comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
das obiuiã illis cum paucis
excitum benientem sͥ
obuiã. dixunt inde. Quomͦ
poterimus panci pugnare
ad multitudinẽ tantã ⁊ tã
fortẽ: Et nos fatigati sumꝰ ie¬
Tait iidas. facile est
concludi multos ĩ ma¬
nu paucorũ. Et ẽ ñ differc̃tia
in conspectu dei celi liberare ĩ
multis ⁊ in paucis. qm̃ ñ in
multitudĩe exercitus uicto¬
ria belli. s de celo fortitudo ẽ.
psi ueniũt ad nos ĩ mł¬
titudine cõtumaci et
res nr̃as. ⁊ filios nr̃os ⁊ ut spo¬
lient nos. Nos uo pugnabi¬
bus mĩs ⁊ ip̃e dũs contet eos
ante faciẽ nr̃am. Tu autẽ do ͤ¬

Expanded text:
das obviam illi cum paucis ercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in pultitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo est ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et res nostras et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne
Abbreviated transcription (Latin):
rgo nos supplicantes t̾ ex¬
audi ꝓpicius scẽ sp̃s. Sine
amplectẽdo spũs. Ip̃e hodie apłos
xp̃i donans mune ĩ solito ⁊ cunc¬
tis maudito sclis. Hunc diem
glosum fecisti. am̃.ã. Hodie cõ¬

Expanded text:
rgo nos supplicantes tibi exaudi propitius, sancte Spiritus, Sine amplectendo, Spiritus, Ipse hodie apostolos Christi donans munere insolito et cunctis inaudito saeculis, Hunc diem gloriosum fecisti. Amen. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
mor ẽ. Unde ⁊ iohãnes
dicit. deus caritas ẽ. Qui gͦ mẽ¬
te integra deun desid̾at ꝓfecto
posset deum dilige: si eũ quẽ
diligit ñ hẽret. S ecce si unusqͥs
q ur̃m requiritur an diligat
deum: tota fiducia ⁊ secura mẽ¬
lectionis exordio audi

Expanded text:
s dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat, profecto posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura menlectionis exord
Abbreviated transcription (Latin):
onem: nemo uerit ad me nͥ
p̃r traxerit eum: Si trahitur
ait aliquis: ñutus penit. Si
iuitus uenit. ñ credit. Si ñ
credit nec uenit. Non enĩ ad
xp̃m ambulando currimus.
s credendo. Nec motu corꝑis.
s poluntate cordis accedimꝰ.¬

Expanded text:
onem, Nemonem, Nem traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedim
Abbreviated transcription (Latin):
Dagna gr̃e commẽdatio
emo benit nͥ tractus.
Queni trahat ⁊ quem ñ trahat
quare illum trahat. ⁊ illum ñ
trahat: noli uesle uidicare si ñ
bis errare. Semel accipe: ⁊ ĩtelli¬
ge ñ traheris. Ora ut traharis
ñ uoluntas excitatur.  Disci¬
ecc̃am potest nolens.
accede̾ ad altare põt nolens: as¬
aꝑe sacramentum põt nolẽs.
crede ñ põt nisi uolens. Si cor¬
ꝑe corꝑe crederetur: fieret ĩ nolẽ¬
tib. Sed ñ corꝑe creditur. Apłm̃
audi. Corde creditur. ad iusti¬
ciam. Et quid sequitur: Ore
aũt confessio fit ad salutem
de radice cordis surgit ista cõ¬
homo audis confitẽ¬
tem: ⁊ nescis credentem. Sed
nec debes uocare confitẽtẽ. quẽ
indicas ñ credentem. hoc ẽ enĩ
confiti. dice qd̾ habes in corde.
Si aũt aliud in corde habes:
aliud dicis: loq̃ris. ñ confite¬
ris. Cum gͦ in xp̃m corde cre¬
datur quod nemo utiq fa¬
cit iuitus. qui aũt trahit᷑.
tanꝙͣ iuitus cogi bidetur.
quom᷑ istam soluimus q̃sti¬

Expanded text:
Magna gratiae commendatio! Nemo venit nisi tractus. Quem trahat et quem non trahat, quare illum trahat et illum non trahat, noli velle judicare, si non vis errare. Semel accipe, et intellige: nondum traheris? ora ut traharis. non voluntas excitatur. Iecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista condo audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loqueris, non confiteris. Cum ergo in Christum corde credatur, quod nemo utique facit invitus, qui autem trahitur, tanquam invitus cogi videtur; quomodo istam solvimus quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
uia enim ꝑsequutionem
inifidelium p̾uidebat cã su¬
i nomĩs in sc̃a ecc̃a excitandam sci¬
ebat etiam ĩtrmiora membra su¬
a ĩmanitatẽ ꝑsequutionu tol¬
lerare nõposse. Ne hi tales salutẽ
desꝑarent. ⁊ quasi axp̃o se alienos
arbitrarentur si bnqmͣ tariti
passionem refugissent. dignatus
ẽ eis dominus p̾cepto sinuilt exẽ¬
recepto quidẽ. quo tales ĩ¬
gruente ꝑsequutionis tp̃e
fugẽ ꝑmsit dicens. S⁊ bos ꝑsequn¬
ti fuerint in una ciuitate fugite

Expanded text:
ia enim persecutionem infidelium videbat causa sui nominis in sancta Ecclesia excitandam, sciebat infirmiora membra sua immanitatem persecutionis tolerare non posse, ne hi tales salutem desperarent, et quasi a Christo se alienos arbitrarentur, si unquam passionem territi refugissent, dignatus est eis Dominus praecepto simul et exemecepto quidem, quo tales ingruente persecutionis tempore fugere permisit, dicens: Si vos persecuti fuerint in una civit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ncema plurali numo bo¬
cabatur festuitas dedicationis
templi. quam ppls uideoꝵ ex ã¬
tiq̃ patium consuetudine ꝑ a
nos singulos celebrare solebat
Encemare namq grece micia¬
Erum ñ ab re ẽe credendũ

Expanded text:
nia plurali numero, vocabatur festivitas dedicationis templi, quam populus Judaeorum ex antiqua patrum consuetudine per annos singulos celebrare solebat. Encaeniare namque Graece initiaVerum non ab re esse credendum
Abbreviated transcription (Latin):
iscite birgines nõ . xxͣ.¬
lcucũ cusitare ꝑ alienaᷤ
edes nõ demorari in p̾laters.
nõ aliquos ĩ publico miscere
ẜmones. Maria ĩ domo sera
festina in publico mansit
apd̃ cognatam suam tribus
mensibus. Ut enĩ que pp̃ offi¬
ciũ ben̾at inherebat officio mã¬
sit trib mensib ñ ꝙ domus
eã delectaret aliena. s qr fre¬
quentius in publico bideri¬
displicebat. Didicistis u̾gineᷤ
pudorẽ mari ediscite humili¬

Expanded text:
discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humili
Abbreviated transcription (Latin):
uo enĩ iam deo plena
nisi ad suꝑiora cum fe¬
stinatione cõscenderet: Nescit
tatẽ quã pregnantib debratis
exhibere cognatis. Mariã q̃ añ
sola mintimis penetialib
u̾sabatur nõ apublico u̾gi¬
tatis prdore ñ a studio aspi¬
tas montiũ ñ ab officio ꝓlixi¬
tas itieris retardauit ĩ mõta
na cum festinatõe birgo officii
memor ĩ iurie ĩmenior affec¬
tu bigens ñ sexu relicta prexit

Expanded text:
uo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit
Abbreviated transcription (Latin):
iuda. ⁊ ĩtrauit ĩ domũ zachari¬
e ⁊ salutauit heliz abeth. Et rel.
b ut qui fidem erigunt fi¬
dem astruant. Et ideo angelus
cum abscondita nũciaret ut
fides astrueretur exemplo sem¬
oris femine sterilisq conceptũ
uͥgini mane nũciauit ut pos¬
sibile deo omne qd̃ placuent¬
ei assereret. Ubi audunt hoc
maria nõ qiͣ incredula de ora¬
culo nec qiͣ incerta de nũcio. nͭ
qĩ dubitans de exemplo. s qrͣ
leta ꝓ boto. religiosa ꝓ officio
festina p̃ gaudio. ĩ montana

Expanded text:
mum Zachariae, et salutavit Elizabeth. . 19. s, ut qui fidem exigunt, fidem adstruant. Et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides astrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum virgini Mariae nuntiavit; ut possibile Deo omne quod ei placuerit, assereret. Ubi audivit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo, nec quasi incerta de nuntio, nec quasi dubitans de exemplo: sed quasi laeta pro voto, religiosa pro officio, festina pro gaudio, in montana
Abbreviated transcription (Latin):
Sommus ac redemplor nr̃ ꝑatos
nos muenire desiderans senescentẽ
mundũ q̃ mala sequãtur denũci¬
at. Ot nos ab eius amore cõpescat.
Appropinquãte enĩ t̾mino quã¬
te ꝑsautiones p̾uemãt ĩnotescit
bt si deum metuere ĩ transquilita¬
te nolumus. bicinũ eis iudiciũ
uelud ꝑsecutionib attriti tuneamꝰ.¬

Expanded text:
tos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeam
Abbreviated transcription (Latin):
Introduxit me rex. nͣ.¬
m cellaria sua. Exul¬
tabimus ⁊ letabimur inte
menores uberum tuoꝵ sĩ
uiũ. recti diligunt te Ni¬
gra sum s formosa filie ie¬
iusalem sicut tabernacula
cedar: sicut pellis salonio¬

Expanded text:
t me rex in cellaria sua: exsultabimus, et laetabimur in te: Memores uberum tuorum super vinum: recti diligunt te. Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o accebat quendã bonis
opib baptismatis candida¬
tus assistere scilicet laboran¬
tib opem ferre miseris: ale¬
re egentes uestire nudos. Ni¬
chil sibi ex stipendiis malici¬
ep̃ter quotidianũ bictum
gelii non surdus auditor:
de crastino nõ cogitabat. Tu¬

Expanded text:
isto, agebat quemdam bonis operibus baptismatis candidatum: assistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, vestire nudos: nihil sibi ex militiae stipendiis praeter quotidianum victum gelii non surdus auditor de crastino non cogitabat.
Abbreviated transcription (Latin):
iud tamen aceret.
urchil p̃ter clamidẽ
qua indutus erat hẽbat iã
enĩ reliqua in opus simile
consumpserat. Arrepto ita¬
q ferro quo actinctus erat
mediam diuidit: partemq
eius paupi tribuit: reliqua
rursus induitur.R. Obmbi

Expanded text:
id tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. i
Abbreviated transcription (Latin):
uodam itaq tp̃e .uiͣ.
cum iã nichil preter
arma. ⁊ simplicẽ mulicie
uestẽ hẽret: media hyeme
que solito asperior ĩ horrue¬
rat. adeo bt plerosq uis
algoris extingueret obui¬
um habiit ĩ porta ãbianẽ¬
sium ciuitatis paupẽ nu-¬
dum. Qui cum p̾tereun¬
tes ut sui misererentur o¬
raret om̃sq miserũ p̾teri¬
rent. intellexit uir deo ple¬

Expanded text:
uodam itaque tempore, cum iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo ple
Abbreviated transcription (Latin):
titudo monachoꝵ ac bomũ
hii speciali gloria precipue
flebant cum sentirent magi
ẽẽ gaudendũ si ratione bis
doloris admitteret p̃. Do̾ĩ pͥ¬
tute .ã. Exequie martini nõ
dicantur furieris s triũphi
greges suos qui ductu eius
mundũ bicerant agebat ã te
se pastor extinctꝰ qui corpus
ad sepulchrũ seq̃ntes psalle¬

Expanded text:
ltitudo monachorum ac virginum, hi speciali gloria praecipue flebant, cum sentirent magis esse gaudendum, si rationem vis doloris admitteret. X. Exsequiae Martini non dicantur funeris, sed triumphi: nam greges suos qui ductu ejus mundum vicerant, agebat ante se pastor extinctus, qui corpus ad sepulchrum sequentes psalle
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea de circun uñ¬
stantib cepunt rioe
nõmilli: quia deformis ẽst¬
⁊ trũcatus habitu bideretur
Multi quidem quib erat
mens samor altius genie
ꝙ nichil sinule fecissent. aũ
itaq plus habẽtes. uestire
paupen sure sua nuditate

Expanded text:
nterea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu videretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent; cum utique plus habentes, vestire pauperem sine sua nuditate
Abbreviated transcription (Latin):
diuimus fr̃am capharnaũ. fas
⁊ hic in patria tua. Et reliqua.
nareth. ⁊ in synagoga. lectoris
functus officio ab omnib in tẽ
te studiosaq intentione audi¬
in bbis glĩe tue q̃ procedebant de

Expanded text:
divimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, etc. zareth, et in synagoga lectoris functus officio, ab omnibus intenta et studiosa fuisset intentione audiin verbis gratiae, quae procedebant de
Abbreviated transcription (Latin):
met ĩ preceps dui errore traxit de¬
uio. et lux serenum cõserat
puros q nos p̃stet sͥ nichil loq̃mur
subdolum uoluamus obscurũ
nichil. ic tota decurrat dies
net lingua mendax net manus
olĩnet peccẽt lubricinec noxa cor¬
pus ĩquinet Slpetulator astat
desuꝑ qui nos diebr omĩb actq¬

Expanded text:
tris gressibus errore traxit devio. haec lux serenum conferat purosque nos praestet sibi; nihil loquamur subdolum, volvamus obscurum nihil. sic tota decurrat dies, ne lingua mendax, ne manus oculive peccent lubrici, ne noxa corpus inquinet. speculator adstat desuper, qui nos diebus om
Abbreviated transcription (Latin):
ctib. Recte quasi ĩuiti ⁊ retrac¬
tantes apłĩ a dño recesserãt¬
ne illo absente nanfragia su¬
stinerẽt. Deniq dño ĩ mõtis
cacumine cõmorãte statim
uentus contrarius oritur. ⁊
turbatur mare ⁊ pericditant

Expanded text:
tus. Recte quasi inviti, et retractantes apostoli a Domino recesserantne illo absente, naufragia sustinerent. Denique Domino in montis cacumine commorante, statim ventus contrarius oritur, et turbat mare, et periclitant
Abbreviated transcription (Latin):
bt ascendant nauiculã. Quo
ẜmone oñditur inuites eos a
dño recessisse. dũ amore p̃cepto¬
ris ne puncto quidẽ tꝑ̃is ab eo
polunt seꝑari. Et dimissa tur¬
ba ascendit in montẽ solus o
rare. Sifuissent cũ eo discipli
petrus ⁊ iacob ⁊ iohannes qͥ
uiderant głam transformati.
forsitan accendissent ĩ mõtẽ
cũ eo. S turba ad sublinia
sequi nõ potest nisi docuerit eã
iurta mare in littore ⁊ aluerit¬
eum referas qui de quinqz pa
morte eius iohãnis secessit ĩ
solitudinẽ ñ quo ꝑsonã dm̃
separenus s quo oꝑa eius ĩt
deum ⁊ hominemq diuisa sut.

Expanded text:
ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari. Et dimissa turba, ascendit in montem sorare. Si fuissent cum eo discipuli Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui viderant gloriam transformati, forsitan ascendissent in montem cum eo; sed turba ad sublimia sequi non poterat, nisi docuisset eam juxta mare in littore, eteum referas qui de quinque pamorte Joannis recessit in solitudinem. Non quod personam Domini separemus, sed quod opera ejus inter Deum h
Abbreviated transcription (Latin):
bibetis. Queritur quomͦ cali¬
cẽ martirii filii zebedei tacob
bidelicet ⁊ iohannes biberint.
cum scriptura narret iacobũ
asticas hystorias in
cesare in feruentis olei doliũ.
⁊ ĩ de ad suscipiendã coronã.
timq religatus exilio ĩ pa¬
thinos ĩsula sit uidebimus

Expanded text:
eo. Quaeritur quomodo calicem martyrii filii Zebedaei, Jacobus videlicet et Joannes biberint, cum Scriptura narret Jacobum asticas historias, in missus in ferventis olei dolium, et inde ad suscipiendam coronam timque relegatus in Pathmos insulam sit, vi
Abbreviated transcription (Latin):
licem inscripturis duunis
passionẽ intelligimiꝰ ut est
illud pr si fieri potest transe¬
at ame calix iste. Et in ꝑsal¬
mo. Quid retrbuam dño
ꝑ omnib q̃ retribuit michi:
Talicem salutaris accipiã ⁊
tatim infert qͥd sit ca

Expanded text:
licem in Scripturis divinis passionem intelligimus, juxta illud: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste . Et in psalmo: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et t
Abbreviated transcription (Latin):
honũs tradetur p̾ncipib sa¬
cerdotũ ⁊ scribis ⁊ cõdempna¬
bunt eũ morte. ⁊ tradent il¬
luni gentib ad illudẽdum ⁊ flã¬
gellandũ ⁊ crucifigendum ⁊¬
mam passionis timentib di¬
scipulis nunciaret. illa glam
det ercore muiliebri ⁊ pt¬
etatis affectu. nesciens quid
peteret. Nec miꝵ si ista argui¬
tur imꝑicie. cũ de petro dicat
qũ tria uult facere tabiacu¬
la. nesciẽs quid dicẽt. Qñdẽs
autem thũs dixit. Nescitis
quid petatis. mr̃ postulat
⁊ dũs discpitlis loquitur.
intelligens p̃ces eius a fili¬
oꝵ desceuseie uoliuitate. iii.¬

Expanded text:
hominis tradetur principibus sacerdotum, et scribis, et condemnabunt eum morte, et tradent illum gentibus ad illudendum, et flagellandum, et crucifigendumniam passionis timentibus discipulis nuntiaret, illa gloriam daei errore muliebri et pietatis affectu, nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae; cum de Petro dicatur, quando tria vult facere tabernacula, nesciens quid diceret . Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis. Mater postulat, et Dominus discipulis loquitur, intelligens preces ejus ex filiorum descendere voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊resurrectione furmata est
ꝑ enis sanguinẽ qͥ in remul¬
sionẽ fusus ẽ pcc̃oꝵ. nuilia
credẽtium a dominatudia¬
boli liberantur xp̃i corꝑi copu¬
lantur: ut subtanto capite
pno eius spũ fidelia membra

Expanded text:
resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissione fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpore copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritu fidelia membra
Abbreviated transcription (Latin):
discurrere. ut in fine eius ualeã
ad loq̃ndũ largius uacq̃re. S
q̃rendum prius ẽ an het apud
matheum ip̃a sit litõ. q̃ apud
lucam sub appellatione cene de¬
sũt nõnulla q̃ sibi disso¬
na ẽẽ uideantur. quia hic prã¬
dium: illic cena mẽoratur. hic
qui ad niptias ñ dignis uesti¬
b intrauit repulsus ẽ Illic
nullus qui intrasse dr repul¬
sus esse phibetur .Cu.
cõniuium designatur. qr et
hanc nõnulli extur intrãt
⁊ ad illud quisquis semel ĩtra¬
uerit. ulterius non exibit.

Expanded text:
us valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae dsunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit.
Abbreviated transcription (Latin):
R Reueabunt celimiqͥtatẽ iude et
tra adusus eum cõsurget ⁊ manife¬
stum erit pc̃m illius ĩ die furoris do¬
mini. Cum eis qui dixerũt dño deo
recede a nob̃ scĩam uiaꝵ tutix nolumꝰ¬

Expanded text:
 Revelabunt coeli iniquitatem Judae, et terra adversus eum consurget, et manifestum erit peccatum illius in die furoris Domini, cum eis qui dixerunt Domino meo: Recede a nobis, scientiam viarum tuarum nolum
Abbreviated transcription (Latin):
iudisio additus q̃ senicia cruci¬
fixus. ⁊ q̃ sit gla suscitatus.&. Sal¬
eẽ est nr̃i sermonis offi¬
cium ut sicut pia expectatione
repetẽ. nos ꝯsuetudinis debitũ
sentio. Ita solemitati sactissĩe
lectionis subiungatur exhortatõ
ma gͥ apud fideles aures
ignorantie locus ñ ẽ semĩ
uerbi quod ẽ inp̃dicatione euuge¬
lii debet in terra cordis nr̃i augeri.
It remotis suffecationibz sꝑma¬
rum atq tribulorum libera infru¬
ctus suos exeant plantaria pioꝵ
sensuum ⁊ rectarura gͥmina uo¬
luntatum. Quix enim xp̃i que
saluandis ẽ impensa mortalib
⁊ sacramentum ẽ. ⁊ exemplum.

Expanded text:
crucfixus, et qua sit gloria suscitatus. Sam nostri sermonis officium, ut sicut pia exspectatione reposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio tur apud fideles aures ignorantiae locus non est, semen verbi, quod est in praedicatione Evangelii, debet in terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacra
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantes fr̃es carissimi
deamus accedẽ: Ut ab illo et̾no
altari ñ mẽamur exludi. Qꝰ eĩ
ad istud altare casto corꝑe ⁊ mũ¬
do corde. cum secura ⁊ munda

Expanded text:
cogitantes, fratres charissimi,deamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo cord
Abbreviated transcription (Latin):
carissumt nõ ẽ graue nͥ
laboriosum quod suggero. Hoc
dico qd nos freq̃nter facereas
exhibẽt lniteamina: Ubi corpꝰ
on ẽ graue qd̃ dico fr̃es.
lauẽt conscĩas suas. Smmlit̾
⁊ mulieres qͦmͦ intidum ex-¬
hibent linteolum. ubi corpus
xp̃i accipiãt. sic corpus castũ
⁊ cor mundũ exhibeant: ut
cum bona conscĩa xp̃i sacͣmen¬

Expanded text:
arissimi, non est grave nec laboriosum quod suggero: hoc dico quod vos frequenter facere asexhibent linteamina, ubi corpus on est grave quod dico, fratres: lavent conscientias suas. Similiter et mulieres, quomodo nitidum exhibent linteolum ubi corpus Christi accipiant, sic corpus castum et cor mundum exhibeant, ut cum bona conscientia sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
heditatẽ aͣ. Concede nob̾ hominem
ultum redde nob̃ hominẽ scm̃ ne ĩ¬
t̾ficias hominẽ deo carum iustum
mansuetum et pium.p̃. Bñdꝰ oẽ.

Expanded text:
dicens: Concede nobis hominem justum, redde nobis hominem sanctum, ne interficias hominem Deo charum, justum, mansuetum et pium. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
let inscripturis sꝑ exẽ¬
pla patrum p̾cedentiũ quib
ad meliora ꝓficiant. quib a¬
gnitis de sius actib humilien¬
tur inquirere sic ecõtrario re¬
probi: si quid forte melectis
rephensibile reperiunt qͣiͣ su¬
as ex eo nequicias obtecturi
aut pro nisto defensuri liben¬
tissime solent amplecti. Ideo¬
q multo ardentius legunt
ꝙ fcã ẽ contẽtio int̾ discipu¬
los xp̃i: quis coꝵ uideretur eẽ
maior: quͣ ꝙ multitudinis
credẽtium erat corunũ ⁊ aĩa¬

Expanded text:
let in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis crede
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ꝙ idẽ paulus ait. Cũ ent̃
inter bos zelus ⁊ contentio
nõne carnales estis nõne hy¬
mines estis: Quasi nobis ĩ¬
firmitas scõꝵ imutanda ꝓpo¬
natur ⁊ non illud poturs qr
conualuerunt de infirmita¬
te fortes fctĩsunt ĩ bello. Hoc
maxime ĩ locobbi ⁊ ip̃a cõten¬
tionis eoꝵ causa ẽ nobis m¬
cognita. Neq enĩ incredibile
ẽ: qr uixta hoc quod alibi p̾cipi¬
tur contendite intrare ꝑ an¬
gustã portam honore seinui¬
cem p̾ueniẽdo certauerint.
Bex quãlibet ex caula cõten¬
derint nos potius nõ carnaleᷤ
adhuc discipuli quid gesse¬
rint:s spũalis magister ł¬
quid nisserit audiamus .nx̃.¬
Ixit aũt eis. Reges gẽ¬
tium dominantur
suꝑ eos benefici bocantur. Pos
autẽ nõ sic. Sed qui maiorẽ
in bobis fiat sicut minor. ⁊ qͥ
p̾cessor sicut ẽ ministrator.
Certantib de prioratudisci
tione describit. In quatamẽ¬
forma obtinenda maiores et
precessores id est doctores ecce
non minima discretione opꝰ

Expanded text:
quod idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? nonne homines estis? quasi nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius, quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello, hoc maxime in loco, ubi et ipsa contentionis eorum causa est nobis incognita. Neque enim incredibile est quia juxta hoc quod alibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint. Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis magister quid jusserit videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur i vocantur. Vos autem non sic; sed qui major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discitione describit. In qua tameforma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus
Abbreviated transcription (Latin):
leserat subuenire. Cumq iã
plenũ eẽt de languentib tem¬
plum ⁊ quotidie sacrificanti¬
b nullum daret a staroth res¬
longinquis regionibz adduc

Expanded text:
laeserat subvenire potuit. Cumque jam plenum esset languentibus templum, et quotidie sacrificantibus nullum daret Astaroth reslonginquis regionibus adduc
Abbreviated transcription (Latin):
gatus cathenis igneis tuit¬
tenetur. bt neqz susprare ne¬
q loqui audeat: ex illa hora qua
gressus ẽ Illi dicunt ei. Et quis
Eiste bartholomeus: Eñdit
demon amicus ẽ dei omĩpotẽ

Expanded text:
gatus cathenis igneis detinetur, ita ut nec suspirare nec loqui audeat ex illa hora qua gressus est». Dicunt ei: «Et quis est iste Bartholomeus?». Demon di
Abbreviated transcription (Latin):
britatis quam quadragesimo
dm̃ce natiuitatis die. debitis
benamur officiis: maxime eĩdẽ
dñ ac saluatoris nr̃i siml ⁊ ĩte¬
merate gentucis eius humili¬
tate dedicatam: sacri euuangelii
legalib ꝑ omnia sub didisse de¬

Expanded text:
arissimi, qua quadragesimam Dominicae Nativitatis diem debitis veneramur officiis, maxima ejusdem Domini salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatam, sacra Evangelii llegalibus per omnia subdidisse de
Abbreviated transcription (Latin):
lancta auna a uirgnutate
sua seꝑtem ãnis uixerat
cum uiro suo: q̃ defuncto usq
saluatoris: ut paruũ uidet ãno¬
sa. paruũ cognoscet ãnicula. ĩ¬
trantẽ in mudum saluatorẽ

Expanded text:
ancta Anna. A virginitate enim sua septem annos vixerat cum viro suo; quo defuncto usqueSalvatoris; ut parvum videret annosa, parvum agnosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s qui cupiebant uide dice¬
bant. O si hic me inuemiat illa
natiuitas: Osi credo in scͥpturis
dei uideam oculis meis: Ut no¬
ueritis qnͣtum desiderimi h̾ebãt
sã qͥuouerãt de scͥpturis u̾giẽ
parituram sicut audistis cũ ysa¬
yas legetur. Ecce uͥgo ĩ pt̃o cõcipi¬
et: ⁊ pariet filium ⁊ uocabr̃ nom̃
eius ẽmanuel. S Accipiens syme

Expanded text:
et omnes qui pie vivebant, dicebant: O si hic me inveniat illa nativitas! O si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti qui noverant de Scripturis Virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽgelista. filius zebedei fra
tiam sup̃pectus magistri recũbẽs
em̃igelii sui fluenta de ip̃o sacro
domnici pectoris fonte potauit. Et
qͣĩ bnꝰ de ꝑadisi fluminib u̾bi dei
grãm in toto terraꝵ orbe diffudit.
dãmodo derelictus est filius. R Hal¬

Expanded text:
angelista, filius Zebedaei, frtiam supra pectus magistri recumbens, et Evangelii sui fluenta de ipso sacri dominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus, verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit. dammodo derelictus est filius.
Abbreviated transcription (Latin):
unc nãq pleriq cõti¬
uentes qui ab exteri¬
ou se appetitu custedinit. ⁊ sepe
ad interiora rapiuntur car¬
nẽ macerant. ⁊ toto desiderio
ad suꝑnam patriã anhxlãt.
etna premia expetunt: ꝓlabo¬
rib sius. Recipe laudes hu¬
manas nolunt. Hiiminux
gloriam suã nõ in ore homi¬
num ponunt s intra cõscien¬

Expanded text:
unt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscien
Abbreviated transcription (Latin):
N quinqz autem cor¬
poris sensib. unusqͥhe
subsistit. Seminatus. autẽ
quinarius. denarium ꝑti¬
cit. Et quia ex utroq sexu fide¬
lium multitudo colligitur
scta eccͣa decẽ birctinib simi¬
lis denunciatur. In qua qr¬

Expanded text:
n quinque corporis sensibus unusquisque subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit . Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. Ad cu
Abbreviated transcription (Latin):
gnus locabitur ĩ regno celoꝵ.
Qui autem soluerit pnũ de
mãdatis istis minimis ⁊ sic
docuerit. minimus bocabit᷑
in regnoceloꝵ. Mãdatũ qͥppe
soluit ⁊ docet. qũ hoc quilqr
boce predicat qd̃ biuendo nõ
implet. Sed ad regnũ etene

Expanded text:
gnus vocabitur in regno coelorum: qui autem solverit unum de mandatis istis minimis, et sic docuerit, minimus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aetern
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quid sit celorum re¬
gnum. aut cur decẽ uͥginb
comparetur. q̃ etiam b̃gines
prudentes ⁊ fatue dicantur
Dum enĩ regnũ celoꝵ cõstet
ditur. etiam fatius uͥgnub
cur simile ẽẽ ꝑhibetur. Tu ã¬

Expanded text:
t, quid sit coelorum regnum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes, et fatuae dicantur, dum enim coelorum regnum constet ditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur?
Abbreviated transcription (Latin):
admoneo praua oꝑa fugere
mundi huns ĩquinamẽta
deuitare. Sed hodiema scti en¬
uangeli lectione compellor
dice. bt ⁊ bona q̃ agitis cum
magna cautella timeatis ne
ꝑ hoc qd̾ a bobis rectum geri¬
tur fauor aut gr̃a humana
irquiratur. ne appetitus lau¬
dis subrepat. ⁊ quod foris oñ¬
ditur. intus a mercede euacu

Expanded text:
admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacu
Abbreviated transcription (Latin):
It ait ioab. Unuit doꝰ
si locutus fuisses ma¬
ne. recessiss ꝓppl̾s ꝑseq̃us fr̃ez
suum. In sonut g̾ ioab bucci¬
na. ⁊ stetit omnis ex̾citus. nͨ
sampestria tota nocte illa ⁊
tnͣsierunt iordanẽ: ⁊ lustra¬
ta omni bethoron uenerũt
reusus ẽ omisso ab¬
ner. congregauit oẽm ppłm.
⁊ defuerunt de pueris dd̾ no

Expanded text:
t ait Ioab vivit Dominus si locutus fuisses mane recessisset populus persequens fratrem suum insonuit ergo Ioab bucina et stetit omnis exercitus neccampestria tota nocte illa et transierunt Iordanem et lustrata omni Bethoron venerunt reversus omisso Abner congregavit omnem populum et defuerunt de pueris David
Abbreviated transcription (Latin):
aosã ⁊ latam uiamt noĩaiuit.
hoc mĩt aꝑtius falsos ꝓph̃ãs
oñdit. ꝑ quos multi in ꝑditõez
abhomimabilẽ abierunt . umi.
fidia totum repleuerunt mũ¬
dum. S illi qui prius falsi
ꝓphẽ fuerunt uerissimos dñi¬

Expanded text:
tiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissimos
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥmũt aliqũ sidetur copia
etiam gladiis sine int̾missioẽ
autem sius prauis moribus
ꝑsequũtur ⁊ exemplis. Idcr¬
co hos p̾ueniens dominus ad¬
hortatus ẽ dicẽs. Attendite a

Expanded text:
opprimunt aliquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a
Abbreviated transcription (Latin):
Ola autemdo¬
mus iuda se¬
q̃batur dauid.
⁊ fuit munerus dieꝵ quos cõ¬
moratus ẽ dd̃ imꝑans in ebrõ
fr̃ domũ iuda: septem ãnorũ
⁊ sex mensium. Egressusq¬
ẽ abner filius ner ⁊ piu his¬
boreth filii saul de castris mn¬
filius saruie ⁊ piu dd̃¬
ingressi sunt ⁊ occurrerunt eis
iuxta piscinã in gabaon. Et
cum in unum cõuenissent e
regione sederũt hii ex una
parte piscine. ⁊ illi ex altera.
Ixit q abner ad icab
Surgant pũ ⁊ ludãt
coram nob̃. Et rũdit iab.
Surgãt. Surrexerũt gͦ ⁊ tñ¬
sierũt num̃o duodeciñt de bẽ¬
ficit gladium i latus cõtra¬
rii ⁊ ceciderunt simul. pocatũ¬
q ẽ nomen loa illius ager ro¬
bustoꝵ in gabaon. ⁊ ortum ẽ
bellum duꝵ satis in die illa. u̾.¬
Dugatusq ẽ abner ⁊ ui¬
ri isił: a pueris dauio.
Erant autem ibi tres pui sar¬
uie ioab. ⁊ abizail ⁊ azahel. Por¬
io autem azahel cursor belotis¬
simus fuit qiͣ unus ex capreis
ersequebatur autẽ aza¬

Expanded text:
ola autem domus Iuda sequebatur David et fuit numerus dierum quos commoratus est David imperans in Hebron super domum Iuda septem annorum et sex mensuum egressusque Abner filius Ner et pueri Hisboseth filii Saul de Castris infilius Sarviae et pueri David egressi sunt et occurrerunt eis iuxta piscinam Gabaon et cum in unum convenissent e regione sederunt hii ex una parte piscinae et illi ex altera dixitque Abner ad Ioab surgant pueri et ludant coram nobis et respondit ISurgant. Surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Befixit gladium in latus contrarii, et ceciderunt simul: vocatumque est nomen loci illius: Ager robustorum, in Gabaon. Et ortum est bellum durum satis in die illa fugatusque est Abner et viri Israhel a pueris David erant autem ibi tres filii Sarviae Ioab et Abisai et Asahel porro Asahel cursor velocissimus fuit quasi unus ex capreis ersequebatur autem Asa
Abbreviated transcription (Latin):
egypto illatus ẽ. ut gens
antiquis ercorib deditaiam: ad
uicinam salutem. ꝑ occultam
manifestatione dñi ꝯsec̃¬
tus: spetialem ĩ toto mũdo obti¬
nuit dignitatẽ. Quem cordib
nr̃is digno de bet. splendore cla¬
rescere. ut rerum gestarum ordĩez
non solum credendo s etiam ĩtelligẽ¬

Expanded text:
alvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nͥ ꝑ doctrnã tuã fideles sũt
ubiq Anthiocus ⁊ renius cõce¬
dũt t̾ petre regni soliũ. C̃iãui¬
dem tu paule a lex andrinant ius¬
sisti greciam. Ethiopes horudos na¬
thee agnelli uellere. Qui maculas
nesciens aliquas uestisti candido
Thomas bartholomee iohẽs phi¬
lippesymon. I acobiq ꝑiles ãdca
thadre dei beslatores inditi. En
uos oriens ⁊ occidẽs ĩmo teres mi¬
di arculus se pr̃es habe gauder
expectat iudices. Et idaurto mũdꝰ
omĩs laudes uobis ⁊ honorẽ sas
debitum supplex impendit. alla

Expanded text:
e per doctrinam tuam Fideles sunt ubique Antiochus et Remus concedunt Tibi, Petre, regni solium. Tyrannidem tu, Paule, Alexandrinam Invasisti Graeciam. Aethiopes horridos, Matthaee Agnelli vellere Qui maculas nesciat aliquas Vestisti candido. Thoma, Bartholomaee, Joannes, Philippe, Simon, Jacobique pariles, Andrea, Thadaee, Dei bellatores inclyti, En vos, Occidens, et Oriens, Imo teres mundi Circulus se Patres habere Gaudet et exspectat judices. Et idcirco mundus omnis laudes Vobis, et honorem sanctis debitum Supplex impendit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Lina gͦ mors intrauit ꝑte
minean apte rediit ⁊ uita ꝑ fenu¬
nam. Illa a dyabolo seducta per
sapentem uiro gustum necis ob¬
stulit. Hec edocta a deo ꝑ angelu
mũdo auctorẽ salutis edidit. mis¬
sus ẽ gͦ angelus gabriel a deo. Ba¬
ro autem legimius quia apparen¬
tes homĩb angeli designentur ex
nomine uerum qͤ cienscũq fit ido
utiq fit ut etiã nomine ip̃o qͥd
munstraturi ueniãt insinuent.¬

Expanded text:
ia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec a Deo edocta per angelum, mundo auctorem salutis edidit. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant
Abbreviated transcription (Latin):
gelus gabriel a deo ni cuu¬
tatem galilee au nomennazareth
ad birgnẽ desponsatã uiro cui no¬
men erat ioseph. aptum ꝓfecto¬
fuit humane restaurationis pͥn¬
it causa cum serpens a dyabolo
nuttebatur admulierẽ spũ suꝑ¬
bie decipiendã ymo ip̃e dyabolus¬
in serpente ueniebat qui genus¬

Expanded text:
us Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis prins humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente dia
Abbreviated transcription (Latin):
natus es formã serui suscipe
berares accipe sp̃m̃ ieum. Eͤ¬
adem hora audita ẽ pox de celo.¬
ip̃o decio audiente. Ad huc mł¬
ta certamina tibi debentur .2ͣ¬
unc decius furore ple¬
rei publice audistis cõsola¬
tiones demonum in sacrilegũ.
qui nec deos nec principes paue¬
scit iratos. nec tormenta me¬
tuit exquisita. Et dixit itex de¬
cius cesar. Extendite eimi. et
scorpronib cedentes affligite.
tus incastata. subridẽs
qui nobis donasti mĩam. qm̃¬

Expanded text:
natus es formam \serui/ aripere berares . accipe spiritum meum; Eadem hora| audita est uox ips\oipso Decio audiente: «Adhuc multa certamina tibi debentur». Tunc Decius furore plerei publi| ce audistis consolationes demonum in sacrilegum . quia| nec deos nec principes nostros pauescit iratos . nec tormen| ta metuit exquisita; Et dixit iterum decius cesar; Ex| tendite eum . et scurpionibus cedentes adfligite; atus in catasta . subridens u Christi, qui nobis donasti mi
Abbreviated transcription (Latin):
tuã pietatẽ dona nobis grã¬
tiam tuam. ut cognoscant õs
curũstantes quia tu cõsolaris
seruos tuos. Cadem hora bnus
de militib romanꝰ nomine¬

Expanded text:
tuam pietatem da nobis gratiam tuam ut cognoscant| omnes circumstantes quia tu consolaris seruos tuos; Eadem| hora unus de militibus nomin
Abbreviated transcription (Latin):
Ere hic omniũ bĩssi¬
uiscera adhuc materna cõdu¬
sus ad ẽẽ saluatorẽ mundi
qr nec dũ sermone potat:
ꝓphetico gaudio reuelauit.
nullus ignorat carissimi¬
fres omnẽ ꝑuulũ matno ab
uto ꝓdeũtem inter ip̃a lucis
exordia mestis cõcrepare uagi¬

Expanded text:
ere hic omnium beatissiviscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagi
Abbreviated transcription (Latin):
id hoc fr̃es religione
głosius: Quid insigni¬
us fide: ni qua sterilis concipit¬
tur. ⁊ in secreto mat̾uoꝵ uisce¬
rum ꝑuuli tocius mũdi gau¬
dia futura p̾ludunt. Nec enĩ
pot̾at ueteri sub lege ordinẽ su¬
umi mortalis seruare natura:
qũ ꝑ nouã diuinitatis gr̃am
nonũ saluti oĩm misterium
parabatur.Tu. sx. Innuebant

Expanded text:
id hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipittur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parab
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis festa deuotio¬
ne celebratur. Sed ĩ illuis
potentis. tanqͣz in solis iustici¬
e natiuitate. omĩ ppło gaudi¬
um eiñgelizatur: in huius
ãt tanqͣz in precursoris dñi. ã
sui dei exmiii in lucerne aidẽtis
⁊ lucentis ex ortu multi gaui
guꝰ coram dño ẽẽ narratur.
de illo ꝓph̃a cestatur. qũ ma
guus dñs ⁊ laudabilis nmiͤ
⁊ magnitudinis eiꝰ nõ ẽ finis
uersatus pcc̃i onũs ĩmunis ꝑ¬
mãsit. Hic adhuc ex uto ma¬
tris spũ sancto repletus ẽ. in il¬
lo hĩtat omĩs plenitudo diui¬
nitatis corpaliter qui dono¬

Expanded text:
vitas festa devotione celebratur, sed in illius ipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu multi gavisgnus coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis versatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sentis occasus. ⁊ suscepta ab eis
ꝓ xp̃i nomĩe passio xp̃i corisecra¬
uit. multimoda nãq ueterum
relatione didicuus nõnullo
martyꝵ ꝓstratos gladio. igni
alios cõcrematos: complures
bestiaꝵ dilaceratos dentib in¬
numeros etiã uariis cormẽtoꝵ
cruciatib affectos: spreta si
corꝑis morte xp̃iane fider testi¬
momum reddidisse. Tu aũt d

Expanded text:
sentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidi
Abbreviated transcription (Latin):
eatus u̾o baptista iohẽs
cuius nũc festiuitate
letamur. celestia mũdo gandi¬
asterili ab ptero hodie natus
inuexit. ⁊ illi quidã in dubita¬
ta iam glĩe regnantẽ cõfessi st
pͥuilegio gratie singularis ostẽ¬
dit. Ĩ n tantũ autẽ specialis ĩ
eo prefulsit electio ut ante me¬
rertur ãminciare dm̃r: qͣ na¬
scendi mitiũ uel linguã q̃ nĩci¬
illa uetus mulier. et
turi filii sui letabatur officio.
Uemienti ad se beate marie in
ip̃o salutationis occursu ait.
Etce ex quo fc̃a ẽ pox salutati¬
oms tue mauribz meis exul

Expanded text:
eatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt t, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiilla vetus mulier, et turi filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ gerebatur angelo loquenti
non credidit. usum loquẽtis
amisit: donet ꝓmissione cõple¬
ta: natus noui homnus pco pti¬
terne lingue unicula relaxaret
Os em̃ qd̃ angelus dñ clause¬
rat: ꝓmissus ab ãgelo filius
reserauit. Nam cũ de nũcuꝑa¬
tione parnuli cogna toꝵ uicmno¬
rũq hesitaret arbitriũ. pprieta¬
tem ueri nominis enus qm̃ ã¬
gelo dictãte didiscerat. recepta
lubito p̾stim facultate ẜmo¬
nis pr̃ mutus apuit ut cuiꝰ
natiuitatẽ ꝑceptione celesti ta¬
ctus expectabat nati uocabu¬
lum loqueretur: ⁊ agnosc̾et au¬
xius senex ꝑ eũ se sibi redditũ
que de se non crediderat nasci¬
turũ. nec dubitet ultra celitus
illum uel ꝓmissum fuisse uel
natũ. cuius causa ⁊ amisisse
ꝓbabat ⁊ recepisse sermonẽ C̃u.

Expanded text:
quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, receptasubito 208 facultate sermonis, pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat
Abbreviated transcription (Latin):
cetis scc̃is in ipso mox ortu un¬
tutũ iubare claresceret. Senex as
diu infecundi pentes. dono no¬
bilissime ꝓlis exultant: ip̃i
pr̃i quem incredulitas muitũ
⁊ lingua reseratur. Non solũ¬

Expanded text:
teris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum et lingua reseratur. N
Abbreviated transcription (Latin):
as in signis olim fiumus
chananeorũ ad aquilonem respici¬
ens. ⁊ postea regionis indee. Cetid̃
autem in sortem tribus aser: s nõ
eampossedit qm̃ hostes nequaqm̃
ualuit exinde expellere. filia iea
autemulier hec gentilis: s cũ
fide ad dm̃n uemiens. ecc̃am desi¬
gnat degentib collectam. ẽuãt.¬

Expanded text:
s insignis, olim terminus Chananaeorum ad Aquilonem respiciens, et postea regionis Judaeae. Cecidit autem in sortem tribus Aser, sed non eam possedit, quia hostes nequaquam valuit expellere. Sennasignis, olim terminus autem mulier haec gentilis, sed cum fide ad Dominum veniens Ecclesiam designat de gentibus collectam; qua
Abbreviated transcription (Latin):
auricalco. sic̃ incamino ardẽti.
tax. Et hẽbat in dexta sua septẽ
stellas. Et de ore illius gladius
utraq parte acutus exibat. Et
facies eius sicut sol lucet in u̾tu¬

Expanded text:
richalco, sicut in camino ardenti: tarum. Et habebat in dextera sua septem stellas: et de ore ejus gladius ex utraque parte acutus exibat: et facies ejus, sicut sol lucet in virtu
Abbreviated transcription (Latin):
a. ⁊ ꝓximũ tuum sicut te¬
ip̃mi dũ legisꝑito respondet ꝑ¬
fectũ nob̾ saluatoriter bite
celestis oñdit: cui primo de di¬
lectione dei ⁊ ꝓximi legis scri¬
pta ꝓponẽti dixit. recte iudica¬
sti. hec fac etuiues. Tu autem¬

Expanded text:
et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. De
Abbreviated transcription (Latin):
rrgio lõgniqua d̃. uel qr a finib
terre clamat ad domniũ. bel qr
longe ẽ a pc̃coribz salus. ⁊ cũ deus
ubiq sit presens longetñ ab eo¬
rũ scrisu qui ydola colunt. dẽ ber
abẽ. Sed qui erant longe fctĩft̃
Dcatis autem decemis¬
lus suis dedit illis decẽ¬

Expanded text:
vel quia a finibus terrae clamabat ad Deum, vel quia longe est a peccatoribus salus, et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu, qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, facti sunt Vocatis autem decem servis suis dedit illis dece
Abbreviated transcription (Latin):
cturna lux iuantib a nocte
natem segregans.¶oc ex¬
citatus lucifer soluit polum ca¬
lignie. hoc omnis enorũ arue
biamt nocendi desert
nauta uires coiligit pontiq
untescunt fretaut ip̃a petrã e¬
clesie canente culpai diluit.
Surgannis ergo strenue
gallus iacentes exitat et sõ¬
puoientes increpat gallus ne¬
gantes arguit. ¶Gallo cuẽ¬
te spes redit egus salus refun¬
ditur nuitro latrois condit᷑
lapsis fides reuertitur ¶hũ
la bentes respice ⁊ nos bideudo¬

Expanded text:
cturna lux viantibus, A nocte noctem segregans. Hoc excitatus lucifer Solvit polum caligine; Hoc omnis errorum chorus Viam nocendi deserit. Hoc nauta vires colligit Pontique mitescunt freta: Hoc ipsa petra Ecclesiae Canente, culpam diluit. Surgamus, ergo strenue, Gallus jacentes excitat, Et somnolentos increpat, Gallus negantes arguit. Gallo canente spes redit, Aegris salus refunditur. Mucro latronis conditur, Lapsis fides revertitur. Jesu la