comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi huiꝰ corporei definitã uim qͣlitatẽ q
suã ht̃. qͥd unũqd̃q ualeat uł ñ ualeat. qd
homo. Suꝑ hunc aũ motum cursus q
de hiis uł ab ip̃o fieri possit. Non .n. potẽ¬
tia tem̾aria. s sapĩe uirtute omp̃c est:
⁊ hac de unaqͣq in tempore suo fac̾. qd̃
tas ista ꝑit. illa ñ parit. hõ loqui p̃t
Ut aũ lignũ de t̾ꝑa excisũ ⁊ aridũ ac ꝓpo¬
litũ sñ radice aliqͣ sine t̾ra ⁊ aqͣ repente

Expanded text:
 definitam uim qualitatemque suam, quid unumquodque ualeat uel non ualeat, quid . super hunc autem motum cursumque de his fieri uel ab ipso possit. neque enim potentia temeraria, sed sapientiae uirtute omnipotens est; et hoc de unaquaque re in tempore suo facit, quolla aetas parit, illa non parit, homo loqui potut autem lignum de terra excisum, aridum, perpolitum, sine radice ulla, sine terra et aqua repente
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificat. ⁊ sic colligata est ei ut nͨ cũ uelit se inde
segregare possit. nͨ retin̾e cũ iussionẽ creatoris audre.¬
xit. In uita siqͥdẽ aĩe ꝯsistit uita corꝑis. ⁊ de morte
corꝑis descendit mors aĩe. Sic̃ .n. aĩa uita sua facił
carnẽ uiuẽte ⁊ de fonte nature sue irrigat eã ani¬
mãdo: sic caro ꝑ corruptelã mat̾ie sue aĩam si cupid¬
tatib illicitis illigau̾it. occidit. Et cũ alt̾a nature
aut carnem spũalẽ aĩa uirtutib suis prestet
aut aĩam carnalẽ sp̃ualẽ caro nutͥx eiꝰ efficiat. A¬

Expanded text:
vivificat et sic colligata est ei, ut nec cum velit se inde segregare possit, nec retinere cum iussionem sui creatoris audierit. In vita siquidem animae consistit vita corporis, et de morte corporis descendit mors animae. Sicut enim anima vita sua facit carnem viventem, et de fonte naturae suae irrigat animando; sic caro per corruptelam materiae suae animam, si cupiditatibus illicitis illiaut carnem spiritualem anima virtutibus suis praestet, aut animam carnalem caro victrix ejus efficiat. A
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos ip̃a diffundit᷑: emuiens ĩ radiis oculoꝵ ad
uisibilia intuenda. Deinde mixtura qͣdã pͥmo cũ
aere ponit᷑. Scdo cũ aere caliginoso ac nebuloso.
tertio cũ corpulentiore hũore. Qrͣto cũ terre¬
na crassitudine. Sic q qͥnq sensꝰ cũ ip̃o sensu otu¬
loꝵ ꝑficit uͥ ip̃a sola excellit. Isti sensus qr ĩ sola
facie ꝓlocati sunt: ido̾ scriptũ arbitror. qm̃ ĩ fa
m̾ito p̃ponit᷑: qm̃ ista dicit ⁊ illa seqͥtur. ab ista

Expanded text:
oculos ipsos diffunditur, emicatque in radiis oculorum ad visibilia intuenda; deinde mixtura quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine, quinque sensus cum ipso sensu oculorum perficit, ubi ipsa sola excellit. Isti sensus quia in sola facie praelocati sunt: ideo scriptum arbitror, quod in facmerito praeponitur; quia et ista ducit, illa sequitur, et ab ista
Abbreviated transcription (Latin):
corruptõe gͣminũ ꝑ excedens humidũ ⁊ calidũ tẽpꝰ. Ani¬
mal tardũ÷ ⁊ multo sangͥne crassũ. Haꝵ aliq̃ sũt ru¬
bee. alie allr. alie nigre. alie exocee ẜm mutatões aeris
⁊ corruptões. Hec miro mͦ ex sputo qd̾ lubritũ ÷ ⁊ trassũ
format gͥ hĩtaculũ ossee uł potiꝰ marmoree sbe mira¬
biłr testudinatũ qr calore solis paulatĩ durescit in la¬
pidẽ. Cũq uolutabri palustrib mersa sit: curare cũ an¬
tidoto ꝓpo se nouit. Herbaꝵ ꝙ uires se scire ostendit. Nã
ut refert ambrosiꝰ uiscerib pasta serpẽtis: cũ serꝑe sibi
uenenũ adu̾terit. origano sͥ medetur. Si uͦ sal super
eã aliq̾s ꝑiet̾it. fere tota liq̃scit ĩ nichilũ ⁊ uix de illa
Limax ÷ testudo ĩ limo nascens. Terrã q comedit. Qua¬
tuor h̃t cornua. s duo longiora. In reppendo cornua
extendit. s qmͣcito tãgit᷑ cornua retrahit ⁊ se ip̃am
ĩ se flectit. Hyeme latet. uere ꝓdit᷑. Sanguis eiꝰ poros

Expanded text:
corruptione graminum abundans per humidum et calidum tempus: animal tardum est et multo sanguine crassum. Harum alique rubee sunt, alie albe, alie nigre, alie crocee, secundum mutationes aeris et corruptiones. Hoc miro modo ex sputo, quod lubricum est et crassum, format r testudinatum, quia calore solis paulatim putrescit in lapidem. Cumque volutabris palustribus mersa sit, curare tamen antidoto proprio se novit, herbarumque vires se scire ostendit: nam, ut refert Ambrosius, visceribus pasta serpentis, cum serpere sibi venenum adverterit, origano sibi medetur. Si vero sal super eam proieceris, fere tota liquescit in nihilum. Vix de illa Limax est testudo in limo nascens: terram comedit, quatuor habet cornua sed duo longiora. In rependo cornua extendit, sed quam cito tangitur, cornua retrahit et seipsam in se reflectit: hyeme latet, vere prodit. Sanguis eius poros
Abbreviated transcription (Latin):
rutilat. luna pallet qͣi electrũ. Stellaꝵ q̃dam
fiãmeo aspectu radiãt. q̃dã luce nuea micãt
q̃dam uͦ alt̾natim nc̃ roseũ nc̃ uiridẽ. ñc tan¬
didũ fulgorẽ demonst᷑ͣnt. Qd de gẽmis narrẽ c
Uidemus rubentes rosas. candida lilia pur¬
pureas uiolas. In qͥb oĩb ñ solũ pulcͥtudo s
ongo qͦ mirabilis ℥. qͦmͦ scil dei sapĩa de t̾re pul¬

Expanded text:
rutilat, luna pallet quasi electrum, stellarum quaedam flammeo aspectu radiant; quaedam luce rosea micant, quaedam vero alternatim nunc roseum, nunc viridem, nunc candidum fulgorem demonsctum provocat? Videmus rubentes rosas, candida lilia, purpureas violas, in quibus omnibus non solum pulchritudo sed origo quoque mirabilis est. Quomodo scilicet Dei sapient
Abbreviated transcription (Latin):
raris magnitudinẽ: hic paruitatẽ. corpꝰ par¬
uum. magna sapĩa conditũ. Magna sapĩa tin
nlła sb̾repit negligentia. Illis dedit oculos
qͦs uix ꝯprehende̾ p̃t oculus ⁊ ĩ tam exiguis
corporib sic oĩfaria liniam̃ta nat᷑e sue ꝯgru¬
a plenissime distͥbuit. ut nͨ uideas deesse in
minimis. eoꝵ oĩm q̃ nat᷑a formauit ĩ magniᷤ¬
Rursus alia idc̃to miram᷑: qr mõstruosa qͦdã¬
ab hũana rõeab aliena est. tanto meliꝰ huma¬
nũ aĩm ĩ admiratõe ꝯpelłe pt̃. Qͣre cocodrilliᷤ
manducans infi̾orẽ molã non mouet᷑. qͦmodo
salamand᷑ in igne illesa ꝑmanz: Qͥs dedit he¬
ricio spinas: ⁊ docuit eum ut se pomis tͥbme
discussis ĩuoluat. qͥb onustꝰ incedens stridet
scerib suis laq̃os nͨtit ut p̃dã capiat. Isti st̾
testes sapĩe dei. Est adhuc aliud uerx ⁊ euidẽs
diuine sapĩe argum̃tũ. qd̾ õe genꝰ simile sibi
ꝓcreat. ⁊ in tã młtis similitudo una ꝓpaga

Expanded text:
raris magnitudinem, hic miraris parvitatem; corpus parvum magna sapientia conditum. Magna sapientia cui nulla subrepit negligentia. Illis dedit oculos, quos vix comprehendere potest oculus; et in tam exiguis corporibus sic omnifariam lineamenta naturae suae congrua plenissime distribuit, ut nihil videas deesse in minimis eorum omnium quae natura formavit in magniRursus alia idcirco miramur quia monstruosa ab humana ratione aliena est, tanto facilius humanum animum in admirationem compellere potest. Quare crocodilus manducans inferiorem molam non movet? et quomodo salamandra in igne illaesa permanet? quis dedit ericio spinas, et docuit eum, ut se pomis turbine discussis involvat, quibus onustus incedens stridet sceribus suis laqueos nectit unde praedam capiat? isti sunt testes sapientiae Dei. Est adhuc aliud verum et evidens divinae sapientiae argumentum, quod omne genus simile sibi procreat, et in tam multis sim
Abbreviated transcription (Latin):
Et tales sunt illi ĩ quib ÷ calor magnꝰ cͥca locum
digestionis ꝑmanẽs tota uita. Qui scil calor ele¬
uat euaporatões spissas ⁊ grossas ad caput qͣ
q calor ille ñ reu̾tit᷑ nͨ remittat᷑ cͥcalocũ digestio¬
nis nͥ qñ expandit᷑ ĩ uigilia ad exteriꝰ. in talib¬

Expanded text:
alor circa locum digestionis permanens per totam vitam, qui calor elevat evaporationes spissas et grossas ad caput, quur; et cum calor ille non remittatur circa locum digestionis nisi quando expanditur ad exterius in vi
Abbreviated transcription (Latin):
giditati c̾ebri. ⁊ soluit sensus a uigilia. Et ideo
tales euigilãt antet᷑ incipiãt sõpniare: ꝯple
spissa quĩ ĩ fine incipiat subtiliari ⁊̃ seꝑari san¬
gius purꝰ ab ĩpuro. Et sic fit sompnꝰ eoꝵ extita¬
bilis. S qi calor fortis ẽ statĩ soluunt᷑ sensus a
ingilia. ⁊ idõ eiugilãt anteꝙͣ sõpniare ĩcipiant.¬

Expanded text:
giditati cerebri et solvit sensus a vigilia, et ideo tales evigilant antequam incipiant somniare completspissa, quin in fine incipiat subtiliari et separari sanguis purus ab impuro, et sic fit somnus eorum excitabilis, sed quia calor fortis est, statim solvuntur sensus a vigilia, et ideo evigilant antequam somniare incipiant
Abbreviated transcription (Latin):
insede qͣdã sublimit̾ ꝯstituta. cui seruiat.
om̃is fidelis ⁊ piꝰ intellectꝰ. Ibi q si qͥd uelud
est. aut int̾pres errauit. aut tñ ñ intelligis :
Iñ opuscłis autẽ post̾i̾oꝵ lic eadẽ ĩueniat᷑ u̾itas
longe tñ est ĩpar auctontas. Uñ nͥ uł certa rõ¬

Expanded text:
in sede quadam sublimiter constituta est, cui seruiat omnis fidelis et pius intellectus. ibi si quid uelut est aut interpres errauit aut tu non intIn opusculis autem posteriorum, licet eadem inveniatur veritas, longe tamen est impar auctoritas; unde nisi vel certa rat
Abbreviated transcription (Latin):
ml. de doct̾na xana. hiis aũ qͥ scpt᷑as diuincis
legũt. q̃dã obscure dc̃a plerũq densissimam
caliginẽ obducũt. Qd̾ dn̾unitꝰ ꝓuisũ ẽẽ nõ
dubito. ad edomãdã labore suꝑbiã. ⁊ ĩ telst̾m
a fastidio remouend̾. qui facile ĩuestigata

Expanded text:
 De doctrina christiana His qui scripturas divinas legunt, quedam obscure dicta, plerumque densissimam caliginem obducunt. Quod divinitus provisum esse non dubito, ad edomandam labore superbiam et intellectum a fastidio removendum, cui facile investigata
Abbreviated transcription (Latin):
plicaret᷑. ħ sũma uͥ iã nullũ nu nomẽ hr̃emꝰ. ex
quo deus hoĩem fecit. simili̾ q̃ri posset cur ante
inicio et̾na. ut si ei ꝯferat᷑ qnͣtũlibet magna et
ti spacii t̾minat᷑. nͨ saltẽ tãta uideri debeat ꝙͣta
si humoris breuissimã guttã uniu̾so occeano cõ¬

Expanded text:
plicaretur haec summa, ubi jam nullum numeri nomen haberemus, ex quo Deus hominem fecit; similiter quaeri posset, cur ante initio tanta est, ut, si ei conferatur quamlibet magna et ti spatii terminatur, nec saltem tanta uideri debeat, quanta si umoris breuissimam guttam uniuerso
Abbreviated transcription (Latin):
uideo. forma tã horridũ. nat᷑a tã seuũ. gͤssu
tã pigrũ. ueneno tã noxiũ. hõii tã inimi¬
cũ: ualde formido. ne assimilatꝰ illi ĩ morib
ñ hiis t̾renis. qͥ cito ꝯterunt᷑ s ilł t̾ribħ¬
b in gehenna de gehenna uiuẽtib qͥ nũꝙͣ

Expanded text:
 forma tam horridum, natura tam saevum, gressu tam pigrum, veneno tam noxium, homini tam inimicum; valde formido, ne assimilatus illi in moribus, non his terrenis, qui cito conteruntur, sed his terribilibus in gehenna, et de gehenna vivent
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs. simł ĩ auditorio colloqñtes. Cũq qͥdã
ad socios suos dic̾et se nͨ aspic̾e̾ unde non
edificaret᷑: qͥdam satis promptulus ad loꝙ̃¬
multũ: qr cũ nichil meruissẽ qͣre me d̃s ma¬
gis formaret hoĩem ꝙͣ bufonẽ. quociens bu¬
fonem uideo: hoc bñficiũ dei gͣtuitũ ad mẽ¬
tẽ refero. ⁊ ei grãs ago qͥ mͥ nichil merito¬

Expanded text:
res simul in auditorio colloquentes: cumque quidam ad socios diceret, se nihil aspicere, unde non aedificaretur, quidam satis promptus ad loqumultum: quia cum nihil meruissem, quare me Deus magis formaret hominem quam bufonem: quotiescunque bufonem video, hoc beneficium Dei gratuitum ad mentem refero, et ei gra
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc siqͥdem hõ conditꝰ fu̾at ut stanti mẽte
ĩ arcem ꝯtẽplatõis se erig̾et. ⁊ nulla hunc cor¬
ruptio ã sui ꝯditoriᷤ amore declinar. S cum
ab ingenita standi soliditate uolũtatis pedem
ad culpã mouit a dilectõe ꝯditoris ĩ sem ip̃m
ens etciã a sem ip̃o dissensit. Nũc .n. qr ꝯditõis
sue soliditate ñ figit᷑ alt̾nantis semꝑ desiderii
motu uariat᷑ ut et quietꝰ actõem deside̾t. et
occupatꝰ ad ociũ hanelet. Qͥa .n. fixa mens sta¬
re cũ potuit noluit: stare ñ ual s cũ uelit. s¬

Expanded text:
Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum ens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugatoꝵ licet a dõ ꝯcessũ distare ꝯcubrtũ: qͣntũ
siłitudo pecoꝵ ab imitatõe discernit᷑ angłoꝵ. In uno
siqͥdẽ ad t̾ram sp̃c t̾rena carnis uoluptate depre¬
mit᷑: in alto̾ u̾o t̾rena caro celesti delectatõe sꝑitꝰ
ad celestia subleuat᷑.¬

Expanded text:
tare concubitum, quantum similitudo pecorum ab imitatione discernitur angelorum. In uno quippe, ad terram spiritus terrena carnis voluptate deprimitur; in altero autem, terrena caro coelesti delectatione spiritus ad coelestia sublevat
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ ip̃a corꝑi suꝑposita incisionẽ pͥma paciatur
iniurias corꝑis tegẽdo pellat. pluuias ꝙ ⁊ uen¬
tos solisq ardores ꝑferat. Pellis ail mox detra¬
caro appellauit: ꝙ eo tegat᷑. S ħ ĩ brutis aĩalib
ꝓp̾um ÷. Pori corꝑis gͣto nõie appessant᷑. qͥ latine

Expanded text:
quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracaro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corporis Graeco nomine appellantur, qui Latine
Abbreviated transcription (Latin):
esce cũ esce ĩmortales dicimꝰ. qr ĩ mortalitas
ĩ qua creatꝰ erat cibis erat sustentãda. nͨ erat
qualis illa q̃ futa᷑ est: q̃ cib̾ nõ indigebit. Illa
cui erat posse ñ mori. hoc erit ñ posse mori Aug̃
nũc est: in qͣ uis optima ualitudine: s nͨ tale
licet morituri ñ eeñt nͥ p̾cassent. alimentis
eis de ligno uite qd̾ in medio ꝑadysi cũ arbox
uetita simul erat mirabili dei grã prestabat᷑.
tũ ⁊ alios sumebant cibos pret̾ unam ardorẽ¬

Expanded text:
escae, cum esset immortalis, dicemus quia illa immortalitas, in qua creatus est, cibis erat sustentanda, nec erat talis, qualis illa quae futura est, quae cibis non indigebit. Illa enim erat posse non mori, haec erit non posse mori. Et nunc est in quauis optima ualetudine, sed nec tallicet morituri non essent, nisi peccassent, alimentis ui status eis de ligno uitae, quod in medio paradiso cum arbore uetita simul erat, mirabili Dei gratia praestabatur, tamen et alios sumebant cibos praeter unam arbore
Abbreviated transcription (Latin):
Cato uͥ supͣ. Ergo fac tͥ p̾ponas mortẽ non ẽẽ
tim̃dam. Que bona si ñ ⁊ finis tñ illa malo¬
rũ est. Nõ metuit mortẽ qͥ scit ꝯtẽpnere ui¬

Expanded text:
Catonis Fac tibi preponas mortem non esse timendam: Que bona si non est, finis tamen illa malorum. Non metuit mortem qui scit contemnere vi
Abbreviated transcription (Latin):
Illũ lauda ⁊ imitare ꝙ̃ ñ pig mori cũ iuuet
uiu̾e. Que ẽ .n. uirtꝰ cum eiciaris exire . Sapiẽs
nil inuitꝰ facit. nc̃citatẽ effugit. qr uult quod
ut ultima qͣq lucẽ tãꝙͣ ñ redit᷑am ꝯsumerẽ
u̾sificator. Ne sis securꝰ. hodie. uł cras moriturꝰ.
Intꝰ siue foris ẽ płima cã timoris. Cũctis sis
horis hõis momor int̾ioris Maximuanꝰ. Felix qͥ

Expanded text:
Illum lauda et imitare, quem non piget mori cum iuvet vivere; que est enim virtus cum eiiciaris exire? Sapiens nil invitus facit, necessitatem effugit, quia vult quod ut ultimam quamque lucem tamquam non redituram consummem. Versificator Ne sis securus, hodie vel cras moriturus. Intus sive foris, est plurima causa timoris. Cunctis sis horis, homi
Abbreviated transcription (Latin):
.iiiI. Pleriq int̾ mortis metũ ⁊ uite torm̃ta
miseri fluctuant. ⁊ uiu̾e nolũt. ⁊ mori nesci¬
unt. Facito tu tͥ iocundã uitã. Omnẽ ꝓ illa
sollicitudĩem deponẽdo. Nlłm bonũ adiuuat ha¬
bentẽ. nͥ ad cuiꝰ amissionẽ p̾patꝰ est animꝰ. Ider

Expanded text:
m Plerumque inter mortis metum et vite tormenta miseri fluctuant et vivere nolunt et mori nesciunt: facitoque tu tibi iucundam vitam, omnem pro illa solicitudinem deponendo. Nullum bonum adiuvat habentem, nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ admiserũt morituri gignendo successores
sores q̃ri morituris. młto rectiꝰ socios queri
potuisse uicturis. Impleta siqͥdẽ t̾ra genere
hũano. rͨte proles nõ nisi q̃ morituris succe¬
deret quereret᷑. Ut aũ ꝑ duos hoĩes t̾ra ĩple¬
retur. quomͦ ip̃i ñ gignendo societatis officiũ
implerent: An u̾o ita qͥs mẽte cecꝰ est ut non
cernat qͣnͣto t̾ris ornam̃to sit hũanũ genꝰ ⁊¬
pͣuati sunt hoĩes ut nõ ⁊̃ tales pecorib et
uolatilib antecellãt. Quoꝵ tñ oĩm gen̾ib
hanc infimã mundi ꝑtẽ prosui loci sorte deco¬
ratã ꝙ̃nõ ꝯsid̾a̾re delectet. Qͥs aũ ita sit ex¬
cors ut eã putet minꝰ ornari potuisse. si iu¬
stis ñ morientib ĩpleret᷑. Nã qr num̾osissĩa
sociandã. dñs p̾scius ait. In resurrectõe neq
s erunt equales angelis dei. Hic u̾o cũ t̾ra¬

Expanded text:
d admiserant, morituri gignendo requirerent sores quaeri morituris, multo rectius socios quaeri potuisse uicturis. inpleta enim terra genere humano recte proles, nonnisi quae morientibus succederet, quaereretur; ut autem per duos homines terra inpleretur, quomodo ipsi nisi gigmplerent? An vero ita quis caecus est mente, ut non cernat quanto terris ornamento sit geneprauati sunt homines, ut non etiam tales pecoribus et uolatilibus antecellant; quorum tamen omnium generibus hanc infimam mundi partem pro sui loci sorte decoratam quem non considerare delectet? quis autem ita sit excors, ut putet minus eam ornari potuisse, si iustis non morientibus inpleretur? Nam quia numerosissima sociandam dominus praesciens ait: in resurrectione neqused erunt aequales angelis dei; hic uero cum
Abbreviated transcription (Latin):
trahere nutrimentũ sit̃ radix. ⁊ ꝯualescit. Huiꝰ
aũ signũ ẽ ꝙ cortex ĩspissatꝰ cͥca radice plante
ꝓpt̾ hoc ꝙ opilat᷑ in poris ĩpedit attctũ nitͥm̃ti.¬
Ideoq minus fructificat planta. ⁊ tãdẽ arescit.
⁊ scissure imponat᷑ lapis ne itm ꝯtũdi possit
incipiet radix trah̾e nutͥm̃tũ sicut prius per
aꝑtionẽ poroꝵ ĩ medio raditis. Sicq planta
incipiet germinare atꝙ uirere. nͥ forte suꝑioreᷤᷤ
partes ita desictate sint. ut ñ possĩt attͣħe mit̾¬

Expanded text:
trahere nutrimentum ut radix et convalescit. Huius autem signum est quod cortex inspissatus circa radicem plantae propter hoc quod oppilatur in poris, impedit attoc minus fructificat planta et tandem arescit .et scissurae imponatur lapis ne iterum possitincipiet trahere radix nutrimentum sicut prius propter apertionem pororum in medio radicis, et planta incipiet germinare et virere nisi forte superiores partes ita desiccatae sint quod non possunt att
Abbreviated transcription (Latin):
mu̾sitas mag̾ pulc᷑ sit: qͦ ĩ uniu̾sitate. q̃dam
alioꝵ ꝯꝑatõe ⁊ resp̾tu defc̃m paciunt᷑. Nã hoc
tur. turpe tñ ñ est ubi ẽ. s minꝰ ĩ parte pul¬
chritudĩs ht̃. qi hoc ĩ toto pulchrũ est ad qd est¬
ferens ⁊ ml̾tipłr uariata distinctaq oifaria

Expanded text:
m comparatione et respectu defectum patiuntur. Nam hoc tur, turpe tamen non est, ubi est; sed minus in parte pulchritudinis habet, quia hoc in toto pulchrum est ad quod estferens, et multipliciter variata distinctaque omnifariam
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris est appellata q̃ apd̃ antiquos
imꝑium tenuit orientis. Hec in t̾cia orb̾ ꝑte
difposita ab oriente ortu solis ⁊ a m̾idie occea¬
no ab occiduo nr̃o mari finit᷑ a septẽtͥone me¬
otide lacu ⁊ tanay flinio t̾minat᷑. Ht̃ aũ pro¬
uinçias mltas ⁊ regiones qͣꝵ breuit̾ noĩa ⁊ sitꝰ¬

Expanded text:
mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, q
Abbreviated transcription (Latin):
frigꝰ. nõ estꝰ. s ꝑpetua aeris tẽꝑies. Ecuius
medio fons prorũpens totũ nemus iopigat.
diuidit᷑ q ĩ.iiiiͬ. nascentia flumĩa. cuius loci
undiq rũphea flãmea .i. muro igneo accinctꝰ.
ita ut eiꝰ cũ celo pene iungat᷑ incendiũ. cheru

Expanded text:
frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci undique romphea flammea, id est muro igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pene iungat incendium. Cheru
Abbreviated transcription (Latin):
lua. ¶ã si mimiis florili annꝰ exub̾t. dũ solã curã
gerendi meslis ex̾cent. de ꝓle nil cogitãt. Cuiꝰ omiᷤ¬
sa reꝑatõe popłs idem labore ꝯfectus extinguitur
totius gẽtis exitio. Itaq cũ melł nimietatẽ uide¬
uis ex fioꝵ gͣndi ⁊ ꝯtinua messe defluere: int̾iectiᷤ
t̾nis dieb dauso foramĩe ñ eas paciaris exire. Ita

Expanded text:
ua; nam si nimiis floribus annus exuberat, dum solam curam gerendi mellis exercent, de prole nil cogitant; cuius omissa reparatione, populus idem labore confectus extinguitur, totius gentis exitio. Itaque cum mellis nimietatem videris ex florum grandi continua messe defluere, interiectis ternis diebus, clauso foramine, non eas patiaris exire. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio fc̃m est ut ñ pꝰt hõis casũ ilico lex dare¬
tur. uł dei filiꝰ mitteret᷑. Nisi .n. hõis superbia
prĩ uires suas exꝑiret᷑ sui lib̾tati arbitrii
sufficientiã arrogar. ⁊ legẽ sr̃flue datam
⁊ dei filiũ frust᷑ uenisse indicar. Ne gͥ detͣ¬

Expanded text:
ei factum est ut post hominis casum illico lex non daretur, vel Dei Filius mitteretur. Nisi enim hominis superbia prius vires suas experiretur, sui arbitrii libertati sufficientiam arrogaret, et legem superflue datam, et Dei Filium frustra venisse judicaret. It
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sua sponte moriendũ. s ĩ eodẽ itm̃ dyalogo
idẽ dicit mortẽ philosophantib appetendam
⁊ ip̃am pħ̾iam eẽ meditatõem moriendi. Het
si ꝯtraria eẽ uident᷑. s nõ ÷ ita. Nã plato
duas mortes hõis nouit. quaꝵ unã nat᷑a
alt̾am uͥtutes p̾stant. Homo .n. morit᷑. cũ
aĩa corpꝰ relinqͥt: solutũ lege nate᷑. Mori ⁊̃
dr᷑ cũ aĩa adhuc ĩ corꝑe ꝯstituta corporeas
illecebras pħia docẽte ꝯtẽpnit. ⁊̃ cupiditatũ
dulces insidias reliqͣsq om̃s exurit passiones¬
Et hanc mortẽ dicit plato sapientib appetẽ¬
tam. Illam u̾o qͣm omnib natura ꝯstituit co¬
gi ueł inferri uel accessi ri uetat. Lũcanꝰ .uͦ.l.

Expanded text:
sed in eodem iterum dialogo idem dicit, mortem philosophantibus appetendam et ipsam philosophiam esse meditationem moriendi: hec sibi contraria esse videntur; sed non est ita. Nam Plato duas mortes hominis novit, quarum unam natura, altera virtutes prestant; homo enim moritur cum anima corpus relinquit, solutr cum anima adhuc in corpore constituta corporeas illecebras philosophia docente contemnit, et cupiditatum dulces insidias reliquasque omnes exuitur passiones. Hanc ergo mortem dicit Plato sapientibus appetendam. Illam uero quam omnibus natura constituit, cogi uel inferri uel accersiri uetat, docens
Abbreviated transcription (Latin):
Horridũ suspicii galli maritale suꝑcilium qͥ
ux̃orẽ dimisit. eo ꝙ eã aꝑto capite foris u̾sa¬
tam cognoriit. abscisa quidẽ sñia. s tñ aliqͣ
rõne munita. Lex .i. inqͥt tͥ in eos tm̃ p̃finit
ocłos qͥb formã tuã approbes. Hiis decoris ĩ¬
strum̃ta p̃para: hiis esto spetiosa. hoꝵ certiori
crede noticie. Ulcerior tui ꝯspectꝰ. irritatione

Expanded text:
oque Sulpicii Galli maritale supercilium: nam uxorem dimisit, quod eam capite aperto foris uersatam cognouerat, abscisa sententia, sed tamen aliqua ratione munita: 'lex enim' inquit 'tibi meos tantum praefinit oculos, quibus formam tuam approbes. His decoris instrumenta prepara, his esto speciosa, horum te certiori crede notitie. Ulterior tui conspectus in ratione
Abbreviated transcription (Latin):
custa dr qͣi loco stans. Colore uiridis .÷. caput hñs for¬
matũ ut equs. os ad modũ qͣdrãguli. aculeũ ꝓ cauda.
crura longiora ⁊ ad se ip̃am reflexa. unicũ ĩtestinũ sanie
tẽtrionali moriunt᷑ ⁊ aqͥlonari. florib arboꝵ amigdaloꝵ
ciciꝰ ĩpinguant᷑. Infirmitatis sue remediũ hñt. Nã folia
lauri obrosa eas ab egritudie libant. Mutuo se comedt̃

Expanded text:
citur quasi loco stans; colore viridis est, caput habens formatum ut equus, os ad modum quadranguli, aculeum pro cauda, crura longiora et ad seipsam reflexa, unicum intestinum, sanie tentrionali moriuntur et aquilonari. Floribus arborum amygdalarum citius impinguantur. Infirmitatis sue remedium habent, nam folia lauri obrosa, eas ab egritudine liberant. Mutuo sese comedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tu oua inuicẽ exqͥrẽtes. Sili mͦ coruꝰ ⁊ miluus. illo
pͥripiente huic cibos. cornices ⁊ noctue: aquile ⁊ cro¬
nix ftur. ⁊ pirallus. ychneumones ⁊ uespe. sphalã¬
.ii. se scabendi cã atte̾ns nidos eiꝰ dissipat. Qd̃ ado pa¬
uet. ut uoce oĩno rudentis audita oua eicat. Pulli

Expanded text:
tu invicem ova exquirentes, simili modo corvus et miluus, illo praeripiente huic cibos, cornices atque noctua, aquilae et tronix, turtur et pyrallis, ichneumones vespae et phalanenim se scabendi causa atterens nidos eius dissipat, quod adeo pavet, ut voce omnino rudentis audita ova eiciat, pulli
Abbreviated transcription (Latin):
spine deuorãtes. Dissidẽt ihopes ⁊ leones ⁊ mĩma eque
sub umbra arboris. Tanto ꝙ morsu cerebrũ apprehendit
ut stridens sb̾inde ⁊ u̾tigine rotata ne filũ qͥdem pendẽtis
ticiaꝵ miracła mugił ⁊ lupꝰ mutuo odio flagnͣt. Congͥ
et murena cauidã int̾ se p̾rodentes. polippũ ĩ tm̃ loc̾ta
pauet ut si iuxͣ uiderit oĩno moriunt᷑. Locustam con
rursus polippum congri lacerãt. Aristo. Amicicia qͥdamn¬

Expanded text:
s infament. dissident thoes et leones, et minima aeque sub umbra arboris suae tantaque vi morsu cerebrum adprehendit, ut stridens subinde et vertigine rotata ne filum quidem pendentis iae miracula. mugil et lupus mutuo odio flagrant, conger et murena caudam inter se praerodentes. polypum in tantum locusta pavet, ut, si iuxta vidit omnino, moriatur, locustam conger; rursus polypum congri lacerant. Nigidius a
Abbreviated transcription (Latin):
uterꝰ ip̃ius sufficit siue ita corrupta alui nat᷑a statu
tilitas. filo aũ eqͣli deducit stamĩa ip̃o se pondere usꝰ.
Tex̾e o medio incipit tͥtinato orbe cũ tegmina adrie¬
i̾tens. macłas q parib semꝑ int̾ualł s sb̾ inde cre¬
scentib ex arsgusto dilatans. ĩ dissolubili mͦ ĩplicat
sic maxĩe totũ ꝯcutiendo ĩplicat. scissa ꝓtinꝰ reficit

Expanded text:
uterus ejus sufficit, sive ita corrupta alvi natura stato ilo et tam aequali deducit stamina, ipso se pondere usus. texere a medio incipit, circinato orbe subtemina adnectens, maculasque paribus semper intervallis, sed subinde crescentibus ex angusto dilatans indissolubili nodo inplicat. sic maxime totum concutiendo inplicat. scissa protinus reficit
Abbreviated transcription (Latin):
Tħ̾ est latens sompniũ ex maiori potẽ
ut res ex debilitate sopni. ⁊ ibi ÷ latẽtia parua s⁊
ꝯtingit qñ iã sensus incipiũt solui a uigilia. Et
tc̃ ꝓpt̾ qͥetem sensuũ parum sensibile facit marĩe¬
sensum motũ ⁊ sensu. sic̃ parua lux uidet᷑ maxĩ
paruus sonꝰ maximꝰ strepitꝰ ẽẽ uidet᷑. Et sic accid̾
alicui ꝙ sõpniat se audire canes uł cãpanas ⁊ qñ
euigilat audit eos. Et sic ⁊̃ ꝯtĩgit alicui debiliter
dormienti cui assistũt loqñtes de alia mat̾ia:. ꝙ
sõpniat de eadẽ mat̾ia uł ĩ parte uł ĩ toto. Etħ¬
⁊ euestigio idẽ statim surgentes. ꝙ tacite uide¬
bant lum̃ luc̾ne dormientes ut arbitrabant᷑. e. ꝑ¬
gefacti cognouer̃t ꝙ luc̾ne erãt. Et galłoꝵ ⁊ caul
tacite uoces audientes: exꝑgefc̃ĩ cognouerũt ẽ¬
manifeste. Quidã uo ⁊ pendent int̾rogati. S toñ

Expanded text:
c est latens somnium ex maiori potestomnium ut res ex debilitate somni, et ibi est latentia parva, et contingit quando iam sensus incipiunt solvi a vigilia, et tunc propter quietem sensuum parvum sensibile facit maxime motum in sensu, sicut parva lux videtur maxima et parvus sonus maximus strepitus videtur; et sic accidit alicui quod somniat se audire canes vel campanas, et quando evigilat, audit eos. Et sic etiam contingit alicui debiliter dormienti, cui assistunt loquentes de aliqua materia, quod somniat de eadem materia vel in parte vel in toto. Etet e vestigio’, idest statim, ‘surgentes, quod tacite videbant lumen lucernae dormientes, ut arbitrabantur, expergefacti cognoverunt quod lucernae erant, et gallorum et canum tacite voces audientes expergefacti cognoverunt manifeste. Quidam vero et respondent interrogati ’. Sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
lux᷑iam. Et qr tͥsticia ĩ irã facile labit᷑: tristi¬
b pocłm discordie porrigit. Qͥa timidi sup¬
plicia formidant. pauẽtib t̾rores intentat.
Et qr elatos extolli laudib ꝯspicit. eos ad q̃¬
q uoluerit blandis fauorib tͣhit. Qͥa gͦ in

Expanded text:
. Et quia tristitia in iram facile labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Et quia elatos extolli laudibus conspicit, eos ad quaeque voluerit blandis favoribus trahit. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
Icut aũ nichil benigna suꝑiꝰ coit ꝯiuge. sic
nichil infesta crudeliꝰ muliere. Qnͣtum em̃
sapiens ꝓ uiri salute suã apponit aĩam pignori.
tm̃ maligna ad mortẽ mariti eciã suã uitã repu¬
tat nichili. Ergo ꝯniux qͣnto ÷ uiro ꝯũictioꝵ. tm̃ ẽ
aut moꝵ dulcedine mellea. aut felle malicie toxi

Expanded text:
icut nihil benigna superius prodit coniuge, sic nihil infesta crudelius muliere. Quantum enim sapiens pro viri salute, suam opponit animam pignori ; tantum maligna ad mortem mariti, etiam suam vitam reputat nihili ergo coniunx quanto est iure coniunctior, tanto est aut morum dulce
Abbreviated transcription (Latin):
uitat nata. Quis .n. petora deuitatõem mortiᷤᷤ
nͥ sensus uite docuit: quis paruulũ adheresce̾
bauilo suo si eũ ex alto iacereminitatꝰ fuerit:¬
Sic et illis hõib primis ip̃a uita erat dultis ꝙͣ
ꝓfecto amittere deuitabant. id qd̾ ip̃m qͥbcũq
modis uł sonis signͣtẽ dm̃ intellig̾e̾ pot̾ant. Nec
illo fc̃o non ẽẽ morituros. id est illud qd̾ hebant
⁊ se hr̃e gaudebãt ñ amissuros. Si qͦs gͥ mou qͦmͦ¬
uationũ sũt aut ex similib si spẽꝵ sũt sñ ullo
estu dubitatõis agnosc̾e. Nec ideo scĩe boni ⁊ mali
Nã ⁊ si nichil ex eo ꝯtͣ preceptũ usurpassent. id
recte uocaret᷑ qd̃ ibi eis accid̾et si usi fuissẽt. E¬
admod̾ si uocaret᷑ arbor saturitatis eo ꝙ inde pos¬
sent hõĩos saturari. Nũqͥd si nemo ad illam accede¬
ret ideo nom̃ illd̾ incongruũ eẽt. qñ qͥdẽ cũ acce

Expanded text:
uitet. quis enim pecora docuit deuitationem mortis nisi sensus uitae? quis paruulum puerum adhaerescere baiulo suo, si eum fuerit ex alto iacere minatusic ergo illis primis hominibus iam uita erat dulcis, quam profecto amittere deuitabant, idque ipsum quibuscumque modis uel sonis significantem deum intellegere poterant; nec illo facto non esse morituros, id est illud quod habebant et se habere gaudebant non amissuros: unde suo loco iuationum sunt, aut ex similibus, si specierum sunt, sine ullo aestu dubitationis agnoscere. nisi forte aliet nihil inde contra praeceptum usurpassent, id recte uocaretur, quod ibi eis accideret, si usurpassent. quemadmodum si uocaretur arbor saturitatis, quod inde possent homines saturari, numquid, si nemo accessisset, ideo nomen illud esset incongruum? quandoquidem cum acce
Abbreviated transcription (Latin):
sima serpentib ⁊ tͥsulea uibrans atͥcoloris: ⁊ si extra¬
has ꝓlonga. lac̾tis bifida ⁊ pilosa. uitulis q mariniᷤᷤ
palatũ. Aꝑib aũ p̾ longa. eminens ⁊ ccadis. Quib
aculeus in ore fistulosᷤ: his nec lingua nͨ dentes. Quib¬
dam insectis. intꝰ lingua. ut formicis. Cet̾m lata ele¬

Expanded text:
sima serpentibus et trisulca, vibrans, atri coloris et, si extrahas, praelonga; lacertis bifida et pilosa, vitulis quoque marinis pibus etiam praelonga, eminens et cicadis. quibus aculeus in ore fistulosus, his nec lingua nec dentes. quibusdam insectis intus lingua, ut formicis; ceterum late
Abbreviated transcription (Latin):
neq fcãm a pͥncipio qñ angłi fc̃i st̃. s pꝰt ea cũ corpꝰ
ip̃m cui ĩ funde̾tur formatũ ⁊̃ ab ip̃o creatore simł et
fcãm ⁊ corꝑi soniarã. Utrũ u̾o ĩ corꝑe uł extͣ corpꝰ crea
rare. Neq u̾o ĩ hoc ingeniũ hõis approband̾ estimet᷑
si hiis q̃ difficilia sũt ꝑtinacit᷑ insistit. s potiꝰ si ea
q̃ scienda sũt prudenter discernit. Equalis .n. stul

Expanded text:
am a principio quando angeli facti sunt, sed postea cum corpus ipsum cui infundenda fuerat formatum est ab ipso creatore simul et factam et corpori sociatam. Utrum vero in corpore an extra corpus creatrare. Neque vero in hoc ingenium hominis approbandum existimetur, si in iis quae difficilia sunt pertinaciter insistit; sed potius si ea quae scienda sunt prudenter discernit. Aequalis enim est
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ⁊ tͣnsgressio malum eẽt. Deniq a pcan¬
te nͥ aliud appetitũ est nͥ ñ ẽẽ sub dñatõe d̾i
qñ qͥdẽ illd̾ amissũ est. ĩ quo ne admitteretur
sola deber iussio dñantis attẽdi. Que si sola¬
qͥdẽ attẽderet᷑: qͥd aliud ꝙͣ dei uolũtas attẽde
cur iusserit uiderit. faciendũ ÷ a seruiente qd̾
iussit. Et tũc forte uidend̾ ÷ a prom̾ente cͦ
iusserit. e tñ ut cam̃ iussionis huiꝰ nõ diutꝰ
requiramꝰ si hoc ip̃m magna utilitas hõi quod
deo seruit: iubendo d̾s utile facit. qͥcqͥd iube̾ uo
le est possit. Nec fieri p̃t ut uoluntas ꝓpͥa non
grandi ruine ponde̾ suꝑ hõie cadat. si eã uolũta¬
ti suꝑioris excellendo preponat

Expanded text:
Denique a peccante nihil aliud appetitum est nisi non esse sub dominatione Dei, quando illud admissum est in quo ne admitteretur sola deberet jussio dominantis attendi, quae si sola attenderetur quid aliud quam Dei voluntas amarer iusserit, uiderit; faciendum est a seruiente quod iussit, et tunc forte uidendum est a promerente, cur iusserit. sed tamen ut causam iussionis huius non diutius requiramus, si haec ipsa magna est utilitas homini quod deo seruit, iubendo deus utile facit quidquid iubere uolle est possit. Nec fieri potest ut uoluntas propria non grandi ruinae pondere super hominem cadat, si eam uoluntati superioris ex- . tollendo praeponat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ÷ ⁊ suauis ualde. s tet̾rimũ colorẽ ht̃. ĩt̾ra hĩtat. u̾miũ esca
uiuit. In fame qͦ terram comedit. Aliqͣndo u̾o t̾ra siti
arente egredit᷑. s qr cecum ÷ ad locũ unde exiit redire nes-¬
ꝯ sid̾anda ÷ ꝓuidentia creatoris. qͥ bestiole ĩ tenebs ⁊ ĩ t̾re
latibłis hĩtanti dedit ocłos ad plenũ formatos ⁊ tñ lumi¬
ne pͥuatos. ut ⁊ utilitati uł nccitati satiffac̾et. ⁊ natc᷑ decꝰ¬

Expanded text:
 et suavis valde, sed teterrimum colorem habet. In terra habitat, vermium esca vivit. In fame quoque terram comedit aliquando vero terram siti arente egreditur. Sed quia cecum est, ad locum unde exit redire nesconsideranda est providentia creatoris, qui bestiole in tenebris et latibulis habitanti, dedit oculos ad plenum formatos et tamen lumine privatos, ut et utilitati et necessitati satisfaceret et nature dec
Abbreviated transcription (Latin):
osteler bestiola ingenio sb̃dola. Catulos sedr¬
le nutrit: eos q de loco ad locũ seꝑiꝰ tnsfert
ne forte inuẽiant᷑. Hec rupes ⁊ cau̾nas inhĩtat.
diutissime ac fortissime dormit. Qn cũ sexpente
pugnare uult: agresti uita se munit. ꝓinde su̾
os fetꝰ suos ĩueniat. ꝑ hertã nat᷑alit̾ notã rediuniuoᷤᷤ
fociat. De hac demens ꝓpt̾ ħ dicit. ꝙ ore ocipt. o¬
re parit. In ꝓselena ĩsula mustele nõ tͣnseunt. ⁊
ictide dr᷑. In uentre cãdet. ĩ dorso rubet. Mustela
ut dcm̃ ÷ serpentes ꝑseqͥt᷑: adeo ut ip̃m ⁊̃ basiliscũ
intĩmat᷑. s eo int̾fecto ꝯmorit᷑. Ip̃am qͥdẽ intrantẽ

Expanded text:
onga, bestiola est ingenio subdola, catulos sedulo nutrit, eosque de loco ad locum sepius transfert, ne forte inveniantur. Hec rupes et cavernas inhabitat, diutissime ac fortissime dormit. Quando cum serpente pugnare vult, agresti ruta se munit. Proinde super os fetus suos inveniat, per herbam naturaliter notam redivivos faciat. De hac Clemens papa dicit quod ore parit. In Proselena insula mustele non transeunt et ictide dicitur. In ventre candet, in dorso rubet. Mustela, ut dictum est, serpentes persequitur, adeo ut etiam ipsum basiliscum interimat, sed eo interfecto commoritur. Fel e
Abbreviated transcription (Latin):
nãq aliud ade pͥncipiũ ẽẽ ꝯcupierat. et idcͥco¬
ut mag̃ eiꝰ suꝑbia ꝯfund̾etur. ħ hõ ĩ dono accipͭ
qd̾ ille ꝑu̾se raꝑe uoluit. ⁊ obtin̾e ñ potuit. Ut
in hoc eciã ymago dei ĩ hoĩe appar̾et ꝙ sicut ds̃
oĩb reb creatõis pͥncipiũ exstitit. ita iste õĩb
hõib pͥncipiũ eẽt gen̾atõis. ⁊ õs hoĩes dũ se ab
uno ⁊ unũ eẽt cognosc̾e̾nt om̃s se qͣi unũ ama¬

Expanded text:
dcirco magis ejus superbia confunderetur, hoc homo in dono accepit quod ille perverse rapere voluit et obtinere non potuit, ut in hoc imago Dei in homine appareret, quod sicut Deus omnibus rebus creationis principium exstitit; ita iste omnibus hominibus principium esset generationis, et omnes homines dum se ab uno et unum esse cognoscerent, om
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃flui uelud noxiã atq s ꝯͣriam ĩ sen ip̃a resid̾e
ñ patit᷑. Ido̾q rõnabili sẽꝑ ⁊ eqͣli ẽ corpꝰ nr̃m par¬
simonia castigand̾. Ut si nat᷑aͣli hac nc̃titate
cõmorantes ĩ carne om̃imodis carere ñ possumꝰ.
saltĩ rariꝰ nos ⁊ ñ ampliꝰ ꝙͣ tͥna urce ista collu¬
uione resꝑsos totiꝰ anni cursus ĩueniat. Qd tñ
sine ullo pruritu quietꝰ egerat sopor: nõ fallax
ymago index oculte uoluptatis eliciat. Actorat¬

Expanded text:
i atque contrariam in semet ipsa residere non patitur. ideoque rationabili semper et aequali est corpus nostrum parsimonia castigandum, ut si naturali hac necessitate conmorantes in carne omnimodis carere non possumus, saltim rarius nos et non amplius quam trina uice ista conluuione respersos totius anni cursus inueniat. quod tamen sine ullo pruritu quietus egerat sopor, non fallax imago index occultae uoluptatis eliciat. qua
Abbreviated transcription (Latin):
tem radicalia mẽbra ĩ oẽm dimensionẽ ⁊ plus in
longũ. Ido̾ q cũ extensio fortior ꝙͣ młtitudo parti¬
sb̾tile ⁊ rarũ sicut sunt corpora pueroꝵ. Cũ autẽ
nichilominꝰ ingerũt᷑ partes mat̾iales ꝑ cibũ. tunc

Expanded text:
 radicalia in omnem dimensionem et plus in longum. Et ideo cum extensio fortior est quam multitudo partisubtile et rarum, sicut sunt corpora puerorum. Quando anihilominus ingeruntur partes materiales per cibum, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
De
temporib
Nima quidẽ etas ĩ exordio sui ꝯtin
creatõem mũdi. Pͥmo .n. die d̃s in lucis
noĩe condidit angłos. scdo ĩfirmam̃ti appella¬
tõe celos. Tertio ĩ discretõis uẽie spẽm aque ⁊¬
Sexto aĩantia ex t̾ra. ⁊ etiã hoĩem ꝙ̃ appella

Expanded text:
e temporum. Prima aetas in exordio sui continet creationem mundi. Primo enim die Deus in lucis nomine condidit angelos; secundo in firmamenti appellatione caelos; tertio in discretionis vocabulo speciem aquinto animantia
Abbreviated transcription (Latin):
est qui ꝓcedit a loco digestionis. ⁊ calefacit totũ
corpus uł aliꝙͣ partẽ ip̃ius. uł precipue parte̾mo¬
tiuas ut extrema manuũ ac pedũ q̃ p̾cipue calẽt
ĩ sompnis. et ille ñ soluit sensus. Elliꝰ ÷ qͥ cũ coleri¬
organa u̾ͥtutis aĩalis soluit aliqͦs sensus ⁊ maxĩe
illos qͦꝵ organa magis int̾nseca sunt ĩ corꝑe. sic̃ z
uisus ⁊ auditꝰ. Soluit ⁊ uͥtutẽ motiuã ad mo¬
tũ ꝓcessiuũ. Nullus itaq calor sensus dissoluit.nͥ

Expanded text:
et qui procedit a loco digestionis et calefacit totum corpus vel aliquam partem ipsius, et praecipue partes motivas, ut extrema manuum et pedum, quae praecipue calent in somno, et ille non solvit sensus. Alius est qui cum choleriorgana virtutis animalis solvit sensus aliquos, et maxime illos quorum organa magis extrinseca sunt in corpore, sicut visus et auditus. Solvit etiam virtutem motivam ad motum processivum. Nullus enim calor s
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣuis ad aliud eẽt. alt̾i tñ ꝯtria ñ esset.
hoc st ut licet ad aliud uelle hr̃et. ad aliam
tñ uelle ñ hr̃et. Sicut enĩ diuinitati nat᷑a
erat iusticiã non desorere: sic carni iustum
erat nat᷑am seruare. ⁊ pietati alienã miseri¬

Expanded text:
ut quamvis ad aliud esset, alii tamen contraria non esset. Hoc est ut licet ad aliud velle haberet, ad aliam tamen nolle non haberet. Sicut enim divinitati natura erat justitiam non deserere, sic carni justum erat naturam servare; et pietati alienam miseri
Abbreviated transcription (Latin):
culi calidiores ⁊ sicciores sunt ꝙͣ femĩe. uñ cito
pubescũt. ⁊ pili eoꝵ fort̾õres sũt. femĩe uͦ ñ barbes¬
cunt: qr mares maioris sũt ardoris. fortiores qͦ
st̃ ⁊ animosiores. lati p̾toris. ac pilosi. ⁊ ad motũ
citiꝰ prompti. Prudentia intellectꝰ discretõ. ꝯtinẽ¬
tia maiores inueniunt᷑ ĩ eis. qd̾ ⁊ fit cã maio¬
ris caloris. Cemĩe u̾o minꝰ pilose sũt ĩ pectore
⁊ uentre. debiliores manib ⁊ pedib tumebũ¬
de. p̾tore stͣcte minꝰ stientes. Ideoq ꝑua sũt eaꝵ
capita manꝰ quiete. ex qͥb frigidiores ẽẽ ꝓbãt᷑¬

Expanded text:
culi calidiores et sicciores sunt quam femine; unde cito pubescunt et pili eorum fortiores sunt: femine vero non barbescunt, quia mares maioris sunt ardoris; fortiores quoque sunt, et animosiores, lati pectoris et pilosi, ad motum citius prompti. Prudentia, intellectus, discretio, continentia, maiores inveniuntur in eis, quod etiam fit causa maioris caloris. Femine vero minus pilose sunt in pectore et ventre, debiliores manibus et pedibus, timebunde, pectore stricte, minus scientes. Ideoque parva sunt eorum capita, manus quiete, ex q
Abbreviated transcription (Latin):
na mala sic flagella ꝑtimescũt: ĩ eis qͦs flagel¬
latos aspiciũt. culpa ex pena metiunt᷑. Quos .n.
ꝑcussos cernũt: deo displicuisse suspicant᷑. Uñ
amici beati iob ꝙ̃ ꝑcussum uider̃t ĩpiũ fuisse
credid̾unt: uidel estimates qi si impiꝰ ñ fuiss

Expanded text:
na mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si im
Abbreviated transcription (Latin):
mĩgrantes sñ crurib pẽnis q reptãtes. Itaq uernis a¬
qͥs oua int̾eunt sicco uere maior ⁊̃ ꝓuentꝰ. alii dupli¬
tu parere. deinde ad ortũ carus obire. ⁊ alias renasci.
Quidam uͭ arcturi occasu renasci ⁊̃dũt. Mares cũ pepe¬
rint eas mori certũ ÷ u̾midõ statim cͥca fauces ĩnascẽ¬

Expanded text:
nigrantes et sine cruribus pinnisque reptantes. itaque vernis aquis intereunt ova, sicco vere maior proventus. alii duplitu parere, deinde ad canis ortum obire et alias renasci; quidam arcturi occasu renasci. mori matres, cum pepererint , certum est, vermiculo statim circa fauces innascen
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie morari cogendus. In hac etate iam
minus erit abluendꝰ: eiusq labor cũ comesti.¬
one augm̃tandꝰ nec uinum ei detur ꝓpͥe q
est urine ꝓuocatio ⁊ iuncturaꝵ humectat̃o
Nõ .n. ẽ eiꝰ colera. idest młta q̃ ĩ urina sit ꝓuocãda
nec eiꝰ iuncture indigẽt humectatõe. Bibat gͥ

Expanded text:
quotidie morari cogendus est. In hac etate iam quotidie morari cogendus est. In hac etate iam minus erit abluendus, eiusque labor cum commestione augmentandus, nec vinum ei detur, maxime est urine provocatio et iuncturarum humectatio. Non enim est eius cholera rubea multa, que in urina sit provocanda; nec ei
Abbreviated transcription (Latin):
sit ĩ eiꝰ mores mod̾ando ac meliorãdo: ne
s. ira fortis aut timor accidat ei ueber
neq tͥsticia uł uigilie. In hoc .n. due ꝯsistunt
bitꝰ a pu̾icia crestat ac fixꝰ in eo ꝑmancãt. ell¬
tera u̾o ĩ eiꝰ corꝑe qr sic̃ mali mores maliciã com¬
plexionis sequntur sic s̃ ex illoꝵ ꝯsuetudĩe cũ
accesserit malicia ꝯplexionis eos seqͥt᷑. Ira nã¬
q uehem̃t̾ calefacit ⁊ tͥsticia exsiccat. pigͥcia
uirtutes aĩales laxat.⁊ ꝯplexiones ad fleg¬
matis ꝓpͥetatẽ inclinat. Sanitas gͦ corꝑis ⁊
aĩe simul ĩ temꝑantia moꝵ nsistit. Cum aũ¬
puer a sompno excitat᷑ balneandꝰ ÷ ⁊ post hoc
una hora lud̾e dimittendꝰ. Demde u̾o ad comedẽ¬
it̾m balneandꝰ. deinde u̾o çibandꝰ. Et qͣnͣto pluᷤ
fieri p̃t aqm in cibũ sum̾e nõ ꝑmittatur: ne
cibꝰ penetret crudꝰ anteꝙͣ digerat᷑. Cum aũt
sex ãnos hũerit magr̃o tͣdendꝰ ÷ qͥ eum doceat
in quo ⁊ gradatim ÷ ordĩandus. nec in scoł

Expanded text:
sit in eius mores moderando ac meliorando: ne scilicet ira fortis, aut timor vehemens accidat ei, neque tristitia, vel vigilie. In hoc enim due consistunt pueritia crescat ac fixus in eo permaneat: altera vero in eius corpore, quia sicut mali mores malitiam complexionis sequuntur, sic etiam ex illorum consuetudine cum accesserit, malitia complexionis eos sequitur. Ira namque vehementer calefacit et tristitia exiccat, pigritia virtutes animales laxat et complexiones ad phlegmatis proprietatem inclinat. Sanitas ergo corporis et anime simul in temperantia morum consistit. Cum autem a somno puer excitatur, balneandus est et post hoc una hora ludere dimittendus: deinde vero ad comedeniterum blaneandus, deinde vero cibandus. Et quanto plus fieri potest, aquam in cibum sumere non permittatur, ne cibus penetret crudus antequam digeratur. Cum autem VI annos habuerit, magistro tradendus est, qui eum doceat: in quo etiam gradatim est ordinandus, nec in scholis
Abbreviated transcription (Latin):
nitõe. s eis sb̾ueniend̾ est cũ scarificat õe ac.
uent̾s ex aqͣ fructuũ solutõe. Custodiendi
sunt aũ ne multũ de mellis ꝯfectionib aut
de fructib comedant ⁊ egͥtudines multas
incurrãt. A lacte qͦ ⁊ caseo ⁊ grossis nutͥ¬
entib remoueant᷑. ne lapis ĩ eoꝵ uesicis ge¬
neretur. Nec multũ nutͥentib repleri sunt¬

Expanded text:
ficatione et ventris ex aqua fructuum solutione. Custodiendi sunt autem, ne multum de mellis confectionibus, aut de fructibus comedant et egritudines multas incurrant. A lacte quoque et caseo et crassis nutrientibus removeantur, ne lapis in eorum vesicis generetur.
Abbreviated transcription (Latin):
.li. Sepe quidẽ caui nigros lesere capillos. Sepe
uenit tacito curua senecta pede.
Non hoc semꝑ eris ꝑdũt ⁊ gͣmina flores.
ꝑdit spina rosas. nec semꝑ lilia caudent . Nec
longum tenz uua comas nec popłs umbs. Iu

Expanded text:
li Sepe quidem cani nigros lesere capillos, Sepe venit tacito curua senecta pede. Non hoc semper eris, perdunt et gramina flores: Perdit spina rosas, nec semper lilia candent. Nec longum tenet uva comas, nec populus u
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ÷ preꝑatio ĩ hoc ꝙ seꝑat᷑ succositas ꝑtisanaria
ab impuro eiciendo: qr succositas ꝑ quasdã uenas
que miseraice dicuntur attrahitur ad epar. Et
ibi accipit p̾paratõem interiorẽ ꝯplectiuã autẽ
formam cibi accipit a calore cordis. Et quo ad hoc
gustꝰ ⁊ tactꝰ dicuntur hr̃e instrum̃ta sua cͥca cor

Expanded text:
ratio in hoc quod separatur succositas ptisanaria ab impuro eiciendo, quae succositas per venas quasdam, quae miseraicae dicuntur, attrahitur ad hepar et ibi accipit praeparationem ulteriorem ; completam autem formam cibi accipit a calore cordis, et quoad hoc gustus et tactus dicuntur habere instrumenta sua circa cor
Abbreviated transcription (Latin):
sensꝰ alimenti. ⁊ sic ÷ sensus cõmixti in calido fri¬
gido humido sicco. Et quo ad hoc ht̃ ĩstrum̃tũ suũ
c̾ca cor. Et ꝑ õẽm eurdem modũ distinguimꝰ in
infra dicetur. Ad hoc aũ ꝙ obicit᷑ in ꝙͣriũ respon
ad digestionẽ nutrimenti inepate. ut dicit gali¬
enus ⁊ aristotiles ñ ꝯtradicit. S illa p̾paratio
non p̃t fac̾e ut illa mat̾ia possit ẽẽ cibris. añꝙͣ
recipiat formã a calore cordis. qr sicut cor forma¬
le pͥncipium est ⁊ effectiuũ uite ĩ om̃ib membris

Expanded text:
sensus alimenti, et sic est sensus commixti ex calido et frigido, humido et sicco, et quoad hoc habet instrumentum suum circa cor. Et per omnem eundem modum distinguimus in infra dicetur. Ad hoc autem quod obicitur in contrarium, responad digestionem nutrimenti in hepate, ut dicit Galienus et Aristoteles non contradicit, sed illa praeparatio non potest facere, ut illa materia possit esse cibus antequam recipiat formam a calore cordis, quia sicut cor formale principium es
Abbreviated transcription (Latin):
Mors est lex tͥbutũ officiũ q mortaliũ. ma¬
loꝵ q oĩm remediũ. Optauit illã. qͥsqͥs timet
mortis gͦ nom̃ ne formides. Effice illã cogita¬
tõe młta tͥ familiarẽ ut si ita tułit possis ei¬
naturã p̾cipuum: qd̃ cũ ad exitũ uentũ est
om̃s ĩ equo sumꝰ. Nichil enĩ int̾ est utrũ me
lapis uuus elidat: an totꝰ mons p̾mat. Egre-¬
gie uagelliꝰ ĩ illo inlito carmĩe. Si cadendum
inqͥt mͥ est e celo cecidisse uelim Ider¬

Expanded text:
Mors est lex, tributum, officiumque mortalium, malorumque omnium remedium. Optavit illam quisquis timet; mortis ergo nomen ne formides. Effice illam cogitatione multa tibi familiarem, ut si se tibi obtulenatura precipuum, quod cum ad exitum ventum est, omnes in equo sumus; nihil interest, utrum me lapis unus elidat, an totus mons opprimat: egregie Vagellius in illo inclyto carmine; si cadendum inquit mihi est, e celo cecidisse velim. Boe