comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod pingue ẽ & forte custodiã¬
Quod faciebant rali pastores se ipsos pascentes
non oues non an dñs. Constituam alios bonos
pastores qi i f ciant hȩc. sed ego inquit faciam
Ques meas nrili committã Securi uos fr̃s. securȩ
uos oues. nobis uidetu: timen lĩ quasi desit pas
Uidete quia si solus pascit cum iudicio pascens.
Luis enĩ homo iudicat de homine: temerarus
iudiciis plena sunt omĩa. Ne quo desperauimus
subito conuertitur. & sit optimus. De quo pre¬
sumpseramus subito deficit & fit pessimus. Nec
homo. uix nouit ipse homo. Tamen utcũq ipse
quid hodie. quid autẽ cras nec ipse. Iascit ergo
ille cum uidicio. disꝑtiens propria proprus. Pio¬
uit eniquid agat cum iudicio pascit quos iu¬
dicatus redemit. Dequitur. Ahsit. ut desint
modo bom pastores absit a nobis ut desint.
Absit miscdĩa ipsius ut non eos gignat atq
constituat. Utiq si sunt bonȩ oues. sunt
& boni pastores. Nam de bonis ouib fiunt

Expanded text:
quod pingue et forte, custodiaQuod non faciebant mali pastores, seipsos pascentes, non oves. Non ait Dominus, Constituam alios bonos pastores qui faciant haec, sed, Ego, inquit, faciam, oves meas nulli committam. Securi vos fratres, securae vos oves. Nobis videtur timendum quasi desit bonuVide quia solus pascit, cum judicio pascit. Quis enim homo certum judicat de homine? Temerariis judiciis plena sunt omnia. De quo desperavimus, subito convertitur, et fit optimus; de quo praesumpsimus, subito deficit, et fit pessimus. Nec homo, vix novit ipse homo: tamen utcunque ipse, quid hodie; quid autem cras, nec ipse. Pascit ergo ille cum judicio, dispertiens propria propriis. Novit enim quid agat. Cum judicio pascit, quos judicaturus redemit. Sequitur. Absit ut desint modo boni pastores. Absit a nobis ut desint. Absit a misericordia ipsius, ut non eos gignat atque constituat. Utique si sunt bonae oves, sunt et boni pastores. Nam de bonis ovibus fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
reges hominũ quam pastores pecorũ fuisse me¬
morantur. cum noe dñs filiisq eius post diliuuũ
diceret. crescite & multiplicamini. & implete ter¬
rã subditur. & terror ur̃ ac tremor suꝑ cuncta
animalia terre. Homo quippe animalib inra¬
tionabilib. non autẽ ceteris hominib natura
prelatus ẽ. Idcirco ei dr̃. ut ab animalib. &
non homine timeatur. quia contra naturant¬

Expanded text:
reges hominum quam pastores pecorum fuisse mereges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Cum Noe Dominus filiisque ejus post diluvium diceret: Crescite et multiplicamini, et implete terram, subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrtionalibus, non autem caeteris hominibus natura, praelatus est. Idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, non ab homine timeatur, quia contra natura
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc namq uectes esse in circulis arce semꝑ¬
ui bentur. ut cum portari archan oportunitas
exigit. de intromittendis uectib portandi tar¬
ditas nulla generetur: quia uidelicet cum spũi ale
aliquid a subditis pastor inquiritur. ignominiosũ
ualde ẽ si tunc querat discere cũ questionẽ debet
enodare. Circulis archȩ federis uectes inhęreant
ut doctores semꝑ in suis cordib eloquia sacra me¬
ditantes. testamenti arcã sine mora eleuent. Si
quicquid necesse ẽ protinus docent. Unde bene
primus pastor ȩccłȩ pastores cȩteros ammonet
dicens. Parati semꝑ ad satsfactionẽ de ea quȩ in
nobis est spe. Ac si aꝑtedicat. Ut ad portandã
archam mora nulla prepediat. uectes a circulis nũ¬
quam recedant. Scĩ uiri dum presunt. non in se
potestatẽ ordinis. sed ȩqualitatem conditionis ad¬
tendant. Nec preesse gaudeant hominib. sed pro¬
desse. Sciant enĩ quod antiquĩ patres nr̃i non tã

Expanded text:
Ad hoc namque vectes esse in circulis arcae sempAd hoc namque vectes esse in circulis arcae semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spirituale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est, si tunc quaerat discere cum quaestionem debet enodare. Circulis arcae foederis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, Testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfactionem de ea, quae in nobis est, spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis nunquam recedant. Sancti viri, dum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendant. Nec praeesse gaudeant hominibus, sed prodesse. Sciendum quod antiqui Patres nostri, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
consi deratione propriȩ infirmitatis deprimat
ne hoc ante occulti arbitris oculos tumor elati¬
onis extinguat. Isaiaf quoq propheta ait. Cla¬
ma ne cesses. sicut tuba exalta uocẽ tuã. Preco¬
nis namq officium suscipit quis quis ad sacer¬
dotiũ accedit. ut ante aduentum iudicis qui
terribiliter sequitur. ipse scilicet clamando gra¬
diatur. Sacerdos ergo si predicationis ẽ nescius
quam clamoris uocẽ daturus e preco mutus.
Fortes ꝑseuerantesq doctores uelut inputribilia
ligna querendi sunt. qui instructioni sacrorũ
uoluminũ semꝑ inhȩrentes scẽ ȩccłe unitatẽ
denuntient. & quasi intromissi circuli archam
dnĩ portant. Uestib archã testamenti por¬
tare tͣ bonis doctorib scam̃ ȩccłam ad rudes
infideliũ mentes predicando deduci. Qui auro
quoq iubentur operiri. ut cum sermone aluis
insonant. ipsi etiam uitȩ splendore fulgescant
Iecesse ẽ igituir. ut qui ad officium predicationis
excubant. a sacrȩ lectionis studio non recedant.

Expanded text:
consideratio propriae infirmitatis deprimat; ne haec ante occulti arbitris oculos tumor elationis exstinguat. Isaias propheta ait: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam . Praeconis quippe officium sumit quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes sanctae Ecclesiae unitatem denuntiant, et quasi intromissi circulis arcam Domini portent. Vectibus arcam Testamenti portare est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deduci. Qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. Necesse est igitur ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant.
Abbreviated transcription (Latin):
catis. Quicquid inde audieritis. hoc uobis bene
sapiat. Qui quid extra ẽ respire. ne erretis
in nebula. Audite uocẽ pas oris. colligite uos
ad montẽ scripti rȩ scȩ̃. Ibi sunt delitȩ cordis
ur̃i. Ibi nichil uenerum nichil ilienũ. uber¬
rima pascua sr Uos tantum sane uenite.
sane pascimini: In miatib ilrł & in riuis
& in om̃i habitat on: terrȩ. Amontibus
enim quos osten nus. mai ierunt riui pre¬
dicationis euuangelicȩ : cum in omnẽ terrã
exiit sonus eoꝵ & facta ẽ omĩs habitatio
terre pascendis ouĩb leta atq fecunda. In
pascins bonis pascam eas. & in montib altis
isrł . & erunt stabula earum illic. Hoc est
ubi requiescant. & ibi dicant bene ẽ. Ubi¬
dicant. uerum & manifestũ. non fallimur
gła dĩ. Requiescent tamquam in stabulis illis
& dormient hoc ẽ requiescent. & requiescent¬

Expanded text:
catis. Quidquid inde audieritis, hoc vobis bene catis. Quidquid inde audieritis, hoc vobis bene sapiat: quidquid extra est, respuite. Ne erretis in nebula, audite vocem pastoris: colligite vos ad montes Scripturae sanctae. Ibi sunt deliciae cordis vestri, ibi nihil venenosum, nihil alienum. Uberrima pascua sunt, vos tantum sanae venite, sanae pascimini in montibus Israel, et in rivis, et in omni habitatione terrae. A montibus enim quos ostendimus, manaverunt rivi praedicationis evangelicae, cum in omnem terram exivit sonus eorum. Et facta est omnis habitatio terrae pascendis ovibus laeta atque fecunda. In pascuis bonis pascam eas, et in montibus altis Israel: et erunt stabula earum illic, hoc est, ubi requiescant, ubi dicant, Bene est, verum est, et manifestum: non fallimur. In gloria Dei requiescent, tanquam in stabulis illis, et dormient, hoc est requiescent in delic
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ dñi. Uiuo ego dicit. dñs d̃. Ecce ego
ipse requiram oues meas. & uisitabo eas sicut ui¬
sitat pastor gregem suũ. Non curauerunt mali
pastoris. non enim suo sanguine redimerunt.
icut uisitat inquit pastor gregẽ suum. indiem.
urgens de cupidiiatib hominũ & nebula ualida
conterens terram. E difficile ẽ ut non errent
oues in ista nebula. Sed pastor non deserit eas.
Non impeditur caligine nubiũ. Widet undiq
errantem reuocat. Cantum ut fiat quod dicit
in euuangelio. Quȩ sunt oues mex̧ : audiunt
uocẽ meam. & sequuntur me. in medio ouiũ
disꝑsarum. Sic inquiram oues meas. & reducam
nubis & nimbi quando difficile ẽ inueniri. tunc
ego inueniam. Crassa nebula ẽ. pinguis nim¬
bus est. oculos eius nichil latet. Ꝙ educã eas
de gentib. & colligam eas de regionib & in¬
ducam eas in terrã earum. & pascã eas super
montes isrł. Constituit suꝑ montes isrł auctores
scripturarum diuinarũ. Ibi pascite. ut secure pas¬

Expanded text:
s: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas sicut visitat pastor gregem suum. Non curaverunt mali pastores, non enim suo sanguine redemerunt. Sicut visitat, inquit, pastor gregem suum in die. surgens de cupiditatibus hominum, et nebula valida conterens  Forte, contegens terram. Et difficile est ut non errent oves in ista nebula: sed pastor non deserit eas, non impeditur caligine nubium. Videt undique, errantem revocat, tantum ut fiat quod dicit in Evangelio: Quae sunt oves meae, audiunt vocem meam, et sequuntur me . In medio ovium dispersarum: sic inquiram oves meas, et reducam nubis et nimbi, quando difficile est inveniri eas, tunc ego inveniam, crassa est nebula, pinguis nimbus est, oculos ejus nihil latet. Et educam eas de gentibus, et colligam eas de regionibus, et inducam eas in terram earum, et pascam eas super montes Israel. Constituit super montes Israel auctores Scripturarum divinarum. Ibi pascite, ut secure pas
Abbreviated transcription (Latin):
in nouissimo posuit: & quod forte fuit confregistis.
Proinde audi. quid sequatur de ista negligentia
maloꝵ immo falsoꝵ pastoꝵ. Ꝙ disꝑsȩ sunt oues
meȩ. eo quod non sit pastor. & factȩ sunt in cõ¬
mesturã omib bestiis agri. furantur. lupi insidi¬
antes rapiunt. Leones frementes. cũ oi. es adhȩrent
pastori. Nam presens ẽ pastor. slmale agen¬
tib non ẽ pastor. E inhȩrent pastorib non
predantes se: & de illoꝵ morte se satiare cupi¬
entes. Cales enim sunt oues. qui gaudent de
errorib alienis. Disꝑsȩ sunt & errauerunt oues
meȩ. in omnẽ montẽ. & in omnẽ collẽ altum.
hoc ẽ in omnem tumorẽ terrenȩ suꝑbiȩ. Mons
enim & collis tumor terrenus. & suꝑbia scłi
intelligitur. Sunt enim & montes boni: de qui¬
b propheta dicit. Leuaui oculos meos ad montes
unde ueniet auxilium michi. In omnẽ montẽ
a in omnẽ collẽ & in omnẽ faciem terrȩ lucent

Expanded text:
in novissimo posuit, et quod forte fuit, confregistis. in novissimo posuit, et quod forte fuit, confregistis. Proinde audi quid sequatur de ista negligentia malorum, imo falsorum pastorum: Et dispersae sunt oves meae, eo quod non sit pastor: et factae sunt in comesturam omnibus bestiis agri. Furantur lupi insidiantes, rapiunt leones frementes, cum oves adhaerent pastori. Nam praesens est pastor: sed male agentibus non est pastor, et inhaerent pastoribus non praedantes se, et de illarum morte se satiare cupientes. Tales enim sunt omnes qui gaudent de erroribus alienis. Dispersae sunt et errarunt oves meae in omnem montem, et in omnem collem altum, hoc est, in omnem tumorem terrenae superbiae. Mons enim et collis, tumor terrenus et superbia saeculi intelligitur. Sunt enim et montes boni, de quibus Propheta dicit: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . In omnem montem, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nus sum. auc o dicentẽ apłm. Predica uerbũ. insta
oportu ie. in portune. Quib oportune. quib inpor¬
timne : Oportune utiq uolentib inportune no¬
lentib Prorsus inportimus suni. audeo dicere. Cu
uis errare. tu ius perire : ego nolo. Reuocabo er¬
rantẽ. requiram ꝑditam. Uelis nolis. id agam.
angusta me cocrabo. Dñi sepes ȩxcutiã. quan¬
tum michi uiriũ terrens dĩs donat. omĩa per¬
agrabo. Reuocrbo enantẽ. requiram pereuntẽ.
Si me pati non ius. noli errare. noli perire.
Parum ẽ quod doleo te errantẽ atq pereuntẽ
Cimeo ne negligens te etiam quod forte est
occidam. Wide enim quid sequitur. & quod
forte fuit confregistis. Si neglixero errantẽ
atq pereuntẽ. & eum qui fortis ẽ delectabit
errare & perire : Cupio lucra exteriora. sed
timeo plus dampna interiora. Si indifferentẽ
habuero errorẽ tuum. attendit qui fortis ẽ.
cum te ꝑditũ non requiro. & putat nichil esse
superius quod crassum ẽ interfecistis. hic iterũ

Expanded text:
o dicentem Apostolum: Praedica verbum, insta opportune, importune . Quibus opportune? quibus importune? Opportune utique volentibus, importune nolentibus. Prorsus, Importunus sum, audeo dicere. Tu vis errare, tu vis perire? Ego nolo. Revocabo errantem, requiram perditam. Velis nolis, id agam, angusta me coarctabo. Omnes sepes excutiam, quantum mihi virium terrens Dominus donat. Omnia peragrabo, revocabo errantem, requiram pereuntem. Si me pati non vis, noli errare, noli perire. Parum est quod doleo te errantem atque pereuntem. Timeo, ne negligens te, etiam quod forte est occidam. Vide enim quid sequitur: Et quod forte fuit, confregistis. Si neglexero errantem atque pereuntem, et eum qui fortis est, delectabit errare atque perire. Cupio lucra exteriora, sed timeo plus damna interiora. Si indifferentem habuero errorem tuum, attendit qui fortis est, cum te perditum non requiro: et putat nihil esse superius, quod crassum est, interfecistis, hic iterum
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt. quid nos queritis. si in errore inquit
sumus. si minteritu. quid me ius: quid me quȩ¬
ris:quia in errore es. reuocare uolo. Quia
peristi inuenire uolo. Sic uolo errorẽ. sic uolo
perire. Sic uis errare. sic us perire. Quanto

Expanded text:
inquiunt, quid nos quaeritis? Si in errore, inquit, inquiunt, quid nos quaeritis? Si in errore, inquit, sum, si in interitu, quid me vis? quid me quaeris? Quia in errore es, revocare volo; quia peristi, invenire volo. Sic volo errare, sic volo perire. Sic vis errare? sic vis perire? Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
firmũ. id est non firmũ. & egrotũ. id ẽ male
habentẽ. hoc michi uidetur interesse. Ꝙ enĩ
ista fr̃s quȩ distinguere ut cumq conam᷑ forte
& non possumus. maiori diligentia melius
distinguere. & alius peritior uel lumine cordis¬
plenior. Interim ne fraudemini qđ sentio. loquor.
nfirmo ne accidat temptatio & eum frangat
timendum ẽ. Languens autẽ iam cupiditate ali¬
qua egrotat: iam cupiditate aliqua impeditur.
ab intranda uia dĩ. ab subeundo iugo xp̃i. Qui
ergo uidentur feruere in operib bonis sed immi¬
nentes passiones tellerare nolle aut non posse
infirmi sunt. Qui uero aliqua cupiditate mala
amatores mundi ab ipsis bonis operib reuocant᷑.
languidi & egrot iacent. quippe qui in ipso lan
inter manus latronũ. & dentes luporũ furentiũ
ut cumq uersantur. & contumaces sunt oues.
quia queruntur errantes. alienas se anobis dicunt.
errore suo. exꝑditione sua. Quid nos uultis

Expanded text:
firmum id est, non firmum et aegrotum id est, male firmum id est, non firmum et aegrotum id est, male habentem hoc mihi videtur interesse. Etenim ista, fratres, quae distinguere utcunque conamur, forte et nos possumus majore diligentia melius distinguere, et alius peritiorplenior. Interim ne fraudemini, quod sentio, loquor. Infirmo, ne accidat tentatio, et eum frangat, timendum est. Languens autem, jam cupiditate aliqua aegrotat, jam cupiditate aliqua impeditur ab intranda via Dei, a subeundo jugo Christi. Qui ergo videntur fervere in operibus bonis, sed imminentes passiones tolerare nolle, aut non posse, infirmi sunt. Qui vero aliqua cupiditate mala amatores mundi ab ipsis bonis operibus revocantur, languidi et aegroti jacent. Quippe qui in ipso langinter manus latronum, et dentes luporum furentium, utcunque versamur: et contumaces sunt oves, quia quaeruntur errantes. Alienas se a nobis dicunt, errore suo et perditione sua: Quid nos vultis,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam hereditas eius. Postula ame. & dabo tibi
gentes heredditatẽ tuam. Exemplum nobis propo¬
suit. in passionib suis. Sed plane ne futuris tẽp¬
tationib deficiat infirmus. nec falsa spe decipien¬
dus ẽ. nec terrore frangendus. Dic ei. Prepara am
mam ad temptationẽ. & forte incipit labi contre¬
miscere nolle accedere. Habes & aluid: fidelis ds̃.
qui non uos sinat temptari. supra quã potestis ferre.
llud enim promittere. & predicere uenturas passi¬
ones. infirmum confirmare ẽ. Timenti autem
nimium. & ex hoc deterrito. cum polliceris mi¬
sericordiam dĩ. non quia temptationes ddeert̃.
sed quia non ꝑmittit temptari supra quam
ferre potest. fractum colligare ẽ. Sequitur.
Quod infirmatum ẽ inquit non confortastis. Pas¬
torib malis dicit. pastorib falsis. pastorib sua
querentib non que iħu xp̃i. & comodo lactis
& lanȩ gaudentib ques omnino non curantib
Et quod male habuit non corroborastis. Inter in¬

Expanded text:
etiam haereditas ejus . Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Sed plane, ne in futuris tentationibus deficiat infirmus, nec falsa spe decipiendus est, nec terrore frangendus. Dices ei: Praepara animam tuam ad tentationem, et forte incipit labi, contremiscere, nolle accedere. Habes et aliud: Fidelis Deus qui non vos sinet tentari supra quam potestis ferre . Illud enim promittere, et praedicere venturas passiones, infirmum confirmare est. Timenti autem nimium, et ex hoc deterrito, cum polliceris misericordiam Dei, non quia tentationes deerunt, sed quia non permittit tentari supra quam ferre potest, fructum colligere est. Sequitur: Quod infirmatum est, inquit, non confortastis. Pastoribus malis dicit, pastoribus falsis, pastoribus sua quaerentibus, non quae Jesu Christi, et commodo lactis et lanae gaudentibus, oves omnino non curantibus. Et quod male habuit, non corroborastis. Inter in
Abbreviated transcription (Latin):
perut non inquisistis. & quod forte fuit con¬
fregistis. Interfecistis. occidistis. Infirmat᷑ ouis.
id ẽ infirmum non corrigit: ut non possit cedere
temptationib in cauto. & in parato suꝑuenientib¬
Pastor negligens. quando credit tales: non illi
dicit. Fili accedens ad seruitutẽ dĩ. sta inustitia
& timore. & prepara anmam tuam ad tempta¬
tionẽ. Qui hec enim loquitur. confortat infirmũ.
& ex infirmo facit firmũ. ut non ille cũ credi¬
derit. prospera hunis scł̃i speret. Si enĩ doctus
fuerit sperare prospera scłi ipsa prosperitate
corrumpitur. Suꝑ uenientib aduersitatib sau¬
tiatur. aut fortassis extinguit᷑. Nlon ergo eũ

Expanded text:
fuit, confregistis, interfecistis, occidistis. Infirmatur ovis, id est, infirmum corrigit, ut possit cedere tentationibus: incauto, et imparato supervepastor negligens. Quando credit talis, non illi dicit: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Qui enim hoc loquitur, confortat infirmum et ex infirmo facit firmum: ut non ille, cum crediderit, prospera hujus saeculi speret. Si enim doctus fuerit sperare prospera saeculi, ipsa prosperitate corrumpitur, supervenientibus adversitatibus sauciatur, aut fortassis exstinguitur. Non ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
Adt ht num ouis otiã fortis
plerumq prepositum suum male uiuentẽ. si
derlinet oculos a regulis dñi. Intendit in homi¬
nẽ. incipit dicere in corde suo. Si prepositus m̃s
sic uiuit. ego qui sum qui non faciam qđ ille
facit quod illud quod non ipse fructificauerat.
Ded fortem ac rol is um iuenerat male ui¬
.& si uiuunt onu forte. sunt oues in uer
ho dnĩ. & tenei⁊ illna quod audierant a dño
suo quȩ dicunt facite quȩ autẽ faciunt facere
nolite. Tamen qui in conspectu populi male
uiuit. quantum in illo ẽ eũ a quo adtendit᷑
occidit. N on sibi ergo blandiatur. quia ille
non e mortuus. & ille uiuit. & ille homici¬
da ẽ. Quomodo cum lasciuus homo intendit.
mulierẽ ad concupiscendũ. erce illa casta est

Expanded text:
t enim ovis, etiam fortis, plerumque praepositum suum male viventem, si declinet oculos a regulis Domini. Intendit in hominem, incipit dicere in corde suo: Si praepositus meus sic vivit, ego quis sum, qui non faciam quod ille faciet, qui illud, quod non ipse fructificaverat, sed forte aut robustum invenerat, male viin verbo Domini, et tenent illud, quod audierunt a Domino suo: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite ; tamen qui in conspectu populi male vivit, quantum in illo est, eum, a quo attenditur, occidit. Non sibi ergo blandiatur, quia ille non est mortuus: et ille vivit, et ille homicida est. Quomodo cum lascivus homo intendit ad mulierem ad concupiscendum, ecce illa casta est,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uri quando uolueritis conuiuamini. imple¬
mini cibo & uino :um urĩs.
Ad hoc enĩ data
ẽ ista creatura. it ea ꝑ. uamini. Non enim
paganis & impis dedit ds̃ & uobis non dedit.
ȩx si dixerimus. forte congregabimus turbas
ampliores. Ꝙ si sunt quidam qui sentiant nos
hec dicentes. non recte sapere. paucos offendi¬
mus sed multitudinẽ conciliamus. Quod si
fecerimus non uerba dĩ non uerba xp̃i dicen¬
tes sed nr̃a. erimus pastores pascentes nosmet¬
ipsos non oues Cum aut t xisset quȩ dili gont
pascuis bene de munere dĩ. Sed mali illi pas¬
tores non parcunt talib. Parum ẽ qđ illas
languentes & infirmas & errantes & ꝑditas
non curant. &iã istas fortes & pingues necant.
Quantum in ipsis ẽ. & illȩ uiunt. De mise¬
ricordia dĩ uiuunt. tamen quanuui ad pas¬
tores malos attinet occidunt. Luomodo
inquis occidunt. male uiuendo malũ exẽplũ
prebendo. An frustra dictum ẽ seruo dĩ emi¬

Expanded text:
Dei vestri, quando volueritis, convivamini: impleDei vestri, quando volueritis, convivamini: implemini cibo et vino cum vestris. Ad hoc enim data st ista creatura, ut ea pe fruamini. Non enim paganis et impiis eam dedit Deus, et vobis non dedit. Haec si dixerimus, forte congregabimus turbas ampliores. Et si sunt quidam, qui sentiant nos haec dicentes non recte sapere, paucos offendimus, sed multitudinem conciliamus. Quod si fecerimus non verba Dei, non verba Christi dicentes, sed nostra; erimus pastores pascentes nosmetipsos, non oves. Cum autem dixisset quae diligant pascuis bene de munere Dei. Sed mali illi pastores non parcunt talibus. Parum est quod illas languentes, et infirmas, et errantes, et perditas non curant: etiam istas fortes et pingues necant, quantum ipsis est; et illae si vivunt, de misericordia Dei vivunt; tamen quantum ad pastores malos attinet, occidunt. Quomodo, inquit, occidunt? Male vivendo, malum exemplum praebendo. An frustra dictum est servo Dei emi
Abbreviated transcription (Latin):
illum ne quasi obutus illoꝵ ħonorificentiȩ ui¬
deretur. Testimanium ꝑhibet quod sicut angłm
di susceperint eum quod si fieri posset oculos
suos uellent cruere. & illi dare. E tamenac
cedit ad ouem putridam. secare uulnus. non
parcere putredim. Ergo quit inimicus uobis¬
factus sum. predicans ueritatẽ. Ccce & accepit
de lacte ouium. Iicut paulo ante cõmemora
quȩ iħu xp̃i. Absit ergo it dican nobis.
uiuite ut uultis. securi estote. Ps̃ neminẽ ꝑdet
Cantum modo fidem xp̃ĩanam tenete. Non ꝑdet
ille quod redemit. Non ꝑdet pro quib sangui¬
nẽ fudit. & si spectaculis uolueritis oblectare
animos urõs. ite quid malis ẽ & festa ista quȩ
celebrantur ꝑ uniuersam ciuitatẽ in letitia con¬
uiuantiũ. & publicis mensis se ipsos ut putant
iocundantiumi rȩ uera ꝑdentiũ. ite celebrate
securi. magna ẽ dĩ miscđia quȩ totũ ignoscat.
Coronate uos rosis antequam marcescant. In domo

Expanded text:
illum, ne quasi oblitus eorum honorificentiae videretur, testimonium perhibet, quod sicut angelum Dei susceperint eum: quod si fieri posset, oculos suos vellent eruere, et illi dare. Et tamen accedit ad ovem languidam, ad ovem putridam, secare vulnus, non parcere putredini. Ergo, inquit, inimicus factus sum vobis praedicans veritatem? Ecce et accepit de lacte ovium, sicut paulo ante commemoravquae Jesu Christi. Absit ergo ut dicamus vobis: Vivite ut vultis; securi estote, Deus neminem perdet. Tantummodo fidem Christianam tenete: non perdet ille quod redemit; non perdet pro quibus sanguinem fudit. Et si spectaculis volueritis oblectare animos vestros, ite; quid mali est? et festa ista, quae celebrantur per universam civitatem in laetitia convivantium, et publicis mensis seipsos ut putant jucundantium, re vera perdentium, ite, celebrate securi: magna est Dei misericordia, quae totum ignoscat. Coronate vos rosis, antequam marcescant. In domo
Abbreviated transcription (Latin):
qua potest. Cigo in tegra tibi sunt omĩa. si eat
quisq qua potest nolo te prepositũ facere. Unũ
te constituo de ipsa plebe. Di patitur unũ men¬
brum: conpatiuntur omĩa menbra. Proinde ipse
apłs cum eos commemoraret quales fuerint erga

Expanded text:
qua potest.Ergo integra tibi sunt omqua potest.Ergo integra tibi sunt omquisque qua potest? Nolo te praepositum facere, unum te constituo de ipsa plebe: Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra . Proinde ipse Apostolus, cum eos commemoraret quales fuerint erga
Abbreviated transcription (Latin):
mentum propterea bene intelligitur in honorẽ.
quia nuditatẽ contegit. Est enim unusquisq
homo infirmus. & quid ẽ quisquis uobis pre ẽ
nisi quod uos estis: carnẽ portat mortalis est
manducat dormit. surgit natus ẽ. moriturus ẽ.
& tu hõnorando tamen amplius ueluti contegis
quod infirmũ ẽ. Uidete cuius modi indumen¬
tum acceperat. a bona aĩ plebe. Idem paulus
cum diceret. sicut angłm dĩ ȩxcepisti me. Cesti¬
monium enin uobis ꝑhibe quia si fieri posset
oculos urõs eruissetis. & deditis michi. Sed
cum tanius illi h. exhibitus esset: num quid
propter ipsum hio iore sibi ȩxhibitum. ne forte
negaretur. & minus ille cum argueret lauda¬
retur peꝑcit enantibus. Nam si hoc fecisset.
esset inter illos qui se ipsos pascunt non oues.
Diceret ergo apud se ipsum. Quid adme ꝑtinet
quis quod uelit agat. uictus m̃s saluus ẽ. honor
saluus ẽ & lac & lana satis ẽ michi eat quisq

Expanded text:
mentum propterea bene intelligitur in honore, mentum propterea bene intelligitur in honore, quia nuditatem contegit. Est enim unusquisque homo infirmus. Et quid est, quisquis vobis praeest nisi quod vos estis? Carnem portat, mortalis est, manducat, dormit, surgit, natus est, moriturus est.  tu honorando tamen amplius velut contegis quod infirmum est. Videte cujusmodi indumentum acceperat a bona Dei plebe idem Paulus, cum diceret: Sicut angelum Dei excepistis me. Testimonium enim vobis perhibeo, quia si fieri posset, oculos vestros eruissetis, et dedissetis mihi . Sed cum tantus illi honor exhibitus esset, nunquid propter ipsum honorem sibi exhibitum, ne forte negaretur, et minus ille cum argueret laudaretur, pepercit errantibus? Nam si hoc fecisset, esset inter illos qui se ipsos pascunt, non oves. Diceret apud seipsum. Quid ad me pertinet? quisque quod velit, agat. Victus meus salvus est, honor meus salvus est, et lac et lana satis est mihi. Eat quisque
Abbreviated transcription (Latin):
Ncuerat plane dignaq in candelabro poneret᷑¬
sedque continuo frangeretur. Unde ergo ui¬
uitur: est necessitatis accipere. est caritatis pre
brere. Nlon tamquam uenale sit euuangelium.
ut illud sit pretium eius. quod sumunt quid
annuntiant unde uiuant. Di enim si uendunt.
magnam rẽ uiliuendunt. Accipiant sustentati¬
onẽ necessitatis a populo . mercedẽ dispensationis
a dñõ. Non enim ẽ idoneus populus reddere
mercede illis qui sibi in caritate euuangeli ser¬
uiunt. Non expectant illi riercedẽ nisi unde
& isti salutẽ. Quid autẽ istis increpatur. un
de arguuntur : quia cum lac sumerent. & lanis
se tegerent. oues negligebant. Sua ergo tantũ
quid sit lac consumere. querimus quid sit latus
tegere. Qui prebet lac potum prebet. & qui pre¬
bet lanam honorem prebet. Ista sunt duo quȩ
apopulis queruntur. qui se ipsos pascunt non
oues. Commodum supplendȩ necessitatis & fa¬
uorem honoris & laudis querunt. Q enĩ uesti¬

Expanded text:
n erat plane digna quae in candelabro poneretsed quae continuo frangeretur. Unde ergo vivitur, necessitatis est accipere, charitatis est praebere: non tanquam venale sit Evangelium, ut illud sit pretium ejus, quod sumunt qui annuntiant unde vivant. Si enim sic vendunt, magnam rem vili vendunt. Accipiant sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim est idoneus populus reddere mercedem illis, qui sibi in charitate Evangelii serviunt. Non exspectent illi mercedem, nisi unde et istde arguuntur? quia cum lac sumerent, et lanis se tegerent, oves negligebant. Sua ergo tantum quid sit lac consumere quaeramus, quid sit lanis tegere. Qui praebet lac, potum praebet; et qui praebet lanam, honorem praebet. Ista sunt duo, quae a pastoribus quaeruntur, qui seipsos pascunt, non oves: commodum supplendae necessitatis, et favorem honoris et laudis quaerunt. Etenim vesti
Abbreviated transcription (Latin):
me confortat. Werumtamen uos bene fecistis¬
usib mittere meis. Sed ut ostenderet in eo quod
illi bene fecerunt quid ipse quȩreret ne inter illos
essent qui se ipsos pascunt non oues non
tam suȩ gaudet subuentũ esse necessitati qu̾a
illoꝵ gratulatus fecunditati. Quid ergo ibi
querehat: non quia quero inquit datũ. sed re¬
quero fructum. Non ut ego inquit explear.
sed ne uos in anes remaneatis. Qui ergo non
possunt facere quod paulus. ut manib suis se
transigant. accipiant de lacte oinum. susten¬
tent suam necessitatẽ. sed non negligant oui¬
um infirmitatẽ. Non hoc ibi querant tãquã
suũ commodum.t ex necessitate penuriȩ
suȩ uideantur annuntiare euuangeliũ. sed
hominib illuminandi parent lucẽ uerbi ue¬
ritatis. Sunt enim tam quam lucernȩ sicut
dictum ẽ. Sint lumbi ur̃i accincti & lucerne
ardentes. & nemo accendit lucernã. & ponit

Expanded text:
me confortat. Verum tamen vos benefecistisme confortat. Verum tamen vos benefecistisusibus mittere meis . Sed ut ostenderet in eo quod illi benefecerunt, quid ipse quaereret, ne inter illos esset, qui se ipsos pascunt, non oves: non tam suae gaudet subventum esse necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Quid ergo ibi quaerebat? Non quia quaero, inquit, datum, sed requiro fructum. Non ut ego, inquit, explear, sed ne vos inanes remaneatis. Qui ergo non possunt facere quod Paulus, ut manibus suis se transigant, accipiant de lacte ovium: sustentent suam necessitatem, sed non negligant ovium infirmitatem. Non hoc ibi quaerant, tanquam commodum suum, ut ex necessitate penuriae suae videantur annuntiare evangelium, sed hominibus illuminandis parent lucem verbi veritatis. Sunt enim tanquam lucernae, sicut dictum est: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Et, Nemo accendit l
Abbreviated transcription (Latin):
suos uscs frisse hac potestate. non usurpata sec da¬
ta. Ilus ille fecit. ut nec quod debebatur accipe¬
ret. Ipse ergo donauit & debitum. sed ab alus non
significabat qui ȩgrum cum adduceret ad stabulũ
dixit. Si quid amplius erogaueris. in redeundo
reddam tibi. De his ergo qui non indigent lacte
gregis. quid plura dicamus. Misericordiores sunt
ł potius ipsius miscđiȩ officium largius impendunt.
possunt. & quod possunt faciunt. Laudentur hi.
nec dampnentur illi. Nlam i ipse apł̃s datũ non
querebat. Fructuosas tamen oues suas esse cupie¬
bat non steriles sine lactis ub̃tate. Itaq cum esset
quodam tempore in magna indigentia uinctus
in confessione ueritatis. missum ẽ illi a fr̃ib. Un¬
de necessitati & diligentiȩ eius ministraretur.
Respondit autẽ illis grãs agens & dicit. Pene fe¬
cistis communicare necessitatib meis. Ego enim
didici in quib sum sufficiens esse scio & abundari
noui & penuriam pati. Omĩa possum in eo qui

Expanded text:
suos usos fuisse hac potestate, non usurpata, sed data. Plus ille fecit, ut nec quod debebatur, acciperet. Ipse ergo donavit et debitum, sed ab aliis nonsignificabat, qui aegrum cum adduceret ad stabularium, dixit: Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam tibi . De his ergo qui non indigent lacte gregis, quid plura dicamus? Misericordiores sunt, vel potius ipsius misericordiae officium largius impendunt: possunt enim, et quod possunt faciunt. Laudentur hi, nec damnentur illi. Nam et ipse Apostolus datum non quaerebat. Fructuosas tamen oves suas esse cupiebat, non steriles, sine lactis abertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, vinctus in confessione veritatis, missum est illi a fratribus, unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Respondit autem illis gratias agens, et dixit: Benefecistis communicantes necessitatibus meis: ego enim didici in quibus sum sufficiens esse. Scio et abundare, novi et penuriam pati. Omnia possum in eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
quam quam elegerit manib suis transigi. &
nec iosum lac querere ab ouib tamen lac.¬
tis ꝓciciendi potestatẽ habere se dixit. & sic
dñm disposuisse. ut qui euuangeliũ annuntiant
de euuangelio uiuant. & dicit alios coapłos

Expanded text:
quanquam elegerit manibus suis transigi, et quanquam elegerit manibus suis transigi, et nec ipsum lac quaerere ab ovibus, tamen lactis percipiendi potestatem habere se dixit, et sic Dominum disposuisse, ut qui evangelium annuntiant, de evangelio vivant. Et dicit alios coapos
Abbreviated transcription (Latin):
& oues promissa ꝑcipient. Uideamus ergo¬
quiadloquatur pastores se ipsos pascentes
non oues. sermo diumnus neminẽ palpars. Ecce
lacconsumitis & lanis uos tegitis. & quod cras¬
sum ẽ interficitis. & oues meas non pascitis
Quod infirmatum ẽ non confortastis. & quod
egrotat non conroborastis. & quod tribulatũ
ẽ non colligastis. & quod errabat non reuocas
tis & quod perut non requisistis. & quod for¬
te fuit confregistis. & disꝑsȩ sunt oues meȩ
eo quod non sit pastor. Dicitur ad pastores
pascentes se ipsos non oues quid diligant quid
negligant. Quid ergo diligunt. Lac consumiris.
rapter quod & apłs dicit. Quis plantat uineã
& de fructu eius non sumit. Quis pascit gre¬
gẽ & de lacte gregis non ꝑcipit. Inuenimus
ergo esse lac gregis. quicquid ad plebẽ distri¬
buitur. & prepositis. ad eos sustentandũ uictum
temparalem. In de enim loquebatur apłs. cum
hec diceret quȩ commemoraui. & quidẽ apłs

Expanded text:
et oves promissa percipient. CAPUT et oves promissa percipient. CAPUT quid alloquatur pastores se ipsos pascentes, non oves, sermo divinus neminem palpans. Ecce lac consumitis, et lanis vos tegitis, et quod crassum est interficitis, et oves meas non pascitis: quod infirmatum est, non confortastis; et quod aegrotum est, non corroborastis; et quod contribulatum est, non colligtis: et quod periit, non requisistis: et quod forte fuit, confregistis: et dispersae sunt oves meae, eo quod non sit pastor . Dicitur ad pastores pascentes seipsos, non oves, quid diligant, quid negligant. Quid ergo diligunt? Lac consumitis. Propter quod et Apostolus dicit: Quis plantat vineam, et de fructu ejus non sumit? quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit ? Invenimus ergo lac esse gregis, quidquid a plebe distribuitur praepositis, ad eorum sustentandum victum temporalem. Inde enim loquebatur Apostolus, cum haec diceret quae commemoravi. Et quidem apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
propono. ut conpatientes nobis oretis pro nobis.
Ueniet enim dies quo cuncta adducantur in iu¬
dicium. & ille dies si scło longe ẽ. unicuiq ho¬
mini suȩ uitȩ ulermis prope ẽ. Camen utr̃uq
latere uoluit ds̃. & quando ueniat finis scłi &
quando sit in uno quoq homine hunis uitȩ fi¬
nis. Uis non timere dim occultũ. dum uene¬
rit inueniat te paratum. Cum ergo prepositi
ad hoc sint. ut his qui subiecti sunt consulant
nec in eo quod presunt omino utilitatẽ suã ad¬
tendant. Sed eoꝵ quib ministrant quisquis ita
prepositus eͣ. ut in eo quod prepositus ẽ gau¬
deat. & honorẽ suum quęrat. & cõmoda sua
sola respiciat. se pascit non oues. Ad hos ser¬
mo dirigitur.Audite tam quã oues dĩ. &
uidete quemad modum uos securos fecerit ds̃.
Qualescũq sint qui uobis presunt. id est qua¬
lescumq nos sumus. uobis securitatẽ dedit
qui pascit isrł. Nam si ds̃ non deserit oues
suas. & mali pastores pęnas debitas luent.

Expanded text:
propono, ut compatientes nobis, oretis pro nobis. Veniet enim dies, quo cuncta adducantur in judicium, et ille dies si saeculo longe est, unicuique homini suae vitae ultimus prope est: tamen utrumque latere voluit Deus, et quando veniat finis saeculi, et quando sit in unoquoque homine hujus vitae finis. Vis non timere diem occultum? Dum venerit, inveniat te paratum. Cum ergo praepositi ad hoc sint, ut his qui subjecti sunt, consulant: nec ideo quod praesunt, omnino utilitatem suam attendant, sed eorum quibus ministrant: quisquis ita praepositus est, ut in eo quod praepositus est, gaudeat, et honorem suum quaerat, et commoda sua sola respiciat, se pascit, non omo dirigitur. Audite tanquam oves Dei, et videte quemadmodum vos securos fecerit Deus: qualescumque sint qui vobis praesunt, id est, qualescumque nos simus; vobis securitatem dedit, qui pascit Israel. Nam Deus non deserit oves suas; et mali pastores poenas debitas luent,
Abbreviated transcription (Latin):
loco delec tatur głȩ. fiat subditis auctor ruinȩ. Dollerter
se quisq metiatur. ne locum regiminis assumere audeat
si adhuc in se uitium dampnabiliter regnat: ne is quẽ
crimen deprauat proprium. intercessor fieri appetat pro
culpis aliorũ.

Expanded text:
loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo se quisque metiatur, ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat: ne is, quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum.
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat u mer eos non habeat quid saltẽ
ut pryxmoꝵ quoꝙ corda arentia doctrine
ualeat fluenis itrigare. Qui orationis usus
experimento iam didicit. quod optinere adño
loquente te dicam. ecce assum. Si fortasse
quisquam ueniat. ut pro se ad inteu
nos apud potentẽ quempiã uirũ qui sibi iratus
nobis nero ẽ incognitus ducat. protinus respon¬
demus. Ad intercedendum uenire non possu¬
mus: quia famibaritatis eius notitiã non ha¬
bemus. Si ergo homo apud hominẽ de quo
minime presumtit fieri intercessor. erubescit.
qua mente apud dnm̃ intercessionis locũ pro
populo arripit. qui familiarẽ se eius grȩ esse
ꝑ uitę meritum nescit. ant ab eo quomodo
alus ueniam postulat. qui uirum sibi sit pla¬
catus ignorat. Qua in re ẽ adhus aliud
sollicitius formidandũ. ne qui placare posse
iram creditur. Hanc iꝑse ex proprio rratu
mereatur Cuncti liqui do nouimi. quia
cum is qui displicet ad intercedendum mitutur. iratus anius

Expanded text:
insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare: qui orationis usu experimento jam didicit, quod obtinere a Domiloquente te, dicam, ecce adsum . Si fortasse quisquam veniat, ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem, de quo minime praesu mit, fieri intercessor erubescit, qua mente apud Dominum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? Aut ab eo quomodo aliis veniam postulat, qui, utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare iram posse creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti liquido novimus quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus
Abbreviated transcription (Latin):
ollerter pͣlatis satagendum ẽ. ut eos qͥb p̾sunt. uerbis
& exemplis adbene uiuendũ informent: fixoq corde te.¬
nendũ. ne eos quasi ꝓprios. sed ut dnũ sui gregẽ tractare me¬
minerint: iuxta illud qđ petro dr̃. Di diligis me. pasce oues
meas. Meas inquit ñ tuas Ꝙ hoc ideo dicimus: quia st̃
nationis. uel quȩstus grã pascunt: Sed & hoc iugilanter
ꝑpendere debent. qđ eadẽ pastio gregis dominici
non uniformis sed multimoda ẽ sollicitudine gerenda: scilicet
quia & terrena subsidia diligent᷑ illis p̾bere. & exempla uir¬
tutis simul cũ uerbo p̃dicationis debent sollicite impendere:
Qua propt̃ studeat unusquisq p̾latus. ut familia xp̃i anno-¬
nam spũalẽ carnalẽq fidelit̾ subministret: ut effici mere¬
at᷑ ille euuangelicꝰ seruus de quo dr̃. fidelis seruus & prudens
quẽ constituit dñs suꝑ familiã suã. ut det illis in tẽpore

Expanded text:
olerter praelatis satagendum est ut eos quibus praesunt verbis et exemplis ad bene vivendum informent; fixoque corde tenendum ne eos quasi proprios, sed ut Domini sui gregem, tractare meminerint, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas, inquit, non tuas. Et hoc ideo dicimus, quia sunt nationis, vel quaestus gratia pascunt. Sed et hoc vigilanter perpendere debent, quod eadem pastio gregis Dominici, non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda: scilicet quia et terrena subsidia diligenter illis praebere, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis debent sollicite impendere. Quapropter studeat unusquisque praelatus, ut familiae Christi annonam spiritalem, carnalemque fideliter subministret, ut effici mereatur evangelicus servus, de quo dicitur: Fidelis servus et prudens, quem constituit dominus super famili
Abbreviated transcription (Latin):
ntiqua ẽ uigiliarũ deuotio. familiare bonũ om̃ib scĩs:
Isaias deniq ꝓpheta exclamat ad dnm̃ dicens. Ne nocte
uigilat sp̃s m̃s adte ds̃ m̃s: quia lux precepta tua st̃
suꝑ t̾rã: Itẽ dauid. Media nocte surgebã ad confiten¬
dũ tibi suꝑ iudicia iustitiȩ tuȩ: Hoc namq tẽpore uasta¬
tor angłs transiens primogenita egipnoꝵ ꝑcussit:
unde & nos uigilare oportet. ne periculo egiptioꝵ¬

Expanded text:
ntiqua vigiliarum devotio familiare bonum omnibus sanctis fuit. Sic Isaias denique propheta exclamat ad Dominum, dicens: De nocte vigilat spiritus meus ad te, Deus, quia lux praecepta tua sunt super terram . Item David: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, super judicia justificationis tuae . Hoc namque tempore vastator angelus trUnde et nos vigilare oportet, ne periculo Aegyptio
Abbreviated transcription (Latin):
qui & temere illam nouerit & inpugnare. Dene hanc
regit. qui scit ꝑ illam suꝑ culpas erigi. scit cum illa
cȩteris ȩqualitate conponi. Quam tamen potestatẽ
recte dispensat: qui sollicite nouerit & sumere ex illa
qđ adiuuat. & expugnare quod temptat & ȩqualẽ se
cum illa cȩteris cernere. & tamen se peccantib zelo
ultionis anteferre. Predicator quisq studeat. ut mi¬
nas potentium ratiotinatione mitiget. & oppressorũ
angustias quantũ preualet obeleuet & foris resistentib¬

Expanded text:
qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit cum illa caeteris aequalitate componi. Quam tamen potestatem recte dispensat qui sollicite noverit et sumere ex illa quod juvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Praedicator quisque studeat ut minas potentium ratiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias, quanto praevalet, ope levet; ut foris resistentib
Abbreviated transcription (Latin):
ne aut tacenda proferat. aut proferenda reti¬
cescat. Nam sicut incauta locutio in errorẽ ꝑtrahit
ita in discretum silentium hos qui erudiri poterant. in erro¬
rem deRelinquit. Sit rector bene agentib ꝑ humilitatẽ
socius. contra delinquentium uitia ꝑ xelum iustitiȩ
erectus. ut & bonis innullo se prefert: & cum prauorum
culpa exigit potestatẽ protinus sui prioratus agnos cat.
quatinus & honore suppresso. ȩqualem se subditis bene
uiuentib deputet. & erga ꝑuersos uira rectitudinis¬
non exertere formidet. Omnes homines natura equa¬
les genuit. sed uari ante meritorum ordine alios alus
culpa postponit. Ipsa autem diuersitas quȩ accessit ex
uitio diuino iudicio dispensatur. ut quia om̃is homo
ȩque stare non ualet. alter regatur ab altero. Cuncti
qui pręsunt non in se potestatẽ debent ordinis sed ȩqua¬
litatem pensare conditionis. Nec preesse hominib gau¬
deant sed prodesse. Quam uidelicet potentiam bene regit

Expanded text:
ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Sit rector bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus: ut et bonis in nullo se praeponat, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat; quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis exercere non formidet. Omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis: nec praeesse hominibus gaudeant, sed prodesse. Quam videlicet potentiam bene regit
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate dampnantur. si eos aut ignorantes non
erudiant. aut peccantes non arguant. testante dño
ille in inquitate sua morietur .: sangiunẽ uero enis
de manu tua requira. Dic enĩ heli sacerdos pro fili¬
orunm iniquitate dampnatus ẽ. Qlicet eos

Expanded text:
iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccille in iniquitate sua morietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos
Abbreviated transcription (Latin):
congrue increpans sermo diuinitus conminatur.
Pastores qui pascunt populũ meũ. uos disꝑsistis gre
dia sacerdotũ : multa diligentia etiã praua plebiũ
facta ꝑquirunt : ut dum in minimis subditoꝵ pec¬
catis se acerrimos prestant: maiores malos cautos
sibi subditosq ac sollicitos faciant. Sicut medici
morbos inminentes curandos suscipiunt. futuros
uero ne irripiant medicinȩ obiectu quadã pre¬
scientia antecedunt. ita & doctores boni sic ea
quȩ male acta sunt resecant. ut ea quȩ amitti
possunt ne ꝑpetrentur. doctrina suecurrente prȩ¬
ueniant. Qui blando uerbo castigatus non

Expanded text:
congrue increpans sermo divinus comminatur: congrue increpans sermo divinus comminatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis grdia sacerdotum, multa diligentia etiam parva plebium facta perquirunt: ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina sua succurrente praeveniant. Qui blando sermone castigatus non