comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessatione temptari. Cur & hoc ꝑmittit ds̃: Anquia ꝓbatur et exxer¬
ccrur uirtus. Et est palma gloriosior ñ consensis se temptutorem qua
non potiuisse tẽptari. cũ &iamipsi qui descrto creacore cunt post
cemptatorc̃ magis magisq temptent. Et cos qui in uerbo di ꝑma¬
scripturas om̃s diuinas cura continua commendatur. Curergo
ꝑimustos iusti ac pimpios pii ꝓficiant. frustra dr ñerearet ds̃ quos
praesciebat malos futuros. quos praesciebat bonis ꝓfuturos

Expanded text:
cessatione temtari. cur et hoc permittit deus ? an quia probatur et exercessatione temtari. cur et hoc permittit deus ? an quia probatur et exercetur uirtus et est palma gloriosior non consensisse temtatum quam non potuisse temtari, cum etiam ipsi, qui deserto creatore eunt post temtatorem, magis magisque temtent eos qui in uerbo dei permascripturas omnes diuinas cura continua commendatur. cum ergo etiam per iniustos iusti ac per impios pii proficiant, frustra dicitur: non orearet deus quos praesciebat malos futuros. cur enim non crearet quos praesciebat bonis profuturos
Abbreviated transcription (Latin):
ON MICHI UIDETUR MAGNE LAUDIS EUTURŨ
fuisse hominẽ siꝓpt̃ta posset benc uiuere. qͥa nemo male uiue¬
re suaderet cũ et innatura posse et inpotestute haberet uelle non
esse praesciebat: Cũ id facturꝰ eẽt ꝓpͥa uoluntute ꝑculpam. & ordi¬
nandus esset illius equitate ꝑ poenam. ut &iam sic ostenderet
marũ uoluntatib &iam malis. cũ ille ꝑuersac uterctur naturis
bonis. Nec arbitrandum ẽ. quod esset hominem deiecturus iste
temptutor. nisi ꝑ cessisset in anima hominis quaedã clatio cõpͥm̃da
Ut ꝑhumiliationem peccati quã dese falso p̃supserit disceret
Uerisinc qͥppedictũc. antruina cxlltatur cor &antegloriam
poene fucrat demonstrandũ quã nonbenc schabeat facta natura
si afaciente receos crit. Hinc cnĩ &iam maxime cõmendat quale
bonums it ds. qͣndo nulli ab co recedente bene est. Sic autt̃ quidã
ds quasi nc̃ ñ uidcant uniuersũ genus humanũ diaboli insidus sinc

Expanded text:
on mihi uidetur magnae laudis futurum fuisse hominem, si propterea posset bene uiuere, quia nemo male uiuere suaderet, cum et in natura posse et in potestate haberet uelle non esse praesciebat, cum id facturus esset propria uoluntate per culpam et ordinandus esset illius aequitate per poenam, ut etiam . sic ostenderet marum uoluntatibus etiam malis, cum illae peruerse uterentur naturis bonis? Nec arbitrandum est, quod esset hominem deiecturus iste temtator, nisi praecessisset in anima hominis quaedam elatio conprimenda, ut per humiliationem peccati, quam de se falso praesumserit, disceret. uerissime quippe dictum est: ante ruinam exaltatur cor et ante gloriam poenae fuerat demonstrandum quam bene non se habeat facta natura, si a faciente recesserit. hinc enim etiam maxime commendatur quale bonum sit deus, quando nulli ab eo recedenti bene est, \'. , quia deus, quasi nunc non uideant uniuersum genus humanum diaboli insidiis sine
Abbreviated transcription (Latin):
nt uitut ips iacobus Si quid dicat se fidẽ habere. oꝑa autẽ non
nabrais nunud poterit fides saluare cũ: Et quis ẽ. inquiunt de
quodis qss paulus. ipse autẽ saluus crit. sic tamen quasi pignẽ:
Sil qusiste sit inquiramꝰ. hunc tamen non ẽẽ. certissimũ c̃: ne
cat. nũquid poterit fides saluare cũ : Inueniemꝰ gͦ quis possit
slu pignẽ. si prius inuenercͥmꝰ quid sit in fu&idam̃to habere
xim. Iuisquis itaq sic habet incorde xp̃m. ut ei terrena & tẽpo¬
du nec eaquae licita st̃ atq concessa preponit: fundam̃tum
sbit xp̃m. Si autt̃ preponit. & siuideatur habere fidẽ xp̃i. non
c̃ tanen ineo fundamentũ xp̃c̃. cui tulia prȩponunt᷑: Quantoma¬
qs s salutaria precepta contẽpnens committat illicita. non pre¬
posusse xp̃m sed post posuisse conuincitur. dũ ꝑflagitiũ suã degit

Expanded text:
s Iacobus: Si quis dicat se fidem habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus: Ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem? Simul quis iste sit, inquiramus; hunc tamen non esse certissimum est, ne habeat, numquid poterit fides saluare eum? Inueniemus ergo quis possit saluari per ignem, si pri. quisquis itaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporaria nec ea quae licita sunt atque concessa praeponat, fundamentum habet Christum; si autem praeponit, etsi uideatur habere fidem Christi, non est tamen in eo fundamentum Christus, cui talia praeponuntur; quanto magis, si salutaria praecepta contemnens committat inlicita, non praeposuisse Christum, sed postposuisse conuincitur, quem posthabuit
Abbreviated transcription (Latin):
acuius beatitudine lapsusẽ. homo. Hiericho int̾̃p̃tatur luna:
asignificat mortalitatẽ nrãm. ideo quod nascitur & defe̾cit
Latrones sunt diaboli & angeli eiꝰ quicũ expoliauerunt stola¬
tatis. Plagis imposuerunt peccata suadendo: Semiuiuo
ꝓdesse ad salutẽ. Samaritanꝰ dñs quicustos interp̃tatur: allis

Expanded text:
cujus beatitudine lapsus est. Jericho luna interpretatur, et significat mortalitatem nostram, propter quod nascitur, crescitLatrones, diabolus et angeli ejus, qui eum spoliaverunt immortalitate, et plagis impositis peccata suadendo reliquerundesse ad salutem. Samaritanus, Custos interpretatur: et id
Abbreviated transcription (Latin):
ponere dicimꝰ. Sic̃ autẽ dicta. ita facta finguntur sine mendacio
uit eo tempore quod illa poma nonerant. Ergo quod dñs se longi
us finxit ire. hospitalitatis officio ad suã cognitionẽ ꝑuenire posse
discipulos intimauit: Ut cũ longius ipse abhominib abscesserit.
suꝑ omnes caelos. tam̃cũ eis sit qui ita exibent seruis suis Tenet gͦ¬

Expanded text:
r. sicut autem dicta, ita etiam facta finguntur sine mendacio uit eo tempore, quo illa poma nondum essent. non enisi quia hospitalitatis officio ad suam cognitionem peruenire posse homines intimauit? ut, cum longius ipse ab hominibus abscesserit super omnes caelos, tamen ita cum eis sit qui haec exhibent seruis eius,
Abbreviated transcription (Latin):
IBRUMR DEBORIO COMIUARLINUPER EBIBIDUS: IN QUOETIA
xp̃i uirgines commonuimus atque monuimus: ne ꝓpter excellentiã mu¬
neris amplioris quod diuinitus acceperunt: contemnant in sui comparatione
patres et matres populi dei hominesque illos. quos tamquam oliuã cõmen¬
dat a postolus ne superbiat insertus oleaster . qui uenturo xp̃o &iã filiorũ
Eꝓpagatione seruiebant : ideo meriti inferiores esse arbitrentur
uiure diuino continentia conubio. & nubtuis pia uirginitais ante ponitur:
inllis quippe parabantur & parcuriebantur futura : quae nunc impleri
nibiliter : et efficacit̃ cernimus: Quorũ &iã uita coniugalis ꝓphecica
fut: unde non consuetudine humanorũ uotorũ atque gaudiorũ. sedualde
fundo consilio dĩ. in quibus dã eorũ fecunditas honorari ÷ in quib &iã fecunda
sterilitas meruit: hoc e eͦmpore quibus dictum ẽ. si se non continent. inu

Expanded text:
ibrum de Bono Coniugali nuper edidimus, in quo etiam Christi uirgines commonuimus atque monuimus, ne propter excellentiam muneris amplioris, quod diuinitus acceperunt, contemnant in sui conparatione patres et matres populi dei hominesque illos, quos tamquam oliuam commendat apostolus, ne superbiat insertus oleaster, qui uenturo Christo etiam filiorum propagatione seruiebant, ideo meriti inferioris esse arbitrentur, quia iure diuino continentia conubio et nuptiis pia uirginitas anteponitur. in illis quippe parabantur et parturiebantur futura, quae nunc impleri mirabiliter et efficaciter cernimus, quorum etiam uita coniugalis prophetica fuit: unde non consuetudine humanorum uotorum atque gaudiorum, sed ualde profundo consilio dei in quibusdam eorum fecunditas honorari, in quibusdam etiam fecundari sterilitas meruit. hoc uero tempore quibus dictum est: si se non continent, nu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia fugere fortasse uoluer : sed quis non uideat quod ista in anna et ridend
pocius quã refellenda detali cognitore nondicerent. si ꝑsua causa possent ul
aliquid inuenire quod dicerent. scimus quã multi uestrũ et forte omnes ai
ne omnes dicere soleatis osi in unũ locũ conuenirent. si aliquando conferrs
illis disputantib ueritas appareret Ecce factũ ẽ. ecce conpicta ẽ falsitas tura
rut uertas: Quid adhuc fugit᷑ unitas quid adhuc contemnit᷑ caritas.: Quid i
o nomina hominũ diuidi qui nos creauit unus est deus. qui nos redemit unus est
s quinos consotiare debet : unus est sp̃s : lam nomendm̃ honoretur. eta pparit
usis iniocunditate : ut a gnoscatis fratres uestros in ipsius unitate : lamin ꝓse¬
utiombus epis coporũ uestrorũ qui nos separabit errores uictus. aliquando in
ydibus uestros uincatur et diabolus. et gregi suo collecto atque pacato sit ꝓpi¬

Expanded text:
nisi quia fugere fortasse voluerunt. Sed quis non videat quod ista inania et ridenda potius quam refellenda de tali Cognitore non dicerent, si pro sua causa possent validum aliquid invenire quod dicerent? Scimus quam multi vestrum, et forte omnes aut pene omnes, dicere soleatis, O si in unum locum convenirent o si aliquaatque illis disputantibus ueritas appareret!\' ecce factum est, ecce conuicta est falsitas, ecce apparuit ueritas. quid adhuc fugitur unitas, quid adhuc contemnitur caritas? quid nobis opus est per nomina hominum diuidi? qui nos creauit unus est deus, qui nos redemit unus est Christus, qui nos consociare debet unus est spiritus. iam nomen domini honoretur et appareat uobis in iucunditate, ut agnoscatis fratres uestros in ipsius unitate. iam in prosecutionibus episcoporum uestrorum qui nos separabat error est uictus: aliquando in cordibus uestris uincatur et diabolus et gregi suo collecto atque pacato sit propi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. quid nisi expoliationc̃ mortalitatis. quã de carnalͦ
& potestates fidutialiter triũ phanscos insemetipso. Ria
dicit eruens se carnẽ : co loco carnẽ mortalitatẽ carnis intels
talitas ꝓprie caro appellatatast: quia milla resurrectuons.
mortalitate nonerit. Propt̾ca scriptũ c̃ caro & iangum¬
uerbis solctis calũpniari fidei nrãe quacredimꝰ huiꝰ omasi
ea quac sequuntur. inquib apostolus aꝑte quoddicat expont
uolens enĩ ostendere quid quo loco dixerit carnem: continus
iccit. Neque corruptio incorruptionẽ possidebit. Hoca
corpꝰ quod ꝓpt̃ mortalitatẽ ꝓprie caro nominatur. muts
in resurrectione: ut iam non sit corruptibile atq mortde
Quod neputetur nrã suspitione dici ipsa ciꝰ quac secunt᷑ io
consulte. Ecce inquit misterium dico. Omnes quidẽ m¬
gemus. non tam̃ om̃s immutabimur: in atomo. inictuoul
in nouissima tuba. Canet enĩ tuba. & mortui resurgent i¬
corrupti & nos inmutabimur. Oportet enĩ corruptibil hi

Expanded text:
nis ? quid nisi expoliationem mortalitatis, quam de carnali plavit, fiducialiter triumphans eos in semetipso . Quod enim dicit exuisse se carnem, eo loco carnem mortalitatem carnis intellimortalitas proprie caro appellata est, quia in illa resurrectionis immortalitate non erit: propterea scriptum est, Caro et sanguverbis solea quae sequuntur, in quibus aperte Apostolus quid dicat exponit; volens enim ostendere quid eo loco dixerit carnem, continuo subjecit: Neque corruptio incorruptionem possidebit. Hoc enim corpus quod propter mortalitatem proprie caro nominatur mutari dicit in resurrectione, ut jam non sit corruptibile atque mortale. Quod ne putetur nostra suspicione dici, ipsa ejus quae sequuntur verba consulite. Ecce, inquit, mysterium dico: Omnes quidem resurgemus, non tamen omnes immutabimur, in atomo, in ictu oculi, in novissima tuba. Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur; oportet en
Abbreviated transcription (Latin):
urrupti essemꝰ. causã tã malã &pernos et ꝑ illos conuictã cito etiã fi niremus:
ac uõ uł inde credite nos aex animo ad fuisse & aliquid ꝓdesse uoluisse : quod multũ
quendo egimus. ne quod actũ ẽ facile legeretur & nos esse uictos cito cognosceret᷑:
locabeis nonfieret. nec ipsis nec nobis iurantib forsitan crederet: illa quae ꝓ
iscontra se. et tã multa dixer̃. et tã multa leger. gratis eos nobis omnia prȩstitis se:
secam̃ ipsis sed dõ potius hinc agimꝰ gratias: ut enĩ illa omnia. uelloquendo. uel
pendo ꝓcausa nostra ꝓmerẽnt atq ꝓpalarent : ueritas eos torsit. ñ caritas inuitauit
uppt̃ fratres. sitam̃ ñ iras cimini : quia fr̃s uocamꝰ Ilienĩ cũ. aͥ nobis audirent

Expanded text:
corrupti essemus, causam tam malam et per nos et per illos conuictam cito etiam finiremus. corrupti essemus, causam tam malam et per nos et per illos conuictam cito etiam finiremus. nunc uero uel inde credite nos ex animo adfuisse et aliquid prodesse uoluisse, quod multum loquendo egimus, ne quod actum est facile legeretur et nos esse uictos cito cognosceretur\'. si hoc ab eis non fieret, nec ipsis nec nobis iurantibus forsitan crederetur illa, quae pro nobis contra se et tam multa dixerunt et tam multa legerunt, gratis eos nobis omnia praestitisse. nec tamen ipsis, sed deo potius hinc agimus gratias. ut enim illa omnia uel loquendo uel legendo pro causa nostra promerent atque propalarent, ueritas eos torsit, non caritas inuitauit. Quapropter, fratres, si tamen non irascimini quia fratres uocamus — illi enim, cum hoc a nobis audirent
Abbreviated transcription (Latin):
neũ nossemus deũ timentem. ut iusticiae dilectorem . et ab omnib: huius mo
sordib alienũ : nos in illum talem sus pitionẽ dirigere deberemus: quinimia
mientia cum eos uideret premi ueritate. nec eis uideri uellet aduesus
qmiũ patient̃ pertulit homines per inania uagantes: et tã multa suꝑ¬
ua dicentes et ad eadẽ totiens conuicta redeuntes. ut gesta tantis uoluminib
arata. pene omnes pigeret euoluere. et quẽ ad modũ acta causa sit legen
icognoscere : quod illi utrũ magis in opra ueritatis. anindustria calliditatis
erint nescio: Hinc tam̃ solũ causã tãpessimũ. ut cũ que ad iuuare potuer :
u potius deserere debuerune : Denique sin illos qui eger̃. intendant caeteri
uisationẽ. eosque potius asserant a nobis fuisse corruptos. ut togꝓsecutionib:
dase ꝓlatis lectionibus sicadiuuarent causã nostra : sic perimerent suã. Nescio
uemadmodum se possint defendere et abista suspitione purgare. nisi forte dicant

Expanded text:
eum nossemus deum timentem et iustitae dilectorem et ab omnibus huiusmodi sordibus alienum, nos in illum talem suspicionem dirigere deberemus, qui nimia patientia cum eos uideret premi ueritate nec eis uideri uellet aduersus, nimium patienter pertulit homines per inania uagantes et tam multa superflua dicentes et ad eadem totiens conuicta redeuntes, ut gesta tantis uoluminibus onerata paene omnes pigeret euoluere et quemadmodum acta causa sit legendo cognoscere. quod illi utrum magis inopia ueritatis an industria calliditatis egerint nescio. hinc tamen solum causam tam pessimam utcumque adiuuare potuerunt, quam potius deserere debuerunt. denique si in illos qui egerunt intendant ceteri accusationem eosque potius asserant a nobis fuisse corruptos, ut tot prosecutionibus uel a se prolatis lectionibus sic adiuuarent causam nostram, sic perimerent suam, nescio quemadmodum se possint defendere et ab ista suspicione purgare, nisi forte dicant: \'si
Abbreviated transcription (Latin):
umboni fideles et regis eteni deuotissimi ꝓuinciales fortissimis eius
litibus usque adista seruire: ut sibi nec aquam implere cogantur:
ium &iam illos qui tunc erant hierusolimae. nouo gra du iusticiae
ongessi sunt: Nam illis fam e ĩminente et ꝑ prophetas qui tunc
ot ante prȩdicta boni fideles exgretia frumentꝰ miserunt : ex qui¬
siredo quodilli sibi panem fecerunt. aut certe faciendum curauerunt:

Expanded text:
etiam boni fideles et regis aeterni deuotissimi prouinciales fortissimis eius etiam boni fideles et regis aeterni deuotissimi prouinciales fortissimis eius militibus usque ad ista seruire, ut sibi nec aquam inplere cogantur, si iam etiam illos, qui tunc erant Hierosolymae, nouo gradu iustitiae supergressi sunt. nam illi fame inminente et per prophetas, qui tunc erant, ante praedicta boni fideles ex Graecia frumenta miserunt, ex quibus credo quod illi sibi panem fecerunt aut certe faciendum curauerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptereasedicunt operari nondebere : quia nec uolucrescli seminis
neque metunt: de quibus dñs nobis simi¬
litudinẽ dedit sediđ
libus necessariis cogitemus: Curergo
non attenduro p
sequitur : neque enim hoc tantum
egunant neque metunt : sedadiettum qt : neque congregant ina pothetas. A po¬
dis aitem uel horreai: uerbum ex uerbo repostoria dici possunt : Cur ergo isti
anus otiosas et plena repostoria uolunt habere : Cur eaquȩ sumunt exlabo¬
abis aliorũ recondunt et seruant unde cotidie ꝓferatur : Curdenique mo¬
ui et coqunt: hoc enimaues non faciunt : A ũt si repperiunt quibus hocopus
incque persuadeant ut eis per singulos dies escas ad ferant prȩparatas sal
nsibi a quam uel defontibus afferunt. uel decisternis. aut puteis hau¬
suit et reponunt: hoc uolatilia non faciunt: Sed si hoc placet : studeant

Expanded text:
enim propterea se dicunt operari non debere, quia nec uolucres caeli seminant enim propterea se dicunt operari non debere, quia nec uolucres caeli seminant neque metunt, de quibus nobis dominus similitudinem dedit, ne de talibus necessariis cogitemus. cur ergo non adtendunt quod sequitur? neque enim hoc tantummuia non seminant neque metunt, sed adiectum est: neque congregant in apothecas. apothecae autem uel horrea uerbum ex uerbo repostoria dici possunt. cur ergo isti manus otiosas et plena repostoria uolunt habere? cur ea, quae sumunt ex laboribus aliorum, recondunt et seruant, unde cotidie proferatur? cur denique molunt et coquunt? hoc enim aues non faciunt. aut si reperiunt, quibus hoc opus quoque persuadeant, ut eis per singulos dies escas adferant praeparatas, saltem sibi aquam uel de fontibus adferunt uel de cisternis aut puteis hauriunt et reponunt: hoc uolatilia non faciunt. sed si hoc placet, studeant
Abbreviated transcription (Latin):
et aliorũ monasteriorũ in saluberrima dsci plina secundum a postol can u
uiuentium sed &iã insultantes melioribus tam quam conserutiuta
glu predicantes pigritiam: tam quam preuarica tricem de cusantes m¬
diam: Mrulto enini miseri cordius operatur erga animas in firmotĩ an
frangit : Qua ꝓpter ut inamisti qui uacare ulunt manibus omnnou¬
rent et linguis. Neque enim tam multos adimitationem inuitarent : scq
tantum exempla pigra. sed siam muta ꝓponerent: Nincuer con¬
a postolum xp̃i recitant euange Lid̃ xp̃i : Ita enim mirabila sunt opeasi¬
rum ut impedireudint euangelio : quoda postolus ideo prȩcopt etft
ne impediretur ipsum euangelium : Ct tamen si cos ex ipsis cuangdi
bis setundũ eorum intellectum uiuere cogamus: priores nobis suadn
buntur . quam non ita sint intellegenda ut intelligunt: Certe

Expanded text:
et aliorum monasteriorum in saluberrima disciplina secundum apostolicam normam et aliorum monasteriorum in saluberrima disciplina secundum apostolicam normam uiuentium, sed etiam insultantes melioribus, tamquam conseruatricem euangelii praedicantes pigritiam, tamquam praeuaricatricem accusantes misericordiam. multo enim misericordius operatur erga animas infirmorum, quifrangit. quapropter utinam isti, qui uacare uolunt manibus, omnino uacarent et linguis! neque enim tam multos ad imitationem inuitarent, si eis non tantum exempla pigra, sed etiam muta proponerent. Nunc uero contra apostolum Christi recitant euangelium Christi. ita enim mirabilia sunt opera pigrorum, ut inpedire uelint euangelio, quod apostolus ideo praecepit et fecit, ne inpediretur ipsum euangelium. et tamen, si eos ex ipsis euangelii uerbis secundum eorum intellectum uiuere cogamus, priores nobis suadere conabuntur, quam non ita sint intellegenda, ut intellegunt. certe
Abbreviated transcription (Latin):
imculo malae disciplinȩ se contegunt. ut ex malẽ intellecto euan¬
suorecepta a postolica peruertere meditentur : Vere uolatilia celi :
d siperbiam sẽ in altũ
extollendo: et fenũ agri : sed car¬
uto sentiendo
Contigit enim eis: quod inuiduis
bus in disciplina¬
tis cauendũ idem apostolus dicit:
Simul cum et otiose essẽ discunt: Non solũ aitem otiosȩ sedisis cunos
bis uris dolemus t plangimus quia duersus cum ipsum in cuius epitelse
ad sari mlitium ueneriit ut placcant cui se ꝓͥbareunt: cum cosidee oet que
corporis et iitegritate ualitudinis ut non slum erudiri sedonis optrairi euil
a postolum possint : excepti istorũ otiosis corruptisque sermonbus qui
care perimpertum tirociniũ non ualcant : in eandem labem pestisftera ur¬
gone mutantur: Non solum nonimitantes obedientiam scorũ quiete opcatiu

Expanded text:
umbraculo malae disciplinae se contegunt, ut ex male intellecto euanumbraculo malae disciplinae se contegunt, ut ex male intellecto euangelio praecepta apostolica peruertere meditentur: uere uolatilia caeli, sed per superbiam se in altum extollendo, et fenum agri, sed carnaliter sentiendo. Contigit enim eis, quod in uiduis iunioribus indisciplinatis cauendum idem apostolus dicit: simul enim et otiosi esse discunt; non solum autem otiosi, sed etiam curitiam in malis uiris dolemus et plangimus, qui aduersus eum ipsum, in cuius epistulisam militiam uenerint, ut placeant cui se probarunt, cum ita uigeant uiribus corporis et integritate ualetudinis, ut non solum erudiri, sed etiam operari secundum apostolum possint, excepti istorum otiosis corruptisque sermonibus, quos iudicare per inperitum tirocinium non ualeant, in eandem labem pestifera contagione mutantur, non solum non imitantes oboedientiam sanctorum quiete operantium
Abbreviated transcription (Latin):
sticana. et exopificum exercitatione et plebeio labore tanto utiq
ltius quanto fortius educati : qui si non ad mittantur : graue delictum
. Multi enim ex eonumero uere magni et imitandi extiterunt
um ꝓpterea et in firma mundi elegit deus ut confunderet fortia
stulta mundi elegit ut confunderet sapientes. et i gnobilia mundi
tta quae non sunt tan quam sint. ut ea quȩ sunt euacuentur . ut non
ritir omnis caro çoram deo: Hȩc itaque pia et scã cogitatio facit. ut si ã
lis admitantur : qui nullum afferant mutate in melius uitȩ documen¬
insieque enima pparet. utrum ex pro posito seruitutis dei uenerint :
utam inopem et laboriosam fugienteg. uacare pasci atque uestiri uolu¬
nt : et in super et honorari ab eis a quibus comtempmi conteriꝰque consueue¬
it Tales ergo qũo se quominus operentur de in firmitate corporis ex¬
die nompossunt . Preteritae quippeuitȩ consuetudine conuincuntur:

Expanded text:
rusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto utique rusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto utique felicius quanto fortius educati: qui si non admittantur, graue delictum est; multi enim ex eo numero uere magni et imitandi extiterunt. nam propterea et infirma mundi elegit deus, ut confunderet fortia; et stulta mundi elegit, ut confunderet sapientes; et ignobilia mundi et ea quae non sunt, tamquam sint, ut ea quae sunt euacuentur, ut non glorietur omnis caro coram deo. haec itaque pia et sancta cogitatio facit, ut etiam tales admittantur, qui nullum adferant mutatae in melius uitae documentum. neque enim adparet utrum ex proposito seruitutis dei uenerint, an uitam inopem et laboriosam fugientes uacui pasci atque uestiri uoluerint et insuper honorari ab eis, a quibus contemni conterique consueuerant. tales ergo quoniam se, quo minus operentur, de infirmitate corporis excusare non possunt praeteritae quippe uitae consuetudine conuincuntur —
Abbreviated transcription (Latin):
denda est eorum in firmitas et ferenda: golent enimtales nor
melius sicut multi putant. sed quod est uerum. languidius
educati : laborem operũ corporalium sustinere non posse
Tales fortasse multi erant in hiera solima: nam et scros
est quod prȩdia sua uendiderint. et pretia eorũ ante po
a postolorum posuerint : ut distribueretur unicuiq sica
ois ertt: Quia ꝓpe inuenti sunt. et utiles fuerunt gentib quae
ldorum cultu ex longinco uocabantur: secundũ illud quod dictũ
exion prodiȩtlex : et uorbũ domini ex hierus alem. debitores
drum dixit a postolus ex gentibus xp̃ianos: debitores inquit eorum
ut: et addidit quare : Si ẽnim spitalibus eorũ inquit communi cauerunt
eits: aebent et in carnalibus ministrare eis : Nunc autem ueniunt ple¬
umq. adhanc ꝓfessionem seruitutis dĩ et exconditione seruili. uel
lsam liberti uel ꝓpter hoc adomnis liberati si ue liberandi : et ex uita

Expanded text:
denda est eorum infirmitas et ferenda. solent enim tales non denda est eorum infirmitas et ferenda. solent enim tales non melius, sicut multi putant, sed, quod est uerum, languidius educati laborem operum corporalium sustinere non posse. tales fortasse multi erant in Hierosolyma. nam et scriptum est, quod praedia sua uendiderint et pretia eorum ante pedes apostolorum posuerint, ut distribueretur unicuique, sicut opus erat. quia prope inuenti sunt et utiles fuerunt gentibus, quae ab idolorum cultu ei longinquo uocabantur, secundum illud, quod dictum est: ei Sion prodiet lex et uerbum domini ex Hierusalem, debitores eorum dixit apostolus ex gentibus christianos. debitores, inquit, eorum sunt, addidit quare; si enim spiritalibus eorum, inquit, communicauerunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita
Abbreviated transcription (Latin):
soluerem : sidicerem quia et iuste diceremꝰ credendum esse a postis i
enim sciebat cur in ecclesis gentium nono porterit putari uenlitus¬
gelium nonculpans coa postolos suos. sed distinguens ministeriunsa
quia ta interse distribuerant ꝓcul dubio ad monente spu sco as¬
gelitandi ꝓuintias. ut paulus et barnabas ad gentes irent illi ia
incircumcisionem: Hoc tamen eum prȩcopisse his qui non habebant cus
modi potestatem: ea quac um multa dicta sunt manisestant stius
fratres nr̃ temere sibi arrogant quantum ex istimo. quode nusi
habeant potestatem: Si enim euangelistae sunt: fateor habent
ministri altaris dispensatores sac ramentorum : bene sibi istam
non arrogant.: sed pline uindicant potestatẽ. Si saltem habebant
aliquid in hoc seculo quo facile sine opifitio sustentarent istam
uitam. quod comuersi addm̃ in gentibus dispertiti sunt : et cri¬

Expanded text:
soluerem, si dicerem, quia et iuste dicerem credendum esse apostolo. ipse soluerem, si dicerem, quia et iuste dicerem credendum esse apostolo. ipse enim sciebat, cur in ecclesiis gentium non oporteret portari uenale euangelium, non culpans coapostolos suos, sed distinguens ministerium suum, quia ita inter se distribuerant procul dubio admonente spiritu sancto euangelizandi prouincias, ut Paulus et Barnabas ad gentes irent, illi autem in circumcisionem. hoc tamen eum praecepisse his, qui non habebant eius modi potestatem, ea quae iam multa dicta sunt manifestant. Isti autem fratres nostri temere sibi adrogant, quantum existimo, quod eius modi habeant potestatem. si enim euangelistae sunt, fateor, habent; si ministri altaris, dispensatores sacramentorum, bene sibi istam non adrogant, sed plane uindicant potestatem. Si saltem habebant aliquid in hoc saeculo, quo facile sine opificio sustentarent istam uitam, quod conuersi ad deum indigentibus dispertiti sunt, et cre
Abbreviated transcription (Latin):
sst: et non siei credit falla cem putat ac ni chilominus non imitatur
illo uero qui dicit. hȩc est uera iusticia. ut nihil corporaliter operar¬
o imitemur uolatilia cȩli Quo quialiud tale fuerit operatus. contra
angelium facit : quis quis animo infirmus hȩc audit et credit. non quia sic
tut sed quia sic esat lugendus est : Hinc ex oritur altera questio fortasse
bindleat. Quidergo ceteri a postoli et fratres dni. et cephas. Quia non
soastur peccabant ÷ aut afferrebant impedimentum euangelio:
s ditbeatus paulus ideo se non usum hac potestate. ne quodimpedimen
daret euangelio xp̃i: Si enim peccauerunt quii nonoperaitis irT
non ors dcc peruit potestatem non operandi s ed decuan gelio uunig
peccauerunt : nullũ euangelio impedimentũ dederunt: Nequern
liberum est et uti & non uti hac potestite: Hanc questionembpucs

Expanded text:
sit, et non si ei credit, fallacem putat. ac nihilominus non imitatur. ab sit, et non si ei credit, fallacem putat. ac nihilominus non imitatur. ab illo uero, qui dicit: haec est uera iustitia, ut nihil. corporaliter operando imitemur uolatilia caeli, quoniam qui aliquid tale fuerit operatus contra euangelium facit, quisquis animo infirmus haec audit et credit. non quia sic uacat, sed quia sic errat, lugendus est. Hic exoritur altera quaestio. fortasse enim dicat: quid ergo? ceteri apostoli et fratres domini et Cephas, quia non operabantur, peccabant? aut adferebant inpedimentum euangelio, quia dixit beatus Paulus ideo se non usum hac potestate, ne quod inpedimentum daret euangelio Christi? si enim peccauerunt, quia non operati sunt, non ergo acceperant potestatem non operandi, sed de euangelio uiuendpeccauerunt, nullum inpedimentum dederunt. neque enliberum est et uti et non uti hac potestate. Hanc quaestionem breuiter
Abbreviated transcription (Latin):
ss qui euangeliũ annuntiant do ouangelio uiuere. ego autem nullius horũ
uiussum & ceterahuius modi : aut exponant aliter. aut si prȩclarissinia luce
urtatis urgentur : intelligant et oboediant : Aut si obedire uel nolunt.
d nom possunt : saltemillos qui uolunt meliores. qui autem et possunt:
ditiores esse fateantur: Aliud est enim corporis infirmitatem. uel
irim allegare. uel falsam pretendere : aliud autem sic decipi & sic de¬
uere: ut in super ideo uideatur in seruis dĩ maior esse iusticia. quia po¬
uit inter imperitos regnare pigritia : Qui enim ueram corporis osten¬
t infirmitatem humane tractandus est: Qui autem falsam pretendit.
tan unci non potest. deo timendus est : Neuter tamen eorum pernitiosam
telam figit. quia bonus seruus dei et manifesto in firmo fratri suo seruit.
tfalenti credit. quia malũ cũ non putat. non imniitatur: ut ma

Expanded text:
eos qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere; ego autem nullius horum eos qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere; ego autem nullius horum usus sum et cetera huius modi aut exponant aliter aut, si praeclarissima luce ueritatis urgentur, intellegant et oboediant: aut, si oboedire uel nolunt uel non possunt, saltem illos, qui uolunt, meliores, qui autem et possunt, feliciores esse fateantur. aliud est enim corporis infirmitatem uel ueram allegare uel falsam praetendere, aliud autem sic decipi et sic decipere, ut insuper ideo uideatur in seruis dei maior esse iustitia, quia potuit inter inperitos regnare pigritia. qui enim ueram corporis ostendit infirmitatem, humane tractandus est; qui autem falsam praetendit et conuinci non potest, deo dimittendus est. neuter tamen eorum perniciosam regulam figit, quia bonus seruus dei et manifesto infirmo fratri suo seruit et fallenti cum credit, quia malum eum non putat, non imitatur ut malus
Abbreviated transcription (Latin):
nec animum humanũ turbulentis implicatiomibus in uoluta pa¬
turbent : Ibi &iam dicitur quid operabatur a postolus Post ha ins
egressus abathenis : uenit corinthũ: Itcũ inuenisset quendand
nõmine aquilã ponticũ genere recens aduenientem abitaliii
priscillã uxorem ipsius. ꝓpterea quodiussis set claudus discdes
omnes iudeos a roma : Accessit illos et ꝓpterartis similitudnin
mansit apud illos opus fatiens : erint enim tabernaculorũ artisic
hos anati fuerint allegorice interpretari: ostendunt quo modo ꝓfitiant in ȩcde¬
uccis litteris quibus seuacare gloriantur : Et certe illa quȩ supra dicta sun T
ioqud solus ego et barnabas non habemus potestatem non operandi et
ansumus usihac potestate. et cũ possemus oneri uobis esse ut xp̃i aposto¬
li et nocte et die operantes. nequem uestrũ grauaremus. et dñs ordinauit

Expanded text:
ne animum humanum turbulentis inplicationibus inuoluta perne animum humanum turbulentis inplicationibus inuoluta perturbent. Ibi etiam dicitur quid operabatur apostolus. posthaec, inquit, egressus ab Athenis uenit Corinthum. et cum inuenisset quendam iudaeum nomine Aquilam, Ponticum genere, recens aduenientem ab Italia, et Priscillam uxorem ipsius, propterea quod iussisset Claudius discedere omnes iudaeos ab Roma, accessit ad illos et propter artis similitudinem mansit apud illos opus faciens; erant enim tabernaculorum artifices. hoc si conati fuerint allegorice interpretari, ostendunt, quomodo proficiant in ecclesiasticis litteris, quibus se uacare gloriantur. et certe illa, quae supra dicta sunt: numquid solus ego et Barnabas non habemus potestatem non operandi? et: non sumus usi hac potestate, et: cum possemus oneri uobis esse ut Christi apostoli, et: nocte et die operantes, ne quem uestrum grauaremus. et: dominus ordinauit
Abbreviated transcription (Latin):
tam necessaria disputatio ut sermo produceretur us que ad mediũ
otis tamquam excidisset eis quod eo diẽ non esset ieiuniũ. Quan
editem in aliquo loco immoraturus cotidie dis płtabat quis du¬
ertiuere betas cu habusse adioc offitium deputatas: Namqo
atsonos cumeieti qu asfudiosis simos rerum inqustore nia
dt bemenses autemi et aduens hospites : Adnichil aliudunc abante pens
fut at henis: non fuisse operatum : ꝓ pterhoc enim et ex ins cedona
pldatur eius indigentia sicut dicit in setunda ad corinthiost qure
g alus horis et noctibus poterit. quia ita ualebat et anomo peun
tractus est una sabbatierat : qui dies domi nicus dicitur : Vinde intils¬
gimus eum non fuisse cum iudȩis. sedcũ xp̃ianis: quan do & iadut t
narrator ad frangendũ panem se fuisse collectos: Et ipsa est quts
gubernatio ut omnia suis temporibus distributa ex ordinegtsi

Expanded text:
et tam necessaria disputatio, ut sermo produceretur usque ad medium et tam necessaria disputatio, ut sermo produceretur usque ad medium noctis, tamquam excidisset eis quod eo die non esset ieiunium; quando autem in aliquo loco inmoraturus cotidie disputabat, quis dubitauerit horas eum habuisse ad hoc officium deputatas? namque apud Athenas cum esset quia studiosissimos rerum inquisitores idicit: Athenienses autem et aduenae hospites ad nihil aliud uacabant quam bus fuit Athenis, non fuisse operatum; propter hoc enim et ex Macedonia supplebatur eius indigentia, sicut dicit in secunda ad Corinthios. quamquam et aliis horis et noctibus poterat, quia ita ualebat et animo et corpore. rotractus est, una sabbati erat, qui dies dominicus dicitur: unde intellegimus eum non fuisse cum iudaeis, sed cum christianis, quando etiam dicit ipse narrator ad frangendum panem se fuisse conlectos. et ipsa est optima gubernatio, ut omnia suis temporibus distributa ex ordine gerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
noccupat᷑ ut manibus operari nonuacet. nonquid hoc omnes iN
aonasterio possunt uenientibus adse. exalio genere uitae fratribus
didiuinas lectiones exponere. uel deali quibus questi onibus salubriter
sputare: Quando ergo non omnes possunt . cur sub hoc obtentu omnes
ucite uolunt: Quam quam etsi omnes possent. uicissitudine facere
herent : Non solum neceteri a necessariis operibus occuparentur.
deiam qr sufficit ut audientibus pluribus: unus loquatur: Deinde
siapostolo. quomodo uacaret operari manibus suis. nisi ad erogan
ierbum dei certa tempora constitueret: Neque enĩ et hoc deus late¬
n iosuduit: Nam et cuius artis õpifex fucrit. et quibus temporibus
earet dispensando eutangelio: scã scriptura non tacuit: Na in cũ
i des ꝓfectionis urgeret introade constitutum. &iã in una sabati
ingregatis fratribus ad frangendum panem : tanta fuit intentio

Expanded text:
occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus pluribus unus loquatur. deinde ipsi apostolo quomodo uacaret operari manibus suis, nisi ad erogandum uerbum dei certa tempora constitueret? neque enim et hoc deus latere nos uoluit. nam et cuius artis opifex fuerit et quibus temporibus uacaret dispensando euangelio, sancta scriptura non tacuit. nam cum eum dies profectionis urgeret in Troade constitutum, etiam in una sabbati congregatis fratribus ad frangendum panem tanta fuit intentio
Abbreviated transcription (Latin):
mus omnes opifices in quibus uanitatibis et plerumque oũ tis¬
tudinibus theatricarũ fabularum donent corda et linguassuss
cum manus abopere non recedant : Q uid ergo impedit serus
manib operantem in lege dñi meditari. et psallere nomini diii altissimi:
sanc ut adea discenda quȩ memoriter retolat. habeat sȩ posita tempora:
hor enĩ et illa bona opera fidelium subsidio splendorum necessariorum
qẽ nondebent : ut horae quibus aderudiendum animum itauacatur. ut
li opera corporalia geri non possint : non opprimant egestate  Qui autẽ
i diunt uacare lettioni nonne illic inueniunt qđ prȩcepit a postolus:
Quc ista est ergo peruersitas lectioni nolle optemperare . dumuult ei
uiart It ut quodbonum est dius legatur. ideo facere nolle quod legit᷑
Qus enim nesciat tanto citius quemq proficere cum bona legit
quinto citius facit qđ legit : Si aute malicui sermo erogandus est. a

Expanded text:
mus omnes opifices in quibus uanitatibus et plerumque etiam turmus omnes opifices in quibus uanitatibus et plerumque etiam turpitudinibus theatricarum fabularum donent corda et linguas suas, cum manus ab opere non recedant? quid ergo inpedit seruum dei manibus operantem in lege domini meditari et psallere nomini domini altissimi? ita sane ut ad ea discenda, quae memoriter recolat, habeat seposita tempora. ad hoc enim et illa bona opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praecepit apostolus? quae ista est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. Si autem alicui sermo erogandus est et ita
Abbreviated transcription (Latin):
ne labordot prȩpositis suis sine murmure abtempes ses ocan
uacum trainsigant operantibus ꝓpter infirmitates tamen erus
aliquorum et ꝓpter ecclesi asticas occupationes ued eruditionent
tor falitaris. deesse putauerint : Quidenim agorti ꝗtioren
corporaliter nolunt: cui reiuacent scire desi dero: Oritonbisi
quiunt et psalmis ec lectioni & uerbo di : Sc̃a plane uta et ⁊pi su¬
tatel audabilis : Sedsi abhis auocandi non sumus : nec mandicanas
et. nec ipsẽ escae cotidiae prȩparndȩ ut possint a pponiet al¬
mi. Si autem adista uacare seruos dei certis inter ualles tens¬
rum ipsius infirmitatis nec essitq scogit : curnon et prȩceits p¬
licis obseruandis aliquas partes temporũ deputamus : citiusens
ditur una oboedientis oratio: quam decem milia con tentoris
Cantica uero diuina cantare giã manibus operantes. facile posset
et ipsũ laborem tanquam diuino celeumate consolari Ang¬

Expanded text:
ne laborare, praepositis suis sine murmure obtemperare, ut hoc id unde uictum transigant operantibus, propter infirmitates tamen corporales aliquorum et propter ecclesiasticas occupationes uel eruditionem doctrinae salutaris deesse putauerint. Quid enim agant, qui operari corporaliter nolunt, cui rei uacent scire desidero. orationibus, inquiunt, et psalmis et lectioni et uerbo dei. sancta plane uita et Christi suauitate laudabilis; sed si ab his auocandi non sumus, nec manducandum est nec ipsae escae cotidie praeparandae, ut possint adponi et adsumi. si autem ad ista uacare seruos dei certis interuallis temporum ipsius infirmitatis necessitas cogit, cur non et praeceptis apostolicis obseruandis aliquas partes temporum deputamus? citius enim exauditur una oboedientis oratio quam decem milia contemptoris. cantica uero diuina cantare etiam manibus operantes facile possunt et ipsum laborem tamquam diuino celeumate consolari. an ignora
Abbreviated transcription (Latin):
ONPOTUIT APES APERTIUS SIONIFICARI NOUITISTA¬
oncra uiã portate. & sic adimplebitis legem xpi. Hanc eñĩ
lagem xp̃ĩ dicere intelligitur. qua ipse dñs p̃cepit. utnos in uicẽ
aligamus. Tantũ in eã sententia p̃cepti pondus c̃stituers. ut
dit Sed hoc officiũ non est sẽpit̾nũ. ꝑducit sane adbeatitudinẽ
sempiteria inquua nulla orunt onera nt̃a quȩ inuicẽ pa¬

Expanded text:
on potuit apertius significari noui testaonera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. hanc enim legem Christi dicere intellegitur, qua ipse dominus praecipit, ut nos inuicem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut tra portate. sed hoc officium non est sempiternum; perducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera I nostra, quae inuicem p
Abbreviated transcription (Latin):
E touiia illã suscepit hominẽ. nos autem qui homincs sunis
considerare debemus quod egritudinẽ siuic a numi siue cus¬
tis quã in homine alio uidemus. &iam nos haber potuns
aut possumus. Hoc gͦ exhibtamus ei cuius infirmitutm
porrait uolumus. quod ab illo nob uolumus eahiberi sinose¬

Expanded text:
nos autem homines sumus et considerare debemus, quod aegritudinem siue animi siue corporis, quam in homine alio uidemus, etiam nos habere potuimus aut possumus. hoc ergo exhibeamus ei cuius infirmitatem portare uolumus, quod ab illo nobis uellemus exhiberi, si fort
Abbreviated transcription (Latin):
ilis ꝑignẽ futuros: Quib respondens: hoc primum dico. nequis ea testimonia scripturarũ.
aum mixtionem bomoꝵ & maloꝵ in aeccła. uel presentem indicant. uel futuram p̃nuntiant
uucipiat : ut disciplinae se ueritatẽ siue diligentiam soluendã omnino atq omittendã :

Expanded text:
 ignem futuros. Quibus respondens hoc primum dico, ne quis ea testimonia scripturarum, quae conmixtionem bonorum et malorum in ecclesia uel praesentem indicant uel futuram praenuntiant, sic accipiat, ut disciplinae seueritatem siue diligentiam soluendam omnino atque omittendam
Abbreviated transcription (Latin):
BIDEMONDI CONSIITUTIONE SACRAE LITTIRAE LOCUNTUR
non cuidenter dr̃ utrum uel quo ordine cicati sunt angłi. sed
precermissi nonsuntꝰ. Uel caeli nomine ubidictũ c̃. in principio fecit
ascadũ & terrã. uelpotius lucis huius dequo loquor significati st̃.
fecit ds̃ caclũ &terrã. ut ante caelũ &terrã nichilaliud fecisse uideat᷑
ergo deinde omĩa crtundo disposita esse quac ꝑsex dieo c̃sũmata
narrantur. quomodo angłi p̃t̾mitterent᷑ tãquã ñessent inoꝑib
di aquib indic septimo requicuit. Opꝰaut̃ dĩ esse angloscertissimũ¬

Expanded text:
bi de mundi constitutione sacrae litterae loquuntur, non euidenter dicitur, utrum uel quo ordine creati sint angeli; sed si praetermissi non sunt, uel caeli nomine, ubi dictum est: In principio fecit Deus caelum et terram, uel potius lucis huius, de qua loquor, significati sunt. fecit Deus caelum. et terram, ut ante caelum et terram nihil aliud fecisse uideatur. : Cum omnia creando disposita sint, quae per sex dies consummata narrantur, quomodo angeli praetermitterentur tanquam non essent in operibus Dei, a quibus in die septimo requievit? Opus autem Dei esse angelos alibi
Abbreviated transcription (Latin):
sedux erom inter prȩtiti sunt: fefellit eos uerbi greci ambiglits
c uror et mulier eodemuerbo grecedicitur : Quan quam lesqus
rit a postolus ut falli non debuerit: Quia neque muliero ctus
ait. sed sor orẽ mulierem : neque ducendi. sed crcũ ducendi Verinan
alios unter pretes non fefellit hȩc ambiguitas et mulierẽ non iac in
cis desua subfantia nec essaria ministrarent : euangeliũ audat et ogiosa
quem ad modũ hoc ipsius dñi exem̃plo faciebat: Dñs enĩ noster more na

Expanded text:
sed 'uxorem\' interpretati sunt. fefellit eos uerbi graeci ambiguitas, quod et uxor et mulier eodem uerbo graece dicitur, quamquam hoc ita posuerit apostolus, ut falli non debuerint, quia neque "mulierem" tantummodo ait, sed \'sororem mulierem\' neque <ducendi\', sed ccil\'cumducendi\'. uerumtamen alios interpretes non fefellit haec ambiguitas et cmuliel\'em, non \'ut eis de sua substantia necessaria ministrarent, euangelium audiant et cognoscant, quemadmodum hoc ipsius domini exemplo faciebant. dominus enim noster more
Abbreviated transcription (Latin):
uo uuat. sicut̃ dñs constituit : quod ia consequentibus a pertissime demonstrauit:
adhoc enĩ et fideles mulieres habentes terrenã substantiam. ibant cum ois.
it minis trabant eis de substantia sua. ut nullius indigẽrent horũ quȩ ad sub¬
fantiã uitao huius pertinent: quod beatus paulus licere quidem sibi demons¬
bat. scut et ciseri a postoli faciebant : sed ea potestate se uti noluisse postea com¬
momet: Hoc quidam non entelligentes: non soruem mulierem an¬

Expanded text:
o uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam substantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae huius pertinent. quod beatus Paulus licere quidem sibi demonstrat, sicut et ceteri apostoli faciebant, sed ea potestate se uti noluisse postea commemorat. hoc quidam non intellegentes non \'sororem mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
nilierem circũ ducendi. sicut et c&eri a postoli et fratres dñ et cȩphas: Vide quẽ¬
ad nodũ pr̃imo ostendat quidsibi liceat: et idõ liceat quõ a postolus est : inde enĩ
ient : Nonsũ liber : Non sũ a postolus: & probatse a postolũ dicens. Nonne xp̃m
sb licete quod cȩeris a postolis Id est ut non operetur manibus suis sed ex euar

Expanded text:
mulierem circumducendi, sicut et caeteri apostoli et fratres Dmulierem circumducendi, sicut et caeteri apostoli et fratres Dadmodum primum ostendat quid sibi liceat, et ideo liceat quia apocoepit: non sum liber? non sum apostolus? et probat se apostolum dicens: nonne Chrissibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus suis, sed ex eua
Abbreviated transcription (Latin):
ceos abaliquo manducauimus sedinlabore & fatigatione die et nocte
ept . Idest qui non hanc potestatẽ quã ille habebat. ut tantum modo spirita¬
et apetantes manducent panẽ acerporali labore gratuitum : et quem ad¬
qdĩ dicit prȩcipimus et obsecramus in xp̃o. ut cũ silentio operantes suum
qium manducon : Nondis putent contra manifestissima uerba a postoli :¬
ui et hoc pertinet ad silentiũ cũ quo debent operantes manducare panem
umn . tnuclentius autem et diligentius. adhuc ista uerba considerarem. atq
ꝓicarem nisi haberẽ alia loca epistolarũ eius multo manifestiora. quibus colla
es pista liquidius manifestantur : & sista nonessent. illa sufficerent: ad corin¬
ina postolus: uerumi tamen uobis sum : Signaculũ enĩ a postolatus mei : uos estis
ilño: Mea defensio ad eos quime interrogant : hȩc est : Non quid non habe
nis potestatẽ manducandi et bibendi: Nunquid non habemus licentiã sororem

Expanded text:
em ab aliquo manducauimus, sed in labore et fatigatione nocte et die praecepit, id est, qui non habent hanc potestatem quam ille habebat, ut tantummodo spiritualiter operantes manducent panem a corporali labore gratuitum: et quemadmodum dicit: praecipimus et obsecramus in Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent, non disputent contra manifestissima uerba apostoli, quia et hoc pertinet ad silentium, cum quo debent operantes manducare panem suum. Enucleatius autem et diligentius adhuc ista uerba considerarem atque tractarem, nisi haberem alia loca epistularum eius multo manifestiora, quibus conlatis et ista liquidius manifestantur et, si ista non essent, illa sufficerent. ad Corinsi aliis non sum apostolus, uerumtamen uobis sum. signaculum enim apostolatus mei uos estis in domino. mea defensio ad eos, qui me inmus potestatem manducandi et bibendi? Nunquid non habemus potestatem sororem
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ inquit apparuerit similes eierimꝰ: qm̃ uidebimꝰ cũ sicutid
Facies autẽ dĩ manifestatio ciꝰ intelligenda ẽ: non aliquodidli
membrũ quale nos habemꝰ incorporẽ atq in isto minime nuno¬
pamus Qua propt̃ cũ ex me quęrit᷑ quid acturi st̃ sc̃ĩ m illo cos¬
pore spiritali. nondico quod iam uidco. sed dico quod credo. sed¬

Expanded text:
m uidebimus eum sicuti est. Facies autem Dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore adque isto nomine nuncupamus. Quapropter cum ex me quaeritur, quid acturi sint sancti in illo corpore spiritali, non dico quod iam uideo, sed dico quod credo, se