comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbarismus ẽ uerbũ corrupta littera uł
sono enuntiatũ. Littera ut floriet. dum
Norebit dici oporteat. Sono si ꝑmedia sillaba
pͥma ꝓducat᷑. ut latebre tenebrȩ. Appellatus
autẽ barbarisinus. a barbaris gentibus. dũ lati¬
ne orationis integritatẽ nescirent. UIna quęq
enĩ gens facta romanoꝵ cum opibus suis uitia
quoq et uerboꝵ et moꝵ romã transmisit. Int̃
barbarismum autẽ et barbarolexin hoc int̃. ẽ.
quod barbarismus in uerbo latino fit dum cor¬
rumpitur. Quando autem barbara uerba la¬
tinis eloquiis inseruntur: barbarolexis di¬
citur. Item quando in ꝓsa uitium fit sermonis:
barbarismus uocatur. Quando in metro. meta
plasmus dicitur. Barbarismus autẽ fit scripto
et ꝓnutiatione. Scripto quatuor modis. Si qͥs
in uerbo litteram uł sillabam aditiat. mutet.
transmutet. uł minuat. ꝓnuntiatione fit in
tẽporibꝰ. tonis. aspirationibꝰ. et reliquis quȩ seqnͣr.
ꝑtẽpora quippe fit barbarismus. si ꝑ longa sil¬

Expanded text:
arbarismus est verbum corrupta littera, vel sono enuntiatum: littera, ut floriet, dum florebit dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut, latebrae, tenebrae. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum Latinae orationis integritatem nescirent. Unaquaeque enim gens facta Romanorum cum opibus suis vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatuplasmus dicitur. Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syl
Abbreviated transcription (Latin):
Secunda a noe. usq ad abraham. Tercia ab abͣ¬
ham usq ad dauid. quarta a dauid usq adtnͣs¬
migrationem uida in babiloniam quinta de
Sexta: quȩ nc̃ agitur usq qͦ mundus finiatur.
Quarum decursus ꝑ generationes et regna
ita inspicitur.

Expanded text:
secunda a Noe usque ad Abraham; tertia ab Abrsecunda a Noe usque ad Abraham; tertia ab Abraham usque ad David; quarta a David usque ad transmigrationem Iuda in Babyloniam; quinta deisexta, quae nunc agitur, usque quo mundus iste finiatur. Quarum decursus per generationes et regna ita inspicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ecula generationibus constant: et in¬
de secula quod se sequantur. Abeuntibus
enim aliis. alii succedunt. Hunc quidam qͥnqua¬
gesimum annum dicunt: quem hebrei iube¬
leum uocant. Ob hanc causam et ille hebreꝰ
qui ꝓpter urorem et liberos amans dñm suũ.
aure ꝑtusa seruitio subiugatus. seruire iubet᷑
in scłm. hoc ẽ usq ad annum quinquagesimũ.
Etas plerumq dicitur et ꝓ uno anno ut in
annalibus. et ꝓ septem ut hominis. et ꝓcentũ.
et ꝓ quouis tẽpore. Unde et etas tempus quod
de multis scłis instruitur: Et dicta etas quasi
euitas. idẽ. si militudo eui. Nam euus ẽ etas ꝑ¬
petua cuius neq initium neq extremum nosci¬
tur. quod greci uocant eonas. quodaliquando
apud eos ꝓ seculo aliquando ꝓ ęterno ponitur:
unde et apud latinos ẽ diriuatum. Etas au¬
tem ꝓprie duobus modis dicitur. Aut errim ho¬
minis sicut infantia. iuuentus. senectus: aut
mundi. cuiꝰ pͥma etas ẽ ab adam. usq ad noe.

Expanded text:
ecula generationibus constant; et inde saecula, quod se sequantur: abeuntibus enim aliis alia succedunt. Hunc quidam quinquagesimum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, servire iubetur in saeculum, hoc est usque ad annum quinquagesimum. Aetas plerumque dicitur et pro uno anno, ut in annalibus, et pro septem, ut hominis, et pro centum, et pro quovis tempore. Unde et aetas tempus, quod de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, quasi aevitas, id est similitudo aevi. Nam aevum est aetas perpetua, cuius neque initium neque extremum noscitur, quod Graeci vocant αἰῶνας; quod aliquando apud eos pro saeculo, aliquando pro aeterno ponitur. Unde et apud Latinos est derivatum. Aetas autem proprie duobus modis dicitur: aut enim hominis, sicut infantia, iuventus, senectus: aut mundi, cuius prima aetas est ab Adam usque ad Noe;
Abbreviated transcription (Latin):
aciem quasi duas pemias. Pennum autem antiqui a¬
cutum dicebant. Unde et auiuni quia pennȩ acutȩ:
et ecce nomen quod reseruauit antiquitatem. quia
ueteres pennas dicebant ñ pinnas. Hec et dolabra.
quod habeat duo labra. Nam securis simplex ẽ. Dextra¬
lis dexterȩ abilis. Ascia ab astulis dicta. quas aligno ex¬
umit. cuius diminutiuũ ẽ asciola. Est autem manu-¬
brio breui. et aduersa parte referens uł simplicem
malleum aut cauatum: ut bicorne rastrum. Scalprꝰ
dictus quod scalpturis et foramanibus sit aptus. qͣsi
scalforus: cuiꝰ diminutiuus scalpellus. Terebra uoca¬
ta a uerme ligni qui noncupatur terebra: quem greci
teredonam uocant. Hinc dicta terebra. quod ut uermis¬
terendo forat. quasi trefora uł quasi trans forans.Ta¬
ratrum quasi teratrum.S cofina dicta quod herendo
scofem facit. Canterium. gallia. guuia.

Expanded text:
aciem, quasi duas pinnas. Pennum autem antiqui aaciem, quasi duas pinnas. Pennum autem antiqui acutum dicebant; unde et avium pinnae, quia acutae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem; quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilis. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta terebra quod ut terendo forat, quasi terefora, vel quasi transforans. 15. Taratrum, quasi teratrum; scofina dicta, quod haerendo scophen faciat. Cantherium . .
Abbreviated transcription (Latin):
teriȩ diuidendȩ compendium quereret. spinam piscis
imitatus. eferro lamminã exasꝑans dentium mor-¬
dacitate armauit. quam serrã artifices noncupant.
Dcuius artis iuentione. dedaluis magister eius inui-¬
diȩ liuore ꝑmotus. precipitem puerum ex arce de-¬
iecit. Dehinc exsulatus cretam abiit. ibiq aliquan.¬
du fuit ut fabulȩ ferunt. ex creta pennis uolauit.
et in ciliciam uenit. Cirrinus dictus. quod uergen¬
do efficiat circulum. Huiꝰ modus duplicata linea
sit. quȩ simplex ꝑlatitudinem extensa fuerat.
Punctus autem in medio circini centrũ agrecis di-¬
citur. in cuiꝰ medium cunc̾ta conuergunt. Securiᷤᷤ
uocaitur: eo quod ea arbores succidantur. qͣsi succurrᷤ.
Item securis quasi semicuris: ex una enim parte acu¬
ta ẽ. ex altera fossoria. Hec apud ueteres penna uoca-¬
batur: utramq autem habens aciem bipennis. Sam
bipennis dicitur quod ex utraq parte habeat acutam

Expanded text:
teriae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis teriae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lamminam exasperans dentium mordacitate armavit, quam serram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister eius invidiae livore permotus praecipitem puerum ex arce deiecit, dehinc exulatum Cretam abiit ibique aliquamdiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pinnis volavit et in Ciliciam venit. Circinus dictus quod vergendo efficiat circulum. Huius modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini centrum a Graecis dicitur; in cuius medium cuncta convergunt. Securis vocatur eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis quasi semicuris; ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utrimque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur quod ex utraque parte habeat acutam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ bonum hominem cͥe̾ solum : faciamus ei aduto.¬
In eligendo marito: quatuor expectari solent.
Uirtus. genus. pulchritudo. sapientia. Ex his
sapientia potentior est. Ad amoris affecꝰtum.
Refert hec quatuor uirgilius de enea: quod his
dido impulsa ẽ in amorem eius pulchritudine ut
et armis. Orõne ut. beu quibus ille iactatus fatis
que bella exhausta canebat genere ut. credo equidẽ
nec uana fides. genus ẽt̃ dõrum. Item in eligenda
uxore quatuor res impellunt hominem ad amo
rem: pulchritudo. genus. diuitiȩ. mores. Melius¬
est tamen si in ea mores querantur. quam pulchri¬
tudo. Nunc autem ille queruntur: quas aut
diuitie aut forma. non quas probitas morum
commendat. Idõ autem femine sub uiri potesta.¬
te consistunt : quia leuitate animi plerũq de¬
cipiuntur. Unde et equum erat eas uiri aucꝰ¬
toritate reprimi. Prouide ueteres uoluerunt
feminas innuptas. quam uis ꝑfectȩ etatis essent:

Expanded text:
est bonum esse hominem solum; faciamus ei adiutoest bonum esse hominem solum; faciamus ei adiutoIn eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sasapientia potentior est. Ad amoris effectum refert haec quatuor Virgilius de Aenea, quod his Dido impulsa est in amorem ejus: pulchritudine: et armis! oratione: . . . . . Heu quibus ille Jactatus fatis! Quae bella exhausta canebat! genere: Credo equidem nec vana fides genus esse deorum. Item in eligenda uxore quatuor res impellunt horem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen est, si in ea mores quaerantur quam pulchritudo. Nunc autem illae quaeruntur, quas, aut divitiae, aut forma, non quas probitas morum commendat. 457 30. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres voluerunt feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis essent,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ciuis romanus cum latina uingitur: quotienᷤᷤ
autem conubium ñ ẽ: filii patrem ñ sequunt᷑.¬
Imineus dicitur a quodam imineo. qui primus
bernium ẽ ad tempus coeundi conuentio. Unde
et tab̃naculum quod modo huc. modo illue pre¬
figitur. Repudium dictum est : quod sub testi¬
monio testium. uł presenti uł ab senti mitiitur.
Di uortium ẽ quotienscumq dissoluto matri¬
monio alter eoꝵ alteras nuptias sequitur. Diuor¬
tium autem dictum a flexii uiarum : hoc ẽ uias
in diuersa tendentes. Triulum ẽ cum eo ani-¬
mo separantur: ut rursum ad se inuicem reuer¬
tantur. Nam friuolum ẽ uelut quassȩ men¬
tis et effluxȩ. nec stabilis. Propriȩ autem fri.¬
uola uocantur fictilia uasa: inutilia.
Tribus autem causis. ducitur uxor. Prima est
causa prolis. de qua legitur in genesi. et benedix̃
eos dicens. crescite et multiplicamini. Secunda
causa adiutorii de qua ibi in genesi dicitur: non

Expanded text:
cum civis Romanus cum Latina jungitur. Quoties cum civis Romanus cum Latina jungitur. Quoties autem connubium non est, filii patrem non sequuntHymenaeus dicitur a quodam Hymenaeo, qui primus bernium est ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc, modo illuc praefigitur. Repudium est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur. Divortium est quotienscumque dissoluto matrimonio alter eorum alteras nuptias sequitur. Divortium autem dictum a flexu viarum, hoc est, viae in diversa tendentes. Frivolum est cum eo animo separantur, ut rursum ad se invicem revertantur. Nam frivolus est velut quassae mentis et fluxae, nec stabilis. Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: prima est causa prolis, de qua legitur in Genesi1, 28: 'Et benedixit eos,' dicens: 'Crescite et multiplicamini': secunda causa adiutorii, de qua ibi in Genesi dicitur2, 18: 'Non
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. nec circa consortiũ alteriꝰ uiri pꝰmortẽ ꝯiugis pͥmi
adheserit. Nã quȩ alt̾i pꝰ mortẽ pͥoris uiri nupserint. udus
sortium uiri coniugalia iura custodiat. Fratris
uxor. fratrissa uocatur. Mariti frater. leuir dicit᷑.
Duorum inter se frum uxores. ianetrices uocant᷑.
quasi eandẽ ianuam terentes. uł ꝑ eandẽ ianuam
iter habentes. Uiri soror: galos appellatur. Soro¬
ris uir speciale nomen non habet. nec uxoris
frater. Aatrimoniũ ẽ nobilium iusta conuentio
et conditio. Coniugium ẽ legitimarum ꝑsonarũ
inter se coeundi et oopulandi nuptiȩ. Coniugiũ
dictum. quia conuinoti sunt: uł auigo quo in
nuptiis copulantur ne resolui aut separari pos¬
sint. Conubium autẽ non anupta sed anuben¬
do formatum. Dicitur autem conubium cum eqͣ¬
les in nuptitas coeunt. ut puta ciues romani.¬
pari utiq dignitate. Conubium autẽ non est

Expanded text:
fuerit, nec circa consortium alterius viri post mortem coniugis primi fuerit, nec circa consortium alterius viri post mortem coniugis primi adhaeserit. Nam quae alteri post mortem prioris viri nupserint, viduasortium viri coniugalia iura custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur. Mariti frater levir dicitur. Duorum inter se fratrum uxores ianetrices vocantur, quasi eandem ianuam terentes, vel per eandem ianuam iter habentes. Viri soror galos appellatur. Sororis vir speciale nomen non habet, nec uxoris frater. Matrimonium est nubilium iusta conventio et condicio. Coniugium est legitimarum personarum inter se coeundi et copulandi nuptiae: coniugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulantur, ne resolvi aut separari possint. Conubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur autem conubium, cum aequales in nuptipari utique dignitate. Connubium autem non est,
Abbreviated transcription (Latin):
suum ñ uelat. Uxores uocatȩ quasi unxiores.
Moris enim erat antiquitus. ut nubentes puelle
simul uenirent ad luen mariti. et postes ante¬
quam ingrederentur ornarent li neis uittis
et oleo unguerent: et inde uxores dictȩ quasi unxi¬
ores. Quȩ ideo uetabantur limina calcare: quod
illic ianue et coeant et separentur. Matrona est
quȩ iam nupsit. et dicta matrona. quasi mater
nati. uł quia iam mater fieri potest. Unde et
matrimonium dictum. Distinguitur autẽ int̃
matronam et matrem familias. Nam matronȩ
quia iam in matrimoniũ conuenerunt : matres
quia genuerunt. Matres familias. quia ꝑ quan¬
dam iuris sollemnitatem in familiã mariti transie¬
runt. Monogamus dictꝰ. quia uni tantũ nupsit.
Mono enim apud grecos: unum dicitur: gamos:
nuptiȩ int̃p̃tantur. Digamus autẽ et trigamꝰ.
a numero uxorum uocatus. quasi duabus uł tri¬
bus maritus. Ui dua uocata quod cũ uiro uno

Expanded text:
suum non velat. Uxores vocatae, quasi unxiores. suum non velat. Uxores vocatae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes, antequam ingrederentur, ornarent laneis vittis et oleo unguerent. Et inde uxores dictae, quasi unxiores: quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iam mater fieri potest, unde et matrimonium dictum. Distinguitur autem inter matronam et matrem, et matrem et matremfamilias. Nam matronae, quia iam in matrimonium convenerunt: matres, quia genuerunt: matresfamilias, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam mariti transierunt. Monogamus dictus, quia uni tantum nupsit. Μόνον enim apud Graecos unum dicitur, γάμος nuptiae interpretantur. Digamus autem et trigamus a numero uxorum vocatus, quasi duabus, vel tribus maritus. Vidua vocata, quod cum viro duo non
Abbreviated transcription (Latin):
autꝯpleatur. Proci nuptiarum petitores. a precan¬
do et petendo dicti. Pronuba dicta eo quod nubenti¬
bus preest. Queq nubentem uiro coniungit. ipsa
est et paranimpha. Nam nympha sponsa in nup¬
tiis. Paranĩpha. ꝓ lauationis officio. quodad nom̃
nubentis adluditur. Coniuges appellati propter
iugum quod imponitur matrimonio coniungendis.
Iugo enim nubentes subici solent. propt̃ futuram
concordiam ne separentur. Coniuges autem uerius
appellantur a prima desponsationis fide. quamuis
int̾ eos ad huc ignoretur coniugalis concubitus. sic̃
maria ioseph conumx uocatur: inter quos nec fue¬
rat nec futura erat carnis ulla cõmixtio. Nup¬
ty dicte quod uultus suos uelent: translatum no¬
men anubibus quibus tegitur cȩlum. Unde et
nuptiȩ dicuntur. quod ibi pͥmum nubentiũ capita
uelentur. Obnubere enim cooꝑire est. Cuiꝰ contͦ¬
ria innuba. hoc ẽ innupta. que ad huc uultum

Expanded text:
aut conpleatur. Proci nuptiarum petitores, a procanaut conpleatur. Proci nuptiarum petitores, a procando et petendo dicti. Pronuba dicta, eo quod nubentibus praeest, quaeque nubentem viro coniungit. Ipsa est et paranympha. Nam nympha sponsa in nuptiis; et nympha pro lavationis officio, quod et ad nomen nubentis adluditur. Coniuges appellati propter iugum, quod inponitur matrimonio coniungendis. Iugo enim nubentes subici solent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coniux vocatur, inter quos nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. Cuius contraria innuba, hoc est innupta, quae adhuc vultum
Abbreviated transcription (Latin):
ir sexum significat ñ coniugium: nisi adiece¬
ris uir eiꝰ. Maritus uero etiam sine adiectione
coniugem sonat : et a mare maritus. quasi mas.
Est enim nomen pͥmȩ positionis quod facit in di¬
minutionem masculus: et in diriuatione maritus.
ponsus a spondendo uocatus. Nam ante usũ
Itabellarum matrimonii cautiones sibi inuioẽ
emittebant. in quibus spondebant se inuicem con¬
sentire in iura matrimonii et fideiussores dabaÑ.
Unde a̾missum ẽ ut sponsum dicamꝰ uirum ab
spondendo et sponsam similit̃. Cetum proprie spon¬
dere uelle ẽ. Ergo sponsus. ñ quia ꝓmittitur dicit᷑.
sed quia spondet. et sponsores dat. Arrabo dicta :
quasi arra bona. Quod enim datur ꝓconiugio bene
datur: quia coniugium bonũ ẽ. Quod uero causa
fornicationis aut adulterii: malum ẽ. Idcuro arra¬
bo non ẽ. Dicta autem arra. a re ꝓqua traditur.
Est autem arra non solum sponsio conuigalis.
sed etiam et proqualibet re promissa ut aut reddat᷑

Expanded text:
ir sexum significat, non coniugium, nisi adieceris vir eius. Maritus vero etiam sine adiectione coniugem sonat; et a mare maritus, quasi mas. Est enim nomen primae positionis, quod facit in diminutione masculus, in derivatione maritus. Sponsus ab spondendo vocatus. Nam ante usum tabellarum matrimonii cautiones sibi invicem emittebant, in quibus spondebant se invicem consentire in iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab spondendo, et sponsam similiter. Ceterum proprie spondere velle est. Ergo sponsus non quia promittitur, sed quia spondet et sponsores dat. Arrabo dicta, quasi arra bona. Quod enim datur pro coniugio, bene datur, quia coniugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est, idcirco arrabo non est. Dicta autem arra a re, pro qua traditur. Est autem arra non solum sponsio coniugalis, sed etiam pro qualibet promissa re, ut aut reddatur
Abbreviated transcription (Latin):
ab utero. Mulgariũ uas. in quo mulguntur
pecora. idem et mulctrum. ab eo quod in eo
mulgetur lac. Labrum uocatum eo quod in eo
lauationem fieri solitum ẽ in fantium. cuius
diminutiuum labellũ. idem et alueũ quod
in eo ablutionem fieri solitum ẽ. Pelues uocate.
quod pedes ibi lauentur. Si fonuas appellatũ.
quod a quas sufflando fundat. Utuntur enĩ
his orientales. Nam ubi senserint domum ar¬
dere currunt cũ sifonibus plenis aquis: et ex¬
tingunt incendia. Sed et cum aras expressis ad
suꝑiota aquis emundant.
UII.De uasis ole

Expanded text:
ab utero. Mulgarium, vas, in quod mulgentur ab utero. Mulgarium, vas, in quod mulgentur pecora. Idem et mulctrum, quod in eo mulgeatur lac. 8. Labrum vocatum, eo quod in eo lavationem solitum est fieri infantum, cujus diminutivum labellum. Idem et alveum, quod in eo ablutionem fieri solitum sit. Pelves vocatae, quod pedes ibi laventur. 9. Siphon vas appellatum, quod aquas sufflando fundat, utuntur 502 enim hoc Orientales. Nam ubi senserint domum ardere, currunt cum siphonibus plenis aquis, et exstinguunt incendia, sed et camaras expressis ad superiora aquis emundant. CAPUT VII. De vasis ole
Abbreviated transcription (Latin):
eno euĩ. uinum ẽ. De quo est illud. Uerui¬
tur enofor fundꝰ sententia nob̃. flasce ex greco uo¬
cabulo dictȩ. hec pro uehendis ac recondendis fia¬
lis pͥmum factȩ sunt. Unde et noncupatȩ post¬
ea inusum uinitransierunt. manente greco uo¬
cabulo unde sumpserunt initium. Lagena et
situla. greca nomina sunt. inflexa ex parte ut
fiernt᷑ latina. Illi enim laginos nos lagena. Iua
aquãm dicunt. Situla. quod sitientibus aptasit
ad bibendum. quod uas greci cadum uocant. Cati¬
num. uas fictile quod melius neutro dicitur quã
masculino: sicut et salinum dicitur uas aptum
salibus. Orca ẽ anfore species cuiꝰ minore uoca¬
bulo urceus. diminutiuo. urciolus est. Scifus in
quo manus lauamus. Seriola est orcarum ordo
directus. uł uas fictile uini. apud siriam pͥmũ
ex cogitatum. sicut cilicices a silicia noncupati.
unde primum ad uecte sunt. Dolium cupos et
cupas a capiendo. idest accipiendo aquas ut
uinum uocata sunt. inde et caupones. Utres.

Expanded text:
nos enim vinum est. De quo est illud: Vertitur oenophoris fundus, sententia nobis. Phlascae ex Graeco vocabulo dictae. Hae provehendis ac recondendis phyalis primum factae sunt, unde et nuncupatae. Postea in usum vini transierunt, manente Graeco vocabulo, unde sumpserunt initium. sicula, Graeca nomina sunt, inflexa ex parte, ut fierent Latina. Illi enim λάγηνος nos lagenam, illi aquam dicunt. Situla, quod sitientibus apta sit ad bibendum, quod vas Graeci cadum vocant. 5. Catinum vas fictile, quod melius neutro genere dicitur 501 quam masculino, sicut et salinum dicitur vas aptum salibus. Orca est amphorae species, cujus minore vocabulo urceus, diminutivo urceolus est. Scyphus in quo manus lavamus. 6. Seriola est orcarum ordo directus, vel vas fictile vini, apud Syriam primum excogitatum, sicut cilicises a Cilicia nuncupatae, unde primum advectae sunt. Dolium. . . . 7. Cupos, et cupas, a capiendo, id est, accipiendo aquas, vel vinum, vocatas volunt, unde et caupones. Utres
Abbreviated transcription (Latin):
est ita. O Secunda sectilis ita. D Tercia
dimidia ita. D Quarta figura plena ita.
Quinta iterum dimidia ex maiore ita. Q
Sexta iterum sectilis ita. ESeptima bicor¬
nis ẽita. Eseptima autem semis et uicesima
secunda semis in suo orbe mediȩ sunt. ceterȩ
ꝓportiones sunt.XXXIII.De intluniolu

Expanded text:
est, ita. Secunda sectilis habet, ita. Tertia dimidia habet ita. Quarta plena ita. Quinta iterum dimidia ex maiore ita. Sexta iterum sectilis ita. Septima bicornis ita. Septima autem semis et vicesima secunda semis in suo orbe mediae sunt. Ceterae portione sunt. § 55 De interlunio lu
Abbreviated transcription (Latin):
sepe cohorta ẽ seditio. A maiore ad minus.
qualit̾ ex pressum uentis ꝑ nubila fulmen.
Aminore ad maius. si potuit manes arcessere
coniugis. orfeus. treicia fretus cithara fidibꝰq
canoris: quasi dicat re parua et breui. id.ẽ. si
ille cithara fretus. ego pietate.XXU.

Expanded text:
saepe coorta est Seditio. A majore ad minus: saepe coorta est Seditio. A majore ad minus: Qualiter expressum ventis per nubila fulmen; a minore ad majus: Si potuit manes arcessere conjugis Orpheus Threicia fretus cithara fidibusque canoris quasi dicat, re parva et brevi, id est, si ille cithara fretus, ego pietate.
Abbreviated transcription (Latin):
do. ꝑ quam minus note rei ꝑ similitudinem
eiꝰ quȩ magis nota ẽ. panditur de monstratio.
Huius species sunt tres. Iconi. parabole. pa¬
radignia. idẽ imago. comparatio. exemplum.
lcori ẽ imago cum figuram rei ex simili gene¬
re conamur ex primere. ut. omnia mer¬
curio similis uocemq coloremq. et crines
flauos: et menbra decora iuuenta. Congrua
enim ẽ similitudo de specie cuius ꝑsona indu¬
citur. Para bolȩ comparatio ex dissimilibus
rebus.ut. qualis in aruis estifere libiȩ uisus
leo cominus hostem consedit. ubi leoni cesa¬
rem cõparauit.: ñ ex suo sed ex alio genere
similitudinẽ faciens. Paradigma uero ẽ¬
exemplum dicti. uł facti alicuiꝰ. aut ex simili
aut ex dissimiligenere conueniens eiꝰ quam ꝓ¬
ponimus reiut. Ita tamfortiter ꝑiit apud ippo¬
menẽ scipio quam utice cato. Similitudo au¬
tem tribus modis fit. Apari. a maiore. a mi¬
nore. A pari. ac ueluti magna in populo. cũ

Expanded text:
do; per quam minus notae rei per similitudinem do; per quam minus notae rei per similitudinem ejus quae magis nota est panditur demonstratio. Hujus species sunt tres; icon, parabola, paradigma, id est, imago, comparatio, exemplum. 32. Icon est imago, cum figuram rei ex Simili genere conamur exprimere, ut: Omnia Mercurio similis, vocemque coloremque Et crines flavos, et membra decora juventae. Congrua enim est similitudo de specie cujus persona inducitur. 33. Parabola est comparatio ex dissimilibus rebus, ut, qualis in arvis Aestiferae Libyae viso leo cominus hoste Subsedit; ubi leoni Caesarem comparavit, non ex suo, sed ex alieno genere similitudinem faciens. 34. Paradigma est exemplum dicti, vel facti alicujus, aut ex simili, aut ex dissimili genere, conveniens ei quam proponimus rei; ita: Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio, quam Uticae Cato. 65 35. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, a majore, a minore. A pari: Ac veluti magno in populo cum
Abbreviated transcription (Latin):
umbratus. Carientis mos ẽ tropus quo dura
dictu gratius ꝓferuntur. uti cum int̾roganti¬
bus nobis. nunquid nos quesierit aliquid: re¬
spondetur: bona fortuna. unde intelligitur
neminem nos quesisse. Paroemia ẽ rebus et
tẽporibus accomodatum ꝓuerbium. Rebus
ut contra stimulũ calces: dum significatur ad
uersis resistendũ. Temporibus. ut lupus in fa
si eum lupus prior uiderit. unde et subito ta¬
centi dicitur istud ꝓuerbium: lupus in fabu¬
genitori. illi mea tristia fata degeneremq ne¬
optolomeũ narrare memento. Hiuc contrariꝰ
ẽ astismos urbanitas sine iracundia. ut illud.
atq idem iungat uulpes. et mnulgeat hirtos.
id .ẽ. qui bauiũ ñ odit ꝓ pena ei contingat
ut diligat maeuiũ. Euerunt autẽ maeuius
et bauius poetȩ pessimi: et inimici uirgilii.
Qui hos gͦ diligit faciat quȩ contra naturã
sunt: idẽ iungat uulpes. et mulgeat hutos.
Omoeusis ẽ quȩ latine int̃p̃tatur similitu¬

Expanded text:
umbratus. Charientismos est tropus, quo dura umbratus. Charientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et temporibus adcommodatum proverbium. Rebus, ut: 'Contra stimulum calces', dum significatuuersis resistendum. temporibus, ut: lupus in fasi eum lupus prior uiderit; unde et cum subito tacenti dicitur istud genitoris; illi mea tristia facta degeneremque Neoptolemum narrare memento. Huic contrarius est Astysmos, urbanitas sine iracundia, ut illudViatque idem iungat vulpes et mulgeat hircos. Id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Vergilii. Qui hos ergo diligisunt, id est, jungat vulpes, et mulgeat hircos. 31. Homoeosis est quae Latine interpretatur similitu
Abbreviated transcription (Latin):
sermo e contrario intelligendus. ut lucus qͥa
caret luce. ꝑ nimiam nemorũ umbram: et
manes id ẽ nites et modesti. cum suit terribiles
et immanes: et parcȩ et eumenides furiȩ quod
nulli partant uł bene faciant. Hoc tropo. et
nani athlantes. et ceci uidentes. et uulgo et hio¬
pes argentei appellantur. Int̾ yroniam autẽ
et antifrasin boc distat quod ironia ꝓnuntiati¬
one sola indicat quod intelligi uult. sicut cũ
diciius homini agenti malũ. bonum ẽ quod
facis. Antifrasis uͦñ uoce ꝓnuntiantis significat
contrarium: sed suis tantũ uerbis quorum origo
contraria ẽ. Enigina ẽ questio obseura quę
difficile intelligitur. nisi aꝑiatur.: ut ẽ illud.
de comedente exiuit cibus. et de forte egressa
lnter allegoriam autem et enigma hoo inter ẽ
quod allegoriȩ uis gemina ẽ: et sub res alias
aliud figuralit̃ indicat. Enigina uero sensꝰ
tantum obscurus ẽ.: et ꝑ quasdam unagines ad¬

Expanded text:
sermo e contrario intellegendus, ut 'lucus', quia sermo e contrario intellegendus, ut 'lucus', quia caret lucem per nimiam nemorum manes, id est, mites, et modesti, cum sint terribiles et immanes; et Parcae et Eumenides Furiae, quod nulli parcant, vel benefaciant. Hoc tropo, et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei appellantur. 25. Inter ironiam autem, et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intelligi vult, sicut cum dicimus homini agenti male: Bonum est quod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. 26. Aenigma est quaestio obscura, quae difficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoria uis gemina est aliud figuraliter indicat; aenigma vero sensus tantum obscurus est, et per quasdam imagines ad
Abbreviated transcription (Latin):
Allegoria ẽ alieni loquium. Aliud enĩ sonat. et
aliud intelligitur: ut tres litore ceruos conspicit
errantes. ubi tres duces belli punici: ut tria
bella punica significantur. Et in bucolicis.
aurea mala decẽ misi. id ẽ. ad augustum decẽ
eglogas pastorum. huiꝰ ttopi plures sunt species:
ex quibus eminent septẽ. U ronia. antifrasis.
enignia. carientismos. paroemia. sarcasmos.
artisinos. Yronia ẽ sententia ꝑ ꝓnuntiationẽ
contrariũ. habens intellectũ. Hoc enim tropo
callide. aut ꝑ accusationẽ aut ꝑ insultationem
aliquid dicitur: ut ẽ illud. urãs eure domos. il¬
la se iactet in aula eolus: et clauso uentorũ car¬
cere regnet: et quomodo aula sic carcer ẽ: Sol¬
uitur enim ꝓnuntiatione. Nam carrer ꝓnun¬
tiatio ẽ. lactet et aula yronia ẽ. et totum ꝑ
contrariã ꝓnuntiationẽ adnuntiat᷑. ꝑ yromã
speciemq laudando deridet. Antifrasis. ẽ.

Expanded text:
Allegoria est alieniloquium. Aliud enim sonat, et Allegoria est alieniloquium. Aliud enim sonat, et aliud intellegitur, utVirg. Aen. 1, 184: Tres litore cervos conspicit errantes. Ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis3, 71: Aurea mala decem misi, id est ad Augustum decem eglogas pastorum. Huius tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo callide aut per accusationem, aut per insultationem aliquid dicitur, ut est illudla se iactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia est; et totun per contrariam pronuntiationem adnuntiatur per ironiae speciem, quae laudando deridet. Antiphrasis est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcircum fudit. Sinthesis. ubi ex omni parte
sima frustra pectora. si uobis audendi extre¬
ma cupido. ẽ certa sequi: quȩ sit rebus fortuna¬
uidetis. excessere om̃s aditiᷤarisq relictis dii qͥbꝰ
moriamur. et in media arma ruamus. Ordo
talis ẽ. Liuenes fortissima pectora frust᷑ succ̾ritiᷤ
urbiincensȩ: quia excesser̃ dii qͥbꝰ hoc ĩꝑiũ steterat.
Unde si uob cupido certa ẽ me sequi audentẽ
extrema ruamus in media arma: et moriam᷑.
Uꝑbole ẽ excelsitas fidẽ excedens ultraquam ere¬
dendum ẽ ut sidera uerberat unda. et tram
inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidẽ
aliquid augetur. nec tamen a tramite significan¬
de ueritatis erratuir: quamuis uerba quȩ indican¬
tur excedant. ut uoluntas loquentis ñ fallentis
appareat. quotropo ñ solum augetur aliquid.
sed et minuitur. Augetur: ut uelocior euro.
minuitur. ut mollior pluma: durior saxo.

Expanded text:
pro 'circumfudit'. Synthesis est, ubi ex omni parte pro 'circumfudit'. Synthesis est, ubi ex omni parte sima frustra pectora, si vobis audendi extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortunavidetis. Excessere omnes aditis arisque relictis dii, quibsae; moriamur et in media arma ruamus. Ordo talis est: Juvenes fortissima pectora frustra succurritis urbi incensae, quia excessere dii, quibus hoc imperium steterat. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma, et moriamur. 21. Hyperbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum est, ut, sidera verberat unda, et, terram inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quamvis verba quibus indicatur excedant, ut volappareat. Quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur: augetur, ut 'velocior Euro': minuitur, ut 'mollior pluma', 'durior saxo'.
Abbreviated transcription (Latin):
splendide ꝓducit. sicut etiã pͥma nouo sparge¬
bat lumine tr̃as titani croceũ linquens auro¬
aut dies ortus erat. Feditatẽ circuitu euitat:
sieut. placidumq petiuit coniugis infusus gre
et decenter ostendit concubitum. Uꝑbaton.
trascensio. cum uerbum aut sententia ordine
cõmutatur. Huiꝰ species sunt quinq. Ana-¬
strophe. steron ꝓteror. parentesis. temesis.
sinthesis. Anastrophe uerborum ordo prepo¬
sterus. ut litora circũ. ꝓ circum litora steron.
ꝑteron sententia ordine mutata. ut. postquã
altos tetigit fluctus: et ad equora uenit: autea
enim ad equora uenit: et sic tetigit fluctus. Pa¬
renthesis. ubi int̃ponimꝰ sententiã nrãm qua ex
neq enim patrius consistere mentẽ passus amor.
rapidum ad uaues p̃mittit achaten. Est enim
ordo eneas rapidum p̃mittit achaten. Nam il.¬
lud in medio parentesis ẽ. Temesis ẽ sectio
multum nebule curcum dea fudit amictum.

Expanded text:
splendide producit, sicut: et iam prima nouo spargesplendide producit, sicut: et iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croceum linquens Auro item foeditatem circuitu euitat, sicut: placidumque petiuit / coniugis infusus gremet decenter ostetranscensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synthesis. Anastrophe est verborum ordo praeposterus, ut: 'litora circum', pro 'circum litora'. Hysteron proteron sententia ordine mutata utVirg. Aen. 3, 662: Postquam altos tetigit fluctus, et ad aequora venit. Antea enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex Aen. 1, 643: Aeneas neque enim patrius consistere mentem passus amor rapidum ad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achaten. Nam illud in medio parenthesis est. Tmesis est sectio  utVirg. Aen. 1, 412: Multum nebulae circum dea fudit amictum,
Abbreviated transcription (Latin):
uł a toto pars intelligitur. eo enim et ꝑspeciẽ
genus et ꝑgenus species demonstratur. sed spe¬
cies pars. e. genus autẽ totum. A toto enim
pars intelligitur. ut quam multe glomerant᷑
aues: ubi frigidus annus trans pontum fugat.
Lon en ĩ totus annus frigidꝰ ẽ. sed pars anni id
est hiemps. At contra a parte totum. ut flam¬
mas cum regia puppis extulerat. ubi non solũ
puppis. sed nauis. et ñ nauis. sed qui in ea. et
ñ om̃s sed unus flamnas extulit. Onomato¬
peia ẽ nomen adfictum ad imitandum sonũ
uocis confusȩ ut stridor ualuarũ: hinnitus
equorum mugitus boum: balatus ouium.
Perifrasis ẽ circum loquium dũ res una pluri¬
mis uerbis significatur: ut auras uitales carpit.
Significauit enim ꝑ copulationem uerborum
unam rem hoc ẽ uiuit. Hic autem tropus
geminus ẽ. Nam aut ueritatẽ splendide pro¬
Sucit. aut feditatẽ circuitu euitat. Ueritatẽ

Expanded text:
vel a toto pars intelligitur. Eo enim et per speciem vel a toto pars intelligitur. Eo enim et per speciem genus et per genus species demonstratur; sed species pars est, genus autem totum. A toto enim pars intelligitur, ut: Quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus Trans pontum fugat. Non enim totus annus est frigidus, sed pars anni, id est, hiems. At contra a parte totum: ut, flammas cum regia puppis extulerat. Ubi non solum puppis, sed navis; et non navis, sed qui in ea; et non omnes, sed unus flammas extulit. 14. Onomatopoeia, nomen fictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut stridor valvarum, hinnitus equorum, mugitus boum, balatus ovium. 15. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est, vivit. Hic autem geminus est; nam aut ueritatem splendide producit, aut foeditatem circuitu euitat. ueritatem
Abbreviated transcription (Latin):
id quod efficitur. sicut pigrum frigus quod pi-¬
gros homines faciat: et timor pallidꝰ eo quod pal¬
lidos homines reddat. At contra ꝑ id quod efficit᷑
tiaq addit frena feris spumantia frena dixit.
cum utiq ñ ipsa faciant spumas: sed equus qͥ
ea gerit spumis consꝑgat infusis. Antonoma¬
sia ẽ ꝓ nomine id ẽ uice nominis posita: ut ma¬
ia genitus ꝓ mercurio. Qui tropus fit modis
tribus. ab animo. ut magnanimusq anchisi¬
ades. a corpore ut ipse arduus extrinsecus. ut
infelix puer. atq impar congressis achilli.
Epite ion. supra nom̃. Preponitur enĩ ꝓpͥo
nomini ut alma ceres obsceniq canes impor¬
tuneq uolucres. Int̾ antonomasiã autẽ et
epiteton hoc differt. quod antonomasia pro
uice nominis ponitur. Epiteton autẽ ñ quã¬
est sine nomine. Quibus duobus tropis uelui¬
tuperamus aliquem. uł ostendimus uł lauda¬
mus. Sine doche ẽ conceptio cum a parte totum

Expanded text:
id quod efficitur, sicut 'pigrum frigus' quod piid quod efficitur, sicut 'pigrum frigus' quod pigros homines faciat, et 'timor pallidus' eo quod pallidos homines reddat. At contra per id quod efficittiaque addit frena feris. 'Spumantia frena' dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus, qui ea gerit, spumis conspargat infusis. Antonomasia est pro nomine, id est vice nominis posita, ut 'Maia genitus' pro Mercurio. Qui tropus fit modis is: ab animo, ut, magnanimusque Anchisiades; a corpore, ut ipse arduus; extrinsecus, ut: Infelix puer, atque impar congressus Achilli. 12. Epitheton, Supra nomen, praeponitur enim proprio nomini, 61 ut Alma Ceres, obscenique canes, importunaeque volucres. Inter antonomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia, pro vice nominis ponitur; Epitheton autem nunquam sine nomine est. Quibus duobus tropis, vel vituperamus aliquem, vel ostendimus, vel laudamus. 13. Synecdoche est Conceptio, cum a parte totum,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc una ambȩ iunctisq feruntur frontibus:
et longe sulcant uada salsa carinȩ. dũ facies et
frons tantundẽ animaliũ et hominũ sit. quod
nomen si poeta naui ñ ad posuisset. quid ꝓpriũ
cidem parti diceret ñ haberet. Aetalemsis ẽ
tropus. a precedente quod sequitur. ut. que ue.
ꝑ manum uerba. ꝑ harundinẽ litterȩ signifi¬
catȩ sunt. Aetonomia trans nominatio ab alia
significatione ad aliam ꝓximitatẽ trans lata.
fit autem multis modis: aut enĩ ꝑ id quod con¬
tinet id quod continetur ostendit. ut theatra
plaudunt. prata mugiunt. dum illic homines
plaudunt. hboues mugiuNs: aut contͣ ꝑ id quod con¬
ocalegon. dum ñ ille sed domus eius arderet. Itẽ
mittit ad astra fauillam. uult enim ꝑ cererem
frumenti inuentricẽ intelligere panẽ: ꝑ liberũ
inuentorẽ uitis uinũ. ꝑ uenerem. libidinẽ: per
uulcanum. ignẽ. At contra ꝑ inuentũ inuento

Expanded text:
nunc una ambae iunctisque feruntur frontibus, nunc una ambae iunctisque feruntur frontibus, et longa sulcant vada salsa carina; dum facies et frons tantundem animalium et hominum sit. Quod nomen si poeta navi non adposuisset, quod proprium eidem parti diceret, non haberet. Metalempsis est tropus a praecedente quod sequitur, utPers. 3, 1per manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. Metonymia, transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis. Aut enim per id, quod continet, id, quod continetur, ostendit, ut 'theatra plaudunt', 'prata mugiunt', dum illic homines plaudunt, hic boves mugiant; aut contra per id, quod con1: Iam proximus ardet Ucalegon; dum non ille, sed domus eius arderet. Item mittit ad astra favillam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intellegere panem, per Liberum inventorem vitis vinum, per Venerem libidinem, per Vulcanum ignem. At contra per inventum inventor
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ aquis. dum arare et sulcum premere ad
tram ꝑtineat ñ ad mare. Ab inanimali ad ani¬
male. ut florida iuuentus. miscuit flores in¬
animales. iuuentuti quȩ animã habet. Ab ani-¬
mali ad ianimale. ut tu neptune pater cui
tẽpora cana crepanti cincta salo resonant.
magnus cui ꝑpeti mento ꝓfluit oceanus. et
flumina crinibꝰ errant: mentũ enĩ tẽpora et
crines. ñ ad oceanum ꝑtinent. sed ad homines.
Sic et alia rerum nomina de alio genere in
aliud genus decentissime decoris grã trans ferun
tur: ut oratio ꝑornetur. Meta fora autẽ aut
partis unius ẽ ut fluctuare segetes. ñ potes di¬
cere segetare fluctus. aut antistropba ẽ. id est
recipea. ut remigium alarum. nam et ale na¬
uium et alarum remigia dicuntur. Catacri.¬
sis ẽ alienȩ rei nomen appositum hec eo a meta¬
fora differt. quod illa uocabulum babenti largi¬
tur. hec quia ñ habet ꝓprium alieno utitur.

Expanded text:
terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. Ab inanimali ad animale, ut 'florida iuventus': miscuit flores inanimales iuventuti, quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, tempora et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentistur, ut oratio perornetur. Metaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes dicere segetare fluctus; aut antistropha est, id est, reciproca, ut remigium alarum. Nam et alae navium, et alarum remigia dicuntur. 6. Catachresis, est alienae rei nomen appositum: haec eo a metaphora differt, quod illa vocabulum habenti largitur; haec quia non habet proprium, alieno utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ropos greco nomine grammatici uocañ.
qui latine modi locutionũ int̃p̃tant᷑. fiunt
autẽ a ꝓpria significatione ad ñ ꝓpͥam simili¬
tudinem. quorum omniũ nomina difficilli¬
mũ .ẽ. ad notare: sed ex omnibus donatus tredecĩ
usui tradenda conscripsit.
etafora ẽ uerbi alicuius usurpata transla¬
Itio. Sicut cum dicimꝰ fluctuare segetes. gem¬
mare uites. dum in his rebus fluctus et geminas
ñ inuenimꝰ: in quibꝰ hȩc uerba aliunde trans¬
feruntur. Sed hȩ atq aliȩ tropioȩ locutiones ad
ea quȩ intelligenda sunt. ꝓꝑterea figuratis a¬
mictibus obteguntur. ut sensum legentis
exerceant: et ne nuda atq in ꝓmptu uiles¬
cant. fiunt autẽ metafore modis quatuor.
Ab animali. ad animale. ut aligeros conscen¬
dit equos. meta forice loquens. miscuit qua¬
drupedi alas auis. et quo cursu deserta peti¬
uerit: miscuit uolatilicursum quadrupedis.
Ab in animali ad inanimale. ut. pontũ pinꝰ
arat.: sulcum premit alta carina. Miseuit usũ

Expanded text:
ropos Graeco nomine Grammatici vocant, qui Latine modi locutionum interpretantur. Fiunt autem a propria significatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficillimum est adnotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fiunt autem metaphorae modis quattuor: ab animali ad animate, ut: Aligeros conscendit equos. Metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis, etVirg. Ecl. 6, 80: Quo cursu deserta petiverit; miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum
Abbreviated transcription (Latin):
unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt
cornua quę conuocantli causa erant facta. et a calcan¬
do classica dicebantur. De quibus uirgilius. Classica
iamq sonant: apud amazonas autem non tuba sicut a
regibus. seda regina sistro uocabatur feminarũ exercitꝰ.
omnium rerum instrumenta sunt. unde et
ubi reponuntur armaria dicta sunt. Item arma et
tela omnium generum. sed arma sunt quibus ipsi
tuemur: tela sunt quȩ emittimus. Nam arma dupli-¬
cia sunt idest uł quibus ꝑcutimus. it quibus tegi¬
mur. Arma autem proprie dicta sunt eo quod ar-¬
mos tegunt: nam arma uł ab armis dicuntur id est ab

Expanded text:
unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt cornua quae convocandi causa erant facta, et a calando classica dicebantur. De quibus Vergilius Aen. 7, 637: Classica iamque sonant. Apud Amazonas autem non tuba, sicut a regibus, sed a regina sistro vocabatur feminarum exercitus. omnium rerum instrumenta sunt; unde et ubi reponuntur, armaria dicta sunt. Item arma et tela omnium generum; sed arma sunt quibus ipsi tuemur, tela sunt quae emittimus. Nam arma duplicia sunt: id est vel quibus percutimus, vel quibus tegimur. Arma autem proprie dicta sunt eo quod armos tegunt. Nam arma vel ab armis dicuntur, id est ab
Abbreviated transcription (Latin):
istoria ẽ narratio rei gestȩ. ꝑ quam ea quȩ
in preterito gesta sunt dinoscuntur. Dicꝰ
re uel cognoscere. Apud ueteres enim nemo con¬
scribebat historiam nisi is qui int̃fuisset: et ea
quȩ conscribenda eẽnt uidisset. Melius enim
oculis quȩ fiunt dep̃hendimus: quã quȩ auditi¬
one colligimus. Quȩ enim uidentur. sine menda¬
tio ꝓferuntur: Hȩc disciplina ad grammaticam
ꝑtinet. quia quod dignum memoriȩ ẽ: litteris
mandatur. Historiȩ autẽ idõ monimenta dicunt᷑.¬

Expanded text:
istoria est narratio rei gestae, per quam ea quae in praeterito facta sunt dignoscuntur. Dicta videre, vel cognoscere. Apud veteres enim nemo conscribebat historiam, nisi is qui interfuisset, et ea quae conscribenda essent vidisset. Melius enim oculis quae fiunt deprehendimus, quam quae auditione colligimus. 73 2. Quae enim videntur sine mendacio proferuntur. Haec disciplina ad grammaticam pertinet, quia quidquid dignum memoria est, litteris mandatur. Historiae autem ideo monumenta dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ome pͥmus librorum copiam aduex̃
emilius paulus ꝑse macedonum
rege deuicto. deinde lucullus epon-¬
tica preda. post hos cesar dedit maico uar-¬
roni negotium. cuns maxime bibliothe¬
cȩ construende. Primum autem rome bib¬
liothecas publicauit pollio. hinc grecas
Simul atq hinclatinas. additis auctor i magi¬
nibus. in atrio qͦd de manubiis magni¬
ficentissimum instruxerat.
Qui apud nos bibliothecas instituerint.

Expanded text:
m primus librorum copiam advexi Aemilius Paulus, Perse Macedonum rege devicto; deinde Lucullus e Pontica praeda. 252 Post hos Caesar dedit Marco Varroni negotium quam maximae bibliothecae construendae. 2. Primum autem Romae bibliothecas publicavit Pollio, Graecas simul atque Latinas, additis auctorum imaginibus in atrio quod de manubiis magnificentissimum instruxerat. Qui apud nos bibliothecas instituerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ripertita controuersia: uixta ciceronẽ
ꝰaut simplex ẽ aut iuncta. Et si iun¬
cta erit. considerandum ẽ utrum ex pluri-¬
bus questionibus iuncta sit.: an ex aliqua
cõparatione. Controuersia simplexẽ. quȩ
absolutam unam continet questionem. hoc
plura queruntur hoc pacto utrum kartago
diruatur an kartaginensibus reddatur. an
eo colonia deducatur. Ex comparatione. utrũ
potius aut quid potissimum queritur ad hunc
modum. utrum exercitꝰ in macedoniã contra
philippum mittatur qui sociis sit auxilio. an
teneatur in italia ut quam maxime contrahan¬
nibalẽ copiȩ sint.
De quatuor partibꝰ orõnũ.

Expanded text:
ripertita controversia iuxta Ciceronem aut simplex est, aut iuncta. Et si iuncta erit, considerandum est utrum ex pluribus quaestionibus iuncta sit, an ex aliqua conparatione. Controversia simplex est, quae absolutam continet unam quaestionem hplura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia deducatur? Ex conparatione, utrum potius, aut quid potissimum quaeritur, ad hunc modum: Utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Hannibalem copiae sint? De quattuor partibus or