comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erarum pugna erat emissas bestias iuuenes ex¬
cipere. pugnare aduersus eas. ultroneo funere
ec quippe spectacula cru-¬
delitatis et inspectio uanitatum. ñ solum ho¬
minum utiis. sed et demonum uissis instituta
sunt. Proinde nichil ẽẽ debet xp̃iano cum circen¬
si insania. cum impudicicia theatri. cum anfiteatri
crudelitate. cum a trocitate arene. cum luxuria
ludi. Dm̃ enim negat. qui talia presumit. Fidĩ
xp̃ianȩ preuaricator effectus. qͥd denuo appetit
quod in lauacro iam pridem renuntiauit: idest di-¬
aboli pompis et oꝑibus eius. LuiiIi. De tabula.¬
Lea idest lusus tabulȩ. inuenta a grecis in
qͥtio troiani belli a quodam militeAlea no¬
mine. a quo et ars nomen accepit: tabula ludit᷑.
pirgo calculis. tesserisq. Lx. De pyrgis
Urgus dictus quod ꝑ eum tessere ꝑgant. si¬
ue quod turris speciem habeat. Nam grect
turrem pyrgum uocant.
LxI De calculis.

Expanded text:
erarum pugna erat emissas bestias iuvenes excipere, pugnare adversus eas, ultroneo funere ec quippe spectacula crudelitatis et inspectio vanitatum non solum hominum vitiis, sed et daemonum iussis instituta sunt. Proinde nihil esse debet Christiano cum Circensi insania, cum inpudicitia theatri, cum amphitheatri crudelitate, cum atrocitate arenae, cum luxuria ludi. Deum enim negat qui talia praesumit, fidei Christianae praevaricator effectus, qui id denuo appetit quod in lavacro iam pridem renuntiavit; id est diabolo, pompis et operibus eius. § 60 De tabula. Alea, id est lusus tabulae, inventa a Graecis in otio Troiani belli a quodam milite Alea nomine, a quo et ars nomen accepit. Tabula luditur pyrgo, calculis tesserisque. § 61 De pyrgis. Pyrgus dictus quod per eum tesserae pergant, sive quod turris speciem habeat. Nam Graeci turrem πύργον vocant. § 62 De calculis.
Abbreviated transcription (Latin):
uedam nomina librorum apud dis¬
gentiles certis modulis conficiebant᷑.
Breuiori forma carmina atq epłȩ.At
uero historiȩ maiori modulo scribebantur.
Et non solum in carta uel menbranis. sed
etiam et in omentis elefantinis textilibꝰq
maluarum foliis atq palmarum: cuius
generis cinna sic meminit. Hȩc tibi are¬
theis multum inuigilata lucernis carmi.¬
na. qui signes nouimus aerios letus in
aridulo maluȩ descripta libello pruxiaca
uexi munera nauicula. circruncidi libros
siciliȩ. pͥmum in crebuit. Nãin initio pumi-¬
cabantur. unde et cattulluᷤ ait. eui dono le¬
pidum nouum libellum. arido modo pu¬

Expanded text:
edam nomina librorum apud gentiles certis modulis conficiebantur. Breviori forma carmina atque epistolae. At vero historiae maiori modulo scribebantur, et non solum in carta vel membranis, sed etiam et in omentis elephantinis textilibusque malvarum foliis atque palmarum. Cuius generis Cinna sic meminit11: Haec tibi Arateis multum invigilata lucernis carmina, quis ignis novimus aerios, levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. Circumcidi lbros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et Catullus ait1, 1: Cui dono lepidum novum libellum arido modo pu
Abbreviated transcription (Latin):
uida. Iste enim in loco eius electus ẽ ab apłis.
cum pro duobus sors mitteretur. Mareus
excelsus mandato: uttq propt̃ euangelium
altissimi quod predicauit. Lucas. ipse con
ꝓpheciȩ uł filius consolationis.
De reliquis in euangłio nominibus x.

Expanded text:
Iuda. Iste enim in locum eius electus est ab Apostolis, Iuda. Iste enim in locum eius electus est ab Apostolis, cum pro duobus sors mitteretur. Marcus excelsus mandato, utique propter Evangelium Altissimi, quod praedicavit. Lucas ipse consuprophetae, vel filius consolationis. De reliquis in evangelio nominibus .
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex publicanis fuit electus: et in apłm tran¬
latus. Simon cananeus. ad distinctionem
simonis petri. de uico galileȩ canaa: ubi aqͦs
dominus mutauit in uinum. Ipse ẽ qui in
alio euangłista scribitur zelotes. canaa quip¬
pe zelus int̃p̃tatur. Ludas iacobi. qui
alibi appellatur lebbeus. figuratum nomen
habet a corde: quod nos diminutiue coreulũ
possumus appellare. Ipse in alio euange¬
lista taddeus scribitur. quem eccłastica tra¬
dit historia missum edissam ad abgarum
regem. Iudas scariothes. uł auico in quo or¬
tus ẽ. uł ex tribu isachar uocabulum sũpsit.
quodam p̾sagio futuri in condempnationem
sui. Lsachar enim int̃p̃tatur merces. ut sig¬
nificaretur pͣtium ꝓditoris quo uendidit
dominum. sicut scriptum ẽ. Et acceperunt
mercedem meam triginta arteos pretium
quod appretiatus sum ab eis. Mathias
qui int̾ apłos sine cognomine solus habet᷑
int̾pretatur donatus: ut subaudiatur pro

Expanded text:
quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum transquia ex publicanis fuit electus et in apostolatum translatus. Simon Cananeus ad distinctionem Simonis Petri, de vico Galileae Cana, ubi aquas Dominus mutavit in vinum. Ipse est qui in alio evangelista scribitur Zelotes. Cana quippe zelum interpretatur. Iudas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit histregem. 20. Judas Iscariotes, vel a vico, in quo ortus est, vel ex tribu Issachar vocabulum sumpsit, quodam praesagio futuri in condemnationem sui. Issachar enim interpretatur merces, ut significaretur pretium proditoris, quo vendidit Dominum, sicut scriptum est: Et acceperunt mercedem meam, triginta argenteos, pretium quo appretiatus sum ab eis . 21. Matthias, qui inter apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro
Abbreviated transcription (Latin):
est iacobus filius ⁊ebedei frater iohannis: qui
post ascensionem domini ab hetode manifesta¬
tur occisus. Ia cobus alfei. ob distinctionem
prioris cognominatur. qui dicitur filius zebe¬
dei: sicut iste filius alfei. Cognomentum igit᷑
a patre ambo sumpserunt. Iste ẽ iacobus
minor. qui in euangłio frater domini nomina-¬
tur. quia maria uxor alfei soror fuit matris
domini. quam mariam cleope iohannes euan¬
głista cognominat a patre siue a gentilitate
familiȩ: aut quacumq alia causa ei nomen
imponens. Alfeus autem hebreo sermone
in latinum expͥmitur millesimus siue doctꝰ
Philippus.os lampadarum. uł os manuũ.
Thomas. abyssus. uł geminus: unde et gre¬
ce didimus appellatur. Bartholomeus
filius suspendentis aquas. uł filius suspenden¬
tis me. syrum ẽ. non hebreum. Matheus
in hebreo donatus exprimitur: idem et appel¬
latus leui ex tribu. Aqua ortus fuit. In lati¬
no autem ex opere publicani nomen accepit.

Expanded text:
est Iacobus filius Zebedaei, frater Iohannis, qui est Iacobus filius Zebedaei, frater Iohannis, qui post ascensionem Domini ab Herode manifestatur occisus. Iacobus Alphaei ob distinctionem prioris cognominatus, qui dicitur filius Zebedaei, sicut iste filius Alphaei. Cognomentum igitur ambo a patre sumpserunt. Iste est Iacobus minor, qui in Evangelio frater Domini nominatur, quia Maria uxor Alphaei soror fuit matris Domini, quam Mariam Cleophae Iohannes evangelista cognominat, a patre, sive a gentilitate familiae, aut quacumque alia causa ei nomen inponens. Alphaeus autem Hebraeo sermone in Latino exprimitur millesimus, sive doctus. Philippus os lampadarum, vel os manuum. Thomas abyssus, vel geminus, unde et Graece Didymus appellatur. Bartholomeus filius suspendentis aquas, vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. Matthaeus in Hebraeo donatus exprimitur. Idem et appellatus Levi ex tribu a qua ortus fuit. In Latino autem ex opere publicani nomen accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
barnaban et paulum. ad opus quod elegi eos.
Latino autem sermone paulus a modico dictꝰ
elatus. Quando paulus. humilis. modicus. Idõ
sic loquimur. Paulo post uidebo te. id est pꝰ
modicum. Nam quia modicus factus ẽ. ipse
dicit. Ego enim sum nouissimus apłoꝵ. et mͥ
minimo omnium scõrum. Cefas autẽ et
salus. idõ mutato nomine sunt uocati. ut¬
essent etiam ipso nomine noui. sicut abra.¬
ham et sara. Andreas fr̃ petri carne et
coheres gratia. scd̾m hebream et himologiam
interpretatur decorus siue respondens. Ser¬
mone autem greco a uiro uirilis appellatur.
Lohannes. quodam uaticinio ex merito nom̃
accepit. Int̃pretatur enim in quo ẽ gratia.
uł domini grã. Amplius enm eum ceteris
apłis dilexit᷑ iħs. Iacobus zebedei. a pa-¬
tre cognominatur: quem relinquens eum io¬
hanne uerum patrem seciti sunt. Hi sunt
filii tonitrui: qui etiam boanarges ex firmita.¬
te et magnitudine fidĩ nominati sunt. Hic

Expanded text:
Barnabam, et Saulum ad opus, ad quod elegi eos . Barnabam, et Saulum ad opus, ad quod elegi eos . Latino autem sermone Paulus a modico dictus; elatus; quando Paulus, humilis et modicus. 10. Ideo sic loquimur: Paulo post videbo te, id est, post modicum. Nam quia modicus factus est, ipse dicit: Ego enim sum novissimus apostolorum; et: Mihi minimo omnium sanctorum . Cephas autem et Saulus ideo mutato nomine sunt essent etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sarra. Andreas frater Petri carne, et cohaeres gratia. Secundum Hebraeam etymologiam interpretatur decorus, sive respondens; sermone autem Graeco a viro virilis appellatur. Iohannes quodam vaticinio ex merito nomen accepit. Interpretatur enim, In quo est gratia, vel Domini gratia. Amplius enim eum ceteris Apostolis dilexit Iesus. Iacobus Zebedaei a patre cognominatur, quem relinquens cum Iohanne verum patrem secuti sunt. Hi sunt filii tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
nat filius columbe. et ẽ nomen syrum pariter
et hebreum. bar. quippe sira lingua filius.
lona. hebraice columba. utroq sermone dicitur
bariona. Alii simpliciter accipiunt. quod
sim on idest petrus filius sit iohannis. uixta
me: Et uolunt sctiptorum uitio de prauatũ.
ut ꝓ.bar. iohanna. Hoc ẽ filium iohannis.
bariona scriptum sit. Una detracta sillaba.
lohanna autem int̃p̃tatur domini gr̃a. et
fuisse petrum trinomium. Petrum. cefam.
et simon bariona. Si mon autem hebraice int̃¬
pretatur audiens. Saulus. hebreo sermone tẽp
tatio dictus. eo quod priꝰ in tẽptatione ȩccłẽ sit
uersatus. ꝑsecutor enim erat. inde nom̃ habet
istud. quando ꝑsequebatur xp̃ianos. Postea mu¬
tato nomine de saulo factus ẽ paulus: quod in¬
terp̃tatur mirabilis siue electus. Mirabilis.
uł quia multa signa fecit: uł quia ab oriente
usq ad occasum euangłm xp̃i in omnibus
actibus apłorum sp̃s sc̃s dicit. Segregate michi

Expanded text:
nat filius columbae. Est et nomen Syrum pariter nat filius columbae. Est et nomen Syrum pariter et HebrIona Hebraice columba; utroque sermone dicitur Bariona. Alii simpliciter accipiunt, quod Simon, id est Petrus, filius sit Iohannis, iuxta me?' et volunt scriptorum vitio depravatum, ut pro Bar-Iohannem, hoc est filium Iohannis, Barione scriptum sit, una detracta syllaba. Iohanna autem interpretatur Domini gratia. Et fuisse Petrum trinomium: Petrum, Cephan, et Simon Bariona: Simon autem Hebraice interpretatur audiens. tatio dictus est, eo quod prius in tentatione Ecclesiae sit versatus. Persecutor enim erat; inde nomen habebat istud, quia persequebatur Christianos. Postea mutato nomine de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus. Mirabilis, vel quia multa signa fecit; vel quia ab Oriente usque ad Occasum Evangelium Christi in omnibus apostolorum Spiritus sanctus dicit: Segregate mihi
Abbreviated transcription (Latin):
postoli missi int̃p̃tantur. Hoc enim
eoꝵ nomen indicat. Nam sicut grece
angłi. latine nuntii uocantur. ita gre¬
c̃e apłi. latine missi appellantur. Ipsos eñ
misit xp̃e euangłizare ꝑ uiiuersum mun-¬
dum. ita ut quidam ꝑsos indosq penet̾rent.
docentes gentes et facientes in nomine xp̃i
magna et incredibilia miracula. ut attestan¬
tibus signis et ꝓdigiis. crederetur illis ui his
quȩ dicebant et uiderant. Habent autẽ
pleriq ex his causas suorum uocabuloꝵ.
Petrus. a petra nomen accepit. hoc. ẽ. a xp̃o.
suꝑ quem fundata ẽ ȩccła. Non enim a pe¬
tro petra. sed petrus a petra nomensortitus ẽ
et suꝑ banc petram edificabo eccłam meam.
Quia dixerait petrus. tues xp̃c filius dĩ uiui.
deinde ei dominus. suꝑ hanc inquit petrã quã
confessus es: edificabo ȩccłãm meam. Petra en im
pite sit constitutus apłorum. Cefalin enim gre¬
ce. caput dicitur: et ipsũ nomen in petro sy¬
rum est. Simon bariona in linguam nr̃am so¬

Expanded text:
postoli missi interpretantur. Hoc enim eorum nomen indicat. Nam sicut Graece ἄγγελοι, Latine nuntii vocantur, ita Graece Apostoli, Latine missi appellantur. Ipsos enim misit Christus evangelizare per universum mundum, ita ut quidam Persas Indosque penetrarent docentes gentes, et facientes in nomine Christi magna et incredibilia miracula, ut adtestantibus signis et prodigiis crederetur illis in his quae dicebant et viderant. Habent autem plerique ex his causas suorum vocabulorum. Petrus a petra nomen accepit, hoc est a Christo, super quem est fundata Ecclesia. Non enim a Petro petra, sed Petrus a pet super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quia dixerat Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi: deinde Dominus ei: Super hanc, inquit, petram, quam confessus es, aedificabo Ecclesiam meam. Petra enim Cpite sit constitutus apostolorum. Cephale Graece caput dicitur, et ipsum nomen in Petro situm est. Simon Barjona in linguam nostram so
Abbreviated transcription (Latin):
er est mn anitas plurimũ habens admixtum
raritatis: quam cetera elementa. De quouir¬
gilius. longum ꝑ inane secutus. Ner dictus atio¬
quod feratur. Hic autem partim ad terrenam
partim ad cȩlestem materiam ꝑtinet:. nam ille¬
subtilis ubi uentosi ac ꝓcellosi motus ñ possunt
existere. ad cȩlestem ꝑtinet partem. iste uero tur¬
bulentior qui ex alationibus humidis corpore¬
scit. terre deputatur: quiq ex se multas species
reddit. Nam commotus uentos facit. uehemen¬
tius coneitatus ignes et conitrua. contractus nu¬
bila. conspissatus pluuias. congelantibus nubilis.
nuem turbulentꝰ congelantibus et densioribus
nubibus grandinem: distentus serenum efficit.
Nam aerem densum nubem ẽẽ. nubem rarefactã
et solutam aerem.UIII. D¬

Expanded text:
er est inanitas plurimum habens admixtum raritatis quam cetera elementa. De quogilius: Longum per inane secutus. Aer dictus ab ea feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad coelestem materiam subtilis, ubi ventosi, ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet partem. Iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporascit, terrae deputatur, quique ex se multas species reddit: nam commotus ventos facit, vehementius concitatus ignes et tonitrua, contractus nubila, conspissatus pluvias, congelantibus nubibus nivem, turbulentius congelantibus densioribus nubibus grandinem, distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse constat, nubem rarefactam et solutum aerem. + Bed
Abbreviated transcription (Latin):
Debbora aut̃ xl. appollo medicins
artem inuenit. citharam repꝑit.
liram condidit.
bessa anñ .uii. alexander
elenam rapuit.
bdon anñ .uiii. troia capta.
albam condidit.
Eli sacerdos anñ xl. archa testa ñi h¬
menti capitur.
solim is edificatur.
Roboan anñ .xuii. regnum isrł
Asaph anñ xli. aggeus. amos.
claruit

Expanded text:
Debbora ann. XL. Apollo medicinae artem invenit citharam repperitlyram condidit. Abessa ann. VII. Alexander Helenam rapuit. IVMXVI. Abdon ann. VIII. Troia capta eAlbam condidit. IVMXLIV. Eli sacerdos ann. XL. Arca testamenti capitur. solymis aedificatur. Roboam ann. XVII. Regnum IsrahAsab ann. XLI. Achias, Amos, claruit,
Abbreviated transcription (Latin):
siderat quantitatem. Abstracta enĩ
quantitas ẽ quam intellectu a materia separan¬
tes. uł ab aliis accidentibus ut ẽ par impar.¬
uł ab aliis huiuscemodi in sola ratiotinatione
tractamus. Cuius species sunt quatuor. idẽ
mia. Arithinetica. ẽ. disciplina quantitatis.
numerabilis scđm se. Musica ẽ disciplina
que de numeris loquitur. qui inueniunt᷑
in sonis. Geometria ẽ disciplina magnitudi¬
nis et formarum. Astronomia ẽ disciplina
quȩ cursus cęlestium siderum atq figuras
contẽplatur. atq omnes habitudines stel-¬
larum. Quas disciplinas deinceps paulo la¬
tius indicamus. ut earum cause cõpetent̃
possint ostendi.
De arithmetica.

Expanded text:
siderat quantitatem. « Abstracta » enim « quantitas dicitur, quam intellectu a materia separantes, vel ab aliis accidentibus, ut est, par, impar, et hujusmodi, in sola ratiocinatione tractamus. Cujus species sunt quatuor, id est, mia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Musica est disciplina quae de numeris loquitur, qui inveniuntur in sonis. Geometria est disciplina magnitudinis et formarum. Astronomia est disciplina quae cursus caelestium siderum atque figuras contemplatur omnes atque habitudines stellarum. Quas disciplinas deinceps paulo latius indicamus, ut earum causae conpetenter possint ostendi. arithmeticae
Abbreviated transcription (Latin):
unam quamq rem aut laudando aut uitupe.¬
rando demostrat. quod genus duas habet
species: laudem et uituꝑationem. Laudis
ordo tribus temporibus distinguitur. ante
sola infandos troiȩ miserata labores. Post
runt. dum montibus umbrȩ lustrabunt. sẽ.¬
per honos nomenq tuum laudesq mane¬
bunt. Pari ordine e contrario. et in uitupera¬
tione hominis. hȩc forma seruanda ẽ Ante¬
hominem. Locus cõmunis ad demonstrati¬
uum uitu perationis genus ꝑtinet. qͦd tam̃
ab eo in aliquo differt. Nam uituperatio
quȩ contraria ẽ laudi specialit̃ ad incertam
facientis ꝑsonam adhibetur. Cõmunis uero
locus generaliter in facti crimen p̃ponitur.
Unde et cõmunis locus dicitur: quia absente
ꝑsona ñ tam in homine quam in ipsum
crimen exponitur. Omne enim uitium ñ
in uno tantum sed etiam cõmune in plu¬
ribus inuenitur.
De gemino statu causa

Expanded text:
unamquamque rem aut laudando aut vitupeunamquamque rem aut laudando aut vituperando demonstrat. Quod genus duas habet species: laudem et vituperationem. Laudis ordo tribus temporibus distinguitur: ante sola infandos Troiae miserata labores. Post rent, dum montibus umbrae lustrabunt, semper honos nomenque tuum laudesque manebunt. Pari ordine e contrario et in vituperatione hominis haec forma servanda est, antehominem. Locus communis ad demonstrativum vituperationis genus pertinet. Quod tamen ab eo in aliquo differt. Nam vituperatio, quae contraria est laudis, specialiter in certam facientis personam adhibetur. Communis vero locus generaliter in facti crimen praeponitur. Unde et communis locus dicitur, quia absente persona non tam in hominem, quantum in ipsum crimen exponitur. Omne enim vitium non in uno tantum, sed etiam commune in plurimis invenitur. De gemino statu causa
Abbreviated transcription (Latin):
enera causarum tria sunt. Delib̾atiuum.
demonstratiuũ. iudicialẽ. Delibatiuũ
genus ẽ. in quo de quibus libet utilitatibus
uitȩ quidant debeat aut ñ debeat fieri tracta¬
tur. Demonstratiuũ in quo laudabilis ꝑsona
aut reprehensibilis ostenditur. ludiciale in
quo de ipsius ꝑsonȩ facto. aut penȩ aut p̃mii
sententia datur. Dictum autem iuditia le. eo
quod iudicet hominẽ. et sententia sua ostendat.
utrum laudabilis p̃mio dignus sit.: aut certe re.¬
us condempnari liberariq supplitio. Delibe¬
ratiuum genus uocatur: eo quod de unaqͣq
re in eo delibatur. Huius genus duplex ẽ
suasio. et dissuasio. id.ẽ. de expec̾e ndo et fu¬
giendo: id ẽ de faciendo. et ñ faciendo. Suaso¬
ria autem in tribus locis diuiditur. honesto.
utili. et possibili. Hec differt aliquida de¬
liberatiua: quia suasoria eget altera ꝑsona.
Delib̾atiua interdum et apud se agit᷑. Insua¬
soria autẽ duȩ sunt quȩ plus ualent. spes
et metus. Demostratiuum dictum quia

Expanded text:
enera causarum tria sunt, deliberativum, demonstrativum, iudiciale. Deliberativum genus est, in quo de quibuslibet utilitatibus vitae, quid aut debeat aut non debeat fieri, tractatur. Demonstrativum, in quo laudabilis persona aut reprehensibilis ostenditur. Iudiciale, in quo de ipsius personae facto aut poenae aut praemii sententia datur. Dictum autem iudiciale eo, quod iudicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus condemnari liberarique supplicio. Deliberativum genus vocatur eo, quod de unaquaque re in eo deliberatur. Huius genus duplex est, suasio et dissuasio, id est de expetendo et fugiendo, id est de faciendo et non faciendo. Suasoria autem in tribus locis dividitur: honesto, utili, et possibili. Haec differt aliquid a deliberativa, quia suasoria eget alteram personam, deliberativa interdum et apud se agit. In suasoria autem duae sunt quae plus valent: spes et metus. Demonstrativum dictum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ec consanguinitas dum se paulatim ꝓpaginũ
ordinibus dirimens. usq ad ultimum gradum
subtraxerit. et ꝓpinquitas eẽ desierit: cam rursus
lex matrimonii uinculo repetit. et quodam modo
reuocat fugientem. Ideo autem usq ad sextum ge¬
neris gradum consanguinitas constituta ẽ: ut sicut
sex etatibus mundi generatio et hominis status
finitur: ita propinquitas generis tot gradibus
terminetur.

Expanded text:
ec consanguinitas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam rursus lex matrimonii vinculo repetit, et quodam modo revocat fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
pauo cuius potestate ꝑ mancipationem est tra-¬
ditꝰ in alienam tnsit potestatẽ qui utriusq fert no-¬
men ut fabius. emilius. uł scipio paulinus. Ee¬
mini sunt : ñ duo tantum simul nati. sed etiam
plures. De geminis autem uno abortiuo alt̃ qui
legitime natus fuerit : uopiscus nominatur. Post¬
umis uocatur : eo quod post humationem patris
nascitur. id est obitum. Iste et defuncti nomeri
accipit. Sic enim lex uoluit. ut qui post de functũ
nascitur: defuncti nomine appelletur. Nothus
dicitur.qui de patre nobili. et matre ignobili gig¬
nitur. sicit ex concubina. Est autem hoc nom̃
grecum. et in latinitate deficit. Hui c contrariꝰ
spuriꝰ : qui de matre nobili. et patre ignobili nas¬
citur. Item spurius patre incerto: matre uidua
genitus. uelut tantum spurii filius. quia mu¬
liebrem naturam ueteres spuriũ uocabant: sicut
ATO Crtopoy. hoc ẽ seminis non patris nomine.
Eosdem et fabonios appellabant. quia quȩdam

Expanded text:
proavo, cuius potestate per mancipationem est traproavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fabius Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit, Vopiscus nominatur. Posthumus vocatur eo quod post humationem patris nascitur, id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit. Sic enim lex voluit, ut qui de defuncto nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur, qui de patre nobili et de matre ignobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem naturam veteres spurium vocabant; velut ἀπὸ τοῦ σπόρου, hoc est seminis; non patris nomine. Eosdem et Favonios appellabant, quia quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
diem quasi medidies: uel quia tunc puriꝰ micat¬
et her merum enim purum dicitur. Lanuę celi
ꝓcedit. alia se recipit. Cardines autem mundi
duo septemtrio. et meridies. In ipsis enim uoluit᷑¬
cęlum..I. De athomis.

Expanded text:
diemdiemes est. Merum enim purum dicitur, in toto procedit, alia se rduo, Septentrio et Meridies; in ipsis enim volvitcaelum. § 2 De atomis.
Abbreviated transcription (Latin):
MOLOGIAS EORUO CAU
Et mundus ꝑ eum factus est.
Mundus latine a filosophis di
ctus. quod in sempiterno motu
sit. ut. cęlum. sol. luna. aer.
maria. nulla enim requies eius elementis concessa
est: idõq semꝑ in motu est. Un de et animalia uar¬
roni uidentur elementa: qm̃ ꝑ semet ipsa inquit
mouentur. Greci uero nomen mundo de ornam̃to
ad commodauerunt ꝓpter diuersitatem elem̃toꝵ:
et pulchritudinem siderum. Appellatur enim a¬
pud eos cosmos: quod significat ornamentũ. Nichil enĩ
mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. Quatuor
autem eẽ climata mundi idest plagas. orientem.
et occidentem. septemtrionem. et meridiem. Ori¬
ens ab ortu solis est noncupatus. Occidens quod diẽ
faciat occidere atq interire. abscondit enim lum̃
mundo et tenebras suꝑ inducit. Septentrio au-¬
tem a septem stellis axis uocatus. quȩ in ipso re-¬
uolutȩ rotantur. Hic proprie et uertex dicitur.
eo quod uertitur. sicut poeta ait uertitur interea

Expanded text:
mologias eorum causEt mundus per eum factus est. Mundus Latine a philoctus, quod in sempiterno motu sit, ut caelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies eius elementis concessa est, ideoque semper in motu est. Unde et animalia Varroni videntur elementa. 'Quoniam per semetipsa,' inquit, 'moventur.' Graeci vero nomen mundo de ornamento adcommodaverunt, propter diversitatem elementorum et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos κόσμος, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. Quattuor autem esse climata mundi, id est plagas: Orientem et Occidentem, Septentrionem et Meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quod vertitur, sicut poeta ait: Vertitur interea
Abbreviated transcription (Latin):
saltem tribuas ꝑ tum ultuantem imꝑbitatẽ.
Ecce quantum audatiȩ dedit mͥ gr̃e uestrę
beniuolentia. et idõ si quid in hoc displicuerit
sibi imputet: que tantum amat ut timorem
tollat. Nam ꝑfecta caritas foras mittit timo¬
rem. speciali quoq gr̃a fretus. speciali dño in
quo uires sc̃ȩ eccłe consistunt suggero: ut quia
eusebius metropolitanus nr̃ decessit. habeas
miscđiȩ curam. et hoc filio tuo dño nr̃o sugge¬
ras: ut illum illi loco prȩficiat. euius doctrina
et scĩtas cęteris sit uite forma. Hunc autem
filium presentem beatissimȩ potestati urẽ ꝑ
omnia commendo: et tamen de his quȩ hic
suggessimus. quam etiam de his quȩ supra
questi fuimus eloquio uro ꝑ eum illustrari
mereamur

Expanded text:
saltem tribuas per tumultuantem improbitatem. saltem tribuas per tumultuantem improbitatem. Ecce quantum audaciae dedit mihi gratia vestrae benevolentiae. Et ideo si quid in hoc displicuerit, sibi imputet quae tantum amat, ut timorem tollat. Nam perfecta charitas foras mittit timorem. Speciali quoque gratia fretus speciali domino, in quo vires sanctae Ecclesiae consistunt, suggero ut quia Eusebius noster metropolitanus decessit, habeas misericordiae curam. Et hoc filio tuo, nostro domino suggeras ut utilem illi loco praeficiat, cujus doctrina et sanctitas caeteris sit vitae forma. Hunc autem filium praesentem beatissimae potestati vestrae per omnia commendo, ut tam de his quae hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
legis obscura reserare nec si ista quȩ peto per¬
cepero. de illis silebo: sed uiam reseras capiendȩ
fidutiȩ. cum in hac prima fronte ñ me confodi¬
eris stimulis uerecundiȩ. et ignauię meę lo¬
cum dederis ueniȩ: quod quȩ diligebas quam¬
libet immerito ñ iusseris reprobare. quia ig¬
nominiosum ualde uidetur ac uile. si necdũ
saciatus quis caritate ab eo quem amabat in¬
uenit᷑ recede. Obsequio autem meȩ seruitutis
dependo iura salutis: et queso pietatem scissi¬
mȩ ur̃e potestatis. ut ꝓ me orare digneris.
quatinus cotidie fluctuantẽ animam in ma¬
lis tuo intercessu lucreris: et ad portum ȩt̃nȩ¬
tranquillitatis deducas. erutam a miseriis et
abscandalis. Dulce michi fuit diu ad te loqui.
quasi coram positus uultum uiderem tuȩ faciei.
idõ nec uerbositatem habui. et temeritatem
fortassis incurri: sed aut hoc aut aliud agere
debuitantum ut quod nolui sti ꝑ humilitatẽ.

Expanded text:
legis obscura reserare. Nec si ista quae peto perlegis obscura reserare. Nec si ista quae peto percepero, de illis silebo, sed viam reseras capiendae fiduciae, cum in hac prima fronte non me confoderis, stimulis verecundiae, et ignaviae meae locum dederis veniae, quod quem diligebas, quamlibet immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur ac vile, si necdum satiatus quis charitate, ab eo quem amabat invenitur secedere. Obsequio autem meae servitutis dependo jura salutis, et quaeso pietatem sanctissimae vestrae potestatis, ut pro me orare digneris: quatenus quotidie fluctuantem animam in malis tuo intercessu lucreris, et ad portum tranquillitatis aeternae deducas erutam a miseriis et a scandalis. Dulce mihi fuit diu ad te loqui, quasi coram positus vultum viderem tuae faciei, ideo nec verbositatem cavi et temeritatem fortassis incurri. Sed aut hoc aut aliud agere debui, tantum ut quod noluisti per humilitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt omnia. sed et si qua suꝑflua.si qua negli¬
genter. si qua minus humilit᷑ ant in utiliter
potius effudi quam dixi : cunta queso benig¬
ne suscipias. cuncta ignoscas. cuncta ores¬
ut ds̃ ignos cat. Cigo et hoc notescolibros ethymolo¬
giarum quos ate dño meo posco: et si detrunca¬
tos conrososq iam a multis haberi. inde rogo
ut eos michi transscriptos. integros. emenda¬
tos. et bene coaptatos dignemini mittere: ne rap¬
tus auiditate. in ꝑuersum cogar uitia proiur.¬
tutibus ab aliis sumere. Ego autẽ opto quãius
nullius egeas. et ultroneę dicantur pu¬
tere merredes: ut dignatio urẽ benignitatis
imperet nobis in id quod possumus et uale-¬
mus. tantum ut obsequio nr̃o utaris: immo
caritate quȩ ds̃ ẽ ꝑfruaris. His gͥ expletis erañ
michi questiones de sacris diuinisq paginis.
quarum mͥ expositionẽ cordis ur̃i lumen aꝑiret.
si tam̃ et nobis iubes resplendere. et diuinȩ

Expanded text:
sunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua neglisunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua negligenter, si qua minus humiliter aut inutiliter potius effudi quam dixi: cuncta, quaeso, benigne suscipias, cuncta ignoscas, cuncta oresut Deus ignoscat. Ergo et hoc notesco, libros Etymologiarum, quos a te domino meo posco etsi detruncatos corrososque jam a multis haberi sciam: inde rogo ut eos mihi transcriptos, integros, emendatos, et bene coaptatos digneris mittere, ne raptus aviditate in perversum cogar vitia pro virtutibus ab aliis sumere. Ego autem opto, quamvis nullius egeas, et ultroneae dicuntur putere merces, et dignatio vestrae benignitatis imperet nobis in id quod possumus et valemus, tantum ut obsequio nostro utaris, imo charitate, quae Deus est, perfruaris. His igitur expletis, erunt mihi quaestiones de sacris divinisque paginis, quarum mihi expositionem cordis vestri lumen aperiret, si tamen et nobis jubes resplendere, et divinae
Abbreviated transcription (Latin):
corporis in firmiora eẽ. necessariora sunt: et
quȩ putantur ignobiliora e̾ẽ. bis honorem
abundantiorẽ circumdamus. et que inhonesti¬
ora sunt nr̃a. maiorem habent honestatem. Sic
itaq creator nr̃ ac dispensator cuncta moderatur.
ut cum in altero alteri dona diuina quȩ in se ñ
percepit possidenda tribuuntur: caritas cumule¬
tur. Deniq tunc bene multiformis grã dispen-¬
satur. quando acceptum donum et eis qui hoc
ñ habent creditur. quando ꝓpter eum eui im¬
penditur datum putatur. Hoc apłi capitulũ
a nobis in parte prȩmissum optime nouit
prudentia scĩtatis ur̃ȩ huic rei congruere to¬
tum: et quicquid summatim tetigi. te ꝓcul
dubio nosse melius latet nullum. Itaq hoc
solum suꝑ est qͦd et magnopere peto. ut prestes
postulata. et si non pro me. saltem proipsa
caritate diuinitus imꝑtita : proqua iubem᷑
et nosse et prestare omnia. et sine qua nicħ

Expanded text:
corporis infirmiora esse necessariora sunt, et corporis infirmiora esse necessariora sunt, et quae putantur ignobiliora esse, his honorem abundantiorem circumdamus, et quae inhonestiora sunt nostra, majorem honestatem habent. Sic itaque Creator noster ac dispensator cuncta dispensat, ut cum in altero alteri dona divina quae in se non percipit possidenda tribuuntur, charitas cumuletur. Denique tunc bene multiformis gratia dispensatur, quando acceptum donum et eis qui hoc non habent creditur, quando propter eum cui impenditur datum putatur. Hoc Apostoli capitulum a nobis in parte praemissum, optime novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum, et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius latet nullum. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes postulata, et si non pro me, saltem pro ipsa charitate divinitus impertita. Pro qua jubemur et nosse et praestare omnia, et sine qua nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uidens singulis ꝓut uult. Sed ad unum ac pe¬
culiare subsidium. quod premisi recurro: ad
inportunitatẽ scilicet amicã. amicicia destitu¬
tis. ac nulla menbroꝵ bonestorum gr̃a decoratiᷤ.
Idcirco audi uocem meã tot int̾iacentibꝰ terriᷤ
redde redde quod debes. nam seruus es: ser
nium nr̃m: et quã nr̃i causa tibi conlatam
ꝑsentis grãm sicientibus animis. scientiȩq
fame cruciatis. impertire ñ dedigneris. Non
sum saltem pes. qui adiniuntta discurrens
possim aluo ȩccłȩ menbrorum scilicet udici
obedientiȩ discursu pare̾re: nec principia¬
tui capitis imperanti obsequendo placere.
Quin et si de inhonestioribꝰ menbris me ee̾ sci¬
am. sufficiat quia quȩ te constat a capite ꝑce¬
pisse. ꝑ me ẽ dignum egerere: nec te me ñ egere.
quamus minimo xp̃itam̃ sanguine redẽp¬
to. Nam nec dicit caput pedibus. ñ estis
michi necessarii. qm̃ quȩ uidentur menbra

Expanded text:
videns singulis prout vult . 7. Sed ad unum ac pevidens singulis prout vult . 7. Sed ad unum ac peculiare subsidium quod praemisi recurro, ad importunitatem scilicet amicam amicitia destitutis, ac nulla membrorum honestorum gratia decoratis. Idcirco audi vocem meam tot interjacentibus terris. Redde, redde quod debes. Nam servus, servus nium nostrum, et quia nostri causa tibi collatam praesentis gratiam, sitientibus animis scientiaeque fame cruciatis impertiri non dedigneris. 8. Non sum saltem pes, qui ad injuncta discurrens possim alvo ecclesiae, membrorum scilicet judici, obedientiae discursu parere, nec principatui capitis imperanti obsequendo placere. Quin etsi de inhonestioribus membris me esse sciam, sufficiat, quia quae te constat a capite percepisse, per me est dignum egerere, nec te me non egerere, quamvis minimum, Christi tamen sanguine redemptum. Nam nec dicit caput pedibus: Non estis mihi necessarii, quoniam quae videntur membra
Abbreviated transcription (Latin):
tientiȩ et scientiȩ tenere concesserit. cur larga
manu ñ effundis quod dando ñ minus: An
cum in menbris suꝑnicapitis unusquisq
quod non accepit sic in altero possideat. ut
alteri quod habet possidendum sciat:Tu
forsitan idõ nob̃ parcus existis: quia quod
mutue a nobis resumas ñ iñuenis. Sed si haben¬
ti das: tantillȩ mercedis fructum reportas.
Sin uero ñ habenti tribuis. preceptis euan¬
gelicis satis facis: ut reddatur tibi in retribu¬
tione iustorum. Proinde et ego remordeor con¬
scientia. eo quod in me nichil cõmunicabile
bonis sentiam: qm̃ iubemur ꝑ caritatem serui¬
re inuicem. et unusquisq quam accepit gr̃am
in alterutrum illam administrare. sicut boni
dispensatores multiformis grẽ dĩ: atq unicuiq
sicut diuisit ds̃ mensurã fidĩ in una compage m̃¬
brorum. debet eam ceteris partibꝰ cõmunicare.
quia hȩc omnia oꝑatur unus atq idem sp̃s. di¬

Expanded text:
tiae et scientiae tenere concesserit, cur larga tiae et scientiae tenere concesserit, cur larga manu non effundis quod dando non minues? An cum in membris superni capitis unusquisque 578 quod non accepit sic in altero possideat, ut alteri quod habet possidendum sciat, tu forsitan ideo nobis parcus existis, quia quod mutuo a nobis resumas non invenis? 6. Sed si habenti das, tantillae mercedis fructum reportas. Sin vero non habenti tribuis, praeceptis evangelicis satisfacis, ut reddatur tibi in retributione justorum. Proinde et ego remordeor conscientia, eo quod in me communicabile nihil boni sentiam, quoniam jubemur per charitatem servire invicem, et unusquisque quam accepit gratiam in alterum illam administrare, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei ; atque unicuique, sicut divisit Deus mensuram fidei, in unam compagem membrorum debeat eam caeteris partibus communicare, quia haec omnia operatur unus, atque idem spiritus di
Abbreviated transcription (Latin):
tie tuȩ ingero. nec stulta iactatione noui ali¬
quid suggerere insipiens ꝑfecto p̾sumo: non
tamen erubesco imperitus disertissimo loqui.
apłici memor precepti : quo p̃ciperis libenter
sufferre insipientẽ. Quam obrem: accipe clamo¬
res calumniȩ. Cur rogo talentorum distribu¬
tionẽ. et cibariorum dispensationẽ tibi creditã.
hucusq retentas: Iam solue manũ. imꝑtire
famelicis: ne in opia pereant famis. Hosti qͥd
creditor ueniens reposeat ate : ñ minuet᷑ tͥ qͥc¬
quid dederis nobis. Memor esto parus panibꝰ
multitudinẽ satiata. et suꝑasse reliquias
fragmentorũ magnitudinem panũ. An putas
donum tibi conlatũ. ꝓte solũ modo ẽẽ datum:
et ur̃m ẽ. et nr̃m. Cõmune ẽ: ñ priuatum. Et
quis dicere uel in sanus prȩsumat. ut priuato
tuo gaudeas. qui de cõmum tantũ inculpabi¬
liter gaudere scias: Nam cum tibi ds̃ econo¬
miam thesauri sui et diuitiarũ salutis sapien¬

Expanded text:
ti tua ingero, nec styli jactatione novi aliti tua ingero, nec styli jactatione novi aliquid suggerere insipiens perfecto praesumo. Nec tamen erubesco imperitus disertissimo loqui, apostolici memor praecepti, quo praeciperis libenter sufferre insipientem. Quamobrem accipe clamores calumniae. Cur rogo talentorum distributionem et cibariorum dispensationem tibi creditam hucusque retentas? Jam solve manum, impertire familiis, ne inopia pereant famis. Nosti quid creditor veniens reposcat a te. Non minuetur tibi quidquid dederis nobis. Memor esto parvis panibus multitudinem satiatam, et superasse reliquias fragmentorum magnitudine panum. 5. An putas donum tibi collatum pro te solummodo esse datum? Et vestrum est, et nostrum commune est, non privatum. Et quis dicere vel insanus praesumat, ut privato tuo gaudeas, qui de communi tantum inculpabiliter gaudere scias? Nam cum Deus tibi oeconomiam sui thesauri et divitiarum, salutis, sapien
Abbreviated transcription (Latin):
frustratum ẽẽ. et absenti nichiluos inde rescͥp¬
sisse. sed subtili dilatione modo necdum c̾e̾ ꝑfe¬
ctos: modo necdum scͥptos. modo meas litteras
intercidisse. aliaq in ulta opponens. ad hanc
usq diem ꝑuenimus: et sine peticionis effectu
manemus. Obhoc et egouertam preces inque.¬
relam: ut quod supplicatione nequiui. uel
calumniis lacessendo ualeam adipisci. Sepe
nanq solet mendieo ꝓdesse uociferatio. Quo¬
circa cur queso te mi dñe. si non tribuas quod
rogaris. unum scias ñ dimittã. quasi fingens
me nolle negata. sed queram et instanter quȩ¬
ram. quousq aut accipiam aut eliciam: piissi-¬
mo redemptore iubente. querite et inuenietis.
et adiciente. pulsate et aperietur uob̃. Quesi.¬
ui et quero etiam pulso: unde et clamito ut
aperias. Nam huius me argumenti solatur
inuentio. quia qui contempsisti postulantẽ:
exaudias forte calumniantẽ. Hinc et ego scien¬

Expanded text:
frustratum esse, et absenti nihil inde vos rescripfrustratum esse, et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo necdum esse perfectos, modo necdum scriptos, modo meas littintercidisse, aliaque multa opponentes, ad hanc usque diem pervenimus, et sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in querelam, ut quod supplicatione nequivi, vel calumnia lacessendo valeam adipisci. Saepe namque solet mendico prodesse vociferatio. 3. Quocirca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod rogaris? Unum scias, non dimittam, quasi fingens me nolle negata. Sed quaeram, et instanter quaeram, quousque autem accipiam, aut eliciam, piissimo Redemptore jubente: Quaerite, et invenietis, et adjiciente: pulsate, et aperietur vobis . Quaesivi, et quaero, etiam pulso. Unde et clamito, ut aperias. Nam hujus argumenti me consolatur inventio, quia qui contempsisti postulantem, exaudies forte calumniantem. 4. Hinc et ego scien
Abbreviated transcription (Latin):
Solet replerileticia interior homo ac spiritalis.
cum inquisitione fungitur amantis. ob
id uelle meum ẽ mi dñe reuerentissime. ni¬
si culparum mearum maceria obsistat. et
benigne te inquisitionem meã amplecti. et
querelarum calumniã pacient᷑ accipere. U¬
trumq enim ago. et officium inquisitionis
ꝑsoluo: et tibi contra te causarum mearum
necessitates dirigo. Quod ut benignissime au¬
ditui tuo admittas. in ingressu huius dictati¬
onis portuq ꝓstratus. peto a culmine urĩ a-¬
postolatus. et quam quã uacillet calũpnię
obiectio. ubi lacrimarum ẽ intercessio. cũ
lacrimȩ ñ sint signa calumniȩ: et tam̃ sint
opto et lacrimabiles calũniȩ. et calũniabi¬
les lacrime. sedutrumq ꝓlicentiosa amoris
prȩsumptione: ñ autẽ ꝓ arrogantie temeri¬
tate. Sediam causam exordiar. Septimũ nisi
fallor annum tempora girant. ex quo me mi¬
nime libros ate conditos originũ postulasse.
et uario diuersoq modo et pͦsentem me

Expanded text:
Solet repleri laetitia homo interior ac spiritualis, cum inquisitione fungitur amantis: ob id velle meum est, mi domine reverentissime, nisi culparum maceria mearum obsistat, et benigne te inquisitionem meam amplecti, et querelarum calumniam patienter accipere. Utrumque enim ago, et officium inquisitionis persolvo, et tibi contra te causarum mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis portuque prostratus peto a culmine vestri apostolatus: et quanquam vacillet calumniae objectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, tamen sint opto et lacrymabiles calumniae, et calumniabiles lacrymae. Sed utrumque pro licentiosa amoris praesumptione, non autem pro arrogantiae temeritate. Sed jam causam exordiar. Septimum, ni fallor, annum tempora gyrant ex quo me memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario diversoque modo praesentem vos me
Abbreviated transcription (Latin):
ronis libertus cõmentatus ẽ notas. sed tantum pre¬
positionum. Post eum uipersamniꝰ filargius.
et aquila. libertus mecenatis alius. alias addide¬
runt. Deinde seneca contracto omniũ digesto¬
q et aueto numero: opus effecit in quinque
milia. Notȩ autem dictȩ. eo quod uerba et
sillabas p̃fixis caracteribus notent: et ad no¬
ticiam legentium reuocent. Quas qui didicer̃.
ꝓprie iam notarii appellantur.
De Notis iuridicis

Expanded text:
ronis libertus commentus est notas, sed tantum praeronis libertus commentus est notas, sed tantum praepositionum. Post eum Vipsanius, Philargius, et Aquila libertus Maecenatis alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem dictae eo, quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent et ad notitiam legentium revocent; quas qui didicerunt proprie iam notarii appellantur. § 23 De notis iuridicis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos obelantur. Ceraunium enim fulm̃
dicitur. Crisimon. hȩc sola ex uoluntate
unius cuiussad aliquid notandum ponitur. ꝑ
est obsollicitudinem ponitur. P Anchora su
ꝑ ior ponitur: ubi aliqua res magna omnino est.
Anchora inferior ubi aliquid uilissime ut
in conuenientius denuntiatũ ẽ.¶ Cronis no¬
ta tantum in fine libri apponitur.Alogꝰ
nota ad mendas adhibetur. Fiunt et aliȩ no
tates paginarum exponunt᷑: ut ubi lector in
liminare huiusmodi signum inuenerit. ad tex
tum recurrens eius dem sermonis. uł uersiculi.
sciat eẽ expositionem cuius similẽ suꝑ iacentẽ¬
iotam inuenerit. De notis uulgaribus. XiIi.¬
ulgares notas ennius primus mille et cen¬
tum inuenit. notarum usus erat ut quic¬
quid ꝓ contentione aut in iudiciis diceretur.
librarii scriberent: cũ plures simul astantes diui¬
sis inter se partibus quod quisq uerba et quo
ordine exciperet. Rome primus tullius tiro cice¬

Expanded text:
per singulos obelantur, ceraunus enim fulmen per singulos obelantur, ceraunus enim fulmen dicitur. 22. Chresimon  . Haec sola ex voluntate uniuscujusque ad aliquid notandum ponitur. 36est, ob sollicitudinem ponitur. 24. Anchora   superior ponitur, ubi aliqua res magna omnino est. 25. Anchora inferior ubi aliquid vilissime, vel inconvenientius denuntiatum est. 26. Coronis   nota tantum in fine libri apponitur. 27. Alogus   nota ad mendas adhibetur. 28. Fiunt et aliae libtates paginarum exponuntur, ut ubi lector in liminari hujusmodi signum invetum recurrens eiusdem sermonis vel versiculi sciat esse expositionem, cuius similem superiacenteotam invenerit. § 22 De notis vulgaribus. Vulgares notas Ennius primus mille et centum invenit. Notarum usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Cice
Abbreviated transcription (Latin):
apponitur in his locis. ubi in eodem sensu du-¬
plices uersus sunt: et dubitatur qui potius e¬
ligendus sit:¶ Diple hanc scriptores nr̃i ap¬
ponunt in libris eccłasticorum uiroꝵ: ad sepa¬
randa uł demonstranda testimonia scãrum
mus leogoras siracusanus posuit omericis uer¬
sibus ad separationem olimpia cȩlo.  Diple
antiqui in his apponebant que renodotꝰ ephe-¬
sius non recte addiderat aut detraxerat. aut
ꝑmutauerat. in his et nr̃i ea usi sunt.
Dipleobolis mene int̾ponitur ad separandos in
comedus. uł tragediis ꝑiodos. Auer¬
sa obolis mene quotiens strophe et antistrophus
infertur:Auersa cum obelo ad ea ponit᷑
as achius obiecit. Diple suꝑne obelata poni¬
tur ad conditiones locorum ac tempoꝵ ꝑsonarũ¬
q mutatas ¶ Recta et auersa suꝑne obelata
apponitur finita loco suo. monade significante
similem sequentem quoque eẽ.Cerauniũ
ponitur quotiens multi uersus imꝓbantur: nec

Expanded text:
ponitur in his locis ubi in eodem sensu duponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda vel ad demonstranda testimonia sanctarum mus Leogoras Syracusanus posuit Homericis versibus ad separationem Olympi a caelo. Diple antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. Diple ὀβολισμένη interponitur ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos. Aversa ὀβολισμένη, quotiens strophe et antistrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea ponitur as Achivis obiecit? Diple superne obolata ponitur ad conditiones locorum ac temporum personarumque mutatas. Diple recta et adversa superne obolata ponitur finita loco suo monade, signifsimilem sequentem quoque esse. 21. Ceraunium   ponitur quoties multi versus improbantur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
cis quȩ sacrȩ scripturȩ interpretes eodem sensu.
sed diuersis sermonibus transtulerunt. YAn¬
tigraphus cum puncto apponitur ubi in trans¬
lationibus diuersus habetur.  Asteris¬
cus cum obelo. Hac proprie aristarcus utebat᷑.
in his uersibus: qui non suo loco positi erant.:¬
T Paragraphus ponitur ad separandas res are-¬
bus que in conexu concurrunt. quẽadmodũ
in catalago loca a locis: et regiones a regionibꝰ in ago¬
ne p̃mia a premiis certamina a diuersis certa¬
minibus separantur.Positura ẽ figura para¬
grafo contraria. et idõ sic formata. quia sicut
ille principia notat: ita ista fines a principiis
separat. C Crifia circuli pars inferior cũ
puncto. ponitur in his locis ubi questio dura
et obseura aperiri uel solui non potuit.
Antissima ponitur ad eos uersus quorum ordo
ꝑmutatus ẽ sic. et in antiquis auctoribus po-¬
situm inuenitur. OAntissimma cum puncto

Expanded text:
cis, quae sacrae Scripturae interpretes eodem sensu, cis, quae sacrae Scripturae interpretes eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigraphus cum puncto adponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. Asteriscus cum obolo. Hanc proprie Aristarchus utebatur in his versibus, qui non suo loco positi erant. Paragraphus ponitur ad separandas res a rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmodum in Catalogo loca a locis et regiones a regionibus, in Agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars inferior cum puncto, ponitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potuit. Ͻ Antisimma ponitur ad eos versus quorum ordo permutandus est. Sic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto