comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
l ab hõe factũ. dictũ cogitatũ ẽ. cũ idẽ c̃cupiscentiȩ subiecta m̃te
seruiret totũ aboleat᷑. ac uelut factũ ñ fuerit habeat᷑. Ipsauͦ soluto
renꝰ mincło qͦ pillã diabolus aam retinebat. & int̾clusione destruẽ¬
ta qua hoem a suo creatore separabat. maneat in certamine qͦ corpꝰ
nr̃m castigamꝰ et seruituti subicimꝰ. uł ad usus licitos et necessarios
uita humana p̃cognita atq p̃dicta ẽ. ut ñ iustificet᷑ in conspectudĩ
oĩs uiuens. fit ut ꝑ ignorantiã uł infirmitatẽ. ñ exertis adũs eã to¬
tis uirib uoluntatis eidẽ ad inlicita etiã ñnulla cedamꝰ. tantoma¬
gis et crebriꝰ qͣnto deceriores. t̾ anto minꝰ et rariꝰ. qͣnto meliores
sum. S qm̃ de hãc qͣstione in qua q̃rit᷑ utrũ possit. uł utrũ
sit. fuerit. futurꝰ ue sit hõ sine peccato in hac uita. excepto

Expanded text:
li ab homine factum, dictum, cogitatum est, cum eidem concupiscentiae subiecta mente li ab homine factum, dictum, cogitatum est, cum eidem concupiscentiae subiecta mente seruiret, totum aboleatur ac uelut factum non fuerit habeatur, ipsa uero soluto reatus uinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et interclusione destructa, qua hominem a suo creatore separabat, maneat in certamine, quo corpus nostrum castigamus et seruituti subicimus, uelad usus licitos et necessarios uita humana praecognita atque praedicta est, ut non iustificetur in conspectu dei omnis uiuens, fit ut per ignorantiam ucl infirmitatem non exertis aducrsus cam totis uiribus uoluntatis eidem ad inlicita etiam nonnulla cedamus, tanto magis et crebrius quanto deteriores, tanto minus et rarius quanto meliores sumus. sed quoniam de hac quaestione, in qua quaeritur, utrum possit ucl utrum sit, fuerit futurusuc sit homo sine peccato in hac uita excepto
Abbreviated transcription (Latin):
set caro xp̃i in similitudinẽ carnis ꝑeccati. nͥ caro esset ista peccati
eiuꝰ ponde rationliᷤ aã sic grauat᷑. Siue et ipsa exparentib tracta
stt siue ibidẽ creata. siue desuꝑ insꝑirata qđ nc̃ qͣrere differo ln
pariilis certe grã cdĩ phaptismũ eiꝰ qͥuenit in simlitudine. carnis
peccati id agit᷑. ut euacuet᷑ caro peccati. E uacuat᷑ aut̾ ñ ut in ipsa
uiuente carne c̃cupiscentia c̃spsa et innata repente absumat᷑ et ñ
sit s ne obsit mortuo. q̃ inerat nato. Nã si pꝰ baꝑtismũ uixerit.
atq ad etatẽ capacẽ p̃cepti ꝑuenire potuerit. ibi habet cũ qͣ pus¬
net. eã q aduiuante dño suꝑet. siñ inuacuũ grãm eiꝰ susceꝑtt. si re.¬
racło ineffabili oĩ potentissimi creatoris. ut lex peccati q̃ inẽ inmen¬
bris. repugnans legi m̃tis ꝓrsus pentꝰ extingat᷑ et ñ sit .s ut qͥc qͥd ma¬

Expanded text:
set caro Christi in similitudine carnis peccati, nisi caro esset ista peccati, set caro Christi in similitudine carnis peccati, nisi caro esset ista peccati, cuius pondere rationalis anima sic grauatur, siue et ipsa ex parentibus tracta sit siue ibidem creata siue desuper inspirata, quod nunc quaerere differo. In paruulis certe gratia dei per baptismum eius, qui ucnit in similitudine carnis peccati, id agitur, ut euacuetur caro peccati. euacuatur autem, non ut in ipsa uiuente carne concupiscentia conspersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. nam si post baptismum uixerit atque ad aetatem capacem praecepti peruenire potuerit, ibi habet cum qua pugnet eamque adiuuante deo superet, si non in uacuum gratiam eius suscepit, si repraculo ineffabili omnipotentissimi creatoris, ut lex peccati, quae inest in membris, repugnans legi mentis, penitus exstinguatur, et non sit: sed, ut quicquid ma
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse necesse fuerit paruulos nasci. ꝗͣuis cũ exigua sit pars cor-¬
in mulierẽ. Unde & eiꝰ filios pot̾at oĩpotentia creatoris mox editos
grandes ꝓtinꝰ fac̃e. S ut ħ omittã. poterat certe qđ multis etiam
ecorib p̃stitit. qͦrũ pulli ꝗͣuis sint paruuli. neq accedentib
poris increm̃tis etiã m̃te ꝓficiant. qm̃ racionalẽ aãm ñ habent.
tam̃ etiã minitissimi et curr̃ et matres agnoscunt. ner sugendis
ubib cura et ope adimouent᷑ aliena. s ea ipsi inmat̾nis cor poribalor¬
cdab dito posita mirabili facilitate nouer. Contͣ hõi nato. nec adin¬
cessũ pedes idonei. nec manꝰ saltẽ ad calpendũ habiles. et nͥ ope nutri¬
entis admioris labris papilla ubis ingerant᷑. nec ubi sinit sentiunt. et
uixta seiacentib mãmis. magis possint esurientes flere ꝗͣ sugere.
Pinde infirmitati m̃tis c̃grutt. ħ̃ oĩno infirmitas corporis. Nec fuis¬

Expanded text:
fortasse necesse fuerit paruulos nasci, quamuis, cum exigua sit pars corfortasse necesse fuerit paruulos nasci, quamuis, cum exigua sit pars corin mulierem. unde et eius filios poterat omnipotentia creatoris mox editos grandes protinus facere. Sed, ut hoc omittam, poterat certe, quod multis etiam pecoribus praestitit, quorum pulli. quamuis sint paruuli neque accedentibus corporis incrementis etiam mente proficiant, quoniam rationalem animam non habent, tamen etiam minutissimi et currunt et matres agnoscunt nec sugendis uberibus cura et ope admouentur aliena, sed ea ipsi in materni corporis loco abdito posita mirabili facilitate nouerunt. contra homini nato nec ad incessum pedes idonei nec manus saltem ad scalpendum habiles et, nisi opere nutrientis inmotis labris papilla uberis ingeratur, nec ubi sint sentiunt et iuxta se iaccntibus mammis magis possint esurientes flere quam sugere. proinde infirmitati mentis congruit haec omnino infirmitas corporis. nec fuis
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ in carne peccati. Xp̃s idõtalis. qr ut de peccato c̃dẽnaret peccatũ
natꝰ. ẽ. in similitudine carnis peccati. Non enũ hagit᷑ de adã qđ ꝑtinet
ad corporis qͣntitatẽ. qr ñ paruulꝰ factꝰ. ẽ. s ꝑfecta mole m̃broꝵ. Potest
enĩ dici etiã pecora sic creata. nec tam̃ eoꝵ peccato factũ ẽeᷤ. ut ex eis
cilis adã caꝑet. & facile posset custodire si uellet. Nc̃ aut̃ hõ sic nasci-¬
t᷑. ut oĩno ñ possit ꝓpt̾ horrendã ignorantiã atq infirmitatẽ ñ car.¬
nis s m̃tis. cũ om̃s fateam᷑ in paruulo ñ alteriꝰ s eiꝰdẽ substantiȩ. cuiꝰ
in pͥmo hõe fuit. ħẽ. racionalẽ ãam degere. ꝗͣꝗͣ etiã ipga tanta car-¬
nis infirmitas nescio qͥd qͣntũ arbitror poenale demonstrat. Mouet
enĩ si pͥmi illi hões ñ peccassent. utrũ tales e̾e̾nt filios habituri. qui
nec lingua nec manib nec pedib uterent᷑. Nã ꝓpt̾ ut̃i capacitatẽ

Expanded text:
to condemnaret peccatum, natus est in similitudine carnis peccati. non enim hoc agitur de Adam, quod pertinet ad corporis quantitatem, quia non paruulus factus est, sed perfecta mole membrorum — potest enim dici etiam pecora sic creata, nec tamen eorum peccato factum esse, ut ex eis cilis Adam caperet et facile posset custodire, si uellet. nunc autem homo sic nascitur, ut hoc omnino non possit propter horrendam ignorantiam atque infirmitatem non carnis, sed mentis, cum omin primo homine fuit, hoc est rationalem animam degere. quamquam etiam ipsa tanta carnis infirmitas nescio quid, quantum arbitror, poenale demonstrat. mouet enim, si illi primi homines non peccassent, utrum tales essent filios habituri, qui nec lingua nec manibus nec pedibus uterentur. nam propter uteri capacitatem
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. Alioqͥn ñ ita se a̾monẽtͤit᷑ ornare ñ in tortis crinib. aut
auro. uł margaritis. aut ueste p̾ciosa. s qđ decet inqͥt mulieres¬

Expanded text:
intelligi. Alioquin non ita se admonerentur ornare: Non in tortis crinibus, aut intelligi. Alioquin non ita se admonerentur ornare: Non in tortis crinibus, aut auro, vel margaritis, aut veste pretiosa
Abbreviated transcription (Latin):
de lat̾e uiri. eãq ȩdificasse in mulierẽ. ñ.ẽ. additũ qđ̃ in eiꝰ faciẽ
sufflau̾it flatũ uitȩ. udõ inqͥunt. qr iã de uiro fuerat ãata. Nã si
ñ fuisset. neqͣꝗ nos inqͥunt scã scriptura huiꝰ rei cognitione frau-¬
set. Ad illud uͦ qd ait adã ħ nc̃ os ex ossib meis. & caro de
potest quẽ admodũ suꝑiꝰ demonstratũ ẽ. ut aparte totũ intelligat᷑
ħ dictũ . os et caro mea. s q̃ aãta fuerint. detracta ñ mortua. Neq
enĩ ħoĩpotentẽ facere potuisse idõ negandũ.ẽ. qr nullꝰ hominũ
potest aliqͥd cũ aã de humana carne p̃cide. Nã qd̃ adã secutꝰ adiuna
c̃tra sentiunt possunt dic̾e. qr ñ scriptũ.ẽ. carnẽ mulieris s mulie¬
rẽ de uiro suo sũptã. totã deb̾e accipi cũ aa et spũ. Nã et si aã sexu
caret. ñ tam̃ qͣndo appellant᷑ mulieres excepta aã eas necesse est

Expanded text:
de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem sufflauerit flatum uitae; ideo, inquiunt, quia iam de uiro fuerat animata. nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta scriptura huius rei cognitione fraudasset. ad illud uero quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne potest, quemadmodum superius demonstratum est, ut a parte totum intelligatur hoc dictum, os et caro mea; sed quae animata fuerint detracta, non mortua. Neque enim, hoc Omnipotentem facere potuisse, ideo negandum est, quia nullus hominum potest aliquid cum anima de taque illi qui contra sentiunt possunt diccre, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de uiro suo sumptam. totam debere accipi ccaret, non tamen quando appellantur mulieres, excepta anima eas necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃s. ibi ꝓpͥe dictũ.ẽ. in qͦ om̃s hões peccauerͣ. hic aut̃ tropice
io sanguine totũ significat᷑ a parte. idẽ. totꝰ hõ qͥ ex aã e
tat et carne̾. uł potiꝰ ut iste amat loqͥ ex aã. et sp̃u. & carne. nã
& ex parte totũ. & ex toto partẽ. diuina eloqͥa significare ẽsuer̃
Ex parte enĩ totũ significatũ ẽ. ubi legit᷑. ad te o̾ĩs caro ueniet. qͥa
ua insufflatione. an ea ꝓpagine. Ipse qͥppe dare etiã carnis substan-¬
tiã rectissime dr̃. qͣm tam̃ dare ex ꝓpagine ñ negat᷑. Nc̃ uideamꝰ
illud de genesi testimoniũ. ubi facta mulier de late uiri. adducta
.ẽ.ad eũ. et dix̃. Hnc̃ os ex ossib meis. & caro de carne mea. ħ qͥ ppe
si etiã ħ de illo tͣctũ ẽẽt. S illi qͥ ꝓpaginẽ asser̾ aa̾rũ. hinc se putant
inuictiꝰ suã mnunire sententiã qͥa cũ scriptũ sit detͣxisse dm̃ costã

Expanded text:
et spiritus, ibi proprie dictum est \'in quo omnes homines peccauerunt\', hic autem tropice \'ex et spiritus, ibi proprie dictum est \'in quo omnes homines peccauerunt\', hic autem tropice \'ex uno sanguine\' totum significatur a parte, id est totus homo. qui ex anima constat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex anima et spiritu et carne. nam et ex parte totum et ex toto partem diuina eloquia significare consuerunt. ex parte enim totum significatum est, ubi legitur: ad te omnis caro ueniet, quia ua insufflationc an ex propagine. ipse quippe dare etiam carnis substantiam rectissime dicitur, quam tamen dare ex propagine non negatur. Nunc uideamus illud de Genesi testimonium, ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne m ea. hoc quippe si etiam hoc de illo tractum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt animarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam
Abbreviated transcription (Latin):
Uno sanguine. ut illic et aa et sp̃s posset intelligi: qm̃ hõ sig¬
nificatus nomine sanguinis. ñ solo õstat ex corpore. uerum
etiãex aa et sp̃ũ. Sic̃ enĩ qͥ ꝓpaginẽ defendit aarũ ñ hinc istum
debet opprimere: qr de pͥmo hõe scriptũ.ẽ. in quo orn̾s pecca.¬
uer̃. ñ enĩ dictũ.ẽ. in qͦ oiũ caro peccauit. s om̃s dictũ ẽ id est
om̃s hões. cũ hõ ñ sola sit caro. Sic̃ gͦ hinc iste ñ debet opprimi.
la caro ꝑtineat ad ꝓpaginẽ. Si enĩ he. uerũ qđ isti asser̾. ut nͣ
sit aã ex ãa .s caro ex carne sit tantũ. ita dictũ. ẽ. ex uno sangui¬
ne ut ñ totꝰ hõ significaret᷑ a parte. s tantũ uniꝰ hõis caro. Illud
uͦ qđ dictũ.ẽ. in quo om̃s peccauer̃. sola oiũ hominũ carointelli¬
genda ẽ. q̃ inde tͣnsfusa. ẽ. a toto partẽ significante scriptura.

Expanded text:
uno sanguine, ut illic et anima et spiritus possit intellegi, quoniam homo siguno sanguine, ut illic et anima et spiritus possit intellegi, quoniam homo significatus nomine sanguinis non solo constat ex corpore, uerum etiam ex anima et spiritu? sicut enim qui propaginem defendit animarum non hinc istum debet opprimere, quia de primo homine scriptum est: in quo omnes peccauerunt — non enim dictum est: \'in quo omnium caro peccauit\', sed \'omnes\' dictum est, id est omnes homines, cum homo non sola sit caro —. sicut ergo hinc iste non debet opprimi, la caro pertineat ad propaginem. si enim hoc est uerum, quod isti asserunt, ut non sit anima ex anima, sed caro ex carne sit tantum, ita dictum est e x uno sanguine, ut non totus homo significaretur a parte, sed tantum unius hominis caro; illud nero quod dictum est: in quo omnes peccauerunt, sola omnium hominum caro intellegenda est, quae inde transfusa
Abbreviated transcription (Latin):
lierẽ siue ex par̾te tota hõis natura ducatur q̃ ꝑ inulierem
nascit᷑. siue sola caro unde adhuc qͣstio. ẽ. Om̾a tam̃ ea dõ. un.¬
tle nulla qͣstio. ẽ. idẽ. & corpꝰ et da. et sp̃s. et uiri et mulieris Et
si ñ ex dõ nata uł tͣcta s. uł manat̾. ita ut eiꝰ nat᷑ȩ sint. tam̃
ex dõ s̃. Aqͦ enĩ creata. c̃dita. facta s̃. ab illo habent ut sint. S
fec̃ q ex uno sanguine om̃e genꝰ humanũ. aam et spm origi-¬
nalit̾. retulit. auctorẽ corpꝰ ad traducẽ. Immo uͦ qͥ ñ uult te.¬
mere aarũ negare ꝓpaginẽ anteꝗͣ liqͥdo clareat. uerũ tta
anñ sit. habet quid in istis u̾bis apłi itelligat. ex uno eũ san.¬
guine dicrisse. ex uno hoe. a parte totũ significante locutionis
modo. Si enĩ ipsis licet intellig̾e a parte totũ qđ seriptũ est.
et factꝰ. ẽ. hõ in aam uiuã. ut illic intelligat᷑ et sp̃s de quo scrip¬
ra ibi tacuit. quur aliis ñ liceat sic acciꝑe qđ dictũ . ẽ

Expanded text:
mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sint, tamen ex deo sunt. a quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. Sedfecitque ex uno sanguine omne genus hominum, animam et spiritum originaliter retulit ad auctorem, corpus ad traducem. immo uero qui non uult temere animarum negare propaginem, antequam liquido clareat utrum ita an non ita sit, habet quod in istis uerbis apostoli intellegat \'ex uno\' cum \'sanguine\' dixisse \'ex uno homine\' a parte totum significante locutionis modo. si enim ipsi licet intellegere a parte totum quod scriptum est: et f actus est homo in animam uiuam, ut illic intellegatur et spiritus, de quo scriptura ibi tacuit, cur aliis non liceat sic accipere quod dictum est: ex
Abbreviated transcription (Latin):
ausus .ẽ. eis ꝓmitte ñ solũ paradrsũ. uerũ etiã regnũ cęloꝵ. ñ inue¬
niens qͣ exiret. ne dm̃ aas innocentes dic̃e cogetur ȩt̃na morte dam¬
nare. qͣs nullo merito pͣcedente peccati. carni inserit peccatrici.
cũq sentiens qͥd mali dixerit sine ulla xpi grã redimi ãas
uuloꝵ in ȩtͣnã uitã regnũ q cęloꝵ. & in eis posse solui originale pec¬
catũ sine xp̃i baptismo: in quo fit remissio peccatoꝵ. Uidens ergo
in quã se ꝓfunditatẽ nausragosi gurgitis iecerit. sane inqͥt ꝓ eis ob
unde nũꝗͣ exiturꝰ ẽ. nͥ eũ dixisse poeniteat. Quis enĩ offerat corpꝰ
ex aqͣ et spũ ñ potest intͣre in regnũ dĩ. & alio loco. qͥ ꝑdidit aam
xp̃o: aut morte ꝓ xp̃o. Unde et latro ille ñ ante crucẽ dñi sectator.
baptis matis sacram̃tũ. Ac ẏpriano scõ int̾ martyres cõputa tur.
qͥ suo sanguine luptirant᷑. qđ plerisq ñ baptiiatis feruente ꝑsecutione

Expanded text:
um, uerum etiam regnum caelorum\' non inueniens, qua exiret, ne deum animas innocentes dicere cogeretur aeterna morte damnare, quas nullo merito praecedente peccati carni inserit peccatrici. sed utcumque sentiens quid mali dixerit sine ulla Christi gratia redimi animas paruulorum in aeternam uitam regnumque caelorum et in eis posse solui originale peccatum sine Christi baptismo, in quo fit remissio peccatorum, uidens ergo, in quam se profunditatem naufragosi gurgitis iecerit: sane, inquit, pro eiunde numquam exiturus est, nisi eum dixisse paeniteat. quis enim offerat corpusex aqua et spiritu, non potest intrare in regnum d e i, et alio loco: qui perdiderit ato. 11. Unde et latro ille, non ante crucem Domini sectator, Baptismatis sacramentum, a Cypriano sancto inter martyres computatur , qui suo sanguine baptizantur, quod pleris
Abbreviated transcription (Latin):
carne mea. quẽ ad modũ argum̃tant᷑ apollinaristȩ uł qͥcũq sͣ
alii adũsus ãam dñi. Quã ꝓpt̾ea negant qͥa scriptũ legunt. uer.
factũ.ẽ. S istis ꝓpt̾ea dr̃ carnis nomine solere scripturã totũ ho
inẽ ñcupare. sicuti. ẽ.et uidebit õis caro salutare dĩ. Nen
sine aã uide aliqͥd potest. qͥa plur imis aliis sc̃arũ scripturarũ locis
ñ solũ carnẽ uerũ etiã aam humanã. idẽ. racionalẽ in e̾ẽ hõi xp̃o.¬
defendit᷑. possent accipe aparte totũ ẽẽ dictũ. os de ossib meis.
et caro de carne mea. ut illic intellig̾et᷑ & aaͣ. quẽ ad modũ uer.¬
ũ carne̾ factũ nͣ sine aa̾ accipimꝰ.si que adiodũ alia testin

Expanded text:
um argumentantur Apollinaristae uel quicumque sunt alii aduersus animam domini, quam propterea negant, quia scriptum legunt: uerbufactum est\'. sed istis propterea dicitur carnis nminem nuncupare, sicut ibi, Et videbit omnis caro salutare Dei ; nonis non solam carnem, uerum etiam animam humanam, id est rationalem, inesse homini Chdefenditur, possent accipere a parte totum esse dictum: os de ossibus us mis et caro de carne mea, ut illic intellegeretur et anima, quemadmodum uerbum carnem factum non sine anima accipimus, si, quemadmodum alia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittentes piet atẽ. ꝑ bonã c̃u̾sationẽ. Utiq pietas intꝰ ẽ. in
anima uł in spũ. et tam̃ mulieres appellatȩ s̃. etiã ut se intꝰ orna.¬
rent. ubi nullus ẽ. sexus. Cũ itaq isti sic int̾ se alt̃nante sermone
certau̾int. ego int eos sic uidico. ut ne in incognitis fidant. et te¬
mere audeant ad firmare qđ nescuint. utrosq cõmoneã. Si enĩ
scriptũ ẽẽt insufflauit flatũ uitȩ infaciẽ mulieris. et facta est

Expanded text:
tionem. utique pietas intus est in anima ucl in spiritu, et tamen mulieres appellatae sunt, etiam ut se intus ornarent, ubi nullus est sexus. Cum itaque isti sic inter se alternante sermone certauerint, ego inter cos sic iudieo, ut, ne incognitis fidant et temere audeant affirmare quod nesciunt, utrosque commoneam. si enim scriptum esset : \'insufflauit flatum uitae i
Abbreviated transcription (Latin):
aã. nͥ etiã de filioꝵ ħ scriptũ similit̾ legeret᷑. fieri enĩ potuit ut
m̃brũ ñ aatũ de corpore et tractũ. indigeret aari. Filii uero. aͨa
ex patre ꝑ matrẽ. ꝓpaginis transfusione t̾herent᷑. Cũ uͦ tacitũ.ẽ.
occultatũ. ẽ. ñ negatũ. s neq adfirmatũ. ac ꝑ ħ sicubi forte nͣ taci¬
tũ.ẽ. clariorib dociuͣtis ẽ astruendũ. Unde nec illi qͥ defendunt
aarũ ꝓpaginẽ. ex eo qd ñ sufflauit ds̃ in faciẽ mulieris. aliqͥd ad
sibi ꝑsuad̃e qđ nesciunt. Sic̃ enĩ eadẽ ñ soluta s manente qͣstio¬
ne potuit tac̾e scriptura: qđ mnulier dõ sufflante sic̃ uir eiꝰ acceꝑit¬

Expanded text:
scriptum similiter legeretur. fieri enim potuit, ut membrum non animatum de corpore extractum indigeret animari, filii uero anima ex patre per matrem propaginis transfusione traheretur. cum uero tacitum est, occultatum est, non negatum, sed neque affirmatum. ac per hoc sicubi forte non tacitum est, clarioribus documentis est astruendum. unde nec illi, qui defendunt animarum propaginem, ex co, quod non sufflauit deus in faciem mulieris, aliquid adsibi persuadere quod nesciunt. sicut enim eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, q
Abbreviated transcription (Latin):
ut adã ñ dic̃et aa de aa mea. ac ꝑħ si pͥmȩ mulieris aa ex uiro.ẽ.
a parte totũ significatũ. ẽ. ubilegit᷑. ħ ncͣ os ex ossib meis. et caro
de carne mea. cũ tota ex uiro nͨ caro sola sit suͣpta. Si aut ñ ẽ.
ex uiro s eã diͣ insufflauit sic̃ uiro. a toto pars significata .ẽ. ubi
his testimoniis qđ ad hanc re̾ ꝑtinet utiq ãbiguis nͣ soluatur

Expanded text:
ulieris anima ex uiro est, a parte totum significatum est, ubi legitur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, cum tota ex uiro, non caro sola sit sumpta. si autem non est ex uiro, sed eam deus insufflauit sicut uiro, a toto pars significata est, ubi his testimoniis, quod ad hanc rem pertinet, utique ambiguis non soluatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnuntians. et qđ sinc cessatione dat. seꝑdat. sic̾ sẽpe iꝑse
quidat. Uerba eiꝰ posui sic̃ me orũquoᷤ misisti scło libro eiꝰ in.¬
ueni. ubi primũ uide qͦ ꝓgressus fuerit. dũ nitit᷑ ad firmare
qd nescit. Ausus ẽ. enĩ dic̃e dm̃ ñ nc̃ solũ atq in istotantũ mͦ
centib ure Sẽꝑ inqͥt dat. sic̃ semꝑ ẽ ipse qͥdat. Qđ apostolꝰ
dixerit qr satis aptũ ẽ me intelligere. absit ut negẽ. Qđ¬

Expanded text:
pronuntians. et quod sine cessatione dat. semper dat, sicut semper est ipse pronuntians. et quod sine cessatione dat. semper dat, sicut semper est ipse qui dat. uerba eius posui, sicut in eorum quos misisti secundo libro eius inueni. ubi primum uide quo progressus fuerit, dum nititur affirmare quod nescit. ausus est enim dicere deum non nunc solum atque in isto tantummodcentibus dare. semper. inquit, dat, sicut semper est ipse qui dat. quid apostolus dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ simul cũ aã formau̾it. an uͦ iã for matis dam dedutt
Quo sͦ modo utrũ illo an isto ineiꝰ uentrẽ uen̾int filii nescietut:
& illud tam̃ scitbat totũ qđ dedit redditũ ẽe qͥ dedit Sien
gat uste innaturȩ humanȩ tã ꝓfundo abditoq secreto quid
mueuer ista uescierit. t antũ ñ udicet m̃ cientẽ nec pecorib
insensatis cõparet nescientẽ. Quicqͥd erat qđ illa nesciebat. p¬
ferto ad maedurã hõis ꝑtinebuat. qd̃ tam̃ sine culꝑ hõ nesciebat.¬
Qrepps eleo etiã egdi de uã mea nescio qͦ mͦ ueñit in coreeet
meid eneq enĩ egullã mͥ donaui. Scit ille q̃ donaueo rer ine
eios nec me pudet istuo fat̃i nescire qđ nescio. disce inqͥt ł ore
ħ c̃stant exposuit dicens. Cũ ipse det oĩb uitã et spm̃. Q uis
enĩ ħ negat: S intellige inqͥt qd ait apłs. det inquit ñ de¬
dit. Ad infinitũ et iuge tẽpꝰ reuocans ñ de ẜterito & efecto

Expanded text:
utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis animam dederit. utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis animam dederit. quo ergo modo, utrum illo an isto, in eius uentrem uenerint filii, nesciebat; et illud tamen sciebat totum quod dedit redditurum esse qui dedit. sed eligat iste in naturae humanae tam profundo abditoque secreto quid mulier ista nescierit; tantum non iudicet mentientem nec pecoribus insensatis comparet nescientem. quicquid erat quod illa nesciebat, profecto ad naturam hominis pertinebQuapropter dico etiam ego de anima mea, Nescio quomodo venerit in corpus meum; neque enim ego illam mihi donavi: scit ille qui donavit, utrum nescio nec me pudet ut istum fateri nescire quod nescio. Disce, inquit, ecce exposuit dicens: cum ipse det omnibus uitam et spiritum. quis enim hoc negat? sed intellege, inquit, quod ait apostolus. \'det\', inquit, non dedit ad infinitum et iuge tempus reuocans, non de praeterito et perfecto
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ meũ. Uellẽ iste dic̃et. qͥd ista nesciebat. Hȩc enĩ q̃ dixi utiq
uerit. Quid E nesciebat. An forte qđ nescimꝰ et nos utrũ aam
et spm̃ quẽ dt̾ᷤ illis sine dubio dedit de parentib tracerit. An
nouũ sic̃ hõi pͥmo insufflau̾it: s siue ħ siue aliud aliqͥd de na-¬
turȩ humanȩ institutione nesciebat. Nescire se dicebat: ñ qđ
nesciebat temere defendebat. Nec tam̃ iste huic dic̾et. qđ nobis
dic̃e ñ erubuit. Hõ in honore positꝰ ñ intellex̾. cõparat᷑ ẽ pecco¬
rib insensatis. et similis factꝰ.ẽ. eis. Ecce ista mulier dit̃ de filus
suis. nescio qͦmͦ paruistis inuent̾em meũ. nec tam̃ cõparatur
peccorib insensatis. Hescio dix̃. & qͣsi ꝗͣrerent ab ea cur nes¬
cireti aduinã. Neq enĩ ego sp̃m et aãm donaui uob̃. Ille g
singłis mob̾ uultꝰ et m̃bra formaui. ille scit qui foetauet

Expanded text:
trem meum. uellem iste diceret, quid ista nesciebat. haec enim, quae dixi, uttrem meum. uellem iste diceret, quid ista nesciebat. haec enim, quae dixi, utuerit. quid ergo nesciebat ? an forte quod nescimus et nos, utrum animam et spiritum, quem deus. illis sine dubio dedit, de parentibus traxerit an nouum sicut homini primo insufflauerit? sed sine hoc siue aliud aliquid de naturae humanae institutione nesciebat, nescire se dicebat, non quod nesciebat temere defendebat. nec tamen iste huic diceret. quod nobis dicere non erubuit: homo in honore positus non intellexit: comparatus est pecoribus insensatis e t s i mil is f actus est e i s. ecce ista mulier dixit de filiis suis: neseio quomodo paruistis in uentrem meum, nec tamen comparatur pecoribus insensatis. nescio, dixit; et quasi quaererent ab ea cur nesciret adiunxit: neque enim ego spiritum et animam donaui uobis ille ergo singulis uobis uultus et membra formaui; ille scit qui formauit,
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ om̃a. ꝗͣuis ñ ex natura eiꝰ. s exeiꝰ opificio. Neq ex nichilo inqͥt.
qr ex dõ ꝓficiscit᷑. Hoc ꝑlane ñ adhuc qͣrendũ monemꝰ. utrum
ita sit. s ꝓrsus uerũ ñ ẽẽ qđ dic̃. id.ẽ. qđ aã ñ extra duce sit.
nec ex nichilo. ħ inꝗͣ uerũ ñ e̾ẽ. sine dubitatione firmamꝰ. Unũ
ẽ. enĩ e duob. si extra duce ñ ẽ. ex nichilo. ẽ: ne ita sit ex dõ ut na¬
turȩ sit dĩ. qđ oĩno sacrilegũ. ẽ. crede S adhuc utrũ ñ sit extͣduce
certa testimonia flagitamꝰ. aut q̃rimꝰ. ñ qͣlia iste posuit. quib¬
hocꝰ ꝗͣrimꝰ ñ ostendit᷑. qͥ utinã intanta ꝓfunditate q̃stionis. qͣdidui
qͥd dicat ignorat. imitaret᷑ inachabeoꝵ matrẽ. q̃ cũ sciret de ui-¬
ro se filios c̃cepisse. & a creatore oiũ siue scđ̾m corpꝰ. suie scdm a¬
nimã. et sp̃m sibi creatũ e̾e̾. ait tam̃ nescio qͦmͦ pariustis in uen¬

Expanded text:
is non ex eius natura, sed ex eius opificio. neque ex nihilo, inquit, quia ex deo proficiscitur. hoc plane non adhuc quaerendum monemus utrum ita sit; sed prorsus uerum non esse quod dicit, id est quod anima nec ex traduce sit nec ex nihilo, hoc, inquam, uerum non esse sine dubitatione firmamus. unum est enim e duobus: si ex traduce non est, ex nihilo est, ne ita sit ex deo, ut naturae sit dei, quod omnino sacrilegum est credere. sed adhuc utrum non sit ex traduce, certa testimonia flagitamus aut quaerimus, non qualia iste posuit, quibquaerimus non ostenditur. Qui utinam in tanta profunditate quaestionis. quamdiu quid dicat ignorat, imitaretur Machabeorum matrem ! quae cum sciret de uiro se filios concepisse et a creatore omnium siue secundum corpus sine secundum animam et spiritum sibi creatos esse, ait tamen: nescio quomodo paruistis in uen
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad aa̾m & spm̃ ẽẽ referendũ. Si gͦ ex dõ ñ s̃ corpora. falsũ ẽ.
qd scriptũ. ẽ. E x qͦ orn̾̃a. ꝑ quẽ oĩa. in qͦ oĩa. Peinde ubi dic̃ idẽ
apłi. sic̃ enĩ mulier ex uiro. ita & uir ꝑmulierẽ. ex ponat nob̾
ifte quã ꝓpaginẽ significare uoluerit. aax an corporis. an utriꝰ
om̃s qͥ aa̾rũ ꝓpaginẽ destruuilr.corpꝰ tantũ masculinũ et
femininũ significaret apłs dicens. sic̾enĩ mulier ex uiro. ita

Expanded text:
tum ad animam et spLitum esse referendum. si ergo ex deo non sunt corpora, falsum est quod scriptum est: ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. deinde ubi dicit idem apostolus: sicut enim mulie - ex uiro ita et uir per mulierem, exponat nobis iste quam propaginem significare noluerit, animae an corporis an utriusqomnes, qui animarum propaginem destruunt. corpus tantum masculinum et femininum si
Abbreviated transcription (Latin):
dͥare. Ipse qͥppe dat. etiã si ꝓͣpagine dat. Qt et cor poris m̃bra.
et corporis sensus. et corporis formã et corporis õino subst¬
tantiã ipse õib dat qͣuis ex ꝓpagine det: Neq enĩ q diueit.
siftenupagri qđ sodie ẽ & cras inclibanũ mitta ao sic ues-¬
refello: S si defendendũ. ẽ uł refellendũ. ꝑspicius ñ ãbi¬
orus testimoniis id agendũ e̾ẽ cõmoneo. Nec ꝓpt̾ea sũ pes.¬
corib insensatis cõparandus. qr ħ me ñdũ seire ꝓnundu
co pobi autis hõib quia ñ audeo doc̃e qđ nescio. lstũ. aut
n ego ucissim qͣsi rependens maledictũ ꝓ maleduete ꝓtẽ¬
corib cõparo s tãꝗͣ filiñ moneo ut qđ nesett se nescire fate¬
ctur. neqq id qđ aondũ didic̃. doc̃e molutur. ne ed paret᷑¬

Expanded text:
dare. Ipse quippe dat, etiam si de propagine dat. Quia et corporis membra, et corporis sensus, et corporis formam, et corporis omnino substantiam ipse hominibus dat, quamvis ex propagine det. Neque enim quia si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uesrefello. sed si defendendum est uel refellendum, perspicuis, non ambiguis testimoniis id agendum esse commoneo. nec propterea sum pecoiibus insensatis comparandus, quia hoc me nondum scire pronu potius cautis hominibus, quia non audeo docere quod nescio. istum autem non ego uicissim quasi rependens maledictum pro maledicto pecoribus comparo, sed tamquam filium moneo, ut quod nescit se nescire fateatur neq
Abbreviated transcription (Latin):
te om̃e peccatũ. Itẽ dico. Si bonũ. ñ gͦ eã gͣtis. s scdm debitũ lib̾at
gr̃a. cuiꝰ p̾cessit meritũ bonũ. ac sic gr̃a. iã ñ erit gr̃a. Si aut̃ malum.
quero qđ sit. anqđ̃ uenit in carnẽ. qͦ ñ uenisset. nͥ apͣ quẽ ñ .ẽ. iniqͥtas.
ipse misisset nũꝗͣ gͥ nͥ se in peiora pͣcipitans. hans suã sententiam
moliret᷑ astruere: qua dix̃ qđ aa meruit e̾e̾ peccatria et de his qͥdẽ
ẽẽ potuisset paulisꝑ alieno inherere peccato. Qd tolerabilit᷑ dic̃et᷑
si ñ iste u̾bis siis ĩplicaret᷑ dicens. qđ meruit᷑ aͣa ẽeᷤ peccatria. un-

Expanded text:
te omne peccatum? item dico: si bonum, non ergo cani gratis, sed secundum debitum liberat te omne peccatum? item dico: si bonum, non ergo cani gratis, sed secundum debitum liberat gratia, cuius praecessit meritum bonum, ac sic gratia iam non erit gratia; si autem malum, quaero quod sit. an quod uenit in carnem, quo non uenisset, nisi apud quem non est iniquitas ipse misisset? numquam igitur nisi se in peiora praecipitans hanc suam sententiam molietur astruere, qua dixit, quod anima meruerit esse peccatrix. et de his quidem obesse potuisset paulisper alieno inhaerere peccato. quod tolerabiliter diceretur, si non iste uerbis suis inplicaretur dicens quod mer
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm dic̃e nͣ timuit ante om̃e suũ peccatũ meruisse fieri peccatricẽ.
Quis tã ĩmane suppliciũ mererẽt᷑ sine peccato. ut in aliena iniqͥtate
c̃ceptꝰ ante ꝗͣ exeat de uiscerib matris iã ñ sit sine peccato : De hac
aut̃ poena par uuloꝵ. aas ꝗͣ regen̾ant᷑ in xp̃o. nullis eoꝵ pͣcedentibus
ritis. gratuita lib̾at gr̃a. Alioqͥn gr̾a. iã ñ.ẽ. grã. ꝓ inde iste hõ
intelligens eui displicet in tanta ꝓfunditate et si ñ docta tam̃ cauta
nr̃a cuntacio. dicat si potest in hanc poenã qͦ ꝑuen̾it ãa merito. de.
qͣ poena lib̾at grã sine merite. dicat. ut qd̃ dixͥ aliqͣ si ualuerit ratio¬
ne defendat. Non enĩ ħ exigerẽ. nͥ ipse dixisset qd ãa meruerit ẽẽ
peccatrix. Dicat meritũ eiꝰ. utrũ bonũ fuerit an ne malũ. Si bonũ.
qͦ merito bono uenit in malũ. Si malũ. unde aliqd̃. malũ meritũ an-¬

Expanded text:
quam dicere non timuit ante omne suum peccatum meruisse fieri peccatricem. quam dicere non timuit ante omne suum peccatum meruisse fieri peccatricem. quis tam immane supplicium meretur sine peccato, ut in aliena iniquitate conceptus, antequam exeat de uisceribus matris, iam non sit sine peccato? de hac autem poena paruulorum animas, qui regenerantur in Christo, nullis eorum praecedentibus meritis gratuita liberat gratia; alioquin gratia iam non est gratia. proinde iste homo ualde intellegens, cui displicet in tanta profunditate etsi non docta, tamen cauta nostra cunetatio. dicat, si potest, in hanc poenam quo peruenerit anima merito, de qua poena liberat gratia sine merito; dicat, ut quod dixit aliqua, si ualucrit, ratione defendat. non enim hoc exigerem, nisi ipse dixisset. quod anima meruerit esse peccatrix. dicat meritum cius utrum bonum fuerit anne malum. si bonum, quo merito bono uenit in malum? si malum, unde aliquod malum meritum an
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ potuit originali peccato ẽẽ peccatria. aut qͦqͦ mͦ in origi¬
enĩ ab illo ꝗͣrã cur ñ in peccato remansi̾t. rectissime respondebit.¬
qd eã xp̃i grã lib̾auit. Sic̃ gͦ dic̃ unde aa paruuli fuerit libata pecca¬
trix. sic etiã dicat unde meruerit ẽe̾ peccatrix. S qͥd dic̃. cui ħ quod
pͣlocutꝰ ẽ c̃tigit : nãq ut istã qͣstionẽ sibi p̃pon̾et ait. Alia sub huntꝰ¬
obꝓbria. qͣrulis murmurationib oblatrantiũ. et eaxussi qͣsi qͦdã tur¬
bine idẽtidẽ int̾ ĩmania saaa c̃lidim᷑. Hoc si ego de illo dic̾em. forsi¬
tã succenseret. Uerba s̃ eiꝰ: qͥb pͣmissis ꝓposuit qͣstionẽ. in qͣ ipsa
saxa qͥb cͣlisus naufragauit ostendet. Ad ħ enĩ ꝑductꝰ . ẽ. Et tã horren-¬
dis cautib inlatꝰ. ĩpulsus. infixus. ut eruere se nͥ emͣdando qđ dixͣ
om̃ino nͣ possit. nͣ uaens ostende qͦ merito aa sit facta peccatrix.

Expanded text:
 enim potuit originali peccato esse peccatrix aut quoquo modo in origienim ab illo quaeram, cur non in peccato remanserit, rectissime respondebit Christi gratia liberauit. sicut ergo dicit. unde anima paruuli fuerit liberata peccatrix, sic etiam dicat, unde meruerit esse peccatrix. Sed quid dicit, cui hoc quod praelocutus est contigit? namque, ut istam quaestionem sibi ps murmurationibus oblatrantum et excussi quasi quodam turbine identidem inter immania saxa conlidimur — hoc si ego de illo dicerem forsitan succenseret; uerba sunt eius—: quibus praemissis proposuit quaestionem, in qua ipsa saxa, quibus conlisus naufragauit, ostenderet. ad hoc enim perductus est et tam horrendis cautibus inlatus, inpulsus, infixus, ut eruere sc nisi emendando quod dixit omnino non possit non ualens ostendere, quo merito anima sit facta peccatrix,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ abigua sic̃ iste fac̃. s aliqͣ certissima uolumꝰ diuinoꝵ eloqͥoꝵ
tũ ego feci. de om̃i ãa dictũ negari ñ potest. s om̃e etiã corpꝰ
ipse fac. Qđ aut̃ ex ꝓpagine corpꝰ humanũ faci nullus abigit
Ac ꝑ ħ de aa cũ eã cͣstet ab illo fieri unde eã fac̾ utrũ ex ꝓpagine
sic̃ corpꝰ. an insufflando sic̃ primã fec̾. adhuc utiq requirendũ. ẽ¬
Adiec̃ etiã tciũ testimoniũ. qͥa scriptũ. ẽ. qͥ fingit spm hõis in ipso.
qͣsi ħ neget᷑. s unde eũ fingat ħ qͣrit᷑ Nã &e corporalẽ hõis ocłm
insufflatione. an tractũ ex ꝓpagine. Nouimꝰ etiã machabe iu
iuiuenũ matrẽ fecundiorẽ uirtutib qͣndo filu passi s̃. ꝗͣ fȩtib
qͣndo natis̃: eos sic fuisse ad hortatã ut dic̃et. filii nescio quomͦ
paruistis in uentrẽ meũ. neq enĩ ego spm̃ & aãm donaui uob̾

Expanded text:
quod non ambigua, sicut iste facit, sed aliqua certissima uolumus diuinorum eloquiorum quod non ambigua, sicut iste facit, sed aliqua certissima uolumus diuinorum eloquiorum tum ego feci, de omni anima dictum negari non potest. sed omne etiam corpus ipse facit; quod autem ex propagine corpus humanum faciat, nullus ambigit. ac per huc de anima, cum eam constet ab illo fieri, unde eam faciat, utrum ex propagine sicut corpus an insufflando sicut primam fecit, adhuc utique requirendum em hominis in ipso. quasi hoc negetur; sed unde eum fingat, hoc quaeritur. nam et corporalem hominis oculum insufflatione an tractum ex propagine. Nouimus etiam Machabeorum iuuenum matrem fecundiorem uirtutibus, quando filii passi sunt, quam fetibus, quando nati sunt, eos sic fuisse adhortatam, ut diceret: filii, nescio quomodo paruistis in uentrem meum. neque enim ego spiritum et animam donaui uobis
Abbreviated transcription (Latin):
possit intelligi. Qua tandẽ ratione audebit aliquis definire
ꝓpħam. cũ ꝓfecto si aꝑtissime dic̾et qͥ dat a̾am popło suꝑt̾rã.
adhuc ꝗͣrendũ ẽẽt utrũ eã ds̃ ex origine pͣcedentis gen̾is ipse
det sic̃ origine pͣcedentis gen̾is tam̃ dat corpꝰ nͣ solũ hõi aut pe¬
ẽ. s qd̃ aãle. postea spiritale. Nã ex ꝓpħica sententia etiã elegans
ille sensus exculpitur. qd ita dixerit calcantib eã. ut uellet᷑ intel¬
ligi cͣtẽnentib eã. Qui enĩ accipiunt spm scm. amore cęlestium.
t̃rena cͣtẽnunt. Hȩ omes sententiȩ ñ s̃ c̃tra fidẽ.siue utrũq
flatũ et spm. qui ꝑtinet ad humanã naturã qͥsq intell
siue utrũq dictũ accipiat de spũ sco. siue flatũ ad aam: spm¬
sic̃ nͣ dubitandũ. ẽ qd eũ ds̃ det. ita qͣrendũ ẽ. adhuc unde det.
utrũ ex ꝓpagine sic̃ ipse qͥdẽ dat. s tam̃ ex ꝓpagine dat corporis
m̃bra. an uͦ nouu neq ꝓpagatũ singulis insufflando distribuat.

Expanded text:
possit intelligi: qua tandem ratione audebit aliquis definire,Prophetam? Cum profecto si apertissime diceret, Qui dat animam populo super terram, adhuc quaerendum esset, utrum eam Deus ex origine praecedentis generis ipse det, sicut ex origine praecedentis generis, ipse tamen dat corpus, non solum homini aut peest, sed quod animae, postea spiritale. nam ex hac prophetica sententia etiam elegans ille sensus exsculpitur, quod ita dixerit \'calcantibus eam\', ut uellet intellegi \'contemnentibus eam\'. qui enim accipiunt spiritum sanctum, amore caelestium terrena contemnunt. hae omflatum et spiritum qui pertinet ad humanam naturam. quisque intellegat siue utrumque dictum accipiat de spiritu sancto siue flatum ad animam, spsicut non dubitandum est quod eum deus det, ita quaerendum est adhuc unde det, utrum ex propagine, sicut ipse quidem dat, sed tamen ex propagine dat corporis membra, an uero nouum neque propagatum singulis insufflando distribuat;
Abbreviated transcription (Latin):
in carnẽ peccatricẽ ꝗͣ nichil peccauerͣ missȩ s̃. ut illic inuenirent
peccatũ ꝓpt᷑ qd̃ merito dãnarent᷑: Porrosi qͣtuor ista deuitans quȩ
sana doctrina c̾de̾nat. idẽ. si ñ audeat dic̃e. uł sine ullo peccato ex.¬
istentes a dõ fieri aa̾s peccatrices. aut sine xp̃i sacram̃to in eis solui
originale peccatũ. aut eas alicubi peccasse anteꝗͣ mitt᷑ent᷑ in car¬
nẽ. aut ea q̃ nũiͣ habuer̾ in eis peccata dãnari. si ħ nolens dic̃e. qm
ñ s̃utiq dicenda. dixerit paruulos ñ tͣhere originale peccatũ. nec
hab̾e unde da̾narent᷑. si ñ accepto sacram̃to regen̾ationis hinc exeant
in heresim pelagianã sine dubitatione dãmabile̾ dãnandꝰ incurret.
Qđ ei ne cͣtingat qͣnto meliꝰ tenet de a& origine cunctationẽ mea̾
ne audeat affirmare qđ nec humana ratione c̃phendit. nec diuina

Expanded text:
in carnem peccatricem, quae nihil peccanerunt, missae sunt, ut illic inucnirent in carnem peccatricem, quae nihil peccanerunt, missae sunt, ut illic inucnirent peccatum, propter quod merito damnarentur. porro si quattuor ista deuitans, quae sana doctrina condemnat, id est si non audens dicere uel sine ullo peccato exsistentes a di\'o fieri animas peccatrices aut sine Christi sacramento in eis solui originale peccatum aut eas alicubi peccasse, antequam mitterentur in carnem, aut ea quae numquam habuerunt in eis peccata damnari, si haec nolens dicere, quoniam non sunt utique dicenda, dixerit paruulos non trahere originale peccatum nec habere unde damnentur, si non accepto sacramento regenerationis hinc exeant, in heresim Pelagianam sine dubitatione damnabilem damnandus incurret. quod ei ne contingat, quanto melius tenet de origine animae cunctationem meam ne audeat affirmare, quod nec humana ratione conprehendit nec diuina
Abbreviated transcription (Latin):
morte p̃ueniente pꝰ carnẽ. Hitaq mediũ ea qͦ ãa missa ẽ. in carnem.
qͦusq solũet᷑ a carne. qm̃ paruuli aa ẽ. nec libi arbitru gesfit ȩtatem.
ñ inuenit unde dãnaret᷑ ñ ꝑcepto baptismo nͥ originale peccatũ. E x
ħ peccato iuste cdãnari aam ñ negamꝰ. qͥa peccato suppliciũ lex iusta
ẽstituit s adh peccatũ subeundũ cur dãnata sit q̃rimꝰ. si ñ ex illa una tͣ¬
hit᷑ ꝗ̃ ingen̾is humani pͥmo patre peccauit. Iuã obrẽ si ds ñ dãnat in.¬
nocentes. nec fac̃ nocentes. qͦs ꝑspic̾ in nocentes. & si aãs ñ lib̾at siue ab
ante carnẽ nullũ habuer̃ om̃ino peccatũ & si peccata antequã
cõmittant᷑. inultomagis ꝗ̃ nũꝗͣ cõmissa s. dãnari iusta lege non
possunt. Nichil hoꝵ qͣtuor ifte dicat. et si potest explicet paruui.
loꝵ ax qͣ sine baptismo exeuntes in dãnationẽ mittunt᷑ qͦ merito

Expanded text:
morte praeueniente post carnem? Hoc itaque medium, ex quo morte praeueniente post carnem? Hoc itaque medium, ex quo quo usque solueretur a carne, quoniam paruuli anima est nee liberi arbitrii gessit aetatem, non inuenit unde damnaretur non percepto baptismo nisi originale peccatum. cx hoc peccato iuste damnari animam non negamus, quia peccato supplicium lex iusta constituit; sed ad hoc peccatum subeundum cur damnata sit quaerimus, si non ex illa una trahitur, quae in generis humani primo patre peccauit. quamobrem si deus non damnat innocentes nec facit nocentes, quos perspicit innocentes, et si animas non liberat siue ab ante carnem nullum habuerunt omnino peccatum; et si peccata antequam committantur, et multo magis quae nunquam commissa sunt, damnari justa lege non possunt; nihil horum quatuor iste dicat: et, si potest, explicet, parvulorum animae, quae sine Baptismo exeuntes in damnationem mittuntur, quo merito
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiã. & de nullo mor tuo luptizato pot̾it esse secui
qͥa et pꝰ haptismũ ñ qͣlit̃ cũq peccare. uerũ etiã apostatare homines
possunt Quid si sͦ qͥbapti iatꝰ hinc raptꝰ ẽ. apostata exat futurꝰ si ui.¬
uet. nullũ ne illi beneficiũ putabimꝰ ẽẽ c̃latũ qđ raptꝰ ẽ. ne malicia
mutaret intellectũ eiꝰ. & ꝓpt̾ cdĩ p̃scientiã ñ sic̃ fidele m̃brũ xp̃i.
s sic̃ apostatã iudicandũ esse censebimꝰ: Quanto enĩ meliꝰ si peccato
ñdũ facta. ñdũ cogitatas p̃cognita et futura puniunt᷑ ꝓicerent᷑ illi
duo de paradyso ante peccatũ. ne in locotã sco & beatifico peccaretur.
Quid qđ ipsa exinanit᷑ ot̃ino p̾scientia. si qđ p̃scit᷑ ñ erit: Quomͦ enim
recte dr̃ pͣsciri futurũ. qđ ñ ẽ futurũ : Quomͦ gͦ puniunt᷑ peccata quȩ
nulla s̃. idẽ q̃ nec uita ista ñdũ incipiente cõmissa s̃ ante carnẽ. nec

Expanded text:
nocentiam: et de nullo mortuo baptizato poterit esse securitas; quia et post Baptismum, non qualitercumque peccare, verum etiam apostatare homines possunt. Quid si ergo qui baptizatus hinc raptus est, apostata erat futurus, si viveret; nullumne illi beneficium putabimus esse collatum, quod raptus est ne malitia mutaret intellectum ejus; et propter Dei praescientised sicut apostatam iudicandum esse censebimus? quanto enim melius, si peccata nondum facta, nondum cogitata, sed praecognita et futura puniuntur, proicerentur illi duo de paradiso ante peceatum, ne in loco tam sancto et beatifico peccaretur! quid quod ipsa exinanitur omnino praescientia, si quod praescitur non erit? quomodo enim recte dicitur praesciri futurum, quod non est futurum ? quomodo ergo puniuntur peccata, quae nulla sunt, id est quae nec uita ista nondum incipiente commissa sunt ante carnem nec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ pͣscisset. & utiq sic̃ et huic uisũ ẽ. de ꝑfectis eiꝰ oꝑib debuisset ho¬
minẽ iudicare. ñ de p̾cognitis nec feri aliqͣndo ꝑmissis. Nã si peccata

Expanded text:
esse praescisset. et utique, sicut et huic uisum est, de perfectis eius operibus debuisset hoesse praescisset. et utique, sicut et huic uisum est, de perfectis eius operibus debuisset hominem indicare, non de praecognitis nec fieri aliquando permissis
Abbreviated transcription (Latin):
uit ñdũ in carne natos nichil egisse boni seu mali. Unde c̃stat par¬
uulos ut remissione indigeant peccatoꝵ. ñ nͥ originale c̃traxisse
peccatũ. Nec illud qͣrtũ eas aa̾s paruuloꝵ sine baptismate moritu.¬
roꝵ a iusto dõ in carne̾ peccatricẽ religari atq dãnari. qͣs p̃sciut
si ad ętatẽ ꝑuenissent in qͣ lib̾o ut̃ent᷑ arbitrio. male fuisse uicturas
Hnãq nec iste ausꝰ ẽ. dic̃e in tantis angustiis c̃stitutꝰ. ĩmo etiã c̃tra
istã uanitatẽ iã satis manifestȩ ac breuit᷑. ẽ. locutꝰ. ubi ait in iustum
dm̃ fitt᷑ũ fuisse. si ñ ꝑfectis ꝓpͥe uoluntatis oꝑib uellet hõem uidi
ĩ natũ. Henĩ respondit cũ tͣctaret qͣstionẽ adũsus eos qͥ di¬
unt quur ds hõem faciebat. quẽ ut pote p̾sciꝰ sciebat fut᷑ũ ñ bonum.¬
Non natũ enĩ iudicaret. si ꝓpt̾ea creare noluisset. qͥa ñ bonũ futurũ

Expanded text:
uit nondum in carne natos nihil egisse boni seu mali; unde constat paruulos, ut remissione indigeant peccatorum. non nisi originale contraxisse peccatum — nec illud quartum eas animas paruulorum sine baptismate moriturorum a iusto deo in carnem peccatricem relegari atque damnari, quas praesciuit, si ad aetatem peruenissent. in qua libero uterentur arbitrio, male fuisse uicturas. hoc namque nec iste ausus est dicere in tantis angustiis constitutus, immo etiam contra istam uanitatem iam satis manifeste ac breuiter est locutus, ubi ait \'iniustum deum futurum fuisse, si non perfectis propriae uoluntatis operibus uellet hominem iudictaret quaestionem aduersus cos qui dicunt: \'cur deus hominem faciebat, quem utpote praescius sciebat futurum non bonum?\'non natum enim iudicaret, si propterea creare noluisset, quia non bonum futurum
Abbreviated transcription (Latin):
istũ negare ñ posse dm̃ donare hõib aurẽ. linguã. manũ. pedẽ.
om̃sq corporis sensus : et om̃iũ formã naturã q m̃broꝵ quomodo
nĩ ħ̃ dĩ dona ẽẽ negaturꝰ. ẽ. nͥ se obliuiscat᷑ e̾ẽ xp̃ianũ S¬
c̃stat ex ꝓpagine ab illo ħ fieri atq donari. ita q̃rendũ. ẽ. etiã spͣs
et aã hõis unde ab illo efficiat᷑ a qͦ efficiente donat᷑. utrũ ex pa.¬
rentib an ex nichilo: an qdđ iste affirmat. s oĩmͦ cauendũ est
ex aliqͣ flatꝰ eiꝰ existente natura ñ de nichilo creata. s de ipso.

Expanded text:
istum negare non posse deum donare hominibus aurem, linguam, manum, pedem omnesque corporis sensus et omnium formam naturamque membrorum. quomodo enim haec dei dona esse negaturus est, nisi se obliuiscatur estat ex propagine ab illo haec fieri atque donari, ita quaerendum est etiam, spiritus et anima hominis unde ab illo efficiatur, a quo efficiente donatur, utrum ex parentibus an ex nihilo an — quod iste affirmat, sed omni modo cauendum est — ex aliqua flatus ei
Abbreviated transcription (Latin):
uł sine detrim̃to fidĩ a leuib mͣtib amat᷑ tolerat᷑ a grauib. Habe¬
mꝰ enĩ iã qͦsdũ spumeos insermone. s in fide sanos. Nitaq desꝑandũ.
etiã ħ in isto qͣuis sit. tolerabile si ꝑmanserit posse tam̃ expurga¬
ri et tẽꝑari. atq ad integrũ & solidũ uł ꝑduci uł reuocari modu̾.
p̾sertĩ qͥ uiuenis ẽẽ ꝑhibet᷑. ut qd̃ minꝰ habet ꝑitia suppleat diligen¬
tia. & qđ̃ cruditas locaritatis eructat. ętatis maturitas decoquat᷑.
Illud molestũ ẽ. & ꝑiculosũ. uł ꝑniciosũ. si cũ laudat᷑ eloq̃ntia ꝑsua¬
deat᷑ insipientia. & pͣcioso poculo bibat᷑ pestifera potio. Ut enĩ iã
incipiã demonstrare ꝗͣ pͣcipue sint in eiꝰ disputacione uitanda.¬

Expanded text:
uel sine detrimento fidei a lenibus mentibus amatur, toleratur a granibus; habeuel sine detrimento fidei a lenibus mentibus amatur, toleratur a granibus; habemus enim iam quosdam spumeos in sermone, sed in fide sanos. non itaque desperandum etiam hoc in isto, quamuis sit tolerabile, si permanserit posse tamen expurgari et temperari atque ad integrum et solidum uel perduci uel reuocari modum. praesertim quia iuuenis esse perhibetur, ut quod minus habet peritia suppleat diligentia et quod cruditas loquacitatis eructat. aetatis maturitas deeoquat. illud molestum est et periculosum uel perniciosum, si, cum laudatur eloquentia persuadeatur insipientia et in pretioso poculo bibatur pestifera potio. Vt enim iam incipiam demonstrare, quae praecipue sint in eius disputatione uitanda