comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uã sicut popłi delictum .ẽ quando pͥncipes malist.
sic pͥncipis est peccatũ. quando uidices iniqͥ existuNT.
Bonꝰiudex. sicut nocere ciuib nescit. ita ꝓd. ẽẽ. om̃ib
nouit. Aliis enĩ p̃sto censura iusticiȩ. aliis bonita¬
te iuditia sine ꝑsonarũ acceptione suscipit. Nam
infirmat iusticiã auaritiȩ flãma: nec studet au

Expanded text:
atum delictum est, quando principes mali sunt, sic principis est peccatum, quando judices iniqui existunt Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirma
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis infidelitatis cumulatur inuidia. cũ credentium
arguantur ecemplo: quib: nulla factorũ admiratione ꝓposita
salus om̃is eacfide sit. Dm̃ enĩ inbethsaida & capharnaum mu¬
ti laudant. caetiuident. surdi audiunt. daudi circũcurrunt.
mortui sentiu s & nullã fidei uoluntatẽ rerũ tantarũ admiratio
cõmouebat: cũ sola gestorũ auditio uocare admetũ atq ad fidẽ
raꝑe debuisset. Sed non solũ trri & sydonis sed ipsa sodomorũ
&gomorreorũ facient leuia peccata: quia forte illis credendi
fuisset affectus. si taliũ uirtutũ contẽplatio contigisset.

Expanded text:
praedicationis infidelitatis cumulatur invidia, cum credentium praedicationis infidelitatis cumulatur invidia, cum credentium arguantur exemplo, quibus nulla factorum admiratione proposita, salus omnis ex fide sit. Dominum enim in Bethsaida et Capharnaum muti laudant, caeci vident, surdi audiunt, claudi circumcurrunt, mortui sentiunt; et nullum fidei voluntate rerum tantarum admiratio commovebat, cum sola gestorum auditio vocare ad metum, atque ad fidem rapere debuisset. Sed non solum Tyri et Sidonis, sed ipsa Sodomorum et Gomorrhaeorum facient levia peccata: quia forte illis credendi fuisset affectus, si talium virtutum contemplatio contigisset.
Abbreviated transcription (Latin):
&r effitiens ddiscernitur ab effecto. Plures enim eludere dictum
apłicum qđ ait rep̃m dĩ sapientiam et dĩ uirtutem. his modis
solent: quod ineo excuirgine creando efficax dĩ sapientia et uirtꝰ
eocciterit. & innatiuitãte eiꝰ diuinae erudientiae & potestatis opꝰ
intelligatur : sitq: in eo efficientia potius quã natura sapientia ẽ.
Quorũ nequid tale intelligi posset: ipstĩse sapientiã nuncupa
karitas. spes. pudicitia. iciuniũ. continentia. humilitas: humani¬
tas. Sed haec naturae oꝑa sunt: non ipsanatura. Et non in his
quae fiunt consistit res ipsa quae faciat. Cur apłs dĩ uirtutẽ et
dĩ sapientiã dixcerit: Quia eocea sapientia quae erat: creata sapi
sydonae factae ee̾nt uirtutes quae s sunt in uobis. et rełqͣ. In ob¬
audientiac maledictũ: cũ oboedientiae benedictione decer¬
nitur. Primis enim iud aeis oportuit p̃dicari: sed priuilegio

Expanded text:
et efficiens discernitur ab effecto. Plures enim eludere dictum et efficiens discernitur ab effecto. Plures enim eludere dictum apostolicum, quo ait Christum Dei sapientiam et Dei virtutem , his modis solent: quod in eo ex virgine creando efficax Dei sapientia et virtus exstiterit, et in nativitate ejus divinae prudentiae et potestatis opus intelligatur; sitque in eo efficientia potius, quam 725 natura sapientiae. Quorum ne quid tale intelligi posset, ipsum se Sapientiam nuncupavspes, charitas, pudicitia, jejunium, continentia, humilitas, humanitas: sed haec naturae opera sunt, non ipsa natura; et non in his quae fiunt, consistit res ipsa quae faciat. Cur Apostolus Dei virtutem et Dei sapientiam dixerit, quia ex ea Sapientia quae erat, creata sapieSidone factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, et reliqua . Inobedientiae maledictum cum obedientiae benedictione decernitur. Primis enim Judaeis oportuit praedicari; sed privilegio
Abbreviated transcription (Latin):
pathabens: quia ꝑobseruantiae difficultatẽ nccesse sibi eẽt in lege
peccare. Rursumq in xp̃o euangłii p̃dicatio uitae libertate nor
placeat. ꝑ quã difficultates legis et onera lacata sunt: & ad eam pu¬
blicani peccatoresq crediderint. atq ita toc et cantis ad monitionũ
generib frustra habitis. nec ꝑ grãm iustificentur: & alege sint abdica¬
facientes regno caelorum. ipsũ illud fidei iustificatione diripiunt.
confitentes iustum sapientiae opus eẽ quia munus sad fideles et ob¬
seqquentes acontum acib in fidisq transtuleric. Est aut̃ otiosum
hocinloco uircutem dicti contueri: &x iustificata est sapientia.
Desc utiqulocutus est. Est enĩ ipse sapientia: non ex efficientus.
isedex natura. Resenĩ om̃is habet pocestatẽ. Cȩterum negoti¬
um om̃e potestatis effectus est: & ñ idem est opus uirtutis et uircus.

Expanded text:
pat, habens : quia per observantiae difficultatem necesse sibi esset in lege pat, habens : quia per observantiae difficultatem necesse sibi esset in lege peccare: rursumque in Christo Evangelii praedicatio vitae libertate non placeat, per quam difficultates legis et onera laxata sint, et jam publicani peccatoresque crediderint : atque ita tot et tantis admonitionum generibus frustra habitis, nec per gratiam justificentur, et a lege sint abdicafacientes regno coelorum, ipsum illud fidei justificatione diripiunt: confitentes justum Sapientiae opus esse, quia munus suum ad fideles et obsequentes a contumacibus infidelibusque transtulerit. Est autem non otiosum hoc in loco virtutem dicti contueri. Et justificata est Sapienta de se utique locutus est. Est enim ipse Sapientia, non ex efficientiis, sed ex natura: rei enim omnis habet potestatem. Caeterum negotium omne potestatis effectus est: et non idem est opus virtutis et virtus,
Abbreviated transcription (Latin):
Totus hic sermo infidelitatis opprobrium est. et de affectu supioris
quaerimoniae descendit: quia insolens plebs ꝑdiuersa p̃dicationũ
genera docta nonfuerit. inpueris scilicet frophas significans: qui
in medio synagogae tanquam inpublico fori conũentu populũ
coarguant. quod cantantib: sibi offitio corporis non obsecundaue¬
rint: idest qđͣ cdictis suis non paruerint. Ad cantantium enimmodũ.
saltantium mocus aptatur. Insimplicitate aut̃ sensus ut puerip̃di¬
dicauerunt. & ad confessionem psallendi dõ ꝓuocauer: ut cantico mo-¬
rsi tenetur. ut saiae. ut dauid: ut cȩterorũ ꝓpħarũ. Rursumq eos
inpoenitentiam peccatorũ & addolorem acluctum ueterũ delictorũ
nec iohis p̃dicatio inflecerit. quib ec leoc grauis uisa sit: potib cibisq
p̃scriptis & difficilis et molesta. peccatũ quod inse doemoniũ nuncu-¬

Expanded text:
. Totus hic sermo infidelitatis opprobrium est, et de affectu superioris . Totus hic sermo infidelitatis opprobrium est, et de affectu superioris querimoniae descendit; quia insolens plebs per diversa praedicationum genera edocta non fuerit: in pueris scilicet prophetas significans, qui in medio synagogae, tamquam in publico fori conventu, populum coarguant, quod cantantibus sibi officio corporis non obsecundaverint, id est, quod dictis suis non paruerint. Ad cantantium enim modum saltantium motus aptatur. In simplicitate autem sensus, ut pueri, praedicaverunt, et ad confessionem psallendi Deo provocaverunt, ut cantico Moysi tenetur, ut Esaiae, ut David, ut caeterorum prophetarum: rursumque eos in poenitentiam peccatorum, et ad dolorem ac luctum veterum delictorum nec Joannis praedicatio inflexerit: quibus et lex gravis visa sit potus cibique praescriptis et difficilis et molesta, peccatum in se, quod daemonium nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
scandalo ingensfidei periculũ sentiebat. ire potius apłos adoues
isrł ꝑditas iusserat. ipsos continuo oportebat in regno et in abra¬
hac & isaac et iacob familia atq agnitione retineri. Sed om̃is haec
p̃dicatio: ꝓfectũ publicanis & peccatorib afferebat. Eochis enim iã
credentes. eochis iam apłi: eochis iam regnũ caelorũ. Cȩterũ iohanni
aplebe non creditur: auctoritatẽ oꝙ̃i oꝑa non merentur. Oruoc:
futura erat scandalo. Iam ꝓphetia cessat. iamlex expletur. iam
Auis xxp̃c p̃dicatur: & ab alus agnoscitur. Aiis nascitur soc abastus
diligitur. Sui eũ respuunt: alieni suscipiunt. Propriu in sectantur
cõplectur iiici. Hereditatẽ adoptio excpetit: familia reicit
Testamentũ filii repudiant: serui recognosc unt. Itaq uim regnũ
caelorum patitur. inferentesq diripiunt: quia gła is rł apatrib de¬
bita. a prophetis nuntiata: axcp̃o nunttata oblata. fide gentium

Expanded text:
scandalo ingens fidei periculum sentiebat. Ire potius apostolos ad oves scandalo ingens fidei periculum sentiebat. Ire potius apostolos ad oves Israel perditas jusserat: ipsos constitui oportebat in regno, et in Abrahae et Isaac et Jacob familia atque agnatione retineri. Sed omnis haec praedicatio profectum publicanis et peccatoribus afferebat. Ex his enim jam credentes, ex hisa plebe non creditur, auctoritatem Christi opera non merentur, crux futura erat scandalo. Jam prophetia cessat, jam lex expletur, jam Aliis Christus praedicatur, et ab aliis agnoscitur: aliis nascitur, et ab aliis diligitur. Sui eum respuunt, alieni suscipiunt: proprii insectantur, complectuntur inimici. Haereditatem adoptio expetit, familia rejicit. Testamentum filii repudiant, servi recognoscunt. Itaque vim regnum coelorum patitur, inferentesque diripiunt: quia gloria Israel a patribus debita, a prophetis 724 nuntiata, a Christo oblata, fide gentium
Abbreviated transcription (Latin):
quod induitur. anima significat: quod luxu ac lasciuus molle¬
scat. Sed qͥuestiti mollib sunt: indomib regũ sunt. In regibus:
trans gressorũ nuncupatio est. Hii enĩ scł̃i. sunc potentes: mun¬
diq: dominantes. Orgo uestiti mollib: in domib regum sunt.
habitationẽ consimilẽ sedẽ ꝓpositis suis atq oꝑib eligentium.
& cȩcera. Głam om̃em ioħis dñs ostendit. dicens eẽ eũ ultra ꝓpħam:
& quo. eoriatis mulierũ nullus maior ꝓpħa surreacerit. nisi quod
quiminor eo est idest qui int̾rogatur. cui non creditur. cui cestimo¬
facientes diripiunt illud. Ut rerũ natura eocigit: iumpotior affert.
minorq erit cui dͥis afferatur. Quid ergo est quod diripiens est. qͦdq
uimpacitur: contuendũ est. Infidelitatẽ discipłorũ ioħis: dñs aduer¬
terat. Turbae etiã opinionem de eiꝰnuntio intelleoerat. in crucis

Expanded text:
quo induitur 723 anima significat, quod luxu ac lasciviis mollequo induitur 723 anima significat, quod luxu ac lasciviis mollescat. Sed qui vestiti mollibus sunt in domibus regum sunt. In regibus, transgressorum angelorum nuncupatio est: hi enim saeculi sunt potentes, mundique dominantes. Ergo vestiti mollibus in domibus regum sunt, habitationem, consimilem sedem propositis suis atque operibus eligenti etc. . Gloriam omnem Joannis Dominus ostendit, dicens esse eum ultra prophetam: et quo ex natis mulierum nullus major propheta surrexerit; nisi quod qui minor eo est, id est, qui interrogatur, cui non creditur, cui testimofacientes diripiunt illud . Ut rerum natura exigit, vim potior affert; minorque erit, cui vis afferatur. Quid ergo est quod diripiens est, quodque vim patitur, contuendum est. Infidelitatem discipulorum Joannis Dominus adverterat, turbae etiam opinionem de ejus nuntio intellexerat, in crucis
Abbreviated transcription (Latin):
desertũ uidere : Lrundinẽ uento moueri : Desercũ sc̃osp̃u ua¬
cuum sentiendũ est: in qͦhabitatio dĩ nulla sit. In harundine
enĩ homo talis ostendit᷑: degła scłi uitae suae in anitate spetiosus.
inse aut̃ fructu ueritatis cauus: excterior placens. et nullus interior:
ad om̃em uentorũ motũ idest immundorũ sp̃uum flatũ mouendꝰ.
neq ad consistendi firmitatẽ ualens: & animi medullis inanis. Ergo
cũ dicit quid existis indesertũ uidere. harundinẽ uento moueri :
hoc loquitur. Nunquid ercistis uidere hominẽ cognitione
dĩ uacuũ. & adimmundorũ sp̃uum flatũ uagantem: Nã in¬
crepantis affectu potius quã confirmantis hoc loquitur:
ostendens scilicet tion eum in ioħe consptci qͥ in an is & mobilis sit.
med quid eocistis uiderc : hominm mollib ues citum: Ecce qͥ
omollib uestiuntur: indomib regũ sunt. Ueste ambitũ corporis

Expanded text:
desertum videre? Arundinem vento moveri ? Desertum sancto Spiritu vadesertum videre? Arundinem vento moveri ? Desertum sancto Spiritu vacuum sentiendum est, in quo habitatio Dei nulla sit. In arundine enim homo talis ostenditur, de gloria saeculi vitae suae inanitate speciosus, in se autem fructu veritatis cavus; exterior placens, et nullus interior; ad omnem ventorum motum, id est, immundorum spirituum flatum movendus, neque ad consistendi firmitatem valens, et animi medullis inanis. Ergo cum dicit: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento moveri? hoc loquitur: Numquid existis videre hominem cognitione Dei vacuum, et ad immundorum spirituum flatum vagantem? Nam increpantis affectu potius quam confirmantis hoc loquitur: ostendens scilicet non eum in Joanne conspici, qui et inanis et mobilis sit.Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Vestem ambitum corporis
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o erat gestum. qđ ioħem scandalizaret: Non utiq. Nam
impso doctrinae suae cursu & oꝑis morabatur. Sed suꝑioris senten¬
tiae eiꝰ ꝓpͥetas contuenda est: quid illud sit qđ pauꝑes bene nuntian¬
tur. Id est qͥ ꝑdiderint animã. qͥ crucẽ suã acceperint & sequentur.
qͥhumiles sp̃u fient. qͦrũ regnũ p̃peratur incalo. Ergo qͥa iN
dño haec passionũ uniuersitas conueniret. futuraq ẽẽt crux sua
plurimis scandalũ: beatos eos ꝓfessus est qͦrũ fidei nichil tempta¬
menta deferret cruac. mors. sepultura. Itaq cui rei ioħs cauisset
ostendit. dicens beatos eos qͥb: aliqͥd inse. scandali non fuisset: qͥa
metu eiꝰ discipłos suos ioħes ut xep̃m audirent misisset. Acne istud¬
referri ad ioħem posset. tanquã aliqͥd sc⁊ alizatus ẽẽt in xep̃o.
abeuntib illis. ad turbas decolocutus. Quid excistis iN

Expanded text:
jam in Christo erat gestum, quod Joannem scandalizaret? Non utique. Nam jam in Christo erat gestum, quod Joannem scandalizaret? Non utique. Nam in ipso doctrinae suae cursu et operis morabatur. Sed superioris sententiae vis et proprietas contuenda est, quid illud sit quod pauperes bene nuntiantur; id est, qui perdiderint animam, qui crucem suam acceperint et sequentur, qui humiles spiritu fient, quorum regnum praeparatur in coelo. Ergo quia in Domino haec passionum universitas conveniret, futuraque esset crux sua plurimis scandalum; beatos eos professus est, quorum fidei nihil tentamenti afferret crux, mors, sepultura. Itaque cui rei Joannes cavisset ostendit, dicens beatos eos, quibus aliquid in se scandali non fuisset: quia metu ejus discipulos suos Joannes, ut Christum audirent vireferri ad Joannem posset, tamquam aliquid scandalizatus esset in Christo; abeuntibus illis, ad turbas de eo locutus est: Quid existis in
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis & carcere continebatur: ergo ad euangłia contuenda leac
mittit. ut infidelitas fidem dictorum contem̃pletur infactis: et
quod intra eã peccatorũ fraude sit. uinctũ ꝑ intelligentiã liber¬
tatis euangłicae absoluatur. Tali igitur ioħs excemplo: non suȩ
sed discipłorum ignorantiae consulit. Ipse enim: uenturũ inre¬
missionẽ peccatorũ p̾dicauit. Sedut scirent non alium a se
p̃dicatum. ad oꝑa eius intuenda discipłossuos mislenutiauctoꝵ¬
ritatem dictis suis illius oꝑa conferrent. neq xp̃c alius expesti¬
retur: quã cui testimonium oꝑa pręstitissent. Et cũ totum.¬
se dñs rerũ mira culis ꝓdidisset: caecorũ scilicet uisu. claudorũmi
cursu. lepsorum cu ratione curatione. surdorũ auditu. uoce
mutorum. uita mortuorum. pauperũ p̃dicatione: ait. Bea¬
tus: qui in me non fuerit scandalizatus. Nunquid iam aliquid

Expanded text:
vinculis et carcere continebatur. Ergo ad Evangelia contuenda lex vinculis et carcere continebatur. Ergo ad Evangelia contuenda lex mittit: ut infidelitas fidem dictorum contempletur in factis; et quod intra eam peccatorum fraude sit vinctum, per intelligentiam libertatis evangelicae absolvatur. Tali igitur Joannes exemplo, non suae, sed discipulorum ignorantiae consulit: ipse enim venturum in remissionem peccatorum praedicavit. 722 Sed ut scirent non alium a se praedicatum, ad opera ejus intuenda discipulos suos misit: ut auctoritatem dictis suis illius opera conferrent, neque Christus alius exspectaretur, quam cui testimonium opera praestitissent. 3. Scandalumse Dominus rerum miraculis prodidisset, caecorum scilicet visu, claudorum cursu, leprosorum curatione, surdorum auditu, voce mutorum, vita mortuorum, pauperum praedicatione; ait, Beatus qui in me non fuerit scandalizatus . Numquid aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat. & ꝓpħa tantus dñisuũ nescit: At quinuenturum ut
prȩitor nuntiauit. consistentem ut ꝓpħa agnouit: ad euntẽ ut
confessor ueneratus est. Unde tã uariac oetam abundanti cius
scientiae error obrepsit: Sod consequens de eo dñi testimonium:
sentiri hoc ita nonsinit. Neq sane credi potest sp̃s sc̃i głam incarcere
posito defuisse: cũ apłis uirtutis suae lum̃ e̾et in carcere positis mi¬
nistraturus. Sed p̃betur in his quae in ioħe gesta sunt intelligentia¬
amplios. & cũ facti efficientia gr̃a in eo expressa sentitur: ut ꝓpħa
ipse ipso quoq conditionis suae genere ꝓpħarit. quia in eo forma
legis clata est. Xp̃m enim leoc annuntiauit. & remissionẽ pecca¬
torum p̃dicauit: & regnum cȩlorum spopondit. Et iohannes
totum hoc opuslegis expleuit. Igitur cessante iam lege. quae pec¬
catis plebis indusa & popłi uincta uitus. ne xp̃c posset intelligi

Expanded text:
ignorat? et propheta tantus Deum suum nescit? Atquin venturum ut ignorat? et propheta tantus Deum suum nescit? Atquin venturum ut praeitor nuntiavit, consistentem ut propheta agnovit, adeuntem ut confessor veneratus est. Unde tam variae et tam abundanti ejus scientiae error obrepsit? Sed consequens de eo Domini testimonium sentiri hoc ita non sinit. Neque sane credi potest, Spiritus sancti gloriam in carcere posito defuisse, cum Apostolis virtutis suae lumen esset in carcere positis ministraturus. 2. amplior: et cum facti efficientia, gratia in eo expressa sentitur; ut propheta ipse, ipso quoque conditionis suae genere prophetaret, quia in eo forma legis elata est. Christum enim lex annuntiavit, et remissionem peccatorum praedicavit, et regnum coelorum spopondit: et Joannes totum hoc opus legis explevit. Igitur cessante jam lege, quae peccatis plebis inclusa, et populi vincta vitiis, ne Christus posset intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
istis calicem aquac frigidae: &rełqͣ. Non in ane e̾e̾ bonae con¬
scientiae opus docuit: neq spem fidei alienae infidelitatis crimi¬
ne. laborare. Praeuidens enimplures futuros tantũ apostolatus
nomine głosos. om̃i uͦ uitae suae. oꝑe imꝓbabiles eosdemq diu
fallere: diuq mentiri: tamen obsequium quod ipsis subreligionis
opamnono delatum sit. mercede oꝑis sui speiq non fraudas. Nam
ud ipsi minimi ct̾nt idest peccatorũ om̃iũ ultimiminunũ omiuam
aut̃ est quominus nichil aliud est: noninania tam̃ in eos etiã leui
aq substigidac aquae nomine designata offitia ẽẽ decernit. Non
enim peccatis homuns̃ s ed discipłi nõmini honor prȩstitus est.Atq
ita ꝓbitatem obsequentis. fallentis de se probra nonlȩdunc: cum
mercedem suam dantis fide non assumentis m̃datio conseqͣ tur.
rus ẽs. an aliũ expectamus: Iohaimes detentus carcere dñm

Expanded text:
isti calicem aquae frigidae, et reliqua . Non inane esse bonae conisti calicem aquae frigidae, et reliqua . Non inane esse bonae conscientiae opus docuit, neque spem fidei alienae infidelitatis crimine laborare. 721 Providens enim plures futuros tantum apostolatus nomine gloriosos, omni vero vitae suae opere improbabiles, eosdemque diu fallere diuque mentiri, tamen obsequium, quod ipsis sub religionis opinione delatum sit, mercede operis sui speique non fraudat. Nam licet ipsi minimi essent, id est, peccatorum omnium ultimi minimum omnium autem est, quo minus nihil aliud est, non inania tamen in eos etiam levia, quae sub frigidae aquae nomine designat, officia esse decernit. Non enim peccatis hominis, sed discipuli nomini honor praestitus est. Atque ita probitatem obsequentis, fallentis de se probra non laedunt: cum mercedem suam dantis fide, non assumentis mendacio consequatur. rus es, an alium exspectamus ? Joannes detentus in carcere Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ctum: & p̃ceptorũ sedulitatem impendit. Et qui periculũ non
recipientium apłos. eccussi pulueris testimonio denuntiasset. re¬
cipientium meritũ ultra gram sperati offitii cõmendat: docetq in
se etiam mediatoris offitium: quicũ sit receptus a nobis. atq ille
ꝓfectus exdõ sit: disꝑillũ transfusus in nobissit. Atq ita qui apłos
non aliud in apłis recipit quã qđ inxp̃o est. neq inocp̃o aliud ẽ. quã
qd̃ indõ est. Perquȩ hunc ordinẽ gr̃arũ non aliud est apłos recepis¬
pit ꝓpħam innomine ꝓpħae: mercedem ꝓphȩ accipiet. Quipro¬
phetam recipit. habitantem recipit inꝓpħa: fitq ꝓpħȩ mercode
stum merces deputatur : fitq iustus ex honore iustitiae. Acsic
consummatur iustitia eo fide. & mercedẽ adquirit officiũ plu¬
res consequendae aet̾nitatis occasiones dõ largiente: quando in
recipiendo iusto & ꝓpħa ipse reuerentiae affectus & iusti honorẽ

Expanded text:
ctum et praeceptorum sedulitatem impendit. Et qui periculum non ctum et praeceptorum sedulitatem impendit. Et qui periculum non recipientium apostolos excussi pulveris testimonio denuntiasset, recipientium, meritum ultra gratiam sperati officii commendat: docetque in se etiam mediatoris officium, qui cum sit receptus a nobis, atque ille profectus ex Deo sit, Deus per illum transfusus in nos sit. Atque ita qui apostonon aliud in apostolis recipit, quam quod in Christo est, neque in Christo aliud est, quam quod in Deo est: perque hunc ordinem gratiarum, non aliud est apostolos recepispit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet . Qui prophetam recipit, habitantem recipit in propheta: fitque prophetastum merces deputatur, fitque justus ex honore justitiae. Ac sic consummatur justitia ex fide, et mercedem acquirit officium, plures consequendae aeternitatis occasiones Deo largiente: quando in recipiendo justo et propheta, ipse reverentiae affectus et justi honorem
Abbreviated transcription (Latin):
potioribus. Et iccirco illi qui domesticas nominum caritates
postea qua relinquenda om̃ia quae inscło karissima sunt imꝑa-¬
uerat: ad iecit. Qui non accipit crucẽ suã & sequitur me:
non est me dignus. Quia qui xp̃i sunt: crucifiocer corpus suum
uitus & concũpiscentus. Et indignus est xep̃o qͥ noncrucẽ suã
inqua copatimur. comorimur. consepelimur. consurgimꝰ accipi¬
ens dñm sit secutus: in hoc sacramto fidei sp̃s nouitatẽ uicturus.
Qui inuenit anima sua: ꝑdet illã. Et qͥ ꝑdiderit anima suã
ꝓpter me: inueniet cam. Uerbi scilicet potestate & ueterum
duusione uitiorũ ꝓfitiet lucrũ animae inmortẽ: &dampiunsa¬
luttm. Ergo suscipienda mors est innouitate uitae: & cruceem̃
configendã sunt uitia: & aduersus ꝑsequentes contemptu p̃sentiũ
scientes cuiquã ius in anima nonrelinqui. & detrimento breuis uitȩ

Expanded text:
potioribus. Et idcirco illi, qui domesticas nominum charitates potioribus. Et idcirco illi, qui domesticas nominum charitates postea quam relinquenda omnia quae in saeculo carissima sunt imperaverat; adjecit, Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus : quia qui Christi sunt, crucifixerunt corpus cum vitiis et concupiscentiis. Et indignus est Christo, qui non crucem suam, in qua compatimur, commorimur, consepelimur, conresurgimus, accipiens, Dominum sit secutus, in hoc sacramento fidei spiritus novitate victurus.Qui invenerit animam suam, perdet illam; et qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam . Verbi scilicet potestate, et veterum divisione vitiorum, proficiet lucrum animae in mortem, et damnum in salutem. Ergo suscipienda mors est in novitate vitae, et cruci Domini configenda sunt vitia: et adversus persequentes, contemptu praesentium, scientes cuiquam jus in animam non relinqui, et detrimento brevis vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
flatu di uenit: quam uis id ipsum ad huc in materie sua eoetet eua¬
dat: quia cõmunio ipsis inuicem concilietur ea uerbo. iccirco iam
unum atq idem cum anima uelle coepit effici scilicet ut illa
est sp̃ualis. Quib: libertas uoluntatis asocru sua idest ab infide¬
licate diuisa iussuum om̃e concedit: utqđ erat libertas uolun¬
tatis. deinceps animac sit potestas. Fitq grauis indomo una dis¬
sensio &domestica nouo homini er̃ inimica: quia ille ꝑuerbũ
dĩ diuisus ab illis. manere & interior et exxterior id est et corpus
& anima insp̃s nouitate. gaudebit. Ea uͦ quac ingenita et
aquadam ꝓsapiae antiquitate deducta consistere inhis quib
oblectata sunt concupiscent: & origo carnis &origo animae
& libertas potestatis induos diuidentur. animam̃ scilicet et cor¬
pus hominis noui. quae unum atq: idem uelle coeper. diuisiq
tres duob: subiacebunt: indominatum eorum de sp̃s nouitate

Expanded text:
flatu Dei venit quamvis id ipsum adhuc in materia sua exstet, evaflatu Dei venit quamvis id ipsum adhuc in materia sua exstet, evadat; quia communio ipsis invicem concilietur ex verbo: idcirco jam unum atque idem cum anima velle coepit effici, scilicet ut illa est spiritalis, quibus libertas voluntatis a socru sua, id est, ab infidelitate divisa, jus suum omne concedit: ut quod erat libertas voluntatis, deinceps animae sit potestas. Fitque gravis in domo una dissensio, et domestica novo homini erunt inimica: quia ille per verbum Dei divisus ab illis, manere et interior et exterior , id est, et corpus et anima, in spiritus novitate gaudebit: ea vero, quae ingenita et a quadam prosapiae antiquitate deducta, consistere in his quibus oblectata sunt concupiscent. Et origo carnis et origo animae et libertas potestatis in duos dividentur, animam scilicet et corpus hominis novi, quae unum atque idem velle coeperunt: divisique tres duobus subjacebunt, in dominatum eorum de Spiritus novitate
Abbreviated transcription (Latin):
tum: mater animae infidelitas. Abhis enim: ortum ꝑtransgressio¬
nem primi parentis acccpimus. Nam uoluntas: unicuiq s̃ ua ad¬
iacet. Ergoiam unius domus quinq sunt. Pater corporis pecca¬
tum. mater animae infidelitas: & incedens uoluntatis arbitrium.
quod totum hominem quodam adiungi sibi iure distringit.
Huic infidelitas socrus est: nos exc ea natos atq afide metuq dĩ
peregrinantes accipiens. ut inter infidelitatem uoluntatemq
possessos & in ignoratione di et inom̃ium uitiorum oblectatio¬
aboriginis nr̃ae peccatis atq auctorib separamur. recisiq
quadam eacectione gladii dĩ. apatris &e matris affectionibus
qisidemus &r ueterem cumpeccatis atq infidelitate sua homi¬
antin eacuentes. & ꝑ sp̃m anuna & corpore. innouati: neccesse est
i ingeniti & uetusti oꝑis consuctudinem oderimus. Et quia corpꝰ
ipsum ꝑfidem mortificatum innaturam animae quae ex af¬

Expanded text:
tum, mater animae infidelitas; ab his enim ortum per transgressiotum, mater animae infidelitas; ab his enim ortum per transgressionem primi parentis accepimus. Nam voluntas unicuique sua adjacet. Ergo jam unius domus quinque sunt: pater corporis peccatum, mater animae infidelitas, et accedens voluntatis arbitrium, quod totum hominem quodam conjugii sibi jure distringit. Huic infidelitas socrus est, quae nos ex ea natos, atque a fide metuque Dei peregrinantes accipiens, ut inter infidelitatem voluptatemque possessos, et in ignoratione Dei et in omnium vitiorum oblectatioab originis nostrae peccatis atque auctoribus separamur; recisique quadam exsectione gladii Dei, a patris et matris affectionibus issidemus: et veterem cum peccatis atque infidelitate sua hominem exuentes, et per Spiritum anima et corpore innovati, necesse est ut ingeniti et vetusti operis consuetudinem oderimus. Et quia corpus ipsum per fidem mortificatum, in naturam animae, quae ex af
Abbreviated transcription (Latin):
in quosit ius potestatis & iuditii sȩueritas. & animaduersio pecca¬
torum. Ot huius quidem teli nomine noui euangłii p̃dicatio¬
nem appellatam: frequens inꝓpħis auctoritas est. Dĩ igitur
uerbum nuncupatum meminerimus ingladio: qui gladius mis¬
sus interram est: idest p̃dicatio eius hominum cͥorporib infusa.
Hoc igitur quinq habitantes inuna domo diuidit: & diuidic
tres induo. & duos ꝑtres. Et tria tantum in homine referunus.
idest corpus & animam & uoluntatem. Nam ut corpori anima
data est: ita & pocestas utriq utendi se ut uellet indulta est atq
obidlex est p̃posita uoluntati. Sedhoc in illis dep̾henditur. qui
primi adõ figurati sunt: inquib coeptae originis ortus effectus:
nontraductus aliunde. Sed exxpeccato atq infidelitate primi
parentis sequentib generationib coepit et̃ corporis nr̃i pater pecca¬

Expanded text:
in quo sit jus potestatis, et judicii severitas, et animadversio peccain quo sit jus potestatis, et judicii severitas, et animadversio peccatorum. Et hujus quidem teli nomine novi Evangelii praedicationem appellatam, frequens in prophetis auctoritas est. Dei igitur verbum nuncupatum meminerimus in gladio: qui gladius missus in terram est, id est, praedicatio ejus hominum corporibus infusa. Hic igitur quinque habitantes in una domo dividit, et dividit tres in duos, et duos super tres. Sed tria tantum in homine reperimus, id est, et corpus et animam et voluntatem. Nam ut corpori anima data est, ita et potestas utrique utendi se ut vellet indulta est: atque ob id lex est proposita voluntati. Sed hoc in illis deprehenditur, qui primi a Deo figurati sunt, in quibus coeptae originis ortus effectus 719 est, non traductus aliunde. Sed ex peccato atque infidelitate primi parentis, sequentibus generationibus coepit esse corporis nostri pater pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sibi uult missus potius gladius interram. & separatus
apatre filius. & filia amatre. & nurus aduersus socrum. et ho¬
minis domestici eius inimici: Igitur: exinde publica aucto¬
ritas impietati pferetur. Ubiq odia. ubiq bella : & gladius
dñi inter patrem et filium. & interfiliam matremq euaf dese.¬
uiens. Et inluca quidem: talis dehoc sermo est. Erunt enim
exhoc quinq inuna domo diuisi: Tres induo: & duo ꝑtres
diuidentur. Nunquid non inmaiorem numerum pocest
agnitionis domesticae familia diffundi: Auc prȩscripto tẽ¬
poris continebatur. ut edchoc eent quinq tantum iN
domo una idemq diuisi: Ergo qui sit gladius interra.
ni domestici eius inimici: contuendum est. Singularum qͥestm
rerum et uniuersae quȩstionis: primumnatura est explicanda:
Nec minus intelligentiam nr̃am sensus: & suꝑior & subsequas
adiuuabit. Gladiũs telorum om̃ium telum acutissimum est:

Expanded text:
. Quid sibi vult missus potius gladius in terram, et separatus . Quid sibi vult missus potius gladius in terram, et separatus a patre filius, et filia a matre, et nurus adversus socrum, et hominis domestici ejus inimici? Igitur exinde publica auctoritas impietati proferetur. Ubique odia, ubique bella, et gladius Domini inter patrem et filium, et inter filiam matremque desaeviens. Et in Luca quidem talis de hoc sermo est: Erunt enim ex hoc quinque in una domo divisi, tres in duos, et duo super tres dividentur . Numquid non in majorem numerum potest agnationis domesticae familia diffundi? Aut praescripto temporis continebatur, ut ex hoc essent quinque tantum in domo una, iidemque divisi? Ergo qui sit gladius in terra, ini domestici ejus inimici, contuendum est. 23. Gladii natrerum, et universae quaestionis primum natura est explicanda: nec minus intelligentiam nostram sensus et superior et consequens adjuvabit. Gladius telorum omnium telum acutissimum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ceullus igitur corporum nr̃orum casus est ꝑtimescendus. neq ul¬
slus interim est de carne admittendus dolor: quando ꝓnaturae
suae atq originis conditione resoluta. in substantiam sp̃ualis
anuae refundatur. Et quia doctrinis talib confirmatos oportet
liberam confitendi dõ habere constantiam: etiam conditionem
qua teneremur adiecit. negaturum se cum patre incaclis quise
hominib interram negasset: eum porro qui confessus coram ho¬
minib se fuisset ase incaelis confitendum: qualesq nos nominis
sui testes hominib fuissemus: talinos apud dm̃ patrem testi¬
tere interram. Nonueni pacem mittere: sed gladium. UeNI
enim separare filium aduersus patrem. & filiam aduersus ma¬
stici cius. Quae ista diuisio est: Inter prim a legis p̃cepta: acce¬
pimus. Honora patrem tuum: & matrem tuam. Et ipse dñs
ait. Pacem meam do uobis: pacem meam relinquo uobis

Expanded text:
Nullus igitur corporum nostrorum casus est pertimescendus, neque ulNullus igitur corporum nostrorum casus est pertimescendus, neque ullus interimendae carnis admittendus est dolor: quando pro naturae suae atque originis conditione resoluta, in substantiam spiritalis animae refundatur. 21. Et quia doctrinis talibus confirmatos, oportet liberam confitendi Dei habere constantiam; etiam conditionem qua teneremur adjecit, negaturum se eum Patri in coelis, qui se hominibus in terra negasset : eum porro, qui confessus coram hominibus se fuisset, a se in coelis confitendum; qualesque nos nominis sui testes hominibus fuissemus, tali nos apud Deum patrem testit ipse ait: Non veni pacem mittere in terram sed gladium. Veni, inquit, separare filium adversus patrem suum, et filiam adversus mastici ejus . Quae ista divisio est? Inter prima enim legis praecepta accepimus: Honora patrem tuum et matrem tuam . Et ipse Dominus ait: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis
Abbreviated transcription (Latin):
unum eoc eis potius decidere. Quem admodum aut̃ si euola-¬
rent unum eẽnt. id est corpus in naturam animac transisset :¬
& grauitas illa terrenae materiae inꝓfectum et substanti am
animae aboleretur. fieretq corpus potius sp̃uale: ita peccator
p̃tio uenditis innaturam corporum animac subtilitas ingra¬
uescit. & terrenam contrahic eocuitiorum sorde materiem:
fitq unum ex illis qđ tradatur interram. Plurimis aut̃ eos an¬
te stare passerib: cum dicit: ostendic multitudini infidelium
electionem fidelium p̃esse: quia his casus interram sit: illis uola
Neq: enim dignum negotiumest: peritura numerare. Ut igitur
nichil eo nobis periturum ẽc̃ cognosceremus. quia multo passerib
meliores sumus: ipso capillorum nr̃orum supputatorum nume¬
ro indicatur. saluis nobis ede solido futuris cum quod innume-¬
Idauinobis sit conseruandi & affectu et pocestate numeretur.

Expanded text:
unum ex eis potius decidere. Quemadmodum autem si evolaunum ex eis potius decidere. Quemadmodum autem si evolarent, unum essent, id est corpus in naturam animae transisset, et gravitas illa terrenae materiae in profectum et substantiam animae aboleretur, fieretque corpus potius spiritale: ita peccatorum pretio venditis, in naturam corporum animae subtilitas ingravescit, et terrenam contrahit ex vitiorum sorde materiem, fitque unum ex illis quod tradatur in terram. Plurimis autem eos ante stare passeribus cum dicit, ostendit multitudini infidelium electionem fidelium praesse: quia his casus in terram sit, illis volatollicitudinis cura est: neque enim dignum negotium est, peritura numerare. Ut igitur nihil ex nobis periturum esse cognosceremus, quia multo passeribus meliores simus; ipso capillorum nostrorum supputatorum numero indicatur, salvis nobis ex solido futuris : cum quod innumein nobis sit, conservandi et affectu et potestate numeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sane apłis dietum multum dignitatis tribuitur:¬
si passerib ante stabunt. Locus hic ex sensu suꝑiore ꝓficiscitur.
Iniquitates enim eorum ex aggerantur qui tradituri sunt: qui
insectaturi. qui infugam coacturi: quib ꝓpter nomen dñi esse.
odio nos oportet. qui om̃e iussuum insolis corporib: exerceant:
potestatem in animam potemon habentes.Hii igitur passeres
duo : asse ueneunt: Et quidem quae sub peccato uendita sunt :
redimit exclege ep̃c. Ergo quod uenditur corpus atq anima
est:. et cui uenditur peccatum est: quia dep̃c et de peccato redimit¬
& animae accorporis est redemptor. Qui igitur duos passeres
asse ueneunt: seipsos peccato minimo ueneunt. natos ad uolan:¬
dum: & ad caelum pennis sp̃ualib offerendos. Sed capti precus
p̃sentium uoluptatum . & adluacum scłi uenales: totosse talib
eocillis magis euolet: sedler constitutione dĩ ꝓfecta decernit

Expanded text:
Nec enim apostolis multum dignitatis tribuitur,Nec enim apostolis multum dignitatis tribuitur,si passeribus ante stabunt. Locus hic ex sensu superiore proficiscitur. Iniquitates enim eorum exaggerantur, qui tradituri sunt, qui insectaturi, qui in fugam coacturi, quibus propter nomen Domini esse odio nos oportet, qui omne jus suum in solis corporibus exerceant, potestatem in animam non habentes. Hi igitur passeres duos asse veneunt. Et quidem quae sub peccato vendita sunt, redemit ex lege Christus: ergo quod venditur, corpus atque anima est; et cui venditur, peccatum est: quia Christus et de peccato redemit, et animae ac corporis est redemptor. Qui igitur duos passeres asse veneunt, se ipsos peccato minimo veneunt, natos ad volandum, et ad coelum pennis spiritalibus efferendos. Sed capti pretiis praesentium voluptatum, et ad luxum saeculi venales, totos se talibus ex illis magis evolet, sed lex ex constitutione Dei profecta decernit
Abbreviated transcription (Latin):
quendum. Iccirco quae intenebris dicta sunc p̃dicareͥ iussit inlumi¬
ne : ut quac secreto aurium commissa sunt. suꝑ tecta idest in eoccel
so loquentum p̃conio audiantur. Constanter enim dĩ ingeren¬
da cognitio est: & profundum doctrinac euangłicae secretum.
lumine p̃dicationis apłicae reuelandum : nontimentes eos quib
cum sic licentia incorpora. tamen in animã uis nullum est: sed
tim̃tes potius dm̃. euꝑdendae ingehenna et animae et corporis
sic potestas. Nonne duo passeres asse ueneunt: & unus ex illis
non cadet in terram sine uoluntate patris ur̃i: Non est ut puto¬
criminis agere aucupium: neq uenditio passerum habet culpã.
Et quod ait unus eocillis non cadeͥt suꝑ terram sine uoluntate
patris ur̃i: contra apłicum dictum facere uidetur quod ait non
est pecudum dõ cura. Et auctoritati eius multum derogabi¬
tus: si serisisse aliter quam in euangłiis traditum est reperiet᷑.

Expanded text:
quendum; idcirco quae in tenebris dicta sunt, praedicari jussit in lumiquendum; idcirco quae in tenebris dicta sunt, praedicari jussit in lumine, et quae secreto aurium commissa sunt, super tecta, id est, excelsa, ut loquentium praeconio audiantur. Constanter enim Dei ingerenda cognitio est, et profundum doctrinae evangelicae secretum lumine praedicationis apostolicae revelandum: non timentes eos, quibus cum sit licentia in corpora, tamen in animam jus nullum est ; sed timentes potius Deum, cui perdendae in gehenna et animae et corporis sit potestanon cadet in terram sine voluntate Patris criminis agere aucupium; neque venditio passerum habet culpam. Et quod ait: Unus ex illis non cadit super terram sine voluntate Patris vestri, contra apostolicum dictum facere videtur quod ait: Non est pecudum Deo cura . Et auctoritati ejus multum derogabitur, si sensisse aliter, quam in evangeliis traditum est, reperietur.
Abbreviated transcription (Latin):
solatia ante prȩmisit: ne se quis discipłs magistro pociorem: aut
suꝑ dñm ẽt seruus excistimaret. Sieni patri familias cogno¬
mentum ꝑinuidiam dȩmonis addider̃: quantomagis indomesti.
loco potius amplectentes si dño nr̃o ud passionũ conditionib
Diem scilicet uditii ostendit: quae abstrusam uoluntatis nr̃ac
conscientiam ꝓdet. ea quae nunc occulta excistimamus: luce
cognitionis publicȩ deteget. Igitur nonminas. non consilia. ñ
potestates insectantiũ monet ẽẽ metuendas: quia dies iudicii
nulla haec fuisse atq in ania reuelabit. Et quod dico uobis¬
intenebris. dicite inlumine: & qđ in aure auditis. p̃dicate suꝑ
tecta. Non legimus dñm solitum fuisse noctib sermocinari :¬
& doctrinã intenebris tradidisse. Sed qͥa om̃issermo eiꝰ carnali¬
bus tenebrac sunt. & uerbum eius infidelib nox est: itaq id
quod ase dictum est cum libertate fidei et confessionis est lo-¬

Expanded text:
solatia ante praemisit: ne se quis discipulus magistro potiorem, aut solatia ante praemisit: ne se quis discipulus magistro potiorem, aut super dominum esse servus existimaret. Si enim patri-familias cognoper invidiam, daemonis addiderunt; quanto magis in domesticloco potius amplectentes, si Domino nostro vel passionum conditionibus Diem scilicet judicii ostendit, quae abstrusam voluntatis nostrae conscientiam prodet: et ea quae nun occulta existimamus, luce cognitionis publicae deteget. Igitur non minas, non consilia, non potestates insectantium monet esse metuendas: quia dies judicii nulla haec fuisse atque inania revelabit. 17. Dei cogniin tenebris, dicite in lumine: et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Non legimus Dominum solitum fuisse noctibus sermocinari, et doctrinam in tenebris tradidisse. Sed quia omnis sermo ejus carnalibus tenebrae sunt, et verbum ejus infidelibus nox est; et cuique quod a se dictum est, 716 cum libertate fidei et confessionis est lo
Abbreviated transcription (Latin):
licet lupis & hereticis. ꝓmissis regnorum calestium occupemus: &
rerum fidem serperitis prudentia columbac simplicitate tradamꝰ
eacpectandum potius quid sp̃sdĩ suggerat: quia fides nr̃a om̃ib
p̃ceptis diuinae uoluntatis intenta. ad responsionem scientiac
instruetur: in exemplo habens abraham cui postulato adhostiã
isaac. non defuit aries ad uictimam. Eocuna deinde induas
urbes fugam suãdet: quia p̃dicatio eius primum aiudaea effu¬
gata transit adgretiam. dẽmn diuersis intra gretiae urbes apłorũ
passionib fatigͣata : tertio in uniuersis gentĩb demoratur. Sed
ut reliquum istł crederent esse aduentui suo debitum: ait.
dominum. Multum ꝓficit ad tolerantiae assumptionẽ rerũ
imminentium continuatio: madcime si sapientiac uoluptas pre-¬
sumatur exemplo. Dñs enim lumen aeternum et duoc creden¬
tium & iminortalitatis parens. discipłis suis futurarum passionũ

Expanded text:
licet et lupis et haereticis, promissis regnorum coelestium occupemus, et licet et lupis et haereticis, promissis regnorum coelestium occupemus, et rerum fidem serpentis prudentia, columbae simplicitate tradamusexspectandum potius quid Spiritus Dei suggerat ; quia fides nostra omnibus praeceptis divinae voluntatis intenta, ad responsionis scientiam instruetur: in exemplo habentes Abraham, cui postulato ad hostiam Isaac non defuit aries ad victimam . Ex una deinde in duas urbes fugam suadet . Quia praedicatio ejus primum a Judaea effugata transit ad Graeciam, dehinc diversis intra Graeciae urbes apostolorum passionibus fatigata, tertio in universis gentibus demoratur. Sed ut reliquum Israel crederet, esse adventui suo debitum; ait, dominum . Multum proficit ad tolerantiae assumptionem rerum imminentium cognitio, maxime si patientiae voluntas praesumatur exemplo. Dominus noster, lumen aeternum, et dux credentium, et immortalitatis parens, discipulis suis futurarum passionum
Abbreviated transcription (Latin):
& gentib futuri : quo testimonio exccusatio ignoratȩ diui¬
nitatis adimenda sit ꝑsequentib gentib uͦ uia pandenda
credendi xp̃m: ꝑtinacib: inter seuientium poenas confessorũ
uocib p̃dicatum. Instructos igitur nos serpentis pruden
iam sapientem genesis nuncupauit: & prudentiam eiꝰ ma¬
lignantis consilii ordine docuit. Primum enim animũ
sẽocus mollioris aggressus est: spe deinde illexit. et cõmuni¬
onem immortalitatis spopondit: & ꝑ haec tanta p̃mia opus con¬
sili & uoluntatis suae gessit. Pari igitur oportunitate introspe¬
cta uniuscuiusq &natura et uoluñtate. uerborum adhibenda
prudentia est: spes bonorum futurorum reuelanda. & caelestia
ꝑfectae fidci premia ꝓferenda: et quod ille mentitus est nos p̃dice¬
mus ex uero. scđm sponsionem dĩ angłis similes futuros esse qui
credent: ut mentes plebium faciles et absolutas. circũ sȩiuentibus

Expanded text:
et gentibus futuri: quo testimonio excusatio ignoratae diviet gentibus futuri: quo testimonio excusatio ignoratae divinitatis adimenda sit persequentibus; gentibus vero via pandenda credendi Christum, pertinacibus inter saevientium poenas confessorum vocibus praedicatum. Instructos igitur nos serpentis prudentjam sapientem Genesis nuncupavit ; et prudentiam ejus malignantis consilii ordine docuit. Primum enim animum sexus mollioris aggressus est, spe deinde illexit, communionem immortalitatis spopondit: et per haec tanta praemia, opus consilii et voluntatis suae gessit. Pari igitur opportunitate, introspecta uniuscujusque et natura et voluntate, verborum adhibenda prudentia est. Spes bonorum futurorum revelanda, et sic coelestia perfectae fidei praemia proferenda: ut quod ille mentitus est, nos praedicemus ex vero, secundum sponsionem Dei angelis similes futuros esse qui crederent: ut mentes plebium faciles et absolutas, circumsaevientibus
Abbreviated transcription (Latin):
oportere. Sed columbae simplicitas: in absoluto eẽ. Quae
aut̃ sit serpentes prudentia: concuendum est. Nescio quid
in illo prudentiae consiluq extet: licet quaedam hinc aliqui
memoriae mandauerint: qd ubi se inmanus hominum uenisse
intelligat. om̃i genere abictu caput subtrahat: idq aut colle¬
cto in orbem corpore contegat. aut foueȩ immergat. cȩdiq
partem reliquam derelinquat: nosq hoc ecemplo oportere
ut oblatis nobis in om̃s cruciatus fidem abeo acceptam iactura
corporis cõmuniamus. Sed om̃is hic dñi de iudacis atq here¬
ticis sermo est.radet frater frẽm. & pater filium: & insur¬
gent filii inparentes. Id est familiam interse eiusdem domus
dissidere: quia de parentum cognationumq nominib: popłi
quaedam unitas indicatur. Nunc hostili inuicem odio di¬
uersis iudicib etiam regib terrae offerendos. dum extorquere
aut silentium nr̃m aut coniuentiam temptant. testes et ipsis

Expanded text:
oportere 16. Sed columbae simplicitas in absoluto est: quae oportere 16. Sed columbae simplicitas in absoluto est: quae autem sit serpentis prudentia, contuendum est. Nescio quid in illo prudentiae consiliique exstet, licet quaedam hinc aliqui memoriae mandaverint, quod ubi se in manus hominum venisse intelligat, omni genere ab ictu caput subtrahat, idque aut collecto in orbem corpore contegat, aut foveae immergat, caedique partem reliquam derelinquat: nosque hoc exemplo oportere, ut oblatis nobis in omnes cruciatus, fidem ab eo acceptam jactura corporis communiamus. 12. Sed omnis hic Domini de Judaeis atque haereticis sermo est: Tradet frater fratrem, et pater filium, et insurgent filii in parentes : id est, familiam inter se ejusdem modi dissidere: quia de parentum cognationumque nominibus, populi quondam unitas indicatur nunc hostili invicem odio diversi; judicibus etiam et regibus terrae offerendos , dum extorquere aut silentium nostrum, aut conniventiam tentant. Testes enim ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
Nescio qua enĩ insistenti in loco cũ eo in quo insisterit loco ui¬
detur comunio: & fit inter eos quaedam corporis soliq con¬
uinctio. Ergo om̃e domus illius habitationisq peccatum
intra ipsam exccusso puluere pedum relinquitur. nichilq sani¬
tatis de insistentium apłorum uestigiis mutuatur: ut qͦrũ
aditu ingressuq delicta terrenae originis auferuntur. eorũ
testimonio infidelitas cum om̃i terrae suae puluere iudicet᷑.
olerabilius indie iuditii terrae sodomorum & gomorreorũ
erit quam ciuitati isti: quia illis ignorato ap̃o ẽrrasse sit leuiꝰ.
Hsuero in capiabile sic auc predicatum non recepisse: aut re¬
ceptum non scãe neq catholicȩ p̃dicasse. Et quidem plures hos¬
qui uesano furore in apłos deseuituri eent futuros eẽ signifi¬
cat. cum se eos sicut oues in medio luporum ait mitterẽ: p̃di¬
cens simplices sicut columbas. & prudentes sicut serpentes eẽ

Expanded text:
Nescio enim quae insistenti in loco cum eo in quo institerit loco viNescio enim quae insistenti in loco cum eo in quo institerit loco videtur esse communio, et fit inter eos quaedam corporis solique conjunctio. Ergo omne domus illius habitationisque peccatum intra ipsam excusso pulvere pedum relinquitur, nihilque sanctitatis de insistentium apostolorum vestigiis mutuatur: ut quorum aditu ingressuque delicta terrenae originis auferuntur, eorum testimonio infidelitas cum omni terrae suae pulvere judicetur. Tolerabilius in die judicii terrae Sodomorum et Gomorrhaeorum erit, quam civitati isti : quia illis ignorato Christo errasse sit levius, his vero inexpiabile sit, aut praedicatum non recepisse, aut receptum non sancte neque catholice praedicasse. qui vesano furore in Apostolos desaevituri essent, futuros esse significat, cum se eos sicut oves in medio luporum ait mittere, praedicans simplices sicut 714 columbas, et prudentes sicut serpentes esse