comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo teneatur astrictus. & uenerit ꝓpter
iuramentum coram altari cuo in domũ
tuam: tu exaudies in cęlo & facies. & ui¬
dicabis seruos tuos. condempnans im¬
pium. & reddens uiam suam suꝑ caput
eius. iustificansq iustum. & retribuens
ei scd̃m iusticiam suam. Si fugerit po¬
pulus tuus isrł inimicos suos quia pecca¬
turus est tibi. & agentes penitentiam &
confitendes nomini tuo uenerint & ora¬
populi cuuisrł. & reduc eosin terram
quam dedisti patrib eorum. Si clausũ
fuerit celum & non pluerit ꝓpter peccata
eorum. & orantes in loco isto penitentiam
egerint nomini tuo. & apeccatis suis con¬
uersi fuerint ꝓpter afflictionem suani.
exaudi eosin celo. & dimite peccata ser
uorum tuorum. & populi tui isrł: & osten¬
de eis uiam bouam ꝑ quam ambulent.
& da pluuuiam suꝑ cerram tuam quã
dedisti popło cuo in possessionẽ Fames
si oborta fuerit in terra. aut pestilentia.
aut corruptus aer. aut erugo. locusta ru

Expanded text:
quo teneatur adstrictus et venerit propter quo teneatur adstrictus et venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impium et reddens viam suam super caput eius iustificansque iustum et retribuens ei secundum iustitiam suam si fugerit populus tuus Israhel inimicos suos quia peccaturus est tibi et agentes paenitentiam et confitentes nomini tuo venerint et orapopuli tui Israel, et reduc eos in terram quam dedisti eis, fuerit coelum et non pluerit propter peccatum eorum, et orantes in loco isto, poenitentiam egerint nomini tuo, et a peccatis suis conversi fuerint propter afflictionem suam, exaudies eos in coelo; et dimitte peccavorum tuorum, et populi tui Israel, 448 et ostende eis viam bonam, per quam ambulent, et da pluviam super terram, quam dedisti populo tuo in possessionem. Fames si oborta fuerit in terra, aut pestilentia, aut corruptus aer, aut erugo, aut locusta, vel
Abbreviated transcription (Latin):
inco: quȩ locutus es ei dicens. Non auferet
de te uir coram me qui sedeat suꝑ chrond̃i
isrł: ita tamen si custodierint filii cui uiã
suam. ut ambulent coram me. sicut cu
ambulasti in conspectu meo. Et nunc
domine deusisrł: firmentur uerba tua
quȩ locutus es seruo tuo dauid patri meo.
Ergone putandum est: quod uere deus
habitet suꝑ terram: Si enim celum &
celi cȩlorum te caꝑe ñ possunt: quanto
magis domus hec quam ȩdificaui: sed
respice ad orationem serui tui: & ad pre¬
ceseius. Domine d̃s meus audi hymnũ
& orationem quam seruus tuus orat co¬
ram te hodie. ut sint oculi cui apti suꝑ
domum hanc nocte ac die suꝑ domum
de qua dixisti. erit nomen meum ibi.
ut exaudias orationem quam orat ad te
precationem serui tui & popli tui israhel.
quotcumq orauerint in loco isto. & ex¬
aulias in loco habitaculi tui in cȩlo. et
cum exaildieris. ꝓpitius eris. Si pecca¬
uerit homo in ꝑximum suum.
& habuerit aliquod iuramentũ

Expanded text:
n auferetur de te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel, ita tamen, si custodierint filii tui viam suam, ut ambulent coram me, sicut tu ambulasti in conspectu meo. Et nunc, Domine Deus Israel, firmentur verba tua quae locutus es servo tuo David patri meo. Ergone putandum est quod vere Deus habitet super terram? Si enim coelum et coeli coelorum te capere non possunt, quanto magis domus haec quam aedificavi sed respice ad orationem servi tui et ad preces eius Domine Deus meus audi hymnum et orationem quam servus tuus orat coram te hodie ut sint oculi tui aperti super domum hanc nocte et die super domum de qua dixisti erit nomen meum ibi ut exaudias oratiprecationem servi tui, et populi tui Israel, quodcunque oraverint in loco isto, et exaudias in loco habitaculi tui in ccum exaudieris propitius eris si peccaverit homo in proximum suum et habuerit aliquod iuramentum
Abbreviated transcription (Latin):
egrediemini & salietis sicut uituli de
armento: & calcabitis impios cum fue¬
rit cinis sub planta pedum urõrum. in
die quam ego facio dicit dominus exer-
cituum. Mementote legis moysi serui
mei quam mancdaui eun choreb. ad
omnem isrł: p̃cepta & iudicia Ecce ego
mittam uobis heliam ꝓpħam. anceqͣm
ueniat dies domini magnus & horri¬
bilis: & conuertet cor patrum ad filios.
& cor filiorum ad patres eorum: ne for

Expanded text:
egrediemini et salietis sicuegrediemini et salietis sicuarmento: et calcabitis impios, cum fuerint cinis sub planta pedum uestrorum in die, qua ego facio, dicit dominus excituum mementote legis Mosi servi mei quam mandavi ei in Choreb ad omnem Israhel praecepta et iudicia ecce ego mittam vobis Heliam prophetam antequam veniat dies Domini magnus et horribilis et convertet cor patrum ad filios et cor fi
Abbreviated transcription (Latin):
custodiuimus preceptum eius: & quia
ambulauimus tristes coram domino
exercituum: Ergo nunc beatos dicimꝰ
arrogantes. Si quidem edificati sunt fa-¬
cientes impietatem: & temptauerunt
dm̃ & salui facti sunt T̃unc locuti sunt
timentes dm̃ unusquisq cum ꝓximo
suo: & attendit dominus & audurit. &
scriptus est liber monimenti coram eo.
timentib dm̃ & cogitantib nomencius.
Et erunt michi aut dominus exercituũ
in die quam ego facio in peculiũ: &
parcam eis sicut parcit uir filio suo ser¬
uienti sibi Et conuertimini & uidebiciꝰ
quid sit inter uistum & impium: &
iter seruientem domino & non ser¬
urentem ei Ecce enim dies ueniet suc-¬
censa quasi caminus: & erunt omnes
suꝑbi & omnes facientes impietatem¬
in stipulam. Et inflaminabit cos dies
ueniens dicit dominus exercituum:
que non relinquet eis radicem &e germen
Et orietur uobis timentib nomen meũ
sol iusticie: & sanitas in pennis eius. Et

Expanded text:
custodiuimus praecepta eius et quia custodiuimus praecepta eius et quia ambulauimus tristes coram domino exearrogantes siquidem aedificati sunt facientes impietatem et temptaverunt Deum et salvi facti sunt tunc locuti sunt timentes Deum unusquisque cum proximo suo et adtendit Dominus et audivit et scriptus est liber monumenti coram eo timentibus Dominum et cogitantibus nomen eius et erunt mihi ait Dominus exercituum in die qua ego facio in peculium et parcam eis sicut parcit vir filio suo servienti sibi et convertemini et videbitis quid sit inter iustum et impium et inter servientem Deo et non servientem ei ecce enim dies veniet succensa quasi caminus et erunt omnes superbi et omnes facientes impietatem stipula et inflammabit eos dies veniens dicit Dominus exercituum quae non relinquet eis radicem et germen et orietur vobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pinnis eius et
Abbreviated transcription (Latin):
uiduas & pupillos& oppͥmunt ꝑegrinũ nec
timuerunt me dicit dominꝰ exercituum.
Ego enuim dñs: & non mutor. Et uos filii
iacob non estis consumpti: a dieb enim
patrum urorum recessistis a legitimis
meis. & non custodistis.
euertimini ad me & reuertar.
ad uos: dicit dñs exercituum.
Et dixistis. In quo reuertem᷑:
Si affiget homo diñ: quia uos configitis
me: Et adixistis. In quo confiximus te:
li decimis & in primituus. In penuria
reum meũ & sit cibus in domo mea: &e
ꝓbate me suꝑ hoc dicit dñs. Si non ape¬
ruero uobis cataractas celi: & esfudero
uobis benedictionem usq ad abundan¬
tiam. Et increpabo ꝓuobis deuorantem.
& non corrumpet fructum terrȩ ur̃ȩ. nec
erit sterilis uinea in agro dicit dominus
exercituum: & beacos uos dicent omnes
gentes. Eritis enim uos terra desidera¬
bilis: dicit dominus exercituũ. Inualu-
exercituum. Et dixistis. Quid locuti
sumus contra ce Oixistis. Canus est qͥ¬
seruit deo. Et quod emolumentum qͥ a

Expanded text:
uiduas et pupillos et opprimunt peregrinum, nec timuerunt me, dicit dominus exercituum. ego enim dominus et non mutor: et uos filii Iacob non estis consumpti. a diebus enim patrum uestrorum recessistis a legitimis meis et non custodistis. reuertimini ad me, et reuertar ad uos, dicit dominus exercitEt dixistis, in quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me? Et dixistis: In 975 quo confiximus te? in decimis et primitivis. In Vulg. reum meum, ut sit cibus in domo mea, et probate me super hoc, dicit Dominus. Si non aperuero vobis cataractas celi et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiam, et increpabo pro vobis devorantem, et non corrumpet fructum terre vestre, nec erit sterilis vinea in agro, dicit Dominus exercituum; et beatos vos dicent omnes gentes. Eritis enim vos terra desiderabilis, dicit Dominus exercituum. Quod . et dixistis: quid locuti sumus? dixistis: uanus est quseruit deo: et quod emolumentum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Aries quem uidisti habere cornua: rex
medorum est atq ꝑsarum. Porro hyr¬
cus caprarum: rexgrecorum est. St
cornu grande quod erat inter oculos
eus: ipse est rex primus. Quod autẽ
fracto illo surrexerunt quatuor ꝓ eo:
quatuor reges de gente euis consurgent
sed non in fortitudine eius. Et post reg
num eorum cum creuerint iniquitates
consurget rex impudens facie. & intelli¬
gens ꝓpositiones: & roborabitur forti¬
tudo eius. sed non in uirib suis Et su¬
pra quam credi potest uniu̾sa uastabit.
& ꝓsꝑabitur & faciet. Et interficiet ro-¬
bustos & popłm scõrum scd̃m uolunta¬
tem suam: & dirigetur dolus in manu
eus. & corsuum magnificabit. Et m
copia rerum omnium occidet pluri-¬
mos: & contra pͥncipum principem
consurget. & sine manu conteretur. Et
uisio uesꝑẽ & mane que dicta est. uera est
Cugͦ signa uisionem: quia post dies muil¬
cos erit. Et ego danihel langui: & egr¬
tauiꝑdies. Cumq surrexissem: faciebã

Expanded text:
Aries quem vidisti habere cornua, rex Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat inter oculos ejus, ipse est rex primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine ejus. Et pnum eorum, cum creuerint iniquitates, consurget rex impudens facie et intelligens propositiones. Et roborabitur fortitudo eius, sed non in uiribpra quam credi potest, universa vastabit, et prosperabitur, et faciet. Et interficiet robustos, et populum sanctorum, secundum voluntatem suam, et dirigetur dolus in manu ejus: Et cor suum magnificabit, et in copia rerum omnium occidet plurimos: Et contra principem principum consurget, et sine manu conteretur. Et visio vespere et mane, quae dicta est, vera est: tu ergo signa visionem, quia post dies multos erit, Et ego Daniel langui, et aegrotavi per dies: Cumque surrexissem, faciebam
Abbreviated transcription (Latin):
contra iuge sacͥficium: ꝓpter peccata.
Et ꝓsternetur ueritas in terra: & faciet
& ꝓsperabitur. Et audiui unum de
scĩs loquentem: & dixit unus sc̃s alteri
nescio cui loquenti. Usq quo uisio &
iuge sacͥficium & peccatum desolatio¬
nis quȩ facta est: & scũarium & forti¬
tudo conculeabitur: Et dixit ei. Usq
ad uesꝑam & mane duo milia trecenti:
& mundabitur scũarium. Factum est
autem cum uiderem ego danihelui¬
sioncin & quererem intelligentiam:
ecce stetit in conspectu meo quasi spe-¬
cies uiri. Et audin uocem uiri inter
ulai: & clamauit & dixit. Gabrihel
fac intelligere istum uisionem. Et
uenit & stetit iuxta ubiego stabam
Cumq uenisset: pauens corrui in fa¬
ciem meam. Et ait ad me. Intellige
fili hominis: qm̃ in tempore finis com¬
plebitur uisio. Cumq loqueretur
ad me: collapsus sum ꝓnusin terram
Et tetigit me & stacuit me in gradu
meo: dixitq michi. Ego ostendam tͥ
quȩ futura sunt in nouissioio maledi¬
ctiouis: qm̃ habet tempus finem suũ.

Expanded text:
ccata: et prosternetur veritas in terra, et faciet, et prosperabitur. Et audivi unum de sanctis loquentem: et dixit unus sanctus alteri nescio cui loquenti, Usquequo visio, et juge sacrificium, et peccatum desolationis, quae facta est: et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Usque ad vesperam et mane, duo millia trecenti: et mundabitur sanctuarium: Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Et audivi vocem viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem. Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum.
Abbreviated transcription (Latin):
mino deo nr̃o misccdia & ꝓpitiatio. qͥa
recessimusate. & non auduumus uocẽ
domini dei nr̃i. ut ambularemus in
lege eius. quam posuit nobis ꝑ seruos
suosꝓpħas. Et omnisisrł preuaricati
sunt legem tuam: & declinauerunt ne
audirent uocem tuam. Et stillauit
suꝑ nos maledictio & decestatio que
scͥpta est in libro legis moysi serui der:
quia peccauimus ei. Et statuit sermo¬
nes suos quos locutus est suꝑ nos & suꝑ
pͥncipes nr̃os qui iudicauerunt nos.
ut suꝑducerent in nos malum magnũ.
quale nunquam fuit sub omni cȩlo.
scłm quod factum est in iersm: sicut
scͥptum est in lege moysi. Omne hoc
malum uenit suꝑ nos: & non rogaui

Expanded text:
o nostro misericordia, et propitiatio, quia recessimus a te: Et non audivimus vocem Domini Dei nostri, ut ambularemus in lege ejus, quam posuit nobis per servos suos prophetas. Et omnis Israel praevaricati sunt legem tuam, et declinaverunt, ne audirent vocem tuam, Et stillavit super nos maledictio, et detestatio, quae scripta est in libro Mosi servi Dei, quia peccavimus ei. Et statuit sermones suos, quos locutus est super nos, et super principes nostros, qui judicaverunt nos, Ut superinduceret in nos malum magnum, quale numquam fuit sub omni coelo,  quae facta sunt in Hierusalem; sicut scriptum est in lege Moysi, omnia mala haec uenerunt ad nos et non rogauim
Abbreviated transcription (Latin):
& dimidium temporis & cum compleca
fuerit disꝑsio manuspopłi sc̃i. comple¬
buntur uniu̾sa hec. Et ego audiui: &
non intellexi. Et dixi. Domine mi
quid erit post hec: Et ait Uade da¬
nhel: quia clausi sunt signatiq sermo¬
nesusq ad tempus prefinitum. Eligen¬
tur & dealbabuntur: & quasi ignis ꝓba¬
buntur multi. Et impii agent impie:
neq incelligent omnes impii. Porro
docti intelligent. Et a tempore cũ abla¬
tum fuerit iuge sacͥficium. & posita fu-¬
erit abhominatio in desolatione: dies
mille ducenti nonaginta. Beatus qui

Expanded text:
et dimidium temporis. Et cum completa et dimidium temporis. Et cum completa fuerit dispersio manus populi sancti, complebuntur universa haec. Et ego audivi, et non intellexi. Et dixi: Domine mi, quid erit post haec? Et ait: Vade, Daniel, quia clausi sunt, signatique sermones, usque ad tempus praefinitum. Eligentur, et dealbabuntur, et quasi ignis probabuntur multi: Et impie agent impii, neque intelligent omnes impii, porro docti intelligent. Et a tempore cum ablatum fuerit juge sacrificium, et posita fuerit abominatio in desolationem, dies mille
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad tempus illud. Et in tempore¬
illo saluabitur popłs tuus: omnis qui
inuentus fuerit scͥptus in libro uide.
Et multi de his qui dormiunt in terrȩ
puluere eugilabunt: alii in uitã eter-¬
nam. & alii in ohpbrium. ut uideant
semꝑ. Qui autem docti fuerint. ful¬
gebunt quasi splendor firmamenti: &
qui ad iusticiam erudiunt multos.
quasi stellȩ in ꝑpetuas eternitates. Tu
autem clanihel claude sermones: &
signa librum usq ad tempus statutũ.
Pertransibunt plurimi: & multiplex
erit scientia. Et uidi ego danihel: &
ecce quasi duo alii stabant. Inus hinc
suꝑ ripam fluminis: & alius inde ex
altera ripafluminis. Et dixi uiro qͥ
indutus erat lineis: qui stabat suꝑ aqͣs
fluminis. Usq quo finis horum mira¬
bilium: Et audiui uirum qui indutꝰ
erat lineis qui stabat suꝑ aqͣs fluminis:
cum subleuasset dexteram & sinistram
suam in cȩlum. & iurasset ꝑ uiuentem
in eternum. quia in tempus& tempora

Expanded text:
usque ad tempus illud. Et in temporeusque ad tempus illud. Et in tempore salvabitur populus tuus, omnis qui inventus fuerit scriptus in libro. Et multi de his qui dormiunt in terrae pulvere evigilabunt: alii in vitam aeternam, et alii in opprobrium, ut videant semper. Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: Et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. Tu autem, Daniel, claude sermones, et signa librum: usque ad tempus statutum: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia. et vidi ego Daniel, et ecce quasi alii duo stabant: Unus hinc super ripam fluminis, et alius inde ex altera ripa fluminis. Et dixi viro, qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis: Usquequo finis horum mirabilium? Et audivi virum, qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis, Cum elevasset dexteram et sinistram suam in coelum, et jurasset per viventem in aeternum, quia in tempus, et tempora,
Abbreviated transcription (Latin):
rabitur: & dm̃ quem ignorauerunt
patres eius colet auro & argenco & la¬
pide p̃tioso. & reb p̃tiosis. Et faciet
ut muniat moazim cum deo alieno
quem cognouit: & muldiplicabit głam.
& dabit eis potestatem in multis. &
terram diuidet gratuito. Et in tem¬
pore p̃finito p̃liabitur aduersum eũ
rex austri: & quasi tempestas ueniet
contra eum rex aquilonis. in currib
dietur terras: & conteret & ꝑtransiet.
Et introibit in terram głosam: & mul
cipium filiorum ammon. Et mitcet
manum suam in terras: & terra egypti
non effugiet. Et dominabit᷑ chesauro-¬
rum auri & argenti: in omnib p̃tiosis
egypti. Per lybiam quoq & ethyopiã
transibit: & fama ꝑturbabit eum ab
oriente & aquilone. Et ueniet in mul¬
titudine magna: ut conterat & inter¬
ficiat plurimos. Et figet tabernaculũ
suum aphedno inter maria suꝑ mon
michael princeps magnus qui stat ꝓ
filis popłi tui: & ueniet tempus qua¬
le non fuit ab eo quo gentes esse cepert̃

Expanded text:
rabitur, et deum, quem ignorauerunt rabitur, et deum, quem ignorauerunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Et in tempore praefinito praeliabitur adversus eum rex austri, et quasi tempestas veniet contra illum rex aquilonis, in curribusdietur terras, et conteret et pertransiet. Et intcipium filiorum Ammon, Et mittet manum suam in terras: et terra Aegypti non effugiet. Et dominabitur thesaurorum auri et argenti, et in omnibus pretiosis Aegypti: Per Libyam quoque et Aethiopiam transibit. Et fama turbabit eam ab oriente et ab aquilone: et veniet in multitudine magna, ut conterat et interficiat plurimos. Et figet tabernaculum suum Apedno inter maria, super mMichael princeps magnus, qui stat pro filiis populi tui: Et veniet tempus: quale non fuit ab eo, ex quo gentes esse coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
stabunt. Et polluent scũarium forti¬
cudinis. & auferent iuge sacrificium:
& dabunt abhominationem in deso¬
lationem. & impii in cestamentum
si mulabunt fraudulenter. Popłs au¬
tem sciens dm̃ suum obtinebit & faci
et: & docti in popło docebunt pluri¬
mos. Et ruent in gladio & in fame:
& in captiuitate & in rapina dierũ
Cumq corrueruit subleuabuntus
auxilio paruulo: & applicabunt᷑ eis
plurimi fraudulenter Et de cruditis
ruent ut conflent᷑ & eligant᷑ & deal¬
bentur usq ad tempus p̃finitum: qͥa
adhuc aliud tempuserit. Et faciet
iuxta uoluntatem suam rex: & eleuabi¬
tur & magnificabitur aduersus omnẽ
dm̃. Et aduersus dm̃ deorum loquet᷑
magnifica: & diriget donec compleat᷑
iracundia. Perpetrata est quippe de
finitio. & dm̃ patrum suorum non re¬
putabit: & erit in concupiscentiis fe-¬
minarum. Nec quem qͣm dm̃ curabit:
quia aduersum uniuersa consurget
Dm̃ autem moazum in loco suo uene¬

Expanded text:
stabunt, et polluent sanctuarium fortistabunt, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem, Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhuc aliud tempus erit. Et faciet juxta voluntatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur adversum omnem Deum: Et adversum Deum deorum loquetur magnifica, et dirigetur, donec compleatur iracundia; perpetrata quippe est definitio. Et Deum patrum suorum non reputabit, et erit in concupiscentiis feminarum, nec quemquam dquia aduersum uniuersa consurget. Deum autem Maozim in loco suo uene
Abbreviated transcription (Latin):
fir missimas cognationes iiet. & ho
usq ad tempus. Et concitabit᷑ so¬
titudo eius & cor eius aduersus regẽ
austri: in exercitu magno. Et rex
austri ꝓuocabitur ad bellum mul¬
tis auxiliis & fortib nimis & ñ stabis̃.
quia inibunt aduersum eum consi¬
lia. & comedentes panem cum illo
conterent illum. Exercitusq eius
oppͥmentur: & cadent interfecti plu-¬
runi. Duorum quoq regum corerit
ut malefaciant: & ad unam mensã
menlacia loquentur. Et ñ ꝓficient:
quia aclhuc finis in aliud tempus.
Et reuertetur in terram suam cumn
opib multis: & cor eus aduersusce¬
stamentum sc̃m. & faciet & reuerte᷑
in terram suam. Statuco tempore
reuertetur & ueniet ad austrum: &
non erit priori simile nouissimum.
Et uenient suꝑ eum crieres & roma¬
n: & pcutietur. Et reuertetur & in¬
dignabitur contra cestamentum san-¬
ctuarii. & faciet reuerteturq & cogica¬
bit aduersum eos qui dereliquerunt
testamentum scũarii: & brachia exto

Expanded text:
firmissimas cogitationes inibit: et hoc firmissimas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam mendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum sanctum, et faciet, et revertetur in terram suam. Statuto tempore revertetur, et veniet ad austrum: et non erit priori simile novissimum. Et venient super eum Trieres et Romani: et percutietur, et revertetur, et indignabitur contra testamentum sanctuarii, et faciet: Reverteturque et cogitabit adversum eos, qui dereliquerunt testamentum sanctuarii, Et brachia ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueniat ad cenendum uniuersum
regnum eius: & recta faciet cũ eo. Et
filiam feminarum dabit illi ut euer¬
tat illum: & non stabit nec illius erit.
Et conuertet faciem suam ad insulas:
& capiet multas. Et cessare faciet pͥn-¬
cipem obpbrii sui: & obpbrium suum
conuertetur in cum. Et conuercet fa¬
ciem suam ad imꝑium terrȩ sue: &
impinget & corruet. & non inuenietur.
Et stabit in loco eius uilissimus & in¬
dignus decore regio: & in paucis dieb
conteretur. non in furore nec in prelio.
Et stabit in loco eius despectus: & ñ
tribuetur ei honor reguis. Et ueniet
clam & optinebit regnum in fraudu-¬
lentia: & brachia pugnantis expug¬
nabuntur a facie eius & conterentur.
Insuꝑ & dux sȩderis: & post amicitias
cum eo faciet dolum. Et ascenclet &
suꝑabit in modico popło: ab undan¬
tes & uberes urbes ingrediet᷑ & faciet
quȩ non fecerunt patres eiꝰ & patres¬
pacrum enis. Rapinas & p̃dam &
diuitias eorum dissipabit: & contra

Expanded text:
ut veniat ad tenendum universum ut veniat ad tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo: Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud: et non stabit, nec illius erit: Et convertet faciem suam ad insulas, et capiet multas: Et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, nec in praelio. Et stabit in loco ejus despectus, et non tribuetur ei honor regius: et veniet clam, et obtinebit regnum in fraudulentia, Et brachia pugnantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur: insuper et dux foederis. Et post amicitias, cum eo faciet dolum: et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes et uberes urbes ingredietur; et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patrespatrum ejus: Rapinas, et praedam, et divitias eorum dissipabit, et contra
Abbreviated transcription (Latin):
concitabitur: & congredietur cũ robore
eius. Et ꝓuocatus rex austri egredietur:
& pugnabit aduersus regem aquilonis.
Et p̃parabit multitudinem nimiam:
& dabitur mulcitudo in manus eius.
Et capiet multitudinem: & exaltabit᷑
coreus. Et deiciet multa milia: sed ñ
preualebit. Conuertetur enim rex
aquilonis. & p̃parabit multitudinẽ
multo maiorem quam priꝰ:. & in fine
temporum annorumq ueniet ꝓpans
cum exercitu magno. & opib nimiis.
Et in temporib illis multi consur¬
gent aduersus regem austri. Pilii qͦq
p̃uaricatorum popłi cui extollentur
ut impleant uisionem: & corruent.
Et ueniet rex aquilonis & comporta¬
bit aggerem. & capiet urbes munitis-¬
simas: & brachia austri ñ sustinebunt
Et consurgent electi eiuis ad resistendũ:
& non erit fortitudo. Et faciet ueniens
suꝑ eum iuxta placitum suum: & ñ
erit qui stet contra faciem eius. Et sta¬
bit in terra inclita: & consumetur in
manu cius. Et ponet faciem suam

Expanded text:
concitabitur, et congredietur cum robore concitabitur, et congredietur cum robore ejus. pugnabit adversus regem aquilonis; et praeparabit multitudinem nimiam, et dabitur multitudo in manu ejus. Et capiet multitudinem, et exaltabitur cor ejus. et dejiciet multa millia, sed non praevalebit. Convertetur enim rex aquilonis, et praeparabit multitudinem multo majorem quam prius: Et in fine temporum annorumque, veniet properans cum exercitu magno, et opibus nimiis. Et in temporibus illis multi consurgent adversus regem austri: filii quoque praevaricatorum populi tui extollentur, ut impleant visionem, et corruent. Et veniet rex aquilonis, et comportabit aggerem, et capiet urbes munitissimas: Et brachia austri non sustinebunt, et consurgent electi ejus ad resistendum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
num eius etiam in externos: exceptis
his. Et confortabitur rex austri. & de
pͥncipib eus p̃ualebit suꝑ eum. & do-¬
minabitur ditione: multa enim do-¬
minatio eius. Et post finem annorum
federabuntur: filiaq regis austri ue-¬
niet ad regem aquilonis facere amici¬
tiam. & non obtinebit fortitudinem
brachii. nec stabit regnum eius. Et tra-¬
detur ipsa & qui eam adduxerunt ado-
lescentes eius: & qui confortabant eam
in temporib. Et stabit de germine ra¬
dicum eius plantatio. & ueniet cum
exercitu. & ingredietur ꝓuintiam regiˢ
aquilonis: & abutetur eis & obtinebit.
insuꝑ & deos eorum & sculptilia. uasa
quoq p̃tiosa argenti & auri captiua
ducet in egyptum. Ipse p̃ualebit ad-¬
uersus regem aquilonis. & intrabit in
regnum rexaustri: & reuertetur ad ter-¬
ram suam Filii autem eius ꝓuocabun-¬
tur: & congregabunt multicudinem
exercituum plurimorum. & ueniet ꝓ-¬
perans & mundans. Et reuertetur &

Expanded text:
num ejus etiam in externos, exceptis num ejus etiam in externos, exceptis his. Et confortabitur rex Austri: et de principibus ejus praevalebit super eum, et dominabitur ditione: multa enim dominatio ejus. Et post finem annorum foederabuntur: filiaque regis austri veniet ad regem aquilonis facere amicitiam; Et non obtinebit fortitudinem brachii, nec stabit semen ejus: Et tradetur ipsa, et qui adduxerunt eam, adolescentes ejus, et qui confortabant eam in temporibus. Et stabit de germine radicum ejus plantatio: et veniet cum exercitu, et ingredietur provinciam regis aquilonis: et abutetur eis; et obtinebit. Insuper et deos eorum, et sculptilia, vasa quoque pretiosa argenti et auri, et captiva ducet in Aegyptum: ipse praevalebit adversus regem aquilonis, Et intrabit in regnum rex austri, et revertetur ad terram suam. Filii autem ejus provocabuntur, et congregabunt multitudinem exercituum plurimorum: Et veniet properans, et inundans: et revertetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
& dixit. Noli cimere uir desideriorum:
pax tibi. Confortare: & esto robustus.
Cumq loqueretur mecum: conualui.
& dixi. L oquere dominemi: quia con¬
fortasti me. Et ait. Numquid scis qͣre
uenerim ad te: Et nunc reuertar: ut
prelier aduersus principem ꝑsarum.
Cum enum egrederer: apparuit prin¬
ceps grecorum ueniens. Uerumptam̃
indicabo cibi: quod expressum est in
scͥptura ueritatis. Et nemo est adiucor
meus in omnib his: nisi michahel pͥn¬
ceps ũr Ego autem abanno pͥmo da¬
rii medi stabam: ut confortaretur &
roborarecur. Et nunc ueritatem an-¬
nuntio tibi. Scce adhuc tres reges sta-¬
bunt in ꝑsidã: & quartus ditabit᷑ opib
miiis suꝑ omnes. Et cum inualuerit
diuitiis suis: concitabit omnes aduersꝰ
ciet quod placuerit ei. Et cũ steterit¬
conteretur regnum eius. & diuidetur
in quatuor uentos cęli: sed non in poste-¬
ros eius. neq scđm potentiam eiꝰ qua
dominatus est. Lacerabitur enim reg-¬

Expanded text:
et dixit: Noli timere, vir desideriorum: et dixit: Noli timere, vir desideriorum: pax tibi: confortare, et esto robustus. Cumque loqueretur mecum, convalui, et dixi: Loquere, Domine mi, quia confvenerim ad te? et nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum: cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum veniens. Verumtamen annunciabo tibi quod expressum est in scriptura veritatis: et nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester . Ego autem ab anno primo Darii Medi stabam ut confortaretur et roboraretur. Et nunc veritatem annuntiabo tibi. Ecce adhuc tres reges stabunt in Perside, et quartus ditabitur opibus nimiis super omnes: Et cum invaluerit divitiis suis, concitabit omnes adversumciet quod placuerit ei. Et cum steteritconteretur regnum ejus, et dividetur in quatuor ventos coeli; Sed non in posteros ejus, neque secundum potentiam illius, qua dominatus est. Lacerabitur enim reg
Abbreviated transcription (Latin):
ex die pͥma qua posiusti cortuum ad
incelligenclum ut te affligeres in cons¬
pectu dei tui: exaudita sunt uerba ilła.
& ego ueni ꝓpter sermones tuos. Prin¬
ceps autem regni ꝑsarum restitit mn
uiginti & uno diebꝰ. & ecce michael
unus de pͥncipib primisuenit in ad¬
iutorium meum. Et ego remansi ili
uixta regem ꝑsarum. Teni autem ut
docerem te que uentura sunt popło tuo
in nouissimis dieb: qm̃ aclhuc uisio
in dies. Cumq loqueretur michi huiꝰ¬
modi uerbis: deieci uultum meum ad
terram & tacui. Et ecce quasi similitu¬
do filii hominis cetigit labia mea. Et
apiensos meum locutus sum: & dixi
ad eum qui stabat coram me. Dñe in
uisione tua cdissolute sunt compages
mee: & nichil in me remansit uirium.
Et quomͦ poterit seruus domini mei
loqui cum domino meo: Nichil in me
remansit uirium: sed & alitus meus
intercluditur. Rursum gͦ detigit me.
quasi uisio hominis: & confortauit me

Expanded text:
ex die primo, quo posuisti cor tuum ad ex die primo, quo posuisti cor tuum ad intelligendum, ut te affligeres in conspectu Dei tui, exaudita sunt verba tua: et ego veni propter sermones tuos. Princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus, et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium meum, et ego remansi ibi juxta regem Persarum. Veni autem, ut docerem te quae ventura sunt populo tuo in novissimis diebus, quoniam adhuc visio in dies. Cumque loqueretur mihi hujuscemodi verbis, dejeci vultum meum ad terram, et tacui. Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, et nihil in me remansit virium. Et quomodo poterit servus Domini mei loqui cum Domino meo? nihil enim in me remansit virium, sed et halitus meus intercluditur. Rursum ergo tetigit me quasi visio hominis, et confortavit me,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi chrysolitus: & facies eius uelut
species fulgoris. Et oculi eius ut lam¬
pas ardens: & brachia eius & quȩ
deorsum usq ad pedes. quasi species
eris candentis. Et uox sermonum
eius: ut uox multitudinis. Uidi autẽ
ego danihel solus uisionem. Porro ui¬
ri qui erant mecum non uiderunt:
sed terror nimus irruit suꝑ eos. &
fugerunt in absconditum. Ego autẽ
relictus solus uidi uisionem grandẽ
hanc: & non remansit in me forticu¬
do. Sed & species mea iminutata est
in me. & emarcui: nec habui in me¬
quicquam uirium. Et audiui uoce
sermonum eius: & audiens tacebam
consternatus suꝑ faciem meã. uultq
meus herebat cerre. Et ecce manus
tetigit me: & erexit me suꝑ genua mea.
& suꝑ articulos manuum mearum
Et dixit ad me. Damhel uir deside¬
riorum intellige uerba que ego loqͣr
ad te: & sta in gradu tuo. Nunc enĩ
missus sum ad ce. Cumq dixisset in
sermonem istum: steti cremens. Et
ait acl me. Noli metuere danhel: qͥa

Expanded text:
quasi chrysolithus, et facies ejus velut quasi chrysolithus, et facies ejus velut species fulguris, et oculi ejus, ut lampas ardens: Et brachia ejus, et quae deorsum usque ad pedes, quasi species aeris candentis: et vox sermonum ejus, ut vox multitudinis. Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri, qui erant mecum, non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in absconditum. Ego autem relictus solus vidi visionem grandem hanc: et non remansit in me fortitudo, sed et species mea immutata est in me, et emarcui, nec habui quidquam virium. Et audivi vocem sermonum ejus: et audiens jacebam consternatus super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. Et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum. Et dixit ad me: Daniel, vir desideriorum, intellige verba, quae ego loquor ad te, et sta in gradu tuo: nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens. Et ait ad me: Noli metuere, Daniel: quia
Abbreviated transcription (Latin):
turus est. Et ciuitatem & scũarium
dissipabit popłs cum duce uenturo:
& finis eius uastitas. Et post finẽ belli:
statuta desolatio. Confirmabit autẽ
pactum multis ebdomadisuna: & in
dimidio ebdomadis deficiet hostia &
sacͥficium. Et in templo erit abhomi-¬
natio desolationis: & usq ad consum¬
mationẽ & finẽ ꝑseuerabit desolatio.
Nno tertio cyri regis ꝑsarum uer-¬
bum reuelatum est danbeli
cognomento balthasar. &
uerum uerbum. & fortitudo magna:
intellexitq sermonem. Intelligentia
enim opus est in uisione. In dieb illis:
ego damhel lugebam trium ebdoma-¬
darum dieb. Panem desiderabilem
non comedi: & caro & uinum non in-¬
troierunt os meum. S neq ungento
unctus sum: donec complerent᷑ triũ
ebdomadarum dies: Die autem uige-¬
sima & quarta mensis primi: eram
iuxta fluuiũ magnum qui est cigris
Et leuaui oculos meos & uidi: & ecce
uir unus uestitus lineis. & renes eius
accinicti auro obriro. Et corpus eius

Expanded text:
turus est, et civitatem et sanctuarium turus est, et civitatem et sanctuarium dissipabit populus cum duce venturo, et finis ejus vastitas, et post finem belli locutus ait: Confirmabit autem peccatum multis hebdomadis una, et in dimidio hebdomadis deficiet hostia et sacrificium, et in templo erit abominatio desolationis et usque ad consummationem et finem perseverabit desolatio. nno tertio Cyri regis Persarum, verbum revelatum est Danieli cognomento Baltassar, et verbum verum, et fortitudo magna: Intellexitque sermonem: intelligentia enim opus est in visione. In diebus illis ego Daniel lugebam trium hebdomadarum diebus: panem desiderabilem non comedi, et caro et vinum non introierunt in os meum; Sed neque unguento unctus sum: donec complerentur trium hebdomadarum dies. Die autem vigesima et quarta mensis primi, eram juxta fluvium magnum, qui est Tigris, Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce vir unus vestitus lineis, et renes ejus accincti auro obryzo: Et corpus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rer & orarem & confiterer peccata mea
& peccata popłi mei isrł. & ꝓsternerẽ
p̃ces meas in conspectu dei meiꝑ mon-¬
te scõ dei mei: ad huc me loquente in
oratione ecce uir gabrihel quem ui de¬
ram in uisione principii cito uolans
Damhel: nunc egressus sum ut doce-¬
rem te & intelligeres. Ab exordio pre¬
cum cuarum egressus est sermo. Ego
autem ueni ut indicarem tibr: quia
uir desideriorum es. Tu gͦ animadu̾te
sermonem: & intellige uisionem. Sep¬
tuaginita ebdomade abbreuiate super
ꝑopłm cuum & suꝑ urbem scãm tuã:
ut consummetur p̃uaricatio. & finem
accipiat peccatum. & deleacur iniqͥtas.
& adducatur iusticia sempit̾na: & im-¬
pleatur uisio & ꝓphetia. & ungat᷑ sc̃s
scõrum. Scito gͦ & amimadũte ab exitu
sermonis ut iterum edificetur ierłm.
& ebdomade sexaginta due erunt: &¬
rursum edificabitur platea & muri
in angustia temporum. Et post eb-¬
domades sexagiita duas occidet᷑ xp̃c:
& non erit eiuspopls qui eum nega¬

Expanded text:
terer peccata mea, et peccata populi mei Israel, et prosternerem preces meas in conspectu Dei mei, pro monte sancto Dei mei: Adhuc me loquente in oratione, ecce vir Gabriel, quem videram in visione in principio, cito volans dixitque: Daniel nunc egressus sum, ut docerem te, et intelligeres. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo: ego autem veni, ut indicarem tibi, quia vir desideriorum es: Tu ergo animadverte sermonem, et intellige visionem. Septuaginta hebdomades abbreviatae sunt super populum tuum et super urbem sanctam tuam, ut consummetur praevaricatio, et finem accipiat peccatum, Et deleatur iniquitas, et adducatur justitia sempiterna, Et impsanctorum. Scito ergo et animadverte: Ab exitu sermonis ut iterum edificetur Ierusal septem et ebdomade sexaginta due erunt, et rursum edificabitur platea et muri in angustia temporum. Et post ebdomades sexaginta duas occidetur Christus, et non erit ejus populus, qui eum nega
Abbreviated transcription (Latin):
bat ab occidente suꝑ faciem cotiꝰterrȩ:
& non tangebat terram. Porro hyrcus
habebat cornu insigne int̾ oculos suos.
Et uenit usq ad arietem illum cornu¬
cum quem uideram stantem ante por¬
tam: & cucurrit adeum in impetu for-¬
ticudinis sue. Cumq apꝓpinquasset
ꝓpe arietem. efferatus est in eum. & ꝑ¬
cussit arietem. & comminuit duo cor-¬
nua cius:. & non poterat aries resistere
ci. Cumq misisset eum in terram
conculcauit: & nemo quibat liberare
arietem de manu eius. Hyrcus autẽ
caprarum: magnus factus est uimis.
Cumq creuisset: fractum est cornu
autem exeis egressum est cornu unũ
mocuicum. & factum est grande contͣ
orientem & contra meridiem. & contra
fortitudinem: & magnificatum est
usq ad forcitudinem cȩli. Et deiecie
de forcitudine & de stellis & conculca-¬
uit eas: & usq ad pͥncipem fortitudi-¬

Expanded text:
bat ab occidente super faciem totius terrae, bat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu autem ex eis egressum est cornu unum modicum: et factum est grande contra meridiem, et contra orientem, et contra fortitudinem: Et magnificatum est usque ad fortitudinem coeli: et dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit eas: Et usque ad p
Abbreviated transcription (Latin):
euisusq ad tempus & tempora & di-¬
midium cemporis. Et iudicium sede¬
bit: ut auferatur potentia. & conterat᷑
& disꝑeat usq in finem. Regnum au¬
dem & potestas & magnitudo regni
que est subter omne celum detur po¬
pulo scõrum altissimi: cuiꝰ regnũ sem
pitenũ est & omnes gentes seruient ei.
& obedient. Hucusq finis uerbi. Ego
damhel multum cogitationib meis
conturbabar: & faciesmea mutata est
in me. Uerbũ autẽ in corde meo conser-¬
balthasar regis: uisio apparuit
michi. Ego danihel post id
quod uideram in principio: uidi ui
sionem cum essem in susis castro. quod
est in elam ciuitate. Uidi autem in ui¬
sione esse me sup portam ulai. & leua¬
ui oculos meos & uidi: & ecce ariesunꝰ
stabat ante paludem. habens cornua
excelsa. & unum excelsius altero atq
succrestens. Postea uidi arietem cornib
uentilantem contra orientem & contia
terant resistere ei. neq: liberari de ma-
Ecce autem hẏrcus caprarum uenie-¬

Expanded text:
pora, et dimidium temporis. Et judicium sedebit, ut auferatur potentia, et conteratur, et dispereat usque in finem. Regnum autem, et potestas, et magnitudo regni, quae est subter omne coelum, detur populo sanctorum Altissimi: Cujus regnum, regnum sempiternum est, et omnes reges servient ei, t obedient. HUCUSQUE FINIS VERBI. Ego Daniel multum cogitationibus meis conturbabar, et facies mea mutata est in me: verbum autem in corde meo conserBaltassar regis, visio apparuit mihi. Ego Daniel, post id quod videram in principio, vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam civitate: Vidi autem in visione esse me super portam Ulai. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem, habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Postea vidi arietem cornibus ventilantem contra occidentem, et contra terant resistere ei, neque liberari de manuecce autem hircus caprarum venie
Abbreviated transcription (Latin):
nua eius ad se inuicem collidebantur.
Exclamauit itaq rex fortiter: ut intro¬
ducerent magos. chaldeos. & aruspices.
Et ꝓloquens rex: ait sapientib babylo¬
nis. Quicumq legerit scͥpturam hanc.
& interp̃tationem eius manifestam mͥ
fecerit: purpura uestietur. & corquem
auream habebit in collo. & tertius in
regno meo erit. Tunc ingressi omnes sa-¬
pientes regis: non potuerunt nec scrip¬
turam legere. nec interp̃tationem eius¬
indicare regi. Unde rex balchasar sa-¬
tis conturbatus est: & uultus illiusim¬
mutatus est. Sed & optimates eius cur-¬
babantur. Regina audem ꝓ re quȩ acci-¬
derat regi & optimatib eius domum
conuiuii ingressa est: & ꝓloquens ait.
Rex ineternum uiue. Non ce contur

Expanded text:
nua ejus ad se invicem collidebantur. nua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex
Abbreviated transcription (Latin):
or addita est michi. Nunc gͥ ego nsa¬
bugodonosor laudo & magnificod
in suꝑbia potest humiliare
alchasar rex fecit grande
conuiuium optimatibus
suis mille: & unusquisꝙ
scđdm suam bibebat etatem Precepit
gͦ iam temulentus ut afferrent᷑ uala
aurea & argentea. quȩ asportauerat
nabugodonosor pater eius de tẽplo
quod fuit in iersm: ut biberent in eis
rex & optimates eius. uxoresq eius &
concubinȩ: Tunc allata sunt uasa au¬
rea quȩ asportauerat de templo qͦd
fuit in ierłm: & biberunt in eis rex &
optimates cius. uxores & concubinȩ illiꝰ.
Bibebant uinum: & laudabant deos
suos aureos & argenteos. exeos. ferreos.
ligneosq & lapideos. In cadem hora
apparuerunt digiti quasi manus ho-¬
minis scribentis contra candelabrum
in suꝑficie parietis aule regie: & rex as¬
piciebat articulos manus scribentis.
Cunc regis facies cominutata est. & co¬
gitationes eius ꝑturbabant eum. & cõ¬
pages renum eius soluebantur: & ge¬

Expanded text:
or addita est mihi. Nunc igitur ego Naor addita est mihi. Nunc igitur ego Nabuchodoin superbia potest humiliarealtassar rex fecit grande convivium optimatibus suis mille: et unusquisque secundum suam bibebat aetatem. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae. Tunc allata sunt vasa aurea, quae asportaverat de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et ge
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit det illud. Eadem hora ser¬
mo completus est suꝑ nabugodonosor¬
& ex hominib abiectus est. & fenum
ut bos comedit. & rore cȩli corpus eius
infectum est: donec caꝑilli euis in sim¬
licudinem aquilarum crescerent. &
ungues eius quasi accipitrum Igidar
post finem dierum ego nabugocino.¬
sor oculos meos ad celum leuaui esn¬
sus meus redditus est michi. & alcisi¬
mum beneclixi. & uiuendem in sem¬
piter num laudaui & glorificaui: qͥa
potestas eius pocestas sempiterna. &
cione. & omnes habitatores terre apuo
eum in nichilum reputati sunt. lir¬
ta uoluntatem enim suam facit eã can
in uirtutib cȩli quam in habitatorib
terre: & non est qui resistat manuil
& dicat ei. quare fecisti. In ipso tempor
sensus meus reuersus est ad me: & ad
honorem regni mei decoremq ꝑuen
Et figura mea reuersa est ad me: sed¬
& optimates mei & magistratus mei ie¬
quisierunt me. Et in regno meo coi¬
stitutus sum: & magnificentia ampl¬

Expanded text:
voluerit det illud. Eadem hora servoluerit det illud. Eadem hora sermo completus est super Nabuchodonosor, ex hominibus abjectus est, et fenum ut bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est, donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum ego Nabuchosor oculos meos ad caelum leuaui et sensus meus redditus est mihi; et Altissimum benedixi et uiuentem in sempiternum laudaui ac glorificaui, quia potestas eius potestas sempiterna et tionem, et omnes habitatores terrae apud eum in nihilum reputati sunt. Juxta voluntatem enim suam facit, tam in virtutibus coeli quam in habitatoribus terrae, et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me, et optimates mei et magistratus mei requisierunt me, et in regno meo restitutus sum, et magnificentia ampli
Abbreviated transcription (Latin):
tem quoq tempora mutabunt᷑ suꝑ te:
donec scias quod dominetur excelsus
suꝑ regnum hominum. & cuicumq uo-¬
luerit det illud. Quod autem p̃cepit
ut relinqueret᷑ germen radicum eius
id est arboris: regnum cuum tibi ma¬
nebit. postquam cognoueris potesta¬
tem ẽẽ celestem. Quam obrem rex con¬
silium meum placeat tibi. & peccata tua
elemosinis recdime. & inquitates cuas¬
in misericordiis paupum: forsitan ig¬
noscat ds̃ delictis tuis. Omnia uenert
suꝑ nabugodonosor regẽ. Post finem
mensium duodecim: in aula babylo¬
nis deambulabat. Responditq rex
& ait. Nonne hec est babylon magna
quam ego ȩdificaui in domum regni:
in robore forcitudinis meȩ. & in glam¬
decoris mei: Cum aclhuc sermo esset¬
in ore regis: uox de celo ruit. Cibi qi¬
citur nabugodonosor rex Regnum
tuum transiit a ce. & ab hominibus
eicient ce: & cum bestiis ferisq erit ha-¬
bitatio tua Renum quasi bos come¬
des. & septem tempora mutabuntur
excelsus in regno hominum. & euicĩq

Expanded text:
mpora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicunque voluerit det illud. Quod autem praecepit ut relinqueretur germen radicum ejus, id est arboris, regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gldecoris mei? Cum ain ore regis, vox de cęlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum tuum transiet a te, et ab hominibus te eicient, et cum bestiis / feris erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur Excelsus in regno hominum, et cuicunque