comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gogiseicerent᷑ : uerũ &iã morte asiuscciuib plecterent᷑ manifestat dnscũ sub iungit.
Seduenit hora. ut om̃is qui int̾ ficit uos arbitret᷑ obsequiũ se prestaredõ: Iudei dũp̃cones
dictã : Vnde & beatꝰ apłs paplus tesumoniũ illis reddidit dicens: Emulationẽ legis
unius dĩtatis atq potentiae eẽ atq ideo pitrissine filii cognitionẽ haberia nemine posse
hinc idẽ euangdista alibidicit: Qui negat filiũ patrẽñ hab&: Etalibi. Quidiligiteum
nũꝙ ad notitiã illius ꝓuenere ualebunt. pisi xpm inquo ianua ad patris scientiã ꝑueniendi ÷

Expanded text:
gogis ejicerentur, verum etiam morte a concivibus suis plecterentur, manifestat Dominus cum subjungit: gogis ejicerentur, verum etiam morte a concivibus suis plecterentur, manifestat Dominus cum subjungit: Sed venit hora ndictam. Unde et beatus Paulus testimonium illis reddidit, dicens: Aemulationem legis unius esse divinitatis et potentiae, ac ideo Patris sive Filii cognitionem haber a nemine posse. Hinc idem Evangelista alibi dicit: Omnis qui negat Filium, nec Patrem habet . Et alibi: Qui diligit eum nunquam ad notitiam ejus pervenire valebunt, nisi Christum, in quo janua ad Patris scientiam perveniendi
Abbreviated transcription (Latin):
ppsa uenitutra ꝓ dicere quo uenientia posie facilius tolerare. Min enim nos afficuine
malaque p̃ noscunt̃ grauusuero in ꝑꝓuisađ t̃ bant̃. Et intuendũ qđ cũ dixis sec eos aduent
sp̃s sc̃ĩ illus trandos & sibitestimoniũ reddituros. ilico futurȩ ꝑsecutionis ad ũsa subuinx,
Quanto enĩ amplius scĩ aduir iutũ sublimia enitũnt̃. comaior ẽtraeos inuidia diaboli
initia querit radicitꝰ abstir pare. Ait ergo dñs haec locut su uob ut ñ scandaliteminu
Aesidiceret: Idcirco uob uentura postmodũ in notesco: ut p̃soientia clipeo muniti
noqua quã astatu urae soliditatis deiciamini. absq sy nagogis facient uos. In euaengelio
criminib ab ecdae c̃sortio pellunt᷑ ita tunc tẽporis nominis xp̃i confessores asynagoga
climinabant᷑: Qd passi sunt nichodemꝰ & gamaliel. multiq alii qui elegerunt
ad tepus hominũ societate priuari: ut xp̃o in ꝑ p&uũ ad hererent. Qd aut ñ solũ asyna¬

Expanded text:
post ventura praedicere, quo venientia facilius possent tolerare. Minus ergo afficiunt mala quae praenoscuntur, gravius vero improvisa perturbant. Et intuendum quia cum dixisset eos adventu Spiritus sancti illustrandos, et sibi testimonium reddituros, illico futurae persecutionis adversa subjunxit. Quanto enim amplius sancti ad virtutum sublimia enituntur, eo major contra eos diaboliinitia quaerit radicitus exstirpare. Ait ergo Dominus: Haec locutus sum vobis ut non scandalizemini, ac si diceret: Idcirco vobis ventura postmodum innotesco, ut praescientiae clypeo muniti, nequaquam a statu vestrae soliditatis dejiciamini. Absque synagogis facient vos. In Evangelio rtio et altari detruduntur, ita tunc temporis nominis Christi confessores a synagoga eliminabantur. Quod passi sunt Nicodemus et Gamaliel, multique alii, qui elegerunt ad tempus hominum societate privari, ut Christo in perpetuum adhaererent. Quod autem non solum a syna
Abbreviated transcription (Latin):
cors igit᷑ ds̃ pat̾nt̃ ẽ uł larga sua muisericordia ingratis & malis tẽpora lia bonatribu¬
endo suꝑ iustos & in iustos pluendo suꝑ malas &bonos solẽ suũ oriri faciendo. uł & iã spi¬
cũ miseret̃ ilterius: Quis enĩ ñ contendat ab om̃i miseria liberũ et̃ debere sapientẽ
tectorerepit. cũ deniq humanitatẽ suã usq ad se pulturã porrigit miseroꝵ &imor¬
tuoꝵ NT siid faciat mente tranquilla nullis aculeis doloris instinctꝰ sed offitio
diuinoꝵ impletio mandatoꝵ. Mi sericors igit᷑ dicit᷑ omp̃s ds̃ trans lato ab homine
uocalo qui utiq suꝑ omnẽ creaturã suã misericors est quã clem̃ti ꝓtectio nedis ponet¬
& ordinat ne ad nichilũ redeat sed potius at nastabilitate subsst&: Scireuõ debemiꝰ¬

Expanded text:
noster est, vel larga sua misericordia ingratis et malis temporalia bona tribuendo, super justos et injustos pluendo, super bonos et malos solem suum oriri faciendo, qua etiam cum miseretur alterius. Quis enim non contendit ab omni miseria liberum esse debere sapientem erat, cum denique humanitatem suam usque ad sepulturam porrigit mortuorum? Etiamsi id faciat mente tranquilla, nullis aculeis doloris instinctus, sed adductdivinorum impletio mandatorum. Misericors igitur dicitur omnipotens Deus, translato ab homine vocabulo, qui utrique supra omnem creaturam suam misericors est, quam clementi protectione disponit et ordinat, ne ad nihilum redeat, sed potius aeterna stabilitate subsistat. Aliter: cum
Abbreviated transcription (Latin):
ses testimorqũ dnõ quia cor dibus a postolorũ illapsas plenis simam pis diuntu¬
son humanitats ap̃i suentiam. contulit: adeo ut quantum: mortalis fragilit as
peaditur quicquiddeco sciendũ est nossont qualter unius cem ꝑaerr dñ
sis tantis quios dtmnq dindiestaus :: quocd is qui ante scła dt̃ erat apud dm̃
ho morunrter hominis apparuit infine sełorum quod de uirginȩ natos aeo¬
perto inerdo mhono adcin ens set & cdr̃ quod sponte passus sua uirtite amor¬
Dost tremo quodipse infine mundi equus omNiũ uidex uenturus st
allo uerum apium omities quirecti aliquid de xp̃o sentunt er hanus
ss̃ gratiamꝰ hocpromeruisse credendi sunt Perhibuit oreaia restim¬
f̃ iumtiquan do apostolis u constantiam eaque didicerant pre dieande in

Expanded text:
ino Jesu Christo: quia cordibus apostolorum illapsus, plenissimam eis divinitatis et humanitatis Christi scientiam contulit: adeo ut, quantum mortalis fragilitas patitur, quidquid de eo sentiendum est nossent, qualiter unius cum Patre esset substantiae ejusdemque majestatis, quod is qui ante saecula Deus erat apud Deum, homo inter homines apparuit in fine saeculorum, quod de virgine natus acceperit, ut idem homo idem esset et Deus: quod sponte passus, sua virtute a morpostremo quod ipse in fine mundi aequus omnium judex venturus sitilli, verum etiam omnes qui recte aliquid de Christo sentiunt, hujus Spiritus gratia hoc promeruisse credendi sunt. Perhibuit etiam testimonium, quando discipulis constantiam, ea quae didicerant, praed
Abbreviated transcription (Latin):
tinctionȩ unafiluuoluntas atq operatio cum patris uoluntate ⁊operationȩ
concordat Sieutergo sps̃ scs̃ mittitur a filio : sicmitaitur ⁊ apatrę ltsie
aedt asilo: quo modo tapatrȩ ipse &iam sps̃ ses̃ quia uniust uolunatis ui¬

Expanded text:
tinctione una Filii voluntas atque operatio cum Patris voluntate et operatione tinctione una Filii voluntas atque operatio cum Patris voluntate et operatione concordat. Sicut ergo Spiritus sanctus mittitur a Filio, sic mittitur et a Patre, et sic procedit a Filio quomodo et a Patre. Ipse Spiritus sanctus quia unius est voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
leranda ad uersa illatȩ ꝑserutionis: Qtod ut exempli gratia euidentius
paxeat: ipsum apłici culminis uerti cẽ. beatũ p&rum ad me diũ deduca¬
mus : qui ante quã spũ scõ roboraretur. adeo infirmus  pauide m̃tis fuit¬
ut ad uocẽ unius ancillȩ dnm̃ sẽ uł nosse negauerit: Nerum post quam
sps̃ scĩ igne timore ante fragidũ peistus accentantã subito fortitudinem
animo concepit: ut p̃cunctis apostolis ad gloriam resurrectionis xpĩpulliȩ
p̃dicandam emicaret & principũ inpa uituis terriculamenta transir et di¬
cens. Obe dire oportet dõ magis quã hominibus: Amini remur ergo bearũ¬
p&crum p̃dicantẽ quen doluo ram̃ inficientẽ: Tanto enim sp̃sscĩ fulgore il¬
is trichu Etantaq ueritatii auctoritatę solidatus : ut ipsos qui
paulo ante fuerant inter fectores xpi ita coruerteret. quo &iam mori
tantia personarum patris i filii manifestetur. inqua tamen ꝑsonarum dis¬

Expanded text:
erenda tormenta passionis. Quod ut exempli gratia evidentius pateat, ipsum apostolici culminis verticem beatum Petrum in medium deducamus, qui antequam Spiritu sancto roboraretur, adeo infirmus et pavidae mentis fuitut ad vocem unius ancillae Dominum se vel nosse negaverit . Verum posSpiritus ignis timore ante frigidum pectus accendit, tantam subito fortitudinem animo concepit, ut prae cunctis apostolis ad gloriam resurrectionis Christi publice praedicandam emicaret, atque principum terriculamenta transiret, dicens: Obedire oportet Deo magis quam hominibus Petrum praedicantem, quem dolueramus inficiantem. Tanto enim Spiritus sancti fulgore illustratus est, tantaque veritatis auctoritate solidatus, ut ipsos qui paulo ante fuerunt interfectores Christi, ita converteret, quod etiam mori tantia personarum Patris et Filii manifestetur, in qua tamen personarum dis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs post quã misteria noui testam̃ti corporis sanguinisq sui conse cratione
signauit in tante iam hora suȩ traditionis intercetera quib: dignatus est eoseri¬
uire : monuit ne impiorũ contra se ꝑsecutione seuiente terrerentur: neu fes¬
si cederexit sed ut omib: inuicti constantiȩ robur tenerent: Aduentu
&iam spr̃ sc̃i promisso cuius gratia terrenotimorȩ priuarent᷑. ⁊ cę
lestis uirtuas robore fundarentur: Deñĩq sidiuinę scripturę oracula

Expanded text:
i consecratione signavit, instante jam hora suae traditionis, inter caetera quibus eos dignatus est erudire, monuit ne impiorum contra se persecutione saeviente terrerentur, ne fessi cederent, sed in omnibus invictum robur constantiae tenerent, adventu etiam Spiritus sancti promisso, cujus gratia terreno timore privarentur, et virtutis coelestis robore fundarentur. Denique si divinae Scripturae oracula
Abbreviated transcription (Latin):
iste homo est qui peregre ꝓficiscit᷑ : nisi redemptor nr̃ quiinea carne qua
ad sumpserat abuit inçelũ  carnis &iã locus ꝓptiȩ t̃raest. quȩquasi ad peregrin andũ
ducit᷑̃ dũ predẽptorẽ irĩa incȩlo collocat᷑ Sed homo istȩ peregre ꝓficiscens uo¬
cauit seruos suos &tis bona sua tradidit. quia fidelib: sius spĩtalia dona con¬
ressit. Etuni dedit quinq talenta. alii aut̃ duo alii uero unũ. unicuio scđ̾m

Expanded text:
Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum. Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrinam ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni dedit quinque talenta, alii autem duo, alii vero unum. Quinque enim
Abbreviated transcription (Latin):
sione gladiũ bis a cutũ ind&ur exponere. anquia in parabolis ista locutꝰ ẽ. &
cũ quȩ siss& abeis utcũ intellexissent. responder̃ se mtellexisse fortasse ista¬
ultima similitudin: patris familias ꝓferentis dethesduro noua & usera. ostendere
uoluit cũ doctũ nabendũ esse in eccła. qui&iã scripturas u&eres parabolis expli¬
catas intellexera ab istis nouis accipiens regulas quia & ista dñs ꝑparabolas
ȩnuntiauit. quã uisipse xp̃s. eã finis illarũ. id ÷ ut ineo illa u&era cõplerent᷑.
ut si ipse inquo illa cõplerent᷑. & manifestant᷑ ꝑ parabolas. adhuc loquit᷑ donec
eiꝰ passio uelũ diseindat᷑. ut nhilsit occultũ qđ ñ reuel&ur. Multo magis illa
quȩ ad cõm̃dandã tantã salutẽ tã longe deillo scriptas parabolis operta esse
nauerimꝰ. quȩ iudei cũ ad laterã accipiunt: noluer̃ eẽ docti in regno cȩloꝵ.
neq transire ad xp̃m ut auftrr&ur uelam̃ qđ suꝑ coreoꝵ pesitũ ẽ. Potest aũt¬

Expanded text:
sione videtur exponere ? An quia in parabolis ista locutus est; et cum quaesisset ab eis utrum intellexissent, responderunt se intellexisse; fortasse ista similitudine ultima patrisfamilias proferentis de thesauro suo nova et vetera, ostendere voluit eum doctum habendum esse in Ecclesia, qui etiam Scripturas veteres parabolis explicatas intellexerit, ab istis novis accipiens regulas? Quia et ista Dominus per parabolas enuntiavit, quamvis ipse Christus esset finis illorum; id est, ut in eo illa vetera complerentur: ut si ipse in quo illa complentur et manifestantur, per parabolas adhuc loquitur, donec ejus passio velum discindat, ut nihil sit occultum quod non reveletur; multo magis illa quae ad commendandam tantam salutem tam longe de illo scripta sunt, parabolis operta esse noverimus: quae cum Judaei ad litteram acciperent, noluerunt esse docti in regno coelorum, neque transire ad Christum, ut auferretur velamen quod supra cor eorum positum est
Abbreviated transcription (Latin):
& infirmos uocat pUnde & ꝑ psalmistã dõ dicitur. adte om̃is caro uenia
us fageris scilic& ȩccła tunc uniuer saliter repl&dur: cũ infine suo
humani generis suma concluditur. Quã cũ implaa ess& aeducentes & secus
litus sedentes. quia sic̃ mare słm . ita scłi finẽ significat litus maris in
ꝑdita ad exterores tenebras reꝓbi ꝑtrahuntur. Nunc enĩ bonos malosq
cõ muniter quasi ꝑ mixtos pisces fidei sagena nos contin&: Sed & litus
mutari non possunt : nos aut̃ mali capimur sed inbonitate ꝑmutamur¬
Cogitemus igit᷑ in captione nediuidamur inlittore. Itẽ aliter: post quam

Expanded text:
et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Item aliter, Sim
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi quis quilias ut xp̃m lucri faciat non quo inuentione noue marga¬
ritae condempnatio sit u&erũ margaritarum. sed quo cõparatione eiꝰ omnis
alia gemma sit uilior. Rursũ celestȩ regnũ ne gotiatori homini dicitur¬
quibonas margaritas querit. sed unã p̃tiosam inuenit. Quã uidelic& inuentã
omã uendens ȩmit. quia quicȩlestis uitȩ dulcedinẽ in quantũ possibilitas
ad mittit ꝑfecta cognouerit ea que interris amauerat. libenten cuneta¬
dere linquit In conparatione eiꝰ uilescunt om̃a deserit habita conerigata
dis perest in ardescit inclestib: animus nihil interrenis lib& odostorma
coss preituur quicquid deterrena rei placebat speciȩ quia sole p̃tiose mar¬
mtnat nũ rignũ a presenti scłi fluctib trahituon nemaet̾ne mortis pro¬
funda mergatur &e xomni genere piscium congreganti quia a dper¬
tunu ureno n sapientes & fatuos liberos & seruos diuites & pauperes forta

Expanded text:
et quasi quisquilias, ut Christum lucrifaciat . Non quo inventio unius novae margaet quasi quisquilias, ut Christum lucrifaciat . Non quo inventio unius novae margaritae condemnatio sit veterum; sed quo comparatione ejus omnis alia gemma sit vilior. Iterum simile est regnum qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae inderelinquit. In comparatione eius vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in caelestibus animus, nihil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola marmortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑsimilitudines circũ positas operitur. ut purus & solus & nusquã a se
dissonans certe ratione cernatur : Quos tam̃ om̃s ueros & firmos & ꝑfectos in¬
tellectus unus ille contin& ꝑ quẽ factas̃ om̃a qđ est uerbũ dĩ: Qđ lib& aut̃ hoꝵ
trium sit uel si aliud occurrere potuerit. qđ margaritae unius & p̃tiose nomini
bene significetur p̃tium ei est : nos ipsi qui ad eam possidendã non sumus liberi
nisi om̃ib: ꝓnr̃a liberatione contemptis quȩ temporaliter possidentur. uen¬
ditis enĩ reb: nr̃is nullũ maus earũ accipimus p̃tium quã nos ipsos quia talib
in plicati nr̃i noneramus. ut rursus nos ipsos ꝓilla margarita demus nonquia
instrumenti. unũ aũt p̃tiosissimũ margaritarũ scientia saluatoris & sa¬
cramentũ passionis illius. & resurrectionis archanũ. Qđ cũ in uenerit nego¬
tiator similis paulo apło omã legis ꝓph&arumq: mysteria & obseruationes
pristinas in quib: inculpate uixerat quȩ quasi purgamenta contempnit.

Expanded text:
sive per similitudines circumpositas operitur, ut purus et solidus et nusquam a se dissonans, certa ratione cernatur. Quos tamen omnes veros et firmos et perfectos intetrium sit, vel si aliud occurrere potuerit, quod margaritae unius et pretiosae nomine bene significetur, pretium ejus est nos ipsi, qui ad eam possidendam non sumus liberi, nisi omnibus pro nostra liberatione contemptis, quae temporaliter possidentur. Venditis enim rebus nostris, nullum majus earum accipimus pretium, quam nos ipsos, quia talibus implicati, nostri non eramus, ut rursus nos ipsos pro illa margarita demus; non quia instcramentum passionis illius, et resurrectionis arcanum; quem cum invenerit homo negotiator similis Pauli apostoli, omnia legis prophetarumque mysteria, et observationes pristinas, in quibus inculpate vixerat, quasi purgamenta contemnit,
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti periculũ uidicu deuitantes pigro languore a uerbi ministratione
riis : & ueniens ego recepissem utiq: qđ meũ est cũ usura. Ex uerbis suis seruus
constringit᷑: cũ dñs dicit Meto ubi non semino : & congrego ubi nonsparsi
Acsi aperte dicat: Si iuxta tuã sententiã & illud exquiro. qđ ad erogandũ
non dedi quanta magis ate exquiro. qđ erogandũ dedi oportuit ergo te
dare pecuniam meã nũ mulariis. & ego ueniens recepissem utiq qđ meu
erat usura. Pecuniã uero nũ mularus dare est: eis scientiã p̃dicat onis

Expanded text:
veluti periculum judicii devitantes, pigro languore, a verbi ministratione veluti periculum judicii devitantes, pigro languore, a verbi ministratione riis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Pecun
Abbreviated transcription (Latin):
ad lucrũ deseruire dissimulat : Et timuisse sedicit inlucrũ talentũ expendae¬
qui hoc solũ timere debuerat: ne hoc sine lucro ad dnm̃ reportar&: Sunt enĩ¬
m&uunt & tam̃ iacere in sui torporis ignauia non ꝑti mescunt. Cũq sepecca¬
tores considerant scĩtatis uias arripere trepidant : & re manere insus iniqui¬
tatib: non formidant: hac sibi ꝑ uersitate blandientes ut dicant sufficit ut
dese unus quisq rationẽ redd&. Quid opus ẽ aluis p̃dicare. aut ministrare aut
&iam deipsis rationem reddere quisq cogatur cũ apud dnm. &iam illi sint in¬
excusabiles quib: lex daca non st: Nequȩ audito euuangelio dormier̃ : qui a
ꝑ creaturam poterant cognoscere creatorem cuiꝰ in uisibilia a constitutione
mundi ꝑea quȩ factas intellecta conspiciuntur: Vnde huic serue ꝓtinus
ubi non sparsi : Hoc ÷ enĩ quasi in&ere ubi non seminaui : id ÷ &ia cos impi¬
etatis reos. tenere. In quib: uerbũ legis aut euugłi non ministratũẽ: hoc aũt

Expanded text:
ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendequi hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt. Cumque peccatores se considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitem quidam hac sibi perversitate blandiuntur, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat, quid opus est aliis praedicare, aut ministrare, aut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur? cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant cognoscere creatorem, cujus invisibilia a constitutione mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Unde huic servo protinus rem cognoscere, hoc est enim quasi metere, ubi non seminavit, id est etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum legis, aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
tia feriat: audiamus. Tollite itaq ab eo talentũ: &date ei qui hab& decemta¬
lenta: Oportunũ ergo ualde uidebat᷑: ut cũ amalo seruo unũ talentũ tollitur
⁊ potius qui duo quã qui quinq talenta acceperat daretur: Ille eñĩ dare
ded iuit ouiminus quã qui plus habuit. sed sic̃ superius diximꝰ ꝑquinq: talenta
quinq uideli& sensus id÷ exteriorũ scientia designat᷑. ꝑduo aut̃. intellactus
xoperatio exprimitur: plus enĩ habuit quiduo quã quiquinq: talenta acce¬
tellectu incernorũ adhuc uacuus fuit: Vnũ ergo calentũ qđ imntallecstũ signifi¬
care diximꝰ illidari debuit quibene exteriora que acceperat ministrauit: q đ
cotidiȩ in scã ȩccła fieri cernimꝰ: quia pleriq: dũbene ministrant exterio: a
quȩ accipiunt. ꝑ iniunctã gratiã ad incellectũ quoq mysticũ ꝑducunt᷑: ut
cũ deinterna intellegentia polleant quiexteriora fideliter ad ministrant

Expanded text:
erent. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. Opportunum valde videbatur, ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat, daretur: illi enim dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit qui duo quam qui quinque talenta percetellectu interiorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant
Abbreviated transcription (Latin):
unius aut̃ talẽnti nomine intellectꝰ tantũ modo de signat᷑. Abiit aut̃ quiquinq
& si interna ac mystica penetrare nesciunt ꝓ intentione tam̃ suꝑnę patriȩ. docep̃
rectȩ quos possunt deipsis extrmorib: quȩ accener̃. Nãquȩ se cirnis p&ulantia &t̃renarũ
rerũ ambiti atq auisibuliũ ucluptate custodiunt. abhis dix alios ammonendo com
tilentis ditati in cellectũ aq oeratonẽ ꝑcipiunt. subtilia deinternis intellegunt
mira deex teriorib: operant̃. Cũq intellegendo &oparando aliis p̃dicant. quasi du¬
plicatũ denegotio lucrĩ repartane. Bene aut̃ ilia quinq uł alia duo inlucrũ uerisse
lentũ int̾ra ab sc̃ dereest: acceptũ ingeniũ int̾renis actib implicare: lucrũ spĩtale
quererȩ cor a t̃renis cogitationib: nũquã leuare: sunt nãq ñ nulli: qui donũ intelle¬
gentiȩ ꝑceper̃. sed tañ sola quȩ carnissunt sapiunt: De qͥb ꝑꝓph&ã dicit᷑. Sapientes suft¬

Expanded text:
quinque etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptatalentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venisse lentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt; de quibus per prophetam loquit
Abbreviated transcription (Latin):
etasinpneseruo dr̃ intra ingaudiũ dnĩtui. Vt quanto s̃ iste tenebre exceriores
tanto sit lum̃ illud interuis. Ñ hȩc ꝑlocorũ int̃ualla in ani fantas mathȩ¬
& iustissimus ordinator uoluntatib: &effectib: ista uł ꝓpinquare ł longi
fieri uł intra re: uł xire dicunt᷑. sed quia malo opere
id ÷ tenebroso delectant᷑ facientes secutura est aut pȩna quȩ torqueat.
deo dñs ubi dic̃ tenebras exteriores addit &iã ubi erit ploratꝰ & stridor den¬
tiũ. Netalib: oblectationib: qualib: hic iniqui ꝑfruunt᷑. quando infideli¬
ute atq iniustitia tenebrescunt &iã in illo supplicio seuisuros eẽ lementer

Expanded text:
d bono seruo dicitur: Intra in gaudium domini tui, ut, quanto sunt istae tenebrae exteriores, tanto sit lumen illud interius. non haec per locorum interualla inani phantasmateet iustissimus ordinator. uoluntatibus et affectibus ista uel propinquare uel longe fieri uel intrare uel exire dicuntur.\' Sed quia malo opere, id est tenebroso delectantur facientes, secutura est autem poena, quae torqueat, ideo dominus ubi dicit \'tenebras exteriores\', addit etiam cibi erit ploratus et stridor dentium\', ne talibus oblectationibus. qualibus hic iniqui perfruuntur, quando infidelitate at
Abbreviated transcription (Latin):
& fidelis qr suꝑ pauca fuisti fidelis. supra multate constituã intra ingaudiũ
diũ tui: Pauca sunt quippebona omã p̃sentis uitȩ quã lib& multa uideant᷑
ased tunc fidelisseruus supͣ multa constituit᷑ quando deuicta omni corruptionis
molestia : de aet̃nis gaudiis in illa cȩlesti sede gloriat᷑: Tc̃ addm̃ sui gaudium
mextus sic interius gaud& demunert ũt non sit iã qđ exterius doleat decorruptione

Expanded text:
ituam: intra in gaudium domini tui . Pauca quippe sunt bona omnia praesentis vitae, quamlibet multa videantur. Sed tunc fidelis servus supra multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium mixtus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit humano generi ad inferni claustra descendere ꝓpeccatissuis supplicia et̃na
tolerare. cui ꝑmediatoris aduentũ nouũ aliquid accessit. ut sihic recte stude at
uiuere celoꝵ uilut regna penetrare. & homo int̃ra aeditus. Acorruptibili
uita morianir ancelo collocandus. & u&us ito .q ẽ. ut ꝓculpa humanũ genꝰ
in aet̃nũ pęna intsut. & noua ut conuersus in regno uiuat.

Expanded text:
ni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
un qr uirginĩ qđ qui io: dmittunt᷑ꝰ quinq excludunt᷑ bonoꝵ & maloꝵ ces
dis cretionẽ nignificat Cu. ꝓpt̃ si uirginitatis nom̃ honorabile est. cur
recepris exclusisqicã mune et.ticindõ quid sibi uult numerus in utraq
nanis ditt̃ quriarius denasuĩ ꝗficit. Et quia exurroq sexu fideliũ malticudo
colligitur scã eedđi decẽ uirginib: similis denuntiat e : inqua qui a
mali cũbonis &ripbi cũ electis ad mixtisunt sieste similis uirginib pru¬
ꝑscrteis̃ ant absonso recipiantur quo nomine nullo dubitanae cui in xp̃s

Expanded text:
 quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque natus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus pru perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ab sconditi: Aut dĩ uerbũ est qđ in carne xpĩ uicet᷑ absconditũ: Aut scȩ̃ scripture
cũ inuenerit homo abscondit tdcirco dicitur non qđ hoc deinuida faciat seq
qđ timore seruantis & nolentis idere abscondit incorde suo: quã pristinis ptulit
facultatibus : Item hesciurũ magrũ absco iditũ dix̃, duo testam̃ta legis mexđa
quȩ quis cũ exparte intellect ssad tingerit sentit illic magna latere &uadit
& uendit om̃a sua &emit illum:, est contemptũ tẽporalius cõparat sibi otium
ut sit diues cognitione dĩ : Iterũ simileẽ regnũ celo homini negotiator:
que rentibonas margaritas. Inuenta aut̃ una p̃tiosa margarita u abiie
& uendidit omã quȩ habuit. &ȩmit eã: Questio est uara numero plural.
ad singularem transierit: ut cũ querat homo bonas margaritas unã inueniat
p̃tiosam quauenditis om̃ib: quȩ hab& ȩmat. Aut ergo istebonos homines

Expanded text:
absconditi , aut Dei Verbum est, quod in carne Christi videtur absconditum, aut sanctae Scripturae, absconditi , aut Dei Verbum est, quod in carne Christi videtur absconditum, aut sanctae Scripturae, cum invenerit homo abscondit, idcirco dicitur, non quod de invidia faciat, sed quod timore servantis et nolentis perdere abscondat in corde suo, quem pristinis praetulit facultatibus. Item thesaurum in agro absconditum dixit, duo um quis ea ex parte intellectus attigerit, sentit illic magna latere, et vadit, et vendit omnia sua, et emit illum, id est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives in cognitione Dei. Iterum, simile est regnum coelorum homini negotiatori quaerenti bonas margaet vendidit omnia quae habuit, et emit eam. Quaestio est cur a numero plurali ad singularem transierit, ut cum quaerat homo bonas margaritas, unam inveniat pretiosam, quam venditis omnibus quae habet, emat. Aut ergo iste bonos homines
Abbreviated transcription (Latin):
celest s deñ derii amalignis spiritib custodiri non sufficit. qui hoc ab humanis
laudib: non abscondir: In p̃srti & enĩ uita quasi in uia sumus qua ai patriã
nonut ꝓximi operanrã non uideant cũ scriptũ sit. uideant apera ura¬
b na &glorificen patrem ur̃m: sedutȩ hoc qđ agimus. laudes exterius
÷ onquera nus: Sic tut̃ sit opus in publico. quatinus intentione maneat
in occulto ut &deboni opere ꝓximis p̃beatur exemplũ. &tam intentionẽ
iuadã soli placere possumus. semper obtemus secretum. Thes curus ant̃:
ct ieste est desiderium Ager uero in quo ches urus abs conditur. disci¬
pͥnestodii celestis quẽ ꝓfect agrũ uenditis om̃nib cõparat qui uolup
tatib: carnis renuntians. cuncta sua terrena desideria ꝑ disciplinȩ celestis custodiam
calcat. ut niliam qđ ciro blanditur libeat. nihil qđ carnalem iutã trucidat spr̃ per
orrescat, Aliter: Ihescurus iste in quo sunt oñis thesturi sapientiȩ & scientie

Expanded text:
 custodire non sufficit qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti vita, quasi in via sumus qua ad patriam non ut proximi opera nostra non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona , sed ut per hoc quod agimus, laudes exterius non quaeramus, et sic sit opus in publico, ut tamen intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus cotatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae custodiam coelestis calcat, ut nihil quod caro blanditur, liceat, nihil quod carnalem vitam trucidat, spiritus horrescat. Aliter autem thesaurus iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
fl&us a stridor dentiũ: hoc &iã timendũ ẽ. magis quã exponendũ. Apta¬
& enĩ uoce torm̃ta peccantiũ dicta s̃. nequis ad ignorantiae sua excusa¬
tionẽ recurr&. siquid de aet̃no supplicio obscure diceret᷑. unde & subdit᷑¬
Intellexistis hȩc om̃ai dicunt ei. &iã ad apłos ꝓpriȩ sermo est. & illis dicitur. Intel¬
lexistis haec: quos non uult tantũ audire ut populũ. sed intellegere ut magistros

Expanded text:
dentium. Hoc ergo timendum est potius quam exponendum. Aperta enim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignorantiae suae excusationem recurrerit, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Cunt ei: Etiam. Ait illis. Ad apostolos proprie sermo est; et illis dicitur: Intellexistis haec omnia; Quos non vult audire tantum ut populum, sed intelligere ut magistros
Abbreviated transcription (Latin):
hominis: Beati quiper secutionẽ paciunt᷑ ꝓpt̃ iustitiam: qñ ipsoꝵ
est regnũ celoꝵ. Haec octaua sententia quȩ ad capud redit
ꝑfectumq hominẽ declarat. significat fortasse & circũ cisionẽ
octaua diẽ inu&eri testamento. & dnĩ resurrectionẽ post sabbatũ
qui est utiq octauuis idemq primus dies. & gglebrationẽ octa narũ
feriarumi quas inregeneratione noui hominis celebramꝰ & nuner
ioso pente costes. pam septenario numero septies multiplicato
quo inregnd celoꝵ ducimur &hereditatem accipimus. & consolamur & pas
c ex trinsecus inlatas molestias ꝑueritatem &iustitiam sustinemus: Beatierttis

Expanded text:
ustitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significat fortasse et circumcisionem, octava die in Veteri Testamento, et Domini resurrectionem post sabbatum, qui est utique octavus dies, idemque primus dies et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus, et numero ipso Pentecostes. Nam septenario numero septies multiplicato,quo in regnum coelorum ducimur, et haereditatem accipimus, consolamur, et pascones extrinsecus per illatas molestias pro veritate et justitia sustinemus. Beati estis
Abbreviated transcription (Latin):
conlocanda est: Sedincȩlis dictũ puto in spiritalib: firmamentis. ubi habitet sem¬
piterna uistitia ÷ quoꝵ cõparatione terra dicitur anima in iqua cui peccantr
cęlis est Sentiunt iam ergo stã mercedem: qui gauden spiritalib bonis. sed ex
omni parte ꝑfici&ur . cũ aiam hoc mortale induerit in mortalitatem

Expanded text:
collocanda est; sed in coelis dictum puto in spiritalibus firmamentis, ubi habitat semcollocanda est; sed in coelis dictum puto in spiritalibus firmamentis, ubi habitat sempiterna justitia. In quorum comparatione terra dicitur anima iniqua, cui peccanti nostra in coelis est . Sentiunt jam ergo istam mercedem, qui gaudent spiritalibus bonis. Sed ex omni parte perficietur, cum etiam hoc mortale induerit immortalitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
sed seducit populum: ꝑsequi aut̃ estiuim inferre uł insidiis app&ere
qđ fecit qui eũ tradidit. & quieũ crucifixer̃: Sine qđ &iã hoc non est nude
positũ ut diceretur. & dicent omne malũ aduersũ uosi sed additũ est men¬
tuentes Additũ est &iã ꝓpt̃ me: Propt̃ eos additũ puto : qui uolunt de ꝑsecutionib
& defame sua turpitudine gloriari. & ideo dicere ad se ꝑtihere xp̃m: quiuo¬
cũ uera dicantur quando & deilloꝵ errore dicunt᷑. &si aliquando &iam no¬
nulla falsa iactantur qđ temeritate hominũ plerumq: accidit. nontam̃¬
ꝓpt̃ xpm̃ ista paciuntur . ñ inĩ xpm̃ sequit᷑ qui non scđm uerã fidẽ & catho¬
ta ẽ incelis: non hic celos dici puto superiores partes huiꝰ uisibilis mundra non
enĩ meres nrã que in concussa dact̃na esse deb& in rebus uolubilib: & tẽ poralib

Expanded text:
sed seducit populum . Persequi autem, est vim inferre, vel insidiis appetere: sed seducit populum . Persequi autem, est vim inferre, vel insidiis appetere: quod fecit qui eum tradidit, et qui eum crucifixerunt. Sane quod etiam hoc non est nude positum, ut diceretur, Et dicent omne malum adversum vos, sed additum est, mentientes; additum etiam, propter me: propter eos additum puto, qui volunt de persecutionibus et de famae suae turpitudine gloriari; et ideo dicere ad se pertinere Chricum et vera dicantur, quando de illorum errore dicuntur: et si aliquando etiam nonnulla falsa jactantur, quod temeritate hominum plerumque accidit, non tamista patiuntur. Non enim Christum sequitur, qui non secundum veram fidem et cathoosa est in coelis. Non hic coelos dici puto superiores partes hujus visibilis mundi. Non enim merces nostra, quae inconcussa et aeterna esse debet, in rebus volubilibus et temporariis
Abbreviated transcription (Latin):
mercede quia nondictũ est tantũ beati qui ꝑsecutionẽ paciunt᷑. sed additũ est
ꝓpt̃ iustitiam  Ubi aut̃ sana fides non est: non potest esse iustitia. quia iustus
ex fide uiuit: Neq scis matici aliquid sibi ex ista mercede ꝓmittant. quia
similiter ubi caritas non est ñ potest esse iustitia : Dilectio enĩ ꝓorimi. malũ non
operatur : Quã si haberent mon dilaniarent corpisixpĩ qđ est ȩccła. Queri
aut̃ non potest quid int̾sit qđ ait. cũ uob maledicenti & dicent omne malis aduersũ
uos : cũ maledicere hoc sit malũ dicere. Sed aliter maledictũ iactatur a cũ
contumelia corã illo cũ maledicitur. sic̃ dna non dictũ ei: Nonne uenir̃ dicimꝰ¬
nos quia samaritanus estu & demoniũ habesia :aliter cũ absentis fama leditur
sicut deillo item scribitur. Alii dicebant quia ꝓph& a est. alii dicebanti non.

Expanded text:
mercede, quia non dictum est tantum, Beati qui persecutionem patiuntur; sed additum est, mercede, quia non dictum est tantum, Beati qui persecutionem patiuntur; sed additum est, propter justitiam: ubi autem sana fides non est, non potest esse justitia; quia justus ex fide vivit . Neque schismatici aliquid sibi ex ista mercede promittant; quia similiter ubi charitas non est, non potest esse justitia: dilectio enim proximi malum non operatur , quam si haberent, non dilaniarent corpus Christi, quod est Ecclesiutem potest quid intersit quod ait, Cum vobis maledicent, et, Omne malum dicent adversum vos; cum maledicere, hoc sit, malum dicere. Sed aliter maledictum jactatur cum contumelia coram illo cui maledicitur, sicut Domino nostro dictum est, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes ? aliter cum absentis fama laeditur, sicut de illo item scribitur, Alii dicebant, Quia propheta est: alii autem dicebant, Non,
Abbreviated transcription (Latin):
ort n sindũ drte dexultater qni merces urã multa est unel sine ram deluera
quis quis adicius huiꝰ scłi & facultates rerũ tẽporaliũ querit in nomine. xp̃ianio
qunson secus tẽ beatitudinem. sicut deanima ȩcclesiastica ort ꝓphidico dicitanr
Omũs pud curituido filiȩ regis in trinsecis. Nam extrinsecus maledicta & ꝑsecutiones
u de traestiones qꝓ mittuntur: De quib: tam̃ magna merces in celis est qui senteur
in corde pacicitiam corũ qui im non possunt dicere gloriamur intribulatonib
Sientes qm̃ tribulatio pacientiã operatur: Pacientia ꝓbationem: Probatio uero
spem Spes aut̃ non confundit: quia carita s̃ dĩ diffusa est incordib nrĩs peru
spm̃ scm̃ quidatus est nob̃. ponenĩ ista ꝑƿai fructuo sũ est: sed ista ꝑaxpĩ nomine
sonsolir̃ a quo animo sed&iam cũ exultatione tolerare: Nã multi heretici nomine
xpĩ ano animas decipientes multa talia paciuntur Sed ideo excluduntur ab ista

Expanded text:
 et exsultate, quoniam merces vestra multa est in coelis. Animadvertat quisquis delicias hujus saeculi et facultates rerum temporalium quaerit in nomine christiano, intrinsecus esse beatitudinem nostram; sicut de anima ecclesiastica ore prophetico dicitur: Omnis pulchritudo filiae regis intrinsecus : nam extrinsecus maledicta et persecutiones et detractiones promittuntur: de quibus tamen magna merces est in coelis, quae sentitur in corde patientium, eorum qui jam possunt dicere, « Gloriamur in tribulationibus; scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero sptum sanctum qui datus est nobis » . Non enim ista perpeti fructuosum est, sed ista pro Christi nomine non solum aequo animo, sed etiam cum exsultatione tolerare. Nam multi haeretici, nomine christiano animas decipientes, multa talia patiuntur: sed ideo excluduntur ab ista
Abbreviated transcription (Latin):
quidia t ãquã fatuis concili ando aliquã dehis mepeedẽ sue alioꝵ siue ue¬
cunir suuei hohonuis sue alicuius cõmodi tẽporalis accipiunt. p̃ intelle

Expanded text:
 gaudia tanquam fatuis conciliando, aliquam de his mercedem, sive ciborum, sive pe gaudia tanquam fatuis conciliando, aliquam de his mercedem, sive ciborum, sive pecuniae, sive honoris, sive alicujus commodi temporali
Abbreviated transcription (Latin):
duoire ⁊Date nob deoleo ur̃o : quia lã pades nrȩ extingunt᷑ Quoꝵ enĩ facta
aliena laude filciuntur eadem sub traett deficiunt & de consuaudine id
semiꝑ inquirit unde gaudere animus sola: Itaq hominũ qui corda ñ uident
testimoniũ uolunt habere apud dm̃ qui cordis inspector est Sed quid res¬
ponder̃ sapientis : neforte ñ sufficiat nob & uob̃ unꝰquisq enĩ ꝓse rationem
apparent & uix sibi quisq sufficit ut testimoniũ ꝑhibeat conscientia sua: Quis
eni gleuiabit᷑ mundũ se habere cor Indeẽ qđ apłs dic̃: Mibi enĩ ꝓminimo est
ut a uob uidicer. alit ab humano die. sed neq m&ipsũ iudico. Qua ꝓpt̃ cũ
dese quisq aut non omnino aut uix possit uerã ꝓferre sententiã. quomodo
potest de alio uidicare cd̃ sciat nemo quid agat᷑ in homine nisi sps bominis
qui in ipso es itepotius aduendentes &emite uob. ñ consilũ de disse putande
sun tinsis ormen carũ ex obliquo cõmemorasse. Uendunt enĩ oleũ ado latores

Expanded text:
date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sapientes? ne forte non sufficiat nobis et uobis. unusquisque enim pro se rationem apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: Mihi autut a vobis judicer, aut ab humano die; sed neque memetipsum judico . Quapropter cum de seipso quisque aut non omnino aut vix possit veram ferre sententiam, quomodo potest de alio judicare, cum sciat nemo quid agatur in homine, nisi spiritus hominis ? Ite magis ad vendentes, et emite vobis. Non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex obliquo commemorasse. Vendunt enim oleum adulatores,
Abbreviated transcription (Latin):
uos piscatores hominũ. Contexuer̃ sibi & u&eri & nouo testam̃to sagena
euuangelioꝵ dogmatũ. & miser̃ eã inmare huiꝰ scłi . que usq hodie
mediis fluctib: tenditur. capiens desalsis & marinis gurgitib: quicquid
inciderit id ÷ &b onos homines &malos. & optimos pisces & pessimos
Cũ aut̃ uenerit consũmatio & finis mundi ut ipse infra manifestius dis¬
serit: tunc sagena & trah&ur adlitus. tunc uero secernendorum
piscium iudicium demonstrabit᷑. & quasi in quodã qui &issimo portu
boni mittunt᷑ inuasa cȩlestiũ mansionũ. malos aũt terrendos & excȩcandos
gehenne flãma suscipi&. Sicerit in consũ matione scł i. Exhibunt angłi :¬

Expanded text:
amento sagenam evangelicorum dogmatum, et miserunt eam in mare hujus saeculi quae usque hodie in mediis fluctibus tenditur capiens de salis et amaris gurgitibus, quidquid inciderit, id est, et bonos homines et malos et optimos pisces et pessimos, cum autem venerit consummatio et finis mundi, ut ipse infra manifestius disserit, tunc sagena extrahetur ad littus. Tunc verum secernendorum piscium indicium monstrabitur, et quasi in quodam quietissimo portu boni mittentur in vasa coelestium mansionum, malos autem torrendos et exsicandos gehennae flamma suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
Inpace ꝑfectio est : ubi nihil repugnat & ideo filii dĩ pacifici: qm̃ nihil
ineis resistit dõ: pacifici aut̃ in sem& ipsis sup̃. qui om̃s animi sui motus
conponentes funt regnũ dĩ : hic conuenit illud poȩticum : ꝑax anim
nutrit ÷ sun& concordia pacem : pax reprimit litem: concordes
nectit & idem : Lis pacm m&uit : refugit discordia pacem: Odia pax
pellit custũ pax nutrit amorem : beati quiꝑsecutionẽ pacunt ꝓpt̃ usttum¬

Expanded text:
In pace perfectio est, ubi nihil repugnat, et ideo filii Dei pacifici, quoniam In pace perfectio est, ubi nihil repugnat, et ideo filii Dei pacifici, quoniam nihil resistit Deo. Pacifici autem in semetipsis sunt qui omnes animi sui motus componentes fiunt regnum Dei. Hic convenit illud poeticum: Pax animam nutrit, retinet concordia pacem. Pax reprimit litem, concordes nectit et idem. Lis pacem metuit, refugit discordia pacem. Odia pax pellit, castum pax nutrit amorem. Beati qui persecutionem patiuntu
Abbreviated transcription (Latin):
Significat enĩ quandã soliditatẽ: & stabilitatẽ hereditatis ꝑ p&ue: Ipse eñĩ est
requies & uĩa scõꝵ: Mites aut̃ dicunt᷑: qui non resistunt malis. seduincunt
inbono malũ: beati quilugend̃: ꝗm̃ ipsi consolabuntur: Beati qui lugeñ peccita qm̃
consolabuntur spũ sc̃õ: qui ꝓpt̃ea paraclitus id ÷ consolator nominatur : ut lȩticiã¬
tem poralem amittentes: acterna l&itia per frultur: beati quiesuriuñ
& siciunt iustitiam qm̃ ipsi saturabuntur: hic amatores dicit ueri & in con¬
cussi boni : Illo ergo eybo saturabunt᷑ de quo t ipse dñsdicit: Meus erbus est¬
u faciam uoluntatõ patris mei. qđ est iustitia. &illa aqua dequa quis quis biberit:
misericordiam consequentur: Beatos esse dicit qui subueniunt miseris. qm̃
Et sicut lumen hoc uideri non potest nisi oculis mundis ita nec ds̃ uidebitur
nisi mandũ sit illud queꝰ uideri potest: Beati pacifiei: qm̃ filudĩ uocabunt᷑:

Expanded text:
itatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, ipse enim est requies, et vita sanctorum. Mites autem dicuntur, qui non resistunt malo, sed vincunt in bono malum. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Beati qui lugent peccata, consolabuntur Spiritu sancto, qui propterea Paracletus, id est, consolator nominatur, ut temporalem amittentes, aeterna laetitia perfruantur. Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Hic amatores dicit, veri et inconcussi boni, illo ergo ut faciam voluntatem Patris mei , quod est justitia, et illa aqua de qua quisquis biberit, uipsorum miserebitur. Beatos esse dicit qui subveniunt misseris, quoniam et sicut lumen hoc videri non potest, nisi oculis mundis, ita nec Deus videbitur, nisi mundum sit illud quod videre potest. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
est & beatitudinem creat: qđ falso maledicentis ore ꝓfertur: Vnde spe¬
cialiter definiuit: quȩ sit heata maledictio: Omne diceps maledictũ
ad uersũ uos mentientes ꝓpt̃ me : Vbi ergo xp̃s incausa est : ibi obtanda¬
est maledictio: Gaud&e & exultate : qm̃ merces urã copios a est in cȩlis
uescio quis hoc nostrũ possit implere: ut lacetur ob ꝓbriis fama nrã: &
nos & ulte mus in dnõ : Hoc : qui uanã sectatur głam implere nom potest
Gaudere igit᷑ Cexultare debemus ut merces nob̵ incȩlestib: p̃paretur :
e leganter in quodã uolumine scriptũ legimus: Nonqueras gloria ÷
& non gaudebis cũgloriosus fueris: Aliter:¬
Beati mites: iram & in dignationem exludit: Beati qui lugens: scłi tristitia.
quȩ mortẽ operatur: repugnat: beati quiesuriunt siue qͥsiciunt iusticiã.
om̃iũ deliciarum cupiditatẽ ꝑueiuniũ retundit: Beati misericordes: suꝑbos¬
humiliter cẽpaciendo deicit: Beatimundo corde : fornicationem

Expanded text:
est, et beatitudinem creat, quod falso maledicentis ore profertur, unde et specialiter diffiniunt, quae sit beata maledictio, omne dicens maledictum adversum vos, mentientes propter me; ubi ergo Christus in causa est, ibi optanda maledictio. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelis. Nescio quis hoc nostrum possit implere, ut laceretur opprobriis, fama nostra, et nos exsultemus in Domino, hoc qui vanam sectatur gloriam implere non potest. Gaudere igitur et exsultare debemus ut merces nobis in coelestibus praeparetur. Eleganter in quodam volumine scriptum legimus: Ne quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. In coBeati mites, iram et indignationem excludit. Beati qui lugent, saeculi tristitiam quae mortem operatur repugnat. Beati qui esuriunt, gulam, sive omnium deliciarum cupiditatem, per jejunium retundit. Beati misericordes, humili compatiendo jecit. Beati mundo corde, in fornicationem