comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& spuiscõ. Dia coni quasicorus proph&arũ stant cũ eohumilitati & dicunt
posse habere affectũ ineratione ad pairẽ. nisi ab eodem unigenito filio eius
quiest in sinupatris edoceantur : Qđ separatim diximus dedia conis & subdia¬
conis & acolrtis. deuno quoq. discipuloxp̃i intellogimus sed ꝓpt̃ quosdam ꝓ¬
fectus affectuũ unius predicatoris opus distinguitur ꝑ multiplices or dines
Eueri proph&a diaconus sapiens & scriba.  Sapiens subdia conus pplida
& scriba seriba a colrtis proph&a & sapiens. Doc& xp̃s ora rediscipulos
Qua propt̃ cantores id ẽ laudatores aduentus dñ: ad nuntiant tempus eẽ
incorda patrũ conuertantur in filios. Sicut abrabamtres angelo suidit
& iam̃ unũ dm̃ ad orauit & credidit trinitatẽ inunitate : sic & modo filios
coniungitur. Ex unare ẽ epistola quiamitutur a licui homini ex altera

Expanded text:
et Spiritui sancto. Diaconi quasi chorus prophetarum stant cum eo humiliati et dicunt, et Spiritui sancto. Diaconi quasi chorus prophetarum stant cum eo humiliati et dicunt, posse habere affectum in oratione ad Patrem nisi ab eodem unigenito Filio ejus, qui est in sinu Patris , edoceantur. Quod separatim diximus de diaconis, et subdiaconis, et acolythis, de unoquoque discipulo Christi intelligimus, sed propter quosdam profectus affectuum, unius praedicatoris opus distinguitur per multiplices ordines. Caeterum propheta, diaconus sapiens, et scriba. Sapiens subdiaconus, propheta et scriba; scriba acolythus, propheta et sapiens. Docet Christus orare discipulos. Quapropter, cantores, id est, laudatores adventus Domini, annuntiant tempus esse ut corda patrum convertantur in filios. Sicut Abraham tres angelos vidit ; et tamen unum Deum adoravit et credidit trinitatem in unitate, sic et modo filiosconjungitur. Ex una re est Epistola, quia mittitur alicui homini; ex altera,
Abbreviated transcription (Latin):
canticorũ. Oscul&urme osculo orissui. Scitis dicente apło xp̃msem& ipsũ
inclinatus stat usq ad impletionẽ suae humilitatis inqua factus ẽ patrioboe¬
diens usq ad mortẽ. in ipsa inclinatione dat pacẽ ministris. qui ad extris
leua quaes. Ipse estenĩpax ꝑ quã reconciliatur ecładõ siue deno uotestam̃¬
to siue deueteri Ipsedistruxit mediũ pari&em in imicitiarũ fecit utrumq.
unũ : Pacẽdedit his quilonge : & pacẽ hisqui prope: Candem pacẽ offert can¬
toribus quiretrostant ad implens quidixit discipulis. Pacẽmeã douobis pacẽ
meã relinquo uobis. Trae sentibusdat absentibus siue ueteris testamenti
siue non relinquit. Hoc est quod solemus dicere innuit ep̃s cantori. Quo
facto sapientia dĩ quasi aduentu subdia conorũ : intellegant cantores
mutati iam deueteri trinitatẽ dm̃ laudare : & dicunt gloria patri & filio

Expanded text:
canticorum, Osculetur me osculo oris sui . Scitis dicente Apostolo, Christum scanticorum, Osculetur me osculo oris sui . Scitis dicente Apostolo, Christum sinclinatus stat usque ad impletionem suae humilitatis, in qua factus est Patri obediens usque ad mortem . In ipsa inclinatione dat pacem ministris, qui a dextris laevaque sunt. Ipse est enim pax, per quem reconciliatur Ecclesia Deo, sive de Novo Testamento, sive de Veteri: Ipse dextruxit medium parietem inimicitiarum, et fecit utrumque unum; pacem dedit his qui longe, et pacem his qui prope . Eamdem pacem offert cantoribus qui retro stant, adimplens quae dixit discipulis: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis , praesentibus dat, absentibus, sive Veteris Testamenti, sive Novi, relinquit. Hoc est quod solemus dicere, innuit episcopus cantori. Quo facto sapientia Dei quasi adventu subdiaconorum, intelligunt cantores mutati jam de Veteri, trinitate Deum laudare, et dicunt, Gloria Patri et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
miliũ scõrũ ẽ in ordinibus eclesiasticis & in auditoribuseorũ . Septem
gradus s̃ ordinatorũ. octauus cantorũ nouus & decimus auditorũ. utri¬
usq sexus. Miliũ additur ad insinuandã ꝑfectionẽ eorum
Veniente dño ducte secũ ꝓph&as sapientes & scribas & rełq¬
Dia coniin loco ꝓph&arũ sunt qui ad nuntiant ex euangelio
futurã uitã . Subdia coni in loco sapientũ qui sciunt ordinateuasa
dñi disponere & qđ primũ ferendũ sit qđ cũ posterius. Acoliti in loco
scribarũ qui a ccendunt corda fubeliũ exscriptura sacra. Pregeenit
factus sum a pualte. Scilic& it liberus haberent opibus habundarent honore
fruerentur. & sanitate guuderent. Xp̃o homine nououeniente coreoꝵ
mutarioportebat admeliora. Sapientia subdiaconorũ in nouat eos. ut qui
unũ anteatantũ dm̃ dicebant ñ intribus ꝑsonis dicat nuncgloria patri & filio

Expanded text:
millium sanctorum est in ordinibus ecclesiasticis et in auditoribus eorum. Septem millium sanctorum est in ordinibus ecclesiasticis et in auditoribus eorum. Septem gradus sunt ordinatorum, octavus cantorum, nonus et decimus auditorum utriusque sexus. Millium additur, ad insinuandam perfectionem eoruVeniente Domino, ducit secum prophetas, sapientes et Scribas; diaconi sunt in loco prophetarum, qui annuntiant ex Evangelio futuram vitam. Subdiaconi, in loco sapientum, qui sciunt ordinate vasa Domini disponere, et quod primum ferendum sit, quodque posterius. Acolythi in loco scribarum, qui accendunt corda fidelium ex Scriptura sacra. Praevenit factus sum apud te , scilicet ut liberos haberent, opibus abundarent, honore fruerentur et sanitate gauderent. Christo homine novo veniente, cor eorum mutari oportebat ad meliora. Sapientia subdiaconorum innovat eos ut qui unum antea tantum Deum dicebant, non in tribus personis dicant nunc, Gloria Patri, et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
sed uoluptas ñ obligatio sed delectatio quanto fortius nos dicere debemus
trahi hominẽ ad xp̃m quidelectatur ueritate delectatur beatitudine
delectatur iustitia. delectatur sempit̃ nauita. Ac ideo cantorũ uoxdulcis
huius operi dedita est ut sua dulcedine idonea sit hortari populũ adc̃fitendũ
& uoce cymbalis & organis & diuersugeneris musicorũ c̃cinantib: & uocẽ in
sublime tollentibus longe sonitus auditur : ut cũ dnm̃ luudare coepissent
domusdĩ nubenec possent sacerdotes stare & ministrare ꝓpt̃ caliginem
Cõpleuerat enĩ gloria dñĩ domũ dñi : Preconibus psallentibus quando pla¬
cuit xp̃odño psallentũ uenire ascendit suꝑ currũ suũ & uenit inmundum dis¬
Multitudinẽ scõrũ atq fideliũ qui portando dni funt quodã modo cur¬
Lam quã currũ suũ uelut in locũ ali quẽ destinatũ. Multitudo decem

Expanded text:
sed voluptas; non obligatio, sed delectased voluptas; non obligatio, sed delectatrahi hominem ad Christum qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, delectatur justitia, delectatur sempiterna vita. Ac ideo cantorum dulcis vox huic operi dedita est, ut sua dulcedine idonea sit hortari populum ad confitenduariter et tubis et voce, cymbalis et organis, et diversi generis musicorum concinentibus, et vocem in sublime tollentibus, longe sonitus auditur, ut cum Dominum laudare coepissent domus Dei nube, nec possent sacerdotes stare et ministrare propter caliginera: compleverat enim gloria Domini domum Domini. Praeconibus psallentibus, quando placuit Christo Domino psallentium venire, ascendit super currum suum, et venit in mundum disMultitudinem sanctorum atque fidelium qui portando Deum fiunt quodammodo curtanquam currum suum, velut in locum aliquem destinatum. Multitudo decem
Abbreviated transcription (Latin):
testamento primũ ordinẽ p̃ dicatorũ historiae. secundũ epistolarũ
tertuui ꝓ ph&larũ ut ẽ a pocalipsis. Inueterttestam̃to einũ legis
& alterum ꝓph&iae: H ȩc duo philippus in ioha nni seuangł
admedui deducit dicens. Quẽ scripsit moyses in lego & ꝑ
phole inuenimus ihm̃ filium iosephana ⁊ ar&h. at si fuerinto¬
tres tresministrationes triũ librorũ Fon somnis sapentiae
euangeliũ in medio duos libros in nouo testament o seilic& epistola¬
ruies ꝓ ph&arũ : Libor actus apostolorũ quimittitur teophilo epistolis
Pontifex incipit gloria in ex celsis dõ si tempus fuerit & non sed& antequã
dicant post orationẽ primũ amen. Quicũq enĩdõ attrahitur delectatione
a trahitur ñ necessitate. Vn de agustinus intractatu suꝑ iohannẽ sermone:¬
XXIII. Porro sipoete ite dicunt trait suaquẽq uoluptas ñ necessitas

Expanded text:
Testamento primum ordinem praedicatorum historiae, secundum Epistolarum, Testamento primum ordinem praedicatorum historiae, secundum Epistolarum, tertium prophetarum, ut est Apocalypsis, in Veteri Testamento unum legis, et alterum prophetiae. Haec duo Philippus in Joannis Evangelium ad medium deducit, dicens: Quem scripsit Moyses in lege, et prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . At si fuerint tres ministrationes trium librorum, fons omnis sapientiae Evangelium in medio duos libros in Novo Testamento, scilicet Epistolarum et prophetarum. Liber Actus apostolorum, qui mittitur Theophilo, Epistolis Pontifex incipit Gloria in excelsis Deo, si tempus fuerit, et non sedet antequam dicat post orationem primam Amen. » Quicunque enim Deo attrahitur, delectatione attrahitur, non necessitate. Unde Augustinus in tractatu super Joannem sermoneis. Porro si poetae dicere licuit, « Trahit sua quemque voluptas » ; non necessitas,
Abbreviated transcription (Latin):
euangelium se quantur iuxta illud euangelicum: Si qui s uult postone
uenire alineg& semet ipsum & tollat crucõsuã & sequatur Anteoeil¬
los habeat se pis sime ep̃s. qđ in m̃te semꝑ oport&  retinere: Septẽ propħ
siuedia conis inministerio: quia septem plicit̃ diuiditur scriptura inter
nouũ tstamentũ & uetus q̃ euan gelioministrat. Ep̃sin medio uicarius
xpi q̃uasi euangeliũ : H ab & innouo testamen toministros histornae
ut iusa in actibus apłorũ. H ab & ministros in septẽ epistolis canonicis
bab& ministros in uii. epistolis paut hab& ministros in apocalipsis
Inuieteritistamento in logo proph&is & psalmis: unde seriptũ est in
euangł luce. Quae scripta sunt in legemorsi & proph&is & psalnis
demeꝰ  At si quinq fuerint. quinq ministros librorũ demoristrant
euan geliũ ministrare : Ep̃s inmedio quasie uangeliũ . hab& in nouo

Expanded text:
Evangelium sequantur, juxta illud evangelicum: Si quis vult post me Evangelium sequantur, juxta illud evangelicum: Si quis vult post me venire abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Ante oculos habeat saepissime episcopus quod in mente semper oportet retinere. Septem prophetae sive diaconi sunt in ministerio, quia septempliciter dividitur Scriptura inter Novum Testamentum et Vetus quae Evangelio ministrant. Episcopus medio vicario Christi quasi Evangelium, habet in Novo Testamento ministros historiae, ut Lucam in Actibus apostolorum; habet ministros in septem Epistolis canonicis; habet ministros in quatuordecim Epistolis Pauli; habet ministros in Apocalypsi, in Veteri Testamento, in lege, prophetis et psalmis. Unde scriptum est in Evangelio Lucae: Quae scripta sunt in lege Moysis, et prophetis, et psalmis de me . At si quinque fuerint, quinque ministros librorum demonstrat in Evangelio ministrare. Episcopus in medio quasi Evangelium, habet in Novo
Abbreviated transcription (Latin):
loco eiusdem Quid ꝑbyssum : nisicandens decoremunditiae corpora¬
lis castitas designatur. In significatione non discrepat nr̃m linũ quo nm̃
cantores uestiuntur ab r̃sso Ipsienĩ labores quos su pradeximꝰ ñ s̃ candor
sed ꝑ eosꝑuenitur ad candorẽ. Ac ideo ut p̃tulimꝰ ꝑ casulã possumꝰ intelleger
ipsos labares. In camis auero ipsã mundiciã carnisq̃s plend& antedñm
E nob ipsis possumꝰ ad dicere aliud ẽẽ ieiuniũ orationes &iuigilias.
Hocenĩ corpus primo neces seest p̃dicari in omnib. gentibus. Vnde paulus
dicebat ad rudes chorinthios. Nihil meiudicaui. scire int̃ uosnisi xp̃m
iã positũ. luceatlux p̃dicatorũ corã hominibus. Iã eosinluminatos : se¬
quantur subdiaconi ut possit p̃dicatorũ ordodicere sapientiã loqui mͣ
int̃ ꝑ fectos. ł uangeliũ illis iungatur in quo est declarata per fectio

Expanded text:
loco ejusdem: Quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporaloco ejusdem: Quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? In significatione non discrepat nostrum linum, quo nostri cantores vestiuntur a bysso. Ipsi enim labores quos supra diximus, non sunt candor, sed per eos pervenitur ad candorem; ac ideo, ut praetulimus, per casulam possumus intelligere ipsos labores; in camisia vero ipsam munditiam carnis quae splendet ante Dominum. Ex nobis ipsis possumus addiscere aliud esse jejunium, orationes et vigilias, Hoc enim corpus primo necesse est praedicari in omnibus gentibus. Unde Paulus dicebat ad rudes Corinthios: Nihil me judicavi scire inter vos nisi Chrjam positum luceat lux praedicatorum coram hominibus. Jam illos illuminatos sequantur subdiaconi, ut possit praedicatorum ordo dicere, Sapientiam loquimur inter perfectos . Evangelium illis jungatur, in quo est declarata perfectio:
Abbreviated transcription (Latin):
Tã leuitae quã cantores id est qua suba sapherant & qui subeman
& qui subidithun filui & fr̃seorũ uestiti byssinis : cymbalis & psalterus
& crtharis õcrepabant Exnaturabyssi possumꝰ intellogerequam
ꝓxima sint int̃sebȩc duo byssus & linũ quo nr̃i cantore sutuntur. Dicti
beda in libro de tabernaculo & uasis eius. Byssusnãq ut sopius cõmemo¬
ratũ est de terra uiridis nascitur sed crutadeterra siccatur. Contundit᷑
coquit᷑ torq̃tur : acmagno & longo exercitio ad candidũ deuiridi ꝓducit᷑
colorẽ sic & caronr̃a ut aduirtutẽ dequorẽq castitatis ꝑueniat. artisse
neces seest ieiniorũ orationis. uigiliarũ & totius c̃tinentiae laboribus
subigat : quibus naturales & uelut ingenitas eiꝰ delectationos exsiccare
atq ad eũ quã desideramꝰ dignitatẽ uirtutis accedere queamꝰ & in alio

Expanded text:
Tam Levitae quam cantores, id est, qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, Tam Levitae quam cantores, id est, qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, et qui sub Idithun filii et fratres eorum vestiti byssinis, cymbalis, et psalteriis et citharis concrepabant . Ex natura byssi possumus intelligere quam proxima sint inter se haec duo, byssus et linum, quo nostri cantores utuntur. Dicit Beda in libro de Tabernaculo et Vasis ejus : Byssus namque, ut saepius commemoratum est, de terra viridis nascitur: sed eruta de terra, siccatur, contunditur, coquitur, torquetur, et magno et longo exercitio ad candidum de viridi producitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque castitatis perveniat, arctis se necesse est jejuniorum, orationis, vigiliarum et totius continentiae laboribus subigat, quibus naturales et velut ingenitas ejus delectationes exsiccare, atque ad eam, quam desideramus, dignitatem virtutis accedere queamus. Et in alio
Abbreviated transcription (Latin):
noperi&l laboridpi siuie p̃ coniucius deputatur: quo p̃distinaa ad ciltu
unius dauotantur . De quostato dicitlibellus quins cribit᷑ de ordineromano:
Quibus ideo fortasse ad didbr ganũ. ñ ut singulare sonant sed utdi¬
uersitate c̃cordissima c̃sonent sicut ordinatur inorgano. Habebunt
enĩ hanc scĩ differentiã ad suas consonantes ñ dissonantes id est c̃sentien¬
tes non dissentientes. Sicut sit suauis sim cantus. ex diuersis quidem
sed ñ aduersis int̃se. Stella enĩ astella differtingloria sic & resurrectio
mortuorũ. Laudate eũ incrmbalis bene sonantibus. laudate eũ incp̃m¬
balis iubilationis. Cymbala inuicem tanguntur ut sonent. Ideo aquib¬
dã labiis nr̃is cõparata s̃ sed melius intellegi puto incỹmbalis qđ immodo
lauda redm̃ : dũ quisq. honoratur a proximo ñ ascipso. & inuicẽ honoran¬
tes dantlaudomdo. CAP.IIII. DEUESTI MENTO CANTORŨ
rimi cantores uestitierant byssinis ut uerbadierũ narrant dicendo

Expanded text:
orarii Christi sive praeconum ejus deputantur, qui praedestinati ad cultum unius Dei vocantur. De quo statu dicit libellus qui inscribitur de ordine Romano:Quibus ideo fortasse addidit organum, non ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut ordinatur in organo. Habebunt enim etiam sancti differentiam ad suos consonantes, non dissonantes, id est, consentientes, non dissentientes, sicut fit suavissimus cantus ex diversis quidem, sed non adversis inter se. Stella enim differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum. Laudate eum in cymbalis bene sonantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis . Cymbala invicem tanguntur ut sonent, ideo a quibusdam labiis nostris comparata sunt. Sed melius intelligi puto in cymbalis quodammodo laudare Dominum, dum quisque honoratur a proximo, non a semetipso, et invicem honorantes dant laudem Deo . CAPUT IV. De vestimento cantorum. Primi cantores vestiti erant byssinis, ut Verba dierum narrant dicendo:
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit preconii dominicae passionis. cantores ut ad memoriã reducant
xp̃i nouissimã humiliationẽ dicunt uersum depsalterio : Psalteriũ ex infe¬
riore parte ꝑcutitur & exuperiore parte hab& in quo roboat. Sic & opus
passionis xp̃i ab inferiore parte hab& ꝑcussurã a superiore parte dulcedi¬
nẽ resurrectionis quaeresultat longelateq ꝑ orã p̃dicatorũ. Adimpl&o
tẽpore p̃conatus p̃conũ uadit xp̃s ad hierusalẽ inqua ẽ altare qđ osculatur
in medio. Qm̃ ipse est de quodicitur in canticis canticorũ Melia caritate
conserauit propt̃ filias hierusalẽ. Vicarius xp̃ĩ hȩc omnia agit in memo¬
riã prum aduentus xp̃i. Osculatur altare ut ostendat aduentum ⁊ p̃s
fuis se hierusalẽ: Osculatur eucogeliũ in quoduo populi ad pacẽ rede¬
unt ut & nos eos diligamus quidis iunctierant anobis : Oscala uiari i xp̃

Expanded text:
advenit praeconii Dominicae passionis, cantores, ut ad memoriam reducant advenit praeconii Dominicae passionis, cantores, ut ad memoriam reducant Christi novissimam humiliationem, dicunt versum de Psalterio. Psalterium ex inferiori parte percutitur, et ex superiore parte habet in quo reboat: sic et opus passionis Christi ab inferiore parte habet percussuram, a superiore parte dulcedinem resurrectionis quae resultat longe lateque per ora praedicatorum. Adimpleto tempore praeconatus praeconium, vadit Christus ad Hierusalem, in qua est altardicitur in Canticis canticorum: Media charitate constravit propter filias Hierusalem . Vicarius Christi haec omnia agit in memoriam primi adventus Christi. Osculatur altare, ut ostendat adventum Christi fuisse in Hierusalem; osculatur Evangelium, in quo duo populi ad pedem redeunt, ut et nos eos diligamus qui disjuncti erant a nobis; oscula vicarii Christi
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ oporte at credere. & dicunt. Sicut erat in printipio & nunc & sẽꝑ
& reliq̃ Eccemessismulta dequadicitur in euangelio. Messis quidem
multa operarii autẽ pauci. Rogate ergodñm mes sis ut mittat operarios
in mes semsuã xp̃s dñs messis ut mittat operarios in messem suã . Vt scrip¬
altaris. Perosculũ eorũ : demonstraturpax quã eis cõmendauit dñsdicens.
In quacũq domũ in traueritis primũ dicite pax huic domui. Atare id
alio modo mensa quae osculatur corda electorũ significat siue in hierłm.
si ue extrahierłm. Vnde gregorius in libro de edific otempli. Cordo
itaq: scorũ mensedĩ sunt. Postea reuertuntur ad epm̃. Sic & euangelio di¬
cente legimus fecis semissos illotẽ pr̃ & reuersi inquit apłinuntiauer̃ illi
que fecerunt. & in sequentibus. Et factũ est cũ solus ess& oranserant cũ illo
& discipuli. Sunt discipulicũ xp̃o: xp̃s solus orat. Dem postquã tẽpus

Expanded text:
Abrahae oporteat credere. Et dicunt, Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et reliqua. Ecce messis multa, de qua dicitur in Evangelio: Messis quidem multa, operarii autem pauci: rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . altaris. Per osculum eorum demonstratur pax quam eis commendavit Dominus, dicens: In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic domui . Altare vel alio modo mensa quae osculatur, corda electorum significat sive in Hierusalem sive extra Hierusalem. Unde Gregorius in libro de Aedificatione templi: Corda itaque sanctorum mensae Dei sunt. + Postea revertuntur ad episcopum. Sic et, Evangelio dicente, legimus fecisse missos illo tempore. Et reversi, inquit, apostoli nuntiaverunt illa quae fecerunt . Et in sequentibus: Et factum est, cum solus esset orans, erant cum illo discipuli cum Christo, Christus solus orat. Dein postquam tempus
Abbreviated transcription (Latin):
hices se non arbitror. Nam cũ organũ uocabulũ grecũ st ut dixigene¬
rale dibis musicis in strum̃tis. hoc cui folles adhibentur alio crecinomine
a ppeliant Vt autẽ or ganũ dicatur magis latina & uulgaris e c̃su&udo¬
Ay podergo aut incordis & organo uidetur mihi aliquid organũ qđ coradas
Nabeaet significare uoluisie HIon enĩ sola psalteria & citharae cordo
habent Sud quia in psalterio & cithara ꝓpt̃ sonũ ab inferioribus &supe¬
ruoribu sinuentuest ali quid qđ secundũ hanc distentionẽ possit intellegi

Expanded text:
hic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum Graecum sit, ut dixi, genehic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum Graecum sit, ut dixi, generale omnibus musicis instrumentis, hoc cui folles adhiappellant. Ut autem organum dicatur, magis latina et ea vulgaris est consuetudo. Quod ergo ait, «in chordis et organo,» videtur mihi aliquod organum quod chordas habeat, significare voluisse. Non enim sola psalteria et citharae chordas habent: sed quia in psalterio et cithara, propter sonum ab inferioribus et superioribus, inventum est aliquid quod secundum hanc d
Abbreviated transcription (Latin):
tecum in psalterio & cythara. P salterium est de superioribus laudans
am̃i÷ cpt hara dein ferioribus leuidansdm̃. Tam quã decelestibus & ter¬
restribus : tã quãeũ qui fecit cȩlũ & terrã. Iam quippe in alio psalmo
ex posuimus psalterium desuꝑ habere sonorũ illud lignũ cuiner uorumo
series ut meliorem sonũ reddat. incũbit qđ lignũ cithara inferius hab&
audate eum intympano & coro: Tympanũ laudatdm̃ : cũ iã incarut
mutata nulla est terrenae corruptionis in firmitas. Decorio qui ppe
fir trmpanũ & siccato atq firmato. Corus luudat dm̃ : quando eum
ludat peccata societas : Laudate cũ incordis & organo. Cordas hab&
& psalteriũ & cithara que superius cõmemorata sunt. Organũ autẽ gens¬
rale nomenest uasorũ omniũ musicorũ. Quã uisiã obtinuerit c̃ suetudo
ut organa ꝓ priedicantur ea que inflantur follibus qđ genus significat᷑

Expanded text:
te eum in psalterio et cithara: psalterium est de superioribus laudans te eum in psalterio et cithara: psalterium est de superioribus laudans Deum: cithara de inferioribus laudans Deum, tanquam de coelestibus et terrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. Jam quippe in alio psalmo exposuimus psalterium desuper habere sonorum illud lignum, cui nervorum series, ut meliorem sonum reddat, incumbit, quod lignum cithara inferius habet. Laudate eum in tympano et choro: tympanum laudat Dominum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas: de corio quippe fit tympanum exsiccato atque firmato. Chorus laudat Dominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalterium, et cithara, quae superius commemorata sunt. Organum autem generale nomen est vasorum omnium musicorum. Quamvis jam obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus. Quod genus significatum
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑfragiliorem. sexum in firmiores in aptioreloco. sicut dicit paulus
a postolus. Fidelis est ds̃ qui non paci&ur uos temptari. suꝑ id qđ potestis
Ad hoc quidem ꝑtin& quod io hannes in a pocalypsi sua uidit angelũ fortẽ¬
misericordiacius Nr̃icantores nontenent cymbalia neq Iyrã neque
cytharã manibus neq c&era genera musicorũ sed corde. Quanto cor maius
est corpore tanto dõ deuotius exhib&ur qđ ꝑ cor sit quã ꝑ corpus. Ipsicanto¬
res sunt tuba ipsi salteriũ ipsicrthara ipsitympanũ ipsicorus ipsicorde
ipso organũ ipsi crmbala. Vnde agustinus in libro psalmorũ nouissimi
psalmi. Idẽ ipsi sci sunt in iob musicis organis. & paulo post. Lauda¬
tednm in scĩ seus hoc exequitur uarie. significans cosdẽ ipsos scõs eius
li audate eum in sono tube  ꝓpt̃ laudis excelsissimã claritatem Laucla¬

Expanded text:
et per fragiliorem sexum, infirmiores sanctos aptiori loco, sicut dicit Paulus et per fragiliorem sexum, infirmiores sanctos aptiori loco, sicut dicit Paulus apostolus: Fidelis est Deus, qui non patietur vos tentari super id quod potestis . Ad hoc quidem pertinet quod Joannes in Apocalypsi sua vidit angelum fortemisericordia ejus. Nostri cantores non tenent cymbala, neque lyram, neque citharam manibus, neque caetera genera musicorum, sed corde. Quanto cor majus est corpore, tanto Deo devotius exhibetur quod per cor fit, quam per corpus. Ipsi cantores sunt tuba, ipsi psalterium, ipsi cithara, ipsi tympanum, ipsi chorus, ipsi chordae, ipsi organum, ipsi cymbala . Unde Augustinus in libro Psalmorum novissimi psalmi: Idem ipsi sancti sunt in omnibus musicis organis. Et paulo post: Laudate Dominum in sanctis ejus. Hoc exsequitur varie, significans eosdem ipsos sanctos ejus: Laudate eum in sono tubae, propter laudis excellentissimam claritatem. Lauda
Abbreviated transcription (Latin):
datis. Ambrosius in epistola adchorintios. Mulier in quid id circo deb&
uel are caput quia non est imagodĩ sedut ostendatur sub iecta. & quia p̃uari¬
catio ꝑ illã in ichoataest. hoc signideb & habere ut in eccłam ꝓpt̃ reuerentiam
sacerdotalem non habeat capud liberũ seduelamine tectũ. Nechabeat
potestatẽ loquendi quia sacerdos ꝑ sonã ab & xp̃i. Qua siergo ante iudicẽ
sic ante sacerdotũ quia ui carius dñi est: Proptereatus originẽ subiecta deb&uide¬
ri. Et aliomodo quia & uiriũ comã nutriebant & mulieres nudo capite pro¬
cedebant in ecclesiam glori antes incrinibus qđ non solũ in honestum erat.
sed &iã concupiscentiae fomenta prestabat. Masculistant in austredi
parintẽ : & feminae inboreali. Vt ostendatur ꝑfectiorem sexum firmi¬
ores scõs semꝑ constitui in maioribus temptationibus aestus huuis mundi

Expanded text:
dati sunt . Ambrosius in Epistola ad Corinthios: Mulier, inquit, idcirco debet dati sunt . Ambrosius in Epistola ad Corinthios: Mulier, inquit, idcirco debet velare caput, quia non est imago Dei, sed ut ostendatur subjecta: et quia praevaricatio per illam inchoata est hoc signum debet habere, ut in Ecclesia propter reverentiam sacerdotalem non habeat caput liberum, sed velamine tectum: nec habeat potestatem loquendi, quia sacerdos personam habet Christi. Quasi ergo ante judicem, sic ante sacerdotem, quia vicarius Domini est: propter reatus originem subjecta debet videri. Et alio modo: Quia et viri quidam comam nutriebant, et mulieres nudo capite procedebant in Esed etiam concupiscentiae fomenta praestabat, partem, et feminae ad borealem, ut ostendatur per perfectiorem sexum firmiores sanctos semper constitui in majoribus tentat
Abbreviated transcription (Latin):
ut tẽporibus festis : uel hiero solima confluentes uł ad ꝓpriaredeuntes seor¬
sumuri seor sum autẽ semmnae choros ducentos incederent. In fantes quae iđ
pueri cũ quo lib& parente in differenter irepotuerint . Ideoq beatã mariã
uł iosephuicissim putas sepuerũ ihm̃ quẽ secũ cõmitari non cernebant
cũ altero parente reuersum. Quãuis & aliud in repossimus tenere. Quod
caro uiri & mulieris si propius acces serint unũ qđq ex altero accendatur
adlibidinẽ. Quaderedicit salomon longe fac ab eauiã tuã. Qm̃ propterea
uenimus ut defluamus carnales delectationes necesse est uitare fomenta eoꝵ
Dehabitumulierũ doc& paulus chorintios. Doc& mulierẽ non uelatã orare
dm̃ nec ipsa natura doc& uos. Quodur quidem si comã nutriat ignominia est
illi. Mulier uero sicomã nutriat glori a est illi qm̃ capilli prouelamine ei

Expanded text:
ut temporibus festis, vel Hierosolymam confluentes, vel ad propria redeuntes, seorut temporibus festis, vel Hierosolymam confluentes, vel ad propria redeuntes, seorsum viri, et seorsum feminae choros ducentes incederent, infantesque vel pueri cum quolibet parente indifferenter ire potuerint. Ideoque beatam Mariam vel Joseph vicissim putasse puerum Jesum quem secum comitari non cernebant, cum altero parente reversum . Quamvis et aliud hac in re possimus tenere, quod caro viri et mulieris, si propius accesserint, unumquodque ex altero accenditur ad libidinem; qua de re dicit Salomon: Longe fac ab ea viam tuam . Quoniam propterea venimus, ut defleamus carnales delectationes, necesse est vitare vomenta earum. De habitu mulierum docet Paulus ad Corinthios: Decet mulierem non velatam orare Deum? nec ipsa natura docet vos, quod vir quidem si comam nutriat, ignominia est illi: mulier vero si comam nutriat, gloria est illi, quoniam capilli pro velamine ei
Abbreviated transcription (Latin):
uelato capite . intrarent in eccłam hic remur intromittere. Linusnatione
italii sut legitur ingestis epis copalibus ex p̃cepto beati peeri constituit ut
mulier in eccłam uelato capite intro ir&. CAP .III. DE COROCANTOꝵ
multinorunt. Corũ quia inciuitate loquimur ꝓpeomnes norunt
Corus est consensio cantantiũ. si incoro cantumus cordicantamus
Incoro cantantiũ quis quis uoce discrepuerit. offendit auditã & ꝓturbat
corus. &isidoruscorus est multitudo in sacris collectus & dictus corusqđ
initio in modũ coronae circũ aras starent & ita psallerent. Cantorũ ordi¬
Qđ accepimus a ueteri consuetudine. dicentebeda intractatu su ꝑ lucam
Quaeri aliquis quomo do dĩfilius tanta parentũ curanutritus hisab euntib
potuerit obliuiscendo relinqui. Cũ respondendũ quia filius isr ł moris fuerit

Expanded text:
velatae intrarent in ecclesiam, hic remur intromittere. Linus natione velatae intrarent in ecclesiam, hic remur intromittere. Linus natione Italus, ut legitur in gestis episcopalibus, ex praecepto beati Petri constituit ut mulier in ecclesiam velato capite introiret. CAPUT III. De choro cantrus quid significet, multi norunt. Chorum, quia in civitate loquimur, prope omnes norunt. Chorus est consensio cantantium. Si in choro cantamus, corde cantamus. In choro cantantium quisquis voce discrepuerit, offendit auditum, et perturbat chorum. Isidorus: Chorus est multitudo in sacris collecta, et dictus chorus, quod initio in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. Cantorum ordi accepimus a veteri consuetudine, dicente Beda in tractatu super Lucam: Quaerit aliquis quomodo Dei Filius tanta parentum cum nutritus, his abeuntibus, potuerit obliviscendo relinqui . Cui respondendum, quia filiis Israel moris fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
adeffesios. Loquentibus uobis m& ipsis in psalmis & hymnis & cnticis spiri¬
talibus. Quod ita hieronimus intractatu memorato epistole. Quesc absti
breuiter hnimnos eẽ dicendũ qui fortitudinẽ & mauestatẽ p̃dicant dĩ
& eiusdem semꝑ uel beneficia . uel factamirantur: Qđ om̃i ꝓsalmi ẽ¬
tineni quibus alleluia. uł p̃positũ uł subiectũ est. Dsalmiatreẽ ꝓprie
ad ethicũ lacũ ꝑtinent ut ꝑ organũ corporis quied faciendũ & qł uitandã
sit nouerimus. Quiuero desuperioribus disꝑiatat & coreentũ mundi
omniũq ereaturarũ tirdinẽ at concordiã subtilis disputatar edisserit :
iste spiritale canticĩ canit. Velcerte at propt̃ simꝑliciores iam festius
qđ uolumus eloquamur: P salmista adcorpus canticũ refertur adm̃¬
tem & cancreigiter & psallere & laudaredm̃ magis animo quã uoce¬
debemus. Qđ  p̃t misimus quis a postolorũ primus statuer& ut femine

Expanded text:
ad Ephesios: Loquentes vobismetipsis in psalmis, et hymnis et canticis spiriad Ephesios: Loquentes vobismetipsis in psalmis, et hymnis et canticis spiritualibus . Quod ita Hieronym. in tractatu memoratae Epistolae: Qui se absesse dicendum, qui fortitudinem et majestatem praedicantt ejusdem semper vel beneficia, vel facta mirantur, quod omnes psalmi continent, quibus alleluia vel propositum, vel subjectum est. Psalmi autem proprie ad ethicum locum pertinent, ut per organum corporis, quod faciendum et quod vitandum sit, noverimus. Qui vero de superioribus disputat, et concentum mundi omniumque creaturarum ordinem atque concordiam subtilis disputator edisserit, iste spirituale canticum canit, vel certe propter simpliciores manifestius, quod volumus, eloquamur. Psalmus ad corpus, canticum refertur ad mentem. Et canere igitur et psallere, et laudare Deum, magis animo quam debemus. Quod praetermisimus, quis apostolicorum primus statuerit, ut feminae
Abbreviated transcription (Latin):
Quando deor sum trahit id considerat quantũ laceat adhuc in prauis. Qui sccbn
uerba gregorii sem & ipsummetitur. Ipse habilis est fratres uocare ad unũ cor
& unã animã. Nedispiciat presbrter hocorpus agere ut inisto amitor sit
filiorũ a arron sicut & in multis c&eris. Qui se cognoscit debitorem eẽ : p̃dica¬
tionis non deb& seretrahere amouendis signis. cũ ex eisdem possit p̃dicare
populo. Vinculũ quo plectrũ ligatur uasa. quaedã moderatio est quaescit
ad tẽpus mouere plectrum linguae ut labia feriantur. Vinculũ ad tractũ funi
mou& plectrũ quando modestia ad auetoritatẽ sacre scripturae linguã p̃di¬
cator is mou&¬
qui posuit pedem suũ dextrũ suꝑmare sinistrũ autẽ suꝑmate terram
fortiora & enĩmembra in maioribus periculis & aliam copetentibus sistunt᷑
Locutionẽ quã homines debent habero in eccła. Paulusmanifestatebicens:

Expanded text:
quando deorsum trahit, id considerat quantum jaceat adhuc in pravis. Qui secundquando deorsum trahit, id considerat quantum jaceat adhuc in pravis. Qui secundum verba sancti Gregorii semetipsum metitur, ipse habilis est fratres vocare ad unum cor et unam animam. Ne despiciat presbyter hoc opus agere, ut in isto imitator sit filiorum Aaron, sicut et in multis caeteris. Qui se cognoscit debitorem esse praedicationis, non debet se retrahere a movendis signis, cum ex eisdem possit praedicare populo. Vinculum, quo plectrum ligatur vasi; quaedam moderatio est, quae scit ad tempus movere plectrum linguae, ut labia feriantur. Vinculum ad tactum funis movet plectrum, quando modestia ad auctoritatem sacrae Scripturae linguam praedicatoris moqui posuit pedem suum dextrum super mare, sinistrum autem super terram. Fortiora etenim membra in majoribus periculis, et alia in competentibus sistuntur. Locutionem quam homines debent habere in Ecclesia, Paulus manifestat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
satius ostenditur quã in scriptura. Acideo funẽ scripturarũ intellego funis
quibabsinitiũ a ligno scripturarũ sacrũ significat nouitestamenti. descenden¬
tmaligno deminicae crucis Quod tam̃ lignũ a superioribus continetur
Quia dominicacrux a proph&is & antiquis patribuscantinetur. Quistinis
usq: ad manus sacerdotis ꝑ transit. & eni scriptura ad opera sacerdotũ deb&¬
transire. De qua dicit gregorius in libro deaedificatiotepli. Quis quis hanc
legit in ea semet ipsũmetitur uelquantũ in spiritali uirtute proficit. uel quan¬
tum abonis quae precepta sunt longedis uinctus remansit. Quantũ iã ad sur¬
gut adbona facienda. quantũ adhuc in prauis prostretur iaceat. Hla uerba
nouis sima ualde congruunt operi presbiteri qui signũ mou&. Quando funẽ
sequitur sur sumid agit ut in ipso re cogitet quantũ adbona opera sic erectus :

Expanded text:
satius ostenditur quam in Scriptura: ac ideo funem Scripturam intelligo. Funis, satius ostenditur quam in Scriptura: ac ideo funem Scripturam intelligo. Funis, qui habet initium a ligno, Scripturam sacram significat Novi Testamenti, descendentem a ligno Dominicae crucis. Quod tamen lignum a superioribus continetur, quia Dusque ad manum sacerdotis pertransit, id est Scriptura ad opera sacerdotum debetransire. De qua dicit Gregorius in libro de aedificatione templi: Quisquis hanc legit in ea semetipsum metitur, vel quantum in spiritali virtute proficit, vel quantum a bonis quae praecepta sunt, longe disjunctus remansit: quantum jam assurgat ad bona facienda, quantum adhuc in pravis prostratus jaceat. Haec verba novissima valde congruunt operi presbyteri, qui signum movet: quando funem sequitur, sursum, id agit, ut in seipso recogitet quantum ad bona opera sit erectus:
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitationẽdĩ & ut manducemus corpusdñi. Iocircoq p̃ter istas postpo¬
namus eotempore ut iuditia dnĩ ꝑcipere & retinere quaemus & panem dñi
manducare. Studentes nos m& ipsos ꝓbare si dignepossit a nobmanducare
Inuconuentu eodesiastico seor summasculi. & sear sum femin estant:¬
exponente si gnat signũ qđ in nr̃a eccła roboat: Signam nr̃imn est exmetallo
aeris. Aes est metallum durabile & sonorũ. Hab& idem signũinterius pectrũ
ferrcum quotunditur. ut audiatur: Oraque predicatorũ nr̃erũ durabunt¬
us quem finẽ : & auditur longe sonu feorũ usq in finesterrae. Tempore iudeorũ
significat ut diximus praedicatorũ ferrũ interrius linguameorũ : Perfunẽ
intellegimusmen suram nrãe uitae unde dicebat paulus. Sed iꝑsuin nob nosina¬
ipsosm &ientes & cõparantes. Men surae meae conuersationis nusquãmibi

Expanded text:
et cognitionem Dei, et ut manducemus corpus Domini. Idcirco quae praeter ista sunt postpoet cognitionem Dei, et ut manducemus corpus Domini. Idcirco quae praeter ista sunt postponamus eo tempore, ut judicia Domini percipere et retinere queamus, et panem Domini manducare, studentes nosmetipsos probare, si digne possit a nobis manducari. In conventu ecclesiastico seorsum masculi, et seorsum feminae stantexponente, signat signum: quod in nostra Ecclesia reboat. Signum nostrum est ex metallo aeris. Aes est metallum durabile et sonorum. Habet idem signum interius plectrum ferreum, quo tunditur, ut audiatur. Oraque praedicatorum usque ad finem, et auditur longe sonus eorum usque in fines terrae . Tempore Judaeorusignificat, ut diximus, praedicatorum: ferrum interius, linguam eorum: per funem, intelligimus mensuram vitae nostrae. Unde dicebat Paulus: Sed ipsi in nobis, nosmetipsis metientes et comparantes . Mensura meae conversationis nusquam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ebraice regionis ac merito regis aedificate sunt. Quorũ totã expositionẽ & ordi¬
nẽ dicore necossariũ est ut ex hoc om̃s conitiant magnitudinẽ cũ legentes uide¬
rint huius regi discriptionẽ. Erat magnaba silicanimis & pulora. Hȩc in¬
numera colũ narũ multitudine porta batur quã adiudiciarerũ que cogi¬
tationes distribuit. Audistis ex auctoritate ueteri ideo conuonisse populũ
adbasilicã ut audir& iuditia. Audite a postolũ cur conueniatur in eccła.
Itaque fratresmei in quid conuenitis ad manducandũ inuicõ expectate.
Si quis autẽ esurit domi manduc& ut non in iuditiũ conueniatis. Monstra¬
audistis curueniat populus. Vnũ ex antiqua traditione ut uiditiarerũ &
cogitationes accipiat. Aterũ ex nouotes tam̃to ut manduc&. Vtraq quȩ¬
rimus ad ecclesiã. Scilic& ut iea audiamus iuditia nr̃a mala siue bona.

Expanded text:
Hebraicae regionis, ac merito regis aedificata sunt. Quorum totam expositionem et ordiHebraicae regionis, ac merito regis aedificata sunt. Quorum totam expositionem et ordinem dicere necessarium est, ut ex hoc omnes conjiciant magnitudinem, cum legentes viderint hujus rei descriptionem. Erat magna basilica nimis et pulchra. Haec innumera columnarum multitudine portabatur, quam ad judicia rerumque cogitationes distribuit. Audistis ex auctoritate veteri, ideo convenisse populum ad basilicam, ut audiret judicia. Audite Apostolum, cur conveniatur in Ecclesia. Itaque, fratres mei, inquit, convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis autem esurit, domi manducet, ut non in judicium conveniatis . Monstra Duo autem audistis cur conveniat populus. Unum ex antiqua traditione, ut judicia rerum et cognitiones accipiat: alterum ex Novo Testamento, ut manducet. Utraque quaerimus ad Ecclesiam, scilicet ut in ea audiamus judicia nostra, mala sive bona,
Abbreviated transcription (Latin):
OOPITULANTE IN TERCE DENTE BEATO MEDARDO
confessore cuius festiuitas hodie apud nos celebratur in gaudio
scõrũ : prompti sumus animo ad sus piciendũdi munus sitam̃ ipsedignat᷑¬
eclesi a est. conuocatus popalus ꝓministros ecelesicae ab eo qui facit uniam¬
mes habitareindomo: Ipsad omusuocatur ecclesia quia ecdesiã c̃tina
ss basis populi. Laos populusdicitur basilius basis populi. Vndeisidorus:
Basiliae prius uocabantur regũ. habitacula. Vnde & nom̃ habent . Na basi liu srex
& basilia eregiae habitationes. Nunc autẽ ideo diuinatẽpla basiliaenominan¬
tur quia ibi regidõ cultus & sacrificia offeruntur . Iosepus simili modo nom¬
nat domũ quã aedificauit salomon ad suũ opusdicens. Post tẽplifabricam
quã septem annis prediximus fuisse ꝑfectã : a edifitium domũ regaliũ cons¬
truere coepit quod vIII annis uix impleuit. Nonenĩ huius modi erat¬
feruens studium sicut intẽplo. Et post pauca. Hec quido secundũ felicitatõ

Expanded text:
opitulante, intercedente beato Medardo confessore, cujus festivitas hodie apud nos celebratur in gaudio sanctorum, prompti sumus animo ad suscipiendum Dei munus, si tamen ipse dignatclesia est convocatus populus per ministros Ecclesiae ab eo qui facit unanimes habitare in domo . Ipsa domus vocatur ecclesia, quia Ecclesiam continet. si basis populi, λαὸς populus dicitur, βασιλεὺς basis populi. Unde Isidorus: Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent. Nam βασιλεύς rex, et basilicae, regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur: quia ibi regi Deo cultus et sacrificia offeruntur. Josephus simili modo nominat domum quam aedificavit Salomon ad suum opus dicens: Post templi fabricam, quam septem annis praediximus fuisse perfectum aedificium domus regalis constituere coepit, quod tredecim annis vix implevit. Non enim hujusmodi fervens studium erat, sicut in templo. Et post pauca: Haec quidem secundum felicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
neque terreni s inhiare. Secundatonica operamentis sunt. Casula opera
corporispia. Stola iugum xp̃i quod ost euangeliũ. Dalmaticadia
cogitationes quibus de tergimus molestias animi ex in firmitate corporis
Dallium archi epis coporum torques deuotissimae pruedicationis
& inueteri testamento & in nouo.

Expanded text:
neque terrenis inhiare. Secunda tunica, opera mentis sunt: casula, opera neque terrenis inhiare. Secunda tunica, opera mentis sunt: casula, opera corporis pia. Stola jugum Christi, quod est Evangelium. Dalmatica diacogitationes, quibus detergimus molestias animi ex infirmitate corporis. Pallium archiepiscoporum, torques devotissimae praedicationis, et in Veteri Testamento et in Novo.
Abbreviated transcription (Latin):
tum fuisse circa corpus xp̃i. Vndelegitur. & sud ariũ qđ fuerat supcaput
eius: Sudor tedium nr̃o corporis est. Si non esset tedium non toties tege¬
r&ur. Hab& aliquoties mens tediũ dicente psalmista. Dormita uit
anima mea pretedio. Tediũ in anima quasi sudor incorpore. Tedium
animi ali quoties sol& fieri ex conscientia peccatorũ : aliquoties ex acciden¬
tibus. Vt est omne flagellũ quod patitur ab alieno corpore . ali quoties ex
infirmitate proprii corporis. Quae in firmitas aliquoties sol& accidere
expeccatis. Quando tediũ ex infirmitate peccatorũ frontẽ conscientiae
nr̃ae tegit habeamus sudariũ exlino castigatom & mundum. Qualia
dicamus quod dixit
Sicut dño placuit ita factũ est sit nom̃ dnĩ
benedictũ
Munda cogitatio fuit indauid quando dixit.
Sandalia ornatus iter p̃dicatoris quicaelestia non deb& abscondere

Expanded text:
tum fuisse circa corpus Christi. Unde legitur: Et sudarium quod fuit super caput tum fuisse circa corpus Christi. Unde legitur: Et sudarium quod fuit super caput ejus. Sudor taedium nostro corpori est, si non esset taedium, non toties tergeretur. Habet aliquoties mens taedium, dicente Psalmista: Dormitavit anima mea prae taedio. Taedium in anima, quasi sudor in corpore. Taedium animi aliquoties solet fieri ex conscientia peccatorum, aliquoties ex accidentibus, ut est omne flagellum quod patitur ab alieno corpore: aliquoties ex infirmitate proprii corporis, quae infirmitas aliquoties solet accidere ex peccatis. Quando taedium ex infirmitate peccatorum frontem conscientiae nostrae tegit, habeamus sudarium ex ligno castigatum et mundum, qualia dicamus quod dixit: Sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Munda cogitatio in David fuit quando Sandalia ornatus, iter praedicatoris, quia coelestia non debet abscondere,
Abbreviated transcription (Latin):
urtutũ conexioneducitur. Sed & his quimosaicȩ legis decretad ño uenien¬
te seruabant : addita est gratia nouitestamenti : cũ speregni caelestis
Cuuis splendor eximius ad exemplũ corone uel torquis nulloum quã sine
claudetur. CAP XXIIII.
DE SU DARIO
udario solemus tergere pituita oculorũ & narium atq suꝑ fluam
saliuã decurrentem ꝑlabiam. Ac ideo sudariũ significat isto in loco
studiũ mundande cogitatioms. quo naturales & uelut in genitas nras
ut in martyr logio bedae legitur . quod paternr̃ ar sennius ꝓpt̃ redundatio¬
nẽ lacrimarũ tergendã. sudariũ semꝑ in sinu uel in manu habuerit . In ma¬
nu enĩ sinistra portatur . ut ostendatur in tẽporaliuita tediũ nos pati suꝑflui
umoris hocest carnalis delectationis. Etuerum. Sudariũ ad hoc portam
ut eode tergamus sudorẽ qui fit in labore ꝓprii corporis. Qđ logimuisita¬

Expanded text:
virtutum connexione ducitur. Sed et his qui Mosaicae legis decreta Domino venienvirtutum connexione ducitur. Sed et his qui Mosaicae legis decreta Domino veniente servabant, addita est gratia Novi Testamenti cum spe regni coelestis, cujus splendor eximius, ad exemplum coronae vel torquis, nullo unquam fine claudetur. CAPUT XXIV. De sudario. Sudario solemus tergere pituitam oculorum et narium atque superfluam salivam decurrentem per labia. Ac ideo sudarium significat isto in loco studium mundandae cogitationis, quo naturales et velut ingenitas nostras tur sudarium, ut in Martyrologio Bedae legitur, quod pater noster Arsenius propter redundationem lacrymarum tergendam, sudarium semper in sinu vel in manu habuerit. In manu sinistra portatur ut ostendatur in temporali vita taedium nos pati superflui humoris, hoc est carnalis delectationis. Et iterum sudarium ad hoc portamus, ut eo detergamus sudorem, qui fit ex labore proprii corporis, quod legimus usita
Abbreviated transcription (Latin):
cequia sandalia cursum praedicatoris signant. Solea quae subditus est:
ammonec praedicatorẽ ut non seimplic& terrenis negotiis. Lin uadealbo
corio quae subtus calcaneum est. monstrat debere esse eandem separationẽ
in nocentũ. & sinedolo ut possit deco dici ecceuere i srahelita in quodolus ñ est
Non sit talis quales pseudo a postolierant qui prȩdicabant ꝑ inuidiã & con¬
ntionẽ. Lingua quaein de surgit & est separata acorio sanc
linguã eorũ monstrat qui praedicatori bonũ testimoniũ debent pro ferre
De quibus dicebat paulus. Oportet & eum testimonium haberebonum
abhis quiforissunt. Hi sunt in inferiore parte & sunt quod ammodo
separati a conuersatione spiritalium
tor quens cũ fulgere ꝑfectȩ operationis. sermo predicationis quipercollũ
ꝓcedit confirmatur. Ac ne contẽpni ab auditoribus debeat. indeficienti

Expanded text:
ce, quia sandalia praedicatoris cursum signant solea quae subtus est, ce, quia sandalia praedicatoris cursum signant solea quae subtus est, admonet praedicatorem, ut non se implicet terrenis negotiis. Lingua de albo corio, quae subtus calcaneum est monstrat debere esse eamdem separationem innocentem et sine dolo, ut possit de eo dici: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Non sit talis, quales pseudoapostoli erant, qui praedicabant per invidiam et contentionem. Lingua quae inde surgit, et est separata a corio sandaliorum, lingua eorum monstrat, qui praedicatori bonum testimonium debent proferre, de quibus dicebat Paulus: Oportet et eum testimonium bonum habere ab his qui foris sunt. Hi sunt in inferiore parte, et sunt quodammodo separati a conversatione spiritaliumtorques, cum fulgore perfectae operationis sermo praedicationis, qui per collum procedit, confirmatur: ac ne contemni ab auditoribus debeat, indeficienti