comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ adhuc seuicia habere qd̃ faciat:
s cui facit: Qui migrauit: In est corpꝰ
s nullus est sensꝰ. Habitatio iacet: habi¬
tator abscessit. Ergo post ea ñ habent.
qͥd faciant: ñ sentienti enim nichil fa¬
ciunt. S eum timete. qui babet pote¬
statem ⁊ corpꝰ ⁊ aĩam occidere in gehen¬
nã ignis. Ecce de qua morte loq̃bat᷑ cũ
em: cũ acceꝑimꝰ plenissimã lib̾tatem.
Isti aũ indignantes mortui ⁊ morti
sempitne p̃destinati: respondebant con¬
uitiose ⁊ dicebant. Modo cognouimꝰ qͥa
ligi. nec abraham mortuus est nec pro¬
phete Illi enim mortui st̃ ⁊ uiuunt isti
uiuebant. ⁊ mortui erant. sam respõ¬
dens qͣdam loco saduceis. mouentib
questionẽ de resurrectione. hoc ait ip̃e
dñs. De resurrectione aũ mortuoꝵ ñ
legistis. quomͣ ait dñs de rubo ad mo¬
ysen. ego sũ ds abraham. ⁊ d̾s ysaac. ⁊ ds

Expanded text:
videtur adhuc saevitia habere quod faciat. videtur adhuc saevitia habere quod faciat. Sed cui facit? Qui migravit. Inest corpus, sed nullus est sensus: habitatio jacet, habitator abscessit. Ergo postea non habent quid faciant: non sentienti enim nihil faciunt. Sed eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Ecce de qua morte loquebatur, cem, cum acceperimus plenissimam libertatem. 13. Isti autem indignantes mortui, et morti sempiternae praedestinati, respondebant conviciose, et dicebant: Modo cognovimus quiligi, nec Abraham mortuus est, nec Prophetae. Illi enim mortui sunt, et vivunt: isti vivebant, et mortui erant. Nam respondens quodam loco Sadducaeis moventibus quaestionem de resurrectione, hoc ait ipse Dominus: De resurrectione autem mortuorum non legistis, quomodo ait Dominus de rubo ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
moriturꝰ es: qua euadas. ñ habes hoc.
Hodie sit. cras sit. futurũ est: debitũ
est reddendũ. Quid gͦ: Agit hõ. timenᷤ.
fugiens. occultans seͥ inueniat᷑ ab in¬
imieo: nunqͥd agit ut ñ moriat᷑: S
ut paulo serius morat᷑. ñ accipit de¬
biti securitatem: s postulat dilationẽ.
Qnͣtum libet diu differat᷑: ueniet qd̾
differt᷑. Illam mortem timeamꝰ: quã
timuerunt tres uiri. qͣndo dixer̃t regi
potens ẽ d̾s etiam de ista flãma libera¬
re nos: s ⁊ si. non. Ibi fuit timor illui
mortis: qua mͦ dñs cõminat᷑. qͣndo dixe¬
runt. s ⁊ si noluerit aꝑte liberare: po¬
cest in occulto coronare. Unde ⁊ ip̃e dñs
faccurꝰ martyres. ⁊ caput martyrũ fu¬
turꝰ ait. nolite timere eos qui occidunt
corpꝰ. ⁊ postea ñ habent ampliꝰ qd̾ faci¬
ant. Quom ñ habent quid faciant:
Qͥd si cum occiderint corpꝰ. bestus lace¬
randũ ⁊ diripiendũ alitib ꝓiciant:

Expanded text:
moriturus es: qua evadas hoc, non habes. moriturus es: qua evadas hoc, non habes. Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, fugiens, occultans se ne inveniatur ab inimico? Numquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit debiti securitatem, sed postulat dilationem. Quantumlibet diu differatur, veniet quod differtur. Illam mortem timeamus quam timuerunt tres viri, quando dixerunt regi, Potens est Deus etiam de ista flamma liberare nos; sed et si non . Ibi fuit timor illius mortis, quam modo Dominus comminatur, quando dixerunt, Sed et si noluerit aperte liberare, potest in occulto coronare. Unde et ipse Dominus facturus martyres, et caput martyrum futurus ait: Nolite timere eos qui occidant corpus, et postea non habent quid faciant. Quomodo non habent quid faciant? Quid si cum occiderint, corpus bestiis lacerandum et diripiendum alitibus projiciant?
Abbreviated transcription (Latin):
tio sairine graiis. s si alia sarcina ñ
portet᷑. qua homo in gehennas p̃cipi¬
tet᷑. De ip̃a gͦ morte dñs dixit. mortẽ
ñ uidebit in et̾num:qui sermonẽ me¬
um seruauerit. Non expauescamꝰ istã
mortẽ: s illam timeam̃. Qd̾ ẽ aũ gͣuuiᷤ
multi ꝑu̾se tim̃do istam: incider̾t in
illam. Dictum ẽ aliq̃b. adorate ydo¬
la. qd̾ si ñ fecerits. in t̾ficiemini: aut
quẽ admodũ ille nabugodonosor dix̃.
siñ fecenuis: mutemini in fornacem
ignis ardentis. Multi timuert ⁊ adora¬
uerunt:nolentes mori. mortui sunt.
Timendo mortem. que ñ euadit᷑ in ci¬
dert in mortem: qͣm euadere feliciter
uossent. si istam que ñ euadit᷑ infe¬
licĩ ñ timerent. Natꝰ es homo mori¬
mo is Qua ibis uit ñ moriaris. Qa
facies ut ñ moriaris: Ut dñs ds tuus
necessitate moriturũ consolaret᷑. uo¬
luntate mori dignatꝰ est.Qnͣdo uides
xp̃m mortuũ: dedignatis mori. Ergo

Expanded text:
tio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non tio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennas praecipitetur. De ipsa ergo morte Dominus dixit, Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit. 12. Non expavescamus istam mortem, sed illam timeamus. Quod est autem gravius, multi perverse timendo istam, inciderunt in illam. Dictum est aliquibus, Adorate idola; quod si non feceritis, interficiemini: aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit, Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis. Multi timuerunt et adoraverunt; nolentes mori mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur, infeliciter non timerent. Natus es homo, moriturus es. Qua ibis, ut non moriaris? quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
in et̾nũ. uos inqͥt dicitis. demoniũ ha¬
bes: ego uos ad uitam uoco. seruate set¬
monem meũ: ⁊ ñ moriemini. Illi au¬
diebant. mortẽ ñ uidebit in et̾nũ qui
sermonẽ meum seruau̾it. ⁊ irascebant
qͥa iam mortui erant illa morte. qul
rarũ: mortem ñ uidebit. id est gusta.¬
bit: mortem uidebit: mortẽ gustalis
Qius uidet: Qs gustat: Quos oculos ha¬
det homo ut uideat qͣndo morit. qͣndo ue¬
rendo mors ip̃os ꝯculos claudit. ne ali
tem quopalato⁊ quib faucib mors
gustas᷑. ut qͥd sapiat dinoscat᷑: Qnͣdo
totũ sensũ tollit. quid in palato rema¬
nebit: S uidebit dictũ est ⁊ gustabit.
dicam. morituris loq̃bat᷑. quia moritu¬
nus qͥa ⁊ dñi exitus mortis. sicut loqͥt᷑
aliam mortẽ. de qua nos liberare uene¬
rat. mortem scd̃am: mortẽ et̾nam: mor¬
tem gehennarũ: mortem dampnatio¬
nis. cũ diabolo ⁊ angelis eiꝰ: Ip̃a ẽ. ue¬
ra mors. Nam ista migratio est. Quid
est ista mors: Relictio corporis: deposi¬

Expanded text:
in aeternum. Vos, inquit, dicitis, Daemonium habes; ego vos ad vitam voco: servate sermonem meum, et non moriemini. Illi audiebant, Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit; et irascebantur, quia jam mortui erant illa morte quae rarum: Mortem non videbit, id est, gustabit. Mortem videbit, mortem gustabit. Quis videt? quis gustat? Quos oculos habet homo, ut videat quando moritur? Quando veniendo mors ipsos oculos claudit ne aliqut mortem? Item quo palato, quibus faucibus mors gustatur, ut quid sapiat dignoscatur? Quando totum sensum tollit, quid in palato remanebit? Sed videbit dictum est et gustabit, dicam, morituris, loquebatur moriturus: quia et Domini exitus mortis , sicut loquitur aliam mortem, de qua nos liberare venerat, mortem secundam, mortem aeternam, mortem gehennarum, mortem damnationis cum diabolo et angelis ejus? Ipsa est vera mors: nam ista migratio est. Quid est ista mors? Relictio corporis, deposi
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. elegit de qua nasceret᷑. natꝰ ferit ut a
magis adoraret᷑. Creuit infans. ⁊ mi¬
culis se d̾m ostendebat: ⁊ infirmitate
hominẽ p̃ferebat. postremo elegit ⁊ ge¬
nus mortis. hoc est ut in cruce pendem.
⁊ ip̃am crucem in frontib fideliũ fige¬
cruce qͣndo uoluit corpꝰ dimisit. ⁊ abs¬
sit: in ip̃o sepulchro qͣm diu uoluit
iacuit. qͣndo uoluit tanqͣm de lecto
surrexit. Ergo fr̃s. scd̾m ip̃am formã
serui. nam illud quis digne loquitur
in pͥncipio erat u̾bum. ⁊ uerbũ erat apd

Expanded text:
etur elegit de qua nasceretur, natus fecit ut a etur elegit de qua nasceretur, natus fecit ut a Magis adoraretur, crevit infans, et miraculis se Deum ostendebat, et infirmitate hominem praeferebat. Postremo elegit et genus mortis, hoc est, ut in cruce penderet, et ipsam crucem in frontibus fidelium figecruce quando voluit, corpus dimisit, et abscessit: in ipso sepulcro quamdiu voluit, jacuit; quando voluit, tanquam de lecto surrexit. Ergo, fratres, secundum ipsam formam servi, nam illud quis digne loquitur, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ sc̾a. Qad gͦ dictũ est iudica me d̾s ⁊
discerne causam meam de gente ñ sc̃a:
Quom est qui querat ⁊ iudicet: Est pa¬
ter qui głam meam a ur̃a gła discernat
⁊ separet. uos enĩ scdm hoc scl̃m głami¬
ni: ego ñ scd̾m hoc scł̃m glorior: qͥ patri
dico. pat̾ glorifica me. ea gła qͣm habui
apd̾ te: anteqͣm mundꝰ ẽet. Qd est ea
gła: Ab humana inflatione discreta.
Scd̾m hoc iudicat pat̾. Qͥd ẽ. iudicat:
Discernit.Qd discernit:Glam filii sui.
a gła hominũ: quia ideo dictũ. ẽ. un¬
xit te d̾s d̾s tuus oleo exultationis pre
participib tius. Non enĩ qͥa homo fac¬
tus ẽ. iam comparandꝰ ẽ. nob̃. Nos hoĩes
cũ peccato: ille sine peccato. Nos hoĩes tra¬
hentes de adam ⁊ mortem ⁊ delictũ: ille
de uirgine carnẽ mortalẽ. nullam ini¬
qͥtatẽ. Deniq quia nos nec uolumꝰ na¬
ti sumꝰ. nec qͣm diu uolumꝰ uiuimꝰ: nei
qͦm᷑ uolumꝰ morim̃. Ille anteqͣm nascet¬

Expanded text:
te non sancta . Quod ergo dictum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta; Quomodo est qui quaerat et judicet? Est Pater qui gloriam meam a vestra gloria discernat et separet. Vos enim secundum hoc saeculum gloriamini: ego non secundum hoc saeculum glorior, qui Patri dico, Pater, glorifica me ea gloria quam habui apud te, antequam mundus esset . Quid est, ea gloria? Ab humana inflatione discreta. Secundum hoc judicat Pater. Quid est, judicat? Discernit. Quid discernit? Gloriam Filii sui a gloria hominum; quia ideo dictum est, Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis . Non enim quia homo factus est, jam comparandus est nobis. Nos homines cum peccato, ille sine peccato: nos homines trahentes de Adam et mortem et delictum; ille de Virgine carnem mortalem, nullam iniquitatem. Denique nos nec quia volumus nati sumus, nec quamdiu volumus vivimus, nec quomodo volumus morimur: ille antequam nascer
Abbreviated transcription (Latin):
seruilis est. Qͥd magnũ ẽ timere penã:
Hoc ⁊ neqͥssimꝰ seruus: hoc ⁊ crudelissimꝰ
latro.Non est magnũ timere penam.
s magnũ est amare iusticiam. Q gͦ
amat iusticiam. nichil timet: T̃imec
plane: ñ ne incidat in penam: s ne a¬
mittat iusticiam. frẽs mei credite. ⁊ co¬
nĩcite ex eo qd̾ amatis. Amat aliquis
ur̃m pecuniam: putas inuenio aliqͣm
qͥ ñ amet. Ex hoc tam̃ ip̃o qd̾ amat: ĩ¬
telligat qd̾ dico. Timet dampnũ: qͣre
timet dampnũ: Oa pecuniam diligit.
Qnͣtum amat pecuniam: tantũ timet
ne ꝑdat pecuniam. Ergo inuenit᷑ ali¬
qͥs amator iusticie. qui plus in corde
dampnũ ꝑtimescat. qui plus timeat
expoliari iusticia: qͣm tu pecunia. Ip̃e
est timor castꝰ. ip̃e ꝑmanet in scłm scłi.
Non eũ tollit caritas. nec foras mittre.
s magis compleccit᷑. ⁊ comitem tenet.
simulq possidet. Uenimꝰ enĩ ad dñm.
ut uideamꝰ facie ad faciem: ibi timor

Expanded text:
servilis est. Quid magnum est timere poenam? servilis est. Quid magnum est timere poenam? Hoc et nequissimus servus, hoc et crudelissimus latro. Non est magnum timere poenam, sed magnum est amare justitiam. Qui ergo amat justitiam, nihil timet? Timet plane: non ne incidat in poenam, sed ne amittat justitiam. Fratres mei, credite, et conjicite ex eo quod amatis. Amat aliquis vestrum pecuniam. Putas, invenio aliquem qui non amet? Ex hoc tamen ipso quod amat, intelligat quod dico. Timet damnum: quare timet damnum? Quia pecuniam diligit. Quantum amat pecuniam, tantum timet ne perdat pecuniam. Ergo invenitur aliquis amator justitiae, qui plus in corde damnum pertimescat, qui plus timeat exspoliari justitia, quam tu pecunia. Ipse est timor castus, ipse permanet in saeculum saeculi: non eum tollit charitas, nec foras mittit, sed magis complectitur, et comitem tenet simul et possidet. Venimus enim ad Dominum, ut videamus facie ad faciem: ibi timor
Abbreviated transcription (Latin):
decipit: alteram que ꝓbat. Scd̾m eam
que decipit. d̾s neminẽ temptat: scd̾m
ut sciat dñs si diligitis eũ.d iterum
⁊ hic alia nascit᷑ questio. Quom temp¬
tat ut sciat:quem latere nichil potest
anteqͣm temptet: Non gͦ d̾s nescit: s
dictum est ut sciat. qd̾ est ut scire uos
faciat. Locutiones tales. ⁊ in sermonibꝰ
nr̃s sc̃. ⁊ in auctorib eloq̃ntie repperi¬
unt᷑. De sermone nr̃o aliquid dicam. fos
auctorib dicam. Tristes lupinos ait
qͥdam. hoc est amaros: ñ quia ip̃i sunt
tristes s quia gustati contristant. hoc
est rristes faciunt. St̃ gͦ ⁊ in scripturis
loutiones huiꝰmodi. Qui in talib lo¬
cuiionib cognoscendis laborant: in
boluendis talib questionib ñ laborãt.
lilar se s deo ñ latebat. Admi sit tẽp¬
tatorem. ⁊ fecit eũ sui cognitorẽ. Qd de
duob timorib: Est timor seruilis:⁊
est timor castus. Est timor ne patiaris
penam: est alius timor ne amittas u¬
sticiam.Timor ille ne paciaris penam:

Expanded text:
decipit, alteram quae probat: secundum eam quae decipit, Deus neminem tentat; secundum ut sciat si diligitis eum. Sed iterum et hic alia nascitur quaestio, quomodo tentat ut sciat, quem latere nihil potest antequam tentet. Non ergo Deus nescit: sed dictum est, ut sciat, quod est, ut scire vos faciat. Locutiones tales et in sermonibus nostris sunt, et in auctoribus eloquentiae reperiuntur. De sermone nostro aliquid dicam. Fossauctoribus dicam. Tristes lupinos ait quidam , hoc est amaros: non quia ipsi sunt tristes, sed quia gustati contristant, hoc est, tristes faciunt. Sunt ergo et in Scripturis locutiones ejusmodi. Qui in talibus quaestionibus cognoscendis laborant, in solvendis talibus quaestionibus non laborant. tebat se, sed Deum non latebat; admisit tentatorem, et fecit cum sui cognitorem. 7. Quid de duobus timoribus? Est timor servilis, et est timor castus; est timor ne patiaris poenam, est alius timor ne amittas justitiam. Timor ille ne patiaris poenam,
Abbreviated transcription (Latin):
ficimns lum̃ sapientie: ait hoĩb. Ego
bulat in tenebris: s habebit lum̃. A¬
didit enim uite. sicut ibi dictũ ẽ. qd
te concordant. Et ibi lum̃ positũ ell
uite. In istis usib corporalib. aliud
est lum̃: aliud fons. Fontem fauso
querunt: lum̃ oculi. Qndo sitimil¬
querimꝰ fontem: qͣndo in tenebris sue
q̃rimꝰ lum̃. Et si forte nocte sitiamul
lum̃ accendimꝰ. ut ad fontẽ ueniansꝰ
Non est sic apd̾ dm. Qd̾ lum̃ est. hi
est fons. Qui t̃ lucet ut uideas: ipe
manatut bibas Uidetis Et fr̃a mȩ¬
accendite: simili locutione solui potest.
Stptum habes. d̾s neminẽ temptat. Et
iterũ scriptum habes. temptat uos do¬
minꝰ ds ur̃ut sciat si diligitis eum:

Expanded text:
ficiens, lumen sapientiae, aificiens, lumen sapientiae, aibulabit in tenebris, sed habebit lumen; addidit enim, vitae; sicut ibi dictum est, Quate concordant: et ibi lumen positum est en”. In istis usibus corporalibus aliud est lumen, aliud fons. Fontes fauces querunt, lumen oculi. Apud deumquaerimus fontem; quando in tenebris sumus, quaerimus lumen; et si forte nocte sitiamus, lumen accendimus ut ad fontem veniamus. Non sic apud Deum: quod lumen est, hoc est fons; qui tibi lucet ut videas, ipse tibi manat ut bibas. 6. Videtis ergo, fratreattendite; simili locutione solvi potest. Scriptum habes, Deus neminem tentat ; et iterum scriptum habes, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum
Abbreviated transcription (Latin):
tue: ⁊ torrente uoluptatis tue pota¬
bis eor. Unde: Qm̃ apd̾ te. ẽ fons uite.
hp fons uite ambulabat in t̾ra: ⁊ p̃e
dicebat: qui sitit ueniat ad mẽ. Ecce
fons. S de lumine loqui ceperam̾.⁊
ꝓpositam ex euͣngelio q̃stionẽ de lu¬
mine tractabamꝰ. Lecta est enĩ nobis
licente ddño. ego sum lux mundi. in¬
de questio. ne quis catnalit̾ sapiens
solem istũ intelligendũ putaret. ui¬
nimꝰ inde ad psalmũ. quo considerat
inuenimꝰ interim dñm fontẽ uite.ii¬
be⁊ uiue. apudte in qͥt fons uite: ido
sub umbraculo alarum tuarũ sper̃ã
filii hominũ. inebriari isto fonte qui¬
rentes. S de lumine dicebamꝰ. Sequen
fons uite: secutꝰ adiunxit. in lumim
tuo uidebimꝰ lum̃: dm de d̾o. lum̃ de lu¬
mine. ꝑ hoc lum̃. factũ est solis lum̃:
⁊ lum̃ qd̾ fecit solem. sub quo fecit i ul
Noli contempnere nubem carnis Nu¬
be tegit᷑ ñ ut obscuret᷑: s ut tempert᷑
Loquens gͦ ꝑ nubem carnis. lum̃ inde¬

Expanded text:
uptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex Evangelio quaestionem de lumine tractabamus. Lectum est enim nobis dicente Domino, Ego sum lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum intelligendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbraculo alarum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerentes. Sed de lumine dicebamus. Sequere fons vitae, secutus adjunxit, In lumine tuo videbimus lumen ; Deum de Deo, lumen de lumine. Per hoc lumen factum est solis lumen: et lumen quod fecit solem, sub quo fecit et noNoli contemnere nubem carnis: nube tegitur, non ut obscuretur, sed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen inde
Abbreviated transcription (Latin):
uando Impbemꝰ itaꝙ huiꝰmodi erro¬
sm. quẽ sca ab initio anathematira
aboriente. occidere in occidente: fuꝰ cur¬
sui. nox succedit: cuiꝰ radii in nube
obumbrant᷑: qui certa deloco in locũ
motione cõmigrat. Non est hoc dñs
sol factus ẽ. Omnia enim ꝑ ip̃m fac¬
ta st̾.⁊ sine ip̃o factũ ẽ nichil. Est gͣ
lux que facit hanc lucem. hanc ame¬
in illa ita uiuamꝰ. ut nunqͣm omĩno
moriam᷑. Ista enim lux est: de qua pro¬
phetia olim p̃missa. ita in psalmo cẽ¬
cunt. Homines ⁊ ium̃ta saluos facie̾
dñe: sicut multiplicata est miscalia
tua d̾s. Psalmi sc̃i ista u̾ba sunt. Adũ

Expanded text:
putando. Improbemus itaque hujusmodi erroputando. Improbemus itaque hujusmodi errorem, quem sancta ab initio anathematizavab oriente, occidere in occidente; cujus cursui nox succedit, cujus radii nube obumbrantur, qui certa de loco in locum motione commigrat: non est hoc Dominsol factus est. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . 3. Est ergo lux quin illa ita vivamus, ut nunquam omnino moriamur. Ista enim lux est, de qua prophetia olim praemissa ita in Psalmo cecinit: Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Psalmi sancti i
Abbreviated transcription (Latin):
uod modo audiuimꝰ. ⁊ in¬
tenti accepimꝰ. cũ sc̃m euͣngeliũ le¬
geret᷑. ñ dubito qd om̃s etiam intel¬
ligere conati sumꝰ: ⁊ quisq nr̃m
de re tam magna que lecta ẽ. pro
sito pane u̾bi. nemo est qui se q̃ra¬
tur nichil gustasse. S iterũ si du¬
bito quia difficile quisqͣm est. qͥ
totũ intellexerit. Tam̃ etiam si ẽ.
toleret ministeriũ nr̃m. quousq si
pssimꝰ illo adiuuante tractando fa¬
ciamꝰ: ut uł om̃s uł multi intelligãt.
qd se pauci intellexisse letant᷑. Qd̾ ait
dñs ego sum lux mundi. clarũ puto
e̾e eis qui habent oculos. unde huiꝰ lu¬
cis participes fiant. Qui aũ ñ habent
oculos nisi in sola carne. mirant᷑ qd̃
sol iste qui ortu ⁊ occasu ꝑagit diem:
Non enim defuer̃t heretier. qui ista sen¬
seunt. Manichei aũ solem istũ oeuliꝰ
carnis uisibilem expositũ ⁊ publicũ.
mentũ ⁊ diabolicam doccrinam eẽ cog¬
nosert. nec solũ cognoscit credendo: s
Nquib potest. conuincat etiã dis¬

Expanded text:
uod modo audivimus et intenti accepimus, cum sanctum Evangelium legeretur, non dubito quod omnes etiam intelligere conati sumus: et quisque nostrum de re tam magna quae lecta est, pro sito pane verbi, nemo est qui se queratur nihil gustasse. Sed iterum non dubito, quia difficile quisquam est qui totum intellexerit. Tamen etiamsi est toleret ministerium nostrum, quousque, si possimus, illo adjuvante tractando faciamus ut vel omnes vel multi intelligant, quod se pauci intellexisse laetantur. 2. Quod ait Dominus, Ego sum lux mundi, clarum puto esse eis qui habent oculos, unde hujus lucis participes fiant: qui autem non habent oculos nisi in sola carne, mirantur quos est sol iste, qui ortu et occasu peragit diem? Non enim defuerunt haeretici qui ista senserunt. Manichaei solem istum oculis carnis visibilem expositum et publicum mentum, et diabolicam doctrinam esse cognoscit: nec solum agnoscit credendo, sed in quibus potest convincit etiam dis
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ ab ubertate domꝰ tue:⁊ torrente
uoluptatis tue potabis eos. Quale
uinũ est. unde inebriari laudabile
est: Quale uinũ ẽ. qd̾ ñ t̃bat s diri¬
git m̃tem: Quale uinũ ẽ. qd̾ facit ꝑ¬
petuo sanũ: ñ ebriando facit in sanũ:¬

Expanded text:
buntur ab ubertate domus tuae; et torrente buntur ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quale vinum est, unde inebriari laudabile est? quale vinum est, quod non turbat, sed dirigit mentem? quale vinum est, quod facit perpetuo sanum, n
Abbreviated transcription (Latin):
cata ẽ misccłia dei: ab illo hoĩes ⁊ iu¬
liqͥd aliuid qd̾ eis p̃stet creator. qd̾ ii¬
mentis ñ prestat: Nulla ne discre¬
tio est int̾ animal factũ ad imagi¬
nem dei. ⁊ animal subditũ imagini
dei: Est plane p̃ter istam salutem
cõmunem nob̃cum animantib mu¬
tis. est qd̾ nob̃ prestet d̾s: illis aũ ñ p̃¬
stat. Quid est hoc: Sequere in eodem
psalmo. filii aũ hominũ. sub tegmi¬
ne alarũ tuarũ sperabunt. Aliã aũ
salutẽ in re: aliam in spe.Salus ista
q̃ in p̃senti est. hominib pecorib q
cõmunis est:s est alia qͣm sperant
hominis. ⁊ accipiunt qui sperant: ñ
accipiunt qͥ desperant. Filii enĩ hoĩũ
sub tegmine inquit alarum tuarũ
sperabunt. Ꝙ aũ ꝑseuerant̃ sperant.
ate ꝓtegunt᷑: nec de spe a diabolo deici¬
antur. sub tegmiine alarũ tuarũ spe¬
rabunt. Si gͦ sperabunt. qͥd sperabt̃.
nisi qd̃ pecora ñ habebunt: Inebria¬

Expanded text:
icata est misericordia Dei, ab illo homines et juicata est misericordia Dei, ab illo homines et juliquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: praeter salutem istam communem nobis cum animantibus mutis, est quod nobis praestet Deus, illis autem non praestat. Quid est hoc? Sequere in eodem psalmo: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum salutem in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque communis est: sed est alia quam sperant homines; et accipiunt qui sperant, non accipiunt qui desperant. Filii enim hominum sub tegmine, inquit, alarum tuarum sperabunt. Qui autem perseveranter sperant, a te proteguntur, ne de spe a diabolo dejiciantur: sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Si ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? Inebria
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ habes multiplicem miscłiam: ꝑ¬
uenit eadem multiplicitas miscdie
tue. ñ solum ad homines qͣs ereasti
ad imaginẽ tuam. s etiam ad peco¬
ra q̃ hominib subdidisti. Hoĩes ⁊¬
salus hominis: ab illo salus ⁊ pecoriꝰ
Non erubescas hoc sentire de dño do
tuo: ĩmo p̾sumas ⁊ fidas: ⁊ caueaᷤ ne
alit̾ sentias. Qui saluũ te facit. ipse
saluum facit equũ tuũ. ip̃e ouẽ tu¬
am: ad minima omnino ueniamꝰ.
ip̃e gallinam tuam. Sñi ẽ salus:⁊
ista d̾s saluat. Nouet ⁊ int̾rogas. mi¬
ror qͥd dubitas. Dedignabit᷑ saluare.
qͥ dignatꝰ est creare: Dñi ẽ salus. an¬
geloꝵ. hominũ: pecoꝵ: dñi est salus.
Si cut nemo est a se ip̃o i ta nemo sal¬
uus est a le ip̃o. ꝓinde uerissime psal¬
mus atq obtime: homines ⁊ ium̃ta
saluos facies dñe. Quare: Sicut mul¬
ciplicata ẽ misccłia tua ds. ãu es enĩ
do. tu creasti. tu saluas: tu dedisti eẽ.
tu das sanum eẽ. Si gͦ sicut multiph¬

Expanded text:
t habes multiplicem misericordiam; pervenit eadem multiplicitas misericordiae tuae, non solum ad homines quos creasti ad imaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo esalus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum facit equum tuum, ipse ovem tuam; ad minima omnino veniamus, ipse gallinam tuam: Domini est salus , et ista Deus salvat. Movet te, interrogas; miror quid dubitas. Dedignabitur salvare, qui dignatus est creare? Domini est salus Angelorum, hominum, pecorum; Domini est salus. Sicut nemo est a seipso, ita nemo salvus est a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jumenta salvos facies, Domine. Quare? Sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Tu enim es Deus, tu creasti, tu salvas: tu dedisti esse, tu das sanum esse. 4. Si ergo sicut multipl
Abbreviated transcription (Latin):
Si ego glorifico me ip̃m: gła mea ni¬
chil ẽ. Est pat̾ ñs qui glorificat me.
hoc ait ꝓpt̾ illud qd̃ dixerunt. quẽ te¬
ip̃m facis.Refert enim głam suam ad
patrem: de quo ẽ. qd̾ d̾s est. Aliqͣndo
arriani ⁊ de isto u̾bo calumpniantur
fidei nr̃e ⁊ dicunt. ecce maior ẽ pat̾: qͥa
utiq glorificat filiũ suũ. Heretice. ñ
legisti ⁊ ip̃m filisi dicentẽ. qd̃ glorifi

Expanded text:
Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est: est Pater meus qui glorificat me. Hoc ait propter illud quod dixerunt, Quem teipsum facis? Refert enim gloriam suam ad Patrem, de quo est quod Deus est. Aliquando Ariani et de isto verbo calumniantur fidei nostrae, et dicunt: Ecce major est Pater, quia utique glorificat Filium. Haeretice, non legisti et ipsum Filium dicentem quod g
Abbreviated transcription (Latin):
auit humilium. ora obstraxit super¬
bourm: Ecce eui si aulient respondeant:
qui ignorantes dei usticiam ⁊ suã uo¬
sentes tonstituere: usticie di non sunt
hibietti Ecce cui respondeant sibi pla
entes: ⁊ ad bona oꝑa facienda dm̃ sibi
neressarium non putantes. nonne hu¬
i desistunt ueritati homines mente
nupti: reꝓbi circa ficdem qui respon¬
ant ⁊ lequunt᷑ iniquitatem dicentes.
n labemus quod homines sumus. a no¬
hi ipsis autem quod iusti sumꝰ. quid
uuins qui uos ipsas decipitis: non ad¬
latres s precipitatores liberi arbitrii
ualto elationis. ꝑinania p̾sumptiomꝰ.
nꝯfunda submersionis: Nemꝑe uox
Na ẽ quod homo ex semet ip̃o facit iu¬
sitiam: hoc ẽ altum elationis ur̃e. sel
uetus contra clicit. ⁊ dicit: Palmes
un potest ferre fructum asemet ipso.
nisi manserit in uite: Ita mnc ꝑ ab¬
iupta ⁊ non habentes ubi figamini.
uentosa loquacitate iactamini: He sũt
nania p̃sumptionis ur̃e: Sed quid uo

Expanded text:
struit humilium, ora obstruit superstruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui si audent respondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . » Ecce cui respcentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati, homines mente corrupti, reprobi circa fidem , qui respondent et loquuntur niquitatem, dicentes: A Deo habemus quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos
Abbreviated transcription (Latin):
item sedixit esse ih̾c: ⁊ discipulis
suos palmites: ⁊ agricolam pa¬
trem. unde iam pridem sicut potiumis
disputatum ẽ: In hac autem leccion
cum adhuc de se ip̃o qui ẽ uitis: ⁊ de su¬
is palmitib hoc est discipulis loquert̃
manete inquit inme ⁊ ego in nobis:
Non eo modo illi in tp̃o sicut ip̃e milles
Utrumq autem ꝓdest: non ipsi sed ills¬
Ita quippe sunt in uite palmites ut
uiti non conferant: s incle accrpiant
unde uiuant: Ita uero uitis ẽ in pal¬
mitib ut uitale alimentũ sub mini¬
stret eis: non sumat ab eis: Ac ꝑ hia
mañtem in se habere xp̃m: ⁊ manen¬
in xp̃o discipłis ꝓdest utrumq non
xp̃o: Nam preciso palmite. potest di ͥ¬
na radice alios pullulare. qui autem
precisus E: sine radice non potest uiue¬
re: Demiꝙ ⁊duingi ⁊ dicit: Sicut
palmes non potest ferre fructum ass¬
met ip̃o nisi manserit in uite: sit
uos nisi in me manseritis: Magna
uasie commendatio fĩs mei: cordla in¬

Expanded text:
item se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem Ita sunt quippe in vite palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant. Ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, eisto, discipulis prodest utrumque, non Christo: nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare; qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere. Denique adjungit et dicit: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi mansevos, nisi in me manseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda in
Abbreviated transcription (Latin):
manent in nobis: s quod habet cupidi¬
tas ⁊ infirmitas tarnis que non ẽ in eo.
⁊ inqua non manent uerba eurs: Nam
utiq ad uerba euis ꝑtinet oratio illa
quam docuit ubi drtemus. pat ñr qͥ
es in celis. abhuius oiationis uerbis. ⁊
sensib non receclamus pernionib nr̃e
⁊ quicquid ꝑierimus fiet nobis: Tũt
enim licenda sunt uerba eius mane¬
re quando facis que precepit: ⁊ diligi¬
mus que ꝓmisit: Quando autem u̾¬
ba euis manent in memoria nec inue¬
niunt᷑ in uita. non occupat᷑ palmes in
uite: quia utiq ñ attrahit ex radice¬
Adhant differentiam ualet quod scrip¬
tum ẽ. ⁊ memoria retinentib manda¬
ta eus ut faciant eiz Multi enim me¬
moria retinent: ut contẽpnant uł eti¬
am derideant ⁊ oppugnent ea: In his
uerba xp̃i ñ manent quia tangunt
quodam modo non cohierent:⁊ i deo il¬
lis non erunt in beneficium sed in
testimonium. Et quia sic insunt eis
ut non maneant meis: adhec tenen¬

Expanded text:
manent in nobis, sed quod habet cupidimanent in nobis, sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus: nam utique ad verba ejus pertinet oratio illa quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis ; ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus in pe quidquid petimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit. Quando autem verba ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non amputatur palmes in vite, quia vitam non attrahit ex radiceAd hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenen
Abbreviated transcription (Latin):
cut᷑ dehis etiam ꝑ edechielem ꝓpham
dñs ddicit. precisa nullis agricolarum
usib prosunt. nullis fabulib oꝑib
deputantur: Unum de luob palim¬
ti congruit. aut uitis: aut ignis. si
inuite non ẽ inigne erit: Ut ergo
inigne non sit: inuite sit: Si man¬
seritis in me inquit: ⁊ uerba mea ĩ
uobis manserint quodcũꝙ uolueri¬
tis petetis. ⁊ fiet uobis: Manendo ͥp¬
pe in xp̃o quid uelle possut. uisi qd
conuenit xp̃o: quid uelle possier
manendo insaluatore. nisi qd̃ non
alientim ẽ a salute. aliua quaixoe uo¬
lumus quia sum̃ in xp̃o. ⁊ aliad uo¬
bamꝰ quia sumꝰ adhuc in hoc scło
Demansione namꝙ huꝰ scli nobis
aliquianao subrepit: ut bet pamus
quod nobis non expedire nescimnus:. set
absit ut fiat nobis. si manemꝰ inxp̃o q¬
in nobis manent. quodcumꝙ uolueti
mus: uimus ⁊ fiet nobis. Quasi pimꝰ
⁊ non fier: non hoc petimꝰ qd̵ habet mã¬
sio mneo: nec qđ habent uerba eius que

Expanded text:
cut de his etiam per Ezechielem prophetam cut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt, nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, quia sumus in Christo, et aliud volumus quia sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus: sed absit ut fiat nobis, si manemus in Chrisit nomus petimus, et fiet nobis; quia si petimus, et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ia hic fert fructum multum: qtia
sue me nichil potestis facere nequisꝙͣ
pluanit saltim partium aliquem fruc¬
dm posse a semet rpso palmitẽ ferre
cum dixiss hic fert fructum multum:
non ut quia sine me paruum pocestis
facere: s nichil potestis facere: Siue er¬
go paruum siue multum sine illo fi¬
eri ñ potest. sine quo fieri nichil potest.
quia ⁊ si paruum attulerit palmes:
eum pinguat agricola ut plus afferat
Lamen nisi inuite manserit ⁊ uicerit
de radice quantũ libet fructum a seurt¬
ipso ñ potest ferre: Quamuis autem
xp̃s uitis non eẽt nisi homo eẽt. tam̃
istã gratiã palmitib ñ preberet: nisi
etiam ds esset: Uerum quia ita sine
ista gratia ñ potest uiui ut mors in
potestate sit liberi arbitrii: Siquis s̃
me inquit ñ manserit mttet᷑ foras
sicut palmes ⁊ arescet: ⁊ colligent eum
⁊ in ignem mittent ⁊ ardent: Ligna
itaꝙ uitis: tanto sunt contemptibi¬
liora sinuite non manserit: quan¬
to gloriosiora si manserint: Denio si¬

Expanded text:
, hic fert fructum multum: quia sine me nihil potestis facere. Ne quisquam putaret saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset, hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere; sed, nihil potestis facere. Sive ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre. Quamvis autem Christus vitis non esset, nisi homo esset; tamen istam gratiam palmitibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eumet in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique si
Abbreviated transcription (Latin):
pite sp̃m sc̃m Quitl eni aliul sig¬
de ipso: Adhoc ꝑtinet etiam illud
qd̾ de muliere que fluxum sangui¬
nis patiebatur dictum ẽ: tetigit me
aliquis: Ego enim: sensi uirtutem¬
de me exisse: Nam uirtutis nomine
appellari etiam sp̃m scm̃. ⁊ eo loco cla
discipłis ait. uos sedete inciuitate
quousq induamini uirtute ex
alto Et iterum: Accipietis inquit
uirtute credendus ẽ dicere euan¬
głista uirtus de illo exibat: ⁊ sana¬
bat omnes. si ergo ⁊de patre ⁊ de fi
quem admodum solet ad eum re
ferre. ⁊ qd̃ ipsius ẽ: de quo ⁊ ipseẽ:
Inde illud est quod ait: Mea doctri¬
na non ẽ mea: s eius qui me misit:
Si igitur intelligitur hic eus doc¬
trina quam tamen dixit non suã
s patris: quanto magis intelligen¬
dus ẽ ⁊ de ipso ꝓcedere sp̃c sc̃s. ubi
sic ait de patre ꝓcedit. ut non dice¬
ret de me non ꝓcedit: Aquo autẽ
habet filius ut sit cds. est enimͣ deo
deus. Ab illo habet utiq ut etiam

Expanded text:
pite Spiritum sanctum . Quid enim aliud sigpite Spiritum sanctum . Quid enim aliud sigde ipso? Ad hoc pertinet etiam illud quod de muliere quae fluxum sanguinis patiebatur, ait: Tetigit me aliquis; ego enim sensi de me virtutem exiisse . Nam virtutis nomine appellari etiam Spiritum sanctum, et eo loco clardiscipulis, ait, Vos autem sedete in civitate quousque induamini virtute ex alto ; et iterum, Accipietis, inquitvirtute credendus est dicere evangelista, Virtus de illo exibat, et sanabat omnes quemadferre et quod ipsius est, de quo et ipse est. Unde illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui ine misit . Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, de Patre procedit, ut non diceret de me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus, est enim de Deo Deus, ab illo habet utique ut de il
Abbreviated transcription (Latin):
ter. ⁊ unus dñs. id ẽ filius. ita sit ⁊
apostolus:. misit cłs sp̃m filii sui
in corda nr̃a: Habes ⁊ alio loco enn¬
dem apłm cdicentem. si autẽ spiritꝰ
euis qui suscitarit ib̾m ex mortuis
habitat in nobis: Hic itaq sp̃m pa¬
tris intelligi uoluit. de quo tamen
alio leco ditit: Quisquis autem
sp̃m xp̃i non habet. hit non ẽ eius
Et multa alia sunt testimonia qͥb
hoc euidenter ostenditur. ⁊ patris
⁊ filii ip̃m esse sp̃m. qui intrinita¬
te cdicitur sp̃c sc̃s: Nec ob aliud exi¬
etiam si desingulis interregemur.
Quod ergo comiminiter uocant᷑⁊
singli hoc ꝓprie uetari oportuit eñ
qui non est unius eorum: s maͦꝰ
communitas apparet amborum:
Cur ergo non creclamus qd̃ etiam
de filio ꝓͦcedit spiritus sanctus: cũ
filii qͦ ipse sit spiritus: Si
enim non abeo ꝓtederet. ñ post re¬
surrectionem se rep̾sentans disci¬
płis suis in sufflasset dicens: acti¬

Expanded text:
ter et unus Dominus, id est Filius, ita sit et ter et unus Dominus, id est Filius, ita sit et Apostolus: Misit Deus spiritum Filii sui in corda nostra . Habes et alio loco eumdem Apostolum dicentem: Si autem spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis. . Hic utique spiritum Patris intelligi voluit, de quo tamen alio loco dicit: Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Et multa alia sunt testimonia, quibus hoc evidenter ostenditur, et Patris et Filii ipsum esse spiritum, qui in Trinitate dicitur Spiritus sanctus. Nec ob aliud exi, cum etiam si de singulis interrogemur, Quod ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse sit spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Acci
Abbreviated transcription (Latin):
citer ẽ qu̾a mutari non potest: ⁊ ide
illi tantum conuenerat dicere go
aulitas. non mendatiter qicrmips.
nit cum frituris ueluti qui non
sat orietur: Proinde cum scd̃m
nlumina temporum locutio hri¬
nna uariatur. qui ꝑ nulla de esse
quit ant potest aut poterit tempo¬
. uera de illo dicuntur cuius libet
imporis uerba: Semꝑ itaq audit
uilier. Quia sicut iam dicimus
lit̃ illi aulire quod scire. ⁊ scrre
sli hoc ẽ quod esse: Ab illi igiturr
uuidunt audit ⁊ aucliet. aquo est
sbillo ẽ. a quo ꝓcedit: Hic aliquis
bisitan querat: utrum ⁊ a filio ꝓce¬
sit sp̃t sc̃ filuis enim solius patͥs
ifilius. ⁊ pater solius filii ẽ pater:
quid duo sunt alius patris alius
li: Absit. Unum enim corpus.
tum significaret eccłiam: mox q
usuidit ⁊ unus sp̃t. Et uide quomo¬
Dillit impleat trinicatẽ. sicut uo
trem nominet: Sequitur ergo. uma
fides. unum baptisma: unus ds ⁊
pater omnũ qui suꝑ omnes ẽ. ⁊¬

Expanded text:
citer est, quia mutari non potest; et ideo citer est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerattabilitas, non mendaciter dicimus etaut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde, cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, quia per nulla deesse potuit, aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibet temporis verba. Semper itaque auditaudiet: quia sicut jam diximus, hoc est illi audire quod scire, et scire illi hoc est quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, et audiet a quo est: ab illo est a quo procedit. 6. Hic aliquis forsitan quaerat utrum et a Filio s sanctus. Filius enim solius patris est filius, et Pater solius filii est pater:quid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit. Unum enim corpus, ait, cum significaret Ecclesiam; moxque addidit, et unus Spiritus. Et vide quomodo illic impleat Trinitatem. Sicut vocati trem nominet: sequitur ergo, Una fides, unum Baptisma: unus Deus et Pater omnium, qui super omnes, et p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius ei de quo natus ẽ ⁊ sp̃c sc̃s e
de quo ꝓcedit equalis est: Qui aut̃
illud intersit inter ꝓceclere ⁊ nasci.
longum ẽ querendo disserere: ⁊ teme¬
rarium cum disserueris diffinire qͥi
hec ⁊ menti ut cumq comp̃hendere
siquid forte mens in de comp̃henden
Audire illi scire ẽ. scire uero esse. siare
superius disputatum ẽ. quia ergi
non ẽ a se ipso s abillo aquo ꝓcecm
a quo illi ẽ essentia ab illo scientia
poris positum ẽ. non enim diciuimd̃
quecumq auduuit aut quecumo
audit. s quetumq audiet loquetit.
illa quippe audientia sempiterna ẽ
quia sempit̾na scientia: In eo autem
qd̃ sempiternum ẽ sine initio ⁊ sine
fine: tuius libet temporis uerbin
ponatur siue preteriti siue p̃sentissi¬
ue futuri. non menclaciter ponitur.
Quamius enim natura illa immi¬
tabilis ⁊ in effabilis non recipiat fui
⁊ erit: s tantam ẽ Ipsa enim uera¬

Expanded text:
a et Filius ei de quo natus est, ea et Filius ei de quo natus est, ede quo procedit, aequalis est. Quid autem illic intersit inter procedere et nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia hoc et menti utcumque comprehendere, et si quid forte Audire illi, scire est; scire vero, esse. Nesuperius disputatum est. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia:poris positum est. Non enim dictum est, quaecumque audivit, aut, quaecumque audit; sed, quaecumque audiet, loqIlla quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio, et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteriti, sive praesentis, sive futuri, non mendaciter ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim vera
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de illo igns compellitur dicere.
ut intelligatur nichil hoꝵ debere se
dicere. ista enim que de substantia
d̾i quomodo ut opus erat significan¬
da corpores hominum sensib se se in-¬
tulerunt atq transierunt. adhorã
diuinius facta st̃ de creatura serui¬
ente. non deipsa dominante nanira
que inse manens qd̃ uult mouet:
⁊ qd̾ uult inmutabilis mutat ⁊ qͥa¬
id qd̃ babet est: Ac ꝑ hoc: non sic ha¬
bet scientiam ut aliud illr sit scien¬
tia qua sit aluid essentia qua est.
s utrumq unum ẽ. nec utrum ꝙ
nec aliud ẽ. ipse quam uita que in
ipso ẽ ⁊ dedit filio habere uitam inse¬
met ipso. hoc ẽ genuit filium qui ⁊
ipse uita esset. sic itaq debemus acci¬
pere qd̾ de sp̃u scõ dictum ẽ. non eñ
loquetur asemet ipso s quecumꝙ
audiet loquetur. ut intelligamns
non eum esse a semet ipso. pater
ꝓcedit. pater autem. nec natus ẽ de
alio. nec ꝓtedit. ⁊ ideo sine aliqua ais¬
parilitate. in summa illa trinitate

Expanded text:
etiam de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. id quod habet est, ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud illi sit scientia, qua scit, aliud essentia, qua est; sed utrumque unum; quamquam nec utrumque nec aliud est ipse quam vita, quae in illo est: et dedit Filio habere vitam in semetipso; hoc est, genuit Filium, qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod de Spiritu sancto dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audierit, loquetur ; ut intelligamus, non eum esse a semetipso. Pater tus de Patre procedit: Pater autem nec natus est de alio, nec procedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in summa illa Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
bit uobis: Omnia quecumq ha¬
bet pater mea sunt. ꝓptẽa dixi qui
de meo accipiet ⁊ annuntiabit un¬
bis: Sed quia ista iam ꝓlixius in
alium sunt differenda sermonem

Expanded text:
bit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Sed quia iste jam prolixus est, in alium sunt differenda sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
pssum ame tpso facere quicquam. si¬
int audio iudico. s illud cum expo¬
nus: ut obeckientiam suam qua fac¬
lis ẽ obadiens usq ad mortem crucis¬
sienuntiasse filuis uideretur. ⁊ uidi¬
lum futurum qui iuiuos ⁊ mortu¬
o iudicabit. quia hoc ꝑ il factur᷑ ẽ¬

Expanded text:
possum a me facere quidquam; sicut audio, judico . Sed illud cum expomus, ut obedientiam suam, qua factus est obediens usque ad mortem , praenuntiasse Filius videretur et in judicio futuram, quo vivos et mortuos judicabit , quia hoc per id facturus e
Abbreviated transcription (Latin):
Et hiyegnouenint in qui qma
tu menisisti: Ipse est mumdi n¬
cencilicus: s quia tirme miti
ideo cos ouerunt: Ergo gra
men trũ: ⁊ notum faciam: sir
feci ꝑfidn: notum faciam ꝑspita¬
Notrimeci cũ fine ꝑegrinantihi
tum facrsine fine regnantil in
dilectio ⁊ quit qua dilexist mi
ipsis sit ⁊go in ipsis. non est ule¬
ta locutigdilectio quam dilgi a
in ipsis sitiego in ipsis. Usita sl
nua militia militauit. Qmal
tem ista locutio est cdilectio q
xisui me: tali ⁊ apłs usus

Expanded text:
Et hi cognoverunt, inquit, quia tu me misisti. Ipse est mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt: ergo gratnomen tuum, et notum faciam. Notum feci per fidem, notum faciam pcum fine peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus. Ut dilectio, inquit, quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Non est usitata locutio, dilectio quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis: usitate qnua militia militavit. Qualis autem ista locutio est, dilectio quam dilexisti me; tali et Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
miio rerum que creditsperabã¬
ne su uiderunus enin clarita
i am dedit pater filio: uam si eã
ulocoro intelligamꝰ: nnquam
in quiali filio gigneneum dedit:
slrum facto hominis fio declit
iis mortem crucis Qando ergo

Expanded text:
Visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam dedit Pater Filio, etiamsi eam dici hoc loco intelligamus, non quam Pater aequali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis filio dedit ei post mortem crucis: quando ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt᷑ uelut imperitia deridere:
Dicet aliquis. nichil ne spiritales
uiri habent in doctrina qd̵ carnali¬
h taceant ⁊ spiritalib eloquant᷑:
Si respondero non habent continuo
michi diceretur ex epistola ad corm¬
thios apłi pauli. non potui uobis
bis potum decli non escam Non¬
clum enim poteratis: s nec adhuc
quidem potestis. adhuc enim estis
carnales: Et illud Sapientiam lo¬
quimur inter ꝑfectos: Et illud
Spiritalib spiritalia comparantes:
Animalis autem homo non papit
que sunt sp̃c dei: stulticia ẽ enim
illi Hoc totum quale sit: ne rur¬
sus propter hec uerba apłi ꝓfanis
uctum nouitatib sacrata que¬
rantur. ⁊ ea que debet castorum
spc̃ corpusq uitare dicatur carna¬
les sustinere non posse sermone
alio si dñs donauerit disputamndũ
ẽ: ut iam istum aliquando clar¬

Expanded text:
cipiuntur, velut imperitiam deridere. 5. cipiuntur, velut imperitiam deridere. 5. Dicet aliquis: Nihilne spirituales viri habent in doctrina, quod carnalibus taceant, et spiritualibus eloquantur? Si respondero, Non habent, continuo mihi dicetur ex Epistola ad Corinthios apostoli Pauli: « Non potui vobis is potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ; et illud, « Sapientiam loquimur inter perfectos; » et illud « Spiritualibus spiritualia comparantes: animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi » . Hoc totum quale sit, ne rursus propter haec verba Apostoli profanis vocum novitatibus secreta quaerantur, et ea quae debet castorum spiritus corpusque vitare, dicatur carnales sustinere non posse, sermone alio si Dominus donaverit, disputandum est, ut jam istum aliquando clau