comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnis peccati Indeuenit . sed sionuenit. Nonenicuuit
go libidinc. sed fido ecepit Uent in urgine. qui erat
ante uirgine Quã ereauitelegit. quã eligeret creauit
AAttulit urgistcunditate: ñ abstulit integritate:
Q uiergo sint pruritu folioꝵ ficus uenit adie. cum

Expanded text:
on venit. Non enim eum virgo libidine, sed fide concepit. Venit in virginem, qui erat ante virginem. Quam creavit elegit, quam eligeret creavit. Attulit virgini fecunditatem, non abstulit integritatem. Qui ergo sine pruritu foliorum ficus venit ad te, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iħs. Ille enim homo ut a u̾bo patͥ coet̾no in unitatẽ
ꝑsone assumptꝰ filius dĩ uingenitꝰ eẽt uñ hoc me¬
ruit: Quod eiꝰ bonum qualerumq precessit. ut ad
hanc ineffabilem excellenuam ꝑueniret. fatiente
hac suscipiente u̾ho. ip̃e hõ ex quo. eẽ cep̃. filius dĩ
plena concepit. De sp̃u sc̃o ⁊ uirgine maria dĩ filiꝰ
unitꝰ nat᷑. e. Non carnis cupidine. s solo dĩ mun̾e

Expanded text:
 Christus Jesus. Ille enim homo, ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus Filius Dei unigenitus esset; unde hoc meruit? quod ejus bonum qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Verbo, ipse homo, ex quo esse coepit, Filius Dei plena concepit de Spiritu sancto. Ex Virgine Maria Deus unicus natus est, non carnis cupiditate, sed solo Dei mune
Abbreviated transcription (Latin):
st quidam lib̾ imimense Ab̃b̃. tͥpi¬
magnitudinis continens ea q̃ beatꝰ
augtinꝰ in libris siue epłis suis ex apło¬
apło sumpta exposuit. Hoc opꝰ a quibꝰdã
uocatur florus. quia ex du̾sis opuscuł
beati augꝰtim excerptꝰ ⁊ quasi defloratꝰ. ẽ
A quo autem illud opꝰ tollectum et ordi¬
natum sit plurimi d̾ubitant. Quidam
autem hoc bede presbit̾o asiribunt. Et
hoc ideo quia in fine istorie angloꝵ enu
inquiouidam latinis exemplarib non legitur
factꝰ s natꝰ ex semine dauid cum greca factꝰ hãnt.
un ñ ad u̾bum s ad sententiam transf̾re uoluit
dicendo natum latinus int̾pres. tamen xp̃m ex
semine dauid. ẽẽ secundum carnem. omnium
librorum atq linguarum concordat auctoritas.

Expanded text:
st quidam liber immense magnitudinis, continens ea que beatus Augustinus in libris sive epistolis suis ex Apostolo sumpta exposuit. Hoc opus a quibusdam vocatur Florus, quia ex diversis opusculis beati Augustini excerptus et quasi defloratus est. A quo autem illud opus collectum et ordinatum sit plurimi dubitant. Quidam autem hoc Bede presbitero ascribunt. Et hoc ideo quia, in fine istorie Anglorum enuin quibusdam latinis exemplaribus non legitur: factus, sed natus ex semine Dauid, cum graeca factus habeant, unde non ad uerbum, sed ad sententiam transferre uoluit dicendo "n at u m" latinus interpres, tamen Christum ex semine Dauid esse secundum carnem, omnium librorum atque linguarum concordat auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓpinquauit. Et mane oratio mea
p̃ueniet re. Iammane pꝰea quam nox
ueniet me. s quia restat illa clarificatio
nͥ illuminabuntur octulta tenebrarũ ⁊
manifestabunt᷑ cogitationes cordes ⁊ laus
erit unicuiq abste. nunc in istauita ĩ ista
ꝑegrinatione in hac luce fidei. que cõpa¬
ratione tenebrarum infidelium iam dies
ẽ s in comparatione diciu iidebimus fa-¬
ue ad fatiem adhurnox. e addhuc oratio
mea p̃ueniet te. Ut autem ista frruestat
et ex̾teat᷑ oratio quod nob̃ quantum expe¬
diat nullisut oppinor u̾b̃ explitari pot᷑.
Diffort᷑ bonum quod in et̾mim dabit᷑ &¬
mala transitoria trebrestunt. Et sepe¬
amiti et noti ꝑulitantes secundum scłm scos
dm̃. donecueniat salus illa in ciiꝰ fids ñ dũ
re. s iam spe salui facti sumus eamq t̃ pat̾ia

Expanded text:
itur: «Et mane oratio mea praeveniet te.» Jam mane, posteaquam nox venit me: sed quia restat illa clarificatio, ubi illuminabuntur occulta tenebrarum, et manifestabuntur cogitationes cordis, et laus erit unicuique a te ; nunc in ista vita, in ista peregrinatione, in hac luce fidei, quae in comparatione tenebrarum infidelium jam dies est, sed in comparatione diei ubi videbimus facie ad faciem, adhuc nox est, adhuc «oratio meaet exerceatur oratio, quod nobis quantum expediat, nullis, ut opinor, verbis explicari potest; differtur bonum quod in aeternum dabitur, et mala transitura crebrescunt. Ideo seamici et noti periclitantes secundum saeculum, sanctos Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia
Abbreviated transcription (Latin):
tiam hot inseruisti uerb̃ tuis ut dic̾eᷤ
s u̾esolus sapiens pater Quasi apł̃s
dix̾it soli sapienti patri. s dixit soli sa¬
pienti deo. quia deus. e̾ et filus. qͦd ⁊ uoᷤ
ista trinitas .ẽ. solus sapiens ds qui nec po¬
tuit uiquam. ẽc̃ intipiens omnino nec
pot̾it. Hon ꝑ gr̃am particeps sapientie
s sapiens immobilitate. atq immutabi¬
litate nature.

Expanded text:
tiam hoc inseruisti verbis tuis ut diceres, Sed vere solus sapiens Pater: quasi Apostolus dixerit, Soli sapienti Patri. Sed dixit, Soli sapienti Deo: quia Deus est et Filius, quod et vos ista Trinitas est solus sapiens Deus, qui nec potuit unquam esse insipiens omnino, nec poterit; non per gratiam particeps sapientiae, sed sapiens immobilitate atque immutabilitate naturae.
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens per iħm xp̃m d sapiens. ẽẽ. in¬
telugatur. ñ partipando s gignendo
ip̃e p̃cep̃ baptirari gentes in nomine patͥs
quod ẽ ip̃a tͥnitas p̃pt̾ea solus sapiẽs rette
dititur. quia solus secundum substantiã
tura. Quod uͦ additum .ẽ. tui ut diteret᷑
tui gła cum suffic̾et. si dictũ ẽẽt. ei aũ gła.
mulitatam nr̃e lingue inditat lotutiõẽ
ñ sensum quem requiramꝰ uel de qͦ am¬
bigamus insinuat. Quid enim sensin

Expanded text:
sapiens per Jesum Christum sapiens esse intelligatur, non participando, sed gignendo ipse praecepit baptizari gentes in nomine Patrisquod est ipsa Trinitas, propterea solus sapiens recte dicitur, quia solus secundum substantiam tura. Quod vero additum est, cui, ut diceretur, cui gloria; cum sufficeret si dictum esset, Ei autem gloria: inusitatam nostrae linguae indicat locutionem; non sensum quem requiramus, vel de quo ambigamus, insinuat. Quid enim sensui
Abbreviated transcription (Latin):
contempne quod suggessit.S mag¬
numaurum suggessit. Et quid ꝓdest
homini si totum mundum lucretur
anime autem sue detͥmentum paciat᷑.
Peat mundi luirum ne fiat anime dam¬
num. hec dicens obseruasti capud s̾¬
pentis ⁊ caliasti. Ille aut̃ diabolus cal¬
ca ͤ um tuum obseruat. Quid . ẽ. obser¬
uat caltaneum tuum: quando laboris
a uia dei tu obserues primam sug¬
gestionem. ille obseruat lapsumtuñ.
Sienim lapsus fu̾is cadis. si cetidis: poᷤ¬
sidebit. Ut autem ñ cadas: noli exire de
uia. angustam tibi semitam strauit
deus. quitquid extra illum lubricũ
nem hominem uenientem in hũc
mundum. Etego sum uia ⁊ u̾itas ⁊
uita. ꝑ me is. ad meis. Si gͦ ip̃e ẽ. lum̃
ip̃e. ẽ. uita. si ab illo recesseris nec ĩ
lumine eris nec inuia. Et quid. o̾ qͦd¬
te sequitur. qͦd dicit impiis quidam
psalmus. Fiat ua illorum tenebre et
lubritum. hic gͦ draco antiquus hostis
nr̃. ita ꝑfidus. insidiis instutꝰ in magno

Expanded text:
Contemne quod suggessit. Sed magContemne quod suggessit. Sed magnum aurum suggessit. Et quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lapsus fueris, cades; si cecideris, possidebit. Ut autem non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit Deus; quidquid extra illam, lubricum nem hominem venientem in hunc mundum» ; et, «Ego sum via, et veritas, et vita» . Per me is, ad me is. Si ergo ipse est lumen, et ipse est via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod dicit de impiis quidam psalmus: «Fiat via illorum tenebrae et lubricum» . 7. Hic ergo draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mari
Abbreviated transcription (Latin):
ittum. ẽ mulieri uel potns serpenti
tum puniret deus peccatum primi
hominis. Ip̃a tinim obsernabit capud.
tu autem obseruab enis caltaneum. In
magno mist̾io dictum. In figura dictum
eicłe future facte de lat̾e uiri sin ⁊ obdor¬
mientis. E rat aut adam forma hominiᷤ¬
fut᷑i. Hoi apłi dicit qui. ẽ forma futuri.
Drefiguratum .ẽ. quod futurum erat. ft̃a
de lat̾e crutifixi ꝑtusso satramenta et¬
cłe ꝓflux̾unt. Quid ergo dictum. ẽ eccłe:
am modo audite intelligite cauete. Ipsa
tim obseruabit capud et tu eiꝰ taltane¬
um. o eccłia tapud serpentis obserna.
Qid .ẽ. capud serpentis. Prima peccati sug¬
gestio. uenit tͥ in mentem nesto quid̃
illititum. Noli iͥ ten̾e mentem tuam
noli consentire hoc quod uenit ĩ m̃tẽ
capud serpentis. ẽ. Capud talta ⁊ enadeᷤᷤ
ceteros motꝰ enis. Quid . ẽ capud enus¬
calia. ip̃am suggestionem contẽpne
S l̾utrum suggessit Magnum ibi luteꝵ
Capud serpentis. ẽ calca. Quid. ẽ talta:

Expanded text:
ictum est mulieri, vel potius serpenti, cum audiret Deus peccatum primi hominis: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calcaneum» . In magno mysterio dictum, in figura dictum Ecclesiae futurae, factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem Adam forma futuri. Hoc Apostolus dicit: «Qui est forma futuri» . Praefiguratum est quod futurum erat, factade latere crucifixi percusso , Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Quid ergo dictum est Ecclesiae? Jam modo audite, intelligite, cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca, et evades caeteros motus. Quid est, caput calca? Ipsam suggestionem contemne. Sed lucrum suggessit: magnum ibi lucrumCaput serpentis est, calca. Quid est, calca?
Abbreviated transcription (Latin):
Nillo etiam testimonio uͥ ait apłc so
u sapienti dõ. ñ dissimilis error ẽ. ũr
S quod uob̃ respondimus de penitẽ¬
tia hot etiam de sapientia respõdemꝰ
si enim dixisset apłs soli sapienti patͥ
nec si inde filium separaret. Non emn
quiam apocalipsi de filio legit᷑ habenᷤ¬

Expanded text:
illo etiam testimonio, ubi ait Apostolus, Soli sapienti Deo; non dissimilis error est vester: sed quod vobis respondimus de potentia, hoc etiam de sapientia respondemus. Si enim dixisset Apostolus, Soli sapienti Patri; nec sic inde Filium separaret. Num enim quia in Apocal
Abbreviated transcription (Latin):
significabatur euidentus p̃duart umbͣ
qua significabat᷑ deiecta . ẽ. Opt̾ea mͦ ibi
templum non. s̾ quod fabritatum fuerat
in imaginem fut᷑ torporis dñi. Tenemꝰ iuitẽ
umbra transunt ⁊amen adhui in quadã
captiuitate sumus. quam diu inquit sumꝰ
in corpore ꝑegͥnamur a dño. Et uidete no¬
mina istarum duarum ciuitatum. babilõ.

Expanded text:
evidentius praedicari; umbra qua significabatur, dejecta est: propterea ibi modo templum non est, quod fabricatum fuerat in imaginem futuri corporis Domini. Tenemus lucem; umbra transivit: tamen adhuc in quadam captivitate sumus: Quamdiu sumus, inquit, in corpore, peregrinamur a Domino . 2. Et videte nomina duarum istarum civitatum, Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
Quodsine fit non. ẽ tamonsine imnio. Ds̃
autenisine inicio etiam. ẽ. Deinde quia
licet ꝑpetiuss peccatorum supplitiis
adhibeatur. mutabił tamen natura .ẽ.
lla. ẽ autem u̾a et̾nitas que u̾a inmor¬
talitas. Hoc ẽ illa summa incomin¬
utabilitas. quam solus deus habet qͥ
mutari omnino non potest. Aliud est
enim ũ mutari cum possit mutari: a¬
liud autem ꝓrsus non posse mutari. Sĩt
ergo dititur homo bonus. ñ tamen siut
deus de quodictum . ẽ. nemo bonus nͥ unꝰdt᷑
Et sunt dicitur amma immortał ñ tam̃
situt deus de quo dictum . ẽ. solus habet

Expanded text:
ine sit, non est tamen sine initio; deus autem etiam sine initio est. deinde quia licet perpetuus peccatorum suppliciis adhibeatur, mutabilis tamen natura est. illa est autem uera aeternitas, quae uera inmortalitas; hoc est illa summa incommutabilitas, quam solus deus habet, qui mutari omnino non potest. aliud est enim non mutari. cum possit mutari, aliud autem prorsus non posse mutari. sicut ergo dicitur homo bonus non tamen sicut deus, de quo dictum est : nemo bonus nisi unus deus et sicut dicitur anima inmortalis non tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ repulit plebem suam qͣm p̃siut.
Etenim tum decasu iudeorum ageretur:
ne quis putaret su illos improbatos. uͭ
nicħ frumenti ex illa uentilatione in
israłita sum. si totum ille spme fuerunt. unde
hor gͣnum uob̃loquor. E rgo impleta. t̃ u̾itas dĩ
in his qui ex israbelitis credidunt Et ueñ imꝰ
paries ex tircumtisione applicans se adla¬
pidem angularem. S ille lapis angulũ ñ fa¬
fat̾et nͥ alium parietem exgentib sustiꝑet.
lle itaq paries tamquam ꝓprie pertinet ad
i̾nitatem. Iste autem alus ad miscłiam. Di¬
x̃p̃t subius leueiigum etiam gẽteᷤᷤ
muerunt saluitem. Quia eis imsccłia maioriᷤᷤ
contessum . ẽ hot: aꝑtius ip̃e ostendit apłs uͥ
ait. Dico enim xp̃mministrum fuisse tircũ¬
missiones patrum parrua gentes autem
suꝑ mised̾ia głifitare dm̃. Nẽq enm debitũ
canes humiliati ad tolligendas mitasquaᷤ
mensiram m̾erent᷑ aitede.¬

Expanded text:
quia non repulit plebem suam, quam praescivit. quia non repulit plebem suam, quam praescivit. Etenim cum de casu Judaeorum ageretur, ne quis putaret sic illos improbatos, ut nihil frumenti ex illa ventilatione in nam et ego Israelita sum» . Si totum illud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus paries de circumcisione applicans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries tanquam proprie pertinet ad veritatem, iste autem alius ad misericordiam. «Disub cujus lene jugum etiam Gentes missae sunt in salutem; quia eis misericordia majore concessum est. Hoc apertius ipse ostendit Apostolus, ubi ait, Dico enim Christum fuisse mimissiones Patrum; Gentes autem super misericordia glorificare Deum . Neque enim debitum canes humiliati ad colligendas micas, quamensam mererentur accede
Abbreviated transcription (Latin):
tet gła int̾ra nr̃a. Miscłia ⁊ ueritas octͣreĩt
sibĩ. Ueritas in t̾ra nr̃a ex ꝑsona iuideorum.
Mi secuia in t̾ra gencium. Ucritas enim ubi:
miserunt dm̃ suum et ionu̾t̾unt se ad de¬
monia. numquid et ip̃os despex̃. Quomͦ
si dic̾et uote ad istos longe fugio. eos qͥmul¬
tuma me rece̾c̾runt. Uota inueniant me q̃¬
rentem se. quia ip̃i nolebant querere me.
Ergo muisidia et u̾itas occurrerunt sibi.¬
uoniam populo isrł etiam scam carnẽ
uenienti de semine abrahe. ꝓmissa erãt
multa ꝓpħice. et ita populus ꝓpagatꝰ est.
in quõ implerentur ꝓmissã dei. nõ aũt
ilausit deus fontem bonitatis sue. etiã in
alienigenas gs quas sub angłis constitue¬
rat. portionem sibi faciens populum isrł.
In hec duo et apłc distincte distribuit mi¬
scd̾iam domini et u̾itatem. ait enim xp̃m
ministrum fuisse circumcisionis ꝓpter
u̾itatẽ dñi adconfirmandas ꝓmissioneᷤᷤ
patrum Ẽ ccequia ñ fefellit dens. Ette

Expanded text:
ia et veritas occurrerunt sibi.» Veritas in terra nostra ex persona Judaeorum, misericordia in terra Gentium. Veritas enim ubi? miserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Numquid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant quaerere me. Ergo, «Misericordia et veritas occurrerunt sibiuoniam populo Israel etiam secundum carnem venienti de semine Abrahae promissa erant multa prophetice, et ita ille populus propagatus est, in quo implerentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi faciens populum Israel: in haec duo et Apostolus distincte distribuit misericordiam Domini et veritatem. Ait enim «Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum.» Ecce quia non fefellit Deus; ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ut. ec̾t semen unde alia messis consurget
Cunt u̾o tum famaeunangłii ⁊ bono eũis
odore extitati tredunt fideles eius ꝑ om̃es
gentes erit expectatio omnium gͥentiũ.
quando ueniat qui iam uenit qͣndo ab
omnib uideat᷑ qui tunt a quibusdani. ẽ.
niat indicaturus quiuenit iudicandꝰ. Qñ
uemat distreturus qui uenit ut ñ discer¬
n̾et᷑. Non enim ab impiis xp̃c ẽ discretꝰ:
s cum impiis undicatꝰ De illo enim dit¬
tum ẽ. ⁊ inter iniquos deputatꝰ. e̾. latro¬

Expanded text:
ut esset semen unde alia messis consurgeret. Nunc vero cum fama Evangelii et bono ejus odore excitati credunt fideles ejus per omnes gentes, erit exspectatio gentium, quando veniat qui jam venit ; quando ab omnibus videatur, qui tunc a quibusdam visus non niat judicaturus qui venit judicandus; quando veniat discreturus, qui venit ut non discerneretur. Non enim ab impiis Christus est discretus, sed cum impiis judicatus: de illo enim dictum est, Inter iniquos reputatus est
Abbreviated transcription (Latin):
autem ait cantabo hoc . ẽ. illud canticũ
nouum de quo in alio psalmo dicitur.
tate domino omnis t̾ra. Ip̃e quippe.
enim omuis. qui labiis ꝑsonat cantat can
titum nouum. S qui eo mͦ cantat ut apłi
ad monet duens. Cantantes ⁊ psallentes

Expanded text:
autem ait, Cantabo, hoc est illud canticum novum, de quo in alio psalmo dicitur: haec ad omnem terram. ipse quippe medium uticum nouum, sed qui eo modo cantat, ut apostolus admonet dicens: Cantantes et psallentes
Abbreviated transcription (Latin):
omnib apłis de pauꝑtatib sc̃orum qͥ erãt in
uidea. qui rerum suarum uenditarum pre¬
tia ad pedes apłorum posuerant. Sic ergo
ad gentes missi sunt pauluset barnabãi.
ut eccłe gentium que hoc non fec̾ant mi¬
ministrare sanctis. Placiit enim macedo¬
me et athaie. cominunionem aliqͣm fat̾e
in pauꝑes sĩorum qui sunt ierłm. Olacu¬
it enim illis et debitores eorum sunt. Si
enim sp̃ualib eoꝵ communicau̾unt gẽ¬
des debent intarnaub ministrare eis.¬
ui quia ꝓpe inuenti sunt et utiles
fuerunt gentib q̃ ab idolorum cul¬
tu ex longinquo uotabantur secundũ
illum quod dictum . ẽ. exsionꝓliet lex et uer
et addidit quare Sienim sp̃ualib eorũ
inquit communtau̾unt gentes debent
et imarnalib ministrare eis.

Expanded text:
ostolis de pauperibus sanctorum, qui erant in Judaea, qui rerum suarum venditarum pretia ad pedes Apostolorum posuerant . Sic ergo ad Gentes missi sunt Paulus et Barnabas, ut Ecclesiae Gentium quae hoc non fecerant, mim pergam Jerusalem ministrare sanctis: placuit enim Macedoniae et Achaiae communionem aliquam facere in pauperes sanctorum, qui sunt in Jerusalem. Placuit enim illis, et debitores eorum sunt. Si enim spiritualibus eorum communicaverunt Gentes, debent et in carnalibus ministrare eis quia prope inuenti sunt et utiles fuerunt gentibus, quae ab idolorum cultu ei longinquo uocabantur, secundum illud, quod dictum est: ei Sion prodiet lex et uerbt, addidit quare; si enim spiritalibus eorum, inquit, communicauerunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis.
Abbreviated transcription (Latin):
bilonie. Expectabat aut̃ ille popłs donͦ
implerent᷑ tempora septuagint᷑ annoꝵ
tis septuaguita annis restitutũ. ẽ templum
qͦd deiectumerat et egressa .ẽ. de captiuitate
magna pars illuis popłi. S qm̃ dicit apłc.

Expanded text:
ropheta. Exspectabat autem ille populus donec implerentur tempora septuaginta annorutis septuaginta annis, restitutum est templum quod dejectum erat; et regressa est de captivitate magna pars illius populi. Sed quoni
Abbreviated transcription (Latin):
possunt bono animo ⁊ simpliti corde sine
itio contupistentie quitumq humani
uibu indiffirent̾ sumi: ꝓhibet idem apłi.
ilicari eos qui tarnib uescebantur. ⁊ in¬
num bibebant. ab eis qui se hinismodi.
alrmentis temꝑabant. Qui manduiat in¬
quit: ñ manduiantem ñ sꝑnat. Et quiñ
mandutat: ñ mandutantem ñ indicet.
bietiam ait Tu quis es quiiditas aue¬
num seruum. Dommo suostat aut ta¬
dit. Detalib enimreb q̃ possunt bono¬
possint ñ bono: uolebant illi cum bomineᷤ
ẽe̾nt in otculta tordis ferre sententiã. de qͥ¬
b solus deus iudicat. Ad hoi ꝑtinet etiam
illud quod alioloto dit̃. Honte añ tempuᷤ¬

Expanded text:
ssunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicunque humani cibi indifferenter sumi, prohibet idem Apostolus judicare eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant. De talibus enquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non judicet; ibi etiam ait: Tu quis es, qui judicas alienum servum? Domino suo stat, aut cadit De talibus enim rebus quae possunt bonoetiam non bono, volebant illi cum homines essent, in occulta cordis ferre sententiam, de quibus solus Deus judicat. 60. Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: Nolite ante tempu
Abbreviated transcription (Latin):
in domino. Deinde etiam ip̃i a iudeis
carnalb tiub carnis sue. ꝑsecutio¬
nem passi. atq ꝑpessi sunt ut latiꝰ xp̃t
eorum disꝑsione predicaret᷑ & inutarẽ¬
tur etiam ip̃i pacientiam dñi sui. Quia
qui ꝓpt̾ eam mansuetus passus fuerat
mansuetos factos ꝓse pati iubebat. Ex
ipsis scõꝵ ꝑsecutoribus fuerat etiam pau
S postea credens et apłs factus missus ẽ ut
pessus ꝓ nomine xp̃i qͣm fecerat contͣ no¬
men dñi. Eccł̃ias aut̃ constituens ꝑom̃s
gentes qua euangłm seminabat impẽse
p̃cipiebat. ut qm̃i ip̃i et idolorum tultu ue-¬
nientes et ad unumdeum colendum rudeꝰ
non fatule pot̾ant reb suis uenditis ⁊ diᷤ¬
tributis seruire dõ oblaciones fac̾ont ĩ pauꝑe
tredid̾anti ica illos tamquam milites illoꝰ
dottrina constituit. inserens eis xp̃mue
tes de diu̾so uenientes de uideis uidelicet
atq gentilib g̾mana iaritate iopula¬

Expanded text:
unum in Domino . Deinde etiam ipsi a Judaeis unum in Domino . Deinde etiam ipsi a Judaeis carnalibus civibus carnis suae persecutionem passi atque dispersi sunt, ut latius Christus eorum dispersione praedicaretur, et imitarentur etiam ipsi patientiam Domini sui: quia qui eos mansuetus passus fuerat, mansuefactos pro se pati jubebat. 43. Ex ipsis sanctorum persecutoribus fuerat etiam aposviebat: sed postea credens et apostolus factus, missus est ut essus pro nomine Christi, quam fecerat contra nomen Christi. Ecclesias autem constituens per omnes gentes qua Evangelium seminabat, impense praecipiebat, ut quoniam ipsi ex idolorum cultu venientes, et ad unum Deum colendum rudes, non facile poterant rebus suis venditis et distributis servire Deo, oblationes facerent in paupecrediderant: ita illos tanquam milites, illosdoctrina constituit; inserens eis Christum tes de diverso venientes, de Judaeis videlicet atque Gentibus, germana charitate copula
Abbreviated transcription (Latin):
resapłos. Aui uͦ id ip̃m amplius admi-¬
rantes. quod in eiꝰ nomine quemn uelu¬
ti a se opp̃ssum et uittum riserant tan¬
ta miratula fierent penitendo conu̾si.
credidunt in eum milia intorum. Hon
erant iam illi temporalia benefitia.
t̾renumq regnum desicłantes a cdeo nec
ꝑmissum regem xp̃m carnalit̾ expectã¬
tes s immortalit̾ intelligentes ⁊ diligẽteᷤᷤ
eum qui ꝓ ip̃is et ab ip̃is tanta mortalit̾¬
guinis pectata donauit et immortali-¬
datem a sesꝑandam et desi̾andam ex-¬
emplo sue resurrectionis ostendit. Itaq
iam uet̾is hominis t̾rena desid̃ia morti¬
ficantes et sp̃uał iite nouitare fraglanteᷤ¬
sit̃ p̃ceꝑat in enuangłio dominꝰ uendebãt
omnia que habebant et p̃tiarerum sua¬
rum ante pedes apłorum ponebant.
ut ip̃i distribuerent unumq sic̃ tuiq
opꝰ erat. Uiuentesq in xͥana dilectiõe ꝯcor¬
dit̾ non dicebant aliquid suum s erant
ilł omnnia cominunia ⁊ anima ⁊ unũ cor

Expanded text:
stolos, alii vero idipsum amplius admirantes, quod in ejus nomine, quem veluti a se oppressum et victum riserant, tanta miracula fierent, poenitendo conversi crediderunt in eum millia Judaeorum. Non erant jam illi temporalia beneficia terrenumque regnum desiderantes a Deo, nec promissum regem Christum carnaliter exspectantes: sed immortaliter intelligentes et diligentes eum qui pro ipsis ab ipfusionem peccata donavit, et immortalitatem a se sperandam et desiderandam exemplo suae resurrectionis ostendit. Itaque jam veteris hominis terrena desideria mortificantes, et spsicut praeceperat in Evangelio Dominus, vendebant omnia quae habebant, et pretia rerum suarum ante pedes apostolorum ponebant; ut ipsi distribuerent unicuique, prout opus erat, viventesque in Christiana dilectione concorditer, non dicebant aliquid suum, sed erant illis omnia communia, et anima una, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
uisio patis. Duas istas cuutates faciunt
duo amores. Ierłm facit amordei. Babilo
mam amor scł̃i. Int̾roget gͥ se unusquiꝰq
quid amet et quid inueniet. nñ sit cuus. Et
le innem̾it tiuem babilonie extirpet ru¬
piditatem ⁊ plantet caritatẽ. Si autẽ se
inuenerit tiuem ierłm toleret captiuita¬
amare. Exeunt enim multi latent̾.⁊ exeun¬
dium pedes sunt cordis affectꝰ. Exeunt
incipuint caritate distingin. Iam distĩtti
ñ sunt confusi. Et si adhuc corpore ꝑmix.¬
tisunt desicuio tam̃ sc̃o disc̾nentur. Et ꝓpt̾
commixtionem torporalem ñ dũ exiert.¬

Expanded text:
uspiramus. Duas istas civitates faciunt duo amores. Jerusalem facit amor Dei: Babyloniam facit amor seculi. Interroget ergo unusquisque, quid amet, et inveniet unde sit civis. Si se invenerit civem Babyloniae, extirpet cupiditatem, plantet caritatem. Si se invenerit civem Jerusalem, toleret captivitaamare. Exeunt enim multi latenter, et exeuntium pedes sunt cordis affectus: exeuntincipiunt charitate distingui; jam distincti, non sunt confusi. Etsi adhuc corpore permixti sunt, desiderio tamen sancto discernuntur; et propter permixtionem corporalem nondum exier
Abbreviated transcription (Latin):
nñ uidemus isrłitas malo suo impets f¬
se quod culpabili contupiscentia
petu̾iunt: Goncupierunt enim caruib
uesti: quib pluebat᷑ manna de celo. Fã¬
tidiebant quippe quod habebant. ⁊ qͦd
non habebant impudent̾ potebant.
Quasiñ melus pet̾ent ñ ut cib qui deerat
indetenti desidio prestaretur. s ut illequi
aderat sanato fastidio sum̃etur. Quando
enun nos delectant mala et non delectãt
tent bona quam ut concelantur mala.
Non quia malum. ẽ. carne uestitũ de bac
re loquens apłc diat. Omnis creatura
dĩ.ẽ. bona. et nitħ abitiendum qͥd tum
gr̃arum attione ꝑcipitur S quia sitͥ¬
ip̃e itẽ ait. malum. ẽ. homini qui ꝑ of
re. qͦd dabat sapientia ⁊ pet̾e iel quod
inbiebat concupistentia. Quamuis
illi nec pet̾ent s. qi deerat murmurarent. s
ut stieremꝰ ñ di creat᷑am. ẽẽ tulpabilems
in obedientiam contumatẽ. ⁊ mordinatã
tupiditatẽ ñ ꝓpt̾ portum s ꝓpt̾ pomum

Expanded text:
n videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peterent, non ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur. Quando enim nos delectant mala, et non delectant tent bona, quam ut concedantur mala. Non quia malum est carne vesci, cum de hac re loquens Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione accipitur : omini qui per ore quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, sed inobedientiam contumacem et inordinatam cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
leginis. Alt̾utris uotib sibimet ꝯtinẽ¬
tes⁊ ea consrientia tamquam telestituba
a torpore mortalis uite nos extitantes
et ad palmas suꝑne uotationis exten¬
dentes. De libris enim ꝓpħticis quiddã
cum commemorasset apłc suc̃ scptũ .ẽ.¬

Expanded text:
legimus alterutris uocibus sibimet concinentes et ea concinentia tamquam caelesti tuba et a torpore mortalis uitae nos excitantes et ad palmam supernae uocationis extendentes. de libris enim propheticis quiddam cum commemorasset apostolus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
amme .s. martirum. ñ dum sibi corpor. aib
sius redditis. Neq enim piorum animẽ mor-¬
tuorum separantur ab eccł̃ia q̃ nũt etiam
tismum in ꝑituł currereꝰ. ne sine illo fini¬
atur hec uit̾a. Hec ad recontiliationẽ. si
forte ꝑ penitentiam malã ue consc̾iam
quisq ab eod corꝑe seꝑatꝰ. ẽ. Cur enim fuĩt
ista nisi quia fideles etiam defuncti membra
sunt eius: quamins ergo tum suis corporib
ñ dũ iam tamen eorũ anime regnant cũ illo.¬
Uñ ⁊ alibi legit᷑. Beati Mortuiqui in domĩo
moriunt᷑. amodo etiam dit̃ sp̃e ut requies¬
cant a laborib suis Nam opera eoꝵ sequnt᷑
cos Regnatitaq cum xp̃o. nunt pͥmã eccl̃a
in uiuuis et mortuis. ꝑꝑterea enim sũ dicit
martirum animas commemorauit. qͥa
ip̃i p̃cipue regnant mortui. quiusq ad
mortem ꝓ u̾itate t̾tarunt. S a parte totũ
etiam cet̾e ros mortuos intelligimꝰ ꝑtinẽte ᷤ
ad eccłiam quod est regnũ.¬

Expanded text:
et martyrum, nondum sibi corporibus suis redditis, neque enim piorum animae mortuorum separantur ab Ecclesia, quae nunc etiam tismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec uita; nec ad reconciliationem, si forte per paenitentiam malamue conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Quur enim fiunt ista, nisi quia fideles etiam defuncti membra sunt eius? Quamuis ergo cum suis corporibus nondum, iam tamen eorum animae regnant cum illo alibi legitur: Beati mortui, qui in Domino moriuntur. Amodo etiam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis; nam opera eorum sequuntur eos. Regnat itaque cum Christo nunc primum ecclesia in uiuis et mortuis. Propterea enim, sicut dicmartyrum animas commemorauit, quia ipsi praecipue regnant mortui, qui usque ad mortem pro ueritate certarunt. Sed a parte totum etiam ceteros mortuos intellegimus pertinentes ad ecclesiam, quod est regnu
Abbreviated transcription (Latin):
angisseptimam cordam cetidit bestia ra-¬
pacitatis. Non falsum testimonium diceᷤ.
Tangis octauam cordam: cetidit bestia fal¬
sitatis. Non contupisces uxorem ꝑximitui.
Tangis nonam cordam cetidit bestia adult̾i¬
ne cogitationis. Alud. ẽ enim ñ fat̾e aliqͥ.
tale pret̾ uxorem. aliud ñ appet̾e alienam
uxorem. Iõ duop̃cepta ñ sunt. ñ methab̃is ⁊
ñ contupisces uxorem ꝑximitui. Non concu.¬
pisces rem ꝓximi tui. Tangis detimam tordã
cetidit bestia tupiditatis. Ita cadentibus
omnib bestiis securꝰ ⁊ innocens in dĩ dilec¬
tione ⁊ humaua sotietate u̾saris Caritatẽ¬

Expanded text:
tangis septimam chordam; cecidit bestia ratangis septimam chordam; cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices: tangis octavam chordam; cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui: tangis nonam chordam; cecidit bestia adulterinae cogitationis. Aliud est enim non facere aliquid tale praeter uxorem, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo duo praecepta sunt, Non moechaberis, et, Non concupisces uxorem proximi tui. Non concupisces rem proximi tui: tangis decimam chordam; cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus bestiis securus et innocens in Dei dilectione et humana societate versaris. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
enim bellum quod secum agit hõ. duuãᷤ
tiam elidans suꝑbiam. suffocans ambi¬
tionem trucidans libidinem. Haspug¬
nas fao inoctulto.⁊ ñ uint̾is in aꝑto. Ad ħ
dotentur manus nr̃e ad p̃lium. Non . ẽ. ħ ĩ
spectatuł ur̃is uenator: quod citharista.
Aliud agit uenator. aliud citharista. ĩ spec¬
taculo dĩ unum .c̃. Tangis easd̃ detẽ cor¬
das ⁊ feras ortidis. Utrũq simul faris.
Tangis pͥmam cordã q unꝰ tolit᷑ d̃s cetid bestia
uefandarum ħosum. Langis t̾riam cordã:
uͥ ꝓspe future quietis facis quicquid faus:
interfititur trudelior cet̾is bestiis amor huiꝰ
oꝑib tuis labora non ꝓpt̾ amorem scłi. s pro
sempit̾na requie quam ꝓmtt̃ d̃s. Honora pa-¬
trem tuum et matrem tuam. Tangis quartã
cordam ut honorem parentib deferas. cetid̃
bestia libidinis. ñ occides. Tangissextã cordã
tetidit bestia crudelitatis. Nonfurtũ fatie ᷤ

Expanded text:
enim bellum quod secum agit homo, dimicaenim bellum quod secum agit homo, dimicatiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in aperto. Ad hoc docentur manus nostrae ad praelium. Non est hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectaculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simul facis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia et nefandarum haeresum. Tangis tertiam chordam, ubi pro spe futurae quietis facis quidquid facis, interficitur crudelior caeteris bestiis amor saecueribus tuis labora, non propter amorem saeculi, sed pro sempiterna requie quam promittit Deus. Honora patrem tuum et matrem tuam, tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia libidinis. Non occides: tangis sextam chordam; cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies:
Abbreviated transcription (Latin):
ad se ip̃m relaxat᷑. Si gͦ te ip̃m nonpro te
debes dilig̾e. s ꝓpt̾ illum ubi dilectionis
tue rectissimiis finis. ẽ ñ succenseat aliꝰ
homo. si etiam ip̃m ꝓpt̾ deum diligis. ħ
enim regula dilectionis diuinitꝰ ꝯstunta
.ẽ. Diliges inquit ꝓximum tuum tamꝗͣ.
te ip̃m. deum uͦ ex toto corde. et ex tota aĩa
et ex totamente ut omnes cogitaciones
tuas et omnemuitam ⁊ omnem intellet¬
tum in illum conferas. a quo habes ea
ip̃aq̃ confers. Cumautem ait toto corde. tota
anima totamente nullam uite nr̃e partẽ re-¬
liquit que uatare debeat et quasi lotũ dare
ut re alia uelit frui. S quicquid aliud dili
recte dilig̃ ꝓximum. hot cum illo debet ag̾e
diligat deum. Sic enun diligens dm̃ tãꝗͣ
se ip̃sum totam dilectionem sui et illiꝰ rest
i illam dilectionẽ dĩ q̃ nullum a se riui¬
lum duci extra patit᷑. tuiꝰ diriuatione mi¬
deum septem ꝑtineant ad hominẽ Est

Expanded text:
ad seipsum relaxatur. Si ergo teipsum non propter te ad seipsum relaxatur. Si ergo teipsum non propter te debes diligere, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum propter Deum diligis. Haec enim regula dilectionis divinitus constituta est: diliges, inquit, proximum tuum tamquam te ipsum; deum uero ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum ut re alia velit frui. Sed quidquid aliud diligrecte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, diligat Deum. Sic enim eum diligens, tanquam seipsum, totam dilectiin illam dilectionem Dei, quae nullum a se rivulum duci extra patitur, cujus derivatione miDeum, septem pertineant ad hominem. Est
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicit᷑ egros dilig̾e. Et quid in eis diligat
nͥ salutẽ. quam tupit itaq reuocare ñ mor¬
bum quemuenit expollere: Siegͦ ⁊ nosinui¬
cem diligamus. ut quantum p᷑sumꝰ inuitẽ
ad habendũ in nob̃ dm̃. tura dilectionis attͣ¬
bamus hanc dilectionem donat nob̃ ip̃e qͥ
ait Sũ dilexi uos: ut ⁊ uos diligatis inuicem.
A dgͦ nos duilex̃: ut et nos diligamꝰ inuitem. ħ
nob̃ conferẽs diligendo nos ut mutua dilec¬
tione constringamur int̾ nos. Et tam dulci
uintulo connexis membris: corpꝰ tãti capi¬
tis simus. Tune est quippe optimus hõ.
tũ tota uita sua ꝑgit in tominutabilẽ uitã
et toto affectu inħet illi. Si ant̃ se ꝑꝑt̾ se dilig̃
non se refert ad dm̃. S ad se ip̃m conu̾sus
ñ ad intomiutabile aliquid conuertit᷑
Et ꝓpt̾ea iam cum defectualiquo se fruit᷑
quia melior. ẽ tum totꝰ beret atq ꝯstͥngit᷑
incommutabili bono. quam tum inde ł

Expanded text:
recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem donat ipse nobis qui ait, Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem; hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris corpus tanti capit. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi: si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum; sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur. Et propterea jam cum defectu aliquo se fruitur; quia melior est cum totus haeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde vel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dicimmuis qui hant uͥtutẽ ht̃ hab̾e om̃s cum
plenitudo legis sit caritase An quantoma¬
gis ẽ. in homine tantomag̃. ẽ uirtute p̃ditꝰ
quanto aut̃ minus tanto minus in est iurtꝰ.
quia ip̃a ẽ iurtꝰ Et quanto minus in est uͥtꝰ
putare fr̃s nũ in hoc quod ait dñs. manda¬
tum nonum do uob ut nos iniicem diliga¬
tis illud magis p̃t̾missum fuisse mandatũ.
qͦͥ p̃tipit᷑ ut diligamus dnm dm̃ nr̃m ex toto
corde et extota anima ⁊ ex totamente. Lamꝗͣ
enim hoc p̃t̾misso uideo᷑ dictum ut diligati
inuitem. Uelud hoc ad illud alt̾um ꝑtineat
quo dictum. ẽ Diliges ꝓximum tuum tamqͣ.
te ip̃m. In his enim duob p̃ceptis inquit tora
ñ potest eum contempn̾e p̃cipientẽ. ut diligã
tio ab onini mundana dilectione discreta.
Quam distinguendo addidit dominꝰ sit̃ dilexi
uos. Quid enimnisi dm̃ dilex̃ in nob̃. Nõ qd̾
habeamus s ut hab̃emꝰ. ut ꝑducat nos ubi¬
sit deus omnia in omnib. Sit etiam meditꝰ

Expanded text:
non dicimus, qui hanc virtutem habet, habere omnes: cum plenitudo Legis, sit caritas ? An quanto magis est in homine, tanto magis est virtute praeditus: quanto autem minus, tanto minus inest virtus ei; quia ipsa est virtus: et quanto minus est virtus, putare, fratres mei, in hoc quod ait Dominus: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, illud magnum praetermissum esse, quo praecipitur ut diligamus Dominum Deum nostrum ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, totnon eum potest contemnere praecipientem ut diligat tio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis? Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nossit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam medicus
Abbreviated transcription (Latin):
N emodiligit: qui ñ tredit frꝰ̃tra quidem. s. tam̃
potest spare ueniam qui ñ dilig̃. Nemo ant̃
potest desꝑare qui diligit. Itaq ubidilectio
ẽ uͥ necessario fides ⁊ spes. Et u dilestio ꝓxinͥ
ibi netessario etiam dilectio dei Q enim ñ
diligit deum. quomodo dilig̃ ꝓximum
tamquam se ip̃m. quandoquidem ñ dilig̃
⁊ feipm: Est quippe impuis ⁊ iniquus Q
autem diligit iriquitatẽ ñ plane dilig̃
s od̾ animam suam. hoc gͦ p̃ceptum dñi
teneamus. ut nos inuitem diligamꝰ ⁊ qͥcqͥ
aliud p̃cipit fatiemus. Qm̃ qũitquid .ẽ
aluid hit habemus. Disc̾nitur quippe i ͨ¬
ta dilectio: ab ea dilectione qua se inuitẽ
diligunt homines sit̾ homines Nam uͭ

Expanded text:
git, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qautem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuius m̃bra ñ ꝑtinent. ñ sunt in eccła
de qua dr̃. Una. ẽ. columba mea una. ẽ mat
sue. Ip̃a . ẽ. enim sine macula ⁊ ruga. aut
asserat qui pot̃ huiꝰ columbe membra. ẽẽ
qͥ scł̃o u̾b̃ ñ factis renuntiant. Int̾im ad
qͥ aꝑte foris st̃ ⁊ ħetiti appellant᷑ multis
⁊ bonis catholicis meliores st̃ Quid enĩ
sint hodie uidemus. quid cras fut᷑i sint
ignoramꝰ Et ideo quid apud quẽ st̃ pre¬
sentia q̃ uentura st̃. etiam qͦ futura st̃
iam sunt. Hos autem secundum id quͦd
in p̃senti. ẽ. quisq hominum querimꝰ
utrum in illiuis eccłe membris q̃ una
columba dicta. ẽ ⁊ sponsa xp̃i sũ macła
⁊ ruga: hodie deputandi sunt. Et qͥ¬
manducat dr̃o mandutat. Gr̃as enim
agit dõ. Et qui non manducat domino
non mandutat. Gr̃as eiumagit deo:¬

Expanded text:
ius membra non pertinent, non sunt in ecclesia de qua dicitur: una est columba mea, una est matri suae; ipsa est enim sine macula et ruga. aut asserat, qui potest, huius columbae membra esse qui saeculo uerbis, non factis renuntiant. interim, aqui aperte foris sunt et haeretici appellantur, multis et bonis catholicis meliores sunt; quid enim sint hodie uidemus, quid cras futuri sint ignoramus. et deo quidem, aput quem sunt praesentia quae uentura sunt, etiam quod futuri sunt iam sunt, nos autem secundum id quod in praesenti est quisque hominum quaerimus, utrum in illius ecclesiae membris, quae unica columba dicta est et sponsa Christi sine macula et ruga, hodie deputandi sint de qmanducat, domino manducat: gratias enim agit deo: et qui non manducat, domino non manducat et gratias agit deo
Abbreviated transcription (Latin):
ratis & pie iuuentibus loqueret᷑ apłs
dicens tri quis es qui uidicas alienum ser¬
uũ. suo dũo stat aut cadit: continuo
tam̃ respexit ad predestinatos & ait. Sta¬
bit aut̃. Et ne hoc sibi arrogarent. potẽs
ẽ enim łs inquit statuere illũ. Ipse
itaq dat ꝑseuerantiam qͥ statuere po¬
teus eos qͥstabant ut ꝑseu̾antissime stent.
uł restituere qͥ ottidint. dñs enim erig̃ elisoᷤ.

Expanded text:
ratis et pie viventibus loqueretur Apostolus, dicens, Tu quis es qui judices alienum servum? suo domine stat aut cadit; continuo tamen respexit ad praedestinatos, et ait, Stabit autem: et ne hoc sibi arrogarent, Potens est enim Deus, inquit, statuere eum . Ipse itaque dat perseverantiam, qui statuere potens est eos qui stant, ut perseverantissime stent; vel restituere qui ceciderunt: Dominus enim erigit elisos
Abbreviated transcription (Latin):
illisoli seriues: ut seruire ꝑmitt̾emur ⁊ filio
Dlus tamen patri tamquam maiori. minus
autem filio camquam minori dõ. s dictũ
dõ. ut uos repelleremin qui nolentes ai¬
ciꝑeunum solum deum patrem ⁊ filiũ
cui soli sermendum . ẽ. ñ. ec̃. nisi deum.
patrem ⁊ tamen etiam et filium deum.
⁊ dñm confitentes aꝑtissime duos deoᷤᷤ
et años. maiorem unum minorem al¬
t̾um diutis et reos uos scd̃m exrorem

Expanded text:
illi plus servies; ut servire permitteremur et Filio, plus tamen Patri tanquam majori, minus autem Filio tanquam minori Deo: sed dictumDeo; ut vos repelleremini, qui nolentes accipere unum solum Deum Patrem et Filiumcui soli serviendum est, non esse nisi Deum Patrem, et tamen etiam Filium Deum et Dominum confitentes; apertissime duos deos et dominos, majorem unum, minorem alterum dicitis: et reos vos, secundum errorem
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinis ñ ẽ finis: sic tue laudis nõ
erit finis. Non enim cum mortuus fũis ĩ hac
carne desines laudare deũ. Dictum. ẽ qͥdẽ.
illi de quib ait. qui credit in me licet mo¬
riatur uiuet. Quia et deusabraham⁊ d̾s
ysaac et deus iacob. ñ . ẽ mortuorum sẽd
uiuorum. Si enim numquam ip̃iꝰ eris:
ũquam a laude ip̃iꝰ taceb̾. Tim̾e poteriᷤ¬

Expanded text:
nis Domini non est finis, sic tuae laudis non erit finis. Non enim cum mortuus fueris in hac carne, desines laudare Deum. Unde illis de quibus ait: Qui credit in me, licet moriatur, vivit . Quia et Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob non est mortuorum, sed vivorum. Si enim nunquam nisi ipsius eris, nunquam a laude ipsius tacebis. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
tantis dñi bñfitiis. quam ñ solum mimmne
reddebant. u̾um etiam ꝓ illo bono int̾rogabãt
malum. Duo uͦ media que diximꝰ hominum
prius quod .ẽ. redd̾e. bona ꝓ bonis. habeant
⁊ boni ⁊ mediotͥt̾ boni. uel melliotͥt̾ mali
õ dominꝰ hoc ñ rep̃hendit. S ñ uult in eo so¬
lo distipulos ꝑman̾e. quos nult ad maiora
ꝓuehere. Quib ait. Si dilex̾itis eos qui uoᷤ
dilgunt .i. reddid̾itis bona ꝓ bonis. quam

Expanded text:
am non solum minime reddebant, verum etiam pro illo bono irrogabant malum. Duo vero media quae diximus hominum prius, quod est reddere bona pro bonis, habeant et boni, et mediocriter boni, vel mediocriter mali. Ideo Dominus hoc non reprehendit, sed non vult in eo solo discipulos suos permanere, quos vult ad majora provehere, quibus dicit: «Si dilexeritis eos qui vos diligunt,» id e
Abbreviated transcription (Latin):
dares pectuniam meam nummularũs:
ego ueniens tumusuris exig̾em. Nosg nõ po¬
tirmu s erogare petumam dominitam. Ex¬
nr̃um. impleamus gͦ offitium p̃rogatoriᷤᷤ
ñ usurpemus lotum̃ exauctoris. Itaq fr̃s
domini commendamus serui conserius plꝰ
in eo diligamus quod dominꝰ nrͣ fent qͣm
ia quod fat̾e uolebamus. Meliora st̃ enim
opera ip̃uis ⁊ magnam et deuotam uotem
enis andiuimus. Maioratum nolo: tͥanꝰ. eẽ.
uolo. letamini exultate. amplius qͣm od̾atiᷤᷤ
amate. Opꝰ suum xp̃o orationib comm̃da¬
de. auimum fidelem. pium amitum rudi¬
mentis. senis exhibete. Quid int̾est enim
quia uidetis iamꝓnectam etatem: Hora no¬
uanemt ad uineam m̾tedem equalem at¬

Expanded text:
dares pecuniam meam nummulariis, dares pecuniam meam nummulariis, ego veniens cum usuris exigerem » . Nos ergo non potuimus nisi erogare pecuniam dominicam. Ext omnium nostrum. Impleamus ergo officium praerogatoris, non usurpemus locum exactoris. Itaque, fraDomini commendamus, servi conservis. Plus in eo diligamus quod Dominus noster fecit, quam id quod facere volebamus. Meliora enim sunt opera ipsius. Et magnam et devotam vocem ejus audivimus: Majoratum nolo, christianus esse volo. Laetamini, exsultate, amplius quam oderatis amate. Opus suum Christo orationibus commendate: animum fidelem, pium, amicum rudimentis senis exhibete. Quid interest enim quia videtis jam provectam aetatem? Hora nona venit ad vineam, mercedem aequalem ac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dilectioni ur̃e ⁊ amititie fidelissime ⁊ suᷤ¬
ceptioni infirmitatis eiꝰ. Q uomͦ preitis
si sequitur. Bonam uitam docete: bonã
in uob̃ unnueniat. Iam factus xͥ auꝰ disc̾nat
quid sit int̾ id quod dimisit: ⁊ idꝙ. inueñ
Uitam ip̃iꝰ ⁊ studium tirca fidem xp̃i: pꝰt̾io¬
ra temꝑa comꝓbabunt. Numautẽ frẽs
mei non fuit neceẽ. nõ fuit consilii pasto¬
rum: repellere pulsantem differre que¬
rentem. De occultis cordis uelle iditare et
uotem manifestam ñ acceptare nͨ ꝯsilii
fuit nec p̃positi nr̃i. Hominus enu que m¬
ad modum minet᷑ miseritorf illa dĩ aua¬
ricia. undiq lutra querentis de peccuma
sua.⁊ dicentis pigroseruo iuduare uolẽti
quod ñ uidebat ⁊ tirta lutra colligenda dñi.
corpescenti. Serue nequam ex ore tuo te
condempno. Tu me dixisti hominem mo¬
lestum. metere uͥ ñ seminaui. collig̾e uͥ
ñ sparsi. Nou̾as gͦ auaritiam meam. Tu

Expanded text:
et dilectioni vestrae, et amicitiae fidelissimae, et suset dilectioni vestrae, et amicitiae fidelissimae, et susceptioni infirmitatis ejus. Quomodo praeitis, sic sequitur: bonam viam docete, bonam in vobis inveniat. Jam factus christianus, discernat quid intersit inter id quod dimisit et id quod invenit. Vitam ipsius et studium circa fidem Christi posteriora tempora comprobabunt: nunc autem, fratres mei, non fuit necesse, non fuit consilii pastorum repellere pulsantem, differre quaerentem. De occultis cordis velle judicare, et vocem manifestam non acceptare, nec consilii fuit, nec propositi nostri. Novimus enim quemadmodum minetur misericors illa Dei avaritia undique lucra quaerentis de pecunia sua, et dicentis pigro servo judicare volenti quod non videbat, et circa lucra colligenda Domini torpescenti: « Serve nequam, ex ore tuo te condemno. Tu me dixisti hominem molestum, metere ubi non seminavi, colligere ubi non sparsi: » noveras ergo avaritiam meam. « Tu