comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto nisi t̾ra
illa significar& aliquid magnum. quae terra
dicebatur fluens lac & mel. ꝑ qđ uisibile sacra¬
m̃tum ad in uisibilem grãm regnũq caeloꝵ
dłcer& eos qui mirabilia eius intelligebant.
nullomodo isticulparentur. quia ꝓnihilo
matrẽ nr̃am quae in caelis. ẽ. uere desiderabilẽ
diligamus. Sed potius hic in fidelitas eoꝵ merito
redarguitur: quia in eo qđ terrã desiderabi¬
lem ꝓnihilo habuer̾ uerbis dĩ non credider̃.
ꝑ quȩdam parua ducentis ad magna. & festinan¬
tes beatificari temporalib rebus. quas scđm
carnẽ sapiebant: non sustinuer̃ sicut supra
dictum est consilium eiꝰ¬

Expanded text:
fecto nisi terra illa significaret aliquid magnum, quae terra dicebatur fluens lac et mel , per quod visibile sacramentum ad invisibilem gratiam regnumque coelorum duceret eos qui mirabilia ejus intelligebant; nullo modo istimatrem nostram, quae est in coelis, vere desiderabilem diligamus: sed potius hic infidelitatis merito redarguuntur, quia in eo quod terram prlem pro nihilo habuerunt, verbis Dei non crediderunt, per quaedam parva ducentis ad magna, et festinantes beari temporalibus rebus, quas secundum carnem sapiebant, «non sustinuerunt,» sicut supra dictum est, «consilium e
Abbreviated transcription (Latin):
ituã intoto cordẽmeo: & dicens quomo¬
do sit p̃catus : Miserere inquit mei scđm
eloquium tuũ. Et tanquã ex auditus atq

Expanded text:
tuam in toto corde meo.» Et dicens quomodo sit precatus: «Miserere,» inquit, «mei secundum eloquium tuum.» Et tanquam exauditus atq
Abbreviated transcription (Latin):
adpugnandum : sed permanebimꝰ ad laudandũ
Quid enim dicitur deilla domo B eatiqͥ habitant
naculo adhuc gemimꝰ: indomo laudabimꝰ
Quare : quia gemitus ẽ. peregrinantiũ: lau¬
datio iam inpatria cõmanentium: hic primo
quęratur: tabernaculum dõ iacob ł cce audi
ł cce audi¬
inmus eam in eũ frata
Quam eam: sedem dñi
audiimus in eufrata.
In uenimꝰ eam in cãpis

Expanded text:
ad pugnandum, sed permanebimus ad laudandum. Quid enim dicitur de illa domo? «Beati qui habitanaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus. Quare? Quia gemitus est peregrinantium, laudatio jam in patria commanentium. Hic primo quaeratur tabernaculum Deo Jacob. 11. vers 6. «Ecce audivimus eam in Ephrata.» Quam «eam?» Sedem Domini. «Audivimus in Ephrata. Invenimus eam in campis
Abbreviated transcription (Latin):
les. in cũdes. malleos. Et ad imperitum homi¬
nẽ nescientem quid quare sit. & omĩa
rep̃hendit. sed si non habeat peritiam
artificis. & habeat salti considerationẽ homi¬
nis. quid sibi dicit: Non sine causa hoc loco
folles po siti sunt. artifex nouit quare: & si
ego non noui. In officina non audet uitupe-¬
nix. glaties. sp̃s tẽpestatis quae faciunt uerbũ
eiꝰ : sic omĩa quae uanis uidentur inrerum
natura temere fieri. non faciunt nisi uerbũ
dicit: ut dm̃ laudent. Montes & om̃s colles:
ligna fructifera & om̃s cędri Bestiae & om

Expanded text:
les, incudes, malleos. Et da imperitum homiles, incudes, malleos. Et da imperitum hominem nescientem quid quare sit, et omnia reprehendit. Sed si non habeat peritiam artificis, et habeat saltem considerationem hominis, quid sibi dicit? Non sine causa hoc loco folles positi sunt; artifex novit quare, etsi ego non novi. In officina non audet vitupenix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus;» sic omnia quae vanis videntur in rerum natura temere fieri, non faciunt nisi verbum dicit, ut Dominum laudent: «Montes et omnes colles, ligna fructifera et omnes cedri; bestiae et om
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ ista tibi locata. ẽ. nondonata. Et si nolis:
migrabis. Et non eã tali conditione accepisti:
ut quasi tempora tibi certa sint: Quid dixit
dñs ds̃tuus : quando uoluero. cum dixero
migra: paratus esto. expellote dehospicio:
sed dabo donum: Inquilinus es int̾ra: eris
possessor incaelo. Quicquid ergo hic accidit
contra uoluntatẽ nr̃am. noueritis non accidere
nisi deuoluntate dĩ. deꝓuidentia ipsius. de
ordine ipsius. denutu ipsius: delegib ipsi¬
us Et si nson intelligimus. quid quare fiat:
demus hoc ꝓuidentiae ipsius. quia nonfit
sine causa: & nonblasphemauimꝰ. Cum enim
cȩperimus disputare deoꝑib dĩ. quare hoc
quare illud et non debuit sic facere. male fecit
hoc. ubiẽ. laus dĩ. ꝑdidisti alleluia. Omĩa
sic considera: quomodo placeas dõ. & laudes
artificem. quia si intrares forte in officinam
fabri ferrarii: non auderes rep̃hendere fol¬

Expanded text:
 tibi domus; domus ista tibi locata est, non donata; etsi nolis,  tibi domus; domus ista tibi locata est, non donata; etsi nolis, migrabis: et non eam tali conditione, accepisti, ut quasi tempora certa tibi sint. Quid dixit Dominus tuus? Quando voluero, cum dixero, Migra; paratus esto. Expello te de hospitio, sed dabo domum: inquilinus es in terra, eris possessor in coelo. 12. Quidquid ergo hic accidit contra voluntatem nostram, noveritis non accidere, nisi de voluntate Dei, de providentia ipsius, de ordine ipsius, de nutu ipsius, de legibus ipsius: et si nos non intelligimus quid quare fiat, demus hoc providentiae ipsius, quia non fit sine causa, et non blasphemabimus. Cum enim coeperimus disputare de operibus Dei, Quare hoc, quare illud; et, Non debuit sic facere, male fecit hoc: ubi est laus Dei? Perdidisti Alleluia. Omnia sic considera, quomodo placeas Deo, et laudes artificem. Quia si intrares forte in officinam fabri ferrarii, non auderes reprehendere fol
Abbreviated transcription (Latin):
ignem aeternũ: Opus. ẽ ut in nocens sis quid
enim:: malum.ẽ. mori nau fragium. & bonũ
.ẽ. mori febre:: Siue ide siue inde moriatur
quaere qualis sit qui moritur. quo post mortẽ
iturus. ẽ: non unde deuita exiturus . ẽ. Qua-¬
cũq occasione : exituri hinc sumus. Quib
exitib martrres meruerunt. Numquid
febrib. quomodo multi optant. ut febre sol¬
uantur. Alii uno ietu gladii. alii ignib
alii bestus. & deuorauer̃ bestiae corpora mar¬
tyrum: & nontimuer̃ neperirent corpora
ipsorum. Undecũq enim ds̃ reducet corpora
scõꝵ suorum: cui capilli nr̃i numerati sunt:
Et quando uoluit: tres pueros abigne libera¬
uit. Numquid ideo machabeos inĩgne dese-¬
ruit. Illos aperte liberauit: illos occulte
coronauit. Nouit ergods̃ quid agat: tu
time. & bonus esto. Undecũq uoluerit ut
extas: hinc paratum te in ueniat. Inquilinꝰ
enim es: non possessor. Domus locata ẽ tibi.

Expanded text:
ignem aeternum» ? Opus est ut innocens sis. Quid ignem aeternum» ? Opus est ut innocens sis. Quid enim? malum est mori naufragio, et bonum est mori febre? Sive inde, sive inde moriatur, quaere qualis sit qui moritur; quo post mortem iturus est, non unde de vita exiturus. Quacumque occasione, hinc exituri sumus, Quibus exitibus martyres exire meruerunt? numquid febribus, quomodo multi optant ut febre solvantur? Alii uno ictu gladii, alii ignibus, alii bestiis. Et devoraverunt bestiae corpora martyrum, et non timuerunt ne perirent corpora ipsorum. Undique enim Deus reducet corpora sanctorum suorum, cui capilli nostri numerati sunt . Et quando voluit, tres pueros ab igne liberavit : numquid ideo Machabaeos in igne deseruit ? Illos aperte liberavit, istos occulte coronavit. Novit igitur Deus quid agat. Tu time, et bonus esto. Undecumque voluerit ut excas hinc, paratum te inveniat. Inquilinus enim es , non possessor domus. Locata est enim
Abbreviated transcription (Latin):
lucet ignis. illuc fertur nubes. siue plutuiã. siue¬
siue nĩuem. siue grandinẽ portet. Et quare ali-¬
quando ꝑcutiunt montẽ fulmina. & ñ ꝑcutiunt
latronẽ. : Quodcũq possum dicere ꝓcaptu men¬
tis me ȩ. quantũ ds̃ donare dignatur. maiores
maiora nouerint. & amplius intelligant: & det
uobis ds̃ plus sapere quamdico. tamen cum
tẽperantia sine suꝑbia. Possum ergo ꝓ modu¬
lo meo dicere: quare ꝑcutiant montẽ et non
ꝑcutiant latronem: quia forte adhuc latronis
conuersionẽ quęrit. & ideo percutitur mons
qui nontim&: ut mutetur homo qui timet
Aliquando & tu cumdas disciplinã. terrã feris:
ut infens expauescat. Et aliquando ferit: &
quẽ uult hominẽ. Seddicis mihi. Ecce cedit
innocentiorem : & dimittit sceleratorẽ. Noli
scis illi sceleratiori sise mutari noluerit. quid
penarum in occulto seruetur. Nonne mallent
fulmine incendi. quib infine dicetur. ite in

Expanded text:
luc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, luc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, sive nivem, sive grandinem portet. Et quare aliquando percutiunt montem fulmina, et non percutiunt latronem? Quodcumque possum dicere pro captu mentis meae, quantum Deus donare dignatur: majores majora noverint, et amplius intelligant; et det vobis Deus plus sapere quam dico, tamen cum temperantia, sine superbia: possum ergo pro modulo meo dicere quare percutiant montem, et non percutiant latronem: quia forte adhuc latronis conversionem quaerit; et ideo percutitur mons qui non timet, ut mutetur homo qui timet. Aliquando et tu, cum das disciplinam, terram feris, ut infans expavescat. Et aliquando ferit et quem vult hominem. Sed dicis mihi: Ecce ferit innocentiorem, et dimittit sceleratiorem. Noli autem scis illi sceleratiori, si se mutare noluerit, quid poenarum in occulto servetur? Nonne mallent fulmine incendi, quibus in fine dicetur: «Ite in
Abbreviated transcription (Latin):
datur. & diu seruatur. Sed forte putas qui a
ibi deserit ds̃ homines. aut non ibi scđm
iocunditatem suã. & laudant. & glorificant
dm̃. App̃hende inde getulium. pone int̃
istas arbores amoenas. fugere hinc uult.¬
& redire ad nudam getuliã In omĩb ergo
ds̃ locis. regionib. tẽporib sua quaeq distri¬
buit & ordinauit: & longunẽ cõmemorare
diligentiorem considerationẽ omniũ rerum:
Quis illam explicat: tamen quia oculos habent:
multa ibi uident. Cum uiderint: placent.
Cum placuerint: laudant᷑ Nontanquam
ipsa. sed ille qui fecit: ita omĩa laudabunt
dm̃. Haec considerans sp̃s ꝓphetiae. cum
dixiss&e. ignis. grando . .nix. glacies. sp̃s
tempestatis. quae omĩa turbata uidentur
quib dam stultis. & quasi casib agitari : ad¬
didit. quae faciunt uerbum eiꝰ. Nontibi gͦ
uideantur casib moueri. quae uerbo dĩ
in omĩ motu suo deseruiunt quo uult ds̃: illuc¬

Expanded text:
datur, et diu servatur. Sed forte putas quia datur, et diu servatur. Sed forte putas quia ibi deserit Deus homines, aut non ibi secundum jucunditatem suam et laudant et glorificant Deum? Apprehende inde Getulum, pone inter istas arbores amoenas; fugere hinc vult, et redire ad nudam Getuliam. Omnibus ergo Deus locis, regionibus, temporibus, sua quaeque distribuit et ordinavit. Et longum est commemorare diligentiorem considerationem omnium rerum. Quis illam explicat? Tamen qui oculos habent, multa ibi vident: cum viderint, placent; cum placuerint, laudantur, non tanquam ipsa, sed ille qui fecit: ita omnia laudabunt Deum. 11. Haec considerans spiritus Prophetae, cum dixisset, «Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis,» quae omnia turbata videntur quibusdam stultis, et quasi casibus agitari, addidit, «Quae faciunt verbum ejus.» Non tibi ergo videantur casibus moveri, quae verbo Dei in omni motu suo deserviunt. Quo vult Deus, il
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid angłm fecit repere incȩno. & uermi¬
culum incaelo: distribuit sedib habitatores.
In corruptionẽ incorruptis dedit sedib corrup¬
tibilia corruptibilib locis: Totum attende :
totum lauda Qui ergo disposuit menbra uer¬
miculi. nongubernat nubes: Et quare in
mari p̾luit. quasi non sint in mari qui alan-¬
tur pluuia. quasi non ibifecit pisces. quasi
nonibi fecit animalia.: attendite quomodo
currunt pisces ad aquam dulcem: Et quare inqͥt
pisci pluit. & mihi aliquando non pluit.
ut cogites te in regione. eẽ. deserti. & inpere¬
grinatione uitae. & amarescat tibi p̃sens uita.
ut futuram desideres: aut ut flagelleris et
corripiaris & corrigaris Quomodo autem
distribuit ꝓpria regionum. Ecce quia de
getulia locuti sumũs: pluit hic ꝓpe omni
anno. Et omĩ anno dat frumentum: seruari
hic frumentum ñ potest. cito corrũpitur. Quia
omĩ anno datur ibi : & quia raro & multũ

Expanded text:
Numquid angelum fecit repere in coeno, et vermiNumquid angelum fecit repere in coeno, et vermiculum in coelo? Distribuit sedibus habitatores; incorruptionem incorruptis sedibus dedit, corruptibilia corruptibilibus locis. Totum attende, totum lauda. Qui ergo disposuit membra vermiculi, non gubernat nubes? Et quare in mare pluit? Quasi non sint in mari, quae alantur pluvia; quasi non ibi fecit pisces, quasi non ibi fecit animalia. Attendite quomodo currunt pisces ad aquam dulcem. Et quare, inquit, pisci pluit, et mihi aliquando non pluit? Ut cogites te in regione esse deserti, et in peregrinatione vitae; et amarescat tibi vita praesens, ut futuram desideres; aut ut flagelleris, et corripiaris, et corrigaris. Quomodo autem distribuit propria regionum? Ecce, quia de Getulia locuti sumus, pluit hic prope omni anno, et omni anno dat frumentum: servari hic frumentum non potest, cito corrumpitur; quia omni anno datur: ibi, quia raro, et multum
Abbreviated transcription (Latin):
riunt & sitiunt iustitiã : qͣm̃ ipsi saturabunt᷑
Iste enĩ iam saturatus est qui talia disputat
quasi doctus sibi uidetur. nec uult discere:
ideo non sitit. Nam si sitret uellet discere.
& inueniret quia totum dĩ prouidentia fit
int̾ra: & miraretur disposita etiam menbra
pulicis. Attendat caritas ur̃a. Quis disposuit
menbra pulicis & culicis. ut habeant ordinẽ
suum. habeant uitam suã. habeant motum
suum: Unam bestiolam breuẽ. minutissi¬
mã. considera quam uolueris. si consideres
appetit uoluntates. deuitat molestias. exerit
sensus diuersos uegetim motu congruo sibi
Quis dedit aculeum culici. quo sangũinẽ sugat.:
q uamtenuis fistula ͤ qua sorbit.: quis dispo¬
suit ista: quis fecit ista. Ex pauescis inmini-¬
mis : lauda magnũ. Hoc itaq tenete fr̃s mei:
nemo uos defide excutiat ꝑ suam doctrinam:
Qui fecit in caelo angłm: ipse fecit int̾ra uermi-¬
culum. Sed anglm̃ incaelo ꝓ habitudine celesti:
uermiculum int̾ra. ꝓ habitatione t̾restri.

Expanded text:
m ipsi saturabuntur» . Iste enim jam saturatus est, qui talia disputat; quasi sibi doctus videtur, nec vult discere, ideo non sitit. Nam si sitiret, vellet discere; et inveniret quia totum Dei providentia fit in terra; et miraretur disposita etiam membra pulicis. Attendat Charitas vestra. Quis disposuit membra pulicis et culicis, ut habeant ordinem suum, habeant vitam suam, habeant motum suum? Unam bestiolam brevem, minutissimam considera, quam volueris. Si consideres appetit voluptates, devitat molestias, exserit sensus diversos, viget in motu congruo sibi! Quis dedit aculeum culici, quo sanguinem sugat? Quam tenuis fistula est qua sorbet! Quis disposuit ista? quis fecit ista? Expavescis in minimis; lauda magnum. Hoc itaque tenete, fratres mei; nemo vos de fide excutiat, et de sana doctrina. Qui fecit in coelo angelum, ipse fecit in terra vermiculum: sed angelum in coelo pro habitatione coelesti, vermiculum in terra pro habitatione terrestri.
Abbreviated transcription (Latin):
quae faciunt uerbũm eius Quare hic ad¬
didit. quae faciunt uerbum eius. : multi
stulti non ualentes contemplari. & discerne¬
re creaturam locissuis & ordine suo. sub
nutu & iussu dĩ agente motus suos. uisum. ẽ
illis quia superiorã omĩa ds̃ gubernat. inferio¬
ra uero despicit. deserit. abicit: ut nec curet
ista. nec gubernet. nec regat: sed casib regantur
Quomodo possunt. qua possunt. & mouent illos
quae dicunt aliquando sibi sed nondicant tͥ:
id ẽ. ne audiendo consentias. quando ista dicunt
Blasphemia enim sunt: & execrabilia dõ. Si
ds pluerit. numꝗͥd plueret in mare: qualis
inquiunt ꝓuidentia. getulia sitit. & mare
cõpluitur. acute sibi uidentur tractare: qui¬
b hoc dicendũ. ẽ: Getulia uel sitit. tu ne sitires.
bonum erat ut diceres dõ. anima mea uelut
t̾ra sine aquatibi. Quod alio loco aꝑte dicitur.

Expanded text:
quae faciunt verbum ejus.» Quare hic addidit, «quae faciunt verbum ejus?» Multi stulti non valentes contemplari et discernere creaturam locis suis et ordine suo, sub nutu et jussu Dei agentem motus suos, visum est illis quia superiora omnia Deus gubernat, inferiora vero despicit, abjicit, deserit, ut nec curet ista, nec gubernet, nec regat: sed casibus regantur, quomodo possunt, qua possunt: et movent illos quae dicunt aliquando sibi sed non dicant tibi, id est, ne audiendo consentias quando ista dicunt; blasphema enim sunt et exsecrabilia Deo, Si Deus plueret, numquid plueret in mare? Qualis, inquiunt, providentia? Getulia sitit, et mare compluitur. Acute sibi videntur tractare: quibus dicendum est hoc, Getulia vel sitit; tu, nec sitis. Bonum enim erat ut diceres Deo: «Anima mea velut terra sine aqua tibi» . Quod alio loco aperte dic
Abbreviated transcription (Latin):
oris mei. nisi cordis mei. ibi enim habemus
uocem quam ds̃ ex audit: quam prorsus auris
humana non nouit. Clamabant certe qͥ susannã
accusabant. & ad cęlum oculos non leuabant.
illa tacebat et corde clamabat. Unde illet meruit
exaudiri : inde illi puniri. Est ergo õs intus
Ibi rogamus. inde rogamus Et si hospicium
uel domum dõ prȩparauimus: ibi loqͥmur.
sola. Deice mẽdium parie tem peccati: & cum
illo es quem rogas Audisti inquit uerba oris
mei: confitebor tibi. Etcoram angelis psallã
tibi. Noncoram hominib psallam: sed corã
angłis psallam Psalterium meũ. gaudiũ meũ
Sed gaudium meũ de inferiorib coram hominib
inpomp̃a. gaudet martyr in catẽna. Quomodo
gaudebat scã CRISUINA cuius hodie sollẽpnitas
celebratur : gaudebat cum tenebatur. cũ ad u¬
dicem ducebatur. cum incarcerẽ mittebatur.
cum ligata ꝓducebatur. cum incatasta leuabatur.
cum audiebatur : cumdamnabatur. Inhis om¬
nib gaudebat. Et eam miserã miseri putabant.

Expanded text:
oris mei,» nisi cordis mei? Ibi enim habemus vocem, quam Deus exaudit, quam prorsus auris humana non novit. Clamabant certe qui Susannam accusabant, et ad coelum oculos non levabant; illa tacebat, et corde clamabat: unde illa meruit exaudiri, inde isti puniri . Est ergo os intus; ibi rogamus, inde rogamus: et si hospitium vel domum Deo praeparavimus, ibi loquimur, sola: dejice medium parietem peccati, et cum illo es quem rogas. «Audisti,» inquit, «verba oris mei; confitebor tibi.» 3. «Et coram Angelis psallam tibi.» Non coram hominibus psallam, sed coram Angelis psallam. Psalterium meum, gaudium meum: sed gaudium meum de inferioribus, coram hominibin popina, gaudet martyr in catena. Quomodo gaudebat sancta ista Crispina cujus hodie solemnitas celebratur ? Gaudebat cum tenebatur, cum ad judicem ducebatur, cum in carcerem mittebatur, cum ligata producebatur, cum in catasta levabatur, cum audiebatur, cum damnabatur; in his omnibus gaudebat: et eam miseri miseram putabant,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc alii confige dicere uoluer̃: addiderunt nec¬
clauis atq ĩta dum uolunt uno uerbo greco.
uno latino interp̃tando reddere sententiã.: minꝰ
explicauer̃. qm̃ in eo quod.ẽ confige. non sonant
autem sine clauis intelligi
non potest: nec nisi duob uerbis latine dicipo¬
test sicut dictum est: confige clauis: Vbi qͥd
uult intelligi nisi qđ ait apostolus. mihi autem
quae exlege ẽ inqua p̃uaricator effectus sum.
sed iustitiã dĩ. id est quaemihi exdõ est non
exme : sic quippe in me uiuit. nonego sed
xp̃c: qui factus . ẽ. nobis sapientia adõ. & iusti¬
tia. & scĩficatio. & redemptio: quẽ ad modum

Expanded text:
Hoc alii «confige» dicere voluerunt, nec addiderunt «clavis;» atque ita dum volunt uno verbo graeco unum latinum interpretando reddere, sententiam minus explicaverunt: quoniam in eo quod est «confige,» non sonant utem sine clavis intelligi non potest, nec nisi duobus verbis latine dici potest, sicut dictum est, «confige clavis.» Ubi quid vult intelligi, nisi quod ait Apostolus: «Mihi autemquae ex lege est, in qua praevaricator effectus sum; sed justitia Dei, id est, quae mihi ex Deo est , non ex me? Sic quippe in me vivit, non ego, sed Christus, «qui factus est nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio: ut, quem
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixer̃ c passionib & concupiscentiis
hD ictum sit quod ipsi crucifixer̃ carnem suam:
inisto tamen psalmo ds rogatur ut itidem tam̃¬
faciat cui dicitur. Configẽ clauis atimore tuo
carnes meas: ut intelligamus etiã quod recte
facimꝰ grãe dĩ esse tribuendũm. qui in nobis

Expanded text:
crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis» . Cum hic dictum sit quod ipsi «crucifixerunt carnem suam,» in isto tamen psalmo Deus rogatur ut id faciat, cui dicitur, «Confige clavis a timore tuo carnes meas;» ut intelligamus etiam id quod recte facimus, gratiae Dei esse tribuendum, qui in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tipsaossamea.
& ipsa fortitudomea : ñsine tribulatione. ñsine
fideles. boni intellectores. & p̃dicatores uerbi:
uiuentes utloquunt᷑. loquentes ut audiunt.
Fortes sunt plans. sed adom̃s qͥscandala paciunt᷑:
frixoriũ ipsoꝵ st̃. Est enĩ ibikaritas: & magis
inossib Interiora sunt ossa om̃ib carnibus:
& portant om̃scarnes. Uerũ siquisquã paciat᷑
aliqđ scandalũ: & in anima periclitet᷑: tantũ
os frigit᷑. qͣntũ amat. Desit amor: nemo frigi¬
T. Adsic karitas: & sim̾brũ cõpatit᷑ patiente
unom̃bro: qͦmͦ frigunt᷑ qͥ portant uniuersa m̃bra:
Ossamea sic̃ infrixorio confrixa st̃.¬

Expanded text:
ipsa ossa mea, et ipsa fortitudo mea, non sine tribulatione, non sine fideles, boni intellectores et praedicatores verbi, viventes ut loquuntur, loquentes ut audiunt: fortes plane sunt, sed omnes qui scandala patiuntur, frixorium ipsorum sunt. Est enim ibi charitas, et magis in ossibus. Interiora sunt ossa omnibus carnibus, et portant omnes carnes. Verum si quisquam patiatur aliquod scandalum, et in anima periclitetur; tantum os frigitur, quantum amat. Desit amor, nemo frigitur: adsit charitas, et si membrum compatitur, patiente uno membro; quomodo friguntur qui portant universa membra? «Ossa mea sicut in frixorio confrixa s
Abbreviated transcription (Latin):
enim sicut inter est inter irridentes & irrisores.
int̾ murmurantes & murmuratores. int̾ scriben¬
tes & scriptores. & cȩ̨tera similia ita scriptura
peccatores appellare consueuit ualdeiniquos.
& grauib peccatoꝵ sarcinis oneratos. Et¬

Expanded text:
enim sicut interest inter irridentes et irrisores, inter murmurantes et murmuratores, inter scribentes et scriptores, et caetera similia; ita Scriptura peccatores appellare consuevit valde iniquos et grandibus peccatorum sarcinis oneratos.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce int̾ra laboramus: fessi. languidi. pigri. fri¬
gidi. quando leuaremur adipe frum̃ti satiante.
nisi mitteret uerbum suũ terrae: quia graua¬
bamur t̾rae. quia impediabamur reditu. misit
uerbum suũ. non deseruit: etiam in heremo pluit
manna decaelo. Qui mittit uerbumeiꝰ. Quomͦ
terras uerbum eiꝰ. Quomodo aut quod ẽ uerbũ

Expanded text:
Ecce in terra laboramus fessi, languidi, pigri, frigidi: quando levaremur ad adipem frumenti et satietatem, nisi mitteret verbum suum terrae, qua gravabamur; terrae, qua impediebamur a reditu? Misit verbum suum, non deseruit etiam in eremo, pluit manna de coelo. «Qui emittit verbum suum terras verbu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnos miscdia suã. Dix̃ qͣre: ꝓpĩ ꝑtectionẽ. Unde
Quantũ distat oriens ab occidente: Longe fecit anobis
.ẽẽ peccata nr̃a. Nouer̃ qͥsacram̃ta sciunt: tam̃ qđ
om̃s audire posst̃ dico. Quando peccatũ remittit᷑:
occidunt peccatatua. orit᷑ gr̃atua. Peccatatua. qͣsi
in occasust: gr̃a qua lib̾aris in ortuest. Ueritasde
t̾raortaest. Quid÷ ueritas det̾raortaest: Nataest
gr̾atua: occidunt peccatatua. Innouaris qͦdã mͦ:
ad ortũ adtendere debes. ab occasu auertidebes.
Auertere apeccatistuis: c̃uertere ad gramd̃i. Illis
occidentib surgis & ꝓficis: sed parsçali quȩ surgit rurso
in occasũ it. Nonũ decũq poss similitudines duciad
ꝑfectũ: poss̃ c̃limari ipsȩ resreb adqͣs adhibent᷑:
Sic̃ dixi deaqͥla. sic̃ deluna: sic & hic oc̃cidit parsũna
cȩli. orit᷑ altera. Sed pars quȩ orit᷑ mͦ: post .xii. horas
occasuraest. Nsic est gr̃a: quȩ nobis orit᷑. Et peccata

Expanded text:
em. Unde? «Quantum distat oriens ab occidente, longe fecit» esse «a nobis peccata nostra.» Noverunt qui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. «Veritas de terra orta est» . Quid est, «Veritas de terra orta est?» Nata est gratia tua, occidunt peccata tua, innovaris quodammodo. Ad ortum attendere debes, ab occasu averti debes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas occasura est. Non sic est gratia quae nobis oritur: et peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc potest
quisq & illos acciꝑe redemptos demanu inimi¬
ꝓprie expͥmantur : qui sint ꝓpt̃ quos haec uult
psalmus iste. cantari
De regionib congrega¬
uit eos

Expanded text:
Adhuc potest quisque et illos accipere redemptos de manu inimiProprie exprimantur qui sint propter quos haec vult psalmus iste cantari. «De regionibus congregavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
IHUIUS PSALMI SUEERIORA MEMI¬
nistis hm̃i : ad iuuare nos debent ad
intelligenda sequentia. Et enim quae
tanquam ex unius hominis ꝑsona loquentur
mẽbra sunt xp̃i. & ad unum caput tanquam
adunum pertinens corpus. Nempe superius
dixerat. in quo corrigit iuuenior uiam suã : in
custodiendo uerba tua: ecce nunc apertius ut
id faciat poscit auxilium
ETRIBUE IN QUIT SERUO TUO UIUAM.
& custodiam uerbatuo

Expanded text:
hujus psalmi superiora meministis, charissimi, adjuvare nos debent ad intelligenda sequentia. Etenim quae tanquam ex unius hominis persona loquuntur, membra sunt Christi, et ad unum caput tanquam unum pertinent corpus. Nempe superius dixerat: «In quo corrigit junior viam suam? In custodiendo verba tua.» Ecce nunc apertius, ut id faciat, poscit auxilium: «Retribue,» inquit, «servo tuo; vivam, et custodibo» «verba tu
Abbreviated transcription (Latin):
matris nr̃ae. indifferenter ea habentes. di¬
cimus. sicut tenebrae eius sic & lumen eius
N ec felicitas scłi nos facit beatos. nec aduersi¬
tas miseros: Opus est iustitiam tene̾re. fidẽ
diligere. sperare indõ. diligere dm̃. diligere
ꝓximum. Post istos laborẽs habebimus inde¬
fessam lucem. habebimꝰ diem sine occasu:
Transit quic quidẽ in ista nocte. lucidum &
tenebrosum: Qm̃tu possedisti renes meos dñe.
suscepisti me exutero matris meae Confite¬
bortibi: qm̃ terribiliter mirificatus es: Ter¬
ribiliter mirificatꝰ es. Eo ipso quodtẽ mira¬
mur: terribilis es: cumtremore gaudemꝰ
Tunemus enĩ nededonis tuis nos extollentes
ꝑ suꝑbiam mereamur a mittere: quod hu-¬
militate ꝑcipimus. Confitebor tibi dñe.
qm̃ terribiliter mirificatus es.
Mira o pera

Expanded text:
matris nostrae indifferenter ea habentes, dimatris nostrae indifferenter ea habentes, dicimus, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Nec felicitas saeculi nos facit beatos, nec adversitas miseros. Opus est justitiam tenere, fidem diligere, sperare in Deum, diligere Deum, diligere et proximum. Post istos labores habebimus indefessam lucem, habebimus diem sine occasu: transit quidquid est in ista nocte lucidum et tenebrosum. «Quoniam tu possedisti Suscepisti me de utero matris meae  confiteoniam terribiliter mirificatus es. Terribiliter mirificatus es:» eo ipso quod te miramur, tu terribilis es; cum tremore gaudemus. Timemus enim ne de donis tuis nos extollentes per superbiam, mereamur amittere quod humilitate percepimus. «Confitebor tibi, Domine, quoniam terribiliter mirificatus es: mirabilia opera
Abbreviated transcription (Latin):
ter eius. synagoga. Et ibi quid didicerat.
nomen in illis remanserat lau̾s dĩ. facta
autem nonineis inueniebantur. Frant in ets
uerba dĩ. quasi folia in arbores. & fructus
nunquã. Talem arborem fici. sicut nostis
cumdñs inuenisset. maledicto are fecit. In¬
uenit enĩ in ea folia. & fructum non inue̾nit:
Quandam nobis arborem figurabat. Nã fruc¬
tuũ illorum tempus nondũm erat. Quod oms
homines nouerant. artifex caeli et terrae non
nouerat:: Ergo ille qui paulũ segregauit
ab utero matris suae: ipse & nos segregauit
abutero matris nr̃ae. Cuiꝰ matris nr̃ae : illius
babyloniȩ. Suscepti ergo ex utero illo ĩ am in¬
cipimus habere aliam sp̾em P romisit fr̃s.
Quare gaudetis. fructus facite positi in alia
spe. Iam nonnouimꝰ malum. nisi offendere
uimus bonum. nisi ꝓmereri dm̃. & ꝑ duci
adilla quae repmisit. Quid illabona mundi
huiꝰ. & mala mundi huiꝰ In differenter
habeamus: quia suscepti iam abuterõ illiꝰ

Expanded text:
ter ejus? Synagoga. Et ibi quid didicerat, ter ejus? Synagoga. Et ibi quid didicerat, Nomen in illis remanserat laudis Dei; facta autem in eis non inveniebantur: erant in eis verba Dei, quasi folia in arbore, et fructus nusquam. Talem arborem fici, sicut nostis, cum Dominus invenisset, maledicto arefecit. Invenit enim in ea folia, et fructum non invenit: quamdam nobis arborem figurabat. Nam fructuum illorum tempus nondum erat : quod omnes homines noverant, artifex coeli et terrae non noverat? Ergo ille qui Paulum segregavit ab utero matris suae, ipse et nos segregavit ab utero matris nostrae. Cujus matris nostrae? Illius Babyloniae. Suscepti ergo ex utero illo, jam incipiamus habere aliam spem. Promisit, fratres, quare gaudeatis; fructus facite positi in alia spe. Jam non novimus malum nisi offendere vimus bonum nisi promereri Deum, et perduci ad illa quae promittit. Quid illa bona mundi hujus, et mala mundi hujus? Indifferenter habeamus; quia jam suscepti ab utero illius
Abbreviated transcription (Latin):
ro matris meȩ Dum essem in utero matris
meae : non indifferent̃ habebam tenebras
illius noctis. & lumen noctis eiꝰ Et enim ute¬
rus matris meae. consuetudounati s meȩ
fuit. Quae. ẽ. illa ciuitas. qͣuae nos primo
genuit incaptiuitate: nouimus babylo¬
niam illã dequa hesterno die locuti sumus.
unde ꝓficiscuntur om̃s qui credunt. & suspi¬
rant illi luci hierłm caelesti. Ego ergodi¬
xi. ex utero matris meae susceptus sũ adño :
inde mihi tenebrae huiꝰ noctis. & lux huuis
noctis. indifferentes factae sunt: Qui autẽ
in utero matris illius babyloniae gaudet
ꝓsperis scłi. frangitur aduersitatib scłi:
nonnouit gaudẽre. nisi aliquid ꝓsperum
eueniat scđm tempus. Iam exi deutero ba¬
byloniae. incipe cantare ymnũ dño ł gre¬
dere & nascere : suscepitte dĩ exutero ma¬
tris tuae. quis ds̃: Ds̃ ille apostoli pauli
quidixit: cum autem placuit dõ qui me
segregauit deutero matris meae. predi¬
care filium suum inme. Quae enim erat ma¬

Expanded text:
ro matris meae.» Dum essem in utero matris meae, non indifferenter habebam tenebras illius noctis et lucem illius noctis. Etenim uterus matris meae, consuetudo civitatis meae fuit. Quae est illa civitas? Quae nos primo genuit in captivitate. Novimus Babyloniam illam de qua hesterno die locuti sumus, unde proficiscuntur omnes qui credunt et suspirant illi luci, Jerusalem coelesti. Ego ergo dixi: Ex utero matris meae susceptus sum a Domino; inde mihi tenebrae noctis hujus et lux hujus noctis indifferentes factae sunt. Qui autem est in utero matris illius Babyloniae, gaudet prosperis saeculi, frangitur adversitatibus saeculi; non novit gaudere nisi aliquid prosperum eveniat secundum tempus, byloniae, incipe cantare hymnum Domino: egredere, et nascere; suscipiet te Deus ex utero matris tuae. Quis Deus? Deus ille apostoli Pauli, qui dixit: «Cum autem placuit Deo, qui me segregavit de utero matris meae, revelare» «Filium suum in me» . Quae enim erat ma
Abbreviated transcription (Latin):
dent : qui a portant manipulos suos. quia
euntes ibant & flebant. mittentes semina sua
Quare mittentes semina sua: qͥuia qui seminant
in lacrimis : ingaudio metent Isto psalmo ex¬
ortati uos fuerimus maxime ad faciendã mise¬
ricordiam: quia hinc ascenditur. & uidetis
quia ille cantat canticum graduum: qͥ ascendit
Mementote. & nolite amarẽ descendere . & non
ascendere : sed de ascensione cogitate: quia
qui descendebat abhierusalem in hiericho: ĩn¬
cidit in latrones Non descender&: & non in¬
cider& in latrones. Iam ergo adam descendit.
& incidit in latrones. Om̃s enim nos: adã sumꝰ
Sed transuit sacerdos. & contẽpsit. Transiit
leuita & contẽpsit: quialex sanare nonpotu¬
it. Transiit samaritanꝰ quidam: id ẽ dñs iħc¬

Expanded text:
dent? Quia «portant manipulos suos.» Quia dent? Quia «portant manipulos suos.» Quia «euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua.» Quare, «mittentes semina sua?» Quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» 15. Isto psalmo exhortati vos fuerimus maxime ad faciendam misericordiam, quia hinc ascenditur; et videtis quia ille cantat canticum graduum, qui ascendit. Mementote; nolite amare descendere et non ascendere, sed de ascensione cogitate: quia qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones. Non descenderet, et non incideret in latrones. Jam ergo Adam descendit, et incidit in latrones: omnes enim nos Adam sumus. Sed transiit sacerdos, et contempsit; transiit Levita, et contempsit; quia Lex sanare non potuit. Transiit Samaritanus quidam, id est Domi
Abbreviated transcription (Latin):
semina sua: bonam uoluntatem. & bona
ros erant: & miseri erant. Melius ẽ fr̃s mei
ut nullus sit miser : quam ut tu facias miscdiã¬
Qui enim ut faciat miscdiam optat ẽẽ. miseros :
crudelem hab& miscđiam: Quomodo si medi¬
cus ut exercer& artem suam. optar& eẽ. mul¬
tos ȩgrotos. crudelis medicina ess& Meliꝰ
.ẽ. ut om̃s sani sint : quam ut exerceatur ar̾s
medici. Melius. ẽ. ergo ut oms beati regnent
in illa patria: quam ut sit quib impendatur
miscłia. Iamen quandiu. ẽ. quib impenda¬
tur. nondeficiamus inista erũna mittere
semina & sicũ fletu seminamꝰ : tam̃cũ gaudio
metemus. In illa enim resurrectione mortuoꝵ
recipi& quisq manipulos suos. id .ẽ. fructũ
seminis. coronã gaudioꝵ & exultationis
Tunc erit triumphus laetantium. & ipsi mor¬
ti insultantium: in qua gemebatur Tune
dicent morti. Ubiẽ mors contentio tua.
¶biẽ. mors aculeus tuus: sed quare iã gau-¬

Expanded text:
semina sua, bonam voluntatem et bona semina sua, bonam voluntatem et bona ros erant, et miseri erant. Melius est, fratres mei, ut nullus sit miser, quam ut tu facias miseriQui enim ut faciat misericordiam optat esse miseros, crudelem habet misericordiam: quomodo si medicus ut exerceret artem suam, optaret esse multos aegrotos, crudelis medicina esset. Melius est ut omnes sani sint; quam ut exerceatur ars medici. Melius est ergo ut omnes beati regnent in illa patria, quam ut sint quibus impendatur misericordia. Tamen quamdiu sunt quibus impendatur, non deficiamus in ista aerumna mittere semina. Etsi cum fletu seminamus, tamen cum gaudio metemus. In illa enim resurrectione mortuorum recipiet quisque manipulos suos, id est fructum seminis, coronam gaudiorum et exsultationis. Tunc erit triumphus laetantium, et ipsi morti insultantium, in qua gemebatur: tunc dicent morti, «Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus» ? Sed quare jam gau
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. diues Sic se ergo ten& corpus xp̃i: mẽbra
socia sic compinguntur & adunantur incã¬
ritate. & in uinculo pacis: cũ quisq id quod
p̃stat ei qui non hab& In eo quod hab& diues
.ẽ : in eo quod ille non habet pauꝑ est: Sic uos
diligite. sic uos amate. Nolite aduos solos
attendere : sed attendite indigentes circa uos
Sed quia cum laborib & erumnis fiunt ista:
in ista uita nolite deficere: In lacrimis semina¬
tis: in gaudio metetis: Quid enim fr̃s mei . ipse
agricola quando ꝓcedit cum aratro & portat
semen. nonne aliquando frigidus ẽ uentus.
& imber deterret : attendit caelum. uidet
tristem diem. tremit frigore. & tamen ꝓcedit
& seminat: Tum& enim ne cum tristem diem
attendit. et expecttit diem laetum : ne tẽpus
transeat. & non inueniat quod metat. Nolite
differre fr̃s mei. Seminate in hieme. seminã¬
te bona opera & cumploratis . quia qui semi¬
nant in lacrimis. ingaudio metent. Mittunt

Expanded text:
est dives. Sic se ergo tenet corpus Christi, membra est dives. Sic se ergo tenet corpus Christi, membra socia sic compinguntur et adunantur in charitate et in vinculo pacis, cum quisque id quod habet, praestat ei qui non habet: in eo quod habet, dives est; in eo quod ille non habet, pauper est. Sic vos diligite, sic vos amate. Nolite ad vos solos attendere; sed attendite indigentes circa vos. Sed quia cum laboribus et aerumnis fiunt ista in ista vita, nolite deficere. In lacrymis seminatis, in gaudio metetis. Quid enim, fratres mei? Ipse agricola quando procedit cum aratro, et portat semen, nonne aliquando frigidus est ventus, et imber deterret? Attendit coelum, videt triste, tremit frigore, et tamen procedit, et seminat. Timet enim ne cum tristem diem attendit et exspectat diem laetum, tempus transeat, et non inveniat quod metat. Nolite differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate bona opera et cum ploratis; quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» Mittunt
Abbreviated transcription (Latin):
uł egroto. Portat illum: ille indig&. ille di¬
ues est. Aliquando & diues inuenitur pauꝑ.
& apaupere prȩstatur illi aliquid Uenitqiꝰ
ad flumen. tanto delicatior quanto ditior. tran¬
sire non potest. Si nudatis membris transierit
frigescit. Aegrotał. mori tur. Accedit
paũꝑ exercitatior corpore. tra icit diuitẽ.
elemosinam facit indiuitem. E rgo nolite eos
tantum putare pauperes : qui non habent
pecuniã In quoquisq pauꝑ .ẽ : ibi illum uide.
quia forte tũ in eo dites es: in quo ille pauꝑ
.ẽ. & habes unde accõmodes Forte membra
ttia accõmodas : & plus ẽ. quam si pecuniam
accommodares Consilio indig& : tu plenus
es consilio. Inconsilio ille pauper: tudiues
es Ecce nec laboras nec aliquid ꝑdis: dãs
consilium: & p̃stitisti elemosynã. Alodo fr̃s
mei dum loquimur: quasi pauperes ad nos
estis: Etquia nobis ds̃ dignatus. ẽ. dare : damꝰ
inde uobis. & om̃s ab illo accipimꝰ. qui solus

Expanded text:
vel aegroto, portat illum: ille indiget, ille divel aegroto, portat illum: ille indiget, ille dives est. 13. Aliquando et dives invenitur pauper, et a paupere praestatur illi aliquid. Venit nescio quis ad flumen, tanto delicatior quanto ditior; transire non potest: si nudatis membris transiret, frigesceret, aegrotaret, moreretur: accedit pauper exercitatior corpore, trajicit divitem; eleemosynam facit in divitem. Ergo nolite eos tantum putare pauperes, qui non habent pecuniam. In quo quisque pauper est, ibi illum vide; quia forte tu in eo dives es, in quo ille pauper est, et habes unde accommodes. Forte membra tua accommodas, et plus est quam si pecuniam accommodares. Consilio indiget, tu plenus es consilio; in consilio ille pauper, tu dives es. Ecce nec laboras, nec aliquid perdis; das consilium, et praesitisti eleemosynam. Modo, fratres mei, cum loquimur, quasi pauperes ad nos estis; et quia nobis Deus dignatus est dare, damus inde vobis; et omnes ab illo accipimus, qui solus
Abbreviated transcription (Latin):
Et si nec hoc hab&: pax interra hominib bonȩ
uoluntatis: tantum illud timeat: ne habeat
& non faciat. Si enim habet & nonfacit: intus
gelauit. Nondum soluta su nt peccata eius.
sicut torrens in austro: quia uoluntas fri-¬
gida ẽ Quid ualent tanta bona quae posside¬
mus: accedit uoluntas feruens. iam soluta
calore austri. & si nihil habe at: to tum illi
computatur. quantum sibi prȩstant mendici
Intendat caritas ur̃a. quomodo fiat elemosyna
Certe mendici sunt. in quos facis elemosynam:
Mendici egent. Attenditis forte fr̃s ur̃os: si ali¬
quid egent tribuitis. Si ẽ. in uobis xp̃s: etiã
nem habent petendi inerũna: & ipsi habent
quod sibi prestent inuicem: non illos deseruit
ds̃: Unde ꝓbentur. qui a faciunt elemosy nas:
Iste nonpotest ambulare. Qui potest ambulare.
pedes suos accõmodat claudo. Qui uidet.
oculos suos accõmodat cęxo. Et qui iuuenis
.ẽ. & sanus : uires suas accõmodat uel seni

Expanded text:
etsi nec hoc habet; «Pax in terra hominibus bonae etsi nec hoc habet; «Pax in terra hominibus bonae voluntatis:» tantum illud timeat, ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit, intus gelavit; nondum soluta sunt peccata ejus sicut torrens in austro, quia voluntas frigida est. Quid valent tanta bona quae possidemus? Accedit voluntas fervens, jam soluta calore austri; etsi nihil habeat, totum illi computatur. Quanta sibi praestant mendici? Intendat Charitas vestra quomodo fiat eleemosyna. Certe mendici sunt in quos facis eleemosynam, mendici egent. Attenditis forte fratres vestros, si aliquo egent; tribuitis, si est in vobis Christus, etiam fessionem habent petendi, in aerumna et ipsi habent quod praestent sibi invicem. Non illos deseruit Deus, unde probentur, quia faciunt eleemosynas. Iste non potest ambulare; qui potest ambulare, pedes suos accommodat claudo; qui videt, oculos suos accommodat caeco; et qui juvenis est et sanus, vires suas accommodat vel seni
Abbreviated transcription (Latin):
deder̃: diuersa inuenies. Si attendas unde
deder̃: paria inuenies. Quicquid habuit
dedit illa & quod habuit dedit ille Fac aliquẽ
non habere. uel duos nũmos. Est aliquid uili¬
us quod seminemꝰ: ut metamus illã messem:
est: Calicem aquae frigidae quidederit discipło
non perd& mercedem: Calix aquae frigidae.
nonduob nũmis: sed gratis constat. Tam̃ aliquan¬
do sic gratis constat: ut habeat illum alius. &
alius non habeat. Si ergo ille qui illum habet.
det illi qui non hab&: tantum dedit sideplena
caritate dedit quod dedit. tantũ dedit quan¬
tum illa induob minutis. quantũ zacheus
indimidio rerum suarum Nonenĩ sine causa
addidit frigidȩ : ut pauperem ostenderet. Ideo
dixit calicem aquae frigidȩ : nequis uel inde
causaretur. qđ lignum non habuerit unde cale¬
faceret aquam: calicem aquae frigidae qui
dederit uni exminimis: non ꝑdet mercedem
suam: Quid si nec hoc habeat: securus sit

Expanded text:
dederunt, diversa invenies: si attendas unde dederunt, diversa invenies: si attendas unde dederunt, paria invenies; quidquid habuit dedit illa, et quod habuit dedit ille. 12. Fac aliquem non habere vel duos nummos: est aliquid vilius quod seminemus, ut metamus illam messem? Est: «Calicem aquae frigidae qui dederit discipulo, non perdet mercedem suam.» Calix aquae frigidae non duobus nummis, sed gratis constat; tamen aliquando sic gratis constat, ut habeat illum alius, et alius non habeat: si ergo ille qui illum habet, dederit illi qui non habet; tantum dedit, si de plena charitate dedit quod dedit, tantum dedit, quantum illa in duobus minutis, quantum Zacchaeus in dimidio rerum suarum. Non enim sine causa addidit, «frigidae,» ut pauperem ostenderet. Ideo dixit, «Calicem aquae frigidae,» ne quis vel inde causaretur quod lignum non habuerit unde calefaceret aquam. «Calicem aquae frigidae qui dederit uni ex minimis, non perdet mercedem suam» . Quid si nec hoc habeat? Securus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
habes unde facias. Habe. uoͣluntatẽ: quomo¬
do nihil. eẽt. quod habes. sinon adesset bona
uoluntas : sic & quia non habes noli. eẽ tristis.
si ẽ. tibi bona uoluntas. Quid enim seminas.
miscłiam Etquid metis: pacem. Nũ qͥd autẽ
dixer̃ angłi. pax interra diuitib hominibus:
sed pax interra hominib bonae uoluntatis
In uidua magna uoluntas. inzacheo caritas mag¬
na. Suscepit dñm hospicio. gaudens suscepit.
& dimidium patrimonii sui pauperib ꝓmisit
sedaturum Et sicui aliquid abstulerat. quad¬
ruplum redditurũ. Ut intelligas ꝓpt̾ea sibi
eum tenuisse dimidium: non ut haber& quod
possideret: sed ut haber& unde debita redder&
Magna uoluntas. Multum dedit. multũ semina¬
uit. Ergo uidua illa quae duo minuta misit.
parum seminauit: Immo tantum : quantum
zacheus. Minores enim facultates ferebat :
sed parem uoluntatem habebat. Misit duo
minuta de tanta uoluntate : dequanta zache¬
us dimidium patrimonii sui. Si attendas qͥd

Expanded text:
habes unde facias. Habes voluntatem? Quomodo nihil esset quod habes, si non adesset bona voluntas; sic et quia non habes, noli esse tristis, si est tibi bona voluntas. Quid enim seminas? Misericordiam. Et quid metes? Pacem. Numquid autem dixerunt Angeli, Pax in terra divitibus hominibus? Sed, «Pax in terra hominibus bonae voluntatis» . In Zacchaeo magna voluntas, in Zacchaeo charitas magna. Suscepit Dominum hospitio, gaudens suscepit, et dimidium patrimonii sui pauperibus promisit se daturum, et si cui aliquid abstulerat, quadruplum redditurum ; ut intelligas propterea sibi eum tenuisse dimidium, non ut haberet quod possideret, sed ut haberet unde debita redderet. Magna voluntas; multum dedit, multum seminavit. Ergo vidua illa quae duo minuta misit, parum seminavit? Imo tantum, quantum Zacchaeus. Minores enim facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat . Misit duo minuta de tanta voluntate, de quanta Zacchaeus dimidium patrimonii sui. Si attendas quid
Abbreviated transcription (Latin):
quia samaritanꝰ es. & demonium habes: ille¬
autẽ nondixit. non sum samaritanꝰ : sed dix̃.
ego dȩmoniũ non habeo: Samarites enĩ in¬
terp̃tatur custos. Si dicer& nonsum samaritanꝰ:
diceret non sum custos Et quis alius custodir&e:
Deinde ponens similitudinem. Transiit sama¬
rites. & fecit cum illomiscdiam sicut scitis
Iacebat autem inuia uulneratus: quia descen¬
dit. Transiens samaritanꝰ non nos contempsit:
curauit nos Leuauit in iumentum incarne
sua perduxit ad stabulum ĩdẽ. ad aecclesiam.
Commendauit stabulario ĩdẽ apło. Dedit duos
denarios unde curaretur. caritatẽ dĩ. & cari¬
tatem ꝓximi: In his enim duob preceptis: tota
lex pend& & ꝓphetae. Dixit autẽ stabulario.
Siquid amplius erogaueris: in redeundo reddã
tibi. Amplius erogauit apłs: quia cũ omĩb
apostolis ꝑmissum. eẽt. ut acciperent tanquã
milites xp̃i stipendia aꝓuincialib xp̃i. ille
manib suis laborauit. & annõnas suas ꝓuin-¬

Expanded text:
Samaritanus es tu, et daemonium habes?» Ille non dixit, Non sunt Samaritanus; sed dixit, «Ego daemonium non habeo» . Samarites enim interpretatur, Custos. Si diceret, Non sum Samaritanus; diceret, Non sum custos. Et quis alius custodiret? Deinde ponens similitudinem: «Transiit Samarites, et fecit cum illo misericordiam,» sicut scitis. Jacebat autem in via vulneratus, quia descendit. Transiens Samaritanus non nos contempsit: curavit nos, levavit in jumentum, in carne sua; perduxit ad stabulum, id est ad Ecclesiam; commendavit stabulario, id est Apostolo; dedit duos denarios unde curaretur, charitatem Dei et charitatem proximi: in his duobus enim praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Dixit autem stabulario: «Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam tibi» . Amplius erogavit Apostolus; quia cum omnibus Apostolis permissum esset ut acciperent tanquam milites Christi stipendia a provincialibus Christi, ille manibus suis laboravit, et annonas suas provin
Abbreviated transcription (Latin):
mus interra : marcescimus & putrescimus
Iste autem qui ceciderat: descensum. ẽ. adeum
ut ascender& Intendens tẽpus peregrinatio¬
nis suae : dixit se peregrinari in tabernaculis
cedar: Quare : quia multũ peregrinata. ẽ.
anima mea. Ibi peregrinatur: ubi ascendit:
non corpore peregrinatur: ñ corpore ascendit:
Sed ubi ascendit: ascensiones inquit incorde
Si ergo ascendit incorde: non aseendit. Non¬
ascendit per ascensiones cordis: nisi anima
quae peregrinatur. Sed donec ꝑueniat
multũ peregrinata est anima mea: Ubi : in
tabernaculis cedar

Expanded text:
mus in terram, marcescimus et putrescimus. Iste autem qui ceciderat, descensum est ad eum, ut ascenderet. Intendens tempus peregrinationis suae, dixit se peregrinari in tabernaculis Cedar. Quare? Quia «multum peregrinata est anima mea.» Ibi peregrinatur, ubi ascendit. Non corpore peregrinatur, non corpore ascendit. Sed ubi ascendit? «Ascensiones,» inquit, «in corde.» Si ergo ascendit in corde, non ascendit per ascensiones cordis nisi anima quae peregrinatur. Sed donec perveniat, «multum peregrinata est anima mea.» Ubi? In «tabernaculis Cedar
Abbreviated transcription (Latin):
NESALMO ISTO MAGNO SEQUITUR. QUOD
nobis ad iuuante dño considerandum atq trac¬
tandum est.
LIGEMPONE MIHI DÑE UIA M

Expanded text:
salmo isto magno sequitur quod nobis, adjuvante Domino, considerandum atque tractandum est: «Legem pone mihi, Domine, viam