comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& qũo becctificcmus eos qui sustinuerunt sufferentiam.
Ideo post gad. a ser io est becctus ponitur. congruo satis or¬
dine: Becctus enim uir quisuffest temptationẽ quicum
ꝓbectus fuerit accipi& coronã uitae: Quiauero huius
becctitudinis fida promissione securi. non angustaentur
sed spe gaudentes intribulatione patientes cumpsalmo¬
grapho decantant. Intribulatione dilatastime : &item
uiã mandatorũ tuorũ cucurri. cũdilataris cormeũ
& cummatre beccti samuhelis exultaentes aiunt. Dilata¬
tũ est osmeũ suꝑ inimicos meos quia laatasum insalu¬
tarituo. Propterea peptedim succedit qđ est latituolo:
sed &ipsum manna ses sequitur qui inter p̃tactur oblitus
uel neces sitcor. Cuius nominis mysterio monem ut temp¬
tationũ p̃sentiũ angorib edocti ea quae p&ro sunt
obliuiscentes. sic inecc quae ante sunt secundũ a postolũ
extendacmur. ut carnis curã non indesiderus sed sola
necessitate humanae conditionis adstricti faciamus.

Expanded text:
 beatificamus eos qui sustinuerunt sufferentiam, ideo post Gad Aser, id est, Beatus ponitur, congruo satis ordine. Beatus enim qui suffert tentationem, qui cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae . Quia vero hujus beatitudinis fida promissione securi non angustantur, sed spe gaudentes in tribulatione patientes, cum Psalmographo decantant: In tribulatione dilatasti me; et item: Viam mandatorum tuorum cucurri, dum dilatares cor meum ; et cum matre beati Samuelis exsultantes aiunt: Dilatatum est os meum super inimicos meos, quia laetata sum in salutari tuo . Propterea Nephthalim succedit, quod est latitudo. Sed et ipsum Manasses sequitur, qui interpretatur oblitus, vel necessitas. Cujus nominis mysterio monemur ut tentationum praesentium angoribus edocti, ea vero quae retro sunt obliviscentes, sic in ea quae ante sunt, secundum Apostolum, extendamur, ut carnis curam non in desideriis, sed sola necessitate humanae conditionis astricti faciamus .
Abbreviated transcription (Latin):
igne consumiman Donecergo ueritas complin&cur figur̃t
licut exerceri undecst quod mathias quiante pintecos¬
ten ordinatur soste quaeritur Septemuero diaconi¬
qquipostea nequa quã sostis agritatione. sed discipulorum

Expanded text:
igne consumi. Donec ergo veritas compleretur, figuram igne consumi. Donec ergo veritas compleretur, figuram licuit exerceri. Inde est quod Matthias, qui ante Pentecosten ordinatur, sorte quaeritur; septem vero diaconi postea nequaquam sortis agitatione, sed discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
iustuserat: &deder̃ sostes eis &ca&: Non hoc exem¬
plo uel quodionas ꝓph&a sostedep̃hensus sit in difforent̃
sostib: esteredendum cumpriuilegia singulorũ. ut huiero nimnt
ait: cõmunem legem facereomnino nom possint. Nanubi
& gentiles uiri temptati coacti auetorem periculi soste
quȩ nebant : & hic mathias soste legitur nea postoli electio
mandato discrepare legis u&eris uide reur. Vbi summus
sacerdos soste quaeri iubebatur sicutdezacharia dicitur
Secindũ consu&udinẽ sacer dotii soste exit utincensum pone¬
r& Q udcircoutieor tunc sorte legebatur ut intu pofigu¬
rar&ur . Ver ÷ semꝑ quaerendũ fuisse sacerdotem donecue¬
nin& cuire possitt erat : quinonin hostiarũ eruore. sed ꝑꝓ
pren sanguie introiuit semel in scã a&ernia redemptione in¬
uenta: Etiu hostue tempore pascae im molata seddie
pemiicostes spũsõ inignea parente uere consum matest :
Vlceri s enimerat ansu&udinis accepta sdo uctimas caclesti

Expanded text:
qui justus erat. Et dederunt sortes eis, etc. Non hoc exemplo, vel quod Jonas propheta sorte deprehensus sit, indifferenter sortibus est credendum, « cum privilegia singulorum, » ut Hieronymus ait, « communem legem facere omnino non possint. » Nam ibi et gentiles viri, tempestate coacti, auctorem periculi sorte quaerebant, et hic Matthias sorte eligitur, ne apostoli electio a mandato discrepare legis veteris videretur, ubi summus sacerdos sorte quaeri jubebatur, sicut de Zacharia dicitur: Secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret . Qui dcirco, ut reor, tunc sorte legebatur, ut typo figuraretur, verum semper quaerendum fuisse sacerdotem, donec veniret cui repositum erat, qui non in hostiarum cruore, sed per proprium sanguinem introivit semel in sancta aeterna redemptione inventa . Cujus hostia tempore Paschae immolata, sed die Pentecostes Spiritu sancto in igne apparente, vere consumpta est. Veteris enim erat consuetudinis acceptas Deo victimas coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ticis iunxit testimoniũ quod deepisco patu mathiae
specialiter. & illud qđ deuidaeorũ Inquorũ numero
&iam uidas erat abiectione genercliter positum
ercot: Quod anescio quo primũ imperito emenda¬
tore centesimo octauo psalmo additũ est. quicum
uider& hosuersiculor pariter abeato p&ropositn
suum psalteriũ pariter non habuisse putare sui
falsatum habere codicem & quod non habrino psał¬
adicere p̃sumpsit. Eodem modotest de cimo psal¬
mo decpistola pauli adromanos oc touerius quos pse dedi¬

Expanded text:
ticis, junxit testimonium quod episcopatu Matthiae specialiter, et illud quod de Judaeorum, in quorum numero etiam Judas erat, abjectione generaliter positum erat. Quod nescio a quo primum imperito emendatore centesimo octavo psalmo additum est. Qui cum videret hos versiculos pariter a beato Petro positos, suum Psalterium pariter non habuisse, putare coepit falsatum se habere Codicem, et quod non habuerat, superadjicere praesumpsit. Eodem modo tertio decimo psalmo de Epistola Pauli ad Romanos, octo versus quos ipse de
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ eius: Le onẽ dicunt homini prostrato partere
sed haec bestia leone ferocior quo magis ad orector. eo maiores
in rogat poems : Etsiquis acceperit charac terem nominiseiꝰ
Bestiã sc̃sagustinus impiã ciuitatẽ Imaginẽ uero eius simu¬
lationẽ eius io est fallaci imagine xp̃ianos: characterẽ autẽ
notã criminis interp̃tat᷑ quã adorari. subici ei & consentire
dic̃: Hic pacientia scõrũ est: lic& bestia seuir&. Ntamen
scõs passio contrist& temporalis. qua e a &erna beatitudine
romuneranda ẽ : cũ e contrario ꝑsecutores suos tẽporalit̃
suꝑbientes. acernas cũbestia uiderint luere poenas:
Et aucdiu uocẽ decaelo dicentẽ scribe: Pulchra iamp̃dicator
concordia Ecce eñi hic drũ regnũ uenipe illeciuntatẽ dia
cecidisse: sste flammas impiorũ alius beatarũ p̃dicat
requie: quisuã uocẽ & decaelo emitat & dignã menioria adna

Expanded text:
e, etc. Leonem dicunt homini prostrato parcere, sed haec bestia leone ferocior, quo magis adoratur, eo majores irrogat poenas. Et si quis acceperit characterem nominis ejus. Bestiam sanctus Augustinus impiam civitatem, imaginem vero ejus simulationem avis, id est, fallaci imagine Christianos, characterem autem notam criminis interpretatur, quam adorari, et subjici ei, et consentiri, dicit. Hic patientia sanctorum est. Licet bestia saevierit, non tamen sanctos passio contristet temporalis, quae aeterna beatitudine remuneranda est, cum e contrario persecutores suos temporaliter superbientes aeternas cum bestia viderint lucre poenas. Et audivi vocem de coelo dicentem: Scribe. Pulchra jam praedicatorum concordia. Ecce enim Domini hic regnum venire, ille civitatem diaboli cecidisse; iste flammas impiorum, alius beatorum praedicat requiem, qui suam vocem et de coelo emittit, et dignam memoria a
Abbreviated transcription (Latin):
cuangeliũ a dernũ. Omeccła peregrinantis in sđo an¬
ciput̃ uariãq cũ dracone pugnã descripserat : restatutiq
militiae dignã rependere mercedẽ : & quae uel malos
poena uel p̃mia bonos sequantur ostendere: Prae¬
dicator ergo ꝑmediã discurrens ecđam. euangelium
conuenit eos quicaelast acioliunt uolato: Terre nasquaq
memtes dese desuitorporis p̃dicando leuare & supomne
in toto orbe & tuncueni& consummatio lim&edñm
gis inquit saluti urãe prospicite quantouos cition
expectat r&cributio quae in a&ernũ mutari ũ potest
Dp̃m mundi factorẽ & p̃tẽporalẽ bestiae tyrannidẽ

Expanded text:
rnum. Quoniam ecclesiae peregrinantis in saeculo ancipitem variamque cum dracone pugnam descripserat, restat utrique militiae dignam rependere mercedem, et quae vel malos poenae, vel praemia bonos sequantur, ostendere. Praedicator ergo, per mediam discurrens Ecclesiam, Evangelium Convenit eos qui coelesti attolluntur volatu, terrenas quoque mentes de sede sui torporis praedicando levare. Et super omnem in toto orbe, et tunc veniet consummatio. Timete Deum, gis, inquit, saluti vestrae prospicite, quanto vos citior exspectat retributio, quae in aeternum mutari non potest, Dominum mundi factorem, et non temporalem bestiae tyrannidem
Abbreviated transcription (Latin):
de laui talentorũ. Qđ ergo uero regiiure munus
tutis &xꝓtectionis munimine praestabat: Ostenso enĩ
corpore qđ draconis &uistute confisum. & notatũ est
cautarione corpus agnibestiae timenes suc cubuis se furon:
ostendit &ecđãm solito fulgore numeroq: gaudentẽ
Notaq: bestiã in apena maris. agnũ in montesion consis
finito deb& intellegi. & secr&i significatione mysterii
uirginali aptus examini: Qđ dm̃ ex toto corde tota
anima totaq: mente diligens. Corpori quoq qđ ex
quãtuor qualitatib: subsistit. illiest inte gritate sacratũ
Terenĩ terninonus. & quat quaterni decus sexis sede
monte cũ agno uident᷑ : tam ꝑfecta multitudo cernat᷑.¬

Expanded text:
a talentorum. Quod ergo vero regi jure munus tutis et protectionis munimine praestabat. Ostenso enim corpore, quod draconis et virtute confusum, et notatum est cauterio, ne corpus Agni bestiae timeres succubuisse furori, ostendit Ecclesiam solito fulgore numeroque gaudentem. Notaque bestiam in arena maris Agnum in monte Sion consistfinito debet intelligi, et secreti significatione mysterii, virginali aptus examini, quod Deum ex toto corde, tota anima, totaque mente diligens , corpori quoque quod ex quatuor qualitatibus subsistit, illi est integritate sacratum. Ter enim terni novem, et quater quaterni sedecim. SedecSion cum Agno videntur, tam perfecta multitudo cernat
Abbreviated transcription (Latin):
mitiae dõ &agno Deilloscõ & in maculato ecclãe
grege quasi scĩores. purioresq hostiae ꝓuo luntatis
rasua hostiã uiuã. scam̃do placentẽ : Etinoreipsoꝵ
N ẽ inuentũ mendaciũ. Nsolius pudicitiae merito
diuino comitatui uirgines copulantur : Nisi &abõni

Expanded text:
mitiae Deo et Agno. De illo sancto et immaculato Ecclesiae mitiae Deo et Agno. De illo sancto et immaculato Ecclesiae grege quasi sanctiores purioresque hostiae pro voluntatis ra sua hostiam vivam, sanctam, Deo placentem . Et in ore ipsorum non est inventum mendacium. Non solius pudicitiae merito, divino comitatui virgines copulantur, nisi et ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ caritatẽ quidẽ in illorũ celsitudinẽ la&i sunt : Quãuis
adeorũ p̃mia nadsurgunt : Virgines enĩ st̃ hisequunt᷑
agnũ quocũq abierit: haec pulchraebeatus agustinus
ꝑseuerant̃ infinẽ : lauda te dnm dulcius. quẽ cogitatis
uberius sperate felicius. cui seruitis instantius. amati
ardentius cuiplac&is adtentius: lũbis accinctis & lucer¬
nis ardentib: exspectate dñm quando ueniat anuptiis:
uos ad fer&is ad nuptias agni canticũ nouũ : qđ cantabitis
incytharis ur̃is. utiq: tale. qualenemo poterit dicere
nisiuos: Sic enĩ uidit ina pocalipsi quidã p̃c&eris dilec¬
tus agno quidiscũbere suꝑpectus eius solitus erat:
Ipseuos uidit duo decies. duodena milia scõꝵ cytha¬
redorũ in libatȩ uirginitatis incorpore. in uio latae
uoritatis in corde : sequimini agnũ. quia &agni caro
utiq uirgo sequiminieu uir ginitate cordis & carnis
quocũq ierit: Quidestenĩ sequi nisi imitare : Quia xp̃s

Expanded text:
udine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgunt. Virgines enim sunt, hi qui sequuntur agnum quocunque ierit. Haec pulchre beatus Augustinus, perseverando in finem. Laudate Dominum dulcius, quem cogitatis uberius. Sperate felicius, cui servitis instantius. Amate ardentius, cui placetis attentius. Lumbis accinctis et lucernis ardentibus exspectate Dominum, quando veniat a nuptiis . Vos affertis ad nuptias agni canticum novum, quod cantabitis in citharis vestris, utique tale, quale nemo poterit dicere, nisi vos. Sic enim vos vidit in Apocalypsi quidam, prae caeteris, dilectus agno, qui discumbere super pectus ejus solitus erat. Ipse vos vidit duodecies duodena millia sanctorum citharoedorum, illibatae virginitatis in corpore, inviolatae veritatis in corde. Sequimini agnum, quia et agni caro utiququocunque ierit. Quid est enim sequi, nisi imitari? quia Christ
Abbreviated transcription (Latin):
Dec&eris ecclãe membris nĩ dubit&ur: Habentia
nom̃ eius. & pom̃ patriseius scriptũ infrontib suis:
Ostendit quae sit imitatio notȩ infronte corporis bestiae
dũ dm̃ & xp̃m dic̃ scriptũ infrontib eccłae Et audiui
uocẽ decaelo tãquã uocẽ aquarũ multarũ. Magnauoꝵ scõꝵ
magna ẽ deuotio caritati quã sedecaelo audisse refest.
cũeos quiuocẽ edider̃ insion montẽ stare p̃dicer& Vtostendat
semontẽ sion pĩaliud dixisse quã ecclãm quae addeiuincenda
trauamina praes surarũ sublimi contẽplatonastione e
audui sic cytharedorũ cytharidantiũ incyhiaris sens
Cucg tharistae di om̃s scĩ sint. quicarnẽ suã crucifadenoiba
cũuitus & concupiscentus laudant eũ in psalterio & cotbiara
uanto illiamplius quie uangelicae priuilegio casttatis

Expanded text:
eteris Ecclesiae membris non dubitetur. Habentia nomen ejus et nomen Patris ejus scriptum in frontibus suis. Ostendit quae sit imitatio notae in fronte corporis bestiaei vocem de coelo, tanquam vocem aquarum multarum. Magna vox sanctorum, magna est devotio charitatis, quam se de coelo audisse refert, cum eos qui vocem ediderunt in Sion monte stare praediceret. Ut ostendat se montem Sion non aliud dixisse quam Ecclesiam, quae, ad devincenda gravamina pressurarum, sublimi contemplationis erecta audivi sicut citharaedorum citharizantium in citharis. Cum citharistae Dei omnes sancti sint, qui carnem suam crucifigentes cum vitiis et concupiscentiis , laudant eum in psalterio et cithara , quanto amp
Abbreviated transcription (Latin):
tore suo gratias agentes miseri cordias dr̃ in adernũ
cantent: Nonenĩ eos iusto iudice concordantes. uisa
prauorũ tormenta contristant : sicut nec diuitẽ in
flammis sepultũ uisa lazari requies refrigerare ualebat

Expanded text:
tori suo gratias agentes, misericordias Domini in aeternum tori suo gratias agentes, misericordias Domini in aeternum cantent. Non enim eos justo judici concordantes visa pravorum tormenta contristant, sicut nec divitem in flammis sepultum visa Lazari requies refrigerare valebat.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ alleuarent᷑ : Quae auino irae fornitationis suae potaũ
om̃s gentes: Quitas impioꝵ ex omnib: congregata gentib
ipsas gentes. idest sua membra uino debriat erroris:
Ṽ uero ciuitas uineã sorech exercens: puult in ebriari
uno in quo ẽ luxoria neꝓmisso uitae priu& denario
Siquis ad orauerit bestiam &imaginẽ eius. idẽ diabolum
& caput ueluti occisũ & acceperit characterẽ infrontesua
autin manusuia : In fronte aut in manudicens: significat
diabolo quosdã ꝓfessione nefanda : quosdã uero tantũ
operctione notari: Et hic bib& deuino irae dĩ quimixtus ẽ¬
& aliũ quibiberit ne separar& eũ quilic& gentib uisibilit̃
nonmis c&ur .: Eandem tamen subxp̃i noe adorat bestiã
uste au quicalicẽ irae fornicationis ꝓpinant : calice
irae dnĩ sternuntur: Nonutiuxta hieremiã : malitiã
cordis euomant mundandi sed ut dampnati pereant
adorna moste soporandi: Et cruciabit᷑ igne & sulphure
regnantes sempuidere possunt : ut hinc maioreserep¬

Expanded text:
dum allevarentur . Quae a vino irae fornicationis suae potavit omnes gentes. Civitas impiorum ex omnibus congregata gentibus, ipsa gentes, id est, sua membra vino debriat erroris. Domini vero civitas vineam Sorec exercens non vult inebriari vino in quo est luxuria , ne promisso vitae privetur denarioem ejus. Id est, diabolum, et caput vituli occisum. Et acceperit characterem in fronte sua, etc. In fronte aut in manu dicens, significat diabolum quosdam professione nefanda, quosdam vero tantum operatione notare. Et hic bibet de vino irae Dei, etc. Duet alium qui biberit, ne separet eum qui licet gentibus visibiliter non miscetur, eamdem tamen sub Christi nomine adorat bestiam. Juste autem qui calicem irae fornicationis propinant calice Domini sternuntur, non ut, juxta Jeremiam, malitiam cordis evomant mundandi, sed ut damnati pereant aeterna morte soporandi. Et cruciabitur igni et sulphure, regnantes semper videre possunt, ut hinc majores erep
Abbreviated transcription (Latin):
&operis antixp̃i insinu& asperitas: sedo perosa expositione
indig& quomodo s&antus app&it. laudis taliuelit carac¬
tere notari: Alit̃ senariũ numerũ quomundus factus. ẽ
ꝑfectionẽ operis significare quis nesciat: quisiue simplex
siue ꝑ decẽ centũ ue multiplicatus eiusdẽ ꝑfectionis.

Expanded text:
et operis Antichristi insinuetur asperitas. Sed operosa expositione indiget, quomodo se tantus appetitor laudis, tali velit charactere notari. Aliter senarium numerum, quo mundus factus est, perfectionem operis significare quis nesciat? Qui sive simplex, sive per decem centumve multiplicatus, ejusdem perfectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
rao qui populũ ꝑder& inbapuirno posteũ introire
aususest ibidem necatus est suntenim sp̃s dae monioꝵ
facientes signa, Itanãq: sic̃ &iã ꝑmagos pharaonisł creden¬
disunt signa facturi Nec in merito eorũ meminit facta
mentione ranarũ nisiministros satanae tunc quoq:
similia p̃dicar& signa facturos: usq: ad signũ enĩ ranarũ
suis magi in cantationib: ualere ꝑmissi sunt : Et ꝓcedent
adreges totius terrae congregare illos in proelium.
quib: eufrate siccato uia pandit᷑ orientis. ita&iã praui
reges terraedicuntur quiñ exteto orbe adunũ locum

Expanded text:
rao, qui ut populum perderet in baptismo, post eum introire ausus, ibidem necatus est. Sunt enim spiritus daemoniorum facientes signa. Ita namque sicut etiam per magos Pharaonis credendi sunt signa facturi. Nec immerito eorum meminit facta mentione ranarum, nisi ut ministros Satanae tunc quoque similia praedicaret signa facturos. Usque ad signum enim ranarum suis magi incantationibus valere permissi sunt. Et procedent ad reges totius terrae, congregare illos in praelium, quibus, Euphrate siccato, via panditur Orientis, ita etiam pravi reges terrae dicuntur, qui non ex toto orbe ad unum locum
Abbreviated transcription (Latin):
possit emere autuendere: In hac uendendi & mercandi
mentione docuit : Quod sic̃ inbono symbolũ eocta tradi¬
dit ꝓfuturũ Nrãe saluti Ita illi in malo talise diffinitione
coastent ut nec mercandi autuendendi licentia d&ur
sic̃ mercatores quiuna naue postantur. uni formisigno
tenent᷑: Nisi qui hab& caracterẽ nominis bestiae aut¬
numerũ nominis eius: Idest qui communicat fraudi
illius: Caracter enĩ id est nota. & nom̃ bestiae. & numerus
nominis eius unũ est: Numerus enĩ hominis esti uag̃
putemus iuxta quorundã orpinione ueldiabolũ eõ
uel daemonẽ : sed unũ de hominib: in quototus satanas
habitaturus ẽ corporaliter: Estenĩ homo peccati filius

Expanded text:
possit emere aut vendere. In hac vendendi et mercandi mentione docuit, quod sicut in bono symbolum Ecclesia tradidit profuturum nostrae saluti, ita illi in malo tali se definitione coarctent, ut nec mercandi aut vendendi licentia detur, sicut mercatores qui una navi portantur, uniformi signo tenentur. Nisi qui habet characterem nominis bestiae, etc. Id est, qui communicat fraudi illius. Character enim, id est, nota, et nomen bestiae, et numerus nominis ejus unum est. Numerus enim hominis est, ne eum putemus, juxta quorumdam opinionem, vel diabolum esse vel daemonem, sed unum de hominibus, in quo totus Satanas habitaturus est corporaliter. Est enim homo peccati, filius
Abbreviated transcription (Latin):
capita. Nunc dic̃ bestiã decim deademata supra decẽhabere
cornuac: Septẽ nãq & dect̃ idemest sic̃ septupla accipi&
inisto sđo. Etalius euangelista centupla: Et suꝑ capita eiꝰ
nomina blasphemiae: Reges enĩ suos deos appellant
tã mostuos. &uelut in caelũ atq: int̃deos translatos quã
&iã interris augustos. qđ est nom̃ utuolunt deitatis:
Alio autẽ loco totã ipsam bestiã plenã dic̃ nominib: blasphemiae:
Etbestia quã uidi similis erat pardo & pedeseius sicursi¬
ꝓpt̃ malitiã &uae saniã leoniꝓpt̃ uistutẽ corporis & lin¬
guȩ supbiã simlatur: Legimur indanihele regnum

Expanded text:
 nunc dicit bestiam decem diademata super decem habere cornua. Septem namque et decem, idem est sicuti septupla accipiet in isto saeculo. Et alius evangelista, centupla . Et super capita ejus nomina blasphemiae. Reges enim suos deos appellant, tam mortuos, et velut in coelum atque inter deos translatos, quam etiam in terris Augustos, quod est nomen ut volunt deitatis. Alio autem loco totam ipsam bestiam plenam dicit nominibus blasphemiae. Et bestia quam vidi, similis erat pardo, etc. Parpropter malitiam et vesaniam; leoni, propter virtutem corporis et linguae superbiam similatur. Legimus in Daniele regnum
Abbreviated transcription (Latin):
capto cum parentib: suis tarsum ciliciae commi grauit:
quibus obstudium legis missus hierus olymam agama¬
lihelõ uiro doctissimo sicut insequentib ipse memo¬
rat eruditus est: Non autem seciuem sed municipẽ
amunicipio idest territorio. eiusdem ciuitatis in
quo nutritus est appellat. Dictum autem municipiũ
quod tantũ munia idest tributa debita uel munera
reddat: Nam liberales & famosissimae causae & quae
exprincipto ꝓficiscuntur. ad dignitatem ciuitatum
audierant quiloquebatur mecum : Supra de hac uisione
narrat historia. quod comites illius starent stupe facti
audientes quidem uocem neminem autem uidentes
Vnde colligitur eos sonum confusae uocis nonautem dis¬
crimen audisse uerborum: Vociferantib: autemeis
&picientib uestimenta sua & puluerem iactantib mae¬
rem Indñi passione sacerdos solus doc hrono legili

Expanded text:
capto, cum parentibus suis Tarsum Ciliciae commigravit. A quibus ob studia legis missus Jerosolymam, a Gamaliele viro doctissimo, sicut in sequentibus ipse memorat, eruditus est. Non autem se civem, sed municipem, a municipio, id est, territorio, ejusdem civitatis in quo nutritus est, appellat. Dictum autem municipium, quod tantum munia, id est, tributa debita vel munera reddat. Nam liberales et famosissimae causae, et quae ex principe proficiscuntur, ad dignitatem civitatum audierunt ejus qui loquebatur mecum. Supra de hac visione narrat historia, quod comites illius starent stupefacti, audientes quidem vocem, neminem videntes. Unde colligitur eos sonum confusae vocis, non autem discrimen audisse verborum. Vociferantibus autem eis, et projicientibus vestimenta sua, et pulverem jactantibus in aerem. In Domini passione sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
piscendam salutem quae iam in xp̃o peuelatõe ꝑbaptismi
sacranientum ministrabatur. sedilli hocde paulo sƿar¬
serant quisicea uolebant obseruari: Temquã sinehisi
ta ne uangelio salus credentib: esse non possit: Ipsumeñ
senserant uehementis simũ gratiae praedicatorem
& intentione eorum maxime aduersa docentem. Non
ꝑ ille hominem iustificari sed ꝑgratiãe ihũ xp̃i cuius prae¬
nuntiandae causa illȩ umbrae in lege mandata sunt
&ideo illi inuidiam & ꝑsecutionem concitare molientes.
tamquã in imicũ legis mandatorũq diuinorum crimi¬
nabantur : Euius falsae criminationis inudiam con¬
gruen tius deuitare nompossit quãutea ipse celebrara¬

Expanded text:
piscendam salutem, quae jam in Christo revelata per baptismi piscendam salutem, quae jam in Christo revelata per baptismi sacramentum ministrabatur; sed illi hoc de Paulo sserant, qui sic ea uolebant obseruari, tamquam sine his in euangelio salus credentibus esse non posset. ipsum enim senserant uehementissimutn gratiae praedicatorem et intentioni eorum maxime aduersum docentem non per illa hominem iustificari, sed per gratiam Iesu Christi, cuius praenuntiandae causa illae umbrae in lege mandatae sunt. et ideo illi inuidiam et persecutionem concitare molientes tamquam inimicum legis mandatorumque diuinorum criminabantur, cuius falsae criminationis inuidiam congruentius deuitare non posset, quam ut ea ipse celebrar
Abbreviated transcription (Latin):
dñi est dest mariae sororis matris dm̃ cuius
iohannes euangelista meminit filius fuit: qui posi
puesonem dm̃ stactim ab a postolis ordinatus cpicepus dyragintesa
annos bnepusc linta sexit ecdesam ic hest usqi adseptimiã
nenoilis armnum : Cume nim iudaei quod maxime qua ere¬
hane paulumoccidere Nonpossent. mox ut festus mostu¬
us est imecdumq albinus in ꝓcunciam uenetati ecior
manus inia cobum quiuxta templum ubi prdecipra¬
tus querai sepultus est . udierunt autem dore quia
disces sonem doceas amoyse. eorum qui ꝑgentes sunti
iuda eorum & c&era: I est quia ꝑdoctrinam xp̃i uelũt
sacrilegia necdõ mandante conscripta damnari dicas
quae ꝑmoysen patrib fuere ministrata: hocenim de
paulo iactauerant. nonilli quiintellegebant quo animo
aiudaeis fidelib: obseruare tunc ista debuerint: Propter
commendandam scilic& auctor iteetem diuinam & saera¬
mentorũ illorum ꝓph&icã sc̃itatem. Nonppteradi¬

Expanded text:
Domini, id est, Mariae sororis matris Domini, cujus Domini, id est, Mariae sororis matris Domini, cujus Joannes evangelista meminit, filius fuit. Qui post passionem Domini statim ab apostolis episcopus ordinatus, triginta annis Jerosolymae rexit Ecclesiam, id est, usque ad septimum Neronis annum. Cum enim Judaei, quod maxime, quaerebant Paulum occidere non possent, mox ut Festus mortuus est, necdumque Albinus in provinciam venerat, vertere manus in Jacobum, qui juxta templum ubi praecipitatus fuerat sepultus est. Audierunt autem de te, quia discessionem doceas a Moyse, eorum qui per gentes sunt Judaeorum, etc.; id est, quia per doctrinam Christi, velut sacrilega, nec Deo mandante conscripta damnari dicas quae per Moysen patribus fuere ministrata. Hoc enim de Paulo jactaverant, non illi qui intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus conservari tunc ista debuerint, propter commendandam scilicet auctoritatem divinam, et Sacramentorum illorum propheticam sanctitatem, non propter adi
Abbreviated transcription (Latin):
renontiatis nihil hominus laborant operando ma¬
nib: quo dbonũ est. ut habeant unde tribuant necer
omnib: cumuxorib & filiis &c&e . Impl&a est ꝓph&ia
quae ecclesiae canens ait : filiae tyri immunerib uultũ
ad finem psalmi Nulla enim ciuitcs maiori dulcedine
apostolũ suscepit. tenuit. dimisit: Deniq: hodie monstratꝰ
inarenis locus. ubi pariter orabant. Suꝑuenit quidã
ꝓph&a auida ea. Aiudaea dicit quia caesarea in qua
morcbantur ad regionem samariae ꝑtin&. in confi¬
nio foenicis & palestinae sita: Haec dicit sp̃s sc̃s
uirũ cuius est tona haec sic alligabunt inhieru salem
quorum natura & uoluntas una est: Vnde & supra
legimus. Dixit sp̃s sc̃s segregate mihi barnaban &
saulum inopus quod ad sumpsi eos idest a postolatũ
diximus nequis forte iuxta macedoniũ spm̃scm̃ eẽ
creaturam Autminoris auctoritatis quã patrem
& filium cuedat: Eequenti autem die introiuit
paulus nobiscum adia cobum. Iacobus iste frater

Expanded text:
renuntiatis, nihilominus laborant operando manibus quod bonum est, ut habeant unde tribuant necessnos cum uxoribus et filiis, etc. Impleta est prophetia, quae Ecclesiae canens ait: Filiae Tyri, in muneribus, vuletera, usque ad finem psalmi. Nulla enim civitas majori dulcedine Apostolum suscepit, tenuit, dimisit. Denique hodie monstratur in arenis locus ubi pariter orabant. Supervenit quidam a Judaea propheta. A Judaea dicit quia Caesarea in qua morabantur, ad regionem Samariae pertinet, in confinio Phoenicis et Palaestinae sita. Haec dicit Spiritus sanctus: Virum cujus est zona haec, sic alligabunt in Jerusalem quorum natura et voluntas una est. Unde et supra legimus: Dicit Spiritus sanctus: Segregate mihi Barnabam et Saulum in opus ad quod assumpsi eos , id est, apostolatum. diximus, ne quis forte juxta Macedonium Spiritum sanctum esse creaturam, aut minoris auctoritatis quam Patrem vel Filium credat. Sequenti autem die introivit Paulus nobiscum ad Jacobum. Jacobus iste frater
Abbreviated transcription (Latin):
temere coepta. facile restrinxit: Quatuor milia
uirorum sicariorum. Nonest᷑ hoc numero satollicũ
inter tribunum quia haec locutus est. & iosephum
quide aegyptio scripsit habenda contro uersia potuit
enim fieri ut premo cũ paucis isdemqdam tyran¬
nidem agentib: adueniens: plures sibi postea
puplica. fraude conunxerit Legitur autem tẽ¬
pore felicis hocgenus surrexisse latronum. qui
non locorũ uel temporum adita captantes. sed sicas
idest breues manugladios gestantes. impsa luce diei
populo permixticeco aduerentes culnere eruen¬
tabant : ut querelammors prae uenir& &percus¬
sor latera: & siqui corimotus stussa quod inmedio
orbis talia gererentur. & hcperibat : ita peri¬
cib inaũ uel dissimulatione facinoris sicarius
nonde prebendebatur : A iarso ciliciae nonignotȩ
ciuutatis municeps Natus quidem aposto lus
in oppido galileae giscali fuit. quo a romanis

Expanded text:
temere coepta facile restrinxit. Quatuor millia temere coepta facile restrinxit. Quatuor millia virorum sicariorum. Non est de hoc numero satellitum inter tribunum qui haec locutus est, et Josephum qui de Aegyptio scripsit, habenda controversia. Potuit enim fieri ut primo cum paucis, iisdemque clam tyrannidem agentibus adveniens, plures sibi postea publica fraude conjunxerit. Legitur autem tempore Felicis hoc genus surrexisse latronum, qui non locorum vel temporum abdita captantes; sed sicas, id est, breves manu gladios gestantes, in ipsa luce diei populo permisti, caeco adhaerentes vulnere cruentabant, ut querelam mors praeveniret, et percussor lateret. Et si qui commotus fuisset quod in medio urbis talia gererentur, et hic peribat. Ita periculi metu, vel dissimulatione facinoris, sicarius non deprehendebatur. A Tarso Ciliciae non ignotae civitatis municeps. Natus quidem Apostolus in oppido Galilaeae Giscali fuit. Quo a Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
dixit cpana ionplus sunt dies mihi quã duodecim ex quo ascendi
adorare inherusalem. Sienim insseptem ullis quinq dieb:
concilii illiusdiom erugipse phariseos & saduceos dissociauerat.
&illum quose iuda ei deuouerant eũ occisuros adiecerisi
ꝓculdubio plus quã ducdecim ibireyperientur essedies
Hicest homo qui aduersus populum & legem & letum bano
omnos ubiq docens: Quia uidebant nouae gratiae secegro¬
res minus caerenonias legis & templi sollemma
frequentare timebant sicut in euangelio
Negyptiur enim quidam uenerat ahiuda eam. qui fidem
sibi ꝓpͥaiae magica aste consciscens. ael triginta milia
nudaeorum congregauit & duc̃tans eos perdesertũ
poruenit admontem oliua paratus inde ifruo re
hierusolymã urbemq sibi subiugare: sed conatiis eius
praeuenit felix mexcumarmatis occurrens. aeguptio
quidem cum paucis fugato. aliis &iam peremptis.

Expanded text:
dixit: Quia non plus sunt dies mihi quam duodecim, ex quo ascendi dixit: Quia non plus sunt dies mihi quam duodecim, ex quo ascendi adorare in Jerusalem. Si enim his septem et illis quinque diebus concilii illius diem quo in se Pharisaeos et Sadducaeos dissociaverat, et illum quo se Judaei devoverant eum occisuros adjeceris, procul dubio plus quam duodecim ibi reperientur esse dies. Hic est homo qui adversus populum et legem et locum hunc, omnes ubique docens. Quia videbant novae gratiae sectatores minus cerimonias legis et templi solemnia frequentare, timebant, sicut in Evangelio Aegyptius enim quidam venerat ad Judaeam qui fidem sibi prophetiae magica arte consciscens, ad triginta millia Judaeorum congregavit; et ducens eos per desertum, pervenit ad montem Oliveti, paratus inde irruere Jerosolymam, urbemque sibi subjugare. Sed conatus ejus praevenit Felix, mox cum armatis occurrens. Aegyptio quidem cum paucis fugato, aliis etiam peremptis,
Abbreviated transcription (Latin):
quaedanare tam quã seccrilexia putabatur Ater
it cc ostendere ueciuda eos tunc abeis tã qua nero¬
rios ꝓhibendos necgentiles adeatã quã ad necer¬
saria compellendos Nam sireuera sicea p̃ba pa quem
admodum de illo auditũ erat. &ideo celebranda ia¬
susciper& ut actione simulata suam possit oc cultare
sententiam Non ei dicer& iacob & scient oñs
qm̃ quae d&e audierunt: falsa sunt. sed dicer& Puta¬
bunt omnes. Presestim quia im ipsis hiero solymis
a postoli iam decreuerant nequisquam gentes cogepe
iudaizape. Non autem decreuerant ut quisquam tunc
iuda eos iudaizane ꝓhiber&. quamuis &am ipsos iam doc¬
trina xp̃iana non coger& Dumenim septemdier con¬
sum marentur: Nondum consum mati erant hidies. sed
eorum cursus agebatur. & consum matio expectabatur
Vnde expressius ingreco dicitur. cumautem incipiebant
septem dies consummari: Alioquin non potest stare sententia.
quam ipse post quine: dies aduentus sui incaesareã praesidi

Expanded text:
quae damnare tamquam sacrilega putabatur, atque ita ostenderet nec Iudaeos tunc ab eis tamquam a nefariis prohibendos nec gentiles ad ea tamquam ad necessaria conpellendos. Nam si re uera sic ea reprobaret, quem ad modum de illo auditum erat, et ideo celebranda susciperet, ut actione simulata suam posset occultare sentequoniam quae de te audierint, falsa sunt; sed diceret, Putabunt omnes: praesertim quia in ipsis Jerosolymis apostoli jam decreverant, ne quisquam gentes cogeret judaizare. Non autem decreverant ut quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet, quamvis etiam ipsos jam doctrina Christiana non cogeret. Cum autem septem dies consummarentur. Nondum consummati erant hi dies, sed eorum cursus agebatur, consummatio spectabatur. Unde expressius in Graeco dicitur: Cum autem incipiebant septem dies consummari. Alioquin non potest stare sententia, quam ipse post quinque dies adventus sui in Caesaream, praesidi
Abbreviated transcription (Latin):
Et ex uobis ipsis exsurgent loquentes peruersa : De isdẽ
& iohannes ex nobis inquid exierunt. sed non erant ex
nobis: Quonam ꝑtrienniũ nocte &die noncessaui cũ
lacrimis monens unũquemq uestrum : Hoc pulchre
& breuiter exponit arator: queanit ecclesiae tria
dogmata sepius edit. historicũ morale sonans tipicũq:
uolumen : hinciuda eauacans sterelisq: dicitur arbor ex¬
spectata tribus fructum non attulit annis: Omnia osten¬
diuobis : Id est non solum doctrinȩ interpra essuras & lacri¬
mas insistendum. uerũ nequis infirmorum grau&ur
manib: esse laborandũ: Hoc autẽ est quod dicturus est¬
& quod cumq suꝑerogaueris ego cum rediero reddã
tibi: Cuangeliũ uidelic& praedicane. & exeuangelio
sumptus non qua enere : Beatius est magisdare quam
accipere : Non illis qui relictis omnib: secuti sunt dnm̃
Diuites &iam elyͥmosynarios praeponit. sed illos qur̃o

Expanded text:
Et ex vobis ipsis exsurgent viri loquentes perversa. De iisdem Et ex vobis ipsis exsurgent viri loquentes perversa. De iisdem et Joannes: Ex vobis, inquit, exierunt, sed non erant ex vobis . Quoniam per triennium nocte et die non cessavi cum lacrymis, monens unumquemque vestrum. Hoc pulchre et breviter exponit Arator: Qui canit Ecclesiae tria dogmata, saepius edit Historicum, morale sonans, typicumque volumen; Hinc Judaea vacans, sterilis quae dicitur arbor, Expectata tribus fructum non attulit annis. Omnia ostendi vobis. Id est, non solum doctrinae inter praessuras et lacrymas insistendum, verum ne quis infirmorum gravetur manibus esse laborandum. Hoc est au quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi , Evangelium videlicet praedicare, et ex Evangelio sumptus non quaerere. Beatius est magis dare quam accipere. Non illis qui, relictis omnibus, secuti sunt Dominum, divites etiam eleemosynarios praeponit, sed illos quam
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑsequebatur ecdesiam. sbinunc pecdesie pace decer¬
t& FNe facio ammam meam. prouosiore pio qua mẽ
Animam dicit ipsamuitam in corposet era ꝑquale pr
quoai prominiis ducit. quiinalia uita gaudiune priei¬
tolatpr anternum : Quiamundus sum asanunne ominiũ
uestrum: Cornapcimdrum sangune mundum ere pidit
suio posuenepis copas. Dicerco t enim supra presbiteros
ephes militã uocatos. quosnunc episcoptis ioest sup inspe¬
tatores nominat: Nonenim unaciuitas plures episcopas.
habepo sedeosdem presbiteros. ut uene sacordotes
sub nomine epis coporum significat Coniunctus est
enim gradus. & inmultis pene simillimus Regere ecde¬
siam dĩ quã ad quisiuit sanguine suo . Non dubitat sangui¬
nem dĩ dicere propter unionem ꝑsonae induabus
naturis eiusdem ihũ xp̃i. propter quam &iam dictũ est.
filius hominis quiest incaelo: Cess& ergo nestorius
filiũ hominis a filio dĩ separare & duos sibi facere xp̃os

Expanded text:
do persequebatur Ecclesiam, ibi nunc pro Ecclesiae pace decerdo persequebatur Ecclesiam, ibi nunc pro Ecclesiae pace decertet. Nec facio animam meam pretiosiorem quam me. Animam dicit ipsam vitam in corpore temporalem, quam pro minimo ducit, qui in alia vita gaudium praestolatur aeternum. Quia mundus sum a sanguine omnium vestrum. Eo se a proximorum sanguine mundum credidit, s posuit episcopos. Dixerat enim supra presbyteros Ephesi Miletum vocatos, quos nunc episcopos, id est, superinspectores nominat. Non enim una civitas plures episcopos habere potuit, sed eosdem presbyteros, ut vere sacerdotes sub nomine episcoporum significat. Conjunctus est enim gradus, et in multis pene similibus. Regere Ecclesiam Dei quam acquisivit sanguine suo. Non dubitat sanguinem Dei dicere, propter unionem personae in duabus naturis ejusdem Jesu Christi. Propter quam etiam dictum est: Filius hominis qui est in coelo . Cesset ergo Nestorius Filium hominis a Filio Dei separare, et duos sibi facere Christos.
Abbreviated transcription (Latin):
hictertio cenaculo delapsus deorsum mostuus lug&ur
sste praesente &docente. Illa absente magistro. Adhuno
paulus descendit. adillã p&rus suscitaturus ascendit.
Illa mox uiso p&ro resedit hic nocte media de functus
tcndem mane pesurgit &iustitiae solead flante redi¬
uiuus adducitur Festinabat enimsipossibile sibi ess&.
utdiem pente costen facer& herusolymis. Praeceptũ
quidem legis erat ut omnes iudaei terinanno. idest tempo¬
pe paschae pente coster & scenophegiae hierusolima
conuenipent : Seda postolus ruptis saeculi nexib diem
nat Vocauit maioyes natu ecclesiae. Promaiorib nretui
tates prote ftatur mihi : Cumdicit ꝑciuitates. a peste osten¬
dit quia ea quaesibi fotra erant: nonsibuxsi sedaluis
defe neuelata cognouit : Exquib: erat ꝓph&a antabon
Necnon &illi discipuli quihunc intyro consistentem mone¬
bant ꝑ sp̃m nea scende r& hierasolymã. Dicens qm̃ iuinculo
& tribulationes me manent in hierusolymis Xtubia liquaor¬

Expanded text:
hic tertio coenaculo delapsus deorsum mortuus lugetur. Iste praesente et docente, illa absente magistro. Ad hunc Paulus descendit, ad illam Petrus suscitaturus ascendit. Illa mox viso Petro resedit, hic nocte media defunctus tandem mane resurgit, et justitiae sole afflante, redivivus adducitur. Festinabat enim si possibile esset, ut diem Pentecosten faceret Jerosolymis. Praeceptum quidem legis erat ut omnes Judaei ter in anno, id est, tempore Paschae, Pentecostes, et Scenopegiae, Jerosolymis convenirent, sed Apostolus ruptis saeculi nexibus diem nat. Vocavit majores natu Ecclesiae. Pro majoribus natu tates protestatur mihi. Cum dicit per civitates, aperte ostendit quod ea quae sibi futura erant, non sibi ipsi, sed aliis de se revelata cognovit. Ex quibus erat propheta Agabus, nec non et illi discipuli qui hunc in Tyro consistentem monebant per Spiritum ne ascenderet Jerosolymam. Dicens, quoniam vincula et tribulationes me manent in Jerosolymis. Ut ubi aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ religio quoq: nostra dehonestabitur: Sed pauli dociori
praeualuerit Idola deos nonesse : & nura gentilium
stultitia qui illos colere Nonerubescunt. quos ab homine
construi uel destruene posse cognoscunt: Et exclama uer̃¬

Expanded text:
verum religio quoque nostra dehonestabitur, si Pauli doctrina verum religio quoque nostra dehonestabitur, si Pauli doctrina praevaluerit, idola deos non esse. Et mira gentilium stultitia, qui illos colere non erubescunt, quos ab homine construi vel destrui posse cognoscunt. Et exclamaver
Abbreviated transcription (Latin):
millenccrius erm adiectus est numerus. Aliter quinqua¬
genarius sae penumerus nefestur adpaenitentiam re¬
missionemq: peccatorum : Vnde & quinquagesimus. pae¬
nitentiae psalmus & quinquagesimus remissionis. est
annus : Mit tens autem in macedoniam duos exminis¬
trantib: sibi & c&era: Praemi sit discipulos adp̃parandas
el ymosinas quas hierusolimam erat al laturus. Necum
ipse uenir& tunc in collectae fierint: De m&rius enim
quidam nomine argentarius &c&. Demarius iste qui
ui am dñi turbarenititur. Nomen pprium factis exsequit
INter p̃tatur enimninium ꝑsequens unde consequenter
templa quaedianae facit nonalio quã argenti m&allo
aedificat : Argento enim inscripturis eloquium. sicut a uro
sensus indicare sol& & gentiles uersutia religionem suã
non nulla sensus ratione. sediudo sermonis nitore sol&
astruere. Nonsolum autem haec pereditabitur nobis
pars in redargutionẽ uenire ei c&ẽ. Idest nonsolum¬
opera nostra uana nec mercede digna redarguentur.

Expanded text:
millenarius etiam adjectus est numerus. Aliter. Quinquagenarius saepe numerus refertur ad poenitentiam, remissionemque peccatorum, unde et quinquagesimus poenitentiae psalmus, et quinquagesimus remissionis est annus. Mittens autem in Macedoniam duos ex ministrantibus sibi, etc. Praemisit discipulos ad praeparandas eleemosynas, quas Jerosolymam erat allaturus, ne cum ipse veniret, tunc collectae fierent. Demetrius enim quidam nomine, argentarius, etc. Demetrius iste qui viam Domini turbare nititur, nomen proprium factis exsequitur. Interpretatur enim, nimium persequens. Unde consequenter templa quae Dianae facit non alio quam argenti metallo aedificat, argento enim in Scripturis eloquium, sicut auro sensus indicari solet. Et gentilis versutia religionem suam non ulla sensus ratione, sed nudo sermonis nitore solet astruere. Non solum autem haec periclitabitur nobis pars in redargutionem venire, sed et opera nostra vana, nec mercede digna redarguentur,
Abbreviated transcription (Latin):
Eductus somno cecidit d&estio cenaculo deorsum. & c&̃
Inuter uerba praedicationis occurrit occasio curationis
ut dulcedine miraculi & doctrinae sermo firm&ur. &uigili¬
arum labor arceatur & memoria magistriiam discessuri
artius mentib: infigatur : Tria uero cenacula in quorũ
supremo paulus disputat. fides spes & caritas sunt maior
autem his caritas : quamsiquis peregnauiam deseruerit
&inter a postoli uoces dormitare non timuerit . Iaminter
mostuos. computabitur . Cumenim muno offenderit. factus
ommum recis. Adquem cum descendiss& paulus incubuit
suꝑeum : Quod descendit incũbit conplectitur. hoc est quod
ipsedicio  filiolimei quositerũ pasturio doneo form&ur
xp̃s iuobis Operiosior enimest resuscitatio eorum qui
ꝑ negligentiã quam quꝰ infirmitatẽ peccant : Ethaeo ꝑcuto̧¬
diuim illa ꝑthabitham quam p&rus suscitauit exprimitur

Expanded text:
Eductus somno, cecidit de tertio coenaculo deorsum, etc. Eductus somno, cecidit de tertio coenaculo deorsum, etc. Inter verba praedicationis occurrit occasio curationis, ut dulcedine miraculi et doctrinae sermo firmetur, et vigiliarum labor arceatur, et memoria magistri jam discessuri arctius mentibus infigatur. Tria vero coenacula in quorum supremo Paulus disputat, fides, spes, et charitas, sunt. Major autem his charitas . Quam si quis per ignaviam deseruerit, et inter Apostoli voces dormitare non timuerit, jam inter mortuos computabitur. Cum enim in uno offenderit, factus est omnium reus . Ad quem cum descendisset Paulus, incubuit super eum. Quod descendit, incumbit, complectitur, hoc est quod ipse dicit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis. Operosior enim est resuscitatio eorum qui per negligentiam, quam qui per infirmitatem peccant. Et haec per Eutychum, illa per Tabitham quam Petrus suscitavit, exprimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
charismatũ : Nox obscuritas scripturarũ lampadum
copia. secr&iorũ expositio dictorũ. Dies dominica
recordatio uel dominicae uel nr̃ȩ resurrectionis &spiri¬
talem ammonere doctorem. Vtsiquando dulcedine
resurrectionis. & uitae uenturae gaudiis in lectus auditores
suos adiustutũ summa ꝓuocauerat. ac ꝓlixius disputando
socr&a quaelib& scripturarũ attigerit. moxeadem
ppter infirmos auditores lampadae planae expositi¬
onis inlustre. sicut a postolus cũ dicit abrahã duosfilios
habuisse unũ deancilla &unum delibera. mox explanan¬
do subiunxit. Haec autem sunt duotestamenta & c&e
Sedens autem quidam adulescens nomine eutychus super
fenestram &c&̃. Catychus ebraicae amens greceuõ
fostunatus quorũ unum ei quiꝑ adolescentiae uoluptatẽ
deuistutum culmine ceciderit. Alterũ ei qui ꝑcondiscen¬
sionem praedicatoris. aduistutũ summa redierit congruit

Expanded text:
charismatum, nox obscuritas Scripturarum, lampadum charismatum, nox obscuritas Scripturarum, lampadum copia, secretiorum expositio dictorum, dies Dominica, recordatio vol dominicae vel nostrae resurrectionis; et spiritualem admonere doctorem, ut si quando dulcedine resurrectionis et vitae venturae gaudiis illectos auditores suos ad virtutum summa provocaverit, ac prolixius disputando secreta quaelibet Scripturarum attigerit, mox eadem propter infirmos auditores lampade planae expositionis illustret. Sicut Apostolus, cum diceret Abraham duos filios habuisse, unum de ancilla, et unum de libera, mox explanando subjunxit: Haec autem sunt duo testamenta, etc. Sedens autem quidam adolescens nomine Eutychus super fenestram, etc. Eutychus Hebraice amens, Graece vero fortunatus. Quorum unum ei qui per adolescentiae voluptatem de virtutum culmine ceciderit, alterum ei qui per condescensionem praedicatoris ad virtutum summa redierit, congruit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes magnadiana ephesiorum: Quos de m&rius peri¬
turam dix̃dianam. illie contrario magnã esse mirantur
Etimp&um fecerunt unꝰanimo intheatrum: Iheatrũ locus
est semicirculi figurã habens inquostantes populi ludos
scenicos intus inspiciebant : unde & aspectaculo grece
theatri nom̃ accepit .: Itaq sicut arator ait. Nonalio decuit
causas meritũq dianae lasciuo tractare fori Capit area
turpis concilii deformis opus. Et ꝓfectus est utir& in mace¬
grecos uel ad dis tinctionem iuda eorũ gentiles habent.
hanc ergo postmachedoniã uenit paulus. quia propo¬
suerat. ut supra dictũ est transita machedonia & achaia
ire hiercisolłmam: Inuna autem sabbati cumuenis semus
ad frangendum panem. &cã: Io est diedominico qui est
primus asabbato cum admysteria celebranda congregati
essemus Protraxit sermonem usq: in mediam noctem.
erant lam pades copiosae incenaculo: Possumus hic
alligorice dicere quia cenaculũ sit altitudo spiritalium

Expanded text:
dicentes: Magna Diana Ephesiorum. Quam Demetrius perituram dixit Dianam, illi e contrario magnam esse mirantur. Et impetum fecerunt uno animo in theatrum. Theatrum, locus est semicirculi figuram habens, in quo stantes populi ludos scenicos intus inspiciebant. Unde et a spectaculo Graece theatri nomen accepit. Itaque, sicut Arator ait: Non alio decuit causam meritumque Dianae Lascivos tractare foro, capit area turpis Concilii deformis opus. CAPUT XX Et profectus est ut iret in MaceGraecos, vel, ad distinctionem Judaeorum, gentiles habent, hanc ergo post Macedoniam venit Paulus, quia proposuerat, ut supra dictum est, transire a Macedonia et Achaia, et ire Jerosolymam. In una autem Sabbati cum convenissemus ad frangendum panem, etc.; id est, die Dominico qui est primus a Sabbato, cum ad mysteria celebranda congregati essemus. Protraxitque sermonem usque in mediam noctem. Erant autem lampades copiosae in coenaculo. Possumus hic allegorice dicere quia coenaculum sit altitudo spiritalium