comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ex re qͦntũ pro animabꝰ unmolatio sacre oblatio¬
nis osteudit᷑ quando hanc & ipsi mortuoꝵ spc̃ aui-
rominiscor. Quidam uanq monachus iustus no¬
mine mnedicinali arte fuerat ubutus. qͥ inichi
ineodemn monasterio constituto. sedulo obsequi.
actri uidssidius egritudinibꝰ meis ex cubart aom¬
sueuerat. Hic itaq languore corporis prȩuentꝰ: adextre¬
niũ deductus. ẽ. Cui in ipsa sua molestia fr̃̾ germanus
nomuie copiosiis seruiebat. qͥ ipse qͦ. nunc ui hac urbe ꝑ
eandem medicinȩ artem temporalis uitȩ stipendia sec¬
tat᷑. D predictus iustus cum iam adextremũ ꝑuenissẽ
cognouisiet: eidem copiosõ fr̾i suo. quia occultos tres au¬
reos haberet inuotuit. Qd̾ nimirũ fr̃ibꝰ ñ potuit cȩ¬
lari. s subtiliter iudagantes atq illiꝰ omĩa meclicam̃ta
absconsos. Qd̃ mox ut mͥ nunciatũ ẽ. tantũ malũ de fr̃e

Expanded text:
465 Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae oblatio465 Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare cosueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia fnomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extrema pervenisse cognovisset, eidem fratri suo Copioso quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari. Sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta t absconsos. Quod mox ut mihi nuntiatum est, tantum malum de fratre,
Abbreviated transcription (Latin):
secum oblationum coronas deculit. Qui mox ut ꝑuenit
ad locum: hominẽ inuenit. atq ex more eius obseqͥo in
om̃ibꝰ usus ẽ. Lauit itaq Et cum iam uestitus uoliuis¬
set ẽgredi: hoc secum deculerat obsequenti sibi uiro ꝓ
benedictione obtulit. petens ut benigne susciꝑet. qđ
ei caritatis gr̾a offerret. Cui ille merens afflictusq res¬
pondit. Michi ista quare das pater: Iste panis sc̃s ẽ.
post morcem deputatꝰ sum. Si autem michi prestare
ius: om̃ipotenti deo ꝓine offer hunc panẽ. ut ꝓpec¬
catis mneis inceruenias. Et cunc exauditum de esse cog¬
nosce: cum hic ad lauaudũ ueneris. & me minune
inueneris. In quibꝰ uerbis disparuit. & is qͥ esse ho¬
mo udebat᷑ euanescendo innocuit. qͥa sp̃s fuit. Idem
uero prb̃r tota ebdomada continua se ꝓ eo in lacri¬
mis afflixit. salutare hostiam coridie obtulit. & re¬
uersus ad balneum: eum iam inuume inuenit.

Expanded text:
secum oblationum coronas detulit. Qui mox ut pervenit secum oblationum coronas detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei gratia charitatis offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est, post mortem deputatus sum. Si autem mihi praestare vis, omnipotenti Deo pro me offer hunc panem, ut pro peccatis meis intervenias. Et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime repereris. In quibus verbis disparuit, et is qui homo esse videbatur, evanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum, eum jam minime invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
Siculpe post mortem in solubiles ñ sunt: multũ
solet animas etiam post mortẽ sacra oblatio hostie
bientiũ uxit. & indiocesi centũ cellensis urbis ha¬
bitauit atq eccłiȩ beati ioħis que i loco qui tau¬
riana dr̃ sita ẽ prȩ erat cognouisse se asserit. qdđ
ideui prb̃r ineodem loco inquo aquę callidȩ ua¬
pores nunios faciunt. qͦtiens necessitas corporis
exigebat. lauari consuerat. Ubi dum die quadã
fiusset ingressus: inuenit quendã in cognitum
uirum ad suũ obseqͥũ preꝑatũ. qui sibi de pe¬
dibus calciamenta abstraheret uestuãta suscipet
exeiuiti ẽ caloribꝰ sabana preberet. atq om̃e nu¬
iusteriũ cũ magno famulatu ꝑageret. Cumq
hoc sepiꝰ fieret: idem prłr die quodam adbal¬
neum icurꝰ. intra semet ipsum cogitans dixit.
Uiro illx qui michi solet tam deuotissime adla¬
uandum obseqͥii: ingratꝰ apparere ñdebeo. sed
aliquid me necesse. ẽ ei promunere poitare. Tunc duas

Expanded text:
Si culpae post mortem insolubiles non sunt, multorum solet animas etiam post mortem sacra oblatio hostiaebiennium vixit, et in dioecesi Centumcellensis urbis habitabat, atque ecclesiae Beati Joannis quae in loco qui Tauriana dicitur sita est, praeerat, cognovisse se asserit quod idem presbyter in eo loco in quo aquae calidae vapores nimios faciunt, quoties necessitas corporis exigebat, lavari consueverat. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti de caloribus sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fieret, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas
Abbreviated transcription (Latin):
tatui. Qđ̾ quidam artis eoꝵ pͥmꝰ cum defunctus fuis¬
set: in eccłia beati ianuarii martyris iuxta poitam
sci laurenttĩ a conuige sua sepultꝰ ẽ. Sequenti autẽ
nocte ex sepultura eadẽ audiente custode eiꝰ sp̃c cep̃
clamare. Ardeo. ardeo. Cum uͦ dui has uoces emit¬
teret: custos hoc eiꝰ nunciauit uxori. Uxor uͦ illiꝰ
eos qͥ diligenter iuspicerent. artis eiꝰdem utros trans¬
miit ad eccłiam : uolens coguoscere qualiter eiꝰ essec
corpꝰ insepulchro. de quo talia clamaret. Qui aꝑi¬
entes sepulehrũ: uestimenta quidem intacta reppor
que uinc usq in eadem eccłia ꝓeiꝰdem cauisẽ testimo¬
nio seruant᷑. Corpꝰ uͦ illiꝰ om̃ino iuuenerunt ac sii
sepulchro eodem positũ ñ fuisset. Ex qua rẽ colligen¬
sunt. quando i qͥ indigni sunt. ab eisdem sacris lo¬

Expanded text:
tatur: quod quidam artis eorum primus cum defunctus fuistatur: quod quidam artis eorum primus cum defunctus fuisset, juxta ecclesiam beati Januarii martyris, juxta portam sancti Laurentii a conjuge sua sepultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, a coepit clamare: Ardeo, ardeo. Cum vero diu has voces emisisset, custos hoc ejus nuntiavit uxori. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent artis ejusdem viros transmisit ad ecclesiam, volens cognoscere qualiter ejus corpus esset in sepulcro, de quo talia clamaret. Qui aperientes sepulcrum, vestimenta quidem intacta repererunt, quae nunc usque in eadem ecclesia pro ejusdem causae testimonio servantur, corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in sepulcro eodem positum nsunt, quando hi qui indigni sunt, ab eisdem sacris lo
Abbreviated transcription (Latin):
sepultum est. Nocte autem media in eadẽ eccłia facte st̃
uoces: ac siqͥs iuolenter ex ea repelleret᷑ atq traheretur
foras. Ad quas nimirũ uoces cucurrer̃ custodes. & ui¬
der̃ duos quosdani teterrimos sp̃c qͥ eiꝰdem ualentiui
pedes quadan ligatura struirerant. & eum ab eccłia
clamantẽ ac nimiũ uociferantẽ foras trahebant. Qui
uidelicer ext̾riti. ad stracũ suũ reuersi sunt. Mane¬
autem facto aꝑientes sepulchrũ inqͦ idem ualentinꝰ
positus fuerat. eiuscorpus ñ inuener̃. Cunq extra
eccłiam quererent: ubi ꝓiectum esset: inuener̃ hoc
uisepulchro alio positum. ligatis adhuc pedibꝰ sic̃ de ec¬
cłia fuerat abstractumi. Exquare petre collige: qͥa i
quos peccata grauia depͥmunt. si insacro loco sepeliri
se faciant. restat ut eciam de sua presumpcione uidi¬
centur. Quatinus eos sacra loca ñ liberent. sed etiam
be contigit. tuictoꝵ qͥ hic habitabant multitudo tes¬

Expanded text:
sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea repelleretur ac traheretur foras. Ad quas nimirum voces currebant custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant. Qui videlicet territiientes sepulcrum in quo idem Valentinus positus fuerat, ejus corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent ubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut ab ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, Petre, collige quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepeliri se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca be contigerit, cunctorum qui hic habitant multitudo tes
Abbreviated transcription (Latin):
Cui eiꝰdem ciuitatis ep̃s accepto prȩcio locum in eccłia
prebuit: in quo sẽpeliri debuisset. Qui iudelicet uale¬
rianꝰ usq ad etatem decrepitam leuis ac lubricꝰ exticit.
modũq. sius prauitatibꝰ ponere comtempsit. Padem uͦ
nocte qua sepultꝰ ẽ: beatus faustinꝰ matyr incuiꝰ eccłla
corpꝰ illiꝰ fuerat humatũ. custodi suo apparuit diceus.
posuit. Qiua sin fecerit: die tricesimo ipse moriet᷑
Quam uisionẽ custos ep̃o timuit confiteri: & rursũ
admonitꝰ declinauit. Die autẽ triscesimo eiꝰdem
mis ad lectum redisset: subita & in opinata morte
uir nobilissimus atq ueratissimus qui scire suos¬
q homines inter fuisse testant̾ ei rei quam narr¬
rant iiuꝑ ingenuensi urbe contigisse. Ibi namq ut
dicunt ualentinus nomine medio lanensis ec cłie
defensor defunctꝰ. ẽ. uir ualde lubricꝰ & cunctis leui¬
tatibus occupatꝰ. Cuiꝰ corpus in eccłia beati martrris seri

Expanded text:
Cui ejusdem civitatis episcopus, accepto pretio, locum in ecclesia Cui ejusdem civitatis episcopus, accepto pretio, locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, dicens.posuit; quod si non fecerit, die trigesimo ipse morietur. Quam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursus admonitus declinavit. Die autem trigesimo ejusdem mis ad lectum redisset, subita et inopinata morte vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire suosque homines interfuisse testantur ei rei, quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut dicunt, Valentinus nomine Mediolanensis Ecclesiae defensor defunctus est, vir valde lubricus, et cunctis levitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Syri
Abbreviated transcription (Latin):
enarramus. Ui& namq uitȩ uenerabił felix por¬
tuensis ep̃s: in sabinensi ꝓuincia ortus atq enutritꝰ ẽ.
Qui quandã scĩmonialẽ feiuuuã in loco eodem fuisse
testat᷑. que caruis qͥdem continentiam habuit: s lu¬
gue ꝓcacitatetii atq stultiloqͥũ sĩ declinauit. Hec qͥ
defuncta atq meccłia sepulta. Nocte autem eaclem
eideni ectłle uristos ꝑreuelationẽ uidit. qͥa deducta
ante sactutr altare ꝑmediũ secabat᷑. & pars una illiꝰ
iqne cremabat᷑: pars auteni altera intacta remanebat.
Cumq hoc furgens mane fr̃ibꝰ narraret. & locum uellet
osteudere. in quo fuerat igne consumpta: ipsa flamimȩ
combustio ita ante altare in marmoribꝰ apparuit. Ae sĩ
illic eadem femina corporeo fiusset igne concremata
tiualeant adiuuari. oħes qͦq itir magnificus in
hac urbe locum prefectoꝵ seruans. cuiꝰ ueritatis atq
grauitatis sit no uimus. Qui inͥ testatꝰ. ẽ. ualerianiun
pacricium inciuitate quȩ brixa dr̃: fuisse defunctũ

Expanded text:
ensa. Vir namque vitae venerabilis Felix, Portuensis episcopus, in Sabinensi provincia ortus atque nutritus est. Qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declindefuncta, atque in ecclesia sepulta est. Nocte autem eadem ejusdem ecclesiae custos per revelationem vidit quia deducta ante sacrum altare per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque hoc surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in qua fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corpore fuisset igne concremata.non valent adjuvari. Joannes quoque vir magnificus in hac urbe locum praefectorum servans, cujus veritatis atque veritatis sit novimus: qui mihi testatus est Valerianum patricium in civitate quae Brixa dicitur fuisse defunctum.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ũ depͥmunt. hoc ꝓdest iuortius si in eccłia sepe¬
liant᷑. qd eoꝵ ꝓximi quotiens adeadem sacra loca con
& ꝓeis dño preces fundunt. Nam quos peccata gra¬
tua depͥmunt. ñ ad absolutionẽ potius quani admta¬
iorem clampuationis cumulũ eoꝵ corpora ui eccłus po¬

Expanded text:
peccata non deprimunt, hoc, prodest mortuis, si in ecclesia sepeliantur, quod eorum proximi, quoties ad eadem sacra loca veni, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad absolutionem potius, quam ad majorem damnationis cumulum eorum corpora in eccles
Abbreviated transcription (Latin):
ni sua actione compositꝰ. Sed sicut exfine res patuit:
longe aliter quam apparebat. fuit. Nani cum se ie¬
uinare cum fr̃ibꝰ demonstraret: occulte mandu¬
care consueuerat. Qd eiꝰ uiciũ fr̾es omino nesciebãt
ed corporis suꝑueniente molestia : aduitȩ extrema
ꝑductus ẽ. Qui cum iam eẽt. infine: frẽs ad se
omĩs qui in monasterio erant congregari fecit.
At illi ut putabant tali uiro moriente: magnũ qͥd
ac delectabile se ab eo audire crediderant. Liubꝰ
ipse afflictus & tremens compulsis ẽ ꝓdere. cui
hosti traditus cogebat᷑ exire. Nam dixit. Quando
me uobiscũ ieuinare credebatis: occulte comede¬
bam. Et ecce nunc ad deuiorandũ draconi sum¬
traditꝰ. qͥ cauda sua genua mea pedesq colliga¬
uit. Caput uͦ suũ in os meũ mutens: sp̃m me̾ũ
quem iuderat expectatꝰ ñ ẽ. Qd̾ uimirũ constat
quia ad solam utilitatẽ audientiũ uiderit. qͥ eũ

Expanded text:
ni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, ni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum jejunare se cum fratribus demonstraret, occulte manducare consueverat, quod ejus vitium fratres omnino nesciebant. Sed corporis superveniente molestia, ad vitae extrema perductus est. Qui cum jam esset in fine, fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me vobiscum credebatis jejunare, occulte comedebam, et ecce nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra mequem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
poterant. sed eoꝵ p̃sentiam inconfusione. in pallore.
ac tremore illiꝰ qui trahebat᷑ uidebant. Pauore autẽ
tecrȩ eoꝵ imaginis. huc illucq uertebat᷑ inlectulo.
acebat in finistro latere: aspectum eoꝵ ferre ñ po¬
terat. Uertebat᷑ ad parietẽ: ibi aderant. Cumq con¬
strictus nunis relaxareͥ se iam posse desꝑaret: cepit
magnis uocibꝰ clamare. Inducias uel usq mane.
inducias uel uel usq mane. Sed cum hec clamaret:
in ipsis uocibꝰ de habitacło sue carius euulsus ẽ.
De quo numirũ constat. qͥa ꝓnobis ista ñ ꝓse uiderit.
ut eius uisio nobis ꝓficiat. quos adhuc diutna
pacientia longanuniter expectat. Nam illi cetros
sp̃s ante mortem uidisse. & inducias petisse qͥd
ꝓfuit. qͥ easdem inducias quas peciit ñ accepite
dicit᷑. in quo qͥdam monachꝰ magne estimationis
habebat᷑. Bonis qͥppe cernebat᷑ moribus atq in om¬

Expanded text:
poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? dicitur, in quo quidam monachus magnae aestimationis habebatur. Bonis quippe cernebatur moribus, atque in om
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. sed tantũ plenus uicuis quantũ rebꝰ suꝑbia tumi¬
otis. carnis suȩ uoluptatibꝰ subditꝰ. in ad qͥrendis rebꝰ
auariciȩ facibꝰ accensus. S cum tot malis dñs finẽ
ponere decreuisset corporali hunc molestia ꝑcussit.
Qiu adercremũ ueniens: eadem hora qua iam cor
pore erat exiturus. aꝑtis occłis uidit tetros & nigerri¬
inos sp̃s cõram se asistere. & uehem̃ter inminere: ut
adiuterni claustra se raperent. Cȩpit tremere. pal¬
lescere. suadere. & magnis uocibus inclucias petere.
filiumq suũ nomine maximũ quẽ ipse iam mo¬
nachus inonachũ uidi: niniis & turbatis clamo¬
ribꝰ uocare dicens. Maxime. curre. Numquã tͥ
mali aliqͥd feci. uifide tua me suscipe. Turbatꝰ
mor maxunus affuit. lugens & ꝑstrepens familia¬
conuenit. Cos autem qͦs ille insistentes sibi grauit̾
tollerabat: ipsi qͥ ad erant malignos sp̃s uidere ñ

Expanded text:
fuit, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus, superbia tumifuit, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus, superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, corporali hunc molestia percussit. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de pore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra eum raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non
Abbreviated transcription (Latin):
randum datus sum : quare ꝓpt̾ uos moras patiore
Lunc ei frẽs cȩper̃ dicere. NQuid ẽ qđ loquetͥis frat̃: Sig¬
num tͥ scę crucis impͥme. Respondebat ille. cũ magnis
clamoribꝰ dicens. Uolo me signare sed ñ possum: q̾a
squamis huiꝰ draconis p̃mor. Cumq hoc fr̃s audissẽt:¬
tius orare. Q ecce subito cepit eger cum magnis uocibꝰ
clamare dicens. Gr̃as deo. eccẽ draco qͥ me ad deuoran¬
dum acceꝑat: fugit orationibꝰ ur̃is expulsus stare ñ potu
Propeccatis meis mͦ int̾cedite : qͥa conuerti paratꝰ sum. &¬
secularem uitam funditꝰ relinqͤre. Homo gͦ qui sicut¬
iam dictum ẽ. ab extrema corꝑis fuerat parte p̃mor¬
tuus: reseruatꝰ ad uitam. toto ad leum corde contier¬
sus ẽ. Et postquam mutatꝰ m̃te du ẽ flagellis ateritus.
tunc eiꝰ anima carne soluta ẽ. E⁊ contra crisauriꝰ
siciit ꝓbus ꝓpinquus illiꝰ cuiꝰ iam suꝑiꝰ memoriã feci
narrare consueuit. iuir in hoc mundo ualde idoneus

Expanded text:
or? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille cum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia squamis hujus draconis premor. Cumque hoc fratres audirentdeprecari. Et ecce subito coepit aeger cum magnis vocibus clamare, dicens: « Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum susceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti et saecularem vitam relinqjam dictum est, ab extrema corporis parte fuerat praemortuus, reservatus ad vitam, toto corde ad Deum conversus est. Et postquam, mutatus mente, diu est flagellis attritus, tunc ejus anima carne soluta est. At contra Chrysaorius, sicut Probus propinquus illius, cujus jam superius memoriam feci, narrare consuevit, vir in hoc mundo valde idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
ytamus ne
hoc auctoritate sacri eloqͥii. posse monstrari.
ut culpe carnalium fetoris pęna pinuant᷑:
Potest. Nam libros geneseos atestante didicimꝰ
quia suꝑ sodomitas dñs ignẽ & sulphurẽ pluit.
ut eos & ignis incendẽt: & fecor sulphuris necaret
Q uia enĩ amore illicito corruptibilis carnis arserutł:
sinul incendio & fetore ꝑierunt. Quatinꝰ in pe¬
tia fua cognoscerent. qͥa et̾nȩ morti fecoris sui se
delectatione tradidissent. Petrus De his qͥbrit
dubius fui nichil mͥ fateor questionis remansit.

Expanded text:
tamusne hoc auctoritate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae carnalium fetoris poena puniantur? GREGOR. Potest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De his in quibus dubius fui, nihil mihi, fateor, quaestionis remansit.
Abbreviated transcription (Latin):
queret᷑. Bona autẽ ñ solum facere. sed etiam au¬
dire ñ poterat. Numquã se ad scẽ conuersatiois
habitum uenire. turando. uascendo deridendo
testabat᷑. In hac autẽ pestilentia quȩ nuꝑ huuis
urbis popłm magna ex parte consumpsit: ꝑcus¬
sus in inguine. ẽ. ꝑductus ad mortẽ. Ciunq ex¬
cremũ sͦ p̃m ageret: conuener̃ frẽs ut egressũ
illius orando ꝓtegerent. Iam corpus eiꝰ ab ex¬
treia fuerat parte p̃mortitũ insolei tantũ mͦ
pectore uitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti
quanto eum iam uidebant subceleritate discedere.
Tunc repente cępit eisclem fr̃ibꝰ assistentibꝰ clamare. atq cũ
magnis uocibus orationes eoꝵ int̾rumꝑe dicens. Rece¬
dite̾. recedite. qͥa ecce draconi datꝰ sum ad deuoranduin¬

Expanded text:
queretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, 1644 perductus est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitaliquanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandu
Abbreviated transcription (Latin):
merita causar̃. Per pontem qͥppe admena loca
trausire ustos aspexit: qͥa angusta ẽ ualde semi¬
ta que ducit aduitam. Et fetentem fluuiũ de¬
currentẽ uidit. qͥa adima cotidie defluit carna¬
lium hec putredo uicioꝵ. Et quorũdã habitacła
poterant. qͥa sunt pleriq qͥ multa iam bona oꝑa
faciunt. sed tam̃ ad huc carnalibꝰ uiciis incogita¬
cionis delectatione tangunt᷑. Et uistũ ualcde ẽ.
ut illic nebula fetoris obsideat: qͦs hic ad huc
carnis fȩtor delectat. Unde & eãdem delectatio¬
nem carnis. eẽ. beatꝰ iob infecore conspiciens.
de luxurioso ac lubrico sentenciã ꝓtulit dicens.
Dulcedo illiꝰ uermis. Qui autẽ ꝑfecte cor ab om̃i
delectatione carnis excutiunt: constat nimirũ
qͥa eorũ habitacula fecoris nebula nͣtangunt᷑.
Et notandum qđ idem fecor. eẽ. & nebułã uisa
sit. qͥa nimir̃ carnalis delectatio m̃tẽ quã infic̃

Expanded text:
merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habipoterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio me
Abbreviated transcription (Latin):
uidnã hoc ẽe
dicimus itt occidendi ausũ in euis hospitio antiquus hoftilaccipi
qui hunc ꝑ egrinũ estimans adse hospitalitatis gratia uocasset.

Expanded text:
uidnam hoc esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus hostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospitalitatis gratia vocasset?
Abbreviated transcription (Latin):
miseriam: & adimpleuit desid̃ium meq ad
finem usq uirilit̾ certando ꝑduxit. ñ mea
uirtute s eius adiutorio qui me eustocdiunt
ab insidiis mimici. ꝑacto cursu suꝑ est mͥ corona
iusticie. Nolo iam ergo eẽ. sollicitum te ꝓ filiatua.
enfrosina. Ego sum enum illa misera. &e tu es
pater meus pafnutiꝰ. Eece iam uidisti me. et satis¬
factũ est tibi. S nemo hoc sciat. et non ꝑmittas
abalio corpus meum nudari. et lauari: s ꝑ te¬
met ipsum hoc facito. & quia ꝓmisi ab̃b̃ti ha¬
bere me multas possessiones. ut si potuissem
sustinere et ꝑdurare in hoc loco. adducerem
eas hic. Cõple gͦ qd ꝓmisi. Scito quia uene¬
rabilis est locus iste et ora ꝓ me. Nec dicens. tra¬

Expanded text:
miseriam, et adimplevit desiderium meum, quod ad miseriam, et adimplevit desiderium meum, quod ad finem usque viriliter certando perduxi, non mea virtute, sed ejus adjutorio, qui me custodivit ab insidiis inimici: peracto cursu superest mihi corona justitiae. Nolo autem te jam esse sollicitum pro filia tua Euphrosyna, ego enim sum illa misera, et tu es pater meus. Ecce jam vidisti, et satisfactum est tibi, sed nemo hoc sciat, et non permittas ab alio corpus meum nudari et lavari, sed a temetipso hoc facias. Et quia promisi abbati nabere multas possessiones, et si potuissem sustinere et perdurare in loco isto, adducerem eas hic. imple ergo quod promisi, quia venerabilis est locus iste, et ora pro me. Haec dicens tra
Abbreviated transcription (Latin):
senectutẽ meam: Adque ibo: Quis mei erit¬
riginta et octo anni sunt. quo ꝑdidi filiam
me imcõparabilis dolor. Quid sꝑem amodo:
Ubi consolatione inueniam: Iam descendã
lugens ininfernũ. Uidens autẽ eum smaragdꝰ
uehement plorante. et nullam consolationẽ
recipientẽ. ait ad eum. Quid turbaris. et temet¬
ipsum interficis: Nunquid inualicda est
Iam pone finem tristicie. Recordare quomͦ
patriarche iacob manifestauerit ioseph quẽ
quasi mortuum lugebat. Sed obsecro te ut
ꝑtres dies non me deseras. neq derelinquas.
Hesitans autẽ pafnuciꝰ intra semet ipsũ ꝑtͥduũ
dicens. forsitan aliquid ei deus reuelauit de me.
lercio autẽ die. dixit ad smaragdũ. Expectaui
sicut me rogasti dñe meus fr̾. et non cliscessi
alicubi ꝑ tres continuos dies. Cognoscens aut̃
smagidus qui et eufrosina. quia in stabat dies
dormitionis eiꝰ. uo ͤ ͣ ͥ ͥ  pafnutiũ oe dixit ad
eum. Quia ds̃ omp̃s bene disposuit meam

Expanded text:
senectutem meam? Ad quem ibo, quis mei senectutem meam? Ad quem ibo, quis mei triginta et octo anni sunt quod perdidi filiam me incomparabilis dolor. Quid sperem amodo? ubi consolationem inveniam? jam descendam lugens in infernum. Videns autem eum Smaragdus vehementer plorantem, et nullam consolationem accipientem, ait ad eum: Quid turbaris et temetipsum interficis? Nunquid invalida est e? Jam pone finem tristitiae. Recordare quomodo patriarchae Jacob manifestaverit Deus Joseph, quem quasi mortuum lugebat . Sed obsecro te ut per tres dies me non deseras neque derelinquas. Haesitans autem Paphnutius intra semetipsum per triduum, dicens: Forsitan ei Deus revelaverit de me. Tertio autem die dixit ad Smaragdum: Exspectavi sicut rogasti, domine mi frater, et non discessi alicubi per tres continuos dies. CAP. XIV.--Cognoscens autem Smaragdus, qui et Euphrosyna, quia instabat dies dormitionis ejus, vocavit Paphnutium, et dixit ad eum: Quia omnipotens Deus bene disposuit meam
Abbreviated transcription (Latin):
pafnutiꝰ in admonitione eiꝰ dicessit abea. et ueniens
ad abbatẽ dixit. Edificata est aninia mea ab isto fr̃e.
et ita sum letus effectus in gram dei et consolatione
eiꝰ. tanꝙͣ. si inuenisse filiam mȩani. Cõmendansq se
firmitatẽ qua mortuus est. Quadã uero die scd̾m
consuetudine uenit pafnutiꝰ ad uisitandũ monaste¬
rium. Et post orationẽ et salutatione fr̃m. dixit
seni. Si iubes pater. ꝑmitte me smaragdũ uidere.
quia ualde eũ desiderat anima mea uidere. uocatoe
agapito. p̾cepit ei ut duceret pafnutiũ aduisitan-¬
dum sinaragdũ. Introiens autẽ pafnutiꝰ incellam
ubi eger iacebat. cepit de osculari eũ lacrimans
et dicens. heu heu me ubi sunt ꝓmissiones tue:
Ubi uerba dulcia quib mͥ futurã uidendã oełis
meis meã ꝓmittebas filiam: fcce non solũ Alã
non uideo. sed et tu ꝑ quem consolatione mochicã
habe bã derelinquis nos. Heu me qͥs iã consolabit᷑

Expanded text:
Paphnutius in admonitione ejus, discessit ab ea. Et veniens Paphnutius in admonitione ejus, discessit ab ea. Et veniens ad abbatem, dixit: Aedificata est anima mea de illo fratre, et ita sum laetus effectus in gratia Dei ex consolatione ejus, tanquam invenissem filiam meam. Commendans se in firmitate, qua et mortuus est. Quadam 367 vero die secundum consuetudinem venit Paphnutius invisere monasterium, et post orationem et salutationem fratrum dixit seni: Si jubes, Pater, mitte me Smaragdum videre, quia valde desiderat eum anima mea. Vocatoque Agapito praecepit ei ducere Paphnutium ad visitandum Smaragdum. Introiens Paphnutius in cellam ubi aeger jacebat, coepit eum osculari lacrymans, et dicens: Heu me! ubi sunt promissiones tuae, ubi verba dulcia, quod mihi futuram videndam oculis meis promittebas filiam meam? Ecce non solum illam non videbo, sed tu, in quo consolationem modicam habebam, derelinques nos. Heu me! quis jam consolabitur
Abbreviated transcription (Latin):
dixit scd̃m uocem euangłii qua dicit. qui diligit
patrem aut matrem suꝑ me: non est me dignus.
quid temet ipsum interficis contristando: Sed age
gras deo. nichil desꝑans. Nã agapitus magister
meus. multociens tristis dicebat mͥ. quia uenit
tigerit. et nimia lamentatione affligitur. maxi¬
me quia unica erat illi. et cum lacrimis ꝓiecit se
ad pedes abbatis. ut ꝑ eiꝰ orationes omĩumq frm¬
et longanimitatẽ et qd̃ expedit adimpleat. tam
de te quã de filia tua. ꝓhoc et frequent uidere¬
te uolui. et colloqui tecu. ut aliqua consolationẽ
ꝑ me huntile forsitan inuenires. Ut autẽ non ag¬
nosceret ꝑ multa colloquia. dixit ad pafnutium.
Uade dñe mi. Ꝙ cum recedere uellet pafnutiꝰ. ani¬
ma ill iꝰ compatiebat᷑ ei. facies enĩ eiꝰ pallebat. et
replebat᷑ lacrimis. ꝓnimio autẽ ienimo et diut᷑na
inedia. sanguinẽ uomebat. Multũ enim confortatꝰ

Expanded text:
dixi, secundum vocem Evangelii, qua dicitur: Qui diligit dixi, secundum vocem Evangelii, qua dicitur: Qui diligit patrem aut matrem super me, non est me dignus ;quid temetipsum interficis contristando? Sed age gratias, Deo nihil desperans. Nam Agapitus magister meus, multoties nimis tristis dicebat mihi: Quia veniciderit, et nimia lamentatione affligitur: maxime quia unica erat illi, et cum lacrymis projecit se ad pedes abbatis, ut per ejus orationes et omnium fret longanimitatem, et quod expedit adimpleat tam de te quam de filia tua. Propter hoc et frequenter te videre volui, et colloqui tecum, ut aliquam consolationem per me humilem forsitan invenires. Ut autem non agnosceretur per multa colloquia, dixit ad Paphnutium: Vale, domine mi. Et dum recedere vellet Paphnutius, anima illius compatiebatur illi, facies ejus pallebat, et replebatur lacrymis. Prae nimio autem jejunio et diuturna inedia sanguinem vomebat. Multum igitur confortatus
Abbreviated transcription (Latin):
agapitum. et chixit ei. Iolle pafnutiũ. et introdue
eum incellã sinaragdi. Introduxitq eum incellã
eiꝰ nichil ei ante in notescens. Cum autem uidisset
tinuo tota lacrimis repleta est. Pafmitiꝰ autẽ
sꝑabat eẽ. cõpunctionẽ. non enĩ agnouit enm.
emarcuerat. uigiliisq et lacrimis. De cuculla autẽ
oꝑuit uultum suũ. ne aliquo in cognosceret. fãe
ta uero oratione sederunt. Cepit̾ autemeu¬
frosina ei loqui de futura beatitudine et gła sem¬
sit ꝑtingere. et de contẽptu scłi. nec diligendos
um extat factor. Apłicã qͦq sententiã interptans.
quom tribulatio pacientiã oꝑat̾. patiaentia ꝓbati¬
onem. Uidens uero patrem suum ingraui mero
impedimentum ei faceret. uolens tamen eum
consolari dixit ei. Crede michi. quia non sꝑnit
te deus. quia si inꝑditione anime eẽt. filia tua
manifestaret tibi eam. ut nec illa a diabolo re¬
tenta inferret sibi tibiq luctũ ꝑpetuum. S credo
indeo. quia bonum consilium elegit. sieut iam

Expanded text:
olle Paphnutium et introduc eum in cellam Smaragdi. Et introduxit eum in cellam Smaragdi, nihil ei antea innotescens. Cum autem vidisset tota lacrymis repleta est. Paphnutius autem sperabat esse compunctionem; non enim cognovit eam, abstinentia, vigiliis et lacrymis. De cuculla autem operuit faciem suam, ne aliquo modo agnosceret eam. Facta autem oratione sederunt. Coepit autem ei loqui de futuri regni beatitudine et gloria semsit pertingere. Et de contemptu saeculi, nec diligendos um exstitit factor. Apostolicam quoque scripturam interpretans, quomodo tribulatio patientiam operatur, patientia probationem . Videns vero patrem suum in gravi moerimpedimentum ei faceret, volens autem eum consolari, dixit ei: Crede mihi quod non despiciet te Deus. Et si in perditionem anima esset filiae tuae, manifestaret eam tibi Deus, ut nec illa a diabolo retenta inferret tibi et sibi luctum perpetuum. Sed credo in Deum, quia bonum consilium elegit sibi, sicut jam
Abbreviated transcription (Latin):
infemiineo sexu et fragili tanta miracula oꝑat᷑.
indã autem fr̃ unũ solũ habens ocłm. oseu¬
lat̾us est uultũ eius eũ lacrimis: statimq ut eã
tetigit. alt̾ ocłs ei restitutus est. Et uidentes om̃s
fr̃s qui aderant qd̃ facti est benedixerunt dm̃
gras agentes ei cuiꝰ sunt omĩa que bona sunt.
Multuq confortati et edificati. sepelierunt eam
inecłias & inxenodochia et in monasteria offerens.
conuersus est in eodẽ monasterio. & plurimam
partem substantie sue ibidẽ offerens. in eactem
cella demoratꝰ est. Iu eadẽq phiata dormiens in
qua eufrosina. Uixit autẽ paf nutiꝰ inscõ ꝓposito
annos .x. & migrauit ad dñm. iuxta filiã suam
sepultus est. Glorificans dm̃ abbas cũ om̃i eongre¬
gatione. die migrationis eorũ ad dñm. celebrant
in psentem diem glorificando dm̃ patrẽ &e filium
gła in scła scłorum. aore diuc. Incipit con

Expanded text:
in femineo sexu fragili tanta miracula operatur. in femineo sexu fragili tanta miracula operatur. Quidam autem frater unum habens oculum, osculatus est vultum ejus cum lacrymis, statimque ut eam tetigit, oculus ei restitutus est. Et videntes omnes fratres qui aderant hoc quod factum est, benedixerunt Deum, gratias agentes ei cujus sunt omnia quae bona sunt. Multumque confortati et aedificati, sepelierunt eam in ecclesia et xenodochio et monasterio offerens, conversus est in eodem monasterio, et plurimam partem substantiae suae ibidem offerens in eadem cella ibidem demoratus est, in eodem psiathio dormiens in quo Euphrosyna. Vixit autem Paphnutius in sancto proposito annos decem, et emigravit ad Dominum: juxta filiam suam sepelierunt eum glorificans Deum abbas cum omni 368 congregatione. Dies autem migrationis eorum ad Dominum celebratur entem diem, glorificantes Deum Patrem, et Filium, gloria in saecula saeculorum. A
Abbreviated transcription (Latin):
aqua infaciẽ eius. et eleuauit eum dicens. Qd
habes dñe paf nuti: Ait aut̃ pafnutiꝰ. ditente
me ut hic moriar. Uidi enim mirabilia hodie.
Surgens autẽ irruit infacie eius. multitudinẽ¬
liermarũ effundens clamabat dicens. Heu me filia
dulcissima. quare antea non manifestasti mͥ. ut
et ego qͦ cõmorerer tecum spontanea uoluntate:
Ue michi. Quomͦ latinsti: Quomͦ ꝑtransisti insi¬
dias aduersariorum et nequitias spuales tenebra¬
agapitus audiens et cognoscens tam mirabilem
causa. stupefoctus est et eurrens nunciauit omĩa
abbati. Ueniens autem abbas cecidit suꝑ eam. et
eiulans dicebat Eufrosina sponsa xp̃i et filia sane¬
at nos uirilit certando ꝑuenire ac portũ salutis.
et porcionẽ hab̾e possimus tecũ et cum sc̃is suis.
Q iussit ut congregarent᷑ om̃s fr̃s. ut cũ honore
debito scm̃ corpus illius sepulture traderet᷑.dũ
autẽ om̃s congregati adeẽnt et uidissent tam
stupendũ miraculũ. glorificabant dm̃. qui etiã

Expanded text:
aquam, et elevavit eum dicens: Quid habes, domine mi Paphnuti? Ait autem Paphnutius: Dimitte me ut hic moriar, vidi enim mirabilia hodie. Surgens autem irruit in faciem ejus, multitudinelacrymarum infundens, clamabat dicens: Heu me! filia mea dulcissima, quare ante non manifestasti mihi ut ego quoque tecum morerer spontanea voluntate? Vae mihi! quomodo latuisti? quomodo pertransisti insidias adversariorum, et nequitias spirituales tenebraAgapitus audiens, et cognoscens tam mirabilem causam, stupefactus est, et currens nuntiavit omnia abbati. Veniens autem abbas cecidit super eam, et ejulans dicebat: Euphrosyna spensa Christi, et filia sancat nos viriliter certando pervenire ad portum salutis, et portionem habere secum et cum sanctis suis. Et jussit ut congregarentur omnes fratres, ut cum honore debito sanctum corpus illius sepulturae traderetur. Dum autem congregati adessent, et vidissent tam stupendum miraculum glorificabant Deum, qui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
de quo supra diximꝰ ꝓcidens adpedes dixit. Peto¬
dñe ne cesses orare. ut inueniat᷑ labor orationũ
tuaruĩ. nescio enĩ quid acciderit filie mee. Audi¬
ens aute uenerabilis senex. contristatus est ualde. &
tib om̃ib et orationib in tota ebdomada nichil
eis reuelatũ est de eufrosina: totaq illorũ inten
tio erat ad dum die noctuq ut manifestã eam facẽt
in uita sua. Cum autẽ nec seni. nec alicui frm reue¬
latũ eẽt: cepit consolari eum dicens. Noli deficere
fili a disciplina dñ. quia quem diligit dñs corripit.
Ꝙ hoc scias. quia sine uoluntate dei. nec unus
parte sibi elegit: ꝓptea nichil nobis de ea reuelatũ
est. Si enim qd̃ absit in malis oꝑib incidisset: nunꝗͣ.
despexerat ds tantum laborẽ fr̃m. Habeo fiduciam
in dño. quia in hac uita ostendet tibi eam ds̃. Audi¬
ens hec pafnutiꝰ. recepit consolationẽ: et exosculan¬

Expanded text:
de quo supra diximde quo supra diximne cesses 366 orare, ut inveniatur labor orationum tuarum; nescio enim quid acciderit filiae meae. Audiens autem venerabilis senex, contristatus est valde, ettes omnes, et orantes, et tota hebdomada nihil eis revelatum est de Eu ne manifestam eam faceret in vita sua Deus. Cum autem nec seni neque alicui fratri revelatum esset, coepit consolari eum abbas: Noli deficere, fili, a disciplina Domini, quia quem diligit Dominus corripit . Et hoc scias, quia sine voluntate Dei unus partem sibi elegit, propterea de ea nihil nobis revelatum est. Scio enim, quod absit, si in malis operibus incidisset, nunquam Deus despexerat tantum laborem fratrum. Habeo fiduciam in Domino, quia in hac vita ostendat eam tibi Deus. Audiens haec Paphnutius, recepit consolationem, gratias a
Abbreviated transcription (Latin):
rebat ꝑ uĩ et serutantes monasteria puellarũ. he¬
remũ. et speluncas. domos amicorũ. et uicinoru. e
nusqͣ reꝑtã. tanq. mortuã lugebant eã. Socer et¬
nurĩ. sponsus sponsã flebat. Pater filiã lugens di¬
cebat. heu. heu filia dulcissima. heu me lumen ocłor
meorum. consolatio uite mee. Quis meã inuasit
facultatẽ: Quis ineã possessionẽ sparsit: Quis meã
spẽ fraudauit meã: Quis pulchritudinẽ filie mee
uiolauit: Quis putas lupus meã agnã dissipauit:
Quis locꝰ tale uultũ tetigit. Quale pelagus cap¬
tiuã ducit illã imꝑialẽ faciem: Illa generositatiꝰ
constitutio. illa malorũ consolatio. illa laboranti¬
ũ reqͥes. gem̃tium portus erat. Terra terra. non
celes sanguine meum. donec uideã qͥd. eufrosine
filie mee contigerit. Hec et his similia pafnutio ꝓse¬
quente. eleuauerunt om̃s qui aderant uocem et fle¬
ferens autem pafnutius. nec inueniebat consolatione

Expanded text:
irebant per vim. Et scrutantes monasteria puellarum, eirebant per vim. Et scrutantes monasteria puellarum, eremos, et speluncas, per domos amicorum et vicinorum; et non reperta, tanquam mortuam lugebant eam, socer nurum, sponsus sponsam flebat; pater filiam lugens, dicebat: Heu! heu! filia dulcissima! heu me! oculorum meorum consolatio mea! Quis meam invasit facultatem? quis meam possessionem sparsit? quis vineam spem meam fraudavit? quis pulchritudinem filiae meae violavit? quis putas lupus agnam meam dissipavit? qualis locus talem vultum tetigit? qualis pelagus captivam ducit illam imperialem faciem? Illa generositatis constitutio, illa malorum consolatrix, illa laborantium requies, gementium portus erat. Terra, terra, nec celes sanguinem meum, donec videam quid Euphrosynae filiae meae contigerit. Haec et his similia Paphnutio prosequente, elevaverunt omnes qui aderant voces, et fleferens autem Paphnutius, nec inveniens consolationem,
Abbreviated transcription (Latin):
dm. qui minfirma etate talia oꝑabatur. Pafnutiꝰ
autẽ pater illius cum reuersus ẽẽt. domi. festinus
ingressus est cubiculũ in quo filia eiꝰ manere solita
erat. & non inuenta. tristis merensq effectus. cepit
exquirere anxiꝰ seruulos et ancillas. qͥd de eufrosina
actum eẽt. Pueris autẽ dicentib quia nocte uidi¬
mus eã. mane autẽ non cõparuit. puta uimꝰ qd̾ pat̾¬
ilius qui eã desponsaue̾rat uenerit et tulerit eã¬
Quo audito mox misit seruos suos ad domũ
illius. et non in uenerunt eam. Auchens autẽ sponsus
illius et pater eius. comtristati sunt ualde. Uenien¬
teso ad pafnutiũ in uenerunt illum uehem̃ter
afflictum iacentẽ in terrã. dixeruntq ei. forsitan
aliquis seduxit eam. et fugit cũ illa. Statĩq serui
cũ equis ꝑ totã alexandriã et egyptũ missi sunt.
Frant autem et naues ibi. intrantesq in eas. reqͥ¬

Expanded text:
Deum, qui in infirmitate talia operatur. CAP. IX.-Deum, qui in infirmitate talia operatur. CAP. IX.--Paphnutius autem pater illius, cum reversus esset domi, festinus ingressus est cubiculum, in quo filia ejus manere solita erat, et non inventa, tristis moerensque effectus coepit perquirere anxius servos et ancillas quid de Euphrosyna actum esset. Pueris autem dicentibus: Quia nocte vidimus eali qui eam desponsaverat, venerit et tulerit eam. Et misit servos suos ad domum illius, et non invenerunt eam. Audiens sponsus illius et pater ejus, contristati sunt valde, et venientes ad Paphnutium, invenerunt eum vehementer afflictum, jacentem in terra, et dixerunt ei: Forsitan aliquis seduxit eam, et fugit cum illa. Statimque servi illius cum equis per totam Alexandriam missi sunt. Erant autem ibi et naves, intrantesque in eas requ
Abbreviated transcription (Latin):
nibus facta oratione. consignauit eum. & respon¬
dentibus omnib amen. suscepit eum agapitꝰ in
cellam̃ suani. Et qͥa habebat uultũ decorũ sma¬
ragdus. cumueniebant in eccłiam adde p̾candum
dum. multos diabolus incitabat aduersus decorẽ
uultus illius. ꝑ malas cogitationes. ita ut om̃s mo¬
cauit smaragdum et dixit illi. Fili puchra est facies¬
ut sedeas solus incella tua. et ibi psallere et mandu¬
care. non tamen egressurum te alicubi. & precepit
agapito ut prepararet cellam solitariam. ut inea
degeret smnagduis. fecit autem agapitus omĩa qͦ
sibi a patre monasterii fuerant imꝑata. Et intro¬
duxit smaragdũ incellam solitariam. Et erat ibi
orationib uacans. ieiumiisq & uigiliis nocte &e die
oꝑam dabat: seruiens dño insimplicitate cordis.
ita ut miraret᷑ p̾dictus fr̃. qui eã susceꝑat. et om̃ib
frib retulit eius constantiam. et om̃s collaudabant

Expanded text:
nibus, facta oratione, consignavit eum. Et responnibus, facta oratione, consignavit eum. Et respondentibus omnibus Amen, suscepit eum Agapitus in cellam suam. Et quia habebat vultum decorum Smaragdus, dum veniebat in ecclesiam ad deprecandum Deum, multos diabolus incitabat adversus decorem vultus illius per malas cogitationes, ita ut omnes mocavit Smaragdum, et dixit ei: Pulchra est faciesut sedeas solus in cella tua, et ibi psallas, et ibi manduces, non tamen egressurum te inde alicubi. Et praecepit Agapito ut praepararet cellam solitariam, et in ea degeret Smaragdus. Fecit autem Agapitus omnia quae sibi a Patre monasterii fuerant imperata, et introduxit Smaragdum in cellam solitariam, et erat ibi orationibus vacans, jejuniisque et vigiliis nocte ac die operam dabat, serviens Domino in simplicitate cordis, ita ut miraretur praedictus frater, qui eum susceperat, et omnibus fratribus retulit ejus constantiam, et omnes collaudabant
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Notum autem factum est michi de bona ur̃a con¬
uersatione: obhoc cupio habitare nobiscũ. si placue¬
rit uobis. habes enumn et possessiones multas. et si dederit¬
nuchi deus requiem: adducam eas huc. dicit ei senex.¬
ille. Hene uenisti fili. Ecce monasteriũ. si tibi plecet
habita nobiscum. dicit ei rursum abbas ille. Qd̾ est
nomen tuum: dicit ei. Sinaragdus. dicit ei senex.
uuenis es ñ potes solus secdere opus est tibi hab̾e
magistrum ut doceat te regulam et conuersatio¬
iubes dñe mi pater. sic facio. & ꝓtulit quingentos
solidos. deditq in manu abbatis dicens. Accipe pat̃¬
interĩ istos. et si uidero quia possum sufferre.
hic uenient et illa reliqua. Uocauit autem abbas
unu frem nomine agapitum uirũ sanctũ et im¬
passibilẽ: et trachidit in manu eius smaragdum.
dicens ei. fcce mͦ hicerit filiꝰ tuus et discipłs. Ialem
eum consigna. ut exuꝑet magistrũ. Et flexis ge¬

Expanded text:
nis. Notum autem factum est mihi de bona vestra connis. Notum autem factum est mihi de bona vestra conversatione, et cupio habitare vobiscum. Habeo enim et possessiones multas, et si dominus dederit requiem, adduco eas huc. Dicit ei senex: Bene venisti, fili: ecce monasterium; si placet, habita nobiscum. Et dicit ei senex ille: Quod est nomen tuum? Dicit ei: Smaragdus. Dicit ei abbas: Juvenis es, non potes solus sedere, opus est tibi habere magistrum, ut discas regulam et conversatiojubes, domine mi, sic facio. Et protulit quingentos solidos in manu abbatis, dicens: Accipe interim istos, et si videro quia possim sufferre hic, venient et illa reliqua. Vocavit abbas unum fratrem, nomine Agapitum, virum sanctum, et impassibilem, tradidit in manus ejus Smaragdum, dicens: Amodo hic erit filius tuus et discipulus; talem eum consigna, ut exsuperet magistrum. Et flexis ge
Abbreviated transcription (Latin):
puellarum. pater meus requirens inueniet me: et uiolent
trahet me ꝓpter sponsum meũ. ꝓinde ꝑgã in monasteriũ
uirorum ubi nullus suspice me esse. Et hec dicens. proieent
uestem muliebrem: induens se uirile. & sero facto exiit
de domo sua. portans secum quingentos solidos. et abscon-¬
dit se in quodam loco ꝑtotam noctem. Mane autem facto:
uenit pater eius inciuitatẽ. Uolente autem deo: statim
ineccłiam ambulauit. Fufrosina gͥ ꝑuenit in monasteriũ
illud ubi et pater erat ẽiꝰ notissimus. Et nunciauit ꝑ hosti¬
arium abbati dicens. Punuchus quidã de palatio ueni¬
ens ante hiostium stat: cupiens loqͥ tecũ. E gressus autem
tione sederunt. dicit ei senex. Quid est quod uenisti fili:
dicit ei eufrosina. Ego quidẽ de palatio fui eunuchus.
et desideriũ habui seniꝑ conuersationis monachorũ:
sed ciuitas nr̃a ñ ualde habet hoc studiũ conuersatio¬

Expanded text:
puellarum, pater meus requirens inveniet me, et violenter puellarum, pater meus requirens inveniet me, et violenter trahet me inde propter sponsum meum. Proinde pergam ad monasterium virorum, ubi nullus suspiciet me esse. Et haec dicens projecit vestem muliebrem, induitque se virilem, et sero facto exivit de domo sua, accipiens secum quingentos solidos, et abscondit se in aliquo loco per totam noctem. Mane autem facto, venit pater ejus in civitatem; volente autem Deo, statim in ecclesia ambulavit. Euphrosyna igitur pervenit ad monasterium illud, ubi et pater ejus erat notissimus, et nuntiavit per ostiarium abbati, dicens: Eunuchus quidam de palatio veniens, ante ostium stat, cupiens loqui tecum. Egresso autem tione sederunt. Dicit ei senex: Quid est quod huc venisti, fili? Dicit ei Euphrosyna: Ego quidem de palatio fui eunuchus, et desiderium habui semper conversationem monachorum, et civitas nostra nunc valde habet hoc studium conversatio