comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si illud arguĩtaueris. sapientẽ multo uino in ebriari. & reciuere.
restũ tenorẽ. etiã si temulentꝰ fit: licet colligas nec ueneno poto mo¬
riturũ. nec sopore sũpto doriiturũ. nec elleboro accepto quicqͥd
inuiscerib herebit eiecturũ. deiecturũq. sed si temptant᷑ pedes. lin
uiddico & studus. Quare ualitudinẽ. aduiuent. uides: cũ pigrũ inȩ.¬
& nigligentẽ corꝑis. lict̾arum amor faciat. aliena corꝑa exeiteo.
tudio quare ꝓsint : indicabo. Alectionib recessi. st̃ autẽ ut exsti¬
mo necessariȩ primũ. ne sim me uno contentꝰ: de inde ut cũ ab
aliis quesita cognoueris. tũ & demuentis uidicẽ: & cogitẽ deinue.¬
mendis. Alie lectio ingeniũ: & studio fatigatũ. non sine studio tũ¬
resicit. Nec scribere tantũ: nec tantum legere debemꝰ. Altera res
contristat uires & exhaurit: destilo dico: altera soluet ac deluet.

Expanded text:
si illud argumentaberis, sapientem multo vino inebriari et retinere si illud argumentaberis, sapientem multo vino inebriari et retinere rectum tenorem, etiam si temulentus sit; licet colligas nec veneno poto moriturum nec sopore sumpto dormiturum nec elleboro accepto, quicquid in visceribus haerebit, eiecturum deiecturumque. iudico et studiis. Quare valitudinem adiuvent, vides: cum pigrum me et neglegentem corporis litterarum amor faciat, aliena opera exerceor; studio quare prosint, indicabo: a lectionibus nihil recessi. Sunt autem, ut existimo, necessariae, primum ne sim me uno contentus; deinde ut, cum ab aliis quaesita cognovero, tum et de inventis iudicem et cogitem de inveniendis. Alit lectio ingenium et studio fatigatum, non sine studio treficit. Nec scribere tantum nec tantum legere debemus; altera res contristabit vires et exhauriet, de stilo dico, altera solvet ac diluet.
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit. hec crudelem fecit. cũ tapita pͥncipũ ciuitatis cenanti refe¬
rent᷑. cum int̾ apparatissimas epulas luxusq regales. ora ac manus
ꝓscriptorum recognost̾et. cũ uino grauis: siciret tam̃ sangͥnem. Into¬
lerabile erat qd̵ ebrius fiebat. Cum hec faceree qͣnto intolerabiluis. qd
hec inipsa ebrictate faciebat÷ fere uinolentia crudelitas sequit᷑.
bullat᷑ enĩ exasꝑaturq sanitas mentis. Quemadinodũ difficiles fa¬
cuint ocłos diutini morbi etiã ad minimã radii solis offensionem:
ita ebrietates continuȩ esferant animos. Nam cũ sepe apud se ñ st̃.
consuetudine. insanie durata uicia uino concepta etiam sine illo
ualent. Dic gͦ quare sapiens ñ debeat ebrius fieri. deformitatẽ rei.
& importimitatẽ astende reb ñ uerbis. qd facillimũ ẽ. ꝓba istas
quȩ uoluptates uocant᷑. ubi tͣnscenderunt modũ penas ẽẽ. Nam

Expanded text:
reddidit; haec crudelem fecit, cum capita principum civitatis cenanti refereddidit; haec crudelem fecit, cum capita principum civitatis cenanti referrentur, cum inter apparatissimas epulas luxusque regales ora ac manus proscriptorum recognosceret, cum vino gravis sitiret tamen sanguinem. Intolerabile erat, quod ebrius fiebat, cum haec faceret; quanto intolerabilius, quod haec in ipsa ebrietate faciebat! Fere vinolentiam crudelitas sequitur; vitiatur enim exasperaturque sanitas mentis. Ut querulos difficilesque faciunt diutini morbi et ad minimam rabidos offensionem, ita ebrietates continuae efferant animos. Nam eum saepe apud se non sint, consuetudo insaniae durat et vitia vino concepta etiam sine illo valent. Dic ergo, quare sapiens non debeat ebrius fieri. Deformitatem rei et inportunitatem ostende rebus, non verbis. Quod facillimum est, proba istas, quae voluptates vocantur, ubi transcenderant modum, poenas esse. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
hostib tradidit. Hec multoꝵ annoꝵ ptinatia bello defensa menia:
pareferit. hec contuma cissimos & iugum recusantes bedeuesai ieni
arbitrui. hec muictas aties mero domiit. Alerandrã ceu n derci¬
mentione. tot atinera. too p̃la. tor hemes. ꝑ aquias iucta tempũ
Iocorumq difficultate tiansierat. tor flumina exignoto cadentia.
tot maria tutũ dimisert̃. intemꝑantia bibendi. & ile herculaneꝰ ac
fatalis ciffus coudidit. Quȩ gła ÷ caꝑe multũ : cum penes te pal-¬
ma fuerit. & ꝓpinationes tuas strati sompno. ac uomitantes recusa¬
uerint. cũ suꝑstes toto conuuuo fueris. cũ om̃s uiceris uircute mag¬
iifica. & nemo uini tam capax fuerit: unceris a dolio: M. Antomi¬
nũ magnũ uirũ. & ingenti nobilis. quȩ alia res ꝑdidit. & in externos
mores ac uitͥa non romana traiecit. qͣm ebrietas. nec minor iuno ele-¬
opatre amor: Hec illum res hostem rei .p. hec hostib suis imparẽ

Expanded text:
hostibus tradidit, haec multorum annorum pertinaci bello defensa moenia hostibus tradidit, haec multorum annorum pertinaci bello defensa moenia patefecit, haec contumacissimos et iugum recusantes in alienum egit arbitrium, haec invictos acie mero domuit. Alexandrum, cumentionem, tot itinera, tot proelia, tot hiemes, per quas victa temporum locorumque difficultate transierat, tot flumina ex ignoto cadentia, tot maria tutum dimiserunt; intemperantia Iubendi et ille Herculaneus ac fatalis scyphus condidit. Quae gloria est capere multum ? Cum penes te palma fuerit et propinationes tuas strati somno ac vomitantes recusaverint, cum superstes toti convivio fueris, cum omnes viceris virtute magnifica et nemo vini tam capax fuerit, vincens a dolio. M. Antonium, magnum virum et ingenii nobilis, quae alia res perdidit et in externos mores ac vitia non Romana traiecit quam ebrietas nec minor vino Cleopatrae amor? Haec illum res hostem rei publicae, haec hostibus suis imparem
Abbreviated transcription (Latin):
bona uoluntate ꝓbibitis abstinent. Ubi possedit animũ uis umi
quicqͥd mali latebat emergit. Non facit ebrietas uitia: s ꝓtrahit
Tunt libidinosus ne cubitłm quidẽ erspectat: s cupiditatib sius q̃u¬
tum petierunt sine dilatio pmitcit. Tunc impudicꝰ morbũ tonm¬
tur. ae publitat. tc̃ petulans ñ linguam. ñ manũ continet. Tre.¬
cit in solenti supbia. crudelitas seuo. malignitas ludo omne um¬
um decerit᷑ & ꝓdit. Adice illam ignoratiorem sui. dubia ⁊ paru
explanata uerba. iucertos ocłos. gradum eriantẽ. uertigiiẽ capits.
reeta iposa mobilia. uelut aliquo turbine circumagente eotã domuu.
stomaehi torm̃ta cum efferueseit merũ. ac iustena ipsa dysendot
m e tam̃i ud cuniq tolerabile ẽ. dum illi uis sua ẽ. qui decura somp¬
no uitiais. e quȩ ebrietas fuit. crudelitas fata ẽ. Sog teruna soror¬
des ao didĩt publica ebrieras. hec acerrimas gentes beliaoshias ue

Expanded text:
bona voluntate prohibitis abstinent. Ubi possedit animum nimia vibona voluntate prohibitis abstinent. Ubi possedit animum nimia vis vini, quicquid mali latebat, emergit. Non facit ebrietas vitia, sed protrahit; tunc libidinosus ne cubiculum quidem expectat, sed cupiditatibus suis quantum petierunt sine dilatione permittit; tunc inpudicus morbum profitetur ac publicat; tunc petulans non linguam, non manum continet. Crescit insolenti superbia, crudelitas saevo, malignitas livido. Omne vitium laxatur et prodit. Adice illam ignorationem sui, dubia et parum explanata verba, incertos oculos, gradum errantem, vertiginem capitis, tecta ipsa mobilia velut aliquo turbine circumagente totam domum, stomachi tormenta, cum effervescit merum ac viscera ipsa distendit. Tunc tamen utcumque tolerabile est, dum illi vis sua est; quid, cum somno vitiatur et quae ebrietas fuit, cruditas facta est ? Cogita, quas clades ediderit publica ebrietas; haec acerrimas gentes bellicosasque
Abbreviated transcription (Latin):
laritas. aliena causa ꝓdusta longiꝰ. tam̃ citra ebrietatem resistic.
Nam de ilto uidebimꝰ. an sapientis animus minio uino turbet᷑. & fati¬
at ebriis solita. Interim si hoc colligere uis. uirũ bonũ non debere
ebriũ fieri: cur sillogisiis agis: Dic qͣm turpe fit. plus sibi ingere¬
re qͣm capiat. & stomachi sui ñ nosse mensurã. q̃m multa ebrũ fa¬
ciant quib sobrii erubescant. Nichil aliud ẽẽ. ebrietatẽ. quam
uoluntariã insaniam. Excendr in plures dies illum ebrii habitũ.
numqͥd de furore dubitabis : Nunc quoq ñ est minor s breuior
Refer alexandri macedonis exemplũ. qui clitum karissimũ sibi acfi¬
delissimũ inter epulas tͣnffodit. & intellecto facinore mori uoluit.
Certe eruit omne uitiũ ebriecas. & incendit & detegit. Obstantẽ malis
conatib ueretundiam remouet. Plures enĩ pudore peccandi: qͣm

Expanded text:
laritas aliena causa producta longius, tamen citra ebrietatem resistit. laritas aliena causa producta longius, tamen citra ebrietatem resistit. Nam de illo videbimus, an sapientis animus nimio vino turbetur et faciat ebriis solita; interim, si hoc colligere vis virum bonum non debere ebrium fieri, cur syllogismis agis ? Dic, quam turpe sit plus sibi ingerere quam capiat et stomachi sui non nosse mensuram, quam multa ebrii faciant, quibus sobrii erubescant, nihil aliud esse ebrietatem quam voluntariam insaniam. Extende in plures dies illum ebrii habitum; numquid de furore dubitabis ? Nunc quoque non est minor, sed brevior. Refer Alexandri Macedonis exemplum, qui Clitum, carissimum sibi ac fidelissimum, inter epulas transfodit et intellecto facinore mori voluit, certe debuit. Omne vitium ebrietas et incendit et detegit, obstantem malis conatibus verecundiam removet. Plures enim pudore peccandi quam
Abbreviated transcription (Latin):
ues istas. de medio reuocamꝰ. Non ⁊ animꝰ insua pocestate. ebri¬
etate deuictus. Q uemad modum musto dolia ipsa rumput
omne qd̃ inimo iacet. in sũmam partẽ ui scaloris eiectat. sit ui¬
no ercestuante. quitqͥd ur imno iacet abditum: effereͤ. & ꝓdit ui
mediũ. Snerati mero quemadmodũ non continent cibũ iumio
ieduind ante. tta ne secretũ quidẽ. quod suũ alienumq ẽ: pdri¬
ter estundunt. S quamius hoc soleat accidere: ita ⁊ islud solet.
ut cum his quos sciamꝰ libentuis bibere de reb necessariis deliberenꝰ
Falsum gͦ est hoc qd̃ patrocinii loco ponit᷑. ei qui soleat ebriꝰ fieri n
dare tatitũ. Quanto satius ẽ. aꝑte accusare ebrietatẽ. & incia eiꝰ e¬
ponere. quȩ etiam tolerabilis homo uitauerit. ne dum ꝑfectus ac
sapiens. tui satis ẽ. situm extinguere. qui euã si qͣndo hortata ẽ. hi¬

Expanded text:
clamationes istas de medio removeamus: " Non est animus in sua potestate ebriclamationes istas de medio removeamus: " Non est animus in sua potestate ebrietate devinctus. Quemadmodum musto dolia ipsa rumpuntur et omne, quod in imo iacet, in summam partem vis caloris eiectat; sic vino exaestuante, quicquid in imo iacet abditum, effertur et prodit in medium. Onerati mero quemadmodum non continent cibum vino redundante, ita ne secretum quidem. Quod suum alienumque est, pariter effundunt." Sed quamvis hoc soleat accidere, ita et illud solet, ut cum iis, quos sciamus libentius bibere, de rebus necessariis deliberemus. Falsum ergo est hoc, quod patrocinii loco ponitur, ei qui soleat ebrius fieri, non dari tacitum. Quanto satius est aperte accusare ebrietatem et vitia eius exponere, quae etiam tolerabilis homo vitaverit, nedum perfectus ac sapiens, cui satis est sitim extinguere, qui, etiam si quando hortata est hi
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit mͥ referam. ne intertidat. Instruenda enĩ ÷ uita exemplis
llustrib. ñ semꝑ confugiamꝰ ad uetera: L. piso urbis custos. ebrius
ex quo semel factus ẽ: fuit. Maiorem partis noctẽ in comuuio exi¬
gebat. usq in horam sexcã fere dormiebat. hoc eiꝰ erat matutinũ
iffitium suũ quo tutela urbis continebat᷑. diligentissime admi¬
nfrauit. Huic ⁊ duius augustus dedit secreta mandata. cũ illũ
p̃poneret traciȩ. qͣm ꝑdomuit. Et cyberius ꝓficiscens in campa¬
miam. cũ multa murbe & suspectã reliqueret. & inuisa. puto
quia bene. illi cesserat pisonis ebrietas. postea cossum fecit urbis p̃¬
fetum. uirũ grauẽ moderatũ. sed mersum & uino madentẽ.
ades ut ex senatu aliquando inquẽ ẽ conuuno uenerat opp̃ssus
mercitabili sompno toleraret᷑. Huic tam̃ tyberiꝰ rulta sua ma¬
ni stpsid. que comittenda ne ministris quidẽ sius Ilulli cosio.

Expanded text:
occurrit mihi, referam, ne intercedat Instruenda est enim vita exemplis occurrit mihi, referam, ne intercedat Instruenda est enim vita exemplis inlustribus. Non semper confugiamus ad vetera. L. Piso, urbis custos, ebrius ex quo semel factus est, fuit. Maiorem noctis partem in convivio exigebat; usque in horam fere sextam dormiebat; hoc eius erat matutinum. Officium tamen suum, quo tutela urbis continebatur, diligentissime administravit. Huic et divus Augustus dedit secreta mandata, cum illum praeponeret Thraciae, quam perdomuit, et Tiberius proficiscens in Campaniam, cum multa in urbe et suspecta relinqueret et invisa. Puto, quia illi bene cesserat Pisonis ebrietas, postea Cossum fecit urbis praefectum, virum gravem, moderatum, sed mersum et vino madentem, adeo ut ex senatu aliquando, in quem e convivio venerat, obpressus inexcitabili somno tolleretur. Huic tamen Tiberius multa sua manu scripsit, quae committenda ne ministris quidem suis iudicabat. Null
Abbreviated transcription (Latin):
solet: presercun cũ ab homine diligentiam ꝓfesso ponatur. & u̾ba
examinante. Adice nunc qd̃ si hoc intellexit᷑ ⁊enon. & nos intellig̃e
uoluit: ambiguitate uerbi quesunt locum fraudi. qd̵ faciendũ
non ẽ. ubi ueritas querit᷑. Si sane hoc senserit qd̵ sequit᷑ falsum ẽ.
ei qui soleat ebriꝰ fieri: non cõmitr sermonent secretũ. Cogita enĩ
qͣm multis militib ñ semꝑ sobriis. & imꝑator. & tribunus. ⁊ cen¬
turio. tacenda mandaũint. De illa .G. cesaris cede. illiꝰ dico qͥ supe¬
rato pompeio rem tenuit. tam creditũ est il cͥibro. qͣm .c. cassio.
assius tota uita aquam bibit. tullius cỹmber & nimiꝰ erat inumo
& scordaliis. in hant rem locitus ẽ. ipse. Ego inquit quenꝙͣ ferã.
qui uinũ ferre ñ possum: Sibi quisq nc̃ uominet eos. quib scit &
unũ male credi: & sermonẽ bene. Snum tamen exemplũ qd̃

Expanded text:
solet, praesertim cum ab homine diligentiam professo ponatur et verba solet, praesertim cum ab homine diligentiam professo ponatur et verba examinante. Adice nunc quod, si hoc intellexit Zenon et nos intellegere voluit, ambiguitate verbi quaesiit locum fraudi, quod faciendum non est, ubi veritas quaeritur. Sed sane hoc senserit; quod sequitur, falsum est, ei qui soleat ebrius fieri, non committi sermonem secretum. Cogita enim, quam multis militibus non semper sobriis et imperator et tribunus et centurio tacenda mandaverint. De illa C. Caesaris caede, illius dico, qui superata Pompeio rem publicam tenuit, tam creditum est Tillio Cimbro quam C Cassio. Cassius tota vita aquam bibit, Tillius Cimber et nimius erat in vino et scordalus. In hanc rem locutus est ipse: " ego," inquit, " quemquam feram, qui vinum ferre non possum?" Sibi quisque nunc nominet eos, quibus scit et vinum male credi et sermonem bene, unum tamen exemplum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
deat᷑. atcende. Satis enĩ est unam ponere ex multis. Dormienti
nemo secretum sermonẽ cõmtitit. uiro autẽ bono commnitat. Uir
bonus gͦ non dormit. Quo uno mͦ potẽ. possidoniꝰ. ⁊enonis nr̃i cau¬
sam agit. D ne sic quidem ut existimo agi potẽ. Ait enĩ ebriũ du¬
ob modis dici. Altero. cum aliquis uino grauis ẽ. & impos sui alte¬
ro si solet ebrus fieri. & huic obnoxius uitio ẽ. Hunc a renone dici
qui soleat fieri ebrius: ñ qui sit. Huic autẽ neminẽ cominissurũ ar¬
chana quȩ ꝑuinũ eloqui possit. qd & est falsum. Frima enĩ illa
int̾rogatio: complectit᷑ eum qͥ est ebrus: non eum qͥ ꝑfecturꝰ est.¬
Plurimũ enĩ intereẽ. concedes. & inter ebriũ & ebriosum. Potẽ. qͣn
do & ebrius ẽ. tunc pͥmum ẽẽ: nec hr̃e hoc uitiũ. Et qͥ ebriosus ẽ:¬
sepe extra ebrietatem eẽ. Itaq id uitelligo. qd significari uerbo isto

Expanded text:
deatur, adtende. Satis est enim unam ponere ex multis: "dormienti deatur, adtende. Satis est enim unam ponere ex multis: "dormienti nemo secretum sermonem committit; viro autem bono committit; vir bonus ergo non dormit." Quo uno modo potest, Posidonius Zenonis nostri causam agit, sed ne sic quidem, ut existimo, agi potest. Ait enim ebrium duobus modis dici: altero, cum aliquis vino gravis est et inpos sui; altero, si solet ebrius fieri et huic obnoxius vitio est. Hunc a Zenone dici, qui soleat fieri ebrius, non qui sit. Huic autem neminem commissurum arcana, quae per vinum eloqui possit. Quod est falsum. Prima enim illa intPlurimum enim interesse concedes et inter ebrium et ebriosum. Potest et qui ebrius est, tunc primum esse nec habere hoc vitium, et qui ebriosus eepe extra ebrietatem esse. Itaque id intellego, quod significari verbo isto
Abbreviated transcription (Latin):
dium. postqd̃ non st̃ lauande manꝰ. Dormio mimiiũ: consuecudi¬
nẽ meam nosti inbreuissimo sompno utor. ⁊ quasi interiungo.
obstrepit clamor. subita aliqua & uniuersa uote feriunt᷑ aures me
N ec togitationem meã extutiunt. ne interrumpunt quidẽ. Tremi¬
tum patientissime fero. multȩ uoces. & inunũ confuse : ꝓ fluctumͥ
sunt. ait uento siluã uerberãnte. & cec̾is sine intellectu sonantib
Quid gͦ est ⁊ Nunc cui animũ adiecerim. dicam. Suꝑ est ex hesterno
mͥ cogitatio. quid sͥ uoluerint prtidentissimi uiri. qui rerũ maximi¬
rum ꝓbationes leuissimas & ꝑ plexas fecerint. quȩ ut sint uere
mendatio tam̃ similes sunt. Uult nos abebrietate det̾rere ⁊ enon
uix marimꝰ. huiꝰ sectȩ forcissime ac sanctissime conditor. Audigͦ
quemadmodũ colligat uirũ bonum. ñ futurũ ebriũ. Ebrio secre¬
tum sermonẽ nemo committit. iuiro autẽ bono cõmitcit. gͦ uirbi¬
nus ebruis ñ erit. Quemadinodũ opposita int̾rgatione simili deri¬

Expanded text:
d non sunt lavandae manus. Dormio minimum. Consuetudinem meam nosti: brevissimo somno utor et quasi interiungo. obstrepit clamor. Subita aliqua et universa voce feriuntur aures meae. Nec cogitationem meam excutiunt, ne interrumpunt quidem. Fremitum patientissime fero. Multae voces et in unum confusae pro fluctu mihi sunt aut vento silvam verberante et ceteris sine intellectu sonantibus. Quid ergo est nunc, cui animum adiecerim ? Dicam. Superest ex hesterno mihi cogitatio: quid sibi voluerint prudentissimi viri, qui rerum maximarum probationes levissimas et perplexas fecerunt, quae ut sint verae, tamen mendacio similes sunt. Vult nos ab ebrietate deterrere Zenon, vir maximus, huius sectae fortissimae ac sanctissimae conditor. Audi ergo, quemadmodum colligat virum bonum non futurum ebrium: "ebrio secretum sermonem nemo committit; viro autem bono committit; ergo vir bonus ebrius non erit." Quemadmodum opposita interrogatione simili deri
Abbreviated transcription (Latin):
quichͥd aliud imꝑitos auercit. & precipites agit. prohibet. Lu illũ
premi putas malis: utit᷑. Nec exebore tantũ fidias sciebat facere si¬
mulacra. faciebat ex exe. Si marmor illi. si ad huc uliorẽ ma¬
teriã optulissef: fecisset quale ex illa fieri optimũ possec. Dic sa¬
piens iurcutẽ si licebit indiuitus explicabit: simiiꝰ in pauptate.¬
Si pot̾it inpatͥa: si mmꝰ in exilio. Sipot̾it imꝑator: simuiꝰ miles. Sipo¬
terit integer: si minꝰ debił. Quãc̃q fortunã acceꝑit: aliqͥd exilla me¬
morabile efficiet. Certe st̃ domitores ferarũ. qͥ seuissima aĩalia. ⁊ ad
occursũ expaues ͤ tia hominũ. cogt̃ pati subiugũ. Nec asꝑitatẽ excusse
contenti. usq inc̃tub̾mũ mnitigant. Leonib magister manũ insertat.
ostulat᷑ tygrĩ suus custos elephantẽ minimꝰ ethiops iubet subsid̾e in

Expanded text:
quicquid aliud imperitos avertit et praecipites agit, prohibet. Tu illum quicquid aliud imperitos avertit et praecipites agit, prohibet. Tu illum premi putas malis ? Utitur. Non ex ebore tantum Phidias sciebat facere simulacra; faciebat ex aere. Si marmor illi, si adhuc viliorem materiam obtulisses, fecisset, quale ex illa fieri optimum posset. Sic sapiens virtutem, si licebit, in divitiis explicabit, si minus, in paupertatesi poterit, in patria, si minus, in exilio; si poterit, imperator, si minus, miles; si poterit, integer, si minus, debilis. Quamcumque fortunam acceperit, aliquid ex illa memorabile efficiet. Certi sunt domitores ferarum, qui saevissima animalia et ad occursum expavescenda hominem pati subigunt nec asperitatem excussisse contenti usque in contubernium mitigant. Leonibus magister manum insertat, osculatur tigrim suus custos, elephantum minimus Aethiops iubet subsidere in
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑ apauꝑtate. ñ adolore. ñ ab aliis tempestatib uite. Non enim
ꝓhibentur oꝑa eius omina: s tantũ ad alios ꝑtinentia. Ipse semꝑ
mactu ẽ. ineffectu. lunc maximꝰ cũ illi fortuna se opposuit. tunc ip
siꝰ sapientie negotiũ abit. qͣm diximus & alienũ bonũ eẽ. & suum.
P ret̾ea nealiis quidem tc̃ ꝓdẽẽ: ꝓhibetur: cũ illũ aliquȩ uecessitates
p̾munt. Propter pauptatẽ ꝓhibet᷑ docere. quemadinodũ tractan-¬
da res publita sit. At illud docet: quemadinodũ sit tͥastanda pau¬
ꝑtas. ꝑtotam uitã: opus eiꝰ excendit᷑. Ita nulla fortuna. nulla res:
actus sapientis excludit. Id enĩ ipsũ agit. quo alia agere ꝓhibetur:
ad utrosq casus aptus ẽ. Bonoꝵ rector ẽ : maloꝵ uittor. Sit inqͣm
se exercuit. ut uirtutẽ tam inscdis quam in aduersis exiberet: nec
materiã euis. sed ipsam intue̾t᷑. Itaq nec pauꝑtas illũ nec dolor nͦ

Expanded text:
cetur a paupertate, non a dolore, non ab aliis tempestatibus vitae. Non enim cetur a paupertate, non a dolore, non ab aliis tempestatibus vitae. Non enim prohibentur opera eius omnia, sed tantum ad alios pertinentia; ipse semper in actu est, in effectu tunc maximus, cum illi fortuna se opposuit. Tunc enim ipsius sapientiae negotium agit, quam diximus et alienum bonum esse et suum. Praeterea ne aliis quidem tunc prodesse prohibetur, cum illum aliquae necessitates premunt. Propter paupertatem prohibetur docere, quemadmodum tractanda res publica sit, at illud docet, quemadmodum sit tractanda paupertas. Per totam vitam opus eius extenditur. Ita nulla fortuna, nulla res actus sapientis excludit. Id enim ipsum agit, quo alia agere prohibetur. Ad utrosque casus aptus est: bonorum rector est, malorum victor. Sic, inquam, se exercuit, ut virtutem tam in secundis quam in adversis exhiberet nec materiam eius, sed ipsam intueretur. Itaque nec paupertas illum nec dolor nec
Abbreviated transcription (Latin):
non felicitatẽ ꝓmisit : s utilem oꝑam. & nauis regendȩ scientiam. ł
eo magis apparet: qd̃ illi magis aliqua fortuita uis obstitit. qui hoc
potuit dice. Neptune. numqͣm hanc nauim nisi rectam arti satiffe¬
cit tempestas. Non opus gubernatoris impedit: sed successũ. Quid gͦ
conatus eiꝰ irricos effecit. quȩ aut refert illũ aut decinet & exarmat:
Ion tanqͣm gub̃natori : sed tanquã nauiganti nocet. Alioquin gub̃
natoris artem adeo ñ impedit: ut ostendat. Tranquillo enĩ ut aiuint
qͣmlibet gub̾natore nauigio ista obsunt. ñ rectori eiꝰ. quia rector est.
Duas ꝑsonas habet gub̃nator. Alt̾am cominunẽ cum omnib qͥ ean¬
gub̾nator ẽ. lempestas tanquam uectori nocet. ti tanquã gub̾na¬
tori. Deinde gub̃̾natoris ars: alienũ bonũ est. Ad eos quos uehit
cuiꝰ munisteriũ ab eo ꝓmissum tempestate imꝑ edit᷑: sapienti ñ no¬

Expanded text:
non felicitatem promisit, sed utilem operam et navis regendae scientiam. Haec non felicitatem promisit, sed utilem operam et navis regendae scientiam. Haec eo magis apparet, quo illi magis aliqua fortuita vis obstitit. Qui hoc potuit dicere "Neptune, numquam hanc navem nisi rectam," arti satis fecit; tempestas non opus gubernatoris impedit, sed successum. " Quid econatus eius inritos efficit, quae aut refert illum aut detinet et exarmat ? " Non tamquam gubernatori, sed tamquam naviganti nocet; alioqui gubernator ille non est. Gubernatoris artem adeo non inpedit, ut ostendat; tranquillo enim, ut aiunt, quilibet gubernator est. Navigio ista obsunt, non rectori eius, qua rector est. Duas personas habet gubernator: alteram communem cum omnibus, qui eangubernator est. Tempestas tamquam vectori nocet, non tamquam gubernatori. Deinde gubernatoris ars alienum bonum est: ad eos, quos vehit, cuius ministerium aliis promissum tempestate inpeditur; sapienti non no
Abbreviated transcription (Latin):
proponitis. Non enĩ si quid notet. etiam det̾iorem facit. Tempestas
& ꝓcella notet gub̃natori. non tñ illum det̾iorem facit. Quidã stoiti
ita aduersus hoc respondent. det̾iorem fieri gub̃natorem tempestate
ac ꝓcella. quia ñ possit id qdͣ ꝓposuit efficere. nec tenere cursũ suũ
det̾iorem illũ in arte sua ñ fieri. in oꝑe fieri. Quib ꝑ ỹpateticꝰ. gͣ m
le fuerit. Uirtutẽ enĩ illi non eripiet. s opera eiꝰ impediet. Hoc
recte diceret᷑: nisi dissimilis ẽẽt. gub̃natoris conditio. & sapientis.
Huic enĩ ꝓpositum ẽ. inuita agenda. non utiq qd̾ temptat effic̾e:
s omnia recte faciere. Gub̾natori ꝓpositũ est utiq nauim inpor¬
tum ꝓducẽ. Artes ministre st̃ : p̃stare debent qd̃ ꝓmittunt: sape¬
Ergo aliter respondendũ uidico: nec artẽ gub̾natoris deteriorem
ulla tempestare fieri: nec ipsam administrationẽ artis. Gub̾nator tibi

Expanded text:
proponitis; non enim, si quid nocet, etiam deteriorem facit. Tempestas proponitis; non enim, si quid nocet, etiam deteriorem facit. Tempestas et procella nocet gubernatori, non tamen illum deteriorem facit." Quidam e Stoicis ita adversus hoc respondent: deteriorem fieri gubernaforemgubernatorem tempestate ac procella, quia non possit id, quod proposuit, efficere nec tenere cursum suum; deteriorem illum in arte sua non fieri, in opere fieri. Quibus Peripateticus "ergle fuerit. Virtutem enim illi non eripiet, sed opera eius inpediet." Hoc recte diceretur, nisi dissimilis esset gubernatoris condicio et sapientis. Huic enim propositum est in vita agenda non utique, quod temptat, efficere, sed omnia recte facere. Gubernatori propositum est utique navem in portum perducere. Artes ministrae sunt, praestare debent, quod promittunt. Sapintia imperat. Ego aliter respondendum iudico: nec artem gubernatoris deteriorem ulla tempestate fieri nec ipsam administrationem artis. Gubernator tibi
Abbreviated transcription (Latin):
forti uiro: si scirent quid eẽt. fortitudo. Non ẽ. enĩ in consulta teme¬
ritas. nec ꝑiculoꝵ amor. nec formidabiliũ appecicio. Scientia est
distinguendi. qͥd sit malum̃. qͥd ñ sit. Diligentissima intutela suifor¬
titudo ẽ: & eadem patientissima. eoꝵ quib falsa species malorũ est.
Quid ergo: si ferrum iitentat᷑ ceruicib uiri fortis. si pars subinde alia
atq alia susfodit᷑. si uiscera sua insimi suo uidit. si exinteruallo qͦ
magis tormenta sentiat. repetit᷑. & ad ꝑsiccata uiscera recens duit.¬
titur sanguis ñ tunet e Istum tuidices nec dołe: Iste uero dolet. sen¬
sum enĩ hominis nullũ exuit uirtus. s non timet inuictꝰ. exalto do¬
lores suo spectat. Queris quis tc̃ animꝰ illi sit: Eya. egrũ amitum¬
adhortantib. qd̃ malũ est nocet. qd nocet det̾iorem fatre. dolor &
pauꝑtas det̾iorem faciunt: gͦ mala non st̃. talsũ ÷ inquit. quod

Expanded text:
forti viro, si scirent, quid esset fortitudo. Non est enim inconsulta temeforti viro, si scirent, quid esset fortitudo. Non est enim inconsulta temeritas nec periculorum amor nec formidabilium adpetitio; scientia est distinguendi, quid sit malum et quid non sit. Diligentissima in tutela sui fortitudo est et eadem patientissima eorum, quibus falsa species malorum est. " Quid ergo ? Si ferrum intentatur cervicibus viri fortis, si pars subinde alia atque alia suffoditur, si viscera sua in sinu suo vidit, si ex intervallo, quo magis tormenta sentiat, reperitur et per adsiccata viscera recens demittitur sanguis, non timet? Istum tu dices nec dolere?" Iste vero dolet. Sensum enim hominis nulla exuit virtus. Sed non timet; invictus ex alto dolores suos spectat. Quaeris quis tnocet, deteriorem facit. Dolor et paupertas deteriorem non faciunt; ergo mala non sunt." "Falsum est," inquit, "quod
Abbreviated transcription (Latin):
la ai timere: quo quis prudentior ẽ. hoc timebit magis. Ut nob̾
inquit uidet᷑: prebebit se ꝑiculis fortis. Mimme. Non timebit
illa: s uitabit. cautio illũ det et timor ñ decet. Qui gͦ inquit
mortem. uincula. ignes. alia tela fortime non timebit e Noni. Dett enĩ
illa ñ esse mala: s iuideri. Omnia ista humanȩ uitȩ formidines pu¬
tat. Describe captiuitatẽ. uerb̾a cathenas. egestatẽ. & menbroꝵ lace¬
rationes uł ꝑ morbum uł ꝑ inuriã. & quicqͥd alind attuleris: inter
limphatos metuentes numerat. ista timidis timenda. st̃. Anid exis¬
tunas maluĩ. ad qd̃ aliquando nob̃ nr̃a sponte ueniendũ ẽ: Queris
quid sit malũe Cedere his qui mala uocant᷑. & illis libertatẽ suã
dedere: ꝓ qua cuncta patienda st̃. ꝑit libertas: nisi illa contẽpni¬
mus. quȩ nob̾ iugũ imponunt. Non dubitarent. quid conueniret

Expanded text:
la non timere, quo quis prudentior est, hoc timebit magis. " Ut vobis," la non timere, quo quis prudentior est, hoc timebit magis. " Ut vobis," inquit, " videtur, praebebit se periculis fortis." Minime; non timebit illa, sed vitabit. Cautio illum decet, timor non decet. "Quid ergo?" inquit, "mortem, vincla, ignes, alia tela fortunae non timebit ? " Non. Scit enim illa non esse mala, sed videri. Omnia ista humanae vitae formidines putat. Describe captivitatem, verbera, catenas, egestatem et membrorum lacerationes vel per morbum vel per iniuriam et quicquid aliud adtuleris: inter lymphatos metus numerat. Ista timidis timenda sunt. An id existimas malum, ad quod aliquando nobis nostra sponte veniendum est? Quaeris quid sit malum ? Cedere iis, quae mala vocantur, et illis libertatem suam dedere, pro qua cuncta patienda sunt. Perit libertas, nisi illa contemnimus, quae nobis iugum inponunt. Non dubitarent, quid conveniret
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui sĩne timore ẽ: sine tristicia ẽ. Qui sine trsticia ẽ: beatꝰ
ẽ. Nr̃õrum: hec int̾rogatio est. Aduersus hant sic respond̾ẽ co¬
nant᷑. Falsam nos rẽ & controuersiam ꝓ confessa uindicare: eũ qͥ
fortis ẽ. sine timore ẽẽ. Quid gͦ inquit. fortis immentia mala ñ
timebit e Istud dementis alienatiq ñ fortis est. Ille uero inquit.
moderatissime timet. si intotũ extra metũ non ẽ. Qui hocditt̃.
tursus midem reuoluunt᷑: ut illis uircutũ loco sinit minora uitia.
Nͥam qͥ timet quidẽ. s raruis & minꝰ: non caret mĩlitia. s meliore
uexatur. At enĩ dementẽ puto: qui mala imiminentia ñ exti¬
mestit. Uerlĩ ÷ qd̃ ditis. si mala sunt. S si scit mala illa ñ esse
& unam tm̃ turpitudinẽ malũ uidicat: debebit secure ꝑiula
aspicere. & aliis timenda contepũe. Aut si stulti ⁊ amentis ẽ. ma¬

Expanded text:
est. Qui sine timore est, sine tristitia est. Qui sine tristitia est, beatus est. Qui sine timore est, sine tristitia est. Qui sine tristitia est, beatus est." Nostrorum haec interrogatio est. Adversus hanc sic respondere conantur: falsam nos rem et controversiosam pro confessa vindicare, eum, qui fortis est, sine timore esse. "Quid ergo?" inquit, "fortis inminentia mala non timebit? Istuc dementis alienatique, non fortis est. Ille vero," inquit, "moderatissime timet, sed in totum extra metum non est." Qui hoc dicunt, rursus in idem revolvuntur, ut illis virtutum loco sint minora vitia. Nam qui timet quidem, sed rarius et minus, non caret malitia, sed leviore vexatur. " At enim dementem puto, qui mala imminentia non extimescit." Verum est, quod dicis, si mala sunt; sed si scit mala illa non esse et unam tantum turpitudinem malum iudicat, debebit secure pericula aspicere et aliis timenda contemnere. Aut si stulti et amentis est ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. optimũ excendet. &id omni mͦ consequi cupiet. Quomͦ autem
heatus ẽ. qui cupere etiam nc̃ potẽ. ĩmo qui debet: Dicam qͥd sit
ex quo ueniat hic error. Nesciunt beatam uitã unam ẽe. Inopti¬
mo illam statu ponit. qualitas sua ñ magnitudo. Itaq in equo ẽ.
songa & breuis. diffusa & angustior. in multa loca multasq parte̾
distributa. & in unũ coacta. Qui illam uumero estinat. & mensu¬
ra & parcib: id illi qd habet eximiũ eripit. Quid autẽ est in bea¬
ia uita eximiũ: Qd̃ plena ẽ. funs ut puto edendi bibendiq sati¬
etas ẽ. Hic plus edit ille minꝰ. qud refert: Uterq iam saturẽ. Hic
plus bibit ille minus. Quid refert uterq non sitit. Hic plurib
annuis uirit. hic pauciorib. Nichil inter ẽ. si tam illũ multi anni
beatũ fecert̃. quam ht̃ pauti. Ille quẽ tu minus heatũ uotas: ñ
ẽ. beatus. Non potẽ. nomen inminui. Qui fortis ẽ: sine timore.

Expanded text:
est optimum, extendet et id omni modo consequi cupiet. Quomodo autem est optimum, extendet et id omni modo consequi cupiet. Quomodo autem beatus est, qui cupere etiamnunc potest, immo qui debet ? Dicam, quid sit, ex quo veniat hic error: nesciunt beatam vitam unam esse. In optimo illam statu ponit qualitas sua, non magnitudo. Itaque in aequo est longa et brevis, diffusa et angustior, in multa loca multasque partes distributa et in unum coacta. Qui illam numero aestimat et mensura et partibus, id illi, quod habet eximium, eripit. Quid autem est in beata vita eximium ? Quod plena est. Finis, ut puto, edendi bibendique satietas est. Hic plus edit, ille minus; quid refert ? Uterque iam satur est. Hic plus bibit, ille minus; quid refert ? Uterque non sitit. Hic pluribus annis vixit, hic paucioribus; nihil interest, si tam illum multi anni beatum fecerunt quam hunc pauci. Ille, quem tu minus beatum vocas, non est beatus; non potest nomen inminui. " Qui fortis est, sine timore
Abbreviated transcription (Latin):
ampluis possit attolli. Preterea sibeata uita nulliꝰ est indigens:
omuis beata uita ꝑfecta ẽ. eademq ẽ. ⁊ beata & beatissima. Nũ¬
quid dubitas. quin beata uita sumum bonũ sit: G si sũmum bo¬
num habet: sũme beata ẽ. quem ad modũ summũ ad iectionẽ
non recipit. Quid enĩ supra summũ trit: Ita ne beata quidem
uita. que sine sũmo bono non ẽ. Qd̃ si aliquẽ magis beatum
in dux̃is: induces ⁊ multomagis innumerabilia discrimina sũ¬
mi boni faciẽs. cum sumnũ bonum intelligam: qd̃ supra gradum
non habet. Si ẽ. aliquis minus beatus qͣm aluis: sequit᷑. ut. hic al¬
terius uitã beatioris magis concupiscat qͣm suam. Beatus autẽ ni¬
chil suȩ prefert. Utrumlib et ex his ini credibile ẽ. aut aliqͥd betto
restarẽ. quod ẽẽ. quam qd est. malit: aut idillũ non malle quod
ills meliꝰ est. Utiq enĩ quo prudentior ẽ. hoc magis se ad id quod

Expanded text:
amplius possit attolli. Praeterea si beata vita nullius est indigens, amplius possit attolli. Praeterea si beata vita nullius est indigens, omnis beata vita perfecta est eademque est et beata et beatissima. Numquid dubitas, quin beata vita summum bonum sit ? Ergo si summum bonum habet, summe beata est. Quemadmodum summum bonum adiectionem non recipit quid enim supra summum erit ?, ita ne beata quidem vita, quae sine summo bono non est. Quod si aliquem magis beatum induxeris, induces et multo magis; innumerabilia discrimina summi boni facies, cum summum bonum intellegam, quod supra se gradum non habet. Si est aliquis minus beatus quam alius, sequitur, ut hic alterius vitam beatioris magis concupiscet quam suam. Beatus autem nihil suae praefert. Utrumlibet ex his incredibile est: aut aliquid beato restare, quod esse quam quod est malit, aut id illum non malle, quod illo melius est. Utique enim quo prudentior est, hoc magis se ad id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
crates & speusippꝰ. putant beatłi uł sola uirtute fieri posse: non
tamñ unũ bonũ esse. qd̾ honestũ est. Epicurus quoq iudicat cũ
urtutẽ habeat. beatũ eẽ : sed ipsam uircutẽ non satis ẽẽ. ad he¬
atam uitã. quia beatũ efficiat uoluptas. quȩ ex uirtute ẽ. non
ipsa uircus. Inepta distinctio. Idem enĩ negat. uinqͣm uircutẽ esse
sine uoluptate. Ita si ei iuncta semꝑ est atq inseparabilis: & sola
satis ẽ. Habet enĩ secum uoluptatẽ. sine qua ũ est: eciam cũ sola ẽ.
llud autẽ ab surdũ est quod dicit᷑ beatũ quidem futurũ uł sola
uirtute. non futirũ autẽ ꝑfecte beatum. Quod quẽ admodum
fieri possit. ñ re ꝑio. Beata enĩ uita: bonũ inse ꝑfectum habet.
in exsuꝑ abile. Qd̃ si est : ꝑfecte beata ẽ. Si deoꝵ uita nicħ habet
manis aut meliꝰ. beata autẽ uita diuina ẽ: nichil habet. in quod

Expanded text:
crates et Speusippus putant beatum vel sola virtute fieri posse, non crates et Speusippus putant beatum vel sola virtute fieri posse, non tamen unum bonum esse, quod honestum est. Epicurus quoque iudicat eum qui virtutem habeat, beatum esse, sed ipsam virtutem non satis esse ad beatam vitam, quia beatum efficiat voluptas, quae ex virtute est, non ipsa virtus. Inepta distinctio. Idem enim negat umquam virtutem esse sine voluptate; ita si ei iuncta semper est atque inseparabilis, et sola satis est. Habet enim secum voluptatem, sine qua non est, etiam cum sola est. Illud autem absurdum est, quod dicitur beatum quidem futurum vel sola virtute, non futurum autem perfecte beatum. Quod quemadmodum fieri possit, non reperio. Beata enim vita bonum in se perfectum habet, inexsuperabile. Quod si est, perfecte beata est. Si deorum vita nihil habet maius aut melius, beata autem vita divina est; nihil habet, in quod
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ. q̃d̾ uolunt dicere: uacundũ quidẽ illũ ñ eẽ. irasci tñ aliqͣndo.
& timidũ quidẽ non ẽẽ. timere tam̃ aliquando ẽ. uitio timoris
carere: affectu ñ carere. Qđ si recipit. usu frequenti timor transi¬
bit inuitiũ. & ira in animũ admissa. habitũ illũ ira carentis am¬
mi retexet. Pret̾ea si non contẽpnet uenientes extͥnsecus causas.
& aliquid timet: cum fortiter eundũ erit aduersus tela. ignes. pro
patrie ligib libertate: cunctanter exibit. & animo recedente. Non
cadit autẽ insapientẽ. hec diuersitas mentis. Illud pret̾ea iudico ob¬
seruandũ. ne duo quȩ separatini ꝓbanda st̃. misceamꝰ. ꝑ se enĩ
colligit᷑: unũ bonũ eẽ. quod honestũ. ꝑ se rursus: ad uitã bea¬
tam satis eẽ. iuitutẽ. Si unũ bonũ est quod honestũ. om̃s conce¬
dunt. ad beace uiuendũ sufficere uirtutẽ: e contrario ñ remittet᷑.
si beatũ sola uirtus facit. unũ bonũ ẽẽ. quod honestũ est. Reno¬

Expanded text:
e est, quod volunt dicere: iracundum quidem illum non esse, irasci tamen aliquando; et timidum quidem non esse, timere tamen aliquando; id est, vitio timoris carere, adfectu non carere. Quod si recipitur, usu frequenti timor transibit in vitium, et ira in animum admissa habitum illum ira parentis animi retexet. Praeterea si non contemnit venientes extrinsecus causas et aliquid timet, cum fortiter eundum erit adversus tela, ignes, pro patria, legibus, libertate, cunctanter exibit et animo recedente. Non cadit autem in sapientem haec diversitas mentis. Illud praeterea iudico observandum, ne duo, quae separatim probanda sunt, misceamus. Per se enim colligitur unum bonum esse, quod honestum, per se rursus, ad vitam beatam satis esse virtutem. Si unum bonum est, quod honestum, omnes concedunt ad beate vivendum sufficere virtutem; e contrario non remittetur, si beatum sola virtus facit, unum bonum esse, quod honestum est. Xeno
Abbreviated transcription (Latin):
lutes. qui kalendis ianuariis enripum salutabam. qͥ anno nouo qͦm¬
admodum legere. stribere. dicere aliqͥd. sic auspicabar in uirginem
desilire: pͥmum ad tiberim tnstuli castra. Deinde ad hoc solum qd̵¬
sol temꝑat. Hoc fortissimꝰ sum. & omnia bona fide fuint. Non mul

Expanded text:
lutes, qui kalendis Ianuariis euripum salutabam, qui anno novo quemlutes, qui kalendis Ianuariis euripum salutabam, qui anno novo quemadmodum legere, scribere, dicere aliquid, sic auspicabar in Virginem desilire, primum ad Tiberim transtuli castra, deinde ad hoc solium, quod, cum fortissimus sum et omnia bona fide fiunt, sol
Abbreviated transcription (Latin):
no mͥ constat. Cũ me moui: lassus sum. Hic autẽ ẽ. exercitationis
eiam fortissimꝰ finis. ꝓ gunnasia. Meos queris. Unus michi suf¬
sicit. Farius puer. ut sis amabilis. s mutabit᷑. Iam aliquẽ tenorem
quero. Hic quidem ait nos eandem crisim hr̃e. quia utriq dentes
cadunt. s iam uexillum assequor. currere. ⁊ uitra pautissimos dies
ñ potero. Uide qd̃ exertitatio coridiana ꝓficiat. tito magnũ inter¬
uallum fit inter duos itinere diuerso euntes. Codem temꝑe ille as¬
scendit: ego descendo. Nec ignoras qͣnto ex his uelotiꝰ alterũ fiat.
Mentitꝰ sũ. Iam enĩ etas mr̃a non descendit. s cadit. Quomͦ tamen
hodiernum certamen nob̾ cesserit: queris. Queris. Quod raro curso
rib euenit fa̾cimꝰ. Ab hac fatigatione magisꝙͣ exercitatione: infri¬
gidam descendi. hoc apud me uocat᷑ patrũ calda. Ille tantus psichro¬

Expanded text:
no mihi constat; cum me movi, lassus sum. Hic autem est exercitationis no mihi constat; cum me movi, lassus sum. Hic autem est exercitationis etiam fortissimis finis. Progymnastas meos quaeris ? Unus mihi sufficit Pharius puer, ut scis, amabilis, sed mutabitur. Iam aliquem teneriorem quaero. Hic quidem ait nos eandem crisin habere, quia utrique dentes cadunt. Sed iam vix illum adsequor currentem et intra paucissimos dies non potero; vide, quid exercitatio cotidiana proficiat. Cito magnum intervallum fit inter duos in diversum euntes. Eodem tempore ille adscendit, ego descendo, nec ignoras, quanto ex his velocius alterum fiat. Mentitus sum; iam enim aetas nostra non descendit, sed cadit. Quomodo tamen hodiernum certamen nobis cesserit quaeris ? Quod raro cursoribus evenit, hieran fecimus. Ab hac fatigatione magis quam exercitatione in frigidam descendi; hoc apud me vocatur parum calda. Ille tantus psychro
Abbreviated transcription (Latin):
INGUlos dies tibi meos. & quidem totos indicari iubes. Bene
de me uidicas. si nichil eẽ. iu illis putas qd abscondam. Sic
certe uiuendũ ẽ: tanqͣm in conspectu uiuamꝰ. sic cogitandũ
tamquam aliquis inspectus intimũ ꝓspicere possit & potest. Quid
enĩ ꝓ dest ab homine aliquid ẽẽ. secretũ: Nichil deo clusum ẽ. Int̾¬
ẽ. animis nr̃is. & cogicationib mediis int̾uenit. sic int̾uenit dico. tan¬
qͣm aliqͣndo discedat. faciam ergo qd̃ iubes. & quid agam. ꝙ quo
ordine libenter tibi scribam. Obseruabo me ꝓtinus. & qd̵ ⁊ ittilissi¬
mũ: diem meũ recognoscam. Hotͥ nos pessimos facit: qd̃ nemo iu¬
tam suam respicit. qͣd facturi sumꝰ cogitamꝰ. At qui consiliũ fut᷑i
ex pret̾ico uenit. Hodieruus dies solidus ẽ. Nemo exillo quicqͣm
in eripuit. totus int̾ stratum lectionemq diuisus ẽ. inunũ exercita¬
doni corꝑis datum. & hoc nomine ago gr̃as. senectuti. Non mag-¬

Expanded text:
ingulos dies tibi meos et quidem totos indicari iubes; bene de me iudicas, si nihil esse in illis putas, quod abscondam. Sic certe vivendum est, tamquam in conspectu vivamus; sic cogitandum, tamquam aliquis in pectus intimum introspicere possit; et potest. Quid enim prodest ab homine aliquid esse secretum ? Nihil deo clusum est. Interest animis nostris et cogitationibus mediis intervenit—sic intervenit, dico, tamquam aliquando discedat. Faciam ergo, quod iubes, et quid agam et quo ordine, libenter tibi scribam. Observabo me protinus et, quod est utilissimum, diem meum recognoscam. Hoc nos pessimos facit, quod nemo vitam suam respicit. Quid facturi simus cogitamus. Atqui consilium futuri ex praeterito venit. Hodiernus dies solidas est; nemo ex illo quicquam mihi eripuit. Totus inter stratum lectionemque divisus est. Minimum exercitationi corporis datum, et hoc nomine ago gratias senectuti: non mag
Abbreviated transcription (Latin):
refert᷑. Ic̃ uͭ miscet᷑ ut faciliꝰ ꝑ fauces lubricas tͣnseat. Cũ ꝑuenit
in uentrẽ aqualituli feruore toncoqͥt᷑. Tc̃ demũ corꝑi accedit. Hoc
aliqͥs secutꝰ exemplar: Lapidẽ asꝑũ asꝑo imposuit ad similitudi¬
nẽ dentiũ. quoꝵ pars immobilis motũ alt̾uis inspectat. Deinde utͥ¬
usq atitu grana fiangunt᷑. & sepiꝰ regerunt᷑. donec adminittiã fre

Expanded text:
refertur; tunc vero miscetur, ut facilius per fauces lubricas transeat. Cum pervenit refertur; tunc vero miscetur, ut facilius per fauces lubricas transeat. Cum pervenit in ventrem, aequali eius fervore concoquitur, tunc demum corpori accedit. Hoc aliquis secutus exemplar lapidem asperum aspero inposuit ad similitudinem dentium, quorum pars immobilis motum alterius exspectat; deinde utriusque attritu grana franguntur et saepius regeruntur, donec ad minutiam fr
Abbreviated transcription (Latin):
si t̃tigiss illi addere has nr̃i temꝑis telas inquib uestis nitħ celatum t̃si¬
cit᷑. Inqua ñ dico nullũ corꝑi auxiliũ. s nullũ pudori ẽ: Iransit dem̃
ad agͥcolas. nec muiꝰ facunde descͥbit ꝓscissũ Auatro solũ. & int̾ ara¬
trũ quo solutior t̾ra faciliꝰ pateat radicib: tt̃ sparsa semina. & collec̃¬
tas manu herbas. neqͥd fortuitũ & agreste succrescat. qd̵ necet segetẽ.
Hoc quoq opꝰ ait ẽẽ. sapientiũ. Lanqͣm ñ nc̃ qͦ plurima cultores agroꝵ
noua inueniant ꝑ quȩ fercilitas augeat᷑. Deinde ñ ẽ. contẽtꝰ his ar¬
tib. s in pͥstinũ sapientẽ sumittit. Nariat enĩ quẽ admodũ rerũ na¬
turã imitatꝰ. panẽ ceꝑit fac̃e. Recep̾tas inqͥt in os fruges conturrens
int̃ se duritia dentiũ frangit. & qͥcqͥd excidit ad eosdẽ dentes lingͣ

Expanded text:
si contigisset illi adire has nostri temporis telas, quibus vestis nihil celatura confisi contigisset illi adire has nostri temporis telas, quibus vestis nihil celatura conficitur, in qua non dico nullum corpori auxilium, sed nullum pudori est? Transit deinde ad agricolas nec minus facunde describit proscissum aratro solum et iteratum, quo solutior terra facilius pateat radicibus, tunc sparsa semina et collectas manu herbas, ne quid fortuitum et agreste succrescat, quod necet segetem. Hoc quoque opus ait esse sapientium, tamquam non nunc quoque plurima cultores agrorum nova inveniant, per quae fertilitas augeatur. Deinde non est contentus his artibus, sed in pistrinum sapientem summittit. Narrat enim quemadmodum rerum naturam imitatus panem coeperit facere. " Receptas," inquit, "in os fruges concurrens inter se duritia dentium frangit, et quicquid excidit, ad eosdem dentes lingua
Abbreviated transcription (Latin):
tas aut strepit. corꝑi negotiũ gert̃. Cui oĩa oli tanqͣm seruo p̾sta¬
bant᷑. nc̃ tanqͣm dño parant᷑. Itaq hint textoꝵ. hinc fabroꝵ of¬
ope necessaria finiens. Iã rusticitatis & miserie ẽ. uelle qͣntũ sat ẽ.
ncredibile ẽ. milucili qͣm facile et̃ magnos uiros dulcedo or̃onis abdu¬
cat uͦ. Ecce possidoniꝰ ut mea ferẽ o ꝓinione ex his qͤ pluruũ phi¬
losophie c̃culert̃. dũ uult descͥbere pͥmũ quẽadmodũ alia torqͦant᷑
sila. alia ex molli solutoq ducant᷑. dem̃ qͦmadmodũ te la suspensis
pond̾ib rectũ stamen extendat. quẽ adinodũ sub tem̃ insertũ. qd
duriciã utͥmq cõpͥm̃tis tramȩ remolliat. Spata toire cogat᷑ ⁊ iun¬
gi. textrini qͦ artẽ a sapientib dixit inuentã. Olitꝰ postea reꝑtũ
hoc subtiltꝰ genꝰ in qͦ tela iugo uucta ẽ. stam̃ seceruit arundo inserit᷑
mediũ radiis sub tegm̃i acutis. qd̃ lato pariunt inserti pectine dentes. Qͥd

Expanded text:
a olim tamquam servo praestabantur, nunc tamquam domino parantur. Itaque hinc textorum, hinc fabrorum ofope necessaria finiens; iam rusticitatis et miseriae est velle, quantum sat est. Incredibilest, mi Lucili, quam facile etiam magnos io, ex is qui plurimum philosophiae contulerunt, dum vult describere primum, quemadmodum alia torqueantur fila, alia ex molli solidoque ducantur, deinde quemadmodum tela suspensis ponderibus rectum stamen extendet, quemadmodum subtemen insertum, quod duritiam utrimque conprimentis tramae remolliat, spatha coire cogatur et iungi. Textrini quoque artem a sapientibus dixit iuventam, oblitus postea repertum hoc subtilius genus, in quo Tela iugo vincta est, stamen secernit harundo, Inseritur medium radiis subtemen acutis, Quod lato paviunt insecti pectine dentes. Quid,
Abbreviated transcription (Latin):
morã dedit malis ꝓꝑantib qͥ diẽ dicit. Horã mom̃itũq temꝑis eũ¬
tendis impus suffic̃e. Esset aliqđ in becillitatis nr̃e solatiũ. rerũq ñ

Expanded text:
moram dedit malis properantibus, qui diem dixit; hora momentumque temporis evemoram dedit malis properantibus, qui diem dixit; hora momentumque temporis evertendis imperiis sufficit. Esset aliquod inbecillit