comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exuit se in estate. sie in rotundo
textum est: ut marsupium lon¬
gius putes. Textũ est subtemi¬
ne cocei. purpurȩ. iacincti ⁊ sta¬
mine bissino. ob decorem ⁊ forti¬
tudinem atq ita polimite distĩeꝰ¬
tum ut diu̾sos flores ⁊ gemmas
artificis manu nõ textas s addi¬
tas arbitreris. Lineam tunicam
de qua supra diximus int̾ umbi¬
licum ⁊ pectus hoc stringũt. bal
crura descendens. cum ad sacͥficia
cursui ⁊ exxpeditione opꝰ est in
leuum hum̾um retorquetur.
Quartum genꝰ est uestimenti. ro¬
tundum palleolum. quale picꝰ¬
tum in celo ꝯspicimus quasi spe¬
ra media sit diuisa. ⁊ pars una
ponitur in capite. Hoc greci.⁊
nr̃i thiarã. nõnulli galerũ uocãt.
Nõ ht̃ acum̃ in sũmo. nec totũ usq
ad comas caput tegit. s terciam
partem a fronte ĩopertam reluiqͥt :
atq ita in hoc episio uitte ꝯstrie¬
tus est. ut nõ facile labatur ex
capite. E st aũ bissinũ. ⁊ sic fabre

Expanded text:
exuit senectutem, sic in rotuudo exuit senectutem, sic in rotuudo textum est, ut marsuppium longius putes. textum est autem subtemine cocci, purpurae, hyacinthi et stamine byssino ob decorem et fortitudinem atque. ita polymita arte distinctum, ut diuersos flores et gemmas artifici manu non textas sed additas arbitreris. lineam tunicam, de qua supra diximus, inter umbilicum et pectus hoc stringunt baltecrura dependens, cum ad sacrificia cursu et expeditione opus est, in laenum umerum retorquetur. Quartum genus est uestimenti rotundum pilleolum, quale pictum in Ulixe conspicimus, quasi sphaera media sit diuisa et pars una ponatur in capite; hoc Graeci et nostri tiaram, nonnulli galerum uocant. non habet acumen in summo nec totum usque ad comas caput tegit, sed tertiam partem a fronte inopertam relinquit atque ita in occipitio uittae constrictus est taenia, ut non facile labatur ex capite. est autem byssinum et sic fabre
Abbreviated transcription (Latin):
plus intelligitur q̃d ocłis uidet᷑.
quam quod aure percipitur.
hec fem inalia de bisso retorta ob
pot̾ in tela hunisce modi fieri.
talaris. duplici sindone: quam
&̃ iosephꝰ bissinam uocat. appel
hec adheret corpori. ⁊ ita arta est¬
⁊ strictis manicis : uͥ nulla oĩno
in ueste sit ruga. ⁊ usq ad erura
descendat. Uolo ꝓ legentis facili¬
tate abuti sermone uulgato.
Solent militantes hab̾e lineas
quas camisias uocant. sic ap¬
tas menbris ⁊ astrictas corꝑibꝰ
gendo iacło.tenendo clipeo. ense
librando.⁊ quoẽq necessitas
traxerit. Ergo ⁊ sacerdotes pa¬
rati ĩ miuist̾ium dei : utunt᷑ hac
tunica. habentes pulcritudinẽ
rrant. Terciũ genus uestimẽ¬
ti est. q̃d illi appellant abeneth.
nos cingłm. uł balteum. ⁊ zo¬
nam possumus dic̃e : babilonii
uouo uocabulo emIniam uocãt.
diu̾sa uocabła ponimus : ne quis
erret in uoĩe. Hoc cingłm in si¬
militudinem pellis colubri qͣ

Expanded text:
plus intellegitur, quod oculis uidetur, plus intellegitur, quod oculis uidetur, quam, quod aure percipitur — haec feminalia de bysso retorta ob posse in tela huiusce modi fieri. est talaris, duplici sindone, quam et ipsam Iosephus byssinam uocat, appellhaec adhaeret corpori et ita arta est et strictis manicis, ut nulla omnino in ueste sit ruga et usque ad cruraĮ descendat. uolo pro legentis facilitate abuti sermone uulgato: solent militantes habere lineas, quas camisas uocant, sic aptas membris et adstrictas corporibgendo iaculo, tenendo clipeo, ense librando et quocumque necessitas traxerit. ergo et sacerdotes parati in ministerium dei. utuntur hac tunica, ut habentes pnlchritudinem rrant. Tertium genus est \'uestimenti, quod illi appellant cabaneth\', nos cingulum uel balteum et zonam possumus dicere, Babylonii nouo uocabulo \'hemian\' uocant. diuersa uocabula1 ponimus, ne quis erret in nomine. hoc cingulum in similitu- j dinem pellis colubri, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotalia uestimenta. ⁊ añqͣm
misticam seram intelligentiam.
more iudaico que seripta sunt
simpliciter exponam. u postqͣm
uestitum uidis sacerdotem. &
ocłis tuis omnis eiꝰ patuerit or¬
natus: tẽ singłoꝵ causas parit̾
requiramus. Discamus primũ
cõmunes sacerdotũ uestes atq
pontificũ. Lineis fe. minalibꝰ
que usq ad genu uł poplites
ueniunt. uerec̃õa celantur: et
superior pars cũ umbilico uehe¬
ment̾ astrĩgitur. ut siqñ mactãt
expediti uictimas. tauros. arie¬
tes. t̾hunt. portant on̾a ⁊ in offi¬
tio ministrãdi s̃. &t si lapsi ruerĩt¬
⁊ femora reuelau̾int: nõ pateat
quod opertũ ẽ. Iñ ⁊ gradus in¬
altari ꝓhibentur fieri : ne infe¬
rior ppłs ascendentium uerec̃da
lia uł bracce usq ad genua per¬
tingentes. Refert iosephus. nã
etate eiꝰ adhuc templũ stabat. ⁊¬
necdum uespasianus ⁊ titus ie¬
rosolimnam subuert̾ant: ⁊ erat
ipse de gen̾e saẽdotali. multoq

Expanded text:
sacerdotalia uestimenta et, antequam sacerdotalia uestimenta et, antequam mysticam scruter intellegentiam, more Iudaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam, ut, postquam uestitum uideris sacerdotem et oculis tuis omnis eius patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter requiramus. Discamus primum communes sacerdotum uestes atque pontificum. lineis feminalibus, quae usque ad genu et poplites ueniunt, uerecunda celantur et superior pars sub umbilico uehementer adstringitur, ut, si quando expediti mactant uictimas, tauros et arietes trahunt, portant onera et in officio ministrandi sunt, etiamsi lapsi ruerint et femora reuelarint, non pateat, quod opertum est — inde et gradus altaris prohibentur fieri, ne inferior populus ascendentium uerecunda lia uel bracae usque ad genua pertingentes. refert Iosephus — nam aetate eius adhuc templum stabat et necdum Uespasianus et Titus Hierosolymam subuerterant et erat ipse de genere sacerdotali, multoque
Abbreviated transcription (Latin):
res cupimꝰ peruenire. Legimꝰ
in exodo. tabernacłm. mensam.
candelabrum. altare. columpnaᷤ.
tentoria. coccum. bissum. ia¬
cinctum. purpuram. ex auro
argento. ęre. uasa diuersa. tab̾¬
naculum diu̾sũ. maria. duo¬
decim p. anes. per singulas eb¬
domadas mense impositos. in
candelabro.uii.luc̃nas. altare¬
hostiis holo caustisq exxpositũ
crateras. cipbos thuribula. phi¬
alas. mortariola. paxxillos. pel
les rubras. pilos capͣꝵ iligna
imputribilia. tanta offerunt᷑
ĩ tabernacło dĩ : ut nullus des¬
peret salutem. Alnus aurum
sensuũ. alius argentum eloquii.
alius uocem ęris exhibeat. Totꝰ
mundꝰ in tab̾nacłi describitur
sacmento. Primũ ⁊ sed̾m uestibu¬
lum omnibus patet. Aqua enĩ
⁊ tr̃a cunctis mortalibꝰ datas̾.
In sc̃is uero scõꝵ quasi ad ethera
⁊ in celos : paueoꝵ introitus ⁊
uolatus est. Duodecĩ panes.xii.
mensium significant circłm.
Septem lucerne.UII.erratica astra

Expanded text:
res cupimus pervenire. 9. Legimus res cupimus pervenire. 9. Legimus in Exodo, tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas, tentoria, coccum, byssum, hiacynthum, purpuram ex auro, argento, aere vasa diversa, tabernaculum divisum in tria, duodecim panes per singulas hebdomadas mensae impositos, in candelabro septem lucernas, altarehostiis holocaustisque expositum, crateras, scyphos, thuribula, phyalas, mortariola, paxles rubras, pilos caprarum et ligna inputribilia. tanta offeruntur in tabernaculo dei, ut nullus desperet salutem, alius aurum sensuum, alius argentum eloquii, alius uocem aeris exhibeat. totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. primum et secundum uestibulum omnibus patet — aqua enim et terra cunctis mortalibus data sunt —, in sanctis uero sanctorum \'quasi ad aethera et in caelum paucorum introitus et uolatus est; duodecim panes duodecim mensuum significant circulum; septem lucernae septem errantia astra
Abbreviated transcription (Latin):
anĩam q̃ non habet macłam
neq rugam: quȩ cũ xͦ renata
innouatur de die in diem. De
qͣ apłs loquitur. Despondi enĩ
uos uni uiro uirginem castam
exchibere xͦ. Nolo discipłam cõ¬
iugemq pontificis quicquam
habere de uet̾i homine. Si ꝯsur¬
reximus cum .xͦ. ea que sursũ
auidi. Infelix suon qui post
baptismum de antiquo matrimo¬
nio cogitaint. nec ad uirguialẽ
uen̾at puritatem. petri ꝯsor¬
cium indignus fuit. Compu¬
listi me fabiola lit̾tis tuis: u̾
de aari tibi scriberem uestim̃¬
tis. Ego plus obtuli. ut de cibiᷤ
de sodonus ⁊ ad montana festi¬
nans. non uis habitare ĩ parua
ube segor. Trãscendens ꝓselitoᷤ
preteriens ispłitas. dimittens
sacerdotes. ad pontifices uenis.
diligent̾ inquiris: nr̃a tibi dis¬
plicuere ꝯsorcia. & tu quidem
optato frueris ocio. ⁊ iuxxta ba¬
bilonem bethleemitiea forsitan
rura suspiras: nos in ephrata
tandem pace reddita. uagien¬
tem de presepi audimꝰ infantẽ.

Expanded text:
animam, quae non habet maculam animam, quae non habet maculam neque rugam, quae cum Christo renata innouatur de die in diem, de qua apostolus loquitur: despondi enim uos uni uiro, uirginem sanctam exhibere Christo. nolo discipulam coniugemque pontificis quicquam habere de ueteri homine. si consurreximus Christo, ea, quae sursum auidi. infelix Simon, quia post baptismum de antiquo matrimonio cogitabat nec ad uirginalem uenerat puritatem, Petri consortio indignus fuit. Conpulisti me, Fabiola, litteris tuis, ut de Aaron tibi scriberem uestimtis. Ego plus obtuli, ut de cibis de Sodomis, et ad montana festinans, non vis habitare in parva urbe Segor. Transcendens 360 proselytos, praeteris Israelitas, dimittens sacerdotes, ad Pontificem venis. diligenter inquiris, nostra tibi displicuere consortia. Et tu quidem optato frueris otio: et juxta Babylonem Bethleemitica forsitan rura suspiras. Nos in Ephrata, tandem pace reddita, vagientem de praesepi audimus infantem:
Abbreviated transcription (Latin):
audit in psalmo. Tues sac̾dos
inet̾nũ : scdm ordinem melchi¬
sedech. Et in zacharia. Audi
iħu sac̾dos magne. Et cui sordi¬
da pecc̃oꝵ nr̃oꝵ uestim̃ta tollũ¬
tur: ut recipiat gloriã quam
hũit apud patrem pͥꝰ quã mũ¬
dus ẽẽt. S neqͥs me uĩ fac̾e
script᷑e putet: ⁊ sic amare xp̃m
ut historie auferã ueritatem:
int̾pretabor in membris.q̃d re¬
lerit: sic de u̾o lumine dispu¬
tabo. ut diriuetur ad eos quibꝰ
sermo describit. uiduam. eiec¬
tam ⁊ meretricem nõ dudx̃ uao¬
rem. Uidua est cuius maritus
mortuus est. E iecta. que a ma¬
rito uiuo ꝓicitur. Meretrixe.
quȩ multoꝵ libidini patet:
S accipiet inquit uacorem.
uirginem de genere suo. non
alienigenam: ne mala tr̃a no¬
bilium seminum frumenta
degen̾ent. Non meretricem :
que multis exposita est ama¬
toribus. Non ciectam. q̃ etiam
priori ꝯiugio indigna fuit.
Non uiduam: ne pristinaꝵ me¬
minerit uoluptatum. S illã

Expanded text:
audit in psalmo: tu es sacerdos audit in psalmo: tu es sacerdos in- aeternum secundum ordinem Melchisedech, et in Zacharia: audi, Iesu, sacerdos magne, et cui sordida peccatorum nostrorum uestimenta tolluntur, ut recipiat gloriam, quam habuit apud patrem, priusquam mundus esset. Sed ne quis me uim facere scripturae putet et sic amare Christum, ut historiae auferam ueritatem, interpretabor in membris, quod relerit, sic de uero lumine disputabo, ut deriuetur ad eos, quibusermo describit, uiduam, eiectam et meretricem non ducet uxorem — uidua est, cuius maritus est mortuus; eiecta, quae marito uiuente proicitur; meretrix, quae multorum libidini patet —, sed accipiet, inquit, uxorem uirginem de genere suo, non alienigenam, ne in mala terra nobilium seminum frumenta degenerent, non meretricem, quae multis exposita est amatoribus, non eiectam, quae etiam priori coniugio indigna fuit, non uiduam, ne pristinarum meminerit uoluptatum, sed illam
Abbreviated transcription (Latin):
est: nõ egrediatur de sco. nee
uestimentũ quo indutus pollu¬
at. Iuotqͦt enĩ in acͦ baptitati
sumus : xxp̃m indiumus. Ser¬
uemus tunicam quam accepimꝰ:
scm̃ custodiamuᷤᷤ in scõ. Ille mõ¬
tanus habitator qui de ierusalẽ
descendebat iericho: nõ priꝰ uul¬
n̾atus est quã nudatus. Infun¬
ditur ei oleũ ⁊ medicamentũlene :¬
⁊ miscdia temperatum. Et quia
debuit negligentia sentire cru¬
ciatum uini austeritate mor¬
detur: ut per oleũ ad penitentiã
ꝓuocetur. per uinũ seu̾itatem
sentiat iudicantis. Uxorem
uirginem accipiet. uiduam au
⁊ eiectam ⁊ m̾etrieẽ nõ accipiet :
s uirginem de gn̾e suo. Et nõ
ꝯtaminabit semẽ suũ in ppło.
Ego enĩ dominꝰ qui scĩfico eum.
Seio pontificem cui nẽ precepta
dantur. a plerisq xp̃m intelli¬
gi: ⁊ id q̃d dictum est. super
patre aut matre nõ in quina¬
bitur: de uirginalis mariȩ par¬
tu edisseri. Multoq facilior est
super domino int̾pretatio: qͥ

Expanded text:
tur e sancto, ne uestimentum, quod indutus est, polluat; quotquot enim in Christo baptizati sumus, Christum induimus. seruemus tunicam, quam accepimus, sanctum custodiamus in sancto. ille montanus habitator, qui de Hierusalem descendebat Hiericho, non prius uulneratus est, quam nudatus. infunditur ei oleum, medicamentum lene et misericordia temperatum, et, quia debuit neglegentia sentire cruciatum, uini austeritate mordetur, ut per oleum ad paenitentiam prouocetur, per uinum seueritatem sentiat iudicantis. Uxorem uirginem accipiet, uiduam autem et eiectam et meretricem non accipiet, sed uirginem de genere suo, et non contaminabit semen suum in populo. ego dominus, qui sanctifico eum. scio pontificem, cui praecepta nunc dantur, a plerisque Christum intellegi et id, quod dictum est: super patre et matre non inquinabitur, de uirginalis Mariae partu edisseri. multoque facilior est super domino interpretatio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Diademate ornatus est. religioe
ad perfectam &ͥ ꝑuenit etatem.
Semper eius głia ꝓtegendus est.
⁊ uestimenta sua non scindet. qr
candida sunt. qr impolluta.
quia agnum sequentia: et de
attonse ouis effecta uelleribus.
Tamar amissa pudicicia : scidit
tunicã. Caiphas ꝑdito sac̾dotio:
rupit publice uestimenta sua.
superominem am̾am que mor¬
tua est non in gredietur. ubi
illuc pontifex nõ accedet. a ĩa
que peccau̾it: ipsa morietur.
Q uamuis ille sit diues. qͣmuis
potens. similitudinẽ offerat
uictimaꝵ: si mortuꝰ est non
tangitur a pontifice. nõ uidet᷑
Q d si reuiuiscit. ⁊ ad uocem salua¬
toris egreditur de sepulero suo
& fasciis pecẽoꝵ solutus ince¬
dit: intͣbit ad eum pontifex.
⁊ ibi faciet mansionem. ⁊ ecum
nabr. Multa nos fac̾e cogit affecꝰ¬
tus. dum ꝓpinquitates respicimꝰ¬

Expanded text:
diademate ornatus est regio, diademate ornatus est regio, ad perfectam Christi uenit aetatem, semper eius gloria protegendus est et uestimenta sua non scindet, quia candida sunt, quia inpolluta, quia agnum sequentia et de adtonsae ouis confecta uelleribus. Thamar amissa pudicitia scidit tunicam; Caiafas perdito sacerdotio rupit publice uestimenta. super omnem animam, quae mortua est, non ingredietur. ubicilluc pontifex non accedet. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. quamuis ille sit dines, quamuis potens et multitudinem offerat uictimarum, si mortuus est, non tangitur a pontifice, non uidetur. quodsi reuiuiscit et ad uocem saluatoris egreditur de sepulchro suo et fasceis peccatorum solutus incedit, intrabit ad eum pontifex et ibi faciet mansionem et cum rinquinabitur. multa nos facere cogit affectus et, dum propinquitates respicim
Abbreviated transcription (Latin):
phigelus. ⁊ ermogenes: et re¬
cipiebatur honesimꝰ. P rimicie
ciboꝵ. ⁊ omnium frugũ atq
pomoꝵ offeruntur antistiti: ut
habens uictum atq uestitum.
absq ullo impedimento seeurꝰ
⁊ liber seruiat domino. Primo¬
genita mundoꝵ am̃aliũ accipi¬
unt sac̾dotes : ĩmũdoꝵ p̾cia.
Hominũ quoq pͥmi partus redi
ut nec diues intumescat. nee
tenius p̾gͣuetur: ẜ ditui et ia¬
nitores accipiunt decimas: ⁊
rursum decimas decimaꝵ offer̃
sacerdotibus tanto illis mino¬
res. quanto illi maiores ppło.
Quadraginta ⁊ octo ciuitates
ad habitandũ leuitis ⁊ sae̾do¬
tibus separantur. S urbes fu¬
gitiuoꝵ trans iordanen ⁊ ĩtra
iordanen eliguntur: ⁊ finis
excilii mors pontificis est : uni¬
uersa que festinus sermo per¬
strĩait ⁊ quoꝵ pulsaui tantũ
nec aperui sacramenta: ad cun¬
ctos pertinent sac̾dotes. Ponti¬
fex autem quantis polleat pͥui¬
legiis: dicam breuit̾. Caput

Expanded text:
Phygelus et Hermogenes et rePhygelus et Hermogenes et recipiebatur Onesimus. primitiae ciborum et omnium frugum atque pumovum offeruntur antestiti, ut habens uictum atque uestitum absque ullo inpedimento securus et liber seruiat domino. primogenita mundorum animalium accipiunt sacerdotes, inmundorum pretia. hominum quoque pJÎmi partus redimut nec diues intumescat nec tenuis praegrauetur. aeditui et lamtores accipiunt decimas et rursum decimas decimarum offerunt sacerdotibus tanto illis minores, quanto ipsi maiores populo. quadraginta et octo ciuitates ad habitandum Leuitis et sacerdotibus separantur, sex urbes fugitiuorum trans Iordanen et intra Iordanen eliguntur, et finis exilii mors pontificis est. uniuersa, quae festinus sermo perstrinxit et quorum pulsaui tantum nec aperui sacramenta, ad cunctos pertinent sacerdotes; pontifex autem quantis polleat priuilegiis, dicam breuiter. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
nistraturi in templo. uinũ ⁊ sic̾ã
bibant: ne ebrietate ⁊ crapła. ⁊
curis huiꝰ secłi uitȩ p̃gͣuentur
corda coꝵ. ne partem habeãt ĩ tra
nisi solum dm̃ : ũ nulla debilitate
insignes sint. ne trũcis auribus.
leso oculo. simis naribꝰ claudo pede.
cutis colore mutato: q̃ oĩa referũt᷑
ad animȩ uitia. Uoluntas enĩ
in homine : nõ natura damnat᷑.
S iquis e sac̃dotibꝰ semine flurce¬
rit : ad sac̾dotalem mensam ꝓbi¬
betur accedere. & e otͣrio uidua
cuiꝰ cũ sara defecer̃t muliebͥa.
ꝓpt̾ ꝯtinẽtiam ⁊ castitatem. re¬
cipitur in domũ patͥs. ⁊ de tẽ¬
pli erario alit᷑: Quod si filios ha¬
buerit redditur soboli sue : ut iux¬
ta apłm his ministret᷑ quȩ uere
uidue s̃. & ut quȩ sac̾dotalibͦ suͦ¬
tentatur cibis : nulliꝰ alt̾ius
amore teneatur. Hicinus et mer¬
cenariꝰ excluduntur a cõuiuio
sac̾dotum : seruis ciboꝵ reliquie
ꝯceduntur iam tẽ ꝓiciebatur

Expanded text:
nistraturi in templo uinum et siceram nistraturi in templo uinum et siceram bibant, ne ebrietate et crapulaet curis huius uitae praegrauentur corda eorum; ne partem habeant in terra nisi solum deum; ut nulla debilitate insignes sint, ne truncis auribus, laeso oculo, simis naribus, claudo pede, cutis colore mutato, quae omnia referuntur ad animae uitia. uolnntas enim in homine, non natura damnatur. si quis e sacerdotibus semine fluxerit, ad sacerdotalem mensam prohibetur accedere;,et e contrario uidua, cuius cum Sarra defecerunt muliebria, propter. continentiam et castitatem et recipitur in domum patris et de templi aerario alitur. quodsi filios habuerit, redditur suboli suae, ut iuxta apostolum his ministretur, quae uere uidua sunt, et ut, quae sacerdotalibus sustentatur cibis, nullius alterius amore teneatur. uicinus et mercennarius excluduntur a conuiuio sacerdotum, semis ciborum reliquiae conceduntur; iam tunc proiciebatur
Abbreviated transcription (Latin):
s dextrum brachiũ.⁊ separatũ.
ut opera sac̾dotis ꝯparatioe
uirtutum ciꝰ: a cunctis hõibꝰ
separata sint. Hec de uictimiᷤᷤ
⁊ de his que offerũtur in altari¬
sacen otibꝰ dantur a domino. Cct̾ũ
alia tria exceptis primiciis hosti¬
arum. de priuato ⁊ de macello pub¬
lico ubi nõ religio s ui ctus nece ᷤᷤ¬
sitatis est : sac̾dotibꝰ membra distͥ¬
buuntur. brachium. in axilla. ⁊
uent̾. De brachio iam dixuꝰ.
Maxilla eloquentem cruditũq
significat: ut qd pectore ꝯcepimꝰ.
ore ꝓmamus. Uent̾ receptacłm
ciboꝵ ii scorto madianitide sac̾do¬
tali pugioe perfossus uniu̾sos ho¬
minũ labores. ⁊ mom̾tanea blandi¬
menta gulȩ stercoris fine ꝯdemnat:
coꝵ. Uituli pulu̾em quem adora¬
uerat isrł: in ꝯ temptu suꝑsticiõĩs
in potũ accepit ppłs : ut discat cõ¬
tempn̾e. quem ĩsecessu ꝓiei ui¬
derat. ł recipitur sac̾dotibꝰ ne mi¬

Expanded text:
sed dextrum brachium et separatum, sed dextrum brachium et separatum, ut opera sacerdotis couparatione uirtutum eius a cunctis hominibus separata sint. haec de uictimis et de his, quae offeruntur in altarisacerdotibus dantur a domino. Ceterum et alia tria exceptis primitiis hostiarum de priuato et de macello publico, ubi non religio, sed uictus necessitas est, sacerdotibus membra tribuuntur: brachium, maxilla et uenter. de brachio iam diximus; maxilla eloquentem eruditumque significat, ut, quod pectore concepimus, ore promamus; uenter, receptaculum ciborum, in scorto Madianitide sacerdotali pugione perfossus uniuersos hominum labores et momentanea blandimenta gulae stercoris fine condemnat eorum. uituli puluerem, quem adorauerat Israhel, in contemptu superstitionis in potu accipit populus, ut discat contemnere, quod in secessu proici uiderat. praecipitur sacerdotibus, ne mi
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ur̃is. uoluptas ⁊ deupi¬
scentia iuxta eos qui de phisicis
disputãt: ꝯsistit in iecore. Huiꝰ
pennulam ad diu̾sa uolitantem
⁊ per ocłorz fenestras erumpen
ut postqͣm opere dixerĩt holo cau¬
stum tuum pingue fiat. ⁊ ꝯcu¬
piscẽtiã libidinis seminarium
cogitatiões. legis notieiã. dogina¬
tum ueritatem. In brachio opera
armatam manum : ut q̃d mente cõ¬
ceperint. exemplo ꝓbent. Iħs enĩ
cepit fac̾e ⁊ docere. Ipsum qͦ
pectuscłm appellatur. Et i lo¬
M I de. idest additamentũ.
siue p̃cipuũ. ⁊ egregium.
⁊ neITa. quipp̾e hoc magiᷤ
sonat. E & quo ĩtelligimus
iuata illud malachie̾. labia
sacerdotis eustodiũt scieneiã
i legem requir̃ ex ore eius:
p̃cipuã deb̾e eẽ ĩ sac̾dotibꝰ. legiᷤᷤ¬
doctrineq notieiam. ⁊ addi¬
tam̃to gr̃ę sp̃uał talem iuirũ
insticui. qui possit ꝯtradicẽtibꝰ
resistere: ⁊ nichil in se si nistri
hab̾e. operis q̃d ducat ad tartar̃.

Expanded text:
dibus uestris? uoluptas et concupidibus uestris? uoluptas et concupiscentia iuxta eos, qui de physicis disputant, consistit in iecore. huius pinnulam in diuersa uolitantem et per oculorum fut postquam opere dixerint Deo, « holocaustum tuum pingue fiat » : et concupiscentiam, libidinis seminarium,cogitationes, legis notitiam, dogmatum veritatem: in brachio bona armatam manum: ut quod mente conceperint, exemplo probent. Jesus enim « coepit facere et docere » . Ipsum quoque pectusculum appellatur ἐπίθεμα, id est, additamentum, sive praecipuum, et egregium: THENUPHA quippe hoc magis sonat. Ex quo intelligimus juxta illud Malachiae: « Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus » : praecipuam debere esse in sacerdotibus legidoctrinaeque notitiam et additamento gratiae spiritalis talem uirum institui. qui possit contradicentibus resistere et nihil in se sinistri habere operis, quod ducat ad tartarum,
Abbreviated transcription (Latin):
in lectione uet̾is testa¬
menti : super faciem moisi ue¬
lamen ponitũ ẽ. Loquitur głi¬
ficato uultu: ⁊ ppłs loquentis
gloriam ferre non sustinet. Cũ
uelam̃. occidens lit̾ta moritur.
uiuificans sp̃e suscitat᷑: dñs eñi.¬
et dauid orabat in psalmo. Re¬
uela ocłos mõs.: ⁊ ꝯsid̾abo mira¬
bilia de lege tua. Nunquid de bu¬
bus cura est dõ utiq non mul¬
to magis de iecore bouis. ariets.
hircoꝵ. et armo dexetͥ pedis. ⁊ uẽ¬
tre quo stercora diruntur. quoꝵ
duo in esu accipuint sacerdotes.
tereium finees meret᷑ in premio.
De uictimis salutaribꝰ adipes qͥbꝰ
pectus obuoluitur. ⁊ pennula ie¬
coris offertur super altare. Ipsũ
uero pectus ⁊ brachium dextrũ
dantur a aros. ⁊ filiis eius legi¬
timum semꝑiternum a filiis urł̃.
Sensus in corde est: habitacłm
cordis in pectore. Iueritur ub
sit am̃ę principale. Plato in cere¬
bro: xp̃s monstrat in corde. Bĩ
mundo corde : qm̃ ipsi dm̃ uidebt.

Expanded text:
in lectione ueteris testamenti super faciem Moysi uelamen positum est. loquitur glorificato uultu et populus loquentis gloriam ferre non sustinet. cum uelamen: occidens littera moritur, uiuificans spiritus suscitatur. dominus enet Dauid orabat in psalmo: reuela oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. numquid de bubus cura est deo? utique non. multo magis de iecore bouis, arietis, hircorum et armo dextri pedis et uentre, quo stercora digeruntur, quorum duo in esum accipiunt sacerdotes, tertium Finees meretur in praemio. de uictimis salutaribus adipes, quibus pectus obuoluitur, et pinnula iecoris offeruntur super altare; ipsum uero pectus et brachium dextrum dantur Aaron et filiis eius legitimum sempiternum a filiis Israhel. sensus in corde est, habitaculum cordis in pectore. quaeritur, ubi sit animae principale. Plato in cerebro, Christus monstrat in corde: beati. mundo corde; quoniam ipsi deum uidebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõmune omniũ sac̃dotum. ĩ
põtifice plꝰ additur. u̾ in fronte
uitta iacinctina ꝯstrĩ gatur.
totãq põtificis pulcͥtudinem
dĩ uocabłm coronet & ꝓtegat.
Diximus q̃ cõmunia ẽ sac̾dotibꝰ
que sp̃alia põtifieis uestim̃ta
sĩt. & si tanta difficultas fuit
in uasis fictilibꝰ. quanta maies¬
tas erit in thesauro qui intͥnsecꝰ
latet.ꝰ dicamus priꝰ q̃d ab hebre¬
is accepimꝰ. ⁊ iuxta morem nr̃o
elementa referunt᷑: ex quibꝰ ui¬
u̾sa subsistũt. Bissus. tr̃e depu¬
tatur: qr exx tr̃a nascit᷑. Purpu¬
ra mari. qr ex eiꝰ coeleis tĩguit᷑.
Iacinctus aeri. ꝓpt̾ coloris simi¬
litudinem. Coccꝰ igni ⁊ etheri.
qui hebraice sam̃ appellat᷑. quod
iuata latinum eloquiũ ap̃d

Expanded text:
et commune omnium sacerdotum in et commune omnium sacerdotum in pontifice plus additur, ut in fronte uitta hyacinthina constringatur totamque pontificis pulchritudinem dei uocabulum coronet et protegat. Didicimus, quae communia cum sacerdotibus, quae specialia pontificis uestimenta sint, et, si tanta difficultas fuit in uasis fictilibus, quanta maiestas erit in thesauro, qui intrinsecus latet! dicamus prius, quod ab Hebraeis accepimus, et iuxta morem nostrelementa referunt, ex quibus uniuersa subsistunt — byssus terrae deputatur, quia ex terra gignitur, purpura mari, quia ex eius cocleolis tinguitur, hyacinthus aeri propter coloris similitudinem, coccus igni et aetheri, qui Hebraice \'sani appellatur, quod iuxta Latin
Abbreviated transcription (Latin):
li ẽ aurei. habentes ꝯtͣ se ĩ suꝑ¬
situm fuerit logio ĩ loco quẽ
in ephot diximus derelictũ:
anulus ueniat cõtͣ anulũ.⁊ mu¬
tuo sibi uittis copłentur iacĩeꝰ¬
tinis. Porro ne magnitudo ⁊ põ¬
dus lapidum ꝯtexta stamina
rumperet. auro ligati s̃ atq in¬
clusi. Nec suffic̾ hoc ad firmmi¬
tatem. nisi ⁊ cathene ex auro
fierent q̃ ob pulcritudinem fiᷤ¬
tulis aureis teg̾ent᷑. haberẽtq
⁊ in racional supͣ duos maiores
anulos qui uncinis suꝑhum̾a¬
lis aureis necterent᷑ ⁊ dõrsum
alios duos. Nam pꝰ tergum in
suꝑhum̾ali ꝯtra pectus ⁊ stoma¬
chum. exc utͦq lat̾e erant anu¬
li aurei qui eathenis rõnalis
inferioris anuli iũgebãtur.
Atq ita fiebat ut astrĩg̾etur ⁊
li ro̾nale : ⁊ una texxt᷑a ꝯtra ui¬
dentibꝰ putaret᷑. ¶ Octaua ẽ
lamina aurea id est sy zaib. ĩqͣ
scriptum ẽ nom̃ dĩ hebraicis
quod ap̃ illos in effabile nuncu¬
patur. hoc suꝑ pilleolum lineũ

Expanded text:
li sunt aurei habentes contra se in supsitum fuerit λόγιον in loco, quem in ephod diximus derelictum, anulus ueniat contra anulum et mutuo sibi uittis copulentur hyacinthinis. porro, ne magnitudo et pondus lapidum contexta stamina rumperet, auro ligati sunt atque conclusi. neo suthcit hoc ad tirmitatem, nisi et catenae ex auro fierent, quae ob pulchritudinem fistulis aureis tegerentur haberentque et in rationali supra duos maiores anulos, qui uncinis superumeralis aureis necterentur, et deorsum alios duos. nam post tergum in superumerali contra pectus et stomachum ex utroque latere erant anuli aurei, qui catenis cum rationalis inferioribus anulis iungebantur, atqueitafiebat, ut adstringeretur et le rationali et una textura contra uidentibus putaretur. Octaua est lamina aurea, id est \'sis zaab\', in qua scriptum est nomen dei Hebraicis quod apud illos ineffabile nuncupatur. haec super pilleolum lineum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibetur imperio. Quanti mo¬
nachorz dum patres matresq
miserantur: suas am̾as perdi¬
derunt. Super patre ⁊ matre
pollui nob non licet: quanto mag̾
milia. seruulisꝰ genꝰ regale ⁊
sacerdotale sumꝰ. Illum attenda¬
mus patrem. qui nũqͣm morit᷑ :
aut qui ꝓ nob̾ moritur : & qͥ i̾o
uiuens mortuꝰ est ut nos mor¬
tuos uiuificaret. Si quid habe¬
mus de egipto q̃d prĩceps huiꝰ¬
mũdi suum possit agnoscere :
tenenti egiptie cum pallio relĩ¬
quanius. Sindone operitur
adolescens : qui uinctũ dm̃ se¬
quebatur. In currisset laq̃os :
nisi expeditus ⁊ nudꝰ persequẽ¬
tium im petꝰ declinasset. Reo¬
damus parentibꝰ. que parentũ
s si tñ uiuũt. si seruientes dõ
filios suos p̾ferri sibi głiantur.
Et de scĩs nõ egrediet᷑ ⁊ nõ pollu¬
et scĩficationem dei sui. ꝓ ocioso
quoq u̾bo rationẽ reodituri sumꝰ:
⁊ õe q̃d ñ edificat audientes in
periculum loquẽtiũ u̾titur. Ego
si fecero. si dixcerero quippiã q̃d

Expanded text:
prohibetur imperio. quanti monachorum, dum patris matrisque miserentur, suas animas perdiderunt! super patre et matre pollui nobis non licet, quanto magis miha, seruulis! genus regale et sacerdotale sumus. illum adtendamus patrem, qui numquam moritur aut qui pro nobis moritur et qui ideo uiuens mortuus est, ut nos mortuos uiuificaret. si quid habemus de Aegypto, quod princeps mundi suum possit agnoscere, tenenti Aegyptiae cum pallio relinquamus. sindone opertus adulescens uinctum dominum sequebatur: incurrisset laqueos, nisi expeditus et nudus persequentium impetus declinasset. reddamus parentibus, quae parentum sunt; si tamen uiuunt, si seruientes deo filios suos praeferri sibi gloriantur. Et de sanctis non egredietur et non polluet sanctificationem dei sui. pro otioso quoque uerbo rationem reddituri sumus et omne, quod non aedificat audientes, in periculum loquentium uertitur. ego, si fecero, si dixero quippiam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
UIt i suꝑ hoc sermone
diuersa finxert. ł quibꝰ. ñr
hẏlariꝰ in cõmẽtariis mathei ita posu¬
it. Os anna hebraieo sermõe: signifi¬
catur redẽptio domꝰ dauid. Pmum
ĩ ħ loco nom̃ ñ ẽẽ ĩsertum. omnibꝰ pa¬
tet. Alii opinati ẽ: os anna gliam di¬

Expanded text:
ulti super hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDauid\'. primum in hoc loco non esse nomen insertum omnibus patet. alii opinati sunt \'osanna\'
Abbreviated transcription (Latin):
ilbid. ex egipto uocaui fihũ meũ:
ita ⁊ nẽ in hebreis codicibꝰ ueritas
expͥmenda ẽ : uñ ĩ hãc uocem uulgꝰ.
clamabant dicentes. Osanna filio
dauid. benedictus iui uenit ĩ no

Expanded text:
illud: ex Aegypto uocaui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; bened
Abbreviated transcription (Latin):
subaudiamꝰ ppłm tuum ifrł̃: siue
geiꝰ. alit̾ mundum. Deniq matħs
qui euãgłm hebreo sermone de-¬
scripsit: ita posuit. osanna ba¬
rama. id ẽ osanna in excelsis:
qd̃ saluatore nascente salꝰ in ce-
pace facta ñ solũ ĩ tr̃a: s ⁊ ĩ celo:
ũ iam dici aliqñ cessaret. In ebri¬
atus est gladiꝰ m̃s in celo. Nec in¬
terim iuxta mediocͥta tem sensꝰ
mi breuiter strictĩq dictaui. Ce¬
terum sciat bĩtudoꝰ. ĩ istiꝰ modi dis¬
putatioĩbꝰ molestiam legendo non
debere surrepere: quia facile ⁊ noᷤ
potiumꝰ aliquid ementiri: q̃d exx¬
una uoce solueret questionem.
sic̃ ⁊ cet̾os fecisse mõstrauimꝰ. S
magis eõ dec ob ueritatem labora¬
re paulisꝑ. et peregͥno sermoĩ au¬
rem accomodare : quã de aliena

Expanded text:
subaudiamus \'populum tuum Israhel\' siue generaliter \'mundum\'. denique Matheus, qui euangelium Hebraeo sermone conscripsit, ita posuit: \'osianna barrama\', id est \'osanna in excelsis\', quod saluatore nascente salus in caepace facta non solum in terra, sed et in caelo, ut iam dici aliquando cessaret: inebriatus est gladius meus in caelo. Haec interim iuxta mediocritatem sensus mei breuiter strictimque dictaui. ceterum sciat beatitudo tua in istiusmodi disputationibus molestiam in legendo non debere subrepere, quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod exuna uoce solueret quaestionem, sicuti et ceteros fecisse monstrauimus. sed magis condecet ob ueritatem laborare paulisper et peregrino aurem adcommodare sermoni, quam de aliena
Abbreviated transcription (Latin):
S qm̃ he minutie ⁊ istiꝰ modi disputa¬
tionis archanũ. ꝓpt̾ barbariem lin¬
ti tribuũt: ad explanandi compẽ
legebatur. un ⁊ ppłis notior erat.
hos u̾sus eẽ assumptos: qđ ille qui
repnititebatur de gen̾e dd̃ uen̾it
saluaturꝰ isrł. dicente dauid. Lapi¬
dem quẽ repbauer̃t edificantes. ħ
factus ẽ in caput anguli. A dño
factũ ẽ. istud i ẽ mirabile in ocłis

Expanded text:
sputationis arcanum, propter barbariem linam tribuunt, ad explanandi compendlegebatur, unde et populis notior erat, hos versus esse assumptos: quod ille, qui repromittebatur de genere David, venerit salvaturus Israel, dicente David, « Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. A Domino, factum est. Hic est mirabilis in
Abbreviated transcription (Latin):
gruit. Ubi ceteri posuer̃t. cõañ.
illi scripsert. cõ. ⁊ quia osianna q̃d
nos corrupte ꝓpt̾ ignorantiã dici¬
mꝰ osanna. saliuuifica siue saluũ
fac exprimatur: omniũ int̃preta¬
tione signatum est. Nẽ illud in
cura est. quid sine adiectiõe saluã¬
di. solus anna sermo significet.
Sci  endũ est quia in hoc loco ter
dicatur auna. Et primũ quidem
ac scdm endem litt̾is scribitur. aleth.
UIIII. psalmo ẽ oĩum interp̃tatiõe
cõsenserat. ut nob̾ manifestiorem
tribueret intellectum in exxuu
am̃am m̃am: ita interpretatus ẽ.
obsecro dñe lib̾a animam. meam.
interpretantibꝰ. ĩ hebreo seribit᷑ anna.
Uerum ita ut in prĩci pio aleph habeat.
non beth. Ea quo am̃adu̾timꝰ si ex
aleph anna seribatur: significari ob¬
secro. Si aũ ea beth. ẽẽ cõiunctionẽ.
siue int̾iectionẽ. q̃ ap̃d grecos ponit᷑

Expanded text:
gruit, ut, ubi ceteri posuerant w δή, illa scripserit w. et quia \'osianna\', quod nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; nunc illud in cura est, quid sine adiectione saluandi solus \'anna sermo significet. sciendumque. quia in hoc loco ter dicatur \'anna\'; et primum quidem ac secundum eisdem litteris scribitur, aleph, imo psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret intellectum, in centeanimam meam, ita interpretatus est: obsecro, domine, libera animam meam. interpretantibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex aleph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniunctionem siue interiectionem, quae apud Graecos ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipetur. Restat gͦ uͥ omissis opio¬
ium riuulis. ad ip̃m fontem un ab
uangłistis sumptũ ẽ: recuiramꝰ.
iam quomͦ illd̃ neq in grecis. neq
in latinis codicibꝰ possumus ĩueni¬
re. ut compleret᷑ id qđ dictum est

Expanded text:
 --Restat ergo, ut omissis opinionum rivulis, ad ipsum fontem, unde ab Evangelistis sumptum est, recurramus. Nam quomodo illud neque in Graecis, neque in Latinis codicibus 65 possumus invenire, Ut compleretur id quod dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
do pape̾.⁊ indolendo heu. et qͣndo
silencium uolumꝰ impet᷑re strictis
dentibꝰ spm̃ coartamus. et cogimꝰ
in sonandum. sint: ita hebrei ĩt̾
reliq̃s ꝓpͥetates lingue sue habẽt
int̾iectionẽ ut qñ uolũt dñm de¬
p̃cari ponãt u̾bũ petẽtis affectu.
u̾ nos loquimur osauna. media uo¬
cali elisa lit̾ta. Sic fac̾e solemꝰ. in
cepto desistere uictã. scandimꝰ men
incepto. Aleth. nãq lit̾ta prima
uerbi seq̃ntis. extremã pͥoris u̾bi.
.am. ueniens exdusit. Quaꝓpt̾ uͥ
ad questionis originẽ reu̾tam᷑. ubi
nos legimꝰ in latino. o d saluũ me
fac. o dñe bñ cõplace. bñdictꝰ qui
uenit in nomine dñi: iuata he¬
breum sensum leg̾e possumꝰ. ob¬
secro dñe saluum fac. obseero dñe¬

Expanded text:
do \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando do \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando silentium nolumus imperare, strictis dentibus spiritum coartamus et cogimus in sonandum \'st\', ita et Hebraei inter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum deprecari ponant uerbum petentis affectu ut nos loquimur, \'osanna\' media uocali littera elisa, sicuti facere solemus in cepto desistere uictam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. quapropter, ut ad quaestionis originem reuertamur, ubi nos legimus in Latino : odomine. saluum fac, odomine, bene conplace; benedictus, qui uenit in nomine domini, iuxta Hebraeum sensum legere possumus: obsecro, domine, saluum fac, obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictus qui uenit in nomin e
am̃. bñdiximus uob̾ de domo dñi. ds̃
tura cõmemorat phariseos ⁊ scribas
hinc indignatos: qđ uidint ppłm
psalmi ꝓpħiam super ap̃m intelli¬
gere completam. xclamãtes paruu-¬
los. osanna filio da. dixisse ei. Au¬
dis quid isti diẽtꝰ Et iħm respõdis¬
se eis. Nũꝗͣ legistis quia ex ore infan¬
tium ⁊ lactẽtium perfecisti laudem.
Et de eo quidem qđ facile expͥmi
pot̾at. benedictus qui uenit in no¬
mine dñi. omnium euã głistaꝵ
script᷑a consentit. de uerbo uͦ osan¬
na. quia in grec̃ ñ pot̾ant transfer¬
re sermonẽ. sic̃ in alleluia.⁊ in am̃.
⁊ in plerisq factum uidemus: ipsũ
hebreũ posuer̃t dicentes osanna.
Luchas gͥ qui inter euã głistas greci
sernionis eruditissimus fuit. qͥpp̃
ut medicus et qui in grecia euã¬
gelium scripserit. quia se uidit ꝓ¬
pͥctatẽ sermonis tͣsferre ñ posse:
meliꝰ arbitͣtus ẽ tac̾e. ꝗͣ id pon̾e
tando dicimꝰ uau. ⁊ in admirã¬

Expanded text:
n nomine domini. benediximus uos de, domo domini; deus tura commemorat pharisaeos et scribas haec indignatos, quod uiderunt populum psalmi prophetiam super Christo intellegere conpletam et clamantes paruulos: osianna filio Dadis quid isti loquuntur? et Jesum respondisse eis: « Nunquam legistis, Quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem »et de eo quidem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit in nomine domini, omnium euangelistarum scriptura consentit; de uerbo ueroNA, quia in Graecum non poterant transferre sermonem, sicut in ALLELUIA, et in AMEN, et in plerisque factum videmus, ipsum Hebraeum posuerunt, dicentes, OSIANNA. ur, qui inter omnes euangelistas Graeci sermonis eruditissimus fuit, quippe ut medicus et qui in Graecis euangelium scripserit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere, tando dicamus ua\' et in admiran
Abbreviated transcription (Latin):
na benedictꝰ qui uenit in nomine
patris nr̃i dã. osanna ĩ excelsis.
Ioħs quoq pari uoce cõsentit. Et
clamabant osanna. bñdictꝰ qui
uenit in nomine dñi. osanna ĩ
rex ifrł̃. Solus luchas uerbum
osanna ñ posuit: in reliqͣ int̾p̃ta¬
tionis parte cõsentiens. Bñdictꝰ
qui uenit rex ĩ nomine dñiͥ
pax in celo. et głia in excelsis.
Igit᷑ ũ dixximꝰ. ipsa hebrea uerba
ponẽda s̃. ⁊ õĩũ int̾pretrũ opinio
dirigenda. quo faciliꝰ quid superħ
sentiendum sit ex retͣctatiõe eũctoꝵ:
ipse ũbi lector inueniat. H caͨuͦiͦi.¬
psalmo ubi nos legimꝰ o dñe saluũ
anna. adonay. osianna. annia. adonay.
afianna. baruccata. basen. ado¬
nay. Qd̃ aquila. sim machꝰ. theodo¬
cion et quinta editio ne quid in la-¬
tino niutare uideamur ita expͥm̃t.¬

Expanded text:
i; benedictum, quod uenit in nomine patris nostri Dauid, osanna in excelsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solus Lucas uerbum \'osanna non posuit in reliqua interpretationis parte consentiens: benedictus, qui uenit rex in nomine domini, pax in caelo et gloria in excelsis. igitur, ut diximus, ipsa Hebraea uerba ponenda sunt et omnium interpretum opinio digerenda, quo facilius, quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi lector inueniat. In cpsalmo, ubi nos legimus: "O Domine, saluum Anna Adonay, lianna; baruch abba basem adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in Latino mutare uideamur, ita exp
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. nec ꝑtimuit eugłii maie¬
et uolũtas. Nec statĩ pͣua opiniõe
falleris ꝯtra gentes hoc ẽẽ licitum:
in aliis disputationibꝰ dissimulan¬
eaceptis his qͥ cũ epicuro litt̾as nõ
didicer̃. eruditionis doctrineq ple¬
nissimȩ s̃. qͣmqͣm ego illud magiᷤᷤ reor
q̃d dictanti uenit in m̃tem non te
ignorare q̃d semꝑ doctis uiris usur
stionem: qui forsitan ꝓpt̾ amorem
historiarũ. salustii calpuͬmꝰ cogno¬
mento lanariꝰ sit. cui queso ut sua-¬
deas ne uescentiũ dentibꝰ edentulꝰ
inuideat. et ocłos caprearũ talpa
ꝯtẽpnat. Diues ut cernis ad dispu-¬
tandum mat̾ia: s iã epłari angu¬
stia finienda ez⁊.

Expanded text:
cauit nec pertimuit euangelii maiecauit nec pertimuit euangelii maieet uoluntas. Nec statim praua opinione fallaris, contra gentes hoc esse s licitum, in aliis disputationibus dissimulanexceptis his, qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. quamquam ego illud magis rear, quod dictanti uenit in mentem, non te ignorare, quod semper doctis uiris usurpaestionem, qui forsitan propter amorem Historiarum Sallustii Calpurnius cognomento Lanarius sit. cui quaeso ut suadeas, ne uescentium dentibus edentulus inuideat et oculos caprearum talpa contemnat. diues, ut cernis, ad disputandum materia, sed iam epistolari angustia finienda est.
Abbreviated transcription (Latin):
eruditiꝰ qͥd acutiꝰ apologetico eius.
et ꝯtͣ gentes libri. cũctam scłi cõ¬
tinentes disciplinã. M inutiꝰ felix
causidicꝰ romani fori in libro cui
titulꝰ octauus ẽ. ⁊ in alt̾o. Contra
mathematicos. si tñ inscͥptio nõ
m̃titur auctorẽ. qͥd gentiliũ litt̾aꝵ
dimisit intactũ .uii. libros adu̾sꝰ
gẽtes arnouiꝰ edidit. Totidẽq dis¬
cipłs eiꝰ lactantiꝰ. qͥ de ira quoq.
et opificio dĩ duo uolumina cõdi¬
dit. q̃d si leg̾e̾ uolueris. dialogoꝵ
iuictormo mr̃i in libris suis licet
desit eruditio. tñ nõ deest eruditiõiᷤ
uolũtas. Cipͥanꝰ q̃ idola dii nõ sĩt.
qͣ breuitate qua historiarũ om̃ium
scientia. qͦ uerboꝵ et sensuũ splẽ¬
et stilo imitatꝰ ẽ. ⁊ num̾o breuiq
libello: quẽ scͥpsit ad dioscoꝵ me¬
dicũ.
quid in litt̾is possit ostendit. Iu¬
uencus prb̃r sub ꝯstantino histo¬
riam dñi saluatoris u̾sibꝰ expli¬

Expanded text:
eruditius, quid acutius? Apologeticus eius eruditius, quid acutius? Apologeticus eius et contra gentes libri cunctam saeculi continent disciplinam. Minucius Felix, causidicus Romani fori, in libro, cui titulus \'Octauius\' est, et in altero contra mathematicos — si tamen inscriptio non mentitur auctorem — quid gentilium litterarum dimisit intactum? septem libros aduersus gentes Arnobius edidit totidemque discipulus eius Lactantius, qui de ira quoque et de opificio dei duo uolumina condidit; quos si legere uolueris, dialogorum martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis uoluntas. Cyprianus, quod idola dii non sint, qua breuitate, qua historiarum omnium scientia, quo uerborum et sensuum -splenet stilo imitatus est et numero breuique libello, quem scripsit contra Dioscorum medicum, quid in litteris possit, ostendit. Iuuencus presbyter sub Constantino historiam domini saluatoris uersibus expli
Abbreviated transcription (Latin):
biter uir mõ iudicio om̃iũ eru¬
ditissimꝰ YIII. scͥpsit stromatum
et aliũ ꝯgregantis. pedagogi quoq
tͥa uolumina. Euid ĩ illis ĩdoctũ.
immo qͥd nõ media philosophia ẽ:
et aristotile. numenio cornutoq
cõfirmans. scͥpsit ⁊ melchiades
ꝯtra gẽtes uolum̃ egregiũ. yppo-¬
litus qui et apolloniꝰ romane urb̾¬
senator ꝓpͥa opuscła cõdider̃. Ex¬
dionisii alexandrini ep̃i. Anatho¬
lii quoq laodicenȩ eccłiȩ sac̾dotis.
necnõ prb̃oꝵ pamphili. pieri lu
ciani. malcionis. eusebii. cesariẽsis
trifilli cipri. et asteris citopolitę.
ac seraphionis ꝯfessoris titi quoq
bostrensis ep̃i. cappadocũq baryli.
gregorii anphiloci. Qui om̃s ĩ tm̃
philosophoꝵ doctrinis atq sen¬
tentiis suos refer̃ libros: ut nesci¬
as qͥd in illis pͥmũ ad mirari debeaᷤ.
eruditionẽ scłi. an scientiã scͥpt᷑aꝵ.
Ueniã ad latinos. Q uid tertulliano

Expanded text:
byter, uir meo iudicio omnium erubyter, uir meo iudicio omnium eruditissimus, octo scripsit Stromatum et alium contra gentes, Paedagogi quoque tria uolumina. quid in illis indoctum, immo quid non de media philosophia est? et Aristotele, Numenio Cornutoque confirmans. scripsit et Miltiades contra gentes uolumen egregium Hippolytusque et Apollonius, RomanSenator, propria opuscula condiderunt. ExDionysii Alexandrini Episcopi: Anatolii quoque Laodicenae Ecclesiae Sacerdotis; nec non Presbyterorum Pamphili, Pierciani, Malchionis, Eusebii, CaesariensisTriphyllii Cyprii et Asterii Scythopolitae ac Sarapionis confessoris, Titi quoque, Bostrensis episcopi, Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum philosophorum doctrinis atque sententiis suos referserunt libros, ut nescias, quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi an scientiam scripturarum. Ueniam ad Latinos. quid Tertulliano
Abbreviated transcription (Latin):
excedens sedaret ingeniũ: aristi¬
des philosophus uir eloq̃ntissimꝰ
eidem pͥncipi apologeticũ ꝓ araniᷤᷤ
obtulit cõtertum philosophorũ
sententiis quẽ imttatꝰ postea iustinꝰ
et ipse philosophus. antoninopio.
et filiis eiꝰ senatuiq librũ contͣ
gentes tradidit. defendens igno¬
miniam crucis. ⁊ resurrectionẽ xͥ
tota p̃dicans lib̾tate. E uid loquar
de melitone saudensi ep̃o: quid de
appollinari iheropolitanȩ eccłiȩ sac̾¬
dote. dionisioq coruithioꝵ ep̃o.⁊¬
taciano. ⁊ bardessane.⁊ hueneo poti¬
ni mr̃is successore. qͥ origenis heresũ
singłarũ ex quibꝰ philosophoꝵ fon¬
tibus emanarĩt. młtis uoluminibꝰ
explicar̃  panthenꝰ stoice secte phi-¬
losophus: ob p̃cipue głia ẽruditiõiᷤ.
a demetrio alexandrino ep̃o: missꝰ
est. indiam. ut xxp̃m ap̃d bracina¬
nas. ⁊ illiꝰ gentis philosophus p̃di¬
caret. Clem̃s alexandrinȩ eccł̃ie p̃s¬

Expanded text:
excellens sedaret ingenium? Aristiexcellens sedaret ingenium? Aristides philosophus, uir eloquentissimus, eidem principi Apologeticum pro Christianis obtulit contextum philosophorum sententiis; quem imitatus postea Iustinus, et ipse philosophus, Antonino Pio et filiis eius senatuique librum contra gentes tradidit defendens ignominiam crucis et resurrectionem Christi tota praedicans libertate. quid loquar de Melitone, Sardensi episcopo, quid de Apollinari, Hierapolitanae ecclesiae sacerdote, Dionysioque, Corinthiorum epBardesane et Irenaeo, Photini martyris successore, qui origines hereseon singularum, ex quibus philosophorum fontibus emanarint, multis uoluminibus explicarunt? Pantaenus, Stoicae sectae philosophus, ob praecipuae eruditionis gloriam a Demetrio, Alexandriae episcopo, missus est Indiam, ut Christum apud Bragmanas et illius gentis philosophos praedicaret. Clemens, Alexandrinae ecclesiae pres
Abbreviated transcription (Latin):
Iulianꝰ augustꝰ .xii. libros in expe¬
ditione parthica adu̾sꝰ xp̃m euo¬
muit. ⁊ iuixta fabulas poetarũ
suo se ense lac̾auit. si cõtra hunc
scrib̾e tẽptau̾o: puto int̾dices mͥ.
ne rabidũ canẽ philosophoꝵ et
historicoꝵ doctrinis .i. hercuł cla¬
ua reꝑcitiã: qͣmqͣm nazareum
nr̃m ⁊ ut ipse solebat dicẽ galileũ.
statĩ in p̃lio senserit: et mercedem
linguȩ putidissimȩ conto ilia ꝑfos¬
sus accepit. Iosephus antiqͥtatẽ ap¬
ꝓbans iudaici ppłi duos libros scrip¬
sit contͣ appionẽ. alexandrinũ gͣm¬
stimonia. ut mͥ miradm subeat.
qͦmͦ uir hebreus ⁊ ab infantia sacͥs
litt̾is eruditꝰ. cunctã grecoꝵ biblio¬
tonem heretici ꝓnunciãt. currã
et atheniensis eccłiȩ pontifex nõ¬
ne adriano pͥncipi eleusina sacra
inuisenti librũ ꝓ nr̃a religione
t̃didit: et tante admirationi om̃ibꝰ
fuit. ut ꝑsecutionẽ durissimã. illiꝰ

Expanded text:
Iulianus Augustus septem libros in expeIulianus Augustus septem libros in expeditione Parthica aduersum Christum euomuit et iuxta fabulas poetarum suo se ense lacerauit. si contra hunc scribere temptauero, puto, interdices mihi, ne rabidum canem philosophorum et historicorum doctrinis, id est Herculis claua, repercutiam? quamquam Nazareum nostrum et — ut ipse solebat dicere — Galileum statim in proelio senserit et mercedem linguae putidissimae conto ilia perfossus acceperit. Iosephus antiquitatem adprobans Iudaici populi duos libros scribit contra Apionem, Alexandrinum gramstimonia, ut mihi miraculum subeat quomodo uir hebreus, ab infantia sacris litteris eruditus, cunctam graecorum bibliotonem critici pronuntiant? Curram et Atheniensis ecclesiae pontifex, nonne Adriano principi Eleusinae sacra inuisenti librum pro nostra religione tradidit et tantae admirationi omnium fuit, ut persecutionem grauissimam illius