comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hidem spũ ꝗs dap̃nare. nealtius.
edes suas tosiat. ne luminib ediũ
uicinaꝵ offic̾iat ⁊ut patiatur eũ
tur uicinũ ꝑfundũ suũ ł hr̃dis ire
agene. aqũaue esco ducere.

Expanded text:
dem suum quis damnare, ne altius aedes suas tollat, ne luminibus aedium ui‹cin›arum officiat, uel ut patiatur eum tur uicinum per fundum suum uel heredis ire agere aquamue ex eo ducere.
Abbreviated transcription (Latin):
beo ait. ⁊ cella uinaria ⁊ oleana.¬
eũ solum usuꝵ dñm uõ inuito eo
non usuz¬
nitiliez. ut neꝙ dño fundi molt¬
stiu sit neꝙ his ꝑ quos oꝑanisti¬
ca fiunt. impedũmento sit nee

Expanded text:
beo ait et cella uinaria et oleaeum solum usurum, dominum uero inuito eo non usui licet, ut neque domino fundi molestus sit neque his, per quos opera rustica fiunt, impedimento sit: nec
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla det̃minanone legat
e̾ modus det̃minabit᷑. ⁊ quapͥ¬
mũ it̃ det̃minatũ ẽ: ea suit
ꝯsistit. cetẽ partes agrilibere
sunt Igͥ arbit᷑ dandus ẽ. quero¬
ꝙ casu uiam det̾minare debet.¬
est hoc abarbnt̾o statuendũ est.
Qnuia aliud iuns ẽ. nam sidicta
latitudo non est. legittuna de¬
betur. ¶Silocus ñ adiectalatitu¬
dine noĩatus ẽ. ꝑ eũ qualib iripo¬
enĩ latitudinis q̃ lege ꝯp̃hẽnsaẽ
poͣ quo ip̃o sidubctabitur. atb¬
tn officium in uocandum ẽ.¬

Expanded text:
ulla determinatione legatus est: modo determinabitur et qua primum iter determinatum est, ea seruitus constitit, ceterae partes agri liberae sunt: igitur arbiter dandus est, qui utroque casu uiam determinare debet.dictum est, hoc ab arbitro statuendum est. in uia aliud iuris est: nam si dicta latitudo non est, legitima debetur.Si locus non adiecta latitudine nominatus est, per eum qualibet iri poeius latitudinis, quae lege compraehensa est: pro quo ipso, si dubitabitur, arbitri officium inuocandum e
Abbreviated transcription (Latin):
nitus pot. uelut uineis ꝙ ea ad
solũ magis quã ad suꝑficiemꝑ
nnet. iõ sublatis uineis. ẜuitus
m̾anebit S si inꝯͣhenda ẜuitu¬
te alud ac̾tũ sit. doli .m. excep̃¬
tio ent necessaria ¶Sitotꝰagͥ
itinen aut actui ẜuit᷑. dñs iac̾o
agid nicͥ face̾ potest. qͦ ssũtꝰ m¬
pediat᷑. que ita difuisa est ut õs¬

Expanded text:
itus potest, uelut uineis, quod ea ad solum magis quam ad superficiem pertinet. ideo sublatis uineis seruitus manebit: sed si in contrahenda seruitute aliud actum erit, doli mali exceptio erit necessaria.Si totus ager itineri aut actui seruit, dominus in eo agro nihil facere potest, quo seruitus impediatur, quae ita dif
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tẽnt edes que ẜuirent. ñ euiqui
imnꝑoñe uellet. nancũ mlege cõi¬
um itascriptũ ess .paries honer fe¬
tendo utiũe est. itasit. sals aꝑte si¬
es inppẽtuũ essꝰ quilonꝰ sustine
qne admodũ siꝗsalicui caui se

Expanded text:
qui imponere uellet. nam cum in lege um ita scriptum esset: 'paries oneri ferundo uti nunc est, ita sit', satis aperte sies in perpetuum esset qui onus sustineret: quemadmodum si quis alicui cauisse
Abbreviated transcription (Latin):
cũusus .f. adeum ꝑtinere de sinet
restitutu̾ꝵ ꝙ iñ extabit. ¶ hec sti¬
pło siue mobł res sit. siue solunt̃¬
poni deb. ¶ Illudsciendũ est ad
fidi ꝯmuissa ⁊̃ aptati cã debe plane
siex mortis cã donatione ꝯstiuat᷑¬

Expanded text:
ctus ad eum pertinere desinet, restituturum quod inde exstabit.Haec stipulatio, siue mobilis res sit siue soli, interponi debet.Illud sciendum est ad fideicommissa etiam aptari eam debere. plane et si ex mortis causa donatione usu
Abbreviated transcription (Latin):
tra tenetur. dñi fundiet. ftuctũ¬
ꝙ ꝓͣcipisꝑica. aut feno ceso. aut uu
adepta. aut᷑ excussa olea. quauis
alit᷑ obruandum de eciolra q̃ ꝑse
dẽciderit Iuł ait. fructuariĩ fruc¬
t̾ tũc fieri cum eosꝑceꝑit bone᷑
fid̾i aũt p̃sessoris. mox quã asolo sͦ
łmorte. relique cause. łꝓpͥarte
int̃itum usus .f̾. recipiunt᷑.
cet. si forte uius .f. fuit tamdulega¬
tus. quã diumanumutat᷑. nã incipiẽ¬
te ꝓͥetano maumttere: extinguit᷑¬

Expanded text:
ra teneatur, domini fundi esse fructumque percipi spica aut faeno caeso aut uva adempta aut excussa olea, quamvisaliter observandum de ea olea, quae per se deciderit, Iulianus ait: fructuarii fructus tunc fieri, cum eos perceperit, bonae fidei autem possessoris, mox quam a solo sevel morte reliquae causae vel pro parte interitum usus fructus recipiunt.cet, si forte usus fructus fuerit tamdiu legatus, quamdiu manumittatur: nam incipiente proprietario manumittere extinguet
Abbreviated transcription (Latin):
stare. cautio ħẽ. ut eũ iubent
dereficiendo panete cauere neq si
ħieꝙ fuccessores suos ꝓhibituros
altius tolłe sublatumꝙ habere
⁊ sicauerit absoluet siucroneꝙ
iẽ prestat. neꝙẜ c̾autionẽ. tanti
ꝯdẽpn: qñti actor inlitẽ iuraue

Expanded text:
stare. cautio haec est, ut eum iubeat de reficiendo pariete cauere neque se neque successores suos prohibituros altius tollere sublatumque habere: et si cauerit, absoluetur. si uero neque rem praestat neque cautionem, tanti condemnet, quanti actor in litem iuraue
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Idintelligendũ in eo ꝗsołos lib̾os
hr̃des scͥpserat. licet ñut legãtarios
filios legataios ẽt intellgendoss ꝑ¬
tre man̾e frui deb̾e dici matit̃ lega¬
tariã esse intelligendã. ⁊ ꝑoĩa sim̃i¬
lẽ esse ⁊ inħcasu iuris euẽtum.
tu habent. ẜ semissem duo. semisse
fructnariꝰ. Itẽ ꝯtra siduo fructuarii

Expanded text:
ait idem intellegendum in eo, qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios filios legatarios esse intellegendos cum matre frui, debere dici matrem legatariam esse intellegendam et per omnia similem esse et in hoc casu iuris eventum. tu habent, sed semissem duo, semissem fructuarius: item contra, si duo fructuarii
Abbreviated transcription (Latin):
n uenditionis exposcit. ꝑsone possiden¬
tiũ au̾t: in ius eoꝵ succedentiũ. ꝑ stipu¬
latiõis łuendinonis legẽ obligalitut.
¶Siꝯstat intuoagco lꝰpidicinos cẽ .ĩ¬
uito te. nec pͥuato nec. pͦ. noĩt qsqũã
lapidẽ cedere põt. au idfaciendi iusñ
di nsitalis ꝯsur̾tudo ĩlis iapidicis

Expanded text:
ri uenditionis exposcit, personae possidentium aut in ius eorum succedentium per stipulationis uel uenditionis legem obligantur.Si constat in tuo agro lapidicinas esse, inuito te nec priuato nec publico nomine quisquam lapidem caedere potest, cui id faciendi ius non est: nisi talis consuetudo in i
Abbreviated transcription (Latin):
d.ereditas ⁊̃ sine ullo corꝑe.
iuris intellectũ ħt̃ ¶ Sidetũt¬
to m̾onum̃tũ ꝯditionu implen¬
de grã bone fideipossessor fecent
p̃t dici qr uoluntas defuncti uel
in hoc suanda est. ittꝙ siꝓbabi¬
bilem modũ faciendi monum̃
sũptus: ł qntum testator iusse¬
impensas ratione. doli exceptione
aut retentuꝵ. aut actione nego¬
tioꝵ gestoꝵ rep̃enturũ. ueluti he

Expanded text:
ereditas etiam sine ullo corpore iuris intellectum habet.Si defuncto monumentum condicionis implendae gratia bonae fidei possessor fecerit, potest dici, quia uoluntas defuncti uel in hoc seruanda est, utique si probabilem modum faciendi monumenti sumptus, uel quantum testator iussetas, impensas ratione doli exceptione aut retenturum aut actione negotiorum gestorum repetiturum, ueluti he
Abbreviated transcription (Latin):
ne fuitꝰ nnio debeat᷑ ideo ħexte¬
p̃. non erit exuendito actio. siuł
m̃da est ne siagnãliter ẜi̾te¬
dictũ ent aut sucħualeat᷑: q
aut oĩs fuitias impouĩ de beatsm¬
t̃positis quo alie̾nis edib impoi
is edib ẜuit᷑ postea inposita fu¬
erit. sicuti ꝑ płium prei suit᷑

Expanded text:
 Titio debeatur, ideo hoc excepit, non erit ex uendito actio, si nuimenda est, ne, si generaliter sedictum erit, aut nihil ualeat, qaut omnis seruitus imponi debearpositis quoque alienis aedibus imponi is aedibus seruitus postea imposita fuerit: sicuti per plurium praedia
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑetuũ locant᷑ .i. hic lege. ut ꝗͣ¬
qui ita colendi dantur. ut pͥua¬
tis agros nr̃os colendos dare sole
ñ efficiant᷑ dñi tñ placuit ꝯpe¬
tere eis inrem actionẽ adłsu.¬

Expanded text:
etuum locantur, id est hac lege, ut taqui ita colendi dantur ut priuatim agros nostros colendos dare solemnon efficiantur domini, tamen placuit competere eis in rem actionem adue
Abbreviated transcription (Latin):
artelł. Eum qui afurioso igͦrans
eum furere emit: posse usucaꝑe. gͦ
tore ꝯpetit. est eñi iustus p̃sesse ꝙtͣ
ttor ꝗlibalitatẽ accepit. ¶ Siami
bliciana actio adĩnstar ꝓͥetatũ. nõ¬

Expanded text:
t eum qui a furioso, ignorans eum furere, rem emit, posse usucapere: ergo torem competit. Est enim iustus possessor et  liberalitatem accepit. Si a minbliciana actio ad instar proprietatis, no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetit mͥ inpartũ publiciana. ut iuł
ex qua causa matit᷑ usu caꝑe p̾sem
si furtiua non eẽt: ex ea pãrtũ me i¬
habebo qd est gsi expartupurt̾ est
⁊ sinon natꝰ. s pꝰ mortem matris ex

Expanded text:
petit mihi in partu Publiciana, ut Iuliex qua causa matrem usucapere possem, si furtiua non esset, ex ea causa partum me habebo. Idem est et si ex partu partus est et si non natus, sed post mortem matris ex
Abbreviated transcription (Latin):
cauere quo eũ de euictione usus .f.
ꝗpossidebat pignori dedit. isꝙ ab eo
quipignon accep̃. iure utiꝓhibet᷑.
debebit itaꝙ tabere cautum. ¶ Si
itademũ. sionsit possessor ꝗ ag̾at.
nam ⁊ possessori ꝯpecunt. Edupes¬
tur. Q d̾ g officiũ erit iudicis. quã
hoc ut seturꝰ ꝯsequat᷑ fruttuarius
fruendilicentiã. ẜetatis dñs nein

Expanded text:
cauere quoque eum de euictione usus fruct fundum is qui possidebat pignori dedit isque ab eo qui pignori accepit iure uti prohibetur? debebit itaque habere cautum.Sicut ita demum, si non sit possessor qui agat nam et poss‹ess›ori competunt: qutur. quid ergo officium erit iudicis quam hoc, ut securus consequatur fructuarius fruendi licentiam, proprietatis domin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdote titulus recip̃ ꝓpossessore pꝰ¬
re possides. ¶ Iaũt qui restitui̾t
hr̃ditatẽ: teneri hr̃ditatis pecitioẽ
non põt. nͥ dolo feciͣt. id ẽ sisciẽt̾¬
resttiuit. nam ⁊ dolus p̃teritus ue¬
nit inhr̃ditatis petitionẽ. qiͣdolo
malo desiert possidere. ¶Peratiꝰ¬

Expanded text:
dote titulus recipit pro possessore pore possidebo. Is autem qui restituit hereditatem teneri hereditatis petitione non potrestituit: nam et dolus praeteritus uenit in hereditatis petitione, quasi dolo desierit possidere.Nerati
Abbreviated transcription (Latin):
tates atq legatausꝙ quo falçidiaꝑ
mittit. suã habe̾at poͣtestatẽ. ¶ Qm̃
femina nullũ adoꝑtare filiũ sine eiꝰ¬
aos ei quãquis sibi mattẽ adoptiuan
falso et existimabat. agẽ pot ¶I
portet. itqui scͥptihĩ des donnciliũ¬

Expanded text:
tates atque legata, usque quo Falcidia permittit, suam habent potestatem. Quoniam femina nullum adoptare filium sine is, quam quis sibi matrem adoptivam falso esse existimabat, agere potest. In oportet, in qua scripti heredes domiciliu
Abbreviated transcription (Latin):
tisigus ꝓbationib possit ostende
actore abiuitio litis scire eũnõ
possidere. ac̾cõr ꝗppe isto m non
est deceptꝰ. E⁊qͥse hr̃ditatis petiti¬
omi optulit. exdoliclausula te¬

Expanded text:
tissimis probationibus possit ostendere actorem ab initio litis scire eum non possidere: quippe isto modo non est deceptus et qui se hereditatis petitioni optulit ex doli clausula te
Abbreviated transcription (Latin):
aut usus fundi ẽ usus fruct legatus
⁊ ñ deb neͥarbores frugiferas gra¬
dere. neqiullam diruere. necꝗtqͣm
facere inꝑnitiem pͥetatis. ⁊ siforte
uoluptariũ fuit p̃diũ. iuridiniana
łgestationes. łde ambulationesar¬
borib infiũtruosisopticas. attane

Expanded text:
aut fundi est usus fructus legatus, et non debet neque arbores frugiferas excidere neque uillam diruere nec quicquam facere in perniciem proprietatis. et si forte uoluptarium fuit praedium, uirdiaria uel gestationes uel deambulationes arboribus infructuosis opacas atque
Abbreviated transcription (Latin):
petere tale udiciũ Qlasciliet ratio¬
ne. qr neꝙ creditor neꝙris qͥ p̃catio ro
ñ ꝓhibente se emisse Et ⁊ si deceptus
falso tutore quctore emiͣt. bonofide
lp̃.s Siquis ꝓhibuit. ł denĩtiauit
excausa uenditiõis tradĩrẽ. que ip̃i
uoluntate aꝓturatore fuerat distine¬

Expanded text:
petere tale iudicium, illa scilicet ratione, quia neque creditor neque is qui precario rogprohibente se emisse. sed et si deceptus falso tutore auctore emerit, bona fide si quis prohibuit uel denuntiauit ex causa uenditionis tradi rem, quae ipsius uoluntate a procuratore fuerat dist
Abbreviated transcription (Latin):
pctu hoñ hõ esse᷑ pͣt. Gac ratione
nec usũ .f. i̾eo fructuariꝰ habebit
qͥdtñ sifuerit ⁊̃ partususus .f. re¬
opinati sunt ad fructuanũ ꝑtinͣe.
supłe. idest inlocum capitu de
ut post su̾bfatuta fũt pͥa fructu¬
arii. ne lucio eares cedat dñs. ⁊
sicut substituta statĩ dñi siunt
ita pͥora qͦ ex natura fructꝰ desi¬
nunt eiꝰ̃ eẽ. Nam alio ꝗnꝙnasci¬
tur fiuctuarh ẽ. ⁊ cũ subsfituit.
desinit eiꝰ ẽẽ.¬

Expanded text:
ctu hominis homo esse potest. hac ratione nec usum fructum in eo fructuarius habebit. quid tamen si fuerit etiam partus usus fropinati sunt ad fructuarium pertinesupplere, id est in locum capitum deut post substituta fiant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius esse: nam alioquin quod nascitur fructuarii est et cum substituit, desinit eius e
Abbreviated transcription (Latin):
ołm ꝙ uit᷑ refictue debebit Siuicañ
acteptũ iudiciũ siue p̾a acqsient por¬
sessionẽ .S sid fide iuusores quosde detr¬
adute nonuficiant iube eũ debe¬
at ꝓconsul ut idoneẽ caueat.¶Ex¬
diu̾erso quo sipantiores papoiid̾t
bit: qũa mintio possidbat. simͦd̾

Expanded text:
ebebit, siue ante acceptum iudicium siue postea adquisierit possionem. et si fideiussores, quos dedersufficiant, iubere eum debeb‹i›t proconsul ut idonee caueat. exdiuerso quoque si pauciores postea bit, quam initio possidebat, si
Abbreviated transcription (Latin):
tum: ꝙ natur debebat᷑. Qd̃ itar̃ si
expedĩabat pecitori id debitũ ẽẽ so
uere. ¶ Iuaus aũt possessor. pͣcul¬
dubio debebit deducere ꝙ sibi̾debe
ut. culpe ħꝰ reddat rationem. nisibo¬
ne fidei possessor ẽ. tũc it qr qĩ rem
suã neglexit : nulliq̃rele subiect᷑.¬

Expanded text:
tum, quod natura debebatur. quid tamen si expediebat petitori id debitum esse disuere.Iustus autem possessor dudubio debebit deducere quod sibi decit culpe huius reddat rationem, nisi bone fidei possessor est. Tunc enim quia quasi rem suam neglexit, nulli querele subiect
Abbreviated transcription (Latin):
tem: ⁊ quotã petat appellatio i¬
radiçenda erit. cũ res m̃sũra ꝯtipe¬
bit᷑ ⁊ siue stim̃ta nr̃a esse. ł dãtio¬
meꝵ eoꝵ dicere debebum̃. an et
colorem : ⁊ magis est ut ut̾rũꝙꝙ
lancem dĩctaxat dici oporteat. ã

Expanded text:
tem et quotam petat: appellatio ra dicenda erit, cum res mensura continebitur. et si uestimenta nostra esse uel darim eorum dicere debebimus an et colorem? et magis est ut utrumque: lancem dumtaxat dici oporteat an
Abbreviated transcription (Latin):
dsimitaxat traeant᷑. in quo locũple¬
tiores. factisunt. Q uẽtũꝙ gͥ sũptũ
fetũr᷑ exhĩditate. siꝗd dilapidaue
uenĩt locupletiores factiuidebun¬
tur. quãuis adremunerandũ sibi

Expanded text:
dumtaxat teneantur, in quo locupletiores facti sunt. quemcumque igitur sumptum fecerint ex hereditate, si quid dilapidaueruerint, locupletiores facti uidebuntur, quamuis ad remunerandum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dunidia hrdem dicerem. tuentem
hͣditatis possiderem.d inde residu¬
ũ sextntẽ uelimꝑsequi. qualit̃
agc̃m uideamꝰ. ⁊ lab̾o scribit utiq
partem duilidiã me petere debe.
asingłis. suẽ fieri ut asingłis sextan¬
temi ꝯsequer. ⁊ habebo bessem̃. ꝙ
ueꝵ puto. S ip̃s tenebor adresti¬
tutionẽ sextantis extͥente quẽ pos
sidebam. ⁊ iõ offõ iudicis inuicem
ꝯpͣensatio ent admitenda eĩ qdͥ
possideo. siforte cohr̃des sunt aqbꝰ
hĩditatẽ peto. ¶Int̃dum p̃torͤ ĩ¬
certe paitis hr̃ditatis petitionem
indulg. idoneis causis int̃ueniẽ

Expanded text:
dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem velim persequi, qualiter agam videamus. et Labeo scribit utique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis sextantem consequar, et habebo bessem: quod verum puto: sed ipse tenebor ad restitutionem sesidebam. et ideo officio iudicis inuicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte coheredes sint a quibus hereditatem peto.Interdum praetor incertae partis hereditatis petitionem indulget ido
Abbreviated transcription (Latin):
uerbarescupsert̃. humanũ est ꝓptͣ
forcuitos casus dilatioes accipi uelu¬
tiꝙ patͣ liigator filiũ łfiliã ł ixor n¬
mulib causis cognitionẽ ad aliquẽ mo¬
dum sustiner. ¶Senator sinegotis¬

Expanded text:
verba rescripserunt. humanum est propter fortuitos casus dilationem accipi, velud pater litigator filium vel filiam vel uxor vmilibus causis cognitionem ad aliquem modum sustineri. Senator si negoti
Abbreviated transcription (Latin):
pera p̃bendã ꝑtinẽt. ES ⁊ ꝯtumatiã
cumã aduer satiodͥart iubendo qu
ĩmño haberi non oportet. site̾ sũt
noĩa expelitũtia arbit exhibita ñ
sint. ¶Cum̃ arbit̃ diẽm ꝯꝓmis¬
si ꝓferri iussit: Cuta hoc ciꝑmis¬
sum ẽi altiꝰ mora altͣł adpenã
ꝯmittendam ꝓ dẽ¬

Expanded text:
maciam eum adversario dare iubendo: quo in numero haberi non oportet, si testium nomina ex sententia arbitri exhibita non sunt. Cum arbiter diem compromissi proferri iussit, cum hoc ei permissum est, alterius mora alteri ad poenam committendam prode
Abbreviated transcription (Latin):
fõsi q̃relam ñ ꝑimat legat᷑arũ obla¬
tio. cũ gͦ inhr̃demabsolute diximꝰ.
qm̃ añadĩtã hr̃ditatẽ nec nascit᷑
q̃rela. Ego euentũ puto seqñdum
inhac re. ut siforte añ ludĩim̃ moue¬
atur: oblatio ei fiat eiꝰ ꝙ relictũ est.

Expanded text:
mat legatarii oblatio? cur ergo in herede absolute diximus? quoniam ante aditam hereditatem nec nascitur querella. ego euentum puto sequendum in hac re, ut, si forte antequam iudicium moueatur oblatio ei fiat eius quod relictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
minuendi fidei ꝯmissicã. necp̃tiũ
nicor pptrimonii pithodorire¬
disset. ex pͥoꝑithodori patrimotuo
ditate. E⁊ nc̃ gͥ statuti sũptus uit̃
enhr̃ditatt decedẽnt. exẽplore¬
scripti diui marti. anexsolo patri¬
monio. uidendũ erit: ⁊ ueriꝰ est. ut
ex fuopitrimonio decedant ea q̃
⁊ si ñ hr̃s fuiss⁊ crogass. ¶Itẽ
sirẽ distrͣax̃ hone si dei possessor.
suit. uendicare petitor ab ep̃t᷑o¬
re possit. ⁊ siuen dicet: anexcep
⁊ eum qui uenũdedit. qrͥ ñ indet̃
uenut inpetitionẽ hr̃ditatis p̃¬
ri sunt᷑ adeum quidistraxit᷑. ⁊ pu¬
toposse.res. uendicari. nisi emꝑ¬
tores regressũ adbone fidĩposses¬
sorem hañt quod iũsiis qui uen¬
didit. ꝑatus sit ita defendere
hr̃ditatẽ ut ꝑiñ atq sipossidẽt
ꝯuemiat᷑. Incip̃ excepno locũ ha¬
bere exꝑsona ẽptoꝵ ¶Simi¬
norip̃tio res uenierint. ⁊ p̃tiũ
ꝙ cũꝙͣ illud actõr sit ꝯset̾utus.
multo magͣ potuit dici excep¬

Expanded text:
minuendi fideicommissi nec pretium in corpus patrimonii Pythodori redisse, et ex proprio Pythodori patrimonio ditate. et nunc igitur statuti sumptus utrum ex hereditate decedent exemplo rescripti diui Marci an ex solo patrimonio, uidendum erit: et uerius est, ut ex suo patrimonio decedant ea quae et si non heres fuisset erogasset.Item si rem distraxit bonae fidei possessor sint, uindicare petitor ab emptore possit? et si uindicet, an excepet eum qui uenum dedit', quia non uidetur uenire in petitionem hereditatis pri sunt ad eum qui distraxit? et puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei possessorem habent. quid tamen si is qui uendidit paratus sit ita defendere hereditatem, ut perinde atque si possideret conueniatur? incipit exceptio locum habere ex persona emptonori pretio res uenierint et pretium quodcumque illud actor sit consecutus, multo magis poterit dici excep
Abbreviated transcription (Latin):
orys ont alas in eos quos pͥncepseuo
iusterlũ ei non sit eiꝯcebendu actõ
suiõ exmultis fuis deuno agat᷑. non
sit mbibenda. Iuł. sine distĩctiõne¬
ñ datur actio. ne abosto̾ susceptole
ꝑit. ñ iniq cogetur eiꝰ noĩe iudici¬
un acciꝑe. alit᷑ i potestas dabitur
legatis subhac sp̃e resalienas domũ¬

Expanded text:
on alias in eos, quos princeps euonisterium ei, non sit concedenda actio, si uero ex multis seruis de uno agatur, non sit inhibenda: Iulianus sine distinctionen datur actio, ne ab officio suscepto leperit, non inique cogetur eius nomine iudicium accipere: aliter enim potestas dabitur legatis sub hac specie res alienas domu
Abbreviated transcription (Latin):
res ñ eiat: totũ quicad apd̾se fu
ꝯsup̃siss: sine du̾bio nontẽtur.
qr locupletior non faciꝰ S mappos
totũ qd suꝑ est. restatuere eũ de¬
bere. qͣ suam partẽ ꝯsup̃serit.

Expanded text:
res non erat totum, quidquid apud se fuit, consumpsisset, sine dubio non tenetur, quasi locupletior non factus. sed in totum quod superest restituere eum debere, quasi suam partem consumpserit:
Abbreviated transcription (Latin):
est. p̃cia que adeos reꝵ exhr̃.¬
ditate uenditaꝵ ꝓuenissent.¬
⁊ siante petitum hereditatemd̾¬
psiasent. dĩmtane essent.
restauere debere. ¶Bone fi¬
dei p̃sessor siuendident reshe¬
reditarias: siue exegͣit p̃tiuo
siue ñ: qr ht̃ accionẽ. debebit
r̃itium p̃stare. s ubi ht actio¬
nem. sufficiet eum ationem
qũ poss dici nec abinitio pre¬
qim uenire. qr non fuit res¬

Expanded text:
et, pretia, quae ad eos rerum ex hereditate uenditarum peruenissent, etsi ante petitam hereditatem deperissent deminutaeue essent, restituere debere.' bonae fidei possessor si uendiderit res hereditarias, siue exegit pretium sive non, quia habet actionem, debebit pretium praestare: sed ubi habet actionem, sufficiet eum actionesquam possit dici nec ab initio pretium venire, quia non fuit res
Abbreviated transcription (Latin):
missumẽ. ¶ Quesitũ est de sentẽ¬
tia dicenda dictũ est nonquãlib
lic deqͣb dam uãriatũ sit. ⁊ puto
ue et non ꝯmitti. sidicat ad iudi¬
nt ut arbito publii meun fundu
traeictur. aut sans datio bet
ꝓbat. ne ꝓpãgent᷑ arbita. aut in
alios int̃dum inimicosagentium
am fidt iussorib id ꝙ delegati nõ
posse. nisi ad hoc compusnisrsit
ett snam. Nam sentẽtia ẽẽ debet

Expanded text:
missum est.Quaesitum est de sententia dicenda, et dictum non quamlibet, licet de quibusdam uariatum sit. et puto uere non committi, si dicat ad iudindus traderetur aut satisdatio detur, probat: ne propagentur arbitria, aut in alios interdum inimicos agentiumquibus fideiussoribus, idque delegari non posse, nisi ad hoc compromissum ssententiam: nam sententia esse debet
Abbreviated transcription (Latin):
to Nam is quidolo fecit quoninꝰ p̃¬
sideret. ut possessor ꝯdĩpnat᷑. acti¬
pies. siue dolo desient possidere. si¬
ue dolopossessionẽ nolui̾t admitte.
¶siue aũ abalio res possideit᷑. siue ĩ
totũ nonextent. locũ habebit ħcla¬
usula Sñ sisit ali possessor. abutro

Expanded text:
to: nam is qui dolo fecit quo minus possideret, ut possessor condemnatur. accipies, siue dolo desierit possidere siue dolo possessionem noluerit admittere. siue autem ab alio res possideatur siue in totum non extet, locum habebit haec clausula. unde si sit alius possessor, ab utro
Abbreviated transcription (Latin):
cere. qr et siiudiciũ sponte acce¬
ea re uilegatione ꝯpmisit. quã
ꝓ misit legatus cogendus sit ar¬
bit̃ sententiam dicere. siipse le
potestate sit. S hoc tale erit
quale si actionem uelit dicta
ut ñ alias undiatur desid̾qus ut
arbit sententiã dicat. qũa sede¬
ti siarbur sentẽtiam dicat. gͣ
uentione. s e cum iussu arbitieã
ꝓferre necesse est ne pena ꝯmit¬
tas᷑. ¶ Siarbit᷑ se se celare tep̃¬
tauert. pretor eum inuestigale
deb ⁊si diu ñpariñt. mulcta ad¬
u̾sus eum dicenda ẽ. ¶ Sum iupłt¬

Expanded text:
cere, quia et si iudicium sponte acceea re in legatione compromisit, quam promisit legatus, cogendus sit arbiter sententiam dicere, si ipse lepotestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem uelit dictarut non alias audiatur desiderans ut arbiter sententiam dicat, quam si se deti, si arbiter sententiam dicat: ergo uentione, sed cum iussu arbitri eam proferri necesse est, ne poena committatur.Si arbiter sese celare temptauer‹i›t, praetor eum inuestigare debet, et si diu non paruerit, multa aduersus eum dicenda est.Cum i
Abbreviated transcription (Latin):
eoloco quisit circa urbemadesst
iussent᷑. pegassus admitut uałe
eoloci uenire possuait S ⁊ si ma
ligũe locũ inhonesũ ad ẽẽ ĩussit.¬
⁊ is nonuenĩt qui sine sua turpi¬
tudine eo uenire possit. is uene

Expanded text:
eo loco, qui sit circa urbem, adesse iusserit?Pegasus admittit ualere eo loci uenire possint.Sed si in aliquem locum inhonestum adesse iusset is non uenerit, qui sine sua turpitudine eo uen‹i›re possit, is uener
Abbreviated transcription (Latin):
rusuceꝑit. lucro eiꝰ occurri opor¬
t⁊ Item exreliꝗs oĩb causis. re¬
stitutio facienda erit. ueluti si
ab sens. possessionem sue rei abillo
u̾cratũt. ⁊ hoc ad ꝓꝯsules legatosꝙ

Expanded text:
usuceperit, lucro eius occurri oportet. item ex reliquis omnibus causis rtitutio facienda erit, ueluti si absens, possessionem suae rei ab illovertatur. et hoc ad proconsules legatosque
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nisiforto qiͣadu̾sus iniuriã appellã¬
dum ꝗs eiꝑutet. S credo p̃torem. hẽ
ii norẽ it̾uu̾ restitui uolentẽ audi
ut puta sifide uissono noĩe se uel¬
rẽ suam obligauit pop aũt uidet

Expanded text:
 nisi forte quasi aduersus iniuriam appellandum quis ei putet. sed credo praetorem hunc minorem in integrum restitui uolentem auditut puta si fideiussorio nomin‹e› se uesuam obligauit.Pomponius autem uidet
Abbreviated transcription (Latin):
oñẽ iidicis effectumsit. ut actio
eximat᷑. fiat resiitutio. S fimagi¬
uratꝰ copia non fuit. labo ait te
siius non dix̃. Alioqͥn sicausa cogͥta
denegauit actionẽ. restitutio ces
tiam aut sordes magr̃atus isũ
erit accipĩenda sidesit agere

Expanded text:
ones iudicis effectum sit, ut actio eximatur, fiat restitutio. sed et si magistratus copia non fuit, Labeo ait resi ius non dixit: alioquin si causa cognita denegauit actionem, restitutio cesstiam aut sordes magistratus iuserit accipienda, si desiit agere
Abbreviated transcription (Latin):
Defendi aũ nonis uidet᷑ cui se de
fensor ingerit. s qͥreꝗsit̾ ab acto¬
re. non ẽ defensioni defuturus.¬
p̃sena ꝙ de fensio accipietur. si ⁊ iu¬
diciũ non uẽ tracter¬

Expanded text:
Defendi autem non is uidetur, cuius se fensor ingerit, sed qui requisitus ab actore non ‹est› defensioni defuturus,plenaque defensio accipietur, si et iudicium non detrecte
Abbreviated transcription (Latin):
nali tesedente adũt. estimaript̃ ñ
suãculꝑa. s pͥaꝵ exaudita uote p̃co¬
Et em̃ decepus sine culpa sũa maxi¬
succurri oportebit. cũ etiam dedolo
malo actio ꝯpetẽ soleat. ⁊ bomip̃to¬

Expanded text:
nali te sedente adiit: existimari potest non sua culpa sed parum exaudita uoce praecoDeceptis enim sine culpa sua, maxisuccurri oportebit, cum etiam de dolo malo actio competere soleat et boni
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ õm̃ium qui ipͥsi potuert̾ restitũ
integr̃. successores in ĩtegrũ resti¬
tuipõsit. ⁊ ita sepissume ẽ ꝯstitutũ
Siue gͥ hr̃s sit. siue iscuihr̃ditas ẽ¬
restituta. siue filii.f. nulitis siue
restituno. S ⁊ siforte hic minor

Expanded text:
restitui in integrum, successores in integrum restitui possunt, et ita saepissime est constitutum. siue igitur heres sit siue is cui hereditas restituta est siue filii familias militis restitutio. sed et si forte hic minor
Abbreviated transcription (Latin):
nisꝯstitutꝰ: auxiliũ ꝯ petere existimo
non minꝰ aũt ab hostib capto. quam
p̃tor possideri non restituit᷑ Siuͦab¬
sente eo dicend̾ subueniri eideb̾e
sit bone fid̾ipossessoris detentane
iñ abͣsc̃riã. finitã aũ eoreliso: restitu

Expanded text:
nstitutus, auxilium competere existimo. Non minus autem ab hostibus capto quam praetor possideri, non restituitur, sin vero absente eo, dicendum subveniri ei debersit bonae fidei possessoris detentatio ante absentiam, finita autem reverso, restitu
Abbreviated transcription (Latin):
annis adarrogandum se dedit. et
inira arrogatiõe se cirtũ uentũ dicat
finge st ap̃done eũ hoĩem locuple¬
tem arrogatũ dicodeb̾e eũ audirĩ
in iñ reffituentẽ. ¶ Siꝗdminori fu¬
erit filio .f. legatum. pꝰ mortẽ pa¬
tris. ł fidei ꝯmissũ relictum. ⁊ capt̾¬

Expanded text:
annis adrogandum se dedit et in ipsa adrogatione se circumventum dicat finge enim a praedone eum hominem locupletem adrogatum: dico debere eum audiri in integrum se restituentem. Si quid minori fuerit filio familias legatum post mortem patris vel fideicommissum relictum et capt
Abbreviated transcription (Latin):
minorib auxilium ꝓmisit : nonma¬
iorib ¶Ego uerissimtm arbitror sẽ¬
tontiã extimantiũ filiũ. F. minorẽ
annus iñ iĩ restitui posse. Exhis solis
cãis que ip̃ius intt̃sĩt. puta sisit obli¬
gaturꝰ ꝓ in siiussupatris obligatꝰ
sit. pat᷑ utiꝙ potiͣt insolidũ ꝯuemu¬
inid ꝙ facere põt. ⁊ quid in potestate
manens ÷ in uito patie ex ꝯdep̃nanõe
ꝯueniri. auxiliłi in petrare debebit.
sup̃e ꝯueniat᷑. s anhoc aueiiũ putui
quo psit. ut solet int̃dum fideusso
dig filĩ ꝯũtmat᷑. postulat auxiliũ.
sipattẽ ꝯueniat crebitor. auxiliũ
cessat. Excepta mutin datione. In
cłiliũ. habe Mag̃ em̃i patͥs qua filii ĩ¬
t̃ est licet it ałi quo casu ad filiũ pe¬
culium fpecti: ut puta sipatͥs esbo¬
nã afisco ꝓpt̃ debita occuputa sunt
nampetuliũ eĩ exꝯstitunone clau¬

Expanded text:
non maioribus. ego autem verissimam arbitror sententiam existimantium, filium familias minorem annis in integrum restitui posse ex his solis causis quae ipsius intersint, puta si sit obligatus. proinde si iussu patris obligatus sit, pater utique poterit in solidum cin id quod facere potest, et quidem in potestate manens etiam inuito patre ex condemnatione conueniri: auxilium impetrare debebit, si ipse conueniatur. sed an hoc auxilium patri quoque prosit, ut solet interdum fideiussori  filius conueniatur, postulet auxilium: si patrem conueniat creditor, auxilium cessat: excepta mutui datione: in culium habere: magis enim patris quam filii interest, licet aliquo casu ad filium peculium spectet: ut puta si patris eius bona a fisco propter debitum occupata sunt: nam peculium ei ex constitutione Clau
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ ẜ sͣ iexcã iudicati pignora mi¬
nons copta sĩt ⁊ tistracta. mox re
peuocaridebeant. que distracta sunt.
namillud c̾tumẽ pec̾uuã excausi¬
int̃ est ip̃ius corꝑapotius habere.
de dap̃num sit minoris. ¶ Indotis
ĩ quo modo mulleri subuenit᷑. siultͣ¬
um cͥcũ scͥpta indotẽ dedit. ¶ Nunc
uidendũ minorib̾utrũ incõntracti¬
b captis dumtaxat subueniat᷑. an
łalias incͣcͣmu. an ei subueniat᷑ sini¬
chiladeũ ꝑuenit. ⁊ plac⁊ indelicus
minorib non subueniri. Nec hic ita
subueniet᷑ ei. s ficũ exdap̃no dato
ꝯfiteripossit. nedupli teneatur ma

Expanded text:
ictum.Si ex causa iudicati pignora minoris capta sint et distracta, mox resreuocari debeant, quae distracta sunt: nam illud certum est pecuniam ex causinterest ipsius corpora potius habere: de damnum sit minoris.In dotis quoque modo mulieri subuenitur, si ultum circumscripta in dotem dedit.Nunc uidendum minoribus utrum in contractibus captis dumtaxat subueniatur, analias in contractu, an ei subueniatur, si nihil ad eum peruenit? et placet in delictis minoribus non subueniri. nec hic itaqei subuenietur. sed si, cum ex damno dato confiteri possit ne dupli teneatur, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ert negõꝵ .g. adu̾sus hãc actionem
nrestut᷑. s cõpelendus ẽ sic eicedere
auxiliũ i ił resaituriõis ut ꝓcura¬
torem eum inrẽ suã faciat. ut pos¬
sit phũt modũ dãpnum sibiꝓpt̃ por
nor̃e ꝯtingens resartire. ¶ronser
netatis hoĩes affice̾ntur. neminetũ
his contrahente. ⁊ quodã m ꝯt̾atiũ¬

Expanded text:
estorum, adversus hanc actionem non restituitur: sed compellendus est sic ei cedere auxilio in integrum restitutionis, ut procuratorem eum in rem suam faciat, ut possit per hunc modum damnum sibi propter minorem contingens resarcire. Non semphuius aetatis homines adficiantur nemine cum his contrahente et quodam
Abbreviated transcription (Latin):
ucausis dari solet repentio. ¶ Sitalis
int̃ueniat iuuenu cip̃standa sit resti¬
tuno. ip̃o postulante p̃stari debet aut¬
ꝓcuratori eiꝰ cii idip̃m noĩatum man¬
datũ sit q̃ uõ gn̾ale mandatũ de uni

Expanded text:
ex causis dari solet repetitio.Si talis interueniat iuuenis, cui praestanda sit restitutio, ipso postulante praestari debet autocuratori eius, cui id ipsum nominatim mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
inbonoꝵ possessione. nel alia sucter¬
sione. ¶ nõn solũ aũt filiꝰ ꝗ se mis
sit cũlib̾tate institutꝰ: dicendume̾
erit sise miscuit. posse ei subueniri
ut ⁊ in lucro minorib succurratur.
repudiauerit. ł ioptiois legatoap¬
resꝓmisent illam. aut illam. ⁊ p̃tio¬
siorẽ dederit : debere subueniri. et
subueniendum ẽ. ¶ Quesitũ est ex

Expanded text:
in bonorum possessione uel alia successione. non solum autem filius, qui se miscsit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subueniriet in lucro minoribus succurratur. repudiaverit, vel in optionis legatoromiserit illam aut illam et pretiosiorem dederit, debere subueniri: et subueniendum est.Quaesitum est ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpł hoc recedere ñ põt̃ captus re
siituit᷑. ⁊ adu̾sus eũ dabitur resti
la. non illud pollucet᷑ restituturũ
tutiõis eiꝯputand̾ labo᷑ putat Sei
sionis q d labsentit annũ colłgãt
ei damꝰ ad itĩ n restitutionẽ. anuͦ
ntantũ tp̃is quantũ eiꝰ nouissima
ab sentia occupauit. iudendũ. et
urbe. anmͥ ann̾cedat. qi exꝑiũdi

Expanded text:
 hoc recedere non potest, captus sit, restituetur et aduersus eum dabitur restitla non illud pollicetur restituturum, tutionis esse ei computandum Labeo putat. sed si omnes quidem absentiae annum colligantei damus ad restitutionem an uero tantum temporis, quantum nouissima eius absentia occupauit, uidendum: et urbe, an mihi annus cedat, quasi experiundi
Abbreviated transcription (Latin):
sessionem amisit: succubrendũ esse
pap̃ait. ⁊ fructꝰ quo medio tp̃r aba¬
lo exusu. f. ꝑsceptos. debere capti
ꝗ fuert̃ in potestate captiul usu rem
Acqrere possunt exre peculiari et¬
equũ erct exhac clausula p̃sentib
.i. qui non sunt incaptuitate sub¬
ueniri. sicũ non defenderent᷑: usus¬
captũ quidsit S ⁊ sidies actioĩs q̃¬

Expanded text:
sessionem amisit, ‹suc›currendum esse nus ait, et fructus quoque medio tempore absu fructu perceptos debere capti fuerunt in potestate captiui, usu rem irere possunt ex re pecul‹iequum erit ex hac clausula praesentibus, id est qui non sunt in captiuitate, subueniri, si cum non defenderentur uscaptum quid sit. sed et si dies actio
Abbreviated transcription (Latin):
dici nisi abmnitio qiͣ unũ negd̃ ge¬
sturꝰ accessero. de inde alio aĩo ad
alterũ accessero eotpẽ quo iampu
cessit. ut fuuto eo discedeͣt. hoc i
casu sinouauoluntate aliud qͦ aggͤ¬
lp̃. Eũacͥtum̃ quẽꝗs inseruitute eꝙ̃
manumissus noncogit᷑ reddẽre p̃la
bertate gessir non possit : ꝯstatue¬

Expanded text:
isi si ab initio quasi unum negotium gesturus accessero, deinde alio animo ad alterum accessero eo tempore, quo iam pucessit, ut finito eo discederet: hoc enim casu si noua uoluntate aliud q Eum actum, quem quis in servitute egit, manumissus non cogitur reddere. planebertate gessit non possit: constat
Abbreviated transcription (Latin):
diem hr̃ditatẽ. quasi miiꝰ soluendo
itulia nonsit dico debld dandam
sicalude hoc feceris ¶t sitabule te¬
flĩ ne lnoffõso diceretur diusuppre¬
se sũt: mor mortuo filioplate. he¬
redes filiĩ adu̾sus eos qui supꝑssert̃.
ilege comelia ⁊ deuolo posse ꝑ ex

Expanded text:
diem hereditatem, quasi minus solvendo familia non sit: dico de dolo dandam, si callide hoc feceris. Item si tabulae teinofficioso diceretur, diu suppressae sint, mox mortuo filio prolatae, heredes filii adversus eos qui suppresserunt et lege Cornelia et de dolo p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpett qnĩꝑfectis aũ solam exceptionẽ.¬
d exfacto scio cũ campani metuiciudam
iuato. extorsissent cautionẽ pollicita¬
tiõis: rescͥptum eẽ abimꝑatore nro p̃¬
se eũ apretore uũtegrũ restitutionẽ po

Expanded text:
perfectis autem solam exceptionem. sed ex facto scio, cum Campani metu cuidam illato extorsissent cautionem pollicitationis, rescriptum esse ab imperatore nostro posse eum a praetore in integrum restitutionem po
Abbreviated transcription (Latin):
tus. actione ue qua solutꝰ. ohidꝗ di
es eiꝰ exient: cũ ab sens ñ defenderet᷑̃.
qũa clausulã pretor inseruit. ut q̃
rit. ne cͣapiant Et ent notandũ¬
ꝙ plus p̃tor exp̃sserit cũ adu̾suseoᷤᷤ
Dam ħ̾ non certas ꝑsonas enũauit.
adu̾sus quas subuenit. ut supͣ. set¬
adiecit clausulam qua om̃s qui ab

Expanded text:
ioneve qua solutus ob id, quod dies eius exierit, cum absens non defenderetur. quam clausulam praetor inseruit, ut querit, ne capiant. Et erit notandumd plus praetor expressit, cum adversus eos am hic non certas personas enumerauit aduersus quas subuenit, ut supra, seadiecit clausulam, qua omnes qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
d N ale pactũ ꝓfucor te ñ tcłieri
non inꝑsona dirigit᷑. S cũ gtĩale
sit locũ int̃ hr̃des quo litigantes
habebit. ¶ Quiꝓuocauit. pactus
ẽ inim diem c̾tum pecuma qua
tnͣs egat non soluta uidicatis se sa¬
tis factunũ. iudexapplłdĩs nullo a

Expanded text:
ale pactum 'profiteor te non teneri' non in personam dirigitur, sed cum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit.Qui prouocaui‹t›, pactus est intra diem certum pecunia, qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nu
Abbreviated transcription (Latin):
dam intierit. forte incendio. ru¬
ia. S itascilic ⁊ hoc dicipt̃ si
ipã riuna ł incẽdium sine uitio
dus sit abẜdũ est eum istaꝵ re¬
rũ noĩe que ita ꝯsup̃te sunt.¬

Expanded text:
dam interierit, forte incendio ruina. sed ita scilicet hoc dici potest, si ipsa ruina uel incendium sine uitio dus sit, absurdum est eum istarum rerum nomine, quae ita consumptae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
habebit qr nec ip̃a fllħ noĩe recte
agit. aut res bõnoꝵ eiꝰ alienat
ł debirorẽ impubis accipiẽdope¬
cumã liberat ¶ unõ de fenden
tur. s qui sũpcus necessarios ac

Expanded text:
habebit, quia nec ipsa filii nomine recte agit aut res bonorum eius alienat uel debitorem impuberis accipiendo pecuniam liberat.Uno defendenttur: sed qui sumptus necessarios ‹ac›
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus fu̾it: tenebit᷑. ⁊ hoc fit
his u̾bis edicti. neqea iꝑs arbitti¬
s iudicis resittuatur gͥ si infuga
sit ẜũ sine dolo .i. ⁊ culpa eĩcũ
quo agitur. tauendũ est ꝑiudi

Expanded text:
mortuus fuerit, tenebitur, et hoc fit his uerbis edicti 'neque ea res arbitrio iudicis restituetur'. ergo si in fuga sit seruus sine dolo malo et culpa eius cum quo agetur
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat obrem non defensam suipło
Hłlegatoꝵ satis dediͣt sideret.
auł. Lel inoꝑis noui nũtiatione.
ci. defendere uidef Ata tñ ut in his¬
lp̃. Qm̃ium aũt accionũ noĩe deb

Expanded text:
ibunali et eadem prouincia. ceterum cogi eum debebit durior condicio procuratoris fieri quam est domini, praeterquam in satisdando. praeter satisdationem procurator ita defendere uidetur, si iudicium accipiat. unde
Abbreviated transcription (Latin):
signet ꝗseimetũ łuim adhibuit E
ido adhoc tm̃ accor astringit᷑. ut do¬
ceat mẽtũ in cã fuisse. ut alioui ac
uidatũr miguũ exalieno facto ali
ria sit ht̃ reus licenniã usq ad sñãm

Expanded text:
signet, quis ei metum vel vim adhibuit, sed ad hoc tantum actor astringitur, ut doceat metum in causa fuisse, ut alicui aciniquum videatur, ex alieno facto aliuria sit, habet reus licentiam, usque ad sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
npõssum s nobis idꝓfuturum. sine¬
mine eoꝵ ꝯueniamur: ꝓculus ait. ꝙ
ita recte dr̃. simpacisce̾ndo idactum
sit. Ceteꝵ sipaciscar ne atitio petas
tio. nam ꝙ ip̃is inutle ẽ. nec defenso¬
rĩ ꝯpetit. Iuł quo scrib̃. si pat paccꝰ¬
sit ne ase. ne ue afilio petat᷑. mag̃
eẽ ut pacti exceptio filio .f. danda
tiscit᷑. ¶Inhis qui eiꝰd̾ petunie exac¬
tionẽ habent in solidũ. ł ꝗ eĩd̾ pecu

Expanded text:
possumus: sed nobis id profuturum, si nomine eorum conveniamur, Proculus ait: quod ita recte dicitur, si in paciscendo id actum sit. ceterum si paciscar, ne a Titio petas,tio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit. Iulianus quoque scribit, si pater pacsit ne a se neue a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias dciscetur. ‹In› his, qui eiusdem pecuniae exactionem habent in solidum uel qui eiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊metum. Et siꝗs in ꝯpulsus aliꝗd
fecit. ꝑ hoc edictum refitutt ¶Set
uim accipimꝰ atͦtẽm̃. ⁊ eam q̃ adusus
bonos m̾ores fiat. ñ cam ⁊ quã ma¬
gr̃atꝰ recte intulit .s. iure licito.⁊¬
⁊ iure honoris qũe sustinet. Cete
hoc edicium locum habere. Sifoe¬
te inꝗt mortisant uerberũ ter¬
rore pecuniã alicui extorsit.

Expanded text:
metum, et si quis ui compulsus aliquid fecit, per hoc edictum restituitur.Sed uim accipimus atrocem et eam, quae aduersus bonos mores fiat, non eam quam magistratus recte intulit, scilicet iure licito et iure honoris quem sustinet. ceterhoc edictum locum habere: si forte, inquit, mortis aut uerberum terrore pecuniam alicui extorserit.
Abbreviated transcription (Latin):
lum eoꝵ nõium que ip̃e ꝯtcaxit
uͥ forturiscasib debitores ita suas
fortimas amisepsa ut tꝑ̃ litis ex
ea pictique ꝯͣtestate. soluendo nõ
eẽnt. ¶ pat siemãcipiti filiires
ase donatas ad ministꝑauit: filio
gotia. q̃ situm est. arnegõꝵ .g̃.¬
suras. Qd̾ si dies soluende pecunie

Expanded text:
lum eorum nominum, quae ipse contraxit: nisi fortuitis casibus debitores ita suas fortunas amiserunt, ut tempore litis ex ea actione contestatae solvendo non essent. Pater si emancipati filii res a se donatas administravit, filio gotia: quaesitum est, an negosuras
Abbreviated transcription (Latin):
gendii sensit ꝓpt̃ hoc. siue abad
siue non fecit. tenet᷑. ⁊ ꝗaccepit
ne facẽt. ⁊ sifecit. ten̾etur. ¶hoc
e. depattus aũt dr̃ : turpit᷑ pactꝰ.
fIiud ent notandũ ꝙ quidedit
pecuniã. ut negm quis pateretur.
Quã siꝗs ⁊ ate pecuniã accep̃. ut mͥ¬

Expanded text:
endii sensit propter hoc, siue ab adsiue non fecit, et qui accepit ne faceret etsi fecit, tenetur.Hoc  depectus autem dicitur turpiter pactus. Illud erit notandum, quod qui dedit pecuniam, ut negotium quis pateretur, quare si quis et a te pecuniam accepit, ut m
Abbreviated transcription (Latin):
nam hoc ip̃o suspectus ẽ. ꝗoꝑas suas in¬
gent᷑. innuito nforte purgare mag̃
ꝯuiciũ. quã ꝓcurtionẽ exeꝗmaluit.
z actenꝰ ent audiendus. si dicat seꝓcu¬
cat inrẽ suã se ꝓcuratorẽ datũ. ⁊ hec
lit᷑: ñ facile ab eolis erit fus fr̃nda

Expanded text:
nam hoc ipso suspectus est qui operam suam ingerit inuito. nisi forte purgare magis conuicium quam procurationem exsequi maluit. et hactenus erit audiendus, si dicat se procucat in rem suam se procuratorem datum et hoc lite.
Abbreviated transcription (Latin):
titas aliduu fu̾it relicta hõi honc¬
stigris loci. ueluti salariũ annuũ
alim̃toꝵ uice sit relictus: diq t¬
tñsactioñẽ citm p̃torẽ factã. nul¬
lĩ esst mom̃ti. ¶ Sicui ñ numus

Expanded text:
titas alicui fuerit relicta homini honestioris loci ueluti salarium annuum alimentorum uice sit relictu‹s›, dico transactionem citra praetorem factam nullius esse momenti.Si cui non nummus
Abbreviated transcription (French):
⁊ acceptilatiõe uiuirei teta obligatio¬
re solueret᷑. Ita pacto ꝙͦ ꝯuento de uꝰ¬
na re ñpetenda int̃posito: totãobli
la exceptione opponenda. Ia e ⁊ sid
sticbo ñ petendo ꝯue̾nit. ¶ Sigñali

Expanded text:
et acceptilatione unius rei tota obligatio solveretur, ita pacto quoque convento de una re non petenda interposito totam obligla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petendo convenerit. Sed si generali
Abbreviated transcription (Latin):
datus ꝓpt̃ inpensas quas mnlites frcit
põt desidenue. ut sibiex iuditati actiõt
satis fiat. si dñs litis soluẽdo ñ sit.
tus ess. hñs extitĩt dñolitis: iudicͤtti
actionẽ non recte retusabit. ħ siexas
cohr̃des habebit. siñ sit mandagum
negotioꝵ gestoꝵ acciodat᷑. ꝙ ẽ sihr̃s

Expanded text:
datus propter impensas quas in litem fecit potest desiderare, ut sibi ex iudicatione satis fiat, si dominus litis soluendo non sit.tus esset, heres extiterit domino litis: iudicati actionem non recte recusabit. hoc si ex acoheredes habebit: si non sit mandatum, negotiorum gestorum actio datur. quod es
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ꝙ possessorẽ fundi defendbat.
⁊ iudiciũ noĩe eius accipiebat.
postulabat adebitorib fundi. ut
torẽ habitu. puto eũ uenditori
derato satis dare deb̾e. qr sifundũ¬

Expanded text:
e possessorem fundi defendebat et iudicium nomine eius accipiebat, postulabat a uenditore fundi, ut torem habiturum: puto eum uenditori de rato satisdare debere, quia si fundu
Abbreviated transcription (Latin):
noui mutiationẽ ⁊ adstipłatiote
int̃ponendas. uelutileg atoꝵ ap̃¬
ni ufecti. iudicatũ salui. quãuu
adminishatorrreꝵ cauitatis dabil
qm̃ magna utilitas ab senͣtiũ uer¬
satur: ne indefensi rexpossessio¬

Expanded text:
noui nuntiationem et ad stipulationes interponendas, ueluti legatorum, damni infecti, iudicatum solui, quamuisadministratori rerum ciuitatis dabitur. m magna utilitas absentium versatur, ne indefensi rerum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
iuditũs. re nondũ secuta. posse ab iri
ab ep̃tione. Sigͥ intotũ pot̃: cur ñ
⁊ pars eĩ pactione mutari pt̃: ⁊ itapõ
ut ⁊ ad actionẽ ꝓ ficiat. ñ duure se¬
cuta: Eadẽ ĩatione. Nã si pot̃ totare

Expanded text:
iudiciis re nondum secuta posse abiri ab emptione. si igitur in totum potest, cur non et pars eius pactione mutari potest? et haeut et ad actionem proficiat nondum re secuta, eadem ratione. nam si potest tota re
Abbreviated transcription (Latin):
tiã filio factã habeat ⁊ pat̾ actiõẽ.
ꝯnpacrio filii nocitur ñ sit ꝑatͥ agͣtͣ
uolenti: dubitari non opoĩtet. ¶ Qr
ceptione pacti ꝯuenti sub moͬueri
⁊ possit ⁊ debeat. qr pactus uidetur

Expanded text:
iam filio factam habeat et pater actionem, quin pactio filii nocitura non sit patri agere uolenti, dubitari non oportet.Qui pecceptione pacti conuenti summoueri et possit et debeat, quia pactus uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
gatio resuscitat᷑. s ꝓficiet pactũ ad
tũ tollet᷑ pactũ ꝯuentũ mĩcesserit.¬
rẽ. ut p̃senti die dos redderet᷑. d̾ ind
nec dicendũ est de teriorẽ ꝯditionẽ
dotis fie̾i ꝑ pactũ. Quotiẽs eñi adius

Expanded text:
gatio resuscitatur, sed proficiet pactum ad tum tolleret, pactum conventum interrem, ut praesenti die dos redderetur, deindenec dicendum est deteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quotiens enim ad ius
Abbreviated transcription (French):
ꝑsonis subutulo de mnius uocan¬
do plenius diximꝰ. ¶It adicit
libis ue sius. fr̃ẽ. sorore. uxore. so
ciũ de eare iunsdictio fuit. Ea ni¬
tela curatio ue data ent. ¶at¬

Expanded text:
rsonis sub titulo de in ius uocando plenius diximus.Item adicit: 'liberisue suis, fratre sorore, uxore, soccuius de ea re iurisdictio fuit ea tutela curatioue data erit.' Ad
Abbreviated transcription (Latin):
adiudiciũ accipiendũ. Itademũ si
hoc dñs sciente ꝓcuratore ⁊ nonꝯͣdi¬
cente fec̃ sꝙ sialit̃ actũ est. insciũ
qd ꝓcuritorẽ teneri satis m̃ciuile ẽ.
ñ defensam stipłonis clausula.¬
Qi d ad cõĩdiuidundo indiciũ datus ẽ¬

Expanded text:
ad iudicium accipiendum: ita tamen si hoc dominus sciente procuratore et non contradicente fecit. quod si aliter actum est, inscium quidem procuratorem teneri satis inciuile est, non def‹e›nsam stipulationis clausula.Qui ad communi diuidundo iudicium datus e
Abbreviated transcription (Latin):
tur: uirẽ suã fide iussurm muli¬
erẽ. ¶ Sixuus int̃ueniat. qͥañ¬
quã udiciũ accipiat᷑. fideiuisit¬
in iudicatũ solui: succurrendũ ẽ.
actori. ut ex integro caueat᷑ mino¬

Expanded text:
fideiussuram mulierem.Si seruus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudicatum solui: succurrendum est actori, ut ex integro caueatur. mino
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ si eolotiretimenit. non abdux̃.
lũpniã uocabitur exemerit: ꝯstat᷑
eñ hoc edicto tenen. ¶ ꝓtctor. ait
neue faciat dolo .m. quo magis exi¬
uelixii cũ iusa cã ẽ exc̃p̃tionis.

Expanded text:
 si eo loci retinuerit, non abduxit, calumniam uocabatur, exemerit: constat eum hoc edicto teneri.Praetor ait 'neue faciat dolo malo, quo magis exiueluti cum iusta causa est exemptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
uare inguam pͥmũ ciuitatẽ ueni¬
at uł applicet. magni enĩfacient ꝓ¬
nintiales ẜuan sibi ꝯsuctudinem
gustus ad desidena asianoꝵ rescͥp¬
sit ꝓ ꝯsuli neccesfitatẽ impõĩtã ꝑ
mare asiam applicare. Nait o.¬

Expanded text:
uare, in quam primum ciuitatem ueniat uel applicet: magni enim facient prouinciales seruari sibi consuetudinem gustus ad desideria Asianorum rescripsit proconsuli necessitatem impositam per mare Asiam applicare καὶ