comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aedificatum ee memoratur. Tres quippe ordines sunt lapidũ politorũ. fides spes caritas. Et
recte politorum : quia certa nec esseẽ discendi sollertia. quisqͦ modo credere: quid sperare:
iiue diligere debeat. dinoscat: unusaut ordo lignorũ ipsa ẽ bona operatio. acsi necor ruptio¬
ne simul: lectionis exhibita : si necuius suꝑ adiectione. fides spes & caritas uera ẽe non ua¬
piȩ designant actionis ad hoc atrium usq uniuersi conscendunt electi : quifide spedileo¬
tione atq: opere. dõ placere app&unt: hoc alta meritorũ gratia transcendunt ꝑfecti.
cũ intanto uirtutum culmine ꝓficiunt. ut dicere suis auditorib: ualeant: Imitatores
nr̃i estote : sicut & nos xp̃i. glorianturq: & dicant : Nescitis qm̃ angło siudicabimus
quanto magis secularia¬
nno quarto sundataẽ domꝰ dñi in mensȩtio: & in anno undetimomensebul. ipse ẽ

Expanded text:
aedificatum esse memoratur. Tres quippe ordines sunt lapidum politorum, fides, spes, charitas. Et aedificatum esse memoratur. Tres quippe ordines sunt lapidum politorum, fides, spes, charitas. Et recte, politorum, quia certa necesse est discendi solertia quisque, quomodo credere, quid sperare, sive diligere debeat, dignoscat. Unus autem ordo lignorum cedri, ipsa est bona operatio, ac sine corruptione simulationis exhibita, sine cujus superadjectione fides, spes, charitas, vera esse non vapiae designant actionis. Ad hoc atrium usque universi conscendunt electi, qui fide, spe, dilectione atque opere Deo placere appetunt. Hoc alta meritorum gratia transcendunt perfecti, cum in tanto virtutum culmine proficiunt, ut dicere suis auditoribus possint: « Imitatores nostri estote, sicut et nos Christi ; glorienturque et dicant: Nescitis, quoniam angelos judicabimus, quanto magis seculariaAnno quarto fundata est domus D
Abbreviated transcription (Latin):
sideliter ȩaquȩualent. illiuotapietatis offerunt: Dirigunt enim uisus alonge in templũ
dĩ cũuitã sublimium discere & ad mirari sedulo gaudent: & quo suirtuti simitatione
sequi nequeunt. piȩuenerationis conplectuntur affectu uidenthostias sacerdotum
in altari igne sacro sc̃o consumi : quia magna magnorũ opera cognoscunt. adñõ ꝑspm
ꝑillos : dumbona quȩ p̃ualent operantes maiorum Acdoctiorũ. & firmantur exhor¬
tacione & intercessione dño cõmendant᷑: Offer̃ & iam tunc hostiassuas sacerdotibus ꝑ eos
dño cõmendandas : cũ sc̃is quib: que degentibꝰ necessaria mundihuius quib ipsi ab un-¬
dant sũ mȩ mercedis in tuitu dño tribuunt am monente acdicente: facite amicos de
manmona iniquitatis : ut᷑ defeceritis recipiant uos inaet̃na tab̾nacula: Bene atri¬
um sacer dotum tribus ordinibus lapidũ poplitorum & uno ordine lignorũ cedri

Expanded text:
fideliter ea quae valent illi vota pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templum fideliter ea quae valent illi vota pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templum Dei, cum vitam sublimium discere et admirari sedulo gaudent, et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in altari igne sacrosancto consumi, quia magna magnorum opera cognoscunt a Domino per per illos, dum bona quae praevalent operantes, majorum ac doctiorum et confirmantur exhortatione, et intercessione Domino commendantur. Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per eos Domino commendandas, cum sanctis quibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibdant, summae mercedis intuitu, Domino tribuunt admonente ac dicente: « Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . » Bene atrium sac
Abbreviated transcription (Latin):
mi adhuc in eccła. & si obmeritũ castȩ fidei ac pietatis. dño deuotȩ adelectorũ sortem ꝑ-¬
tinent : longe tam̃ ab ẽ ut illisȩquetur quicũ fidutia ꝓfantur: Non enĩ audeo ali-¬
quid loqui eorum. quȩ ꝑme non efficit xp̃s : in obedientiam gentium uerbo & factis:
&iterum : Bonũ certam̃ certaui : cursũ consũmauifidem seruaui : Decetero repositaẽ
mihi corona iusticiȩ: accedebat quidẽ uulgus usq ad atrium sacer dotũ hostias
suas adhuiꝰ queianuam de ferebat᷑: susceptas a sacer dotibus atq: in altari oblatas
oculis ꝓsequebatur : in ipsũ &iam templũ cũ aperiebatur. intuitũ suũ alongedirige¬
bat : Nec tam̃ atrium sacerdotum in trandi facultatem habebat de inferioribus
clamabat addñm: Qui a nec carnalium in eccła simplicitas dño despicitur: quando

Expanded text:
mi adhuc in Ecclesia etsi ob meritum castae fidei ac pietatis Domino devote ad electorum sortem permi adhuc in Ecclesia etsi ob meritum castae fidei ac pietatis Domino devote ad electorum sortem pertinent, longe tamen abest, ut illis aequentur, qui cum fiducia profantur: « Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus in obedientiam gentium verbo et factis . » Et iterum: « Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi. De caetero reposita est mihi corona justitiasuas ad usque hujus januam deferebat, susceptas a sacerdotibus, atque in altari oblatas, oculis prosequebatur. In ipsum etiam templum cum aperiebatur intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerclamabat ad Dominum, quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
uos aut genꝰ electum regalesacerdotiũ : gensscã populus adquisitionis: Cuius honore dignita¬
tis. &iam antiquus populusdĩ erat insignitus : dicente ipso ad moysen: haerdices domuiia cõb
& ad nuntiabis filus isrł : Et paulo post : Et uoseritis mihi regnũ sacer dotale: & gensscã: basi¬
lica uero grandis quȩ erat extra atrium sacerdotũ in qua om̃is populi multitudo adorare siue
aduerbũ audiendum conflucre solebat. c̃arnalium in scã eccła ui tã moresq: figuraliter insinuat.
qualib: dic̃ apłs : Et ego fr̃s non potui uobis loqui quasi sp̃italib: sed quasi carnalibu stam qũã
paruulis in xp̃o lacuob potũ dedi non escam: Quibene ꝑbasili cãgrandem designant᷑ :
Ged quantũ numero prestant : tantũ succumbunt mergto : unde aptebasilica hȩc gran-¬
dis. & si plurimo scapit : non eo stam̃ in interiora tem plideaurati. non ad altaris officium.
non in ipsum saltem atrium sacer dotũ intromittit. Quia carnales quiq: atq: in fir¬

Expanded text:
s autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis . Cujus honoris dignitate etiam antiquus populus Dei erat insignitus, dicente ipso ad Moysen: Haec dices domui Jacob, et annuntiabis filiis Israel. Et paulo post: Et vos eritis mihi regnum sacerdotale et gens sancta . Basilica vero grandis, quae erat extra atrium sacerdotum, in qua omnis populi multitudo adorare sive ad verbum audiendum confluere solebat, carnalium in sancta Ecclesia vitam moresque figuraliter insinuat, qualibus dicit Apostolus: Et ego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carparvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Qui bene per basilicam grandem designantur, sed quantum numero praestant, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis, etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris offinon in ipsum saltem atrium sacerdotum intromittit. Quia carnales quique atque infir
Abbreviated transcription (Latin):
Quid conuentꝰ iste tribuũ isrł ad đđ significat. nisi conuentũ omniuĩ gentiũ adx p̃m qua
illi qͦ si blandiendo dicunt Ecce nos ostuuĩ ⁊ carotua sum̃: cũ inillo incarnationt qua ea
nrã natura in urzinis utero suscepit diliguntatq uenerant᷑ eiusq ditioni subdere se ap̃¬
petunt. ei q seruire om̃ĩ tẽpore desiderant : Vnde psalmista dic̃ : Reminisaentur & con¬
uertent̃ a ddnm. uniuersȩ fines terrȩ : Et adorabunt in conspectu eiꝰ om̃s patriȩ gentõ:¬

Expanded text:
Quid conventus iste tribuum Israel ad David significat, nisi conventum omnium gentium ad Christum, quae Quid conventus iste tribuum Israel ad David significat, nisi conventum omnium gentium ad Christum, quae illi quasi blandiendo dicunt: « Ecce nos os tuum et caro tua sumus, » cum in illo incarnationem, quam ex nostra natura in Virginis utero suscepit, diligunt atque venerantur, ejusque ditioni subdere se appetunt, eique servire omni tempore desiderant. Unde Psalmista dicit: « Reminiscentur et convertentur ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑforare: Neqͦquã uͦ isboseth iste in opinata mortȩ sub cũber&: siñ adinꝯressũ dom̃ mosie¬
rẽ. ide admentis a ditũ molle custodiã depintassos ł oftis nãq uigilꝙ sens p̃poni cordis fo¬
rib deb& : quẽ nec reglegentȩ somnꝰ oppͥmat nec igorantiȩ error fallat: Ande bene
a isbosah appellatus ẽ : qͥ custo defemina hosti lib gladiis nudat᷑: libosech quippe: uir
confusionis dr̃ : Uiraut̃ confusionis ẽ. qͥ fortim̃tis custodia munitꝰ non e .q. duurtittes
se agere ȩstimat: sub intrantia uttia nescientẽ necant: Iota itaq uistute muniendus est
aditꝰ m̃tis. ne qndo eũ insidiantes hostes penetrent. foramine neglectȩ cogttationis
Et uener un iuersȩ tribus isrł ad đd in hebron: dicentes : Eccenos õftuũ ⁊ cirotuasumꝰ. Etẽ

Expanded text:
ne perforare. Nequaquam vero Isboseth iste inopinata morte succumberet, si non ad ingressum domus muliene perforare. Nequaquam vero Isboseth iste inopinata morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est, ad mentis aditum, mollem custodiam deputasset. Fortis namque vigilque sensus praeponi cordis foribus debet: quem negligentiae somnus non opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui, custode femina, hostilibus gladiis nudatur: Isboseth quippe vir confusionis dicitur. Vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est; quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis, ne quando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationisniversae tribus Israel ad David in Hebron, dicentes: Ecce nos os tuum et caro tua sumus, etc. »
Abbreviated transcription (Latin):
Erat aut̃ ionathȩ fili saul filius debilis pedibos: Lumn quon niseni fuit qñ douent namus
t̃ consiliũ : timore ꝑterriti fuga lapsis̃ ingechaim: fueruntq ibi aduenȩusq tepilluid¬
sum̃tes spicas tritici. & ꝑcutientes eũ in inguine: Spicaftritici qͥa causa primitiarũ tuler
thonorem regi deferre uiderent᷑ & eoꝵ dolus neqͣquã deplaenderetur M ystice aut̃
osftiaria triticũ purgat : cũmentis custodia discernendo iuis tutes aurtiis separat : Iuȩ sidor¬
mierit in mortẽ ꝓprũ domini insidiatores admattit : qͥacũdiscretionis sollicitudo cessa¬
uerit:adinterficiendũ animũ malignis sp̃ĩtib it̃ pandit : Iui ingressi spicastollunt: qͣ a
max bonarũ cogitationũ germina auferunt: Atꝙin inguineferunt: qr iustutẽ cordis
delectatione carnis occĩdunt: In in guine quippȩ ferire ẽ : unta memis carnis delectatio¬

Expanded text:
Erat autem Jonathae filii Saul filius debilis pedibus, quinquennis enim fuit, quando venit nuntius Erat autem Jonathae filii Saul filius debilis pedibus, quinquennis enim fuit, quando venit nuntius esse consilium, timore perterriti, fuga lapsi sunt in Geassumentes spicas tritici et percutientes eum in inguine. Spicas tritici quasi causa primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eorum dolus nequaquam deprehenderetur. Mystice autem ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo virtutes a vitiis separat. Quae si obdormierit, in mortem proprii domini insidiatores admittit: quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum malignis spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt, atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectatione carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est vitam mentis carnis delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
abeis om̃is sanguis iustꝰ qͥ effusus ẽ suꝑ terrã. A sanzuine abel iusti. usq ad sanguinẽ y achariȩ
filii baradie: Nec de ficiet de domo istius io ab fluxũ seminis sustinens. id ÷ uariis deside¬
riis diffluens: qr in uoluptatib istus uitȩ tales totã spẽ suc̃ ponunt᷑: ubi et lepsis tenentes
fusũ ide uariis errorib maculati. instabilitatẽ heresis acmundani luxus sequentes: Iui iuxta
desi deria cordissui coaceruant sibi magistros. prurientes qͥ dem aurib : ⁊auertiate auditum
Auertent: Ibi etiã ñ deficiet cadens gladio. ⁊ in digens pane Suicũ pane illo qͥ decelo
tesfili ĩ remmon berothitȩ rechab & banaa : ingressis feruente die domũ isboseth: uidor¬
obdormiuit. Ad sum̃tes spicas trtucilatenter ingressis : ⁊ ꝑ cusserunt cum in in quine : Et reliqua
uo uiri isti principes erant. suꝑ expeditiones is bosech: Mlostuo is abner: uth ebrei tradunt con

Expanded text:
us, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae . Nec deficiet de domo istius Joab, fluxum seminis sustinens, id est, variis desideriis diffluens, quia in voluptatibus istius vitae, tales totam spem suam ponunt, ubi et leprosi sunt tenentes fusum, id est variis erroribus maculati, instabilitatem haeresum ac mundani luxus sequentes, qui juxta desideria cordis sui, coacervabunt sibi magistros prurientes quidem auribus, et a veritate auditum avertentes. « Ibi etiam non deficiet cadens gladio, et indigens pane, » qui, cum pane illo qui de coelo IV. « Venientes filii Remmon Berothitae Rechab et Baana, ingressi sunt fervente die domum Isboseth, qui dorobdormivit. Assumentes spicas tritici, latenter ingressi sunt, et percusserunt eum in inguine, » et reliqua. Duo viri isti princ
Abbreviated transcription (Latin):
partendo suꝑare: Asahel aut ꝓtinus occũbit: qr cõmotȩ mtes dũ et parcere sibi sentiunt :¬
& tam̃ responsoꝵ ratione in intimis subtranquillitate tangunt᷑: ab eo qd̾ se erexerant : statim
cadirĩ : Iiuergoa feruoris sui impetu. sublenitatis ꝑ cussione resiliunt : qͣsi sine ferro moruintur:¬

Expanded text:
parcendo superare. Asahel autem protinus occumbit: quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, eparcendo superare. Asahel autem protinus occumbit: quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo, quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et abner qͥ sermone nr̃opatris lucerna dr̃. fugit : qr doctoꝵ lingua qua suꝑnũ dilum indicat.
cũ ꝑ abrupta furoris mentẽ cuiuspiã ferri conspicit᷑: Cũq contra irascentẽ dissimulat uerborũ
ia cula reddere : qͣsi ꝑsequentẽ ñ uult ferire: Sed cũ iracundi nulla consideratione se in ingant.
qͦsi asahel ꝑseqͥ et in sanire ñ cesseait : recessẽ ẽ ut hi qͥ furentes repͥmere conant᷑. neqͣ quã se ir
furorem erigant: s quic ꝗd ẽ tranquillitatis ostendant: Iuȩdã uͦ subtilit̃ pferant. in quibus
ex obli quosurentis animũ purgent: Unde et abner cũ contra ꝑsequentẽ substitit : ne ũ recta.
s auersa hasti transforauit: Ex mucrone quippe ꝑcutere ẽ: imperu aꝑtȩ in crepationis ob¬
uiare: A uersa uꝰ hafta ꝑsequentẽ ferire ẽ: furente tranquille ex qͥbusdã tangere ⁊ qͣsi

Expanded text:
Unde et Abner qui, sermone nostro, patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae supernum Dei lumen indicat, Unde et Abner qui, sermone nostro, patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae supernum Dei lumen indicat, per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem, dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, et quasi Asael, persequi et insanire non cessant, necesse est ut hi qui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furorem erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant, quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum purgent. Unde et Abner, cum contra persequentem substitit, non eum recta, sed aversa hasta transferavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare: aversa vero hasta persequentem ferire est furentem tranquille ex quibusdam tangere et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
abner & considerasset impetũ sequentis. & dixisset ut unius militis arma sumens abeiꝰ ꝑseco¬
tione quiescer&. ⁊ rursus ille neqͣ quã a suo conamine penitꝰ abstiner& : monente illo denuout
recederet. neco actus eũ ꝑ cuter&. & ante eiꝰ frr̃m ulterius fidutiã ñ haber&: uerba eiꝰ
illo despiciente. fugiens postergũ lanceũ emisit coactus : tũq repente mortali uulnere pe¬¬
netrauit. Lo cutus ẽ gͦ abnera dasahel dics: Recede noli me sequi: ne cõpellartȩ confodere
te in terra: Qui contẽpsit : etnoluit declinare: ꝑcussit gͦ eũ abner. auersa hasta in inguine: &
trans fodit eũ.⁊ mortuus ẽ Cuius asahel typũ tenuit: nisi eoꝵ quos uehement᷑ arripiens
furor in p̃cepsducit: Iui in eodc̃ furoris impeti. tanto cautius declinandis : quanto et in sane rapunt᷑:

Expanded text:
Abner, et considerasset impetum sequentis, et dixisset ut unius militis arma sumens ab ejus persecuAbner, et considerasset impetum sequentis, et dixisset ut unius militis arma sumens ab ejus persecutione quiesceret, et ille rursus nequaquam a suo conamine penitus abstineret, monente illo denuo ut recederet, ne coactus eum percuteret, et ante ejus fratrem ulterius fiduciam non haberet, verba ejus illo despiciente fugiens post tergum lanceam emisit coactus, eumque repente mortali vulnere pener. Locutus est Abner ad Asahel dicens, Recede, noli me sequi, ne compellar confodere te in terra. Qui contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est. Cujus Asahel typum furor, et in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu, tanto cautius declinantur, quanto et insanius rapiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
utrosq ut xii uiros pugnaturos mitterent: Et ꝓcedentes intermedias a cies. qͥ ex utraq parte
ȩlecti fuerant ad certam: relictisq gladus uiridđ. et tenentes capita hostiũ. eoꝵ lũbos & lãte¬¬
ra suis gla diis ꝑforarunt: donec oms qͣsi ex uno estituto ꝑimerent: his aut̃ cadentib etiam
reliquus dereptus exercit. & dimicatione fortissima ꝓcedente. abner popłs uietus: fugien¬
tesq io ab ꝑ seqͥ noncessabat : p̃cipiens armatis vtpꝰ eoꝵ uestigia festinarent: ⁊ neqͦ quã occiden¬
do deficerent: Cuius etiã fr̃s decertatis ꝓmptissime: Inter qͦs clarior fuit pcipue unior asahel
qͥ tantã gloriã habuit inpedũ uelocitate. Ut ñ solũ homines s etiã equos adcurrendũ certamine
superar& : Is gͥ ꝑseq̃batur principẽ abner : r ecto gressu in neutra paste declinans: Eũq respexiss&

Expanded text:
utrosque ut duodecim viros pugnaturos mitterent et procedentes inter medias acies qui ex utraque parte utrosque ut duodecim viros pugnaturos mitterent et procedentes inter medias acies qui ex utraque parte jocum fecerant a certamine, relictisque gladiis viri David, et tenentes capita hostium eorum, lumbos et latera suis gladiis perforarunt, donec omnes quasi ex uno constituto perimerent. His autem cadentibus, etiam reliquiis direptus exercitus. Et dimicatione fortissima proce dente, Abner populus victus, fugientesque Joab persequi non cessabat, praecipiens armatis, ut post eorum vestigia festinarent, et nequaquam occidendo deficerent. Cujus etiam fratres decertati sunt pronissime, inter quos clarior fuit praecipue junior Asael. Qui tantam gloriam habuit in pedum velocitate, ut non solum homines, sed etiam equos ad currendum certamine superaret. Is igitur persequebatur principem Abner, recto gressu in neutra parte declinans. Cumque respexisset
Abbreviated transcription (Latin):
hi ex una pafte piscinȩ. & illi ex abtera: Dixitq abner adioab: Surgant pueri: et ludant corũ
nob̾ Et respondit ioab: surgant: Surrexer gͦ. & transier̃ numero .xii. debeniamin ex paste
in latꝰ contrarii: & cecider̃ simul: Et rłq E Lunc locũ iosephus ita exponit: Abner aut ꝓmo¬
uit electũ nimis exercitũ: ut congrederet᷑ cũ tribu iuda: P rascebat᷑ enĩ ad uers eos. a quib rex
dd fuerat ordinatus : Huic aut̃ occurrit missꝰ a dđ . io ab filius saruiȩ sororis eiꝰ : de patre sar natus
Hicaut̃ erat contra abner constitutus militiȩ princeps. cũ quo etiã fuer̃ & sui fr̃s. abisai. asahel. &
om̃s armati đd : Iitiq ueniens ad quendã fontẽ incuiitate gabaa : aciem constituit ad pugnandũ:
Dicente uꝰ abner adeũ uellese ꝓbare quis eoꝵ robustiorem exercitũ haber&: conuenit inter

Expanded text:
hii ex una parte piscinae et illi ex altera dixitque Abner ad Ioab surgant pueri et ludant coram hii ex una parte piscinae et illi ex altera dixitque Abner ad Ioab surgant pueri et ludant coram nobis et respondit Ioab surgant surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Beniamin ex parte in latus contrarii, et ceciderunt simul, » etc. Hunc locum Josephus ita exponit: « Abner autem promovit electum nimis exercitum, ut congrederetur cum tribu Juda. Irascebatur enim adversus eos, a quibus rex David fuerat ordinatus. Huic autem occurrit missus a David Joab, filius Sarviae sororis ejus, de patre Sar natus. Hic autem erat contra Abner constitutus militiae princeps. Cum quo etiam fuerunt et sui fratres Abissai, Asael et omnes armati David. Itaque veniens ad quemdam fontem in civitate Sabaa, aciem constituit ad pugnandum. Dicente vero Abner ad eum velle se probare quis eorum robustiorem exercitum haberet, convenit inter
Abbreviated transcription (Latin):
in loco calucriȩ suspicent᷑: Hat ÷ aut̃ eade hebron. olĩ metropolis philistinoꝵ. & habitacolũ¬
plagã ab helia milib circit xex duob: ubi et quercus abrahã quae&mabrȩ. usq ad constantii
regis imperiũ monstrabat᷑: & mausoleũ eiꝰ in p̾sentiarũ cẽrratur: Cũq anr̃is ibidẽ eccłaiã extructa
sit: in circuitu acunctis gontib therebinti locus suꝑstione colit᷑ : ⁊ qđ subea a brahã angłos quondã
hospitio susceperit : Hȩc gͦ primũ arbȩ : postea achebron unofilioꝵ caleph. sostita uocabulum est
Lege uerba dierũ : Condita t̃ aut̃ ante annos .uii. quã tanis urbs agẏpti conderet᷑. Egres¬
susq abner filiusner. & puer isbosech filiisaul: de castris ingabaon : Porro ioab filius sariuȩ & pueri
đđ. egressis: & occurrer eis iuxta piscinã gabaon: Et cũ in unũ conuenissent: eregione seder̃.

Expanded text:
in loco Calvariae suspicentur. Haec est autem eadem Chebron, olim metropolis Philistinorum, et habitaculuin loco Calvariae suspicentur. Haec est autem eadem Chebron, olim metropolis Philistinorum, et habitaculuplagam ab Aesia millibus circiter viginti duobus. Ubi et quercus Abraham, quae et Mambre, usque ad Constantii regis imperium monstrabatur, et mausoleum ejus impraesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem Ecclesia jam constructa sit, in circuitu a cunctis gentibus terebinthi locus superstitione colitur, et sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbe, postea Hebron ab uno filiorum Caleb sortita vocabulum est. Lege Verba Dierum . Condita est autem ante septem annos, quam ea urbs Aegypti conderetur. « Egressusque Abner filius Ner, et pueri Isboseth filii Saul de castris in Gabaon. Porro Joab filconvenissent e regione sederunt
Abbreviated transcription (Latin):
liante qͥ interp̃tat᷑ patris lucerna. regnauit suꝑ isrł uniuersu. ⁊ domꝰ iuda sola seq̃bat᷑ đđ : nisi qd solis
in ceteris adhuc error confusionis regnat diabolo instigante. qͥsȩpese transfizurat in angelũ lucis:
Et fuit numerus dierũ qͦs moratus ẽ đđ imperans in hebronsuꝑ domũ uida: uii annoꝵ. & sex mensium.
uisio sẽpiterna : qr saluatornrꝰ in ecła catholica quaesponsa eiꝰ ẽ ꝑ omne tẽpus istius uttȩ qdsep
tenario dierũ numero decurrit. regnat scdm illud: Ecce inquit uobiscũ omnib dieb usq ad consũ¬
mationẽ scłi : Et p̾ expletionẽ senarii numeri hoc ẽ ꝑfectionẽ boni oꝑis. om̃s electos suos adsab¬
batũ uerũ id ÷ adreqͥem sẽpiternã ꝑducet. ubi et ꝑfruent᷑ dĩ uisione ꝑpetua Est hebron ciuitas
a brahã. isaac. ⁊ iacob. sepultisint. et adã magnꝰ. ut iniesu libro scriptũ ẽ: licet eũ qͥdã conditum

Expanded text:
liante, qui interpretatur patris lucerna, regnavit super Israel universum, et domus Juda sola sequebatur David, nisi quod solis vatorem sequentibus, in caeteris adhuc error confusionis regnat, diabolo instigante, qui saepe transfiguratur in angelum lucis? « Et fuit numerus dierum, quos commoratus est David, imperans in Hebron super domum Juda, septem annorum et sex mensium, visio sempiterna, quia Salvator noster in Ecclesia catholica, qm illud: « Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . » Et post expletionem senarii numeri, hoc est, perfectionem boni operis, omnes electos suos ad sabbatum verum, id est, ad requiem sempiternam perducet, ubi et perfruenter Dei visione perpetua . Est autem Abraham, Isaac, et Jacob sepulti sunt, et Adam maximus: ut in Jesu libro scriptum est : licet eum quidam positum
Abbreviated transcription (Latin):
tior : dom̃ aut̃ saul. decrescens cotidie. Domis aut̃ đđ quȩ ẽ alici quã ciuitasdĩ. huerłm
uidelicet cȩlestis: quae paftĩ adhuc pere grinaet᷑ interris. partĩ iã cũ dnõ regnat incȩlis : Et quȩ
ẽ domus saul suꝑbi et impii regies: nisi babylon illa confusionis plena. quȩsedũcit et fornicari
facitom̃s gd in ꝓstitition esua. Longa gͦ concertatio intdomũ saul & domũ dađ ẽ : ꝗc ꝑseqͥtur¬
qͦ domꝰ saul ꝑsecutiorib contra eã seuit: Illa aut̃ cotidie deficiens ininiqͥtate sua tabescit.
& ad extremũ scđm meritasua simul cũ capite suo in ꝓfundũ abyssi mergetur: Nati quo ꝙ s̃
filii dd in hebron: Fuitq primogenit᷑ etꝰ ã mon de achinoem ier rahelitide: & pͥcũ cela ab.
dtabigail uxore nabal carmeli : Por ro tertus absalon. filius maacha: filiȩ tholmai regis gesur:
Iuastus aut̃ adonias filius agith: & quintꝰ saphitia filius abital sextus qͦq getrahumꝰ. dcagła

Expanded text:
 autem Saul decrescens quotidie. » Domus ergo David, quae est alia quam civitas Dei, Jerusalem videlicet coelestis, quae partim adhuc peregrinatur in terris, partim jam cum Domino regnat in coelis? Et quae est lomus Saul, superbi et impii regis, nisi Babylon illa confusionis plena, quae seducit et fornicari facit omnes gentes in prostitutione sua? . Longa ergo concertatio inter domum Saul et domum David est, ququo domus Saul persecutionibus contra eum saevit. Illa autem quotidie deficiens in iniquitate sua tabescet, et ad extremum secundum merita sua simul cum capite suo in profundum abyssi mergetur. « Natique sunt filii David in Hebron: fuitque primogenitus ejus Ammon de Achinoam Jezraelitide, et post eum Cheleab de Abigail uxore Nabal Charmeli: porro tertius Absalom, filius Maacha filiae Tholmai regis Gesur. Quartus autem Adonias, filius Aggith, et quintus Saphatia, filius Abital. Sextus quoque Jethraam, de Agla
Abbreviated transcription (Latin):
em uidere cõeperit: Qđ uero in illo quasi furioso. saliuȩ decurrebant suꝑ barbã
eiꝰ: apłs haec aperit dics: udȩi signa petunt. et greci sapientiã quȩrunt: Nosaut̃
fortius ẽ hominibus: Nota qr saliuę offendant: s adtende qͥ a suꝑbarbam
decurrunt: Iuo modo enĩ in saluus infirmitas. sic in barba uistus ostenditur: Texit
gͦ uis tutem suã. corpore infirmitatis suȩ : Et qͥa forinsecus in firm abatur.: tam quã
insaliua apparebat : intus aut̃ uistus diuina tam quã barba tegebatur: Fu git dd¬

Expanded text:
em videre coeperit. Quod vero in illo quasi furioso salivae decurrebant super barbam em videre coeperit. Quod vero in illo quasi furioso salivae decurrebant super barbam ejus, Apostolus haec aperit, dicens: « Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerunt; nos autem fortius est hominibus: nota quia salivae ostendant, sed attende, quia super barbam decurrunt. Quomodo enim in salivis infirmitas, sic in barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae: et quia forinsecus infirmabatur, tanquam in saliva apparebat; intus autem divina virtus, tanquam barba, tegebatur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
saliuȩ in barbã eiꝰ: conlabebaturq inmanib eoꝵ. & ꝑcedebat ad ostia portȩ:
Et dixit achis: Iuidhũc mͥ ad duxistis istũ : Num quid deerant nobis furiosi:
& sic eũ dimisit: Achis interp̃tatur. quomͦ est: ꝑ quod significatur ignorantia
Erant enimibi p̾cepta legis carnalia : erat sacrificiũ scđm Aaron: & postea ipse de
corpore & sanguine suo constituit sacrificiũ scđm ordinẽm melchisedech Mituite
ossuũ in sacerdono: mutauit in p̃ceptis : dans alud testamentõ. euactiata carnaliope¬
ratione : Atq conlapsus ẽ inmanib eoꝵ. quando cõp̃hendentes crucifixerunt
Et ꝓcedebat adostiũ portȩ. id est humiliabat se: hoc est enĩ ꝓcedere usq ad os
tiũ fidei nr̃ȩ: Hostium enĩ postȩ : initiũ fidei: inde incipit eccłare ꝑuenit usq
ad speciem: Ꝙcũ credit ea quaeñ uidet: merebitur illis ꝑ frui. cũ eũ facie adfaci¬

Expanded text:
salivae in barbam ejus, collabebaturque in manibus eorum, et procidebat ad ostia portae. » « salivae in barbam ejus, collabebaturque in manibus eorum, et procidebat ad ostia portae. » « Et dixit Achis: Quid huc mihi adduxistis istum? Nunquid deerant nobis furiosi? Et sic eum dimisit. » Achis interpretatur quomodo est, per quod significatur ignorantia, Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium secundum Aaron, et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit os suum sacerdotio, mutavit in praeceptis: dans aliud testamentum, evacuata carnali operatione. Atque inde collapsus est in manibus eorum, quando eum comprehendentes crucifixerunt. Et procedebat ad ostium portium fidei nostrae: ostium enim portae, initium est fidei. Inde incipit Ecclesia, et pervenit usque ad speciem. Et cum credit ea quae non videt, merebitur illorum perfrui, eum eum facie ad faci
Abbreviated transcription (Latin):
id est infructuosi gregis & tostuosi custos erat. & interp̃tatur motꝰ siue sollicttus.
qui & ꝑ cussit abimelech sacerdotẽ magnũ : Nã abimelech interp̃tatur. frat̾ms rex̃.
in nomine & gesto udȩ ꝑditoris ꝑsonã gestat. Perquẽ fraudẽ contra redẽpto-¬
rẽ nrm quiuere rex ẽ. operatus ẽ diabolus : ut eiꝰ ꝓditione facta. etiã postea
ꝑsecutionẽ eccła pateretur : & occiderentur quãplurimi discipuli xp̃i &sacer-
abiathar solus princeps sacerdotũ. taꝑsccutore saul immunis ẽ : qͥa nemopot ÷
nocere xp̃o principi sacerdotũ. qui uictor ascendit ad cȩlos Intere& dđ cũ fuger&
saul. latere uoluit apud regẽ quendã geth. nomine a chis: sed cũ gloria eius
sic fuisset cõmemorata: ne ꝑ liuorem rex adquẽ confugerat. in eũ aliꝗd mali ma-¬
chinaretur. finxit in saniã : & quasi furore correptus mutauit ossuũ. defluebantq

Expanded text:
id est infructuosi gregis et tortuosi, custos erat, et interpretatur, motus sive sollicitus, id est infructuosi gregis et tortuosi, custos erat, et interpretatur, motus sive sollicitus, qui et percussit Abimelech sacerdotem magnum: nam Abimelech interpretatur frater meus rex  in nomine Judae proditoris personam gestat, per quem fraude contra Redemptorem nostrum, qui vere rex est, operatus diabolus, ut, ejus proditione facta, etiam postea persecutionem Ecclesia pateretur, et occiderentur quamplurimi discipuli Christi, et sAbiathar princeps sacerdotum a persecutore Saul immunis est, quia nemo potest nocere Christo principi sacerdotum, qui victor ad coelos ascendit. Interea David, cum fugeret Saul, latere voluit apud regem quemdam Geth, nomine Achis. Sed cum gloria ejus sic fuisset commemorata, ne per livorem rex ad quem confugerat in eum aliquid mali machinaretur, finxit insaniam, et, quasi furore correptus, « mutavit os suum, defluebantque
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacramentũ ꝓphetiȩ ꝑtinet. In xp̃o dño nrõ impłetum ẽ : qui positus in carne. dũ
insectationẽ declinar& uidaicã : ad apłos transiuit. cũ quib et desideratũ cibum
sup̃sit: Desi derio enĩ desiderauit manducare pascha: Ex quib goliȩ idest arma dia-¬
boli sustulit : fortis enĩ spolia ipse diripuit : Hlis gͦ a quib receptusẽ xp̃s: tribulationes
induxit di abolus & moftem: Oms enĩ ut ait apłs. qui inxpõ pieuolunt uiuere :¬
ꝑsecutionẽ pacientur: Et dñssime inquit ꝑsecutis : et uos persequentur
Erat aut̃ ibi quidã uir deseruissaul indieilla. in tus in tabernaculo: &
nomen eiꝰ doech idumeus In hebreo hãbẽtur: obligatus in conspectudnĩ Obli¬¬
gatus idem doech idumeus erat uoto quose obligauerat. ali quot diebus intaber.¬
naculo dnĩ immoraturũ. & orationi uacaturũ. Do ech aut̃ ifte idumeus qui lorũ

Expanded text:
ad sacramentum prophetiae pertinet, inad sacramentum prophetiae pertinet, ininsectationem declinaret judaicam, ad apostolos transivit, cum quibus et desideratum sibi cibum sumpsit: « Desiderio enim desideravit manducare pascha . » Ex quibus Goliae, id est, arma diaboli, sustulit: fortis enim spolia ipse diripuit . His ergo a quibus receptus est Christus, tribulationes induxit diabolus et mortem. « Omnes enim, ut ait Apostolus, qui in Christo pie » Et Dominus: » Si me, inquit, persecuti sunt, et vos persequentur . » « Erat autem ibi quidam vir de servis Saul in die illa intus in tabernaculo, et nomen ejus Doeg Idumaeus,. » In Hebraeo habetur, « obligatus in conspectu Domini; » obligatus idem Doeg Idumaeus erat voto, quo se obligaverat aliquot diebus in tabernaculo Domini immoraturum, et orationi vacaturum. Doeg autem iste Idumaeus qui camelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
respondit sacerdoti et dixit. Et quidem si demulierib agitur : continiumꝰ nos abhe¬
ri et nudius teftius qͣndo egrediebam̃: et fuerunt uasã pueroꝵ scã: Hoc qͦq talit̾
accipi potest. Ab imelech interrogat. utrũ đđ et puerisui quos in illũ et illum
locũ conduxisse se dixerat. mundiessent : dauid uͦ enigmatice pluralit̾ deseipso
respondit dic̃s: Et fuer uasa pueroꝵ scã scilicet a concubitu conuigali : Qđ uͦait
Uia hat laica ẽ. Acsi dicer& : Inlege p̃ceptum ẽ. ut extraneus ñ comedat exeis : & tu ln¬
terrogas utrũ mun di sint pueri : quieti ã si mundi essent. neqͣquã eis uesci deberent:
inuasis : ipsa utiq inuasis id ÷ mente sua scĩficari dicit: qr nisi necessitate corporis
& periculo uitȩ urgente. neqͣquã uesceret᷑ eis: Et hȩc itaq gestoꝵ fides ẽ: sed quantũ

Expanded text:
respondit sacerdoti, et dixit. « Et quidem si de mulieribus agitur, continuimus nos ab herespondit sacerdoti, et dixit. « Et quidem si de mulieribus agitur, continuimus nos ab heri et nudiustertius, quando egrediebamur, et fuerunt vasa puerorum sancta. » Hoc quoque taliter accipi potest: Abimelech interrogat utrum David et pueri sui, quos in illum et illum locum conduxisse se dixerat, mundi essent? David vero aenigmatice pluraliter de seipso respondit, dicens: « Et fuerunt vasa puerorum sancta, » scilicet, a concubitu conjugali. Quod Via haec laica est; » ac si diceret: In lege praeceptum est ut extraneus non comedat ex eis; et tu interrogas, utrum mundi sint pueri, qui etiamsi mundi essent, nequaquam eis vesci deberent? in vasis, » ipsa utique in vasis, id est, mente sanctificari dicit; quia nisi necessitate corporis, et periculo vitae urgente, nequaquam vesceretur eis. Et haec itaque gestorum fides est. Sed quantum
Abbreviated transcription (Latin):
set mane : uenit ionathas in agrũ. iuxta placitũ đd : et puer paruulus eũeo lecit
unã sagittã: iecit et aliã Et̾ ds̃ pater inlucescente mane credulitatis. primũ
testimoniũ legis dexp̃o p̃tulit. Deinde ꝓphetas misit. qaduentu eiꝰ testifica¬
rentur: Undẽ et scriptũ ẽ: In lumine iaculatuc ibunt : insplendore fulgoris armoꝵ¬
tuorũ. Collegit aut̃ puerionathȩ sagittas. & attulit ad dnm suũ : & quidageret᷑
penitus ignorabatꝰ. sic etiudaicus populus libros legis et ꝓphetarũ portans. qͣsi diui¬
nitus conscriptos honorabat : s eũ quẽ moyses et ꝓphete signauerant. p̃sentialiter
a facie saul: Uenitq adsacerdotẽ abimelech: a quo et gladiũ goliȩ sustulit: &
panes ꝓpositionis accepit: Quaeres. et sacerdoti mortẽ attulit : et anim aduer¬
sionẽ reliziosȩ intulit ciuitati: Frimo uidendum ẽ. quidsit quod dđ in terroganti

Expanded text:
set mane, venit Jonathas in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo. Jecit set mane, venit Jonathas in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo. Jecit unam sagittam, jecit et aliam. Et Deus Pater, illucescente mane credulitatis, primum testimonium legis de Christo protulit. Deinde prophetas misit, qui de adventu ejus testificarentur. Unde scriptum est: « In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulgautem puer Jonathae sagittas, et attulit ad Dominum suum, et quid ageretur penitus ignorabat. Sic et Judaicus populus, libros legis et prophetarum portans, quasi divinitus conscriptos honorabat, sed eum, et quem Moyses et prophetae signaverant, praesentialiter a facie Saul: venitque ad sacerdotem Abimelech, a quo et gladium Goliae sustulit, et panes propositionis accepit. » Quae res et sacerdoti « mortem attulit, et animadversionem religiosae intulit civitati. Primo videndum est quid sit quod David interroganti
Abbreviated transcription (Latin):
Venit ionathaninagrũ uxta plactiũ dđ: & puer paruulus cũeo Et ait ad puerũ suũ:
seruare uolens. cũ ille later& in agro iuxta lapidẽ. adsignũ duas iecit sagittas. quas
puer paruulus ignorans quid fecer̾it collezit & inciuitãtẽ retulit ÷ nisi quod ds̃ pat̾
filiũ suũ unggenitũ quẽ ad salutẽ hum ani generis mittendũ decreuerat. inlittera
lezis iudȩis nescientib absconditũ habueratꝰ : Dauid gͦ absconditus ẽ in agro. idest
xp̃s celatus ẽ in mundo: de qͦ eugłista ioħsdicit: Inmundo erat. et mundus ꝑipsum
factus ẽ : et mundus eũ non cognouit : Iuxta lapidẽ sedebat : qr in tabulis lezis conscript
ercit : Ut ẽillud Audi israhel: dñs ds̃ tuus . ds unus ẽ: Et non assumes nom̃ dĩtui lnua¬
num : Nã saul odio habens dauid: inter ȩpulas sedens. filuĩ eũ mostis eẽ udicabat.:
& iudaica ꝑfidia in pace ȩpulis conuiuans. denece xp̃icͣtabat. Cuergo in luxis-¬

Expanded text:
venit Ionathan in agrum iuxta placitum David et puer parvulus cum eo et ait ad puerum suum servare volens, cum ille lateret in agro juxta lapidem ad signum duas jecit sagittas, quas puer parvulus, ignorans quid fecerit, collegit, et in civitatem retulit: nisi quod Deus Pater Filium suum unigenitum, quem ad salutem humani generis mittendum decreverat, in littera legis, Judaeis nescientibus absconditum habuerat? David ergo absconditus est in agro, id est, Christus relatus est in mundo. De quo evangelista Joannes dicit: « In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit . » Juxta lapidem sedebat, quia in tabulis legis conscriptus erat, ut est illud: « Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est ; » et: « Non assumes nomen Dei tui in vanum . » Nam Saul odio habens David, inter epulas sedens, filium eum mortis esse judicabat. Et Judaica perfidia, in paschae epulis convivans, de nece Christi tractabat. Cum ergo illuxis
Abbreviated transcription (Latin):
conuocationes duarũ plebiũ in eccłam fͤatholicã: hebron eni : interp̃tat᷑ conuigiũ. Et bene solascã
ceła coniugiũ nominit᷑ : sola et una ẽ sponsa. uidelicet celestis regis: Peqͦ in cantico canticoꝵ dr̃:¬

Expanded text:
convocationes duarum plebium in Ecclesiam catholicam. Hebron enim interpretatur conjugium, et bene sola sancta convocationes duarum plebium in Ecclesiam catholicam. Hebron enim interpretatur conjugium, et bene sola sancta Ecclesia conjugium nominatur. Sola et una est sponsa videlicet coelestis regis, de qua in Canticis canticor
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ rore siccantur: Dequib & bene dr̃: Ut agri primitiarũ eẽ ñ possint: Suꝑb & quippe hebreoꝵ
ñtes. primitiuos fruct̾ nferunt : qr in redẽptoris aduentu. ex partemaxima in ꝑfidiaremanentes ÷
primordia fidei seqͥ noluerunt : Scã nãq eccła in primitiis suis multitudine gentiũ fecundata:
iuxta mundi finẽ iudeos qͦs inuenerit suscipit: et extroma colligens. eos qͣsi rełiqͥas frugũ ponit:
Posstam̃ id cireo gelboȩ montes exorȩ ꝓphetȩ maledici : utdũ fruct᷑ exarescente ñortuir : pos:
mortẽ regis suscipere inqͥtate sua exigente meruerunt. Uscendit gͦ dđ. & duȩ uxorescius.¬
achinoem iez rahelites. ⁊ abigail uxor nabal carmeli: S⁊ uiros qͥerant cũ codux dđ sintulos cum
domo sua : et manser̃ in õppidis hebron: Ascens iftedđ cũ duab uxorib suis in hebron: significat

Expanded text:
gratiae rore siccantur, de quibus et bene dicitur ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum gratiae rore siccantur, de quibus et bene dicitur ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferentes, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerint. 48. Sancta namque Ecclesia in pvix in mundi fine Judaeos quos invenerit suscipiet . Extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponetm idcirco Gelboe montes ex ore prophetae maledici, ut dum fructus, exarescente terra, non oritumortem regis suscipere, iniquitate sua exigente, meruissent. 50. Sic plerumque res quAchinoam Jezraelites, et Abigail uxor Nabal Carmeli, sed et viros qui erant cum eo, duxit David singulos cum domo sua et manserunt in oppidis Hebron. » Ascensus iste David cum duabus uxoribus suis in Hebron significat
Abbreviated transcription (Latin):
Filiȩ isrł suꝑsaul flete. qͥ uestiebat uos coccino indelitis: quipbebat ornamta area cultur orõ
U estiebat eas cõccino: ⁊ p̃bebat ornam̃ta aurea cultui earũ. dep̃ dis hostiũ qͥsagebatt: Aiom odo
cecider fortes ibelo: subauditur in peccato tuo: Ionathan in excelsifaris occisus est In hebreonhabet᷑ c̃:
Est eni sensus Osaul. ionathan. in excelsistus id ÷ in peccato inoboediontiȩ tuȩ. sub est. Eeceroe¬
& ꝓpħa đđ qͥ retribuentib iala ñ reddidit : ou saul ⁊ ionathan bello occuberent . in lam̃tatione
sua gelboe montib maledicit dic̃s: Montes gelboe nec ros nec pluui& ueniant suꝑ uos. neq sintagri
deliq̃runt. quatinꝰ ineis nec ros nec pliuua cader& : ⁊ abomĩ cos uiriditats germine. sententiȩ sermo
siccar& : Sed qr gelboe interp̃tat᷑ decurs: ꝑsa ul aut̃ unctũ & mortuũ. mors nr̃i mediatoris expͥmit᷑:¬
ñ i merito ꝑ gelboe montes suꝑba uidȩoꝵ corda designant᷑: Quaedũ in huiꝰ mundi desideriis de-

Expanded text:
Filiae Israel super Saul flete, qui vestiebat coccino in deliciis, qui praebebat ornamenta aurea cultui vestro. Vestiebat eas coccino, et praebebat ornamenta aurea cultui earum de praedis hostium quas agebat. Quomodo ceciderunt fortes in praelio? subauditur, in peccato tuo. Jonathan in excelsis tuis occisus est. In Hebraeo non habetur, est. Est enim sensus: O Saul, Jonathan in excelsis tuis, id est, in peccato inobedientiae tu David, qui retribuentibus mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, in lamentatione sua Gelboe montibus maledicit, dicens: « Montes Gelboe, nec ros, nec pluvia veniant, neque sint agri deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed qnon immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur: quae dum in hujus mundi desideriis defl
Abbreviated transcription (Latin):
& auscultare magis. quã offerre adipẽ arietũ : ꝗm̃ qͥsi peccatũ ariolandi c̃ repugnare:

Expanded text:
et auscultare magis, quam offerre adipem arietum: quoniam quasi peet auscultare magis, quam offerre adipem arietum: quoniam quasi pe
Abbreviated transcription (Latin):
uelax in lege moysi: Uelox uidelicet: qr ꝑnitiores litterarũ figuras quã eatenꝰ hebrei habebant.
repperit. Et in epła regis ꝑsarũ ita scriptũ ÷: Astarxerxes rex regũ. errȩ sacerdoti scribȩ legs
dĩ cȩli doctisfimo salutẽ: Sunt tam̃ qͥ dicunt. hunclibrũ iustoꝵ intellegi debere. ipsũ libruregỹ
ubi continent᷑ ꝓphetȩ ufti. samuhel uidelicet. gad. ⁊ nathan: Inquoꝵ libro scriptũ ẽ. qualit᷑
saul recedens atimore dnĩ. ꝑ in oboedientiã sucĩ perut. Inclititui isrł. suꝑ monteftuos int̾fectis
In hebreo habrt᷑. suꝑ excelsatua Ꝙ ẽ sensus: Osaul. gloriosiisrł suꝑ excelsatua interfectis:
qr in peccato in oboedientiȩ tuȩ. una tecũ perierunt: In oboedientia nãq tua: ꝓidolis ide
excelsis reputata ẽ : sicut ẽ illud in libro samuhelis : Melior ẽ enĩ oboedientia quã uictimȩ:

Expanded text:
velox in lege Moysi . » Velox videlicet, quia promptiores litterarum figuras, quam eatenus Hebraei habebant, velox in lege Moysi . » Velox videlicet, quia promptiores litterarum figuras, quam eatenus Hebraei habebant, reperit. Et in epistola regis Persarum legitur: « Artaxerxes rex regum Ezrae sacerdoti, scribae legis Dei coeli doctissimo salutem. » Sunt tamen qui dicunt, hunc librum justorum intelligi debere ipsum librum Regum, ubi continentur prophetae justi, Samuel videlicet, Gad et Nathan, in quo scriptum est, qualiter Saul recedens a timore Dei per inobedientiam suam periit. « Inclyti tui, Israel, super montes tuos interfecti sunt. In Hebraeo habetur, super excelsa tua. Et est sensus: O Saul, gloriosi Israel super excelsa tua interfecti sunt, quia in peccato inobedientiae tuae una tecum perierunt. Inobedientia namque tua pro idolis, id est, excelsis reputata est, sicut est illud in libro Samuelis: Melior est enim obedientia, quam victimae:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa p̃ceperit ut docerent filios iuda arey. ideo fec̃ ut qͥa philisteos sagittariis ab indari iã noue¬
rat. unde saul maxime hoꝵ ictib perierat: eandẽ bellandi aftẽ ⁊ sui milites ad reuincendos eos
nẽ. scilicet ut fortes ⁊ intenti essent intimore dnĩ et inp̃ceptisdĩ : ne ꝑ inoboedientiã a fortitu dine
& timore dni sicut saul recederent: et eo mͦ qͦille perierat perirent: Qđ u̾ sequit᷑ sic̃ scriptũ ÷¬
sic̃ nec librũ belloꝵ dni cuĩ in libro numeroꝵ m̃tiofit: n eq carmina salomonis. neq disputationes
eiꝰ sapientis simas de lignoꝵ natura herbarumq omnix: Itemq ium̃toꝵ uolucrũ reptilium.
in uerb nathan ꝓphetȩ. et in libris aic si lonitis. in uisione qͦq addo uidentis contra hieroboã
filiũ nabath: & multa huiꝰ modi uolumina. quȩ scriptura qͥdem fuisse ꝓbat scripta ÷ s ho die constat
hostili ẽ igne consupta : Ex qͦ pauci quinc̃ inscã scriptura cominent᷑ libri. pmodũ esrrȩ pontificis¬

Expanded text:
quia praeceperit ut docerent filios Juda arcum, ideo fecit, ut quia Philisthaeos sagittariis abundare jam noverat, unde et Saul maxime horum ictibus perierat, eamdem bellandi artem et sui milites ad revincendos eos nem, scilicet ut fortes et intenti essent in timore Domini et in praeceptis Dei, ne per inobedientiam a fortitudine et timore Domini sicut Saul recederent, et eo modo quo ille perierat, perirent. Quod vero sequitur: « Sicut sicut nec librum bellorum Domini, cujus in libro Numerorum mentio est, neque carmina Salomonis, neque disputationes ejus sapientissimas de lignorum natura, herbarumque omnium, totorumque jumentorum, in verbis Nathan prophete et in libris Ahiae Silonitis, in visione quoque Addo Videntis contra Hieroboam, filium Nabath; et multa huius volumina, quae Scriptura quidem fuisse probat, sed hodie constat hostili est igne consumpta, ex qua pauci, qui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Esdrae pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicetur: Hocẽ p̃cipit fidelib ut caute se custodiciÑ. ⁊ scuto fidei undiq se municnt: induti lorica
iustitiȩ. habentes galeã salutis. ⁊ gladiũ sp̃s. hocẽ uerbũ di. aduersariis siuis resistant: nefor-¬
te ulterius i gnominose superati. guduĩ inimicis susfaciant. E PPICIT LIB̃ PRIMUS¬

Expanded text:
praedicetur, hoc est, praecipit fidelibus ut caute se custodiant, et scuto fidei undique se muniant, induti lorica praedicetur, hoc est, praecipit fidelibus ut caute se custodiant, et scuto fidei undique se muniant, induti lorica justitiae, habentes galeam salutis, et gladio spiritus, hoc est, verbo Dei adversariis suis resistant, ne forte ulterius ignominiose superati gaudium inimicis suis faciant. IN LIBRU