comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tarsensis uirtus fuit. Quiq ierosoluac consũmatis patien¬
tiat morib uixit: &ultimo ibidem finc defecit:
ȩccła prb̃r fuit: amultis quidem & magnis audist
Nichi lominus tamen. etiam anobis qui cũ eo annis trib
uicimus.: pauca cognosces. Nam quicquid aliorũ ocules
latuit.: nobis non põtuit occultari: Hic gͦ simplicissimnus
om̃ium fuit. Qui cũ sub imꝑatore constantio in principus
cius imperii inmagnorũ uirorũ ordine militasset. quiq cũ
usq ad illud tempũs cũ ꝓpria uxore uixisset. ħabuissetq fi¬
lium Nominc paulũ domesticũ militantem: ad postremũ
renunciauit scł̃arib rebus. Maledixit autẽ ꝓpriofilio pater
coquod prb̃ri alicuius filiam corrupisset: de precatusq est
peccandum in carne sua tempus inueniat: Rectius forc
credens. si cũ atrocitate demonis. quã cũ corporco uolupt a¬
tis impuritate certaret. Quod quidem ita ut dixit. factũ

Expanded text:
Tarsensis virtus fuit, qui Jerosolymae, consummatis patienTarsensis virtus fuit, qui Jerosolymae, consummatis patientiae moribus, vixit, et ultimo ibidem fine defecit. ecclesia presbyter fuit, a multis quidem et magnis viris audisti, nihilominus tamen etiam a nobis, qui cum eo annis tribus viximus, pauca cognosces. Nam quidquid aliorum oculos latuit, nobis non potuit occultari. Hic ergo simplicissimus omnium fuit; qui cum sub imperatore Constantio, in principiis ejus imperii in magnorum virorum ordine militasset, quique cum usque ad illud tempus cum propria uxore vixisset, habuissetque filium nomine Paulum domesticum militantem; ad postremum renuntiavit saecularibus rebus. Maledixit autem proprio filio Pater, eo quod presbyteri alicujus filiam corrupisset, deprecatusque est peccandum in carne sua tempus inveniat. Rectius fore credens, si cum atrocitate daemonis, quam cum corporeae voluptatis impuritate certaret. Quod quidem ita ut dixit, factum
Abbreviated transcription (Latin):
quod auesꝑtinis horis usq adid tempus matutii iõiũ quo rur¬
sus cęteri fr̃s adoratoriũ colliguntur. ille inmonte oliueti
stans. incoloco unde saluator assũptus est. psallendo &orando
ꝑnoctare consueuerat: & siue subniuib suic subpluuiis. seu prui¬
nis. immobilis ꝑmanebat. Qui postea quã hoc modo solitum
tempus implesset. signo mallei quo fr̃s cęteros excitabat ꝑcu¬
tiens fores omĩum cellarũ. ad ꝓpria oratoria deducebat
In quib cũ uno quoq corũ unũ uel alterum in antiphonas
psalmũ canens. totidemq cũ singulis preces fundens. sic ante
lucem adhuc reuertebatur ad cellulam suã. Quẽ fr̃s uere
enim sub dõ loquar. spoliatum uestib suis sepius aquam
destillantib aliis induebant: donec illȩ siccarentur. Sic gͦ
paulisꝑ somno refectus. usq adhorã terciã iterũ psalmos c̃a¬
nens: uenire ad alterius dici uesꝑam nitebatur. Hȩc adolu

Expanded text:
quod a vespertinis horis usque ad tempus matutinorum, quo rurquod a vespertinis horis usque ad tempus matutinorum, quo rursus caeteri fratres ad oratorium colliguntur, ille in monte Oliveti stans in eo loco unde Salvator assumptus est, psallendo et orando pernoctare consueverat, et sive sub nimbis, sive sub pluviis seu pruinis; immobilis permanebat. Qui posteaquam hoc modo solitum tempus implesset, signo mallei, quo fratres caeteros excitabat, percutiens fores omnium cellularum, ad propria oratoria deducebat. In quibus cum unoquoque eorum unum vel alterum in antiphonas psalmum canens, totidemque cum singulis preces fundens, sic ante lucem adhuc revertebatur ad cellulam suam. Quem fratres vere enim sub Deo loquar spoliatum vestibus suis aquam saepius stillantibus, aliis induebant, donec illae siccarentur. Sic ergo paulisper somno refectus usque ad horam tertiam, iterum psalmos canens, venire ad alterius diei vesperam nitebatur. Haec Adolii
Abbreviated transcription (Latin):
uiro. qui uerc monachus diccretur audiui. quod usq
adeo om̃s corporis sui carnes ad nichilũ redegisset: ut pellẽ
inse solam &ossa monstrarit. Ob quodipse morcedc̃ adõ. cura¬
tionũ grãm inultimo uitac suae fine promeruit.
TIŨN QUO& uidi apud icrosolimã adolium Nomine.
ducentẽ extarso oppido genus. Qui cũ uenisset illo.
anullo penc detritã ingresius est uiã. Quiq non talc quale
nos plurimi iter tenuit: sed nouũ sibi quoddã &ultra ho¬
mines ꝓposicum conuersationis inuenit: Intantũ ut demo¬
nes quoq contremiscerent austeritutẽ cius. ac fugerent ab
ingenci cius abstinentia. continuationeq magnarũ uigilia¬
rum: ut propc id quod dicunt phantasma. hõc est non r̃es uera.
sed imago esse aliqua putarctur. Per quadragesimã quidem:
quinto quoq edebat dic: Rcliqͦ uero anni temp̃ore: post biduũ
semꝑ cibum caꝑe consueuerat: Hoc autẽ inco magnũ crat.

Expanded text:
viro qui vere monachus dicebatur audivi , quod usque viro qui vere monachus dicebatur audivi , quod usque adeo omnes corporis sui carnes ad nihilum redegisset, ut pellem in se solam et ossa monstraret, ob quod ipse mercedem a Deo, curationum gratiam in ultimo vitae suae fine promeruit. Alium quoque vidi apud Jerosolymam, Adolium nomine, ducentem ex Tarso oppido genus , qui cum venisset illuc, a nullo pene detritam ingressus est viam; quique non tale quale nos plurimi, 972 iter tenuit, sed novum sibi quoddam et ultra homines propositum conversationis invenit, in tantum, ut daemones quoque contremiscerent austeritatem ejus, ac fugerent ab ingenti ejus abstinentia, continuationeque magnarum vigiliarum; ut prope id quod dicunt phantasma, hoc est non res vera, sed imago esse aliqua putaretur. Per Quadragesimam quidem quinto quoque die edebat; reliquo vero anni tempore, post biduum semper cibum capere consueverat. Hoc autem in eo magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
lictã: ꝓpta ment̃e amorib scis. usq ad prȩsens quoq tempꝰ
uehementer institutione monachicȩ uitac ac labore
sudantem. Est & alia fotina nomine prb̃ri thcoctisti
filia. uirgo quaȩ ualde honesta habetur & scã. Antiochis
quoq sabinianã nomine. diaconissã honestissimã uidi.
Quac cũ ipso colloqui putabatur dõ. quȩq amita bcati
ioħis cpĩ fuit. Romae etiã a sellã nomine bonã ualde
xp̃i uirginẽ. noui in monasterio senusse: feminã mitem
atq mañsuctã. multorumq illic curam gerentem. Ubi
uiros etiã cũ coniugib suis uidi: monachorũ eo tempore
uitas & instituta discentes. Auitã aliquã dõ dignã cum
a proniaro quodam ipsius uiro. &filia eorũ cunõmia. uidi
adeo placentes dõ: ut transserri ad celestt̃ uitã ante conspec¬
tum ipsius mererentur. E ipsi cnim ultimo iam fine naturas
nunc inxpõ quiescunt. qui peccatorũ quidem omĩũ nexib
absoluti sunt: diuinarũ autem rcrũ peritiam atq noticiã

Expanded text:
pta mente et moribus sanctis usque ad praesens quoque tempus, vehementer institutione monachicae vitae ac labore sudantem. Est et alia Photina nomine , presbyteri Theoctisti filia virgo, quae valde honesta habetur et sancta. Antiochiae quoque Sabinianam nomine, diaconissam honestissimam vidi; quae cum ipso colloqui putabatur Deo, quaeque amita beati Joannis episcopi fuit. Romae etiam Asellam nomine bonam valde Christi virginem novi in monasterio senuisse , feminam mitem atque mansuetam, multorumque curam illic gerentem. Ubi viros etiam cum conjugibus suis vidi, monachorum eo tempore vitas et instituta discentes. Avitam aliquam Deo dignam cum Aproniano quodam ipsius viro, et filia eorum Eunomia vidi , adeo placentes Deo, ut transferri ad coelestem vitam ante conspectum ipsius mererentur. Et ipsi enim jam ultimo fine naturae nunc in Christo quiescunt, qui peccatorum quidem omnium nexibus absoluti sunt. Divinarum autem rerum peritiam atque notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
nestis. ad memoriã sempiternã libelli nr̃i paginã prębcamus
Quib ds nr̃ non inferiora sexu uirili certumina donauit
& pͥrȩmia: ut demeret aliis neglegentib omẽm excusationis
occasioncm. quae quia sexus inferioris uidentur. nor
posse se dicunt ad consũmandam uirtutis głam ꝑuenire:
quã uirgines noui: Interquas & paulã nomine urbi¬

Expanded text:
nestos, ad memoriam sempiternam libelli nostri paginam praebeamus, nestos, ad memoriam sempiternam libelli nostri paginam praebeamus, quibus Deus noster non inferiora sexu virili certamina donavit et praemia, ut demeret aliis negligentibus omnem excusationis occasionem. Quae quia sexus inferioris videntur, non posse se dicunt ad commendandam virtutis gloriam pervenire quam virgines novi, inter quas Paulam R
Abbreviated transcription (Latin):
quibus fame pereuntes reficiebat. morientes quidem se¬
pdiens. cos autẽ quibus adhuc spcs aliqua uitac erat in ipsis
eoiu laborib curans: om̃ibq percuntib famo qui illuc
undecunq confluxcrant. cotidianũ ministeriũ suũ ad
necessaria sollicitudinc̃ piebens: exiis quac adcũ singuli
quiq diuites deferebant. Impleto autc̃ memorais cui¬
amo post quc copie frugũ grandes fucrunc. singulis quib¬
qraa domicilia ꝓpria rẽgiẽssis. cũ quib ul circa quos fa¬
ceiet non haberet: confestim ad suã reuertitur cellam:
Inqua obut: post spaciũ mensis unius. Huius modi autẽ
occasionẽ. circa finem illius ad exemplũ stephani piet as
duuna prestiterat: Multa uͦ rliquit quac ipse conscripsit.
ex quib plura magna laude celebrantur.
ECESSARIU auTẼ ualde & hoc puto. ut mulicrib quoq
sicut prȩfati sumus uiriles mores habentib atq ho¬

Expanded text:
quibus fame pereuntes reficiebat; morientes quidem sequibus fame pereuntes reficiebat; morientes quidem sepeliens, eos autem quibus adhuc spes aliqua vitae erat, in ipsis eorum laboribus curans: omnibusque pereuntibus fame qui illuc undecunque confluxe ant, quotidianum ministerium suum ad necessariam sollicitudinem praebens, ex iis quae ad eum singuli quique divites deferebant. Impleto autem memorato anno, postquam copiae frugum grandes fuerunt, singulis quibusque ad domicilia propria regressis, cum quibus vel circa quos faceret non haberet, confestim ad suam revertitur cellulam, in qua obiit post spatium mensis unius. Hujusmodi autem occasionem circa finem illius, ad exemplum Stephani, pietas divina praestiterat. Multa vero reliquit, quae ipse conscripsit, ex quibus plura magna laude celebrantur Necessarium autem valde et hoc puto, ut mulieribus quoque, sicut praefati sumus, viriles mores habentibus atque ho
Abbreviated transcription (Latin):
dum grauis inedissena ciuitate seuiret. miseratus ille
pereuntem multitudinẽ rusticã: accessit ad diuites. hoc
cis dicens Quare nulla uos inquit humanȩ naturae
sic ante oculos urõs deficientis miscđia mouet. sed putre¬
facta intrinsȩcus ad condemnationẽ urãrũ seruatis
arumarũ : Tunc illi. non habemus inquiunt. quibus
pecuniã egentib diuidendã ad cõparationẽ ciborũ credore
debeamus. Om̃s enim negotiari prosuis cõmodis uolunt
At ille ista dicentibus. Qualis inquit uobis uidcor: Ha¬
bebat autẽ magnã apud om̃s homines ipse uir famam.
Qui tunc ei infalsa dicentes: ista respondent. Scimus te
inquiunt hominẽ dĩ esse. At ille. Credite gͦ michi pecu¬
nias urãs. & iam nunc ꝓpter uos ego ordino meipsum:
suscepturus ministtriũ peregrinorũ atq miserorum.
Accepta igitur pecunia. intercdusit certis parictibus
porticus ciuitatis: & trecentos in ipsis lectulos posuit. in

Expanded text:
dum gravis in Edissena civitate saeviret, miseratus ille dum gravis in Edissena civitate saeviret, miseratus ille pereuntem multitudinem rusticam, accessit ad divites, hoc eis dicens: Quare nulla vos, inquit, humanae naturae sic ante oculos vestros deficientis misericordia movet, sed putrefacta intrinsecus ad condemnationem vestrarum servatis animarum? Tunc illi: Non habemus, inquiunt, quibus pecuniam egentibus dividendam ad comparationem ciborum credere debeamus. Omnes enim negotiari pro suis commodis volunt. At ille ista dicentibus: Talis, inquit, vobis videor? Habebat autem magnam apud omnes homines ipse vir famam. Qui tunc ei non falsa dicentes, ista respondent: Scimus te, inquiunt, hominem Dei esse. At ille: Credite ergo mihi pecunias vestras; etiam nunc propter vos ego ordino me ipsum, suscepturus ministerium peregrinorum atque miserorum Accepta igitur pecunia interclusit certis parietibus porticus civitatis, et trecentos in ipsis lectulos posuit, in
Abbreviated transcription (Latin):
te inquit p̾camur ac petimus. ne sine causa impensi sint
tanti fr̃m labores: sed pręsta ipsis usũ cius quã desiderant
aquȩ. Continuo ebullientes de uiscerib soli latices: ꝑfuder̃
precantes. Cũq rursus orasset: cocpit ad ppͥa uelle remcare:
Qui cũ adsumendũ cibũ ab illis retineretur: hoc illis locutꝰ
est. Propter quod sũ inquit missus: hoc factũ est Aamut
cibum caꝑem: nemo me misit:
non dubito. Dignus enimfuit: qui esset inore scõrs
Qui cũ ita ut oportebat iter uiac spũalis implesset. neq
unquã arecto tramite deuiasset: meruit ꝑ grãm dĩ natura¬
lium rerũ habere noticiã. Cui benedictio diuiNa
successit: atq illa quae exinde nascitur beatitudo. Semꝑ
igitur uitam quietã agens. atq om̃s qui ad uideridũ
cundẽ ueniebant ꝑ annõs plurimos docens: ad postremũ
de cella sua talis rei necessitate ꝓcessit. Cũ fames ad mo¬

Expanded text:
te, inquit, precamur ac petimus, ne sine causa impensi sint te, inquit, precamur ac petimus, ne sine causa impensi sint tanti fratrum labores, sed praesta ipsis usum ejus quam desiderant aquae. Continuo ebullientes de visceribus soli latices perfuderunt precantes. Cumque rursus orasset, coepit ad propria velle remeare, qui cum ad sumendum cibum ab illis retineretur, hoc illis locutus est: Propter quod 971 sum, inquit, missus, hoc factum est; nam ut cibum caperem, nemo me misit. non dubito, dignus enim fuit qui esset in ore sanctorum. Qui cum ita ut oportebat, iter viae spiritualis implesset, neque unquam a recto tramite deviasset, meruit per gratiam Dei naturalium habere notitiam rerum: cui benedictio divina successit, atque illa quae exinde nascitur beatitudo. Semper igitur vitam quietam agens, atque omnes qui ad videndum eumdem veniebant, per annos plurimos docens, ad postremum de cella sua talis rei necessitate processit. Cum fames admo
Abbreviated transcription (Latin):
grãe munere ȩgros curare ꝓmeruit: Hic retulit michi. qͦd
cũ adhuc uiuenis in monasterio suo esset. ac puteũ maxi¬
mae capacitatis efficeret. uiginti inlatum habentem
esse aliquid humoris putaretur apparerent. ducentos
pene alios effõdissent pedes: ac ne tunc quidem humorem
aliquẽ inuenire potuissent: Tristes inquit ad modũ facti:
atam inutili oꝑe cogitabamus abscedere: Ecce auttm
subito sc̃spior de ultimis solitudinũ locis. in maximo ardore
estus hora sexta dici. ad modum expelle uclatus astitit
nobis: & his postremo locutus est uerbis. Quid homines
paruę fidei angustiamini. &desꝑare uoluistis: Abhester¬
ni enim dici spacio usq nunc: tristicia absorbemini:
Descendens gͦ in ꝓfundũ ꝑeas quas illi fecerant scalas. ora¬
tione illic cũ omĩb facta. ter ferro quod inmanu ceꝑat
solũ putei ꝑcussit: hoc dicens. Ds sacrorũ patriarcharũ.

Expanded text:
gratia aegros curare promeruit . Hic retulit mihi, quod gratia aegros curare promeruit . Hic retulit mihi, quod cum adhuc juvenis in monasterio suo esset, ac puteum maximae capacitatis effoderet, viginti in latum habentem esse aliquid humoris putabatur, apparerent, dum centum pene alios effodissent pedes, ac nec tunc quidem humorem aliquem invenire potuissent; tristes, inquit, admodum facti, a tam inutili opere cogitabamus abscedere. Ecce autem subito sanctus Pior de ultimis solitudinum locis in maximo ardore aestus, hora sexta diei admodum ex pelle velatus astitit nobis, et his postremo locutus est verbis: Quid, homines parvae fidei, angustiamini, et desperare voluistis? Ab hesternae enim diei spatio usque nunc tristitia absorbemini. Descendens ergo in profundum, per eas quas illi fecerant scalas, oratione illic cum omnibus facta, ter ferro quod in manu ceperat, solum putei percussit, hoc dicens: Deus sacrorum patriarcharum,
Abbreviated transcription (Latin):
nominc suo illam uocans adicens Ego sũ pior fr̃tiuis. gõ
sum inquã. Quantũ uolucris conspectu mco frucre. Cũq
illã sitis fecisse ꝓpriis sensib credidisset: ꝓiccit sc̃ moratione
Et cum penitus ciut surgeret soror eiꝰ ꝑsuadere non posser
bencdicens gł̃am di ingressa est habitaculum suum. Iuc uͦ
oratione inliminc dom̃us facta: ad solitudinũ sccreta remca
oC AUIFAL ipsius miraculum fertur. quoden u¬
cũ in co ubi degebat loco fecisset sibi putcum. & aquam
illic amarissimã reppcrisset: ibidem usq ad finc̃ ultimum
uixit. contentus inuentȩ a maritudinis aqua. ut patientiam
cunctis ꝓpris̨ uirtutis ostenderet. Multi tamqri postea
monachi post illius mortem degere incella ipsius ꝑtinaci
uoluntate cupientes: nc uno quidem anno illic habitare
potucrunt: Habet enim ipse locus. & timorẽ maximum:
& solatium nullum.
suctudinis sũme. & dilectionis immense: qui cęlestis

Expanded text:
nomine suo illam vocans, et dicens: Ego sum Pior frater tuus, ego nomine suo illam vocans, et dicens: Ego sum Pior frater tuus, ego sum, inquam; quantum volueris illi satisfecisse propriis sensibus credidisset, projecit se in orationem, et cum penitus et ut surgeret soror ejus persuadere non posset, benedicens gloriam Dei ingressa est ad habitaculum suum; ille vero oratione in limine domus facta, ad solitudinum secreta remeavit. Hoc autem ipsius miraculum fertur, quod cum in eo ubi degebat loco fecisset sibi puteum, et aquam illic amarissimam reperisset, ibidem usque ad finem ultimum vixit, contentus inventae amaritudinibus aquae, ut patientiam cunctis propriae virtutis ostenderet. Multi tamen postea monachi, post illius mortem degere in cella ipsius pertinaci voluntate cupientes, ne uno quidem anno illic habitare potuerunt. Habet enim ipse locus et timorem maximum semper, et solatium nullum. suetudinis summae et dilectionis immensae, qui coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemas ohomo: Immortalc̃ ego patrẽ meum noli
IoR QUIDA egiptius iuuenĩs cũ huic murido
renunciasset. egressus cpaterna domo tanti animi cir¬
ca ieligionc̃ fuit: ũt statuerit ante conspectũ dĩ: ncullum
lam suorũ unquã uideret Post quadiaginta igitur annos
soror ipsius senio ad modũ grauis. cũ fic̃m suũ uiuere cõperisse
ameratiũ modo cocpit ardcre. donec ad conspectũ ipsius icc hi¬
ret Cũq aduastissima illa nom posset accedere: ab cp̃o loci
ipsius petit. ut ad scõs scriberet patres qui insolitudinibus
exmore degebant. ut uidendũ sorori transmicterent frẽm.
Quiq ui maxima patrũ uenire compulsus. cũ alio quodam
itineri sui socio usq ad sororis ꝓpric domũ uenit. Vbi sc̃
uenisse significauit. hoc dicens: Pior inquit fr̃ tuus uicnit
e prosorib assistit. Auditoq ianuç sono. putans quod anuis
ipsa moccur sũ frĩs exiret : clausis adeam oculis ꝓclamauit

Expanded text:
blasphemas, o homo? immortalem ego patrem meum noviblasphemas, o homo? immortalem ego patrem meum noviior quidam Aegyptius juvenis , cum huic mundo renuntiasset egressus e paterna domo, tanti animi circa religionem fuit, ut statueret ante conspectum Dei ne ullum jam suorum unquam videret. Post quadraginta igitur annos, soror ipsius senio admodum gravis cum fratrem suum vivere comperisset, amentium modo coepit ardere, donec ad conspectum ipsius veniret. Cumque ad vastissima illa deserta non posset accedere, ab episcopo loci illius petit ut ad sanctos scriberet Patres qui in solitudinibus ex more degebant, ut videndum sorori transmitterent fratrem. Qui vi maxima Patrum venire compulsus, cum alio quodam itineris sui socio ad sororis propriae domum venit, ubi se venisse significavit, hoc dicens: Pior, inquit, frater tuus venit, et pro foribus assistit. Datoque januae sono, putans quod anus ipsa in occursum fratris exiret, clausis ad eam oculis proclamavit,
Abbreviated transcription (Latin):
IC Ise tam uchementer exꝑtus est dęmones. atq ab us
totiens uerberatusẽ : ut numerus esse non possit.
NI CUIDAI discipłorũ suorũ. omĩa quae ipsi post decẽ &octo
annos essent futura: singulatim resipsas ꝓpħando predixcit
ICEBAT AUTEM Ex quo inquit ad solitudines ueni. non
attigi. non uuas. non poma. non carnes. non balneas uidi.
quod coctum c̾ẽt edebat: cum necesse esset corpori eius ꝓpter
stomachi infirmitatem ut coctum sumeret cibum. panem quidem
attigit nunquã. holera tamen &thesinã. & lenticulã ꝑsolum
bicñniũ gustans. ita exciuit escł̃o: ut tantũ in aeccła ꝑ scãm
epi phaniam cõmunicaret. Circa ipsũ igitur uitac suac finem
referre consucucrat. quod terciũ agit annũ ex quo sẽ carnali
aeuiderio intelligeret esse liberatũ. Ethoc posttalcm ipsi
uitã. post sudorẽs tantos post tantos labores. post illas
tam uiges orationes. Nunciata est huic patris sui mors
quondãm: atq hoc ei qui nunciauerat dixit. Quid inqd

Expanded text:
es, atque ab his toties verberatus est, ut numerus esse non possit. Uni quidem discipulorum suorum omnia quae ipsi post decem et octo annos essent futura, singulatim res ipsas prophetando praedixit Dicebat autem: Ex quo, inquit, ad solitudines veni, non attigi, non uvas, non poma, non carnes, non balneas vidi.quod coctum esset edebat, cum necesse esset corpori ejus propter stomachi infirmitatem ut coctum sumeret cibum, panem quidem attigit nunquam, olera tantum, et poscam, et lenticulam per solum biennium gustans; ita exivit a saeculo, ut tantum in ecclesia per sanctam Epiphaniam communicaret. Circa ipsum igitur vitae suae finem referre consueverat, quod tertium agit annum ex quo se carnali desiderio intelligeret esse liberatum, et hoc post talem ipsius vitam, post sudores tantos, post tantos labores, post illas tam juges orationes. Nuntiata est huic patris sui mors quondam, atque hoc ei qui nuntiaverat dixit: Quid, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
habentẽ quinqͣginta uirgines secum. Noui etiã ueneriã
nomine quandãm comitis uallaciui relictã. quac diuisit
benc atq disꝑsit onus camcli: seq uulncrib quȩ solent
ficri exnimio opum pondere liberauit: Iheodorã quoq
tribuni cuiꝰdam coniugẽ quondã ad eo nichil sibi de pro¬
prus bonis reliquisse cõgnoui: ut ante mortẽ suã. aliarũ
ci miscdia stipem ad alim̃ta pręberet: Defecerat autem
sororem etiã adoliam noram. Quac & si non potuit ger¬
manȩ meritis comparari: dignã tamen ꝓmodo uircũtis

Expanded text:
. Novi etiam Veneriam nomine quamdam , comitis Vallacini relictam, quae divisit bene atque dispersit onus cameli, seque vulneribus, quae solent fieri ex nimio opum pondere, liberavit. Theodoram quoque tribuni alicujus conjugem quondam , adeo nihil de propriis sibi bonis reliquisse cognovi, ut ante mortem suam aliorum ei misericordia stipem ad alimenta praeberet. Defecerat autem sororem etiam Adoliam noveram . Quae etsi non potuit germanae meritis comparari, dignam tamen pro modo virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã illa scribebat manu: quã oxrrincã uocant greci: Intra
quindecim gͦ annos ad ꝑfectũ mente purgatũs diuinam
iste libros: quos his uocabulis nominauit. Unum epea. al¬
terum non axon: terciũ antiphyron. Artesq monstrauit.
quibus possent de mones subiugari.
oRIIT̃R huic scmꝑ sp̃s fornicationis incubuit. Nã sicut

Expanded text:
enim illa scribebat manu, quam Oxyrincham vocant Graeci. Intra enim illa scribebat manu, quam Oxyrincham vocant Graeci. Intra quindecim ergo annos ad perfectum mente purgatus divinam iste libros, quos his vocabulis nominavit, unum Epea, alterum Nonaxon, tertium Antiphyron, artesque monstravit quibus possent daemones subjugari. Fortiter huic semper spiritus fornicationis incubuit; nam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
propositum monachorũ. habitantiũ solitudinẽ reuertaris.
&ego quãuis ipsa peccatis uidear inuoluta. tameN p̃cabor
dñm. ut tibi uiuendi tribuat cõmeatum. Cũq hoc se facturum
fuisset ille pollicitus: intra paucos dics recepit sanitatẽ. Et de
lectulo suosurgens: mox coepit de ꝓfectione quã spoponderat
cogitare: Tunc benedictȩ ipsius melanię studio ueste mutata
inde descendit: &ad egiptiacũ nitriȩ ꝓficiscitur montem.
Inquo degens cũ biennu tempus implesset. tercio anno adiN¬
teriores solitudines ꝑgit: Ubi quat tuordecu annos in us
locis quas cellas nominant uixit: unã cotidie panis libram
edens. unumq sextariũ ab sũmens olei inmensib tribus. ille
qui inter copias magnas atq delicias cũ maxima semper
uoluptate uiuebat: Faciebat autẽ cotidie centũ orationes:
hoc totũ ꝑ annos singulos scribens. quod exmercede opis sui
posset ei ademendatioris uitae alimenta sufficere: Subtiliterꝰ

Expanded text:
propositum monachorum habitantium solitudinem revertaris, et ego quamvis ipsa peccatis videar involuta, tamen precabor Dominum, ut tibi vivendi tribuat commeatum. Cumque hoc se facturum fuisset pollicitus, intra paucos dies recepit sanitatem. Et de lectulo surgens, mox coepit de profectione quam spoponderat cogitare. Tunc benedictae ipsius Melaniae studio, veste mutata inde descendit, et ad Aegyptiacum Nitriae proficiscitur montem; in quo degens cum biennii tempus implesset, tertio anno ad interiores solitudines pergit. Ubi quatuordecim annos in iis locis quas Cellas nominant, vixit, unam quotidie panis libram edens, unumque sextarium absumens olei in mensibus tribus, ille 970 qui inter copias magnas atque delicias cum maxima semper voluptate vivebat. Faciebat autem quotidie centum orationes, hoc tantum per singulos annos scribens, quod ex mercede operis sui posset ei ad emendatioris vitae alimenta sufficere. Subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
coepit urgere: & ad sacrilega eundem contra dm̃ uerba
quȩdã papulę illi quas sepe incorporib uidimꝰ exirent
VIC QUODAIL diC tressimul demones astiterunt inspccie¬
cdericorũ: defide cũ eo tractare cupientes. Ex quib unus
DEM NERUM quadã die cũ eccłae claues perissent. inuocato

Expanded text:
coepit urgere, et ad sacrilega eumdem contra Deum verbaquaedam papulae illi, quas saepe in corporibus vidimus, exirent. Huic quodam die tres simul daemones astiterunt in speciede fide cum eo tractare cupientes, ex quibus unusIdem iterum quadam die cum ecclesiae claves perissent, invocato
Abbreviated transcription (Latin):
UODAM RURSUS TPORE HÕC retulit nobis diceis. Qđcumq
genus uitac. & quoscunq mores abstinentiae sp̃ualis¬
abstineñtiae desideraui. imitatus sum: atq perfeci. Interim
inquit aliquando animũ meũ quacdã nouae cogitationis
cupiditas occupauit: ut uellem quinq dieb ẽtinũis sensum
cordis mei inseparabilem a dõ facere: Statuensq intra
responsum a me posset: coepi instare a principio septimanȩ

Expanded text:
Quodam rursus tempore hoc retulit nobis, dicens: Quodcunque Quodam rursus tempore hoc retulit nobis, dicens: Quodcunque genus vitae, et quoscunque mores abstinentiae spiritualis desideravi, imitatus sum, atque perfeci. Iterum inquit: Aliquando animum meum quaedam novae cogitationis cupiditas occupavit, ut vellem quinque diebus continuis 953 sensum cordis mei inseparabilem a Deo facere. Statuensque intra t nullus hominum responsum a me posset accipere, coepi instare a principio septiman
Abbreviated transcription (Latin):
suum seditione cõmot. unde inquiunt nobis istũ adduxisti
qui ita uiuit quasi in carne non sithumana. ad condempna¬
tionẽ om̃ium nr̃m: Audi igitur. & aut tolle cũ anobis: aut
scito om̃s nos exhoc monasterio hodie recessuros. Ille autem
tali conuersatione atq uirtute eius audita: deprecatus ẽ dm̃
utquis eẽt eidem reuelaret. Quo statim facto. arreptũ eum
manu ad oratoriũ suũ duxcit: ubi erat altare diuinũ. Oscu¬
latusq eum: dicit illi. Ueni optime senex: Tuille machariuꝰ
es. & mihi te celare temptabas: Ex multis annis te uidere cu¬
piebã: audiens dete magna miracula. Grãs tibi ago. quia
colaphos infantib nr̃is dedisti: ne magnũ aliquid̃ incuersa¬
tione uitae suac facere se putarent: Reuertere nunc igitur.
ad loca unde ueneras. sufficienter enim nos om̃s aedific̃asti.
&ora pro nobis. his uerbis rogatus ab om̃ibus: inde discessit

Expanded text:
suum seditione commoti: Unde, inquiunt, nobis istum adduxisti, suum seditione commoti: Unde, inquiunt, nobis istum adduxisti, qui ita vivit quasi in carne non sit humana, ad condemnationem omnium nostrum? Audi igitur, et aut tolle eum a nobis, aut scito omnes nos ex hoc monasterio hodie recessuros. Ille autem tali conversatione atque virtute ejus audita, deprecatus est Dominum, ut quis esset eidem revelaret. Quo statim facto, arreptum eum manu ad oratorium suum duxit, ubi erat altare divinum, osculatusque eum dicit illi: Veni, optime senex, tu ille Macarius es, et mihi te celare tentabas; ex multis annis te videre cupiebam, audiens de te magna miracula: gratias tibi ago, quia colaphos infantibus nostris dedisti, ne magnum aliquid in conversatione vitae suae facere se putarent. Revertere igitur nunc ad loca unde veneras; sufficienter enim nos omnes aedificasti, et ora pro nobis. His verbis rogatus ab omnibus, inde discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset ingressus in eam sc̃s macharius. & post breue tempus
superuenissent quad ragesimae dies. uideretq diũsos uario
more uiuentes. alium uẽspertinis horis soluentem ieiunium.
alium uero postbiduum. alios etiam post diesquinq gustan¬
tes. alium stantem totis noctib & perdiem sedentẽ laborantẽq
ille de arborib dactilorum cortices tenens infusos ac copio¬
paschae: non panem. non aquã gustans. non flectens genua.
non interra iacens: sed tantũ mõdica culiculorũ foliã cruda
dñico dic sumens. ut manducare aliis putaretur. Siquando
autẽ ad corporalem necessitatem fuisset egressus. confestim
remeabat. ac stabat non os aperiens. non alicui quicquam
loquens: sed cum summa taciturnitate consistens. & in corde
suo tantũ iugiter orans. atq id solum operis quod inmanib
tenebat efficĩers. Quẽ cũ eẽ tamdurȩ atq inimitabilis uit ac
monachi om̃s considerassent: quasi quadã aduersũ principem

Expanded text:
fuisset ingressus in eam sanctus Macarius, et post breve tempus supervenissent quadragesimae dies, videretque diversos vario more viventes, alium vespertinis horis solventem jejunium, alium vero post biduum, alios etiam post dies quinque gustantes, alium stantem totis noctibus, et per diem sedentem, laborantemque; ille de arboribus dactylorum cortices tenens infusos ac copioPaschae, non panem, non aquam gustans, non flectens genua, non in terra jacens, sed tantum modica cauliculorum folia cruda Dominico die sumens, ut manducare aliis videretur. Si quando autem ad corporalem necessitatem fuisset egressus, confestim remeabat, ac stabat, non os aperiens, non alicui quidquam loquens, sed cum summa taciturnitate consistens, et in corde suo tantum jugiter orans, atque id solum operis quod in manibus tenebat efficiens. Quem cum esse tam durae atque inimitabilis vitae monachi omnes considerassent, quasi quadam adversum principem
Abbreviated transcription (Latin):
sio. postea autẽ cũ demetrio ep̃o pergeret romã. & diuitis atq
habundantia rerum sine inuidiac stimulo exuberaret. Non
testamentũ insuppremis suis fecit. non saltem unum solidum
dereliquit. non partem aliquã substantiac sororib suis uirginib
uitam ordinabit ut meam: Erat autẽ cum sororib eiꝰ. septuagin¬
ta aliarum uirginũ numerus
s itaq cum uenissem ad eum in principio iuuentutis. & peterem
ut instrueret me aduitam moresq monachorũ. in ipso primi

Expanded text:
sio, postea autem cum Demetrio episcopo pergeret Romam, et divitiis atque sio, postea autem cum Demetrio episcopo pergeret Romam, et divitiis atque abundantia rerum sine invidiae stimulo exuberaret, non testamentum in supremis suis fecit, non saltem unum solidum dereliquit, non partem aliquam substantiae sororibus suis virginibus oque vitam ordinabit ut meam. Erat autem cum sororibus ipsius septuaginta aliarum virginum numerus. Is itaque, cum venissem ad eum in principio juventutis, et peterem ut instrueret me ad mores vitamque monachorum in ipso primi
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur inimici. erubescerent umbram quoq ipsius. propter
tam uenerabilem uitam: Tantam autẽ sc̃arum scripturarum
ac diuini dogmatis fertur habuisse noticiam: ut & inter ipsa
fratrum conuiuia obstupesceret subito. ac mente mut at a.
& sensibus sp̃ualiter occupatis. transmigrasse alio uiderctur.
utq interrogatus postea causam ipsiũs stuporis haec diceret.
adalia quaedam se cogitatione translatum. & cuiusdã theoriae
miraculo raptum fuisse: N oui etiam ego memoratũ uirũ dum
sumeret cibum sȩpius lacrimasse: Cumq ammirarer forte
cur fleret: hoc ex ore eius audiui: E rubesco inquit irrationa¬
bilem cibum sumens. qui rationabilis factus adño deberem in
paradysi uoluptate uersari. &cibo satiari diuino: propter eã quã
xp̃c nobis tribuit potestatem. Hic ipse quẽ dico notus romano
senatui feminisq primatibus. tunc cum primũ una cũ ep̃o athana¬

Expanded text:
videbantur inimici, erubescerent umbram quoque ipsius, propter videbantur inimici, erubescerent umbram quoque ipsius, propter tam venerabilem vitam. Tantam autem sanctarum Scripturarum ac divini dogmatis fertur habuisse notitiam, ut et inter ipsa fratrum convivia obstupesceret subito, ac mente mutata, et sensibus spiritualiter occupatis, transmigrasse alio videretur; ut qui interrogatus postea causam ipsius stuporis, haec diceret, ad alia quaedam se cogitatione translatum, et cujusdam theoriae miraculo raptum fuisse. Novi etiam ego, memoratum virum, dum sumeret cibum, saepius lacrymasse. Cumque admirarer forte cur fleret, hoc ex ore ejus audivi: Erubesco, inquit, irrationabilem cibum sumens, qui rationalis factus a Deo, deberem in paradisi voluptate versari, et cibo satiari divino, propter eam quam Christus nobis tribuit potestatem. Hic ipse quem dico notus Romano senatui, feminisque primatibus, tunc cum primum una cum episcopo Athana
Abbreviated transcription (Latin):
IN SCD̃O SENIORIS IMEERITÕRIS
THEODOSII CONSULAIU. QUIEPTER
eam qua inxp̃m credidit fidẽ
cum angłis nunc moratur.
ammirabilem uirum &ornatũ
per omĩa morib ac peritum.
isidorum prb̃m inmemorata ciuitate cognoui: qui in alexan¬
drina aeccła erat susceptor atq prouisor̃ pauperum fratrum.
quem in principio iuuentutis suae egregias per solitudinem
palmas abstinentiȩ promeruisse memorabant: cuius & cellulam
usq adultimũ finem non linteo usus ẽ nisi eo quo uelarẽt caput.
non balncas attigit. non excarnib cibum sumpsit: non mensae
usq ad sacietatem interfuit. Qui quidem tam lauti corpuscu¬
li fuit pergrãm sp̃ualis alimoniae: ut om̃s qui uitam ipsius
nesciebant᷑. epulationib illud ac uoluptatibus imputarent.
Dequo uiro.si uirtutes ipsius animae exponere singulatĩ uelim.
tempus me profecto deficiet. Qui tantae bonitatis atq huma¬
nitatis erat. tamq pacificus: ut etiam ipsi qui pertinacissimi eiꝰdẽ

Expanded text:
in secundo senioris imperatoris Theodosii consulatu, qui propter eam qua in Christum credidit fidem cum angelis nunc moratur; admirabilem virum et ornatum per omnia moribus ac peritum, Isidorum presbyterum in memorata civitate cognovi, qui in Alexandrina Ecclesia erat susceptor atque provisor pauperum fratrum, quem in principio juventutis suae egregias per solitudinem palmas abstinentiae promeruisse memorabant cujus et cellulam usque ad ultimum finem non linteo usus est, nisi eo quo velaret caput; non balnea attigit, non ex carnibus cibum sumpsit; non mensae usque ad satietatem interfuit. Qui quidem tam lauti corpusculi fuit per gratiam spiritualis alimoniae, ut omnes qui vitam ipsius nesciebant, epulationibus illud ac voluptatibus imputarent. De quo viro, si virtutes ipsius animae exponere singulatim velim, tempus me profecto deficiet. Qui tantae bonitatis atque humanitatis erat, tamque pacificus, ut etiam ipsi qui pertinacissimi ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
t uero ex hodiern& cdiei lectione audiuimꝰ. eandẽ quã angło exhibuerat hu¬
militatis hominib qͦq curauit exhibere. & qđ maioris.ẽ. uirtutis. hoc etiã
minorib Quis enĩ nesciat uirginẽ dõ c̃secratã mulierẽ dõ dedita gradũ haben
potiorẽ : Quis dubit& matris regis ȩt̾ni uire magri militis. ẽe̾. p̃ferendã : At tam̃
ipsa mentor scripturȩ p̃cipientis quanto maignꝰ es humiliatẽ in om̃ibus. mox ut angi
qͥlo quebat᷑ ei adcelestiarediit. surgit ac monsana c̃scendit. gestansq inutero din

Expanded text:
Ut vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ibat ad coelestia rediit, surgit, ad montana conscendit, gestansque in utero Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ euangłi lectione cognouimꝰ. pꝰquã anglica uisione & allocutione me¬
ruit sublimari. pꝰquã se cȩlesti honestandã partu didicit. nequaquã sededo¬
nis celestib qͣsi a se haec eẽnt. extulit: sed ut magis magisq donis eẽt. apta di¬
uinis incustodia humilitatis gressũ mͥtis fixit. ita euangłizanti sibi archas¬
gło respondens. Ecce ancilla dñi : fiat mͥ sedin uerbũ tuũ. Germinauerunt¬

Expanded text:
sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut ver
Abbreviated transcription (Latin):
mederi ꝑ ꝯssedicunt. ut in hac questione si definissc̃t quid sit
uirtute lucere: aiunt. nondere sedde uerbo ẽẽ controuersi ã
Q uod ut concedam ita eẽ: quotus quisq bonus definitor iN.¬
ueniri potest. &tamen aduersus disciplinam definiendi
iulta dispututa sunt: quac neq hoc loco tractare oportunũ
est neusquequaq ame pr̃obetur: omitto qu̾od multa non
hene audimus. & quasi de auditis diumultumq contendimꝰ.
uelut cunuꝑ uerbo quodam pimico. cumego miscđiam

Expanded text:
mederi posse dicunt, ut in hac quaestione si definiret quid sit mederi posse dicunt, ut in hac quaestione si definiret quid sit virtus; eluceret, aiunt, non de re, sed de verbo esse controversiam: quod ut concedam ita esse, quotusquisque bonus definitor inveniri potest? et tamen adversus disciplinam definiendi multa disputata sunt; quae neque hoc loco tractare opportunum est, nec usquequaque a me probantur. 44. Omitto quod multa non bene audimus, et quasi de auditis diu multumque contendimus; velut tu nuper verbo quodam punico, cum ego miseri
Abbreviated transcription (Latin):
sane late patens. & semen innumerabilium dissensionum atq
certaminum : cum ille quiloquitur ea quidem significat. quae
cogitat. sed plerumq tantum sibi &aliis quibusdam. ei uero
cii loquitur. &item aliis nonnullis nonidem significat.
Dixcrit enim aliquis audientib nobis ab aliquib beluis
hominem uirtute superari. nos ilico ferre non possumus. & hanc
camfalsam pestiferamq sententiam magna intentione refellimꝰ.:
cum ille fortasse uirtutem uires corpors uocet. & hoc nomine
id quod cogitauit enuntiet. nec menciatur nec erret in reb
nec aluid aliquid uoluens animo mandata memoriae uerba
contexit. nec linguae lapsu aliud quã uolebat sonet: sedtantũ¬
mod rem quam cogitat alio quam pos nomine appellat.
de qua illi statim assentiremus. si cius cogitationem possemꝰ
inspicere: quam uerbis iam prolatis explicataq sententia
sua nondum nobis pandere ualuit. Huic errori definitionẽ

Expanded text:
sane late patens, et semen innumerabilium dissensionum atque sane late patens, et semen innumerabilium dissensionum atque certaminum: cum ille qui loquitur, eadem quidem significat quae cogitat, sed plerumque tantum sibi et aliis quibusdam; ei vero cui loquitur et item aliis nonnullis, non idem significat. Dixerit enim aliquis audientibus nobis, ab aliquibus belluis hominem virtute superari; nos illico ferre non possumus, et hanc tam falsam pestiferamque sententiam magna intentione refellimus: cum ille fortasse virtutem, vires corporis vocet, et hoc nomine id quod cogitavit enuntiet, nec mentiatur, nec erret in rebus, nec aliud aliquid volvens animo, mandata memoriae verba contexit, nec linguae lapsu aliud quam volvebat sonet; sed tantummodo rem quam cogitat, alio quam nos nomine appellat: de qua illi statim assentiremur, si ejus cogitationem possemus inspicere, quam verbis jam prolatis explicataque sententia sua, nondum nobis pandere valuit. Huic errori definitionem
Abbreviated transcription (Latin):
Tamnullo modo ambigo id conari uerba ueratium id quodã¬
modo profiteri: ut animus loquentis appareat. Quođ ob¬
tine̾rent omĩb concedentib siloqui mentientib non liceret.
Quamquam saepe exꝑti fucrimus & in nobis &in aliis. non
carum rerum quac cogͣantur uerba proferri. Quod duob
modis posse accidere uideo: cum aut sermo memoriac man¬
datus & sacpe decursus alia cogituntis ore fundatur. quod
nobis cum hymnũ canimus contingit: aut cum alia pro
alus uerba pręt̾er uoluntatem nrãm linguae ipsius errore
prosiluint: Nam hic quoq nonearum rerum signa quas
in animo habemus audiuntur. Nam mentientes quidem
cogitant &iam de his rebus quas locuntur. ut tam̃si nesci¬
amus anuerum dicant. sciamus tamencos in animo habere
quod dicunt. si non eis aliquid duorum quaedixi accidat.
quae siquis &interdum accidere contendit. &cum accĩdãt
apparere: quamquam saepe occultumẽ & saepe me fẽfellit
audientem. non resisto tameni. Sedhis accidit aliud genus

Expanded text:
am nullo modo ambigo id conari verba veracium, et quodammodo profiteri, ut animus loquentis appareat; quod obtinerent omnibus concedentibus, si loqui mentientibus non liceret. Quanquam saepe experti fuerimus, et in nobis et in aliis, non earum rerum quae cogitantur, verba proferri: quod duobus modis posse accidere video, cum aut sermo memoriae mandatus et saepe decursus, alia cogitandis ore funditur; quod nobis cum hymnum canimus saepe contingit: aut cum alia pro aliis verba praeter voluntatem nostram linguae ipsius errore prosiliunt; nam hic quoque non earum rerum signa quas in animo habemus, audiuntur. Nam mentientes quidem cogitant etiam de iis rebus quas loquuntur, ut tametsi nesciamus an verum dicant, sciamus tamen eos in animo habere quod dicunt, si non eis aliquid duorum quae dixi accidat: quae si quis et interdum accidere contendit, et cum accidit apparere, quanquam saepe occultum est, et saepe me fefellit audientem, non resisto. 43. Sed his accidit aliud genus,
Abbreviated transcription (Latin):
ingenio. satis ẽẽ melius iudicauit. si & diabolus erubesceret. &
tantũ ei ac tot annorũ meritũ nonperiret. Oratione igitur
addm̃ facta: respondit ei qui quasi paruulus loquebat᷑: Audi
infans: Credo in ipso cui seruio. qui dominatur om̃ĩ spiritus.
quia si necessariũ habes alicuiꝰ auxiliũ. ipse prestabit: nec tibi
aut feras aut quenquam aliũ nocere patietur. Si autẽ quȩdã
res ista temptatio ẽ: iam nunc dominus meus aspiciat. & suam
faciens uoluntatẽ non me ex ea laedi c̃cedat ulterius. Tunc
clauso hostio serecepit: Confusus autc̃ doemon &iuctꝰ resolutꝰ ẽ
entes. Haec beati nathanahel uita. fuit perpetua: hic finis. hȩc

Expanded text:
ingenio, satis esse melius judicavit, si et diabolus erubesceret, et ingenio, satis esse melius judicavit, si et diabolus erubesceret, et tantum ei ac tot annorum meritum non periret. Oratione igitur ad Deum facta, respondit ei, qui quasi parvulus loquebatur: Audi, infans, credo in ipso cui servio, qui dominatur omni spiritui, quia si necessarium habes alicujus auxilium, ipse praestabit, nec tibi aut feras aut quempiam alium nocere patietur. Si autem quaedam res ista tentatio est, jam nunc Dominus meus aspiciat, et suam faciens voluntatem, non me ex ea laedi concedat ulterius. Tunc clauso ostio, se recepit. Confusus autem daemon et victus, resolutus est entes. Haec beati Nathanael vita fuit perpetua, hic finis, haec
Abbreviated transcription (Latin):
minans asinũ panes incista ferentẽ. Quicũ ad cellã ipsius mul¬
ta satis nocte uenisset: asinũ in terrã ruisse simulauit. &claman¬
cẽ paruulũ finxit. Abba inquit nathanahel miserere ine
&manũ mihi porrige. Audita ille ista quasi pueri paruuls
uoce intra hostiũ cuiꝰ partẽ recluserat stabat. dicens ei. Iuis tu
es uel quid a me cupis ficri: Puer inquit sum illius monachi.
&eidem panes porto: quia ipse frater tuus agapen facturus est.
Crastino autẽ illucescente sabbati die: necessaria c̃hec oblatio
spualis. Quȩso igitur nedespicias iacentẽ: ac ferarũ mor sibus
tradas. Multaẽ enimbeluae inter illa semper deserta noscun
tonib stupens: sensuq turbato secũ ista uersabat. Necẽsse c̃.
me aut miscdiam quod ẽ maximũ inp̃ceptis diuinis ñ facere:
aut aproposito deuiare. Ad postremũ rationabili c̃firmat us

Expanded text:
minans asinum, panes in cista ferentem: qui cum ad cellam ipsius mulminans asinum, panes in cista ferentem: qui cum ad cellam ipsius multa satis nocte venisset, asinum in terram ruisse simulavit, et clamantem parvulum finxit. Abba, inquit, Nathanael, miserere mei, et manum mihi porrige. Audita ille ista quasi pueri parvuli voce, intra ostium, cujus partem recluserat, stat dicens ei: Quis es tu? vel quid a me cupis fieri? Puer sum, inquit, illius monachi, et eidem panes porto, quia ipse frater tuus agapen facturus est. Crastino autem illucescente Sabbati die, necessaria est haec oblatio spiritualis. Quaeso igitur ne despicias jacentem, ac ferarum morsibus tradas; multae enim belluae illa esse per deserta noscunts cogitationibus stupens, sensuque turbato secum ista versabat: Necesse est me aut misericordiam, quod est maximum in praeceptis divinis, non facere, aut a proposito deviare. Ad postremum autem rationabili confirmatus
Abbreviated transcription (Latin):
q modo cellam suam cogeretur ẽxire. quantas singulatim
referre non possum. Intẽr quac immundus ille sp̃s hoc quoq
aggreditur: ut eum a propositi sui lege deflecteret: Captat o
namq aduentu quorundã septẽ scõrũ ep̃orũ. qui ad requiren¬
dũ cũ siue prouidentia dĩ seu dęmonis tẽptatione uencrunt.
cũ ep̃os ipsos post orationẽ factã egredientes. ne uno quidem
passu prosequeretur: dicunt ad eũ diaconi ep̃orũ: Superbã rẽ
ad modũ facis abba: qđ non deducis scõs ep̃os. Quib hoc ille
responsũ dedit. Ego & dominos meos cp̃os ueneror. & om̃em
clerũ debita honorificentia prosequor: cunctorũq hominũ
me extremũ ẽẽ non dubito. Sed & his & uniuerso scło: mor¬
ictIUS igitur demon ac lapsus de spe p̃sentis ingenii.
aliam contra ipsũ ante nouẽ menses obitus eius artem
machinatur. & fit subito paruulus puer ueluti annorũ decem.

Expanded text:
que modo cellam suam cogeretur exire, quantas singulatim que modo cellam suam cogeretur exire, quantas singulatim referre non possum. Inter quae immundus ille spiritus hoc quoque aggreditur, ut eum a propositi sui lege deflecteret. Captato namque adventu quorumdam septem sanctorum episcoporum, qui ad requirendum eum sive providentia Dei, seu daemonis tentatione venerunt, cum episcopos ipsos post orationem factam egredientes, ne uno quidem passu prosequeretur, dicunt ad eum diaconi episcoporum: Superbam rem admodum facis, abba, quod non deducis sanctos episcopos. Quibus hoc ille responsum dedit: Ego et dominos meos episcopos veneror, et omnem clerum debita honorificentia prosequor, cunctorumque hominum me extremum esse non dubito; sed et his et universo saeculo morDeceptus igitur daemon ac lapsus de spe praesentis ingenii, aliam contra ipsum ante novem menses obitus ejus artem machinatur. Fit subito parvulus puer veluti annorum decem,