comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uemi et ossa ũ ht̃. sic̃ me nudetis hr̃e pꝰside¬
bit regnum dĩ. Gͥaro aũ cũ scd̾ m corruꝑtsoẽ
intelligitur: ñ pꝰsidebit. Hoc enim exposi¬
tũ. c̃. tum dr̃et᷑ caro et sanguis regnum dei
ñ pꝰsidebt̃. in eo qͦd continuo additũ . ẽ. neq
corrruptio intorruptionem pꝰ sidebit.¬

Expanded text:
 sicut me uidetis habere, possidet regnum dei, caro autem curo secundum corruptionem intellegitur, non possidebit; hoc enim expositum est, cum diceretur: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, in eo, quod continuo additum est: Neque corruptio incorruptionem possidebit
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ alienabit᷑. ab illa domo. uͥ mansionẽ
ꝓ suoquisq accept᷑us. c̃. m̾ito. Donariꝰ qͥd̃
ille eqͣł ẽ om̃ib quempat̾ familias eis qͥ
oꝑatisunt in uinea ubet dari om̃ib ñ iuieodiᷤ¬
t̾nens quiminus et qͥ ampluis laboraĩt. De
utiq denario uita significat᷑ ct̾na. uͥ ampliꝰ
uitate mensura. S multe manliones diu̾saᷤᷤ
m̾itorum in una uita et̾na signifitant dig¬
nitates. Alia. ẽ. enim gła soł alia gła lune.
alia głastellaꝵ. Stella enim ab stella difft

Expanded text:
lla domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius rnitate mensura; sed multae mansiones diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum. Stella
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Audite me quiscitis iustũ populus m̃s
in quoꝵ corde lex m̃a. Obꝓbͥa hominũ nolite
metuere ⁊ decͣctione eorum ne suꝑenuni ũ qͦ
mentum. ita ꝑ tempꝰ absument᷑. ⁊ sic̾ lana
a tinea commnedentur: institia aut̃ meaĩ
et̾num mauet. Ian uͦ ue maliuolo animo
de seritis di. falsa suspicando ꝑeatis. illud apꝰ¬
dolitum recordamini uͥ ait. Nolite añ tẽpꝰ
inquit uidicare. qͥcꝗͣ donec neniat dñs ⁊ il¬
luminet ab sꝯdita tenebraꝵ ⁊ manifesta

Expanded text:
udite me qui scitis judicium, popule meus, in quorum corde lex mea. Opprobria hominum nolite metuere, et detractione eorum ne superemini: necmentum, ita per tempus absumuntur, et sicut lana a tinea, comedentur. Justi autem in aeternum manet. iam uero ne maliuolo animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicquam iudicare, donec ueniat dominus et inlumi
Abbreviated transcription (Latin):
dentib qr usq ad crucem mortẽq ĩfirmatꝰ
.ẽ. hoc aũ modo pprie filius regnat in fide cre¬
denciũ. Non enim pat̾ dici aut credi potẽt
ł intarnatꝰ ł iudicatus ł crucifixꝰ. ꝑspeciẽ aut̃
qua eqͣl. ẽ patͥ. cum patre regnat in contenplã
tib u̾itatẽ. Quod aut̃ tradet regnum dõ ⁊ patͥ.
a fide intarnationis sue ad speciẽ dcitatis sue¬
ꝑ ducens eos qui sibi nunc tredunt. ñ ip̃e amut᷑.
s ut̾q se unum ad fruendũ contemplantib
prebet. Tam duiaũ opꝰ ẽ. ut in hominib opꝰ
ñ dumualentib equalitatẽ patͥs ⁊ filii ꝑspi¬
tua mentis luce ꝯtueri ꝑ hoc regnet xp̃s
humilitatẽ donͭ ponat mimutossuos subpedibꝰ
sins .i. donce omnis suꝑbia scłaris incarnatio¬
nis eiꝰ bumilitati subdat᷑. Sane qͦd dictum. ẽ.
tunc et ip̃e filius subiectus erit ei. qͥ illi subiet̃
omnia. quamuis scd̃m susceptionem homĩs
dicat᷑ qr inde questio nata ẽ. cum aget de

Expanded text:
dentibus, quia usque ad crucem mortemque infirmatus est? Hoc autem modo Filius proprie regnat in fide credentium. Non enim Pater dici aut credi potest vel incarnatus, vel judicatus, vel crucifixus. Per speciem autem, qua aequalis est Patri, cum Patre regnat in contitatem. Quod autem tradet regnum Deo et Patri, a fide incarnationis suae ad speciem deitatis perducens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittit, sed uterque se unum ad fruendum contemplantibus praebet. Tamdiu autem opus est ut in hominibus nondum valentibus aequalitatem Patcua mentis luce contueri, per hoc regnet Christus, litatem, donec ponat inimicos omnes sub pedibus suis, id est, donec omnis superbia saecularis incarnationis ejus humilitati subdatur. Sane quod dictum est: Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, quamvis secundum susceptionem hominis dicatur, quia inde quaestio nata est, cum ageret de
Abbreviated transcription (Latin):
ne ipsum solum hoc loco intelligeremꝰ xpm̃.
qui de Maria uirgine natꝰ : pꝰea ddic̃ Dm̃s
enim uos unum estis in xp̃o iħu. Si autem
uos xp̃i: ergo abrahe semen estis. Et ad co¬
rinthios cum de caritate dicet de menbri
corporis similitudinem ducens: sicut enĩ
corpꝰ unum ẽ. inquit et menbra ht̃ mul¬
ta. om̃ia autem meubra corꝑis cum sint
cap̃ cum corꝑe suo quod ẽ. eccłia. & multiᷤᷤ
scripturarum locis inuenimꝰ xp̃m̃ etiam
hoc modo appellari: ut cum om̃ib men
bris intelligat᷑ quib dictum ẽ. Uos estis cor¬
pus xp̃i et menbra. Nongͦ absurde intelli

Expanded text:
ne ipsum solum hoc loco intelligeremus Christum, qui de Maria virgine natus est, posenim vos unum estis in Christo Jesu. Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Et ad Corinthios cum de charitate diceret, de membris corporis similitudinem ducens: Sicut enim corpus unum est, inquit, et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint caput cum corpore suo, quod est Ecclesia. Et multis Scripturarum locis invenimus Christum etiam hoc modo appellari, ut cum omnibus suis membris intelligatur, quibus dictum est, Vos estis corpus Christi et membra . Non ergo absurde sic intel
Abbreviated transcription (Latin):
ras: Ins saluti tue redde quando ꝑ salutẽ
tuam uiras: Iusfiliis tuis redd̾e quãdo
ꝑ filios tuos uiras. Quod aut̃ pus debe¬
mus saluti nr̃s filiuis nr̃is. dõ nr̃o. nͥ cari¬
tatis u̾itatis ⁊ falsitatis: nõ. Maxime
⁊ cum dic̃ quisq ꝑ meam salutẽ. salu¬
tem suam dõ obligat. Quando dic̃ ꝑ filios
meos. Oppignorat dõ filiossuos. ut hocue¬
niat incapd̾ eoꝵ qͦd exit deore ip̃is. Si u̾ũ
u̾um ⁊ falsum. falsum. Cum ergo filio̾ su¬
os ł cap̃ sinĩ ł salutẽ suã. quisq in tura¬
tione nommnans quicqͥd nominat obli
Timet enimfalsũ iurare ꝑ filiũ suũ ⁊ ñ ti¬
met falsum uirare ꝑ dm̃ suũ fortasse h ditens
in animo suo. tumeo ꝑ filium meũ uirare falsũ¬

Expanded text:
ras: jus saluti tuae reddere, quando per salutem tuam juras: jus filiis tuis reddere, quando per filios tuos juras? Quod autem jus debemus saluti nostrae, filiis nostris, Deo nostro, nisi charitatis, veritatis, et non falsitatis? Maxime et cum dicit quisque, Per meam salutem, salutem suam Deo obligat: quando dicit, Per filios meos, oppignerat Deo filios suos, ut hoc veniat in caput eorum, quod exit de ore ipsius: si verum, verum; si falsum, falsum. Cum ergo filios suos, vel caput suum, vel salutem suam quisque in juratione nominans, quidquid nominat obligTimet enim falsum jurare per filium suum, et non timet falsum jurare per Deum suum? Fortassis hoc dicens in animo suo, Timeo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ st̃ omina. Non solum ut sint ũ̾umetiã
ut ordinata sint. In illa enim manifesta¬
tione nulli spes aliqua remanebit. in qͦ¬
qͣm pͥncipe. aut in qͦqͣm homine. qͦd etiã
quam sꝑare in pͥntipib. ut ista meditatiõe
anima iam ii regnum patͥs assurgat nͨ cuiꝰ¬
quam potestatẽ p̃t̾ illum magnifaciens nͥ
sua sibi ip̃e ꝑmiuiosissime blandiens. Tradt
enim regnum dõ et patͥ tum ꝑ illunᷤ speciẽ
cognoscetur pat̾. Regnum erum eiꝰ sũt
in quib nunc regnat ꝑfidem. Alit̾ enĩ

Expanded text:
quo sunt omnia non solum ut sint, sed etiam quo sunt omnia non solum ut sint, sed etiam ut ordinata sint. In illa manifestatione nulli spes aliqua remanebit in quoquam principe, vel in quoquam homine. Quod etiam quam sperare in principibus , » ut ista meditatione anima jam in regno Patris assurgat, nec cujusquam potestatem praeter illum magni faciens, nec sua sibi ipsi perniciosissime blandiens. Tradet ergo regnum Deo et Patri, cum per illum per speciem cognoscetur Pater. Regnum enim ejus sunt in quibus nunc regnat per fidem. Aliter enim
Abbreviated transcription (Latin):
imicos suossub pedib suis quasi pꝰ ea
ñ sit reguat᷑us. ⁊ ad hoc ualeat qͦd supͣdic¬
tum ẽ. dem̃ finis Quod sacrilega opino¬
ne hetici accipiunt. qͣsi finem dix̾it consum¬
distũ. ẽ tũ añt ei om̃ia subiecta fũint.
tunt et ip̃e filiꝰ subiectꝰ erit ei. qͥ illi subiet᷑ oĩa
sic uolũ t intelligi qͣsi nunc aut anqͥ filio
ñ sit subiestũ aut pr̃i ñ sit ip̃e subiectꝰ. Gñe
gͥ locucionis soluit᷑ q̃stio. Sic enim plerꝵq
scͥpt᷑a loquit᷑. ut qͦd semꝑ. ẽ. tunc fi̾ dicat᷑ in
aliquo cum abeo cognosci ceꝑit. Ita enĩ di¬
monstrau̾it ut ꝑ spetiem manifestatiõẽ¬
q elarescat quod nunc a fidelibꝰ credit᷑. et
ab infidelib ñ putat᷑ Euacuabit aũ om¬
nem pͥncipatum et potestatem manifes¬
tando utiq regnum patͥs. ut omnibꝰ uotñ
sit. nullum pͥncipatuum ⁊ potestatum
siue scelestium. siue t̾rest̾um ꝑ se hũisse
aliquid pͥntipatꝰ ⁊ potestatis. s ab illo ex

Expanded text:
imicos suos sub pedibus suis; quasi postea non sit regnaturus, et ad hoc valeat quod supra dictum est, Deinde finis. Quod sacrilega opinione sic accipiunt, quasi finem dixerit consumdictum est, Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi ssi nunc aut aliquid Filio non sit subjectum, aut Patri non sit ipse subjectus. Genere igitur locutionis solvitur quaestio: sic enim plerumque Scriptura loquitur, ut quod semper est, tunc fieri dicatur in aliquo, cum ab eo cognosci coeperit. Ita enim dimonstraverit, ut per speciem manifestationemque clarescat, quod nunc a fidelibus creditur et ab infidelibus non putatur. Evacuabit autem omnem principatum et potestatem, manifestando utique regnum Patris, ut omnibus notum sit, nullum principum et potestatum, sive coelestium, sive terrestrium, per se habuisse aliquid principatus et potestat
Abbreviated transcription (Latin):
Stella enim a stella differt ĩ claritate: sic ⁊ resur¬
rrectio mortuoꝵ. In bis omnib iste sentꝰ
t̃. Digña carnis tũ sint omnia mortalia
diffunt tamen int̾ se ꝓ diu̾sitatibus ani¬
mantium. Et si corpora tum sint uisibilia
diff̾unt tamen ꝓ diu̾sitatib locoꝵ. uñ alia .ẽ.
celestium gła. alia t̾restrium. ⁊ si in lotis sul¬
limib tumsint cuncta scelestia. differt̃ tam̃
ip̃e ilaritates luminum. ñ mirum. ẽ. qͦd iu
resurrectione mortuorum distabit gła m̾i¬
torum. Hinc iam uenit ad illud qͦ cominum¬
t̾ ht̃ om̃iis caro que ad uitani resirgit et̾uã
et dũ. Eeminatur in corruptione surgeo in¬
geo ingła. Seminatur in infirmitate: surge̾
inuirtute. Seminatur corpꝰ animale. sur¬
get corpꝰ sp̃itale. In his u̾b̾ apłi. numquid
fas. ẽ. putare meluis corpora ur̃a resurrest᷑a.
quam xp̃i: cum de illo ꝓpositũ sit exemplũ

Expanded text:
gloria. sic et resurrectio mortuorum. in his omnibus iste sensus est: si genera carnis, cum sint cuncta mortalia, differunt tamen inter se pro diuersitatibus animantium et si corpora, cum sint omnia uisibilia, differunt tamen pro diuersitatibus locorum, unde alia est caelestium gloria alia terrestrium, et si in locis sublimibus, cum sint cuncta caelestia, differunt etiam ipsa claritatibus luminum, non mirum est, quod in resurrectione mortuorum distabit gloria meritorum. Hine iam uenit ad illud, quod communiter habet omnis caro, quae ad uitam resurgit aeternam, et dicit: Seminatur in corruptionegloria; seminatur in infirmitate, surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. in his uerbis apostoli numquid fas est putare melius corpora nostra resurrectura quam Christi, cum de illo sit propositum exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
iusti fulgebt̃ sicut sol in regno patris sui.
Regnuni fulgebit in regno: cum iłigno uen̾it
regnum. Quod nunc oramus ⁊ dicimus. ue¬
mat regnum tuum
rit ergo regnum xͥanorum qͦd mͦ colligit᷑¬
quando erit aꝑta claritas sc̃orum eiꝰ pꝰ iudin¬
ditit. Cum tradidit regnum dr̃ patri. Unde
etiam ip̃e. Uenite etiam benedicti patͥs mei
diturum dõ patri: ut adimat sibi. Nam et hoc
quidem uanilo qͥ credid̾unt. Cum enim dititur
tradid̾it regnum dõ ⁊ patri ñ separat᷑ ip̃e quia
simul cuni ꝑatre unus. ẽ. dt̃. Quid gͦ. ẽ. cũ tra¬
dicłit reguum dõ ⁊ pat̾. quasimͦ ñ bãt. regnũ
d̾s et pat̾ S quia omues iustos in quib nũt
quam uisionem dic̃ idẽ apłs fatie ad faciem.
ita dictum. ẽ tum tradid̾it regnũ dõ ⁊ patͥac
si dic̾et᷑ eum ꝑdux̾it credõtes ad contemplaci¬
onem dĩ patͣs. Dic̃ enim dicit mͥ om̃ua credita¬

Expanded text:
usti fulgebunt sicut sol in regno Patris ejus . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, cum dicimus: Advead regnum tuum. Erit ergo regnum christianorum, quod modo colligitquando erit aperta claritas sanctorum ejus, post judicidicit: Cum tradiderit regnum Deo et Patri . Unde etiam ipse dicit: Venite benedicti Patris mei, urum regnum deo et patri, ut adimat sibi; nam et hoc quidam uaniloqui crediderunt. cum enim dicitur tradere regnum deo et patri, non separatur ipse, quiaradiderit regnum deo et patri? quasi modo non habeat regnum deus et pater. sed quia omnes iustos, quibus nunc quam uisionem dicit idem apostolus facie ad faciem, ita dictum est: cum tradiderit regnum deo et patri, ac si diceretur: "cum perduxerit credentes ad contemplationem d
Abbreviated transcription (Latin):
et urtutem il est ut ñ sit necessaria dispen¬
satio similitudinum ꝑ angłicos principatꝰ.
et uͥtutes. et potestates. Ex quarum ꝑsona
ñ inconuenient̾ intelligitur. dici in canti¬
co canticoꝵ ad sponsam. Similitudines auri
faciemus tibi cum distinctionib argenti.
ta ẽ cum xp̃o in deo. Cum xp̃c inquit appa¬
ruerit uita ur̃a: tunc et uos apparebitis cũ
ipso in gła. Qđ antequam fiat: uidemus
nunc ꝑspeculum in enigmate. hoc ẽ. in si¬
militudinib. tunc aut̃ facie ad faciem. Hec
enim nob̃ cont̾ẽplatio ꝓmittit᷑. actionum
om̃ium finis: atq et̾na ꝑfectio gaudiorum.
filii enim di sumꝰ: et ñdũ apparuit qͥd eri¬
mꝰ. Scimꝰ quia cũ apparuerit similes ei eri

Expanded text:
ertur, id est, ut iam necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelos et principatus et potestates et virtutes, ex quarum persona non inconvenienter intellegitur dici in Cantico Canticorum ad sponsam: Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti,ta est cum Christo in Deo: Cum Christus, inquit, apparuerit, vita vestra, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria. Quod antequam fiat, videmus nunc per speculum in enigmate, hoc est in similitudinibus, tunc autem facie ad faciem. Haec enim nobis contemplatio promittitur actionum omnium finis atque aeterna perfectio gaudiorum. Filii enim sumus, et nondum apparuit, quid erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei eri
Abbreviated transcription (Latin):
ne suo tradid̾io contemplando ediam patͥ
suo. hoc ẽ. regnum celorum de ꝗuodr̃. Simi¬
lo c̃. regnum celorum hominiseminanti bo¬
num semenm agro suo. Bonum añ semen
hi sunt filii regni. qui et si nunc hñt ꝑmix¬
da zizania miccet in finem ip̃e rex angłos

Expanded text:
 tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ips
Abbreviated transcription (Latin):
Nird̾ enim in adam omnel moriunt᷑ ita
et in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑ qi sit̾ in regno mor¬
tis nemo sine adam. ita in regno uite nemo sñ
xp̃o. Situt ꝑ adam omnes pettatores: ita por
xp̃monines iusti homines. Sit̃ ꝑ adamom̃s
mortales inpenafc̃i sunt scłi filii. ita et ꝑxp̃m
omnes homines ꝑtransiit. qͣm illo q dictũ. ẽ.
ad iorinthios ꝑ hominc̃ mors. ⁊ ꝑ hominẽ re
surrectio mortuorum. sit̃ eniminadã omneᷤ
moriuntur: ita et in xp̃o om̃s iunificabunt᷑.
Nemo quippe ambigit hoc ibi de corꝑe mortiᷤᷤ
dictum. qm̃ de resurrectione corꝑoris mag¬
na apłi intentione q̃stio u̾sabat᷑. Et iõ uidet᷑
ibi de pectato tacuisse. quia ñ erat questio
de iusticia. Hut aũ ad romanos utrumq po¬
me commendauit. Percatum in adam iꝰtitiã
in xp̃o. ⁊ mortẽ in adamuitam in xp̃o.¬
uo ista que in uno funt homine nasci ⁊
renasri ad duos homines ꝑtinent. Unum
ad illum pͥmum adam: alt̾um ad scdm qͥdr̃¬

Expanded text:
sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes uiuificabuntur, quia, sicut in regno mortis nemo sine Adam, ita in regno uitae nemo sine Christo, sicut per Adam omnes homines, ita per Christum omnes iusti homines. sicut per Adam omnes mortales in poena facti sunt filii saeculi, ita et per omnes homines pertransiit: quam illo quo dictum est ad Corinthios, Per hominem mors, et per hominesurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. nemo quippe ambigit hoc ibi de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis magna apostoli intentione quaestio uersabatur. et ideo uidetur ibi de peccato tacuisse, quia non erat quaestio de iustitia; hic autem ad Romanos utrumque pome commendauit, peccatum in Adam, iustitiam in Christo et mortem in Adam, uitam in uo ista, quae in uno fiunt homine,. nasci et renasci, ad duos homines pertinent, unum ad illum primum Adam alterum ad secund
Abbreviated transcription (Latin):
obtimum et fortissimumuirũ qͥ in suis
infirmitatib głatur. ut eum potissimũ
commemoremus. qui in etcłam xp̃i et
gentib uenimus. doctorem gencium ĩ fide
⁊ u̾itate. qui et piꝰ omnib sius coapłis la¬
borauit ⁊ pluribꝰ epłis populos dĩ ñ eoᷤᷤ
tantum qui p̃sentes ab illo uidebantur
ũ̾um etiam illos qui futuri preuidebãt᷑
instrux̃. Illum inquam u̾um achletam
xpp̃i doctum ab illo. unctum de illo cruci¬
fixum cum illo. głosumin illo. in deatro
huiꝰ mundi cui spectatulum factus est.
⁊ angłis ⁊ hominib legutime magno a¬
gone c̾tantem et palmam suꝑ neuocatio¬
nis in ant̾iora sectantẽ. occłis fidei liben¬
tissime spectemus gaud̾e cum gaudentib fle
recum flentib. foris habentes prignꝰs intꝰ
timores. cupientẽ dissolui et. ec̃ tum xp̃o de¬
sid̾antem ind̾e romanos. ut aliquemi fructũ
hãt. et in illis sic̃ et in ect̾is gentib emulãtẽ
corinthios ⁊ ip̃aemulacione mecuentẽ ne se¬

Expanded text:
optimum et fortissimum uirum, qui in suis infirmitatibus gloriabatur, ut eum potissimum commemoremus qui in ecclesiam Christi ex gentibus uenimus, doctorem gentium in fide et ueritate, qui et plus omnibus suis coapostolis Iaborauit et pluribus epistulis populos dei, non eos tantum qui praesentes ab illo uidebantur uerum etiam illos qui futuri praeuidebantur instruxit; illum inquam uirum, athletam Christi, doctum ab illo, unctum de illo, crucifixum cum illo, gloriosum in illo, in theatro huius mundi, cui spectaculum factus est et angelis et hominibus, legitime magnum agonem certantem et palmam supernae uocationis in anteriora sectantem oculis fidei libentire cum flentibus, foris habentem pugnas, intus timores, cupientem dissolui et esse cum Christo, desiderantem uidere Romanos, ut aliquem fructum habeat et in illis sicut et in ceteris gentibus, aemulantem Corinthios et ipsa aemulatione metuentem, ne se
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio mortuorum. Sit̾ut enim in
adam omnes moriuntur: sic et inxp̃o innes
uiuificabuntur. Et ꝑ hant enu apłicam di¬
innamclaramq sententiam. satis eindenter
elucet neminem ire in mortem nͥ ꝑ adã. nemi¬

Expanded text:
sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. per hanc enim apostolicam diuinam claramque sententiam satis euidenter elucet neminem ire in mortem nisi per Adam, nemi
Abbreviated transcription (Latin):
Siͦx beatꝰ panlus ut eapotestate ꝗͣ ꝓfecto cũ cet̾is
euuangłii preditatorib babebat ñ cum cet̾is
ut̾et᷑. s suo stipendio militaret. ne gentesa nõ ie
xp̃ipenitꝰ alienas doctͥna eiꝰ quasi uenalis of¬
fend̾et. alit̾ educatꝰ arte. quam ñ nou̾at didicit
ut dum suis manib transigit᷑ doctor. nuiꝰ gͣ¬
uaretur auditor. quanto magis beatꝰ petrꝰ
qui iampisiator fuerat qͦd nou̾at fet̾. si ad pre¬
sens illud tempꝰ aliud un uiu̾et. ñ inuenit:
S respondebit quispiam Et cur ñ inuonit.
cum dominꝰ ꝓmit̾it dicens. q̃rite pͥmum regi¬
num d̃i et institiam eiꝰ ⁊ hec omnia apponẽt᷑
uob̾: Prsus etiam sit domuiꝰ quod ꝓmisit
impleuit. Nam quis aluis piscos. qui caꝑẽt᷑
apposuit: Qui ñ ob aliud tredendꝰ.ẽ. cis inge¬
stisse pairiam q̃ compellerent᷑ ire piscari. ͥ
dispositũ uolens exhib̾e miratulũ. ut simul et¬
p̃diatores sm euuangłii pasc̾et et ip̃m enͣn¬

Expanded text:
Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas, doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus transigitur doctor, nullus gravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus aliud unde viveret, non invenit? Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserat dicens: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit, qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam, qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evan
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ip̃e nob̾. ẽ cum ad fruendũ se preb̾e dig¬
natur nullas patiemur tum sc̃is societatis
angͦtias dilectione rei nr̃e. quasi pͥuate. Gło¬
sissima quippe illa tinitas ad epta ꝓmissã
quia deus critomina in omĩb. Cuiꝰ socie¬
tatẽ quisqͥs in hac ꝑegͥnatiõe fidelit̾ ⁊ fla¬
grant̾ desid̾auit. assuestit pͥuatis p̃ferre ꝯ

Expanded text:
quod ipse nobis est, cum ad fruendum se praebere dignatur, nullas patiemur cum sanctis societatis angustias, dilectione rei nostrae quasi privatae. Gloriosissima quippe illa civitas adepta promissam quia Deus erit omnia in omnibus . Cujus societatem quisquis in hac peregrinatione fideliter et flagranter de
Abbreviated transcription (Latin):
t̾na: et gaudium qͦd ñ aufet᷑ a nob̃. Cũ gͦ tͣdił̃it
ad contemplationẽ cui ꝑcipiende suspiraoꝰ
⁊ geniunus ⁊ transierit labor et gemitꝰ iã ñ
int̾pellabit ꝓ nob̾. tradito regno dõ ⁊ patri.¬
Fideles quippe ciꝰ qͦs redemit sanguine suo.
dicti sunt regnum eiꝰ ꝓ quib nunc int̾pella:
Tunt autẽ illic eos sibi faciens in ħere. nͥ qͣł. ẽ.
pat̾amat uos. Ex hoc enim rogat qͦ minor . ẽ.
dĩ formam in qua eqͣł. ẽ patͥ: ꝓculdubio. im¬
pii ñ iudebt̃. Nonenim sunt mundi cordes.
Seatienim mundi cordes: qm̃ ip̃i dm̃ udebt̃.
⁊ ip̃a uisio. ẽ facie ad fatiẽ. q̃ summum pre
mium ꝓmittitur uistis ⁊ ip̃a fiet cum tͣdid̾it
regnum dõ & patͥ in qͦ ⁊ sue forme uisionẽ
uult intel ligi subiecta dõ uniu̾sa treat᷑a ⁊ ip̃a
ii qua filius di filius hominis factꝰ. ẽ. qr se¬
iundum hanc et ip̃e filus tunc subiectus
illierit. qui sibi subiec omnia ut sit deus
omnia in omnibus.

Expanded text:
terna et gaudium, quod non auferetur a nobis. hoc enim ad contemplationem, cui percipiendae suspiramus et gemimus, et transierit labor et gemitus, jam non interpellabit pro nobis tradito regno Deo fideles quippe eius, quos redemit sanguine suo, dicti sunt regnum eius, pro quibus nunc interpellat. tunc autem illic eos sibi faciens inhaerere, ubi aequalpater amat uos. i formam, in qua aequalis est patri, procul dubio impii non uidebunt. non enim sunt mundicordes; beati enim mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. et ipsa uisio est faciem ad faciem, quae summummittitur iustis, et ipsa fiet, cum tradet deo regnum et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, in qua filius dei filius hominis factus est, quia secundum hanc et ipse filius tunc subiectus illi erit, qui ei subiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
cabuntur. Qui aut̃ malc eg̾unt in resur¬
rectione inditii. Quid orgo de illis infantibꝰ
intelligendũ. ẽ. qui priꝰ qͣm possent agere
uł bñ ł male. sinc baptismo corpore exuti st̃ :
Nichil de hic dotalibus dictũ. ẽ d sicaro
eorum iõ ñ resurget. quia nec bomi aliqͥd
eg̾unt nec mali. net illorum relurrectura. ẽ.
nisi it̾ eos qui maleeg̾unt. ne aliquas hu¬
manas animas credamus corpora sua nõ
recept᷑as. siue in resurrectionem uite. siũ
in resurrectionẽ iudicii. Que senteneia
priꝰ quam refellatur ip̃a nouitate iam
uite resurrectionis in corpore quod pre
surrectione illo loco agebat᷑ ꝓpt̾ qͣm etiã
dr̃. Transfigurabit corpus humilitatis nr̃e
ud putabimus. ce̾. donum dĩ nͥ tẽplũ dĩ.ł.¬
Quod aut̃ sit int̾roget᷑ a płs et respõdeat .
Templum di sanctum ẽ quod estisuos ħ. ẽ. etiã
regnum dĩ quod filius dĩ tradit᷑us. ẽ patͥ. uñ
dicit idem apłs. Iuicium xp̃o: dem̃ qui sunt

Expanded text:
cabuntur —, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iamrae resurrectionis in corpore, quod prasurrectione illo loco agebatur, propter quam etiam dicit: transfigurabit corpus humilitatis nostrae d putabimus esse domum Dei, nisi templum Deautem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc etiam regnum Dei quod Filius traditurus est Patri, unde dici
Abbreviated transcription (Latin):
tem datam. Quam potestatẽ commeniorat
soemapłs dicens. Si nos uob̾ sp̃italia semi¬
uauimus. magnum . ẽ. siur̃a carnalia me
tamus Si alii potestatis ur̃e partiupant:
ñ ne magis uos: S ñ sumꝰ uͭ in quit hac po¬
testate.⁊ paulo pꝰt. Qm altari suunt inquit:
Altari compaciuint᷑. Sic et dominꝰ ordinaiit
his qui euuangłium annuntiant de euͣan¬
tis gͥ aꝑtum. ẽ. ñ imꝑatũ. s in potestate apꝰ¬
sp̃italia seminabant carnalia mnetẽt. hoc

Expanded text:
tem datam. Quam potestatem commemorat tem datam. Quam potestatem commemorat idem apostolus dicens: « Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra cartamus? Si alii potestatis vestrae participant, non magis nos? Sed non sumus usi, inquit, hac potestate . Et paulo post: Qui altari serviunt, inquit, altari compartiuntur. Sic et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evantur apertum est, non imperatum, sed in potestate aposspiritalia seminabant, carnalia meterent, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uid.ẽ. quod nunc quasi apłatu relicto tãꝗͣ
num suꝑ aratrum ⁊ respitions ret᷑ aptꝰ . ẽ. reg¬
s piscium piscatores. His gͦ quos hoc monet res¬
pondendum. ẽ ñ fuisse eos ꝓhibitos arta sua
licita.s. atq conscessa uictum necessariũ q̃rere.
sui apłatꝰ integͥtate seruata. si qñ uñ uiu̾ent
aliud ñ hab̾ent nͥ forte qͥspiam putare ꝓutabit
aut dit̾e apłm paulum ñ ꝑtinuisse ad eorumꝑ
m̃ nequemquam eorum gͣuaret quibꝰ euunge¬
lium preduabat suumuictum suis manibus
transigebat. uͥ magis impletum. c̃. qͦd ait. plus
deputandum. qͦd et animo et corꝑe pot̾at u̾q
adco pꝰ omnib illis laborare. ut noq seessaret
ab euuangłio predicando. neq tam̃ ex eungło
sũ illi sustentaret hant intã. cũ id ꝑ tot gẽtes.
in quib xp̃i nomon ñ fuerat ꝓpħatum
mulco latius atq fertilius seminaret. U̾ os¬
tendit ex euuangłio niuendi. hoc. ẽ. uictũ habẽ¬
di ñ necessitatem apłis impositam. s potesta¬

Expanded text:
 quo nunc quasi apostolatu relicto fiunt num super aratrum, respiciens retro, aptus est regsed piscium piscatores? His ergo quos hoc movet respondendum est non fuisse eos prohibitos arte sua, licita scilicet atque concessa, victum necessarium quaerere, sui Apostolatus integritate servata, si quando unde viverent aliud non haberent. Nisi forte quispiam putare audebit aut dicere, apostolum Paulum non pertinuisse ad eorum nt, quoniam ne quemquam eorum gravaret quibus Evangelium praedicabat, suum victum suis manibus transigebat : ubi magis impletum est quod ait, Plus deputandum, quod et animo et corpore poterat usque adeo plus illis omnibus laborare, ut neque cessaret ab Evangelio praedicando, neque tamen ex Evangelio, sicut illi, sustentaret hanc vitam; cum id per tot gentes in quibus Christi nomen non fuerat prophetatum, multo latius atque fertilius seminaret. Ubi ostendit ex Evangelio vivendi, hoc est victum habendi, non necessitatem Apostolis impositam, sed potesta
Abbreviated transcription (Latin):
dido corpꝰ meum ut ardeam. caritatẽ aũ mõ
habeam. nicħ michi ꝓdest. Caritate fec̾unt
martyres illi. qui in tempore ꝑsecucionis
passisunt. caritate feu̾int. Illi aut̃ tͦsmore.
⁊ de suꝑbia faciunt. Nan tum ꝑsccutor sit
se ip̃os precipitant. Ueni gͦ ut babeas cari¬
tatem. S ñ nos habemus martyres. Quoᷤ
martires: Nonsunt columbe. Ideouolare co¬
natisunt: et de petra tetidunt.

Expanded text:
didero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Charitate fecerunt martyres illi qui in tempore persecutionis passi sunt; charitate fecerunt: isti autem de tumore et de superbia faciunt; nam cum persecutor desit, seipsos praecipitant. Veni ergo, ut habeas charitatem. Sed nos habemus martyres. Quos martyres? Non sunt columbae, ideo volare conati sunt, et de petra ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nithm pdest. Quanta. ẽ ergo caritas. q̃ si
desit frustrabũr cet̾a. Si ad sit recte habẽt᷑
ominia: caritatẽ aũ tam̃ laudans apłs paulꝰ
topiosissime. atq: ub̾rime miniis de illa dix̃.
quam quod aic breuit̾ apłs iohs. Neque¬

Expanded text:
mihi prodest » . Quanta est ergo charitas, quae si desit, frustra habentur caetera; si adsit, recte habentur omnia? Tamen charitatem laudans apostolus Paulus copiosissime atque uberrime, minus de illa dixit quam quod ait breviter apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
semus ctiam audire que amara et tͥstia st̃ erga
erga barissimos nostros. Hescio qͦ enim mͦnimꝰ
sic quod imus patit᷑ unum membrum. si con¬
paciunt᷑ alia membra. nec ip̃a malireuelatiͦ
fit ꝑ cominumonem cladis. s ꝑ solatium ca¬
ricatis ut quamuis alii ferendo paciantur
Alii cognostendo compatiant᷑. communis
tamen sit tͥbulatio. quib ꝓbatio spes dilectio
sp̃sq cominunis. ẽ. Omnes aut̃ nos dominꝰ
consolatur. qui et ħ temporalia mala p̃dix̃.
infringi. quinult pꝰ p̃lium coronari. uires
illo sub ministrante certantib qui p̃parat
ineffabilia dona uictorib. Et quodam qͥdẽ¬

Expanded text:
quae amara et tristia sunt erga carissimos nostros. nescio quo enim modo minus fit, quod patitur unum membrum, si compatiuntur alia membra. nec ipsa mali releuatio fit per communionem cladis sed per solatium caritatis, ut, quamuis alii ferendo patiuntur, alii cognoscendo compatiuntur, communis sit tamen tribulatio, quibus probatio, spes, dilectio spiritusque communis est. omnes autem nos dominus consolatur, qui et haec temporalia mala praedixiinfringi, qui uult post proelium coronari, uiret illo subministrante certantibus, qui praeparat ineffabilia dona uictoribus. Re
Abbreviated transcription (Latin):
oport̾e. ut uoluntas accipiat᷑. a cioħ ꝯsiliũ
implende uoluntatis ur̃e expectet᷑. a nob̾. uͭ
membraxp̃i ñ discordent. Impleant om̃ia
que in illius corpore sunt officia sua. fatiat
occulus in suitu locatꝰ. quod ad oceulum
manum. pes quod ad pedem. ut ñ sint sciᷤ¬
sitre incorpore.

Expanded text:
oportere, ut voluntas accipiatur a vobis; consilium implendae voluntatis vestrae exspectetur a nobis. Ut membra Christi non discordent, impleant omnia quae in illius corpore sunt, officia sua: faciat oculus in sublimi locatus quod ad oculum manum; pes, quod ad pedem; ut non sint scissurae in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
angłorum locutꝰ es. Et tam̃ si lingns angłoꝵ
loquereris caritatẽ ñ hñs audirẽ era sonã¬
cia et cimbala tinnientia Soliditatẽ aliꝗͣ
quero. fructuminfoliis inueniam: ñ st̃
solau̾ba. Hãnt oluiam. redeant ad aream.
S inquies habeo satͣmentum. U̾um dicis.
Satͣmentum duium. ẽ. Habesbabtu̾um
⁊ ego confiteor. D quiddit̃̾ idem apłs. Si¬

Expanded text:
Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cymbala tinnientia. Soliditatem aliquam quaero, fructum in foliis inveniam: non sint sola verba, habeant olivam, redeant ad arcam. 21. Sed, inquies, habeo sacramentum. Verum dicis: Sacramentum divinum est; habes Baptisma, et ego confiteor. Sed quid dicit idem apos
Abbreviated transcription (Latin):
uoinamegenus atq indigꝰ amor ita dilig̃
ut reb quas diligit subitiat᷑ Oppt̾eatum
it̃ uolentia dilectioq intelligit᷑ suꝑferͣi dict. ẽ
ne faciendooꝑa sua ꝑ iudigentie necessitatẽ
potius quam ꝑ habnuilantiam benefinẽtie
deus amare pntaret᷑. Cuius rei memor apłs
dicturꝰ de caritate suꝑeminenciorẽ uiam
demonstrat᷑um scait. Alioloto. Suꝑeminẽ¬
teminquit scientie caritatem xp̃i.
line fructus caritatem significat. Nñ h
ꝓbamus. Quomodo emmoleum nullo hu¬
more p̃mitur s diruptis omnib exilit et su¬
ꝑeminet. sit. ẽ caritas. Non potest premii
una. nece̾ẽ. ẽ ut ad suꝑna enucet. Opt̾ea de il¬
la dicit apłs. Ad huc suꝑeminentiorẽ iuam
nob̾ demonstro. Quia diximus de oleo quia
quod sequitur. Si linguis hominũ loqͣr
et angłorũ. caritateni aut̃ ñ hãm factus
sum tamquam eramentum sonans ⁊ eym¬
balumtinmens. Nunc donate. exelamadi
disertus. quantum doctꝰ Numquid linguiᷤᷤ

Expanded text:
uia egenus atque indigus amor ita diligit, ut rebus quae diligit subiciatur, proptereacta eius beniuolentia dilectioque intellegitur, superferri dictus est, ne facienda opera sua per indigentiae necessitatem potius quam per abundantiam beneficientiae deus amare putaretur? cuius rei memor apostolus dicturus de caritate supereminentem uiam demonstraturum se ait; et alio loco: supereminentem, inquit, sciOlivae fructus, charitatem significat. Unde hoc probamus? Quomodo enim oleum a nullo humore premitur, sed disruptis omnibus exsilit et supereminet: sic et charitas non potest premi in ima; necesse est ut ad superna emineat. Propterea de illa dicit Apostolus, Adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro. Quia diximus de oleo, quiaquid sequitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum tanquam aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . I nunc, Donate, et clama, Ddisertus? quantum doctus? numquid linguis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ cccłe Mumis sacͣmentoꝵ in baptis¬
mo in eutharistia in cet̾is sc̃is sacramentis.
quale munus.ẽ hoc munus adeptꝰ ẽ ⁊ simon
magus. ꝓpb̃ia quale mumis: ꝓphauit et
saul malus rex. et tunt ꝓpħauit cum dauid
sc̃m ꝑsequeret᷑. Nongͦle iactent qui forte
sine caritate bũint hoc munus dĩ st̃m: sic̃¬
sc̃m baptilmum. S uideant qualem ra¬
cionem babituri sunt cũ dõ. qͥ sc̃is ñ sc̃ẽ
utuntur. ex hiserunt qͥ dicturist̃. in nõie
tuo ꝓpb̃auimꝰ. Non illis dicet᷑ mentimim.
s dicetur ñ nom uos. retedite a me qͥ oꝑ¬

Expanded text:
iae. Munus Sacramentorum in Baptismo, in Eucharistia, in caeteris sanctis Sacramentis, quale munus est? Hoc munus adeptus est et Simon magus . Prophetia quale munus est? Saul malus rex, cum etiam sanctum David persequeretur. Non ergo se jactent qui forte sine charitate habent sanctum munus Dei, sicut sanctum baptismum: sed videant qualem rationem sint habituri cum Deo, qui sanctis non sancte utuntur. Ex his erunt qui dicturi sunt: In nomine tuo prophetavimus . Non illis dicitur: Mentimini, sed dicitur: Non novi vos; recedite a me qui op
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid dicet᷑ ois: Numquam nomi uos: di̾cedites
lumenceli. consolans noctẽ⁊ quod ñ uintat᷑ a
donũ. ẽ loqui linguis angłoꝵ ⁊ honunum:
Tamensicaritatẽ inquit ñ habeã. eram̃tũ sũ
sonans auc tymbalum tinmens. Si sciero ĩ qͥt
omniasatram̃ta:⁊ omnem sc̃iam.⁊ si hũero
omnem ppħiam et omuem fidẽ. ita uͭ mõteᷤᷤ
tyrii et distributionis rerum suaꝵ. Q tñ
si distribuero inquit omnia m̃a. pauꝑib.
⁊ tradiło corpꝰ meum ut ardeam. caritatem

Expanded text:
uid dicet eis? «Nunquam novi vos; discedite lumen coeli consolans noctem, et quod non vincatur a donum est loqui linguis Angelorum et hominum! Tamen «si charitatem,» inquit, «non habeam, aeramentum sum sonans, aut cymbalum tinniens. Si sciero,» inquit, «omnia sacramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem prophetiam, et omnem fidem, ita ut montes tyrii, et distributionis rerum suarum! Et tamen «si distribuero,» inquit, «omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
eminentissimam uiam. suꝑeminentissi¬
mum locum caritas optinet. Non ad eã
aspirant nͥ boni. hant nob̾ ñ communicãt
mali. Possunt comimunicare baptismũ
pꝰsc̃ cominunitare cet̾a satramenta. Posst̃
cominumitare orationem. pꝰst̃ communi¬
care istos parites. ⁊ istam conuinctionem:
caritatem nob̾tumñ communieant. Ipse
c̃ enuim fons ꝓprius bonoꝵ ꝓpriꝰ sc̃oꝵ de

Expanded text:
ereminentissimam viam, supereminentissimum locum charitas obtinet; non ad eam aspirant nisi boni, hanc nobiscum non communicant mali: possunt communicare Baptismum, possunt communicare caetera Sacramenta, possunt communicare orationem, possunt communicare istos parietes, et istam conjunctionem; charitatem nobiscum non communicant. Ipse est enim fons proprius bono
Abbreviated transcription (Latin):
alii ꝓpb̃ia. alii diuidicacio spgͥtutũ. alii
gũa linguarum ⁊ ħomnia tamꝗͣ stelle.
uidens ꝓpͥa unituiq ꝓ ut iilt. ⁊ faciens
apparere syd̾a in manifestationem ad utili¬
tatem sermo aut̃ sciencie qua coutient᷑.
omnia satͣmenta. q̃ uariant᷑ temporib
tamquam luna ⁊ cct̾e noticie donorum q̃
deinceps tamquam stelle comuemorate
sunt quantũ differunt ab illo candore
sap̃ie. quogaudes predictꝰ dies. Tm̃ in pͥn¬
cipio noctis st̃. His onim st̃ necessaria qͥb
ille prudentissimus sermis tuus ñ potu¬
it loqui quasi sp̃italib s qͣi carnalibus
illo qui sapienciam loquitur uit̾ ꝑfectos
Animalis aũ hõ tanqͣm paruulus in xp̃o.
lactisq pocator donet roboret᷑ ad solidum
cibum ⁊ aciem firmet ad solis aspectũ. nõ
hãt desertam uo̾tem suam. s luce lune stel¬
ule etiam ip̃am fidemint̾ dĩ munera
repꝑiri. q̃ dantur in eodẽ sp̃u. Utrũq

Expanded text:
alii prophetia, alii diiudicatio spirituum, alteri alii prophetia, alii diiudicatio spirituum, alteri genera linguarum, uidens propria unicuique prout uult et faciens apparere sidera in manifestatione ad utilitatem. sermo autem scientiae, qua continentur omnia sacramenta, quae uariantur temporibus tamquam luna, et ceterae notitiae donorum, quae deinceps tamquam stellae conmemorata sunt, quantum differunt ab illo candore sapientiae, quo gaudet praedictus dies, tantum in principio noctis sunt. his enim sunt necessaria, quibus ille prudentissimus seruus tuus non potuit loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, ille, qui sapientiam loquitur inter perfectos. animalis autem homo tamquam paruulus in Christo lactisque potator, donec roboretur ad solidum cibum et aciem firmet ad solis aspectum, non habeat desertam noctem suam, sed luce lunae stel etiam ipsam fidem inter dei munera reperiri, quae dantur in eodem spiritu. utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
abstin̾e aũ a maloscĩa. ẽ Non incongru¬
ent̾ intelligimꝰ sap̃iam in cognitione.
⁊ dilectione eiꝰ qͦd semꝑ .c̃. atq incommu¬
tabilit̾ manet quod deus. ẽ. Nam et quͦd
cionis tortuose et ꝑu̾se tamqͣm in nocte
huiꝰ scłi: caute prudent̾q u̾sari. Ut ab¬
stinendo quisq ab imnuitate ñ confũdat᷑
tenebris ꝓprii mun̾is lucodiscretꝰ. Cũ gͦ
quodam loco apłs concordem gr̃arum
uarietatẽ in hominib dĩ uellet ostẽd̾e:
lem in potestatem diei. alii sermostiẽtie
in eoqͦd dr̃. alii fides in eod̾ sp̃u. alii dona¬
gñ̾a linguarum alii int̾p̃tacio smonum slcb̾
enim horum. ẽ. quod ñ huiꝰ scl̃i nocte sit neces¬
sarium que tunitͣnsierit: necessaria ista ñ¬
t̾noquippe conscilio ꝓpriis ¶erũt:
temporib bona celestia das suꝑ t̾rã Qm̃
quidem alii datur ꝑ sp̃m sermo sapiencie
tamquam luminare maiꝰ ꝓpt̾ eos. qͥ ꝑspicu᷑
des. alii donaciotium. alii oꝑ aciões uͥcutũ.

Expanded text:
congruenter intelligimus sapientiam in cognitione et dilectione ejus quod semper est, atque incommutabiliter manet, quod Deus est. Nam et quod tionis tortuosae et perversae, tanquam in nocte hujus saeculi, caute prudenterque versari ; ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris, proprii muneris luce discretus? Cum ergo quodam loco Apostolus concordem gratiarum varietatem in hominibus Dei vellet ostendere, lem in potestatem diei: Alii sermo scientiain eo quod dicitur, «Alii fides in eodem Spiritu, agenera linguarum, alii interpretatio sermonum» . Nihil enim horum est quod in hujus saeculi nocte non sit necessarium: quae cum transierit, necessaria ista nno quippe consilio pro- priis temporibus bona caelestia das super terram, quoniam quidem alii datur per spiritum sermo sapientiae tamquam luminare maius propter eos, qui perspicuae des, alii donatio curationum, alii operationes uirtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
cui totꝰ capud. ẽ. quod iam adscendit in ce¬
lum. Ip̃e ẽ cui dicit apłs petrꝰ. Plebs sc̃a
reggale sat̾dotium. Quom gͦ in int̾iora ue¬
li et in illa inuisibilia sc̃a sc̃oꝵ intͣre aude¬
bit aut pot̾it qui medicinam discipline
scelestis contempnons. noluit paulisꝑ a
irisibilib separari: Qͥ enim noluit hu¬
miliariut exalc̾et᷑: cum exaltari uoluerit
deiciet᷑. Et in ct̾num se uingit᷑. ab et̾nis sc̃iꝰ
quisquis hoc tẽpore ꝑ m̾ita obediencie. ⁊ ꝑ
satisfactionem pem̾tentie. ñ sibi ꝓuidit lo¬
cum intempore sac̾dotis. Quaenim fronte
impudentie tunc uolet au̾ti faciem dĩ a
peccatis suis. qui nunc toto corde ñ dicit.
Quoniam fatinits meum ego cognosco. et
peccatum meum añ me. ẽ. semꝑ. Qͦ pacto
queso deus ignosc̾e dignat᷑. quod in se hõ

Expanded text:
qui caput est, quod jam ascendit in coelum. Ipse est cui dixit apostolus Petrus, Plebs sancta, regale sacerdotium . Quomodo ergo in interiora veli, et in illa invisibilia Sancta sanctorum intrare audebit aut poterit, qui medicinam coelestis disciplinae contemnens, noluit paulisper a visibilibus separari? Qui enim noluit humiliari, ut exaltaretur; cum exaltari voluerit, dejicietur; et in aeternum sejungetur ab aeternis sanctis, quisquis hoc tempore per merita obedientiae et per satisfactionem poenitentiae non sibi providit locum in corpore sacerdotis. Qua enim fronte impudentiae tunc volet averti faciem Dei a peccatis suis, qui nunc toto corde non dicit, Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper ? Quo pacto, quaeso, Deus dignatur
Abbreviated transcription (Latin):
Nussane quam diti potest miratꝰ sũ qͦd
de tantis tribulationib uestris in sinuau̾it.
que utiq per uiscera caritatis nostre sunt.
nisi forte non faciendum putasti. quod in¬
chil ꝓdesse duxisti: aut nos tius litteris meͦ¬
tificari nolusti. Prodest aliquid quantũ
ego arbitror etiam ista cognoscere. Primo
quia iniustum est gaudere non uelle cũ
gardentib: et flere ñ uelle cũ flentibus.
einde quia tribulacio patienciam oꝑat᷑. pati¬
entia ꝓbacionẽ ꝓbatio spem. spes aut̃ nouꝰ
fundit quia caritas cuĩ diffusa.ẽ. in cordib nr̃iᷤ¬

Expanded text:
us sane quam dici potest miratus sum, quod a quidquam nobis de tantis tribulationibus vestris insinuaverit; quae utique per viscera charitatis et nostrae sunt; nisi forte faciendum non putasti, quod nihil prodesse duxisti, aut nos tuis litteris moestificari noluisti. Prodest aliquid, quantum ego arbitror, etiam ista cognoscere. Primo, quia injustum est gaudere velle cum gaudentibus, et flere non velle cum flentibus : deinde, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quia charitas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ħutiq duo sine dubitatione distinguit licet
ibi explicet quid int̾sit ⁊ uñ pꝰsit utrumq
dinosci. Ucrum scͥpt᷑arum sanctarũ multi¬
plicem copiam strutatꝰ inuenio scͥptum. ee.
in libro iob eodem sr̃o uiro loquente. Ecce
hac differentia intelligendũ .c̃. ad contẽp¬
lacionem sapĩam. ad actionem scĩam ꝑti¬
n̾e. Pictatom quippe hoc loco posuit di nul
in et̾nis excellentius quam deustuꝰ solins
umutabilis. ẽ nat᷑a Et quis cultꝰ eiꝰ nͥ amor
udemus nũc ꝑ spetulum in eniginate. tũt
aũ in manifestacione. hoc. ẽ. enim qͦd ait

Expanded text:
duo sine dubitatione distinguit, licet non ibi explicet quid intersit, et unde possit utrumque dignosci. Verum Scripturarum sanctarum multiplicem copiam scrutatus, invenio scriptum esse in libro Job, eodem sancto viro loquente: Ecce hac differentia intelligendum est ad contemplationem sapientiam, ad actionem scientiam pertinere. Pietatem quippe hoc loco posuit Dei culin aeternis excellentius quam Deus, cujus solius immutabilis est natura? Et quis cultus ejus, nisi videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem in manifestatione? Hoc est enim quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ħ inquit. oꝑatur uuꝰ atq idem sp̃s dun¬
ñ ipsc diuisus. quia ip̃e unus atq ił. Ille uͦ
diuisiones dictest̃. sit̃ membroꝵ in corpore
quia ñ idem ualent aures quod occłi atq
ita membra cet̾a di̾sis offiriis concorditer
distributa sunt. Que tamentum sani st̃¬
stimus una neq diu̾sa uet alibi maiore. nͥ¬
alibi minore. s cum ip̃a sm disparia pa¬
ri ⁊ communi salute congandent. Huiꝰ
corporis capud. ẽ xp̃c. Huuis corporis unitaᷤᷤ
nr̃o sacͥficio commendatui. Quod breuit̾
significauit apłs dicens. Unꝰ pams unũ
facta particeps mortalitatis nr̃e. ut et nos
partimpes eius immortalitatis nr̃e. ut ⁊ noᷤᷤ¬
mentum longe. ẽ. a cordib sapientium su

Expanded text:
aec, inquit, operatur unus atque idem spiritus diuinon ipse diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuersa nec alibi maiore alibi minore sed, cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. huius corporis caput est Christus, huius corporis unitas nostro sacrificio commendatur, quod breuiter significauit apostolus dicens: Unus panis is, unum facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes ejus immortalitatis eamentum longe est a cordibus sapientium su
Abbreviated transcription (Latin):
uolebant. quia ñ egrediebat᷑ .i. ñ manifest abap᷑
in uirtute ⁊ potentia sua s insuis int̾ioribus
occultꝰ omnia quasi suꝑatꝰ. atq impotens ꝑfe¬
rebat: infirmati st̃ ab inopia uelud subtͣcto
sibi cibo suo lumine suo

Expanded text:
quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi superatus atque impotens perferebat, «infirmati sunt ab inopia,» velut subtracto sibi cibo suo, lumine suo
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓpt̾ca adimit sp̃ui sc̃o ꝓpriam po¬
testatom illud attendat qͦd dictũ a
domuino legitur. Sp̃t uͥ uult spirat. Il¬
lud uͦ quod apłs ait. Omnia autem ħ
oꝑatur unꝰ atq idem sp̃c. u̾endum. ẽ
ne quisquam arbitretur qͦd ea ñ oꝑet᷑
pat̾ et filius. cum in eis oꝑib comine¬
morau̾it. ⁊ donationes turationum⁊
operationes uirtutum. ubi. ẽ utiq et
expulsio demoniorum. Cumnͦ adiung̃.
⁊ dic̃. duudens ꝓpͥa unicuiq ꝓ ut uult
Tonne manifestat etiam sc̃i sp̃t potesta¬
tem. ħ a patre ct filio plane indiuiduã:
E igo b̾ itaditunt᷑ ut tanitu inseꝑabił intelli¬
gatur oꝑatiotͥnitatis ira ut cum oꝑatio patͥ ᷤ
cum operacio sp̃t sc̃i. ñ sine patre et filio. Et¬

Expanded text:
qui propterea demunt Spiritui sancto propriam poqui propterea demunt Spiritui sancto propriam potestatem, illud attendant quod dictum a Domino legitur: Spiritus ubi vult spirat . Illud vero quod Apostolus ait, Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus; verendum est ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; nonne manifestat etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis; ita ut cum operatio Pcum operatio Spiritus sancti, non sine Patre et Filio: