comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ciuitatis tułtuantis se audisse
reuertens exposuit et cun cirta eum
uigilaret finem eius expectans: media
nocte it̾m iubet᷑ exire. ⁊ quid audiret ia¬
aenti referret. Qui cũ se nichil audisse
renuntiasset mox nimia claritas quã
etiã p̾dcus pb̾r sufferre non potat ad eũ¬

Expanded text:
adhuc populi ciuitatis se audisse reuertens exposuit. Et cum iuxta eum uigilaret, finem eius expectans, media nocte iubetur exire et quid audire posset iacenti referre. Qui dum nichil se audisse renuntiat, mox nimia claritas quam etiam presbyter sufferre non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum ppͣ. Tu es hyllarius gallus. Et
sum in gallia natus:. sed de gallia e¬
piscopus. Cui ppͣ et si tues hyllariꝰ¬
ep̃c de gallia ⁊ ego suni leo romane se¬
dis aplicus ⁊ uidex. Cui hyllarius et si
sis leo. non de tribu iuda. et si iudicans
resides: sed non in sede maiestatis. Tunc
pͣpͣ cum indignatione surrexit dicens.¬

Expanded text:
aret ait: «Tu es Hylarius gallus?». «sum in Gallia natus, sed de Gallia episcopus». Cui papa: «Etsi tu es Hylarius de Gallia, ego sum Leo Romane sedis apostolicus et iudex». Tunc Hylarius malised non de tribu Iuda; et si iudicans resides, sed non in sede maiestatis'. Mox ille cum indignatione, spreta s
Abbreviated transcription (Latin):
de annis calanuitatis ꝑueĩant
ad annos eternitatis. Sic̾.i. ãm¬
u̾satiũ scõꝵ celebramus ad ip̃oꝵ
honorẽ et nr̃am utilitatem: sic
utilitatemi et nrãm deuocõnẽ.¬

Expanded text:
de annis calamitatis perveniatur ad annum aeternitatis. Sicut anniversarium sanctorum celebramus ad ipsorum honorem, et nostram utilitatem, sic utilitatem et nostram devo
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Ip̃e autẽ eandam quã prius
huũilitatem ⁊ morũ grauitatẽ in oĩbus
sectabatur. In orõe peruigilabat. corpus
macerabat. mulieꝵ consortiũ fugiebat
Hiulis erat in om̃s suscipiendo effi¬
cax in loquendo: alacer in exhortando. se¬
uerus in corripiendo. fertur quoq sic̃¬

Expanded text:
us: «Ipse autem eamdem quam prius humilitatem et morum gravitatem in omnibus sectabatur. In oratione pervigilabat, corpus macerabat, mulierum consortia fugiebat. Humilis erat in omnes suscipiendo, efficax in loquendo, alacer in exortando, severus in corripiendo». Nota quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
nauir. Quis est ergo iste. qui sic in¬
trepidus nrõs fines ingreditur. ⁊ uõ¬
ip̃i qui sb̃ nr̃is solebant suspirare tor¬
mentis. in sultant nobis de ꝑcepcõne
saluris ⁊ nõ solũ iam nichil u̾entur:¬
omis letitia tua. in uictũ conu̾sa sũt¬
gandia tua. dum tu xp̃m suspendis
in ligno: ignoras qnͣta dãpna sustine¬
as in inferno. Post istas crudelium.
ferrei confracti st̃ uectes. Et ecceĩnumi

Expanded text:
navit. Quis ergo iste est, qui tam intrepidus nosipsi qui sub nostris solebant suspirare tormentis, insultant nobis de perceptione salutis; et non solum jam nihil verentur,omnes gaudia tua. Dum tu Christum suspendis in ligno, ignoras quanta damna sustineas in infernferrei confracti sunt vectes: et ecce subi
Abbreviated transcription (Latin):
excepit taitans nũꝙͣ in nr̃am ca¬
u̾nã talem enomuit mũdus: in na¬
sor est iste: non debitor: effractor est de
uidens non supplicem Neiit pugͣre
non succumte eripe nõ manere. d¬

Expanded text:
excepit tartarus, nunquid in nostram cavernam talem evomuit mundus? Invasor est iste, non debitor; exfractor est, videmus, non supplicem; venit jubere, non succumbere; erumpere, non manere.
Abbreviated transcription (Latin):
rentius breui uł simpliti passio¬
ne ꝑiminur. Namqui gladio ꝑ¬
cufitur semel moritur. Qui in flã¬
maꝵ camino ingitur: uo impe¬
tu liberatur. Hic ã longa et mul¬
tiplici pena cruciatur: ut mors ei
nõ desit ad supplicium ⁊ desit ad
cum suaꝵ de amblasse flãmis: et
igneos globos pedib concultare.
uoude et b̃s̃ laurentius non mino¬
re głia preferendusͤ Si quidem ili
in penarum suaꝵ flãmis de am¬
discumbit Illi uestigus pedũ tou¬
culcau̾unt incendia iste laterura
suoꝵ diffusione restrinxit. Illi stã
rena toto corꝑe dũm dep̾catur.

Expanded text:
rentius cita vel simplici passione perimitur. Nam qui gladio percutitur, semel moritur; qui in flammarum camino mergitur, uno impetu liberatur: hic autem longa et multiplici poena cruciatur; ut mors ei non desit ad supplicium, et desit ad rum suarum deambulasse flammis, et igneos globos pedibus conculcasse . Unde et beatus Laurentius non minori gloria est praeferendus; siquidem illi in poenarum suarum flammis amdiscumbit; illi vestigiis pedum conculcaverunt incendia, iste laterum suorum diffusione restinguit. Illi, inqupoena toto corpore Dominum deprecabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui diu̾sis atritus passionib ꝑ to¬
tum orbem grã sun m̾uit fragͣre
mrͣtyrii: Qui añ ea constitutus in
uiuu̾sis ꝓ totum nunidum ectͣus
odorem sue nobsitatis infudit. I tẽ.¬

Expanded text:
qui diversis attritus passionibus, per totum orbem gratia meruit sui fragrare martyrii. Qui enim antea constitutus in universis per totum mundum ecclesiis odorem suae nobilitatis infudit. Re
Abbreviated transcription (Latin):
uustris om̃e mundane in same
restriuxit incendiũ: ⁊ adhͥust
dyatolica ꝓfecit intencio. ut ⁊
uit fidelis ad dm̃ suum głiosus
ascend̾it. ⁊ crudelitas ꝑseꝙ̃cium
cum suis ignib confusatorpestat¬

Expanded text:
insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpes
Abbreviated transcription (Latin):
flores roseos gradiar: qr treatura ip̃a
creatoris famulatur imꝑio. Cui fa¬
bianus. Quis ignorat magica uos
lix exclamat tyburtius: ⁊ noli au¬
allrib meis hnͣc iniuriam fatere. ut
audiam te rabido ore la trante m¬
tus fabianus. dictauit sentenciam
ut gladio aĩmadu̾terentur. Duct᷑ a̾
imua lauitanam tertio miliario
ab urbe. uno yctu gladui ꝑcussus
abscessit. In eodem loco a quodam¬

Expanded text:
flores roseos ingrediar, quia creatura ipsa Creatoris famulatur imbianus: Quis ignorat artem magiclix, exclamat Tiburtius, et noli auribus meis hanc injuriam facere, ut audiam te rabido ore latrantemtus Fabianus dictavit sententiam, ut gladio animadverteretur. Ductus autem in via Lavicana tertio milliario ab Urbe, uno ictu gladii percussus abscessit. In eodem autem loco a quodam
Abbreviated transcription (Latin):
n̾e alius illum torq̃t. ⁊ alu seinẽ¬
tes tormenta ꝑficiunt. deuocõrẽ
laurent̾ saluatori supplicia attro¬
gnamuntate concaluit. ut despet¬
tis ꝓpͥi corꝑis cruciatib: in su uissi¬
mo tortori suo trium pbans. eius
ignib letus illuderet ¶Qrͣto fuit¬

Expanded text:
nere alius illum torquet, et alii saevientis tormenta proficiunt. Devotiorem Laurentium Salvatori supplicia atrognanimitate concaluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere i
Abbreviated transcription (Latin):
artus. ⁊ multa u̾berum sectione
concissos sbiecto p̾cipit igne tor¬
reri ⁊ ꝑcrãtem ferream que iam
deferuore contuuuo uuim in se hr̃et
urendi. cõu̾soꝵ alt̾na uiutatõne
membroꝵ fieret cruçiatus uehe¬
mencior ⁊ pena ꝓducior ¶ Scco¬

Expanded text:
artus et multa verberum sectione concisos subjecto praecepit igne torreri; ut per cratem ferream, quae jam de fervore continuo vim in se haberet urendi, conversorum alterna mutatione membrorum fieret cruciatus vehementior, et poena productior.
Abbreviated transcription (Latin):
nũa face homo peciũe cupidus. ⁊
u̾itatis inimicus: auaricia ut ra¬
piat autum impietate ut auft̾it
xp̃m. nichil optines. nichil proficis.
humana crudelitas. Sb trahitut
iuentis tuis mar̾ia mortalis:
⁊ lautentio in celum ab emite tu

Expanded text:
na face homo pecuniae cupidus et veritatis inimicus: avaritia, ut rapiat aurum; impietate, ut auferat. Nihil obtines, nihil proficis, saeva crudelitas. Subtrahitur inventis tuis materia mortalis, et Laurentio in coelos abeunte tu
Abbreviated transcription (Latin):
pulis suis ad predicandũ missis¬
seruanda tota uirtute consurgit.
soluit calciamentum de pedib
tunica una s uili induitur. ex ꝓ
corrigia uuitauit funicłm Tem

Expanded text:
pulis suis missis ad praedicandum,servanda tota virtute assurgit. Solvit calceamenta de pedibus, tunica una sed vili induitur et pro corrigia immutavit funiculum
Abbreviated transcription (Latin):
qui post ea fit sũmus poutifex
tos. qui documento et exemplo
Dicit tandẽ humilitas franci¬
dm̃cum: ut pͥmus respondẽ¬
do humiliter obediret. Dixit ergo
ut aliud assequãtur specimẽ
citate plenus om̃s creaturas
ad creatoris hortatur amorem.
Predicat auib auditur abeis.
tanguntur ab ip̃o: nec insi licẽcia¬

Expanded text:
qui postea fuit summus pontifextos qui documento et exemplo vicit humilitas FranciDominicum ut prius respondendo humiliter obediret. Respondens ut aliud assequantur speculum citate plenus, omnes creaturas ad Creatoris hortatur amorem. Praedicat avibus, auditur ab eis, tanguntur ab ipso, nec nisi licentia
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ex quo i̾tatem agnoui ⁊ ele¬
gi dõ uiu̾e: qͥ me potest de tuis ma¬
nib liberare. Tunc ussit eñ p̾ses
ligari. ⁊ clauos manib ⁊ pedib
affigi: eiq dixit. Tam dui sic ens:

Expanded text:
sunt ex quo ueritatem agnoui et elegi deo uiuere qui me potest de tuis manibus liberare». Tunc iussit eum preses ligari et clauos manibus et pedibus infigi et dixit ei: «Tamdiu hic eris,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. cũ irt̾ lapidiferas manus cap¬
tatorio forcipe teneretur: fide fun
ferielatut ⁊ ꝓducetatur/ constrin¬
gctatur et angetatur: cedetatur.
tur. s inuehitur non palpat s ꝓ¬
uocat: non trepidat s instigat Idẽ¬
Actende stepłim confuũ tuum.
houio erat sicut et tua⁊ de massa
pccĩ erat sicut et tu. Eo p̾cio redemp¬
tus quo et tir Dyacoꝰ erat euͣigłli¬
um legebat qd̃ legis uel cuidis: et
tu ibi inuenis scriptum. Diligite
inimicos nrõs. Didicit legendo: ꝑfe¬
cit obediendo.

Expanded text:
Dei cum inter lapidiferas manus capta, tyranni forcipe teneretur, fide fundferiebatur et perducebatur, confringebatur et augebatur, caedebatur tur, sed invehitur; non palpat, sed provocat; non trepidat, sed instigat: dattende Stephanum conservum tuum. Homo erat, sicut et tu: de massa peccati creatus, sicut et tu: eo pretio redemptus, quo et tu. Diaconus erat, Evangelia legebat, quae legis vel audis et tu. Ibi invenit scriptum, Diligite inimicos vestros . Didicit legendo, perfecit implendo.
Abbreviated transcription (Latin):
tum iuxͣ pedes sc̃i stepħi sepeliri fe
ci Tertius n̾o qui metum ẽ ip̃e ẽ a¬
bibas filius mens qui anno eta¬
tis sue .xuͦ. bas̾pmi suscepit metum:¬
et uirgo ꝑmanens. cum paulo di¬
sçipło meo legem dĩdidicit. Uxor
u̾o mea ethea et selẽnas filius meꝰ¬

Expanded text:
um ad pedes sancti Stephani sepeliri. Ipse uero tertius qui mecum est, ipse est Abibas, filius meus qui anno etatis sue XX mecum baptisma suscepit et uirgo permanens cum Paulo discipulo meo legem didicit. Vxor uero mea Athea et Selemias primogenitus me
Abbreviated transcription (Latin):
a bscedere precepiss columba
disꝑuit: et post missam rediẽs.
et ab ip̃o ep̃o in uase quodam¬
aque mersa munda et tandi¬
da exieus tam alte uolaurt:ꝙ
uid̾i nõ potuit. Eingilans igit᷑¬

Expanded text:
athecumenos procedere precepisset columba disparuit; et post missam rediens et ab ipso episcopo in uase aque mersa inde munda et candida exiens tam alte uolauit quod uideri non potuit. Euigilans epi
Abbreviated transcription (Latin):
fessione. Exultauit ut gỹgas ad cͤ¬
rendam uiam. Non .ii. tardauit s
cucurrit: clamans dcĩs fcĩs morte.
uita: descensu⁊ ascensu clamans
ut redeamꝰ ad eum. ⁊ discessit ab
ocsis ut rede amꝰ ad cor ⁊ inuenia¬

Expanded text:
suo exultauit ut gigans ad currendam uiam. non enim tardauit, sed cucurrit clamans dictis, factis, morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. et discessit ab oculis, ut redeamus ad cor et inuenia
Abbreviated transcription (Latin):
Quadragenarius hodie dieꝵ expletꝰ
est nuinier̾ sacratissima ordinacõne
dispõitus. ⁊ ad ntilitatem nr̃e erudi¬
cõnis impensus: ut dum a dũo in ħ
spacõ mora p̾scncie corꝑalis extendit᷑.
fides resurrectõnis documentis ne¬

Expanded text:
dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis ne
Abbreviated transcription (Latin):
te ierlm que dicetatur mello .s. in
monten syon ubi dauid construxͦ¬
at sibi palatim. ⁊ erat ibi cenacłm
illud grande stratum. in quo dñs p̾ce
pit sibi parari pascha m̾nt ⁊ in illo¬

Expanded text:
te Hierusalem quae dicebatur Mello, scilicet in monte Sion, ubi David construxerat sibi palatium, et ibi erat coenaculum illud grande stratum, in quo praecepit Dominus sibi parare Pascha. Et in co
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõ hũit spc̃m neq decorem: in¬
fumꝰ in ligno fortis in spolio. uilis in
corpꝰtulo armatus in p̾lio: fedus in
morte pulcħ in ressurrectione. tandi¬
dus ex uirgĩe rubitundꝰ in crute. fu¬
scus in opprob̾o. clatus in celo. ¶ Eir¬

Expanded text:
qui non habuit speciem neque decorem , infirmus in laqueo, fortis in spolio; vilis in corpusculo, armatus in praelio, foedus in morte, pulcher in resurrectione; candidus ex Virgine, rubicundus in cruce; fuscus in opprobrio, clarus in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ¶ De loco ã ascẽn. dixit sulp itiꝰ
sibi ibi postea edificata eẽt eccĩa lotus
ille in quo instit erũt uestigia xͣ ascẽ¬
dentis minꝙͣ potuit st̾ni rauinento:
ĩmo resilictant mͣrͣmora in ora collo¬
ec̃ dcrumentũ: ꝙ uestigia imp̾ssa cer¬
nuntur. ⁊ eamdem ad huc spẽm ue¬
lut p̾ssis uestigiis: terra tustodit.

Expanded text:
. De loco Ascensionis dixit Sulpicius ibi cum postea aedificata esset Ecclesia, locus ille in quo institerunt vestigia Christi ascendentis, nunquam potuit sterni pavimento, imo resiliebant marmora in ora colloesse documentum, quia vestigia impressa cernuntur, et eamdem adhuc speciem, velut pressus vestigiis, terra custodit.
Abbreviated transcription (Latin):
seu̾ianus carpoforus et uictori¬
nus: qui uibente dyoclici usq ad
mortem ictib plũbatoꝵ cesi sunt.
Loꝵ noĩa cũ reꝑiri nõ possent¬
lante reꝑta sunt: statutũ fuit ut¬

Expanded text:
Seuerianus, Carpophorus et Victorinus; qui iubente Diocletiano usque ad mortem ictibus plumbatorum cesi sunt. Horum nomina cum non possentlante post
Abbreviated transcription (Latin):
sit. De cum audiss almachius:
uissit eam in ip̃o balneo decolla¬
ri Qmͣ spiculator tribus ictib¬
amputare ñ potuit. Et qr decre¬
tum erat ne quartam ꝑcussio

Expanded text:
sit. Quo audito Almachius iussit eam in ipso balneo decollari. Quam spiculator tertio ictamputare non potuit; et quia decretum erat ne quartam percussio
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc maximꝰ cum iuramẽto
asserint se in hora passionis eoꝵ
tes quas ingrenno suo incelũ¬
angsi detulerunt. Almachius
u̾o audieus maxĩm rp̃ianũ

Expanded text:
Tunc Maximus cum iuramento asserebat se in hora passionis eorum tes quas in gremio suo angeli detulerunt in celum. Almachius uero audiens Maximum
Abbreviated transcription (Latin):
cecilie et alt̾am ualiano tradidit
diceus. Istas coronas ĩmacula¬
to corde et mundo corꝑe custodite:
qr de paradyso di eas ad uos actu¬
li. et nec unqͣm marcescent nec

Expanded text:
Valeriano dedit dicens: «Istas coronas mundo corde et corpore custodite, quia de paradiso dei eas ad uos attuli nec unquam marcescent nec
Abbreviated transcription (Latin):
suscipe seminũ fructus quos in
apis tibi argumentosa de seruit
Nam sponsumꝙ̃ quasi leonẽ¬
ferocem accepit. ad te quasi a¬
gnum maisuetissim destinauit.
more quasi mortuus cecidit: et
a sene leuatus sic legit. Unus doꝰ
uua fides unũ laptisma: unus
deus et pr̃oĩm. qui sr̾ om̃s et¬
ꝑ omĩa et in oĩb nob̾. Ciunq

Expanded text:
cipe seminum fructus, quos in apis tibi argumentosa deservit. Vers. Nam sponsum quem quasi leonem accepit, tibi quasi agnum mansuetissimum sociavit.more quasi mortuus cecidit et a sene eleuatus sic legit: ‘Vnus dominus, una fides, unum baptisma, unus deus et pater omnium qui est super omnia et in omnibus no
Abbreviated transcription (Latin):
et affricanus uidentes magnam
uirginum multitudinẽ et ꝙ mł¬
ti et᷑ multe ad eas cõfluerent: timu
educto contra eas ex̾citu ipãs cũ¬
nam trucidaret. ¶Ũs autem cy¬

Expanded text:
itie, uidentes magnam uirginum multitudinem et quod multi ad eas confluerent timuereducto contra eas exercitu ipsniam trucidaret. Exeunte
Abbreviated transcription (Latin):
cum ea in colonia martyru pal
suam baptizari fecit: et cũ ip̃a
et sorore sua ꝑuula florentina
tis sua constancia filia dorothei
regis constantinopolitau: que
cuiusdam regis s ante nupci¬
as morte p̾uento nirginitatẽ

Expanded text:
cum ea in urbe Colonia martyrii palsuam baptizari fecit et cum ipsa et sorore sua paruula Florentina te sua Constantia filia Dorothei regis Constantinopolitani et Falterius regis sed ante nuptias morte preuento uirginitatem
Abbreviated transcription (Latin):
institit: et ꝓtinus baptiz atus/ ac¬
celari cuncta que uirgo pecie
gebat uiros quoꝵ solacio tam ip̃a
ꝙͣ exercitus eus indigebat᷑ in
runt ut secum ꝑgerent: inter qͦs¬
fuit pantulus basiliensis ep̃c qͥ
eas usq romam perduxit. et inde
na sicilie que uiriut. suũ regem
crudelissimũ quasi de lupo fece¬
rat agnunr soror martyrisii epĩ
et darie mñs scẽ ursule cum ei¬
dem pater ursule secretum per
suis basilia iuliana uictorea ⁊
aurea et ꝑuulo suo adriano qui
manu unius filui suiusq in bri¬

Expanded text:
institit et protinus baptizatus accelerari cuncta que uirgo petiergebat uiros quorum solatio tam ipsa quam eius exercitus indigebat in tannie secum irent. Inter quos Pantulus Basiliensis episcopus eas usque Romam perduxit et inde rna Sicilie que uirum suum regem crudelissimum quasi de lupo fecerat agnum soror Maurisi episcopi et Darie matris sancte Vrsule, cum pater ipsius Vrsule secretum illusuis, Babyla, Iuliana, Victoria et Aurea et paruulo filio suo Adriano qui manu unius filii sui et d
Abbreviated transcription (Latin):
menter conturbatus amarissi
maledirisse cuiꝙͣ aut maledr̾e me
uelle scio p̾sertim pncipi ppłi mei
¶Quidam altas ꝓ uno cenobio
ta. Quo audito nichil aliud dixit:
nͥ bñdtũs deus qui nobis peꝑtit
ab on̾e. S ⁊illis inꝙͣ qui tulerũt
leuius est ferendum: tum quia¬
qr magna pecuma magͣm eis

Expanded text:
menter exacerbatus amarissimmaledixisse cuiquam aut maledicere uelle me scio, presertim principi populi mei. Quidam at. Quo audito nichil aliud dixit, nisi: «Benedictus deus qui nobis pepercit ab onere. Nam illis», inquit, «qui tulerunt leuius est indulgendum. Sunt eniro magna pecunia magna eis
Abbreviated transcription (Latin):
mitatem nomĩs humilitas cor
infimum ip̃e se rẽputans: et quẽ
sibi om̃es ip̃e se nemĩ p̃ferẽbat de¬
uiq sicut sepius fatebatur int̾
sũmos quoq bonores et fauores
uidebãtur: seq potius repritabat
ab sentem uelut ꝙdam sompniũ
suspicans. Tibi u̾onit̾ simplicio¬
res frẽs erat. et amica semꝑ hui
aut legens: aut scribens aut mẽ¬
ditans. aut frẽs u̾bo edificane..

Expanded text:
mitatem nominis humilitas cordinfimum ipse se reputans: et quem sibi omnes, ipse se nemini praeferebat. Denique, sicut nobis saepius fatebatur, inter summos quosque honores et favores videbatur, seque potius reputabat absentem, velut quoddam somnium suspicatus. Ubi vero simpliciores ei fraaut legens aut scribens aut meditans aut fratres uerbo edificans,
Abbreviated transcription (Latin):
edificati fuissent: uitũ fuit ꝙ¬
minꝰ neglecta erat: et ꝑũ p̃ferẽs
pauꝑtãtem. Ꝙ cum dcũs prior
non muiꝰ ip̃e miratus qualis eẽt
sella queretat. Nam a claraual¬
le usq ad cartusiã uenerat: et tñ
qualis eẽt sella penitus ignora¬
sem tocius diei iti̾e pergens peĩ¬
tus eum nõ uidit. aut se uidere
dem lacu socũ locuierẽntur: inter¬
regauit eos ubi nã lacus ille eẽt¬

Expanded text:
edificasset, unum fuit qminus neglecta esset et parum preferens paupertatem. Quod cum prior non minus ipse miratus qualis esset sella querebat. Ita enim a Claraualle usque Cartusiam uenerat quod qualis esset sella illa penitus nesciesem totius diei itinere pergens, penitus non attendit, aut se videre dem lacu socii colloquerentur, interrogabat eos, ubi lacus ille e
Abbreviated transcription (Latin):
extreniũ iam sp̃m tradere uid̾et᷑.¬
⁊ in excessum mentis sue añ tri¬
bunal dĩ uisus est p̾sentari. Affu
aũt ⁊ sathan ex aduerso impro¬
bis eum acc̃acõnib pulsans. uͥ
u̾o ille omia fuat ꝓsequtus/ et
nichil territus aut turratus ait
Fateor non sum dignus ẽgo: nec
ꝓprus possum m̾ntis optinere re¬
gnũ celoꝵ. Cet̾m duplici iure illud¬
optinens doꝰ mens hereditate .s.
prĩs et m̾itõ passiõnis: alt̾o ip̃e cõ¬
tentus alt̾m michi dõnat. ex cuiꝰ
iure dono illud michi uendicãs
Tanta añt abstinen labore et
uigiliis corpus suũ actrĩ̃nt: ut
grauissima et fere continua egri¬
tudine languẽs. conuentum uix¬

Expanded text:
extremum iam spiritum trahere uideretur in excessu mentis sue ante tribunal domini sibi uisus est presentari. Affuit autem et Sathan ex aduerso, improbis eum accusationibus pulsans. Vbi uero ille omnia fuerat prosecutus et nichil territus aut turbatus ait: «Fateor non sum dignus nec propriis possum meritis obtinere regnum celorum; sed illud duplici iure obtinens dominus meus, hereditate scilicet patris et merito passionis, altero ipse contentus alterum michi donat; cuius dono iure illud michi uindicans anta abstinentia labore et uigiliis corpus suum detriuit ut grauissima et continua egritudine languens licet si
Abbreviated transcription (Latin):
ta oĩo repellebat. Tunc .b̾. fide iã
igneus ⁊ fr̃no caritatis zelo mi¬
rum in modũ exasꝑatus scio inꝙͣ¬
fr̃ ini scio. sola uexatõ intellectũ
dabit auditur digitũq lat̾i eius
touemiet quando lancea latus¬

Expanded text:
ta repellebat. Tum Bernardus fide jam igneus, et fraternae charitatis zelo mirum in modum exasperatus: « Scio, » inquit, « scio, sola vexatio intellectum dabit auditui. » Digitumque lateri ejus to veniet, cum lancea, lat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. tota in lacrimis resoluta.
loquium bonorum requiro: et
si despicit fr̃ meus carnem mẽ¬
am. ne despiciat seruus dĩ aĩam
separare non poterat. pͥmo omnẽ
ens. ita repente mutata est: ut in
medio scłi uitam duceret heremi¬
ticam et ab onũ scło prorsus se
faceret alienam. Tandem p̃cib¬

Expanded text:
tur, tota in lacrymas resoluta: « Et loquium bonorum requiro. Et si despicit frater meus carnem meam, ne deseparare non poterat, primo uerbo ens ita repente mutata est ut in medio seculi uitam duxerit heremiticam et ab omni seculo prorsus se faceret alienam. Vnde sec
Abbreviated transcription (Latin):
capitis dolore egrotaret: uemen¬
tẽ ad se muliercłam ut dolorẽ suis
carnũb mitigaret. cum iudigͣtõ¬
ne maxĩa exclamans ip̃am repu¬
lit et abiẽcit. Pu̾uili aũt bono zelo

Expanded text:
capitis puerulus egrotaret, uenientem ad se mulierem ut eum suis carminibus mitigaret cum indignatione magna exclamans a se repulit et abiecit; nec defuit bono zelo
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ ĩfideli minus tũ fidenti animo ali¬
qͥd reseruaret ut hret quiddret de¬
nuo tractatirus: ecce nox ad eũ
uenit dicens. Donet istud te nu̾is:
a liud non accipies In uestib scꝑ¬
minitum animi fore iudices
aiebat aut negligentis aut in¬
aniter apud se gliantis. aut fo¬
phou̾biũ illud in ore enus frec̃ter.
semꝑ incorde. Qui ħfacit ꝙ nemo.
mirantur om̃s. Tnde et cilitium
tum ẽẽ potuit: s ubi ħ cognitum¬
eẽ sensit. continuo illud abiciẽs.

Expanded text:
si non infideli minus tamen fidenti animo reseruaret ut haberet quid diceret denuo tractaturus, ecce uox uenit ad eum dicens: «Donec istud tenueris aliud non accipies». HicNimirum animi fore indices aiebat, aut negligentis, aut inaniter apud se gloriantis, aut gloProverbium illud in ore ei frequenter, semper in corde: « Qui hoc facit quod nemo, mirantur omnes. » Quo nimirumtum esse potuit, sed ubi cognitum est continuo illud abiciens
Abbreviated transcription (Latin):
de nocte surgens ad eum accessit.
Q ille senciens: protimis exclama¬
int latrones latrones. Adꝙͣ uocẽ
mulier fugit familia surgit. lucer¬
na accenditur latro queritur. s mi
nime inuenitur. Id lectulos singłi

Expanded text:
 nocte ad eum accessit. Quam ille sentiens statim clamauit: «Latrones! Latrones!». Ad hanc uocem fugit mulier, familia consurgit, lucerna acnime invenitur. Ad lectulos singuli
Abbreviated transcription (Latin):
seruus dĩ ultra possiblitatem
humãnam. Nullum .n. tempꝰ¬
se mag̾ perdere conqueri solebat
quam quo dorunt. sconeam sa¬
tis reputans cõꝑacõnem sõpmi
⁊ mortis. ut sic dormientes mor¬
tu uideantur apud homines:
quom apud dĩn mortui doruẽ¬
tes. Unde eciam si ꝙ̃ forte durius¬

Expanded text:
e vigilat ultra possibilitatem humanam. Nullum enim tempus magis se perdere conqueri solet, quam quo dormit, idoneam satis reputans comparationem mortis et somni: ut sic dormientes videantur mortui apud homines, quomodo apud Deum mortui dormientes. Unde etiam si quem forte r
Abbreviated transcription (Latin):
insiliens tamdiu ibidem ꝑmã¬
sit: donec pene exsangͥs effectus ꝑ
gr̃am dĩ a calore carnalis cõcupĩe
totus refrĩguit. ¶Enta idẽ tp̃c
iecit:ꝙͣ ille senciens cum omiĩ pa¬
ce ⁊ silencio ꝑtemei lectuli ꝙͣ occu¬
pau̾at cessit. ⁊ in latus alt̾m se
cõu̾tens dormiuit. Misera uero
illa aliꝙͣtulũ dui sustinens et
expectans/ demuni palpans et sti¬
mulans nouissime cum immo¬
bũs ip̃e ꝑ sisteret illa eciam licet ĩ¬
pudentissima eẽt erubuit: et horro

Expanded text:
insiluit et tam diu ibi permansit donec pene exanguis effectus per gratiam dei a calore carnalis concupiscentie totus refriguit. Circa illud tempus iecitce et silentio, partem ei lectuli, quam occupaverat, cessit, et in latus alterum se convertit, ac dormivit. Misera vero illa aliquandiu jacuit, sustinens et pectans, deinde palpans et stimulans. Novissime cum immobilis ille persisteret, illa, licet impudentissima esset, erubuit, et horror
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ natura. Hec integre ordinem querit:
ille que deus uult fier non posse p̾scribit.
Impelientib ex emplis non accedit ad
fidemr hec sine exemplo p̾currit aro fideur
Hec mirat᷑ de ꝑtu uirgiis. ille de concep¬
tu dieputat coniugali. Nou ergo dubirat

Expanded text:
 natura; haec integrae rei ordinem quaerit, ille quae Deus jubet fieri non posse perscribit; ille impellentibus exemplis non accedit ad fidem, haec sine exemplo percurrit ad fidem; haec miratur de partu virginis, ille de conceptu disputat conjugali. Merit
Abbreviated transcription (Latin):
tur / qiͣ dicat. Illum modum ex quo de
secretissimo consilio obumbrando octul¬
exꝑieris: Scies. scies. ⁊ feliiter sties. Sed
illo dectore: quo auctore. Ego nuntiare sũ
missus uirginalem conceptum: nõ crea¬

Expanded text:
tibi: hoc est, illum modum quo de secretissimo consilio obumbrando conexperieris? Scies, scies, et feliciter scies, sed illo doctore, quo et auctore. Ego autem missus sum nuntiare virginalem conceptum, non crea
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Salue festa dies q̃ nulu̾a nr̃a coh̾ces
Anglus est missus est passus ĩ cruce xp̃e.
Est adam frũs. ⁊ eodem tempe lapsus.
Ob m̾itũ deciie. cadit a bel fr̃ĩs aib euse.
Offert melchise dech. ysaae sb̾poĩtur aris.
Est decollatꝰ xp̃ĩ raptista b̃s. ꝑetrus e

Expanded text:
unt: Salve, festa dies, que vulnera nostra coherces, angelus est missus, est passus in cruce Cristus, est Adam factus et eodem tempore lapsus, ob meritum decime cadit Abel fratris ab ense, offert Melchizedech, Ysaac supponitur aris, est decollatus Cristi baptista beatus, est
Abbreviated transcription (Latin):
dño ut eos expugͣret mucronem
arripuit. s ad se rediens gladiũ
de manu proiecit: melius indi¬
caus ut ꝑsistendo ⁊ moriendo iñ¬
ceret. qm ut sacratas manus de

Expanded text:
domino ut eos expugnaret mucronem arripuit; sed statim ad se rediens gladium de manu proiecit, melius iudicans ut persistendo et moriendo uinceret quam ut sacratas manus de
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs hũc sonum fecit: uadat
cucurrit: ibiq tam dui ĩ niue et
glacie fixꝰ stetit. donec fr̃ĩb post
matutinas se calefacientib eum
altas de eẽ cognouit: ⁊ audiens a

Expanded text:
Quisquis hunc sonum fecit statim cucurrit ibique tamdiu sub niue et glacie fixus stetit donec fratribus post matutinas se calefacientibus abbas eum deesse cognouit. Et audiens a
Abbreviated transcription (Latin):
tis noli temario ore garrire. Agecha
ad tantam stultitiã deuolitiuut. ut
ilos dicas deos tuos esse quorũ uitã¬
non cupias tuam comugẽ. uł te inu¬
tari. ut dicas tibi miuiriam fieri: si eo¬
rum uiuas exemple. Nam si dii gui
Bi iguẽ adhibeas: de celo mͥ rorem sal¬
uificũ angłi ministrabunt. Si plagas

Expanded text:
ci noli teme| rario ore garrire. Agaad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos tuos dicas quorum uitnon cupias tuam| coniugem esse uel imitare et dicas tibi iniuriam fieri. Si| eorum uiuas exemplo . si enim dii tui Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. Si plagas
Abbreviated transcription (Latin):
fuit filia sci petri apłi: que cũ minis¬
latoraret. discumbentib apud eum
discipłis dixit ad eum tỹtus. e um
om̃s a tesanentur infirim: cur pe¬
tur impoĩbłitas sanitans eiꝰ meis¬

Expanded text:
fuit filia sancti Petri apostoli. Que cumlaboraret et discumbentibus apud eum discipulis, dixit ei Titus: «Cum omnes a te sanentur infimi, cur Petur impo
Abbreviated transcription (Latin):
fecissẽt iussit incudẽ afferri/ut
fractis sr̃ eam crurrib scĩ mar¬
tyres int̾irent. Timẽs u̾o nata¬
terreretur. regauit mĩstros ut
unt eum natalia ut manũ sibi
abscindi ꝑ mitteret. qͣtenus aliis
scĩs qui pła passi fuerant cõpar

Expanded text:
fecissent iussit incudem afferri ut confractis super eum cruribus sancti martyres interirent. Videns ergo Nataterreretur rogauit illos ut uit eum Natalia ut manum sibi abscidi permitteret et quatinus aliis sanctis qui plura passi fuerant compar
Abbreviated transcription (Latin):
anus audiens ubementer gaude¬
bat. admirans de fenña imiene ⁊¬
ses nupta. qũo talia loqui poss. Uñ¬
u̾ba eius libentissĩe audiebat. S cũ
sor. quomͦ m̾intur alter iudas fu¬
ge a me miser: me ipͣm iam int̾¬
uadam et ultra me nõ indebis:
scõs martyres: et si mĩstri me re¬
quirentes nõ inuentnt. susti
nebunt scĩ tormẽta sua ⁊ simł¬

Expanded text:
anus uehementer gaudebat et mirans de femina iuuene ses nupta quomodo taliter loqui posset uerba eius libentissime audiebat et cum esor, quomodo mentitur alter Iudas! Fuge a me miser, etiam me ipsam interuadam et me ultra non uidebis esanctos martyres, et si ministri me inquirentes non inuenerint sustinere habent sancti tormenta sua sim
Abbreviated transcription (Latin):
maxianus in nichomedia urbe
ydolis ĩ molaret. iussu eius cũctos¬
pene alii amore ꝓmisse petĩe.
uitim itinos ꝓpinqui domesti¬
cos ad supplicia ꝑtrahebant. Int̾

Expanded text:
mianus in Nichomedia urbe Grecie ydolis immolaret iussu eius epene, alii amore promisse pecunie, uicini uicinos propinqui domesticos ad supplicium pertrahebant. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾ũt: ibidem e adẽ opantes. Hoĩes gͥ
ini tantam infestacõnẽ de monũ nõ
ferentes. uas illius maledcõnis a se
remou̾ũt. ⁊ id sepeliendum. losaine
ciuitatis t̾aitorio cõmiserũt. Qui cũ¬
rent᷑. ip̃m a se remou̾ũt. t in quodã
puteo montib cutunisepto/ iuiise¬
rũt. Ubi ad huc relacõne quoxcã q̃¬
dam dyatolice ymaginacõnes ebul¬
in hystoͣ sco. legitur. ꝙ pylatus a iudĩs
accuisatus apud tybium de uioienta
inuocentũ int̾ftõne ⁊ qr iudeis reclamã¬
tib: ymagines gentiliũ in templo po¬
uetat: ⁊ quia peccumam repoĩtam ĩ
corbanam in suos redig̾et usus: inde
faciens aque ductumi in domũ suais
⁊ hiis omib deportatus est in exili¬
um lugd̾a inde oriundus fu̾ar: ut
ibi inõpprobriũ gentis sue moreret᷑.¬
reu̾sionem uolusiani. ad imꝑatorẽ
ibi fu̾t deportatus. S postinodũ tỹ¬
ip̃m de cxilio eduxit: ⁊ ad se romam

Expanded text:
fuerunt, ibidem eadem operantes. Homines ergo fuerunt, ibidem eadem operantes. Homines ergo illi tantam infestationem demonum non ferentes vas illud maledictionis a se removerunt et illud sepelliendum Losannie civitati territorio commiserunt. Qui curentur, ipsum a se removerunt et in quodam puteo montibus circumscepto inmerserunt, ubi adhuc relactione quorundam quedam diabolice machinationes ebusticis legitur, quod Pilatus a Iudeis accusatus est apud Tyberium de violenta innocentum interfectione, et quia Iudeis reclamantibus ymagines gentilium in templo ponebat, et quia peccuniam repositam in corbonam in suos redigeret usus, inde faciens aqueductum in domum suam, et pro hiis omnibus deportatus est in exilium Lugdunum, unde oriundus fuerat, ut ibi in obprobrium gentis sue morereturem ibi fuerit deportatus, postmodum Tybipsum de exilio educi et ad se Romam
Abbreviated transcription (Latin):
dum ab eẽt ex candesc̾et: ⁊ dum eẽt
dem diuino nutu uel forte alicuius
xp̃iam suasu ip̃m illa tumta ex¬
poliari fecit ⁊ contra eũ pͥstinã fero¬
citatẽ aĩ. mox resũpsit. De hͣc imꝑa
pi iussit. donec sapientũ consilig
de liberaret: ꝙͥ de eo fien oporteret. Da
ta igit᷑ sentencia in pylatũ: ut tur
pissima morte dampnaretur. Au¬
diens h̾ pylatus. cutello ꝓprio se ne¬
cauit. ⁊ tali morte uitã fimuit. Cogͥ¬
ti alligat᷑ . ⁊ in tyb̾ii flumũ inmͦ¬
git᷑. Sp̃t u̾o maligni ⁊ sordidrtorꝑi
maligno ⁊ sordido congandentes ⁊
tes, nurabiles ĩundacõnes in aquis
mouebant. ⁊ fulgura tempestates¬
⁊ toutrua grandines in aere terri¬
błr geu̾abant: ita. ut cuncti timore
horribłi teu̾entur. Qua pp̃ romani
ip̃m a tyb̃is fluiuo extrabentes. de¬
risionis causa ip̃m in uigennã de¬
portau̾unt: ⁊ rodano fluio in m̾serũt
Digenna .ii. dicit᷑ qͣi ma gelxune. q¬

Expanded text:
dum abesset, excandesceret, et dum presens dum abesset, excandesceret, et dum presens dem divino nutu vel forte alicuius Christiani suasu ipsum illa tunica expoliari fecit et continuo eum pristinam ferocitatem animi mox resumpsit. Cumque de pi iussit, donec ad sapientum consilio deliberaret, quid de eo fieri oporteret. Data est igitur sententia in Pilatum, ut morte turpissima dampnaretur. Audiens hoc Pilatus cultello proprio se necavit et tali morte vitam finivit. Cogniti alligatur et in Tyberim fluvium inmergitur. Spiritus vero maligni et sordidi corpori maligno et sordido congaudentes et tes mirabiles inundationes in aquis movebant et fulgura et tempestates, tonitrua, grandines in aere terribiliter generabant, ita ut cuncti timore horribili tenerentur. Quapropter Romani ipsum a Tyberi fluvio extrahentes derisionis causa ipsum Vigenna deportaverunt et Rodano fluvio inmerserunt. Vigenna enim dicitur quasi via gehenne, q
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tue beneficiũ optinebis. Cesar
igͣ pannis seritis niam sterm fecit:
⁊ ymaginẽ sibi p̾sentari fecit. Qui
uiox ut eam fuit intuitus. santa¬
tem est pͥstinam assequtus. Ponciꝰ
igitur pylatus imꝑio cesans capit᷑¬
⁊ romain ꝑ ducitur. Au diens ce sar
pylatum romani ad uenisse. animo¬
ad se ad duci fecit. ꝑilatus au̾t tu̾itã
diũ inconsurlẽ sẽcũ de tulit ꝙͣ indu¬
tam coram imuꝑatore portauit. Nox
ut imꝑator eum uidit: om̃em iram
deposuit. ⁊ ei ꝓtinus assurrexie: nec
diue s̾ inaliquo loqui p̃iz filuit. Et
qui in eius absentia nitebatur tar
mitans. ꝙ ei furorem sui pectoris
ñmne ostendiss. Statimiq eũ reno¬
cari fecit. iurans ⁊ contestans. ꝙ fi¬
lius mortis mortis est. nec fas sit
eum uiu̾e suꝑ terram. Qui ut eũ
uidit. continuo eũ salutauit. ⁊ oẽmu
fero citatẽ abiecit. Mirautur om̃s. mi¬
rabat᷑ ⁊ ip̃e. ꝙ sic contra pilatum.

Expanded text:
tatis tue beneficium obtinebis. Cesar tatis tue beneficium obtinebis. Cesar igitur pannis sericis viam sterni fecit et ymaginem sibi presentari precepit. Qui mox, ut eam fuit intuitus, sanitatem est pristinam assecutus. Poncius igitur Pilatus imperio Cesaris capitur, Romam perducitur. Audiens Cesar Pilatum Romam advenisse, nimad se adduci fecit. Pilatus autem tunicam Domini inconsutilem detulit, quam indutam coram imperatore portavit. Mox ut imperator eum vidit, omnem iram deposuit et ei protinus assurrexit nec sibi in aliquo loqui prevaluit. Et qui in eius absentia videbatur tam mitans, quod ei furorem sui pectoris minime ostendisset. Statimque reum revocari fecit, iurans et contestans, quod filius mortis est, nec fas sit eum vivere super terram. Qui ut eum vidit, continuo eum salutavit et omnem animi ferocitatem abiecit. Mirantur omnes, mirabatur et ipse, quod sic contra Pilatum,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogassz: ait. Heu dñs deus. ⁊ dñs
⁊ crucifigi precepit. Tunc ille minis
dũs meus iusserat: explere non ua¬
leo. Cii u̾onica. Dñs meus dum p̾di¬
cando circuiret. ⁊ ego eius p̾sencia in¬
mis inuite carerem: uolui ip̃ius mͥ
ciũ ymaginis sue figura. Cumq lin¬
quisiuit. Oui cũ me sãm aperuissẽ.
a me pecut panũ ⁊ ip̃m mͥ uenera¬
błi sua facie reddidit in signitũ yma¬
ginuis gͦ huiꝰ aspectũ. si dñs tius deuo¬
te intuebr continuo sanitatis benefi¬
cio pocietur. Cui ille. Est ne ymago. huiꝰ
auro. uel argento comꝑabilis; Emi illa
igitur ꝓficistar ⁊ uidendam cesari y¬
maginẽ. de feram ⁊ reuertar. Uenit
gͦ uolusianꝰ cũ u̾onca romã. diritq
ty berio imꝑatori. Ih̾m ate desidera¬
tũ dui. pylatus ⁊ indei iniuste mor¬
ti tradidem̃t. ⁊ ꝑ inudian trutis pa¬
tibulo affix̾ũt. Denit gͦ mecum mr̃o¬
na quedã ip̃ius ih̃u ymaginem de¬
fe̾us: ꝙͣ si deuote ꝓspexis. mox sani¬

Expanded text:
ait: Heu! dominus meus et deus et crucifigi precepit. Tunc ille nimis uod michi dominus meus iusserat explere non valeo. Cui Veronica: Dominus meus cum predicando ciraret, et ego eius presentia nimis invite carerem, volui michi t in solatium ymaginis sue figura. Cumque linquisivit. Cui cum vie causam apperuissem, a me peciit pannum et ipsum michi venerabili sua facie reddidit insignitum. Ymaginis ergo huius aspectum si dominus tuus devote intuebitur, continuo sanitatis beneficio pocietur. Cui ille: Estne huiusmodi ymago auro vel argento comparabilis? Cui illa: igitur proficiscar et videndam Cesari ymaginem deferam et revertar. Venit ergo Volusianus cum Veronica Romam. Dixitque Tyberio imperatori: Iesum a te diu desideratum Pilatus et Iudei iniuste morti tradiderunt et per invidiam cruci patibulo affixerunt. Venit mecum matrona quedam ipsius Iesu ymaginem deferens, quam si devote prospexeris, mox sani
Abbreviated transcription (Latin):
uare noluit ⁊ gentem negͣ ir̃e mi¬
nis ⁊ ꝓmissis supplicio. ⁊ p̾cio. penit᷑
sb̾iugauit. Quia igitur tam dire
gentis uictor extitit: a pontos in sula:
⁊ sr̃ iudeam ⁊ irsm. pote statẽ ⁊ incem
suã tradidit. Qui cũ pecumã iniuun̾i¬
abilem congregass nesciente hode ro¬
mam adut. infiuitã pecumam tyte¬
rio nuꝑatori obtulit. r ab eo sibi dan
ꝙ ab ħode tenetat mun̾ib impetrauit.
Huiꝰte modi causa ftĩ su̾t inmici ⁊ ho¬
des ⁊ pylatus: quo ad usq temp᷑ passi¬
onis diũ cum sibi reconailiauit. co
ꝙ dñm ad se misit. Alia causa ĩnm¬
cicie. assignatur in hysto. sto. Quid s̃
.n. se silum dĩ faciens. multos dega¬
lileis sedux̾at. quos cum ingarizim
duxiss ubi dix̾at se ascensurũ in celũ:
dit. timens ne simułr iud̾os se duc̾et.
Ob ħ fcĩ sũt ininti qr hodes preside¬
bat galileis: ⁊ utraq causa potuit
ẽẽ ꝑont uera. Cum a ũt pilatus

Expanded text:
vare voluit, et gentem nequam ipse mivare voluit, et gentem nequam ipse minis et promissis, supplicio et precio penitus subiugavit. Quia igitur tam dure gentis victor extitit, a Ponthos insula Poet super Iudeam et Ierusalem potestatem et vicem suam tradidit. Qui cum peccuniam innumerabilem congregasset, nesciente Herode Romam adiit, infinitam peccuniam Tyberio imperatori obtulit et ab eo sibi dari quod ab Herode tenebat muneribus impetravit. Huiuscemodi causa facti sunt inimici Pilatus et Herodes, quo ad usque tempore passionis Domini eum sibi reconciliavit, eo quod Dominum ad se misit. Alia causa inimicitie assignatur in hystoriis. Quidam enim se filium Dei faciens multos de Galileis seduxerat; quos cum in Garizim duxisset, ubi dixerat se adscensurum in celum, dit, timens, ne similiter Iudeos seduceret. Ob hoc facti sunt inimici, quia Herodes prescidebat Galileis; utraque causa potuit esse vera. Cum autem Pilatus
Abbreviated transcription (Latin):
atim debebat romanis: in obsidem
misit. tũ uoleus innoxius ẽẽ ab oc¬
tisione filii. tũ atributo romatioꝵ cu¬
piens lit̾ari. Tunc temꝑis trat ro¬
me filius regis franc̾ Quẽ simiłr rex
romanoꝵ miẜat ꝓ tributis. Huit py¬
latus assotiatus. cum se ab eo mori¬
bus. ⁊ industria pͥtelli uidet. eum in¬
uidie strmłis agutatus occidit. Sed cũ
romami ꝙy de eo faciendum eẽt in qui¬
rerent: dix̾unt. hic si suꝑ uit̾it qui
frẽm necauit. obsidem ingulauit.
rei ꝓublice płimũ utilis erit: ⁊ colia
ferotiũ hostiũ. ferox ip̃e domabit. Di¬
xͤunt gͦcũ reus mortis habeatur.
in pontos insulam gentib illis. que
nullũ paciũtur iudicẽ: uidex p̃ficia¬
tur. si forte eins nequicia ip̃oꝵ con¬
paciatur. Missus gͥ pylatꝰ᷑ ad gentẽ
ferocem ⁊ suoꝵ iudicũ ꝑ emptucem:
non inscius ad quos missus sit ⁊
ꝙͣ pandula inte sue sententia sit
tacite rem consiteraus nitam ser¬

Expanded text:
atim debebat, Romanis in obsidem atim debebat, Romanis in obsidem misit, tum volens innoxius esse ab occisione filii, tum a tributo Romano cupiens liberari. Tunc temporis erat Rome filius regis Francorum, quem similiter Romam miserat pro tributis. Huic Pilatus associatur; cum se ab eo moribus et industria precelli videret, eum invidie stimulis agitatus occidit. Sed cum Romani, quid de eo faciendum esset, inquirerent, dixerunt: Hic si supervixerit, qui fratrem necavit, obsidem iugulavit, rei publice plurimum utilis erit et colla ferocium hostium ferox ipse domabit. Dixerunt ergo: Cum reus mortis habeatur, in Ponthos insulam gentibus illis, que nullum paciuntur iudicem, iudex preficiatur, si forte eius nequicia ipsorum conpaciatur. Missus igitur Pilatus ad gentem ferocem et suorum iudicum peremtricem, non inscius, ad quos missus sit, et quam patibula vite sue sententia, tacite rem considerans, vitam ser
Abbreviated transcription (Latin):
quidam rer noĩe tyrus. qui ꝙͣ dam
puellam uoĩe pylam filam ciũdã
molendinarii noĩe atus tarnałr co¬
gnouit ⁊ de ea fuliũ gn̾auit. Pila aͥ
ex noĩe suo ⁊ noĩe pris sui. qui diceba¬
t᷑ atus. iniũ nomen composuit. ⁊
nato pu̾o: imposuit nonis pylatus.
Cũ ã pylatus tres annos hal eret.
ip̃m uit eius: ad regẽ trãsinsit. Ha¬
betat a rex filiũ de regina coninge sua.
qui fere pylato coetancus uidetatur.
Isti duo dũ annos discrecõnis actigis¬
sent. sepius luctamine pugnabant. ⁊¬
funda a dimutem cosludetant. s regis
ior: ⁊ in oni gu̾e c̾tamñe aꝑtior. Ob ħ
pylatus iiudie liuore cõmotus ⁊ felleo
dolore stiiusatus: fre̾m suũ latenter
occidit. Ꝙ rex audiens uehement do¬
luit ⁊ contione conuocata: qͥ descele¬
rato hõitida faciendũ sit filio ^ requi¬
sinit. Qui om̃s reum esse mortis una¬
iut̾ acclamau̾ũt. Rex ã ad se re¬
uersus iniquitatem inquitate no¬
luit duplitare. s ip̃m ꝓ tributo ꝙ ãnu¬

Expanded text:
quidam rex nomine Tyrus, qui quandam puellam nomine Pilam, filiam cuiusdam molendinarii nomine Attus, carnaliter cognovit et de ea filium generavit. Pila autem ex nomine suo et nomine patris sui, qui dicebatur Atus, unum nomen conposuit et nato puero inposuit nomen Pilatus. Cum autem Pilatus tres annos haberet, ipsum Pila a rege ad regem transmisit. Hatem rex filium de regina coniuge sua, qui fere Pilato coetaneus videbatur. Isti dum annos discretionis attigissent, sepius luctamine pugno et funda ad invicem colludebant. Sed et ni genere certaminis aptior. Ob hoc Pilatus invidie livore conmotus et felle doloris stimulatus fratrem suum latenter occidit. Quode rex audiens vehementer doluit, et contione convocato, quid de scelerato et homicida faciendum sit filio, requisivit. Qui omnes reum esse mortis unanimiter acclamarunt. Rex autem ad se reversus iniquitatem iniquitate noluit dupplicare, sed ipsum pro tributo, quod annu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eum iudĩ ꝓ pilanis occidissent.
sdixit itaq nolusiano sͥ pͥuato. Uade
citius transꝑtes marinas dices q
pilato ut hũc medicũ mͥ mitat. qͥ
me pͥstine sauitati restituat. Cum
au̾t ille ad pilatũ ueniss. ⁊ man¬
datum imꝑatoris exposuiss tidem:
tritus puatus . xiiii. dietũ in du¬
cias postulanit: infra ꝙ spaciũ.
dum uolusianꝰ ꝙͣ dam inr̃onamx q̃¬
fuit familiatis ihu noĩe ueronicã¬

Expanded text:
quod eum Iudei et Pilatus occidissent. Dixit itaque Volusiano sibi privato: Vade citius trans partes marinas, dicesque Pilato, ut hunc medicum michi mittat, qui me pristine sanitati restituat. Cum autem ille ad Pilatum venisset et mandatum imperatoris exposuisset eidem, teritus Pilatus XIIII dies inducias postulavit. Infra quod spacium dum Volusianus quandam matronam, que familiaris
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nõ rapitur ad spem impetrãdi
osculum, brachia ex tensa ad ample¬
rum. manꝰ ꝑ foratas ad largic̃dum.
latus aꝑtum ad diligendũ. pedum af¬
firionem. ad nobiscũ cõmaneudinu
corꝑis extensionẽ. ad se totum nobis¬

Expanded text:
Quis non rapiatur ad spem impetrandiqosculum, brachia extensa ad amplexum, manus perforatas ad largiendum, latus apertum ad diligendum, pedum confixionem ad nobiscum commanendum, corporis extensionem ad se nobis total
Abbreviated transcription (Latin):
mus audiendã.⁊ remoto applłonis obsta¬
eris requisitꝰ: utrãq parcẽ ad p̾sentiam
p̃fati ep̃i compellas acced̾e. & qd̾ ipse
int̾ eos ex inde iudicau̾it: appelłone re¬
mota: firmit ⁊ in concusse facias obser¬
uari. ⁊ executioni mandari. Dat̃ ue-¬

Expanded text:
mus audiendam, et remoto appellationis obstaeris requisitus, utramque partem ad praesentiam praefati episcopi compellas accedere, et quod ipse inter eos exinde judicaverit, appellatione remota, firmiter et inconcusse facias observari et exsecutioni mandari. Data Ve
Abbreviated transcription (Latin):
meruimus. sentiat ur̃e dilectionis effi¬
catiam. dilectus ⁊ familiaris ñr drogo
nouiom̃sis cancellariꝰ. quẽ dñs papa sicut
placuit ñ sic̃ credimꝰ ut decuit duro sen¬
tentiȩ suȩ destituere uidet᷑ elogio. Cuiꝰ
molestia nos immerito tangit ⁊ angit
erubescentia quam sine p̃iacenti culpa
creditur sustinere.

Expanded text:
meruimus, sentiat vestrae dilectionis effimeruimus, sentiat vestrae dilectionis efficaciam dilectus et familiaris noster Drogo Noviomensis cancellarius, quem dominus papa, sicut placuit, non sicut credimus ut decuit, duro sententiae suae destituere videtur elogio, cujus molestia nos immerito tangit et angit erubescentia, quam sine praejacenti culpa creditur sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine reꝑatum. Locum eius tenetis.
uices agere debetis. ⁊ figuram similitu¬
dinis imitari. Si uob̃̾ non necessitatis
articulo. s diuine uocis imꝑio subserue¬
mus. ñ debemꝰ grãm ꝓmereri : Cultoribꝰ
seruitio reportamus offensam. ꝓ bene¬
ficiis uirgia. dissensiones ꝓ pace. ꝓ di¬
lectione molestiam. Quod fouemꝰ oppri¬
mitis. quod adu̾samur assumitis ⁊ sie
in uacuum cedit nr̃a deuocio. quam
uob̾ constanter temꝑore necessitatis ex¬
hibuimus. non uerbo neq lingua. s o¬
ꝑe ⁊ ueritate. Dat om̃ibꝰ affluent̃ diui¬
na bonitas n nulli imꝓperat. nec nos
obsequia nr̃a uob̃ ad imꝓpium replica¬
mus. s de fructu oꝑum nr̃oꝵ uolumꝰ
uolumꝰ iusta uicissitudine saciari. Sat
ẽ dictum sapientibus. quicquid enorme
ẽ conplanat secuta correctio. Agite gͥ qd̾
debetis. ⁊ siquid sumus in ocłis ur̃is. si qͥd
possumus apud uos. si quid de uob̾ bñ

Expanded text:
sanguine reparatum. Locum ejus tenetis, sanguine reparatum. Locum ejus tenetis, vices agere debetis, et figuram similitudinis imitari, si vobis non necessitatis articulo, sed divinae vocis imperio subservimus, non debemus gratiam promereri: at cultoribus servitio reportamus offensam, pro beneficiis jurgia, dissensiones pro pace, pro dilectione molestiam. Quod fovemus opprimitis, quod adversamur assumitis, et sic in vacuum cedit nostra devotio, quam vobis constanter tempore necessitatis exhibuimus, non verbo neque lingua, sed opere et veritate dat omnibus affluenter divina bonitas, et nulli improperat, nec nos obsequia nostra vobis ad improperium replicamus, sed de fructu operum nostrorum volumus justa vicissitudine satiari. Sat est dictum sapientibus. Quidquid enorme est complanat secuta correctio. Agite igitur quod debetis et si quid sumus in oculis vestris, si quid possumus apud vos, si quid de vobis bene