comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ne decimis ubi antiquitus fuerunt eccłȩ baptisma¬
les & deuotio facta fuit. iuxta qđ ep̃s ipsius parro¬
echiȩ ordinauerit. omnimo disstent donatȩ. Et
si ꝑdonationss regum aut cȩterorũ dm̃ timentiũ¬
bonorũ hominũ ad episcopia seu monasteria ali¬
quȩ res delegatȩ sunt. & ex ipsisreb antiquitus ad
ipsas ecclesias pricies decimȩ datȩ fuerint. ipsa an¬
tiqua donatio uel deuotio firma & stabilis ꝑmane¬
at. lam̃ ut supra diximꝰ decimas de ipsisreb qui eas
possidere uidet᷑ ꝑsoluat
Ne fenũ. & annona &.

Expanded text:
e decimis ubi antiquitus fuerunt ecclesiae baptismales, et devotio facta fuit, iuxta quod episcopus ipsius parrochiae ordinaverit, omniamodis fiant donatae. Et si per donationbonorum hominum ad episcopia seu monasteria aliquae res delegatae sunt, et ex ipsis rebus antiquitus ad ipsas ecclesias priores decimae datae fuerunt, ipsa antiqua donatio vel devotio firma et stabilis permaneat. Tamen, ut supra diximus, decimas de ipsis rebus, qui 51 eas possidere videtur, persolvat. Ne fenum et annona
Abbreviated transcription (Latin):
e frater suꝑthorum defuncti fris ascendat. nec quisquam
amissa uxort sororem eius sibi audeat sociare.

Expanded text:
e frater super thorum defuncti fratris ascendat, nec quisquam, amissa, uxore sororem ejus sibi audeat sociare.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis clericus infalso testimomo conuictꝰ Ex concili.¬
fuerit. reus capitalis criminis censeatur. his panensi.¬
t ep̃s accusatores frm excoͬmunic&. Ex concł cartagiñ
abstinebitur Sitam̃ ñ fuerit mortis qđ obiecit. & ꝓbauerit
qđ diu tacuit. bienniitpr̃ abstinebit᷑. Siaut̃ ñ ꝓbauerit. in co¬
uentu clericoꝵ placuit ꝑ quinquenniũ abstineri. Ex coneł¬
Agathen se

Expanded text:
quis clericus in falso testimonio convictus fuerit, reus capitalis criminis censeatur. X. Depus accusatores fratrum excommunicet. Et si emendaverint abstinebitur. Si tamen non fuerit mortis quod objecit, et probaverit quod diu tacuit, biennii tempore abstinebitur. Si autem non probaverit, in conventu clericorum placuit per quinquennium abstineri. De eAgathens
Abbreviated transcription (Latin):
iaut̃ laici capellas uras habuerint. aratione& auctoritate alie¬
nũ hab&ur ut ipsi decimas accipiant & inde canes & genina¬
receptionẽ exibeant. & ꝓuobis ac statu regni uri dĩ miscđam
De his qui aeccłis deserurunt in
quib: prouecti sunt¬
& ad alias transeunt. Ex concł

Expanded text:
i laici capellas proprias habuerint, a ratione et auctoritate alienum habeatur, ut ipsi decimas accipiant, et inde canes aut genitareceptionem exhibeant, et pro vobis ac statu regni vestri Dei miser121 De his qui ecclesias deserunt in quibus provecti sunt et ad alias transeunt. Ex conc
Abbreviated transcription (Latin):
ancitum ẽ. ut unicuiq eccłȩ unꝰ mansus integer
absq ullo seruitio. ad tribuat᷑. & presbiteri in eis
constituti non de decimis. neq de oblationib fide¬
liũ. non de domibus. neq de atruis uel hortis iuxta
eccłam positis. neq de prescripto manso aliquod
seruitiũ faciant pret̃ ecclesiasticũ. Et si aliquid am¬
plius habuerint. inde seniorib suis debitũ seruitiũ
impendant

Expanded text:
anccitum est, ut unicuique ecclesiae unus mansus integer absque alio servitio adtribuatur, et presbyteri in eis constituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel hortis iuxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso aliquod servitium faciant praeter ecclesiasticum. Et si aliquid amplius habuerimpendant.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus admitti
in discrete habitare ꝑmittunt. et ꝓpt̃ hoc malȩ opi¬
nionis suspicione denotantur. ut si de inceps am¬
moniti ñ se correxerint. uelut c̃temptores sacroꝵ
canonũ caionica inuectione feriantur

Expanded text:
ceptus admitti.indiscrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica invectione feriantur
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando ab soluit᷑. & qui ñ occidit : ut homicida tenetur.UII¬
ł dapnat᷑. Consiliũ enim unius cuiꝰq ñ factum puniendũ est.
deoq qui cũ uellet occidere. id casu aliquo ꝑpetrare ñ potuit.
ut homicida puniet᷑. & his quica su iactuteli hominem in pru¬
dent̃ occidit. ab soluitur.

Expanded text:
aliquando absolvitur; et qui non occidit, ut homicida tenetur vel damnatur. Consilium enim uniuscujusque, non factum, puniendum est. Ideoque qui cum vellet occidere, id casu aliquo perpetrare non potuit, ut homicida punietur. denter occidit, absoluitur.
Abbreviated transcription (Latin):
festissimꝰ dȩmon. Hinc ꝓphetaait. Fornicatio & ebrietas
aufert cor Ebrietas enĩ ꝑturbationẽ parit. gignitm̃tis
furorẽ. & flammã suscitat libidinis. apło teste : Nolite
mebriariumo. in qͦ ÷ luxuria. Siqͥs aut̃ cont᷑ hȩc scõrũ
fecerit statuta. dignã ac longã agat penitentiã. quia
unũ ÷ exhispeccatis quȩ hominẽ a regno dĩ separant. di¬
cente apło paulo. Neq ebriosi regnũ dĩ possidebunt

Expanded text:
festissimus daemon. Hinc propheta ait: Fornicatio et ebrietas aufert cor. Ebrietas enim perturbationem parit, gignit mentis furorem, et flammam suscitat libidinis. Apostolo teste: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Si quis autem contra haec fecerit sanctorum statuta, dignam ac longam agat poenitentiam: quia unum est ex his peccatis quae hominem a regno Dei separant, dicente apostolo Paulo: Neque ebriosi regnum Dei possidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
tendi insacroscã ȩccła habuerint uoluntatẽ. tantũ ẽ. ut sub p̃sen¬
tia sac̃dotũ seruos suos uelint absoluere. nouerint eos suscepta
lib̵ tate ciues eerom anos. Nã si derici mancipiis suis dare uolue¬
rint lib̾tatẽ. etiã si extra c̃spectũ fecerint sac̃ dotũ. ł sine scrip¬
tura uerbis tantũmͦ fuerint absoluti. manebit eis sic̃ ciuib:
romanis integra & plena libtas.

Expanded text:
a habuerit voluntatem, tantum est ut sub praesentia sacerdotum servos suos voluerit absolvere, noverit eos suscepta libertate cives esse Romanos. Nam si clerici mancipiis suis dare voluerint libertatem, etiamsi extra conspectum fecerint sacerdotum, vel sine scriptura verbis tantum fuerint absoluti, manebit, sicut civibus 186 Romanis, integra et plena libertas.
Abbreviated transcription (Latin):
cum acolloquio diuino redit Et cui ad tabernas ad
bibendum a sacris canonibus ingredi ꝓhibet᷑. scĩficata
sacri ministeru nec ad contingendũ inmundis quan¬
to minus in uuadimonium exhibere debet. sicutste¬
phanus sc̃s papa et martyr ad scm hilarium in sius
decretalib docuit

Expanded text:
um a colloquio divino rediens . Et cui in tabernas ad bibendum a sacris canonibus ingredi prohibetur, sanctificata sacro ministerio nec ad contingendum immundis, quanto minus in vadimonium, exhibere debet? sicut Stephanus sanctus papa et martyr ad sanctum Hilarium in suis decretalibus docuit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i uł prbi quando fideliũ recipiunt c̃fessiones.¬
humiliare seͥ debent . & cũ tristitiȩ gemitu lacrimisq orare . uitem¬
ñ solũ ꝓsuis delictis. sed &iã ꝓfrĩs casu. Ait enĩ apłs. Quis infirmai
& ego non infirmor.o¬

Expanded text:
presbyteri, quando fidelium recipiunt confessiones,humiliare se debent, et cum tristitiae gemitu lacrymisque orare, non solum pro suis delictis, sed etiam pro fratris casu. Ait enim Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ diũ ieiunamꝰ. sabbatũ p̃t̾ mittere ñ debemꝰ qui int̾ tristi¬
tiã & l&itiã tẽporis illius uidet᷑ e̾ẽ inclusus. Nam constat
apłos biduo isto & inmerore fuisse. & ꝓpt̾ m&ũ iudeoꝵ se oc¬
dũẽ. quia ambo dies tristitiã ostendt̃. sic̃ dñica l&itiam.¬
ditione dñi cogitauit. & ui. fer̃ crucifixus ẽ dns̃. Uidebit᷑¬
ergo qui in his dieb ñ ieiunat. uł cũtradente tradere saluatorẽ.
ł. cũ crucifigentib crucifigere.

Expanded text:
 jejunamus, Sabbatum praetermittere non debemus, qui inter tristitiam et laetitiam temporis illius videtur esse inclusus. Nam constat apostolos biduo isto et in moerore fuisse, et propter metum Judaeorum se ocdum est: quia ambo dies tristitiam ostendunt, sicut dies Domditione Domini cogitavit, et sexta feria crucifixus est Dominus. Videbitergo qui in his diebus non jejunat vel cum tradente tradere Salvatorem. vel cum crucifigentibus crucifigere.
Abbreviated transcription (Latin):
penit᷑. Sic & illa quȩ sem̃ uirisui cibo miscens: ut inde
plus eius accipiat amorẽ. penit᷑.
Unde supra

Expanded text:
eat. Sic et illa quae semen viri sui cibo miscens, ut inde plus ejus accipiat amorem, poenineat. Unde supra
Abbreviated transcription (Latin):
ehis &iam suꝑ quibus int̾rogasti. hocẽ de illa femina quȩ
menstruũ sanguinẽ suũ inmiscuit cibo ł. potu. & deditꝰ
uiro suo ut comeder&. & de illa quȩ sem̃ irismi inpotubibit
& deea quȩ testã hominis cõbussit igni. & uiro suo dedit
ꝓinfirmitate uitanda. quali pęnit̾ sint plectendȩ. Ut nob̾
uidet᷑ tali sententia feriendȩ sunt sicut magi & arioli. quu
ulier sicumuliere fornicata fuerit. anñ .in. ren si¬

Expanded text:
his etiam super quibus interrogasti, hoc est, de illa femina quae menstruum sanguinem suum immiscuit cibo vel potui, et dedit viro suo ut comederet; et de illa quae semen viri sui in potu bibit, et de ea quae testam hominis combussit igni et viro suo dedit pro infirmitate vitanda, quali poenitentia sint plectendae; ut nobis videtur, tali sententia feriendi sunt sicut magi et harioli, quensi. CCCLXIII. Mulier si cum muliere fornicata fuerit, annos tres p
Abbreviated transcription (Latin):
erint. ł se danculo corruperint. non eas ad mittendas
esse ad agendã poenitentiã nisi is cui se uixerant de
mundo recesserit. Si enim de hominibus hȩc ratio
custoditur. ut quȩ uiuente uiro alteri nupserit ad
ultera habeatur. nec ei agendȩ poenitentiȩ licentia con¬
cedatur. nisi unus ex his fuerit defunctus. quanto ma¬
gis de illa tenenda est. quȩ ante immortali se sponso
conumxerat. & postea adhumanos amplexus trans¬
migrauit.
DE SAECULARIB NS UIDUIS ET¬

Expanded text:
erint, vel se clanculo corruperint, non eas admittendas esse ad agendam poenitentiam, nisi is cui se conjunxerant, de mundo recesserit; si enim de hominibus haec ratio cusultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus, quanto magis de illa tenendum est quae ante immortali se sponso conjunxerat, et postea ad humanos amplexus transmigravit. De saecularibus viduis
Abbreviated transcription (Latin):
amauerit. ł manifestũ conuitiũ frĩ intulerit. iuxta
arbitriũ rectoris modũq peccati diuturna expietur
penitentia.
ui contentiosus aut murmurans extiterit . scđm arbi¬
Etriũ prioris tãndiu peniteat . quamdiu culpȩ qualitas ex

Expanded text:
amaverit, vel manifestum convicium fratri intulerit, juxta arbitrium rectoris modumque peccati diuturna expietur poenitentia. ui contentiosus aut murmurans exstiterit, secundum arbitrium prioris tamdiu poeniteat, quamdiu culpae qualitas ex
Abbreviated transcription (Latin):
muneris p̃tii ł cõmutationis cõmertio. iterũ inscłarẽ ser¬
uitutẽ redigant᷑ cũ canonica auctoritas seruos fugitiuos
tantũmꝰ distrahi ꝑmittat. Et idõ om̃s rectores eccłarũ
sũmopere caueant. ne unius elemosina alterius pecca¬
tũ fiat. Sic enĩ indecens ẽ. ut ex libero seruus fiat. sic ab¬
surdũ ut eccłastica dignitate seruus decidens hum anȩ
obnoxius sit seruituti:
De diedñico. Ex cap̃ł aroli.

Expanded text:
muneris, pretii, vel commutationis commercio iterum in saecularem servitutem redigantur, cum canonica auctoritas servos fugitivos tantummodo distrahi permittat. Et ideo omnes rectores ecclesiarum summopere caveant ne unius eleemosyna alterius peccatum fiat. Sicut enim indecens est ut ex libero servus fiat, sic absurdum ut ex ecclesiastica dignitate servus decidens humanae obnoxius sit servituti. De die Dominico. Ex Capit. Caroli.
Abbreviated transcription (Latin):
e uero eccłȩ prbris cõmissȩ in restauratione aut
iluminarib iuxta possibilitatẽ rerũ ab illis negle¬
gant᷑. ur̃ã nihi lominus inuigilare debet sollertia.
Et sicut alios ꝑhibetisne demansis ad eccłȩ lumina¬
ria datis aliquid accipiant. sic & uos & ur̃i archidi¬
a coni de eisdẽ mansis nihil accipiendo aliis exẽplũ
prȩbeatis. sed potius adid qđ data sunt seruire conce¬
dant᷑. ut totũ sicut dictũ ẽ. in restauratione eccłarũ
De decimis. cap̃.cxlii.

Expanded text:
e vero ecclesiae illis commissae in restauratione aut in luminariis iuxta possibilitatem rerum ab illis neglegantur, vestra nihilominus invigilare debet sollertia. Et sicut alios prohibetis, ne de mansis ad ecclesiae luminaria datis aliquid accipiant, sic et vos et vestri archidiaconi de eisdem mansis nihil accipiendo aliis exemplum praebeatis; sed potius ad id ad quod dati sunt servire concedantur, ut totum, sicut dictum est, in restauratione ecclesiarum De decimis. Cap. 162.
Abbreviated transcription (Latin):
olonia uero si uigiti annis in alieno dominio ꝑ¬
manserit. a priori dño ñ reqͥrat᷑. Colonũ duȩ partes
agnitionis sequantur Colonia uero tertia pars. Namsi
agnitio infra uiginti annos edita fuerit. quando ad¬
huc colonͥa dño cõpetebat repetentib nonneget᷑.
quia inmodernis legib ẽ. constitutũ. Sane ne sepa¬
ratio coniugi fiat. p̃cipimꝰ ut dño coloni uicaria
mulier cũ agnitione partis terrȩ m̃egctur
De con

Expanded text:
olona vero si viginti annis in alieno dominio permanserit, a priori domino non requiratur. Colonum duae partes agnationis sequantur, colonam vero tertia pars. Nam si agnatio infra viginti annos edita fuerit, quando adhuc colona domino competebat, repetentibus non negetur, quia in modernis legibus est constitutum. Sane, ne separatio conjugii fiat, praecipimus ut dominus coloni vicaria muliere cum agnatione partis tertiae non negetur. De con
Abbreviated transcription (Latin):
causa c̃tentionẽ habuerit. & testes contra eũ ꝑ iudiciũ ꝓducti
fuerint. su ille falsos ẽẽ suspicat᷑. liceat ei alios testes quos meliores
potuerit contra eos obponere. Quodsi ambe partes. ita intra
se dissentiunt. ut nullatenus ulla pars alteri cedere uelit. eli¬
gant᷑ duo excipsis quicũ scutis & fustibus in capo detertent. & cã¬
pioni quiuictus fuerit ꝓpt̾ ꝑiuriũ deatra manus amputetor.
Coleri uͦ falsi testes. manus suas rediant. Duȩ partes ex hoc
ꝑsoluant᷑ qui calũ pniatus ẽ. tertia ꝓfredo. Et hoc in scłari causa.
tores pacificare ñpossunt. aduocato eoꝵ in mallo corã comite
causas suas ꝓsequant᷑ testes aut̃ . deipso comitatu ẽẽ debent. It̃ exeodẽ¬

Expanded text:
causa contentionem habuerit, et testes contra eum per judicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere. 337 Quod si ambae partes ita inter se dissentiunt, ut nullatenus ulla pars alteri cedere velit, eligantur duos ex ipsis, qui cum scutis et fustibus in campo decertent, et campioni, qui victus fuerit, propter perjurium dextra manus amputetur. Caeteri vero falsi testes manus suas redimant. Duae partes ex hoc persolvantur qui calumniatus est, tertia pro fredo. Et hoc in saeculari causa. tores pacificare non possunt, advocati eorum in mallo coram comite causas suas prosequantur. Testes autem de ipso comitatu esse debent. De eade
Abbreviated transcription (Latin):
sictum est nobis qđ in quibusdam locis epĩ & comites ab incestu¬
osis. & ab his qui decimas nondant. uuadios accipiant. & a prbis
ꝓquibusdam neglegentus. & int̾se pecimiam diuidant. Quod pe¬
nitus abolendum de creuimus. neforte anaritiȩ locus detur.¬
Ab hinc defurto & rapina. Expęnitent̃

Expanded text:
ictum est nobis quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis, et ab his qui decimas non dant, wadios accipiant, et a presbyteris pro quibusdam negligentiis, et inter se pecuniam dividant, quod penitus abolendum decrevimus, ne forte avaritiae locus detur.ABHINC DE FURTO ET RAPINA. Ex Poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
es & facultares ȩcclesiasticȩ oblationes apellantur. quia dño offe¬
runtur & uota sunt fidelium. ac p̃tia peccatorum. atq patrimo¬
ma pauperum. Si quis illa rapuerit. reus est dampnationis
ananiȩ & saphirȩ. &oport& huius modi tradere satane. ut
sps̃ saluus sit indiem dnĩ.
Item lucius papa.

Expanded text:
es et facultates ecclesiasticae oblationes appellantur, quia Domino offeruntur, et vota sunt fidelium ac pretia peccatorum atque patrimonia pauperum. Si quis illa rapuerit, reus est damnationis Ananiae et Saphirae; et oportet hujusmodi tradere Satanae, ut spiritus salvus sit in die Domini. 319 Item Lucius papa.
Abbreviated transcription (Latin):
ccc xUIIi patrũ nicea constitutoꝵ salubrima seruantes. dõ dignan
piãq frat̃nitatẽ urãm canonice aggredim. & sub nomine formate
diocesi ȩccłastice educatũ de ordine dericat᷑ ad p̃sbiterat᷑ ꝓuexcimus
gradũ ut his canonibis munitꝰ apicib cũ nr̃a licentia ei in ur̃a parro
illũq insinu scẽ matris ȩccłȩ canonice fouendũ a cregendũ uob com¬
mittimꝰ. H anc gͦ epłam grecis litteris hinc inde munire decreuimꝰ.
Nletri cui specialit̃ ouile dñĩcũ cõmissũ ẽ. frat̾nitatẽ uram ad custodiã
sui gregis diu nob conseru& in columem.

Expanded text:
cto Patrum Nicaeae constitutorum saluberrima servantes, Deo dignam piamque fraternitatem vestram canonice aggredimur, et sub nomine formatae dioecesi ecclesiastice educatum, de ordine clericatus ad presbyteratus proveximus gradum. Ut his canonicis munitus apicibus, cum nostra licentia ei in vestra paroillumque in sinu sanctae matris ecclesiae canonice fovendum ac regendum vobis committimus. Hanc ergo epistolam Graecis litteris hinc inde munire decrevimus,entu beati Petri, cui specialiter ovile Dominicum commissum est, fraternitatem vestram ad custodiam sui gregis diu nobis conservet incolumem.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ dĩtatẽ coessentialẽ. n consubstantialem. ei coaeternalem.
& om̃i potentẽ p̃dicans. Singulã quoq intrinitatẽ personam
plenũ dm̃. aitotas tres personas unũ dm̃. Suncarnationẽ diuinã
ñ inpatre neq in sp̃u scõ factã . sed infilio tantũ credat. ut qui
erat indiuinitate dĩpatris filius. ipsefier& in homine homi¬
nis matrisfilius. Dsuer̾ expatre. homouerꝰ ex matre. carnẽ
ex matris uiscerib habens.  anima humanã rationalẽ. simul
in eo in utriusq naturȩ idẽ homo & ds̃. una ꝑsona. unꝰ filius.¬

Expanded text:
tatem deitatem coessentialem et consubstantialem et coaeternalem et coomnipotentem praedicans, singulam quamque in Trinitate personam plenum Deum et totas tres personas unum Deum, si incarnationem divinam non in Patre neque in Spiritu sancto factam, sed in Filio tantum credat; ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse fieret in homine hominis matris filius, Deus verus ex Patre, homo verus ex matre, carnem ex matris visceribus habens et animam humanam rationalem, simul in eo utriusque naturae, id
Abbreviated transcription (Latin):
carnissuȩ resurrectione. Inquaueni& iudicare uiuosci mor¬
tuos. Quȩrendũ &iã ab eo sinoui ueterisq testamenti. id est
idiaboł non ꝑconditionẽ. sed ꝑ arbitriũ fact᷑ sit maluis. Quȩ¬
rendũ & iã ab eo sicredat huius qũa gestamꝰ & ñ alterius. resur¬
rectionẽ. Si credat iudiciũ futurũ. & recepturos singulos
ꝓhisquȩ in hac carne gessert̃ ł penas ł p̃mia. dinuptias non
improb&. si scđa matrimonia non condẽpn&. sicarnalium
perceptionẽ nonculp&. si pȩnitentib reconciliatis cõmu¬
nic&.si in baptismo om̃ia peccata idẽ
tã illud origina¬
lecontractũ. quã illa quȩ uoluntarie ad missa sunt di¬
mittant᷑. si extra aecdam catholicam nullus saluetur.
ũ in his om̃ib ex aminatus plenit̃ instructus repertus
ant᷑ in principio istius libelli satis expressũ ẽ. ubi scriptũ ẽ qiđ sit¬
a prborequirendũ riideo suꝑfluum uidet᷑ repeti & iterari

Expanded text:
 resumpt., in qua veniet judicare vivos et mortuos. Quaerendum etiam ab eo si Novi et Veteris Testamenti, id est,si diabolus non per conditionem sed per arbitrium factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo si credat hujus quam gestamus et non alterius carnis resurrectionem, si credat judicium futurum, et recepturos singulos pro his quae in hac carne gesserunt vel poenas vel praemia, si nuptias non improbet, si secunda matrimonia non condemnet, si carnium perceptionem non culpet, si poenitentibus reconciliatis communicet, si in baptismo omnia peccata, id est, tam illud originale contractum, quam illa quae voluntarie admissa sunt, dimittantur, si extra Ecclesiam catholicam nullus salvetur. Cum in his hominibus examinatus, pleniter instructus repertus antur, in principio istius libelli satis expressum est, ubi scriptum est quid sita presbytero requirendum. Et ideo superfluum videtur repeti et iterari
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cumduabus sororibus formcatus fuerit. & soror sororem :ccꝰ¬
ab eodem antea stupratam nescierit. uł supse sororemenis quã
antea stuprauit non intellexerit. sidigne poenituerint. & se con¬
tinere nonualuerint. pꝰ anñ .Uii. coniugia illis non negentur.
Si autem non ignorauerunt. usq ad morte᷑ a coniugio abstineant

Expanded text:
quis cum duabus sororibus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq suũ pauꝑẽ debeneficio. aut de ꝓpria familia
mitriat. & ñꝑmittat alicubi ire m̃dicando. Et ubi tales
muenti fuerint qui laborare manib possunt & nfaciunt.
nullus eis quicquã tribuere p̃sumat.

Expanded text:
nostrorum suum pauperem de beneficio aut de propria familia nutriat, et non permittat alicubi ire mendicando. Et ubi tales inventi fuerint qui laborare manibus possunt et non faciunt, nullus eis quidquam tribuere praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
ereb uͦ illoꝵ uel peculiare qͥ a dominis ꝓpͥis lib̾tati donant᷑. ut ad
gradꝰ ȩccłasticos iure ꝓmoueant᷑. statutũ ẽ ut in potestatedomino
consistat. utrũ illis concedere aut sibi uindicare uoluerint. De¬

Expanded text:
ero illorum vel peculiare, qui a propriis dominis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos iure promoveantur, statutum est, ut in potestate dominorum consistat, utrum illis concedere an sibi vendicare velint. C
Abbreviated transcription (Latin):
acta pęnitentia tã ꝗ canes aesues ad uomitus pristinos. &
uolutabra redeunt. quo ad usq ad remedia pęnitentiȩ re¬
currant. & ad omissum ordinẽ reũtantur ex cõmunicati
& anatli emã c̃ dẽpnati habeantus.

Expanded text:
acta poenitentia tanquam canes ac sues ad vomitus pristinos et ad volutabra redeunt, quousque ad remedia poenitentiae recurrant et ad omissum ordinem revertantur, excommunicati et anathema condemnati habeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne iuxta qđ canones iubent manꝰ eis inponat. a quã benedictã
suꝑspargat. cinerẽ prius mittat. deinde cilicio capita eorũ
cooperiat . & cũ gemitu & crebris suspiriis eis denunti&. qđ sic̃
adã ꝓiectus ẽ deparadyso. ita & ipsi ab aeccła obpeccatis eiciant᷑.
P ost iubeat ministris ut cosextraianuas aeccłȩ expellant.
Clarꝰ uero ꝓsequatur cũ responsorio. Insudore uultꝰ tui uesceris

Expanded text:
ne juxta quod canones jubent manus eis imponat, aquam benedictam super eos spargat, cinerem prius mittat, deinde cilicio capita eorum cooperiat, et cum gemitu et crebris suspiriis eis denuntiet, quod sicut Adam projectus est de paradiso, ita et ipsi ab Ecclesia ob peccata ejiciantur. Post haec jubeat ministros ut eos extra januas ecclesiae expellant. Clerus vero prosequatur eos cum responsorio: In sudore vultus tui vesceris
Abbreviated transcription (Latin):
ouerint falsi testes. qđ si falsũ testimoniũ capitale crim̃ non
e̾et. nequaquã dñs in euangło int̾ principalia crimina hoc¬
adnumerass&. Ait enĩ. Decorde exeunt homicidia. ad ulte¬
ria. furta. falsa testimonia. Et idõ similit̃ deb& peniter
& ex cõmunicari falsus testis. sicut adult̃. & fur. & homicida
De Eo qui hominẽ furatꝰ fuerit ex epła rab¬
sollicitando fuerit furatus. & ad paganã gente tradendo
uendiderit. Ad quod tunc respondi. homicidu reatum
ipsũ homine᷑ sibi contrabere mͥ uideri. Quod & postea¬
legens diuinã legẽ. indeutero nomio ita repperi. Animam ꝓ
anima homicidã reddere debere. oculũ ꝓoculo. dentẽ ꝓdente
Vcã. Et fursũ. Siquis dep̾hensus fuerit sollicitasse frẽm su
defilus isrł & uendidisse accipiendo p̃tiũ. int̾ficiat᷑. Unde
&m̃ uid&ur sic̃ par sententia inlege diuina ẽ constitutũ de
homicida & fure hominẽ uendente. sic & canonica auctoritate

Expanded text:
falsum testimonium capitale crimen non esset, 339 nequaquam Dominus in Evangelio inter principalia crimina adnumerasset. Ait enim: De corde exeunt homicidia, adulteria, furta, falsa testimonia. Et ideo similiter debet poenitere et excommunicari falsus testis sicut adulter et fur et homicida. De eo qui hominem furatus fuerit. Ex epistola Rasollicitando fuerit furatus, et ad paganam gentem tradendo vendiderit. Ad quod tunc respondi, homicidii reatum ipsum hominem sibi contrahere mihi videri. Quod et postealegem, in Deuteronomio ita reperi, animam pro anima homicidam reddere debere, oculum pro oculo, dentem pro dente, etc. . Et rursum: Si quis deprehensus fuerit sollicitasse fratrem suum de filiis Israel et vendidisse, accipiendo pretium, interficiatur . Unde mihi videtur, sicut par sententia in lege divina est constituta de homicida et de fure hominem vendente, sic et canonica auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
Sicantum nocturnum atq durnum nouerit.
Si cõpotũ minorem id est epactas. concurrentes. regula¬
res. terminos paschales. & reliquos sapiat
abeat martyrologium. ex quocertis diebus natali¬
tia scõrum populo annuntiet.

Expanded text:
ae. 91. Si cantum nocturnum atque diurnum noverit. 92. Si computum minorem, id est epactas, concurrentes regulares, terminos paschales, et reliquos sapiat. 93. Si habeat Martyrologium, ex quo certis diebus natalitia sanctorum populo annuntiet.
Abbreviated transcription (Latin):
llud ctiam ad nectendum uidetur ut oblationes
quȩ in altari offeruntur de sabbato insabbatũ
semper innouentur. quia panes propositiones qui
suꝑ mensam dñi ponebantur. asabbato in sabbatũ
semꝑ mutabantur.

Expanded text:
llud etiam adnectendum videtur, ut oblationes quae in altari offeruntur, de Sabbato in Sabbatum semper innoventur: quia panes propositionis, qui super mensam Domini ponebantur, a Sabbato in Sabbatum semper mutabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
medone . & mellita ceruisia. a carne . & casseo. & pinguib:
piscib abstineat. nisi festis dieb qui in illo episcopio ac uncto
popło celebrant᷑. nisi forte inmagno itinere. ł in hoste. ł diu
ad dñicã curtĩ. ł infirmitate detentus sit. Tuncliceat uno
detrib: utatur. Post quã domũ uenerit. aut sanitati fuerit
restitutus. nullã licentiã habeat redim̃di.
Quid in aliis

Expanded text:
medone, et mellita cervisia, a carne et caseo et pinguibus piscibus abstineat, nisi festis diebus qui in illo episcopio a cuncto populo celebrantur, et nisi forte in magno itinere, vel in hoste, vel diu ad dominicam curtem vel infirmitate detentus sit. Tunc liceat unode tribus utatur. Postquam domum venerit, aut sanitati fuerit restitutus, nullam licentiam habeat redimendi. Quid in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
i eps eat̾minare uoluerit clericũ suũ deeccła. ꝓuidendũ ẽ. ne
in nocens dãpnet᷑. & ideo habeat potestatẽ. ut epos finitimos
int̃pell&. & causa eius audiat᷑ ac diligentius tractet᷑. quia ñ
oport& negari audientia roganti. & ep̃s patient᷑ accipiat.
ut aut ꝓb&lur sententia eius aut em̃do.¬

Expanded text:
 exterminare voluerit clericum suum de Ecclesia, providendum est ne innocens damnetur: et ideo habeat potestatem ut episcopos finitimos interpellet, et causa ejus audiatur, ac diligentius tractetur, quia non oportet negari audientiam roganti; et episcopus patienter accipiat ut aut probetur sententia ejus, aut em
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere . & cõmissũ non confitendo ꝓdere sed negando defendere.
atq conuictũ defendendo multiplicare. & qui diabolo instigante
nefanda crimina ꝑpetrare ñ metuimꝰ. haec eadem que opere absq
ulla uerecundia ꝑficimus eodẽ suadente saltmũbis confiteri eru
rubore cõmittere ñ formidamus detestante actione. Bponte ergo
fateam̃ qđ nullo cogente cõmisim̃. Siuͦ nos nr̃a scelera celerauerimꝰ.
ab illo manifestabunt᷑. qui& accusator ẽ peccati. & incentor.
pse enĩ hic nos ut peccemꝰ instigat. ipse enĩ cũ peccauerimꝰ acusat.
Diergo in hac uita prȩueniamus eum & ipsi nr̃i sceleris accusatores
& prbi. quib claues regnicȩlestis traditȩst̃ : sic nec pęnitentiũ iudicia
alii usurpare debent.

Expanded text:
mittere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Et qui diabolo instigante nefanda crimina perpetrare non metuimus, haec eadem, quae opere absque ulla verecundia perfecimus, eodem suadente saltem verbis erubescimusrubore committere non formidavimus, detrectatione detestanda. Sponte ergo fateamur, quod nullo cogente commisimus. Si vero nos nostra scelera celaverimus, ab illo manifestabuntur qui et accusator est peccati et incentor. Ipse enim hic nos ut peccemus instigat, ipse cum peccaverimus accusat; si ergo in hac vita preveniamus eum, et ipsi nostri sceleris accusatoresri, quibus claves regni coelestis traditae sunt: sic nec poenitentium judicia alii usurpare debent.
Abbreviated transcription (Latin):
oblatione fideliũ sola epõ ex hisuna portioremit¬
tatur: duȩ ecclesiasticis fabricis. & erogationi pere¬
grinorũ. & pauperũ ꝓfuturȩ. ultima cdericis ꝓsingu¬
lorũ meritis diuidatur
De honore aeccłȩdĩ. Ex cap̃¬

Expanded text:
oblatione fidelium sola episcopo ex his una portio remittatur, duae ecclesiasticis fabricis et erogationi peregrinorum et pauperum profuturae, ultima clericis pro singulorum meritis dividatur. De honore ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
uattuor autẽ tam dereditu quam de oblatione ⁊ .XXXU¬
fideliũ ꝓut cuius libet eccłȩ facultas admittit
sicut dudum rationabilit̃. ẽ. decretũ. conuenit fieri
portiones. quarũ una sit pontificis. altera lericorũ.
pauperũ tertia. quarta fabricis applicanda. Deqͥb
sicut sacerdotis intererit in tegrã ministris ecđȩ me
moratã dependere quantitatẽ. sic dericꝰ ultra dele¬
gatã sibi summã nihil insolent̾ nouerit expeten¬
dũ. Ca uero quȩ ecclesi asticis ȩdificiis ad tributa st̃.
huic operari ueracit̾ prerogata locorũ doceat in¬
stauratio manifesta scõrũ. quia nefas ẽ. si sacris ȩdi¬
bus destitutis. in lucrũ suũ presul impendia his
designata conuertat

Expanded text:
uatuor autem tam de reditu, quam de oblatione fidelium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit, sicut dudum rationabiliter est decretum, convenit fieri portiones: quarum sit una pontificis, altera clericorum, pauperum tertia, quarta fabricis applicanda. De quibus, sicut sacerdotis intererit integram ministris ecclesiae memoratam dependere quantitatem, sic clericus ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero, quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt huic operi veraciter praerogata, locorum doceat instauratio manifesta sanctorum: quia nefas est si sacris aedibus destitutis in lucrum suum praesul impendia his designata convertat
Abbreviated transcription (Latin):
erlatum est ad sanctam synodum. quod quidã ingenuus inscc v¬
genuam acceperit uxorem. & post filiorum ꝓcreationem
occasione diuortii cuiusdam seruum se fecerit. utrum ne¬
cessario mulierem tenere debeat. & si tenuerit utrum illa quo¬
que scđm secularem legem seruituti subici debeat. Iudicatum
est uxcorem minime debere dimitti. non tamen obap̃i legem

Expanded text:
erlatum est ad sanctam synodum quod quidam ingenuus ingenuam acceperit uxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii cujusdam servum se fecerit, utrum necessario mulierem tenere debeat, et si tenuerit, utrum illa quoque secundum saecularem legem servituti subjici debeat. Judicatum est uxorem minime debere dimitti, non tamen ob Christi legem
Abbreviated transcription (Latin):
mulierem inseruitutem redigi. dum ille non eox consens u
comugis se seruum fecit. quẽ liberum maritum accceperat.

Expanded text:
mulierem in servitutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fecit, quem liberum maritum acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate & instanti necessitate. ut nullus ep̃oꝵ grauit᷑ ferat.
si enis parro echanũ ꝓ huus modi dep̃dationis causa. alter
ep̃s ex cõmunicauerit.

Expanded text:
utilitate et instanti necessitate ut nullus episcoporum graviter ferat si ejus paroechianum pro hujusmodi depraedationis causa alter episcopus excommunicaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
t nulli deseruili conditione ad sacros ordines ꝓmoueant᷑. nisi pͥus ado¬
minis ꝓpͥis legitimã lib̾tatẽ c̃sequant᷑. Cuꝰ libtatis carta ante ordina¬
tionẽ in ambone publice legat᷑. & sinullus c̃tradixerit rite c̃secrabit᷑
Porro si postea de gradu deciderit . eiꝰ sit c̃ditionis cuiꝰ fuerat ante
gradũ.¬

Expanded text:
d sacros ordines promoveantur, nisi prius a propriis dominis legitimam libertatem consequantur; cujus libertatis charta ante ordinationem in ambone publice legatur, et, si nullus contradixerit, rite consecrabuntur. Porro si de gradu deciderit, ejus sit conditionis cujus fuerat ante gradu
Abbreviated transcription (Latin):
Si qui post scȩreligionis propositũ apostatant. & ad scłm
redeunt. & posmodum penitentiȩ remedia ñ requirunt
cõmunionẽ ñ accipiant sine pęnitentia. quos iubemus
adclericatus officiũ ñ ad mitti.

Expanded text:
ui post sanctae religionis propositum apostatant, et ad saeculum redeunt, et postmodum poenitentiae remedia non requirunt, communionem non accipiant sine poenitentia; quos etiam jubemus ad clericatus 153 officium non admitti.
Abbreviated transcription (Latin):
& consecrationi suꝑs. uel depanib: quos deferunt fide¬
les adeccłam uel certe de suis prbr conuenient̃ par¬
tes in cisas habeat in uase nitido. ut postmissarũ sol¬
lẽpnia qͥ cõmunicare ñ fuerint p̃panrti. eulogias
om̃i die dñico. & in dieb festis exinde accipiant

Expanded text:
 supersunt, 712 vel de panibus, quos deferunt fideles ad ecclesiam, vel certe de suis, presbyter convenienter partes incisas habeat in lemnia qui communicare non fuerunt parati, eulogias omni Dominico die, et in diebus festis inde accipiant,
Abbreviated transcription (Latin):
sam ad confessionem inuitet. & ei iuxta qualitatem
delicti poenitentiã in iungat. non excorde suosed
sicut in poenitentiale scriptum est
Si trib temporib anni id est natale dñi. pascha &¬
pentecostes omnes fideles ad communionem cor¬
poris & sanguinis dñi adcedere ammoneat.
ullud etiam ammoneat. quibus temporibus coniu¬
gatise abstinere debenta propriis uxoribus.
t nullus clericus ad nuptias pergat. Si de oblatio

Expanded text:
sam ad confessionem invitet, et ei juxta qualitatem delicti poenitentiam injungat, non ex corde suo, sed sicut in Poenitentiali scriptum est. 58. Si tribus temporibus anni, id est, Natale Domini, Pascha Pentecosten, omnes fideles ad communionem corporis et sanguinis Domini accedere admoneat. 59. Si illud etiam admoneat, quibus temporibus conjugati se abstinere debent a propriis uxoribus. 60. Ut nullus clericus ad nuptias pergat. 61. Si de oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
eruenitad scam synodũ qđ quid ã qui inclero uidentur elec
n ꝓp̃t lucra turpia conductores alienarũ possessionũ fiant
& scłaria negotia subcurasua suscipiant. đĩqͥdẽ misterium
parupendentes. scłariũ uero discurrentes domꝰ. & ꝓpt̃ aua¬
ritiam patrimonioꝵ sollicitudinẽ sumentes. Decreuit
nachum. aut possessiones conducere. aut negotiis sđarib
semiscerip̃ter ecclesi asticarũ rerum sollicitudinem¬
Ex concł meldense. cap̃.xlix

Expanded text:
ervenit ad sanctam synodum quod quidam qui in clero videntur electi, propter lucra turpia conductores alienarum possessionum fiant, et saecularia negotia sub cura sua suscipiant, Dei quidem ministerium parvipendentes, saecularium vero discurrentes domos, et propter avaritiam patrimoniorum 114 sollicitudinem sumentes. Decrevit nachum, aut possessiones conducere, aut negotiis saecularibus se miscere, praeter ecclesiasticarum rerum sollicitudinemEx
Abbreviated transcription (Latin):
uii. explebe ipsius parrochiȩ. ł eo ãplius. aut minus. ꝓut
uiderit expedire maturiores. honestiores. atq. ueratiores
uiros in medio deb& euocare . & allatis sc̃orũ pignerib: unũ¬
quẽq illorũ tali sacram̃to constringat.

Expanded text:
 ex plebe ipsius paroechiae vel eo amplius aut minus, prout viderit expedire, maturiores, honestiores, atque veraciores viros in medio debet evocare; et allatis sanctorum pignoribus unumquemque illorum tali sacramento constringat.
Abbreviated transcription (Latin):
esse qđ dicitur. nec ibi aliud debetgeri. aut recondi.
Ubi enĩ corpꝰ dñi consecratur. ubi angelorũ prȩsentia
non dubitatur ad esse. ubi scõrũ reliquiȩ reconditȩ
uenerantur. nequid in honestum appareat. qđ oculos
ad rationẽ uenientiũ offendat. ne quid ibi uideat᷑ qđ
ad lucrũ tẽporale ꝑtineat. sed om̃a sc̃ã. om̃a munda.
& tantum modo ad ecclesi asticũ ministeriũ ꝑtinentia
Ut altaria mundissimis linteis cooperiant᷑. E x con

Expanded text:
esse quod dicitur, nec ibi aliud debet geri aut recondi. Ubi enim corpus Domini consecratur, ubi angelorum praesentia non dubitatur adesse, ubi sanctorum reliquiae reconditae venerantur, ne quid inhonestum appareat quod oculos ad orationem venientium offendat, ne quid ibi videatur quod ad lucrum temporale pertineat; sed omnia sancta, omnia munda, et tantummodo ad ecclesiasticum ministerium pertinentia. Ut altaria mundissimis linteis cooperiantur; et
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia om̃a ad quietẽ omniũ ꝑtinentia exleges xxii.¬
conuenit ꝓuideri. quȩ omnino causȩ dequib: cũq reb
quȩ intra. xxx. annos ñ fuerint definitȩ. nullo eas
postmodũ licebit ordine cõmoueri. quia satis uni¬
cuiq ad reqͥrendũ & recipiendũ qđ ei debitũ fuerit
supra scriptus annorũ numerꝰ cnstat posse sufficere

Expanded text:
Et quia omnia ad quietem omnium pertinentia ex lege convenit provideri, quas omnino causas de quibuscunque rebus, quae intra triginta annos non fuerint definitae, nullo eas postmodum licebit ordine commoveri: quia satis unicuique ad requirendum et recipiendum quod ei debitum fuerit suprascriptus annorum numerus constat posse sufficere.
Abbreviated transcription (Latin):
ponsus. & sponsa cum benedicendi sunt a sacerdote.
a parentibus suis uł a paranimphis offerantur. Qui cũ
benedictionem acceperint: eadem nocte ꝓreuerentia
ipsius benedictionis in urginitare ꝑmaneant.

Expanded text:
ponsus et sponsa cum benedicendi sunt a sacerdote, a parentibus suis, vel paranymphis offerantur. Qui cum benedictionem acceperint, eadem nocte pro reverentia ipsius benedictionis in virginitate permaneant.
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ & ut om̃s ad eiꝰ si nodom diedenominata in p̃ter¬
misse occurrant omnimodis ex auctoritate scõrũ canonũ
p̃cipere & minacit̃ denuntiare. quod siquis absqs necessi

Expanded text:
adventum, et ut omnes ad ejus synodum die denominata impraetermisse occurrant omnpraecipere, et minaciter denuntiare debet, quod si quis absque gravi
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ sermonẽ sub om̃i cubitomanꝰ & faciunt ceruicalia subca¬
pite uniũ sȩ aetatis ad capiendas animas. Sed discretio seruanda ẽ
in t̃pȩnitentes pubplice & absconse. Nã qui pubulice peccat.
oport& ut pubplica multet᷑ pęnitentia. & scđm ordinẽ canonũ
ꝓmerito suo ex cõmunicet᷑ & rec̃ciliet᷑.
Qualit̃ suscipere de

Expanded text:
ticum sermonem, sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas. Sed discretio servanda est inter poenitentes publice et absconse. Nam qui publice peccat, oportet ut publica multetur poenitentia et secundum ordinem canonum pro merito suo excommunicetur et reconcilietur Qualiter suscipere de
Abbreviated transcription (Latin):
t prbri semꝑ eucharistiam habeant paratã. ut
quandoquis infirm auerit. aut paruulus in fir¬
mus fuerit. statim eũ cõmunicet. ne sine cõmuni¬
one moriatur
DE EADEMRE. Ex concilio turonensi.

Expanded text:
ter semper eucharistiam habeat paratam; ut quando quis infirmaverit, aut parvulus infirmus fuerit, statim 58 eum communicet, ne sine communione moriatur. De eadem re. Ex concilio Turonensi.
Abbreviated transcription (Latin):
t presbiteri nullatenus ubicũq sinantur¬
hospitari. aut aliquomodo ipsi presumant. sed assidu
ria fidelib exhibenda. nec etiam alibr habitare
permittantur. neq mulieres quacumq habitatio¬
ne habeant in locis in quib presbiteri aliquem
recursum habuerint Quod si obseruare paruipen
derint. ita ut transgressores et qui contra inter¬
dicta fecerint iudicent᷑
De in continentia sacer¬
dotum. Ex concilto neo cesariensi. cap̃ .I. ILxxxui.

Expanded text:
t presbyteri nullatenus ubicunque hospitarnantur, aut aliquo modo ipsi praesumant, sed assidueria fidelibus exhibenda, nec etiam alibi habitare permittantur. Neque mulieres quamcunque habitationem habeant in locis, in quibus presbyteri aliquem recursum habuerderint, ita ut transgressores, et qui contra interdicta fecerint, judicentur. 64 De continentia sacerdotum. Ex concilio Neocaesariensi, cap. 1. LXXXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
manone alien&. donec illum scđm euangłicũ p̃ceptũ utademen¬
dationẽ apȩnitentiã redeat cõmomitum habeat. Quod sum cor¬
rigililis ꝑmanserit. regiȩ potestati eps notum faciat. int tonstrm¬
gitur. Quod sinec sic correaxerit. tunc scdm leges canomcas a cõ¬
mumone ȩccłastica segregetur.

Expanded text:
angelicum praeceptum ad emendationem et poenitentiam redeat commonitum habeat. Quod si incorrigibilis permanserit, regiae potestati episcopus notum faciat, ut constringatur. Quod si nec sic correxerit, tunc secundum leges canonicas a communione ecclesiastica segregetur.
Abbreviated transcription (Latin):
rouideant uiri potentes & maxime potentes feminȩ. ut in
suis domibus ad ulteria & luxuriȩ . & concubinaticȩ. & incesta
dunt huiusmodi uirtutẽ habere faciant. quatinus in domib
sins omĩa uitia resecent. & orationẽ dominicã ac simbolum
ꝓuidere studebunt.

Expanded text:
rovideant viri potentes, et maxime potentes feminae, ut in suis domibus adulteria et luxuriae concubinaticae et incesta dunt, hujusmodi virtutem habere faciant, quatenus in domibus suis omnia vitia resecent, et orationem Dominicam ac Symbolum providere studebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rii anñ penit᷑ .iii. inpane & aqua. Siquis ligaturas fecerit qđ
manducauerit morticinũ. aut idolis immolatu. ieiun& ebã
gerit. similit̾ penit̾. Siquis ꝑ uiolentiã aut quolib& inge¬
nio malo ordine res alienas inuaserit aut tulerit. similit᷑
penit̾. Si quis aliquẽ homine᷑ malo ordine uendiderit.
similt̃ penit᷑. Siquis areã aut domũ alterus uoluntariȩ
igne cremauerit. similt penit̾. Siquis ꝑiram aliquẽ ꝑcus¬
serit & sanguinẽ fuderit aut debilẽ fecerit ..l. dies penit̃.¬
in pane & aqua. Si aliquis excõmunicatꝰ fuerit mortuus
qui iamsit confessus & non occurrit uenire ad sacerdotẽ
sed pͥoccupauit eu mors indomo aut inina. faciant ꝓeo pa¬
rentes eius oblationẽ ad altare &dent redẽptionẽ ꝓcap¬

Expanded text:
 annos poeniteat, tres in pane et aqua. Si quis ligaturas fecerit, qumanducaverit morticinum aut idolis immolatum, jejunet hebgerit, similiter poeniteat. Si quis per violentiam aut quolibet ingenio malo ordine res alienas invaserit aut tulerit, similiter poeniteat. Si quis aliquem hominem malo ordine vendiderit, similiter poeniteat. Si quis aream aut domum alterius voluntarie igne cremaverit, similiter poeniteat. Si quis per iram aliquem percusserit, et sanguinem fuderit, aut debilem fecerit, quadragintI, c. 51. Si aliquis excommunicatus fuerit mortuus, qui jam sit confessus, et non occurrit venire ad sacerdotem, sed praeoccupavit eum mors in domo aut in via, faciant pro eo parentes ejus oblationem ad altare, et dent redemptionem pro cap
Abbreviated transcription (Latin):
cere. aut sepulturã cuiusquã temerario ausu quo quomͦ¬
uolet. sedunũ quẽq in loculo sibi adõ parato atq conces¬
so aduentũ sui iudicis p̃stolari concedat. maxime cũ ñ
solũ diuinȩ leges. sed eciã & humanȩ apud humanã rem
publicã sepulchroꝵ uiolatores reos mortis duudicent Sed
& neq ploco sepulturȩ ut uerbis scĩ gregorii utam᷑. det̾ra
ncessa putredimi aliquid querere . & de alieno uelle face¬
re luctu cõpendiũ aliquomͦ tẽptet. Si quando aut̃ ꝓximi
ł heredes sponte aliquid offerre in aeccła uoluerint. in i¬
elemosina defuncti accipere nonuetam᷑. Peti uͦ aut aliquid
exigi. om̃inoꝓhibemꝰ. Ne qd ualde in religiosũ ÷ aut ue¬
nalis qđ absit dicat᷑ aeccła. aut dehumanis mortib uide¬
am᷑ gratulari. si cõpendiũ exinde ftudemꝰ mͦ qͦlibet querere

Expanded text:
cere, aut sepulturam cujusquam temerario ausu quoquomolet; sed unumquemque in loculo sibi a Deo praeparato atque concesso adventum sui judicis praestolari concedat; maxime cum non solum divinae leges, sed etiam et humanae apud humanam rem publicam sepulcrorum violatores reos mortis dijudicent. Sed et neque pro loco sepulturae, ut verbis sancti Gregorii utamur, pretium de terra putredini concessa quaerere, et de alieno velle facere luctu compendium, aliquo modo temptet. Si quando autem proximi vel heredes sponte aliquid offerre ecclesiae voluerint in elemosina defuncti, accipere non vetamus: peti vero aut aliquid exigi omnimodo prohibemus, ne, quod valde inreligiosum est, aut venalis, quod absit, dicatur ecclesia, aut de humanis mortibus videamur gratulari, si compendium exinde studemus modo quolibet quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
ariens femina cuiꝰ filius ꝑ negligentiã non bapti¬
tatus obierit. Annũ .i. peniteat. & nũquã sit sine aliqua
penitentia. Si sacerdos ad quẽ ꝑtinebat uocatꝰ fuerit
adbaptizandũ infantẽ & uenire neglexerit. ipse scđm
dãpnationẽ animȩ iudicio epi sui castiget᷑. Sed om̃i¬
b fidelib licet ubi forte morituros inuenirit ñ baptira¬
tus. immo p̃ceptũ ẽ om̃s animas eripere adiabolo
ꝑ baptisma. id ÷ benedicta aqua simplicit̃ in nomine
dñi & baptizare illos in nomine patris & filii & sp̃s
qͥ possunt. tam̃ fideles monachos maxi me& scien

Expanded text:
ariens femina, cujus filius per negligentiam non baptizatus obierit, annum unum poeniteat, et nunquam sit sine aliqua poenad baptizandum infantem, et venire neglexerit, ipse secundum damnationem animae judicio episcopi sui castigetur. Sed et omnibus fidelibus licet, ubi forte morituros invenerint non baptizatos, imo praeceptum est, omnes animas eripere a diabolo per baptisma, id est benedicta aqua simpliciter in nomine Domini, et baptizare illos in nomine Patris, et Filii, et Squi possunt, tamen fideles, monachos maxime, et scien
Abbreviated transcription (Latin):
i homo formcatus fuert cum muliere. & fr̃ eius nesciens duacerit
eam uaxorem. fr̃ eo quod frĩ crimen celauerit poeniteat. & post
poententiam nubat. mulier aut̃ usq ad mortem poenit᷑.¬

Expanded text:
i homo fornicatus fuerit cum muliere, et frater ejus nesciens duxerit eam uxorem; frater, eo quod fratri crimen celaverit, poeniteat, et post poenitentiam nubat. Mulier autem usque ad mortem poenitea
Abbreviated transcription (Latin):
aut & iam prb̃oꝵ in alterius ciuitate uł diocesi. penitentem.
uł submanu positum sac̃ dotis. aut eũ qui rec̃ciliatũ se dixerit.
Ut pybis & diaconib man̾tam ꝗ penitentib ñ impfonatuit ⁊ soei

Expanded text:
aut etiam presbyterorum in alterius civitate vel dioecesi poenitentem, vel sub manu positum sacerdotis, aut eum qui reconciliatum se dixerit, Ut presbyteris et diaconibus manus tanquam poenitentibus non imponatur. E
Abbreviated transcription (Latin):
& rem constiterit occupatã & requirere potuerit re¬
petentis partib reddatur reuouetur. Oeterũ si im¬
pletis .xXx annis terraa quocũq ꝑuasa fuis sedicat᷑
& ñ fuerit ante repetita. nihil sibi reddendũ esse
cognoscat. Et post pauca. Item de eadem re

Expanded text:
 rem constiterit occupatam, et requirere potuerit, repetentis partibus reformetur. Caeterum si impletis triginta annis terra a quocunque pervasa fuisse dicatur, et non fuerit ante repetita, nihil sibi reddendum esse cognoscat. Item de eadem re
Abbreviated transcription (Latin):
De his saẽdotib ł clericis. qui ꝑpecunias alioꝵ. sac̃dotum
aeccłas aut aliox beneficia subripiunt ł subũtunt cclxxuii

Expanded text:
De his sacerdotibus vel clericis qui per pecunias aliorum sacerdotum ecclesias aut beneficia subripiunt vel subvertunt. Sanci