comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ecte ipi non sunt dii. Et alio loco.
Erit in illo die dicit dñs exterminabo
noia simu lacroꝵ a terra: et iã nõ erit
eoꝵ memoria. Proprie uero de egipto
qd̾ ad hãc rẽ actinet: ita sc̃s ysaias
ꝓphetat: et mouebũt᷑ manufacta egip¬
ti a fatie eiꝰ. et cor eoꝵ unicetur ĩ eis:
et cetera huiusmodi. Ex qͦ genere et
illi erãt. qui uenturũ ꝙ stiebãt uenisse
gandebant: qualis symeon. qualis
qualis petrus reuelante pr̃e dicens.
Tu es xp̃s filiꝰ dei uiui. Huit autem
egypcio illi sp̃s inditauerant futura
ip̃a ꝑdicionis sue: qui eciã pñti ĩ tarne
dño trementes dixerũt. Quid uenisti
ante tempus ꝑdere nos: Sine qr su¬
bitũ illis fuit. quod futurũ quidẽ sed
tardius opinabantur: siue qr ꝑdicionẽ
suã hãc ip̃am ditebant qua fiebat ut
cogniti speruerẽtur. Et hͦ erat ante hꝑs
id est ante tp̃s iudicii quo eterua dãpna¬
tione puniendi sunt cũ oĩb eciã hoĩb

Expanded text:
et ecce ipsi non sunt di; et alio loco: et ecce ipsi non sunt di; et alio loco: Erit in illo die, dicit Dominus, exterminabo nomina simulacrorum a terra, et non iam erit eorum memoria; proprie uero de Aegypto, quod ad hanc rem adtinet, ita sanctus Esaias prophetat: Et mouebuntur manufacta Aegypti a facie eius, et cor eorum uincetur in eis, et cetera huius modi. Ex quo genere et illi erant, qui uenturum quod sciebant uenisse gaudebant; qualis Symeon, qualis qualis Petrus reuelante Patre dicens: Tu es Christus, filius Dei uiui. Huic autem Aegyptio illi spiritus indicauerant futura tempora perditionis suae, qui etiam praesenti in carne Domino trementes dixerunt: Quid uenisti ante tempus perdere nos? siue quia subitum illis fuit, quod futurum quidem, sed tardius opinabantur, siue quia perditionem suam hanc ipsam dicebant, qua fiebat ut cogniti spernerentur, et hoc erat ante tempus, id est ante tempus iudicii, quo aeterna damnatione puniendi sunt cum omnibus etiam hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dei in similitudinẽ ymaginis coruup¬
tibilis hoĩs: et tetera q̃ cõmemorare
longnni eẽt. mhulta quippe talia dicit
de uno uero deo fabritatore mũdi qͣlia
ueritas habet: et nestio quoniꝰ illa os¬
scuratõe cordis ad ista dilabitur. ut diis
qͦs cõfitetur ab hoĩb fieri semper uelit
hoĩes subdi: et hec futuro tpe plangat
auferri. Quasi quicꝙͣ sit infelitius
hoĩ cui sua fignienta dommnãtur. Cũ
sit faciliꝰ ut tãꝙͣ deos colendo qͦs fecit
nec ip̃e sit homo: ꝙͣ ut ꝑ eius cultum
dii possint ẽẽ quos fecit hõ. Citiꝰ enĩ
fit ut homo in honore positus pecorib
non intelligens cõparetur ꝙͣ ut operi
dei ad eiꝰ ymaginẽ facto id est ip̃i hõi.
opus hoĩs p̾feratur. Quappter merito
homo deficit ab illo qui eũ ferit: cũ sibi
ĩprudenter dolebat. quã ĩprudenter sci¬
bat. Non enĩ hec ei reuelauerat sc̃s̃ sp̃s
sicut ꝓphetis sanctis. qui hec p̾uidentes
cũ exultatõe dicebat si faciet hõ deos.

Expanded text:
Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et cetera, quae commemorare longum est. Multa quippe talia dicit de uno uero Deo fabricatore mundi, qualia ueritas habet; et nescio quo modo illa obscuratione cordis ad ista delabitur, ut dis, quos confitetur ab hominibus fieri, semper uelit homines subdi et haec futuro tempore plangat auferri quasi quicquam sit infelicius homine, cui sua figmenta dominantur; cum sit facilius, ut tamquam deos colendo, quos fecit, nec ipse sit homo, quam ut per eius cultum di possint esse, quos fecit homo. Citius enim fit, ut homo in honore positus pecoribus non intellegens conparetur, quam ut operi Dei ad eius imaginem facto, id est ipsi homini, opus hominis praeferatur. Quapropter merito homo deficit ab illo qui eum fecit, cum sibi inpudenter dolebat, quam inprudenter sciebat. Non enim haec ei reuelauerat sanctus Spiritus, sicut prophetis sanctis, qui haec praeuidentes cum exultatione dicebant: Si faciet homo deos,
Abbreviated transcription (Latin):
gio ꝙͣto est ueracior atz sanctior. tanto
uehemẽtiꝰ et liberius cũcta fallatia fig¬
menta subuertit: ut gr̃a uerissim sal¬
natoris liberet hoĩem ab eis diis qͦs facit
homo. et ei deo subdat a quo factus est
hõ. Sed hermes cũ ista p̾dicit uelut
amitus eisdem ludificacoib demonũ¬
loquitur: nec xp̃ianũ nomen eidẽter
exprimit: s tanꝙͣ ea tollerent᷑ atq
delerentur quoꝵ obseruacõe celestis si¬
militudo custodiret᷑ in egypto: ita hec
futura de plorãs luctuosa quodãm᷑ pre¬
dicatõe testat᷑. Erat enĩ de hiis de quib

Expanded text:
gio, quanto est ueracior adque sanctior, tanto uehementius et liberius cuncta fallacia figmenta subuertit, ut gratia uerissimi Saluatoris liberet hominem ab eis dis, quos facit homo. et ei Deo subdat, a quo factus est homo. Sed Hermes cum ista praedicit, uelut amiloquitur, nec christianum nomen evidenter exprimit; sed tanquam ea tollerentur atque delerentur, quorum observatione coelestis similitudo custodiretur in Aegypto, ita haec futura deplorans, luctuosa quodammodo praedicatione testatur. Erat enim de his, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ ad h ͦ ip̃m redit. ut iterũ dicat de diis
qͦs hoĩes fecerũt ita loquẽs. S iã de
talib sinit satis dicta talia. Iterũ ĩqͣt
ad hoĩem rationẽq redͤamꝰ ex qͦ diuino
uono homo aĩal dictũ est racionale.

Expanded text:
enim ad hoc ipsum redit, ut iterum dicat de diis quos homines fecerunt, ita loquens: Sed jam de talibus sint satis dicta talia. Iterum, inquit, ad hominem rationemque redeamus, ex quo divino dono homo animal dictum est rationale.
Abbreviated transcription (Latin):
perint penitentiam. hoc neme nũquã de
demonib dixit: qr si ita eẽt neqͣꝙͣ sibi
auderent diuinos honores expetere: qͥ
penitendo desiderarent ad gr̃am uenie
puenire. Ibi enĩ est detestando suꝑbia
hic humilitas mseranda.

Expanded text:
perint, paenitentiam? Hoc nemo umquam de perint, paenitentiam? Hoc nemo umquam de daemonibus dixit, quia, si ita esset, nequaquam sibi auderent diuinos honores expetere, qui paenitendo desiderarent ad gratiam ueniae peruenire. Ibi enim est detestanda superbia, hic humilitas miseranda.
Abbreviated transcription (Latin):
mutuariq fecerũt. Huiꝰ autẽ phĩ pla¬
tonici copiosissima et disertissima ex¬
tat oratio. qua crimen artiũ magicaꝵ
a se alienũ ẽẽ defendit. Seq alitor nõ
uult ĩnocẽtem uideri: nisi ea negando
que non possunt ab ĩuotẽte cõmicti.
Ait oĩa miracła magorũ quos recte sẽtt
ẽẽ dãnandos doctrinis fuĩt et opib de¬
monũ: qͦs uiderit cur censeat honorã¬
dos. eos necessarios asserens ꝑferendis
ad deos p̾cib nrĩs : qͦꝵ debenius opera
denitare si ad deũ uerñ p̾ces nr̃as uolu¬
mus ꝑuenire. Deinde quero quales
p̾ces hoĩ diis bonis ꝑ demones allega¬
ri putãt: magicas. an licitas. Si ma¬
gicas nolũt tales: si licitas: nolũt per
tales. Si autẽ pctõr penitẽs p̾ces fũdͭ
maxĩe si aliquid magitũ admisit. Ita¬
ne tandem illis intercedentib acciꝑit
ueniã. quib ĩpellentib aut fauentib
se cecidisse plangit in culpã: An et ip̃i

Expanded text:
mutarique fecerunt. Huius autem philosophi Plamutarique fecerunt. Huius autem philosophi Platonici copiosissima et disertissima extat oratio, qua crimen artium magicarum a se alienum esse defendit seque aliter non uult innocentem uideri nisi ea negando, quae non possunt ab innocente committi. At omnia miracula magorum, quos recte sentit esse damnandos, doctrinis fiunt et operibus daemonum, quos uiderit quur censeat honorandos, eos necessarios adserens perferendis ad deos precibus nostris, quorum debemus opera deuitare, si ad Deum uerum preces nostras uolumus peruenire. Deinde quaero, quales preces hominum dis bonis per daemones adlegari putat, magicas an licitas? Si magicas, nolunt tales; si licitas, nolunt per tales. Si autem peccator paenitens preces fundit, maxime si aliquid magicum admisit, itane tandem illis intercedentibus accipit ueniam, quibus inpellentibus aut fauentibus se cecidisse plangit in culpam? an et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ces de magitis artib accusatꝰ non est.
quas utiq sibi obiectas si diuinas et
pias ẽẽ nouerat. et diuinarũ potestatũ
operib. congruas non solũ eas ꝯfiteri
debuit s eciã ꝓfiteri leges culpans pociꝰ
quib hec ꝓhiberentur et dãpnanda pu¬
tarentur. q̃ haberi miranda et uenerã¬
da oporteret. Ita enĩ ꝑ sentẽtiã suam
ꝑsuaderet iuditib: uel si illi scdm̃ ñqͣs
leges saperent. eñq talia p̾dicãtẽ atq
laudantẽ morte multarẽt. digna aĩe
illiꝰ demones dona rependerent ꝓ quoꝵ
diuinis oꝑib p̾dicandis hũani uitam
sibi adimi non timeret. Sicut marti
et iiloriosissimos in et̾nũ non eã negã¬
do tẽporales penas euadere delegerũt:
s pociꝰ confitendo. ꝓfitendo. p̾dicando.
et pro hac oĩa fideliter fortiterq tolerã¬
do et cũ ip̃a securitate moriendo. leges
quib phiberentur erubestere ꝯpulerũt.

Expanded text:
ces de magicis artibus accusatus est? ces de magicis artibus accusatus est? Quas utique sibi obiectas si diuinas et pias esse nouerat et diuinarum potestatum operibus congruas, non solum eas confiteri debuit, sed etiam profiteri, leges culpans potius, quibus haec prohiberentur et damnanda putarentur, quae haberi miranda et ueneranda oporteret. Ita enim uel sententiam suam persuaderet iudicibus, uel, si illi secundum iniquas leges saperent eumque talia praedicantem adque laudantem morte multarent, digna animae illius daemones dona rependerent, pro quorum diuinis operibus praedicandis humanam uitam sibi adimi non timeret; sicut martyret gloriosissimos inaeternum, non eam negando temporales poenas euadere delegerunt, sed potius confitendo profitendo praedicando et pro hac omnia fideliter fortiterque tolerando et cum pia securitate moriendo leges, quibus prohibebatur, erubescere conpulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Orro aduersus.¬
magicas artes dequib quosdã
niiis ĩfelices et nimis ĩpios eciam
gliari libet nõne ip̃am publicã lucẽ
testem titabo: Cur enĩ tã grauiter.
ista plectũtur seueritate legũ: si oꝑa
sunt niminũ colendoꝵ: dn forte istat
leges xpĩaui instituerũt. quib artes
magice puniũtur: stdm̃ quẽ aliũ se̾sũ.
nisi ꝙ hec maleficia generi hũano ꝑ¬
niciosa ẽẽ nõ dubiũ est: dĩit poeta cla¬
rissimꝰ. Testor cara deos. et te germana.
tim̃q dulte caput: magitas ĩuitã acciugier
artes. Illud etiã ꝙ alio loto de hiis artib
dicit. Ditq satas alio uidi traducere mes¬
ses: eo ꝙ hac pestifera scelerataq doctri¬
na fructus aliem in alias t̾ras trãfferxi
ꝓhibentur. Nonne in duodecim tabulis
id est romanoꝵ antiquissimis legibus
citero cõmemorat ẽẽ ꝯstriptũ: et ei quis
hͦ fecerit suppliciũ ꝯstitutũ: Postremo
apuleiꝰ ip̃e mĩquid upud xp̃ianos iudi¬

Expanded text:
orro aduersusmagicas artes, de quibus quosdam nimis infelices et nimis inpios etiam gloriari libet, nonne ipsam publicam lucem testem citabo? Quur enim tam grauiter ista plectuntur seueritate legum, si opera sunt numinum colendorum? An forte istas leges Christiani instituerunt, quibus artes magicae puniuntur? Secundum quem alium sensum, nisi quod haec maleficia generi humano perniciosa esse non dubium est, ait poeta clarissimus: Testor, cara, deos et te, germana, tuumque Dulce caput, magicas inuitam accingier artes? Illud etiam, quod alio loco de his artibus dicit: Adque satas alio uidi traducere messes, eo quod hac pestifera scelerataque doctrina fructus alieni in alias terras transferri perhibentur, nonne in duodecim tabulis, id est Romanorum antiquissimis legibus, Cicero commemorat esse conscriptum et ei, qui hoc fecerit, supplicium constitutum? Postremo Apuleius ipse numquid aput Christianos iudi
Abbreviated transcription (Latin):
poetita figniẽta et theatrita ludibria
iustifitare conetur. Habemꝰ contra
ista magistrũ eoꝵ et tante apud eos
anctoritatis platonẽ: si pudor hu¬
manus ita de se male meret᷑. ut nõ
solũ diligat turpia: uerũ etiã diui¬
nitati existimet grata

Expanded text:
poetica figmenta, et theatrica ludibria poetica figmenta, et theatrica ludibria justificare conetur. Habemus contra ista magistrum eorum et tantae apud eos auctoritatis Platonem: si pudor humanus ita de se male meretur, ut non solum diligat turpia, verum etiam divinitati existimet grata
Abbreviated transcription (Latin):
IRustra igitur eis apuleiꝰ et quitũq
Uita sentiĩt hũc detulit honorẽ. sit
eos in aere medios inter etheriũ celũ ter¬
rãq ꝯstituẽs. Ut qũ nullus deꝰ mistet᷑
deos ꝑferant pretes hõmi. et iude ad ho¬
mines ĩpetrata que postũt. Indignũ
eñ putauerũt qui ista crediderũt misteri
hoĩes diis et deos hoĩb. dignũ autem
misceri demones et diis et hoĩb. huic
petita qui allegent. inde ꝯcessa qͥ appor¬
tent: ut uidelz homo castus. et ab artiũ
magitaꝵ scelerib alienus eos patronos
adhibeat ꝑ quos illũ dii exaudiant
qui hec amant que ille non amando
fit dignior: quẽ faciliꝰ et libenciꝰ exau¬
dire debeant. Amãt quippe illi stem¬
cas turpitudines quas non amat pu¬
dicitia: amant in maleficiis magorũ
mille notẽdi artes quas non amat
innorencia. Ergo et pudicicia et ĩno¬
cẽtia si quid ab diis impetrare uoluerit.
non poterit suis meritis. insi suis ĩ¬
teruenientib ĩmicis. Non est ꝙ ista

Expanded text:
Frustra igitur eis Apuleus, et quicumque ita sentiunt, hunc detulit honorem, sic eos in aere medios, inter aetherium coelum terramque constituens, ut, quoniam nullus deus miscetur deos perferant preces hominum, et inde ad homines impetrata quae poscunt. Indignum enim putaverunt qui ista crediderunt, misceri homines diis et deos hominibus: dignum autem misceri daemones et diis et hominibus, hinc petita qui allegent, inde concessa qui apportent: ut videlicet homo castus, et ab artium magicarum sceleribus alienus, eos patronos adhibeat, per quos illum dii exaudiant, qui haec amant, quae ille non amando fit dignior quem facilius et libentius exaudire debeant. Amant quippe illi scenicas turpitudines, quas non amat pudicitia: amant in maleficiis magorum mille nocendi artes , quas non amat innocentia. Ergo et pudicitia et innocentia, si quid ab diis impetrare voluerit, non poterit suis meritis, nisi suis intervenientibus inimicis. Non est quod iste
Abbreviated transcription (Latin):
Si iam illa corꝑis siuilitudo cũ in aĩo
cogitãtis aspicitur atq iudicat᷑. nec
ip̃a corpus est. Non est gͦ terra. nec aqua
net aer. nec ignis: quib quatuor torpo
rib que dicũtur quatuor elemẽta mũ¬
dũ corporeũ uidemus eẽ ꝯpactũ. Porro
si nr̃ auimius corpus non ẽ: quomͦ deus
treator animi corpus ẽ: Cedant gͦ isti
ut dictũ est platonicis: cedant et illi
quos quidẽ puduit dicere deũ corpus ẽẽ
uerũtanien eiusdem nature cuiꝰ ille ẽ
aĩos nr̃os ẽẽ putauerũt. Ita non eos
mouit tãta mutabilitas aĩe quã dei
nature tribuere nephas ẽ. S dicũt.
Corpore mutatur aĩe natura: nã ꝑ se
ip̃am ĩcõmutabilis ẽ. Poterãt isti
dicere. Corpore aliqͦ uuluerat᷑ caro:
nã ꝑ scip̃am ĩuuluerabilis ẽ. Prorsus
qd̾ nutari non p̃t. nulla re p̃t: ac ꝑ

Expanded text:
si iam illa corporis similitudo, cum in animo si iam illa corporis similitudo, cum in animo cogitantis aspicitur adque iudicatur, nec ipsa corpus est. Non est ergo nec terra nec aqua, nec ribus, quae dicuntur quatuor elementa, mundum corporeum uidemus esse conpactum. Porro si noster animus corpus non est, quo modo Deus creator animi corpus est? Cedant ergo et isti, ut dictum est, Platonicis; cedant et illi, quos quidem puduit dicere Deum corpus esse, uerum tamen eiusdem naturae, cuius ille est, animos nostros esse putauerunt; ita non eos mouit tanta mutabilitas animae, quam Dei naturae tribuere nefas est. Sed dicunt: Corpore mutatur animae natura, nam per se ipsa incommutabilis est. Poterant isti dicere: corpore aliquo uulneratur caro, nam per se ipsa inuulnerabilis est. Prorsus quod mutari non potest, nulla re
Abbreviated transcription (Latin):
sicut epiturei. Quidã uo a uiuente
quidem et uiuẽtia et nõ uiuẽtia: s tñ
a corpore corporea. Nam stoici ignẽ id ẽ
corpus unũ ex hiis quatuor elemẽtis
quib uisibilis mũdus hic cõstat: et
uiuentẽ et sapientẽ et ip̃iꝰ mũdi fabri
ignẽ deũ ẽẽ putauerũt. Hii et ceteri si¬
miles eoꝵ. id solũ cogitare potuerunt :
qd̾ cũ eis corda eoꝵ obstricta caruis sensi¬
bus fabulata sunt. In se quppe habebãt
qd̾ non uidebant: et apud se ymagina¬
bantur qd̾ foris uiderant eciã qñ non
uidebant s tñ mͦ cogitabant. hoc autẽ
in ꝯspectu talis cogitacõis iã non ẽ corpꝰ.
sed similitudo corꝑis. Illud autẽ unde ui¬
detur in aĩo hec similitudo corporis nec
corpus est nec similitudo corꝑis: et
unde uidetur atq utrũ pulcra an defornus
sit iudicatur. ꝓfecto est meliꝰ quã ip̃a
que iudicat᷑. Hec mens hoĩs et raciona¬
sis aĩe natura ẽ. q̃ utiq corpus non est

Expanded text:
sicut Epicurei; quidam uero a uiuente sicut Epicurei; quidam uero a uiuente quidem et uiuentia et non uiuentia, sed tamen a corpore corpora. Nam Stoici ignem, id est corpus unum ex his quattuor elementis, quibus uisibilis mundus hic constat, et uiuentem et sapientem et ipsius mundi fabriignem deum esse putauerunt. Hi et ceteri similes eorum id solum cogitare potuerunt, quod cum eis corda eorum obstricta carnis sensibus fabulata sunt. In se quippe habebant quod non uidebant, et aput se imaginabantur quod foris uiderant, etiam quando non uidebant, sed tantummodo cogitabant. Hoc autem in conspectu talis cogitationis iam non est corpus, sed similitudo corporis; illud autem, unde uidetur in animo haec similitudo corporis, nec corpus est nec similitudo corporis; et unde uidetur adque utrum pulchra an deformis sit iudicatur, profecto est melius quam ipsa quae iudicatur. Haec mens hominis et rationalis animae natura est, quae utique corpus non est,
Abbreviated transcription (Latin):
uesta. et alii plurnui quos uarno cona¬
tur ad mũdi partes siue elemẽta trãs¬
ferre hoĩes fuisse ꝓdũtur. Tnuẽs emĩ
et ille qiͣ reuelata misteria. petens
ãmonet alexandrũ. ut ñea matri
conscripta insiuauerit. flãmis iube¬
at concremari. Non solũ gͦ ista q̃ due
theologie fabulosa ꝯtinet et ciuilis.
platonicis phĩs cedant. qui uerũ deũ
et rerum auctorẽ et ueritatis illustra
p̾ncipia corpori deditis mẽtib opinati
sunt. cedant hiis tãtis tãti cognicõri¬
sz uiris: Ut thales in humore auaxi¬
menes ĩaere. stoiti in iggne. epicurus ĩ
athoniis hͦ ẽ miutissinus corpustu¬
lis. que nec diuidi nec sentiri queñt:
et quetũq alii qͦꝵ enumeratõe ĩmorari
non ẽ necesse siue simplitia siue coniũcta
corpora siue uita carencia siue uiuẽtia
s tñ corpora causam p̾ncipiũq rerum
eẽ dixerũt. Ilam quidã eoꝵ a rebus nõ
uinis res uiuas fieri posse crediderũt

Expanded text:
Vesta et alii plurimi, quos Varro conaVesta et alii plurimi, quos Varro conatur ad mundi partes siue elementa transferre, homines fuisse produntur. Timens enim et ille quasi reuelata mysteria petens admonet Alexandrum, ut, cum ea matri conscripta insinuauerit, flammis iubeat concremari. Non solum ergo ista, quae duae theologiae, fabulosa continet et ciuilis, Platonicis philosophis cedant, qui uerum Deum et rerum auctorem et ueritatis inlustratprincipia corpori deditis mentibus opinati sunt, cedant his tantis et tanti Dei cognitoribus uiris, ut Thales in umore, Anaximenes in aere, Stoici in igne, Epicurus in atomis, hoc est minutissimis corpusculis, quae nec diuidi nec sentiri queunt, et quicumque alii, quorum enumeratione inmorari non est necesse, siue simplicia siue coniuncta corpora, siue uita carentia siue uiuentia, sed tamen corpora, causam principiumque rerum esse dixerunt. Nam quidam eorum a rebus non uiuis res uiuas fieri posse crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a illis ritibus siguificãt᷑. que ip̃e
insiuuare conatur et ideo ueritas co¬
nantem non sequitur. et si ip̃a ẽẽt. tñ
aĩe racionali eaque infra illam nature
ordiue cõstituta sũt ꝓ deo suo colenda
deos eas res quib ipãm p̾tulit uerus
deus et ea q̃ numa pompiliꝰ reuera
ad satra ei modi ꝑtiuẽtia et secum
sepeliendo curauit abstondi. et aratro
euita senatus iussit intendi. In eo
genere sunt eciã illa ut aliqͥd de nu¬
ma mitius suspitemur que alexãder
macedo scripsit ad matrẽ eiꝰ sibi a ma¬
quo autistite sacioꝵ egiptioꝵ quodã
leone patefacta. Ubi non pitus. et
faunus. et eneas et rouiulus uel eciã
hercules. et estolapiꝰ et liber semele
natus. et tuclaride frẽs. et si qͦs alios
ex mortalibus ꝓ diis habẽt: s ip̃i eciã
maiorũ gẽciũ dii quos citero in tustu¬
lanis tacitis noĩb uidetur actingere.
Iupiter . iuno. saturnus. ulcanus.

Expanded text:
ipsa illis ritibus significantur, quae ipse ipsa illis ritibus significantur, quae ipse insinuare conatur, et ideo ueritas conantem non sequitur; et si ipsa essent, tamen animae rationali ea, quae infra illam naturali ordine constituta sunt, pro deo suo colenda uam deos eas res, quibus ipsam praetulit uerus Deus, et ea, quae Numa Pompilius re uera ad sacra eius modi pertinentia secum sepeliendo curauit abscondi et aratro eruta senatus iussit incendi. In eo genere sunt etiam illa, ut aliquid de Numa mitius suspicemur, quae Alexander Macedo scribit ad matrem sibi a magno antistite sacrorum Aegyptiorum quodam Leone patefacta, ubi non Picus et Faunus et Aeneas et Romulus uel etiam Hercules et Aesculapius et Liber Semela natus et Tyndaridae fratres et si quos alios ex mortalibus pro dis habent, sed ipsi etiam maiorum gentium di, quos Cicero in Tusculanis tacitis nominibus uidetur adtingere, Iuppiter, Iuno, Saturnus, Vulcanus,
Abbreviated transcription (Latin):
Tergo plato huiꝰ dei mutatorem.
cognitorẽ. amatorẽ. dixit ẽẽ
sapientem cuiꝰ ꝑticipatõe sit beatus:
quid opus est excutere ceteros: Alulli
nobis quã isti ꝓpius accesserũt. Ce¬
dat eis igitur non solũ theologia
illa fabulosa deoꝵ criminib oblectãs
aĩds impioꝵ. Nec solum etiã illa
ciuilis. ubi nupuri denones trestri¬
b gaudiis deditos ppłos deoꝵ noĩe
sedutẽtes hũanos errores tanꝙͣ suos
diuinos honores habere uoluerunt.
adspectandos suoꝵ criminũ ludos
cultores suos tanꝙͣ ad suũ cultũ ftudiis
ĩmũdissimus excitãtes et sibi delec¬
tabiliores ludos de ip̃is spectatorib
exhibentes. ubi si qua uelut honesto
gerũtur in templis ꝯũcta sibithea¬
trorũ obstenitate turpant̾. et quecũq
turpia gerũtur in theatris cõparata
sibi temploꝵ feditate laudant᷑: s
et ea que uarro ex hiis sacris quasi
ad celũ et terrã rerũq mortaliũ semi-¬
na et actib int̾pretatus ẽ: qr nec

Expanded text:
ergo Plato Dei hujus imitatorem, cognitorem, amatorem dixit esse sapientem, cujus participatione sit beatus, quid opus est excutere caeteros? Nulli nobis, quam isti, propius accesserunt. Cedat eis igitur non solum theologia illa fabulosa deorum criminibus oblectans animos impiorum; nec solum etiam iciuilis, ubi inpuri daemones terrestribus gaudiis deditos populos deorum nomine seducentes humanos errores tamquam suos diuinos honores habere uoluerunt, ad spectandos suorum criminum ludos cultores suos tamquam ad suum cultum studiis inmundissimis excitantes et sibi delectabiliores ludos de ipsis spectatoribus exhibentes ubi si qua uelut honesta geruntur in templis, coniuncta sibi theatrorum obscenitate turpantur, et quaecumque turpia geruntur in theatris, comparata sibi templorum foeditate laudantur, et ea, quae Varro ex his sacris quasi ad caelum et terram rerumque mortalium semina et actus interpretatus est quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
manis reb illuxit. omĩs uel pene om̃s
demonũ nomen exhorrent. Ut qͥsqͥs
ante disputacionẽ apuleii qua demonũ
dignitas cõmendatur. titulũ libri de
demone socratis legeret: nequaꝙͣ illũ
hoĩem sanũ fuisse sentiret. Quid autẽ
etiã apuleiꝰ qd̾ in demonib laudaret
ĩuenit: p̾ler subtilitatẽ et firmitatẽ
corporũ et habitatoĩs altiorẽ locũ: Nlã
de morib eoꝵ cũ de oĩb gu̾aliter loque¬
retur: nõ solũ nichil boni dixit s eciã
plurimũ mali. Deniq lecto illo pror¬
sus nemo mirat᷑ eos eciã scenitã turpi¬
tudiuẽ in rebus diuinis habere uolusse.
et cũ deos se putari uelint. deoꝵ crimib
oblectari potuisse: et quicquid satris os
zidetur uel horretur eoꝵ affectib ꝯueĩre.

Expanded text:
manis rebus illuxit, omnes vel pene omnes manis rebus illuxit, omnes vel pene omnes daemonum nomen exhorrent, ut quisquis ante disputationem Apuleii, qua daemonum dignitas commendatur, titulum libri, De daemone Socratis legeret, nequaquam illum hominem sanum fuisse sentiret. Quid autem etiam ipse Apuleius, quod in daemonibus laudaret, invenit, praeter subtilitatem et firmitatem corporum, et de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non solum nihil boni dixit, sed etiam plurimum mali. Denique lecto illo libro prorsus nemo miratur eos etiam scaenicam turpitudinem in rebus diuinis habere uoluisse, et cum deos se putari uelint, deorum criminibus oblectari potuisse, et quidquid in eorum sridetur uel horretur, eorum adfectibus conuenire.
Abbreviated transcription (Latin):
tates. Nisi qr hͦ facto ãmonuit animũ
hũauũ ꝙͣuis ad huc in hiis moribũdis
mẽbris positũ pro splendore honestatis
impura demonũ iussa cõtẽnere. eoꝵ q
ĩmũdiciam detestari. Nam si plato hec
honestissime arguit et ꝓhibuit. Pro¬
fecto demonies turpissime poposterũt
atq insserũt. Aut gͦ fallitur apuleiꝰ.
et non ex isto gn̾e miminũ habuit ami¬
cũ socratẽs: aut cõtraria inter se sentit
plato modo demones honorãdo. mͦ eoꝵ
delicias de ciuitate beue morata remouẽ¬
do: aut non est socrati amiticia demonis
gratulanda. de qua usq adeo et ip̃e apu¬
leius erubiit ut de deo sogatis p̾notaret
librũ. Quẽ scdm̃ suã disputacõem qͣ
deus a demonibz tam diligenter copiose¬
q disteruit. non appellare de deo s de
demone socratis debuit. Maluit autẽ
h in ip̃a disputatõe ꝙͣ in titulo libri
ponere. Ita enĩ ꝑ sauã doctrinã q̃ hu¬

Expanded text:
tates, nisi quia hoc pacto admonuit animum tates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamvis adhuc in his moribundis membris positum, pro splendore honestatis impura daemonum jussa contemnere, eorumque immunditiam detestari? nam si Plato haec honestissime arguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt atque jusserunt. Aut ergo fallitur Apuleius, et non ex isto genere numinum habuit amicum Socrates; aut contraria inter se sentit Plato, modo daemones honorando, modo eorum delicias a civitate bene morata removendo; aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut De deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare De deo, sed De daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione, quam in titulo libri ponere. Ita enim per sanam doctrinam, quae hu
Abbreviated transcription (Latin):
deos qui onĩs bani et excelsi sũt priuas¬
se ludoꝵ senicoꝵ uoluptate s demones.
Hec si ita sunt: quelib apud alios qͦ
reperiantur: apuleiꝰ tñ platonicus ma¬
daurensis. de hac re sola unũ stripsit li¬
brũ. cuiꝰ ẽẽ titulũ uoluit de deo sotratis:
ubi dissorit et expouit ex qͦ genere nu¬
minũ socrates habebat adiuuctũ et ami¬
ticia quadã cõciliatũ. a quo ꝑhibetur
solitus ãmoneri ut desisteret ab agendo
qñ id qd̾ agere uolebat. non ꝓspere fuerat
euenturũ. Dicit enĩ aꝑtissime. et copiosisstẽ
asserit. non illũ deũ fuisse s demonẽ: dili¬
genti disputacõe ꝑtractãs. istã platonis
de deoꝵ sublimitate. et hõm hũilitate.
et demonũ medietate sentẽciã. Hec gͦ si
ita sunt quonã iͦ ausus est plato enã¬
si non diis quos as oi hũana cogitacõe
semoint. Certe hiis demonibz poetas
urbe pellendo. anferre theatricas uolup¬

Expanded text:
deos, qui omnes boni et excelsi sunt, priuasdeos, qui omnes boni et excelsi sunt, priuasse ludorum scaenicorum uoluptate, sed daemones. Haec si ita sunt quae licet aput alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cuius esse titulum uoluit \'de deo Socratis\', ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; dicit enim apertissime et copiosissime adserit non illum deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum humilitate et daemonum medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, esi non diis, quos ab omni humana contagione semovit, certe ipsis daemonibus, poetas urbe pellendo, auferre theatricas volup
Abbreviated transcription (Latin):
Minũ iniquiũt aĩaliũ in quib
est aĩa racionalis. triꝑtita diui¬
sio est. In deos. hoĩes. deuiones. Dii
excelsissimũ locũ tenent. hoĩes ĩfimũ.
deniones mediũ. nani deoꝵ sedes ni
celo est: honi in terra. in aere demo¬
ñ. Sicut eis diuersa dignitas est
locoꝵ: ita eciã naturarũ. Pronide
dii sunt hoĩb demonib q pociores:
hoĩes uero infra deos et demones con¬
stituti sunt. Ut elementoꝵ ordiue.
sit differẽcia meritor. Demones ig̃r
medii. quẽadmuodũ diis quib inferiꝰ
habitant postponendi; ita hominib
enĩ cũ diis ꝯmunẽ ĩmortalitatẽ corpoꝵ:
aĩoꝵ autẽ cũ hoĩb passiones. Qua¬
propter nõ est mirũ in quiũt. si eciam
ludoꝵ obsteuitatib. et poetaꝵ figmẽtis
delectantur. Quandoquidẽ hũanis
capiũtur affectib a quib dii longe
absunt. et modis oĩb alieni sunt.
Ex quo colligitur. platonẽ poetica
detestando et ꝓhibendo figmẽta non

Expanded text:
ium inquiunt, animalium, in quibus est anima rationalis, tripartita divisio est, in deos, homines, daemones. Dii excelsissimum locum tenent, homines infimum, daemones medium. Nam deorum sedes in coelo est, hominum in terra, in aere daemonum. Sicut eis diversa dignitas est locorum, ita etiam naturarum. Proinde dii sunt hominibus daemonibusque potiores; homines vero infra deos et daemones constituti sunt, ut elementorum ordine, sic differentia meritorum. Daemones igitur medii, quemadmodum diis, quibus inferius habitant, postponendi, ita hominibusenim cum diis communem immortalitatem corporum, animorum autem cum hominibus passiones. Quapropter non est mirum, inquiunt, si etiam ludorum obscenitatibus et poetarum figmentis delectantur, quando quidem humanis capiuntur adfectibus, a quibus di longe absunt et modis omnibus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta non
Abbreviated transcription (Latin):
Tem̃ urgens causa et artissima to
ta. et a diis referãt impetrata. Que nã
tandem ista causa ẽ. et ꝙͣta necessitas: Q
nullus inqͥt deus mistetur hoĩ. Preclara
igit᷑ stĩtas dei qui non mistetur hõi suꝑ¬
plicaniti: et miscetur arroganti. Non
mistetur hoĩ penitẽti: et mistet᷑ hoĩ
decipiẽti. Non nuscet᷑ hõi ꝯfugiẽti ad
diuinitatem: et mistet᷑ demoni fingẽ¬
ti diuinitatẽ. Non mistet᷑ hõ petentĩ
iudulgentiã: et mistet᷑ demoni suadẽti
nequitiã. Non mistetur hoi ꝑ philosophi¬
cos libros poetas de bene instituta ciuita¬
te pellenti: et nustet᷑ demomia princi-¬
pib et pontificib ciuitatis ꝑ stenicos
ludos poetaꝵ ludibria requirenti. Nan
miscetur hoi deoꝵ crimina fingere ꝓ hi¬
benti: et miscet᷑ demoni se falsis deoꝵ
criminib oblectãti. Non mistet᷑ homini
et implẽti. Non mistetur hoĩ imitacõe
demonis fugiẽti: et mstetur demoni
deceptionem hominis aucupanti.¬

Expanded text:
im urgens causa et artissima cogta, et a dis referant inpetrata. Quaenam tandem ista causa est et quanta necessitas? Quia nullus, inquiunt, Deus miscetur homini. Praeclara igitur sanctitas Dei, qui non miscetur homini supplicanti, et miscetur daemoni adroganti; non miscetur homini paenitenti, et miscetur daemoni decipienti; non miscetur homini confugienti ad diuinitatem, et miscetur daemoni fingenti diuinitatem; non miscetur homini petenti indulgentiam, et miscetur daemoni suadenti nequitiam; non miscetur homini per philosophicos libros poetas de bene instituta ciuitate pellenti, et miscetur daemoni a principibus et pontificibus ciuitatis per scaenicos ludos poetarum ludibria requirenti; non miscetur homini deorum crimina fingere prohibenti, et miscetur daemoni se falsis deorum criminibus oblectanti; non miscetur homini et implenti; non miscetur homini imitationem daemonis fugienti, et misectur daemoni deceptionem hominis aucupanti
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoĩb instituta eciã legib iubeantur
anferni. Confitetur tñ atq exprimit
cansas quare ad ista ꝑuentũ sit dicens
ꝓauos suos multo erbore et incredulita¬
te et animũ non auertende ad tultum
religionemq diuinã ĩuenisse hãc artẽ.
qua facerent deos. Nos quid oportet di
cere uel pociꝰ quid agere. nisi quãtas
possumus grãs dño deo nr̃o: qui het tõ¬
trariis causis ꝙͣ instituta sũt abstulit:
Ilam qd̾ iustituit multitudo erroris.
abstulit uia ueritatis: qd̾ instituit ĩcre¬
dulitas abstulit fides. quod instituit
a cultu religionis diuine auersio. abstu¬
lit ad uerũ unũ deũ sanctũq cõuersio
Nec in sola egipto quã solã in isto plã¬
git demonũ sp̃s: s in oĩ terra q̃ cãtat

Expanded text:
ab hominibus instituta etiam legibus iubeantur ab hominibus instituta etiam legibus iubeantur auferri, confitetur tamen adque exprimit causas, quare ad ista peruentum sit, dicens proauos suos multo errore et incredulitate et animum non aduertendo ad cultum religionemque diuinam inuenisse hanc artem, qua facecere vel potius quid agere, nisi quantas possumus gratias Domino Deo nostro, qui haec contrariis causis, quam instituta sunt, abstulit? Nam quod instituit multitudo erroris, abstulit via veritatis; quod instituit incredulitas, abstulit fides; quod instituit a cultu divinae religionis aversio, abstulit ad unum verum Deum sanctumque conversio: nec in sola Aegypto, quam solam in isto plangit daemonum spiritus, sed in omni terra quae cantat
Abbreviated transcription (Latin):
Auersa a religione diuina aufertur reli¬
gione diuina cũ ueritas emendat er uorẽ
fides redargint incredulitatẽ: cõuersio
corrigit auersionem: Si enĩ tatitis can¬
sis dixiss ꝓ auos suos ĩuenisse artẽ qua
facerent deos: nr̃m fuit utiq si quid pñi¬
rectũq saperemꝰ actendere. et uid̾e neqͣꝙͣ
illos ad hanc artẽ ꝑuẽturos fuisse qua
homo deos facit si a ueritate nõ aberrabãt
Si ea que deo digna sũt crederẽt. Si ani¬
mũ aduerterent ad cultũ religionemq
diuinam. Et tñ si causas artis huiꝰ nos
diceremꝰ multũ eruorẽ hõm. et intredu¬
litatem. et animi errãtis atq ĩfidelis.
a diuina religione auersionem: uttũq
ferenda ẽẽt impudẽtia resistenciũ uerita¬
ti. Cũ uero idem ip̃e qui ptãtẽ huiꝰ artis
super oĩa cetera miratur in hoĩe. qua ille
deos facere cõtessũ est et dolet uenturũ
ẽẽ tempus. quo hec omĩa deoꝵ figniẽta

Expanded text:
auersa a religione diuina, aufertur reliauersa a religione diuina, aufertur religione diuina, cum ueritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conuersio corrigit auersionem? Si enim tacitis causis dixisset proauos suos inuenisse artem. qua facerent deos: nostrum fuit utique, si quid rectum piumque saperemus, adtendere et uidere nequaquam illos ad hanc artem peruenturos fuisse, qua homo deos facit, si a ueritate non aberrarent, si ea, quae Deo digna sunt, crederent, si animum aduerterent ad cultum religionemque diuinam; et tamen si causas artis huius nos diceremus multum errorem hominum et incredulitatem et animi errantis adque infidelis a diuina religione auersionem, utcumque ferenda esset inpudentia resistentium ueritati. Cum uero idem ipse, qui potestatem huius artis super omnia cetera miratur in homine, qua illi deos facere concessum est, et dolet uenturum esse tempus, quo haec omnia deorum figmenta
Abbreviated transcription (Latin):
duli: et nõ aĩaduertentes ad cultũ reli¬
gienẽq diuinã ĩuenerũt artẽ qͣ efficerẽt
deos. Nũquid nam saltẽ mediocriter eos
dixit errasse ut hãc artẽ ĩuenirẽt faciẽdi
deos: aut cõtentus fuit dicere errabãt.
insi adderet et diceret multũ errabant:
Iste gͦ multus erpor et incredulitas nõ
aĩaduertenciũ ad tultũ religionẽqz diui¬
nam ĩuenit artẽ qua efficeret deos. et tñ
ꝙmultus eruor et incredulitas. et a
cultu ac religione diuina aduersio aĩ
ĩuenit ut homo arte faceret deos: hͦ dolet
uir sapiẽs tanꝙͣ religionẽ diuinã uẽturo
certo tp̃e auferri. Uide si non et ui dĩna
maiorũ suoꝵ errorẽ p̾teritũ ꝓdere: et ui
dyabolica penã demonũ futurã dolere
cõpellitur. Si eniĩ ꝓaui eoꝵ multũ erbã¬
do circa deoꝵ racionem ineredulitate et auer¬
sioue annui a cultu ac religione diuina.
ĩuenerũt artẽ qua efficerent deos. Quid
mirũ si hec ars detestanda quicqͥd fecit

Expanded text:
duli et non animaduertentes ad cultum religionemque diuinam, inuenerunt artem qua efficerent deos.\' Numquidnam saltem mediocriter eos dixit errasse, ut hanc artem inuenirent faciendi deos, aut contentus fuit dicere: Errabant, nisi adderet et diceret: Multum errabant? Iste ergo multus error et incredulitas non animaduertentium ad cultum religionemque diuinam inuenit artem, qua efficeret deos. Et tamen multus error et incredulitas et a cultu ac religione diuina auersio animi inuenit, ut homo arte faceret deos, hoc dolet uir sapiens tamquam religionem diuinam uenturo certo tempore auferri. Vide si non et ui diuina maiorum suorum errorem praeteritum prodere, et ui diabolica poenam daemonum futuram dolere conpellitur. Si enim proaui eorum multum errando circa deorum rationem incredulitate et auersione animi a cultu ac religione diuina inuenerunt artem, qua efficerent deos: quid mirum, si, haec ars detestanda quidquid fecit
Abbreviated transcription (Latin):
cres terrestribz nobis non solũ nõ pͥse¬
rantur uerũ eciã subitiantur propter
racionalis aĩe q̃ in nobis est dignitatẽ
.Ita fieri potuit. ut demones quãnis
magis aerii sint terrestrib nobis nõ
ideo meliores suit. qr est aer ꝙͣ terra su¬
perior. S ideo eis hoĩes p̾ferendi sinit
qũ spei pioꝵ hõĩm nequaꝙͣ illoꝵ despe¬
ratio ꝯparanda est. Nam et illa racis
platonis qua elementa quatuor ꝓporcio¬
ne contexit atq ordinat. ita duob ex¬
tremis igni mobilissimo et t̾re ĩmobili.
media duo aerem et aquã interserens.
ut quãto est aer aquis. et aer ignis. tãto
et aque superiores sint terris. Satis nos
admonet aĩaliũ merita nõ elementoꝵ¬
ꝓ gradib estimare. Et ip̃e quippe apuleiꝰ
cũ ceteris terrestre aĩal hoĩemi dicit qui
tñ longe ppͥonitur aĩalib. aquatilib. cũ
ip̃as aquas terris pͥponat plato: intel¬
liganiꝰ non eũdem ordinẽ tenendũ cũ

Expanded text:
cres terrestribus nobis non solum non praecres terrestribus nobis non solum non praeferantur, verum etiam subjiciantur propter rationalis animae, quae in nobis est, dignitatem; ita fieri potuit ut daemones, quamvis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo meliores sint, quia est aer quam terra superior; sed ideo eis homines praeferendi sint, quoniam spei piorum hominum nequaquam illorum desperatio conparanda est. Nam et illa ratio Platonis, qua elementa quattuor proportione contexit adque ordinat, ita duobus extremis, igni mobilissimo et terrae inmobili, media duo, aerem et aquam, interserens, ut, quanto est aer aquis et aere ignis, tanto et aquae superiores sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum gradibus aestimare. Et ipse quippe Apuleius cum ceteris terrestre animal hominem dicit, qui tamen longe praeponitur animalibus aquatilibus, cum ipsas aquas terris praeponat Plato: ut intellegant, non eundem ordinem tenendum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nitate uite qua illis anteponini᷑. cõtẽp¬
nere disteremus: habituri et nos ĩmor¬
talitatem corporũ. non quã supplicioꝵ
eternitas torqueat. se quã puritas pre¬
cedat aĩoꝵ. Iam uo de loci altitudine.
ꝙ demones in aere nos autẽ habitamꝰ
in terra. Ita ꝑmoueri. ut hinc eos no¬
bis ẽẽ p̃ponendos existimemꝰ: oninino
ridiculũ est. Hoc eñĩ pacto. nobis eciã
uolatilia p̾ponimꝰ. dit enĩ uolatilia
cũ uolando fatigantur. uel refitiendũ
alimentis corpus habent. terrã repe
tũt uel ad requiẽ uel ad pastũ: qd̾ de¬
mones inqͥuut non facuĩt. Nũquid gͦ
platz eis ut uolatilia nobis: demones
autem eciã uolatilia antecellant. Qd̾¬
si dicũt dementissimũ ẽ opinari. Nichil
est ꝙ de habitacõe suꝑioris elementi di¬
gnos ẽẽ demones existimenus: quib
nos religionis affectu subdere debeamꝰ
Sicut etem fieri potuit ut aerie uolu¬

Expanded text:
nitate uitae, qua illis anteponimur, contemnitate uitae, qua illis anteponimur, contemnere disceremus, habituri et nos inmortalitatem corporum, non quam suppliciorum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat animorum. Iam uero de loci altitudine, quod daemones in aere, nos autem habitamus in terra, ita permoueri, ut hinc eos nobis esse praeponendos existimemus, omnino ridiculum est. Hoc enim pacto nobis et omnia uolatilia praeponimus. At enim uolatilia cum uolando fatigantur uel reficiendum alimentunt, vel ad requiem, vel ad pastum; quod daemones, inquiunt, non faciunt. Numquid ergo placet eis, ut volatilia nobis, daemones autem etiam volatilibus antecellant? Quod si dementissimum est opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos esse daemones existimemus, quibus nos religionis affectu subdere debeamus. Sicut enim fieri potuit ut aeriae volu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita ꝯsiderans aninus ueratiter reli¬
giosus. et uero deo subditus arbitretur de
meliora. Ailioquin multas sibi et bestias
p̾laturus est: que nos et atrimonia sen¬
suũ et motu facilimo atq telerrimo et
ualentia uiriũ: et anuosissima firmita¬
te corpoꝵ uincũt. Qͥs hom̃i uidendo
equabitur aquilis et uulturib quib odo¬
rando canib: qͥs uelonitate leporib. teruis.
anib oĩb. quis multũ ualendo leonib
et elephantis quis diu uiuẽdo serpentib:
qui eciã deposita tunica senectutẽ deponere
atq ĩiuuenta redire ꝑhibentur: S sicut
hiis oĩb ⁊ aciocinãdo et intelligẽdo me¬
liores sumꝰ. Ita eciã demonib bene atq
honeste uiuendo meliores ẽẽ debemꝰ. Os
hoc eciã et prouidencia diuina eis qͥb
nos ꝯstet ẽẽ potiores data sũt quedam
potiora corporũ munera. Ut illud quo
multo maiore cura excolendũ ẽẽ quã
corpus. Ipãmq excellentiã corꝑalem
quã demones habere nostemus. pre bo¬

Expanded text:
sta considerans animus ueraciter religiosus et uero Deo subditus ideo arbitretur daemmeliora. Alioquin multas sibi et bestias praelaturus est, quae nos et acrimonia sensuum et motu facillimo adque celerrimo et ualentia uirium et annosissima firmitate corporum uincunt. Quis hominum uidendo aequabitur aquilis et uulturibus? quis odorando canibus? quis uelocitate leporibus, carnis, omnibus auibus? quis multum ualendo leonibus et elephantis? quis diu uiuendo serpentibus, qui etiam deposita tunica senectutem deponere adque in iuuentam redire perhibentur? Sed sicut his omnibus ratiocinando et intellegendo meliores sumus, ita etiam daemonibus bene adque honeste uiuendo meliores esse debemus. Ob hoc enim et prouidentia diuina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora corporum munera, ut illud, quoommendaretur multo maiore cura excolendum esse quam corpus, ipsamque excellentiam corporalem, quam daemones habere nossemus, prae bo
Abbreviated transcription (Latin):
studii. sicut egipcias ita et istas ꝑ interpre¬
tem didicit. Non ut scabendo transferxet.
qd t holomeꝰ ꝓ ingẽti beneficio qui regia
ptãte eciã tiuieri poterat meruisse ꝑhi¬
betur. Sed ut tolloquẽdo quid cõtinerẽt.
quãtũ capere poss addisteret. Hoc ut exi¬
stimetur. illa suadere uidentur iudicia:
ꝙ liber geneseos sit incipit. In pͥncipio
fecit deus celũ et tram. terra autẽ erat

Expanded text:
studii, sicut Aegyptias, ita et istas per interprestudii, sicut Aegyptias, ita et istas per interpretem didicit, non ut scribendo transferret, quod Ptolemaeus pro ingenti beneficio, qui regia potestate etiam timeri poterat, meruisse perhibetur, sed ut colloquendo, quid continerent, quantum capere posset, addisceret. Hoc ut existimetur, illa suadere videntur indicia, quod liber Geneseos sic incipit: In principio fecit Deus coelum et terram. Terr
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis in xp̃i grã sociati. cũ audi¬
ũt uel legñt platonẽ de deo ista sentire:
que multũ congrue ueritati nr̃e religio¬
nis agnoscũt. Unde non nulli puta¬
uerũt eũ qñ ꝑrexit in egiptũ. iherenuã
audisse ꝓphetan uel scripturas ꝓpheti
tas in eadẽ ꝑegrinatõe legisse. qͦꝵ qͥdẽ
opinionẽ in quibusdam libris meis po¬
sui s diligẽter supputata tẽpoꝵ racio
que chronica historia ꝯtinetur platonẽ
indicat a tꝑe qͦ ꝓphetauit iheremias
tentũ ferme ãnos postea natũ fuisse:
qui tũ octoginta et unũ uixiss: ab ãne
mortis eiꝰ usq ad id tp̃s qͦ pͥtholomens
rex egipti scripturas ꝓpheticas gentis he¬
breoꝵ de iudea poposcit et ꝑ septuagnita
uiros hebreos qui eciã grecã liuguã noue¬
rant int̾pretandas habendasqz curauit
uidere potuit tanto ante defunctũ. nec
easdem scupturas legere. que nõ dumi
fuerant in grecã liuguã translate. qua
ille pollebat Nisi forte qr fuit acerrimi

Expanded text:
nobis in Christi gratia sociati, cum audiunt vel legunt Platonem, eum de Deo ista sensisse quae multum congruere veritati nostrae religionis, agnoscuntur. Unde nonnulli putaverunt eum quando perrexit in Aegyptum, Jeremiam audisse, vel Scriptucas in eadem peregrinatione legisse: quorum quidem opinionem in quibusdam libris meis posui. Sed diligenter supputata temporum ratio, quae chronica historia continetur, Platonem indicat a tempore quo prophetavit Jeremias, centum ferme annos postea natum fuisse: qui cum octoginta et unum vixisset, ab anno mortis ejus usque ad id tempus, quo Ptolemaeus rex Aegypti Scripturas propheticas gentis Hebraeorum de Judaea poposcit, et per septuaginta viros Hebraeos, qui etiam graecam linguam noverant, interpretandas habendasque curavitvidere potuit tanto ante defunctum, nec easdem Scripturas legere, quae nondum fuerant in graecam linguam translatae, qua ille pollebat: nisi forte, quia fuit acerrimi
Abbreviated transcription (Latin):
sciat. Non tñ ita surdus ẽ in reb hu¬
manis. ut nestiat phõs uel studiũ sa¬
pietie. uel ip̃am sapĩam ꝓfiteri. Cauet
eos tñ qui scdm̃ elemẽta huiꝰ mũdi phi¬
losophantur. Non scdm̃i deũ: a quo ip̃e
factus ẽ mũdus. Ammonet᷑ eñ p̾cepto
apostolito. fideliterq audit qd̾ dictũ est
cauete ne quis uos decipiat per phĩan
et manem seductionem: scdm̃ elemẽta
mũdi. Deinde ne om̃s tales ẽẽ arbitret᷑.
audit ab eodem apło dici de quibusdai. q
qd̾ notũ ẽ dei manifestũ in illis. Deus
enĩ manifestaiit illis. Inuisibilia enĩ
eiꝰ a cõstitucõe nuidi ꝑ que facta sunt
intellecta ꝯspicũtur. sempiterna qͦ u̾tus
eius et diuinitas. Et ubi athemiensib
ait. Sicut et ur̃ĩ quidam dixerũt. Nouit
sane etiã ip̃os in quib errant cauere.
ibi enĩ dictũ est inon illos ip̃m deũ recte¬
coluisse. qr et aliis reb quib nõ opor¬

Expanded text:
sciat: non tamen ita surdus est in rebus husciat: non tamen ita surdus est in rebus humanis, ut nesciat philosophos uel studium sapientiae uel ipsam sapientiam profiteri. Cauet eos tamen, qui secundum elementa huius mundi philosophantur, non secundum Deum, a quo ipse factus est mundus. Admonetur enim praecepto apostolico fideliterque audit quod dictum est: Cauete ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum elementa mundi. Deinde ne omnes tales esse arbitretur, audit ab eodem apostolo dici de quibusdam: Quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestauit. Inuisibilia enim eius a constitutione mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas, et ubi Atheniensibusait: Sicut et uestri quidam dixerunt. Nouit sane etiam ipsos, in quibus errant, cauere; ubi enim dictum estcoluisse, quia et aliis rebus, quibus non opor