comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit autem illi diabolus: si filius dĩes dic lapidi huic ut panis fiat
Antiquus hostis redemptorem humani generis debellatorem suum
in mundum uenis se cognouit : Vnde & perobses sum hominem docit
quid nobis & tibi fili dĩ uenistihuc ante tempus torquere nos : quitamen
prius cum huncpas sibilem cerneret : cum pos semortadia perp&i hu¬
manitatis uider& omne quod de eius diuinitate suspicatus est ei fastu
suae superbiae in dubium uenit : Nihilquippe nisi superbum sapiens
dum esse hunc humilem conspicit dm̃ esse dubitauit: Vnde & adtẽp¬
tationum seargumenta conuertit: sed nonsicut nos qui puri homines
sumus inruente saepe temptatione concutimur . Ita redemptoris
nostri anima temptationis est necessitate turbata . hostis namq noster
& si mexcelsum montem eum permissus ad sumpsit : sidaturum seregna
mundi perhibuit . siquasi inpanem uertendos lapides ostendit: mentem

Expanded text:
Dixit autem illi diabolus: Si Filius Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Dixit autem illi diabolus: Si Filius Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Antiquus hostis Redemptorem humani generis, debellatorem suum, in mundum venisse cognovit. Unde et per obsessum hominem dixit: Quid nobis et tibi, Fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos? Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nihil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit; unde ad tentationum se argumenta convertit, sed non sicut nos, qui puri homines sumus, irruente saepe tentatione concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbata. Hostis namque noster etsi in excelsum montem eum permissus assumpsit, si daturum se regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem
Abbreviated transcription (Latin):
cum p&rur dedimittendis frtris interrogasr& aitenim non
solum septies sed septuagies septies essedimittendum: Vndereste
creditur commemoratione huius numeri omnia peccata ius nsse
dimitt : Nec temere dñs & frustra septua gesima & septima genera¬
tione uenit aboliturus omnia peccata nisi quia in illo numero aliquid
lat& quod adsignificatio non pertineat omnium peccatorun: hoci
auteninunde nario numero & septenario consideraendum est : qui
nummeriper se multiplicati ad tantum perueniunti Nam um dransg
septem uel septies undeni . lxxuii. fiunt: undecim aotenti tratisgs¬
sonen deruriu significant : atsi in denarioperfertiobeatitudinis
reficimur. hc non apponentes cor. illic pascentes sur sum cor: quod autem dñ
consummatis ieiunii diehus esuruit : cum demoꝵ se uelhelia ieiunantibus
nihiltedesit scriptum ideo factum est neabeo temptando pauens hostis
aufuger& : quemcum tot signis caedestibus praeconatum : tũ &am uiris
excellentis simis in abstinendo uider & ȩquatum:

Expanded text:
 peccatis fratris interrogasset. Ait enim: non solum septies, sed septuagies septies esse dimittendum . Unde recte creditur commemoratione hujus numeri omnia peccata jussisse dimitti. Nec temere Dominus et frustra septuagesima et septima generatione venit aboliturus omnia peccata, nisi quia in illo numero aliquid latet, quod ad significationem pertineat omnium peccatorum. Hoc autem in undenario numero et septenario considerandum est. Qui numeri per se multiplicati ad tantum perveniunt. Nam undecies septem, vel septies undeni, LXXVII fiunt. Undecim autem transgressionem denarii significant. At si in denario perfectio beatitudinis reficimur, hic non apponentes cor, illic pascentes sursum cor. Quod autem Dominus consummatis jejunii diebus esuriit, cum de Moyse vel Elia jejunantibus nihil tale sit scriptum, ideo factum est ne ab eo tentando pavens hostis aufugeret, quem cum tot signis coelestibus praeconatum, tum etiam viris excellentissimis in abstinendo videret aequatum.
Abbreviated transcription (Latin):
neo gargarizes. omne humorem noxium &iam sicrassior fuerit decapi¬
te purgat & inminentium quoq: in becillitatem facit pericula uitccri.
Sic profecto fides temptationum pistillo probata ab omnileuium cogi¬
tationum supercribro discr&ionis castigata. & perfectae dilectionis

Expanded text:
neo gargarizes, omnem humorem noxium, etiam si crassior fuerit, de capite purgat, et imminentium quoque imbecillitatum facit pericula vitari. Sic profecto fides tentationum pistillo probata, ab omni levium cogitationum superficie cribro discretionis castigata, et perfectae dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
peromnia in quo filius hominis caput : hoc est incuiur humili
pectore diuinitas familiari quadam mansionequiescat:
Dixitq ei ihs̃ sine ut mortui sepeliant mortuos suos : Tuau¬
tem uade ad nuntia regnum dĩ : Notandum autem in hac
pra&er mittenda sunt proutilitate muorum : Namquis
ignor& essebonioperis meritum mortuũ sepelire:
& tamen ei quiad sepeliendum patrem sedimitti poposcerat
dictum ẽ sine uit mortui sepeliant mortuor suos:

Expanded text:
per omnia, in quo Filius hominis caput reclinet, hoc est, in cujus humili per omnia, in quo Filius hominis caput reclinet, hoc est, in cujus humili pectore divinitas familiari quadam mansione quiescat. Dixitque ei tem uade, adnuntia regnum dei. et ait alter: sequar praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum mortuum sepelire, et tamen ei qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat, dictum est, Sine ut mortui sepeliant mortuos suos:
Abbreviated transcription (Latin):
Exan uerbis ostenditur hunc qui obsequium prcomseui eduo
repudutum : Qđ signorum uidens magnitudinem sequi uoluerit
saluatorem utducra exoperum miraculis quae rer&i hocidem
desderans quod & simon magus ap&ro emere uolucradi
Talis ergo ficdus iustir sententia dñi condem natur: & dieitus
ei : quid me propter diuitias & sđi lucra cupis sequi : cum tanta e
sim paupertatis. ut nehospitiolum quidem habeam : & non
meo utar tecto : Aliter intellegitur miraculis dñi cõmotus.
propter inanem iactantiam eum sequi uoluisse: quam significane
aues. Finxisse autem discipuli obsequium: quae finctio uulpiũ
nomine significataẽ : Redinatione uero capitis humilitatem suã
significauit quae in illo simulatore ac superbo non habebat locũ.
At autem ad alterum sequereme: ille autem dixit : Dñe
permitte mihi primum ire & sepdlire patrem meum: Non
discipulatum respuit : sed expl&a primum paterni funeris
pi&ate liberior hunc

Expanded text:
 verbis ostenditur hunc qui obsequium promittit ob hoc repudiatum quod, signorum videns magnitudinem, sequi voluerit Salvatorem, ut lucra ex operum miraculis quaereret; hoc idem desiderans quod Simon Magus a Petro emere voluerat Talis ergo fides juste sententia Domini condemnatur, et dicitur ei: Quid me propter divitias et saeculi lucra cupis sequi cum tantae sim paupertatis, ut ne hospitiolum quidem habeam, et non meo utar tecto? Aliter, intelligitur miraculis Domini commotus propter inanem jactantiam eum sequi voluisse, quam significant aves. Finxisse autem discipuli obsequium, quae fictio vulpium nomine significata est. Reclinatione vero capitis humilitatem suam significavit, quae in illo simulatore ac superbo non habebat locum. Ait autem ad alterum: Sequere me. Ille autem dixit: Domine, permitte mihi primum ire, et sepelire patrem meum. Non discipulatum respuit, sed expleta primum paterni funeris pietate, liberior hunc
Abbreviated transcription (Latin):
& non ꝓhiberł iub&ur sed ihis singulis illud nobis apostoli
dicendum est: O altitudo diuitiarum sapientiae ascientia eds
quam in cã p̃hensibilua sunt iudicia eius & iuestigabilos uaeeius

Expanded text:
et non prohiberi jubetur. Sed in his singulis illud nobis Apostoli et non prohiberi jubetur. Sed in his singulis illud nobis Apostoli dicendum: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt tales uindictae : quamuis multo rarius quam inu&ere
testamento ibi enim exmaiore parte seruientes timore p̃mȩ¬
bantur : Hic autem maxi me dilectione liberi nutriebantur:
Nam e uerbis a postoli p&ri annanis & uxorcius exanimes
ceciderunt : Nec resus citati sunt sed sepulti : Epaulus dicit
de quodam peccatore : quem tradidi satanae in interitum carnis: ut
anima salua sit : Filius hominis nonuenit animas ꝑdere. sed saluare
&uos ergo inquit cuius spũ signati estis eius & acta sectamini
Nunc pie consulentes. sed in futuro iuste iudicantes:: Factum est
secr&a iudicii : Sa maritae dñm recipere p&untur : nolentesq
feriri prohibentur.: Iste sequi sespond& & remou&ur : alter
primo patrm sepelire desiderat : & ad cuangelizandum cogitur
alius dñm secuturus hoc ipsum domi renuntiare cupit. nec per¬
mittitur : quidam xp̃m non sequens in xp̃i nomine uirtutes operat᷑

Expanded text:
erunt tales vindictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri erunt tales vindictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes, timore premebantur, hic autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri Ananias et uxor ejus exanimes ceciderunt, nec resuscitati sunt, sed sepulti, et Paulus dicit de quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Filius hominis non venit animas perdere, sed salvare. Et vos ergo, inquit, cujus spiritu signati estis, ejus et acta sectamini, nunc pie consulentes, sed in furore juste judicantes. Factum est secreta judicii. Samaritae Dominum recipere petuntur, nolentesque feriri prohibentur. Iste sequi se spondet et removetur, alter primo patrem sepelire desiderat, et ad evangelizandum cogitur. Alius dominum secuturus, hoc ipsum domi renuntiare cupit, nec permittitur. Quidam Christum non sequens, in Christi nomine virtutes operatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt : Dñe uis dicimus utignis discendat decaelo & consumat.
illos : & conuersus increpauit illos. & dixit. nescitiscuius spĩsestis
Magni & scĩ uiri quiiam optime scirent mortem istam quae animã
dissoluit acorpore nonesse formidandam : secundum eorum tam̃
animum qui illam timerent non nulla peccata morte puniuerunt
quo &uiuentib: utilis m&us incuter&ur : & illis qui morte punie:¬
bantur non ipsa mors nocor& : sed peccatum quod augeri possett
siuiuerent: non temere illi iudicabant. Quib: tale iudicium donauerat
ds̃: Indeest qđ helias multos morte affecit : & propria manu &
igne diuinitus imp&rato incuius exemplam cum uoluis sent t¬
apħ p&ere decaelo ignem ad consumendum eos qui sibi hospiti¬
um non p̃berent : re prehendit in eis dñs non exemplum ꝓph&ȩ
animaduertens cos non amore correptionem. sed odio desiderare
uindictam : Itaq postea quam eos docuit quidess& diligere
proximum tamquam seipsum : Infuso &iam spũ scõ non defu¬

Expanded text:
gnis descendat de coelo, et consumat illos? Et conversus increpavit illos, et dixit: Nescitis cujus spritus estis? Magni et sancti viri, qui jam optime scirent mortem istam, quae animam dissolvit a corpore, non esse formidandam, secundum eorum tamen animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte puniverunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posse, si viverent, non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu, et igne divinitus impetrato. In cujus exemplum, cum voluissent apostoli petere de coelo ignem ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent, reprehendit in eis Dominus non exemplum prophetanimadvertens eos non amore correptionem, sed odio desiderare vindictam. Itaque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, non defu
Abbreviated transcription (Latin):
firmauit ut ir & hierusalem: Dies ad sumpti omsita pusu gn stũ¬
onis dicit : quo immiente pedetẽptim Inerusolims od uelntus
cuiscntergo p againi quasi homi nem intidere er dors. gund
querm &e tem pus suic cruci fixionis constie quis. dnũ puidisso
iuqua si sponte ꝙ iuuifigendum. locum quo eruo fo eti duses re
fi ast a facie icd est obstinata atq imperterinta merue ades se

Expanded text:
firmavit, ut iret Jerusalem. Diem assumptionis, tempus passionis dicit, quo imminente pedetentim Jerosolymis advehitur. Cessent ergo pagani quasi hominem irridere crucifixum, et tempus suae crucifixionis constat quasi Deum praevidisse, et quasi sponte crucifigendum locum quo crucifigendus erat firmata facie, id est, obstinata atque imperterrita mente petisse.
Abbreviated transcription (Latin):
pulos dñs mittit: quitinus hoc nobis tacitus : quia qui caritatem
erga alterum non hab& p̃dicationis officium suscipere nullatenus
deb&: Bene autem dicitur. quia misit eos ante faciem suam in
omnem ciuitatem & locum : quoerat ipse uenturus : Praedicatores
enim suos dñs sequitur : quia p̃dicatio p̃uenit : & tunc admentis
quidem multa. operarii autem pauei: rogate ergo dñm messis ut
mittat operarios in messeo suam: cnessis multa populorum
significat multitudinem : operarii pauci. penuriam magistrorũ:
isti sunt operarii de quibus psalmista loquitur Qui semi¬
nant in lacrimis. ingaudio m&ent: Euntes ibant &flebant por¬
tantes semina sua : uenientes autem uenient in exultatione
portantes mampulor suos : Qut a pertius loquar : messis
multa omnis turba credentium ẽ: Operar i i. apł & imitatores

Expanded text:
pulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatpulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitaterga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem. Operarii pauci penuriam magistrorum. Isti sunt operarii, de quibus Psalmista loquitur: Qui seminant in lacrymis in gaudio metent. Euntes ibant et flebant portantes semina sua. Venientes autem veniet in exsultatione portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar, messis multa omnis turba credentium est. Operarii pauci, apos
Abbreviated transcription (Latin):
sedien : suos uero a postolos horas appellit dicens : Nonne
duo decim horȩ diei: siquis ambulatuerit indie non offendit
& in psalmis p̃cipitur. bene tiuntiate diem dedie salutare eius:
hoc est lumen delumine : dm̃ uerum. dedõ uero : Sed & multis scaẽ
scripturȩ locis pertres dies inysterium trinitatis ostenditur:
Precipue quia dñs tertiadie resurrexit amortuis : sed & inueteri
testamento populus admontem sinai ꝑueniens die tertialegem
accepit : idem fluuium iordanem quib aptismi gratu cõmendata
est tertia quod adierat die transiuit: Et misit illos binos ante
faciem suam inomnem ciuitatem & locum quo erat ipse uenturus
Qua duo sunt p̃cepta caritatis : dĩ uidelic& amor & proximi:
& minus quam inter duos haberi caritas non potest. Nemo enĩ¬
proprie ad seapsum habere caritatem dicitur : sed dilectione se in.
alterum tendit : ut esse caritas possit. binos ad p̃dicandum disci¬

Expanded text:
se diem, suos vero apostolos horas appellat, dicens: Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit . Et in Psalmis praecipitur bene: Nuntiate diem de die salutare ejus , hoc est, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero . Sed et multis sanctae Scripturae locis per tres dies mysterium Trinitatis ostenditur, praecipue quia Dominus tertia die resurrexit a mortuis. Sed et in Veteri Testamento populus ad montem Sinai perveniens die tertia legem accepit. Idem fluvium Jordanem, quo baptismi gratia commendata est, tertia quam adierat die, transivit. Et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem, et locum quo erat ipse venturus. Quia duo sunt praecepta charitatis, Dei, videlicet, amor et proximi, et minus quam inter duos haberi charitas non potest nemo eniproprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit, ut esse charitas possit binos ad praedicandum disci
Abbreviated transcription (Latin):
diem quia milla becctitudinis gloric. dequa proph&a suspirans aiebat
quia melior est dies una iatriistuis suꝑmilia:  T enebrarum interruptio
Nulla ẽ : Nulla saltim memoria miseria e uel doloris. quae abierunt lucem

Expanded text:
diem, quia in illa beatitudinis gloria, de qua Propheta suspirans aiebat quia melior est dies una in atriis tuis super millia: tenebrarum interruptio nulla est, nulla saltem memoria miseriae vel doloris quae prima abierunt, lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uirginitate uel martrrio uel quacũq alia uirtute uirorũ quaesierint
& peccatores significat siergo inquit ipse qui peccatũ non feti quilignũ
uitȩ merito appellatos fructus gratiȩ duo denos persinaul os tenses
as fero si neignep s sionis amundo ñ exceo: quid putas eos mane sinuiniert
Ducebant᷑ aut̃ &ali duo nequam cum eo utinter ficguntur uita tus ese¬
r&ur qd ait & cuminiquis deputatus ẽ. sed illecum inquis depittatuis et
in morteut iniquosiustificar&t inresurrectione qi uoton scomiden¬
filio id fio egnrost quem uenerunt in locum quiuocatur caliuris
ibi cruci fixerunt eum : extra urbem hierusalem & foris portam : loca
erant in quib: truncabant᷑ capita damnatorũ : & caluariaend est decollatoꝵ
sũpsere nom̃ propterea ibicrucifixus ẽ dñr ut ubi prius eratꝰ dam natoꝵ¬

Expanded text:
ipsa virginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virtute virorum quaesierint ipsa virginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virtute virorum quaesierint et peccatores significat. Si ergo ipse, inquit, qui peccatum non feci, qui lignum vitae merito appellatus, fructus gratiae duodenos per singulos mentes affero, sine igne passionis a mundo non exeo, quid putas eos manere tormenti,Ducebantur autem et alii duo nequam cum eo, ut interficerentur. Ut impleretur quod ait: Et cum iniquis deputatus est. Sed ille cum iniquis deputatus est in morte, ut iniquos justificaret in resurrectione, qui cum in forma Defieri . Et postquam venerunt in locum qui vocatur Calvariae, ibi crucifixerunt eum. Extra urbem Jerusalem et extra portam loca erant in quibus truncabantur capita damnatorum, et Calvariae, id est decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnato
Abbreviated transcription (Latin):
op erto nus  dies uenturȩ a romanis obsidionis & ciptuitits signi¬
ficat. dequib superius int̃ alia discipulis ait. tunqui miud easunt¬
quu & naturale t̃imminente captiuitate hostiliq peragros urbesq clade fer¬
uente cunctos qui euadere qucant altaquȩq uel ab dita quib ab scondaintur
refuga conquirere : &speculit̃ refert iosephus insistentib sibi romanis
iudeos cauernas certatim montium colliũq p&is sespeluncas. itaut sem&¬
ipsum test&ur munitior e quodam destructȩ urbis iota patȩ inspeleo cum
quadraginta comitib proditum inuentum atq ab hostib captum: Potest
autem & ex suꝑ fluo qõ beatificandos dicit steriles & non parientes. dehis
intellegi qui se ipsos in utrolib& sexu castrauerunt propt̃ regnũ celorũ
montibq & collib dici cadite supernos & opertte nos. cũ quilib& suae fra¬
gilitatis memores ingruente temptationũ articulo sublimiũ quorũq uel

Expanded text:
operite nos. » Dies namque venturae a Romanis obsidionis et captivitatis significat, de quibus superius inter alia discipulis ait: « Tunc qui in Judaea sunt. Quia et naturale est imminente capivitate, hostilique per agros urbesque clade fervente, cunctos qui evadere queant alta quaeque vel abdita, quibus abscondantur, refugia conquirere. Et specialiter refert Josephus, insistentibus sibi Romanis, Judaeos cavernas certatim montium, colliumque petisse speluncas. Ita ut semetipsum testetur, munitione quodam destructae urbis Lotapatae in Speleo cum quadraginta comitibus proditum, inventum, atque ab hostibus captum. Potest autem et ex superfluo, quod beatificandos dicit steriles et non parientes, de his intelligi, qui se ipsos in utrolibet sexu castraverunt propter regnum coelorum. Montibus et collibus dici: Cadite super nos, et operite nos, cum quilibet suae fragilitatis memores, ingruente tentationum articulo sublimium quorumque, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tuautem uade regnum dĩ : Postponendum namq
erat obsequium hunis mrsterii officio p̃dicationis¬
quia illocarne mortuos interram conder&: istolautẽ anima mor¬
tuos aduitam resuscitar& : quomodo autem mortui mortuos
sopelire queunt : nisi geminam intellegas mortem : unam naturȩ
alteram culpae : u nã qua anima a carne : alteram qua ds̃ seperatꝰ᷑
abanima : siue mortuos non credentes dicit: mortuos suos autem
qui nihilominus sinefide decorpore exirent : Et ait alter
sequar tednẽ : sed primum ꝑmitte mihi renuntiare his qui domi
sunt : Si secuturus dñm discipalus quia uel hoc domi penuntiare
uelit arguitur : quid fi& illis qui nulla utilitatis: nulla fidei aedifi

Expanded text:
untia regnum Dei. Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationisQuia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam suscitaret. Quomodo autem mortui mortuos sepelire queunt, nisi geminam intelligas mortem? Unam naturae, alteram culpae; unam qua anima a carne, alteram qua Deus separatur ab anima. Sive mortuos, non credentes dicit. Mortuos suos autem, qui nihilominus sine fide de corpore exirent. Et ait alter: Sequar te, Domine, sed primum permitte mihi renuntiare iis qui domi sunt. Si secuturus Dominum discipulus, quia vel hoc domi renuntiare velit, arguitur, quid fiet illis qui nulla utilitatis, nulla fidei aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
mortem nontim eamus obire: qui enim minante mortẽ ꝑsecuto re
a&ernaehanc procul dubio ꝑditioni p̃parat: item qui salutem animae suae
quaerit a &ernam temporaliter eam inter ꝑ secutorũ manus ꝑdere hocest
inmortem darenondubitat: utriq autem sensui congruit aptequod sequit:
Et quicumq ꝑdiderit illam uiuificabit eã. Id est quihicꝑdiderit. illic
ui uificabit qui propter xp̃m mortittadider̃ totadie aestimans eam ut ouem
occisionis exsurgente tunc & adiuuante xp̃o liberam eũ mueni& propter nomen
xp̃i : Dico uobis in illa nocte erunt duo inlecto uno : Dixerat supra dñs eum

Expanded text:
mortem non timeamus obire. Qui enim, minante mortem persecutoremortem non timeamus obire. Qui enim, minante mortem persecutoreaeternae hanc procul dubio perditioni praeparat. Item qui salutem animae suae quaerit aeternam, temporaliter eam inter persecutorum manus perdere, hoc est, in mortem dare non dubitat. Utrique autem sensui congruit apte quod sequitur: Et quicunque perdiderit illam, vivificabiteam. Id est, qui hic perdiderit, illic vivificabit, qui propter Christum morti tradiderit, tota die aestimans eam, ut ovem occisionis , exsurgente tunc et adjuvante Christo, liberam eam inveniet propter nomen Christi. Dico vobis, illa nocte erunt d
Abbreviated transcription (Latin):
parente lam iudice quisquam in hunc mundum ut aliquid inrapiat poterit.
discendere uelle. sed ex. horahodieq agitur cumuenturum iudice solli¬
citis prestolamur excubiis quando ueniat incerti. Dequa io hannes ait.
rra est Et qui magro similiter non redeat r&ro.
quioperatur mecclesia & sicut paulus & apollo plantat &rigat non respi¬
ciat spem saecularem cui renuntuuit.: Memores estote iocoris loth.
Vxor lothsiggnificat eos qui in tribulatione rero respiciunt & se abspe
diumae promissionis auertunt. &ideo statua salis facta est. ut am mo¬
nendo homines ne hoc facant.tam quam condiat cor eorum nesint fatui.
Quicumq quaesierit animam suam saluam facere ꝑd& illam: Duobus
modis haec sententia rectepotest intellegi. Sed adunum omnino finem
uterq intellectus refertur. ut uidelic& aduersa proxp̃o pati immo ipsa

Expanded text:
parente jam judice quisquam in hunc mundum, ut aliquid inde rapiat, poterit parente jam judice quisquam in hunc mundum, ut aliquid inde rapiat, poterit descendere velle. Sed haec hora hodieque agitur, cum venturum judicem sollicitis praestolamur excubiis, quando veniat incerti. De qua Joannes ait: Filioli, novissima hora est . Et qui in agro, similiter non redeat retro. Qui operatur in Ecclesia, et sicut Paulus et Apollo plantat et rigat, non respiciat spem saecularem, cui renuntiavit. Memores estote uxoris Lot. Uxor Lot significat eos qui in tribulatione retro respiciunt, et se ab spe divinae promissionis avertunt. Et ideo statua salis facta est, ut admonendo homines, ne hoc faciant, tanquam condiant cor eorum, ne sint fatui. Quicunque quaesierit animam suam salvam facere, perdet illam. Duobus modis haec sententia recte potest intelligi, sed ad unum omnino finem uterque intellectus refertur, ut, videlicet, adversa pro Christo pati, imo ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
iamiamq. superuentura formidamus. quod enim deuna quondam peccatrice
gente delenda dictum ẽ. Necdum conpl&a sunt peccata a morreorum de
tota procul dubio prauoꝵ massadam nanda comnstat essesentiendum: In illa
hora qui fuerit intecto . &uasa eius indomo nediscendat tollere illa. hacten
deeo quod regnum dĩ. id est xp̃s non cum obseruatione. sed hispłratus ad¬
ueniat. Nunc a qualib: idem aduentus expecturi debeat. ostenditur: intecto
ergo est qui excedens carnalia. tamquã maura libera spiritaliter uiuit. uasaeu
indomo concupiscentiae sunt carnales . quas in imis amauerat. sed superna pe¬
tens in hoc mundo reliquerat. quas inminente iudicio neces seest. Nullateꝵ
rep&at: illam enim horam non eam quaiud ex uenit. sed quauenturus est
dicit non qua ignis sod omam discendit . sed qualoth exirecogitur uel poti¬
us ipsedissimulans ab angelis apprehensus exitur . Neq enim ueniente & ap¬

Expanded text:
am jamque superventura formidamus. Quod enim de una quondam peccatrice gente delenda dictum est: Necdum completa sunt peccata Ammorrhaeorum , de tota procul dubio pravorum massa damnanda constat esse sentiendum. In illa hora qui fuerit in tecto, et vasa ejus in domo, ne descendat tollere illa. Hactenus de eo, quod regnum Dei, id est Christus, non cum observatione, sed insperatus adveniat, nunc a qualibus idem adventus exspectari debeat ostenditur. In tecto ergo est, qui, excedens carnalia, tanquam in aura libera spiritaliter vivit. Vasa ejus in domo, concupiscentiae sunt carnales, quas nimis amaverat, sed superna petens in hoc mundo reliquerat, quas imminente judicio necesse est nullatenus repetat. Illam enim horam, non eam qua judex venit, sed qua venturus est, dicit, non qua ignis Sodomam descendit, sed qua Lot exire cogitur, vel potius ipse dissimulans ab angelis apprehensus extrahitur. Neque enim veniente et ap
Abbreviated transcription (Latin):
necrenati fuerint. exaqua & sp̃usc̃o mundas unt omnia. tantum sie lymo¬
iinas dederint: sicut quidam eas dandas putant : cum sint inmundi
omnes quos non mundat fides xp̃i. Dequa scriptum est mundans fide
corda eorum : & tamen uerum est quod audiesant dateelymosinam. & ecce

Expanded text:
nec renati fuerint ex aqua et Spiritu sancto, munda sint omnia, tantum si eleemonec renati fuerint ex aqua et Spiritu sancto, munda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut quidam eas dandas putant, cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est: Mundans fide cor eorum? Et tamen verum est quod audierant, Date eleemosynam, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
utilimiscratione fiunt ual&ꝰ. non solum enim quidat esurienti cibum : scitienti
potum : nudo uestimentum peregrindeti hospitium . &c&era huius modi: ue¬
rum &iã quidat ueniam peccãti limosinam dat : & qui emendat uerbere
inque potestas datur : uel co erc& aliqua disciplina : & tamen peccatum
eius. quo ab illo laesus. aut offensus est dimittit excorde: uel orat ut ei dimit¬
tatur : non solum in eo quod dimitut atq orat: uerum &iam in eo quod cor¬
ripit. & ali qua emendatoria poena plectit. elymosinam dat : quia misericor¬
diam prestat: multa itaq genera sunt elymosinarum quaecũ facimus
adiuuamur ut dimittantur nobis nostrapeccata: sed eanihil est maius
qui excordedimntimus quod in nos quisq peccauit: An uero quod ait
date el ymosinam & ecceomnia munda sunt uobis: Ita intellecturi sum
ut pharisacis non habentib: fidem xp̃i &iam si non in eum crediderint

Expanded text:
utili miseratione fiunt, valet. Non solum enim qui dat esurienti cibum, sitienti utili miseratione fiunt, valet. Non solum enim qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, et caetera hujusmodi, verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat. Et qui emendat verbere in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa itaque genera sunt eleemosynarum, quae cum facimus, adjuvamur ut dimittantur nobis nostra peccata, sed ea nihil est majus qua ex corde dimittimus quod in nos quisque peccavit. An vero quod ait: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis, ita intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiamsi non in eum crediderint,
Abbreviated transcription (Latin):
cheos :  quianimam tantum adõ carnem uero putant adiabulo creatam.
hoccontra illos qui corporalia peocata: fornicationem uidelio& in mun¬
ditiam libidinem furtum rapinam &c&cratalia : quasi grauissima
detestantur .: Spiritalia uero quae nonminus damnat a postolus :
hoc est a maritudinem iram indignationen clamorem blas phemiam¬
superbiam. &auaritiam. quae est idolorum seruitus.: ut leuia contem¬
nunt. Uerum tamen quod super est: date elymosinam & ecceomnia
munda sunt uobis. Quod necessario uictui & uestimento super est
date pauperib: Iuxta quod & iohannes praecepit : qui hab& duas tuni¬
cas det non habenti: neq enim ita facienda iub&ur Elimosrnaut teip¬
sum consumas in opia : sed ut tui cura corporis expl&a.: inopem quantũ¬
uales sustentes: uelita intellegendum quod super est: quod tam multo
scdere p̃occupatis solum remedium restat : date climosinam qui sermo adomnia quae

Expanded text:
chaeos, qui animam tantum a Deo, carnem vero putant a diabolo creatam. chaeos, qui animam tantum a Deo, carnem vero putant a diabolo creatam. Hoc contra illos qui corporalia peccata, fornicationem videlicet, immunditiam, libidinem, furtum, rapinam et caetera talia, quasi gravissima detestantur; spiritalia vero quae non minus damnat Apostolus, hoc est amaritudinem, iram, indignationem, clamorem, blassuperbiam et avaritiam, quae est idolorum servitus, ut levia contemnunt. Verumtamen quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Quod necessario victui et vestimento superest date pauperibus, juxta quod et Joannes praecipit: qui habet duas tunicas det non habenti, neque enim ita facienda jubetur eleemosyna ut te ipsum consumas inopia: sed ut tui cura corporis explvales sustentes. Vel ita intelligendum, quod superest, quod tam multo scelere praeoccupatis solum remedium restat, date eleemosynam. Qui sermo ad omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
euangelista marcus a peruit dicens. pharisaei enim &omnes iudae nisi crebro
lau ent manus non manducant : tenentes traditionem seniorum : & a foro nisibap
tirentur non comedunt: & ait dñs ad illum: Nunc uos pharisaei. quod de
foris est calicis & catpii mundatis: quod autem intus urm̃ plenum est rapina
& iniquitate: & marcus quidem refert eos baptis mata calicum & uroe¬
orum lectorum q &agramentorum obseruare solitos : sed magis sub nom ine
uasorum ipsimendacii : & simulationis arguuntur: quod aliud ostertent
hominibus foris. aliud domi agant: formam pi&atis habentes extrinsecus.
sed intus uitiorum sorde deformes: uult enim dñs explicare latius quae supra
breuiter demundando cordis oculo protulerat. Stulti non nequi fecit¬
quod deforis est: &iam Id quod deintus est fecit. Qui in quit utramq
hominis naturam fecit: utramq mundari desiderat : Hoc contramani¬

Expanded text:
evangelista Marcus aperuit dicens: Pharisaei enim et omnes Judaei nisi crebro evangelista Marcus aperuit dicens: Pharisaei enim et omnes Judaei nisi crebro lavent manus non manducant, tenentes traditionem seniorumd de foris est calicis et catini mundatis. Quod autem intus est vestrum, plenum est rapina et iniquitate. Et Marcus quidem refert eos baptismata calicum orum lectorumque et aeramentorum observare solitos, sed magis sub nomine vasorum ipsi mendacii simulationis arguuntur, quod aliud ostentent hominibus foris, aliud domi agant, formam pietatis habentes extrinsecus, sed intus vitiorum sorde deformes. Vult enim Dominus explicare latius quae supra breviter de mundando cordis oculo protulerat. Stulti, nonne qui feciuod deforis est, etiam id quod deintus est fecit? Qui, inquit, utramque hominis naturam fecit, utramque mundari desiderat. Hoc contra Mani
Abbreviated transcription (Latin):
Quaeautem sint illa matheus explicat : qui hoc dñ qͥ terminato sermone :
quen tamen part im breuius lucas partim prolixius commemorat : con¬
tinuo subiunxit : Adhuc eo loquente ad turbas eccemater eius & fratres
stabant foris. quaerentes loqui e Adhuc inquit eo loquente ut intelle¬
geres haecloquente quaesuperius indicabat: sed & marcus post illud quod
deblas phemia sp̃s scĩ : quid dñs dixerit r&ulerat: &ueniunt inquit mate
eius & fratres : Lucas autem non huius rei gestae ordinem tenuit : sed prae¬
occupauit hoc& recordatum antenarrauit: Deniq. hocsic interposuit
ut solutum appareat anexu & superiorum &posteriorum: Itaq post¬
quam nuntiatis sibi foris matre & fratribus ait. qui enim fecerit uolun¬
tatem dĩ hic fratermeus &soror mea & mater est : datur intellegi rogatu
dicere quare non baptizatus ess& anteprandium: causam pharisaei cogitationis.

Expanded text:
Quae autem sint illa Matthaeus explicat, qui hoc Domini terminato sermone, Quae autem sint illa Matthaeus explicat, qui hoc Domini terminato sermone, quem tamen partim brevius Luca, partim prolixius commemorat, continuo subjunxit: Adhuc eo loquente ad turbas, ecce mater ejus et fratres stabant foris, quaerentes loqui ei. Adhuc, inquit, eo loquente, ut intelligeres, haec loquente quae superius indicabat. Sed et Marcus, post illud quod de blasphemia Spiritus sancti, quid Dominus dixerit retulerat: Et veniunt, inquit, mater ejus et fratres. Lucas autem non hujus rei gestae ordinem tenuit, sed praeoccupavit hoc, et recordatum ante narravit. Denique hoc sic interposuit, ut solutum appareat a nexu et superiorum et posteriorum. Itaque postquam nuntiatis sibi foris matre et fratribus ait: Qui enim fecerit voluntatem Dei, hic frater meus, et soror mea, et mater est , datur intelligi, rogatudicere quare non baptizatus esset ante prandium. Causam Pharisaei cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
da praccepit dicens: Mortificate erggo membra ur̃a quae sunt super
fornicationem in munditiam. libi dinem &c&eratalia. Siigitur ipsebonum bono
intentione patraueris. non habens intua conscientia aliquam partem. tenebrosae
cogitationis &iam sicontigerit aliquem proximorum tuabona actione noceri
uerbi gratia. aut depecunia quam ate indigens & p&ens acceperat facereuel pati
aliquid mali : aut deuerbo exhortationis quo errantem corrigere uolebas for¬
te perniciosius errare : tutamen protuo simplici & lucido corde. & hic &
infuturo lucis gratia donaberis. haec contra hypo crisin pharisaeorum
subdolesigna quaerentium specialiter dicta: nos iuxta sensum moralem ge¬
neraliter instituant.
tcumloquer&ur rogauit illum quidam phariseus ut prander& apud
se & ingressus recubuit: Consultelucas non ait : &cum haecloquere¬
tur : sed cum loquer&ur. ut ostendat eum non statim finitis quae posuerat
uerbis : sed aliquot interpositis apud pharisaeum pranderero gatum

Expanded text:
it dicens: Mortificate ergo membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra hypocrisin Pharisaeorum subdole signa quaerentium specialiter dicta, nos juxta sensum moralem generaliter instituant Et cum loqueretur, rogavit illum quidam Pharisaeus ut pranderet apud se, et ingressus recubuit. Consulte Lucas non ait, Et cum haec loqueretur, sed, Cum loqueretur, ut ostendat eum non statim finitis quae praeposuerat verbis, sed aliquot interpositis, apud Pharisaeum prandere rogatum.
Abbreviated transcription (Latin):
contradicit doctorib: neq rationes & uerba componit ad uersum eos resis¬
tens. sed fideliter suscipit: quod doc&ur . &cum m&ũ obtemperat & quiescit.¬
t interrogauit eum quidam princeps dicens: Nagister bone quid faciens
uitam aernam possidebo : Audierat credo istepr inceps adñotantũ
eos qui puerorum uelint ẽẽ similes regnum dĩ intraturos atq ideo tractatus
certiores sollicitus. poscit sibi non parabalatim. sed palam quibus operum
meritis uitam a &ernam consequatur expomi. : Pixit autem ei ihs quid
medicis bonum. nemobonus nisi solus ds̃ : quia magistrũ uocaueratbonũ
& nondm̃ uel dĩ filium confessuserat. dicit quãuis scm̃ hominem compara¬
autem ds̃ bonus iñ pater solus intellegendus ẽ. sed & filius quidicit
petentibus se id est ipsauna & indiuidua trinitas. pater & filius & sp̃s sc̃s¬

Expanded text:
o non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resiso non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescitEt interrogavit eum quidam princeps, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo? Audierat credo iste princeps a Domino tantum eos qui puerum velint esse similes regnum Dei intraturos, atque ideo tractatus certioris sollicitus poscit sibi non parabolatim, sed palam quibus operum meritis vitam aeternam consequatur exponi. Dixit autem ei Jesus: dicis bonum? nemo bonus, nisi solus Deus. Quia magistrum vocaverat bonum, et non Deum, vel Dei Filium confessus erat, discit quemvis sanctum hominem comparaautem Deus bonus, non Pater solus intelligendus est, sed et Filius, qui dicit: petentibus se . Id est, ipsa una et individua trinitas, Pater, Filius, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
& manu &uoce benedici. Sed quo necdum habentes plenissimã fidem putarent
cum insimilitudinem hominum offerentium in portunitate lassari:
hs autem conuocans illos dixat: Sinite pueros uenire adme. & nolite eos
uetare talium ẽ enim regnum dĩ : Significanter dixit : Talium ñ istoꝵ
ut ostenderit non aatem regnare. sed mores. & his qui similem haberent
innocentiam . & simplicitatem proemium repromitti. A postolo quoq
ineandem sententiam congruente. fratres nolite pueri fieri sensib: sed
malitia paruuli estote sensu autem ut ꝑfecti sitis. Amendico uobis
quicumq ñ acceperit regnum dĩ sicut puer. non intrabit millud.
Sicut puer non ꝑseuerat in iracundia non lȩsus meminit. non uidens pul¬
chram mulerem dilectatur. non ali ud cogitat. aliud loquitur. sic
& uos nisi talem habueritis innocentiam & animi puritatem regnum
cadorum non poteritis mirare : Aliter regnum dĩ. id est doctrina

Expanded text:
et manu et voce benedici, sed quod necdum habentes plenissimam fidem, putarent et manu et voce benedici, sed quod necdum habentes plenissimam fidem, putarent eum, in similitudinem hominum, offerentium importunitate lassari. Jesus autem, convocans illos, dixit: Sinite pueros venire ad me, et nolite eos vetare. Talium est enim regstorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores; et his qui similem haberent innocentiam et simplicitatem, praemium repromitti. Apostolo quoque in eamdem sententiam congruente: Fratres, nolite fieri pueri sensibus, sed malitia parvuli estote, sensu autem ut perfecti sitis Amen dico vobis, quisquis non receperit regnum Dei velut parvulus, non intrabit in illud. Sicut puer non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Aliter regnum Dei, id est, doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
uitus & sius uirtutib est elatus adruinam : Ita nos non nostra solum
pegritia sed & meliorum uirtutib: inspectis humiliemur ad gloriam : quati¬
nus unus quisq nr̃m haec apud sesupplex acsum missus obseer& dr̃ om̃p̃s
miserere supplicituo. quia non sum sicut innumeri seruitui contemptu seculi
sublimes iustitiae merito gloriosi castitatis laude angeliq: uelut &ãilloꝵ
multi. qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt essed euoq: qui
&iam siquid boni tua gratia largiente fecero . quo finehaec faciam
quaue ate districtione pensentur ignoro
fferebant autem ad illum &ifantes ut eos tanger&. quod cum uiderent
discipuli increpabant illos : & haec humilitatis magisterio lectio plena micat
qua e udelic& innocentes acsimplices ad dñi gratiam ꝑtingere posse demonstrat
Increpabant autem offerentes discipuli non quo nollent infantib: saluatoris

Expanded text:
vitiis, et suis virtutibus est elevatus ad ruinam, ita nos non nostra solum vitiis, et suis virtutibus est elevatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret: Deus omnipotens, miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti, qui etiam si quid boni tua gratia largiente fecero, quo fine haec faciam, quave a te districtione pensetur ignoroferebant autem ad illum et infantes, ut eos tangeret. Quod cum viderunt discipuli, increpabant illos. Et haec humilitatis magisterio lectio plena micat, quae videlicet innocentes ac simplices ad Domini gratiam pertingere posse demonstrat. Increpabant autem offerentes discipuli, non quia nollent infantibus Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
Quantim ueniae fiduciã dignepenitentib: p̃bet quod publicanus quireatum
sua e nequitiae ꝑfecte cognouit fleuit confessus est: &si iiustus ad templũ
uenit iustificatus a templo rediit.:Typus autem pharisaeus iudaeoꝵꝵ est
populus qui exiustificationib: legis extollit merita sua . publicanus uero
gentilis est : qui longe adõ positus confiteur peccata sua: quorum unus
suꝑbiendo recessit humiliatus. alter lamentando ad propinquare meriat
exaltatus : Quia omnis qui se exaltat humiliabitur . & qui sehumiliat
exaltabitur: & deutroq populo p̃fato : & deomni suꝑbo uel humili
rectepotest intellegi: sicut &illud quod alibi legimus : anteruinam
exaltatur cor & ante gloriam humiliatur : qua propter & deuerbis elati
pharisaei. quibus humiliari meruit possumus ei diuerso formam hu¬
militatis qua subleuemur ad sumere : ut sicut ille consideratis . & peioꝵ

Expanded text:
Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet quod publicanus qui reatum Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet quod publicanus qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit! Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus qui ex justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua: quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis, qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Et de utroque populo praefato et de omni superbo, vel humili recte potest intelligi, sicut et illud, quod alibi legimus: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur , quapropter et de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille consideratis, et pejorum
Abbreviated transcription (Latin):
quae possideo. Herechihel proph&a deostensis sibi caeli animalib scribit u
totum corpus plenum oculis incircuitu ipsorum quatuor corpora qui ppeanima¬
lium. Idcirco plenaoculis describuntur: quia scorum actio ab omniparte circum¬
spataẽ bonade si derabiliter prouidens mala solerter cauens: sed nos saepedum
alis reb: Intendimus: fit ut alia neglegamus : & ubi naglegimus ibi ꝓculdubio
oculum non habemus : Nam eccepharisa eus ad exhibendam abstinentiam
admpendendam miseri cordiam. ad referendas dõgratias oculum habuerat.
sed adhumilitatis custodiã non habebat : & quid prod est quod contrahostiũ
insidias pene totaciuitas caute custoditur : siunum foramen aꝑtũrelinqu&ur
unde ab hostib: intr&ur : Et publicanus alonge stans nolebat nec oculos
ad caelum leuare. sed ꝑcutiebat pectus suum dicens.: Dĩ propitius estomihi
peccatori. Dico uobis discendit hic iustificatus indomum suam ab illo:

Expanded text:
quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor . Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur? Et publicanus a longe stans, nolebat nec oculos ad coelum levare, sed percutiebat pectuspeccatori. Amen dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo.
Abbreviated transcription (Latin):
Ds autem non faci& uindictam electoꝵ suoꝵ clamantium adse: pharisaeus
autem merita iactans : adea. De quib: terribilis in conclusione sententia
subditur : Verum tam̃ filius hominis ueniens putas iueni & fidem in t̃ra
pharisaeus stans haec apud seorabat: Ds̃ gratias agotibi quia non sum sicutt
ceteri hominum. raptores. miusti. adulteri. uelut &iam hic publicanus.
Quatuor sunt species quibus omnistumor anrogantium demonstratur:
cum bonum aut asem & ipsis habere se aestimant. aut sibidatum desuꝑ
credunt ꝓsuis se hoc accipisse meritis putant:. Aut certecũ iactant se
habere quod non habent: Aut despectis c&eris singulariter uideri appe¬
tunt habere. quod habent: quapharisaeus iste iactantiae pestelaborasse
dep̃henditur : quiidcirco detemplo abq iustificatione descendit quia
bonorum operum merita sibi quas ingulariter tribuens oranti
publicano sep̃tulit: Ieuino bis insabbato decimas do omnium

Expanded text:
s autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se . Pharisaeus autem merita jactans, ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus stans, haec apud se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Quia Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium