comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taxt si custodierint que precepi eis cunctamq legẽ
et cerimonias. atq udicia que mandaui peo manũ
iuoysi. Igitur manasses seduxto iudam. et habitato
q est domintis ad eum. et ad ppłm alius. et attendere
nolueruunit. Idcirco superiuduxit eis principes et excer¬
citus regis assyrioꝵ Ceperutq manassen. et uino¬
tum aithenis atq compedib duxertnt in babyloneur.
Qui postonam ceangustatus est: orauro dãm derm
suuun et egio penitentiam ualde coram domino deo pa¬
trum suoꝵ. Deprecatusq est eum ed obsecrauit inten¬
te. et exuudiuiit orationem eius reduxttq eũ in ierlin¬
in reguum suum. et cognouit manalles qd dñs ip̃e ẽet
ad occidentem gyon inconualle. ab introitu porte pisci¬
um per citciutum usq ad ophel. et exaltauit illum
uehement̾. Consticurtq puncipes excercitus in cunc¬
tis curitatib iuda numnitis: et abstũlit deos alienos es

Expanded text:
taxat si custodierint facere quae praecepi eis, cunctamque legem taxat si custodierint facere quae praecepi eis, cunctamque legem et caeremonias atque judicia per manum Mosi. Igitur Manasses seduxit Judam, et habitatorsque est Dominus ad eum, et ad populum illius, et attendere noluerunt. Idcirco superinduxit eis principes exercitus regis Assyriorum: ceperuntque Manassen, et vinctum catenis atque compedibus duxerunQui postquam coangustatus est, oravit Dominum Deum suum, et egit poenitentiam valde coram Domino Deo patrum suorum. Deprecatusque est eum, et obsecravit intente, et exaudivit orationem ejus, reduxitque eum in Hierusin regnum suum, et cognovit Manasses quod Dominus ipse essetad occidentem Gion in convalle ab introitu portae piscium per circuitum usque ad Ophel, et exaltavit illum vehementer. Constituitque principes exercitus in cunctis civitatibus Juda munitis: Et abstulit deos alienos, et
Abbreviated transcription (Latin):
nes habitatores terłm. regnauitq manasses filius
eits pro eo ¶Duodecim annoꝵ erat manasses cum reg¬
nare cepisset: et quinquagintu quitq anuus reg¬
celsa que demolitus fuerat ezechias pter eius. con¬
struxttqꝵ anas lu alim. et fecit lucos. et adorauit om¬
nem militiam celi: et coluto eam. Edificauit quoꝙ
altaria in domo dñ. de qua dixerat dñs. in ierłm eẽ
nomen in eum met̾num. Edificaurt autem ea cunc¬
to excercitui celi. in duob atoirs domus domini tum¬
sitrq fecit filios suos pet ignem. in ualle bennenõ.
Obseruabat sompnia. sectabatur auguria. maleficis ar¬
cib inseruiebat. Habebat secum magos et ineantato¬
rõs. mnultaq mala operatus est coram domino. ut ir¬
ritiaret eitm. Sculptile quoq et conflatile. signum
posuis indemo deu dequa locatus est deus ad daiud.
men meum i sempit̾uum. et mouere non faciam pe¬
dem emfoł. de terra quam tradidi patrib coꝵ. itadu̾¬

Expanded text:
nes habitatores Hierusalem regnavitque Manasses filius nes habitatores Hierusalem regnavitque Manasses filius eius pro eo duodecim annorum erat Manasses cum regnare coepisset et quinquaginta quinque annis regcelsa quae demolitus fuerat Ezechias pater ejus, construxitque aras Baalim, et fecit lucos et adoravit omnem militiam coeli et coluit eam. Aedificavit quoque altaria domo Domini de qua dixerat Dominus, In Hierusalem erit nomen meum in aeternum. Aedificavit autem ea cuncto exercitui coeli in duobus atriis domus Domini transireque fecit filios suos per ignem in valle Benenom: Observabat somnia, sectabatur auguria, maleficis artibus inserviebat, habebat secum magos et incantatores: Multaque mala operatus est coram Domino, ut irritaret eum. Sculptile quoque et conflatile signum posuit in domo Dei, de qua locutus est Deus ad David, men meum in sempiternum. Et moveri non faciam pedem Israel de terra quam tradidi patribus eorum: ita dum
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod exaltatum fuisset cor eius. tam ipe quam
labitatores ierłm. et idctico non uenit super eos ira
domini in dicb et echie. Euit autꝰ eretras diues
et incłytus ualde. et thesauros sibi congregauit plu¬
rimos. argentis et auri et lapidis preciosi aroma¬
tum et armorum uniuersi generis. et uasoꝵ mag
urbes sex edistonut. Habebat quippe greges omũ
et arusentorum innitmerabiles. eo quod dedisset ei do¬
minuis substantiam multam nimis. Ip̃ẽ est ez echias qui
opturauit superiorem fontem aquarum gyon. et auer¬
ttt eas subter ad occidentem urbis dauid. In omnib o
ui. ut interrogarent de portento quod acciderat su¬
per terram. dereliquid eum deus ut temptaretur.
et nota fierent omnia que erant in corde euis. Reli¬
qua autem sermonum ez echie. et miscd̾iare eus. scap¬
ta sunt in iuisione ysaie filii amos ppħe. et ti libro
et celebrauit eiis exequias unuiersus iuda: et om¬

Expanded text:
eo quod exaltatum fuisset cor eius tam ipse quam eo quod exaltatum fuisset cor eius tam ipse quam habitatores Hierusalem et idcirco non venit super eos ira Domini in diebus Ezechiae fuit autem Ezechias dives et inclitus valde et thesauros sibi plurimos congregavit argenti auri et lapidis pretiosi aromatum et armorum universi generis et vasorum magurbes exaedificavit habebat quippe greges ovium et armentorum innumerabiles eo quod dedisset ei Dominus substantiam multam nimis ipse est Ezechias qui obturavit superiorem fontem aquarum Gion et avertit eas subter ad occidentem urbis David in omnibus opum ut interrogarent de portento quod acciderat super terram dereliquit eum Deus ut temptaretur et nota fierent omnia quae erant in corde eius reliqua autem sermonum Ezechiae et misericordiarum eius scripta sunt in visione Esaiae filii Amos prophetae et in liet celebravit eius exequias universus Iuda et om
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħes. aduersum hane blasphemian ac uociferati
sunt usq in celum. Et misto dominus angelum.
qui pereressit omnem itirum robustum et bellatorẽ
et principem excercitus regis assẏrioꝵ. reuersusꝙ
est cum ignoĩninia in terram suam. Cumq ingres¬
sus ẽet in domuni dei sui. filii qui egressi fuerant de u¬
tero eius: interfecerunt eum gladio. Saluauitq do¬
minus ezechiam et habitatores ierłm. de manu sẽ¬
nacherib regis assỹrioꝵ. et de manu omnium. et p̾s¬
itat et quietem per cucuitum. Multi etiam defe̾¬
rebant hostias et libamuia et sacrifitia domino.
mierłm. et munera ezechie regi inda. Qui exalda¬
tus est post hec: coram cunctis gentib. In dieb ał.¬
dominum exaudiuttq eum. et dedit ei signum
set non iuxta benefccia que acceperat recoibuit. qr
elenatum est cor eius. et fõa ÷ contra erun ina et
contra iudam ac ierłm. Humiliatusq est postea

Expanded text:
prophetes, adversum hanc blasphemiam, ac vociferati prophetes, adversum hanc blasphemiam, ac vociferati sunt usque in coelum. Et misit Dominus angelum, qui percussit omnem virum robustum, et bellatorem, et principem exercitus regis Assyriorum: reversusque est cum ignominia in terram suam. Cumque ingressus esset domum Dei sui, filii qui egressi fuerant de utero ejus, interfecerunt eum gladio. Salvavitque Dominus Ezechiam et habitatores Jerusalem de manu Sennacherib Regis Assyriorum, et de manu omnium, et praestitit eis quietem per circuitum. Multi etiam deferebant hostias et sacrificia Domino in Jerusalem, et munera Ezechiae regi Juda: qui exaltatus est post haec coram cunctis gentibus. In diebDominum exaudivitque eum et dedit ei signum sed non iuxta beneficia quae acceperat retribuit quia elevatum est cor eius et facta est contra eum ira et contra Iudam ac Hierusalem humiliatusque est postea
Abbreviated transcription (Latin):
iuters populum sutm de manumea. ut possit etiã
dens ur eruere uos de hac manu: Non uos ergo deci¬
piat ezechias. nec nana persuasione deludat. neq
credatis ei. Si enim nullus poturt deus cunctarum
genturmatq regionim liberare populum sinim
demanumea. et de manu patrum meoꝵ consequẽ¬
tes nec deus ur̃ poterto etuere uos de mãnumea. U
eo alia multa locuti sunt serui euis contra dñm̃ deum
et contra ez echiam seruum eius. Epistolas quoq scͥp¬
sit plenas blasphemie in dñm deum isrł. et locutus ÷
aduersus eum. Sicut dii gentuim ceterarum noñ
potueciutt liberare. popissos suos de manu mea. sio ⁊
deus ez echie etuere non poterit populum suum de
manu ista. Insiper et olamore magno lingua uidai¬
oi contra populum qui sedebat in muris iecłm per
aitusq est contra deum ierłm. sicut aduersum de¬
os populoꝵ terre. opera manium hominũ. Orane¬
rund igitur ezechias rex. et ysaias filius amos

Expanded text:
ruere populum suum de manu mea, ut possit etiam ruere populum suum de manu mea, ut possit etiam Deus vester eruere vos de hac manu? Non vos ergo decipiat Ezechias, nec vana persuasione deludat, neque credatis ei. Si enim nullus potuit Deus cunctarum gentium atque regnorum liberare populum suum de manu mea, et de manu patrum meorum, consequenter nec Deus vester poterit eruere vos de manu mea. Sed et alia multa locuti sunt servi ejus, contra Dominum Deum, et contra Ezechiam servum ejus. Epistolas quoque scripsit plenas blasphemiae in Dominum Deum Israel, et locutus est adversus eum: Sicut dii gentium caeterarum non potuerunt liberare populum suum de manu mea: sic et Deus Ezechiae eruere non poterit populum suum de manu ista. Insuper et clamore magno, lingua Judaica, contra populum qui sedebat in muris Jertusque est contra Deum Jerusalem, sicut adversum deos populorum terrae, opera manuum hominum. Oraverunt igitur, Ezechias rex, et Isaias filius Amos
Abbreviated transcription (Latin):
op nob̃. Confoitatus q est ꝑpło huiuis cem̾i uerb̃
pomhid regisuida. Que postouam gesta sunt: misct
samaiherib rex assyriorum seruos suos interłm ip̃e
enta cum uniuerto excercitu obsidebat lachis. ad eze¬
quanarog em nida. et ad omnem ppłm̾ qri erat in ue¬
podiriis. Dec dicit sennacheribrer assyrioꝵ. In quo ha¬
beds tidutiam: Sedetis obsessi in ierłm. Num̃ erechias
beciotꝰ uos. ut tradat morti. in fame et stti affirmãᷤ
quod dominus d̾s ur̃ liberet nos de manu regis assy¬
proꝵ umquid non iste est erechias qui destruxit
noessa illuis. et altaria. et precepit iude et ierłm di¬
cens coram ałtart uno adorabitis. et in ip̃o combure¬
tis incensum: An ignoratis que ego fecerm et prẽs
mer cinictis t̾rarum ppłis: Numquid preualuerũt
di gentium omniumq terrarx liberare regionem
dram de manumea. Quis est de unutersis dus gen¬
drem quas nastruerunt patres mel. qui potuerit e¬

Expanded text:
o nobis. Confortatusque est populus hujuscemodi verbis o nobis. Confortatusque est populus hujuscemodi verbis Ezechiae regis Juda. Quae postquam gesta sunt, misit Sennacherib rex Assyriorum servos suos Jerusalem ipse enim cum universo exercitu obsidebat Lachis ad Ezechiam regem Juda, et ad omnem populum qui erat in urbe, dicens: Haec dicit Sennacherib rex Assyriorum: in quo habentes fiduciam sedetis obsessi in Jerusalem. Num Ezechias decipit vos, ut tradat morti in fame et in siti, affirmans quod Dominus Deus vester liberet vos de manu regis Assyriorum? Numquid non iste est Ezechias qui destruxit excelsa illius, et altaria, et praecepit Juda et Jerusalem, dicens: Coram altari uno adorabitis, et in ipso comburetis incensum? An ignoratis quae ego fecerim, et patres mei cunctis terrarum populis? Numquid praevaluerunt dii gentium, omniumque terrarum, liberare regionem suam de manu mea? Quis est de universis diis gentium quas vastaverunt patres mei, qui potuerit e
Abbreviated transcription (Latin):
nacherib rex assẏrioꝵ. et ingressus uidam obsed
curitates munitas. uolens eas capere. Quod cum
iudisset et echias uenisse scilicet sennacherib. et
totum belli impetum uerti contra ⁊erłm. mito cum
pͥncipibꝰ consilio. uirisq fortissimis. ut opturaret̃
capita fontium que erant extra urbem. et hoc om̃i
et riuim qui fluebat in medio terre dicentes. se
uentant reges assẏrioꝵ. et inueniant ꝗ aquarx
habundantiam. Edificauit quoq agens induste
omnem murum qui fuerat dissipatus. et extruxto
turres desuper. et forisecus alterum muix. Instau
sos in platea porte ciuitatis: ac locutus est ad
cor eoꝵ dicens. Uiriliter agite et confortam ini
nolite tim̃e. n paueatis regem assyrioꝵ. et unu¬
uersam multitudinem que est cum̃ eo. Nulto e¬
tum plures nobiscum sunt: quam cum illo. cum il¬
lo enim est brachium carneum. nobiscum dñs
deus ur̃. qui auxiliator est nost᷑. pugnabitꝙ pro¬

Expanded text:
nacherib rex Assyriorum, et ingressus Judam, obsedit nacherib rex Assyriorum, et ingressus Judam, obsedit civitates munitas, volens eas capere. Quod cum vidisset Ezechias, venisse scilicet Sennacherib, et totum belli impetum verti contra Jerusalem, inito cum principibus consilio, virisque fortissimis, ut obturarent capita fontium, qui erant extra urbem: Et hoc omniuet rivum qui fluebat in medio terrae, dicentes: Ne veniant reges Assyriorum, et inveniant aquarum abundantiam. Aedificavit quoque, agens industrie, omnem murum, qui fuerat dissipatus, et exstruxit turres desuper, et forinsecus alterum murum: instausos in platea portae civitatis, ac locutus est ad cor eorum dicens: Viriliter agite, et confortamini: nolite timere, nec paveatis regem Assyriorum, et universam multitudinem, quae est cum eo. Multo enim plures nobiscum sunt, quam cum illo. Cum illo est brachium carneum: nobiscum Dominus Deus noster, qui auxiliator est noster, pugnatque pr
Abbreviated transcription (Latin):
tes minorib atq maiorib. exceptis marib iban¬
ius trib et super hec cunctrs qui ingrediebanti
plum domini. Et qui oquid per dies singulos condie¬
sebatir in ministerio atq obseruatiomb urxta duu¬
siones suas sacerdotib per familias et leutas au
cesimo anno et supra per ordines et turmas sias.
uuerseq multitudini tam uxorib quam liberes
eoꝵ utriusq sexus. fideliter cibi de hus que seitioi¬
ta fuerant prebebatur. S et fclioꝵ aa ron picitio
et suburbana uobium singłare disposcti erant ue
ri qui pardes distribuerent iniuerso sexiui masełi¬
no. de sacerdotib et leuitis. fecit engo ez echiasu¬
niuersa que diximus inomnruda. operatusq est
bonum ed rectum et uerum coram domino deo sus
in uniuersa cultura ministerũ domus domint. in¬
da legem et cerimonias. uolens requirere deuin
suum in toto corde suo. fecitq et prosperatus est:¬
Dost que et huiuseemo di ueritatem uenit sen¬

Expanded text:
tes, minoribus atque majoribus: exceptis maribus ab antes, minoribus atque majoribus: exceptis maribus ab annis tribus et supra cunctis qui ingrediebantur templum Domini et quicquid per dies singulos conducebat in ministerio atque observationibus iuxta divisiones suas sacerdotibus per familias et Levitis a vicesimo anno et supra per ordines et turmas suas universaeque multitudini tam uxoribus quam liberis eorum utriusque sexus fideliter cibi de his quae sanctificata fuerant praebebantur sed et filiorum Aaron per agros et suburbana urbium singularum diri, qui partes distribuerent universo sexui masculino de sacerdotibus et Levitis. Fecit ergo Ezechias universa quae diximus, in omni Juda: operatusque est bonum et rectum et verum, coram Domino Deo suo, in universa cultura ministerii domus Domini, juxta legem et caeremonias, volens requirere Deum suum in toto corde suo: fecitque, et prosperatus estuscemodi veritatem, venit Sen
Abbreviated transcription (Latin):
aceruoꝵ iacere fitudamenta: et mense primo com¬
ingressi fuissẽt erechias et principes eius. iudert
a ceruos et benedrxerunt domino ac ppło isrt̃. Int̾¬
ri primitie in domo domini. comedimiis eo saturati
sumius. remanseruntq plurima. eo quod benedix¬
ent dominus populo suo. Reliquauim est autem
copia istu quani ceruis. Precepit igitur ez echas.
eoꝵ chonenias leuita. et semei fruter ems seso uot¬
maath. et lauaias p̃posiit sub manib chonemeat
seniei fintris eius. et imperto e⁊ echie regreet iet¬
rie pontisicis domus domini. ad quos omnia pera¬
nebatt. Chore uero filius iemna leuites. e anio
orientulis porte. p̃positus erat hus que sponte ꝯster¬
bantur domino primitusq et consectutis̃ in sc̃aster
et sub cura eurs edem et beniamin. Iesue es seme
as. amarias quoq et sechenias in cuitatib eures¬
dotim. ud fideliter distribuerent fratrib suis ulre¬

Expanded text:
acervorum jacere fundamenta, et mense septimo comacervorum jacere fundamenta, et mense septimo comingressi fuissent Ezechias et principes ejus, viderunt acervos, et benedixerunt Domino ac populo Israel. Interi primitiae in domo Domini, comedimus, et saturati sumus, remanseruntque plurima, eo quod benedixerit Dominus populo suo: reliquiarum autem copia est ista, quam cernis. Praecepit igitur Ezechias, eorum Chonenias LeMaath et Banaias praepositi sub manibus Choneniae et Semei fratris eius ex imperio Ezechiae regis et Azariae pontificis domus Domini ad quos omnia pertinebant Core vero filius Iemna Levites et ianitor orientalis portae praepositus erat his quae sponte offerebantur Domino primitiisque et consecratis in sancta sanctorum et sub cura eius Eden et Meniamin Hiesue et Sameias, Amarias quoque et Sechenias, in civitatibus sacerdotum, ut fideliter distribuerent fratribus suis par
Abbreviated transcription (Latin):
sa. ed altaria destouxerunt. non solum de unuuerso
uida et bentaram. set et de ephrai quoꝙ et ma¬
nasse. dones penitus euerterentur. Renersiq sunt
omnes filii isoł in possessiones et cuirtates suas.
Eechias ners constitit turmas sacerdotales. et le
utticas per disdisiones suas unum quemq in ꝯffitio
proprio. tanis a cerdotum uudelicet quamn leuttare
ad holocausta: eo ad pacisica. ut ininisttarent et ꝯ¬
fiterentur. cauerentq in portis castroꝵ domini. Ds
autem regis erat. nt de ꝓpria substantia eius offerre¬
tir holocaustum maneᷤ sempet et nespere. Sabbatis qͦ
et kalendis et sollempnitatib ceteris. sicut scriptum
est in lege moyst. Precepit etiam populo habitintiũ
isset in aurib multitudinis. plurimas obtulere pͥ¬
mitias flii ixł. frumenti uini et olei. in ellis quoq
et omnium que gignit huinus decimas obtuler̃t.
S et filũ isrł et uida qui habitabant in urbib uida¬

Expanded text:
sa et altaria destruxerunt non solum de universo sa et altaria destruxerunt non solum de universo Iuda et Beniamin sed de Ephraim quoque et Manasse donec penitus everterent reversique sunt omnes filii Israhel in possessiones et civitates suas Ezecviticas per divisiones suas, unumquemque in officio proprio, tam sacerdotum videlicet quam levitarum, ad holocausta et pacifica, ut ministrarent et confiterentur canerentque in portis castrorum Domini pars autem regis erat ut de propria eius substantia offerretur holocaustum mane semper et vespere sabbatis quoque et kalendis et sollemnitatibus ceteris sicut scriptum est in lege Mosi praecepit etiam isset in auribus multitudinis, plurimas obtulere primitias filii Israel frumenti, vini et olei. Mellis quoque et omnium que gignit humus decimas obtulerunt. Sed et filii Israel et Iuda, qui habitabant in urbibu
Abbreviated transcription (Latin):
tus estͥ ez echias ad cor omnium leuttarum. qui habe¬
bant intelligentiam bonam superdominũ. et comede¬
runt septem dieb sossempnitatis. inimolantes uic¬
ninas pacificoꝵ. et laudantes dñm deum pattum su¬
oꝵ Placieitq untuerse multitudini iro celebrarent
etiam septem alios dies. quod et fecerunt cum ingen
cipes uero dederant poptelo tauros mille. et oues de¬
cem nulia. Sanctifiata est ergo sacerdotum plurima mł¬
titado. et hilaritate perfusa omnis turba uida. tam sa¬
cerdotum et leuitarum quam uniuerse frequentie
que uenerat ex isrł. proselitoꝵ quoꝵ de terra isrł. et¬
in ierłm. qualis adieb salo monis filie daiid regis isc̃ł.
in ea urbe non fuerat. Surrexerunt autem sacerdotes
atq leuite benedicentes domino. et exaudita est uor
eorum peruenrtq oratio in habitaculum sc̃m celi
Cumq hec fuissent nte celebrata. egressus est omĩs
ifrł. qui inuentus fuerat in urbib uida. et fregert̃
simula chra. succideruntq lucos. demoliti sunt excel¬

Expanded text:
tus est Ezechias ad cor omnium Levitarum, qui habebant intelligentiam bonam super Domino: Et comederunt septem diebus solemnitatis, immolantes victimas pacificorum, et laudantes Dominum Deum patrum suorum. Placuitque universae multitudini, ut celebrarent etiam alios dies septem: quod et fecerunt cum ingentincipes vero dederunt populo tauros mille, et oves decem millia: sanctificata ergo est sacerdotum plurima multitudo. Et hilaritate perfusa omnis turba Juda, tam sacerdotum et Levitarum quam universae frequentiae, quae venerat ex Israel: proselytorum quoque de terra Israeem qualis a diebus Salomonis filii David regis Israhel in ea urbe non fuerat surrexerunt autem sacerdotes atque Levitae benedicentes populo et exaudita est vox eorum pervenitque oratio in habitaculum sanctum caeli cumque haec fuissent rite celebrata egressus est omnis Israhel qui inventus fuerat in urbibus Iuda et fregerunt simulacra succideruntque lucos demoliti sunt excel
Abbreviated transcription (Latin):
Rachariam. malachiam quos poscttis. scripsissẽ
iiliansset pre ualitudine. Mrcatu solatia lũꝑ¬
tuum siotartos uros et librarios susterttatis. ito uob̃
porissi uin nt desides ingenium. Et ecos ex lace¬
re tiliem trba diuersa poscentium. quass aute¬
quum sio iue uobis esurientib aliis labora re aũ
iratione dati et accepti. cuiquam preteruos ob¬
noxuts sim. Itaq longa egrotatione fracis. me
renttus hos anno reticerem. eo apud uos mutus

Expanded text:
Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud
Abbreviated transcription (Latin):
Ces libros salomonis. idest ꝓ¬
erbia. ecłiasten. cantium esitti¬
toꝵ ueteri septuaginta inter pre¬
tum ancoritati reddidi. uel ante positis lineis supei¬
flua queq designans. uel stellis titulo prenotatis.
ea que minus habebantur interserens. quod płe
minus sit: quid redundet. Nec non etiam illa que
impertai translatores malẽ in linguam nr̃am de
greco sermone uerterant oblicterans. et antiqͦs
curiosissima ueritate correxi. Et ubi p̃postero or¬
dine. atq peruerso sentenciaꝵ lumen fuerate¬
reptum. suis locis restituens. feci intelligi quod
iħu filii syrach nullus ignorat. calamum tem¬
perari. Tantumm canonicas serpturas uobis e¬
mendare desiderans. et studium meum certis mi

Expanded text:
es libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo pleniminus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis
Abbreviated transcription (Latin):
escmirdea filons aefumant. Sict ergo radito ẽ
cobi et syster et machabeoꝵ libros. legit quidem
eoseclia. sedinter canonieas scrcptaittas non recipit
suc et hec duo uolitmina legat. ad edificatõnem
plebis. nou ad austoritatem eccłiasticoꝵ dogmatõ
confrt mandam. Si au sane seytuaginta incerpre¬
tonti magis edmo placet. habet eam a nobis olim e¬
mendatini. Neq enim sic noua cudimus uoue¬
nen destruamus. Et tamẽ cum diligentissime le¬
gertꝰ. stiat magis nr̃a intelligi. que non in terci¬
umuas tamifiesa coacueruro ⁊ eostercm de prelo

Expanded text:
i Philonis affirmant. Sicut ergo Judith et Tobiae, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia; sed inter canonicas eos Scripturas non recipit; sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae non in tertium vas transfusa coa
Abbreviated transcription (Latin):
ed aliius psendogra pͥhus. qui sapientia salomonis
insuibitur. Quoꝵ priorem hebraicum reppere tũ
ensiastitum apuo latinos s parabolas prenotatũ
Ciuiuinsti er auto ecłiastes. et canticum autticoꝵ
ut simitt edinem salomonis. non solum libroꝵ me
mero ses ⁊ matenaꝵ genere coequaret. Scd̃s a¬
ped hxbreos nusquã est. quia ed ipe stelus geeoł

Expanded text:
et alius ψευδεπίγραφος qui Sapientia Salomonis inscribitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse s
Abbreviated transcription (Latin):
iro socores : in omui castirate Giduas honora: que uere
udue sunt. Si qua auõ iudua filios aut nepotes ht̃.
discat primũ domũ suam regere: et mutuã uicera red¬
dere parentib. Hoc enim acceptum est coram deo. Que
aut̃ uere iidua est et decolana. speieo in dm̃i. et uistit

Expanded text:
iduas honora, quae vere viduae sunt. Si qua autem vidua filios, aut nepotes habet: discat primum domum suam regere, et mutuam vicem reddere parentibus: hoc enim acceptum est coram Deo. Quae autem vere vidua est, et desolata, speret in Deum, et instet
Abbreviated transcription (Latin):
opus deliderit. Oportet g̃ͦ ep̃m irrẽphensibilem esse:
unius uxoris itrrs̃. sobrium. prudentẽ. ornatum pudicũ.
hospitalem. doftorem. Non uinolentũ. non percussorem. set
inodestum non litigiosum. non cupidum. sue domui bene
quilant᷑ domtn sue p̾esse nescit. quomͦ eccłie d̾i diligentiã
hubebit. Non neoftcum: ne in suporbram elatus in iuditĩ
iatidut diaboli. Oportet aut̾ illum et testimoniũ habere
bonum abhus qu foris sunt. ut non in obpbrium inci¬
dat eo laqueum diaboli. Diacouos similiter pudicos. si
bilingues. non multo nino deditos. non turpe lucru̾
sestnntes. habentes myst̾um fidei in conscientia ꝑ ura
Et hii aut̾ probentur primũ. et sic ministrent: nullũ
crrinen habentes. Mulieres similit̾ pudicas. non detra¬
hentes: cobrias. fideles in omnib. Diacones sind iinius
axoris uiei qui filiis sitis bene p̾sint. et suis domibus.
Q enini bene ministrau̾int. gradum sibi bonũ aoqtui¬
rent: et multam fiduciam in fide quo est in xp̃o iħu. hec

Expanded text:
olus: « Oportet episcopum irreprehensibilem esse, unius uxoris virum, sobrium, prudentem, ornatum, pudicum, hospitalem, doctorem, non vinolentum, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non cupidum, suae domui bene diligentiam habebit? Non neophytum, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Oportet autem illum et testimonium habere bonum ab iis qui foris sunt, ut non in opprobrium incidat, et in laqueum diaboli. Diaconos similiter pudicos, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes. Habentes mysterium fidei in conscientia pura. Et hi autem probentur primum: et sic ministrent, nullum crimen habentes. Mulieres similiter pudicas, non detrahentes, sobrias, fideles in omnibus. Diaconi sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Qui enim bene ministraverint, gradum bonum sibi acquirent, et multam fiduciam in fide, quae est in Christo Jesu. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
fide. in castitate. Dum uenio attende lectioni: exhorda¬
tioni. doctrine. Noli neggligere grãm que in te est: que
data est tͥ per ꝓpheciam. cum impositione manuũ presb¬
teri. Hec medttare. in hiis esto: ut profectus auuis mani¬
bestus sit omnibꝰ. Attende tͥ et doctrine: iusta in ellis.
Hoe enim faciens. et te ip̃m saluum facies: et eos qui

Expanded text:
de lectioni, exhortationi, et doctrinae. Noli negligere gratiam, quae in te est, quae data est tibi per prophetiam cum impositione manuum presbyterii. Haec meditare, in his esto: ut profectus tuus manifestus sit omnibus. Attende tibi, et doctrinae: insta in illis. Hoc enim faciens, et te ipsum salvum facies, et eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut rogaui te ut remaneres
ephesi. cum irem in machedo¬
niam. ut denuntiares quib̾dam ne alit̾ docerent. neq
intenderent fabulis. et genealogiis. int̾minatis. que
questiones prestant magis quam edificationem d̾c que
est in fide. finis autem precepti est carttas de corde puro.

Expanded text:
Sicut rogavi te, ut remaneres Ephesi cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent fabulis, et genealogiis interminatis: quae quaestiones praestant magis, quam aedificationem Dei, quae est in fide. Finis autem praecepti est charitas de corde puro,
Abbreviated transcription (Latin):
nomini tuo. Uenite ⁊ udete opera dei : terri¬
bilis in consilus super filios hominum. Qui con¬
uertit mare iaridam in flumine pertranabunt
pede: ibi letabimur in ip̃o. Qui dominatur in
untute sua ineternum auli euis super gentes
respitiunt: qui exasperant non exaltentur in e

Expanded text:
Venite, et videte opera Dei: terribilis ÷ in  consiliis super filios hominum. ÷ Qui  convertit mare aridam, in flumine pertransibunt pede: ibi laetabimur in ipso. Qui dominatur in virtute sua ÷ in  aeternum, oculi ejus super gentes r
Abbreviated transcription (Latin):
aid: auditur inter uos forncatio. et it̾m. cong̃gatis
In scda uero laudantur: et ut magis ac magis profici¬
Ephesii sane nulla reprehensione. set multa laude dis
nisraro: quia fidem apłicam secuauerunt. Ohilippen¬
se aut̃. multo magis laudantur: qruia nec audire quid
feilsos apłos noluerunt. C olosenses autera tales erant.
itt cum ab apło uisi corporaliter non fuissent. hac lau¬
de digni haberent᷑. eo si corpore inquid absens sum. sed
spũ uobiscum sum gaudens: et uidens ordinem ur̃m:
Thessalonicenses nichominus induab eplis omnilau¬
de prosequitr es quod non solumi fidem in coneussanser¬
uauerint uertttts. sec etiam in persentione ciim
tait constentes inuenti. De hebreis uero quid dicen¬
dum est. quoꝵ thessalonicenses qui płimum landati sũs
min itatores fc̃ essediciuttur: sicuo ipe ait. Eo uos fiẽs
immnitator es fc̃i estis ecłiaꝵ dei. que sunt in uridea. Ead

Expanded text:
ait: Auditur inter vos fornicatio ; et iterum: Congregatait: Auditur inter vos fornicatio ; et iterum: Congregatm. In secunda vero laudantur, et ut magis ac magis proficiEphesii sane nulla reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui nec audire quidem falsos apostolos voluerunt. Colossenses autem tales erant, ut cum apostolo visi corporaliter non fuissent, hac laude digni haberentur. Et si corpore absens sum, sed spiritu vobiscum, gaudens et videns ordinem vestrum . Thessalonicenses nihilominus in duabus Epistolis omni laude prosequitur, eo quod non solum fidem inconcussam servaverint veritatis, sed etiam in persecutione civium fuerint constantes inventi. De Hebraeis vero quid dicendum est, quorum Thessalonicenses, qui plurimum laudati sunt, imitatores facti esse dicuntur? sicut ipse ait: Et vos fratres mei imitatores facti
Abbreviated transcription (Latin):
gis ẽe credenda est. que tanto doctrine sue fulget e¬
loquio. Set qm̃ apud hebreoꝵ ecłias. quasi destructor
legis falsa suspitione habebatur. uoluit tacito nomine
de figuris legis eoueritate xp̃i redd̾e rationem: ne odi¬
um nominis fronte prelati. utilitatem excluderet lecti
onis. Nlon est sane mix. si eloqitentior uideatur in ꝙ¬
scriptam ratio manifestat. Niam hanc se proftascentẽ
ihesolymam scripsisse testatur. cum corinthios eo ałroᷤ
ligerent. litc̃is adhortatus sit. Unde intelligi quidam
nolund. ata om̃s epłas ordinatas. ut prima poneretar
qulamius posteuior fĩit destinata. ut per suiglas epłas
tam rudes erant. ito non intelligerent dei se gr̃a. eo nõ
suis mentis ẽẽ saluatos: et ob hoc duo inter se̾ populi cõ¬
flictarent. Idcirto illos indigere asserit corrigi: artia gen¬
tilitatis priora commemorans. Corinthũs aut̃ iam dicit
scientie grãm ẽẽ concessam. et non tamomnes increpat
quam cuo peceantes non intrepau̾int reprehendit. sic̃

Expanded text:
gis esse credenda est, quae tanto doctrinae suae fulget eloquio. Sed quoniam apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine de figuris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis in fronte praetitulati utilitatem eonis. Non est sane mirum si disertior sit in pscriptam ratio manifestet: nam hanc se proficiscente Hierosolymam scripsisse testatur; cum Corinthios et alios,ligerent, litteris adhortatus sit. Unde intelligi quidam volunt ita omnes Epistolas ordinatas, ut prima poneretur, quamvis posterior fuerit destinata, ut per singulas Episttam rudes erant, ut non intelligerent Dei se gratia, non suis meritis esse salvatos, et ob hoc duo inter se populi conflictarent; idcirco illos indigere asserit confirmari, vitia gentilitatis priora commemorans; Corinthiis autem jam dicit scientiae gratiam esse concessam, et non tam omnes increpat, quam cur peccantes non increpaverint, reprehendit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
et presentia atq orientia resecaret uicia. et ut post
futuras exeluderet questiones: exempło ꝓpħarx. qui
post editam legem moysi. in qua omniaᷤᷤ dei mandatu
legebantur. nichominus tam̃ doctoma sua. rediuina
semper ppłi compressere pecoata: et ꝓpt̾ exemplum
uiuendi. libros ad nrãm eciam memoriam transmi¬
serunt. Deinde queritur: cur non amplus qͣm decem
cipulos specialiter sunt porreste. ut ostenderet nouum
non discrepare a ueteri testamento. et se contra legem non
facere moysi: ad numeꝵ ꝓrimoꝵ decalogi mandatoꝵ. su¬
as epłas ordinauit. Et quot ille preceptis a pharaone
nobis uiri erudrassimi tradiderunt. Epłam sane que
ad hebreos sccibit᷑: quidam pauli non eẽ affirmant. eo
quod non sit eius noĩe titulata. et ꝓpt̾ sermonis stĩliq
distantiam. set aut barnabe iuxtnͣ tercullianum. ant
luce uixta quosdam. uel certe clementis discipł̃i apło¬

Expanded text:
praesentia atque orientia resecaret vitia; et post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata; et propter exemplum vivendi, libros ad nostram etiam memoriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam dececipulos specialiter sunt porrectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra legem non facere Moysi, ad numerum primorum Decalogi mandatorum suas Epistolas destinavit; et quot ille praeceptis a Pharaone habuisse viri eruditissimi tradiderunt. Epistolam sane quae ad Hebraeos scribitur, quidam Pauli non esse affirmant, eo quod non sit ejus nomine titulata, et propter sermonis stylique distantiam; sed aut Barnabae, juxta Tertullianum; aut Lucae, juxta quosdam;
Abbreviated transcription (Latin):
quod septuaginta nesciernnt curme molesusapi¬
ant latini nier. qui iniuolatia simulata oditione
ueteri. ita noram condidi. ut laborem meum hebre¬
is. et quod hiis maius est apłis auctorib probem.
Sccipsi nuper librum de optimo genere int̾pretunde
ostendens illa de ewangłio. Ex egypto uocaui filiũ
meumr et qm̃ nazarenus uoabitur. et uidebunt¬

Expanded text:
quod Septuaginta nescierunt; cur me non suscipiquod Septuaginta nescierunt; cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata editione veteri, ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et quod his majus est Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio: Ex Aegypto vocavi filium meum ; et: Quoniam Nazaraeus
Abbreviated transcription (Latin):
ra. et ut ab eis in grecum uer¬
sa est editio permaneret. suꝑ
ut hebrea uolumina latino se¬
mone tumsferrem. Quod enim semel aures ho
uero cum pro uarietate regionum diuersa ferantur
exemplaria et germana illa antiquaq transilatio
corrupta sit. atq iuolata. nr̃i arbrtrii putas aut
eplurib udicare quid uerum sit. aut nonum opꝰ
m ueteri opere condere illudentib q uideis cornicũ
stantinopolis. usq antiochiam. luciani martyris
eusebuis et pamphilus uulgauerunt. totusq orb̃
hac uiter se trifaria uaretate compugnat. Et cer¬
te origenes non solum exempla composuit quatuo:
edittonum ẽ regione singula uerla describens. at u¬
nus discentiens statim ceteris inter se consentienti¬
b arguatur:. set quod maioris audatie est. in editio
ex superfluo udebantur appositu. Sigͥ aliesli¬
cuit non tenere quod semel susceperant. et post sep¬
tuaginta cellulas que uulgo sine austore iacrant᷑
singłas cellulas aperuere. hocq in eołus legitur.

Expanded text:
ra, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, supeut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures homvero cum pro varietate regionum diversa ferantur execorrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicumnstantinopolis usque Anthiochiam, Luciani  Al. JulEusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varte Origenes non solum exempla composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, arguatur; sed quod majoris audaciae est, in editionex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere, quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere: hocque in Ecclesiis legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
suipira. Eliurina de uentre eius fluent aque uiue.
Utiq scłid. i sa ptum est. quod saluator scciptum ẽẽ
dsatu. Ubi scriptum est. septua giita non habent.
anrifa nescrt ecłia. Ad hebreos igteur reuertendũ¬
abi unde et dñs laquitur. et discipuli exempla pre¬
qununs. Hec pace ueterum loquor. et obtrectatorib
meis tantum respondeo. qui canino deute me rodũt
ipublico decrahentes. legentes in angulis. Idem et
artusatores. et defensores. cum ui aliis probent quod ꝯ¬
aamo reprobant. quasi uutus et uitium non in reb̾
ane cumn auctore mutetur. Ceitum memini me¬
editionem septuaginta translatoꝵ ołim de greco emẽ¬
daram tribuisse me nr̃is. nec inimitum debere estuna¬
ru eoꝵ quos in conuentu fratrum semper edissero.
Et quod nunc dabreiami. idest uerli dieix inter¬
pretutus sum. idcuro feci ut in extrioabiles moras
e siluam nomniũ que scriptoꝵ confusa sunt uitio

Expanded text:
tre ejus fluent aquae vivae . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent, apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum: unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes, legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent, quod in me reprobant, quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini editionem Septuaginta translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris, nec inimicum debere existimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM id est, Verba Dierum, interpretatus sum, idcirco feci ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio
Abbreviated transcription (Latin):
unt estis adeo. quom᷑ conuertimini it̾m ad infirma eti
gena elementa. quib denuo sernire iualtis: Dies obst¬
u̾atis eomensis: et tempora et annos. Timeo uos ne fos
sine causa laboraium in nobis. Estote sicut ego: quia ꝙ
go situt uos. fratres obsechro uos: nichel me lesistis
tis aut̃i quia per infirmitutẽ carnis euuangeli ⁊ aui us
iam pridem. ed temptationem ura̾m in carne mea non p¬
iustis. neq respiustes. set sicut angłm di excepistis mel

Expanded text:
iterum ad infirma et egena elementa, quibus denuo servire vultis? Dies observatis, et menses, et tempora et annos. Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vobis. Estote sicut ego, quia et ego sicut vos, fratres, obsecro vos, nihil me laesistis. Scitis autem quia per infirmitatem carnis evangelizavi vobis jampridem et tentationem vestram in carne mea non sprevistis, neq
Abbreviated transcription (Latin):
hoc magis placuit cordi tuo. et non postulasti diuitias
et substantiam et głam. neqr anunas eoꝵ qui te ode¬
uint. set nec dies uite plurimos. peristi autem sa
ab excelso gabaon in ierłm coram tabernaculo fede¬
ris et regnauit super istł. Cong̾gauitq sibi curoꝰ
et equites. et facti sunt ei mille quadringenti cur¬
rus. et duodecim nulia equitum. Et fecit eos ẽe in
urbib quadrigaꝵ. et cum rege in ierłm. Prebuitq
trib multitudine magna. Adducebant᷑ autem ei.¬
et equi de egypto et de choa. a negociatorib regis. qͥ
ibant et emebant precio quadrigam equoꝵ sexeẽ¬
tis argenteis. et equum centum quin quagita. Si¬
muilit̾ de uniueosis regnil checheoꝵ et a regib syrie¬

Expanded text:
hoc magis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias, hoc magis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias, et substantiam, et gloriam, neque animas eorum qui te oderant, sed nec dies vitae plurimos: petisti autem sapab Excelso Gabaon in Jerusalem coram tabernaculo foederis, et regnavit super Israel. Congregavitque sibi currus et equites, et facti sunt ei mille quadrigenti currus, et duodecim millia equitum; et fecit eos esse in urbibus quadrigarum, et cum rege in Jerusalem. Praebutribus multitudine magna. Adducebantur autem ei equi de Aegypto, et de Coa, a negotiatoribus regis, qui ibant: et coemebant pretio, quadrigam equorum sexcentis argenteis, et equum centum quinquaginta: Similiter de universis regnis Hetthaeorum, et a regibus Syri
Abbreviated transcription (Latin):
Onfortatus est ergo sa¬
lomon rex filius dauid in
regno suo. et dominus
erat cum eo et magni
et centurionib et duci¬
b et indicib omius ⁊ srł. et principib familiaꝵ. Et
abiit cum unuiersa mulatudine in excelsum ga¬
baon ubi erat tabernaculum federis domini quod fe¬
cit moyses famulus dei in sositudine. Archam aito
est in ierłm. Altare quoq eneum quod fabricatus
fuerat beselehel filius uri filii uꝵ. ibi erat coram ta¬
bernaculo domun quod et requisiuit salomon: et
ominis eccłia. Ascenditq salom ou ad altare eneum
coram tabernaculo federis domni et obtulit in eo mil¬
deo. Dũ fecisti cum dauid patre meo mised̾tam mag¬
nam: et constituisti me regem pro eo. Nunc igitur
domine deus impleatur sermo tiuis quem pollicius
es daiid patri meo. Tu enim me fecisti regem super
popłm tuum multum. qui tam innumerabilis est
potest hunc populum tuum digne qui tam grandis
est iudicare : Dixit autem deus ad salomonem. Quia

Expanded text:
onfortatus est ergo Salomon filius David in regno suo et Dominus erat cum eo et magnifet centurionibus et ducibus et iudicibus omnis Israhel et principibus familiarum et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon ubi erat tabernaculum foederis Dei quod fecit Moses famulus Dei in solitudine arcam autem Dest in Hierusalem altare quoque aeneum quod fabricatus fuerat Beselehel filius Uri filii Ur ibi erat coram tabernaculo Domini quod et requisivit Salomon et omnis ecclesia ascenditque Salomon ad altare aeneum coram tabernaculo foederis Domini et obtulit in eo milDeo: Tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam: et constituisti me regem pro eo. Nunc igitur, Domine Deus, impleatur sermo tuus quem pollicitus es David patri meo: Tu enim me fecisti regem super populum tuum multum, qui tam innumerabilis est,potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis est, judicare? Dixit autem Deus ad Salomonem: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
de grege inimacłatum: et offeres eos in conspestu dñi.
Et mutent sacerdotes super eos sal: et offerent eos ho¬
locaustum dño. septem dieb. Facies hyrcum pro peccato
cotidie. et uitulũ de armento. et ariẽtem de pecorib imi¬
maculatos offerent. Septem dieb expiabunt altare et
mundabunt illud: ⁊ implebunt manum eiꝰ. Expleas &
dieb. in die octauo et ultra. facient sacerdotes super al¬
tare holocausta ur̃a. et que ꝓro pace offerunt: et placa

Expanded text:
de grege immaculatum. Et offeres eos in conspectu Domini; de grege immaculatum. Et offeres eos in conspectu Domini; et mittent sacerdotes super eos sal, et offerent eos holocaustum Domino. Septem diebus facies hircum pro peccato quotidie: et vitulum de armento, et arietem de pecoribus, immaculatos offerent. Septem diebus expiabunt altare, et mundabunt illud: et implebunt manum ejus. Expletis autem diebus, in die octavo et ultra, facient sacerdotes super altare holocausta vestra, et quae pro pace offerunt: et placa
Abbreviated transcription (Latin):
dirs quadrangulatum equis laterib. Es cepido qua¬
tuor derim cubitoꝵ longitudinis per quatiordecim lati¬
rudinis: in quatuor angulis euis. Et corona in aircuitu
euis dimidii cubut: et sinus eius unius cubiti ꝑ cretutũ.
Gradus aut̾ eius: nersi ad orientem. Et dixio ad me. Fili hy¬
die fuerit fabricatum: ut offerat᷑ super illud holoeaustũ
et effundatur sanguis. Et dabis sacerdotib et leuitis qui
sunt de semine sadoch. qui accedunt ad me ait dñs d̾s. ut
offerant mͥ uitulitm de armento pro pec̃o. Et assumes de
sanguine eius. ponesq super quatuor cormia eius. et
super quatuor angulos crepidinis. et super coronam incu
loco domus extra scũarium. Et in die scd̃o offeres hyrcũ
caprartim immacłatun pro pcc̃o: et expiabunt ałtare si¬
cut expiauerunt in urculo. Cumq compleueris expiãs
illud. offeres uituli̾̃t de armento immacłatum. et a rietẽ

Expanded text:
dinis quadrangulatum aequis lateribus et crepido quadinis quadrangulatum aequis lateribus et crepido quattuordecim cubitorum longitudinis per quattuordecim latitudinis in quattuor angulis eius et corona in circuitu eius dimidii cubitus et sinus eius unius cubiti per circuitum gradus autem eius versi ad orientem et dixit ad me fili hdie fuerit fabricatum; ut offeratur super illud holocaustum, et effundatur sanguis, Et dabis sacerdotibus, et Levitis, qui sunt de semine Sadoc qui accedunt ad me ait Dominus Deus ut offerant mihi vitulum de armento pro peccato et adsumens de sanguine eius pones super quattuor cornua eius et super quattuor angulos crepidinis et super coronam in ciloco domus extra sanctuarium et in die secunda offeres hircum caprarum inmaculatum pro peccato et expiabunt altare sicut expiaverunt in vitulo cumque conpleveris expians illud offeres vitulum de armento
Abbreviated transcription (Latin):
fabrulam. et eou bescant ex omnib que feceruno Sigrrã
domus et tabride etus. exitus et introitus. et omein descͥp
uonemenis et miniersa precepta erus. cunstumo ordi¬
nonures et omnes leges enis ostende eis. Et scribes mo
celisroꝵ ito custodiant omnes descriptiones en csreo p̾¬
cobt iiuis: et facuant ea. Ita est leo domis insumrnt¬
tare inontis omnes fines eiis in cueurtu scm̃sc̃õr est.
Hxe g est lex domus. Iste aut̃ mensure altaris incũbito
uerisimo. qui habebat cubitum et palmu̾. In simi euile¬
uat cubitis e cbitus in latituidine. et definitio rtlꝙ
ad labum euts. in citctutu palmi imus. Hec quoꝵ erat
bolla altarss et de sinu terre usq ad crepidinẽ nouissimã
duo ubiti: et latitudo cubiti unius. Et a crepidine ma¬
ire uq ad creplomem minorem quatuor cubrci. et la¬
terudo cuibiti unius. Ip̃e autẽ artel quatuor cbidoꝵ e
ab auel usq suresiun comua quattuor. Et apiel duode¬
abia cubito n longitisdine: per duodetim cubitos latitu¬

Expanded text:
fabricam: et erubescant ex omnibus, quae fecerunt: Figuram domus, et fabricae ejus exitus, et intionem eius et universa praecepta eius cunctumque ordinem eius et omnes leges eius ostende eis et scribes in oculis eorum et custodiant omnes descriptiones eius et praecepta illius et faciant ea ista est lex domus in summitate montis omnes fines eius in circuitu sanctum sanctorum est haec ergo est lex domus istae autem mensurae altaris in cubito verissimo qui habebat cubitum et palmum in sinu eius erat cubitus et cubitus in latitudine et definitio usque ad labium eius in circuitu palmus unus haec quoque erat fossa altaris et de sinu terrae usque ad crepidinem novissimam duo cubiti et latitudo cubiti unius et a crepidine maiori usque ad crepidinem minorem quattuor cubiti et latitudo unius cubiti ipse autem arihel quattuor cubitorum et ab arihel usque sursum cornua quattuor et arihel duodecim cubitorum in longitudine per duodecim cubitos latitu
Abbreviated transcription (Latin):
stiis temporib ostendet beatus. et solus potens. rex regũ
et dñs dñ antium: qui solus ht immortalitatẽ. et lucem
habitat in accessibilem. quem nullus hominũ iudto. seo
nec uidere ꝑotest: cui honor et imꝑiũ sempit̾num. am.
Diuitib huuis seculi pretipe non sublime sapere
neq sperare inincerto dunitia. set in deo inuo:¬

Expanded text:
olus potens, Rex regum, et Dominus dominantium: qui solus habet immortalitatem, et lucem inhabitat inaccessibilem: quem nullus hominum vidit, sed nec videre potest: cui honor, et imperium sempiternum. Amen. Divitibus hujus saeculi praecipe non sublime sapere, neque sperare in incerto d