comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ob peccatoꝵ tenebras. olim ꝑsecu¬
tores reliquit: ipsos oblucem
fidei tandem se querentes reui¬
sit. Qd̃ dãpnato licet herõde po¬
seph timore archelai filii eiusĩ
iuideam ubi metropolin habe¬
bat ire formidans. monentean¬
gelo in nazareth galilee secedit.
ultima presentis eccłie tẽpora de¬
signat. quando pro ea que nũc
est uniũsali gentis illius cecita¬
te qua xp̃ianos in quantũ ua-¬
let ꝑsequi ñ desistit. acrior in qͥ¬
b dam antixp̃i ꝑsecutio consur¬
get. et quidem plurimis ad ꝑse¬
cutionem enoch et heliea ꝑfidia
cõuersis sed ceteris ad inftinctũ
antixp̃i tota intentione cõtra
fidem dumicantib. Pars igit᷑
iudee inqua regnabat arche¬
laus: ꝑfidos antixp̃i sequaces
ostendit. Porro naz areth galilee
quo dñs tranfertur partem gẽ¬
tis eiusdem que tunc tẽporis fi¬
dem xp̃i est susceptura designa:
Unde bene galilea ꝑpetrata tͣns¬
migratio. nazareth flos aut uir¬

Expanded text:
ob peccatorum tenebras olim persecuob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene Galilaea perpetrata transmigratio, Nazareth flos aut vir
Abbreviated transcription (Latin):
cia. et ingentib predicaturi st̃
longe lateq disꝑsi. Sicq factũ
est ut gẽtilitas que ꝑ egyptũ
figuratur pecc̃is ante tenebro-¬
sa lum̃ uerbi reciꝑet. Hoc est
enim puerum ih̃m et matrem
eius pioseph in egyptum tͥnsfer-¬
ri. fidem scilicet dñice incarna-¬
tionis et eccłie societatem ꝑdoc¬
tores scõs gentib cõmiti. Qd̃ e¬
rant in egypto usq ad obitũ
herodis. indicat figurate. fid̃e
xp̃i in gentib mansuram do¬
nec plenitudo earũ introeat.
et sic om̃is isrł saluus fiat. Obi¬
tus quippe herodis t̾minũ int̾e¬
tionis malitiose qua nũc cõtra
ecclesiam uidea seuit insinua.
Occisio paruulorũ. mortẽ humi¬
lium sp̃u. quos fugato a se xp̃o
iudei ꝑemere designat. Qd aũt
defuncto herode redit ad t̾ram
do enoch et helya p̾dicantibus.
iudei sopita moderne inuidiae
flama fidem ueritatis accipiẽt.
Et bene cũ iuideã deserit fuge¬
re. et hoc in nocte dicitur. Cum
uero reuertitur in illam: nõ
mentio. Quia nimirum quos

Expanded text:
a, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem scilicet Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Herodis indicat figurate fidem Christi in gentibus mansuram, donec plenitudo earum introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judae saevit, insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato a se Christo Judaei peremere, designat. Quod autem defuncto Herode redit ad terramdo, Enoch et Elia praedicantibus Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur; cum vero revertitur in illam  Al.mentio: quia nimirum quos
Abbreviated transcription (Latin):
mino pueris herodes non lon¬
ge post obiit. et ioseph monen¬
te angło dñm cũ matre ad t̾rã
isrł reduxit: significat om̃s
ꝑsecutiones que cõtra eccł̃iam
erant mouende. ip̃orũ ꝑsecuto¬
rum morte uindicandas. eisd̃ẽ¬
q multatis ꝑsecutorib pacem
eccl̃ie denuo reddendam. et sc̃os
qui latuerant ad sua loca fuisse

Expanded text:
mino pueris Herodes non lonmino pueris Herodes non longe post obiit, et Joseph monente angelo Dominum cum matre ad terram Israel reduxit, significat omnes persecutiones quae contra Ecclesiam erant movendae ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque mulctatis persecutoribus pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerant ad sua loca fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
elata in excelsum uoce plora¬
uerit. Potest et alit intelligi
quia rachel iuxta bechleem se¬
pulta est sicut titulus monu¬
menti eius manens usq hodie
testatur ad occidentẽ ciuitatis
ultra uiam que ducit ebron
qd̃ ea que in loquo eodem age¬
bantur ip̃a egisse ꝓphetico locu¬
tionis modo recte dicatur. cuꝰ
corpore et nõie locus ip̃e fuent
insignis. Qd̃ dñs ip̃e neoccide¬
retur ab herode sublatꝰ est apa¬
rentib in egyptũ. significat
electos suos sepiꝰ maloꝵ imꝓ¬
bitate suis effugandos sedib
ubisimul exempłũ dat᷑ fideli¬
b. ne dubitent rabiem ꝑsep¬
tium ubi oportunũ fuerit de¬
clinare fugiendo. cũ hoc deũ
ac dñm suũ fecisse memineãt.
Si qͥd̾ẽ ip̃e qui erat suis precep¬
turus. cũ uos ꝑsecuti fuerint
inciuitate ista fugite in aliã
prius fecit qd̃ precepit.fugiendo
hominem. qͣsi homo int̾ra. qũe
magis paulo ante monstauit
stella decelo. Qd̃ occisis pro do¬

Expanded text:
elata in excelsum voce ploraelata in excelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos  Al. aUbi simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, ubi opportunum fuerit, declinare fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Si quidem ipse qui erat suis praecepturus, Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, prius fecit quod praecepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monstravit stella de coelo. Quod occisis pro Do
Abbreviated transcription (Latin):
na toleranda redeant. Quia ni-¬
mirum nõ sunt ultra reuocã¬
di in mundũ. decuius erũpnis
semel mͬuaserunt coronandi
ad xp̃m. Rachel nanq que ouis
aut uidens deum dr. eccliam
figurate demonstrat.cuius to¬
ta intentio ut uidere dm̃ me-¬
reatur inuigilat. Et ip̃a est o¬
uis centesima quam pastor bo-¬
nus relictis nonaginta nouẽ
ouib angelicarũ uirtutum a-¬
biit querere in t̾ra. inuentam¬
reportauit ad gregem. Querit᷑
autem iuxta litteram. quomͦi
rachel plorassedicatur filios su-¬
os: cũ trib iuda que bechleem
tenebat non de rachel. sed de so-¬
rore eius lia fuerit orta. ubi ta¬
men facuis patet responsio. qr
ñ tantũ in bethleem: uerũ eci¬
am in om̃ib finib eius pueri
sunt trucidati. Erib aũt ben.¬
iamin q̃ de rachel orta est ꝓri¬
ma fuit tribui iude. Unde me¬
rito credi debet. qd̃ plaga cru¬
delissime necis ñ paucos etiã
beniamine stirpis pueros in¬
uoluerit quos ꝓgenies racha

Expanded text:
secum toleranda redeant, quia nisecum toleranda redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns Deum dicitur, Ecclesiam figurate demonstrat, cujus tota intentio ut videre Deum mereatur, invigilat. Et ipsa est ovis centesima, quam pastor bonus relictis in coelo nonaginta novem ovibus angelicarum virtutum, abiit quaerere in terra, inventamreportavit ad gregem. Quaeritur autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel
Abbreviated transcription (Latin):
stari. quia siue uiuimus dño
uiuimus. siue morimur dño
morimur: Siue enim uiuimꝰ
siue morimur dñi sumꝰ. Qd
iuxta uaticinium ieremie uox
in rama id est in exelso audita ẽ
ploratꝰ et ululatus manifeste de¬
mntiat. luctum sc̃e eccł̃ie quo
de iniufta menbrorum suoꝵ
nece gemit ñ ut hostes garri¬
unt inuacuum cedere. sẽdusq
tiris abel: ita etiam sanguie
ceterorum martyrũ de terra
clamare ad dm̃. iuxta illud ui¬
ri sapientis. Non despiciet pre¬
ces pupilli. nec uiduam suffũ¬
dat lociuelam genitus. Nonne
lacrime uidue ad maxillam des¬
cendunt. et exclamatio eius suꝑ
ducentem eas: A maxilla enim
ãsendunt usq ad celum. et do¬
minus exauditor non delectabi¬
tur in illis. Qd̃ rachel ploraste
dicitur filios suos. nec uoluis¬
se consolari quia non sunt:
significat. eccłiam plorate qͥ¬
dem. scõꝵ de hoc scło mundo
ablationem. sed ñ ita uelle con¬
solari: ut quiscd̃m morte ui¬
cerunt. rursus ad scł̃i certami

Expanded text:
stari, quia sive vivimus, Domino stari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morimur, Domini sumus. Quod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum cedere, sed usque tyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina
Abbreviated transcription (Latin):
e morte preciosa marty¬
rum xp̃i innocentum.
om̃ium xp̃i martyrum preciosa
est mors designata. Quod eñĩ
paruuili occisi sunt: designat ꝑ
hunanitatis meritum ad mͣr¬
tyrii peruenire gl̾am. Et quia
nisi conuersus fuerit quis et ef¬
fectus fuerit ut paruulus. non
possit animam dare pro xp̃o.
Qd̃ in bethleem et in om̃ib finib
eius occisi sunt:: ostendit non so¬
lum in udea unde ecclesie cepit
origo. sed et in om̃ib eiusdem ec-¬
clesie finib quacũq ꝑorbem dis¬
fusa: ꝑsecutionẽ seuiturã perfi-¬
dorum et piorum patientiam
ẽẽ coronandam. Qui abtmnatu oc¬
cisi funt: doctrina et oꝑatione
ꝑfectos indicant. Qui uero in¬
fra: umplices uel ydiotas. fidei
tamen ñ ficte constantia fortes
eque denuntiant. Qd̃ illi quidẽ
ocrisi sunt. sed xp̃c qui quereba¬
tur uiuens euasit: insinuat
corpora quidem ab impiis pos
cutio tota seuit nullatenꝰ eis
uel iuuentibz. uel occisis posse
auferri. sed eos uera citer conte¬

Expanded text:
e morte pretiosa martyrum Christi innocentium omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem Ecclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt, sed Christus qui quaerebatur vivens evasit, insinuat corpora quidecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse auferri, sed eos veraciter conte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeunt. Exsemine quippe ꝓ¬
ducitur radix. ex radice pro¬
dit uirgultũ ex uirgulto ori¬
tur fructus. exfructu etiam
producitur semen. Ad cdamus
ergo. quia et semen latet in
semine. Quid igitur mirum.
si ossa. neruos. carnem. capil¬
los q reducat ex puluere. qͥ
lignum. fructus. folia in ma¬
gna mole arboris ex paruo
cotidie semine restaurat:
Cum ergo dubitans animꝰ
de resurrectionis potentia
rationem querit: earum
rerum ei questiones infer̃e¬
de siurer que et incessarrt̾
fiunt et tamen ratione cõ¬
prehendi nequaqͣm possũt.
Ut dum non ualet ex uisio¬
ne rei penetrare quod cons¬
picit depmissione diuine
potentie credat qd̾ audit. Il¬
sacogitatio que ꝑmanent.
Que cum tempore transeunt:
uelut iam dimissa despiscite.
Ad huiꝰ resurrectionis glam
qm in se ueritas ostendit. to¬
ta intentione festinate t̾re¬
na desideria que ab aucto¬
re separant fugite.Quia tã¬
toaltius ad cõspectum dei
om̃ipotentis ꝑtingitis: qua¬
to mecliatorem dei et homi¬

Expanded text:
deunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos, carnem, capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit. Ilsa cogitate quae permanent; quae vero cum tempore transeunt, velut jam dimissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam quam in se Veritas ostendit tota intentione festinate. Terrena desideria quae ab auctore separant fugite, quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto Mediatorem Dei et homi
Abbreviated transcription (Latin):
puteum cõparauit. Humo¬
re enim laborabat.Sicut
illam mulierem quam de¬
cemetocto annis alligatã
dixerat. et ab eãdem aluga¬
tione soluebat comparauit
iumento qd̃ soluitur ut
ad aqũa ducatur. Et bene
utroq loco bouem posuit
et asium. quia siue sapi¬
entes quoq et hebeces. siue
ut supra dictum est. utrũ¬
q ppłm eos significare sen¬
tiamus eum uidelicet cuiꝰ
ceruicem iugum legis at¬
triuit atq eum que quili-¬
bet seductor repperit quasi
brutum animal et nulla
ratione renitens quo uolu¬
it errore subtraxit omnes
saluator adueniens satha¬
ne uincłis astrictos. om̃s
inimum concupiscentie
puteum demersos inue-¬
nit. Non est enim distincti¬
o. Qm̃s enim peccauerunt
et egent gła dei iustifice. a
gratis ꝑgratiã ip̃ius ꝑ red̾ey¬
tionem que est in xp̃o ih̾u

Expanded text:
puteum comparavit; humoputeum comparavit; humore enim laborabat. Sicut illam mulierem, quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos invenit. Non est enim distinctio. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem
Abbreviated transcription (Latin):
one dommies ante legis ꝑi¬
tos. et phariseos ydropicum
curo. et mox contra auari¬
ciam disputat. Ut udeli¬
cet phuius egritudinem
corporis. in illis exprimeret᷑
egritudo cordis. Demq post
multa disputationis enus
hortamenta subiunctum ẽ.
Audiebant autem hec om̃ia
pharisei qui erant auari.
et deridebant illũ. Yclropi¬
cus qͥppe quo ampłius bibe¬
rit: amplius r̃tit. Et oĩs
auarus sitim mulciplicett
qui cũ ea que appecit adep¬
tus fuerit:ad appetenda a¬
lia amplius anhelat. Et res¬
ur̃m asmꝰ aut bos inputeũ
cadet et ñ continuo extra¬
het illum die sabbati: Sic
obseruatores sui pharise¬
os conuincit: ut eosdem
etiam auaritie cõdempnet.
Si uos in qͥt in sabato asĩ¬
nũ aut bouem aut aliud
q̃d libet animal in puteum
decidens eripere festinatis.
ñ animali sed ur̃e auaricie
consulentes: quantomag̾
ego hominẽ qui multo me¬
lior est peccore. debeo libare:
Congruenterq hydropi¬
cum animali qd cecidit ĩ

Expanded text:
one Dominus ante legisperione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Hydropicus quippe quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad expetenda alia amplius anhelat. Et restrum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum, animali quod cecidit in
Abbreviated transcription (Latin):
Sdropis morb ab aqͦ¬
so humore uocabu¬
lum trahit. Grece enim
tem humor succutaneus
de uicio uesice natus. cũ
in flatione turgente. et an¬
helitu fecido. pͥroprium q
est ydropici. quanto magiᷤ
habundat humore inordi-¬
nato: tanto ampliꝰ sitire.
Et ideo recte comparatur ei
quem fluxus carnalium
uoluptatum exuberans ag¬
grauat. Comparatur diuiti
auaro: qui quanto est copi¬
osior diuitiis qͥbz non bene
utitur: tanto ardentius.
talia concupiscit. Et respon¬
dens iħs: dixit ad legiꝰ ꝑitoᷤ
et phariseos. Licet sabb̃o cura¬
re: At illi tacuerunt. Qd̾ d̾r
respondisse ih̾s: ad hoc respi¬
cit qd p̾missum est. Et ip̃i
obseruabant eũ. Lñs emm
nouit cogitationes hominũ.
Sed merito interrogati ta¬
cent: qui cont se dictum qͥc¬
qd dixerint uident. Nam si
licet sabbato curare. quare
saluatorẽ ancuret obseruãt:
Si non licet. quare ip̾i sabbo
pectora curant: Ip̃e uero ap-¬
urehensum. sanciat eũ ac
dimisit. prouda dispensati¬

Expanded text:
dropis morbus ab aquoso humore vocabulum trahit: Graece enim tem humor subcutaneus de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente et anhelitu fetido: propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat; comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum . Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensati
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Sed cũ deũ uidere ñ possu¬
mus: habemus aliquid qd̃ a¬
gamus. unde it̾ fiat: quo ade¬
um nr̃e intelligentie oculus
ueniat Certe quem ip̃e uidere
nullo mͦ ualemus: hunc inser¬
uis fuis uidere ĩa possumꝰ. Quos
dũ mira cõspicimus agere: cer¬
tũ nobis fit in eoꝵ mentib dm̃
habitare. In reautem incorporca
areb corporalib usum trahamꝰ
Nemoetenim nr̃m orientem cle¬
resolem insꝑa illius intenden¬
do ualet conspicere.qͥa tensi in
eius radiis ocli reu̾berãtur. es
sole illustratos montes aspicita
et quia iã solortus est. uidemꝰ
Qa ergo solem iusticie inseỹo
uidere ñ possumꝰ: illustram. ã¬
tes claritate illius uidcamis.
Sc̃os udelicet apłõs qui ini

Expanded text:
tat. Sed cum Deum videre non possutat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet a
Abbreviated transcription (Latin):
sariis succũbebant formidine.
eis iam p̾erant auctoritate. Q
ergo eos intante celsitudinis
culmen erexit. qͥd aliud dixeti.
ñ qd̾ mentẽ terrenoꝵ hominũ
stiuitas de aduentu sp̃c sc̃i. Sic̃
emim illa: ita quoq et hec est
honoranda. In illa quippe deus
inse creando suscepit hominem:
in ista uͦ homines uenientem
desuper susceperũt deum. In
illa deus naturalit factus est
homo. in ista homines facti st̃
ꝑ adoption̾e dii. Si ergo rema¬
nere carnales in morte nolumꝰ:
cit. dicat fortasse carnali cogita¬
tion ap̃ se aliqͥs. Quomodo dili¬
gere ualeo quem ignoro: Het
et nos cõcedimus. quia mens
uisibilib interita uidere nescit
ĩnuisibilem. Nulla enim nisi
uisibilia cogrtat. eaq et cũ ñ a¬
git. eorum ymagines intror sus
trahit. Dũq iimaginib corpo¬
reis iacet: surgere ad incorporea
ñ ualet. Unde fit ut tanto de¬
ternis creatorem nesciat: qũã¬
to incogitatione sua familia¬
rius corpoream ceraturam por¬

Expanded text:
sariis succumbebant formidine, sariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum lemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumus,cit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam por
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓphami facit. Impet abstinen¬
tem pueriret iudicẽ senũ facit.
Implet piscatorem. et predicato¬
blicanũ. et eungłistam facit
qualis est aitifer. iste sp̃c. Nulla
addiscendum mora agitur ĩ
om̃e qd̾ uoluerit mox ut teti¬
gerit mẽtem docet. Solũq teti¬
gisse. docuisse est. Nã humanũ
anmiũ subito ut illustrat im¬
mutat. Ab negat hunc repente
quales hodierna die repperit.
quales fecit. Certe qui muno
cõclaui ꝓ iudeorum metu re¬
sidebant: natiuitatis sue sin¬
gli lingũa nouerant et tamẽ
in ea ip̃a lingua quam noue¬
rant. aꝑte xp̃m loqui ñ presu¬
mebant. Uenit sp̃c. et inore
eos perdiu̾sitatẽ linguarum
docuit. in mẽte autem exacto¬
ritate roborauit. Ceperũt et ĩ
aliena xp̃m eloqui. quide illo
priꝰ et in sua lingua loqui me¬
tuebant. Inflãmatũ et eñi cor
dexperit tormẽta corporis. que
ante metuebat. uicit uim car¬
nalis formidinis p̾amore con¬
ditoris. Et qui prius suis adũ¬

Expanded text:
et prophetam facit . Implet abstinenet prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicatoblicanum, et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adver
Abbreviated transcription (Latin):
loqui debeant. Petrus magna¬
auctoritate respondit. Obedirte.
portet deo. magis qmͣ hominib
Et rursus. Si iustum est. mq̃¬
pectii dei. uos potius audite qł
deum: iudicate. Non enim pl¬
sumus. que uidimus et audiui¬
mus ñ loqui. Et illi quidem i¬
bant gaudentes a conspectu con¬
cilii. qm̃ digni habiti sunt ꝓno
mine ihu contumeliam pati. Ec¬
cegaudet petrus inu̾berib. qui
ante in uerbis timebat. Et qui
prius ancille uoce requisitus ti
muit: post adũetum sp̃c sc̃i ui
res prĩcipum cesus premit. libet
ocłos fidei in uirtutem huiꝰ opifi
cis attollere. atq sparsim patres
testamenti noui ac ueteris cõsi¬
derare. Ecce aꝑtis eisdem ocłis fi¬
dei. dauid amos. danyhelem. pe¬
trũ. paulum. matheum intuar
et sc̃s iste sp̃c qualis sit arcifex
cõfiderare uolo. sed in ip̃a mea
cõsiderare deficio. Implet naq
cigaredum puerũ. et psalmistã
facit.Implet pastorem armen¬
tarium si comoros uellicantẽ.

Expanded text:
loqui debeant. Petrus loqui debeant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus, quae vidimus et audivimus, non loqui. Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii; quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui quandoque in verbis timebat; et qui prius ancillae vocem remuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem,
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum est. Uerbo dñi celi fir-¬
lius est patris. Sed eoode celos
uidelicet scõs apłos. ut tota si¬
mul sc̃a trinitas ostendatur
oꝑata: repente desci sp̃c diui¬
nitate adiungitur. Et sp̃u oris
eius om̃is uirtus eorum. Celoꝵ¬
mũdi huiꝰ potestatib cõtraire ñ
presumerent. nisi eos sc̃ĩ sp̃c for¬
titudo solidasset. Quales nãq
doctores sc̃e eccłie ante aduentũ
huius sp̃c fuerint scimus. et post
aduentum illius ip̃ius cuiꝰ forti¬
tudinis sint fc̃i cõspicimus. Cer¬
te ip̃e iste pastor eccłie ad cuius
sacratissimum corpus sedemus
quam te debilitatis qͣmte q fu¬
midinis ante aduẽtum sp̃c fu¬
erit. ancilla hostiaria requisra
dicat. Una enim mulierif uoce
ꝑcussus: dũ mori timuit. ni¬
tam negauit. Et pensandum
quia cõprehensum petrꝰ naxui
in t̾ra: qũe suspẽsum latro efis¬
fessus in cruce. Sed uir iste tane
formidinis qualis post adueni
magistratus atq senioꝵ. cesis d¬
nuntiat᷑ apłis. ne in noĩe ihu

Expanded text:
est: Verbo Domini coeli firlius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelormundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negaviquia comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventumagistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
ne: addona eiusdem sp̃c con¬
templarida tͣnseamꝰ. De isto
quippe sp̃u scͥptum est. Sp̃c eiꝰ
ornauit celos. Ornamenta esu
celoꝵ sunt uirtutes p̾dicantiũ.
Que uidelicet ornamenta pau¬
lus enumerat dicens. Alii dat᷑
ꝑ sp̃m sermo sapientie. alii ser¬
mo scientie scdm eund̃e sp̃m.
Alt̾i fides in eodem sp̃u. alii gr̃a

Expanded text:
ne, ad dona ejusdem Spiritus conne, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c: qui ñ ueniebat ut pec̾ca
iam ꝑzelum ꝑcuteret sed adhuc
ꝑ mansuetudinẽ toletaret. At
contra suꝑ discpłos migne de¬
buit sp̃c sc̃s demonstrari: uthi
qui erant simplicit homines
atq ideo peccatores. eos cõtra se¬
met ip̃os sp̃ualis feruor accede¬
ret. et pecc̃a. que deus ꝑmansue¬
tudinem parceret. ip̃i in se ꝑpe
nitentiam pimirent. Nec ip̃iqͥ¬
ppe ẽẽ poterant sine pecc̃o qui ad¬
herebant celesti magistro. iohe
attestante qui ait.Si dixerimꝰ
quia peccatum ñ habemus:
nos ip̃os seducimꝰ. et ueritas in
nobis nõ est. In igne igit in homi¬
nib. in colũba uero apparuit in
domino. quia pec̃ca nr̃a que pie
dñs ꝑmansuetudinẽ tolemt. noꝰ
ꝑgelum rectitudinis debemus
cuite cõspicere. et ardore semꝑ pe¬
nitentie cremare. Igit᷑ ꝑcolun¬
bam sp̃c in redẽptore monstra¬
tus est. ꝑ ignẽ uero in homini¬
tanto erga se debet fieri nr̃a
infirmitas accensa. Quatuor
itaq ꝓpositionum expletaratõ¬

Expanded text:
s, quia non veniebat ut peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non habemusnosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominitanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratio
Abbreviated transcription (Latin):
lem prebuit. Uirtꝰ enam dil¬
nitatis in se qͣsi soł in celo et
Uirtus diuinitatis in homis¬
nib solint̾ra. Solem ergo ul¬
sticie intueamur in t̾ra. qul
uidere. non possumus in celo.
Ut dum in offenso pede oꝑis
nr̃i ꝑhunc in t̾ra gradimur ad
intuendum illum quandoq
ocłos et in celum leuemus. Sz
in offenso pede it nr̃m in t̾ra
agitur: si deus et ꝓximꝰ integraꝰ
mente diligatur. Nec deus eñi
uere sine ꝓximo. nec ꝓximus ue¬
re diligitur sine deo. Hinc est
qd̃ sicut in alio sermone iam
diximus: idem sp̃c scd̾o legit᷑
discpłis datus. prius a dño in¬
t̾ra de gente. post modũ ad ño
celo presidente. In t̾ra qͥrpe ut
diligatur ꝓximus: ecelo uero
ut diligatur deus. Sed cur priꝰ
int̾ra. post modum ecelo. nisi
qd̾ patenter datur intelligi qr¬
iuxta iuxta ioh̾is uocẽ qui fra¬
trem ñ diligit quem uidet de-¬
um quem non uidet quomo¬
do potest diligere: biligamus
ergo proximum fr̃s. amemus¬
eum qui iuxta nos est ut perue¬

Expanded text:
m praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discterra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra datus quippe, ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia juxta Joannis vocem: Qui fratrem non diligit quem videt, Deum quem non vidit, quomodo potest diligere ? Diligamus ergo proximum, freum qui juxta nos est, ut perve
Abbreviated transcription (Latin):
rum necesse est. ut rete ple-¬
num piscib petrus ad terrã
trahat. Ipse enim pisces ad
soliditatem littoris ꝑtrahit
stabilitatem et̾ne patrie fide¬
lib ostendit. Hoc egit uerbis.
hoc epłis. hoc agit cotidie
miraculorum signis. Quociẽs
ꝑ eum ad amorem quietis
et̾ne conu̾timur: quociens a
t̾renarum rerum tumultib
separamur. qͥd aliud qͣm mis¬
si int̾ rete fidei pisces ad lit̾
trahimur. Sed cũ rete mag¬
nis piscib plenum dicitur
additur et quantis. Scilicet.
centũ quinquaginta tribus.
A magno misterio numerꝰ¬
iste non uacat. sed intentos
uos tanti mysterii ꝓfundi¬
tas expectat. Neq enim qͣnti¬
tatis summ̃a sollect̾ eungłi¬
sta exprimeret: nisi hanc sa¬
cramento plenam ẽẽ. iudi¬
casset. Scitis nanq qd̃ intes¬
tamento uet̾i om̃is operatio
ꝑ decalogi mancdata precipi¬
tur in nouo autem enusdẽ
oꝑationis uirtꝰ persepii for¬

Expanded text:
rum necesse est ut rete plerum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahistabilitatem aeternae patriae fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete piscibus magnis plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaginta tribus. A magno mysterio iste numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque etenim quantitatis summam solerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod in testamento veteri omnis operatio per Decalogi mandata praecipitur: in novo autem eisdem operationis virtus, per septifor
Abbreviated transcription (Latin):
dext̾am missa est. quia ad
uidendam claritatis eius
głam sola electorum eccłia
ꝑtingit que de sinistro oꝑe
nichil habebit. In illa pisca¬
tione premultitudine pisci¬
um rece rũpitur: quia nũc
ad confessionem fidei etiam
cũ electis repbi tanti inerãt
qui ip̃am quoq eccliam he¬
resib scindant. In ista uero
piscatione et multi pisces ⁊
magni capiuntur. et reteñ
rumpitur: quia sc̃a electoꝵ
ecclia in continua auctoris
sui pace requiescens. nullis
iam dissensionib dilaniat᷑.¬
tũautᵈ Captis autem tam magnis
piscib: ascendit symon pecrꝰ
et traxit rete in t̾ram. Iam
credo quod uram caritas ad¬
uertit: quid est q̃d petrus re¬
te ad t̾ram trahit. Ip̃i quippe
sca eccłia est. cõmissa. ip̃i spe¬
cialiter dicitur. Symon io¬
hannis amas me: pasce oues
meas. Quod ergo post modũ
aꝑitur in uoce: hoc signat᷑¬
nunc in oꝑe. Quia igitur p̃¬
dicator eccl̃ie nos a munli
huius fructib separat: nimi¬

Expanded text:
dexteram missa est, quia ad dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensionibus dilaniatam. Captis autem tam magnis piscibus, ascendit Simon Petrus et traxit rete in terram. Jam credo quod vestra charitas advertit, quid est qte ad terram trahit. Ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, 641 ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis, amas me? Pasce oves meas . Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia igitur praedicator Ecclesiae nos a mundi vitae hujus fluctibus separat, nimi
Abbreviated transcription (Latin):
acta est autem discipłis
piscationis magna dif-¬
ficultas: ut magistro uenien-¬
te fieret admirationis mag¬
na sublimitas. Qui ꝓtinus di¬
rit. Mittite in dexteram na¬
uigii rete et inueniecis. Bis
in sc̃o euͣngłio legitur quia
dominus iussit ut ad piscã¬
dum retia mitterentur. An-¬
te passionẽ indelicet et post
resurrectionem. secl priusꝙͣ
redemptor nr̃ pateretur et
resurgeret: mitti quidem
rete ad piscandum iubet. ẜ
utrũ in lext̾am an in sinis¬
tram mitti debuisset non
iubet. Post resurrectionem
uero discipłis apparens: mit
piscatione tanti capti sunt.
ut recia rũperentur. In ista
autem et multi capti sunt.
et retia rupta non sunt. Qs
uero nesciat bonos dext̃a et
malos sinistra figurari: Il¬
la ergo piscatio in qͣ speciali¬
ter in qͣm ꝑtem mitti rete
debeat ñ iubetur p̃sentem
eccłiam designae. que bonoᷤ
simul ac malos colligit. nec
eligit quos tͣhat. qͥa et quoᷤ
auten pͥiscatio post domini
resurrectionem fc̃a in solã

Expanded text:
acta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur, quia Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionem videlicet, et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mittpiscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnquaginta et unũ ueni¬
re ualeamus. Et uera nr̃a re-¬
quies tunc est: cũ ipsam ĩa
claritatem trinitatis ag¬
noscimus quã in unitate
diuinitatis ẽẽ certum tene¬
mus. Quinquaginta et unũ
t̃ ducimus. et electorum sũ¬
niam in suꝑna patria qͣsi
cẽtum quinquaginta et
triũ pisciũ numerũ tenemꝰ.
post resurrectionem ergo
domini missum rete lignu
fuit ut tot pisces caꝑet: qͦt
solum modo electos ciues
suꝑne patrie designarent.
hesterna scĩ eunͣglii lectio
et hodierna nos admonet.
ut uigilant̾ debeamus in¬
spicere. cur dñs et redemptor
ñr post resurrectionem suã
piscem assum legitur co¬
medisse. Non enim uacat a
myst̾io: quod iteratur in fc̃o.
Inhac et enim lectione pa¬
nem et assum piscem. i il¬
la uero que hesterno die
fauum mellis comeclit. Ed
autem signare crecdimus
atorem dei et hominum pas¬
passum: Ip̃e enim latere
dignatus est in aquis ge-¬
neris humani. capi uoluit
laqueo mortis nr̃e. et qua¬

Expanded text:
quinquaginta et unum veniquinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in Unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria, quasi centum quinquagtrium piscium numerum tenemus. Post resurrectionem vero Domini missum rete dignufuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae patriae designarent. hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero quae hesterno die favum mellis comedit. Quid autem signare piscem atorem Dei et hominum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
sapientientie et intellectus.
sp̃c consilii et fortitudis. sp̃c
scientie et pietatis. et replebit
eum sp̃c timoris domini.
sed ille in hoc sp̃u operatio¬
nem ꝑcipit qui fidem tͥnita¬
tis agnoscunt ut et patre
et filium et eundem sp̃m
sc̃m unius uirtutis credat.
uniꝰ substantie ẽẽ fateatur.
Ca igitur septem que suꝑi
diximus per nouum testa¬
mentũ latius data sunt. de
cem et septem potest plene
comp̾hendi. Bucamus ergo
ꝑtrigonum decem et septẽ.
et fiunt quinquaginta unũ.
Qui profecto numerus a mag¬
no mysterio non uacat. qr
in testamento uet̾i legimꝰ.
quod annus quinquagesi¬
mus iibileus uocari iussuᷤ
est. in quo indelicet cunctꝰ
ppłs ab om̃i oꝑatione quies¬
ceret. Sed uera requies in
unitate est. Diuidi quippe
unum non potest. ubi em̃
scissura diuisionis est: ue¬
ra requies non est. Bucamꝰ
ergo per trigonum qͥnqua¬
ginta et unum. et fiũt cẽcũ
quinquaginta tres. Quia
requiem tendit: septem
et decem t duximus. ut ad

Expanded text:
intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replevit eum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patrem, et Filium, et eumdem Spiritum sanctum, unius virtutis credat, unius substantiae esse fateatur. Quia igitur septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt. Deccem et septem potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt quinquaginta et unum, qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia jam in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est, in quo videlicet cunctus populus ab omni opere requiesceret . Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest: ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus ergo per trigonum quinquaginta et unum, et fiunt centum quinquaginta tria. Quia requiem tendit, septem et decem ter ducimus, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
gi timenda est. Ne his qui sub¬
est. et cũ iniuste forsitan liga¬
tur: ipsam obligationis sue
sententiam culpa exalia me-¬
reatur. Pastor ergo. uel absol¬
uere indiscrete timeat uelli¬
gure. His aũt qui sub manu
pastoris est. ligari timeat ul
iniuste. Nec pastoris sui ndici¬
un temere reprehendat. ne et¬
si iniuste ligatus est. ex ip̃a
tumide rep̾hensionis suꝑbia.
culpa que non erat fiat. Sed
quia hec breuiter ꝑ excessum
diximus: ad expositionis or¬
dinem redeamus. lectio s̾. eun¬

Expanded text:
gi timenda est, ne is qui subgi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas au
Abbreviated transcription (Latin):
confessione pecc̃i. Unde ethu¬
ic ip̃i mortuo lazaro neqͣ qͣm
dicitur reuiuisce. sed ueni fo¬
ras. Om̃is qͥppe peccator dumo
culpam suam intͣ coscienti¬
am abscõdit: introrsus latet
in suis penetͣlib occultatur.
Sed mortuus uenit foras:
c̃ pecrator nequitias suas spõ¬
te cõfitetur. Lagaro ergo dicit
ueni foras. Ac si aꝑte cdicat cui¬
libet mortuo in culpa dicere-¬
tur. Cur reatum tuum intra
conscientiam abscondis: foꝰ¬
ras iam per confessionem egre¬
dere. qui apud te interius ꝑ
negationem lates. Ueniati¬
taq foras mortuus. id est cul¬
pam confiteatur peccator. ue¬
nientem uero foras soluãt
discipłi: ut pastores eccł̾ie ei
penam debeant amouere qͣm
meruit qui non erubuit con¬
fiteri qd̃ fecit. Hec de solutio.¬
nis ordine breuiter dixerim.
ut sub maximo moderami¬
ne pastores eccl̾ie uel soluere
studeant uel ligare. Sedutrũ
iuste an iniuste obliget pastor
pastoris tamen sententia gre¬

Expanded text:
confessione peccati. Unde et huconfessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gre
Abbreviated transcription (Latin):
pa. aut que sit penitentia se-¬
cuta post culpã. Ut quos
om̃ps deus per cõponctioĩs
grãm uisitat. illos pastoris
sententia absoluat. Cunc em̃¬
uera est. absolutio presiden¬
trium iudicis. Quod bene
quatriduani mortui resus-¬
citatio illa significat. Que
uidelicet demonstrat.quia
prius mortuum dominus
uocauit et uiuificauit di¬
cens. Lazare ueni foras: et
post modum is qui uiuens
egressus fuerat. a discipłis
est solutus. sicut scriptum ẽ
Cũq egressus eẽt. qui fuerat
ligatus institis tunc dixit dis
cipłis. Soluite eum: et sinite
abire. Ecce illũ discipłi iam
uiuentem soluunt quem
magister iam resuscitauerat
mortuum. Si enim discipłi
fecorem magis oftenderẽt. ꝙͣ
uirtutem. Exqua considera¬
tione intuendum est. quod
illos nos debemus ꝑpastoralẽ
auctoritatem soluere. quos
auctore nr̃m cognoscimus
ꝑsuscitantem grãm uiuifi¬
care. Que nimirũ niuificati¬
o ante oꝑationem rectitudi¬
nis ĩ ip̃a iam cognoscitur

Expanded text:
pa, aut quae sit poenitentia sepa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam, ut quos omnipotens Deus per compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc vera est absolutio praesidentur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus cipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur