comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec eĩ ut monitra que nas¬
tuntur et uiuunt quãlibet cito mori¬
antur aut resurrectur negabũtur.
aut ita resurrectura tredenda sunt ac
nõ potio toirectu om̃idata q nat᷑a. ilb¬
sit eĩ ut uuũ bim enbrẽ qui nuper uato
in natcerentur resurrettutos exutime¬
mo Ita ceteri ꝯuoq singuli quiq par¬
tus uel amplius uł minꝯ aliquid ha¬
bendo. uł quadam nima deforuuta¬
te monstra dicuntur. ad hucuane
naturde figuram resurrectione reuoca¬
bims̾ita ut singule aĩat sragula sua
corpora obtineant.Nullit querẽbus
etia quet̃q coherentia nata fuerant
iet s eorsũ sibi singulis sua mbra ges¬
tantib quib humani corporis ople¬

Expanded text:
Neque enim monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus ni nascerentur, resurrecturos aestimemus! Ita et caetera quae singuli quique partus vel amplius, vel minus aliquid habendo, quadam nimia deformitate monstra dicuntur: ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur, ita ut singulae animae, singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecunque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus quibus humani corporis comple
Abbreviated transcription (Latin):
ampliore nascat᷑ tũ menbru dolitis et
ꝯgruentib sua ĩtegritate returgat.
qr tam ĩ eu que minꝯ ꝙͣ ĩ eis q̃ ampli¬
us tuerint debilital ẽ. que hic quidẽ
uroetut nature ꝯtrarta. łet ĩ futura
reparatione toipors nr̃o sicut corrup¬
tio uł moitalitas. sic et ip̃a tredĩ aufe¬
minutione uel abiectione m̃broꝵ
ie dm̃ mod forme sue ꝑ fecta. Corpo¬
ra quoq siue duo c̃ capite uno nas¬
cantur siueunũ cũ duob capitib
corpu ꝙͣus modus quo hec fiant
nobit et᷑ p̃tipue mͥ habeatur ĩ tertut.
Tam̃ un de certus sum sine ulla am¬
gula corpora que amiserunt ĩmoi¬
tałr recepturas. aut siuna asa nascũ
sure ĩ uno toipore et duob capitib¬

Expanded text:
embris solitis et congruentibus suae integritati resurgat, quia tam in eis quae minus, quam in eis quae amplius fuerint, debilitas est, quae hic quidem videtur naturae contraria, sed in futura reparatione corporis nostri sicut corruptio vel mortalitas, sic ipsa creditur aufeminutione vel adjectione membrorum secundum modum formae suae perfecta. Corpora quoque, sive duo cum capite uno nascantur, sive unum cum duobus capitibus corpus, quamvis modus quo haec fiant nobis et praecipue mihi habeatur incertus, tamen unde certus sum, sine ulla amgula corpora quae amiserunt immortaliter recepturas; aut si una anima nascitur, sive in uno corpore et duobus capitib
Abbreviated transcription (Latin):
ratit difirri potest. ꝙ et motiutiq po¬
tusset. sieq cum quiuitã hũit ⁊ mori
ait. Ex quo incipit hõ uiuere: ex illo u¬
tiq mori põt. moituus u̾o ubiẽq illi
mors potuit euetire quõ ad resurretio¬
neui nõ pertiueat mortuoꝵ reperire ñ

Expanded text:
raciter definiri potest quod mori utique potuisset, sicque eum qui vitam habuit et mori dicit : « Ex quo incipit homo vivere, ex illo utique mori potest. Mortuus vero, ubicunque illi mors potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙĩ tesurrectionis illiꝯ ultine gła ũ
sint corporib necessaria tegumenta
ubi net infiritutas ulla erit. unde pos¬
sit caro in corruptibilis et ĩmutabilis
occidi. uec aliquod pecra de quo coga¬
tur aĩa beata ofundi. ĩ tñiut marores
nr̃i desmiant eds qui talia credunt.i
qui dicunt resuicita tos uestim̃tit eg̾e
oĩa bona que dũr futura cosdẽ posse
nõ cred̾e. Et tñ si erunt ibi ut quidam

Expanded text:
quod in resurrectionis illius ultimae gloria non quod in resurrectionis illius ultimae gloria non sint corporibus necessaria tegumenta, ubi nec infirmitas ulla erit, unde possit caro incorruptibilis atque immortalis occidi, nec aliquod peccatum unde cogatur anima beata confundi: in tantum, ut majores nostri definiant eos qui talia credunt, id est, qui dicunt resuscitatos vestimentis egere, omnia bona quae dicuntur futura eosdem posse non credere. Et
Abbreviated transcription (Latin):
talitate que poit uitã eił futura ute
tur. et ẽi iuxta qd iulianꝰ pomeriꝯ
ait. Oi corruptione ac moitalitate.
sũpta nõ ibi erit ulla carras ĩ firmitaᷤ
set natura. Hic ergo ubi potest taro
mori tibo at potu iuuanda est nemor¬
ti suctũbat. nilla a uita ubimori ñ
potent nichil requiret alinionie.qr
inmortalẽ nec sames potest nec sitit
octidere. Qd si nobis e ꝯtrario illud o¬
bitit᷑ qd̃ post resurrectionẽ dñs t̃ suitoi¬
cipulis manducasse ꝑhibetur. et ob ħ
exemplo eiꝯ resurgentes ꝯmessur tre¬
dantur. Manducauit plane ait idez
doctor dñs nr nõ indigentra set poten¬
tia. nec ut infirtuitati tartus sueꝯsu¬
leret set ut ĩ uerã carnẽ sedubitantib
resutrerisse mionstraret. Quuutiq si
sp̃s eet sicut tunc putabat᷑ aliquid car¬
calũ cibi nõ suiliet. Supsit ã ut et tõ¬
sirmaret coꝵ frdẽ que ceperat fluctu¬
se. Quod carnalib indum̃tis uatura¬
sententiis derinitũ ẽẽ nõ ambigo

Expanded text:
talitate, quae post hanc vitam futura est, utetur. Etenim juxta quod Julianus Pomerius ait : « Omni corruptione ac mortalitate consumpta, non ibi erit ulla carnis infirmitas, sed natura. Hic ergo ubi potest caro mori, cibo ac potu juvanda est, ne morti succumbat; in illa autem vita ubi mori non poterit, nihil requiret alimoniae, quia immortalem nec fames potest nec sitis occidere. » Quod si nobis e contrario illud objicitur, quod post resurrectionem Dominus cum discipulis suis manducasse perhibetur, et ob hoc exemplo ejus resurgentes comesturi credantur; « manducavit panem, ut ait idem doctor, Dominus Jesus, non indigentia, sed potentia; nec ut infirmitati carnis suae consuleret, sed ut vera carne se dubitantibus resurrexisse monstraret. Quia utique si spiritus esset, sicut tunc putabatur, aliquid carnalis cibi non sumeret; sumpsit autem, ut confirmaret eorum fidem quae coeperat fluctu XXVI. Quod carnalibus indumentis naturasententiis definitum esse non ambigo
Abbreviated transcription (Latin):
qũdut mre nestiuentũ salutis et ĩdu¬
tum ialutie sdem doctorad caruẽ. ĩdu¬
m̃tũ uero iusticie ad ar̃am referens Itẽ
seq̃r idẽ doctor. ꝙ siita est et siocedacur
res urgentes uestim̃tis usuros. trec talia
illis erunt qualia fuisse legunt᷑ is ra¬
helitica ueitmñita que ꝙͣuis ĩ quadra¬
guta annis diuina uolũtate seruata

Expanded text:
uit me vestimento salutis, et indutum salutis idem doctor ad carnem, indumentum vero justitiae ad animam referens. Item sequitur idem doctor: Quod si ita est, et si concedatur resurgentes vestimentis usuros, non talia illis erunt, qualia fuisse leguntur Israelitica vestimenta , quia quamvis in quadraginta annos divina voluntate servata
Abbreviated transcription (Latin):
tanta felicitat quanta felititas e¬
rit. Nam idem doctor ip̃as quoq ci¬
catrices ĩ corporib martir̃ posse qͥd
uideri docet set sure ulio deformita¬
tu intuitu roferipibet. Nõ eĩus idẽ
doctor egregiꝰ ait defomritas ĩ eudẽ
corporib set dignitas erit. et quedã
quamuis ĩ corpore nõ torporis set uir¬
tutis pulcritudo fulgebit. ꝙ sẽfluũ
stature an diu̾se future sint .xxiii.
ce et ab illo decort domꝰ eterne ali¬
eni manebunt. Statura que decori
iolet ẽẽ exquiritur. q iuxta ꝙ quidã
sapiens ait. uͥ erit dentiũ strido: eter¬
donet occurramꝰ ei in uirũ ꝑfec¬
tũ. õs feminas iuuirili sexu resurg̾e
credunt. pro eoꝙuir ex liuro. muli¬
er uero eruirili satere facta sit. Nos
at catholicoꝵ magr̃oꝵ sententus e¬
ruditi hoc crediꝯ hoc tenemꝰ ꝙ oĩ
potens deus quiutrũq sexũ odidit ĩ¬
retur respondit. ꝙ ĩ resurrectiõe nec
femine rubent nec uiriuxores a cci¬
pient. ex quib sacratissimis u̾bis a¬

Expanded text:
erit facilitas, quanta felicitas. Nam idem doctor ipsas quoque cicatrices in corporibus martyrum posse quidem videri docet, sed sine ullo deformitatis intuitu id fieri perhibet. « Non enim, ut idem doctor egregius ait , deformitas in eisdem corporibus, sed dignitas erit: et quamvis quaedam in corpore, non corporis, sed virtutis pulchritudo fulgebit. » CAPUT XXIstaturae an diversae futurae sint, ce et ab illo decore domus aeternae alieni manebunt, statura, quae decori esse solet non exquiritur, quia, juxta quod quidam sapiens ait, ubi erit dentium stridor, aeterDonec occurramus ei in virum perfectum , omnes feminas in virili sexu resurgere credunt, pro eo quod vir ex limo, mulier vero ex viri latere facta sit. Nos autem catholicorum magistrorum sententiis eruditi, hoc credimus, hoc tenemus, quod omnipotens Deus, qui utrumque sexum condidit, inretur, respondit: Quod in resurrectione nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . Ex quibus sacratissimis verbis a
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui utrũq iexũ resurrectur ẽẽ ñ
dubitant. Non eĩ ibi libido etit q̃ cõ
fusionis est cã. Nam pͥlus ꝙͣ peccassẽt
nudi erant et nõ ꝯfundebant᷑ uir et
femĩa. Corporib ergo illis uitia de¬
trahent᷑ natura seruabr̃. Nõ est ã u
trũ serꝯ femineus set natuta. que
tunt quidẽ a ꝯcubitu et a partu ĩ mu
corpons pultritudo erit ut oblectet
intiritũ et cornullatenꝯ inflectat
ura quani diu corruptibilis ĩ hoc sb̾ẽ
corpore patitur cũ merito corruptro¬
nu ac moitalitatis sue languentie¬
idẽ uelud quedã medicau̾ita p̾bentꝰ
eũ ãt facta fuerit resurrectio corpos

Expanded text:
tur, qui utrumque sexum resurrecturum esse non dubitant. Non enim fusionis est causa. Nam priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur vir et femina. Corporibus ergo vitia detrahentur, natura servabitur. Non est autem vitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem a concubitu et a partu erit icorporis pulchritudo, ut oblectet intuitum, et cor nullatenus inflectat ra, quandiu corruptibilis in hoc subest corpore, patitur, cum merito corruptionis ac immortalitatis suae languenti eidem velut quaedam medicamenta praebentur. Cum autem facta fuerit resurrectio corporum,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ genere iet qualitate mutata. neq
sp̃s iet sp̃alis esfecta tarualia nõ reqͥrit
aut nulla ĩ resurrectione uestim̃ta e¬
runt. aut si erunt ĩtorruptibilium¬
ant ut nulla eos suis ollicitudine illi
future beatitudinis securitute didẽ¬
dant. aut fortanillis generis indutũ¬

Expanded text:
non genere sed qualitate mutata, nec spiritus sed spiritalis effecta, carnalia non requiret, aut nulla in resurrectione vestimenta erunt, aut si erunt, incorruptibilant, ut nulla eos sui sollicitudine in illius futurae beatitudinis securitate distendant: aut forsan illius generis indumen
Abbreviated transcription (Latin):
tib peruentim. Quia sinaturam
retutrectio roparabit aliquid deẽe
plenitudũ nature nõ poterit. Qd
etrã p̃dictut doctor siłr fieri et dehit
qui prouecta etate moriunturas¬
truxit dicent. huc quoq quihine
prouecta uel etiam decrepita etu¬
te discesserit ea etate resurget in
qua uiuonit fuit debilitate seuet¬
tutis ablata. aut si hoc magis cõ¬
sine ullo beacitudini sue defectu
uicturi sunt: ut aliqua et atum
disterentia ibi futura sit. sic ibi¬
critut nõ ĩpedimto uł dedetorisi¬
gio. a d de etate dixunꝯ hoc ioera de
an diu̾se future sint stature uł figure
resurgentium corpora et utrũ macri
cum eadem macie. aut pingues
cum eadem pinguedine in resur

Expanded text:
uram resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudini naturae non poterit. » Quod etiam praedictus doctor similiter fieri et de his qui provecta aetate moriuntur astruxit, dicens: « Is quoque qui hinc provecta aetate, vel etiam decrepita, decesserit, ea aetate resurget in qua juvenis fuit, debilitate senectutis ablata. Aut si hoc magis consine ullo beatitudinis suae defectu victuri sunt, ut aliqua aetatum differentia ibi futura sit, sic erit ibi, ut impedimento aut dedecori siod de aetate diximus, hoc idem de an diversae futurae sint staturae vel figurae surgentium corporum, et utrum macri cum eadem macie, pingues cum eadem pinguedine, i
Abbreviated transcription (Latin):
minore menbrorum nuniero. uel qͥ¬
cumq cum duobus capitib et unro
corpore aut duob corporib et capi¬
te uno uel cetero genere mostrorũ¬
hac nascuntur qualiter res¬
qõre ita urrecturi credant᷑¬

Expanded text:
m numero, vel qui cum duobus capitibus, et uno corpore, aut duobus corporibus et uno capite, vel caetero genere monstruoso nascuntur, qualiter resurrecturi credant
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit operari. Si a in corporib res¬
utgentiũ rationabilis ĩ equalitas e¬
rit sicut est uocũ quib cantꝰ ĩplet᷑
hoc fĩet cuiq de materia corporis sui
ꝙ et hoĩe reddat angelicis cetib et
nithil ĩtonueniens eoꝵ ingerat sen¬

Expanded text:
 in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur, hoc fiet cuique de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sen
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec infta nec ultra iuuenalem
foinam resurgant corpora mortu¬
oruiu. set ĩ ea etate et robore uq ⁊
mines iuuentutẽ. Que cũ fuerit i¬
spatio ꝓpͥo termurata in de ii horem
in detrimenta utrgere grauiont ac
senilis ctati. etideo nõ ẽe dictũ in
mensurã stature set ĩmensurã eta
hdues tattimagn corpore quã uel e¬
ranturel futuri erant etuteuiu eni¬
li. quãuis nchil obent etianisierit
infantilis uel senilie corpons forma.
ubinecm̃tie net ip̃ius corpons ulla
remanebit infirinitat. Unde etiã p̃dc̃t
doctor sequenter adiungit. si quis ĩ
co corpori modo ĩ quo defunctusẽ
resurrectur unũqueruq ꝯtep̃nit.
nõ est cum illo laboriosa ⁊tradictio¬
nepugnanduta Iulianꝯ quoq po¬

Expanded text:
ut nec infra nec ultra iuuenalem formam resurgant corpora mortuorum, sed in eius aetate et robore, usquemines iuuentutem; quae cum fuerit spatio proprio terminata, inde iam hominem in detrimenta uergere grauioris ac senilis aetatis; et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram staomnes tam magni corpore, quam erant, vel futuri erant aetate juvenili. Quamvis nihil oberit, etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. » Unde etiam praedictus doctor sequenter adjungit: « Si quis in eo corporis modo quo defunctus est resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laborabili contradictione pugnandum. » Julianus quoque Po
Abbreviated transcription (French):
Et dicatit he̾re uos aĩmos pudi¬
cos sihabeatus oculot ĩpirdicos.
qr ipudico oculꝰ iupuditi cordu est
nũtiꝯ. sepe que intus lateant ext̾iora
menbra denuntiant. et frequent̾ per
h̾itũ corporis tognoscit᷑ hitus t̾tis. Mi¬
nor at est culpa dumi latet i occulte s
iam maio efficitur cu iacipit appate

Expanded text:
ec dicatis vos habere animos pudicos si habeatis oculos impudicos, quia impudicus oculus impudici cordis est nuntius. Saepe enim quae intus lateant exteriora membra denuntiant, et frequenter per habitum corporis cognoscitur habitus mentis. Minor est autem culpa dum jacet in occulto, sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
m̾o per tattũ. modop togitatione̾ nio
per lecutiore.mo ꝑ operatione.⁊ alib
fom̾tus nutrit᷑ et exereot᷑ libido. et seꝑat᷑
sibimet ẽt tacente ligua ospectu mutuo
corda nuntiant ipudiea ⁊ sed̾m ꝯcupi¬
centia carnis alterutt delectantur arto¬
re. et intactis ab imudauiolatione cor¬
porib fugit castitas ip̃a de morib. Cas¬
titas quippe de morib sugit dũ libidinoa
uoluntas ospectib mutuis mag̾ magͥ¬
q inardescit. Et si corpus abininda uiola¬
tionenõ tangr ip̃a tũimunda molat̾o
uisu affectu. cogitatrone delectatrõe ꝑpe¬
tratur. Isut fonitũ qͣi quibusdu gradib
cres eit pccm. Cogitatio pͣua uelectatio̾e:¬

Expanded text:
tactum, modo per cogitationem, modo per locutionem, modo per operationem talibus fomentis nutritur et exercetur libido, et separatur sibimet etiam tacente lingua conspectu mutuo corda nuntiant impudica, et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore, etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit ipsa castitas de moribus. Castitas quippe de moribus fugit, dum libidinosa voluntas conspectibus mutuis magis magisque inardescit. Etsi corpus ab immunda violatione non tangitur, ipsa tamen immunda violatio, visu, affectu, cogitatione, delectatione perpetratur, ipsisque fomentis quasi quibusdam gradibus crescit peccatum. Cogitatio p
Abbreviated transcription (Latin):
cunt si poso fc̃m iuiditiuni erit confla¬
gratio mundi ubi tunt ẽẽ poterunt
Iucsancti quonon contingaut᷑¬
sitan aliquis si post fcm urditiũ ute m̃¬
dus ardebit anteꝙͣ pro illo celon ouo
et terra noua reponatur. et exip̃o tp̃
dflagrationis eiꝰ ubiert sc̃i. t̃ eos ha¬
beutes corpora ĩ aliquo coiporaliloco¬
ẽẽ nc̃ce erit possumꝯ responde flituros
eos ẽe ĩ superiorib partib. quo ita nõ
ascendit flãma illiꝯ ĩcendii quẽ ad̾m
nec unda diluuii. Talia quippeerunt
corruptibilia ĩ camino ardenti illesa

Expanded text:
cunt, si post factum judicium erit conflagratio mundi, ubi tunc esse poterunt sancti, qui non contingasitan aliquis, si post factum iudicium iste mundus ardebit, antequam pro illo caelum nouum et terra noua reponatur, eo ipso tempore conflagrationis eius ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo coesse necesse sit. Possumus respondere, futuros eos esse in superioribus, quo ita non ascendit flamma incendii, quemadmodum nec unda diluvii. Talia quippe illis mortalia in camino ardenti illaesa
Abbreviated transcription (Latin):
alia sunt orationi dicata
Ilia hũane necessitati sũt deputa¬
ta. loca hũarte necessitati instituta
sunt hec. xedochiũ naiochomiũ. ic¬
rantochomiũ. orphanotrophiũ. dho¬
cotrophium. bethotro phiũ. St̃i ẽĩ pa¬
tres et religiosi ĩperatores quedã ĩsti
nes em̾uti infirtai in becilles et saucu¬

Expanded text:
alia sunt orationi dicata, alia vero necessitati humanae deputata. Loca humanae necessitati deputata sunt haec: Xenodochium, nosocomium, gerotocomium, orphanotrophium, prototrophium, brephotrophium. Sic cum Patres et religiosi imperatores loca quaedam nes, emeriti, infirmi, imbecilles et sau
Abbreviated transcription (Latin):
ris habeat et ĩ eadem corporali siłi tudi¬
habẽat ista ẽ uoctoris egregii sentẽcia.
augustini. Ait eĩ. profiteri aĩani he¬
re posso silituoinez corporis et corpo¬
potest negare aĩam ẽẽ que ii õpniᷤ
uidet. uelambulare uł sedere. uel
hut atq illut regressũ aut etiã uolu
corporis non sit. proiade si haut
sili̾tudint̃ etiã apud inferos eg̾it nõ
corporales et corpori siłem: itꝰ etiã¬

Expanded text:
ris habeat, et in eadem corporali similitudiabeat, ista est sententia egregii doctoris Augustini. Ait enim: « Profiteor animam habere posse similitudinem corporis, et corpopotest negare animam quae in somnis videt vel ambulare se, vel sedere, vel hac atque illac egressu, aut etiam volatcorporis non fit. Proinde si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit, non corporale
Abbreviated transcription (Latin):
illos deus et ip̃i erunt iuͥ plebi. msl e¬
go ero unde satrent᷑ : Ego ero quec̃q
ab hõib honeste desi derantur. et uita
et salus et copia et gła et hon or et pax
et oĩa bona. sit eĩ et illuo recte ĩtellgr̃¬

Expanded text:
illorum deus, et ipsi erunt mihi plebs, nisi: "ego ero unde satientur, ego ero quaecumque ab hominibus honeste desiderantur, et uita et salus et uictus et copia et gloria et honor et pax et omnia bona"? sic enim et illud recte intell
Abbreviated transcription (Latin):
pudicꝰ ꝙ castus est nõ tam u̾ͥtus hu¬
itana facit ꝙͣ duiua per hanenos a¬
daat inuisibilis sponsꝯ. Nõ e̾i platet
dedai̾a si non est casta. si nõ est pirdita
lamsiliunditie et luxurie deseruit
ab homainabilis estei ⁊ reproba. pudi¬
ꝑsuasorĩmun dicie atq luxurie. plu¬
res decipit plurescorrumpit. Nõ ꝑcit

Expanded text:
non tam virtus humana facit quam divina. Per hanc nos amat invisibilis sponsus. Non enim placet Deo anima si non est casta, si non est pudica. Nam si immunditiae et luxuriae deservit, abominabilis est ei et reproba. Pudipersuasor immunditiae et luxuriae, plures corrumpit, non parcit
Abbreviated transcription (Latin):
sua. perdit dũa perdit seipi̾n. Set̃
ad hoc i unura habitamꝯ ut nos ĩui¬
tem custodiamꝯ iuuitem corrigamꝰ.
inuide erudiamꝯ ut qd̾ quisq uõ põt ꝑ
seipͥm possit ꝑ alu̾̃i. et qr nr̃a ciestodia

Expanded text:
am, perdit Deum, perdit et semetipsum. Sed ad hoc in unum habitamus, ut nos invicem custodiamus, invicem corrigamus, invicem erudiamur, ut quod quisque non potest per seipsum, possit per alium. Et quia nostra custodia
Abbreviated transcription (Latin):
idetur õmo et a quib se iuderi nõ arbi¬
tuitur. hoc utoemꝯ frequentet ꝯ tigere
de hus qui tulpas suasuolunt abscod̾e.
qd̾ dii sua uitia qͣi caute et latenter agͥe
estimant. ip̃i seipͥos du uesciunt demos¬
trant. et culpa que octulta e̾e̾ cre d̾rab
liis in anifeste coguoicit᷑. Set ecce lateat
et a uenine hõun ideatur quid fatret
de illo desuper inspectore que ui la tere
In tunctu gͦ que uobis agendo uł loquen¬
do uł cogitando delinquumꝰ aspectui fr̃¬

Expanded text:
ur omnino et a quibus se videri non arbitratur. Hoc videmus frequenter de his qui culpas suas volunt abscondere, quod dum vitia quasi caute et latenter agere existimant, ipsi seipsos dum nesciunt demonstrant, et culpa quae occulta esse creditur, ab aliis manifeste cognoscitur. Sed ecce lateat et a nemine hominum videatur, quid faciet de illo desuper inspectore, quem latere niIn cunctis ergo quae vel agendo vel loquendo vel cogitando delinquimus, aspectum
Abbreviated transcription (Latin):
lemꝰ per nos. Sic ergo studeannus
uru̾e ut nos ĩ ip̃o et ip̃e in nobis dig¬
net᷑ hitare ut casti et iusti possimꝰ
ẽe ꝑ ip̃m qui uiuit et regnat deui ꝑ¬

Expanded text:
per nos. Sic ergo studeamus vivere, ut nos in ipso et ipse in nobis dignetur habitare, ut justi et casti possimus esse per ipsum, quae vivit et regnat Deus p
Abbreviated transcription (Latin):
deri. Illiꝯ uamq ẽ et ĩ hac ca com̾ida¬
tus tumor uͥ scriptu̾est. Abhomiinatio
est dũo defigens ocłra. Ex quib u̾bis pa¬
tet. ꝙ si oculli ĩ femi̾a figiinꝰ deonis
tui placere debuimꝯ. ab hominabiles
nt̃is uitiit diuinus uoi nõ separat a¬
moruł reprimat tunor. si nosnõ de¬
ditit aliquit qu̾otimebo deum:
uit dm̾ timere: illu̾ cogita oĩa ude
Ditillat te mala ꝯicia. cogita q deut
undet te. quiequid ĩ te malifuerit pe¬
sa ꝙ deus tot̾ conspitit. Auicquid ẽ

Expanded text:
deri. Illius namque et in hac causa commendatus est timor ubi scriptum est. Abominatio est domino defigens oculum. Ex quibus verbis patet, quia si oculum in feminam figimus, Deo nostro, cui placere debuimus, abominabiles nostris vitiis divinus non separat amor, vel reprimat timor, etsi nos non dedicit aliquis: Quomodo timebo Deum? Si vis Deum timere, illum cogita omnia videre. Titillat te mala conscientia, cogita quia Deus videt te. Quidquid in te malum fuerit, pensa quia Deus totum conspicit. Quidquid e
Abbreviated transcription (Latin):
abilla perditi omimasa que fac¬
ta est per hoĩem prim̃ distreti nõ
liberantur perunũ mediatorem
dei et hõim. resurgent quidẽ etiã ip̃i
unus quisq cũ sua tarne sotut c̃ di¬
abolo et eiu̾s angelis puntantur.
Utrũ sane ip̃i tum uitiis et deformi¬
ĩ cisuitiosa et defonnua menbra
gestar̃ ĩ requirendo laborare quid
o pus est. Etq tr̃fatigart nos uebet
incerta coꝵ habitudo uł pulctitu¬
do. quaꝵ crit certa et serpitͥna
dampitatio. Necmnoueat quo in
eserit toipꝯ ĩcorruptibile si dole
potuerit. aut quo corruptibile ti
mori nõ pot̾it. Nõ eĩuera uita nisi
ubi facilitet uiuit᷑. nec uera ĩtor¬
ruptio ma ubis alꝯuullo dolore
corrumpi. Ubiãt infelix morinõ ẽ¬
nitur. aut ut ita uita mort ip̃a nõ
moritur. et ubi dolor ꝑpetuus nõ
interit set affligit. ip̃a corrup¬
tio ñ finit᷑. hec in sanctis ĩ cripturis

Expanded text:
ab illa perditionis massa, quae facta est per hominem primum, non liberantur per unum Mediatorem Dei et hominum, resurgent quidem etiam ipsi unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformiin eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat, quomodo in eis erit corpus incorruptibile, si dolere poterit; aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita, nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non nitur, aut, ut ita dicam, mors ipsa non moritur, et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, et ipsa corruptio non finitur, haec in sanctis Scripturis se
Abbreviated transcription (Latin):
facus elemosina nesciat sirastratus
quid faciat dextera tua ut clemosi̾a¬
tua sit ĩ abicondito. st ille qui uidet
in abicoroito reddet tibi. Per dexte¬
ram recta operatio. per sinsira
hiis uo u̾bis amonenurr ut recta que
agnus abs condere ab elatione stu¬
deamꝯ. alioquin u̾icede nõ habebi¬
nius apud patre nrm. deuide oste̾dit
alia quippe quet̾q iniquitas l malit
opetib exercet᷑ ut fiat. superbia uo
ctiam botis operib insidiatur ut
peant

Expanded text:
tra tua quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna in abscondito; et ille qui videt in abscondito reddet tibi . Per dexteram recta operatio; per sinistrahis verbis admonemur ut recta quae agimus abscondere ab elatione studeamus, alioquin mercedem non habebimus apud Patrem nostrum. Deinde ostendit Alia quippe quaecumque iniquitas in malis operibus exercetur, ut fiant; superbia vero etiam bonis operibus insidiatur, ut pereant
Abbreviated transcription (Latin):
At uero gehentra illa q̃ etiã stagnũ ignit
et sulphurit dem̃est. corporeus ignit e¬
rt et trutiabit corpora dampuatoꝵ.aut
et hõim et demoñ et solida hoĩni a cria
demonũ. aut tm̃ houn corpora c̃ sp̃ibus¬

Expanded text:
At uero gehenna illa, quod etiam stagnum ignis et sulphuris dictum est, corporeus ignis erit et cruciabit corpora damnatorum, aut et hominum et daemonum, solida hominum, aeria daemonum, aut tantum hominum corpora cum spi
Abbreviated transcription (Latin):
dinos citur ꝙ ĩproꝵ corpora abiq sui.
cũmatrõe et sempiterius igrrib arde¬
ant. et ea ip̃a corpora ꝯ bustio igniũ ñ
assumat qr et senpit erno igne arde
numꝙͣ morte dissolui set ĩ eternoꝵ
quoq igniũ durare torm̃tis. Itẽ post
aliqua dicit. Aĩa tuiꝯ presentia corpꝰ
uiuit et gerit᷑ et dolorem pati potest:
et morinõ potest. Et ce inuentares est.
que cũ ĩ se usũ doloris habeat: ĩmorta¬
lit est. hoc gͥ erit tunc ẽt ĩ corporib dap̃

Expanded text:
dignoscitur, quod impiorum corpora absque sui consumptione et sempiterno igne ardeant, et ea ipsa corpora combustio ignium non absumat; quia et sempiterno igne ardebnunquam morte dissolvi, sed in aeternorum quoque ignium durare tormentis. » Item post aliqua dicit : « Anima cujus praesentia corpus vivit et regitur, et dolorem pati potest et mori omnino non potest. Ecce inventa res est, quae cum sensum doloris habeat, immortalis est. H
Abbreviated transcription (Latin):
eribet num ignis mittantur.
one narrauit ꝙ qui ñ fuerint ĩuenti ĩ
librouite s cripti mittant ĩ stagũ ignis
et hec quidẽ dicens. nõ ait deũ pati obli¬
eor quid cterna uita donabr̃. Neq enĩ
nel cit eos ueus et ĩ hoc libro legit ut i ci¬
mnctꝰ augo abiq sui consum

Expanded text:
num ignis mittantur. one narravit, quod qui non fuerint inventi in libro vitae conscripti, mittantur in stagnum ignis. Et haec quidem dicens, non ait Deum pati oblieorum quibus aeterna vita donabitur. Neque enim nescit Deus eos, et in hoc libro legit, ut scint absque sui consum
Abbreviated transcription (Latin):
te resutrectio mortuo ꝵ ut uiui qͦi
ĩtorporib sun osumationis tp̃siue¬
nerit mortuos deinferit resurgen¬
tes p̃uenire nõ ualeant. Quandoẽ
dicit ĩpunito tẽpom et ĩ ictu oculi
atq mom̃to futurã eẽ ꝯim resuir¬
eccione. tunctã primo et icd̾e rot¬
urrectionit excludit fabulã ut alu
prum alii noiissimi resurrecturi
ẽẽ credantur. Item post aliqua i dẽ
dicit. Hec sentire debemꝰ. ꝙ quo le¬
siccumq foliũ uento flatuq rapi¬
atur et de terra ad sublime tranc¬
fertur. sic ad oculũ et nutu del oĩm
moituob corpora mouebuntur:
pata ad aduentũ iuoitii. Ꝙ ad õs¬

Expanded text:
te resurrectio mortuorum, ut uiui, quos in corporibus suis consummationis tempus inuenerit, mortuos de infernis resurgentes praeuenire non uadicit, in puncto temporis, et in motu oculi atque momento futuram omnium resurrectionem, cunctam primae et secundae resurrectionis excludit fabulam, ut alii primi, alii novissimi resurrecturi esse credantur. » Item post aliqua idem dicit: « Hoc sentire debemus, quod qsiccumque folium vento flatuque raptatur, et de terra ad sublime transfertur; sic ad oculum et nutum Dei omnium mortuorum corpora movebuntur, parata ad adventum judicis. »
Abbreviated transcription (Latin):
ieronlinꝰ ittu oculi erit resurrec
ita dicit. Quentur curden ꝯuissĩa
tuba mortuos scriꝑsent apłs resur
septem angoli destribuntur ẽ tub
et unoquoq clangẽte pͥo urdelie
lcdo et tertio. quarto et quĩto ⁊ sex
strepitũ personante moitu susti¬
tautur corpore qui prius habuer̃
corruptibilia ĩcorrupta reciprẽtes

Expanded text:
in ictu oculi erit resurrecita dicit: « Quaerimus cur de novissima tuba mortuos scripserit Apostolus septem angeli describuntur cum tubis et unoquoque clangente, primo uidelicet, secundo et tertio et quarto et quinto et sexstrepitu personante mortui suscitantur corpora, quae prius habuerant corruptibilia, incorrupta recipientes
Abbreviated transcription (Latin):
dampnator eos sempiterna miserta
nõ latebit. Alioquin si se fuissenus¬
eros nescituri sunt. quo sit̃ ait psal

Expanded text:
damnatorum eos sempiterna miseria non latebit. Alioquin si se fuisse miseros nescituri sunt, quomodo, sicut ait Psal
Abbreviated transcription (Latin):
gruentiã seruat. Congruentiã eĩ cor¬
poraliũ partiũ dito sicut debitũ nas¬
cendi ordine agt̃ ut ĩ unoquoq hoĩe
duo sint oculi uire aures quin di¬
giti manuũ. quini quoq etiã ped¬
digiti habeantur. nulla num̾osita¬
te adlecta uł minbiata que ĩformi¬
tatẽ inferat partiu. sic tñ ut nichil
tredat᷑ posse de corpore peritur. Nicit
quitquid unguibus uel capillis
nr̃is pro tonsura uel seccatione de¬
tractum est reintegrari credatur.

Expanded text:
gruentiam servant. Congruentiam enim corgruentiam servant. Congruentiam enim corporalium partium dico, sicut debito ordine nascendi agitur, ut in unoquoque homine duo sint oculi, duae aures, quini digiti manuum, quini etiam digiti pedum habeantur, nulla numerositate adjecta vel minorata, quae deformitatem inferat partium, sic tamen ut nihil credatur de corpore esse periturum. Dicit surrectione quidquid unguibus vel capillis nostris per tonsuram vel sectionem detractum est redintegrari credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rectiorns tempore reparari. ut quic¬
quid ĩ illo aut infirmtat turpe aut
aliena esficit tru delitas debilem. ita
hoc inmortalitatis pultritudo refor¬
met. ut nec suꝑflua in dedora nec de¬
tracta uideanturibi ẽẽ deformia. Ita
ibi etiã tales sint qualet si possent
nec hic cẽ uoluissent. Omĩt eĩ corꝑit
pultri tudo est partiũ ogruentia qua
dã coloris sii suauitate.U ãt nõ est
partiuogruentia aut ideo quid offẽ¬
dit qi piauu est. aut ioeo prauu qr ⁊¬
nimiũ. proinde nulla erit deformi¬
tas que fatiat incongruentiã parti
tornouit unde supplob̃r. et ꝙ plus
est ꝙͣ decet materie seruam in tegri¬
tate dotrahet. huiꝯ gͥ doctoris prudẽ¬
tissĩa diffinitione instructi. restat
ut otillos quos cũ senis digitis in a¬
nuũ et pedum oculis nr̃is ꝯipeximo
nõ tũ ea defomutate resurrecturos
ẽẽ credarꝰ. Set corpons ĩtogritate
seruata t̃ eo digitoꝵ nuniero illos¬
ẽẽ futuros quo corpoialẽ partiũ cõ¬

Expanded text:
rectionis reparari; ut quidquid in illo aut infirmitas turpe, aut aliena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis pulchritudo reformet, ut nec superflua, indecora, nec detracta, videantur ibi esse deformia. Ita ibi tales sint, quales si possent nec hic esse voluissent. Omnis enim corporis pulchritudo est partium congruentia cum quadam coloris sui suavitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quid offendit, quia parum est, aut ideo quia nimium. Proinde nulla erit deformitas, quam facit incongruentia partiutor novit inde supplebitur, et quod plus est quam decet, materiei servata integritate, detrahetur. » Hujus ergo doctoris prudenti definitione eruditi, restat ut et illos quos cum senis digitis manuum et pedum oculis nostris inspeximus, non cum ea deformitate resurrecturos esse credamus, sed corporis integritate servata esse futuros, qui corporalem partium con
Abbreviated transcription (Latin):
hic diabolo qͣm regnare cũ xp̃o. De¬
nq ut manifestius diuine ꝓuidẽ¬
tit tuicia clarescerent. qo̾ dñt p̃¬
itius futuroꝵ suis ꝯsolat ad ue¬
ram saluicin: cum quidam de
collegis et dsacerdotib ar̃is infir¬
mitate defessꝰ. et adꝓpinquante
morte follititus dnicatũ sibi p̃pa¬
retur. adstitit deprecanti et iaru
perze morienti umen honore et
ma iestate uenerabilis statu cel¬
sus et clarus aspectu. et quemi ad¬
sistentem sibi ure possit aspeccus o¬
culis carualib ratureri. nisi qd̾ ta¬
lem urdere iam poterat de seculo
recessurus. Ad quera ille non sũ
quadam animi et uocis ĩdigna¬
tione infretuuit et dixit. pati ti¬
metis.erire non uultis. quid faci¬
am uobis. iu crepantis uox est et
morients qui de persecutione sol¬
licitus de atcersione securꝰ non
ꝯsentit ad presens desideriũ set cõ

Expanded text:
istic diabolo quam regnare cum Christo ? Deistic diabolo quam regnare cum Christo ? Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent quod Dominus praescius futurorum suis consulat ad ueram salutem, cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi pretur, adstitit deprecanti et jam pene morienti juvenis honore et majestate venerabilis, statu celsus et clarus aspectu, et quem assistentem sibi vix posset humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem videre jam poterat de saeculo recessurus. Atque ille non sine quadam animi et vocis indignatione infremuit et dixit: « Pati timetis, exire non vultis, quid faciam vobis? » Increpantis vox est et monentis, qui de persecutione sollicitis, de accersitione securis non consentit ad praesens desiderium, sed co
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat uoluntas dei in nobis ora¬
mus et transire ad cuni ĩsistente
mortis metu nõ uolumiꝰ tũ exem¬
plo cuusdã frĩs tui timenti exire de
seculo in trepans apparuit xp̃c. De
his p̃dicti doctoris sententia hec ẽ.
Dicit ci. menimisse debemaꝰ uolũ¬
tatem nos irõ prãru set del facere¬
russit orare. Auã p̃posteꝵ est quã¬
q puersum ut t̃ dei uoluntatem
fieri postulemꝰ. quando euocat
iros et accersit de hoc ido deus. nõ
statĩ uoluntatis eiꝯ ĩperio parca¬
mꝰ: Obuititur et renictam᷑ ⁊ per¬
uitariũ more seruoꝵ adꝯspectu
dũi tua tristitia et merore ꝑduci¬
mur ereuntes. huit ueccitatis nĩ¬
culo non obsequio uoluntatis
et muncrib ce lesfib hon orari. ad
quem uenimꝰ inuiti. Qin dergo
oramꝯ et petima ut aduenia t̃
regnũ celoꝵ. si captiuitas t̾rena
oelectat. Quard p̃cib frequenter
iteratis rogamꝰ et poscunꝯ ut
accedere dies regni simaiori dec¬
ideria et uota potiora sũt seruire

Expanded text:
ut fiat voluntas Dei oramus, et transire ad eum insistente mortis metu nolumus, cum exemplo cujusdam fratris, cui timenti exire de saeculo, increpans apparuit Christus. De his praedicti doctoris sententia haec est. Dicit enim: « Meminisse debemus voluntatem nos nojussit orare. Quam praeposterum est, quamque perversum, ut, cum ei voluntatem fieri postulemus, quando evocat nos et accersit de hoc mundo Deus, non statim voluntatis ejus imperio pareamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis uinculo, non obsequio uoluntatis: emiis caelestibus honorari ad quem uenimus inuiti. quid ergo oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora sunt seruire
Abbreviated transcription (Latin):
crucis in fronte. ĩ ore et ĩpectore. In
fronte locus est pudoris et uerecũ¬
die. uñ inpirorcos horẽs estrontes di¬
cimꝰ .i. sine fronte. per hoc ergo ꝙ
fronti signũ trutis imponimꝯ: ot¬

Expanded text:
 in fronte, in ore et in pectore. In fronte, quod locus sit pudoris et verecundiae: unde impudicos homines effrontes dicimus, quasi sine fronte. Per hoc ergo quod fronti signum crucis imponim
Abbreviated transcription (Latin):
uii. et cauendͥ est ꝙ u forte cołła pro
defunctu intͥmisceatur nõ finaliss
penultĩa. uł ante penultima dicat᷑
qr finis ad suũ debet retorqueri prin¬
cipiũ In missa pro defunctit ñ debet
intermisceri oro pro uiiris. msi illa

Expanded text:
m. Et cavendum est, si forte collecta pro defuncto misceatur, non finalis, sed penultima, vel ante penultima dicatur, qua finis ad suum debet torqueri principium. In missa vero pro defunctis non debet interponi oratio pro vivis, nisi illa
Abbreviated transcription (Latin):
ariter sacram̃ti huiꝰ fiteietratõ
aũcupatut ẽt actio quia tunt cũ dẽ
nr̃a agitur causa. Unde edĩ festis st a¬
tes oram ꝯ Iu profestit ueli ioiuni¬
is terte prostrati sb silentio trib de
xit. a iud clamas ad me : cũ tã ip̃e

Expanded text:
ariter sacramenti hujus fit confectio. Nuncupatur etiam actio, quia tunc cum Deo nostra agitur causa. Quamobrem et in festis stantes oramus, in profestis vel jejuniis prostrati. Sub silentio tribus dexit: Quid clamas ad me ? cum tamen ipse
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teritoꝵ maloꝵ iuoꝵ erit. Quãtumi
ãt as experientit sensũ piorto ĩmeitio¬
erit. Nã et ꝑitissimꝰ medicꝰ sit̃ arter
itiuntur om̃s fere morbos corporuno¬
uit. sicut ãt corpoie sentiunt᷑ pli̾aios
neitit: quos ip̃e nõ poslꝯ est. Urergo
s̃ cientre maloꝵ due sunt. una qua
potentia mentis non latet. altera
qua experientu sensibus ĩheret. alr
quippe s ciunt᷑ uicia osapersapientie
doctrinam. alitet per insipientit pet
duc sunt. Alit ea namq obluulcit᷑
eruditus et doctut. alit̾ erꝑtut et passa
Ille sipericra negligat: iste si miseria
careat. Scdm hant oblurionẽ que
posteriori loco est posita nõ er̃ uremo¬

Expanded text:
tum autem ad experientis sensum, prorsus immemor. nam et peritissimus medicus, sicut arte sciuntur, omnes fere morbos corporis nouit; sicut autem corpore sentiuntur, plurimos nescit, quos ipse non passus est. ut ergo scientiae malorum duae sunt, una, qua potentiam mentis non latent, altera, qua experientis sensibus inhaerent — aliter quippe sciuntur uitia omnia per sapientiae doctrinam, aliter duae sunt. Aliter namque ea obliviscitur eruditus et doctus, aliter expertus et passus: ille si peritiam negligat, iste si miseria careat. Secundum hanc oblivionem quae posteriori loco posita est, memo
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ de alis sex horit ib̾ quib¬
etiã. sex alie ꝯprehen duntur. drei
aq duo detĩ hore atcribuũt et toti¬
demi nocti. hub pͥma hora duas opre
tam et quitã. Sub sexta tres. simlr̃¬
.s. ipãm sextã septimã et octauam
sb̃ nona duas. ip̃am nonã et deci¬
mã. uespere representant undetĩa
Tonpletoriũ uero. duo detimã. Q re¬

Expanded text:
quibus item sex aliae comprehenduntur. Diei itaque duodecim horae attribuuntur, et totidem nocti. Sub prima hora duas compltam et quintam; sub sexta itidem tres, ipsam sextam, septimam et octavam; sub nona duas, ipsam nonam et decimam; vesperae repraesentant undecimam; completorium duodecimam. At r
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ alus forciorib ⁊ ideo felicioribus
non datur. cogitare debent quibꝰ
nondatur qͣntum de sua scłari iita
illi ad istam descenderint. qͣmuis usq
ad alioꝵ qui sunt corpore firmiores
frugalitatem puenire non pot̾int.
¶Nec debent uelle omnes qḋ paueos
uidẽt amplius non quia honorant᷑
s quia tolerantur accipere: neꝯtingͣ
decestanda ꝑuersitas ut inmonastio
ubi qͣntum possunt fiunt diuites la¬
boriosi: fiant paupes delicati. ¶Sa¬
ne quemadmodum egrotantes ne¬
cesse hũt minus accipẽre. ne grauen¬
tur. ita exposita egritudine ne trac¬
tandi sunt ut cieuis recreentur. etiã¬
i de humillima seculi pauꝑtate uene¬
runt: tanqͣm hoc illis ꝯtulerit recen¬
tior egritudo: qd diuitibus anterior
ꝯsuetudo. ¶Set cũ uues pristinas
reparauerint: redeant ad feliciorẽ
ꝯsuetudinem suam qͥae famulos
deitanto amplius decet. qͣnto mi¬
ns inchigẽt: ne cibi neos teneat
uoluptas ĩam uegetos. quos neces¬
sitas leuarat infirmos. ¶Illi se existi¬

Expanded text:
quod aliis fortioribus, et ideo felicioribus non datur; cogitare debent quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam descenderint, quamvis usque ad aliorum, qui sunt corpore firmiores, frugalitatem pervenire nequiverint. Nec debent velle omnes, quod paucos vident amplius, non quia honorantur, sed quia tolerantur, accipere; ne contingat detestanda perversitas, ut in monasterio, ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Sane quemadmodum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne graventur: ita et post aegritudinem sic tractandi sunt, ut citius recreentur, etiamsi de humillima saeculi paupertate venerunt; tanquam hoc illis contulerit recentior aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Sed cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas jam vegetos, quo necessitas levarat infirmos. Illos aesti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfernũ ait. frcͣs net ego expertus sum
nec uos ad huc et fortassit alia ma e¬
nt et non per infermũ erit: in terta
sunt hec. uerũcuru dicit scriptura.⁊
cui ꝯtradici non potest. erusti aiam
meã ex inferno raferiori. ĩtelligim᷑
tamꝙͣ duo inferna ẽẽ superiꝯ et in¬
feriꝰ. Nam unde ĩfernũ inferiꝯ. iusi
quia est infernũ suꝑiꝰ. Itẽ aliã opi¬
ꝙ apud ipõc inferos sit aliqua ꝑs ĩ¬
ferior ubi diues ille ĩmanit̾ torque¬
batur. et aliqua pars superiorit in¬
ferrri ĩ quo abrahani ẽ lazaro letaba¬
tur. ubi etiatu et om̃s sc̃i aute aduẽ¬
tum xp̃i hiti sunt. sic eĩ p̃ditii docto.
dicit. Fortassis apud ip̃os est aliqua
pars uiferior qua truduntur ĩꝑii qͥ
płimũ peccauer. Etẽĩ apud ip̃ot ĩfe¬
ros utrum ĩ locu quibuidã iam fuis¬
set abrahã nõ iatit possumꝯ diffirare
rueret urde õĩm p̃cedentiũ sc̃õꝵaĩas¬

Expanded text:
infernum nec ego expertus sum adhuc nec uos. et fortassis alia uia erit et non per infernum erit. incerta sunt haec. uerum quia dicit scriptura, cui contradici non potest: eruisti animam meam ex inferno inferiore, intellegimus tamquam duo inferna esse, superius et inferius. nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius? aliud  apud ipsos inferos sit aliqua pars inferior, ubi dives ille immaniter torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laetabatur, ubi etiam omnes sancti ante adventum Christi habiti sunt. Sic enim praedictus doctor ait: « Fortassis apud inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii qui plurimum peccaverunt. Etenim apud inferos utrum in locis quibusdam jam fuisset Abraham, non satis possumus definire. rueret inde omnium
Abbreviated transcription (Latin):
le eet sr̃iꝰ. et ille iuferiꝰ. et qura eires¬
pondit abraham. t̃ diceret p̃r abra¬
ut intingat digitum suũ in aqua ⁊¬
stillet ĩ singuam meam qr trucro:
ĩ hac flãma. fili ait. Mem̃to qr rece¬
pisti bona in uata tua et lazarut siłr
mala. nũc ãt hic requiescit tu uero
torqueris. et sẽ hec ait. interios et
iros chaos magnũ firmatũ est. nt
quiescerẽt aĩe iustoꝵ ĩ altero torquerẽ

Expanded text:
ille inferius; et quid ei respondit Abraham, cum diceret: Pater Abraut intingat digitum suum et stillet in linguam meam quoniam, crucior in hac flamma: Fili, ait, memento quia percepisti bona in vita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu vero torqueris. Et super haec ait: Inter vos et nos chaos magnum firmatum est, ut quieverunt animae justorum, in altero torque
Abbreviated transcription (Latin):
ontra eos̃ quib parum iudetur
ꝙ aĩa post moitem cartus ĩ qͣdam
corporali siłitudine leta quedam
uideat uł tristia sentiat que hie ui
deripo. et qd̾ expressioia sint ibile
ta uisa uel tristia quam hic uib̾i
possint per sompniũ ab at̃a.¬

Expanded text:
 quibus parum videtur quod anima post mortem carnis in quadam corporali similitudine laeta quaedam videat, vel tristia sentiat. Et quod expressiora sint ibi laeta vel tristia, quam hic videri possunt per somnium ab a
Abbreviated transcription (Latin):
ierba illa apłi pauli enucleatistr̃e
apłsraptus. et ubi beatos aĩe locan¬
tur exute corporib. difimentidem
doctor prim̃ celũ eẽ corporeũ. scd̃m
spuale. tertiũ mentualẽ ĩ quomĩtes
alcendunt perotõplanonei Ita as¬
sereis si celum prim̃ recte accipims
hoc onĩe corporcum generalinoie
quicquid ẽ et̃ aquaset terrã. Sc dĩu
sicut illud unte aĩalib plenꝰ ĩ extasi
petro discra ille sb̃missꝯ est. Sertium
uero qd̾m̃te ꝯspicitur ita sccretu et
teruotũ etoĩno arceptum a sentib
carnis atq mimdatum. ut eaq̃ in

Expanded text:
verba illa Apostoli enucleatissime Apostolus raptus, et ubi beatorum animae locantur exutae corporibus: definiens idem doctor, primum coelum esse corporeum, secundum spiritale, tertium mentale, in quod mentis ascenditur contemplatione, ita asergo caelum primum recte accipimus hoc omne corporeum generali nomine quidquid est super aquas et terram, secundum sicut illud, unde animalibus plenus in extasi Petro discus ille submissus est, tertium uero quod mente conspicitur ita secreta et remota et omnino abrepta a sensibus carnis atque mundata, ut ea,
Abbreviated transcription (Latin):
saliter iuta exticit. alter celcitit u̾i
aĩe beatoꝵ stafiut a corpoie exeut
transferuntur atq digna feliata¬
telotantes expectant recoptionẽ
corporũ suoꝵ. De hoc paradico iu¬
lianus poreriꝰ ait. huit quoq ui¬
dentur aĩe iustoꝵ duti uł ire ̃ pa¬
radilum recedentes a corport. qͣuo
fecto non corpore. tem idẽ post
aliqua dicit. Satit est de paraduo ce¬
lesti et ꝙĩ eo sc̃e aĩe statĩue suncoi¬
poub exeuntes deo donante mit¬
tantur. qd̾ ita debere credi. dñs ĩr¬

Expanded text:
ero coelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque digna felicitate laetantes, exspectant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Julianus Pomerius ait: « Hinc quoque videntur animae justorum duci, vel ire in paradisum recedentes a corpore, quo fecto, non corpore. » Item idem post aliquanta dicit: « Satis est dictum de paradiso coelesti, et quod in eo sanctae animae statim de suis corporibus exeuntes, Deo donante, mittantur. Quod ita debere credi, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
In qua uidelitet cognitione utriuiq
ptis cumulꝰ retributionis excrescit
ut et boni amplius gaudeant.qui
secuni eos lecari ꝯspitiũt quos ania¬
ueruut: et mali duni cũ eis torquẽ¬
tur quos ĩ hoc m̃do dispecto deo dile¬
xerant eos nõ solum sua set enam
coꝵ pena ꝯsuruat. Fit ãt ĩ clectis. ⁊¬
quiddam mirabiliꝰ qr nõ tolũ eos
cognos tunt quos in hoc indo uider̃:¬
Lã cũ antiquos patres ĩ illa eterna he¬
reditate uiderint: cis in togniti per
uisionẽ non erunt quos in operib
semper nouer. qr ẽĩ illit õs omuni
claritate dm̃ ospitiunt: quid ẽ ꝙ.

Expanded text:
In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit, ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali dum cum eis torquentur quos in hoc munde despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos cognoscunt quos in hoc mundo noverNam cum antiquos patres in illa aeterna hereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in operibus semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid e
Abbreviated transcription (Latin):
gat utrũ post aduentũ saluatoris ad
iuferos ex quo sc̃it reseratum it ad ce¬
lose. aspitere ualeant aut bomim¬
los in doloribus. aut malo bonos¬
¶ Coc in requie ꝯstitutotos.

Expanded text:
 Utrum post adventum Christi ad inferos, ex quo sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant aut boni malos in dolore, aut mali bonos in requie constitutos.
Abbreviated transcription (Latin):
que uidentẽ oĩa dr̃asciunt. et ł̃ crentẽ
moraliũ loco illo quo testimoniũ ills¬
qd̾ de u̾bil iob tractare iidet᷑ ubi ait. si¬
ue nobiles fuerint filii eiꝯ siue igno¬
biles non iutelligit ira defuriens ait
Situt eĩ hii quiadhue uiueritet sunt
morcuor aĩat quo teco habeant᷑ igno¬

Expanded text:
quae videntem omnia Deum sciunt, et scientem Moralium, loco illo quo testimonium illud de verbis Job tractare coepit, ubi ait: Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit , ita definiens, ait: « Sicut enim hi qui adhuc vivunt mortuorum animas quo loco habeant