comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ox eccłe inuitantis am¬
mas fidelium: adintuen¬
dum qͣm mirabilis & spe¬
ciosus sit sponsus suus.
filie namq syon cedem st̃¬
licet anime suꝑne illiꝰciui¬
tadisciues. que & ꝑpetua
cũ angłis pace fruunt᷑.
& ꝑ contempladione głã
dñi speculant᷑. Egredimi¬
niinquit o filie syon. hoc
est exite a turbulenta hu¬
ius scli contiersatione: ut
mende expedita: eũ quem
diligitis condemplari pos¬
sitis. Et uidete inquit re¬
gem salomonẽ hoc est ue¬
rm pacificũ xp̃m in di¬
ademade quo coronauit
eũ mater sua. Ac si dic̾et.
nem de carne uirginis ma¬
dris assumpsit. Diadema
namq: uocat carnem: quã
xpp̃s assumpsit ꝓnobis. in
qua mortuus destruxit mor¬
tis imꝑiũ: in qua etiã resur¬
gens. resurgendi nobis con¬
tulit. De hoc diademate apo¬
stolus ait. Uidimꝰ dñm iħm
xp̃m ꝑpassionem gła &
honore coronatũ. Mater
uero sua eũ coronasse di¬
citur: quia uirgo maria¬
illi de sua carne. carmis
maderiemprebuit. In die

Expanded text:
ox Ecclesiae invitantis animas fidelium ad intuendum quam mirabilis et speciosus sit sponsus ejus. Filiae namque Sion Eccleslicet animae, supernae illius civitatis cives, quae et perpetua cum angelis pace fruuntur, et per contemplationem gloriam Dei speculantur. Egredimini, inquit, filiae Sion, hoc est, exite de turbulenta hujus saeculi conversatione; ut mente expedita eum quem diligitis, contemplari possitis. Et videte, inquit, regem Salomonem, hoc est verum pacificum Christum, in diademate quo coronavit eum mater sua. Ac si diceret:nem de carne Virginis matris suae assumpsit. Diadema namque vocat carnem quam Christus assumpsit pro nobis, in qua mortuus destruxit imperium mortis, in qua etiam resurgens, resurgendi nobis spem contulit. De hoc diademate Apostolus ait: Vidimus Jesum per passionem gloria et honore coronatum . Mater vero sua eum coronasse dicitur, quia Virgo Mailli de sua carne carnis materiam praebuit. In die
Abbreviated transcription (Latin):
uemi in hortũ meũ. iã usita¬
ui eccłiam meam: sed & coti¬
die uisito & uirtutũ illiꝰ po¬
mis pascor atq odore fruor.
uenio adeam: & errantes cor¬
rigam. infirmandes roborẽ:
dubios confirmẽ & ꝑfectoᷤᷤ
quosq p̃miis celestib donẽ.
Messui myrram meã: cũ

Expanded text:
veni in hortum meum, jam visitavi Ecclesiam meam, sed et quotidie visito, et virtutum illius pomis pascor, atque odore fruor. Venio ad eam, ut errantes corrigam, infirmantes roborem, dubios confirmem, et perfectos quoque praemiis coelestibus donem. « Messui myrrham meam cu
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa dicit. Ueniat dilecꝰtus
meus inhortũ suũ hoc est ue
toto corde diligo. ad eccłiam
suam: & comedat fructũ po¬
morũ suoꝵ. hoc est delecte¬
tur atq pascatur bonis
oꝑib fidiliũ suorũ. Nam ci¬
bus dm̃ bona nr̃a oꝑa sunt:
sicut ipse fidem samaritanoꝵ
uel gentium esuriens: dixit

Expanded text:
adversa, dicit: « Veniat dilectus meus in hortum suum, » hoc est, toto corde diligo, ad Ecclesiam suam, ut comedat fructum pomorum suorum, hoc est, delectetur atque pascatur bonis operibus fidelium suorum. Nam cibus Domini bona nostra opera sunt, sicut ipse fidem Samaritanorum vel gentium intuens, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi enim fenestre uel can¬
celli in pariete fiunt: cum
ipse sua gr̃a se contẽplari
ꝑmitcit. licet in speculo &
inigmate. Potest & hoc qd
dicit ipse stat post parietẽ
nr̃m ad humanitatẽ eius
referri.Quasi enim post
pariedem nr̃m stedit: qͥ a
carnem nr̃am sibiopposu¬
it: in qua diuinitas eiꝰ la¬
tuit. Quoduerosequitur
respiciens ꝑ fenestras. ꝓspi¬
ciens ꝑcancellos: ad diui¬
nitatem eiꝰ refertur. Ille
enim qͥ ꝑfenestras uel can¬
cellos intuetur: cuncta qͤͦ
foris aguntur uidet. & ip̃¬
se anemine uidet᷑. ita ds
stigari & comp̃hendi ñ

Expanded text:
Quasi enim fenestrae et cancelli in pariete fiunt, cum ipse sua gratia se contemplari permittit, licet in speculo et aenigmate. Potest et hoc quod dicit: Ipse stat post parietem nostrum, ad humanitatem ejus referri; quasi enim post parietem nostrum stetit, cum carnem nostram sibi apposuit, in qua divinitas ejus latuit. Quod vero sequitur, Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos, hoc ad divinitatem ejus refertur. Ille enim qui per fenestras vel cancellos intuetur, cuncta quae foris aguntur videt, et ipse a nemine videtur; ita Deus, stigari
Abbreviated transcription (Latin):
mea.columba mea:im¬
maculata mea. Aperi
m soror mea. Soror quia
coheres es regni mei facta.
Amica mea: quia de iu¬
go seruitutis liberata. ar¬
chana ueritatis mee cog¬
nouisti. Colũba mea: quia
sp̃s mei dode es sanctificata.
Immaculata mea: quia ef¬
fusione mei sanguinis: ab
omni peccatorũ macula
condempladionis. egredere
ad op̃us p̃dicationis. Ea
caput meũ plenũ est rore:
& cincinni mei guttis

Expanded text:
mea, columba mea, immaculata mea. » « Aperi mihi, soror mea. » Soror, quia cohaeres es regni mei facta: « amica mea, » quia de jugo servitutis liberata arcana veritatis meae cognovisti: « columba mea, » quia spiritus mei dote es sanctificata: « immaculata mea, » quia effusione mei sanguinis ab omni peccatorum macula contemplationis egredere ad opus praedicationis. « Quia caput meum plenum est rore, et cincinni mei guttis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem & caritadem illi
inhereo.amicus uero: qͥa
me de uinculo peccati re-¬
demptã anncam suam
& secretoꝵ suorũ consciã
facere dignatus est. Quẽ
quanto quisq plus dili¬
git. tanto amicicie eius
dignior efficit᷑
Quo abi¬
it dilectus turis: opul¬
cherrima mulierum.

Expanded text:
fidem et charitatem illi inhaereo: amicus vero, quia me de vinculo peccati redemptam, amicam suam et secretorum suorum consciam facere dignatus est. Quem quanto plus quisque diligit, tanto amicitia ejus dignior efficitur. « Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
Adolescentule dicuntur
amme elec̾torũ: que in
baptismo reliquerunt
sordes uederis hominis.
& renouate sunt in xp̃o.
Bene audẽ feminino ge¬
nere dicuntur: quia am¬
me scõrs. quo maioris fra¬
gilitatis sibi conscie sunt:
eo ampliꝰ xp̃m diligur̃.

Expanded text:
Adolescentulae dicuntur animae electorum, quae in baptismo reliquerunt sordes veteris hominis, et renovatae sunt in Christo. Bene autem feminino genere dicuntur: quia animae sanctorum, quo majoris fragilitatis sibi consciae sunt, eo amplius Christum diligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nisi intus sit qͥ
doceat: doctoris lin¬
gua exteriꝰ muacuũ
laborat. Ecce unã lo¬
quentis uocẽ om̃s pa¬
riter auditis. nec ta¬
men parit̾ sensum
audide uocis ꝑcipitiᷤ.
Cũ gͦ uox dispar ñ
sit: cur in cordibꝰ ur̃iͤ
dispar est uocis intel¬
ligendia. nisi qͥa ꝑhoc
qͦd uox loquentis cõ¬
munit̾ admon& est
magister interior qͥ
de uocis indelligentia
quosdam specialiter
docetꝰ De hac unc̾tio¬
dicitur. Sicut unc̃tio
eiꝰ docet uos de om̃ib.
Puocẽ gͦ non instrui¬
tur: quando mens
cur ista de doctrma ho¬
minũ loquim᷑ qͣndo
ipse conditor ñ ad eru¬
ditionẽ hominis loqͥt᷑.
si eidem homim ꝑun
ctionẽ sp̃s ñ loquat᷑.
audiuit. Peccasti. qͥesce.
Sed qͥa culpis suis exi¬
gentib uoce est admo¬
nntus ñ unctione sp̃s:
audire uerba di potuit.
sed seruare contẽpsit.
Requirendũ uero no

Expanded text:
quia nisi intus sit qui quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctiodicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero no
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s quẽ mittet pa¬
der in nomine meo.
ille uos docebit omĩa
& suggeret uob̾ omĩa
quecũq dixero uob̃.
Nostis plurimi fr̃es
mei. qͦd greca locuti¬
one paraclitus. lati¬
na aduocatus drͣ uel
consolador. Qui iccir¬
co aduocatꝰ dicit᷑. qͥa
ꝓerrore delinquendi¬
um apud iꝰticiam pa
tris inderuent. Qui
uniꝰ substandie cũ pa¬
tre & filio exorare ꝓ
delinquentib phibe¬
tur. qͥa eos qͦs repleue¬
rit exorantes facit.
Unde & paulus dicit.
Ipse enĩ sp̃s postulat
ꝓ nobis gemitib in¬
enarrabilib. Minor
uero est qui postulat.
Sed ipse sp̃s postu¬
lat: quia ad postulan¬
dum qͦs repleuerit
inflãmat. Consolator
autẽ idem sp̃s uocat᷑.
qͥa de peccati ꝑpetͣi¬
one merentib dũ
spem ueme p̃parat.
ab afflictionẽ tͥsticie
mentẽ leuat. De qͦ
recte ꝓmittit᷑. Ipse
uos docebit omma
Qͥa nisi idem sp̃s cordi
assit audientis: ocio¬
sus ẽ sermo doctoris.
Nemo gͦ docenti homi¬
ni tribuat: qd ex ore
docentis indelligit.

Expanded text:
uem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justititris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos, quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit, Ipse enim Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Minor vero est qui postulat qSed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit eccła: ut etiã se cre¬
dat synagogam posse ꝯ¬
uertere. Quod autẽ dicit
donec introducã illũ: nõ
est putandum qd tunc re¬
lictura sit illũ: cum in cu¬
biculũ matͥs eũ introduxe¬
rit. sed donec ꝓsempiter¬
no ponit᷑. i dest semꝑ illi
inherebo: semꝑ meius fi¬
de & dilec̾tione ꝑseuerabo.
Taleest & inpsalmo. Ita
oculi nr̃i ad dñm dm̃no¬
strũ donec misereat᷑ nr̃i.
Nunquid postquã misertꝰ
fuerit nr̃i: non erunt oculi¬

Expanded text:
mittit, ut etiam se credat Synagogam posse convertere. Quod autem dicit, « Donec introducam illum, » non est putandum quod tunc relictura sit illum, cum in cubiculum matris introduxerit, sed Donec pro sempiterno ponitur, id est semper illi inhaerebo, semper in ejus fide et dilectione perseverabo Tale est in psalmo: Ita « oculi nostri ad Dominum Deum nostrum donec misereatur nostri. » Nunquid postquam nostri misertus fuerit, non erunt ocul
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ fieri unũ ex istis. Hĩc
gelizans confidenter
aiebat. Hunc d̾s susci¬
tauit dercia die. & de¬
dit eũ manifestũ fieri ñ
omni popło.sed destib
p̃ordinatis a do nob

Expanded text:
 fieri unum ex istis . Hinc gelizans, confidenter aiebat: Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri non omni populo, sed testibus praeordinatis a
Abbreviated transcription (Latin):
bis ẽ: cur de eodẽ sp̃u
dicat᷑ suggeret uob̃
omma cũ suggerere
soleat ẽẽ minoris.S
qͥa suggerere aliqͣndo
dicimus subminiftͣre
inuisibilis sp̃s sugge¬
rere dr᷑ non qͦd nob̃
scientiã abimo infe¬
rat. sẽd ab occulto. Pa¬
cem relinquo uobis.
pacẽ meã do uob̃. Hic
relinquo. illic do. Se¬
quentib relinqͦ. ꝑue.¬
mentib do.

Expanded text:
bis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do.
Abbreviated transcription (Latin):
Le inquit destimo¬
nium ꝑhibebit de me
& uos testimoniũ ꝑ¬
hibebitis. Qa que
sp̃u intus docente
ꝑcepert̃: hec abiec¬
to dimore pͥstino fo
ris loquendo & aliiᷤ
& sciendia ueritatis
illustrauit: & addo¬
cenda que nossent
culmine uirtutiᷤ erex̃¬

Expanded text:
le, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis. « Quia quae Spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto timore pristino, foris loquendo et aliisad scientiam veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent, culmine veritatis erex
Abbreviated transcription (Latin):
rant cũ dño Ideoq qͦͤ
apud illũ uiderant
& audierant: absq
ulla ambiguitate
p̃dicare ualebant.
Unde petrus aliũ ꝓ
iuda ordinare uo¬
lens apłm: ñ hunc
neophitũ sed ꝓbatũ
ex tẽꝑe curaiit elig̾e
dicens. Oporcet gͦ ex
his uiris qͥ nob̾cũ ꝯ¬
gregatist̃ inomni
dẽꝑe qͦ intrauit & exi¬
uit int̾ nos dñs iħc.¬

Expanded text:
rant cum Domino, ideoque quae apud illum viderunt et audierunt, absque ulla ambiguitate praedicare valebant. Unde bene Petrus alium pro Juda ordinare volens apostolum, non hunc neophytum, sed probatum ex tempore curavit eligere dicens: Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum congregati sunt in omni tempore quo intravit et exivit inter nos Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ne actũ pietatis dis¬
pensatione cognoso¬
mꝰ. ut is qͥ futurus
erat pastor eccłie. in
sua culpa disceret: qͣ¬
liter aliis misereri
debuisset. Priꝰ itaq
eũ ostendit sibi: & tc̃
p̃posuit cederis. ut
ex sua infirmitate
cognosceret: quã mi¬
sericordit̃ aliena ĩfir¬
ma toleraret. Bene
autẽ de redẽpdore ño
dicit᷑. Precedet uos in
galileã. ibi eũ uidebi¬
tis. sic̃ dix̃ uob̃. Galilea

Expanded text:
pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galileam, ibi eum videbitis sicut dixit vobis. Gali
Abbreviated transcription (Latin):
acos autẽ genuit
ioseph. Hoc loco obi¬
cit nobis iulianꝰ augꝰ¬
tus dissonantiã euan¬
gelistarũ. cur euan¬
gelista matheus io¬
seph dixerit filium
appellauerit hely.
ñ indelligens consu¬
etudinem scͥptura¬
rũ. qͦd alter scłm na¬
turã. alter scđm legẽ
ei pater sit. Scimꝰ enĩ
hoc ꝑ moysen dño iu¬
bente p̃ceptũ. ut si fr̃
aut ꝓpinquus absq
liberis mortuus fu¬
erit: aliꝰ eiꝰ accipiat
uxorẽ ad suscitandũ
semen fr̃is uł ꝓpinqͥ¬

Expanded text:
acob autem genuit Joseph. Hoc loco objecit nobis Julianus Augustus dissonantiam Evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph dixerint filium appellarit Heli; non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum Legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Deo jubente praeceptum, ut si frater aut propinquus absque liberis mortuus fuerit, alius ejus accipiat uxorem ad suscitandum semen fratris vel propinq
Abbreviated transcription (Latin):
tali. Sed qͥs erat ĩ car¬
ne mortaliꝰ In pͥnci¬
erat apud d̃m. & d̾s
erat u̾bũ. Ecce qͦd ma¬
ria audiebat. Uerbũ
caro factũ ẽ. & habita¬
uit in nobis. Ecce
marcha cui ministͣ¬
bat. Ergo maria me¬
liorem partẽ elegit.
que ñ auferet᷑ ab ea¬

Expanded text:
s erat in carne mortali? In princierat apud Deum, et Deus erat Verbum: ecce quod Maria audiebat. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ecce Martha cui ministrabat. Ergo, Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
plena dñs decum.
benedicta tu in mu¬
lierib. Bene gr̃a ple¬
na uocatur:que ni¬
mirũ gr̃am quam
nulla alia merue¬
rat assequit᷑. ut ip¬
sum uidelicet gr̃e
concipiat & generet
auctorem. Que cũ
audisset turbata
est insermone eiꝰ. & co¬
gitabat qualis esset
ista salutatio. Disce
uirginẽ morib. dis¬
ce uirginẽ uerecun¬
dia. disce uirginem
oraculo. disce myste¬
rio. Irepidare uir¬
ginum est & ad
omnis uiri ingressꝰ
pauere. om̃is uiri
affatꝰ uereri. discaN
mulieres ꝓpositum
pudoris imitari.ðo¬
lam inpenetralib
quã nemo uirorũ
uideret solus angłs
repꝑit. & sola sine
comite. sola sine de¬
ste. ne quo degenert
lasciuiam.Maria
etiam salutationẽ
angłi uerebat᷑. Erat
tamen cogitans in qͥt
qualis ẽẽt hec salu¬
tatio. & ideo cũ uere¬
cundia quia paue¬
bat. cũ prudentia qͥa
benedictionis nouã
formulã mirabat᷑.
que nusquã lecta. ẽ.
nusquã antea cõꝑta.
Et ait angłs ei. Ne ti¬
meas maria. inueni¬

Expanded text:
plena, Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus. Bene gratia plena vocatur, quae nimirum gratiam quam nulla alia meruerat, assequitur, ut ipsum videlicet gratiae concipiat et generet auctorem. Quae cum audisset, turbata est in sermone ejus, et cogitabat qualis esset ista salutatio. Disce virginem moribus, disce virginem verecundia, disce virginem oraculo, disce mysterio. Trepidare virginum est, et ad omnes viri ingressus pavere, omnes viri affatus vereri. Discant mulieres propositum pudoris imitari. Sola in penetralibus quam nemo virorum videret, solus angelus reperit, sola sine comite, sola sine teste, ne quo degeneri lasciviam. Maria etiam salutationem angeli verebatur. Erat tamen cogitans, inquit, qualis esset haec salutatio. Et ideo cum verecundia, quia pavebat. Cum prudentia, quia benedictionis novam formulam mirabatur, quae nusquam lecta est, nusquam ante comperta. Et ait angelus ei, Ne timeas, Maria, inveni
Abbreviated transcription (Latin):
Ib hoc loco incipit sponsꝰ
exponere laudes sponse sue.
Et notandũ qd agressib in¬
cipit eiꝰ pulcritudinẽ dexere.
& more laudes eiꝰ finire. si¬
cut suꝑiꝰ ab oculis ceꝑat.
Hoc autẽ fecit uel ad pul¬
chritudinẽ carminis ua¬
riandam: uł etiã quia sic
mysteriis aptissimũ est.
Quam pulchri inquit st̃
gressus tui. uidit sponsus¬
eccłiam non ociose inuno
locostantẽ: sed ueloͣ p̃dica¬
tione totũ mundũ ꝑagran¬
dem ido agressib cepit eã
insonuit. Incalciam̃tis id
in pardem p̃cedentiũ exem¬
plis. C alciamenta nam ꝓ¬
ex mortuis fiunt animalibꝰ.
& calciam̃ta eccłie sunt pa¬
trum p̾cedentium exempla
quib gressus hab& muni¬
dos. ut securius eos imitan¬
do & sine offensione gͣdiat᷑.
Filia pͥncipis. Alia tͣnslatio.
filia aminadab dicit. Ami¬
nadab ut suꝑiꝰ dictum est
popll spontaneus dicit᷑. qui
recte figuram xp̃i denet.
Nam eccłia & filia ẽ & spon
est quia eius sanguine re¬
dẽpta ei baptismate. ẽ re¬

Expanded text:
b hoc loco incipit sponsus exponere laudes sponsae suae. Et notandum quod a gressibus incipit ejus pulchritudinem texere, et in ore laudes ejus finit, sicut superius ab oculis coeperat. Hoc autem fecit vel ad pulchritudinem carminis variandam, vel etiam quia sic mysteriis aptissimum est. « Quam pulchri inquit sunt gressus tui! » Vidit Ecclesiam non otiose in uno loco stantem, sed veloci praedicatione totum mundum peragrantem, ideoque a gressibus coepit eam insonuit. « In calceamentis, » id est in patrum praecedentium exemplis. Calceamenta enim ex mortuis fiunt animalibus. Et calceamenta Ecclesiae sunt Patrum praecedentium exempla, quibus gressus habet munitos, ut securius eum imitando et sine offensione gradiatur. « Filia principis. » Alia translatio, « filia Aminadab » dicit. Aminadab ut superius dictum est populi mei spontaneus dicitur, qui recte figuram Christi tenet; nam Ecclesia et filia est et spon, quia ejus sanguine redempta, ejus baptismate re
Abbreviated transcription (Latin):
diceret.Ego quidem de¬
di tibi oculos columbi¬
nos: quib me indueri
& archana scripturarũ
acudissime penetrare
ualeres: sed caue ne illoᷤ
adme uidendũ modo
indendere uelis: quidũ
in p̃senti scł̃o uiuis ñ potes.
non enimuidebit me ho¬
mo & uiuet. Cum autẽ
uinculis carnis absolu¬
ta ad me ꝑueneris: dunc
me aꝑta uisione uidebiᷤ.
& implebitur qd̃ in euͣn¬
gelio repmitatur. Qui
autẽ diligit me: diliget᷑
a patre meo. & ego diligã
eum. & manifestabo ei me¬
ipsum. Quod audẽ dicit᷑
quia ipsi me auolare fe¬
cerunt non est putandũ
qd d̾s querentes se dese¬
rat. & abillis recedat.
cũ ipse precipiat. queri¬
de & inuemetis. sed ita
podius accipiendũ: qͥ a
quanto ampliꝰ qͥsq di¬
unitatẽ maiestatis di
ꝑscrutari uoluerit. eo am¬
plius intelligit. quã in¬
ꝑscrutabilis & incõpre¬
hensibilis sit. & hoc est
quod psalmista dicit.
Accedet homo adcor al¬
tum: & exaltabit᷑ ds. Nc

Expanded text:
diceret: Ego quidem dedi tibi oculos columbinos, quibus me intueri et arcana Scripturarum acutissime penetrare valeres; sed cave ne illos ad me videndum modo intendere velis: quia dum in praesenti vivis, non potes; Non enim videbit me homo, et vivet . Cum autem vinculis carnis absoluta ad me perveneris, tunc me aperta visione videbis, et implebitur quod in Evangelio promittitur: Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Quod autem dicitur, quia ipsi me avolare fecerunt, non est putandum quod Deus quaerentes se deserat, et ab illis recedat, cum ipse praecipiat: Quaerite et invenietis ; sed ita potius accipiendum, quia quanto amplius quisque divinitatem majestatis Dei perscrutari voluerit, eo amplius intelligit, quam imperscrutabilis atque incomprehensibilis sit. Et hoc est quod Psalmista dicit: Accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Ac
Abbreviated transcription (Latin):
erexerunt.Mystice acer¬
uus destimonii xp̃s ẽ: in
quo multitudo consistit
omniũ sc̃orum qui sunt
lapides uiui. adherentes
illi uero lapidi: de quo pe¬
trus dicit. ad quẽ accẽden¬
des lapidẽ uiuum: & ipsi
tanquã lapides uiui si¬
mul edifimini. Greges gͦ
capͣrum de monde galaad
ascenderunt: quia scorũ
multitudines ad celsa uir¬
c̾trinam ac p̃cepta mom¬
nib sequi satagunt.
des tui sicut grex donsarũ.¬

Expanded text:
erexerunt. Mystice, acererexerunt. Mystice, acervus testimonii Christus est, in quo multitudo consistit omnium sanctorum, qui sunt lapides vivi, adhaerentes illi vero lapidi de quo Petrus dicit: « Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini. » Greges ergo caprarum de monte Galaad ascenderunt, quia sanctorum multitudines ad excelsa virctrinam ac praecepta in omnibus sequi satagunt. tes tui sicut greges tonsaru
Abbreviated transcription (Latin):
lia disponunt᷑. Cõparan¬
tur uero gregib capra¬
rum. quia hec anma¬
lia munda sunt & inry¬
pib & in excelsis locis
resupinata pascuntur
quia cogitationes sc̃orũ
& si pro corꝑali necessita¬
de indemꝑalib fiunt. ta¬
men ab eternors indenti¬
one non discedunt: & in
ipsa etiam cura quã ne¬
cessitad corporee impen¬
dunt. quasi celum sẽꝑ
intuentur. Possumus
ediam ꝑoculos docͦtores
spiritalia p̃ cederis men¬
bris uident. ꝑcapillos
uero innumerã multito¬
dinẽ simpliciũ fideliũ ĩ
laicali ordine constitutoꝵ
qui & si minus uident
spiritalia. sua multitu¬
dine tamen & numero¬
sidate: magnũ decus pre¬
stant eccle. Et bene gre¬
quia capra peccatorib
tur plebes fidelium acti-¬
cado agi non possunt.Be
galaad. Galaad aceruꝰ
destimonii int̾pretat᷑
iuxta litterã quidem.
ideo: quia cũ iacob rece¬
deret de mesopotamia
ꝑsecutus est eum laban.
& die t̾cia repperit eũ.
ibiq in destimonium
federis. aceruũ lapidum

Expanded text:
 disponuntur. Comparantur vero gregibus caprarum, quia haec animalia munda sunt, et in rupibus sive in excelsis locis resupina pascuntur; quia cogitationes sanctorum etsi pro corporali necessitate in temporalibus fiunt, tamen ab aeternorum intentione non discedunt, et in ipsa etiam cura, quam necessitati corporeae impendunt, quasi coelum semper intuentur. Possumus etiam per oculos, doctores spiritualia prae caeteris membris vident. Per capillos vero, innumeram multitudinem simplicium fidelium, in laicali ordine constitutorum, quae etsi minus vident spiritualia, sua tamen multitudine et numerositate magnum decus praestant Ecclesiae. Et bene greCapra peccatoribus uod plebes fidelium actipeccato agi non possunt, inGalaad. » Galaad acervus testimonii interpretatur juxta litteram, ideo quia cum Jacob rediret de Mesopotamia, persecutus est eum Laban, et die tertia reperit eum, ibique in testimonium mutui foederis acervum lapidum
Abbreviated transcription (Latin):
quã ex ancilla sororẽ sibi
esse constitiit. & dode sp̃s
effecit. Hec gͦ eccła ortus
est quia spiritaliũ uirtu¬
dum germina ꝓfert que
insequentib aromatum
uocabulis designant᷑. Con
ta est & p̃sidio angelicarũ
uirtutum uallata nulliᷤ
malignorũ spirituũ pa¬
dec insidiis.Hec ipsa eccła
est fons signatus: fons ideo
entis manat: quib om̃s
in xp̃m credentes apecc̃atᷤ¬
abluit. & ueritatis scienta
potat. Signatus uͦ est fons
iste:quia sermo fidei euã¬
gelice ueritatis signaculo
munitus est: ita ut neq
heretici neq maligni sp̃s
fidem catholicam uiola¬
re aut erumꝑe ualeant.
Hic hordus uel fons:idest
eccłia pͥmũ inparuo iu¬
dee locello plantatus ul
exortus est deinde ꝑuniu̾¬
sum mundum dissemi¬
nata p̃dieadione areolas
suas uel riuulos emisit.

Expanded text:
la sororem sibi esse constituit, et dote Spiritus effecit. Haec ergo Ecclesia hortus est: quia spiritualium virtutum germina profert, quae in consequentibus aromatum vocabulis designatur. Concta est, et praesidio angelicarum virtutum vallata, nullis malignorum spirituum patet insidiis. Haec ipsa Ecclesia est fons signatus: fons ideo, entis manat, quibus omnes in Christo credentes a peccatis lavat, et veritatis scientia potat. Signatus vero fons est iste: quia sermo fidei evangelicae veritatis signaculo munitus est, ita ut neque haeretici, neque maligni spiritus fidem catholicam violare aut irrumpere valeant. Hic hortus, vel hic fons, id est Ecclesia, primum in parvo Judeae locello plantatus vel exortus est: deinde per universum mundum disseminata praedicatione areolas suas, vel rivulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dextram uͦ fut᷑a beata ui¬
ta in celis accipit᷑. Leuam
gͦ sponsi eccła sub capide
habet. & dextera eiꝰ illam
amplexatur: quia quec̃q
deputat: cuncta que dẽꝑa¬
liter arrident despicit:
dum ad solam suꝑne be¬
adicudinis uisionẽ dendit.¬

Expanded text:
ram vero futura beata vita in coelis accipitur. Laevam ergo sponsi Ecclesia sub capite habet et dextera ejus illam amplexatur, quia quaecunqdeputat, cuncta quae temporaliter arrident despicit; et dum ad solam supernae beatitudinis visionem tendit
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ acumen sensu¬
um spiritaliũ: quib di¬
uina & sempit̾na condem¬
plat᷑ eccła. Columbis au¬
ruit. Sequitur autẽ: ab¬
sq eo qd̾ intrinsecus lat&
ladet tamen intrinsecꝰ.
tur. Capilli tui sicut gͦgeᷤ

Expanded text:
intelligitur acumen sensuum spiritualium, quibus divina et sempiterna contemplatur Ecclesia. Columbae auruit . Sequitur autem. Absque eo, quod intrinsecus latet, latet tamen intrinsecus;tur. Capilli tui sicut gre
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et post resurrectionẽ.
apłis. necesse est inquit mͥ¬
ĩpleri omnia que scripta
psaliis de m .e. Põssunt
etiam poma noua & uede¬
ra: iustorũ ꝑsone indelligi.
qui uel inueteri uł in no¬
uo destam̃to fuerunt. Dicit

Expanded text:
rrectionem apostolis: Necesse est impleri omnia quae scripta Psalmis de me . Possunt etiam poma nova et vetera justorum personae intelligi, qui vel in Veteri vel in Novo Testamento fuerunt. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
runt odorẽ in portis ñris.
Iandragora herba est a¬
romatica cuiꝰ radix simili¬
tudinẽ habet humani cor¬
poriꝰ Poma eiꝰ optimi sunt
odoris. insimilitudinem
herba reb medicinalib
aptissima est. Nam feruã
eos qui incõmodo uigilia¬
rum laborant. haustu huiꝰ
pomi releuari & posse dormi¬
re.Idem ferunt eos qui obcu¬
ram secandi sunt: si exderiorẽ
huiꝰ pomi corticem biberint
non sentire sectionẽ uł ad¬
ustionẽ. Que omĩa siquis
mystice disquirere uolue¬
rit: spiritales sensus & eccłe
ꝯueniendes ibi inuemiet.
Dicit gͦ. Mandragore deder̃t
odorem inportis nr̃is. Por

Expanded text:
runt odorem in portis nostris. Mandragora herba est aromatica, cujus radix similitudinem habet humani corporis. Poma ejus optimi sunt odoris in similitudinem herba rebus medicinalibus aptissima est. Nam ferunt eos qui incommodo vigiliarum laborant, haustu hujus pomi relevari, et posse dormire. Item ferunt eos qui ob curam secandi sunt, si exteriorem hujus pomi corticem biberint, non sentire sectionem vel adustionem; 531 quae omnia si quis mystice disquirere voluerit, spirituales sensus et Ecclesiae convenientes ibi inveniet. Dicit ergo, Mandragorae dederunt odorem in portis nos
Abbreviated transcription (Latin):
compleri: ideoq dicit tibi
seruaui poma noua & ue¬
tera. hoc ẽ de expecto ut ꝑ
te impleantur in nouo
testamento: que p̃dicta st̃
inpassione sua iam pen¬
dens moruce cũ gustasset

Expanded text:
compleri, ideoque dicebat: Servavi tibi poma nova et vetera, hoc est te exspecto, ut per te impleantur in Novo Testamento quae praedicta sunt in passione sua jam pendens in cruce, Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tatem di idest eccłiam intͣt.
nisi ꝑscõs doctores aquabap.¬
tismatis regeneratus & ui¬
tali doctrina insteuc̾tus fu¬
erit. De his portis psalmista
dicebatͥ diligit dñs portas syon
suꝑomnia tabernacła iacob.
Mandragore autẽ flagͣntiã
u̾tutũ designant. In portᷤᷤ
gͦ eccłe mandragore odorẽ
dederunt. qͣndo apłi uel
eoꝵ successores famã suauiͦ¬
sime opimomis & odorẽ

Expanded text:
est Ecclesiam intrat, nisi per sanctos doctores aqua baptismatis regeneratus et vitali doctrina instructus fuerit. De his portis Psalmista dicebat: Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob . Mandragorae autem fragrantiam virtutum designant. In portis ergo Ecclesiae mandragorae odorem dederunt, quando apostoli vel successores eorum famam suavissimae opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
anime fideles. & deo de
uode. nolite me considerare
quod sim fusca idest quod
tribulationib afficiar: qđ
ꝑsecudionib opprimar. qͥa
decolorauit me sol idest fer¬
uit. Ac si dicat. Inderiorẽ¬
meam pulchritudinẽ co
gitade. & illam addendite.
non ea que foris pad ui¬
Nolite deficere in tribula¬
tionib meis ꝓ uobis. que
est gła ur̃a:nonenim sunt
condigne passiones huius
turis. multos habet sensꝰ
Aliquando significat ip¬
torem: unde scriptũ est
uobis timentib nomen
meũ oriet᷑ sol iusticie. id¬
xp̃s. Significat & eccł̃ am
fulgebunt sicut sol Ali¬
quando feruorem ꝑsecu¬
tionis sicut hic: & in euan¬
gelio ubi dicit᷑ de semine
quod cecidit suꝑ petrosa.
& orto sole exestuauit:
qd ipse dñs aꝑit exponeis.
facta autẽ ꝑsecutione ꝓpt̾
uerbũ scandalirantur.

Expanded text:
animae fideles et devotae Deo, « nolite me considerare quod fusca sim, » id est quod tribulationibus afficiar, quod persecutionibus opprimar, « quia decoloravit me sol, » id est peit. Ac si diceret: Interiorem pulchritudinem meam cogitate, et illam attendite, non illa quae foris pati viNolite deficere in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra. Non enim sunt condignae passiones , et turis multos habet sensus. Aliquando significat iptorem; unde scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae , ids. Significat Ecclesiam bunt justi sicut sol. » Aliquando fervorem persecutionis, sicut hic, et in Evangelio, ubi dicitur de semine quod cecidit supra petram, et orto sole exaestuavit. Quod ipse Dominus aperit exponens: Facta autem persecutione propter verbum, scandalizantur.
Abbreviated transcription (Latin):
& in fut᷑o ad gaudia patͥe ce¬
lestis inducat. Podest etiam
hoc uoxesse synagoge ex ꝑ¬
sona scoꝵ patrum aduentũ
xp̃i desiderantium. Acsi di¬
cat. Scio inquit illum spiri¬
tali p̃sentia mͥ semꝑ adesse.
& ideo ego dilecto meo om̃i
deuodione famulari cupio.
to ut tandem sicut ꝓmisit
in mea substandia michi ap¬
pareat. Nam dixerat supra
uenturum: & ꝓhumano
genere passurtun. inde sy¬
nago iam gratulabunda
lum hominem futurũ. &
in mea substantia hominẽ
mundo manifestandum.
Uem dilecte mi: egrediamͣ

Expanded text:
 in futuro ad gaudia vitae coelestis inducat. Potest etiam haec esse vox Synagogae ex persona sanctorum Patrum, adventum Christi desiderantium. Ac si diceret: Scio inquit illum spirituali praesentia mihi semper adesse, et ideo ego dilecto meo omni devotione famulari cupio, to ut tandem, sicut promisit, in mea substantia mihi appareat. Nam dixerat supra venturum, et pro humano genere passurum, et inde gratulabunda lum hominem venturum, et in mea substantia hominem mundo manifestandum. « Veni, dilecte mi, egrediam
Abbreviated transcription (Latin):
aromatib meis.ex mir
ram designant᷑ qui marti¬
rio uitamfimerunt: uel
etiam carnẽ suã cũ uitiis
& concupiscendiis crucifixe¬
runt. Aromata uero sunt
oꝑa sc̃arum uirtutũ. bone
opimonis odorib fragran¬
dia. Medit gͦ dñs myrram
cũ aromatib siuis: quando
scõs mardres uel reliquos
elec̾tos bonis oꝑib insigneᷤ.
ab hac uita falce mortis
p̃cidit: atq ad maturita¬

Expanded text:
aromatibus meis. » Per myrrham designantur illi qui martyrio vitam finierunt, vel etiam carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifixerunt. Aromata vero sunt opera sanctarum virtutum, bonae opinionis odoribus fragrantia. Metit ergo Dominus myrrham cum aromatibus suis, quando sanctos martyres, vel reliquos electos bonis operibus insignes, ab hac vita falce mortis praecidit, atque ad maturita
Abbreviated transcription (Latin):
ne agi non possunt. Qd
audem tunca sollicitudi¬
nes & curas scłi significat.
dñs ostendit dicens in e¬
uangelio. Et qui in dec̾to
est non descendat dollere
tumcã suã. Quod est aꝑte
dicere. Qui in sublimi
condẽplationis arce con¬
implicedor. Timet gͦ eccł̃a
uel anma queq sanc̾ta.
& incontẽpladione sui

Expanded text:
ne agi non possunt. Quod ne agi non possunt. Quod autem tunica sollicitudines et curas saeculi significet, Dominus ostendit in Evangelio: Et qui in tecto est non descendat tollere tunicam suam ; quod est aperte dicere: Qui in sublimi contemplationis arce conimplicetur. Timet ergo Ecclesia vel anima quaeque sancta n conte
Abbreviated transcription (Latin):
& dissolute fluunt: sed
uinculo timoris & tremoris
xp̃i co lligant᷑. Ros uero
& gutte nocꝰtium: hoc lo¬
co denebrosas & infideli
tate frigidas mentes sig¬
nificant. Caput gͦ sponsi
plenum est rore: cum se¬
culares quiq a dei carita
de torpescunt: & iuxta qd
dñs dicit: habundande
inquitate refrigescit ca¬
ritas. Et cum tales sc̃os dĩ
celestia meditandes ꝑse¬
cuntur & odiunt: quasi
cincinni sponsi pleni st̃
guttis noctium. Cum gͦ
tales multiplicantur. &
grauant ecclam: tunc spõ¬
sus ammonet sponsamn
suam ut surgat: & oꝑi p̃
uocata eccła a somno suo
ad officium p̾dicadionis
respondet. Expoliaui me
tuica mea: quomͦ indu¬
ar illa¶ Exui me inquit¬
curis & occupationib istiꝰ
scłi. sine quib officiũ pre¬
dicationis aut uix aut
nullatenꝰ agit᷑ & quomͦ
fiera potest ut iterum ad
ea que deserui reuertar:
Nam qui se ad officiũ p̃di¬
cationis aptat suscipien¬
dum: debet quoq tẽpora¬
lia subditis ꝓuidere que
sine magna sollicitudi¬

Expanded text:
laxe et dissolute fluunt, sed vinculo timoris et amoris Dei colligantur. Ros vero et guttae noctium hoc loco tenebrosas et ias, frigidasque mentes designant. Caput ergo sponsi plenum est rore, cum saeculares quique a charitate Dei torpescunt, et juxta quod Dominus dicit: Abundante peccato refrigescit charitas . Et cum tales sanctos Dei coelestia meditantes persequuntur et odiunt, quasi cincinni sponsi pleni sunt guttis noctium. Cum ergo tales multiplicantur et gravant Ecclesiam, tunc sponsus admonet sponsam suam ut surgat et operi pvocata Ecclesia a sponso suo ad officium praedicationis, respondet: Exspoliavi me tunica mea: quomodo induar illa? Exui me curis et occupationibus hujus saeculi, sine quibus officium praedicationis aut vix aut nullatenus agitur, et quomodo fieri potest ut iterum ad ea quae deserui revertar? Nam qui se ad officium praedicationis adaptat suscipiendum, debet quoque temporalia subditis providere, quae sine magna sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
uas suꝑiꝰ adolescentulas.
pellat. reginas uero & con¬
cubinas in hoc loco ut suꝑiꝰ
indelligamꝰ. Filie gͦ: regine
& concubine predicant ec¬
clesiam & laudant. qͥa um¬
uersitas fideliũ catholicam
admitat᷑ eccliam. Ipsa enm
est eccła que ex multis fideli¬
um constans ꝑsonis: catho¬
licam idest umũsalem eccle¬
siam conficit Que ẽ ista que
ꝓgredit᷑ qͣsi aurora ꝯsurgens.

Expanded text:
uas superius adolescentulas, pellat. Reginas vero et concubinas in hoc loco ut superius intelligamus. Filiae ergo, reginae et concubinae praedicant Ecclesiam et laudant, quia universitas fidelium catholicam admiratur Ecclesiam. Ipsa enim Ecclesia, quae ex multis fidelium constat personis, catholicam id est universalem Ecclesiam conficit. « Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens
Abbreviated transcription (Latin):
ALoMON inspiratꝰ
diumo sp̃u: cõposuit
hunc libellũ de nuptiiˢ
mium fecit xp̃isti & ec¬
clesie. idest carmen suꝑ
thalamos. unde & cantica
canticorũ uocauit hunc
libellum: quia alia om̃ĩa
cantica suꝑ excellit. Sicut
enĩ dicit᷑ rex regũ & dñs
dñantium: & sollẽpnitas
sollẽpintatũ. sic dicunt᷑ can¬
tica canticoꝵ obexcellentiã &

Expanded text:
alomon, inspiratus divino Spiritu, composuit hunc libellum de nuptiis mium fecit Christi et Ecclesiae, id est canticum super thalamos. Unde et Cantica canticorum vocavit hunc libellum, quia omnia cantica superexcellit. Sicut enim dicitur rex regum, et Dominus dominantium, et solemnitas solemnitatum, sic dicuntur Cantica cantico
Abbreviated transcription (Latin):
aromata. Unguenta ec¬
clesie sc̃ doctrine celestis
carismata: uel etiã fama
uirtutũ. que de eccł̃a fra¬
grat. aromata uero indel¬
liguntur legales obser¬
uationes. Suꝑ aromata:
euangłice ꝑfec̾tionis: trans¬
scendit omnẽ laudem lega¬
lis obseruationis.
fauus
distillans labia tua sponsa.

Expanded text:
aromata. » Unguenta Ecclesiae sunt doctrinae coelestis charismata, vel etiam fama virtutum, quae de Ecclesia fragrat; aromata vero intelliguntur legales observationes. Super aromata eevangelicae perfectionis transcendit omnem laudem legalis observationis. « Favus distillans labia tua, sponsa.
Abbreviated transcription (Latin):
tes euident. Siquid uero
putamꝰ distare inder ri¬
uulos & fluenta plenis¬
sima. dicendũ ꝑ riuuloᷤ
ueteris testamenti scrip¬
turas designari. ꝑ fluen¬
ta plenissima copiosam
sc̃i euangłii doctrinam
accipi. Iste gͦ columbe
& suꝑ riuulos aquarum
sunt: & iuxta fluenta ple¬
nissima resident. qͥa sc̃i

Expanded text:
tem scientiam. Si quid vero putamus distare inter rivulos et fluenta plenissima, dicendum est per rivulos, Veteris Testamenti scripturas designari; per fluenta plenissima, copiosam sancti Evangelii doctrinam accipi. Istae ergo columbae et super rivulos aquarum sunt, et juxta fluenta plenissima resident: quia sancti
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi: dona sunt sp̃s sc̃i.
qd ostendit ioh̃s in apoca¬
lipsi dicens. Uidi agnum
tanquã occisum. habentẽ
cornua sepdem & oculos
septem: qui st̃ septẽ sp̃s di.
missi in omnẽ terrã. Unde¬
los aquarum cõparant᷑.
quia sp̃s sc̃s puris & since¬
ris mentib delectatur.
Nonenĩ suꝑstagna & pa¬
ludes: sed suꝑ riuulos a¬
quarũ columbe resident.
sibi habitaculũ facit. Que
lac̾te paruuli. ita eccłia
nutritur. Possumꝰ & per
oculos sponsi doctores
parantur. ꝓpt̾ innocend¬
am & simplicitatẽ. He co¬
lumbe suꝑ riuulos resi-¬

Expanded text:
s dona sunt Spiritus sancti. Quod ostendit Joannes in Apocalypsi, dicens: « Vidi agnum tanquam occisum, habentem cornua septem et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei missi in omnem terram. los aquarum comparantur, quia Spiritus sanctus puris et sinceris mentibus delectatur. Non enim super stagna vel paludes, sed super rivulos aquarum columbae resident: sibi habitaculum facit. Quaelacte parvuli, ita Ecclesia nutritur. Possumus et per oculos sponsi doctores parantur propter innocentiam et simplicitatem. Hae columbae super rivulos resi
Abbreviated transcription (Latin):
resident. ut aduentũ ac¬
cipitris a longe ꝑspiciail
ctores: aqua baptismatis
ꝑfusi. nitore castitatis &
scĩmomie dealbadi: resi¬

Expanded text:
resident, ut adventum accipitris a longe prospiciant ctores aqua baptismatis perfusi, nitore castitatis et sanctimoniae dealbati s
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ amplexabit᷑ me. ¶uoꝯ
inqͥt in tali lecto iacuero
leua eiꝰ idest sponsi erit sub
capite meo. Pleuam: p̃sen¬
tis temꝑis ꝓsꝑitas. uel etĩã
dona dei indelliguntur.
que scĩs inp̃senti conferun

Expanded text:
illius amplexabitur me. » Cum inquit in tali lecto jacuero, laeva ejus, id est sponsi, erit sub capite meo. Per laevam, praesentis temporis prosperitas, vel etiam dona Dei intelliguntur, quae sanctis in praesenti conferun
Abbreviated transcription (Latin):
padrie beaditudo accipit᷑.
Leua dei sunt: pignus scĩ
sp̃s. scripturarũ diuinarũ
intellectus. & cedera talia
dona ac carismata. quibꝰ
sc̃a eccła in p̃senti consola¬
tur. Caput: pͥncipale m̃¬
tis accipit᷑. Leua ergo spõ¬
si sub capide sponse est qͥa
hec omnia dona ad hoc ꝑ¬
cipit eccła: ut ꝑhec discat
suspirare adeterna. Dex¬
tera uero sponsi eam am¬
plexat᷑. quia tota intendio
eccłie uł amime fidelis hec
est. ut ad et̾nam beatitu¬
dinẽ quandoq ꝑuemat.
& specie sui conditoris gau¬
deat. Et bene priꝰ leua
quia nemo ad amplexus
eterne beatitudinis pode¬
rit ꝑuenire: nisi hic mi¬
steriorũ celestiũ: & donoꝵ
diuinoꝵ studuerit esse

Expanded text:
atriae beatitudo accipitur. Laeva Dei est pignus Spiritus sancti, Scripturarum divinarum intellectus, et caetera talia dona ac charismata, quibus sancta Ecclesia in praesenti consolatur. Caput, principale mentis accipitur. Laeva ergo sponsi sub capite sponsae est, quia haec omnia dona ad hoc percipit Ecclesia, ut per haec discat suspirare ad aeterna. Dextra vero sponsi eam amplexatur: quia tota intentio Ecclesiae vel animae fidelis haec est, ut ad aeternam beatitudinem quandoque perveniat, et specie sui conditoris gaudeat. Et bene prius laevquia nemo ad amplexus aeternae beatitudinis poterit pervenire, nisi hic mysteriorum coelestium et donorum divinorum studeat esse
Abbreviated transcription (Latin):
annei auscultant. facme au¬
dire uocem tuam Uox di¬
loquentis. O eccł̃ia que ha¬
colendis uirtutũ germi¬
nib insistis. Ortus & enĩ
sponsi ipsa eccłia est. quã
transitorie qu asi post mo¬
dicum recessura ibi tugu¬
rium ponit sedfixa stadio¬
ne ibi habitat. Amici inqͥt
uocem tuã. id est p̃dica qͥb
uales euangłiũ p̃cepta mee
legis simul & ꝓmissũ ce¬
lestium p̃mioꝵꝵ annundia.
Hoc enim mͥ iocundũ & de¬
lectabile est ut audiam ut
audiam uocẽ tuã. hoc ẽ ut
audiã de u̾ba salutis et̾ne
annuntiantẽ. Sed amci
dectores contra malignos
sp̃s institui. Siue amici. id:
sp̃s iustoꝵs auscultant. qͦs
de tuo cetu ad me incelestibꝰ
assumpsi. & ipsi enim de
tua p̃dicatione & fratrum
salute congaudent. Respõ¬
det confestim ipsa sponsa
dilecto suo.dicens ad eum.
uge dilecte mi. & assimi

Expanded text:
amici auscultant: fac me audire vocem tuam. Vox diloquentis: O Ecclesia quae haexcolendis virtutum germinibus insistis. Hortus etenim sponsi ipsa Ecclesia est, quam transitorie quasi post modicum recessura, ibi tugurium ponit, sed fixa statione ibi habitat. Fac me vocem tuam, id est, praedica quibus vales Evanlegis simul et promissum coelestium praemiorum annuntia. Hoc enim mihi jucundum et delectabile est, ut audiam vocem tuam, hoc est ut audiam te verba salutis aeternae annuntiantem. Sed « amici otectores contra malignos spiritus institui. Sive amici, id spiritus auscultant, quos de tuo coetu ad me in coelestia assumpsi. Ipsi enim de tua praedicatione et fratrum salute congaudent. Respondet confestim ipsa sponsa dilecto suo. Vers. 14. Fuge, dilecte mi, et assimi
Abbreviated transcription (Latin):
repente cũ tẽptatione ꝓuen¬
tum diuina clementia &
puisiones quãdã futuris
quasi p̃ludens miraculis:
mardirem in ꝓximo fig¬
nis głificandum. reditu¬
ram post luctum leticiã.
& turbam languidorũ
beneficioꝵ gr̃am nnuit.
esse consecuturã. Scd̃m¬

Expanded text:
repente cum tentatione proventum divina clementia: et per visiones quasdam, futuris quasi praelucens miraculis, martyrem in proximo signis glorificandum, redituram post mortem laetitiam et turbam languidorum, beneficiorum gratiam innuit esse consecuturam.
Abbreviated transcription (Latin):
in loco sacro. sacro dm̃ce
nadiuitatis dempore. int̾
consacerdotes & manꝰ reli¬
giosorũ. quatinus mago¬
ne pontificis sic om̃s cir¬
cumstandie ꝯcurrerent:¬
um reuelarent impietatẽ
& nom̃ eorũ sempiterno
macularent obpbrio.

Expanded text:
in loco sacro, Dominicae nativitatis tempore, inter consacerdotes et manus religiosorum, quatenus in agone pontificis sic omnes circumstantiae concurrerenum revelarent impietatem et nomen eorum sempiterno macularent opprobrio.
Abbreviated transcription (Latin):
ltima uero mardris
uerba que p̃confusio¬
ne clamoris discerni iux
poterant. iuxta ꝓpius astan¬
trum assertionem hec fu-¬
erunt. Deo & beate marie¬
eccłie patronis me ipsũ
cõmendo. & eccłe causam.
In omnib autẽ cruciati¬
b quos inuic̃tissimꝰ dei
achleta ꝑtulit: non cla¬
morem emisit.non edidit
gemitũ. non brachiũ. aut
ti. sed caput qd inclinatũ
gladiis exposuerat donec
consũmaretur denensim¬
mobile: quasi ad oradio¬
uiri scelerati in sci ponti¬

Expanded text:
ltima vero martyris verba, quae prae confusione clamoris discerni vix poterant, juxta proprius astantium assertionem, haec fuerunt: « Deo et beatae Mariaeecclesiae patronis meipsum commendo, et Ecclesiae causam. » In omnibus autem cruciatibus, quos invictissimus Dei athleta pertulit, non clamorem emisit, non gemitum edidit, non brachium aut it, sed caput quod inclinatum gladiis opposuerat, donec consummaretur, tenens immobile, quasi ad oratioegressi vero viri scelerati in sancti ponti
Abbreviated transcription (Latin):
castroꝵ. ox est sponsi. qͥ
audiens inuitari synago¬
gam asponsa sua eccłia ad
fidem: dicit. Quid uidebis
insunamite nisi choros ca¬
strorũ: Acsidicat. Tu qͥdẽ
osponsa doles de ꝑditione
sẏnagoge & qd̾ tarde ad fi¬
dem uemat. sed aderit dẽpꝰ
quo conu̾tat᷑ & tunc nicħ
uidebis mea nisi choros
castroꝵ: idest nisi caritatis
concordiã. & stabile robur
fidei. quo ꝓ defensione mee
fidei pugnabit. Nam chorz
canentium sunt: castra uͦ
militũ pugnantiũ. In su¬
namite gͦ chori castroꝵ ui¬
debunt᷑ quia conu̾sa syna¬
goga: & concordit᷑ xp̃m pre¬
dicabit cũ eccłia. & ꝓ fide xp̃i
usq ad mortẽ certabit.
Quam pulchri sunt gressus

Expanded text:
castrorum? Vox est sponsi, qui audiens invitari Synagogam a sponsa sua Ecclesia ad fidem, dicit: Quid videbis in Sunamite, nisi choros castrorum? ac si diceret: Tu quidem, o sponsa, doles de perditione Synagogae, et quod tarde ad fidem veniat; sed adest tempus quo convertatur, et tunc nihil videbis in ea nisi choros castrorum, id est, nisi charitatis concordiam et stabile robur fidei, quo pro defensione meae fidei pugnabit. Nam chori, canentium sunt: castra vero, militum pugnantium. In Sunamite ergo chori castrorum videbuntur, quia conversa Synagoga et concorditer Christum praedicabit cum Ecclesia, et pro fide Christi usque ad mortem pugnabit. Quam pulchri sunt gressus
Abbreviated transcription (Latin):
xurgam inquit de stradu
dorporis & carnalis delecra¬
dionis: & circuibo ciuidatẽ
huiꝰ mundi. maria ac d̾ras
as queram quẽ diligit aĩa
mea. hoc ẽ hommes ꝑ lata
cti mei uestigia inueniam.¬
hoc cũ causa exempli de
multis dici posset: precipbe
in illo eunucͥo impletũ est
qui afinib t̾re uenit dñmꝯ
quẽ philippꝰ inuenit. eiq¬
xp̃m inꝓphetia ysaie ostendit.
hoc quoq incornelio im¬
pletum est qui adhuc pa¬
ganus & ignorans dm̃ e¬
lemosinas faciebat: & ora¬
tionib uacabat̃. quẽ petaꝰ
cũ domosua baptirauit.

Expanded text:
urgam inde de strato corporis et carnalis delectationis, et circuibo civitatem hujus mundi, maria ac terras as quaeram quem diligit anima mea, » hoc est, per lata cti mei vestigia Hoc cum causa exempli de multis dici possit, praecipue tamen in illo Eunucho impletum est, qui a finibus terrae venit Deum quem Philippus invenit, eiqprophetia Isaiae ostendit. Hoc quoque in Cornelio adimpletum est, qui adhuc paganus et ignorans Deum, eleemosynas faciebat, et orationibus vacabat, quem Petrus cum domo sua baptizavit.