comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Egredimini filie syon et uidete regẽ salomonẽ in dẏademate qͦ corona¬
uit eũ mat̾ suain die desponsationis sue. Qͣi dic̾et o filie sẏon .i. indei
fragiles ⁊ carnales egridimini de tenebris ĩ fidelitatis ⁊ ignorantie. Q
uidece ñ ocłis corporis s ocłis cordis .i. credite. Regẽ salomonẽ .i. xp̃m¬
uerũ pacificũ qͥ fecit utraq unũ. In dyademate qͦ coronauit eũ mr̃ sua
.i. in illa gr̃a singulari qͣ ꝯcepit eũ uirgo maria. sine pruntu carnis.
sine feruore libidinis sine labe pect̃i. Scm mund̾ ⁊ ĩmaculatũ. Iuxta
ex te scm̃: uocabit᷑ filiꝰ dei. In die desponsationis .i. in carnationis sue. qm̃
u̾bum caro fem̃ est ⁊ naturã desponsauit humanam. De qͣdrisria unio-¬
corꝑe nno ꝑ t̾riam efficit᷑ ut sin duo in uno spũ ꝑ qͣttam efficit᷑: ut sint duo
in una ꝑsona. De .ĩ. nãꝙ testat᷑ auctorites. Erunt duo in carne una pp̃ ꝙͣ¬

Expanded text:
in diademate, quo coronavit eum mater sua in die desponsationis suae: quasi dicat: O filiae Sion, id est Judaei fragiles, et carnales, egredimini de tenebris infidelitatis, et ignorantiae, et videte non oculis corporis, sed oculis cordis, id est credite, Regem Salomonem, id ecit utraque unum, in diademate, quo coronavit eum mater sua, id est in illa gratia singulari, qua concepit eum Virgo Maria sine pruritu carnis, sine fervore libidinis, sine labe peccati, sanctum, mundum et immaculatum: juxta ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. In die desponsationis, id est Incarnationis suae, quando Verbum caro factum est, et naturam desponsavit humanam. De quadrias efficitur, ut sint duo in uno spiritu: per quartas efficitur, ut sint duo in una persona. De primis namque testatur auctoritas: « Erunt duo in carne una
Abbreviated transcription (Latin):
se dicuntur. ⁊ colłe uocantur co osd̃ sactrdos qͥ fungitur ad dm̃
legatiũe ꝓ pploͬ petitiones om̃ium in eis colligat ⁊ conducat ꝓpͥe tñ
ad stationẽ faciendã. de una etͣc ꝓcedat ad alteram dñs autẽ dicit in
in multiloqͥo exaudiri. uñ cũ ei dixissent apłi. dñe doce nos orare.
formã sequentes sacerdotes in missa septenariũ or̃onum nume¬
rum ñ excedant. Nam xp̃c .uii. petitionib omĩa corꝑis ⁊ aĩe ne¬
cessaria comp̃hendit. De extentione manuum sacerdotis ĩ mis¬
tans gͦ pontifex ad orandũ manꝰ eleuat et extendit a sa.¬
stantib hinc iñ ministris qͥ manꝰ eius sustentant sac̾do¬
te coram eo tenente sacramentorium. lex qͥppe sacramentũ¬
sus amalech in deserto: Moyses ascendit suꝑ u̾ticem collis. Cũ¬
q leuarit moyses manus uincebat isrł. Sin aũ paululũ re¬
misisset amalech suꝑabat aaron aũ et hur: sustentabant
cum extendisset manus in trute ꝓ persecutorib orauit ⁊ dixit. Pr̃ di

Expanded text:
e dicuntur, collectae vocantur, eo quod sacerdos qui fungitur ad Deum legatione pro populo, petitiones omnium in eis colligat et concludat. Propriad stationem faciendam, de una ecclesia procedant ad alteram. Orationim se in multiloquio exaudiri . Unde cum ei dixissent apostoli: Domine, doce nos orare, ujus ergo orationis formam sequentes sacerdotes in missa septenarium numerum non excedant. Nam Christus septem petitionibus omnia corporis et animae necessaria comprehendit. Quia veroStans ergo pontifex ad orandum, manus elevat et extendit, astantibus hinc inde ministris, qui manus ejus sustentant, sacerdote coram eo tenente sacramentarium. Lex quippe istud sacramenrael pugnaret adversus Amalech in deserto, Moyses ascendit in verticem collis; cumque levaret Moyses manus, vincebat Israel. Si autem paululum remisisset, Amalech superabat. Aaron autem et Hur sustentabant mcum expandisset manus in cruce, pro persecutoribus oravit, et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ gñationes generationũ antonomasite sic̃ cantica canticoꝵ
obtantis uel affirmantis ostendit affectũ. Nam in fine psal¬
moꝵ uͥ nos ditinꝰ fiat fiat. hebreus dicut amen amen. Et xp̃c in e¬
unangłio sepe dicit amen amen dico uob̃ ħ est uerũ. uelꝵ dico uob̃
tem mentis ⁊ corꝑts. ppłs optando respondit amen .i. fiat. uł cũ sa¬
cerdos ꝯcludit. qͥ tecum uiuit ⁊ reg. in unit̾. sp̃c sc̃i d̾s ꝑ omĩa scła se¬

Expanded text:
sicut generationes generationum, antonomastice, sicut Cantica canticorum. Amen optantis vel affirmantis ostendit affectum. Nam in fine Psalmorum ubi dicimus: Fiat, fiat, Hebraeus dicit: Amen, amen. Et Christus in Evangelio saepe dicit: Amen, amen dico vobis; hoc est verum, verum dico vobis, tem mentis et corporis, populus optando respondet: Amen, id est fiat. Vel cum sacerdos concludit: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
nei sũme atq integre oppositõis presto
fi̾rint solutõnẽ celebrare. hiĩq satrar̃¬
ti religione deposu̾int sub p̃smĩa sua eẽ¬
debuũ solutũ. ut scientes om̃s ita eai fta¬
tata esse. ñ alit̃ tebitũ ułꝑtẽ eiꝰ per soluãt
ni uł securitatẽ in scͥptis cap̾ant. uł ob

Expanded text:
nei et summae atque integrae opinionis praesto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sub praesentia sua debitum esse solutum, ut scientes omnes ita ea statuta esse non aliter debitum vel partem eius persolvant, nisi vel securitatem in scriptis ca
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e testĩm. ut .iii. Q .u. acc̾atoree ⁊ te¬
stes eẽ ñ possunt. qͥ ante exterimĩ cliẽ
aut nudiꝰ terciꝰ inimici. fu̾nt ne irati
noc̾e cupiant. uͣlesise ulcisci uelint.
¶In offensus gͦ ⁊ acc̾ator ⁊ testĩm as¬
fc̃s q̃rend̾ est ⁊ ñ suspectꝰ. s ħ fiat cũ¬

Expanded text:
III, c. 5. Accusatores et testes esse non possunt, qui ante hesternum diem aut nudius tertius inimici fuerunt, ne irati nocere cupiant, vel laesi, se ulcisci velint. Inoffensus igitur accusatorum et testium affectus quarendus est, et non suspectus. C. III.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Liberitestes ad causas postulent᷑
alienas. socii ⁊ participes criminis ñ
declucantirr. s fides ab hiis no¬
ticie postuletur. uenturis autẽ ad iu¬
clicium ꝑ acc̾atores ab hiis ꝑ qͦs fue¬
rant postulati sũptus ꝯpetentes mi¬
rastrent᷑ etiã sim petimiaria causa¬

Expanded text:
 Liberi testes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab iis notitiae postuletur. Venturis autem ad judicium per accusatorem, vel ab iis, per quos fuerant postulati, sumtus competens ministretur, etiamsi in pecuniaria causa
Abbreviated transcription (Latin):
in fine. u̾dr. cũ enĩ ex diuinis scͥpturis.
ceperit absurdũ nonerit si aliqͥd etiã
ex eruclicõne cõi ⁊ liberalib stucliis q̃
forte inpu̾icia attingit assertõnẽ u̾i
dogmatis ꝯferat ita tnͣ ut ibi tiera didi

Expanded text:
 asserere. Cum enim ex divinis Scripturis isusceperit, absurdum non erit, si aliquid etiam ex eruditione communi, ac liberalibus studiis, quae forte in pueritia attigit, assertionem veri do
Abbreviated transcription (Latin):
num qui ab altera parte electus ꝑuu
lam habere filiam quoꝵ dã relatoe cog¬
nouimus. U̾ sixatõnem uoluissent dit¬
tendere nec alii eum elig̾e. nec ip̃e debu¬
erat consentire. añ quap̾sũptõne ad e¬
piscopũ audet accedere qͥ ad huc longã

Expanded text:
num, qui ad altera parte electus est, parvulam habere filiam ex quorumdam relatione cognovimus. Unde si rationem voluissent attendere, nec alii eum eligere, nec ipse debuerat consentire. Nam qua praesumptione ad episcopatum audet accedere, qui adhuc longam
Abbreviated transcription (Latin):
esse exceptõres affirmant. ł soluisse.
indebita ostendunt hoc ostendere exi¬
gitur in omnibus autem iussionib
quas proposuimꝰ lima concedenda
est ei cui honus probationis incõ-¬
bit aduersario suo dare ueritate
iusiurandum ferre. ip̃o prnus per
fidem secutus sentenciã suam possit
formare iure defendere religionis ei
seruando. sed hec desolatõne in debi¬
ti questio est. ¶ Si antẽ cantio in¬
debiti exposita eẽ ditatur qr indiscre
te loqͥtur tuncrum in ꝙ̃ cautõ expo¬
sita est cõpelli debitam esse ostonde¬
re ꝙ in cautonera dedluxit nisi ip¬
se qui spiritualiter cautõnẽ exposu¬
it causas explanauit pro quibus
eãdem conscͥpsit tunc enim eũ stare
oportet sue confessiomi nisi euiden¬
tissimis probatõibus in scriptis hĩtẽ
ostendere paratus sit se se hoc indebi¬

Expanded text:
e debita contendunt, haec ostendere exigit. In omnibus autem uisionibus quas praeposuimus licentia concedenda est ei, cui onus probationis incumbit, aduersario suo de rei ueritate iusiurandum ferre, prius ipso pro fidem secutus ita suam sententiam possit formare, iure referendae religionis ei seruando. Sed haec, ubi de solutione indebiti quaestio est. sin autem cautio indebite exposita esse dicatur et indiscte loquitur, tunc eum, in quem cautio exposita est, compelli debitum esse ostendere, quod in cautionem deduxit, nisi ipse specialiter qui cautionem exposuit causas explanauit, pro quibus eandem conscripsit: tunc enim stare eum oportet suae confessioni, nisi euidentissimis probationibus in scriptis habitis ostendere paratus sit sese haec indebi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾dr᷑. ¶ Siue possidentis prectia q̃
d patre cõi sibi fõs emancipati dona¬
ta ꝯtendentis uendicant ipsis uicõbit
facti probatõis uccͣntas. siue ip̃is ea pre¬
clia qͣi a ꝑatre uro sibi donata teñtib
nos heredes instituti patris petitis. ut
intentõnẽ ircãm non constititisse de¬
negant ude dtũ fcl sunt emergente
questione docers cõpellitur. cesus isti

Expanded text:
. Sive possidetis praedia, quae a patre communi sibi fratres emancipati donata contendentes vindicant, ipsis incumbit facti probationis necessitas, sive ipsis ea praedia, quasi a patre vestro sibi donata, tenentibus vos heredes constituti patris petitis, ut intentionem vestram non constitisse detegant, unde domini facti sunt, emergente quaestione docere compelluntur. D. X
Abbreviated transcription (Latin):
debitã ei fuisse solutam presumptõ¬
nem uideł. pro eo esset qui accepit
nemo clubitat. qui enĩ soluit nũꝙͣ
ita resupliis est. ut facile suas pe¬
cunas iactet.⁊ indebitas effundat.
⁊ macime si se ipse qui indebitam de¬
disse arbitretur homo diligenl. ⁊
derit nullam eum repeticionẽ hr̃e.
Si autẽ is qͥ indebitã q̃rit uł pupillus.
uł minor. uł mulier sit uł forte uir
quidẽ ꝑfec̃te etatil. uł miles. uł agri
cola. uł forensiũ rerũ exps. ł alia sim¬
plicitate gaudens. tunc eum qui accepit¬
pecunuam ostendere eam pecuniam
bene accepisse ⁊ debitam ei fuisse so lu¬
tam. ⁊ si non ostenderit eam redibere
s hoc ita si totam sũmam fuisse solu¬
tam. is qui declit contendat. Sin aut̃
pro ꝑte queritur qd̾ pars petume so¬
luta debita non est. uł q ab inicio qͥ¬
der delitum fuiss. sed primo solu¬
to mͦ postea ignariis it̾m soluit. ⁊
except̃one tutus errore ei pecuniã
deprehenlit ipm omĩ modo ostende̾¬

Expanded text:
debitas ei fuisse solutas, praesumptionem videlicet pro eo esse qui accepit nemo dubitat: qui enim solvit numquam ita resupinus est, ut facile suas pecunias iactet et indebitas effundat, et maxime si ipse qui indebitas dedisse dicit homo diligens est et derit, nullam eum repetitionem habere. Sin autem is qui indebitum queritur uel pupillus uel minor sit uel mulier uel forte uir quidem ‹per›fectae aetatis, sed miles uel agri cultor et forensium rerum expers uel alias simplicitate gaudens pecunias ostendere bene eas accepisse et debitas ei fuisse solutas et, si non ostenderit, eas redhibere. Sed haec ita, si totam summam indebitam fuisse solutam is qui dedit contendat. sin autem pro parte queritur, quod pars pecuniae solutae debita non est, vel quod ab initio quidem debitum fuit, sed vel dissoluto debito postea ignarus iterum solvit vel exceptione tutus errore eius pecunias dependit: ipsum omnimodo hoc ostende
Abbreviated transcription (Latin):
liceat ei qͥ sus.¬
pectũ uidicẽ putar añ ꝙͣ lis nchpet᷑¬
eũ recusare ut ad aliũ crat᷑ liblłore¬
tib ꝑ ordinariũ iudicẽ in õẽ enule
auxiliũ imponente ⁊ arbitͦs elig̾e ⁊ ap̃
eos uenire. ⁊ sic litẽ aꝑiente qͣi arbitͥ
fu̾int ab p̃ꝑiali culmine delegati. qd̾
si ab ĩꝑiali maiestate uidex deł. ñ sit.
s sub alio culmĩe obtiñe censemꝰ. exͣ¬

Expanded text:
liceat ei, qui suspectum iudicem putat, antequam lis inchoeteum recusare, ut ad alium curratur libello reartibus per ordinarium iudicem et omne civile auxilium imponente et arbitros eligere et apud eos venire et sic lite apparente, quasi arbitri fuerint ab imper iali culmine delegati. Quod et, si ab imperiali maiestate iudex delegatus non sit, sed ab alio culmine, obtinere censemu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾dr. t̾cio postulas edoc̾i. cũ aliqͥs indi¬
cãm suspitõis debeat allegare. ⁊ eã nisi
manifesta sit corã eod̾ udice ꝓbare te¬
neat᷑. utr̃ autẽ uidex deł. possit in ip̃o
negõ ⁊ iudico ꝓced̾e. si ille qͥ susptõnẽ
obicit cãm eiꝰ ñ uelit ł ñ possit iure

Expanded text:
rtio postulas edoceri cum aliquis judicausam suspicionis debeat allegare, et causam, nisi manifesta sit coram eodem judice probare teneatur utrum etiam judex possit in ipso negotio procedere, si ille qui suspicionem objicit, causam e
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Or aũ recipcando cantat᷑ insinuat. qd̾ discipłi resur¬
ectionis ꝯͥ gaudium. mutuo nuntiabant. Uñ duo discipul
inuenissent .xi. congregatos et eos qͥ tũ ip̃is erant dicentes. Qͥa
surrexit doꝰ. uere et apparuit symoni ⁊ ip̃i narrabant que ge¬
stat erant in uia et quomͦ cognouerunt eũ in fractione panis.

Expanded text:
uod autem reciprocando cantatur, insinuat, quod discipuli resurrectionis gaudium sibi mutuo nuntiabant. Unde duo discipuli cum invenissent undecim congregatos, et eos qui cum ipsis erant, dicentes: Quia resurrexit Dominus vere, et apparuit Simoni, et ipsi narrabant quae gesta
Abbreviated transcription (Latin):
enti exceptionẽ. ⁊ agenti memora¬
tã actionẽ ꝯpet̾e altera autẽ ꝑte
recusante sccłm p̾fatũ modũ. ⁊ ad
imple statuta minime erpiente
ceptis uideli arbit̾ͥs. cũ sacram̃ti
religione electi sunt ĩco̾m nr̃i no

Expanded text:
enti exceptionem et agenti memoratam actionem competere. Altera autem parte recusante secundum praefatum modum et implere statuta minime cupiente ceptis videlicet arbitris, qui cum sacramenti religione electi sunt secundum no
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ ideo post gradale canit᷑ alleluya ꝙ significat in effabile
per laudare deũ. Nam bĩ qͥ habitant in domo tua dñe: in scł̃m scł̃i lau¬
tim q̃s exponendo tytulum incipit. Laudate .p. d. hoc in effabile gan¬
ium uite presentis in opia nullatenus habere meret᷑ s p̃gust.
illud in spe sitit ⁊ esurit qd̾ gustauerit donet spes mutet ᷑ in rẽ: ⁊ fide ᷤᷤ
ꝙͣ expͥmeret. cuiꝰ misteriũ uelud qd̾dam gaudii stillicidium: de diui
qͦ xp̃c resurgens eiusdem b̃itudinis sp̃e nob̃ tribuit ⁊ ꝓmissum.¬
pere nitentes expͥmere magnitudinẽ cõsolationis. q̃ reposita est
lugetib iubilantes potius quam cantantes unamq breuem dig¬
ni sermonis silłam. ĩ plures neupninas ꝓtrahimꝰ. ut iocundo au¬
ditu mens attonita repleat᷑. ⁊ rapiatur illut uͥ semꝑ erit uita. sñ
morte dies sine nocte certe sine forte iocunditas sine dolore. Potest¬

Expanded text:
solabuntur Matth. V: et ideo post graduale cantatur Alleluia, quod significat ineffabile per laudare Deum. Nam: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saeculatim psalmus exponendo titulum incipit: Laudate, pueri, Dominum. Hoc ineffabile gaudium vitae praesentis inopia nullatenus habere meretur, sed praegustans illud in spe, sitit et esurit quod gustaverit, donec spes mutetur in rem, et fides quam exprimeret. Cujus mysterium, velut quoddam gaudii stillicidium, de divitquo Christus resurgens ejusdem beatitudinis spem nobis tribuit et mpere nitentes exprimere magnitudinem consolationis, quae reposita est lugentibus, jubilantes potius quam canentes, unamque brevem digni sermonis syllabam in plures neumas protrahimus, ut jucundo auditu mens attonita repleatur et rapiatur illuc, ubi semper erit vita sine morte, dies sine nocte, certe sine forte, jucunditas sine dolore, s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si qͥde nicħ sufficiens accitatũ est ex
quo possit t̾minatõis cãe fĩ c̾ta ꝯie
ab obseruetõe ilicii relaxare.S
etiã in om̃s expensos q̃ ꝯsueto mͦ cͥca
lites expendrnt᷑ eũ ꝯdẽpnare u̾a ꝙͣ¬
titate cãꝵ sacͣm̃to fugientis manife¬
standa ⁊ oĩ cautela qͣm suꝑ litẽ ex¬
posuit reddenda q̃etiã si remanie¬
rit uirib euacuabit᷑. g Si autẽ¬

Expanded text:
Et si quidem nihil sufficiens actitatum est, ex quo possit termino causae certa fieri ab observatione iudicii relaxare, sed etiam in omnes expensas, quae consueto modo circa lites expenduntur, eum condemnare, vera quantitate earum sacramento fugientis manifestanda et omni cautela, quam super lite reus exposuit, reddenda: quae et si remanserit, viribus vacuabitur. 2b . Sin aute
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ex eoclie quo possor ad uidr̃a uoca¬
tꝰ est ad int̾rĩpendã longi tꝑ̃is p̾scͥp¬
tł ip̃o in eadẽ uolumtate manente ne¬
gotiũ sm̾atĩ cdiscutiens inpossõem reꝵ
petitaꝵ actorẽ mitt̾e ñ cliffert om̃i al¬
legatõe absenti de pͥncipali qõe reser¬

Expanded text:
 ex die, quo possessor ad iudicium vocatus est, ad interrumpendam longi temporis praescripet tunc in eadem voluntate eo permanente negotium summatim discutiens in possessionem rerum actorem mitti non differet, omni adlegatione absenti de principali quaes
Abbreviated transcription (Latin):
ensis suꝑ sim̃. p̃p timores nocturnos. S alit̾ intelligo. dc̃m de illis ⁊ ali¬
ter intelligo de te. Nam illi suꝑ femur actindi sunt ut culpam carniꝰ
estringant. Tu uͭ sr̃femur accigeris ut naturã carnis ostendas. fe
expugnare. aliud siqͥdem ẽ actingi. aliud est succingi ⁊ aliud ẽ precin¬
gi. Nam acringim᷑ pugnaturi scd̃m illud. accingimini ⁊ estote filii

Expanded text:
emur suum, propter timores nocturnos. Sed et aliter intelligo dictum de illis, et aliter intelligo dictum de te. Nam illi super femur accincti sunt, ut culpam carnis restringant; tu vero super femur accingeris, ut naturam carnis ostendas. Femur expugnare. Aliud siquidem est accingi; aliud est succingi; et aliud est praecingi. Nam accingimur pugnaturi, secundum illud: Accingimini, et estote filii
Abbreviated transcription (Latin):
Dec tria maxime necessaria sunt regnanti. ut sit u̾ax in ore: Man¬
suctꝰ in corde. Instus in oꝑe. Ego regͣ. pp̃ ueritatẽ qm p̃ditasti. uñ ego
u̾itatem dico uob̃. Expedit uob̃ut ego uadam pp̃ mansuetudinẽ. ꝙͣ exhi¬
buisti. uñ discedite a me qr mitis sũ ⁊ humilis corde pp̃ iusticiã ꝙͣ imple¬
sti. uñ sic decet nos ĩplere omnẽ iusticiã. Siceris qͦ uerax ĩ ꝓmissis ĩ¬
plendis. uñ lex ꝑmoysen data est gr̃a et ueritas ꝑ ihm xp̃m fcã ẽ. Er
uisio ⁊ prophia ut deleat᷑ iniqͥtas ⁊ adducat᷑ iusticia sempit̾na. Diccriᷤ
mansuctꝰ in obꝓbriis ꝑferendis. unde ego sĩc agnus mansuetus. qͥ por¬
di corde ad credendũ in omĩb que locuti sunt ꝓpħe. Nonne gͦ ħ oportu-¬

Expanded text:
ec tria maxime necessaria sunt regnanti: ut sit verax in ore: mansuetus in corde: justus in opere. Ergo propter veritatem, quam praedicasti unde ego veritatem dico vobis expedit vobis, ut ego vadam. Propter mansuetudinem, quam exhibuisti. unde discite a me, quia mitis sum, et humilis corde. Propter justitiam, quam implesti, unde sic decet nos implere omnem justitiam. Diceris quoque verax in promissis implendis: unde lex per Moysen ia, ut deleatur iniquitas, et adducatur justitia sempiterna. Diceris mansuetus in opprobriis perferendis: unde ego sicut agnus mansuetus, qui pordi corde ad credendum in omnibus, quae locuti sunt Prophetae! Non haec oport
Abbreviated transcription (Latin):
tñ de sinis ⁊ ideo. ꝓsꝑe ꝓcede ⁊ regna. Laudauerat sponsũ triplicit᷑. as¬
rens eũ speciosissimũ. eloquentissimũ. ⁊ potentissimũ. Nñc aũ singu¬
forma scd̃m humanitatẽ gͦ sp̃e tua nob̾ intende. S qi pre filiis hoĩm
speciosus es scd̾m dinint̾tatẽ gͦ intende nob̾ pulchrttudine tua qͣtinꝰ¬
ad passionẽ non utiꝙ prosperatꝰ s ꝓsperans ut miseros redimas. Ee
regina ꝑ resurrectionẽ: ut relemptos glorifices. uel qr diffusa ẽ gͣ. ĩ.¬

Expanded text:
onsum tripliciter, asserens eum speciosissimum, eloquentissimum, et potentissimum: nunc autem singuforma secundum humanitatem, ergo specie tua nobis intende. Sed quia prae filiis hominum speciosus secundum Divinitatead passionem, non utique prosperatus, sed prosperans, ut miseros redimas: et regna per Resurrectionem, ut redemptos glorifices. Vel quia diffusa est grati
Abbreviated transcription (Latin):
cumariis caĩs uolentes testificari illos
ñ ꝯpellendos testim dare. qͥ aut̃ mecli¬
atores fc̃i sunt ipis. ⁊ qͥdã abutunt᷑
ħ ⁊ testĩo nolunt uti. scĩmus ꝙ siutͣq
pars ꝯsentiat. ⁊ ꝙ mecliator eoꝵ fiat
testificator. ꝯponant᷑ enĩ ea q̃ ab eo

Expanded text:
cuniariis causis nolentes testificari illos non compellendos testimonium dare qui ante mediatores facti sunt ipsis, et quidam abutuntur hoc et testimonio nolunt uti, sancimus, si utraque pars consentiat, quod mediator eorum fiat testificator, componantur enim ea quae ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
G Iuelices siue in hac inclita urbe
tores eoꝵ qͥ litigant ibi destinare. ut
ad eos referat᷑. ⁊ in illis seruare uolumꝰ
qͥ ꝓlatis inst̾ris fidẽ adhib̃e exigunt᷑.
ut si poposc̾int ii aliis locis idẽ hiis fa¬

Expanded text:
 Iudices sive in hac inclita urbe tores eorum ibi destinare, ut ad eos referatur etiam in illis servare volumus, qui prolatis instrumentis fidem adhibere exiguntur, ut, si poposcerint in aliis locis id eis fa
Abbreviated transcription (Latin):
liciaꝵ ortus aromatũ cella uinaria cenacłm magnũ. Mensa ꝓposi¬
tionis quadriga aminadab. Turris dauid. Garophilatiũ templi.
purum ore mundũ. ⁊ oꝑe castum. se studeat exhibere qͣtinus sa¬
cro sc̃m euuangłium possit digne ꝓferre qr puteus aquaꝵ iiuẽ¬
corde casto ⁊ ore candido. Non enim est speciosa laus in ore pecc̃oris
s pectõri dicit d̾s. Quare tu enarras iusticias meas ⁊ assumis te¬

Expanded text:
liciarum, hortus aromatum, cella vinaria, coenaculum vitae, mensa propositionis, quadriga Aminadab, turris David, gazophylacium templi, purum, ore mundum, opere castum se studeat exhibere, quatenus sacrosanctum Evangelium possit digne proferre, quia puteus aquaruest de corde casto et ore candido. Non enim est speciosa laus in ore peccatoris Eccli. XV. Sed peccatori dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis te
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum omnia bona st̃ referenda: a quo cuncta ꝓcedunt. uñ mł¬
ti psalmoꝵ intitulant᷑. In finem psalmꝰ dauid. Qͥa xp̃c est finis con-¬
sũmans s fi consumens alpha ⁊ o. pͥmus ⁊ nouissimus. initicium ⁊
ocuit: hoc approbat ⁊ acceptat. D̾s enĩ nichil accipit nͥ qd̾ effi
nulla sunt bona nͥ que facit. Nam uidit d̾s cuncta que fecerat et
erant ualde bona.¬

Expanded text:
cedunt; unde multi Psalmorum intitulantur: In finem Psalmus David. Quia Christus est finis consummans, sed non consumens, alpha et omega, primus et novissimus, initium et iravit et docuit, hoc approbat et acceptat. Deus enim nihil accipit, nisi quod enulla sunt bona, nisi quae facit. Nam vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona
Abbreviated transcription (Latin):
si eũ qͥ i potastate parris esset ixplise
filiũ meum esse ita me obligarẽ sietas
pateretur. ut filus meus esse posset.
rzo non obligari eum. qui patr̃ẽ farã
suum esse ꝑrpdit. suum non tert̾i noxa¬
li actone. ac si net bana fide liber homo

Expanded text:
si eum, qui in potestate patris esset, respondissem filium meum esse, ita me obligari, si aetas eius pateretur, ut filius meus esse possit, o non obliger. Eum, qui patrem familias suum esse responderit seruum, non teneri noxali actione: ac ne, si bona fide liber homo
Abbreviated transcription (Latin):
xat subueniatꝰ autẽ delinquertib. ut
puta. dolo ad minor fecit in reposita.
niatur si nichil ad eũ ꝑuenit.⁊ placet
in delictis minorib non subuenrri nec
utiq subuenit᷑. nã ⁊ si furtũ fec̾it. aut
dãpnum ł iniuriã decdit ñ et subueni¬
tur. S sicut ex dãpno dato ꝯfiteri po̾¬
sit ne dupli teneat᷑ malut negare in
hoc solum restituend̾ sit ut proꝯfes¬
so habeatur. ergo ⁊ sipotuit ꝓfure
dãpnum decid̾e magis. qͣmi actõnem
dupli. ł qͣdrupli pati eisubuenitur.

Expanded text:
xat subueniatur, an etiam delinquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re deposita niatur, si nihil ad eum peruenit? et placet in delictis minoribus non subueniri. nec hic itaque subuenietur. nam et si furtum fecit uel damnum iniuria dedit, non ei subuenietur. sed si, cum ex damno dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare: in hoc solum restituendus sit, ut pro confesso habeatur. ergo et si potuit pro fure damnum decidere magis quam actionem dupli uel quadrupli pati, ei subuenietur.
Abbreviated transcription (Latin):
obseruandis qo adhiberi solet. s qñ
⁊ qͣtenꝰ id faciendũ sit uideamꝰ. ⁊ñ esse
a tormentis incipiend̾ liuus adriacaꝰ
tormenta seruoꝵ. ita demũ deueniri
oꝑtet cum suspectꝰ est rous. ⁊ aliis apͭ ᷤᷤ¬
ita se probatõni demouetur.ut sola
confessio seruoꝵ adesse iudeat᷑. ad idẽ¬

Expanded text:
us eruendis quaestio adhiberi solet. sed quando uel quatenus id faciendum sit, uideamus. et non esse a tormentis incipiendum et diuus Augustus tormenta seruorum ita demum ueniri oportet, cum suspectus est reus et aliis argumentis ita probationi admouetur, ut sola confessio seruorum deesse uideatur'. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si quis absente adn̾sario confessuꝰ
sit uidendũ est. nũquid ñ debeat ꝓ iudi¬
cato haberi. qr uero nec qͥ urat ñ de ui¬
ramente obligetur nec solet quis absen¬
torem procuratorẽ curatorem presen¬
tes esse sufficit. sed an ipios procura¬

Expanded text:
Si quis absente aduersario confessus sit, uidendum, numquid non debeat pro iudicato haber‹i›, quia nec qui iurat de operis, obligatur nec soleat quis absenratorem, tutorem curatoremve praesentem esse sufficit. Sed an et ipsos procura
Abbreviated transcription (Latin):
tecostes collitur de officio qr uidelicet dies illi fut᷑um in regno da feli¬
cem eccl̃ie statum significant. qñ iam area xͥ uentilabro qd̃ est ĩ
manu eiꝰ purgata: grana reponent᷑ in horreo felicitatis et̾ne. Sr̃¬
ũ gradale uel graduale. a gradib humilitatis. ut pote illi cor¬
niens qͥ nec dũ ascendit de uirtute in uirtutẽ s adhuc in cotualle
lacrimarũ positus iam tñ ascensiones in corde disposuit. Rectiuᷤ¬

Expanded text:
tecostes tollitur de officio, quia videlicet dies illi futurum in regno Dei felicem Ecclesiae statum significant. Quando jam area Christi ventilabro quod est in manu ejus purgata, grana reponentur in horreo felicitatis aeternae. Dicitur autem graduale a gradibus humilitatis, utpote illi conveniens, qui necdum ascendit de virtute in virtutem, sed adhuc in valle lacrymarum positus
Abbreviated transcription (Latin):
orro sacramentales ⁊ spũales nuptie ꝯtrahunt᷑ ad similitudinẽ car¬
nalium niptiarũ. Sacͣmentũ enĩ coniugii duplicẽ inftitutionẽ
legitur habuisse. Unã añ pecẽm: ⁊ alt̾am post pec̃m. Añ pect̃m eium
institictũ est ad officir̃ ut ꝓ pagaret᷑ natura. Post pecc̃m infictutũ est
fensa cohiberet infornicatione. De pͥma institutione q̃ fcã est ad offm̃.
scͥptura diuina testat᷑. Cresecte ⁊ multiplicamini ⁊ replete t̾ram. De scd̾a¬

Expanded text:
Porro Sacramentales nuptiae contrahuntur ad similitudinem carnalium nuptiarum. Sacramentum ergo conjugii duplicem institutionem legitur habuisse: unam ante peccatum, et alteram post peccatum. Ante peccatum enim institutum est ad officium, ut propagaretur natura: post peccatum institutum est fensa cohiberetur in fornicatione. De prima institutione, quae facta est ad officium, Scriptura Divina testatur: Crescite
Abbreviated transcription (Latin):
desiit cũ ydolis fornicari ueluti ꝑ propħam ei dñs pollicit᷑. Sponsa¬
bo te mͥ in semptt̾num et sponsabo te mͥ in fide et scies qr ego dsis. In
illo uocabis me uir m̃s et ñ uocabis me ultͣ baalim et auferã no¬
nina baalim de ore tuo. ⁊ ñ recordaberis ultͣ nominis eoꝵ. E

Expanded text:
desiit cum Idolis fornicari: veluti per Prophetam ei Dominus pollicetur: Sponsabo te in aeternum,. . . . . et sponsabo te mihi in fide, et scies, quia ego Dominus. In die illo vocabis me: Vir meus; et non vocabis me ultra, Baalim. Et auferam nomina Baalim de ore tuo, et non recordaberis ultra nominis corum.
Abbreviated transcription (Latin):
mortale et nenale hoc est serpens mulier ⁊ uir. Serpens enĩ .i. ꝯcupi¬
scentia suggerit originałr. Mulier .i. delectatio comedit ueniałr.¬
uir .i. rõ consentit mortałr̃. Item. Est pec̃tm cogitationis locutionis¬
⁊ ꝑpetrationis. cogitationis in corde. locutionis in ore ꝑpetratio
to. Rursus est pect̃m fragilitatis simplicitatis ⁊ malignitatis.
fragilitatis ꝑ ĩ potentiã. Simplicitatis ꝑ ignorantiã. maligni¬
tatis. ꝑ inuidentiã. hoc ẽ pecc̃m in prẽm. pect̃m in filiũ pecc̃m in sp̃m¬
pat̾ ⁊ sp̃s scs: st̾ eiusclem nature tm̃. ad filium uͦ sub alio. qr filius ⁊¬
ordinib angelorum.

Expanded text:
mortale et veniale: hoc est, serpens, mulier et vir. Serpens enim, id est concupiscentia suggerit originar; vir, id est ratio consentit mortaliter. Item peccatum cogitationis, locutionis, operis. Cogitationis in corde, locutionis in ore, operationro. Rursum peccatum fragilitatis, simplicitatis, malignitatis: fragilitatis per impotentiam, simplicitatis per ignorantiam, et malignitatis per invidentiam. Hoc est, pecc ejusdem naturae tantum, ad Filium vero sub alio, quia Filius eordinibus angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
restituendi petẽ. Incdulgend̃ ẽ ei ut tñ
ex litis estrinatoẽ caueat cũ fideiussore
si int ᷑ tp̃s qd̃ ei datꝰ ñ restituss. ⁊ sihe¬
cditas petita sit eadẽ cũ fructꝰ int̾uenũt
titõe. Illoꝵ autẽ fructuũ qͦs culpa sua

Expanded text:
restituendi causa petere, indulgendum est ei, ut tamen de litis aestimatione caveat cum fideiussore, si intra tempus quod ei datum est non restituisset. et si hereditas petita sit, eadem circa fructus interveniunt titione. illorum autem fructuum quos cu
Abbreviated transcription (Latin):
detur in remissionẽ petc̃oꝵ. Pro solis p̃destinatis effusus est
iamtũ ad effinentiã s ꝓ cunctis hõib est effusus quantũ ad sit¬
cientiam. Effusio qͥppe sanguinis iusti ꝓ in nistis tã fuit diues ad p̃¬
tium ut si uniuersitas crederet in redemptorẽ nullũ oĩo dẏaboli m̃¬
tula retinerent. Pccc̃m añ duob modis remitit᷑ quo ad meritũ cul¬
pe: ⁊ quo ad debitum pene. Meritum culpe remitut᷑ ꝑ sanguiniᷤ
fidem qua iustificam᷑ a culpa. Sebitũ pene remitut᷑ ꝑ sanguinis¬

Expanded text:
detur in remissionem peccatorum. Pro solis praedestinatis effusus est, quantum ad efficientiam. Sed pro cunctis hominibus est effusus quantum ad sufficientiam. Effusio quippe sanguinis justi pro injustis tam fuit dives ad pretium ut, si universitas crederet in redemptionem, nullum omnino diaboli vincula retinerent. Peccatum autem duobus modis remittitur, quoad meritum culpae, et quoad debitum poenae. Meritum culpae remittitur per sanguinis fidem, quia justificamur a culpa
Abbreviated transcription (Latin):
Propitiat᷑ et uinũ quale nͨ cyprus attulit nͨ est reꝑtũ in engaddi. Se
patit fastidiũ. ⁊ ideo qͥ plus bibit. plus sitit donec spes mutes in rẽ.
⁊ fides in spẽm. hic ẽ calix noui testamenti ꝯtinens uinũ in qͦ stola
lauat᷑. ⁊ pallium in sanguine uue. Tanta caritate sponsus diligit¬
sponsam ut illi se tribuat ñ solũ hñdũ: uerũ ⁊̃ comedendũ. Nam
qͥ semetip̃m dedit in p̃tium ut redimeret nos a morte: semneripsũ
tradidit in cibum. ut nittriat nos ad uitã. E manducat inqͥt me
uiuet sp̃ me. Pro corporis salute sub spẽ panis caro comedit᷑. ⁊ pro sa¬
lute sp̃c sub sp̃e uini sanguis potatur alterutrũ sub utroq. Panis eĩ
refert᷑ ad carnẽ et uinũ ad aĩam. q uinũ sanguine oꝑatur in
xͥ sũpsit initiũ. ⁊ usq ad finem scl̃i ꝑdurabit. ut qr cotidie ꝑ infirmi¬
tatẽ peccamus cotidie ꝑ hanc medicinã a pect̃o sanem᷑. Uobiscũ inqͥt

Expanded text:
Propinatur et vinum, quale nec Cyprus attulit, nec est repertum in Engaddi: de parit fastidium: et ideo qui plus bibit, plus sitit, donec spes mutetur in rem, et fides in speciem. Hic est calix novi testamenti continens vinum, in quo stola lavatur, et pallium in sanguine uvae. O masponsam, ut illi se tribuat non solum habendum, verum et comedendum. Nam qui semetipsum dedit in pretium, ut redimeret nos a morte, semetipsum tradidit in cibum, ut nutriat nos ad vitam. Qui munducat me, vivet propter me. Pro corporis ergo salute, sub specie panis caro comeditur; et pro salute spiritus sub specie vini sanguis potatur; alterutrum sub utroque. Panis enim refertur ad carnem, et vinum ad animam: quia vinum sanguinem operatur, in Christi fuit initium, et usque ad finem mundi perdurabit: ut, quia quotidie per infirmitatem peccamus, quotidie per hanc medicinam a peccato sanemur. Vobiscum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
eterũ qr mentib bñ ꝯpositis et diuino cultui mancipatis. sepe
subripit arsdia q̃ qͦndam torport reddit aĩmum dormientẽ
apponit᷑ mappula. que manipulus uł sudoriũ appellat᷑. qͣ sudo¬
rẽ mentis abstergat ⁊ sopore tordis excutiat. ut depulso tedio uł torpo¬
re: bonis oꝑib diligent̾ inuigilet. De mitra.¬
itra pontificis: sciãm utriusq testamenti significat. Nam duo
cornua: duo sunt testamenta due fimbrie: sp̃t ⁊ littera. Cirtulꝰ
aureus qͥ postetiorẽ ⁊ anteriorẽ prẽm ꝯpleditur iudicat qd̾ om̃is scͥba doctꝰ
in regno celoꝵ de thesauro suo ꝓfert noua et uet̾a. taueat gͦ diligenter ⁊p̃c ne

Expanded text:
eterum quia mentibus bene compositis et divino cultui mancipatis saepe subrepit accidia, quae quodam torpore reddit animum dormientem,apponitur mappula, quae manipulus vel sudarium appellatur, qua sudorem mentis abstergat, et soporem cordis excutiat, ut, depulso taedio vel torpore, bonis operibus diligenter invigilet. Per maMitra pontificis scientiam utriusque Testamenti significat; nam duo cornua duo sunt Testamenta, duae fimbriae spiritus et littera. Circulus aureus, qui anteriorem et posteriorem partem complectitur, indicat quod omnis scriba doctus in regno coel
Abbreviated transcription (Latin):
distributa uel septem carismatib insignita: quã ille pacr¬
cat ⁊ adunat. Ille custodit ⁊ regit qͥ propter ip̃iꝰ regimen ⁊ mu-¬
nimen umũ p̃posuit uniu̾sis ut om̃es ab uno sĩ corpꝰ a capite
gubernentur. ꝓ qͦ statim orat᷑. una cũ famulo tuo pͣp. nr̃o un cõ¬
stat. ut inqͥt pelagiꝰ ab uniuerso orbe seperatos cẽ. qui qualibet
dissensione inter sacra misteria apłici pontificis. memoriã scd̾m
ꝯsuetudinẽ non frequentant. Qͥ uͦ ñ sunt de romana dyocesi ꝓ
suo quoꝙ debent orare pontifice. qͣtinus unitatẽ sp̃c in uinculo
Obsecro inqͥt pͥmo om̃ium fieri obsetrationes. orões postulatio¬
nes. grãrum actiones ꝓ om̃ib hoĩb ꝓ regib ⁊ omĩb qͥ in subli-¬

Expanded text:
distributa, vel septem charismatibus insignita, quam ille pacificat et adunat. Ille custodit et regit, qui propter ipsius regimen et munimen unum praeposuit universis, ut omnes ab uno, sicut corpus a capite gubernetur. Pro quo statim oratur, una cum famulo tuo papa nostro. Unde constat, ut inquit Pelagius, ab universo orbe separatos esse, qui qualibet dissensione inter sacra mysteria apostolici pontificis memoriam secundum consuetudinem non frequentant. Qui vero non sunt de Romana dioecesi, pro suo quoque dicuntur orare pontifice. Quatenus unitatem spiritus in vinculo Obsecro, inquit, primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones, pro omnibus hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtas effect̾um impedit. satramenti: sic̃ nec infirmitas medici uͥtuteᷤ
tñ opus oꝑatum est mund̾. S sic̃ omĩa sunt munda mundis: sic
om̃ĩa st̾ in mundis. ĩmunda. Malus gͦ cũ uitam accipit: morran
ĩcurrit. Sic e contͣ bonus cũ mortem sitstinet: uitam acqͥ¬

Expanded text:
iquitas effectum impedit sacramenti, sicut nec infirmitas medici virtutemiquitas effectum impedit sacramenti, sicut nec infirmitas medici virtutemtamen opus operatum est mundum. Sed sicut omnia sunt munda mundis Tit. I, sic omnia sunt immunda immundis. Malus ergo cum vitam accipit, mortem incurrit: sic econtra, bonus cum mortem sustinet, vitam ac
Abbreviated transcription (Latin):
pietate ⁊ castitate. Sic̃ enĩ due sunt uite celestis uidelicet ⁊ t̾rena
una qua sp̃c uiuit ex deo ⁊ altera qͣ caro uiuit ex sp̃ũ s utraq ui¬
ta nutritur ut possit subsistere. celestis sp̃ualib ⁊ t̾rena carna¬
lib. Ita dne sunt potestates eccłãstica ui delicet ⁊ mundana. una
q̃ moderat᷑ sp̃ualia ⁊ ali q̃ moderat᷑ carnalia. Ista ꝑ clicos: et¬
illa ꝑ laicos ut ista nacet celestib quantũ ad aĩam: ⁊ illa ter¬
renis. quantũ ad corpus post utramq potestatẽ. orand̾ est ꝓ
om̃ib orthodoxis: qͥ sub utraq fidem catholicam ⁊ apłicam
uenerantur ⁊ colunt. Orthodoxi qͣi recte gloriosi dñr
sua s in totius eccł̃ie ꝑsona sacrificat qͣ pp̃ in sacramento corꝑis .xͥ: nicħ
a bono matꝰ nicħ a malo minꝰ ꝑficit᷑ sacerdote. Sum mͦ sacerdos cñ cete¬
ris in archa consistat ⁊ formam obseruet traditam a eolumba. qr ñ
ĩmerito sacerdotis: s in u̾bo conficit᷑ creatoris. Non gͦ sacerdotis in¬

Expanded text:
itate I Tim. II. Sicut enim sunt duae vitae, coelestis videlicet et terrena, una qua spiritus vivit ex Deo, altera qua caro vivit ex spiritu; sed utraque vita nutritur ut possit subsistere, coelestis spiritualibus, et terrena carnalibus: ita sunt duae potestates, ecclesiastica et mundana; una quae moderatur spiritualia, et alia moderatur carnalia. Ista per clericos, illa per laicos, ut ista vacet coelestibus quantum ad animam, et illa terrenis quantum ad corpus. Post utramque potestatem orandum est pro omnibus orthodoxis, quae sub utraque fidem catholicam et apostolicam venerantur et colunt. Orthodoxi quasi recte gloriosi dicunsua, sed in totius Ecclesiae persona sacrificat. Quapropter in sacramento corporis Christi nihil a bono majus, nihil a malo minus perficitur sacerdote, dummodo sacerdos cum caeteris in arca consistat, et formam observet traditam a columba. Quia non in merito sacerdotis, sed in verbo conficitur Creatoris. Non ergo sacerdotis in
Abbreviated transcription (Latin):
ecͣc. tua sc̃a catholica .i. uniu̾sali toto t̾rarũ orbe diffusa s fidei sacͣ¬
mentis unita. Quam patificare digneris: Ut pacẽ habeat ab
hereticis ⁊ scismaticis. Et adunare q̃ dispersa est inter ꝑfidos ⁊ pa-¬
ganos qͣm ⁊̃ custodire digneris a uitiis ⁊ demomoniis ⁊ regere
ĩ ꝓsperis ⁊ adu̾sis. Id ip̃m tñ uidet᷑ ẽẽ pacificare qd̃ adunare. cu¬
stodire. qd̃ regere: Tunc enim pacificat cũ fidelium mentes ad u

Expanded text:
cta tua catholica, id est universali toto orbe terrarum diffusa, sed fidei sacramentis unita, quam pacificare digneris, ut pacem habeat ab haereticis et schismaticis; et adunare quae dispersa est inter paganos et pigneris a vitiis et daemoniis, et regere in prosperis et adversis. Idipsum tamen videtur esse pacificare, oadunare, custodire et regere. Tunc enim pacificat, cum fidelium mentes aduna
Abbreviated transcription (Latin):
ne clamare. dona nobis pacem. Et ut clamor aiꝰ facilius audiret
i ip̃a dixit ĩ molationis hora clamandũ. ħ tñ uarietas ñ discie¬
pat a consuetudine uet̾is testamenti uͥ cũ scd̾o repetit: Parce dñe
parie ppło tuo: t̃rio uariat᷑:. Et ne des hercditate tuam in oppeo
brium. Dicamis gͥ miser̾e nob quantũ ad aĩam. It̃ miseraee
uobm quantũ ad carnem. Et dona nob pacem. scdm ittrem ꝙ
ro cantetur.¬

Expanded text:
ne, dona nobis pacem. Et ut clamor ejus facilius audiretur, in ipsa duxi immolationis hora clamandum. Haec tamen varietas non discrepat a consuetudine Veteris Testamenti, ubi cum secundo reperitur, Parce, Domine, parce populo tuo, tertio variatur, et ne deiserere nobis, quantum ad animam. Item miserere nobis, quantum ad carnem; dona nobis pacem, propter utramque; ro cantetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ramentũ ⁊ post consecrationẽ non sit in altari panis aut ui¬
nũ quis panis est corꝑis. aũ qd̃ uinũ est sanguinis sacramentsi.
Si dicat᷑ qd̃ panis qui fuit uel uinũ qd̃ extitit ꝓfecto net ille cor-¬
consistit exgͣnis. nͨ confluxit ex acinis qm̃ ex hiis ñ ꝓuenit accidẽs
rẽ sacramenti: Nã si sacramenta ñ haberent similitudinẽ reꝵ
mentũ baptismi qd̃ est ablutio carnis exterior similitudinem
ht̃ significati qd̃ ablittio. mentis int̾ior. Sane sacramentũ istud
in eo gerit similitudinẽ corporis: in quo panis similitudinẽ
representat. Sp̃es gͦ panis sacramentũ est corꝑis ñ solũ rõe

Expanded text:
ramentum, et post consecrationem non sit panis in altari aut vinum, quis panis est corporis, aut quod vinum est sanguinis sacramentum? Si dicatur quod panis qui fuit, vel vinum quod exstitit, profecto nec illud est corpconsistit ex granis, nec confluit ex acinis, quoniam ex his non provenit accidens, ter sacramentum rei, et rem sacramenmentum baptismi, quod est ablutio carnis exterior, similitudinem habet significati, quod est ablutio mentis interior. Sane sacramentum istud in hoc gerit similitudinem corporis, in quo panis similitudinem repraesentat. Species ergo panis sacramentum est corporis, non solum ratione
Abbreviated transcription (Latin):
exaltauit illi nomen qd̃ est suꝑ om̃e nomen. hoc nomen ⁊ añ mortẽ
habebat. S qd̃ filiꝰ habuerat añ mortẽ: pr̃ illi donauit .i. donatum.
ostendit post mortẽ sicut ip̃e post resurrectionẽ aiebat. Sata est mͥ õ¬
nis potestas in celo et in t̾ra .i. in euidenti nunc est qd̃ sit data. Laudat᷑¬
tissime. Laudat sponsum a potestate quẽ triplicit̾ ostendit armatũ. gla¬
dio sagittis et uirga gladio fecit ꝓpinqͦs sagitis ꝓcellit remotos. uͥga
corripit subditos. Non ẽ gͦ qͥ potestatẽ eiꝰ possit effugere dicente ꝓph̃a. Qͦ
tib. Sagite tue accute: ꝓpłi sub te cadent. Subdit de uirga. uirga recta
ut u̾bi uͥtute separes hoies a dẏabolo: quatinus fortior suꝑueniens fortẽ
uincas armatũ et omĩa uasa eius diripias. De hoc gladio tu ditsin

Expanded text:
avit illi nomen, quod est super omne nomen. Hoc nomen et ante mortem habebat, sed quod Filius habuerat ante mortem, Pater illi donavit; id est donatum ostendit post mortem. Sicut ipse post resurrectionem aiebat: Data est mihi omnis potestas in coelo, et in terra; id est in evidenti nunc est quasi data. Atissime. Laudat sponsum a potestate, quem tripliciter ostendit armatum: gladio, sagittis, et virga. Gladio ferit propinquos; sagittis percellit remotos; virga corripit subditos. Non est ergo, qui potestatem ejus possit fugere, dicente Propheta: Quo tis: Sagittae tuae acutae, populi sub te cadent. Subdit de virga: Virga recta bum Dei, ut verbi virtute separes homines a diabolo: quatenus fortior superveniens, fortem vincas armatum, et omnia vasa ejus diripias. De hoc gladio tu dicis in
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑ ħ od̾ ep̃o duos p̃mitiit acolitos ante dyaconẽ qui lecturus
est euuangłium. portantes cereum ⁊ incensum: notatur. qd̃
xp̃c p̃mittebat binos añ faciem suã in om̃em ciuitatẽ et locum qͦ
erat ip̃e uenturus p̃ferentes choruscationes miracłorum: ⁊ odorẽ
uirtutũ. uñ reu̾si dixerunt dñe in noie tuo ⁊̃ demonia subitiuntͤ
nobis facies enim xͥ conuenient̾ ħ intilligunt᷑ apli. qͦ formã doct᷑¬
ne sue ppłis ostendebant pp̃ qd̃ ip̃is aiebat. Qͥ nos recipit: me re-¬
cipit. uel ideo librum eunangłium p̃cedunt thuribulũ ⁊ candela-¬
brum: qr doctrinã xͥ uirtus et fama preibant. Euuangłista te-¬
stante. Exiuit ihx in uirtute sp̃c in galyleam ⁊ fama exiuit in
uniu̾sam regionẽ de illo ⁊ ip̃e docebat in synagogis eoꝵ. Quare

Expanded text:
uod episcopus duos praemittit acolytos ante diaconem, qui lecturus est Evangelium, portantes cereos et incensum, notatur quod Christus praemittebat binos ante faciem suam, in omnem civitatem et locum, quo ipse erat venturus, praeferentes coruscationes miraculorum et odorem virtutum; unde reversi dixerunt: Domine, in nomine tuo etiam daemonia subjiciuntur nobis Lucinae suae populis ostendebant. Propter quod ipsis aiebat: Qui vos recipit, me recipit Matth. X. Vel ideo librum evangelicum praecedunt thuribulum et candelabrum, quia doctrinam Christi virtus et fama praeibant, evangelista testante: Exivit Jesus in virtute spiritus in Galilaeam, et fama exivit in universam regionem de illo, et ipse docebat in
Abbreviated transcription (Latin):
ero illis in dm̃ ⁊ ip̃i crunt mͥ in ppłm lex qͥppe mosayca scripta sũ
in tabulis lapiders. S lex euuangłica scribit in tabulis cordis di-¬
gito dei. Nam illa dabat᷑ duris hñtib cor lapidet̃: s hec datur o¬
bedientib sic̃ ip̃e dicit in psalmo. Popłs quẽ non cognoui: ser-¬
iuit mͥ in auditu auris obediuit michi. De hiis qͥ p̃cedui
faculis et incenso: qr p̃dicator debet ex se odorem boneopi¬

Expanded text:
 XXXI. Lex quippe Mosaica scripta fuit in tabulis lapideis; sed lex evangelica scribitur in tabulis cordis digito Dei ; nam illa dabatur duris, habentibus cor lapideum; sed haec datur obedientibus, sicut ipse dicit in Psalmis: Populus, quem non cognovi, servivit mihi, in auditu auris obedivit mifaculis et incenso, quia praedicator debet ex se odorem bonae opi
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiis subdẏachonus predit dyachonẽ ei ferens puluillum:
quem libro supponat ut molłr sedeat. ꝑ puuillũ qͥ fesso suppo¬
nit᷑ ad qͥetem. significans uite solatiũ: ut nidelicet auditores
qͣi ꝓ mercede lahoris p̃dicanti sibi necessaria subminisirent. Nã¬

Expanded text:
ecclesiis subdiaconus praecedit diaconum, ferens pulvillum, quem libro supponat, ut molliter sedeat. Per pulvillum qui fesso supponitur ad quietem, signatur vitae solatium, ut videlicet auditores, quasi pro mercede laboris praedicanti sibi necessaria subministrent; na
Abbreviated transcription (Latin):
o mͥ fungat᷑: uerũ añ legem sacerdotes fuisse legunt᷑: uñ melchiscdes
cerdos dei altissimi legit extitisse. tui decimas ex om̃ib spoliis abraham
os ꝯmunit̾ appellabant. unus aũ erat sũmus sacerdos quem uocabant
spetialr̃ arabarchum. porro dd̃ .xxiii. ssimos sacerdotes instituit. se detĩ.
de eleatar. ⁊ octo de ythamar qͥb iñ omib unũ preferit quẽ statuit pr̃¬
cipem sacerdotũ. Singłis aũ ꝑ sortes nitis sue diuisit ebdomadas quarũ
octaua ꝓuenit abiede cuiꝰ genere zacharias pr̃ iohis baptiste descendit.

Expanded text:
 Verumtamen ante legem sacerdotes fuisse leguntur. Unde Melchisedech sacerdos Dei altissimi legitur exstitisse; cui decimas ex omnibus spoliis, os communiter appellabant. Unus autem erat summus sacerdos, quem vocabant specialiter  al. imperialiter Arabarchum. Porro David XXIV sacerdotes instituit, XVI de Eleazar, et octo de Ithamar ; quibuncipem sacerdotum. Singulis autem per sortem vicis suae divisit hebdomadas; quarum octava provenit Abiae, de cujus genere Zacharias pater Joannis Baptistae descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
dis ppłis in lege p̃fecit: sic ad eoꝵ societatis ⁊ oꝑis adiumentũ sequentis
ordinis uiros ⁊ scd̾e dignitatis elegit. Nam in eleazaro ⁊ ythamar fi¬
liis aaron pr̃ne transfudit plenitudinis habundantiã. uit ad hostias
salutares ⁊ frequentioris officiĩ sacramenta ministeris̃. suffiteret sacerdo¬
intendens interpretat᷑ latine. speculatoris gerens officium iuxta q
ꝯmisse. ñ negligater incõbat s diligent̾ ꝓspiciat. ob hoc inqͥt aplc̾
uenerabilis est ñ diuturna nͨ annoꝵ numero ꝯputata. s cani st̃̾ sen¬

Expanded text:
is in lege praefecit, sed ad eorum societatis et operis adjutorium, sequentis ordinis viros, et secundae dignitatis elegit. Nam in Eleazaro et Ithamar filiis Aaron, paternae transfudit plenitudinis abundantiam, ut ad hostias salutares et frequentioris officii sacramenta, ministerium sufficeret sacerdoerintendens interpretatur, Latine, speculatoris gerens officium, juxta qcommissae non negligenter intendat, sed diligenter prospiciat. Ob hoc inquit Apostvenerabilis est, non diuturna, nec annorum numero computata; sed cani sen
Abbreviated transcription (Latin):
sa tabernaculi seruientes in ministerio. auiginti qͥnq annis ⁊ supͣ ins¬
si sunt tabernaculo descruire tãquam etatis ad honera portanda ro-¬
buste qͥ possent archam fecleris mensam ppositionis et uasa taberna¬
la p̃ponit᷑. ⁊ in dieb ieiumis suꝑ eundem humerũ casula ꝯplica¬
tur. qi qͥtqͥd laboris ĩ hac uita sufferimꝰ. tanꝙͣ in sinistra portamꝰ
dẏaconi cardinales mensã lateranensis altaris deportant suꝑ hu-¬
tificẽ uelud archã federis leuite portantes. Cet̾um in nouo testa¬
mento sũpsit initium ab apłis qͥ septem uiros boni testimonii
ꝓleno sp̃u sco: dyacones elegerunt or̃one p̃missa ꝑ ĩpositionẽ
ii sunt ĩ apocalẏꝑsi tuba canentes .uii. angli. hii septem
andelabra aurea hii uoces tonitruoꝵ. qͥ pacẽ annuntiant p̃dicant eis
głium mensam cõponunt. offerunt eucharistiam: ⁊ cetera q̃ licet humilr̾
tñ excellent̾ ad eoꝵ pertinent ministeriũ ħ ofsm̾ xͨ ex̾cuit. qñ post cenã sa¬

Expanded text:
 III. A viginti quinque annis et supra, jussi sunt in tabernaculo servire, tanquam aetatis ad onera portanda robusti, qui possint arcam foederis, mensam propositionis, et vasa tabernala imponitur, et in diebus jejunii supra eumdem humerum casula complicatur. Quia quidquid laboris in hac vita sufferimus, tanquam in sinistra portamus, s. Hinc etiam diaconi cardinales mensam Lateranensis altaris supra hutificem velut arcam foederis levitae portantes. Caeterum in Novo Testamento sumpsit initium ab apostolis, qui septem viros boni testimonii, plenos Spiritu sancto, diacones elegerunt, oratione praemissa, per impositionem i in Apocalypsi tuba canentes . Hi sunt septem candelabra aurea . Hi vocngelium, mensam componunt, offerunt eucharistiam, etc. Quae licet humiliter, tamen excellenter ad eorum spectant ministerium.