comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
delictum tamquã propriũ ingemiscunt. De talib ꝑ
isaiam dñs commninans dicit. Qui dicunt recede a
me non appropinques michi quia inmundus es.
isti fumus erunt in furore meo: ignis ardens totadie.
nde ẽ qđ & apłs om̃ib omĩa factus est. non imitati¬
one erroris sed compassionis miseratione : scilicet
ut ita uitia aliena fleret. quẽ admodũ si tali &
ipse implicaretur errore. Dom pastores populi debent
delicta deflere & totosse planctib tradere. imitantes
hieremiam prophetam dicentẽ. Quis dabit capitimeo
aquam & oculis meis fontẽ lacrimarũ. & plorabo to
tadie ac nocte interfectos populi mei: Camquã pro¬
pria igitur delicta plebis peccata sacerdos fleri de¬
bet. sed affectu compatiendi non actione conmissi.
Nonuulli presules greges quosdam pro peccato a cõmu¬
nione eiciunt ut peniteant. sed quali sorte uiuere
debeant. ad melius exortanda non uisitant. Quibus

Expanded text:
delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die . d et Apostolus omnibus omnia factus est , non imitatione erroris, sed compassionis miseratione; scilicet, ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. 7. Boni pastores populi debent delicta deflere et totos se planctibus tradere, imitantes prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fodie ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentes ammonuit. sed tamen non ut oportebat
reddarguit. Sacerdotes ex quirere debent peccata popu¬
lorum. & sagaci sollicitudine unumquẽq prob are.
uixta testimoniũ dm̃ ad hieremiã loquentis. Probato¬
rẽ inquit dedi te in populomeo robustũ & scies. &
probabis uias eoꝵ. Dacerdotes studio corrigendi facta
ꝑscrutari debent subiectoꝵ. ut emendatos lucrifacere
possint. Sicut autẽ peccatorẽ conuenit argui. ita iustũ
non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his
qui pereunt. ut eius redargutione aut corrigantur a
peccatis. aut si incorrectibiles ȩxistunt. ab ȩccła separent᷑.
Atrociter arguuntur. qui decipiendo peccantes non solũ¬
quia non arguunt pro peccato. sed etiam adulanter
decipiunt. dicente propheta. C erunt qui beatificant
populũ istum seducentes. & quia beatificant precipi¬
tati. Atrociter iterum arguuntur. qui peccantẽ non
recipiunt. sed despiciunt & spermint. nec alterius

Expanded text:
delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum: et scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut sacerdotali redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius
Abbreviated transcription (Latin):
quia non discernunt recto oculo. qđ abonis recto
fit animo. Notandũ ab om̃i pontifice uehementer.
ut tanto cautius erga conmissos agat. quanto du¬
rius a xp̃o uidicari formidat. Nam sicut scriptũ ẽ.
labimur. Qui enim in nr̃ĩs delictis clementes sumus.
in alieno peccato rigorẽ tenere nequaquã debemus
Multi alioꝵ uitia cernunt. sua non aspictunt. &
cũ ipsi maximis criminib obnoxi teneant᷑. minora
peccata fr̃ib non dimittunt. Hipocritȩ. trabẽ in ocu¬
lo suo consistentẽ non sentiunt: & hȩrentẽ festucã in
lumine fr̃is intendunt. Facilius reprehendimꝰ uitia
aliena quã nr̃a. Nam sepe quȩ ꝑuersa in alus iudica¬
mus : in nobis nocibibia esse minus¬
Et quod in aluis reprehendimus agere ipsi non erubesci¬
mus. Facilius uniuscuiusq uitia quã uirtutes inten¬
dimus. Nec quid boni quisq gesserit agnoscere : sed
quid malegerit ꝑscrutamur

Expanded text:
quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est,t in multis erroribus labimur. Qui enim in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minusquod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. Facilius vitia uniuscujusque, quam virtutes, intendimus: nec quid boni quisque gesserit cupimus agnoscere, sed quid mali egerit, perscrutamur
Abbreviated transcription (Latin):
corrigitur: acrius necesse ẽ arguatur. Cum dolore enĩ
abscidenda sunt: quȩ leniter sanari non possunt. Qui ã¬
monitus secretim corrigi de peccato negligit: publice
arguendus ẽ : ut uulnus quod occulte sanari nescit ma¬
nifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt
occulta correctione purganda. palam enini sunt argu¬
endi qui palam nocent: ut dum aꝑta obiurgatione sa¬
nantur : hi qui eos imitando deliquerant corrigantur.
Dum unus corripitur. plurum emendantur. Plecesse ẽ
enim. ut pro multoꝵ saluatione unus condẽpnetur.
quam pro unius licentia multi periclitent᷑. Ita erga
delinquentẽ sermo ẽ proferendus. sicut eius qui cor¬
ripitur expostulat salus. Quod si opus ẽ aliquam
medicamenti salutẽ uerbo increpationis asꝑgere.
lenitatẽ tamen corde opus ẽ retinere. Noctores non¬
numquã duris feriunt increpationib subditos: qui
tamen a caritate eoꝵ quos corripiunt non recedunt.
quod a bonis pie fit crudeliter fieri putat a prauis.

Expanded text:
corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi, qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim, ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt.  superba: et quod a bonis pie fit, crudeliter fieri putatur a pravis:
Abbreviated transcription (Latin):
sol eo tempore rutilet. sed sigium lentiȩ
demonstrandum. ut sub upo lummis corporalis
illa lux ostendatur de qua in enuangelio legit᷑.
Erat lux uera quȩ illuminat omnẽ in hunc¬
mundum. It tm ISIDORΙ DESUS DINCONI
ubdiaconi qui apud grecos ypodiaconi BUS.¬
uocitantur. in escira inueniuntur. appellan¬
turq ibi nathanei. idẽ in hunilitate dño ser¬
uientes. Exeoꝵ urae fuit ille nathanahel
qui in euuanglio iohannis diuina prodrione
commonitus saluatoie meruit confiteri.
quiq etiam api. diuuatatis indicium
ecce uere israheir in quo dolus non ẽ
Deniq isti oblationes in templo dñi suscipiunt
a populis. Isti obediunt officiis leuitarũ.
isti quoq uasa corporis & sanguinis xp̃i dia¬
conib ad altaria dñi offerunt. De quibus
quidem placuit patrib ut quia sacra minis
ab uxorib & ab om̃i carnali immunditia
liberi. uixta quod illis ꝑ prophetã dicente
iubetur. Mundamini qui fertis uasa dñi.¬

Expanded text:
sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum, ut sub typo luminis corporalis, illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur: Erat lux vera, quae illuminat omnem hni Item Isidori de subdiaconis. Subdiaconi, qui apud Graecos hypodiaconi vocantur, in Esdra inveniuntur, appellanturque ibi Nathinaei, id est, in humilitate Domino servientes . Ex eorum ordine fuit ille Nathanael, qui in evangelio Joannis divina proditione commonitus, Salvatorem meruit confiteri. Quique etiam ad primum divinitatis indicium Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis. Isti obediunt officiis levitarum. Isti quoque vasa corporis et sanguinis Christi diaconibus ad altaria Domini offerunt . De quibus quidem placuit patribus, ut quia sacra mysterab uxoribus, et ab omni carnali immunditia liberi, juxta quod illis propheta dicente jubetur: Mundamini qui fertis vasa Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uexata in etficatione templi. aut de lapsa. ꝑ eosdem
actores de thesauris dominicis reficerentur atq
ex colerentur. Argo actores templi. exorcistȩ sunt
in populo dĩ. Quomodo enim actor prudens &
bonus sit quod sit domini sui census. & omnis
substantię nodis. & redigit apud se totius pos¬
sessionis instrumenta iginalia. sic & exorcista
redigit in sua diligertia tonus regni dñi secreta
ut meriorię mardet. A sccipturarum sacramen¬
a spũ scõ concessum. scł̃m apłi preconium.
Exorcistas enim memorar apłs cum dicit. Nym¬
quid om̃s donationes habent sanationũ Hi
tnuim cum ordinantur ficut ait canon accipi¬
ant de manu ep̃i libellum in quo scripti sunt
exorcisii. accipientes potestatẽ imponendi ma¬
nus suꝑ inerguminos. siue caticuminos.¬
ccoliti grece laune ceroferarii dicuntur. a
deportandis cereis quando legendũ ẽ euuan¬
geliũ. aut sacrificium offerendũ. Tunc
enim aecenduntur limnaria ab eis & de¬
portamur. non ad effugierdas tenebras dũ

Expanded text:
edificatione templi, aut delapsa, per eosdem actores de thesauris Dominicis reficerentur atque excolerentur. Ergo actores templi, exorcistae sunt in populo Dei. Quomodo enim actor prudens et bonus scit quis sit domini sui census et omnis substantiae modus, et redigit apud se totius possessionis instrumenta originaria: sic et exorcista redigit in suam diligentiam totius regni Domini secreta, ut memoriae mandet de scripturarum sacramena Spiritu sancto concessum, secundum Apostoli praeconium. Exorcistas enim memorat Apostolus, cum dicit: Nunquid omnes donationes habent sanationum ? Hi enim cum ordinantur, sicut ait canon , accipiunt de manu episcopi libellum, in quo scripti sunt exorcismi, accipientes potestatem imponendi manus super energumenos, sive catAcolythi Graece, Latine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis, quando legendum est evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad effugandas tenebras, dum
Abbreviated transcription (Latin):
aaron sacerdons & s li⁊ euis. rursus leui tri¬
bus in diuni cultin in s io ordinaretur.
Et cum sacra entur dñ pro om̃ib primoge¬
nitis. & seruirent p. Tcorã aaron & filus
euis in tab̃naculo di. excubantes in templo
die & nocte. Ipsiq gestarent arca & taber¬
naculũ & omnia uasa euis. & in circuitu tab¬
naculi castra ipsi constituerent. & in promouen¬
do tabnaculo ipsi deponerent rursus ipsi conpo¬
nerent. a uiginti quinq annis & supra in ta¬
bernaculo seruire mandatũ ẽ. Quã regulã
sciͣ patres & in nouo testamento constituerunt
in euuangelio autẽ primordia eoꝵ & in ac¬
tib apłoꝵ ita leguntur. Conuocantes autem
duodecĩ apłi multitudinẽ discipuloꝵ. dyxerunt.
Non placet nos relinquere uerbũ dĩ. & ministra¬
re mensis. Quid ergo ẽ fr̃s: considerate ex
nobis uiros boni testimonii septẽ. plenos sp̃u
Nos uero erimus orationi ministerii sermonis
instantes. E placuit hic sermo corã multitudi¬

Expanded text:
Aaron sacerdotis et filiorum ejus, rursus Levi tribus in divini cultus mysterio ordinaretur, et consecrarentur Domino pro omnibus primogenitis, et servirent pro Israel coram Aaron et filiis ejus in tabernacuDei die ac nocte, ipsique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi castra ipsi constituerent, et in promovendo tabernaculo ipsi deponerent, rursus ipsi componerent. A viginti quinque annis et supra, in tabernaculo illis servire mandatum est . Quam regulam sancti Patres, et in Novo Testamento constituerunt in Evangelio autem primordia eorum, in Actibus apostolorum ita leguntur: Convocantes autem duodecim apostoli multitudinem discipulorum dixerunt: Non placet nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis. Quid ergo est fratres? Considerate ex vobis viros boni testimonii septem, plenos spiritu nos vero erimus orationi et ministerio sermonis instantes. Et placuit hic sermo coram multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ierit imperatorẽ. hunc reprobari & abici oportere.
non solũ a communione uerũ & ab honore cunus parti¬
ceps indetur existere : quia uenerandi principis aurib
molestiam temptauit inferre contra leges ȩccłȩ. Si igit᷑
adire principẽ necessaria causa deposcit: hoc agatur
cum tractatu & consilio metropolitani: & ceteroꝵ ep̃oꝵ
tẽ suis prosequantur ȩpłis.¬
De dampnatis epis & clericis ad eintibus
Imperatorem.

Expanded text:
ierit imperatorem vel regem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, sed et ab honore, cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre, contra leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani et caeterorum epificiscentem suis prosequantur episDe damnatis episcopis, aut clericis adeuntibus imperatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
sed in sua tantũ dignitate constituant. & dũ tales
esse quales creduntur amant. Numquã sibi displict¬
ant. ac placentes sibi non sint de sua correctione
solliciti. quis non intelligat tales sitalib ꝑseuerent
nec se ante finẽ uitȩ presentis emendent. contepla¬
tuȩ uite participes esse non posse. ad quã non ꝑ¬
ueniunt. nisi qui studuerint esse qđ facti sunt. nec
affectant uideri sed esse quod sunt. non alienis
landib sed morib suis eximii. nec solũ de sua digni¬
tate sed potuis de sacerdotalis uitȩ nobilitate con¬
spicui. Qui sunt non appellatione tenus sed iur¬
tute pontifices. uitȩ contẽplatiuȩ capaces & gandioꝵ¬

Expanded text:
sed in sua tantum dignitate constituant: et dum tales sed in sua tantum dignitate constituant: et dum tales esse, quales credunt, amantur creduntur amant, nunquam sibi displiceant: ac placentes sibi, non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat tales, si in talibus perseverent, nec se ante finem praesentis vitae emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? Ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt, nec affectant videri, sed esse quod sunt, non alienis laudibus, sed moribus suis eximii: nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
despiciunt contradicentes sane doctrinȩ redargu¬
unt. obedientes instiniunt. scĩs uirtutib quibus
in dies singulos fiant dõ propinquiores incũbunt.¬
& tam suis quam om̃num qui per eos erudiuntur
prouectib clari. hic quidẽ uel ut gustũ quẽdã
contẽplatiuȩ uitȩ quo ad eam feruentius ꝓuocent᷑
accipiunt: sed ibi iam in ȩternum felices effecti de eius
ꝑfectione gaudebunt. Proinde non inflantur quia hic
om̃ium fidelium catholicoꝵ honorantur ut capita sed
letantur potius quia ibi xp̃i qui ẽ sacerdotum ac fide¬
lium om̃ium caput clariora menbra futuri sunt. ac
si quod absit sȩcularib negotiis implicati fundorũ
terminus sine termino cupiditatis extendant. Ac se
debilitant si glam non xp̃i sed suam decepti uulgi
adolantis honorib querant plusq de se alienȩ linguȩ
quam suȩ conscientiȩ credant. si omẽ gaudiũ suum
non infuturoꝵ remuneratione. nec in scĩtate uitȩ

Expanded text:
despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redargudespiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt: et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, provectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt: sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita: sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac omnium fidelium caput, clariora membra futuri sunt. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termido cupiditatis extendant ac se mum corpusque debilitant; si gloriam non Christi, sed suam, decepti vulgi adulantis honoribus, quaerant: plusque de se alienae linguae, quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum, non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
rerum latentium futurorũq notitia. Siue uacatio ab
siue quod his probatur esse ꝑfectus ipsa uisio dĩ. non
uideo quod impedimenti scĩs sacerdotib possit offerri.
quo minus ad hec quattuor quȩ commemoraui ꝑueni¬
ant. Duo enim primũ & ultimũ. id ẽ rerum latentiũ
futurarũq notitia & ipsa uisio dĩ in comparabiliter
prestantiora erunt in illa uita beata quam in ista
diuersis errorib implicata. quando quidẽ tã rerum
omium notitia quam ipsa dĩ substantia plena ac
ꝑfecte uidebitur. Duo autẽ media uacationẽ uide¬
licet ab om̃ib occupationib mundi. & diuinarum
studiũ litterarũ. etiam hic possunt habere pontifices.
sed illi qui se ab om̃ib implicare mentis negotio¬
rum scłarium remouentes non torpent otio. sed in¬
sistunt ꝑfectionis suȩ negotio. & ab stultitia sapien¬
tiȩ scłaris auersis. uerbo dĩ infatigabiliter uacant.
sapientes ueraciter fiunt. cȩlestia sapiunt. terrena

Expanded text:
rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab m litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena
Abbreviated transcription (Latin):
ui diligenter de uita contemplatiua consi¬
derat. & sufficienter instructus intelligit: quan¬
do & ubi possit euis ꝑfectio conprehendi non dubi¬
tabit eccłarum principes uitȩ contemplatiuę posse
& debere fieri sectatores quia siue scđ̃m opinionẽ
quorũdam nichil aliud st uta contemplatiua quã¬

Expanded text:
emplativa considerat, et sufficienter instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa qua
Abbreviated transcription (Latin):
tũ crescit ad tumulũ sequentiũ delictoꝵ. Preriq sa¬
cerdotes suȩ magis utilitatis causa quã gregis preesse
desiderant: nec ut prosint fieri presules cupiunt. seid
magis ut diuites fiant & honorentur. Duscipiunt eiũ
sublimitatis culmen. non pro pastorali regimine. sed
nitatis. solam nominis appetunt dignitatẽ. dũ mali

Expanded text:
tum crescit ad cumulum sequentium delictorum. Plerique satum crescit ad cumulum sequentium delictorum. Plerique sacerdotes, suae magis utilitatis causa quam gregis, praeesse desiderant: nec ut prosint, praesules fieri cupiunt: sed magis, ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen, non pro pastorali regimine, sed nitatis, solam nominis appetunt dignitatem. Dum mali
Abbreviated transcription (Latin):
on sunt promouendi ad regimen ȩccłȩ. qui adhuc
uitus subiacent. Hinc ẽ qdđ preceptũ ẽ dauid non
edificare uisibile templũ. quia sangiuinũ uir belli
hoc ẽ ȩccłam docere presumant. Non debet honoris du¬
catum suscipere. qui nescit subiectos tramite uitȩ meli
oris preire. Neq enim quisq adhoc preficitur: ut sub¬
ditoꝵ culpas rigat . & ipse uitis seruiat. Qui non se¬
dignũ ad episcopatũ existimat. locum eius qui dig
ut nulla uitiorũ nota maculari se sinat. Grauius enĩ
condempnabitur : qui in dignus suscipit quod non meret᷑.
Qui regimen sacerdotii contendit appetere. ante ui se
discutiat. si uita honoris sit congrua. Quod si non dis¬
crepat humiliter ad id quod uocatur accedat. Re¬
atum quippe culpe geminat. si quis cum culpa. ad
sacerdotale culmen aspirat. Uniuscuiusq casus tan¬
to maioris ẽ criminis. quanto priusquã caderet maio¬
ris erat uirtutis. Precedentiũ namq magnitudo uirtu¬

Expanded text:
on sunt promovendi ad regimen Ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli fhoc est, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qoris praeire. Neque enim quisque ad hoc praeficitur, ut subditorum culpas corrigat, et ipse vitiis serviat. Qui se indignum ad episcopatum existimat, locum ejus qui dignut nulla vitiorum nota maculari se sinat. Gravius enim condemnabitur, qui indignus suscipit quod non meretur. Qui regimen sacerdotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, majoris erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo virtu
Abbreviated transcription (Latin):
e his qui transmigrant de ciuitate in ciuitatẽ
epĩs aut clericis. placuit ut canones quide hac
re a scĩs patrib statuti sunt. habeant propriã fir
prouecti st̃ minime ꝑdurarunt. it̃ xui xxlu

Expanded text:
e his qui transmigrant de civitate in civitatem episcopis, aut clericis, placuit ut canones qui de hac re a sanctis Patribus stprofecti sunt minime perdurarunt, tit. XVI, Qu
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq temere ac periculose neq timorẽ dĩ
pre oculis habentes. nec agnoscentes ecclasticã
regulã discedunt ab ȩccła prb̃ri. aut diaconi uel
quicũq sub regula prorsus existunt. hi nequa quã de¬
bent in aliã ȩccłam recipi. sed omnẽ necessitatẽ
conuenit illis imponi: ut ad suas parroecbias re¬
uertantur. Quod si non fecerit: oportet eos rõmu¬
tauerit. non consentiente epo a quo discessit. is
qui regulȩ mancipatur. ordinatio huiuscemodi

Expanded text:
uicunque temere ac periculose, neque timorem Domini prae oculis habentes, nec agnoscentes ecclesiasticam regulam, discedunt ab Ecclesia, presbyteri aut diaconi, vel quicunque sub regula prorsus existunt, hi nequaquam debent in aliam Ecclesiam recipi, sed omnem necessitatem convenit illis imponi, ut ad suas parochias revertantur. Quod si non fecerint, oportet eos commutaverit, non consentiente episcopo, a quo discessit is qui regulae mancipatur, ordinatio hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positis suis. respondebo ut potero qđ̃ dñs dederit: Iterũ
modo ñ ẽ necesse: quia nichil forte dicturi st̃ qͥ nos amant¬
libere gaudeant: qͥ nos odert̃ tacite dolebt Cam̃ si lin¬
guas exacuerint: audient dõ ꝓpitio uob̃cũ responsionẽ meã
ñ litẽ meã Non enĩ homines nominaturꝰ sũ. & dicturꝰ.¬
Ille hoc dixit: ille sic detraxit. Confortasse etiã adme falsa.
quia & hoc potest fieri ꝑferant᷑: Uerũtam̃ quȩcũq ꝑlata

Expanded text:
positis suis. Respondebo, ut potero, quod Dominus dederit. Interim modo non est necesse, quia nilibere gaudebunt: qui nos oderunt, tacite dolebunt. Tamen si linguas exercuerint, audient, Deo propitio, vobiscum responsionem meam, non litem meam. Non enim homines nominaturus sum et dicturIlle hoc dixit, iste sic detraxit: cum fortasse etiam ad me falsa, quia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quaecunque perlata
Abbreviated transcription (Latin):
uel xpm hominẽ fuisse absq dõ ut cherintus. & hebion¬
& arthemon ut fotmnus. Ex istis inquã si qui ad nos uenert᷑
ñ requirendũ ab his utrũ baptizati st̃ annon. sed hoc
tantũ si credant in ȩccłȩ fidẽ & baptizent᷑ ȩxcłastico bap¬
tismo. Cotidie eucaristiȩ cõmunionẽ ꝑcipere nec laudo
nec uitupero. om̃ib tamen dominicis dieb cõmunicandũ
hortor si tamen in affectu petcandi ñ sit. Nam habentẽ

Expanded text:
vel Christum hominem 31 fuisse absque Deo, ut Cerinthus, Ebionvel Christum hominem 31 fuisse absque Deo, ut Cerinthus, Ebion, Artemon, et Photinus. Ex istis, inquam, si qui ad nos venerint, non requirendum ab iis utrum baptizati stantum, si credant in ecclesiae fidem, et baptizentur ecclesiastico baptismate. Quotidie Eucharistiae communionem percipere, nec laudo nec vitupero: omnibus tamen Dominicis diebus communicandum hortor: si tamen mens in affectu peccandi non sit. Nam habentem
Abbreviated transcription (Latin):
adnullet᷑. sed doceant᷑ ante & instruantur quo sensi sẽ trinita¬
tis misteriũ in ȩccła teneat. Ꝙ si consentiunt credert uel adquies¬
cunt confiteri purgati iã fidei integritate confirment manus
impositione. Siuero paruuli st̃ uł hebetes qͥ doctrmã ñ capi¬
ant. respondeant pro illis qͥ illos offert̃ iuxta more bapti
xandi. & sic manꝰ impositione & chrismate cõmuniti. euca¬
ristie misterus admittant᷑. Illos autẽ qͥ non in scȩ̃ trinitatis
inuocatione apud hereticos baptixati sunt. & uenunt ad nos
baptitari debere ꝓnunnamus ñ rebaptitari. Neq enĩ cre¬
dendũ eos fuisse baptixatos qͥ ñ in nomine. patris & filu &¬
sp̃s scĩ uixta regalẽ adño positã tinctist̃: ut sunt pauli¬
tatis germina uel cȩterȩ historiã origines siue ordinis pes¬
tis quȩ duo principia sibi ignota introducunt: ut cerdo
& martion uel contraria ut manicheus. uel tria & bar¬
bara ut secianus. & teodotus. uel multa ut ualentinus.

Expanded text:
annulletur; sed doceantur ante et instruantur: quo sensu sanctae Trinitatis mysterium in ecclesia teneatur. Et sicut sentiunt credere, vel acquiescunt coimpositione. Si vero parvuli sunt hebetes, qui doctrinam non capiant, reszandi: et manus impositione et chrismate communiti, Eucharistiae mysteriis admittantur. Illos autem qui non in sanctae Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniunt ad nos, baptizari debere pronuntiamus, non rebaptizari. Neque enim credendum est, eos fuisse baptizatos, qui non in nomine Patris et Fils sancti juxta regulam a Domino positam tincti sunt: ut sunt Paulitatis germina; vel caeterae istorum originis sive ordinis pestes, quae duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdon et Marcion; vel contraria, ut Manichaeus; vel tria et barbara, ut Setianus et Theodosius; vel multa, ut Valentinus;
Abbreviated transcription (Latin):
libere confitem Intuũ ergo salutis nrẽ dõ nuserante habemꝰ
ut adquiescamus salutiferȩ inspirationi nrẽ potestatis ẽ: ut
adipiscam qđ ad quiescendũ ãmonitione cupimus. diuni
ẽ muneris. Ut ñ labam᷑ in adepto salutis munere. sollicitu¬
dins nrȩ ẽ & cȩlestis parit̾ adiutorii. Ut labam. potestatis
nreͣ ẽ & ignaue. Ciptisma uũ ẽ. sedinȩccla. ubi una
fides ẽ. ubi in nomine patris & fili & sp̃s scĩ dat᷑. Et ideo¬

Expanded text:
libere confitemur. Initium salutis nostrae, Deo miserante, habemus: libere confitemur. Initium salutis nostrae, Deo miserante, habemus: ut acquiescamus salutari inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur, quod ad acquiescendum admonitione cupimus, divini est muneris: ut non labamur adepto salutis munere, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii: ut labamur, potestatis nostrae est et ignaviae. Baptisma unum est, sed in ecclesia, ubi una fides est ubi in nomine Patris et Filii et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s esse intelliganus quã orat apłs. ut integra ꝑseueret
in nobis. nec nr̃o uitio nec minuat᷑ aut sugetur a nobis. quia
sps sẽs effugiet fictũ. Lib̾tate arbitrii sui cõmissus ẽ homo.
statĩ in prima mundi conditione. ut sola uigilantia mentis
adnitente etiã p̾cepti custodia ꝑseueraret. siuellet in id qđ
cieatus fuerat ꝑmanere. Postquã uero seduetione serpentis ꝑ
tamen electionẽ nec non esset suũ qđ emendaret peccatũ. nec
merito incdulgeret᷑ qdđ ñ arbitrio debuisset. Manet itaq ad
inituĩ salitis nrẽ dõ miserante. & inspirante habere. nos cre.
fitemur. Igitur ut ñ labam᷑ abono uel nature uel meriti.
pllicitudinis nrȩ ẽ. & cȩlestis pariter adiutoru ut labamur
amonente prius dõ & inutante ad salutẽ. ut uel eligat uel
sequat᷑ uel agat occasione salutis hoc ẽ inspiratione dĩ. Ut autẽ
consequat᷑ qđ eligit uel qđ sequit᷑. uel id occasionẽ agat. di eẽ

Expanded text:
 esse intelligamus, quam orat Apostolus, ut integra perseveret in nobis: nec nostro vitio aut minuatur aut fugiatur a nobis: quia Spiritus sanctus effugiet fictum. Libertati arbitrii sui commissus est homo statim in prima mundi conditione: ut, salva vigilantia mentis adnitente, etiam praecepti custodia perseveraret: si velit in id, quod creatus fuerat, permanere. Postquam vero seditione seductione tamen electionem: ne non esset suum quod emendaret peccatum: nec merito indulgeretur, quod non arbitrio doluisset. Manet itaque ad initium salutis nostrae, Deo miserante et inspirante, habere nos credimfitemur. Igitur ut non labamur a bono vel naturae, vel meriti, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii; ut labadmonente prius Deo, et invitante ad salutem: ut vel eligat vel sequatur vel agat occasione salutis, hoc est, inspiratione Dei: ut autem consequatur, quod eligit, vel quod sequitur vel quod occasione agit: Dei esse
Abbreviated transcription (Latin):
carne cũ sensib suis. quos tamen sensus absq animȩ focietate
ñ mouet caro. anima uero & sine carne ratione sua tenet.
lon ẽ tertius in substantia hominis sp̃s ut didimꝰ contendit.
sed sp̃s ipsa ẽ anima ꝓ spũali natura. uel ꝓ eo qd̃ spiret
incorpore sp̃s appellat᷑. Animã uero ex eo uocari. qđ ad

Expanded text:
carne cum sensibus suis, quos tamen sensus absque animae societate non movet caro: anima vero et sine carne rationale suum tenet. Non est tertius in substantia hominis spiritus, ut Didymus contendit: sed spiritus ipsa est anima pro spiritali natura, vel pro eo quod spiret in corpore spiritus appellatur: animam vero ex eo vocari, quod
Abbreviated transcription (Latin):
eregrinos clericos & lectores in alia ciuitate prer̃
conmendatitias litteras sui ep̃i nusquam penitus
ministrare debere.
Quod non sine litteris saero ministerio seruientes
proficisor non debeant.

Expanded text:
eregrinos clericos, etc. et lectores in alia civitate, praeter commendatitias litteras sui episcopi, nusquam penitus ministrare debere. In Laodicensi concilio quod non sine litteris sacro ministerio servientes proficisci debeant
Abbreviated transcription (Latin):
lli antẽ qui tam infirmi sunt ut possessionib suis renuntia¬
re non possint. si ea quȩ accepturi erant. dispensatori re¬
linquant. nichil habentib consecranda. sine peccato pessi¬
dent sua: quia & ipsi quodam modo sua relinquunt. quan¬
do ꝓpriis contenti reb nichil eoꝵ quȩ labori uel ordine
suo deberi arbitrantur accipiunt: Qđ si putant ideo ac¬
cipi deberi eoꝵ quȩ conferuntur ȩccłȩ portionẽ. ne eã
uideant᷑ abicere. se uero non posse sua relinquere. qđ eis
deforme sit inter suos pauperes reddi: nouerint esse

Expanded text:
lli autem, qui tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua : quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori vel ordini suo deberi arbitrantur, accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur Ecclesiae, portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos pauperes reddi, noverint esse
Abbreviated transcription (Latin):
dando enĩ mordent. labiis mulcent. & dentẽ figunt
donat totũ. ñ suscipit Plane suscipio: profiteor
me suscipere oblationes bonas: oblationes scãs Si
quis autẽ irascitur in filio suo. & moriens exhe¬
redat eũ: si uiueret n eum placare: non ei filios

Expanded text:
dando enim mordent, labiis mulcent, et dentem figunt donat totum, non suscipit. Plane suscipio, profiteor me suscipere oblationes bonas, oblationes sanctas. Si quis autem irascitur in filio suo, et moriens exhaeredat eum; si viveret, non eum placarem? non ei fili
Abbreviated transcription (Latin):
xpletis religiosissimo obsequio horis competentib
diurnis officuis. & ab om̃ib canonicis dato signo. de¬
uotissime ad cõpletoriũ cȩlebrandũ ueniendũ ẽ Luo
completo. oportet ut ñ epulis & potationib uanisq
inseruant loquelis: sed his penitꝰ post positis. humiliter
& honeste dormitorium petant: E nequaquã duo
in uno. sed singuli in singulis quiescant: Lucerna quoq
in eodẽ dormitorio. noctis tempore iugit̃ ardeat:
lichil deniq in honestũ. aut indecens in dormitorio gerat᷑
ah aliquo: nec quispiam aliquẽ in quietare p̾sumat: nec ad
uerba inutilia & ociosa ꝓrũpere cogat: Nuiuis uero capituli
contemptor. spetialit̾ a p̃latis & magistris seuerissime corri¬
piat.¬

Expanded text:
xpletis, religiosissimo obsequio horis competentibus, diurnis officiis, ab omnibus canonicis, dato signo, devotissime ad completorium celebrandum veniendum est. Quo completo, oportet ut non epulis et potationibus, vanisque inserviant loquelis, sed his penitus postpositis, humiliter et honeste dormitorium petant: et nequaquam duo in uno, sed singuli in singulis lectis quiescant. Lucerna quoque in eodem dormitorio noctis tempore jugiter ardeat. Nihil denique inhonestum, aut indecens in dormitorio geratur ab aliquo, nec quispiam aliquem inquietare praesumat, nec ad verba inutilia et otiosa prorumpere cogat. Hujus vero capituli contemptor specialiter a praelatis et magistris severissime corripiatu
Abbreviated transcription (Latin):
ligat᷑ necesse ẽ ap̃lato ex congregatione sibi cõmissa
fr̃ prababilis uitȩ. eui officii sit porta canonicoꝵ cũ
sũma obedientia & humilitate conpetenti tẽpore clau
aut exeundi: Cui etiã obseruandũ ẽ. ne eis quib cordiẽ
plus ocus uacare quam diuinis obsequus incũbare foras
euagandi locũ pͣbeat. & eoꝵ nugarũ qđ nefas ẽ particeps
fiat: Debet p̾terea aduenientes quosq cũ caritate suscipere.

Expanded text:
ligatur necesse est a praelato, ex congregatione sibi commissa frater probabilis vitae, cui officii sit portam canonicorum cum summa obedientia et humilitate competenti tempore claudaut exeundi. Cui etiam observandum est, ne eis quibus cordi est plus otiis vacare quam divinis obsequiis incubare, foras evagandi locum praebeat, et eorum nugarum, quod nefas est, particeps fiat. Debet praeterea advenientes quosque cum charitate suscipere,
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctione cordis recitent᷑: ut & recitantiũ mens illorũ
dulcedine pascat: & audientiũ aures illoꝵ ꝓmuntiatione de¬
mulceant : qm̃ quauis cantilenȩ sonus in alus officus excelsa
soleant edi uoce: In recitandis tam̃ psalmis huiuscemodi u-¬
tanda ẽ uox Constituant᷑ interea seniores fr̃s ꝓhabilioris
scilicet uitȩ: qui tempore statuto uicisim cũ cantoꝵ scola
sint: ne hi qͥ discere debent. aut otio uacent. aut inanib
& suꝑuacius fabulis instent: Si uero cantores suꝑbi extite¬
rint. & artẽ quã diuinitꝰ aduiti didicerunt alus insimi¬
alus insinu¬
are renueru̾nt: grauit̃ ac seuere iudicent᷑: ut emendati
atq correcti talentũ sibi a dõ collatũ aliis erogare pro¬
curent: Huiuscemodi autẽ corrertionis modus erga eos
qui quarulibet artiũ disciplinis eruditi st̃. & de talento
sibi diuinitus collato. magis se alus suꝑbiendo preferre.
quã id cũ caritate insinuare gestiunt. a platis obnixe
tenendus ẽ.¬

Expanded text:
compunctione cordis recitentur: ut et recitantium mens illorum dulcedine pascatur, et audientium aures illorum pronuntiatione demulceantur, quoniam quamvis cantilenae sonus in aliis officiis excelsa soleat edi voce, in recitandis tamen psalmis hujusmodi vitanda est vox. Constituantur interea seniores fratres, probabilioris scilicet vitae, qui tempore statuto vicissim cum cantorum schola sint, ne hi qui discere debent, aut otio vacent, aut inanibus et supervacuis fabulis instent. Si vero cantores superbi exstiterint, et artem, quam divinitus adjuti didicerint, aliis insinuare renuerint, graviter ac severe judicentur, ut emendati atque correcti, talentum sibi a Deo collatum aliis erogare procurent. Hujuscemodi autem correptionis modus erga eos qui quarumlibet artium disciplinis eruditi sunt, et de talento sibi divinitus collato, magis se aliis superbiendo praeferre, quam id cum charitate insinuare gestiunt, a praelatis obnixe tenendus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstrepant: His uero qui huiꝰ artis minus capaces st̃.
donec erudiant᷑ meluis conuenit ut sileant: quã cantare
uolendo qđ nesciunt. alioꝵ uoces dissonare cõpellant:¬
Psalmi namq in ȩccła ñ cursim & excelsis atq inornatis
seu intemperatis uocib. sed plane ac dilucide. & eũ¬

Expanded text:
proferant. Hi vero qui hujus artis minus capaces sunt, proferant. Hi vero qui hujus artis minus capaces sunt, donec erudiantur melius, convenit ut sileant, quam cantare volendo quod nesciunt, aliorum voces dissonare coPsalmi namque in ecclesia non cursim, et excelsis atque inordinatis, seu intemperatis vocibus, sed plane ac dilucide, e
Abbreviated transcription (Latin):
tudendũ sũmopere cantorib ẽ: ne donũ sibi diuinitus
collatũ uitus foedent: sed potius illud humilitate. casti¬
tate & sobrietate. & cȩteris sc̃arum uirtutũ ornamentis
exornent: quoꝵ melodia animos populi circũ stamis. ad
memoriã amorẽq cȩlestium. non solũ sublimitate uer¬
borũ. sed enã suauitate sonorũ quȩ dicunt᷑ erigat: Can¬
torẽ autẽ sic̃ traditũ ͤ a scĩs patrib & uoce & arte pre¬
clarũ illustrẽq esse oportet: ita ut oblectamenta dulce-¬
dinis animos incitent audientiũ. & cetera: Cantores itaq
ñ propter donũ sibi collatũ se ceteris suꝑbiendo p̃ferant.
sed humiliter socios exhibeant. Et prouidendũ ẽ illis quan¬
do temperate. quandoq submisse diuinũ agatur offi¬
ciũ : scilicet ut scđm numerũ clericoꝵ & officui qualitate
& temporis ꝓlixitatẽ. cantũ ꝓtendant & uoces moderent᷑
çȩteroꝵ. Sonũ etiã uocaliũ litterarũ bene atq ornate

Expanded text:
tudendum summopere cantoribus est, ne donum sibi divinitus collatum vitiis foedent, sed potius illud humilitate, castitate, et sobrietate, et caeteris sanctarum virtutum ornamentis exornent: quorum melodia animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum, sed etiam suavitate tonorum, quae dicuntur, erigat. Cantorem autem, sicut traditum est a sanctis Patribus, et voce et arte praeclarum, illustremque esse oportet, ita ut per oblectamenta dulcedinis, animos incitet audientium, etc. Cantores itaque non propter donum sibi collatum se caeteris superbiendo praeferant, sed humiliter socios exhibeant. Et providendum est illis, quando temperate, quandoque submisse divinum agatur officium: scilicet ut secundum numerum clericorum, et officii qualitatem, et temporis prolixitatem, tantum protendant, et voces moderentur caeterorum. Sonum etiam vocalium litterarum bene et ornate
Abbreviated transcription (Latin):
iquis prb̃r aut diaconus & om̃ino quilibet excle¬
ro parroechiã propriam deserens ad aliã propera¬
uit : deinde omnino demigrans. in aliam parroechiã
ꝑ multa tempora nititur inmorari: ulterius ibidẽ non
ministret. maxime si uocanti suo ep̃o & regredi ad pro¬
priã parroechiã conmonenti obȩdire contempserit.
qđ si in hac indisciplinatione ꝑdurat. aministerio
modis om̃ib remoueantur: ita ut nequaquã locũ resti¬
tutionis inueniat. Si uero pro hac causa dampnatũ
alter ep̃s suscipiat. hic etiã a cõmuni coerceat᷑ sinodo
uelut qui ȩccłastica dissoluat.¬

Expanded text:
quis presbyter, aut diaconus, et omnino quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properaverit: dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non ministret: maxime, si vocanti suo episcopo, et regredi ad propriam parochiam commonenti obedire contempserit. Quod si in hac indisciplinatione perdurat, a ministerio modis omnibus removeatur: ita ut nequaquam locum restitutionis inveniat. Si vero pro hac causa damnatum alter episcopus suscipiat, hic etiam a communi coerceatur synodo, velut qui ecclesiastica const
Abbreviated transcription (Latin):
uod non oporteat amplius preter eos qui regulariter
cantores existunt. qui & de codice canunt. Alios in
pulpitũ conseendere. & in ȩccła psallere.¬
In eodẽ concił .it .xx. De honore quȩ prbris. diaconis
qui sub ipsis sunt debeant exhibere.
uod non oporteat diacono corã prb̃o sedere. sed ius¬
sione prb̃i sedeat. Dimiliter autẽ & diaconus honore
habeatur ad obsequentib id ẽ subdiaconis & om̃ib ele¬
ricis :¬

Expanded text:
uod non oporteat amplius praeter eos qui regulariter cantores existunt, qui et de codice canunt, alios in pulpitum conscendere, et in ecclesia psallere.idem liceat. De honore quem presbyteris diaconi, qui sub ipsis sunt, debent exhibere. CXXIII. Quod non oporteat diaconum coram prsione presbyteri sedeat. Similiter autem et diaconus honore habeatur ab obsequentibus, id est subdiaconis et omnibus clericis
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ fermento conficitur. siue pomoꝵ suco: aut
faui decoquuntur in dulcẽ & barbarã potionẽ: aut
palmarũ fructus exprimuntur in liquotẽ: coctisq
frugib aqua pinguior coloratur: Quicquid inebriat.
& statũ mentis euertit: fuge similiter ut uinũ: nec

Expanded text:
illa fermento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis euertit, fuge similiter ut uinum. nec
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit ut quicumq in ȩccła uel semel legerit ab
alia ȩxcła ad clericatum non teneatur. Ꝙ subseripse¬
runt: Aurelius ep̃s eccłȩ Kartaginensis huic decreto
consensi. & prelato subscripsi. similiter & ceteri ep̃i sub¬
clerici ab ep̃is sus promoti contempserint. nec illi
manernt unde receilere noluerunt.

Expanded text:
t, etc., ut quicunque in ecclesia vel semel legerit, ab alia ecclesia ad clericatum non teneatur. Et subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri episcopi subclerici ab episcopis suis promoti contempserint, nec illic maneant unde recedere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
olet inplerisq canonicorũ congregationib irrationa¬
bilit̾ atq indiscrete fieri: ut nonnulli clerici qui & di¬
umis affluunt. & aut parũ aut nichil unlitatis ȩccłȩ
toritate. scripturarũ nec ĩ traditionib scoꝵ patrũ. possit
quomodo sancitũ repperiri: Sed quia huiuscemodi factũ
nulla auctoritate fulcit᷑. sed magis gulȩ immo auaritiȩ
causa constat esse molitũ: restat ut falce iustitiȩ rese¬
cent: & equitaus censura ab eisde. ĩ quib fit ꝓrsus abdi-

Expanded text:
olet in plerisque canonicorum congregationibus irrationabiliter atque indiscrete fieri ut nonnulli clerici, qui et divitiis affluant, et aut parum aut nihil utilitatis Ecclesiae toritate Scripturarum, nec in traditionibus sanctorum Patrum possit quoquo modo sancitum reperiri. Sed quia hujuscemodi factum nulla auctoritate fulcitur, sed magis gulae, imo avaritiae causa constat esse inolitum, restat ut falce justitiae resecetur, et aequitatis censura ab eisdem locis in quibus fit prorsus abdi
Abbreviated transcription (Latin):
ut de communi iuueremus: Commune antẽ nobis
esset magnũ & uberrimum prediũ ipse c¬
Perueni ad episcopatũ : uidi necesse habere epm̃ exhi¬
bere humanitatẽ assiduã. quibq uenientib siue
transeuntib. Quod si non fecisset ep̃s. in humanus
diceretur. Di autẽ ista consuetudo in monasterio
missa esset. indecens esset: Q uolui habere inde¬
mo ista ep̃i. mecũ monasteriũ clericoꝵ Ecce quo¬
modo uiuimus: nulli licet in societate nr̃a habere
aliquid propriũ. Sed forte aliqui habent: nullilicet:
Si qui habent: faciunt qđ non licet Dene autẽ sen¬
tiode frib meis: & semꝑ bene credens ab hac in¬
quisitione dissimulaui : quia & ista querere quasi
male sentire. michi uidebatur: Nouerã enĩ & no¬

Expanded text:
ut de communi viveremus: commune autem nobis ut de communi viveremus: commune autem nobis esset magnum et uberrimum praedium ipse Perveni ad episcopatum: et vidi necesse habere episcopum, exhibere humanitatem assiduam quibuscunque venientibus, sive transeuntibus: quod si non fecisset episcopus, inhumanus diceretur. Si autem ista consuetudo in monasterio permissa esset, indecens esset: et ideo volui habere in domo ista episcopii mecum monasterii clericorum. Ecce quomodo vivimus. Nulli licet in societate nostra habere aliquid proprium. Sed forte aliqui habent: nulli licet. Si qui habent, faciunt quod non licet. Bene autem sentio de fratribus meis, et semper bene credens, ab hac inquisitione dissimulavi, quia et ista quaerere, quasi male sentire videbatur. Noveram enim et no
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: & agebam quantũ poterã. ut in loco humili sal¬
uarer: ne in alto periclitarer: Sed ut dixi dño seruus
contradicere non debet: ueni ad istam ciuitatem
propt̾ uidendũ amicũ. quem putabã me lucrare pos¬
se dõ. ut nobiscũ esset in monasterio: quasi securus
quia locus habe̾at epm: Apprehensus. prb̃r factus
sum: & ꝑ hunc gradũ ad episcopatũ ꝑueni: Non attuli
aliquid : non ueni adhatic ȩccłam. nisi eũ his indu-¬
mentis quib illo tempore uestiebar: & quia hoc dispo.¬
nebã esse in monasterio cũ fr̃ib: cognito instituto
& uoluntate mea beatȩ memoriȩ senex ualerius. de¬
dit mͥ ortũ illũ in quo ẽ nunc monasteriũ: Cȩpi boni
prepositi fr̃s colligere: compares meos. nichil habentes.
sicut nichil habebã. & imitantes me: ut quomodo
ego tenuẽ pauꝑtaculã meã uendidi. & pauperib
erogaui: sic facerent & illi qui mecũ esse uoluissent.

Expanded text:
hoc et agebam, quantum poteram, ut in loco humili salhoc et agebam, quantum poteram, ut in loco humili salvarer, ne in alto periclitarer. Sed, ut dixi, Domino servus contradicere non debet. Veni ad istam civitatem, propter videndum amicum, quem putabam me lucrari posse Deo, ut nobiscum esset in monasterio: quasi securus, quia locus habebat episcopum. Apprehensus, presbyter factus sum, et per hunc gradum ad episcopatum perveni. Non attuli aliquid, non veni ad hanc ecclesiam nisi cum his indumentis quibus illo tempore vestiebar. Et quia hoc disponebam, esse in monasterio cum fratribus, cognito instituto et voluntate mea, beatae memoriae senex Valerius dedit mihi hortum illum, in quo nunc est monasterium. Coepi boni propositi fratres colligere compares meos, nihil habentes, sicut nihil habebam, et imitantes me, ut quomodo ego tenuem paupertatulam meam vendidi, et pauperibus erogavi, sic facerent et illi qui mecum esse voluissent,