comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticiũ neti̾um accipe. ⁊ debitorign¬
orans solu̾it. ita eũ librari existim¬
auit. si nõ ea mente ticius numoᷤᷤ
accepit. ut eos iucret᷑ alioqͥn qm̃
furtũ eoꝵ sit facturus mansuros
cos debitoris. ⁊ ĩo libratõm quide
ip̃o iure nõ posse ꝯting̾e̾ debitori
exceptõne. tñ ei succurii equin¬

Expanded text:
Titium uetuerim accipere et debitor ignorans soluerit, ita eum liberari existimauit, si non ea mente Titius nummos acceperit, ut eos lucretur. alioquin, quoniam furtum eorum sit facturus, mansuros eos debitoris et ideo liberationem quidem ipso iure non posse contingere debitori, exceptione tamen ei succurri aequ
Abbreviated transcription (Latin):
uenissẽ dampnũ datũ eẽt ¶dãp¬
m infecti nonrĩe in possõm mis¬
sus possidendo dnum cepit. de¬
inde trelitor eas edes pignori
prestare sit ꝑitus. in hibendam
adu̾sus me ꝑsetucõm. cut ergo
nõ emptori quo id tribuendũ:
si forte quis insulã pignoratã
emu̾t. nõ rẽcte hinter seꝯꝑabũt᷑¬

Expanded text:
venissem damnum datum esset. Damni infecti nomine in possessionem missus possidendo dominium cepit, deinde creditor eas aedes pignori praestare sit paratus, inhibendam adversus me persecutionem. cur ergo non emptori quoque id tribuendum est, si forte quis insulam pigneratam emerit? non recte haec inter se
Abbreviated transcription (Latin):
lul.¶plures eandartorẽ
fuitĩ cecidrĩt cũ singul insolio
agetur at si ead artorpłiũ fu̾it
uinũsis dũ tarat una i semel
pena pr̃ab ¶Si arbor inuicinum
fundradices porrex̾it rescinde
eas uicino nõ licẽbit. ag̾e̾ antẽ
ucebit nõ eẽ enius sicriti tignũ
aut ꝓtectũ ĩmuuslĩhre¶Si radici¬
bruiciui arboraletur. tñ eius÷
ĩcuus fũdo origo eius fu̾nt.
q̃ ignorãte dño cẽlandiq eius
tõm scribit pedius. c̾u̾ et sñ fui¬
to fieri possit. ut quis atbores fu
tota arbor cesa sit. recte tñ aget̃¬

Expanded text:
plures eandem arborem furtim ceciderint, cum singulis in solidum agetur. At si eadem arbor plurium fuerit, uniuersis dumtaxat una et semel poena praestabitur. Si arbor in uicini fundum radices porrexit, recidere eas uicino non licebit, agere autem licebit non esse ei ‹i›us sicuti tignum aut protectum inmissum habere. si radicibus uicini arbor aletur, tamen eius est, in cuius fundo origo eius fuerit.quae ignorante domino celandique eius tionem scribit Pedius, cum et sine furto fieri possit, ut quis arbores furtota arbor caesa sit, recte tamen aget
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ arũdines nõ male dicunt᷑ id
de saucto dicende. ¶ S siquis sa¬
ugineas uirgas insticuendi sa¬
licti cã defix̾it. hee̾q añquã ra¬
pitus arrorẽ tnͣstũlit eã qmͣuis
nõ dũ ꝯprehenorit t̾ra arborem

Expanded text:
 arbores non male dicentur. Idem de salicteto dicendum est. Sed si quis saligneas uirgas instituendi salicti causa defixerit haeque, antequam rapitus arborem transtulerit, eam, quamuis nondum comprehenderit terram, arborem
Abbreviated transcription (Latin):
tãt diũ primõm. si om̃s declere
aũ ꝓsingul extimatõmlitis off¬
ie cogatur. Dat̾ igit᷑ arbitnũ hec¬
eccõut siquid uelit dede norios
suos. possit om̃s decle q participa¬
uetũt fuitũ eĩ no si malu̾it exti¬
macõm offene. tm̃ offerat. qnͣt̃

Expanded text:
tant domini patrimonium, si omnes dedere pro singulis aestimationem litis offe cogatur. datur igitur arbitrium hoco, ut, si quidem velit dicere noxios servos, possit omnes dedere, qui participaverunt furtum: enimvero si maluerit aestm offerre, tantum offe
Abbreviated transcription (Latin):
Demi¶Im ex plurib caĩs debitor
petiũam soluit. ut̾us ꝙ demon stͣ¬
cõne cessange pocior hebrͣtẽ eius pe¬
cuĩe que su infamia debeturm̃ox
post hũc ordinem pocior heb̾r. ꝓpria¬

Expanded text:
is debitor pecuniam solvit, utriusque demonstratione cessante potior habebitur causa eius pecuniae, quae sub infamia debetur: moxpost hunc ordinem potior habebi
Abbreviated transcription (Latin):
etssoror cui legatũ ab brte frẽ debe
batur. post motã legati questionẽ
tñsegit. ut nomine debitoris ꝯtẽp¬
ulla delegatio fc̃a. neq libratio se¬
cuta eẽt. tñ noĩs piculũ ad eam
ptin̾e. Itaꝙ si legatũ. ꝯtra placitũ¬

Expanded text:
et. Soror, cui legatum ab herede batur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris nulla delegatio facta neque liberatio secuta esset, tamen nominis periculum ad eam pertinere itaque, si legatum contra placitu
Abbreviated transcription (Latin):
Lem .. ¶edere diem signisi¬
cat incipe debri peciũam ue¬
nire diem significat eũ diẽ
uenisse. quo petũia peti possit
ubi pure quis stipulatus fu¬
erit.⁊ cͦessit.⁊ ueit dies ubi in
diem tessit dies. s nõ dũ ueĩt.¬

Expanded text:
m. 'Cedere diem' significat incipere deberi pecuniam: 'uenire diem' significat eum diem uenisse, quo pecunia peti possit. ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et uenit dies: ubi in diem, cessit dies, sed nondum uenit
Abbreviated transcription (Latin):
or. ¶oram ticio aliquit
face̾ uissus nõ uidetur presẽte
eo fecisse nisi is nitłłigat. Itaꝙ
si furiosꝰ aut infans sit. aut
dormiat. nõ iudetur coram eo
fetisse. scire aut̃ nõ et̃ uelle i ͨ
debet. nam ⁊ inuito eo recte

Expanded text:
. 'Coram Titio' aliquid facere iussus non uidetur praesente eo fecisse, nisi is intellegat: itaque si furiosus aut infans sit aut dormiat, non uidetur coram eo fecisse. scire autem, non etiam uelle is debet: nam et inuito eo recte
Abbreviated transcription (Latin):
.Uł. łYinana uasa ꝓprier.
uasa torculara ẽẽ placet. do¬
lia aut̃ ⁊ sersas tam diu in
ea tausa eẽ qmͣ diu uinũ
ħ̾nt. cũ sine uino desi̾ent¬

Expanded text:
. 'Uinaria' uasa proprie uasa torcularia esse placet: dolia autem et serias tamdiu in ea causa esse, quamdiu uinum haberent, cum sine uino esse
Abbreviated transcription (Latin):
rustica. uille dicunit᷑. lccus u̾o s¬
sũ edificio. in ur̃be. are̾a. ĩ ture
aut̃ ager appellatur. Idemq
ager cũ edificio fundris dici¬
tur.

Expanded text:
rustica 'uillae' dicuntur. locus uero sine aedificio in urbe 'area', rure autem 'ager' appellatur. idemque ager cum aedificio 'fundus' dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
petat. sõ eĩ honerande libtatis
ẽ dñm ⁊ ẜuo carere ⁊ p̾cio eius.
teciens ergohonerante libta¬
tis cã petiua indetur promitti
quociens sua sponte dñs man
promittere. ut nõ eͣ rig̾at eã .s.
ut libtus eũ tumeat. ⁊ obtemp¬
eret ei ¶Lpiañ. Idelutigiosr

Expanded text:
petat: non enim onerandae libertatis et seruo carere et pretio eius. totiens ergo onerandae libertatis causa pecunia uidetur promitti, quotiens sua sponte dominus mpromittere, ut non exigat eam, sed ut libertus eum timeat et obtemperet ei. DE LITIGIOS
Abbreviated transcription (Latin):
dis ꝯtcõi parebit ¶ Stat᷑ulib .x. da¬
re uissus e. llib ẽẽ si qnq datis dist¬
rictus sit. residua ꝗuq emptori da¬
bit ¶ Sir̃iis tuus statu librũ em¬
ert tibi datur qd hrdib dare ius¬
sus est. s i si tuo ẜuo tederit. si modo

Expanded text:
dicioni parebit. Statuliber decem dare iussus et liber esse, si quinque datis distractus sit, residua quinque emptori dabit. Si servus tuus statuliberum emerit, tibi datur, quod heredibus dare iussus est. sed et si tuo servo dederit, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
eũ tnͣsit. Quod emit u̾m et̃ ad oms
quicũq quoquo iure dñiũ instatu¬
librũ nacti sũt. siue igit᷑ lgatus sit
tibi ab hrde statu lib. sũ adiudicatus
sil usucaptus a te sũ traditus uł ali¬
hrde emptoris id dr ¶ Si filius fam̃.¬

Expanded text:
eum transit qui emit, verum etiam ad omnes, quicumque quoquo iure dominium in statulibero nacti sunt. sive igitur legatus sit tibi ab herede statuliber sive adiudicatus sive usucaptus a te sive traditus vel aliherede emptoris idem dicitur. Si filius fam
Abbreviated transcription (Latin):
brdis ẽẽ nemo est ꝗ ignorare tebe¬
at. ea ꝑꝑ noxe deditom potit. s ded¬
itus sꝑare ad huclibtatẽ pot̾it nõ
eĩ decitõ spem illi ad ĩmit. libtatis¬
¶ Sistatulibrũ nõ eadẽ ꝯtcone hiᷤᷤ
uendat. cã eius ĩcomntabił est:i
niete se ab eo pot̾. siłi modo ut brde
si tm̃ suppressent ꝯtcõni statu libri.
lexͣempto ꝗd tenetur grauiores
& ĩ stellionatus trimẽ impo̾rtant
ei qui sciens dissilata ꝯtoone stat¬
ute libtatis simpłr eũ uendiorit.

Expanded text:
dis esse nemo est qui ignorare debeat: eapropter noxae dedi poterit, sed ‹d›editus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis.Si statuliberum non eadem condicione heres uendat, causa eius immutabilis est et luere se ab eo potest simili modo ut ab herede. si tamen suppresserit condicionem statuliberi? et ex empto quidem tenetur: grauiores autem etiam stellionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simplicite
Abbreviated transcription (Latin):
di fres ituratorib urditatu
pepserũt sũ dubitatõe is eoru
ab obsidis ꝯdcõne seꝑatũ eẽ bn¬
ficio pncipali. Ideq id̾ ius ei̾s ser¬
uand̾ ꝙ bnt sia legittĩs ciuib
romanis urdes inctituti fuissẽt¬
crimẽ obic̾eturnõ ĩ merito quĩ¬
gentos solios inferre fisco uis¬
sus es. omissa eĩ ip̃ius caẽ in q¬
sicõe. ip̃e te huic pene sbd idisti.
optinend est eĩ ut hu quib ne¬
gocia fiscalia mouentur ad de¬
fensionẽ cãe bona si te ueisant.
nõ adũsanios aut urdices redi

Expanded text:
uratoribus hereditatium rescripserunt sine dubitatione ius eorum ab obsidis condicione separatum esse beneficio principali, ideoque idem ius eis seruandum, quod habent, si a legitimis ciuibus Romanis heredes instituti fuissentcrimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus e‹s›: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, quibus negotia fiscalia mouentur, ad defensiones causae bona fide ueniant, non aduersarios aut iudices redi
Abbreviated transcription (Latin):
egerat. ¶Dem.I ona fisco citra
di post̾uͣlanit ꝙ ꝑticipes iuudic¬
ati soluendo eẽnt. renccatis ali¬
enatõib quas fraudulent᷑ fe¬
cerãt nõ uidri cãm petuie fisio eᵈ¬

Expanded text:
rum.Bona fisco citra di postulauit, quod participes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco
Abbreviated transcription (Latin):
int̾clto qd nõ tu .ii. aut clam fece¬
ris. ut puta utor adu̾sus teniter¬
sis obic̾e mitħ eaud exceptõm q
nõ ui. tu aut clam fecisti ⁊ ait iuli¬
anus equissimũ esse hanc excep¬

Expanded text:
interdicto 'quod non tu ui aut clam feceris'. ut puta utor aduersus te intersis obicere mihi eandem exceptionem: 'quod non tu ui aut clam fecisti'? et ait Iulianus aequissimum esse hanc excep
Abbreviated transcription (Latin):
ortũ fu̾ĩt. nõ id erit dicend. qr
nõ expost fc̃o. s ex presenti statu
dampnũ stm̃ sit. nec ne estinia¬
ri oport̾e. labo ait. ¶ Notauimũs
supͣ qd qm̃ius uba interaci late
pateant. tñ. id ea sola oꝑa ꝑtine̾
int̾dictũ plac̾e̾. quetũq fiant
res succidit. utiq tenebr. ⁊ qͥ a rũ¬
dinẽ ⁊ ꝗ salctũ. terre eĩ ⁊ quodã¬
moto solo ip̃i corm̃pendo manus
infert. Idem ⁊ ĩ uineis suctisis. ce¬
terũ ꝗ fructũ aufert. funrti d dñe¬
niri Itaq siquid oꝑis in solo fi¬
at. int̾acm iccũ ht. In solo fieri
accipimꝰ ⁊ si quid circa arbores
fiat. no si ꝗd cuta frnctũ arborũ¬
ISiquis a c̾uũ stertoris cuta a¬

Expanded text:
it dicendum, quia non ex post facto, sed ex praesenti statu, damnum factum sit nec ne, aestimari oportere Labeo ait.Notauimus supra, quod, quamuis uerba interdicti late pateant, tamen ad ea sola opera pertinere interdictum placere, quaecumque fiant res succidit, utique tenebitur, et qui harundinem et qui salictum: terrae enim et quodammodo solo ipsi corrumpendo manus infert. idem et in uineis succisis. ceterum qui fructum aufert, furti debet conueniri. itaque si quid operis in solo fiat, interdictum locum habet. in solo fieri accipimus et si quid circa arbores fiat, non si quid circa fructum arborum.Si quis aceruum stercoris circa a
Abbreviated transcription (Latin):
qui iirile portõm ex causa fidei¬
ꝯmissi infr̾e debu̾ant libratos ui¬
ori. qͣm quidam ex collegis per
etrorem plus debito mͣtulerunt.
nus distrabentis. nam cũ debitor
soluit petiñam in potestate eius

Expanded text:
qui virilem portionem ex causa fideicommissi inferre debuerant, liberatos videri, quoniam quidam ex collegis per errorem plus debito intulerunt. nus distrahentis: nam cum debitor solvit pecuniam, in potestate eius
Abbreviated transcription (Latin):
uia crescit noceat nõ naturalit̾
set opere fcõ nisi agri colendi cã
to fcm̃ sit. imbre aut̃ crescere ea
aqm̃ quẽ colorẽ nuitat ul incre
na agro noceat cet̾ia si edufici¬
o uł opido noceat cessat actio ista
agi aut̃ ita potit uis nõ ẽẽ scilui¬
cidia flumina ĩmutte ⁊ io laleo
agi ea licere: Itaq aqua que agͦ
nccet ꝑaque plume artendeac¬

Expanded text:
uia crescit noceat non naturaliter, sed opere facto, nisi si agri colendi causa id factum sit: Imbre autem crescere eam aquam, quae colorem mutat uel incresuia agro noceat: ceterum si aedificio uel oppido noceat, cessat actio ista, agi autem ita poterit ius non esse stillicidia flumina immittere. et ideo agi ea licere. itaque aqua, quae agro nocet, per aquae pluuiae arcendae ac
Abbreviated transcription (Latin):
cui aqua pluuia de a¬
tur aqua aqͣuam plumã
dicimus que de celo cadit. atq
imbre excrescit. sil ꝑ se h aqua ce¬
lestis nocͥeat ut tubo ait. sũ tu
alia mixta sit ¶Haut̃ actio locu
ht indampno nõ dũ fcõ. opere
tñ iam fcõ. ħ est de eo ope ex quo
dampnũ timet᷑ icciens ꝙ locũ
quociens manu scõ ope. agͦ. aq̃
necitura ẽ. Id cũ quis manu fe¬
cent. quo aliter aueret qũa n¬
atura solet. si forte ĩmittendo
eam aut maiorẽ fet̾it. aut cĩta¬
tiorẽ. aut uelem̃ciorẽ. uut si cõ¬
primẽdo redũdare effecit. qd si
natura aqua nocet. ea actõne
qd quis fecit ubi aqmͣ exclude¬
ret que exundãte paludͤ in a¬
grũ eius refluere sołet si ea pa¬
lus aqua pluuia ampliatur.
eaq a qua repulsa eo ope agrĩs nn¬
cim noceat aque pluiie accõne
cogetur tollere. ¶ In eõ oꝑe ꝙ a
gri colendi tausa aratto. fc̃m sit
qnͣtus mucius ait. nõ cõpet̾e
agri. s ꝗdfrumĩti dũ tarat quer¬

Expanded text:
cui aqua pluuia dtur aqua. aquam pluuiam dicimus, quae de caelo cadit atque imbre excrescit, siue per se haec aqua caelestis noceat, ut Tubero ait, siue cum alia mixta sit. Haec autem actio locum habet in damno nondum facto, opere tamen iam facto, hoc est de eo opere, ex quo damnum timemanu facto opere agro aqua nocitura est, id est cum quis manu fecerit, quo aliter flueret, quam natura soleret, si forte immittendo eam aut maiorem fecerit aut citatiorem aut uehementiorem aut si comprimendo redundare effecit. quod si natura aqua noceret, ea actione quod quis fecit, ut aquam excluderet, quae exundante palude in agrum eius refluere solet, si ea palus aqua pluuia ampliatur eaque aqua repulsa eo opere agris uicini noceat, aquae pluuiae actione cogetur tollere. De eo opere, quod agri colendi causa aratro factum sit, Quintus Mucius ait non competere agri, sed quod frumenti dumtaxat quaer
Abbreviated transcription (Latin):
sn̾ causa ĩ fiteiussorẽ dedisse
⁊ nollem eum exceptõneu¬
ti. set pocius soluere ut mec̃¬
mandati iudicio aget fideiꝰ¬
sori et̃ ĩuitome exceptõ da¬
ri debet Inc̾est eĩ eius pecu¬
nian retin̾e pocius ꝙͣ solut¬
iam stipulatori a reo petere¬
¶Si ex duob quiaꝑdte fi:¬

Expanded text:
ne causa et fideiussorem dedissem et nollem eum exceptione uti, sed potius soluere, ut meciudicio ageret, fideiussori etiam inuito me exceptio dari debet: interest enim eius pecuniam retinere potius quam solutam stipulatori a reo repetere.Si ex duobus, qui apud te fi
Abbreviated transcription (Latin):
lul. ¶ Habere duob mod̾
dicitur. alto une dñu. altõ op¬
tinere. sũ int̾pellone id qd̾ quis
Ir pͥ. Lla cere oportere ⁊ hanc
significatõm ħt ut abstineat
quis ab eo fcõ qd̾ ꝯtra cõuent¬
onẽ fiet ⁊̃ curaret ne flat. cosuc¬

Expanded text:
um. 'Habere' duobus modis dicitur, altero iure dominii, altero optinere sine interpellatione id quod quis ictum. 'Facere oportere' et hanc significationem habet, ut abstineat quis ab eo facto, quod contra conuentionem fieret, et curaret ne fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceuola ¶Palienus suus
duobꝰ bona fice ẜuiens er
unius eorũ re atquirat
rdõ facit ut ei er cuius re ac¬
quisiuit. id totum ei acq¬
rat. sũ ei soli sũ qiͣduobus
ẜuiat nam et ĩueris dĩꝰ
quociens nt̾i acquiritũ
tcciens ꝑtes acquiri. cet̾m
si alu nõ acquiratur aliu
solidũ hiturum igituir
et tibi bona fide ẜuit mich
solid erit mea acquirat. qr
tibi nõ pot̾ acquiri. quia
nõ sit erre tua

Expanded text:
 alienus seruus duobus bonae fidei seruiens ex unius eorum re adquirat, ratio facit, ut ei ex cuius re adquisiit id totum ei adquirat, siue ei soli siue quasi duobus seruiat: nam et in ueris dominis quotiens utrique adquiritur, totiens partes adquiri: ceterum si alii non adquiratur, alium solidum habiturum. igitur et tibi bona fide seruit, mihi solidum ex re mea adquirat, quia tibi non potest adquiri, quia non sit ex re tua
Abbreviated transcription (Latin):
net hus quid accepto fieri potest
set nouatõne fcã pot̾unt librari ꝑ
acceptilomi. nam ⁊ in absencium
ꝑsona hoc remedio uti solemusi
stipulamur ab aliquo id nouan¬
di causa qd̃ nob ab sens debet. utͣ

Expanded text:
his quidem accepto fieri potest, sed nouatione facta poterunt liberari per acceptilationem. nam et in absentium persona hoc remedio uti solemus: stipulamur ab aliquo id nouandi causa, quod nobis absens debet, et
Abbreviated transcription (Latin):
qd eĩ mnutostipulatori ꝓmissor
solũe pot̃. id acceptolatũ libratõe
pariet. ¶ Eum qui fund̃ stipul¬
atus est. nõ posse de tolo malo cl¬
ausulam accepto fierre fefͣre cõ¬
stat. nõ eĩ in ꝑtem debici id ꝯstitit
⁊ aluro eẽ qd debetur aliud qda¬

Expanded text:
d enim invito stipulatori promissor solvere potest, id et acceptum latum liberationem pariet. Eum, qui fundum stipulatus est, non posse de dolo malo clausulam acceptum ferre constat: non enim in partem debiti id constitit, et aliud est quod debetur, aliud q
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss ⁊ ñ fidẽiussori accepto fu̾it.
latũ cũ reus renõ u̾bis fuisset o¬
bligatus. reus quop libretur. et
bcc iureutimur. ut litet reus qͦ¬
fideuissori dato acceptolatũ sit.
existente. ¶Qui ita stipulatus
afideussore qd ticio credidro fide
tua eẽ uibes. deinde añ quam cre¬
tet. acceptũ fecit fiteuissori. reuᷤ ne
tenet᷑ur.nã ⁊ fideuissore nd ante
libratũ esse tredimus quam cum
fu̾it creditũ rto. nõ tm̃ reus an¬
tiquiore acceptilone quã obligõ
eius ẽ librari potuit. ¶ Toncor¬

Expanded text:
uit: Si fideiussori accepto fuerit latum, cum reus re, non verbis fuisset obligatus, an reus quoque liberetur? Et hoc iure utimur, ut licet reus fideiussori dato accepto latum sit,e eorum existente. Qui ita stipulatur a fideiussore: "quod Titio credidero, fide tua esse iubes?", deinde, antequam crederet, acceptutenetur: nam et si fideiussorem non ante liberatum esse credimus, quam cum fuerit creditum reo, non tamen reus antiquiore acceptilatione, quam obligatio eius est, liberari potuit. T
Abbreviated transcription (Latin):
erhidau̾it. si id heres eius ra¬
tũ hat. ratũ ex inde usucapi¬
et donacõm qua ex die rata
ceꝑat usucaꝑe manũittento
nich agit. quia nec dnũũ na¬
ctus fi̾it q̃uesitũ ẽ an usuca¬
pe desierit. Re. eu̾nd̃ quo q̃rit᷑

Expanded text:
eredaverit: si id heres eius ratum habeat, exinde ea usucapiet donationem, qua ex die ratam coeperat usucapere, manumittendo nihil egit, quia nec dominium nanctus fuerit: quaesitum est, an usucapere desier
Abbreviated transcription (Latin):
stichũ aut phanphitũ stip¬
ulatursi iunũ ꝯstit̾it oͬb¬
ligõ. quia alt̃ stiplatoris
erat. et si desient eius ẽẽ
nõ recte soluit᷑. qr utraꝙ

Expanded text:
Stichum aut Pamphilum stipulatur, si in unum constiterit obligatio, quia alter stipulatoris erat, etiamsi desierit eius esse, non recte soluitur, quia utra
Abbreviated transcription (Latin):
publica uettigalia intllige̾
debemus ex quib uettigal
fiscus caꝑit quale est uettig¬
al portus uenaliũ rerũ. Itez
salinaruĩ ⁊ metalloꝵ ⁊ pista.¬

Expanded text:
Publica' uectigalia intellegere debemus, ex quibus uectigal fiscus capit: quale est uectigal portus uel uenalium rerum, item salinarum et metallorum et picar
Abbreviated transcription (Latin):
adquirit. ei adquirit ci bona
fide ẜuit set i ẜ siquid ex oꝑis
suis atquisierit. sim ili modloi
dei adquint nam⁊ oꝑe quala
qualam mͦ ex re eius cui suit
ħnt̾qr iure opas op̃ ei erhibe
debet cini bona fide ẜuititam di¬
u aut aciuint ei qua ctui bonͣ
fide suit. cet̾m si cepit scue ẽe e¬
um alienũ ul libru indeamꝰ
an ei adqrit. Questio in eo est.
utrũ miciũ spectemꝰ an singu¬
la mom̾ta spectemꝰ ⁊ magis ẽ
ut singla momĩta spectenꝰ gẽ¬
nẽralit dicenl est q̃ exre sua. ħ¬

Expanded text:
adquirit, ei adquirit, cui bona fide seruit. sed et si quid ex operis suis adquisierit, simili modo ei adquirit: nam et operae quodammodo ex re eius cui seruite debet, cui bona fide seruit. Tamdiu autem adquirit, quamdiu bona fide seruit: ceterum si coeperit scire esse eum alienum uel liberum, uideamus, an ei adquirit. quaestio in eo est, utrum initium spectamus an singula momenta: et magis est, ut singula momenta spectemus. Generaliter dicendum est, quod ex re sua,
Abbreviated transcription (Latin):
nobo bona fide suiat utq ada¬
ret. s singul ex re su̾.i.q. ant ex
sit. aut si libsit. sibi ut ei cui bo¬
na fide ẜuit an uo debeat ei ad¬
quire totũ exturꝰ re est. iudea¬
inꝰ qua sp̃em scenola quor tra¬
ctat libroso qonũ ait eĩ si alieꝰ

Expanded text:
uobus bona fide seruiat, utrique adquiret, sed singulis ex re sua. quod autem ex o, si seruus sit, aut, si liber sit, ei cui bona fide seruit, an uero ei debeat adquirere totum, ex cuius re est, uideamus. quam speciem Scaeuola quoque tract
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cornelianũ pro emptore
longa possõne capiam. ⁊ ꝑtẽ
ex uicini fũto ei adiciã utrũ
eam quoq ꝑtem r̃eliquo tpr
pro emptore capiam. an inte
cisci oport̾e. i longam possom
eoꝵ integro statuto tp̃r ĩpli.¬
¶Seriius meus madauit
ut fund̾ ei em̾et eiq manu¬
misso. ticius possõm tradidit
quesitũ ẽ an longa possone

Expanded text:
dum Cornelianum pro emptore longa possessione capiam et partem ex uicini fundo ei adiciam, utrum eam quoque partem reliquo tempore pro emptore capiam an integcisci oportere et longam possessionem earum integro statuto tempore impleri.Seruus meus Titio mandauit, ut fundum ei emeret, eique manumisso Titius possessionem tradidit: quaesitum est, an longa possessione
Abbreviated transcription (Latin):
retuliari noĩe sui captiuorum
possidẽt insuspenso sũt. uã si do¬
mini postliminio redient eoꝵ
fcã intͥlligũtur si ibi decesserit᷑
ꝑ legẽ cornelia adhrdes eoꝵ pti¬

Expanded text:
eculiari nomine serui captiuorum possident, in suspenso sunt: nam si domini postliminio redierint, eorum facta intelleguntur, si ibi decesserint, per legem Corneliam ad heredes eorum perti
Abbreviated transcription (Latin):
relicta in bostiuĩ potestate pue¬
ñit. moxnatus filius eius ire¬
ore ducta a huseuis alia pcre¬
au̾it. ac tũc postlimimo auns
reu̾sus fu̾it. oĩa iura nepotisi
noiẽ. pide capiet ac si filins
natus ĩciuitate fuiss¬

Expanded text:
relicta in hostium potestatem peruenerit, mox natus filius eius uxore ducta filium uel filiam procreauerit ac tunc postliminio auus reuersus fuerit: omnia iura nepotis nomine perinde capiet, ac si filius natus in ciuitate fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
titatẽ s priorẽ relẽptus recllere
eũ qui nendidit exẽpto ¶ poͣstli¬
occõis uesĩt. nec int̾est ubri an
ẜuisint. nec eĩ soli postlminio
recipuñtur. qui pugniare possũt
s onis hoies qui eiis nature sc̃
npoꝰ. capͥtinus te quoĩ
uace cautũ fu̾at ut rediret sua
uolũtate apud hostes masit. ñ
es postea postliminiũ eẽ u̾m ẽ
Sepulsis hostib ex ẽagris qͦ
ores dnõs redire. nec aut publi
sit ¶ Redẽptõ facultatẽ redeũ¬
di preret. nd ius postliminu i¬
ntat. p¬
Iquis ingeniiã ab hotibredeb¬
ta eo aĩo secũ hu̾it. ut ex ea susci¬
pet libos. ⁊ postea ex senatũ sub ti¬
tulonãtural fiłu cũ matre ma¬
numiẜit. ignoracia mantieiꝰ¬
temq prĩs. neqo statui eorũ qͦs
manumisisse uissus ẽ officere
debet. ⁊exinde intelligi oportet¬
⁊ remissũ matris pignoris un¬

Expanded text:
titatem, sed priorem redemptus reddere eum qui uendidit ex empto.Postlicondicionisue sint: nec interest, liberi an serui sint. nec enim soli postliminio recipiuntur, qui pugnare possunt, sed omnes homines, quia eius naturae sunt, Si captiuus, de quo in pace cautum fuerat ut rediret, sua uoluntate apud hostes mansit, non est ei postea postliminium. Uerum est expulsis hostibus ex agris quos ores dominos redire nec aut publicsit. Redemptio facultatem redeundi praebet, non ius postlimini mutat. quis ingenuam ab hostibus redemptam eo animo secum habuerit, ut ex ea susciperet liberos, et postea ex se natum sub titulo naturalis filii cum matre manumiserit: ignorantia mariti eiusdemque patris neque statui eorum, quos manumisisse uisus est, officere debet, et exinde intellegi oportet remissum matri pignoris u
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓcuratori nõ recte soluatur.
nam ⁊ absurdũ est cͥui urdicati¬
actõ nõ datur ei ante rem urdi¬
catam solui posse si tñ ad hoc datꝰ¬
sit. ut isolui ei possit soluento ei
lib̾rabitur

Expanded text:
atori non recte soluatur:  absurdum est, cui iudicatiactio non datur, ei ante rem catam solui posse. si tamen ad hoc datuet solui possit, soluendo eo liberabitur
Abbreviated transcription (Latin):
urorem suam in adultĩo de preb¬
ensam occidisse se nõ negat ulti¬
mũ suppliciũ remitti pot᷑cũ dĩf¬
ficiitmũ÷ iuctũ tolorem tprare¬
⁊ m̾ag̾ quia plus fec̾it. quam qr¬
se uĩdicare nõ debu̾it. pũiendꝰ
sit. sufficit igit᷑ ⁊ si humił loci sit.
in opus ipetuũ eũ tradi.siquid
honestior in insulam relegari¬
libto prom famã lauesc̾e nõ fa¬
cile ꝯcedr. set si iure mariti uel¬
it adult̾u accusare pr̃onũ ꝑmit¬
tend est quoͣ modo si atrocem ĩ¬
iuriam paͣssus eẽtscerte si proñ¬

Expanded text:
uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se non negat, ultimum supplicium remitti potest, cum sit difficillimum iustum dolorem temperare et quia plus fecerit, quam quia uindicare se non debuerit, puniendus sit. sufficiet igitur, si humilis loci sit, in opus perpetuum eum tradi, si qui honestior, in insulam relegari'.Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariti uelit adulterii accusare, permittendum est, quomodo si atrocem iniuriam passus esset. certe si patron
Abbreviated transcription (Latin):
die crimẽ ince̾sti pp et atͣem reni¬
iserũt. s distrahi ꝯiũctom̃ illici¬
tam iusserũt. cũ alias adulteru
crimẽ qd pubtate delinquitur
nõ extusetur etͣate na. i mlieres
ĩiurt  errãtes incesti crumĩe non
tem. sup̃dictũ ͤe cũ ĩ adult̾io com¬
misso ullam hre possit ertusatõ¬
Itẽ impatores repserũt post du¬
ortiũ qd cũ nou̾̃ca bona fide pri¬
ugnus fecerat nõ eẽ t̾men ad¬
nuitend incesti¶Idem pollonio
In huerba repserũt. inceste nu¬
pxie ꝯ firmari nõ solent. iideo ab¬
stiẽcia tali mr̃i moiõ penã preti¬
ti telicti ei q nõdũ reus postui.¬
tus est iemittimus ¶Incestum
mĩctõm admittit᷑. extusari solet.
secmiu etite. uł ĩ puĩendi cõrr¬
eptõne. que bona side int̾uenit
utriq si error allegatur. ⁊ facili¬
us si nemo reũ postulauut Inꝑ¬
filius ixpserũt. si maritus uro¬

Expanded text:
diae crimen incesti propter aetatem remiserunt, sed distrahi coniunctionem illicitam iusserunt, cum alias adulterii crimen, quod pubertate delinquitur, non excusetur aetate. nam et mulieres in iure errantes incesti crimine non teneri supra dictum est, cum in adulterio commisso nullam habere possint excusationem.Idem imperatores rescripserunt post diuortium, quod cum nouerca bona fide priuignus fecerit, non esse crimen admittendum incesti.Idem Pollioni in haec uerba rescripserunt: 'Incestae nuptiae confirmari non solent: et ideo abstinenti tali matrimonio poenam praeteriti delicti, si nondum reus postulatus est, remittimus'.Incestum iunctionem admittitur, excusari solet sexu uel aetate uel etiam puniendi corre, quae bona fide interuenit, utique si error allegetur, et facilius, si nemo reum postulauit.Impfilius rescripserunt: 'Si maritus u
Abbreviated transcription (Latin):
brditas eius ꝑtinebat ita locuta est.
ancillas meas iueniã ⁊ seiam liberas
ẽẽ uolo ⁊ intestata decessent. querosi
nir̃ ex senatus ꝯsultolimã hrelitatẽ
cius nõ uendicass ⁊ prclitas ad prim̃

Expanded text:
ditas eius pertinebat, ita locuta est 'ancillas meas Maeuiam et Seiam liberas esse uolo' et intestata decess‹i›t: quaero, si mater ex senatus consulto legitimam hereditatem eius non uindicass
Abbreviated transcription (Latin):
nimite̾. ⁊int̾im decesẜit intestato
deiũ filius ignorãs pr̃em suũ mortu¬
um libtatẽ ĩposu̾it libtas suofauore
libtatis ꝯtigit cũ nõ appareat muta.¬
ta eẽ dm̃ uolũtas. sin aut̃ ignorãte
ceitior fi̾et suũ manũ ississ lib nõ sit.
slam ut filio maniũttẽte ẜnus ad li¬
btatẽ ꝑueĩat. duͤrare oportet pr̃ĩs
uolũtatẽ. Nam si nuitata fu̾it uon
erit u̾ni uolente prẽ filiũ manumi¬
sisse. Qu̾cciens maniuttit suũ dñs

Expanded text:
numittere et interim decesserit intestato, deinde filius ignorans patrem suum mortuum libertatem imposuerit, libertas servo favore libertatis contingit, cum non appareat mutata esse domini voluntas. sin autem ignorante certior fieret, servum manumississet, liber non fit. nam ut filio manumittente servus ad libertatem perveniat, durare oportet patris voluntatem: nam si mutata fuerit, non erit verum volente patre filium manumississe. Quoti
Abbreviated transcription (Latin):
erit nõ inpediet᷑ manũissio
missor reũ locupletez dando
libarilabeo ait idq ⁊ mait
lui Spenam stipulatꝰ.
fuero si michi petũiam nõ cr¬
spondes incerta est stipulatõ
quia rouen̾it ĩstiplomi qd¬

Expanded text:
erit, non impedietur manumissio, missor reum locupletem dando liberari, Labeo ait: idque et i poenam stipulatus fuero, si mihi pecuniam non crspondes?', incerta est stipulatio, quia id uenit in stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
possomi cuius ip̃i nõ hemus.
alu trade possumꝰ uluti tñis
qui prohide rem possidebat. añ¬
aua dñs fie̾t p̾cario.ab hrdẽ
eam rogauit. ¶Euͣol ex na¬
ufragio expulsũ est usu capi

Expanded text:
onem, cuius ipsi non habemus, alii tradere possumus, veluti cum is, qui pro herede rem possidebat, antequam dominus fieret, precario ab herede eam rogavit. Quod ex naufragio expulsum est, usucapi
Abbreviated transcription (Latin):
sit an nõ sit.⁊ ꝙͣ teneat actõ
et si nich ĩ peculio fu̾i¶tem
uidennus siquis adũsus ĩ
rem accõm latitet. an bona
existimantis bona eẽ nẽdẽ¬

Expanded text:
sit an non sit, et quod teneat actio, etiam si nihil in peculio fuerit. Item videamus, si quis adversus in rem actionem latitet, an bona existimantis bona esse vende
Abbreviated transcription (Latin):
Lyꝰ ¶ m stichꝰ ⁊ pamphilꝰ cõi
ẜuo promissi sũt alt̾i stichꝰ. Alteri
siquis aut duos stichos aut duos
pamphilos dare promisit. namaͣ
duobꝰ mͦod intlli pot̾is si ĩnũmis

Expanded text:
 Cum Stichus et Pamphilus communi seruo promissi sunt, ‹alteri› Stichus, alteri idemque est, si quis aut duos Stichos aut duos Pamphilos dari prduobus modis intellegi potest. sed in nummis
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. S Ipupillus sũ tutoris
aucte rem saluam fore stipulat᷑
pubes fcũs ratusam sciplonem
habu̾it. nouandi cã tollr tutele
actiosi nõ hnͣt ratũ licet tutele
eͣgiss ht tñ adhuc ex stiplatu ac¬
tõm s uidex tutele nõ alit Nẽp¬
nare debet quam si exstiplone
libratõfieta qͣm ib ꝯditõne stip¬
ulatur que oĩmodo extitura est
ꝓure indetur stipulari qͣ actumi

Expanded text:
m. Si pupillus sine tutoris auctoritate rem saluam fore stipulatus pubes factus ratam stipulationem habuerit nouandi causa, tollitur tutelae actio. si non habuerit ratum, licet tutelae egisset, habet tamen adhuc ex stipulatu actionem: sed iudex tutelae non aliter condemnare debet, quam si ex stipulatione liberatio fieret. Qui sub condicione stipulatur, quae omnimodo exstatura est pure uidetur stipulari
Abbreviated transcription (Latin):
ffric̾.i ¶ Bituo hrde si statu liber.
ictupleciorẽ hrditatẽ tanta peciũ¬
a quantã dare sit iussus fec̾it uel¬
uti crelitorib soluendo tibaria
familie dando statĩ eũ ad libtatẽ
eẽ uenturil existimanit. ¶Hẽtes
cũ statu librum .x. dare inssũ uen¬

Expanded text:
ionum Mortuo herede si statuliber locupletiorem hereditatem tanta pecunia, quantam dare sit iussus, fecerit, veluti creditoribus solvendo, cibaria familiae dando: statim eum ad libertatem esse venturum existimavit. Heres cum statuliberum decem dare iussum ven
Abbreviated transcription (Latin):
sentẽtia presidis ꝑuĩcie ꝯtineb¬
atus in lege uilia de adult̾us
nõ cõmisisse Rendi. licet ĩiuriã
suam pͥrotegentẽ pudicitie cr̃
ꝯfestĩ marito renũciari ꝓhu̾t.
¶Anpta quo muliere ta  sile¬
nocinu uirprior nõ postuletur
adult̾u crimẽ ꝯtͣ adult̾m ab exͣ¬
ͥ neo pot̾it ĩferrininatͥmonio q¬
ncꝙ defu̾cta urore ⁊ uir uir̾ad¬
ult̾u int̾ reos recipi postulat.
¶lupta prius qmͣ aduit̾ dami¬
ꝓneturadult̾u nõ postulatur.¬

Expanded text:
ntentia praesidis prouinciae continebatur: in lege‹m› Iulia‹m› de adulteriis non commisisse respondi, licet iniuriam suam protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari prohibuit. Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, adulterii crimen contra adulterum ab extrario poterit inferri. In matrimonio quoque defuncta uxore uir iure adulterum inter ‹r›eos recipi postulat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur
Abbreviated transcription (Latin):
t. lul.l¶ Wesitũ est an ea qmͣ
maritus adultu crimĩe se acc¬
usaturũ minatus est. nec qͥcꝙͣ
eg̾.ul iure mariti. ul iure.pꝰ.mi
bere possit ex quẽ in eareũ adu¬
lteru destinauit ꝓaubiꝵ. nich¬

Expanded text:
. Quaesitum est, an ea, quam maritus adulterii crimine se accusaturum minatus est nec quicquam egit uel iure mariti uel iure publico, nubere possit ei, quem in ea reum adulterii destinauit. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
qui se regaiit acturũ post ea
nõ audiend. ¶Lex iul. de adui¬
t̾us sp̃alit̃ quoldam adultu ac¬
cusare prohibet. ut minores ã
tatis est ꝙ ita u̾m est si nõ ma¬
trimonu sui mniuriã ereqͣuat᷑.
¶Cet̾m si suũ mr̃imõium iũdi
care uelit. qmͣuis uire extͣnei
ad accusatom ueĩat. tñ andiet᷑
nec eĩ ulla prescriptio obititur
suam iuiriam iu̾dicanti sane si
iuenili faciitate ductus uel

Expanded text:
i se negaverit acturum, postea non audiendum. Lex Iulia de adulteriis specialiter quosdam adulterii accusare prohibet, ut minorem anntatis est. quod ita verum est, si non matrimonii sui iniuriam exequatur: ceterum si suum mcare uelit, quamuis iure extranei ad accusationem ueniat, tamen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam uindicanti. sane si iuuenali facilitate ductus uel
Abbreviated transcription (Latin):
he posse neq eĩ laborare ẜt . uit
se representet i gen̾alit̾ dicẽ¬
dũ est eoꝵ demũ ab senciam
extusatã esse qui in alia ꝓuinꝰ¬
tiarei .p. causa absũt quã in
ea in qua defetũt᷑ proinpe si
quis in ꝓm̃cia inqua agͣit᷑ad¬
sari pot̾it nisi sit eã psona que
ad presidis cognitõm nõ ꝑtin
¶Sinegau̾it se pat̾. ⁊ maritu: a¬
accusaturos intͣdiem sexage

Expanded text:
neque enim laborare habet, ut se repraesentet. Et generaliter dicendum est eorum demum absentiam excusatam esse, qui in alia provincia rei publicae causa absunt, quam in ea in qua deferuntur. proinde si quis in provincia, in qua agit, adsari poterit, nisi sit ea persona, quae ad praesidis cognitionem non pertinet. Si negaverint se pater et maritus accusaturos intra diem sexage
Abbreviated transcription (Latin):
lo malo fcm̃ est. ut uirfemĩa¬
ue ĩ adult̾io deprebensi petiũa
alia ue qua pactõne se redime¬
ret ead pen̾a dampnat᷑ que cõ¬
stituta in eos est qui lenocinũ
tͥmĩe dampnant suuir infam¬
anteuxoris sue causa adult̾iũ
sͣietit. ut ip̃e deprehendet. l iuir
⁊ mlieradult̾u tͥmie tenͣent᷑.
Cex senatus ꝯsulto de ea reftõ.

Expanded text:
lo malo factum est, ut uir feminaue in adulterio deprehensi pecunia aliaue qua pactione se redimerent, eadem poena damnatur, quae constituta est in eos, qui lenocinii crimine damna‹n›tur.Si uir infamandae uxoris suae causa adulterum subiecerit, ut ipse deprehender‹e›t, et uir et mulier adulterii crimine tenentur ex senatus consulto de ea
Abbreviated transcription (Latin):
obẜuanda discipͣlina ꝯsistit¬
bere eũ qui se memunit ar¬
maͣto preesse. partissime cõ¬
meatũ dareseqũ militare
¶Ad opus priuatũ piscatũ
uenat᷑ militẽ nõ ꝑmittere
Nam in disciplina augusti.¬
ita tauet ¶Et si stio fabrili¬
b oꝑib exteri milites nõ eẽ¬
piisoꝙ ĩusũ meũ aut trũ
fi̾a̾t. ne modꝰ in ea re nõ ad hi¬
beatur. qui micħ sit toland̾¬
ie. ¶ Officiũ tribunoꝵ est. ul eoꝵ¬
ẽ q extitui presũt milites in
castris retin̾e. ad ext̾cionem

Expanded text:
obseruanda disciplina constitbere eum, qui se meminerit armato praeesse, parcissime commeatum dare, equum militarem ad opus priuatum piscatum uenatum militem non mittere. nam in disciplina Augustietur: 'Etsi scio fabrilibus operibus exerceri milites non ein usum meum aut tuum fiat, ne modus in ea re non adhibeatur, qui mihi sit tolerandus'.Officium tribunorum est uel eorum, qui exercitui praesunt, milites in castris continere, ad exercitationem
Abbreviated transcription (Latin):
atis crimine dampnati sunt
ubtoꝵ bona libis dampnatoꝵ
ꝯsuari. diuus senerꝰ repsit. de¬
creuit. ⁊ tũc denũ fisco uendit

Expanded text:
atis crimine damnati sunt, libertorum bona liberis damnatorum conseruari diuus Seuerus decreuit et tunc demum fisco uindi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfem pot᷑ ¶ Quid a tñ tres ẜuos lega¬
sset fi dei hrclis sui ꝯmisit. ut is duos
quos er hiis nellet manũct̾et fidei cõ¬
miga libtas ualeb. ⁊ quos ex hus uell
hrs maniũtt̾et qr̃ si eos uendicaret

Expanded text:
 potest. Quidam, cum tres seruos legasset, fidei heredis sui commisit, ut ex his duos quos uellet manumitteret: fideicommissa libertas ualebit et quos ex his uellet, heres manumittet: quare si
Abbreviated transcription (Latin):
ganda eẽt ẽ exstipulatu
actio. set ⁊ si ei qui sipula¬
tus ⁊ nõ debet denegari mu¬
icto filio nec ip̃i deneganda
eum alit̾ quã ut filiũ obser¬
uasset nõ ꝓspicio an et hiceͤx¬
igimus ul exbrdatõm uel¬

Expanded text:
a est ex stipulatu actio? sed si ei, qui stipulatus est, non debuit denegari uicto filio, nec ipsi deneganda eum aliter quam ut filium obserasset', non prospicio: an et higimus exheredationem uel
Abbreviated transcription (Latin):
ui. ¶ͦidam cũ filiui
auenũ susciꝑat tradenti pro
mo eum ꝓprlit. ul moriẽs
nicħ ei test̾o reliquerit an
stiplo ꝯmitatur ¶ Et quit
int̾sit utrũ si filius ul alũ¬
ꝑnus ul cognatus agentis
fu̾it. ¶Dretẽa quero si filiũ
suũ quis legittĩe in acopti¬
oner dedrit. ⁊ itã ut suprasc¬
riptũ ÷ stiplo int̾cessit. eũꝙq

Expanded text:
um Quidam cum filium alienum susciperet, tradenti prommo eum propulerit vel moriens nihil ei testamento reliquerit, an stipulatio committetur, et quid intersit, utrum filius an alumnus vel cognatus agentis fuerit. praeterea quaero, si filium suum quis legitime in adoptionem dederit et ita, ut supra scriptum est, stipulatio intercesserit eumq
Abbreviated transcription (Latin):
si prohibat. set et coͣhrdrm eiꝰ
¶Qui fund sibi aut ticio
danstiplatur. ꝙͣuis funduᷤ
ticio traditus sit. nichomĩꝰ
pet̾e fund pot̃. ut sibi de euic¬
tõnepetatur promittatur
na int̾est eius quimandati
accõne recepturus fundu¬
sit aticio. s si conatõnis cã

Expanded text:
si prohibeat, sed etiam coheredes eius. Qui fundum sibi aut Titio dari stipulatur, quamuis fundus Titio traditus sit, nihilo minus petere fundum potest, ut sibi de euictione promittatur: nam interest eius, quia mandati actione fundum recepturus sit a Titio. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
ex ca petuliari querat᷑ aliquid.
scĩamͣ quid̃ dñi eẽ nẽcessaria.
s corpe ẜui queri possom. ¶Qui¬
b explicitis cũ de amuitenda
possone querat᷑ inltũ int̾esse
dicam ꝓ nosmet ip̃o an ꝑalios
digressi fuissemus. ne pꝰsidremꝰ¬

Expanded text:
peculiari quaeratur aliquid, scientiam quidem domini esse necessariam, sed corpore servi quaeri possessionem. Quibus explicitis, cum de amittenda possessione quaeratur, multum interesse dicam, per nosmet ipsos an per alios digressi fuissemus, ne possiderem
Abbreviated transcription (Latin):
urus pecuniam in t̾ram custo¬
die causa condidrat cũ reuersꝰ
lccum thesauri memoria nõ reͦ¬
pet̾et an desisset peccuniã pos
die causa pecĩia conclita ꝓpon¬
cretur ius possonis ei qui cond¬
idiss nõ uidri pemptũ. nec in¬
fimutatem̃ memorie dam pñ
affeire possõnis quam alius nͣ
inuasit. ¶Alicquin rensuros
permometa suoꝵ quo no uid
meo xlidiq nõ alias possiderẽ
quam si ip̃ius rei possõm supra
t̾ram adeptus fiussem itaꝙ nͦ¬

Expanded text:
urus pecuniam in terra custodiae causa condiderat: cum reuersus locum thensaur‹i m›emoria non repeteret, an desisset pecuniam posdiae causa pecunia condita proponeretur, ius possessionis ei, qui condidisset, non videri peremptum, nec infirmitatem memoriae damnum adferre possessionis, quam alius non invasit: alioquin responsuros per momenta servorum, quos non videmeo condidisset, non alias possiderem, quam si ipsius rei possessionem supra terram adeptus fuissem. ita
Abbreviated transcription (Latin):
inficiano licet ꝓpe furtũ est S si pos¬
sessionẽ eius adipiscatꝰ int̾uerten¬
dicã facit fuitũ nec refert an in
digito hat anulũ an atus sit¬
suo destinaũatis ĩ tibi sb̃reptum

Expanded text:
icet prope furtum est: sed si possessionem eius apiscatur intervertendi causa, facit furtum. nec refert, in digito habeat anulum an dactylisuo destinaverit. Si tibi subreptum
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾es renderũt ¶ul .R. eũ qui pe¬
tunus exigẽclis p̾poĩtus ẽ sim̾an¬
umissꝰ exigat fuititen̾ qd eĩ cõ¬
seqñs est dre ⁊ in tutore cui post
pub̾tatẽ solutũ ẽ¶ Situ titiũ mͥ¬

Expanded text:
eum, qui pecuniis exigendis praepositus est, si manumissus exigat, furti teneri. quod ei consequens est dicere et in tutore, cui post pubertatem solutum est. Si tu Titium m
Abbreviated transcription (Latin):
actõnes rei ꝑsecutõm ꝯtinẽt
⁊quid post legis acquilie ac¬
tõm utiq cõmodati fimetur
post ꝯmolatian acquilia reni¬
aneat in eo qd in repetitõm:

Expanded text:
actiones rei persecutionem continent. et quidem post legis Aquiliae actionem utique commodati finietur: post commodati an Aquiliae remaneat in eo, quod in repetitione
Abbreviated transcription (Latin):
cauetur statĩ ex quolibtas debri ce¬
ꝑit ingenuũ nasci iħ magis ẽ sñ du¬
bio seqndũ quatinus libtas nõ puaͥ¬
ta. s publica res est. ut ultro is qui
eam debet offerre debeat.⁊ si nõ debi

Expanded text:
libertas deberi coeperit ingenuum nasci: et hoc magis est sine dubio sequendum, quatenus libertas non priuata, sed publica res est, ut ultro is qui eam debet offerre debeat. sed si nondum debi
Abbreviated transcription (Latin):
Lp.¶ Lulter cliem suũ obie¬
rit. ꝯstitutũ est et mortuo ad¬
ulto sine prescuptõne inlierẽ
posse agcusare s ⁊ si nõ mors. s
pena aͣliareñ sbtrͣerit. adhuc
dicimꝰ posse ad mmuilierẽ neĩre¬
¶Sieo tyr quo eligebatur rens
adult̾a impta nõ fu̾it. quo. aut̾
ab soluatur nuptamuenit᷑. dicẽ¬
d est hrat ab soluto quoꝙ adult̾o
posse accusari. qr eo tꝑꝵ quo. adu¬
It̾ eligebat᷑ imͣpta nõ fuiti mpt̃
ño pot̾ accusari. nõ tm̃ ab eo qui
adult̾m accusau̾it. nec obtinu¬
it. s nec ab alio quid si adulter
absolutus est ꝓroind si ꝑ collus¬
ionẽcũ adulto constitu̾it. fu̾it
absolutus. dedit inlieri nupte
erit neꝙ eĩ aliã lex tuetur qmͣͣ
eam que npta est quã dii nu¬
pta erit.

Expanded text:
. adulter diem suum obierit, constitutum est etiam mortuo adultero sine praescriptione mulierem posse accusari.Sed et si non mors, sed poena alia reum subtraxerit, adhuc dicimus posse ad mulierem ueniri.Si eo tempore, quo eligebatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absoluatur, nupta inuenitur: dicendum est hanc absoluto quoque adultero posse accusari, quia eo tempore, quo adulter eligebatur, nupta non fuit.Nupta non potest accusari, non tantum ab eo, qui adulterum accusauit nec optinuit, sed nec ab alio quidem, si adulter absolutus est. proinde si per collusionem cum adultero constituerit fueritque absolutus, dedit mulieri nuptaeerit: neque enim aliam lex tuetur quam eam, quae nupta est, quamdiu nupta erit.
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ suam. Itemticiam filiam tõ¬
munẽ equis portõib seꝑsit brs. Item
alio capͣite herotẽ ẜuũ meũ ꝗ⁊ pupi¬
llus uocatur libni eẽ uolo si uxorii
mee p̃laceat. cũ. itaꝙ seia uxor lu¬
tu ticui abstinuit. ut abhrditate ea
tẽ ĩ sbstitucõne portio eiꝰ adticiam
filiam ꝑuen̾it quero an hroti ꝙ ⁊ pu

Expanded text:
uxorem suam, item Titiam filiam communem aequis portionibus scripsit heredes. item alio capite: 'Erotem seruum meum, qui et Psyllus uocatur, liberum esse uolo, si uxori meae placeat'. cum itaque Seia uxor Lucii Titii abstinuerit ab eadem hereditate et ex substitutione portio eius ad Titiam filiam peruenerit, quaero
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tres sempnius eliquiss eoꝵ¬
ꝙ aliquis scipulatoris flusset
nũc mortuus duob qui alt̾ui
reliquus ẜuus stipłatoris ¶Qe
hoiem cebebat stichũ cui lib̾tas
excausa fideiomissi pr̃anda esti
soluit nõ uitetur lib̾ratus. silĩꝙ

Expanded text:
tres Sempronius reliquisset, eorumque aliquem stipulatoris fuisse: num mortuis duobus, qui alterius reliquus servus stipulatoris. Qui hominem debebat, Stichum, cui libertas ex causa fideicommissi praestanda est, solvit: non videtur liberatus: nam
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. int̾cesẜ̾it stipuło. et finge prii¬
usquam facultates erus nanci¬
st̾ctur fur uł promissor decessis
se ẜuũ nõ pot̾ĩt rõm quam supͣ¬
lisse eũ pp̃ absenciã intelligi pt¬
¶ Mͣtichum aut pamphilum
stipulatus sum cũ ẽet meus p¬
philo hoĩe ꝯstitisse. nec obligõ
nec solutio set ei qui hominez

Expanded text:
et, intercesserit stipulatio et finge prius quam facultatem eius nancisceretur fur uel promissor, decessisse seruum, non poterit rationi, quam suplisse eum propter absentiam intellegi potest.Stichum aut Pamphilum stipulatus sum, cum esset meus Pphilo homine constitisse nec obligatio nec solutio. sed ei, qui hominem
Abbreviated transcription (Latin):
inquid si curatore ħt̃. ⁊ furioso dare
uissus sit an curatori dando lib̾e̾t᷑.¬
⁊ finge̾ alitui fund̾ legatũ si dedis¬
set pupillo furiosoue ⁊ sciend̾ est ĩ
om̃ib istis casib tutori quid̃ uel
curatori utilit̾ deferri. Ip̃i aut̃ id
furioso uł pupillo nõ recte ꝑsolui.
ne dacio ex illoꝵ in betillitate per
ctus alienus est. uł qui erat pigno¬
ri ticio ob̾ligatus noxe dedisti pot¬
eritis cui ꝯdempnatus es tetum
agere iudicati. net expectabimur
ut creditoriuncat s siususfructꝰ¬

Expanded text:
inquis, si curatorem habeat et si furioso dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupillo furiosoue. et sciendum est in omnibus istis casibus tutori quidem uel curatori utiliter dependi, ipsis autem, id est furioso uel pupillo, non recte persolui, ne datio ex illorum inbecillitate perctus alienus est uel qui erat pignori Titio obligatus, noxae dedisti, poterit is, cui condemnatus es, tecum agere iudicati, nec exspectabimus, ut creditor euincat. sed si usus fruct
Abbreviated transcription (Latin):
lutõne homũs cessasse na u̾m ẽ
eũ qui int̾pellatus dare noluit
offe̾ntem postea pitulo lib̾rari.¬
S quid si ignorante debitore ab
alio creditor eũ stipulatus est.
hic qͣuoꝙ exitimadus est picu¬
lo debitor lib̾ratus quẽad mod̾
si quoł noiẽ eius ẜuũ offe̾nte
stipulator accipe noluiss ¶ Itͣe
rensũ est siquis eũ surreptus si¬
eẽt. quicꝙ furẽ dare face̾ opor¬
tet nam ⁊ fur ꝯditõne lib̾rab̾¬

Expanded text:
lutione hominis cessasse: nam uerum est lutione hominis cessasse: nam uerum est eum, qui interpellatus dare noluit, offerentem postea periculo liberari.Sed quid si ignorante debitore ab alio creditor eum stipulatus est? hic quoque existimandus est periculo debitor liberatus, quemadmodum si quolibet nomine eius seruum offerente stipulator accipere noluisset.Idem responsum est, si quis, cum subreptus sifuerit quidquid furem dare facere oportet: nam et fur condictione libera