comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib: in probatus & fastigium angularis electus & in oculis
omniũ mirabilis: & int̾ legẽ atq gentes lateris & aedificii
fecit nuptias filio suo & misit seruos suos uocare inuitatos
ad nuptias.: Et haec quidem parabola distinguenda tẽporib
ẽ & dinoscenda ꝑ sonis ẽ: deꝑsonaregis & filii ab soluta intel¬
legenua est fecis seautem patrẽ nuptias filii & sic inuitas¬
se: nouaratio est: nam nuptics facere &auctoris & temporis
est. nuptiarũ uerõ hic nuptiae uitae caelestis. & in resur rec¬
tione su cipiendae aeter naegloriae sacramentũ ẽ: Meri¬
to igitur apatre sunt factae . qua ae ternitatis. huius so¬
cietas & noui corporis desponsa coniuntio. iãꝑfecta habeba¬
tur in xp̃o ⁊ & in hoc quidem loco ad monebimus ita ut & insu¬
periore ubiderepudii conditione tractatũ est. diligenter
quȩ derationeresur rectionis significata sunt contueri:
& id quod sub ꝑ sona adae. ad euam dictũ ẽ quia sacramentũ

Expanded text:
tibus improbatus, et in fastigium angularis erectus, et in oculis omnium mirabilis, et inter legem atque gentes lateris et aedificii fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias, etc. . Et haec quidem parabola distinguenda temporibus est, et dignoscenda personis. Et de persona regis et filii absoluta intelligentia est. Fecisse autem patrem nuptias filio, et sic invitasse, nova ratio est. Nam nuptias facere, et auctoris et temporis est nuptiarum. Verum hic nuptiae, vitae coelestis et in resurrectione suscipiendae aeternae gloriae sacramentum est. Merito igitur a Patre sunt factae; quia aeternitatis hujus societas, et novi corporis desponsa conjunctio, jam perfecta habebatur in Christo. Et in hoc quidem loco admonebimus ita, ut et in superiore ubi de repudii conditione tractatum est, diligenter quae de ratione resurrectionis significata sunt contueri, et id quod sub persona Adae ad Evam dictum est, quia sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
in nats corporibus ei olarent. Quod quia noluerunt dom
eorum deserta & uacua relinquentur. Idẽ indigni habitatio¬
ne sc̃i sp̃s erunt :ua eñĩdomus nondi esseceper̃ & in contu¬
matia in fidelitatis manen tes usq intempus eum non ui¬
debunt quo indm̃ nomine reuer tentem etiam in uitȩ infi¬
delitati: confessione benedicent.¬
tegressus de templo ibtit & accesserunt discipuli eius.
ut ostenderent instructuram templi. Post comminati¬
onem deserendȩ hierusalem tãqi ĩ commouendus ambi¬
tione tẽpli ẽ& magnificentie lex structionis ostenditur.
quiait. destru enda omnia esse. & disꝑsis totius subs tructu¬
oni lapidib diruendt: Templum eñi aeternũad habit¬
tionẽ sc̃i sp̃s consecrabatur. h omo scilicet ꝑ agnitionẽ filu¬

Expanded text:
pennatis corporibus evolarent. Quod quia noluerunt; domus pennatis corporibus evolarent. Quod quia noluerunt; domus eorum deserta et vacua relinquetur , id est, indigni habitatione sancti Spiritus erunt. Sua enim domus, non Dei esse coeperunt: et in contumacia infidelitatis manentes, usque in id tempus eum non videbunt, quo in Domini nomine revertentem, etiam invitae infidelitatis confessione benedicentegressus de templo ibat: et accesserunt discipuli ejus, ut ostenderent ei structuram templi . Post comminationem deserendae Jerusalem, tamquam commovendus ambitione templi esset, magnificentia ei exstructionis 788 ostenditur. Qui ait destruenda omnia esse, et dispersis totius substructionis lapidibus diruenda. Templum enim aeternum ad habitationem sancti Spiritus consecrabatur: homo scilicet per agnitionem Fil
Abbreviated transcription (Latin):
riae sanguinis reposcetur. Quamuis eñi corportus haecloqui¬
tur & opem uni uersis honore ꝑfectus exibeat frequent er
tamen congregare eos uoluit pdicationib ꝓfetarũ sed
frustr a hunc inpenditad fectũ & in cal sum tam quam eal¬
lina congregans pullos suos continereeos subalis suis uoluit.
terrena uidelic& nunc & domestica auis factus quo dameor¬
poris sui tã quã al arũ operimento calorem ut pullis suis uitę̧
in mortalis ndulgens & in uiolatũ uelut nouagenerati¬
oni ꝓduceni pullis eñialia nascendi ratio est. alia uiuendi.
Namprimum ouorũ testis tamquã claustro corporis con¬
tinentur De hinc postea parentis sedulitate confoti eeunt
in uiolatum. huius igitur famliaris ac pene terrenȩ auis
amore congregare eos intruse uoluit. ut qui condicione
nascendi edi tuam fuis sent nunc alterius generationis ortu¬
haec calo: e confouentis renati incȩleste regnum tam quam

Expanded text:
riae sanguinis reposcetur. 11. Gallinae opus. Pulloruriae sanguinis reposcetur. 11. Gallinae opus. Pullorutur, et opem universis homo repertus exhibeat, frequenter tamen congregare eos voluit praedicationibus prophetarum. Sed frustra hunc impendit affectum et in cassum. Tamquam gallina congregans pullos suos continere eos sub alis suis voluit: terrena videlicet nunc et domestica avis factus, quodam corporis sui tamquam alarum operimento, calorem ut pullis suis vitae immortalis indulgens, et in volatum velut nova generatione producens. Pullis enim alia nascendi ratio est, alia volandi. Nam primum ovorum testis tamquam claustro corporis continentur: dehinc postea parentis sedulitate confoti, exeunt in volatum. Hujus igitur familiaris ac pene terrenae avis more, congregare eos intra se voluit: ut qui conditione nascendi editi jam fuissent, nunc alterius generationis ortu, et calore confoventis renati, in coeleste regnum tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
fuis set propriorũ criminũ esset uenia praes tanda. ab his
eosdem inter emtos prna in eos qui per emerint. pater norũ
qua e intersicis ꝓfetas & lapidas eos quiate missi sunt. In t̃
milta obiurga tionum genera semꝑ misericordiae suae ꝓ¬
tes totur ad fectu ncuius hinc omnis querella est. quod re¬
gredi insalutem quã paestabat obnuerent. oc c. derat eñi
ꝓfetas & ad semis ios lapidauerat hierusalem. Inciuitatis
nuncupatione habitantiũ finis ostendit᷑. & id cir co abel
sanguis & rachariae inhanc eorũ posteritatem uenturus
ostehelit᷑ quia iã in his habitans xp̃s & p̃dicans erat passus
Quod si credentiũ ei fiusse non solũ extrur nam necis ꝓ¬
tarũ credentiũ fides fuerat sed ipsam illam domini cȩ pas¬
sionis sentiam es set uenia consecuta. aduero cum nec positro¬
sur rectionem creditum ci fuerit etiam ultio abhis abeli zacha¬

Expanded text:
fuisset, propriorum criminum esset venia praestanda, ob hos fuisset, propriorum criminum esset venia praestanda, ob hos eosdem interemptos poena in eos, qui peremerint, paternorum quae interficis prophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt, etc. . Inter multa objurgationum genera semper misericordiae suae protestatur affectum: cujus hinc omnis querela est, quod regredi in salutem quam praestabat abnuerent. Occiderat enim prophetas, et ad se missos lapidaverat Jerusalem. In civitatis nuncupatione, habitantium facinus ostenditur. Et idcirco Abel sanguis et Zachariae in hanc eorum posteritatem venturus ostenditur: 787 quia jam in his habitans Christus et praedicans erat passus. Quod si creditum ei fuisset; non solum extra poenam necis prophetarum, credentium fides foret, sed ipsam illam dominicae passionis sententiam esset venia consecuta. At vero cum nec post resurrectionem creditum ei fuerit; etiam ultio ab his Abelis et Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
& quia indignum eum cael esti regno obhaec opera denuntia¬
bant & heredes testa mentidi. gentes futuras p̃dicabant ala¬
rio poenarum genere confecti sunt. sed parentũ facta poste¬
ritas itadetestata est ut ꝓphetiae libros uenerentur. memo¬
rias adornet. sepulchra restaurent. Talique reuerentia
& traculpam se ẽe paternis celeris testentur. quiergo ꝓfetas¬
cum grauis simo piaculo occisos fatentur. quia uenia xp̃m
& .cn multiplicato facinore ꝑficiant. atq: ideo & serentes
& uiperina generatio sunt quia mensuram paternae uo¬
luntatis implebunt. & quo modo effugient a iud. cium
detes tantes caedem ꝓfetarũ & usq ad crucis mortem
dm̃ per sequentes. aquib: ꝓpt̃ apostolos quidefuturorũ
reuelatio non ꝓfetȩ sunt. & dexp̃i agnitione sapientes dele¬
gis intellegentiaẽ. scribae. caecos. lapidatos. crutifixos. &
aciuitatib inciuitate: fugatos omnis sanguis iustorũ ab a¬
bel usq dza: hariã redundauit. ut quib oboeditum si

Expanded text:
 quia indignum eum coelesti regno ob haec opera denuntiabant, et haeredes testamenti Dei gentes futuras praedicabant; vario poenarum genere confecti sunt. Sed parentum facta posteritas ita detestata est, ut prophetiae libros veneretur, memorias adornet, sepulcra restauret: talique reverentia extra culpam se esse paterni sceleris testetur. 9. cum gravissimo piaculo occisos fatentur, qua venia Christetiam multiplicato facinore perficiant? Atque ideo et serpentes et viperina generatio sunt, quia mensuram paternae voluntatis implebunt . Et quomodo effugient judicium, detestantes caedem prophetarum, eorumque ad crucis mortem Dominum persequentes? A quibus propter apostolos, qui de futurorum revelatione prophetae sunt, de Christi agnitione sapientes, de legis intelligentia scribae, caesos, lapidatos, crucifixos, et a civitatibus in civitates fugatos, omnis sanguis justorum ab Abel usque ad Zachariam redundavit : ut quibus obeditum si
Abbreviated transcription (Latin):
rur sum cũ ipsis naturae suae : & corporis officiis refor mecur.
Nos quidem temere locũ hunc acunctis ferme p̃teritũ con¬
tingi mus: sed ad monemus id tantũ dño fuis se propositũ
cuius uxor sit deputanda deseptem : Dñm autẽ ob iurgas se
cur errarent nescientes scripturas di. Quia non nubent
ieq: nubentur.⁊ Et quidem suffecerat aduersus farisa
i tanescientes opinionem corporeae in lecebrae recidis se &
officiis cessantibus. in ania. haec corporũ gaudia sustulissȩ:
adiecit: Erunt si miles angelisdi: quia igitur eas angelis
si miles sacramentũ scripturarũ & diuine uir tutis potes¬
tates futur as eẽ demonstrat: qualis inscripturis auctoritas

Expanded text:
rursum cum ipsis naturae suae et corporis officiis reformetur? rursum cum ipsis naturae suae et corporis officiis reformetur? Nos quidem temere locum hunc a cunctis ferme praeteritum contingimus: sed admonemus id tantum Domino fuisse propositum, cujus uxor sit deputanda de septem; Dominum autem objurgasse, cur errarent nescientes Scripturas Deique virtutem, quia non nubent neque nubentur v 30. Et quidem suffecerat adversus Sadducaeos ita sentientes, opinionem corporeae illecebrae recidisse, et officiis cessantibus inania haec corporum gaudia sustulisse: sed adjecit: Erunt similes angelis Dei. Quia igitur eas angelis similes sacramentum Scripturarum et divinae virtutis potestas futuras esse demonstrat; qualis in Scripturis auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
est caesari redibere quod caȩsaris: dõ aut ẽ quȩ eius sunt
ꝓpria ted derenos oportere corpus animã. uoluntatem: ab
eo eñi haec ꝓpheta atq hacta retinemus: & ꝑ inde condignũ est
ut eise totũ reddant cuidebere serecolunt & originem & po¬
tes tatem:: In illadie ac cesser̃ ad eũ sad ducuei quidicunt
non ẽe resur rectionem. & reliqua.:Sadducaei etrafidem
resur rectionis sunt ⁊e&x quiꝰ cã dñs p̃dicaret᷑ calum niam diui¬
nis rebus ex efficiendi uoluntate ꝓponunt: septem uidelicet
fratrũ eandem coniugem: cuius nam eorũ in resur rectionẽ
pit: deresurrectionib: nihił scripturis ꝓphetalib contineris
sed dñ s ait ⁊ Brratis nescientes scripturas ñeq uirtutẽ dĩ.
Ergoscriptum est & cessare debet ambigiutas. quã auctoritas
tanta condem nat ⁊ hanc eñi eandem calum niã ad ferreplu¬
ressolent: inquamformam muliebris sexsus resurgat : Etan

Expanded text:
est, 781 Caesari redhiberi quod Caesaris est, Deo autem quae ejus sunt est, 781 Caesari redhiberi quod Caesaris est, Deo autem quae ejus sunt propria reddere nos oportere, corpus, animam, voluntatem. Ab eo enim haec profecta atque aucta retinemus: et proinde condignum est, ut ei se totum reddant, cui debere se recolunt et originem et profectum. 3. In illa die accesserunt ad eum Sadducaei, qui dicunt non esse resurrectionem, et reliqua . Sadducaei extra fidem resurrectionis sunt. Et quia eam Dominus praedicaret, calumniam divinis rebus ex efficiendi voluntate proponunt, septem videlicet fratrum eamdem conjugem, cujusnam eorum in ressurrectione ihil scripturis prophetalibus contineri. Sed Dominus ait: Erratis nescientes Scripturas, neque virtutem Dei . Ergo scriptum est; et cessare debet ambiguitas, quam auctoritas tanta condemnat. Hanc enim eamdem calumniam afferre plures solent, in quam formam muliebris sexus resurgat, et an
Abbreviated transcription (Latin):
gationis cord tio ꝑ temptant: an uidelicet reddi tributum
cae sari oporte .&: qui interna cogitationu. nsecreta cognos¬
cens ds eñinihilnc aeorũ quae intra hominem sunt abscon¬
so speculat ad ferris. bi denarium ius sit. & quaesiuit
caesaris tan eẽ: quibus ait Gaesari redebenda esse quae
o sarisunt : o autẽ reddenda ẽe quaed sunt  plenã
miraculi re:ponsione s & ꝑfectam dicti calestũ &bsolu¬
tione sitao nn .a nte conteptũ scłi & contumdiã lae¬
dendi caescris temperauit: ut curis omnibus &officus
huma is deuotas dõ. ites obsoluer& cũ cuesariquae
eius es sent rtddebenda decernt : si eñi nihil eius paenes
nos resederit conditioner eddendiei quae sua sunt nontime¬
bimur : porroautẽ sireb illius incumbamus. siudicare po¬
tes tatqͥs suce utimur. & nostũquã mercennarios alieni pa¬
trimonii ꝓcurationis subicimus extraquaerellã in iuriae

Expanded text:
gationis conditione pertentant: an videlicet reddi tributum gationis conditione pertentant: an videlicet reddi tributum Caesari oporteret v 17? Qui interna cogitationum secreta cognoscens Deus enim nihil non eorum quae intra homines sunt absconsa speculatur, afferri sibi denarium jussit, et quaesivit Caesaris eam esse. Quibus ait: Caesari redhibenda esse, quae Caesaris sunt, Deo autem reddenda esse quae Dei suntmiraculi responsionem, et perfectam dicti coelestis absolutionem! Ita omnia inter contemptum saeculi, et contumeliam laedendi Caesaris temperavit, ut curis omnibus et officiis humanis devotas Deo mentes absolveret, cum Caesari, quae ejus essent, redhibenda decernit. Si enim nihil ejus penes nos resederit, conditione reddendi ei quae sua sunt non tenebimur. Porro autem si rebus illius incubamus, si jure potestatis suae utimur, et nos tamquam mercenarios alieni patrimonii procurationi subjicimus; extra querelam injuriae
Abbreviated transcription (Latin):
tas difficile fraudulentia m simulantementis intellegit. Idcir¬
cohunc malum & indignũ coetu in nuptialids̃ solus inuenit. :
lestis : quibonȩ inter rogationis confessione susceptus usq
in coetũ regni caelorũ in maculatus & integer reseruatus.:
taq: tollitur : & ex teriores tenebras mittitur: Qui a
multi uocati sunt: & pauci electi. Hon ẽ igit᷑ paucitas in in¬
uitatis: sed raritas in electis :: quia inuitantesine eceptio ne
publicae bonitatis humanitas est : In inuitatis uero deiu¬
dici merito probitatis electio est.
in uerbo. & reliqua ꝑrequenter farisaei commouen
& oc casionẽ nsimulandi eũ habere exp̃terits non pos sunt.
Cadere eniuitium ingestaeius & dicta non poterat : sed demali¬
tiue ad fectu inomnẽ se inquisitionẽ reperiendȩ acusationis
ox tendunt: Nam que a scłi u. ciis atqꝰ super stitionib huma¬
narũ religionui i: un uersos ad spem regnicaelestis uocabat:
lgitur an uiolaret sȩculi in potestatem deꝓpositae in terro¬

Expanded text:
tas difficile fraudulentiam simulatae mentis intelligit; idcirco hunc malum et indignum coetu nuptiali Deus solus invenit. 780 lestis: qui bonae interrogationis confessione susceptus, usque in coetum regni coelorum immaculatus et integer reservetur. Hic itaque tollitur, et in exteriores tenebras mittitur, quia multi vocati sunt, et pauci electi . Non est igitur paucitas in invitatis, sed raritas in electis: quia in invitante sine exceptione publicae bonitatis humanitas est; in invitatis vero de judicii merito probitatis electio est. in verbo, etc. . Frequenter Pharisaei commoventur, et occasionem insimulandi eum habere ex praeteritis non possunt: cadere enim vitium in gesta ejus et dicta non poterat. Sed de malitiae affectu in omnem se inquisitionem reperiendae accusationis extendunt. Namque a saeculi vitiis atque a superstitionibus humanarum religionum universos ad spem regni coelestis vocabat. Igitur an violaret saeculi potestatem, de propositae interro
Abbreviated transcription (Latin):
est. Igitur omnẽ curã corporis sui & totum p̾ciose mentis
ad fectũ in honorem dĩ. laudẽq trans fundit. sed discipuli
fauore scluandi is rabelis ut sepe numero cõmouentur
uendi hoc in usum pauperũ debuis se. sed neq mulier haec
uenale unguentum circum ferebat & pauperes fidei in¬
digos ins tinctu ꝓfetico nuncupauerunt. atq hanc gen¬
tiũ fidem ȩmipotius ad salutem egenihuius populi debuisse.
quib dñs ait. Primum eẽ temporis quohabere curam pau¬
peres possent. ceterũ non nisi exp̃cepto suo sclutem genab
possȩ praestari. quae secum in fuso mulieris eius huius
unguento sint consepultȩ quia generatio non nisi cõmor¬
tuis inbaptis mi ꝓfessione redibetur. & idcir co ubi p̃¬
dicab&tur hoc euangelium narrabitur opus eius. quia
ces sante isrł euangelii gloria in fideliumpdicabitur. quiac
aemulatione inuidae ꝑsona isr ł ꝓfanus acces sus omni

Expanded text:
Igitur omnem curam corporis sui, et totum pretiosae mentis affectum in honorem Dei laudemque transfudit. Sed discipuli favore salvandi Israelis, ut saepe numero, commoventur: vendi hoc in usum pauperum debuisse. Sed neque mulier haec venale unguentum circumferebat. Et pauperes, fidei indigos instinctu prophetico nuncupaverunt. Atque hanc gentium fidem emi potius ad salutem egeni hujus populi debuisse. Quibus Dominus ait, plurimum esse temporis, quo habere curam pauperum possent; caeterum non nisi ex praecepto suo salutem gentibus posse praestari, quae secum infuso mulieris hujus unguento sint consepultae : quia regeneratio non nisi commortuis in baptismi professione redhibetur. 799 Et idcirco ubi praedicabitur hoc Evangelium, narrabitur opus ejus : quia cessante Israel, Evangelii gloria fide gentium praedicatur. Qua aemulatione in Judae persona Israel profanus accensus, o
Abbreviated transcription (Latin):
la sibi adulatione spondentiũ blandiatur: Recor dandũ¬
igitur est ꝓpositionem conparationis istius. ex eoser mone
descendere qui initus sit de iohanne: ut infidelitatis cunc¬
tationẽ : & ex ea silentii in necessitate istius modi positũq¬
eos obiurgaret ecemplum: sed sicut incaeteris ad monuimus.
H ic quoq: meminis senos oporter& rationirerũ p̃sentiũ
aliquid interdũ ea conditione deesse. ut futurorũ speties¬
inedam no aliquo p̃figuratae efficientiae expleatur
Primus est fili is populus & farisaeis. in praesens adõ.
ꝑ iohannis profetiam ut p̃ceptu suis obtemperaret ad¬
monitus Hic in solens & in obediens. & dictis p̃sentib con

Expanded text:
la sibi adulatione spondentium blandiatur. 13. Filiula sibi adulatione spondentium blandiatur. 13. Filiuigitur est, propositionem comparationis istius ex eo sermone descendere, qui initus sit de Joanne, ut infidelitatis cunctationem, et ex ea silentii necessitatem istiusmodi positum objurgaret exemplum. Sed sicut in caeteris admonuimus, hic quoque meminisse nos oportet, rationi rerum praesentium aliquid interdum ea conditione deesse, ut futurorum species sine damno aliquo praefiguratae efficientiae expleatur. Primus est filius, populus ex Pharisaeis in praesens a Deo per Joannis prophetiam ut praeceptis suis obtemperaret admonitus. Hic insolens et inobediens et dictis praesentibus con
Abbreviated transcription (Latin):
nem tenuerimus Quis enihic &istimare potuerit filius seni¬
or quiiturũ se ad opus negauerit. & ꝑpenitentiã emendatus.
corur sum profectus sit: ad quin isrł non paeniteat: sed in dñm
manus intulit. & uniuersacius dm̃ suũ impio orecrucifixit.:
Iuniorem a utẽ quem sentiemus. quiiturũ sespoponderit
& non habieritꝰ sed gentium peccatorũ que plebs idqi od spo¬
indit effecit abiit eñi & ad opus ad quod uocabatur egn
est : Dicunt uoluntati iuniorem obedisse: hoc rerũ ratio ̃
patitur : ut simulat. a professio meritũ ꝑfecte ueritatis
obtineat ut plussit fefellis se spondentem quc̃ꝑ fecis se om̃a
non pollicentem : Quis autẽ non mallit negarisibi id quod pos¬
cat dũ modo quod poposcerit fiat. quã ñ fieri qđ spondeat
ut ficit. cũ facti effectus & desperatione sit grauior. spes
autẽ destituta plus doleat. nisi forte poscentiũ uoluntas so¬

Expanded text:
nem tenuerimus. Quis enim hic existimari poterit filius seninem tenuerimus. Quis enim hic existimari poterit filius senior, qui iturum se ad opus negaverit, et per poenitentiam emendatus eo rursum profectus sit? Atquin Israel non poenituit, sed in Dominum manus intulit, et universitas ejus Deum suum impio ore crucifixit. Juniorem autem quem sentiemus, qui iturum se spoponderit, et non abierit? Sed gentium peccatorumque plebs id quod spopondit effecit. Abiit enim, et ad opus ad quod vocabatur egressa est. Dicunt voluntati 776 juniorem obedisse. Hoc rerum ratio non patitur, ut simulata professio meritum perfectae veritatis obtineat; ut plus sit fefellisse spondentem, quam perfecisse omnia non pollicentem. Quis autem non malit negari sibi id quod poscat, dummodo id quod poposcerit fiat, quam non fieri quod spondeatur ut fiat; cum facti effectus ex desperatione sit gratior, spes autem destituta plus doleat? Nisi forte poscentium voluntas so
Abbreviated transcription (Latin):
instinctus. sub quo totius periculi p̃formatio ꝓferebat᷑
dñs respondit dicturũ esse se inqua haec facer& potesta¬
te : si modo illi interroganti sibi respondissent iohannis
baptisma ut um decaelo aut e hominib putarent esse .:
At illi responsionis periculocuntantur: cogitantes side
caelo ꝓfessiessent. confessione suasere osrep̃endendoscui
caeies tis testimonii auctoritati ñ credidissent: si e homi¬
nib dixis sent : turbas uerebant᷑. Plures eñi ꝓphetã iohan¬
nem habebant: responderunt itaq: nescirese: Nonutiq:
decaelo nesciȩbant: cũ conuinci ueritatẽ ꝓfessionis suae
metuunt sed uerũ dese etiã cũ fallendi uolun tate dixer̃.
Per infidelitatẽ eñi suã decaelo esse iohannis baptisma
nescierunt: quod autẽ e hominib es set: idcir co non po¬
filios. & reliqua: Multa & grauia sunt quae confundere in¬
tellegentiam possint : nisi prio: is & posterioris sensus ordi¬

Expanded text:
instinctus, sub quo totius periculi praeformatio proferebatur. instinctus, sub quo totius periculi praeformatio proferebatur. Dominus respondet dicturum esse se in qua haec faceret potestate, si modo illi interroganti sibi respondissent, Joannis baptisma utrum de coelo, aut ex hominibus putarent esse . At illi responsionis suae periculo cunctantur, cogitantes, si de coelo professi essent, confessione sua se reos deprehendendos, cur coelestis testimonii auctoritati non credidissent: si ex hominibus dixissent, turbas verebantur, plures enim prophetam Joannem habebant . Responderunt itaque, nescire se . Non utique de coelo nesciebant, cum convinci veritate professionis suae metuunt. Sed verum de se etiam cum fallendi voluntate dixerunt. Per infidelitatem enim suam de coelo esse Joannis baptisma nescierunt. Quod autem ex hominibus esset, idcirco non pofilios, et reliqua . Multa et gravia sunt, quae confundere intelligentiam possunt, nisi prioris et posterioris sensus ordi
Abbreviated transcription (Latin):
tinax & usq: ad consum mationẽ temporum manenspopulus
gentium protrusit: uerũ tamen credentes primi e isrł apostoli
& interlegem euangelia grossarũ modo in herentes c̃eteros
resur rectionis gloria & tempore ante ibunt : Et quidem
ĩa inexor dio genesis in huius rei for mã pudorem suũ adam
atq̃ eua. huius arboris foliis texerunt cũ seipsos ad aduen¬
tũdñi uocantis occulerent: quia sy nagoga infidelis & legis
mandata trans grediens inpudentiae suae foeditates & tur¬
patudinũ confusionem infructuosis ẽ& uerborũ uelamen¬
tis : tamq iãficus foliis contectura Atq haec quidem quȩ¬
denatura arboris inter iecta sunt ut conparationis ꝓpri¬
as intellipos set: Reliqũs itaq gestorũ ordo ẽ contuei¬
na miraculis sed nuno maxime solliciti sunt. & interro¬
gant inqua haec faciat potestate: Reseñ subp̃ sentiã ges¬
torũ effecub: ingens futurorũ conplectaebatur arcanũ:
atq id cir co ex eo speualiter in terrogandi repperitur

Expanded text:
tinax et usque ad consummationem temporum manens populus gentium protrusit. Verumtamen credentes primi ex Israel Apostoli, et inter Legem et Evangelia grossorum modo inhaerentes caeteros resurrectionis gloria et tempore anteibunt. Et quidem jam in exordio Genesis III, 7, in hujus rei formam, pudorem suum Adam atque Eva hujus arboris foliis texerunt, cum se ipsos ad adventum Domini vocantis occulerent: quia Synagoga infidelis, et legis mandata transgrediens, impudentiae suae foeditates, et turpitudinum confusionem infructuosis esset verborum velamentis tamquam ficus foliis contectura. Atque haec quidem de natura arboris hujus interjecta sunt, ut comparationis proprietas intelligi posset. Reliquus itaque gestorum ordo est contuenna miraculis: sed nunc maxime solliciti sunt, et interrogant, in qua haec faciat potestate . Res enim, sub praesentium gestorum effectibus, ingens futurorum complectebatur arcanum. Atque idcirco ex eo specialiter interrogandi reperitur
Abbreviated transcription (Latin):
uir tute ex uberante: eiusdem speciei atq formae poma p̃
radicib decidiunt: aliaq illa exeuntia usq ad maturitatẽ
fractuum ꝓueuntur : sed desuperiorib: illis si quando inci¬
derit ut insinu uirgularũ eramulo eodem ꝓdeuntium
emerserint : manent semper c non sicut grossacetera de¬
cidiint. sedereant sola tantũ poma que cetera maturitate
p̃ueniunt: & hospul cherr mos fructiã arbor illa & seda
bit : quicũ gr̃ossis ceteris ꝓmer gentes demedio utrarumq
sarũ amisit exemplo: quia plebem eius riutil ẽ. sideli &

Expanded text:
virtute exuberante, ejusdem speciei atque formae poma provirtute exuberante, ejusdem speciei atque formae poma proradicibus decidunt, aliaque illa exeuntia usque ad maturitatem fructuum provehuntur. Sed de superioribus illis si quando inciderit, ut in sinu virgularum ex ramulo eodem prodeuntium emerserint; manent semper, et non sicut grossa caetera decidunt, sed haerent sola tantum, pomaque cpraeveniunt. 872 Et hos pulcherrimos fructus arbor illa ex se dat, qui cum grossis caeteris promergentes de medio utrarumquesorum amisit exemplo; quia plebem ejus inutilem, fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitatẽ iudaeitae sterelitatem aeter naedam natio¬
nis sententia consequetur: quos dñs sifidem habuerint
non solu haec sed e maiora horũ eos posse confirmat: Abi
qui dem iudicaturi erant isrł. secundũ antecedentes spor¬
siones sedetiã ius omne ⁊abulo quȩ in montẽ nuncupat essent
consecuturi. at eniita : Si fidem habueritis. non solũ deficul¬
nea facietis sed &ꝰ si montihuic dixeritis tolleiac tate in mari¬
& fiet: Dingens fidei p̃miũ cuius merito intantũ potestas
credentiũ extollitur : ut udicaturi uniuersos parise uerita¬
tis sententia indam iatione scłi ⁊ abolicelsitudinẽ molemq
ficus arbori conparetur: haec nãq arbor: dissimiliteriaco¬
terarũ arborũ & natura & conditione florescit : Nã flosei pri
consequentur grossa eñibȩ ẽ communis usũs & profetica
auctoritas noncupauit: Verũ postea internae fecunditatis

Expanded text:
infidelitatis Judaicae sterilitatem aeternae damnatioinfidelitatis Judaicae sterilitatem aeternae damnationis sententia consequetur. Quos  discipulos  Dominus, si fidem habuerint non solum haec, sed et majora horum eos posse confirmat. Illi quidem judicaturi erant Israel, secundum antecedentes sponsiones: sed etiam jus omne in diabolum, quem montem nuncupat, essent consecuturi. Ait enim ita: Si fidem habueritis, non solum de ficulnea facietis, sed et si monti huic dixeritis: Tolle et jacta te in mari, fiet . O ingens fidei praemium, cujus merito in tantum potestas credentium extollitur, ut judicaturi universos, pari severitatis sententia in damnationem saeculi diaboli celsitudinem molemque ficus arbori comparetur. Haec namque arbor dissimiliter a caeterarum arborum et natura et conditione florescit. Nam flos ei priconsequantur. Grossa enim haec et communis usus et prophetica auctoritas nuncupavit. Verum postea internae fecunditatis
Abbreviated transcription (Latin):
tem : & inueniet infecundam: foli is tantũ modo uestitã idẽ. uerbis
in anibus gloriantem: sed fructibus uacuam: operibus quippebo¬
nis sterilem : & expecratis prouentibus nudam: & quia penitendi
tempus e cesserit: inperpetuũ sententiam iudicii caelestis ares¬
det: & in eoqui dembonitatis dominicae argumentũ repperi¬
emus : nã ubiad ferre uoluit procuratȩ ꝑsesalutis exemplũ.
uir tutis suae potes tatẽ humanis corporib exercuit spem
futurorũ & animae salutem curis p̃sentiũ ȩgritudinum
com mendans.: Hunȩ uero ubi incontumacis formã seueri¬
tatis constituebat futuri speciemdã noarboris indicauit :
ut litatis periculũ sinede trimento eorũ inquorũ
.&. sc. Puli arborẽ in momento dicti ipsius aruisse : quia
p̃sentis facti efficatia futu rũ maginem p̃ferebat: Cũ eñi¬
in regno caelesti aduenerit in tempore ipsoad uentus eius

Expanded text:
tem, et inveniet infecundam, foliis tantummodo vestitam, 774 id est, verbis tem, et inveniet infecundam, foliis tantummodo vestitam, 774 id est, verbis inanibus gloriantem, sed fructibus vacuam, operibus quippe bonis sterilem, et exspectatis proventibus nudam. Et quia poenitendi tempus excesserit, in perpetuum sententia judicii coelestis arescet. Et in eo quidem bonitatis dominicae argumentum reperiemus. Nam ubi afferre voluit procuratae per se salutis exemplum, virtutis suae potestatem in humanis corporibus exercuit. spem futurorum et animae salutem curis praesentium aegritudinum commendans. Nunc vero ubi in contumaces formam severitatis constituebat, futuri speciem damno arboris indicavit, ut infidelitatis periculum sine detrimento eorum, in quorum discipuli arborem in momento dicti ipsius aruisse : quia praesentis facti efficacia futuri imaginem praeferebat. Cum eniin regno coelesti advenerit, in tempore ipso adventus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
operationes. Fauor populi consecutus est: Inuident autempuero¬
rum clamorib principes sacer dotum : eũq: ad monent cur
ista ciidiat: in redemptionẽ eñi uenisse domusdauid p̃dica¬
batur: Quibus respondit non legis secos Exore in fantium
& lactantium ꝑfecistilaudem: Ces santibus eñi prudentum
iudicis hanc sibi apueris atq: infantib quorum sit regnum
caelorũ confeĩsionis gloriã prȩparatam. quia prudentes
& principes scłi sapientiam dĩ reꝓbauerint: xp̃i autẽ generationẽ
par uuli lactantes que sint p̃dicaturi : Et his dictisciuitatem egres¬
sus reliquit eos atq in bechania mansit: infidelem uidelicet sy¬
nagogam deserens. in ecclesia gentium demoratur.: Mane autẽ
uiam. uenit adeam. & reliqua:: Idem etiam numrerũ caelestium
or dop̃mittitur: Nam inficusrnagogȩ positũ ex emplũ ẽ: dato
eñi penitentiae spatio uidelicet tempore quod interpassionem
& reditũ claritatis est mediũ ueniet.esuriens plebis. huius salu¬

Expanded text:
operationes favor populi consecutus est. Invident autem puerorum clamoribus principes sacerdotum, eumque admonent cur ista audiat ; in redemptionem enim venisse domus David praedicabatur. Quibus respondit, non legisse eos: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem : cessantibus enim prudentum judiciis, hanc sibi a pueris atque infantibus. quorum sit regnum coelorum, confessionis gloriam praeparatam; quia prudentes et principes saeculi sapientiam Dei reprobaverint, Christum autem regenerationis parvuli lactentesque sint praedicaturi: Et his dictis civitatem egressus reliquit eos, atque in Bethania mansit . Infidelem videlicet Synagogam deserens in Ecclesia gentium demoratur. 6. Ficus fruviam, venit ad eam, et reliqua . Idem etiamnum rerum coelestium ordo praemittitur. Nam in ficu Synagogae positum exemplum est. Dato enim poenitentiae spatio, eo videlicet tempore quod inter passionem et reditum claritatis est medium, veniet esuriens plebis hujus salu
Abbreviated transcription (Latin):
mo ueant post quem sermonem quo seuenturum in reditu ola¬
ritatis ostenderat nunc passurũ ẽe ad monet ut sacramen¬
tum crucis admixtum esse gloriae acternitatis agnosce¬
rent Sumitur in haec perimendieius aiudeis consilium & con¬
gregatis principibus sacer dotum occansio tantifacinorisꝯetat᷑¬
& reliqua. Sub ipso tempore passionis non e nihilo est ut mulier
unguentum p̃ciosum recũbentis dñi caput infuderit. de hinc
ut discipuli irtiscentur & dicerent uende istud potius in usũ
pauperum debuis setum ut dñs & mulieris factum conꝓbaret
& ae ter mam cũ p̃dicatione euangelii operis huius esseme¬
moriam. sponderet postremo ut post uidas aduendendam
salutẽ eius erumperet. Mulier haec in p̃figuratione gen¬
tium plebis est quae in passionexp̃i gloriã dõ reddidit. Ca¬
put eñi eius per unxit caput cutem xp̃i ds̃ est bonioperis ẽ¬

Expanded text:
moveant. 2. Post quem sermonem, quo se venturum in reditu claritatis ostenderat, nunc passurum esse se admonet : ut sacramentum crucis admixtum esse gloriae aeternitatis agnoscerent. Sumitur inter haec perimendi ejus a Judaeis consilium: et congregatis principibus sacerdotum, occasio tanti facinoris exset reliqua .Sub ipso tempore passionis non ex nihilo est, ut mulier unguentum pretiosum recumbentis Domini capiti infuderit: dehinc ut discipuli irascerentur, et dicerent vendi istud potius in usum pauperum debuisse : tum ut Dominus et mulieris factum comprobaret, et aeternam cum praedicatione Evangelii operis hujus esse memoriam sponderet: postremo ut post id Judas ad vendendam salutem ejus erumperet. tium plebis est, quae in passione Christi gloriam Deo reddidit. Caput enim ejus perunxit: caput autem Christi Deus e
Abbreviated transcription (Latin):
rius atq: ideo interioris conscientia enitor est optinendis
ut ea quȩ corporis sunt forisecus eluatur. Sepul chris
quoq eos conparauit quae humano operecultuq splendentia
mortuorum ossib: & cadauerũ inmundicuis interius sordes¬
cant. praeferant scilic& in anib uerbis iustitiae spatiosita¬
tẽ habeant uero in trase conscienticesuȩ m̃tisq faetoris.
sepulchra ꝓphetarum. & reliqua. Iudicii forma in abso¬
luto est. & unicuiq nostrũ e natura sensus atq opinio
aequitatis in ponitur. ut minus exeouȩniae iniquitatis
opus habeat quomagis aequitas ignorata ñ fuerit. Profe¬
tas namq om̃s legis populus occidit. In odiũ eñi eorũ ama¬
tudine obiurgationis accensi sunt. Nam uero publi
furta. caedes ad ulteria. sacrilegia eius coarguebant.

Expanded text:
rius? Atque ideo interioris conscientiae nitor est obtinendus, rius? Atque ideo interioris conscientiae nitor est obtinendus, ut ea quae corporis sunt forinsecus eluantur . Sepulcris quoque eos comparavit, quae humano opere cultuque 786 splendentia, mortuorum ossibus et cadaverum immunditiis interius sordescant : praeferant scilicet inanibus verbis justitiae speciositatem, habeant vero intra se conscientiae suae mentisque foetorem. sepulcra prophetarum, et reliqua . Judicii forma in absoluto est, et unicuique nostrum ex natura sensus atque opinio aequitatis imponitur: ut minus ex eo veniae iniquitatis opus habeat, quo magis aequitas ignorata non fuerit. Prophetas namque omnes legis populus occidit. In odium enim eorum, amaritudine objurgationis, accensi sunt: nam voce publica furta, caedes, adulteria, sacrilegia ejus coarguebant.
Abbreviated transcription (Latin):
legem ab hominibus ꝙistimentur. misericordia n et t
atq iustiticim &i fidem & omnem beniuolentiam ad scctum
teliquerint quod ꝓprium hominis officium esto quiide ci¬
macioilla holeris quae in p̃formationẽ futurorũ erat ut¬
bis ni debebat ommitti. efficia autẽ hoc oportebat nat fides
& iustitice & misericor dice partib functi non immitatio¬
ne fingendac sed ueritate retinendȩ uoluntatis operibus
pluceremus. Et quia minus piaculies set decimationem
oleris potius quã beni uolentiae officiũ p̃terire. inrulio eoꝵ
incolandis culicib diligentiam. quorũ inglutiendis came¬
bis essex incuria. peccata uidelicet leuia tantũ aigran¬
dic deuo in rantium. Par quoq in eosprnae daenuntia¬
tio est qui calices & parabsides & trinsicus el uenteseorum
interiora non mundent. & iac tantiã in utilis studusequentes
utilitatis ꝑfectae ministeriũ derelinquant. Calicis icmq
usus interior est qui siobsorduerit quit ꝓficiet lotus gte¬

Expanded text:
legem ab hominibus existimentur; misericordiam vero atque justitiam et fidem et omnem benevolentiae affectunt reliquerint, quod proprium hominis officium est. Quia decimatio illa oleris, quae in praeformationem futurorum erat utilis, non debebat omitti: effici autem hoc oportebat, ut fidei et justitiae et misericordiae partibus functi, non imitatione fingendae, sed veritate retinendae voluntatis operibus placeremus. Et quia minus piaculi esset, decimationem oleris potius quam benevolentiae officium praeterire; irridet eorum in colandis culicibus diligentiam, quorum in glutiendis camelis esset incuria, peccata videlicet levia vitantium, et gravia devorantium . Par quoque in eos poenae denuntiatio est, qui calices et paropsides extrinsecus eluentes, eorum interiora non mundent : et jactantiam inutilis studii sequentes, utilitatis perfectae ministerium derelinquant. Calicis namque usus interior est: qui si obsorduerit, quid proficiet lotus exte
Abbreviated transcription (Latin):
uetłdagut po auuix intelleguntur quanto labit etenntũ¬
libet quãuis planis simo dicentis uersentur eloquio queno po¬
puli audientia uel rosi aliquidurguet uel nũ quã onninonoido¬
fendas d reibris autẽ quiita scribuntur ut ipsi sibi qđ ammodo
lencorẽ tomeant cũin telleguntur: cũ autẽ nonintellgcntiur
molesti nonsint uolentib legere. et in aliquorũ collo cutionib
putitionis ad aliorũ intellegentiã ꝑducamus: sitenet audi¬
torẽ uel conlocutorẽ discendi cupiditas nec mentis capacitas
desit quȩ quo modo intimata possit accipere noncurante illo
quidocet : quanta eloquentia doceat. sed quanta euidentia.
uerba cultiora neccurat quid bene sonet sed quid bene indicet

Expanded text:
intelliguntur, aut vix intelliguntur, quantolibet et quantumintelliguntur, aut vix intelliguntur, quantolibet et quantumlibet, quamvis planissime, dicentis versentur eloquio; quae in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum autem non intelliguntur molesti non sint molentibus legere, et in aliquorum collocutionibusputationis ad aliorum intelligentiam perducamus, si tenet auditorem vel collocutorem discendi cupiditas, nec mentis capacitas desit, quae quoquo modo intimata possit accipere; non curante illo qui docet, quanta eloquentia doceat, sed quanta evidentia. verba cultiora, nec curat quid bene sonet, sed quid bene indicet
Abbreviated transcription (Latin):
nrõs auctores doccoresq fateamus talieloquentia qualis ꝑsonis
eius motlnguntur. non nulla sumimus elo cuctionus ee inpla
neqiuaquã computire debemus imtando nobiseose ẽ aoont
oadiũpendo fastidia atq acuenda seodio disce. Eiuolerttium
tulindonquo q siue ut ã pietatẽ conuerantur siue iobaenis¬
tell cpente sex ponerent alterã gratũ disparẽ quidẽ uc rũ¬
tames subsequentẽ indi ecclesia repperirente boumetyo
eax posit oroscorienta loquidebent tamqaã fieiis mor suis pclo
simillauctsritite proponunt : sed in omnib ser momibisuis primetus
acmixume ut intellegantur elaborent. et quantũ pos surtt aꝑ¬
spicutite dicendi ut aut multũ tardus sit qui nonintelil recudatt
interĩ quas exolicare autquas ostendere uolumus difficultite
ansubailitaite noninnt̃a Locutione sit causa quã minus tardius
ueqđ dicimus posse intellegi Suntenim quaeda ouiȩ usiu nori

Expanded text:
nostros auctores doctoresque fateamur, tali eloqunostros auctores doctoresque fateamur, tali eloqutate intelliguntur nonnulla sumimus elocutionis exempla; nequaquam tamen putare debemus imitandos eos nobis esse in iis et ad rumpenda fastidia atque acuenda studia discere volentium, celandos quoque, sive ut ad pietatem convertantur, sive ut a mysintelligerent et exponerent, alteram gratiam, disparem quidem, verumtamen subsequentem in Dei Ecclesia reperirent. Non ergo exposimili auctoritate proponant; sed in omnibus sermonibus suis primitus ac maxime ut intelligantur elaborent, ea quantum possunt perspicuitate dicendi, ut aut multum tardus sit qui non intelligit, aut in rerum quas explicare atque ostendere volumus difficultate ac subtilitate, non in nostra locutione sit causa quo minus tardiusve quae dicimus possint intelligi. Sunt enim quaedam, quae aut non
Abbreviated transcription (Latin):
nescio utrũ quã dicimus et docuimus arte tradatur. quã sic
ta men pulcher etquẽ ad modũ afficiat legentes atq intelle¬
gentes nonopus .ẽ. cuiquã dici supse nonsentit .: Et plura
quidem que ꝑtineant ad p̃cepta eloquentiȩ in hoc ipso loco
quẽ ꝓexemplo posuimus poss̃ repperiri : sed bonũ auctorem
dit. Neque enim haec uhumana industria composita : sed diuina
mentes fusa et sapient̃ eceloquent̃. : Non intenta in eloquen¬
tiam sapientia : eta sapientia non recedente eloquentia : Si
enim sicut quidã dissertissimi atq: acutissimi uiri uidere
accendere potuer ea quae oratoria uel utarte discuntur
non obseruarentur et noctarentur. et in hac doctrinã redi¬
gerentur nisi prius in oratorũ inuenirentur ingeniis: quid
mirũ si et in istis inueniuntur. quos illemi sit quifecit ingenia
Qua propt̃ eteloquentes quidem non solũ sapientes ca nonicos

Expanded text:
nescio utrum illa quam didicimus et docuimus, arte tradatur. Quam sit nescio utrum illa quam didicimus et docuimus, arte tradatur. Quam sit tamen pulcher, et quemadmodum afficiat legentes atque intelligentes, non opus est cuiquam dici, si ipse non sentit. 21. Et plura quidem, quae pertinent ad praecepta eloquentiae, in hoc ipso loco, quem pro exemplo posuimus, possunt reperiri. Sed bonum auditorem, dit. Neque enim haec humana industria composita, sed divina mente sunt fusa et sapienter et eloquenter; non intenta in eloquentiam sapientia, sed a sapientia non recedente eloquentia. Si enim, sicut quidam disertissimi atque acutissimi viri videre ac dicere potuerunt, ea quae velut oratoria arte discuntur, non observarentur et notarentur, et in hanc doctrinam non redigerentur, nisi prius in oratorum invenirentur ingeniis; quid mirum si et in istis inveniuntur, quos ille misit qui facit ingenia? Quapropter et eloquentes quidem, non solum sapientes, canonicos
Abbreviated transcription (Latin):
habere uasa cantici sed cumillud adillos dixis set quod luxo¬
riosi audire debent : qui canitis aduocẽ psalterii : imperitiam
quoque eorũ aliis qđam modo indicauit. Adiungens: sicuti
dauidputauer̃ se habere uasa cantici : habente s impͥialis uinũ
et obtimo unguento delibuti. Tria haec melius ꝓnunttantur
sisuspensis duobus prioribus mẽbris circuitu terao firmatur.
Amuero quod hisomnib: adicitur et nibil patiebantur
contritione ioseph: siue continuatũ dicatur. fitunũ sit mẽbrum
siue decentius suspendatur. et nihilpatiebantur: et posthanc
distinctionẽ inferatur suꝑ contritionẽ ioseph: atq sibi mẽ bris
circuitus miro decore nondictũ. ẽ. nihilpatiebantur suꝑ contri
tionẽ fratritionẽ fratris sed positus ẽ. profratre ioseph. ut qui¬
cumq frat̃ proprio significarctur eiꝰ. nomine cuius exfratrib
ma p̃clara ẽ : uel inmalis quȩ pendit uelinbonis que repen
Iste certe tropus: ubi ioseph quem cũq fratrẽ facit intellegi.

Expanded text:
habere vasa cantici: sed cum illud ad illos dixisset, quod luxuriosi audire deberent, Qui canitis ad vocem psalterii, imperitiam quoque eorum aliis quodammodo indicavit, adjungens, Sicut David putaverunt se habere vasa cantici, bibentes in phialis vinum, et optimo unguento delibuti. Tria haec melius pronuntiantur, si suspensis duobus prioribus membris circuitus, tertio finiantur. 20. Jam vero quod his omnibus adjicitur, Et nihil patiebantur super contritione Joseph, sive continuatim dicatur ut unum sit membrum, sive decentius suspendatur, et nihil patiebantur, et post hanc distinctionem inferatur, super contritione Joseph, atque sit bimembris circuitus; miro decore non dictum est, Nihil patiebantur super contritione fratris, sed positus est pro fratre, Joseph, ut quicumque frater proprio significaretur ejus nomine, cujus ex fratribus fama praeclara est, vel in malis quae pendit, vel in bonis quae rependit. Iste certe tropus ubi Joseph quemcumque fratrem facit intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
animat ad hibita ꝑ hominẽ cũds̃ operatur ut prosint qui po¬
tuit euangelium dare homini etiã non ab ominib: neq ꝓhomi¬
horũ triũ spernens ut scilicet doceat ut delectet ut flectet.

Expanded text:
animae adhibita per hominem, cum Deus operatur ut prosint, qui poanimae adhibita per hominem, cum Deus operatur ut prosint, qui potuit Evangelium dare homini, etiam non ab hominibus, neque per homihorum spernens, ut scilicet doceat, ut delectet, ut flectat;
Abbreviated transcription (Latin):
ceant :  An intellegendũ ẽ ethominũ officia ipsoscõ spũlar¬
giente indocentis etiam ipsis doctorib non debereces sare : Et
tamenneq qui plantat est aliquid neque quirigat : sed qui in¬
crementũ datds. Vnde ipsis quoq ministris scĩs in omnib uel
etiam scĩs angelis operantib: nemorecte discit quae ꝑtinent ad
uidendũ cũ dõ : nisi fiatadõ docilisdõ cuidicitur in psalmo : do¬
heo idẽ dicitapłs Loquensitaq: ad discipulũ doctor Tuantẽ
ꝑseuera in his quȩ didicisti et tradita sunt tibi : sciens aquo didi¬
ceris. Sicut enim corporis medicam̃ta qua e omnib: abominib
adbibentur non nisi eis ꝓs quib ds̃ operatur salutẽ qui et sine
illis mederipotest cũ sine ipso illa non possint et tam̃ adhi¬
bentur. et si hoc officio sefiat int̃opera miseri cordiae uł ber¬
ficientiȩ deputatur : ita et adium̃ta doctrinae tuncprosunt

Expanded text:
ceant? An intelligendum est, et hominum officia ipso sancto Spiritu larceant? An intelligendum est, et hominum officia ipso sancto Spiritu largiente, in docendis etiam ipsis doctoribus non debere cessare; et tamen neque qui plantat esse aliquid, neque qui rigat, sed Deum qui incrementum dat ? Unde ipsis quoque ministris sanctis hominibus, vel etiam sanctis Angelis operantibus, nemo recte discit quae pertinent ad vivendum cum Deo, nisi fiat a Deo docilis Deo, cui dicitur in Psalmo: Dotique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris . Sicut enim corporis medicamenta, quae hominibus ab hominibus adhibentur, nonnisi eis prosunt quibus Deus operatur salutem, qui et sine illis mederi potest, cum sine ipso illa non possint, et tamen adhibentur; et si hoc officiose fiat, inter opera misericordiae vel beneficentiae deputatur: ita et adjumenta doctrinae tunc prosunt
Abbreviated transcription (Latin):
seniorẽ eneioct qucieris se dob secra utpacrẽ : nonneinseł
eidicitur. formam habe uerborum sanorum quae ame audisti
Nonne ibi eidicitur satis agete ipsũ ꝓbabilẽ operariũ exhiben¬
dõ non erubescentẽ uerbũ ueritatis recce tractantẽ : ibi ẽ et
illud. Predica uerbũ : insta oportune in portune : argue
hortare in crepa in omni longanimitate et doctrina. Itẽq: adacũ
non nedicit ep̃m iuxta doccrinã fidelis uerbi ꝑseuerantẽ eẽ debere
ut potens sit in doctrinasa et contradicentes redarguere : Ibi
etiamdicit. Tuuero loquere quȩ decet sanã doctrinã : senes
sobrios et̃ et quae secuntur ibi. Et illud. Haecloquere et ex¬
hortare : et in crepa cũ omniimperio. Nemote contẽpnat: am¬
mone illos principibus et potestatib: subditos. eẽ et cẽrt Quid
ergo putamus numquid contraseipsum sentit apłs quicũ dicat
operationẽ fieri sp̃s scĩ ipse illis p̃cipit quid etquẽ ammodũ do¬

Expanded text:
Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem ? Nonne in secunda ei dicitur: Formam habe verborum sanorum, quae a me audisti ? Nonne ibi ei diciturdo, non erubescentem, verbum veritatis recte tractantem . Nimirum itius: praedica uerbum, insta oportune inoportune, argue hortare increpa in omni longanimitate et dnonne dicit episcopum juxta doctrinam fidelis verbi perseverantem esse debere, ut potens sit in doctrina sana et contradicentes redarguere ? Ibi etiam dicit: Tu vero loquere quae decent sanam doctrinam, senes sobrios esse , et quae sequuntur. Ibi et illud: Haec loquere, et exhortare, et increpa cum omni imperio. Nemo te contemnat . Admone illos principibus et potestatibus subditos esse , etc. Quid ergo putamus? Numquid contra seipsum sentit Apostolus, qui cum dicat doctores operatione fieri Spiritus sancti, ipse illis praecipit quid et quemadmodum do