comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dent. tam quã nongaudentes: Etquiemunt
tamquam non possidentes. Etqui utuntir
hocnundo quasi non utentes: Prȩteritenim
figura huius mundi. Volouos sinesollictuidi¬
neesse: Quisine sollicit udine .e̾. securus ex¬
pectat quando ueniatdñs ipsius. Naquilis
amorest xp̃i. timereneueniat: Fr̃s noneribes¬
cimus. amamus. & timemus neueniat. Cerit
amamus. anpeccatanrã plus amamus: Ergo
ipsao derimus peccata. & amemus eum quiuen¬
turus est ad punienda peccata. Ueni&. uelimꝰ
tũ teinuenerit. nihil tibr obest qui anescis
Tunc exultabunt om̃ia ligna siluarum antefaci¬
em dñi. qm̃ uenit prius. Et posteaquid : qñ
uenit iudicareterram. & ex ultabunt om̃ia
ligna siluarum. Uenit primo & postiuudi¬
care terram. Exultantes in ueni & eos. quipͥ¬
mo eius aduentui crediderunt. qm̃uenit
partem : quia non partem emit : Totum iudi¬
carehab& : quia ꝓtoto pretium dedit: Audis¬
tis euuangelium: qui a cum uenerit inquit un¬

Expanded text:
dent, tamquam non gaudentes, et qui emunt, dent, tamquam non gaudentes, et qui emunt, tamquam non ementes, et qui utuntur hoc mundo, quasi nofigura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui sine sollicitudine est, securus exspectat quando veniat Dominus ipsius. Nam qualis amor est Christi, timere ne veniat? Fratres, non erubescimus? Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus peccata, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Veniet, velimus, tum te invenerit, nihil tibi obest quia nescis. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum, ante faciem Domini, quoniam venit:» prius. Et postea quid? «Quoniam venit judicare terram.» Et «exsultabunt omnia ligna silvarum.» Venit primo, et postea judicare terram: exsultantes inveniet eos qui primo ejus adventui crediderunt, «quoniam partem, quia non partem emit. Totum judicare habet, quia pro toto pretium dedit. Audistis Evangelium, quia cum venerit, inquit, «con
Abbreviated transcription (Latin):
suis . & impleuit orbem terrarum. Non re¬
sistamus primo aduentui : ut non ex paues¬
camus scđm. Et uȩtunc pregnantibus
& mammantibus. Audistis modo in e¬
uuangelio. cauetequia nescitis quahora
ueniat in figura dicta sunt : Quȩ sunt preg¬
nantes. & quȩ sunt lactantes : Pregnantes
dicuntur. quȩhabent spem in scło. Qu
suntpositȩ Uerbi gr̃a. emere uult uillanq
Emit. peperit : ad eo lactat qđ emit. Tan
nantibus & mammantibus. Vaequi habetsia
in scło. uȩquihȩrenthis rebus. quas de scispa
perunt. Quidergo deb& facere xp̃ianus i
mundo non seruiremundo. Quid hocest hu
bentes tam quã non habentes Sicdicit sichor¬
tatur. quos non uult inuenirt adie illa tãqia
pregnantes & mammantes. sic eoshortat De
cȩtero frs̃ tempus breueest : reliquũ est uten
qui habent uxores. tam quã non habentes snt
Stquiflent. tam quam nonflentes. Etqui qui¬

Expanded text:
suis, et implevit totum orbem terrarum. Non resuis, et implevit totum orbem terrarum. Non resistamus primo adventui, ut non expavescamus secundum. «Et vae tunc praegnantibus et mammantibus.» Audistis modo in Evangelio: «Cavete, quia nescitis qua hora veniat» . In figura dicta sunt. Quae sunt praegnantes, et quae sunt lactantes? Praegnantes animae dicuntur, quae habent spem in saeculo. sunt positae. Verbi gratia: emere vult villam; s in spe: emit; peperit, adeo lactat quod emit. «Vae praegnantibus et mammantibus:» vae qui habent spem in saeculo, vae qui haerent his rebus quas de saeculi spe pepererunt. Quid ergo debet facere christianus? Uti mundo, non servire mundo. Quid est hoc? Habentes tanquam non habentes. Sic dicit, sic hortatur quos non vult inveniri a die illa tanquam praegnantes et mammantes, sic eos hortatur: «De fratres: tempus breue est; reliquum est ut et qui habent uxores tamquam non habentes sint, et qui flent, tamquam non flentes, et qui gau
Abbreviated transcription (Latin):
ingentes arbores cedrinȩ & cypressinȩ: &
in putribilia ligna trans lata sunt. Ad ae¬
dificationem domus lignasiluarũ erant.
sed antequã irent inȩdificium. ligna silua¬
rum erant : sed antequã oliuã pararent
Tunc exultabunt omnialigna siluarum
ante faciem dñi qm̃uenit. qm̃ uenit iudicare¬
terrã. Primouenit & posteauenturus est.
Primo uenit in eccłasua in nubib. Quȩ sunt
nubes quȩ eum portauerunt : Apłip̃dican¬
tes. dequibus audistis cũ legeretur apłs
Legatione inquit proxp̃o fungimur: obse¬
crantes ꝓxp̃o reconciliaridõ. Ipsȩ sunt nu¬
bes in quibus uenit. excepto aduentu suo
posteriore . quouenturꝰ est iudicare uiuos &
mortuos Uenit primo innubibus. Haec
primo uox ipsius sonuit in euuangelio A¬
modo uidebitis filium hominis uenientem
innubibus. Quid est amodo : Non nedñs post¬
eauenturus est. quando seplangent omnes
tribus terrȩ : Prius uenit in predicatorib

Expanded text:
ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et imputribilia ligna translata sunt ad aedificationem domus. Ligna silvarum erant, sed antequam irent in aedificium; ligna silvarum erant, sed antequam olivam parerent. 14. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum, ante faciem Dterram.» Primo venit, et postea venturus est. Primo venit in Ecclesia sua in nubibus. Quae sunt nubes quae eum portaverunt? Apostoli praedicantes, de quibus audistis, cum legeretur Apostolus: «Legatione,» inquit, «pro Christo fungimur, obsecrantes pro Christo reconciliari Deo» . Ipsae sunt nubes in quibus venit, excepto adventu suo posteriore, quo venturus est judicare vivos et mortuos. Venit primo in nubibus. Haec primo vox ipsius sonuit in Evangelio: «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus.» Quid est, «Amodo?» Nonne Dominus postea venturus est, quando se plangent omnes tribus terrae? Prius venit in praedicatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
habes propt̃ea nonuis intrare : Quid est
hoc : si hostiam tibi indicer& ds̃. taurum.
hircum. arietem. inuenires quod offerres
Indixĩtibi humilecor. & non uis intrare .
Hocenim non in uenis: quia superbia tumu¬
isti. Etenim correxit orbem terrȩ. qui non
commo uebitur. udicabit populos inȩqui¬
tate: Tunc se illiplangent. quino lunt mo¬
Cȩli enim prȩdicatores. terra auditores.
Commoueatur mare. & plenitudo eius:
Quodmare : scłm. Commotum est mare. &
plenitudo maris. Omẽ scłm concitatũ ẽ ad¬
uersus ȩcłam : cũ dilataretur & aedificaret᷑
toto orbeterrarum. Deipsa cõmotione. au¬
distis in euuangło. Tradent uos adiudicia.
Cõmotũ est mare. Sed quando uincer& ma
om̃s equi : campisunt dĩ. Tunc ex ultabt̃
om̃ia ligna siluarum. Ligna siluarũ paga¬
nisunt: Quareiam gaudent : Quia prȩci¬
si sunt oleastri. & in serti inoliua. Tunc ex¬
ultabt̃ om̃ia lignasiluarum : quia prȩcisest̃

Expanded text:
habes, propterea non vis intrare. Quid est habes, propterea non vis intrare. Quid est hoc? Si hostiam tibi indiceret Deus taurum, hircum, arietem, invenires quod afferres: indixit tibi humile cor, et non vis intrare. Hoc enim in te non invenis, quia superbia tumuisti. «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur. Judicabit populos in aequitate.» Tunc se illi plangent, qui nolunt moCoeli enim praedicatores, terra auditores. «Commoveatur mare et plenitudo ejus.» Quod mare? Saeculum. Commotum est mare, et plenitudo maris: omne saeculum concitatum est adversus Ecclesiam, cum dilataretur et aedificaretur, toto orbe terrarum. De ipsa commotione audistis in Evangelio, «Tradent vos ad judicia» . Commotum est mare: sed quando vinceret maromnes aequi, campi sunt Dei. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum.» Ligna silvarum, Pagani sunt. Quare jam gaudent? Quia praecisi sunt de oleastro, et inserti in oliva . «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum:» quia praecisae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Commoueatur a facieeius uniuersaterra. & tu
dicis non cõmoueri: Dicite innationibus
dñs regnauit aligno. Anforte hioptinebunt¬
& dicent seregnare aligno. quia fustibus cir¬
cum cellionum regnant᷑: Decrucexpi regna.
si aligno regnaturus es Nam lignum hoc
tuum ligneum tefacit. lignum xpĩmare
te traiecit. Audi psalmum dicentem. Cor¬
rexit orbem terre : qui non commo uebitur.
& tudicis. non solum motum post correptio¬
nem. sed &iam diminutum. Tuuerum dicis.
istementitur : ꝑseudo prophetȩ clamantes
etcehic est xp̃s. ecceillic: uerum dicunt. & ꝓ¬
phetaiste mentitur : Pr̃s contra istas a per¬
tissimas uoces in angulis auditis strepitum.
Iuetradidit & illetradidit. Quid dicis : uoces
tuȩ audiendȩ sunt. anuoces dĩ : & enimcor¬
rexit orbem terrȩ qui non cõ mouebitur
Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatũ.
tollehostiam. intra in atriadnĩ. Hostias ñ

Expanded text:
«Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Circumcellionum regnant? De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum post correctionem, sed etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est Christus, ecce illic,» verum dicunt; et propheta iste mentitur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatum; tolle hostiam, intra in atria Domini. Hostias non
Abbreviated transcription (Latin):
is hostiam quã portares ad atria dñi. Iam ne
ueneamur. curramus cętera. Uide tetres cen
ndomum. uidete aedificium ire ꝑ totum or¬
mterrarum. Caudetequia intrastis in atria.
uaete quia aedificamini templum dĩ. Qui
in intrant. ipsi ȩdificantur. ipsi sunt domus
Illeest in abitator. cui aedificatur domus:
morbeterrarum. Ethoc post captiuitatem.
anehostias. & introite in atria eius. ad orate¬
is regnauit aligno. Etenim correxit orbẽ
nȩ. qui non commouebitur. Quȩ testimo¬
ia aedificationis domus dĩ: intonantnubes
lorum ꝑtotum orbem terrarum aedificari
numdĩ & clamant ranȩ depaludibus.
nos soli sumus xp̃iani : quȩ testimonia ꝓfero :
ꝑsalterii. profero quod surdus cantas : Aperi
aures tuas. Cantas ista. cantasmetum. & nonꝰ.
concordas mecum. Linguatua sonat quod
sonat mea &cor dissonat a cordemeo. Non¬
netu cantas ista : ude testimonia orbis terrarũ.

Expanded text:
leres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne leres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificatur domus toto orbe terrarum, et hoc post captivitatem. «Tollite hostias, et introite in atria ejus.» Dominus regnavit a ligno. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terrarum aedificari domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum:
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Etuos afferted nõ głamꝰ & honorem &
dicite. non nobis dñe non nobis. sed nominiuo
dagłam. Noli tespem in hominem ponere.
Sibaptizatur unusquisq urm. dicat. Illeme
baptizat. de quo amicus sponsidixit. hic est
quibaptizat. Si enim hȩc dixeritis. affertis
dño głam & honorem. Afferte dño głam&¬
antro eatis in atriacius : Iamenim creuitdo
& facta sunt atria. qui afferunt hostias. in¬
i inatria. Tauros allaturi sumus. hyrcos.
redebemus. Videte neilla sit hostia. dequa
dudum dixit. confessio & pulchritudo in
pectueius. Confessio. hostia est dõ. Oergo
mnes. siuultis intrare in atria eius. nolite ua
fintrare: tollitehostias. Quas hostias nobis
dtintra domum dĩ. & cũ hostia intrasti. Si
uan superb es: in anis intras. Nãunde suꝑ¬
is nisun anis esses : Nã siplenus esses. non
ureris. Quo modo plenus esses : Sitecumtol¬

Expanded text:
verunt: et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et verunt: et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et dicite, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite spem in homine ponere. Si baptizatur unusquisque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit, «Hic est qui baptizat» . Si enim haec dixeritis, affertis Domino gloriam et honorem: «Afferte Domut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vofferre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confessio hostia est Deo. O ergo gentes, si vultis intrare in atria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum corde intra in domum Dei, et cum hostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tol
Abbreviated transcription (Latin):
tia in scĩficationeeiꝰ. Tuiam quȩrebas m agnsun¬
tiam. prius diligescĩ tatem. Cum scĩficatus fuc¬
ris eris & magnificus. Nam siprȩposterepr¬
us ee uolueris magni ficus. antecades quãsur¬
gas : Non enim surgis. sed extolleris. Melus
surgis. siteelleerigat. qui noncadit. Descmdt
enim ad te illequinoncadit. Tuceci deras ille
descendit: porrexit tibimanum. Nonpotis
uiribus tuis surgłre. amplectere manum des¬
cendentis: ut erigaris a forti. Quidergo sicon¬
fessio & pulchritudo in conspectu eius. siscitas
& magnificentia in scĩficationeeius : Hocann¬
tiamus. cum ȩdificamꝰ domum. Ecceiam annun¬
tiatum est gentibus Quid debent faceregenes
quib annuntiauerunt illiquisiluam extirpa¬
uerunt: Iam ipsas ad gentes dicit. ad ferce
dño pariȩgentium. afferte dnõ głam & hono
rem. Nolite uobis quia & illi qui uobis annun¬
tiauerunt nonsuam. sed illius głam annuntia¬

Expanded text:
tia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descendentis, ut erigaris a forti. 8. «vers.» 7. Quid ergo? Si «confessio et pulchritudo in conspectu ejus, sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas gentes dicit, «Afferte Domino patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem:» nolite vobis; quia et illi qui vobis annuntiaverunt, non suam, sed illius gloriam annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis autem est sponsusnr̃. qui foedã ama¬
uit ut pulcram facer& : Quomodo ait aliquis
foedam amauit: nonueni inquit uocareius¬
tos. sed peccatores: Quare uocas peccatores :
ut remaneant peccatores : non inquit. Et
quo modo nonerunt peccatores : Confessio
& pulchritudo in conspectueius. Confitent᷑
enimpeccata sua. uouunt malaquȩ auidede
uorauerant. non redeunt ad uomitum suumnsar
canis inmundus. & erit confessio & pulqhiua
Amamus puleritudinem. prius eligamus confell¬
nem : ut sequatur pulchritudo. Iterum exisi
qui amat potentiam. amat & magnificentiam
uultee magnus. quomodo angelisunt: Mus¬
ficentia quȩdam in angelis tanta potentia it
faciant angłi quicquid possunt sustinere. non
possit & omnis homo. Desiderat potentiam a¬
głorum sed iustitiam angłorum non amat.
Prius iustitiam dilige . & sequetur cepotentia
Quid enim sequitur & hic: Scĩ tas & magnisceor¬

Expanded text:
Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amaQualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni,» inquit, «vocare justos, sed peccatores» . Quos vocas peccatores, ut remaneant peccatores? Non, inquit. Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est in Angelis; et tanta potentia, ut si faciant Angeli quidquid possunt, sustineri non possit. Et omnis homo desiderat potentiam Angelorum, sed justitiam Angelorum non amat. Prius justitiam dilige, et sequetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnificen
Abbreviated transcription (Latin):
tum excelsus dñs. Nondixit. dñs autem suꝑcȩ
los sed&. fortasse enim alius illos fecisse puta¬
retur suꝑ quosseder& : sed dixit. dñs autem
cęlos fecit. Sicȩlos fecit. &iam angelos fecit
Ipsefecit angłos. ipsefecit apostolos. Apłisce¬
debant dȩmonia : sedipsi apłi cęli erant. qui
dnm̃ portabant. Etquem dnm̃ portabant:
A quo factierant:. Audi quia cȩlisunt Cȩli
en arrantgłam dĩ. Ipsis cȩlis dicitur. adnun¬
tiate ingentibus glãm eius. in omnibus populis
mirabilia eius : qm̃ magnus dñs & laudabilis
nimis. terribilis est suꝑomnes deos. Quos deos :
suꝑ istosdeos. Dñs autem cȩlosfecit. Ocȩli
quos fecit. annuntiate ingentibus głam eiꝰ
Aedificetur domus ꝑ omnem t̾ram. cant& om̃is
critudo & confessio. sed confessio & pulcri¬
tudo. Foedus eras. confitere utsis pulcher
Peccator eras. confitere ut sis iustus. Foeda¬
rete potusti. formosum te facere non potes.

Expanded text:
tum excelsus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super tum excelsus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fecit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Angelos, ipse fecit Apostolos. Apostolis cedebant daemonia: sed ipsi Apostoli coeli erant, qui Dominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in genmirabilia ejus. Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos.» Quos deos? super omnes istos deos. «Dominus autem coelos fecit.» O coeli, quos fecit, annuntiate in gentibus gloriam ejus! Aedificetur domus per omnem terram, cantet omnis chritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes.
Abbreviated transcription (Latin):
magnus dñs & laudabilis nimis : uoluit enim
explicare ut poterat humanalingua. Et quã¬
uis magnussit. tactor organi spi sc̃s. tamenꝑ
tiones generat. Explicare ergo ꝑhanc lingũã
uolens quid ait. magnus dñs & laudabilis ni¬
mis : dic quantum laudabilis. dic terribilis ẽ.
inquit suꝑ om̃s deos. Quare dixisti suꝑ om̃s
deos: Quia om̃s diigentium daemonia.
Etipsa est totalaus illius quilaudabilis est nimis.
quia superat om̃s deos gentium. qui sunt dȩmo¬
nia. Expecta & audi quidsequatur Dñs au¬
tem cȩlos fecit. Iam ergonon suꝑ dȩ moniasolũ:
sed suꝑ omnes cęlos quos fecit. Sidicer& suꝑ om̃s
deos: qm̃ om̃s diigentium dȩmonia. & ibitantũ¬
modo remaner&: laudatio dñi : Minus dice¬
r&. quam nossolemus dexp̃o cogitare. Cum
autem dixit. dñs autem cęlos fecit: iudetequid
sit intercȩlos & dęmonia. & uidetequid in tersit
interipsoscęlos. & illũ quicedos fecit. Eccequan¬

Expanded text:
«Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat humana lingua, et quamvis magnus sit tactor organi Spiritus sanctus,tiones generat: explicare ergo per hanc linguam volens, quid ait? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Dinquit, «super omnes deos.» Quare dixisti, «super omnes deos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipsa est tota laus illius qui laudabilis est nimis, quia superat omnes deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod sequitur: «Dominus autem coelos fecit.» Jam ergo non super daemonia solum, sed super omnes coelos quos fecit. Si diceret, «Super omnes deos, quoniam omnes dii Gentium daemonia,» et ibi tantummodo remaneret laudatio Domini, minus dixerat quam nos solemus de Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid intersit inter coelos et daemonia; et videte quid intersit inter ipsos coelos et illum qui fecit coelos; ecce quan
Abbreviated transcription (Latin):
monia erant. apło dicente aꝑtius. Qm̃ quȩ
immolant gentes. dȩ moniis immolant & nondõ.
Quiaergo ideo erant incaptiuitate. quia dȩmoniis
immolabant . & propterea tota terra siluosare¬
manserit. annuntiate. istemagnus: & laudabi¬
lisnimis. Et quomodo ostenditur magnitudo¬
eus : ut eradic& illas suꝑstitiones. sub quibus
captuius populus tenebatur. quem redimere
aduenit terribilis suꝑ om̃s deos. Etquasi dice¬
retur illi. quare dixistisuꝑ omnes deos. Sunt
enim dii : Sequitur & dicit. Quia omnes dii
gentium daemonia. Intendat caritas ura
Magnum aliquid dicebat paulo ante. magnus
dñs. Et tam quam deficiens in laude ipsius. &
laudabilisnimis. Nonne hoc dixeram. quia
dimisit tibi cogitare quod non poterat ipseuer¬
bis explicare: Explicans autem ipse uerbis.
suꝑ dȩmonia. & tusi uolueris eris: Sed simillũ
credideris. I t aneipsaest illa magnitudo laudis.

Expanded text:
monia erant, Apostolo dicente apertius, «Quoniam quae monia erant, Apostolo dicente apertius, «Quoniam quae immolant gentes, daemoniis immolant, et non Deo» . Quia ergo ideo erant in captivitate, quia daemoniis immolabant, et propterea tota terra silvosa remanserat; annuntiatur iste «magnus et laudabilis nimis.ejus, ut eradicet illas superstitiones, sub quibus captivus populus tenebatur, quem redimere advenit «terribilis super omnes deos?» Et quasi diceretur illi, Quare dixisti, «super omnes deos?» sunt enim dii? sequitur et dicit, «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Intendat Charitas vestra. Magnum aliquid dicebat paulo ante, «Magnus Dominus;» et tanquam deficiens in laudi ipsius, «et laudabilis nimis.» Nonne hoc dixeram, quia dimisit tibi cogitare quod non poterat ipse verbis explicare? Explicans autem ipse verbis, super daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitudo laudis,
Abbreviated transcription (Latin):
um. fudit sanguinem suum. emit orbem t̃¬
num. Quȩritis quid emerit: Videte quid
lderit. & inuenite quid emerit. Sanguis xpĩ.
ntium est: Tantiquid ual& : Quid. nisito¬
im orbem: Quid. nisi om̃s gentes : ualde
ngrati sunt pretiosuo. autmultũ suꝑbi sunt
iudicunt. aut illud tam paruum ẽẽ ut solos
isemerit. autsetam magnos ẽẽ ꝓquibusso
sllud sit datum. Nonergo exultent. non
lpbiant. ꝓ toto dedit. quantum dedit No¬
it quid emerit : quia nouit quanti emerit
dequia redemptisumus. post captiuitatẽ ae¬
sicatur domus. Et quisunt qui nostenebanł
incaptiuitate : quia illis quibus dicitur. ad nun¬
tiate. ex tirpatores siluȩ sunt. utextirpant siluã.
liberent decaptiuitate terram. & instruant. ae¬
dificent annunti ando magnitudinem domus
dnĩ. Vnde silua dȩ monũ extirpatur. nisi prȩdi¬
cetur illequi suꝑ om̃s est: Ergo omnes gentes dȩ¬
monia habebant deos. Quos dicebant deos: dȩ¬

Expanded text:
etium; fudit sanguinem suum, emit orbem teetium; fudit sanguinem suum, emit orbem terrarum. Quaeritis quid emerit? Videte quid dederit, et invenite quid emerit. Sanguis Christi, pretium est. Tanti quid valet? Quid, nisi totus orbis? quid, nisi omnes gentes? Valde ingrati sunt pretio suo, aut multum superbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parvum esse, ut solos Afros emerit; aut se tam magnos esse, pro quibus solis illud sit datum. Non ergo exsultent, non superbiant: pro toto dedit, quantum dedit. Novit quid emerit, quia novit quanti emerit. Inde quia redempti sumus post captivitatem aedificatur domus. Et qui sunt qui nos tenebant captivitate? Quia illi quibus dicitur, «Annuntiate,» exstirpatores silvae sunt: ut exstirpent silvam, liberent de captivitate terram, et struant, aedificent, annuntiando magnitudinem domus Domini. Unde silva daemonum exstirpatur, nisi praedicetur ille qui super omnes est? Ergo omnes gentes daemonia habebant deos: quos dicebant deos, dae
Abbreviated transcription (Latin):
uentium ex dam auit. crucifige crucifige.
usulle isto fremituterreretur. qui terribilis
st nonsolum suꝑ omnes homines. sed super
nnes deos. Vbi erũ uult ȩdificaredomum.
ocus ipseͤ sil uosus ẽ. undedictum est hesterno
e inuenimus eam in campis siluȩ. Domũ
nim ipsam querebat. cum dicer& in campis
us Etunde siluosus est locus ille: Simula¬
acolebant homines. non mirum : qui aporcos
iscebant. Filius enim illeerat qui dimisit pa¬
mn. &omnia sua comsumpsit in mer&ricib
uens ꝓdige. pascebat porcos. id est colebat
emonia: Et ipsa suꝑstitio negentilium. silua
taerat omnis terra. Sed ex stirpat siluam.
uaedificat domum : & ꝓpterea dictum est
undomus aedificaretur post captiuitatem
nebant᷑ enim homines captiui subdiabolo. &
imonibus seruie̾bant. sed redempti sunt acap¬
uitite. Uendere sepotuerunt: sed redimere
mnpotuerunt. Uent redemptor. & dedit p̃¬

Expanded text:
ientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; ientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; quasi ille isto fremitu terreretur qui «terribilis est,» non super omnes homines, sed «super omnes deos?» Ubi enim vult aedificare domum, locus ipse silvosus est, unde dictum est hesterno die, «Invenimus eam in campis silvae». Domum enim ipsam quaerebat, cum diceret, «In campis silvae.» Et unde silvosus est locus ille? Simulacra colebant homines: non mirum quia porcos pascebant. Filius enim ille erat qui dimisit patrem, et omnia sua consumpsit in meretricibus, vivens prodige; pascebat porcos , id est, colebat daemonia: et ipsa superstitione Gentilium, silva facta erat omnis terra. Sed exstirpat silvam qui aedificat domum; et propterea dictum est, «Cum domus aedificaretur post captivitatem.» Tenebantur enim homines captivi sub diabolo, et daemonibus serviebant; sed redempti sunt a captivitate. Vendere se potuerunt, sed redimere non potuerunt. Venit Redemptor, et dedit pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quid dicer& : qm̃ magnus dñs & laudabils
nimis: Quid enim dictura est linguaparia.
ad laudandum magnum: Dicendonimis e
misituocem : & dedit cogitatione quod sapuas
Tam quam dicens. Quod sonare non possum
tucogita. Et cum cogitaueris. parum ert
Quod cogitatio nullius explicat. lingua alicuis
explicat: Magnus dñs & laud abilis ninis
Ipselaudetur. ipse prȩdicetur. euis głanintie¬
tur & ȩdificetur domus: Terribilis est suꝑ
omnes deos. Sunt enim dii. suꝑ quos sit tri¬
bilis ille: Videbimus quosdicat & ui debimꝰ
quaredicat. Interim antequã dicat. Rxm̃i id
irtite. Iuequiquasi territus udetur in terho¬
ones. terribilis est suꝑ omnes deos. Nũ quid
infremuerunt gentes : Num quid non populi
oneius : numquid illitauri pingues non circũ¬
ledernt eum: Num quid nonleo illerugi¬
usfremuit supra illum. & in trans incordasȩ¬

Expanded text:
Ergo quid diceret? «Quoniam magnus Dominus et laudabilis Ergo quid diceret? «Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis.» Quid enim dictura est lingua parva ad laudandum magnum? Dicendo, «nimis,» emisit vocem, et dedit cogitationi quod sapiat: tanquam dicens, Quod sonare non possum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat, lingua alicujus explicat? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Ipse laudetur, ipse praedicetur, ejus gloria nuntietur, et aedificatur domus. 5. «Terribilis est super omnes deos.» Sunt enim dii super quos sit terribilis ille? Videamus quos dicat, et videbimus quare dicat. Interim antequam dicat, charissimi, advertite. Ille qui quasi territus videtur inter homines, «terribilis est super omnes deos.» Numquid non fremuerunt gentes? numquid non populi sus Christum ejus ? Numquid illi tauri pingues non circumdederunt eum? numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans in corda saev
Abbreviated transcription (Latin):
Nostis certe quia homo apparuit. nostis certo
in utero feminȩ conceptus est . nostis quiac
uteronatus est. nostis quia lactatus est. qui
manibus portatus est. quia circum cisus it
hostia ꝓ illo oblata est : quia creuit: Pot
nostis: quia expalmatus est. conspu̾tus. spis
coronatus. crucifixus est. mortuus est lanai
ꝑcussus est. Nostis quiahȩc omnia passisd
magnus est & laud abilis nimis Noliteconto¬
nereparuum. intelligitemagnum. Paruuispe¬
tus est. qui a pariueratis. Intelligatur magis
& in illo magnieritis. Sic enim edificaturd¬
mus sicerigitur moles inipsadomo. Crescit
lapides. qui ducunt᷑ ad aedificium. Cresciut
go. intelligite xpm̃ magnum. Et paruus mags¬
nus est magnusnimis. Finiuit uerba uolet
dicerequantum magnus. Et si tota diedicere
magnus. magnus. quid dicer& totadiedicens
magnus: Tinir& aliquando quia finiturdus
Magnitudo illius. antedies. ultra dies si nedie

Expanded text:
Nostis certe quia homo apparuit; nostis certe quia in utero feminae conceptus est, nostis quia ex utero natus est, nostis quia lactatus est, quia manibus portatus est, quia circumcisus, quia hostia pro illo oblata est, quia crevit; postremo nostis quia expalmatus est, consputus, spinis coronatus, crucifixus est, mortuus est, lancea percussus est; nostis quia haec omnia passus est: «Magnus» est «et laudabilis nimis.» Nolite contemnere parvum, intelligite magnum. Parvus factus est, quia parvi eratis; intelligatur magnus, et in illo magni eritis. Sic enim aedificatur domus, sic eriguntur moles in ipsa domo: crescunt lapides qui ducuntur ad aedificium. Crescite ergo, intelligite Christum magnum: et parvus magnus est, magnus nimis. Finivit verba: volebat dicere quantum magnus; etsi tota die diceret, Magnus, magnus, quid diceret? Tota die dicens, Magnus finiret aliquando; quia finitur dies: magnitudo illius ante dies, ultra dies, sine die.
Abbreviated transcription (Latin):
Non propter illam dicis falsum testi¬
monium. non propter illam facis homi¬
cidium non propter illam falsum iiras.
infundamento: sed tamen qui adili¬
gis illam & contristaris si perdas
illami Superfundamentum posuisti.
non aurumt argentum. aut lapides
practiosos sed ligna foenum. stipula:
saluus erif Cum ardere corperit quod
aedificasti sic tamen quasi perignem:
Nemo enim super fundamentum
hoo ardificans adulteria. blasphemias
sacrilegia idolatriã periuria & put& se
saluum futurum perigner. quasusta
sint ligna fornum. stipula: sed qui
edificatamorem terrenorum. super fun¬
damentum regni caelorum: ĩdest su
perxp̃m ardebit amor rerum tem¬
poralium & ipse saluus erit peridone¬
um fundamentum: Inimicidñi men¬
titisunt ei dicendo. eo aduineam. et
non eundo: & erit tempus eorum non
ad tempus sedinae ternum : E.tqui¬
sunt isti: & cibauit illos exadipe fru¬
menti: Nostis ad ipem frumenti unde
cibantur multiinimici quimentiti

Expanded text:
non propter illam dicis falsum testinon propter illam dicis falsum testimonium, non propter illam facis homicidium, non propter illam falsum juras, in fundamento. Sed tamen quia diligis illam, et contristaris si perdas illam; super fundamentum posuisti, non aurum, aut argentum, aut lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam. Salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti; sic tamen quasi per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, fenum, stipula: sed qui aedificat amorem terrenorum super fundameChristum, ardebit amor rerum temporalium, et ipse salvus erit per idoneum fundamentum. Inimici Domini mentiti sunt ei dicendo, Eo ad vineam, et non eundo, et erit tempus eorum non ad tempus, sed sunt isti? et cibauit illos ei adipe frumenti. nostis adipem frumenti, unde cibantur multi inimici, qui mentiti
Abbreviated transcription (Latin):
dificant aurum argentum. lapides
praetiosos quidicunt ex hac oportuni¬
tate : bonumest mihi dissolui & esse
cum xp̃o: Alacres currunt. autnihil
aut modice decerrena fragilitate
contristantur : Illi autem amantes
res proprias. domos proprias grauiter
conturbantur. fornum stipula et
ligna ardet: habent ergo ligna.
fornum. stipulam super fundamen¬
tum. sedrerum concessarum non
in licitarum: Dico enim fr̃s. possi
amo possessionem istam. timeo
ne pereat. et imminet dampnum.
ectu contristaris non quidem prȩ¬
ponis eam xp̃o: Nam sic amas
possessionem istam ut sidicatur tibi
plus tamen amplecteris xp̃m. quem
posiusti in fundamento. saluus eris.
tam quam perignem : Audialiud non
potes tenere possessionemistam nisi
dixeris falsum testimonium: & hoc
non facere xp̃m infundamento po¬
nere est : Ueritas enim dixit. Os
quodmentitur. occidit anima: Ergo
si possessionem tuam diligis. nonta¬
men propter illam facis Rapinamꝗ

Expanded text:
dificant aurum, argentum, lapides dificant aurum, argentum, lapides pretiosos, qui dicunt ex hac opportunitate: bonum est mihi dissolui et esse cum Christo, alacres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur; illi autem amantes res proprias, domos proprias, grauiter conturbantur: faenum, stipula et lignum ardet. habent ergo ligna et faenum et stipulam super fundamentum, sed rerum concessarum, non inlicitarum. dico enim, fratres: possid"amo possessionem istam, timeo ne pereat" et imminet damnum et tu contristaris, non quidem praeponis eam Christo. nam sic amas possessionem istam, ut, si dicatur tibi: plus tamen amplecteris Christum, quem posuisti in fundamento: saluus eris tamquam per ignem. audi aliud: non potes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium; et hoc non facere Christum in fundamento ponere est. ueriquod mentitur, occidit animam» . Ergo si possessionem tuam diligis, non tamen propter illam facis rapinam,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quicquid temporaliter fluit non e¬
ł nt dilectione aliqua. terrenis operib :
asti iusti scĩ continentes. fortassis et
am quam non utentes: Sunt autem
liqui rebus infirmitati concessis. in¬
erent aliquantum dilectione: non
ipit uillam alienam. sed sic amatsuã
siperdiderit contur betur: Non
ppetit uxorem alienam. sed sic in¬
heret sicmiscetur suȩ ut modum
non ibi teneat perscriptum tabulis.
liberorum procreandorum causa:
nontollit aliena sed repecit sua. et
habet iudicium cum fratre sua : Talib:
enim dicitur: iam quidem omnino
delictum est quia iudicia habetis
uobiscum uerum. ipsa iudicia inecclesia
iubet agi non adforum trahi: Tamen
delicta esse dicit: contendit enim
xp̃ianus prorebus terrenis. amplius
quam decetrum Cui promis sumest
regnum caelorum: non totum cor
sursum leuat sed aliquam partẽ
trahit in terra: Denique siue nit
temptatio dicendi martyrii illiqui
habent infundamento xp̃m. & ae¬

Expanded text:
tum quidquid temporaliter fluit; non haetum quidquid temporaliter fluit; non haerent dilectione aliqua terrenis operibus, sancti, casti, continentes, justi, fortassis et tanquam non utentes . Sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione. Non rapit villam alienam; sed sic amat suam, ut si perdiderit, conturbetur. Non appetit uxorem alienam; sed sic inhaeret suae, sic miscetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis, liberorum procrnon tollit aliena, sed repetit sua et habet indicium cum fratre suo. talibus enim dicitur : iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. uerum ipsa iudicia in ecclesia iubet agi, non ad forum trahi; tamen delicta esse dicit. contendit enim christianus pro rebus terrenis amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in terram. denique si ueniat temtatio ducendi martyrii, illi qui habent in fundamento Christum et ae
Abbreviated transcription (Latin):
ustram : Num quid medius locus seruatus est :¬
uddextris dicturus est. uenite benedic
batris mei percipite regnum: Quid
istris ite inignem aecernum. qui pa¬
tus est diabolo & angelis eius : Si non
mes mitti quo uide cum quo: Si ergo¬
perailla omnia regnum dĩ non posside¬
unt immonon opera : sed quitalia a¬
int :nan opera talia. inignẽ nonerunt :
Ionenim illo igne ardentes filturi sunt.
ad ulteraturi sed quitalia agunt regnũ
non possidebunt: Non ergo erunt
Quia quitali a agunt regnum dĩ non
uossidebunt: Siergo ad dextris nonert̃.¬
nonrestat nisi ut sint adsinistris : Quid¬
in acternum : Ex pone ergo inquis
nobis ligna. foenum stipulam qui aedi¬
ficant super fundamentum quomo do
nonpereant sed salui fiant sictamen
uasi perignem : Obscura quidem illa
quȩstio sedut possum breuiter dico:
ratres. sunt homines omnino contemp¬
tores sȩculi huius quibus non est. Na¬

Expanded text:
sinistram.» Numquid medius locus servatus est? Qsinistram.» Numquid medius locus servatus est? Quid dextris dicturus est? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum.» Quid sinistris? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Si non times mitti quo, vide cum quo. Si ergo opera illa omnia regnum Dei non possidebunt; imo non opera, sed qui talia agunt; nam opera talia in igne non erunt: non enim illo igne ardentes furaturi sunt et adulteraturi; sed «qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt:» non ergo erunt quia «qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Si ergo a dextris non ernon restat nisi ut sint a sinistris: siin aeternum.» 21. Expone ergo, inquit, nobis, ligna, fenum, stipulam qui aedificant super fundamentum, quomodo non pereant, sed salvi fiant; sic tamen quasi per ignem. Obscura quidem illa quaestio, sed, ut possum, breviter dico. Fratres, sunt homines omnino contemptores saeculi hujus, quibus non est gra
Abbreviated transcription (Latin):
anus sum baptizatus sum ego peni
purgor & propter funda mentum
pereo : Dic mihi iterum quides. Ap¬
nus in quis: interim transi : Quidili
raptor adulter. &cȩtera dequibus
a postolus dicit : quoniam quitali
agunt regnum dĩ non possidebu
Certe ergo a talibus non correta
de talibus commissis pornitemo
non agens regnum cylorum spea
non opinor quia qui talia agi
regnum dĩ non possi debum
Et ignoras quia patientiadi
ad penitentiam te ad ducit
Tunescio quid cibi pollicens
secundum duritiam tuam. & cos
inpoenitens thes auritas tibi
sini cuique secundum operasuo
Adtende ergo ipsum iudicem u¬
nientem bone dõ gratias : nontaus
sententiȩ definitiuam non misis
foras ros & duxit uelum: xirte lis¬
luit pranuntiare. quod dis posuid
are . Nempe congregabuntur ante eũ
is gentes : quid deillis faci& separabit
s& alios ponet addexteram. alios ad

Expanded text:
um, christianus sum, baptizatus sum: ego per ignem um, christianus sum, baptizatus sum: ego per ignem purgor, et propter fundamentum non pereo. Dic mihi iterum, Quid es? Christianus, inquis. Interim transi. Quid aliud? Raptor, adulter, et caetera de quibus Apostolus dicit: «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Certe ergo a talibus non correctus, de talibus commissis poenitentiam non agens, regnum coelorum speras? Non opinor; «quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Et ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu nescio quid tibi pollicens, secundum duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi unicuique secundum opera sua. Attende ergo ipsum judicem venientem. Bene; Deo gratias: non tacuit sententiam definitivam, non misit foras reos et duxit velum. Ante voluit praenuntiare quod disposuit facere. Nempe «congregabuntur ante eum omnes gentes.» Quid de illis faciet? «Separabit eos; et alios ponet ad dexteram, alios ad
Abbreviated transcription (Latin):
ait apostolus de his qui habent fundam̃tũ :¬
Fundamentum aliud ne mopotest po¬
nere praeter id quod positum est¬
sequitur : unus quis que autem super
fundamentum uid eat quoͥd super¬
ardificat: Alius enim super ȩdifi¬
cat aurum. argen tum lapidespre¬
tiosos: Alius ligna stipulã foenum
unius cuius que opus quale sit ignis
ardificauit mercedẽ accipiet: Hoc
est quia super fundamentum iusta
opera aedificat aurum argentum
lapides preciosos : Si autem peccata
ligna. foenum stipulam tamen
propter funda mentum ipses
enim non uobis dare securitaten
malam : non dabo quod non accip
timens terreo: securos uos facerẽ¬
ȩternum : de quo alio loco scriptin
dicit: Ignis eorum non extinguen
& uermis eorum non morie tin
Sed de impiis dixit ait aliquis n
deme: Quiquam uis peccato
quamuis adulter quamuis fraudat
quamuis raptor. quam uis per iun
habeo tamen in fundamento x p̃u

Expanded text:
ait Apostolus de his qui habent fundamentum? «ait Apostolus de his qui habent fundamentum? «Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum essequitur? «Unusquisque autem super fundamentum videat quid superaedificat. Alius enim superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius ligna, fenum, stipulam: uniuscujusque opus quale sit, ignisaedificavit, mercedem accipiet:» hoc est, quia super fundamentum justa opera aedificavit; «aurum, argentum, lapides pretiosos.» Si autem peccata; «lignum, fenum, stipulam:» tamen propter fundamentum «ipse enim non vobis dare securitatem malam. Non dabo quod non accipio, timens terreo: securos vos facerem, si seaeternum; de quo alio loco Scriptura dicit: «Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur» . Sed de impiis dixit, ait aliquis, non de me; qui quamvis peccator sim, quamvis adulter, quamvis fraudator, quamvis raptor, quamvis perjurus; habeo tamen in fundamento Christ
Abbreviated transcription (Latin):
trucidantur : quare non terra de his¬
cente sorbentur : quare non caelo
flagrante incenduntur: Qui a mag¬
na patientia dñi & erunt in puniti.
Absit: Non sibitantum de dĩmisericor¬
dia blandiantur ut sibi eius iniustitiam
polliceamur : Ignoras qui a patientia dĩ
adpȩnatentiam te adducit : Tuaute
secundum duriti am cordistui. & cor
inpenitens. thesauristas tibi iram in
die irae. & reuelationis iusti iudicu
dĩ qui redd& unicuique secundum ope¬
rasua: & simodo non reddit tuncred
tende quod sequitur: in imicidñimen¬
titisunt ei: Dicturus es & quid eis fe¬
cit : nonuiuunt non auras carpunt
non lucem hauriunt. non fontes potant
non fructus terrȩ edunt. & crittempꝰ
quia quasi ad corcular pertin&: Bonũ
est illi. si adoleum intortulari per¬
tineat : Non sibi polliceatur unus quis¬
que habens facta nefaria quȩ regnũ
delebor inȩternum: & purgor perig¬
nem saluus ero: Nam quidest quod

Expanded text:
trucidantur? quare non terra dehistrucidantur? quare non terra dehiscente sorbentur? quare non coelo flagrante incenduntur? Quia magna patientia Domini. Et erunt impuniti? Absit. Non sibi tantum de Dei misericordia blandiantur, ut sibi ejus injustitiam polliceantur. Ignoras quia Dei patientia ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenidie irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et si modo non reddit, tunc retende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non fontes potant? non fructus terrae edunt? «Et erit temquia quasi ad torcular pertinet: bonum est illi, si ad oleum in torculari pertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria, quae regnumdelebor in aeternum; et si purgor, per ignem salvus ero. Nam quid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
illud. alii postemo deos recentes suos:
forcasse iste israbel: eccepeccomani¬
festumest. eo post affectiones coridis
mei: Sedquid facio: diabolus hocfẽcit.
dȩmones hoc faciunt: Quiꝰ est diabolus.
qui sunt dȩmones : certe inimici tui:
est plepsmea: isra hel: quidest audis¬
set me sunuiis meis ambulas set: i¬
quȩ runtur de inimici supsi facti sunt
peiores in imici: Quomodo enim
quid sequiturł de inimicis quȩ rimini.
uos quid estis: Inimicidñi mentiti
funt ei : Renuntias rhuntio : &
redit ad quod renuntiat: Vtique :¬
quibus renunti as. nisi factis malis. fac¬
tis diabolicis. factis dõ dampti& dis¬
ł drtis rapinis periuriis homicidiis
adulteriis. sacri legiis. sacrisab ominan¬
dis curiositatibus : his omnibus renun¬
tias & rursus his inflexus superaris :
facta sunt tibi posteriora de teriora
prioribus. Canis reuersus aduomitũ
mentiti sunt ei : & quanta patientia dñi
quare non prosternuntur : quare non

Expanded text:
illud; alii postremo deos recentes suos: illud; alii postremo deos recentes suos: fortasse iste Israel, Ecce pecco, manifestum est; eo post affectiones cordis mei: sed quid facio? Diabolus hoc facit, daemones hoc faciunt. Quid est diabolus? qui sunt daemones? Certe inimici tui. est, «plebs mea? Israel.» Quid est, «audisset me? Si in viis meis ambulassetqueruntur de inimicis? Ipsi facti sunt pejores inimici. Quomodo enim? quid sequitur? De inimicis querimini; vos quid estis? «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Renuntias? Renuntio: et redit ad quod renuntiat. Utique quibus rebus renuntias, nisi factis malis, factis diabolicis, factis a Deo damnandis; furtis, rapinis, perjuriis, homicidiis, adulteriis, sacrilegiis, sacris abominandis, curiositatibus? His omnibus renuntias, et rursus his inflexus superaris. Facta sunt tibi posteriora deteriora prioribus: canis reversus ad vomitummentiti sunt ei.» Et quanta patientia Domini! Quare non prosternuntur? quare non
Abbreviated transcription (Latin):
meus uocem meam . & i srahel non inten¬
reducta ame a peccatis abluta : & ista hel
non adtendit mihi: Baptizanturenĩ.
& transeunt permare rubrum. sed
inuia murmurant : contradicunt. con¬
queruntur seditionibus perturbant᷑.
ingrati ei quiliberauit a persequentib:
hostibus. quiducit persicum perhȩre¬
mum cumcibotamen & potu. cum
umine nocturno. & umbraculo diur¬
no : & isra hel non adtendit mihi Et
foramina currit amurca : Et dimisit
non secundum salutem preceptorum¬
eorum sed secundum affectiones cor¬
dis eorum: donauit rossibi dicit
a postolustradidit eos ds̃ in con¬
cupiscentias cordis eorum: Dimisit
eos. secundum affectiones cordiseorum:
bunt in affectionibus suis : In de est quod
horretis sitamen eliquamini ingemella¬
na ab scondita dñi sitamen apatrtas
tus adamastis inde est quod horretis:
li defendunt circum. aluamphiteatrũ :
aliicasas inuicis alii theatra. aln illud alii

Expanded text:
meus vocem meam; et Israel non intenmeus vocem meam; et Israel non intenreducta, a me a peccatis abluta: «Et Israel non intendit mihi.» Baptizantur enim et transeunt per mare Rubrum; sed in via murmurant, contradicunt, conqueruntur, seditionibus conturbantur, ingrati ei qui liberavit a persequentibus hostibus, qui ducit per siccum, per eremum, cum cibo tamen et potu, cum lumine nocturno et umbraculo diurno: «Et Israel non intendit mihi.» foramina, currit amurca. «Et dimisi eos,» non secundum salutem praeceptorum meorum; sed, «secundum affectiones cordis eorum:» donavi eos sibi. Dicit et Apostolus: «Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum» . «Dimisi eos secundum affectiones cordis eorum; ibunt in affectionibus suis.» Inde est quod horretis: si tamen eliquamini in gemellaria abscondita Domini, si tamen apothecas ejus adamastis, inde est quod horretis. Alii defendunt circum, alii amphitheatrum, alii casas in vicis, alii theatra, alii illud, alii