comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueta condita fuiͣnt erogata
⁊ si forte uetustate species ita
corrupta ẽ: ut ꝑsemet eroga¬
ri.sine querela ñ possit eide
ex nono portiont misceatur
cuius adictione corruptio
uelata damynum fisco ñ
faciat ad statutũ aũt nege¬
tium arhitratum. ac iudi¬
cio tuo nobilis prutens fideł
optie sibi conscuis ꝓuite¬
gritate meritos ad ponat̾.
custos acm̃soꝵ qui uł frum̃

Expanded text:
era condita fuerint erogata. Et si forte vetustate species ita corrupta est, ut per semet erogari sine querella non possit, eidem ex nova portione misceatur, cuius adiectione corruptio velata damnum fisco non faciat. Ad istud autem negotium arbitratu ac iudicio tuo nobilis prudens fidelis optime sibi conscius pro integritatis meritis adponatur custos ac mensor, qui vel fru
Abbreviated transcription (Latin):
nemo sibi plandiatur ⁊ ñ
certis modis sese lib̾tater¬
cẽ existimet s ꝓ nr̃a forma
tĩmnodo sciat posse lib̾tate
sibi curiali competere con¬
ditionis in oĩbranteriori¬
bus modis quoꝵ comp̃

Expanded text:
nemo sibi blandiatur et non certis modis sese liberum esse existimet, sed pro nostra forma tantummodo sciat posse libertatem sibi curialis competere condicionis: omnibus anterioribus modis, quos no
Abbreviated transcription (Latin):
mperatonam magestatp
non solum armis decora¬
lam. s⁊ ⁊ legib oportet eẽ
arma̾tam ut utrũque te¬
pus. ⁊ belloꝵ ⁊ pacis recte possu
gub̾nari.⁊ pͥnceps romanũ
existat uict᷑or. non solum inhõstili¬
bus pͣliis s eciam ꝑ legitimos trami¬
tes calupnianciũ iiquitates expel¬
lat. ⁊ fiat tam  ueligiosissimus uir¬
quam uictis hostib triumphator.
Quoꝵ ut᷑amq uiam cum sumis
ugiliis ⁊ sũma ꝓuidentia annuẽte
dõ ꝑfecimus. Et bellicos quidẽ su¬
dores nostros barrice g̾s sub iuga nr̃a
detlũcte cognoscunt. Et tam afrca
quã aliei mimerose ꝓuincie. post
tanta tẽpore spacia nr̃s uictoriis ace¬
lesti nuie p̃stitis. it̾um tlicioni
romane nr̃oq adtlite imꝑio ptestant᷑.
mulg̃atis quam conpositis regunt᷑.
Et cum sacratissimas ꝯftitutiones
antea ꝯfusas inluculentam erexi¬
mus ꝯsonantia. tunc nr̃am Ex tẽ¬
ilimnius curam. ad ĩm̃sa prudẽcie¬
E

Expanded text:
mperatoriam maiestatem non solum armis decoratam, sed etiam legibus oportet esse armatam, ut utrumque tempus et bellorum et pacis recte possit gubernari et princeps Romanus victor existat non solum in hostilibus proeliis, sed etiam per legitimos tramites calumniantium iniquitates expellens, et fiat tam iuris religiosissimus quam victis hostibus triumphator. Quorum utramque viam cum summis vigiliis et summa providentia adnuente Deo perfecimus. et bellicos quidem sudores nostros barbaricae gentes sub iuga nostra deductaefo cognoscunt et tam Africa quam aliae innumerosae provinciae post tanta temporum spatia nostris victoriis a caelesti numine praestitis iterum dicioni Romanae nostroque additae imperio protestantur. mulgatis vel compositis reguntur. Et cum sacratissimas constitutiones antea confusas in luculentam ereximus consonantiam, tunc nostram extendimus curam et ad immensa prudentiae
Abbreviated transcription (Latin):
id non ꝑfecisset tluui ꝑtinacis orõe
cautum ẽ. ne alias tabule pͥores iur̃
facte unte fiant uisi sequentes ur̃
ortlinate ⁊ ꝑfecte fuerint: Nam ĩ¬
ꝑ fectum testam̃tum sinedubio
nullum ẽ ineadem oracionez expre¬
ssit non admissurũ se heretlitatẽ
eius qui lins causa pͥncipem here¬
dem reliq̃nt. N eque tabulas non
legitune factas in quib ip̃e obea
causam heredes institutus erat pro¬
batui. N eque exnuda uoce no¬
exnulla scͥptura cui uiris auctori¬
tas desit aliꝗͥ adepturum. Seccd̾m
ħ tliui quoq seuerus ⁊ antominuᷤ
sepissime rescͥpser̾. licet enĩ ĩqut̃
legib solũti sumus. at tã legib

Expanded text:
id non perfecisset, divi Pertinacis oratione cautum est, ne alias tabulae priores iure factae irritae fiant, nisi sequentes iure ordinatae et perfectae fuerint. nam imperfectum testamentum sine dubio nullum est. 8 7. Eadem oratione expressit, non admissurum se hereditatem eius qui litis causa principem heredem reliquerit, neque tabulas non legitime factas in quibus ipse ob eam causam heres institutus erat probaturum, neque ex nuda voce heex ulla scriptura cui iuris auctoritas desit aliquid adepturum. secundum haec divi quoque Severus et Antoninus saepissime rescripserunt: ‘ licet enim, ’ inquiunt, ‘ legibus soluti sumu
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m usque ad eo ualet donec rũ¬
patur irritum ue fiat. Pu̾pi¬
tui aũ testam̃tum cum ineode sta¬
tu manente testatore ip̃i testam̃¬
ti ĩuicratur. ¶Siquis enĩ post
fc̃m testam̃tu ad optauit sibi fi¬
lium ꝑ imperatoreᷤ eũ qui su iu

Expanded text:
m usque eo valet donec rumpatur irritumve fiat. Rumpitur autem testamentum, cum in eodem statu manente testatore ipsius testamenti ius vitiatur. si quis enim post factum testamentum adoptaverit sibi filium per impera
Abbreviated transcription (Latin):
¶hoc autem casu irrita fieri testa
nicio non iure facta sunt postra
ꝓpt̾ capitis tliminuciõe urita fue¬
rt possumꝰ nichilominꝰ rupta di¬
cere. ¶S quia sane cõmotlius
erat singłas cauias singłis appella¬
cionib tlistingui. Id̾o quedam ñ
iure facta th̃r quedam iure facta
q̃ ab inicio uire facta ꝓpt̾ capitiᷤ
amminucione̾ irrita facta sunt.
¶lam si.uii. testium signis signa¬
ta sunt. pot̃ scriptus hr̃des ẜ ta¬
bulas testam̃ti bonoꝵ possessiõe
agnoscere si modo defuntus ⁊ ai¬
us romanus ⁊ sue potestatis mor¬
tis tẽpore fuent. ¶Nam si õ irritu̾
factum sit testam̃tum qͣ ciuita¬
tem uł eẽt lib̾tatẽ testator amisit
aut qi madoptionem sedetlit ⁊
mortis tẽpore inadoptiu patris
mari testam̃tum qͦ postea testa¬
tor id noluit uase. inque adeo ũ
⁊ siqs post factum pͥus testam̃tũ
posterius facere posterius face̾¬

Expanded text:
 irrita fiunt, et quae quae iure facta sunt, postea propter capitis deminutionem irrita fiunt, possumus nihilo minus rupta dicere. sed quia sane commodius erat singulas causas singulis appellationibus distingui, ideo quaedam non iure facta dicuntur, quaedam iure facta quae ab initio iure facta propter capitis deminutionem irrita facta sunt. nam si septem testium signis signata sunt, potest scriptus heres secundum tabulas testamenti bonorum possessionem agnoscere, si modi defunctus et civis Romanus et suae potestatis mortis tempore fuerit: nam si ideo irritum factum sit testamentum, quod civitatem vel etiam libertatem testator amisit, aut quia in adoptionem se dedit et mortis tempore in adoptivi patris mari testamentum quod postea testator id noluit valere: plusque adeo, etsi quis post factum prius testamentum posterius facere coeperit e
Abbreviated transcription (Latin):
testatore aũ post mortem eius. añ qͣ
fliccionem sub qua heredes institu¬
tus ẽ defectus sit inhis casib pat̾¬
fanulias intestatus moritur. Nã
⁊ pͥus testam̃tum non ualet iuptũ
aposteriore ⁊ posteriꝰ eque nullas iu¬
res ħt cum exeo nemo hẽs extiterit.
¶Set siquis pͥore testam̃to iuire
ꝑfecto posfuis eque uire fecerit.
eẽt si excertis rebus meo hr̃des in.
stinient supus testam̃tũ sublatũ
tucione exp̃ssum ẽ. ¶ Imꝑatores
seuerus eẽt antoninus cocceslo
rerum montio factanon eẽt.s
ta ex lege falcitlia heretlitatẽ resti¬
tnat his qui inpͥore testam̃to seͥp¬
ti fuerant. ꝑꝑ ĩcerta u̾ba sectło te¬
stam̃to quib ñ uałet pͥus testam̃¬
tum exp̾ssimi ẽ tlubitari non
testam̃ta iure facta infirmant᷑
ueluti eum is qui fecerit testa

Expanded text:
testatore aut post mortem eius, antequam dicione, sub qua heres institutus est, defectus sit, in his casibus paterfamilias intestatus moritur: nam et prius testamentum non valet, ruptum a posteriore, et posterius aeque nullas vires habet, cum ex eo nemo heres extiterit. Sed si quis priore testamento iure perfecto, posterius aeque iure fecerit, etiamsi ex certisum tutione expressum est. ‘ Imperatores Severus et Antoninus Cocceio rerum mentio facta non esset, ta ex lege Falcidia, hereditatem restituat his qui in priore testamento scripti fuerant, propter inserta verba secundo testamento, quibus ut valeret prius testamentum expressum est, dubitari non testamenta iure facta infirmantur, veluti cum is qui fecerit testa
Abbreviated transcription (Latin):
insule retligit᷑ eiusd̾ ꝑmanet is
ager cuius effueat. qd̾ sinaturali
alueo inuniu̾su derelicto alia par
uisq agͥ que latitudo prope ripa
fit nouus aũt alueus euis iuiris er̃
incipit cuius ⁊ ip̃m flum̃ .i. plbli
reu̾sum fui̾t flum̃ rursus nouu̾
alueus eoꝵ ẽẽ incipit qui prope ri.¬
pam eiꝰ p̃tlia possidentsalia smo
cansa ẽ. ¶Et siciuus totus ager
imndat᷑ fuerit neque enĩ inim¬
datio sp̃em fundi conmutat ⁊ si
recesserit obad aqua palam ẽ eius
funtlu manere cuius ⁊ fu̾it. ¶¬
Cum exaliena mat̾ia sp̃es aliqua
facta sit ab aliqͦ q̃ri solet auis coꝵ¬
rõme naturali cominus. sit uitu̾
his qui fecerit an ille pocuis qui
mat̾ie tlñs suͣit. ¶Ut ecce siꝗd

Expanded text:
insulae redegerit, eiusdem permanet is ager cuius et fuerat. Quodsi naturali alveo in universum derelicto alia partiusque agri, quae latitudo prope ripam sit; novus autem alveus eius iuris esse incipit, cuius reversum fuerit flumen, rursus novus alveus eorum esse incipit qui prope ripam eius praedia possident. Alia sane causa est, si cuius totus ager inundatus fuerit. neque enim inundatio speciem fundi commutat et ob id, si recesserit aqua, palam est eum fundum eius manere cuius et fuit. Cum ex aliena materia species aliqua facta sit ab aliquo, quaeri solet, quis eorum naturali ratione dominus sit, utram is qui fecerit, an ille potius qui materiae dominus fuerit: ut ecce si
Abbreviated transcription (Latin):
tabularum lib̾toꝵ ⁊ lib̾taꝵ
tutela ad patronos lib̾osꝙ eoꝵ
ꝑtinet que ⁊ip̃a legitima tutela
uocat᷑ ñ qr nonuinatĩ ealege d̾ hac
tutela cauetur. S qr ꝑ inde accep¬
ta ẽ ꝑ int̃pretatiõe a suib̾ legis in
troclucta eẽt. Eo eñĩ ip̃o quo here¬
tlitates lib̾toꝵ lib̾tarumꝙ simte¬
stati decessisset usserat lex adpatio¬
nos lib̾o suo eoꝵ ꝑtine̾ cretliderunt
ueteres uoluisse legẽ ⁊̃ tutelas ad
eos ꝑtiue̾ ⁊ cum agnatos quos ad
heretlitateᷤ uocat eos dem ⁊ tutores
ẽẽ iussit. Quia plerumꝙ nͥ succe
ssionis ẽ emolumitum. ibi tutele
onus ẽẽ debẽt . Iteo aũt fliximus

Expanded text:
tabularum libertorum et libertarum tutela ad patronos liberosque eorum pertinet, quae et ipsa legitima tutela vocatur: non quia nominatim ea lege de hac tutela cavetur, sed quia perinde accepta est per interpretationem troducta esset. eo enim ipso, quod hereditates libertorum libertarumque, si intestati decessissent, iusserat lex ad patronos liberosve eorum pertinere, crediderunt veteres, voluisse legem etiam tutelas ad eos pertinere, cum et adgnatos, quos ad hereditatem vocat, eosdem et tutores esse iussit et quia plerumque, ubi ssionis est emolumentum, ibi et tutelae onus esse
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ dixerũt ut neq ulla ip̃i participa¬
rentur militia nec ꝙ libet inpublicis
curis particͥpiũ habent uti ue ecta¬
sione militiaꝑ ⁊ publicopp collegioꝵ
scẽ dei catholice.⁊ apłice eccse nĩtta

Expanded text:
interdixerunt, ut neque in ulla ipsi participarentur militia, nec quodlibet in publicia curis participium haberent, uti ne occasione militiarum et publicorum collationum sanctae dei catholicae et apostolicae ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝯungunus ⁊ ꝯ numeramus
s⁊ qui nestoru iudaica secuntur ue¬
sania e⁊ entichia uistas ⁊ acephalos
qui discon ⁊ seueri mala facta lan¬
guent manichei o⁊ a poliiaris reno¬
uantiũ inpietatẽ. ⁊ ad hec om̃s ꝗ
non sut m̃brũ scẽ tei eatholice.⁊ ap

Expanded text:
bus coniungimus et connumeramus et qui Nestorii Iudaicam sequuntur vesaniam et Eutychianistas et Acephalos, qui Dioscori et Severi mala secta languent Manichaei et Apolinaris renovantium inpietatem, et ad haec omnes qui non sunt membrum sanctae dei catholicae et ap
Abbreviated transcription (Latin):
minis. lege inꝑpetuo ualitura edie¬
tis. in hac. regia urbe. ꝓpositis ⁊ p̃ceptio¬
nbus iminu̾sas ꝑuintias subtua
cõstituta iuris dictione. directis fa¬
dat. manifa. ut. om̃s eaq proꝵ ittili¬

Expanded text:
minis legem in perpetuum valituram edictis in hac regia urbe propositis et praeceptionibus in universas provincias sub tua constitutas iurisdictione directis faciat manifestam, ut omnes ea quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Erceptis qui
lib̾alium strdioꝵ añtisti¬
tes sunt ⁊ qui medendi cu¬
ra funguntur decreto de¬
curionum immunitas
nemm tribui pot̃.¬

Expanded text:
. Exceptis qui liberalium studiorum antistites sunt et qui medendi cura funguntur, decreto decurionum immunitas nemini tribui pot
Abbreviated transcription (Latin):
biculi ipositi ea digratate fũ¬
ganitur qua sunt p̃diti qui
eminentissimam p̃torianã
uł urbanam meruerint p¬
fecturam. aut certe militarẽ
magisteriam potestatem.
ita ut sit int̾ eos post deposita᷑
ad miistrationes milla dis¬
cretio. siue nr̃e fenitatis ato¬
raturi ad mittuntur imꝑio.
siue ꝑsuo arbitrio sollemp¬
nes festũtates ⁊ cetus uł
salutationes. uł quelibet alia
officia frequent. ut in sediby
un consensu eis ordo ẜuetur
quem ordo ꝓuectiottis ostẽ¬
derit. sub habitu ipsis ude¬
licet consucto. cum mani¬
feste decretum sit eum ẽt
qui p̃cesserit potiorem. ut
illum sub sequi quem recẽ¬
op̃. Hac nr̃e mansuetudi¬
ins et̃ne lege sancimꝰ. ut ões
cubicularii qui de nr̃o cũbi¬
culo exeunt arte quam pri¬
mum locum oꝑtineant. ex¬
cepto castrensi.⁊ comite do¬
moꝵ. his priulegiis ꝑ fruã¬
tur. toem ut nec pones eori
angarias. siue pangarias.
ñ ⁊̃ paraberere dos in posteꝵ
dispositione tui culmims ł

Expanded text:
biculi praepositi ea dignitate fungantur, qua sunt praediti, qui eminentissimam praetorianam vel urbanam meruerint praefecturam aut certe militarem magisteriam potestatem, ita ut sit inter eos post depositas administrationes nulla discretio, sive nostrae serenitatis araturi admittuntur imperium sive pro suo arbitrio sollemnes festivitates et coetus vel salutationes vel quaelibet alia officia frequentent, ut in sedibus et consessu is eis ordo servetur, quem ordo provectionis ostenderit, sub habitu ipsis videlicet consueto, cum manifeste decretum sit eum esse qui praecesserit potiorem, vel illum subsequi, quem recenpu. Hac nostrae mansuetudinis aeterna lege sancimus, ut omnes cubicularii, qui de nostro cubiculo exeunt, antequam primum locum obtineant, excepto castrensi et comite domorum his privilegiis perfruantur, id est ut nec possessiones eorum angarias sive parangarias vel etiam paraveredos in posterum dispositione tui culminis vel
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i. subiecti. ⁊ mlaxime. quilitib at¬
dentiam. nullus. hanc. nr̃ani. sacra
crcumueniat. legem neq ignorã¬
quo negotio. mnitim apd̾. indicẽ.
acciꝑe exphemiis moꝵ ⁊ ante ip̃a.

Expanded text:
ri subiecti et maxime qui litibus atdentiam, et nullus hanc sacram nostram circumveniat legem neque ignoranquoque negotio initium apud iudicem accipiente ex prooemiis m
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. ꝑforinas sũ. ꝑdispositiones specta¬
bilin nrõꝵ. peferen danor ant. al¬
terius. cuilib qui mõ cõuenit. hoc
negõr examinari. ant. iudicari.
ut. pͥote. anobis. semel iudicati
ẽ.Ri retractani anullo. naleat. his.
utoelicet. tenentib. qñ scupta tał.
dubitatio mdici dealiq̃ fiat. lege.

Expanded text:
tabilium nostrorum referendariorum aut alterius cuiuslibet, quomodo convenit hoc negotium examinari aut iudicari, utpote a nobis semel iudicatum et quod retractari a nullo valeat. His videlicet tenentibus quando scripta talis dubitatio iudici de aliqua fiat lege,
Abbreviated transcription (Latin):
rum. scema qõne audit᷑. sũ scrip¬
to.sine. siue littis. ẜuus.siquis
iudicũ. ꝓ̃am. despiciens. salutẽ
ut. neq appellatione indigeat.
n. ex apntissis. inferatu. penas

Expanded text:
rum schema quaestionem audit, sive scripto sive sine litteris. Sed vel si quis iudicum propriam despiciens salutem ut neque appellatione indigeat neque ex compromissis inferatur poena:
Abbreviated transcription (Latin):
tum nimerarioꝵ ꝓpositu.
ꝗdiu̾sis obsequiis rectorib
obsecuntur. ita in hibendũ
ẽ. ut antea sancximiꝰ ⁊i nunc
ide sancimꝰ. conditioni eos
subdi torm̃tori ⁊ eculeis atq
lacerationb subiacere.
Mp̃. Qui numerari appel¬
lari consueuerant. conscilia¬
torium hac p̃sidum dumta¬
xat tabularii p̾hanc nr̃ami
sanctionem uocabirãt. scien¬
tes se corm̃tis ẽt̃ subiectos.
nosi iudicib uł hiso ꝓuecti
nro iudicio adpinitias ne¬
nerint. uł eractoribo debito¬
rum. aut reliquoꝵ modu
trequent᷑ gesseruit. subacto

Expanded text:
tum numerariorum propositum, qui diversis obsequiis rectoribus obsequuntur, ita inhibendum est, ut antea sanximus et nunc itidem sancimus condicioni eos subdi tormentorum et eculeis atque lacerationibus subiacere.m. Numerarii qui appellari consueverant consularium ac praesidum, dumtaxat tabularii posthac nostra sanctione vocabuntur, scientes sese tormentis esse subiectos, nisi iudicibus vel his, qui nostro iudicio ad provincias venerint, vel exactoribus debitorum aut reliquorum modum frequenter ingesserint sub acto
Abbreviated transcription (Latin):
nerariam ad epti sunt comitum̃
formidare debent eos quoꝵ st̃
moderationĩ cõmͥissi. nec se exi¬
stimare ideo merinsse dignita¬
tem ut urdicum p̃cepta dispici¬
ant q si meadem culpã ꝑͥseue¬
rent quinq libraꝵ auri mulc¬
te obñorius sub ingetur hono¬
re quoq quem ꝑdiderit spoli
D: In successione Landus.¬
curialium decernumis ut ⁊̃ si
libet curie uiri delentur cuius¬
cumq suꝑstitionis sint ad ini¬
plenda m̃uniã teneantur.
u. Omnes õmo curiales mo
riginalib ac debitis ꝑpetrio cu¬
riis ꝑseuerent. ⁊ qui er his ad
piuntiaꝵ regimen atq ad mmi¬
instrationum qualibet fraute
atq ambitione ꝑuenerint sci¬
ant se ñ solum insua curia re¬
mansuros s ⁊ cunctis rursus
ab erordio mumerib ẜraturos.
D. Quannus puisum fũãt
congrue emendationus occur¬
su quemiadmodum curiales
misitie nomine ⁊ honore fus¬
penso officiis reciderentur tñ ꝙ
quia hoc callido conscilio reppe̾¬
riunt ut euitatis ꝓuntie sue

Expanded text:
norariam adepti sunt comitivam, formidare debent eos, quorum sunt moderationi commissi nec se existimare ideo meruisse dignitatem, ut iudicum praecepta despiciant. Quod si in eadem culpa perseverent, quinque librarum auri multae obnoxius subiugetur, honore quoque quem prodidit spoli In successione curialium decernimus, ut, etiam si libet curiae iure debentur, cuiuscumque superstitionis sint, ad implenda munia teneantur. . Omnes omnino curiales in originalibus ac debitis perpetuo curiis perseverent, et qui ex his ad provinciarum regimen atque administrationem qualibet fraude atque ambitione pervenerint, sciant se non solum in sua curia remansuros, sed etiam cunctis rursus ab exordio muneribus servituros.. Quamvis provisum fuerat congruae emendationis occursu, quemadmodum curiales militiae nomine et honore suspenso officiis redderentur, tamen quia hoc callido consilio reppererent, ut evitatis provinciae suae
Abbreviated transcription (Latin):
erequant hoꝵ cupiditatib ob¬
uiamꝰ ut ex eoꝵ bomis quisq
tatum int̃ dicte dudum am¬
bitione militie uł qua libet
fraute subtrahere conati fue

Expanded text:
uat, horum cupiditatibus obviamus, ut ex eorum bonis, qui se tatum interdictae dudum ambitione militiae vel qualibet fraude subtrahere conati fue
Abbreviated transcription (Latin):
te repiatur ibi tꝑ̃e militie
cep̾ta cognitio tc̃ em uelud
nec dum angulos deposito
sublonitati iudice tractari
firiq p̃cipimꝰ. insi principa¬
li beneficio specialit indul¬
to.quidam ex his sese defen¬
dant.

Expanded text:
riatur ibi tempore militiae coepta cognitio: tunc enim velut necdum cingulo deposito sub militare iudice rem tractari finirique praecipimus, nisi principali beneficio specialiter indulto quidam ex his sese defendant.
Abbreviated transcription (Latin):
uere dicims. adunati ueta¬
ni eclamauerurit.constan¬
tinre anguste quid nos uete¬
ranos factis. si nillam in¬
dulgentiam. constantimis
augustus dixit. magis ma¬
gisq conueteranis nreis
beatitudine augere debeo
ꝗͣ minuere uictormus ue¬
nerib uiiu̾isis in locis con¬
uerari ñ sinamur. Con stã
tinus aur dix̃ aꝑtins. indi¬
ca que st̃ maxime murie¬
ra. que uos contirmacĩt gra¬
terarus idẽe concessum ꝑspi¬
cuum sit nequis eoꝵ mrul
lo munere cruili. neq mo
ꝑib publicis conuernatrar:
neq in nulla collatione. ne
magistris. neq auectigali¬
bus inquib cumq mmdi¬
nuis int̃ fuint. nillam ad
uectionem ꝓponendarri
dare debebunt. publica
quoq ut solent agentilp
suꝑ pellere ab hisde neta¬
nis ammoneantur. qui¬
ete post labores suos emp¬
int̃ ꝑfruantur. fisco nr̃o
quoq eadiem epła int̾ di¬
xunus. ut mallum õmo ex

Expanded text:
 dicimus. Adunati veterani exclamaverunt: Constantine Aug, quo nos veteranos factos, si nullam indulgentiam habemus? Constantinus A. dixit: Magis magisque conveteranis meis beatitudinem augere debeo quam minuere. Victorinus veneribus universis locis conveniri non sinamur Dixit: apertius indica: quae sunt maxime munera, quae vos contumaciter grateranis id esse concessum perspicuum sit, ne quis eorum in nullo munere civili neque in operibus publicis conveniatur neque in nulla collatione neque a magistratibus neque vectigalibus. In quibuscumque nundinis interfuerint, nulla ad venditionem proponenda dare debebunt. Publicani quoque, ut solent agentibus super compellere, ab isdem veteranis amoveantur. Quiete post labores suos perenniter perfruantur. Fisco nostro quoque eadem epistula interdiximus, ut nullum omnino ex
Abbreviated transcription (Latin):
m ꝓtectoria dignitaterumu¬
lati aut honores uarios ꝓ
meritis suis consecuti st̃ ⁊m¬
congrius pulsentur iniuri¬
is. cum siquis in hoc crrrã
fuiͣt dep̃hensus. rectores ꝓ
qualitate eos cohercerant.
Op̃. ¶ eteram qui ex ne¬
gligentia uite.neq res coᷤ¬
lunt. neq aliqd honestum
ꝑagunt. s latrocimis sesede¬
giis exuti. penis cõpetenti¬
bus aꝓiruitiaꝵ rectorib su¬
biciantur.

Expanded text:
tectoria dignitate cumulati, aut qui honores varios pro meritis suis consecuti sunt, incongruis pulsentur iniuriis, cum, si quis in hoc crimine fuerit deprehensus, rectores prqualitate eos coerceant.us . Veterani, qui ex neglegentia vitae neque rus colunt neque aliquid honestum peragunt, sed latrociniis sese degiis exuti poenis competentibus a provinciarum rectoribus subiciantur.
Abbreviated transcription (Latin):
his inquietaret.s liceat eis
emere ⁊̃ uendere optuns ne¬
integra beneficia eoꝵ sub se¬
culi nr̃i oratio ⁊ pace ꝑfruã¬
tur. s ⁊̃ nullo muere crili.
io ẽ corporali. siue ꝑsonali. ł¬

Expanded text:
his inquietaret: sed liceat eis emere et vendere, optimis neintegra beneficia eorum sub saeculi nostri otio et pace perfruantur. Sed etiam nullo munere civili, id est corporali sive
Abbreviated transcription (Latin):
cunam ant. malꝙq̃ uenerabilez domil
puenire boriitia. p̾bemi. ordinatiõibꝰ¬
uenenerabiliu. Locor aquib ap̾n
lurttatem. intra biẽnim q̃ aut. his
derelinqui. cã demrem. adquos. ꝑ¬
uenit. ⁊ annuar. pensionez ꝙ̃ pac¬
to ꝯtinetur. inferri. aut. hoc. recipere
emphitessi soluta eo.ꝙ. hoc sibi p¬
aut alicui. uenerabiliui domoꝵ.ꝯ
petentia. in quib. antiq̃. habitatioẽs
depoĩte sũt. ⁊ ex quib. nullus p̃bet̾

Expanded text:
 aliquam venerabilem domum pervenire, licentiam praebemus ordinatoribus venerabilium locorum, a quibus a princluntatem intra biennium, et aut his derelinqui eandem rem ad quos pervenit et annuam pensionem quae pacto continetur inferri, aut hoc recipere emphyteosi soluta, eo quod hoc sibi paut alicui venerabilium domorum competentia. in quibus antiquae habitationes depositae sunt et ex quibus nullus praebetur
Abbreviated transcription (Latin):
eualib. suꝑuementie. necc̃tatis.
uenerabili. donimi pecuris age
liceat. eiꝰ. ordinationib. ĩmobile
rem.aut supponẽ soare. in sp̃ale
pignus ⁊ treditor. possideat eãde
rem. ⁊ eiꝰ. fiuctus colligat ⁊ reputet
sibi. tam increditis pecuniis. ꝙ ĩ

Expanded text:
libet supervenientis necessitatis venerabili domui pecuniis egere, liceat eius ordinatoribus immobilem rem aut supponere et dare in speciale pignus, ut creditor possideat eandem rem et eius fructus colligat et reputet sibi tam in his creditis pecuniis quam in
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nõ ad p̃scriptiõe. iuris. eiꝰ. ꝯtus.
efficiatur. maliis uõ uenerabilib̾
ip̃o se qͣli. modo rurare p̃sente eo
qui p̃ ẽ uenerabili dontui. siue ñ
uõ uenerabilibdomib. p̃positis¬

Expanded text:
 non ad praescriptionem iuris eius contractus efficiatur; in aliis vero venerabilibus equali modo iurare praesente eo qui praeest venerabili domui, si vero non unt venerabilibus domib
Abbreviated transcription (Latin):
possint licentiardamus apis ordin¬
te. tradẽ. ip̃a. locaata. tñ. ut ẽphyteo¬
sis. int̾tia. ꝑ̃t̾e. prnsionũ q̃ exhabi¬
dationib. adhuc. stantib. colligebã¬
tur. exprincipiis tpr̃ia ẽphiteoseos ꝓ¬
cedat. aut.si. emphirerta uoli̾t ma¬
gis. subisto pacro accipiat. loca pri¬
nitus. edificet idditis illis. ꝑ
exstimatioẽ. prrisianib medietatẽ
ꝑtis. dare. uenerabili. domui. aqua
ipa. loca. accepit ⁊ ħ. fieri cõcedi.
ut. uõ. hui. modi. ẽphiteotã. ullis
inuentã. depor̃tis. habitationibꝰ. ma

Expanded text:
ntiam damus ipsis ordinre tradere ipsa loca, ita tamen ut emphyteosis in tertia parte pensionum. quae ex habitationibus adhuc stantibus colligebantur, ex principiis temporis emphyteoseos procedat, aut si emphyteota voluerit magis sub isto pacto accipi, ut loca primitus aedificet, et ex additis illic per aestimationem pensionibus medietatem partis dari venerabili domui a qua ipsa loca accepit, et hoc fieri concedimus, uti vero huiusmodi emphyteotam et illic inventa de depositis habitationibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
otest aũ quis intestam̃to
suo plures gratlus heredu
facere ut puta fulle hẽs nõ
Sent ille hẽs esto⁊ d̾inceps in
quantum uelit testator substi¬
tuere. Ep otest nouissimo loco
rium ħed̾ institue̾ ⁊ siplures ĩuniꝰ
locum possunt substitui⁊ un̾ĩ
plurium ⁊ singuli insingłim.
uł iniucem ip̃i qui heredes insti¬
tuti sunͣt. Et siextlisꝑarib patri¬
bus here des scriptos institutos ĩ¬
uicem substituerit ⁊ nullam
mencionez. sub institutione ha¬
b̾uent parciũ. eas uidet᷑ partes su
binstituciõẽ deflisse quas insti¬

Expanded text:
otest autem quis in testamento suo plures gradus heredum facere, ut puta ‘ si ille heres non erit, ille heres esto ’; et deinceps, in quantum velit, testator substituere potest et novissimo loco rium heredem instituere. Et plures in unius locum possunt substitui, vel unus in plurium, vel singuli singulis, vel invicem ipsi qui heredes instituti sunt. Et si ex disparibus partibus heredes scriptos invicem substituerit et nullam mentionem in substitutione habuerit partium, eas videtur partes in substitutione dedisse quas in insti
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃. Non prius debitorẽ
rei publice honorem mnre
publica subire cum id ꝙ
deferxe constiterit conuen¬
meis quam indiuoꝵ prre¬
cipura constitutionibo cecł¬
op̃. Apud eos quo lrat.
supstites integris factiũta¬
hr̃des incolonna retinẽt.
patrimonia sortes reipu¬
blice ꝑ seuerare debebũt

Expanded text:
. Non prius debitorem rei publicae honorem in re publica subire quam id quod debere constiterit convenmeis quam divorum principum constitutionibus dec. Apud eos, quos superstites integris facultaheredes incolumia retinent patrimonia, sortes rei publicae perseverare debebunt
Abbreviated transcription (Latin):
quocirca pões idices ⁊ curi¬
osos riserabił remoneat᷑ o¬
iuriam. scientib cunctis ut si
solum dampna resarcre. ueꝵi
⁊̃ nõtam ⁊ mulctam ꝗ negle¬
xerit sub ire cogetur.

Expanded text:
dices et curiosos miserabilis removeatur iniuria, scientibus cunctis, quod, si solum damna resarcire, verum etiam notam et multam qui neglexerit subire cogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
am discurreris uẽre donri
conetur in posteꝵ cum sacra
ꝓhibitur sanctiõe cognoscãt
uł co hortalium temierario
ammo ea q̃ decernimꝰ contẽp¬
nenda putamͣt. ꝑ singula
ammalia quib usus. funͣt sĩ¬
gulaꝵ libraꝵ auri illatiõe
mulct abitiri¬

Expanded text:
am discurrens veredo uti conetur in posterum, cum sacra prohibitum sanctione cognoscant. vel cohortalium temerario animo ea quae decernimus contemnenda putaverit, per singula animalia quibus usus fuerit singularum librarum auri inlatione multabitur
Abbreviated transcription (Latin):
iudicib faciende
euectionis copiam dene
oꝵ sit reẜuandum cũneq
p̃fecto urb. neq magistro mi¬
litum. neq ducib. neq unca¬
riis. neq cuidam alii p̃t̃ me¬
moratꝰ duas potestates boc
a nob̾ concessum sit. hiseram
tm̃ ambulandi factultate
tuidicis ex suo arbitrio p̃bitu¬
ri sint. quos tͣns mrissione pu¬
blicaꝵ functionum ꝑ secu¬
tores inderinit constitutos.
scituris si defiitionẽ nr̃am
excesserĩt. se quitir rigrat
quiq auri hbris officiã no
qriquagita ẽẽ mulctarto:

Expanded text:
Iudicibus faciendae evectionis copiam denegorum sit reservandum, cum neque praefecto urbis neque magistris militum neque ducibus neque vicariis nec cuiquam alii praeter memoratas duas potestates hoc a nobis concessum sit. His enim tantum ambulandi facultatem iudices ex suo arbitrio praebituri sunt, quos in transmissione publicarum functionum prosecutores viderint constitutos: scituri, si definitionem nostram excesserint, se quidem viginti quinque auri libris, officia vero quinquaginta esse m
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ grauãri. ꝓunciaꝵ igit̾ rec¬
tores ꝓcurent neumquã cũ¬
sus publicus uemat inque¬
relam. ⁊ octasio deceptioĩs
curiales ul̃ pranciales amĩa¬
lia indebita p̃stare cõ pellat.
sus semel ꝓumciam suam
p̾ modum̾ ytrnerib facien¬
dis cursu atq angaris ip¬
se siue suum utat̾ officium.
s ex peditionẽ militare nrm̃¬
tis ꝓpriis ex sequent᷑. dequo

Expanded text:
praegravari. Provinciarum igitur rectores procurent, ne umquam cursus publicus veniat in querellam et occasio deceptionis curiales vel provinciales animalia indebita praestare compellat. sus semel provinciam suam postmodum itineribus faciendis cursu atque angariis ipse sive suum utatur officium, sed expeditionem militarem iumentis propriis exsequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq cura pari ratione ⁊ͣt¬
tanda ẽ sexagirita libras sa¬
la cũ freras. seragnnita inte
anͣt ñ tͣnseat ea conditioe. ũ
siꝗs p̃scripta moderatiõis
imꝑatorii libr am̃ta tnscen¬
dexinelel sella in frusta ce¬
datur aũt uõ fisci uirib te¬
puter. ex cepts aurigentari¬
isq necesse ẽ ab ypoconuis in
solitis saccuł reportari.

Expanded text:
quoque cura pari ratione tractanda est, sexaginta libras sella cum frenis, sexaginta itidem averta non transeat: ea condicione, ut, si quis praescripta moderaminis imperatorii libramenta transcenderit, eius sella in frusta caedatur, averta vero fisci viribus deputetur: exceptis auri centenariis, quae necesse est ab hippocomis in soli
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾isq quib ꝓ tp̃e res publi¬
ca ⁊ antionas ⁊ alm̃ĩta pe¬
corib sub mimstrant᷑ surpã¬
di parauerat licentia deroge¬
tur. s nec aliam niam eim¬
di quisꝗͣ habeat faccultate
stare dignoscitur ex cepta
indelicẽt tua sublimissia
sede cin cursus publici ⁊ ꝓfi¬
ciscendi peum licentia ⁊
ubi ratio exegerit p̃stõs
su minime tͣnsire patian¬
tur. ante q̃ seriem euecti¬
onis aspexerint. ꝙ siquis

Expanded text:
isque, quibus propterea res publica et annonas et alimenta pecoribus subministrat, usurpandi paraveredi licentia derogetur. Sed nec alia via eundi quisquam habeat facultatem, stare dignoscitur: excepta videlicet tua sublimissima sede, cui cursus publicus et proficiscendi per eum licentia et ubi ratio exegerit praesto ue transire patiantur, antequam seriem evectionis aspexerint et congrua
Abbreviated transcription (Latin):
serentatis edictis cruitatiu
tabulariis erit flamina supͦ¬
plicumi. si cuisquã fraude
ambitu potestate inusta cunis
lium iudicium pequatione
constrinxernit.

Expanded text:
serenitatis edictis civitatum tabulariis erit flamma supplicium, si cuiusquam fraude ambitu potestate iniusta cuiuslium iudicium peraequatione constrinxerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs cũ reo fui̾t placuit ꝓm̃ suctu̾rẽdũ
eẽ ꝑ exceptiõe pacti ꝯuenti ilł qͦ. qui
proeo obligati ẽẽnt ac si ⁊ cũ ip̃is pac¬
tusẽẽt ne ab eis ea pecunia pet̾et᷑. Sane
quedam ex ceptoẽs non solent hiis ac¬
comodan. eẽc̃e eͥ debitor si bonis suis ce¬
sẜit ⁊ cũ eo cretlitor ex ꝑit᷑ defentlit᷑ ꝑ ex¬

Expanded text:
quis cum reo fuerit, placuit, proinde succurrendum quis cum reo fuerit, placuit, proinde succurrendum esse per exceptionem pacti conventi illis quoque qui pro eo obligati essent, ac si et cum ipsis pactus esset, ne ab eis ea pecunia peteretur. sane quaedam exceptiones non solent his accommodari. ecce enim debitor si bonis suis cesserit et cum eo creditor experiatur, defenditur per ex
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾e cretlirori liceat. Si agat cretlitor ⁊
nocet ei exceptõ ꝯuenit enĩ ita. nãque
nichominꝰ ħ uerũ manet lic postea in
ꝯͣiũ pacn s. S quia iniquũ ẽ cretlitorẽ
excludi replicacio ei dabit᷑ ex post̾iori pa¬
cto ꝯuento. ¶ Rursu̾int̾tlũ ⁊ uenit
ut replicanio q̃ pͥma facie iusta sit iniq
noceat. qd̾ eũ accittit alia allegatõe opꝰ
ẽ ad iuuantli rei gr̃a que tluplicacio uo¬
catur. ¶ Et si rursus ea pͥma facie ui
noceat. rursus allegatõe alia opus ẽ qͣ
actor ad iuuet᷑ͦ. q̃ d̃r triplicatio. Qua¬
rum oĩuĩ exceptionũ usũ int̾dũ ult̾i¬
us ꝗ fliximus uarietas negocioꝵ intro¬
uolumine faciłe cognoscere. ¶ Exceͤ¬
pcões añ quib debitor defentlitur płq
accomodari solent ecum fideiꝰ soribꝰ eĩ.
⁊ recte qr qd̾ abeis petitur id ab ip̃o debi¬
tore peni uidet᷑. Quia mandati uitlicio
redditurus ẽ eis ꝙ hii peo soliũnt q̃raci¬
one ⁊ si non depetenda pecunia pactus¬

Expanded text:
petere creditori liceat: si agat creditor et nocet ei exceptio; convenit enim ita, etiamque nihilo minus hoc verum manet, licet postea inium pacti sunt. sed quia iniquum est creditorem excludi, replicatio ei dabitur ex posteriore pacto convento. Rursus interdum evenit, ut replicatio, quae prima facie iusta sit, inique noceat. quod cum accidit, alia allegatione opus est adiuvandi rei gratia, quae duplicatio vocatur. Et si rursus ea prima facie iunoceat, rursus allegatione alia opus est, qua actor adiuvetur, quae dicitur triplicatio. Quarum omnium exceptionum usum interdum ulterius quam diximus varietas negotiorum introvolumine facile est cognoscere. Exceptiones autem, quibus debitor defenditur, plerumque accommodari solent etiam fideiussoribus eius: et recte, quia, quod ab his petitur, id ab ipso debitore peti videtur, quia mandati iudicio redditurus est eis quod hi pro eo solverint. qua ratione
Abbreviated transcription (Latin):
dinis occasione emolum̃toꝵ quat ꝑeos
ex pñclunt᷑ ei ã ꝯsiliario ã eius offõ
sundiq ei cirra sua̾i̾ que nrã largita¬
te dant᷑. S usticiet enĩ õib ꝓ medela
decenti germane eũ gub̾uantẽ cin¬
głm uniusis ultimũ eẽ.. Que¬

Expanded text:
e emolumentorum quae per eos expenduntur ei aut consiliario aut eius officio, sed undique eis pura servari quae nostra largitate dantur. Sufficiet enim omnibus pro medela decenti germane eum gubernantem cingulum universis utillimum esse. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
indentiã. ut cogatur ad nos ⁊ ad
semꝑ inꝑiũ hec demitiare. s ciat
aꝑte quia cingłm hoc affut
quia ip̃e cesuo recdet eaei qui ab
eo neglectus. maleq decuat᷑ eũ ad

Expanded text:
identiam, ut cogatur ad nos et ad semper imperium haec denuntiare, sciat aperte qui cingulum hoc adsumit, quia ipse de suo reddet ea ei qui ab eo neglectus est male, quae d
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ hñti fiduciã e uidicib infistẽ
⁊ ad nos referre. ⁊ ex se ageͣ con¬
pentia ut neq infrrmitate neq
alii oĩno culpatus nr̃o suꝑeoiu¬
dicio minor appareat. Licentia
cias siñ lite ibi ducruͣs. ⁊ signo
ege̾t᷑ auxilio legitimo hoc ꝑ eoptũs
Illud maxime ꝓuicere nõ dehis de
seculo molestari ꝙ sepe eos qui hoc
ab eo rursus remane᷑. & mox re¬
siones. Siem̃ denuo in hac felicis¬
sima ciuitate inueruat quosdã
mnedificantes frustra qui lib̾ta
his ⁊ castigationẽ inponat decẽ¬
tẽ  uebem̃tius iterũ transut¬
tat. sic nob̾.⁊̃ foris cuutatũ ha¬
oue libabitur. s iuoͣ aliquos per¬
spexit᷑ sui officu intnͣsmarinis paͣ¬
tils collecate. qui q̃ deforis ueniẽte ᷤᷤ
ĩquirant ⁊ huiẽ destinatos suscipi¬
entes ad ꝓiũcias deigant. ⁊ agat̃¬

Expanded text:
nem habenti fiduciam et iudicibus insistere et ad nos referre et ex se agere competentia, ut neque infirmitate neque alio omnino culpatus nostro super eo iudicio minor appareat. Licentiam cias sine lite ibi ducturos, et si quo egent auxilio legitimo hoc percepturos. Illud maxime providere, non de iisdem secundo molestari, quod saepe eos qui hic ab eo rursus remeare et mox resiones. Si enim denuo in hac felicissima civitate inveniat quosdam nidificantes frustra, qui liberati his et castigationem imponat decentem et vehementius iterum transmittat. Sic nobis etiam foris civitates haone liberabitur. Si vero aliquos perspexerit sui officii in transmarinis portibus collocare, qui etiam deforis venientes inquirant et hinc destinatos suscipientes ad provincias dirigant, et
Abbreviated transcription (Latin):
nrõꝵ sub̾toꝵ curã hũtes ut non
suas ꝓ uĩcias desentes hic ad tantur
t̃nis fruentes sepulturis eos ꝙ ⁊ añ
s ⁊ pigrine fuit quidã scriptaͣ e ꝑ¬
egͥnos õs ꝑscrutabunt᷑. ⁊ neq no¬
uit neq legit hoc causis studiũ.
bonũ quid̃ ⁊ antiquũ. neglectũ uͦ
inmelio ab uiuu̾sale dente ne¬
glegentia. paudati ꝑielitatũ ẽ
corrũpi e⁊ ꝑum donec nos ꝓteẽ. ⁊¬

Expanded text:
rum subiectorum curam habentes, ut non suas provincias deserentes hic adterantur ternis fruentes sepultures, eo quod et ante sed et pigritiae fuit quaedam scriptura et peregrinos omnes perscrutabantur. Et neque novum neque leve hoc causis studium, bonum quidem et antiquum, neglectum vero in medio ab universa laedente neglegentia paulatim periclitatum est corrumpi et perimi, donec nos
Abbreviated transcription (Latin):
fortune uł dignitats exrstant. ⁊ ꝑ¬
scrutari qui sint. ã m̃ ueniut. ei
cit᷑ q eos eripere de fa cuatatib ꝑꝑ quas
hic uenerũt. ⁊ festinãtur uñ ue¬
nerũt eos remntẽ ꝯ petentia fruẽ
nerũt regiã cuutatẽ p̃ ꝑare p̾ses¬
sores citius eas ors cerne᷑ ꝓ quib
uenerut causas ⁊ temute᷑ menͣtes
mor que uista sũt. Siuo̾ forsam
multitudo sit plue̾s quid renitre᷑
ꝯtimio ad ꝓuinciã duob aũ aũ in¬
bus reliens qui ẜm colligãtiũ scẽ¬
na lite᷑ ex erce̾ant. ⁊ tta eũ ĩmine᷑
litͥis auditori. e ꝓcura cnius incidi
negona. ut nõ longrrudo eis fiat
neq agͥcolaꝵ sit adueniens multitu¬
do s quidã forsã alii. ã ẽ litigaturi
ad uersus alios e⁊ hic tardent uon
qui esce̾. s cũ oĩ instantia udices
argue̾᷑ cũ festinationẽ eos ꝯtẽnõib
ab solue᷑. cilitib lib̾atos retatte᷑ suaᷤ
cuitates e⁊ punicias habitate. Suiõ
forsã cũ iustitͣit auditores litis¬

Expanded text:
fortunae vel dignitatis existant, et perscrutari qui sint aut unde venerint et citerque eos eripere difficultatibus propter quas hic venerunt et festinanter unde venerunt eos remittere competentia fruentnerunt regiam civitatem, praeparare possessores citius eas discernere pro quibus venerunt causas, et remittere merentes mox quae iusta sunt. Si vero forsan multitudo sit, plures quidem remittere continuo ad provinciam duobus aut tribus relictis, qui secundum collitigantium schema litem exerceant, et ita, eum imminere litis auditori et procurare citius incidi negotia, ut non longitudo eis fiat neque agricolarum sit adveniens multitudo, sed quidam forsan alii aut etiam litigaturi adversus alios, et hic tardent, non quiescere, sed cum omni instantia iudices urgere cum festinatione eos contentionibus absolvere et litibus liberatos remittere suas civitates et provincias habitare. Si vero forsa
Abbreviated transcription (Latin):
rib quidẽ ualidis ntantur. uite aute
eis decons non e occasio hos non frust̃
⁊ p̃põĩts panificantiũ stationũ ⁊ or¬
tos oꝑantib aliis q diu̾sis ã artibut
añ oꝑib in quib ualent simł quide
laborare simul aut̃ alii ⁊ segenere
te. p arentes eñ eis hac̃ sanctimus.
ut ñ segnitie eos ad illicitos actus
inpollentes loges eos atrpiantur
ad penas nris tradentes uidicib
lesos aut̃ ã losas corꝑe. ã canitie
gnes. hos sine molestia eẽ iubemꝰ
inhac bona cuutate. aut pie age᷑
uolm̃tib ad scͥbñdos.⁊ alioꝵ singłos
in t̾rogare qua uenerũt grã e m̃ꝗ¬
sitis qua dig᷑ sut̃ suꝑ eas agr ͬ ut
nõ pigͥ hic seceant. s conpetentia
tantiũ cuutate. ã q̃ deforis ueni¬
ennũ culpet aliqui tã quã ab ers dãp¬
nificantes ꝑ occasionẽ eoꝵ forte¬

Expanded text:
ribus quidem validis utantur, vitae autem eis decens non est occasio, hos non frustrapraepositis panificantium stationum et hortos operantibus aliisque diversis artibus aut operibus, in quibus valent simul quidem laborare simul autem ali et segnem te. Parcentes enim eis haec sancimus, ut non segnitie eos ad illicitos actus impellente leges eos arripiant ad poenas nostris tradentes iudicibus. Laesos autem aut laesas corpore aut canitie graves hos sine molestia esse iubemus in hac bona civitate, a pie agere volentibus adscribendos. Et aliorum singulos interrogare, qua venerunt gratia, et inquisitis quae digna sunt super eis agere, ut non pigri hic sedeant, sed competentia tantium civitate aut etiam deforis venientium culpent aliquos tamquam ab eis damnificati per occasionem
Abbreviated transcription (Latin):
urstitiã par̃ii sut̃ recipientes que
ccͣ legẽ ex act sut̃ quã penas urĩs
definitas ꝯstitutiõib suꝑ exigere
ac de ees referte ubi ꝑ speximus
falsa sqͥptura in quocũq collegio

Expanded text:
tiam passi sunt, recipientes quae contra legem exacti sunt, quam poenas nostris definitas constitutionibus superexigere ac de eis referre, ubi perspexerimus falsa scriptura in quocumque collegio,
Abbreviated transcription (Latin):
pletum uiri potentes eẽ credant᷑.¬
¶ Item finitur tutela si adrogati
fint ad huc inpub̾es. uł deportati.¬
datus sit testam̃to eꝙ euenit ut de¬
sinat eẽ tutoꝵ. existente ꝯflicione.
¶Simili mͦ finitur tutela mor¬
ꝑit. Mimima aũt capitis tlimi¬
nutioẽ tutoris ueluti fise in adõp¬
tiouem dederit legitima tantum
tollit᷑. ¶ ꝑ reterea qui adcertuᷤ
tẽpus testam̃to dantur tutores. fi¬
nito eod̾ ponũt tutelam. ¶O en¬
uł remouentur a tutela ꝙ abid su¬
specti uisi sunt uł exuista causa se
cycusant. ⁊ honus administrãde
tutele deponunt sectłm eaꝙ infe¬
rius proponemꝰ¬

Expanded text:
pletum viripotentes esse credantur. Item finitur tutela, si adrogati sint adhuc impuberes vel deportatidatus sit testamento, aeque evenit, ut desinat esse tutor existente condicione. Simili modo finitur tutela morperit. minima autem capitis deminutione tutoris, veluti si se in adoptionem dederit, legitima tantum tollit. Praeterea qui ad certum tempus testamento dantur tutores, finito eo, deponunt tutelam. Desivel removentur a tutela ob id quod suspecti visi sunt, vel ex iusta causa sese excusant et onus administrandae tutelae deponunt secundum ea quae inferius proponem
Abbreviated transcription (Latin):
ex alia causa lucrũ. fieret eurs qui
acciꝑe hoc egit. iõq ex hac arte fac¬
tã curantes lesionẽ sancumꝰ ut uł
siquidẽ tale fiat .⁊ adueniat aliq
altͣiͣ luccũ ut hec sumlit̃ ẜuari fi¬
liis ꝓͥetatẽ quidẽ mox ueniente
ad eos usu uoͣ solo ap̃lucrantẽ
ꝯstituto sic absimebũt oĩ uitio sic
oĩ desiderio inrationabili sic nec¬
inuiti noc sponte suis necebũt fi¬
liis sederut᷑ teꝑati maxime quide cu¬
ca suã castitatẽ dem̃cĩ circa matri¬
monii affectũ quã ꝯpetetis.⁊ hab̾e eos
qui semel ꝯuincti sut̃ alt̾ntris res
⁊ castitate plena ⁊ bonis morib cõ¬
grua. ⁊ pat̾̃no mat̾no qr affectu ple¬
na utq eis parñtes spõte non ẜuãt

Expanded text:
ex alia causa lucrum fieret eius qui ex alia causa lucrum fieret eius qui accipere hoc egit. Ideoque ex hac arte factam curantes laesionem sancimus, ut vel si quid tale fiat et adveniat aliquod alteri lucrum, et hoc similiter servari filiis, proprietate quidem mox veniente ad eos, usu vero solo apud lucrantem constituto. Sic abstinebunt omni vitio, sic omni desiderio inrationabili, sic necinviti nec sponte suis nocebunt filiis, sed erunt temperati, maxime quidem circa suam castitatem, deinde etiam circa matrimonii affectum, quem competens est habere eos qui semel coniuncti sunt alterutris: res est et castitate plena et bonis moribus congrua et paterno maternoque affectu plena, ut quod eis parentes sponte non servant,
Abbreviated transcription (Latin):
forte ꝯuertenti ad melius se nñs
uti legẽ utiimotẽ scilicet penan
ꝑ transactione ã ꝑmodũ alind
reraret᷑ maramoiũ si quidẽ ñ sinit
fillu maneant pͥora in suo orcline
suigͣ filiis existnt̃ib fiat hcec neq
filios erurescentes dent tmͣ occa¬
sione spontaneã ⁊ transactioĩs
sam pẽcẽte aut uro ꝯ mitttnte¬
dĩg̾nã causa dotis neq uir dote᷑
lucretur. neq mulr̾ añ nupti¬
alẽ donationẽ s repente casu ꝓ¬
cedente ã dots ã añ nuptialis do¬
natioñ ꝓotatis luctũ mox ad ꝯnru¬
nes ueniat filios ⁊ eoꝵ fiat usu so¬
lo ap̃ transeuntẽs manente cõgr̃¬
da tm̃ eo qui usũ lucretur filios ee
bona grã insuo uolui matrimoiõ
⁊recetẽ añ nuptialẽ quidẽ donatõ¬
nt̃ ad eũ qui ꝯscripsit dotẽ ud ad
eã qui obtulit tm̃ occasiotiẽ qua¬
si dãpnu ⁊ atiap caisaꝵ aii quã¬
titas non mecdiotris utraq dataẽ
parti ut nõ uidetur yce nuptiale
leges s extrinsetus accidens quasi

Expanded text:
ti autem ad melius se habens uti lege, ut timore scilicet poenarum per transactionem aut per modum alium separetur matrimonium, si quidem non sint filii, maneant priora in suo ordine; si vero filiis existentibus fiat hoc, et neque filios erubescentes dent tamen occasionem spontaneae transactionis san peccante aut digna casu dotis, neque vir dotem lucretur neque mulier antenuptialem donationem, sed repente casu procedente aut dotis aut antenuptialis donationis proprietatis lucrum mox ad communes veniat filios et eorum fiat, usu solo apud transigentes manente, cogendo tamen eo qui usum lucretur filios ex bona gratia viso solvi matrimonio et recedere antenuptialem quidem donationem ad cum qui conscripsit, dotem vero ad eam quae obtulit, tamen occasione quasi damni et aliarum causarum auri quantitas non mediocris utrique data est parti, ut non videretur hoc nuptiale leges, sed extrinsecus accidens quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tes fit. nã si ãbo cefumen suit᷑ hoc hr̃¬
dib nõ damꝰ s tã quã semel t̃mi¬
natũ uet̾ib relinquimꝰ legibus
ntͣ tuc̃ infucessionib ⁊ aliis ac¬
cessionib itaciuihis ent sicut &
ipͥorib sancitũ ẽ filiis qui ꝑꝑ
secundas iptias parentũ lucrũ
aliꝙ exlegib sit̃ poĩti ¶Illud quo

Expanded text:
t. Nam si ambo defuncti sunt, hoc heredibus non damus, sed tamquam semel terminatum veteribus relinquimus legibus.terit, tunc in successionibus et aliis accessionibus ita et in his erit, sicut et in prioribus sancitum est filiis, qui propter secundas nuptias parentum lucrum a
Abbreviated transcription (Latin):
oiã uisũ quidẽ ẽ forsã eẽ pͥscis le¬
gislatiõib nõ srñ quadã diuisicẽ.
ob̾ aũ putata ẽ bene se habe̾ tẽ¬
ꝑata lege ad simpliciatẽ causam
ꝑscrutane hoꝵ q̃ pus t̃mmata sut᷑
Q m̃ci nob̾ tp̃is pͥde̾ non displicentib̃
de hec rp̃o que legib uisa sut meli¬
tãrius ꝑsone cũ iunctionẽ ex pͥoi̾s
nptus filiis ẜuandis simplici qua¬
da ⁊ melionori lege duplici hanc
placuit int̾imere. si em̃ scdĩs mixta
nuptiis mulr̾ arit cĩ uir foite adẜã
respiciens ꝯuĩge̾ q̃ ex moͬte lucra ⁊¬
ta sut̃ aut c⁊̃ ex repudio forte ẜuat
fiuͥis cũ utiq ialuis forsã erũt eis¬
filiis ex imptiis seqñtibꝵ quomõ uistũ
ẽ eos qui insolis filiis legiinis mo¬
runtur non fuare eis lucra ex moͣ¬
tuis eoꝵ parentib si aliis eis transmi¬
tteͣ filicet quide erit p̃tiosius filiis
aparentib nõ ingrans. ¶ ꝓp̃te̾a̾¬

Expanded text:
ia visum quidem est forsan esse priscis legislationibus non sine quadam divisione, nobis autem putatum est bene se habere temperata lege ad simplicitatem causam perscrutante horum quae prius terminata sunt, quoniam et nobis ipsis pridem non displicentibus de hoc ipso legibus visa sunt meliterius personae coniunctionem, ex prioribus nuptiis filiis servandis, simplici quadam et meliori lege duplicem hanc placuit interimere. Si enim secundis mixta nuptiis mulier aut etiam vir forte ad secundam respiciens coniugem quae ex morte lucrata sunt aut etiam ex repudio forte servat filiis, cum utique et alii forsan erunt eisfilii ex nuptiis sequentibus: quomodo iustum est eos, qui in solis filiis legitimis moriuntur, non servare eis lucra ex mortuis eorum parentibus, sed aliis ea transmittere? Scilicet quid erit pretiosius filiis a parentibus non ingratis? Caput
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea nascitur ꝯflittõ. cessante sciłt
u̾boꝵ obligõe./Multum aũ tp̃s in
pecuniis forfitan defraudan. ꝑ ꝯfti¬
tutionẽ nr̃ãm ip̃s coartatum ẽ. ut
uitͣ bie̾n metas ħ mͦu exceptio mi¬
ninime extendat᷑¬

Expanded text:
ex ea nascitur condictio, cessante scilicet verborum obligatione. multum autem tempus in pecuniis forsitan defraudari, per constitutionem nostram tempus coartatum est, ut ultra biennii metas huiusmodi exceptio minime extendat