comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et ni nuis trrce Bant ei¬
ccobum minorem dicitur icccobũ caphȩi qui&
fratrem diũi dicebatur eoquode& filius macricce
materter ednĩ cuius inaeuagłosuo. meminitio¬
mater eius &soror matris eius maria dȩophae
Mariccũt claeo phae iuid&ur eam dicere apa¬
trae siuecccognationae uocabat uero minor ia¬
cobus adistinccione mccioris icccobi uideliz& fi¬
lii ⁊ccebaedei qui interprimos cpostolos. uo¬
catus ẽ electus aedño Consucc&udinis ccũt iuda¬
iccce fuit nec inducebatur inculpam moregen¬
tis centiquo. ut mulicceres de subs tanticsuac
uictũ cdq uestitũ praeceptoribus ministraređ
Hoc quics candalum facere poterat innationib
paulus abietisscce sememorat Nũ quid nõ habe¬
mus potestatẽ sorores mulicieres circũ ducendi
sicut & c&eri cpłi fticiuit ministrabant
autẽ dño e substantiasue ut in&era corum earna¬
lico cuius ille m&e bet̃ spittelite Non quo in di¬
ger& cybis dñs craeccturarũ. sed ut typũ ostende¬

Expanded text:
et ministrabant eicobum minorem dicit Jacobum Alphaei, qui et frater Domini dicebatur, eo quod esset filius Mariae materterae Domini, cujus in Evangelio suo meminit Jmater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae . Mariam autem Cleophae videtur eam dicere a patre sive a cognatione. Vocabatur vero minor Jacobus, ad distinctionem majoris Jacobi, videlicet filii Zebedaei, qui inter primos apostolos vocatus est, et electus a Domino. Consuetudinis autem Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent; hoc qui scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeteri apostoli faciunt ? Ministrabant autem Domino de substantia sua, ut meteret earum carnalia, cujus illae metebant spiritalia. Non quo indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostende
Abbreviated transcription (Latin):
ixmisionem hoc ẽ in nram mundacionẽ fuiss& effusus
Per ccrundinem uro cuis opositti spongia scritura signisicat
quit im plebatur hoc ftccto Sicuterum Vngiccdicitur uelg
uellatina uel celic quae lib&sonũ significcens quilir¬
guac ꝓmititur sicacrundo dic potest littera quaceari¬
nescribitur Sed significantius sinos uocis humance uisi¬
tatis simae dicimus linguas scripturã uero ccrundinedic
quominus uisitatũ eo maagis est mysticae figuratum
uid haccuoa mcgna dixerit dñs lucas aꝑte designat

Expanded text:
remissionem, hoc est, in nostram mundationem fuisset effusus. remissionem, hoc est, in nostram mundationem fuisset effusus. Per arundinem vero, cui imposita est spongia, scriptura significatur, quae implebatur hoc facto. Sicut enim lingua dicitur, vel Graeca Latina, vel alia quaelibet sonum significans, qui lingua promitur, sic arundo dici potest littera quae arundine scribitur. Sed significantius sonos vocis humanae usitatissime dicimus linguas, Scripturam vero arundinem dici, quo minus usitatum, eo magis est mystice figuratum. Quid hac voce magna dixerit Dominus, Lucas aperte designat
Abbreviated transcription (Latin):
nũ Illiccũt spongia plena a co&o ysopo circũ po¬
nentes obtulerunt orieuis Uidit ergo qm̃ consũ¬
macta suntom̃ã quae opor tebat utfierent ante¬
quc̃e acciper& ac&um. & trader & spm atq ut hoc
&iam consumcr&ur quod ait Et si timea pota¬
uerunt meaccc&o Sitio inquid. tam quã hoc dice¬
r&. hocminus fecistis dacte quodestis Iudccei quip¬
pe ipsierant accc&ũ degenerantes auino patriar¬
charum & ꝓph&crum tã quã depleno uecsece de
iniquitate mundi huius impl&i corhabentes uelud
spongicm cauernosis quodam modo atq tor tuosis
la tibulis fraudulertiũ hysopũ cuicircũ posuert̃
spongiã aaca &oplenam qm̃ herbecẽ herba ẽ & pec¬
tus purgat ipsius xp̃i humilitatẽ congruente accipimꝵ
quãc circũ dederunt & secircũ uenus se put auer̃t
unde illud. in pscelmo Asꝑ gesme hysopo & munde¬
bor Xp̃inãq humilitate mundamur. quicnisi
humilicss& sem & ipsũ stactus hoboediens patris usq
ad mortem crucis Nonutiq sanguis aus inpecccctoꝵ

Expanded text:
 spongiam plenam aceto, hyssopo circumponentes, obtulerunt ori ejus. Vidit ergo quoniam consummata sunt omnia quae oportebat ut fierent, antequam acciperet acetum, et traderet spiritum, atque ut hoc etiam consummaretur quod ait: Et in siti mea potaverunt me aceto , Sitio, inquit. Tanquam hoc diceret: Hoc minus fecistis, date quod estis. Judaei quippe ipsi erant acetum, degenerantes a vino patriarcharum et prophetarum; tanquam de pleno vase, de iniquitate mundi hujus impleto, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentum. Hyssopum, cui circumposuerunt spongiam aceto plenam, qipsius Christi humilitatem congruenter accipimus, quam circumdederunt et se circumvenisse putaverunt. Unde illud in Psalmo: Asperges me hyssopo et mundabor. Christi namque humilitate mundamur, quia nisi humiliasset semetipsum factus obediens patri usque ad mortem crucis. Non utique sanguis ejus in peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
additum est ambo non solum siam boserissent pons&
hoccidi s& aiam quia unus hocfecit potuit usstato
locutionis modo ꝑ pluralem nume rum siannificari
Quae uero luca testante iuslatro dñm blasphemat
dicens Si tues xp̃s saluum fao teme dipsumꝰ e nor
At̃ uero & illum dign᷑ inuectio neredarguit &
dñm fideli subplicatione p̃caturdicens. añe me

Expanded text:
additum est ambo, non solum si ambo fecissent posset additum est ambo, non solum si ambo fecissent posset hoc dici, sed etiam quia unus hoc fecit, potuit usitato locutionis modo per pluralem numerum significari. Quod vero Luca testante unus latro Dominum blasphemat dicens: Si tu es Christus; salvum fac temetipsum, et nos , alter vero illum digna invectione redarguit, et Dominum fide
Abbreviated transcription (Latin):
ut ui deamus et crae damue
raudulenta ꝑmisso quidẽ plus de cruce adhuc ui¬
uentem descendere andesepulero mortuun sar¬
gere V Surrã & non creditis. Ergo &iam nde
cruce descender& similit̃ ñ credetis. Et quicumeo
cruci pixi enant conutie bantur ei
uomodo qui cũ eo crucifixierant. conuitiabantur
Nequandoquidem unus eoꝵ conuitiatus est scđm
lucae testimonium alter & conpescuit eum & indñm
credidit Nisi intellegamus matheum & marcum
breuite p̃stringentes hunc locum plurali numer a
pommular posiur seSicut in aepis tola ad hebreos
legimus plurali terdictum cduser̃ oraleonum
Cum solus danihel significare intellegatur. Et plu¬
raliter dictum sectis. cum de sole ysaia tradatur
Quid aũt usi tatius uerbi gratia quae ut dicat aliquis
&rus tici multi imsalutant. &siam si unus insulta tunc
enim e& contrariũ quaelucas de uno manifes tauit
dictumest latrones uł quicum eo crucisi xierant nec

Expanded text:
ut videamus et credamus. Fraudulenta promissio. Quid est plus de cruce adhuc viventem descendere, aut e sepulcro mortuum resurgere? Surrexit, et non creditis; ergo etiam si de cruce descenderit, similiter non credetis. Et qui cum eo crucifixi erant, conviciabantur ei. Quomodo qui cum eo crucifixi erant conviciabantur ei, quando quidem unus eorum conviciatus est, secundum Lucae testimonium, alter et compescuit eum, et in Deum credidit? nisi intelligamus Matthaeum et Marcum, breviter perstringentes, hoc loco pluralem numerum pro singulari posuisse, sicut in Epistola ad Hebraeos legimus pluraliter dictum: Clauserunt ora leonum , cum solus Daniel significari intelligatur. Et pluraliter dictum: Secti sunt , cum de solo Isaia tradatur. Quid autem usitatius, verbi gratia, quam ut dicat aliquis: Et rustici mihi insultant, etiam si unus insultet? Tunc enim esset contrarium quod Lucas de uno manifestavit, dictum est latrones, vel, qui cum eo crucifixi erant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
igitur. Et ouitam decincũ gtanmi
audientes dicebant ec cehelia et
Non om̃s sedquidam quos arbitror milites fuis sero mai¬
quoddicit heli heli putantes. heliã abeo inuocatũ.
ncatiem iudeaets qui hoc dixrunt intellegereuolugris
cmore sibi solito feciunt. ut dñm in bellicitatem

Expanded text:
igitur. Et quidam de circumstantibus igitur. Et quidam de circumstantibus audientes dicebant: Ecce Eliam vocat. Non omsed ex eo quod dixit: Heli, Heli, putantes Heliam ab eo invocatum. Sin autem Judaeos qui hoc dixerint intelligere volueris, et hoc more sibi solito faciunt, ut Dominum imbecillitate
Abbreviated transcription (Latin):
canti obcluserat nunc la tronidñs pae nitent ianuã
praradis̃ reserar&. Et quahora primus adam
peccando mortem hunc mundo in uex̃. eadembo
sae cundus adam mortem moriendo distrutr& :
et horanonam exclamauit ilit holes
macenadicens helo i heloi lamas uac
quod in medio uersiculi legitur. Respice in me
qua erimonias deredicti cuniformam seruisciens .s¬
candalũ crucis uideas. Sicut enim esurire &stairȩ
& fatigari ñ erat ꝓpria diuinitatis sed coaporales pas¬
siones ita & quod dicit ut quitme dereliquistis
corporalis uocis erat ꝓprium. Quia sol& scđm natu¬
rã corpus nullatenus uelle asibi coniuncta uita frau¬
dra lic& enim & ipsesalua tor dcebat hoc sasppriae
ostendebat corporis fragilitatem manens uirtus & ai¬
pienciadĩ. Ut homo ergoloquitur meos circum¬
ferens motus. qđ inpericulis positiado deserinos
putauimus. ut homo turbat̃ ut homo fl& ut homo

Expanded text:
canti occluserat, nunc latroni Dominus poenitenti januam canti occluserat, nunc latroni Dominus poenitenti januam paradisi reseraret, et qua hora primus Adam peccando mortem huic mundo invexerat, eadem hora secundus Adam mortem moriendo destrueret. Et hora nona exclamavit Jesus voce magna, dicens: Heloi, Heloi lama sabacquod in medio versiculi legitur: Respice in me, querimonias derelicti, cum, formam servi sciens, scandalum crucis videas. Sicut enim esurire, et sitire, et fatigari, non erant propria divinitatis, sed corporales passiones, ita et quod dicitur, Ut quid me dereliquisti? corporalis vocis erat proprium, quia solet secundum naturam corpus nullatenus velle a sibi conjuncta vita fraudari. Licet enim et ipse Salvator hoc dicebat, sed proprie ostendebat corporis fragilitatem, manens virtus et sapientia Dei. Ut homo ergo loquitur, meos circumferens motus, quod in periculis positi, a Deo nos deseri putamus; ut homo turbatur, ut homo flet, ut homo
Abbreviated transcription (Latin):
cumaidos olatatquis a tem poralibus separiter &
aunis raudus pri uant. Quiaũt ueraciter banae
pa triaaudasestis ius pirant ad haec absq ulla
RSlarissimum mundilum r&rax̃ radios suos: neaut
Cpendentem iuider& dñm aut impn blas ꝑhemanto
sualuce fruerent d E tnotandum quia dns iȩehoralibace¬
nal stso acentromuncdisole crucifixus sit diluculo
aut hoc et oriente iam sole resurrectionis sup
mis terca caelebara: Statuenim tem poris significauit
quod a ffectuoperis &x hibuit quiamor tuus est pptar
peccata nr̃a & re surrex̃ ꝓpt̃ iustificationem nram
Nam & adam peccantem scraptum est qđ aui¬
ddienit uocem dñi dĩ ide cembulantis in paradi¬
so adccuram post meridiem post meridio
namq hnelinacta luce fidei ad ccuiram uero¬
refrigeraente seruore cariatis drambulante uc
audiobatur quia ab homine peccante reir
Rationis igitꝰ immo diuinae pietatis ordo posd
ut eodem temporis articulo qđ tunc adat puari¬

Expanded text:
mino solatia requirunt, temporalibus se pariter et aeternis gaudiis privant. Qui autem veraciter bona patriae coelestis suspirant, ad haec absque ullaClarissimum mundi lumen retraxit radios suos, ne aut pendentem videret Dominum, aut impii blasphemantes sua luce fruerentur. Et notandum, quod Dominus sexta horasuro a centro mundi sole crucifixus sit; diluculo autem, hoc est, oriente jam sole resurrectionis suae mysteria celebrarit. Statu enim temporis signavit, quod effectu operis exhibuit. Quia mortuus est propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Nam et de Adam peccante scriptum est quod audierit vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem . Post meridiem, nempe inclinata luce fidei; ad auram verorefrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur, quia ab homine peccante recesserat. Rationis ergo, imo divinae pietatis ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunc Adae praevari
Abbreviated transcription (Latin):
tis sñna potestate scđm sua operarediturus est.¬
N.
undeni pralmo canitur Ego aũi coristicutusnun
cumies sinul epͥom tofex ẽ cumgi miam patriue caor us
hos tuam malta ⁊ erucis offera regis quo que qua p̃die tuos
eost iiennda ttuilo ptendi ut̃ cunetis loxrar hocest
andre eredore uolentibus nsinuare duaꝑ crucis¬

Expanded text:
tissima potestate secundum sua opera redditurus esttissima potestate secundum sua opera redditurus est. Unde in psalmo canitur: Ego autem constitutus sum rex simul et pontifex est, cum eximiam Patri suae carnis hostiam in altari crucis offerret, regis quoque qua praeditus erat dignitate, titulo praetendit, ut cunctis legere, hoc est audire et credere volentibus insinuare
Abbreviated transcription (Latin):
refutari. Sed quia sciebat amili tibus dñm cruci
eos magis crucifixisse quicla mauer̃ scđm ut
crucifigere tur quã illos quiminis terium prin¬
cipisuo scđm suum officiũ p̃buer̃. Intellegitur
ergo fuisse hora tertia cum clamauer̃ iudaei
ut dñs crucifigeretur. & uerascismae demonstratꝰ
Tunc eos crucifixisse quando clama uerunt. maxi¬
me que nolebant uiderise hoc fecisse. Et propterea eum
pilato tradiderant. quod eorum uerba satis indicant.
secundum iohannem. Quae ergo maxime uiderife¬
cisse nolebant. hoc ora tertia fecisse eos marcus ostendit.
uerissimȩ iudicans magis fuissedñi necatricẽ linguã¬
linguam iudeorũ. quam militum manus.
Et erat titu lus causae eius inscraptus Rexiudeoꝵ
Pitulus posstus supracrucẽ es̃ in quo scriptũ
erat r& nideox. Illud ostendit. quia nec
occidendo efficerepotuer̃. ut eum regem ñ
haberent quis eis manifes tissima & eminen¬

Expanded text:
refutari? sed quia sciebat a militibus suspensum drefutari? sed quia sciebat a militibus suspensum deos magis crucifixisse qui clamauerunt, ut crucifigeretur, quam illos qui miniscipi suo secundum suum officium praebuerunt. Intelligitur ergo fuisse hora tertia, cum clamaverunt Judaei ut Dominus crucifigeretur. Et veracissime demonstratur tunc eos crucifixisse quando clamaverunt, maxime quia nolebant videri se hoc fecisse, et propterea eum Pilato tradiderant, quod eorum verba satis indicant secundum Joannem. Quod ergo maxime videri fecisse nolebant, hoc eos hora tertia fecisse Marcus ostendit, verissime indicans magis fuisse Domini necatricem linguam Judaeorum quam militum manus. Et erat titulus causae ejus inscriptas: Rex Judaeorum. Titulus positus supra crucem ejus, in quo scriptum erat Rex Judaeorum, illud ostendit, quod nec occidendo efficere potuerunt ut eum regem non haberent, qui eis manifestissima et eminen
Abbreviated transcription (Latin):
fixum estus que ad tenebras factas & Pos sec quidẽ
hocra tissimȩ intellegi nisi iohannes dicer& ho¬
ra quasi seta pilatum sedisse ꝓtribunali in loco qui
dicitur li tostratus hebraicae autẽ gabatha se¬
quitur enim paras ceue. pas chae hora qua nigeta
et dicit iudueis ec cenex uesten etcera
Qugitur hora quasi sata pilato sedente ꝓtribunali
raditus est cucifigendus iudaeis. Quomodo
hora tertia crucifixus est sicut uerba marci non
in tellegentes quidam patuuener̃ Iam certedi¬
xerat marcus & crucifigentes eum diuiserunt
uestim̃taeius. Si ergo eius regi geste tempus
uoluit com me morare fuf ficeredicere. Erat autẽ¬
hora tertia. Vt quit ad iunxit. & crucifixer̃ eum
nisi quia uolu it aliquit recapitulando significare
quae quesitum in uenir& cũ scriptura ipsa illis tẽ¬
poribus legeretur. Qubus uniuerse ecclesiae
notumerat quahora dñs ligno suspensus est.
VUnde poss& huius uł error corrigi. uł imendatiũ

Expanded text:
fixus est, usque ad tenebras factas. Et posset quidem fixus est, usque ad tenebras factas. Et posset quidem hoc rectissime intelligi, nisi Joannes diceret hora quasi sexta Pilatum sedisse pro tribunali in loco qui dicitur Lithostrotos , Hebraice autem Gabbatha. Sequitur enim: Parasceve paschae hora quasi sexta, et dicit Judaeis: Ecce rex vester, etc. Si ergo hora quasi sexta Pilato sedente pro tribunali, traditus est crucifigendus Judaeis, quomodo hora tertia crucifixus est, sicut verba Marci non intelligentes quidam putaverunt? Jam certe dixerat Marcus: Crucifigentes eum diviserunt vestimenta ejus. Si ergo ejus rei gestae tempus voluit commemorare, sufhora tertia. ut quid adiunxit: et crucifixerunt eum, nisi quia uoluit aliquid recapitulando significare, quod quaesitum inueniretur, cum scriptura ipsa illis temporibus legeretur, quibus uniuersae ecclesiae notum erat. qua hora dominus ligno suspensus sit, unde posset huius uel error corrigi uel mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
manus enĩ opera in tellegimus platitudinem hi¬
laritatem operantis quae tristitia facitangustias
Platitudinem aũt cuica put adiungrar. & pec¬
tatio retributionis desublimi iustitiadi. quired¬
ded unicuique scđm operasua. His quidem qui scđm̃
tolerantiã bonioperis gloriam & honorem & incor¬
ruptionẽ querentibus uitã &ernã. Itaq &ian
longitudo quatotum corpus &tenditur ipsam tole¬
rantiam significat unde lon ganimes dicuntur
qui tolerantꝰ Profundũaũt quod terrȩ infixumẽ
secre tũ sacram̃ tum p̃figurat. Recordaris ni
fallor quae uerba apłi inista desgnificatione
cues & pediam ubiait. In care tate radicati
& fundati ut possitis conp̃ ende recũ omnib scĩs
Quent longitudo latitudo & profundũ¬
erat aũt oratetia et cruci fixerunt eũ
Tunt qui arbritant᷑ hora qui dẽ t̃tia dñm crucifixũ.
Dase ta aũt hora tenebras factas usqueadnonam.
ut consumpte intellegantur tres hore & quo cruci¬

Expanded text:
manus enim opera intelligimus, per latitudinem himanus enim opera intelligimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias. Per altitudinem autem, cui caput adjungitur, exspectatio retributionis de sublimi justitia Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua , his quidem secundum tolerantiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus uitam aeternam. itaque etiam longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur, qui tolerant. profundum autem, quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. recordaris enim, nisi fallor, quae uerba apostolica in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, t crucifixerunt eum. Sunt qui arbitrentur hora quidem tertia Dominum crucifixum, a sexta autem hora tenebras factas usque ad nonam, ut consumptae intelligantur tres horae ex quo cruci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cep taest. merito uestis qua significat᷑ de suꝑ contexa
ꝑhibetur. In sorte autem quid. nisi dĩ gratia com¬
mendandaest s̃c quippe in uno ad om̃s ꝑuenit cum
sors omnibus placuit quia & dĩgratia in unitate
ad om̃s ꝑuenit & cum sors mittitur non ꝑsonȩ
cuiusq: uł meritis. sed oc ciltodĩ iudicio ceditur
Et quia sicut dicit apls. uetus homo nr̃st simul
crucifixus est crucicum illo ut euacuetur cor¬
pus peccati. utul tranonser uiam̃ peccato. Quam¬
diuidagunt opera nr̃a ut euacuaur corpus pecati
quam diu xterior homo corrũpitur ut̃ interior
renouetur dedie indiem tempus est crucis. haec
s̃ &iã bona opera quidem tamen aduc laboriosa quo¬
rũ merces requies est. Sed ideo dicitꝰ spegaudentes
ut requiem futura cuhilaritatem in laboribus ope¬
remur. Hanc hilartate significat cruco latrcudo
in trans ueruerso lignno ubifiguntur manio Per

Expanded text:
praecepta est , merito vestis qua significatur desuper contexta praecepta est , merito vestis qua significatur desuper contexta perhibetur. In sorte autem quid nisi gratia Dei commendata est? Sic quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, quia et Dei gratia in unitate ad omnes pervenit. Et cum sors mittitur, non personae cujuscunque vel meritis, sed occulto Dei judicio ceditur. Et quia, sicut dicit Apostolus, Vetus homo noster simul affixus est cruci cum illo, ut evacuetur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato , quandiu id agunt opera nostra, ut evacuetur corpus peccati, et quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem , tempus est crucis. Haec sunt etiam bona opera quidem, tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. Sed ideo dicitur, spe gaudentes , ut requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. Hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transverso ligno, ubi figuntur manus. Per
Abbreviated transcription (Latin):
duodgusta uerit quidem ꝓ nob mortis a manimi¬
Rdinem s&ter tiadie resurrgerit Quod emint
si cut matheus testis est: ut quod idem matheus
ait nolu itbibere hoc mar dixerit non ac cepit
tacueritaũt quod gustauerit sed & hoc quod ait
marcus Mur ratũ uinũ inellegendũ est
mathe ũ dixisse cum felle mixtũ. Fel quippe p¬
rissmũ et Quã que fieripossit ut& felle &
cexi etenucisi aentes eum diui senunt uetoñtaeus
ont teates sontem suꝑ eis quis quidtollor &
Hacc iohannes euangelis ta plenius ex ponit qui
astilic& milites carra in quauior par tes iuxta suũ
nu merum diuidentes de tunica quae in con¬
sutilis erat de suꝑ conte xa ꝑtotum sortem miser̃
Quadri ꝑtita autẽ uestis dñi. quadri ꝑtitam eĩ
constat trarum orbdisfusam & omnibus eisdem
partibus aequaliter idest concor dit̃ distributam
Tunica uero illa sortita omnium partium significt
unitatem quae caritatis uinculo continetur.
hab&uiam. & suꝑ emin& scientiae & supomnia

Expanded text:
quod gustaverit quidem pro nobis mortis amaritudinem, sed tertia die resurrexit. Quod enim sicut Mattheus testis est, ut quod idem Mattheus ait: noluit bibere, hoc Marcus dixerit: non accepit, tacuerit autem, quod gustauerit. Sequitur Marcus, vinum myrrhatum , intelligendum est Matthaeum dixisse cum felle mistum, fel pro res est, quanquam fieri possit ut fel et igentes eum, diviserunt vestimenta ejus, mittentes sortem super eis, quis quid tolleret. Haec Joannes evangelista plenius exponit: quod scilicet milites caetera in quatuor partes, juxta suum numerum, dividentes, de tunica, quae inconsutilis erat desuper contexta per totum, sortem miserint. Quadripertita autem vestis Domini quadripertitam ejus constat, terrarum diffusam, et omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer, distributam. Tunica vero illa sortita omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. habet viam, et supereminet scientiae, et super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
puebant eũ & ponentes ienua ad orabant eum
Iaectuno facere milites pilati. haec usque hodie
faciunt heretici. & pagani milites utique diaboli qui
dm̃ esseuerum denegat. & quia parundinem scrip¬
tura sol& confici. quasi arundine caputxp̃i feriunt
quidiui nitati illius contra dicentes erroremsium
confirmare auctoritate sacrescripture conantur
Spuunt infaciẽs eiꝰ qui eiꝰ p̃sentiam gratiae uerbis
& secrandis xinterna caęcaem̃tis in sania concep¬
negant & quidem milites eum quasi qui dm̃
seipio falso dixisse. in ludentes ad horabant s&
s̃ hodie quodẽ grauioris uesaniae quie ũ certa
fide utdm uerum adhorant s& ꝑuersis actibus
mox uerbaeius quasi fabulosa despiciunt hac ꝓ missa
regni illius temporalibus in lecebris longe post ponunt
etaeducunt illũ in crucifiginent eũ & anqari¬
iiii. Auerunt pretereuntem ouempiam simonẽ cy¬
rineuor uenuentem deuilla patrem alexcendiri
Etirui fi. ut zollenet crucem eius

Expanded text:
puebant eum. Et ponentes genua adorabant eum. Haec tunc fecere milites Pilati, haec usque hodie faciunt haeretici et pagani, milites utique diaboli. QuiDeum esse verum denegant. Et quia per arundinem scriptura solet confici, quasi arundine caput Christi feriunt, qui, divinitati illius contradicentes, errorem suum confirmare auctoritate sacrae Scripturae conantur. Spuunt in faciem ejus, qui ejus praesentiam gratiae verbis exsecrandis ex internae caecae mentis insania concepnegant. Et quidem milites eum, quasi qui Deum se ipse falso dixisset, illudentes adorabant. Sed sunt hodie, quod est gravioris vesaniae, qui eum certa fide ut Deum verum adorant, sed perversis actibus mox verba ejus quasi fabulosa despiciunt, ac promissa regni illius temporalibus illecebris longe postponunt. Et educunt illum ut crucifigerent eum. Et angaria verunt praetereuntem quempiam Simonem Cyrenaeum, venientem de villa, patrem Alexandri et Rufi, ut tolleret crucem ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
decollatoꝵ sumsere nomen. Propterea autẽ
ibi crucifixus estdñs ut ubi prius erat area
dap natoꝵ erigerentur uex illa mar tyru
Et quo modo ꝓ nobis male dictum crucis fac¬
tur est & flagellatus & crucifixus se ꝓ om¬
niũ salute quasi noxius int̃noxios crucifigitur.
dubanto disene murnatũ uinũ et nõ accepit
Ploquitur ad hirrłm. Ego teplantaui uineameã
tua quomodo facta es in amaritunẽ uitis alienae:
Amarauitis amarũ uinum fecit quod ꝓpinat

Expanded text:
decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, erigerentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factum est, et flagellatus et crucifixus; sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur. Et dabant ei bibere myrrhatum vinum, et non accepit. Deus loquitur ad Jerusalem: Ego te plantavi vineam meam veram; quomodo facta es in amaritudine vitis aliena ? Amara vitis amarum vinum fecit: quod propinat
Abbreviated transcription (Latin):
gruo satis herdine relinquens nobis &x emplum
ut se quam̃ uestigia eius. Et quiasimon iste nam
rinȩ enim libiae ciuitas est. ut in ac tibus a posto¬
lorum legimus. Rec teꝑeũ populi gentiũ de¬
signatur. qui condam pere grini &os pites tes¬
tamentoꝵ nunc oboediendo ciues sunt & do¬
mestici dĩ. & sicut alibi dicrtur. Heredes qui¬
dem dĩ. coheredes autem xp̃i. Unde apte sy¬
mon o boediens cẏrinȩ̨ heredes int̃p̃tatur.
nec p̃tereundũ quod idem simon de uilla uenis¬
se refertur. Uilla enim grecedicit᷑ pagos.
unde paganos apella m̾eos. quos a ciuitate dĩ
alienor & quas urbane conueriationis esse¬
uidemus & ꝑtos. sedde pago simon egrediens
crucem portat post ihm. cum populus natio¬
nũ paganis retibus derelictis uestigiado mi¬
nicae passionis oboedient̃ amplectitur
et perducunt illum in colcotha locũ
ouod est inten practũ caluaniae locus
Extraurbem & foris portalo ca sunt. inquibus
truncatur capitadamnatoꝵ. & caluariȩ idest

Expanded text:
ro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Et quia Simon iste non Cyrene enim Libyae civitas est, ut in Actibus apostolorum legimus, recte per eum populi gentium designantur, qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc obediendo cives sunt et domestici Dei, et, sicut alibi dicitur, Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde apte Simon obediens, Cyrene, haeres interpretatur. Nec praetereundum quod idem Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece πάγος dicitur. Unde paganos appellamus eos quos a civitate Dei alienos, et quasi urbanae conversationis videmus esse expertes. Sed de pago Simon egcrucem portat post Jesum, cum populus nationum, paganis ritibus derelictis, vestigia dominicae passionis obedienter ampl« Et perducunt illum in Golgotha locum, quod est interpretatum Calvariae locus. » Extra urbem et foris portam loca sunt itruncantur capita damnatorum, et Calvariae, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
cinditur uelum templi. ut archa testainenti & om̃a
legis scccramenta quae tegebantur appareant
atq cedpopulum transeant nationũ Ante & exum
dictum fuerat notus iniudaeccds̃ in isrł magnũ no¬
meneius Nunc aut̃ ex altare suꝑ cccelos ds̃: & suꝑ
omnem in quid torã gloriãtuam Et in euagło
prius dixit Inuiam gentium neabierits. post
passionem uerosuam euntes inquid doc& eom nes
gen tes. Uidens ccũt cen tuuio qui exciduqꝵ¬
So stabat euia sicelamans expiras set
ait uerũ homo hic ⁊ilius oĩ erat
Uanifestacccusee miraculacenturionis exponit᷑
qđ uidens dnm sic expirasse hoc ẽ spm̃ onississe
dixerit Vere homo hic filius dĩ erat nullus enĩ.
hab& pote etem emittendispm̃ nisi quia tumirũ
conditor est Et hoc considerandum quẽc centurio
irte crucem in ipso scandelo passionis uere
dĩ filium confitecctur & crrius in ecłsa praȩ¬
dic& craeaturam unde merito. ꝑcenturio¬
nem fides eccłscce designatur quaceuo lomyste¬

Expanded text:
Scinditur velum templi, ut arca testamenti, et omnia legis sacramenta quae tegebantur appareant, atque ad populum transeant nationum. Ante etenim dictum fuerat: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus. Nunc autem: Exaltare super coelos, Deus, et super m, inquit, gloria tua . Et in Evangelio prius dixit: In viam gentium ne abieritis . Post passionem vero suam: Euntes, inquit, docete omnes gentes . Videns autem centurio, qui ex adverso stabat, quia sic clamans exspirasset, ait: Vere homo hic Filius Dei erat. Manifesta causa miraculi centurionis exponitur, quod videns Dominum sic expirasse, hoc est, spiritum emisisse, dixerit: Vere homo hic Filius Dei erat. Nullus enim habet potestatem emittendi spiritum, nisi qui animarum conditor est. Et hoc considerandum est, quod centurio ante crucem in ipso scandalo passionis, vere Dei Filium confiteatur, et Arius in Ecclesia praedicet creaturam. Unde merito per centurionem fides Ecclesiae designatur, quae velo myste
Abbreviated transcription (Latin):
quux caclas est dianttat uobis peccata una
Iotanda distinctio dep̃cantiũ qui ꝑfectã hab&
fidem quae ꝑ dilectionẽ operatur lle orando
tales quomodo fec̃paulus decelima mago quem
&oculus &arte fanda priuauit quomodo dephr¬
tonissa inphylippis dequa spm malignũ montẽ ui¬
delic& suꝑbissimũ eiecit sedidem monsinmare ꝓ¬
iectus. quantũ furibundi ignis huic intulerit subse¬
cuta. confestim contra eũ gentiliũ ꝑsecutio ꝑ docũ¬
it qui uero tante fastigium ꝑfectionis necdũ cons¬
cendere queunt postulent sibi peccata dimitti quo

Expanded text:
 coelis est, dimittat vobis peccata vestra, Notanda distinctio deprecantium. Qui perfectam habet fidem, quae per dilectionem operatur, ille orando, tales. Quomodo fecit Paulus de Helyma mago, quem et oculis et arte nefanda privavit. Quomodo de Pythonissa in Philippis, de qua spiritum malignum, montem videlicet superbissimum, ejecit. Sed idem mons in mare projectus quantum furibundi ignis huic intulerit, subsecuta confestim contra eum gentilium persecutio perdocuit. Qui vero tantae fastigium perfectionis necdum conscendere queunt, postulent sibi peccata dimitti, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad excutionẽ bone operationis quã prodiutina
cordis obcuritate non nouerat confortar&:
e duxit exuitum ut uita uulgacri segregatos
uoluntatem sui conditoris qua in luminari mere¬
r&ur liberius sedulo corde scrutar&ur quis¬
quis enim lumen a &ernitatis uidere desiderat
non exempla turburũ. sed ducatum neces seest
semꝑ sui redemptoris sequatur .:  expueus io¬

Expanded text:
ad exsecutionem bonae operationis quam pro diutina cordis obscuritate non noverat confortaret. Eduxit extra vicum, ut a vita vulgari segregatus voluntatem sui conditoris, qua illuminari mereretur, liberius sedulo corde scrutaretur. Quisquis enim lumen aeternitatis videre desiderat, non exempla turbarum, sed ducatum necesse est semper sui redemptoris sequatur. Et exspuens i
Abbreviated transcription (Latin):
tute miraculi noui tatem dominice ad mirantur doctrina
at que ad inqui sionẽ corũ que audieraNt ꝑ euque uidebaNł exci¬
tantur quianimirũ adhoc sebent signaque uł ipse dñs in ad¬
sumpto homine saciebat uł discipulis facere dedit uꝙ hato
euan gelio rognidi qđ predi cabatur cercius creder&ur du lui
quicalestia terrigenis gaudia fitura ꝓmite baNł caelestiam
terris ac diuina opera monstrabant: uerũ discipuliutpuri homi¬
nes donantie dnõ cuncta gerebant addñs ipse singularis uirti

Expanded text:
tute miraculi, novitatem dominicae admirantur doctrinae, atque ad inquisitionem eorum quae audierant per ea quae viderant excitantur. Quia nimirum ad hoc fiebant signa quae vel ipse Dominus in assumpto homine faciebat, vel discipulis facere dedit, ut per haec Evangelio regni Dei, quod praedicabatur, certius crederetur, dum hi qui coelestia terrigenis gaudia futura promittebant, coelestia in terris ac divina opera monstrabant. Verum discipuli ut puri homines donante Domino cuncta gerebant. At Dominus ipse singularis virt
Abbreviated transcription (Latin):
uineae ꝓuentustam & si crebro acsollicite quere¬
tur inuentus .ẽ. seruus ergo qui primo missus. est
ipselegifermorses intellegitur qui quadraginta an
nos continuos fructũ cliquã legis quã dederat acul¬
torib

Expanded text:
ineae proventus, tametsi crebro ac sollicite quaereretur, inventus est. Servus ergo, qui primo missus est, ipse legifer Moyses intelligitur, qui quadraginos continuos fructum aliquem legis, quam Deus illis dederat a cultoribus
Abbreviated transcription (Latin):
oc aduersum te merarir. os dictũẽ. gui quicquitere¬
diderrt putant se posse consequi Itaque quandeardine
mentis confidimus. tantum de carnis fragilitate time¬
R amus s& tam̃ iuxta apostolum sps carnis opera morti¬
fi camur facit hic locus & aduersum eut hycbi anos.
quidicunt unã. In mediato redi & hominũ dño a salun¬
quidem ꝓpt̃ infirmitatem carnis recusat passionem di¬
uinatiũt eius est ꝓm̃tissima qm̃ formida requidem In
passione humanefragilitatis est suscipere aũt dispensati¬
onem passionis diui ne uoluntatis atque uir tutis est
et iterum aiens orauit eundem ser monẽ
dic̃s. Reuersus denuo inuenit eos dormientes
Colus erat ꝓomnib sicut& solus patitur ꝓuniuer sis. lan¬
Oguescebant aũt & obprimebantur apłroꝵ oculi negatione uic
et uenittortio et aitillis dormiteiam & ne¬
quies cite suꝑficit uenit hora eccetirad&ur
filius hominis in inanus peccctonum
umdixiss& dormiteiã & requiescite & ad iunger& suf¬

Expanded text:
Hoc adversum temerarios dictum est, qui quidquid crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus; sed tamen, juxta Apostolum: Spiritu carnis opera mortificemus . Facit hic locus et adversus Eutychianos, qui dicunt unam in Mediatore Dei et hominum Domino ac Salvaquidem propter infirmitatem carnis recusat passionem, divina autem ejus est promptissima. Quoniam formidare quidem in passione humanae fragilitatis est, suscipere autem dispensationem, passionis divinae voluntatis atque virtutis est. Et iterum abiens oravit, eumdem sermonem dicens. Et reversus, denuo invenit eos dormientes. Solus orat pro omnibus, sicut et solus patitur pro universis. Languescebant autem et opprimebantur apostolorum oculi negatione vicina. Et venit tertio, et ait illis: Dormite jam et requiescite. Sufficit, venit hora, ecce tradetur Filius hominis in manus peccatorum. Cum dixisset: Dormite jam et requiescite, et adjungeret, Suf
Abbreviated transcription (Latin):
erito mou& quomodo marchus scribat & nemini
quiq dixer̃t cũ dicat lucas Et regraes scce amonu¬
mento nunciauer̃t haec omã illis undetim &c&eris
omnib Simiłt matheus Etexier̃ cito demom̃to
cũ timore & gaudio magno. cur rentes nunciare dis¬
cipulis eius Nisi intellegamus ipsorũ agłoꝵ nemini au¬
sas fuisse cliquid dicere id est respondere adea queabil
lis audicerant aut certe custodib: quos iacentes uider̃
Nam illud gaudium qđ matheus cõm emorat non re¬
pugnattimori De quo marchus dicit debuimus enĩ
utrũq: in illoꝵ animo factũ intelligere. &icm sipse
matheus d&imore non dicer&.

Expanded text:
erito movet quomodo Marcus scribat, et nemini quidquam dixerunt, cum dicat Lucas, et regressae a monumento, nuntiaverunt haec omnia illis undecim et caeteris omnibus. Similiter Matthaeus, et exierunt de monumento cum timore et gaudio magno, currentes nuntiare discipulis ejus; nisi intelligamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est respondere ad ea qulis audierant aut certe custodibus, quos iacentes uiderunt. nam illud gaudium, quod Mattheus commemorat, non repugnat timori, de quo Marcus dicit. debuimus enim utrumque in illarum animo factum intellegere, etiamsi ipse Mattheus de timore non diceret;
Abbreviated transcription (Latin):
bus seder& illoꝵ aptissi me gestatfigurã. quinu¬
ꝑ adaudiendũ uerbũ conuenerant & quidt̃ pi&a¬
te animi arȩꝓborũ a maritudine obscuri¬
tate instabilitate secr&isunt sedn&dũ calestibus
misteriis quaed esi derant inbuti:

Expanded text:
bus sederet, illorum aptissime gestat figuram, qui nubus sederet, illorum aptissime gestat figuram, qui nuper ad audiendum verbum convenerant et quidem pietate animi a reproborum amaritudine, obscuritate et instabilitate secreti sunt, sed necdum coelestibus mysteriis, quae desiderant imbuti.
Abbreviated transcription (Latin):
nice fidei archanis figuras legis ante ponere malu
dñs sucramenta sulutis que illasp̃uerat & ternis
ꝑ orbem nationib: contulit:
et conepecatiẽ adrum
tuxbamul taitaut in naueo ascendens. Sede¬
r&iuo aꝑi &oonus turba ciꝑcamape super
trrpaorexat & docebatillosiuraꝑabolis multa
Qud turba multa ad dñm docentem codmure con¬
gregata est signi ficat frequentiam populorũ pͣdi¬
cantib apostolis adfidem ueritatis confluentium
qđ uero ipse naueni ascendens sedebat in mari p̃fi¬
gurabat & clesiã in medio nationũ non credentiũ
& contra dicentiũ edifi candã quasi enim dñs sed &
mnaui medio in mari posita cũmentes fidelium
inter infideles cõmorantiũ gratiae sie uisitationis
in lustrat: Dil&tã que sibi in hismansionẽ consecrat:
porro turba quȩcir cama resuꝑ terrã posita uer¬
bis dñi auscul tabatur ita ut nec flutibus maris
tanger&ur n& cũ illo in naut trans censis flucti¬

Expanded text:
nicae fidei arcanis figuras legis anteponere maluit, nicae fidei arcanis figuras legis anteponere maluit, Dominus sacramenta salutis quae illa spreverat, externis per orbem nationibus contulit. Et congregata est adut in navem ascendens sederet in mari, et omnis turba circa mare super terram erat; et docebat eos in parabolis multa. Quod turba multa ad Dominum docentem ad mare congregata est, significat frequentiam populorum praedicantibus apostolis ad fidem veritatis confluentium. Quod vero ipse navem ascendens sedebat in mari, praefigurabat Ecclesiam in medio nationum non credentium et contradicentium aedificandam. Quasi enimin navi, medio in mari posita, cum mentes fidetium inter infideles commorantium gratia suae visitationis illustrat, dilectamque sibi in his mansionem consecrat. Porro turba quae circa mare super terram posita, verba Domini auscultabat, ita ut nec fluctibus maris tangeretur, nec cum illo in navi transcensis flucti
Abbreviated transcription (Latin):
onsolum aũt facta & uerba
actRad nĩ uerum &iã it̃nera acloca in quibus uirtutes
operatur & p̃dicat calestibus suntplena seccra¬
mentis post sermonem quippe indomo hubitũ
ubi nefanda blus phemia demoniũ habere dic¬
tus est egrediens docebat udmare u tostende¬
r& seredista obculpã ꝑfidie iudȩorum ud gen¬
tes suluan das esie transiturum: Gentiliũ nam¬
que suꝑba & incredula diucordac merito tumi¬
dis comcrisq fluctibus muris assimilantur.
domũ uero dñi ꝑfidem fuisse uide ãquis nesciat
sed relicta domo inquablas phemias ꝑpessus ali¬
est impiorum cepit docere admare quia derelicta
ab in credulitatẽ sinago gic̃ ad colligendũ ꝑcpostolus po¬
puli gentilis multitudinem uenit: Vndeapte p̃mittitur
qđ eo indomo p̃dicante materac fr̃s eius foris steterunt
& quasi cegniti cebillo non sint. ac sic dedomo &iens ced
mure docturus transierit. quia post quãsi nago gã
ud custo diam selittere foris fixit. internis qued omi¬

Expanded text:
on solum autem facta et verba Domini, verum etiam itinera ac loca in quibus virtutes operatur et praedicat, coelestibus sunt plena sacramentis. Post sermonem quippe in domo habitum, ubi nefanda blasphemia daemonium habere dictus est egrediens docebat ad mare, ut ostenderet se, relicta ob culpam perfidiae Judaea, ad gentes salvandas esse transiturum. Gentilium namque superba et incredula diu corda merito tumidis amarisque fluctibus maris assimilantur. Domum vero Domini perfidam fuisse Judaeam quis nesciat? Sed relicta domo in qua blasphemias perpessus est impiorum, coepit docere ad mare, quia derelicta ob incredulitatem Synagoga, ad colligendam per apostolos populi gentilis multitudinem venit. Unde apte praemittitur, quod eo in domo praedicante, mater ac fratres ejus foris steterunt et quasi agniti ab illo non sint, ac sic de domo exiens ad mare docturus transierit, quia postquam Synagoga ad custodiam se litterae foris fixit, internisque domi
Abbreviated transcription (Latin):
estu tedeuorauit sregtos satenera in rigantib medullis sugxt
um dicm liquidam: sanguistuus bestidi reflucit ingicturae.
cune filipis uosephidulas amor uinicie bacalũ mes enectitis
patriconsolatio lum eras tumeorũ oculorũ geminũ tumes
refouebat puldiritudo uiscera
uac̃tamoiibi a slutb ano tecũ bona pariter deuener̃ in mę
is ꝓhactis uenundatus ẽ iosephin acgipto in nocens in leccu
missus ꝓpt̃ quod nefarium non adsensit ꝑperare opus
dm̃ diligens factus princeps est int̃ egypti gratissimus
nillotimuit peccare cuius erat famulus quiclem̃ter eum sua
circũ cnxit gratia pharaboni inhiccuitos eptẽ laa tem pora
septem tristicia praedixit post haec redeuncia.
am cũ in t̃multos e& dãpnatos in carcere fara honiuini fusor
iõseph refert somniũ tres ꝓpagines florentes tres uuas subpã¬
pino uidipendere ꝑuisum. pulchris cinctas gemmulis
huius sommii traes dies traes designant palmitos. post tres dies

Expanded text:
estia te deuorauit, fregit ossa tenera, inrigantibus medullis suxit undam liquidam. Sanguis tuus bestiali refluxit in gutture, me, fili mi Ioseph dulcis amor unice, baclum meae senectutis, patri consolatio, lumen eras tu meorum oculorum geminum, tua mea refouebat pulchritudo uiscera. 18. Cuncta michi affluebant tecum bona pariter, deuenerunt in me re. 19. His peractis uenundatus est Ioseph in Aegypto. innocens in lacum missus, propter quod nefarium non adsensit perpetrare opus, deum diligens factus princeps est in terra Aegypti gratissimus. 20. Illi timuit peccare, cuius erat famulus, qui clementer eum sua circumcincxit gracia. Pharaoni indicauit septem leta tempora, septem tristia predixit post haec redeuntia. 21. Nam cum inter multos esset damnatos in carcere, Pharaonis uinifusor Ioseph refert somnium: “Tres propagines florentes, tres uuas sub pampino uidi pendere in uisum, pulchris cinctas gemmulis.huius imago: tres dies tres designant palmites; post tres dies
Abbreviated transcription (Latin):
quid est quod hunc marchus sedentem stephanus ue¬
ro stcontem seduidere testatur Sedscimus quia
sedere iudicantis ẽ stare uero pugnantis ueladiu
uantis Quiaigitur redẽp̃tor nr̃ ad sũptus in cae¬
lum &nunc omt̃e iudicat. & ad ex tremum iudex
omniũ uenit hunc postadsũptionem marehus
sedere describit quicapost ascensionis succe gloriã¬

Expanded text:
Quid est, quod Marcus hunc sedentem, Stephanus vero stantem se vidisse testatur? Sed scimus quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis est vel juvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post ascensionis suae gloria
Abbreviated transcription (Latin):
site iħs̃ qui a hec nimirũ acciotemporudis est. sed stans¬
ccecũ inlum inauit quia nonsicite illa dispensictio¬
temporidis itccuerbi &ernitcs trunsut quae in sae
manens in nouit omnia. sture enĩ dĩ est. in commu¬
tu li cogitationemu tubilia cuncta disponere :
Quier gouo ces petentis trunsien suudiuit stans lu¬
men reddidit quicrao & siꝓpternos temporidia
pertulit indetamen nobis lucẽ trubuit. unde hu¬
beremu tubi litcos trunsitũ nescit:¬

Expanded text:
siit Jesus; quia haec nimirum actio temporsiit Jesus; quia haec nimirum actio tempor dispensatio, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentis transiens audivit, stans lumen reddidit. Quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit
Abbreviated transcription (Latin):
deñte ad cȩlos dño & multis fideliũ siquentibus
immocunotis abinitio nundieleetis unacũ illo
ianuã regni caelestis ingredientibus moxgenti¬
um populus : diupersid&i acacus auditos al¬
uatoris aduentu capit &ipse suce s alitis ad quae in¬
luminationis spem habere Decobenedicitur quiuse¬
debat iux tauiã mendicans mendicat enĩ iuxta .iui¬
um sedens qui nec dũ iter ueritatis. in grediens. nec¬
dũ cognos cens sedula inten tione atque inquisitione.
desiderii scdutaris. ad hoc peruenire contendit. & qui
sit uerus religionenis cultus inuestigure persistit:
quod inistoriacor¬
nelucenturionis precipuae.
declaratũ est: qui
dm̃ quẽ colebat crebris
precibus ut sesein¬
luminare dignarecur.
orabat quidẽ aũt
transeundo uudire stano¬
dolumen restituere.nisi quod perhumanitatẽ suũ
misertus ẽqui perdiuinitatis potentiũ a nobis mentis
nr̃e tenebras. exdusit que anĩ  propternos nacus
& passus ẽ qui resurrexit. ascendit incelũ quasierun¬

Expanded text:
is fidelium sequentibus, imo cunctis ab initio mundi electis, una cum illo januam regni coelestis ingredientibus, mox gentium populus diu perfidia caecus, audito Salvatoris adventu coepit et ipse suae salutis atque illuminationis spem habere. De quo bene dicitur, quia sedebat juxta viam mendicans. Mendicat enim juxta viam sedens, qui necdum iter veritatis ingrediens, necdum cognoscens, sedula intentione atque inquisitione desiderii salutaris ad hoc pervenire contendit, et qui sit verus religionis cultus investigare persistit. Quod in historia Cornelii centurionis praecipue declaratum est, qui Deum quem colebat crebris precibus ut sese illuminare dignaretur, orabat. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam misertus est, qui per divinitatis potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit? Qui enim propter nos natus et passus est, qui resurrexit et ascendit in coelum, quasi tran
Abbreviated transcription (Latin):
n& cupidititis inmodicẽ duos arguit postulantes.
N& decem nelicos indignationis increpat & liuoris sedta¬
leponit exemplũ quod doceat cũ maiort cnre quiminor fuerit
Cillũ dorñ fieri qu hominũ seruussit: frus eiiateor fut
llimmod trata quesierant cutis tidolent siꝑnictioruantt
desi derio. cũ cadsũ mitatt uirtuta non potentia sed humuilta¬
te ueniatur. Deniq ꝓponit exemplũ utsi dicte parui poide¬
rent enubescestnt ado pest & dicit: Nacm orruil pna
Sedintcmiais trraret .xota quod ererrodixiõ
eũ quunixis traret pil iuappela arihoar¬
NS etdareanimã suã redẽptioxẽ ponultis
QQuuando forma serui accepit itemundo sangunẽ fun¬
Adent & non dixit deł animã suã redeptionẽ pomnib
sed ꝓmultis id est ꝓhis qui oedea uoluerint : Eiue aiua

Expanded text:
nec cupiditatis immodicae duos arguit postulantes, ec decem reliquos indignationis increpat et livoris, sed tale ponit exemplum, quo doceat eum majorem esse qui minor fuerit, et illum Dominum fieri qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierant, aut isti dolent super majorum desiderio, cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique proponit exemplum ut si dicta parvi penderent, erubescerent ad opera, et dicit: Sicut filius sed ministrare. Nota quod crebro diximus eum qui ministret filium appelari hominis. Et dare animam suam redemptionem pro multis. Quando formam servi accepit, ut pro mundo sanguinem funderet. Et non dixit, dare animam suam redemptionem pro omnibus, sed pro multis: pro his qui credere vol
Abbreviated transcription (Latin):
midereremei. et cõmxabati cranuba
ut tacenot. at il .l.emultomagis chauri
bat piceas. pilidauio crusorere mei.
Audiens iłim caecus misererisui precatur nec mul¬
Aus lic&e proibentiburs ac clumandodesi fat quace
populus gntit ugnetu stuna nominis p̃ purticapses

Expanded text:
erere mei. Et comminabantur ei multi ut taceret. At ille magis clamabat multo dicens, Fili David miserere mei. Audiens Jesum caecus, misereri sui precatur, nec multis licet prohibentibus a clamando desistit. Quia populus gentium agnita fama nominis Chris