comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝑcipiet. O uirtus abstinentiȩ. & mor¬
tificationis carnis: quȩ & hȩc om̃ia custodi¬
uit & docuit. Ueniens nãq in saxoniam
ibi a sigeberto rege honorifice susceptus ẽ:
qui pre gaudio nesciens quod opus ei egis-¬
set bonitatis: optulit ei munera. gemias
aurũ. & diuitias innumerabiles. Ipse pre¬
dictus furseus ꝓ nichilo habuit hȩc om¬
nia. sed petens aliquod ab eo spectaculum.
ubi sibi & suis post se uenientib prepa¬
raret hospiciũ. Qui rex eius acquiescens
sermonib: non solũ autẽ dilexit. uerum
etiã post eius regimen clamans. ꝓ amore
dño cũ cura regulari constituit. Qui ue
cunctos saluabat ab infirmitatib. & cun¬
ctis se petentib dabat necessaria. Qui
honorabilior cȩteris effectus: cunctis predi¬
cabat remediũ penitentiȩ. & cunctos ab
errorib saluabat. B enedictus pater fur¬
seus omĩa sua gubernata: ꝓpriis germa¬
nis suis foillano & ultano ad custodiendũ
dereliquit. Anglo admonente petiit sibi¬

Expanded text:
tus abstinentiae et mortificationis carnis, quae et haec omnia custodivit et docuit! 3. Veniens namque in Saxoniam, ibi a Sigeberto rege honorifice susceptus est. Qui prae gaudio nesciens, quod opus ei egisset bonitatis, obtulit ei munera, aurum et gemmas et divitias innumerabiles. Ipse praedictus Furseus pro nihilo habuit haec omnia, sed petens ab eo aliquid expectaculum, ubi sibi et suis post se venientibus praepararet hospitium. Qui et rex eius adquiescens sermonibus non solum eum dilexit, verum etiam post eius regimen clamans pro amore Domino cum cura regulari constituit. Qui vencunctos salvabat ab infirmitatibus et cunctis se petentibus dabat necessaria. Qui honorabilior ceteris effectus cunctis praedicabat remedium penitentiae et cunctos ab erroribus salvabat. 4. Benedictus pater Furseus omnia sua gubernata propriis germanis suis Foilnano et Ultano ad custodiendum dereliquid. Angelo admonente, petiit
Abbreviated transcription (Latin):
terra dux eoꝵ fui: & quicquid meȩ fuit fa¬
cultatis. ad cultus amoris eius & parentũ ip¬
sius tradidi ad possidendũ illi. Liuens uo¬
luit ad me uenire. quod tu non ꝑmisisti. Ca¬
men obsecro. quãuis non meruissem illũ ui¬
dere uiuũ ut michi saltim dimittas corpus
eius custodire. Et hoc si nolueris. unũ ẽ duo¬
bus elige. aut duos pueros ad feretrũ pone.
ut eant in partẽ quã elegerint: aut hoc altiꝰ
iudex inter nos hac hora di iudicet. quod
placitũ sibi fuerit. Respondit herchenoldus.
Prout dixisti fiat. Tunc misit herchenoldus
unũ puerũ habentẽ septẽ annos de parte
berchari. & bercharius similiter posuit pue¬
rũ suũ de parte herchenoldi. Qui statĩ ele¬
uantes feretrũ. iubente saluatore duxerunt

Expanded text:
terra eorum dux fui, et quicquid mea fuit facultas, ad cultus amoris eius et parentum ipsius tradidi ad possidendum illi. Vivens voluit ad me venire, quod tu non permisisti. Tamen obsecro, quamvis non meruissem illum videre vivum, ut mihi saltim dimittas corpus eius custodire, et hoc si nolueris, unum e duobus elige, aut duos pueros ad feretrum pone, ut eant partem quam elegerint, et hoc altus iudex inter nos hac hora diiudicet, quod placitum sibi fuerit', Respondit Erchenaldus: 'Prout dixisti, fiat'. Tunc misit Erchenaldus unum puerum habentem septem annos de parte Berchari et Bercharius similiter posuit puerum suum de parte Erchenaldi. Qui statim elevantes feretrum, iubente salvatore, deduxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dem gestam fr̃s dilectissimi ad memo¬
riam concitemus confessoris. ut cun¬
ctȩ proles diuulgantes restaurent ȩccłias. qͥa
pastor gregis & doctor istud despexit scłm:
laudes terrenas. munera regalia. decus prin¬
cipis. & aulam xp̃i diligens. penetrauit reg¬
na polors: cũ scõꝵ milib lȩtus pastor. cũ oui¬
li lȩtos portans fructus. Nam quos elegit &
amauit: non dereliquit post tergũ. Pius
utiq antistes furseus largus & humilis. qui
cũ esset ex regali regimine affabilis: ad con¬
gregandũ ꝓmptus. efficax in opere. omnia
sibi cõmendata deo diligenter se & om̃ia sua
ꝓpria in munus detulit saluatori. Omnia
hȩc ut audiuimus & credidimus ꝑ intui¬
tu amoris dei. uel transmarinis adimpleuit
documenta partib : ac postremo meruit au¬
dire uocẽ dñi dicentis. uenite ad me omnes
qui laboratis & onerati estis. & ego reficiam
uos. Et iterũ. Qui reliquerit ꝓpria. id est

Expanded text:
e gestam, fratres dilectissimi, ad memoriam concitemus confessoris, ut cunctae proles divulgantes restaurent ecclesias, quia pastor gregis et doctor istud despexit saeculum, laudes terrenas, munera regalia, decus principis et aulam Christi diligens, penetravit regna polorum cum sanctorum milibus: laetus pastor cum ovili laetos portans fructus. Nam quos elegit et amavit, non reliquid postergum. 2. Pius utique antistis Furseus largus et humilis, qui cum esset ex regali regimine decore affabili, ad congregandum promptus, efficax in opere, omnia sibi commendata Deo diligenter, se et omnia sua propria in munus detulit salvatori. Omnia haec, ut audivimus et credimus, pro intuitu amoris Dei ultramarinis adimplevit documenta partibus ac postremo meruit audire vocem Domini dicentis: Venite ad me omnes qui laboratis et honerati estis, et ego reficiam vos; e
Abbreviated transcription (Latin):
regna. Corpꝰ uͦ illiꝰ ab illustri uiro herchinoldo
patcio retentũ. causa eccłiȩ quã sibi magnoꝑe
construxit. in uilla cui perona uocabulũ ẽ ponit᷑.
Et qͥa pͥus ȩccłiȩ dedicatio int̾ xͣx. &.uii. parabat᷑ dies:
tantos dies ita illesũ inuenit᷑. quasi eadem
hora de hac luce fuisset egressus. Reuerent̾
ergo iuxta morẽ ꝓpe altare recondit᷑: ibiq
fere annis quatuor demorat᷑. Constructa ue¬
ro ad orientalẽ altaris partẽ domuncula: ibi
post tot annos immaculatũ & integrũ cor¬
pus reuerentissimũ subuectũ ab ep̃is eligio &¬

Expanded text:
. Corpus vero illius ab inlustri vero Erchynoaldo patricio retentum causa eclesiae, quam sibi magnopere construxerat, in villa cui Perrona vocabulum est ponitur. Et quia ipsius eclesiae dedicatio inter triginta parabatur dies, tantos dies ita inlaesus invenitur, acsi eadem hora de hac luce fuissit egressus. Reverenter ergo iuxta morem prope altare reconditur, ibique fere annis quatuor demoratur. Constructus vero ad orientalem altaris partem domuncolam, ibi post tot annos inmaculatum corpus reverentissimis subvectus episcopis Eligio
Abbreviated transcription (Latin):
duos uenerabiles uiros illius ꝑuintiȩ. in qua
uir dñi furseus hȩc uidens quasi obisse crede¬
batur. p̾sules cunctors memoria usq ad nr̃a
tẽpora celebratos. ꝓpius ad se accedentes. ac fa-¬
miliarit̾ ꝓpria edicentes nomina qui uocaban

Expanded text:
duos venerabiles viros illius provinciae, in qua vir Domini Furseus haec videns quasi obisse credibatur, praesules cunctorum memoria usque ad nostra tempora clebratos, propius ad se accedentes ac familiariter propria edicentes nomina, qui Beoanus
Abbreviated transcription (Latin):
precationis instantia admonitus. nullũ uiuen¬
di finẽ audiuit. certũ diem tacendo. ẽ euange¬
lico p̃cepto reuoluens: uigilate & orate. quiã
nescitis diẽ neq horã. Quod uir deo plenꝰ
intelligens. locũ monasterii a p̃dicto rege sige¬
berto sibi traditũ accelerauit construere: quod
castro constructũ. siluarũ & maris uicinitate
amenũ. Rex gentis illius anna religiosus ac no¬
bilis. ipseq tectis & munerib adornarunt il¬
lud monasteriũ. Hisrite gestis: uir sc̃s ab om̃i
scłi atq ipsius monasterii cura alienare se cu¬
piens: cũ sapientib fratrib tractabat. Habuit
enĩ secũ reuerentissimos & sp̃uales uiros. qui
exemplo tanti uiri. & in monasterii ꝓbatione.

Expanded text:
praedicationis instantiam admonitur, nullum vivendi finem audivit; certum diem tacendo euangelicum praeceptum admonens: Vigilate et orate, quia nescitis diem neque horam. Quod vir Deo plenus intellegens, loco monasterii a praedicto sibi rege traditum adceleravit construere. Quod castro constructum, silvarum et maris vicinitate amoenum rex gentis illius Anna ac nubiles quique tectis et muneribus adornarunt. 8. His rite gestis, vir sanctus ab omni saeculi atque ipsius monasterii cura alienare se cupiens, cum sapientibus fratribus tractavit, Habuit enim secum reverentissimos et spiritalis verus, qui exempl
Abbreviated transcription (Latin):
la presbiteris. monasterii & animarũ dereli¬
quit curã. Alterũ uero ultanũ: anachoritã¬
diuturna monasterii ꝓbatione. ad heremita¬
lem uitã multis iam annis ab eodem electum.
derelictis omnib curis & reb. nudus ad fra-¬
trẽ suũ ultanũ. qui iam theorica pascebatur
uita solus ꝓfectus ẽ labori cotidiano. & oratio¬
nib continuis deseruientes annũ integrũ ibi¬
dem philosophant᷑. Tunc quibusdã causis in-¬
gruentib a popło uel rege altioris ingenii.
ad consiliũ uocatus: immo etiã cõpulsus. here
tractans. ac turbatã esse ꝓiunciã gentiliũ in-¬
cursione ꝑspiciens. nec diuturnũ ibi mona¬
sterialẽ ordinẽ ꝑpensans. ad galliarũ littora
dimissis ordinate omnib nauigauit. Ibiq a
francoꝵ rege ludouio uel patricio herchenol¬
do honorifice susceptus. monasteriũ quod
nuncupant latiniacũ construxit: ac ñ multo
post fratrib ordinate dimissis: cũ rege & patri¬

Expanded text:
 sortito monasterii et animarum dereliquit curam; alterum vero Ultanum, diuturna monasterii probatione ad heremitalem vitam multis iam annis ab eodem electum. Derelictis omnibus curis et rebus, nudus ad fratrem suum, qui iam theoricam pascebat vitam, solus profectus est. Labore cottidiano et orationibus continuis deservientibus, annum integrum ibidem phylosophantur. 9. Tunc, quibusdam causis ingravantibus, ad populo vel regi altiores ingeni ad consilium vocatus, immo etiam conpulsus, desidtractans ac turbatam esse provintia gentilium incursione perspiciens nec ibi diuturnum monasterialem ordinem perpinsans, ad Galliarum litore, dimissis ordinate omnibus, navigavit, ibique a Francorum rege Chlodoveo vel patricio Ercanwaldo honorifice susceptus, monasterium in loco nuncupante Latiniaco construxit. Hac non multum post, fratribus ordinatis, cum rege et patri
Abbreviated transcription (Latin):
factum est.
ompletis uero decẽ annis omnib sine
ꝑsonarũ acceptione uerbũ dñi annun¬
tians. irruentiũ popłors multitudines ñ ferens
aliquantoꝵs etiã animos inuidia stimulante.
contra se uel cõmotos ẽẽ dep̃hendens: relictis
omnib quȩ habere uidebat᷑. paucis cũ fra¬
trib ad insulã quandã paruulam in mare
ꝓfectus ẽ. atq exinde non multo post de
hybernia peregrina littora petens. ꝑ britan¬
nos ad saxoniã transuectus ẽ: ubi honorifice¬
ẽ a sigeberto rege susceptus. & uerbo dñi bar¬
bara mitigabat corda.
ompletis uero duodecim annis. quos an¬
gelus predixerat sẽs: quadã infirmitate
correptus. anglica fruit᷑ uisione. Libi etiã de¬

Expanded text:
factum estfactum est annis, omnibus sine personarum acceptione verbum Dei adnontians, inruentium popolorum multitudines non ferens, aliquantorum etiam animos, invidia stimulante, contra se commotus esse deprehendens, relictis omnibus quae habere videbatur, paucis cum fratribus ad insolam quandam parvolam in mare profectus est atque exinde non multum post de Hibernia pericrina litora petens per Britannias in Saxoniam transvectus est, ubi honorifice a Siggiberctho rege susceptus verbo Domini barbarum mitigabat cor. 7. Conpletis vero duodecim annis quos angelus praedixerat, sanctns quadam infirmitate correptus, angelica fruitur visione, ubi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
audierat. omnib popłis scotoꝵ annuntiabat
Erat uero in illo incõparabilis gr̃a. nichil ter¬
renũ cuiquã petens. om̃ipotenti se tribuens.
Prelatis & subditis ȩqualis: magnatis & regib
timendus. humilib & contẽptorib scł̃i imitan¬
dus. Omnib bonis amabilis. iniquis & pecca¬
torib terribilis: diuinis uirtutib clarus. Ex
obsessis enĩ corporib demonia fugabat: & pau¬
peres recreabat.
umq unius anni spacio hyberniȩ insu¬
lȩ populos doctrinȩ studio circumiret:
instabat anniuersarius dies. quo uisionẽ a
corpore sublatus uiderat. memorans semꝑ
unius diei iter sibi fuisse in iunctũ. Multis
enĩ sapientib ac religiosis comitantib uiris.
eadem nocte molestia corporis correptus. in so¬
lo tantũ pectusculo uita palpitante uidit
angłm dñi. & ea quȩ ad opus p̃dicationis sunt
congrua sibi annuntiantẽ: & unius diei iter
exponentẽ. ac duodecĩ annos accipere suȩ p̃-¬
dicationis completurũ predicentẽ. quod ita

Expanded text:
audierat omnibus populis Scottorum adnuntiabat. Erat vero in illo inconparabilis gratia, nihil terrenum cuiquam petens, omni petenti se tribuens, praelatis et subditis equalis, magnatis et regibus timendus, humilibus et contemptoribus saeculi imitandus, omnibus bonis amabilis, iniquis et peccatoribus terrebilis, divinis virtutibus clarus. Ex obsessis enim corporibus daemonia fugabat et pauperes recreabat. 5. Dumque unius anni spatio Hiberniae insoli populos per doctrinae studium circumiret, instabat anniversarius, quo visione a corpore sublatus vidibat, memorans semper, unius diei iter sibi fuisset iniunctum. Multis enim sapientibus ac religiosis comitantibus viris, eadem nocte molestia corporale correptus, in solo tantum pectusculo vita palpitante, vidit angelum Domini ea quae ad opus praedicationis sunt congrua sibi adnuntiantem et unius diei iter exponentem hac duodecim annos in opere praedicationis completurum praedicentem. Quae ita
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore scriptũ ẽ. Prudens in tẽpore illo tace¬
bit. quia tempus pessimũ ẽ. Quando enĩ au¬
ditores despiciunt uerbũ. lingua etiã doctoris
loqui p̃peditur: dũ uidet quod audita predi¬
dit. Ille tam̃ usq ad mortẽ annuntiare debu¬

Expanded text:
tempore scriptum est: Prudens in tempore illo tacebit, quia tempus pessimum est . Quando enim auditores despiciunt verbum, lingua doctoris praepeditur, dum videt quod audita praedite tamen usque ad mortem annuntiare deb
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ non teneret. Post innumerabilia uulne¬
ra membris omnib instaurata ẽ cutis una: uul¬
tus ille duturna deletus soedidine. sua cepit re¬
pingi imagine nec agnosci. Per fidelissimũ laua-¬
chrũ pictauis illis purificus iordanis inuentus ẽ:
& non ipsi ad fluuiũ. sed ipsis fluuius hic occur¬
rit. Qui etiã p̾dicabilis patuit miseratio confes¬
soris: qui & laborẽ longinqui itineris ab stulit:
s salutis uota portexit. O quã in estimabilium
claruerunt documenta uirtutum: ubi sepuul¬
chri munditiȩ mundauerunt maculas leprȩ
cuius hoc facere cura potuisset artificis. qui de ta¬
li puluere ferret beneficia medicinȩ. Ex quibus
castorius diaconus. crispio subdiaconus institu¬
tus ad eius obsequiũ. usq infine suo ꝑ queni
sanati sunt adheserunt: & merito illius elege¬
runt sustinere iuga dñi. a quo pena liberi sunt

Expanded text:
speciem non teneret. 12 Post innumerabilia vulnespeciem non teneret. 12 Post innumerabilia vulnera membris omnibus instaurata est cutis una: vultus ille diuturna deletus sordidine sua coepit repingi imagine nec agnosci. Per fidelissimum lavacrum Pictavis illis purificus Iordanis inventus est et non ipsi ad fluvium sed fluvius ad ipsos hic occurrit. Quae tam praedicabilis patuit miseratio confessoris, qui et laborem longinqui itineris abstulit et salutis vota porrexit. 13 O quam inaestimabilium claruerunt documenta virtutum, ubi sepulchri munditiae mundaverunt maculas leprae! Cuius hoc facere cura potuisset artificis, qui de tali pulvere ferret beneficia medicinae? 14 Ex quibus Castorius diaconus et Crispio subdiaconus institutus ad eius obsequium usque in finem suum per quem sanati sunt adhaeserunt: et merito illius elegerunt sustinere iuga domini, a quo poena liberi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Quas penas quȩ tormenta mors ipsa tunc
ꝑtulit: quando illud quod credebat inuadere sic
amisit ꝓfecto: quando alterũ uitrix ferire non
potuit. sed mors uicta ꝑcussit. Qui tam̃ ꝓpianus
ciuitatis apicẽ meruit obtinere pontificis: & usq
in hodierna die ad luminaria sui medici singłis
annis uitȩ debitor tributa desoluit.
llud quoq nobis ẽ tam singulare miraculũ pro
gła collatoris: a memoria popłi reuocando. Nam
cũ a turcis uenissent duo lepsi miraculis immuta¬
ti: spem suȩ salutis in scĩ intercessione fundentes.
de puluere qui ab eius sepulchro abstergebat᷑ sua
lauantes capita. & membra reliqua ꝑungentes:
tam diu ibidem talẽ curã fideliter impenderunt:
donec infirmitas ipsius ulcerosa uarietas de cor¬
pore quod captiuauerat captiua migraret: ut
decepta sui solatii colorẽ quẽ inuaserat inuiola¬
tũ reliquerit: & quã secũ attulerat turpitudinis

Expanded text:
rent. 9 Quas poenas, quae tormenta mors ipsa tunc rent. 9 Quas poenas, quae tormenta mors ipsa tunc pertulit, quando illud quod credebat invadere sic amisit? Profecto quando alterum victrix ferire non potuit, se mors victa percussit. 10 Qui tamen Probianus civitatis apicem meruit obtinere pontificis et usque in hodiernum diem ad luminaria sui medici singulis annis vitae debitor tributa dissolvit. 11 Illud quoque nobis est tam singulare miraculum pro gloria conlatoris ad memoriam populi revocandum. Nam cum a Cadurcis venissent duo leprae maculis immutati spem suae salutis in sancti intercessione fundantes, de pulvere qui ab eius sepulchro abstergebatur sua lavantes capita et membra reliqua perunguentes? tam diu sibi talem curam fideliter impenderunt, donec infirmitatis ipsius ulcus ac varietas de corpore quod captivaverat captiva migraret, ut decepta suis solatiis colorem quem invaserat inviolata relinqueret et quam secum attulerat turpitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dubium iam uitȩ penderet in finẽ. & spem
conualescentẽ infantiȩ mors inuida parenti sub¬
ripere festinaret: nec paruuli funus aceruũ con¬
siderans. nec desideria ingemi scentis spectans
auide quod inuenit extra sortem cuncta conclu
dens. sola intercessione beati hilariirestiterat. mo¬
ribundo salutis occasio quã franco suus genitor
& periculosa mater. qua magis conuerso nomi¬
ne filii periclitabat᷑ in nece: iamq defuncti pre¬
meditantes exequias cũ ingenti fletu in confesso¬
ris tabernaculũ detulerunt. Tunc sc̃s hila¬
rius ab auctore suo secretȩ artis exhibens medi¬
cinam: consuetus de dispendio funeris reddere
compendia sanitatis: subito membroꝵ fluentẽ
fabricã uerbo operante surrexit: s instatũ pri¬
stinũ tanquã si nichil fuisset solubile formauit.
Mox parentũ lacrimas lȩticiȩ mole suꝑueniente
siccauit: gemitus uoto succedente preclusit: ubi
iam ꝑ dolorẽ non erat. sed ꝑ gaudia quod plora¬

Expanded text:
cum dubio jam vitae penderet in fine, et spem convalescendae infantiae mors invida parentibus subripere festinaret, nec parvuli funus acerbum considerans, nec desideria ingemiscentis senectutis spectans, avida quidquid invenit extra sortem cuncta codens, sola intercessione beati Hilarii restiterat moribundo salutis occasio. 7 Quem Franco suus genitor et Periculosa mater, quae magis converso nomine filii periclitabatur in nece, iam quasi defuncti praemeditantes exsequias cum ingenti fletu in confessoris tabernaculo detulerunt. 8 Tunc sanctus Hilarius ab auctore suo secretae artis exhibens medicinam, consuetus de dispendio funeris reddere compendia sanitatis, subito membrorum fluentem fabricam verbo operante subrexit et in statum pristinum tamquam si nihil fuisset solubile reformavit: mox parentum lacrimas laetitiae mole superveniente siccavit, gemitus voto succedente praeclusit, ubi iam per dolorem non erat sed per gaudia quod plora
Abbreviated transcription (Latin):
utilissimã. Credo patri meo quia & ille ei qui
spopondit se credidit: ꝓpter quã michi signi¬
ficauit se etiã mori uelle. Hanc expecto. hanc
desidero: quȩ michi prestabit salutẽ ȩternam.
Ergo filia subueni sollicitudini meȩ: & hanc
epłam meã semꝑ lege. & huic te uesti. & marga¬
ritȩ serua: & ipsa tu michi nullũ interrogans
qualibus potes litteris rescribe: utrũ te uesti
huic & margaritȩ reserues. ut sciam quid iuue¬
ni illi respondeã: & ut si illũ desideras si spectas
letus. possim ad te reditum cogitare. Cum autẽ
michi rescripseris: tunc tibi & ego quis sit hie
iuuenis & qualis sit & quid uelit. & quid ꝓ¬
mittat: & quid possit indicabo. Interim tibi
ymnũ matutinũ & serotinũ misi: & memor
quȩ optat te morib suis generare deo. Ds̃ qui
te genuit hic & in ȩternũ custodiat: opto filia
desiderantissima amen¬

Expanded text:
utilissimam — credo patri meo, quia et ille ei, qui utilissimam — credo patri meo, quia et ille ei, qui spopondit sibi, credidit —, propter quam mihi significauit se etiam mori uelle. hanc exspecto, hanc desidero, quae mihi praestabit salutem et aeternitatem\'. Ero, filia, subueni sollicitudini meae et hanc epistolam meam semper lege et huic te uesti et margaritae reserua. et ipsa tu mihi nullum interrogans, qualibus huic et margaritae te reserves, ut sciam quid juveni illi respondeam: et ut si illam desideras, si exspectas, laetus possim ad te reditum cogitare. Cum autem mihi rescripseris, tunc tibi et ego quis sit hic juvenis, et qualis sit, et quid velit, et quid promittat, et quid possit, indicabo. Interim tibi hymnum matutinum et serotinum misi, ut memor quae optat ut te moribus suis genuerit Deo. Deus qui te genuit, hic et in aeternum custodiat opto, filia desideratissima
Abbreviated transcription (Latin):
margaritȩ reserues: neq miserũ senẽ tali dãpno
tuo facias. si hanc uestẽ & hanc margaritã non
habueris. Testor autẽ tibi filia dm̃ cȩli & terrȩ.
quia nichil hac margarita atq hac ueste pre¬
ciosius ẽ: ut tui iuris ẽ. ut hanc habeas tu.
Modo quando tibi uestis alia offert̃. uel infecta
uel serica. uel deaurata: dicito ei qui tibi offert.
Ego uestem alterã expecto ꝓpter quã pater nĩs
a me tam diu peregrinat᷑. quã michi querit: quã
non possũ habere si hanc habuero. Sufficit mi¬
chi lana ouis meȩ: sufficit michi color quẽ na¬
tura attulit. sufficit michi textus insũptuosus.
Cȩterũ uestẽ illam desidero: quȩ dicit᷑ non ab¬
sumi. non atteri. non discindi. At uero si tibi
margarita offerat᷑. aut suspendenda collo. aut
digito coaptanda. dices ita. Non michi impe¬
dimento sint istȩ inutiles & sordidȩ margaritȩ.
expecto illã pulcherrĩmã & preciosissimã. &

Expanded text:
margaritae reserues neque miserum senem tali damno margaritae reserues neque miserum senem tali damno tuo facias, si hanc uestem et hanc margaritam non habueris. testor autem tibi, filia, deum caeli et terrae, quia nihil hac margarita atque hac ueste pretiosius est et tui iuris est, ut hanc habeas. tu modo, quando tibi uestis alia offeratur uel infecta uel serica uel deaurata, dicito ei, qui tibi offert: \'ego uestem alteram exspecto, propter quam pater meus a me tam diu peregrinatur, quam mihi quaerit, quam non possum habere, si hanc habuero. sufficit mihi lana ouis meae, sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi textus insumptuosus. ceterum uestem illam desidero, quae dicitur non absumi, non atteri, non scindi\'. at uero, si tibi margarita offeratur aut suspendenda collo aut digito coaptanda, dices ita: \'non mihi impedimento sint istae inutiles et sordidae margaritae; expecto illam pulcherrimam et pretiosissimam et
Abbreviated transcription (Latin):
eam nemo possit qui margaritã alterã habue¬
rit: quia aliȩ aut de terra aut de mari sunt.
Mea autẽ ut ipse tu uides speciosa & p̃ciosa
est. incõparabilis & celestis ẽ: non dignat᷑ ibi
esse. ubi aliȩ sunt. Non enĩ reb meis conue¬
nit cũ reb hominis: quia qui ueste mea & mar¬
garita utitur in eternũ sanus ẽ: non febre ex¬
ardet. non uulnera patit᷑. non humanis demu¬
tatur. non morte dissoluit᷑: equalis ȩternus. Ego
tamen hanc uestẽ. hanc margaritã meã petenti
tibi dabo. ut eam filiȩ tuȩ ꝑferas: sed prius scire
debes quid uelit filia tua. si se huius uestis &
margaritȩ meȩ dignã facit: idest si uestes seri¬
cas ꝙ auratas & infectas habere noluerit. si om¬
nẽ margaritã alterã oderit: tunc hanc quã me
rogas tibi prestabo. Post quã uocẽ filia lȩcus exur¬
go: s secretũ habens. hanc epłam ad te feci: rogans
te ꝑ multas lacrimas meas. ut te huius uestis &

Expanded text:
eam nemo possit, qui margaritam alteram habueeam nemo possit, qui margaritam alteram habuerit, quia aliae margaritae aut de terra aut de mari sunt, mea autem, ut ipse tu uides, speciosa et pretiosa est, incomparabilis et caelestis est, non dignatur ibi esse, ubi aliae sunt. non enim rebus meis conuenit cum rebus hominis, quia, qui ueste mea et margarita utitur, in aeternum sanus est non febre exardescit, non uulncri patet, non annis demutatur, non morte dissoluitur—, aequalis, aeternus. ego tamen hanc uestem et hanc margaritam meam petenti tibi dabo, ut eam filiae tuae perferas. sed prius scire debes, quid uelit filia tua. si se huius uestis et margaritae meae dignam facit, id est, si uestes sericas et auratas et infectas habere noluerit, si omnem margaritam alteram oderit, tunc haec, quae me rogas, tibi praestabo.\' Post quam uocem, filia, laetus exsurgo et secretum habens hanc ad te epistolam feci, rogans te per multas lacrimas meas, ut te huic uesti et
Abbreviated transcription (Latin):
tudini & uitȩ meȩ Si enĩ hanc uestem & marga¬
ritã non concedis: miser futurus sũ. filiã meã ui¬
uentẽ ꝑditurus sũ. E go ꝓpter hanc margaritã
& uestem peregrinari uolo: scis dñe quia tibi
non mentior. Postquã uocẽ meã audiuit. iubet
me leuari. & ait michi. Mouerunt me preces
& lacrimȩ tuȩ. & bene ẽ quod hoc credidisti: &
quia dixisti te ꝓ hac margarita ipsã uitã tuã
uelle impendere: ñ possũ eam tibi negare. Sed
scire debes ꝓpositũ & uoluntatẽ meã. Uestis
quã ego dedero talis ẽ. ut si quis uoluerit ueste
alia colorata. & serica & aurata uti. in ueste mea
capi ñ possit. S ed illi dabo eam quȩ contenta
sit serico habitu. & natiuis colorib. & in sump¬
tuoso textu uestiri: ita ut ꝓpter consuetudinẽ
purpurã ꝑ angustã uestis habeat: non etiam
pur pura ipsa diffundit᷑ in uestem. Margaritã
uero quã a me petis. natura eius ẽ. ut habere

Expanded text:
tudini uitae meae; si enim hanc uestem mihi et margatudini uitae meae; si enim hanc uestem mihi et margaritam non concedis, miser futurus sum: filiam meam uiuentem perditurus sum. ego propter hanc margaritam et uestem peregrinari uolo. scis, domine, quia tibi non mentior\'. Postquam uocem meam audiuit, iubet me leuare et ait mihi: \'mouerunt me preces et lacrimae tuae et bene est, quod hoc credidisti. et quia dixisti te pro hac margarita ipsam uitam tuam uelle impendere, non possum eam tibi negare, sed scire debes propositum et uoluntatem meam. uestis, quam ego dedero, talis est, ut, si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et aurata uti, hanc uestem meam capere non possit. sed illi dabo eam, quae contenta sit serio habitu et natiuis coloribus et insumptuoso textu uestiri, ita ut propter consuetudinem purpuram perangustam uestis habeat, non etiam purpura ipsa diffundatur in uestem. margarita uero, quam a me petis naturae eius est, ut habere
Abbreviated transcription (Latin):
nec celi nec lucis nec maris. nec terre species:
pulchritudini eius poterat comparari. Ea
cum pstratus iacerẽ: ait michi quidam de
asistentib. Uideo te sollicitũ & bonũ patrem
& ꝙ hanc uestem atq hanc margaritã ad fili¬
am tuã desiderare. Sed ut magis desi deres:
ostendo tibi quid adhuc hȩc uestis & marga¬
tita boni habeat At estis hȩc nunquã tineis co¬
medit᷑ non usu atterit᷑. non sorde inficit̾. nondis
eindit᷑. non ddãpno amittit᷑: sed semꝑ talis qua¬
ls ẽ ꝑmanet. Margarita uero hȩc uirtutes eius
sunt: ut siquis induit᷑ non egrotet. non senescat.
non moriat᷑. Nichil omĩno in se habet quod
sit obnoxiũ corpori: sed utenti ea nichil acce¬
dit quod aut mortẽ afferat. aut ȩtatẽ demutet.
aut impediat sanitatr̃. Q uod ubi audiui filia
examinari magis desideriũ margaritȩ s. uestis
ipsius cȩpi: & sicut ꝓstratus iacebã in deficienti
fletu. & intenta oratione iuuenẽ precari cȩpi.

Expanded text:
nec caeli nec lucis nec maris nec terrae species pulchritudini eius poterat comparari. Et cum prostratus iacerem,ait mihi quidam de assistentibus: \'uideo sollicitum et bonum patrem esse et hanc uestem atque hanc margaritam ad filiam tuam desiderare, sed, ut magis desideres, ostendo tibi, quid adhuc haec uestis atque margarita boni habeat. uestis haec numquam a tineis comeditur, non usu atteritur, non sorde inficitur, non ui scinditur, non damno amittitur, sed semper talis, qualis est, permanet. margarita uero haec uirtutis eius est, ut, si quis ca induitur, non aegrotet, non senescat, non moriatur. nihil omnino in se habet, quod sit obnoxium corpori, sed utenti ea nihil accidit, quod aut mortem afferat aut aetatem demutet aut impediat sanitatem\'. quod ubi audiui, filia, exanimari magis desiderio margaritae et uestis istius coepi et, sicut prostratus iacebam, indeficienti fletu et intenta oratione iuuenem precari coepi d
Abbreviated transcription (Latin):
purgauit. Qui nunquã uiderat ornamenta
diei: cȩpit illi nouus sol nasci. Apud illũ tunc
fabricata sunt: quando eoꝵ meruit uidere fa-¬
cturã. Et ut ita dicam quodam modo post se
stinabat accedere. Iste in suo templo dignatus est
lumina dare quantũ ꝑmittit gr̃a donatoris:
qui preuenit desideria supplicantis.
sterio quod ab ipso ẽ in rege collatum:
Deniq elodoueus dũ contra hereticã gentẽ pug¬
naturus armatas acies cõmouisset: media no¬
cte meruit de basilica beati uiri lumen suꝑse¬
łr

Expanded text:
purgavit. Qui numquam viderat ornamenta purgavit. Qui numquam viderat ornamenta diei, coepit illi novus sol nasci. Apud illum tunc fabricata sunt omnia, quando eorum meruit videre facturam. En, ut ita dicam, quodam modo post se ecus ad fratrem eius festinabat accedere, iste in suo templo dignatus est inluminare. Quanta micat gratia donatoris, qui praevenit desideria supplicantis? sterio, quod ab ipso est in rege conlatum. Denique Chlodoveus dum contra haereticam gentem pugnaturus armatas acies commovisset, media nocte meruit de basilica beati viri lumen super
Abbreviated transcription (Latin):
uita ueniens dextrã mortuã traxerat
natura formante: & debilẽ manũ inspeciẽ co¬
lũpnȩ collegerant neruoꝵs fila contracta: fluxu
suo digitors stamine telam arcebat. Tunc occur¬
rens ad beatissimi sepulturã intercessionẽ eius
uiuacib officiis ordinata ꝓmeruit: atq paula¬
tim mobilis iugor articulis stupentib & unguib
irrepsit. Post longa tempora manus illi tunc na
ta ẽ. cũ sensit munera confessoris: extincta ue¬
nit matris ab utero: uiua rediit de sepulchro.
Ecce quã larga remuneratoris ẽ pietas: ut
quȩ natura non genuit. hic membra suppleret.
e illud quidẽ preterire conuenit:
quod ceco felici post uota successit. Sam
cum ad beati martini limina ꝓ recipiendo lu¬
mine ꝓperaret: inscĩ hilarii preteriens templũ
ingressus ẽ. Quo dũ uigilias officio solito cele¬
brarent: mane facto aꝑtis oculis ipso die cepit
aliis nuntiãre. qui semꝑ egebat audire. Apud
quẽ una semꝑ erat nox: tenebras illa nocte

Expanded text:
itam veniens, dexteram mortuam traxerat natura formante, et debilem manum in speciem glomi collegerant nervorum fila contracta: fluxa suo stamine digitorum tela marcebat. Tunc occurrens ad beatissimi Hilarii sepulturam, intercessione ejus vivacibus est officiis ordinata: paulatim mobiles vigor articulos stupentes et ungues irrepsit. Post lonta est, cum sensit munera confessoris: extincta venit matris ab utero, viva rediit de sepulchro. Ecce quam larga remuneratoris est pietas, ut quae natura non genuit, hic membra suppleret! 17 Nec illud quidem praeterire convenit, quod caeco felici post vota successit. Nam cum ad beati Martini limina pro recipiendo lumine properaret, in sancti Hilarii praeteriens templum ingressus est. Quo dum vigilias officio solito celebrarent, mane facto apertis oculis ipse diem coepit aliis nuntiare, qui semper egebat audire. 18 Apud quem una nox erat, tenebras illa nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ipse sedet in cęlo a dextris sũmȩ uir¬
tutis. & ipse uenturus in nubib cęli.
Cũ hac responsione & testimonio iacobi
multis satis factũ eẽt. & libent̾ audissent
quȩ iacobus ꝓtestatꝰ ẽ: ceꝑunt glificare
dm̃ & dicere. Osanna filio dauid. Tunc¬

Expanded text:
ecce ipse sedet in coelis a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset, et libenter audissent quae Jacobus protestatus est, coeperunt glorificare Deum et dicere: Osanna filio David. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
lia orantẽ de suꝑ lapidib purgerent. unꝰ
ex sacerdotib de filiis rachabitarũ. de¬
ꝓ uobis orat iustus. hic quẽ lapidatis.
Tunc iratus quidã ex phariseis. ꝑticam
fullonis arripiens dedit fortit̾ in caput

Expanded text:
lia orantem desuper lapidibus perurgerent, unus de sacerdotibus, de filiis RechaPro vobis orat hic justus quem lapidatis. » Tunc iratus quidam ex Pharisaeis perticam fullonis arripuit, et in capit
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Dep̃camur ergo te ut suadeas omnib
conuenientib in die paschȩ de iħu. Tibi
enĩ om̃s obtemꝑamꝰ de te tam nos quã
popłs testimoniũ ferimꝰ quia iustus es &
ꝑsonã ulliꝰ non accipis. Tu ergo suade po¬
dimus. Ascende itaq in excelsũ locũ pin-¬
nȩ cẽpli ut in edito positꝰ appareas om̃ib.
& uerba tua audiant᷑ a cunctis: quia in
dieb paschȩ conuenit ñ solũ iudeoꝵ:
pinnã templi. Et uoce magna clamantes
nos obtemꝑare debemꝰ. qm̃ popls errat
post iħm. qui crucifixus ẽ: enuntia nob̃

Expanded text:
s: Deprecamur ergo te ut suadeas omnibus convenientibus in die Paschae de Jesu. Tibi enim omnes obtemperamus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade podimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur quia in diebus Paschae conveniunt, non solum Judaeorum, pinnam templi et uoce magna clamantes nes obedire debemus, quia populus errat post Ihesum qui crucifixus est, enuncia nobis
Abbreviated transcription (Latin):
eo iosephus. qui post ipsas statĩ primas
apłoꝵs successiones fuit quinto cõmenta¬
rioꝵs suoꝵ libro his uerbis refert. Susce¬
pit inquit eccłiam ab apłis frat̾ dñi ia¬
cobus: qui ab om̃ib cognominatꝰ ẽ iustꝰ.
Ab ipsis dñi tẽporib ꝑdurans usq ad
nos. Et multi quidẽ iacobi uocati sunt:
sed hic ex utero matris suȩ sc̃s fuit. Ui¬
nũ & sicerã ñ bibit. sed neq animal
manducauit. ferrũ in caput eiꝰ ñ ascendit.
Oleo ñ ẽ unctus: balneis ñ ẽ usus. Huic
soli licebat introire in scã sc̃oꝵ. Neq enĩ
laneo utebat᷑ indum̃to: sed tantũ sindo¬
ne. Solus ingrediebat᷑ templũ: & iacebat
ingenua sua orans ꝓ popłi indulgentia:
ita ut orando callos faceret ingenib. ad
modũ cameli semꝑ genua flectendo. nec
unquã ab oratione cessando. Itaq ꝓ in-¬
credibili hac continentia ex sũma iusticia.

Expanded text:
eo Aegesippus, qui post ipsas statim primas apostolorum successiones fuit, in quinto Commentariorum suorum libro, his verbis: Suscepit, inquit, Ecclesiam cum apostolis frater Domini Jacobus, qui ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa justitia
Abbreviated transcription (Latin):
nis indumentis. Baptizauit autẽ
& eubolum. atq unguens eos scõ
crismate. tradidit illis uiuficam
cõmunionẽ. Postulauitq basiliũ
di sacerdos. post orationẽ sumere
cibũ. Qͦd & fecit dicens. Ih̃u xp̃e

Expanded text:
nis Christi. Baptizavit autem et Eubulum, et ungens etiam sancto chrismate, tradidit vivificam communionem, et rogavit Basilium Dei sacerdos post orationem sumere cibum, quod et fecit dicens: Domine
Abbreviated transcription (Latin):
chis. Alit̾ ut diximꝰ. nec ipsi. nec alicui
liberũ ingressũ consentimꝰ. Int̾dictu etiã
anathematis. & pontificali auctoritate
stabilimꝰ. ut ipsũ castrũ cũ monasterio
& uillulis. filciacũ. Tlgidũ. ⁊. adas. ⁊i etnã¬
curtẽ. Saltiacũ. cũ theobra silua. Theulu¬
dũ. liniacũ. Puteis aquis. & appenditiis
ad se ꝑtinentib. nec aliqͥs p̃sumat in
his quȩ diximꝰ. aut in uillis inibi ꝑti¬

Expanded text:
chis aliter ut diximus nec ipse nec alicui chis aliter ut diximus nec ipse nec alicui liberum ingressum consentimus. Interdicto etiam anathematis et pontificali auctoritate stabilimus ut ipsum castrum cum monasterio et uillulis Filciacum Thilgidum Hadas Hennincurtem Saltiacum cum Theobia silua Theuludum Liniacum puteis aquis et appendiciis ad se pertinentibus non aliquis praesumat in his quae diximus aut in uillis inibi
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ. om̃s scłares & iudiciares potestates
excludimꝰ ab ingressu memorati mona¬
sterii atq castri. ut liceat monachis deo
inibi famulantib ex hoc & in reliquũ
tempꝰ quiete uiuere. ac ab om̃i munda-¬
no strepitu eẽ sequestratos. & adiuramꝰ
comes. nec aliqua regia uel iudiciaria po¬
testas p̾sumat illors ingredi monasteriũ
siue castrũ. neq ibi conuiuia extruere.
neq placita. nec aliud qͥd facere. nisi ꝑ¬
missu a uoluntate abbatis qui p̾latus
fuerit loco. unaq eũ uoluntate monacho¬
rũ. Sed sint monachi deo seruientes in
p̃fato loco. uixta qd̃ beatꝰ augustinꝰ do¬
cet de oꝑe monachoꝵs. uel uxta traditi¬
onẽ scĩ basilii. uł scdm regulã scĩ colũba¬
ni. uł scĩssimi benedicti. Et hoc in arbito
abb̃is constituimꝰ. Si autẽ talis exciterit
causa. ut merito ep̃c accersiri debeat. ñ
alit̾ ueniat. nisi uocatꝰ ab abb̃e. uł a mona¬

Expanded text:
ritatem omnes seculares et iudiciarias potestates ritatem omnes seculares et iudiciarias potestates excludimus ab ingressu memorati monasterii atque castri ut liceat monachis deo inibi famulantibus ex hoc et in reliquum tempus quiete uiuere ac ab omni mundano strepitu esse sequestratos. Et adiuramus comes nec aliqua regia uel iudiciaria potestas praesumat illorum ingredi monasterium siue castrum neque ibi conuiuia exstruere neque placita nec aliud quid facere nisi permissu et uoluntate abbatis qui praelatus fuerit loco una que cum uoluntate monachorum sed sint monachi deo seruientes in praefato loco juxta quod beatus Augustinus docet de opere monachorum uel juxta traditionem sancti- Basilii uel secundum regulam sancti- Columbani uel sanctissimi Benedicti et hoc in arbitrio abbatis constituimus. Si autem talis exstiterit caussa ut merito episcopus accersiri debeat non aliter ueniat nisi uocatus ab abbate uel a mona
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ in suburbano atrebatis ciuitate.
In quo loco nuꝑ fuit translatũ corpꝰ
dicti pontificis xp̃i uedasti. a beatissi¬
mo autb̃to ep̃o nr̃o uidelicet p̃decesso¬
re. ac honorifice humatũ. Deniq om̃i¬
bus notũ ẽ eundẽ locũ ꝑtinentẽ fuisse.
ac subiectũ eccłiȩ atrebatensis ciuitatis
sed a memorato rege głosissimo theode¬
rico me consentiente. una cũ clero nobis
subiecto: ẽ a nr̃a sequestratũ ciuitate.
Iget consid̾antes dignã & humillimã pe¬
titionẽ sepiꝰ dicti inclyti regis. ratũ duxi¬
mus oꝑe ꝑficere qd̃ ipse suggesserat. Itaq
ꝑ scãm & indiuiduã trinitatẽ. pontifi¬
cali auctoritate obtestamꝰ cunctis sc̃ȩ dei
eccł̃iȩ filiis. p̃sentib uidelicet & futuris.
ut hoc ep̃ale pͥuilegiũ a nobis ꝓ dĩ amo¬
re editũ. ita ut a nobis constitutũ ẽ: in¬
uiolabilit̾ conseruet᷑. Ab hodierno uide¬
licet die & deinceps ꝑ pontificalẽ aucto¬

Expanded text:
us in suburbio Atrebatis ciuitatis us in suburbio Atrebatis ciuitatis in quem locum nuper fuit translatum corpus dicti pontificis christi Vedasti a beato Autberto episcopo nostro uidelicet praedecessore ac honorifice humatum. Denique omnibus notum est eundem locum pertinentem fuisse ac subiectum ecclesiae Atrebatensis ciuitatis sed a memorato rege Theoderico me consentiente una cum clero nobis subiecto est a nostra sequestratus ciuitate. Igitur considerantes dignam et humillimam petitionem saepius dicti inclyti regis ratum duximus opere perficere quod ipse suggesserat. Itaque per sanctam et indiuiduam trinitatem pontificali auctoritate obtestamur cunctis sanctae dei ecclesiae filiis praesentibus uidelicet et futuris ut hoc episcopale priuilegium a nobis pro dei amore editum ita ut a nobis constitutum est inuiolabiliter conseruetur ab hodierno uidelicet die et deinceps. Per pontificalem aucto
Abbreviated transcription (Latin):
indicianus cameracensiũ
uel atrebatensiũ eccłie ep̃e.
locis quȩ deo dicant᷑ nr̃a pontificali
auctoritate aliquid conferimꝰ quo in
meliorẽ erigant᷑ statũ. credimꝰ nob̃ m̾¬
cedẽ ex inde a deo reciꝑe. atq ad augm̃¬
tũ uitȩ ȩternȩ capiendȩ. emolumentũ
ñ modicũ speramꝰ nobis acquirere.
Quappt̾ nouerint om̃s fideles p̃sentes
uidelicet atq futuri. quia domnꝰ nr̃ pi¬
issimus rex theodericꝰ in generali placi¬
to habito in cõpendio palatio. ĩ conuẽtu
uen̾abiliũ ep̃ors. uidelicet audoeni. au¬
stregisili. Audomari. eligii. faronis. atq
lantb̃ti. nec ñ & illustriũ abbatũ. agili.¬
uuandregisili. filiberti. bertini. atq
scupilionis. Suggessit humiliter nr̃e
pontificali celsitudini. quatinꝰ ep̃ali pri¬
uilegio roboraremꝰ. quicqͥd ipse contu¬
lit nobiliaco monasterio ubi sc̃s edastꝰ
corpore quiescit. qd̾ ab ipso pio rege mi¬
rifice ac decent̾ regiis construit᷑ sũptib¬

Expanded text:
indicianus Cameracensium uel Atrebatensium ecclesiae epilocis quae deo dicantur nostra pontificali auctoritate aliquid conferimus quo in meliorem erigantur statum credimus nos mercedem exinde a deo recipere atque ad augmentum uitae aeternae capiendae emolumentum non modicum speramus nobis acquirere. Quapropter nouerint omnes fideles praesentes uidelicet atque futuri quia dominus noster piissimus rex Theodericus in generali placito habito in Compendio palatio in conuentu uenerabilium episcoporum uidelicet Audoeni Austregisili Audomari Eligii Faronis atque Lamberti nec non illustrium abbatum Wandregisili Philiberti Bertini atque Stupilionis suggessit humiliter nostrae pontificali celsitudini quatenus episcopali priuilegio roboraremus quidquid ipse contulit Nobiliaco monasterio ubi sanctus- Vedastus corpore quiescit quod ab ipso pio rege mirifice ac decenter regiis construitur sumptib
Abbreviated transcription (Latin):
nentib precinctã habentib inferre aliꝗͣ
molestiã. Latrones uł bannos acciꝑe. pa¬
refredos inquirere. sed liceat monachis qͥ¬
ete omĩa possidere. quo ualeant liberiꝰ
ꝓ pace sc̃ȩ dei eccł̃iȩ. & uita regis & con¬
iugis. ac filiors. ac statu regni. dñi clem̃ti¬
am exorare. Siquis uero obseruator huiꝰ
pͥuilegii a nobis editi extiterit. accipiat
mercedẽ a dño & benedictionẽ in p̾senti
uita. & in futura. uitã ȩcernã. Qui uͦ
nrẽ auctoritati parui pendint. illudq
qualicũq modo temerare presũpserint.
ꝑ nr̃am pontificalẽ auctoritatẽ reddant᷑
extranei a liminib sc̃ẽ dei ȩccłiȩ. & a cȩtu
xp̃ianoꝵs. & a regno dei. & descendant cũ
dathan & abiron in infernũ uiuentes.

Expanded text:
nentibus praecinctam habentibus inferre aliquam molestiam latrones uel bannos accipere parafredos inquirere sed liceat monachis quiete omnia possidere quo uapro pace sanctae Dei Ecclesiae, et vita regis et conjugis ac filiorum, ac statu regni, Domini clementiam exorare. Si quis vero observator hujus privilegii a nobis editi extiterit, accipiat mercedem a Domino, et benedictionem a vobiuita et in futura uitam aeternam. Qui uero nostram auctoritatem parui penderint illud que qualicumque modo temerare praesumpserint per nostram pontificalem auctoritatem reddantur extranei a liminibus sanctae dei ecclesiae et a coetu christianorum et a regno dei et descendant cum Dathan et Abiron in infe
Abbreviated transcription (Latin):
cipiant partẽ & societatẽ in die iudicii.
& cũ diabolo dãpnationẽ ȩternã am̃.
go uindicianꝰ ep̃c hoc pͥuilegiũ a
mea paruitate editũ subscͥpsi. ⁊ Ego au
ni: hoc priuilegiũ subscͥpsi. ÷ Ego au-¬
domarus ep̃c absq ocellis subscͥpsi. ÷ Ego
austregisilus archiep̃c subscͥpsi. ÷ E go
subscͥpsi. ÷ Ego faro ep̃c subscͥpsi. ÷ Ego
: Ego scupilio abbas monasterii sc̃i qͥn¬
tini. iussu dõni theoderici regis. & roga¬
tu uindiciani ep̃i hoc pͥuilegiũ scͥpsi &
subscͥpsi. Data kł maii. anno .uii. domni
theoderici regis. Indictione .ii. actũ in
cõpendio palatio. in dei noĩe felicit̾ am̃.¬

Expanded text:
cietatem in die iudicii et cum diabolo damnationem aeternam amen. Ego Vindicianus episcopus hoc priuilelegium a mea paruitate editum subscripsi. Ego Audoeni hoc priuilegium subscripsi. Ego Audomarus episcopus absque ocellis subscripsi. Ego Austregisilus archiepiscopus subscripsi. Ego subscripsi. Ego Faro episcopus subscripsi. Ego  Ego Stupilio abbas monasterii sancti- Quintini iussu domini Theoderici regis et rogatu Vindiciani episcopi hoc priuilegium scripsi et subscripsi. Data kalendas- maii anno VII domini Theoderici regis indictione II. Actum in Compendio palatio in dei nomine feliciter am
Abbreviated transcription (Latin):
& mertis ingenii. Unde obsecro ut
pro me tuis orationib impetres.
ne qui culpam contẽptoris fugio
presumptoris noxam incurram.
Credo enim quod orando implere
facias: qͦd me arriꝑe iubendo fecisti.
uero orationis si euasero culpam.

Expanded text:
 lectitandum. Unde obsecro, ut pro me vestris orationibus impetretis, ne qui culpam contemptoris fugio, praesumptoris noxam incurram; sed credo, quod orando me implere faciatis, quod arripere iubendo fecistis.vero orationis, si non evasero culpa,
Abbreviated transcription (Latin):
tam hanc: & ceteras orationes sc̃i
mysterii. Et post finẽ orationũ.
exaltauit panẽ sine int̾missione
dignare potenti manu tua tͣdere
nobis. & ꝑ nos om̃i popło sc̃a scĩs.
amen. Et diuidens panẽ in tres
partes: una qͥdem cõmunicauit
timore multo. alt̾am autẽ reser¬
uauit consepelire sibi.Terciam ue¬
ro imponens colũbȩ aureȩ:pepen¬

Expanded text:
tam hanc, et caeteras orationes sancti tam hanc, et caeteras orationes sancti ministerii. Et post finem orationum exaltavit panem, sine intermissione Dignare potenti manu tua tradere nobis, et per nos omni populo sancta sanctis. Amen. Et dividens panem in tres partes, una quidem communicavit cum timore multo; alteram autem reservavit consepeliri sibi; tertiam vero imponens columbae aureae, pepen
Abbreviated transcription (Latin):
onuenientes ergo cȩcus ep̃o
runt basiliũ ad episcopa¬
tus sedem: & consecratus gub̃na¬
bat ȩccłam. di prouidentia. Post
qͦddã autẽ tẽpus. postulauit dm
ut daret illi gr̃am & sapientiã. atq
intellectũ. ꝓpriis sermonib offer
Post dies uero sex sicut in extasi
factus. aduentu scĩ sp̃c septima
die apprehendente:cepit ministͣ¬
re do ꝑ singlos dies. Et post ali¬
quod tẽpus. fide & oratione. cepit
ꝓpria manu scribere ministtiomiꝰ
misteria. atq in una nocte adue¬
niens ei dñs in uisione cũ apłis.¬
& propositionẽ panis faciens in sco
altari. excitauit basiliũ. dicens ei.
Scdm tuã postulationẽ repleat᷑
os tuũ laude. ut ꝑ ꝓprios sermones
offeras insanguineũ sacrificiũ. Q
non ferens oculis uisionẽ: surrex̃
cum tremore. Et accedens ad
scm̃ altare. cepit dicere scribens
in carta sic. Repleat᷑ os meũ laude.
ut hẏmnũ dicat glȩ tuȩ. Dñe ds̃
qui creasti nos & adduxisti in ui¬

Expanded text:
onvenientes ergo coetus episcrunt Basilium ad episcopatus sedem; et consecratus gubernabat Ecclesiam Dei providentia. Post quoddam autem tempus postulavit Deum, ut daret illi gratiam atque intellectum, propriis sermonibus offerrPost dies vero sex sicut in exstasi factus, adventu sancti Spiritus septima die apprehendente, coepit ministrare Deo per singulos dies. Et post aliquod tempus fide et oratione coepit propria manu scribere ministrationis mysteria; atque in una nocte adveniens ei Dominus in visione cum apostolis, propositionem panis faciens in sancto altari, excitavit Basilium dicens ei: Secundum tuam postulationem repleatur os tuum laude, ut per proprios sermones offeras insanguineum sacrificium. Qui non ferens oculis visionem, surrexit cum tremore, et accedens ad sanctum altare, coepit dicere, scribens in charta sic: Repleatur os meum laude, ut hymnum dicat gloriae tuae, Domine Deus, qui creasti nos et adduxisti in vi