comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝑ propitiatorium in carnat᷑
dñs figuratur: De quo iohes
ait. Ip̃e est enim ꝓpitiatio pro
peccatis nr̃is. Dum destamentũ
uetus. hoc finien dum denunci¬
at. qd̵ testam̃tum nouum dequo
factum clamat: quasi utraq che¬
rubin se inuicem aspiciunt: dũ
uultis in ꝓpitiatorium uertũt.
quia dum int̾ se positum ĩcar¬
natum uident. a suo aspectu
non discrepant:que dispensa¬
tionis eius misterium concor¬
diter narrant. Requirunt mari¬
am angeli dicentes. Mulier quid
ploras: Et dicit eis. Quia tulerũt
dñm meũ. et nescio ubi posuert̃
eum. Ip̃a namq sacra eloquia. que
in nos lacrimas amoris excitant:
eisdem lacrimis consolantur: dũ
nobis redemptoris nr̃i speciem pro¬
mittunt.Sed notandum iuxta hy¬
storiam est: qͦd mulier non ait. tu¬
lerunt corpus dñi mei sed tule¬
posuerũt eum. Usus namq sacri
eloquii est: ut aliquando ex par¬
te totum. aliquando uero partẽ
ex toto significet. Ex parte etenĩ

Expanded text:
per propiper propiuratur? De quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulemeum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim
Abbreviated transcription (Latin):
equitur. Widit duos ange¬
los in albis sedentes. unũ
ad caput. et unum ad pedes. ubi
positum fuerat corpus ih̃u. Qͥd
est quod in loco dñici corꝑis duo
angłi uident᷑ unus ad caput atq
alius ad pedes: nisi qd̃ latina lin¬
gua angelus nuncius dicitur.
et ille ex passione nunciandus
erat. qui et ds̃ est ante scła.⁊ hõ ĩ
fine seculoꝵ: Quasi ad caput
sedet angelus: cum ꝑ angelos p̾¬
dicatur. in principio erat uerbũ.
et uerbum erat apud dm̃: et ds̃
erat uerbum. Et quasi ad pedes
sedet angelus: cum dicitur. uer
noscere: unum prius: et aliud se¬
quens. Qui uidelicet angłi ꝑ lo¬
cum dominici corꝑis sibimet st̃
coniuncti: quia nimirũ utraq
testam̃ta. dum pari sen su in car
tum posterius ad pedes sedet. Un¬
de duo cherubin que ꝓpiciatoriũ
tegunt. se se inuicem aspiciunt. u̾¬
sis uultib in ꝓpiciatoriũ. Cheru¬
bin quippe. plenitudo scientie di¬
citur. Et quid ꝑ duo cherubin. nͥ¬
utraq destam̃ta signantur: Qͥd¬

Expanded text:
s angelos in albis sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu. Quid est, quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur, unus ad caput, atque alius ad pedes sedens? nisi quod Latina lingua, ἄγγελος nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum, quasi ad caput sedet angelus, cum per apostolum prdicatur, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quasi ad pedes sedet angelus, cum dicitur: Et Vnoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum Dominici corporis sibimetipsis sunt conjuncti, quia nimirum utraque testamenta,  et posterius ad pedes. Unde et duo cherubin quae propitiatorium tegunt, sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubin quippe plenitudo scientiae dicitur. Ergo per duo Cherubin duo testamenta signantur
Abbreviated transcription (Latin):
lia que pateris. nec digna estima¬
bis pro quib illud accipias. mira¬
Contempni: sed etiam exaltari.
Mori. sed etiam resurgere. Lẽ .ui.
sumus. magnum medicum ha¬
bemus. Ip̃m medicum audite
Non ueni inquit uocare iustos.
sed peccatores ad penitentiam.
Utilitas aut̃ rei geste huius hec
est. Apłs ip̃e cominemorat in
epłis sius. Dicit enim ad hoc
sibi ueniam datam omnium
peccatoꝵ suoꝵ. Nemo de se desꝑet.
qui fuerit magnis inuolutus.
et magnis scelerib irretitus. qͣsi
ueniam non sit accepturus. si
conuersus fu̾it ad eum qui pen
Factus ille ex ꝑsecutore predica¬
tor et doctor gentium. Qui pͥus
inquit fuz blasphemus et ꝑse¬

Expanded text:
lia quae pateris, nec digna aestimalia quae pateris, nec digna aestimabis pro quibus illud accipias. Miracontemni, sed etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. 6. Pauli sumus, magnum medicum habemus. Ipsum Medicum audite: Non veni, inquit, vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . Utilitas autem rei gestae hujus haec est: Apostolus ipse commemorat in Epistolis suis. Dicit enim ad hoc sibi veniam datam omnium peccatorum suorum, ut nemo de se desperet, qui fuerit magnis peccatis involutus, et magnis sceleribus irretitus, quasi veniam non sit accepturus, si conversus fuerit ad eum, qui penFactus est ille ex persecutore praedicator et doctor Gentium. « Fui primo, inquit, blasphemus et perse
Abbreviated transcription (Latin):
ferrum: secaturus est nõ ꝑemp¬
turus. Cura turus. nõ occisur᷑.
Ap̃c dicebat. Ego illi ostendã
que illum oporteat pati pro
nomine meo. Sed quo fine:
Ip̃m qui paciebatur audite.
Non sunt condigne passiones
huius temporis ad futura m
głam que reuela bitur in nob̾¬
Ac si dicat. Seuiat mundus.
fremat mundus. increpet linꝰ¬
gius. coruscet armis. quicquid
potest faciat. Quid faciet ad
id quod accepturi sumus: Ap¬
pendo qd̾ patior. contra id qd̃
spero. Hoc sentio. illud credo. Et
tamen plus est quod credo.ꝙͣ
qd̾ sentio. Quicquid est quod
seuit ꝓ nomine xp̃i si potest
uiui: tolerabile est. Si non po¬
test uiii: migrare hinc facit.
Non extinguit: sed accelerat.
Quid accelerat: Ip̃m premi¬
um. ipsam dulcedinẽ: que cũ
uenerit. sine fine erit. Opus cũ
fine: merces sine fine. Nam ⁊
oꝑarius deficeret in uia:nisi at¬
tenderet quid accepturus esset.
Cum. aut̃ atcenderis quid sis
accepturus. omnia tibi erunt iu¬

Expanded text:
ferrum: secaturus est, non perempferrum: secaturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Sed quo fine? Ipsum qui patiebatur audite: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat: quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior, contra id quod spero. Hoc sentio, illud credo. Et tamen plus valet quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi, si potest vivi, tolerabile est: si non potest vivi, migrare hinc facit. Non exstinguit, sed accelerat. Quid accelerat? Ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine; merces sine fine. Nam et operarius deficeret in via, nisi attenderet quid accepturus esset. Cum enim attenderis quid sis accepturus, omnia tibi erunt vi
Abbreviated transcription (Latin):
as int̾pretatur oiuis. Ecce lupꝰ
rapax adducitur ad ouem se¬
quendam. non rapiendani. Sz¬
ne repentinum oiuis expauesc̾et.
lupum. ip̃e pastor de celo qͥ omĩa
faciebat. nunciauit lupum uẽ¬
turum oui: sed non seuiturum.
et tam̃ tam immanis fama
lupum illum precesserat. ut ñ
possit oius audito eius nomi¬
ne nõ conturbar. Nam cum
dominus iħs eidem ananie
nuciasset saulum uenisse. i am
ut crederet.⁊ adeum ananias
ire deberet: ait ananias. Dñ e
a principib sacerdotum. ut u¬
bicumq inuenerit tumomĩs
sectatores ꝑtrahat. Dñs autem
ritur. lupo seuitia int̾dicit᷑.
lupus ad ouem captiuus du¬
citur. Tanto autẽ precesserat
fama lupi raptoris. ut eius
nomine audito tremeret ouis
etiam submanu pastoris. Cõ¬
ne iam putat seuientem. ne
timeat uel terrentem. Ab ag¬
no ꝓ ouib mortuo. fit oiuis
secura de lupo.
que illum oporeat patiꝑ
nomine meo. Ubi terror. ⁊ hi sau¬
lus. Qui faciebat contra nomẽ.

Expanded text:
as interpretatur Ovis. Ecce lupus as interpretatur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequendam, non rapiendam. Sne rapientem ovis expavesceret lupum, ipse pastor de coelo qui omnia faciebat, nuntiavit lupum venturum ovi, sed non saeviturum. Et tamen tam immanis fama lupum illum praecesserat, ut non posset ovis audito ejus nomine non conturbari. Nam cum Dominus Jesus eidem Ananiae nuntiasset Saulum venisse, jam ut crederet, et ad eum Ananiam ire debere; ait Ananias: Dominea principibus sacerdotum, ut ubicumque invenerit tui nominis sectatores, pertrahat. Dominus autem ritur: lupo saevitia interdicitur; lupus ad ovem captivus ducitur. Tanta autem praecesserat fama lupi raptoris, ut ejus nomine audito timeret ovis etiam sub manu pasne jam putet saevientem, ne timeat timentem. Ab Agno pro ovibus mortuo, fit ovis secura de lupo. quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Ubi terror, ibi salus. Qui faciebat contra nomen p
Abbreviated transcription (Latin):
de celo ꝓstratus. et. accipiens
desuꝑ. int̾dictum iam seuien¬
di cecidit in faciem suam prius
ꝓsternendus: postea erigendꝰ.
prius ꝑcuciendus: postea sa¬
nandus. Num enim in illo
postea xp̃c uiueret: nisi occide¬
retur. in eo quod male antea uxis¬
set. Quid ergo ꝓstratus audit: Sau
rum est tibi contra stimulũ cal
mat. Et non dicebat quid pseq̃¬
ris fideles meos: sed quid me ꝑseq̃¬
ris. Et ille. Quidme iubes facere:
iam parat se ad obediendum. qui:
prius seuiebat ad ꝑsequendum.
Iam informatur exꝑsecutore pre¬
dicator. ex lupo eius. ex hoste miles
Auclit quid facere debeat cecus sa¬
ne factus. ut interiori luce fulg̾et
cor eius. Exterior lux ad tempus
subtra cta est ꝑsecutori. ut redderẽt
predicatori. Et eo tamen tempore
quo cetera non uidebat. iħm tam̃
uidebat: ita et eius ip̃a cecitate in
forma batur misterium creden
ri debet. cetera net nata cõputa¬
re. Creatura uilescat: ut creator
est ad an aniam. ⁊ anani¬

Expanded text:
de coelo prostratus, et accipiens desuper interdictum jam saeviendi, cecidit in faciem suam; prius prosternendus, postea erigendus; prius percutiendus, postea sanandus: non enim in illo postea Christus viveret, nisi occideretur in eo quod male ante vixisset. Quid ergo prostratus audit? Saulrum est tibi contra stimulum calcoelo, et non dicebat, Quid persequeris fideles meos; sed, Quid me persequeris? Et ille: Quid me jubes facere? Jam parat se ad obediendum, qui prius saeviebat ad persequendum. Jam formatur ex persecutore praedicator, ex lupo ovis, ex hoste miles; audit quid facere debeat. Caecus sane factus est, ut interiore luce fulgeret cor ejus. Exterior lux ad tempus subtracta est persecutori, ut redderetur praedicatori: et tamen eo tempore quo caetera non videbat, Jesum videbat. Ita et ex ipsa caecitate ejus informabatur mysterium credentri debet, caetera nec nata computare. Creatura vilescat, ut Creator est ad Ananiam, et Anani
Abbreviated transcription (Latin):
primus marryr ꝓ nomine xp̃i.
euidentius erat et saulus sic ad¬
erat lapidantib ut non ei suf¬
ficeret. si tantum suis manib
lapidaret. Ut enun esset omni¬
um lapidantium manib ip.¬
se omnium uestim̃ta seruabat
magis seuiens omnes adiuuã¬
do. ysius manib lapidando.
udiuimus mane lc .iii.

Expanded text:
primus martyr pro nomine Christi, primus martyr pro nomine Christi, evidentius aderat et Saulus. Et sic aderat lapidantibus, ut non ei sufficeret si tantum suis manibus lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidantium manibus, ipse omnium vestimenta servabat, magis saeviens omnes adjuvando, quam suis manibus lapidando. Audivim
Abbreviated transcription (Latin):
et sanans. occidens et uiuificãs.
Occisus est a lupis agnꝰ. faciens
agnos de lupis. Ita euenerat in
preclara prophetia. cum iacob
sius. presentes tangens. futura
ꝓspiciens. predicatum erat qd̃¬
it. in paulo contigit. Erat autem
paulus sicut ip̃e destatur de tri¬
bu beniamin. Cum aut̃ iacob
benedicens filios suos uenisset
ad benedicendum beniamin.
ait de illo. Beniamin lupus ra¬
pax. Quid ergo: Lupus rapax
semꝑ: Absit. S quid: Mane
rapiet predam:ad uesꝑam di¬
uidet escas: Hoc in apło pau¬
lo completum est:quia ⁊ deillo
preoctum erat. Ec.ii.¬
Am si placet aucdiamus illũ
mane rapientem: a duesꝑm
escas diuidentem. Mane et ues¬
perum posita sunt ꝓ eo: ac si di¬
ceretur prius postea. Sic ergo
accipiamus. prius rapit. post¬
ea diuidens escas. Attendite.
tum ibat ut ubicumq inueni¬
ret dei sa cerdotes. attraheret et
adduceret utiqz puniendos..
bat spirans et hanhelans cedis.
hoc est mane rapiens. Nam et
qͣndo lapidatus est stephanus

Expanded text:
et sanans, occidens et vivificans; occisus agnus a lupis, et faciens agnos de lupis. Praedictum erat in praeclara prophetia, cum Jacob suis, praesentia tangens, futura prospiciens. Praedictum erat quod in Paulo contigit. Erat autem Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos, venisset ad benedicendum Benjamin, ait de illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? lupus rapax semper? Absit: sed qui mane rapiet praedam, ad vesperam dividet escas . Hoc in aplo completum est, quia et de illo praedictum erat. Jam, si placet, inspiciamus illum mane rapientem, ad vesperum escas dividentem. Mane et vesperum posita sunt pro eo ac si diceretur, Prius et postea. Sic ergo accipiamus, Prius rapiet, postea dividet escas. Attendite tum, ut ubicumque inveniret viae Dei sectatores, attraheret et adduceret, utique puniendos, ibat spirans et anhelans coedes. Hic est ille mane rapiens. Nam et quando lapidatus est Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
et cetera similia. Ubicumq
enim in latino filius homi¬
nis legitur: in hebreo filius
adam habetur: sicut est in
psalmo: Filii hominũ usq qͦ
graui corde: Pro quo in hebreo
habetur. filii adam: S inter-¬
rogati discipuli diuersorum
opinionem profer̃t dicentes.
Alii ioh̾em baptistam. alii
auteni heliam: alii uero ie-¬
remiam: aut unũ ex ꝓphetis.

Expanded text:
et his similia. Ubicunque enim in Latino filius hominis legitur, in Hebraeo filius Adam habetur, sicut illud in Psalmo: « Filii hominum, usquequo gravi corde? » pro quo in Hebraeo habetur filii Adam. Sed interrogati discipuli diversorum opinionem proferunt, dicentes: « Alii Joannem Baptistam, alii vero Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
trus succensus: omnib disci¬
pulis interrogatis primus
respondit dicens:Tu es xpp̃s
filius dei uiui. Inquib uer¬
bis: fundamentũ uere fidei
decent̾ declarauit. Xpristus
eñĩ grece: ab unctione crisma¬
tis nomen accepit. Et cum
xp̃m confitetur uerum eũ¬
hominem credendũ docet. qͥ
dono unctus est. Unde psal¬
mista ait. Unxit te deus deus¬
tuus oleo leticie: Cum uero
adiunxit filius dei uiui : ue¬
rum deum illum esse insinu¬
at:quia quod est pater hoc
genuit: id est deus dm̃ : De¬
um autem uiuuu appellat
ad comparationem falsorũ
deoꝵ. qui ab hominibus dii
putabantur: s mortui erãt.
scilicet iuppiter. saturnus.
mars. mercurius. uenus. ⁊
cetera idolorum portenta de
quibus pͣroph̾am dicitur.
Dii qui celum et terram nõ
fecerunt:pereant:Et psal¬

Expanded text:
trus succensus, omnibus discitrus succensus, omnibus discipulis interrogatis, primus respondit, dicens: « Tu es Christus Filius Dei vivi. » In quibus verbis fundamentum verae fidei decentissime declaravit. Christus enim Graece ab unctione chrismatis nomen accepit. Et cum Christum confitetur, verum hominem credere docet, qui dono unctus est. Unde Psalmista ait: « Unxit te Deus tuus , » etc. Cum vero adjunxit, « Filius Dei vivi » verum Deum illum esse insinuat, quia quod est Pater, hoc genuit, id est Deus Deum. Deum autem vivum appellat, ad comparationem falsorum deorum, qui ab hominibus dii putabantur, sed mortui erant, ut scilicet, Jupiter, Saturnus, Mars, Mercurius, Venus, et caetera idolorum portenta, de quibus per prophetam dicitur: « Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant
Abbreviated transcription (Latin):
diligis me plus his: Et ille.
Tu scis dñe quia amo te:
siue diligo. Et cũ duodecim
discipulis se passurum pre¬
dicereret: hoc petrus p̾mag¬
nitudine amoris ferre non
ualens: assumpsit eum se¬
creto et dixit ei. Propitius
tibi esto domine: non fiet
istud. Nõ enim decet: ut filiꝰ¬
dei gustet mortem: Et cũ
imminente articulo passio¬
nis diceret. om̃s uos scanda¬
lum paciemini in me in ista
nocte: ille respondit. Et si
om̃s fuerint scandalizati in
te: ego nũquã scandalizabor.
rum erat prediceret
dicens. amen dico tibi. ante¬
quam gallus cantet ter me
negabis: petrus de se presu-¬
mens ait. Et iam si oportue¬
rit me mori tecum: non te
negabo. Et cum post resur¬
rectionem stans in litcore dis¬
cipulis piscantib apparuis-¬
set: audiens petrus quod do¬
minus est. tumca succinxit
se. et misit se in mare: et ue¬
nit ad ĩhm. Ceteri uero disci¬
puli: nauigio uenerunt. Eiꝰ¬
dem ergo amoris flamina pe¬

Expanded text:
diligis me plus his? Et ille: diligis me plus his? Et ille: Tu scis Domine, quia amo te , » sive diligo. Et cum duodecim discipulis suam passionem praediceret, hoc Petrus prae magnitudine amoris ferre non valens, assumpsit eum secreto, et dixit ei: Propitius tibi esto, Domine, ne fiat istud. Non enim decet ut FiliDei gustet mortem . Et cum imminente articulo passionis diceret: « Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte. » Ille respondit: « Etsi omnes scandalizati fuerint in te, ego nunquam scandalizabor. rum erat praediceret, dicens: « Amen dico tibi, antequam gallus cantet, ter me negabis, » Petrus de se praesumens ait: « Etiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo . » Et cum post resurrectionem stans in littore, discipulis piscantibus apparuisset, audiens Petrus quod Dominus est, tunica succinxit se, et misit se in mare, et venit ad Jesum. Caeteri vero discipuli navigio venerunt. Ejusdem ergo amoris flamma Pe
Abbreviated transcription (Latin):
aut ieremiam xp̃m putaue¬
rint: cũ ante multa curri¬
cula annoꝵ fuisse legunt᷑.
Sed hic error in populo ex
stulticia gentilium descen¬
derat: ut putarent aliquem
magnũ uirũ post mortem:
suum spiritũ dare posse cui
uellet. Quo errore seductus
fuerat herodes: quando audi
esse dicitis: Ac si dicẽt. Illi¬
tantũ de me opinantur: uos
qui ex illis non estis. quia
ego elegi uos de mundo. quẽ
me esse dicitis: In quib uer-¬
bis ostendit. eos in humana
fragilitate ultra humane na¬
ture meritũ transformari: et
ad inmitationem ueri dei quo¬
dam modo eos uocari posse
iuxta illud psalmographi:
Ego dixi dii estis: et filii ex¬
celsi omes. Respondens aũt
symon petrus dixit. Tu es xp̃c
filius dei uiui. Non solum
petrus ordinem sui prioratꝰ
seruat cũ interrogatus res
pondet: s etiam magnitudi¬
nem amoris ostendit: Meri¬
to ergo prinus ostendit: quia
plus ceteris eũ diligit: In ml̾
ris discipulis dilexisse: ipso
dño dicente. Symon iohãnis

Expanded text:
aut Jeremiam Christum putaverint, cum ante multa curricula annorum fuisse leguntur. Sed hic error in populo ex stultitia gentilium descenderat, ut putarent aliquem magnum virum post mortem suum spiritum dare posse cui vellet. Quo errore seductus fuerat Herodes, quando auditm me esse dicitis? » Ac si diceret: Illitantum de me opinantibus, vos, qui ex illis non estis, quia ego elegi vos de mundo, quem me esse dicitis? In quibus verbis ostendit, eos in humana fragilitate humanae naturae meritum transcendisse, et ad imitationem veri Dei quodammodo deos vocari posse, juxta illud Psalmographi: « Ego dixi, dii estis et filii excelsi omnes . » « Respondens autem Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. » Non solum Petrus ordinem sui prioratus servat, cum interrogatus primus respondit, sed etiam magnitudinem amoris ostendit. Merito ergo primus respondet, quia plus caeteris eum diligit. In mult Dominum discipulis dilexisse, ipso Domino dicente: « Simon Joannis,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Mercedem recepit uera
cõfessio. Quia enim petrus
confessus est. xpristum fili¬
uni dei uiui merito beatifi¬
catur. et bariona quod in
nostra lingua sonat filius
columbe. a domino cognomina-¬
tur. Quod enim columba-
spiritum sanctum signifi¬
cet: ipse manifestauit. qnͣdo
in saluatore baptizato. ĩ spe-¬
cie columbe apparuit. Bario¬
lante filiũ dei confessus est:
Non nulli autem pro bario¬
na bar iohanna scribendum
putant : eo quod iuxta aliũ
eungelii locũ filius iohãnis
sit appellatus: dicente dño.
Symon iohĩs diligis me: Io
hannes uero: dei gratia siue
inquo est gracia interpretat᷑.

Expanded text:
na. » Mercedem recipit vera confessio. Quia enim Petrus confessus est Christum Filium Dei vivi, merito beatificatur, et Barjona, quod in nostra lingua sonat filius columbae, a Domino cognominatur. Quod enim columba Spiritum sanctum significet, ipse manifestavit, quando Redemptore baptizato, in specie columbae apparuit. Barjolante, Filium Dei vivi confessus est. Nonnulli autem Barjona, pro bar Joanna scribendum putant, eo quod juxta alii Evangelii locum, filius Joannis sit appellatus, Domino dicente: « Simon Joannis, diligis me? » Joanna vero gratia Dei, sive in quo est gratia, int
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ iohannis filius dicitur:
quia non propria uirtute. s
patris gratia reuelante. fili¬
um dei recognouit. Unde et
subditur. Quia caro et san¬
guis non reuelauit cibi: s
pater meus qui est in celis.
Caro et sanguis in hoc loco
carnalem doctrinam scribaꝵ
et phariseoꝵ significant: iux¬
ta illud quod apostolus paulꝰ
testatur dicens. Continuo ñ
ad quieui carni ⁊ sanguini.
Non ergo ꝑ doctrinam phari¬
seorum et scribarum princeps
apostolorum xp̃m filium dei
uelante: sicut idem filius ali¬
bi patrem glorificat dicens.
Confiteor tibi pater celi et t̾re.
Et Reliqua: Et ego dico tibi.
quia tu es petrus: et super
hanc petram edificabo ecclesi¬
am meam. Ac si diceret. Qͥa
tu me confessus es xp̃m fili¬
um dei uiui: et ego dico tibi
non casso uel transitorio. ser¬
mone. qm̃ meũ dixisse fecisse
est: dico inquam tibi quia
tu es petrus: et super hanc¬

Expanded text:
citur, quia non propria virtute, sed Patris gratia revelante Filium Dei cognovit. Unde et subditur: « Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. » Caro et sanguis in hoc loco carnalem doctrinam Scribarum et Pharisaeorum significant, juxta illud quod apostolus Paulus protestatur, dicens: « Continuo non acquievi carni et sanguini . » Non ergo per doctrinam Pharisaeorum et Scribarum princeps apostolorum Christum Filium Dei elante, sicut idem Filius alibi Patrem glorificat, dicens: « Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae . » « Et ego dico tibi, quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. » Ac si diceret: Quia tu me confessus es Christum Filium Dei vivi, et ego dico tibi, non casso vel transitorio sermone, quoniam meum dixisse, fecisse est, dico, inquam tibi, quia tu es Petrus, etc. Ubi n
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi duo fontes oriunt᷑ ÷ unꝰ
nomine ior. alter uero dan
qui simul iuncti iordanem
efficiunt fluuium. In huiꝰ
ergo partes ueniens ihesus
cum discipulis suis: inter¬
rogabat eos dicens: Quem
dicunt homines esse filiũ
hominis: Ut scilicet ubi ce¬
sar mumun exigebat tribu¬
ti: ibi saluator censum accipe¬
ret fidei. Notandũ autem
quia non ait. quẽ me dicũt
homines esse. ne iactant̾ de se
querere uideretur: sed quem
dicunt homines esse filium
hominis: Et cum maioris ho¬
noris uideretur. fil.iii dei se.
uocare: filium hominis se uo¬
luit nominare: ut ostenderet
in omnib actibus humilita¬
tem esse seruãdam: Siue cer¬
te ne aliquis de ueritate assũp¬
te carnis dubitaret : frequẽ¬
tius filium hominis qmͣ filiũ
dei se uocare maluit: sicut est
illud ueniens filius hominis.
putas inueniet fidem in t̾ra:
et filius hominis uenturus
est in gloria patris sui cum

Expanded text:
ubi duo fontes oriuntur, unus ubi duo fontes oriuntur, unus nomine Jor, alter vero Dan, qui, simul juncti, Jordanem efficiunt fluvium. In hujus ergo partes veniens Jesus cum discipulis suis interrogabat eos dicens: « Quem dicunt homines esse filium hominis? » Ut scilicet ubi Caesar nummum exigebat tributi, ibi Salvator nummum acciperet fidei. Notandum autem, quia non ait: Quem me dicunt homines esse, ne jactanter de se quaerere videretur, sed « quem dicunt homines esse filium hominis. » Et cum majoris honoris videretur Filium Dei se vocari, filium hominis se voluit nominare, ut ostenderet in omnibus actibus humilitatem esse servandam: sive certe, ne aliquis de veritate assumptae carnis dubitaret, frequentius filium hominis, quam Filium Dei se vocare maluit, sicut est illud: « Veniens filius hominis, putas inveniet fidem in terra? » Et: Filius hominis venturus est i
Abbreviated transcription (Latin):
reas tres legimus: Du¬
as in terra repromissionis:
terciam uero in capadocia: Est
enĩ cesarea palestine regionis
in litcore maris magni : que
prius turris stratonis uocaba¬
tur: sed post ea abherode in
honorem cesaris nobilius re¬
edifucata cesarea est appellata:
Inqua dudum herodes in ho¬
norem cesaris magnificam
domũ albo marmore construx:
gelo ꝑcussus: eo quod non de¬
dissz honorem deo. consũptus
auermib expirauit. In hac
enĩ cornelius centurio. a sy¬
mone petro baptizatus est.
In ea uero filiarum philippi
uirginũ sepulchra: usq ho¬
die ostenduntur. Est et alia
cesarea in capadocia: de qua¬
lucas eunͣgelista in actib
apostolorum ita scribit:
Descendit cesaream: et salu-¬
tauit eccl̃iam. Tercia uero¬
est cesarea philippi cuius in
hoc loco euangelista memi¬
nit : et ipsa in terra reꝓmis¬
sionis quam philippus he-¬
rodis filius. in honorem cesa¬
ris. ad radicem montis liba¬
ni edificauit: et hanc cesare¬
am philippi cognominauit:

Expanded text:
reas tres legimus, duas in terra repromissionis, tertiam vero in Cappadocia. Est enim Caesarea Palestinae regionis, in littore maris Magni, quae prius turris stationis vocabatur, sed postea ab Herode in honorem Caesaris nobilius reaedificata, Caesarea est appellata. In qua idem Herodes in honore Caesaris magnificam domum albo marmore construxit: gelo percussus, eo quod non dedisset honorem Deo, consumptus a vermibus exspiravit . In hac etiam Cornelius centurio a Simone Petro baptizatus est : in ea vero quatuor filiarum Philippi virginum sepulcra usque hodie ostenduntur. Est et alia Caesarea quaedam in Cappadocia, de quaLucas evangelista in Actibus apostolorum meminit: « Descendit Caesaream, et salutavit ecclesiam . » Tertia autem Caesarea est Philippi, cujus in hoc loco evangelista meminit, et ipsa in terra repromissionis, quam Philippus Herodis filius in honore Caesaris ad radices montis Libani aedificavit: et hanc Caesaream Philippi cognominavit,
Abbreviated transcription (Latin):
prius erat. in mundo se dixerit ĩa
non esse ꝓfecto presentia corporali.
Amundo scilicet absentiam suã
cito futura: illoꝵ aut̃ tardius: ꝑ
hoc ostendens se iam non hic eẽ.
Illos aut̃ hic esse dixit: cum. ⁊ ip¬
se hic. et illi adhuc ẽẽnt. Sic enim
locutus homo congruens hoĩb:
ut mos loquendi se se habet hu¬
manus. An non cotidie dicimus
iam non esse hic. de aliquo quã¬
to cius a bituro: Et maxime hoc
de morituris solet dici. Quãquã
et ip̃e dñs tamquã preuidens qͥd
lecturos mouere posset a diecit.E
go ad te uenio. sic exponens quo¬
dammodo cur dix̾it iam non sũ
in mundo.

Expanded text:
prius erat, in mundo se dixerit jam prius erat, in mundo se dixerit jam non esse; profecto praesentia corporali, a mundo scilicet absentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius, per hoc ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic et illi adhuc essent. Sic enim est locutus, homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus, Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici. Quanquam et ipse Dominus tanquam praevidens quid lecturos movere posset adjecit, Et ego ad te venio: sic exponens quodammodo cur dixerit, Jam non sum in mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Nunc suam clarificationẽ
tam quã facta sit dicit: cũ esset
factum: ostendit iam fuisse p̾¬
destinatum. Et certum haberi
uoluit. qd̾ esset futurum. Et
iam. inquit non sum in mundo:⁊
hi inmundo sunt. Si horam ꝓrsus
illam qua loquebatur attendas:
utriq adhuc in mundo erant: et ip̃e
scilicet. et illi de quib hoc dicebat.
Non enim scd̃m ꝓuectum cordis ⁊
uite. id accipere possumus. uł debe¬
mus: ut illi propterea esse adhuc
dicantur in mundo. qd̵ mundana
adhuc sapiant: ille aut̃ iam non
esse in mundo. in mundo sapiendo
diuina. Positum est hic enim unũ
uerbum. qd̾ nos ita in tellig̾e omni
no non sinit: quia non ait. et nõ
sum in mundo sed iam non sum
in mundo: ꝑ hoc ostendens fiusse
s in mundo. iam non esse. Num¬
quid ergo fas est. ut eum creda¬
mus aliquando mundana sapu¬
isse: et ab hoc errore liberatũ. iam
illa non saꝑe: Quis tam impio
sensu se induerit: Restat igitur
ut secundum id qđ ip̃e in mũdo

Expanded text:
eis. Nunc suam clarificationem eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omno non sinat: quia non ait, Et non sum in mundo; sed, Jam non sum in mundo: per hoc ostendens fuisse se in mundo, jam non esse. Numquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut secundum id quod ipse etiam in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
diderũt quia tu me misisti. Et
hic subaudiendum est uere. Qd̾
enim dixit cognouerunt uere.
exponere uoluit. adiungendo et
crediderunt. Hoc itaq crediderũt
uere: quod cognouerunt uere. id
est a te exiui. quod est tu me misi¬
rogo: sed ꝓ eis quos dedisti mi¬
chi. Mundum uult modo intel¬
ligi qui uiuunt scd̾m concupis¬
centiam mundi: et non sunt in
ea sorte grẽ ut ab illo eligantur
de mundo. Non itaq ꝓ mundo.
sed ꝓ eis quos ei pater dedit. ro¬
gare se dicit. ꝑ hoc enim qd̾ eos
illi pater iam dedit: factum ẽ ut
non ꝑtineant ad eum mundũ.
ꝓ quo non rogat. Deinde subiun¬
git. quia tui sunt. Neq enĩ quia
pater eos filio de dit. amisit ip̃e qs
dedit: cum. adhuc filius sequatur
et dicat: et mea omnia tua sũt:
et tua mea. Ubi satis
apparet. quomodo unigeniti fi¬
lii sint omnia que sunt patris.
Phoc utiq qd̾ etiam ip̃e deus ẽ.
et de patre: patri est natus eqͣlis.¬
Et clanficatus sum in quit in

Expanded text:
diderunt quia tu me misisti. Et diderunt quia tu me misisti. Et hic subaudiendum est, vere: quod enim dixit, cognoverunt vere, exponere voluit adjungendo, et crediderunt. Hoc itaque crediderunt vere, quod cognoverunt vere: id enim est a te exivi, quod est, tu me misirogo, sed pro eis quos dedisti mihi. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum, pro quo non rogat. Deinde subjungit: Quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse, quos dedit, cum adhuc Filius sequatur, et dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique, quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalisEt clarificatus sum, inquit, in
Abbreviated transcription (Latin):
dum erat homo factus ex mat᷑:
quando tamen habebat uniuer¬
sa cum patre. Qua ꝓpt̾ cum dixit
tui erant. non se inde seꝑauit dei
filius: si ne quo nichil umquã
pater habuit: sed solet ei tribuere
bet ut sit: ab illo habet ut possit.
quã sine illo pater fuit. Quod ita¬
q ait. et michi eos dedisti. hoĩem
se accepisse hanc potestatẽ ostẽdit.
semꝑ homo fuit. Quam obrẽ cũ
patri tribuise uideatur. ut ab eo
illos accepit: qm̃ ex ip̃o est quic¬
quid est de quo est ip̃e etiam sibi
eos dedit. hoc est cum patre deus
cit. Et sermonẽ tuum seruauert̃.
Nunc cognouerunt quia omĩa
que dedisti michi abste sunt: idest
cognouert̃ quia abste sunt. Si¬
mul enim pater dedit omnia.
cum genuit qui haberet omĩa:
quia uerba inquit que dedisti
michi dedi eis et ip̃i acceperunt:
idest intellexerunt atq tenuerũt.
Tunc enim uerbum accipit᷑. quã¬
do mente ꝑcipitur. Et cognouert
inquit uere quia a te exiuii: et ere¬

Expanded text:
dum erat homo factus ex matre, dum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre; quapropter dixit Tui erant. Non se inde separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere bet ut sit, ab illo habet ut possit; quam sine illo Pater fuit. Quod itaque ait: Et mihi eos dedisti, hominem se accepisse hanc potestatem, ut eos hasemper homo fuit. Quamobrem cum Patri potius tribuisse videatur ut ab eo illos acceperit, quoniam ex ipso est quidquid est, de quo est, etiam ipse sibi eos dedit, hoc est, cum Patre Deuscit, Et sermonem tuum servaverunt: nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt: id est, cognoverunt quia abs te sum. Simul enim Pater dedit omnia, cum genuit qui haberet omnia. Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt: id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente percipitur. Et cognoverunt, inquit, vere quia a te exivi, et cre
Abbreviated transcription (Latin):
tio manifesta putabitur in
ꝓuerbiis: Cur ergo dictum
palam annunciabo. nisi quia
in prouerbiis non est palam:
Quod aut̃ non in prouerbiis
occultatur: sed uerbis manifes¬
tatur: ꝓculdubio palam dicit᷑
Quomodo ergo manifestauit
quod non dum palam dixite ꝓ¬
in de sic intelligendum est pro
tempore futuro preteritum posi¬
tu: quem admodũ illud. Omĩa
que audiui a patre meo nota feci
uobis. Quod non dum fecerat:
sed loquebatur quasi fecisset: ꝙ
immutabilit̾ esse prefixum sci¬
ebat ut faceret.
uid est aut̃ kĩni quos de¬
disti michi de mundo: Dic¬
tum est enim de illis quod non
essent demundo: sed hoc eis rege¬
neratio prestitit: non generatio.
Quid est etiam qd̃ sequitur: tui
erant. et eos michi dedisti: An ali¬
quando erant patris: aliquan do
non erant unigeniti filii eius. Et
habuit aliquando aliquid pat̾¬
sine filio: Ab sit. Uerum ptam̃
habuit aliquando aliquid dei
filius quod nondum habuit
idem ip̃e homo filius: quia nõ¬

Expanded text:
tio manifesta putabitur in tio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, palam annuntiabo, nisi quia in proverbiis non est palam? Quod autem non proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit, quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud. Omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis, quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. Quid est autem Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non essent de mundo. Sed hoc regeneratio praestitit, non generatio. Quid est etiam, quod sequitur: Tui erant, et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus? et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit; veruntamen habuit aliquando aliquid Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
ret presentia spiritali. Post uero
adiungit et ceteros suos. ubi di¬
cit. Non pro his aut̃ rego tantũ:
sed et pro eis qui credituri st̃
ꝑ eoꝵ uerbum in me. Ubi
manifestius ostendit. quod
non de omnib ad eum ꝑtinentib
suꝑius loqueretur. ab eo loco u¬
bi ait. manifestaui nomen tuũ
hominib quos dedisti michi. s
de his tantum qui eum cũ illa
diceret audiebant. Iam nunc er¬
b tunc audiebatur discipulis
suis dicat. Manifestauz in qͥt
nomen tuum hominib quos
dedisti michi. Non ergo noue¬
rant dei nomen cum essent iu¬
dei: Et ubi est qd̾ legriur. no¬
tus in iudea deus. in isrł mag¬
num nomen eius: Ergo ma¬
ifestaui nom̃ tuũ hominib
istis quos dedisti michi de mun¬
do: qui me audiunt hec dicentẽ.
Non illud nomen quo uocaris
nifestauit.si non dum uenit
hora de qua suꝑius dixerat qd̾
ueniret hora. cum iam in ꝓuer¬
biis inquit non loquar uobis:
sed palam de patre annuncia¬
bo uobis: An uero annuncia¬

Expanded text:
ret praesentia spirituali. Post vero ret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestius ostendit quod non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, audiebant. 3. Ab ipibus tunc audiebatur, discipulis suis dicat. Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? Et ubi est quod legitur, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem: non illud nomen quo vocaris nifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis? An vero annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
michi dedi eis: et ip̃i acceperũt
et cognouert̃ uere. quia a te exiui.
et crecdiderunt quia tu me misisti.
Quamqͣm et hec omnia. de omĩ¬
b futuris fidelib dici potuert̃
spetie ꝑfecta. cum adhuc essent
futura: sed ut de solis illis quos
tunc habebat discipulis. hec lo¬
qu intelligatur: illud magis
urget. qd̵ paulo post ait: cum
essem cum eis ego seruabã eos
in nomine tuo. Quos dedisti mͥ
custodiui: et nemo ex his periit.
nisi filius ꝑditionis. ut scͥptu¬
ra impleatur: uduam signifi¬
cans. qui tradidit eum. Ex isto
quippe duodenario numero
apostoloꝵ. solus periit. Deinde
subiungit. Nunc autẽ ad te ue¬
nio. Unde manifestum est eũ
de corporali sua dixisse presenti¬
a. cum essem cum eis ego serua¬
bam eos: ueluti cum eis iam ea
presentia non eẽt. Non itaq re¬
cum essem cum eis ego serua¬
bam eos: nisi hii quos in se cre¬
dentes seruare iam ceperat pre¬
sentia corporali: et quos relictu¬
rus fuerat. absentia corporali ꝙͣ

Expanded text:
i acceperunt et cognoverunt vere, quia a te exii, et crediderunt, quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura, sed ut de his solis quod tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget, quod paulo post ait: Cum essem cum eis, ego salvabam eos in nomine tuo. Quos dedisti mihi, custodivi, et nemo ex eis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur; Judam significans qui tradidit eum: ex isto quippe duodenario numero Apostolorum solus periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia, Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non esset. Eo modo Cum essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia corporali,
Abbreviated transcription (Latin):
predicatione clarificat patr̃e. Hoc
Carifica inquit filium cuũ.
ut filius tuus clarificet te. Tan¬
quam diceret. resuscita me: ut inno¬
tescas toto orbi ꝑ me. Deinde ma¬
gis magisq pandens. quomodo
clarificet patrem filius:sicut de¬
disti ei inquit potestatem omnis
carnis: ut omne qd̃ dedisti ei. det
eis uitam et̾nam. Om nẽ carnẽ
dixit omnẽ hominem. a parte
totum significans: quẽadmodũ
rursus a parte suꝑiore significa
tur homo totus. ubi ait apłus.¬
Omnis anima potestatib sub¬
limiorib subdita sit. Quid enĩ
dixit omnis anima. nisi omĩs
homo: Hoc aut̃ qd̵ potestas xͦ
a patre data est omnis carnis:
scd̃m hominẽ intelligendũ est.¬
Sicut dedisti ei potestatem in qͥt
omnis carnis. ita te glorificet fi¬
lius: idest notum faciat omni
carni quã dedisti ei. Sic en im
dedisti. ut omne quod dedisti.
det eis uitam eternans. Hec est
aut̃ uita et̾na inquit. ut cognos¬
cant te solum uerum dm̃ esse:

Expanded text:
praedicatione clarificat Patrem. Hoc praedicatione clarificat Patrem. Hoc Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te; tanquam diceret, Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. 2. Deinde magis magisque pandens quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem dixit omnem hominem, a parte totum significans; quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait ApOmnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m formam serui¬
quam pater suscitauit a mortuis.
et ad suam dexteram collocauit. res
ip̃a indicat: et nullus ambigit
xp̃ianus. Sed qm̃ non tantum
dixit. pater clarifica filiũ tuum.
sed addidit etiam ut filius tiuis
clarificet te: merito queritur. quo¬
modo patrem clarificauerit filius:
cum sempit̾na claritas patris. nec
diminuta fuerit in forma huma¬
na: nec augeri potuit in sua per¬
fectione diuina. Sed in se ip̃a cla¬
ritas patris. nec minui. nec au¬
geri potest: apud homines aut̃ ꝓ¬
culdubio minor erat: quando
in iudea tantum modo notus erat
deus: et nondum a solis ortu usq
ad occasum. laudabant pueri no¬
men dominz. Hoc aut̃ quia ꝑ euã¬
gelium xp̃i fc̃m est. ut ꝑ filium
pater in notesceret gentib: ꝓfecto
patrem clarificauit et filius. Si
aut̃ tantum modo mortuus fu¬
isset filius. nec resurrexisset: pro¬
cul dubio nec a patre clarificatus
esset:nec patrem clarificasset.
Nunc aut̃ resurrectione clarifi¬
catus a patre resurrectionst sue

Expanded text:
undum formam serviquam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ex resurrectione mortuoꝵ. Scd̾m
hanc ergo predestinationẽ. etiam
clarificatus est antequã mundus
esset: ut esset claritas eius ex resur¬
rectione mortuoꝵ apud patrem:
ad cuius dexteram sedet. Cum gͦ
uideret illius predestinate clari¬
ficationis sue uenisse iam tem¬
pus: ut et nunc fieret in redditi¬
one. qd̃ fuerat in predestinatio¬
ne iam faciendum: orauit di¬
cens. Et nunc clarifica me tu pa¬
ter apud temetip̃m: claritate ꝙͣ
apud te. in predestinatione tua:
tempus est ut habeam. apud te
uiuens etiam in dextera tua.Ma¬
nifestaui nomen tuum homĩb
quos dedisti michi de mundo.

Expanded text:
ex resurrectione mortuorum . Secundum hanc ergo praedestinationem etiam clarificatus est antequam mundus esset, ut esset claritas ejus ex resurrectione mortuorum apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione, quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit dicens, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud apud te in praedestinatione tua. Tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
ne: et nunc ꝑfectione fac inmũ¬
do. qd̵ apud te iam fuerat ante
mundum. Fac in suo tempore
qd̃ ante omnia tempora in suo¬
Ntelligamus fratres predesti¬
nationem claritatis humane.
que in illo est nature. ex mortali
ram: et hoc iam. p̾destinando fac¬
tum fuisse andequã mundus
esset. qd̃ in mundo etiam suo
tempore fieret. Si enim de nob̾
dixit apłs. sicut elegit nos in
ip̃o ante mundi ꝯstitutionem:
cur abhorrere putatur a uero.
si tunc pater caput nr̃m głifica¬
uit: quando nos in ip̃o. ut mnbra
ip̃ius essemus elegit: Hinc audi

Expanded text:
ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo tempore, quod ante omnia tempora sntelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali rae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam, si toto tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic eni
Abbreviated transcription (Latin):
patris et filii est: tam qm caritas
substantialis. et consubstanti¬
alis amboꝵ: qm̃ non duo dii. pat̾
unus solus uerus deus. Nec idem
tamen pater qui filius:nec idem
filius qui pater: nec idem sp̃s sc̃s¬
est. qui pater aut filius: qm̃ tres ft̃.
pater et filius et sp̃s sc̃s: sed ipsa
trinitas. unus est deus. Ego te cla¬

Expanded text:
Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii, Paterunus solus verus Deus. Nec idem tamen Pater, qui Filius; nec idem Filius, qui Pater; nec idem Spiritus sanctus, qui Pater aut Filius: quoniam tres sunt, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus: sed ipsa Trinitas unus est Deus. CCCL
Abbreviated transcription (Latin):
maui: ut faciam. Non ait ussisti.
sed dedisti: ubi commendatur
eiusdẽm grã. Quid enim habet
qd̾ non accepit. etiam in unige¬
nito humana natura: An non
accepit. ut nichil mali. sed bona
faceret omnia: quando in unita¬
te ꝑsone suscepta est a uerbo ꝑ
qd̾ facta sunt omnia: Sed quo¬
modo consummauit opus ut
huc passionis exꝑimentũ. ubi
martyrib suis maxime p̾buit¬
exemplum. quod sequerentur:¬

Expanded text:
mihi ut faciam. Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod huc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur
Abbreviated transcription (Latin):
um ergo cognouisset eũ
xp̃c sapĩentia dei. attingens a
fine usq ad finem fortiter. et dis¬
ponens om nia suauit̾. Quan¬
tus ibi erat et quam magnus.
quã paruus factus erat. pariuis
factus. paruos querebat. Quid
pioꝵ cybaria iumentoꝵ. Acce¬
pit ergo eum symeon in brachi¬
a sua et dixit. Nunc dimittis ser
uum tuum dñe in pace. Dimit¬
tis in pace: quia uideo pacem.
Quare ergo dimittis inpaces
q̃m uidert̃ ocłi mei salutare tu
nunciate diem ex die: salutare
eius. Habetis ergo pueri puerũ
xp̃m. scĩ senes. senem symeonẽ.
Si aut̃ queritis ut et ꝯiugatus
ali quis uir destimonium dño
ꝑhibeat:⁊achariam conside¬
infantem accepit:sed maiesta¬
tem intus agnouit. stemo
renatus. Ad illum ꝑtinuit ꝓpt̾
nos nasci ad nos ꝑtineat in illo
renasci. qui uenit in hunc mun¬
dum. peccatores saluos facere.¬

Expanded text:
um ergo cognovisset, accum ergo cognovisset, acc Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat et quam magnus, et quam parvus fuerat factus. Parvus factus, parvos quaerebat. Quid piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace . Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei salutare tuunus. Annuntiate diem ex die, salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti senes senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium Domini perhibeat, Zachariam consideitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemo crenatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos pertineat in illo renasci, qui venit in hunc mundum peccatores salvos facere