comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modie. quo intemera¬
ta uirginitas huma¬¬
ni generis edidit saluatorem:
cpyphaniȩ nob̃ dilectissimi ue¬
neranda sollempnitas dat ꝑse¬
uerantiam gaudiorũ: ut inter
cognatarũ sollempnitatũ uicina
sacramenta exultationis uigor
& feruor fidei non tepescat:
Ad omniũ enim hominũ spec¬
tat salutem: quod infantia me¬
diatoris di& hominũ. iam uni¬
uerso declarabatur mundo:
cum adhuc exiguo detineretur
opidulo: Quãuis em̃ ifrliticam
gentem. & ipsius gentis unam
familiam delegisset. deꝗra na
ret: noluit tamen intra mater¬
nȩ habitationis angustias or¬
tus sui latere primordia. sed
mox abom̃ib uoluit agnosci
qui dignatus est om̃ib: nasci:
Tribus igitur magis in regio¬
ne orientis stella nouȩ clarita¬
tis apparuit: quȩ illustrior ce¬
teris pulchriorq syderib faci¬
le in se intuentiũ oculos ani¬
mosq conuerteret: ut confestĩ
aduerteret᷑ non eẽ ociosum. qd
tam insolitũ uidebatur: Dedit
ergo aspicientib intellectum

Expanded text:
die quo intemerata virginitas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus intellectum,
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝓsꝑa uel aduersa dispen¬
sat: precipue cum huiꝰmodi
homines arguat & inerepet
apłs. dicens. Dies obseruatis
& menses: & tempora & annos:
Timeo ne forte sine causa la¬
borauerim in uobis: Uidete
km̃i in quo laborem erga se
aplicum ꝑdiderunt: Uos au¬
tem sicut hucusq ꝓdi timore
fecistis: abhorrete uana. refu¬
gite falsa: impia declinate: ut
ad domũ di confidenti semꝑ
mente uenire possitis: & in fi
de ur̃a. gentium magister et
iudex. doctrine suȩ fructum
paulus inueniat

Expanded text:
vel prospera, vel adversa dispenvel prospera, vel adversa dispensat: praecipue cum hujusmodi homines arguat, et increpet Apostolus dicens: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos: timeo ne forte sine causa laboraverim in vobis . Videte, carissimi, in quo laborem erga se apostolicum perdiderunt. Vos autem, sicut huc usque pro Dei timore fecistis, abhorrete vana, refugite falsa, impia declinate; et ut ad domum Dei confidenti semper corde venire possitis; et in fide vestra gentium magister, et judex doctrinae suae fructum Paulus inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
terra: Nouũ annũ ianuarias
appellant kalendas: cum ue¬
tusto semꝑ errore & horrore
sordescant: Auspicia etiam
uanissimi colligere sedicunt.
ac statum uitȩ suȩ manibus
inditiis estimantes: pincerta
auiũ ferarũq signa imminen¬
tis anni futurarimant᷑: cum
utiq apud dm̃ solum sit no¬
titia futurorũ: & legalis ista¬
auetortas prohibeat: dicens:
Ne auspicemini: ne auguriis
intendatis: sed miseri ac mi¬
serandi homines rapt errori¬
bus paganorũ. & minus pro¬
uido corde cecati: cum impi¬
etate de domib suis ꝓdeunt:¬
& cum sacrilegio: reuertunt᷑:
Nut quomodo se xp̃ianum
putat posse uel dici: qui inta¬¬
li obseruatione uidet se ꝑfidis
esse consortem: Ista uos fr̃s¬
km̃i iamdudũ nec obseruare
nec querere: manifesta relati¬
one cognoui: Et reuera non
sunt a nobis penit᷑ inquiren¬
da:. qui om̃ipotenti do credimꝰ
qui ꝓ qualitate meritoꝵ aut
fidei ꝓbatione cunctis morta¬
libus potestate arbitrii sui

Expanded text:
terra. Novum annum Januarias terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caecati cum impietate de domibus suis prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse vel dici, qui in tali observatione vidit se perfidis esse consortem? Ita et vos, carissimi, jam dudum nec observare nec quaerere manifesta relatione 48 cognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, qui pro qualitate meritorum, aut fidei probatione cunctis mortalibus potestate arbitrii sui
Abbreviated transcription (Latin):
in pecudes aut inportenta
transformant: Numqͥd non
omnẽ excedit insaniam: cũ
decorem uultus humani di
specialiter manib inomnẽ
pulchritudinẽ figuratũ squa¬
lore sordium & adulterina
feritate deturpant: Quomͦ
non sanum sapientib patet.
nichil ibi mnesse sanitatis.u̾
impia ubi inhonesta. uniũ.¬
saq om̃ia & faciunt & locuii¬
tur: non audientes claman¬
tem cotidie inȩccła beatum
dauid &. dicentem: Filii homi¬
num usq quo graui corde: ut
quid diligitis uanitatẽ & que¬
rits mendatium: Graue utiq
eorũ cor est atq om̃i impieta¬
te depressum: qui ꝑsaerilegos
iocos diuinis monitis illu¬
dentes uana diligunt & fal¬
sa sectantur: & post om̃ia ad
offensionis plenitudinẽ dies
quam non inconuenienter
scdm se nouũ appellent annũ:
qm̃ ꝑnefandas ferias honesta¬
te de falsa turpitudo & ꝑuer¬
sitas innouatur: Nouum uo¬
cant annũ: quasi noui aliqͥd
aut cȩlum tunc ostendat aut

Expanded text:
in pecudes, aut in feras, aut in portenta in pecudes, aut in feras, aut in portenta transformant? Nunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei specialiter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi inesse sanitatis, ubi impia, ubi inhonesta, universaque omnia et faciunt et loquuntur; non audientes clamantem quotidie in Ecclesia beatum David et dicentem: Filii hominum, usquequo gravi corde; ut quid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium ? Grave utique eorum cor est, atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt, et falsa sectantur; et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies quam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoniam per nefandas ferias pro honestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
conuerterit: & iugera sua hoc
est corpus atq animã uulne¬
rabit & optimi itineris ꝑicu¬
losum nimis incurret errorẽ:
Etnon respexit inquit in ua¬
nitates. & insanias falsas: Quo¬
modo beatus dauid falsas in¬
sanias dicit cum uere insani¬
ant qui abiecto retrorsum ti¬
more di ad demonũ respici.¬
unt uanitates: Seduir fidelis
ꝓpriȩ naturam impiȩ falsitatis
ex pressit: quia insana sunt om¬
ma. quȩcũq diaboli fallente
mendatio: di in se non habent
ueritatẽ: Et illoꝵ gͣuior atq
ĩmedicabilis languor ẽ: qui
suꝑstitionũ furore & ludorũ
suauitate decepti. sub specie
sanitatis insanunt: An non
om̃ia quȩ aministris demo¬
num illis cogunt᷑ dieb falsa
sunt &. insana: cum uir uiriũ
suarum uigore mollito totũ
se frangit in feminam: tantoꝙ
illud ambitu atq arte agit
quasi peniteat illum ẽẽ qđ̃
uir ẽ: Numquid non uniuer¬
sa ibi falsa sunt & insana: cũ
se ado formati homines. aut

Expanded text:
converterit, et juges suos, hoc converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia insana sunt omnia quaecunque, diaboli fallente mendacio, Dei in se non habent virtutem. Et illorum gravior atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti, sub specie sanitatis insaniunt. An non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir, virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte agit, quasi poeniteat illum esse, quod vir est? Nunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut
Abbreviated transcription (Latin):
conuentio. xp̃i adbelialꝰ. Qui
autẽ consensus templo dei
cum idolis: Quicũq ergo cre¬
dentiũ uel est templũ di uel
ẽȩ desiderat: sollicite caueat
ne mortua & uana sectando.
desinens ẽẽ templum dĩ fiat
habitatio tenebrarũ:. fiat de¬
monis monumentũ: Ait
gloriosissimus ꝓpħarũ da¬
uid: Beatus uir cuius est no¬
men dñi spes eius: & non res-¬
pexit inuanitates & insani¬
as falsas: Itaq qui spat in dm̃.
ac toto corde in eius gloriam
luminũ suorum defigit as.¬
pectum: ad insanissimas ua¬
nitates consecratos semel do¬
non debet oculos retorquere:
Quia ut ait dñs nemo mit¬
tens manũ suam adaratrum.
& respiciens retro: aptus est
regno di: Omnis enim arans
si retro respiciat: aut tortuo¬
sum & inutilem faciet fulcũ.
aut arantũ boum suoꝵ uesti¬
gia uulnerabit: Ita & qui di¬
recto tramite aspiritali uome¬
re uicia mundana ꝑsulcans.
incedit ad regnum di. si aspec¬
tum suum adimpia & uana

Expanded text:
conventio Christi ad Beliat? Qui conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. Ait gloriosissimus propheta David: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ipsius, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana
Abbreviated transcription (Latin):
diuim sermonis edoctos. uni¬
uersas kalendarũ suꝑuem¬
entũ uanitates declinare
penitus & horrere: ad ꝑfecti¬
onis tamen & emendationis
augmentũ. non me piguit
usitatũ ur̃is aurib inferre.
sermonem. sicut ait beatissi¬
mus paulus: fratres eaddem
uobscribere michi quide ñ
pigrum:uobis autẽ necessa¬
rium: Necessariũ dilectissimi.
nec suꝑfluum reor. ꝓcõmuni¬
tione sc̃a dudum habita pre¬
cedentrũ patrũ uob̃ ut repe¬
tantur alloquia: Et reuera
quid fastidii quid honeris
habeat ꝓsalutis ꝓfectu utilia
fide ac deuotione solita re¬
ligiosi itineris uias acuerita¬
tis semitas gradientes: magis
magisq errorũ deuia & dia¬
bolica calcate figmenta: Nec
enĩ debet fidelis anima quȩ
angłorum consortia concu¬
piscit. demoniorũ lusib de¬
lectari. Neq uero luci ac tene¬
bris ueritati atq: mendatio.
turpitudim & honestati apud
di seruos ulla potest ẽẽ com¬
mumo. sicut nos ȩccłiarum
doctor instruit dicens: Quȩ

Expanded text:
onis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Necessarium, dilectissimi, nec superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium patrum vobis repetantur alloquia. Et revera quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Neque vero luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla potest esse communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
cernebant: Exultabant in di
laudem uoce sine uerbis: tan¬
to sonitu quantũ nr̃e aures
uix ferre possent: Quid erat in
cordibus exultantiũ. nisi fides
xp̃i pro quo stephani sanguis
effusus ẽ: Cui nisi huic fidei
attestant᷑ ista miracula. in qua
xp̃c p̃dicatur resurrexisse in
carne & in cęlũ ascendisse cũ car¬
ne. Quia & ipsi martyres huiꝰ fidi
simũ & crudelissimũ ꝑtulerunt:
eumq non repugnando sed mo¬
riendo uicerunt: In natłe sancti

Expanded text:
cernebant, exsultabant in Dei cernebant, exsultabant in Dei laudem voces, sine verbis, tanto sonitu, quantum aures nostrae ferre vix possent. Quid erat in cordibus exsultantium, nisi fides Christi pro quo Stephani sanguis erunt. Cui, nisi huic fidei adtestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne et in caelum adscendisse cum carne? quia et ipsi martyres huius fidesimum et crudelissimum pel\'tulerunt, eumque non repugnando, sed moriendo uicerunt; pro ista fi
Abbreviated transcription (Latin):
tu populi cos abire p̃cepi: Et de
tota ipsa causa aliquando dili-¬
gentiꝰ ceꝑam disputare: cũ ecce
me disputante uoces aliȩ de me¬
moria martyris nouȩ gratulati¬
onis audiuntur: Conuersi sunt
eo qui me audiebant: ceꝑuntq
currere: Illa enim de gradib des¬
cendit in quib steterat: ad scm̃
martyrem orare prexerat: quȩ
mox ut cancellos attigit. collap¬
sa similit̃ uelut in somnũ sana
surrexit: Dum ergo require¬
remus quid factum fuerit: un¬
de ille strepitus letus extiterit:
ingressi sunt cum illa in basili¬
cam ubi eramꝰ: adducentes eam
sanam: de martyris loco: Lum
uero tantus abutroq sexu am¬
mirationis clamor exortus ẽ
ut uox continuata cum lacri¬
mis. non uideret᷑ posse finiri:
ꝑducta est ad eum locum: ubi
paulus ante steterat tremens:
Exultabant eam similem fratri.
cui doluerant remansisse dis¬
similem: Et nondũ fusas preces
suas ꝓilla. iam tam̃ p̃uiam uo¬
luntatem tacito exauditã ẽẽ

Expanded text:
tu populi eos abire praecepi, et de tu populi eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis audiuntur. Conueo qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat. Quae mox ut cancellos attigit collapsa similiter velut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum vero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut vox continuata cum lacrymis, non videretur posse finiri. Perducta est ad eum locum, ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant, remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse
Abbreviated transcription (Latin):
est ad mei fermonis locũ: dixi
pauca ꝓtempore: & ꝓ illius iocun¬
ditate letitiȩ: Magis enim eos in
oꝑe diuino quamdã dĩ ȩloquen¬
tiam non audire: sed considerare
ꝑmisi: Nob̃cum homo prandit:
& diligent̃ nob omnem suȩ. fr̃nȩq
ac maternȩ calamitatis indica¬
uit hystoriam: Sequenti itaq
die post sermonem redditũ:. nar-¬
rationis eius libellum incrasti¬
num populo recitandũ ꝓmisi:
Quod cum ex dominico pasche
die tercio fieret: ingradib exedrȩ
in qua de supiore loquebar loco
feci stare ambos fratres. cũ eorũ
legeretur libellus: Intuebatur
populus uniuersus. sexus utriꝰq
unum stantem sine deformi mo¬
tu. alteram membris omnibus
contrementẽ: Et qui ipsum non
uiderant: quid in eo diuinȩ mi¬
sericordiȩ factum ẽȩt. in eius so¬
rore cernebant: Nidebant enim
quid in illo gratulandũ: quid
ꝓilla eẽt orandum: Inter hȩc re-¬
citato eorum libello: de conspec¬

Expanded text:
est ad mei sermonis locum, dixi est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius iucunditate laetitiae. Magis enim eos in opere diuino quandam Dei eloquentiam non audire, sed considerare permisi. Nobiscum homo prandit et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspec
Abbreviated transcription (Latin):
solebat:Stupentib qui aderant.
atq aliis pauentibus: aliis dolen¬
tibus. cum eum quidã uellent
erigere: nonnulli ꝓhibuerunt:
sed potius exitũ expectandum eẽ
dixerunt: Et ecce surrexit. & non
tremebat: qm̃ sanatus erat: & sta¬
bat incolumis. intuens intuentes:
Quis ergose tenuit alaudib deiͤ
Clamantiũ gratulantiũq uocib
ȩccłia usq quaq completa ẽ: In de
ad me curritur ubi sedebam iã
ꝓcessurus: irruit alter quisq pꝰ
alterũ: om̃is posterior quasi no¬
uum quod alius prior dixerat::
nuntiantes: Meq gaudente: et
apud me dõ gratias agente. ingre¬
ditur etiam ipse cum pluribus:
Inclinatur ad genua mea: erigit᷑
ad osculum meũ: Procedimꝰ ad
popłm: plena erat ȩccłia. ꝑsona¬
bat uocib gaudiorũ. dõ gratias.
d̃o laudes nemine tacente: hinc
atq inde clamantiũ: Salutaui
popłm: & rursus eadem feruen-¬
tiore uoce clamabant: facto tan¬
lecta sollempnia: Ubi autẽ uentũ

Expanded text:
solebant. Stupentibus qui aderant solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uellent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque uocibus ecclesia usquequaque conpleta est. Inde ad me curritur, ubi sedebam iam processurus; inruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntiantes; meque gaudente et aput me Deo gratias agente ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat uocibus gaudiorum: Deo gratias, Deo laudes ! nemine tacente hinc adque inde clamantium. Salutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce clamabant. Facto tanlecta sollemnia. Ubi autem uentum
Abbreviated transcription (Latin):
horribilit̃ quaterent᷑ om̃s: tremo¬
re membrorum: In qua fedissi¬
ma specie oculos ciuiũ suorum
ñ ferentes: quaqua uersum ciiq
ire uisum ẽ. toto pene uagaban¬
tur orbe romano: Ex his etiam
ad nos uenerunt duo. frater et
soror: paulus et palladia: multis
aliis locis miseria diffamante
iam cogniti: Uenerunt autẽ an¬
te pascha ferme dies quindecimꝰ
in ea memoriam glosissimi mar¬
tyris stephani frequentabant:
orantes ut sibi iam placcaretur
ds̃: & salutem pristinam reddet:
Et illic & quacũq ibant: conuer¬
tebant inse ciuitatis aspectum:
Nonnulli qui eos alibi uiderant
causamq tremoris eorum noue¬
rant: aliis ut cuiq poterant in¬
dicabant: Uenit & pascha: ato:
ipso die dominico mane cum ia
frequens populus p̃sens ẽẽt: et
loci scĩ cancellos ubi martyriũ
erat. idem iuuenis orans teneret:
repente ꝓstratus ẽ: & dormienti
simillimus iacuit: non tamen
tremens: sicut ȩtiam ꝑsomnum

Expanded text:
horribiliter quaterentur omnes tremohorribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et illic et quacumque ibant conuertebant in se ciuitatis adspectum. Nonnulli. qui eos alibi uiderant causamque tremoris eorum nouerant, aliis. ut cuique poterant, indicabant. Venit et Pascha, adque ipso die dominico mane, cum iam frequens populus praesens esset et loci sancti cancellos, ubi martyrium erat, idem iuuenis orans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnum
Abbreviated transcription (Latin):
& illa quȩ legimꝰ fecit: sed ista nec
similit̃ innotescunt: neq ut ñ
exaudiant animo quasi clare me¬
moriȩ crebra iectione tundunt᷑:
Nam & ubi diligentia ẽ. quȩ nc̃
apud nos ẽẽ cepit: ut libelli co¬
rum qui beneficia ꝑcipiunt: re¬
citentur in populo: Semel hoc
audiunt qui adsunt. plures¬
qui non adsunt: ut nec illi qui
affuerunt post aliquot dies qd̃
audierunt mente retineant: Et
uix quisq repꝑiatur illorũ qͥ ei
non affuisse cognouerit: indi¬
cet quod auduit: Unũ ẽ apud
nos factum non maius quam
illa quȩ dixi. sed tam clarum
atq illustre miracłmꝰ ut nullũ
arbitrer eẽ ypponensiũ qui hoc
uel non uiderit uel didicerit:
nullum qui obliuisci ulla ratio¬
ne potuerit: Decem quidem fra¬
tres quorũ septem sunt mares.
tres femine de cesarea capadociȩ
suorũ ciuium ñ ignobiles: male¬
dicto matris recenti patris eorũ
obitu destitutȩ: quȩ iniuriam
sibi ab eis factã acerbissime tulit:

Expanded text:
et illa quae legimus fecit: sed ista nec et illa quae legimus fecit: sed ista nec similiter innotescunt, neque, ut non excidant animo, quasi glarea memoriae, crebra lectione tunduntur. Nam et ubi diligentia est, quae nunc aput nos esse coepit, ut libelli eorum, qui beneficia percipiunt, recitentur in populo, semel hoc audiunt qui adsunt pluresque non adsunt, ut nec illi, qui adfuerunt, post aliquot dies quod audierunt mente retineant et uix quisque reperiatur illorum, qui ei, quem non adfuisse cognouerit, indicet quod audiuit. Unum est aput nos factum, non maius quam illa quae dixi, sed tam clarum adque inlustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponiensium, qui hoc non uel uiderit uel didicerit, nullum qui obliuisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum ciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
se accepisse p̃sumpsit: atq illum
uinculũ soluens. simul cũ eodem
anulo ꝓiecit in flumen: Non cre¬
dant hoc qui ȩtiam dñm iħm ꝑ
integra uirginalia matris enixũ.
& ad discipulos suos hostiis clau¬
sis ingressum fuisse: non credunt:
Sed hoc certe querant: & si uerũ
inuenerint. illa credant᷑: Clarissi¬
ma femina est. nobilit̃ nata: no¬
biliter nupta: carthagini habi¬
tat: ampla ciuitas: ampla ꝑsona:
rem querentes latere non sinit:
Martyr certe ipse quo imꝑante
illa sanata ẽ. in filium ꝑmanen¬¬
tis uirginis credidit: in eum qui
hostiis clausis ad discipłos ingres¬
sus est credidit: postremo om̃ia¬
ꝓpter quod om̃ia ista dicuntur
a nob̃. in eum qui ascendit in cę¬
lum cũ carne in qua resurrexerat
credidit: & ido ꝑeum tanta fiunt.
quia ꝓista fide animam posuit:
fiunt ergo ȩtiam nunc multa mi¬
racula. eodem dõ faciente ꝑ quos
uult. & quemadmodũ uult: qui

Expanded text:
se accepisse praesumpsit, atque illud se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo, projecit in flumen. Non credunt hoc, qui etiam Dominum Jesum per integra virginalia matris enixum, et ad discipulos ostiis clausis ingressum fuisse non credunt: sed hoc certe quaerant, et, si verum invenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat: ampla civitas, ampla persona rem quaerentes latere non sinit. Martyr certe ipse, quo impetrante illa sanata est, in Filium permanentis virginis credidit, in eum qui ostiis clausis ad discipulos ingressus est, credidit: postremo, propter quod omnia ista dicuntur a nobis, in eum qui ascendit in coelum cum carne, in qua resurrexerat, credidit; et ideo per eum tanta fiunt, quia pro ista fide animam posuit. Fiunt ergo etiam nunc multa miracula, eodem Deo faciente per quos vult, et quemadmodum vult, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. ut libellum daret qui recita¬
retur in populo: & obedientissime.
paruit: In quo posuit ȩtiam qd̃
hic reticere non possumus: quam¬
uis ad ea quȩ hoc opus urget festi¬
nare compellar: Aquodam iudco
dixit sibi fuisse ꝑsuasum. ut anu¬
lum capillatio uinculo insereret:
quo sub om̃i ueste adnuda corpo¬
ris eingeretur: Qui anulus habe¬
ret sub gemina lapidem: renibus
inuentũ bouis: Hoc alligata quasi
remedio: ad sc̃i martyris limina
ueniebat: Sed ꝓfecta a carthagi¬
ne: cum in confinio fluminis ba¬
gradȩ in sua possessione mansis¬
sec: surgens ut iter ꝑageret: ante
pedes suos illũ iacentem anulũ
uidit: & capillatiam zonam qua
fuerat alligatus mirata tempta¬
uit: Quam cum om̃ino suis no¬
dis firmissimis sicut fuerat. com¬
perisset adstrictam: crepuisse atq
exiluisse anulũ suspicata ẽ: Qui
ȩtiam ipse cum integerrim fuisset
inuentus. futurȩ salutis quodam¬
modo pignus de tanto miracło

Expanded text:
episcopo, ut libellum daret, qui recitaepiscopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod hic reticere non possum, quamuis ad ea, quae hoc opus urgent, festinare conpellar. A quodam ludaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pt, et capillatiam zonam qua fuerat alligatus, mirata tentavit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut fuerat, comperisset adstrictam, crepuisse atque exsiluisse annulum suspicata est: qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inventus, futurae salutis quodammodo pignus de tanto miraculo
Abbreviated transcription (Latin):
lia diuinarũ signa uirtutum.
etiam nr̃is temporib frequenta¬
ri: & ea non debere multorũ no¬
titiȩ deperire: Nondũ est autem
bienniũ ex quo apud ypponem
regium cȩpit ẽẽ ista memoraˢ.
& multis quod nob̃ certissimum
est. non datis libellis de his quȩ
mirabilit facta sunt. illi ipsi qui
datis ad septuaginta ferme nu¬
merũ pucn̾ant: qͣndo ista conscͥp¬
si: Calamȩ uero ubi & ipsa me¬
moria prius eẽ cȩpit: & crebrius
dantur: & incomparabili multi¬
tudine suꝑant: Urali etiã quȩ
colonia uticȩ uicina ẽ. multa pre¬
clara ꝑ euinde martyrem facta cog¬
nouimus: euius ibi memoria lon¬
ge priusquam apud nos ab ep̃o
euodio constituta est: Sed libel¬
lorum dandorũ ibi consuetudo
non ẽ: uel potius non fuit: Nam
fortasse nunc esse iam cepit: Cum
enim nuꝑ illic eẽmus: petronia
ex magno atq diuturno in quo
medicorũ adiutoria cuncta defece¬
rant languore: sanata ẽ: Hortati
sumus uolente supradicti loci

Expanded text:
lia diuinarum signa uii-tutum lia diuinarum signa uii-tutum etiam nostris temporibus frequentari et ea non debere multorum notitiae deperire. Nondum est autem biennium, ex quo aput Hipponem Regium coepit esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum est, non datis libellis de his, quae mirabiliter facta sunt, illi ipsi qui dati sunt ad septuaginta ferme numerum peruenerant, quando ista conscripsi. Calamae uero, ubi et ipsa memoria prius esse coepit et crebrius dantur, inconparabili multitudine superant. Uzali etiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellorum dandorum ibi consuetudo non est uel potius non fuit; nam fortasse nunc esse iam coepit. Cum enim nuper illic essemus, Petroniamex magno adque diuturno, in quo medicorum adiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci
Abbreviated transcription (Latin):
nos uir tribunitiꝰ eleusinus suꝑ
memoriam martyris quȩ in sub¬
urbano eius ẽ. egritudine exam¬
matum posuit infantulũ filiũ.
& post orationẽ quam multis
cum lacrimis ibi fudit. uiuentẽ
leuauit: Quid faciam: Urget hu.¬
ius oꝑis implenda ꝓmissio. ut
non hic om̃ia possim cõmemo.¬
rare quȩ scio: &. ꝓculdubio ple¬
riq nr̃oium cum hȩc legent.: do¬
lebunt me pretermisisse tam
multa. quȩ utiq mecũ sciunt:¬
‸ Quos iam nunc ut ignoscant.
rogo: & cogitent quam ꝓlixi labo¬
ris sit facere. quod me hic non fa¬
cere suscepti oꝑis necessitas cogit:
USienim miracula sanitatũ ut
alia taceam. ea tantũmodo uelim
scribere: quȩ phunc martyrem
idest głosissimũ stephanũ facta
sunt incolonia calamensi & in
nr̃a: plurimi conficiendi sunt
libri: Nec tamen om̃ia colligi po¬
terunt: sed tantũ de quib libel¬
lidatisunt: qui recitarentur in
populis: Idnamq fieri uolumꝰ:
cum uiderimus antiquis simi¬

Expanded text:
nos uir tribunicius Eleusinus super nos uir tribunicius Eleusinus super memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit. Quid faciam? Urget huius operis inplenda promissio, ut non hic possim omnia commemorare quae scio; et procul dubio plerique nostrorum, cum haec legent, dolebunt me praetermisisse tam multa, quae utique mecum sciunt. Quos iam nunc, ut ignoscant, rogo, et cogitent quam prolixi laboris sit facere. quod me hic non facere suscepti operis necessitas cogit. Si enim miracula sanitatum, ut alia taceam, ea tantummodo uelim scribere, quae per hunc martyrem, id est gloriosissimum Stephanum, facta sunt in colonia Calamensi et in nostra, plurimi conficiendi sunt libri, nec tamen omnia colligi poterunt, sed tantum de quibus libelli dati sunt, qui recitarentur in populis. Id namque fieri uoluimus, cum uideremus antiquis simi
Abbreviated transcription (Latin):
reuocaret᷑: illa defuncta ẽ: Hac ta¬
men tunica oꝑuer̃t cadauer eiꝰ pa¬
renteᷤᷤ & recepto sp̃u salua facta est:
Apud ypponẽ uassus quidã syrus.
ad memoriam eiusde martyris ora¬
bat ꝓ egrotante &e piclitante filia.
eoq secum uestem eius attule¬
rat: cum ecce pueri de domo cu¬
currer̃t. qui ei mortuam nunti¬
arent: Sedcum orante illo ut
abamicis eius excipentur ꝓhi¬
buerunt eos illi dicere. ne ꝑ pu¬
blicum plangeret: Qui eum do¬
mum redisset. iam suorũ eiula¬
tibus ꝑsonantem & uestẽ filiȩ
quam ferebat suꝑ eam ꝓiecisset:
reddita est uitȩ: Rursus ibidẽ
apud nos hyrenei cuiusdam
collectarii filius: egritudine ex¬
tinctus ẽ: Cumq corpus iaceret
exanime atq alugentib & la¬
mentantib exequiȩ pararentur.
amicorũ eius quidam int̃ alio¬
rum quędam consolantiũ uer-¬
ba suggessit: ut eiusdem marty¬
ris oleo corpus pungeretur: Fac¬
tum ẽ: & reuixit: Itemq apud.

Expanded text:
reuocaretur, illa defuncta est. Hac tareuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus ibidem aput nos Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput
Abbreviated transcription (Latin):
yponem: Cum ergo eum audisset
absentẽ: uenire pbros postulauit.
Uenerunt. & statim credere se dix̃:
Ammirantib atq gaudentibus
om̃ibus. baptizatus ẽ: hoc quam¬
multo postea. iam ipse defunctus
ẽ: Sanati sunt illic ꝑeumde mar¬
tyrem: etiam podagri duo: Unus¬
ciuis: ꝑegrinus unus: Sedciuis om̃i
modo: ꝑegrinus autẽ ꝑreuelatio¬
nem quid adhiberet audiuit: Et
cum hȩc fecerit: dolor continuo
conquiescit: Audurus nomen ẽ
fundi ubi est ȩccłia. & in eadem me¬
moria martyris stephani: Puerũ
quẽdam paruulũ cum in area lu¬
deret. exorbitantes boues qui uehi¬
culum trahebant rota obtriuer̃t:
& confestim palpitans expirauit:
Hunc mater arreptũ ad eaidem
memoriã posuit: & non solum re¬
uixit: uerũ etiam illesus apparuit:
Sc̃imonialis quȩdam inuicina
possessione quȩ spaliana dicitur.
cum egritudine laboraret: ac des¬
peraretur: ad eamde memoriam
unica cius allata ẽ: Quȩ antequã

Expanded text:
Hipponem. Cum ergo eum audisset Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. Hoc, quammulto post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam
Abbreviated transcription (Latin):
alio reualeseente mortuus sic ia¬
cebat: ut ei iam pollices ligarent̃
opitulatione memorati martyris
cum de memoria eius reporta eẽt
& suꝑ iacentis corpꝰ missa ipsius pb̃ri
tunica. suscitatus ẽ: fuit ibi uir in
ordine suo primariꝰ nomine mar¬
cialis: euo iam grauis: & multũ
abhorrens a religione xp̃iana: Ha.¬
bebat sane fidelem filiam: & ge¬
nerum eodem anno baptizatum:
Qui cum eum egrotantẽ multis
& magnis lacrimis rogarent. ut
fieret xp̃ianus: prorsus abnuit:
eosq a se turbida indignatione
submouit: Uisum est genero eiꝰ
ut iret ad memoriã sc̃i stephani:
& illic quantũ posset ꝓ eo oraret.
ut ds illi daret mentẽ bonã. qua
credere non differret in xp̃m: fe¬
cit hoc ingenti gemitu & fletu. et
sinceriter ardente pietatis affectu:
Deinde abscedens. aliquid de alta¬
ri florum quod occurrit tulit.
eiq cũ iam nox eẽt. ad caput posu¬
it: Tum dormitũ est: & ecce ante di¬
luculum clamat ut ad ep̃m cur-¬

Expanded text:
alio praeualescente mortuus sic iaalio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum cur
Abbreviated transcription (Latin):
daquas stilliuitanas
ep̃o afferente ꝓiecto reli¬
quias martyris glosissi¬
mi stephani. ad eius memoriam
ueniebant magnȩ multitudinis
concursus & occursus: Ibi ceca
muliercum ad ep̃m portantem
duceretur:orauit: flores quos
ferebat dedit: recepit: oculis ad¬
mouit: ꝓtinus uidit: Stupenti¬
bus qui aderant preibat exultans:
uiam carpens: & uiȩ ducem ulte
rius non requirens: Memorati.
memoriam martyris quȩ posi¬
ta est incastello sinitensi quod
ypponensi colonie uicinum ẽ:
eiusdem loci lucillus ep̃s popło
p̃cedente atq sequente portabat:
fistula cuius molestia iam diu
laborauerat: & familiarissimi
sui medici qui eum secaret oꝑie¬
batur manus: illius piȩ sarcinȩ
uectatione repente sanata ẽ: nam
deinceps eam in suo corpore non
inuenit: Eucharius pb̃r ex hispa.¬
nia chalamȩ habitabat: ueteri
morbo calculi laborabat: ꝑme
moriam supradicti martyris quã
possidius illo aduexit ep̃s. saluus
factus ẽ: Idem ipse postea morbo

Expanded text:
Aquas-Tibilitanas episcopo afferente Praejecto reliquias martyris gloriosissimi Stephani, ad ejus memoriam veniebat magnae multitudinis concursus et occursus. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, oravit: flores quos ferebat dedit; recepit, oculis admovit, protinus vidit. Stupentibus qui aderant, praeibat exsultans, viam carpens, et virius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo
Abbreviated transcription (Latin):
electa nominatur: quia nimi¬
rum quod inunitate fidei xp̃i¬
anȩ multis de gentib congre¬
gatur. quod columbina adin¬
uicem pace letatur: qđ clectio¬
nis sorte debeatur: non fuo ha¬
bet merito: sed dono accepit
gratiȩ spiritalis: Et ego inquit
nesciebam eum:Subaudis tã
sublimtt̃. quam sp̃u in eũ des¬
cendente cognoui: sed qui mi¬
sit me baptizare in aqua. ille
michi dixit: suꝑ quem uideris
sp̃m descendentẽ & manentẽ
in spiritu scõ: Baptizat dñs in
spiritu scõ: ꝑspiritus sci grãm
peccata dimittendo: Siue enĩ
ipse aliquos discipłorum suoꝵ
primus baptizauerit. ꝑquos
ad ceteros fideles baptismi ri¬
uus ꝓflueret: cosdem etiam
sp̃u baptizabat. peccata illis re-¬
laxando: & spiritus dona mi-¬
nistrando: Siue fideles cius in¬
uocato nomine ipsius aqua
baptirent clectos: & chrismate
scõ punguant: cosdem nichilo¬
minus ipse sp̃u sancto bapti¬
zat: quia nemo pret ipsum
peccatorũ nexus soluere: aut

Expanded text:
electa nominatur: quia nimielecta nominatur: quia nimirum quod in unitate fidei Christianae multis de gentibus congregatur, quod columbina ad invicem pace laetatur, quod electionis sorte beatur, non suo habet merito, sed dono accepit gratiae spiritualis. Et ego, inquit, nesciebam eum. Subaudis tam subtiliter quam Spiritum in eum descendentem, cognovi. Sed qui misit me baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem s in Spiritu sancto, per Spiritus sancti gratiam peccata dimittendo. Sive enim ipse aqua aliquos discipulorum suorum primus baptizaverit, per quos ad caeteros fideles baptismi rivus proflueret, eosdem etiam Spiritu baptizabat, peccata illis relaxando, et Spiritus sancti dona ministrando. Sive fideles ejus, invocato nomine ipsius, aqua baptizent electos, et chrismate sancto perungant, eosdem nihilominus ipse Spiritu sancto baptizat, quia nemo praeter ipsum peccatorum nexus solvere, et
Abbreviated transcription (Latin):
Recedit autẽ ad tempus: ne sem¬
per infirmos curandi: mortu¬
os suscitandi: demones eicien¬
di: uel ȩtiam ꝓphandi. habe¬
ant facultatem: Manet semꝑ.
ut possint habere uirtutem.
ut mirabilit ipsi uiuant: Uenit
ad tempus: ut etiam alus per
miracłorum signa quales fint
intus effulgrant: & ego uidi
inquit: & testimoniũ phibui:
quia hic est filius di: Supra
dixerat post me uenit uir qui
ante me factus ẽ: nunc testi¬
monium phibet quia hic est
filius dei utriusq naturȩ ueri¬
tatem.humanȩ uidelicet & di¬
manifeste designans: Trubescat
manicheus. audiens uenit uir:
conticescat fotinus. audiens
hic est filius di:. Audiant man¬
sueti & letentur. quia uenit
uir post iohannem fortior io¬
hanne qui baptrat in spiritu
scõ: &. quia hic est filius dei:
Quia enim ꝑsuꝑbiam recessi
ut idem ipse & ꝑdiuinitatem
patri. & phumanitatẽ congru¬
eret nobis: Phumanitatem
similem nobis: ꝓnobis cum
hoste confligeret: ꝑdiuinta¬

Expanded text:
Recedit autem ad tempus, ne semRecedit autem ad tempus, ne semper infirmos curandi, mortuos suscitandi, daemones ejiciendi, vel etiam prophetandi habeant facultatem. Manet semper, ut possint habere virtutem qua mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint intus, effulgeant. Et ego vidi, inquit, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. Supra dixerat, Post me venit vir qui ante me factus est, nunc testimonium perhibet, Quia hic est Filius Dei, utriusque naturae veritatem, humanae videlicet et dimanifeste designans. Erubescat Manichaeus audiens, Venit vir; conticescat Photinus audiens, Hic est Filius Dei. Audiant mansueti et laetentur, quia venit vir post Joannem fortior Joanne, qui baptizat in Spiritu sancto, et quia hic est Filius Dei. Quia enim per superbiam recessimut idem ipse et per divinitatem Patri, et per humanitatem congrueret nobis: per humanitatem similem nobis pro nobis cum hoste confligere, per divinita
Abbreviated transcription (Latin):
rit sp̃s: cum etiam discipulis
ipse ꝓmittat dicens: & ego ro¬
gabo patrem & alium paracly¬
tum dabit uobis: ut mancat
uobiscum inȩternũ. sp̃m ueri¬
tatis: Et paulo post: Qui apud
uos manebit: & inuobis erit:
Si enim apud seruos di electos
manet . &. in illis erit spiritus:
quid magni est filio dei. quod
in ipso manere sp̃s adstruatur:
notandumq: quod semꝑ in do¬
mino manserit spiritus sẽs:
inscĩs autẽ hominib quam¬
diu mortale corpꝰ gestauerint
partim maneat in ȩt̃num: par¬
tm rediturus secedat: Manet
quippe apud eos ut bonis in¬
fistant actibꝰ. uoluntariam
pauꝑtatem diligant: mansue¬
tudinem consequant᷑. ꝓęter¬
no desiderio lugeant: esurians
& sitiant iustitiam miscdiam:
muirre ditiam cordis: tranqͥl¬
litatem ȩtiam pacis amplec¬
tantur: sed ꝙ ꝓobseruatione
iustitiȩ ꝑsequutionẽ pati non
uereantur: elemosinis:oratio¬
nib & ieiumis: cęterisq spiritꝰ
fructibus: insistere desiderent:

Expanded text:
rit Spiritus, cum etiam discipulis rit Spiritus, cum etiam discipulis ipse promittat eum, dicens: Ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis . Et pavos manebit, et in vobis erit. Si enim apud servos Dei electos manet, et in illis erit Spiritus, quid magni est Filio Dei quod in ipso manere Spiritus astruatur? Notandumque quod semper in Domino manserit Spiritus sanctus, in sanctis autem hominibus, quandiu mortale corpus gestaverint, partim manet in aeternum, partim rediturus secedat. Manet quippe apud eos, ut bonis insistant actibus, voluntariam paupertatem diligant, mansuetudinem consequantur, pro aeterno desiderio lugeant, esuriant et sitiant justitiam, misericordiam, munditiam cordis, et tranquillitatem pacis amplectantur: sed et pro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur, eleemosynis, orationibus et jejuniis, caeterisque Spiritus fructibus insistere desiderent.
Abbreviated transcription (Latin):
pateriipso attestante qui att:
Paraclytus autẽ spiritus sanctꝰ
quẽ mittet pater in nomine
meo. ille uos docebit omnia:
Et alio loco quod ipse hunc
mittat ostendit: Si enim non
abiero: paraclytus non ueniet
ad uos: Si autẽ abiero mittam
eum aduos:quia nimirum
una est in diuinitate substan¬
tia. inseparabilis oꝑatio patris
ꝙ filii & eiusde spiritus sancti:
Nam & de ipso sp̃u quod spon
te sua ueniat ubi uelit. sua
potestate oꝑetur quȩ uelit:
testatur filius ubi ait quod
& supra cõmemoraui. spiritus
ubi uult spirat: hȩc autẽ om¬
prout uult: lecirco autẽ suꝑ
eum in quo semꝑ manebat
baptizatum sp̃s descendere os¬
tenditur: ut & baptista ipse
celsius iam quem p̃dicaret ag¬
nosceret. & credentib daret
inditiũ: nequaquã se nisi bap¬
tiratos aqua.sp̃s ciusde posse
baptisma mereri: Querendum
interea quomodo speciale filii
di agnoscendi signũ fuerit: qđ
suꝑ eum descenderit & manse¬

Expanded text:
Pater, ipso attestante qui ait: Pater, ipso attestante qui ait: Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia . Et in alio loco quod ipse hunc mittat, ostendit, dicens: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Quia nimirum una est in divinitate substantia, insperabilis operatio Patris, et Filii, et ejusdem Spiritus sancti. Nam et de ipso Spiritu, quod sua sponte veniat ubi velit, sua potestate operetur quae velit, testatur Filius ubi ait, quod et supra memoravi: Spiritus ubi vult spirat. Haec autem omptus est. Idcirco autem super eum, in quo semper manebat, baptizatum descendere ostenditur, ut et Baptista ipse celsius jam quem praedicaret agnosceret, et credentibus daretur indicium, nequaquam se, nisi baptizatos aqua, Spiritus ejusdem posse baptisma mereri. Quaerendum est interea quomodo speciale Filium Dei agnoscendi signum fuerit, quod super eum descenderit et manse
Abbreviated transcription (Latin):
didit .& manentem suꝑ cum:
Et in scõs enim eius sp̃s descen¬
dit: Uerum quia quamdiu
sunt incorpore. peccato carere
nequeunt: quia cęlestiũ con¬
templationi semꝑ ocłm mentis
intendere non sufficiunt. sed
sepius hunc ad terrenȩ curam
conuersationis inflectunt: in
corum ꝓculdubio cordib sp̃s
aliquando uenit: aliquando
recedit: Unde dictum ẽ. Sp̃s
ubi uult spirat: & uocem cius
audis: sed non scis unde ueniat.¬
& quo uadat: Uenit quippe
ad sanctos: uadit a scis spiritꝰ
ut quem semꝑ habere idonci
non sunt. eius ꝑtempora rede¬
untis orbis crebra luce refici¬
antur: In solo autẽ mediato¬
re đi & hominum homine
citer manet: In quo nec sordi¬
dȩ cogitationis maculam quã
refugeret ullam inuenit: Man¬
sit autẽ totus in illo non ex eo
solum tempore quo hunc io¬
hannes suꝑ cum uidit descen¬
dentem: sed ex quo homo fieri
incipiens eius ministerio et
oꝑe conceptus ẽ: Unde etam
potestatem dandi hominibus
non minus habet tpse  quam

Expanded text:
it: et manentem super eum. Et in sanctos enim ejus spiritus descendit: verum quandiu sunt in corpore, peccato carere nequeunt, quia coelestium contemplationi semper oculum mentis intendere non sufficiunt; sed saepius hunc ad terrenae curam conversationis inflectunt: in eorum procul dubio cordibus Spiritus aliquando venit, aliquando recedit. Unde dictum est, Spiritus, ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed non scis unde veniat,t quo vadat . Venit quippe ad sanctos, vadit a sanctis Spiritus, ut quem semper habere idonei non sunt, ejus per tempora redeuntis crebra luce reficiantur. In solo autem mediatore Dei et hominum homine citer manet, in quo nec sordidae cogitationis maculam, quam refugeret, ullam invenit. Mansit autem totus in illo non ex eo solum tempore quo hunc Joannes super eum vidit descendentem, sed ex quo homo fieri incipiens ejus ministerio et opere conceptus est. Unde etiam potestatem dandi hominibus Spiritum non minus habet ipse quam
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ frat̃nȩ caritatis accendit:
in spiritu sco: cum cuilibet
electorum dat manifestationẽ
censurus in celum: discipulis
ritu sc̃õ non post multos hos

Expanded text:
e fraternae charitatis accendit. in Spiritu sancto, cum cuilibet electorum dat manifestationem censurus in critu sancto non post multos hos