comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me dominus ut curarem te: & sarram
uxorem filii tui a demonio liberarem.
Ego enim sum raphael angls: unus
ex septem qui astamus ante dominũ.
Cum autem hȩc audissent turbati st̃.
& trementes ccciderunt in faciem suam.
Dixitꝙ: eis angłs. Pax uobis. Nolite
timere. Etenm cum essem uobiscum:
ꝑ uoluntatem cdei eram. Iꝓsum benc¬
dicite: & decantate illi. Uidebarqͥdem
uobiscum manducare & bibere: sed
ego cibo & potu inuisibili qui ab ho¬
minib iuderi non potest utor. Tempꝰ
est ut reuertar ad eum qui me misit:
uos autem benedicite dm̃. & narrate
omnia mirabilia eius. Et cum hec
dixisset: ab aspectu eorum ablatus
& benedixerunt dm̃. Et exurgentes: nar¬
rauerunt omnia mirabilia eius. Ape¬
riens autem tobias senior os suum: bene¬
dixit dominum & dixit. Magnus es do-¬
mine in eternum. & in omnia scl̃a reg¬
num tuum: qm̃ tu flagellas & saluas. de¬
ducis ad inferos & reducis. & non est qui
effugiat manum tuam. Conficemini

Expanded text:
me Dominus, ut curarem te, et Saram me Dominus, ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a daemonio liberarem. Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, qui astamus ante Dominum. Cumque haec audissent, turbati sunt, et trementes ceciderunt super faciem suam dixitque eis angelus pax vobis nolite timere etenim cum essem vobiscum per voluntatem Dei ipsum benedicite et cantate illi videbar quidem vobiscum manducare et bibere sed ego cibo invisibili et potu qui ab hominibus videri non potest utor tempus est ergo ut revertar ad eum qui me misit vos autem benedicite Deum et narrate omnia mirabilia eius et cum haec dixisset ab  benedixerunt Deum, et exsurgentes, narraverunt omnia mirabilia ejus . Aperiens autem Tobias senior os suum benedixit Dominum, et dixit: Magnus es, Domine, in aeternum, et in omnia saecula regnum tuum, quoniam tu flagellas et salvas: deducis ad inferos, et reducis: et non est qui effugiat manum tuam. Confitemini
Abbreviated transcription (Latin):
dare: Sed peto te pater: ut roges eum
cantes eum pater scilicet & filius. tule¬
runt eum in partem: & rogare ceꝑunt
ut dignaretur dimidiam partem om¬
nium que attulerant acceꝑtam ha¬
bere. Tunc dixit eis occulte. Benedicite
dm̃ cęli. & coram omnib uiuentib con¬
ficemini ei: quia fecit uobiscum misen¬
cordiam suam. Etenim sacram̃tum
regis abscondere bonum est: oꝑa autẽ
dei reuelare & confiteri honorificum est
Bona est oratio cum ieiunio & elemo¬
sina: magis quam thesauros auri coli¬
dere. Qm̃ elemosina amorte liberat.
& ipsa est quȩ purgat peccata. & facit
Qui autem faciunt peccatum & imã¬
tatem: hostes sunt animȩ suȩ. Manl¬
festo ergo uobis ueritatem: & non
Quando orabas cum lacrimis &e sepelis¬
bas mortuos. & derelinquebas prana
um. & mortuos abscondebas ꝑ diemis
domo tua. & nocte sepeliebas eos: q
optuli oracionem tuam domino. Ei
quia acceptus eras deo: necesse fuit ut
temptatio ꝓbaret te. Et nunc misit

Expanded text:
dare sed peto te pater mi ut roges eum dare sed peto te pater mi ut roges eum cantes eum pater scilicet et filius tulerunt eum in partem et rogare coeperunt ut dignaretur dimidiam partem omnium quae adtulerant acceptam habere tunc dixit eis occulte benedicite Deum caeli et coram omnibus viventibus confitemini illi quoniam fecit vobiscum misericordiam suam etenim sacramentum regis abscondere bonum est opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est bona est oratio cum ieiunio et elemo MAGIS QUAM thesauros auri condere, quoniam helemosina a morte liberat et ipsa est que purgat peccata et faciet Qui autem faciunt peccatum, et iniquitatem, hostes sunt animae suae. Manifesto ergo vobis veritatem, et non Quando orabas cum lacrymis, et sepeliebas mortuos, et derelinquebas prandium tuum, et mortuos abscondebas per diem in domo tua, et nocte sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. Et quia acceptus eras Deo, necesse fuit ut tentatio probaret te. Et nunc misit
Abbreviated transcription (Latin):
qui sciebant eum. Dixitq tobias. Be-¬
sti me & saluasti me. Ecce uideo tobiam
filium meum. Ingressa est etiam post
septem dies sarra uxor filii eius. & omniᷤ
familia sana. & pecora. & cameli. & pe-¬
cunia multa uxoris: sed & pecunia
quam receꝑat agabelo. Et narra¬
uit parentib suis omnia beneficia di:
eum duxerat. U eneruntq achior &
nabath consobrini tobiȩ gaudentes
ad tobiam: congratu lantes ei de om̃ib
bonis quȩ cuxa illum ostenderat ds̃. &
ꝑ septem dies epulantes omnes gaudio
magno gauisi sunt T̃unc uocauit ad
se tobias filium suum: & dixit ei. Qͥd
possumus dare uiro isti sc̃o: qui uenit
tecum: Respondens tobias: dixit¬
patri suo. Pater quam mercedem
cdabimus ei: aut quid dignum pot̾ic
esse beneficiis eius: Meduxit & re-¬
duxit sanum. peciiniam a gabelo ip¬
sesuscepit. uxorem ipse me fecit ha-
bere. & demonium ab ea ipse compes¬
cuit. gaudium parentib eius fecit.
meipsum a deuoratione pisciseripuit:

Expanded text:
qui sciebant eum dicebatque Tobias bequi sciebant eum dicebatque Tobias besti me et tu sanasti me et ecce video Tobiam filium meum ingressa est etiam post septem dies Sarra uxor filii eius et omnes familiae et pecora sana et cameli et pecunia multa uxoris sed et alia pecunia quam receperat a Gabelo et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei eum duxerat veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae gaudentes ad Tobin congratulantes ei de omnibus bonis quae circa illum ostenderat Deus et per septem dies epulantes omnes gaudio magno gavisi sunt tunc vocavit ad se Tobias filium suum dixitque ei quid possumus dare viro isti sancto qui venit tecum respondens Tobias dixt pater quam mercedem dabimus ei aut quesse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, game ipsum a devoratione piscis eripuit t
Abbreviated transcription (Latin):
cobiam. Atubi introieris domum tuã
statim adora dominum dm̃ tuum: &
gr̃as agens ei accede ad patrem tuum
& osculare eum. Statimq linies ocłos
eius ex felle piscis hoc: quod portas te¬
cum. Scias enim qm̃ moxaꝑientur
oculi eus: & uidebit pater tuus lum̃
celi. & in aspectu tuo gaudebit T̃unc
p̃cucurrit canis qui simul fuerat in
uia: & quasi nuncus adueniens blan¬
dimento suȩ caude gaudebat. Qua¬
ꝓpter exurgens cecus pater: cepit of¬
fensis pedib currere. Et data manu
ꝑuero occurrit obuiam filio suo: &
suscipiens osculatus est eum cum uxore
sua. & ceꝑunt ambo flere pre gaudio.
Cumq adorassent dm̃ & gr̃asegissent:
consederunt. Tunc tobias accipiens ex
felle piscis: liniuit oculos patris sui.
Et sustinens quasi dimidiam fere ho
ram: cepit albugo ex oculis eius quasi
membranum oui egredi. Quam app̃¬
hendens tobias: traxit ex oculis eius.
Statimq uisum recepit: & glorisicabant
dm̃. ipse uidelicet & uxor enis. & omnes

Expanded text:
Tobiam: At ubi introieris domum tuam, Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle isto piscis, quod portas tecum. Scias enim quoniam mox aperientur oculi ejus, et videbit pater tuus lumen coeli, et in aspectu tuo gaudebit. Tunc praecucurrit canis, qui simul fuerat in via: Et quasi nuntius adveniens, blandimento suae caudae gaudebat. Et consurgens caecus pater ejus, coepit offendens pedibus currere, et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, et coeperunt ambo flere prae gaudio. Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et sustiram coepit albugo ex oculis eius quasi membrana ovi egredi quem adprehendens Tobias traxit ab oculis eius statimque visum recepit et glorificabant Deum ipse videlicet et uxor eius et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
prehendentes parentes filiam suam: os¬
culati sunt eam. & dimiserunt ire. mo¬
nentes eam honorare soceros. diligere ma-¬
ritum. regere familiam. gubernare do-
mum. & seipsam irrep̃hensibilem exhi¬
bere. Cumq reuerterent᷑: puenerunt
ad carram quȩ est in mecdio itinere con¬
tra niniuen undecimo die. Dixitq: angłs.
Tobias fr̃: scis quemadmodum reliqͥsti
patrem tuum. Si placet itaq tibi pre
cedamus: & lento gradu sequant᷑ iter
nr̃m familie suul cum conuge tua
& cum animalib. Cumq hoc placuis¬
set ut irent: dixit raphaelad tobiam.
Tolle tecum ex felle piscis: erit enim ne-¬
cessarium. Tulit itaq tobias ex felle
illo: & abierunt. Anna uͦ sedebat secus
uiam cotidie in suꝑcilio montis: unde
respicere poterat delonginquo. Et
dum ex eodem loco specularetur ad-¬
uentum eus: udit alonge & ilico cog¬
nouit uenientem filium suum. & cur¬
rens nunciauit uiro suo dicens. Scce
uenit filius tuus. Dixitq raphael ad

Expanded text:
prehendentes parentes filiam suam, osprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere famum et se ipsam inreprehensibilem exhibere cumque reverterentur pervenerunt ad Charram quae est in medio itinere contra Nineven undecimo die dixit angelus Tobias frater scis quemadmodum reliquisti patcedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad
Abbreviated transcription (Latin):
filius nr̃. Satis fidelis est uir ille: cum
quo misimus eum. Illa autem nullo mͦ
consolari poterat: sed cotidie exiliens
circumspiciebat & circuibat uias om̃s
ꝑ quas spes remeandi uidebatur. ut ꝓcul
uideret eum si fieri posset uenientẽ At
uͦ raguel dicebat ad generum suũ Mane
hic: & ego mittam nuntium salutis de te.
ad cobiam patrem tuum. Qui tobias
dixit. Ego noui quia pater meuser mat̃
mea mͦ dies computant: & cruciat᷑ sp̃c
eorum in ipsis. Cumq uerbis multis
rogaret raguel tobiam. & tobias nulla
ratione eum posset audire: tradidit
ei sarram &e dimidiam partem omnis
substantiȩ suȩ. in pueris& in puellis.¬
& in pecudib & in camelis. & in uaccis
& in pecunia multa & saluum atꝙ
gaudentem dimisit eum a se dicens.
Angłs domini sc̃s sit in itinere ur̃o: per-¬
ducatq uos incolumes. & inueniatis oĩa
recta cirra parentes ur̃os. & uideant ocł̃i
mei filiosurõs antequam moriar. Et ap-¬

Expanded text:
filius noster: satis fidelis est vir ille, cum filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobdixit ego novi quia pater meus et mater mea modo dies conputant et cruciatur spiritus eorum in ipsis cumque verbis multis rogaret Raguhel Tobiam et ille eum nulla ratione vellet audire tradidit ei Sarram et dimidiam psubstantiae suae in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domini sanctus sit in itinere vestro, perducatque vos incolumes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et ap
Abbreviated transcription (Latin):
filios filiorum urõrum usq in tertiam
& quartam generationem. & sit sembli
ur̃m benedictum a deo isrł. qui regnat
in sła scłorum. Cumq omnes dixis¬
sent amen: accesserunt ad conuiuiũ.
Sed & cum timore domini nuptiarũ
conuiuium exercebant. Cum uͦ mo
ias faceret tobias causa nuptiarum:
sollicitus erat ꝑater eius tobias dicens.
Putas quare moratur filius m̃s: aut
quare decentus est ibi: Putas ne gabe¬
us mortuus est: & nemo illi reddit pe¬
cuniam: Cepit autem contristari
nimis ipse & anna uxor eiuscum eo: &
ceperunt flere ambo simul. eo quod
die statuto minime reuerteret᷑ filius
eorum acd eos. Elebat gͥ mater euis ir¬
remediabilib lacrimis: atq dicebat.
Heu heu me fili mi: ut quid te misimꝰ
ꝑegrinari. lumen oculorum nrõrum.
baculum senectutis nr̃e. solatium uitȩ
nr̃e. spem posteritatis nr̃e: Omnia si¬
mulinte uno habentes: te non debui¬
mus dimittere a nobis. Cui dicebat to¬
bias. Tace: & noli curbari. Sanus est

Expanded text:
filios filiorum vestrorum usque in tertiam et quartam generationem: et sit semen vestrum benedictum a Deo Israel, qui regnat in saecula saeculorum. Cumque omnes dixissent, Amen, accesserunt ad convivium: sed et cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant.  Cap. X. Cum vero moras faceret Tobias, causa nuptiarum, sollicitus erat pater ejus Tobias, dicens: Putas quare moratur filius meus, aut quare detentus est ibi? Putasne Gabelus mortuus est, et nemo reddet illi pecuniam? Coepit autem contristari nimis ipse, et Anna uxor ejus cum eo: et coeperunt ambo simul flere: eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos. Flebat igitur mater ejus irremediabilibus lacrymis, atque dicebat: Heu! heu! me, fili mi, ut quid te misimus peregrinari, lumen oculorum nostrorum, baculum senectutis nostrae, solatium vitae nostrae, spem posteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑdet intelligentiam: alienus & su¬
ꝑbus non ꝑtimescet timorem. etiam
postquam fecit cum eo sine consilio.
& suis insectationib arguetur.
ili sine consilio
nichil facias: & post factum
non penitebis. In uia ruine¬
non ẽas: & non offendas in lapides.
Nec credas te iuelaboriose: ne ponas
animȩ tuȩ scandalum. Et a filiistuis
caue: & a domesticis tuis attende. In
omni oꝑe crede ex fide animȩ tue:¬
hec est enim conseruatio mandatoꝵ.
Oui credit d̃o actendit mandatis. &
qui confidit in illo ñ minorabicur
imenti dm̃ non¬

Expanded text:
disperiet intellegentia alienus et sudisperiet intellegentia alienus et superbus non pertimescit timorem etiam postquam fecit cum eo sine consilio et suis insectationibus arguetur fili sine consilio nihil facias et post factum non paenitebnon eas, et non offendes in lapidibus; nec credas te vie laboriose, ne ponas anime tue sccave et a domesticis tuis adtende in omni ohoc enim est conservatio mandatorum qui credit Deo attendit mandatis, et qui confidit in illum non minorabitur, timenti Do
Abbreviated transcription (Latin):
tia accidet tibi bona gr̃a. Adolescens
loquere in tua causa uix. Si bisinter¬
rogatus fueris: habeat caput respon¬
sum tuum. In multis esto quasi insci¬
us: & audi tacens simul & querens.
In medio magnatorum non presu¬
mas & ubi sunt senes non multum
loquaris. Ante grandinẽ preibit
bona gr̃a & hora surgendi non te
trites. P̾ recurre autem prior in do¬
mum tuam: & illic aduocare. & il¬
lic lude. & age conceptiones tuas.
& non in delictis & uerbo suꝑbo.
Suꝑ his omnib benedicito dñm
qui fecit te: & in ebriantem te ab om¬
nib bonis suis. Qui timec dm̃ ex¬
cipiet doctrinam eius: & qui uigi-¬
lauerint ad illum inuenient bene¬
dictionem. Qui querit legem im-¬
plebitur ab ea: & qui insidiose agit
scandalrzabitur in ea. Qui timent
dm̃ inuenient iudicium iustum: &
iusticias quasi lumen accendent. Pec-¬
cator homo uitabit correptionem: &
scđm uoluntatem suam inueniet
comparationem. Dir consilii non

Expanded text:
tia accedet tibi bona gratia adulescens tia accedet tibi bona gratia adulescens loquere in tua causa vix si bis interrogatus fueris habeat caput responsum tuum in multis esto quasi inscius et audi tacens simul et quaerens in medio magnatorum non praesumas et ubi sunt senes non multum loquaris ante grandinem praeibit bona gratia et hora surgendi non te trices praecurre autem prior in domum tuam et illic avocare et illic lude et age conceptiones tuas et non in delictis et verbo superbo et super his omnibus benedicito Dominum qui fecit te et inebriantem te ab omnibus bonis suis qui timet Deum excipiet doctrinam eius et qui vigilaverint ad illum invenient benedictionem qui quaerit legem replebitur ab ea et qui insidiose agit scandalizabitur in ea qui timent Dominum invenient iudicium iustum et iustitias quasi lucem accendent peccator homo devitabit correptionem et secundum voluntatem suam inveniet conparationem vir consilii non
Abbreviated transcription (Latin):
multas facit. Amaritudo animȩ
uinum multum potatum: ebrieta-¬
ts animositas imprudentis offensio.
minorans uirtutem & faciensuulne¬
ra. lz conuiuio uini non arguas ꝓxi¬
mum: & non despicias eum in iocun¬
ditate illius. Cerba imꝓpii non dicas
illi: & non p̃mas illum in repetendo.
ectorem te LXXU¬
posuerunt noli extolli: esto
m illis quasi unus ex ipsis.
Curam illorum habe & sic considera.¬
& omm cura tua explicata recumbe:
ut leterisꝓpter illos. & ornamentum
gr̃e accipias coronam. & dignitatem.
consequaris congregationis. Loque¬
re maior natu: decet enim te pͥmum
uerbum diligenti scientiam. & non
impediaris musica Ubi auditus non¬
es non effundas sermonem: & impor¬
cune noli extolli in sapientia tua.
Gemmula carbunculi in ornamenco
auri: & comparatio musicorum in
conuuio uini. Sicut in fabricatione
auri signum est smaragdi: sic nume¬
rus musicorum in iocundo & mode¬
rato uino. Audi tacens: & ꝑ reueren¬

Expanded text:
multas facit amaritudo animae multas facit amaritudo animae vinum multum potatum ebrietatis animositas inprudentis offensio minorans virtutem et faciens vulnera in convivio vini non arguas proximum et non despicias eum in iucunditate illius verba inproperii non dicas illi et non premas illum in repetendo rectorem te posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reveren
Abbreviated transcription (Latin):
ma illius cum ipso delectabit᷑ Et si
coactus fueris in edendo multum.
surge ẽ mecdio & uome. & refrigerabit
te: & non adduces corpori tuo infirmi¬
tatem. Audi me fili & ne sꝑnas mẽ: &
in nouissimo inueniesuerba mea. In
omnib oꝑib tuis esto uelox: & omnis
infirmitas non occurret tibi. Splen¬
didum in panib benedicent labia
multorum: & testimonium ueritats
illius fidele. In nequissimo pane mir¬
murabit ciuitas: & testimonium ne¬
quitiȩ illius uerum esti Diligentes
in uino noli ꝓuocare: multos enim
exterminauit uinum. Ignisꝓbat fer¬
rum durum: sic uinum corda supbo¬
rum arguet in ebrietate potatum.
etate: si bibas illud moderate eris so¬
brius. Que est uita que minint᷑ umo:¬
Et quid defraudat uitam: Mors.
inum in iocunditate
creatum est: non in ebrieiall
ab inicio. Exultatio anims
& cordis: uinum moderate pocatuss
Sanitas est & corpori & anime: so
briuspotus. Tinum multum pota¬
cum: irritationem & iram & ruinaᷤ

Expanded text:
ima illius cum ipso delectabitur et si ima illius cum ipso delectabitur et si coactus fueris in edendo multum surge e medio et vome et refrigerabit te et non adduces corpori tuo infirmitates audi me fili et ne spernas me et in novissimo invenies mea verba in omnibus operibus tuis esto velox et omnis infirmitas non occurret tibi splendidum in panibus benedicent labia multorum et testimonium veritatis illius fidele in nequissimo pane murmurabit civitas et testimonium nequitiae illius verum est diligentes in vino noli provocare multos enim exterminavit vinum ignis probat ferrum durum sic vinum corda superborum arguet in ebrietate potatum nibus si bibas illud moderate eris sobrius quae est vita quae minuitur vino quid defraudat vitam mors vinum in iucunditate creatum est non in ebrietate ab initio exultatio animae et cordis vinum moderate potatum sanitas est et corpori et anim vinum multum potatum inritationem et iram et ruinas
Abbreviated transcription (Latin):
transgrecdi & non est transgressus: & fa¬
cere mala & non fecit. Ideo stabilita
sunt bona illius in dño: & elemosinas
distr: non aꝑias suꝑ illam fau¬
ciem tuam prior. Non dicas.
si multa sunt que suꝑ illam sunt. Me¬
mento: qm̃ malum oculus nequam.
Nequius oculo quid creatum est: Ido
ab omni facie sua lacrimabit᷑ cum
uiderit. Ne extendas manum tuam
prior: & inuidia contaminatus eru¬
bescas. Ne comprimaris in conuiuio:
intellige que sunt ꝓpximi tiui exte ipso.
Utere quasi homo frugihis quȩ cibi
apponuntur: & non cum mandu¬
cas multum odio habearis. Cessa
prior causa disciplinȩ: & noli nimius
ẽẽ ne forte offenlas. Et si in medio mul¬
torum sedisti: prior illis non excenddas
manum tuam. ne pͥor poscas bib̃e. Qm
sufficiens est homini eruditio uinum
exiguum. Et in dormiendo non labo¬
rabis ab illo: & non senties dolorem.
Aigilia & colera & tortura iuiro infru¬
nito: somnus sanitatis in homine
parco. Dormiet usq in mane: & am¬

Expanded text:
sgressus et facere mala et non fecit ideo stabilita sunt bona illius in Deo et elemosynas disti non aperias super illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia contaminatus obrubescas nec conprimaris in convivio intellege proximi tui ex te ipso utere quasi homo frugi quae tibi adponuntur et non cum manducas multum odio habearis cessa prior causa disciplinae et noli nimius esse ne forte offendas et si in medio multorum sedisti prior illis non extendas manum tuam nec prior poscas bibere quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem vigilia et cholera et tortura viro infrunito somnus sanitatis in homine parco dormiet usque in mane et an
Abbreviated transcription (Latin):
igilia honestatis tabefaciẽt
carnes: & cogitatus illius aufe¬
ret somnum. Cogitatus p̃sci¬
entiȩ auercit sensum: & infirmitas
carnis sobriam facit animam. Labo¬
rauit diues in congregatione substan¬
ciȩ: & in requie sua replebitur bonis
suis. Laborauit pauꝑ in diminuti
aurum diligit non iustificabitur: &
qui in sequitur consumptionẽ replẽ¬
bitur ex ea. Multi dati sunt in au¬
ri casus: & facta est in specie ipsius ꝑ¬
ditio illorum. L ignum offensionis
est aurum sacrificantium: ue illis qͥ
sectantur illud. & omnis imprudens
depiet in illo. Beatus diues qui inuen-¬
cus est sine macula: et. qui post au¬
rum non abiit. nec sꝑauit in pecuna
& thesauris. Quis est hic & laudabimꝰ

Expanded text:
igilia honestatis tabefacit carnes et cogitatus illius auferet somnum cogitatus praesentiae avertit sensum et infirmitas gravis sobriam facit animam laboravit dives in congregatione substantiae et in requie sua replebitur bonorum suorum laboravit pauper inaurum diligit, non iustificabitur: et qui insequitur consumptionem, replebitur ex ea. multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. lignum offensionis est aurum sacrificantium: uae illis qui sectantur illud et omnis inprudens deperiet in illo. beatus diues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecunia et thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
emo se seducat. Siquis A¬
uidetur inter uos sapiens ẽe
in hoc scło: stultus fiat ut sit
sapiens. Sapientia enim huiꝰ mundi:
stulticia est apud dm̃. Scͥptum est
enim. Comp̃hendam sapientes in
astutia eorum. Et iterum. Dominus
nouit cogitationes sapientium: qm̃
uane sunt. ll¬
enim uĩa sunt: siue paulus. siue apol¬
lo. siue cephas. siue hic mundus. siue
uita. siue mors. siue p̃sentia siue fu¬
tura. Omnia enim ur̃a sunt: uos autẽ¬

Expanded text:
se seducat. Si quis uidetur inter uos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens. Sapientia enim huius mundi stultitia est apud Deum. Scriptum est enim: Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum: Dominus nouit cogitationes hominum quia uanae sunt. Ienim vestra sunt, sive Paulus, sive Apollo, sive Cephas, sive hic mundus, sive vita, sive mors, sive praesentia, sive futura. Omnia enim vestra sunt, vos aute
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentum hoc aurũ. argenauis
iapides p̃tiosos. ligna. fenum. sipulam:
uniuscuiusq opus manifestum erit
Diesenim domini declarabit: quia
inigne reuelabitur. Et uniuscuiꝰq
opusquale sit: ignisꝓbabit. Si cuius
opus manserit. quod suꝑ eilificauit:
merceclem accipiet. Si ciuus opus

Expanded text:
m hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscujusque opus manifestum erit. Dies enim Domini declarabit, quia in igne revelabitur: et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus manserit quod superaedificavit, mercedem accipie
Abbreviated transcription (Latin):
tescła ingłam nrãm. quam nemo pͥn¬
cipum huius scł̃i cognouit. Si em̃ cog¬
nouissent: numquam dominũ gle
crucifixissent:
non uidit nec auris audiuit¬
nec in cor hominis ascendit
quȩ preparauit ds his qui diligunt
illum: nobis autem reuelauit ds per
sp̃m suum
p̃c enim omnia scrutat᷑: etiã
profunda dei Quis enĩ scit¬
hominum quȩ sunt homi¬
nis: nisi sp̃c hominis qui in ipso est:
Ita & que dei sunt nemo cognouit:

Expanded text:
ecula in gloriam nostram, quam nemo ex principibus hujus saeculi cognovit: si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent non vidit, nec auris audivitnec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus his qui diligunt illum . » Nobis autem revelavit Deus per itum suum. Spiritus enim omnia scrutatur, etiam profunda Dei. Quis enim scithominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt nem
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit suꝑ uos tribulatio & angustia.
Tunc inuocabunt me & non exaudiã
mane consurgent & non inuenient
me: eo quod exosam habuerint disci-¬
plinam. & timorem domini ñ sus¬
ceperint. nec adquieuerint consilio
meo. & detraxerint uniuerse correcti¬
omi mee. Comedent gͥ fructus uie
sue: suisq consiliis sacurabunt᷑. Ad¬
uersio paruulorum interficiet eos:
& ꝓsꝑitas stultorum ꝑdet illos. Qui
autem me audierit absq terrore qui¬
escet: & abundantia ꝑfruetur. ma¬
lorum cimore sublato

Expanded text:
enerit super vos tribulatio et angustia: tunc invocabunt me et non exaudiam. Mane consurgent: et non invenient me. Eo quod exosam habuerint disciplinam: et timorem Domini susceperint: nec adquieverint consilio meo: et detraxerint universe correctioni meae. comedent igitur fructus uiae suae suisque consiliis saturabuntur. auersio paruulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos. qui autem me audierit, absque terrore quiescet et abundantia perfruetur malorum timore sublato
Abbreviated transcription (Latin):
cas eis. Si dixerint ueni
nobiscum. insidiemur sanguini. abscon-¬
damus tendiculas contra insontẽ frustra.
deglutiamus eum sicut infernus uiuen-¬
tem. & integrum quasi descendentem
in lacum. omnem p̃tiosam substantiã
reppiemus implebimus domos nr̃as
spoliis. sortem nutte nobiscum. marsu-¬
pium unum sit omnium nrm: fili mi
ne ambules cum eis. ꝓhibe pedem tuũ
a semitis corum. Pedes enim eorum ad
malum currunt: & festinant ut effun-¬
dant sanguinem. Frustra enim iaci¬
tur rete: ante oculos pennatorũ. Ipsi¬
quoq contra sanguinem suum insidi¬
antur: & moliuntur fraudes contra
animas suas. Sic semite omnis auari:
animas possidentium rapiunt. Sapi-¬
entia forisp̃dicat. in plateis dat uocem
suam: in capite turbarum clamitat.
in forib portarum urbis ꝑfert uerba
sua dicens. Usq quo paruuli diligitis
infantiam: & stulti ea que sibi ft̃ noxia

Expanded text:
dixerint veni nobiscum insidiemur sanguini abscondamus tendiculas contra insontem frustra degluttiamus eum sicut infernus viventem et integrum quasi descendentem in lacum omnem pretiosam substantiam repperiemus implebimus domos nostras spoliis sortem mitte nobiscum marsuppium unum sit omnium nostrum fili mi ne ambules cum eis prohibe pedem tuum a semitis eorum pedes enim illorum ad malum currunt et festinant ut effundant sanguinem frustra autem iacitur rete ante oculos pinnatorum ipsique contra sanguinem suum insidiantur et moliuntur fraudes coanimas suas. Sic semitae omnis avari, animas possidentium rapiunt. Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam: In capite turbarum clamitat, in foribus portarum urbis profert verba sua, dicens: Usquequo, parvuli, diligitis infantiam, et stulti
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uanitas est: & p̃sumptio sp̃c. Qui
futurus est iam uocatum est nomen
cius: & scitur quod homo sit & ñ pos¬
sit contra fortiorem se in uidicio con¬
tendere. Cerba sunt plurima: multã
in disputando habentia uanitatem.
oio necesse est
homim maiora se querere:
cum ignoret quid conducat
sibi in uita sua numero dierum pe¬
regrinationis suȩ. & tempore quo ue¬
lut umbra p̃cerit: Aut quisei pote¬
rit dicere: quid post eum futurum
sub sole sit: Melius est enim nomen
bonum quam ungenta p̃tiosa: &
dies mortis die natiuitatis
elius est ire ad domum lu

Expanded text:
hoc vanitas est et praesumptio spiritus qui hoc vanitas est et praesumptio spiritus qui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere verba sunt plurima multa in disputando habentia vanitatem quid necesse est homini maiora se quaerere cum ignoret quid conducat sibi in vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo lut umbra praeterit aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa et dies mortis die nativitatis melius est ire ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
quod uidi subsole: & quidẽ
frequens apud homines. Tir cui de¬
dit ds diuitias & substantiam &
honorem. & nichil deest anime eiꝰ
ex omnib quȩ desiderat: nec tͥbuit
ei potestatem d̾s ut comedat ex eo.
sed homo extraneus uorabit illud.
Hoc uanitas: & magna muiseria est
i genuerit quispiã ¶x¬
centum liberos. & uyxerit
multos annos. & plures dies
etatis habuerit. & anima illius non
utatur honis substantiȩ suȩ. sepultu¬
raq careat: de hoc ego ꝓnuntio quod
melior illo sit abortuius. Erustra enĩ
uenit. & ꝑgit ad tenebras: & obliione
delebitur nomen cius. Non uidit so¬
lem: neq cognouit distantiã boni &
mali Etiam si duob milib annis
uixerit. & non fuerit ꝑfruitus bonuis
Nonne ad unũ locũ ꝓꝑant omina:
mis labor
hominis in ore euis: sed anl¬
ma illus ñ implet᷑bonis. Qd
Habet amplius sapiens ab stulto: & qͥd
ꝑauꝑ. nisi ut ꝑgat illuc ubi est uita:
Melius est enim iuidere quod cupias:
quam desiderare quod nescias. Sed &

Expanded text:
quod vidi sub sole, et quidem frequens apud homines. Vir cui dedit Deus divitias, et substantiam, et honorem, et nihil deest animae ejus ex omnibus quae desiderat; nec tribuit ei Deus potestatem ut comedat ex eo, sed homo extraneus vorabit illud. Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum liberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat, de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen eius non vidit solem neque cognovit distantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amplius sapiens ab stulto et quid pauper nisi ut pergat illuc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias sed et
Abbreviated transcription (Latin):
apientia hominis AI¬
lucet in uultu euis: & pocen¬
tissimus faciem eiꝰ cominuta¬
bit. Ego os regis obseruo: & precepta
iuramenti dei. Ne festines rececdere a fa-¬
cie eius. neq ꝑmaneas in oꝑe malo: qͥa
omne quod uoluerit faciet. & sermo eiꝰ
potestate plenus est. nec dicere ei quis-¬
quam potest. quare ita facis.
ui custodit p̃ceptum: non
exꝑietur quicquam mali
Tempus & responsionem:
cor sapientis intelligit Omni negotio
tempus est. & oportunitas. Et multa
hominis afflictio: quia ignorat p̃terita.

Expanded text:
minis minis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa hominis adflictio quia ignorat praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte audias seruum tuum male¬
dicentem tibi. Scit enim cua conscien
tia: qͥa & tu crebro maledixisti aliis.
uncta cemptaui in AA¬
sapientia. Dixisapiens ef¬
ficiar: & ipsa longius reces-¬
lit ame. multomagis quam erat. Et
alta ꝓfunditas: quis inueniet eam:
Lustraui uniuersa animo meo. ut
scirem & considerarem & quererem
sapientiam & rationem: & ut cognos-¬
cerem impietatem stulti & erroiem
imprudentium. Et inueni amariorẽ
morte mulierem: que laqueusuenato¬
rum est & sagenȩ coreis. Uincula¬
emim sunt mans illiꝰ Qui placet
deo effugiet eam: qui autem peccator
est capietur ab illa
cce hoc inueni dixit eccłiastes.
unum & alterum: ut inue¬
nirem rationem quam ad-¬
huc querit anima mea & ñ inueni
Curum de mille unum repꝑi: muli-¬
erem ex omnib ñ inueni AL¬
olummͦ hoc inueni quod fe-¬
cerit ds hominem rectum:
& ipse se infinitis miscuerit
questionib. Quis talis ut sapiens est:
& quis cognouit solutionem uerbi:¬

Expanded text:
ne forte audias servum tuum malene forte audias servum tuum maledicetia, quia et tu crebro maledixisti aliis. uncta tentavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam, et rationem: Et ut cognoscerem impietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est, et sagena cor ejus, Vincula sunt manus illius: qui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab illa. Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, t ipse se infinitis miscuerit quaestionibus. Quis talis ut sapiens est? et quis cognovit solutionem verbi
Abbreviated transcription (Latin):
ora fuere quam nunc sunt: Stulta ẽ
enim huniscemodi interrogatio. uti¬
lior est sapientia cum diuitiis: & ma¬
gisꝑdest iidentib solem
icut enim ꝓtegit sapientia:
sic ꝓtegit pͥecunia. Hoc au¬
tem plus habet eruditio &
bona fruere bonis: & malam diem
precaue. Sicut enim hanc sic & illã
fecit ds: ut non inueniat homo contͣ
eum iustas querimomas. L¬
ȩc quoq uidi in dieb uania¬
cis meȩ. Iustus ꝑit in sua iu-
sticia: & impius multo iuiuit
tempore in malicia sua. Noli esse iustꝰ
multum: neq plus sapias quam ne-¬
cesse est. ne obstupescas. Ne impie agaᷤ
multum: & noli esse stultus ne mori¬
aris in tempore non cuo L¬
onum est te sustentare iustũ.
sed & ab illo ne subtrahas
manum tuam: quia qui
deum cimet nichil negligit. Sapien-¬
tia confortabit sapientem: suꝑ decẽ
principes ciuitatis Non est enim ho-¬
mo iustus in terra: qui faciat bonum
& non peccet. Sed & cunctis sermonib
qui dicuntur ne accommodes cortuũ:

Expanded text:
ora fuere quam nunc sunt stulta est enim huiuscemodi interrogatio utilior est sapientia cum divitiis et magis prodest videntibus solem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc tem plus habet eruditio etbona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
parcet de malitia & de uinculis. Caue
tibi & actende diligenter auditui meo
qm̃ cum subuersione tua ambulas
Audiens uͦ illa quasi in somins uide:
& euigilabis. Omn uita tua dilige
deum: & inuoca eum in salute cua
Omne animal diligit simile sibi
sic & oinnis homo ꝓximum sibi Omis
caro adsimilem sibi coniungetur: &
omnis homo simili sui sociabitur Si
communicabit lupus agno aliqͣndo:
sic peccator iusto. Quȩ communicatio
sc̃õ homini ad canem: Aut que pax
bona diuiti ad pauꝑem: Uenacio le¬
onisonager in heremo: sic pascua st̃
diuitum pauꝑes. Et sicut abhomi¬
natio est suꝑbo humilitas: sic execra¬
tio diuitis pauꝑ. Diues commotus
confirmatur ab amicis: humilis autẽ
cũ cecidit expellit᷑ & a notis Diuiti decep¬
to multi recuꝑatores: lociitus ẽ suꝑba
insuꝑ & argit᷑. locut᷑ ẽ sensate & ñ est
datꝰ ei locus Diues locutꝰ ẽ & om̃s: tacueĩt.
& u̾bũ illiususq ad nubes ꝑdiice t Pau-¬

Expanded text:
parcet de malitia et de vinculis. Cave parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi coniungitur et omnis homo simili sui sociabitur si communicabit lupus agno aliquando sic peccator iusto quae communicatio sancto homini ad canem aut quae pax bona diviti ad pauperem venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes et sicut abominatio est superbo humilitas sic execratio divitis pauper dives commotus confirmatur ab amicis humilis autem cum ceciderit expellitur et a notis diviti decepto multi recuperatores locutus est superba sensate, et non est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Si largitus fueris assumet te: & si
non habueris derelinquet te. Si habe
conuiuet cecum. & euacuabit te: &
ipse non dolebit suꝑ te. Si necessariꝰ
illi fueris supplantabit te: & subri¬
dens spem dabit cibi. narrans tͥ bona.
& dicet Quid opus est tibi: Et confun¬
det ce in cibis tuis. donec te exinaniat
bis & ter: & in nouissimo derideat ce.
Postea uidens derelinquet te: & eaput
suum mouebit ad ce. Humiliare deo
& expecta manus eius Atcende. ne se¬
ductus in stulticia humilieris. Noli
esse humilisin sapientia cua: ne humi¬
liatus instulticiam seducaris. Aduo¬
catus apotentiore discede: ex hoc enim
magiste aduocabit. Ne imꝑbus sis.
ne impingaris: & ne longe sis ab eo. &
eas in obliuionem. Ne retineas ex equo
loquicũ illo: & ne credas multis uerbis
illius. Ex multa enim loquela temꝑ¬
tabit te: & subridens interrogabit te
de absconditis cuisintimmis. linmitis ãimꝰ
illius conseruabit uerba tua: & non

Expanded text:
bit. Si largitus fueris, assumet te; et si bit. Si largitus fueris, assumet te; et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum, et evacuabit te, et ipse non dolebit super te; si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter; et in novissimo deridebit te. Postea videns, derelinquet te, et caput suum movebit ad te. Humiliare Deo. et expecta manus ejus. Attende, ne seductus in stultitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, discede: ex hoc enim magis te advocabit. Ne improbus sis, ne impingaris, et ne longe sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas multis verbis illius. Ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non
Abbreviated transcription (Latin):
Quis miseret᷑ incantatori a serpence ꝑ¬
ciisso: & omnib qui appropiant besti¬
is: Et quis comitatur cum uiro iniqͦ:
& obuoliitus est inpeccatis eius: Una
hora cecum ꝑmanebit: si autem de¬
clinaueris non supportabit. In labiis
suis indulcat immicus: & in corde suo
insidiatur ut subuertat te in foueã.
In oculis sius lacrimatur inimicus: &
si inuenerit tempus non satiabitur
sangume. Si incurrerint tibi mala:
inuenies eum illic priorem In oculis
siis lacrimatur inimicus: & quasi ad¬
iuuans suffõdiet plantas tuas. Caput
sium mouebit & plaudet manu: &
multa susurrans cõmutabit uultũ.
ui tetigerit Er suũ¬
picem inquinabiturab ea:
&e qui communicauerit suꝑbo indu¬
et suꝑbiam. Pondus suꝑse collit qui
honestiori se commiinicat: & diciori
te ne socius fucris. Q uid commnunca¬
bit cacabus ad ollam: Quando enĩse
colliserint confringetur. Diues iniuste
egit & fremet: pauꝑ autem lesus tace¬

Expanded text:
quis miserebitur incantatori a serpente pquis miserebitur incantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropiant bestiis et qui comitatur cum viro iniquo et obvolutus est in peccatis eius una hora tecum permanebit si autem decsuis indulcat inimicus et in corde suo insidiatur, at subuertat te in foueam in oculis suis lacrimatur inimicus: et si inuenerit tempus, non satiabitur sanguine. ri incurrerint mala tibi, inuenies eum illic priorem. in oculis suis lacrimatur inimicus et quasi adiuuans suffodiet plantas tuas. caput suum mouebit et plaudebit manu, et multa. susurrans commutabit uultum ui tetigerit picem inquinabitur ab et qui communicaverit superbo inducet superbiam pondus super se tollit qui honestiori communicat et ditiori te ne socius fueris quid communbit cacabus ad ollam? Quando se colliserint, confringetur. Dives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tace
Abbreviated transcription (Latin):
certe adomino. Non enim est ei bene
qui assiduus est in malis: & elemosinam
non danti. Qm̃ & altissimus odio habet
peccatores: & misertus est penitentib.
Da misericordi: & ne suscipiaspeccatorẽ
no e non recepis peccatorem: bene fac
humili & non decderis impio. Prohibe
panes illi dari ne in ipsis potentior de sit:
nam cduplicia mala inuenies in oꝑib
habet peccatores: & ĩpiis reddet uindictã
on agnoscetur in bonis A¬
amicus: & non abscondetur
in malis inimicus. In bonis ui¬
ri mulsici illius: & in tristicia & in ma¬
licia illius amicus agnitus est. Non cre¬
dasimmico tuo in egernum: sicut enim
eramentum exuginat nequitia illius
Et si humiliatus uacdat curuus: obfir¬
ma animum tuum. & custodi ce ab
illo. Non statuas illum penes ce. nec se¬
cdeat ad dexteram tuam: ne conuersus
stet in loco cuo. ne forte conuersus in
locum cuum inquirat cathedram tu¬
am. & in nouissimo cognoscasuerba
mea. & in sermonib meis stimuleris.

Expanded text:
certe a Domino. Non enim est ei bene certe a Domino. Non enim est ei bene qui assiduus est in malis, et eleemosynam non danti; quoniam et Altissimus habet peccatores odio, et misertus est poenitentibus. Da misericordi, et ne recipiane susceperis peccatorem. Benefac humili, et ne dederis impio. Prohibe panes illi dari, ne in ipsis potentior te sit: nam duplicia mala invenies in omnibus habet peccatores et impiis reddet vindictam non agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum eruginat nequitia illius et si humiliatus vadat curvus adice animum tuum et custodi te ab illo non statuas illum penes te nec sedeat ad dexteram tuam ne conversus stet in loco tuo ne forte conversus in locum tuum inquirat cathedram tuam et in novissimo cognoscas verba mea et in sermonibus meis stimuleris
Abbreviated transcription (Latin):
scđm uias suas. Malicia hore obliui¬
onem facit luxuriȩ magne: & in fine
hominis denudatio oꝑtim illius.
Ante mortem ne laudes hominem
quemquam: qm̃ in filiis suis agnos¬
citur uir. Non omnem hominem
indiicas in domum tuam: multȩ eñ
insidie sunt dolosi. Sicut enĩ eructant
precordia fecantium. & sicut ꝑdix in¬
ducitur in caueam. & ut caprea in la¬
queum: sic & cor suꝑborum. & sicut ꝑ¬
spector uidens casum ꝑximi sui. Bona
enim in mala conuertet insidiator: &
in electis imponet maculam. Ab sein¬
tilla una augetur ignis. & ab uno dolo¬
so augetur sanguis. homo uͦ peceator
sanguini insidiatur. Accende tibia pe¬
stifero. fabricat enim mala: ne forte in¬
diicat suꝑ te subsannationem in ꝑpe¬
cuum. Admitte ad te alienigenam: &
subuertet te inturbine. & abalienabit
i benefeceris scito cui benefecer ͤ
& erit gr̃a in bonis tuis multa.
Benefac iusto: & inuenies retri¬
butionem magnam. Et si non ab ipso:

Expanded text:
secundum vias suas. Malitia horae oblivisecundum vias suas. Malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae: et in fine hominis, denudatio operum illius. Ante mortem ne laudes hominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur vir. Non omnem hominem inducas in domum tuam; multae enim insidiae sunt dolosi. Sicut enim praecordia infantium, et sicut perdix inducitur in foveam, et ut caprea in laqueum, sic et cor superborum; et sicut prospector videns casum proximi sui. Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis. Homo vero peccator sanguini insidiatur. Attende tibi a pestifero; fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alienigenam, et subvertet te in torpore, et alienabit Si benefeceris, scito cui benefeceris, et erit gratia in bonis Benefac justo, et invenies retributionem magnam; et si non ab ipso,
Abbreviated transcription (Latin):
illo multi. & honorauerunt dm̃. Bo¬
na & mala. uita & mors. pauptas & ho-¬
nestas: a deo sunt. Datio dei ꝑmanet
iustis: & ꝓfectus illius successus habe¬
bunt in ęternum. Est qui locupletat᷑
parce agendo: & hec pars mercedisilliꝰ
in eo qͦd dicit. Inuemi requiem michi.
& nunc manducabo de bonis meisso¬
lus: & nescit quod tempꝰ p̃tereat & relin-
tuo & in illo colloquere: & in oꝑe man¬
datorum tuorum ueterasce. Ne manse¬
ris in oꝑib peccatorum. fide autem in
deo: & mane in loco tuo: facile est enm
in oculis dei subito honestari pauꝑem.
benedictio domini in mercedem iusti
festinat: & in honore ueloci ꝓcessus
illius fructificat. Ne dicas quidd est
michi oplẽ. & que erunt michi ex hoc
bona: De dieas sufficiens sum: & quid
ex hoc pessimabor
s die bonorum ne imnmemorsis ma¬
lorum. & in die malorum ne imme-¬
mor sis bonorum: qm̃ facile est corã
deo in die obitus retribuere unicuiq

Expanded text:
illo multi, et honoraverunt Deum. Boillo multi, et honoraverunt Deum. Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas a Deo sunt. Datio Dei permanet justis; et profectus illius successus habebit in aeternum. Est qui locupletatur parce agendo, et haec pars mercedis illius in eo quod dicit: Inveni requiem mihi, et, Nunc manducabo de bonis meis solus. Et nescit quod tempus praetereat illum, tuo, et in illo colloquere, et in opere mandatorum tuorum veterasce. Ne manseris in operibus peccatorum, fide autem in Deo, et mane in loco tuo: facile est enim in oculis Dei subito honestari pauperem. Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in honore veloci processus illius justificat. Ne dicas: Quid est mihi opus? et quae erunt mihi ex hoc bona? Ne dicas: Sufficiens mihi sum, et quid ex hoc pessimabor? In die bonorum, ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum; quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique