comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&udse ad duci : Quib &dixit : Ortor uos : ut ui¬
deorum nr̃o rum in uriis tempe rintes. ud im¬
molundum eis deuoti studeatis insistere: utex
nonde simulacris mutis. & uanis. quio culos ha¬
bent siue lumine. Addͤaures siue auditu. nures
siue odoratu. Os siue sermone. manus sine
tattu. pedes sine gressu. &uentr̃ẽ ubsq in¬
teriorib ꝓbantur habere. & sine flatuesse nos¬
cuntur : Indig natus astusius comes. uis sit eũ
tam dui plum̃batis tundi: quã du sp̃s ex alic¬
r& : Quo a motouis sit sibi adsture ꝓtasium eui¬
& dixt Miser uel tu uiuere stude & nobilio¬
tamitus fierisicut & frater tu us. Cui ꝓtusus
res pondens. ait Quis est miser ego quite
nontimeo antu qui me timere ꝓburis s¬
tasius comes dexit : Egote quo modo timeo ꝓtu¬
sius res pondit : In eo quote times lediame : sinon
sccrificauero: sieiũ non timetes telediame : me ad
sucrificium ñ conpelleres  Ego aut̃ ũtimens con¬
tẽpnominastuas : & om̃a ido latuia ster coru

Expanded text:
ad se adduci. Quibus dixit: Hortor vos ut deorum nostrorum injurias temperantes, ad immolandum eis devoti studeatis insistere; ut exnon de simulacris immundis et vanis, quae oculos habent sine lumine, aures sine auditu, nares sine odoratu, os sine sermone, manus sine tactu, pedes sine gressu, et ventrem absque interioribus probantur habere, et sine flatu esse noscuntur. Indignatus comes Astasius jussit eum tamdiu plumbatis tundi, quamdiu exhalssit sibi astare Protasium, cui dixit: Miser, vel tu vivere stude, et noli βιωθάνατος fieri, sicut et frater tuus. Cui Protasius respondens, ait: Quis est miser, ego qui non timeo, an tu qui me timere probaris? Comes dixit: Ego te, quomodo timeo? Protasius respondit: In eo quod te times laedi, si non sacrificavero; si enim non timeres te laedi a me, me ad sacrificium non compelleres. Ego autem te non timens contemno minas tuas, et omnia idola tua, qu
Abbreviated transcription (Latin):
runt : Ipsise inuno cenaculo conduserunt : Per
decem an nos lectioni. & oranoniuucantes
hoc or diue : in unno conuer stanis suȩ un deci¬
mo adpulma mar tyrii ꝑuene runt: Super¬
ue pente comite ustitio qui proficis ee¬
batur adbellum : quod amarcomannis fue¬
rat exitatũ. occur runt cultores templorum

Expanded text:
runt: ipsique se in uno coenaculo concluserunt, et per decem annos lectioni et orationi vacantes, hoc ordine in anno conversionis suae undecimo ad palmam martyrii pervenerunt. 14. Superveniente comite Astasio, qui proficiscebatur ad bellum, quod a Marcomanis fuerat excitatum, occurrerunt ei templorum
Abbreviated transcription (Latin):
dreus respondit: Omupotemidõ quiunuis & uerus ẽ. ego
omuidie sacrifico: Nonturis fumũ nect aurorũ mugien¬
tium carnes. nec hyrcorũ sangiunẽ. sed inmuculatũ agnũ.
cotidie in alturecrucis sacrifico: cuiuis carnes. posteu
quũ omis populus credentium munducauerit. &eius sun¬
gunẽ biberit. ugnus quisa crificatus ẽ integer ꝑseuerit
& uiuus: &cũ uere s acrificatus sit . & uere carnes eius mun¬
ducatȩ sint apopulo & uere sungius eius sit bibitus. tumen
ut dixi. integer ꝑman&. &imaculatus &uiuus: Egeus dix̃:¬

Expanded text:
retur, ait: « Omnipotenti Deo qui unus et verus est, ego omni die sacrifico, non thuris fumum, nec taurorum mugientium carnes, nec hircorum sanguinem, sed immaculatum sanguinem quotidie in altari crucis sacrifico; cujus carnem postea quam omnis populus credentium manducaverit, et ejus sanguinem biberit, Agnus, qui sacrificatus est, integer perseverat et vivus. » Et cum vere sacrificatus sit, et vere carnes ejus manducatae sint a populo, et vere sanguis ejus sit bibitus, tamen, ut dixi, integer permanet, et immaculatus et vivus. I
Abbreviated transcription (Latin):
his miraculis tanta ista potentia sequer&ur : Ncc̃ si car¬
nis in&eruum resurrectio. uel non ꝑ̃uenit inxp̃o.
uel ponuenturaerit sicut prenuntiatur a xp̃o. uel
sicut prȩnuntiata est a proph&is a quibus prenuntia¬
tus est xp̃s. cur. & mortui tanta possunt. qui preea
fide qu hȩc resurrectio predicatur occisi sunt: Si ue
epimds̃ ipse ꝑ ipsum. miromodo quores tẽporales opera¬
tur &eruus siue ꝑsuos ministros ista faciat . & eadem
ipsu que ꝑmi pistros facit siue quedẽc faciat &ic̃ ꝑ mar¬
tyrũ sp̃s. sicut ꝑ homines adhuc in corpore constitutos.
si ue om̃a ista ꝑ angelos. quib: in uisibiliter. in corpora¬
liter immutabiliter imperat oper&ur. ut quȩ ꝑmas¬
tyres fieridicuntur. eis orantibus tantũ & mirantib
non &icc̃ operantib fiant. si uealia istis. alia illis
modis quinullo modo comprehendi a mortalibus
possunt: Ei tamen at testantur hȩc fidei. inqua car¬

Expanded text:
his miraculis tanta ista potentia sequeretur. Nam si carhis miraculis tanta ista potentia sequeretur. Nam si carnis in aeternum resurrectio uel non praeuenit in Christo uel non uentura est, sicut praenuntiatur a Christo uel sicut praenuntiata est a prophetis, a quibus praenuntiatus est Christus: quur et mortui tanta possunt, qui pro ea fide, qua haec resurrectio praedicatur, occisi sunt? Siue enim Deus ipse per se ipsum miro modo, quo res temporales operatur aeternus, siue per suos ministros ista faciat; et eadem ipsa, quae per ministros facit, siue quaedam faciat etiam per martyrum spiritus, sicut per homines adhuc in corpore constitutos, siue omnia ista per angelos, quibus inuisibiliter, incorporaliter, inmutabiliter imperat, operetur, ut, quae per martyres fieri dicuntur, eis orantibus tantum et inpetrantibus, non etiam operantibus fiant; siue alia istis, alia illis modis, qui nullo modo conprehendi a mortalibus possunt: ei tamen adtestantur haec fidei, in qua car
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ubi paulo aute steterat trememens: Ex ultabant
eam si milem fr̃i. cui doluerant remansisse dissimilẽ:
Et nondum fuscs precessuas proilla. iã tam̃ preuiã
uoluntatẽ. tĩc cito exauditam esse cernebant: Ex ulta¬
bant i dĩ laudem. uoces sine uerbis: tanto sonitu quan¬
tũ prȩ aures ferre uix possent: Quid erat iu cordibus
exultantium nusi fi des xp̃i. ꝓ quo stephaiu sanguis effu¬
sus est: cui uisi huic fidei attestantur ista miracula.
inqua prȩdicatur xp̃s resurrexisse in carne . &ince¬
lũ ascendisse cũ carne: Quia &ipsi martyres. huius
fidei martyres. id est huuisfidei testes fuerunt: hu ic
fidei testimonium perhibentes. mundum iimicissimũ
&crudelissimum pertulerunt. eumq non repugnando
sed moriendo uicerunt : Pro ista fidemortu i sunt. qui
hȩc ad ũo imp& rare possunt. propter cuuis nomen occisi
sunt . pro hac fide precessit eorũ mira patientia ut in

Expanded text:
locum. ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant locum. ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, iam tamen praeuiam uoluntatem tam cito exauditam esse cernebant. Exsultabant in Dei laudem uoce sine uerbis, tanto sonitu, quantum nostrae aures ferre uix possent. Quid erat in cordibus exsultantium nisi fides Christi, pro qua Stephani sanguis effuunt. Cui, nisi huic fidei adtestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne et in caelum adscendisse cum carne? quia et ipsi martyres huius fidei martyres. id est huius fidei testes, fuerunt; huic fidei testimonium perhibentes mundum inimicissimum et crudelissimum pel\'tulerunt, eumque non repugnando, sed moriendo uicerunt; pro ista fide mortui sunt, qui haec a Domino inpetrare possunt, propter cuius nomen occisi sunt; pro hac fide praecessit eorum mira patientia, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ess&. ieuis sorore ceruebant: Gidebant epũ qiđ in illo
gratulandũ quid ꝓilla ess& orandũ : Iuter hȩc recitato
eorũ libello. deconspectu populi eos abire precepi: Et deto¬
ta ipsa causa. aliquanto diligentius cȩperã disputare : cum
ecceme disputante uoces aliȩ demomoria martyris. noue
garatulationis audiuntur : conuersi sunt eo qui me audie¬
bant cȩperuntq: concurrere : Illa eñ ubi degra dibus
descendit in quib: stetit ad scm̃ martyrẽ orare ꝑrexerat :
Que mox ut cancellos attigit. conlapsa similiter uelut in
somuũ sana surrex̃ : Dũ ergo requirerem . quid factũ
fuerit undeille strepitus l&us extiterit . ingressis̃ um
illa inbasilicã in qua eramus. ad ducentes etc̃sanam
de martyris loco : Tũ uero tantus ab utroq: sexu ad mira¬
tionis clamor ex ortus est. ut uox continu ata cũ lacri¬
mis. ñ uideretur posse finiri Per ducta est ad eum

Expanded text:
esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis audiuntur. Conuersi sunt eo, qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim, ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat; quae mox ut cancellos adtigit, conlapsa similiter uelut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut uox continuata cum lacrimis non uideretur posse finiri. Perducta est ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
salutaui populũ : Etrursus eadẽ feruentiore uoce cla¬
mabant : Facto tandem silentio. scripturarũ diuina¬
rũ sunt lecta sollemnia : Ibi aut̃ uentũ est ad mei ser¬
monis locũ. dixi pauca ꝓtẽpore. & ꝓillius iucundita¬
te leitiȩ: Magis epũ eos inopere diuino. quandũ dĩ
eloquentiã ñ audire sed considerare ꝑmisi : Nobiscũ
homo prandit : Et diligenter nobis omnẽ suȩ frateriu¬
tatis acmater ne calamitatis indicauit histori cm
Sequenti itaq: die post sermonẽ redditũ. parratio¬
nis eius libellũ in crastinũ populo recitandũ ꝓmisi:
Qđ cũ exdominico paschȩ diȩ tertio fier& in gradib:
exedrȩ iuquade superiore loquebar loco. fecistare
ambos fr̃s. cũ eorũ leger&ur libellus: Intuebatur
populus uni uersus. sexus utriusq: unũ stantẽ sine difor¬
mi motu. alterã menbris omnib: contrementẽ : Etqui
ipsũ ũ uiderant qiđ ineo diuinȩ misericor diȩ factũ

Expanded text:
Salutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce claSalutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce clamabant. Facto tandem silentio scripturarum diuinarum sunt lecta sollemnia. Ubi autem uentum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius iucunditate laetitiae. Magis enim eos in opere diuino quandam Dei eloquentiam non audire, sed considerare permisi. Nobiscum homo prandit et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum
Abbreviated transcription (Latin):
nis orans tener& repente ꝓstratus ẽ &dormi enti
similli mus iacutt: Ntam en tremens. sicut &iã ꝑ
somnũ solebant : Stupentib: qui aderant. atq: aliis pa¬
uentib: aliis dolentib: cũ eũ quidã uellent erigere.
ñ pulli ꝓ hibuerunt. & potius exitũ expectandũ esse
dixerunt: Et ec cesurrexit : Et ũtremebat . qm̃ sapa¬
tus erat & stabat incolumis. intuens intuentes : Quis
ergo seten it ad laidib dĩ clamantiũ gratulantiũq:
uocib: ecđa usq: quaq: cõpl&a ẽ : Inde adme curritur.
ubi sed ebã ic̃ ꝓcessurus : Inruit alter quisq: post alterum:
om̃is posterior quasi nouũ quod alius prior dixerat nun¬
tiantes : Meq: gaudente & apud me dõ graticas agente :¬
ingreditur &ic̃ ipse cũ plurib : Incliuatur ad gerula mea :
Erigitur ad osculũ meum: Procedimus ad populũ. plena
erat ec đa ꝑ sonabat uocb gaudiorum Dõ gratias.
dõ laudes : Nemine tacente hinc atq: inde clamantiũ.

Expanded text:
nis orans teneret, repente prostratus est et dormienti nis orans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnum solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uellent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque uocibus ecclesia usquequaque conpleta est. Inde ad me curritur, ubi sedebam iam processurus; inruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntiantes; meque gaudente et aput me Deo gratias agente ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat uocibus gaudiorum: Deo gratias, Deo laudes ! nemine tacente hinc adque inde clamantium.
Abbreviated transcription (Latin):
in iuriã sibi ab eis factã a cerbissime tulit. talipoena sunt
diiuinitus coerciti. ut horribiliter quaterentur om̃s tre¬
more menbrorũ : inqua fedissima specie. oculos suo¬
rũ cuiũ ñferentes. qua qua uersũ cuiq: ire uisum
est. toto poeue uagabantur orbe romono: Ex his &iã
ad uos uenerunt duo: frater & soror : paulus & palla¬
dicc: Multis aliis locis. miseria diffamante iã cogni¬
ti: Venerunt aut̃ ante pas cha ferme dies quindecim:
Ecđam quotidie &ine a memoricõ gloriosissimi
stephani frequentabant: orantes ut sibi amplicere¬
tur ds̃. & salutẽ pristinã redder& : Et illic & quec¬
cũq: ibaent. conuertebant inse ciuitatis aspectũ
Non pulli qui eos alibi uiderant. causcc̃q tremoris
eorũ nouerant. aliis ut quis quis poterat indi ca¬
bant : Veuit & pascha: Atq: ipso die dominico
mane cũ ic frequens populus presens ess&. & lo¬
cis scĩ cancellos ubi martyriũ erat. idem iuue¬

Expanded text:
iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam cottidie et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et illic et quacumque ibant conuertebant in se ciuitatis adspectum. Nonnulli. qui eos alibi uiderant causamque tremoris eorum nouerant, aliis. ut cuique poterant, indicabant. Venit et Pascha, adque ipso die dominico mane, cum iam frequens populus praesens esset et loci sancti cancellos, ubi martyrium erat, idem iuue
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ in notes cunt neq ut ñ excidant animo. quasi glarea me¬
moriȩ. crebralectione tunduntur : Nã & ubi diligentia ẽ quȩ
nunc apud nos eẽ coepit. ut libelli eorũ quibeneficia ꝑcipi¬
unt recitent᷑ iupopulo. semel hoc audi unt qui ad sunt. plu¬
resq ñ ad sunt : It nec illi qui affuerunt. post aliquot dies qđ au¬
dierunt m̃te r&i neant . &uix quisq: reperiatur illorũ. quieiquẽ
ũ affuisse cognouerit. indic& qđ audiuit : Qnũ ẽ apud uos fac¬
tũ. ñ mauis quã illa quȩ dixi: Sed tã clarũ atq inlustre
miraculũ ut nullũ arbitror esse ipponiensiũ qui hoc ñiu
derit ueldi dicerit. nullũ qui obliuisci ullaratione potue¬
rit: Decem quid ãc fsatres. quorũ septẽ sunt mares. tresfȩ¬
minȩ decȩ sarea cappadociȩ. suorũ ciuiũ ñ ignobiles.
maledicto matris. recenti patris eorũ obitu destitute . quȩ

Expanded text:
liter innotescunt neque, ut non excidant animo, quasi glarea meliter innotescunt neque, ut non excidant animo, quasi glarea memoriae, crebra lectione tunduntur. Nam et ubi diligentia est, quae nunc aput nos esse coepit, ut libelli eorum, qui beneficia percipiunt, recitentur in populo, semel hoc audiunt qui adsunt pluresque non adsunt, ut nec illi, qui adfuerunt, post aliquot dies quod audierunt mente retineant et uix quisque reperiatur illorum, qui ei, quem non adfuisse cognouerit, indicet quod audiuit. Unum est aput nos factum, non maius quam illa quae dixi, sed tam clarum adque inlustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponiensium, qui hoc non uel uiderit uel didicerit, nullum qui obliuisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum ciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
se accepisse presũpsit : Atq: illud iuinculũ soluens simulcũ eo¬
te gramatris uirginalia enixũ & ad discipulos ostiis clausis
ingressũ fuis se ñ credunt: Sed hoc certe querant : Etsi uerũ
in uenerint illa credant : clarissima femina ẽ. nobilites
uata. nobilit̃ nupta: carthagiu habitat : Ampla ciuitas.
ãpla ꝑsona . rẽ querentes latere p̃s init : M. as tyrcerte ip¬
se. quoim p&rante illa sanataẽ. infiliũ ꝑmanentis uirgiius
credidit : Ineũ qui ostus clausis ad disupulos in gressus ẽ cre¬
didit: postremo ꝓpt̃ qđ om̃a istadicunt᷑ a nobis. qeũ quias¬
cendit incȩlũ . cũ carne in quare s urrexit credidit: Et ideo ꝑ
eũ tanta fiunt . quia ꝓ ista fide aumã posuit suã : Funt er¬
go &iã nunc multamiracula. eodem dõ fauente ꝑ quos uult
& quẽ ad modũ uult qui & illa que legimus fecit: Sed ista nec simi¬

Expanded text:
se accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eose accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eoum per integra matris uirginalia enixum et ad discipulos ostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant et, si uerum inuenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, ampla persona rem quaerentes latere non sinit. Martyr certe ipse, quo inpetrante illa sanata est, in filium permanentis uirginis credidit: in eum, qui ostiis clausis ad discipulos ingressus est, credidit; postremo. propter quod omnia ista dicuntur a nobis, in eum, qui adscendit in caelum cum carne, in qua resurrexerat, credidit; et ideo per eum tanta fiunt, quia pro ista fide animam posuit. Fiunt ergo etiam nunc multa miracula eodem Deo faciente per quos uult et quem ad modum uult, qui et illa quae legimus fecit: sed ista nec simi
Abbreviated transcription (Latin):
qui recitar& iu populo & oboedientissime paruit : In quo po¬
suit dic̃o qđ hic r&icere ũ possũ. quãc uis ad ea que hocopus
urguent festipaore compellar IA quodã iudȩo dixit sibi fuis¬
se ꝑsua sũ. ut apulũ capellatio uinculo inserer&. quo sub
omui ueste ad puda corporis cinger&ur : Qui anulus. ha¬
ber& sub gemma lapidem in renib: inuentũ bouis : hoc al¬
ligata quacsi remedio ad scĩ martyris limina ueni ebat: Sed
ꝓfecta a carthagine cũ in confinio fluminus bagradȩ ip
sua possessione mansiss& surgens ut iter ꝑ ager&. ante pe¬
dessuos illũ iacentẽ apulũ uidit . & capellaciã ronãc quaf ue¬
rat alligatus mirata tẽ ptauit : Qũã cũ omni nosuis nodisfir¬
missimis sicut erat cõperiss& ad strictã crepuisse atq: exiluis¬
se apulũ suspicata ẽ : Qui &iã ipse cũ inte gerrimus fuiss&
inuentus. futurȩ salutis quodam modo pignus decanto miraculo

Expanded text:
qui recitaretur in populo; et obedientissime paruit. In quo poqui recitaretur in populo; et obedientissime paruit. In quo posuit etiam quod hic reticere non possum, quamvis ad ea quae hoc opus urgent festinare compellar. A quodam Judaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut annulum capillatio vinculo insereret, quo sub omni veste ad nuda corporis cingerberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est aut̃ biennuũ. ex quo apud ipponẽ regiũ coepit
eẽ sista memoria : Et multis qđ nobis certissimũ est
ñdatis libellis. dehis quȩ mirabilit̃ facta sunt. illupsi
qui datisunt ad septu aginta ferme numerũ ꝑuene¬
rant quando ista conscripsi : chalamȩ uero. ubi & ipsa
memoria prius eẽ coepit. & crebrius dant᷑ in cõpa¬
rabili multitudine superant : Vzali&iã que colonia
uticȩ uiciuaẽ. multa p̃clara ꝑ eundem martyrẽ fac¬
ta cognouimus : cuuis ibi memoria. longe prius quã
apud nos. ab ep̃o euodio constuta ẽ : Sed libellorũ dan¬
dorũ ibi consu&udo non est : Velpotius ũ fuit : Nc̃ fortasse. nunc
esse iã co epit : cũ enũ nuꝑ illic essemus p&rouiã clurissimã
femiuũ quȩ ibi mirabiliter exmagno atq: diuturnoin quo
medicorũ ad uitoria cuncta defecerant languore sanata
ẽ ortatisumus uolente s upra dicto loi ep̃o. ut libellũ dar&

Expanded text:
ndum est autem biennium, ex quo aput Hipponem Regium coepit ndum est autem biennium, ex quo aput Hipponem Regium coepit esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum est, non datis libellis de his, quae mirabiliter facta sunt, illi ipsi qui dati sunt ad septuaginta ferme numerum peruenerant, quando ista conscripsi. Calamae uero, ubi et ipsa memoria prius esse coepit et crebrius dantur, inconparabili multitudine superant. Uzali etiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellorum dandorum ibi consuetudo non est uel potius non fuit; nam fortasse nunc esse iam coepit. Cum enim nuper illic essemus, Petroniam, clarissimam feminam. quae ibi miramedicorum adjutoria cuncta defecerant, languore sanata est. Quam hortati sumus volente supradicto loci episcopo ut libellum daret
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã martyris que in sub urbano euis ẽ. egritudi¬
ue ex aminatũ posuit infantulũ filiũ : Et post orationẽ
quam multis cũs lacrimis ibi fudit. uiuentẽ leuauit: Qiđ
faciã : Orgu& huus operis implendi ꝓmissio. ut p̃hic pos¬
sim om̃a cõmemorare quescio : Et ꝓculdubio pleriq: pr̃oꝵ
cũ hȩclegent : Dolebunt me p̃termisse tã multa. quȩ utiq:
mecũ sciuntt : Quostã nunc ut ignos cant rogo: Et cogitent
quã plixi laboris sit facere . qđ mehic ñ facere. suscepti ope¬
scribere. quȩ ꝑ hunc martyrẽ idẽ gloriosissimũ stepha¬
nũ facta sunt in colonia calam̃ si &iunr̃a. plurimi con¬
ficiendis libri: Nec tam̃ om̃a colligi poterunt: Sed tan¬
tũ dequib: libellidatisunt. qui recitarent᷑ in populis :
Id nãq fieri uolumus cũuideremus antiquis similia
diuinarũ signa uirtũ tũ. &ic̃õnr̃is tẽporib frequen¬
tari &ea nondebere multorũ notitiȩ deperire IN.¬

Expanded text:
memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudimemoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit. Quid faciam? Urget huius operis inplenda promissio, ut non hic possim omnia commemorare quae scio; et procul dubio plerique nostrorum, cum haec legent, dolebunt me praetermisisse tam multa, quae utique mecum sciunt. Quos iam nunc, ut ignoscant, rogo, et cogitent quam prolixi laboris sit facere. quod me hic non facere suscepti opescribere, quae per hunc martyrem, id est gloriosissimum Stephanum, facta sunt in colonia Calamensi et in nostra, plurimi conficiendi sunt libri, nec tamen omnia colligi poterunt, sed tantum de quibus libelli dati sunt, qui recitarentur in populis. Id namque fieri uoluimus, cum uideremus antiquis similia diuinarum signa uii-tutum etiam nostris temporibus frequentari et ea non debere multorum notitiae deperire. No
Abbreviated transcription (Latin):
parentes : Etrecepto spũ saluatt᷑a ẽ : Apud ipponẽ passus qui¬
dãc syrus ad memoriã eiusdem martyris orabat ꝓegrotan¬
te & periditante filia. eoq: secũ uestẽ eus attulerat:
cũ ecce pueri dedomo cu currerunt. quiei mortuam
nunti arent: Sed cũ orante illo ab amicis cuis exciperen¬
tur . ꝓhibuerunt eos illidicere. ne ꝑ pub licũ planger&:
Quicũ domũ rediss& . iã suorũ heuilatib: ꝑsonantẽ &ues¬
tẽ filiȩ quãc ferebat suꝑ eã ꝓieciss&. redditaẽ uitȩ Rur¬
sus ibidem apud nos hirenei cuius dã collectarii filius
egritudine extinctus ẽ : cũq: corpus iacer& ex anime.
atq aliis lugentib & lam̃ tantib ex equiȩ pasarent᷑. ami¬
corũ eius quidã int̃ aliorũ consolantiũ uerba suggessit.
ut eiusdem martyris oleo corpus ꝑunguer&us : Factũ est.¬
& reuixit : Itẽq: apud nos uir tribunicius eleusinus. suꝑ

Expanded text:
parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quiparentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quasus ibidem apud nos Irenaei, cujusdam collectarii filius, aegritudine exstinctus est. Cumque corpus jaceret exanime, atque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir tribunicius Eleusinus super
Abbreviated transcription (Latin):
ultima fu isse nescr&: hȩc huic quoq ultima fuerunt :
nã ñ multo postea quãc ipse defunctus ẽ. sanatis illic ꝑ
eundem martyrẽ &iã podagri : Duo ciues. peregrinus unus
Sed uues omnimodo: Peregrinus aut̃ ꝑ reuelationẽ qiđ ad¬
hiber& quando doler& audiuit : Et cũ hoc fecerit . dolor con¬
tinuo conquies cit : Aud urur nom̃ ẽ fundi: Ibi ec đa
&iuea memoria martyris stephani: puerũ quendã
paruulũ cũ inarea luder&. exorbitantes boues qui uebicu¬
lũ trahebant. rota obtriuer̃. & confestim palpitauit ex¬
pirans: hunc mat̃ abreptũ. ad eandem memoriã posuit :
Et ũ solũ reuixit. uerũ &iã iplesus apparuit ¶Sũ moni¬
alis quȩdã inuicina possessione que cas paliana dicitur
cũ egritudine laborar& ac desperar& ad eandem memo¬
riã tuuica euis allata ẽ : Quȩ ante quã reuo car&. illa
de functa est: hac tam̃ tunuica. operuerunt cadauer eius

Expanded text:
ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius
Abbreviated transcription (Latin):
opitulatione memoratỹ martyris. cũ deme moria eius re¬
portatuess& & suꝑ iacȩntis corpus missa. ipsius presbyteri
tuuica. suscitatus ẽ fuit ibi uis inor dinesuo primarius.
nomine marti alis. euoiã grauis & multũ aborrens areli¬
gione xp̃iana : habebatsane fidelẽ filic̃ & geuerũ eo¬
dem apno baptizatũ : Quicũ eũ egrotantẽ multis & mag¬
nis lacrimis rogarent ut fier& xp̃i anus ꝓrsus abnuit.
eosq: absq turbi dac indignatione sub mouit: Qi sũ est
fl&u & sinceriter ardente pi&atis ad fectu : Deuide
abscedens. aliquid de alturi florũ qđ oc currit. tulit: Eiq
cũ iãc nox ess& ad caput posuit : Tunc dormitũ est: Et ec¬
ce aute diluculũ clamat ut ad epm̃ curre r&ur : Quime¬
cũ forte tunc erat apud ipponẽ : cũ ergo eũ audiss& absentẽ.
uenire pres byteros postulauit : Venerunt : credere sed ix̃ :
Ad mirantib: atq gaudentib: om̃ib: baptizatus ẽ: hoc quã¬
uerba beatissimi stephapi. quando lapidatus ẽ auidȩis.

Expanded text:
opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. Hoc, quamuerba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Iudaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
uule rimaximi ꝓ consule: &gulerius maximus
ꝓconsule dixit : Tudo ctoremte. sucrilege mentis.
hominib prebuisti Cyprianus ep̃s dixit: Ego:
Galerius. maximus. ꝓ consule dixit. Iusse runt
te scũs simi principes cerioniari: Eypriunus.
ep̃s dixit : N fucio: Galerius maximus ꝓconsul¬

Expanded text:
set, Galerius Maximus proconsul dixit: Tu papam te sacrilegae mentis hominibus praebuisti? Cyprianus episcopus respondit: Ego. Galerius Maximus proconsul dixit: Jusserunt te sacratissimi imperatores caerimoniari. Cyprianus episcopus dixit: Non facio. Galerius Maximus
Abbreviated transcription (Latin):
rios tibi conspiritionis homines aggregisti &
ini micum te diis romanis & sueris religionib
constituisti: Nec te pu & scĩs simi principes. uide¬
riani& gullienus nobilis simi ad sectum cȩ¬
rimoniurum suarum reuotare potuerunt.¬
& ideo cumsis ne quissimis xp̃ianis auctor & sig¬
nifer dep̃hensus eris ipse documentum his quos
Thascium cyprianum gladio anim adueraplac&
Cyprianus. ep̃s dixit : Dõ gritias: Post eius senten¬
que se expoliauit & diaconib traditu iplineu
st&it & cȩpit spicalatorẽ sustinere. &cumue¬
manuales ligure sibi nonposs& luliunus plbt¬

Expanded text:
riae tibi conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris legibus constituisti, nec te pii et sacratissimi principes Valerianus nobilissimus Caesar ad sectam caeremoniarum suarum reuocare potuerunt. et ideo cum sis nequissimorum criminum auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento his quos Thascium Cyprianum gladio animaduerti placet. Cyprianus episcopus dixit: Deo «gratias.. Post hanc uero sentenexspoliasset et diaconibus tradidisset, in linea stetit et coepit spiculatorem sustinere. cum uemanuales ligare sibi non potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
Preceptumest ium ne in aliquib: locis concilia fuci unł
dut cymite ria in grediuntur : Siquis ituque hoc
tum scdubre prȩceptum noninpleuerit. cupite
& cum cyprianus sc̃s martyr electus uđo. aciuitũ
sius munebat & quotidie sperubat ue niriudse
sicut ostensum illi fue rat. Venerunt principes¬
duo unus officialis, gulerimaximi ꝓconsulis
qui custo paterno suc cesse rat ulius se questru¬

Expanded text:
Praeceperunt etiam, ne in aliquibus locis conciliabula fiant, nec coemeteria ingrediantur. Si quis itaque hoc tam salubre praeceptum non observaverit, capite m Cyprianus sanctus martyr electus a Deo de civitsuis manebat: et inde quotidie sperabat veniri ad se, sicut ostensum illi erat. CAPUT duo, unus strator officii Galerii Maximi proconsulis, qui Aspasio Paterno successerat; et alius equistra
Abbreviated transcription (Latin):
sucratis simi imperitores uuleriunus &
Igullienus. lit terus ud me dure dignatis:
Quib: prȩceperunt qui non romunas religiones
colunt debere eos romanas cȩrimonias. recog¬
noscere Ex quisuu de nomin&uo quid mihires pondes :
ulios deos noui nisiunum & ue rum dm̃ qui con¬
ipsorum imperatorum: Paternus ꝓ consule dixit :
ris mihi scribere dignatisunt Volo ergo scire
exte. qui sunt prȩs biteri. qui in hac ciuita te
Ituq deferri̧ ame non possunt: Inciuitatib sius
se ultro offerut. & tuȩ quoq censure hoc dis¬
pliceat : nec offerre seipsipos sunt. sed ate ex¬
qui siti inuenientur. Paternus ꝓ consule dixit.¬

Expanded text:
sacratissimi imperatores Yalerianus et Gallienus litteras ad me dare dignati sunt, quibus praeceperunt eos qui Romanam religionem non colunt, debere Romanas caeremonias recognoscere. exquisiui ergo de nomine tuo, quid mihi respondes? Ccopus. nullos alios deos noui, nisi unum et uerum Deum, qui o incolumitate ipsorum imperatorum. Patemus proconsul dixit: iris mihi scribere dignati sunt. uolo ergo scire ex te, qui sint presbyteri qui in hac ciuitate detegi et deferri a me non possunt. in ciuitatibus se ultro offerat et tuae quoque censurae hoc displiceat, nec offerre se ipsi possunt, sed a te exquisiti inuenientur. Paternus proconsul dixit
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines meȩ & ui uenes mei cecider̃ ingludio : Inter¬
fecis ti iudie furoris tui : ꝑcus sisti nec misertus es
NIU Vocastiquasiad diem sollẽ nẽ quite rrẽrent
me decirciutu : & ponfuit indie furoris dñi qui effũ¬
ger& & relinquer&ur : Quos educaui &enutriui :
inimicus meus consup̃ sit eosi¬

Expanded text:
uvenes mei ceciderunt in gladio: interfecisti in die furoris tui: percussisti, nec misertus es.  Thau.  Vocasti quasi ad diem solemnem, qui terrerent me de circuitu, et non fuit in die furoris Domini qui effugeret, et relinqueretur, quos educavi, et enutrivi, inimicus meus consumpsit eos
Abbreviated transcription (Latin):
horu : fit terre motus uehe me nossimus & cum
nimia e& cęlisere nitas. tunte chorus cationes. tun¬
tuq ful guru & tonitrua extte runt. ut pars
maxima in sani populp ex pirur&  Vn de factum
est. ut nullus pȩnitus exeo udue nientib udse¬
pulchru scũ rum aliquas molestius excitur&:
Uenientes autẽ parentes beatȩ agnes cũ sucerdo¬

Expanded text:
mentissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae vir
Abbreviated transcription (Latin):
de monẽ de mon autẽ rogubat eiu dicens: Do¬
minu mea dimit te me uolime ium plius omnib
homi nib: rediculum fucere : N enim pos sum posteu
conuenire homies Patrẽ meum superasti & me
unxisti quid udhucuis. dicunt xp̃ianos miseri¬
cordes esse tuaut̃e ferox in me uisues & dumhȩc
&dum du rogur& eam ꝓiecit eum inloco sterco¬
re plenum. Etueniens intra p̃torio fucies eius

Expanded text:
demonem . demon autem arogans ea di| cebat. Domina mea iuliana noli me amplius omnibus| hominibus rediculum facire . nominem iam posso posteam| conuenire ad patrem meum. Superasti me quid aliud| uis dicunt christianos misericordis esse . tu autem ferox in me| uisa es. Et dum talia eum per foro proiecit demonem in loco sterconis et dum uenis| set in praetorio facies eius
Abbreviated transcription (Latin):
& qui re pulsus fuerit cexp̃iano quid pati tur
De mon res pondit. mala & pessima patimur simis si
fuerimus contru uistum ut euertumus illum:
Quosi non potue rimus nonui debimur ub illo a quo
fue rimus in uentede mandit aliis de monib ut

Expanded text:
 qui repulsus est quid patitur . demon dixit . mala| et pessima patitur. Si missi fuerimus contra iustum ut| conuertamus eum et non potuerimus. Non uidimor ab| illo ad quod fuerimus inuenti demandat
Abbreviated transcription (Latin):
caput usq udtilos ꝑfundi & sic eam incendi: quos
facto nihil eum nocuit itẽ uis sit ligumen ꝑ fe¬
moru eius mitti & sic eam in carcerẽ recipi. hoc
circum stantib: meȩ miserere & prȩsta mihi mi¬
tor mentis sicut seruasti dunihelum iula cum
leonum : Theclã de ignẽ. ananiam. aturĩ. & mi¬
sahel decumino sic & me custodi iubre uita tȩ
uitȩ istius & deduc me ipportũ tuum quo mo¬
do dedixisti fugientes exȩgypto filios isrł ꝑmare
ut nonpos sim capti uitatẽ pati. esto mihi prȩ sens
auxiliator & ad uitor intor menta quȩ induc
seruauerunt & fac ipsum p̃fectum participẽ¬
diis turturus habitatorẽ consutum duermib¬

Expanded text:
caput usque ad latus perfundi et sic eam incendi quo| factum nihil eam nocuit. Idem iussit liquamen per femo| ra eius mitti . et sic eam in carcerem recipi. Hoc circum adstantibus miserire| mei . et prista mihi mitrmentis. Sicut seruasti dana| hel in lacum leono . et thaeclam de ignem. Ananiam . | azariam . et misahel . de camino . ita et me custodi in| braeuitate uita  . deduc me in portum tuum . quo| modo deduxisti fugientis ex aegypto filios israhel per. quia non pos| sum captiuitatem pati. Esto mihi domine deus praesens.| Auxiliari in tormentis quae inductseruauit.| Fac ipsum praefectus tartaribus habitatorem . consumptum| uermib
Abbreviated transcription (Latin):
gelli beats siȩ uirginis agnes: Igiur dũ paren¬
tes scẽ agnes. as sidius ꝑ noc titionib uigilarent
udtumulũ eius : uident in me dio noctis silen¬
tio exercitũ uirginũ quȩ om̃s auro textis cyda¬
dib indute. cũ inge ntlumine pre teribant.
Inter quas uident &iam beatis simã agnen
simili ueste fulgentẽ. &ud dex terũ euis ag¬
parentes eius & qui simul erant : quasis tuporẽ
mentis incur runt: Sedbeata agnes: rogut scãs
ur gines parum ꝑ gradũ figere: &stuns pa¬
rentib sius dixit: Vid&e ne me quasimor tuã
lugeats. Sed congaud&e mihi atq congratula

Expanded text:
ginis Agnae. 16. Igitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas etiam vident beatissimam Agnem similiter fulgentem, et ad dexteram ejus Agparentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mi
Abbreviated transcription (Latin):
inter flũ mas intrepi dũ me atte ue nire ꝑ¬
ma tis: Ecceium quod credidi ui deo qđ spera¬
ui iam teneo: qđ cupiui conplector. Teconfite¬
or lubiis tecor de: te totisuis cerib concupis¬
co. Ecce adte uenio uiuũ & ue rũdm̃. qui cũ
regnas & modo & semꝑ & incune ta scła
scłorum. amen : Cũq conpless& oriionem
ita om̃is ignis extinctus ẽ : ut nec tepor qui¬
dẽ uicendisire mane r& Tunc uspisuis urb̵ romȩ.
uicarus populi sediti onẽ nonferens ingut tu¬
re cius gladium mergi prȩcepit. Itq hoc exitu
roseo sui sanguinis rubore ꝑfusam : xp̃s sibi&s¬
ponsam & martyrẽ consecrauit: Parentes uõ
eius pullũ pęnitus tristitiam hubentes. cũ
omni gaudio ubstule runt corpus eius. & po¬
sue runt illud in prȩdiolo suo non longe ubur¬
be inuiu que dicitur numentuna: Ubicum
om̃is turba xp̃inorum concur re r&. iusi¬
dias apagunis ꝑpes sisunt & uidentes popu¬
lum infi delium suꝑse uenientẽ ar matũ om̃s

Expanded text:
trepidam me ad te venire permittis. Ecce jam quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod concupivi, complector. Te confiteor labiis et corde, et totis visceribus concupisco. Ecce ad te venio vivum et verum Deum, qui cum regnas modo et semper infinita saecula saeculorum, amen. 14. Cumque complesset orationem, ita omnis ignis exstinctus est, ut nec tepor quidem incendii remansisset. Tunc Aspasius urbis Romae vicarius, populi seditionem non ferens, in guttur ejus gladium mergi praecepit: atque hoc exitu, roseo sui sanguinis rubore perfusam Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ipfidelitus gentium. confundebatur. & fides do¬
minica l&abatur : Inte reu patrẽ & fr̃s augus¬
tos rogut utbusilicabeatȩ agnes construer&
& sibi Ilic mausuleum collo cari prȩcepit Cu¬
currit autẽ hȩc opinio adom̃s. & quot quot ere¬
credentes adeius tumulum aduenissent : sad¬
uabantur quacumq: fuissent infirmitate
A&enti : Quod fucere xp̃m nullus ambigat usq¬
q inhodiernũ diem ꝑseue rauit aut̃ constun¬
tia augustifilia in iur ginitate: ꝑ quã multȩ
uir gines : & medio cres & uobiles & inlustres.
sucrũ uel amina sus ceperunt: & quia fides mor¬
gines romane. ugnenbeats simam quasi in
corpore munentẽ at tendunt. Eteuis exemplo
agentes uiriliter. integre ꝑseuerant. Creden¬
tes sine dubio quod ꝑ seue᷑ runtes : ꝑ p&uȩ uictoriȩ

Expanded text:
infidelitas gentium confundebatur, et fides Doinfidelitas gentium confundebatur, et fides Dominica laetabatur. 18. Interca patrem et fratres Augustos rogat, ut basilicam beatae Agnae construerent, et sibi illic mansionem collocari praecepit. Cucurrit autem haec opinio ad omnes, et quotquot credentes ad ejus sepulcrum advenissent, salvabantur, quacumque infirmitate detenti essent. Quod facere Christum nullus dubitat usque in hodiernum diem. Perseveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides morgines Romae Agnem beatissimam quasi in corpore manentem aspiciunt, et ejus exemplum agentes viriliter, et integre perseverant, credentes sine
Abbreviated transcription (Latin):
& illisum iuncta incelis quẽ interris postiu.
tota animi intentione dilexi : & his dictis ꝑtrun¬
sut : hȩc uisio publicȩ ab hominib qui uide rant¬
quotidie uulgubatur: Vnde factũ est. ut posta¬
liquantos annos ud constuntim constantini
augusti filiũ. hoc factum ubhis qui ui de runt
parrar&ur : Erat enum ipsu constantia regi¬
nu : uirgo prudentis sima sedita obses sa uul¬
ne rib ut acupite usq ad pedes nulla membro¬
rum pars liberare mansis s& : Accepto autem¬
consilio spe recuperundȩ salutis uenit adtumu¬
lum martyris nocte & lic& paguna : tumen
credulu animi intentione prȩces fideliter¬
ef fundebat: Quoddum fuce r&. repentina
somni suauitate corripitur. & uiđ ꝑ uisum
corpore pateris sunitatẽ: Adhanc uocẽ constuntia
euigilat suna: &sic sana ut pec signũ ineuis
membris alicuius uulneris remapie r& : Reũ¬
sa igitur ud palatium sunis sima: facit gau¬
dium & patri augusto : & fr̃ib sius imperuto¬

Expanded text:
juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta autem spe recuperandae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperato
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium exhibere : Ad hanc uocẽ om̃s huruspi¬
ces & tẽploꝵ pontifices conturbantur & fit ꝑeos
uehementior quã fuerit seditio populaꝵs. atq
om̃s una uoce clamabant: Tolle magũ : tolle
male ficũ quȩ & mentes mutat : & unimos ulie¬
nat : Prȩ fectus aut̃ uidens tanta mirabilia obs¬
apuit. Seduiritus ꝓscriptionẽ si contratẽ plorũ
pontifices agere t. &ag nen contrusuas sen¬
tenus deꝰ fensar& : uicarium ad sȩditionẽ
populiu dicẽ de reliquid: Ipse autẽ tristis abs¬
ces sit. quod eum non potut post resus atutionẽ
osum acue ndi & i me dio eĩ p̃cepit iacturiflũ¬
marui: Quiad cũ fuis s& ippl&ũ: statĩ iuduas
paor tes diuise sunt flã mȩ. &hiic atq illinc se¬
ditiosos populos exurebant. Ipsam autẽ : pȩni¬
tus in nullo contingebat incendium: eo magis hoc
non uir tutib diuinis sed male ficiis reputan¬
tes : dubunt fremitus interse populi: & infini¬
tos damores adcęlũ: Iuncbeata agnes ex pan¬

Expanded text:
auxilium exhibere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: sed veritus proscriptionem, si contra templorum pontifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscessit, quod eam non potuit post resurrectionem osum accendi, et in medium eam praecepit jactari flammarum. Quod cum fuisset impletum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam autem penitus in nullo contingebat incendium. Et magis non hoc virtutibus divinis, sed maleficiis reputantes, dabant fremitus inter se populi, et infinitos clamores ad coelum. 13. Tunc beata Agnes exten
Abbreviated transcription (Latin):
Iȩce go ambrosius seruus xp̃i . dum in uolu¬
m̃inib ubditis in uenis sem scripta : nonsum
pus sus infructuoso silentio tegi labonorẽ igitꝰ
tante mar tẏris. sicut gestu eius ag noui conscrip¬
tum pas sionis eius credidi destinandũ: Obsecrans

Expanded text:
ec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscriptum passionis ejus credidi destinandum, , obsecrans
Abbreviated transcription (Latin):
bonitructari amarus cogitationes. inferimus¬
dixit: In munde sp̃s quomodo p̃sumis xp̃ianis te
ad plicure. De mon res pondit: dic mihi & tu¬
urtium est. & quod uult hoc fucio Multuma¬
la conatus sum &aliqui occursus fuerunt desi¬

Expanded text:
bonum tractare | amaras cogitacionibudixit.| Inmundi spiritus quomodo praesumis christianis te aplecare . | demon respondit . dic mihi comarcium est . et quod uult hoc facio . | et multa conata sum . ut aliquanti occurrirent| desi
Abbreviated transcription (Latin):
nauero repmistt. Honergo potiero ud contumelisẽ
priorisconatoris uelas picere alium : &illuon de
estge ne rostus celsior: pos sbilitas fertor. uspestus
pul dirior: amorsuauior. Com̃i graua elegun¬
bior hquo mihi iamtalamus collocatus est. cuus

Expanded text:
ravero amore. Non ergo potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum reliest generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo
Abbreviated transcription (Latin):
me: Expandit r&epedibꝰ meis : iconũ tit me r&ror su:
posuut me desolatam : tora die merore consectũ:
Uigilauit iugum ipui qui tatum mearum
inmanueius conuolutȩ sunt & im positȩcollo meo:
infir matuest uirtus mea. deditme dñs inmanu
de qua nonpotero sur gere :
bstulit om̃s mag nificos meos dñs demedio
mei uocauit aduersũmẽ tempus ut conuerter&

Expanded text:
me retrorsum posuit me desolatam tota die maerore confectam vigilavit iugum iniquitatum mearum in manu eius convolutae sunt et inpositae collo meo infirmata est virtus mea dedit me Dominus in manu de qua non potero surgere SAMECH abstulit omnes magnificos meos Dominus de medio mei vocavit adversum me tempus ut con