comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qude significatiuis uocib tradit : dereb qq̃  aliqua¬
tenus tractaturꝰ: Res enim. & rerum significatio
iuncta ÷: Sed principalior erit illa disputatio :¬
ratione formatur : Quare : quia om̃is arsłgica
deoratione ⁊̃. & in hoc opere deuocib principa¬
liter ꝑ tractatur: Quam quamsit huilibri relatio
ad ceterastiq̃ philosophiae partes : principaliter tañs
rifertur ad logicam decuiꝰ quodã modo simplicib:
Aristorelis uero neq ullius alłerius liberx. id circo qđ
inom̃i philosophia sibi ipse deinhuiꝰ operis disputati¬
one consentit: & breuitas ipsa atq subtilitas ab aristo¬
tele nondiscrepat: Alioquim int̃ruptũ imꝑfectumq
opus edidisse uideretur qui desillogismis scriber& : si
aut deꝓpositionib p̃termississ&. aut depͥmis uocib trac¬
tatũ. quib ipse ꝓpositiones cominent᷑ omitteret: Quãquã
extet alt̃ aristotelis liber deeisdem disputans eadẽfere

Expanded text:
qui de significativis vocibus tractat, de rebus quoque est aliquaqui de significativis vocibus tractat, de rebus quoque est aliquatenus tractaturus. Res etenim et rerum significatio iuncta est, sed principalior erit illa disputatio ratione formatur. Quare quoniam omnis ars logica de oratione est, et in hoc opere de vocibus principaliter tractatur quanquam enim sit huius libri relatio ad caeteras quoque philosophiae partes, principaliter tamen refertur ad logicam, de cuius quodammodo simplicibus Aristotelis vero neque ullius alterius liber est, idcirco quod in omni philosophia sibi ipse de hujus operis disputatione consentit, et brevitas ipsa atque subtilitas ab Aristotele non discrepat, alioqui interruptum imperfectumque opus edidisse videretur qui de syllogismis scriberet, si aut de propositionibus praetermisisset, aut de primis vocibus tractatum, quibus ipsae propositiones continentur, omitteret. Quanquam exstet alter Aristotelis liber de eisdem disputans, eadem fere
Abbreviated transcription (Latin):
Hino x qđ ad logicam tendentib : primus hnc
legendus liber occurrer&: Id circo qđ cum om̃is
logica. sillogismorum ratione sit constiuita.
sillogis miuero ꝓposicionib coniungant᷑. ꝓposiu¬
ones uero sermonib constant. pͥma ÷ utilitas:
quid quisq sermo signific&e. ꝓpͥa sciennae diffi¬
intione cognoscere. Hax qq̃ nob dedecem predi¬
camentis inspecio. & infisica aristotelis. & in mo¬
rał q̃đ demoribs philosophiae cognitione ꝑutilis
2: qd ꝑ singula currentibs magis liquebit: Quo¬
qm̃ res simplices cõpositis natura priores sunt.
quae enim composita est ede simplicib cõponunt᷑.
hic desimplicib uocib res significantib disputat᷑.
scđm ipsius simplicitatis principalem naturam.
primus hic aristotelis inchoantib lib ad discitur:
Nec illud fere dubium ÷ : adquam partem philo¬
sophiae huiꝰ libri ducatur intentio: Idcirco qm̃ã ꝗdẽ

Expanded text:
Hinc est quod ad logicam tendentibus primus hic Hinc est quod ad logicam tendentibus primus hic liber legendus occurrit, idcirco quod cum omnis logica syllogismorum ratione sit constituta, syllogismi vero propositionibus jungantur, propositiones vero sermonibus constent, prima est utilitas quid quisque sermo significet, propriae scientiae diffinitione cognoscere. Haec quoque nobis de decem praedicamentis inspectio, et in physica Aristotelis doctrina, et in moralis philosophiae cognitione perutilis est, quod per singula currentibus magis liquebit. Quo Nam quoniam res simplices compositis natura priores sunt, quae enim composita sunt, ex simplicibus componuntur.  de simplicibus vocibus res significantibus disputatur, secundum ipsius simplicitatis principalem naturam, primus hic Aristotelis liber inchoantibus addiscitur. Nec illud fere dubium est, ad quam partem philosophiae huius libri ducatur intentio, idcirco quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
hiũ modi quaq. in hoc gn̾e ꝗq̃ infinitasunt : unũ
tamen nom̃ concludens omia qualitatis occurrit:
& dealiis qq̃ similit̃: Rerum ergo diuersarum.
claudatur: Ergo x. p̃dicam̃ta quae dicim
infinitarum in uocib significationum gna sunt::
Sed qm̃ om̃is uocum significatio derebus x
quaȩ uoce significantur. meo qđ significantess.
gna rerũ neces sario significabunt: Ut igitur
concludendasit intentio : dicendum ⁊ in hoc
libro de pͥmis uocib pͥmarerũ gnã significantib
in eo qđ significantes sunt dis positum ẽẽ.
tractatum: Ioed qm̃ deintentione dictum E
breuiter huiꝰ opͥeris utilitas explananda ⁊:
Nam cumres infinitae infinitis qq̃ uocib
significarentur: & utdictum ÷ subscientiã
uenire non possent: hac difinitione quadecẽ
predicamentoꝵ diuisio facta ÷ cunctarum rerum
Quocum significantium adquirimus disciplinã:

Expanded text:
hujusmodi, quaeque in hoc quoque genere infinita sunt, unum hujusmodi, quaeque in hoc quoque genere infinita sunt, unum tamen nomen concludens omnia qualitatis occurrit, et de aliis quoque similiter. Rerum ergo diversarum claudantur. Ergo decem praedicamenta quae dicimus, infinitarum in vocibus significationum genera sunt, sed quoniam omnis vocum significatio de rebus est, quae voce significantur in eo quod significantes sunt, genera rerum necessario significabunt. Ut igitur concludenda sit intentio, dicendum est in hoc libro de primis vocibus, prima rerum genera significantibus in eo quod significantes sunt, dispositum esse tractatum. Sed quoniam de intentione dictum est, breviter hujus operis utilitas explicanda est. Nam cum res infinitae infinitis quoque vocibus significarentur, et ut dictum est sub scientiam venire non possent, hac definitione, qua decem praedicamentorum divisio facta est, cunctarum rerum et vocum significantium acquirimus disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed infinitoꝵ: nulla cognitio & Infinitaqꝗ: animo
cõprebendinequeunt: Quod aũt ratione mentis
circumdari non potest: nullius scientiae fine con¬
cludit᷑: Quare : infinitoꝵ. scientia nulla.a
est: Sed hic aristoteles nonde infinitis rerum
significationib tractat: sed decem p̃dicam̃ ta
constituens. adqua ipsa infinita multitudo signi¬
ficantium uocum referri debeat. terminauitꝰ:
erbi gr̃a : cumdico homo lignum lapis equas
inimal: plumbũ stagnum argonium. laprequo¬
kee & alia huiꝰ modi quȩ nimirum infinitasunt:
haec omĩa ad unum substantide uocabulum dedu¬
cuntur: Haec namq. & siquasunt alia : quae
certe sunt infinita uocabula. unum substantiae
nom̃ includit: Rursus cum dicobipedale. tripeda¬
le sex. quattuordecem. lineam. suꝑ ficiem.
saliditatem. & quae cumq alia ex eodem gñre
infinita sunt : uno quantitats nõe continentur. ut
baec omia sub quamitate ponantur: Rursus
cum dico albũ. uł scientiã. ł bonũ ł malum. ł alia

Expanded text:
sed infinitorum nulla cognitio est, infinita namque animo comprehendi nequeunt. Quod autem ratione mentis circumdari non potest, nullius scientiae fine concluditur, quare infinitorum scientia nulla est: sed hic Aristoteles non de infinitis rerum significationibus tractat, sed decem praedicamenta constituens, ad quae ipsa infinita multitudo significantium vocum referri debeat, terminavit: ut, verbi gratia, cum dico homo, lignum, lapis, equus, animal, plumbum, stannum, argentum, aurum, et alia hujusmodi quae nimirum infinita sunt, haec omnia ad unum substantiae vocabulum deducantur. Haec namque, et si qua sunt alia quae certae sunt infinita vocabula, unum substantiae nomen includit. Rursus cum dico bipedale, tripedale, sex, quatuor, decem, lineam, superficiem, soliditatem, et quaecunque alia ex eodem genere quae infinita sunt, uno quantitatis nomine continentur, ut haec omnia sub quantitate ponantur. Rursus cum dico album, vel scientiam, vel bonum, vel malum, vel alia
Abbreviated transcription (Latin):
ones eẽ possit utile : priũquã adipsapredicam̃ta uenir&
e xeposuit Quare: qm̃ ea quae p̃dicendaerant ex¬
plicaui : nonc adipsius disputationis seriem. textumq ue¬
niamũ: Iħ uid aũt aquiuoca uł uniuoca. uł denomi¬
natiua utiita Itis habeant : sełm ipsas singuloꝵ rationes
difinitionesq tractabitur : Aequiuoca dicuntur quoꝵ nom̃
diuersa : Om̃is res aut nomine aut diffinitione
monstratur: Nãq subiectam rem aut ꝓprionomine
uocamus. aut diffinitione quidsit ostendimus Ut ũbi
grã quatidam substantiam nocamus hominis nomine. &
eidem diffinitionẽ damus. dicentes: ẽe. hominem. animal
rarionale. mortale: Ergo qm̃ om̃s res: aut diffinitione.
aut nomine declarant᷑. Ex his duob nomine scilic&.
& diffinitione. diuersitites quattuor: ꝓcreantur: Om̃s
nãq res. aut eodem nomine. & eadem diffinitione
iungunt᷑. ut homo & animal. utraq enim: animalia

Expanded text:
onem possit esse utile, prius quam ad ipsa praedicamenta veniret, onem possit esse utile, prius quam ad ipsa praedicamenta veniret, exposuit: quare quoniam quae praedicenda erant explicavi, nunc ad ipsius disputationis seriem textumque veniamus. Quid autem aequivoca vel univoca vel denominativa utilitatis habeant, secundum ipsas singulorum rationes diffinitionesque tractabitur. DE AEQUIVOCIS. Aequivoca EM. Omnis res aut nomine aut diffinitione monstratur: namque subiectam rem aut proprio nomine vocamus, aut diffinitione quid sit ostendimus. Vt verbi gratia, quamdam substantiam vocamus hominis nomine, et eiusdem definitionem damus dicentes esse hominem animal rationale, mortale; ergo quoniam res omnis aut diffinitione aut nomine declaratur, ex his duobus, nomine scilicet et diffinitione, diversitates quatuor procreantur. Omnes namque res aut eodem nomine et eadem definitione iunguntur, ut homo et animal, utraque enim animalia
Abbreviated transcription (Latin):
Quare : diuersam indiũ sis reb atq tractatib: faciendo
diuisionẽ : nulla contrarietate notabit᷑: Neq nunc orati¬
onẽdiuidit. sed ad multitudinẽ gñm nomina ipsa disꝑtit:
Nã qm̃ decẽ rerum gn̾as : non scđm orationẽ s ed scłm rerũ
siguificationẽ. indece p̃dicam̃ta uoces diuidit : deq his tracꝰ¬
tat᷑ i anq ideo necesse fuit quodã modo disputationem de
reb qq̃ misceri. utdictum ÷. ut non alit̃. nisi exrebus
ꝓprietates in sermonib apparerent : atq ita nondereb
Cur aũt side p̃dicam̃tis disputat: deȩquiuocis ł de uniuocis
uł de nominatiuis prius tractatus : id circo nimirum qđ
quedam sẽꝑ adisputantib premutunt᷑: quibs positis faci¬
lior desequentib possit eẽ doctrina: Ut ingeo metrica
prius termini p̃ponuntur: post theorematum ordo con¬
te xcitur: Ita qqͣ hic quicquid ad p̃dicam̃toꝵ disputati¬

Expanded text:
quare diversam in diversis rebus atque tractatibus faciendo quare diversam in diversis rebus atque tractatibus faciendo divisionem, nulla contrarietate notabitur, neque nunc orationem dividit, sed ad multitudinem generum nomina ipsa dispertit: nam quoniam decem rerum genera sunt non secundum orationem, sed secundum rerum significationem in decem praedicamenta voces dividit, deque his tractat. Atque ideo necesse fuit quodammodo disputationem de rebus quoque misceri, ita ut dictum est ut non aliter nisi ex rebus proprietates in sermonibus apparerent, atque ita non de rebus Cur autem, si de praedicamentis disputat, de aequivocis, vel univocis, vel denominativis primus illi tractatus est? Idcirco nimirum quod quaedam semper a disputantibus praemittuntur, quibus positis facilior de sequentibus possit esse doctrina: ut in geometria, prius termini praeponuntur, post theorematum ordo conteritur. Ita quoque hic quidquid ad praedicamentorum disputati
Abbreviated transcription (Latin):
rerum uocib ipsa disputatio ÷: curde ipsis disputat
reb: Cui dicendum ÷ : qm̃ res semꝑ cum ꝓpͥa sign¬
ficatione coniunctae sunt. Q quicquid in resuenit¬
hoc idem inrerum uocabulo inuenitur Quare recto
deuocabulis disputans. ꝓpͥetatẽ significantium uocum de
his quae significabantur iđ dereb assumpsit. Eritalia
qq̃ for tãse questio curcum hic orationem in decem
predicam̃ta sit partitus : in ꝑhnermenias libro induas
tantum partes diuisionem fecit. in uerbum uidelic&&.
& nomen: Sedꝰ inter ÷ qđ illic figuras uocabuloꝵ
diuidit in hoc designificationib tractat Quare
non x sibi ipse contrarus: Inperiarmenias enim libro
de nomine: & uerbo constat Consideratio quae scđm
figuram quandam uocabulisint. qđ illud inflecti
casib potest. Illud uariari: ꝑ tempora: Hic uero non
scđm has figuras: sed ineo qđ uoces significantes : disputat᷑:

Expanded text:
rerum vocibus ipsa disputatio est, cur de ipsis disputat rerum vocibus ipsa disputatio est, cur de ipsis disputat rebus? Dicendum est, quoniam res semper cum propria significatione coniunctae sunt, et quidquid in reshoc idem in rerum vocabulis invenitur: quare recte de vocabulis disputans, proprietatem significantium vocum de his quae significabantur, id est de rebus assumpsit. Erit alia quoque fortasse quaestio: Cur cum hic orationem in decem praedicamenta sit partitus, in Perihermenias libro in tantum partes divisionem fecit, in verbum videlicet et nomen? Sed hoc interest quod illic figuras vocabulorum dividit, in hoc de significationibus tractat, quare non est sibi ipse contrarius. In Perihermenias enim libro de nomine et verbo considerat quae secundum figuram quamdam vocabuli sunt, quod illud inflecti casibus potest, illud variari per tempora: hic vero non secundum has figuras, sed in eo quod voces significantes sunt disputatur:
Abbreviated transcription (Latin):
matiofit Resnamq siuingantur: ad firmationem
nullo modo ꝑficiunt. Ad firmatio nãq: in oratione
Quocirca sip̃dicamenta iuncta faciunt adfirmationẽ:
ad fimatio uero non nisiin oratione :. Quȩ aũt iungunt᷑
ut adfirmatio fiat: hae sunt rerum significantes uoces.
Predicamentorum gractatus : non dereb: sed deuocibus ÷
notant alii hunc librum legendum ante topicam: qđ
nimis absurdum :: Cur enim non magis ante phisicam.
quasiuero minor hitius sit libriusus in phisicis cum pͥmi
resolutorii ante topica prelegant᷑. & ane primos resolu¬
torios ꝑhermenias lib̵ ad cognitionẽ ueniat inchoantis.
cur non magis hunc librułantꝗꝑ hiermenias cuł ante reso¬
lutorios inscripserunt: Quare : repudianda ÷ uinspipti
gnã sunt Necesse fuit decemqq̃ eẽ simplices uoces. quae
desubiectis reb dicerentur. Om̃e enim qđ significat :¬
de illa redr̃ quam significat : Inscribendus liber ÷ dedecẽ
p̃dicamentis : Sed forte quis dicat. si de significantibus

Expanded text:
nim si iungantur, affirmationem nullo modo perficiunt, affirmatio namque in oratione est. Quocirca si praedicamenta iuncta faciunt affirmationem affirmatio vero non nisi in oratione est, quae autem iunguntur ut affirmatio fiat, hae sunt rerum significantes voces praedicamentorum tractatus non de rebus, sed de vocibus est; erunt. Annotant alii hunc librum legendum ante Topica, quod nimis absurdum est. Cur enim non magis ante Physica? Quasi vero minor huius sit libri usus in Physicis, cum primi Resolutorii ante Topica legantur, et ante primos Resolutorios Perihermenias liber ad cognitionem veniat inchoantis, cur non magis hunc librum vel ante Perihermenias, vel ante Resolutorios inscripserunt? Quare repudianda est inscriptiogenera sunt, necesse fuit decem quoque esse simplices voces, quae de subiectis rebus dicerentur: omne enim quod significat de illa re dicitur quam significat, ergo inscribendus liber est de decem Praedicamentis. Sed forte quis dicat, si de significantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ł ipse homo racionem receͥpit animalis
dicimus enim eẽ substantiam ani¬
matam atq sensibibem: Constat ergo qm̃ ⁊
genera ⁊ species de indiuidis. ⁊ genera
de specieb uni uoce p̃dicantur. idest in
omni p̃dicatione : sccł& substantiae uni uoca
apellacione de subiectis dñr : ꝙ his cum
differentide cõmune: ⁊ differentianãq ele
s̃pecia dequa dr̃. & de eius indiuiluo ipsa ꝗqͣ
uniuoce p̾dicat᷑: gressibils nã cum sit differentia:¬

Expanded text:
us homo rationem suscipit animalis. Dicimus enim esse hominem substantiam animatam atque sensibilem. Constat ergo quoniam et genera et species de individuis, et genera de speciebus univoce praedicantur, id est in omni praedicatione secundae substantiae univoca appellatione de subiectis dicuntur, quod his cum differentia commune est. Differentia namque de specie de qua dicitur, et de eius individuo ipsa quoque univoce p
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ substantiae: de in diuidius  de primis substan¬
enim substantiarum nom̃: de inliiuduis p̃dicat᷑
utrius q de in diuiduo: p̃ catur rcio: dicimus eni
aliquem homiem animal eẽ meionoler mortaleu
que ÷ s̃ peciei di ffiancio .i. hominũ: ⁊ rursus aliquẽ¬

Expanded text:
duis, id est de primis substanenim substantiarum nomen de individuis praedicatur utriusque de individuo praedicatur ratio. Dicimus enim aliquem hominem animal esse rationale mortale, quae es
Abbreviated transcription (Latin):
positionib de nonii n atꝰ illud ñ ad relatuiã sed ad p̃dicationẽ quae
Ẽubi. quae eadẽ sitꝰ dr̃ reduc ipot ¶Inẽ aut̃ & ẽ trarietas in relatione:
ut uirtꝰ uicio ẽtrariũ cũ sit. utrũqudaliꝗd ẽ . &. scientia inscientiae :
Non aut̃ omib relatiuis inẽ. c̃trarieias: duplici erĩ nihib ẽ. contra¬
rĩneq enĩ triplicineq ulli taliũ: Nuem ad modũ in substantia
in relatius de contrarietate c̃siderat uirũ relatiu& sit ꝓprium
c̃traria pone iuicipere : & qm̃ iurtꝰ & iucia utriq s̃ habitꝰ uirt

Expanded text:
positionibus denominatur, illud non ad relativa, sed ad praedicationem quae situs dicitur reduci potest. Inest autem et contrarietas in relatione, ut virtus vitio contraria est, cum sit utrumque ad aliquid, et scientia inscientiae. Non autem omnibus relativis inest contrarietas, duplici enim nihil est contrarium, neque triplici, nec talium ulli. Quemadmodum in substantia in relativis de contrarietate considerat, utrum relativorum sit proprium contraria posse
Abbreviated transcription (Latin):
subiacere uel retinere ꝑ petuam sospitatem.
durum quoq & molle cumdicitur ostendit
potenciam natunclem durum siquidem qđ fir

Expanded text:
subiacere uel retinere perpetuam sospitatem. 'Durum' quoque et 'molle' cum dicitur, ostendit potentiam naturalem; durum siquidem quod fir
Abbreviated transcription (Latin):
nonerit. Sed cur non sit ꝓprium: ipse anstoreles
uelud notum reticuit: Nos autem addimus. qm̃
non solum substantiae non suscipiunt magis ⁊mniꝰ.
sed & multa alia. Cir culus enim alio circulo
non erit magis circulus: aut minus: nec duplum.
magis duplum ł minus: ęqualit̃ enim duplu:
quat̃narius adbinarium: ł denanium ad ꝑ̾ narũ
comparat᷑: quo circa qm̃ etiam in aliis idem:

Expanded text:
non erit. Sed cur non sit proprium ipse Aristoteles velut notum conticuit; nos autem addimus, quoniam non solum substantiae non suscipiunt magis et minus, sed et alia multa; circulus enim alio circulo non erit magis circulus aut minus, nec duplum magis duplum vel minus; aequaliter enim duplus est quaternarius: ad binarium, et denarius ad quinarium comparatus, quocirca
Abbreviated transcription (Latin):
exdem erunt &iã subiecti  NCum multis modis gñs¬
dicatur : solum qđ nunc tractari conuenit assumamus:
Dr enĩgñs qđ deplurib: specie differentib : ineo qđ ꝗd sit
predicutur : ut animal p̃dicatur de homine & decquo
ardecane & de boue & ÷ deceteris: Quae omĩa specit
ase ipsa discreta sunt SSpecies uero ÷ quae doplurib nũmo
difforentib meo quod quid sit p̃dicatur ut homo p̃dicat᷑
decatone socrate. platone uirgilio. Cicerone & de
singulis hominib : quispecie ipła non differunt: Sed
tantum oe numero distat᷑  differentia uero ÷ quae sub
code gñe  posita speciesꝓpria qualitate disterminat:
Namcuequs & homo quantumo adgñs unum sint : ut̃q

Expanded text:
eadem erunt etiam subiecti. 4 dicatur, solum quod nunc tractari convenit assumamus. Dicitur enim genus quod de pluribus specie differentibus in eo quod quid sit praedicatur, ut animal praedicatur de homine, et de equo, et de cane, et de bove, et de caeteris, quae omnia specie ipsa a se discreta sunt. Species vero est quod de pluribus numero differentibus in eo quod quid sit praedicatur, ut homo praedicatur de Catone, Socrate, Platone, Virgilio, Cicerone, et de singulis hominibus, qui specie ipsa non differunt, sed tantum a se numero distant. Differentia vero est quae sub eodem genere positas species propria qualitate disterminat, nam cum equus et homo quantum ad genus unum sint uterque
Abbreviated transcription (Latin):
quando alterum de altero predicatur ut desub¬
iecto. quaetumq deeo qđ predicatur dicuntur
om̃ia & iam de subiecto dñr ut homo de homine
p̃dicatur animaluero de homine: Ergo & de¬
iectosunt ÷ deaccidentib: loqueretur : definitionẽ
constitutȩ in subiectorei. & p̃ter subiectãi nullo
modo ꝑmanentis in mediatractatione disposuit:
dicens : Illud ẽẽ in subiecto quod neq pars. eẽ
alicuius necsine subiecto posset. ullo modo ꝑ¬
manere: Patefacto igitr quidsit. eẽ. in sub¬
iecto: Nunc quidsit p̃dicari de subiecto declarat:
Duob enim modis: p̃dicationes fiunt. Uno scđm
accidens altero de subiecto: De homine namq
p̃dicatur album: dr̃ienĩ alb homo R ursus de
eodem homine p̃dicaturi animal: Dr̃ enim homo
animal eA illo prior predicatio : qua homo
alb : scđm accidens ÷ Nãq accidens : qđ e
album: Lesubiecto homine p̃dicamus : sed non
ineo qđ ꝗd sit: Nam cum album sit accidens.
homo substantia: accidens de substantia in eo

Expanded text:
Quando alterum de altero praedicatur ut de subiecto, quaecumque de eo quod praedicatur dicuntur, omnia etiam de subiecto dicentur, ut homo de quodam homine praedicatur, animaliecto sunt, id est de accidentibus loqueretur, diffinitionem constitutae in subiecto rei, et praeter subiectum nullo modo permanentis, in media tractatione disposuit, dicens illud esse quod neque pars esset alicuius, nec sine subiecto posset ullo modo permanere. Patefacto igitur quid sit esse in subiecto, nunc quid sit praedicari de subiecto declarat. Duobus enim modis praedicationes fiunt, uno secundum accidens, alio de subiecto: de homine namque praedicatur album, dicitur enim homo albus, rursus de eodem homine praedicatur animal, dicitur enim homo animal. Sed illa prior pm accidens est, namque accidens, quod est album, de subiecto homine praedicatur, sed non in eo quod quid sit, nam cum album sit accidens, homo substantia, accidens de substantia in eo
Abbreviated transcription (Latin):
homini : dequo animal p̾dicatur : Et hocconstat qđ hui¬
modi diffinitio : quae dicit quocies alterum dealtero
p̃dicatur ut desubiecto : si qđsit quod deeo qđ p̃di¬
catur in eo qđ quissit : dicipossiz: Hoc ipsum deeo
qđ prius subiectum erat possit p̃dicari Sed fortassͤ
quis dica : minime uerũ eẽ qđ dictum ÷: Nam cũ
homo desubiecto p̃dicetur. socrates enim homoꝵ
dehomine uero speties : homo enim species : Socrates
species eẽ non dr̃ Et rursũ cum animal de homine
p̃ dicotur: ornimali uero gñus Animal enim
Homo enim gñs none. sedtantum species Iħ is dicandũ
ꝓ minus aduerterint : illam. oẽ diffinitionen desubiec to
ꝑdicationis: quaineo quod quidse. umnumq t  dbion

Expanded text:
iectus est homini, de quo animal praedicatur. Ergo constat huiusiectus est homini, de quo animal praedicatur. Ergo constat huiusmodi diffinitio quae dicit, quoties alterum de altero praedicatur ut de subiecto, si quid sit quod de eo quod praedicatur in eo quod quid sit dici possit, hoc idem ipsum de eo quod prius subiectum erat possit praedicari. Sed fortasse quisquam dicat minime verum esse quod dictum est, nam cum homo de Socrate praedicetur, Socrates enim homo est, de homine vero species, homo enim species species esse non dicitur. Et rursus cum animal de homine praedicetur, de animali vero genus, animal enim homo enim genus non est, sed tantum species. His dicendum est quod minus adverterint illam esse diffinitionem de subjecto praedicationis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
& definitione ponuntur: Ergo quotienscumq hũ modi fue¬
rit predicatio : ut alterum de altero indesubiesto p̃dicetim¬
I ut deeiꝰ substantiadicatur : ut animalde homing Panc
ꝓprictatem euenire necessex. utsi deeo qđ p̃dicatur
quipiam. ut de subiecto in eiꝰ substantia p̃dicetur neces
subiecto: ut homo p̃dicatur quidẽ desocrate : in eo qđ
quid sit: Int̃ rogantib enĩ quidsit socrates : hominẽ respon¬
demus : At uero de ipso homine in eo quod qđ sit ani¬
maldr̃: Insubstantia enĩ hominis animal p̃dicatur:
Atq itafit : ut animal quidẽ de homine : homo uero de
socrate : in eo qđ ꝗd sit ut desubiecto: p̃dicentur: Ergo
qm̃ istax consequentia : & animaldeso orate in eo qđ
ꝗd sit predicabitur: Potest enim dici interrogantib
quid x socratos : animal: Ergo manifestum ÷ qd si qua
res dealia ut desubiecto p̃ dicetur: ut homo de soorato
de eadem uero requae predicatur dehomine scilic&:
alia rursus suporior ut de subiecto p̃dicetur ut animal

Expanded text:
 diffinitione ponuntur; ergo quotiescunque hujusmodi fuerit praedicatio, ut alterum de altero ut de subjecto praedicetsubstantia dicatur, ut animal de homine, hanc proprietatem evenire necesse est, ut si de eo quod praedicatur, quidpiam ut de subiecto, id est eius substantia, praedicetur, necessubiecto, ut homo praedicatur quidem de Socrate in eo quod quid sit. Interrogantibus enim quid sit Socrates, hominem respondemus. At vero de ipso homine in eo quod quid sit animal dicitur, in substantia enim hominis animal praedicatur, atque ita fit ut animal quidem de homine, homo vero de Socrate in eo quod quid sit, ut de subiecto praedicentur. Ergo quoniam ista consequentia, et animal de Socrate in eo quod quid sit praedicabitur. Potest enim dici interrogantibus quid est Socrates, animal. Ergo manifestum est quod si qua res de alia ut de subiecto praedicetur, ut homo de Socrate, de eadem vero re quae praedicatur, de homine, scilicet alia rursus superior, ut de subiecto praedicetur, ut animal,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scđm sub iectũ ꝗdẽ alicuĩ hominis
in subiecto aut̃ nullo ẽ: Non enĩm
cds aliquo homine hõ ẽ. Similt̃ aut̃
animal de subiecto ꝗdẽ dr̃ alicuiꝰ
hõis. non ẽ aut̃ anim al in aliquo

Expanded text:
ENIM SECVNDVM SVBIECTVM quidem ALICVIVS HOMINIS EST, in subiecto AVTEM nullo est; NON enim in aliquo homine homo est. Similiter autem et animal de subiecto quidem dicitur ALICVIVS HOMINIS, non est autem animal in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
siłstantiȩ ad alia om̃ia schabent.
ita species. & gnr̃a pͥnti paliũ siłstan¬
tiarũ a dreliqua om̃ia seh abent
dehis enimreliqua onnĩa p̃di¬
cantur: aliquẽ enim hominẽ
gramaticũ eẽ ergo x. homi nẽ & ani

Expanded text:
substantiae ad ALIA OMNIA SE habent, ita SPECIES ET GENERA PRINCIPALIVM SVBSTANTIARVM ad reliqua OMNIA SE habent; de HIS enim RELIQVA OMNIA praedicantur; aliquem enim hominem dices grammaticum ESSE, ergo et hominem et ani
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ut planius qđ dicimus fiat: figuram descrip¬
tionẽq subiecimus in qua superius subs tantia
accidentisq notauimus. reliquum partio ularitatis
& un iuersalitatis titulo inscripsimus. aristotelicã
cõplexionem angulariter ꝑ latera designantes

Expanded text:
Sed ut planius quod dicimus sit, figuram descriptionemque subiecimus in qua superius latus substantia accidentique notavimus, reliquum particularitatis et universalitatis titulo inscripsimus, Aristotelicam complexionem angulariter et per latera designantes
Abbreviated transcription (Latin):
habitũ : tamen priuationẽ negat : ita quoq
et eaquȩ est ex infinito nomine non est
non iustus homo non est solum negatio:
sed ex finito facta nomin&e infinitum negads
Quiã igitur infinitum negat. & subiectu in¬
finito negando priuat: priuatoriae similis
R Nam siidem ualet in iustum ese
quod non ius tum : idem ualebit non
esse in iustum. quod non esse non

Expanded text:
habitum, tamen privationem negat, ita quoque habitum, tamen privationem negat, ita quoque et ea quae est ex infinito nomine, non est non justus homo, non solum est negatio, sed ex infinito facta nomine infinitum negans. Quia igitur infinitum negat, et subjectum infinito negando privat, privatoriae similis est. Nam si idem valet injustum esse quod non justum, idem valebit non esse injustum quod non es
Abbreviated transcription (Latin):
or
entim sunt.
intelligrmꝰ uero
qđ dr̃ ex his quae
subscriptas. est iust
homo. huius nega¬
tio. Non est ius¬
tus homo
Non est iustus homo
homo non ÷ ñ iustus homo duae inquit hae. quarum
una adfirmatio est. habens infinitũ nom̃. ut estꝰ iustus
homo & una negatio habens rursus infinitũ nom̃. ut
nꝰ ÷ non iustus homo: sic se habent ad adfirmationẽ &
negationẽ id ÷ eandẽ formã retinent ad firmationis
& negationis & similes sunt ad ad firmandũ aliꝗͥd
ł negandũ his quȩs priuatoriae : Nã quẽ ad modũ pͥ¬
uatoria quȩ dicit est iustus homo ñ solũ ad firmatio
est : sed pͥuatoria ad firmatio ita quoq ea quaȩ dicit
est ñ iustus homo ñ solũ est adfirmatio : sed infinito
nomine & cũ aliqua pͥuatione adfirmatio: Idemenĩ
ual& ad intelletentiã qđ dicit᷑ iniustus : tarquã
sidicatur non iustus. Et rursus quȩ̃ ad modũ
non est in iustus homo: non est solũ negatio
sed priuatoria negatio quoniã quam quam da

Expanded text:
or ergo sunt. Intellegimus vero quod dicitur ex his quae subscripta sunt: est iustus homo ‒ huius negatio: non est iustus homo est non iustus homo homo, non est non justus homo, duae, inquit, hae quarum una affirmatio est, habens infinitum nomen, ut est non justus homo, et una negatio habens rursus infinitum nomen, ut non est non justus homo, sic se habent ad affirmationem et negationem, id est, eamdem formam retinent affirmationis et negationis, et similes sunt ad affirmandum aliquid vel negandum his quae sunt privatoriae. Nam quemadmodum privatoria quae dicit este dicit est non justus homo non solum est affirmatio, sed cum infinito nomine, et cum aliqua privatione affirmatio. Idem enim valet ad intelligentiam quod dicitur injustus, tanquam si dicatur non justus. Et rursus quemadmodum non est injustus homo, non est solum negatio, sed privatoria negatio, quoniam quanquam det
Abbreviated transcription (Latin):
Ne in hoc qđ est
sorex rex signi¬
icat: sed uox ẽ
cunc sola.
induplicib uero
significat quidẽ¬
sed quem admo¬
dum dictu

Expanded text:
nec in hoc quod est 'sorex' 'rex' significat, sed vox est nunc sola. In duplicibus vero significat quidee, quemadmodum dictu
Abbreviated transcription (Latin):
Omis enĩ huius modi parsquȩ ꝑse nihil significat: n ẽ
dictio: Sed tamen in toto nomine quiddã positũ desig¬
nat. & consignificat. ut in eo qđ ipse ponit exemplos hlec¬
in eo qđ ẽ sorex usq dictũ. ellneo inquit quod. ẽ sorex.
rex uidetur quidẽ aliquid significare Sed cũ toto no¬
mine consignificat potius: quã quicquã ꝑse ipsũ desig¬
net que ad modũ supra iã dictũ . ẽ: Docuit enĩ supra. par¬
tes dictionis n hil omino significare separatas : Qđ ergodi¬
cit sed nõ scđm se. id ẽ in eo qđ ẽ sorex. rex ꝑse nihil signi¬
ficat sed tamen quiddã consignificat. quod cũ tota no¬
minis compositione de signat . Cũ. &so & rex sillaba iune
ta inunũ id quod ẽ sorex in tota sllabarũ con¬
iunetione designat sest aut oratio om̃is quidẽ significa¬
tiua non sicutꝰ instrumentũ sedque ad modũ dietũ ẽ

Expanded text:
Omnis enim hujusmodi pars quae per se nihil significat, non est dictio, sed tantum in toto nomine quiddam positum designat et consignificat, ut in eo quod ipse ponit exemplo: Nee, quemadmodum dictum est. In eo, inquit, quod est sorex, rex videtur quidem aliquid significare; sed cum toto nomine consignificat potius quam quidquam per seipsum designet, quemadmodum supra jam dictum est. Docuit enim supra partes nominis nihil omnino significare separatas. Quod ergo dicit, sed non secundum se, id est in eo quod est sorex, rex per se nihil significat, sed tantum quiddam consignificat, quod cum tota nominis compositione designat, cum et so syllaba et rex juncta in unum, id quod est sorex, in tota syllabarum conjunctione designet. Est autem oratio omnis quidem significativa, non sicut instrument
Abbreviated transcription (Latin):
qpontere scrutaricur aristo geles in prin¬
cipio suo omonima lege ł dixerit uel de¬
texerit si de hisq ꝑcipiunt᷑ fuerat trac¬
taturus. cum liqueat non posse dici aliqđ
nisi qđ ꝑceptum fuerit. nec ꝑciprali qđ
posse nisi res fuerit dequa ĩmago intuen

Expanded text:
portere cur Aristoteles in principio suo homonyma lege vel dixerit, vel detexerit, si de his quae percipiuntur fuerat tractaturus, cum liqueat non posse dici aliquid, nisi quod perceptum fuerit, nec percipi aliquid posse, nisi res fuerit de qua imago intuen
Abbreviated transcription (Latin):
tum uero positionis ÷ & positio positi quade causa¬
ut ipse  quoq ariste teles quenstmnurfecit ad alia trans eamꝰ
DE UBI ET QUAN

Expanded text:
tum uero positionis est et positio positi. Qua de causaut ipse quoque Aristoteles -- quem sequimur -- fecit, ad alia transeamus. DE UBI ET QUAN
Abbreviated transcription (Latin):
ł nullꝰ homo ñiustus. Nulli enĩ similis ÷ harũ : eaquȩ
dic̃ est om̃is homo iustus. Nechuic opposita negatio
particularis eaquȩdic̃ : Non ÷ om̃is ñ homoiustꝰ. nulli
carũ idẽ significat.: quȩ suꝑius descriptȩ sunt ł alicui
eiq consentit quȩdic̃ : null iust ñ homo & pͥor quidẽ
ut rosq t̃minosretin& infinitos. haec uꝰ scđa : p̃dicatũ
qͥdẽ finitũ subiectũ uͦ infinitũ Et illa qͥdẽ ÷ ad firma¬
tio ex duob infinitis: haec uͦ exfinito p̃dicato & sub¬
iecto in finito negatio uniuersalis Pransposita uero
nomina ł uerba ide significant NQuotiens inquit
nomina ꝑmutant᷑ & uerba : eȩdẽ ꝓpositionũ significa¬
tiones pmanent. Quotiens autem negatio ꝓmutat᷑

Expanded text:
vel nullus homo non justus, nulli enim similis est earum, ea quae dicit, est omnis non homo justus, nec huic opposita negatio particularis, ea quae dicit, non est omnis non homo justus, ulli earum idem significat quae superius descriptae sunt, vel alicui elque consentit quae dicit, est nullus justus non homo, et prior quidem utrosque terminos retinet infinitos, haec vero secunda praedicatum quidem finitum, subjectum vero infinitum; et illa quidem est affirmatio ex duobus infinitis, haec vero ex finito praedicato et subjecto infinito negatio universalis. Transposita vero nomina et verba idnomina permutantur et verba, eaedem propositionum significationes permanent. Quoties autem negatio permutat
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ currit negationes eẽ . Qđsiita ÷ : sine nomine & uer¬
bo eẽ negationes uident᷑ ad didit &iam illud Nihil
magis dehomine : sed &iam minꝰuerus fuit ł falsus
Qui enĩdicit homo: rem construit. Quienĩ dic̃ ñ homo:
ipsam quidẽ remtulit: sed nihil addidit. Quo circa
longe minus quiddã enuntiauit de homine qui infini¬
tũ dehomine dioxit quã qͥ finiti Hignificat aut̃÷ omĩs
ñ homo ustus nulli illarũ idẽ Nec huicopposita ea

Expanded text:
et non currit, negationes esse. Quod si ita est, sine nomine et verbo, esse negationes videntur. Addidit etiam illud nihil magis de homine, sed etiam minus verus fuit vel falsus. Qui enim dicit homo, rem constituit, qui dicit non homo, ipsam quidem rem tulit, sed nihil addidit. Quocirca longe minus quiddam enuntiavit de homine, qui infinitum de homine dixit, quam qui finitum. Significat autem, est omnis non homo justus nulli illarum idem, nec huic opposita ea
Abbreviated transcription (Latin):
esidiae nrat
culpa nonerit cumpͥylosophus ipse liberum de
doctorum respuunt atq in ꝓprie ꝓferri confir

Expanded text:
esidiae nostrae culpa non erit, cum philosophus ipse liberum arbdoctorum respuunt atque improprie proferri confir
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum si ad diffinicionẽ uel ad in terp̃ tacionẽ
hominis redeas inurniunt᷑ ista dis paria:
Cum enim dixeris uerum hominem. animal
ẽe qđ risum capiat &uim racionis ammit

Expanded text:
uerum si ad definitionem uel ad interpretationem 'hominis' redeas, inuenientur ista disparia. Cum enim dixeris uerum hominem animal esse quod risum capiat et uim rationis admit
Abbreviated transcription (Latin):
enim non potest immutari nrm migratione
hominũ commutatur : Vtsiquis cum inferiorib:
fuerit ad superiora conscendat. aut esuꝑiorib:
uelit ad inseriora descendere oma illi quae amꝑ
fuerant cõmutantur cum descendenti inferiora
qua esceruat so piora cernuntur: illud quoq: quanto
in .ẽ. in omni quidem non tamen insolo ut non reci
Bipedele enim cum dicimus nom possumus aliud
bipe dale maius uel minus dicere Simili enim
modo bipe dale secundum ÷ quem admodum pri¬
mum: quodsi aliud alio amplius fuerit iam

Expanded text:
enim non potest immutari, nostrum autem migratione hominum commutatur: ut si quis cum in inferioribus fuerit, ad superiora conscendat, aut e superioribus velit ad inferiora descendere; omnia illi, quae ante fuerant, commutantur, cum descendenti, inferiora quae fuerant, superiora cernantur. Illud quoque quanto inest, in omni quidem, non tamen in solo, ut non reciν καὶ ἧττον. Bipedale enim cum dicimus, non possumus aliud bipedale magis vel minus dicere. Simili enim modo bipedale secundum est, quemadmodum et primum. Quod si aliud alio amplius fuerit, jam
Abbreviated transcription (Latin):
diccũ tusq falsam siue in singularib: atq indiuiduis p̃di¬
quidẽ uerã . Illã uͦ et mendacẽ. hoc scilic& designans ꝑhocqđ
enĩ necesse in his unã uerã : alterã falsã ꝓponi. Potest enĩ
fieri utreq sint uerȩ quȩ fuerint in definitȩ in singularib:
uͦ & futuris ñsimilit̃ : Propositionũ aliȩ sunt tantũ in .eẽ
significantes : ut siquis socrate uiuo dixiss&. socrates caluus ÷ :
alius negaret socrates caluus ñ ÷ Illa enĩ in. eẽ posuit socra¬
ti caluitiem: illa caluiciem a socrate dis iunxit. Aliȩ
uͦs̃ necessariae ut siquis dicat necesse ÷ solẽ annis omĩb:
in arietẽ rursus redire . rẽ nãq necessariã & ex necessi¬
tate uenientẽ p̃dicans totã fecit necessariã ꝓpositionẽ
Aliȩ aut̃ s̃c̃tingentes : q̃ cũ ñ sint eas tam̃ i futurũ euenire

Expanded text:
illam vero falsam, sive in singularibus atque individuis praediquidem veram, illam vero esse mendacem. Hoc scilicet desest necesse in his unam veram, alteram falsam proponi, potest enim fieri ut utraeque sint verae quae fuerint indefinitae. In singularibus vero, et futuris non similiter. Propositionum aliae sunt tantum inesse significantes, ut si quis Socrate vivo dixisset: Socrates calvus est, alius negaret, Socrates calvus non est. Illa enim inesse posuit Socrati calvitiem, illa calvitiem a Socrate disjunxit. Aliae vero sunt necessariae, ut si quis dicat, Necesse est solem annis omnibus in Arietem rursus redire. Rem namque necessariam et ex necessitate evenientem praedicans, totam fecit necessariam propositionem. Aliae autem sunt contingentes, quae cum non sint, eas tamen in futurum evenire
Abbreviated transcription (Latin):
matiuis ł negatiuis in quib: ł ad firmatio parcicularis ł
negatio particularis opponit᷑ : idẽ ÷ hoc ÷ eñi qđ ait in
his quȩs : & quȩ facta sunt. Id ÷ in p̃sentib: atq p̃teritis
una sẽꝑ definite uera ÷ sẽꝑ altera falsa definite. Siue
uniuersalis una sit. altera particularis. Qđ ꝑ hoc mons¬

Expanded text:
egativis, in quibus vel affirmatio particularis, vel negatio particularis opponitur idem est. Hoc est enim quod ait: In his quae sunt, et quae facta sunt, id est in praesentibus atque in praeteritis, una semper definite vera est, semper altera falsa definite, sive universalis sit una, altera particularis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
in his ergo quae sunt
etquae facta s̃. neces¬
scest adfirmationẽ
ł negatione ueram eẽ.
In uniuersalibus qui¬
dem uniũ salit semꝑ
hanc quidã ueram
illam uero falsam.
Et in his quaes̃ singu¬
luria : quem admo¬
dum dictum est.
In his uero quae in
uniuer palib: noni
niuer salit̃ dicunt᷑:
& ita rursus falsi negatio in psentib quoq idem eẽ necesse :
Si enĩ disputante socrate. dicat aliqͥs socrates disputat & hoc
alius neget . sic̃ disputare socraten p̃sentis cẽpors ratione
definitũ ÷ Ita quoq definite ad firmatio recin& ueritatẽ¬

Expanded text:
In his ergo quae sunt et facta sunt necesse est adfirmationem vel negationem veram vel in universalibus quidem universaliter semper hanc quidem veram, illam vero falsam, et in his quae sunt singularia, quemadmodum dictum est; in his vero quae in universalibus non universalit ita rursus falsa negatio est in praesentibus quoque idem esse necesse est. Si enim, disputante Socrate, dicat aliquis: Socrates disputat, et hoc alius neget, sicut disputare Socratem praesentis temporis ratione definitum est, ita quoque definite affirmatio retin
Abbreviated transcription (Latin):
Vthomo facit risũ eẽ. qͥ&ia sed occulcior quida quintus ad iungitur quoti¬
ens exduob: quae inse inuicem. conuertuntur
illud ÷ potius qđ eẽ. alterum facit ut exempligra

Expanded text:
 dicitur modi; sed occultior guidam quintus adiungitur, quotex duobus quae in se inuicem conuertuntur illud est prius quod esse alterum facit; ut, exempli gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥis a differentus notitiã scientiãq ꝓceperis. nullo ũe tor̃ discernes : Idẽ
oris toteles aitqͥiõ st̃ł pͥmȩ substantiȩ . ꝗd scdẽ : et pͥmas substantus dicitxẽ
in duuduoꝵ corpoꝵ & singuloꝵ ut ẽcicero. autplato ait socrates. Sđas uꝰ
substantiã abalia substantiã in eo qđ substantia sit. nulli differentia disgre¬
gari. idẽ substantiȩ uĩꝓpͥ &atesq requirit ut qͦsi in p̃nso e& aliquosigno.
si cꝓpri&ate nota faciliuꝰ ꝗd substantia sit. in uenireatq eipedire possimꝰ. atq
hoc idẽ in accidentib fecit. Nã & quͣtitatis. & qͣ litatis. & ad aliqͥ di

Expanded text:
is et differentiis noti- tiam scientiamque perceperis, nullo umquam tempore discer- nes. Idem Aristoteles ait quid sint primae substantiae. quid secundae. et primas substantias dicit esse indiuiduorum corporum et singulorum, ut est Cicero aut Plato aut Socrates, secundas uero substantiam ad aliam substantiam in eo quod substantia sit, nulla differentia disgregari. idem sub- stantiae proprietates requirit, ut quasi inpresso aliquo signo, sic proprietate nota facilius quid substantia sit inuenire atque expedire possimus. atque hoc idem in accidentibus fecit. nam et quantitatis et qualitatis et ad aliq
Abbreviated transcription (Latin):
minui relatione. quae quoꝵ dao platoni coꝵ sententi a fuit:
Alia uo quae scđm certissimas uerissimasq. artes atq uir¬
tutes non di cer&o eẽ. magis &minus. Scdm̃ autẽ medi as
diciposse Ut haec ipsa gramanca atq. iusticia non di¬
citur magis gramanca neq magis iusticia ẽẽ autẽ
quasdam alias medio cres artes: in quibus id ipsum poss&
euenire: Terciaẽ. dequa aristoteles loquitur. ꝗ
ipsas quidẽ habuudines nulla intentidne crescge nec
dimirutione de crescere putat. sed eoꝵ participantes
posse sub examine com parationis uenire. ut de hisma¬
gis minusue dicatur: Sanitatem namq ipsam & iusticiã
altera altera magis minus ue non. ẽẽ. Nunquam em̃
quis quã dicit magis. t̃ẽ. sanitatem altera sanitate: S.
sanum dicimus: ut ipsȩ quidem. qualitates. non suscipi¬
ant magis & minus. Qui uõ scđm eas quales dicuntur.
enĩ dict alteram altera magis. et gr amaticam se d cum

Expanded text:
minui relaxatione, quae quorumdam Platonicorum sententia fuit. minui relaxatione, quae quorumdam Platonicorum sententia fuit. Alia vero quae secundum certissimas verissimasque artes atque virtutes non diceret esse magis et minus, secundum autem medias dici posse, ut haec ipsa grammatica atque justitia non dicitur magis grammatica neque magis justitia. Esse autem quasdam alias mediocres artes, in quibus idipsum posset evenire. Tertia est de qua Aristoteles loquitur, quod ipsas quidem habitudines nulla intentione crescere, nec diminutione decrescere putat, sed eorum participantes posse sub examine compositionis venire, ut de his magis minusve dicatur. Sanitatem namque ipsam et justitiam, alteram altera magis minusve non esse. Neque enim quisquam dicit msanum. Dicimus ergo quod ipsae quidem qualitates non suscipiunt magis et minus. Qui vero secundum eas quales dicuntur, enim dicit alteram altera magis esse grammaticam, sed eum
Abbreviated transcription (Latin):
cumh oc ita sit non ẽ magis minusq suscipere
proprium qua litatis: nunquam enim solaqua¬
litas magis minusq suscipit: haecenim itnido
& relaxatio in his quoq.quae sunt ad aliquide
inuenitur. ut in eo quadit s quale & in aequa le¬
possumꝰ dicere plus &e quale ł minus & in caetis huius ito di : Nec
uõ om̃s qualit ates suscipuunt magis & minus quod ipse sic po¬
nit: NNon autem in om̃ibus hoc ÷ s inpluribus: dubitabit
enim quis: an iusticia magis. ẽẽ. iust eia dicatibr Simi lit̃ aut̃
& in aliis affectionibus: qui dam uc̃ in hoc dubitant: dicunt
enĩ iusticiã iusticia non nimuis magis ł minus dici. nec sa¬
nitatẽ sanitate Mi nus aut habere alterum abtero sanitatẽ
dicunt. & iufi ciam minus alterum altero habere In hoc tres
fuere sententi&e Qui damnamq di cebant in om̃ib scđm ma¬
teri &i habtadinem rẽpperiri posse magis &iminus: Pro¬
prium namq: ẽẽ materieicorpoxꝙ intentione erestere &

Expanded text:
cum haec ita sint, non est magis minusque suscipere cum haec ita sint, non est magis minusque suscipere proprium qualitatis; neque enim sola qualitas magis minusque suscipit, haec enim intentio et relaxatio in his quoque quae sunt ad aliquid invenitur, ut in eo quod est aequale et inaequalpossumus dicere vero omnes qualitates suscipiunt magis et minus, quod ipse sic ponit: Non autem in omnibus hoc est, sed in pluribus. Dubitabit enim quis an justitia magis esse justitia dicatur, similiter autem et in aliis affectionibus. Quidam vero in hoc dubitant, dicunt enim justitiam justitia non magis vel minus dici, nec sanitatem sanitate; minus autem habere alterum altero sanitatem dicunt, et justitiam minus alterum altero habere. In hoc tres fuere sententiae. Quidam namque dicebant, in omnibus secundum materiae habitudinem reperiri posse magis et minus. Proprium namque esse materiae corporumque intentione crescere et
Abbreviated transcription (Latin):
ullum predi camentũ ẽ. nec sub ulbo alio gnrẽ ponipõt.
nisi sub sola qualitate. cum ei contrꝰ asit in usticia : non
ẽ. dubium in iusticiamqͦq qualitati sub necti & uod ipse
quoniam planius dixit & ipsa exẽ ploxluce uulgauit:
ad aliud nobiscẽ. transse uit dum ISuscipit᷑ aut̃ qualitas.
magis & minus: Aibũ enĩ & magis & minus alter ume
qqͦ proprium ꝓtulit quod tractata ratione abintegra
ꝓprietate qu alitatis exclusit : Ait erum qualitates posse
ł intendi ł minui Posse enĩ dici alterum altero plus
& iustũ alterum altero magis & minus dicimus : Nam¬
qui iustius aliquid factum nec non etiam iustissimum. ẽ:
In quibus autem comꝑarationes sunt ut in his magis
alta qualitas non solum contra alteram eiusdem
speciei com p arata & intentione crescit & relaxa¬
tione minuitur : s etiã ad se ipsam recipit compara¬
tiona÷ Dicitur enuim nc̃ quidem ar gentum eẽ can¬
didius quam antȩ ancum fuerit deter sum: Sed

Expanded text:
ullum praedicamentum est, nec sub ullo alio genere poni potest, nisi sub sola qualitate, cum ei contraria sit iniustitia, non est dubium iniustitiam quoque qualitati subnecti, quod ipse quoniam planius dixit, et ipsa exemplorum luce vulgavit, ad aliud nobis est transeundum. SVSCIPIT AVTEM QVALITAS Mquoque proprium protulit, quod tractata ratione ab integra proprietate qualitatis exclusit. Ait enim qualitates posse vel intendi vel minui. Posse enim dicit alterum altero plus et iustum alterum altero magis et minus dicimus. Namque iustius aliquid factum, nec non etiam iustissimum est. In quibus autem comparationes sunt, in his magis alia qualitas non solum contra alterum eiusdem speciei comparata intentione crescit, et relaxatione minuitur, sed etiam a seipsa recipit comparationem: Dicitur enim nunc quidem argentum candidius esse quam antea, cum fuerit detersum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
aristoteles unum idemq quantitatił nomen.
duĩse partitus÷ In ea scilic& q̃ discreita eent.
ł que continua: et inea quȩ haberent posicio¬
nem parcium ⁊quer non haberent: Seed de
secła diuisione posterus dicendum ÷ Nunc
prima tractat᷑: ait enim de prima adliuisione

Expanded text:
Aristoteles unum idemque quantitatis nomen diverse partitus est, in ea scilicet quae discreta essent, et quae continua, et in ea quae haberent positionem partium, et quae non haberent. Sed de secunda divisione posterius dicendum est, nunc prima tractetur. Ait enim de prima divisione
Abbreviated transcription (Latin):
noscuntur. Vt .ẽ abitus. affeccio disciplina
positio. sensus: haec aristo teles ex indiates¬
in epistem in tesin estesin nominauit: et

Expanded text:
noscuntur, ut est habitus, affestio, disciplina, positio, sensus haec Aristoteles e{xin, diavqesin, eipisthvmhn, qevsin, aisqhsin nominauit. Et