comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
premiũ pecunie: nebuloni uidȩ. Agite ut
ille quȩ natus ẽ de uirgine: a pontio pila¬
to suspendatur in crucȩ. Ascendat sponsꝰ
nr̃ thalami sui lignum. ascendat sponsus
nr̃ thalami sui lectum. dormiat moriendo.
quomͦ eua facta ẽ de latere ade dormientis.
ita ce eccł̃a formet᷑ ex latere xp̃i in cruce pen¬
dentis. Percussum ẽ enĩ ei latus
ut eugł̃m loquit᷑. & statim ma
gemina sacramenta. Aqua in qua
ẽ sponsa purificata: sanguis ex quo
inuenit᷑ eẽ dotata. In isto sanguine marty¬
res amici sponsi stolas suas lauerunt. can¬
didas eas fecerunt: ad nuptias agni inui¬
tati uenerunt. ab sponso calicẽ acceꝑunt:
biberunt. eiꝙ ꝓpinauerunt. Sanguinem
eiꝰ biberunt: sanguinẽ suũ pro illo fude¬
runt. Quid egit uesana impietas iudeoꝵx᷑.
Quia inuitati ñ solum uenire noluerunt:
s insuꝑ sponsum occiderunt. Qd egit in¬
iquitas uide: qui eũ uendidit a quo reai

Expanded text:
praemium pecuniae malo nebuloni Judae: agite ut praemium pecuniae malo nebuloni Judae: agite ut ille qui natus est de virgine, a Pontio Pilato suspendatur in cruce. Ascendat sponsus noster thalami sui lignum, ascendat sponsus noster thalami sui lectum. Dormiat moriendo, quomodo Eva facta est ex latere Adae dormientis, ita et Ecclesia formetur ex latere Christi in cruce pendentis. Percussum est enim ejus latus, ut Evangelium loquitur, et statim mangemina Sacramenta. Aqua, in qua est sponsa purificata: sanguis, ex quo invenitur esse dotata. In isto sanguine sancti martyres amici sponsi stolas suas laverunt, candidas eas fecerunt, ad nuptias Agni invitati venerunt, ab sponso calicem acceperunt, biberunt, eique propinaverunt. Sanguinem ejus biberunt, sanguinem suum pro illo fuderunt. Quid egit vesana impietas Judaeorum, quia invitati non solum venire noluerunt, sed insuper sponsum occiderunt? Quid egit iniquitas Judae qui eum vendidit, a quo redimi
Abbreviated transcription (Latin):
petit autẽ ut subdita sis deo. S pia mat̾
que ñ asꝑe tulit ammonitionẽ filii dicentis.
quid m̃ ce t. uideat in ceteris miraculis deũ
oꝑantem: quem intuebat᷑ filium ad olescentẽ.
Wideat cecoꝵ. illuminationẽ. lepsorum
mundationẽ. elaudoꝵ cursus. surdoꝵ au¬
ditus. demonum fugationes: ce qͦd maius
his om̃ib mortuoꝵ. resurrectionẽ. S ad¬
huc cognoscat hec mat̾: expauescat filii sui
procedat uelut sponsus de thalamo suo: Ae¬
cipiat sponsus sponsam: querat᷑. inueniat᷑.
que ei comungat᷑. Non ẽ solus homo: s ds̃ ẽ
ce homo. Querat᷑ que ei coniungat᷑. qualis
est de qua natus ẽ talis ei inueniat᷑: que &
matrem reddat fecundam. & uirginem ser-¬
uet intactam. Filius ꝑmanentis uirginis:
uirginẽ ꝑmansuram accipiat. Ecce tem¬
pus ẽ modo. Iudei suam impleant uolun¬
tatem: qnͣdõ dignat᷑ ipse dare potestatẽ.
Agite uidei: nescientes nuptias agni. Date

Expanded text:
petit autem ut subdita sis Deo. Sed pia mater petit autem ut subdita sis Deo. Sed pia mater quae non aspere tulit admonitionem filii dicentis, Quid mihi et tibi? videat in caeteris miraculis Deum operantem, quem intuebatur filium adolescentem, videat caecorum illuminationem, leprosorum mundationem, claudorum cursus, surdorum auditus, daemonum fugationes; et quod majus his omnibus, mortuorum resurrectionem. Sed adhuc agnoscat haec mater, et expavescat filii sui procedat velut sponsus de thalamo suo? Accipiat sponsus sponsam, quaeratur, inveniatur quae ei conjungatur. Non est solus homo, sed Deus est et homo: quaeratur quae ei conjungatur. Qualis est de qua natus est, talis ei inveniatur, quae et matrem reddat fecundam, et virginem servet intactam. Filius permanentis virginis, virginem permansuram accipiat. Ecce tempus est: modo Judaei suam impleant voluntatem, quando dignatur ipse dare potestatem. Agite, Judaei, nescientes nuptias Agni, date
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ a puero audiuit. filio: corde expauit.
Non enĩ patrẽ nominabat ille quẽ nesci¬
ebat in t̾ra: s illũ qui fecit celũ &e terram.
Agnoscat ce eius adolescentiã: uideat mul¬
ta ce magna miracula. Conuersionẽ aqua¬
rum in uinũ: in quo pͥmo miraculo demp¬
tauit illa femina iubere se filio posse. tam¬
qmͣ mat̾ dña que se agnoscebat ancillã.
fili ait defecit illis uinũ: fac
rursus ut aque conuertantur
in uinum. Et ille ut destingue¬
ret inter deũ &e hominem. qͥa scdm
hominẽ minor erat. scđ̾m hominẽ
subditus erat. scđm deũ autẽ supra om̃s
erat: quid mͥ ce tibi inqͥt mulier: Nũdum
uenit hora mea. Tamqm ei diceret. Ueni¬
et hora qndo id quod natum ẽ de te. in cru¬
ce pendens agnoscat te: ce discipło dilecto
commendet te. In hoc autẽ miraculo qͥd
mͥ ce tͥ: Non enĩ hoc ꝓcessit ex te: s in eo qͥ
fecit te. Non tͥ competit ut iubeas deo: cõ¬

Expanded text:
mater a puero filio audivit, corde expavit: mater a puero filio audivit, corde expavit: non enim patrem nominabat ille quem nesciebat in terra, sed illum qui fecit coelum et terram. 14. Agnoscat et ejus adolescentiam, videat multa et magna miracula, conversionem aquarum in vinum. In quo primo miraculo tentavit illa femina jubere se filio posse tanquam mater domina quae se agnoscebat ancillam. Fili, ait, deficit illis vinum, fac rursus ut aquae convertantur in vinum. Et ille ut distingueret inter Deum et hominem, quia secundum hominem minor erat, secundum hominem subditus erat, secundum Deum autem supra omnes erat : Quid mihi et tibi, inquit, mulier? nondum venit hora mea. Tanquam ei diceret: Veniet hora, quando id quod natum est de te in cruce pendens agnoscat te, et discipulo dilecto commendet te; in hoc autem miraculo quid mihi et tibi? Non enim hoc processit ex te, sed ex eo qui fecit te: non competit tibi ut jubeas Deo, com
Abbreviated transcription (Latin):
Sic uos irridebat ille: ille qui habitans in ce¬
lo iacebat in t̾ra. Sic furias uras ur̃iq regis
subsannabat. qnͣdo mala ur̃a in uos retorq̃¬
bat: &e de malis urĩs multa ille bona facie¬
bat. Agnousti uirgo mat̾ filii tui infanti¬
am: agnosce &e pueritiam. Eugłm loquit᷑.
Perrȩxerunt ait cum puero iħu parentes eiꝰ
in ihrłm: ut ꝓ eo offerrent sacͥficium scd̾m
legem. Et factum ẽ remeantib illis puer
ihc remansit in templo: ce erat disputans
cum seniorib ce sc̃bis. & mirabant᷑ omnes
in sapientia que erat in eo: oe turbabat
multos. S cum reuersi eẽnt querentes il¬
lum: inuenerunt illũ sedentem in medio
senioꝵ interrogantẽ. & respondentẽ illis.
Et̃ ait illi illa mat᷑. fili quid fecisti nob. Ee¬
ce enĩ solliciti &e auxii q̃rebamus te. ẽunc
ille. Quid sollicita eras inqͥt: Nescis qͥa opor¬
tet me in his q̃ patͥs mei s̃ oꝑari: Qndo talia

Expanded text:
Sic vos irridebat ille, ille qui habitans in coeSic vos irridebat ille, ille qui habitans in coelo, jacebat in terra: sic furias vestras vestrique regis subsannabat, quando mala vestra in vos retorquebat, et de malis vestris multa ille bona faciebat. 13. Agnovisti, Virgo mater, filii tui infantiam, agnosce et pueritiam. Evangelium loquitur: Perrexerunt, ait, cum puero Jesu parentes ejus in Jerusalem, ut pro eo offerrent sacrificium secundum legem. Et factum est remeantibus illis, puer Jesus remansit in templo: et erat disputans cum senioribus et scribis; et mirabantur omnes in sapientia quae erat in eo, et turbabat multos. Sed cum reversi essent quaerentes illum, invenerunt illum sedentem in medio seniorum, interrogantem et respondentem illis. Et ait illi illa mater: Fili, quid fecisti nobis? Ecce enim solliciti et anxii quaerebamus te. Tunc ille: Quid sollicita eras, inquit? nescis quia oportet me in his quae Patris mei sunt operari ? Quando talia
Abbreviated transcription (Latin):
q̃udo ille disposuit te liberare: O uideoꝵ.
trra impia: ñ congrius celo: Celum demõ-¬
srat ut adoretur: tu q̃ris ut infans necet᷑.
Ile tibi annuntiat deũ hominẽ suscepisse
pote: &e tu uis ꝑdere eum qui uenit redi¬
mur te: Expecta paululũ. Ad hoc quidẽ
uenit. ut tuã etiã pessimã impleat uolun¬
tatem:s sustine ut suã ille colligat heredi¬
Undica. Sic uindica. Insultent filii paren¬
si ñdum loquentes: conuincant seuien¬
n Infantes dicant testimoniũ de tua
lisicentia: qͥa ñ ẽ in te ulla malitia.
fohi qui te uolunt innocentem
oendi. hoc eis ꝓueniat ut suos paruulos
ibes facias seꝑari. Lugeatis licet udei
a plangatis filios urõs: ñ tñ illi mori¬
dir qui a uita suscipiunt᷑. Nobis irro¬
lir pena orbitatis: ceterũ illis gła of¬
ur immortalitatis. Nunciastis hero
ibi occidendus mueniri potest filius
es orbitatis pena nesciens punte tãꝙͣ
proditores: &e filios urõs dei facit heredes.

Expanded text:
quando ille te disposuit liberare! O Judaeorum terra impia, non congruis coelo. Coelum demonstrat, ut adoretur; tu quaeris, ut infans necetur. Ille tibi annuntiat Deum hominem suscepisse pro te, et tu vis perdere eum qui venit redimere te. Exspecta paululum; ad hoc quidem venit, ut tuam etiam pessimam impleat voluntatem: sed sustine, ut suam ille colligat haerediVindica, sic vindica. Insultent filii parentibus nondum loquentes, convincant saevientes: infantes dicant testimonium de tua innocentia, quia non est in te ulla malitia; et ii qui te volunt innocentem occidi, hoc eis proveniat, ut suos parvulos ab eis facias separari. Lugeatis licet Judaei atque plangatis filios vestros, non illi moriuntur, quia a vita suscipiuntur: vobis irrogatur poena orbitatis, caeterum illis gloria offertur immortalitatis. Nuntiastis Herodi ubi occidendus inveniri potest Filius et vos orbitatis poena nesciens punit tanquam proditores, et filios vestros Dei fecit haeredes.
Abbreviated transcription (Latin):
lier teneamus. Hec ẽ summa fidei nr̃e: que
spat ab infidelib. Neq enĩ de pecudib uel
ateris animantib quib ñ ẽ attͥbuta ima¬
d̾ alatons: fas ẽ nobis disputare. Ita enĩ
omnia: ad usus nrõs creata eẽ eognoscimus.
Legat qͥs quid ds̃ dixit homini. qͣndo eum
formauit atꝙ benedixit: & inueniet ita sep¬
tum in libro geneseos. fẽcit ds̃ hominẽ. ad ima¬
ginem suã fecit illũ: masculũ &e feminam
fecit eos: &e benedixit eos dicens. Crescite ce

Expanded text:
liter teneamus. Haec est summa fidei nostrae, quae liter teneamus. Haec est summa fidei nostrae, quae separat ab infidelibus. Neque enim de pecudibus vel caeteris animantibus, quibus non est attributa imago Creatoris, fas est nobis disputare. Ista enim omnia ad usus nostros creata esse cognoscimus. Legat quis quid Deus dixit homini, quando eum formavit atque benedixit, et inveniet ita scriptum in libro Geneseos: Fecit Deus hominem, ad imaginem suam fecit illum; masculum et feminam fecit eos, et benedixit eis dicen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥi tota hec uita temptatio ẽ. Quisqͥs itaq
dilectissimi fideliter credit. & hanc ꝓfessio¬
nt̃ sidei sue in qua remittunt᷑ omĩa pecc̃a
indubitant̃ tenet atq amplectit᷑. p̃paret
uoluntatẽ suã uoluntati dei: ut si eũ post
laptysmũ dignatus fuerit in hac uita ali¬
qͣtulum detinere. iste ñ quiescat orare
aut dicere. adiutor meus esto. ne derelinqͣs
me. si autẽ dignatus fuerit liberum atꝙ
abomni fece pecc̃i mundatũ ad se euocare:
incuntanter ac sine tͥsticia ꝑgat ad eũ. cũ
qo ee ꝑ quẽ incipiat ce ipse regnare: nec
ihiculum mortis timeat. in quo prior as¬
undit ipse qui uocat. Sicut enĩ ipsũ resur¬
sndo ꝑduxit ad patrẽ. ita ce te illi ꝑresur¬
iitionẽ rep̃sentauit: qͥa ut te inuitaret ad
ili ad terrã descendit. s ñ deseruit celum.
In carnis resurrectionẽ. resurrecturã eẽ om¬
st̃ carnẽ. rationalem scilicet creaturã fide¬

Expanded text:
quia tota haec vita tentatio est . Quisquis itaque, quia tota haec vita tentatio est . Quisquis itaque, dilectissimi fideliter credit, et hanc professionem fidei suae, in qua remittuntur omnia peccata, indubitanter tenet atque amplectitur, praeparet voluntatem suam voluntati Dei: ut si eum post Baptismum dignatus fuerit in hac vita aliquantulum detinere, iste non quiescat orare ac dicere, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Si autem dignatus fuerit liberum atque ab omni faece peccati mundatum ad se evocare, incunctanter ac sine tristitia pergat ad eum, cum quo et per quem incipiat et ipse regnare; nec vehiculum mortis timeat, in quo prior ascendit ipse qui vocat. Sicut enim ipsum resurgendo perduxit ad Patrem, ita et te illi per resurrectionem repraesentavit. Quia ut te invitaret ad coelum, ad terram descendit, sIn carnis resurrectionem. Resurrecturam esse omnem carnem, rationalem scilicet creaturam, fide
Abbreviated transcription (Latin):
siuge tolle grabatũ tuũ: &e uade in domũ
cuamn. Et statĩ surrexit: &e tulit grabatũ suũ.
e abiit. O qm meliꝰ illi eẽt. si post acceptam
annssionẽ pecc̃oꝵ. ñ de lecto ad peccandum
ttrũ surgeret: s de sepulchro ad uerã uitã
uber securus ꝙ surgeret. Non enĩ uacat dile¬
assimi qd̾ ei dictũ ẽ: tolle grabatũ tirũ ⁊ua¬
te in domũ tuã. Sic enĩ eũ dñs curari in te¬
nus uolebat: ut iã ulterius ñ laboraret.
solle autẽ grabatũ tuũ quid ẽ: nisi porta
nrsus sarcinã delictoꝵ. tuoꝵ: Non erunt.
sapule tue libere: portabis qd̾ te p̃mat. Cur¬
uis eris sub onere: caput iam liberũ iterũ
stuabit᷑ seruitute. Omĩs enĩ ait dñs qui
facit pecc̃m: seruus ẽ pecc̃i. Si post remissio¬
nẽ pecc̃oꝵ ille paraliticus ex hac iuta mi¬
graret: plenã acciꝑet libertatẽ. Ed autem
hc uiuere postea ꝑmissus ẽ: e si ñ peccaũ
qperedere difficile ẽ. multũ ꝑiclitatus est:

Expanded text:
tuum, et vade in domum tuam. Et statim surrexit, et tulit grabatum suum, et abiit . O quam melius illi esset, si post acceptam remissionem peccatorum, non de lecto ad peccandum iterum surgeret, sed de sepulcro ad veram vitam liber securusque surgeret! Non enim vacat, dilectissimi, quod ei dictum est, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Sic enim Dominus eum curari interius volebat, ut jam ulterius non laboraret. Tolle autem grabatum tuum, quid est, nisi, porta rursus sarcinam delictorum tuorum? Non erunt scapulae tuae liberae, portabis quod te premat, curvus eris sub onere, caput jam liberum iterum gravabitur servitute. Omnis enim, ait Dominus, qui facit peccatum, servus est peccati . Si post remissionem peccatorum ille paralyticus ex hac vita migraret, plenam acciperet libertatem. Quod autem hic vivere postea permissus est, etsi non peccavit, quod credere difficile est; multum periclitatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
ibsit. agebeit mysterium qui fundebat
precium: in petro demonstrans ñ in se quẽ¬
qm iustum debere p̃sumere: in latrone
nullum impium conuersũ posse perire.
sineat bonus ne ꝑeat ꝑsuꝑbiam: ñ de-¬
spet malus de multa malitia. Colligan¬
uir p̃sumentes: ñ colligant᷑ desꝑantes.
Magnũ p̃cium pro nobis datũ ẽẽ cogno¬
sumus: quia sanguine xp̃i redempti su¬
mus. Agamus quomͦ tali dño ñ displicea¬
mus: Ecce amauit seruos: &e quos rede¬
mit seruos fecit liberos. Ecce parũ ẽ quia
donat libertatem suam. exhibet fraterni¬
tatem: promittit etiam hereditatẽ. Ha¬
bes ampliꝰ qd̃ expectes: Suscepit uenien¬
domortẽ tuã: donauit resurgendo uitã

Expanded text:
absit. Agebat mysterium qui fundebat absit. Agebat mysterium qui fundebat pretium, in Petro demonstrans non in se quemquam justum debere praesumere; in latrone, nullum impium conversum posse perire. Timeat bonus, ne pereat per superbiam: non desperet malus de multa malitia. Colligantur praesumentes, colligantur desperantes. Magnum pretium pro nobis datum esse cognoscimus, quia sanguine Christi redempti sumus. Agamus quomodo tali Domino non displiceamus. Ecce amavit servos, et quos redemit servos, fecit liberos. Ecce parum est, quia donat libertatem suam; exhibet fraternitatem, promittit etiam haereditatem. Habes amplius quod exspectes? Suscepit veniendo mortem tuam, do
Abbreviated transcription (Latin):
nec uideos timuit qͣndo armati uenerilti
nec iudicem iniuste iudicantẽ neem¬
lites irridentes. nec inimicos subsal¬
nantes. nec spineã coronã imponences.
nec sua uestimenta diuidentes: nec ll
nec acetum. nec crucẽ. nec lanceã. net muꝰ¬
tem. Qnͣdo enĩ ista iudei pontiꝰꝙ pylaals
faciebant. dñs uirtutũ negotium ñm
agebat: que ñ rapuerat tunc redoeuss
Non rapuit iniquitatẽ. &e pro iniquis lis¬
cepit mortem: ut impleret᷑ qd de eo sepl
it noueritis pro uob̃ reddidisse qd̾ ñ debe¬
dum carnis sue in crucis ligno ꝑsoluit: ce
suum nr̃m exactori reddidit. Ibi statĩ illũ
saronem fecit confessorem: ut ꝑ eũ impioꝵ
nstauraret ruinam. Uidentes redemptũ
quem diabolus possederat. homicidã: ui¬
cete dñm uirtutũ ce in ipsa morte mira¬
ulla facientem. ẽunc latro confitetur: qͣndo
peteus turbabat᷑. ẽunc iste agnouit: qnͣdo
lle negauit. s numqͥd qͥa dñs acquisiuit
latonẽ: petrũ ꝑdidit negatorem. Absit:

Expanded text:
nec Judaeos timuit quando armati venerant, nec judicem injuste judicantem, nec milites irridentes, nec inimicos subsannantes, nec coronam spineam imponentes, nec sua vestimenta dividentes, nec fel, nec acetum, nec crucem, nec lanceam, nec mortem. Quando enim ista Judaei Pontiusque Pilatus faciebant, Dominus virtutum negotium nostrum agebat; quae non rapuerat, tunc reddebat. Non rapuit iniquitatem, et pro iniquis suscepit mortem: ut impleretur quod de eo scut noveritis pro nobis reddidisse quod non debelum carnis suae in crucis ligno solvit, et pretium nostrum exactori reddidit; ibi statim illum latronem fecit confessorem , ut per eum impiorum restauraret ruinam. Videte redemptum quem diabolus possederat homicidam: videte Dominum virtutum et in morte miracula facientem. Tunc latro confitebatur, quando Petrus turbabatur; tunc iste agnovit, quando ille negavit. Sed numquid quia Dominus acquisivit latronem, Petrum perdidit negatorem? Absit,
Abbreviated transcription (Latin):
tam succedente morte finire: Si omp̃c ẽ:
tur. Si autẽ ei mors derminũ dabit: omni¬
potentem eũ ñ fuisse ipsa mors demonstra¬
uit. Non gͦ quispiã. audebit quãlibet
creaturam siue celestem siue t̾restrem dice¬
re omipotentẽ. nisi solam tͥnitatem:
patrem scilicet &e filium ce sp̃m scm̃. Non

Expanded text:
tam succedente morte finire? Si omnipotens est, tam succedente morte finire? Si omnipotens est, tur. Si autem ei mors terminum dabit, omnipotentem eum non fuisse ipsa mors demonstrabit. Non ergo quispiam audebit quamlibet creaturam, sive coelestem sive terrestrem, dicere omnipotentem, nisi solam Trinitatem; Patrem scilicet, et Filium, et Spiritum san
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuit. ex qua demonstraret artissue po¬
tentiam: s ex nichilo ut dixi cuncta creaũ.
hoc ẽ enim eẽ omĩpotentem: ut ñ solum fa¬
brica ipsa s etiam materies inueniatur ab
sempiternus ẽ crearet ñ id qͦd ipse eẽt. s ut
ab illo eẽnt iam accepisse. Omne enĩ qͦd ẽ:
ab illo ẽ. Ipse autẽ a seipso ẽ: qui ñ ab aliqͦ
factus ẽ. fẽcit gͦ facta ñ factus. creauit cre¬
aturam ñ creatus: cui etiam ipse creature
ꝯuenientib gradib ꝑdiuersas ordinatio
constituit potestates. Potest quippe scđm
datam potestatem quilibet angłs uel ho¬
mo dici potens. S nunqͥd potest dici om¬
npotens: Potest dici rex uel imperator
quod multa que uelit possit: ñ tam̃ eum
qui sanũ sapit audebit dicere omĩpoten¬
tem. Nam si uoluerit eũ adulando ita lau¬
dare: incipit & illum ce seipsum fallendo
deciꝑe. Quom enĩ audebit dicere omĩpoten¬
tem quẽ uidet multũ uelle uiuere: ce ui¬

Expanded text:
adjuvit, ex qua demonstraret artis suae poadjuvit, ex qua demonstraret artis suae potentiam: sed ex nihilo, ut dixi, cuncta creavit. Hoc est enim esse omnipotentem, ut non solum fabrica ipsa, sed etiam materies ab illo invenisempiternus est, crearet, non id quod ipse esset, sed ut ab illo essent jam accepisse. Omne enim quod est, ab illo est: ipse autem a seipso est, qui non ab aliquo factus est. Fecit ergo facta non factus, creavit creaturam non creatus: qui etiam ipsi creaturae convenientibus gradibus per diversas ordinationes constituit potestates. Potest quippe secundum datam potestatem quilibet angelus vel homo dici potens; sed numquid potest dici omnipotens? Potest dici rex vel imperator, quod multa quae velit possit: non tamen eum qui sanum sapit, audebit dicere omnipotentem; nam si voluerit eum adulando ita laudare, incipit et illum et se ipsum fallendo decipere. Quomodo enim audebit dicere omnipotentem, quem videt multum velle vivere et vi
Abbreviated transcription (Latin):
lleditur. nec fera occiditur: &e sic umcitur
he pex miretur atq mutetur. &e ppłi ꝑtimes¬
at &e inimici disꝑeant. Ammirabile specta¬
ilm nr̃m. plane mirabile. in quo ds̃ adiuuat.
lls iures impetrat. innocentia pugnat. scĩ¬
suineit. premiũ ꝯsequit᷑ tale. qͦd &e ille qui
lłt accipiat: ce qui donauerit nichilamit
a spiritalia munera ꝯcupiscite: ad hec
iuenda &e cum omĩ securitate spectanda
aciter ad ȩccłam conuenite: ab omĩ eupi¬
lae carnali ꝓpositum cordis reuoeate. om
Isollicitudinẽ urãm deo gubernandam
uitate: ut aduersarꝰ reuereatur nichil
lubis mueniens suũ uosꝙ illũ repudian¬
des. eiusꝙ pompis renuntiantes. postea qͣm
ab eiꝰ insidiis ur̃a fuerit eruta libertas: ne
uos inueniat uacuos ille nefarius. quẽ no¬
uimus etiã ñ suos tenere cupientẽ. fidelit¬
ctus ñ ẽ. E ideo omp̃c ẽ: qͥa de nichilo fecit
quecũꝙ fecit. Non eum aliqua materies

Expanded text:
laeditur, nec fera occiditur; et sic vincitur, laeditur, nec fera occiditur; et sic vincitur, ut rex miretur atque mutetur, et populi pertimescant, et inimici dispereant . Admirabile spectaculum nostrum, plane mirabile, in quo Deus adjuvat, fides vires impetrat, innocentia pugnat, sanctitas vincit, praemium consequitur tale, quod et ille qui vicerit accipiet, et qui donaverit nihil amitec intuenda et cum omni securitate spectanda alacriter ad ecclesiam convenite, ab omni cupiditate carnali propositum cordis revocate, omnem sollicitudinem vestram Deo gubernandam committite: ut adversarius revereatur, nihil in vobis inveniens suum; vosque illum repudiantes, ejusque pompis renuntiantes, posteaquam ab ejus insidiis vestra fuerit eruta libertas, ne vos inveniat vacuos ille nefarius, quem novimus etiam non suos tenere cupientem. ctus non est: et ideo omnipotens est, quia de nihilo fecit quaecumque fecit. Non enim eum aliqua materies
Abbreviated transcription (Latin):
mntis. fugiat ebrietatem diaboli: nec am¬
bitheatri certamina seducant. aut ꝑtrahãt
sanum quo quidem tanto auidius curri¬
due qͣnto tardius exhibetur. S etiam ibi qͥd
s̃ piculosum ingeritur aspectib qͥd ñ cruen¬
um ubi sicut ait beatissimus cipͥanus. uo¬
luntas noxia ad feras homines sine crimine
umpnat: Non gͦ uos dilectissimi illud spec¬
itaculum crudele inuitet: intueri nouem
ursis duos altercantes uenatores: s delectet
idere unũ nr̃m danielem. orando septem
scones suꝑantem. Discerne spiritalis ama¬
m urtamina. Uide duos noxios uoluptate:
ude unũ innocentẽ ac plenum fide. cide
ilos pro p̃mio t̾reno suas animas bestiis
abtulisse: uide istũ in oratione clamantem.
ne tradideris bestiis animas confitentes tͥ.
In illo spectaculo contristatur editor si uena¬
mi euadat illesus. qui ei plures bestias inter¬
anut: in isto nr̃o fine ferro pugnat᷑. nec dani

Expanded text:
mentis, fugiat ebrietatem diaboli. 5. Nec ammentis, fugiat ebrietatem diaboli. 5. Nec amphitheatri certamina seducant aut pertrahant christianum: quo quidem tanto avidius curritur, quanto tardius exhibetur. Sed etiam ibi quid non periculosum ingeritur aspectibus, quid non cruentum? ubi; sicut ait beatissimus Cyprianus, voluntas noxia ad feras homines nullo crimine damnat . Non ergo vos, dilectissimi, illud spectaculum crudele invitet intueri, novem ursis duos altercantes venatores: sed delectet videre unum nostrum Danielem orando superantem septem leones. Discerne spiritualis amator certamina: vide duos noxios voluntate, vide unum innocentem ac plenum fide. Vide illos pro praemio terreno suas animas bestiis obtulisse: vide istum in oratione clamantem, Ne tradideris bestiis animas confitentes tibi . In illo spectaculo contristatur editor, si venator evadat illaesus, qui ei plures bestias interemit: in isto nostro sine ferro pugnatur, nec Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
as. s ñ ut lex tua dñe: omĩa mandata nue¬
ritas: Nam illic uniuersa fingit uanitadha¬
dalistrarum qͥs illic forte ꝑitiam ammitas
historias exhibentes. S uidete nr̃oꝵ. lusiei¬
santium. In utero rebecce duo certant in fa¬
tes. Procedente maiore: minoris
manus emissa ex utero planta/ in celi¬
maioris app̃hensa ẽ. In omͦ carhi¬
quoꝵ certamine magna saeramenti sigil
monstrata ẽ: ut minor supplantaret mau¬
rem: eiꝙ postmodũ pͥmatum atꝙ benelil¬
onem auferret. In quib pariuilis qͣsi lull¬
tib. & sacramentũ ut dixi magnũ exhibil¬
tib. & repbi m esau demonstrantue uiale
pin iacob unus paruulus sic garriens mul¬
es in se p̃destinatos etiam paruulos demon¬
srat infantes. qui ex utero matͥs suscipiunt᷑
nanib fidelium. nec eos sic excutiunt ut in
Iui pendeant: s ut renati in celo uiuant. Hic
oblectamentis mens delectetur: pascatur
qima xp̃iana. Hanc sobrietatem retinens

Expanded text:
as, sed non ita ut lex tua, Domine; omnia mandata tua veas, sed non ita ut lex tua, Domine; omnia mandata tua veritas ? Nam illic universa fingit vanitas. Scandalistarum quis illic forte peritiam admiretur, historias exhibentes. Sed videte nostrorum lusus infantum. In utero Rebeccae duo certant infantes: procedente majore, minoris manu emissa ex utero, planta majoris apprehensa est . In quorum certamine magni sacramenti figura monstrata est, ut minor supplantaret majorem, eique postmodum primatum atque benedictionem auferret. In quibus parvulis quasi ludentibus, et sacramentum, ut dixi, magnum exhibentibus, et reprobi iu Esau demonstrantur Judaeinim Jacob unus parvulus sic garriens, multos in se praedestinatos etiam parvulos demonstrabat infantes, qui ex utero matris suscipiuntur manibus fidelium, nec eos sic excutiunt, ut in aere pendeant, sed ut renati in coelo vivant. His igitur oblectamentis mens delectetur, pascatur anima christiana; hanc sobrietatem retinens
Abbreviated transcription (Latin):
s mutet. In theatris labes moꝵ: discem
pia. audire inhonesta. uidere ꝑniciosa:
lamus. Singula singłis comparemꝰ. Illeo
tuentur spectatores. ꝓpositum nescio quẽ
hic respicimus uerũ deũ xp̃m. castitatĩ
centẽ. immundiciã destrueni.
salubria p̃dican etẽ. Illic fingitur qͥdib
iupiter iunonẽ habeat sororẽ ce coniugi
hic p̃dicamus scãm mariã matrẽ simubit
ginem. Illic stupor ingeritur uisui. ex iiuhi¬
minem in fune ambulantem: hic manti
miraculum. petrum mare pedib tranhi¬
tem. Illic ꝑ mimicam turpitudinem caftes
iuolatur: hic ꝑ castam susannã castumqu
seph libido compͥmit᷑. mors contempnit᷑ ds
amatur. castitas exaltatur. Chorus ilic nta¬
tio panto mimi illicit auditum: s expigu
sanũ affectum. Et quid tale nr̃o canticoit¬
ꝑandum sit. in quo dicit. qui amat ce cante
narrauerunt mͥ peccatores delectations li¬

Expanded text:
erdat, sed mutet. In theatris labes morum, discere erdat, sed mutet. In theatris labes morum, discere turpia, audire inhonesta, videre perniciosalamus. Singula singulis comparemus. Illic intuentur spectatores propositum nescio quem hic respicimus verum Deum Christum, castitatem docentem, immunditiam destruentem, salubria praedicantem. Illic fingitur quod idem Jovis Junonem habeat sororem et conjugem: hic praedicamus sanctam Mariam matrem simul et virginem. Illic stupor ingeritur visui, ex usu hominem in fune ambulantem: hic magnum miraculum, Petrum mare pedibus transeuntem . Illic per mimicam turpitudinem castitas violatur: hic per castam Susannam castumque Joseph libido comprimitur , mors contemnitur, Deus amatur, castitas exaltatur. Chorus illic et cantio pantomimi illicit auditum, sed expugnat sanum affectum: et quid tale nostro cantico comparandum sit, in quo dicit qui amat et cantat, Narraverunt mihi peccatores delectationes su
Abbreviated transcription (Latin):
um apłoꝵ claudum ex utero matͥs nũꝙͣ
ambulantẽ. quẽ petrus fecit currentem.
uides subito sanum quẽ antea intuebaris in¬
firmum: ce si ẽ in te sanitas mentis. si m te
fulget ratio equitatis. ac delectatiosalutis.
uide quid debeas expectare: uide ubi debe¬
as exclamare. Illic ubi equi franguntur:
an hic ubi homines fracti saluant᷑: s si
te pompa illa. figure equoꝵ. compositio
curruum. ornatus aurige suꝑstantis. eqͦs
regentis. uincere cupientis: si hec te ut dixi
pompa delectat. nec hanc tibi denegauit
qui pompis diaboli renuntiare precepit: ha¬
bemus &e nos spiritalem aurigam nr̃m san¬
ctum ꝓph̃am helyam. qui quadrige igneȩ
suꝑimpositus. tantũ currit ut metas p̃n¬
deret celi. Et si aduersarios qͦs ei uera uirtus
uieit &e quos ille uolando tnsut. atꝙ ex quo¬
tutem eiꝰ ꝓiecit in mare. Alius fortassis h¬
delectetur: ac sic uoluntatẽ spectandli ñr

Expanded text:
um Apostolorum, claudum ex utero matris nunquam um Apostolorum, claudum ex utero matris nunquam ambulantem quem Petrus fecit currentem; vide subito sanum, quem antea intuebaris infirmum : et si est in te sanitas mentis, si in te fulget ratio aequitatis ac delectatio salutis, vide quid debeas exspectare, vide ubi debeas exclamare; illic ubi equi sani franguntur, an hic ubi homines fracti salvantur? Sed si te pompa illa, figura ea equorum, compositio curruum, ornatus et aurigae superstantis, equos regentis, vincere cupientis; si haec te, ut dixi, pompa delectat: nec hanc tibi denegavit, qui pompis diaboli renuntiare praecepit. Habemus et nos spiritualem nostrum aurigam sanctum prophetam Eliam, qui quadrigae igneae superimpositus, tantum cucurrit, ut metas prenderet coeli . Et si adversarios, quos et vera virtus vicit, et quos ille volando transiit, atque ex quortutem ejus projecit in mare . 4. Alius fortassis thea, et quo delectetur; ac sic voluntatem spectandi non p
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝓponit: nisi ut his delectationib capiat
qͦs amiserat: ac letetur denuo se inuenisse qͦs
monendi estis: quid sꝑnere ce qͥd diligere de¬
beatis. fũgite dilectissimi spectacula. sugite
caueas turpissimas diaboli: ne uos uincula
teneant maligni. s si oblectandus ẽ animꝰ.
ce spectare delectat. erhibet uobis scã mater
eccła ueneranda ac salubria spectacła. que
& mentes ur̃as oblectent sua delectatiõe. ce
in uob̾ ñ corrumpant s custodiant fidem.
Amator ẽ quispiã circi. Quid delectat in cir¬
co: aurigas uidere currentes. ppłos insana
furia anhelantes: quẽlibet celerẽ p̃ceden¬
tem. aduersarii sui equũ frangentẽ: Ista ẽ
omis delectatio clamare qͥa uicit. quẽ dia¬
bolus uicit: exultare &e insultare. quod ad¬
uersa pars ꝑdiderit equũ: cum is qui ta¬
li spectaculo delectatur uanũ ꝑdiderit
animum: ẽide econtra: nr̃a sana. scã sua¬
uissima spectacula. Intuere in libro actu¬

Expanded text:
tum proponit, nisi ut his delectationibus capiat tum proponit, nisi ut his delectationibus capiat quos amiserat, ac laetetur denuo se invenisse quos monendi estis quid spernere, et quid diligere debeatis. Fugite, dilectissimi, spectacula, fugite caveas turpissimas diaboli, ne vos vincula teneant maligni. Sed si oblectandus est animus, et spectare delectat; exhibet vobis sancta mater Ecclesia veneranda ac salubria spectacula, quae et mentes vestras oblectent sua delectatione, et in vobis non corrumpant, sed custodiant fidem. Amator est quispiam circi? Quid delectat in circo? Aurigas videre certantes, populos insana furia anhelantes, quemlibet celerem praecedentem, adversarii sui equum frangentem. Ista est omnis delectatio, clamare, quia vicit quem diabolus vicit; exsultare et insultare, quod adversa pars perdiderit equum, cum is qui tali spectaculo delectatur, vanum perdiderit animum. Vide contra nostra sancta, sana, suavissima spectacula. Intuere in libro Actu
Abbreviated transcription (Latin):
tuat miles xp̃i. Induemini enĩ ipsũ xp̃m:
ut ꝑ eũ uelociter suꝑetis aduersarium di¬
abolum. Quib armis pugnat &e ille: Ille¬
ualde fortia: contra q̃ ugilanter ac forti¬
ter stare debet omnis miles xp̃i. qui tͥum¬
phare cupit suꝑasse iurtutẽ diaboli. Q ͤ
sunt ista duo genera armoꝵ: ei oluptas ce
timor. Alios enĩ uoluptate capit: alios ti¬
more frangit. Confirmet᷑ ce nr̃a acies: ꝓ¬
ferantur arma spiritalia. Contra timorẽ
diaboli. assit timor dm̃ castus ꝑmanens
in seculũ scłi. Contra uoluptatẽ turpissi¬
me delectationis: ñ desit fides orationis.
et quid metuat xꝑianus. qnͣdo ammone.¬
tur sic orare. sic p̃sumere. sic fidere. ut di¬
cat. dñs mͥ adiutor ẽ. ce ego despiciã inimi¬
cos meos: Elures tn noueritis dilectissimi
caꝑe aduersariũ ꝑ uoluptatem: qm ꝑtimo¬
rem. Nam quare cotidie muscipulam specta¬
culoꝵ. insaniã studioꝵ ac turpiũ uolupta¬

Expanded text:
tuat miles Christi: induemini enim ipsum Christum, tuat miles Christi: induemini enim ipsum Christum, ut per eum velociter superetis adversarium diabolum. Quibus armis pugnat et ille? Illeejus valde fortia, contra quae vigilanter ac fortiter stare debet omnis miles Christi, qui triumphare cupit et superare virtutem diaboli. Quae sunt ista duo genera armorum? Voluptas et timor. Alios enim voluptate capit, alios timore frangit. Confirmetur et nostra acies, proferantur arma spiritualia. Contra timorem diaboli adsit timor Domini castus, permanens in saeculum saeculi . Contra voluptatem turpissimae delectationis, non desit fides orationis. Et quid metuat christianus, quando admonetur sic orare, sic praesumere, sic fidere, ut dicat: Dominus mihi adjutor est, et ego despiciam inimicos meos . Plures tamen noveritis, dilectissimi, capere adversarium per voluptatem, quam per timorem. Nam quare quotidie muscipulam spectaculorum, insaniam studiorum ac turpium volupta
Abbreviated transcription (Latin):
b armis indutus facile iuncat xp̃ianus.
de cuiꝰ oppressione male antea tumphaue¬
rat iniquissimꝰ diabolus. Ex qua re nob̃
factus ẽ aduersariꝰ diabolus. nisi ex hac qͥa
uidet liberos qͦs tenebat ante captiuos: qͥa
uidet sanos quos suis iaculis ꝓstrauerat
uulneratos. qͥa uidet uestiri denuo immor
ti sumus: adiutorium nr̃m in nomine
dñi: Si adiutoriũ nr̃m in nomine ẽ eius:
renuntiemus diabolo. pompis ce angelis.
Hoc audistis. hoc &e uos ꝓfessi estis: renun¬
tiate uos diabolo. pompis ce angłis eius.
Tidete dilectissimi qͥa hanc ꝓfessionem
urãm in curiã ꝓfertis angłicam. Nomina
profitentiũ in libro excipiunt᷑ uite: nõ a
quolibet homine s a suꝑiore celitus po¬
testate. Optimi iam tirones dei. fortes mi¬
lites xp̃i: dum arma sacramentoꝵ susci¬
pitis: pugnã aduersus diabolum indicitis
Dum crentis oꝑib renunciatis: uehemen¬
tius eius in uos furias ꝓuocatis. s ñ me¬

Expanded text:
bus armis indutus facile vincat christianus, bus armis indutus facile vincat christianus, de cujus oppressione male antea triumphaverat nequissimus diabolus. Ex qua re nobis factus est adversarius diabolus, nisi ex hac, quia videt liberos quos tenebat ante captivos, quia videt sanos quos suis jaculis prostraverat vulneratos, quia videt vestiri denuo immortti sumus: adjutorium nostrum in nomine Domini ? Si adjutorium nostrum in nomine ejus est; renuntiemus diabolo, pompis et angelis ejus. Hoc audistis, hoc et vos professi estis, renuntiare vos diabolo, pompis et angelis ejus. Videte, dilectissimi, quia hanc professionem vestram in curiam profertis angelicam: nomina profitentium in libro excipiuntur vitae, non a quolibet homine, sed a superiore coelitus potestate. Optimi jam tirones Dei, fortes milites Christi, dum arma sacramentorum suscipitis, pugnam adversus diabolum indicitis: dum ejus operibus renuntiatis, vehementius in vos ejus furias provocatis. Sed non me
Abbreviated transcription (Latin):
nale fuerat antea exaltata in humilitate
pedũ. cilicio substrato in uobis celebraret᷑
gramen. atq ex uobis exstirparet᷑ diabolus
sipbus: dum suꝑ uos inuocatus ẽ humi¬
ls altissimus xp̃c. Om̃s itaq humiles era¬
i humiliterq petebatis: orando. psallendo.
aꝙ dicendo. Proba me dñe: &e scito cormeũ.
Pnbauit. examinauit: corda seruoꝵ. suori.
lio timore tetigit᷑. Diabolũ sua uirtute fu¬
puit: atq ab eius dominio familiam suã
lirauit. Non aliter hic actus ẽ pauꝑ. aliter
us aliter dñs. aliter seruus: quia unus oĩ
pli bus introitus ad uitã. Et si sic ad¬
uuit accip chanc fragilem atq caducam:¬
matq sempiternã: Purgata
Ay familia redemptoris postea qͣm can-¬
Alit canticũ salutis. accepit symboli re¬
eliũ contra serpentis uenenũ: ut si qnͣ
uoluerit aduersariꝰ diabolus insidiari.
bierit redemptus cũ symboli sacramento
ce crucis uexillo ei debere occurri: ut tali¬

Expanded text:
male fuerat antea exaltata, in humilitate male fuerat antea exaltata, in humilitate pedum cilicio substrato in vobis celebraretur examen, atque ex vobis exstirparetur diabolus superbus, dum super vos invocatus est humilis altissimus Christus? Omnes itaque humiles eratis, humiliterque petebatis, orando, psallendo atque dicendo, Proba me, Domine, et scito cor meum . Probavit, examinavit, corda servorum suorum suo timore tetigit; diabolum sua virtute fugavit, atque ab ejus dominio suam familiam liberavit. Non aliter hic actus est pauper, aliter dives, aliter dominus, aliter servus: quia unus est omnibus introitus ad vitam ; et si sic ad hanc fragilem atque caducam,talem atque sempiternam? 2. Purgata itaque familia Redemptoris, posteaquam cantavit canticum salutis, accepit Symboli remedium contra serpentis venenum: ut si quando voluerit adversarius diabolus denuo insidiari, noverit redemptus cum Symboli sacramento et crucis vexillo ei debere occurri; ut tali
Abbreviated transcription (Latin):
acramentoꝵ rationẽ siue tͣns acte
noctis siue p̃sentis scĩ symboli ex¬
ponendam suscepimus sc̃ĩtatiurẽ:
donante illo qui dat om̃ib afflu¬
enter &e ñ imꝓperat᷑. Diues ẽ enĩ: iomnib
qus inuocant᷑ illũ. Ipse quippe potest adiu¬
are intentionẽ nr̃am: acceptabilẽ ꝓnobis
saiciens orationẽ urãm. Accipite itaꝙ uos
i fide desideratis uerbum dei. tamqm cõ¬
xtentem cibũ: ex quo dñs uobis oꝑetur in¬
cementum. Nundũ quidẽ ad huc ꝑsacrũ
laptismum renati estis: s ꝑcrucis signũ
nutero scẽ matͥs eccłe iã concep qd n. ti¬
sus Agat itaq hec mater congrius alim̃¬
ts prius pascere quos portat: ut post par¬
um letetur se tales suscepisse. quos spirita¬
ltr nutriat. Quid ẽ dilectissimi qͦd in uob̾
ilebratum ẽ: Qd ẽ qͦd hac nocte circa uos a¬
tum ẽ. Quod p̃terits noctib actum ñ ẽ: ut
plocis secretis singuli ꝓduceremini. in ꝯspe¬
lutotius ȩccl̃e. ibiꝙ ceruice humiliata q̃

Expanded text:
acramentorum rationem, sive transactae noctis, sive praesentis sancti Symboli exponendam suscepimus Sanctitati vestrae, donante illo qui dat omnibus affluenter, et non improperat . Dives est enim in omnibus qui invocant illum . Ipse quippe potest adjuvare intentionem nostram, acceptabilem pro nobis faciens orationem vestram. Accipite itaque vos qui fide desideratis verbum Dei, tanquam competentem cibum, ex quo vobis Dominus operetur incrementum. Nondum quidem adhuc per sacrum Baptismum renati estis, sed per crucis signum in utero sanctae matris Ecclesiae jam concepti estis. Agat itaque haec mater congruis alimentis prius pascere quos portat, ut post partum laetetur se tales suscepisse quos spiritualiter nutriat. Quid est, dilectissimi, quod in vobis celebratum est? Quid est quod hac nocte circa vos actum est, quod praeteritis noctibus actum non est; ut ex locis secretis singuli produceremini in conspectu totius Ecclesiae, ibique cervice humiliata quae
Abbreviated transcription (Latin):
membris positam. tamqmͣ pater sedeat
in sinistra. ut filius sedeat ad dexterã: sed
ipsam dexteram intelligite potestatẽ. quã
accepit homo ille susceptus a deo: ut ueni¬
at iudicaturus qui prius uenerat iudi¬
candus. Ad hoc enĩ ascendit in celũ: ut fi¬
des suũ impleat locũ. Predictũ qͥppe hoc
inuenitur: quod ꝑ dauid ꝓpħam. Ait enĩ.
Congregatio ppłoꝵ circumdabit te: ce¬

Expanded text:
membris positam, tanquam Pater sedeat membris positam, tanquam Pater sedeat in sinistra, ut Filius sedeat ad dexteram; sed ipsam dexteram intelligite potestatem, quam accepit homo ille susceptus a Deo, ut veniat judicaturus qui prius venerat judicandus. Ad hoc enim ascendit in coelum, ut fides suum impleat locum. Praedictum quippe hoc invenitur per David prophetam: ait enim, Congregatio populorum circumdabit te,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posses. ego sum mortuus ut tu iunceres.
tuus. ñ ꝓpter me. s ꝓpter te. t̃u enim mori
noueras: resurgere ñ noueras. Suscepi
mortẽ quã noueras: demonstraui resurre¬
ctionẽ quã ignorabas. Credendo ama re¬
surgentẽ: ut ꝑ illũ &e tu resurgas. Diximꝰ.
&e qnͣtum ille donauit exposumus. has
tres sententias: qd̃ natus sit de uirgine
maria. crucifixus sub pontio pylato: ce se¬
pultus tercia die a mortius resurrexit. Si
enĩ de singulis ut dignũ ẽ loqui possemꝰ.
prolixitas sermonis fastidium uobis qm
quousq ille altissimus descenderit ꝓpter
nos: nunc dicamus quomͦ id quod suscep̃
ex nobis in celum leuauerit. ad dexteram
patͥs collocauerit. ac fidei nr̃e certũ pignꝰ
dederit: ut secura sint membra de tanto
capite. fideliterꝙ sꝑent ad ipsum se posse
ꝑuenire. quẽ iam credunt ad dextrã pa¬
tris sedere. Assumptus in celos. Sessionẽ
istam dilectissimi ñ accipiatis humanis

Expanded text:
non posses, ego sum mortuus, ut tu vinceres: non posses, ego sum mortuus, ut tu vinceres: t propter me, sed propter te. Tu enim mori noveras, resurgere non noveras: suscepi mortem quam noveras, demonstravi resurrectionem quam ignorabas. Credendo ama resurgentem, ut per illum et tu resurgas. Diximus, et, quantum ille donavit, exposuimus has tres sententias, quod natus sit de virgine Maria, crucifixus sub Pontio Pilato et sepultus, tertia die a mortuis resurrexerit. Si enim de singulis, ut dignum est, loqui possemus, prolixitas sermonis fastidium vobis quam quousque ille altissimus descenderit propter nos; nunc dicamus quomodo id quod suscepit ex nobis, in coelum levaverit, ad dexteram Patris collocaverit, ac fidei nostrae certum pignus dederit, ut secura sint membra de tanto capite, fideliterque sperent ad ipsum se posse pervenire, quem jam credunt ad dexteram Patris sedere. Assumptus in coelos. Sessionem istam, dilectissimi, non accipiatis humanis
Abbreviated transcription (Latin):
ifirus ẽ pro te. die tercio a mortius re¬
lirens. suꝑ celos exaltauit te: filiũ dei fecit
habes ampliꝰ qd̾ expectes: Quid ret̾buemꝰ
did: pro om̃ib que retͥbuit nobis: fẽcit noꝰ
aleqm eẽmus: donauit uitã. donauit ȩ¬
latam. donauit liberã uoluntatẽ: dona¬
i substantiã. donauit ingeniũ. donaũ
onem. donauit scientiam. donauit
lnia sua: ut essent tua. Ex his bonis
ib male usi sumus. suꝑbi effecti su¬
ls: creatorẽ. largitorem. tanta bona
lnus: quesiuit. Captiui ducti sumus:
subuenit. Ad mortem ꝑpetuã ducebam᷑.
liberauit. Qͥd tibi minus exhibuit. qui se
ipsum pro te tradidit: Et dubitas qd tibi
donet uitã suã: qui tecũ cõmunicauit mor¬
dem duam: Qͥd retͥbuemus ei: Si ñ ẽ qd̾ illi
retͥbuamus: ab ipso accipiamus qd̾ ei offe¬
ramus. Hoc a te q̃rit xp̃c: hoc tͥ dicit. Quod
feci pro te: hoc ce tu fac pro me. Animã me¬
am posui prote: &e tu pro fr̃ib tuisꝰ aĩam tuã
pone. Noli timere mortẽ: quã cum uincere

Expanded text:
pro te, die tertio a mortuis resurgens, super coelos exaltavit te; filium Dei fecit te. Habes amplius quod exspectes? Quid retribuemus Domino, pro omnibus quae retribuit nobis ? Fecit nos antequam essemus, donavit vitam, donavit aetatem, donavit liberam voluntatem, donavit substantiam, donavit ingenium, donavit rationem, donavit scientiam, donavit omnia sua ut essent tua; et his bonis omnibus male usi sumus, superbi effecti sumus, Creatorem tanta bona vimus, quaesivit: captivi ducti sumus, subvenit; ad mortem perpetuam ducebamur, liberavit. Quid tibi minus exhibuit, qui se ipsum pro te tradidit? Et dubitas quod tibi donet vitam suam, qui tecum communicavit mortem suam? Quid retribuemus ei? Si non est quod ei retribuamus, ab ipso accipiamus quod ei offeramus. Hoc a te quaerit Christus, hoc tibi dicit: Quod feci pro te, hoc et tu fac pro me; animam meam posui pro te, et tu pro fratribus tuis animam tuam pone. Noli timere mortem, quia cum vincere
Abbreviated transcription (Latin):
propħa dicit. Sicut ouis ad immolandum
ductus ẽ: ce sicut agnus corã tondente se
sic ñ aꝑuit os suũ. Et iohannes apłs in apo¬
calipsi dicit. eidi agnũ stantẽ quasi occisũ.
dic michi si ualueris tu exponere quare sit
ductus agnus filius dei: exponã tͥ ce ego
columbe speciẽ sp̃c sci. Si michi dixeris. ag

Expanded text:
propheta dicit: Sicut ovis ad immolandum propheta dicit: Sicut ovis ad immolandum ductuit os suum . Et Joannes apostolus in Apocalypsi dicit: Vidi Agnum stantem quasi occisum . Dic mihi, si valueris tu exponere, quare sit dictus agnus Filius Dei: exponam tibi et ego columbae speciem Spiritus sancti. Si mihi dixeris, Agn
Abbreviated transcription (Latin):
creuitu inqͥt impis ambulant. Qui ta¬
d diceret. quid tu de ꝓpagine hominũ
as secutus adiunxit. sctłm altitudinẽ
en: multiplicasti filios hominũ. s hec alia
questio ẽ: in qua nunc ñ opus ẽ dutius im¬
morari. uerumptam̃ qͥa de specie homi¬
nis ee columbe nr̃a decũ heretice ẽ discepta.¬
dio. in hoc enĩ filiũ ampliorem eẽ aspũ scõ
dicis. qͥa pro dignitate gradus sui sicut mul¬
tum distat inter naturã hominis &e colũbe.
tantã distantiã uis eẽ filii ce sp̃c scĩ: possem
quidẽ tibi respondere. qͥa innocentiã quã
habet columba ñ habet homo: s nõ dico.
De illo enĩ homine agimus: qui uenit si¬
ne pecc̃o. s si hoc te mouet qͥa filiꝰ hominẽ
suscepit. sp̃s in columba apparuit: mou̾e
te ce hoc debet. qͥa ce ipse homo a filio dĩ su¬
sceptus ab sc̃ptura diuina dictus ẽ agnus.
Nam ce iohannes baptista dicit. Ecce agnꝰ
dei: ecce qui tollit peccata mundi. Et ysaias

Expanded text:
circuitu, inquit, impii ambulant. Qui tacircuitu, inquit, impii ambulant. Qui tauam ei Deus diceret, Quid tu de propagine hominum sentis? secutus adjunxit, Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum . Sed haec alia quaestio est, in qua nunc non opus est diutius immorari. Verumtamen quia de specie hominis et columbae nostra tecum, haeretice, est disceptatio: in hoc enim Filium ampliorem esse Spiritu sancto dicis, quia pro dignitate gradus sui, sicut multum distat inter naturam hominis et columbae, tantam distantiam vis esse Filii et Spiritus sancti: possem quidem tibi respondere, quia innocentiam quam habet columba, non habet homo: sed non dico; de illo enim homine agimus qui venit sine peccato. Sed si hoc te movet, quia Filius hominem suscepit, Spiritus in columba apparuit; movere te et hoc debet, quia et ipse homo a Filio Dei susceptus a Scriptura divina dictus est agnus. Nam et Joannes Baptista dicit: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Et Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
uy facta ẽ dicens. Hic ẽ filius meus dilectꝰ.
i quo bene complacui. Hec tu heretice arri-¬
me cum audis uel legis. filiũ clarificatũ. spi¬
ntũ scm in specie columbe de celis eẽ trans¬
nissum. hac auctoritate carnalis tua cogi¬
iatioe phantasia sp̃s mali. q̃ oꝑatur in filiis
dsfidentie: patrem inducit maiorẽ. qͥa uisus
n ẽ. filium minorẽ. qͥa uisus ẽ in homine: sp̃m
anctũ filio multo eẽ inferiorem. qͥa in specie¬
aparuit columbe. Dicis enĩ tibi: ce ꝑuerse ra¬
aremaris. Qnͣtum distat uisibilis ab inuisi-¬
uli tantũ distat filius a patre. Et qntũ di¬
lit species hominis a specie columbe: tantũ
sut honor filii ab honore sp̃s scĩ. Hec cogi¬
A ille: proximus ẽ p̃cipitio erroris. Neꝙ
lii defuerunt qui hec sentirent de anima
limana: quod tu uis asserere de substantia
iia Introduxerunt enĩ quidã promeritis
inas dari corꝑib: ce eẽ reuolutiones &e cir¬
los. Propħa dauid diuina uoce dirũpens:

Expanded text:
ta est dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo bene complacui . 19. Haec tu, haeretice ariane, cum audis vel legis, Filium clarificatum, Spiritum sanctum in specie columbae de coelis esse transmissum: hac auctoritate carnalis tua cogitatio, et phantasia spiritus mali qui operatur in filiis diffidentiae, Patrem inducit majorem, quia visus non est; Filium minorem, quia visus est in homine; Spiritum sanctum Filio multo apparuit columbae. Dicis enim tibi, et perverse ratiocinaris: Quantum distat visibilis ab invisibili, tantum distat Filius a Patre; et quantum distat species hominis ab specie columbae, tantum distat honor Filii ab honore Spiritus sancti. Haec cogitans illi proximus es praecipitio erroris. Neque enim defuerunt qui hoc sentirent de anima humana, quod tu vis asserere de substantia divina. Introduxerunt enim quidam, pro meritis animas dari corporibus, et esse revolutiones et circulos. Propheta David divina voce disrumpens, In