comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedebunt fedef iniudicio. sed multi addexterã
positi. faciunt populum ciuitatis illius Multi
enim ꝑtinebunt ad singulos quosq excelsos.
aquib recipiantur intabernacula aeterna.
& erit abundantia in turrib eius. Plenitudo
autem deliciarum. & sufficientia diuitiarum:
ipseds̃ Ipse idipsum: ipse cuiꝰ participatio. ẽ.
ciuitatis inidipsum. ĩps ẽerit abundantia nr̃a
Sed unde: per caritatem. hoc ẽ ꝑ uirtutem.
In quo est autẽ caritas fr̃s: qui non sua quaerit
in hacuita. Audi paulũ apłm. habentem carita¬
tem. Ait. Placete omĩb ꝑ omĩa: sicut & ego
omĩb ꝑ omĩa placeo. Ubi est ergo quoddixisti.
si adhuc hominib placerem xp̃i seruus non. eẽm:
Et modo dicis tẽplacere. modo hortaris ut & illi
placeant: sed nonibi posuit finem: ut quis ꝓpt̃
se non ꝓpter caritatem placeat: Qui głamsuã
quęrit : nonquaerit salutẽ aliorum: Ait enĩ
Sicut & ego omĩb ꝑomĩa placeo. non quęrens

Expanded text:
sedebunt in judicio; sed multi ad dexteram positi facient populum civitatis illius. Multi enim pertinebunt ad singulos quosque excelsos, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna; et erit abundantia in turribus ejus. Plenitudo autem deliciarum et sufficientia divitiarum ipse Deus, ipse idipsum, ipse cujus participatio est civitatis in idipsum: ipsa erit et abundantia nostra. Sed unde? Per charitatem, hoc est, per virtutem. In quo autem est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . Audi Apostolum habentem charitatem: ait, «Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem» ? et modo dicis te placere, modo hortaris ut et illi placeant? Sed non ibi posuit finem, ut quis propter se, non propter charitatem placeat. Qui gloriam suam quaerit, non quaerit salutem aliorum. Ait enim: «Sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
Quando explicat omĩa
numerando: sed tamen sũmatim & quasi omĩa
ꝑstrinxit. & conclusit omĩa caelestia laudantia
creatorem suũ: Et quasi diceretur ei. quare illum
laudant. quid illi debent. quid illis contulit ut
laudent eum: Sequitur. Qm̃ ipse dixit & facta
sunt: ipse mandauit & creata sunt. Nonmirũ:
si opera laudant oꝑatorem. Nonmirum ẽ: si
facta laudant fccͤtorem. Nonmirum: sicreatura
laudat creatorem. Ibi & xp̃c nominatus.ẽ : et
quasi non audiuimꝰ nomen ipsius qui ẽ. xp̃c¬
apud dm̃ Omĩa ꝑ ipsum facta sunt: et sine ipso
factum. ẽ nihil: Perquid facta sunt: ꝑ uerbum:
Quomodo hic ostendit. quia ꝑ uerbum facta sunt.
Ipsedixit & facta sunt: ipse mandauit & creata
sunt. Nemo dicit. nemo mandat: nisi uerbo.

Expanded text:
Quando explicat omnia numerando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrinxit, et conclusit omnia coelestia laudantia Creatorem suum. 7. Et quasi diceretur ei, Quare illum laudant? quid illi debent, quid illis contulit, ut laudent eum? sequitur: «Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt.» Non mirum si opera laudant operatorem, non mirum est si facta laudant factorem, non mirum si creatura laudat Creatorem. Ibi et Christus nominatus est, et quasi non audivimus nomen ipsius. Quis est Capud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» . Per quid facta sunt? Per Verbum. Quomodo hic ostendit quia per Verbum facta sunt? «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt.» Nemo dicit, nemo mandat, nisi verbo.
Abbreviated transcription (Latin):
quibus hoc dixit. nisi eis ipsis. Etnquib
dm̃ laudant. nisi inseipsis. Uos enim
scĩ eius inquit: uirtus eius estis: sed
quam fecit inuobis. & potentus eius. et
multitudo magnitudinis eius quam fecit.
&e ostendit in uobis. Uos estis tuba. psalteri¬
um. exthara. trmpanum. chorus. cordę
& organum. & cymbala iubilationis be¬
ne sonantia : quia consonantia.
Uos estis haec omnia: nihil hic uile.
nihil hic transit orium: nihil dierum
cogitetur. Et quia sapere secundum
carnem mors.ẽ.:
OMNIS SPIRITUS LAUDEI DÑM I

Expanded text:
quibus hoc dixit, nisi eis ipsis? Et in quibus ut quibus hoc dixit, nisi eis ipsis? Et in quibus ut Deum laudent, nisi in seipsis? Vos enim sancti ejus, inquit, virtus ejus estis, sed quam fecit in vobis; et potentatus ejus, et multitudo magnitudinis ejus, quam fecit et ostendit in vobis. Vos estis tuba, psalterium, cithara, tympanum, chorus, chordae, et organum, et cymbala jubilationis bene sonantia, quia consonantia. Vos estis haec omnia nihil hic vile, nihil hic transitorium, nihil ludicrum cogitetur. Et quia sapere secundum carnem mors est, «Omnis spiritus laudet Domi
Abbreviated transcription (Latin):
EUM IN CEMBALIS IUDILATIONIS Cx̃mbala
inuicem tangunt: ut sonent. Ideo aquib: dam
labiis nr̃is cõparata sunt: sed melitis intelli¬
gi puto incrmbalis quodã modo laudare
dm̃. dum quisq honoratur apximo non a se¬
ipso. & inuicem honorantes dant laudem dõ
Nequis autem cymbala intelligeret quȩ sine
anima sonant: ideo puto additum in cymba¬
lis iubilationis lubilatio namq id est in effa¬
bilis laus: nonnisi ab anima ꝓficiscitur.
Nec pretereundum existimo. quod musicidoceũ.
& res ipsa manifesta. ẽ tria ẽẽ genera sonoꝵ.
uoce. flatũ. pulsu. Uoce : ut .ẽ. per fauces
& arterias. & organo aliquo cantantis hominis
Tlatu: sicut ꝑtibiam. uel quid euis modi
Pulsu: sicut per cytharam uł quid eius modi
Nullum itaq genus hic preter missum est.
Namuox. ẽ inchoro. flatus intuba. pulsus
inertharis. tanquam mens. sp̃s. cõrpus:
sed persimilitudinem non pr̃oprietate
Q uod ergo proposuit. laudate dñm in scĩs eiꝰ.

Expanded text:
eum in cymbalis jubilationis.» Cymbala invicem tangunt ut sonent; ideo a quibusdam labiis nostris comparata sunt. Sed melius intelligi puto in cymbalis quodammodo laudare Deum, dum quisque honoratur a proximo suo, non a seipso; et invicem honorantes dant laudem Deo. Ne quis autem cymbala intelligeret, quae sine anima sonant, ideo puto additum, «in cymbalis jubilationis.» Jubilatio namque, id est ineffabilis laus, nonnisi ab anima proficiscitur. Nec praetereundum existimo quod musici dicunt, et res ipsa manifesta est, tria esse genera sonorum; voce, flatu, pulsu: voce, ut est per fauces et arterias, sine organo aliquo cantantis hominis; flatu, sicut per tibiam, vel quid ejusmodi; pulsu, sicut per citharam, vel quid ejusmodi. Nullum itaque genus hic praetermissum est: nam vox est in choro, flatus in tuba, pulsus in cithara; tanquam mens, spiritus, corpus; sed per similitudines, non per proprietates. Quod ergo proposuit, «Laudate Dominum in sanctis ejus,»
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. hominem in opem & mendicum. Pote
Potest
quidem accipi deuida : quia non est dedignatꝰ
dñs pauꝑ fieri cum diues. eẽt. ut illus paũꝑtate
nos ditaremur: Mendicum autẽ quomodo intel¬
ligam. nisi forte quia dixit samaritanȩ damihi
bibere & incruce ait sitio : Sed quod sequit᷑
quomodo accipiatur in ipso capite nr̃o. id est
sui corporis saluatore. quẽ iudas ꝑ secutus est.
non inuenio: Cum enĩ dixissoe. & ꝑsecutus est
hominẽ in opem & mendicum: adiecitatq ait
Et compunctũ corde mortificare : idest ut

Expanded text:
est hominem inopom et mendicum.» Potest quidem accipi de Juda; quia non est dedignatus Dominus pauper fieri, cum dives esset, ut illius paupertate nos ditaremur . Mendicum autem quomodo intelligam, nisi forte quia dixit mulieri Samaritanae, «Da mihi bibere» , et in cruce ait, «Sitio» ? Sed quod sequitur quomodo accipiatur in ipso capite nostro, id est sui corporis Salvatore, quem Judas persecutus est, non invenio. Cum enim dixisset, «Et persecutus est hominem inopem et mendicum,» adjecit atque ait, «Et compunctum corde mortificare;» id est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Tandem cognouisti male
fugitiue. nullo pacto te posse longe fieri: abeo
aquo longinquare uoluisti: Ecce ille ubiq ẽ.
tu quo iturus es. Inuenit consilium. & hoc
abillo qui eum iam reuocare dignatur inspi-¬
te inuenio rep̃hensorem:. Si me abscondero.
te in uenio inquisitorem. Et non inqtisitorẽ
tantum : sed& inuestigatorem. Si enĩ super-¬
biero de iustitia mea: tu ibi es. cuiͦꝰ: uere iusti¬
tia Si peccando uenero in profundũ maloꝵ.
et confiteri contempsero dicens. quis me ui-¬
det. in inferno enim quis confitebitur tibi:
ł tiam illic ades ut uindices. Quo ergo iturꝰ
sum ut facietua fugiam. id est iratumtẽ ñ
inquit a facietua. sic fugiam aspũtuo. ab-
ultore sp̃u. auindice facie: sic fugiam: quo¬
modo: Si recipiãs pennas meas indirectũ
& habitabo in extrema maris:

Expanded text:
Tandem cognovisti, male fugitive, nullo pacto te posse fieri longe ab eo, a quo longinquare voluisti. Ecce ille ubique est: tu, quo iturus es? Invenit consilium, et hoc ab illo qui eum jam revocare dignatur inspite invenio repressorem; si me abscondero, te invenio inquisitorem; et non inquisitorem tantum, sed et investigatorem. Si enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, cujus est vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitur tibi» ? etiam illic ades, ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut a facie tua fugiam, id est, iratum te noinquit, a facie tua, sic fugiam a Spiritu tuo; ab ultore Spiritu, a vindice facie, sic fugiam. Quomodo? «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in extrema maris
Abbreviated transcription (Latin):
apersecutorib humiliatus in confessione: hu¬
miliat se in uisibiliter: humiliatus ab hostibus
uisibiliter. ł rigetur ergo ab illo & in uisibilit̃.
Inuisibiliter erecti sunt iam martrres. uisibilit̃
erige ntur. cũ corruptibile hoc induerit incorrup¬
tionẽ. in resurrectione mortuoꝵ Cum & hoc
ipsum inquõ solum persecutores sȩuire potuer̃
instauratur. Nolitetimere eos qui corpus occidunt.
animã autem non possunt occidere. Et quidꝰpe-¬
rit qđ occidunt: uel hoc eis ꝑmittetur. ut quod
occiderint pereat: nonperi&. Audi ipsius dñi
ꝓmissionẽ. Amen dico uobis: capillus capitis ur̃i
non periet. Quid ergo deceteris menbris sollicitus
es. ubi damnũ capilli nonerit:
łrue me aꝑsequen¬
tib me

Expanded text:
persecutoribus, humiliatus in confessione. Humiliat se invisibiliter, humiliatus ab hostibus visibiliter. Erigitur ergo ab illo visibiliter et invisibiliter. Invisibiliter erecti sunt jam martyres: visibiliter erigentur, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem in resurrectione mortuorum, cum et hoc ipsum in quod solum persecutores saevire potuerunt, instaurabitur . «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Et quid perit? quid occidunt? Vel hoc eis permittitur, ut quod occiderint pereat? Non periet. Audi ipsius Domini promissionem: «Amen dico vobis, capillus capitis vestri non periet» . Quid ergo de caeteris membris sollicitus es, ubi damnum capilli non erit? 14. «Erue me a persequentibus me
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem isrł. seruo suo Dat etiam quos diabo¬
lus possidebat: hereditatem semini abrahae
xp̃c. Um̃ in humilitate nr̃a memor fuit

Expanded text:
ditatem Israel populo suo. Dat etiam, quos diabolus possidebat, haereditatem semini Abrahae, stus . Quia in humilitate nostra memor fuit
Abbreviated transcription (Latin):
rorũm: quia ut̃q sexus dicitur femina. Quia
& aeccła & uterq sexus hoc ẽ aeccła dicitur
uirgo. Desponsaui uos uniuiro. uirginẽ castã
ex hibere xp̃o. Paucoꝵ ẽ. uirginitas in carne.
omniũ debetẽẽ incorde. Uirginitas carnis.
corpus intactum. Uirginitas cõrdis: fides in¬
corrupta: Ergo dr̃ uirgo tota aeccła. & mas¬
culino genere appellatur popłs dĩ: uterq
sexus popłs dĩ. & unus popłs. & unicus popłs.
& una aeccła: & unica columba. atq in hac uirgi

Expanded text:
rorum: quia uterque sexus dicitur femina, quia rorum: quia uterque sexus dicitur femina, quia Ecclesia; et uterque sexus, hoc est Ecclesia, dicitur virgo. «Desponsavi vos uni viro, virginem castam exhibere Christo» Paucorum est virginitas in carne, omnium debet esse in corde. Virginitas carnis, corpus intactum; virginitas cordis, fides incorrupta. Ergo dicitur virgo tota Ecclesia, et masculino genere appellatur populus Dei: uterque sexus populus Dei, et unus populus, et unicus populus; et una Ecclesia, et unica columba: atque in hac virgi
Abbreviated transcription (Latin):
Attendite fr̃s met Confirmauit inquit uectes por¬
tarum tuarũ. Uectium confirmatio: non ẽ por¬
tarũ aꝑtarum. sed clausarũ Vnde pleriq codi¬
ces habent: confirmauit seras portarum tuarũ
Aitendat caritas ur̃a: conclusam hierłm: Dicit
damus modo int̾ scandala: multi quos nolumꝰ
intrant. multi & si nolumus exeunt: ideo cre¬
brescunt scandala: Et qm̃ ab undauit iniquitas
ait ueritas. refrigescit caritas multoꝵ ꝓpter
intrantes quos diiudicare nonpossumꝰ. et exe¬
ergõ quid¬
dnisi ut non timeas tale aliquid fũ-¬
tantum. confirmauit uectes portarũ tuarum:
Nemo exeat: nemo intret. Nemo exeat: gaudea¬
mus. Nemo intr&: timeamus. Nec hocͣtime¬
as cum intraueris Dicitur. tantũmodo Esto
innumero uirginũ: quȩ portauer oleum
secum: Uirginẽs enĩ illae. animas significant
N on enĩ uere quinq erant: sed inquinq illis.
milia sunt. Numero illo quinario. milia in¬
telliguntur. nonfeminarũ tantũ. sed & ui-¬

Expanded text:
Attendite, fratres mei. «Confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Vectium confirmatio non est portarum apertarum, sed clausarum: unde plerique codices habent, «Confirmavit seras portarum tuarum.» Attendat Charitas vestra. Conclusam Jerusalem dicit d inter scandala. Multi quos nolumus, intrant; multi, etsi nolumus, exeunt; ideo crebrescunt scandala: «Et quoniam abundavit iniquitas,» ait Veritas, «refrigescit charitas multorum» : propter intrantes, quos dijudicare non possumus; et exeergo quid, nisi ut non timeas tale aliquid futantum: «Confirmavit» «vectes portarum tuarum.» Nemo exeat, nemo intret. Nemo exeat, gaudemus: Nemo intret, timemus. Nec hoc timeas; cum intraveris, dicetur; tantummodo esto in numero virginum quae portarunt oleum secum. 10. Virgines enim illae animas significant. Non enim vere quinque erant, sed in quinque illis millia sunt. In numero illo quinario millia intelliguntur, non feminarum tantum, sed et vi
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc deaquis loqͥt᷑.
Ñ hic montes accipiamꝰ qͣsi t̾rȩ nos. neq cãpos quasi
Sed qͣndiu ascendunt montes. & descendunt campi:
Sȩuier̃ & placatisunt. Cũ sȩuiebant. montes erant:
cũ placatist̃ cãpi factisuns. Fundauit enĩeis locu.
Estqͥdã metꝰ qͣsi ꝓfundus locus: quoreceptasunt quo-¬
dã modo om̃ia sȩuientia corda mortaliũ. Qũa multi
mod o & falsi & amari sunt. & tam̃qͥeti: Qua mul¬
tisunt. qui dulcescere nolunt: Quisunt qͥdulcescere
nolunt: Qui in xp̃m adhuccredere nolunt. Et qua¬
uis multisunt qͥ ñdũ credider̃. qͥd faciunt ecđae:
Monteserant aliqͣndo : modo capisunt. Iam̃ frsmei :¬
& malitia mare est. Quare enĩ ñ sęuiunt modo:
Quare ñ insanunt: Quare ñdant operã: Siñ possun
euertere t̾rãnrãm. certẽ c̃tegere quare non. Audi.

Expanded text:
dhuc de aquis loquitur. Non hic montes accipiamus, quasi terrenos; neque campos, quasi Sed quamdiu «ascendunt montes, et descendunt campi?» Saevierunt, et placati sunt. Cum saeviebant, montes erant: cum placati sunt, campi facti sunt; fundavit enim eis locum. Est quidam meatus, quasi profundus locus, quo recepta sunt quodammodo omnia saevientia corda mortalium. Quam multi modo, et salsi, et amari sunt; et tamen quieti? Quam multi sunt qui dulcescere nolunt? Qui sunt qui dulcescere nolunt? Qui in Christum adhuc credere nolunt. Et quamvis multi sunt qui nondum crediderunt, quid faciunt Ecclesiae? Montes erant aliquando, modo campi sunt: tamen, fratres mei, et malacia mare est. Quare enim non saeviunt modo? quare non insaniunt? quare non dant operam? Si non possunt evertere terram nostram, certe contegere. Quare non? Audi
Abbreviated transcription (Latin):
nonimmerito dextrũ dr̃ quod p̃ponit: sicut
sinistrae dextrap̃ponitur. Ideo et deillis qui scłi
huiꝰ gaudia p̃ponentes dõ. beatum dixer̃ popłm
cuihaee sunt. rectissime dictum ẽ: dextera eoꝵ
dextera iniquitatis: Vnde qđ dixer̃beatum popu¬
lum ciubaec sunt: os eorum locutũ ẽ. iniquitatẽ.
qđ deillis supradictum. ẽ: Cuius enim os loqui¬
tur ueritatem. contra illud quod dixer̃ isti beatũ
populum cui haec sunt: debet etiam ipse dicere
quod in eodem psalmo sequitur: beatꝰ populus
tris sed dñs. sicut & alibi dicit: ꝓuidebã dñm
in conspectu meo semꝑ: qm̃ adextris ẽ. mihi ne
cõmouear. Diabolus ergo stetit adextris eius :
quando p̃posuit auaritiã sapientiae. & pecuniã
salutisuae. ut eum trader& a quodebuit possideri.
ne ab illo possideretur. cuius oꝑa ipse xp̃s soluit.
a quo noluit possideri

Expanded text:
non immerito dextrum dicitur, quod praeponit; sicut non immerito dextrum dicitur, quod praeponit; sicut sinistrae dextra praeponitur. Ideo et de illis qui saeculi hujus gaudia praeponentes Deo, beatum dixerunt populum cui haec sunt, rectissime dictum est, «Dextera eorum dextera iniquitatis.» Unde, quod dixerunt beatum populum cui haec sunt, os eorum locutum est vanitatem; quod de illis supra dictum est. Cujus autem os loquitur veritatem, contra illud quod dixerunt isti beatum populum cui haec sunt, debet etiam ipse dicere quod in eodem psalmo sequitur, «Beatus populutris, sed Dominus: sicut et alibi dicit, «Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear» . Diabolus ergo stetit a dextris ejus, quando praeposuit avaritiam sapientiae, et pecuniam saluti suae, ut eum traderet, a quo debuit possideri, ne ab illo possideretur, cujus opera ipse Christus solvit, a quo noluit possideri
Abbreviated transcription (Latin):
deplurib fuerit: nunc deuno loquitur psalmꝰ
Suꝑius autẽ dixerat locuti sunt aduersum me
lingua dolosa. & sermonib odii circundeder̃
me detrahebant mihi: ego autẽ orabã. Et posuer̃¬
aduersũ me mala ꝓbonis: & odium ꝓdilectio¬
ne mea. Omĩa deplurib: nunc uero qͥd digni
essent ꝓhis iniquitatib suis. & quid eis uidicio
futurum. eẽt: ꝓnuntians : constitue inquit suꝑ
eũ peccatorẽ. tanquã intendens in eũ qui setra¬
didit talib dequalibus suis inimicis superius
loquebatur:. Cumigitur hic iudã traditorem
scđm scripturã actuum apłorum supplicio
debito p̃nunti&e puniendum. quid .ẽ. consti¬
tue suꝑ eum peccatorem. nisi eũ quẽ sequenti
uersu indicat cumdicit. & diabolus st&e ad extris
eius: hoc itaq meruit ut suꝑ se habeat diabolũ.
id est diabolo subditus sit: qui xp̃o eẽ subditus
noluit: Stec autem adextris eꝰ dictum est.
quia oꝑadiaboli p̃posuit oꝑidĩ. Hoc enim cuiq

Expanded text:
de pluribus fuerit, nunc de uno loquitur Psalmus. Superius autem dixerat: «Locuti sunt adversum me lingua dolosa, et sermonibus odii circumdederunt me, detrahebant mihi: ego autem orabam ; et cuadversum me mala pro bonis, et odium pro dilectione mea.» Omnia de pluribus. Nunc vero quid digni essent pro his iniquitatibus suis, et quid eis divino judicio futurum esset praenuntians, «Constitue,» inquit, «super eum peccatorem:» tanquam intendens in eum qui se tradidit talibus, de qualibus suis inimicis loquebatur superius. Cum igitur hic Judam traditorem secundum scripturam Actuum Apostolorum supplicio debito praenuntiet puniendum ; quid est, «Constitue super eum peccatorem,» nisi eum quem sequenti versu indicat, cum dicit, «Et diabolus stet a dextris ejus?» Hoc itaque meruit, ut super se habeat diabolum, id est, diabolo subditus sit, qui Christo subditus esse noluit. «Stet» autem «a dextris ejus,» dictum est, quia opera diaboli praeposuit operibus Dei. Hoc enim cuique
Abbreviated transcription (Latin):
OSTIS FRS̃ ET SEPISSIME AUDISTIS
in euangłio dnm̃ dicere: sinite pueros
uenire ad me. talium .ẽ. enim regnum
tis exemplum. suꝑbiam ueteris hominis. ad
innouandam humiliter uitam. similitudine
purilis aetatis accusat. Qua ꝓpt̃ dilectissimi
cumcantari audi tis inpsalmis.
LAUDATE PUERI DÑM. Ne arbitremini
aduos istam exortationem non ꝑtinere. qui iã
corporis pueritiam suꝑ gressi uel iuuenili
decore uirescitis. uel senili honore canescitis
Omnib enim uobis dicit apostolus: nolite
pueri effici sensibus. sed malitia paruuli
estote. ut mentib ꝑ fecti sitis Qua malitia¬
maxim e nisi suꝑbia: Ipsa enĩdeuance gran¬
ditate p̾sumens. non sinit hominem ambulare¬
per artam uiam. & intrare ꝑ angustam portã
Pueri autem. facile intrant ꝑ angustã portam.¬
& ideo nemo nisi utpuer intrat inregnũ caelorũ
Quid autem suꝑbiȩ malitia deterius. quae p̃posi¬
tum non uult habere nec dm̃. Nam scriptumẽ
Initium suꝑbiae hominis: apostatare adõ. Hanc

Expanded text:
ostis, fratres, et saepissime audistis in Evangelio Dominum dicere, «Sinite pueros venire ad me; talium est enim regnum tis exemplum superbiam veteris hominis ad innovandam humiliter vitam similitudine puerilis aetatis accusat. Quapropter, charissimi, cum cantari auditis in Psalmis, «Laudate, pueri, Dominum,» ne arbitremini ad vos istam exhortationem non pertinere, quia jam corporis pueritiam supergressi, vel juvenili decore virescitis, vel senili honore canescitis: omnibus enim vobis dicit Apostolus, «Nolite effici pueri mentibus; sed malitia parvuli estote, ut mentibmaxime, nisi superbiae? Ipsa enim de vana granditate pper arctam viam, et intrare per angustam portam: puer autem facile intrat per angustum; et ideo nemo, nisi ut puer, intrat in regnum coelorum. Quid autem superbiae malitia deterius, quae praepositum non vult habere nec Deum? Nam scriptum est, «Initium superbiae hominis, apostatare a Deo» . Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando deficiunt omnia
humana consilia. quacumq se quisq conuer¬
terit. Fluctus fremunt. tẽpestas sȩuit. brachia
deficiunt: quo prora impingatur: cui fluctui
latus nudetur. quo nauis impulsa dimittatur.
aquib saxis nepereat refrenetur: omnino
a rectorib nonuidetur. Et quid restat nisi qđ
sequitur.
Et exclamauer̃ addnm̃ cũ tribu¬
larentur.

Expanded text:
Aliquando deficiunt omnia humana consilia: quacumque se quisque converterit, fluctus fremunt, tempestas saevit, brachia deficiunt; quo prora impingatur, cui fluctui latus nudetur, quo navis impulsa dimittatur, a quibus saxis ne pereat refrenetur, omnino a rectoribus non videtur. Et quid restat, nisi quod sequitur? «Et exclamaverunt ad Dominum, cum tribularentur,
Abbreviated transcription (Latin):
Redẽptus
quidem uidetur & popłs isrł deterra aegrpti.
demanii serututis ex laborib infructuosis.
ex opib luteis. Uideamus tamen ut̾rum ipsi sint
qui baecdicunt: qui abaegypto liberati sunt
adño. Nonita est: Sed qui sunt isti:
redemit demanu inimicorum A

Expanded text:
Redemptus quidem videtur et populus Israel de terra Aegypti, de manu servitutis, ex laboribus infructuosis, ex operibus luteis: videamus tamen utrum ipsi sint qui haec dicunt, qui ab Aegypto liberati sunt a Domino. Non ita est. Sed qui sunt isti? «Quos redemit de manu inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem: ecce et ipse quodãmodo ministrat
tibi. facit uoluntatẽ tuã. Et p̃ces eorum ex audi&&:
& saluos faci& eos. Uides adhoc exaudire me-¬¬
dicum: ut saluos faciat. Quando hoc: Audi apłm
dicentem: Spe enim salui facti sumꝰ. Spes autem
quae uidetur: non est spes. Si autem quod non¬

Expanded text:
voluntatem, ecce et ipse quodammodo ministrat voluntatem, ecce et ipse quodammodo ministrat tibi, facit voluntatem tuam. «Et preces eorum exaudiet, et salvos faciet eos.» Vides ad hoc exaudire medicum, ut salvos faciat. Quando hoc? Audi Apostolum speciem. spe enim salui facti sumus. spes autem, quae uidetur, non est spes. adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
non displic& Hoc ẽ inuocare dm̃ inueritate
Qui sic inuocant dm̃: ex audit eos ꝓpe est ibĩ
.ẽ: nondum dedit quod uis Ibiẽ tamen. Quomͦ
medicus si forte aliquid imponat uel oculds
uel tscerib quod urendo sanet: si roget
aeger ut tollatur illi. medicus expectat tẽpus.
non facit quod rogat eger Nontam̃ recedit.:
& ꝓpeẽ. & non facit: Et ideo magis non facit.
quia ꝓpe est. Curando enĩ imposuit. quod
imposuit. Et curando non facit quod rogatur
N onte exaudit ad presentem uoluntatem:
exaudiendo ad futurã sanitatẽ: & hoc utiq aduo¬
luntatem. Nam utiq sanus eẽ. uult: etiã qui uri
ñ uult. Prope. ẽ ergo dñs omĩb in uocantib eum
Sed quib omĩb: omĩb qui inuocant eum inue¬
ritate. Tales om̃s confirmat decidentes : qui inuo
se faciet faciet faciet: & si non faci&e adhorã.: facioe
tamen. Certe si ideo times dm̃ ut tu facias ipsius

Expanded text:
non displicet. Hoc est invocare Deum in veritate. non displicet. Hoc est invocare Deum in veritate. Qui sic invocant Dominum, exaudit eos: «prope est,» id est, nondum dedit quod vis, ibi est tamen. Quomodo medicus si forte aliquid imponat vel oculo, vel visceribus, quod urendo sanet; si roget aeger ut tollatur illi, medicus exspectat tempus, non facit quod rogat aeger; non tamen recedit. Et prope est, et non facit; et ideo magis non facit, quia prope est. Curando enim imposuit quod imposuit, et curando non facit quod rogatur. Non te exaudit ad praesentem voluntatem, exaudiendo ad futuram sanitatem; et hoc utique ad voluntatem: nam utique sanus esse vult, etiam qui uri non vult. «Prope est» ergo «Dominus omnibus invocantibus eum.» Sed quibus «omnibus? Omnibus qui invocant eum in veritate.» Tales omnes confirmat decidentes «qui invocase faciet.» Faciet, faciet: etsi non faciat ad horam, faciet tamen. Certe, si ideo times Deum, ut tu facias ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
sibonus .ẽ. ds̃ quia ista tibi dedit. quãntũ beatior
eris. cum seipsum tibi dederit: Desiderasti tanta
abillo. rogote desidera & ipsum. Neq enĩ uere
dulciora sunt ista quam ille: aut exaliqua parte
cõparanda sunt illi Ergo quid in ipsum a quo ac¬
cepit dequib gaudet. p̃ponit his omĩb rebus
quas accẽpit: ipse inuocat dm̃ inueritate. Nã
ut noueritis: si talib hominib ꝓponatur & di.¬
catur. quid si ista omĩa dequib gaudes uelit
tibi auferre ds̃. iam non amabitur. Non erit
quid dicat. dñs dedit dñs abstulit. sicut dño
placuit ita factum est. sit nomen dñi benedic¬
tum. Sed forte quia abstulit. quid dicitur:
Ds̃ quidtibi feci : Quare mihi abstulisti. & illis
dedisti : Iniquis das. & tuis tollis:: accusas
dm̃ quasi in iustum. & te laudas quasi iustũ
Conuertere. accusa tẽ. lauda illum: Tunc eris
rectus. cum in omĩb bonis quae facit ds̃. tibi
placet : in omĩb malis quae pateris. ds̃ tibi

Expanded text:
si bonus est Deus, quia ista tibi dedit; quanto heatior eris, cum seipsum tibi dederit? Desiderasti tanta ab illo; rogo te, desidera et ipsum. Neque enim vere dulciora sunt ista, quam ille, aut ex aliqua parte comparanda sunt illi. Ergo qui Deum ipsum, a quo accepit de quibus gaudet, praeponit his omnibus rebus quas accepit, ipse invocat Deum in veritate. Nam ut noveritis, si talibus hominibus proponatur et dicatur. Quid, si ista omnia de quibus gaudes, velit tibi auferre Deus? jam non amabitur; non erit qui dicat, «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Sed forte cui abstulit, quid dicit? Deus, quid tibi feci? Quare mihi abstulisti, et illis dedisti? Iniquis das, et tuis tollis. Accusas Deum quasi injustum, et te laudas quasi justum. Convertere; accusa te, lauda illum. Tunc eris rectus, cum in omnibus bonis quae facit, Deus tibi placet; in omnibus malis quae pateris, Deus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
erogas. Faciens ergo et feruens in ipsis bonis
oꝑib miscłiae. quãe iambona oꝑa ut iã diximꝰ
tunc noner̃ necessaria. quia nullus erit miser
inquẽ facienda sit miscdia: ex peccabit securꝰ

Expanded text:
erogas: faciens ergo et fervens in ipsis bonis erogas: faciens ergo et fervens in ipsis bonis operibus misericordiae, quae jam bona opera, ut jam diximus, tunc non erunt necessaria, quia nullus erit miser in quem facienda sit misericordia; exspectabis secur
Abbreviated transcription (Latin):
consolatur scriptura quae hortatur ad miscđiã
habemus: multa autẽ suꝑ̃flua habemus. si non¬
nisi necessaria teneamꝰ: nam si in ania queramꝰ
dĩ: non quod sufficit cupiditati urãe. Cupiditas
urã nonẽ. opus dĩ forma ur̃a. corpus ur̃m.
anima ur̃a. hoc totum opusdĩ Quȩre quod
sufficiant. & uidebis quã pauca fint. Viduȩ
suffecer̃ duo nũmi Iãdemendum regnumdĩ.
aduestiendos toties uenatores Quid sufficit
editori : Uidete quia nonsolum pauca sunt
quae uobis sufficiant: sed nec ipse ds̃ multa
auobis quęrit. Quęre quantũ tibi dederit.
& exeo tolle quod sufficit. Cȩtera quȩ super¬
flua iacent: aliorum sunt necessaria. Suꝑ flua
diuitum: necessaria sunt pauperum. Res ali¬
enae possidentur: cũ suꝑflua possidentur. Pa
cientes ergo huiꝰmodi miscđias. & illam p̃cipue
quae grãtis constat. dimitte sicut dimittimꝰ
Quo non nisi caritatẽ erogas: quae crescit cum

Expanded text:
consolatur Scriptura? Quae hortatur ad misericorconsolatur Scriptura? Quae hortatur ad misericorhabemus. Multa autem superflua habemus, si nonnisi necessaria teneamus: nam si inania quaeramus, ri Dei, non quod sufficit cupiditati vestrae. Cupiditas vestra non est opus Dei. Forma vestra, corpus vestrum, anima vestra, hoc totum opus Dei. Quaere quae sufficiant, et videbis quam pauca sint. Viduae suffecerunt duo nummi Ad vestiendos toties venatores quid sufficit editori? Videte quia non solum pauca sunt quae vobis sufficiant; sed nec ipse Deus multa a vobis quaerit. Quaere quantum tibi dederit, et ex eo tollo quod sufficit: caetera quae superflua jacent, aliorum sunt necessaria. Superflua divitum, necessaria sunt pauperum. Res alienae possidentur, cum superflua possidentur. 13. Faciens ergo hujusmodi misericordias, et illam praecipue quae gratis constat, «Dimitte, sicut dimittimus» ; quo nonnisi charitatem erogas, quae crescit cum
Abbreviated transcription (Latin):
quasi aduendentes. & non inueniunt. Tunc
fauentes. non inuener tunc laudantes. aquib
solebant laudari & quasi excitari adbona
oꝑa. non robore bonȩ conscientiae sed incita¬
mento linguae alienae: & illud quod dictum
.ẽ. nefortẽ nonsufficiat nobis: magna conside¬
ratione humilitatis dictum. ẽ. Oleum enim
quod gestamꝰ inconscientia : iudiciũ. ẽ nr̃m.
de nobis ipsis quales simus. & difficile. ẽ.
ut dese quisq ꝑfecte iudicet. Fr̃s mei quantũ¬
lib& homo ꝓficiat. quantũlib& se ad interio¬
rã extendat & p̃terita obliuiscatur: iã dixit
sibi bene. ẽ ꝓcedit regula dethes auris dĩ.
examinat᷑ liquidum. & quis głabitur castũ
se habere cor. : Etquis głabitur mundũ se
ẽẽ apeccato: Sed qui d̃dixit scriptura:
Iudicium enĩ sine miscdia: illi qui nonfecit mise¬
ricordiã: quantũcumq ꝓficias. sperabis qͫ mi
inquolibet: & quod dãn&e inueniet. Quãe nos

Expanded text:
quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humilitatis dictum est. Oleum enim quod gestamus in conscientia, judicium est nostrum de nobis ipsis, quales simus; et difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat, et praeterita obliviscatur ; si jam dicit sibi, Bene est: procedit regula de thesauris Dei, examinat ad liquidum; et quis gloriabitur castum se habere cor? et quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? Sed quid dixit Scriptura? Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam» . Quantumcumque proficias, sperabis in mis fuerit, in quolibet quod damnet inveniet. Quae nos
Abbreviated transcription (Latin):
dehis sapientib tardante aduentu dñi ituri in
mortẽ istam tẽporalem & uisibilem: quãs omi
loco scripturas ponere notum ẽ omĩb xp̃ianis.
ficient̃: Dormiunt inquit. moriuntur. Sed ecce
uenturꝰ. ẽ sponsus & om̃s surgent: sed non om̃s
intrabunt. Deficiente oꝑa stultarum uirginum
non habentium oleum conscientiae. non in ue¬
nient aquib emant. qđ illis solebant uendere
adulcctores. Abirridentib enĩ dicitur no
inuidentib ite: emite uobis. Petierant enim
stultae a sapientib & dixer̃ eis. Date nobis
oleum. quia faces nrae extinguntur. Quidillȩ
sapientes: Ne forte non sufficiat nobĩs: ite
potius aduendentes¶ Hoc ammonere erat
Quid uobis modo ꝓsunt. aquib emere soletis
adulationẽ. Et cum eunt inquit: intrauer̃
illa e. & clausum est ostium. Cũ eunt corde
cũ talia cogitant. cũ se ab illa intentione alie-¬
nant. & ret̾ro p̃terita sua recordantur: eunt

Expanded text:
de his sapientibus, tardante adventu Domini, itur in de his sapientibus, tardante adventu Domini, itur in mortem istam corporalem et visibilem, quam somni loco Scripturas ponere notum est omnibus Christianis. ficienter» : Dormiunt, inquit, moriuntur. Sed ecce venturus est sponsus, et omnes surgent, sed non omnes intrabunt. Deficient opera stultarum virginum, non habentium oleum conscientiae; non invenient a quibus emant quod illis solebant vendere adulatores. Ab irridentibus enim dicitur, non ab invidentibus: «Ite, emite vobis.» Potierant enim stultae a sapientibus, et dixerant eis: «Date nobis oleum, quia faces nostrae exstinguuntur.» Quid illae sapientes? «Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emQuid vobis modo prosunt a quibus emere soletis adulationem? «Et cum eunt,» inquit, «intrarunt illae, et clausum est ostium» . Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsȩ quinq sunt Quae. nisi animae quae ha-¬
bent istam continentiã carnis. ut uitent corrup¬
telas. ab om̃ib sensib uenientes quos sensus
iam enumeraui Nitant ueluti corruptiones ueni¬
entes undiq & non inconscientia gerunt bonũ
suũ corã oculis dĩ. sed placere inde uolunt
hominib. & iudicium secun̾itur alienũ. Fauores
uulgi aucupantur. uiles sibi sunt. cum specta¬
corib ẽẽ caręre uolunt. non eis sufficit consci-¬
tia : merito non portant oleum secum: Oleum
autẽ ẽ. ipsa głatio. ꝓpt̾ nitorem & splendorẽ.
S ed quiddicit apłs.: Uide uirgines sapientes.
portantes oleum secum: Op̃us autẽ suum pro
nes sapientes. Stultae autẽ accendunt quidẽ
lanpadas. uidentur quidem lucere oꝑa earũ.
sed deficiunt & extinguntur: quia non de
oleo interiore pascuntur: & dormiunt omnes
tardante sponso:quia ex utroq genere homi¬
nũ obdormiscunt in mortẽ: & deillis fatuis &

Expanded text:
Et ipsae quinque sunt: quae, nisi animae quae haEt ipsae quinque sunt: quae, nisi animae quae habent istam continentiam carnis, ut vitent corruptelas ab omnibus sensibus venientes, quos sensus jam enumeravi? Vitant veluti corruptiones venientes undique, et non in conscientia gerunt bonum suum coram oculis Dei: sed placere inde volunt hominibus, et judicium sequuntur alienum. Favores vulgi aucupantur; viles sibi sunt, cum spectatoribus esse charae volunt; non eis sufficit conscientia. Merito non portant oleum secum. Oleum autem est ipsa gloriatio, propter nitorem et splendorem. Sed quid dicit Apostolus? Vide virgines sapientes portantes oleum secum: «Opus autem suum probnes sapientes. Stultae autem accendunt quidem lampades; videntur quidem lucere opera earum: sed deficient, et exstinguentur; quia non de oleo interiore pascuntur. Et dormiunt omnes tardante sponso: quia ex utroque genere hominum obdormiscunt in mortem; et de illis fatuis, et
Abbreviated transcription (Latin):
nitate: milia scõrum ł rgo quinq uirgines om̃s
animas intraturas in regnum dĩ significant:
Non sine causa quinario numero. qm̃ quinq sunt
corporis sensus notissimi omĩb Perquinq enĩ
ianuas. intrat aliquid percorpus ad animum:
Aut ꝑ oculos intrat quod concupiscas male: aut
ꝑ aures. aut ꝑ ol factum. aut ꝑgustum. aut per
contactum: Perhasquinq ianuas quisquis ñ
amiserit corruptionẽ: int̾ quinq uirgines com¬
putatur Admittuntur autẽ corruptiones. ꝑ
illicita desideria: Quid autẽ liceat & nonliceat.
pleni sunt libri scripturarum: E rgo opus. ẽ. ut
sis in illis quinq uirginib nontimebis quod
dictum est nemo intret. Dicitur enimhoc: & fiet
hoc. Sedcum intraueris: nemo contrate claũ-¬
det: Sed te ingresso. clauduntur portae hie-¬
rusalem. & firmabuntur uectes portarum eiꝰ
N amsitũ. ẽẽ. uolueris. aut non uirgo corde. aut
& si uirgo int̾ fatuas uirgines: foris remanebis.
& frustra pulsabis Quaẽ sunt fatuae uirgines.

Expanded text:
nitate millia sanctorum. Ergo quinque virgines omnes animas intraturas in regnum Dei significant; non sine causa quinario numero, quoniam quinque sunt corporis sensus notissimi omnibus. Per quinque enim januas intrat aliquid per corpus ad animam: aut per oculos intrat quod concupiscas male, aut per aures, aut per olfactum, aut per gustum, aut per contactum. Per has quinque januas quisquis non admiserit corruptionem, inter quinque virgines computatur. Admittuntur autem corruptiones per illicita desideria. Quid autem liceat et non liceat, pleni sunt libri Scripturarum. Ergo opus est ut sis in illis quinque virginibus. Non timebis quod dictum est, Nemo intret. Dicitur enim hoc, et fiet hoc; sed cum intraveris: nemo contra te claudet; sed te ingresso, claudentur portae Jerusalem, et firmabuntur vectes portarum ejus. Nam tu si esse volueris aut non virgo corde, aut, etsi virgo, inter fatuas virgines; foris remanebis, et frustra pulsabis. 11. Quae sunt fatuae virgines?
Abbreviated transcription (Latin):
seunt̃ intelligendum est quod dictum ẽ : tuus
sum ego. quid enim nonẽ eiꝰ : Anforte quia in
caelis. eẽ. dicitur dĩ. ideo putandum. ẽ. aliquid
non esse eiꝰ in t̾ra. cum clam& alius psalmus.
dñi est t̾ra & plenitudo eiꝰ. orbis t̾rarum & om̃s
qui habitant in ea quidẽ ergo qđ iste ita se
quodã modo familiarius dõcõmendandum
putauit ut dicer&. tuus sum ego saluum me
fac. nisi intelligi uolens qđ mãlosuo suus. ẽẽ
uoluerit. quod ẽ. in obȩdientiae primũ & maxi¬
mum malũ: & tanquã dicens. meus esse uolui.
& perditum me feci Nuus sum ego inquit sal¬
uum me fac: quia iustificationes tuas exqui¬
siui Non uoluntates meas quib fui meus:
sed iustificationes tuas ut essem tuus¬

Expanded text:
seunter intelligendum est quod dictum est, «Tuus sum ego.» Quid enim non est ejus? An forte quia in coelis esse dicitur Deus, ideo putandum est aliquid non esse ejus in terra; cum clamet alius psalmus, «Domini est terra et plenitudo ejus, orbis terrae et omnes qui habitant in eo» ? Quid est ergo quod iste ita se quodammodo familiarius Deo commendandum putavit, ut diceret, «Tuus sum ego, salvum me fac;» nisi intelligi volens quod malo suo suus esse voluerit, quod est inobedientiae primum et maximum malum? Et tanquam dicens, Meus esse volui, et perditum me feci: «Tuus sum,» inquit, «salvum me fac, quia justificationes tuas exquisivi;» non voluntates meas, quibus fui meus, sed «justificationes tuas,» ut essem
Abbreviated transcription (Latin):
legem tuã : idẽ. ipsi oculi mei Nã inquib¬
dam codicib & hoc legitur. quia noncusto di¬
ui legemtuã Descender̃ ergo exitus aquarũ.
idẽ effusiones lacrimarum: & ea locutione
dequa dicere potuit. montes descender̃ pedes
catur inpiscinã & beneait descender̃: humi¬
litate scilic& poenitendi: Ascender̃ enĩ: quan
do suꝑbia contumaci erecti fuerant & elati
Sursum enim sibiee. uidebantur: quando i¬
norantes dĩ iustitiã. constituere uolebant suã
inqua fatigati & legis p̃uaricatione confusi.
abilla elatione descender̃ flendo: ut iustitiã
dĩ pocuis impetrarent petendo. Sunt codices
qui non habent descenderunt: sed transierunt.
desuis exitib Cur autẽ non custodita lege
sic fletur. nisi ut impetretur gr̃a quae poeni¬
tentis delet iniquitatẽ. & credentis ad uiuat.
uoluntatem

Expanded text:
legem tuam:» id est, ipsi oculi mei. Nam in quibusdam codicibus et hoc legitur, «Quia non custodivi legem tuam. Descenderunt» ergo «exitus aquarum,» id est effusiones lacrymarum. Et ea locutione qua dicere potuit, Montes descenderunt pedecatur, in piscinam. Et bene ait, «descenderunt,» humilitate scilicet poenitendi. Ascenderunt enim, quando per superbiam contumacem erecti fuerant et elati. Sursum enim sibi esse videbantur, quando ignorantes Dei justitiam, constituere volebant suam : in qua fatigati et legis praevaricatione confusi, ab illa elatione descenderunt flendo, ut justitiam Dei potius impetrarent poenitendo. Sunt codices qui non habent «descenderunt,» sed «transierunt,» de suis exitibus. Cur autem non custodita lege sic fletur, nisi ut impetretur gratia, quae poenitentis delet iniquitatem, et credentis adjuvat voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
tum Quantũcũq enim cogitaueris depace illa
minus eã capit animꝰ. ad huc inista corporis
grauedine constitutus. cum uenerit illa pat̾ria.
iam domꝰ erit. nullus aduersarius temptabit
ut ad tabernaculum uocetur. Nonꝓcedemus

Expanded text:
 quantumcumque enim cogitaveris de pace illa, minus eam capit animus adhuc in ista corporis gravedine constitutus: cum venerit illa patria, jam domus erit, nullus adversarius tentabit, ut tabernaculum vocetur. Non procedemus
Abbreviated transcription (Latin):
dos in aeternum scđm ordinem melchisedech
Adhoc enĩ natus ex utero anteluciferum: ut esses
sacerdos in aeternum scđm ordinem melchisedech
Sinatum exutero deuirgine intelligimꝰ anteluci¬
ferum noctu. sicut euangłia contestantur.
ꝓculdubio inde exuterõ anteluciferum. ut esso
sacerdos in aet̾num scđm ordinẽ melchis edech
Nam scđm id quod natus es depatre dis̃ apud dm̃
coȩt̃nus gignenti: non sacerdos. sed sacerdos ꝓp¬
ꝓhibet aiurando. ne in ꝑiuria ꝓlabatur: & ideo
magis ds̃ iurat. quia non potest esse ꝑiurus.
Homo enim qui ꝑ consuetudinẽ iurandi potest lin¬
gua inꝑiurium ꝓlabi: bene ꝓhibetur iurare
Tanto enĩ longius erit aꝑiurio: quanto longe
erit a iurando. Qui enim iurat homo. falsum
& uerum iurare potest. Qui autẽ non iurat¬

Expanded text:
dos in aeternum secundum ordinem Melchisedec.» Ad hoc enim natus ex utero ante luciferum, ut esses sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Si natum ex utero, de virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed sacerdos propprohibet a jurando, ne in perjurium prolabatur, et ideo Deus magis jurat, quia non potest esse perjurus? Homo enim qui per consuetudinem jurandi potest lingua in perjurium prolabi, bene prohibetur jurare: tanto enim longius erit a perjurio, quanto erit longe a jurando. Qui enim jurat homo, falsum et verum jurare potest: qui autem non jurat
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitationib fraudium. omĩ generi maligni¬
tatis exquirendae : Iam uides hominẽ malũ.
quẽ putabas antea lenem: Quando illum uide¬
bas in ebriari. bonus erat modo iam furem
uides. latronẽ times. Processer̃ spinae deillis
radicib Quando sentiebas lenes radices spina¬
rum : tunc siposses incenderes. & non esset
unde ꝓdir& quod te modo pungera& Prõinde
fr̃s mei. corpus xp̃i uel menbra xp̃i gementia
intertãles malos. quoscũq ĩnuenitis ꝓcliues
ferri in malas libidines. et in ꝑnitiosas uolup¬
tates: tunc rep̃hendite & tunc castigate. &¬
tune u̾rite. Incendatur radix : & non ẽ. unde
spina ꝓcedat. Si autẽ non potueritis: certi
estote quod eos habebitis inimicos. Iacere
possunt. occultare inimicitias suas possunt.:
amare nos non possunt. Sed qm̃ amare uos
non possunt. & necesse ẽ. ut qui uos oderunt
mala uobis quaerant: non uacet lingua &
cor ur̃m dicere dõ. Fripẽme dñe abhomine

Expanded text:
et cogitationibus fraudum, omni generi maligniet cogitationibus fraudum, omni generi malignitatis exquirendae? Jam vides malum hominem, quem putabas antea lenem. Quando illum videbas inebriari, bonus erat: modo jam furem vides, latronem times; processerunt spinae de illis radicibus. Quando sentiebas lenes radices spinarum, tunc si posses incenderes, et non esset unde prodiret quod te modo pungeret. Proinde, fratres mei, corpus Christi, vel membra Christi, gementia inter tales malos; quoscumque inveneritis proclives ferri in malas libidines et in perniciosas voluptates, tunc reprehendite, et tunc castigate, tunc urite. Incendatur radix, et non est unde spina procedat. Si autem non potueritis, certi estote quod eos habebitis inimicos. Tacere possunt, occultare inimicitias suas possunt, amare vos non possunt. Sed quoniam amare vos non possunt, et necesse est ut qui oderunt vos mala vobis quaerant; non vacet lingua et cor vestrum dicere Deo, «Exime, me Domine, ab homine
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ  Et si nonconsentis: saltim inuenisti qđ
expugnes. Quomodo ergo tibi non nocebat.
qui laboras uincere quod fecit incorde tuo¬
u alignus. ẽ ergo omis iniustus. et necesse ẽ.
noxius sit. siue sit blandus siue sit ferox. Quis¬
quis in illum incurrerit. quisqͥs laqueis eius
fuerit captus : inueni& quã sit noxium quod
putabat lene: Et enĩ fr̃s. & spinae nonpungunt
in radicib Erue spinas det̾ra. contrecta radices
ipsarum. & uide si sentis dolorem: Tamen illud
unde dolorem sentis insuꝑficie: deilla radice
ꝓcessit. Itaq non uobis placeant homines qua-¬
si lenes & blandi. Amatores tamen carnalium
uoluptatum. & inquinarum cupiditatũ secta¬
tores. non uobis placeant. It si adhuc uiden¬
tur lenes. radices spinarum sunt. Nã talib
factis. ꝑ luxuriam plerũq effundunt quod
habebant. Et quomodo quȩr̃ implere quod ef¬
fuderant: nu nquid iam parcunt rapinis.

Expanded text:
torum? Etsi non consentis, saltem invenisti quod torum? Etsi non consentis, saltem invenisti quod expugnes. Quomodo ergo tibi non nocebat, qui laboras vincere quod fecit in corde tuo? Malignus est ergo omnis injustus, et necesse est noxius sit, sive sit blandus, sive sit ferox. Quisquis in illum incurrerit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod putabat lene. Etenim, fratres, et spinae non pungunt in radicibus. Erue spinas de terra, contrecta radices ipsarum, et vide si sentis dolorem: tamen illud unde dolorem sentis in superficie, de illa radice processit. Itaque non vobis placeant homines quasi lenes et blandi, amatores tamen carnalium voluptatum, et inquinatarum cupiditatum sectatores; non vobis placeant. Etsi adhuc videntur lenes, radices spinarum sunt. Nam talibus factis per luxuriam plerumque effundunt quod habebant: et quomodo quaerunt implere quod effuderunt? Numquid jam parcunt rapinis
Abbreviated transcription (Latin):
Auiro iniquo erue mẽ. hocẽ. abhomine
maligno: quod ẽ. auiro in iusto Malignũ
enundixit ideo. quia in iustum: neforte putes¬
aliquem iniustum bonum. ẽẽ Sunt enim
multi in iusti: quasi innocentes Non sunt¬
enĩ sȩui. non sunt asperi. nonsunt ꝑsequen¬
tes: & pressuras hominib facientes: sed tam̃
ide in iusti Alioquodam modo. luxuriosi.
ebriosi. uoluptatib dediti Quomodo nulli
nocet. qui sibi non parcoͬe. In nocens enim
ille ẽ. qui nonnocet: non autem qui sibi
nocet. Tibi autem quomodo potest non noce¬
re. qui sibi nocet: sed respondes In quo mͥ
nocet: non enim in uasit rem meã. aut ap¬
petiuit salutẽ meam luxuria sua pascitur.
suis uoluptatib delectatur. Sed inquinatas
habet uoluptates: Ipse inquinatur. mihi quid
ꝑtin& cui molestus non est: Nocet tibi saltim
uel exemplo. quia uiuit tecum. & ad quod agit
inuitat. Nonne cum eũ uides forte in illis sor¬
dib ꝓsperari. duceris talium delectatione fac¬

Expanded text:
«A viro injusto erue me.» Hoc est, «ab homine «A viro injusto erue me.» Hoc est, «ab homine maligno;» quod est, «a viro injusto.» Malignum enim ideo dixit, quia injustum: ne forte aliquem injustum bonum esse putes. Sunt enim multi injusti quasi non nocentes; non sunt saevi, non sunt asperi, non sunt persequentes et pressuras hominibus facientes: sed tamen inde injusti, quia alio quodam modo luxuriosi, ebriosi, voluptatibus dediti. Quomodo nulli nocet qui sibi non parcit? Innocens enim ille est qui non nocet; non autem qui sibi nocet. Tibi autem quomodo potest non nocere qui sibi nocet? Sed respondes: In quo mihi nocet? Non enim invasit rem meam, aut appetivit salutem meam: luxuria sua pascitur, suis voluptatibus delectatur; sed si inquinatas habet voluptates, ipse inquinatur; mihi quid pertinet, cui molestus non est? Nocet tibi saltem vel exemplo, quia vivit tecum, et ad quod agit invitat. Nonne cum eum vides forte in illis sordibus prosperari, duceris talium delectatione fac