comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q auctoritate disciplinam
commñdat silentii: qͥd tanto
t̾rore compescit inquietum
malum linguaꝵ ꝓcellasq
u̾boꝵ. sicut᷑ sermo d̾i silens
in medio hominũ: Non est
sermo in lingua mea. confit̾i
uidetur om̃ip̃s sermo. dum
matri subditus ẽ. & nos qua
stram magnificabimꝰ. Labia
nis. ut attentius ⁊ diligen¬
tius aurem possem adhib̃e
uocib archanis sacrisq sen¬
sib huius diuini silentii: &
uł tanto tp̃re subsilentio dis¬
cere in scola u̾bi: qͣnto ũbũ
ipsum sub disciplina siluit
matris: O fr̃s si pie ac dili¬
genter intendamꝰ huic uer¬

Expanded text:
que auctoritate disciplinam que auctoritate disciplinam commendat silentii, quid tanto terrore compescit inquietum malum linguarum procellasque verborum, sicut Sermo Dei silens in medio hominum? Non est sermo in lingua mea, confiteri videtur omnipotens Sermo, dum Matri subditus est; et nos qua stram magnificabimus, labianis, ut attentius et diligentius aurem possem adhibere vocibus arcanis, sacrisque sensibus hujus divini silentii, et vel tanto tempore sub silentio discere in schola Verbi, quanto Verbum ipsum sub disciplina siluit Matris. 3. O fratres, si pie ac diligenter intendamus huic Ver
Abbreviated transcription (Latin):
qr ũbum qd̾ ds̃ est. cum se ho¬
die mͥ uidendũ p̃beat in eo
qđsum. si me ñletificat im
utiꝰ fatigent᷑ aures eiꝰ sermo¬
ne nr̃o ꝯtẽptibili ⁊ tͣnseat usq
bethleem. & illud in qd̾ deside¬
rant angłi ꝓspic̾e ꝑspiciat ibi
bis: imaginetur aĩo sermodi
oculum illuminet intuentis:
quid tam delectabilit̃ pot̃
uideri. tam salubrit̃ cogita¬
ri: Quid ȩque mores edificat:
spem roborat. caritatẽ inflã¬
mat: Omnino fideł sermo
silentio aregalib patris sedi¬
b animalium illãpsus p̃sepi-¬
b: melius int̾im sũo nob̃ silẽ¬
tio sermocinatur. Qui ht̃ au¬
res audiendi audiat qͥd nob̾
hoc pium ⁊ mysticũ ȩt̃ni u̾bi
loquat᷑ silentiũ : qm̃ nisi me
fallit auditus. int̾̃ alia q̃ loqͥ¬
tur loquit᷑ pacẽ in plebẽ scõꝵ:
qͥb reuerentia ipsiꝰ ⁊ exemplũ
religiosum imposuit silenti¬
ũ. & rectissime qͥdẽ imposuit.
Quid enĩ tanto pond̾e tanta¬

Expanded text:
quia Verbum, quod Deus est, cum se hoquia Verbum, quod Deus est, cum se hodie mihi videndum praebeat in eo quod sum, si me non laetificat, imutius ut fatigentur aures ejus sermone nostro contemptibili; transeat usque Bethlehem, et illud in quod desiderant Angeli prospicere, prospiciat ibi,bis; imaginetur animo, Sermo Dei oculum illuminet intuentis, quid tam delectabiliter potest videri, tam salubriter cogitari? Quid aeque mores aedificat, spem roborat, charitatem inflammat? Omnino fidelis sermsilentio a regalibus Patris sedibus animalium illapsus praesepibus , melius interim suo nobis silentio sermocinatur. Qui habet aures audiendi, audiat quid nobis hoc pium et mysticum aeterni Verbi loquatur silentium; quoniamt auditus, inter alia quae loquitur, loquitur pacem in plebem sanctorum, quibus reverentia ipsius et exemplum religiosum imposuit silentium, et rectissime quidem imposuit. Quid enim tanto pondere, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
de u̾bouitȩ. Fint ab initio il¬
lius que sine mitio ẽ et̾nita¬
tis: audiuimꝰ ꝓmissũ ab iui¬
mus exhibitum in fine tẽ¬
poris. Alias autẽ inuenies
qd non solũ uisibile ⁊ tͣcta¬
bile. s etiam gustabile ⁊ odo¬
rabile nob̾ uerbum dei factũ
sit: qͥppe qd ꝑ om̃s uias sensu¬
um aditum sͥ ad aĩam q̃sie¬
rit : qͣtinꝰ sicut ꝑ sensus morᷤ
itͣũat: sic ꝑeosdẽ rediret ⁊ uita.
tisumꝰ caro factũ ẽ: ut q̃ antea
u̾bum dei tm̃ pot̾amus audi¬
re iam carnem factũ.⁊ uid̾e
possimus & gustare. om̃sq
sensus in testimoniũ auditꝰ
consensuuno & uoce una ꝯfi-¬
teant᷑. sic̃ audiuimꝰ sic uidimꝰ.
Incomꝑabilit̃ tam̃ amplius
nc̃ concessum ẽ uisui. quã um¬
ꝗͣ fu̾at auditui: cum modo ui¬
deatur ũbum qd ds̃ est: &¬
antea magnũ haberet᷑ audi¬
re ũbum qđ cũq ex deo est.
Et u̾bum quidẽ qd ex deo ẽ.
uidi aliqͣndo fr̃s cum dedio
pot̾it nͥ cum gaudio uideri:
Inme pͥmũ sententiã feram:

Expanded text:
b initio illius, quae sine initio est, aeternitatis; audivimus promissum ab inimus exhibitum in fine temporis. Alias autem invenies quod non solum visibile et tractabile, sed etiam gustabile et odorabile nobis Verbum Dei factum sit, quippe quod per omnes vias sensuum, aditum sibi ad animam quaesierit, quatenus sicut per sensus mors intraverat, sic per eosdem rediret et vita. ti sumus caro, factum est; ut qui antea Verbum Dei tantum poteramus audire, jam carnem factum et videre possimus et gustare, omnesque sensus in testimonium auditus consensu uno, et voce una confiteantur, Sicut audivimus, sic vidimus . Incomparabiliter tamen amplius tunc concessum est visui, quam unquam fuerat auditui, cum modo videatur Verbum, quod Deus est, et antea magnum haberetur audire verbum quodcunque ex Deo. Et verbum quidem quod ex Deo est, vidi aliquando, fratres, cum taedio poterit nisi cum gaudio videri? In me primum sententiam feram:
Abbreviated transcription (Latin):
nis inuolutũ ⁊ positũ inpre¬
sepio altaris: uidete ne ui-¬
litas degminis offendat aũ
ꝑturbet obtutum ur̃e fidei:
ueritatẽ reu̾endi corꝑis sub
aliis rerum formis intuentis.
Sicut enĩ mat̃ maRia qͥbdã
assum̃tis pannoꝵ inuoluit
infantẽ. sic mat̾ gr̃a dispen¬
satoriis sp̃ẽb rerum eiꝰdem
sacri corporis nob̃ obtegit
enigmatib ⁊ figuris archa¬
nam diuini ũbi ꝯtegit ma¬
iestatẽ: quatinus & ibi sim¬
plicitas fid̾i. ⁊ hic exerciciũ
studii m̾itum sͥ cumulet ad
meis enuntio: qͥd aliud ꝗͣ xp̃m
pannis satis uilib in uoluo:
Beatus tam̃ cui nec in pannis
istis xp̃c estuilior: sicut nec
merces preciose prudenti ui-¬
lescunt. ꝓpt̾ uet̾es quib ami¬
cunt᷑ sacculos. Xp̃c plane ẽ
quem uob̃ tradere cupio qͣli
ficetis eum in cordib ur̃is.
Suscipite in mansuetudine
insitum ũbum. qd pot̃ sal¬

Expanded text:
nis involutum, et positum in praenis involutum, et positum in praesepio altaris; videte vilitas tegminis ne offendat aut turbet obtutum vestrae fidei, veritatem reverendi corporis sub aliis rerum formis intuentis. Sicut enim mater Maria quibusdam assumentis pannorum involvit infantem, sic mater gratia dispensatoriis speciebus rerum ejusdem sacri corporis 933 nobis obtegit aenigmatibus et figuris arcanam divini Verbi contegit majestatem; quatenus et ibi simplicitas fidei, et hic exercitium studii, meritum sibi cumulet ad meis enuntio, quid aliud quam Christum pannis satis vilibus involvo? Beatus tamen, cui nec in pannis istis Christus est vilior, sicut nec merces pretiosae prudenti vilescunt propter veteres quibus amiciuntur sacculos. Christus plane est, quem vobis tradere cupio, qualficetis eum in cordibus vestris Suscipite in mansuetudine insitum verbum, quod potest sal
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo edocti. nos ẽẽ ꝯfite¬
remur. Ibi qͦ nouissimũ eli-¬
gens locũ in presepio positꝰ ẽ
ut ⁊ nos illud dauiticum. ele-¬
gi abiectus ẽẽ in domo di ma-¬
gis ꝗͣ habitare in tab̾nacuł
peccatoꝵ. oꝑe disceremus.
Pannis inuolutus est: ut ha-¬
his contenti simꝰ. ꝑ omĩa pa¬
uꝑtate mat̾na ꝯtentus. ma¬
triq ꝑ omĩa subditus: ut to¬
cius religionis forma iã in eiꝰ
natiuitate nata uideret᷑. Bea¬
ta sane simpliciũ fides pastoꝵ:
quȩ cum inuenisset infantẽ
pannis inuolutum: neqͣquã
in illis scandalizata ẽ ad incre¬
dulitatẽ. ut minora de eo
sentiret: s edificata potiꝰ ad
pietatẽ. ut tante dignationi
gratior fieret. Quanto nãq
seꝓipsis ꝓfundiꝰ humiliatã.
ac funditus exinanitã illa ex¬
hibuit maiẽstas: tanto faci¬
lius ⁊ pleniꝰ. si digne de eis
sentire uolumus. dotos eoꝵ af¬
fectus sͥ illius rapuit ⁊ uendi¬
inuenietis hodie infantẽ pan¬

Expanded text:
exemplo edocti, nos esse confiteexemplo edocti, nos esse confiteremur. Ibi quoque novissimum eligens locum, in praesepio positus est, ut et nos illud Davidicum: Elegi abjectus esse in domo Dei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum , opere disceremus. Pannis involutus est, ut hahis contenti simus; per omnia paupertate materna contentus, Matrique per omnia subditus, ut totius religionis forma jam in ejus nativitate nata videretur. Beata sane simplicium fides pastorum, quae, cum invenisset infantem pannis involutum, nequaquam in illis scandalizata est ad incredulitatem, ut minora de eo sentiret, sed aedificata potius ad pietatem, ut tantae dignationi gratior fieret! Quanto namque se pro ipsis profundius humiliatam ac funditus exinanitam illa exhibuit majestas, tanto facilius et plenius, si digne de eis sentire volumus, totos eorum affectus sibi illius rapuit et vindiinvenietis hodie infantem pan
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. quia ñ nisi taliũ ẽet regnũ
cȩloꝵ. Si tales effici uolumꝰ
fr̃s : iterũatq iterũ tͣnseamꝰ
usq bethleem: & diligentiuᷤᷤ
intueamur hoc u̾bũ qd̾ caro
factũ ẽ. dm̃ inm̃sum qui par¬
uulus factꝰ est: ut in hoc uisi¬
bili ⁊ breuiato u̾bo discamꝰ
sapientiam dei que dota hu¬
militas facta ẽ. In hanc qͥppe
uͥtutẽ illa omnimoda uirtus
se int̾im totã ꝯtulit: nichil
aliud illa sũma sap̃ia interĩ
scire uoluit. nͥ illã scił humi-¬
litatẽ: cuius se postmodum
magistrum uoluit ꝓfit̾i. Et
iste quidẽ. qd̾ mmirũ insuggil¬
latione mei ipsiꝰ loquor: iste
inquã digne ⁊ iuste magist̃
docende humilitatis effectꝰ ẽ.
qui licet eam sͥ ñ ignoraret. ⁊
originalẽ amatre.⁊ nat᷑alem
a patre ÷ nichilominꝰ tam̃ ab
ipso matris utero didicit eam
ex his qui passus est. In diu̾so¬
rio uiatoꝵ natus est: ut hos¬
pites ⁊ ꝑegͥnos suꝑ t̾ram ipsiꝰ

Expanded text:
sancto, quia nonnisi talium esset regnum sancto, quia nonnisi talium esset regnum coelorum . 4. Si tales effici volumus, fratres, iterum atque iterum transeamus usque Bethlehem, et diligentius intueamur hoc Verbum quod caro factum est per Deum immensum, qui parvulus factus est, ut in hoc visibili et breviato Verbo discamus sapientiam Dei, quae tota humilitas facta est. In hanc quippe virtutem illa omnimoda virtus se interim totam contulit. Nihil aliud illa summa Sapientia interim scire voluit, nisi illam scilicet humilitatem, cujus se postmodum magistrum voluit profiteri. Et iste quidem, quod nimirum in suggillationem mei ipsius loquor, iste, inquam, digne et juste magister docendae humilitatis effectus est; qui, licet eam sibi non ignoraret et originalem a Matre, et naturalem a Patre, nihilominus tamen ab ipso Matris utero didicit eam ex his quae passus est In diversorio viatorum natus est, ut hospites et peregrinos super terram, ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ydiotis uł hebetib se discibi¬
lem preberet: & ꝑ stulticiã
p̃dicationis saluos fac̾et cre¬
dentes. Confiteor tibipat̃ dñe
cȩli & terre: quia sapientiã tu-¬
am abscondisti a sapientib &
prudentib: & reuelasti eam
paruut. Ita pater sic fuit pla¬
citũ ante te. ut paruulis daret᷑
paruulus qui natus ẽ nob̃. qͣn¬
doquide altitudo suꝑboꝵ nimiᷤᷤ
abhuiꝰ abhorret humilitate par¬
uuli: & qđ altum ẽ apud hoĩes
abhominabile est apud dm̃:
qui cum ueraciter altus sit:
paruulus factus ẽ ꝓnobis.
Cum solis nimirũ paruuł con¬
cordat iste paruulus: in solis
requiescit humilib ⁊ quietis.
Sicut gͥ pariuili głantes de eo
cantant paruilus natus est
nob̾: sic & ipse głatur de eis.
ecce ego inquiens ⁊ pueri mei
quos michi dedit dñs. Ut enĩ
paruulo filio suo pater soda¬
les daret de coetaneis suis : sta¬
tim pͥmo omniũ ab innocen¬
tia paruuloꝵ cepit gła mar-¬
tyrii: hoc significante sp̃u

Expanded text:
idiotis vel habetibus se discibiidiotis vel habetibus se discibilem praeberet, et per stultitiam praedicationis salvos faceret credentes. Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia sapientiam tuam abscondisti a sapientibus et prudentibus, et revelasti eam parvulis. Ita, Pater, sic fuit placitum ante te , ut parvulis daretur parvulus qui natus est nobis, quandoquidem altitudo superborum nimis abhorret ab hujus humilitate parvuli, et quod altum est apud homines, abominabile est apud Deum; qui, cum veraciter altus sit, parvulus factus est pro nobis. Cum solis nimirum parvulis concordat iste parvulus, in solis requiescit humilibus et quietis. Sicut igitur parvuli gloriantes de eo, cantant, Parvulus natus est nobis , sic et ipse gloriatur de eis: Ecce ego, inquiens, et pueri mei, quos mihi donavit Dominus . Ut enim parvulo Filio suo Pater sodales daret de coaetaneis suis, statim primo omnium ab innocentia parvulorum coepit gloria martyrii; hoc significante Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝑ tam multiplices se exerce-¬
ant iustificationes legis. isti aũ
breui ac simplici contenti st̃
ũbo fidei. S quid mirũ si oĩa
ũba sua nobis uerbũ dei breui¬
auit: qñ & se ipsum breuiari ⁊
quodammodo minui uoluit.
adeo ut de incomp̃hensibili m¬
mensitate sui. ad angustias
uteri quodammꝰ se contͣxerit:
& ꝯtinens mundũ inp̾sepi se
passum sit contineri: In cȩlo
ũbum istud horribili altitu¬
dine sua uirtutes angłicas stu¬
pefacit: in p̃sepi simplices ⁊
hebetes pascit. Ibi subtilissi¬
mis angeloꝵ intellectib in¬
scrutabile: hic etiã obtusis
hominũ sensib palpabile. Qͥa
enĩ ds̃ nonpot̾at loqui nob
quasi sp̃italib. s qͣsi carnalib:
uerbum eius factum est caro:
ut ñ solum audire s & uidere
posset om̃is caro qd os dñi lo¬
cutum est. & quia in sap̃ia
sua non cognouit mundꝰ sa¬
pientiã dei: dignatione in ef¬
fabili eadẽ sapientia dei se
stulticiam fecit : ut ꝗͣubet

Expanded text:
illi per tam multiplices se exercitent justificationes legis, isti autem brevi ac simplici contenti sint verbo fidei. Sed quid mirum si omnia verba sua nobis Verbum Dei breviavit, quando et se ipsum breviari, et quodammodo minui voluit, adeo ut de incomprehensibili immensitate sui ad augustias uteri quodammodo se contraxerit, et, continens mundum, in praesepi se passum sit contineri? In coelo Verbum istud horribili altitudine sua virtutes angelicas stupefacit; in praesepi simplices et hebetes pascit: ibi subtilissimis Angelorum intellectibus inscrutabile, hic etiam obtusis hominum sensibus palpabile. Quia enim Deus non poterat loqui nobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, Verbum ejus factum est caro, ut non solum audire, sed et videre posset omnis caro quod os Domini locutum est. Et quia in sapientia sua non cognovit mundus sapientiam Dei, dignatione ineffabili eadem Sapientia Dei se stultitiam fecit, ut quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
fide consid̾et que ei apposita
sunt in magna diuitis m̃sa.
Neꝗͣ enim est inqͥt oculus li¬
uidi: au̾tens faciem & despi¬
ciens animã suã. ꝓculdubio
fr̃s si faciem ñ au̾timꝰ. a ꝯside¬
ratione illius qͥ iacet ĩ p̃sepi:
ipso intuitu possumꝰ felicis¬
sime pasci: dicemꝰq dñs pasc̾
me ⁊ nicħ michi deerit. in lo¬
copascue ibi me collocauit.
Tunc plane sciemꝰ qr uenit
desid̾antissima plenitudo
tpͣris. in quo misit d̾s filiũ
suũ: ꝑquẽ tanta iam reple-¬
mur plenitudine bonoꝵ:
ipsi benedictio ⁊ gr̃arũ ac-¬
tio.⁊ nc̃ ⁊ ꝑ infinita scła

Expanded text:
fide consideret quae ei apposita fide consideret quae ei apposita sunt in magna divitis mensa. Nequam est enim, inquit, oculus lividi, avertens faciem suam et despiciens animam suam . Procul dubio, fratres, si faciem non avertimus a consideratione illius qui jacet in praesepi, ipso intuitu possumus felicissime pasci, dicemusque: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit; in loco pascuae, ibi me collocavit . Tunc plane sciemus quia venit desideratissima plenitudo temporis, in quo misit Deus Filium suum, per quem tanta jam replemur plenitudine bonorum: ipsi benedictio et gratiarum actio, et nunc, et per infinita sa
Abbreviated transcription (Latin):
bet epulũ. Grãs tͥ pater mise¬
ricordiarũ. qui panem nr̃m co-¬
tidianũ das nob̾ hodie ÷ tan-¬
taq largitate aꝑuisti manũ
tuam ad implendũ omne a-¬
nimal benedictione: ut ip̃a
etiam bñdictione plenũ inue¬
niat᷑ eoꝵ p̃sepe. Quã miserũ
ꝗͣ brutũ ac stolidũ. ĩmo quã
sibi nequã ⁊ inuidũ illud aĩal.
qd sese isto diebono defraudat.
ut eum particula boni domi p̃¬
dereat: ut scił experus gr̃e ce¬
lestis quȩ ei ꝓposita ẽ fiat. di¬
emq tocius refectionis ⁊ gau¬
dii tristi ac ieiuno corde pre¬
tereat: qͣsi necdũ uen̾i̾t copio¬
sa plenitudo tp̃ris. nec prese¬
pia simplitium ⁊ humiliũ
panis impleu̾it celestis. Huiꝰ¬
modi hominẽ sibi neꝗͣ ⁊ inui¬
dum : d̾o ingratum & in iurio¬
sum: notat sap̃ia cũ ait. O
quit non saciabit᷑ bonis aĩa ip¬
sus. qr oculus eiꝰ ad mala: nec
reuertetur oculus eiꝰ ut ude¬
at bona: ut cum pietate &

Expanded text:
bet epulum. 5. Gratias tibi, Pater misebet epulum. 5. Gratias tibi, Pater misericordiarum, qui panem nostrum quotidianum das nobis hodie, tantaque largitate aperuisti manum tuam ad implendum omne animal benedictione, ut ipsa etiam benedictione plenum inveniatur eorum praesepe. Quam miserum, quam brutum ac stolidum, imo quam sibi nequam et invidum illud animal, quod sese isto die bono defraudat, ut eum particula doni boni praetereat, ut scilicet expers gratiae coelestis, quae ei proposita est, fiat, diemque totius refectionis et gaudii tristi ac jejuno corde praetereat; quasi necdum venerit copiosissima plenitudo temporis, nec praesepia simplicium et humilium panis impleverit coelestis! Hujusmodi hominem sibi nequam et invidum, Deo ingratum et injuriosum, notat Sapientia, cum ait: Ocquit, non saturabitur bonis anima ipsius, quia oculus ejus ad mala, nec revertetur oculus ejus, ut videat bona, ut cum pietate et
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt huiusmodi int̾rogatio: cũ
manifeste felicissima tp̃ra fe-¬
cerit hominib gr̃a d̾i: in gra-¬
titudo aut̃ hominũ pessima
fecerit ea sibi. O tempꝰ accep¬
tabile: cui tam beatum tam
auspicatũ initium dedit dies
iste: quo natus ꝯditor ȩt̃nꝰ tẽ¬
poris. et̾nitatẽ mortalib ini¬
tiauit. O u̾e dies salutis dies
iste : quo nata salus mundi.
se ipsam poculũ salutare mis.¬
cuit egrotis. O fr̃s de die isto
loquebatur ni fallor sapienᷤ
filio suo. Ne fraud̃is adie bo¬
no. Et exponens qͥd sit ñ de¬
fraudari: particula in qͥt bonz
doni ñ depret̾eat. Diem qͥp-¬
pe bonũ ꝓeo dicit. qr datum
est hodie donũbonũ: ꝓrsᷤ
datum optimũ donũq ꝑfec-¬
tum descendens apatre lumi¬
que ad̾o donata sunt uob̾: qͥp
pe qͥ ex sententia cordiũ can¬
tatis filius datus ẽ nob̃. Filiꝰ
iste panis est filioꝵ: qͥ de se¬
ipso hodie beatũ ac sollẽpne
uniu̾se familie patris exhi-¬

Expanded text:
inquit, hujusmodi interrogatio , cum inquit, hujusmodi interrogatio , cum manifeste felicissima tempora fecerit hominibus gratia Dei; ingratitudo autem hominum pessima fecerit ea sibi. O tempus acceptabile, cui tam beatum, tam auspicatum initium dedit dies iste, quo natus conditor aeternus temporis, aeternitatem mortalibus nuntiavit! O vere dies salutis dies iste, quo nata salus mundi se ipsam poculum salutare miscuit aegrotis! O fratres, de die isto loquebatur, ni fallor, Sapiens filio suo: Non defrauderis a die bono. Et exponens quid sit non defraudari: Particula, inquit, boni doni non te praetereat . Diem quippe bonum pro eo dicit, quia datum est hodie donum bonum, prorsus datum optimum, donumque perfectum, descendens a Patre lumiquae a Deo donata sunt vobis, qui ex sententia cordium cantatis: Filius datus est nobis . Filius iste, panis est filiorum, qui de seipso hodie beatum ac solemne universae familiae Patris exhi
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͣ dociens apacto resilimꝰ.
ac pene com placiti penite¬
mus: querimur: murmura¬
mꝰ. qͣsi in negocio simꝰ circum¬
uenti. quasi magnũ sit illud
ꝓpe nichil qd exigit᷑ a nob̃.
Bene de nobis ꝓpħauit scͥp¬
tura: malũ ẽ malũ ẽ dicit
om̃is emptor: & cũ recesserit
głabitur. Anñ m̾ito pot̾it
głari. qui inm̃sũ illud ⁊ eter
nũ pondꝰ głe hoc leui ⁊ mom̃¬
taneo tͥbulationis sue cõpa¬
rau̾it. qui sic ꝓnichilo saluuᷤᷤ
factus fu̾it: At nc̃ cotidia¬
nas hinc inde querelas.⁊ mo-¬
lesta murmura audias. ma¬
lum hoc malũ illud: graue
hoc importabile illud: qͥs
tanta ac talia ferat. Ita ne
ta inbreui hodie exhibuit: ut
matus in breui: expleuit tp̃ra
multa. Cum gͥ tot modis con¬
stet quia uenit beata plenitu¬
do tp̃ris: recte querelas insipi¬
entium salomon compescuit
dicens. Ne dicas qͥd putas cau¬
seẽ. qd meliora fue̾re tp̃ra pͥo¬
ra: quã nunc sunt. Stulta est

Expanded text:
inquam, toties a pacto resilimus, inquam, toties a pacto resilimus, ac pene complaciti poenitemus, querimur, murmuramus, quasi in negotio simus circumventi; quasi magnum sit illud prope nihil, quod exigitur a nobis. Bene de nobis prophetavit Scriptura: Malum est; malum est, dicit omnis emptor, et cum recesserit, gloriabitur . An non merito poterit gloriari, qui immensum illud et aeterhoc levi et momentaneo tribulationis suae comparaverit, qui sic pro nihilo salvus factus fuerit? At nunc quotidianas hinc inde querelas et molesta murmura audias: Malum hoc, malum illud; grave hoc, importabile illud; quis tanta ac talia ferat? Ita neta in brevi hodie exhibuit, ut matus in brevi, explevit tempora multa . 4. Cum ergo tot modis constet quia venit beata plenitudo temporis, recte querelas insipientium Salomon compescuit, dicens: Ne dicas, Quid, putas, causae est quod meliora fuere tempora priora quam nunc sunt? Stulta est,
Abbreviated transcription (Latin):
quia misit u̾bum suũ carnẽ
factũ. medicinã ⁊ escã omni¬
um: ut etiam incapaces u̾bi
sanent᷑ tam̃.⁊ sacient᷑ carne
u̾bi. Edant itaq pauꝑes ⁊
saturent᷑. & ꝯfiteantur ue¬
nisse beatam temporis ple¬
nitudinẽ: qñ & in presepib
suis paratũ sine sudore uul¬
tus sui panẽ inueniunt ce¬
lestẽ. Num qͥd gͦ mugiet
bos cum ante presepe fic
plenum steterit: Mugiat.
s pregaudio sp̃s & iubilo cor¬
dis: qr p̃sepe dñi sui. ĩmo
dñm inpresepi suo cognouit.
tam plenitudinẽ tp̃ris aduex̾it:
quam facili ⁊ exiguo p̃cio omne
preciosũ comꝑari posse decreue¬
rit: Duobꝰ minutis seu calice
aquȩ frigidȩ. aut certe sola bo¬
na uoluntate iam adieb eiꝰ e¬
mit᷑ regnum cȩloꝵ: quã ꝗͣ etiã
nunc uix inueniat emptorẽ in
tanta multitudine diitũ. Pħ
pudor etiam nos ipsi qui iam
emere cepimꝰ. iam tabulas ẽp¬
tionis conscͥpsimꝰ. iã ꝑignꝰ he¬
reditatis accepimꝰ : etiam nos

Expanded text:
quia misit Verbum suum carnem quia misit Verbum suum carnem factum, medicinam et escam omnium; ut etiam incapaces Verbi, sanentur tamen et satientur carne Verbi. Edant itaque pauperes et saturentur, et confiteantur venisse beatam temporis plenitudinem; quando et in praesepibus suis paratum sine sudore vultus sui panem inveniunt coelestem. Numquid ergo mugiet bos, eum ante praesepe sic plenum steterit? Mugiat, sed prae gaudio spiritus in jubilo cordis; quia praesepe Domini sui, imo Dominum in praesepi suo cognovit. tam plenitudinem temporis advexerit, quam facili et exiguo pretio omne pretiosum comparari posse decreverit. Duobus minutis, seu calice aquae frigidae, aut certe sola bona voluntate, jam a diebus ejus emitur regnum coelorum, quanquam etiam nunc vix inveniat emptorem in tanta multitudine divitum. Proh pudor! etiam nos ipsi, qui jam emere coepimus, jam tabulas emptionis conscripsimus, jam pignus haereditatis accepimus; etiam nos,
Abbreviated transcription (Latin):
ille status iuidicatur optimꝰ at¬
q pulcherrimꝰ. cũ ⁊ iusticia mo¬
rib imponit disciplinã: &
habundantia cũ pace quietẽ.
uitȩ pr̃at ⁊ leticiã. Deniq mi¬
scdia dm̃ plena ẽ t̾ra ÷ benedi¬
xit dñs corone anni benigni¬
tatis suȩ. & campi eiꝰ reple
dinẽ neget temporis: Quȩ
inquã aurea etas simile ali¬
quid habuit huiꝰ plenitu¬
dini tp̃ris: qñ panis ange¬
loꝵ omnẽ habens saporẽ
suauitatis.⁊ om̃e delectam̃¬
tum apponit᷑ etiã ium̃tis:
& non solum hoĩes. s & ui¬
m̃ta cibo pascunt᷑ celesti:
tes acbeatifices m̃sas: s etiã fe¬
num factus: ium̃toꝵ repleas
p̃sepia. Confiteris o dñe sa¬
pientia misericors. qr sapien-¬
tibꝰ & insipientib debitor es:
ut qui utrosq fecisti. utͥsq ne-¬
cessariam alimomiã ꝓcures:
⁊ tam homines quã ium̃ta.
tam sp̃itales ꝗͣ animales. suo
quẽq gͣdu & ordine salues.
Confiteantur gͥ dño miscdiȩ¬
eius. & mirabilia eiꝰ filiis. ho:

Expanded text:
ille status judicatur optimus, atque pulcherrimus, cum et justitia moribus imponit disciplinam, et abundantia cum pace quietem vitae praestat et laetitiam. Denique misericordia Domini plena est terra : benedixit Dominus coronae anni benignitatis suae, et campi ejus repletdinem neget esse temporis? Quae unquam aurea aetas simile aliquid habuit hujus plenitudini temporis, quando panis angelorum, omnem habens saporem suavitatis et omne delectamentum, apponitur etiam jumentis; et non solum homines, sed et jumenta, cibo pascuntur coelesti? tes ac beatifices mensas, sed etiam fenum factus, jumentorum repleas praesepia. Confiteris, o Domine sapientia misericors, quia sapientibus et insipientibus debitor es, ut qui utrosque fecisti, utrisque necessariam alimoniam procures; et tam homines quam jumenta, tam spirituales quam animales, suo quemque gradu et ordine salves. Confiteantur igitur Domino miseejus, et mirabilia ejus filiis hominum :
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnseamnus usq bethleem. &
uideamꝰ hoc ũbum qd fec̃
dñs ⁊ ostendit nob̃. Noue¬
rat ds̃ hominũ sensus inuisi¬
biliũ incapaces: celestiũ indo¬
ciles: ad fidem qͦ difficiles: nͥ
res ipsa dequa fides suadetur
uisibiliter ipsis sensib ꝯuincẽ¬
disingeratur. Nam ⁊ si fides
exemplo docemur cui dicit᷑.
Quia iidisti me credidisti:
qui scił dũ audiebas incredulꝰ
fuisti. Quia enĩ difficiliꝰ audi¬
ta nec uisa credunt᷑. id̾o mĩto
fides illoꝵ qui ñ uidert̃. ado¬
mino beata predicant᷑: qͥppe
qui plus detulerint auctorita¬
sensus aut rationis. Ds̃ tam̃
ꝑ omnia uolens satisfacere
tarditati nr̃e ÷ u̾bum suũ qd
pͥus fecerat audibile. hodie
fec̃ nob̃ ⁊̃ uisibile. immo &
tractabile: ut ⁊ qͥdã ex nob̃
potuerint dic̾e. Quod fuit
ab inttio. qd̾ audiuimꝰ. qd̾

Expanded text:
thlehem, et videamus noc verbum quod fecit Dominus, et ostendit nobis . Noverat hominum sensus invisibilium incapaces, coelestium indocibiles, ad fidem quoque difficiles, nisi res ipsa de qua fides suadetur, visibiliter ipsis sensibus convincendis ingeratur. Nam etsi fides est exemplo docemur, cui dicitur, Quia vidisti me, credidisti ; qui scilicet dum audiebas incredulus fuisti. Quia enim difficilius audita, quam visa creduntur, ideo merito fides illorum qui non viderunt, a Domino beata praedicatur; quippe qui plus detulerint auctoritasensus, aut rationis. Deus tamen per omnia volens satisfacere tarditati nostrae, Verbum suum quod prius fecerat audibile, hodie fecit nobis etiam visibile, imo et tractabile; ut et quidam ex nobis potuerint dicere: Quod fuit ab initio, quod audivimus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo diuinitatis habitat cor¬
ritatis. & de plenitudine eius
om̃s acceꝑunt : ad eo ut nouis¬
uas electionis. de plenitudine
ꝗͣ acceꝑat disseminaret. ubiq
plenitudinem gr̃e ⁊ u̾itatis
clamans & dicens. ecce iã ue¬
nt plenitudo tp̃ris. Cũ enĩ
plenus omnib boñis natus ẽet
tẽporalit̃ auctor tp̃ris: qͥd niple¬
nitudinẽ attulisset demporis:
Cum cȩli rorarent desuꝑ. & nu¬
bes pluerent iustũ. saluatorẽq
t̾ra germinaret: tanta suꝑne
benedictionis ubertas. qͥd ni fe¬
cunditatẽ t̾ris om̃ib p̾̃staret:
Benedixisti dñe t̾ram tuã : de¬
disti benignitatẽ. & t̾ra nr̃a de¬
dit fructum suũ: uidelicet de
uno gͣno frum̃ti qd germina¬
uit aluus uirginis. ubiq t̃raꝵ
pullulante copiosa messe fi¬
deliũ. Nolo enĩ hanc plenitu¬
dinem temporis reqͥras in co
pluant iustũ: si terra germi¬
nat saluatorẽ. & iusticia ori¬
tur simul ÷ si deniq oritur die¬
bundantia pacis: feliciora tẽ¬

Expanded text:
initatis habitat corritatis, et de plenitudine ejus omnes acceperunt: adeo ut novisvas electionis, de plenitudine quam acceperat, disseminaret ubique plenitudinem gratiae et veritatis, clamans et dicens: Ecce jam venit plenitudo temporis . Cum enim plenus omnibus bonis natus esset temporaliter auctor temporis, quidni plenitudinem attulisset temporis? Cum coeli rorarent desuper, et nubes pluerent Justum, Salvatorem terra germinaret, tanta supernae benedictionis ubertas quidni fecunditatem terris omnibus praestaret? Benedixisti, Domine, terram tuam, dedisti benignitatem, et terra nostra dedit fructum suum ; videlicet de uno grano frumenti, quod germinavit alvus Virginis, ubique terrarum pullulante copiosa messe fidelium. Nolo enim hanc plenitudinem temporis requiras in coppluunt Justum; si terra germinat Salvatorem, et justitia oritur simul; si denique oritur in diebundantia pacis: feliciora tem
Abbreviated transcription (Latin):
bum siquidẽ breuiatũ est. ita
tam̃ ut in eo ꝯsũmatum sit
omne u̾bum qd ad salutẽ ẽ:
qr nimirũ ũbum ꝯsũmans
&e adbreuans inȩquitate
ipsum est. Et hȩc consũma¬
tio adbreuiata mundauit
iusticiã sicut ꝓmissũ me-¬
ministis ꝑ ysaiam ÷ qr de sua
plenitudine in participes

Expanded text:
bum siquidem breviatum est, ita tamen ut in eo consummatum sit omne verbum quod ad salutem est, quia nimirum verbum consummans et abbrevians in aequitate ipsum est. Et haec consummatio abbreviata inundavit justitiam , sicut promissum meministis per Isaiam; quia de sua p
Abbreviated transcription (Latin):
s modestus : ñ ipse habitꝰ
ñ dicam meretͥcius. s neq
suꝑsticiosus. immo religiosꝰ:
totusq hominis tu status scĩ¬
moniȩ gr̃a florulentꝰ: ut re¬
Cte sponso dicere possis cũ eũ
ad secretum tuũ inuitau̾is: le¬
ctulus nr̃ floridꝰ. Quinimmo
ipse totus eris quidã flospul¬
cherrimꝰ : qͣlib sponsa lango¬
rem amoris sui fulciri ac recre¬
ari desic̾at: cũ ait. Fulcite
me florib : stipate me malis:
quia amore langueo. Huius¬
modi iustꝰ ⁊̃ cũ senuerit in t̾ra
radip eiꝰ: & inpuluere emortu¬
us fu̾it truncus illiꝰ : adorẽ
aque uiue in resurrectione
.i. in refloritione iꝰtoꝵ germi¬
nabit sicut lilium. ⁊ flore¬
bit inȩternũ ante dñm: flo¬
rem de flore: natum uͥginẽ
uirginis filiũ: sponsũ ⁊ coro¬
nã u̾irginũ: florẽ inquã qͦ
coronanda ẽ ñ solũ integͥtas
uirginũ: s castitas ꝯtinenti¬

Expanded text:
sed modestus: non ipse habitus sed modestus: non ipse habitus non dicam meretricius, sed neque superstitiosus, imo religiosus; totusque hominis tui status sanctimoniae gratia florulentus, ut recte sponso dicere possis, cum eum ad secretum tuum invitaveris, Lectulus noster floridus . Quinimo ipse totus eris quidam flos pulcherrimus, qualibus sponsa languorem amoris sui fulciri ac recreari desiderat, cum ait: Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo . Hujusmodi justus, etiam cum senuerit in terra radix ejus, et in pulvere emortuus fuerit truncus illius, ad odorem aquae vivae in resurrectione, id est in refloritione justorum, germinabit sicut lilium: et florebit in aeternum ante Dominum, florem de flore, natum virginem, virginis filium, Sponsum et coronam virginum; florem, inquam, quo coronanda est non solum integritas virginum, sed et castitas continenti
Abbreviated transcription (Latin):
uit: hos ⁊ iustificauit. Qͦs aut̃
uistificauit: ulos ⁊ magnifi
cauit. Talis ẽ gͥ dilectus m̃s
ait maria: & ute est filiꝰ m̃s
o filie ierłm. Iste ẽ benedictꝰ
fructus uentris mei: h̾e fru¬
ctificauerunt flores mei. N
ait flos. s flores: quia cumꝰ
uirgo sc̃a est: flos uirginita¬
tisin ea multiformiᷤᷤ est. In
maria tam̃ gr̃a singłari p̃-
omĩb multiplicit̃ fłoruit:
que tota pulcra intus ⁊ foriᷤ.
dota uernabat qͣdam floru-¬
lentia ⁊ uenustate pudoris.
Nam ⁊ in de quoq si castimo¬
nia ꝑfecta sit: non solũ reflo¬
rebit caro tua: s suꝑ te totũ
efflorebit scĩficatio q̃dã di¬
uina. Non erit aspectus pe-¬
tulans aut uagus. s pudicicia
floridus: non sermo lasciuuᷤ
aut ineptus. s uerecundia gͣ¬
tus : aut sapientia ꝯditus.
Non prurient aures libidine
audiendi noua uł turpia: nec
palatũ desid̾io sum̃di dulcia.
Nonerit incessus in ordinatꝰ.

Expanded text:
vit, hos et justificavit: quos autem vit, hos et justificavit: quos autem justificavit, illos . Talis est igitur Dilectus meus, ait Maria: et iste est filius meus, o filiae Jerusalem. Iste est benedictus fructus ventris mei, hunc fructificaverunt flores mei. Non ait, Flos; sed, flores: quia cum virgo sancta est, flos virginitatis in ea multiformis est. In Maria tamen gratia singulari prae omnibus multipliciter floruit, quae tota pulchra intus et foris, tota vernabat quadam florulentia et venustate pudoris. Nam et in te quoque si castimonia perfecta sit, non solum reflorebit caro tua, sed et super te totum efflorebit sanctificatio quaedam divina. Non erit aspectus petulans, aut vagus, sed pudicitia floridus: non sermo lascivus aut ineptus, sed verecundia gratus, aut sapientia conditus. Non prurient aures libidine audiendi nova vel turpia, nec palatum desiderio sumendi dulcia. Non erit incessus inordinatus,
Abbreviated transcription (Latin):
nominat: qr uidelior hoc
initio iħc in nob̾ ht̃ subsi¬
stere: si redolentia sc̃ẽ opi¬
nionis sue ad senos tͣhat.
Quis sit aut̃ fructus unde
iste odor ꝓdit.⁊ quo nos tra¬
hat: aꝑit cum subdit. Et
flores mei fructus honoris
⁊ honestatis. ꝓrsus iste ẽ
iħc. suauitas odoris inuitãs:
honestas. sanctificans: ho¬
nor glorificans. Suauitas
odoris. quauelut ad uitã
ad ducimur. honestas ꝑ ꝗͣ
deducimur: honor adquẽ
ꝑducim᷑. Pulchre autẽ ho¬
nestas d̾r: quasi honoris sta¬
duis. Neq enĩ honor ille sũ¬
me dignitatis ⁊ głȩ statum
tunc in nob̃ habere posset.
nͥ nunc honestas uitȩ ⁊ mo¬
rum sedem ei p̃ꝑaret. Nul-¬
lus tc̃ sic̃ nunc passim cer-¬
nitur. honoratus sine ho-¬
nestate: sic̃ neo ullus ho¬
nestus sine honore. Est gͦ
iħc pͥmo suauitas odoris
his quos uocat: dem̃ hone-¬
stas his quosiustificat: de¬
mũ honor illis qͦs magni¬
ficat. Nam qͦs p̃destinauit.
hoᷤ & uocauit. & qͦs uoca¬

Expanded text:
nominat; quia videlicet hoc nominat; quia videlicet hoc initio Jesus in nobis habet subsistere, si redolentia sanctae opinionis suae ad se nos trahat. Quis sit autem fructus unde iste odor prodit, et quo nos trahat, aperit cum subdit: Et flores mei fructus honoris et honestatis . Prorsus iste est Jesus suavitas odoris invitans, honestas sanctificans, honor glorificans. Suavitas odoris, qua velut ad viam adducimur: honestas, per quam deducimur: honor, ad quem perducimur. Pulchre autem honestas dicitur, quasi honoris status. Neque enim honor ille summae dignitatis et gloriae statum tunc in nobis habere posset, nisi nunc honestas vitae et morum sedem ei praepararet. Nullus tunc, sicut nunc, passim cernitur honoratus sine honestate, sicut nec ullus honestus sine honore. Est ergo Jesus primo suavitas odoris his quos vocat: deinde, honestas his quos justificat: demum, honor illis quos magnificat. Nam quos praedestinavit, hos et vocavit: et quos voca
Abbreviated transcription (Latin):
fama pdicationis ꝑcipit:
aluis odor iste qͥ de uestĩntiᷤ
uł unguentis. uł de ipso for¬
tassis corꝑe eiꝰ quodã modo
crassior asꝑgitur. Quiiti ꝙ
extt: que pigros extitat ⁊ fer¬
uorem amoris innouat. it
adcurrendã uiã mandatoꝵ
exultare faciat. Qagͦ tani
odoriferũ fructũ edidi : glo¬
rietur maria ⁊ dicat. Ego
qͣsiuitis fructificaui suauita¬
temodoris. Dulchre qͣsi uitis:
nam botrus cypri duectus su¬
usilli de quo non solũ torcu¬
lar passionis rubens mustã
expnsit p̃ciosi sanguinis. qͦ
calix preclarus inebriat ⁊ s ⁊
cotidie deuotio scã s uinũ
expͥmit. qd letificat cor ho¬
minis: ⁊ inebͥat uoluptate
gaudii ⁊ amoris. Uerũ ñ
pu inebriat gustus sapori.
Q trahat suau̾ttas odorus
nec letificat gaudiũ uitiois.
n pus alliciat pietas opinio¬
nis: qr nͥ credid̾imꝰ ñ intelli¬
Maria iħm suũ descͥbens
ꝑ uirtutes ipsius ⁊ efficienti¬
as. pͥmo suauitatẽ odoris eũ

Expanded text:
fama praedicationis percipitur, fama praedicationis percipitur, alius odor iste qui de vestimentis vel unguentis, vel de ipso fortassis corpore ejus quodammodo crassior aspergitur. Qui utique exit, quae pigros excitat, et fervorem amoris innovat, ud ad currendam viam mandatorum exsultare faciat. 4. Quia ergo tam odoriferum fructum edidit, glorietur Maria et dicat: Ego quasi vitis fructificavi suavitatem odoris. Pulchre quasi vitis: nam botrus Cypri dilectus suus illi , de quo non solum torcular passionis rubens mustum expressit pretiosi sanguinis, quo calix praeclarus inebriat; sed et quotidie devotio sancta sibi vinum exprimit, quod laetificat cor hominis, et inebriat voluptate gaudii et amoris. Verum non prius inebriat gustus saporis, quam trahat suavitas odoris; nec laetificat gaudium visionis, nisi prius alliciat pietas opinionis: quia nisi crediderimus non intelliMaria 1039 Jesum suum describens per virtutes ipsius et efficientias, primo suavitatem odoris eum
Abbreviated transcription (Latin):
ruptum florẽ ꝓ eo qͦd dedito.¬
dorem: molatum crede pu¬
dorẽ. quia edidit saluatorẽ.
Quid potes calupiari inpͥe¬
tate similitudinis: Qd em̾m
aliud ẽ uirginitas. ꝗͣ flos inui¬
olati corporis: Quid aludẽ
filius uirginitatis ꝗͣ suauitas
odoriss eu tam̃ caue: ne bo¬
nomoriaris odore. Bonꝰ enĩ.
aluis odor uite in uitã. his secł qͣ
salui fiunt: aliis odor mortis
inmortẽ: his scił qui ꝑeunt
nimirũ tamꝗͣ odor uineȩ flo¬
rentis : animalib uene¬
natis. Sane suauitate huiꝰ
odoris refocillabatur sp̃s pa¬
triarchȩ senis: qui filium tan¬
gens.⁊ fraglantiã xͥ sentiens.
Se memoria abundantiȩ sua¬
uitatis illiꝰ eructabat dicenᷤ.
Ecce odor filii mei sieut odor
tatem huius odoris odoratꝰ ẽ
ds pater: & delectatus rep¬
pitiatus ẽ humano gen̾eri:
cum filius offerret semet ip¬
sum oblationẽ ⁊ hostiam
do inodorẽ suauitatis. Hoc
sionem currimꝰ ad ipsum.
hoc trahunt᷑ adolescentule:
Quãꝗͣ aliꝰ fit odor ille qͥ de

Expanded text:
ris florem, pro eo quod dedit odorem, violatum crede pudorem, quia edidit Salvatorem. Quid potes calumniari in proprietate similitudinis? Quid enim aliud est virginitas, quam flos inviolati corporis? Quid aliud est filius virginitatis, quam suavitas odoris? Tu tamen cave ne bono moriaris odore. Bonus enim aliis odor vitae in vitam, his qui scilicet salvi fiunt: aliis odor mortis in mortem, his scilicet qui pereunt, nimirum tanquam odor vineae florentis animalibus venenatis. Sane suavitate hujus odoris refocillabatur spiritus patriarchae senis, qui filium tangens, et fragrantiam Christi sentiens, de memoria abundantiae suavitatis illius eructabat, dicens: Ecce odor filii mei, sicut odor tatem hujus odoris odoratus est Deus Pater, et delectatus repropitiatus est humano generi, cum Filius offerret semetipsum oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis. Hoc r conversionem currimus ad ipsum: hoc trahuntur adolescentulae, Quanquam alius sit odor ille qui de
Abbreviated transcription (Latin):
timore: postea dolore: nunc
amore. Timore anatiuitate
usq ad passionẽ. cum sẽꝑ uitã
filii insidiis appeti uid̾et: dolore
toto tẽpore passionis. donec re¬
diuiuum reciꝑet: nc̃ amore &
desiderio felicius. s miserabiliꝰ
cruciatur: quia sedentẽ in cȩlo
non tenet. Quomͦ iħu bone qͥ
sũmi fructus es gaudii: tã lon¬
gi factus es illi causa martyrii:
ut carissimã tͥ ipsiꝰ aĩam dot
⁊ tam a cuiti sine cessatione ꝑ¬
tͣnseant gladii. S obsecramꝰ
te dña quid uis faciamꝰ tibi
Uis saltem ut resideat hic iste
gabriel. simmistes tuus. ut
assideat ⁊ ministret tͥ ÷ qͥ abini¬
tio ẽ consciꝰ ⁊ minist̾ mysterii tui.
custos ꝙͦ tui cubiculi meruit de¬
angłs: discipłm dico quẽ dili¬
gebat iħc: cuiꝰ me dilectionis
heredẽ reliqͥt. cum illũ michi
me illi incruce comm̃dauit: cuiꝰ

Expanded text:
timore; postea, dolore; nunc, timore; postea, dolore; nunc, amore. Timore, a nativitate usque ad passionem, cum semper vitam Filii insidiis appeti videret: dolore, toto tempore passionis, donec redivivum reciperet: nunc amore et desiderio felicius, sed mirabilius cruciatur, quia sedentem in coelo non tenet. Quomodo, Jesu bone, qui summi frutus es gaudii, tam longi factus es illi causa martyrii, ut charissimam tibi ipsius animam, tot et tam acuti sine cessatione pertranseant 1032 gladii? Sed obsecramus te, Domina, quid vis faciamus tibi? Vis saltem ut resideat hic iste Gabriel symmystes tuus, ut assideat et ministret tibi, qui ab initio conscius et minister mysterii tui, custos quoque tui cubiculi meruit deangelus, discipulum dico quem diligebat Jesus, cujus me dilectionis haeredem reliquit, cum illum mihi, et me il
Abbreviated transcription (Latin):
sionis ⁊ crucis aspexi: ꝑ singu¬
ladicens. ꝗͣ u̾e de eo nõst̃ ysa-¬
ias dix̾it. Uere languores
nr̃os ipse tulit: & dolores no¬
stros ipse portauit. Cur gͦ
doleam non eum meo dedisse
corpori. qd suo non dedit: P̃
sum ita delicata. aut suꝑba.
ut qd ille dignatus ẽ pati:
ego qͣntulacũq ex parte pa-¬
tĩnon possim aut̃ nolim. Et
ille qͣde miscdi uoluntate: ego
naturali necessitate. Sane a¬
liud ẽ sanitas: aluid scĩtas. Sci¬
tatem dedit corpori meo: con¬
cepti sui corporis sacͣm̃to. Sani¬
tatem se daturũ ꝓmisit: susci¬
tati corꝑis exemplo. Deniq ut
minꝰ miremini languorẽ meũ:
amore langueo. Langueo plus
impacientia amoris: ꝗͣ passiõe
doloris. Plus uulnerata carita¬
te: ꝗͣ grauata infirmitate. heu
inquiunt illi: ꝗͣ freq̃ntes immo
continuȩ cause languoris. Bo¬
ne iħu quomodo hȩc mat̾ tua
postꝗͣ tegenuit. nũꝗͣ fere nͥ in
languore fuit. Primo languit

Expanded text:
sionis et crucis aspexi, per singusionis et crucis aspexi, per singula discens quam vere de eo noster Isaias dixerit, Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cur ergo doleam non eum meo dedisse corpori, quod suo non dedit? Non sum ita delicata aut superba, ut quod ille dignatus est pati, ego quantulacunque ex parte pati non possim aut nolim. Et ille quidem misericordi voluntate, ego naturali necessitate. Sane aliud est sanitas, aliud est sanctitas. Sanctitatem dedit corpori meo, concepti sui corporis sacramento: sanitatem se daturum promisit, suscitati corporis exemplo. Denique, ut minus miremini languorem meum, amore langueo. Langueo plus impatientia amoris, quam passione doloris: plus vulnerata charitate, quam gravata infirmitate. 4. Heu! inquiunt illi, quam frequentes, imo continuae causae languoris! Bone Jesu, quomodo haec Mater tua postquam te genuit, nunquam fere nisi in languore fuit? Primo languit
Abbreviated transcription (Latin):
poraliter in ipsis effigiatã lo¬
cis. dulcius amplecteretur.
⁊ ut sic suum aliqͣtenꝰ amorẽ
solaretur. Causam itaq ꝑ¬
cunctantib illis. cur ab his
modo uacaret.⁊ ex toto de¬
cumb̾et: langueo inqͥt. Pa¬
pe langues Languor enĩ
quẽ locum in corꝑe tuo rep¬
ꝑit: in quo salus mundi tam
diu habitauit: De corꝑe illiꝰ
filii tui uirtus exibat. ⁊ sanabat
om̃s adeo ut etiã fimbria ue-¬
stim̃ti emorrousã sanaret. Et
tu que tamdiu ipsũ inutero.
modo postea ulli infirmitati.
aut languori. uł accessibił ẽe
potiusti: Non ẽ inqͥt qͦd mi¬
remini: si illud ipsũ corpꝰ filii
mei quale aliqñ fu̾it recorde¬
qͣntisue defectib subditũ fu̾it.
uoluntate tam̃ ego noui: q̃
ipsũ inutero alui: ub̃ib lacta¬
iui: sinu foui: nec soliꝰ infantiȩ.
s & seq̃ntium defectus ȩtatũ
uidi.⁊ eis ut potui ministraui:
ad extremũ non sine passione
mẽa. ludibria ⁊ supplicia pas-¬

Expanded text:
poraliter in ipsis effigiatam loporaliter in ipsis effigiatam locis, dulcius amplecteretur, ut vel sic suum aliquatenus amorem solaretur. 3. Causam itaque percunctantibus illis, cur ab his modo vacaret, et ex toto decumberet: Langueo, inquit. Quare langues? Languor enim quem locum in corpore tuo reperit, in quo salus mundi tam diu habitavit? De corpore illius Filii tui virtus exibat et sanabat omnes, adeo ut etiam fimbria vestimenti haemorrhoissam sanaret : et tu quae tamdiu ipsum in utero, nuisti, ulli infirmitati, aut languiori vel accessibilis esse potuisti? Non est, inquit, quod id miremini, si illud ipsum corpus Filii mei, quale aliquando fuerit recordequantisve defectibus subditum fuerit, voluntate tamen, ego novi quae ipsum in utero alui, uberibus lactavi, sinu fovi: nec solius infantiae, sed et sequentium defectus aetatum vidi, et eis, ut potui, ministravi: ad extremum non sine passione mea, ludibria et supplicia pas
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ dñi su: ⁊ fortassis aliqͥd
huiꝰ modi pͥmo post salutatio¬
nis officia locuti sunt ei ange¬
li. sic̃ sp̃em humano uultu.
ita sermonẽ humano nimnũ
ꝯformantes affectu uł usui.
Quid est obsecro mi dña. quod
sic egra uideris ⁊ languida :
Quid ẽ qd pret̃ solitum tͥstis &
pigͣ. ab heri ⁊ nudiꝰ tercius sicut
solebas ñ scã reuisis loca: quoꝵ
ꝯtemplatione amorẽ tuũ pas¬
cebas: Iam ꝑaliquot dies non
uidimꝰ te aut rupẽ caluarie
ascendentẽ ut ibi locũ cruciᷤᷤ
impleres lacͥmis: aut ad se¬
puschrum filii adorantẽ glo¬
riam resurrectiõis: aut in mon¬
te oliueti. deosculantẽ extrema
uestigia ascendentis. Obhoc
ipsum siqͥdem creditur in ual¬
le iosaphat cõmorata. uͥ ⁊ se¬
pulchrum eiꝰ monstrat᷑. ut ait
beatus ieronimꝰ in eccłia miro
deret: s sepiꝰ ea inuisens. licr
omĩa memoria teneret: for¬
mam tam̃ gestoꝵ uelut cor¬

Expanded text:
Matrem Domini sui. Et fortasse aliquid Matrem Domini sui. Et fortasse aliquid hujusmodi primo post salutationis officia locuti sunt ei Angeli; sicut speciem humano vultui, ita sermonem humano nimirum conformantes affectui vel usui: 2. Quid est, obsecro, mi Domina, quod sic aegra videris et languida? quid est quod praeter solitum tristis et pigra, ab heri et nudiustertius, sicut solebas, non sancta revisis loca, quorum contemplatione amorem tuum pascebas? Jam per aliquot dies non vidimus te, aut rupem Calvariae ascendentem, ut ibi locum crucis impleres lacrymis; aut ad sepulcrum Filii adorantem gloriam resurrectionis, aut in monte Oliveti deosculantem extrema vestigia ascendentis.--Ob hoc ipsum siquidem creditur in valle Josaphat commorata ubi et sepulchrum ejus monstratur, ut ait beatus Hieronymus, in ecclesia miro deret, sed saepius ea invisens, licet omnia memoria teneret, formam tamen gestorum, velut cor
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiate dilecto: quia
amore langueo. Uba
ista que a nob̾ hac nocte can
cum ur̃a caritate tͣctare. Id
autẽ eo genere sermonis faci¬
endũ uidet᷑. quo non modo se¬
cularium sedetiam eccłiastica¬
rũ auctores litteraꝵ ñ numꝗͣ
usi sunt: maxime in tͣctandiᷤᷤ
canticis uñ hȩc sumpta sunt.
Hocnamq genus sermonisal¬
ua u̾tate quadam ampliori
utit᷑ lib̾tate: cum uidelior sũꝑ¬
do themate cause ut beatus iero¬
nimus ait. ñ tam loquitur que
reu̾a facta uł dicta sint. quã
eiusmodi fuisse negotiũ osten¬
dit. ut ea que dicuntur. ⁊ si fa¬
cta uł dicta non fu̾int. fieri
tam̃ uł dici potuisse: aut ⁊̃
in affectu facientis uł dicen¬
tis fuisse. ñ absurde credi pos¬
sint. Maria gͥ migratura a¬
corpore decũbebat: ut ẽ huma¬
na infirmitas. Porro filiȩ ieru¬
salẽ que sursum ẽ id est angłi¬
ce uirtutes. scientes nimirum
quia obsequiis matͥs captanda
est gr̃a fili: uisitabant satis
officiose ac deuote dñam suã.

Expanded text:
nuntiate dilecto quia amore langueo . Verba ista quae a nobis hac nocte cantcum vestra charitate tractare. Id autem eo genere sermonis faciendum videtur, quo non modo saecularium, sed etiam ecclesiasticarum auctores litterarum nonnunquam usi sunt, maxime in tractandis Canticis, unde haec sunt sumpta. Hoc namque genus sermonis, salva veritate, quadam ampliori utitur libertate, cum videlicet sumpto themate causae, ut beatus Hieronymus ait, non tam loquitur quae revera facta vel dicta sint, quam ejusmodi fuisse negotium ostendit, ut ea quae dicuntur, etsi facta vel dicta non fuerint, fieri tamen vel dici potuisse, aut etiam in affectu facientis, vel dicentis fuisse non absurde credi possint. Maria igitur migratura corpore decumbebat, ut est humana infirmitas. Porro filiae Jerusalem quae sursum est, id est angelicae Virtutes, scientes nimirum quia obsequiis Matris captanda est gratia Filii, visitabant satis officiose Dominam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
mare feruens: qd qͥescere ñ po¬
test. feruet ira: estuat auari¬
cia: intumescit suꝑbia: serp-¬
sum iugit̃ pugna quatit in-¬
destina: ac seditione collidit
domestica. Ut gͦ reqͥescat in
uob̾ o fr̃s mei amator ille lar-¬
gitorq quietis: date oꝑam
uixta consilium apłi ut qͥe-¬
ti sitis. Quonã modo istud
erit: Dico inqͥt uob. Ut ue¬
strum negotium agatis: ⁊
onus. qͦd ueluti pondus na-¬
uib. ita quies ⁊ grauitas inqͥe¬
tis additur cordib: s ext̾ioriᷤ
hominis fundatur atq ꝯpo¬
nitur status. Magnoꝵ initiũ
maloꝵ est. sicut legistis. mu¬
lier uaga. quietis impatiens:
nec ualens ꝯsist̾e in domo pe¬
dib suis: nunc foris. nẽ inpla¬
deis: nunc uixta angulos in¬
sidians. Nec sine cã est qd ma¬
gister gentiũ hoc inqͥetudi¬
nis malũ sic ht̃ suspectũ: ut
non solum correptione. sed
etiã seꝑatione censeat illud

Expanded text:
mare fervens, quod quiescere non potest . Fervet ira, 1035 aestuat avaritia, intumescit superbia, se ipsum jugiter pugna quatit intestina, ac seditione collidit domestica. Ut ergo requiescat in vobis, o fratres mei, amator ille largitorque quietis, date operam, juxta consilium Apostoli, ut quieti sitis. Quonam modo istud erit? Dico, inquit, vobis: Ut vestrum negotium agatis, et onus, quo veluti pondus navibus, ita quies et gravitas inquietis additur cordibus, sed exterioris hominis fundatur atque componitur status. Magnorum initium malorum est, sicut legistis, mulier vaga, quietis impatiens, nec valens consistere in domo pedibus suis; nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians . Nec sine causa est quod Magister gentium hoc inquietudinis malum sic habet suspectum, ut non solum correptione, sed etiam separatione censeat illud