comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uermiũ fune : Hio quasta submarco antonino plagalues pluri¬
mis infurx ł infestur prouintus: Italiam quoq oxercituumro¬
manorum ꝑlongin quos limites dis ꝑsumputredini simula uermi¬
bi dedit : Ibi quinta correptio pecorũ aciumentorum interitu
repentino expl&aest: hic quoq quinta ultione subseuero princi¬
psceleberrimis ciuilib bellis ꝓpicouiscenx aciumenta reipublice
aeplebis ꝓuintiarũ &regiones militum comminute: Ibiuessicas
sexta uosatio habuit feruescentes ulcerrq. manantio. hicequi sex
punitio quae pͥmaximiano ꝑsecutionem fuit specialiter ep̃õs dele¬
ricos omissa populari turba trucidari imperauit. Intumes¬
censcrebro iraatq. inuidia non ꝑuulgicaedem sed ꝑuulnera mo¬
riontium principium. Ibi septimaultionumeraturcoasto aere
grando ꝑfusa q̃ satis exitio hominib &iumentis fuit. hic septi¬
ma subigallo & uolussiano qui ꝑsecutore decio inter fectopla¬

Expanded text:
vermium sunt. Hic quarta sub Marco Antonio plaga lues plurivermium sunt. Hic quarta sub Marco Antonio plaga lues plurimis intimatur vel infertur provinciis: Italicum quoque exercitum Romanorum per longinquos limites dispersum, putredini simul et vermibus dedit. Ibi quinta correptio pecorum ac jumentorum interitu repentino expleta est. Hic quoque quinta ultione sub Severo principe, celeberrimis civilibus bellis propinquo, viscera ac jumenta reipublicae ac plebis provinciarum et regiones militum comminutae. Ibi et vesicas sexta vexatio habuit fervescentes, ulceraque manantia. Hic equisex punctio, quae post Maximiani persecutionem fuit, specialiter episcopos et clericos, omissa populari turba, trucidari imperavit: intumescens crebro ira atque invidia, non pervulgi caedem, sed per vulnera morientium principum. Ibi septima ultio numeratur, coacto aere grando perfusa, quae satis exitio hominibus et jumentis fuit. Hic septima sub Gallo et Volusiano, qui, persecutore Decio interfecto, pla
Abbreviated transcription (Latin):
sumus intellegere: Nam sic̃ decem contra diltiones ab aegyp
a quacuestuntur in sanguinem : Hic prima plaga submerone
exegit utubi morientium sanguis && ł morbus inurbecorrep¬
tos uel inbellis in orbesic̃ sanguis: Illictam in puteis quam in flumi¬
nib: fuit. Ibi sequens plaga ꝑstrepentes p&ulantesq: inpen&ra¬
bilib: ranas inediȩ propemodũ causah abitatorib: atq. illis suis
fuisse : hicsequens sub domitia nopaena simiłt satellitũ illiu si pro¬
fissesfrenatisq discursibi eruentissimi principis iussa exsequentia
upulit adinopiam ꝑ omnos fidoles ciuesq. romanus ad astos exi¬
uoq dispsor: Itatostia uexatiohabuit scinifes. muscasscilico
paruis simas souissimasq quac adunatim densatȩ capillis hominũ
fpecodum interferri solent: hicidem subtraiano i plaga tudeos
excitauit qui eũ ubiq essentdisꝑsi ropente mnipsosaeuier: Ibun
quasta plaga muscao coninae fuersiue alumine quae putridenis

Expanded text:
sumus intelligere. Nam sicut decem contradictiones ab Aegyptsumus intelligere. Nam sicut decem contradictiones ab Aegyptaquae vertuntur in sanguinem. Hic prima plaga sub Nerone exegit ut ibi morientium sanguis esset, vel moribus in urbe corruptis, vel in bellis in orbe sicut sanguis: illic tam in puteis, quam in fluminibus fuit. Ibi sequens plaga perstrepentes petulantesque in penetralibus ranas, inediae propemodum causa habitatoribus atque in illis fuisse. Hic sequens sub Domitiano poenam similiter satellitum illius improbis effrenatisque discursibus, cruentissimi principis jusinopiam per omnes fideles civesque Romanos adactos, exsilioque dispersos. Ibi tertia vexatio, habuit cinifex, muscas scilicet pravissimas saevissimasque, quae adunatim densatae capillis hominum vel pecudum interferri solent. Hic idem sub Trajano terna plaga Judaeos excitavit, qui cum ubique essent dispersi, repente in ipso saevierunt. Ibi in quarta muscae caninae fuerunt sive a lumine, quae putredines
Abbreviated transcription (Latin):
rana loquacitatẽ & aduersũ dĩ prouidenti : amranarum similem
qua erellam : purgatenim malignas cogicationes illius &o nordaq
cae spiculis similes depellit. stultitiamq. in illam & intellectũ peco¬
Arguit & illius ulcera peccatorũ atq arrogantiac tinorem feru¬
remq furoris extinguit. Al his & pͥhaeo
&iam
uoces
filiorum tonitrui id ẽ eu angelicas¬
& castigationem grandinis ammo¬
uoluptatesq. coherceat: adhib& simul&ignem penitenua elo¬
custarũ ab illa subduc̃ exempla quib: mordeantur & depascant
Om̃s inqui&i motus illius & turbidiutomnia secundũ ordinemfian
Ibi uero conficeri coeperit quiadigitus di est & paruum quidag¬
nitionis acceperit: Tunogestorũ suorũ tenebra suid& : cũq ui¬
derit : tunc merebitur & extinguantur in illa pri mogenita
aegypti quae sunt delicta iuuentutis &ignorantiae Primũ eñ
motus in peccatũ ruit: si autem noluerit iungi is raheliticȩ ple¬
biñ poterit deprofundo euadere: alio quoq. sensu hocidem pos¬

Expanded text:
anem loquacitatem, et adversum Dei providentiam, ranarum similem querelam. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphunomyae spiculis similes depellit; stultitiam in ea et intellectum pecuArguit ejus et ulcera, peccatorum atque arrogantiae tumorem fervoremque in ea furoris exstinguit. Adhibet post haec etiam voces filiorum tonitrui, id est, Et castigationem grandinis amovvoluptatesque coerceat. Adhibet simul et ignem poenitentiae locustarum, ab illa subducit exemplo, quibus mordeantur et depascantur omnes inquieti motus illius et turbidi, ut omnia secundum ordinem fiant. Ubi vero confiteri coeperit quid digitus Dei est, et parvum quid agnitionis acceperit, tunc gestorum suorum tenebras videt; cumque viderit tunc merebitur ut exstinguantur in illa primogenita Aegypti, quae sunt delicta juventutis et ignorantiae. Primum enim motus in peccatum ruit; si autem noluerit jungi Israeliticae plebi, non poterit de profundo evadere. Alio quoque sensu hoc idem pos
Abbreviated transcription (Latin):
dientibus nob̵ demundi herroribus idola corruant & qua tiu¬
time fermento autem sublato sic proficis cuntur & noea tun
quib mundus iste ꝑagitur uescide bemus & cotidiẽ nobin
oc ciditur & totidiȩ pascha celebrauimus: hacc qq templi
la ebra aexipti distructis. occino autem ritio nabiliuuos ir¬
rrabilium oc cissonem hominũ &iumentorum inmari ru¬
bro siue corporum &animarum siue plagis petcntorim
inp̃senti &in futuro primo genita autem aegyp tioriuocon
sunt ut hoc aeoptios inpedir& depersecintione isrł peribii
anima deisrł idẽ quicumq: ex nob̵ peccauerit peribre descis
aprimo die usq adseptimũ idẽ ab initio noui adfine ł ab initu
operis usq: ad finem ł a ꝑsecutione animarum usq ad ꝑsecitus¬
nẽ corporum dies primus erit ses idẽ sine labore Itadies noui
testa m̃ti sollepnus est abundans bonis sp̃italib sine laboribis

Expanded text:
gredientibus nobis de mundi erroribus idola corruant, et quatiugredientibus nobis de mundi erroribus idola corruant, et quatiuntur. Fermento autem sublato sic proficiscuntur. Et nos exeuquibus mundus iste peragitur, vesci debemus, et quotidie nobis agnus occidatur, et quotidie Pascha celebravimus. Haec quoque templa ulacra Aegypti destructa sunt. Occisio autem rationabilium et irrationabilium, occisionem hominum et jumentorum in mari Rubro, sive corporum et animarum, sive plagas peccatorum in praesenti et in futuro. Primogenita autem Aegyptiorum occisa sunt, ut hoc Aegyptios impediret de persecutione Israel. Peribit anima de Israel, id est, quicunque ex nobis peccaverit, peribit de sanctis. A primo die usque ad septimum, id est, ab initio novi ad finem, vel ab initio operis usque ad finem; vel a persecutione animarum usque ad persecutionem corporum. Dies primus erit sanctus, id est, sine labore. Ita dies Novi Testamenti solemnis est, abundans bonis spiritualibus, sine laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
tam utdicitur : Traon sibo ꝑterram aegipti siue qđ uin dista ꝑ popu¬
lum dĩ trconsir & siue traensitus innube. Spiritalit̃ aũt transitas
numdictam udicii intellegitur si uedemundo cum omnibus seĩr
adregnũ caclorũ. Transitus aut̃ dñi innube auxiliũ illius cum
sc̃is significat. Media aũt nocte populusisrł ex aegypto egres¬
susest & primo gonitoo occisa sunt. Item eadem hora iudicium
uenire putatur & scĩs istaħ demundo egredi pagnũ comedendũ¬
idẽ. xp̃m . Tun comnis uistus hominum mundi aliũ confringit
Dedia aũt noete populus inferni solutus erat & diabolus uinstus
cum suis satellitibus uinctus. Hi c&uiam solutio p&rimedianoc¬
te conuenit Adisraħ aũt histo ⁊ aliterdicitur. Tollatunus
remo perier̃. primo genita aegypti proprimogenitis israħoc¬
cisas primogenita autem pecorum eo qđ illa idoli simmolaue¬
nocte illa quo egrersus est populus urł ominia tampla acop¬
dorum distruc tasunt siue tremotu spirilitaliter aut quod e¬

Expanded text:
tam, ut dicitur: Transibo per terram Aegypti. Sive quod vindicta per populum Dei transiret, sive transitus in nube. Spiritualiter autem transitus in vindicta judicii intelligitur, sive de mundo cum omnibus sanctis ad regna coelorum. Transitus autem Domini non in nube, auxilium illius cum sanctis significat. Media autem nocte populus Israel ex Aegypto egressus est, et primogenita occisa sunt. Item eadem hora judicium venire putatur, et sancti Israel de mundo egrediuntuistum; tunc omnis virtus hominum mundalium confringitur. Media autem nocte populus inferni solutus erat, et diabolus cum suis satellitibus vinctus. Hic etiam solutio Petri media nocte convenit. Ad Israel autem historialiter dicitur: Tollat unusremo perierunt. Primogenita Aegypti, pro primogenitis Israel occisa sunt. Primogenita autem peccatorum, eo quod illa idolis immolavequod nocte illa qua egressus est populus Israel omnia templa Aegyptiorum destructa sunt, sine terraemotu. Spiritualiter autem, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
la hocostenditur ut iste ꝑcussor omnib d&gtunca¬
tus membifis acorpore exciditur ecclesiae & eueri
umeant. Iub&urposthec isra helitico populo deci¬
mas primitiuasq: omniũ rerũ do offerre. primitiue
aute principia sunto perũbonorũ. ostendutuelipsa
bon a uoluntatẽ que priorestopere quã pelagianisi¬
bioffendunt tribuendo ds autẽ dũ illa sibia nobi siu¬
b& offerri: indicata dipsius gratiã pertinere. Om¬
nis aute numerus usq adx. crescit. &i dõ in decimas
consutiones operũ. initiũ ad consũmationẽ accipimꝰ
affectũ. Quo dautẽ dicitur primo genita asinismu
primordia ad innocentiae simplicitatẽ conuertere¬
ut poscquã inmunda iniustus egit quae dñs respuit
illaagenda proferat quae in di sacrificiũmunda m¬
ponat Seꝗt si non redimes interfici&ur quia
nimirum mens inmunda sinon fuerit in melius mut
ti erant reposite tabule obseruantia u& eris legiso

Expanded text:
la hoc ostenditur, ut iste percussor omnibus detruncala hoc ostenditur, ut iste percussor omnibus detruncatis membris a corpore excidatur Ecclesiae, ut caeteri timeant. Jubetur post haec Israelitico populo decimas primitiasque omnium rerum Deo offerre. Primitiae autem principia bonorum operum ostendunt, vel ipsam bonam voluntatem quae prior est opere, quam Pelagiani sibi offendunt tribuendo. Deus autem dum illa sibi a nobis jubet offerri, indicat ad ipsius gratiam pertinere. Omnis autem numerus usque ad decem crescit, et ideo decimus consumptionis operum initium ad consummationis accipimus affectum. primordia ad innocentiae simplicitatem conut postquam immunda injustus egit, quae Dominus respuit, illa agenda proferat quae in Dei sacrificium munda imponat. Sequitur: Non redimes, interficietur, quia nimirum mens immunda, si non fuerit in melius mutata, em Testamenti erant repositae tabulae, observantiam veteris legis ac
Abbreviated transcription (Latin):
fieriut qui sibi conscius tanti scandali utanima ho¬
minis spiritaliter occiderit ponat &ipse anima
uam pro anima illius quems candali tauerit. &us¬
ue ad mortem sinecessic operam d& quomodore¬
deat & resticuatur ad fidem Sed & si oculũ laesit
ainimae idest sensu illius curbauit. auferatur
ensus curbolentus quolesit fratrem Sedsi lesi tden¬
cemfratris. idestsensum quoruminabat scriptura
dens illius . qui nonbene scripturarũ cõminuit erb.
nanus aute illius animae uirtus quaerere & constrin¬
ere aliquit potest. Uelut sidicamus actus illius &
pes quo incedit abona uelmala. Qui aergosis canda¬
lu patituranima non solũ infide sed & in actib eicit᷑
quae ꝑmanus significantur & pedes. auferuntur qui
offendiculũ prebuitmanus quibus non beneopera¬
cur & pedes quibus non beneincedit. Recipitenim
combustura quae combussitanima perque singu¬

Expanded text:
potest ut qui sibi conscius tanti scandali, ut animam hopotest ut qui sibi conscius tanti scandali, ut animam hominis spiritualiter occiderit, ponat et ipse animam suam pro anima illius quem scandalizaverit; et usque ad mortem, si necesse sit, operam Dei, quomodo redeat et restituatur ad fidem. Et si oculum laesit, animae, id est, sensum illius turbavit, auferatur sensus turbulentus, quo laesit fratrem. Sed si laesit dentem fratris, id est, sensum quo ruminabat scripturam, dens illius, qui non bene Scripturae comminuit cibos. Manus autem illius animae virtus, quaerere et constringere aliquid potest: velut si dicamus, actus illius, et pes quo incedit ad bona et mala. Quia ergo si scandalum patitur anima non solum in fide, sed et in actibus ejiciantur, quae per manus significantur: et pedes auferuntur, quia offendiculum praebuit: et manus quibus non bene operatur, et pedes quibus non bene inceditur. Recipit enim combustorum, quia combussit animam. Per quae singu
Abbreviated transcription (Latin):
quilitigant. duo disputantessunt. Dealiquib ques¬
tionib scripture. Unde & apłs Nolitem quid uerbis
contendere adnihil eni estutileseruũ dnĩnonoport&
litigare. Mulier aute pregnans. anima est quaenuꝑ
concepit uerbũ di quaepro infirmitate muliernun
cupatur. qua e alitigantib uiris percus saest. It aut
uerbũ fidei quodtenuiter concepit abiciat. Subiace¬
bit aute ꝑcusser damno qua & p&ierit maritus mu¬
lieris affligitur enĩ ꝑpenitentia qui affligit infirmũ
ꝑuersa doctrina quantuxpo placuit quiiam propri¬
us uirest animefidelis autcerte quantũ ex p&ierit
magister qui proxpo ecclesiae est. potestautẽ util¬
lu que lesit instruat & repar&. Si autemors sequu¬
ta fuerit reddec anima proanima quod aũtin
cieiudicu tellegendũ est apudiudice qui potesta¬
nimo & corpus perdere in gehenna. uelcerte potes

Expanded text:
qui litigant, duo disputantes sunt de aliquibus quaesqui litigant, duo disputantes sunt de aliquibus quaestionibus Scripturae. Unde et Apostolus, Nolite, inquit, verbis contendere, ad nihil enim est utile; servum Domini non oportet litigare. Mulier autem praegnans anima est quae nuper concepit verbum Dei, quae pro infirmitate nuncupatur mulier: quae a litigantibus viris percussa est, ita ut verbum Domini, quod tenuiter concepit, abjiciat. Subjacebit autem percussor damno, quantum petierit maritus mulieris. Affligetur enim per poenitentiam, quia affligit infirmum. Pro universa doctrina quae Christo placuit, quia jam proprius vir est animae fidelis. Aut certe quantum expetierit magister, qui pro Christi Ecclesia est. Potest autem ut illum quem laesit instruat et reparet. Si autem mors secuta fuerit, reddet animam pro anima. Quod autem in die judicii intelligendum est apud judicem, qui potest animam et corpus perdere in gehennam. Vel certe fieri
Abbreviated transcription (Latin):
sino lucrimus liberari ꝑforabitur auricula intes¬
timonium in oboedientiae & cũ uxore & filiis nrisquo
protulimus liberati. idestrũ carne &operibus pec¬
cati seriucrim in a&ernũ. pehunc quoque seruun
hebrcũ uni uersũ grnus humanũ designari posse
dicitur. quodinseptimo anno. idest requiẽ noui tes¬
menti liberatũ .e. Cũ qualiueste intrauerit: cũtali
exeat. idestalegenature in nouũ cũ fideurniat qua
ei uestis erat dominus suus idomnis bonus doctor
deditilliuxorẽ. idest iunx̃ anima illius ei filii & filiae
idest sensus boni & cogitationes secundũ hunc intellec¬
cii. ⁊pseuerosibi cũ uestitusuo. id estcũ legenature
uel fide & applicabitur adostium id est principib¬
& postes hocest secundeleges. perforabitaurem
illius subula. idest praedi cauitilli praedicatione
&erit seruus. idestxp̃iueldoctoris. Duo aute uiri

Expanded text:
si voluerimus liberari, perforabitur auricula in tessi voluerimus liberari, perforabitur auricula in testimonium inobedientiae; et cum uxore et filiis nostris quos protulimus liberati, id est, cum carne et operibus peccati, servi erimus in aeternum. Per hunc quoque servum Hebraeum universum genus humanum designari posse dicitur, quod in septimo anno, id est, in requie Novi Testamenti liberatus est. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, id est, a lege naturae in novum cum fide veniat, quae et vestis erat. Dominus suus in omnibus. Bonus doctor dedit illi uxorem, id est junxit animam illius; et filii et filiae, id est sensus boni et cogitationes secundum hunc intellectum. Ipse vero exibit cum vestitu suo, id est cum lege naturae, vel fide; et applicabitur ad ostium, id est principibus; postes, hoc est secundae legis. Perforabit aurem illius subula, id est praedicabit illum praedicatione. Et erit servus, id est Christi vel doctoris. Duo autem viri
Abbreviated transcription (Latin):
gadum adalta remeum: hoc est non gradatiunui
alio praeferens ad meperueniens quod arriani faci¬
dicitur tertia esse differentia intergentes &iude¬
os Ipsienim in corporibus differentiam & inues¬
umentis &inaltared & erra. hoc quoque altare
d&erra: significaridicitur quia iudaei corcar¬
neũ habuerunt In lapideo autẽ quia gentiles
ra ec clesia u&cris testamenti. & perla pideum no
sitoria percurrimus quia cũ anris maioribus non
inuenimus esse explanata & simpliciter incellecta
edificant auditores. praecipitur autr posthec ut
uitute. Sedsi non noluerit a scruitute egredi perfo¬
rabitur auricula illius. &erit seruus in scłm & nos
in sex a&atibus huius mundi seruientes septimoan¬
no hocest a&ernosabbato liberamur. sitamenuo¬
luerimus es seliberi sisimus haebrei hoc est cransi¬
cors ꝑhunc mundũ transeuntes. du autẽ sumus in
hoc mundo seruimus mundanis desideris. aquib

Expanded text:
gradus ad altare, hoc est, non gradatim unum gradus ad altare, hoc est, non gradatim unum alii praeferens ad me pervenies: quod Ariani facidocetur tertia esse differentia inter gentes et Judaeos; ipsi enim in corporibus differebant, et in vestimentis, et in altari de terra. Hoc quoque altare de terra significare dicitur, quia Judaei cor carneum habuerunt; in lapideo autem, quia gentiles erra Ecclesia Veteris Testamenti, et per lapideum, Novsitorie percurremus. Quia cum a majoribus nostris non inveniamus esse explanata, et simpliciter intellecta, aedificant auditores. Praecipitur autem post haec:vitute. Sed si noluerit a servitute egredi, perforabitur auricula illius, et erit servus in saeculum. Et nos in sex aetatibus hujus mundi servientes, septimo anno, hoc est aeterno sabbato liberamur, si tamen voluerimus esse liberi, si sumus Hebraei, hoc est transitores per hunc mundum transeuntes. Dum autem sumus in hoc mundo, servimus mundanis desideriis: a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Red dit autemmisericordiam in milia his qui
diligunt illum. Quienim diligunt correptio¬
ne non indigent sed illis sola misericordiatri¬
buit. Beatienim misericor des ꝗm ipsimi sericor¬
diam consequentur. Induabus tabulis scrip¬
ta est lex propter duotes tamenta uel propter
amorȩdi & proximi. Lapidee̾ autem tabule
non faci&is uobis deos alienos aureos & argente¬
os ut nullũ superfluum sensum. quã uisradi¬
a reui deatur uelinanem eloquentiam sus cipi¬
amus. Ntareenĩ d&erra faci&is mihi. atare
de terra facereest humanitate humanitatem¬
xpi sperare & in altared & erra munus oblatio¬
num offerimus si cactus nr̃os domin ceincas¬
nationis fideisolidamus Sequitur::
Q uod sialtare lapideum feceris mihi non edificab
desectis lapidibus. Sectilapides sunt hi quiuni¬
atem scindunt. tales incorporesuo xp̃s non recipit
cuius corporis figuram altare illudobumbrabat
maligni: non receperunt. Seqͥt non ascendes per

Expanded text:
Reddidit autem misericordiam in millia his qui Reddidit autem misericordiam in millia his qui diligunt illum. Qui enim diligunt correctionem, non indigent, sed illis solam misericordiam tribuit. Beati enim misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. In duabus tabulis scripta est lex, propter duo Testamenta, vel propter amorem Dei et proximi. Lapideae autem tabulaenon facietis vobis deos aureos et argenteos, ut nullum superfluum sensum, quamvis radiare videtur, vel inanem eloquentiam suscipiamus. Altare de terra facietis mihi. Altare de terra facere, est humanitatem Christi sperare. Et in altari de terra munus oblationum offerimus, si actus nostros dominicae Incarnationis fide solidamus. Sequitur: Quod si altare lapideum feceris mihi, non aedificabis de sectis lapidibus. Secti lapides ii sunt qui unitatem scindunt. Tales in corpore suo Christus non recipit, cujus corporis figuram altare illud obumbrat. maligni non receperunt. Sequitur: Non ascendes per
Abbreviated transcription (Latin):
damn& pedduntur enĩ peccata patrũ infilios in
tertia pro geniem & quartã & in ips opa tresnreddunt᷑¬
Nihiheni depacribus dixit. dialus est pateromn¬
um peccantium. Uos enĩ in quiddns expatredia¬
bolo estis donec enim stathic mundus pecca
sua non recipitdiabolus. Omnia enĩ illi reser¬
uabuntur infuturum Red dunturtameni
filios quos genuit perpeccatumenim homi¬
nes incarne positipuniuntur ad nõ qui non uul
mortem peccatoris seduc conuertatur &uiua
peccantes eniminis tros peccati adiutores quaere¬
quirimus quos tertiã uel quarta progeniem ho¬
b&. tabulus quos peccantes in presentids uerbe¬
rat ut infuturo lenius sustineat. Diabolus denio
genuitiudam perpeccatũ intrauit rni in illũ satan
&iudas habiitad principes sacerdotum. non
enim solus scelus crucis implere potuit. prin¬
cipes deinde concitauerunt ac persuase runt
populo. sicnata est ex iuda & quarta generatio

Expanded text:
damnet. Redduntur enim peccata patrum in filios in damnet. Redduntur enim peccata patrum in filios in tertiam progeniem et quartam, et in ipsos patres non redduntunihil enim de patribus dixit. Diabolus pater est omnium peccatorum. Vos enim, inquit Dominus, ex patre diabolo estis. Donec enim stat mundus, peccata sua non recipit diabolus; omnia enim illi reservabuntur in futurum, redduntur tamen in filios quos genuit. Per peccatum enim homines in carne positi puniuntur a Domino, qui non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat. Peccantes enim ministros peccati adjutoresque requirimus, quos tertiam vel quartam progeniem habet diabolus, quos peccantes in praesenti Deus verberat, ut in futuro levius sustineat. Diabolus denique genuit Judam per peccatum. Intravit enim in illum Satanas, et Judas abiit ad principes sacerdotum; non enim solus scelus crucis implere potuit: principes deinde concitaverunt ac persuaserunt populo; sic nata est ex Juda quarta generatio.
Abbreviated transcription (Latin):
mechaberis idestsolidõ adherer debes. & quod
idestdi non redderediabolo. sed que suntdi do in ope¬
ribus & uerbis & cogitationibus. denique & prophe¬
taait. Mihi autẽ adherere dõbonũ est. Non furtũ
facies id quod potest homofacere & non facit.. U
inpsalmo. peccatori autẽ dixitds̃ us que sermones
r&rorsum Non concupis cesrẽ proximitui. domũ
&omni a illius. proximũ mundũ intellegimus
utestillud. noli diligeremundũ. & nolite thestruriza¬
re thesauros in terra. quae eni uidentur temporali¬
a sunt quae non uidentur &erna sunt. huius ex¬
planatiuncule auctorẽ: ab illo locoubiait. Non ad¬
orabis deos alienos. id non adorabis uitia Non con¬
firmo quia & auctors ignoro maiorũ autẽ esthanc
probare seqͥt peddens in tertiã & quartã pecca¬
iũ progeniem in quo testimonio her&icidicunt non
conuenirebono dõ ut propeccato alterius alterum

Expanded text:
moechaberis, id est, soli Deo adhaerere debes, et id quod moechaberis, id est, soli Deo adhaerere debes, et id quod est Dei non reddere diabolo, sed quae sunt Dei Deo, in operibus, et verbis, et cogitationibus. Denique et Propheta ait: Etenim autem adhaerere Deo, bonum est. Non furtum facies, id est, quod potest homo facere et non facit, ut in psalmo, Peccatori autem dixit Deus usque sermone retrorsum. Non concupisces rem proximi tui, domum et omnia illius. Proximum, mundum intelligimus, ut est illud, Nolite diligere mundum, et nolite thesaurizare thesauros in terra. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae non videntur, aeterna sunt. Hujus explanat quaestunculae auctorem ab illo loco, ubi ait, Non adorabis deos alienos, id est, non adorabis vitia, non confirmo, qui et auctorem ignoro: majorum autem est hanc probare. Sequitur: Reddens in tertiam et quartam peccatum progeniem. In quo testimonio haeretici dicunt non convenire bono Deo, ut pro peccato alterius alterum
Abbreviated transcription (Latin):
rate breuitatis modũ excedimꝰ. Non adora bis deos
alienos idest non adorabis uitiũ uel gastrimargi¬
am ut ut leguntur hi quorum ds̃ uenter est: &¬
in auaritia & infornicatione & aliatam pluri¬
ma quae sunt idolorũ seruitus ut a postolus confir¬
mat propter que uenit ira dĩ : Ingastrimargia ada
primũ peccauit In auaritia iudascorruit & gi¬
et i& annania & sapphira. & quomodo fuit infor¬
nicatione sodoma & gomurra: Non facies tibisculp¬
tile demalis cogitationibus dicitur Sicut enim
ferrum partem excidit deligno: ita cogitatiomala
sc & nos pernouum testamentũ scĩficauit&requi¬
escert a peccatis fecit. honora patremtuũ & matre
rabis & illis oliseruies. ecclesia domus difatur & ma¬
ter omnium iustorum inbaptis mo & confessione &
penitentia Non oc cides id estnono dies fratremtu¬
um. Quienĩ inquido ditfratresuu: homicida est
uiterũ. quiiras citur fratrisuo reus erit concilio.n

Expanded text:
ratae brevitatis modum excedimus. Non adorabis deos ratae brevitatis modum excedimus. Non adorabis deos alienos, id est, non adorabis vitium vel gastrimargiam, ut leguntur ii quorum Deus venter, et in avaritia, et in fornicatione, et alia tam plurima, quae sunt idolorum servitus, ut Apostolus confirmat. Propter quod venit ira Dei: in gastrimargia Adam primum peccavit, in avaritia Judas corruit, et Gyezi, et Ananias, et Saphyra; et quomodo fuit in fornicatione Sodoma et Gomorrha. Non facies tibi sculptile, de malis cogitationibus dicitur: sicut enim ferrum partem excidit de ligno, ita cogitatio mala; sic et nos per Novum Testamentum sanctificavit, et requiescere a peccatis fecit. Honora patrem tuum, et rabis, et illi soli servies. Et Ecclesia domus Dei, pater et mater omnium justorum in baptismo, et confessione, et poenitentia. Non occides, id est, non odies fratrem tuum. Qui enim, inquit, odit fratrem suum, homicida est; iterum, Qui irascitur fratri suo, reus erit concilio. Non
Abbreviated transcription (Latin):
negauit que sint sedneeisint. cui haec precipiuntur pro¬
hibuit iuxta illudapłiubidicit. Namsisunt quidicun¬
tur dumulti & dominimulti. nobistamenunus ds̃.
Multienĩ gentiles demones de osuocant. Autcerte an¬
gelos quibus negandasgentes comisit appellarideos
& dominos Constat deos quasi adõdatos. dominos
quasi acciperint potestate. Statuit eni in quid ter¬
minos populorũ. iuxtanumeru angelorũdi Non
faciestibi sculptile ne que omnesimilitudine. Aliude
facere sculptile. aliudsimilitudinẽ Sculptileeni facit
qui quod omnino non estfacit. Sed tantũ adinuentio¬
ne cordis sui machinatur. Similitudineuero facit
qui alicuius uerbi gratia quadru pedis uel serpentis
aut auis similicudine facit. Non adorabis neque coles
Ad orant multi licet inuiti aut timore coacti autper
auaritia seducti. Coluntautẽ qui toto affectuuene¬
rantur obscurissimis quaestionibus r&ardati deside¬

Expanded text:
negavit quae sint, sed ne ei sint cui haec praecipiuntur pronegavit quae sint, sed ne ei sint cui haec praecipiuntur prohibuit; juxta illud Apostoli, ubi dicit: Nam si sunt qui dicunt dii multi, et domini multi, nobis tamen unus Deus. Multi enim gentiles daemones deos vocant, aut certe angelos, quibus negandas gentes commiserit appellari deos et dominos constat; deos, quasi a deo datos; dominos, quasi acceperint potestatem. Statuit enim, inquit, terminos populorum juxta numerum angelorum Dei. Non facies tibi sculptile, nec omnem similitudinem. Aliud est facere sculptile, aliud similitudinem, sculptile enim facit, qui quod omnino non facit, sed tantum ad inventionem cordis sui machinatur. Similitudinem vero facit, qui alicujus, verbi gratia, quadrupedis, vel serpentis, aut avis, similitudinem facit. Non adorabis, nec coles: adorant multipliciter inviti, aut timore coacti, aut per avaritiam seducti. Colunt autem, qui toto affectu venerantur, obscurissimis quaestionibus retardati, deside
Abbreviated transcription (Latin):
a precepta septenarius succeditnumerus pertinens ad
amorem proximi. & incipit ab amore parentũ aquib
inhacuita sumus ex ordium hocaute mandatum in
ordinem est quastũ sed tamen in septimo est primum.
Vnde iuxta cuuan gelium dicitur primũ. primuenĩ
est in altera tabula. fortesse enim ideo nonuna sed due
iabule dictesunt. quia decem mandata haec addilec¬
tionem pertinetit dĩ & proximi. Quintũ est non me¬
chaberis. Sex est non occides septimũ non facies
furtũ. octauũ non falsum testimoniũdices Nonum
non concupis cesuxore proximitui. decimũ non con¬
cupis cesrem proximitui. Autcestesic discingaendũ
ut sit primũ mandatũ non habebis deos alienos. Qe¬
cundũ non facies tibisculptile. tertiũ non adsumes.
sic perordinẽ donec coniungatur illudubi dicit. Non
concupis ces domũ proximitui nec desiderabis uxorẽ
eius. Quo dautem dicit non habebis alienos deos non

Expanded text:
a praecepta septenarius succedit numerus, pertinens ad a praecepta septenarius succedit numerus, pertinens ad amorem proximi, et incipit ab amore parentum, a quibus in hac vita sumimus exordium. Hoc autem mandatum in ordine est quartum, sex tamen ex septem est primum. Unde juxta Evangelium dicitur primum, primum enim est in altera tabula. Fortasse ideo non una, sed duae tabulae dictae sunt, quia decem mandata haec ad dilectionem pertinent Dei et proximi. Quintum est, Non moechaberis; sextum, Non occides; septimum, Non furtum facies; octavum, Non falsum testimonium dices; nonum, Non concupisces uxorem proximi tui; decimum, Non concupisces rem proximi tui. Aut certe sic distinguendum, ut sit primum mandatum, Non habebis deos alienos; secundum, Non facies tibi sculptile; tertium, Non assumes; et sic per ordinem, donec conjungatur illud ubi dicit, Non concupisces domum proximi tui, nec desiderabis uxorem ejus. Quod autem dicit, Non habebis deos alienos, non
Abbreviated transcription (Latin):
dũ crescit & prolixius idestdum doc& perincre¬
menta. sterunt stabiles & instabiles. idestins
gura duorũ legũ. Nos terribilis idecclesia im¬
p̃us uelscis quisq: uitiis. terminos id fides erga
ecclesiam qui a nullus in ecclesia nisi ꝑfidẽ in
ullus numerus crescitamplius nisiusq: ad decem.
eniuigintinum eraueris de cembis habes. SIXXX
dece triplicabis & sic inuenies quantu cũq progres¬
sus fueris acperhoc inplenitudine numeri plenitu¬
cationem tuam in multos de os non effundas. Se¬
esse filium dĩ: qnmn omnis uisibilis creatura uani¬
iatis subiecta est Tertium mandatum desabbatoe
terna promittitur perdomũ autẽ sp̃sscĩscifica¬
mur. Vn de & hic dicitur Memento ut diẽsab¬
bati scĩfices: insexergo a&atibus huius mundi opera¬
mur quasi insex diebus inseptima die hocest postfinẽ
huius mundi requies axerna nobistribuitur. post tri¬

Expanded text:
dum crescit; et prolixius, id est dum docet per incredum crescit; et prolixius, id est dum docet per incrementa. Steterunt stabiles et instabiles, id est, in figura duarum legum. Mons terribilis, id est Ecclesia, impiis; vel sanctus, quisque vitiis. Terminus, id est fides erga Ecclesiam, quia nullus in Ecclesiam nisi per fidemNullus numerus crescit amplius, nisi usque ad decem: si enim viginti numeraveris, decem habes; si triginta, decem triplicabis; et sic invenies quantumcunque progressus fueris, ac per hoc in plenitudine numeri plenitcatione tua in multos deos non offendas. Seesse Filium Dei, quoniam omnis visibilis creatura vanitati subjecta est. Tertium mandatum de sabbato,terna promittitur. Per donum autem Spiritus sanctificamur: unde et hic dicitur, Memento ut diem sabbati sanctifices. In sex ergo aetatibus hujus mundi operamur, quasi in sex diebus; in septima die, hoc est in fine hujus mundi requies nobis aeterna tribuetur. Post tri
Abbreviated transcription (Latin):
dñs descendit quia iustis multũ proficientibus par¬
uum deesse. aliquit illorũ sensibus aperit. Quin¬
qua gesima die postactũ pas cha dataest lexmorsi
ita & quin qua gesima die postpassionem dnĩ datus
est sp̃s sc̃s supercentũ .xx. homines in morsace &a¬
tis numero constitutos Inuocibus autem & tan¬
truis clamor cogitatio: intellegitur in lampa¬
dibus claritatis miraculorũ. In sono autẽ bucine
dñs : signꝰ quia in aduentusuo dñs claritate sua fide¬
les inluminat. &infideles perfumũ erroruĩ obs¬
urat. Quo dq uid&ur dñs incaligine sigñ quod
legem iu deis quasi percaliginem littere dedit ut
uidentes nonuideant. Diciturautem abaliis ꝑ
tonitruum hec sentia designari quadicitur. lte
male dicti inignẽ &ernũ. & perfulgorem iusti
fulgebunt sicutsol. perbucinam ilissio & per¬
hibitio. perturba uerbum dĩ. Maius. idest lex

Expanded text:
Dominus descendit, quia justis multum proficientibus, parDominus descendit, quia justis multum proficientibus, parum deesse aliquid illorum sensibus aperit. Quinquagesima die post actum pascha, data est lex Moysi, ita et pro quinquagesima die post passionem Domini datus est Spiritus sanctus super centum viginti homines in Moysaicae aetatis numero constitutos. In vocibus autem et tonitruis clamor praedicationis intelligitur, in lampadibus claritas miraculorum; in sono autem buccinaDominus, significat quia in adventu suo Dominus claritatem suam fideles illuminat, et infideles per fumum errorum obscurat. Quod vero Dominus in caligine, significat quod legem Judaeis quasi per caliginem litterae dedit, ut videntes non videant. Dicitur autem ab aliis per tonitruum haec sententia designari, qua dicitur, Ite maledicti in ignem aeternum; et per fulgorem, justi fulgebunt sicut sol. Per buccinam, jussio et prohibitio; per tubam, verbum Dei. Majus, id est, lex
Abbreviated transcription (Latin):
montem uero & omnequicquid splenꝰdidũ fuit: sen¬
sus spiritalis de monstratur. Omnemolle& luci¬
dii fidelibus pertin&. omnis autẽ terror & tenebro¬
sum infidelib pertin& Idõ aute lex ꝑoma cũ seue¬
ritate datur ut legem & morsenpopulus timer&
& honorificar&. li. autẽ cũ xp̃oinmonte: proxi
gis quia plebsnouitestamenti proprior est quaue¬
teris tres autẽ factiones. hah& prima factio popu¬
lus legis naturae. Secunda populus legis littere quie
rat propriordo. tercior populus legis noui quiadu¬
natus est domecclesia. hicenimons ecclesia estprima¬
quae facio significat coniugales. Secunda populũpeni¬
dinibus cogitatio & uerbũ &opus designatur. Sed neo
hoc pr&ermittendumest quoddicitur Morses au¬
temascendit in montẽ & dñs descendit. Mons altitudo
contemplationis est inqua ascendimus. ut adilla q
ultra non sunt intuenda subleuemur. sedinhane

Expanded text:
montem vero et omne quidquid splendidum fuit, senmontem vero et omne quidquid splendidum fuit, sensus spiritualis demonstratur. Omne molle et lucidum fidelibus pertinet, omnis autem terror et tenebrosum infidelibus pertinet. Ideo autem lex per omnia cum severitate datur, ut legem et Moysen populus timeret et honorificaret. Tres autem cum Christo in montem, proximgis, quia plebs Novi Testamenti propior est quam Veteris. Tres autem factiones habet: prima factio populus legis naturae; secunda populus legis litterae, quae erat propior Deo. Tertius populus legis novae, qui adunatus est Deo in Ecclesia. Hic enim mons Ecclesia est primaquae factio significat conjugales. Secunda, populum poenidinibus cogitatio, et verbum, et opus designatur, sed nec hoc praetermittendum est quod dicitur: Moyses autem ascendit in montem, et Dominus descendit. Mons altitudo contemplationis est, in quem ascendimus ut ad illa quae ultra non sunt intuenda sublevemur; sed in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
.bũ uel inside trinitatis. Quod autẽ dicitnea propinqu¬
tis uxorib significatqui ecclesia coniugium eicit :
Aliter ꝑuxores omnis mollitiauo luntatũ desigñ.
Quando autem morses demonte descendit: signf
scos alios insuũ exemplũ Sic & sensus bonus alios inse
uocat iiil idest idest noui & penitentie & mortis &d
iudicii Lexautẽ die tertia tributa sign quod illis lex ter¬
tia iteruĩ ꝑuenit. & illos quoq opor tuit in pacientia
caligineda ta est quiauentus lex cum littereoccidentis
caligine. Noua uero cusplendore qui a sp̃s uiui ficat
inmonte autemsina uiui tantũ sigñ. In altero autẽ
uiui & mortui. Lex eni prioruiuis tantũ dabatur idest
his quae probonis terre seriierunt. Secunda autẽ
inuita & post mortẽ proficiat. Unus illic dnin alloq¬
batur quia ipsalex non multis proficiebat. hinc aut
quicquid tenebrosumerat littera designatur. per

Expanded text:
verbum; vel in fide Trinitatis. Quod autem dicit, Ne appropinquverbum; vel in fide Trinitatis. Quod autem dicit, Ne appropinquetis uxoribus, significat quia Ecclesia conjugium ejecit. Aliter per uxores omnis mollitia voluptatum designatur. Quando autem Moyses de monte descendit, significat sanctos alios in suum exemplum, sic et sensus bonus alios in se vocat. Mane, id est novi et poenitentiae et mortis, et diei judicii. Lex autem die tertia tributa significat, quod illis lex tertia iterum perveniret, illos quoque oportuit in patientia caligine data est; quia vetus lex cum litterae occidentis caligine, nova vero cum splendore, quia spiritus vivificat. In monte autem signa vivi tantum erant, in altero autem vivi et mortui. Lex vero prior vivis tantum dabatur, id est his qui bonis terrae servierunt. Secunda autem in vita, et post mortem proficiat. Unus illic Dominus alloquebatur, quia ipsa lex non multis proficiebat. Hinc autem quidquid tenebrosum erat, littera designatur; per
Abbreviated transcription (Latin):
silio & interpr&atione eademlex confirmar&ur
pertribunos autem significantur hi quitres leges
implent uel qui credunt trinitatẽ. percenturiones
quique perfecti. Perquinqua genarios & decano
aute duae alae idestduaelaeges aquila uerox p̃s est
udines. Mortemoriꝰ&ur. hocestinpenitentiama¬
nus non tangitillũ idestopus humanũ. Sed lapidi¬
bus obru&ur. idesttestimoniis. Siueiũmentũ id
estgentilis uel insipiens Siuehomo idesti deos ł
sapiens. hucina uerbũ disign tuncascenditinmon¬
tem. perhocostenditur. quodds̃ multitudines in
ecclesia inuitat. Scĩficauitillũ. idestimmolationibus
uel circumcisione scĩficauit enĩ circũ cisio purificauit
lex iustificauit gratia. & descendit morses idest
xp̃s deecclesia uellex deecclesia ad coniugiũ discer¬
nendũ: peruestimenta opera significantur. In die
tertio id in legenoui uel in opere postcogitationẽ &ues

Expanded text:
silio et interpretatione eadem lex confirmaretur. silio et interpretatione eadem lex confirmaretur. Per tribunos autem significantur ii qui tres leges implent, vel qui credunt Trinitatem. Per centuriones quoque, perfecti; per quinquagenarios et decanos, autem duae alae, id est duae leges; aquila vero Christus est. udines. Morte morietur, hoc est, in poenitentia; manus non tanget illum, id est opus humanum, sed lapidibus obruetur, id est Testimoniis; sive jumentum, id est gentilis, vel insipiens; sive homo, id est Judaeus vel sapiens; buccina verbum Dei significat. Tunc ascendit in montem. Per hoc ostenditur quod Deus multitudines in Ecclesia invitat. Sanctificavit illum, id est immolationibus, vel circumcisione. Sanctificavit enim circumcisio, purificavit lex, justificavit gratia; et descendit Moyses, id est Christus de coelo, ut lex de Ecclesia ad conjugium discernendum. Per vestimentum opera significantur. In die tertio, id est in lege novi; vel in opere post cogitationem et
Abbreviated transcription (Latin):
addux lex Sediesus pugnauit &uicit qui est saluato
noster. Mor ses stat inuertice collis: hoc est lexsur¬
git inspiritalem sensum. & in lapidesedit hoc estinec¬
clesia requiescit. Quod autẽ sequitur manus moys
erant graues signꝰ quia peccantes quosq non misericor:¬
diter protulit sed seuera districtione percus sit Aar
uero &ursustinerunt manur illius : aaron interpr¬
quae carnaliter non potuerunt portari tollerabilio¬
ra nobis perspiritalem sensũ ostendit. Magna autẽ
gentili consilium acceperit & facer&omnia quecũq: dig¬
r&. Sed formam humilitatis princibus dat & futurisa¬
cramenti designatimaginem Futurũ enĩ erat quando¬
q: quodperpopulum ex gentib: congregatũ illaqueinle¬
gedeerant complerentur. legis que diminutio sugge
euuangelii conplerentur. quod autẽiodor adducit
procrcatũ producerent addiuina legem quorũ con¬

Expanded text:
perduxit lex, sed Jesus pugnavit et vicit, qui est Salvator perduxit lex, sed Jesus pugnavit et vicit, qui est Salvator noster. Moyses stetit in vertice collis, hoc est, lex surgit in spiritualem sensum; et in lapidem sedit, hoc est, in Ecclesia requiescit. Quod autem sequitur, Manus Moysi erant graves, significat quia peccantes quosque non misericorditer protulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero et Ur sustinuerunt manus illius. Aaron interpretaquae carnaliter non potuerunt portari, tolerabiliora nobis per spiritualem sensum ostendit. Magnae autem gentili, consilium accepit, et fecit omnia quaecunque diceret; sed formam humilitatis principibus dat, et futuri sacramenti designat imaginem. Futurum enim erat quandoque quod per populum ex gentibus congregatum illa quae in lege deerant complerentur, legisque diminutio suggerente Evangelio compleretur. Quod autem Jethro adducit propterea tum producerent ad divinam legem, quorum con
Abbreviated transcription (Latin):
emporib: huius mundi abada usq indiluuiũ. adili¬
uio inhabrahã habra hã in morsen. amorseusque
uiebant homines ut abonamanducarent. Nos autem
quib: non premia mundana sedregnũ celorũ promit¬
titur. In hac sexto dieidest axpousq inxp̃o huiusmis¬
diduplũ. colligim quia non solũ in presenti sed &iã re¬
qi turu requiẽ nob̵ preparamus. Gomor autem
illud quodrepositũ est ut permaner& ibi cora dno inper¬
o&uum: nimirũ significat corpus xp̃i qua edo copulata
dancei ꝑ&ra dequabibant signs quod siquis contramo¬
psenmurmurat. id estsicuilex quae secundũ litteram
illobibat locus ubi p&ra percussaẽ uocatur temptat
& inlocopassionis ortamagnatemptatio quandodis¬
cipuluillius omnes relicto eo fugerunt. posthaecmo¬
pses ascendit in montẽ: iesus conraama lechpugnau
quid perhoc signꝰ nisi quia morses idestlex non potut

Expanded text:
temporibus hujus mundi, ab Adam usque in diluvium, a dilutemporibus hujus mundi, ab Adam usque in diluvium, a diluvio in Abraham, ab Abraham in Moysen, a Moyse usque viebant homines, ut bona manducarent. Nos autem, quibus non praemia mundana, sed regnum coelorum promittitur in hoc sexto die, id est, a Christo usdi, duplum colligimus; quia non solum in praesenti, sed etiam futuram requiem nobis praeparamus. Gomor autem illud quod repositum est, ut permaneret ibi coram Domino in praeputium, nimirum significat corpus Christi, quae Deo copulata dit eis petram de qua bibant, significat quod si quis contra Moysen murmurat, id est, sicut lex quae secundum litteram illo bibat. Locus ubi petra percussa est vocatur Tentatio; et in loco passionis orta magna tentatio, quando discipuli illius omnes relicto eo fugerunt. Post haec Moyses ascendit in montem, Jesus contra Amalech pugnavit: quid per hoc significatur, nisi quia Moyses, id est lex, non potu
Abbreviated transcription (Latin):
uolatilia un de&ues pere dantur quia cuncta quecar¬
naliterdantur finem habent amanifesco lumine fidei
nix apud grecos ortigom&ra. auismarina in latin
Aliidicunt᷑ ꝑ coturnites humanitatexp̃i possei tello¬
gi permanna ipsius diuinitatẽ. uespere enĩ cot᷑nix
na diuinitate corporiprecellente nobmisteriũ sapiente
&corporis xp̃inotantur. donec demundo & ꝑbaptismi
exierimꝰ. Sicut populo quã diu fuit in aegrpto manna
noctis mannaiustis &iustis traditur. Sic & uerbũ dĩ
omnibus daturs Caro autẽ uespere data: sign quoddi¬
citur. Scio quod non ẽ. bonũ incarnemea: panismane
anima lucidã ostendit. Similecũmelle i destlicter
cu sensu. Manna aute manducatur intermarerubri
& terra aegypti. & arnon & iordanen & terra chantiam
⁊dẽ intermundũ & baptismũ & penitentiã & ignen
dicii. & regnũ celeste. potest quoq sextus dies inque

Expanded text:
volatilia unde et vespere dantur, quia cuncta quae carvolatilia unde et vespere dantur, quia cuncta quae carnaliter dantur, finem habent. A manifesto lumine fidei, nix, apud Graecos ortigometra, avis marina in Latina. Alii dicunt per coturnices humanitatem Christi posse intelligi, per manna, ipsius divinitatem. Vespere enim coturnix na divinitatem corpori praecellentiam, nobis mysterium sapientiae, et corporis Christi notantur, donec de mundo et per baptismum exierimus; sicut populo quandiu fuit in Aegypto, manna iqua, usque noctis. Manna justis et injustis traditur, sic et verbum Dei omnibus datur. Caro autem vespere data significat quod dicitur, Scio quod non est bonum in carne mea. Panis mane animam lucidam ostendit, simile cum melle, id est, litterae cum sensu. Manna autem manducare inter mare Rubrum, et terram Aegypti, et Arnon, et Jordanem, et terram Chanaan; id est, inter mundum et baptismum, et poenitentiam, et ignem judicii et regnum coeleste. Potest quoque sextus dies, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ nouũ credentib preparauit die. & qui anouiĩ
scientia clum accenditta quã soliusticiae suumanequo¬
d& modo nobis produx adiudiciũ & in hocmane replen¬
turpane quia illius precepta suscipiunt. Necmireris qr
uerbũ di&caro & panis dicit̃. cu lac & olera dicit᷑ promsura
sumtiu. pocestquq & hoc intellegiquod post resurrecti¬
nesua quã maneostendimꝰ factũ credentes repleuerit pani¬
bus proco ꝗđ libros legis & proph&arũ ignotos dederitnob
ut ipsesit panis in euan gelio. C&eriplurimilibrileg & pri¬
cuiã proximisumꝰ aduesperũ & ad fide ipsu ꝑfectionis. tunc
demũ solidioris crbi capaces existim. ⁊stud aut̃ manna¬
putuult unusquisq: talẽsaporẽ reddit in orc illius Si
enĩ cribularis hoc manna idẽ uerbũ consolat̃ tedicens
corcontritũ & humiliatũ ds̃ nonspernit. Suracundus es
mitiganscedicit. desine abira & derelinq furore. Sinon
habeslum & cecus: dñs inluminat cecos. potestquidẽ

Expanded text:
t, novum credentibus reparavit diem, quia novum scientiae lumen ostendit. Tanquam sol justitiae suum mane, quod modo nobis produxit radium, et in hoc mane replentur pane qui praecepta suscipiunt. Nec miremini quia verbum Dei, et caro, et panis dicitur, cum lac et olera dicantur pro mensura sumentium. Potest quoque et hoc intelligi, quod post resurrectionem suam, quam mane ostendimus factam, credentes repleverit panibus, pro eo quod libros legis et Prophetarum ignotos dederit nobis, ut ipse sit panis in Evangelio; caeteri libri, leges et proCum jam enim proximi sumus ad vesperum, et ad finem ipsum imperfectionis, tunc demum solidiores, cibi capaces existimus. Istud autem, prout vult unusquisque, talem saporem reddit more illius, si enim tribularis, hoc manna, id est, verbum consolatur te, dicens: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit. Si iracundus es, mitigans te dicit: Desine ab ira, et derelinque furorem. Si non habes et caecus. Dominus illuminat caecos. Potest quidem
Abbreviated transcription (Latin):
manus hab& quia peccatum non fecit: quod non conuenit alicui
hominum qua muis sit sc̃s nisi illisoli. Uestimenta non scind&
quae in passione non scinditur. & ad omnem morcuum non
enim cum peccauerit ipsa mori&ur. Inmadiuola autem anim
non in troibit sapientia. In patre & matre non contaminabitur
Omnis enimhomo qui hunc mundum ingreditur. inpatre & ma¬
trecontaminatur. ex quibus originale peccatum contrahit

Expanded text:
manus habet, quia peccatum non fecit; quod non convenit alicui manus habet, quia peccatum non fecit; quod non convenit alicui hominum, quamvis sit sanctus. Nisi illi vestimenta non scindit, quae in passione non scinditur, sed a possidente enim cum peccaverit, ipsa morietur. In malevolam autem animam non introibit sapientia. In patre et matre non contaminabitur. Omnis enim homo qui hunc mundum ingreditur, in patre et matre contaminabitur, ex quibus originale peccatum trahit.