comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at candimiut qdtius sõnnibas gentib: uerũ etã desudaa de
⁊ ceroto deas siru. et quacumq alugente inquasunt pluritis
cutits. non tamen totusor b̵ sed parseius est : ł ñ tam̃ transct
tniuee socutus haecpars est : uelsicutiste appellit generi
cuius haec species. unde et in notitiã uulgi uerba ista ueneruñ
atetã idiotȩ intellegant quid specialiter. quid generaliter
in quo cumq p̃cepto imperiali sit constitutũ. Fit hocettam
de hominibus : sicut ea quiedesilomone dicuntur. excedunt
eisenodum et potius adxp̃m uelecclesĩ cutus ille parsest
irelit darescunt. Nec specie semꝑ exceditur. Se pe enim
tilia dicuntur : quȩ uł ei quoq: uel eifortas se tantũ modo
aꝑtis sine congruant.: Sed cum abspecie transitar ad genis
quisi ad hac despetie loquente seriptura ibiuigilare debet
lottoris intentio: nequęrat inspeciȩ quod ingenere potest
melius etcertius inuenire Facile ẽ quippe illud quod

Expanded text:
et conueniat potius omnibus gentibus, uerum etiam de Iudaea, de Aegypto, de Assyria et quacumque alia gente, in qua sunt plurimae ciuitates, non tamen totus. orbis, sed pars eius est, dicitur quod transeat uniuerso, cuius haec pars est, uel, sicuti iste appellat, generi, cuius haec species. unde et in notitiam uulgi uerba ista uenerunt, ut etiam idiotae intellegant, quid specialiter, quid generaliter in quocumque praecepto imperiali sit. constitutum. fit hoc etiam de hominibus; sicut ea quae de Salomone dicuntur excedunt eius modum et potius ad Christum uel ecclesiam, cuius ille pars relata clarescunt. nec species semper exceditur. saepe enim talia dicuntur, quae uel ei quoque uel ei fortasse tantummodo apertissime congruant: sed cum ab specie transitur ad genus, quasi adhuc de specie loquente scriptura, ibi uigilare debet lectoris intentio, ne quaerat in specie quod in genere potest melius et certius inuenire. facile est quippe illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
sufficientia intẽ perato splendentia. in grandi uehȩmentia
ueris tamen reb: quas audiri oporteat adhibere: Sed qui
utrumq: non potest : dicat sapienter qđ non dicit eloquenter
potius quã dicat eloquenter qđ dicit insipienter .: Siautẽ
ne hocquidem potest : ita conuersetur ut non solũ si premium
comparet sed et p̃beat aliis exemplum: et sit eius quasi copia
dicendi forma uiuendi .: Sunt sanequidam quibene ꝓnuntiare

Expanded text:
sufficientia, in sufficientia, in veris tamen rebus quibus audiri oporteat adhibere? Sed qui utrumque non potest, dicat sapienter quod non dicat eloquenter, potius quam dicat eloquenter quod dicit insipienter. Si autem nec hoc quidem potest, ita conversetur, ut non solum sibi praemium comparet, sed et praebeat aliis exemplum et sit ejus quasi copia dicendi, forma vivendi. Sunt sane quidam qui bene pronuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad subuersionẽ audientium. : Neque enĩ hocideo dictũ ut ad¬
uersariis obpugnantib: ueritatẽ nihilnos proueritate dicamus.:
Et ubierit quodcũ ostendit qualis. eẽ. ep̃s debeat: ait in tercetȩ
ut potens sit indoctrina sana et contradicentes redarguere :
Verbi senim contendere .ẽ. Noncurare quomodo error
ueritate uincatur : sed quomodo tua dictio dictioni preferatur
alterius : Porro quinon uerbis contendit siue summis se
siue temperate siue granditer dicat: id agit uerbis ut ueri
tas pateat ueritas placeat ueritas moueat. Qnm̃ nec ipsa
quae precepti finis et plenitudo legis ẽ. caritas. ullomodo
esse recta si ea quediligantur nonuera sed falsa sunt: Sicut
Autẽ cuius pulchrũ corpus et deformis .ẽ animus magis
dolendus ẽ quamsideforme haberet etcorpus. ita qui elo¬
quenter eaq falsa sunt dicunt magis miserandi quamsi alia
miter dicerent. Quid .ẽ ergo non solum eloqueNe
uerũ etiam sapienter dicere. nisi uerba in summisso genere

Expanded text:
nisi ad subversionem audientium . Neque enim hoc ideo dictum est, ut adversariis oppugnantibus veritatem, nihil nos pro veritate dicamus. Et ubi erit quod cum ostenderet qualis esse episcopus debeat, ait inter caetera: Ut potens sit in doctrina sana et contradicentes redarguere ? Verbis enim contendere, est non curare quomodo error veritate vincatur, sed qalterius. Porro qui non verbis contendit, sive submisse, sive temperate, sive granditer dicat, id agit verbis ut vetas pateat, veritas placeat, veritas moveat; quoniam nec ipsa, quae praecepti finis et plenitudo Legis est charitas , ullo modo recta esse potest, si ea quae diliguntur, non vera, sed falsa sunt. Sicut autem cujus pulchrum corpus et deformis est animus, magis dolendus est, quam si deforme haberet et corpus; ita qui eloquenter ea quae falsa sunt dicunt, magis miserandi sunt, quam si talia deformiter dicerent. Quid est ergo non solum eloquenter, verum etiam sapienter dicere, nisi verba in submisso genere
Abbreviated transcription (Latin):
eidem gratias agant : a quo id seaccepis se non dubitant.
Vt qui gboriatur in illo glorietur : incuius manusunt
bam quã putauerã . sed legenti uel audienti cingratus .ẽ. lon¬
gus non .ẽ. Cuiautẽ longus .ẽ per partes eum legat
qui habere uołt cognitũ.: Quem uero cognitionis eius piget
delongitudine nonqueratur. ⁊ Ego tamen dõ nr̃o
gratias ago quo in his quattuor libris non qualis ego es sem
cuimulta de sunt sed qualis esse debeat qui in doctrina sana
id est xp̃iana : non solum sibi sed aliis etiam laborare
studet quantula cumq: potui facultate disserui. AMEN¬

Expanded text:
eidem gratias agant, a quo id se accepisse non dubitant: eidem gratias agant, a quo id se accepisse non dubitant: ut qui gloriatur, in illo glorietur, in cujus manu suntbam, quamque putaveram. Sed legenti vel audienti, cui gratus est, longus non est: cui autem longus est, per partes eum legat, qui habere vult cognitum; quem vero cognitionis ejus piget, de longitudine non queratur. Ego tamen Deo nostro gratias ago, quod in his quatuor libris non qualis ego essem, cui multa desunt, sed qualis esse debeat, qui in doctrina sana, id est christiana, non solum sibi, sed etiam aliis laborare studet, quantulacumque potui facultate disserui.
Abbreviated transcription (Latin):
uero boni fideles bonis fidelib hanc operã commodant : utriq
suadicunt. : Quia et ds̃ ipsorum . ẽ cuus sunt illa quaedieuNt:
et ea sua faciunt qua e non ipso cõponere potuerunt᷑ qui secundum
libet iã iã quedicturus siue quod apud populũ dicendũ uel al
eis quiuoluerin aut potuerint legendum ẽ. dictaturus oret ut
ds̃ sermonẽ bonũ det in os eius. : Si enim regina orauit aester
prosua gentis tẽporaelia salute locutura apud regem ut in os
eiusds̃ congruum sermonẽ daret quanto magis ora redebet
ut talem unus accipiat quipro aeterna hominũ salutem in
uerbo et doctrina laborat Illiuero quiȩ dicturi sunt
quae ab aliis acceper̃. et ante quã accipiant orent proei
a quibus accipiunt ut eis detur quod ꝑ eos accipere uolunt:
et cum acceperint orent ut bene et ip̃si proferant et illi
ad quos proferunt sumant : Et de prospere exitu dictionis

Expanded text:
vero boni fideles bonis fidelibus hanc operam commodant, utrique vero boni fideles bonis fidelibus hanc operam commodant, utrique sua dicunt: quia et Deus ipsorum est, cujus sunt illa quae dicunt; et ea sua faciunt, quae non ipsi componere potuerunt, qui secundum libet jamjamque dicturus, sive quod apud populum dicendum vel ab eis qui voluerint aut potuerint legendum, est dictaturus; oret ut Deus sermonem bonum det in os ejus. Si enim regina oravit Esther, pro suae gentis temporaria salute locutura apud regem, ut in os ejus Deus congruum sermonem daret ; quanto magis orare debet, ut tale munus accipiat, qui pro aeterna hominum salute in verbo et doctrina laborat? Illi vero qui ea dicturi sunt quae ab aliis acceperunt, et antequam accipiant, orent pro eis a quibus accipiunt, ut eis detur quod per eos accipere volunt; et cum acceperint, orent ut bene et ipsi proferant, et illi ad quos proferunt sumant; et de prospero exitu dictionis
Abbreviated transcription (Latin):
tendas. ⁊ Quomodo enim dicunt uerb̵ quod negant factis
Non enim frustradetalibus ait apłs. Confitentur senos
sedm̃ factis autẽ negant : Modo ergo quodamipsi dicuNt
tur sum aliomodo ipsi nondicunt. Qnm̃utrumq: uen
est quodueritas ait. detalibus enim loquens : quaedicunt
inquit facite: qua e autẽ faciunt facere nolite . Hoc ẽ
quod exore illorũ auditis facite : quod in opere uidetis
facere nolite. Dicunt enim inquit et non faciunt. ⁊
Ergo quãuis non faciant : dicunt tamen.: Sed alio loco
tales argens: hi pocrite in quitmado potestis bonaloqui
cumsitis mali : Ac ꝑ hoc et ea quaedicunt quando bona
dicunt non ipsidicunt: uoluntate scilicet atq opere dene¬
gando quoddicunt. Vn de contingit ut homo dissertus.
et malus sermonem quodueritas predicetur dicendum ab
alio nondisserto sed bono ipso componat : quod cum sit ipse
a se ipso traditalienum. Ille ab alieno accepit suum. Cum

Expanded text:
tendas. Quomodo enim dicunt verbis, quod negant factis? tendas. Quomodo enim dicunt verbis, quod negant factis? Non enim frustra de talibus ait Apostolus: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Modo ergo quodam ipsi dicunt, et rursus alio modo non ipsi dicunt, quoniam utrumque verum est quod Veritas ait. De talibus enim loquens. Quae dicunt, inquit, facite; quae autem faciunt, facere nolite; hoc est, Quod ex ore illorum auditis, facite; quod in opere videtis, facere nolite: dicunt enim, inquit, et non faciunt . Ergo quamvis non faciant, dicunt tamen. Sed alio loco tales arguens: Hypocritae, inquit, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali ? Ac per hoc et ea quae dicunt, quando bona dicunt, non ipsi dicunt, voluntate scilicet atque opere negando quod dicunt. Unde contingit ut homo disertus et malus, sermonem quo veritas praedicetur, dicendum ab alio non diserto sed bono, ipse componat; quod cum fit, ipse a seipso tradit alienum, ille ab alieno accipit suum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
pos sunt  quid autem pronuntiant excogiare non pos sunt. ⁊¬
Quodsi ab aliis sumant eloquenter sapienterq: conscriptum
memoria eq commendent ea quaead populũ ꝓferent: sieã
ꝑsõnamgerunt non in probe faciunt etiam: sic enim profecto
utile ẽ : multi p̃dicatores ueritatis fiunt. Nec multo magis¬
tri : siunius uiri magistri ipsunt dicant om̃s. et non sint
in eis scismata. : Nec deterrendi sum istiuoce hieremiae
prophetae: ꝑquem ds̃ arguit eos qui furantur uerba eius
unus quisque a proximosuo : Quienim furantur : alienũ
auferunt : uerbum autem dĩ non .ẽ. ab eis alienum qui ob¬
temperantei. : Potiusq illedicit aliena: quicũ dicat bene.
uiuit male : Quaecumq: enim dicitbona: eius ex cogitari
uidentur ingenio¬
n1o. Sed ab eius morib: aliena sunt. : Cos
itaq: dixit ds̃ furari uerba sua : qui boni uolunt uideri elo¬
quenterdo quaed ĩ sunt: cummali sint faciendo quae sua sunt .
Nec sane ipsi dicunt bona quaedicunt: sidiligenter ad¬

Expanded text:
possunt, quid autem pronuntient, excogitare non possunt. Quod si ab aliis sumant eloquenter sapienterque conscriptum, memoriaeque commendent, atque ad populum proferant; si eam personam gerunt, non improbe faciunt. Sic enim, quod profecto utile est, multi praedicatores veritatis fiunt, nec multi magistri, si unius veri magistri idipsum dicant omnes, et non sint in eis schismata . Nec deterrendi sunt isti voce Jeremiae prophetae, per quem Deus arguit eos qui furantur verba ejus, unusquisque a proximo suo . Qui enim furantur, alienum auferunt; verbum autem Dei non est ab eis alienum, qui obtemperant ei: potiusque ille dicit aliena, qui cum dicat bene, vivit male. Quaecumque enim bona dicit, ejus excogitari videntur ingenio, sed ab ejus moribus aliena sunt. Eos itaque dixit Deus furari verba sua, qui boni volunt videri, loquendo quae Dei sunt; cum mali sint, faciendo quae sua sunt. Nec sane ipsi dicunt bona quae dicunt, si diligenter at
Abbreviated transcription (Latin):
sius uerbis responsum est: quaeres ponsio omnẽ in seueri¬
tatis ẽ conplexa doctrinã ꝓꝓpriũ eñi dñi nr̃uihũ xp̃i offi¬
cium ẽ cognitionem dĩ adferre & intellegentiã nominis
cius potes tatis que prestare: missus eñi uenerat: & ꝙ ae¬
ter nitate deductus hisquae erantdõ placita ꝑ fungebat᷑:
respondit itaq primum esse mandatum. Diliges dnm̃
dm̃ tuum in toto corde tuo. & in tota animatua. & into

Expanded text:
sius verbi responsum est: quae responsio omnem in se verisius verbi responsum est: quae responsio omnem in se veritatis est complexa doctrinam. Proprium enim Domini nocium est, cognitionem Dei afferre, et intelligentiam nominis ejus potestatisque praestare . Missus enim venerat, et ex aeternitate deductus, his quae erant Deo placita perfungebatur. Respondit itaque primum esse mandatum: Diliges Dominum Deum tuum in toto corde tuo, et in tota anima tua, et in to
Abbreviated transcription (Latin):
ser mo eñihic admorsen: scĩs istis patriar chis iã pridem qui¬
escentib extiterant. ergo quorum erat ds̃: Nihil cuitẽ pote
rum. atq: it adm̃ habere uiuentium ẽ. cumds̃ ae ternitassit¬
& non sit eorũ quaemortua sunt haber e id quod aeternũ
st ⁊ & quo modo eẽ illi futuri quȩ semꝑ negabuntur q
itas hariscei autẽ audientes qđ
silentium in posuit sad ducaeis. congregati sunt aduersus
eũ & inter rogauit eũ unus ex his legis doctor: succedunt
sad duc eis temptantib: pariscei : & illi quidem congruenter
fuerat deresurrectione responsũ: ut in lege ipsa ex quirant
ꝓfecti contineri speranda resurrectionis fidem conuince¬
rentur pharisaei uero habere se scientiã legis gloriabant:
quae ad futurorũ spetiem p̃lata imaginẽ consecuturae ue¬
ritatis continebat: Qua er̃ autẽ quod mandatũ potissimũ¬
es set in lege ⁊ non contuentes. meditationẽ legis in xp̃o
fuis se ꝑ fectã ⁊ & quedem insolentiũ ignorantiae legis ip¬

Expanded text:
Sermo enim hic ad Moysen sanctis istis patriarchis jam pridem quiescentibus exstiterat. Ergo quorum erat Deus, hi Deum habebant.rum. Atque ita Deum habere viventium est; 782 cum Deus aeternitas sit, et non sit eorum quae mortua sunt, habere id quod aeternum est. Et quomodo esse illi futurique semper negabuntur, qPharisaei autem audientes quod silentium imposuisset Sadducaeis, congregati sunt adversus eum, et interrogavit eum unus ex his legis doctor, et reliqua . Succedunt Sadducaeis tentantibus Pharisaei. Et illis quidem congruenter fuerat de resurrectione responsum, ut in lege ipsa, ex qua erant profecti, contineri sperandae resurrectionis fidem convincerentur. Pharisaei vero habere se scientiam legis gloriabantur, quae ad futurorum speciem praelata, imaginem consecuturae veritatis continebat. Quaerunt autem, quod mandatum esset potissimum in lege : non contuentes meditationem legis in Christo fuisse perfectam. Et quidem insolentium ignorantiae legis ip
Abbreviated transcription (Latin):
resur gentem ingalileam p̃cessurũ esse. ut infirmitatem
eorum sponsione reditus sui consularetur. Sed petrus ꝓfi
dei sune calore respondit. ceteris licet scandalirantibus
num quamse scandalizaturũ. in tantũ eñi & ad fectu & ca¬
ritate xp̃i efferabatur. ut & inbecillitatem carnis suae & fi¬
dem uerborũ dñi non contuere tur. quasi uerodicta eius
icienda non essent.cui cit. Antequam gallus cant
ter menegabis. sed tum ille quã ceteri. nemor tẽquidem
metudecessurus. sed e confessione nominis sui pollicentur.
Ad omnem eñĩ seminis terii constantiam intrepida fidei uo¬
lun tate firmauerant.
unc uenit cum illis ih̃s in agrum quidicitur g&semani.
& dicit discipulis suis sede tehic donec eam illuc orare. & rłq
Fidem discipulorũ & constantiam deuote sibi uoluntatis
accepertit. sed & turbandos & diffisuros sciebat quosconsi¬
dere in loco iub& dũ ꝓgrederetur orare. &ad sumpsitpe¬
trũ iacobum iohannem ⁊ ebedeifilios. quib ad sumptis tris¬

Expanded text:
resurgentem in Galilaeam praecessurum esse, ut infirmitatem eorum sponsione reditus sui consolaretur . Sed Petrus pro fidei suae calore respondit, caeteris licet scandalizantibus  passive , numquam se scandalizaturum. In tantum enim et affectu et charitate Christi efferebatur , ut et imbecillitatem 800 carnis suae, et fidem verborum Domini non contueretur: quasi vero dicta ejus efficienda non essent. Cui ait: Priusquam gallus cantet, ter me negabis . Sed tam ille, quam caeteri ne mortis quidem metu decessuros se de confessione nominis sui pollicentur: ad omnem enim se ministerii constantiam, intrepida fidei voluntate firmaverant. CAPUT XXXI. Cum venit Jesus in agrum qui dicitur Gethsemani, et dicit discipFidem discipulorum, et constantiam devotae sibi voluntatis acceperat: sed et turbandos et diffisuros sciebat. Quos considere in loco jubet, dum progrederetur orare. Et assumpsit Petrum, Jacobum et Joannem Zebedaei filios. Quibus assumptis, tris
Abbreviated transcription (Latin):
urimis in unũ ꝓfetantiũ numerus emissus. ẽ: qui uar¬
is tẽporib uerberati & lapidati & occisi sunt. fructus ins¬
ti tu tae plebis edoctȩ que repetentes .: Infilio uero ad ulti¬
mũ misso dñĩ nr̃i & aduentus & passio ẽ. quiex trahierusa¬
lem tamquã ex trauineã insententiã dã nationis abiectus
est Consiliũ uero colonorũ. & hereditatis occiso
rede p̃sũptio spesmanis & gloriãlegis ꝑempto xp̃o. pos¬
seretineri: In patris familiae reditu tempore iudicii.
gloria est infilio paternae maiestates ad sistens In respon¬
sione autẽ ipsorũ principũ & farisaeorũ reddit̾ dignius
apostolis legis hereditas sed hic filius. lapis est ab aedifican

Expanded text:
plurimus in unum prophetantium numerus emissus est; qui varplurimus in unum prophetantium numerus emissus est; qui variis temporibus verberati et lapidati et occisi sunt, fructus institutae plebis edoctaeque repetentes. In filio vero ad ultimum misso , Domini nostri et adventus et passio est: qui extra Jerusalem, tamquam extra vineam, in sententiam damnationis abjectus est. Consilium vero colonorum et haereditatis occiso haerede praesumptio , spes inanis est gloriam legis, perempto Christo, posse retineri. In patrisfamilias reditu , tempore judicii gloria est in Filio paternae majestatis assistens. In responsione autem ipsorum principum et pharisaeorum, redditur dignius apostolis legis haereditas. Sed hic filius lapis est ab aedifican
Abbreviated transcription (Latin):
to est: Nam &iã ipsi principes sacer dotũ & farisaei desedici
haec intellegentes Iniram accensi sunt: sed ꝑsonarũ ꝓpriȩtas
& rerũ conparationes s̃ꝓferendȩ: patrem familias hicpa¬
tredm̃ intellegimus qui populũ isrł in ꝓuentus optimorũ
fruc tuũ plantauerit. quiq eos scĩficatione pater ni nomi¬
nis. id est nobilitate abrahae. & isaac. & ia cob intrafines suo
tam quã saepto aliquo custodi aepeculiaris incluserit, Pro¬
phȩtas quoq quaedam quasitor cularia aptauerit: in quo
musti modo quaedam ubertas scĩ sp̃s feruentis influeret.
Inturre autẽ ẽminentiã legis extruxerit. quae & incaelũ
tus: In colonis uero principũ sacer dotũ & farisaeorũ est
speties quib inplebem potestas ẽ ꝑmis sadoctrinae: In ser¬
rȩpetitus ꝓgressuss ẽ ꝓfetarũ: missi autẽ rursum plures
priorib: tempus illud est. quo post singulorũ p̃dicationẽ

Expanded text:
to est. Nam etiam ipsi principes sacerdotum et Pharisaei de se dici to est. Nam etiam ipsi principes sacerdotum et Pharisaei de se dici haec intelligentes, in iram accensi sunt. Sed personarum proprietas, et rerum comparationes sunt proferendae. Patremfamilias hic patrem Deum intelligimus, qui populum Israel in proventus optimorum fructuum plantaverit, quique eos sanctificatione paterni nominis, id est, nobilitate Abrahae et Isaac et Jacob intra fines suos, tamquam septo aliquo custodiae peculiaris, incluserit; prophetas quoque quaedam quasi torcularia aptaverit, in quos musti modo quaedam ubertas sancti Spiritus ferventis 778 influeret: in turri autem eminentiam legis exstruxerit, quae et in coelum  adventus. In colonis vero, principum sacerdotum et Pharisaeorum est species, quibus in plebem potestas est permissa doctrinae. 2. Serrepetitus progressus est prophetarum. Missi autem rursum plures prioribus , tempus illud est, quo post singulorum praedicationem,
Abbreviated transcription (Latin):
neces sitas ꝓphetiae Nam in uitilic& confitentur quis obse¬
cutus sit uoluntati: iunior scilic& filius oboediens ꝓfessione
licet non efficiens in tempore quia fides solaiustificat: Atq
id eo publicani & meretrices in regno caelorũ erunt priores.
quia ob anni crediderint. & in remissionẽ peccatorũ bap¬
tirati in aduentũ xp̃i confessi sint. curationũ opera lauda¬
uerint sacra mentũ passionis acceperint. uirtutẽ resũr¬
rectionis agnouerint. Principes sacer dotũ & farisa ei
uidentes haec & contem nentes. qui ius tificati ꝑfidem non
erant. nec ꝑ pęnitentiã regressi sunt ad salutem. At que
ideo in ꝑpetuũ fructus eorũ sub maleditione eaque infi¬
ci arbore praefor mabatur arescet.
Aliã parabolam audite: homoerat pater familias & planta¬
uit uineam . & saepemcir cũ deditei. & fodit in eator oular
& turrem cedificauit. & reliqua: Quaestio omnis in absolu¬

Expanded text:
necessitas prophetiae. Nam inviti licet, confitentur quis obsenecessitas prophetiae. Nam inviti licet, confitentur quis obsecutus sit voluntati, junior scilicet filius, obediens professione, licet non efficiens in tempore; quia fides sola justificat. Atque ideo publicani et meretrices in regno erunt priores , quia Joanni crediderint, et in remissionem peccatorum baptizati in adventum Christi confessi sint, curationum opera laudaverint, sacramentum passionis acceperint, virtutem resurrectionis agnoverint. Principes autem sacerdotum et Pharisaei videntes haec, et contemnentes, qui justificati per fidem non erant, nec per poenitentiam regressi sunt ad salutem: atque ideo in perpetuum fructus eorum sub maledictione ea, quae in arbore ficu praeformabatur, arescit.as, et plantavit vineam, et sepem circumdedit ei, et fodit in ea torcular, et turrem aedificavit, et reliqua . Quaestio omnis in absolu
Abbreviated transcription (Latin):
tumax fuit: habens inlege fidutiam & paenitentiã peccato¬
rum gloria praerogatiue ex abrahã nobilitatis asper¬
nans. quide in cepsoperũ miraculis post dñi resur rectio¬
nẽ paenitens sub apostolis crẽdit: factifide ad uoluntatẽ
euangelicae operationis regressus anterioris insolentiae
est pubicanorũ & peccatorũ. ipsa peccati inquaꝰ tum demora¬
batur conditione posterior . : Cuip̃ceptum sit ꝑ iohannem ut
axp̃o expectare salutem & abeo bapti Tata crediderit: sed quod
ait poponi.sse ea mituramse & non isse: ostendit credidisse eã
quidem iohannis ed quia euar gelicam accipere doctrinam.
non nisi post passionem dñiꝑ apostolos potuit: Tum eñierant
uma ne salutis sacramenta ꝑagenda nonis se eã significa
deniq non ait noluis se sed non abisse: Res ex traculpã infideli¬
tatis ẽ: quia factierat difficultate nefieret: non igitur ire
statim ad opus quod p̃ceptũ ẽ noluit: sed quia ire non poterat

Expanded text:
tumax fuit, habens in lege fiduciam, et poenitentiam peccatorum gloria praerogativae ex Abraham nobilitatis adspernans: qui deinceps operum miraculis post Domini resurrectionem poenitens sub apostolis credidit, facti fide ad voluntatem evangelicae operationis regressus, anterioris insolentiae est publicanorum et peccatorum, ipsa peccati in qua tum demorabatur conditione posterior, cui praeceptum sit per Joannem ut a Christo exspectaret salutem, et ab eo baptizata crediderit. Sed quod ait, spopondisse eam ituram se, et non isse; ostendit credidisse eam quidem Joanni, sed quia evangelicam accipere doctrinam non nisi post passionem Domini per apostolos potuit tum enim erant humanae salutis sacramenta peragenda; non isse eam significat. Denique non ait noluisse, sed non abisse. Res extra culpam infidelitatis est, quia in facti erat difficultate ne fieret. Non igitur ire statim ad opus quod praeceptum est noluit; sed quia 777 ire non poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
nistra collocans. Onumquemq digna aut bonitatis aut ma¬
litice sua e sede constitu&. indignans se in minimis suis. idẽ
hisquisibii cumhumilitatis suae expectatione famulentur
& esurientib ali& sicientib potari. & pere grinantibus con¬
foueri & nudis contegi & infirmitatib uisitari & sollicitis
consolari. Ita eñi in uni uersorũ fideliũ corporibus menti¬
bus quetrans funditur ut haec humanitatis officia autgra¬
tiam suam in pensa mereantur. aut offensam negata com

Expanded text:
nistra collocans unumquemque, digna aut bonitatis aut manistra collocans unumquemque, digna aut bonitatis aut malitiae suae sede constituet: indicans se in minimis suis, id est, iis qui sibi 798 cum humilitatis suae exspectatione famulentur, et esurientibus ali, et sitientibus potari, et peregrinantibus confoveri, et nudis contegi, et infirmis visitari, et sollicitis consolari . Ita enim in universorum fidelium corporibus mentibusque transfunditur, ut haec humanitatis officia, aut gratiam suam impensa mereantur, aut offensam negata com
Abbreviated transcription (Latin):
municare dño reditus cius a singulis postulaturo obquã
cuipam tulentum ab eo non iam euangelii quod suffode¬
rat quamlegis aufertur eiq quiquinq duplicauerutu
datur adño dicente. Omni eñ habenti dabitur & abun¬
dabit quiautem non hab& etiam quod hab& ausere t᷑abeo.
Dotest quidem habens abundare qui a facile est ꝑ incremen¬
tũ ul munificentiae uellaboris opulentũ posse ditescene
sed quo modo non habens h cb ebit ad damnum boc ideo quia
habentib usum euan geliorum &icmlegis honor redditur
Nonhabentiautem fidem xp̃i. etiã quod exlege habere sibi
uidebatur honoris aufertur.
Lum dutem uenerit filius hominis inmaies tate sua & omnes
angelicum eo. & reliqua. Omnem ipse ser monem huius ra¬
tionem ab soluit. deiudicueñi tempore aduentuq comme¬
rat quofideles ab infideleb seperauit: atq ab infructuosis fruc¬
tuo sa discer net Aedos uidelicet ab agriis & indextera ac si¬

Expanded text:
municare, Domino reditus ejus a singulis postulaturo. Ob quam municare, Domino reditus ejus a singulis postulaturo. Ob quam culpam talentum ab eo non tam Evangelii, quod suffoderat, quam legis aufertur, eique qui quinque duplicaverit datur, Domino dicente: Omni enim habenti dabitur, et abundabit: qui autem non habet, etiam quod habet auferetur ab eo . Potest quidem habens abundare; quia facile est, per incrementum vel munificentiae vel laboris, opulentum posse ditescere: sed quo modo non habens habebit ad damnum? Hoc ideo, quia habentibus usum evangeliorum, etiam legis honor redditur: non habenti autem fidem Christi, etiam quod ex lege habere sibi videbatur honoris, aufertur.um autem venerit filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo, et reliqua . Omnem ipse sermonis hujus rationem absolvit. De judicii enim tempore adventuque commemorat, quo fideles ab infidelibus separabit, atque ab infructuosis fructuosa discernet, haedos videlicet ab agnis, et in dextera ac si
Abbreviated transcription (Latin):
optemperare tamen euan geliis ipsenoluerit. ait eña
Ccio quia homodurus es metis ubi non seminasti. & colle¬
gis ubi non sparsisti. Rerũ p̃sentiũ natura nonfert mes¬
sem esse sine semine & colligiquaesparsa non fuerint.
sed totus spiritalis hic sermo est. Diximus eñihunc popu¬
lum eẽ delege non ignorantem dñiaduentũ & gentiũ
salutem. sed infidelem quippȩcumsciat metendos illic
iustitiaefructus ubilex sata nonsit. & colligendos egen¬
tib qui non &x abrahae sint stirpe dispersi. Et idcir co
durus hic homasit seylic& si nelege iustificaturus sinedis¬
persione collecturus & sine satione messurus atq id eobou
sum sibi talentuum suffoderit. cumscir & mes sutũ es se sine
semine & collecturum esse quat non sparsit. sed potius opor¬
tuis se eum num mularus dare idẽ uniuerso generibominũ
quod scłi negotiis occupetur usum creditis ubitalenti com¬

Expanded text:
ege est, obtemperare tamen Evangeliis ipse noluerit. Ait enim: ege est, obtemperare tamen Evangeliis ipse noluerit. Ait enim: Scio quia homo durus es, metis ubi non seminasti, et colligis ubi non sparsisti . Rerum praesentium natura non fert messem esse sine semine, et colligi quae sparsa non fuerint: sed totus spiritalis hic sermo est. Diximus enim hunc populum esse de lege, non ignorantem Domini adventum et gentium salutem; sed infidelem: quippe cum sciat metendos illic justitiae fructus, ubi lex sata non sit, et colligendos ex gentibus, qui non ex Abrahae sint stirpe dispersi: et idcirco durus hic homo sit, scilicet sine lege justificaturus, sine dispersione collecturus, et sine satione messurus. 11. Quanta cusum sibi talentum suffoderit, cum scire messurum esse sine semine, et collecturum esse quae non sparsisset: sed potius oportuisse eum nummulariis dare, id est, universo generi hominum, quod saeculi negotiis occupetur, usum crediti sibi talenti com
Abbreviated transcription (Latin):
tasentuum atq: operatione promeruit ratione ac. reditũ
dissimili par tamen adño munus amborũ est ut gentium
fidem ex aequatam credentium exlege sciae nosceremus.
Nam conlaudatione eandem iubetur ingaudium dñi intro¬
ire. est autẽ duplicatio sumptae paecuniȩ operationem
fideiad didisse. & quae opinione crediderant reb factis¬
recondit populus est in lege ꝑsis tens totus carnalis et stu¬
pidus & nihil spiritale intelligens. & quem uirtus p̃dicatio¬
nis euangelicae non subeat sed ꝓpt̃ inuidiã saluandarũ
gentium interra acceptum talentũ absconderit. neq
ipse utens neq utendum aliis dispenset. sed sufficere sibi
legẽ existimat salutẽ. adq ideo cũ ab eoratio expostular et᷑
t ait. Timuite. tamquã ꝑreuerentiã ac mecũ uete
p̃cepturum usus euangelicae liber tatis abstineat dicatq¬
et cequod tuũ est. uelut in his qua ead ño p̃cepta sunt fuerte
tionis gloriam subtrectatione corpore ae passionis occulere

Expanded text:
talentorum, idque operatione promeruit. Ratione ac reditu dissimili, par tamen a Domino munus amborum est; ut gentium fidem exaequatam credentium ex lege scientiae nosceremus. Nam collaudatione eadem jubetur in gaudium Domini introire . Est autem duplicatio sumptae pecuniae, operationem fidei addidisse, et quae opinione crediderant, rebus factisrecondidit , populus est in lege persistens, totus carnalis et stupidus, et nihil spiritale intelligens, et quem virtus praedicationis evangelicae non subeat, sed propter invidiam salvandarum gentium, in terra acceptum talentum absconderit; neque ipse utens, neque utendum aliis dispenset, sed sufficere sibi legem existimet ad salutem. Atque ideo cum ab eo ratio expostularetur, ita ait: Timui te , tamquam per reverentiam ac metum veterum praeceptorum, usu evangelicae libertatis abstineat dicatque: Ecce quod tuum est, velut in his quae a Domino praecepta sunt fuerit tionis gloriam sub obtrectatione corporeae passionis occulere.
Abbreviated transcription (Latin):
fide adq confessione. & filii iustificatus & patris dm̃n nos¬
trum iħm xp̃m dm̃ atq: hominẽ & sp̃u et carne confessus.
Nam & cordefides & ore confessio ẽ. Haec ergo huic sunt
duo talenta com missa. sed ut prior ille omne sacramen¬
tum inquinq talentis. id est in lege cognouerat idq ipsũ
fide euangelii duplicauerat. lta iste incrementoduum

Expanded text:
fide atque confessione et Filii justificatus, et Patris, et Dofide atque confessione et Filii justificatus, et Patris, et Dotrum Jesum Christum, atque hominem et spiritu et carne confessus. Nam et corde fides et ore confessio est . Haec ergo huic sunt duo talenta commissa. Sed ut prior ille omne sacramentum in quinque talentis, id est, in lege cognoverat, idque ipsum fide Evangelii duplicaverat, ita iste incremento duum
Abbreviated transcription (Latin):
sogeneri humanofidei atq: operationis euangelicae per¬
misit. Igitur unusquisq: secundum fidei suaȩ men sure inta¬
lentum idest euangelii p̃dicationem ap̃diccinte suscepit:
Haec eni incorrupta subs tantia ẽ. hoc xp̃ipatrimonium
talenta accepit populus eclege credentiũ est. exquapito¬
fectus meritũ ipsius rectae probaeq ꝑ functae euangelice
fidei operatione duplicauit. in ratione cuitẽ ponenda iudicu
& amen est quo quod cacdestis uerbiuisus & reditũ dispensa
titalenti postulatur. Igitur cuierant quinque commissa
dño reuerso dequinque decem obtulit. talis scilic& infide
repertus qualis inlege quidetemuerborũ quin que libri
morsi p̃ceptorũ obedientiam ꝑ gratiam euangelicae ius¬
tificationis epleuerit. Igitur iubetur ingaudiũ dñi in¬
troirȩ idest in honore gloria e xp̃i recipitur. Illeuero
seruus cui duo talenta commissa sunt. gentiũ populus est

Expanded text:
so generi humano fidei atque operationis evangelicae perso generi humano fidei atque operationis evangelicae permisit. Igitur unusquisque secundum fidei suae mensuram talentum, id est, Evangelii praedicationem a praedicante suscepit. Haec enim incorrupta substantia est, hoc Christi patrimonium talenta accepit , populus ex lege credentium est: ex qua profectus, meritum ipsius recte probeque perfuncta evangelicae fidei operatione duplicavit. In ratione autem ponenda judicii examen est, quo coelestis verbi usus, et redti talenti postulatur. Igitur cui erant quinque commissa, domino reverso de quinque decem obtulit, talis scilicet in fide repertus qualis in lege, qui decem verborum quinque libris Moysi praeceptorum obedientiam, per gratiam evangelicae justificationis expleverit. Igitur jubetur in gaudium domini introire, id est, in honorem gloriae Christi recipitur. Ille vero servus cui duo talenta commissa sunt, gentium populus est,
Abbreviated transcription (Latin):
liceretur. Hymnoque dicto in montem reuer si sunt. Con¬
sum matis scilic& uniuersis diuinorũ mysteriorũ uit tu¬
tibus gaudio & gultatione communi in caelestem gloriã
& nocte eadem omnis metu adque infidelitate turbandos.
cuiusrei fides &iam auctoritate ꝓphetiae ueritatis contine¬
batur. Per cus sopastore oues esse spargendus seta men

Expanded text:
liceretur . Hymnoque dicto, in montem reversi sunt . Conliceretur . Hymnoque dicto, in montem reversi sunt . Consummatis scilicet universis divinorum mysteriorum virtutibus, gaudio et exsultatione communi in coelestem gloriam et nocte eadem omnes metu atque infidelitate turbandos . Cujus rei fides etiam auctoritate prophetiae veteris continebatur, percusso pastore oves esse spargendas : se tamen
Abbreviated transcription (Latin):
& eidicere quod cũ eodñs pascham cumdis cipulin paaue
uellet. qui p̃ceptis optem perauer̃ & pascham paraner
sed oportuer et eos scire quoper egerent & deborennis
nomine ȩdoceri. alio quin incertiad quem mit terentur
quo modo missi quae p̃cepta fuerant ex equebantur uc¬
rũ ser moꝓ phetiae rerũ p̃sentiũ effectib ad miscetur
Hominem enicum quoque pascham celebra turus esset non
nominat Nondum eñi xp̃i ani nominis honor credentib
erat praestitus quiuere sunt dm̃mentis ac fideioculis con¬
tuentes ut cũ eo pascham dñi a postolos p̃parare sciremus
cui intemporedñi. nouum nomenes set addendum. postq
to pane conficitur. Dignus eñi aeternorũ sacramentorũ
communione non fuertit. Nã discessis se statim hinc intelli¬
gitur . quod cum turbis reuersus ostenditur neq scnebibere
cũ dõ poterat quinonerat bibiturus in regno cum uni uer
tumbibentes ex uitis istius fructubibituros secũ postea pol¬

Expanded text:
quod cum eo Dominus pascha cum discipulis facere vellet. Qui praeceptis obtemperaverunt, et pascha paraverunt . Sed oportuerat eos scire quo pergerent, et de hominis nomine edoceri. Alioquin incerti ad quem mitterentur, quomodo missi quae praecepta fuerant, exsequerentur? Verum sermo prophetiae, rerum praesentium effectibus admiscetur. Hominem enim, cum quo pascha celebraturus esset, non nominat. Nondum enim Christiani nominis honor credentibus erat praestitus, qui vere sunt Deum mentis ac fidei oculis contuentes: ut cum eo pascha Domini Apostolos praeparare sciremus, cui in tempore Domini novum nomen esset addendum. 2. Judato pane conficitur: dignus enim aeternorum sacramentorum communione non fuerat. Nam discessisse statim hinc intelligitur, quod cum turbis reversus ostenditur. Neque sane bibere cum Domino poterat, qui non erat bibiturus in regno: cum universos, tunc bibentes ex vitis istius fructu, bibituros secum postea pol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ phctia exempla sc̃m sp̃m intellegimus. Incathedras sacer¬
docum sedes est ergocorũ qui sc̃ĩ sp̃s donum uenalem ba¬
bent : Cathedras euertit: quib ministeriũ ado commis sum
negotiatioẽ ad monitionis eius. com memorans auctoritatẽ
quaeinprofecti teneatur: Scriptum est domus mea. do¬
mus orationis uocabitur Vosautẽ fecistis illã speluncam
latronum: Sed neq emere iudaeos in srnago gãnequen
ratio futurorũ dictis p̃sentib continetur ec desiauitia
in ipso ad uentudm̃i claritatis eẽ pur ganda: Infir mitates
quoq caecorũ & clodorũ curauit intemplo & publicaetius¬

Expanded text:
phetiae exempla, sanctum Spiritum intelligimus: in cathedra, sacerdotii sedes est. Ergo eorum, qui sancti Spiritus donum venale habent, cathedras evertit, quibus ministerium a Deo commissum negotiatio est; admonitionis ejus commemorans auctoritatem, quae in propheta teneatur. Nam scriptum est: Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis illam speluncam latronum . Sed neque emere Judaeos in Synagoga, neque vratio futurorum dictis praesentibus continetur, Ecclesiae vitia in ipso adventu dominicae claritatis esse purganda. 5. Infirmitates quoque caecorum et claudorum curavit in templo
Abbreviated transcription (Latin):
eñi intecto est & iuda eam sit relicturus. nisi descendens
o eo abi re non poterit. aut quȩ utilitas ẽ consistere intecto
& non indomo manere. sed frequenter ad monuimus ꝓpri¬
et as uerborũ & locorũ contuendas. ut momenta p̃ceptoꝵ
caclestium consequamur. Tectum est . domus fastigiũ
&h abitationis totius celsa ꝑfectio domus eñi nulla dici
poterit uel eẽ sine tecto. Qui igitur in consum matione
domus suae idẽ incorporis sui ꝑfectione constiterit
regeneratione nouus sp̃s celsus & diuini muneris absolu

Expanded text:
enim in tecto est, et Judaeam sit relicturus, nisi descendens enim in tecto est, et Judaeam sit relicturus, nisi descendens ex eo abire non poterit. Aut quae utilitas est, consistere in tecto, et non in domo manere? Sed frequenter admonuimus, proprietates verborum et locorum contuendas, ut momenta praeceptorum coelestium consequamur. Tectum est domus fastigium, et habitationis totius celsa perfectio. Domus enim nulla dici poterit vel esse sine tecto. Qui igitur in consummatione domus suae, id est, in corporis sui perfectione constiterit, regeneratione novus, spiritu celsus, et divini muneris absolu
Abbreviated transcription (Latin):
deinde et indicium aduentus futuri. cum ab ominationem
desolationis st antem in loco sc̃o uidebunt tunc daritatis re¬
ditum intellegendum & dehoc quidem beatis simo danielo. &
paulo p̃dicantibus superfluum nos puto habere sermonem
deunti x pi eñi temporib haec locutus est ab hominatio eto
dictus quod aduersus dm̃ ueniens honorem sib idi uindicet
desolationis autẽ ab ominatio qui cbellis &s cuedib terrãcum
piatulo desolaturus sit. at que oaudacis susceptus locos sci¬
ficationis insist&. ut ubiscõrum p̃cib dĩ in uocabatur illic
suscipiant falsitatem. lud ȩam deserimonet & trans fugere
in montes nead mixtione plebis illius antixp̃o creditura uisa¬
ut contagio ad feratur. sed omnib qui tunc fideles erunt
tutiora futura sint deserta montium quamfrequentata
dat tollere aliquid dedomo Praeceptũ istud secundum
humanam intellegentiã rationẽ dicti factiq ñ recipit. Qu

Expanded text:
deinde et indicium adventus futuri, cum abominationem deinde et indicium adventus futuri, cum abominationem desolationis stantem in loco sancto videbunt, tunc claritatis reditum intelligendum. Et de hoc quidem, beatissimo Daniele et Paulo praedicantibus, superfluum nos puto habere sermonem : de antichristi enim temporibus haec locutus est. Abominatio ex eo dictus, quod adversus Deum veniens honorem 789 sibi Dei vindicet: desolationis autem abominatio, quia bellis et caedibus terram cum piaculo desolaturus sit. Atque ob id a Judaeis susceptus loco sanctificationis insistet; ut ubi sanctorum precibus Deus invocabatur, illic suscipiant falsitatem; Judaeam deseri monet, et transfugere in montes ; ne admixtione plebis illius antichristo crediturae vis aut contagio afferatur; sed omnibus, qui tunc fideles erunt, tutiora futura sint deserta montium, quam frequentiadant tollere aliquid de domo : praeceptum istud secundum humanam intelligentiam rationem dicti factique non recipit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
& publicumineos gentium odiũ ꝓpt̃ nomen eius. atq his qui¬
dem uexationib multi turbabuntur. & tantis insur gentib
malis scandali zabuntur. & usq inmutuum odiũ excitabun¬
tur pseudo ꝓphetae er̃ ut nicolaus unus ex septem diaconib
fuit. Multosq ementita ueritate ꝑuertent. & ab undante
ne quitia caritas friges c&. sedusq infinem ꝑseuerantibus
salus reseruata est actum per om nes orbis partes uirisaposto¬
licis disꝑsis euangelii ueritas p̃dicabitur. &cum uni uer¬
sus fuerit cognitio sacramenti. caelestis inuec tatũ hieru¬
solem occasus & finis incumb& ut p̃dicationis fidem. & in¬
fidelium prna et metus ciuitatis erutae consequatur:
Hacc igitur ineam ut fuerant p̃dicta ꝑ fecta sunt. & la¬
pidatis fugatis. per emptis a postolis famebello captiuitate
consumpta est actum fuit digna non ẽẽ eum eiectis p̃dica¬
toribus xp̃i indignam dĩ praedicatione sep̃buit. Sequitur

Expanded text:
et publicum in eos gentium odium propter nomen ejus. Atque his quiet publicum in eos gentium odium propter nomen ejus. Atque his quidem vexationibus multi turbabuntur, et tantis insurgentibus malis scandalizabuntur, et usque in mutuum odium excitabuntur. Et falsi prophetae erunt ut Nicolaus unus ex septem diaconibus fuit, multosque ementita veritate pervertent: et abundante nequitia charitas frigescet. Sed usque in finem perseverantibus salus reservata est: ac tum per omnes orbis partes viris apostolicis dispersis, Evangelii veritas praedicabitur . Et cum universis fuerit cognitio sacramenti coelestis invecta, tum Jerusalem occasus et finis incumbet: ut praedicationis fidem, et infidelium poena et metus civitatis erutae consequatur. Haec igitur in eam, ut fuerant praedicta, perfecta sunt: et lapidatis, fugatis, peremptis Apostolis, fame, bello, captivitate consumpta est. Ac tum fuit digna non esse, cum ejectis praedicatoribus Christi, indignam Dei praedicatione se praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
& confessionẽ patris & p̃ceptorũ oboedientiam dõ fieridignus
secreto discipuli interrogant quando haecfierent. quod uȩ
signum est aduentus sui & consũmationis scłi noscerent. &¬
quia tria haec inunum quaesita sunt distinctis. & temporein¬
telligentiae significationib: seperantur. Respondetur igit᷑
primum deciuitatis occasu . & confirmant᷑ ueritate doctri¬
tiȩ. Nequi fallax ignorantib possec obripere. Venturieñi
etiam eorũ tempore qui sexp̃m essent nuncupaturi. Ut
igitur fides pestifero mendatio de trahi posset. ad monitio
p̃cessit. Uenet eñi samaritanus si mon zabolicis instructus
& operib & ditis plures que factorũ miraculis deprauauit.
& quia in hoc apostolorum tempora conueniret. ait.
& regna concurerent & famis acter rȩmotus erunt.
quia in his non uniuersitatis huius dissolutio ẽ. sed dolorũ
initia malis omnibus ex indecepturis. Confirmat igitur eos
ad tollerantiã passionum fugae uerberationis interitus

Expanded text:
 confessionem Patris et praeceptorum obedientiam Deo fieri dignus secreto discipuli interrogant quando haec fierent, quodve signum adventus sui et consummationis saeculi noscerent . Et quia tria haec in unum quaesita sunt, distinctis et temporis et intelligentiae significationibus separantur. Respondetur igitur primum de civitatis occasu: et confirmantur veritate doctrinae, ne quis fallax ignorantibus posset obrepere. Venturi enim etiam eorum tempore, qui se Christum essent nuncupaturi. Ut igitur fides pestifero mendacio detrahi posset, admonitio praecessit. Venit enim Samaritanus Simon diabolicis instructus et operibus et dictis: pluresque factorum miraculis depravavit. Et quia hoc in Apostolorum tempora conveniret; ait: et regna concurrent, et fames ac terrae motus erunt: quia in his non universitatis hujus dissolutio est, sed dolorum initia, malis omnibus exinde coepturis. Confirmat igitur eos ad tolerantiam passionum, fugae, verberationis, interitus:
Abbreviated transcription (Latin):
mendm̃ latere non possit.: Ideoq ingressi.ds̃. felicis
resur rectionifistius coetum & honiuo nccumben¬
tem sine nupual ẽ ueste conspiciens. inter rogatq io¬
modo sit ingres sus: Numquid inuitandorũ habitũ designa¬
ueratꝰ. deindecur inuitari quos cũq: uissis set. & quomo¬
dounus omiib poterat es seues utus : aut sicertus ex con¬
ue tudine coruiuanti.ĩ inriptus habitus soleret.
ab in ui tantib: ac ministrispeuss inhiber.: sed quia
malos intellegere non omniumẽ. & humana simplici

Expanded text:
men Deum latere non possit: ideo ingressus Deus felicis men Deum latere non possit: ideo ingressus Deus felicis resurrectionis istius coetum, et hominem accumbentem sine nuptiali veste conspiciens, interrogat quomodo sit ingressus v 11. Numquid invitandorum habitum designaverat? Deinde cum invitari quoscumque jussisset; quomodo unus omnibus poterat esse vestitus? Aut si certus ex consuetudine convivantium in nuptiis habitus esse soleret: et ab invitantibus ac ministris potuisset inhiberi. Sed quia malos intelligere non omnium est, et humana simplici
Abbreviated transcription (Latin):
quia contrahumanitatis adfectũ. homicidarũ ocͥiis saeuier̃:¬
Quõ uero deuidicu tempore & resurrectionis . staloquaere¬
tur. sermonem eundem ad congregationẽ gentũ. reculit.
in dignis eñi repertis his qui primi inuitatifuerant: lubet
iri ad exitus uiarũ: dono eñi gratiaeuitae anterioris crimi¬
naremittuntur: Nam saepissime uiã tempus sełi intelle¬
gendã monuimus: atq ideo ad ꝯitus uiarũ iubentur.
ire quia omnib retro acta donantur uocaridein de
omnes sinealiqua &ceptione ad nuptias iubet: & malisi¬
mulcum bonis ueniunt : : ocatio quidem bonos efficerede¬
buerat: quia sca est & ex optimoad fectu in uitantis ꝓfec¬
ta est: sed ꝑ uitiũ in em̃datȩ noluntatis descrimen est uo¬
catorum: & quia infallendis hominibi. selurimũ a
tis soleat habere simulatio quaesinos uelse reto mentis
aliaenae uel simplicitate iudicii nos trifefellerit: ta¬

Expanded text:
quia contra humanitatis affectum, homicidarum odiis saevierquia contra humanitatis affectum, homicidarum odiis saevier vero de judicii tempore et resurrectionis ista loquitur, sermonem eumdem ad congregationem gentium retulit. Indignis enim repertis his, qui primi invitati fuerant, jubet iri ad exitus viarum . Dono enim gratiae, vitae anterioris crimina omittuntur. Nam saepissime viam tempus saeculi intelligendam monuimus. Atque ideo ad exitus viarum jubentur ire; quia omnibus retroacta donantur. Vocari deinde omnes sine aliqua exceptione ad nuptias jubet, et mali simul cum bonis veniunt . Vocatio quidem bonos efficere debuerat, quia sancta est, et ex optimo affectu invitantis profecta est: sed per vitium inemendatae voluntatis discrimen est vocatorum. rtis habere soleat simulatio, quae si nos vel secreto mentis alienae, vel simplicitate judicii nostri fefellerit, ta
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ sit. neincuriose relinquatur: Quiautẽ ad monent̾
ae ternitatis ꝑ legemẽ ad uocatus Ser uimis siqui inuita¬
tos uocarent apostoli sunt: eorũ eñi erat ꝓprium com¬
monefacere eos quos inuitauerant ꝓ fȩtae.: Qui uerbite¬
rũcũ p̃ceptorũ conditionemit tunt : apostolici sunt᷑: suo¬
cessores apostolorũ : Tauriautẽ saginati: gloriosãmar¬
trrũ speties ẽ qui confessionedĩ. tam quã hostirelec ta
tam quã caclesti pane ad euolandũ aues paratie oeteros
ne sacculi t̃amquam agro occuparentur: plures uero obpae¬
cu niae cupiditatem negotiatione detinerentur: Caeteri
autẽ missos seruos quod inipsos apostolis ex pletũ est ad fectos
iniuriis occiderunt: sed tam in manifestiscelus ultio digna
consequitur: missi exercitus caelestis õmnẽ eorũ congre¬
gationẽ iu dicio dĩ urent et flam mis ae terni ignisuecendeNt.

Expanded text:
magnum sit, ne incuriose relinquatur . 4. Missi ad invitanmagnum sit, ne incuriose relinquatur . 4. Missi ad invitanaeternitatis per legem est advocatus. Servi missi, qui invitatos vocarent, apostoli sunt: eorum enim erat proprium, commonefacere eos quos 779 invitaverant prophetae. Qui vero iterum cum praeceptorum conditione mittuntur, apostolici sunt viri et successores apostolorum. Tauri autem saginati, gloriosa martyrum species est, qui confessioni Dei, tamquam hostia electa, tamquam coelesti pane ad evolandum aves pastae, caeteros ne saeculi tamquam agro occuparentur: plures vero ob pecuniae cupiditatem negotiatione detinerentur . Caeteri autem missos servos, quod in ipsis apostolis expletum est, affectos injuriis occiderunt . Sed tam immanis facti scelus ultio digna consequitur. Missi exercitus coelestes omnem eorum congregationem judicio Dei urent, et flammis aeterni ignis succendent ;