comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egere conspicimus praesterus aet ũ neccisstat quae possumus
ritate aut̃ ut aidem eis benefiliã soplui intentione largiamus
cũq enimmens huius modi neuis inficitur. in hac puritas uet¬
tatis habitare non ualet. tam & siopera dilectionis ꝓximis i¬
dere uidetur. In Hoc cognouimus qm̃ exueritate sumus: d
cumo pera pietatis inueritate facimus : pato& quia ex uerita
sumus quaeds̃ ẽ. ut pate quieius ꝑ fectionẽ ꝓ modo nr̃o initda

Expanded text:
egere conspicimus, praestemus eorum necessitati quae possumus. Veritate autem, ut eadem eis beneficia simplici intensione largiamur,uaecunque enim mens hujusmodi naevis inficitur, in hac puritas veritatis habitare non valet, tametsi opera dilectionis proximis impendere videtur. In hoc cognovimus quoniam ex veritate sumus, id est, cum opera pietatis in veritate facimus, patet quia ex veritate sumus, quae Deus est, utpote qui ejus perfectionem pro modulo nostro imita
Abbreviated transcription (Latin):
bonis studiis feruere incipiunt ut nullis temꝑtatienu uleiah
nis uinciatquȩ ꝓposito suae intentionis recocari hooqui quan de
quomododictũ sit lapide in poluto domum dĩ aedificatamcum constat antũ
opus nonniside politis lapidibus potuisse fieri sed lapide impolito m¬
tolligendũ est lapide nouo quem ipsiquidẽ impolitũ reppererunt
sed poliendũ aptum aedificatio domũ dnĩ fecerunt : Nam siu& erũ
lapidũ qui sicuthieremias plangons ostendit disperseerant in
capite omniũ plecte arũ aliqui remanseruint. Nullitamen dubiũ
quinet nouiorant lapides poliendi ex quibus opus templi poss&im¬
pleri cuius nimirũ rei in promptuost ministeriũ cũ uiderimus
ełamdĩ aedificar inon solũ dehis qui paenitendo resipiscunt aduitam
scĩtatis quam olimpercando ꝑdiderant uerum &i amde illis quinuf
adfidem uocati institutionẽ magistporum quasi nor maopificũ conpositi
elocati quãuis &ita

Expanded text:
bonis studiis fervere incipiunt, ut nullis tentationum valeant machinis vinci, aque proposito suae intentionis revocari. Quaequomodo dictum sit, lapide impolito domum Dei aedificatam; cum constet tantum opus non nisi de politis lapidibus potuisse fieri. Sed lapide impolito intelligendum est lapide novo, quem ipsi quidem impolitum repererunt, sed poliendo aptum aedificio domus Domini fecerunt: nam etsi veterum lapidum, qui, sicut Jeremias plangens ostendit , dispersi erant in capite omnium platearum, aliqui remanserunt; nulli tamen dubium, quin novi essent lapides poliendi, ex quibus opus templi possit impleri. Cujus nimirum rei in promptu est mysterium, cum viderimus Ecclesiam Dei aedificari, non solum de his qui poenitendo resipiscunt ad vitam sanctitatis, quam olim peccando perdiderant; verum etiam de illis qui nuper ad fidem vocati, institutione magistrorum quasi norma opificum compositi, e locati. Quamvis et
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis epulas leuat quedefostibus
animoquasi lignis in putribi libus
constructa est
luce fulgentes
ꝑp&ua qui&is fidelibus promisrȩ

Expanded text:
tudinis epulas levat, quae de fortibus animo quasi lignis imputribilibus constructa est.luce fulgentes:perpetuae quietis fidelibus promissa,
Abbreviated transcription (Latin):
Omnisenim quicaritatẽ hab̵di & pi&¬
ximi adhancrequiem adhasepulas
letus peruenia hae comnia ornamenta
ecclesia prestititxp̃s obnimiam
caritatem quadilexit nos
& tradiditsem&ipsum ꝓ nobis
Egrediminimente & actudetur¬
hulanta mundi conuersatione
utregem pacis ualoꝰis uidere
Vide tedñmxp̃m in humanitate
quam de uirgine matresuscepta
inmaiestins patoaa aderia callo cauit
Intempore in carnationis illius
quo ad copulandã
sibiecolesiam sponsã exuirginalis
utero processit

Expanded text:
Omnis enim qui charitatem habet Dei et proximi, ad hanc requiem, ad has epulas laetus perveniet. Haec omnia ornamenta Ecclesiae praestitit Christus ob nimiam charitatem qua dilexit nos et tradidit seipsum pro nobisEgredimini mente et actu de turbulenta mundi conversatione, ut Regem pacis valeatis vidVidete Dominum in humanitate, quam de Virgine matre susceptam, in majestatis paternae dextera collocavitin tempore incarnationis illius, quo ad copulandam sibi Ecclesiam sponsam ex virginali utero processit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fautis melunceroest miliumincera
sensusinlittera melstillans quid
multiplices sensus pene singule
sententie habent labiasponsesuit
doctores quimulti fariossensus
in melle fostior doctrina ꝑfectoꝵ
agi tecclesia orationum perea
uicem reddunt
quiamulti faria spiritaliumaq
operumgermina gignit fonfonẽ
quia do cirina salutari reddundat
conclusus quia dñi protectionemꝰ¬
unita persistit signatus
paradisum exse emiferit maloꝵ
cans caelestis glatiae

Expanded text:
Favus mel in cera est. Mel autem in cera sensus, in littera mel stillans, quia multiplices sensus pene singulae sententiae habent: labia spiritus sunt doctorum, qui multifarios sensus in melle perfectior doctrina tortiorum agit Ecclesia, orationum pro ea vicem reddunt.quia multifaria spiritualium operum germina gignit; fons est, quia doctrina salutari redundat; conclusus, quia Domini protectione munita persistit: signatus,paradisum ex se emisit malorum icatque coelestis gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
benedictonem nardusdominiee
parsions trphum crocus caritatis
croco iungtur cumcaritate xp̃i
mortemlibenter suscipimus
est sedmodica & ideo humiles
spũ de signat Itemcinamomum
quiscipsodis piciunt signatque&
ipraestbreuis arbor sedorifera
adulcis sed humilitas magnã habes
laudem & dulcedinem apuddm̃
scorum cogitationes sic& ligna
libani subliies eorum
nentia carnis exprimunt
oribus & pulchra est coniunctio
harumarborum cumunguentis
quiadum carnem a lasciuia
refrenamus consequens est ut ma¬
iora sp̃s dona percipiamus

Expanded text:
benedictionem. Nardus Dominicae passionis typum, crocus charitatis croco jungitur, cum charitate Christi mortem libenter suscipimus.est, sed modica, et ideo humiles spiritu designat. Item cinnamomum, qui se ipsos despiciunt, signat, quae et ipsa est brevis arbor, sed odorifera et dulcis; sed humilitas magnam habet laudem et dulcedinem apud Deusanctorum cogitationes, sic et ligna Libani sublimes eorum nentiam carnis exprimunt.ioribus. Et pulchra est conjunctio harum arborum cum unguentis, quia dum carnem a lascivia refrenamus, consequens est ut majora spiritus dona percipiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
candidata quam testio ostatur spon¬
sus utueniat primouentes in carne
perbao pera sec̃do absoluta
carneadpercipiendã uił ambeatã
terdorecepto corrore ad fluendo
p̾res urreccionẽ gaudiaper fecta
Ieones ꝓr̃t suꝑbiã pardipropter
credulitatem malignis spiritus
montiũ uero nomine superba ins¬
delium cordaubi inmundis p̃s
sedem habent designanturdũ sc̃i
p̃dicatores tales aduiã salutis con¬
uestunt coronantur de capite
& uertice montium id ÷ principib
inquoꝵ quiade labore cestamims
crescit coronagloriae
magnitudo amoris xp̃i in ecdesia
intellegitur

Expanded text:
candidata, quam tertio hortatur sponsus ut veniat. Primo adveniens in carne per bona opera, secundo absoluta carne ad percipiendam vitam aeternam, tertio recepto corpore ad perfruenda post resurrectionem gaudia perfectaeones propter superbiam, pardi propter crudelitatem maligni sunt spiritus. Montium vero nomine superba infidelium corda, ubi immundi spiritus sedem habent, designantur. Dum sancti praedicatores tales ad viam salutis convertunt, coronantur de capite et vertice montium, id est, principibus iniquorum, quia de labore certaminis crescit corona gloriaemagnitudo amoris Christi in Ecclesiam intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
foueat aut consolari dignet᷑. qũo sibi placi
tos letificare consuruit alũ nos. Hoc solum
quippe magnũ nobis deb& uideri qđ talib p̾stat
ut eiꝰ sca sollempnitati possimꝰ inter eẽ. & despe
misericordiae eius gaudere. N ec minor est eius
potentia uel pietas . quã simira cula frequenta¬
ret. Sed nimirũ necesse est ut ꝑ omnẽ ecclesiã
cessantib signis manifestet᷑. qui sint illi qui uni¬
uersalẽ fidem ꝓpt̃ p̃sentia miracula . ł quiꝓpter
future uite beatitu dinẽ colunt. Quin&iam ter
ut corã eis qui uoluntanie peccant ut scriptũ est.
offendiculũ ponat᷑. Nec dum tamen eadem
miracula penitꝰ ad huc desunt. qm̃ & ad facro¬
scm̃ eiusdẽ patris sepulcrum & in alus beatae eiꝰ
me moriȩ locis. haec etiã fieri non ignorantur.
Signorũ sane inquisitorib quiunum quemq
patrẽ scm̃. uel potentẽ . ł impotemtẽ ex mul

Expanded text:
soueat, aut consosoueat, aut consoalumnos laetificare consuevit. Hoc solum quippe magnum nobis debet videri, quod talibus praestat, ut ejus sanctae solemnitati possimus interesse, et de spe misericordiae ejus gaudere. Nec minor est ejus potentia vel pietas, quam si miracula frequentaret. Sed nimirum necesse est, ut per omnem Ecclesiam cessantibus signis, manifestetur qui sint illi qui universalem fidem, propter praesentia miracula, vel qui propter futuram beatitudinem, colunt. Quin et imminut coram eis qui voluntarie peccant, ut scriptum est, offendiculum ponatur . Necdum tamen eadem miracula penitus adhuc desunt, quoniam et ad sacrosanctum ejusdem patris sepulcrum, et in aliis beatae ejus memoriae locis, haec etiam fieri non ignoramus. Signorum sane inquisitoribus, qui unumquemque patrem sanctum, vel potentem, vel impotentem,
Abbreviated transcription (Latin):
deuota requint. Nã quasi enim parũ eẽ de¬
siderio deuotoꝵ ds̃ ꝓspiceret. si semel in anno
tantũ sollẽpnitatẽ eius dẽ patris fideles coluis¬
existere causa prestitit. quo & alias sollẽpnita¬
tes gaudio xp̃ianorũ ad augeret. quib pro¬
trans latione nec non & tumulatione: quȩ
tã mira miracula. & inscriptu referunt᷑ gesta.
& sub oculis patrata dinoscunt᷑. ut ipsorum
fulgor etiã quosq remotos ad eiꝰ reuerentiã
excitare potuerit. Quae lic& instante iam
tẽpore antixp̃i. cuĩ fatiẽ ut scriptũ est p̃ced&
egestas cessare uideant᷑. prestantior tam̃sanitas
animarũ semꝑ eiꝰ meritis obtenta p̃betur:
Cessare autẽ diuina miracula uel. ibi uel alias
nroꝵ enormitas peccaminũ facitqui post
reuelatã xp̃i gram retro sumus con uerei
inullam in capharnaum potuerit & melius¬
lnoluerit patrare uirtutem. Nosergo non
sumus digni. ut illo fauore sc̃s iste paternos

Expanded text:
devota requirit. Nam quasi parum esse dedevota requirit. Nam quasi parum esse desiderio devotorum Deus prospiceret, si semel tantum in anno, solemnitatem ejusdem patris fideles coluisexistere causas præstitit, quibus & alias solemnitates gaudio Christianorum adaugeret. Translatione, necnon & Tumulatione: quas tam mira Miracula, & in scriptura referuntur gesta, & sub oculis patrata dignoscuntur: vt ipsorum sulgor etiam quosque remotos ad eius reuerentiam excitare potuerit. Quæ, licet instante iā tēpore Antichristi, cuius faciem, vt scriptum est præcedet egestas: cessare videantur: præstantior tamen sanitas animæ semper eius meritis obtenta præbetur. Cessare autem diuina Miracula, vel ibi, vel alias, nostrorū enormitas peccaminum facit: qui post reuelatam Christi gratiā retro sumus conuersi. opuli, nullam in Capharnaum potuerit patrare virtutem. Nos ergo non sumus digni, vt illo fauore sanctus iste Pater nos
Abbreviated transcription (Latin):
minuscula aetatis secũ deducerent. quo cum
aliis suae atatis lideret infantulis. ipsa longius
cum plurimis uiris ac mulierib ꝓspectante.
Cum subito lupꝰ as illua egressus. filiũ mulieris
Cernens hoc infelix mulier miserrimis uocib
plangoribusq immensis indob ens mixtum
deinde uulgus lupum insequi cepit. Atille
ne quã territus. in fantulum longius pro¬
trahebat. Sed cum fatigatũ uulgus aꝑsecutione
lupi cessar& desperans ei se nullomodo p̃dã
excutere posse. mulier quae ꝓfilii amissione
artion stimulabat᷑ dolore. nequa quam ab
incepto requieuit cursu. Sed magis pposse
citius ꝓperabat. nihilominus inuocans sc̃m
BENEDIC TUM quatinus eisuũ ferr& auxiliũ
reddendo filium ꝓpriũ. seruũq suũ extra
terminos suos nullatenꝰ efferri ꝑ mittrret.
Tunc deinde clem̃tia diuine maiestatis &
interuentu prxtiosi confessoris. qđ exorabat
letabunda confluit. & cõmune patrociniũꝰ

Expanded text:
minusculae aetatis secum deduceret, quo cum minusculae aetatis secum deduceret, quo cum aliis suae aetatis luderet infantulis, ipsa longius cum plurimis viris ac mulieribus prospectante: cum subito lupus a silva egressus filium mulieris Cernens hoc infelix mulier, miserrimis vocibus plangoribusque immensis indolens, mista deinde vulgo, lupum insequi coepit. At ille neutiquam territus, infantulum longius protrahebat. Sed cum fatigatum vulgus a persecutione lupi cessaret, desperans ei se ullo modo praedam excutere posse; mulier quae pro filii amissione arctiori stimulabatur dolore, nequaquam ab incepto requievit cursu: sed magis pro posse citius properabat, invocans nihilominus S. Benedictum, quatenus ei ferret auxilium, reddendo filium proprium, servumque suum extra terminos suos nullatenus efferri permitteret. Tunc deinde clementia divinae majestatis et interventu pretiosi confessoris quod exorabatlaetabunda confluit, et commune patrocinium
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoc recesserimꝰ loco sc̃sBEnedictus ex hac uinea
nullã habebit potestatem. Cui defurentiRaganadus
infit. Certe ego ignoro. tuuero nescis. utrum ab hoc
loco rece dere ꝓuoto possimus. Ille iterũ concus¬
soense iuramentũ repetens. affirmauit se absq
gra scibeneo icri ab eo regressurũ loco. His dictis
confestim ab equo corruens contritis collisisq om̃ib
menbris ingestatorio ad domũ ꝓpria asuisreuehit᷑.
Et uinea quidẽ potestati scĩbeNro ic tirelinqͥtur.¬
DCGECAROLO ERUCONΩ DISΡOΝENTE REONUO
Afimes ad modum grauis uniuersas occupauit
gallias. clades &iam ex insectatione pagano
non modici tota oceani Incolentẽ litorã atriuit
gentem. Sedut trrua iuxta ꝓphetã orbis experi¬
rent̃ plaga graues immis se sunt bestie. quae fam̃
cladẽq effugientes birbari camhiantiore excipe¬
rent Accidit autẽ ei tempestate. ut mulier quedĩ
ex matrinia censi egressa praedio infantulum

Expanded text:
ab hoc recesserimus loco, S. Benedictus ex hac vinea ab hoc recesserimus loco, S. Benedictus ex hac vinea nullam habebit potestatem. Cui furenti Raganarius infit: Certe ego ignoro, tu vero nescis, utrum ab hoc loco recedere pro voto possimus. Ille iterum concusso ense juramentum repetens affirmavit se absque gratia S. Benedicti ab eo regressurum loco. His dictis confestim ab eo corruens, contritis collisisque omnibus membris in gestario ad domum propriam a suis refertur: et vinea quidem potestati S. BenedicRege Carolo Francorum disponente regnum, fames admodum gravis universas occupavit Gallias, clades etiam ex insectatione paganorum non modica totam per Oceani littora attrivit gentem. Sed ut tertiam juxta prophetam orbis experiretur plagam, graves immissae sunt bestiae, quae famem clademque effugientes barbaricam hianti ore exciperent. Accidit autem ea tempestate, ut mulier quaedam ex Matriniacensi egressa praedio infantulum
Abbreviated transcription (Latin):
co cũ aliis hierosolimam missus fuerat. atq cum
eo segeuertus presbiter ac monachus. Quicellu¬
lam inp̃dicto compingentes loco omnem aquita¬
Nicȩ genti abstulere harum repetendarum fiduci
Extitit eo tempore quidam uir eiusdem plebis
haud ignobilis stephanus nomine. qui aliquã partẽ
fundi proprii cuidam seruorum scĩbE Ndicti
accepto pretio distraxit. Seruus autem ille fun¬
dum absque aliquo fructifero cultu ad eptus. uacuã
nequaquam permisit esse tellurem. sed eam optime
excolens. uineam inibi plantauit atq quo ad uixit
tempore in pprios rttinuit usus Recedente illo dms¬
quonda ipsius terrat dequa p̃fatisumus uendiderat rus
rpitere conitur. Aduocitus uero unacũRaganario
patientu leuis animi commotus Raganario monacho
ita ut sedebat incquo ppinquans. furibunde locut est
Tibidico Raganarie monache quitrans mait hiru salẽ
requisisti. Perhunc testorensem quando tu& ego

Expanded text:
co cum aliis Hierosolymam missus fuerat: atque cum co cum aliis Hierosolymam missus fuerat: atque cum eo Segevertus presbyter ac monachus: qui cellulam in praedicto compingentes loco, omnem Aquitanicae genti abstulere harum repetendarum rerum fiduciam. Exstitit eo tempore quidam vir ejusdem plebis haud ignobilis, Stephanus nomine, qui aliquam partem fundi proprii cuidam servorum sancti Benedicti accepto pretio distraxit. Servus autem ille fundum absque aliquo fructifero cultu adeptus, vacuam nequaquam permisit esse tellurem: sed eam optime excolens vineam inibi plantavit, atque quo advixit tempore, in proprios retinuit usus. Decedente illo dominus ipsius terrae de qua praefati sumus, quod vendiderat rursus repetere conatur. Advocatus vero una cum Raganario patientia levis animi commotus, Raganario monacho ita ut sedebat in equo propinquans, furibunde locutus est: Tibi dico, Raganari monache, qui trans mare Jerusalem requisisti, per hunc testor ensem; quando tu et ego
Abbreviated transcription (Latin):
tali grauatus adhuc sarcina discipulis penuria
panis laborantibus opem ferre ualuit ducentoꝵ
modiorum farinȩ collationeSugitur corpo¬
ra alimento tantopere solatur terreno. quanto
putamus eum luuamine ammarum saluti lnsis¬
tere. qualiter aeter ne felicitatis gaudia bonorũ
actuum onusti fructibus lactantes mereantur
Introire.¬
asut ctruiua Pasus Quidaat aquizanicat
prouintiȩ regia liberalitate coe nobio scĩBENT DiCI
donatus. multis iucinorũ insectationibus & maxime
primorum patrie apotestate hunis loci desciuerat.
At post longum temporis spatium maximo seruorũ
dĩ labore propride restitutus potestati consilium ne
cessarie reꝑtum est ut habitatione congrua monachis
quo quo modo inibi constructa assidue monachi duo
uel tres ibidem ꝑsisterent. quo usq faciles aquitanoꝵ
potiendarum rerum quiescerent fiducia. Mita¬
tur ad id enitendum Raganarius monachus mag¬
pȩ uir religionis quiolim ab imperatore hludo uni¬

Expanded text:
tali gravatus adhuc sarcina, discipulis penuria tali gravatus adhuc sarcina, discipulis penuria panis laborantibus opem ferre valuit ducentorum modiorum farinae collatione. Si igitur corpora alimento tantopere solatur terreno, quanto putamus eum juvamine animarum saluti insistere, qualiter aeternae felicitatis gaudia honorum actuum onusti fructibus, mereantur intrareacerge  pagus quidam Aquitanicae provinciae regia liberalitate coenobio S. Benedicti donatus, multis vicinorum insectationibus, et maxime primorum patriae, a potestate hujus loci desciverat. At post longum temporis spatium, maximo labore servorum Dei propriae restitutus potestati, consiliumque necessario repertum est, ut habitatione congrua monachis quoquomodo inibi constructa, assidue monachi duo vel tres ibidem persisterent: quousque faciles Aquitanorupotiendarum rerum quiescerent fiducia. Mittitur ad id enitendum Raganarius monachus magnae vir religionis, qui olim ab imperatore Ludovi
Abbreviated transcription (Latin):
aquae. eam uersus. pastem qua predictus monachus
stare uidebatur cum magno impellebat strepitu
xꝑge factus frater post explocionẽ officni Noctur¬
ni cuocato secr&ius monasterii decano somnium
refert. hortaturq ut cum fratribus fluuium piscan¬
di auiditate expectat I P rocerto se scire quia xp̃i
dilectus miles commilitonibus suis abundantissimã
largiturus erit piscium predã. Hoc demq signi¬
ficare uisum. cum procul dubio sues pisces ignota
uero sed reuerendi habitus ꝑsona. summum por¬
tender& BENT DicTUM Roboratis hacuisi¬
one amimis frm̃. certatim retibus paratis currit᷑
ad flumen pansisq hinc inde cassibus squamigeri
gregis copia exuberanter abstrahitur aequore
Tantaqi fuit captorũ piscium habundantia. ut eorũ
cuectio uehiculo eger&: At quinouerat beatus
pater tirones suos hisactalibus infatigabiliter dñi
inherentes p̃ceptis releuare beneficiis. qui mor¬

Expanded text:
aquae, eam versus partem, qua praedictus monachus aquae, eam versus partem, qua praedictus monachus stare videbatur, cum magno impellebat strepitu. Expergefactus frater post expletionem officii nocturni, evocato secretius monasterii decano, somnium refert, hortaturque ut cum fratribus fluvium piscandi aviditate expetat: pro certo se scire, quia Christi dilectus miles commilitonibus suis abundantissimam largiturus erit piscium praedam. Hoc denique significare visum, cum procul dubio sues pisces, ignota vero, sed reverendi habitus persona, summum portenderet Benedictum. Roboratis hac visione animis fratrum, certatim retibus paratis, curritur ad flumen, pansisque hinc inde cassibus, squamigeri gregis copia exuberanter abstrahitur aequore, tantaque fuit captorum piscium abundantia, ut eorum evectio vehiculo egeret. Atqui noverat beatus Pater tirones suos his ac talibus, infatigabiliter Domini inhaerentes praeceptis, elevare beneficiis, qui mor
Abbreviated transcription (Latin):
prestar& gratiam. Auxius ualde abbas sed &
fratres huic procurando suffecti officio. quaqua¬
uersum dirigunt. si quomodo cuius lib& ammini¬
culo a tanta releuari possent penuria piscium.
Uerum humana deficiente industria. cumiam de¬
sperati omnes deiectis animis ril quod sperarent
haberent. meritis & inter uentu clarissimi uereq
BENIDICTI atanto meroris suscitantur somno
Nstante enim uigilia predictȩ festiuitatis. quidã
frater iuxta morem nocturno tempore cum
fratribus ꝓprio recubans lecto. uidit inuisu
amnem ligerim sese trans positum. Atq in loco
quo fluuiolus uulgari dictus uocabulo obla ligeri
immergitur supra eiusdem fluuioli se ad stare
marginem. Exalia uero ripa p̃fati fluminis.
quendam ignote sibi quidem formȩ. sed tamer
uenerandi uultus asstare clericum. Quibaculo
quod gestabat incuruo more ueterum antistitũ
maximum gregẽ suilli pecoris a profundo eicier

Expanded text:
praestaret gratiam. Anxius valde abbas, sed et praestaret gratiam. Anxius valde abbas, sed et fratres huic procurando suffecti officio, quaquaversum dirigunt, si quo modo cujuslibet adminiculo a tanta relevari possent piscium penuria. Verum humana deficiente industria, cum jam desperati omnes dejectis animis nihil quod sperarent haberent, meritis et interventu clarissimi vereque Benedicti a tanto moeroris suscitantur somno. Instante enim vigilia praedictae festivitatis, quidam frater juxta morem nocturno tempore cum fratribus proprio recubans lecto, vidit in visu amnem Ligerim sese transpositum, atque in loco, quo fluviolus vulgari dictus vocabulo Obla Ligeri immergitur, supra ejusdem fluvioli se astare marginem: ex alia vero ripa praefati fluminis, quemdam, ignotae sibi quidem formae, sed tamen venerandi vultus astare clericum  id est monachum, qui baculo quod gestabat incurvo more veterum antistitum, maximum gregem suilli pecoris a profundo ejiciens
Abbreviated transcription (Latin):
patris nec non adhortationem eius sedule refest
ua relatione mesti releuati fratres sem& inuicem
adagendas dõ grãs hortabantur. qui auxilio de¬
sertos humano tuebatur solito mͣimimine¬
ecdum promissi cursum expleuerant soles. & ecce
nuntiatur ductores belli odonem scilic& fratrẽq
illius guillelmum cum multis aliis amplae opimi¬
onis uiris mostem oppetiisse. Quo nuntio dni¬
decembrium quot annis agitur. quo conuen¬
tus multorum populorum obtanti memoriam
patris confluere monasterio sol&. p̃terea seruoꝵ
dĩ religiosorumq non contemnenda copiauiuoꝵ
Nos aut̾em prisca procedens aetate. mustam oc¬
cupauit tempestatem. liberalitatis grã post spiritalis
refectionis ab undantissimum donum. corpora quoq
terreno accuratissime reficere cibr Sedcum diuo¬
sarum apparatus copiarum huic rei congruentium
hinc inde profluer&. piscium omnimo dis deerat
affluentia. quae tante celebritati aliquan tulam

Expanded text:
Patris, necnon adhortationem ejus sedule refert. Patris, necnon adhortationem ejus sedule refert. Qua relatione moesti relevati fratres, semet invicem ad agendas Deo gratias hortabantur, qui auxilio desertos humano, solito tuebatur munimine. Necdum promissi cursum expleverant soles, et ecceas, ductores belli Odonem, fratremque illius Guillelmum comonis viris mortem oppetiisse. Quo nuntio Decembrium agitur, quo conventus multorum populorum ob tanti memorPatris confluere monasterio solet: praeterea servorum Dei religiosorumque non contemnenda copia virorum. Mos autem prisca procedens aetate multam occupavit tempestatem, liberalitatis gratia post spiritalis refectionis abundantissimum donum, corpora quoque terreno accuratissime reficere cibo. Sed cum diversarum apparatus copiarum huic rei congruentium hinc inde proflueret, piscium omnimodis deerat affluentia, quae tantae celebritati aliquantulam
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem. Habete ergo indño fiduciã. & In illo
confortamini. Cum haec semor delectabilibus
eder& uerbis. presbiter quibus poterat nutibus
puerum sciscitabatur. quac ess& tante uenerati¬
onis ꝑsona. Cui puer sum missa uoce. hic est
secum in insu collo qui. cepit cunctis qui adherant
uidentibus ab eodem sese lectulo brachiis exten¬
tis pro trahere. ac siuestigia eius quem cernebat
astantem tenere poss&. simulq uoces cuiusdam
mur muris emittere anxius. quas nullatenus
asstantes intelligere poterant. Tandem ex¬
ꝑgefactus. hac illacq obtutum uertendo discur¬
rens. supplici acpene lacrimabili uoce semel &
bis ingeminat dicens:. Quorsum dñs meus sc̃s pater¬
ftdicius abnt Cognitorẽ omnium occultorũ
dm̃ testor. modo hic eum inspecie corporea Ame
usum. mihiq locutum. Nec mora ipse quoq prb̃e
monasterium ueniens. patribus eiusdem loci cunc¬
ta quaeuisu cognouerat. monita deniq pussimi

Expanded text:
tudinem. Habete ergo in Domino fiduciam, et in illo tudinem. Habete ergo in Domino fiduciam, et in illo confortamini. Dum haec senior delectabilibus ederet verbis, presbyter quibus poterat nutibus puerum sciscitabatur, quae esset tantae venerationis persona. Cui puer submissa voce: Hic est, secum in visu colloqui, coepit cunctis qui aderant videntibus ab eodem sese lectulo brachiis extentis protrahere, ac si vestigia ejus quem cernebat astantem tenere posset: simulque voces cujusdam murmuris emittere anxius, quas nullatenus astantes intelligere poterant. Tandem expergefactus, hac illacque obtutum vertendo discurrens, supplici ac pene lacrymabili voce semel et bis ingeminat dicens: Quorsum Dominus meus S. P. Benedictus abiit? Cognitorem omnium occultorum Dominum testor, modo hic eum in specie corporea a me visum, mihique locutum. Nec mora, ipse quoque presbyter monasterium veniens, Patribus ejusdem loci cuncta quae visu cognoverat, monita denique piissimi
Abbreviated transcription (Latin):
bis fauens presbiteri. talia refert. Noui uera
esse quae dicis. Sed antequam his quae clolen¬
do quaereris uerissima satis faciam promissione.
causari quantulum lib&. Mirum ualde est quã¬
obrem fratres nr̃i culpam in me redarguant ignauia.
Ac siego nullam uexationis illorum curam habeam.
uelutq l& argo oppressus ineorum releuatione
dormiam. Quod procerto fierinequit. Sieñ
p̃ceptis omnipotentis curam adhibucritis oboediendi
regulȩ quoq perme adõ uobis traditae mandata ex¬
secuti haud segniter fueritis. cuncta aduerfa̾ fient
ꝓspera. inimici amici efficientur. grãmq suam fau¬
tor omnium bonorum innullo regabit. De hac
uero quae nunc est iniuria ur̃a seitote iam clemen¬
tissimi conditoris omnium sententiam ꝓpitiã erga
uos effectam. eumq quitirannidis aduersum eccle¬
siam arma indigne corripuit. septimũ nequaquã
transigere solem. donec huius rei incurrat poeni¬

Expanded text:
bis favens presbyteri, talia refert: Novi vera bis favens presbyteri, talia refert: Novi vera esse quae dicis, sed antequam his quae dolendo quereris, verissima satisfaciam promissione, causari aliquantulum libet. Mirum valde est, quamobrem fratres nostri culpam in me redarguant ignaviae, ac si ego nullam vexationis illorum curam habeam, velutque lethargo oppressus, in eorum revelatione dormiam: quod pro certo fieri nequit. Si enim praeceptis omnipotentis curam adhibueritis obediendi, regulae quoque per me a Deo vobis traditae mandata exsecuti haud segniter fueritis, cuncta adversa fient prospera, inimici amici efficientur, gratiamque suam fautor omnium bonorum in nullo negabit. De hac vero quae nunc est injuria vestra, scitote jam clementissimi Conditoris omnium sententiam propitiam erga vos effectam, eumque qui tyrannidis adversum Ecclesiam indigne arma corripuit, septimum nequaquam transigere solem, donec hujus rei incurrat poeni
Abbreviated transcription (Latin):
iteniq exꝑuigilio lassitudo p̃ualida. łessus continua¬
tione ugiliarum pres biter circa crepusculum tertiȩ
noctis domum ꝓparat. atq instramine cuiusdam lec¬
tuli impatientia uictus somni se proicit. Moxq
ut quippiam somni carpere potuit. conspicit imnsu
ad stantem sibi ꝑsonam submonastico habitu baculum
manu gestanten. quem sequebatur puer eius dem
habitus. Itaq stupescentem presbiterum. ꝑsona
illa clementer alloquitur: Quid est frater. curmodo
hic taliter iaces: Cui ille uenerandi uultus intuers
ꝑsonam. dñe inquit uobis cunctisq notum est quan¬
tum nobis acfamiliȩ nrãe. odo comes nec non popuł
ei fauens inferat mali. Ideoq inunctum p̾cepto
abbatis officium cura ꝑuigili certatim prouideo.
quatenis nauali effugio. familia nr̃a seruare arap¬
toribus ualeat suppellectilem suam. Grauatus
somno. in hoc stramine me proieci. At senior uer¬

Expanded text:
itemque ex pervigilio lassitudo praevalida. Fessus continuaitemque ex pervigilio lassitudo praevalida. Fessus continuatione vigiliarum presbyter, circa crepusculum tertiae noctis domum properat, atque in stramine cujusdam lecti impatientia victus somni se projicit, moxque ut quippiam somni capere potuit, conspicit in visu astantem sibi personam sub monastico habitu baculum manu gestantem, quam sequebatur puer ejusdem habitus. Itaque stupescentem presbyterum persona illa clementer alloquitur: Quid est, frater, cur modo hic taliter jaces? Cui ille venerandi vultus intuens personam: Domine, inquit, vobis cunctisque notum est, quantum nobis ac familiae nostrae Odo comes necnon populus ei favens inferat mali, ideoque injunctum praecepto abbatis officium cura pervigili certatim dum provideo, quatenus navali effugio familia nostra servare a raptoribus valeat supellectilem suam, gravatus somno in hoc me stramine projeci. At senior ver
Abbreviated transcription (Latin):
denuntians. fugae aucilium exp&cere hostatur.
Itaq abbas uerso gradu calcaribus equũ lmmpellers.
citato cursu ligeris alueum repetit Nauemq
conscendens. Inciteriorem trans uehitur ripam.
celerrimeq monasterio recipitur. INterea nun¬
tiatur comiti abbatem inibi affuisse Radulfum.
sed concite redisse Cernens comes acerrime
se ab abbate p̃uentum. Neemalitie suae ac fraudi
locum patere ullum. Nnno felle commotus ut¬
seruus nequam ab alneo exiliens linteo obuoluit.
seq inlectum aliquantulum requieturus ꝓicit.
residente ad caput eius deutheria concubina
Co altiori sopore depresso. adstitit inuisu quidam
senex monachi habitum gerens. quem sequebat᷑
puer eiusdem habitus. taliterq ad eum infit
O comes quid promerui. quia uoluisti abbatem int̃
Cui cum ille negando respon¬
sum eder&. Nequaquam se abbatem suum necare
uoluisse. Ille toruo uultu in eum respiciens. simul¬
q baculo quod gestabat incur uo caput eius per

Expanded text:
denuntians, fugae auxilium expetere hortatur. denuntians, fugae auxilium expetere hortatur. Itaque abbas verso gradu, calcaribus equum impellens, citato cursu Ligeris alveum repetit, navemque conscendens, in citeriorem transvehitur ripam, celerrimeque monasterio recipitur. Interea nuntiatur comiti abbatem inibi affuisse Radulfum, sed concite rediisse. Cernens comes acerrime se ab abbate praeventum, nec malitiae suae ac fraudi locum patere ullum, nimio felle commotus, a balneo exsiliens linteo obvolvitur, seque in lectum aliquantulum requieturus projicit, residente ad caput ejus Deutheria concubina. Eo altiori sopore depresso, astitit in visu quidam senex monachi habitum gerens, quem sequebatur puer ejusdem habitus, taliterque ad eum infit: O Comes, quid promerui, quia voluisti abbatem interficere meum? Cui cum ille negando responsum ederet, nequaquam se abbatem suum necare voluisse; ille torvo vultu in eum respiciens simulque baculo quod gestabat incurvo caput ejus per
Abbreviated transcription (Latin):
floruit. & tunc ab abbate regebatur Radulfo. cor¬
silium habuit abbate inter fecto. pnrefatum p̃ripe¬
re coenobium:  Quod maturato ꝑager&. rusi pie¬
tas indulgentissima conditoris obinã se tanto faci¬
pori opponere disposuiss&. Er&us itaq fiducia
ꝑagendae malignitatis. quendam esuis satellitibus
adregem dirigit. quimostuum radulfum abbatẽ
nuntiar&. Statimq acpene euestigio alterũ
mit̾tit quiradulfum abbatem ad colloquium euo¬
car& mutuum. Sane legatus regi directus. ac¬
celerato itiere palatium uenit. iussa exequitur.
nec dum ꝑ acto negotio aliquandiu palatio immo¬
ratur.At uero radulfas abbas conscensis equis.
cumpaucis ad colloquium properat fallentis a mic
eddum ille iter ꝑager&. comes balneũ ingressus
curam corporis agebat: Cumq adhuc inbal¬
neo resider&. abbas monasterium scĩ GUNDULS
ingreditur. Namhibi cunc morabatur comes.
obuiumq habuit quendam pomilionem Nomine
Quiq insidias ei comitis cum Nutibus tum sermonie

Expanded text:
o quod ab abbate tunc regebatur Radulfo, consilium habuit abbate interfecto praefatum praeripere coenobium. Quod maturato peregisset, nisi pietas indulgentissima Conditoris obviam se tanto facinori opponere disposuisset. Fretus itaque fiducia peragendae malignitatis, quemdam e suis satellitibus ad regem dirigit, qui mortuum Radulfum abbatem nuntiaret, statimque ac pene evestigio alterum mittit, qui Radulfum abbatem ad colloquium evocaret mutuum. Sane legatus regi directus accelerato itinere palatium venit, jussa exsequitur: necdumque peracto negotio aliquandiu palatio immoratur. At vero Radulfus abbas conscensis equis cum paucis ad colloquium properat fallentis amici. Sed dum ille iter perageret, comes balneum ingressus, curam corporis agebat. Cumque adhuc in balneo resideret, abbas monasteriolum S. Gundulfi ingreditur nam inibi tunc morabatur comes, obviumque habuit quemdam pomilionem pumiliquique insidias ei comitis, cum nutibus, tum sermone
Abbreviated transcription (Latin):
elidantur. Sed & nos quicũq deliquimꝰ nollomo do
absperanda clementia defitiamꝰ. quia uiuens & post
obitũ morcuos suscitauit. Confracta restaurauit
desperata curauit. Et quã uis non fectrimꝰ eius uo¬
luntatẽ. dominũ tamen in uoremus cũ. & sint oculi
nr̃i inmanib: eĩ intendentes. donec ipse suosattollat
oculos suꝑ nos & misertatur nr̃i. Sit nobis semper
BENEDICTUS incorde. sit sẽper BENE DIC TuS inorte¬
sit seper BENEUICTuS inactu: quatinus siqua uirtus.
siqua laus discipline. ut illud apostolicũ imitantes:
ut nobiscum sit ds̃ pacis ꝑipsũ inscła scłorũ. AMENI¬

Expanded text:
elidātur. Sed & nos quicumque deliquimus, nullomodo elidātur. Sed & nos quicumque deliquimus, nullomodo ab speranda clementia deficiamus: quia viuens & post obitum mortuos suscitauit, confracta restaurauit, desperata curauit. Et quamuis non fecerimus eius volūtatem, Dominum tamē inuocemus eum, & sint oculi nostri in manibus eius intendentes: donec ipse suos attollat super nos, & misereatur nostri. Sit noBenedictus in corde, Benedictus in ore, Benedictus actu, quatenus si qua virtus, si qua laus disciplinae, ut illud apostolicum imitantes, ut nobiscum sit. Deus pacis per ipsum, in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
licas acies uirilit̃ infringunt. Quib illud ꝓpheticũ bene¬
coaptatur. Frunt oculitui uidentes p̃ceptorẽ tuum.
Denuiq fidelis opinio est. qđ unusquisq scõrũ cũ illis surget
in regeneratione quos dño ad quisiuit. Cũ igitur uniũ si
chuiusee instititionis eiussequaces. inunũ coacti fuerint.
qualẽ signũ apostolatus BE REDICrI tunc ille copiosus exer¬
citus scipsũ exhibebit.: Oquali gaudio tunc ille tripudi¬
abit. qui se se illis cohortib inmisceri potuerit. Nunc
om̃s uelloco uelaffectu uicini. ineũ cordis intuitũ diri¬
gant. Om̃a enĩ omnib factus est. Hlabent enĩ puerifor¬
mã in puero quã sequantur. Utqm̃ ad exẽplũ lsaac dõ
oblatisunt. primordia sua caueant fermentare. Ac
ide incepͥs quiq ꝑ artatũ successiones sint ꝑfecti sensu
ut apaterina sui nutritia pietate non de generent.
neforte si ab excellentiori gradu ceciderint grauius

Expanded text:
licas acies viriliter infringunt. Quibus illud Propheticum licas acies viriliter infringunt. Quibus illud Propheticum coaptatur, erunt oculi tui, videntes præceptorem tuum. Denique fidelis opinio est, quod vnusquisque sanctorum cum illis surget in regeneratione, quos Domino acquisiuit. Cum igitur vniuersi huiusce institutionis eius sequaces, in vnū coacti fuerint: quale signum Apostolatus Benedicto tunc ille copiosus exercitus se ipsum exhibebit? O quali gaudio tunc ille tripudiabit, qui sese illis cohortibus immiscere potuerit! Nunc omnes, vel loco vel affectu vicini, in eum cordis intuitum dirigant. Omnia enim omnibus factus est. Habet enim pueri formam in puero quam sequantur: vt quoniā ad exemplum Isaac Deo oblati sunt, primordia sua caueant fermētare. Ac deinceps quiq. per ætatum successiones sint perfecti sensu: vt a paterna sui nutricij pietate non degenerent. Ne forte si ab excellentiori gradu ceciderint, grauius
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ simul conspicer& hunc locũ sibi quo dã
occulto consilio spetialat̃ de legauit Uident
ergo quisquis est cuilocus tãmultis usquequaq
tantũ desiderabilis non ne gat᷑. quantibabenđ
sit. quantaq reuerentia excolendussit. Pondus
quippe cuius lib& reatꝰ. non solũ ex intellectu
gerentis uel tẽpore. sed&iã ex loco sol& pensar
Hinc enĩ uelut amariori exꝓbratione contra
impiũ uoxdiuina queritur dicens. Interra
scõru iniq gessit & non uidebit glonamdñi.
Et item. Dilectus m̃s in domo mea male
operatus est.Alioquin quẽ presentiatant
patris ad suireuerentiã non flectit. sp̃m̃u
imperauit: aut extã diuersis nationib sibi tantas legiẽ¬
nes conduxit. quantas uidelicet iste cuius libec sexus & aeta¬
tis in xp̃i militia uoluntariae iuratas disponit. Qui quasi
p̃sentẽ intuentes. & uexillũ institutionis sequentes. diabo¬

Expanded text:
mundum simul conspiceret: hunc locum, sibi quodam mundum simul conspiceret: hunc locum, sibi quodam occulto consilio specialiter delegit. Viderit ergo quisquis est, cui locus tam multis usquequaque tantum desiderabilis non negatur: quanti habendus sit, quantaque reverentia excolendus. Pondus quippe cujuslibet reatus, non solum ex intellectu gerentis, vel tempore, sed etiam ex loco solet pensari. Hinc enim velut a majori exprobratione, contra impium vox divina queritur, dicens: In terra sanctorum inique gessit, et non videbit gloriam Domini ; et item: Dilectus meus in domo mea male operatus est . Alioquin, quem praesentia tanti patris ad sui reverentiam non flectit, spiritum imperauit, aut ex tam diuersis nationibus sibi tantas legiones conduxit, quantas videlicet iste, cuiuslibet sexus & ætatis in Christi militia, voluntarie iuratas disponit? Quem quasi præsentem intuentes, & vexillum institutionis sequentes, Diabo
Abbreviated transcription (Latin):
magistris eccła uitã tantipatris digessit. quã
insignis ille disertissimꝰ ꝓpa GREGORIUS qui
totͥum qđ scripsit quasi aurũ refulg&. Di¬
uinitꝰ enim dispositũ ẽ. ut cũ isdẽ excellentis¬
simꝰ legis lator inceteris modissit adõ decorat̃.
& iã hmc maiori auctoritate tã ipse quã legis¬
latio eius roboraretur qđ eandẽ uitã sum mus
apostolica sedis pontifex ordinauit. Que scilica
uita etiã ex occasione dialogi ut plurib inno tef¬
ceret . & non solũ apud lat̾inos sed&ũ apud gre¬
cos notissima e for&. Nec illud p̃tereat quod
omnimodis gaudendũ est hunc tantũ splen
dorẽ inhanc nr̃am occiduã regionẽ uenisse di¬
uino nutu donatũ sit. Neq ẽnim abre credimꝰ
contigisse. qđ clientẽ unice dilectũ beatũ uidẽ¬
lic& Mauraa has inpartes adhuc uiuens direx¬
erit. & sedemum transferriuoluerit. Portẽ
enim cũ scã mens eiꝰ adeo dilatata ess& ut omnẽ

Expanded text:
magistris Ecclesiæ, vitam tanti Patris digessit, quam magistris Ecclesiæ, vitam tanti Patris digessit, quam insignis ille disertissimus Papa Gregorius, qui totum quod scripsit, quasi aurum refulget. Diuinitus enim dispositum est, vt cum isdem excellentissimus Legislator in cæteris modis sit a Deo decoratus: etiam hinc maiori authoritate, tam ipse quam legislatio eius roboretur, quod eādem vitam summus Apostolicæ Sedis Pontifex ordinauit. Quæ scilicet vita, etiam ex occasione Dialogi eius, pluribus innotesceret: & non solum apud Latinos, sed etiam apud Græcos notissima foret. Nec illud prætereat quod omnimodis gaudendum dorem in hanc nostram occiduam regionem venire, divino nutu donatum esse. Nec abs re credimus contigisse quod clientem unice dilectum, beatum videlicet Maurum, has in partes adhuc vivens direxerit, et demum se transferri voluerit. Forte enim, cum sancta mens ejus adeo dilatata esset, ut omnem
Abbreviated transcription (Latin):
pater familias nos suis sollẽpnuiis int̾rẽ nonde¬
dignatur. O quanti sunt etiam in remotissi¬
mis trans maria regionib quitanto pere gau¬
derent. sieis uel semel ad eius sacrum corpus¬
capitolio singularit̃ sedebit. Nec sine diuino
moderamine gestũ fuisse constat. qđ aculeos
tẽptationis insese tam ualidos ibidẽ exꝑt̾ est
Sicut eni duxbonoꝵ Petrus primõ sibi osten¬
sus ẽ tunc dõminico gregip̃litus. sic iste prin¬
ceps di tantoꝵ milib monachorũ p̃ferendus.
oportuit ut ꝓprio discrimine ꝓbar&. qualit̃
subditis misereri debuis&. Quia tam̃ ꝓpriũ¬
& primũ certaminis impetũ fortit̃ deuicit.
tale quid deinceps nũquã sensit. Quã oboe¬
dienter sane & quã diserte priuatobonoqui¬
q debeat cõmune bonũ p̃ferre. hic spiritalis
discipline magister in hoc suofacto demostrit.
qđ mox ut exp̾etitus est. dilectam solitudinẽ
seuincens deseruit. & uoto supplicum satis

Expanded text:
paterfamilias nos suis solemniis interesse non depaterfamilias nos suis solemniis interesse non dedignatur. O quanti sunt etiam in remotissimis trans maria regionibus, qui tantopere gauderent, si eius vel semel ad eius sacrum tucapitolio singulariter sedebit. Nec sine divino moderamine gestum fuisse constat, quod aculeos tentationis in sese tam validos, ibidem expertus est. Sicut enim dux bonorum Petrus, primo sibi ostensus, est tunc Dominico gregi praelatus; sic iste princeps Dei tantorum millibus monachorum praeferendus, oportuit ut proprio discrimine probaret, qualiter subditis misereri debuisset. Quia tamen primo certaminis impetum fortiter devicit, tale quid deinceps nunquam sensit. Quam obedienter sane, et quam diserte privato bono quisque debeat commune bonum praeferre, hic spiritalis disciplinae magister in hoc suo facto demonstrat. Quod mox ut expetitus est, dilectam solitudinem se vincens deseruit, et voto supplicum satisf
Abbreviated transcription (Latin):
tum gẽmȩ. postremosi castitatis byssus miseris
abest᷑ uel p̃dictos caprarũ pilos offeramus quis
forte & ipsi cũ ueraci con fessione placebun
Uerũ scilic& quia quẽ ad huc ex consensu pec¬
care delectat. falsũ est ꝗd dep̃teritis uere peni¬
teat. Ut autẽ quidam dehumano usu loqu
mur. siquando pat̃ familias post tẽpꝰ domum
suã reuertitur. omnis familia sol& ad gaudere
cum quidẽ & catelli exilientes quodã gestu m̃¬
broꝵ semonstrant latari. Qu aꝓp̃ter & nos
lic& iumentis insipientib mento simus cõpa¬
randi tam̃ siob istius honorẽ sollẽpnitatis qui
eundẽ nr̃m dnm nobis quodã modo rep̃sen¬
tat gauisi fuerimꝰ. uel micas misericor dia eius
sperare quasicatuli submensa poterimꝰ. Et hoo
non ex nobis. sed exbonitate euangelici regis
qui ca̧cos & claudos ad conuiuiũ suũ dignatus
est asscisci. Beneergo nobiscũ agitur. qđ isdẽ

Expanded text:
tum gemmae, postremo si castitatis byssus miseris tum gemmae, postremo si castitatis byssus miseris abest, vel praedictos caprarum pilos offeramus, quia forte et ipsi cum veraci confessione placebunt. Veraci scilicet, quia quem adhuc ex consensu peccare delectat; falsum est, quod de praeteritis vere poeniteat. Ut autem quiddam de humano usu loqumur, si quando paterfamilias, post tempus, domum suam reuertitur, omnis familia solet adgaudere: cum quidem & catelli exilientes, quodam gestu membrorum, se monstrāt lætari. Quapropter, & nos, licet iumentis insipientibus merito simus comparandi: tamen si ob istius honorem solemnitatis, quæ eūdem nostrum Dominum nobis quodammodo repræsentat, gauisi fuerimus: vel micas misericordiæ eius sperare, quasi catuli sub mēsa poterimus. Et hoc non ex nobis, sed ex bonitate Euangelici Regis, quia cæcos & claudos ad conuiuium suum dignatus est asciscere. Bene ergo nobiscum agitur, quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
mis ericordia p̃sumimꝰ . Deniq: eadẽ scã scriptura
quae in ꝑsona uistoꝵ dicit. laudent rũ caeli. mox sub¬
uxit &t̃rene peccatores desperarent. Nam ado
miscđam suã ds multiplicat. ut non solũ homines.
sed etiã ium̃ta saluat. Ergo & nos de eiusdẽ patris
laude. lic& indigni gaudeamꝰ. Et quã ius non sit nob̃
os aperire p̃confusione. tam̃ illud mosaycũ unusquisq
nr̃m eidẽ licat. Scio quia misericors es dñe. Cũ metu &
spe prestolantes utrũ nesicut regib: consuetudoẽ.
ut in suis natalitus reos ab soluant. sic iste principxs
dĩꝓpt̃ gaudiũ suae sc̃ẽ sollẽpnitatis uincula nr̃a relax&
Siquidẽ & illud occurrit memorae. qđ int̃p̃tiosa
filioꝵ is rahel munera & tãpilos caprarũ qͥdã detuleruñ.
Et quia pillos peccatorũ confessio signat᷑. saltẽ uel hoc¬
unũ offeram̃. Uerum sid rest aurum sapientiae siarge¬
tum rite laudantis eloqium siduersarũ uirtũ¬

Expanded text:
misericordia præsumimus. Denique eadem Scriptura, misericordia præsumimus. Denique eadem Scriptura, quæ in persona iustorum dicit: Laudent eum cœli, mox subiungit, & terra: ne peccatores desperarent. Nam adeo misericordiam suam Deus multiplicat, vt non solum homines, sed etiam iumenta saluet. Ergo & nos, de eiusdem Patris laude, licet indigni, gaudeamus. Et quamuis non sit nobis os aperire prę confusione, tamen illud Mosaicum vnusquisque nostrum eidem dicat: Scio, quia misericors es Domine. Cum metu & spe præstolantes, vtrum sicut Regibus consuetudo est, vt in suis Natalitiis reos absoluāt: sic iste Princeps Dei, propter gaudium suæ sanctę solemnitatis, vincula nostra relaxet. Siquidem & illud occurrit memoriæ: quod inter pretiosa filiorū Israel munera, etiam pilos caprarum quidam detulerunt. Et quia per illos peccatorum confessio designatunum offeramus. Verum si deest aurum sapientiae, si argentum rite laudantis eloquii, si diversarum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianorũ uersari . Quis enĩ pieloquens. aut
BE NEDICTŨ aut beneditionẽ sub quo lib&
obtentu nondicat: Ceterũ laudes eius reso¬
nare talib ut cũq congruer&. quiiuxta
apłm scuint quae est spes uocationis dei.
ad subrundũ celsiorẽ gradũ ꝑ eundẽpatrẽ
institutũ. qui inuacuũ gram̃ hanc nequaquã accipiꝰ¬
unt. sed quaȩ eis adõ donata sunt norunt. De quibus
propter cor & animã unã sub unius popłi uocabulo
ds dicit. Obauditu auris oboe diuit mibi. Quẽ ni¬
mirũ in sc̃ĩs eius laudare iubem᷑ : Sed qualeseũ lau¬
dare debeant. scriptura ñ tac& dicens ad ipsos.
Quitimetis dñm laudate eũ. Etitem. Laud ab uñ
dnm quirequirent eũ. Quo contra. Non est inquit
spetiosa laus in ore peccatoris. Quid ergo denobiscen¬
sendũ ẽ. quisupramodũ peccatoressumꝰ . & laudes
cius attẽptare p̃sumimꝰ . Sed diuinȩ pietatis cliui¬
tias attendentes. deeiusdẽ indulgentissimi patroni

Expanded text:
Christiano versari. Quis enim pie loquens, aut Christiano versari. Quis enim pie loquens, aut Benedictum, aut benedictionem sub quolibet obtentu non dicat? Caeterum laudes ejus resonare, talibus utcunque congrueret, qui juxta Apostolum sciunt, quae est spes vocationis Dei . ad subeundum celsiorē gradum, per eumdem Patrem institutum, qui in vacuum gratiam hanc nequaquam accipiunt, sed quæ a Deo donata sunt, norunt. De quibus, propter cor & animam vnam, sub vnius populi vocabulo Deus dicit: Obauditu auris obaudiunt mihi, quē nimirum in Sanctis eius, laudare iubemur. Sed quales eum laudare debeant, Scriptura non tacet, dicens ad ipsos: Qui timetis Dominum, laudate eum. Et item: Laudabunt Dominum, qui quærunt eum. Quo contra: Non est, inquit, speciosa laus in ore peccatoris. Quid ergo de nobis censendum est, qui supra modū peccatores sumus, & laudes eius attentare præsumimus? Sed diuinæ pietatis diuitias attendentes, de eiusdem indulgentissimi Patroni