comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ott uir uite uenerabilis bonifacius nomine. qui in ea ciuitat¬
que ferentis episcopatũ officio tenuit morib impleuit. hurus mul¬
ta miracula is qui adhuc suꝑ est gaudentius presbit narrat. Qui
aliuq ad om̃e stipendiũ: nisi unã tantũmꝰ uinẽã habebat. Quȩ qͦtã
die ita grandine irruente uastata. ẽ: ut in ea inpaucis uitib
uye pauci rariq racemi remanerent. Quã cũ predictus uir
reuerentissimꝰ bonifacius ep̃s fuislet ingressus: magnas om̃i¬
potenti dõ gratias retulit. quia in ipsa iua in opia sese angustari¬
cognouit. ed cũ iam tẽpus exigeret ut ipsi qͦq racemi qui reman¬
serant maturescere potuissent: custodẽ uineȩ ex more posuit. eamq
sollerti uigilantia seruari precepit. Quadã uͦ die iuslit constantio
presbitero nepoti suo. ut cuncta uni uascula in episcopio. et om̃ia
dolia ita ut antea consueuerat: suꝑtusa pice prȩpararet. Qđ cũ ne¬
beret. Nec tam̃ presũpsit inquirere. cur talia iuberet. Sediussis

Expanded text:
t vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitatquae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius presbyter narrat. Qualiud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiaricognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa praepararet. Quod cum neberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis
Abbreviated transcription (Latin):
mulus retributionis excrescit. ut & honi ampliꝰ gaude¬
ant. qui secum eos lȩtari conspiciunt qͦs amauerunt.¬
& mali dum cum eis torquent᷑ qͦs in hoc mundo despec
to dilexerunt deo: eos ñ solũ sua s etiam eoꝵ pena con¬
solum eos agnoscunt qͦs in hoc mundo nouerant: secl
uelut iusos ac cognitos recognoscunt bonos qͦs nunꝙͣ¬
uder̃. Nam cum antiqͦs patres in illa ȩt̾na heredi¬
tate uderint: eis incogniti ꝑuisionẽ ñ erunt qͦs in
opere semꝑ nouerunt. Quia enĩ illic om̃s cõmuni
daritate dm̃ conspiciunt. qͥd ẽ qđ ibi nesciant. ubi
scientẽ omĩa sciunt:am qͥdam nr religio
sus uir & uitȩ ualde laudabilis.cum ante hoc tri¬
enniũ moreret᷑. sic̃ religiosi alii qͥ p̾sentes fuerunt
ex nomnȩ clamare. Quos dum ad se uenisse di-¬
ceret. & dep̃ssis lunuubꝰ eis reuerentiȩ obseqũ p̃be¬
ret: ex carne eductꝰ. ẽ. Qua iure aꝑte dat̾ intelligi:

Expanded text:
mulus retributionis excrescit, et ut boni amplius gaudemulus retributionis excrescit, et ut boni amplius gaudeant qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt; et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo despecto Deo dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena cona non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos atque cognitos recognoscunt bonos quos nunviderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scisus, vir vitae valde laudabilis, cum ante hoc quadriennium moreretur, sicut religiosi alii qui praesentes fuerunt ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ueniant in locũ hunc corm̃toꝵ. Quibus uerbis
aꝑte declarat᷑. qͥa & boui bonos: & mali cognoscunt
malos. Si gͥ abrahã lazarum minie recognouis¬
set: nequaꝙͣ ad diuitẽ incorm̃tis positum de trans¬
acta eiꝰ contricione loqͤret᷑. dicens qđ mala mala re¬
ceperit inuita sua. Et si mali malos ñrecogno sce¬
rent: ne quaꝗͣ diues iitorm̃tis positꝰ fr̃m suorum
ȩtiam ab sentium mneminisset. Lͦmͦ enĩ p̃seutes ñ
posset agnoscere. qͥ etiam ꝓabsentiũ inemoria cura
uit exorare : Lua inre illud qͦ ostendit̾ qd neqͦꝙͣ
ipse reqͥsisti: qͥ & boni malos. & inali cognoscunt
bonos. Nam & diues abebrabã agnoscit᷑. cui dici¬
tum ẽ. recepisti bona inuita tua. & electꝰ lazarꝰ ã
rȩꝓbo ẽ diuite cognitꝰ. quẽ nuiti p̃cat᷑ ex nomine
dicens. Mitte lazarum ut uituiguat excremũ di¬
giti siui inaqua: & refrigeret luiguam meam.
In qua uidelicet cognitione: utriꝰq partis cu¬

Expanded text:
nc tormentorum. Quibus verbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali cognoscant malos. Si igitur Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentiam meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere qui etiam pro absentium memoria curvit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua: et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam. In qua videlicet cognitione utriusque partis cu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad monasteriũ aliud positũ longe trans mitcerẽt
Illuc gͥ euntes fr̾s: om̃s eiusclẽ monasterũ monachoᷤᷤ
tristes uehem̃ter inuenerunt. Quibꝰ cum dicerenĩ
qͥd habetis qđ uos intauto merore depͥnitis: respon¬
quartꝰ ẽ dies. qd ex hac luce subtractꝰ ẽ. Cumq fr̾s
qͥ uenerant studiose reqͥrerent qliter dictꝰ fuisset. re¬
sponderunt. Ursus. Qui uocationis eiꝰ horam subci¬

Expanded text:
ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. Illuc ergo euntes 428 fratres, omnes ejusdem monasterii monachenter invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responquartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subti
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis E leutherius senex deqͦ inp̾cedenti li¬
bro multa narraui. in monasterio suo gerinanũ
fr̃em iohem nomine se habuisset ꝓhibuit qͥ ante
dies qtuordecĩ suũ fr̾ibꝰ exitum predixit. Cumq
de crescentes cotidie computaret dies: ante triduũ
quam uocaret᷑ ex corꝑe febre correptꝰ ẽ. Adhoram uero
mortis uieuiens. misferiũ dñici corꝑis & sanguinis ac¬
cepit. uocatisq fr̾ibꝰ coram se psallere p̃cepit. Quibꝰ ta-¬
Men antiphonã ꝑsemet ipsum de semet ipso imposuit
dicens. Aꝑite michi portas iusticiȩ. & ingressuis ineas
conficebor dño. Hec porta dñi uisti intrabunt ꝑ eam.
Cumq coram eo assisfentes fr̃s psallerent emissa fubr¬
to & ꝓducta uoce clamauit dicets. Urse ueni. Ild̃
mox ut dixit. eductꝰ e corꝑe mortalẽ iutã fintuit.
Mirati sunt fr̾s. qͥa hoc qđ moriens fr̃ clamauerat igno¬
rabant. Quo defuncto: inmonasterio facta ẽ. magna
tristicia. Quarto autẽ die. qͥdam fr̃ibꝰ necessartũ fuit:

Expanded text:
venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
carne solutꝰ ẽ. Petrus Doceri uelim. si hoc ꝑ
nocturnas uifiones ostendit᷑. debeat obseruari.
mũ imagines somioꝵ. Aliqͣndo namq somnia
uentris plenitudine uel inanitate. Aliquando il¬
quando uͦ reuelatione: aliqͦndo autẽ cogitatione
simul & reuelatione generant᷑. S duo quȩ pͥma
diximus om̃s ex ꝑm̃to cognoscimus. Subiuticta
autem quatuor. insacre script᷑e paginis inueni¬
mus. Somnia & enĩ nisi pler̃q ab occulto hostȩ

Expanded text:
carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per nocturnas visiones ostenditur debeat observari.mum imagines somniorum. Aliquando enim somnia ventris plenitudine vel inanitate fiunt; aliquando ilquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus. Subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim si plerumque ab occulto hoste
Abbreviated transcription (Latin):
menta congͣreta. Exqua rẽ manifeste patruit qͣm
uer̃ fuerit: qđ ꝑnocturnã uisionẽ uidit.¬
magne indolis adolescens. qui etatẽ suam intel¬
lectu & humilitate dulcedine & grauitate transibat.
huic egrotanti atq ad extremũ deducto: ꝑnocturuam
uisionẽ qͥdam senex apparuit. & hunc uirga tetigit.:
eiq dixit. Surge. Ex hac enĩ molestia: modo minime
morieris. Sed paratꝰ esto. qͥa longũ tempꝰ hic facturꝰ
non eris. Qui dum iam esset amedicis desꝑatꝰ: re¬
pente sanatꝰ. ẽ. atq conualuit. Rem quam uiderat
narrauit: seq ꝑbiennũ indei seruicio sic̃ predixi.
ultra etatis suȩ annos exhibuit. Ante hoc autem
nasterũ eymiterio ãnobis sepultꝰ: cunctis nobis ab
eodem cy miterio exenntibꝰ. idem ioħs sic̃ post mo¬
oum pallens & tremens indicauit. illic nobis dis¬
cedentibꝰ inuentꝰ. ab eodem fr̃e qui mortuus fuerat
de sepulchro uocatꝰ ẽ. Qd mox etiam subsequens fi¬
nis edocuit. Nam post dies decẽ inuasus febribus

Expanded text:
menta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tmagnae indolis adolescens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem nasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus
Abbreviated transcription (Latin):
tatione siniul & reuelatione generatur. sẽd ninu¬
rum cum sompnia tot rerum qtubꝰ cũq qualitatib
alternent: tanto eis credi difficiliꝰ debet. qnto ex qͦ
impulsu ueniant: faciluis ñ elucescit. Scĩ aut̃em
iuri inter illusiones atq reuelationes ipsas uisio¬
num uoces aut unagines. qͦdam intimo sapore
discernunt. ut sciant uel qͥd a bono spu ꝑcipiant
uel qͥd abillusore paciant᷑. Nam si erga hȩc mens cau¬
ta ñ fuerit: ꝑ deceptorẽ sp̃m multis se uanitatibꝰ im¬
mergit. Qui nunquã solet multa uera prȩdicere:
ut adextremũ ualeat animã exaliqua falsitate laqͤa¬

Expanded text:
tatione simul et revelatione generetur. Sed nimitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex aliqua falsitate laq
Abbreviated transcription (Latin):
nec obseruãbitis sompia. Quibꝰ ꝓfecto uerbis ciuiꝰ
fint de testationis ostendit᷑. quȩ augurũs conuingtint᷑
Rursum nisi aliquando excogitatione fumil & il¬
lusione ꝓced̾ent uir sapiens ininimȩ dixisset.
Multas curas sequiit᷑ sompnia. Et nisi abiqͥndo
somipnia ex nusterio reuelationis orirent᷑: ioseph
sponsum ut ab lato puero in egy ptũ fugeret ꝓsomp¬
niũ angłs admoneret. Rursum nisi aliqudo somp¬
ina cogitatione simul & reuelatione ꝓcełent: ne¬
quaqͣm danel ꝓpħa nabuchodonosor iusionem
disserens. ac radice cogitationis inchoasset dicens
Tu rex cogitare cepisti instratu tuo: qͥd ẽẽt fut᷑m
post hȩc. Et qui reuelat mysteria: ostendit tibi
ce quasi statua una grandis. Scatua illa mag¬
na & stat᷑a sullimis stabat contra te. & cetera.
Daniel itaq dum sompniũ & implendũ reuerent᷑
insinuat. & ex qua ortum sit cogitatione mani¬
festat: patenter ostendit᷑. quia hoc pler̃q ex cogi¬

Expanded text:
Quibus profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, vir sapiens minime dixisset: « Multas curas sequuntur somnia: » et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Josephsponsum, ut ablato puero in Aegyptum fugeret, per somnium angelus admoneret . Rursum nisi aliquando somnia a cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec; et qui revelat mysteria, ostendit tibi ce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogi
Abbreviated transcription (Latin):
cionem qui se ei per exenũ conm̃dauerat enarri¬
uit. Quam uir domini benigne suscipiens: eimncl
puerum admenuit dicens. Gras agimus.
Sed uide sportam quã initinere ꝑosuisti. ne
incaute ttangere pͣsumas. quia inea serpens in¬
gressus est. Est ergo sollicitus. ne si incaute tollere uo¬
iueris: a serpenteꝰ feriaris. Quibus uerbis puer uals
confusus. ex ultauit quidem quod mortẽ euaserit. sed
tristis admodum factꝰ est quia quamius salubrẽ penam.
tam̃ ꝑtulit uerecundiam suam. Qui reuersus ad sportã
caute solliciteq attendit. sed eã sicut uir dei p̾dixerat
serpens tenebat. Hic itaq cum uirtute abstinentie.
contẽptu transeuntiũ. ꝓphetie sp̃ũ. orationis intentio¬
rep̃hensibile. ẽẽ. uidebat᷑. Quia ñ nunquam tanta ei
licentia inerat. ut tot uirtutibus nisi sciret᷑. eẽ. plenꝰ
nullomollo crederet᷑. Pe x Rꝰ. Quidnã queso
te. quidnam hoc. ẽẽ dicimꝰ: Sponte sibi lẽticie frena

Expanded text:
tionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarrationem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, orationis intentioreprehensibile esse videbatur, quia non nunquam tanta ei letitia inerat, ut, illis tot virtutibus nisi sciretur esse plenus, nullo modo crederetur». Petrus: «Quidnam, queso te, hoc esse dicimus? Sponte sibi leticie frena
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq hunc uestiita peterent. eorũ uerba uir dñi
tacitus audiuit. Qui unuͣ ex discipłis suis protinus
silenter uocauit. eiq pͣcepit dicens. Uade atq in illa
silua in loco tali cauam arborem require. & uestim̃ita
que in ea inueneris defer. Cumq discipłs abisset: ar¬
borem sicut fuerat iussum exquisuuit. u estimͣta repꝑi
ce latent᷑ detulit magistro. Que uir dñi suscipiens:
ꝑegrinis nudis atq p̾etentibus ostendit. & pͣbuit dici
Uenite quia nudi estis. ecce tollite & uestite uos. Hec
illi intuentes: recognouerunt. que posuerant. magis
pudore constͣnati sunt. Et qui fraudulent᷑ uestimt
que rebant aliena: confusi receperunt sua. Alio
quoq: tempore quidẽ se eius orationib cõmentlans
sportas duas plenas alimentis ei ꝑ puerum transie
Quarum una idem puer surripuit. atq initinen
abscondit. Ynam uͦ ad dei hominem detulit. & peti¬

Expanded text:
Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et peti
Abbreviated transcription (Latin):
iutata mente ꝑ sp̃m appͣhender᷑ uangas quas inuenerunt.
ore abea hora qua ingressi sunt. quousq uir dñi acł eos
ueniret. euncta orti illius spacia que i nculta fuerant
eolueruite. Quib uir dñi mor it in gressus est art. Gau¬
dete frẽs mnultum laborastis. iamꝰ quieseite. Quib
lieo alimenta que detulerat pͥbuit. eosoꝵ post
tniti laboris fatigationem refecit. Sufficient autem refec¬
usiatt: Nobre m̾alim hoc facere. Quotiens ce orto aliorꝰ
ustis: ac orti adium uenite tranquile petter to ani
benedictione percipite. & a furti prauitate cessate. Quos
statim collectis holeribus. onustari feeit. dctumq est ut
qui ad i ortum nocituri uenerant. cum laboris sui pͣmio
& repleti ab eo & in nocui redirent. Alio quoq: tẽpori
accesserunt ad eum ꝑegrini quidani misccłiam postulan¬
tes: scissis paunis obsit᷑i. ita ut pene nudi uideretur.

Expanded text:
mutata mente per spiritum apprehenderunt vangas quas invenerunt, mutata mente per spiritum apprehenderunt vangas quas invenerunt, et ab 305 ea hora qua ingressi sunt, quousque vir Domini ad eos veniret, cuncta horti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis ait: Nolite malum facere, sed quoties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes, scissis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam tenebat dicens. Monachus qui int̾ra possessione mqͣrit:
monachus non est. dic quippe metuebat pauꝑtatis sue secu-¬
ritatem ꝑdere: sicut auari diuites solent ꝑituras diuitias
custodire. Ibi itaq: prophetie spu magnisq miraculis. cunctis
longelateq habitantib uita eiꝰ inclaruit. Nam die qͥcdã
aduesꝑum in ortum monasterii fecit iactari ferramenta.
que usitato nos nomine uangas uocamꝰ. Dixit itaq discipłis
suis. Tot uangas in orto proicite. & eitius redite. Hocte uͦ
eadem dum ex more cum fr̃ib adexibendas laudes dño
surrexisset: pͣcepit dicens. Ite & operariis nr̃is pulmentũ
eoquite. ut mane pͥmo paratum sit. facto autͣ mane: fecit
ceferri pulmentum quod parari iusserat. atq ortum eũ
frib ingressus: quot uangas iactari pͣceꝑat. tot ineo labo¬
rutes oparios inuenit. Ingressi quippe fuerant fures sed

Expanded text:
tentiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit tentiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. Ibi itaque prophetiae spiritu magnisque miraculis cunctis longe lateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad exhibendas laudes Domino surrexisset, praecepit, dicens: Ite et operariis nostris pulmentum coquite, ut mane primo paratum sit. Facto autem mane, fecit deferri pulmentum quod parari jusserat, atque hortum cum fratribus ingressus, quot vangas jactari praeceperat, tot in eo laborantes operarios invenit. Ingressi quippe fures fuerant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
clamauit. Mox autem suꝑ uerati corpus uir domini in¬
cubuit. & malignꝰ spͣs qui eum inuaserat. abscessit. In
tota urbe tunc statiͣ quitl ineccła factum fuisset inno¬
tuit. Currere uiri & femine nobiles atq: ignobiles pan
ceperut. certatiq eum insuis rapere domib conabant᷑.
Alii ad construendũ monasteriũ pͣdia. alii pecunias.
alia subsidia queq poterant: offerre uiro lei suppli¬
citer uolebant. Secl seruus omipotentis domini horum
richil accipiens. egressus urbem non longe desertũ locum
repperit. ibiq sibi humile habitaculum construxit. Ad quẽ
dum multi pergunt. exẽplo illius eterne uite accendi desi¬
derio ceperunt. atq sub eius magisterio inomĩpotentis se tdnͣ
seruicium dederunt. Cumq ei crebro discipłi humilit᷑ inmi¬
nerent. ut ꝓusu monasterii possessiones que offerebantur
acciꝑet. ille sollicitus suȩ pauꝑtatis custos. fortem illan sen-¬

Expanded text:
clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei inclamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter coeperunt, certatimque eum in suis rapere domibus conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter imminerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offerebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sen
Abbreviated transcription (Latin):
horis secretioubꝰ egredi non urgerent. Qui mox ad orancuis
stetit. diemꝙ totum peregit inͦ oratione. eui sequentem
continu auit & noctem. Secundo etiam die cum nocte
subsequente. inddefessus inp̾cibꝰ ꝑstiit. diem quoq t̾ci um
ioratione coniurͣ. Cũq hoc unꝰ excustodib suꝑbie sp̃i in¬
flatꝰ cerneret : unde ꝓficere debuit inde ad defectꝰ dãna
puentt. Nam hunc simulatorem dicere. &e uerbo rustieo
cepit impostorem claniare. qui se trib dieb &r noctibus
orare aute ocłos hominum demonstraret. Qui ꝓtinus
currens. uirum dei alapa percussit: ut quasi religiose
uite simulator. de eccla cũ contumelia exiret. Secł hunc
repente ultor spͣs inuasit. atq ad uiri dei uestigia straus
ac per os illiꝰ clamare coepit. isaac me eiciet. asade me¬
eiciet. Uir quippe ꝑegrinꝰ quo censeret᷑ nomine nescie¬
batur. setl eiꝰ nom̃ ille Spͣs ꝓdidit. qui se ab illo posse eiei

Expanded text:
horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clamare coepit: Isaac me ejicit. Vir quippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici
Abbreviated transcription (Latin):
rioribus quoq teͬporib gothorum fuit iuͣta spole¬
tanam urbem uir uite uenerabilis isacie nomine. qui
usq ad extrema pene gothorum tempora peruenit.
Quẽ nostrorum multi nouerunt. & maxime saera uirgo
gregoria: que nunc in hac romana urbe iuxta eccłam
beate marif semꝑ uirginis habitat. Que dum adoles¬
centie sue tempore constitutis iam nuptiis in eccłam.e
fuiset. & sanctimonialis uite conuersationem quere¬
ret. abeodem uiro defensa atq ad eũ quem desidera¬
bat habitum dño ꝓtegente ꝑlucta est. Que quia spon-¬
sum fugit int̾ra: habere sponsum meruit in celo.
Mult u auitem de eodem uiro. narrante uene rabili¬
patre eleutherio agnoui. qui & hunc familiariter
nouerat. & eiꝰ uerbis uita fidem p̾bebat. Hic itaq uene rabilis
paie ortus ex italia non fuit. sed ea illius narro miracula. que¬
letanam urbem uenisset: ingressus eccłam. acustodibus petis
lit sibi quantum uellet licentia concederet᷑. orandi. eumq

Expanded text:
rioribus quoque Gothorum temporibus fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis Isaac nomine, qui usque ad extrema pene Gothoruquem nostrorum multi noverunt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae nunc in hac Romana urbe, juxta ecclesiam beatae Mariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem prebebat. » Hic itaque venerabilis Ysaac ortus ex Hitalia non fuit, sed primum letanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque
Abbreviated transcription (Latin):
epi. ad archidiaconi uiscera uenena illa transissent. Cui
taii. ad inferendã mortẽ uenenũ quidẽ corporale defuit.¬
sed hunc in conspectu eterni iudicis. uenenĩ suȩ maliciȩ occi
tẽporib. Sed talis eiusdẽ uita uiri ꝑhibetur. ut qui con¬
uersationẽ eius agnouerit: uirtutẽ ñ debeat mirari.

Expanded text:
episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale defuit,sed hunc in conspectu aeterni judicis venenum suae malitiae occidtemporibus; sed talis ejusdem viri vita perhibetur ut qui conversationem ejus agnoverit, virtutem non debeat mirari.
Abbreviated transcription (Latin):
tam dĩ qđ querebat inuenit. Huiꝰ autẽ uenerabilis uiri
cũ aderemplũ sequentiũ in longũ seniũ uita traheret᷑: eius
diaconus anbitione adipiscendi episcopatus accensus
en ertinguere ueneno molitus .ẽ. Qui cũ unuis ex pueris
cius amimũ corrupillet. ut mixtũ uino ei ueneni pocu¬
lũ prrberet: refectionis hora cũ iã uir dĩ addecendua dis¬
eubent ei primũ corruptus puer hoc qđ ab archidiaco¬
no eias acceperat ueneni poculũ obtulit. Cuu statim
uir sel dixit. Dibe tu hoc qqđ mͥ bibendũ prebes. T reme¬
tactus puer deprehensũ se. ẽẽ. sentiens maluit moriturus
biberes. qua poenas ꝓ illa tanti homicidii culpa tolerare.
liꝙ sibi ad os calicẽ ducerȩt: uir dñi copescuit dicens
Honbibas. da m̃ ego bibo. Sed uade. dic ei qui t̾ illud de¬
dit ł goquidẽ uenenũ bibo sed tu ep̃o ñ eris. factos signo
crucis uenenũ ep̃s bibit sccurus. Fadeq hora in loco alio
quo inerat. archidiaconus eius defunctus ẽ. ac si pos

Expanded text:
 Dei quod quaerebat invenit. Hujus autem venerabilis viri, cum ad exemplum vitae sequentium in longum senium vita traheretur, ejus archidiaconus ambitione adipiscendi episcopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statimus dixit: Bibe tu hoc quod mihi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare. Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. Eademque hora in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os
Abbreviated transcription (Latin):
tenurt atq allistente et aspiciente popło eũ mor a terra
in ꝓpris grelib erexit.Cũq ei dnĩcũ corpus i os mittiret
illa diumuta adloquenũ lingua soluta. ⁊̃ iraiti
onio iere pregaudio cocperunt eorũq iñtes ilico metus
est reuereriti a inualit. cũ uidelicet cernerent quid aga¬
pitus facere in uirtete dñ ex adiutorio petri potuiset

Expanded text:
tenuit, atque assistente et aspiciente populo, eum mox a terra tenuit, atque assistente et aspiciente populo, eum mox a terra in propriis gressibus erexit. Cumque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad loquendum lingua soluta est. Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverentia invasit, cum videlicet cernerent quid Agapitus facere in virtute Domini ex adjutorio Petri potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
litana urbe adportã quȩ uocatur aurea ueniens: popłorũ
turbis ibi occurrentib in conspectu om̃iũ roganti cecolu¬
m̃ redcdidit. et manu iuꝑ posita oculorũ tenẽbras fugauit
oot non multu uero teporis exigente cauia gothorĩ.
uis qc beatislimꝰ agapitus huiui sce poinanȩ ȩccłȩ pontitex.
eui dõ dispensante. deseruo. ad iustinianũ principẽ accesit¬
dui oblatus ẽ. mutus et claudus. qui nȩq ulla uerba edere.
neq ex teria unquã surgeret ualebat. Cũq hunc ꝓpinqui
illius flentes obtuli ssent: uir dñi sollicite requisuit. ancu¬
rationis. illius haberent fidẽ. Cui dũ in uirtute dĩ ex acto¬
ritate petri. fixã salutil illius spem habere sedicerent.
ptinus uenerandus uir oratiom incubuit. et missarũ
iolennia exoiiis. sacrifietum in comspectu di om̃ipotentis
im molauit. Quo pacto: al altari exiens claudi manũ

Expanded text:
litana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum litana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit, et manu superposita oculorum tenebras fugavitost non multum vero temporis, exigente causa Gothorum, vir quoque beatissimus Agapitus huius sanctae Romanae ecclesiae pontifex, cui Deo dispensante deservio, ad Iustinianum principem accesdus oblatus est mutus et claudus, qui neque ulla verba edere, neque ex terra unquam surgere valebat. Cumque hunc propinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum
Abbreviated transcription (Latin):
sedere consueuerat. ita el obtulit. ut cũ ad loca alia ꝑue¬
nienti aptus cquus potuisset inueniri: deberet ille quem
dederat ꝓpt sua coniugẽ retransmitti. Factũq ẽ. et usq
ad certu locũ predictus uir equo eodẽ subuehente ꝑductꝰ
.ẽ. Qui mox ut aliũ repperit. illũ quẽ acceꝑat retransmisit.
Eiiq cũ predicti nobilis uiri conͥ uix sedere ex more uoluisset:
ultra ñ ualuit. quia post sessione tanti pontiticis mulierẽ
terre recusauit. Coepit nanq iminso flatu et fremitu atq
incessanti totius corporis motu quasi despiciendo ꝓdere: quia
post menbra pontiticis mulierẽ ferre ñ posset. Qđ uir eius
prudent intuitus: hunc adeunde uenerabilẽ uirũ ꝓtiniꝰ
retranimisit. magnis precib petens ut equĩ ipse possideret
quẽ uiri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud
mirabile a nr̃is seniorib narrari solet. in constantinopo¬

Expanded text:
sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervesedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervenienti aptus equus inveniri potuisset, deberet ille quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopo
Abbreviated transcription (Latin):
cuius etiã morte apud eus ȩccłam scriptũ . ẽ. quia cũ dolore
ẽẽt. lateris tactus ad extrema ꝑductus ẽ. Dũq eius om̃is do¬
mus in sua soliditate ꝑsisteret: cubiculũ qͦ iacebat eger facto
terremotu contremuit. om̃sq qui illic aderant nimio terro¬
re concussit. sicq scã illa anima carne solita. ẽ Factũq est
ut pauor magnus inuaderet eos. qui Paulini mortẽ uidere
potuissent. Sed quia hȩc quã suꝑuis qͥyxi. Paulini uirtus
ualde.ẽ. intimata. nunc si placet ad exteriora miracisla ue¬
niamus. quȩ et multis iam nota sunt. et ta ego religiosorũ
uirorũ relatione didici ut de iu or̃uimͦ ambigere non posũ.¬
Nothorum tepore dũ iohes uir beatissimus huius roma¬
ne eccłẽ pontitex adiustinũ semorẽ principẽ ꝑgeret. in corin¬
thi partib aduenit. Cui necesse fuit: ut in ttinere ad seden¬
dum equus requiri debuisiet. Qđ illic quidã uir nobilis
audiens. cquii quẽ ꝓ magna mansuetutudine euis conuix

Expanded text:
cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non pospore, cum Joannes vir beatissimus hujus Romanae Ecclesiae pontifex ad Justinum seniorem principem pergeret, 284 in Corinthi partibus advenit, cui necesse fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux
Abbreviated transcription (Latin):
uideret. Quẽ rex gothorũ totila ꝓphetiȩ habere ip̃m audiens.
minime credidit᷑. sed ꝓbare studuit qđ audiuit. Qui cũ
in eisdẽ partib deuenisset: hunc uir dñi ad prandiũ ro¬
re noluit. sed adsabini uenerabilis uiri dexterã sedit. Cũ
uꝰ eidẽ patri puer ex more uini poculũ preberet: rex silent̃
prebuit. ut uideret an sp̃u ꝓuidente discerneret. quis
ei poculũ preberet. Iunc uirͣ dĩ accipiens calicẽ sed tam̃
ministrũ ñ uidens: dixit. Uiuat ipsa manꝰ. De qͦ uerbo¬

Expanded text:
videret. Quem rex Gothorum Totila prophetiae habere spiritum audiens, videret. Quem rex Gothorum Totila prophetiae habere spiritum audiens, minime crededit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in eisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rore noluit, sed ad Savini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri puer ex more vini poculum praeberet, rex silenter praebuit, ut videret, an spiritu providente discerneret, quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: 'Vivat ipsa man
Abbreviated transcription (Latin):
bestiarũ uocib excitatꝰ: surrexit uehem̃t iratus. et con¬
tra antiquũ hostẽ magnis cõepit uocib clamare dicens.
Bene tͥ contigit muser. Tu ille qui dixisti ponã sedẽ meã
ad aquilonẽ: et ero similis altissimo: ecce ꝑsuꝑbia tuã
porcis et soricib similis factus es. Et qui imitari dĩn
indigne uoluisti: ecce ut dignꝰes bestias imitaris. Ad
crubuit. An ñ erubuit. qui eandẽ domũ ad exhibeñda
monstra quȩ consueuerat ulterius ñ intrauit. Sicq
postmodũ fideliũ habitaculũ facta .ẽ. quia dũ eam unꝰ
ueracit fidelis ingressus. ẽ. ab ea ꝓtinꝰ mendax sp̃s atq
infidelis abscessit. Sed oportet iam. ut priora taceam.
ad ea que dieb nr̃is gesta sunt. ueniendũ. ẽ. O¬
multorũ noticia longelateq ꝑcrebuit: de sabino canu¬
sinȩ  urbis ep̃o testari solent. quia idẽ uir longo
iam senio oculorũ lum̃ amiserat. ita ut om̃imͦ nichil

Expanded text:
bestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementer iratus, et conbestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementer iratus, et contra antiquum hostem magnis coepit vocibus clamare, dicens: Bene tibi contigit, miser, tu ille es qui dixisti: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deum indigne voluisti, ecce, ut dignus es, bestias imitaris. Ad ritus erubuit. An non erubuit, qui eamdem domum ad exhibenda monstra quae consueverat ulterius non intravit? Sicque postmodum fidelium habitaculum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. Sed oportet jam ut priora taceamus, ad ea quae diebus nostris sunt gesta veniendum emultorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canosinae urbis episcopo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil
Abbreviated transcription (Latin):
lioruã urbẽ pgeret. corinchũ deuenit. Qui dũ largam
dhomũ ad holpitandũ quȩreret. comitatũ illus tgtii
strre potuisset. Et uyx inueniret aspexit emnuis donũ
congruentis magnitudinis. eamq sibi preparari. ad hos¬
pitandũ iussit. Cũq eius dẽ loci incolȩ dicerent in ea
hunc manere ñ posse. quia multis iam annis hanc diabo¬
lus inhabitaret. atq ideo uacua remansisset. uir uenerabi¬
lis dacius respondit dicens. Immo ideo hospitari in domo
eadẽ debemꝰ. si hanc malignus sp̃i inuasit. et ab ea hominũ
inhabitationẽ reppulit. Eã gͥ sibi parari precepit. securulsq
illã antiqui hostis certam̃ toleraturus intrauit. Itaq in¬
tepestȩ noctis silentio cũ uir dĩ quiesceret. antiquus hostis
immensis uocib magnisq clamorib cȩpit imitari rugi-¬
tus leonũ. balatus pecorũ. ruditus asinoꝵ. sibilos serpen¬
tiũ. porcorũ stridorẽ et soricũ. Cũ repente dacius tot

Expanded text:
t. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, vir venerabilis Datius respondit, dicens: Imo ideo hospitari in domo eadem debemus, si hanc spiritus malignus invasit, et ab ea hominum inhabitationem repulit. In ea igitur sibi parari praecepit, securusque illam, antiqui hostis certamina toleraturus, intravit. Itaque intempestae noctis silentio, cum vir Dei quiesceret, antiquus hostis immensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, ruditus asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot
Abbreviated transcription (Latin):
in prandio itineris habere potuissent. Ex quo illi quoadusq rauen¬
nã ꝑuenerunt: biberunt gothi. Auquantis aut dieb in eadẽ ci¬
uitate morati sunt: et uinum qd ascõuiro acceꝑant. cotidie in usũ
habuerunt. Sicq usq ad eundẽ uenerabilẽ patrẽ ferentis reuersi
iunt: ut nullo die cessarent bibere. et tam̃ eis uinũ ex illo uasculo
nunquã deesset: acsi in illo uase ligneo qđ ep̃s dederat. uini non
augeret᷑. sed nasceret᷑.¬
quidã clericus adienit: qui ea quȩ de eo narrat silentio ñ sunt pre¬
termittenda. Na dicit qđ̃ quadã dic ingressus ortũ. magna hunc
eruce multitudine inuenit. c̃ẽ cooꝑtum. Qui onĩe holus deperire¬
suȩ stati adur di uerbũ itaoñs egresse sunt : uit ne ura. uile
intra epaciũ orti remanerent Sed quidmirũ qđ̃ hec Reepisio¬
patul euis te pore parramꝰ. quancoiã apus omipotentẽ amoridi¬

Expanded text:
in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravenin prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretquidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperireQuae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
pasior. Redae mn solidosmeos. Quib uocib comotus eps beate orarie
emꝑ uirgiis eccłam ingressus ẽ et eleuatis marib detenlo uestinto
sandio coepit ecorare: ut ei redderet unde prb̃ri furentis inlarĩa
intigare potuusset. Cũq subito oculos ad uestim̃tũ suũ inter extensa
brachia recdixisset: repente insinu suo duodec̃ĩ aureos inuenit ita
tulgentes. tanquã si ex igne ꝓclucti hora eadẽ fuisent. Quimox de
eccła egresus: eosin sinũ furentis prb̃ri ꝓiecit dicens. Ecce habes
solidos quos quesisti. Sed hoc tibi notũ sit: quia post mortẽ meam
colligit᷑: quia cosdẽ solidos prb̃r ꝓ adipiscendo episcopatu parabat.
sed uiri dĩ sermo preualut. Nã idem constantius in presbiteratus
officio uitã finuit.
lio qͦq tẽpore duo ad eũ gothi hos¬
pitalitatis gr̃a uenerunt. qti rauennã se festinare ꝓfessi iunt. Quib
ipse paruũ uas ligneũ uino plenũ manu sua prebuit: qd fortasse

Expanded text:
 beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne producti eadem hora fuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post mortem meam colligitur quia, eosdem solidos presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
coepit in cogitatione. ne ab eo pauꝑes uacui exirent. Cui repente.
ad memoriã rediit: qͥa constantius presbit nepos eius. equũ quẽ
sedere consueuerat uendidisset. atq hoc ipsũ preciũ in arca
suia haberet. Abiente gͥ eodẽ nepote suo. acceilit ad arcã. et pie
uolentus claustra arcȩ cõminuit. Ouodeci aureos tulit. eosq
indigentib ut placuit diuisit. Itaq constantius prb̃r reuersus
exoꝑe. arcã fracta repperit. et caballi sui preciũ qđ illic posue

Expanded text:
coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua pretium haberet. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex opere, arcam fractam reperit,
Abbreviated transcription (Latin):
am uoluit: sed saxũ ingens subito de tecto cecidit. eiq inuerticẽ uenit.
Ex qua ꝑciissione ꝓstratꝰ. in manib iam semiuntus leuatꝰ. ẽ. Die uͦ
altero: scđm uiri dĩ sententiã funditꝰ uitã finiuit. Qua in re petre
pensandũ. ẽ: quantꝰ sit sc̃is uiris timor exhibendus. Templa eñidĩst̃.
& cũ ad iracundiã sc̃suir trahit᷑: quis alius ad irascendũ nisi eiusdẽ
to et constat quia in corũ cordib ille presens. c̃ qui ad interendã
ultionẽ cũ uoluerit inualidusnon. ẽ
lio qͦq tepore pre¬
dictus constantius prb̃r nepos eius. equũ suũ duodecĩ aureis
uendidit. qͦs in ꝓpria arca ponens. ad exercendũ aliquod opus¬
disceslit. Cũ subito ad ep̃m pauꝑes uenerunt: qͥmportune preca¬
bant᷑. ut eisuir sc̃s bonifacius ep̃s ad consolationẽ suȩ inopie aliquid
largiri debuisset. Sed uir dĩ quia qd tribueret ñ habebat: estuare

Expanded text:
am voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. am voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem to et constat quia in eorum cordibus ille praesens est, qui ad inferendam ultionem quam voluerit, invalidus non est. Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare