comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓpħam: aut ad aliquid scm̃. Sub
femore meo inquit pone manũ habenᷤ
fidutiam: nec reuerens turpitudinem
sed intelligens uirtutem. Propterea ac¬
cingere gladiũ tuũ circa femur: po¬
tentissime. Potentissime etiã circa fe¬
qua semꝑ ẽ speciosus et pulcher. Et
demus: Certe iam factum ẽ. Attende
orbẽ terrarũ. Intendit ꝓsꝑe: ꝓcessit ce
regnat. Subdite sunt om̃s gentes. Quid
erat illud uidere in spũ: Quod nunc ẽ
exꝑiri inueritate. Quando dicebantur
hȩc nondũ ita regnabat xp̃s : nondum
intenderat. nondũ ꝓcesserat. Predica¬
bantur: exhibita sunt. Iam ea tenemus.
In multis redditorem habemus dm̃: in
paucis debitorem. Intende prosꝑe ꝓce-¬
de et regna. Propt̃ ueritatẽ et mansue¬
tudinem et iusticiam. Reddita ẽ ueri
humani: ut in semine abrahȩ benedice¬
rentur om̃s gentes. Predicatum est euan¬
geliũ: ueritas ẽ. Quid mansuetudo: Pas¬
si sunt martyres: et inde multũ ꝓcessit

Expanded text:
ad Prophetam, aut ad aliquid sanctum. Sub ad Prophetam, aut ad aliquid sanctum. Sub femore meo, inquit, pone manum: habens fiduciam, nec reverens turpitudinem, sed intelligens veritatem. Propterea, Accingere gladium tuum circa femur, potentissime. Potentissime etiam circa fequa semper es speciosus et pulcher. Et demus? Certe jam factum est. Attendite orbem terraram; intendit, prospere processit, et regnat; subditae sunt omnes gentes. Quid erat illud videre in spiritu? Quod nunc est experiri in veritate. Quando dicebantur haec, nondum ita regnabat Christus, nondum intenderat, nondum processerat: praedicabantur; exhibita sunt, jam ea tenemus: in multis redditorem habemus Deum, in paucis debitorem. Intende, et prospere procede, et regna. 15. Propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam. Reddita est verihumani, ut in semine Abrahae benedicerentur omnes gentes. Praedicatum est Evangelium; veritas est. Quid mansuetudo? Passi sunt martyres, et inde multum processit,
Abbreviated transcription (Latin):
gentib ñ consensit in circumcisionẽ
carnalem: diuisa ẽ aduersus socrum
suã. Accingere gladium tuũ. De po-¬
tentia huius gladii loquebamur cum
ista diceremus: accingere gladiũ tuũ
sermonẽ tuũ circa femur potentissime.
Circa femur habens gladium. Quid
ẽ circa femur: Quid significat de fe¬
more: Carnem. Unde illud ẽ. Non de¬
ficiet princeps ex iuda: et dux de femo¬
rib eius. Et ipse abraham cui ꝓmissũ
erat semen in quo benedicerentur om̃s
gentes: quando misit seruum suum
ad querendam et ducendam uxorem
filio suo. unde ueniret illud sem̃ scm̃
in quo benedicerentur om̃s gentes: fidẽ
tenens in illa ueluti humilitate semi¬
nis eẽ magnitudinem nominis: idest
filium dei uenturũ ex filiis hominũ
ꝑ semen abrahe: fecit ipsum seruum
suum quẽ mittebat ita sibi iurare.
Pone inquit manum tuã sub femore
meo: et sic iura. Quasi diceret. Pone
manũ ad altare. aut ad euangłiũ. aut

Expanded text:
gentibus — nongentibus — noncarnalem, divisa est adversus socrum suam. Accingere gladium tuum. De potentia hujus gladii loquebamur, cum ista diceremus. 13. Accingere gladium tuum, sermonem tuum: circa femur, potentissime, circa femur habens gladium. Quid est, circa femur? quid significat de femore? Carnem. Unde illud est: Non deficiet princeps de Juda, et dux de femoribus ejus . Nonne et ipse Abraham, cui promissum erat semen in quo benedicerentur omnes gentes, quando misit servum suum ad quaerendam et ducendam uxorem filio suo, unde veniret illud semen sanctum in quo benedicerentur omnes gentes; fide tenens in illa veluti humilitate seminis esse magnitudinem nominis, id est Filium Dei venturum ex filiis hominum per semen Abrahae, fecit ipsum servum suum, quem mittebat, ita sibi jurare? Pone, inquit, manum tuam sub femore meo, et sic jura . Quasi diceret, Pone manum tuam ad altare, aut ad Evangelium, aut
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ carnem: Ex illa synagoga. Ille
dimisit patrem & matrem et adhesit
uxori suȩ. ut eent duo in carne una: ñ
coniectura nr̃a. sed attestante apło et
dicente. Sacramentum hoc magnũ ẽ.
Ego aut̃ dico in xp̃o & in ȩccła. Nimisit
enim patrẽ quodamm. Non omnino
dimisit ueluti ad separationẽ: seo ad
susceptionẽ humane carnis. Quomodo
dimisit : Quia cũ eẽt in forma dei. non
rapinam arbitratus ẽ eẽ se equalẽ deo:
s semet ipsum exmnaniuit formã serui
accipiens. Quomodo dimisit et matrẽ
gentem iudeoꝵ sẏnagogã illam: heren¬
tem ueterib sacramentis : Ad ipsam
figuram ꝑtinet quod ait. Quȩ mat̾
est michi aut qui fr̃s : Iue enim int̾
docebat: illi foris stabant. Uidete si
non modo ita sunt
iudei. Docet xp̃s in ȩccda: illi foris stant.
Socrus gͦ quid est: Mater sponsi. Mater
sponsi dñi nr̃i iħu xp̃i: sinagoga ẽ. Pro¬
inde nurus eius eccła: quȩ ueniens de

Expanded text:
cundum carnem? ex illa synagoga ille cundum carnem? ex illa synagoga ille qui dimisit patrem et matrem et adhaesit uxori suae, ut essent duo in carne una, non coniectura nostra, sed attestante apostolo dicente: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et ecclesia. dimisit enim patrem quodam modo, non omnino dimisit ueluti ad separationem, sed ad susceptionem humanae carnis. quomodo dimisit? quia, cum esset in forma dei, no.n rapinam arbitratus est esse se aequalem deo, sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens. quomodo dimisit et matrem, gentem Iudaeorum, synagogam illam haerentem ueteribus sacramentis ? ad ipsam figuram pertinet quod ait: quae mihi mater, aut qui fratres? ille enim intus docebat, illi foris stabant. uidete, si non modo ita sunt Iudaei: docet Christus in ecclesia, illi foris stant. socrus ergo quae est ? mater sponsi. mater sponsi domini Iesu Christi synagoga est. proinde nurus eius — ecclesia ueniens de
Abbreviated transcription (Latin):
filia aduersus inatrẽ suã : et ñ potest
nurus aduersus socrũ suã: Factum ẽ
hoc generalit̾ etiã in genere humano.
Dusus e filuis aouerilus patrt¬
Fumus enim aliquando filii diaboli:
adhuc in fidelib dictum ẽ. Uos apatre
diabolo estis. Et omĩs in fidelitas nr̃a
unde: nisi apatre diabolo: Non ille cre¬
ando pat̃: sed nos illum imitando filii.
Iam modo uidetis filium diui sum
aduersum patrem. Uenit gla¬¬
dius ille: renuntiat diabolo. Inuenit
alium patrem: inuenit aliam matrẽ.
Iue adimitationẽ se p̃bens generabat
in exitium: parentes nos quos inueni-¬
mus in uitã ȩternã generant. Diuisus
est filius aduersus patrẽ: diuisa ẽ filia
aduersus matrẽ suã. plebs illa quȩ de
iudeis credidit diuisa ẽ aduersus syna¬
gogam: diuisa ẽ et nurus aduersus so-¬
crum suã. Plebs de gentib ueniens nu-¬
rus dicitur: quia spõsus xp̃s filius sina¬
goge. Unde enim natus ẽ filius dei se-¬

Expanded text:
filia aduersus matrem suam, et non potest filia aduersus matrem suam, et non potest nurus aduersus socrum suam? 4 Factum est hoc generaliter etiam in genere humano: diuisus est filius aduersus patrFuimus enim aliquando filii diaboli. Adhuc infidelibus dictum est: Vos a patre diabolo estis . Et omnis infidelitas nostra, unde, nisi a patre diabolo? Non ille creando pater, sed nos illum imitando filii. iam modo uidetis filium diuisum aduersus patrem: uenit gladius ille, re renuntiat diabolo, inuenit alium patrem, inuenit aliam matrem. ille ad imitationem se praebens generat in exitium: parentes duo, quos inuenimus, in uitam terrenam generant. diuisus est filius aduersus patrem, diuisa est filia aduersus matrem suam: plebs illa, quae de Iudaeis credidit, diuisa est aduersus synagogam. diuisa est et nurus aduersus socrum suam: plebs de gentibus ueniens nurus dicitur, quia Christus sponsus filius synagogae. unde enim natus filius dei se
Abbreviated transcription (Latin):
diuisi aduersus se. duo aduersus tres.
et tres aduersus duos erunt diuisi: id ẽ
filius aduersus patrẽ: filia aduersus
matrẽ: nurus aduersus socrum suam.
Hȩc diuisio quo gładio facta ẽ. nisi quẽ¬
xp̃s attulit: Et reuera fr̃s: etiam coti¬
dianis exemplis uidemꝰ hȩc. Placet iuue¬
ni alicui seruire deo: displicet patri:
diuisi sunt aduersus se. Ille ꝓmittit
t̃renam hereditatẽ: ille amat cȩlestem.
Aliud iste pollicetur: aliud ille eligit.
Non sibi putet pater factam in iuriã.
ds̃ solus illi p̃fertur: et tam̃ litigat cũ
filio. uolente seruire deo. S forcior est
ille gladius spiritalis separans: quã co-¬
pulansnatura carnalis. Fit hoc et de filia
aduersus matrẽ: multomagis et de
nuru aduersus socrum. Nam aliquan-¬
do in una domo nurus et socrus inue¬
muntur: heretica et catholica. Et ubi
fortiter recipitur iste gladius: rebap¬
tizationẽ non timemus. Potuit diuidi

Expanded text:
divisi adversum se, duo adversus tres, divisi adversum se, duo adversus tres, et tres adversus duos erfilius aduersus patrem, filia aduersus matrem suam, nurus aduersus socrum suam. haec diuisio quo gladio facta est, Christus attulit. et re uera, fratres, etiam cotidianis exemplis uidemus haec. placet iuueni alicui seruire deo, displicet patri: diuisi sunt aduersum se. ille promittit terrenam hereditatem, ille amat caelestem: aliud iste pollicetur, aliud ille eligit. non sibi putet factam iniuriam: deus solus illi praefertur. et tamen litigat cum filio uolente seruire deo. sed fortior est ille gladius spiritalis separans quam copulans natura carnalis. fit hoc de filia aduersus matrem suam, multo magis et de nuru aduersus socrum suam. nam aliquando in una domo nurus et socrus inueniuntur haeretica et catholica, et ubi fortiter recipitur iste gladius, rebaptizationem non timemus. potuit diuidi
Abbreviated transcription (Latin):
suam calamo scribe comparasse. Uelo¬
citer autẽ scribentis uoluisse dicere.
ut significaret ea se scribere quȩ uelo-¬
citer uentura erant: ut uelocit᷑ scri¬
bere uelocia scribere intelligatur. id
est scribere ñ tardatura. Non enim
tardauit ds̃ exhibere xp̃m. Quã cito
euolutum sentitur: quod ꝑactum
agnoscitur. Recordare generationes
ante te: inuenis adam tanquã hester¬
na die factum. Ita gesta legimus omĩa:
ab ipso principio. Ergo uelociter fac-¬
ta sunt: uelociter erit et dies iudicii.
Preueni uelocitatẽ ipsius. Helociter
ueniet: uelocius tu mutare. Aderit faci-¬
es iudicis : sed uide quid dicit propħa.
Preueniamꝰ faciemeius in confessione. Dif¬
fusa est grã in labiis tuis: propterea be
tuum: Illo gladio strauit inimicos: illo
gladio diuisit filium a patre: filiã ama-¬
tre: nurum a socru: Legimus hȩc in
euangłio. Non ueni pacem mittere: sed
gladium. Et erunt in una domo quinq

Expanded text:
suam calamo scribae comparasse. Velosuam calamo scribae comparasse. Velociter autem scribentis voluisse dicere, ut significaret ea se scribere, quae velociter ventura erant, ut velociter scribere, velocia scribere intelligatur, id est scribere non tardatura. Non enim tardavit Deus exhibere Christum. Quam cito evolutum sentitur, quod peractum agnoscitur! Recordare generationes ante te, invenies Adam tanquam hesterno die factum. Ita gesta legimus omnia ab ipso principio: ergo velociter facta sunt. Velociter erit et dies judicii; praeveni velocitatem ipsius: velociter veniet, velocius tu mutare. Aderit facies judicis, sed vide quid dicit Propheta: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Diffusa estuum? Illo gladio stravit inimicos, illo gladio divisit filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. Legimus haec in Evangelio: Non veni pacem mittere, sed gladium. Et erunt in una domo quinque
Abbreviated transcription (Latin):
bum malum: ut et illud quod adiunctũ
ẽ dico ego oꝑa mea regi: significare uolue¬
rit sũmum hominis opus non eẽ nisi dm̃
laudare. Illius ẽ specie sua placere tibi:
ad te ꝑtinet eũ ingrãrũ actione lauda¬
re. Oꝑa tua si ñ fuerint laus dei. incipis
te ipsum amare: et ꝑtinebis ad illos de
quib dicit apłs. erunt enĩ homines se¬
ipsos amantes. Displice tu tibi. et pla¬
ceat tibi qui te fecit: quia in eo tibi dis¬
plices quod inte ipse fecisti. Opus ergo
tuũ sit laus dei: eructet cor tuũ uerbũ
bonũ. Dic gͦ oꝑa tua regi: quia et ut
diceres rex fecit. et ipse donauit quod
offeras. Redde illi de suo: ne uelis accep-¬
ta parte patrimonii tui ire longius
prodige. et ꝑdere in meretrices: et por-¬
cos pascere. Hoc recordamini ex euan¬
gelio: sed iam de nobis diccum ẽ mor¬
tuus erat et reuixit. ꝑierat et inuentꝰ¬
lamus scribe uelocit̃ scribentis. ñ de¬
fuerunt qui intelligerent ꝓpħam ea
dixisse quȩ scriberet: et ideo linguam

Expanded text:
mnum. Ut et illud quod adjunctum est, Dico ego opera mea regi, significare voluerit summum hominis opus non esse, nisi Deum laudare. Illius est specie sua placere tibi, ad te pertinet eum in gratiarum actione laudare. Opera tua si non fuerint laus Dei, incipis teipsum amare; et pertinebis ad illos de quibus dicit Apostolus: Erunt enim homines seipsos amantes . Displice tibi, placeat tibi qui te fecit; quia in eo tibi displices quod in te ipse fecisti. Opus ergo tuum sit laus Dei, eructet cor tuum verbum bonum. Dic ergo opera tua regi: quia ut diceres, rex fecit, et ipse donavit quod offerres. Redde illi de suo, ne velis accepta parte patrimonii tui ire longius et prodige perdere in meretrices, et porcos pascere. Hoc recordamini ex Evangelio. Sed etiam de nobis dictum est: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventlamus scribae, velociter scribentis. Non defuerunt qui sic intelligerent Prophetam ea dixisse quae scriberet, et ideo linguam
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ diffusa ẽ grã in labiis tuis ei quẽ
fecerat speciosũ p̃filiis hominũ: et iã
hominẽ. quẽ dm̃ ante omĩa p̃tulerat.
ȩt̃nus et̃num coet̃num. Impletus ẽ gͦ
iste ꝓpħa gaudio quodam in effabili:
et attendens quid ds̃ pat̾ de filio suo
homini reuelauerit: qui potuit di-¬
cere ista exꝑsona dei. potuit et ex sua:
ꝓpterea benedixit te ds̃ in ȩternum.
Quare : Propt̃ grãm. Illa enim grã
quo ꝑtinet: Ad regnũ cȩloꝵ. Primũ
enim testamentũ terrã ꝓmiserat. Et
aliud fuit p̃miũ. uel ꝓmissio sublege
positoꝵ: aliud sub grã. Terra cananeoꝵ
uideis sub lege positis: regnum cȩlorum
xp̃ianis sub grã positis. Itaq quod ꝑtine-¬
bat ad eos qui sub lege erant positi.
regnum terra illa transiit. Regnum
cȩloꝵ quod ꝑtinet sub grã positis non
transiit: propterea hic benedix̃ te deus
non ad tempus. s in eternũ. Non defue¬
runt quiomĩa etiã suꝑiora uerba ex ꝓpħe

Expanded text:
Deus, Diffusa est gratia in labiis tuis, ei quem Deus, Diffusa est gratia in labiis tuis, ei quem fecerat speciosum prae filiis hominum, etiam hominem quem Deum ante omnia protulerat, aeternus coaeternum. Impletus est ergo Propheta gaudio quodam ineffabili, et attendens quid Deus Pater de Filio suo homini revelaverit, qui potuit dicere ista et ex persona Dei, Propterea, inquit, benedixit te Deus in aeternum. Quare? Propter gratiam. Illa enim gratia quo pertinet? Ad regnum coelorum. Primum enim Testamentum terram promiserat: et aliud praemium fuit vel promissio sub Lege positorum, aliud sub Gratia: terra Chananaeorum Judaeis sub Lege positis, regnum coelorum Christianis sub Gratia positis. Itaque quod pertinebat ad eos qui sub Lege positi erant, regnum, terra illa transiit: regnum coelorum quod pertinet sub Gratia positis, non transit. Propterea hic, benedixit te Deus, non ad tempus, sed in aeternum. 9. Non defuerunt qui omnia etiam superiora verba ex Prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
nino ex in ꝓuiso. inueniuntur in scĩs
scripturarũ libris: et siquis aduertat
plene st̃ pagine diuine. Dñe libera me¬
a labiis iniquis: et alingua dolosa. Et
statim. Quid detur tibi aut quid ap¬
ponatur tibi: aduersus linguã subdolã :
Alia illic ꝑsona erat: alia hic. Ibi peten¬
tis: hic subuenientis. Sagitte potentis
acute: cũ carbonib uastatoriis. Alia
tibi. Et in consequentib fit alia. Heu
me quod incolatus m̃s longinquus
factus ẽ. Et in paucis uersib tam cre-¬
bra mutatio ꝑsonarum: intellectum
admonet. Non exprimit locum ubi
mutatur: non dicitur hoc dixit homo.
hoc dixit ds̃. S ex ipsis uerbis fit nob̃
intelligere quid ad hominẽ ꝑtineat: qͥd
addm̃. Homo autẽ dicebat. Eructauit
cor meũ uerbum bonũ: dico ego oꝑa
mea regi. Homo ille dicebat qui scrip
sit psalmum: sed exꝑsona dei dicebat.
Incipit dicere et ex sua. Propterea qͥa¬
benedixit te ds̃ in eternũ. Dixerat enĩ

Expanded text:
nino ex improviso, inveniuntur in sanctis nino ex improviso, inveniuntur in sanctis Scripturarum libris; et si quis advertat, plenae sunt paginae divinae. Domine, libera olosa; et statim, Quid detur tibi, aut quid adjiciatur tibi adversus linguam subdolam? Alia illic persona erat, alia hic: ibi petentis, hic subvenientis. Sagittae potentis acutae, cum carbonibus vastatoriis. Alia tibi; et in consequentibus fit alia, Heu me! quia incolatus meus longinquus factus est . In paucis versibus tam crebra mutatio personarum intellectum admonet: non exprimit locum ubi mutatur; non dicitur, Hoc dixit homo, hoc dixit Deus; sed ex ipsis verbis fit nobis intelligere quid ad hominem pertineat, quid ad Deum. Homo autem dicebat, Eructavit cor meum verbum bonum, dico ego opera mea regi. Homo disit Psalmum; sed ex persona Dei dicebat: incipit dicere et ex sua, Propterea benedixit te Deus in aeternum. Dixerat enim
Abbreviated transcription (Latin):
quod ab illo ñ acceꝑis: et retuleris grãm.
S caue nedum queris quid illi retri-¬
buas. quod ab illo ñ acceꝑis inuenias: sed
peccatum tuũ. Hoc plane ab illo non
accepisti: sed nec ei dare debes. Hoc deder̃
iudei: retribuert mala ꝓbonis. Acceper̃
ab eo pluuiam et fructum ñ dederunt:
sed spinas doloꝵ. Ergo bonũ quicquid
uolueris in te dare deo: non te inuenis
accepisse nisi adeo. Ipsa ẽ grã dei: diffu-¬
sa in labiis. Fecit te: gratis tefecit. Non
erat enim cui p̃staret: antequã faceret.
Perieras quesiuit te: inuentum reuoca-¬
uit te. Preterita ñ imputauit: futura
ꝓmisit. Uere diffusa ẽ grã in labiis eiꝰ.
Propterea inquit benedixit te deus in
ȩternũ. Laboratur ut hoc possit intelli¬
gi: adhuc a patre deo dici. Propterea be¬
nedixit te ds̃ in ȩternũ. Accõmodatius
uidetur hoc accipi: exꝑsona ꝓpħȩ. Et
mutationes ꝑsonarũ repentine et om¬

Expanded text:
quod ab illo non acceperis; et retuleris gratiam. quod ab illo non acceperis; et retuleris gratiam. Sed cave ne dum quaeris quid illi retribuas, quod ab illo non acceperis, invenias, sed peccatum tuum. Hoc plane ab illo non accepisti, sed nec ei dare debes. Hoc dederunt Judaei, retribuerunt mala pro bonis; acceperunt ab eo pluviam, et fructum non dederunt, sed spinas dolorum. Ergo bonum quidquid volueris in te dare Deo, non te invenis accepisse nisi a Deo. Ipsa est gratia Dei diffusa in labiis. Fecit te, gratis te fecit. Non enim erat cui praestaret antequam faceret. Perieras, quaesivit te; et inventum revocavit te. Praeterita non imputavit, futura promisit. Vere diffusa est gratia in labiis tuis. 8. Propterea, inquit, benedixit te Deus in aeternum. Laboratur, ut hoc possit intelligi adhuc a Deo Patre dici, Propterea benedixit te Deus in aeternum. Accommodatius videtur hoc accipi ex persona Prophetae. Et mutationes personarum repentinae, et om
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ grã in labiis tuis. Uenit nobis cũ u̾bo
grẽ derc̃um osculo grẽ. Quid ista grã
ueniret. nec afferret istam grãm diffu-¬
sam in labiis suis: quis de salute ali¬
quid sꝑaret: Quis non sibi hoc time¬
ret: quod peccatori debebatur: Ille
ueniens cum grã non ex egit quod
debebatur: soluit quod ñ debebat. Non
enĩ non peccator debebat mortem.
Aut uero tibi peccatori debebatur nisi
supplicium: Debita tua dimisit: et in¬
debita sua exsoluit. Magna grã. Qua¬
re grã: Quia gratis datur. Propterea
tibi agere grãs licet: referre ñ licet.
Non enim potes. Querebat ille quid
retribueret : et dixit. Quid retribuã
dño: ꝓ omĩb quȩ retribuit michi : Et
inuenit quasi aliquid. Calicẽ saluta-¬
ris accipiam: et nomen dñi in uocabo.
hoc illi rependis quia calicem saluta¬
ris accipis: et nomen dñi in uocas.
Quis tibi dedit ipsum calicem salutarẽ:
Remansit in actione grãrum. Nam in
relatione defecit. Inueni quid deo des

Expanded text:
ergo gratia in labiis tuis. Venit nobis cum verbo gratiae, cum osculo gratiae. Quid ista gratia veniret, nec afferret istam gratiam diffusam in labiis suis, quis de salute aliquid speraret? Quis non sibi hoc timeret quod peccatori debebatur? Ille veniens cum gratia, non exegit quod debebatur, solvit quod non debebat. Num enim non peccator debebat mortem? Aut vero tibi peccatori debebatur, nisi supplicium? Debita tua dimisit, et indebita sua exsolvit. Magna gratia. Quare gratia? Quia gratis. Propterea tibi gratias agere licet, referre non licet; non enim potes. Quaerebat ille quid retribueret, et dixit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et invenit quasi aliquid: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Hoc illi rependis, quia calicem salutaris accipis, et nomen Domini invocas? Quis tibi dedit ipsum calicem salutarem? Remansit in actione gratiarum, nam in relatione defecit. Inveni quid Deo des,
Abbreviated transcription (Latin):
diuites sint moperibus bonis. facile tribu¬
ant. habent enim unde. quare non faciunt:
Pauꝑtas difficultas. ẽ. facile tribuant. habent
unde. Communicent. id.ẽ. pares suos morta¬
les agnoscant. Communicent. thesaurirent
sibi funcdamentum bonum in futurum. Non
enim quia dico inquit facile tribuant. com¬

Expanded text:
bonis, facile tribuant. Habent enim unde. Quare non faciunt? Paupertas difficultas est. Facile tribuant, habent unde. Communicent, id est, pares suos mortales agnoscant. Communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum. Non enim quia dico, inquit, Facile tribuant
Abbreviated transcription (Latin):
phanȩ sunt uerborum nonitates. ubi dicit
mulier insipiens et audax. panes occultos li¬
benter attingite. et aquȩ furtiue dulcedinẽ.
ab hac pollicitatione falsȩ scientiȩ prohibet
dictiones falsi nominis scientiȩ. quam quidã
promitcentes circa fidem exciderunt. Nichil
enim sic amant isti quam scientiam promit¬
tere. et fidem rerum uerarum quam cred̾e
pariuili precipiuntur. uelut imꝑitiam de¬

Expanded text:
fanae sunt verborum novitates, ubi dicit fanae sunt verborum novitates, ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsae scientiae prohibet itates, et contradictiones falsi nominis scientiae, quam quidam promittentes, circa fidem exciderunt » . Nihil enim sic amant isti quam scientiam promittere; et fidem rerum verarum quas credere parvuli praecipiuntur, velut imperitiam de
Abbreviated transcription (Latin):
nouitates euitari iubeat apłs paulus. Non¬
addidit prophanas. Sunt enim et doctrinȩ
religionis congruentes uerborum nouitates.
sicut ipsum nomen xp̃ianorum. quando
dici ceꝑit scriptum. ẽ. In antiochia enim pͥmũ
post ascensionem domimi appellati sunt
discipuli xp̃iam. sicut legimus mactibus
apłorum et enodochia et monasteria pꝰ ea
sunt appellata nous nominibus. res tamen
ipse et ante sua nomina erant et religionis
ueritate firmantur. qua etiam contra impro¬
bos defenduntur. Ad uersus impietatem ar
rianorum hereticorum nouum nomen patͤs
omosion condiderunt s non rem nouam
tali nomine significauerunt. hoc enim uoca¬
tur omousion quod. ẽ. ego et pater unum su¬
mus. unius uidelicet eiusd̃q substantiȩ. Nã
si omnis nouitas prophana. eẽt. nec adño di¬
ceretur: mandatum nouum do uobis. nec tes¬
tamentum appellaretur nouum. nec canta¬
ret uniuersa trã canticum nouum. S pro¬

Expanded text:
nouitates euitari iubeat apostolus nouitates euitari iubeat apostolus addidit, profanas. Sunt enim et doctrinae religionis congruentes verborum novitates, sicut ipsum nomen Christianorum quando dici coeperit, scriptum est. In Antiochia enim primum post ascensionem Domini appellati sunt discipuli Christiani, sicut legitur in Actibus Apostolorum : et xenodochia et monasteria postea sunt appellata novis nominibus, res tamen ipsae et ante nomina sua erant, et religionis veritate firmantur, qua etiam contra improbos defenduntur. Adversus impietatem quoque Arianorum haereticorum novum nomen Patris Homousion condiderunt: sed non rem novam tali nomine signaverunt; hoc enim vocatur Homousion, quod est, Ego et Pater unum sumus , unius videlicet ejusdemque substantiae. Nam si omnis novitas profana esset, nec a Domino diceretur, Mandatum novum do vobis ; nec Testamentum appellaretur Novum, nec cantaretur in universa terra Canticum novum. Sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
inquit sibi fundamentum bonum infuturũ
ut apprehendant ueram uitam. Cum appre¬
henderint tunc erunt diuites. Quando aũt
non eam ad huc habent. nouerint se pauꝑes.
Ita fit ut omnes humiles scõ corde. et in carita¬
te germana constitutos. quicquid habuerint
in hoc scło. inter pauperes suos numeret d̾s
quos saturet panibus. Otimothee depositum
custodi. deuitans prophanas uocum nouita¬
tes. et oppositiones falsi nominis scientiȩ. quã
Ueniat inmentem aduersus tales apłica illa
admonitio. Aptaui uos uni uiro uirginem ca¬
stam exhibere xp̃o. Timeo autem ne sicut ser¬
pens euam seduxit astutia sua. sic et ur̃e men¬
tes corrumpantur a castitate quȩ. ẽ. iuxp̃o.
Quid enim agunt isti euuangelizantes nobis
preter quod accepimus. nisi ut nos acastitate
corrumpant quam xp̃o seruamus. quando
legem d̾i culpant. nomine uetustatis. et errorẽ
suum laudant nomine nouitatis. quasi om̃iᷤ
uetutas fugienda sit. aut omnis nouitas appe

Expanded text:
um bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret Deus, quos saturat panibcustodi, devitans profanas vocum novitates, et oppositiones fallaces nominis scientiae, quam ueniat in mentem aduersus tales apostolica illa admonitio: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, ne sicut serpens Euam fefellit astutia sua, sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo? quid enim agunt isti euangelizantes nobis praeter quod accepimus, nisi ut nos a castitate corrumpant, quam Christo seruamus, quando legem dei culpant nomine uetustatis et errorem suum laudant nomine nouitatis, quasi omnis uetustas fugienda sit aut omnis nouitas adpet
Abbreviated transcription (Latin):
fundamento. Infirmus tueras. s firmum fun¬
damentum te portat. In te firmus. ẽẽ. non po¬
teras. firmus eris semꝑ si abillo fundamento¬
mentum ueritatis. Et ideo tali fundamento¬
suffulta quid meruit audire: non inclinabit᷑
in scłm scłi. Firmauit trãm suꝑ firmitatem eiꝰ.
id. ẽ. firmauit ȩccłiam suꝑ firmamentum cris¬
tum. nutabit eccłia simitauerit fundamen¬
tum. Et unde nutabit xp̃c. qui antequam
ueniret adnos et carnem susciperet. omĩa ꝑ
ipsum facta sunt et sine ipso factum. ẽ. nichil.
qui omnia continet maiestate et bonitate:
slon nutante xp̃o non inclinabitur inscłm scłi¬

Expanded text:
fundamento. Infirmus tu eras, sed firmum funfundamento. Infirmus tu eras, sed firmum fundamentum te portat. In te firmus esse non poteras; firmus eris semper, si ab illo firmo fundamentmentum veritatis suffulta, quid meruit audire? «Non inclinabitur in saeculum saeculi. Fundavit terram super firmitatem ejus,» id est, firmavit Ecclesiam super fundamentum Christum. Nutabit Ecclesia si nutaverit fundamentum: sed unde nutabit Christus, qui antequam veniret ad nos, et carnem susciperet, «omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; qui omnia continet majestate, et nos bonitate? Non nutante Christo, «non inclinabitur in s
Abbreviated transcription (Latin):
tempus creaturam spiritalem. M ouet ȩtiam ꝑ
tempus et locum creaturam corporalem. ut
eo motu naturas quas intrinsecus substituit.
etiam extrinsecus amministret. Cum ergo tale¬
aliquid agit: non debemus opinari eius sub̾am
qua d̾s.ẽ. temporibus locisq mutabilem. aut
ꝑ tempora et loca mobilem. s inopere diuinȩ
prouidentiȩ ista cognoscere. noninillo opere qͦ
naturas creat. s millo quo intrinsecus creatas
etiam extrinsecus administrat. cum sit ipse nul¬
lo locorum uel interuallo. uel spatio in cominu¬
tabili excellentiq potententia. et interior omi
re. quia impso sunt omnia. et exterior omnire.
quia ipse ẽ. suꝑ omnia. Item nullo temporum.
uel interuallo. uel spatio incommutabili ȩt̃ni¬
tatȩ et antiquior ẽ. omnibus quia ipse. ẽ. ante
omnia. et nouior omnibus quia idem ipse post
mati sumus. Merito quia ibi firmati nonindi¬
nabitur inscłm scłi. Nichil enim ergo firmius isto

Expanded text:
tempus creaturam sptempus creaturam sptempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas, quas intrinsecus substituit, etiam extrinsecus administret aliquid deus agit, non debemus opinari eius substantiam, qua deus est, temporibus locisque mutabilem aut per tempora et loca mobilem, sed in opere diuinae prouidentiae ista cognoscere non in illo opere, quo naturas creat, sed in illo, quo intrinsecus creatas etiam extrinsecus administrat, cum sit ipse nullo locorum uel interuallo uel spatio incommutabili excellentique potentia et interior omni re, quia in ipso sunt omnia, et exterior omni re, quia ipse est super omnia. item nullo temporum uel interuallo uel spatio incommutabili aeternitate et antiquior est omnibus, quia ipse est ante omnia, et nouior omnibus, quia idem ipse post mati sumus. Merito quia ibi firmati, non inclinabimur in saeculum saeculi; nihil enim firmius isto
Abbreviated transcription (Latin):
omnitenentis ommpotentia. causa.ẽ. subsi¬
stendi omni creaturȩ. Quȩ uirtus si abeis quȩ
condidit regendis aliquando cessaret. simul
omnium rerum species et natura concideret.
Proide quod dominus ait. Pater meus usos
nunc operatur continuationem quandam
operis euis qui simul omnia continet. atq
administrat ostendit. In quo opere etiam sa¬
pientia ipsius ꝑseueret de qua dicitur. ꝑtingit
afine usq ad finem fortiter et dispontte omnia
suauiter. Idq etiam apłs sentit. cum athenien¬
sibus dominum p̃dicans ait. In quo uiuimus et
mouemur et sumus. quia si opus suum rebus
creatis subtraheret. nec uiuere. nec moueri. nec.
ẽẽ. possemus. Et ideo sicd̾s ĩtelligendu s. ẽ. requi¬
euisse abomnibus oꝑib suis. ut iam nullam no¬
uam creaturam conderet. non ut conditas con¬
tinere aut gubernare cessaret. Dominus omni
potens et omnitenens in commutabili ȩternita
te. ueritate. uoluntate. semꝑ idem: mouet ꝑ

Expanded text:
omnitenentis omnipotentia causa est subsiomnitenentis omnipotentia causa est subsistendi omni creaturae: quae virtus si ab eis, quae condidit, regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum species et natura concideret. Proinde quod Dominus ait, Pater meus usque nunc operatur ; contioperis ejus qui simul omnia continet atque administrat, ostendens in quo opere etiam sapientia ipsius perseveret. De qua dicitur: Pertingit a fine usque in finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Idem etiam Apostolus sentit, cum Atheniensibus Deum praedicans, ait, In quo vivimus, et movemur, et sumus. Qui si opus suum rebus creatis subtraheret, nec vivere, nec moveri, nec esse possemus. Et ideo sic Deus intelligendus est requievisse ab omnibus operibus suis, ut jam nullam naturam conderet, non ut conditas continere, et gpotens et omnitenete, voluntate, veritate semper idem movet per
Abbreviated transcription (Latin):
De alio autem similitudinum genere. quia et
ipsa creatura d̾i ẽ. et debet laudare creatorem:
quid ibilaudas: e qualitatem nature. Iam ꝓ¬
pter illam distinctionem dederas coȩt̾nitatem.
da propt̃ istam equalitatem. et ꝑfecta ẽ. nati¬
uitas eiusdem substantiȩ. Quid enim dementiꝰ.
non sit increatore: Laudo in homine equali¬
tatem nature. et non credo in eo qui fecit ho¬
minem. Quod de homine natum. ẽ. homo ẽ.
Et quod de deo natum ẽ. nonid erit quod
omnia oꝑa sua. Inuenio hic coȩuum. agnosco
ibi coȩt̃num. hic ȩqualitatem inuenio natȩ.
ergo ibi simul et non hoc solum quod incre¬
aturis. Totum inuenimus ibi. s tanquam
in creatore. Quanto amplius quod hec uisibi¬
lia. illa inuisibilia. hȩc temporalia illa ȩt̃na.
hec cominutabilia. illa in commutabilia. Hȩc
corruptibilia. illa incorruptibilia. Postremo
inipso homine. ea quȩ inuenimus. homo et
homo duo homines sunt. ibi pater et filius.

Expanded text:
De alio autem similitudinum genere, quae et De alio autem similitudinum genere, quae et ipsa creatura Dei est, et debet laudare Creatorem, quid ibi laudas? Aequalitatem naturae. Jam propter illam distinctionem dederas coaeternitatem; da propter istam, aequalitatem; et perfecta est nativitas ejusdem substantiae. Quid enim dementius,non sit in Creatore? Laudo in homine aequalitatem naturae, et non credo in eo qui fecit hominem? Quod de homine natum est, homo est; et quod de Deo natum est, non id erit quodomnia opera sua. Invenio hic coaevum, cognosco ibi coaeteruum. Hic aequalitatem invenio naturae, ergo ibi simul, et non hoc solum quod in creaturis: totum invenio ibi, sed tanquam in Creatore, tanto amplius, quod haec visibilia, illa invisibilia; haec temporalia, illa aeterna; haec commutabilia, illa incommutabilia; haec corruptibilia, illa incorruptibilia. Postremo in ipso homine ea quae invenimus homo et homo, duo homines sunt: ibi Pater et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. s non sunt diuersa natura. Quid ergo
hic laudamus inista natiuitate: Certe ȩqua¬
litatem naturȩ. Quid autem de ẽ: equalitas
temporis. Teneamus hic unun quod lauda¬
tur. id.ẽ. equalitatem naturȩ. In illo autem ge¬
nere simlitudinum quod nos dedimus de splẽ¬
co euitatem. Quid de. ẽꝰ equalitas nature. Con¬
uinge quȩ laudas. In creaturis enim de ẽ. ali¬
quid quod laudas. in creatore nicbil de ẽẽ pot̃:
quia quod inuenis increatura. acreatore arti¬
fice. processit. Quid ergo incoeius: non ne hoc
dandum quod ibi laudas: Quod autem de ẽ
non tribuendum maiestati. in qua nullus
defectus ẽ. Ecce offero tibi genitis coeua gignẽ¬
tia. laudas ibi coeuitatem. s disparilitatem
reprehendis. Quod reprehendis noli tribue-¬
re deo. Quod laudas tribue. et tribiis illi ex
isto genere similitudinum. ꝓcoȩuitate coet̃ni¬
tatem ut coet̃nus sit natus cũ eo a quonatus sit

Expanded text:
tempore; sed non sunt diversa natura. Quid ergo tempore; sed non sunt diversa natura. Quid ergo hic laudamus in ista nativitate? Certe aequalitatem naturae. Quid autem deest? Aequalitas temporis. Teneamus hic unum quod laudatur, id est, aequalitatem naturae. In illo autem genere similitudinum, quod nos dedimus de splenCoaevitatem. Quid deest? Aequalitas naturae. Conjunge quae laudas. In creaturis enim deest aliquid quod laudas, in Creatore deesse nihil potest: quia quod invenis in creatura, a Creatore artifice processit. Quid ergo in coaevis? nonne hoc Deo dandum quod ibi laudas? Quod autem deest non tribuendum majestati, in qua nullus defectus est. Ecce offero tibi genitis coaeva gignentia: laudas ibi coaevitatem, sed disparilitatem reprehendis. Quod reprehendis, noli tribuere Deo; quod laudas, tribue: et tribuis illi ex isto genere similitudinum pro coaevitate coaeternitatem, ut coaeternus sit natus cum eo a quo natus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat aliquis talis. ẽ. ergo filius ad patrem.
qualis adignem splendor: non s equalitas¬
ommimoda. ẽ. Crede apło quia potuit uidere
quod dixi. ait enim. Non rapinam arbitratꝰ.
ẽ. ẽẽ. equalis deo. E qualitas. omnimodo con¬
iungitur. Et quid dixit: slon rapinam. Quare:
exduabus istis collationibus et generibus
duobus similitudinem fortassis inuenimus
increatura. quomodo intelligamus filium et
coȩt̾num patri. et nequaquam minorem. S ñ
illud possumus inuenire muno genere simi¬
unde ipsi dant similitudines. et alterum und̾
nos dedus dedert̃ enimilli similitudines.
ex his quȩ nascuntur intempore et p̃cedunt᷑
tempore abeis aquibus nascuntur. sicut hõ
de homine. Maior illȩ tempore prior natus.
s tamen homo et homo. id. ẽ. eiusdem sub̃ȩ.
homo enim hominem generat. et ȩquus ȩquũ
et pecus pecudem. Eandem substantiam gene¬
rant ista. s non adid tempus. diuersa sunt

Expanded text:
dicit aliquis: Talis est omnino Filius ad Patrem, dicit aliquis: Talis est omnino Filius ad Patrem, qualis ad ignem splendor, non m. Sed crede Apostolo, quia potuit videre quod dixi. Ait enim: Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Aequalitas omni modo conjungitur. Et quid dixit? Non rapinam. Quare? ex duabus istis collationibus et generibus duobus, similitudinem fortassis invenimus in creatura, quomodo intelligamus Filium et coaeternum Patri et nequaquam minorem. Sed non illud possumus invenire in uno genere simiunde ipsi dant similitudines, et alterum unde nos dedimus. Dederunt enim illi similitudines ex his quae nascuntur in tempore, et praeceduntur tempore ab eis a quibus nascuntur, sicut homo de homine. Major ille tempore prior natus: sed tamen homo et homo, id est ejusdem substantiae. Homo enim hominem generat, et equus equum, et pecus pecudem. Ad eamdem substantiam generant ista; sed non ad idem tempus. Diversa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pio. nundum. ẽ. ibi ignis. nundum et ille splen¬
dor. Mox autem ut accendero. simul cumigne
et splendor existie. Da hic michi ignem sine splen¬
dore. et credo tibi patrem fuisse sine filio. Dicta
inesfabilia sunt. nichil dignum putetis uel eo
ipso quo coeua coet̾nis comparantur. tempora¬
lia semꝑ manentib. extinguibilia imnmortalibꝰ.
quod de illo natum ẽ. Ergo filius d̾i scđm hoc
dicitur quod ei pater ẽ. quod habet dequo sit:
non scđm hoc quod prior eẽt pater. et postea
filius. Semꝑ pater. semꝑ filius depatre. Et quia
quicquid dealiquo. ẽ. natum. ẽ: semꝑigitur
filius natus. semꝑ pater. semꝑ de illo imago.
slon potiusti inuenire coet̾na genita ȩt̃nis ge¬
nitoribus. et inuenisti coȩua nata temporalib
gignentibus. Intelligo coȩt̾num filium. natũ
ȩt̃no gignenti. Quod enim ẽ. temporali coȩuũ¬
quam ipse ignis. habent ista. similitudinem.
s non habent omnimodam ȩqualitatem. Si

Expanded text:
pio, nondum est ibi ignis, nondum et ille splenpio, nondum est ibi ignis, nondum et ille splendor: mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da hic mihi ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Filio. CAPUT ineffabilia sunt. Nihil dignum putetis dictum, vel eo ipso quo coaeva coaeternis comparantur, temporalia semper manentibus, exstinguibilia immortalibus. quod de illo natum est. Ergo Filius Dei secundum hoc dicitur, quod Pater est, quod habet de quo sit, non secundum quod prior est Pater et postea Filius. Semper Pater, semper Filius de Patre. Et quia quidquid de aliquo est natum est; semper igitur Filius natus, semper Pater, semper de illo imago.Non potuisti invenire coaeterna genita aeternis genitoribus, et invenisti coaeva nata temporalibus gignentibus. Intelligo coaeternum Filium natum aeterno gignenti. Quod enim est temporali coquam ipse ignis. Habent ergo ista similitudinem, sed non omnimodam aequalitatem. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iustũ ẽ autem ut concedas michi posse ista
coȩt̾na inueniri ĩ creatore. quando coeua in
creatura inueniri potuerunt. dixit. Candor.¬
ẽ enim lucis ȩt̃nȩ. Ignis enim lucem fundit
lux abigne funditur. Quid aquo existat. si q̃¬
ramus: cotidie cũ lucernam accendimus.
ammonemur rei cuiusdam inuisibilis et me¬
narrabilis. ut lucerna aliqua intelligentiȩ
nr̃e inista nocte scłi possit accendi. attende eũ
quilucernam accendit. Non accensa lucerna
nundum ẽ. ignis. nundum ẽ et fulgor qui ab
igne exit. Interrogo autem ego et dico. fulgor
ab igne existit. an ignis afulgore: Omnis anima
michi respondet. Uoluit enim d̾s inseminare
omni animȩ untia intellectus. initia sapientiȩ
Omnis michi amma respondet. et nemo dubitat.
quod splendorillȩ deigne existit. non ignis de
splendore. Ponamus ergo ignem patrem illius
splendoris. quia iam plocuti sumus coȩua noᷤᷤ
querere. non coec̾na. Silucernam accendere cu¬

Expanded text:
est; justum est ut concedas mihi posse ista est; justum est ut concedas mihi posse ista coaeterna inveniri in Creatore, quando coaeva in creatura inveniri potuerunt. Jam quidest enim lucis aeternae. Ignis enim lucem fundit, lux ab igne funditur. Quid a quo existat, si quaeramus, quotidie cum lucernam accendimus, admonemur rei cujusdam invisibilis et inenarrabilis, ut lucerna aliqua intelligentiae nostrae in ista nocte saeculi possit accendi. Attende eum qui lucernam accendit. Non accensa lucerna, nondum est ignis, nondum est et fulgor qui ab igne exit. Interrogo autem ego, et dico: Fulgor ab igne existit, an ignis a fulgore? Omnis anima mihi respondet: voluit enim Deus inseminare omni animae initia intellectus, initia sapientiae: omnis mihi anima respondet, et nemo dubitat, quod splendor ille de igne existit, non ignis de splendore. Ponamus ergo ignem patrem illius splendoris: quia jam praelocuti sumus coaeva nos quaerere, non coaeterna. Si lucernam accendere cu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceditur. Ambos tamen ẽẽ. cepisse quos dicimꝰ
coeuos. Sipotuerimus inuenire coeuum quod
nascitur ei aquo nascitur. si possunt inueniri
coeua duo generans et generatus. hic inueni¬
mus coeua. ibi intelligamus coȩt̃na. Si hic in¬
uenero genitum exeo ẽẽ. cepilse ex quo cepit
cepit illud unde nascitur hoc exeo ex quo ilłd
cepit. illud uade nascitur exeo. ex quo illd̾ non
cepit. hoc ergo coȩuum: illud coȩt̃̾num. Non
aliqua tenui et parua similitudine coȩna coȩ
Legimus inscripturis de ipsa sapientia. Can¬
dor.ẽ. enim lucis ȩt̃nȩ. Item legimus. Specu¬
lum sine macula d̾i maiestatis. Ipsa sapientia
dicta. ẽ. candorlucis ȩt̃nȩ. dicta ẽ. imago pa¬
tris. hinc accipiamus similitudinem ut in¬
ueniamus coeua. exquib intelligamus coe¬
terna. Oarriane sunuenero genitorem non p̃¬
cedere tempore illud quod genuit. si genitum
non eẽ. minorem tempore illo aquo generatꝰ

Expanded text:
ditur tempore, ambos tamen esse coepisse, quos dicimus ditur tempore, ambos tamen esse coepisse, quos dicimus coaevos. Si potuerimus invenire coaevum quod nascitur ei a quo nascitur; si possunt inveniri coaeva duo generans et generatus: hic invenimus coaeva, ibi intelligamus coaeterna. Si hic invenero genitum ex eo esse coepisse ex quo coepit coepit illud unde nascitur. Hoc ex eo ex quo illud coepit, illud ex eo ex quo illud non coepit. Hoc ergo coaevum, illud coaeternumaliqua tenui et parva similitudine coaeva coaetLegimus in Scripturis de ipsa Sapientia, Candor est enim lucis aeternae. Item legimus, Speculum sine macula Dei majestatis . Ipsa Sapientia dicta est candor lucis aeternae, dicta est imago Patris: hinc capiamus similitudinem, ut inveniamus coaeva, ex quibus intelligamus coaeterna. O Ariane, si invenero genitorem non praecedere tempore illud quod genuit, si genitum non esse minorem tempore illo a quo generatus
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ceperunt currere tempora. Unde ante
creaturam frustra tempora requiruntur. qͦsi
possint inueniri añ tẽꝑa: tẽꝑa. Motus enim
sinullus ẽet. uel sp̃itał uel corporalis creature.
quo ꝑ p̃sens p̃teritis futura succed̾ent. tempus
ullum omnino non eẽt. Moueri autem creatã
non utiq posset si non eẽt. Potius ergo tempꝰ
acreatura. quam creatura cepit a tempore. Utrũ¬
q autem exdeo. Exipso enim et ꝑipsum. et in
tẽꝑe aũuarietas. In et̃nitate omnia stant. In
tẽꝑe alia accedunt alia succedunt potes inue¬
nireminorẽ filiũ ĩuarietate tẽꝑis succedẽtẽ pr̃i. qͥ a
etiã pr̃i suo ipse successit nonet̾no patri tẽꝑalis.
et inuenio coȩt̾num filium. Si autem non in¬
uenis ȩt̃num. et iuincunt se intempore sufficit
ut adsimilitudinem inueniamus coȩ nim. A¬
luid ẽ. enim coȩt̾num. aliud coȩuum. Coeuos
cotidie dicimus eos qui eandem habent men¬
suram temporum. Non alter ab altero temꝑe

Expanded text:
tibus coeperunt currere tempora. Unde ante creaturam frustra tempora requiruntur, quasi possint inveniri ante tempora tempora. Motus enim si nullus esset vel spiritalis vel corporalis creaturae, quo per praesens praeteritis futura succederent, tempus nullum omnino esset. Moveri autem creatura non utique posset, si non esset. Potius ergo tempus a creatura, quam creatura coepit a tempore. Utrumque autem ex Deo. Ex ipso enim , et per ipsum, et in tempore autem varietas; in aeternitate omnia stant, in tempore alia accedunt, alia succedunt: potes invenire minorem filium in varietate temporis succedentem patri, quia etiam patri suo ipse successit non aeterno patri temporalis. et invenio coaeternum filium. Si autem non invenis aeternum, et vincunt se in tempore; sufficit ut ad similitudinem inveniamus coaevum. Aliud est enim coaeternum, aliud coaevum. Coaevos quotidie dicimus eos qui eamdem habent mensuram temporum: non alter ab altero praece
Abbreviated transcription (Latin):
li autem homines et seductores. ꝓficient
ipeuis errantes et inerrorem mittentes.
Cecus si cecũ ducat simulĩfoneãcadũt. Merito
cadunt imputeum correptionis. Quid gͦ
ait proficient impeius: non tamen dui.
slam ante paulo dixit. S ultra non profi¬
cient. hoc.ẽ. non dimidiabunt dies suos.
Sequatur apłs et dicat quare. dementia
enim eorum manifesta erit omnibus sic̃

Expanded text:
li autem homines, et seductores, proficient li autem homines, et seductores, proficient in pejus, errantes, et in errorem mittentes.Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Merito cadunt in puteum corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suos. Sequatur Apostolus, et dicat quare: Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitat inuob̾. Cum ergo uiuificata fu¬
erint membra nr̃a mortalia. iam nichil re¬
iusti uiuere non possunt. Quunter malos
uiunt. ꝑsecutionem patiuntur. Omnes
mali ꝑsecuntur bonos non ferro& lapidibꝰ
s uita et moribus. Numquid aliquis sc̃m
loth ꝑsequebatur in sodomis: Nemo illi mo¬
lestus erat. et tamen inter impios uiuebat.
inter inmundos. suꝑbos. blasphemos. Perse¬
cutionem patiebatur: non uapulando. sed
malos uidendo. Quisquis me audis et nun¬
dum uuus in xp̃o pie. incipe inxp̃o pieui¬
dico. deniq apłs cum cominemoraret ꝑicła
sua ꝑiculis inquit inmari. ꝑiculis influmi¬
nibus. Peruculis indeserto. ꝑiculis in latro¬
nibus ꝑiculis in falsis fr̃ib. Cetera ꝑicła.
quiescere possunt. ꝑicula afalsis fr̃ib qͥ¬
esccre usq infinem scłi non nouerunt. Mag
nus bonorum labor. ẽ. mores tolerare con¬
trarios. quibus qui non offenditur parũ
ꝓficit. Tantum enim torquet iustum mni¬
quitas aliena quantum recedit asua. Ma

Expanded text:
qui habitat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil reere hic justi non possunt. Qui inter malos vivunt, persecutionem patiuntur. Omnes mali persequuntur bonos, non ferro et lapidibus, sed vita et moribus. Numquid aliquis sanctum Lot persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios vivebat, et inter immundos, superbos, blasphemos, persecutionem patiebatur, non vapulando, sed malos videndo. Quisquis me audis, et nondum vivis in Christo pie, incipe in Chridico. Denique Apostolus cum commemoraret pericula sua: Periculis, inquit, in mari, periculis in fluminibus, periculis in deserto, periculis in latronibus, periculis in falsis fratribus . Caetera pericula quiescere possunt, pericula a falsis fratribus quiescere usque in finem saeculi non noverunt. nus bonorum labor est, mores tolerare contrarios: quibus qui non offenditur, parum proficit. Tantum enim torquet justum iniquitas aliena, quantum recedit a sua.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit certamen certaui. quero qua uirtu¬
te certauerit. Utrumq illi ex semetipso fu̾te.
an quȩ desuꝑ data sitꝰ. S absit ut tantus doc¬
tor gentium ignorauerit legem łi. cuius uox.
ẽ. in deuteronomio. ne dicas in corde tuo. for¬
titudo mea. et potentia manus meȩ. fecit
michi uirtutem magnam hane. S memora¬
beris domini dei tui. quia ipse tibi dat for¬
titudinem facere uirtutem. Quid autem
prodest bonum certamen. nisi sequatur uic¬
toria: Et quis dat uictoriam. nisi ille dequo
memorasset testimonium depsalmo. quoniã
propt̃ te mortificamur totadie. de putati sumꝰ
ut oues occisionis. subiecit atq arc. S in his

Expanded text:
inquit, certamen certavi. Quaero qua virtuinquit, certamen certavi. Quaero qua virtute certaverit; utrum quae illi ex semetipso fuerit, an quae desuper data sit. Sed absit ut tantus doctor ignoraverit legem Dei, cujus vox est in Deuteronomio: Ne dicas in corde tuo, Fortitudo mea et potentia manus meae fecit mihi virtutem magnam hanc: sed memoraberis Domini Dei tui, quia ipse tibi dat fortitudinem facere virtutem . Quid autem prodest bonum certamen, nisi sequatur victoria? Et quis dat victoriam, nisi ille de qua co cum commemorasset testimonium de Psalmo, Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis; subjecit atque ait, Sed in his