comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius persecuta est. sc̃ĩs apłis perdiuersa dispersis. nosqui iudeae
circuitu positi intenituris fuimus. dono cȩlestis gratie splendorem
uer luminis uidemus. Vnde seriptum est. Sedentibus in tene¬
bris &umbra mortis. luxorta est eis. Isteitaq ignis malitiȩ. quia
uidȩorum cordibus arsit inpersecutione. priusquã scõs aposto
los sȩuiendo affligeret. in ipso se exercuit auctore acredẽptore
trum quippe. exauro & argento est. Inelectro dũ aurũ ar¬
gentumq miscetur. argentũ adclaritatem crescit. aurũ uero
a suo fulgorepallescit. Illud adclaritatem proficit. hoc acla¬
ritaterteperatur. Qui aigitur in unigenito dĩfilio. naturȩ
diuinitatis unita est natura na. in qua ad unatione hunitas
ma restatis gloria excreuit. diuinitas uero a sui fulgoris pon¬
tia humanisse oculistemperauit. perhoc quodhuman
tura clarior factaest. quasi peraurum creuit argentum

Expanded text:
ejus persecuta est, sanctis Apostolis per diversa dispersis; nos qui in Judaeae ejus persecuta est, sanctis Apostolis per diversa dispersis; nos qui in Judaeae circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis videmus. Unde scriptum est: « Sedentibus in tenebris et in umbra mortis, lux orta est eis . » Iste itaque ignis malitiae, qui a Judaeorum cordibus arsit in perseclos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore trum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
atq incrudelitate maliciȩ cogitationum uoluens. quid aliud quã
olla succensa fuit : Cuius facies a facie aquilonis essedr̃. quiasise
aduerso spũi pertorporem mentis non subderet. contrabonos intan¬
ta malicia pon arsisset. Nubem itaq sequitur ignis in uoluens. qͥa
meis cȩxitatem mentis. secuta est erudelitas persecutionis. Si enim
eogno uissent. num quam dnm gloriȩ crucifixissent. Sedisteig¬
nis alibi arsit. atq alibi splenduit. Nam subditur. Et SpLeN
dor Pcr curtu sIs. Dum enĩ persecutio in iudea agitur.
scã apostolorum predicatio in uniuerso mundo dispersa est.
sicut ipsidicunt. uobis missum fuerat uerbũ dĩ. sed quia indig¬
nos uos iudicastis. ecce imus ad gentes. De crudelitate ergoma¬
liciȩ quȩmentem iudeae concremauit. omp̃s ds̃ lucẽgentibus
sparsit. quia per hoc quod illa redemptorem suum ac membra

Expanded text:
atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam sudor in circuitu ejus. » Dum enim persecutio in Judaea agitur, sancta Apostolorum praedicatio, in universo mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: « Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . » De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit. Quia per hoc quod illa redemptorem suum ac membra
Abbreviated transcription (Latin):
mentis malitia designatur. Debono enim igne. scriptũes
Ignẽ ueni mittere in terrã. & quid uolo nisiaccendatur : Is
quippe int̾rã mittitur. cũ perardorem scĩ sp̃s afflata ten
mens. a carnalibus suis desiderus concematur . Demalo
igne dicitur. Et nunc ignis aduersarios consumit. quia
pessimum exsua malitia tabescit. Sicut autem ignis amor
mentem erigit. ita ignis maliciȩ inuoluit. quia & sc̃s sp̃s e
Iud eaigitur suȩ tenebris ignorantiȩ cecata. quia mox ad pers¬
cutionis nequitiam erupit ignesuo inuolutaest. quȩ in obl¬
tione senequitiȩ pereandem ipsam crudelitatem qua ars
implicauit. Uentus ergo turbinis ueniebat ab aquilone.
nubes magna. &ignis inuoluens. quia excorporis sui frigor
adignorantiȩ caliginem perducta . usq. ad malitiam pers¬
tionis crupit. Vnde adalium quoq prophetam dr̃. Quid tuuides.
su ilico respondit. Ollam succensam ego uideo. & faciemenis a faciȩ
aquilonis. Isudeorum quippe mensundas inpersecutione seuiers.

Expanded text:
iptum est: Ignem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur . Ignis quippe in terram mittitur cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens a carnalibus suis desideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumet , quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae involvit, quia et Spiritus saJudaea igitur nube suae ignorantiae caecata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque prophetam dicitur: Quid tu vides? Qui illico respondit: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens,
Abbreviated transcription (Latin):
enire mariam conspiciens. quia in carnatũ uerbũ gestar&
⁊ utero agnouit. eamq iam dnĩ sui matrẽ uocauit dicen.
Unde hoc mihi ut ueniat mater dñi mei ad mec De cuꝰ
conceptione. per angłm quoq ad ioseph dicitur. Quod enĩ
n ea natũ est: de spũ scõ est. Quae uidelic& elisabeth
dicit. Beata quae credidisti. qm̃ ꝑficient᷑ ea quae dicta
sunt tibi a dñõ. Dices enim beata quae credidisti a perte
ndicat. quia uerba angłi quae dicta ad mariam fuerant.
spm̃ agnouit. Atq sub iunger. ꝑficient᷑ ea quae dicta
Suñ tibi a dnõ. quei &lam eam infuturo sequerent᷑: p̃uidit
Simul ergo de p̃terito & presenti atq ex futuro per ꝓph
sp̃m tacta est. quae & eam promissionib angłi credidis se
nouit. & matrem nominans. quia redemptorẽ humani
ris. in utero portar& intellexit. Et cum om̃ia ꝑficienda
turo. sicut in paulo apło aperte ostendit᷑. qui discipulis

Expanded text:
ad se Mariam conspiciens quia incarnatum Verbum gestaret ad se Mariam conspiciens quia incarnatum Verbum gestaret in utero agnovit, eamque jam Domini sui matrem vocavit, dicens: Unde hoc mihi, utconceptione per angelum quoque ad Joseph dicitur: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est . Quae videlicet Elizabeth dicit: Beata quae credidisti; quoniam perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino. Dicens enim: Beata, quae crindicat quia verba angeli quae dicta ad Mariam fuerant, per spiritum agnovit: atque subjungens Perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino, quae etiam eam in futuro sequerentur praeviditSimul ergo de praeterito et praesenti atque ex futuro per prophetiae spiritum tacta est, quae et eam promissionibus angeli credidisse cognovit, et matrem nominans, quia Redemptorem humani generis in utero portaret intellexit; et cum omnia perficienda futuro, sicut in Paulo apostolo aperte ostenditur, qui discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
cob & uentura nontiabat. & eos quos corporeis oculis iude
Slon poterat. ante se positos per spm̃ discernebat. Sic anna¬
ue prophetȩ animũ prophetiae sp̃s ex presenti atq exfu¬
iro tetigerat. cũ caligantib oculis eam quȩ se esse aliam
nulabat᷑ uxorẽ hieroboam esse cognouit Et quicquid
are aliam esse te si mulase. Ego autẽ missus sum ad ter
urus nontius. Vade & dic hieroboam. Hlȩc dicit dñs dĩ¬
rł. Quia operatus es mala suꝑ om̃s qui fuerunt ante te
efecisti tibi deos alienos & conflatiles. ut me ad ira cundiã
rouocares. me autẽs fecisti post corpus tuum. id circo ego
iducã mala suꝑ domũ hieroboam. Expresenti ergo atq
x futuro pariter. prophetantis animus tactus fuerat. qui
singredientẽ dep̃hendere potuit. & ei uenturu nontiare
liquando autẽ ex p̃terito & ex presenti atq ex futuro
ariter animus tangitur ꝓphetantis. sicut elisabeth ad se

Expanded text:
Jacob et ventura nuntiabat, et eos quos corporeis oculis videre Jacob et ventura nuntiabat, et eos quos corporeis oculis videre non poterat, ante se positos per spiritum discernebat. Sic Ahiae prophetae animum prophetiae spiritus ex praesenti atque ex futuro tetigerat, cum, caligantibus oculis, eam quae se esse aliam simulabat, et uxorem Jeroboam esse cognovit, et quidquid ei quare aliam esse te simulas ego autem missus sum ad te durus nuntius vade et dic Hieroboam haec dicit Domi Quia operatus es mala super omnes qui fuerunt ante te, et fecisti tibi deos alienos et conflatiles, ut me ad iracundiam provocares, me autem projecisti post corpus tuum, idcirco ego inducam mala super domum Jeroboam . Ex praesenti enim atque ex futuro pariter prophetantis animus tactus fuerat, qui et ingredientem deprehendere potuit, et ei ventura nuntiare. 8. Aliquando autem ex praeterito et ex praesenti, atque ex futuro pariter animus tangitur prophetantis, sicut Elisabeth venire
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq non audierit ꝓphetã illum. exterminabit᷑ depopulo
Cur ergo prȩteritis uentura ꝑmiscuit. uisi ut dũ implerent᷑
quae de futuro p̃dicer&. ostenditꝰ &iam quia de p̃terito uer
dixiss& o Quia itaq docuim̾ qualiter ex futurorũ ꝓphetia ꝓ¬
tur p̃terita: restat nunc ut adhuc de sacris eloquiis ostenda
babylonicus cum somniũ uidiss& misit ad magos & ariolos.o¬
que sapientes babyloniae conuocauit Nec ab eis solum modo
terp̃tationẽ somnii. sed & iam somniũ quesiuit: ut nimirũ ex p̃¬
rito colligeras. siquid in eoꝵ responsionib de uenturo certũ ten
Qui cũ dicere nulla potuissent: danihel deductus ad medius
Qui de interpretatione somnu & de narratione requisitus.
solum hoc respondit quod in terrogat̾ est: sed ipsam somni
originem replicauit dicens: Turex coepisti cogitare in sty¬
cius iunior. maior illo erit Prophetiae ergo sp̃s. ex pre¬
nti pariter & ex futuro. prophetantis animũ tetigit. dũ

Expanded text:
hetam illum, exterminabitur de populo suo . Cur ergo praeteritis ventura permiscuit, nisi ut, dum implerentur ea quae de futuro praediceret, ostenderet etiam quia de praeterito vera dixisset? 3. Quia itaque docuimus qualiter ex futurorum prophetia probentur praeterita, restat nunc ut adhuc de sacris eloquiis ostendamBabylonicus, cum somnium vidisset , misit ad magos et ariolos, omnesque sapientes Babyloniae convocavit, nec ab eis solummodo interpretationem somnii, sed etiam somnium 1176 quaesivit, ut nimirum ex praeterito colligeret si quid in eorum responsionibus de venturo certum teneret. Qui cum dicere nullatenus potuissent, Daniel deductus ad medium est, qui de interpretatione somnii, et de narratione requisitus, non solum hoc respondit quod interrogatus est, sed ipsam somnii originem replicavit, dicens: Tu, rex, caepisti cogitare in stejus junior major illo erit . Prophetiae ergo spiritus ex praesenti pariter et ex futuro prophetantis animum tetigit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ego alligatus sp̃ũ uado in hierusalem : quae in ea
tura sint mihi ignorans. Hoc quippe euuangelii sacrames
est. Qui crucifixus. mortuus & sepultus. die tertia re¬
rexit. die quoq quad ragesima ascendit in caelũ. atq
dextera patris sed&. Qui ergo ꝑ reuelationẽ euuangę

Expanded text:
ait: Ecce ego alligatus spiritu, vado in Jerusalem: quae in ea ventura sint mihi ignorans . Hoc quippe Evangelii sacramentum s homo factus est; qui crucifixus, mortuus et sepultus, die tertia resurrexit, die quoque quadragesima ascendit in coelum, atque in dextera Patris sedet. Qui ergo per revelationem Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
li quebar exceptae sunt: multis curis irruentibu¬
in abolitione reliqueram Sednost annos octo.
Tua itaq dilectio. hassibi ad legendũ mitti poposeerat De
ualde in congruũ credidi: ut aquã despicabilem haurir&e. qu ẽ
de beatorũ patrũ ambrosii atq augustini torrentibus. profundo
perspicua fluentu assidue bibere. Sed rursum dũ cogito quod
inter cotidianas delitius. &iam uiliores cibi suauiter sapiunt.
misi minima legenti potiora: Ut dum cibus crassior uelud ꝓfastidio su
ad suptiliores epulas auidius redeatur

Expanded text:
lo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruenin abolitione reliqueram. Sed post annos octo, Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ꝑ presentiam non est corpus Nam giezi. longe a propl
reresserat : cum naaman syri iunera ꝑcipiebat Cui tamen. isdee
ꝓpheta dicit Nonne cor meũ in p̃senti erat. quando reuer
est homo de curru suo in occursum tibi  Sciendũ quoq est
quia ꝓphetiae tempora. in uicẽ sibi concinuit ad ꝓbationẽ
aliquando ex futuris p̃terita: aliquando uero ex p̃teritis ꝓb
Sed quis creder& quia uerũ de p̃terito dicer&. si de futuri
&iam aliquid non dixissae In ipsius & enĩ libri fine. in cuius.
dio illa de p̃terito dixerat : aliquid ꝓphetiae ꝑ iacob uocẽ de
turis ꝑ miscuit diceis Non auferetur sceptrũ de uida. nec du
de femorib eius: donec ueniat qui mittendus est: & ipse erit eps̃

Expanded text:
ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis prram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nanifesta fiunt. & ita cadeis in faciem ad orabit dm̃. pronuntiaꝰ
uod uere ds̃ in uͥob̃ sit Cum igit᷑ dicit᷑. occulta cordis eius ma
nifesta fiunt: ꝓfecto monstratur. quia ꝑhunc modũ prophetiȩ
is non p̃dicit quod futurũ est: sed ostendit qđ est Quo aut̃
pacto ꝓphetiae dicat᷑ sp̃s. qui nichil futurũ indicat. sed p̾ser
narrat & Qua inre animaduertendum est: quod recte ꝓphe¬
tia dicit᷑. non quia p̃dicit uentura : sed quia ꝓdit occulta
lem quippe quamlib&. sicut ab oculis nr̃is in futuro subtra¬
hunt tempora: Ita ab oculis nr̃is in p̾senti subtrahit causa
Uentura & enim res occultat᷑ in futuro tempore: p̃ses autẽ
cogitatio abscondit᷑ in latenti corde Est & iam ꝓphẽtia p̃ses.
cum res quelib&. non ꝑ animũ. sed ꝑ absentẽ tegit᷑. Quȩ¬
tamen. ꝑ spm̃ denudat᷑: Et ibi fit p̃sers prophetantis animus.

Expanded text:
manifesta sunt, et ita cadens in faciem adorabit Dominum pronuntians manifesta sunt, et ita cadens in faciem adorabit Dominum pronuntians quod vere in nifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae spiritus non praedicit quod futurum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura enim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens, cum res quaelibet non per animum, sed per absentem tamen per spiritum denudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus,
Abbreviated transcription (Latin):
MNIPOTENTS AS
piratione de erechielelocuturus: prius debeo
tempora & modos aperire prophetiae: ut dum acces¬
sus eiusostendit᷑ uirtus melius cognoscat᷑ Prophetiae tempora: tria
ustd cilies ꝑ̃ teritũ. pseis .& futurũ. Sed sciendũ est: quod in duob
emporib prophetia aethimologiã ꝑdit quia cum ideo propheta
dieta sit quos futura p̃dicat. quondo de p̃terito uel p̃senti loquit
ist seqͥ uel ea memorat quae transacta sunt: uel ea ꝙiae sunt
luȩ tamen tria ꝓphetȩ tempora uerius loquim᷑. si ex sacrę scrip¬
turae testimoniis ostendamus Prophetia de futuro est ecce uirgo
concipi&: et pari& filiũ. Prophetia de p̃terito est : In principio
creauit ds̃ caelum & terrã De illo enĩ tempore dixit homo.
quo non erat homo. Prophetiu de p̃senti est: quã paulus apłs
dicit Si autẽ om̃s ꝓphetent. intr& autẽ quis infidelis uel idiota.
coniuncit᷑ ab omnibus. duudicat᷑ ab omnibus: occulta cordis eius

Expanded text:
mnipotentis aspiratione de Ezechiele propheta locuturus, prius debeo tempora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus prophetia etymologiam perdit. Quia cum ideo prophetia dicta sit quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, nturum est, sed vel ea memorat quae transacta sunt, vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prconcipiet, et pariet filium . » Prophetia de praeterito est: « In principio creavit Deus coelum et terram . » De illo enim tempore dixit homo, quando non erat homo. Prophetia de praesenti est, quam apostolus Paulus, dicit: « Si autem omnes prophetent, intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omnibus, occulta cordis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Indeperprophetam quoq alium dicitur. Praeci disti in alienatio¬
necapita potentium. mouebuntur in eagentes adaperciora
sua. sicut pauper edens mocculto. Ommipotens enimds̃ in alie¬
natione capita potentium praecidit . quia iudaeorum suꝑbiã
a semet ipso alienando reppulit. Inqua alienatione gentesmo¬
taesunt. quia tlum iuclaei afide caderent. ad cognitionẽ fidei
corda fidelium cucurrerunt. Quae uidelicet gentes insacraelec¬
tonis pabulo os cordis aperiunt. & in occulto sic̃ pauper come¬
dunt. quia cum festinatione & silentio uerba uitae legentes
suimunt. Sed sciendum est. quia quanto auditores hacaritate
assumptum iam ab spũ dixerat. lterum eleuatum & assũptu
narrat : Sed ad altiora mens praedicantium proficit. cũ peis
sensus audientium ad omnipotentis dĩ desiderium cõmo¬
uetur. Qui uidelicet praedicatores scĩ idcirco proficiunt:
Vtpereorum ministerium dona gratiae in scã ecdesia muli¬

Expanded text:
Unde per prophetam quoque alium dicitur: Praecidisti in alienatioUnde per prophetam quoque alium dicitur: Praecidisti in alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes, adaperient ora sua sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate assumptum jam a spiritu dixerat iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium proficit cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetur. Qui videlicet praedicatores sancti idcirco proficiunt, ut per eorum ministerium dona gratiae in sancta Ecclesia multi
Abbreviated transcription (Latin):
abona quae audimus . Ecceenim quia intra scam̃ ecclesiã
demultis patribus uirtutum exempla cognoscimus. quasi ala¬
rum sonitum cotidie audimus. Quia ubiq sacra eloquia ꝑ¬
sonant. qua sirotarum uocib excitamur. Et quia pereadẽ
sacra eloquia adamorem nri conditoris accendimir. mag¬
nis feruoris ignib ardentes. essenos longe adhuc ab omm¬
potentis dĩ facieplangimus. Post primamergo uocem cõmo¬
nonis magnae. ad extremũ quoq uox magnae commotionis
sit. quia qui cognoscendo dm̃ coepimus peccata p̾langere.
iam diligendo quẽ cog¬
noscimus. poncessamus eum
cumfletibus desiderare.
Postrotarum itaq uocẽ uox
magnae cõmotionis seqͥ¬
tur. quia cum testamenta dĩ m
aurecordis sonare ceperint. audientium sp̃s examore com¬
punctus. adlamenta com mouetur. Hinc est enm quod scrip
turae uerba fiunt incorde legentium sapida: hinc est quod ab
amantibus plerumq insilentio quasi furtiue & tacite leguntur.

Expanded text:
a bona quae audimus. Ecce enim quia intra sanctam Ecclesiam a bona quae audimus. Ecce enim quia intra sanctam Ecclesiam de multis Patribus virtutum exempla 1278 cognoscimus, quasi alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes, esse nos longe adhuc ab omnipotentis Dei facie plangimus. Post primam ergo vocem commotionis magnae ad extremum quoque vox magnae commotionis fit, quia qui cognoscendo Deum coepimus peccata plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quasi furtive et tacite leguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
eloqui a testamentoꝵ. Uel certerotae animalia sequuntur q
inscõram patrum uita cognoscimus. quid insacrae scriptu¬
rae uolumine intellegere debeamus. Illorum quippe nobis
actio aperit. hoc quod in suis praedicationibus pagina testi¬
mentorum dicit. Sed quaerendum nobis est. curpost quan
superius dictumest audiui post me uocem commotionis
magnae.postuocem quoq: alarum atq.rum subditur. &
uocem cõmotionis magnae . Quod si diligenter aspicitur in¬
ueniri potest quia non otiose repetitur. Duȩ quippesunt
cõmotiones. quibus cordanrã com mouentur. Vna
quippe commotio extimore est. altera excaritate.
V na fit exluctu paenitentium. alia exferuore amantium
post praedicationes ergo prima commotio est. cũ plangimus
mala quaefecimus. Post uocem uero alarum & rotarũ secun¬
da commotio est: dum magnis fletibus quaerimus caelesti¬

Expanded text:
t hominibus eloquia testamentorum, vel certe rotae animalia sequuntur, quia t hominibus eloquia testamentorum, vel certe rotae animalia sequuntur, quia in sanctorum Patrum vita cognoscimus quid in sacrae Scripturae volumine intelligere debeamus. Illorum quippe nobis actio aperit hoc quod in suis praedicationibus pagina testamentorum dicit. Sed quaerendum nobis est cur, postquam superius dictum est: « Audivi post me vocem commotionis magnae, post vocem quoque alarum atque rotarum subditur: Et vocem commotionis magnae. Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. 39. Duae quippe sunt commotiones magnae, quibus corda nostra commoventur. Una quippe commotio ex timore est, altera ex charitate; una fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedicationis ergo verbum prima commotio est, cum plangimus mala quae fecimus; post vocem vero alarum et rotarum, secunda commotio est, dum magnis fletibus quaerimus coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
uicissim uos alis tangitis. ut excitati semper ad caelestia uole¬
tis. Sequitur.¬
ET UO CẼROTARŨSEQUENTI U ANI¬
MALIA. ET UOCE COMMOTIONIS MAGNAS. Inrous.
sacri eloquii testamenta signari superius liximus . Vox in¬
tur rotarum est: sermotestamentorum. Post uocem itaq: ali¬
rum ammalium: auditur etiam uox rotarum. quia praedi¬
cantium sermonesuscepto. dum uirtutes scõrum adaltior
agenda euolant. seq uicissim ad prouectum pulsant. scãe
ecclesiae status erigitur : Ut peruniuersum mundum sacro
testamentorum paginaelegantur : Ubiq enim iã scm̃ eun¬
gelium. Ubiq apostolorum dicta. ubiq lex & prophetae
resonant. Post alarum ergo uocem. uox rotarum sequitur
quia post scõrum miracula. uerba sacri eloquii intrascãm
ecclesiam libere& licenter audiuntur. Quaerotae animala
sequuntur . qui asicut superius dictum est. postquã iho¬
nore uenit uita scõrum. Veneranda quoq: apparuerun

Expanded text:
vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia volevicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. SequiturEt vocem rotarum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae. 37. In rotis sacri eloquii Testamenta signari superius diximus . Vox igitur rotarum est sermo Testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto, dum virtutes sanctorum ad altiora agenda evolant, seque vicissim ad provectum pulsant, sanctae Ecclesiae status erigitur, ut per universum mundum sacrorum Testamentorum paginae legantur. Ubique etenim jam sanctum Evangelium ubique apostolorum dicta, ubique lex et prophetae resonant. Post alarum ergo vocem vox rotarum sequitur, quia post sanctorum miracula verba sacri eloquii intra sanctam Ecclesiam libere licenter audiusequuntur, quia, sicut superius dictum est, postquam in honore venit vita sanctorum, veneranda quoque apparuerun
Abbreviated transcription (Latin):
dat. ut alterum alteri incogitatione humili&. ad hoc repro¬
bi pertrahunt bonum quod acceperunt. ut exeo inelatione
perdantur . dum semper considerant bona. quae ipsi habent¬
& aliinon habent. &num quam perpendere student quantabo¬
na aliihabeant. & ipsi non habeant. Quodergo diuina pietas
maugmentum disponit humilitatis. hocmentes reprobȩ in
argumentum uertunt elationis . & exdiuersitate munerum
abono deficiunt. undecrescere inhumilitatis bono debuert̃.
Propter hoc ergo necesseest fr̃s carissimi ut in uobis hoc semper
debeatis aspicere quodminus habe tis. in proximis uero hoc
quod uobis amplius acceperunt. quatenus dum super
uos met ipsos eos probono quod ipsihabent & uos ñ
habetis aspicitis. ad hoc quoq optinendum etiã uos
exhumilitate crescatis. Sienim & uos in illis accepta bona
perpenditis. & illi inuobis considerant dona quae habetis

Expanded text:
dat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprodat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent et alii non habent, et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis; et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere humilitatis bono debuerunt. 36. Propter hoc ergo necesse est, fratres charissimi, ut in vobis hoc semper debeatis aspicere quod minus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis,
Abbreviated transcription (Latin):
abundantiam tribuat. Hanc multitudinepecudum. illam
uero ubertate habun darefatiat frugũ. Vt illa defert quod is¬
ta non habet. & istareddit quod illa nondetulit percominu¬
nonem gratiae sibi simul etiam diuisae terrae coniunctesiNT
iut enim regiones terrarum. ita sunt mentes scõrum. Quȩdũ
incissim sibi conferunt quod accepert̃. quasi fructus suos regi¬
ones regionibus iampandunt. Vt inuna om̃s caritate iungan¬
tur. Sed interhaec sciendum est. quia sicut electi quiq hoc
semper in alus attendunt. quod adõ melius acceperunt quã
ipsi. ut eos sibi incogitatione praeferant. seq illis inhumilitati
substernant. itareproborum mens numquam considerat qͥd
alterboni amplius quam ipsa. sed quid boniipsa amplius
quam alterhabeat. Neq enim pensant. quaebona sp̃s alter
acceperit & ipsis desint. sed quaebona ipsis & quae mala ad siñ
alteri. Et cum omnipotens ds̃ ad hoc uirtutes singulis diui¬

Expanded text:
abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seque illis in humilitate substernant, ita reproborum mens nunquam considerat quid alter boni amplius quam ipsa, sed quid boni ipsa amplius quam alter habeat. Neque enim pensant quae bona spiritus alter acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsi, et quae mala adsint alteri. Et rum omnipotens Deus ad hoc virtutes 1277 singulis divi
Abbreviated transcription (Latin):
illorum in nocentiam pensans. persequutorem aliquan¬
do fuisse sedoluit. Sed uideamus siquis exapostolis eum
qui paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis aposto¬
lorum primus requirendus est. qui discipulos ammona
ait.Sicut &carissimus fraternoster paulus. secundum datã
sibi sapientiam scripsit uobis. sicut & in om̃ĩbus epistolis lo¬
quens meis. dehis inquibus sunt quaedam difficilia intella¬
tu quaem doctiet instabiles deprauant. Miratur itaq ia
postolis omnibus paulus innocentiam. miratur apostolo¬
rum primus inpaulo sapientiam. Alis ergo se tangunt
qui inꝰ ese uicissim ad prouectum excitant. undeuolant
Hoc itaq omnipotens ds̃ agit in cordibus hominum qud
facit in regionibus terrarum. Poterat namq uni cuiliba
regionifructus om̃s tribuere. sed siuna quaelib& regio alt¬
rius regionis fructibus non indigeret. communionẽ cĩa¬
tera non habuisset. Vndefit ut hic uini. alio uero ola

Expanded text:
illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquanillorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis apostolorum primus requirendus est, qui discipulos admonens ait: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis; sicut in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Paulo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad provectum excitant, unde volant. 34. Hoc itaque omnipotens Deus agit in cordibus hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei
Abbreviated transcription (Latin):
uel iste habere illum conspicit quod ipse non hab&. uel
illehunc maius accepisse considerat quod sibiminus ad¬
essepensat. donadĩ alter in altero. id est uicissim omnes¬
am mirentur. atq: ex hac ipsa ammiratione humilietur.
alter alteri. Et quem uidet habere quod non habet. eum di¬
uino iudicio praelatum putet Alis ergo suis uicissim se ani¬
malia feriunt. cum scȩ mentes alternis seuirtutibus tangunt¬
& tangendo excitant. atq. excitata ad profectum uolant
Videamus paulum quomodo apostolorum alistactus adpe
nis suae. &apostolorum mnocentem uitam considerans. dice
bat . Ego enimsum minimus apostolorum. qui non sũ dig¬
nus uocari apostolus. quia perseq utus sum ecclesiam dĩ:¬
Considerauit quippe apostolorum innocentiam. & propte
praecedentem malitiam. uilis meius oculis facta est om̃is quai
exhibebat ineclesia sollicitudo sua. Et quam multos
ex accepto intellectu prȩcederet non adtendit. quia

Expanded text:
vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, donaadmirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo excitant, atque excitata ad provectum volant. 33. Videamus Paulum quomodo apostolorum alis tactus, atqonis suae et apostolorum innocentem vitam considerans, dicebat: Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam DConsideravit quippe apostolorum innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc multa in hoc mundo possidens. relinquere omnia uolet
a nonualet. Illi uero iam datum est omnia terrena relinquere.
ut nihil in hocmun do cupiat habere. sed tamen adhuc aue¬
toritatem uocis contra peccantes quosq non praesu mit
exerere. Et qui ideo plus loquilibere debuit. quia iã non
habet undemn hoc mundo teneatur. loqui contra alios libere
recusat. Neipsam uitaesuae qui etem perdat. Istiuirtus pro¬
phetiae clataest. multaiam quaeuentura sunt praeuidet.
sed tamen praesentis proximi aegritudinem conspiciens atq
compatiens. nonualet curare. Illidata est curationis gratia
itq ecorpore proximi molestiam quae in presentiest orati¬
onibus repellit. sed tamen quidseipsum paulopost sequa¬
tur ignorat. Mira itaq dispensatione omnipotens ds̃ sic in
electis suis suadona isponit. Ut & istidet quod illi denegat.
& alteri mais quod alteri minus tribuat. Quatenus dũ

Expanded text:
adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult, adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult, et non valet. Illi vero jaut nihil in hoc mundo cupiat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae data est, multa jam, quae ventura sunt praevidet, sed tamen praesentis proximi aegritudinem conspiciens atque compatiens, non valet curare. Illi data est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum
Abbreviated transcription (Latin):
pennata animalia uicissim alas alteram ad alteram alã ps¬
cutit. pisi quod om̃s scĩ se inuicem suis uirtatibus tangun.
& sese ad pro uectum excitant exconsideratione uirtutis alie¬
nae: Non enim unidantur omina. nem superbiam elatus
cadat. sedhuic datur quod tibi nondatur. & tibidatur quõ
ii denegatur. Vtdum iste considerat bonum quod habes &
ꝓsenon hab&. tesibi in cogitatione praeferat. Et rursum dum
ahabere illum conspicis quod ipse non habes. teilli irtuaco¬
ꝗtatione postponas. Et fiat quod scriptum est. Superiores sibi
iuicem arbitrantes. ꝗtenim pauca exmultis loquar. istimi
abstinentiae uirtus tribuitur. & tamen uerbum scientiae
non hab& . Illidatur uerbum scientiae & tamen untutem per¬
fectȩ abstinentiae ad praehendereconatur & non ual&. Huic li¬
bertas uocis tribuitur. ut oppressis quibusq protectionis solacia
inpendens. ad defensionem iustitiae libere loquatur. sed tamen

Expanded text:
pennata animalia vicissim alas alteram ad alteram ferpennata animalia vicissim alas alteram ad alteram feriunt, nisi quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes . Ut enim pauca ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi autem datur verbum scientiae; et tamen virtutem perfectae abstinentiae apprehendere conatur, et non valet. Huic libertas vocis tribuitur, ut, oppressis quibusque protectionis solatia impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
facere. oboedientis & amantis. Quia ergo & perscientiam ca¬
ritas misericordiae discitur. & percaritatem misericor
diae incorde compuncto scientia multiplicatur. ala in
nobis alam percutit. quia uirtus uirtutem excitat. Sicqui
castitatis bonum incorpore custodit. contra luxuriantes
zelo accenditur. Vt ab in munditiae maculis expientur . Et
saepe dum quosdam in lapsibus inuenit. edomat. affligit. atq
ad castitatis munditiam restringit. Cuius sifortemens dem¬
munditia licuriae fuerit temptata. ex ipso telo quo alios cor¬
rexit semet ipsam conuenit. &erubescit inmunda cogitare.
quaese inalus recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit
dum uirtus uirtutem pulsat. & ab inmunditia custodit Si
uero ut praefatisumus uicissim sealis suis anmalia feriunt: &
altera ad alteram ala percutitur singulorum. hunus quoq de¬
scriptionis largientedño sensus patet. Quidest ergo quod haec

Expanded text:
facere obedientis est et amantis; quia per scientiam chafacere obedientis est et amantis; quia per scientiam charitas misericordiae discitur, et per charitatem miseridiae in corde compuncto scientia multiplicatur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitzelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso docet zelo quo alios correxit, semetipsam convenit et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit, dum virtus virtutem pulsat, et ab immunditia custodit. Sin vero, ut praefati sumus, vicissim se alis suis animalia feriunaltera ad alteram ala percutitur singulorum, hujus quoque descriptionis, largiente Domino, sensus patet. Quid est ergo quod haec
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiscera etiam miseridiae habeat. Perscientiam quippe
uerba dĩ discit. Date elemosinam. & ecceomnia munda st̃
uobis. Cumq iam eẽ misericors inelemosinis coeperit
uerba scãe auctoritatis legit. & quic quid in eis demisericor¬
dia dicitur : berius perexperimentum intelligit: Ibienĩ
scriptum est. Pater eram pauperum. Quoed fortasse antea
legebat & praeteriebat. sed cum in eius corde iam misericor¬
da coeperit imitari naturam. quid est patrem eẽpauperũ
legit & cognoscit. quia intros sus rediens: in semet ipso intellig
quod foris audit. Aliud namq est elemosynam expraecepto fo¬
re. atq aliud excaritate . Ex praecepto enim facere bonũ ing¬
solum quia iubetur faciunt. sed &iam diligunt faciendo
quod iuibetur. Hinc est enim quod in magna uirtute. per
psal mistam dicitur. Vi dequiamandatatua dilexidnẽ.
in tua misericordia uiuificame. Mandata &enim dĩ prouis¬
sione facere. seruientis & oboedientis est. diligendo autem

Expanded text:
ut viscera etiam misericordiae habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis legit; et quidquid in eis de misericordia dicitur, ulterius per experimentum intelligit. Ibi enim scriptum est: Pater eram pauperum . Quod fortasse antea legebat, et praeteribat. Sed cum in ejus corde jam misericordia coeperit imitari naturam, quid sit patrem esse pauperum, legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchosolum quia jubetur faciunt, sed etiam diligunt faciendo quod jubetur. Hinc est enim quod in magna virtute per Psalmistam dicitur: Vide quia mandata tua dilexi, Domine, in tua misericordia vivifica me . Mandata enim Dei pro jussion
Abbreviated transcription (Latin):
mensae inde describuntur. ad huc deeãdem interiori porta ser¬
mo contexitur. quippe eum protinus submfertur. Et ADLATV
exterius quod ascendi Ad oSTIUco ꝑortas
Qusꝑ git. ad AQuilone. dus mensA ETAD
latus ALteRuo ANTEuos Tiulum poRtAe du¬

Expanded text:
mensae inde describuntur, adhuc de eadem interiori porta sermensae inde describuntur, adhuc de eadem interiori porta sermo contexitur, quippe cum protinus subinfertur, quia ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad aquilonem, duae mensae: et ad latus alterum ante vestibulum portae, du
Abbreviated transcription (Latin):
criptum portae uestibulum ubi duae mensarhinc :dude inde
esse narrate sunta dhuc ad latus exterius qđ ascendit ad ostium
portae. quae pergit ad aquilonem. duar esse mensae memoran¬
tur. atq subiungitur. & ad latus alterum ante uestibulum duae
mensae. Sienam intra uestibulum portae brnae ꝑlatera ntensat
erant cum subditur & ad latus exteruis duar mensae atq ad la¬
tus alterum ante irestibulum duae mensae: inter quas &iam por¬
ta quae respicit uiam aquilonis esse memeratur. profecto pate
aliud uestibulum intrinsecus atq ex trinsecus fuisse. quia & prius
porta interior & postmodum hoc inlooo exterior aquilonis por¬
ta describiturs. Nam cumtres superius portas descripsiss&e: tres
quoq alias interioris atrii esse memorauit. quarum extremam
aquilonis portam narrauerat sed ut praedictum est atrii gͥiteno¬
ris: Nunc ergo cum duae mensae hinc inportat uestibulo duat

Expanded text:
criptum portae vestibulum, ubi duae mensae hinc et duae inde criptum portae vestibulum, ubi duae mensae hinc et duae inde esse narratae sunt, adhuc ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad aquilonem, duae esse mensae memorantur: atque subjungitur: « Et ad latus alterum ante vestibulum portae, duae mensae; » si enim intra vestibulum portae binae per latera mensae erant, cum subditur, « Et ad latus exterius duae mensae, atque ad latus alterum ante vestibulum duae mensae, » inter quas etiam porta, quae respicit viam aquilonis esse memoratur, profecto patet aliud vestibulum intrinsecus atque aliud extrinsecus fuisse, quia et prius porta interior, et postmodum hoc in loco exterior aquilonis porta describitur. Nam cum tres portas superius descripsit, tres quoque alias interioris atrii esse memoravit, quarum extremam aquilonis portam narraverat, sed, ut praedictum est, atrii interioris. Nunc ergo cum duae mensae hinc in portae vestibulo et duo
Abbreviated transcription (Latin):
TICIS SENSIBUS hIET ECHIELIS
prophetae locuturi. qui ipsa eiꝰ
historiae uerba iix capimus e
De. UTIMMOLETUR SU¬
PER CAS holochats Tum
ET PRO PECCATO &. PRO De¬
LiCtO. Etlatus exterius qđ
ascendit ad ostrum portae quȩ
pergit ad aquilonem. duae mensae. & adlatus alterum ante
uestibulum portae duae mensae. Quattuor mensae hinc: & quat
tuor inde. Per latera portae octo erant mensae super quas im¬
molabant. In quibus uidelicet uerbis magna caligo dubietatis subo¬
ritur. utrum haec deuna porta qualib&: an deduabus. aut desingu
lis portis dicantur. Sed cum quaternae mensae ꝑ latera describur¬
tur . ac postmodum insumma conclusionis dicitur. octo mensae
erant superquas immolabant. pat& quia hoc sp̃s non desingulis por¬
tis quas superius descripserat dicat. Om si portae sex superius enar¬
ratae. quaternas mensas ꝑlatera haberent:simulom̃s non octo sed
quad raginta &octo dicerentur. Rursum si hoc deuna dicitur:
magno obstaculo nr̃a intellegentia reuerberatur. quod post des¬

Expanded text:
ticis sensibus Ezechielis prophetae locuturi, qui ipsa ejus historiae verba vix capimus? Ede, ut immoletur super eas holocaustum, et pro peccato, et pro delicto. Et ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad aquilonem, duae mensae: et ad latus alterum ante vestibulum portae, dmensae inde per latera portae. Octo mensae erant, super quas immolabant. 1. In quibus videlicet verbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, aut de singulis portis dicantur: sed dum quaternae mensae per latera describuntur, ac postmodum in summa conclusionis dicitur: « Octo mensae erant super quas immolabant, » patet quia hoc spiritus non de singulis portis quas superius descripserat dicat. Quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas per latera haberent, simul omnes non octo, sed quadraginta et octo dicerentur. Rursum si hoc de una dicitur, magno obstaculo nostra intelligentia reverberatur, quod post des
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ueniamus. sit nobis porta interior testamentum
nouu quia & hoc spiritalem intellectum aperit. & illud rudi
bus mentibus inhistoriam sacri eloquii litteram custodiui t
hab& autem porta interior inmagna iam multitudine fideli¬
um populorum duo latera. uidelic& dilectionem dĩ. & dilec¬
tionem proximi. Bͥne autem mensar sunt hinc & inde: quia

Expanded text:
tiam veniamus. Sit itaque nobis porta interior Testamentum tiam veniamus. Sit itaque nobis porta interior Testamentum Vetus, quia et hoc spiritalem intellectum aperit, et illud rudibus adhuc mentibus in historia sacri eloquii litteram custodivit. Habet autem porta interior in magna jam multitudine fidelium populorum duo latera, videlicet dilectionem Dei et dilectionem proximi. Binae autem mensae sunt hinc et inde, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nensas habere descripta est. & porta exterior similiter binas: Quat¬
nor autem hinc & quattuor inde  pariter mensae fiunt dum
perlatera singula binae inuestibulo portae interioris. &binae
hinc & inde interius iaquilonis porta describuntur quae simul
im̃s octosunt in quibus immolatur. Hisitaq deexteriori narra¬
none discussis. ad spiritalem intellectum sermo redeat. Quitan¬
toiam esse largiente dño facilior deb& quanto nos exterioris
lescriptionis ignorantiae non angustant: Possunt enim portarũ¬
nomine sicut superius dictum est sc̃ĩ praedicatores intellegi. ut
uestibulum portae sit populus : qui dum mente humili uerba p̃¬
dicationis suscipit: in eo mensae ad sacrifitium exuirtutibus con¬
struuntur: Rursum nichil obstat si portam accipimus. hoc qđ no¬
bis ꝑora praedicantium sacri eloquii intellectus aperitur ut
uestibulum portae eiusdem nobis praedicationis uerba sint quȩ
prius humiliter accipimus. ut post ad sacri eloquii intellegen¬

Expanded text:
mensas habere descripta est, et porta exterior similiter binas. Quatuor autem hinc et quatuor inde mensae pariter fiunt, dum per latera singula binae in vestibulo portae interioris binae hinc et inde exterius in Aquilonis porta describuntur, quae simul omnes octo sunt, in quibus immolatur. His itaque de exteriori narratione discussis, ad spiritalem intellectum sermo redeat, qui tanto jam esse, largiente Domino, facilior debet, quanto nos exterioris descriptionis ignorantia non angustat. nomine, sicut superius dictum est, sancti praedicatores intelligi: ut vestibulum portae sit populus, qui dum mente humili verba praedicationis suscipit, in eo mensae ad sacrificium ex virtutibus construuntur. Rursum nihil obstat si portam accipimus hoc, quod nobis per ora praedicantium sacri eloquii intellectus aperitur, ut vestibulum portae ejusdem nobis praedicationis verba sint, quae prius humiliter accipimus, ut post ad sacri eloquii intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
& iam & in locis sublimioribus positis. adbona opera alii pro¬
cantur. uirtutis signa dantur. ante frontes interiors arui
palmnarum pictura ostenditur. Haec hodierno die traciati
sufficiant. ut ad ea quae subiecta sunt ualentiores adiuua¬

Expanded text:
etiam et in locis sublimioribus positis, ut ad bona opera alii proetiam et in locis sublimioribus positis, ut ad bona opera alii provocentur, virtutes et signa dantur, ante frontes interioris aedificii palmarum pictura ostenditur. Haec hodierno die tractata sufficiant, ut ad ea quae subjuncta sunt, valentiores, adjuva