comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In manuregis bab̾. trad̾is. s ob¬
secro rex dnẽ mi ne remittas me
in carcerẽ ionathe ne moriar ibi
Et clamabat iemias in uestibło
cartĩs. Qͥ remansi̾nt intiuitate
fame ant gladio ꝑibũt. qͥ ꝯfu¬
gerint ad hostes qͦdam mͦ mortẽ
declinabũt. Et ꝯriener̃t pͥncipes
⁊ seniores ciuitatis ad regẽ dicẽ¬
tes. Rogamꝰ te ut moriat᷑ hꝰ iste¬

Expanded text:
In manu regis Babylonis traderis. Sed obsecro, domine mi rex, ne remittas me in carcerem Jonathae, ne moriar ibi. Et clamabat Jeremias in vestibulo carceris: Qui remanserint in civitate, fame aut gladio peribunt; qui confugerint ad hostes, quodammodo mortem declinabunt. Et convenerunt principes, et seniores civitatis ad regem, dicentes: Rogam
Abbreviated transcription (Latin):
re. Tuler̃t gͦ iemiã ⁊ deposuert
eũ funib in lacñ helchie in qͦ ñ
erat aqͣ s lutũ ut morte aꝓpͥa suffo¬
cat᷑ piret. Et erat ꝓpha in luto us
ad guitur ꝙ erat ei amariꝰ oĩ mor¬
te. Tũc ab demelech ethiops uir eu¬
nuchꝰ dedomo regis secreto dixit
ad regẽ Peccare te fecer̃t uiri isti
moriat᷑. Qui assũptis uiris tulit
pãnos uete̾s de domo regis qͥ ꝯpu¬
truerãt. ⁊ sb̾misit eos in lacsi ꝑ fu¬
nicłos ⁊ dixit ad ie̾miã. Pone pan¬
nos uetẽs sub cubitos manuũ tu¬
aꝵ ⁊ sr̃ funes. Quo fcõ eduxit eũ
de lacu. Et uocauit eũ rex secreto
ad hostiũ t̾ciũ ꝙ erat ĩ domo dñi

Expanded text:
et deposuerunt eum cum funibus in lacum Melchiae, in quo non erat aqua, sed lutum, » ut morte propria suffocatus periret: et erat propheta in luto, usque ad guttur, quod erat ei amarius omni morte. « Tunc Abdemelech Aethiops, vir eunuchus de domo regis, secreto dixit ad regem: Peccare te fecerunt viri isti moriatur. Qui, assumptis viris tulit pannos veteres de domo regis, qui computruerant, et summisit eos in lacum per funiculos, et dixit ad Jeremiam: Pone pannos veteres sub cubitu manuum tuarum, et super funes. Quo facto, eduxerunt eum de lacu, et vocavit eum ter secreto ad ostium tertium, quod erat in domo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ resine ⁊ mellis ⁊ storacis ⁊ stac¬
uiro mui̾a. petuniãq qmͣ retulis¬
tis reportate ⁊ aliã ad emĩdos cibos.
d̾s ã faciat uob̾ uirũ placabilẽ ⁊
remittat uob̾ꝰ fr̃s urõs. Resma

Expanded text:
modicum resinae, et mellis, storacis, et stacviro munera, pecuniamque quam retulistis reportate, et aliam ad emendos cibos. Deus autem faciat vobis virum placabilem, et remittat vobiscum fratres . Res
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb dixit pr̃. Absq libi̾s fetistis me
Ioseph ñ ÷ suꝑ. symeon tenet᷑ ĩ uĩ¬
culis. beniamin aufet᷑. In me ħ ma¬
la redier̃t. Et ait ruben. Trade eum
mͥ duos filios meos int̾fice nͥ resti¬
tuã eũ tͥ. At ille. Nondescendet filiꝰ
m̃s nobiscũ. Inti̾m ꝯsũptis cibis
fames eos p̃mebat ⁊ dixit iacob
ad filios. Reu̾timins megyptũ ut
ematis pauxillũ escaꝵ. Et̃ ait uidi
Si uis pum mitt̾e nobistũ ibimiꝰ
Alioqͥn ñ ibimꝰ. Ego suscipio pu̾a
de manu tua reqͥre eũ mͥ. nͥ illun

Expanded text:
is fecistis me: Joseph non est super, Simeon tenetur in vinculis, Benjamin auferetur, in me haec mala reciderunt. Et ait Ruben: Trade eum mihi, duos filios meos interfice, nisi restituam eum tibi. At ille: Non descendet filius meus vobiscum . Interim consumptis cibis fames opprimebat eos. Et dixit Jacob ad filios: Revertimini in Aegyptum, ut ematis pauxillum escarum. Et ait Judas: Si vis puerum mittere nobiscum, ibimus, alioquin non imus. Ego suscipiam puerum, de man
Abbreviated transcription (Latin):
lũ in domũ dd̾ in h̃c mod̾. A¬
mon pͦgenitꝰ eiꝰ diligebat thamar
sororẽ absalon ex utͦq parẽte ita
ut deꝑiret in ea ⁊ egrotaret. Huic
erat cognatꝰ ⁊ famitiaris ionadab
iose. ionachã uocat. hc̃ qͥdam arbi¬
tͣntur fuisse nathã. s absit ut ꝓ¬
pheta flagitiosũ dedit ꝯsiliũ. Hic
ait ad amon. Qͣre sic attenuaris
dere pri in regno: Et irdit amon.
mula langorẽ. Cũq uenit pr̃tuꝰ
ad te uisitand̾ dic ei. ueniat oro
thanar soror mea ⁊ faciat mn puł¬
mĩtũ ut comedã suauiꝰ de manu
eiꝰ Cũq ueniss thamar missa a
liss thamar cibos ad eũ in ꝯclaui
app̃hendit eam ⁊ ait. Cubameꝰ
soror mea. Que ixdit. Noli fr̃ oppͥ¬
mere me ⁊ fac̾e̾ obꝓbriũ gni tuo¬

Expanded text:
lum in domo David in hunc modum. Amnon primogenitus ejus diligebat Thamar sororem Absalon ex utroque parente, ita ut deperiret in ea, et aegrotaret . Huic erat cognatus, et familiaris Jonadab Josephus Jonathan vocat. Hunc quidam arbitrantur fuisse Nathan: sed absit ut propheta flagitiosum dederit consilium. Hic ait ad Amnon. « Quare sic attenuaris dere regi in regnum. Et respondit Amnon: mula languorem. Cumque venerit pater tuus ad te visitandum, dic ei: Veniat, oro, Thamar, soror mea, et faciat mihi pulmentum, ut comedam suavius de manu ejus. Cumque venisset Thamar missa a lisset Thamar cibos ad eum, in conclavi, apprehendit eam, et ait: « Cuba mecum, soror mea. Quae respondit: Noli, frater, opprimere me, et face
Abbreviated transcription (Latin):
amon ⁊ opp̃ssit eã. Et statĩ exosam
hũit eã mag̃ ꝙͣ añ dilex̾ãt. Et eie¬
cit eã a se rogantẽ ut apd̾ eũ ma¬
neret ⁊ ẽẽt ei uxor. Cũq eietissẽt
eã pui̾ amon asꝑsit tu̾em capiti
suo ⁊ rupit tunicã talarẽ qͣ utebã¬
tur filie regis uͥgines ꝙͣ iose. uorat
colobiũ manicatũ. ⁊ ĩpositis mani¬
b fr̃ caput ing̾ssa ÷ ad absalon fra¬
trem suũ eiulansCui fr̃ ait. Tace so
lon lõgo tp̃r sustinẽs uiduitatẽ. d¬

Expanded text:
Amnon, et oppressit eam, et statim exosam habuit eam, magis quam ante dilexerat. Et ejecit eam a se rogantem ut apud se maneret, et esset ei uxor. Cumque ejecissent eam pueri Amnon, aspersit cinerem capiti suo, et rupit tunicam talarem, qua utebantur filiae regis virgines, quam Josephus vocat colobium manicatum. Et impositis manibus super caput, ingressa est ad Absalon fratrem suum ejulans. Cui frater ait: « Tace; solon longo tempore sustinens viduitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ comedẽtit de oĩ ligno ꝑadi
si .i. ut comedẽtis de ligno s ñ de
omii: Querit nt ĩixnsione occõe
de ĩpetratõe ait. Neqͣm̃ moriemins.
ĩmo nolens ds uos similari ei in
hoc eritis sic̃ dii sciẽtes bonũ ⁊ ma¬
lũ .a. inuidꝰ ꝓhibuit. Et elata młr
uolẽs similari deo acqͥeuit. de esu¬
ꝙ ad nescend̾ suaue ess. comedit
dedit q uiro suo. forte p̃monens
breuitatis cã qͥ ⁊ ei facile acqͥeuit.¬

Expanded text:
tis de omni ligno paradisi, id est, ut comederetis de ligno, sed non de omni. Quaerit ut ex responsione occasionem de imperatione ait: Nequaquam moriemini: imo Deus nolens vos similari ei in hoc eritis sicut dii, scientes bonum et malum, quasi invidus prohibuit. Et elata mulier volens similari Deo, acquievit. CAP. Xquod ad vescendum suave, comedit, deditque viro suo, forte praemonenbrevitatis causa. Qui, et ei facile acqui
Abbreviated transcription (Latin):
oniã mantiochiã. Hic enĩ ꝯ nũ
diss facinus fr̃m descendãt ad
regẽ. si poss mittare animũ re¬
gis. Qd̾ ꝯneqͥret sedebat in anu¬
ochia in asilo ⁊ ueniẽs p̾t euma
menelans suasit andronito nt ot¬
tide̾t oniã. Qui euocãs eũ de asilo
occidit eũ. Et iratꝰ rex ꝓmorte ĩti
andronicũ exuit pͦpura ⁊ flagella¬
tũ ꝑ tiuitatẽ in eod̾ loco fecit eũ¬
int̾fici in qͦ ille occid̾at oniã. In ꝑo¬

Expanded text:
am. Hic enim cum vidisset facinus fratrum, descenderat ad regem, si posset mutare animum regis. Quod cum nequiret, sedebat in Antiochia in asylo. Et veniens post eum enelaus, suasit Andronico, ut occideret Oniam. Qui evocans eum de asylo occidit eum. Et iratus rex pro morte justi, Andronicum exuit purpura, et flagellatum per civitatem, in eodem loco fecit interfici, ubi ille occiderat Onia
Abbreviated transcription (Latin):
dentes & samarite iudeos h pan de
ꝯsuetudĩe nature fue se ñ eẽ tgna¬
tos uideoꝵ fatẽbant᷑ ⁊ cy hactenus
p̾dicaua̾nt tẽplũ sr̃ garizim dei eẽ
maximi riegau̾nt scͥbentes ãtiocho
m hc̃ mod. Deo epiphani relo a sichi¬
mitis sydonioꝵ maiores nri pp̃ pesteᷤ
qͣdã suꝑstitõem salbõꝵ secuti st̃ edi¬
Qicãtes in garizim tẽplũ sine nuni¬

Expanded text:
 de consuetudine naturae suae se non esse cognatos Judaeorum fatebantur, et quod hactenus praedicaverant, templum super Garizim Dei esse maximi, negaverunt scribentes Antiocho in hunc modum: Deo Epiphani relatio a Sichimitis Sidoniorum. Majores nostri propter pestes, quamdam superstitionem Sabbatorum secuti sunt, aedificantes in Garizim te
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ sciẽs q frĩs mertiam
de regno syrie hñdo. p̾sumens
rediisse. Reu̾susq in syriã be¬
nignũ se oĩb ⁊ munificũ expo¬
suit. strenuus erat in agẽdis ⁊
acer in hostes. Uñ ⁊ a pͦs cogno¬
minatꝰ ÷ epiphanes ꝙ sonat
surrexert in ierłm filii belial intͦ¬
ducẽtes ritꝰ gentiũ ⁊ pecier̃t ab ã¬
tiocho ut facent in ierłm ephebiã
te scribe̾nt᷑ antiocheni. ⁊ giasia
in qͥb degmati abãt de ritu gẽtili¬
tatis. Et fecer̃t sͥ pp̃ucia .i. ñ cireũ

Expanded text:
mortuum, sciensque fratris inertiam, de regno Syriae habendo praesumens, senatorum rediisse. Reversusque in Syriam benignum se omnibus, et munificum exposuit. Strenuus erat in agendis et acer in hostes. Unde et a populo cognominatus est Epiphanes, quod sonat surrexerunt in Jerusalem filii Belial, introducentes ritum gentium, et petierunt ab Antiocho ut faceret in Jerusalem ephebiam, id tae scriberentur Antiocheni, et gymnasia in quibus dogmatizabant de ritu gentilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cii ħ fuit. Onias sñ libĩs duos
qͥ ꝯtendebãt de põtificatu. Et ut
place̾nt antiocho declinauñt ad
ritꝰ gentiũ ad eo nt ⁊̃ noĩa gẽtiũ
iasone supplicabãt antiocho de
faci st i endo ginnasio mñ ierłm.
Et audier̃t eũ uiri pessimi culpa¬
biles in cibo ⁊ molatõne sabbati

Expanded text:
tii haec fuit. Onias sine liberis duos qui contendebant de pontificatu, et ut placerent Antiocho declinaverunt ad ritus gentium, adeo ut etiam nomina gentium Jasone supplicavit Antiocho de faciendo gymnasio in Jerusalem. Et audierunt eum viri pessimi culpabiles in cibo, et violatione Sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
helisabeth sͥ indicauit. ꝑmixte .n. e¬
rant sac̃dotales trib ⁊ regie. Nam ⁊
aaron uxorẽ huĩt de iuda. helisabeth
sororẽ naason ⁊ iosada pontifex iocha¬
beth filiã regis iorã. Et ait maria fiat

Expanded text:
beth sibi indicavit. Permistae enim erant sacerdotalis tribus et regia. Nam et Aaron uxorem habuit de Juda Elisabeth sororem Naasson et Joiada pontifex Jochabed filiam regis Joram. Et ait Maria: « Fiat
Abbreviated transcription (Latin):
bat .n. paulũ hr̃e peciũam. Uñ freqũ¬
cius accersiens eũloq̃bat᷑ cũ eobiẽno
añ completo accessit festus feliciꝰ mi¬
siis anerone. si aũt intelligat biẽnio
ap̾fidatu felicis nõ pot̾it stare c̃ alõ¬
ge retro ꝯstitut̾ eẽt p̾ses aclandio fe¬
tus aũ missus ẽ au̾one qui successit
clandio si aũt intlłigat᷑ biẽnio ab ac¬
cusatione pauli. nͨ sit pot̾it start ĩ esi

Expanded text:
bat enim Paulum habere pecuniam, unde frequentius eum accersiens, loquebatur cum eo. Biennio autem completo successit Festus Felici missus a Nerone. Si autem intelligatur biennio a praesidatu Felicis, non poterit stare, cum a longe retro constitutus praeses a Claudio. Festus autem missus est a Nerone qui successit Claudio. Si autem intelligatur biennio ab accusatione Pauli, nec sic poterit stare. Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
pusilloꝵ dixiss ꝑmetaphorã fi¬
m̃broꝵ eruẽdos ⁊ piciendos. nec ꝯ digi.¬
tẽpnẽdũ unũ de pusilł ad oñdendũ
qͣnti sint pusilli ap̃prẽm dix̾ eis ꝑa¬
bolã ouis cẽtesime reportate relittis

Expanded text:
pusillorum dixisset, per metaphoram membrorum, eruendos, et projiciendos, nec contemnendum unum de pusillis, ad ostendendum quanti sint pusilli apud Patrem, dixit eis parabolam ovis centesimae reportatae, relictis
Abbreviated transcription (Latin):
posuert̃ illi ĩfidias hũit igͥ ꝯsiliũ ut
ren̾tent᷑ ĩ macedoniã u̾ ita iitaret ĩ¬
sidias. quidã eĩ desocus suis ꝓ fcĩ sũt
rectauia ⁊ p̾cedentes nos dicit lucas sꝰ¬
tinuer̃t nos tade ꝑ cͥcuitũ uẽĩentes noᷤ
uo̾ nauigauimꝰ post dies azimoꝵ phi¬
lippi q̃ ⁊ pͥma cuutas macedoĩe ⁊ ĩ u.¬

Expanded text:
posuerunt illi insidias. Habuit igitur consilium, ut reverteretur in Macedoniam, ut ita vitaret insidias. Quidam enim de sociis ejus profecti sunt recta via. Et praecedentes nos, dicit Lucas, substituerunt nos Troade per circumitum venientes. Nos vero navigavimus post dies azymorum Philippis quae est prima civitas Macedoniae, et
Abbreviated transcription (Latin):
dis gregib morarent᷑ in sichẽ misit
eũ pr̃ de ualle hebron ut uidẽt q̃ fie¬
rent cirea fr̃s ⁊ petora. Cũq ñ ĩueniss
eos in sichimis secutꝰ ÷ eos ĩ dotai.
Qͥ ꝯindissẽt eũ ꝓcul mutuo loq̃bã¬
tur. Ecce sõpniator uenit uenite
otridamꝰ eũ ⁊ mittamꝰ cadaũ incis¬
t̾nam uet̾e̾m. dicemꝰq fera pessĩa¬

Expanded text:
dis gregibus, morarentur in Sichem, misit eum pater de valle Hebron, ut videret quae fierent circa fratres, et pecora. Cumque non invenisset eos in Sichimis, insecutus est eos in Dothaim. Qui cum vidissent eum procul, mutuo loquebantur: Ecce somniator venit; venite, occidamus eum, et mittamus cadaver in cisternam veterem, dicem
Abbreviated transcription (Latin):
tes gͦ eũ tunica polimita miser̃t
in cist̾nã in ꝯͣ ñ erat aqͣ. ⁊ recessit
ruben meliora q̃rens pascua. Dũ
a̾ sede̾nt comedẽtes panẽ uiderũt
ysmaelitas ueniẽtes de galaad por¬
tãtes in cameł aromata ⁊ resinã
⁊ stacten .i. mirrã in egẏptũ. Dixt¬
q iudas frĩb suis. Meliꝰ ÷ ut ue¬

Expanded text:
tes ergo eum tunica polymita, miserunt in cisternam, in qua non erat aqua; et recessit Ruben, meliora quaerens pascua; dum autem sederent comedentes panem, viderunt Ismaelitas venientes de Galaad, portantes in camelis aromata, et resinam, et stacten, id est myrrham, in Aegyptum. Dixitque Judas fratribus suis: Meli
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ caro enĩ ⁊ sãguis nr̃ ÷. Et uẽdi¬
der̃t eũ madianits .xx. argẽteis.
Cosd̃ uocat madranitas qͦs ⁊ ỹsma¬
elitas. Madian tñ de cethura filiꝰ a¬
brahe ⁊ ysmael de agar ⁊ filios de
diu̾sis uxorib leg᷑ seꝑasse abrahã
ad inuicẽ. forte seꝑati pͥus ⁊ p̾tea
redier̃t in unũ ⁊ fã st̃ uniꝰ ppłs re¬
tinẽtes utri̾q parẽtis nom̃. ł ua̾

Expanded text:
o enim, et sanguis noster est. Et vendiderunt eum Madianitis viginti argenteis. Eosdem vocat Madianitas, quos et Ismaelitas. Madiam tamen de Cethura filius Abrahae, et Ismael de Agar, et filios, de diversis uxoribus, legitur separasse Abraham adinvicem. Forte separati prius, postea redierunt in unum, et facti sunt unus populus, retinentes utriusque pa
Abbreviated transcription (Latin):
ler̃t a iosephtunirã ⁊ in sãguine
heditinxert ⁊ miser̃t qͦsdã qͥ frent
ad prẽm ⁊ dicẽnt. Hanc ĩuenimꝰ. ni¬
de si filii tui tunica ÷ an ñ. Qmͣ ꝯ¬
gatisq filiis ut lenirẽt dolorẽ pa¬
tris noluit eos andire s dicebat.
Descendã lugẽs ad filiũ meũ in
inf̾n̾ũ. Erat .N. it̾ in infn̾o qͥdam
locus beatoꝵ longe semotꝰ a locis
penalib qͥ ob qͥetem ⁊ seꝑatõem
ab aliis sinꝰ dicebat᷑. sic̃ sĩnũ ma¬

Expanded text:
s tunicam in sanguine hoedi tinxerunt, et miserunt quosdam, qui ferrent ad patrem, et dicerent: Hanc invenimus, vide si filii tui est tunica. Quam cum gatisque filiis, ut lenirent dolorem patris, noluit eos audire, sed dicebat: Descendam lugens ad filium meum in infernum. Erat enim tunc in inferno, quidam locus beatorum, longe semotus a locis poenalibus, qui ob quietem et separationem, ab aliis sinus dicebatur, sicut sinum ma
Abbreviated transcription (Latin):
me deleas. sic oro ñ posse fi̾ qͥu dimit¬
sic. Aut dele me aut dimitte eis. ꝙ
ponit᷑ ꝓ eqͥpolenti sua . ꝙ.d. si ñ de¬
les me dimitte eis. Disĩcta .n. u̾ti¬
tur inꝯiũctam destructo ꝙ antece¬

Expanded text:
me deleas, sic oro non posse fieri quin dimitsic: "Aut dele me aut dimitte eis". Quod ponitur pro equipolenti sua, quasi: "Si non deles me dimitte eis". Disiuncta enim vertitur in coniunctam, destructo quod antece
Abbreviated transcription (Latin):
egypti rediisse. ꝙ ꝓbãt sic. Natã ma¬
ris ÷ ut ꝙ ꝑit ineo ad ꝓximũ litus
pitiat. Cũ gͦ mane iacent egyptii
mortui in litore patet ꝙ id̾ erat litꝰ
ex altã montis ꝑte. Non . a. ĩspacio
noctis fere eqͥnoctiał ñ illi nͨ hii ⁊̃ ad
mediũ mare tnͣscurrissẽt. qr spatiosũ
⁊ iͥ. Cũq sic ꝑturbarent᷑ egypcii moy

Expanded text:
 rediisse, quod probant sic: Natura maris est ut quod perit in eo ad proximum littus projiciat. Cum ergo male jacerent Aegyptii mortui in littore, patet quia idem erat littus ex altera montis parte. Non enim in spatio noctis, fere aequinoctialis, nec illi nec hi etiam ad medium maris transcurrissent, quia spatiosum est ibi. Cumque sic perturbaren
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t se ⁊ timuert̃ ualde. Neq enĩ fa
cułtatẽ suge hẽbant ñ pugnare. po¬
terãt iꝑ merines erãt nͣ ibi morari
rimũ arguerẽt moysen dixit eis. No¬
lite tim̾e. Hec fecit dñs ut hodie ui¬
deatis magnalia eiꝰ. Ipẽ pugnabit
ꝓ uob̾ ⁊ uos tacebitis. Egypcios qͦs
uiters nc̃. ñ uidebitis in sẽpit̾num.

Expanded text:
t se, et timuerunt valde. » Neque enim fugae facultatem habebant, nec pugnare poterant, quia inermes erant, nec ibi morari rimum arguerent Moysen, dixit eis: « Nolite timere, haec fecit Dominus, ut hodie videatis magnalia ejus. Ipse pugnabit pro vobis, et vos tacebitis. Aegyptios quos videtis nunc non videbitis in sempiternum
Abbreviated transcription (Latin):
Cleua uͥgam ⁊ extẽde manũ tuã sẽ
mare ⁊ diuide illd̾ ut ꝑ siccũ ingͦdi¬
ant᷑ filii iscł. Tollensq se angłs qͥ
p̃cedebat eos stetit pꝰt t̾gũ int̾ egyp¬
tios ⁊ isrł ⁊ erat nubes tenebrosa
egypciis s lucida hebreis. Cũq ex¬
tẽdiss moy. manũ flauit uentꝰ ue¬
ꝑ tͦmas suas incede̾t. Et aduocans
moyses singl̾as trib ẜm ordinẽ
natiuitatis sue hortabat᷑ eos ut
ip̃m p̃euntẽ seq̃rent᷑. Cũq timuis¬
sent ruben symeon ⁊ leui. Iudas qͦ¬

Expanded text:
de manum tuam super mare, et divide illud, ut super siccum ingrediantur filii Israel. Tollensque se angelus, qui praecedebat eos, stetit » post tergum inter Aegyptios, et Israel, « et erat nubes tenebrosa. » Aegyptiis, sed lucida Hebraeis. « Cumque extendisset Moyses manum, » flavit ventus veribus per turmas suas incederet. Et advocans Moyses singulas tribus secundum ordinem nativitatis suae hortabatur eos ut ipsum praeeuntem sequerentur. Cumque timuissent
Abbreviated transcription (Latin):
angustũ ut uniꝰ cubiti ẽẽt eiꝰ lati¬
tudeo Find uo esdem enat latitudis
cubiti ⁊ dimidii iuxͣ qnͣtitatẽ basis¬
unꝰ ineis abluebãt᷑ intestina ⁊ pe
sis in infiori ꝑte in longitudĩe ⁊ la¬
titudĩe hñs .iiii. cubitos ꝑ qͣdrũ. In
altitudĩe triũ cuibitoꝵ ⁊ ascendẽdo¬

Expanded text:
angustum, ut unius cubiti esset ejus latitudo. Fundus vero ejusdem erat latitudinis cubiti et dimidii, juxta quantitateunus. » In eis abluebantur intestina, et pedsis in inferiori parte in longitudine et latitudine habens quatuor cubitos per quadrum, in altitudine vero trium cubito
Abbreviated transcription (Latin):
amata qͥb fe̾bat᷑ thimiama ⁊ alia
thitribila inqͥb fẽbat᷑ ignis a ma¬
iori altari in minꝰ. Hec oĩa obtulit
sałon aurea ⁊ alia siłr argentea
timui ne incredibłe uidẽt᷑ p̃ẜtĩ¬

Expanded text:
ia thuribula, in quibus ferebatur ignis a majore altari ad minus. Haec omnia obtulit Salomon aurea, et alia similiter argentea,timui, ne incredibile videret
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb qͥnta erat sr̃posita qͣdrata ⁊ ex
omĩ ꝑte aliꝙͣtulũ excedẽs sũmita¬
tes aliaꝵ hñs in medio sui eminẽ¬
tẽ ꝯcauitatẽ rotundã inqͣ sedebat
lut̾. Ip̃m opꝰ basis int̾rasile erat ⁊
dia int̾colũpnia qͣdrata. tũ qͥdam
legũt iͥ media int̾colũpnia qͣdra¬
ta uocãtes colũpnã mediã tabulã
basis amedia ꝑte sͣ insculptas ha¬
⁊ cͥherubin ⁊ sr̃ col ro.plecta nõ q̃¬

Expanded text:
quinta erat superposita quadrata, et ex omni parte aliquantulum excedens summitates aliarum, habens in medio sui eminentem concavitatem rotundam, in qua sedebat luter. Ipsum opus basis interrasile erat, et dia intercolumna, quadrata tamen quidam legunt ibi media intercolumna quadrata, vocantes columnam mediam tabulam, basis a media parte supra, insculptas hat cherubi
Abbreviated transcription (Latin):
gulariũ erant humi exꝑansi in
siłitudĩe manꝰ huãne ⁊ pedis acͥ¬
lini sr̃ qͦs tabula ferens liitem ita
ras hoĩes arbores ⁊ aues. Porro alta
media ꝑs basis q̃ erat cirea t̾ram
hẽbat ꝑgirũ rotas eminẽtes cubi¬
ti ⁊ dimidii ⁊ ea q̃ in rota fi̾ solẽt
axes ⁊ radios cantos ⁊ modiolos

Expanded text:
gularium erant humeri expansi, in similitudine manus humanae et pedis aquilini, super quos tabula ferens luterem ita ras, homines, arbores et aves. Porro altera media pars basis quae erat circa terram, habebat per gyrum rotas eminentes cubiti et dimidii, et qui in rota fieri solent axes, et radios creatos et modiolos,
Abbreviated transcription (Latin):
das manꝰ pꝰtea ꝓgrediẽtib occre¬
bant .x. lute̾s ad intĩgenda m̃ba
hostiaꝵ. Rursũq ꝓgrediẽtib oc¬
turrebat altare eneũ siłr ad me¬
ridiẽ. positisq hostiis sr̃ altare re¬
ris. Ollas qͦ ⁊ caldarias ad coñdas
carnes ⁊ hamulas .i. fuscimilas ad
extͣhendas carnes ł disponẽdas ⁊ ar
adclit ⁊ strullas forte ad ꝯg̾gandos
m̃tũ Porro utensilia tẽpli aurea
erãt rargentea. utensilia cãdelabͦꝵ
aurea erãt de qͥb in exodo leg̃. Nu

Expanded text:
manus, postea progredientibus, occurrebant decem luteres, ad intinguenda membra hostiarum, sursumque progredientibus occurrebat altare aeneum similiter ad meridiem, positisque hostiis super altare, reris, ollas quoque et caldarias ad coquendas carnes, et hamulas, id est fuscinulas ad extrahendas carnes vel disponendas, et arpaddit et trullas forte ad congregandos mentum. Porro utensilia templi aurea erant, vel argentea. Utensilia vero candelabrorum aurea erant, de quibus in Exodo legitu
Abbreviated transcription (Latin):
cubabãt ita tñ remoti nt maxĩas
in medio plateas þrẽnt. Eratq oꝵ¬
gulis in ordine ꝯstitutis. Opifices ar
ciũ in statõib suis erãt ita ut urbi
ꝯpetent̾ edificate castra eoꝵ similli¬
ma uide̾nt᷑. Iudas itaq ysachar ⁊
zabulon castra metabant᷑ ad orien¬
tẽ. Ruben. symeon ⁊ gad ad m̾idiẽ.
Effraim beniamin ⁊manasses ad
occidentẽ. San. aser ⁊ neptalimad
aqͥlonẽ Int̾ tab̾. uõ ⁊ castra extuba¬
bant leuite ĩ tab̾nacłis suis ꝓpĩqͥo

Expanded text:
cubabant, ita tamen remoti, ut maximas in medio plateas haberent. Eratque orgulis in ordine constitutis. Opifices etiam artium in stationibus suis erant, ita ut urbi competenter aedificatae, castra eorum simillima viderentur. Judas itaque Issachar et Zabulon castra metabantur ad orientem, Ruben, Simeon et Gad ad meridiem, Ephraim, Benjamin, Manasses ad occidentem, Dan Aser et Nephtalim ad aquilonem. Inter tabernaculum et castra excubabant Levitae in tabernaculis s
Abbreviated transcription (Latin):
adultꝰ moyses ethi e¬
opes uastau̾nt egyptũ us ad mẽ¬
phim ⁊ mare. qͦ circa ꝯu̾si ad diui¬
natões egyptii acceper̃t ixnsũ ut
auxiliatore ut̾entur hebreo ⁊ uix
positis satram̃tis ne ei noce̾̃nt. E¬
breuiori ut p̃puisos ethiopes pre¬
ueniret. s ꝑ loca plena ẜpentib
it̾ faciens tulit in archis papiri¬
is suꝑ plaustra. ybides .i. ciconias
q̃ rostro ꝑ postĩ̾ora ĩmisso aluũ pur¬
gant. Castraq metaturꝰ ꝓfe̾bat eas
nt ẜpentes fugarẽt ⁊ deuorarẽt. et
ita tutꝰ ꝑ noctẽ tnͣsibat ex̾citꝰ. Tandẽ
p̃uentos ethiopes expugnãs ĩchusit
eos fugientes incinitatẽ sałba regiã.
ꝙͣ pꝰt cãbises a noĩe sororis sue me¬
roem tenoĩauit. Qmͣ ꝯ qr inexpug¬
nabił erat diuciꝰ obsediss ocłos su¬
os inecit in eũ tharmis filia regis
ethiopũ. ⁊ ex ꝯdicto tradidit ei ciui
adu̾sꝰ moysen ꝓ uxore eiꝰ ethiopissa.
duas ymagĩes sculpsit ĩ gẽmis hꝰ
efficatie ut alt̾a memoriã altã obli¬

Expanded text:
t Moyses, Aethiopes vastaverunt Aegyptum, usque ad Memphim et mare, quo circa conversi ad divinationes Aegyptii, acceperunt responsum, ut auxiliatore uterentur Hebraeo; et vix praestitis sacramentis, ne ei nocerent. Ebreviori, ut improvisos Etyopes preveniret. Sed per loca plena serpentibus iter faciens, tulit in archis papiriis super plaustra ibices ciconiasque rostro per posteriore immisso alvum purgant. Castraque metatus proferebat eas ut serpentes fugarent et devorarent, et ita tutus per noctem transibat exercitus. Tandem preventos Ethiopes expugnans inclusit eos fugientes in civitatem regiam Saba, quam post Cambises a nomine sororis sue Meroen denominavit. Quam cum quia inexpugnabilis erat diutius obsedisset, oculos suos iniecit in eum Tharmis filia regis Ethiopum et ex condicto tradidit ei civitus Moysen pro uxore ejus Aethiopissa .duas imagines sculpsit in gemmis hujus efficaciae, ut altera memoriam, altera obli
Abbreviated transcription (Latin):
triticee .s. iã collectis ordeis. U
forte tres collectões a metẽdo .i. colli¬
gendo messes dñr. messis pomorũ
⁊ dedit mrĩ sue. Cuiꝰ esũ desid̾ans ra¬
chel dixit lye. Da mͥ de mãdragoris
filii tu. Oppinant᷑ .N. qͥdam ħ genꝰ
pomi in escam sũptũ st̾ĩlib fecũdi¬

Expanded text:
ilicet, vel jam collectis hordeis; vel forte tres collectiones, a metendo, id est colligendo, messes dicuntur, messis pomorum, et dedit matri suae . Cujus esum desiderans Rachel dixit Liae: Da mihi de mandragoris filii tui. Opinantur enim quidam, hoc genus pomi in escam sumptum, sterilibus fecundi
Abbreviated transcription (Latin):
serit se ꝑscrutatũ ⁊ nͨ tale se reꝑisse
in ea. Et ait lỹa. Parũ ne t̾ uidet᷑
dragoras simł tulis: Bachel mi¬
tigãs sororis irã ait. Dormiat teꝯ¬
hac nocte ꝓ mãdragoris. Et occ̾rit¬

Expanded text:
serit se perscrutatum, et nihil tale reperisse in ea. Et ait illa: Parumne tibi videtur dragoras simul tuleris? Rachel sororis iram mitigans ait: Dormiat hac nocte tecum pro mandragoris fi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adaqͣuit gregẽ eiꝰ ⁊ indicãs se ꝯ¬
sobrinũ eiꝰ. osculatꝰ ÷ eã que nũtiauit
hec prĩ. Q̾ occurrẽs duxit iacob in
domũ suã ⁊ audita cã fuge dixit
ei.Os meũ ⁊ caro mea es tu ⁊ ideo
secure latebis apd̾ me. Tand̾ curã
gregis eũ hr̃e decreuit. pꝰt m̃sem uͦ
cio pastorali. Hẽbat & laban duas

Expanded text:
gregem ejus, et indicans se consobrinum ejus: osculatus est eam. Quae nuntiavit hoc patri. Qui occurrens, duxit Jacob in domum suam, et audita causa fugae, dixit ei: Os meum, et caro mea es; et ideo secure latebis apud me. Tandem curam gregis eum habere decrevit. Post mensem vero tio pa
Abbreviated transcription (Latin):
lem pancis dieb emisse. longe. i
uidebat᷑ ei ꝑuus qr laborẽ leniga¬
bat amor. Cõpleto .uiiͦ. ãno fecit la¬
ban nuptias gn̾o suo. Uespe & fcõ
sb̾introduxit lẏam dãs filie ãcillã
nõie zelphan. Iacob uͦ ut d̃ iose ꝑ¬

Expanded text:
lem paucis emisse. Longe enividebatur ei parvus, quia laborem levigabat amor. Completo septimo anno fecit Laban nuptias genero suo. Vespere autem facto subintroduxit Liam, dans filiae ancillam, nomine Zelpham. Jacob vero ut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯlocħ dũ pastores eoꝵ int̾ se rixarẽt᷑
ꝓ pascuis. Optõem & ꝯcessit lotħ.
Et eleuãs ocłos loch uidit regionẽ
iordanis ꝯgruã sͥ ⁊ moratꝰ ÷ ibi in
enĩ sepultꝰ ÷ adam maximꝰ ꝓphãꝵ.¬
⁊ abrã ysaac ⁊ iacob ꝯ uxorib suis.

Expanded text:
Lot, dum pastores eorum inter se rixarent, pro pascuis, optionem etiam concessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regionem Jordanis congruam sibi, et moratus est in enim sepultus est Adam maximus, et Abram, Isaac, et Jacob cum uxoribus suis:
Abbreviated transcription (Latin):
satrificarẽt sacdotes ppͥ iram dei ħ
xor tua ess: Ecce ꝯiũx tua accipe eã
⁊ uade. ⁊ p̃cepit rex uiris ut deduce¬
rent eũ. Erat .N. diues in auro ualde¬
⁊ argẽto. in ẜuis ⁊ ãcillis ⁊ ĩ ium̃tis
Altĩmeticam sane ⁊ q̃ de astrologia

Expanded text:
sacrificarent sacerdotes, per iram Dei hoc xor tua esset? Ecce uxor tua, accipe eam, et vade . Et praecepit rex viris suis, ut deducerent eum. Erat enim dives valde, in auro, et argento, in servis, et ancillis, et in jumentis. Arithmeticam san
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdefossũ sibi tumulũ pꝰt celebratam
missã descendiss sux magna ꝑ aliq̃t
hor as fulsit ⁊ circonstantes qui ad erant
cecidunt cũq postlucẽ surgẽtes accessis¬
leuis scat̾iebat ĩ fundo sic̃ infontib sol

Expanded text:
in defossum sibi tumulum, post celebratam missam, descendisset, lux magna per aliquot horas fulsit, et circumstantes, qui aderant ceciderunt. Cumque post lucem surgentes accessislevis scaturiebat
Abbreviated transcription (Latin):
ppꝰ suũ. Non intrabit t̾rã
Tolle a aron ⁊ filiũ eiꝰ ꝯeo ⁊ duces hos
corã oĩ ppͦ sr̃ montẽ hor. Cũ nudau̾is
prẽm stola põtificali ĩdues ea elea¬
zarũ cui põtificatꝰ accessit ꝑ etatẽ.¬

Expanded text:
 suum. Non intrabit terramTolle Aaron, et filium ejus cum eo, et duces eos coram omni populo super montem Hor. Cum nudaveris patrem stola pontificali, indues ea Eleazarum , » cui pontificatus accessit per aetate
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾at offe̾bat ꝓ salute ł pace
similã farinã .s. delicatissimã. fun¬
dens fr̃ eam oleũ ⁊ dicebat᷑ simila
oleata ł oleo ferm̃tata. thus offe̾bat
ꝯ ea. Sac̾dos a totũ thus ⁊ pugillũ
plenũ simile oleate adolebat sr̃ al¬
tare memoriale .i. in memoriã offe
Tradũt hebrei ñ sẽꝑ plenũ pugil¬
pot̾ant offerri in tm̃ ꝙ ⁊̃ impleto¬

Expanded text:
t, offerebat pro salute, vel pace, similam farinam, scilicet delicatissimam fundens super eam oleum, et dicebatur simila oleata, vel oleo fermentata; thus offerebatur cum ea. Sacerdos autem totum thus et pugillum plenum similae oleatae adolebat super altare memoriale, id est in memoriam offer. Tradunt Hebraei non semper plenum pugilpoterat offerri, in tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
rendã dͭ. Si uo sacrifitiũ de simila¬
coctũ offe̾bat panes sine ferm̃to
ꝯsꝑsos oleo coctos inclibanoł in
craticła offe̾bat ⁊ lagana azima
.s. latos panes ⁊ tenues ñ ꝯsꝑsos s
linitos oleo. Qͥdam tñ ꝑ lagana pa¬
nẽ coctũ in aqͣ intelligũt ut sit cer¬
tũ genꝰ panis a tocto in clibano ⁊
cocto in craticła. Si u̾o coctũ ĩ sar¬
tagine offe̾bat ꝯspsũ olecĩ ⁊ sine
ferm̃to erat ⁊ diuidebat᷑ minuta¬
tĩ. Ex hiis oblatis sac̾dos memori¬
ale adolebat corã dño de panibus
unũ de frustis unũ. Qeliquũ erat
aaron ⁊ filioꝵ eiꝰ ad edend̾ ꝯ om̃i
domo sua. ⁊ eqͣ sorte diuidebat᷑ eis
In hebreo p̃ter clibanũ tͥa .s. ĩstru¬
m̃toꝵ gna ponũt᷑ marthesilis.
mahebath. michar Marthesilis
nit pp̃ stridorẽ ⁊ susurriũ frmaire
Michar rete ł crebrũ. Mahebath.
forte scaturiẽs ⁊ potest ẽẽ patella
in qͣ coctio fit liquida. pͥ ẽe tercia¬

Expanded text:
rendam dicit. Si vero sacrificium de similacoctum offerebat, panes sine fermento, conspersos oleo, coctos in clibano, vel in craticula, offerebat, et lagana azyma, id est latos panes, et tenues, non conspersos, sed linitos oleo. Quidam tamen per lagana, panem coctum in aqua intelligunt, ut sit tertium genus panis, a cocto in clibano, et cocto in craticula. Si vero coctum in sartagine offerebat, conspersum oleo, et sine fermento erat, et dividebatur minutatim. Ex his oblatis sacerdos memoriale adolebat coram Domino, de panibus unum, et de frustis unum; reliquum erat Aaron, et filiorum ejus ad edendum cum omni domo sua, et aequa sorte dividebatur eis. In Hebraeo praeter clibanum, tria ponuntur, Marchesilis, Mahebach, Michar. Marchesilis nit propter stridorem, et susurrum frixurae. Michar rete, vel cribrum; Mahebach forte scaturiens, potest esse patella, in qua coctio liquida fit. Potest etia
Abbreviated transcription (Latin):
Tponebant᷑ sr̃ eã .xii. panes a¬
zimi de simila mũdi ualde. Et
duos assarios uocat ⁊ singłis sr̃po¬
nebat᷑ patena aurea ⁊ sr̃ ꝑpatenam
pugillus thuris. Iose. dͭ phialas au¬
reas sr̃positas plenas thure. In dilu¬
culo salbĩ recentes panes ⁊ calidi ĩ¬
⁊ toto thure incẽso sr̃ altare noui
ꝯ alio thure sb̾stituebant᷑. sb̾latos
u̾o soli sac̾dotes comedebãt. uñ sac̾¬
nes illos formarẽt ⁊ coq̃rent ⁊ pone¬
rẽt in m̃sa ⁊ tolłent. Ip̃i tñ ñ obẜ¬

Expanded text:
ponebantur super eam duodecim panes azymi de simila, mundi valde, et duos assarios vocat. Et singulis superponebatur patena aurea, et super patenam pugillus thuris. Josephus dicit phialas aureas superpositas plenas thure. Hi diluculo Sabbati recentes et calidi imtis, et toto thure incenso, super altare novi cum alio thure substituebantur: 373 sublatos vero soli sacerdotes comedebant; unde sacernes illos formarent, et coquerent; et ponerent in mensa, et tollerent; ipsi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs forsan potẽtes uocat ad iudicã¬
dũ. ⁊ addidit. Constitue ex electis
qͦsdam tribunos .ĩ. cuiq tribu ui¬
rũ p̃pone qͥ a tribu tribunꝰ hebite¬
grete ciliartꝰ latine millenariꝰ. ñ qr
in tribu tm̃ eẽnt mille s tertũ nu̾m
posuit ꝓ inc̾to. ł ꝓ młtitudĩe copiosa
pemi hẽbant queq trib suũ ⁊ sb̾ pͥn¬
cipe uoluit ẽẽ millenarios qͥ tm̃ p̃
essẽt mille. sb̃ millenariis a monuit
ł centuriones. sb̾ centurione duos pẽ¬
thacõtarcos .i. qͥnqͣgenarios. sb̾ qͥn¬
qͣgenario .u. decanos. Orta gͥ lite ĩt̾
decẽ stabãt ad iudiciũ decan cͥ faci¬
le erat lites paucoꝵ dirim̾e. si ñ po¬
t̾ant diffinire ascendebãt ad qͥnqͣge¬

Expanded text:
» quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribunos, id est cuique tribui unum praepone, qui a tribu tribunus HebraiGraece chiliarchus, Latine millenarius. Non quia in tribu tantum essent mille, sed certum numerum posuit pro incerto. Vel pro multitudine copiosa pem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub millenariis autem monuit vel centuriones, sub centurione duos pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lite inter decem, stabant ad judicium decani, sicque facile erat lites paucorum dirimere; si non poterant diffinire ascendebant ad quinquage
Abbreviated transcription (Latin):
tias de oblatis a moyse sũꝑsit ab eo
die sedit moy ut iudicaret ppꝰ qͥ as¬
sistebãt ei de mane usq ad uesꝑã.
Qd̃ attendẽs ietro ait. Stulto labo¬
re ꝯsumĩs ultͣ uires tuas ÷ negm̃.
S audi u̾ba mea ⁊ erit dñs tetũ.
Esto ppło in hiis q̃ st̃ ad deũ ⁊ ceri¬

Expanded text:
tias de oblatis a Moyse, sumpsit ab eo, die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto labore consumeris, ultra vires tuas est negotium. Sed audi verba mea, et erit Dominus tecum: Esto populo in his,
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo siłr cubitũ ⁊ dimidiũ. ⁊ in¬
tellig᷑ cubitꝰ humanꝰ ñ geometritꝰ
ꝙ apparet ĩ altari lata̾nensi infra
buisse pedes ⁊ deaurata ÷ intꝰ ⁊ foris
auro mũdissĩo. Etãq ÷ supͣ corona
carus fł solet ꝑ utrũq latꝰ longitu¬
diuis erãt bini cirtli aurei totũ lig¬
nũ penetnͣtes. ⁊ ꝑ eos uectes de ligniᷤ
sethin deaurati mittebant᷑ qͥb ar¬
cha febat᷑ ñ ũqmͣ extiahebant᷑. in
qͣ p̾t posita ÷ testificatõ .i. tabule in
repoĩta testĩonia dici possũt. Posita
 ĩ urua ilurea plena mãna intesti¬
ficatõem ꝙ panẽ dediss eis de celo.
tabule ĩ testificationẽ ꝙ legẽ nalẽ¬

Expanded text:
atitudo similiter cubitum et dimidium. Et intelligitur cubitus humanus, non geometricus. Quod apparet in altari Lateranensi, infrabuisse pedes, et deaurata est intus et foris auro mundissimo. Et facta est supra corona cariis fieri solet. Per utrumque latus longitudinis bini erant circuli aurei totum lignum penetrantes, et per eos vectes de lignis Setim deaurati mittebantur, quibus arca ferebatur, nec unquam extrahebantur. In qua postea posita est testificatio, id est tabulae in reposita testimonia dici possunt. Posita est ibi urna aurea plena manna, in testificationem quod panem dedisset eis et de coelo. Tabulae in testificationem, quod in le
Abbreviated transcription (Latin):
litudĩes ꝯfugert malẽtes herbis
uti ꝙͣ inqͥnari. Quos iudices regis
pͥus u̾bis flectẽ conabant᷑ ut elige¬
rent q̃ ꝓsũt nͨ eis tanꝙͣ hostib u¬
tent᷑. qͥ noluer̃t eos audire. Tunc
emissarii regis agssi st̃ eos ĩdieb
salbõꝵ qͥb nefas erat eis arma mo¬
uere ⁊ ꝑcusser̃t qͦsdã alios in spelũ¬
cis globis fumiferis suffocãtes. ⁊
iũcti st̃ matathie. ⁊ eũ iudicẽ sibi
statuer̃t qͥ docuit eos pugͣre ĩ sab¬
batis dicẽs. Sisup ħ legẽ ẜuabitiᷤ
eritis hostes legis dãtes cãm ut pe
nãdi ⁊̃ sitali die bella ꝯsurgant.
Colligẽsq matachias armatos. a¬
ras deposuit ydoloꝵ ĩmolantes qͦs
potuit intẽmit puos ñ cirtũcisos
iussit cirtũtidi ⁊ ãno uno gessit¬
hc magiãtũ. Cũq grauit̾ eg̾taret
ꝯuocãs filios ait. Ego dec̾tam ꝓfi¬
ciscor uiã. ꝯm̃do uob̾ patͥas leges.
ut ꝓ eis grata morte moriamini.

Expanded text:
litudines confugerunt, malentes herbis litudines confugerunt, malentes herbis uti quam inquinari. Quos judices regis prius verbis flectere conabantur, ut eligerent quae prosunt, ne eis tanquam hostibus uterentur. Qui noluerunt eos audire. Tunc emissarii regis aggressi sunt eos in diebus Sabbatorum quibus nefas erat eis arma movere, et percusserunt quosdam, alios in speluncis globis fumiferis suffocantes. Et juncti sunt Mathathiae, et eum Judicem sibi statuerunt. Qui docuit eos pugnare in Sabbatis, dicens: « Si super hoc legem servabitis, eritis hostes legis, dantes causam, ut penandi, etiam si tali die bella consurgunt. Colligensque Mathathias armatos, aras deposuit idolorum, et immolantes, quos potuit, interemit, pueros non circumcisos jussit circumcidi. Et anno uno hunc gessit magistratum. Cumque graviter aegrotaret, convocans filios ait: « Ego decretam proficiscor viam, commendo vobis patrias leges, ut pro eis grata mente moriamini.
Abbreviated transcription (Latin):
Unc mł̾ti iudeoꝵ spõte
qͥdam timore regis iuis¬
patriis legib adhese¬
runt. Erat ibi uir de modin mo¬
dico iudee uico sac̾dos noĩe mata¬
thias filiꝰ iohĩs filii symeonis. filii
modum dc̃s ⁊ zacharias de uite abi
das eleazarꝰ. ⁊ ionathan. qͥsq suo
cognoĩe censebat᷑. s sufficit de iuda
dice qͥ dicebat᷑ machabeꝰ. Hii udẽtes
mala induci cilicus planxer̃t ⁊ ne¬
ner̃t emissarii directi a rege ĩ mo¬
din statuẽtes ydola in loco qͥb coge¬
rent iudeos ĩmolare. Et dixer̃t ma¬
tathie. pͥnceps es in ciuitate hac ⁊
pͥor uissa regis ĩple. Q clamauit. ⁊
siõs obediãt regi ego ⁊ filii mei ⁊ fr̃s
mei obediemꝰ legi dei celi n sacrifi¬
almꝰ. Tũc qͥdam ex iudeis ĩmolauit¬
ĩ medio. Et surgẽs matathias ꝯ su¬
is trucidauit eũ sĩ aram ⁊ nũcios
regis intẽmit. Aramq deponẽs cla¬
uu sua exiit in solitudinẽ oĩa resĩ¬
quẽs. Młtiq ꝯfiliis ⁊ uxorib ad so¬

Expanded text:
unc multi Judaeorum sponte quidem timore regis juspatriis legibus adhaeserunt . Erat autem vir de Modin, modico Judaeae vico sacerdos, nomine Mathathias, filius Joannis, filii Simonis, filii modum dictus est Zacharias de vice Abiadas, Eleazarus, Jonathas, et quisque suo cognomine censebatur. Sed sufficit de Juda dicere, qui dicebatur Machabaeus. Hi videntes mala, indutis ciliciis, planxerunt. Et venerunt emissarii directi a rege in Modin, statuentes idola in loco, quibus cogerent Judaeos immolare. Et dixerunt Mathathiae: « Princeps es in civitate hac, et prior jussa regis imple. Qui clamavit: Et si omnes obediant mei obediemus legi Dei coeli. Non sacrificabimus. » Tunc quidam ex Judaeis immolavitin medio. Et surgens Mathathias cum suis, trucidavit eum super aram, et nuntios regis interemit, aram quoque deponens clabu sua abiit in solitudinem, omnia relinquens. Multique cum filiis et uxoribus ad so
Abbreviated transcription (Latin):
cuerit. Et redit berzeslai ĩ lo¬
cũ sim̃. Tũc cucͣrerũt ad regẽ õs
uiri isrł. Et indignãtes uiri isrł¬
dixer̃t. Quare te furati st̃ fr̃s nrĩ
uiri iuda. ⁊ traduxer̃t te sine nob̾¬

Expanded text:
it Berzellai in locum suum. Tunc concurrerunt ad regem omnes viri Israel, et indignantes dixerunt: « Quare te furati sunt fratres nostri viri Juda, et traduxerunt te sine nob
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾ant absalon mutuo se ho¬
tabant᷑ ut renocarẽt regẽ memo
ut rediret. Et uenit rex us ad iorda¬
nẽ ⁊ uenit oĩs inda in cccursũ eius
in galgala. Semei qͦ de baurim de¬
scendit ꝯ eis hñs secũ ꝯtribules. Ĩ.
uiros de beniamin. Syba qͦ ⁊ filii

Expanded text:
fuerant Absalon, mutuo se hortabantur, ut revocarent regem, memorut rediret. Et venit rex usque ad Jordanem, et venit omnis Juda in occursum ejus in Galgala. Semei quoque de Bahurim descendit cum eis, habens secum contribules, et mille viros de Benjamin. Siba quoque, et filii
Abbreviated transcription (Latin):
de tribu ioseph s qr hĩtabat in sor¬
te effraim. Cũq drẽt abysai semey
occidend̾. dixit do An ignoras me
hodie fcm̃ regẽ sr̃ isoł. Ergo ne
hodie int̾ficiet᷑ uir in iscł .q.d. il¬
los ocadã qui me hodie fecer̃t regẽ
rant nollẽt eũ sibi fac̾e̾ regẽ. Et
ait ad semey. Non morieris. Miphi¬
boseth qͦ uenit in oitursũ regis.
illotis pedib ⁊ intonsa barba. nã
⁊ uestes ñ lauat a die qͣ eg̾ssꝰ fuat
rer Hebreus ht infectis pedib tra¬
dens ꝙy sibi fec̾at ligneos lapides.
Et ait rex ad eũ. Cur ñ uenistime¬
cũ. Qui ixndit. S̾iuis m̃s ꝯtẽpsit

Expanded text:
 tribu Joseph, sed quia habitabat in sorte Ephraim. Cumque diceret Abisai Semei occidendum, dixit David: « An ignoras me hodie factum regem super Israel? Ergo ne hodie interficietur vir in Israel. los occidam, qui me hodie fecerunt regem rant, nollent eum sibi facere regem. Et ait Semei: « Non morieris. » -- « Miphiboseth quoque venit in occursum regis illotis pedibus, et intonsa barba. Nam et vestes non laverat a die qua egressus fuerat rex. » Hebraeus habet, « infectis pedibus, » tradens quod sibi fecerat pedes ligneos. « Et ait rex ad eum: Cur non venisti mecum? Qui respondit.
Abbreviated transcription (Latin):
ria. nã manahen filiꝰ gaddi de ther¬
sa ꝑcussit eũ insamaria ⁊ regͣuit ꝓ
manahen sr̃ isrł .xii. ãnis. ⁊ ãbula¬
uit in nus ierob̾. In dieb sił ascẽdit
phul rexassyrioꝵ in thersã ⁊ dedit
ei manahen mille talenta argẽti

Expanded text:
 Gaddi de Thersa, percussit eum in Samaria, et regnavit pro Manahen super Israel decem annis, et ambulavit in viis Jeroboam. In diebus ejus ascendit Phul rex Assyriorum in Thapsam, et dedit ei Manahen mille talenta argenti,
Abbreviated transcription (Latin):
ãbiguũ an iste fuit phuł xaliꝰ. Et
uastauit õem regionẽ tnͣs iordanẽ
⁊ captiuas duxit duas trib ⁊ dimi¬
diã uastãs qͦ galileã detribu zabu¬
lon ⁊ neptałi młtos tnͣstrlit secũ
in assyrios. qͥ possẽt dimidie tͥbui
captiuauit ⁊ ħ fuit mitiũ captuu¬

Expanded text:
ambiguum an iste fuerit Phul, vel alius, et vastavit omnem regionem trans Jordanem, et captivas duxit duas tribus et dimidiam, vastansque Galilaeam, de tribu Zabulon et Nephthalim, multos transtulit secum in Assyrios, qui possent dimidiae tribui captivaverit, et hoc fuit initium ca
Abbreviated transcription (Latin):
Sac̾dotes .n. dolo sb̾stulert aureos ui¬
tulos ⁊absconder̃t eos ⁊ fecer̃t ere¬
os deauratos siłes ilł. nͦsmnisit ma¬
nahen regi assyrioꝵ. Qua fraude p̾t¬
ea ꝑcepta reges assyrioꝵ płimũ ex¬

Expanded text:
Sacerdotes enim dolo sustulerunt aureos vitulos, et absconderunt eos, et fecerunt aereos deauratos similes illis, quos misit Manahen regi Assyriorum. Qua fraude postea percepta, reges Assyriorum plurimum ex
Abbreviated transcription (Latin):
fragił sexis noce̾ ñ pota̾t ⁊ libidĩ
egyptioꝵ deẜuirẽt. tũ qr qͥdam sa¬
croꝵ scriba regi p̃dix̾at eo tp̃re in
isrł mascłm nascituꝵ qͥ regnũ egỹ¬
pti humiliaret ⁊ uͥtute uniu̾sos
tnͣscend̾et. Timuer̃t u obstetrites
ge redarguerent᷑ m̃tite st̃ dicẽtes.¬

Expanded text:
fragilis sexus nocero non poterat, et libidini Aegyptiorum deservirent: tum quia quidam sacrorum scriba regi praedixerat eo tempore in Israel masculum nasciturum, qui regnum Aegypti humiliaret, et virtute universos transcenderet. « Timuerunt vero obstetrices ge arguerentur, mentitae sunt dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
um lugentes ⁊ sepeliert eumin
ramatha. Certũ ÷ itaq ꝙ ab hoc
loco ns ad finẽsod̾i libri ñ scrip¬
serit samuel. Cur gͦ noĩe eiꝰ pre¬
titilant᷑ hi duo libri qr reliqua
scͥpsit unꝰ ꝓphaꝵ de discipłis eiꝰ
cuiꝰ opus ascribit᷑ magrõ. Qͥdã
tñ dũt nathan scͥpsisse sequẽtia.
in sorte uide. Alt̾ carmelꝰ ÷ in cõ¬
finio palestine ⁊ phenicis. nͥ he¬
lẏas occidit ꝓphãs baal. ⁊ ħ erat

Expanded text:
um lugentes, « et sepelierunt eum in Ramatha. » Certum est itaque quod ab hoc loco, usque ad finem secundi libri non scripsit Samuel. Cur ergo nomine ejus praetitulantur hi duo libri? Quia reliqua scripsit unus prophetarum de discipulis ejus, cujus opus ascribitur magistro. Quidam tamen dicunt Nathan scripsisse sequentia, in sorte Judae. Alter Carmelus est in confinio Palaestinae, et Phoenicis, ubi Elias occidit prophetas Ba
Abbreviated transcription (Latin):
it gezem. hͥ ut iudei putãt nabal
nabal ad tondẽdos greges misit
ad eũ .x. iuuenes ut mitt̾et ei aͣm
bñdictionẽ in die bona. Exultabãt
enĩ ⁊ epulabant᷑ iudei in tonsione
ouiũ ob memoriã pr̃m suoꝵ qͥ fue¬
rant pastores ouiũ. Et ait nabal
Hodie increu̾nt ẜui fugitiui. Nescio

Expanded text:
ic est, ut Judaei putant, Nabal . Nabal ad tondendos greges, misit ad eum decem juvenes, ut mitteret ei aliquam benedictionem in die bona. Exsultabant enim, et epulabantur Judaei in tonsione ovium, ob memoriam patrum suorum, qui fuerant pastores ovium. Et ait Nabal Hodie increverunt servi fugitivi. Nescio
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ tuã exenia de manu tua recipi¬
ento. Cũ gͦ indicass abigail oĩa h̃
uiro suo emortuũ ÷ corpꝰ eiꝰ p̃timo¬
re. Timuit .n. ne forte dd̾ nollet de¬
ierare ⁊ mortiuis ÷ pꝰt dies .x. Quo
audito do ait. Bñdc̃s d̾s qͥ custodi
uit manꝰ meas a sanguĩe ⁊ redcli¬
dit maliciã nabal in caput eiꝰ. Et
ucrauit abigail ⁊ duxit eã uxorẽ.

Expanded text:
xenia de manu tua recipiendo. » Cum ergo indicasset Abigail omnia haec viro suo, emortuum est cor ejus prae timore, timuit enim ne forte David nollet dejerare, et mortuus est post decem dies. Quo audvit manus meas a sanguine, et reddidit malitiam Nabal in caput ejus. » Et vocavit Abigail, et duxit eam in uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
abiit saulp̾t eũ ꝯtrib milib elec¬
toꝵ. Et descẽdit dd̾ nocte ad castra
sauł ducẽs setũ abysai filiũ saruie
sororis sue. Huiꝰ fu̾nt tres filii ioab
⁊ abysai ⁊ aael nepotes dd̾. Cumq

Expanded text:
abiit Saul post eum cum tribus millibus electorum. Et descendit David nocte ad castra Saulis, ducens secum Abisai filium Sarviae sororis suae. Hujus fuerunt tres filii, Joab, et Abisai, et Asael, nepot
Abbreviated transcription (Latin):
uxor nabal formosa ⁊ prudẽs h ig¬
norabat. Et indicauit ei pastoroni¬
um ixͣta p̃sidia tuliss ei dd̾ indeẜto.
Festinauit gͥ abigail. ⁊ tulit ioc¬
cursũ dd̾ panẽ ⁊ nintĩ ⁊ arietes toc¬
tos. sata polente ⁊ ligaturas uue
passe ⁊ massas earicaꝵ ⁊ adorans
siputas ẽẽ micͥtatẽ nͥ deleas eũ qr
iurasti mͥ ĩputet᷑. Porro fecit mͥ uir

Expanded text:
uxor Nabal, formosa et prudens. haec ignorabat. Et indicavit ei custos ovium, quanta praesidia tulisset ei David in deserto; festinavit igitur Abigail, et tulit in occursum David panes, et vinum, et arietes coctos, sata polentae, et ligaturas uvae passae, et massas caricarum, et adorans Si putas esse iniquitatem, nisi deleas eum, quia jurasti, mihi imputetur. Porro facit vir
Abbreviated transcription (Latin):
tare damasci misit ad uriã sac̾dotẽ
in ierłm exẽplar eiꝰ ut extrueret es
ꝯsiłe. Quo fcõ ꝯ rediss acha altare
eneũ mͣstulit a facie tẽpli ad aqͥło¬
nẽ ⁊ sr̃ altare nouũ obtulit holocay¬
sta ⁊ patifica. De altari u̾o eneo ut
tradũt qͥdã fecit iͦ horologiũ famo¬
sũ de qͦ pͦtea dicet᷑. ⁊ p̃cepit sac̾doti¬
b ut deinceps sr̃ altare nouũ offer¬
rent. Et deposuit achaz lutẽs et
mare eneũ sr̃ pauim̃tũ ut eis nlłs
ntẽtur. Musach qͦ sabbĩ ⁊ ing̾ssũ re¬
gis reclusit in tẽplũ dnĩ ut ꝯtẽplo
ea ꝓphanaret ut sit placẽt regi. as¬
syrioꝵ. Est a musach gazophila¬
ciũ regum sit̃ corbanan sac̃ dotũ. In¬
gressũ uõ regis qͥdam dñt lotũ in
quo rex adorabat e portã ꝑ mͣ as¬
cendebat ad adorand. q̃ oĩa obtura¬
uit acha sic̃ ⁊ clauserat tẽplũ ne
intͣrent sac̾dotes ⁊ leuite. Sub eo
uidit ysaias honꝰ babilonis. Alia

Expanded text:
iam sacerdotem in Jerusalem exemplar ejus, ut exstrueret ei consimile. Quo facto cum rediisset Achaz, altare aeneum transtulit a facie templi ad aquilonem, et super altare novum obtulit holocausta et pacifica. De altari vero aeneo, ut tradunt quidam, fecit illud horologium famosum, de quo postea dicetur. Et praecepit sacerdotibus, ut deinceps super altare novum offerrent; et deposuit Achaz luteres, et mare aeneum super pavimentum, ut eis nullus uteretur. Musach quoque Sabbati, et ingressum regis reclusit in templo Domini, ut cum templo ea profanaret, ut sic placeret regi Assyriorum. Est autem musach gazophylacium regum, sicut corbonam sacerdotum. Ingressum quoque regis quidam dicunt locum, in quo rex adorabat, vel portam per quam ascendebat ad adorandum; quae omnia obturavit Achaz, sicut et clauserat templum, ne intrarent sacerdotes. Sub eo vidit
Abbreviated transcription (Latin):
sit adu̾sus philisteũ. Qͥ ꝯtẽpsit dd̾
⁊ ait. Nũqͥd ego canis sũ qr tuue¬
nis ad me ꝯ baculo: Cui iꝑdit d̾.
Tu uenis ad me cũ armis ego a
uenio ad te in noĩe dnuĩ. ut sciat

Expanded text:
empsit David, et ait: « Nunquid ego canis sum, quia tu venis ad me cum baculo. Cui respondit David. Tu venis ad me cum armis, ego autem venio ad te in nomine Domini, ut sciat