comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuidicium. Ꝙ in m̾itis ꝓficiant atq cotidie
mag̃ ac mag̃ m̾eant᷑ quib dam uidet᷑ ex eo qͥ
cotidie hominum utilitati ᷤ inseruiunt. eoꝵq
⁊ dilectione dei. licet enim ut aiunt. in confir¬
matione beatitudinem acceꝑint. et̾nam atq
ꝑfectam. augetur tñ cotidie. eorum beatitudo
quia ac magis diligunt atq cognosunt ⁊ ÷
eoꝵ caritas: qua deum ⁊ nos diligunt. m̾itũ ⁊
p̾mium. Meritum. quia ꝑ eam ⁊ obsequia.
nob impensa: m̃ent᷑ et beatitudinẽ ꝓficiunt.
⁊ ip̃a eadem. ⁊ p̃mium. quia ea beati sunz̃.
auctoritatib confirmant quod dñt.

Expanded text:
ad judicium. Quod in meritis proficiant atque quotidie magis ac magis mereantur, quibusdam videtur, ex eo quia quotidie hominum utilitatibus inserviunt, eorumque , in cognitione et dilectione Dei. Licet enim, ut aiunt, in confirmatione beatitudinem acceperint aeternam atque perfectam, augetur tamen quotidie eorum beatitudo, quia magis ac magis diligunt atque cognoscunt; et est eorum charitas, qua Deum et nos diligunt, et meritum et praemium meritorum, quia per eam et obsequia ex ea nobis impensa merentur, et in beatitudine proficiunt; et ipsa eadem est praemium, quia ea beati sunt. 5. Auctoritatibus confirmant quod d
Abbreviated transcription (Latin):
fore concedendum. dic tamen augͦ in
alt̾um genuit his uerbis. pat̾ ut hr̃et
filium de se ip̃o: non minuit se ip̃m
ẜ ita genuit de se altum se ut totus ma¬
neret in se ⁊ eẽt in filio tantus. qͣntus :
solus. quod ita intelligi pͥ .i. de se a se
s alt̾am ꝑsonam uel genuit se alt̾m.
i. genuit alt̾um: qui ẽ h: quod ipse.
nam et si aluis sit pater quam filius. ñ
est tamen aliud s unum. hi queritur¬

Expanded text:
fore concedendum. Dicit tamen Aug. in alterum genuit, his verbis: Pater ut haberet Filium de ipso, non minuit seipsum, sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se, et esset in Filio tantus, quantus et solus. Quod ita intelligi potest, id est, desed alteram personam: vel genuit se aiterum, id est, genuit alterum qui hoc est quod ipse. Nam etsi alius sit Pater quam Filius, non est tamen aliud quam Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
tor. quia ⁊ in se expleunt ꝑ que iustifuati sumꝰ
⁊ ip̃am iustifucauonem ẽ oꝑaius potentia
deiratis cura p̃re & sp̃u sancto. Est gͥ redem¬
ptor in quanitum deus potestatis usũ in
quantum homo humilitatis effectu. ⁊ scpiꝰ
dicitur redemptor secundum humanitatem
qͣ secundum eam.⁊ in ea suscep̃. ⁊ impleuit
illa sacramenta. que sunt cã nr̃e recdemp

Expanded text:
ustificati sumus, et ipsam justificationem est operatus potentia deitatis cum Patre et Spiritu sancto. Est ergo Redemptor, in quantum est Deus, potestatis usu; in quantum homo, humilitatis effectu. Et saepius dicitur Redemptor secundum humanitatem, quia secundum eam et in ea suscepit et implevit illa sacramenta, quae sunt causa nostrae rede
Abbreviated transcription (Latin):
i quis oppãt. quod fidem thori ñ ser¬
uabant illi pĩts. dicimus in ħ suasse
sidem tͥori. quia non aliis s ꝓͥis urorib
uel antillis iniscebantur. Que erat ꝯsuetido

Expanded text:
i quis opponat quod fidem thori non servabant illi patres, dicimus in hoc servasse fidem thori, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancillis miscebantur. Ecce quae fueri
Abbreviated transcription (Latin):
aturas .i. homines ł angłos alios mag̃
alios minus dilig̾e dr̃. ñ mutabilitatem c̃a¬
ritatis eiꝰ sig̾cat .s quod alios ad maiora io¬
na. alios ad minora bona dilex̃. alios ad
meliore ᷤᷤ usus. alios ad minus bonos. Om̃ia
cnum bona nr̃a ex eius dilectrone ꝓueni
unt nob̾. Elector xͦ auos mag̃ alios minus
diler̃ ab et̾no ⁊ diligit etiam nunc qr aliis
maiora auis minora. ex dilectione. sua p̃p̃a¬
rauit bona. auis maiora. aliisq minora
bona confeit ĩ temꝑe. Un mag̃ ł minꝰ¬
aititur hos uel illos dilig̾e
Quod duobꝰ modiᷤ
onfinispicienda ẽ. dilectio dei.

Expanded text:
aturas, id est, homines vel angelos, alios magis, alios minus diligere dicitur, non mutabilitatem charitatis ejus significat, sed quod alios ad majora bona, alios ad minora dilexit; alios ad meliores usus, alios ad minus bonos. Omnia enim bona nostra ex ejus dilectione nobis proveniunt. Electorum ergo alios magis, alios minus dilexit ab aeterno, et diligit etiam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dilectione sua praeparavit bona; aliisque majora, et aliis minora bona confert ex tempore. Unde magis vel mindicitur hos vel illos diligere. 3. Quod duobus modis inspicienda est dilectio Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
tione. quod popli multitudo ꝓstrata ostend̃.
Iuua autem mirabili ẽ. quod anglo stricnti plebem
se obtulit diceus. Grex iste quid fecit: fiat mañ tua
in me. ⁊ in domum pris tñi Quo fc̃o statim satͥfi¬
cio dignus udicatꝰ: qͥ absolutione estimabat᷑ ĩdig¬
nus. Nec mirum si tali sua oblatiõe ꝓ p̃pło pecti
sui adeptꝰ ⁊ ueniam: cum moyse offendo se ꝓ ple¬

Expanded text:
tione, quod populi multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens, 1 Paralip. 21: Grex iste quid fecit? Fiat manus tua in me, et in domum patris mei. Quo facto, statim sacrificio iudicatus est, qui absolutione aestimabatur indignus. nec mirum si tali sua oblatione pro populo peccati sui adeptus est ueniam, cum Moyses offerendo se
Abbreviated transcription (Latin):
quia semel tantum xp̃m oportuit pati nͨ relin¬
quitur. secundus baptismus. Relinquitur uͦ
secunda penitentia. ⁊ t̾cia ⁊ deinceps. ut ioħs
crisostomus suꝑ hunc locum ait. Sc̃icndũ ĩqͥt
quod ħ quidam insurgunt horum u̾borum
ottasione penitentiam auferentes. qĩ ꝑ penitẽ¬
tiam ñ ualeat peccõr pꝰ lapsum resurg̃e scdo
⁊ t̾tio. ⁊ deunceps. Utrum in ħ ⁊̃ penitentiam ñ¬

Expanded text:
quia semel tantum Christum oportuit pati; nec relinquitur secundus Baptismus. Relinquitur vero secunda poenitentia, et tertia, et deinceps, ut Joan. Chrysost., hom. 20 super hunc locum, ait: Sciendum, inquit, quod hic quidam exurgunt, horum verborum occasione poenitentiam auferentes; quasi per poenitentiam non valeat peccator post lapsum resurgere secundo, et tertio, et deinceps. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
tas dĩ Humquam sꝑnit penitentiam. si ei sinc̃e ⁊
simplicit᷑ offerat᷑ ⁊̃ si quis ad sumnium ꝑueniat¬
libent̾ amplectitur. facit omnia qͣtinꝰ ad pͥorem
nem. quantulancumq tñ ⁊ quamlibet breu iꝑ̃e
gestam ñ respuit penitentiam. suscip̃ ⁊̃ ip̃am nͦ
patit᷑ quamuis exigue cũsioĩs ꝑd̾e m̾cedem.

Expanded text:
tas Dei: nunquam spernit poenitentiam, si ei sincere et tas Dei: nunquam spernit poenitentiam, si ei sincere et simpliciter offeratur, etiamsi ad summum quilibenter amplectitur, facit omnia quatenus ad prioremum, quantulamcumque tamen et quamlibet breui tempore gestam non respuit paenitentiam; suscipit etiam ipsam, nec patitur quamuis exiguae conuersionis perdere mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
heticos qͥ peccantib pꝰ baptismum semel tantum¬
n dicebant utilem eẽ penitentiam ita adhuic instãt
ꝑfidi qm̃ sapiunt piusꝗ̃ oportet: ñ sobrũ s. ercedẽ¬
bs mntnsuram dñt ⁊ si semei peccantib p̃ baptm̃
ualeat penitentia. ñ mñ sepe peccantib pdit it̾ata.
Auoquin: remissio: ad pecc̃m ec̃t incitatso. Dñtt eium
displite. qui semꝑ p̃sto ẽ ea destruere. si ea amaret:
ñ na semꝑ destrueret. Ia ad macedonium. Iñ tm̃
largissima munia uitȩ acsalutis.⁊ ꝙͣiuis eis ineccła locꝰ ille pe¬
uoluptatis blandim̃ta contempsero. si me peni¬
tendo uehementĩ quam prĩ eitruciau̾o si ubiꝰ fle¬
ũo. si meliꝰ uix̾o. si pauꝑes largiꝰ sustentau̾o. si carita
dicat. nich tͥ ista in p̾t̾um ꝓduntur. Tade saltem
hunis uite suauitate fruere: aũtat dẽ tã manem
saclegam q dementiam. It ioħs cͥsostomꝰ. de repa¬
ratione lapsi. Talis mͥ crede: tał ẽ gͣ homines pie¬

Expanded text:
eticos, qui peccantibus post Baptismum semel tantum dicebant utilem esse Poenitentiam, ita: Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plusquam oportet, non sobrii, sed excedentes mensuram; dicunt: Et si semel peccantibus post Baptismum valeat Poenitentia, non tamen saepe peccantibus proderit iterata; alioquin remissio ad peccandum esset incitatio. Dicunt enim: displicere, qui semper praesto est ea destruere. Sed si ea amaret, non semper ea destrueret. Item ad Mlargissima munera vitae ac salutis. Et quamvis eis in Ecclesia locus ille poevoluptatis blandimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius susdicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; vade, saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est erga homines pie
Abbreviated transcription (Latin):
etates intellig̾e uolunt. cum dñrꝰ
tres persone s melius. ẽ. ut subsistñ¬
tias ł yp̾tases intelligamꝰ. cum dm̃s
tres ꝑsonas. ex p̃dictis colligitar: qͦ
nomen ꝑsone: in trinitate. tͥplicem
tenet rationem. ẽ. enim uͥ facit intel¬
ligentiam ẽẽntie. ⁊ est uͥfacit intelli¬
gentiam ypostasis. et ÷ uͥ fac̃ pͥetatis¬

Expanded text:
etatem intelligere volunt, cum dicuntur tres personae; sed melius est ut subsistentias vel hypostases intelligamus, cum dicimus tres personas. Ex praedictis colligitur quod nomen personae in Trinitate triplicem tenet rationem. Est enim ubi facit intelligentiam essentiae, et est ubi facit intelligentiam hypostasis, et est
Abbreviated transcription (Latin):
non quod sine uoluntate nr̃a fiat . ẜ uo¬
luntas nr̃a ostenditur infirma ꝑ legem
ut sanet gr̃a. uoluntatem & sana uolun¬
tas impleat legeni
I. De gr̃a q̃ lib̾at uoluntatẽ

Expanded text:
non quod sine voluntate nostra fiat, sed voluntas nostra ostenditur infirma per legem, ut sanet gratia voluntatem, et sana voluntas impleat legem. 3. De gratia quae liberat voluntatem;
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ep̃hesus scribens apłs similiter fidẽ¬
non ex homine s ex deo tantum asserit inqͥ¬
ens. gratia estis saluati ꝑ fidem. ⁊ hoc non ex
uob̾. dei enim donum est: quod a sanctisita
exponitur. hoc .i. fides non est ex iu nat᷑e nr̃e
quia donum dei: pure est. Ecre et ħ mani¬
feste traditur quod fides non est ex lib̾tate
arbitrii. siue ex arbitrio uoluntatis quod su¬
ꝑiorib consonat. Abi dictum est gr̃am pre

Expanded text:
fidei Ephesiis scribens Apostolus, sinon ex homine, sed ex Deo tantum esse asserit, inquiens: Gratia estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis; Dei enim donum est. Quod a sanctis ita exponitur: Haec scilicet fides, non est vi naturae nostrae, quia donum Dei pure est. Ecce et hic aperte traditur quod fides non est ex libertate arbitrii, sive ex arbitrio voluntatis; quod superioribus consonat, ubi dictum est g
Abbreviated transcription (Latin):
sit diuersus sue non: credibile ẽ non
cum hr̃e facuitatem accedendi ad nos.
quam habebit ĩ temꝑe antixͥ. in quo frau¬
duent ac uolent̾ oꝑabitur. & iõ forte dr̃.
tunc soluendus. quia tunc dabitur ei a¬
deo potestas temptand i homines quam
tis nou accedunt ampitus ad auos.

Expanded text:
sit sive non, credibile est eum non habere potestatem accedendi ad nos, quam habebit in tempore Antichristi; in quo fraudulenter ac violenter operabitur, et ideo forte dicitur tunc solvendus, quia tunc dabitur ei potestas a Deo tentandi homines, quamtis, non accedunt amplius ad alios.
Abbreviated transcription (Latin):
desinet s tał ac ranta erit ut ꝑfectior⁊ maior
cẽ ñ possit. Fortassis ⁊ alic tres iurtutes pru¬
dentia sine ullo iam ꝑiculo erroris. Forti¬
tudo sine molestia tołandorum membro¬
rum temꝑantia sine repugnanone libidi¬
num erunt in illa felicitate: ut prudẽtie
sit ibi nullum bonum do p̃pon̾e ł equare:
bortitudinis ei firmissime coħere. temꝑan¬
tie nullo defectu norio delectari. Ꝙ uͥ nũc
agit iustieia in subueniendo miseris. qd pru¬
dentia in p̃rauendis insidiis. ꝙ fortitudo ĩ
ꝑferendis molestus ꝗ temꝑantia ĩ coertẽdi
aelectationib pͣuis ñ erit ĩ ommino uͥ nil mali
erit. Ista gͥ uirtutum oꝑa huit mortali uite¬
sunt necessaria: sicuit fides ad quam refenda
sunt. que in p̃t̾itis habebunt Ette aperte

Expanded text:
et, sed talis ac tanta erit, ut perfectior et maior esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine ullo iam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum deo praeponere uel aequare, fortitudinis ei firmissime cohaerere, temperantiae nullo defectu noxio delectari. nunc autem quod agit iustitia in subueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in cohercendis delectationibus prauis erit. Ista ergo virtutum opera huic mortali vitae necessaria, sicut fides ad quam referenda sunt, in praeteritis habebuntur. Ecce aperte
Abbreviated transcription (Latin):
eriuntamen an hee uirtutes cum & ip̃e
in animo ee̾ incipiant. qui cum fñ illis
pͥrius et̾t tñ animus erat desinant eẽ cum
ad et̾na ꝓdux̾int. ñ nulla questio ẽ Quib dã
uisum ẽ ec̃ desituras. ⁊ de trib quidem pru

Expanded text:
erumtamen an hae virtutes, cum et ipsae in animo esse incipiant, qui cum sine illis prius esset, tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna perduxerint, nonnulla quaestio est. Quibusdam visum est eas esse desituras; et de tribus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
suantur in celis ab angeł ⁊ animab sanctis.
quam ħ infidelib & consequent̾ assignat Brda
usus uiarum uirtutum secundum p̃sñtem
missis assignat iomb¬

Expanded text:
servantur ab angelis et animabus sanctis, quam hic a fidelibus. Et consequenter assignat Beda usus illarum virtutum secundum praesentem aemissis assignatio
Abbreviated transcription (Latin):
nius ꝑspici ualcat p̃mittendum est
quiddam: adhoc ualde nec̾carium:
Dictum quidem. ẽ. supra ⁊ sacris auc¬
toritatib ostensum: quod sp̃c sc̃s amor
ẽ pr̃is ⁊ filii. quo se inuicem amant.
et nos his autem addendum. ẽ. q̃ iđd ip̃e
sp̃s sanctus. ẽ: amor siue caritas. qͣ
nos diligimꝰ deum siue ꝓximum q̃
caritas cum ita .ẽ. in nobis ut nos fa¬
ciat dilig̾e deum ⁊ ꝓximum: tunc
sp̃s sanctus dicitur mitti. ł donari
nob̾. et qui dilig̃ ip̃am dilectionem
qua dilig̃ ꝓumum: in eo ip̃o deum
diligit: quia ip̃a dilectio: ds̃ ÷ .i. sp̃s

Expanded text:
mittendum est quoddam ad hoc valde necessarium. Dictum quidem est supra, et sacris auctoritatibus ostensum, quod Spiritus sanctus amor est Patris et Filii, quo se invicem amant, et nos. His autem addendum est, quod idem ipse Spiritus sanctus est amor sive charitas, qua nos diligimus Deum et proximum, quae charitas cum ita est in nobis, ut nos faciat diligere Deum et proximum, tunc Spiritus sanctus dicitur mitti vel donari nobis, et qui diligit ipsam dilectionem, qua diligit et proximum, in eo ipso Deum diligit, quia ipsa dilectio Deus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. hoc quoq addo talem cibum illam
arborem p̃stitisse. quo corpꝰ hominis stabili
sanitate firmaretur. nõ fic̃ ex alio cibo: sed
inspiratione salubritatis occulta: ħ innue.¬
re uidetur. q̃ eum aliis cibis poss corpꝰ sus¬
tentari: ħ cibo indeficienti sanitate fir¬
maretur. ex quo consequi uidet᷑. qd sic̃ in nͣ
sui hũit mortalitatem quamdam s. apti¬
tudinem moriendi. ita aliquam immorta-¬
litatem in natura sui hũit .i. aptitudiẽm
qua pot̾at non mori cib̃ aduitꝰ. s si ꝑstitiss
ĩmortalitatiᷤ ꝑfectio eẽt ei de ligno uite. S qͥ
hoc tradunt quomͦ suꝑiora aug̃i uerba qͥb
dicit q̃ erat immortał ex ligno uite: huic
sententie non contradicant diligent̾ inqͥ
ant. De modo procreationis fiorum
si non peccassent et quales nascentur.

Expanded text:
dicens: Hoc quoque addo, talem cibum illam arborem praestitisse, quo corpus hominis stabili sanitate firmaretur; non sicut ex alio cibo, sed inspiratione salubritatis occulta. Hic innuere videtur quod cum aliis cibis posset corpus sustentari, hoc cibo indeficiente sanitate firmaretur. Ex quo consequi videtur quod sicut in natura sua habuit mortalitatem quamdam, scilicet, aptitudinem moriendi; ita aliquam immortalitatem in natura sua habuit, id est, aptitudinem qua poterat non mori, cibis adjutus; sed si perstitisset, immortalitatis perfectio esset ei de ligno vitae. Sed qui hoc tradunt, quomodo superiora Aug. verba, quibus dicit quod erat immortalis ex ligno vitae, huic sententiae non contradicant, diligenter inq. DISTINCTIO XX. DE MODO PROCREATIONIS FILIORUM SI NON PECCASSENT PRIMI PARENT
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nͥꝑ creatu̾ram iurarent: ñ ꝑ creaturam.
quia uirantes ꝑ angłos ⁊ elementa. crea¬
turas uen̾abantur honore.:⁊ meluis erat ħ
ex bibi do quam creaturis. Infirmis gͦ uid̃
ꝓhibuit. sc̃is uͦ qui in creaturis creatoiẽ
uen̾abantur tm̃ ñ ꝓhibuit. Hñ ioseph ꝑ
salutem pharaonis uirauit. dei iudiciũ
in eo uen̾atus. quo positus erat ĩ infimis.
u̾entia eis deb̾etur. ł ne ꝑ ea iurantes
falsum hõies se uiram̃to ñ ten̾i putarẽt.
Que iuratio magis teneatur. an que ꝑ¬

Expanded text:
 per Creatorem jurarent, non per creaturam, quia jurantes per angelos et elementa, creaturas venerabantur honore; et melius erat hoc exhiberi Deo, quam creaturis. Infirmis ergo illud prohibuit; sanctis vero, qui in creaturis Creatorem venerabantur tantum, non prohibuit. Unde Joseph per salutem Pharaonis juravit, Dei judicium in eo veneratus, quo positus erat in infimis. verentia eis deberetur; vel ne per eas jurantes falsum, homines se juramento teneri non putarent. 5. Quae juratio magis teneatur, an quae
Abbreviated transcription (Latin):
ui autem omnes angłos mitti asserunt pre¬
ita det̾ininant. dicunt᷑ suꝑiora agmuna dõ assis¬
t̾e ⁊ ab uitimis numquam receðe. ñ quin aliqñ
mittant᷑. s. quia rarissime ad ext̾iora ꝓdeunt.
neq tunc ab uitimis recedunt. s. dei p̃sentie⁊
contemplatiom semꝑ assistunt. q̃ ⁊̃ faciunt: qͥ
frequent̾ mittuntur.
quos allii dicant mitti

Expanded text:
ui autem omnes angelos mitti asserunt, praenant. Dicuntur superiora agmina Deo assistere, et ab intimis nunquam recedere; non quin aliquando mittantur, sed quia rarissime ad exteriora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, quod etiam faciunt qui frequenter mittuntur. 6. Quos alii
Abbreviated transcription (Latin):
mortem suscepta ẽ tristitia ut sit destituta. ꝑ
mortem. Non gͦ sibi tristis ẽ s ilł qui in scandalo.
ꝑ ins̾ioritatim catnis erant futuri. quos monz
orare. ne inducantur in temptationem. qͥ aña
polliciti erant se ñ seandalizari.

Expanded text:
mortem suscepta est tristitia, ut sit destituta per mortem. Non ergo sibi tristis est, sed illis qui in scandalo per infirmitatem carnis erant futuri, quos monet orare, ne inducantur in tentationem, qui ante polliciti erant se non scandalizari.
Abbreviated transcription (Latin):
quentium agmina supinatis corꝑib c̃ciduis:
Quam gͥ infirmitatem dominatam ħꝰ iorꝑis
credis. Cuius tantam hũit natura urtintem:
S forte dolorem uuln̾um timuit. Quem rogo
o tu dominice infirmitatis asserior. pentin¬
tis carnem claui hun t̾rorem. qͥ eitisam aurẽ
solo restituit aitactu. ꝓducens ħ aurem manꝰ
dauum dolet: et sentt uulnus. qui alt̾i dolo¬
tem uulnis ñ relinquit: pungende carnis me¬
tu tristis ẽ cuius attactu pꝰcedem caro sanatur
It collatis gͥ dictorum gistorum q untutib.
demonstrari ñ ẽ ambiguum in nat᷑a corꝑisẽ
forma erat ĩ corꝑe. quod ex conceptu sp̃c .s. uir
go ꝓgenuit. Audisti lector u̾ba hilarii quib
dolorem ȩxciude uid̃r. S si extussa sensus ⁊¬
impictatis hebitudine p̃missis diligent̾ intendas
atq ip̃ius st̃pture cucumstantiam inspicias. du¬
torum rõnem atq uirtutem. ꝑciꝑe utrumq po¬

Expanded text:
quentium agmina supinatis corporibus conciderunt? quentium agmina supinatis corporibus conciderunt? Quam ergo infirmitatem dominatam hujus corporis credis, cujus tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o tu dominicae infirmitatis assertor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem vulneris non reliquit? Pungendae carnis metu tristis est, cujus in attactu caro post caedem sanatur Collatis ergo dictorum gestorumque virtutibus demonstrari non est ambiguum in natura corporisforma erat in corpore quod ex conceptu Spiritus sancti virgo progenuit. Audisti, lector, verba Hilarii, quibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam inspicias, dictorum rationem atque virtutem percipere utcumque po
Abbreviated transcription (Latin):
sciuentis excepit. Hũit sane illud domini corpꝰ
doloris nri naturam. s corpꝰ nr̃um id nature ht̃.
ut calcet undas ⁊ fluctus disuꝑ eat. nec dause do¬
mus obstatuł aiteatur. At uͦ si domini corꝑis so¬
lum ista natura sit. ut feratur in humidis ⁊ sis¬
tat in liquidis ⁊ situita ttanscurrat. quid ꝑ nͣm
camus caro illa de ceł ẽ ⁊ homo ille de do ẽ. Hñs
ad dolendum. I in eodem. Uidtamus an ille pas¬
sionis ordo infirmitatem in domino doloris.
ꝑmittat intelligi. dilatis enim causis. ex quib
metum domino hesis ascribit. res ip̃as ũ ges¬
te sunt conferamus. Nec enim fĩ pͭ. ut timor
tius sigͥficetur in uerb̃ cuius fiducia contine¬
atur in factis. Timuisse gͥ ħetice passionem
uidetur. S ob ignorantie huius errorem petrus
⁊ sathanas & scandalum ẽ. An ne tunuit qui
armatis obuiam ꝓdiit:⁊ in corꝑe eius infirmi¬
tas fuit. ad tuius occursum const̾nata ꝑse¬

Expanded text:
aevientis excepit. Habuit sane illud dominicum corpus aevientis excepit. Habuit sane illud dominicum corpus doloris nostri naturam, si corpus nostrum id naturae habet, ut calcet undas et fluctus desuper eat, nec clausae domus obstaculis arceatur. Atvero si dominici corporis solum ista natura sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidis, et structa transcurrat, quid per naturam camus? Caro illa de coelis est, et homo ille de Deo est, habad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri potest ut timor ejus significetur in verbis, cujus fiducia continuatur in factis. Timuisse ergo haeretico passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. An ne timuit mori, qui armatis obvius prodiit, et in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata perse
Abbreviated transcription (Latin):
pisse dicn quia sicut corpꝰ nr̃m ñ ħt. t alem
naturam ut ualeat caliaie unilas. ia coipus xͥ
dicit ñ hũisse naniram nr̃i doloris quia non
hũit naturam ad dolendum. Ait enim sic
ficiens a se dõ: assumpsit. In quo quamuis
aut ictus incicłz aut uulnus descendet. aut
nodi concurrerent. aut suspensio eleuaret. af¬
ferrent ꝗ ħ impetum passionis ñ tñ dolorẽ
passionis inferrent. ut telum aliquod aq̃m
ꝑforans ł ignem conpungins ł aera uuln̾ans.
Omnes quidem has passiones naiure sue in¬
feit. ii foret ui conpungat ut uuln̾et. s nͣm
suam in ħ passio illata ñ retinet. dum ĩ nͣ
ñ est. ł aquam forari uel ignem pungi ł atra uulñ¬
ari. quamuis n teli sit ⁊ uulnerare et conpung̾e ⁊
penditur dum moritur. S in corpꝰ eus irruens
passio nͨ non fit passio. nͨ tam̃ naturam passiõis
ercituit. dum ⁊ penali ministio pena deseuit. &
uirtus corpis sure sensu pene ium pene in se de-¬

Expanded text:
t corpus nostrum non habet talem naturam, ut valeat calcare undas, ita corpus Christi dicit non habuisse naturam nostri doloris, quia non habuit naturam ad dolendum. Ait enim sic ficiens a se Deo, assumpsit. In quo quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen passionis dolorem inferrent; ut telum aliquod aquam perforans, vel ignem compungens, vel aera vulnerans, omnes quidem has passiones naturae suae infert ut perforet, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura non est, vel aquam forari, vel pungi ignem, vel aera vulnerari, quamvis natura teli sit et vulnerare, et compungere, et r, dum suspenditur, dum moritur; sed in corpus irruens passio, nec non fuit passio, non tamen naturam passionis exercuit, dum et poenali ministerio poena desaeviit, et virtus corporis sine sensu poenae vim poenae in se des
Abbreviated transcription (Latin):
sic in xp̃m incidisse. ut passionis dolorem ñ
incut̾ent. sicut telum tractum ꝑ aquam uł
ignem. ł aera ea facit q̃ ⁊ cum tͣhitur ꝓ coiꝑa
aimata. quia ꝑforat ⁊ conpungit. nͨ tam̃
dolorem ing̾n quia ñ sunt ille tres doloris

Expanded text:
sic in Christum incidisse, ut passionis dolorem non incuterent: sicut telum tractum per aquam, vel ignem, vel aera, ea facit quae et cum trahitur per corpora animata, quia perforat et compungit; non tamen dolorem ingerit, quia non sunt illae
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enim sic. Post istius corꝑis mortem do¬
dampnationis ⁊ remunerationis. s ħ tꝑ̃is
int̾uallo sp̃c defunctoꝵ qui edificarunt
ti quem aui ñ sentiunt. qui huiusmi
edificia ñ portau̾unt. ut inueniant ignẽ
transitorie tribulationis uenialia cc̃re-¬
mãtem non redarguo. quia forsitan ue¬
rum ẽ. S quia dicitur saluus erit. qͣ
ꝑ ignem contempnitur ille ignis gͣiio
tñ erit ignis ille quam quicquid pͥ
homo pati in hac uita. Bic aꝑte insinu¬
dam cremabilia edificia .i. uenialia pec¬
cata secum portant. que in igne em̃da¬
torio cremantur. Tñ constat quedam
alii ciciꝰ alii tardiꝰ purgant᷑ in igne

Expanded text:
ipse, et post istius sane corporis mortem,damnationis et remunerationis, si hoc temporis intervallo spiritus defunctorum qui aedificarunt ti, quem alii non seaedificia non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis venialia concremantem, non redarguo, quia forsitan verum est. Sed quia dicitur: Salvus erit quasi per ignem, contemnitur ille ignis. Gravior tamen erit ignis ille, quam quicquid potest homo pati in hac vita. Hic aperte insinudam cremabilia aedificia, id est, venialia peccata secum portant; quae in igne emendatorio cremantur. Unde constat quaedam alii citius, alii tardius purgantur in igne
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio uͥ ait Qui pectau̾it in sp̃m
sanctum ñ remittetur ei neq in ħ scło.
neq in futuro. Ex quodatur intelligi.ac̃
sancti doctores tradunt: quod quedam pec¬
cata in futuro dimittuntur.
ordaa enim culpe in ħ scło relaxãt᷑:
quedam uͦ parue ⁊ in futuro que q
pꝰ mortem grauant s dimittuntur. si dig¬
ni sunt si bonis actib in hac uita m̾u̾unt
ut dimittantur eis. De his ÷ qui edificant

Expanded text:
in Evang., ubi ait: Qui peccaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei, neque in hoc seculo, neque in futuro. Ex quo datur intelligi, sicut PP. tradunt, quod quaedam peccata in futuro dimittentur. Quaedam enim culpae in hoc seculo relaxantur; quaedam vero parvae etiam in futuro, quae quidem post mortem gravant; sed dimittuntur si digni sunt, si bonis actibus in hac vita meruerunt ut dimittantur eis. De illis etiam quae aedificant
Abbreviated transcription (Latin):
uit. qͣ nos dominiis fac̾e exemplo ⁊ magist̾io
docuit. pͥ simplicitati eius indulgentia dm̃
domino instructi sumꝰ. ũ calicem domini cũ
offerat sinc aqua. sacm̃tum conficiat. Aqͣ
uͦ nullatenus sñ uno pͥ offerri ĩ sacͥficium ñ
panis nͥ de frum̃to nͨ gͣnum frum̃ti nͥ redac¬
tum in panem: qr xͦ ⁊ panem se dic̃ ⁊ gno

Expanded text:
it, quod nos Dominus facere et exemplo et magisterio docuit, potest simplicitati ejus indulgentia Domini Domino instructi sumus ut calicem Domini cum offerat sine aqua, sacramentum conficiat. Aqua vero nullatenus sine vino potest offerri in sacrificio, nec panis nisi de frumento; nec granum frumenti, nisi redact
Abbreviated transcription (Latin):
tis q̃ xͥ uinum aq̃ mixtum ded̾ discipli eorpͥũ
tale ded̾. quale tunc hũit .i. mortale ⁊ passibile.
Nunc uͦ sumitur a nob̃ immortale ⁊ ĩpassibile.
nͨ tñ maiorem ht̃ efficientiam. Iuliꝰ papa¬
ucharistia qͦ intincta ñ debet dari po

Expanded text:
tus vinum aqua mixtum dedit discipulis. Corpus tale dedit, quale tunc habuit, id est, mortale et passibile. Nunc vero sumitur a nobis immortale et impassibile; nec tamen majorem habet efficientiam. Eucharistia quoque intincta non debet dari pop
Abbreviated transcription (Latin):
Stał hominis opꝰ ñ dilig̾et ds̃ ad remun̾atĩoẽ.
olet etiam accipi de oꝑib bonis que
ab aliquo fiunt. dum malus ẽ. & in
peccato mortali ꝑsistit. ł ad tempus ł usq
in finem. que dicuntur remunerari a dõ.¬
⁊ ñ dari obluuoni. ñ quia ꝓficiant ad ui-¬
tremiꝰ iuditii supplicium sentiendum. sic̃
de fide ⁊ cet̾is que sñ carita hñtur aug̾ait.¬
Si quis non hñs caritatem q̃ ꝑtinet ad unita¬
tem sp̃c ⁊ uintulum pacis quo eccłia conectit᷑
in aliquo scismate constitutus. ne xp̃m neget
patitur tribulariones. famen. ꝑsecutionem. ł
flaminas. uel bestias. ł ip̃am crucem timo¬
re iebenne: nullo mͦ ista culpanda sunt. ĩmo
⁊ bic laudanda ẽ penitentia. Non cnum dicere
pot̾imus melusetfuisse. ut xp̃m negando ncħ
horum pat̾etur. ut illud que passus ẽ confitẽdo.

Expanded text:
talis hominis opus non diligeret Deus ad remunerationem. talis hominis opus non diligeret Deus ad remunerationem. Potest etiam accipi de bonis operibus quae ab aliquo fiunt dum malus est, et in peccato mortali persistit vel ad tempus, vel usque in finem; quae dicuntur a Deo remunerari et nodari oblivioni, non quia proficiant ad vitremi judicii supplicium sentiendum; sicut de fide et caeteris quae sine charitate habentur Aug. aitSi quis non habens charitatem quae pertinet ad unitatem spiritus et vinculum pacis quo Ecclesia connectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget patitur tribulationes, famem, persecutionem, vel flammas, vel bestias, vel ipsam crucem, timore gehennae, nullo modo ista culpanda sunt, imo et haec laudanda est patientia. Non enim dicere poterimus melius ei fuisse ut Christum negando nihil horum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. alio uͦ temꝑe malus ẽ ⁊ multa pecc̃a
facit. Non qͦ intelligendum .ẽ. eum inter
multa mala iusta oꝑa fecisse. qiͣ simul
eodem temꝑe pecc̃a fec̾it ⁊ iusta oꝑa: s
diu̾sis temꝑib utraq egisse. Hisi enim bo¬
nus foret qñ bona fac̃ nõ seminasse ĩ t̾ra
diceretur bona. Destructis gͦ mał pꝰ opera
bona commissis: priora bona in caritate.
s facta que sequentia mala mortificaũ¬
ant. penitentia de malis illis habita mor¬
tificantur ⁊ remun̾antur. Uñ apłs. Iãci¬
entes fundamentum penitentie. ab oꝑib
mortuis. Oꝑa mortua nominans pͥora
bona significat que sequens peccatum
erant mortua: quia hic pectando pͥora bona
irrita fecerunt. ħ secuti peccando fiunt ir-¬
rita. ita ꝑ penirentiam reuiuiscunt: & ad
m̾itum et̾nitatis pdesse incipiunt. Similit̾
⁊ illud bonum amat deus quod plantauit
in peccante. in illo. s. qui p̃ illud bonum pec-¬
cauit. ñ suul peccans⁊ bñ oꝑans extitit: qr

Expanded text:
e malus est et multa peccata facit. Non ergo intelligendum est eum inter multa peccata, justa opera fecisse, quasi simul eodemque tempore peccata fecerit et justa opera; sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destructis ergo malis post opera bona commissis, priora bona, in charitate, scilicet facta, quae sequentia mala mortificaverunt, poenitentia de illis malis habita vivificantur et remunerantur. Unde Aposentes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis; opera mortua nominans, priora bona significat, quae per sequens peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec sicut peccando fiunt irrita, ita per poenitentiam reviviscunt, et ad meritum aeternitatis prodesse incipiunt. Similiter et illud bonum amat Deus quod plantavit in peccante, in illo scilicet qui post illud bonum peccavit; non simul peccans et bonum operans extitit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria confessio. Est enim confessio
testimonium. conscĩe deum timentis Q
enuim timet iudicium d̃ĩ peccm̃ ñ erubes-¬
cit confit̾i. Ptectus timor soluit omnem pudo¬
rem. Confessio peccati pudorem ht̃. ⁊ ip̃a eru¬
bescentia ẽ grauis pena. iõq iubemur confi¬
t̾i pecc̃aio. ut erubescentiam paciamur ꝓ pena
Nam ħ ip̃m pars. ẽ diuini iudicii

Expanded text:
necessaria confessio. Est enim confessio necessaria confessio. Est enim confessio testimonium conscientiae Deum timentis. Qui enim timet judicium Dei, peccatum non erubescit confiteri. Perfectus timor solvit omnem pudorem; confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erubescentiam patiamur pro poena, nam hoc ipsum pars est divini judicii
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiastice institut ionis ⁊ consuetudini
penitus repugnat. Potuis gͥ si publice
peccasti. publice confit̾e te reum ⁊ emenda.
Si uͦ occulte deliquisti ⁊̃ sic ñ taceas. ne tam̃
dico ut publices. Laciturnitas enim peccĩ
ex suꝑbia nascitur cordis. iõ enim peccm su¬
um quis celat. ne reputetur foris. qualẽ se
iam diuino conspectui exbibuit. Ꝙ ex fon¬
te suꝑbie nascitur. Sp̃es enim suꝑbie ẽ. se
uelle ustum uidi. qui pecc̃or ẽ. atq ipocͥta
conuincitur. qui ad instar pͥmorum pa-¬
rentum ł t̾gu̾isatione uerborum pecca sua
leuigare contend. ł sicut caim peccatum su¬
um reticendo subpͥm̾e querit. Ubi uͦ suꝑ¬
bia regnat ł ypocrisis: humilitas locum
ñ ht̃. Sñ humilitate uͦ alicui ueniam sꝑ¬
are ñ licet. Ubi gͦ ÷ taciturnitas confissi¬
onis: ñ ẽ sꝑanda uenia criminis. Iam
certissime liquet quam sit detestabile
peccati silentium ⁊ econuerso. quam sit

Expanded text:
ecclesiasticae institutioni et consuetudini ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri qui peccator est; atque hypocrita convincitur qui instar primorum parentum vel tergiversatione verborum peccata sua levigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypocrisis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. Jam certissime liquet quam sit detestabile peccati silentium, et e converso quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
cam penitentiam referendum ẽ. ibi enim uir¬
tutem lacrimarum ⁊ confessionis ostendens
significare uoluit. quod lacrime occulte et
confessio secreta sicut que fit soli sacerdoti
lauant delictum. quod pudet aliquem pu-¬
blice confit̾i. Q uͦ dicit se lacrimas petͥ legis
excludit illa. Multa enim facta sunt que
scripta ñ sunt. ł forte ñ dum erat facta insti¬
tutio confessionis que mͦ ẽ.¬
imilit̾ ⁊ illud ꝓsꝑi. si sui iudices fiant.
mutabunt eterna supplicia ⁊ illud. Faciliꝰ
deum placabunt sͥ qui aut ꝓͥis confessioni-¬
b crimen ꝓdunt. aut nescientib aliis in se
sententiam excommunicationis ferunt:
ad puplicam confessionem ⁊ satisfactiõem
referri oportet. Non enim solis sacerdotib
us ligandi ⁊ soluendi datum ẽ. si cuiq suo
arbitrio se pena ł excommunicationis sẽ¬
tentia ligare. ⁊ absq sacerdotali uidicio. se¬
ip̃m deo ⁊ altari reconsciliare. licet quod

Expanded text:
cam poenitentiam referendum est. Ibi enim vircam poenitentiam referendum est. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod pudet aliquem publice confiteri. Quod vero dicit se lacrymas Petri legisc non excludit illa: multa enim facta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae modo Similiter et illud Prosperi: Si sui judices fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis in se sententiam excommunicationis ferunt, ad publicam confessionem et satisfactionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se poena vel excommunicationis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cuum fiat ⁊ indubitant̾ constet pecĩa pͥri¬
mum deo. deiñ sac̾doti eẽ confitenda. ⁊ sl
ip̃e defu̾it ⁊̃ socio: illud iohis crisostomi su¬
uceat alicui si tempꝰ ħat sacerdoti ñ c̃fit̾i.
S quia sufficit uͥ crimen occultum ẽ soli
deo ꝑ sac̾dorem dre ⁊ semel. nec oportet
publicari coram multis: quod occultũ :
quod notanit dicens. ñ tͥ dico ut te ꝓdas
in pubitum. Sicut enim publica nora
pupluo eget remedio. ita occulta secreta
Nec necesse ẽ. ut quod sac̾doti semei confessi
sumus it̾um confiteamur. s lingua cordis
non carns ap̃ u̾um uidicem. id iugit̾ con¬
autem si recordis peccatorum tuorum⁊
frequent̾ ea in conspectu cłi ꝓmuncias c
ꝓ eis dep̃ceris: cicuis illa delebis. Si uͦ ob¬
liuiscaris tunc eorum recordabis nolens.
qñ publicabuntur. ⁊ in conspectu ꝓfent᷑¬
omnium amicorum ⁊ mimicorum sãi¬
torum q angłorum.¬
ta &̃ illud ambrosii lacrime lauant de¬
lictum quod uoce pudor ẽ confit̾i. ad publi¬

Expanded text:
cuum fiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, illud Joan. Chrys. suliceat alicui, si tempus habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia sufficit ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Siremedio egent publico, ita occulta secreta nec est necesse ut quod sacerdoti semel confesumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter conautem si recorderis peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronunties, et pro eis depreceris, citius illa delebis. Si vero obliviscaris, tunc eorum recordaberis nolens, quando publicabuntur, et in conspectu omnium amicorum et inimicorum, sanctorumque angelorume lavant delictum quod voce pudor est confiteri, ad publi
Abbreviated transcription (Latin):
satisfactio. s infructuosa. dum in
stuctus. incipietq ꝓficere. cum pectan
alt̾uis penituerit. Eunc enim utrumq
dimittitur peccm̃.⁊ sariffactio prece¬
dens inuifitatur. q̃ fu̾at mortua: sic̃
baptismus illi qui ficte accedit tunc pͥmitꝰ
ualet cumfictio a mente recedit ꝑ peniten¬
tiam.⁊ in huius opinionis munimentum
auctoritates inlucunt. Ait enim augustuiꝰ.
Oium ẽ cred̾e & nr̃a fides b postulat ut. xͥ gr̃a
cum in homine destrux̾it mala priora
⁊̃ remumeret bona ⁊ cum destruit. quod su¬
um ñ inuenit. diligit bonum quod in pec
multa mala obluuscatur. paucorum
bonorum: s faciet eum mere ⁊ in borrea
congregare. que in bona t̾ra seminauit.

Expanded text:
satisfactio, sed infructuosa, dum in ctus ejus, incipietque proficere, cum peccati alterius poenituerit. Tunc enim utrumque dimittitur peccatum, et satisfactio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc primum valet, cum fictio a mente recedit per poenitentiam. Et in hujus opinionis munimentum auctoritates inducunt. Ait enim Aug., lib.Pium est credere, et nostra fides hoc postulat, ut, cum gracia Cristi in homine destruxit mala priora, eciam remuneret bona, et cum destruit, quod suum non invenit, diligit bonum, quod in peccmulta mala obliviscatur paucorum bonorum, sed faciet eum metere et in horrea congregare, que in bona terra seminavit.
Abbreviated transcription (Latin):
in ii. de p̃destiõne sanctorum. Iue homo ut a uerbo
pr̃i coct̾no. ĩ unitatem ꝑͥ assumpiꝰ dei filius unige¬
nitus ẽt̃t uñ ħ m̾uit: Quod bonum eius precessit.
ut ad hanc ineffabilem excellentiam ꝑueniret: fa¬
ciente ac suscipiente deo u̾bo. ip̃e homo ex quo tẽ
quicumq ita gr̃a fit. tͥanus sic̃ grã homo. ille ab
inicio sactus ẽ xp̃c. Id̾ in li xiii. de triñ. grã dĩ in ho¬
mine nob̾ rͦ cominendatur. Quia nec ip̃e i tanta
unitate deo u̾o comunctus una cum illo ꝑͣ filius
dei fieret nulł ẽ p̃cedentib m̾itis assecutus. s ex quo
homo eẽ cepit. ex illo ẽ ⁊ deus. Uñ dictum ẽ. u̾bum
xp̃m ñ ambiginus eẽ dm u̾bum. neq rursum
filium hominis ex anima ⁊ corpore constitissigno¬
noramus. His alusq plurib auctoritatib utuntur.
qui hominem quẽdã ex anuna rõnali ⁊ humana
Sola enim gr̃ã hũit ille homo. ñ meritis ł nataͣ
ut eẽt deus sine dei filius. ut hr̃et onmem scien¬

Expanded text:
in lib. de Praedestinatione sanctorum: Ille homo ut a Verbo tri coaeterno in unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quod bonum ejus praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo essequicumque ita gratia fit christianus, sicut gratia homo ille ab initio factus est Christus. Idem in liei nobis commendatur, quia nec ipse ut in tanta unitate Deo vero conjunctus, una cum illo persona, Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo et est Deus. Unde dictum est: Verbum stum non ambigimus esse Deum Verbum, neque rursus filium hominis ex anima et corpore constitisse ignoramus. His aliisque auctoritatibus utuntur; qui hominem quemdam ex anima rationali et Sola enim gratia habuit ille homo, non meritis vel natura, ut esset Deus sive Dei Filius, ut haberet omnem scien
Abbreviated transcription (Latin):
bo intelligo u̾um cłi filium. in carne agnosco t̾
hominis filium⁊ utrumꝙ simul. unam pͥm dm̃
⁊ hominem inesfabał gr̃e largitate coniunctum. Id t¬
enchidion. xͥ ihe deus de deo ẽ homo autem natus et aiis¬
sp̃u sancto ex maria uirgine. Utraq sub̾a diuina . s.¬
⁊ bumana fuius ẽ uncus di p. omnipotentis. de qͦ
filius. deus sinc inicio homo a c̾to inicio. It̾ in eod.
Qu̾id natura humana in xͦ homine m̾uit. ut in u¬
nitatem psone unici filii dĩ siguiarit̾ assumpta
quib m̾eritur iste homo. una fĩ pͣ cum dõ: Flum
quid añca fuit homo: Et ħ ei singularit̾ bñficium
p̃stitum ẽ. Ut singularit̾ ꝓmereretur deum. llem¬
pe ex quo cẽ cepit homo. nõ aliud cepit eẽ homo
illo suscepta caro facta ẽ utiq ds̃ uͭ quẽ admodũ ẽ una
ꝑsona quilibet homo. anima s. rationał ⁊ caro. ita

Expanded text:
, intelligo verum Dei Filium, in carne agnosco verum hominis filium, uterque simul unam personam Deum et hominem ineffabilis gratiae largitate conjunctam. » Christus Jesus Deus de Deo est, homo autem est natus de Spiritu sancto ex Maria Virgine; utraque substantia,  humana, Filius est unicus Dei Patris omnipotentis de quo Filius, Deus sine initio, homo a certo initio. Item in eodem: Quid natura humana in Christo homine meruit, ut in nitatem personae unici Filii Dei singularitas assumpta quibus mereretur iste homo una fieri persona cum Numquid antea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, cum singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo esse homo coepit, non aliud coepit esse homo illo suscepto caro factum est, utique Deus: ut quemadmodum est una persona quilibet homo, anima scilicet rationalis et ca
Abbreviated transcription (Latin):
tit. quia non secundum ħ alia ꝑsona:
alii equał uel inequalis dr̃. Ecc̃e equa¬
litas tͥnitatis ⁊ una cademq sub̃a:
te. nec magnitudine: nͥ potentia ex¬
cellit

Expanded text:
n secundum hoc alia persona alii aequalis vel inaequalis dicitur. Ecce aequalitas Trinitatis et una eademque substantia, te, nec magnitudine, nec potentia excellat
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte dices eo ip̃o pat̾ẽ. maior
filio. quia de nullo genitus ge¬
nuit tamen equalem. Ad q̃ cito res-¬
ponlebo. immo ideo non ẽ. pat̾ ma-¬
ior filio: quia equalem genuit. ori¬
ginnis enim qõ. ẽ. ista. Qs de quo sit: eqͣ¬
litatis autem: quał aut quantꝰ: sit.
queritur ꝗͥ de quo sit Ad eqͣlitatem
uͦ: illa qua queritur qual aut quantꝰ
quissit. Nec cum dicitur. filius a pr̃e
genitus: ostenditur inequalitas
sub̾e. s ordo nature. non quo alt̾ pͥor
eẽt altero.s qͥ alter ex altero ẽ Nongͦ
secundum ħ q̃ pat̾ genuit ⁊ filiꝰ ge¬
nitus. ẽ: uel sp̃s sanctus: ab utͦq pcc¬

Expanded text:
ed forte dicis: Eo ipso Pater est major Filio, quia de nullo genitus, genuit tamen aequalem. Ad quod cito respondebo: Imo ideo non est Pater major Filio, quia aequalem sibi genuit. Originis enim quaestio ista est, quis de quo sit, aequalitatis autem, qualis aut quantus sit, quaeritur quis de quo sit; ad aequalitatem vero illa qua quaeritur quis aut quantus quis sit. Nec cum dicitur Filius a Patre genitus, ostenditur inaequalitas substantiae, sed ordo naturae, non quo alter prior esset altero, sed quo alter est ex altero. Non ergo secundum hoc quod Pater genuit, et Filius genitus e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paternali filiali ⁊ ꝓcessibili. recognosci¬
mus. Insecesubileᷤ autem ip̃as ypꝰtaseᷤ
⁊ indistabiles inuicem ⁊ unitas qͥdem
in confusibisr. Ttes enim sunt: et si
unite. aurisas autem indistanter.⁊
enim singula ꝑfecta ẽ. ypostasis ⁊ pͥ

Expanded text:
 paternali, et filiali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem inconfusibiliter; tres enim sunt etsi unitae; divisas autem indistanter. Etenim singula perfecta est hypostasis, et
Abbreviated transcription (Latin):
quod pueri. añ xiiii. annos ⁊ puelle
añ .xii. secundum leges mat̾monium
mire nequeunt si añ predicta ip̃a
copulam uueruit seꝑari possim Quam¬
uis uoluntate ⁊ assensu parentumt iunc¬
ti sint. Qui uͦ in puericia copulati p
annos pub̾tatis uolunt se relinquere .s
in conuinctionem ꝑman̾e iam ex heffi¬
ciuntur conui deinceps nequeunt se

Expanded text:
quod pueri ante 14 annos et puellae ante 12 annos secundum leges matrimonium inire nequeunt. Quod si ante praedicta tempora copulam inierint, separari possunt, quamvis voluntate et assensu parentum juncti fuerint. Qui vero in pueritia copulati post annos pubertatis nolunt se delinquere, sed in conjunctione permanere, jam ex hoc efficiuntur conjuges, e
Abbreviated transcription (Latin):
toris primus homo hũisse credit᷑. Cog¬
nouit enim a quo cieatus fuerat. ñ eo m
cognoscendi: quo auditu solo ꝑcipitur.
quomͦ a credentib absens queritur: s. qͣ¬
dam int̾iori aspiratione. qua di p̃senciam
comtemplabatur. non tamen ita excellent
sicut pꝰ hanc uitam sc̃i uisuri sunt neq in enig¬
mate. qualit̾ in hac uita iudemus. De sui cogni

Expanded text:
toris primus homo habuisse creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognoscendi quo ex auditu solo percipitur, quo modo a credentibus absens quaeritur, sed quadam interiori aspiratione qua Dei praesentiam contemplabatur; non tamen ita excellenter sicut post hanc vitam sancti visuri sunt, neque ita in aenigmate qualiter in hac vita videmus. 5. De cogni
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur ⁊̃ si peccat qͥ homĩem iurar¬
illud iuram̃tum faisum an sit. Si enim
neseit ⁊ ĩo aitit uira mͥ ut fides ei sit ñ est
peccm. tñ humana temptatio ẽ. sũ seic
homicida corpus occisurus ẽ ille animam
mimo duas animas ⁊ eiꝰ quem iuirare ꝓuo¬

Expanded text:
eritur etiam si peccat qui hominem jillum juraturum falsum, an scit. Si enim nescit, et ideo dicit, jura mihi, ut fides ei sit; non est peccatum, tamen humana tentatio est. Si vero scit idam quia homicida corpus occisurus est, ille animam, immo duas animas et eius quem iurare pro
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uidet᷑ nob̾ omnino idem
ẽẽ. dicere aliquid ẽẽ pr̃em. ⁊ genuiᷤ¬
se filium uel aliquid ẽẽ filium: et
et ꝓcede ab utroq alioquin: pater
rełonem notat: s etiam ypostasim .i.
subsistentiam sig̾cat. ita et filiꝰ ⁊ sp̃c sꝰ¬
Relationum uͦ uocabula .s. pat̾nitas.
filiatio. ꝓcessio. uel gign̾e. gigni ꝓce¬
de ip̃as tantum rełones. non hipꝰta¬
ses significant siue hr̃e filium. ⁊ hr̃e
prẽm. ut u̾bi gr̃a. cum dicimus deus
est pater: nomine patris ⁊ resonem
notamus ⁊ diuinam hipꝰtas im signi¬
ficamus. ut sit intelligentia tał deus.
ille qui ꝓcedit. Cum uͦ nomina reło¬
num ponimꝰ in p̃dicatis. notiones
ip̃as tantum significamꝰ ñ hip̾tases.
intelligi in subiectis. hipꝰtas łs tantm̃
non eẽntiam. que illis ꝓͥetatib det̾¬
minantur

Expanded text:
tamen videtur nobis omnino esse idem dicere aliquid esse Patrem et genuisse Filium; vel aliquid esse Filium, et et procedere ab utroque; alioquin Pater relationem notat, sed etiam hypostasim, id est, subsistentiam significat; ita et Filius, et SRelationum vero vocabula, scilicet paternitas, filiatio, processio, vel gignere, gigni, procedere, ipsas tantum relationes, non hypostases significant, sive habere Patrem: ut, verbi gratia, cum dicimus: Deus est Pater, nomine Patris et relationem notamus, et divinam hypostasim significamus; ut sit intelligentia talis: Deuille qui procedit. Cum vero nomina relationum ponimus in praedicatis, notiones ipsas tantum significamus, non hypostases; intelligi in subjectis hypostases tantum, non essentiam, quae illis proprietatibus determinantur