comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de quo in proximo dẽmn est. Iititres opus fecett̃t
magnisicũ quod seqr᷑ philistei quondam po¬
suerant castra in ualle raphaim. usq ad
ciuitatẽ bethleem. et erat pe: nuria aque
in ierłm. Dauid añ ascenderat marcem ad
consulendũ diũm. et cõmenclabat coram astã¬
tib aquam in bethleem. ⁊ p̃cipue eam que
erat in puteo iuxta portam. Gunt isti tres
iter ꝑ mediũ hostiũ facientes. uen̾unt ad
bethleem. et haurientes aqmͣ denuo ad re¬
gem ꝑ eorum castra ieu̾si sunt. itaut pales¬
tini siduciam eoꝵ obstupescetes a dimica
libam̃ lño de salute uiroꝵ grãs agens Ab
hac enuĩnacõe fortiũ hebreus dilemit nu

Expanded text:
de quo in proximo dictum est. Isti tres opus fecerunt magnificum, quod sequitur. Philistaei quondam posuerunt castra in valle Raphaim, usque ad civitatem Bethlehem; et erat penuria aquae in Jerusalem. David autem ascenderat in arcem ad consulendum Dominum, et commendabat coram astantibus aquam de Bethlehem, et praecipue eam, quae erat in puteo, juxta portam. Tunc isti tres per medium hostium iter facientes venerunt ad Bethlehem, et haurientes aquam, denuo ad regem per eorum castra reversi sunt, ita ut Palaestini fiduciam eorum obstupescentes a dimicatlibamen Domino, de salute virorum gratias agens. Ab hac enumeratione fortium Hebraeus dissentit, nu
Abbreviated transcription (Latin):
impetuose fecit inbersabee multi occisi
sunt. Comꝑat᷑ aũt clauid u̾miculo ligni
qui t̾edo uł terebena drͣ qui mollis durũ
Elignũ ꝑforat. dum tangit᷑ nich̾ mollius illo.
qũ tangit. nich duriꝰ. sic ⁊ dauid in pressu¬
ris. et cdomi et cͥca subiectos mitior fuit ce¬
teris. In chrono et contͣ hostes nullus eo
acutior ⁊ cõm̃datur ħ dauid in tͥb. in sa-¬
pientia. ⁊ hũilitate. et fortitudine. Porro
reliqui.xxx. quos fortes dixꝰ. postea enũ¬
antur: inter quos ñ enũat᷑ ioab. nel qͥa
pͥnceps eit alioꝵ uł quia indliguꝰ pp̃ mortẽ¬

Expanded text:
impetuose fecit in Bethsabee multi occisi sunt. Comparatur autem David vermiculo ligni, qui teredo, vel terebella dicitur, qui mollis durum lignum perforat; dum tangitur nil mollius illo, quando tangit nil durius. Sic et David in pressuris, et domi, et circa subjectos mansuetior erat caeteris, in throno et contra hostes nullus eo acutior, et commendatur hic David in tribus in sapientia, et humilitate et fortitudine. Porro reliqui triginta quos fortes diximus, postea enumerantur inter quos non enumerantur Joab, vel quia princeps est aliorum vel quia indignus p
Abbreviated transcription (Latin):
dedicata. et tułunt sac̾ilotes et leuite de ci¬
iubilantiũ. ut ait ioss a longe remotis au¬
diebatur. Rex uͦ ⁊ uniu̾sa multitudo gra-
abs estimacõne ⁊ ño. ⁊ aromatũ fumus
alonge poĩtis sentebat᷑ Et intlłunt sacer¬
dotes archam dnĩ in locũ suũ in oracłm¬
tenebant eum. ⁊ duo leones stabant iuxta
manus singulas ñ fuit tale opus in uniũsis
regnis. fecit ⁊̃ cura domũ reliqͣ habitacła. et
sedilia. uͥ post cãs explicatas residebant strata
omĩa marmore. ⁊ tabłis cedrinis. fẽcit clomũ
regine in lat̾e descendentẽ marmore. cettro.
auro. ⁊ argẽto opulñtissime decoratã fẽcit
et utensilia utͥus domꝰ preclara nͨ ñ ⁊ uasa
quecũq epłis sunt oportuna. omĩa ex aure
fecit. ꝑfecit itaꝙ salo .xx. annis templũ. et

Expanded text:
t sacerdotes, et levitae de cijubilantium, ut ait Josephus, a longe remotis audiebatur. Rex vero et universa multitudo gradiabsque aestimatione, et numero, et aromatum fumus a longe positis sentiebatur. Et intulerunt sacerdotes arcam Domini in locum suum, et in oractenebant eum, et duo leones stabant juxta manus singulas. « Non fuit tale opus in universis regnis. Fecit et circa domum reliqua habitacula et sedilia. Ubi post causas explicatas residebant, strata omnia ex marmore, et tabulis cedrinis. Fecit quoque domum reginae in latere descendentem, marmore, cedro, auro, et argento opulentissime decoratam. Fecit et utensilia utriusque domus praeclara; necnon et vasa, quaecunque sunt epulis opportuna, omnia ex auro fecit. Perfecit itaque Sal
Abbreviated transcription (Latin):
conuocauit salo. in anno xͦi. maiores natu
in isrl ⁊ pͥncipes tͥhuũ. et duces familiaꝵ
ad dedicacõnem templi ⁊ deferendam ar¬
cham in illd̾. et conuen̾unt om̃s m̃se .uii .i.¬
uiiͣ. lunatõne que intrau̾at octobrem. et
erat clies sollẽpnis decimꝰ .s. dies qͦ fiebat
expiacõ. potest tñ dici tẽplũ in septẽlri de¬
dicatũ. qr totus fere est sollẽpnis. rege ac¬
celerante. ⁊ post declicacõnem fuisse aliqͣ
utensilia. q̃ deerant m̃se .uuͦi. et sic uĩrq

Expanded text:
convocavit Salomon in anno undecimo majores natu Israel, et principes tribuum, et duces familiarum ad dedicationem templi, et ad efferendam arcam in illud . Et convenerunt omnes mense septiima lunatione, quae intraverat Octobrem. Et erat dies solemnis, decimus scilicet dies quo fiebat expiatio. Potest tamen dici templum in Septembri dedicatum, quia totus fere solemnis est, rege accelerante, et post dedicationem fecisse aliqua utensilia, quae deerant mense Octavo, et sic utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
&e dño suo glłmo. d̾i
gr̃a senonensi archi¬
p̃sbiter trecensis. uii¬
tambonam ⁊ exitũ
beatun. Causa suscepti laboris fuit instans
peticio socioꝵ. Qͥ cum hystoriam sacre script᷑e
inserie & glosis diffusa lectitarent: breuẽ ni¬
mis et inexpositã. opus agg̃di me ꝯpułunt.
Ad qd̾ ꝓu̾itate hystorie ꝯseqũda recurrerent.
In qͦ sicut animꝰ stilo imꝑauit. ut a dcĩs patr̃
ñ recederem licet nouitas fauorabił sit. ⁊ ml¬
cens aures. Porro: a cõsmo gratia moysi in¬
choans. riuulũ hystoricũ deduxi. us ad as¬
censõnẽ saluatoris. pelagꝰ mist̾ioꝵ ꝑitioribus
relinqñs. in quib ⁊ uet̾a ꝑseqͥ. ⁊ noua cude lie.
ne tꝑm in serui. instar riuuli. qͥ secus alueũ
diuerticła q̃ inuen̾it replũs pret̾fiuere tñ nõ
cessat. U̾itsi. qr stilo rucli opus est lima. uo¬
bis pat̾ inclite limam resuaui. ut huic operi
d̾o uolente ⁊ correctiour̃a splendorẽ. ⁊ aucto¬

Expanded text:
no suo GULIELMO, Dei gratia, Senonensi archipresbyter Trecensis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. li, qui secus alveum diverticula quae invenerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem, et aucto
Abbreviated transcription (Latin):
ĩti ꝓchalamo. qr dedine sũt ei iͥ qͥescere ⁊ ee cum
filus hominũ. Scd̾m hanc: dr᷑ sponsus. ⁊ aĩa
in qͣ sic suos inebriat: ut sob̾os reddat. uñ am.¬
błauimꝰ in domo d̾i cũ consensu .i. ĩ sacra scͥpta
id ip̃m sapiẽtes. Scd̾m hanc dr᷑ pat̾ familia¬
Hꝰ cenacłi cres sũt ꝑtes. sunclamentũ. paries.
annalis. kalencdaria. effimera

Expanded text:
deliciae sunt ei ibi quiescere, et esse cum filiis hominum : secundum hanc dicitur sponsus, et anima ro coenaculo, in qua sic suos inebriat, ut sobrios reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra Scriptura id ipsum sapientes. Secundum hanc dicit hujus tres sunt partes, fundamentum, paries, cies: annalis, kalendaria, ephimera
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾si eeñt qui missi fu̾ant. illi ascendentes
de puteo nũtiau̾nt dd̾ que traclita ers fue¬
rant. ⁊ transiuit dd̾. iordanem cũ sius priꝰ
qmͣ dilucesc̾et. ⁊ uenit in manaym. porro
achitophel sciens regnũ rediturũ ad dd̃ ⁊
timens incid̾e in manus eiꝰ descendit in do¬
mũ suam ingilo. et laq̃o se suspenait.

Expanded text:
reversi fuissent qui missi fuerant, illi ascendentes reversi fuissent qui missi fuerant, illi ascendentes de puteo nuntiaverunt David quae tradita eis fuerant. Et transivit David Jordanem cum suis prius quam dilucesceret, Achitophel, sciens regnum redditurum ad David et timens incidere in manus eius, descendit in domum suam in gilo et laqueo se suspendit.
Abbreviated transcription (Latin):
est bonũ consiliũ hac uice. Nosti prẽm tuũ.
et uiros eiꝰ ẽẽ fortissi mos. Si mͦ ꝑcusserit ali¬
quos de tiis qͥcumq audierit dicet. facta est
plaga in ppło qui seq̃bat᷑ absalon. & timebt̃
eẽ tecum. S hoc ẽ consiliũ bonũ. congrege¬
tur ad te omĩs isrł. et irruamꝰ suꝑ eum. et
ubicumq fuerit oꝑiemꝰ eum. & placuit om̃ib
consilium chusi. Et dixit chusi sacerdotib
ut nũtiarent daiud ne remanerent ĩ deserto
nocte illa. s transiret iorclanem. ⁊ abiit an¬
cilla ad filios sacerdotum. qui latebant iuxͣ
quidam puer filiꝰ ancille ut clr᷑ et inclicaũ
absalon. Iosẽ tñ licit qͦs dam equites uidis¬
se eos et mĩtiasie ab salon. Qui misit post
eos ut ꝯp̃hend̾ent᷑ at illi ingressi sunt ĩ bau¬
rim domũ mulieris. rogantes ut celaret eos
que dimisit eos in puteuni. et expandit ue¬
lamen suꝑ os putei qiͣ sictans tipsanas .i.
ordeum ad cipsanã. et sic res latuit. Cumq

Expanded text:
ce. Nosti patrem tuum, et viros ejus esse fortissimos. Si modo percusserit aliquos de tuis, quicunque audierit dicet. Facta est plaga in populo, qui sequebatur Absalon, et timebunt esse tecum. Sed hoc est consilium bonum: congregetur ad te omnis Israel, et irruamus super eum. Et ubicunque fuerit operiemus eum. » Et placuit omnibus consilium Chusai. Et dixit Chusai sacerdotibus, ut nuntiarent David, ne maneret in deserto nocte illa, sed transiret Jordanem. Et abiit ancilla ad filios sacerdotum, qui latebant juxtam eos quidam puer filius ancillae, ut dicitur, et indicavit Absalon. Josephus autem dicit quosdam equites vidisse eos, et nuntiasse Absaloni. Qui misit post eos, ut comprehenderentur. At illi ingressi in Bahurim domum mulieris, rogabant ut celaret eos. Quae dimisit eos in puteum, et expandit velamen super os putei, quasi siccans ptisanas, id est hordeum ad ptisanam, et sic res latuit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
consilio patre suũ ⁊ frem int̾isse. Ad ħ an¬
tipat̃ ueste ꝓiecta multitudinẽ uulu̾um
demonstrans. uerb̾ non opꝰ dixit ẽẽ. cum ci¬
catrices se tacente clamarent ip̃m fidelem ĩꝑio
romanoꝵ fuisso antigonꝰ filiꝰ fuisset fugitiui eoꝵ
Nullus enĩ ip̃m a pompeio quo ad uixit po¬
tuit a uelłe. nec mͦ a cesare. qͥsqmͣ eum eẽt
auulsurus. Tunc cesar cuiꝰtibet dignitatis
sub pontifice in iudeam dedit amipatto op¬
tõnem. qui remissa dignitatis mensura ĩ
cesarem ꝓcurator iudee declaratus est. impe¬
trans quoq ut eu̾sa patrie menia. sibi re
nouare liceret. ⁊ regiũ qͦ est ꝯcessum hyr¬
cano. ita tñ ne rex uocaret᷑. Sexͣtum ⁊̃ cogna¬
tum suum cesar syrie prefecit

Expanded text:
se. Ad hoc Antipater, veste projecta, multitudinem vulnerum demonstrans, verbis non opus esse dixit, cum cicatrices, se tacente, clamarent, ipsum fuisse fidelem Romanorum, cum Antigonus filius fuisset fugitivorum, nullusque ipsum a Pompeio, quoad vixit, potuit avellere, nec modo a Caesare quisquam eum esset avulsurus. Tunc Caesar cujuslibet dignitatis sub pontifice in Judaea dedit Antipatro optionem. Qui remissa dignitatis mensura in Caesarem, procurator Judaeae declaratus est, impetrans quoque, ut eversa patriae moenia renovare sibi liceret. Regnum quoque est concessum Hircano, ita tamen ne rex vocaretur. Sextum etiam cognatum suum Caesar Syriae praef
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ iung̾entur. ⁊ recordatꝰ est mardocħ sõp¬
nii qd̵ iud̾at. ⁊ int̾pretac̃onẽ intellexit. et¬
ħ erat sõpniũ. Apparuerũt ei uoces. et
tonitiua. ⁊ t̾re motus suꝑ t̾ram. ⁊ ecce
duo dracones ꝑati contra se in p̃lium.
ad quorũ clamorẽ nacõnes excitate sũt
ut pugnarẽt contͣ regem iustoꝵ. ⁊ fuit
dies illa tenebraꝵ ⁊ liscͥminis ⁊ contur¬
bata gens iudeoꝵ clamauit ad dñm.
& ecce fons ꝑuus creuit in flumẽ maxi

Expanded text:
eorum jungerentur. Et recordatus est Mardochaeus someorum jungerentur. Et recordatus est Mardochaeus somnii quod viderat, et interpretahoc erat somnium: Apparuerunt ei voces, et tonitrua, et terraemotus super terram. Et ecce duo dracones parati contra se in praelium, ad quorum clamorem nationes excitatae sunt, ut pugnarent contra regem justorum, et fuit dies illa tenebrarum et discriminis. Et conturbata gens justorum clamavit ad Dominum, et ecce fons parvus crevit in flume
Abbreviated transcription (Latin):
in hortum Aman uͦ supplicabat regine ꝓ
aman corruisse suꝑ lectum in quo iace¬
bat hester. ⁊ ait. etiam reginã uult oppͥ¬
mere me presente. & clixit arbona eu¬
nuchꝰ. En lignũ quẽ ꝑau̾at marclo¬
cheo stat in domo aman. Et aitrex. Ep¬
Appenclite illum in eo.⁊ suspensus est a¬
man in pacipło. & decdit rex hester do¬
mum suaman. & ingressus est mardo¬
cheus ad regem. Confessa est .n. hester
qd̃ patriuis suus eẽt. et declit rex amilũ
marclocheo qd̃ ab aman recipi iusserat.
mum suam. Que tt̾m flens ꝓcid̾ ad pe¬
des regls supplicans. ut uet̾es litteras qͣs
scͥpserat aman ꝯtͣ iuicleos nouis epłis ir¬
ntaret. ꝙ acquieuit rex ⁊ scͥpsit mardo¬
cheus litt̾as. anulo regis sigillatas. ad
pͥncipes ꝓuinciaꝵ ne occid̾ entur iulei.
ĩmo eos qui ꝑati erant ad occisiorem
uideoꝵ int̾ficerent iudei. et manus pͥnci¬
pum eẽt cum eis. Et fcm̃ est nom̃ uideorũ
celebr e. ita ut plures gentiliũ religioni

Expanded text:
in hortum, Aman vero supplicabat reginae pro Aman corruisse super lectulum in quo jacebat Esther, et ait etiam reginam vult opprimere, me praesente. Et dixit Arbona eunuchus: En lignum, quod paraverat Mardochaeo, stat in domo Aman. Et ait rex: Appendite illum in eo. Et suspensus est Aman in patibulo. » « Et dedit rex Esther domum Aman . Et ingressus est Mardochaeus ad regem. Confessa est enim Esther, quod patruus ejus esset. Et dedit rex annulum Mardochaeo, quem Aman recipi jumum suam. Quae iterum flens procidit ad pedes ejus, supplicans, ut veteres litteras, quas scripserat Aman contra Judaeos novis epistolis irritaret. Et acquievit rex. Et scripsit Mardochaeus litteras annulo regis sigillatas ad principes provinciarum, ne occiderentur Judaei, imo illos qui parati erant ad occisionem Judaeorum, interficerent Judaei, et manus principum esset cum eis. Et factum est nomen Judaeorum celebre, ita ut plures de gentibus religioni
Abbreviated transcription (Latin):
festinauit in domũ lugens. ⁊ oꝑto capi¬
te. ⁊ chixerunt ei amici enis. Si de semĩe
rege ad ꝯuiuiũ. & ait rex. Pete qd̃ us
płm ne ꝑeamus. Utinam in seruos ue¬
mĩclarem᷑. ⁊ gemẽs tacerem. ⁊ ait rex. Qe
est qui ħ auleat fac̾e: Que ꝵ. Hostis nr̃¬

Expanded text:
festinabat in domum lugens, et operto capifestinabat in domum lugens, et operto capite. Et dixerunt ei amici ejus: Si de semine rege ad convivium . Et ait rex: Pete quod vimeum ne pereamus. Utinam in servos venundaremur, et gemens tacerem. Et ait rex: Quis est, qui haec audeat facere? quae respon
Abbreviated transcription (Latin):
aman ad ꝯuiuiũ. ⁊ inclicabo ei cor me¬
um. Egressus est itaq aman. letus.
Cumq uidiss mardocheũ si assur¬
rexisse sͥ. inlignatꝰ est. ⁊ comiocans ux¬
orem. ⁊ ami cos. exposuit eis omnẽ glia
et dixerunt ei. Iube parari trabem .l. cubi
sit parart cuuicẽ. Nottem illam rex cluxit
in sõpnem ⁊ iussi sibi legi annales. ⁊ uen
ꝓ hac fide: Et dixerũt ei. iul. & que siuit
rex quis eẽt in atrio. ⁊ direrunt pueri a¬
man. Ip̃e eñi intraũat ut sugg̾et regi de
morte mardochei. Cunnq uocatus intras¬
sec aman. dixit rex ad eũ. Quid clebet
fĩ uiro quẽ uellet rer honorare. Qui co
regia ⁊ coronari diademate ⁊ sedere sciꝑ
equũ regis. ⁊ pͥmus de pͥncipib teneat
equũ ⁊ ꝑ ciuitatẽ inceclens. clamet. sic
honorabit᷑ que rex uolu̾̃it honorare. Dmĩp
ei rex. festina. ⁊ fac ut locutꝰ es mardlo¬
cheo. Caue ne qͥcqmͣ ex his p̃termittas.
& fecit aman mardocheo. ut locutꝰ fu̾at.
qui prius renttebatur putant fibi illu

Expanded text:
Aman ad convivium, et indicabo eis cor meum. Egressus est itaque Aman laetus. Cumque vidisset Mardochaeum non assurrexisse sibi indignatus est, et convocans uxorem et amicos, exposuit eis omnem gloriam Et dixerunt ei: Jube parari trabem quinquagisit parari crucem. » « Noctem illam rex duxit insomnem, et jussit sibi legi Annales . Et ventpro hac fide? Et dixerunt ei: Nihil. Et quaesivit rex quis esset in atrio. Et dixerunt pueri, Aman. Ipse enim intraverat, ut suggereret regi de morte Mardochaei. Cumque vocatus intrasset Aman, dixit rex ad eum: Quid debet fieri viro, quem rex vult honorare? Qui cogregia, et coronari diademate, et sedere super equum regis, et primus de principibus teneat equum, et per civitatem incedens clamet: Sic honorabitur, quem rex voluerit honorare. Dixitque ei rex: Festina, et fac ut locutus es Mardochaeo. Cave ne Et fecit Aman Mardochaeo, ut locutus fuerat. Qui prius renitebatur, putans sibi illud
Abbreviated transcription (Latin):
ex iuit mensis . xũ. Tunc ait aman ad regẽ.
Interest regis seruare pacem. Nouerca oũt
pacis est clissimilitulo Est gñs in regnotuo
clissimilis cet̾is nouis utens legib insuꝑ et
regis scit a ꝯtẽpnens. expedit tibi ut nõ inso¬
lescat. decerne ergo ut ꝑeat ⁊ ne dispũdium
gentũ cuum sit. ⁊ de ppło age qd̾ tibi pla¬
cet. Tunc scripsit aman ex nomĩe regis
litc̾as amuilo regis designatas in omnes.
ꝓuintias ut occid̾entur uidei a ꝑuo us
die mensis .xii. Statimq susis pepñd̾¬

Expanded text:
exivit mensis duodecimus. » Tunc ait Aman ad regem: exivit mensis duodecimus. » Tunc ait Aman ad regem: Interest regi servare pacem; noverca autem pacis est dissimilitudo. « Est enim gens in regno tuo dissimilis caeteris, novis utens legibus, insuper et regis scita contemnens. Expedit tibi, ut non insolescat, decerne ergo ut pereat. Et ne dispendium gentum tuum tibi sit, et de populo age quod tibi placet. Tunc scripsit Aman ex nomine regis litteras annulo regis designatas in omnes provincias, ut occiderentur Judaei a parvulo usque die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
transtulit se in susis. Cõ temꝑe irati sunt
duo eunuchi ianitores regi. ⁊ machina¬
bantur ut int̾ficerent regem. qd̃ ñ latuit
mardocheuũ. ⁊ indicauit hester. ⁊ ila ex
nomine mardochei deculit ad regem. Que¬
bulo. & tralitum est coram rege in anna¬
lib. in quib reges acciclentia temꝑis sui
recligebant post ħ assuerus eraltauit a¬
man amalachitẽ. qui erat de stirpe agag.
quem samuel trucilauit. ⁊ adorabant eñ
serui regis. p̃ter marclocheũ. qui ꝓpter
pat̾as leges coram eo gemi non flectebat.
Qd̾ atcendens aman inlignatꝰ est. ⁊ accipi¬
genua. hic autẽ seruus dedignat᷑: ẽt dispo¬
suit ꝑdere uideos. qͥ erant in regno assueri.
ueteri motus ocdio. quia iudei deleu̾ant
amalechitas. Duocdecimo itaq anno regni
assueri mense pͥmo. missa est sors in urnã
que hebraice drͣ phur coram aman. qͦ die.
et quo mense gñs iuleoꝵ deberet inter sici. ⁊

Expanded text:
transtulit se in Susis. Eo tempore irati sunt regis transtulit se in Susis. Eo tempore irati sunt regis duo eunuchi janitores, et machinabantur ut occiderent regem. Quod non latuit Mardochaeum, et indicavit Esther, et illa ex nomine Mardochaei detulit ad regem. Quaebulo. Et traditum est coram rege in annalibus, » in quibus reges accidentia temporis sui redigebant. Post haec Assuerus exaltavit Aman Amalechiten, qui erat de stirpe Agag, quem Samuel trucidavit, et adorabant eum servi regis praeter Mardochaeum, qui propter patrias leges coram eo genu non flectebat. Quod attendens Aman indignatus est, et accipigenua, » hic autem servus dedignatur. Et disposuit perdere Judaeos, qui erant in regno Assueri veteri motus odio, quia Judaei deleverant Amalechitas. Duodecimo itaque anno regni Assueri, mense primo, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur phur, coram Aman, quo die, et quo mense gens Judaeorum deberet interfici, et
Abbreviated transcription (Latin):
mandau̾at ei mardocheꝰ. ⁊ inueiit grãm
in ocłis eunuchi. ⁊ accelauit ei cuitum o¬
muliebrem. ⁊ decdit ei .uii. puellas ut eam
ornarent ⁊ extołłent. Porro. uitgines un¬
.uii. quib dam pigm̃tis. ⁊ aromatib ute¬
bant᷑. ut post annũ egrecłent᷑ ad regem. ⁊
que uesꝑe intrabat: egrediebatur mane.
nec poterat redire. nisirex ex nomine uix¬
iss eam uenire Mardocheꝰ aut u̾sabatur
iu uestibło domus regie. curam agens salu¬
tis filie. Tand̾ in stat dies quo hester filia
abiel intrare debebat ad regem. nec q̃siuit
ab aggeo cultum muliebrẽ. s posuit in uo¬
luitate eius qui tenebatur pueslis dare.
q̃ cumq petissent. ⁊ intrauit ad regenianno
uII. regni tp̃ius mense .xͦ. que hebraice dr᷑
chebech. latine. ianuariꝰ. ⁊ innenit grãm
ap̃ regem ⁊ fecit eam regnare ꝓuasti. et
quiem in uniũso regno. ꝑ tempꝰ nuptiarũ.
Marcdocheꝰ autẽ qui freqñtius in babylo.

Expanded text:
mandaverat ei Mardochaeus, et invenit gratiam mandaverat ei Mardochaeus, et invenit gratiam in oculis eunuchi, et acceleravit ei cultum muliebrem, et dedit ei septem puellases unsex quibusdam pigmentis et aromatibus utebantur, ut post annum ingrederentur ad regem, et quae vespere intrabat egrediebatur mane, nec poterat redire, nisi rex ex nomine jussisset eam venire. Mardochaeus autem versabatur in vestibulo domus regiae curam agens salutis filiae. Tandem instabat dies quo Esther, filia Abihail, intrare debebat ad regem, nec quaesivit ab Egeo cultum muliebrem; sed posuit in voluntate ejus, qui tenebatur puellis dare quaecunque petissent. Et intravit ad regem anno septimo regni ipsius, mense decimo qui Hebraice dicitur Thebeth, Latine Januarius, et invenit gratiam apud regem, et fecit eam regnare pro Vasthi.quiem in universo regno per tempus nuptiarum. Mardochaeus autem, qui frequentius morabatur
Abbreviated transcription (Latin):
caluiss mero. p̃cepit .uii. ennuchis ut in¬
troduc̾ent reginam indetore suo. ut ostũ
quesunt a .uii. sapientib qͥ uiclebant fa¬
ciem eiꝰ. cui sententie uasti subiac̾et. Qe R
maunuicha. Non lesit te solum uasti sec
⁊ om̃s niros regni tui. Nam eiꝰ eremplo.
młieres ꝑuipũcdent imꝑia uiror. Egre¬
diatur ergo edictũ a fatie tua. ut ultra
uasti ñ ĩgrediatur ad regem. s altera
le uirgmes. ⁊ spetiose ⁊ tͣlantur aggeo¬
et ministros taliũ. muncdi burdos uocamꝰ.
⁊ quetũq occłis regis pͥacu̾it regnet pro
uasti. placuit sermo regi. et iussit hoc fieri
Er̃at tunc in susis iudeus uocabło mardo¬
cheus de tribu iemini. qui descencłat de cr¬
ansmigracõe iecone. Hic erat nutͥtius fi¬
lie fratris edisse. que ec hest̃ uocabat᷑. qmͣ
orbatam utroq parente. marlocheꝰ adop¬
tau̾at᷑ filiam. ħ inter ceteras tradita est
eunucho. nec indicauit ppłm suũ. Sic enĩ

Expanded text:
caluisset mero praecepit septem eunuchis, ut incaluisset mero praecepit septem eunuchis, ut introducerent reginam in decore suo, ut ostendquaesivit a septem sapientibus, qui videbant faciem ejus, cui sententiae Vasthi subjaceret. Et rMamuchan: Non laesit te solum Vasthi, sed et omnes viros regni tui. Nam ejus exemplo mulieres parvipendent imperia virorum. Egrediatur autem edictum a facie tua, ut ultra Vasthi non ingrediatur ad regem, sed altera lae virgines speciosae, et tradantur Egeotus. Unde et ministros talium mundiburdos vocamus, et quaecunque oculis regis placuerit regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi, et jussit hoc fieri. Erat tunc in Susis Judaeus, vocabulo Mardochaeus, de tribu Jemini, qui descenderat de transmigratione Jechoniae. Hic erat nutritius filiae fratris Edissae quae et Esther vocabatur, quam, orbatam utroque parente, Mardochaeus adoptaverat in filiam. Haec inter caeteras tradita est eunucho, nec indicavit populum suum. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
in domo sua mirabłi. de qua legit᷑ in hysto¬
ria alexandri. cuiꝰ colũpne erant argẽtee.
cectum instar firmam̃ti ꝯcam̾atũ. hñs
gẽmas diu̾si coloris in figuram sid̾m et
signoꝵ dispositas. post hos dies ꝯuiuii n¬
uitauit oẽm ppłm qui erat in susis. discu¬
buerũtq extra domũ .uii. dieb in uestibło
orti delitiaꝵ. In orto erat uinea habent
uites argenteas. ⁊ palmites aurcos. ⁊ bo¬
tros ex uarietate gẽmaꝵ distinctos. suꝑ
ꝯuinantes extensa erãt tẽpcoria que
appenclebãt colũpnis argenteis ⁊ marmo¬
reis eburneis cͥculis mi̾ta. simib byssinis.
atq purpeis. lectuli quoq aurei. ⁊ argẽ¬
tei dispositi erant suꝑ pauim̃tũ. smarag¬
dino ⁊ phario stratum lapide. Bibebant
aut om̃s in aureis pocłis uinũ p̃cipuũ.
et habuidãs. nec erat qui nolentes coge¬
rec adbibendũ. licet moris id eẽt ap̃ ꝑsas.
uasti qͦ regia fecit cõuiuiũ feminarũ
in palatio regis. Die aũt .uii. cum rex in¬

Expanded text:
in domo illa mirabili, de qua legitur in historia Alexandri, cujus columnae erant argenteae, tectum instar firmamenti concameratum, habens gemmas diversi coloris, in figuram siderum, et signorum dispositas. « Post hos dies convivii invitavit omnem populum, qui erat in Susis, et discubuerunt extra domum septem diebus, in vestibulo horti deliciarum. In horto erat vinea habens vites argenteas, et palmites aureos et botros ex varietate gemmarum distinctos. Super convivantes extensa erant tentoria, quae appendebantur columnis argenteis, et marmoreis, eburneis circulis inserta, funibus byssinis atque purpureis. Lectuli quoque aurei, et argentei dispositi erant super pavimentum smaragdino et pario stratum lapide. Bibebant autem omnes in aureis poculis vinum praecipuum, et abundans, nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, licet id moris esset apud Persas. Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio regis. Die autem septimo cum rex in
Abbreviated transcription (Latin):
onis iuclei qui erant in susis ꝑ tͥduum
ieiu narent ⁊ orarent ꝓ ea. s et ip̃a ieiu¬
nauit die aũt t̾cia induta regalib iesti¬
bus. stetit in atrio domꝰ contͣ basilicam
regis. cum duabus puellis. Quaꝵ un a
in ꝯbentem sustinebat. alt̾a seqũs. lonti¬
gitudinẽ uentis sũmis digitas deportabat.
At ille sedebat supͣ solium. contͣ hostium
domus. Qui cũ resperisset eã toruo uul¬
tu. collapsa est. Cumq uidiss hest̾ lapsã.
placuit ei. ⁊ extendit contͣ eam uͥgam au¬
eam gremio ꝯsolabat᷑ dicens. Noli cim̃e.
ꝓ subditis lex data est cu uͦ mͥ ꝯregnas.

Expanded text:
s Judaei, qui erant in Susis per triduum jejunarent, et orarent pro ea, sed et ipsa jejunavit. » « Die autem tertia induta regalibus stetit in atrio domus, contra basilicam regis cum duabus puellis, quarum unam incumbentem sustinebat, altera sequens longitudinem vestis summis digitis deportabat . At rex sedebat supra solium contra ostium domus. Qui cum respexisset eam torvo vultu collapsa est. Cumque vidisset Esther lapsam placuit ei, et extendit contra eam aueam gremio, consolabatur dicens: Noli timere; pro subditis lex data est, tu vero mihi conregnas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ibrum hester transtulit ieroni¬
thus ad peticonem paule. et
eustochii de hebreo in latinũ.
Et qr in greco corruptꝰ erat. ꝑ uarias etlicõ¬
nes reuelauit eum de archiius hebreorũ.
et diligent̾ transtulit u̾bo ad u̾bum. Regn¬
auit assuerus ab india usq ad ethiopiar¬

Expanded text:
ibrum Esther transtulit Hieronymus ad petitionem Paulae et Eustochii de Hebraeo in Latinum et quia in Graeco corruptus erat per varias editiones relevavit eum de archivis Hebraeorum, et diligenter transtulit de verbo ad verbum. Regnavit Assuerus ab India, usque ad Aethiopia
Abbreviated transcription (Latin):
tecis si diu̾sa uibemꝰ. ex animi leuitate
uenite. s ꝓ neccĩtate tempoꝵ ferre sentẽtiã¬
ut rei publice poscit utilitas. Multi subli¬
mati a regib. honore collato abu si sũt
insuꝑbiam. et in ipõs qui dederunt moliũ¬
tur insidias. Aman ⁊ animo. ⁊ gn̾e mace¬
do. ⁊ exobliquo ꝯmacłans genꝰ ꝑsaꝵ ad¬
eo intumuit. ut regno nos pͥuare nit̾et᷑
cogitans ut ui int̾fectis nostre insidiare¬
tur solitucdini ⁊ regnũ ꝑsaꝵ iranfferret
in maceclonas. Nos uero mitu d̾i uiuẽ.¬
tis cuiꝰ bñfitio patrib nrĩs regnũ tradi¬
tum est. ⁊ usq hodie custoditũ. iudeos

Expanded text:
ex animi levitate venire, sed pro necessitate temporum ferre sententiaut reipublicae poscit utilitas. Multi sublimati a regibus honore collato, abusi sunt in superbiam, et in ipsos qui dederunt moliuntur insidias. Aman et animo, et genere Macedo, et ex obliquo commaculans genus Persarum, adeo intumuit, ut regno nos privare niteretur cogitans ut illis interfectis, nostrae insidiaretur solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedones. Nos vero nutu Dei viventis, cujus beneficio patribus nostris regnum traditum est, et usque hodi
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. s sig̃auit ei ꝑ eunuchũ cãm fletꝰ ⁊
exemplar elicti qd̃ pendebat insusis. mi¬
sit ei monẽs eam ut intraret ad regem.
dec̾tum ẽ ut qͥ ñ uocatꝰ accessent mo¬
riat᷑ nisi force tex auream uirgam ad
eam incend̾it. Bursumq mardocheus
ad eam. Quis scit utrum ut id circo ad
regnũ uen̾is. ut in tali tempore parerii:
Sic mũ s llueris. ꝑ alium lib̾abit dũs
popłm suum. ⁊ tu. ⁊ domꝰ pr̃is ttũ ꝑibitiᷤ.¬

Expanded text:
noluit, sed significavit ei per eunuchum causam fletus, et exemplar edicti, quod pendebat in Susis misit ei, monens eam, ut intraret ad regem, decretum est ut qui non vocatus accesserit moriatur, nisi forte rex auream virgam ad eam extenderit. Rursumque Mardochaeus ad eam: Quid scis utrum idcirco ad regnum veneris, ut in tali tempore parareris? Si nunc silueris, per alium liberabit Dominus populum suum, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
turpe eẽt si domũ anne añpositam p̃terissẽt.
Adolescens aũt sequebat᷑ eum amictus syndo¬
ne suꝑ mido. sub audi corpore. Aluid scilicet nõ
habebat indimientũ qmͣ syudonẽ Qui re-¬
iecta syndone. aufugit ab eis. Tradũt qͥdã
hunc fuisse ioh̾em. quẽ tunc fuisse adolescẽtẽ.
et tu ex ilł es: uel iacobo qui cum trah̃et᷑
relicta suidone midus aussigit ab eis ui¬
detur potius opinando qmͣ asserendo dixisse.
equebatur autẽ ⁊ petrus
alonge. ut uid̾et fĩnem.
Ioħs hotus pontifici intus duxit pe¬
trum. ꝙ̃ cum intuita eẽt ancilla hostiaria
ait. Numqͥd ⁊ tu ex cliscipłis hominis istiꝰ¬
es: ait ille. non noui eum neq scio quid¬

Expanded text:
rpe esset, si domum Annae antepositam, praeterissent. Adolescens autem sequebatur eum amictus sindone super nudo, subaudi, corpore. Aliter enim non habebat indumentum, quam sindonem, qui relicta sindone, aufugit ab eis. Tradunt quidam hunc fuisse Joannem, quem tunc fuisse adolescentem, « Et tu ex illis es. » Vel Jacobo, qui cum traheretur, relicta sindone, nudatus aufugit ab eis. Videtur tamen potius opinando, quam affirmando dixisse.equebatur autem Petrus a longe, ut videret finem. Joannes vero notus pontifici introduxit Petrum. Quem cum intuita esset ancilla ostiaria, dixit: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Non novi illum, neq
Abbreviated transcription (Latin):
cum discipłis suis. ⁊ cũ intrass cdixit eis. Se¬
dete donec uadam illuc ⁊orem. ⁊ eciã uos o¬
orate. ne intretis in tẽptacõnem. ne .s. succum¬
batis tẽptationi. ⁊ assũpto petro ⁊ filiis zebe-¬
dei cepit contristari ⁊ ait. tristis est anima mea
aĩa mea. uł tristis est usq ad timorẽ mortis.
et ꝓ timore mortis. tristabat᷑ autẽ ꝓ ruina a-¬
postoloꝵ uł potest ẽẽ usq ad exclusiuũ. tristaba¬
tur enĩ donec sẽ suos morte sua ub̾aret. uel
inclusiuũ .s. donec post mortẽ suam redirent
apłi ad ficlem eius ⁊ ꝓgressus ab eis qnͣtum iac¬
tus est lapidis ꝓcilit in fatiem suam ⁊ orauit
abba pater si possibile est transfer hunc calicẽ
a me. Idem est abbã ꝙ pater. ⁊ ͤ abba ebreũ. pr̃¬
gentiũ. Ut uetꝰ. hono horrebat mortẽ. ⁊ uellet ñ
mori. si poss ẽẽ de iusticia. Habebat .n. iusticia pa-¬
tris. ut xp̃c pat̾etur. ⁊ a constitucõe mũdi hoc sa¬

Expanded text:
cum discipulis suis. Et cum intrasset, dixit eis: Sedete hic donec vadam illuc, et orem, et etiam vos orate ne intretis in tentationem, ne scilicet succumbatis tentationi. Et assumpto Petro, et filiis Zebedaei coepit contristari, et ait: Tristis est anima mea, anima mea, vel tristis est usque ad timorem mortis et pro timore mortis. Testabatur autem pro ruina apostolorum, vel potest esse usque exclusivum. Tristabatur enim, donec se et suos morte sua liberaret. Vel inclusivum, scilicet, donec post mortem suam redirent apostoli ad fidem ejus. « Et progressus ab eis quantum jactus est lapidis, procidit in faciem suam, et orabat: Abba Pater, si possibile est, transfer hunc calicem a me. » Idem est Abba, quod Pater. Et est Abba Hebraeum gentium. Ut verus homo horrebat mortem, et vellet non mori, si fieri posset de justitia. Habebat enim justitia Patris, ut Christus pateretur, et a constitutione mundi hoc sa
Abbreviated transcription (Latin):
nit eos dormientes ⁊ ait petro sic non potu¬
erat fatiendũ in cõmuni aũt dixit illis tͥb.
quid clormitis: Sp̃c quid proniptꝰ est. uest̾
carnis infirmitas. Scd̾o abiix ⁊ orauit eim¬
dem sermonẽ dicens. ⁊ apparuit illi angłs
ꝯfortans eum. ⁊ fẽs in agonia ꝓlixius ora¬
uit in c̾camine contͣ mortẽ. Iam qiͣ uince¬
bat mort̾e in animo dũ etiam mori uolebat.
qmͣ post uicit actu ip̃o .s. resurgẽdo. ⁊ factus est
sudor eiꝰ sicut guite sangͥnis decurrẽtis in ter¬
ram. ⁊ rediens ad discipłos et inueniẽs eos

Expanded text:
etro: Sic non potuerat faciendum? In communi autem dixit illis tribus: Quid dormitis? Spiritus quidem promptus est, carnis infirmitas. « Secundo abiit, et oravit eumdem sermonem. Et apparuit illi angelus confortans eum. Et in certamine contra mortem. » Jam quasi vincebat mortem in animo, dum etiam mori volebat, quam post vicit actu ipso, scilicet resurgendo. « Et factus est sudor ejus, sicut guttae sanguinis decurrentis in terram. Et rediens a
Abbreviated transcription (Latin):
solo originali pcc̃o clampnatꝰ esset uł usuałt
dcm̃ est. meluis esfet ei ñ eẽ. qmͣ maleesse.
Retumbebat discipłs quem diligebat iħ̾c
in sinu eiꝰ ⁊ innuit ei petrus ut secreto que
creditur recubuisse supra pectus iħu. nͥ qr
cliscũbebat inclinatꝰ añ pectus domini. hinc
sum missa uoce querenti. dñs sub missa

Expanded text:
solo originali peccato damnatus esset. Vel usualiter dictum est, melius esset ei, non esse, quam male esse. Recumbebat autem discipulus, quem diligebat Jesus in sinu ejus. Et innuit ei Petrus, ut secreto quaeon aliter creditur recubuisse supra pectus Jesu, nisi quia discumbebat inclinatus ante pectus Domini. Huic submissa voce quaerenti, Dominus submissa
Abbreviated transcription (Latin):
ministroꝵ. accepta apͥncipib sacerdotum
⁊ armis. ⁊ dederat ilł signũ. qi oscło indica¬
ret eis iħm. ⁊ ip̃m ducerent eũ caute. Putabãt
eñi qd̾ magicis artib possec transformare se
ec eiabi. ⁊ suscepto oscło. uocauit eum iħc ami¬
cum. uł yronite. uł scd̾m statũ preteritũ ⁊ cũ¬
dixiss iħc querentib se ego sum abierunt
retro. ⁊ cecid̾unt postea tenuerũt ih̾m ⁊ liga¬
u̾nt eum. Symon aũt petrus amputauit au¬
ricłam seruo. cui nom̃ erat malchus Ihe aũ
sanauit eum ⁊ ait petro. Omĩs qui gladiũ
a uidice.

Expanded text:
ncipibus sacerdotum, et armis . Et dederat illis signum, quia osculo indicaret eis Jesum, et ipsi ducerent eum caute. Putabat enim quod magicis artibus posset se transformare, et elabi. Et suscepto osculo, vocavit eum Jesus amicum, vel ironice, vel secundum statum praeteritum. dixisset Jesus quaerentibus se: Ego sum, » abierunt retro, et ceciderunt. Postea tenuerunt Jesum, et ligaverunt eum. Simon autem Petrus amputavit auriculam servo. cui nomen erat Malchus. Jesus autem sanavit eum, et ait Petro: Omnis, qui gladium a
Abbreviated transcription (Latin):
ħc au̾̃t turbatꝰ sp̃u dixit. Amen
notabat. Sic ⁊ sc̃i misericorditer turbant᷑.
cum urget eos causa ⁊ Rama a tritico ante
messem separare. Mentitur gͦ philosophus
qui dicit mentis ꝑ tbationem ñ cad̾e in sapi¬
entem ⁊ dicebant sigillatim. Nũqͥd ego sum
dñe: Quib ait. Qui intingit mecũ manum
tradet. forte ideo dixit intingit. qi succus ag̾s¬
tium lactucaꝵ necessatuis erat ad esum agni.
t̾um notat hoc nom̃ parapsis. ⁊ ad didit iħc.¬

Expanded text:
 autem turbatus spiritu dixit: Amen,notabat. Sic et sancti misericorditer turbantur, cum urget eos cura zizaniam a tritico separare ante messem. Mentitur ergo philosophus, qui dicit animi perturbationem non cadere in sapientem. Et dicebant sigillatim: « Nunquid ego sum, Domine? Quibus ait: Qui intingit mecum manum tradet me. Forte ideo dixit « intingit, quia succus agrestium lactucarum necessarius ad esum agni erat. terum notat hoc nomen parapsis. Erat autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
solum colore. s sapore amaro cruioiẽ p̾ferebat.
Uñ potiꝰ uidet᷑. qd̾ aliͥ qmͣ in nilo aqͣ fuerit in
eaypto. Et ħ fuit pͥma plaga qua ꝑcussit dñs
ꝓ ea ⁊ hesitans hebreos abire ꝑmisit cumq
malum fuiss teleuatum sentẽciam ꝑmutamt̃¬

Expanded text:
amaro, cruorem praeferebat. Unde potius videtur, quod alibi quam in Nilo aqua fuerit in Aegypto. Et haec est prima plaga, qua percussit Dominus pro ea, et haesitans, Hebraeos abire permisit. Cumque malum fuisset relevatum, sententiam permuta
Abbreviated transcription (Latin):
moriebant᷑ ⁊ putrescẽtib cadau̾ib fecor ni¬
mis noxiꝰ exalabat. ex aqua ĩmo q̃dam. qͣi
domestice domos intrantes sepe in cibis ⁊ poti¬
bus. ⁊ lectis inueniebant᷑. fecerũt aut t mͣa¬
lefici simłr. Sut aut̃ tria gn̾a ranaꝵ Uñ
tũ dr᷑. qd̾ si ꝓitiat᷑ in os canis obinutescit.
Gerciũ magnũ ⁊ uenenosũ qd̾ rubeta dicit᷑
⁊ uulgo crassantiũ. Dixit gͦ pħ̾o ad eos. Ora¬
te dñm ut auferant᷑ rane ex nob̾ ⁊ dimittã
ppłm. Ex clamauit moyses ad dñm ⁊ mor¬
tue sunt rane. Uidensq pħ̾o qd̾ data eẽt

Expanded text:
moriebantur, et putrescentibus cadaveribus fetor nimis noxius exhalabat ex aqua, imo quaedam quasi domesticae domos intrantes saepe in cibis, et potibus, et lectis inveniebantur. « Fecerunt autem et malefici similiter. » Sunt autem tria genera ranarum, tur; quod si projiciatur in os, canis obmutescit; tertium magnum est et venenosum, quod rubeta dicitur, et vulgo exassantium. Dixit ergo Pharao ad eos: « Orate Dominum, et auferentur ranae a nobis, et dimittam populum. Et clamavit Moyses ad Dominum, et mortuae sunt ranae.
Abbreviated transcription (Latin):
t ait dñs ad moysen. Egrede in occ᷑¬
sum ph̾onis. cum egrediet᷑ ad aquas.
et dices. In hoc scies qi dñs sum. ꝑcutiam uir¬
ga aquam flumĩs ⁊ u̾tet᷑ in sanguinem. pis¬
ces morient᷑. ⁊ asfligent᷑ egyptii. ⁊ fc̾m est ita.
tam ligneis qmͣ saxeis. fõderunt q puteos
egyptii ꝑ circuitũ flumĩs ⁊ inuen̾unt sangͥ¬

Expanded text:
t ait Dominus ad Moysen: Egredere in occursum Pharaonis, cum egredietur ad aquas, et dices: In hoc scies, quia Dominus sum. Percutiam virga aquam fluminis, et vertetur in sanguinem. Pisces morientur, et affligentur Aegyptii . Et factum est ita. tam ligneis quam saxeis. « Foderuntque puteos Aegyptii per circuitum fluminis, et invenerunt sangu
Abbreviated transcription (Latin):
tem ad didit parabolam ꝓfici̾entis. qui deilit su̾is
quoq ad lid̃ parabolam de rege qui habiit
in regionẽ longinqm acciꝑe sibi regnum et
reuerti. ⁊ dedit seruis suis .x. mnas ⁊ ait. Ne
pͥmus ⁊ ait. Dñe mna tua .x. mnas acqui¬
siui cui dñs. eris potestatẽ hñs suꝑ .u. ciuita¬

Expanded text:
tem addidit parabolam, proficiscentis, qui dedit servis quoque addidit parabolam de rege, qui abiit in regionem longinquam, accipere sibi regnum, et reverti, et dedit servis suis decem mnas, et ait: « Nprimus, et ait: « Domine, mna tua decem mnas acquisivit. Cui Dominus: Eris potestatem habens su
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝓpͥiun lugentes et sepelierunt eum
in ramatha. Certum est itaq qd̃ ab ħ loco
usq ad finem sccłilibri ñ scripsit samuel
eur h noĩe eius p̃titulant᷑ hiduo libri. qr
reliqua scripsit unꝰ ꝓpħaꝵ de discipłis sius.
cuiꝰ opus ascribit᷑ magistro. Q uidam tñ
bia. Erat aũt uir in ciuitate aman. in
soluudine maon. et possõ eius erat ĩ car¬
melo. mons est in forte iucle. Alter carme¬
lus est in confinio palestine ⁊ phenicis. uͥ
helias occidit ꝓpħas baal. et h erat de ge¬
nere caleph. In ꝑalepomenon ita legitur.
ergo aucliss dl̃ qd nabal ascendisset ad
toncdendos greges. mi sit ad eum .x. iuue¬
nes ut mitteret ei aliqmͣ bñdictionẽ in die
bona. Exultabãt .n. et epulabant᷑ iud̾i m¬

Expanded text:
um filium lugentes, « et sepelierunt eum in Ramatha. » Certum est itaque quod ab hoc loco, usque ad finem secundi libri non scripsit Samuel. Cur ergo nomine ejus praetitulantur hi duo libri? Quia reliqua scripsit unus prophetarum de discipulis ejus, cujus opus ascribitur magistro. Quidam tamen bia. Erat autem vir in civitate Aman, in solitudine Maon, et possessio ejus erat in Carmelo. Mons est in sorte Judae. Alter Carmelus est in confinio Palaestinae, et Phoenicis, ubi Elias occidit prophetas Baal; et hic erat de genere Caleb. In Paralipomenon sic legitur: ergo audisset David, quod ascendisset Nabal ad tondendos greges, misit ad eum decem juvenes, ut mitteret ei aliquam benedictionem in die bona. Exsultabant enim, et epulabantur Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
abhonũe usꝙ ad pecus. Dr᷑ qd̾ in hac uicto¬
ria prebuerant illi auxiliũ .ix. principes
militũ. clemanasse. qui confug̾ant ad eum.
dum recliret in sicelech. pͥus .n. uen̾ant ad
eum tm̃ de iuida et beniamin. porre cũ re¬
dissent ad. cc ᷤᷤ uiros qui lassi substit̾ant¬

Expanded text:
ab homine usque ad pecus. Dicitur quod in hac victoria praebuerunt illi auxilium novem principes militum de Manasse, qui confugerant ad eum, dum rediret in Siceleg. Prius enim venerunt ad eum tantum de Juda et Benjamin. Porro cum redissent ad
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ex die illa et deinceps qiͣ lex in isrł us
ad diem hanc. Uenit gͦ cdauid in sicelech.
et misit dona de p̃cla semorib iula ꝓxi¬
mis suis. et reliquis cũ quib ꝯmoratus
fuerat ipse et uiri eius. d
i. De morte saulis ⁊ fi

Expanded text:
 ex die illo, et deinceps quasi lex in Israel, usque ad diem hanc. Venit ergo David in Siceleg, et misit dona de praeda senioribus Juda proximis suis, et reliquis cum quibus commoratus fuerat ipse, et viri ejus. CAP. XXVIII. De morte Saul et fi
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq transissent inuen̾unt pu̾m egyptiũ
fame deficientẽ. ꝙ̃ reliquerat dñs suus uir
amalechita. cũ egrotare eum uicdisserre. ⁊
decłunt ei cibum et reu̾sus ẽ sp̃c eiꝰ. Qͦ ait
ad eum dil̃. Potes me ducere ad cuneũ
istum: Qui ait. Si iuraĩtis mͥ qd̾ nõ occi¬
das me nec traclas me in manꝰ dnĩ mĩ.
ducam. ⁊ iurauit ei clauid. et eo lucente
inuen̾unt hostes epulantes. ⁊ qiͣ fessum
diem celebrantes. Et̃ ꝑcussit eos dd̾ a ues¬
pere us ad uesꝑam alt̾nis diei. Soli. ccͥc.¬

Expanded text:
 transissent invenerunt puerum Aegyptium fame deficientem, quem reliquerat dominus suus vir Amalecita, cum aegrotare eum vidisset. Et dederunt ei cibum, et reversus est spiritus ejus. Et ait ad eum David: « Potes me ducere ad cuneum istum? Qui ait: « Si juraveris mihi quod non occidas me, nec tradas me in manus domini mei, ducam. » Et juravit ei David. Et eo ducente invenerunt hostes epulantes, et quasi diem festum celebrantes. Et percussit eos David a vespere usque ad vesperam alterius diei
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ samuel eẽt ad orauit eũ et ait anima
me: Cui saul coqttor nimis. Philistei
serit ate. faciet dñs tͥ sicut locutus est. Tõl¬
let regnũ de manutua et dabit iid̃ dd̾.
cras autẽ tu et filii tui metũ eritis .i. in¬

Expanded text:
quod Samuel esset adoravit eum. » Et ait anima quod Samuel esset adoravit eum. » Et ait anima me? Cui Saul. Coarctor nimis, Philistaei serit a te? Faciet tibi Dominus, sicut locutus est. Tollet regnum de manu tua, et dabit illud David. Cras autem tu, et filii tui mecum eritis, » i
Abbreviated transcription (Latin):
arte phitonica nͥ retenter mortum̃. ⁊ adhuc
incegris uitalib. T̃miuit itaq saul et con
suis. Querite mͥ mulierẽ hñtem phitonem.
ip̃e eñ occid̾at magos. et ariolos et phitoni¬
cos unam tradit ies reseruatã q̃ marer erat
abner. q̃ latens habitabat in endor q̃ ciui¬
tas est uirta fontẽ ancor ꝑhitone quidam tͣ dũt
qd̾ congͣit hebreo in quo legitur. mulierẽ ba¬
ladoph. Balad eñi interp̾tat᷑ dña. oph ẽ nom̃
aitis illiꝰ mutauit itaq saul hĩtum suũ et
uenit ad mulierem nocte cum duob uiris
aris anime mee: Quidam tradũt saulem
obħ eos deleuisse. qr p̃conabant᷑ dauid futu
uidens aũt mulier uirũ sc̃m. contͣbata est
es saul. ħ em̃ ei samnel indicau̾at. ut ait io.¬
sephꝰ. Q uidam fabulant ᷑ mortuũ magice
susctiatũ. a pedib pͥmo mou̾i et surgere.
pite surgit. alii dñt ꝓph̾am non posse sus¬
citari nͥ rege scicitante. G̃unc indicauit ei

Expanded text:
arte pythonica, nisi recenter mortuum, et adhuc arte pythonica, nisi recenter mortuum, et adhuc integris vitalibus. Timuit itaque Saul, et consuis: « Quaerite mihi mulierem habentem pythonem. Ipse enim occiderat magos, et ariolos et pythonicos. Unam tradidit Hieronymus reservatam, quia mater erat Abner, quae latens habitabat in Endor, quae civitas est juxta fontem Endor. Pythonem quidam tradunt Quod congruit Hebraeo in quo legitur mulierem Baladoph. Balad enim interpretatur domina, oph est nomen artis illius. Mutavit itaque Saul habitum suum, et venit ad mulierem nocte cum duobus viris, aris animae meae? » Quidam tradunt, Saulem ob hoc eos delevisse, quia praeconizabant David futurVidens autem mulier virum sanctum, conturbata est, est Saul. » Hoc enim ei Samuel indicaverat, ut ait Josephus. Quidam fabulantur, mortuum magice suscitatum a pedibus primo moveri, et surgere pite surgit. Alii dicunt prophetam non posse suscitari, nisi rege sciscitante? Tunc indicavit ei
Abbreviated transcription (Latin):
est in locum suum et dixit lauid in corde suo.
Aliqñ inculam in una die ĩ manus saul me¬
lius est ut saluer inter philisteos. Abiit gͦ dd̾.
gech. Iste filiꝰ fuit supͣdicti achis cꝰ mat̾ dicebat᷑
maoch. ⁊ erant cum danid due eiꝰ urores achi¬
noem et abygail. et cdixit dauid ad achis. Polo¬
ẽe onerosus regi det mͥ rex locũ inquo habite
et decdit ei achis sicelech. que ex iñ facta est re-
philistcoꝵ cicũstantib qui nonerant sub pͣte
achis. uirum & mulierem ũ ad ducebat cap¬
turum ne forte loq̃rent᷑ ad uer sus eũ. Cumꝙ
quereret achis quos ꝑcusserat. aiebat se de¬
ppłatũ ẽẽ hĩtantes. abitantes ad austrum
uide. ⁊ incampestribus
achis ad clauid. Metum egredieris in caiłs
tu ⁊ inritui. Ego custodem capitis mei põno¬
te p̃cunctis. Congregauit & saul uiu̾sum
isrs et uenit ingel boe. Samuel añt mortu
tur samuel iecent̾ in ortuꝰ qͥ in ꝓxio erat susci¬
tandus. Gradunt em̃ neminẽ pꝰse suscitari

Expanded text:
est in locum suum. Et dixit David in corde suo: « Aliquando incidam in una die in manus Saul, melius est ut salver inter Philisthaeos. Abiit ergo DGeth . » Iste fuit filius supradicti Achis, cujus mater dicebatur Maoch. Et erant cum David duae ejus uxores Achinoam et Abigail. Et dixit David ad Achis: « Nolo onerosus esse regi, det mihi rex locum in quo habitem. » Et dedit ei Achis Siceleg, quae exinde facta est reguPhilisthinorum circumstantibus, qui non erant sub potestate Achis. Virum, et mulierem non adducebat captivum, ne forte loquerentur adversus eum. Cumque quaereret Achis, quos percussisset, aiebat, se depopulatos esse habitantes ad austrum Judae, et in campestribus. Achis ad David. Mecum egredieris in castra tu, et viri tui. Ego custodem te pono capitis mei prae cunctis . Congregavit etiam Saul universum Israel, et venit in Gelboe. Samuel autem mortutur Samuel recenter mortuus, qui in proximo erat suscitandus. Tradunt enim, neminem posse suscitari
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete ubi sit hasta regis. et ciphus aque
et agnoscens saul negligentiam suoꝵ. ⁊ bñ
odoetur sactisiciũ .i. placare eũ oporter sa¬
crificio. ⁊ prece ut ostendat nob̃ suꝑ ħ qͥd
uelit. Uel ita cu ip̃e occulas me. qr erit sa
crificiũ deo in odorem suauitatis. Quidã
italegunt Odoret᷑ saccisiciũ si dñs incitat te
adu̾sum me .i. sacrificautes ꝓbemus iudic̃o
cłr si dñs hoc facit. Si aut̃ silii hominũ inci¬
tant te. maledicti sint. qui cogũt me tran¬
nos ecce hasta regis ueniat qui tollat eam.
Cu saul. Bũdictus tu fili mi et quidem fa¬
ciens facies: et potens pot̾is. ⁊ saul reũsus

Expanded text:
Videte ubi hasta regis sit, et scyphus aquae. Videte ubi hasta regis sit, et scyphus aquae. » Et agnoscens Saul negligentiam suorum et beodoretur sacrificium, » id est placari eum oportet sacrificio et prece, ut ostendat nobis super hoc quod velit. Vel ita: Tu ipse occidas me, et erit quasi sacrificium Deo in odorem suavitatiincitat te adversum me, id est sacrificantes probemus judicio Dei, si Dominus hoc faciet. Si autem filii hominum incitant te, maledicti sunt, qui cogunt me tranudicet Dominus inter nos. Ecce hasta regis, veniat qui tollat eam. » Cui Saul: « Benedictus, tu fili mi. Equidem faciens facies, et potens poteris; et Saul reversus