comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾̃ iam non dampnat nisi ꝓ culpa nec ab ipso salutis
merita. qd̾ sola saluat miscdia: cuiꝰ quippe conatꝰ ad
si non excitent᷑. Cet̾m in malũ dicente scͥptura. ꝓni
sunt sensus & cogitationes hominis. ꝓinde non ei
a se ut dictum est s de sursum potius a patre lumi¬
num descendere merita putent᷑: si tam̃ int̾ data op¬
tima et dona ꝑfecta ipsa merito ꝑ que salus et̾na con¬
querit᷑. merita deputent᷑.

Expanded text:
quod jam non damnat nisi propria culpa; nec ab ipso salutis quod jam non damnat nisi propria culpa; nec ab ipso salutis merita, quod sola salvat misericordia. Cujus quippe conatus ad si non excitentur. Caeterum in malum, dicente Scriptura, Proni sunt sensus et cogitationes hominis . Proinde non ei a se, ut dictum est, sed desursum potius a Patre luminum descendere merita putentur: si tamen inter data optima et dona perfecta, ipsa merito per quae salus aeterna conquiritur, merita deputentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum non solum lege peccati origialiter membris
insita. uerum & consuetudine t̾rene inhabitationis
usualit̾ affectionib molita. Qd̾ humane uoluntatis
udelicet utrumq grauamen uono breuiter
uersicło scͥptura cõmemorat dicens. Corpꝰ qd̃ corrũ
pit᷑ aggrauat aminã: & de pͥmit t̾rena inhabitatio
sensum multa cogitantem. Et hec duo gͥ huiꝰ mortali¬
tatis mala. sicut non nocent sed excercent non consen¬
tientes. sic non excusant s damꝑnant consentientes.
ut nec salus nec dampnatio ulla ratione sine p̃ceden¬
t consensu uoluntario possit haberi. nequa forte ex
id qd̾ in ereatura drͣ liberum arbitrium aut iuste
cet᷑ extͥnseca: aut inisericordit̾ saluat᷑ cui ad usticrã
nulla sufficit uirtꝰ sua S ane in his om̃ib cogitet
lector originalis peccati ꝓrsus excipi rationẽ. De cet̾o
lib̾o arbito nec extͣ ipsum querat᷑ dampnationis eausa.

Expanded text:
nimirum non solum lege peccati originaliter membris nimirum non solum lege peccati originaliter membris insita, verum et consuetudine terrenae inhabitationis usualiter affectionibus inolita. Quod humanae voluntatis videlicet utrumque gravamen uno breviter versiculo Scriptpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Et haec duo hujus mortalitatis mala, sicut non nocent, sed exercent non consentientes: sic non excusant, sed damnant consentientes, ut nec salus, nec damnatio ulla ratione sine praecedenti consensu voluntario possit haberi; ne qua forte ex id quod in creatura dicitur liberum arbitrium, aut juste cetur extrinseca: aut misericorditer salvatur, cui ad justitiam nulla virtus sufficit sua. Sane in his omnibus cogitet lector 620 originalis peccati prorsus excipi rationem. De caetero, libero arbitrio nec extra ipsum quaeratur damnationis causa,
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ passa ẽ illa uoluntas. ut contra se loqueret᷑
quatenus uero se uoluntarie ꝓculdubio consensit.
ut ꝓ se loqueret᷑. Sixp̃m non amasset: non negasset
luntatem ꝓpͥam & si non mutare occultare tamen
compulsum in quã non quidẽ reced̾e ab amore dĩ
cede tam̃ aliquantulum amore sui. Quid gͦ: Forte
dissoluta ẽ tota suꝑior assertio. de lib̾tate uoluntatiᷤ
quia nimirũ inuenta ẽ cogi potuisse uoluntas:
arbitrium. id est humana uoluntas. & tanquã inde¬
uexo lat̾e montis ad modum ardui int̾ utrumq: pen¬
dens. ita in appetitu infirmat᷑ ꝑ carnem: ut nisi se¬
aulo sp̃e adiuuet infirmitatẽ eius ꝑ grãm. non so¬
lum non ualeat iusticie que ẽ iuxta ꝓpħam sicut nr.¬
montes dĩ. ascendendo de uirtute in uirtutẽ appre¬
hendere culmen. s etiam de uicio in uiciũ semꝑ suo
ipsius pondere deuoluta ruat inp̃ceps. p̃grauata

Expanded text:
non est passa est illa voluntas, ut contra se loqueretur: non est passa est illa voluntas, ut contra se loqueretur: quatenus vero se, voluntarie procul dubio consensit, ut pro se loqueretur. Si Christum non amasset, non negasset luntatem propriam etsi non mutare, occultare tamen: compulsum, inquam, non quidem recedere ab amore Dei; cedere tamen aliquantulum amore sui. 39. Quid ergo? forte dissoluta est tota superior assertio de libertate voluntatis, quia nimirum inventa est cogi potuisse voluntas? arbitrium, id est, humana voluntas: et tanquam in devexo latere montis admodum ardui inter utrumque pendens, ita in  al. ita appetitu infirmatur per carnem, ut nisi sedulo spiritus adjuvet infirmitatem ejus per gratiam, non solum non valeat justitiae, quae est juxta prophetam sicut montes Dei , ascendendo de virtute in virtutem, apprehendere culmen: sed etiam de vitio semper in vitium suo ipsius pondere devoluta ruat in praeceps; praegravata
Abbreviated transcription (Latin):
Uas apłi tenemus uoluntates unam qua
uoluit non niori. penitꝰ inculpabilẽ: alt̾am
& multum laudabilẽ. qua sibi complacebat. qd̾ eẽt
xpĩanus. In quo gͦ culpabit᷑: An meo qd mentiri. ꝙͣ
mori maluit: Hec plane uoluntas rep̃hensione dig
re uitam. Os nempe qd̃ mentit᷑ occidit animã. Et
peccauit gͦ & non absq consensu ꝓpͥe uoluntatis: in¬
firme quidẽ & misere: s plane lib̃e. Peccauit autem
non spernendo aut odiendo xp̃m: sed se niis aman¬
do. Nec in hunc ꝑuersum amorem sui. uoluntatem
metꝰ ille subditus compulit: s ẽẽ conuicit. Iam tunc
ꝓculdubio talis erat s nesciebat: quando ab illo quẽ
latere non poterat. audiuit. Priusquam gallus can¬
tet ter me negabis. Illa itaq uoluntatis infirmitas
ꝑ incussum timorem nota non orta notum fecit: qͣtenꝰ
se quatenus xp̃m amauerit. Notum aũt non xp̃o:
s petro. Nam xp̃c & ante sciebat quid ẽẽt in homine
Quatenꝰ gͦ xp̃m diligebat. ium ꝓrsus qd̾ negandũ

Expanded text:
uas apostoli tenemus voluntates: unam, qua voluit non mori, penitus inculpabilem; alteram, et multum laudabilem, qua sibi complacebat quod esset christianus. In quo ergo culpabitur? An in eo quod mentiri, quam mori maluit? Haec plane voluntas reprehensione dignre vitam. Os nempe quod mentitur, occidit animam . Et peccavit ergo, et non absque consensu propriae voluntatis, infirmae quidem et miserae, sed plane liberae. Peccavit autem, non spernendo aut odiendo Christum, sed se nimis amando. Nec in hunc perversum amorem sui, voluntatem metus ille subitus compulit; sed esse convicit. Jam tunc procul dubio talis erat, sed nesciebat, cum ab illo quem latere non poterat, audivit: Priusquam gallus cantet, ter me negabis . Illa itaque voluntatis infirmitas per incussum timorem nota, non orta, notum fecit quatenus se, quatenus Christum amaverit. Notum autem non Christo, sed Petro. Nam Christus et ante sciebat quid esset in homine. Quatenus ergo Christum diligebat, vim prorsus quod negandum
Abbreviated transcription (Latin):
erba sunt non mea s apłi. qui om̃e qd̾ boni po¬
test ẽẽ id cogitare & uelle. & ꝑficere ꝓ bona
uoluntate: attribuit dõ non suo arbito. Sunt ds no
nos fa citis iq uidem un mittendo b onam uoluntatẽ
ueogitatione uos p̃uente. immutando etiamoa
nrin utnus opifex innotescit. Sane ipsno s ẽene¬
re nequaquã ꝑ ossumus. Qui aut bonum neminẽ
iiuenit neminem saluat quẽ non p̾uenit.: A deo
gͣ sine dubio nr̃e fit salutis exordium. nes ꝑ nocc
utiq nec nobiscum.

Expanded text:
erba sunt Apostoli, qui omne quod boni potest esse, idem cogitare velle et perficere pro bona voluntate , attribuit Deo, non suo arbitrio. Si ergo Dnos facit. Siquidem immitcogitationem, nos praevenit; immutando etiam mastrum internus opifex innotescit. Sane ipsi nos praevenire nequaquam possumus. Qui autem bonum neminem invenit, neminem salvat quem non praevenit. A Deo ergo sine dubio nostrae fit salutis exordium, nec per nos utique, nec nobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ꝑ ipsum & cum ipso boni quippiam dignaut oeort
res regni nos eẽ p̃sumimus: qd ꝑ consensi¬
sum u¬
¶uia gr Hoc gͦ totum lib̾i arbitri opus hoc solum
eius est meritum qd̾ consentit: Et ꝓrsus non quidẽ
qđ uł ipse consensus. in quo omne meritũ consistic
ab ipso sit: cum nec cogitare qd̾ mius ẽ quam eon¬
sentire aliquid a nobis quasi ex nobis sufficientes

Expanded text:
ubi per ipsum, et cum ipso, boni quidpiam operari dignanter ubi per ipsum, et cum ipso, boni quidpiam operari dignanter res regni nos esse praesumimus, quod per consensum u? hoc ergo totum liberi arbitrii opus, hoc solum ejus est meritum quod consentit? Est prorsus. Non quidem quod vel ipse consensus, in quo omne meritum consistit, ab ipso sit: cum nec cogitare quod minus est, quam consentire aliquid a nobis, quasi ex nobis sufficientes
Abbreviated transcription (Latin):
que dedit hominib ĩmerita diuisit & p̃mia: ut & p̃sen¬
tia ꝑ lib̃am possessionem nr̃a fierent interim merita.
& futura ꝑ gratiutam sponsionem expectaremꝰ. ĩmo
ex pectemus ut debita. Utraq paulus cõmemorans.
habetis inquit fructum ur̃m in scĩficationẽ finem uͦ
uitam et̾nam. Item. Et nos ipsi ait. pͥmitias sp̃s ha-¬
tes ingemiscimus ad optionem expectantes filiorũ
dĩ. pͥmitias spc uocans. scĩficationẽ. id ẽ uirtutes q̃b
in p̃sentiamur scĩficamur a spũ: ut merito conseqͣm᷑
ad optionem. Rursũ in euangłio eadem scło abre¬
nuntianti ꝓmittunt᷑ ubi drͣ: centuplum accipiet
& uitam et̃nam possidebit. Itaq non lib̾i arbitrii s
dni est salꝰ ĩmo ipse salus. ipse & uia ẽ ad salutẽ qͥait. Salus
popłi ego sum: qui item ꝑibet. ego sum uia. Se fecit
uiam. qui & salus & uita erat: ut non głet᷑ omnis
caro. Si gͦ bona uie sunt merita. sicut & patrie sal
sums. Ibi itaq ds̃ homini merita benigne eonstitugt.

Expanded text:
divisit et praemia: ut et praesentia per liberam possessionem nostra interim fierent merita, et futura per gratuitam sponsionem exspectaremus, imo expeteremus ut debita. Utraque Paulus commemorans: Habetis, inquit, fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam : item: Et nos ipsi, ait, primitias spiritus habentes, ingemiscimus adoptionem exspectantes filiorum Dei ; primitias spiritus vocans sanctificationem, id est virtutes, quibus in praesentiarum sanctificamur a spiritu, ut merito consequamur adoptionem. Rursum in Evangelio, eadem saeculo abrenuntianti promittuntur, ubi dicitur: Centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Itaque non liberi arbitrii, sed Domini est salus; imo ipse salus, ipse et via est ad salutem, qui ait: Salus populi ego sum : qui item perhibet: Ego sum via . Se fecit viam, qui et salus erat et vita, ut non glorietur omnis caro. Si ergo bona viae sunt merita, 9. Ibi itaque Deus homini benigne merita constituit,
Abbreviated transcription (Latin):
iuitiũ: nescit tam̃ occasum: nec de iusticia uł glã
capit augnentũ. nec de peccato siue miseria detͥm̃itum
Quid et̾nitati similius. qd̾ non sit et̾nitas: Porro in a¬
lis illiab lib̾tatib qm̃ non solum ex parte minui. s &
ex toto amitti possunt: accidentalis queilã magis si¬
militudo sapientie atq potentie diuine imagini su¬
ꝑducta cognoscit᷑. Deniq & amisimus illas ꝑculpã.
& ꝑ grãm recuꝑauimus. & cotidie alii quidem plus
alii minus aut in illis ꝓficimus: aut ab ipsis defȩcunꝰ.
Possunt ꝙ̃ sic amitti. ut iam non ualeant recuꝑari.
possunt & ita possideri: ut nec amitti queant. ali¬
quando nec minui. Huiꝰ biꝑtite dissimilitudinis sa¬
ipsi tamen eẽt ꝓxumior homo un paradiso conditꝰ est.
Quid enĩ uicinius ad non posse peccare uł turba¬
ri. in quo utiq iam scõs angłos stare. & dm̃ semper
eẽ dubrum non ẽ quam posse & non peccare. & non
Nammis luxuriari non libeat: Deniq in maliuolã

Expanded text:
initium, nescit tamen occasum, nec de justitia, vel gloria capit augmentum, nec de peccato, vel miseria detrimentum. Quid aeternitati similius, quod non sit aeternitas? Porro in aliis libertatibus quoniam non solum ex parte minui, sed ex toto amitti possunt, accidentalis quaedam similitudo sapientiae ac potentiae divinae imagini superducta cognoscitur. Denique et amisimus illas per culpam, et per gratiam recuperamus, et quotidie alii quidem plus, alii minus aut in ipsis proficimus, aut in ipsis deficimus. Possunt etiam sic amitti, ut jam non valeant recuperari, possunt et ita possideri, ut nec amitti queant aliquomodo, nec minui. Hujus bipartitae similitudinis saipsi tamen esset proximior, homo in paradiso conditus est. Quid enim vicinius ad non posse peccare vel turbari, in quo utique jam sanctos angelos stare et Deum semper esse dubium non est, quam posse et non peccare et non flammis luxuriari non libeat? Denique: In malevolam
Abbreviated transcription (Latin):
uit quam fortit᷑. hoc ẽ non ex tͥsticia aut ex necessitate
qd ẽ unicium. non plenitudo sapientie. si xinta em̃
alacri uoluntate. qd facit acceꝑtũ sacrifieuim: qñt
sapientiã. dium &s uicus resistet forcit᷑: & in conscientia
requiescet suauit̃. Uerum cuiꝰ ad talia ꝓuocamur exẽ¬
plo. udigemus & auxilio: quo ipsi uidelicet ꝑ ipsam
conformemur. atq in eandem ymaginem tͣnsformem᷑
a claritate in claritatem tãquam a domini spũ. E rgo
si a dñ spũ: iam non alib̾o arbitrio. Nemo ꝓuide pu-¬
tet idõ dictum lib̾um arbitriũ. qd̾ equa int̾ bonũ et
malum potestate. uł facilitate uerset᷑: cum cadere
ut non possint ẽẽ & mali nec p̃uaricatores itẽ angłi:
cum ita sint mali. ut iam non ualeant ẽẽ bom. lib̃i ar¬
bitrii eẽ dicent᷑. S & nos illud post resurrectionẽ amis¬
suri sumus: quando utiq inseparabilit̾ alii bonis.
alii malis ammixti fuerimus¬

Expanded text:
viter quam fortiter, hoc est: non ex tristitia, aut necessitate, quod est initium, non plenitudo sapientiae, sed prompta et alacri voluntate, quod facit acceptum sacrificium: quoniam sapientiam, dum et vitiis resistet fortiter, et in conscientia requiescet suaviter. 35. Verum cujus ad talia provocamur exemplo, indigemus et auxilio: quo ipsi videlicet per ipsam conformemur, atque in eamdem imaginem transformemur a claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu . Ergo si a Domini Spiritu, jam non a libero arbitrio. Nemo proinde putet ideo dictum liberum arbitrium, quod aequa inter bonum et malum potestate aut facilitate versetur, cum cadere ut non possint esse mali; nec praevaricatores item angeli, cum ita sint mali, ut jam non valeant esse boni; liberi arbitrii esse dicentur. Sed et nos illud post resurrectionem amissuri sumus, quando utique inseparabiliter alii bonis, alii malis admisti fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
lcoipore: nec meuibra sua det armaunqunta le sso
eribeat seruie iuisticie. Et ita iam ñ erit homo seruu
pedeati cum peccatum nonfecerit a quo ietid labaetu
iam lib̾catẽ recuꝑare consilii. iam suam uenlicare ili¬
cipiet dignitatẽ: dum diuiine in se pͥmague condis

Expanded text:
li corpore, nec membra sua det arma iniquitati, sed li corpore, nec membra sua det arma iniquitati, sed exhibeat servire justitiae. Et ita jam non erit homo servus peccati, cum peccatum non fecerit: a quo utique liberatus, jam libertatem recuperare consilii, jam suam incipiet vindicare dignitatem, dum divi
Abbreviated transcription (Latin):
titer. hoc ẽ a sũmo celo: usq ad inferiores parces t̾re:
a maximo angło usq ad minimũ uermicłm. Attin¬
git aut fortiter non quidem mobili discursione uł
locali diffusione. uł subiecte ereat᷑e tantum costii alĩ
ouui snistrationse. s. substantiali quadant s ube qr õ¬
senti tort tuine: qua utiq uinuisa potent iime uoce¬
set. doduat aiunistrat. & hec omiia mulla fiored¬
Mt facere necessitate. nec enim aliqua iubit labolar
duificutate .s. disponit omnia suauit̾ placida uolun¬
nata sie quem accelerat eausa: sure quem coons doie g̃¬
tia. Attuigit fortit᷑. dum nil hoꝵ euenit . qd nor pldi
uust potenti p̃ordinat ꝓuidentia. Sie gͦ & liberit̃ ar¬
bitrium suo conet᷑ pesse corpori. ut pest sopifotide
oibu attuigens ce ipsum a fine usq ade inem brenter.
umꝑans seit̃icet singlis sensib & artub tam poendeta
quatnuss non sinat regnare peccatum in suo morta¬

Expanded text:
em, hoc est a summo coelo usque ad inferiores partes terrae, em, hoc est a summo coelo usque ad inferiores partes terrae, a maximo angelo usque ad minimum vermiculum. Attingit autem fortiter, non quidem mobili discursione, vel locali diffusione, vel subjectae creaturae tantum officiali administratione: sed substantiali quadam et ubique praesenti fortitudine, qua utique universa potentissime movet, ordinat, administrat. Et haec omnia nulla sui cogitur facere necessitate. Nec enim aliqua in his laborat difficultate: sed disponit omnia suaviter placida volunnatura, sive quem accelerat causa, sive quem concedit gratia. Attingit fortiter, dum nihil horum evenit, quod non, prout vult, potenti praeordinet providentia. 34. Sic ergo et liberum arbitrium suo conetur praeesse corpori, ut praeest sapientia orbi attingens et ipsum a fine usque ad finem fortiter; imperans scilicet singulis sensibus et artubus tam potenter, quatenus non sinat regnare peccatum in suo morta
Abbreviated transcription (Latin):
le peccati sordens. tam quã in puluere latitabat. in¬
uentam tergeret & tolleret de regione dissimilitudi¬
nis. pͥstinamq in speciem reformatã similem faceret
q conformem. cũ illud scͥpture udelicet impleret᷑.
Scimus quia cum apparuerit similes ei erimꝰ: qm̃
uidebimus eũ sicuti est. Et reuera cui potus id oꝑi
ex utroq facile munitꝰ apparuit. & unde reforma¬
ret deformẽ. & unde debilem corfortaret. dum et
de splendore fugans tenebras peccatoꝵ. reddẽt sa
num potentẽ efficeret: Uenit gͦ ipsa forma cui con¬
formandum erat lib̾um arbitrium: quia ut pͥstinã
reciꝑet formam. ex illa erat reformandũ ex qua
fuerat & formatũ. Forma aũt sapientia ẽ. Conforma¬
tio. ut faciat imago in corpore: qd̾ forma facit in orbe.
Porro illa attingit a fine usq ad finem fortiter: &e dis¬
ponit om̃ia suauit̾. Attingit a fine usq ad finẽ for¬

Expanded text:
le peccati sordens, tanquam in pulvere latitabat; inle peccati sordens, tanquam in pulvere latitabat; inventam tergeret, et tolleret de regione dissimilitudinis; pristinamque in speciem reformatam, similem faceret que conformem, cum illud Scripturae videlicet impleretur: Scimus qui cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Et revera cui potius id operis ex utroque facile munitus apparuit, et unde reformaret deformem, et unde debilem confortaret: dum et de splendore figurae fugans tenebras peccatorum  al. vitinum potentem efficeret. 33. Venit ergo ipsa forma, cui conformandum erat liberum arbitrium: quia ut pristinam reciperet formam, ex illa erat reformandum, ex qua fuerat et formatum. Forma autem, sapientia est: conformatio, ut faciat imago in corpor, quod forma facit in orbe. Porro illa attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Attingit a fine usque ad fin
Abbreviated transcription (Latin):
quid in hoe uere sapientie. quid bone uolunt aori ap¬
paretr  esto. Penitec eos peccasse. dhuq uis aorta¬
men si op̾tio det mauult aahuic peccare. Qu ã uenã
suetiese peccati: Et camen illud iniquũẽ hos iustũ¬
et. Quancto uero uoluntas bona magie qs inictẽt
quã qdiutum e eligeret: Ceterũ non uere penitent.
qua uoti tam dolent se sibi uixisse. quam hoe ipsum
iamnon posse. Demꝙq foris ostendit᷑: qudint adnst
Nam quam diui comꝰ uiuit in flammna.: tauidiucotstet
qim conau & item complaciti libͥtate: continet a pud
anfetos penitꝰ nichil ẽ nec ẽẽ potest: imagine tame de
ulic ꝑ lib̾um arbitum immobili ꝑmauente.d neq
In hoe scło eque inueniri uspiã posset similrtudo s
adhuc hic feda & deformis iacusset unago: si non
euangłica illa mulier lucernã accenderet. id ẽ. sapien¬
tia in carne appareret. euerteret domũ iud elicet ui¬
cioꝵ dragiam suam requireret quam ꝑdiderat. hoc¬
ẽ umaginem suam que natiuo spoliata decore. sub pel¬

Expanded text:
uid in hoc sapientiae verae, quid bonae voluntatis apparet? Sed esto, poenitet eos peccasse: nunquid non tamen, si optio detur, malint adhuc peccare, quam poenam sustinere peccati? Et tamen illud iniquum est, hoc justum. Quando vero voluntas bona magis quod iniquum, quam quod justum est eligeret? Caeterum non vere poenitent, qui non tam dolent se sibi vixisse, quam hoc ipsum jam non posse. Denique foris ostenditur quid intus agatur. Nam quamdiu corpus vivi: in flamma, quae in consilii, et item complaciti libertate continetur, apud inferos penitus nihil est, nec esse potest, imagine tamen etiam illic per liberum arbitrium immobili permanente. Sed neque in hoc saeculo aeque inveniri uspiam padhuc hic foeda et deformis jacuisset imago, si non evangelica illa mulier lucernam accenderet, id est sapientia Dei in carne appareret, everreret domum, videlicet vitiorum; drachmam suam requireret quam est, imaginem suam, quae nativo spoliata decore, sub pel
Abbreviated transcription (Latin):
beri eritis. Lib̾um arbitrium lib̾atore indigere signi-¬
ficabat. s plane quid illud lib̾aret. non a necessitate
quam uoluntatis cum ẽẽt penitꝰ non nouerat: sed
a peccato in qd̾ tam lib̾e quam uoluntarie corruerat.
simulq a pena peccati qd̾ in cautum incurrerat iniu¬
tumq ferebat: quo utroq malo lib̾ari omnino non
poterat. nisi ꝑ illum qui solus hominũ factꝰ ẽ inter
mortuos liber. lib̾ uidelicet a peccato. int̾ peccatores.
Solus namq int̾ filios adam lib̾tatẽ sibi uendicat.
a peccato: qui peccatum ñ fecit. nec inuentꝰ ẽ dolus
in ore eius. Porro & a miseria que ẽ pena peccati habu¬
it nichilominus lib̾tatem: s potentia non actu. Ne¬
mo quippe tollebat animã euis ab eo: s ipse ponebat eã.
Deniq teste ppħa oblatꝰ ẽ quia ipse uoluit: sicut & cũ¬
serie. s fuit quia uoluit: ut lib̾ uit̾ miseros & pec¬

Expanded text:
iberi eritis . Liberum arbitrium liberatore indigere signiiberi eritis . Liberum arbitrium liberatore indigere significabat: sed plane qui illud liberaret non a necessitate, quam, voluntas cum esset, penitus non noverat; sed a peccato, in quod tam libere, quam voluntarie corruerat; simulque a poena peccati, quam incautum incurrerat, invitumque ferebat: quo utroque malo liberari omnino non poterat, nisi per illum, qui solus hominum factus est inter mortuos liber , liber videlicet a peccato inter peccatores. 8. Solus namque inter filios Adam libertatem sibi vindicat a peccato, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Porro et a miseria, quae est poena peccati, habuit nihilominus libertatem, sed potentia, non actu. Nemo quippe Denique teste propheta: Oblatus est, quia ipse voluit , sicut cseriae: sed fuit quia voluit, ut liber inter miseros et pec
Abbreviated transcription (Latin):
uite uł głe. Primo nempe in liberam uoluntatem
ac uoluntar iã lib̾tatem conditi sumus nobilis dõ
creat᷑a sedõ reformamur in innocentiã. noua in xpõ
creat᷑a: tercia sublimamur in głam. ꝓfecta in spu cre¬
at᷑a P rima gͦ lib̾tas habet multũ hon̾oris. sciłla ex
plurimũ uirtutis: nouissima cunulũ iocunditatis.
E xpͥma quippe p̃stamus cet̾is animantib in sed̾a
ita quoq ꝑ scdam sp̃uales bestias huius aeris de quib
irͣ ne tradas bestiis animas confitentiũ tͥ ꝓsternit eq̃
et conterit sub pedib nrĩs. in ultima tantem nos ipsos
nobis plenius submissurus ꝑ uictoriã corruptionis.
& mortis: quando scilicet nouissima destruet᷑ mors. &
uos transibimus in lib̾tatem głe filioꝵ dĩ. Qua lib̾tate
xp̃e nos lib̾abut: cum nos utiq tradet regnum dõ et
pat̾. De hac enim & item de illa quã diximus a peccato.
puto qd̃ uideis aiebat. Si uos filius lib̾auerit: uere h¬

Expanded text:
iae. Primo nempe in liberam voluntatem ac voluntariam libertatem conditi sumus, nobilis Deo creatura: secundo reformamur in innocentiam, nova in Christo creatura: tertio sublimamur in gloriam, perfecta in spiritu creatura. Prima ergo libertas habet multum honoris; secunda, plurimum etiam virtutis; novissima, cumulum jucunditatis. Ex prima quippe praestamus caeteris animantibus; in secunda ita quoque per secundam spirituales bestias hujus aeris, de quibus dicitur, Ne tradas bestiis animas confitentes tibi , prosternit aeque et conterit sub pedibus nostris: in ultima tandem nos ipsos nobis plenius submissurus per victoriam corruptionis et mortis, quando scilicet novissima destruetur mors, et nos transibimus in libertatem gloriae filiorum Dei: qua libertate Christus nos liberabit, cum nos utique tradet regnum Deo et Patri. De hac enim, et item de illa quam diximus a peccato, puto quod Judaeis aiebat: Si vos Filius liberaverit, vere l
Abbreviated transcription (French):
eea aqr iurtutũ e cercitia: ꝑ que utidi eonstart uit ioiem
tiont remo iticur uata curis. de unis paulatimi ad fue¬
na resurgit ⁊ affectio cirea car ms dese derral angues
sensimi amorem sp̃e conualeseit ce memoria uetetũ
depuum tu pituiline sordens. nouis bouis qtea ebl enoda

Expanded text:
e utique constat interiorem tio terrenis incurvata curis, de imis paulatim ad superna resurgit; et affectio circa carnis desideria languens, sensim in amorem spiritus convalescit; et memoria veterum operum turpitudine
Abbreviated transcription (Latin):
simul non uicissim ꝑ singłos ꝓfectꝰ oꝑent᷑. Non par¬
tin grã partim lib̾um arbitrium s totum singła oꝑe
in diuiduo ꝑagunt. Totum quidẽ hoc totũ & illa: s¬
ut totum in illo. sic totum ex illa. Credimus placere
lectori qd̾ a sensu apłi nusquã recedimus: & quaqua¬
uersum euaget᷑ oratio. in eadem pene ipsius uerba re-¬

Expanded text:
simul, non vicissim per singulos profectus operentur; non parsimul, non vicissim per singulos profectus operentur; non partim gratia, partim liberum arbitrium; sed totum singula opere individuo ut totum in illo, sic totum ex illa. 48. Credimus placere lectori, quod a sensu Apostoli nusquam recedimus; et quaquaversum evagetur oratio, in eadem pene ipsius verba fre
Abbreviated transcription (Latin):
erum consensus & opꝰ & si non ex nobis. non iã
tam̃ sine nobis. Nec pͥmum itaq in quo quip¬
pe nos nil facimus: nec ultimũ qd̵ & plerumq extor
aut tunor inutilis aut simulatio damp¬
nabilis. s tantum medium nobis reputabitur
immeritũ. Sola nempe bona uoluntas int̾dum suf¬
ficit: cet̾a non ꝓsunt. si sola defuerit. Non ꝓsunt dixe¬
rim: s agenti non cernenti. Ualet itaq intentio ad me¬
ritum. actio ad exemplum utramq p̃ueniens cogita
aut nr̃e uoluntati attribuamus que infirma ẽ: aut
dĩ necessitati que nulla est. s soli gr̃e qua plenus ẽ.
Ipsa lib̾m excitat arbitrium cum seminat cogitatũ.
sanat cum mutat affectũ. roborat ut ꝑducat ad ac¬
tum: seruat ne sentiat defectũ. Sic aut̃ ista cũ lib̾o
arbito oꝑat᷑. ut tantum in pͥmo illud p̃ueniat. in
cet̾is comitet᷑: ad hoc utiq p̃ueniens. ut iam sibi
deiceps cooꝑent᷑. Ita tamen qd̾ a solo gr̃a ceptum
est parit᷑ ab utroq ꝑficit᷑: ut mixtim nõn sigillatun

Expanded text:
erum consensus, et opus, etsi non ex nobis, non jam tamen sine nobis. Neque primum itaque, in quo quippe nos nil facimus; nec ultimum, quod et plerumque extorquet aut timor inutilis, aut simulatio damnabilis; sed tantum medium nobis reputatur in meritum. Sola nempe interdum bona voluntas sufficit: caetera non prosunt, si sola defuerit. Non prosunt dixerim, sed agenti, non cernenti. Valet itaque intentio ad meritum; actio, ad exemplum; utramque praeveniens cogitataut nostrae voluntati attribuamus, quae infirma est; aut Dei necessitati, quae nulla est; sed soli gratiae, qua plenus est. Ipsa liberum excitat arbitrium, cSanat, cum mutat affectum; roborat, ut perducat ad actum; seruat, ne sentiat defectum." Sic autem ista cum libero arbitrio operatur, ut tantutm in primo illud praeueniat in ceterisque comitetur: ad hoc utique praeueniens, ut iam sibi deinceps cooperetur; ita tamen quod a sola gratia coeptum est, pariter ab utroque perficiatur, ut mistim, non sigillatim;
Abbreviated transcription (Latin):
m pauo. non eciam itidem oꝑat᷑ in ipso: Non enam
uo quor ait. Que ꝑ me non efficit as̃ . und gͦ ulion
pauli s dĩ loquentis in paulo. uł opanes ꝑ paulun¬
paclu er ba sunt. & oꝑa ubi iam pauli mertcait ehi Et
ho t am fident aiebat. ẜ onum certam̃ certaui eursũ
consunuiaut sadem seruaus. de reliquo reposita ẽm
coronam ẽẽ repositam: qd̾ ꝑ ipsum illa fiebasuat do
murta ꝑ malos siue angłos siue homines fuuatbes¬
mal ties tamnen teputant᷑ eis inmeritandt quea xotꝰ
pac un pso ho c ẽ cum eius bona uoluntate fiebant :
sa uoluntas de qua omne meritũ pendet. ab ipso
paulo non est: quo pacto eam quam sibi repositam
p̃sumit coronã uocat iusticie: An qm̃ iuste iam ex
debito requirit᷑. qd̃ cumq uel gratis ꝓmittit᷑:¬

Expanded text:
 Paulo, non etiam itidem operatur in ipso? Non enim loquor, ait, quae per me non efficit Deus . Quid ergo? si non Pauli, sed Dei loquentis in Paulo, vel operantis per Paulum, et verba sunt, et opera; ubi jam Pauli merita? ubi est quod tam fidenter aiebat: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de recoronam esse repositam, quod per ipsum illa fiebant? Sed multa per malos, sive angelos, sive homines, fiunt bona; nec tamen reputantur illis in merita. An quia potius et cum ipso, hoc est cum ejus bona voluntate, fiebant? . Caeterum si vel ipsa voluntas, de qua omne meritum pendet, ab ipso Paulo non est; quo pacto eam, quam sibi repositam praesumit, coronam vocat justitiae? An quoniam juste, jam et ex debito requiritur, quodcunque vel gratis promittit
Abbreviated transcription (Latin):
dio comstit : rectitudine scilicet incentioni. par beue¬
te astectionis recordatio bone oꝑatioiis iꝑquiã uene
sibi conscia inemoria enitescit. Uer uaxhec cum eea¬
tursit diuino in nobis actitari spũ. dĩ sunt nume ra.
quia ũ cum nr̃e uoluntatis assensu ur̃a sunt mepa¬
cala onenim ait uos estis qui lo qiurui s que pate¬

Expanded text:
scilicet intentionis, puritate affectionis, recordatione bonae operationis, per quam sibi bene conscia memoria enitescit. 50. Verum haec cum certum sit divino in nobis actitari Spiritu, Dei sunt munera: quia vero, cum nostrae voluntatis assensu, nostra sunt merita. Non enim vos estis
Abbreviated transcription (Latin):
Um gͥ ꝓut potuit occurrere nobis. tͥ plex sit ꝓpo¬
sita libertas a peccato a miseria a necessitater: hhan
ultimo loco positã ꝯtulit nob̾ in conditione natͭa. in pti¬
mam restauramur a gr̃a media nobis reseruat᷑ in pata.

Expanded text:
m potuit occurrere nobis, triplex sit nobis proposita libertas, a peccato, a miseria, a necessitate; hanc ultimo loco positam contulit nobis in conditione natura, in primam restauramur a gratia, media nobis reservatur in patria.
Abbreviated transcription (Latin):
totas tres lib̾tates: pͥmam ex hiuiana sunul &e di¬
uina nat᷑a reliquas ex diuina potentia. quarum auas
posteriores utrum &e pͥmus homo in paradas habuer d.
r& quomodo et quatenꝰ eas habuerit postea ludeb¬
parit᷑ &e xpõ eiꝰ atq angłis suꝑ celestib. Nam sc̃s am¬
mab si necdum corpora receꝑunt: de est quidẽ de gła.
s mehil ꝓrsus mest de miseria
Qd̃ lib̾tas a necessitate

Expanded text:
totas tres libertates, primam ex humana simul et divina natura, reliquas ex divina potentia. Quarum duas posteriores utrum et primus homo in paradiso habuerit, vel quomodo et quatenus eas habuerit, postea videbiristo ejus, atque Angelis supercoelestibus. Nam sanctis animabus, etsi necdum corpora receperunt, deest quidem de gloria; sed nihil prorsus inest de miseria. Verum libertas a necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
st quidem in bonis corporis non nulla iocundi¬
tas. uidelicet in edendo bibendo calefaciendo
cet̾is q talib fomentis uł tegum̃tis carnis. sed nũ
esurienti. Potꝰ delectat s sitientẽ. Deniq satado cib
potusq iam nequaquã sunt grata s grauia. Eolle.
famem: & panem non curabis: Colle situm: & limpi¬
dissimũ fontem ac si paludẽ respicies. Similit̾ ũbrã
non querit: nisi estuans. Solem non curat: insi algens
siue caligans. Alio quin nichil hoꝵ libebit. si non p̃ces¬
serit urgens necessitas. Que si ꝑfecte tollat᷑ ereb: sta¬
qd̾ ẽ p̃sentis uite occupare miseriã nisi qd̾ in continu¬
cumq sunt consolatio. & dum forte ꝓ tempore as
rerum euentib incissim sibi grauia leuiaq succedt̃
minoꝵ exꝑientia aliqua miserie uidet᷑ int̾polatio.
ut cum aliquando post exꝑta plura grauissima. in
minus forte molesta euadit᷑ felicitas putet᷑.
n tam̃ fatendum

Expanded text:
st quidem in bonis corporis nonnulla jucunditas, videlicet in edendo, bibendo, calefaciendo, caeterisque talibus fomentis vel tegumentis carnis. Sed nunqesurienti; potus delectat, sed sitientem; denique saturato cibus potusque jam nequaquam sunt grata, sed gravia. Tolle famem, et panem non curabis; tolle sitim, et limpidissimum fontem, ac si paludem, respicies. Similiter umbram non quaerit nisi aestuans; solem non curat nisi algens, sive caligans. Alioquin nihil horum libebit, si non praecesserit urgens necessitas. Quae si perfecte tollatur e rebus, staquod praesentis vitae est, occupare miseriam: nisi quod inescunque sunt consolationes, et dum forte pro tempore, ac rerum eventibus vicissim sibi gravia, leviaque succedunt, minorum experientia aliqua miseriae videtur interpolatio, ut, cum aliquando post experta plura gravissima in minus forte molesta evaditur, felicitas putetur. Attamen fatendum
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia: s iam ex iusticia ꝑsoluendum. E st gͦ quam
paulus expectat eorona iusticie: s iusticie dĩ non sue.
Iustum quipe est: ut reddat qd̃ debet. Debet aũt qd pol¬
licitꝰ ẽ. Et hec est iusticia de qua p̃sumit paulus: pro¬
missio dĩ: ne si hanc contẽpnens suam uelit statuere.
iusticie dĩ non sit subiectꝰ. Cuiꝰ tam̃ sue iusticie ds̃ ipsũ
cum oꝑum quib illa erat reꝓmissa corona habere
dignatꝰ ẽ coaduitorem. Petro coadiutorem fecit cũ
fecit uolentem: hoc ẽ sue uoluntati consentientem.
Itaq uoluntas in auxiliũ: auxiliũ reputat᷑ i̾tũ.¬

Expanded text:
sericordia, sed jam ex justitia persolvendum. Est ergo quam Paulus exspectat, corona justitiae: sed justitiae Dei, non suae. Justum quippe est ut reddat quod debet: debet autem quod pollicitus est. Et haec est justitia, de qua praesumit Apostolus, promissio Dei: ne si hanc contemnens, suam velit statuere, justitiae Dei non sit subjectus, cujus tamen suae justitiae ipsum Deus cum operum, quibus erat illa repromissa corona, habere dignatus est coadjutorem. Porro coadjutorem fecit, cum fecit volentem, hoc est suae voluntati consentientem. Itaque voluntas in auxilium, auxilium reputatu
Abbreviated transcription (Latin):
sit uelle & ꝑfice̾ ꝓ bona uoluntate. Ds̃ gͦ auctor est
meriti qui & uoluntatem applicat oꝑi: & opꝰ expli
cimus nr̃a merita. spei sunt quedam seminaria: cari¬
tatis incentiua occulte p̃destinationis udieaa. futcde
felicitates plaga ia regni non causa regranan den

Expanded text:
t velle, et perficere pro bona voluntate. Deus igitur auctor est meriti, qui et voluntatem applicat operi, et opus excimus nostra merita; spei quaedam sunt seminaria, charitatis incentiva, occultae praedestinationis indicia, futurae felici
Abbreviated transcription (Latin):
quid non intellexistis fundamenta terre.¬
qui sedet supergirum terre. et habitato¬
reseius. sunt quasi locuste. Q ui extendit¬
uelud nichili celos et expandit eos sicut¬
tabernaculum ad inhabitandum. Qu

Expanded text:
quid non intellexistis fundamenta terrQui sedet super gyrum terrae, et habitatoejus sunt quasi locustae: Qui extenditilum coelos, et expandit eos sicuttabernaculum ad inhabitandum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
principes eorum depredatus sum et de¬
traxi quasi potens in sublimi residen¬
tes.⁊ inuenit quasi nidum manus mea
samaria. Nũqͥd ñ sicut feci sama¬
rie ⁊ idolis eius sic faciam ihe¬
rusalem. ⁊ simulacͥs eius ⁊te¬
rit cum impleuerit dñs cun¬
cta oꝑa sua in monte eam eẽ assiriori

Expanded text:
principes eorum depraedatus sum, et detraxi quasi potens in sublime resideEt invenit quasi nidum manus mea Samaria numquid non sicut feci Samaet idolis eius sic faciam Hierusalem et simulacris erit cum impleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Hi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nunqͥd ñ pͥncipeᷤ
Reges sunt mei pͥn¬
cipes .i. michi serui¬
entes. multos enim
reges secũ adduxit.
quos subiugau̾at.¬

Expanded text:
 Nunquid non principes Reges sunt mei principes, id est, mihi servientes: multos enim reges secum adduxit, quos subjugaverat.
Abbreviated transcription (Latin):
sic sacerdos et sicut seruu̾
sic dominus eius. si cut al¬
cilla: sic domina eius. si¬
cut emens sic ille qui uen buntur.¬
dit. sicut fenerator sic is qͥ ¶ Mutuum qͣsi meũ tuui.¬

Expanded text:
sic sacerdos: et sicut servus, sic Dominus ejus: sicut ancilla, sic domina ejus: sicut emens, sic ille qui vendit: sicut fenerator, sic is qui mutuum accipit: si
Abbreviated transcription (Latin):
Alii fortes fide. ut cipͥanꝰ
⁊ alii martyres sicut ferrũ.
rum post iudicium: sol
laboris sui m̾cedem reci¬
piet. Uñ ꝓpħa. lucebit se¬
ptẽpliciter. ⁊ ñ ueniet
ad occasum. nec sol nec lu¬
na. s in ordine qͦ creati
sunt stabunt. ne impii
in torm̃tis sub terra po¬
siti fruant᷑ luce eoꝵ Uñ

Expanded text:
alii fortes fide, ut Cyprianus, et alii martyres, sicut ferrum.  Post judicium sol laboris sui mercedem suscipiet. Unde Propheta: Lucebit septempliciter, et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantur luce eorum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ħ. d.d. Increpatiõe
contra irłm finita uenit
ad eos qui confidunt in do¬
mino. quorum reu̾sioni
it̾ uisserat p̾parari. Unde ⁊
a laudib dĩ incip̃. ⁊ que re
non insempiternum
seruabo iram meam.
neq causabor creaturã
meam s ꝑcutiam in p̃¬
senti ut sanem ĩ fut᷑o.

Expanded text:
Quia haec dicit. Increpatione contra Jerusalem finita, venit ad eos qui confidunt in Domino, quorum reversioni iter jusserat praeparari. Unde et a laudibus Dei incipit, et quae redabo. Non in sempiternum servabo iram meam, neque causabor cum creatura mea, sed percutiam in praesenti, ut sanem in futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bere. medis ⁊ ꝑsis. qui in
hoc feruentissimi. Scdm ħ
re cogerunt .i. cũ mulieribꝰ
suis coire. ut ex eo susciꝑent
homines magne ⁊ inumei¬
bilis nature. uel stature.

Expanded text:
praebe Medis et Persis, qui in hoc ferventissimi sunt. Sere coegerunt, id est cum mulieribus suis coire, ut ex eo susciperent homines magnae et invincibilis staturae. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum ds erechie sñ la¬
bore uictoriam dedissz
nec ille eicondignas gr̃aᷤᷤ
reddidisset. infirmita¬
te coactus laudes ꝑsol¬
uit quas in ꝓsꝑitate ne¬
glexit.⁊ pꝰquam conua¬
luit qd̾ in angustia co¬
gitau̾at: edicit. Egodi¬
us est plenus dierum in
untur.¬

Expanded text:
us Ezechiae sine labore victoriam dedisset, nec ille ei condignas gratias reddidisset, infirmitate coactus laudes persolvit, quas in prosperitate neglexit: postquam convaluit, quae in angustia cogitaverat, edicit: Ego dius est plenus dierum in untur
Abbreviated transcription (Latin):
uirga furoris mei et baculus¬
ipse est. in manu eorum indig¬
natio mea. Adgentem fallacẽ¬
mittam eum et contra ppłm fu¬
rorismei. Uandabo ut auferat
spolia. ⁊ diripiat predam. et po

Expanded text:
irga furoris mei, et baculuipse est in manu eorum, indignatio mea. Ad gentem fallacemittam eum, et contra populum furoris mei mandabo illi, ut auferat spolia et diripiat praedam, et po
Abbreviated transcription (Latin):
Egredientur. electi:¬
quasi ad uidendum.
non loco. s intelli¬
gentia .s. uisione
manifesta. ut ad lau¬
dem d̾i magis at᷑cen

Expanded text:
Egredientur. Quasi ad videndum, non loco, sed intelligentia, vel visione manifesta, ut ad laudem Dei magis accen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ecce intelligi
Ne dubitetur
quis dix̾it. qui loq̃¬
bar ecce assum. ⁊ qͣd
sit brachium dñi pa¬
ter ꝑspicue docet.
Sic̃ obstup̾. ⁊ c̃. Non
seruatur ordo hysto¬
rie. Suꝑiꝰ emm loq̃ba¬
tur ꝓph̃a in ꝑsona pa

Expanded text:
Ecce intelliget: ne dubitetur quis dixerit, qui loquebar ecce adsum: et quod sit brachium Domini, Pater perspicue docet. Sicut obstupuerunt. Non servatur ordo historiae. Superius enim loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et qͣr agnꝰ. Incuiꝰ figa᷑
ppłs isrł agnum in egip
⁊ sanguine suo nos paᷤ¬
cit. ⁊ uellere protectio¬
nis nos uestit.

Expanded text:
 Et quasi agnus. In cujus figura populus Israel agnum in Aegyptet sanguine suo nos pascit, et vellere protectionis nos vestit.
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculorum tuorum extende ne parcas. Longoᷤᷤ¬
fac funiculos tuos et clauos tuos consolida. ad dexte
¶Ad omnia loca mundi ł
nec elata ꝓsꝑis. nec fracta
ad u̾sis. ł ad bona fute᷑ ⁊ pre¬

Expanded text:
tabernaculorum tuorum extende, ne parcas. Longofac funiculos tuos, et clavos tuos consolida. Ad dextead omnia loca mundi. Vel, nec elata prosperis, nec fracta adversis. Vel, ad bona futurae et prae
Abbreviated transcription (Latin):
Carmelus mons est ĩter
phenicem ⁊ palestinã:. im¬
minens ptolomaidi. in quo
helyas orauit.⁊ ponitur
sepe pro qualibet fertili¬
tate. uñ ⁊ ħ. aufe̾tur .l. ie.
de.c.i. fcilitas. in qͣ lerabã¬
Propħe qui tanꝙͣ citha
ra musica compõitꝰ. ⁊ de
d̾i timore concipiens. mł¬
tos lib̾o̾s gn̾at ut omnis
corda sonum suum red¬
dat.
Et iusca̾ mea. sicut cith¬
ara sonum compõitũ ñ
emittit. si uel una corda
rupta fuĩt. sic sp̃italis
dadefu̾it. dulce melos n
resonabit. nec ad lat̾icum my¬
rum cunctis clamabit uis

Expanded text:
Carmelus mons est inter Phoenicem et Palaestinam imminens Ptolomaidi, in quo Elias oravit. Et ponitur saepe pro qualibet fertilitate; unde et hic: Auferetur melus mons est inter Phoenicem et Palaestinam imminens Ptolomaidi, in quo ra, musica arte compositus, et de Dei timore concipiens, multos liberos generat, ut omnis chorda sonum suum reddat. Et viscera. Sicut cithara sonum compositum emittit si una chordarum rupta fuerit, sic spiritualis ophetae dulce melos non resonare; nec ad lateritium murum cunctis clamare visce
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat sr̃ te.
aggredietur
tharacã regẽ
ethiopie ⁊ tnͣsi¬
bit mare ru
⁊ leuabit uͥgã
suꝑ egiptum

Expanded text:
eniat super te, aggredietur Tharacam, regem Aethiopiae, et transibit mare Rubrum, et levabit virgam super Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
a domino. quia faciet dominus uerbum
hoc quod locutus est. Ecce ego reuerti
faciam umbram linearum ꝑquas descen

Expanded text:
a Domino: quia faciet Dominus verbum hoc quod locutus est: Ecce ego reverti faciam umbram linearum per quas descen
Abbreviated transcription (Latin):
non patuit: Qͥs
regum t̾ga non u̾¬
tit. Qm̃ muri añ
mexpugnabiles
plenius inueniẽ
in historia xenofon¬
detur marcion. duos de¬
os intelligens. unum bo¬
num alium iustum. al¬
terum uisibilium. alte¬
rum inuisibilium condi¬
torem. quorum prior lu¬
cem faciat. scd̾s tenebras.
ille pacem. hic malum.
cum utrumꝙ pro diuer¬
sitate mitorum unus d̾s
idemq condiderit.

Expanded text:
non patuit? Quis regum terga non vertit? qui muri, ante inexpugnabiles,plenius invenies in historia Xenodetur Marcion, duos deos intelligens, unum bonum, et alium justum; alterum invisibilium, alterum visibilium conditorem. E quibus prior lucem faciat, secundus tenebras; ille pacem, hic malum: cum utrumque pro diversitate meritorum unus Deus idemque condiderit.
Abbreviated transcription (Latin):
gustia requirimus de
cum appropinquauerit ad partum:
dolens clamat in dolorib suis sic facti¬
sumus. Afacie tua domine concepimꝰ
et quasi parturiuimus et peꝑimus

Expanded text:
gustia requirimus tecum appropinquaverit ad partum dolens, clamat in doloribus suis: sic factisumus a facie tua, Domine. Concepimus, et quasi parturivimus, et peperimus
Abbreviated transcription (Latin):
et concutientur fundam̃ta t̾ ⁊ norare ud̾¬
re Confractione confringet᷑
terra. agitatione agitabit᷑ terra. sicu
ebrius Et auferetur quasi tabnacu¬
lum unius noctis et gralabit eam¬
iniquitas sua. et corruet et non adici

Expanded text:
et concutientur fundamenta terrconfractione confringetur erra agitatione agitabitur terra sicut ebrius et auferetur quasi tabernaculum unius noctis et gravabit eaminiquitas sua et corruet et non adici
Abbreviated transcription (Latin):
Rectores tenebrarũ
cie incelestib. Unde ĩ
daniele exiit in occur¬
sum mͥ pͥnceps regi ꝑ¬
sarum ⁊ pͥnceps regni
medorum. ⁊ c̃.

Expanded text:
Rectores tenebrarum, itiae in coelestibus ; unde in Daniel: Exiit in occursum mihi princeps regni Persarum, et princeps regni Medorum VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
qd t̾ra redigat᷑ in pul¬
uerẽ uel in nichilum
s qr om̃ia t̾rena tͣnsibt̃
⁊ qͦmͦ ebrius nescit qͥd
agat: sic om̃s qui uer¬
santur int̾ra: maloꝵs
magnitudine: ebrii e¬
runt.⁊ stupebunt ad
tur ut nullũ remane¬
at uestigium. sic tnsi¬
bit figura huiꝰ mundi
⁊ erit t̾ra desta. ut ñ sit
num in ea:¬

Expanded text:
quod terra redigatur in pulverem, vel nihilum, sed quia omnia terrena transibunt. Et quomodo ebrius nescit quid agat, sic omnes qui versantur in terra malorum magnitudine ebrii erunt et stupebunt ad tur, ut nullum remaneat vestigium, sic transibit figura hujus mundi , et erit terra deserta ut non sit num in ea
Abbreviated transcription (Latin):
locis multa ponuntur
q̃ ñ possunt iuxta hys¬
toriam stare. ut rerũ¬
necessitate cogamur¬
altiorem intelligntiã
querere.

Expanded text:
um multa ponuntur quae non possunt juxta historiam stare, ut rerunecessitate cogamuraltiorem intelligentiam quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus: qui magis dili¬
dicium uerum. quam
munera diuitum. que
sepe de rapina sunt. nec
mag̾ quani scorti p̾cium

Expanded text:
Dominus, qui magis dilidicium verum quam munera divitum quae saepe de rapina sunt, nec magis quam scorti m
Abbreviated transcription (Latin):
a filiis intẽplo di sui occidnd
¶Frarath: regio ẽ armenie
cãpestris ꝑ quam fluit arariᷤ
incredibilis ub̾tatis. ad radice
tauri montis. qui illuc usq
tenditur. archauͦ noe ñ ad
montes gn̾alis armenie de¬
lata ẽ. q̃ appellatur ararath.
s ad montes tauri altissimo̾
ria dignas d̾o gr̃as ñ retulit
s insuꝑbia euanuit. sicut¬
⁊ regum ⁊ paralipom̾ liber¬
¶¶orieris tu.⁊ nai.Cui simi¬
le:⁊ niniue subu̾tet᷑.⁊ mul

Expanded text:
a filiis in templo Dei sui occidendus. Ararat. Regio Armeniae campestris, per quam fluit Araxes, incredibilis ubertatis, ad radicem Tauri montis, qui illuc usque tenditur. Arca vero Noe non ad montes generaliter Armeniae delata est, quae appellata est Ararat, sed ad montes Tauri altissimos, ria dignas Deo grates non retulit, sed in superbia evanuit, sicut Regum et ParalipomeMorieris tu. Cui simile: Ninive subvertetur: et mult
Abbreviated transcription (Latin):
o admonentur
sue negligentie.
⁊ fid̾i illius atq
iusticie quam
tantum diligit
d̾s ut posteros scõ¬
scõrum: merito¬
eorum tueatus.

Expanded text:
o admonentur suae negligentiae, et fidei illius, atque justitiae, quam tantum diligit Deus, ut posteros sanctorum meritoeorum tueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
inuetustate litt̾e̾. s m
nouitate sp̃c cont̾it in¬
creduloꝵ corda durissi¬
ma. seꝑans tͥticum a pa-¬
lea. montes collesq com

Expanded text:
in vetustate litterae, sed in novitate spiritus, conterat incredulorum corda durissima: separans triticum a paleis, et montes collesque comm
Abbreviated transcription (Latin):
ebrietatem suam. Quam di
re incuruũ ⁊ lascuientem
.i. senem ⁊ puerum: ambigu¬
itate deceptus: tnͣstulit ineͣ¬
uantem ⁊ refrenantẽ. qd̾ est¬

Expanded text:
ebrietatem suam, atque core incurvum et lascivientem, id est senem et puerum, ambiguitate verbi deceptus transtulit incurvantem et refrenantem. Se
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum sceł re. Ut scelatos a
pecc̃is redimeret. omnib
omnia fc̃s. pecc̾a enim nr̃a
portauit in corꝑe suo. cuiꝰ
imitator paulus ait. Omia
omnib fe̾s sum. ut omneᷤᷤ
lucrifaciani.
¶Nogauit. Pater ignosce

Expanded text:
 cum sceleratis. Ut sceleratos a peccato redimeret, omnia omnibus factus: Peccata enim nostra portavit in corpore suo . Cujus imitator Paulus ait: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrificarem . Rogavit. Pater, ignosce
Abbreviated transcription (Latin):
choros: asaph. ⁊ dithũ ⁊ eman.⁊ fibii
chore constituti st̾. ut paulatim a sa¬
cͥficiis uictimarũ ad laudes d̃i tͣnsi
a. Si autẽ ado recedit ñ loco s m̾ito
habitatur amalignis spiritib. qͥst¬

Expanded text:
choros Asaph, et Idithun, et Eman, et filii Chore constituti sunt, ut paulatim a sacrificiis victimarum ad laudes Domini a; si autem a Deo recedit non loco, sed merito, habitatur a malignis spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Primos fideles de iud¬
is. aliis obduratis. cum
quodam priuilegio no¬
minis ⁊ dignitate ho¬
noris alloquitur. apło

Expanded text:
Primos fideles de Judaeis aliis obduratis cum quodam privilegio nominis et dignitate honoris alloquitur; apost
Abbreviated transcription (Latin):
smentium. ⁊ gaudebit
cor urm de salute illorũ
⁊ ossa ur̃a .s. uirtutes ger¬
minabunt in aliorum
cordib fructus bone uo¬
luntatis ⁊ oꝑationis. Sic̃
emin corpus ossib ita ãia
sustentat᷑ uirtutibus.¬
mitis. impiis ultor ⁊ for¬
tis cognoscet᷑ filius qui
patris manus. ꝑ quem

Expanded text:
em. Et gaudebit cor vestrum de salute illorum, et ossa vestra, virtutes, germinabunt in aliorum cordibus, fructus bonae voluntatis et operationis. Sicut enim corpus ossibus, ita anima sustentatur virtutibus.mitis; impiis ultor, et fortis cognoscetur Filius, qui Patris manus est,
Abbreviated transcription (Latin):
¶In igne. qui et̾nus ma¬
lis. quos in uoluet ⁊ du¬
cet ad suppliciun et̾nũ
inquo purgabitur qd̾
in bonis erit purgand̾.¬

Expanded text:
In igne. Qui aeternus erit malis quos involvet, et adducet ad supplicium aeternum quo purgabitur quid in bonis erit purgand