comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lius est modicum .i.s. d.p. multas. & pauluis. Nemo militans deo
implicat se secularibus negotiis. Quanto enim intolerabiliꝰ est si
dux aliorum decidat. quasi ouis infirma. Cogitate enĩ quante
nobilitatis sitis. de quibus ait petrus. Uos estis genus electũ.
regale sac̾dotium. Si regales estis: regere debetis. Si sacerdotes¬
estis. nos face̾ placabiles hostias domino & ꝓpeccatis popłi orare.
non ea agientare debetis. Uob quod data sunt duo talenta
ut diximus. s audite quid dominus seruis dicat rediens de
ꝑegͥnatione. Ait enim seruo reddenti.S. talenta conduplicat¬
& reddenti duo similiter. Euge serue bone & fidelis. ⁊ c̃:¬

Expanded text:
ias peccatorum multas . » Et Paulus: « Nemo militans Deo implicat se saecularibus negotiis . » Quanto enim intolerabilius est, si dux aliorum decidat, quam si erret ovis infirma? Cogitate quantae nobilitatis sitis, de quibus ait Petrus: « Vos autem genus electum, regale sacerdotium . » Si regales estis, regere debetis. Si sacerdotes, vos facere placabiles hostias Domino, et pro peccatis populi orare, non ea augmentare debetis. 696 Vobis quidem data sunt duo talenta, ut diximus; sed audite quid dominus servis dicat, rediens de peregrinatione. Ait enim servo reddenti quinque talenta duplicata, et reddenti duo geminata similiter. « Euge, serve bone et fidelis,
Abbreviated transcription (Latin):
nis studia male uiuendo corrumꝑe. aquã tͦbatã pedibꝰ eorũ
oues bibunt. cum subiecti quiq ñ secunt᷑ u̾ba quȩ audiunt
ordine meritorum culpa hominum alios aliis pꝰposueit. ipsa autem
diu̾sitas quȩ accessit ex uitio diuino iuditio dispensat᷑. ut quia omnis
homo eque stare non potest: alt̃ ab altero regat᷑. Unde cuncti qui
reges hominum s pastores pecoium memorant᷑. Et cum noe dñs¬

Expanded text:
nis studia male vivendo corrumpere. Aquam turbatam pedibus eorum oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, ordine meritorum, culpa hominum alios aliis praeposuit; idiversitas quae accessit ex vitio divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui reges hominum, sed pastores pecorum memorantur. Et cum Noe
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͦ satanas cont̾ hominem astute egissẽ ꝑ fallatiam. uoliuit oñ e
cont᷑ satanã ꝓpt̾ hominem prudent̃ age̾: ꝑ sapientiam. Tali gͥ consilio
dominus egit de humana reꝑatione. Necessarium erat. ut cont diabolũ
pugnat᷑o tał mitteret᷑. qui nec succumb̾t ⁊ racionabilit̾ agẽt: ⁊ cum sapientia
omnia tractaet. Ndam purus homo fuit.⁊ id̃o ex humana fragilitate temp¬
tationibus diabolicis succubuit. & ꝓptea purus homo mittendus non erat¬
tam̃ non erat mittendus. in hac militia: quia ⁊ peccaẽ poteat. qui prius
peccauit in suꝑbia. Necessai̾o gͥ erat mittendus. erat. qui peccaẽ ñ poteat.

Expanded text:
erre. Cum ergo Satanas contra hominem astute egisset per fallaciam, voluit Dominus contra Satanam propter hominem prudenter agere per sapientiam. Tali igitur consilio egit Dominus de humana reparatione. Necessarium erat ut contra diabolum pugnaturus talis mitteretur, qui nec succumberet, et rationabiliter ageret, et cum sapientia omnia tractaret. Adam purus homo fuit, et ideo ex humana fragilitate tentationibus diabolicis succubuit; et propterea purus homo tamen non erat mittendus in hac militia, quia peccare poterat, qui prius peccavit in superbia. Necessario igitur mittendus erat qui peccare non poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
peccaẽ. Missus ÷ gͥ filius. qui cum ẽẽt ꝓuidentia racionabilit̾ egit. Cũ ẽẽt
sapientia. sapient̾ omnia ꝑtͣctauit. Cum ẽẽt ds̃: peccae non potuit. Sed
rationi congruum erat. ut sicut homo suꝑatus captus erat: sic ⁊ homo supe-
homo: qui pugnaet᷑. d̃s. qui pugnantem sustentaet. Est : alia ratio. Magna
discordia erat int̾ dm̃: homines. quȩ ꝑuetẽm hominem facta ÷ ⁊ concardia
ꝑnonum mediatorem. Sed cum mediator eẽt. dignum erat ut cum utroq excremo
asfintatem hab̾et. Itaq cum hominem dõ reconciliat᷑s erat. qui erat inter
utrumq d̃o homo ẽẽ debuit. Apparuit gͥ beniguitas: humanitas saluatois
ꝑ stellam retibus. Andenumus enim in euuiangłis. qđ pastor es eran in
basione cadem uigilantes: custodiente. iugilas noc taitores erant u

Expanded text:
nia rationabiliter egit; cum esset sapientia, sapienter omnia pertractavit; cum esset Deus peccare non potuit. Sed rationi congruum erat ut sicut homo superatus captus  f. captivus erat, sic homo superahomo qui pugnaret, Deus qui pugnantem sustentaret. Est et alia ratio. Magna discordia erat inter Deum et homines per veterem hominem; facta est concordia per novum mediatorem. Sed, cum mediator esset, dignum erat ut cum utroque affinitatem haberet. Itaque cum hominem Deo reconciliaturus erat, qui erat inter utrumque Deus et homo esse debuit. Apparuit ergo benignitas et humanitas Salvatoris per stellam regibus. Audivimus enim in Evangelio, quod « pastores erant in regione eadem vi
Abbreviated transcription (Latin):
Mei̾to hoc angłs annuntiauit. quia rex angłorum natus erat.⁊ dig¬
num erat: ut cum magna luce apparuisset angłs. qui solem iustitiȩ.
lum̃ etiam tenebris ex ortum decdarauit. Pastoribus nunciatꝰ ÷: quia natꝰ
est ille qui ait. Ego sum pastor bonus. ꝑ stellam apparuit regib qͥa
apparuit pastorib : regib quia ipse erat rex: sacdos. natus de regali

Expanded text:
Merito hoc angelus nuntiavit, quia Rex angelorum natus erat. Et dignum erat ut cum magna luce apparuisset angelus, quia solem justitiae, lumen in tenebris declaravit exortum. Pastoribus nuntiatum est, quia natus est ille qui ait: « Ego sum pastor bonus . » Per stellam apparuit regibus, quia apparuit pastoribus et regibus, quia ipse erat rex et sacerdos natus de regali et
Abbreviated transcription (Latin):
un magiiam. Captiui eramus in carcere iacebamus in infirmitate Natꝰ:¬
saluato natus est medicus E cce gaudium magnum. Multomagis gau¬

Expanded text:
um magnum. Captivi eramus in carcere, jacebamus in infirmitate. Natus est medicus. Ecce gaudium magnum. Multo magis gau
Abbreviated transcription (Latin):
secratione ur̃a. Ancilla xp̃i sum. ido me ostenoo seruilem ꝑsonam.
Hȩc est uoluntas d̃i. ut pͥua collo quia deuicetis. Corrum punt
sancti quod estis uos uiolae. Id̃o gͥ in claur̃o estis ut clause sitis. ne
nuntius intret diaboli. qui uos temptet deciꝑe. Claudite gͥ
non solum claustra: s etiam corda. Cauete ã temptatione ocu-¬
lorum. dicente domino. Aute oculos tuos. ne uideant uanita-¬
tem. Rursus ħ est uoluntas sponsi ur̃i. ut si aliqua se impu-¬
App̃hendite disciplinam .n.ꝙ.i.d.n .p. deti .i. Idõ enim adño¬

Expanded text:
 Ancilla Christi sum, ideo me ostendo servilem personam.  Ancilla Christi sum, ideo me ostendo servilem personam. » Haec est voluntas Dei, ut prava colloquia devitetis. « Corrumpuntsancti, quod estis vos, violare. Ideo ergo in claustro estis, ut clausae sitis, ne nuntius intret diaboli, qui vos tentet decipere. Claudite ergo non solum claustra, sed et corda. Cavete a tentatione oculorum, dicente David: « Averte oculos meos, ne videant vanitatem . » Rursus haec est voluntas sponsi vestri, ut si aliqua impuApprehendite disciplinam, n
Abbreviated transcription (Latin):
nob. Mundum fugistis. ut soli do uacare contingẽt. q̃ enini¬
sunt in mundo. sollicitudinẽ mundi habent. Uob̃ clamat
apłs. Preterit figura huius mundi. Uolo uos sine sollicitu¬
dine esse. Quȩ sine uiro est: sollicita ÷ quȩ domini sunt.
quo mͦ placeat dõ. Mulier innupta & uirgo cogitat quȩ oñi
sunt. utosit sc̃a ⁊ corp̃ore & spũ. Quȩ autem nupta est:
cogitat quȩ sunt mundi. quomͦ placeat dõ. uiro. Uos ha¬
betis sũmum regem in sponsum. cuius pulcͥtudinem sol &
luna mirant᷑. Cauete ne spuał adult̾ uob̾ sugerat aliquid
in aure cordis. qđ cõmoueat uob̾ sponsum ur̃m in iram.
ꝓfiti. Michi autem adherẽ d̃o bonum ÷ pone in dño deo
spẽ meam. Adherete gͦ. & totam urãm spem ñ in parenti¬
bus. s in eo tm̃ ponentes. Cogitate quȩ sit uoluntas eius.
Bona sponsa scrutat᷑ uoluntatem mariti. ut possit seruire eius uo

Expanded text:
nobis, mundum fugit, ut Deo soli vacare contingat, inobis, mundum fugit, ut Deo soli vacare contingat, iabent. Vobis clamat Apostolus: « Praeterit figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse. Quae sine viro est, sollicita est quomodo placeat Deo. Mulier innupta et virgo, cogitat quae Domini sunt, ut sit sancta corpore et spiritu; quae autem nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro . » Vos habetis summum regem in sponsum, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur. Cavete ne spiritualis adulter vobis suggerat aliquid in aure cordis, quod commoveat vobis sponsum vestrum in iram. confiteri: « Mihi adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . » Adhaerete ergo ei, totam spem vestram, non in parentibus, 831 sed in eo tantum ponentes. Cogitate quae sit voluntas ejus; bona sponsa scrutatur voluntatem mariti sui, ut possit servire voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
s ministraẽ. Qui dix. Discite ãme quia mitis sum. & humił
corde. Uoluit hab̾e humilẽ matrẽ. uult & hab̾e humiles fi¬
lias. qui non ÷ humił. non ÷ filius patͥs qui in ceł ÷. Ipsa &̃
ait in cantico suo. depesuit potentes de sede. ⁊c̾. Suꝑbia
foris uagant᷑. demoiant᷑. ⁊ si corpus in claustro retinet᷑.
animꝰ tũ foras uagat᷑. Iste sunt illi dissimiles quȩ abiit
in monta cum festinatione non demorando in uiciis.
non curiosa de uisis. non detempta colloquiis. s in qͥbus
detempta: In cęlestibus misteruis: quȩ uidelat⁊ audiebat.
Ait enim scͥptura. Maria autem conseruabat omnia u̾ba ħ:
nis laudibus. Hon sunt ꝑxime eius. quȩ quaudo cum cognata
sua. locuta est: non de manibus egit. scił de secretis cęli laudanꝰ
& magnificans dm̃ in his u̾bis. Magnificat anima mea dñm.¬
Sic gͦ filie carissime regina nr̃a. domina ur̃a. nec solum ura :
s & nr̃a. s etiam angelorum exemplũ dedit.⁊ formam om̃ibꝰ

Expanded text:
trare , » dixit: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde ; » voluit habere humilem matrem, vult et habere humiles filias. Qui non est humilis, non est filius Patris, qui in coelis est. Ipsa etiam ait in cantico suo: « Deposuit potentes de sede, et exaforis vagantur et demorantur, et si corpus in claustro demoretur, animus tamen foris vagatur. Istae sunt dissimiles illi quae abiit in montana cum festinatione, non demorando in eis, non curiosa de visis, non detenta colloquiis; sed in quibus detenta? In mysteriis quae videbat et audiebat. Ait enim in Scriptura: « Maria autem conservabat omnia verba haec, nis laudibus. Hae non sunt proximae ejus, quae quando cum cognata sua locuta est, non de inanibus agens, sed de coeli secretis laudans et magnificans Deum, in his verbis Si ergo, filiae charissimae, Regina vestra, Domina vestra, nec solum vestra, sed et nostra et angelorum, exemplum et forma omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
fortamini. Eece d̃s uã ueniet. & saluabit uos. Tẽ
aꝑient᷑ oculi cȩcoꝵ & aures surdorũ patebunt. et
saliet sicut ceruus claudus. ⁊ aꝑta erit lingua mutorum. Ante
qd̃ neq dm̃ cognosce bant. neq uerba eius audire uolebant. neq
bene oꝑabant᷑. neq peccata sua confitebant᷑. Cumq multis aĩe
infir nitatibus detinerent᷑. placuit sũmo medico nos uisitare.
et sus medicinis nos releuae. Sed notat ysaias ꝓpħa in  magnis

Expanded text:
fortamini. Ecce Deus noster veniet, et salvabit nos. Tunc aperientur oculi caecorum et aures surdorum patebunt et saliet sicut cervus claudus, et aperta erit lingua mutorum . » Ante quod nec Deum cognoscebant, neque verba ejus audire volebant, neque bene operabantur, neque peccata sua confitebantur. Cumque multis animae infirmitatibus detinerentur, placuit summo medico eos visitare, et suis medicinis eos relevare. Sed notat Isaias propheta i
Abbreviated transcription (Latin):
ua gͦ te in flumine misericordie. ut qui exis de babilonia in
ihrłm merearis recipi᷑. Dominus autem qui habitat in ihrłm
mittat uob̾ auxilium de sc̃o. & de syon cueat᷑ uos: qͥuiuit &:¬

Expanded text:
vabis te in flumine misericordiae, ut qui exis de Babylonia, in vabis te in flumine misericordiae, ut qui exis de Babylonia, in Jerusalem merearis recipi. Dominus autem qui habitat in Jerusalem, mittat nobis auxilium de sancto, et de Sion tueatur nos. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
aqua subintrat. ⁊ ad ima deducit. Simił ÷ etiam illi qui habet
multas sagiptas in corde. si aliis extractis una remaneat. illa so¬
la causa est mortis. Sic qui habet multa cͥminalia. si omnia di¬
mittit. pret̾ unum solum: illud solum est causa dampnationiᷤᷤ.
Ualet quidem quedam dimittẽ. ut leuiorem penam in infer-¬
no recipiat: s non ualet ut ad salutem ꝑueniat. Ita qͥ quedam
maria. ⁊ multa defleuit. ⁊ dimissa sunt ei peccã multa :
quia dilex̃ multum. In uno peccauãt pecri. quando dm̃
negauit: ⁊ unum fleuit. Tantum gͦ plora. quantum dimisisti. Si
unum in unum. si multa: multa. Uis solui: rumpe om̃s cathenas.
Redime te pꝰea elemosinas. Toluit enim dominus ꝓpteã ut
alii pauꝑes. alii diuites essent. Si om̃s homines diuites essent.
in quibus pecc̃ã sua redimerent: homines ñ haberent. Si om̃s¬
redimat. Manet gͦ in excusabił. cum nichil pauꝑi tribuit. La¬

Expanded text:
aqua submittitur, et ad ima deducit. Similis est et illi qui habet aqua submittitur, et ad ima deducit. Similis est et illi qui habet multas sagittas in corde, si aliis extractis, una remaneat, illa sola erit causa mortis. Sic qui habet multa criminalia peccata, nisi omnia dimittat praeter unum, illud solum est causa damnationis. Valet quidem quaedam dimittere, ut leviorem poenam in inferno recipiat, sed non valet ut ad salutem veniat. Ita qui quaedam Maria, et multum flevit, et dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . In uno peccavit Petrus, quia Dominum negavit, et unum flevit. Tantum ergo plora quantum deliquisti. Si unum, unum, si multa, multa. Vis solvi? rumpe catenas. Redime te postea eleemosynis. Voluit enim Dominus, ut alii divites, alii pauperes essent. Si omnes divites essent, in quibus peccata sua redimerent homines non haberent. Posredimat. Manet ergo inexcusabilis, cum nihil pauperi tribuit. La
Abbreviated transcription (Latin):
cadauer . pꝰ cad auer u̾mis. pꝰ u̾mem cinis efficit᷑. Hoc de ho¬
mine dicit. Quid autem de labore quẽ exercemus in
temporalibus: Ann in quit nr̃ai sicut aranea meditabunt᷑.
id÷ nos uiuentes uiam aranee comꝑamur. Quid facit aranea.
uisceã sua consumit ut faciat telam. In ea tanto labore contex
ta capiat uilem p̃dam: scił muscas. Similit̃ homines huiꝰ mun¬
di corꝑa consumunt laborando. eundo ꝑ multa ꝑicula. ⁊ uilẽ
mercedem ad quirendo: scił transitoria. Omiseri. reliquent
alienis diuitias suas. qm̃ cum diues interieit. non sumet omnia.
Ostendimus fr̃s quia⁊ homo ⁊res humane transitorie sunt:
& ideo ababiloniis ꝑfalsas diuitias nolite decipi. s exite ꝑpeni
tentiam. Nec de solo uno peccato peniteamini. s de omnibus
quia plura peccã h̃t. si omnia pret̾ unum dimittat. simił est ei
qui ligat᷑ multis cathenis. om̃s pret̃ unam rumpit. ⁊ tͣn illa sola
adligandum sufficit. Simił est etiam nauiganti qui habet

Expanded text:
cadaver, post cadaver vermis, post vermem cinis efficitur. Hoc ad hominem dicitur. Quid autem de labore 790 quem exercemus in temporalibus? « Anni nostri sicut aranea meditabuntur , » id est nos viventes annis araneae comparamur. Quid facit aranea? Viscera sua consumit ut faciat telam, et in ea tantum laborat, ut capiat vilem praedam, scilicet muscas. Similiter homines hujus mundi corpora consumunt, laborando, eundo per multa pericula, et vilem mercedem acquirendo, id est transeuntia. O miseri! Relinquent alienis divitiOstendimus, fratres, quia homo, et res humanae transitoriae sunt; et ideo a Babyloniis per falsas divitias nolite decipi, sed ab eis exite per poenitentiam, nec de uno solo peccato poeniteamini, sed de omnibus. Qui plura peccata habet, nisi omnia praeter unum dimittit, similis est ei qui ligatus multis catenis, omnes praeter unam rumpit, et tamen illa sola ad illum ligandum sufficit. Similis est etiam naviganti, qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta peccatorum.⁊ hoc ÷ ⁊ de plagis eius ne accipiatis.qa
multa sunt flagella peccatoris. tñ in p̃senti. t̾n in futuro.
Sed alia sunt ad correctionem. alia sunt ad uindictã. Infir¬
mitates corꝑis. dampna rerum. sunt ad correctionem. Mors
uͦ ęt̾̃na ad uindictam. Saipendiũ enim peccati mors ȩt̾na.
ut ait apłs. Cum autem dicit de plagis eiꝰ non accipietis.¬
de penis infernalibus intelligendum ÷. quia temporales: com¬
munes sunt. Hȩc autem babilonia reuã plagas recipit. qm̃ ꝑuener̃
tatem religati ibi. exite ꝑpęnitentiam. Rumpe uincła colli
tui. captiua filia sion. Et quare domus isrł moriemim: Da¬
tum est p̃tium redemptionis suȩ. effusus est sanguis xͥ.⁊ cu
in carcẽ adhuc demoraris Ostendunt tͥ babilonii falsas

Expanded text:
tormenta. Et hoc est: Et de plagis ejus ne accipiatis, quia multa sunt flagella peccatoris, si non in praesenti, tamen in futuro. Sed alia sunt ad correctionem, alia sunt ad vindictam. Infirmitates corporales, damna rerum sunt ad correctionem. Mors vero aeterna, ad vindictam. « Stipendium enim peccati, » ut ait Apostolude poenis infernalibus intelligendum est, quia temporales communes sunt. Haec autem Babylonia revera plagas recipit, quia pervenetatem ibi redacti, exite per poenitentiam. Rumpe vincula colli tui, captiva filia Sion, et quare, domus Israel, moriemini? Datum est pretium redemptionis tuae; effusus est sanguis Christi, et tu in carcere demor
Abbreviated transcription (Latin):
& memores mandatorum eius: ad faciendum ea. Ardent in absente
& eos diligunt. Imitaĩ boni uirtutẽ non uide desiderant. nullue
morit᷑ in ea nͥ miles. quia militia uita hominis suꝑ t̾ram. om̃s semꝑ
armati. quia semꝑ necesse: pugnaẽ. cum hostes eorum nesciant ces¬
exponenda est descͥptio. Murus ciuitatis custodia angelorum. quȩ
nos deputata ⁊ ad tutelam. Ipsa ciuitas ȩccłia duodecim porte
duodecim apłi. qui p̃dicationem uł scͥpto credentibus aditum ad
dm̃ dederunt. Fundata est suꝑ montes. quia fundata est super

Expanded text:
 memores mandatorum ejus ad faciendum ea. Ardent in absentes, et eos diligunt. Imitari boni virtutem, et non invidere desiderant. Nullus moratur in ea nisi miles, quia militia est vita hominis super terram. Omnes semper armati, quia semper necesse est pugnare, cum hostes nesciant cesexponenda descriptio. Murus civitatis est custodia angelorum, quae nobis deputata est ad tutelam. Ipsa civitas est Ecclesia; duodecim portae sunt duodecim apostoli, qui praedicatione, vel scripto, credentibus aditum ad Deum dederunt. Fundata est super montes, quia fundata est super
Abbreviated transcription (Latin):
montes. Unde dauid. Fundam̃ta eius. in montibus sanctis. Turris
ibi maxima. ad quam om̃s habent refugium. de quo ait sa-¬
lomon. Turris dauid ȩdificata est cum ꝓpugnacuł. Mille di¬
pei pendent ex ea. Turris illa tangit cȩlos. Sunt ⁊ enim ⁊ alie
speculatores. de quibus eccłia in canticis. Inuenerunt me ui¬
giles. qui custodiunt ciuitatem. Ipse etiam dominus ciuitatis¬
custodit eam ⁊ facit excubias. quia nisi dñs custodieit̃ ciuitatẽ.
Omnia munda. omnia lucida. omnia florent. omnia redolent.
nulla ira. nulla discordia. nulla ꝓpͥa. s quedam communio dilec¬
inuicem sibi ꝓuident. inuicem ammonent. Aliorum dãpna
sunt sua. aliorum dolorum sentiunt. releuant. Sunt ibi assi¬
chil patiunt᷑ nisi aciuibus babilonie. Int̾ eos semꝑ pax cum

Expanded text:
ontes. Unde David: « Fundamenta ejus in montibus sanctis . » Turris est ibi maxima, ad quam omnes habent refugium. De qua Salomon ait: « Turris David aedificata est cum propugnaculis; mille clypei pendent in ea . » Turris illa tangit coelos. Sunt et aliae speculatores, de quibus Ecclesia in Canticis: « Invenerunt me vigiles, qui custodiunt civitatem . » Ipse etiam Dominus facit civitatem, et facit excubias, quia: « Nisi Dominus custodierit civitatem, Omnia munda et lucida; omnia florent, omnia redolent. Nulla ira, nulla discordia nulla probra, sed quaedam communio dilecInvicem sibi provident, invicem admonent; aliorum damna sunt sua, aliorum dolorem sentiunt et relevant. Sunt ibi assiribuere. Nihil patiuntur nisi a civibus Babylonis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cessit: dies autem aꝓpin quauit. Uigiles episcopi. sac̾dotes.⁊ alii pre¬
mn alignorum spũum.⁊ quinq portas .i. quinq sensus corporis.
quibus intrat᷑ ad confusionem. de quibus dñ ꝑ dauid. Qui exaltas
me de portis mortis. Non ht̃ turres s foueam tenebrosam. q̃ est
despatio de qua ciues ibrłm neminem possunt eriꝑe. de qua
tas cordis. Mores ciuium eius. huius modi sunt. Amant ⁊ ad¬
quirunt diuitias huius mundi omnibꝰ modis. furto. rapina.
usura. sanguine. dolo. student cõmessationibꝰ ebrietatibꝰ luxu¬
s etiam se ipsos. Omnibus ditioribus se inuident. gaudent dãp¬
nis aliorum. nesciunt misereri. locunt᷑ pacem cum ꝑximo suo.
mala autem in cordibus eorum. Mutuat᷑ peccator⁊ non soluet.
non est in ore eorum ueitas. cor eorum uanum ÷. Iurant ꝓximo

Expanded text:
cessit, dies autem appropinquavit . » Vigiles sunt episcopi, sacerdotes, et alii praemalignorum spirituum; et quinque portas, id est quinque sensus corporis, quibus intratur ad confusionem. De quibus dicit David: « Qui exaltas me de portis mortis . » Non habet turrem, sed foveam tenebrosam, quae est desperatio, de qua cives Jerusalem neminem possunt eripere, et detas cordis. Mores civium hujusmodi sunt: Amant et acquirunt divitias hujus mundi omnibus modis, furto, rapina, usura, sanguine, dolo. Student commessationibus, ebrietatibus, luxualem, etiam suos, et se ipsos. Omnibus ditioribus se invident. Gaudent damnis aliorum; nesciunt misereri. Loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum. Mutuatur peccator, et non solvit. Non est in ore eorum veritas; cor eorum vanum est. Jurant proximo
Abbreviated transcription (Latin):
regna. duo pͥncipes. due familie. Alterum enim regnum :
dĩ. alterum diaboli. Familię utriusq regni semꝑ sibi aduer¬
sant᷑ ab initio mundi. Regnum diaboli babilonia ñcupat᷑:
ihrłm autem uisio pacis. Sed de ciuitate dĩ. pͥus aganus.
In hac ciuitate est fortis murus. de quo ait ꝓpħa. Urbs for¬
titudinis nr̃e sion. saluator ponet᷑ in ea murus. & xii. porte

Expanded text:
regna, duo principes, et duae familiae. Alterum enim regnum Dei est; alterum diaboli. Familiae utriusque regni sibi semper adversantur, ab initio mundi. Regnum diaboli Babylonia nuncupaturJerusalem autem, visio pacis. Sed de civitate Dei prius agamus: in hac civitate est fortis murus, de quo ait Propheta: « Urbs fortitudinis nostrae Sion, Salvator ponetur in ea murus ; » et
Abbreviated transcription (Latin):
renis expendit & implicat: non lucrum spũale querit.
nec at̾renis cogitationibus leuat. de quibus ꝑ ꝓpħam dr.¬
Uos estis frẽs Rm̃i illius domini serui. quibus thesaurum
sapientie suȩ tͣdens. ait. Negouoamini: dum uenio. ut ufu¬
ram cõmisse pecunie ꝑsoluatis. Ecce tradite sunt uob̾ oues
domini. & thesaurus p̃dicationis quẽ in eis multiplicetis.
Noluit enim dñs oues suas in deserto huius mundi si ne
paseuis esse. ne deficerent in uua uuoe ait in enuangesio
Radlo eos dimitẽ ietunos. ne deficunt in uia.Beficient euim bo¬

Expanded text:
renis expendit et implicat, nec lucrum spirituale quaerit, renis expendit et implicat, nec lucrum spirituale quaerit, nec cor a terrenis cogitationibus levat. De quibus per prratres charissimi, illi Domini servi, quibus thesaurum sapientiae tradens, ait: « Negotiamini dum venio , » ut usuram commissae pecuniae persolvatis. Ecce traditae sunt vobis oves Domini, thesaurus praedicationis, quem in eis multiplicetis. Noluit enim Dominus oves suas in deserto hujus mundi sine pascuis esse, ne deficerent in via; unde ait in Evangelio: « Nolo dimittere eos jejunos, ne deficiant in via . » Deficient enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrem. Cȩlum enim erat quasi ꝑegre quantum ad car-¬
nem. cuius uaturalit̃ terra patͥa ÷. S abiens noluit seruos
suos ẽẽ ociosos. s t̾didit eis chesaurum. quẽ lucrando mul¬
quinq talenta. ꝑquinq talenta designat᷑ exteriorũ scientia.
ꝑ quinq enim sensus corꝑis. exteriora comp̃henduntur.
& hoc donum maxime actiuis ꝑtinet. Atq iste duplicauit.
qđ acceꝑat. Sunt enim non nulli qui si n possunt misti¬
ca intelligẽ. tñ ꝑ scientiam exteriorum alios dõ ut possunt
ciendo congeminant. duo uͦ significant intellectum & ope¬
rationem. Non nulli enim subtilitatem scͥpturarum intel¬
ligunt. & quod comp̃hendunt aliis u̾bo & exemplo insi¬
nuant. & ita duplicatum lucrum de negotio reportant.
duplicatum dicit᷑ esse. uł quia sibi & aliis ꝓficiunt. uł qͥa
utrumq sexum. ad dm̃ conu̾tunt. Ille uͦ qui solum talen¬
tum in t̾ram abscondit. nec lucrando eum duplicauit.
formam illius gerit qui acceptum ingenium ado in ter¬

Expanded text:
ad Patrem. Coelum enim erat ei quasi peregrinum quantum ad carnem, cujus naturaliter terra patria est; sed abiens noluit servos suos esse otiosos sed tradidit eis thesaurum, quem lucrando mulquinque talenta. Per quinque talenta designatur exteriorum scientia; per quinque enim sensus exteriora comprehenduntur; et hoc donum maxime activis pertinet, atque iste multiplicavit quod acceperat. Sunt enim nonnulli qui, etsi non possunt mystica intelliciendo congeminant. Duo vero significant intellectum et operationem. Nonnulli enim subtilitatem Scripturarum intelligunt, et quod comprehendunt, aliis verbo et exemplo insinuant, et ita duplicatum lucrum de negotio reportant. Duplicatum vero dicitur esse, vel quia sibi et aliis proficiunt, vel quia utrumque servum ad Dominum convertunt. Ille vero qui solum talentum in terra abscondit, non lucrando duplicavit: formam illius gerit qui acceptum a Deo ingenium in ter
Abbreviated transcription (Latin):
simam bibt. cum fluenta ueritatis recte intelligentes hau¬
riunt. Sed eandem aquam pedibus ꝑt᷑bare est. sc̃ẽ meditatio

Expanded text:
s bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamdem aquam pedibus perturbare, est sanctae meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
hãt defensores. ꝑ quos possit scisma contingẽ ñ dormi¬
at seueritas discipline. Infra. Neq enim pot̃ eẽ salu¬
bri a multis correptio. nisi cum ille corripitur: qͥ ñ
ht̃ sociam multitudinem. Cum uero idem morb płi¬
mos occupauerit: nicħ aliud bonis restat quã dolor &e
gemitus. ut ꝑ illd̃ signum qd̃ iez echieli scõ reuelatur.
illesi euade ab illorum uastatiõe mereantur. ¶ Infra. Re

Expanded text:
habeat defensores, per quos possit schisma contingere, non dormihabeat defensores, per quos possit schisma contingere, non dormiat severitas discipline. Guillelmsatis a multis correptio, nisi cum ille corripitur, qui non habet sociam multitudinem. Cum vero idem morbus plurimos occupaverit, nichil aliud bonis restat, quam dolor et gemitus, ut per illud signum quod Iezechieli sancto revelatur, illesi evadere vastationem mereantur. Ad e
Abbreviated transcription (Latin):
quintus ẽ ille qui foris ẽ inseratur non tam̃ nullo s
ł leuissimo arboris uulnere. Ita gͦ ce isti cũ ad radicẽ
catholicam ueniunt. nec eis quanuis post erroris sui
penitentiã. honor clericatꝰ aut ep̃atus aufertur: fit qͥd̃
aliquid tanquam in cortice arboris matris. contra
in tegritatem seueritatis. uerumtam̃ quia neq qui
plantat ẽ aliqͥd neq urrigat. ad dĩ miscd̃am p̃cibus¬
fusis coalescente insitorum parte ramorum caritas
cooꝑit multitudinẽ peccatorum. De hac eadẽ dispensa-¬
tione corripiendorum. &e temꝑandoꝵ dic̃ idem aug̃
in scd̃o libro contra epłam parmeniani. Cum quisq¬
fr̃m &e xp̃ianorum intꝰ in eccl̃ie societate constitutoꝵ
in aliquo tali peccato fuerit dep̃hensus ut anathemate
dignus habeatuꝵ fiat ħ ubi ꝑicłm scismatis nullum ẽ.
Infra idem. quando cuius quam cͥm̃ notum ẽ & om̃ib
execrabił apparet ut uł nullos prorsus uł non tales

Expanded text:
qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis. uerum tamen, quia neque, qui plantat, est aliquid neque, qui rigat, ad dei misericordiam pfusis, coalescente insitorum pace ramorum, caritas cooperit multitudinem peccatorum. De hac eadem dispensatione corripiendorum et temperandorum dicit idem Augustinus in secundo libro contra epue fratrum intus in ecclesie societate constitutorum, in aliquo tali peccato fuerit deprehensus, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc ubi periculum schismatis nullum est et infra. Quando cuiuscumque crimen notum est et omnibus execrabile apparet, ut vel nullos prorsus vel non tales
Abbreviated transcription (Latin):
uata. ut in his quȩ dubia fuerint aut obscura
id nouerimꝰ sequendum qd̃ nec p̃ceptis euangelicis con¬
trarium. nec decietis scõrum patrũ inueniatur adu̾sũ.
ubi ꝑgraues dissensionum scissuras non huus aut illi
hominisẽ ꝑicłum s populoꝵ strages iacent. detrahen¬
dum ẽ aliquid seueritati. ut maiorib mał sanandis ca¬
qd̾ fatendum ẽ fieri non deb̾et nisi patis ipsius compaᷤ¬
sione sanaretur.s sibi ħ dicant. & multo maxime hami¬
lit̃ doleant. qui in tanta morte p̃cisionis iacent ut
isto quodam uulnere matris catholice reuiuiscant: Cũ eñi
p̃cisus ramꝰ inseit᷑. fit aliud uulnus in arbore qͦd possit
recipi ut uiuat. qui sine uita radicis ꝑibat. S cum receptꝰ
recipienti coaluerit: & uigor consequit᷑ & frrictꝰ. Si aũ
non coaluerit: ille quidẽ arescit. s uita arboris ꝑmane¬
bit. Et enim tale inserendi genus. ut nullo p̃ciso ramo

Expanded text:
vata, ut in his quae dubia fuerint, aut obscura, vata, ut in his quae dubia fuerint, aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis sit contrarium, nec decretis sanctorum Patrum inveniatur adversum.ubi per graues dissensionum scissuras non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caquod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ non astir mentientis s affectii compatientis cuiq ita
cupiens subuenire quemad modum sibi subueniri
uoluss:: si ita affectus eẽt.¶ Multa quoq principes
eccłiarum ꝓtenore canonum districiꝰ iudicant. multa
ꝓ temꝑum necessitate tolerant multa ꝓ ꝑsonarum
utilitate uł strage popłorum uitanda dispensant.
Multa cẽ a scĩs patrib iniminuta scripturarũ testimo
neophitos ad summũ sac̾dotiũ ꝑmisit ascende. qͦs paulꝰ
publica p̃dicatione ab eodẽ offitio studuit remouere
Sic̃ oẽ arrianos postquam conu̾si fuerunt legimꝰ in suiꝰ
osficiis fuisse susceptos. Inde õe p̃taxatꝰ papa leo desta¬
bilitate non mutandoꝵ &e discretione temꝑandoꝵ
ita scribit rustico ep̃o narbonensi. Sic̃ quedã sunt
que nulla possunt rõne conuelli. ita multa st̃ q̃
aut ꝓ necessitate temꝑum aut ꝓ considatione eta-
cum oportet temꝑari. illa semꝑ considatione ser¬

Expanded text:
est, non astu mentientis, sed affectu compatientis: cuique ita est, non astu mentientis, sed affectu compatientis: cuique ita cupiens subvenire, quemadmodum sibi subveniri voluisset, si ita affectus esset. Multa quoque principes Ecclesiarum pro tenore canonum districtius judicant, multa pro temporum necessitate tolerant, multa pro personarum utilitate, vel strage populorum vitanda dispensant. Multa etiam a sanctis Patribus imminuta Scripturarum testimonneophytos ad summum sacerdotium permisit ascendere, quos Paulus publica praedicatione ab eodem officio studuit removere . Sicut etiam Arianos, postquam conversi fuerunt, legimus in suis officiis fuisse susceptos. Inde etiam praetaxatus papa Leo de stabilitate non mutandorum, et discretione temperandorum, ita scribit Rustico episcopo Narbonensi: « Sicut quaedam sunt, quae nulla ratione possunt convelli, ita multa sunt quae aut pro necessitatum oportet temperari, illa semper consideratione ser
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ inuoco in animã meã qd parcens uob̃ ultra ñ ue¬
ni countdum: Scdm carnem quoq dispositionẽ suã
se mutasse non putabat qm̃ qui scđ̃m carnẽ cogitat.
tunc non implet qd disponit. quando ꝑsonis maio¬
rib diffeit. aut certe lueris aut apparatib uincitur.
Spũał autẽ tunc dispositũ non implet quando con¬
sultius aliquid psalite eorum quib ꝓdeẽ uult ꝓui¬
det. ꝑ apłos ẽ communi sententiã ierosolimis confir¬
matum ẽ &e ꝑ paulũ & ꝑ barnabam fr̃ib ꝑ asiam
destinatum ne quisqũa ad fidẽ ueniens cucumcisio¬
ꝓdit. Et idem paulus cum petro restitisset in faciem
qd simulationi quorumdã iudeorum consensisset. qͥ
ciciimcisionẽ saluti putabant eẽ necessam t̾n necessita¬
ti temporis cedens timotheum lustris circumcidit ut
scandalum iudȩorum ibi commorantũ deuitaret ostñ¬
dens accu qd̃ alibi de se testatur. factus iudȩis tanqũa
iudeus ut uideos lucri facerem. Qd̃ dixisse intelligendꝰ

Expanded text:
invoco in animam meam, quod parcens vobis ultra non veni Corinthum. Secundum carnem quoque dispositionem suam se mutasse non putabat, quoniam qui secundum carnem cogitat, tunc non implet quod disponit, quando personis majoribus defert, aut certe lucris, aut apparatibus vincitur. Spiritualis autem tunc dispositum non implet, quando consultius aliquid pro salute eorum quibus prodesse vultetiam communi sententia Hierosolymis confirmatum est, et per Paulum et Barnabam fratribus per Asiam destinatum, ne quisquam ad fidem veniens, circumcisio nihil proderit . Et idem Paulus cum Petro restitisset in faciem , quod simulationi quorumdam Judaeorum consensisset, qui circumcisionem saluti putabant esse necessariam, tamen necessitati temporis cedens, Timotheum Lystris circumcidit, ut scandalum Judaeorum ibi commorantium devitaret, ostendens actu quod alibi de se testatur: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem . Quod dixisse intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
imposuerit: alicuius leuitatis instinctu ł districtioris
religionis obtentui. ex eodẽ claustro audeat sine ab̃b̃is
tociusq congregationis ꝑ missione discede discedentẽ
tiorib respondentes. strenue qd̃ dõ ꝓmisistis implẽ sata¬
gite. luceat lux ur̃a coram hominib ut uideant ur̃a bo¬
na oꝑa. & glorificent patrẽ urm̃ qui inceł ẽ. Cuius patͥs

Expanded text:
imposuerit, alicuius leuitatis instinctu uel districtioris imposuerit, alicuius leuitatis instinctu uel districtioris religionis obtentu ex eodem claustro audeat sine abbatis totius congregationis permissione discedere; discedentem tioribus respondentes strenue, quod Deo promisistis, implere satagite. Luceat lux uestra coram hominibus, ut uideant uestra bona opera et glorificent patrem uestrum, qui in celis est. Cuius pa
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet or monacͥorum: Harum scd̃a ꝑ diuinã miscdiam fre¬
quentata satis iam uniu̾so scło elucet. Prima uero de cales¬
cente. feruore fidelium. iã pene omnino deflux̃. Hanc
martir & pontifex urbanus instituit. Hanc augustinus
hanc ȩccł̃iȩ pͥmituiam aspirante ac ꝓsequente dñi spũ
suscitare: quam florentem monachoꝵ. religionem
in eo ꝑsistere ad hortamur. & tanquã dõ ex hortante
adiuuante dño ꝑmanentibꝰ nos licet indigni. apłorũ
uicarii. eorum ac nrãm benedictionẽ peccatoꝵq ab¬
solutionẽ. potestate ilł. a dño indulta concedimus:
Constituentes ne cuiquã omnino liceat hunc ur̃i or
dinis statum commutare. cuiꝰ tantꝰ in tot terrarum
partib fructus exuberat ut plures eccłiȩ ur̃i saporis
dulcedine condiant᷑. Statuimus &̃ ne ꝓfessionis cano¬
nice quis piã. postquã dĩ uice suꝑ cap̃ sibi hominem

Expanded text:
cilicet et monachorum: haec secunda per divinam misericordiam frecilicet et monachorum: haec secunda per divinam misericordiam frequentata satis jam saeculo universo elucet; prima vero, decalescente fervore fidelium, jam pene omnino defluxit: hanc martyr et pontifex Urbanus instituit, hanc Augustinus hanc Ecclesiae primitivam aspirante et prosequente Domini Spiritu suscitare, quam florentem monachorum religionem in eo persistere adhortamur, et tanquam Deo exhortante adjuvante Domino permanentibus, nos licet indigni apostolorum vicarii, eorum ac nostram benedictionem peccatorumque absolutionem potestate illis a Domino indulta concedimus, consti statum ordinis commutare, cuius tantus in tot terrarum partibus fructus exuberat, ut plures æcclesiæ uestri saporis dulcedine condiantur. Statuimus etiam, ne professionis canonice quispiam, postquam Dei uice super caput sibi hominem
Abbreviated transcription (Latin):
to ab̃b scĩ rufi eiusꝗ. fr̃ĩb canonicam uitã ꝓfessis.
salutẽ. & apłicam benedictionẽ. Pie uoluntatis
affectus ꝓsequente deboe studio confoueri ut ȩccl̃iasti¬
ca utilitas apłice sedis fauore. uires accipiat & accres¬
cat. Omp̃i dũo cuius melior ẽ miscd̃ia suꝑ uitas gr̃aᷤ
agimus: quia uos estis qui scõrum patrum uitã ꝓba¬
bilẽ renouatis. ce apłice instituta doctrine pͥmordiis¬
tu sci sp̃s suscitatis. Due enim ab ȩccłie scẽ pͥmordiis uite.
eius sunt filiis institute. Una qua infirmorum. delibi¬
tas retinetur alta qua fortioꝵ utus beata ꝑficitur.
na peccata redimens. alt̾a cotidiana in stantia men-¬
ta ȩt̃na conquirens. Altam tenentes inferiorem: bo-¬
nis terrenis utuntur. Alt̾am sequentes suꝑiorẽ bona
terrena despiciunt ac relinquunt. Hec autem quȩ
a terrenis duno feruore diũtit᷑ in duas unius pene
eiusdẽ ꝑ. ꝓpositi diuiditur portiones canonicorum

Expanded text:
tri Stirpensis eiusque fratribus canonicam uitam professis salutem et apostolicam benedictionem. Pie uoluntatis affectus prosequente debet studio confoueri, ut ecclesiastica utilitas apostolice sedis fauore uires accipiat et accrescat. Omnipotenti domino, cuius melior est misericordia super uitas, gratias agimus, quia uos estis, qui sanctorum patrum uitam probabilem renouatis et apostolice instituta doctrine ptu sancti Spiritus suscitatis. Duae enim ab Ecclesiae sanctae primordiis vitae ejus filiis sunt institutae: una qua infirmorum debilitas retinetur, altera qua fortiorum virtus beata perficitur; na peccata redimens, altera quotidiana instantia merita aeterna conquirens. Alteram tenentes inferiorem terrnis terrenis utuntur, alteram sæquentes superiorem bona terrena despiciunt ac relinquunt. Hec autem, quæ a terrenis diuino feruore diuertitur, in duas unius pæne eiusdemque propositi diuiditur p
Abbreviated transcription (Latin):
ab eisdem sensũ sit uł preceptum. Deus inquid qui
nominant se ipsos catharos id ẽ mundos ce aliquando
ueniunt ad catholicã eccł̃iam placuit scẽ &e magne
sr nodo. ut accepta manus impositione sic maneant
in clero. s Snnili dispensatione beatus papa gregorus
a nestoriana heresi reu̾tentes in siunis gradib recipi u¬
nestorii reu̾tuntur coram scã fratnitatis ur̃e congrega¬
tione fateantur. eumdẽ nestorium cum omnib sius
sequatib ac reliquas hereses anathematizantis . ue¬
nerandas quoq synodos quas uniu̾sał eccłia recipit
se reciꝑe & uenerari ꝓmittant: & absq ulla dubi¬
tatione sc̃itas ur̃a eos seruatis eis ꝓpͥis ordinib insuo

Expanded text:
ab eisdem sensum sit, vel praeceptum. De his, inquit, qui ab eisdem sensum sit, vel praeceptum. De his, inquit, qui nominant seipsos Catharos, id est, mundos, et aliquando veniunt ad catholicam Ecclesiam, placuit sanctae et magnae synodo, ut accepta manus impositione sic maneain clero. » Simili dispensatione beatus papa Gregorius a Nestoriana haeresi revertentes in suis gradibus recipi juNestorii revertuntur, coram sancta fraternitatis vestrae congregatione fateantur, eumdem Nestorium cum omnibus suis sequacibus ac reliquas haereses anathematizantes. Venerandas quoque synodos, quas universalis Ecclesia recipit, se recipere et venerari promittant; et absque ulla dubitatione sanctitas vestra eos, servatis eis propriis ordinibus
Abbreviated transcription (Latin):
pe accidit quotiens apłis aut a turba peceatur.
quia in omnes ꝓpt̃ multitudinẽ non poc̃ uindicari. mul¬
tum soleat transire. Idem eisdẽ. Sac̃dotum summa delib̃a¬
tio hec fuit. ut quos bonosus ordinauerat ne cum eodẽ
remanerent aut fieret non mediocre scã dalum ordina¬
ti recipientur. uicimus ut opinor ambigua. Iam
ergo qd̾̃ ꝓ remedio aut necessitate temporis statu¬
tum ẽ constat pͥmitus non fuisse. Ac fuisse regłas
romana. custodit. custodiendasq mendatiis qui
eã audire consuerunt: S necessitas temꝑis id fie¬
ri magnoꝑe postulabat. Ergo qd necessitas ꝓ remedio
repperit cessante necessitate: debet utiq cessare pa-¬
riter quod urgebat. Quia alius ẽ ordo legitimus alia
usurpatio. quã ad p̃sens fieri tempus impellit. S¬
hoc canones apd niceam constituti. denouationis fie¬
ri ꝑmiserunt. Prius ille canon a patrib institutus
ponendus ẽ ut possimus aduetere ł quid ł qualiter

Expanded text:
ed ut saepe accidit, quoties a populis aut a turba peccatur, ed ut saepe accidit, quoties a populis aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, inultum soleat transire. Prioratio haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, ac fuisse regulas Romana custodit, custodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt, sed necessitas temri magnopere postulabat. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter quod urgebat; quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt. Prius ille canon a Patribus institutus ponendus est, ut possimus advertere vel quid vel qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
ne discipline seuera nuscđia necessaria ẽ nã consiba
seꝑationis & mania funt &e ꝑnitiosa atq sacrilega.
quia &e impia & suꝑba fiunt. & plus ꝑ turbant
infirmos bonos. quam corrigant animosos malos.
¶Infra. Turba autem iniquorum cum facultas ẽ
popłorum ꝓm̃di sermonum gn̾ali ob uirgatione
ferienda ẽ. & maxinie si occasione oportunitatẽ p̃bue¬
rit aliqd̃ flagellum de suꝑ domini quo eos appare¬
at ꝓ suis meritis uapulare. Item in epła ad marcel
linum. Soleo audire in potestate eẽ iudicis molli¬
re sententiam & inituis uindicare. quã leges. Inde¬
nib Nr̃e lex ẽ eccł̃ie uenientib ad hereticis qui
tam̃ illic baptirati sunt ꝑ manus impositionẽ lai¬
cã tantum tribuere communionẽ. Nec ex is aliqͣ
in clericatus honorẽ uł exiguum subrogare. ꝑ ui¬
deat gͦ dilectio ur̃a hactenus talia transsisse. &
ad u̾tite qd utiq ut dicitis necessitas imꝑauit. in
pace iã eccłias constitutas non p̃sumere. S ut se

Expanded text:
e disciplinae severa misericordia necessaria est nam consilia separationis et inania sunt et perniciosa, atque sacrilega, quia et impia et superba fiunt et plus perturbant infirmos bonos, quam corrigant animosos malos. Infra: Turba autem iniquorum, cum facultas est populorum promendi sermonem, generali objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper Domini, quo eos appareat pro suis meritis vapulare. » Item in epistola ad Malinum : « Soleo audire in potestate esse judicis mollire sententiam et mitius vindicare  al. judnostrae lex est aecclesiae venientibus ab hereticis, qui tamen illic baptizati sunt, per manus impositionem laicam tantum tribuere communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subrogare. deat ergo dilectio vestra, hactenus talia transisse, et advertite quod utique, ut dicitis, necessitas imperavit, in pace jam Ecclesias constitutas non posse praesumere: s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ei ꝑu̾sis morib cat̾ire : Uñ bene adhuc ad comedendum
subdit᷑. ⁊ azimos panes cũ lactucis agͦstib. Panos qͥppe sine
ferm̃to comedit. q̃ iecta oꝑa sine corruptiõe uane għie ex̾cet
qͥ maudata mĩe sine q̃mixtioẽ pecẽ exibet ne ꝑuse dipiat.
nãꝙ laudẽ ĩmolat: qͥ sacͥficiũ dõ de rapina ꝑat. Lactuoe uͥ agͤste.

Expanded text:
ersis operibus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, diae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de r
Abbreviated transcription (Latin):
inquit leges sunt: una publica altã pͥuata.
Publica lex ẽ. quȩ a scĩs patrib scriptis ẽ firmata
Ut ẽ lex canonum. Que quidem ꝓpt̃ transgressores
De scribitur. sicut dequibusdam. dic̃ apłs. Qui habẽt
la rõ exigit ut a publica lege constringatur. Dignior ẽ
nr̃a auctoritate. Iusto enim lex non ẽ posita. & ubi
sp̃c domini: ibi lib̃tas. oe si spũ dĩ ducamini: non
estis sub lege.

Expanded text:
inquit, leges sunt, una publica, altera privata; publica lex est quae a sanctis Patribus scripta est firmata, ut est lex canonum, quae quidem propter transgressores ur, sicut de quibusdam dicit Apostolus, qui habent la ratio exigit, ut a lege publica constringatur. Dignior est nostra auctoritate. Justo enim lex non est posita, et ubi Spiritus Domini ibi libertas, et si Spiritu Dei ducimini, non estis sub lege.
Abbreviated transcription (Latin):
felle caret. In cau̾nis nidificat. gemitum habet ꝓ cantu.
rigant᷑. inhabitant ut eorum munimento ab incursu diaboli
euadant. Meliora gͣna .i. meliores sententias non hereticas.
quibus pascant᷑ eligunt. Alienos pullos .i. homines ado pͥus
alienos ⁊ filios diaboli doctna sua nutͥunt ⁊ exemplo. non
rostro lacerant .i. bonas sententias more hereticorum lace-¬
rando non ꝑu̾tunt felle carent .i. ira rationabili. In cauer¬
ꝓcantu. quia sic̃ alii in cantu delectant᷑ ita in gemitu &
tribulatione sancti delectant᷑. Contra gͦ talẽ consolatorẽ¬
cordis hospitia p̃paremus. uirtutibus ornemus. a uitiis mundemꝰ.

Expanded text:
felle caret, in cavernis petrarum nidificat. Gemitum habet pro canturigantur, inhabitant, ut eorum munimento incursum diaboli evadant. Meliora grana, id est, meliores sententias, scilicet non haereticas, quibus pascantur, eligunt. Alienos pullos, id est, homines priuses fuerunt, doctrina sua nutriunt et exemplo. Non rostro lacerant, id est, bonas sententias more haereticorum lacerando non pro cantu, quia sicut alii in cantu delectantur, ita in gemitu et tribulatione sancti delectantur. Tali ergo consolatorcordis hospitia praeparemus, a vitiis mundemus, virtutibus orne
Abbreviated transcription (Latin):
Suad̾e potest. cogẽ non potest. Es diabolus daret consilium &
dissuadet. homo autem diabolo consentit. hoc oꝑatus ⁊ in pͥmo
homine. Adam enim cũ accusaret᷑ ad omino. ipse se excusauit
dixi domine miserẽ mei. sana animam meã quia peccaui tͥ.
Audiuistis modum ⁊ ordinem pęnitendi. Atidits tempu.

Expanded text:
suadere potuit, cogere non potuit. Si solus diabolus daret consilium, et dissuadet; homo autem diabolo consentit. Hoc operatus est in primo homine. Adam enim cum accusaretur a Domino, ipse se excusavit dixi: Domine, miserere mei; sana animam meam, quia peccavi tibi . » Audistis modum et ordinem poenitendi, audi
Abbreviated transcription (Latin):
mea. hoc uhoũ uult diabolus ne dicatis. peccauu. Et cũ homo
cum maiori peccato facit ꝓficẽi. Faue enim peccatorem se
excusae. duplicatum :¬
& peccatum excusauit. Cum enim castigant᷑ aliqui. dr̃ eis quare
hoc fecistis. respondent quia diabolus hoc fecit. quindo gͥ aliqͥs¬

Expanded text:
mpit hominem. Vult diabolus ne dicatis: Peccavi. Et cum homo cum majori peccato facit confiteri; facit enim peccatorem se excusare. Duplicatum  peccatum excusavit. Cum enim castigantur aliqui, et dicitur eis: Quare hoc fecistis? respondent: Quia diabolus fecit. Sed nunq