comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uõtiens fidei ritio fid̃ uentilatur.ar
petrum .i. ad sui nominis ethonoĩs
auctoĩtatem referre db̾e. ueluti nunc
retulit urã dilectio quod ꝑtotum mũ¬
ffitu nr̃ considatione non est nobis
cdissimulare. ñ est tacͣcre lib̾tas quib
maior eunctis.xp̃ĩane religionis celus
fides. quam romana c̃mendat ecclesia
lica eccła didecimus quamq semꝑ te¬
nuimius. inquasiminus ꝑiteaut pa¬
rum caute forte aliquid positumẽ:
em̃dare cupimus ate quod Bati pet̾
et fid̾ et sedem tenes. Siaut̃ hec nr̃a¬

Expanded text:
uotiens fidei ratio uentilatur, arPetrum, id est sui nominis et honoris auctorem referre debere, uelut nunc rettulit uestra dilectio, quod per totum munOfficii nostri consideratione non est nobis dissimulare, non est tacere libertas, quibus major cunctis Christianae religionis zelus fides, quam Romana commendat ecclesia. catholica didicimus, quamque semper tenuimus, in qua si minus perite aut parum caute forte aliquid positum est, emendari cupimus a te, qui Petri et fidem et sedem tenes. Si autem hec n
Abbreviated transcription (Latin):
iquis incogitus monasterium ingredi
uoluerit: ante triennum monachi habi¬
tͥus non prestetur. ⁊ infratres annos aut
ẜuus aͦut lib. uel colonus queratur ad nõ
suo reddatur ei cum omĩb que attulit fide
tñ accepta deinpunitate. Si aũt infratri¬
ennium non fuĩt requisitus. postea queri
non pot̃. nisi sit tam longne. quodinueni
traditionem sit eĩ fas cumlicentia abbati
ad pͥa ⁊ reddire: facile monstratur non
non obuiat. s ⁊̃ ꝑmittendo fautor existit
Non ergolicet abbatidare licentiam:ali¬
cuiretro habeunti. Nec itaq illilicet re
tror sum abire quia exquosemelse abba¬
ti subͣiecit ab sꝙ eius ꝑmissione nichil
demonasteriꝗ disseserit. qrͣ. utrũ suasint

Expanded text:
quis incognitus monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non praestetur. Et si intra tres annos aut servus, aut libertus, vel colonus quaeratur a domino suo, reddatur ei cum omnibus quae attulit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem intra triennium non fuerit requisitus, postea quaeri non potest nisi sit tam longe quod invenitraditionem sit ei fas cum licentia abbatis ad propria redire? facile monstratur non non obviat, sed etiam permittendo fautor exsistit. Non ergo licet abbati dare licentiam alicui retro abeundi, nec illi licet utique retrorsum abire, quia ex quo semel se abbati subjecit, absque ejus permissione nihil de monasterio discesserit, quaeritur, utrum sua sint
Abbreviated transcription (Latin):
debitum reddit: uacare ñ pot̾ oratioĩ:
tetigerant. comedi ñ poterant. qͣntoma¬
gis panis ille qui decelo descenͣdit. ñ pot̃
abhis qui conuigalib paulꝯañ He sere
complex̾ib uolari: atq contingi. N
quod nupnas condẽpnemus: s quod
eo tpr. quo carnẽ agni manducatus¬

Expanded text:
debitum reddit, vacare non potest orationi, tetigerant comedi non poterant , quanto magis panis ille qui de coelo descendit, non potest ab his, qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! Non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducatu
Abbreviated transcription (Latin):
sario. ueluticuramtis medicamina
suscipiamus. hec aut̃ cum dixissetim¬
peratorpetiit sinodus. ut magis ipẽ
decerneret: sapiens et pius existens. at
dore fuigentes: melius poteritis eligẽ.
tor nr̃. qm̃ huic uiro ego quidem cõ-
inꝑatoretait. Nolitimere quia et ds̃
quite elegit. senꝑte adiuuabit. ete¬
go adiutor et defensortuus ut meũ
drdͥmemdecet semꝑexistam. Item¬

Expanded text:
sario velut curantis medicamenta suscipiamus. Haec quum dixisset imperator, petiit synodus, ut magis ipse decerneret sapiens et pius existens. At dore fulgentes, melius poteritis eligere. tor noster, quoniam huic viro ego quidem commiimperator et ait: Noli tiqui te elegit, semper adiuvabit, et ego adiutor et defensor tuus, ut meo ordini decet, semper existam'.
Abbreviated transcription (Latin):
ortilegi sunt qͣui sub nomine ficte
religionis.ꝑquasdam quas sc̃oꝵ seu
sententiam ꝓfitentur. aut quaꝵ¬
cũq scripturarũ inspectione. futura
quirere pcce̾m non sit: exemplis et
auctoritate ꝓbatur. Cum N ãchor
de anathate furtĩ subripiuss. ⁊ ob¬
dedisset: p̾cepit dñs iosue. ut sortibus
ex quireret: quo peccante p̃p inmanib
nostium cade meruerat. Iosue p̾ceptũ
accipiens misit fortes. primũ suꝑ trib.
Sa̾uł quoq cum pugnãs ccͣ filistcos.¬
soł occasum de pͦpͦ commederet: sorte
dep̃hendit ionatã filium suum mel
commedisse. quod scept᷑ acceꝑat.
Que cum morti trade uellet: ppło
supplicante: reuocauit sententiam.
Ionas quoq cum a facie dñi fuget.

Expanded text:
ortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasdam, quas sanctorum scientiam profitentur, aut quarumcumque scripturarum inspectione futura quirere peccatum non sit, exemplis et auctoritate probatur. Cum enim Achor de anathemate furtim subripuisset, dedisset, praecepit Dominus Josue, ut sortibus exquireret, quo peccante populus in manibus hostium cadere meruerat. Josue praeceptum accipiens misit sortes, primum super tribuSaul quoque, quum pugnans contra Philistaeoss occasum de populo comederet, sorte deprehendit Jonatham filium suum mel comedisse, quod sceptro acceperat, quem quum morti tradere vellet, populo supplicante revocavit sententiam. Jonas quoque, quum a
Abbreviated transcription (Latin):
tum erat. ocrulte ꝑtinentes. Sic et
nunc insacramentis noui testam̃ti
quod iam reuelatum ẽ: quidam
uiuunt anmales qui proficere .s.
nolunt aoꝑcipienda quȩ saposd iltuet
aduct᷑us testamentum ptinebun:
Siautem ꝓficiunt et ante quam cͥa¬
ptinent. ei si pͣriusquam sp̃uales
fiant exhac uita rapiuntur custo¬
ari ꝑsacramẽti sc̃itatẽ inierra ui¬
uentium computantur. nec inue

Expanded text:
cultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae suntad uetus testamentum pertinebunt; si autem proficiunt, et antequam capertinent et, si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium computantur, ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
accipere debent: ut plẽni xp̃ãm in¬
uenantur. quia cum spiritus sanctꝰ
insunditur: cor fidele ad prudenti¬
am ⁊ constantiam dilitatur. Item¬
manades pp. Quid conferat sp̃s sẽs
pienitudinem tribuit adu mocam.¬
am. in confirmatione: augñm
pt̃ baptismum roboramur.⁊ quã¬
matio armat ⁊ inͣstruit adagones
acquisita in nocentia inmaculatuᷤᷤ

Expanded text:
accipere debent, ut pleni Christiani inveniantur, quia, quum Spiritus sanctus infunditur, cor fidele ad prudentiam et conscientiam dilatatur. C. II. Quid conferat Spiritus sanctus plenitudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmentupost baptismum roboramur. Amatio armat et instruit ad agonesacquisita innocentia immaculatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa inter uouentes reputatur quiadix̃.
Ego ꝯfitebor. Sic et iste inter eosdem cõ¬
putandus ẽ. quia dixit fiam monachus.
his ita respondetur. Aliud ẽ ꝓpositum cõ¬
de cõciꝑe ⁊ etiam ore numtiare: aliud ẽ.
sub sequenti obligatione se reũ uotifacere.

Expanded text:
a inter voventes reputatur, quia dixit: Ego confitebor; sic iste inter eosdem computandus est, quia dixit: Fiam monachus. His ita respondetur: Aliud est propositum corde concipere, et etiam ore enunciare; aliud est subsequenti obligatione se reum voti facere.
Abbreviated transcription (Latin):
cessand cõgitur soluere quod uouit: si
uouentib nonsolum nube: s ⁊̃ uelledãp¬
nabile ẽ. Patet quod sacerdos iste adexe¬
cusationem sui uoti eogendus ẽ. et non
solum nonfieri s etiam uelle monachũ

Expanded text:
 cogitur solvere quod vovit; si voventibus non solum nubere, sed etiam velle damnabile est, patet quod sacerdos iste ad exsecutionem sui voti cogendus est, et non solum non fieri, sed etiam velle monachum
Abbreviated transcription (French):
uãuis dictũ pe¬
sit. ne iuremus: nusquam in̾ scͥp¬
turis seĩs melegisse memini. ne
per demonia uirat. Dehis aũg. ita
scribit adpublicũ.

Expanded text:
uamvis dictum sit, ne juremus, nusquam me in scripturis sanctis legisse memini, ne per damonia jurat? De his ita scribit Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt crede. uͥł acquiescunt confiteri
purgati fidei integritate. firment᷑
manus ĩmpoĩtione. Si uõ paruuli
sunt ⁊ eheres: qui doctrinã ñ capiant.
Respondeant ꝓilł qui eos offert̃. in¬
xta morem haptizandi.ͥ sic ꝑmanꝰ
iisipõitonem crismate cõicati cum
cucharisbe mist̾is admmittantur. Id

Expanded text:
tiunt credere, velacquiescunt confiteri, purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant, respondeant pro illis qui eos offerunt juxta morem baptizandi; et sic manus impositione et chrismate communiti, eucharistiae mysteriis adm
Abbreviated transcription (Latin):
iaconissam n deb̾e añ annos .xl. ordi¬
nari statuimus.⁊hoccum diligenti
ꝓbatione. Siuero susceꝑit ordinationẽ.
⁊ quantocumq tp̃r obseruauit mimi¬
riam faciens grẽ dĩ: hȩc anatha sit cũ
eo qui miptiis illius conuenĩt. Itẽ ex¬
tatur. qͥ uirginitatem pollicitã p̃uaricat᷑.

Expanded text:
iaconissam non debere ante XI annos ordinari statuimus et hoc cum diligenti probatione. Si vero susceperit ordinationem et quantocunque tempore observaverit miniriam faciens gratiae Dei, haec anathema sit cum eo qui in nuptiis illius convenerit. tantur qui virginitatem pollicita
Abbreviated transcription (Latin):
nregritas corporis expetenda p̃cipitur.
anob̾ ẽ quã ego ꝓconsiliosua do ñ pro
imꝑio p̃cipioꝰ. Sõla ẽ i uirginitasᷤ q̃
suacłi pot̃. imꝑariñ ꝑot̃. res m̾agis ẽ
penitus ꝓhibetur: illud laudabiliter
quam duxit: ad pudicitiã conueruit.
ñ aug̃ debono coniugali In moda
falet princip᷑em mundi. ¶ Qui¬
or s ⁊ fuit stã in pauidiso. ut. xui.di. denide. et tt̃ suit p̾ceptum. Uł ibi dr̃ eddem modo p̾ceytum fuic cum

Expanded text:
ntegritas corporis expetenda a nobis est, quam ego pro consilio suadeo, non pro imperio praecipio. Sola est enim virginitas quae suaderi potest, imperari non potest, res magis penitus prohibetur, illud laudabiliter m duxmeretricem ducere vel adulteram retinere, quam tua consuetudine, castitate et pudicitia exornes atque aliud
Abbreviated transcription (Latin):
lantur. Illorum uero coniugia qui
contempns om̃ib illis solempnitati
gium non legitimum. s ratum tm̃¬
uxore uiuente altam ducẽ ñ possit.
testatur scriptura dicens. alioquin si
disceditis abinincem et uolentes co¬
nabitare dimittitis. ⁊ alii uos copula¬
m̾tis: adult̾i̾ erits. et filii ur̃i quipꝰea
nascẽretur: erunt inmũndi .i spurii¬

Expanded text:
lantur. Illorum vero conjugia, qui contemtis omnibus illis solemnitatibugium non legitimum, sed ratum tuxore vivente alteram ducere non possit , testatur scriptura, dicens: Alioquin si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulaveritis, adulteri eritis, et filii vestri, qui postea nascentur, erunt immundi
Abbreviated transcription (Latin):
deles conugium enim aliud ẽ legi¬
timũ et ñ ratum : aliud ratum et
ñ legitimum. Aliud legntimum et
ratum. Legitimum coniuiguimẽ
quod legali instiitione: uel ꝓiun¬
cie morib ccͣhitur hoc inter infide¬
les ratum non ẽ: quia ñ ẽ firmum.
et iniuolabile coniagium eorum.
Inter fideles uõratum conuigiumẽ.
quia comugia semel inita inter eos.
ult̾ius soluiꝰ non possunt. horum q̃¬
dam sunt legnima. ueluti cum u¬
xor aparentib traditur . asponso
dot᷑atur. ⁊ asac̾dotem bñdicitur. H
talia comugia legitima ⁊ rata appel

Expanded text:
deles. Conjugium enim aliud est legitimum et non ratum, aliud ratum et non legitimum, aliud legitimum et ratum. Legitimum conjugium est, quod legali institutione vel provinciae moribus contrahitur. Hoc inter infideles ratum non est, quia non est firmum et inviolabile conjugium eorum. Inter fideles vero ratum conjugium est, quia conjugia semel inita inter eos, ulterius solvi non possunt. Horum quaedam sunt legitima, veluti quum uxor a parentibus traditur, a sponso dotatur, et a sacerdote benedicitur. Haec talia conjugia legitima et rata appel
Abbreviated transcription (Latin):
seruari quȩ amcis quoq: decessoĩb
tͣdita. uł custodita st̃. absit ħame.
ꝑturbo. It̃ iulius pp̃. Nulla presump:

Expanded text:
servari quae a meis quoque praedecessoribus tradita atque custodita sunt, absit a me, perturbo. C. XI. Nulla praesum
Abbreviated transcription (Latin):
uis a nt̃m. quis ur̃m non lau̾clat
leges ab imꝑatoĩb datas adũsus
sacrificiã paganoꝵ: Et certe longe
ibi pena seuerior ꝯstituta ẽ. Iuius qp
potĩus amonẽmini ab errore di
facit. querat abapło. quã eccłam¬
faciebat ancille. Libam quippe
melius discutiamus. mag̃ iliͣ pͣ se¬
quebatur sarã suꝑbiento: quam

Expanded text:
im nostrum, quis vestrum non laudat leges ab imperatoribus datas adversus sacrificia paganorum? Et certe longe ibi poena severior constituta est. Illius quipppotius admoneremini ab errore difacit, querant ab apostolo, quamfatiebat ancillae. Liberam quippe melius discutiamus, magis illa persequebatur Saram superbiendo, quam illam
Abbreviated transcription (Latin):
quia cẽomẽm canonicã ꝯsuetudinẽ
factus ẽ. alios uitͣ nonꝑdat ⁊ ille qui
eẽ morẽ antiqũ eum ordinare pre¬
sũpsit canonum uindicre subiace¬
gradum ammittant cłiciꝯiu ranteᷤᷤ

Expanded text:
nonicam consuetudinem factus est, alios ultra non perdat, et ille, qui contra morem antiquum eum ordinare praesumsit, canonum vindictae subjacegradum amittant clerici con
Abbreviated transcription (Latin):
ititi̾t: factum suum ipẽ dissoluet. ne
cłicus fuĩt ab scidĩt semetipũ oĩo dãp¬
centius scribfelici nuceria no epõ.Nõ

Expanded text:
iterit, factum suum ipse dissolvet. Graclericus fuerit, absciderit semetipsum, omnino dacentius scribit Felici Nuceriano Episcopo e
Abbreviated transcription (Latin):
suosꝙ adũsarios quanta possent uir
ueritas p̃dicat dicens. diligite im¬
dum ex prẽmissiõe legis acceꝑant.
quatinus adũsarios suos odii retribu¬
tiõe ꝑcuterẽt. ut itadicã quid aliud
quã tauri erãt : qui inmicos suos¬

Expanded text:
suosque adversarios quanta possent virtVeritas praedicat, dicens: Diligite idum ex promissione legis acceperant, quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bonitatis digẽ non põt. Cũ ergo
inimicos liligere. illis beneface¬
re. cibũ⁊ potum subministrare iu¬
bemur:iniquos ꝑsequi ⁊ punire ꝓ¬¬
hibemur. Inlege auetis testam̃ti:¬

Expanded text:
t bonitatis diligere non potest. Quum ergo inimicos diligere, vel illis benefacere, cibum et potum subministrare jubemur: inimicos persequi et punire prohibemur. § 1. In lege enim veteri
Abbreviated transcription (Latin):
nfideles non possumus xp̃olucrari.
si colloquiũ eoꝵ uitamus ⁊ conuiui¬
um. Uñ ⁊ dñs cũ publicanis ⁊ pece¬
atorib manducauit ⁊ bibit. In his
uero ꝯqui intũs sunt .i. ipfidelib
putredo resecanda ẽ. ¶Sĩcut ⁊̃
cum ꝓpħa dicit. ⁊ facit dñs iudici.¬
um om̃ib iniuriã patientib: expo
suiiuris. in quos nequit discipliã
qe xerceri. It quando młtitudo ẽ in
scełe: nec salua pace aecesȩ malap.¬
uniri possunt: tolłanda sunt poti
quã uolata pace eccłe punienda¬

Expanded text:
Infideles non possumus Christo lucrari, si colloquium eorum vitamus et convivium. Unde et dominus cum publicanis et peccatoribus manducavit et bibit. In his vero qui intus sunt, id est infidelibus, putredo resecanda est. Hinc etiam cum propheta diceret: Facit Dominus iudicium omnibus iniuriam patientibus, exposui iuris, in quos nequit disciplina exerceri. Item quando multitudo est in scelere, nec salva pace ecclesie mala puniri possunt, toleranda sunt potius quam violata pace ecclesie
Abbreviated transcription (Latin):
cipit: ⁊ postmodum mnegressione ed¬
iscerm. Si igit̾ boniestis: quã diu
in hac uita subsistitis: equanimit̃
tolłate malos. Nã quisꝗs malos ñ
toltat: ip̃e sibͣi pintolłantiã testis
est. ꝗa bonus non ẽ. Abel ii eẽ ren
Ix hõs om̃ib colligit᷑ quod ma¬
loꝵ uidicta deo reseruanda est.n
correctionẽ inuitandi. Uñ xp̃s¬
ait mneuangłio. Audistis quia cli¬
ctumẽ inlege quẽ modũ ultioĩs

Expanded text:
cipit, 1638 et postmodum in egressione discernit. Si ergo boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos. Nam quisquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel enim esse renx his omnibus colligitur, quod malorum vindicta Deo reservanda est, ncorrectionem invitandi. Unde Christus in evangelio ait: Audistis quia dictum est in lege  quem modum ultionis
Abbreviated transcription (Latin):
cantem. ne ipẽ aͣb insidiatorib quoquo
mõ infesteturaut ledeaturasuis. aut
uba diuinadet hendo: aut insidiatori¬
ando polluantur. ueldespitiantur.Sr
ueritas spũali redͣgicat feruore. Paxp̃di¬
cata labus cum uolumtate ai ꝯcordet.¬

Expanded text:
cantem, ne aut ipse ab insidiatoribus quoquo modo infestetur, aut laedatur a suis, aut verba divina detrahendo aut insidiando polluantur, vel despiciantur, sed veritas spirituali redoleat fervore, pax praedicata labiis
Abbreviated transcription (Latin):
sit dies obẜuare. ⁊ m̃ses. ⁊ annos. ⁊ tpẽ
doctrinas hominũ fausta. ł ifausta.¬
existiment tpra: nisi hinius mali
magnitudinem extimore apłi pen¬
saremus. qui talib: ait. Timeo ne uõ
gat lector ad tm̃ ꝑiculum aĩe ꝑtinẽ
suꝑstitiosas tp̃m obseruatioẽs: ut
dicat apłs. Timeo uos. ne forte sine
cã laborau erim in uob̾. ꝙͦ qũãuis
tanta cęlebritate ⁊ auctoritate
porbem t̾rarũ inȩccłiis legatur.
plena sunt tñ conuenticła nr̃a hõib
qui tpr̃a rerum agendarũ mathe:¬
maticis accipiunt. Iam uõ ne aliꝗd
inchoetur. aut edificioꝵ. aut hꝰmõĩ
quorũlibet operũ dieb quos egipti¬
acos uocant sepe ⁊̃ monere nos non¬
habe sine incantatione.

Expanded text:
sit dies observare, et menses, et annos, et tempora doctrinas hominum faustaexistiment tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui talibus ait: Timeo, ne forgat lector ad tantum periculum animae pertinere superstitiosas temporum observationes, ute sine causa laboraverim in vobis. Quod quum tanta celebritate atque auctoritate per orbem terrarum in ecclesiis legatur, plena sunt tamen conventicula nostra hominibus, qui tempora rerum agendarum a mathematicis accipiunt. Jam vero, ne aliquid inchoetur aut aedificiorum, aut hujusmodi quorumlibet operum, diebus, quos Aegyptiacos vocant, saepe etiam nos monIII. Sine incanta
Abbreviated transcription (Latin):
pos sunt nͥdemanib eoꝵ recipiant
quodͤ amlseratit: quomodosua aue¬
tõitate cuiꝙ licet inuste ligatis coĩ¬
care: ⁊ eis ñ petita absolutione suace¬
iebrare offãsicut gelasius uidetur
sentiresidħec respondend ẽ. ꝙ sententias

Expanded text:
possunt, nisi de manibus eorum recipiant quae amiserant: quomodo sua auctoritate cuique licet injuste ligatis communicare, et eis, non petita absolutione, sua celebrare officia, sicut Gelasius videtur sentire? Ad hoc respondendum est, quod sententia
Abbreviated transcription (Latin):
monia cissimoniace añte simoniacis.
et desimoniacis nonsimoniace asimo¬
niacis. Simoniacisimoniace ordinati
monia ce añ simoniacis ordinatisunt si¬
mulit ab offõmaie acceptoremoueat.
Sim̃oniacos aut non simoniace asimo¬
macis ordinatos miseric̃or diter ꝑͥma
nus impostionẽ ꝓtp̃is uecessitate in
intelligendĩe dehis qui oromantur
a simomacis quos ignorabant et̃ simo¬
macos. hos facit simonia cos nonrea.¬

Expanded text:
moniacis simoniace a non simoniacis, et de simoniacis non simoniace a simoniacis. Simoniaci Simoniace ordinati Simoniace a non Simoniacis ordinati, similiter ab officio male accepto removeantur. Simoniacos autem non Simoniace a Simoniacis onus impositionem pro temporis necessitate in intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, quos ignorabant esse simoniacos. Hos facit simoniacos non rea
Abbreviated transcription (Latin):
singłas diõceses. uł basilicas. iuxtasino¬
dũ brãca remsẽ annuaillatione expec̾¬
hac solutioĩs exp̃essione seiunctis. Cũ
uõep̃s diocesim uisitat: nulli p̃multi¬
tudine onerosus existat.Necũquam
quinqua genãiũ nũm eueetiis exce

Expanded text:
singulas dioecesis suae basilicas juxta synodum Bracarensem annua illatione sibi expehac solutionis pensione sejunctis. Cum vero episcopus dioecesem visitat, nulli prae multitudine onerosus existat nec unquam quinquagenarium numerum evectionis exce
Abbreviated transcription (Latin):
ternos ꝯferre ꝯpetent̃ oportuit. queri
uit. quas cẽ pontificũ suoꝵ rapacitatis
necessita sait ꝯꝑimus tindẽ compulit ĩ
publicũ exam̃ deferri. hu enĩ pontifice̾
to moderamine parrochitanas eccłas
p̃grauantesdum in exactibonib suꝑ
dãbasilicas ꝑduxisse ꝓbantur. Negͦ fi¬
at decetõ quod ꝯstat haictenꝰ In ordinas

Expanded text:
nos conferre competenter oportuit, querimuit, quas contra pontificum suorum rapacitates necessitas, ut comperimus, tandem compulit in publicum examen deferri. to moderamine parochianas ecclesias praegravantes, dum in exactionibus supedam basilicas perduxisse probantur. Ne ergo fiat de cetero quod constat hactenus inordi
Abbreviated transcription (Latin):
quas ad uos tñmisimus agnouisstis.
Set quiaqualis dehac re frnitatis ur̃ẽ uo¬
gnouimus. iõsudem maximus coram
u̾obis. ⁊ p̃dicto cartulario nr̃o desimoni
tentiatał culpapurgariet iõ qͥuic quid
uobis s. dm̃ placet. secuerit dispoĩte nec
aliquid denob dubium habeatis. Nam
et gͣn suscͥepimus et lb̃nt̃ ad ittimus.¬
Qualiter sixt̃¬
astis ut semetip̃m purgauerit.

Expanded text:
quas ad vos ante transmisimus agnovistis. Sed quia qualis hac de re fraternitatis vegnovimus; ideoque si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro de simonitentia talis culpa purgari. Et ideo quidquid vobis secundum Deum placet, securi dispoaliquod de nobis dubium habeatis. Nam et grate suscipimus, et libenter admittimus.Qualiter Sixtus semetipsum purgavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quoꝵ ñ solũ gub̾nacut tueri:. s⁊ etiã
doctrinis edificari possũ. ea tñ cͥea mõa¬
chos cautela ẜ uaut remoti abearũ fa¬
miliaritate: nec usꝙ aduestibulũ. har̃
accedendi familiare ꝑmissũ. S neq ab

Expanded text:
mus, quorum non solum gubernaculis tueri, sed etiam doctrinis aedificari possint. Hac tamen circa monachos cautela servata, ut remoti ab earum peculiaritate nec usque ad vestibulum habeant accedendi familiaritate permissum, sed neque ab
Abbreviated transcription (Latin):
ditut. Quia difficile ꝯtinentiam ẜ uatqͥui
se ilicito ꝯcubitu macuiare non inetuit.
uel ꝓhibetur ordinari quipellicem uei
meretricem cognouĩt maritali affectu.
ut quia corrupta florem uirginitatis ami¬
serat. uel quia meretͥ can nondesinit. uer
inuxorẽ ducatur: utrumq eniminpedi¬
mentum cuilib prestat: quominus ad
saeras ordines ꝑtingere ualeat. Unde

Expanded text:
tinentiam servat, qui se illicito concubitu maculare non metuit. Vel prohibetur ordinari, qui pellicem vel meretricem cognoverit maritali affectu vel quia corrupta florem virginitatis amiserit, vel quia meretricari non desinit, licet in uxorem ducatur. Utrumque enim impedimentum cuilibet praestat, quo minus ad sacros ordines pertingere valeat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nice tcͣtabantur: aꝑu̾sitate maloꝵs lib̾areͥ
ceretim. Pr eͤcepit etiam ut eius dem monastĩ
trimentum pateretur. Quod p̾uilegium
itaẽ illius ecełt. ut cõẽ legẽ regib uł abba¬
tib. oĩodare nonpossit. Non .ii. quodũm
bates sacerdotes fier. cum beatus benedictꝰ
iubeat ablitemfr̃ib egredientil et regre¬
dientib benedictionem dare. quod nonẽ.
elodoͣ . Alia causa ẽ. monachi: aliaclici.
ligẽndumẽ: ut nulli monachorsliceat do
innũo etiam quos de monachica ꝯu̾satiõe
ad sũmũ sacerdotii gradum sc̃ptum ratẽsta¬
tur eẽ ꝓmotos: cogamur negare offitiũ
docendi habuisse. aut indie ꝯsecrationis
sue ãsseramus eos apͥori ꝓposito discessisse.
Quodut innocentius testat̾ur. nulli facere
cłicus exeo quodmonachus ẽ: sua ⁊ alioꝵ
peccatea deflendiht̃ offitium exeoquodͥ
cłicus docendi. ⁊ pascendippłm. Monachõ
aũt usꝙ ad ip̃s cusebii. zosimi ⁊ sirmii.¬

Expanded text:
nice tractabatur, a perversitate malorum liberare ceretur. Praecepit etiam, ut eiusdem monasteriitrimentum pateretur. Quod privilegium ita est illius aecclesiae, ut communem legem regibus vel abbatibus omnino dare non possit. Non enim quod uni bates sacerdotes fieri, quum B. Benedictus jubeat abbatem fratribus egredientibus et regredientibus benedictionem dare, quod non nisHeliodorum: Alia causa est monachi, alia clericligendum est, ut nulli monachorum liceat doinnumeros etiam, quos de monachica conversatione ad summum sacerdotii gradum scriptura testatur esse promotos, cogamur negare officium docendi habuisse, aut in die consecrationis suae asseramus eos a priori proposito discessisse, quod ut Innocentius testatur nulli facere clericus. Ex eo, quod monachus est, sua, et aliorum peccata deflendi habet officium: ex eo, quod clericus, docendi et pascendi populum. § 3. Monachos vero usque ad tempus Eusebii, Zosimi et Siri
Abbreviated transcription (Latin):
ui sine saluatore salutem uult hab̃e.
⁊ sine ucra sapientia extimat se pru¬
dent̾em fierip̾se: ñ sanus s eger. non
prudens s stultus: inegritudine assidi
laborabit. ⁊ incecitate noxia: stultus.
⁊ dem̃s ꝑmanebit. ac ꝓinde oĩs inꝗsi¬
tio. ⁊ oĩs curatio. quȩ adiuinis.⁊ mag̃.
uł abipĩs demoniis inidolorũ cultu¬
ra expetitur: mors potius dicenda
ẽ quã uita. Et qui ea sectantur. sise
ñ correx̾int: ad aet̃nam ꝑditionem
tñdunt. psalmista dicente. Os Dii
gentium demonia sunt. qui ꝓdecep¬
tos hommnes alios deciꝑe cotdie ge¬
stium: ut ꝑditionis suȩ faciant eos
ẽẽ participes. Itaq huanitas magica¬
rum artium: extraditione maloꝵ
scłis ualuit. ꝑquandam screntiam
futurorum ⁊ infernorũ: ⁊ ꝑinuenti
ones eorum inuenta sunt aruspitia
auguriatiões. ⁊ ip̃a quȩ dñr oracula
xp̃iana ⁊ uera pietas ⁊ planetarios expel¬

Expanded text:
 sine Salvatore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit, et in caecitate noxia stultus et demens permanebit. Ac proinde omnis inquisitio et omnis curatio quae a divinis, et magis vel ab ipsis daemoniis in idolorum cultura expetitur, mors potius dicenda est quam vita, et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam perditionem tendunt, Psalmista dicente: Omnes dii gentium daemonia sunt , qui per deceptos homines alios decipere quotidie gestiunt, ut perditionis suae faciant eos esse participes. Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum saeculis valuit, per quamdam scientiam futurorum et inferones eorum inventa sunt aruspicia, et augurationes, et ipsa, quae dicuntur, oracula, stiana et vera pietas planetarios expe
Abbreviated transcription (Latin):
nic̾ eorũ inista dep̾hendatur fuisse. ꝗa
nec ꝓriȩ ubidinis instinctu: nec aliene
consensu: nec uiro suo languente. ułab¬
sente. uł continenter uiuere cupiente.
opp̃ssa ium ꝑtulit: apparet quod nec ad¬
uita. nec fornicaria dicipot̃. Uñ nec aliqͣ
occasione ualet dimiti. cum ii indciaxͦ

Expanded text:
istorum in ista deprehendatur fuisse, quia nec propriae libidinis instinctu, nec alienae consensu, nec viro suo languente vel absente, vel continenter vivere cupiente oppressa vim pertulit, apparet, quod nec adultera, nec fornicaria dici potest. Unde nec aliqua occasione valet dimitti. Quum enim Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
sunt utilitate: nulla cõmutatiõe
uarientur: nec adpriuatũ tͣhantur
cõmodum: quȩ adbonũ st̃ cõmune
p̃fixa.S manentib terminis quos
constituerunt petres: nec iniuste

Expanded text:
sunt nulla commutatione varientur, nec ad privatum trahantur commodum quae ad bonum sunt commune praefixa, sed manentibus terminis, quos constituerunt Patres, nemo injuste
Abbreviated transcription (Latin):
sanctimꝰ nequis fidelium ad ꝓpinquam
sanguinis suiusq quo affimĩtatis lineam̃t.
Igñis successione cognoscuntur: matrimo¬
io s desidit copulari. s sicut amaiorib
nr̃is definitum ẽ: ita moĩs õĩb obẜuet᷑¬

Expanded text:
sancimus, ne quis fidelium propinquam sanguinis sui, usquequo affinitatis lineamenta generis successione cognoscuntur, matrimonio sibi desideret copulare, sed, sicut a majoribus nostris definitum est, ita modis omnibus obse
Abbreviated transcription (Latin):
cipauter collocaretut ab ipõ qua siquodã
capite donasua uel ut incorpus oe diffũ¬
deretut exort̃t i se misterii intelligerer
cẽ diuiniquia usus fuisset ꝓpetͥ solidita
uidue unitatis assũptum: i quodip̃
erͣat uoluit nominaridicendo. Tuespe
ritas posset appateiene portẽ infericẽ¬

Expanded text:
o principaliter collocaret, ut ab ipso quasi quodam capite dona sua velut in corpus omne diffunderet, ut exsortem se mysterii intelligeret esse divini, qui ausus fuisset a Petri soliditaiduae unitatis assumptum, id quod ipse erat, voluit nominari, dicendo: Tu es Pritas posset appetere, nec portae c
Abbreviated transcription (Latin):
dientia att presumptione aquõquam
commissa fuĩt disciplinaqui non solum
p̃late sc̃ȩ eccłȩ suss ionib parere debuit:
Sed etam̃ aliis neꝑtĩrent insinilare. sextq
auenus adiunis et pontificalb offitisꝗ
quamplimũ diuinaꝵ scͥpturaꝵ solleritĩ¬
simus in dagator autoritatem seqͣ¬
tur. Interquas sane ille sint. quas apłica¬
accipiunt. Ineisuero que non accipiunt᷑

Expanded text:
dientia atque praesumptione a quoquam commissa fuerat disciplina, qui non solum praelati sanctae ecclesiae jussionibus parere debuit, sed etiam alios ne praeterirent insinuare. Sit ergo alienus a divinis et pontificalibus officiis, quamplurimum divinarum scripturarum solertissimus indagator auctoritatem sequatur, inter quas sane illae sint, quas apaccipiunt, in eis vero quae non accipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
coniugium: qñquidem᷑ nec inter cos
qui: iatura: ⁊ eos quiad optiõe filii sunt.
uet uerande romane leges matrimõia
matrimonium. quos adoptio ung̃.
quanto potius a carnali oportet inter
se contubnio cessare: quos ꝑceleste sac
alterna corporis comictiõe sccrnimꝰ.¬

Expanded text:
connubium, quando quidem nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt, venerandae Romanae leges matrimonia rahitur matrimonium quos adoptio jungit, quanto magis a carnali oportet inter se contubernio cessare, quos per coeleste alterna corporis commistione secern
Abbreviated transcription (Latin):
tulit: ꝑ quod nos sciscitari uolusti: si
liceat filio cuius pater alt̾ius filiam ex
crudelem ẽ. inmatrimonio susciꝑe: qđ
ap̃te enormit̃ aseruisti contigisse. S.
Turpitũdinem patris tui uł matris
tuȩ uł sororis ñ reuelab turpitudo
te iubemur abstinere: multomagis
diine examinationis incidat. Siꝗs
tali facinore mixtus: minime restrin¬
xerit frina luxuric. Vñ ⁊̃ õs cauensi¬
mittere. quatinus ab ȩt̃na erutã dãp¬
natione.animã eius luereris.Item¬

Expanded text:
tulit, per quod sciscitari curasti, si liceat filio, cujus pater alterius filiam ex crudele est, in matrimonio accipere, quod apud te enormiter asseruisti contigisse. § 1Turpitudinem patris tui, vel matris, vel sororis non revelabis; turpitudo te praecipimur abstinere. Multo magis divini examinis incidat, si quis tali facinore mixtus minime restrinxerit frena luxuriae. Unde et omnesmittere, quatenus ab aeterna eruti damnatione animas eorum lucretis p
Abbreviated transcription (Latin):
dimittat uxorem cã fornicationis. quã dñs
exceptã ec̃ uouut. Iam uõsinee illi nubere
conceditur. uiro uiuo aquo recessit neq
nuic alt̾am ducere uiua uxore qũa dimisit.
multominus fas ẽ illicita cum quibussib¬

Expanded text:
dimittat uxorem causa fornicationis, quam Dominus exceptam esse voluit. Jam vero si nec illi nubere conceditur vivo viro, a quo recessit, neque huic alteram ducere viva uxore, quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuslib
Abbreviated transcription (Latin):
eniquam holũ in ꝓͥi muis leeat monasti¬
um tradere. nili ad aliud monasterium uel
ꝯmutare. nisicum alio monasteno uelquo¬
fiñt non ualebit. s ip̃m monasteriumin
pͥstinum reformetur statum. I temex

Expanded text:
iquam hominum proprium liceat monasterium tradere, nisi ad aliud monasterium: vel commutare nisi cum alio monasterio, vel quofuerit, non valebit, sed ipsum monasterium in pristinum reformetur statum. C. XLI.
Abbreviated transcription (Latin):
noui .t. certis ter̃mini suis continen. Eam¬
o ÷ posterorib omnib episcopoꝵ ut̾is ita
p̃ponut de iũ ã oĩodubitariet dĩssceptan.
nonpossit. uirumuerum ueutrum rectũ.⁊
sit quicquid inea scriptumsit uel constitẽt¬

Expanded text:
certis terminis suis contineri, eamque posterioribus omnibus Episcoporum literis ita proponi, ut de illa omnino dubitari et disceptari non possit, utrum verum, vel utrum rectum sit, quicquid in ea scriptum sit, vel constite
Abbreviated transcription (Latin):
ulter quã fornicator. sic grauius delinqui
quinecsua dimissa aliam ducit eo: qui
suam dimitens aliam cognoscit Grauiu
quoq qui ucorem habens:adconiugem
ꝓximi sui accedit: quã quisine uxore tho¬
rum alt̾ius uiolat. uł uxoratus ad souitã
accedens. S nos om̃s: incestuosi transcẽdt̃
quos uincunt cͣcnaturam delinquentes.

Expanded text:
ulter quam fornicator, sic gravius delinquit qui nec sua dimissa aliam ducit, eo, qui suam dimittens aliam cognoscit; gravius quoque, qui uxorem habens ad conjugem proximi sui accedit, quam qui non habens uxorem torum alterius violat, vel uxoratus ad solutam accedens. Sed omnes hos incestuosi transcendunt, quos vincunt contra naturam delinquentes.
Abbreviated transcription (Latin):
iuirgo nesciens inro nu¬
nupẜit alieno. si semꝑ nesciat: nunꝗͣ
ex hoc erit adultera. Si aũt sciat ĩa adultã
exb ẽẽ incĩpit. ex quo cũ alieno sciens eu¬
bouĩt. sicũt inꝰiure p̃dioꝵ. tandiuquisq
bone fidei pꝰ sessor rectissime dr̃. quãdi
se p̾sise ignorat alienum. Cumuosciern.
nec ab alierso pꝰsessione recesserit: tẽ male
fidei phibetur. tẽ iuste iniustus uocabr̃.
Sic ⁊̃ ignorantia excusat eũ: qui nescienꝰ.
dormiit cum sorore uxoris.

Expanded text:
uirgo nesciens uiro nupserit alieno? hoc si semper nesciat, numquam ex hoc erit adultera; si autem sciat, iam ex hoc esse incipit, ex quo cum alieno uiro sciens cubauerit. sicut in iure praediorum tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatur.Sic et ignorantia excusat eum, qui nesciens dormivit cum sorore uxoris s
Abbreviated transcription (Latin):
uentis. ⁊ ex eu̾głica ueritate cȩlestinꝰ
sroñstrans. de cresconio. ut si conuẽtꝰ
resipiscere detractauerit. Suo con¬
temptu contumacia sua faciente.
auctoritate iudiciaĩa iam ꝓtinus
ximum p̃sumptorem solonitanũ
epm : dicit. hortamur ũ adnos ue¬
nire pꝰpõita excusatione festines.
quatinus seruata iustitia. hecꝗb
simus. Ita aut̃ fac ut adueniendũ
amplius iam moras ñ ingeras. nec

Expanded text:
entis ex evangelica auctoritate Coelestinus emonstrat de Cresconio, ut si conventus resipiscere detractaverit. suo contemptu et contumacia faciente, auctoritate judiciaria protinus ximum praesumptorem Salonitanum episcopum dicit: « Hortamur ut ad nos venire omni postposita excusatione festines, quatenus servata justitia, haec de quibus lante, possimus. Ita autem fac ut ad veniendum amplius jam moras non ingeras, nec
Abbreviated transcription (Latin):
quod cãm extinguit. fin̾t uocatus.
⁊ p̾sentiam suam ap̃ eum iudicem
aquo ei denuntiatum ẽ. exhibere
noluerit: aduersus eum quasi in
contumacem iudicare pot̃. quin:
immo retractari nec ꝑ appellationẽ
negotia pꝰsunt: quotiens in contu

Expanded text:
quod causam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem a quo ei denuntiatum est exhibere non voluerit, adversus eum quasi in contumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appellationem negotia possunt, quoties in
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt pͥma sedes non uidicabitura
et in conciuo cusũ alerginianus augo.¬
stus intererat. dictum fuissẽ non lice
re t aduersus pontificem sententiam
daressurrexit i idẽ ꝓtinus imꝑator. et
in arbitrio p̃fatipontificis tribuit iu¬
dicare uidmnum suum. et enĩm nullis
pontifiticũ minoꝵ uel inferioꝵ urbi¬
umiub actissiudicis inuenitur. Itẽ¬

Expanded text:
dicunt: Prima sedes non judicabitur adicunt: Prima sedes non judicabitur aet in concilio, cui et Valentinianus Augustus intererat, dictum fre adversus pontificem sententiam dare, surrexit idem protinus imperator, et in arbitrio praefati pontificis tribuit judicare judicium suum: etenim nullus pontificum juniorum vel inferiorum urbium suis actis judiciis invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mãioresuononinnuente consacer¬
quidem postuiat si eiquilbet inferior
non audet benedicere.cur hoc: num¬
quid benedicere peccm ẽ: absit. dema¬
iedicis eñ nonbenedicis dicit apłs.
quia regnumdei non possidebunt. S⁊
ꝑhoc innuit quantocensure freno
Unc aũt diuina inspirgionenͦ uoo
pigebunet nobis inpossibile erit ostũ¬
dere uobis sitñ audi t uelitis non
possequem quam rite abhisqui infe¬¬
rioris dignitatis uelordinis suntꝰ ludi¬
tialib submatidisfintionibꝰ. siquidẽ
tp̃rdioelitaniet̃ maximiani aug̃toꝵ
marcellinis ep̃s urbisrõne quipostea
insigs martir effectus ẽ adeo conpͥuisꝰ
ẽ apaganisut templum eorum in greᷤ¬
susgna thuris suꝑprinas imponeret.
Cuius reigrã collectonumerosorum ꝯ
idem pontifex se egisse confessus ẽ nui-
uidica cãmt̾uam non nro iuditio et
uge insinutuo cãmtuam et rursus.
Quoniamexte inquiunt ustificabe¬
ris. aut exdre condempnabis et it̃m

Expanded text:
majore suo non innuente consacerquidem postulat, sed ei quislibet inferior non audet penitus benedicere: cur hoc? Nunquid benedicere peccatum est? absit. De maledicis enim, non benedicis, dicit Apostolus: Quia regnum Dei non possidebunt ; sed per hoc innuitur quantae censurae freno unc autem divina inspiratione non nos pigebit. nec nobis impossibile erit ostendere vobis si tamen audire velitis, non posse quemquam rite ab iis qui inferioris dignitatis vel ordinis sunt, judicialibus submitti definitionibus. Siquidem tempore Diocletiani et Maximiani Augustorum Marcellinus episcopus urbis Romae, qui postea insignis martyr effectus est, adeo compulsus est a paganis, ut in templum eorum ingressus grana thuris super prunas imponeret: cujus rei gratia collecto numerosorum coidem pontifex se egisse confessus est. Nuljudica causam tuam, non nostro judicio. Et o, sed collige in sinu tuo causam tuam. Et rursus: Quoniam ex te, inquiunt, justificaberis, aut ex ore tuo condemnaberis. Et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
maior auetoritas eundĩeẽ et in omnib
controuersuad potioris sedis iuditiãdi
etiam ab ipis constat obseruatum ẽẽ hr̃¬
ticis alioqũm acephalumuquet ẽẽ con¬
ciliumubi detantapsona agͥ et maioꝵ
non expectatur sententia cumnee in
cã cłicoꝵ. inferiõris gradus sou̾us epĩsui¬

Expanded text:
major auctoritas eundum esse et in omnibus controversiis ad potioris sedis judicia dietiam ab ipsis constat observatum haereticis. Alioquin acephalum liquet esse ccilium, ubi de tanta persona agitur, non exspectatur sententia, cum nec in causa clericorum inferioris gradus, solius episc
Abbreviated transcription (Latin):
miet eo inconsuito. aut ꝓscͥptione ꝓ roã¬
no pontificatu coͣmmodare. aut p̃itatia
ꝓmutere. aut sacram̃tum p̃b̃e tẽptauĩt.
hat cã pͥuatis ꝯuenticut factis delib̾are ali¬
quid. dec̾nere p̃sũpẜit. loci sui dignatate
uel coĩo ne pͥuetur. et infra. ꝑꝑoccultas frau¬
des et coniurationumserretas insidias qs
sententia huius distctionis ⁊sequitur. Si
quis ad aeccłasticam ꝑtułit notitiã. ꝯscilia
coꝵ qui cc̃ hanc sinodum depontificalie¬
particeps actioĩs huius moĩ non solum
purgatus aboĩculpasit: s ⁊̃ remũneratiõe¬
ꝵ que non indigna sit subleuet᷑. Itẽ exc̃. ste¬

Expanded text:
mi, et eo inconsulto, aut subscriptionem pro Romano pontificatu commodare, aut pitacio promittere, aut sacramentum praebere tentaverit, hac causa privatis conventiculis factis deliberare atque decernere, loci sui dignitate, atque communione privetur. Et infra: Propter occultas fraudes et conjurationum secretas insidias, quas hujus sententia districtionis consequitur, si quis ad ecclesiasticam pertulerit notitiam, consilia eorum qui contra hanc synodum de pontificali eparticeps actionis hujusmodi, non solum purgatus ab omni culpa sit, sed etiam remuneratione, quae non indigna sit, sublevetur. Universa s
Abbreviated transcription (Latin):
nreligiosa consuetudo e: quã uulgus
ꝑsc̃oꝵ solempnitat es agere ꝯsueuit.
ppłĩquicħent officia diuina attendẽ.
saltatiõnib turpib iningilant. catica
nsolum mala canentes .s ⁊ reugiosoꝵ¬

Expanded text:
religiosa consuetudo est, quam vulgus per sanctorum solennitates agere consuevit. Populi, qui debent officia divina attendere, saltationibus et turpibus invigilant canticis, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
pectatũ cius ñ souum ingui eius malo: s
⁊̃ intanto seandaloalioꝵ ẽ atq hexpe¬
dire utilitati eccłę uidetur antistiti. in

Expanded text:
um ejus non modo in gravi ejus malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Ut in fra causa̾ Quidã pb̃r. ut̃iu¬
xta et himo logiam uocabuli anatħa
illud inciderit quia acorꝑe ⁊ sangui¬
ne xͥ. et ab inͣgressu eccłe se auenũ
facit. qui inpias manus incłicumim
absolui .i. more penitentiũ reꝯcilia¬
desententia notatis intelligendũẽ.¬

Expanded text:
c., ut infra in causa: Quidam presbyter, ut juxta etymologiam vocabuli anathemillud inciderit, qui a corpore et sanguine Christi et ab ingressu ecclesiae se alienum facit, qui impias manus in clericum absolvi, id est more poenitentium reconciliade sententia notatis intelligendu
Abbreviated transcription (Latin):
dicente. Uidete sumat neforte sumat.
deligno uite:quasententiã que non
seꝑatur quis aꝯsortio fidelium. Est¬
⁊ alia sententia que anath auocatur.
qua quisq seꝑatur a consortio fideli¬
um. de qua sup̃cum excõicatis noli¬
te coĩcare. hanc distrnetionem cinꝙ
licet adu̾tere: Ex auctoritate iohis pp̃
hengilt᷑rudam uxorem bosonis ⁊ c̃.

Expanded text:
e: Videte, ne forte sumatis de ligno vitae. Qua sententia non separatur quis a consortio fidelium. Est et alia sententia, quae anathema vocatur, qua quisque separatur a consortio fidelium, de qua supra: Cum excommunicatis nolite communicare. § 2. Hanc distinctionem licet cuique advertere ex auctoritate Joannis Papae: Engeltrudam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
Extrasmagogam fatient uos qui arbitrabẽ¬
tur obsequium se prestare dõ. de eisdemẽt
um illisꝑhibeo. quia zelum dei hñt set ñ
E xcartus infimitate ꝓcedunt: quenature
langore. fiunt. Que nisi inputarentur ad
penam: nequa quã apłs lege carnis gua¬
tusꝑicẽt. In feuꝵ ego hõ ⁊ quisine ubabit
decõrꝑe mortis huius: ⁊ ẽ. Siue gͥ penes
uolumtatẽ. fiue penes infirmitatẽ pecrã

Expanded text:
Extra synagogam facient vos, quia arbitrabuntur obsequium se praestare Deo. De eisdem etiaum illis perhibeo, quia zelum Dei habent, sed non Ex carnis infirmitate procedunt quae naturae languore fiunt, quae, nisi imputarentur ad poenam, nequaquam Apostolus lege carnis gravatus diceret: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? etc. Sive ergo penes voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
Exuolumtatt itac peccata ꝓcedunt. q
ubomentis arbit qe delinquentis ꝓposi¬
to ꝯmit̾untur. Porroinfirmita salia est
animu: alia carnis Infirmitas anittig¬
tintia. Carnis infirmitis c̃: eius ꝯcupiscẽ¬
na Exutiaq aut̃ infirmitate. que ꝓcediũt.¬

Expanded text:
Ex voluntate itaque peccata procedunt, quae libero mentis arbitrio et delinquentis proposito committuntur. § 2. Porro infirmitas alia est animi, alia carnis. Infirmitas animi est ignorantia; carnis infirmitas est concupiscentia. Ex utraque autem infirmitate quae
Abbreviated transcription (Latin):
onis etas capax ẽẽ non põt: euidenter datur
intelliginulli pꝰbaptis mum peccata inpu¬
bitari. siue sit adultussiue inpubes. nisi ratioĩ¬
u sit capax. uñ ⁊̃ debrutis auimalib eadem¬
⁊ sua facta ei noninputentur. Inquid .a. ani
̃malia p̃sentis scłicursum. aut ornatum:
scd̾m creatoĩs in ꝯp̃hen sibilem ꝑagunt
molum tatẽ. que desuis factis nullam ratiõe
reddituri sunt. quia rationabilia non sumt
quas inusũ uite p̃sentis acceperunt: rat̾io
Sacre tñ legis auctontate. animalia iubẽ¬
refricant memonam fact:. UIndea¬

Expanded text:
orum aetas capax esse non potest, evidenter datur intelligi, nulli post baptismum peccata imputari, sive sit adultus sive impubes, nisi rationis sit capax. Unde etiam de brutis animalibus eadem sua facta eis non imputentur: Animalia ipraesentis saeculi cursum atque ornatum secundum creatoris incomprehensibilem peragunt voluntatem, quae de suis factis nullam rationem redditura sunt, quia rationabilia non suntquas in usum vitae praesentis acceperunt rationemSacrae tamen legis auctoritate animalia jubenrefricant memoriam facti. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
putanturadpenam.S: obicitur delamech.
quicumcetus ⁊̃ eẽt: caym inter fecit. nec
cum excusauit cecitatis infirmitas. Unde
dictum ẽ. septuplũ ultio dabitur decaym.
dela mech uero septuagies sepues. Srceci¬
taeãgnorantie similis ẽ. Exut̃q enĩque

Expanded text:
poenam. § 2. Sed objicitur de Lamech, qui, quum caecus esset, Cain interfecit, nec eum excuvavit caecitatis infimitas. Unde dictum est: Septuplum ultio dabitur de Cain; de Lamech vero septuagies septies. Sed caecitas ignorantiae si
Abbreviated transcription (Latin):
iiu imputare. Si carnis insirmitas. dupli¬
citer intelligitur. Est enĩ langor nature q̃
carnis ꝯcupiscentia appellatur. que uerius
anime. infirmitas dicipot̃. Si ideo carius
infirmitas dr̃. quia accidit aĩs exꝯiunete
carnus corruptione. Porro aliã infirmita ẽ
ipãdissoluitur. Similiteranimi infirmitaᷤ
duplexẽ. una que uitiũ appellatur. quaaĩa
nonsit: peccatũ ẽ. tñ pena⁊ causa peccĩ. ut

Expanded text:
illa imputari. Sed carnis infirmitas dupliilla imputari. Sed carnis infirmitas dupliciter intelligitur. Est enim languor naturae, qui carnis concupiscentia appellatur, quae verius animae infirmitas dici potest, sed ideo carnis infirmitas dicitur, quia accidit animae ex corruptae carnis conjunctione. Porro alia est infirmitas, dissolvitur. § 1. Similiter animi infirmitas duplex est: una, quae vitium appellatur, qua animnon sit peccatum, est tamen poena, et causa peccati, ut
Abbreviated transcription (Latin):
la hic dĩcuntur expianda. Nam sidiligẽ¬
ter inspitiatur. forte ip̃m peccare ntͣ mo
uelit. s ꝑꝑ aliud quod uult peccat. Omnes
quippe homines quiscientes fatumt quod¬
non licet liellent licere ͥ usꝙ ad eo ip̃m pec
quod exeo ꝯsequitur. hec sittase nonłiñt:
non sunt peccã nolentium. nͥ nescientium
que discernunt̃ apeccatis uolentiũ. dig̃. t.¬
iniunam paupossunt ⁊ facere posse. Sane
sunt quidam qui facẽ nonpossunt. iit puta
sifuriosus. ⁊ inpubes qui capaxnonẽ doli.
Namꝙ hupatiiniuriã solent: non facere.
Cum enĩ iniuria ex affectumentis ꝯsistit:
ꝯsequens ent dicere. hossiue pulsent. siue ꝯ¬
uitium dicant. inuiri am fecisse non udẽi.
at: pot̃. Pacere uõ nemo. nisiquiscit seinu¬
riam facere. Eniam scinesciat cinfatiat. Qt
siquis ꝑiõcum᷑ pͣcuti at. aut dumcẽrtat ĩnͤ¬
ceciderit. dumputat ẜuum suum. in eacau  :
p̃missis apparet: siue exuolum tate. siue
ex infirmitate. ꝓcedant peccã: palamẽ.

Expanded text:
a hic dicuntur expianda. nam si diligenter consideretur, forte ipsum peccare nemo aliud fit, quod uult qui peccat. omnes quippe homines, qui scientes faciunt quodnon licet, uellent licere: usque adeo ipsum peccquod ex eo consequitur. haec si ita se habent, non sunt peccata nolentium nisi nescientium, quae discernuntur a peccatis uolentium. Etiniuriam pati possunt, et facere posse.Sane sunt quidam, qui facere non possunt, ut puta furiosus et inpubes, qui doli capax non est: namque hi pati iniuriam solent, non facere. cum enim iniuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri.at, potest: facere nemo, nisi qui scit se injuriam facere, etsi nesciat cui faciat. Quare si quis per jocum percutiat, aut dum certat, injcaeciderit, dum putat servum suum, in ea causa aret, sive ex voluntate sive ex infirmitate peccata procedant, palam est