomnem
omnẽq iniquitatẽ deposue¬
despexeris. Gratis clamas
uociferans. gratis exaltas
uocem tuã. dicens dñe dñe
Testem in obedientie tue-
uocas eñ dñm nominans
ñ timens sicut dñm. neq ĩ
timore ei seruiens. Hoc enĩ
non om̃is qui sine facto seo
tantum ore me dñm appel-¬
lat introibit in regnum ce¬
loꝵ. sed qui oꝑa digna meo
nomine facit. et conu̾sati¬
onem dignã mea sc̃ficatio¬

Expanded text:
ne, nisi in timore servieris Domino, nisi alacriter mandata ejus impleveris, nisi omnem iniquitatem deposuris. Gratis clamas, vociferas gratis, exaltas vocem tuam, dicens: Domine, Domine, testem inobedientiae tuae vocas, eum Dominum nominans, non timens sicut Dominum neque in tremore ei serviens. Non Non omnis qui sine facto, sed tantum ore me Dominum appellat, introibit in regnum coelorum, sed quia opera digna meo nomine facit, et conversationem dignam meae sanctificatio
Abbreviated transcription (Latin):
nas ꝑgens. uuarũ exindedul¬
cedinem querat. Aut suꝑ tri¬
bulos incẽdens. ex inde fico¬
rum colligat suauitatem.
Ita ergo nullus sapientiũ
uel prudentiũ ab manibus
ueritate hereticis. aut irreli¬
giosis. aut infidelib exin¬
de sc̃itatis dulcedinẽ uelfra¬
grantiam aut ueritatis sua¬
u̾itatẽ poterit inuienire.s
pessima apud illos et mali¬
gna repperret. Sicut enim
spine et cribuli om̃ia que¬
cũq caꝑe possunt attrahũt.
detinent et conscindunt:
ita om̃s infideles heretici. et
pret̾ea male unientes etiã qd
rectam uidentur fidem teñe
ꝑhumanam potentiam er
corrrꝓtibiem principatũ per
iniquos mores et praua exẽ¬
pla om̃e quidqͥd apprehend̾e
possunt. cõsc̃ĩdunt. attrahũt
atq diripiunt. Quatos hii¬

Expanded text:
nas pergens, uvarum exinde dulnas pergens, uvarum exinde dulcedinem quaerit; aut super tribulos incedens, exinde ficorum colligit suavitatem. Ita ergo nullus sapientium vel prudentium ab inanibus veritate haereticis, aut irreligiosis, aut infidelibus, exinde sanctitatis dulcedinem, vel fragrantiam, aut veritatis suavitatem poterit invenire, sed pessima apud illos et maligna reperiet. Sicut enim spinae et tribuli omnia quaecunque capere possunt attrahunt, detinent et conscindunt, ita omnes infideles haeretici et propterea male viventes, etiam qui rectam videntur fidem tenere per humanam potentiam et corruptibilem principatum, per iniquos mores et prava exempla, omne quidquid apprehendere possunt, conscindunt, attrahunt atque diripiunt. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
beant xp̃ianitatis. uel qͥa
assimilant se ministris iu¬
sticie figur̃a religiositatis
mentientes. ꝑͥ xp̃ianũ itaq
nom̃ multos seducere ntũ¬
tur dulcib sermonib mul¬
tis scandalum inferentes:
Isti sunt de quib ait apłs.
ꝑ suos dulces sermones et
blados seducũt corda inno¬
eorũ cognoscetis eos. Nolite
ad uultum attẽdere. sed ad
e. Apłos p̾dicant. secl apłis cõ¬
traria ãmntiant. Martyres
magnificant. sed martyrũ
ꝑsecutores ꝓbantur. apłi et
martyres sci ñ persecutionẽ
fecerunt. sed ꝑsecutionem ꝑ¬
tulerunt. Hon maledixert
sed maledicta sustinuerũt.
Non blasphemauerũt dñm
sed a blasphematorib int̾¬
fecti sunt. Isti autẽ om̃ea i¬
niqͥssima. om̃ia irreligiosa
implere curatunt. Scõs ꝑseñt¬
tur fideles opprimunt deum
etiam si non uerbis morib
blasphemant. proptea ex fu
nunqͥd colligunt de spinis
uuas. aut detribulis ficus:
Manifeste dñs ꝑhanc fimili¬
tudinem declarauit: quia
nullus prudentium ad spi¬

Expanded text:
beant Christianitatis, vel quia assimilant se ministris justitiae, figuram religiositatis mentientes. Per Christianum itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus sermonibus multis scandalum inferentes. Isti sunt de quibus iterum ait Apostolus: Per suos dulces sermones et blandos seducunt corda innoeorum cognoscetis eos. Hoc est, nolite ad vultum attendere, sed ad ae. Apostolos praedicant, sed apostolis contraria annuntiant; martyres magnificant, sed martyrum persecutores probantur. Apostoli et martyres sancti non persecutionem fecerunt, sed persecutionem pertulerunt; non maledixerunt, sed maledicta sustinuerunt; non blasphemaverunt Dominum, sed a blasphematoribus interfecti sunt. Iste autem iniquissimi omnia irreligiosa implere curarunt; sanctos persequuntur, fideles opprimunt, Dominum etiam si non verbis, moribus blasphemant. Sed tamen quNunquid colligunt de spinis uvas aut de tribulis ficus? Manifeste Dominus per hanc similitudinem declaravit quia nullus prudentium ad spi