comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna die. psalmus hic legitur:
in quo ꝓpha exultandum precipit et
letandum. Omnes enim creaturas ad
huius diei festiuitatem dauid sc̃s in¬
uitat. Nam in hac die ꝑ resurrectionẽ
seratur. Aꝑtus enim tartarus reddit
mortuos: innouata terra germinat re¬
surgentes: celum reseratum suscipit
ascendentes. Deniq ascendit latro in
paradysum: scorum corpora ingrediun¬
tur in sanctam ciuitatem. Ad uiuos
mortui reu̾tuntur: ⁊ ꝓfectu quodam
in resurrectione xp̃i ad altiora cuncta
elementa se tollunt. Tartarus quos
habet reddit ad superos: terra quos se¬
pelit mutit ad celum: celum quos su¬
scipit rep̃sentat ad dominũ. ⁊ una ea¬
demq operatione saluatoris passio ele-¬
uat de imis. suscitat de terrenis: collo¬
cat in excelsis. Resurrectio enim xp̃i de¬
functis ẽ uita: peccatorib uenia: scĩs ẽ
gła. Omnem ergo creaturam ad festi¬
uitatem resurrectionis xp̃i. dauid sc̃s
inuitat. Ait enim exultandum ĩ hac
die quam fecit dominꝰ. ⁊letandum.

Expanded text:
hodierna die psalmus hic legitur , in quo propheta exsultandum praecipit et laetandum; omnes enim creaturas ad hujus diei festivitatem David sanctus invitat; nam in hac die per resurrectionem seratur; apertus enim tartarus reddit mortuos, innovata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Denique ascendit latro in paradisum: sanctorum corpora ingrediuntur in sanctam civitatem: ad vivos mortui revertuntur, et profectu quodam in resurrectione Christi ad altiora cuncta elementa se tollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus venia, sanctis est gloria. Omnem ergo creaturam ad festivitatem resurrectionis Christi David sanctus invitat: ait enim exsultandum in hac die quam fecit Dominus, et laetandum.
Abbreviated transcription (Latin):
prius in proximis regionib gentib
predicandum: ut quod dicit itẽ pet
duc in altum ⁊ laxate retia ur̃a in
capturam: ad remotiores gentes quib
postea p̃dicatum ẽ ꝑtineat. Et respon¬
dens sẏmon dixit illi. Preceptor. ꝑ to¬
tam noctem laborantes nichil cepimꝰ
in uerbo autem tuo laxabo rete. Nii
dominꝰ edificaui̾t domum: in uanun
laborant qui edificant eam. Nisido¬
mi anus corillustrauerit auditor
doctor in nocte laborat. Nisi in uerbo
suꝑne gr̃e laxata fui̾nt instrumena
disputationum. frustra uocis sue s¬
dicator iaculum mittit: quia fides
pplo̾rum sĩ sapientia uerbi compositi:
sed diuine uocationis munere ꝓuenit.
Et cum hoc fecisset: concluserunt pisci¬
um multitudinem copiosam. Rumpe¬
baitur autem rete eorum p̃ multitudi-
ne piscium. Rete rumpebat᷑: quia nunc
ad confessionem fidei etiam cum electiᷤ
reprobi tanti intrant: qui ipsam quoꝙ
eccłiam heresibus scindant. Rumpit᷑

Expanded text:
prius in proximis regionibus gentibus prius in proximis regionibus gentibus praedicandum, ut quod dicitur item Petro, duc in altum, et laxate retia vestra in capturam, ad remotiores gentes, quibus postea praedicandum est pertineat. Et respondens Simon, dixit illi: Praeceptor, per totam noctem laborantes, nihil cepimus. In verbo autem tuo, laxabo rete.--Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam . Nisi Dominus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat. Nisi in verbo gratiae supernae laxata fuerint instrumenta disputationum, frustra vocis suae praedicator jaculum mittit. Quia fides populorum non sapientia verbi compositi, sed divinae vocationis munere provenit. Et cum hoc fecisset, concluserunt piscium multitudinem copiosam. Rumpebatur aune piscium rete rumpebatur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant, qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. Rumpitur
Abbreviated transcription (Latin):
manis oculis habitu. hoc ante deiauls
adhuc iniquus est admoneat᷑ ut cus¬
gat. quatinus quis qͥs se ad sacer as
unxerit. sale sermonis illius cous
recedat. Hec fr̃s km̃ uobiscum a¬
te cogitate. hec proximis ur̃is uue¬
dite: omĩ potenti deo frudinli us
donegotio quod accepistis parate.
S ista que dicimꝰ. melius apud uos
luds quam lo n quendo ob¬
inebimus. Oremus. A Dõ qui noᷤ
pstores in ppło uocari uoluisti. presta
uesumus ut hoc quod huniano ore
quimnur: in tuis oculis eẽ ualeamus.

Expanded text:
humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculhumanis oculis habitu, hoc ante Dei oculadhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus. OREMUS. Deus, qui nos pastores in populos vocare voluisti, praesta, quaesumus, ut hoc quod humano ore dicimur, in tuis oculis esse valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
pensemus pondus quod susceps
faciamus cotidie nobiscum ran
quas cum nr̃o iudice habemus i
bemus agere curam nr̃i ut ñ negi¬
mus curam proximi: ut quisquis
nos iungitur. ex lingue nr̃e sale en¬
diatur. Cum uacantem quempũ t
lubricum uidemus. admonendius
ut coniugio frenari studeat iniot
suam. quatinus ꝑ hoc quod licet
cat suꝑare quod ñ licet. Cum cort¬
gatum uidemus. admonendus
sic exerceat curam scli. ne post pou
amorem dei: sic placeat uoluntaus
iugis. ut ñ displiceat conditoris.
clericum uidemus. admonendus
quatinus sic uiuat ut exemplun
te secularib prebeat. ne siquid ini
iuste rep̃henditur. ex eius uitioi
religionis nr̃e estimatio grauetua
Cum monachum uidemus. adma¬
nendus ẽ: ut reuerentiã habitis
in actu. in locutione in cogitations
semꝑ circumspiciat. ⁊ ea que muis
sunt ꝑfecte deserat: ⁊ quod ostend̃t

Expanded text:
pensemus pondus quod suscepimus. pensemus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
scit. omnes ꝙ quos p̃ordinauit ad
uitam flagelloꝵ stimulis. compunc¬
tionis sp̃u erudit. Et ꝑ nos quidẽ
fideles ad sc̃m baptismum ueniunt
nr̃is precib benecdicunt᷑. ⁊ ꝑ imposi¬
tionem nr̃arum manuum adeo sp̃m
scm̃ ꝑcipiunt. atq ip̃i ad regnum ce¬
leste ꝑtingunt: ⁊ ecce nos ꝑ negligẽ¬
tiam nr̃am deorsum intendimus. In¬
grediuntur electi sacerdotũ manib
expiati celestem patͥam. ⁊ sacerdotes
praui ⁊ ip̃i ꝑ uitam reprobam ad in¬
ferni supplicia festinant. Cui ergo
rei. cui similes dixerim sacerdotes
malos nisi aque baptismatis. que
peccata bapticatorum diluens illos
ad regnum celeste mittit. ⁊ ip̃a inclo¬
acas descendit. Timeamus hec fres¬
kñii. conueniat actionem nram
ip̃m ministerium nr̃m. De pecc̃oꝵ
nr̃orum cotidie relaxatione ogro
ne nr̃a uita peccato obligata ren¬
at. ꝑ quam omp̃s d̾̃s cotidie alig
uit. Consideremus sine cessation
sumus. pensemus negotium n

Expanded text:
scit , omnesque quos praeordinavit ad scit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntm percipiunt, atque ipsi ad regnum coeleste pertingunt. Et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi sacerdotum manibus expiati coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres. Conveniat actionem nostram ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum cotidie relaxatione conostra vita peccato obligata remaneat, per quam omnipotens Deus quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
illo tanto examine electorum omni¬
um ⁊ reproborum multitudo deduce¬
tur: ⁊ unusquisꝙ quid sit operatus
ostendetur. Ibi petrus cum iudea con¬
uersa quam post se traxit apparebit
ibi paulus conuersum ut ita cdixerim
mundum ducens. ibi andreas post se
achaiam. iohannes asiam. thomas
inliam in conspectu sui iudicis con¬
uersam ducet. ibi omnes dominici
gregis arietes cum animarum lucͥs
apparebunt: qui scĩs suis predicatiõib
deo post se subditum gregem trahunt.
Cum igitur tot pastores cum gregib
sius ante eterni pastoris oculos uene¬
rint quid nos miseri dicturi sumuᷤ
qui ad dñm nr̃m post negotium ua-¬
cui redimus. qui pastorum nomen
habuimus. ⁊ oues quas ex nutrim̃¬
to nr̃o debeamus ostend̾e ñ habemuᷤ :
Hic pastores uocati sumus.⁊ ibi gre¬
gem ñ ducemus. S numquid si noᷤᷤ
negligimus. omp̃s d̾s deserit oues
suas: nullo modo. Nam ip̃e eas sieut
ꝑ ꝓph̃am pollicitus ẽ ꝑsemetip̃m pa¬

Expanded text:
illo tanto examine electorum omniillo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pa
Abbreviated transcription (Latin):
cibi sacerdotes ẽẽ debuerunt. S quia
dum nos ab orationis ⁊ eruditionis sc̃e
usu cessamus. sal infatuatum ẽ: qui
condire ñ ualet cibos dei. atq idcirco
ab auctore ñ sumitur. quia exigente
fatuitate nr̃a minime conditur. Pen¬
semus gͥ qui uniqͣm ꝑ lingͣm nr̃am
conuersi. qui de ꝑuerso suo opere nr̃a
increpatione correpti penitentiã egerit.
quis luxiam ex nr̃a increpatione deserti-¬
it. quis auaritiam. quis suꝑbiam de¬
dinauit. Pensemus quod lucrum d̾o
fecimus: nos qͥ accepto talento abeo¬
cit. Negotiamini dum uenio. Ecce
iam uenit. ecce de nr̃o negono lucrũ
requiret. Quale ei animarum lucrũ.
de nr̃a negotiatione monstrabinus:
quot eiꝰ conspectui animarum mani¬
pulos. de predicationis nr̃e segete
illaturi sumus: ponamus ante oclos
quo iudex ueniet. ⁊ rationem cum ser¬
uis quib talenta credidit ponet. Ecce
in maiestate terribili. inter angłorum
atq archangłoꝵ choros uidebitur. In

Expanded text:
cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correpti, poenitentiam egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, cit: Negotiamini dum venio. Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui manipulos animarum de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? Ponamus ante oculos quo judex veniet, et rationem cum servis quibus talenta credidit ponet. Ecce in majestate terribili, inter angelorum et archangelorum choros videbitur, in
Abbreviated transcription (Latin):
sint. quia ⁊ ꝑ desiderium huius mun-
bapera ꝑagunt. ⁊ tam̃ de religioso ha¬
lui culmen honoris querunt. In ca¬
it ergo platearum disꝑsi sunt: quia
incent ꝑ ministerium oꝑis. ⁊ hono¬
tem mundus gladio feriatur aspici
quib cotidie ꝑcussionib intereat
s uidetis. Cuius hoc. nisi nr̃o p̾cipu
parato agitur: ecce depopulate ur.
euersa castra eccl̃ie. ac monasteria
hucta. in solitudinem agri redacti
tS nos pereunte ppłõ auctores
lis extitimus: cui ẽẽ debuimus
l ad uitam. Ex nr̃o etenim pecca
Quid autem animas hominũ
ibum domini dyxerim: que ad
hoc sunt condite ut in eius corpore trai¬
ciantur. id ẽ ut in eterne eccł̃ie augmen¬
tum tendant. S huius cibi condimen¬
tum. nos eẽ debuimus. Sicut enim pau-¬
lo suꝑius p̃fati sumus. missis predica¬
torib dicitur: uos estis sal terre. Si gͥ
cibus dei est populus. condimentum

Expanded text:
sunt, quia et per desiderium hujus mundi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honoQuanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum
Abbreviated transcription (Latin):
quia ille sanctitatis habitus ꝑ u̾¬
na ⁊ abiecta opera. ad ignominialls
despectionis uenit. La pides uͦ sclal
intrinsecus babebantur: nec sumebel
i smini sacerdotis corpore: nisi cum
n siorum ingrediens. in secreto sui con¬
ni nos sumus lapides sesiarii. qui ap¬
ere semꝑ debemus in secreto dei. quoᷤᷤ
amqͣm necesse ẽ foris conspici. id ẽ nsĩ
m extraneis actib uideri. S disper
sinc lapides scũarii in capite om̃iũ
ptearum. quia hi qui ꝑ uĩam ⁊ ora¬
nem intus semꝑ ẽẽ debuerant: per¬
nim reprobam foris iacent. Ecce iã
ne nulla ẽ scłi actio. qͣm ñ sacerdotes
isministrant. Dum ergo in sc̃o habi
monstiui exteriora sunt que exhi¬
ent. quasi scũarii lapides foris iacent.
Quia enim greca uoce platea a latitu.¬
line uocatur. scũarii lapides in plate
siacent. cum religiosi quiq lata mũ
untinera sectantur. Nec solum in pla¬
s. sed ⁊ in capite platearum disꝑsi

Expanded text:
quia sanctitatis habitus per tequia sanctitatis habitus per terrena, et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum sancta sanctorum ingrediens in secreto sui Conrissimi, nos sumus lapides sanctuarii, qui apparere semper debemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio quam non sacerdotes administrent. Dum ergo, in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim Graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides a plateis sunt 1504 cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capite platearum dispersi
Abbreviated transcription (Latin):
gib agatur. quando lupi pastores fũt
Hi enim custodiam gregis suscipum
qui insidiari gregi dominico ñ metst
contra quos dei greges custodire delmi¬
runt. Nulla animarum lucra querl
na concupiscimus. humanã glam
tenta mente captanuis: ⁊ quia eo ip
quo ceteris prelati sumus ad agra
que libet maiorem licentiam halus
Suscepte benedictionis ministerun
u̾timus ad ambitionis argumentua
Dei causam relinquimꝰ. ad nego tian
rena uacamus. Locum sanctitatis al¬
cipimus. ⁊ t̾renis actib implicam
Impletum ẽ in nob̾ ꝓfecto quod scͥt̃
nullo uite sue merito uulgi transen
actionem. Imploremꝰ ieremie lacͥio.
consideret mortem nr̃am. ⁊ implo
rans dicat. Quomodo obscuratum
ẽ aurum. mutatus ẽ color optimns
disꝑsi sunt lapides scũarii. in capa
omĩum platearum: Aurum quis
obscuratum est: quia sacerdotuns
uita quondã ꝑ głam uirtutũ clam
nunc ꝑ actiones infimas ostendit᷑s
proba. Color optimus ẽ mutatus

Expanded text:
gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico non metuunt, contra quos Dei greges custodiri debuerant. Nulla animarum lucra quaerirena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in nobis profecto quod scriptnullo merito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; coQuomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus. Dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum . Aurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus,
Abbreviated transcription (Latin):
intus efficimur: quanto ad ea q̃ foris
sunt stucliosiores uidemur. Usu qͥppe
cure terrene. celesti desiderio obdurescit
animus. Et dum ip̃o suo usu durus
efficitur ꝑ actionem scli. ad ea emol¬
liri ñ ualet que ꝑtinent ad caritatẽ dei.
Unde bene sc̃ã eccł̃ia. de menbris suis infir¬
mantib dicit. Posuerunt me custodẽ
in uineis. uineam meam ñ custodiui.
Uinee quippe nr̃e actiones sunt. quas
usu coticliani oꝑis excolimus. S custo¬
des in uineis positi nr̃am uineam mi¬
nime custodimus: quia dum extra¬
neis acti a onib implicamur. mini¬
gis p̃iudicium quam a sacerdotib to¬
lerat d̾s. quando eos quos aliorum cor¬
rectionem posuit dare de se exempla
prauitatis cernit: quando ip̃i pecca¬
mus qui compescere peccata denin
plerumq quod ẽ grauius sacere
qui ꝓpria dare debuerant etian alies
si quos continenter uiuere consyitst
irrident. Considerate ergo quid de

Expanded text:
intus efficimur, quanto ad ea quae foris intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae a coelesti desiderio obdurescit animus; et dum ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet quae pertinent ad charitatem Dei. Unde bene sancta Ecclesia de membris suis infirmantibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, minijus praejudicium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena iliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de
Abbreviated transcription (Latin):
quia subditoꝵ quidem culpas ꝑ pasto¬
res ꝑcutit: sed pastorum uitia ꝑ semet¬
ip̃m feriet. Ecce modo i hominibꝰ
negari potest. quod latenter agitur.
Ille certe iudex uenturus ẽ: cui tacen¬
do quisꝙ se ñ potest celare: quẽ non
iuriosum uideatur fortasse quod as¬
sero. me quoq pariter accuso: quãuis
barbarici timoris necessitate compulsꝰ.
ra enim negotia dilapsi sumus. ⁊ aliud
ex honore suscipimus: atq aliud offi¬
cio actionis exhibemus. Ministeriũ
predicationis relinquimus. ⁊ ad pe¬
nam nr̃am ut uideo ep̃i uocamur:
qui honoris nomen ñ uirtutem tene¬
mus. Relinquunt namꝙ: deum hi qui
nob̾ commissi sunt: ⁊ tacemus. In pra¬
uis actib iacent. ⁊ correctionis manũ
ñ tendimus. Cotidie ꝑmultas neqͥti¬
as ꝑeunt. ⁊ eos ad infernum tendere
neglegenter uidemus. S quando noᷤ
uitam corrigere ualeamus alienam.
qui neglegimus nr̃am: curis enim se¬
cularib intenti tanto insensibiliores

Expanded text:
quia subditorum quidem culpas per pastoquia subditorum quidem culpas per pastores percutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex venturus est, cui tacendo quisque se non potest celare, quem negajuriosum videatur fortasse quod assero, me quoque pariter accuso, quamvis, barbarici temporis necessitate compulsus, ra enim negotia delapsi sumus, ex honore suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus; ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomen, non virtutem tenemus. » Et: « Relinquunt namque Dominum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus; in pravis actibus jacent, et correptionis manum non tendimus; quotidie per multas nequitias pereunt, et eos ad negligenter videmus. Sed quando nos vitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores 1503
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s celitus datur. Columba igitur.
uenditur. quia manus impositio ꝑ
prebetur. Sed redemptor nr̃ cathedraᷤᷤ
uendentium columbas euertit: quia
talium negotiatorum sacerdotium de¬
struit. Hinc est quod sacri canones
de largiendis ordinibus precium accipi¬
unt. Cathedra ergo uendentium colum¬
bas euertitur. quando hi qui spirita¬
lem grãm uendunt uel ante humanoᷤ.
uel ante dei oculos sacerdotio priuant᷑.
Et quidem multa sunt p̃positorum ta¬
lia mala que humanos modo oculos
latent. ⁊ plerumq se scõs pastores ho¬
minib exhibent: atq in occultis sui
uideri turpes ante interni arbitri o¬
culos ñ erubescunt. Ueniet ueniet
profecto ille dies neclonge est: inqͦ
pastorum pastor appareat.⁊ un iuscu-¬
iusq facta inpublicum deducat: et
qui modo subditorum culpam ꝑ s̾po¬
sitos ulciscitur. tunc s̃positorum ma
mo dei prauos negotiatores eiciens ca¬
thedras uendentium columbas eu̾tit:

Expanded text:
sanctus coelitus datur. Columba ergo sanctus coelitus datur. Columba ergo venditur, quia manus impositio, ppraebetur. Sed Redemptor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est enim quod sacri canones qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur quando hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent. Et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni arbitri oculos non crubescunt. Veniet, veniet profecto ille dies, nec longe est, in quo pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta in publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur, tunc praepositorum mmo Dei pravos negotiatores ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit ,
Abbreviated transcription (Latin):
m plenitudine scientie sint referta.
hiones autem terror se ueritatis: ꝑ
nes uͦ patientia mansuetudinis fi¬
quatur. Itaq in basibus nec leones
me bobus. nec boues sine leonibz ex¬
pumunt᷑: quia semꝑ in sacerdotali pec¬
lre cum terrore seueritatis custodiri
debet uirtus mansuetudinis: ut et
iam mansuetudo condiat: et eandẽ
nansuetudinẽ ne fortasse dissoluta
it eelus districtionis accendat. S
stacur eur loquim. cum adhuc ple¬
n pleros ꝙ grauari factis atrociori¬
lus uideamus: uobis enim sacerdoti
lus lugens loquor. quia ñ nullos ue¬
lrum cum p̃miis facere ordinationeᷤᷤ
agnouimus.spiritalem grãm uen-¬
ie. ⁊ de alienis iniquitatib cum pec¬
nti dampno temporalia luera cumu¬
are. Cur ergo ad memoriam ur̃am
edras uendentium columbas euer-
⁊ nummularioꝵ effudit es: qui
Aiꝙ sunt intemplo dei hodie qui
impositione manus accipiunt:
suam uidelicet inpositionem. sỹs

Expanded text:
tora plenitudine scientiae sint referta. Per tora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor: quia nonnullos vestrum cum praemiis ordinationes facere agnovimus, spiritualem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie qui de impositione manus accipiunt? Per quam videlicet impositionem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
inflam matur. S interle
sciendum no bis ẽ: ut sic exerceatur
xelus rectitudinis contra praua asfa
ꝓximorum. quatinus inferuore dist¬
tionis. nullomodo relinquatur uirt
mansuetudinis. Ira etenim sacerdo¬
tis nequaqͣm debet ẽẽ preceps ⁊ ꝑtis¬
bata. sed magis ex consilis gruitate
mitiganda. Et portare igitur debemis
quos corrigimus. ⁊ corrigere quos ꝑ¬
tamus: ne si ex utroq unum defueris
uel in feruore uel in mansuetudine
actio sacerdotalis ñ sit. Hinc nami
quod in templi ministerio in balibns
templi. sculptorio opere leones ⁊ bil
⁊ cherubin expͥlsa sunt. Creribi st¬
plentudo scientie. Sed quid ẽ quod
usib nec leones sine bobus. nec bo
oine leonibus fiunt: quid enim a¬
qil designant bases in templo. nisi sa¬
Mses ineccłia. qui dum sollicitudi
regiminis tolerant. quasi more
num suꝑ impositum onus portãt
bisibus igitur cherubin exprimit᷑.
ua decet nimirum ut sacerdotum pec¬

Expanded text:
inflammatur. 12. Sed inter haec inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubiplenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pec
Abbreviated transcription (Latin):
culis exhibet: dum ea ꝑ que sc̃e ani¬
me suꝑno sponso placuerunt. intuen¬
da nobis celestia precepta prebet. quis
si diligenter intendimus interne nr̃
imaginis maculas uidemus. Uidente
autem maculas in penitentie dolore s̃¬
pungim᷑ compunda uero quasi i la¬
bro de speculis mulierum lauamur
Est autẽ ualde necessarium. ut cun
de nobis in compunctione afficimus
etiam cõmissoꝵ nobis uitã Zelemus.
Sic ergo nos amaritudo compuntiõs
afficiat. ut tamen a proximorum cufo¬
dia ñ auertat. Quid enim ꝓdest sia¬
mantes nosmetip̃os. relinquamus
proximos: uel quid rursum prouit
si amantes uel zelantes proximos.
linquamus nosmetip̃os: in ornasit
quippe tabernaculi bis tinctus enti
offerri precipitur. ut ante dei ccules
caritas nr̃a dei ⁊ proximi amore cobe¬
retur. Ille autem uere se diligit. q
pure diligit auctorem. Tunc ergo
coccus bis tinguitur. quando ergasen
proximũ ex amore ueritatis animi

Expanded text:
culis exhibet, dum ea per quae sanctae aniculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus
Abbreviated transcription (Latin):
secretorum dei munditiã ñ sit indigna
Quem bene labrum de speculis mulie¬
rum ꝑhibet factum: que ad taberna¬
culi ostium indesinenter excubabant.
Specula quippe sunt mulierum pre¬
cepta dei. in quib se sce anime semꝑ
aspiciunt: ⁊ si que in eis sunt fedita¬
tis macule deprehendunt. cogitationũ
uitia corrigunt: ⁊ quasi renitentes
uultus uelut ex reddita iniagine cõ¬
ponunt. quia dum preceptis domi¬
nicis sollerter intendunt. in eis ꝓcul
dubio uel quid in se celesti uiro pla-¬
ceat:. uel quid displiceat agnoscunt.
Que quandiu sunt in hac uita eter¬
num tab̾naculum ingredi nequaqͣm
possunt. sed tamen ad ostium taber¬
naculi mulieres excubant: quia sc̃e a-
nime etiam cum infirmitate ad huc
carnis grauant᷑. amore tam̃ continuo
ing̾ssum eterni introitus obseruant.
Moyses ergo labrum sacerdotib de spe¬
culis mulierum fecit. quia lex dei laua¬
crum compunctionis pecc̃oꝵ nr̃oꝵ ma¬

Expanded text:
secretorum Dei munditiam non sit indigna. secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei, in quibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ex salis tactu eterne uite sapore conddia¬
tur. Sal etenim terre ñ sumus:. si cor¬
da audientium ñ condimus. Quod ꝓ¬
fecto concdlimentum ille ueraciter ꝓxi¬
mo impendit: qui predicationis uer¬
bum ñ subtrahit. S tunc uere aliis
recta predicamus. si dicta reb ostendi¬
mus. si nos ip̃i diuino amore compun
autem de nobis uere compungimure
sistudiose patrum precedentium fẽa
pensamus: ut ex conspecta illoꝵ gła
scat. Tunc uere compunginur. eum
precepta dei studiose ꝑscrutamur: ⁊ per
hec proficere ip̃i contendimus. ꝑ que
iam profecisse nouimus quos uenera¬
mur. Hinc ẽ enim. quod de moyse scͥp¬
tum ẽ. Posuit ⁊ labrum eneum in quo
mulierumꝰ excubabant in hostia taber¬
naculi. Labrum quippe eneum moyses
ponit in quo sacerdotes lauari debeant
⁊ sancta scõrum ingredi. quia lex dei
prius uos lauari ꝑ compunctionẽ p̃ce¬
pit. ut nr̃a inmunditia ad penetrandã

Expanded text:
ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiaex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungautem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum glscat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam
Abbreviated transcription (Latin):
emorem uenturi iudicii. ⁊ dulcedi-¬
en regni suscepte eccłie insinuare
contendat. Et quia una eademq
exhortationis uoce ñ sufficit simul
cunctos admonere. debet singulos ĩ
quantum ualet instruere. priuatis
locutionib edificare: exhortatione.
simplici fructum infiliorum suoꝵ
cordib querere. Debemus namq pẽ¬
sare continuo quod scĩs apłis dicitur.
⁊ ꝑ apłos nob̾. Uos estis sal terre. Si i¬
gitur salsumus: condire mentes fide¬
lium debemus. Uos igitur qui pasto¬
res estis: pensate quia dei animalia
pascitis. De quib profecto animali¬
b. deo ꝑ psalmistam dicitur. Anima¬
lia tua habitabunt in ea. Et sepe ui¬
demus quod petra salis brutis anima¬
libus ponitur: ut eãdem salis petrã
lanibere debeant. ⁊ meliorari. Quasi
ergo inter bruta animalia. petra saliꝰ
debet ẽẽ sacerdos in ppłis. Curare nãq
sacerdotem necesse ẽ que singulis di¬
cat. ununi quemq qualiter moneat.
ut quis qͥs sacerdoti iungitur: quasi

Expanded text:
dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
padentib sunt patrib predicationiᷤᷤ
nae ⁊ iugore inuectionis exarata.
uident aliquid quod lugeant de uita
pistoris. Cuius u delicet
terre fructus possessor bonus si ne pe¬
sunia ñ manducat: quia discretus
pastor p̾rogat talentum uerbr. ne ad
umpnationẽ suam de eccl̃ia stipendi-¬
um sumat alimenti. Tunc enini de
terra nr̃a cum pecunia fructus come¬
limus: quando sumentes eccliastica
subsidia in predicatione laboramus.
Srecones namq uenturi iudicis su¬
llis. Quis ergo secuturum iudicẽ
luntiet. si preco tacet: Proinde consi¬

Expanded text:
praecedentibus sunt patribus praedicationis praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet
Abbreviated transcription (Latin):
loci nr̃i officium in ĩnocentia uite ie¬
neamus. Nam subditur. Ecce mie
ego uos. sicut agnos inter lures
ti autem cum regiminis iura sulas¬
piunt. ad lacerandos sublitos  e¬
descunt: terrorem potestatis ee bll
⁊ quib prodesse debuerant nadl¬
us pecata połi mei comedert. Curu¬
Q n pectata ppłi comedere dicuntur.
aqiuia peccata delinquentium fo
e temporalia stipendia amit
Sed et nos qui ex oblationib
s obtulerunt. si comedimus ⁊ ta¬
mnus. eorun proculdubio peccata.
panlucamius. Pensemus ergo cuiꝰ
papud deum criminis. peccatoꝵ p̃¬
nun manclucare: ⁊ nichil contra¬
imia peccata predicando agere. Au¬
dmus quid beati iob uoce dicatur.
Siatiuersum me terra mea clamat.
itum ip̃a sulci eius deflent. si fructꝰ
iuis comeli absꝙ pecunia. Terra et¬
nm contra possessorem suum cla¬
nit: quando contra pastorem suum
uste eccłi̾a murmurat. Cuius etiam
inli deflent: si corda audientium q̃ a

Expanded text:
loci nostri officium in innocentia vitae teloci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, n Peccata Populi mei comedent . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant? Sed et nos qui ex oblationibus is obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem nr̃a nos taciturnitas a deicant
Sepe enim ꝓ sua nequitia predlican¬
tium lingua restringitur. sepe ex sur¬
iectorum culpa agitur. ut eis quis
sunt predicationis smo subtrabatux
Ex sua quippe nequitia predicantis
gua restringitur. sicut psalmista ar
Seccatori autem dixit d̾s. quare n
enarras iusticias meas: et rursu
ex uitio subiectorum uox prelicm¬
tium ꝓhibetur: sicut ad ierechielem
dominus dicit. Linguam tuam ad¬
herere faciam palato tuo. ⁊ eris m¬
tus nec quasi uir obiurgans. quia
domus exasꝑans ẽ. Acsi aꝑte dicat I¬
co tͥ predicationis sermo tollitur
dum me in suis actib plebs exaspe¬
rat. ñ est ddigna cui exhortatio uerita¬
tis fiat. Ex cuius ergo uitio pralus¬
tori sermo subtrabatur: ñ facile agio¬
scitur. Quia uero pastoris taciturnis¬
sibi aliquando. semꝑ autem subietis
noceat. certissime seitur. S utinan
si ad predicationis uͥtutem si suficis

Expanded text:
judicem nostra nos taciturnitas addicat. judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus,
Abbreviated transcription (Latin):
am suam resurgendo manifestauit
Suꝑ occasum uidelicet ascendit. qͥa
mortem quam ꝑtulit resurgendo
calcauit. Ei ergo qui ascendit suꝑ
cccasum iter facimus. cum nos eiꝰ
głam uestris mentib predicamus
nt eas ⁊ ip̃e post ueniens ꝑ amoris
sui presentiam illustret. Missis au¬
tem predicatorib. quid dicat audi¬
amus. Messis quidem multa. ope¬
rarii autem pauci. Rogate ergo dnm̃
messis. ut mutat oꝑarios in messem
suam. At messis multa. operarii pay¬
ci sunt. Quod sine graui merore lo¬
qui ñ possum: quia ⁊ si sunt qui bo¬
na audiant. desunt qui dicant. Ecce
mundus sacerdotib plenus est: sed
ramen in messe dei rarus ualde ĩue¬
nitur operator. quia officium qͥdẽ¬
sacerdotale suscepinius. sed opus oi¬
pensate quod dicitur. rogate domini
messis. ut mitat oparios in messem si¬
am. Uos pro nob̾ petite. ut digna uobꝰ
operari ualeamus ne ab exhortatione
lingua torpeat. ne postquam prelies¬
tionis locum suscepimus. apud iu

Expanded text:
am resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidesacerdotale suscepimus, sed opus officharissimi, pensate quod dicitur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum
Abbreviated transcription (Latin):
uero operib admonet. Ip̃a etenĩ
facta eius precepta sunt: quia dum
aliquid tacitus facit. quid agere de¬
beamus innotescit. Ecce enim bi¬
nos in predicationẽ discipulos mit¬
tit. Quia enim sunt duo precepta
caritatis dei uidelicet amor ⁊ proxi¬
mi ⁊ minus quam inter duos ha
beri caritas ñ potest. nemo enum ꝓpͥe
ad semetip̃m habere caritatem di¬
citur. sed dilectione se in alterutrũ
tendit ut ẽẽ caritas possit: binos
ad predicandum discipłõs dñs nut¬
tit: quatinus boc nobis tacitus ĩ nu¬
at quia qui caritatem erga alterum
aͣ habet. predicationis officium susci¬
pere nullatenus debet. Bene autem
berrlttiur. quia misit eos ante faciẽ
suam in omnem ciuitatem ⁊ locum.
Quo enat ipe uenturus. Predicatores
enim suos dominus sequitur: quia
pedicatio preuenit. Et tunc admen¬
tis nr̃e habitaculum. dominꝰ uenit.
quando uerba exhortationis p̾curr̃t:
ati ꝑ hec ueritas inmente suscipit

Expanded text:
operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam iberi charitas non potest nemo enim proprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit, ut esse charitas possit binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. Bene autemdicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente su
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempore. Duo ex discipłis
ih̾u ibant incastellum quod erat in
spatio stadiorum sexaginta ab iexu¬
salem nomine emmaus. Et ip̃i lo¬
quebantur ad inuicem de hiis om¬
nib que acciderant. Et rel̾.

Expanded text:
n illo tempore, duo ex discipulis Jesu ibant in castellum quod erat in spatio stadiorum sexaginta ab Hierusalem, nomine Emmaus, et ipsi loquebantur ad invicem de his omnibus quae acciderant, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sol autem occidisset: omnes qui
habebant infirmos uariis languorib.
ducebant illos ad eum. At ille singu¬
lis manus imponens: curabat eos.
Solis occubitus: passionem mortẽq
significat illius qui dixit. Quandiu
inmundo sum. Ilux sum mun¬
di. Et sole occidente plures demo¬
niaci quam ante sanantur egroti:qr
qui temporaliter in carne uiuens pau¬
cos iudeorum docuit: calcato regno
mortis omnibus ꝑ orbem gentibus
fidei salutisꝙ dona transmisit: cuiuᷤ
ministris quasi uite lucisq preco¬
nibus psalmista canit. Iter facite ei.
qui ascendit suꝑ occasum. Super
occasum quippe dominus ascendit.
quia unde in passione occubuit: in¬
de maiorem suam gl̾am resurgendo
manifestauit. Exibant etiam demo
uiltis clamantia ⁊ dicentia. qr¬

Expanded text:
qui habebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad eum. At ille singulis manus imponens, curabat eos. Solis occubitus passionem mortemque significat illius qui dixit: Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Et sole occidente plures daemoniaci quam ante, plures sanantur aegroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris, quasi vitae lucisque praeconibus, Psalmista canit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum quippe Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Exibant etiam daemonia a multis, clamantia et dicentia: Q
Abbreviated transcription (Latin):
mis: in gaudio metent. flentibus
autem ⁊ contristatis fidelibus mun¬
dus gaudet: quia iure in p̃sentib
qualecumq gaudium habent qui
alterius uite uel nulla ẽẽ gaudia sye¬
rant. uel se ad hec ꝑtingere posse de¬
sperant: quod tamen specialiter de
ꝑsecutorib fidei xp̃iane potest intel¬
ligi. qui cruciatis occisisq martyri¬
bus. ad tempus se p̃ualuisse gaude¬
bant. Sed ñ post multum illis in
occulto coronatis: ip̃i penas ꝑfidie
sue simul ⁊ homicilu subibunt et̾¬
nas. Quibus diuina increpatione
recte dicitur ꝑ ꝓpħam. Ecce serui m̾i
letabuntur: uos autẽ confundemini.
Ecce serui mei exultabunt in letiera:
uos autem clamabitis p̃dolore cor¬
dis ur̃i. ⁊ p̃contritione sp̃c ululabi¬
tis. Sequitur. Mulier cum parit

Expanded text:
mis, in gaudio metent . Flentibus mis, in gaudio metent . Flentibus autem et contristatis fidelibus, mundus gaudet, quia jure in praesentibus qualecunque gaudium habent, qui alterius vitae, vel nulla esse gaudia sperant, vel se ad haec pertingere posse desperant. Quod tamen specialiter de persecutoribus fidei Christianae potest intelligi, quia cruciatis occisisque martyribus, ad tempus se praevaluisse gaudebant. Sed non post multum illis in occulto coronatis, ipsi poenas perfidiae suae simul et homicidii subibant aeternas. Quibus divina increpatione recte dicitur per prophetam: Ecce servi mei laetabuntur, vos autem confundemini. Ecce servi mei exsultabunt in laetitia, vos autem clamabitis prae dolore cordis vestri, et prae contritione spiritus ululabitis . Sequitur: Mulier cum parit