comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante uerba sacramentoriun.
Ubi acceslit consecratio: de pane fit
qui panis est: esse corpus xp̃i: Con¬
secratio igitur. quib uerbis. et cuiꝰ
sennonibus est: Domini ihesu.
Nai per reliqua omna que dicunt᷑.
laus deo offertur. oratio petitur pro
populo: pro regib et pro ceteris.
utitur sermonibus xp̃i. Ergo sermo
xp̃i: hoc conficit sacramentum. Quis
sermo xp̃i: Hic nemppe quo facta
Uides ergo quam operatorius fit ser¬
mo xp̃i. Si ergo tanta us est in ser¬
mone dñi nostri ihũ. ut inciperet eẽ
quod non erat. quantomagis opera
torius est ut sint que erant et in aliis
conuertantur: Et sic quod erat pami
ante consecrationem: tam corpus ⁊p̃i
post consecrationem est. quia sermo
xp̃i creaturam mutat: et sic ex pane
fit corpus xp̃i. et uinum cum aqua
in calice mixtum: fit sangius con¬
secratione uerbi celestis.

Expanded text:
ante verba sacramentorum : ubi accesserit consecratio, de pane fit qui panis est, corpus esse Csecratio autem quibus verbis est, et cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam per reliqua omnia, quae dicuntur, laus Deo defertur; oratione petitur pro populo, pro regibus, pro ceteris. utitur sermonibus Christi. Ergo Christi sermo hoc conficit sacramentum. Quis sermo Christi? nempe is, quo facta ides ergo quam operatorius sit sermo Christi. Ergo si tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut inciperent esse, quae erant: quantorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentur? Et sic quod erat panis ante consecrationem jam corpus Christi est post consecrationem, quia sermo Christi creaturam mutat, et sic ex pane fit corpus Christi, et vinum cum aqua in calice missum fit sanguis consecratione verbi coelestis.
Abbreviated transcription (Latin):
et lugubrem pre ceteris sue senectu¬
tis duxit uitam. uidens tantam ho¬
stium seuiciam ubiq grassari. ui¬
dens alios occisos. alios effugatos.
eclesias sacerdotibus uduatas. Ci¬
uitates cum accolis dissipatas accre¬
uit et eius doloribus quod sub ip̃ius
tempore yponensem ecclesiam cui põ¬
tifex preerat barbari obsederent. Sed
ecce tercio obsiditionis mense febri¬
bus decubiit sicqz septem penitencia¬
les psalmos scribi iussit. ip̃osq qua¬
termones iacens in lecto contra pari¬
etem positos. diebus infirmitatis sue
legebat. et uberrime iugiter flebat.
Et ne a quodam impediretur eius in¬
tencio ante decem dies migrationis
sue peciit: nullum ad se ingredi nisi
tunc tantum quando medici ad in¬
spiciendum ingrediebantur: uel cũ
ei refectio offerebatur. Obsidicionis
demũ mense tridecimo coram positis
fratribus migrauit ad dnm anno

Expanded text:
et lugubrem pre ceteris sue senectutis duxit uitam, uidens tantam hostium seuitiam ubique grassari, uidens alios occisos, alios effugatos, ecclesias sacerdotibus uiduatas, ciuitates cum accolis dissipatas. Accreuit etiam eius doloribus quod sub ipsius tempore Yponensem ecclesiam cui pontifex preerat barbari obsedere. Sed ecce tertio obsidionis mense febribus decubuit, sibique septem penitentiales psalmos scribi iussit ipsosque quaterniones iacens in lecto contra paretem positos diebus infirmitatis sue legebat et ubertim ac iugiter flebat; et ne a quoquam impediretur eius intentio, ante decem dies migrationis sue petiit nullum ad se ingredi nisi tunc tantum quando medici ad inspiciendum ingrediebantur uel cum ei refectio offerretur. Obsidionis demum mense tertio decimo coram positis fratribus migrauit ad domin
Abbreviated transcription (Latin):
lctum est ĩn diebrs illis.
postquã eligĩus cuncta
mundi. huius aduersa
ciuictosq labores equaniruster tole¬
rauit post nite temporalis. admĩnis¬
trationem bene transãctam. post ml¬
tiplicia mĩsodĩe opera: post dulcia ur¬
te exempla: post iunumera captiuoꝵ
agmina liberata: post mona/ coꝵ
birgniũq multĩtudinẽ copiosam
deo traditam cenobiisq mancipa¬
tain post munensam mõlem sub¬
stancie eleruosinis distributam
post fidelissimam dispensationem
credite sibi pecunie: iudiq meritis
cumulatis. uergente iam ĩ senium
ctate: cũm esset annorum amplius
septuaginta cunctis bonis operibꝰ
refectus: scieus iam dissolutionem
lui corporis iuminere: cepit quadã
die cũ discipulis nouionio in oppido
ambulare.

Expanded text:
tem in diebus illis, postquam Eligius cuncta mundi huius adversa cunctosque labores aequanimiter toleravit, post vitae temporariae administrationem bene transactam, post multiplicia misericordiae opera, post dulcia vitae exempla, post innumera captivorum agmina liberata, post monachorum virginumque multitudinem copiosam Deo traditam coenobiisque mancipatam, post inmensam molem substantiae elemosinis distributam, post fidelissimae dispensationis creditae sibi pecuniae undique merita cumulata, vergente iam in senio aetate, cum esset annorum amplius septuaginta, cunctis bonis operibus refertus, sentiens iam dissolutionem sui corporis inminere, coepit quadam die cum discipulis Noviomo in oppido deambulare,
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Tunc ostendit eis ingentem egyp¬
cium. ngriorem fuligine. faciẽ acutã¬
scintillas emicantes ex ore eus. et ex
naribus egrediebatur flãma sulphu¬
rea. habentem alas spineas sicut strix
et erat uinctus a tergo manibus. ig¬
permissum apłi. soluam te ut uadas
potest. et ibi sis usq ad diem iudicii.
gelus autem domini: uidentib cunc¬

Expanded text:
is». Tunc ostendit eis ingentem maurum nigriorem fuligine, facie acuta,scintillas emicantes. Ex ore vero ejus et naribus egrediebatur flamma sulphurea. Pennas et alas spineas sicut sphinx habebat, et vinctus erat a tergo manus, igpromisit apostolus, soluam te ut uadas ur et sis ibi usque ad diem iudicii». gelus autem Domini, videntibus cunc
Abbreviated transcription (Latin):
oblata sunt significamus. lcõ uͣ
uere est cybus: et sangus meus uere
potus. a lioquim quomodo magnũ
erit panis quem ego dabo caro mea ẽ
pro mundi uita nisi uera sit caro:
Sed quia xp̃m fas uorari dentibus
non est: uoluit hunc panemcet ui¬
num in ministerio uero carnem suã
et sanguinem suum consecratione
spiritus sancti potencialiter creati: et
quotidie pro mundi uita mystice ĩ¬
molan. ut sicut de uirgine per sp̃m¬
sanctum uera caro sine cohitu credat᷑.
ita per eumdem ex substancia panis
et uini mistice idem corpus xp̃i conse¬
cretur. Corpus xp̃i: ueritas et figura
est. Ueritas dum corpus xp̃i. et san-¬
ip̃ius. et panis iumiq substancia effi¬
citur. ffigura uero est: id quod exteri

Expanded text:
oblata sunt significatur. Per oblata sunt significatur. Per vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Alioquin quomodo verum erit: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit caro? Sed quoniam Christum vorari dentibus fas non est, voluit hunc panem et vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mundi molari, ut sicut de Virgine per spiritum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi consecretur. Corpus Christi et veritas et figura est: veritas, dum corpus Christi et sanipsius ex panis vinique substantia conficitu
Abbreviated transcription (Latin):
tius. qui sanat omnes infirmita
tes tuas. et ideo quia quotidie la
traditur. Ut qui semei moriendo
mortem uincerat: quoudie recidi¬
ua delictorum per hec sacramenta
corporis et sanguis relaxaret.
Unde oramus: dimitte nobis de¬
bita nostra. Quia si dixerimus qr
pectatum non habemus. ip̃i nos
seducimus: et u̾itas in nob̃ non ẽ.
rium ob cõmemorationẽ pas¬
sioms xp̃i: sicut ip̃e ait. N ec quoci¬
enscumq agitis: in mei cõmemo¬
rationem agite. Quocienscumq
ergo hunc panem sumutis. et hunc
calicem bibitis: mortem domini
annunciabitis donec ueniat. Inter
dum autem semper mors xp̃i est ꝑ
discant qua caritate dilexit suos qͥ¬
po eis mori dignatus est. cui om̃s
uicem debemus impendere caritatis:
quia ad hoc prior nos dilexit. cum
essemus gehenne filii: ut diligeremꝰ
eum a morte iam liberati. Quia¬
morte diñi liberati sumus: huius rei
memores in edendo carnem. et potan¬
do sanguinem eius. que pro nobis

Expanded text:
tttes tuas. Et ideo, quia quotidie labtraditur, ut qui semel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et veritas in nobis non est. et ob commemorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec vedum autem semper mors est Christidiscant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam liberati. morte Domini liberati sumus, hujus rei nos esse memores in edendo carnem et potando sanguinem quae pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
icut ergo celestis panis qui
uere est caro xp̃i: suo modo
uocatur corpus xp̃i. cum re uera
sit sacramentum corporis xp̃i: illiꝰ
uidelicet quod iusibile. quod palpa¬
bile. mortale in cruce positum est.
uocaturq ip̃a carnis ĩmolatio q̃
sacerdotis manib fit. xp̃i passio.
mors. irucifixio. non rei ueritate.
sed significanti misterio: sic sacra¬
mentum fidei. quod baptismus
intelligitur fides est.Iteratur qͣti
die hec oblauo: licet xp̃s semel
passus est in carne. Per unam
eandentq mortis passionem semel
saluauit mundum: ex qua morte
idem resurgens ad uitam. mors
ei ultra non dominabitur. Qd̾
profecto sapiencia dei patris. necessa¬
rium pro multis causis hec proui¬
dit. Primo quidem quia quotidie
pecramus saltem in pectatis sine
quibus mortalis infirmitas uiu̾e
non potest: quia licet omĩa poc̃a¬
condonata sint in baptismo. in¬
firmitas tamen peccati adhuc ma
net in carne. Unde psalmista.
Benedic anma mea dnm̃: qui ꝓ¬
piciatur omnibus iniquitatibus

Expanded text:
icut ergo celestis panis que uera Christi caro est suo modo uocatur corpus Christi cum re uera sit sacramentum corporis Christi, illius uidelicet quod uisibile, palpabile, mortale in cruce est suspensum, uocaturque ipsa carnis ipsius immolatio que sacerdotis manibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non rei uerised significante mysterio: sic sacramentum fidei, quod baptismus intelligitur, fides est. Idem idie haecoblatio, licet Christus semel passus in carne, per unam eamdemque mortis passionem semel salvaverit mundum, ex qua morte idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessarium pro multis causis hoc providit; primo siquidem quia quotidie peccamus, saltem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet omnia peccata donata sint in baptismo, infirmitas tamen peccati adhuc in carne manet. Unde Psalmista: Benedic, anima mea, Domino, qui propitiatur omnibus iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
tũt uiuscre sepulchrium. Duas
fidelium plelrs indaicũ simulet
gentilem designant. Que bno
asii in dissimili studio passionẽ
resurrectionem q sin redempto¬
no quoũq eius est ecclesia per
or bem diffisa celebare desiderat
illis: Nolite expauescere. Acsi aꝑte
dicat ꝑ aneant illi qui non a¬
mãt aduentum suꝑnorum cui¬
um ꝓtunestant qui camalibus
defidtnd pressi ad eoꝵ se soactase
ꝑtugere posse desperãt. Uos autẽ
aras inidetis. Unde et matheus ã¬
gelum appariuse: descabens ait.¬

Expanded text:
runt invisere sepulcrum, duas fidelium plebes Judaicam scilicet et gentilem designant, quae uno atque indissimili studio passionem resurrectionemque sui Redemptoris quacunque ejus Ecclesia per orbem diffusa est celebrare desiderant. iamus. Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui carnalibus desideriis pressi ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait
Abbreviated transcription (Latin):
archilcuiticũ ministrũ: nec nõ
reliquos eius dignos itinere: co¬
mites aptauit. Qui cũ suce peti¬
ciomis effectu ad uirũ dei regressi¬
sũt. ⁊ tũc magno cũ fauore cũcto¬
rũ sanctũ sacerdotem sue cathedre
actis uir dñi magnilocensi ceuo¬
bio sub sancto habitu atq cultu
sicut lemꝑ optauerat aliquãtũ
temporis degit. Quẽ superius

Expanded text:
archileviticae ministrum necnon archileviticae ministrum necnon reliquos eius dignos itinere comites aptavit. Qui cum suae petitionis effectu ad virum Dei regressi, eum magno cum favore cunctorum sanctus sacerdos suae cathedrae actis, vir Domini Magnilocensis coenobio sub sancto abitu atque cultu, sicut semper optaverat, aliquantum temporis deguit. Qui locus
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ducto ad prefatũ dei uirum
magnã habentes ĩter se collatiõem
ꝑuencrũt ad id uñ dei saccrdos age¬
bat. Pcunctantes utrobiq lancti
spũs igne succensi: altiore arrepto
consilio nichil inquiũt melius qmͣ
quod temere contra sancta canonũ
instituta usurpatũ est declinando
postponi. Et ille nou ĩmemor eu¬
uangelici precepti pollicentis: qͥ
reliquerit domũ aut agros et oĩa q̃
possidet propter nomiẽ ncũ: cc̃tu¬
plũ accipiet et uitam cternam
possidebit. Tunc apud seip̃s diffi¬
nuit: ut non solũ sẽdem sed ctiã
patriã parentes res es exulando
sanctũ dei uirũ industre atq
excellentissimũ ingenioq saga¬
cissimũ genealogieq nobilem
sibi successor plebiq sibi cõmis¬
se existeret rector: atq patrie tu¬
tor suo robore constanter mane̾t¬
deo iuuãte. Qua de re ad prin¬
cipem regni dignos tali opere cũ
ꝓlebis eccłe ꝯsilio atq cõueniẽtes
dirigit or̃ones id est cantrinum

Expanded text:
Quo ducto ad praefatum virum Dei, Quo ducto ad praefatum virum Dei, magnam habentes inter se collacionem, pervenerunt ad id, unde Dei sacerdos agebat. Percunctantes utrobique, sancti Spiritus igne succensi, alciore arrepto consilio: 'Nihil', inquiunt, 'melius, quam quod temere contra sancta canonum instituta usurpatum est, declinando postponi'. Et ille non inmemor euangelici praecepti pollicentis: Qui reliquerit domum aut agros et omnia quae possidet propter nomen meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit, tunc apud se ipse definivit, ut non solum sedem, sed etiam patriam, parentes, res omnes exulando ustrium atque excellentissimum ingenioque sagacissimum genealogiaeque nobilem, sibi successor plebique sibi commissae existeret rector atque patriae tutor suo robore, Deo iuvante, constanter maneret. Qua de re ad principem regni dignos tali opere cum plebis aecclesiaeque convenientia dirigit oratores, id est Cautinum
Abbreviated transcription (Latin):
anulũ: sed preponebat sordidam
uestem gestantẽ. A largitate
uero elemosine quãtũ in ip̃o erat
nullũ uacuũ a se ire sinebat. Sa¬
cerdotũ fratrũq flagrans amo¬
re cauonũ sepe ꝑ collationẽ pres¬
biteris normã tradebat. Et ut
caste digneq uiuerẽt crebrius ã¬
monebat. Plebem reliquã ꝑ dig¬
nos sacerdotes declamãdo predica¬
patriã anhelarent. Post hec ma¬
gis ac magis a spũ sancto accẽsus
timens ne a p̃fato cius germano
ꝑ douũ qued acceꝑat graue sibi e¬
ucuiret iubiciũ: nec non plus a¬
postolicã sequi desiderans sectani
qui dereluquẽtes patrem cũ rctib
celesti regnũ mercati sũt: qua de re
pergit ad quendã opinatissimũ
dei famulũ tillonẽ cognomic̃to pau¬
lũ: ut ab co accepto consilio: uoto
cõpleret quod mens ꝑceperat. Qͥ
cũ ꝑgens solona cense tenus ꝑ¬
uenisset symnionẽ hoc est mona¬
sterĩ: miro cũ guudio a fratrib
atos officiosissime susceptus est.

Expanded text:
anulum, sed praeponebat sordidam anulum, sed praeponebat sordidam vestem gestantem. A largitate vero elemosinae, quantum in ipso erat, nullum vacuum a se ire sinebat. Sacerdotum fratrumque flagrans amore, canonum sepe per conlacionem presbyteris normam tradebat, et ut caste digneque viverent, crebrius admonebat; plebem reliquam per dignos sacerdotes declamando predicapatriam hanelarent. 9. Post haec magis hac magis a Spiritu sancto accensus, timens, ne qui, a praefato eius germano per donum sicut acceperat, grave sibi evenire iudicium, nec non plus apostolicam sequi desiderans sectam, qui derelinquentes patrem cum retibus celeste regnum mercati sunt: qua de re pergit ad quendam opinatissimum Dei famulum Tillonem cognomento Paulum, ut, ab eo accepto consilio, voto conpleret quod mente conceperat. Quod cum pergens Sollempniacense tenus pervenisset simnionem, hoc est monasterium, miro cum gaudio a fratribus atque officiosissime susceptus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Tu quideni inquit cõsiliũ eudẽti
asserticẽ deprome. At ille cui sẽper
tibus mĩa subuenit: oportet nos
magis ac magis plebeni tam ip̃e ꝙͣ
ctiam ꝑ eũdem uirũ ut ꝑscueran¬
ter agerent: admonere intentiꝰ
studrhat. Ip̃e uero iuxta morẽ qua¬
triduani ieuinii in or̃one ꝑuoctãs
hunulimꝰ atq abiectus ꝑegit: ut
psalmi sententia impleretur que
dicit. E legi abiectus esse in do¬
mo dei mei: magis qmͣ habitare
in tabernaculis peccatorũ. Ita ut
cũ in eccl̃am quisqͥs ignarus in¬
gressurus a desset: ep̃m mĩne adesse
crederit. Et nõnulli in cũ ubi se¬
deus psallebat pedem offenderent.
Tacrimarũ copia ei in sacro nõ
deerat officio: ita ut tegimente sũ¬
mitas qua caput tegebatur ex ꝑfu¬
sione carũ madida uideretur.
Sed inter hec erat dei sacerdos ꝑe¬
grinoꝵ letus sepissime cõunia.
Et iuxta apostolũ nõ p̃ponebat pau¬
peri diuitem: neq aurcũ habẽtẽ

Expanded text:
'Tu quidem', inquid, ' consilium evidenti 'Tu quidem', inquid, ' consilium evidenti assertione deprome!' At ille, cui semper tibus misericordia subvenit, oportet nos magis ac magis plebem tam ipse quam aetiam per eundem virum, ut perseveranter agerent, admonere intencius studebat. Ipse vero iuxta morem quatridui ieiunio in oracione pernoctans, humillimus atque abiectus peregit, ut psalmi sententia inpleretur, quae dicit: Elegi abiectus esse in domo Dei magis quam habitare in tabernaculis peccatorum, ita ut eum, in ecclesiam quisquis ignarus ingressurus adesset, episcopum minime crederet, et nonnulli in eum, ubi sedens psallebat, pedem offenderent. 8. Lacrimarum ei gratia in sacro non deerat officio, ita ut amfibuli summitas, qua capud tegebatur, ex perfusione earum madida videretur. Sed inter haec erat Dei sacerdos peregrinorum letus sepissime conviva et iuxta apostolum non praeponebat pauperi divitem neque aureum habentem
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ eccle crux foret egrediens et eã
manu dei sacerdos gestarct: nec
mora ibi beati leuite et martyris
laurẽtii ecclã ingressi sumꝰ: et ibi
que dei sũt ꝑegisset sacerdos: subi¬
to ꝑuici cursu flante austro aeris
serentatẽ nubiũ cũ globatio den¬
sissima texit. Quid dicam: Eadẽ
nocte in tantũ aquarũ fũt onere
ponderate uie: ut ex imbrium
iũdatic̃e uix alia die dei sacer¬
dos cũ plebe ualeret recedere. Qi
cũ tanta difficultate sui itineris
udisset obstacula. sacerdotũ sibi
astantiũ fidei constantiã pius
explorator aggreditur. Quid
inquit nobis uidetur anaspicitis
ꝙ difficilis uobis pre ymbre extat
egressus: Non nulli inquiunt
melius ẽ nobis absq labore intra
eccłe amibitũ: cũ psallentiũ mnodu¬
latiõe contine ri:  tante effu¬
siomis uin subire ei molẽ. Tunc
cõuersus ad reuerẽdissimũ bobonẽ
atqz uenerabilem magnilocensis
monasterii abbatem. ait ad eũ.

Expanded text:
rem ecclesiae crux foret egrediens, et eam rem ecclesiae crux foret egrediens, et eam manu Dei sacerdos gestaret, nec mora, ubi beati levitae et martiris Laurencii ecclesiam ingressi sumus, et ibi quae Dei sunt peregisset sacerdos, subito pernici cursu, flante austro, aeris serenitatem nubium conglobacio densissima texit. Quid dicam? Eadem nocte in tantum aquarum sunt onere ponderatae, ut ex imbrium inundatione vix alia die Dei sacerdos cum plebe valeret recedere. Qui cum tanta difficultate sui itineris vidisset obstacula, sacerdotum sibi adstancium fidei constantiam pius explorator aggreditur: 'Quid', inquid, Vobis videtur? En! aspicitis, quod difficilis nobis prae imbre extat egressus'. Nonnulli inquiunt: 'Melius est nobis absque labore intra ecclesiae ambitum cum psallencium modulacione contineri, quam tantae effusionis vim subire merori'. Tunc conversus ad reverentissimum Bobonem atque venerabilem Magnilocensis monasterii abbatem, ait ad eum:
Abbreviated transcription (Latin):
rem sed ouera unde sin cursus
augmentauit laborem: ieuuiis ui¬
delicet et uigiliis ꝑsistens: atq ꝑ¬
noctans nec lectioĩs silẽtio ac remo-¬
gessime temꝑe ita studens: ut non
solũ sacerdotem dignissimũ cred̾et oĩs
sed et monasticã intam degere dig¬
ne predicaret. Bidui tridu,qz me¬
tam explebat icurinii. Non nũꝙͣ
quatriduanũ eũ agere cognouiriꝰ.
Quodam tp̃e cũ minio caloris estu
fatigari sacerdos cerneret plebem:
ita ut magnoꝵ fluminũ aluei sicita¬
sui gregis ab om̃ĩpotente dño depo¬
scit remediũ. E xinde monẽs ut
more nimuitaꝵ omes ad eccl̃ani
cõuenirẽt: et iuxta qd umiͦ cunsq
uirtus ualebat: aut hidu triduiq
ces exorarent. Qui uero neutrũ¬
causa fragilitatis ualebant ex¬
plere decretũ: in pane et aqua uel
tm̃i usq ad solis occasum: cũ cor¬
dis contrictiõe ieiuniũ explerent.
In tantũ eius fidei fauẽs extitit
diuĩa clemẽtia: ut cũ uixta mo¬

Expanded text:
rem, sed honera, unde sui cursus rem, sed honera, unde sui cursus augmentavit laborem, in ieiuniis videlicet et vigiliis persistens atque pernoctans necnon lectione silencioque ac remogesimae tempore, ita studens, ut non solum sacerdotem dignissimum crederes, set monasticam vitam degere digne praedicares. Biduo triduoque metam explebat ieiunii; nonnumquam vero quatriduanum eum agere cognovimus. 7. Quodam tempore cum nimiae caloris estu fatigari sacerdos cerneret plebem, ita ut magnarum fluminum alvei siccitasui gregis, ab omnipotente Domino deposcit remedium. Exinde monens, ut more Ninivitarum omnes ad ecclesiam convenirent, et iuxta quod unicuique virtus vaces exorarent; qui vero neutrum fragilitatis valebant explere decretum, in pane et aqua vel tantum usque solis occubitum cum cordis contricione ieiunium explerent: in tantum eius fidei favens extitit divina clemencia, ut cum iuxta mo
Abbreviated transcription (Latin):
cccła concordante uirũ dei sibim
successorẽ: sueq sedis dignissiniũ
indicat sacerdotem. E odem tp̃e¬
erat sub theodorico principe pipiius
palatii curctaq gubernacula suo
disponebantur arbitrio. Cũq uir
dei supradictus germanus legatio
nẽ ꝓ adipiscenda auctoritate regia
direxisset: et illi ei peticionẽ com¬
missam sibi ꝑorassent. ita fauẽte
dño cũcta prospera euenerũt: ut
ex regio iussu ciusq precepto idc̃
roboraretur consensus. Dũo em̃ ãi
principe hec imꝑante ꝑegit: qui
eccle suc ꝓfuturũ pastorem: atq
aduersus rabrem immanis bes¬
luc defensorem sꝑabat. Unde ne¬
gare non ualuit: quia scriptum
est: corregis in manu dei est. Qͥ
cũ gaudio reg̾ssi uota luaͣ effrm cũ
magna alacritate ꝑduxerũt ⁊ndeq
presulatus cathedra beatũ uirũ sub¬
lie rũt sãma cũ gratia et leticia
cũctoꝵ. Suscepto itaq epãtu nõ
se arbitratus est suscipisse hono¬

Expanded text:
ecclesia concordante, virum Dei sibimet ecclesia concordante, virum Dei sibimet successorem suaeque sedis dignissimum iudicat sacerdotem. 5. Eodem tempore sub Theoderico principe Pippinus gerens, cunctaque gubernacula suo disponebantur arbitrio. Cumque vir Dei, supradictus germanus eius, relacionem pro adipiscenda auctoritate regia direxisset, et illi ei peticionem sibi commissam perorassent, ita, favente Domino, cuncta prospera meruerunt, ut ex regio iussu eiusque praecepto idem roboraretur consensus. Domino enim princeps hec imperante peregit, qui ecclesiae suae profuturum pastorem atque ad versus rabiem inmanis beluae defensorem parabat; unde negare non valuit, quia scriptum est: Cor regis in manu Dei. Qui cum gaudio regressi, vota sua ad effectum cum magna alacritate perduxerunt, id est praesulatus cathedra beatum virum sublimarunt summa cum gratia et leticia cunctorum. 6. Suscepto itaque episcopatu, non se arbitrans suscepisse hono
Abbreviated transcription (Latin):
tui ita apparuit gratus: ut eligeretur
p̃feciꝰ marsilie prime proũcie.
Ses idem causas sibi cõmissas:
ita pornauit ut iam non iudex sed
sacerdos fore uideretur. Non mul¬
to post bidet  ut moris erat homĩes
uenũdari: atq exulatus captiui¬
tatisq pena dampnari: suo nusqͣ¬
tũ fieri p̃cepit decreto sed magis eos ques
repire potuisset uendites: sicut
semꝑ agere consueuerat: reduẽ¬
do ad ꝓpria reducebat. Sed inter
ista ieminiis et uigiliis insistebat
ut iam nõ uni sed multis futurͦ
sũmo sacerdotio dignꝰ uideretur.
Eratqz in sermone lems: ĩter di¬
uir exterioribus studiis cruditus
sacrisq litteris omibusq officiis
diuuns p̃potens: terquis fere am¬
plius annis: magna cũ alacrita¬
te auermã sibi cõmissam rexit
ecclesiam. Qui non post multũ
langore correptus ad extremũ est
usq deductus. Cernẽsq dic̃ sue mi¬
grationis ĩmiuere diem: diuino
afflatꝰ spũ acceptoq consilio sib.

Expanded text:
tui ita paruit gratus, ut elegeretur tui ita paruit gratus, ut elegeretur praefectura Massiliae primae provinciae, sed idem causas sibi commissas ita peroravit, ut iam non ut iudex, sed ut sacerdos fore videretur. Non multo post inibi, ut moris erat, homines venundari atque exulitatis captivitatisque pena damnari, suo nusquam fieri praecepit esse decreto; sed magis eos quos repperire potuisset venditos, sicut semper agere consueverat, redimendo ad propria reducebat. Sed inter ista ieiuniis et vigiliis insistebat, ut iam non uni, sed multis futurus summo sacerdocio dignus videretur. Eratque in sermone lenis, inter dius pontifex, vir exterioribus studiis eruditus sacrisque litteris omnibusque officiis divinis praepotens, ter quinis fere amplius annis magna cum alacritate Arvernam sibi commissam rexit ecclesiam. Qui non post multum langore correptus, ad extremum est usque deductus, cernensque suae migracionis inminere diem, divino afflatus spiritu acceptoque consilio, sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uero cũ natus ꝓdoleuisset: et esset
psata cũ pentibus in urbe constitu¬
tus grãmaticoꝵ imbutus iuitiis.
nec non theodosi edoctus decrctis.
ccttrosq coctaneos excellens a sophi¬
sticis probus atq preelectus est
Cum uero a. huc pubescentibus
ellet in anns: iauitore defuncto¬
deo gubernãte regis ad aulam
usq ꝓcessit: seq sigis berti prin¬
cipis ministerio tradidit. Cũq
ab eo obinxe diligeretur: princi¬
pem eũ pincernarũ esse precepit.
Non multo post anulo ex manu
regis accepto: referendarii officiũ
adeptus est. Quod ita splcndi¬
de sibi cõmissum ꝑegit: ut cũctis
sibi palacii ministeriis traditis
principi et cũctis ꝓceribus placẽs
esset ac carissimus. Erat quidem
corpore pulcher: sedpulchrior
mẽte pollensq castitate. Non
multo post accepit a prĩcipe magnũ
honorẽ cũ gracia. Post cuius
obitũ filiisq defunctis: ꝓnepos ei ͤ
suscepit sceptra. Cuius conspec¬

Expanded text:
vero cum natus adolevisset et esset vero cum natus adolevisset et esset praefata cum parentibus in urbe constitutus, gramaticorum inbutus iniciis necnon Theodosii edoctus decretis, ceterosque coetaneos excellens, a sophistis probus atque prelatus est. Cum vero adhuc pubentibus esset in annis, genitore iam defunctoDeo gubernante, regis ad aulam usque processit seque Sigiberti principis ministerio tradidit. Cumque ab eo obnixe diligeretur, principem eum pincernarum esse praecepit. Non multo post, anulo ex manu regis accepto, referendarii officium adeptus est, quod ita splendide sibi commissum peregit, ut, cunctis sibi palacii ministeriis traditis, principi et cunctis proceribus placens esset carissimus. Erat quidem corpore pulcher, sed pulchrior mente pollensque castitatem. 3. Non multo post accepit a principe magnam honorem cum gratia. Post cuius obitum, filiisque defunctis, pronepos eius suscepit sceptra. Cuius conspec
Abbreviated transcription (Latin):
Nclita bonitus proge¬
nie auernice urbis
oriundus fuit. Cuius pater the-¬
cdatus: mater uero syagria uocita¬
ta est: ex senatu romano dũ taxat
nobili prosapia. Hic itaq anteꝙͣ
nasceretur magnũ salutationis
a quodam lacerdote sancto noĩe
fregione fertur accepisse presagiũ.
Qui paternã cũ sacerdos uenisset
ad domũ: et a genitrice magno
esset susceptus cũ gaudio; et illa
iuxta more benedictionẽ petiuisset
ita fertur ab co audisse salutatio¬
is gratie responsũ. Tu michi in¬
quit bñdic dei sacer: atq uenera¬
bilis dñe. Ꝙ cũ genitrix au¬
dito ꝑcepisset sermone: et tacite
Quid est inquit quod lequeris pa¬
ter: An ignoras sexui meor talẽ
a quecũq uiro indignã fore sa¬
lutatiõe profcrri : Et ille. Non
tibi inquit ut tu putas benedictis¬
onc̃ protuli: sed ci qui est ĩ utero
tuo: quia sũmũ uideo a deo pre e¬
lectũ sacerdotem. Et illa ouans
ait. Rogo pater ut oronibus tus
ꝓueniat quod locutus es. Postea

Expanded text:
nclita Bonitus progenie Arvernicae urbis oriundus fuit, cuius pater Theodatus, mater vero Syagria vocitata est; ex senatu Romano dumtaxat, nobili prosapia. Hic itaque, antequam nasceretur, magnam salutacionis a quodam sancto sacerdote nomine Frigione fertur accepisse praesagium. Qui sacerdos cum paterna venisset ad domum et ad genitricem magno esset susceptus cum gaudio, et illa iuxta morem benedictionem petivisset, ita fertur ab eo audisse salutacionis gratiae responsum: 'Tu mihi', inquid, 'benedic, Dei sacer atque venerabilis domine'. Quod cum genetrix audito percepisset sermone et tacite 'Quid est', inquid, 'quod loqueris, pater? An ignoras, sexu meo tali a quocumque viro indigna fore salutacione proferri?' Et ille: 'Non tibi', inquid, 'ut tu putas, petii benedictionem, sed ei qui est in utero tuo, quia summum video a Deo praeelectum sacerdotem'. Et illa ovans ait: 'Rogo, pater, ut oracionibus tuis proveniat, quod locutus es'. 2. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis uirtutibus refertꝰ grã
sanitatũ p̃ciosius erogabat. Ecte
qd̾ ueritas dicit. Qui reliquerit
omĩa propter nomẽ mcũ: in euã¬
gelio: centuplũ accipiet et uitam
eternã possidebit. Centuplũ acci¬
pit qui in sanctitate atq carita¬
te dei fũdatus ꝑfectionis tecũ con-¬
scendit. Unde beatus paulus di¬
cebat. Nostra autẽ conuersatio
in celis est. Nõsicut nomiulli-
dicere solent. Qui reliquerit oĩa
in pñti centuplũ accipiet in hono¬
ribꝰ: aut rebus terrens et intam
cteruã possidebit. Nec hec dicens
ignoro quod sancti uiri in pñti
honore nõ sint p̃lati: scd nõ arbi¬
trãtur hoc illi retributionis p̃mi¬
um: sed dispensationis officiũ.
Sicut nec beatus lacerdos in pre¬
senti qui multa relinquerat ali¬
quid post modũ terrenũ quesut
rediens bis binos ãnos ibidẽ demo¬
ratꝰ fuisset bonũ sc̃ꝑ qd̃ egerat deo
iuãte ad finẽ usq ꝑducẽs di eu

Expanded text:
divinis virtutibus refecto gratiam divinis virtutibus refecto gratiam sanitatum preciosius erogabat. Ecce! quod veritas dixit: Qui reliquerit omnia propter nomen meum, in euangelio centuplum accipiet et vitam eternam possidebit. Centuplum accipit, qui in sanctitate atque caritate Dei fundatus, perfectionis tectum conscendit. Unde beatus Paulus dicebat: Nostra conversatio in celis est. Nam, sicut nonnulli dicere solent, qui reliquerint omnia in praesenti, centuplum accipient in honoribus aut rebus terrenis et vitam eternam possideant; nec hec dicens ignoro, quod sancti viri in praesenti honore non sint praelati; sed non arbitrantur hoc illi retributionis praemium, sed dispensationis officium. Sicut nec beatus sacerdos, in praesenti qui multa reliquerat, aliquid postmodum terrenum quesivit rediens bis binos annos ibidem demoratus fuisset, bonum semper quod egerat, Deo iuvante, ad finem usque perducens, diem
Abbreviated transcription (Latin):
bñdicebat. Sed et sacerdos uidens
et mulierẽ collandans bñdixit.
Ip̃a uero bñdictiõe ꝑcepta: ad pro¬
pria remeauit. Nam uirtutis
miraculũ quod uirũ dei latebat
nullus indicare p̃sumpsit. Cũq
post hec eũ infirmantiũ tur ba
ubiq ꝓsequerctur et ille iactã¬
tie uiciũ cauens ubicũq potuiss
semet ip̃m hospitiolo trudebat:
et infirmos ex olco quod ex beati
petri sepulchro bñdictic̃e lauari
iusserat ungi p̃cipiebat. Mox¬
q sanitatis gaudiũ fugato ĩco¬
modo p̃ceptis dñ ad ꝓpria reme¬
antes: iure debito collaudabant.
Obeatũ cõmertiũ quod uir ege¬
terreua: accepit celestia. Pauꝑ
dinitiis: sco diues urtutibus
fuit. Iam uero in temꝑe ei in ele¬
mosina quod tribuere posset nichil
remãserat: et ita iuxta euãgeliũ
iuidus erat. Ut nec duas quibꝰ
indui posset tunicas haberet: et
iuxta beati petri apłi exemplum
aurũ et argentũ ei nõ erat: sed

Expanded text:
benedicebat. Sed et sacerdos videns benedicebat. Sed et sacerdos videns et mulierem conlaudans, benedixit. Ipsa vero, benedictione percepta, ad propria remeavit. Nam virtutis miraculum, quod virum Dei latebat, nullus indicare praesumpsit. 27. Cumque post hec eum infirmantium turba ubique prosequeretur, sed ille iactantiae vicium cavens, ubicumque potuisset, semet ipsum ospitiolo trudebat et infirmos ex oleo, quod ex beati Petri sepulcro benedictione levari iusserat, ungi praecipiebat; moxque sanitatis gaudium incommodi percepta, Deum ad propria remeantes iure debito conlaudabant. O beatum conmercium, quod vir egeterrena, accepit celestia; pauper divitiis, sed dives virtutibus fuit. 28. Iam vero eo in tempore ei in elemosina, quod tribuere possit, nihil remanserat, et ita iuxta euangelium nudus erat, et nec duas, quibus indui possed, tunicas haberet, et iuxta beati Petri apostoli exemplum aurum et argentum ei non erat; sed
Abbreviated transcription (Latin):
Ibiq apłoꝵ excubias: atq sanctor
tũquae martyrũ loca ꝑcurrẽs: eorũ
ibi patrocinũ atq suffragiũ suppli¬
ci atq mestĩãbili deuotioe popos¬
cit. Captiuoꝵ ex inde redimendo
nõ modicã sccũ turbã reduxit. Cũ
ceca: ab eius mimstris petiit ut
aquã ex mambꝰ sacerdotis ꝓ reme¬
dio: unde oculos si bi ablueret lar¬
girentur. Cũ ꝑ illi hanc graciã
ablutis in terrã diffundi p̃cepit.
Unde uix modicã furari guttam
potuerũt: quã mulieri tribuẽtes
dixerũt. Uade et in basilica beati
petri que inꝰ urbe sita est: sequẽti
nocte cũ hac aqua uigila: ⁊ ma¬
ne oculos ex fide sic̃ petisti continge.
Credimus quod tibi ꝓueniat ad sa¬
lutem. Quorũ mulier p̃ceptũ secu¬
ta ita ꝑagens: lucẽ quã toto cordis
desiderio querebat: oculis reseratis
aspexit. Promde ad uiri comites
cũ magna ĩpensa alimonie pro
largitione sue salutis ꝑrexit: et de¬
um ꝓ sancti uiri merito laudans

Expanded text:
ibique apostolorum excubias atque sanctorum ibique apostolorum excubias atque sanctorum circumquaque martirum loca percurrens, eorum sibi patrocinium atque suffragium supplici atque inestimabili devocione poposcit. Captivorum exinde redimendo non modicam secum turbam reduxit. 26ceca ab eius ministris petiit, ut aquam ex manibus sacerdotis pro remedio, unde oculos sibi ablueret, largirent. Cumque illi hanc gratiam ablutis, in terram diffundi praecepit, unde vix modicam furari guttam potuerunt, quam mulieri tribuentes, dixerunt: 'Vade et in basilica beati Petri, quae in hac urbe sita est, sequenti nocte cum hac aqua vigila et mane oculos ex fide, sicut petisti, continge; credimus, quod tibi proveniat ad salutem'. Quorum mulier praeceptum secuta, ita peragens, lucem, quam toto cordis desiderio querebat, oculis reseratis, aspexit. Proinde ad viri Dei comites cum magna impensa alimonia pro largitione suae salutis perrexit, et Deum pro sancti viri merito laudans,
Abbreviated transcription (Latin):
auylio referẽs: iter semet ip̃m eiꝰ
in suo reguo fecit prebere nectessa¬
ria. Exinde regressus cũtenus
maris littora ꝑuenisset carma:
susceptus fluctuante ecrulo
minaces fluctus terrorẽ nõ mil¬
lis qui cũ eo erant incitiũt mor¬
tis. Et alie naues que simul gra¬
diebantur seꝑate sũt. Homĩes uo¬
tabulis nincti uix pauci ad littꝰ
tiam fratrũblande eos consolari
cepit. Illi uero mortis metu decli¬
nantes in nauẽ ꝓstrati corruerũt.
Alii sũpto alimento: aut aliud qd
naui intulerant in undis ad sub¬
leuandũ uchiculũ ꝓicere cupiebãt.
si nõ dei sacerdos resistisset dicens.
inquit ut pauperibꝰ et egentibus
uobisq seructis. Et hec dicens ccu¬
los ad celũ cũ solito lacrĩaꝵ ymbre
suspendit: et pro salute oĩm dñm
supplicauit. Statimq eiuldem
pũctohore uridarũ inpulsu seu pẽ¬
ingero uolatu longius littore sca¬
phan unda ꝓstraxit. Post hec ro¬
mã cũ magna alacritate ꝑrexit. cu¬

Expanded text:
ulo referens, iterum semet ipsum eius ue suo regno fecit prebere necessaria. 24. Exinde digressus, cum tenus maris litore pervenisset, carina susceptus, fluctuante cerulo, minaces fluctus terrorem nonnulli qui cum eo erant incutiunt mortis, et qui, naves qui simul gradiebantur separato, indivise homines tabulis inditi, vix pauci ad litus tiam fratrum, blande eos consolari cepit. Illi vero mortis metu declinantes in navem prostrati corruerunt. Alii, sumpto alimento aut aliud quod navi intulerant, in undis ad sublevandum vehiculo proici cupiebant, si non Dei sacerdos restitisset, dicens:inquit, 'pauperibus et egentibus vobisque servetis'. Et haec dicens, oculos ad celos cum solita lacrimarum ymbre suspendens, et pro salute omnium Dominum supplicavit: statimque eidem puncto orae undarum inpulsu, seu pennigero volatu, longius littore scafam unda protraxit. 25. Post hec Romam cum magna alacritate perrexit,
Abbreviated transcription (Latin):
pit: quiq humilime ad irũ dei
cõuersus ait. Rogo te pater ut pro
me dñm exores: quia e ͥ a mn cũ ad¬
uerlariis extat. Aduẽt tri m̃ito
tropheũ a dño mear obtine̾. Ou
uersarnis teripies: ita ꝑrihꝰ eripꝰ¬

Expanded text:
pit; quique umillime ad virum Dei pit; quique umillime ad virum Dei conversus ait: 'Rogo te, pater, ut pro me Dominum exores, quia causa mihi cum adversariis extat; adventus tui merito tropheum a Domino merear obtinere!' Qui versariis arripiens; ita partibus Arip
Abbreviated transcription (Latin):
mittite rethe. Credo ꝙ per eiꝰ
merita meror uester ab omĩpotẽ¬
te deo uertetur in gaudiũ. Qui
mox ei optemꝑãtes: ad flumen
ꝑnici cursu redeũt. Et statim
ut aque luũ te xere piscem mus¬
cipule indutũ cũ magno gaudio
presuli detulerũt. Demde cũ ad a¬
ganẽse uenisset cenobiũ. ibiq sã
ctorũ expetens prõciniũ fratrũq
orõĩb semctip̃m cũ nõ ꝑua largi¬
tate elemosine cõmẽdait; et nõ
solũ ibiseo ubicũq in eodem itincre
monasteriũ reperisset sacramẽta
pegit. Post hec ytaliã ingressus
a rege longobardoꝵ multũ deuo¬
te grateq susceptus est. Qui dñ
rex sancti sacerdotis palatio resi¬
dens consolationi mutue misce¬
retur: suꝑueniũt nũcii qui urbẽ
excertitu circũuallari contẽdũt.
Qui mox sedulꝰ rex exili ẽs mopiã¬
tus extra urbem ad bellũ sccũ ppłm
exire uibet: atq aduersus acies mi¬
mici cuneos armatos instare prete¬

Expanded text:
mittite rete; credo, quod per eius mittite rete; credo, quod per eius merita meror vester ab omnipotente Domino vertatur in gaudium'. Qui mox ei obtemperantes, ad flumen pernici cursu redeunt. Sed statim ut aquam lino tinxere, piscem muscipulae inditum magno cum gaudio presuli detulerunt. 22. Deinde cum Adgaunensem venisset cenobium, ibique sibi sanctorum expetens patrocinium, fratrumque orationibus semet ipsum cum non parva largitate elemosinae conmendavit. Et non solum ibi, sed ubique in eodem itinere monasterium repperisset, sacrum ita peregit. 23. Post hec Italiam ingressus et a rege Langobardorum multum devote grateque susceptus est. Qui dum rex sancti sacerdotis palatio residens conlatione mutuae misceretur, superveniunt nuntii, qui urbem exercitu circumvallari contendunt. Qui mox sedilia rex exiliens, inopinatus intra urbem ad bellum secum populum exire iubet atque adversus acies inimici cuneos armatos instare praece
Abbreviated transcription (Latin):
lias surrexisset: lumẽ lampadis
in eadem basilica ubi more so¬
lito sanctas ꝑagebat excubias
deficiendo extinctũ est. Cuq
eius minister ignem requirens
unde eamdẽ iterũ accenderet
nõ reꝑisset sacerdos dei ad lam¬
paidem accedens quasi igniculo
suo illustreunt spũ: et ita cũcti
qui cũ eo erant gauisi ꝑegerũt
diuinitatis oblequiũ. Hec aũt¬
a uenerabili uiro ariualdo ab¬
bate eiusq in ecdem itinere comite
dam die dũ uiri dei pueri ad pis¬
candũ abissent: et per totam dic̃
frustrato labore fatigati nichil
cepissent: reuertentes ad mona¬
steriũ obuianerũt supra scripto
uenerabili uiro a delphio qui in
eo tempore uirũ dei ex deuotis ne
hactenus secutus fuerat: et in eiͦ
degebat obsequio aitq ad eos. Qͥd
est quod ita mesti reuertentes in¬
chil defertis: Et illi exponentes
ei qd̃ nullũ piscem in aluci flũis
captura cepissent. Ait ille. Ite ĩquit
ad amnen: et in fide beati uiri:

Expanded text:
lias surrexisset, lumen lampadis lias surrexisset, lumen lampadis in eadem basilica, ubi more solito sanctas peragebat excubias, deficiendo extinctum est. Cumque eius minister ignem requirens, unde eandem iterum accenderet, non repperisset, sacerdos Dei ad lampadem accedens, quasi signaculo suo inlustravit spiritu, et ita cuncti, qui cum eo erant, gavisi peregerunt divinitatis obsequium. Haec autem venerabili viro Arivaldo abbati eiusque in eodem itinere comiti dam die dum viri Dei pueri ad piscandum habissent et per totum diem, frustrato labore fatigati, nihil cepissent, revertentes ad monasterium, obviantes suprascripto venerabili Adelfio, qui eo in tempore virum Dei ex devotione actenus secutus fuerat et in eius degebat obsequio, ait ad eos: 'Quid est, quod ita mesti revertentes nihil defertis?' Et illi exponentes ei, quod nullum piscem in alvei fluminis captura coepissent. Et ille: 'Ite', inquid, 'ad amnem et in fide beati viri
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus sacerdos aliquãtisper de
butis romã ad apostoloꝵ limina
sacra ꝑegrinaturus: ac pauperi¬
em xpristi secutureus arripuit iter
rebellemq principẽ suo adiit cõ¬
sultu. Ut et hũc fidelissimũ et
illũ ex tyrãmde placidũ redderet
ac fidei uinculo cõnexis firma
stabilitatis iura manerent. Cũ
ibi aliquandiu in monaste¬
rio quod insula barhara uocat᷑
aliquãtũq demoratus fuisset:
memorie digna atq iocũda ges¬
sit miracula. Nam quadã dic
cũ ꝑ amnẽ araris uehiculo sedẽs
uir sanctus graderetur: et inter
se qui cũ eo erant mesti dicerẽt
quia uictui nulla nobis est ho¬
die substantia ille audiens
increpans q eoꝵ diffidentiam
dixit. Si haleretis fiden posset
om̃ps deus nobis sine mora cõ¬
ferre necessaria. Nec du uir
dei uerba finierat: statimq pi¬
scis ex gurgitt exilieus nauẽ
mopinatus intrauit: qui eodẽ
dic eis alimemẽtũ prebuit ui
te. Nec dũ illud silendũ puto:
quod cũ quadam nocte ad uigi¬

Expanded text:
sanctus sacerdos aliquantisper dembutis, Romae ad apostolorum sacra limina peregrinaturus ac pauperiem Christi secuturus, arripuit iter.rebellemque principem suo adiit consultu, ut et hunc fidelissimum et illum ex tyrannide placidum redderet, hac fidei vincula conexis firma stabilitatis iura manerent. Cum inibi aliquamdiu in monasterio quod Insula Barbari vocatur aliquantulumque demoratus fuisset, memoriae digna atque iocunda gessit miracula. Nam quadam die cum per amnem Araris vehiculo sedens vir sanctus graderetur, et inter se qui cum eo erant mesti dicerent, quia: 'Victui nulla nobis est hodie substantia', et ille audiens increpansque eorum diffidentiam, dixit: 'Si haberetis fidem, poterat omnipotens Deus vobis sine mora conferre necessaria'. Necdum vir Dei verba finierat, statimque piscis e gurgite exiliens, navim nopinatus intravit, qui eodem die eis alimentum praebuit vitae. 20. Necdum illud silendum puto, quod cum quadam nocte ad vigi
Abbreviated transcription (Latin):
uerecunde prosternũtur: ut pro
culpa quam fecerant ueniam mererẽ¬
tur. At ille eos dementer eleuans. et
monens ne aliena deinceps usupa-¬
rent: precepit ut reficerentur. receptis¬
qz camelis abirent. Illi uero nichil
comedere uoluerunt. donec ieroni¬
mo licet plurimũ redudanti: darẽt
medietatem olei quod ferebant. Et
deinceps a se et a sus heredibus eam¬
dem olei mensuram annuatim dimit¬
terent. et sic leti ad ꝓpria pedierunt.
eanta demq ieroniinues lassitudine
fatiscebat. quod in cubiculo suo iacens:
ad suspensum trabe funiculum se leua¬
bat. Uixit autem annis nonaginta
octo. et mensibus sex: et sic anno dm̃¬

Expanded text:
um prosternuntur ut pro culpa quam fecerant ueniam mererentur. At ille eos clementer eleuans et monens ne aliena deinceps usurparent precepit ut reficerentur receptisque camelis abirent. Illi uero nichil comedere uoluerunt donec Ieronimo licet plurimum reluctanti darent medietatem olei quod ferebant et deinceps a se et suis heredibus eandem olei mensuram annuatim dimitterent et sic leti ad propria redierunt. Tanta denique Ieronimus lassitudine fatiscebat quod in cubiculo suo iacens ad suspensum trabe funiculum se leuabat. Vixit autem annis nonaginta octo et mensibus sex et sic anno dom
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: que per ip̃m facta sũt:
quãdo nobis donatus est ip̃e
Desidera et expete donatani
tibi uitam xpristi: et doucc
ꝑuenias: tenc pignus mortẽ
xp̃i. Non emĩ ꝓmittens no¬
bis uicturũ se nobiscũ esse:
potuit nobis maius pignus
darc quã mori pro nobis.
Promisit cũ inter homines
ambularet: cautionẽ fecit
cũ euãgeliũ scriberet: ad pi¬
amen. Pignus accepisti: co¬
tidic crogatur tibi. Noli de¬
sperare de spe: qui uuus ex

Expanded text:
sunt, quae per ipsum facta sunt, sunt, quae per ipsum facta sunt, quando nobis donatus est ipse,Desidera et expete donatam tibi vitam Christi; et donec pervenias, tene pignus mortem Christi. Non enim, promittens nobis victurum se esse nobiscum, potuit majus pignus dare nobis, quam mori pro nobis. Promisit, cum hic inter homines ambularet; cautionem fecit, cum Evangelium scriberet. Ad piAmen. Pignus accepisti, quotidie erogatur tibi. Noli desperare, qui vivis ex
Abbreviated transcription (Latin):
cite contra te rex: et dicis: qͥ ͦ
contra nos: E cre contra te
omis populus: et dicis quis
obeate ⁊ gloriose martir unde
michi probas que dicis: si deꝰ
pro nobis quis contra nos:
Sed proba: quia deus ꝓ nob̾.
Nõnc ergo probo: Ecce doceo:
quia filio ꝓprio non pepercit¬
deus: sed pro nobis om̃ibus
aplũs legerctur audistis. Cũ
cnĩ dixisset si deus pro nobis
contra nos: Tanqͣ ei diccret
Proba quia deus pro uobis:
continuo attulit grande docu¬
mentũ: continno introduxit
martirẽ martirũ testẽ testim:
illũ scilicet cui filio proprio
pater non pepercit: sed pro no¬
lis om̃ib tradidit illũ. Quo
ret te fremitus mũdi: cũ do¬
natus est artifex mũdi. Itp̃s
tuncamꝰ. Quis cm̃i nobis do¬
natus sit: audite. In princi¬
pio erat uerbũ: et uerbum
crat apud deuni: et deus
crat uerbum. Ip̃e est xpũs:
ip̃e est uingenitus filius dei.
ipse est gignenti cocternus:¬
et omĩa per ipm̃ facta sunt.
Quo modo non nobis donata

Expanded text:
ce contra te rex, et tu dicis, quis contra nos? Ecce contra te omnis populus, et tu dicis, Quis obas, o gloriose martyr; unde mihi probas quod dicis, Si Deus pro nobis, quis contra nSed proba quia Deus pro vobis. Non ergo probo? Ecce doceo: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus lus legeretur, audistis. Cum enim dixisset, Si Deus pro nobis, quis contra nos? tanquam ei diceretur, Proba quia Deus pro vobis: continuo attulit grande documentum, continuo introduxit Martyrem martyrum, Testem testium; illum scilicet cui proprio Filio Pater non pepercit, sed pro nobis omret me fremitus mundi, cui donatus est artifex mundi? Christtimeamus. Quis enim nobis donatus sit videte: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ipse est Christus, ipse est unigenitus Dei Filius, ipse est gignenti coaeternus. Omnia per ipsum facta sunt. Quomodo non nobis donata