comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Oderatis autẽ p̾fiuitis. ¶ Capͫ ri ͫ¬
ut hõib qͦs possident excitatis. ĩnuiti¬
cias aduersus dei ciuitatem tirãnice ex¬
terteant. sibi q sacrifitia non solũ ab
offerentib sumãt et a uolentib expe¬
tant. uerũ etiã ab ĩuitis ꝑsequẽdo uio¬
lenter extorqueãt. nõ solum ꝑuiciosa
non ẽ s eciã utilis ĩuenitur ecclie ut
martirũ nuimerꝰ impleat᷑:. qͦs ciuitas
dei tanto clariores et honoraciores
ciues habet: ꝙͣto fortiꝰ aduersus ĩpie¬
tatis pctm̃m et usq ad sangnĩe certant.
Hos multo eleganciꝰ si ecclĩastita lo¬
quẽdi ꝯsuetudo pateret᷑: nrõs heroas
uotaremꝰ. Hoc enĩ nomen a iunone
dicitur tractum. qd̾ grece inno hera
appellatur: et ideo nestio quis filius
eius stdm̃n grecoꝵ fabulas heros fuerit
nũcupalus: hͦ uidelit ueluti mistitũ
signifitãte fabula ꝙ aer iunoni de¬
putetur. ubi uolunt tũ demonib he¬
roas habitare: qͦ noĩe appellant alituiꝰ

Expanded text:
oderatis autem praefinitisque temporibuut hominibus quos possident excitatis inimicitias aduersus Dei ciuitatem tyrannice exerceant sibique sacrificia non solum ab offerentibus sumant et a uolentibus expetant, uerum etiam ab inuitis persequendo uiolenter extorqueant, non solum perniciosa non est, sed etiam utilis inuenitur ecclesiae, ut martyrum numerus inpleatur; quos ciuitas Dei tanto clariores et honoratiores ciues habet, quanto fortius aduersus inpietatis peccatum et usque ad sanguinem certant. Hos multo elegantius, si ecclesiastica loquendi consuetudo pateretur, nostros heroas uocaremus. Hoc enim nomen a Iunone dicitur tractum, quod Graece Iuno Ἥρα appellatur, et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulas Heros fuerit nuncupatus, hoc uidelicet ueluti mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi uolunt cum daemonibus heroas habitare, quo nomine appellant alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
sempiterna. Quid gͦ est. ꝙ cũ uobis
fides xp̃iana suadetur: tũc obliuistemĩ
aut ignorare uos fingitis qͥd disputare
aut docere soleatis: Quid tause ẽ cur
ꝓpter opiuiones ur̃as quas uos ip̃i op¬
huiliter uenit et uos superbi estis:
Qualia sanctoꝵ corꝑa in resurrectione
futura suit si potest aliquãto strupulo¬
suis inter xp̃ianorũ scripturarũ doctis
simos dispͥutari: futura tñ sẽpiterna
minime dubitamꝰ: et talia futura qͣle
sua resurrectione xp̃s demonstrauit exͣ
S qualiatũq suit: cũ ĩcorruptibilia
prorsus et ĩmortalia nichiloq anime
cõtemplacõe qua in deũ figitur. ĩpedi¬
entia p̾dicẽtur. uosq eciã ditatis ẽẽ in
celestib ĩmortalia corꝑa ĩmortaliter
beatorũ: qd̾ est ꝙ ut beati suus om̃e torpͭ¬
fugiendũ ẽẽ opinamiiui. ut fidem xp̃ia¬
nam qiͣ rationabiliter fugere uideamini:
Et hͦ uitiũ. nõ uisi superboꝵ est. Pu¬

Expanded text:
sempiterna. Quid ergo est, quod, cum uobis sempiterna. Quid ergo est, quod, cum uobis fides Christiana suadetur, tunc obliuiscimini, aut ignorare uos fingitis, quid disputare aut docere soleatis? Quid causae est, quur propter opiniones uestras, quas uos ipsi obhumiliter uenit et uos superbi estis? Qualia sanctorum corpora in resurrectione futura sint, potest aliquanto scrupulosius inter Christianarum scripturarsimos disputari: futura tamen sempiterna minime dubitamus; et talia futura, quale sua resurrectione Christus demonstravit exemplum. Sed qualiacumque sint, cum incorruptibilia prorsus et immortalia, nihiloque animae contemplationem, qua in Deo figitur, impedientia praedicentur; vosque etiam dicatis esse in coelestibus immortalia corpora immortaliter beatorum: qfugiendum esse opinamini, ut fidem Christianam quasi rationabiliter fugere uideamini, Et hoc uitium non nisi. superborum est. Pu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pr̃e sumat cũ qͦ et unus deꝰ est: tñ
in forma serui sacrifitiũ maluit ẽẽ ꝙͣ
sumere: ne uel hac octasione quisꝙͣ
existimaret cuilibet sacrifitandũ ẽẽ
cieature. Per hͦ et sacerdos est ip̃e offe¬
rens et oblacio tuiꝰ rei satramentũ qti¬
dianũ ẽẽ uoluit ecclie sacrifituũ: q̃ cum
ip̃iꝰ capitis corpus sit: seipam ꝑ seip̃m
discit offerre. Huiꝰ ueri sacrificii młti¬
plicia uariaq signa erant sacrificia pri¬
sca sanctoꝵ. cũ h ͦ unũ ꝑ multa figuraret᷑.
tanꝙͣ uerbis multis res una diceretur.
ut sine fastidio multũ ꝯmendaret᷑. Huic
sũmo ueroq sacrificio. cũcta sacrificia
falsa cesserunt

Expanded text:
cum Patre sumat, cum quo et unus Deus est, tamen in forma serui sacrificium maluit esse quam sumere, ne uel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse creaturae. Per hoc et sacerdos est, ipse offerens, ipse et oblatio. Cuius rei sacramentum cottidianum esse uoluit ecclesiae sacrificium, quae cum ipsius capitis corpus sit, se ipsam per ipsum discit offerre. Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum hoc unum per multa figuraretur, tamquam uerbis multis res una diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo ueroque sacrificio cuncta sacrificia falsa cesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
set. sempituũ deinceps ẽẽ non posset:
quãꝙͣ et de mũdo et de hiis qͦs in mũdo
deos a deo factos stribit plato. apertissiẽ
dicat eos ẽẽ cepisse. et habere muitiũ funẽ.
tñ non eos habitios. s ꝑ touditoris po¬
tentissimam uolũtatem ĩet̾mĩ ꝑmãsuros¬

Expanded text:
set, sempiternum deinceps esse non posset; set, sempiternum deinceps esse non posset; quamquam et de mundo et de his, quos in mundo deos a Deo factos scribit Plato, apertissime dicat eos esse coepisse et habere initium, finem tamen non habituros, sed per conditoris potentissimam uolu
Abbreviated transcription (Latin):
Also igitur aquibusdã est plato¬
nitis creditus qiͣ necessariꝰ orbis
ille ab eisdem abeñdi et ad eadẽ reuer¬
tendi. Qd̾ etiã si uerũ eẽt qͥd hͦ stire
ꝓdesset: insi forte inde se nobis au¬
derent pferre platoniti. qr id nos in
hac uita iam nestiremus. quod ip̃i
in alia meliore uita purgatissii et
sapiẽtissiui fuerãt nestituri: et fal¬
sum credendo bt̃i futuri: Qd̾ si ab¬
surdissimũ et stultissimũ ẽ dite̾: por¬
phirii ꝓfecto est p̾ferenda sententia.
hiis qui aĩaꝵ circulos alternãte semꝑ
blitudine et miseria suspitati sũt. Qd̾
si ita est: ecce platonias in meliꝰ a pla¬
tone dissentit: ecce uidit qd̾ ille non uidͭ.
Nec post talem ac tm̃ magistrũ refu¬
git correptionem: s hoĩ p̾posuit uerita¬
de hiis rebus quas hũauo ingenio ꝑues¬
tigare non possumus: qͣ aĩam qͦ ip̃am
non deo coeteruã. s creatã dicit eẽ q̃ non
erat: Ut em̃ hoc platonici nollent cre-¬
dere. Hanc utiq causam idoneam sibi

Expanded text:
also igitur a quibusdam est Platonicis creditus quasi necessarius orbis ille ab eisdem abeundi et ad eadem reuertendi. Quod etiamsi uerum esset, quid hoc scire prodesset, nisi forte inde se nobis auderent praeferre Platonici, quia id nos in hac uita iam nesciremus, quod ipsi in alia meliore uita purgatissimi et sapientissimi fuerant nescituri et falsum credendo beati futuri? Quod si absurdissimum et stultissimum est dicere, Porphyrii profecto est praeferenda sentenhis qui animarum circulos alternante semper beatitate et miseria suspicati sunt. Quod si ita est, ecce Platonicus in melius a Platone dissentit: ecce vidit, qnec post talem ac tantum magistrum refugit correctionem, sed homini praeposuit ueritade his rebus, quas humano ingenio peruestigare non possumus, quae animam quoque ipsam non Deo coaeternam, sed creatam dicit esse, quae non erat? Ut enim hoc Platonici nollent credere, hanc utique causam idoneam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ quẽ uocas paternũ intellectũ
seu mentẽ. et hoꝵ mediũ quẽ putamus
te ditere spm̃n stm̃: et more ur̃o appellas
tres deos. Ubi et si uerbis indistipliuatis
utinini uidetis tñ qualiter cũq. et qͣiͣ
ꝑ quedam tenuis imagiiatõis umbra¬
tula qͦ nitendũ sit: s intarnacõem ĩ¬
cõnuitabilis filii dei qͣ saluam᷑. ut ad
illa q̃ credimꝰ uel ex quãtulacũq ꝑte
intelligimꝰ uenire possimiꝰ non uultis
agnostere. Itaq uidetis utcũq et si
de longinquo et si acie caligante prĩam
in qua manẽdũ est: s uiam qua eũdum
est non tenetis. Confiteris tñ gr̃am:
qũquidem ad deũ ꝑ uirtutẽ intelligẽcie
ꝑuenire paucis dicis ẽẽ ꝯcessũ. Non eñ
dicis pancis placuit. uel panci uoluer̃t:
s cũ dicis ẽẽ contessũ ꝓculdubio dei gr̃am.
non hoĩs sufficienciã ꝯfiteris. Uteris eciã
hͦ u̾bo aꝑtius ubi platonis sentenciam
sequẽs. nec ip̃e dubitas in hac uita hoĩem

Expanded text:
Filium, quem uocas paternum intellectum seu mentem, et horum medium, quem putamus te dicere Spiritum sanctum, et more uestro appellas tres deos. Ubi, etsi uerbis indisciplinatis utimini, uidetis tamen qualitercumque et quasi per quaedam tenuis imaginationis umbracula, quo nitendum sit; sed incarnationem incommutabilis Filii Dei, qua saluamur, ut ad illa, quae credimus uel ex quantulacumque parte intellegimus, uenire possimus, non uultis agnoscere. Itaque uidetis utcumque, etsi de longinquo, etsi acie caligante, patriam in qua manendum est. sed uiam qua eundum est non tenetis. Confiteris tamen gratiam, quando quidem ad Deum per uirtutem intellegentiae peruenire paucis dicis esse concessum. Non enim dicis: Paucis placuit, uel: Pauci uoluerunt; sed cum dicis esse concessum, procul dubio Dei gratiam, non hominis sufficientiam confiteris. Uteris etiam hoc uerbo apertius, ubi Platonis sententiam sequens nec ipse dubitas in hac uita hominem
Abbreviated transcription (Latin):
natõem qua hõĩs aĩam corpusq suscepit
sũnũ ẽẽ exemplũ gracie uidere potuisses
S quid faciã: Scio me frustra loqui
mortuo: s ꝙͣtũ ad te attiuet. Quãtũ
autẽ ad eos qui te magmpendũt et te
uel qualicũq amore sapĩẽ uel turiositate
artiũ quas non debiuisti distere diligũt.
qͦs potiꝰ in tua ꝯpellacõe alloqͦr fortasse
nõ frustra: gr̃a dei non potuit graciꝰ cõmẽ¬
dari ꝙͣ ut ip̃e unitus dei filiꝰ in se ĩcõmu¬
tabiliter manẽs indueret᷑ hoĩe et spem
dilectionis sue daret hõibz hoĩe medio. qͣ
ad illũ ab hoĩb ueniretur: qui tã longe
erat ĩmortalis a mortalib. ĩ cõnuutabilis
a ꝯmutabilib. iustus ab ĩpiis. beatus
a mseris. Et qr naturaliter indidit no¬
bis ut bli ĩmortalesq ẽẽ cupiamiꝰ ma¬
nẽs beatus. sustipiẽsq mortalẽ. ut nob̃̾
tribueret qd̾ amaniꝰ: perpenẽdo docuit¬

Expanded text:
em, qua hominis animam corpusque suscepit, summum esse exemplum gratiae uidere potuisses. Sed quid faciam? Scio me frustra loqui mortuo, sed quantum ad te adtinet: quantum autem ad eos, qui te magnipendunt et te uel qualicumque amore sapientiae uel curiositate artium, quas non debuisti discere, diligunt, quos potius in tua conpellatione adloquor, fortasse non frustra. Gratia Dei non potuit gratius commendari, quam ut ipse unicus Dei Filius in se incommutabiliter manens indueretur hominem et spem dilectionis suae daret hominibus homine medio, qua ad illum ab hominibus ueniretur, qui tam longe erat inmortalis a mortalibus, incommutabilis a commutabilibus, iustus ab inpiis, beatus a miseris. Et quia naturaliter indidit nobis, ut beati inmortalesque esse cupiamus, manens beatus suscipiensque mortalem, ut nobis tribueret quod ama
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̾ncipes auglõsq ꝑcurrere : Et
rursum quasi ne operã ꝑdidisse uidearis
ista dicendo. mictis hoĩes ad theorgos:
ut ꝑ eos aĩa spĩtalis purgetur illorũ
qui non scdm̃ intellectualẽ aĩam uiuũt

Expanded text:
ad principes angelosque decurrere; et ad principes angelosque decurrere; et rursum, quasi ne operam perdidisse videaris ista discendo, mittis homines ad theurgos, ut per eos anima spiritualis purgetur illorum, qui non secundum intellectualem animam vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcunctanter apparet. Theorgi uero illi
uel potiꝰ demones deoꝵ species figuras¬
qz fingentes: inqͥnant potiꝰ ꝙͣ purgãt
hũanũ sp̃m̃ falsitate phantasmatũ.
nib ĩuidi hoĩes ligurentur ip̃mq
mane beneficiũ qd̾ p̾staturi uidebant᷑.
ant metu p̾merẽt: aut sinuli iuidẽtia
denegarẽt. Sufficit ꝙ purgacõe theor¬
gica neqz intellectualem aĩam hoc ẽ
mentẽ nr̃am dicis posse purgari: et ip̃am
spiritalem id est nr̃e aĩe partẽ mente
inferiorẽ quã tali arte purgari posse
asseris. ĩmortalem tñ et̾nãq nõ posse
hac arte fieri cõfiteris. Ap̃s autẽ uitã
ꝓmictit et̾nã. Unde ad eũ mũdus uo¬
bis quidem scomachantib: mirãtib
tnĩ scupentibq ꝯcurrit. Quid ꝓdest
qr negare non potuisti eruare hoĩes the¬
orgica disciplina et ꝙͣ plurimos fallere
per cerã insipientẽ q sentẽtiã. atq ẽẽ
certissimũ errorẽ. agendo et supplicãdo

Expanded text:
incunctanter apparet. Theurgi uero illi incunctanter apparet. Theurgi uero illi uel potius daemones deorum species figurasque fingentes inquinant potius quam purgant humanum spiritum falsitate phantasmatum minibus inuidi hominis ligarentur ipsumque inane beneficium. quod praestaturi uidebantur, aut metu premerent aut simili inuidentia denegarent. Sufficit quod purgatione theurgica neque intellmentem nostram, dicis posse purgari, et ipsam spiritualem, id est nostrae animae partem mente inferiorem, quam tali arte purgari posse asseris, immortalem tamen aeternamque non posse hac arte fieri confiteris. Christus autem vitam promittit aeternam: unde ad eum mundus, vobis quidem stomachantibus, mirantibus tamen stupentibusque concurrit. Quid prodest quia negare non potuisti errare homines theurgica disciplina, et quamplurimos fallere per caecam insipientemque sententiam, atque esse certissimum errorem, agendo et supplicando
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tu qͦ utinã cognonisses. eiq te pociꝰ.
ꝙͣ uel tue uirtuti que hũana fragilis et
infiria est. uel ꝑuicio sissime curiositati
sanandũ tutius cõmisisses. Non emĩ te
decepiss: quẽ ur̃a ut tu ip̃e stribis oracula.
sanctũ ĩmortalemiq confessa sũt. De quo
etiam poeta nobilissimꝰ poetite quidẽ.
qr in alteriꝰ adumbrata ꝑsona: ueratit
tñ si ad ipm̃ referas dixit. Te duce si qͣ
manent sceleris uestigia nri: irrita
ꝓpetuo soluẽt formdine terras. Ea
quippe dixit. que eciã multũ ꝓficiẽtiũ
in uirtute iusticie possunt ꝓpter huiꝰ
uite infirmitatẽ et si non stelera.
scelerũ tñ manere uestigia: que non
nisi ab illo saluatore sanãtur; de que
iste uersus ex pͥssus est. Nam utiq nõ
hͦ a se ip̃e dixisse uirgiliꝰ in egloge
ip̃iꝰ quarto ferme uersu iudicat: ubi
ait. Ultnna tumei iã uenit carminis
etas. Unde hͦ a cumea sibilla dictũ ẽẽ

Expanded text:
Quem tu quoque utinam cognouisses eique te potius Quem tu quoque utinam cognouisses eique te potius quam uel tuae uirtuti, quae humana, fragilis et infirma est, uel perniciosissimae curiositati sanandum tutius commisisses. Non enim te decepisset, quem uestra, ut tu ipse scribis, oracula sanctum inmortalemque confessa sunt; de quo etiam poeta nobilissimus poetice quidem, quia in alterius adumbrata persona, ueraciter tamen, si ad ipsum referas, dixit: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, Inrita perpetua soluent formidine terras. Ea quippe dixit, quae etiam multum proficientium in uirtute iustitiae possunt propter huius uitae infirmitatem, etsi non scelera, scelerum tamen manere uestigia, quae non nisi ab illo saluatore sanantur, de quo iste uersus expressus est. Nam utique non hoc a se ipso se dixisse Vergilius in eclogae ipsius quarto ferme uersu indicat, ubi ait: Ultima Cumaei uenit iam carminis aetas; unde hoc a Cumaea Sibylla dictum esse
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq a pħophie uirtute remoti sũt.
que ardua nuis atqz paucoꝵ est. te auc¬
tore theorgos hoĩes a quibz non quidẽ
ĩ aĩa intellectuali uerũ saltẽ in aiã spñ¬
philosophari piget ĩcõparabiliter ma¬
ior est multitudo. plures ad secretos et
illicitos magistros tuos. ꝙͣ ad stolas pla¬
tonicas uenire cogant᷑. Hoc enĩ tibi ĩ¬
mũdissuu demones deos ethereos se eẽ
fingentes ꝙͦꝵ p̾dicator et angls̃ factus
es ꝓmiserũt. ꝙ in aĩa spiritali theorgi¬
ca arte purgati. ad pr̃ẽm quidẽ nõ rede¬
unt sz suꝑ aereas plagas inter deos ethe¬
reos habitabũt: nõ audit ista. hom młti¬
tudo: ꝓpter qͦs a demonũ dũatu liberã¬
dos xp̃s aduenit. In illo enĩ habent
misericordissimã purgacõem: et mẽtis
et sp̃s et corꝑis sui. Propterea quippe
totũ hoĩem siue pctõ ille suscepit ut to¬
tũ qd̾ constat homo a pctoꝵ peste sanaret.

Expanded text:
quicumque a philosophiae uirtute remoti sunt, quicumque a philosophiae uirtute remoti sunt, quae ardua nimis adque paucorum est, te auctore theurgos homines, a quibus non quidem in anima intellectuali, uerum saltem in anima spiritrum, quos philosophari piget, incomparabiliter maior est multitudo, plures ad secretos et inlicitos magistros tuos, quam ad scholas Platonicas uenire cogantur. Hoc enim tibi inmundissimi daemones, deos aetherios se esse fingentes, quorum praedicator et angelus factus es, promiserunt, quod in anima spiritali theurgica arte purgati ad Patrem quidem non redeunt, sed super aerias plagas inter deos aetherios habitabunt. Non audit ista hominum multitudo, propter quos a daemonum dominatu liberandos Christus aduenit. In illo enim habent misericordissimam purgationem et mentis et spiritus et corporis sui. Propterea quippe totum hominem sine peccato ille suscepit, ut totum, quo constat homo, a peccatorum peste sanaret.
Abbreviated transcription (Latin):
et tolerabiliꝰ consectanens tuus pla¬
tonicũs apuleiꝰ errauit. qui tñ̃m᷑ de¬
mones a luna et infra ordinatos. agita¬
ri morbis passionũ mentisq turbelis.
honorãs quidẽ eos: s uolẽs nolẽs qr ꝯfes¬
sus est: deos tñ celi suꝑioris ad etherea
spacia ꝑtinẽtes. siue uisibiles qͦs ꝯspicu¬
os lucere ternebat solem ac luuã et ceta
ilidem lunima. siue ĩuisibiles qͦs puta¬
bat ab oĩ labe istaꝵ ꝑturbacõnũ ꝙͣta po¬
tuit disputacõe secreuit: Tu autẽ hoc
didicisti non a platone sz a chaldeis ma¬
gistris ut in et hereas uel empireas mũ¬
di sublimitates. et firmamẽta celestia
extolleres uitia hũana. ut possent dii
ur̃ĩ theorgis ꝓmĩciare diuina quib di¬
uinis te tñ ꝑ intellectualem uitã fatis
orgice artis purgationes neqͣꝙͣ neces¬
sarie uideant᷑. s aliis eas tñ importes:
ut hanc ueluti mercedem reddas ma
ad ista seducis. que tibi tanꝙͣ suꝑiorũ
capati eẽ u̾ntilia cõfiteris ut uidelicet

Expanded text:
et tolerabilius consectaneus tuus Platonicus Apuleius errauit, qui tantummodo daemones a luna et infra ordinatos agitari morbis passionum mentisque turbelis honorans eos quidem, sed uolens nolensque confessus est: deos tamen caeli superiores ad aetheria spatia pertinentes, siue uisibiles, quos conspicuos lucere cernebat, solem ac lunam et cetera ibidem lumina, siue inuisibiles, quos putabat, ab omni labe istarum perturbationum quanta potuit disputatione secreuit! Tu autem hoc didicisti non a Platone, sed a Chaldaeis magistris tuis, ut in aetherias uel empyreas mundi sublimitates et firmamenta caelestia extolleres uitia humana, ut possent di uestri theurgis pronuntiare diuina; quibus diuinis te tamen per intellectualem uitam facis opho theurgicae artis purgationes nequaquam necessariae uideantur; sed aliis eas tamen inportas, ut hanc ueluti mercedem reddas magad ista seducis, quae tibi tamquam superiorum capaci esse inutilia confiteris; ut uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
ant et inde ne illic absorbeantur abste¬
dant. aut eo penitus non accedãt. Igno¬
ranciã certe et ꝓpter eã multa uicia ꝑ
nullas theletas purgari dicis: s solũ
intellectũ: qui paterne est constius uolũ¬
tatis. Hũc autẽ xpp̃m ẽẽ non credis. cõtẽ¬
nis eñ eũ ꝓpter corpus ex feĩa acceptũ.
et ꝓpter crucis opprobriũ: excelsam ui¬
del sapiẽtiã spretis atq abiectis infimis.
idonens de superioribz carpere. At ille
implet: qd ꝓphete sancti de illo ueracit
p̾dixerũt. Perdam sapĩam sapientũ: et
prudenciã prudentũ reprobabo. Non enĩ
suã in eis ꝑdit et reprobat quã ip̃e do¬
nauit: s quã sibi arrogãt. qui non hũt
ip̃iꝰ. Unde ꝯmemorato isto ꝓphetito
testimonio: sequit᷑ et dicit apls. Ubi
sapiẽs: Ubi striba: Ubi ꝯquisitor
huiꝰ stli: Nonne stultam fecit deꝰ sapĩa¬

Expanded text:
ant et inde, ne illic absorbeantur, absceant et inde, ne illic absorbeantur, abscedant aut eo penitus non accedant. Ignorantiam certe et propter eam multa uitia per nullas teletas purgari dicis, sed per sintellectum, qui paternae est conscius uoluntatis. Hunc autem Christum esse non credis; contemnis enim eum propter corpus ex femina acceptum et propter crucis obprobrium, excelsam uidelicet sapientiam spretis adque abiectis infimis idoneus de superioribus carpere. At ille inplet, quod prophetae sancti de illo ueraciter praedixerunt: Perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. Non enim suam in eis perdit et reprobat, quam ipse donauit, sed quam sibi adrogant, qui non habent ipsius. Unde commemorato isto prophetico testimonio sequitur et dicit apostolus: Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor huius saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapi
Abbreviated transcription (Latin):
Ictis gͦ hoĩes in eruorem certissimũ
Neq hͦ tm̃ malũ tepudet. cũ uirtutis
et sapientie te ꝓfitearis amatorẽ: quam
si uere ac fideliter amasses. xp̃m dei uir¬
tutem et dei sapĩam ꝯgnouisses: nec ab
eiꝰ saluberrima humilitate tumore ĩflatꝰ
uane stie resiluisses. Confiteris tñ et spiri¬
talem aĩam sine theorgicis artib et sine
theletis quib frustra distendis elaborasti.
posse cõtinencie uirtute purgari. Ailiqñ
enam diris ꝙ thelete non post mortẽ ele¬
uãt aĩam ut iam nec eidem ip̃i quam
spiritalem uotas aliquid post huiꝰ uite
sinẽ ꝓdesse uideantur: et tñ uersas hec
multis modis et repetis ad nichil aliud
quãtũ existimo insi ut taliũ qͦ rerũ ꝯiͣ
peritus appareas et placeas illicitarũ
artiũ curiosis: uel ad eas facias turiosos¬
ip̃e. S bene est. ꝙ metuendã ditis hãc
artem uel legũ peaculis. uel ip̃iꝰ actionis:
atq utinã h ͦ saltem abs te mistri audi¬

Expanded text:
ittis ergo homines in errorem certissimum, neque hoc tantum malum te pudet, cum uirtutis et sapientiae profitearis amatorem; quam si uere ac fideliter amasses, Christum Dei uirtutem et Dei sapientiam cognouisses nec ab eius saluberrima humilitate tumore inflatus uanae scientiae resiluisses. Confiteris tamen etiam spiritalem animam sine theurgicis artibus et sine teletis, quibus frustra discendis elaborasti, posse continentiae uirtute purgari. Aliquando etiam dicis, quod teletae non post mortem eleuant animam, ut iam nec eidem ipsi, quam spiritalem uocas, aliquid post huius uitae finem prodesse uideantur; et tamen uersas haec multis modis et repetis, ad nihil aliud, quantum existimo, nisi ut talium quoque rerum quasi peritus appareas et placeas inlicitarum artium curiosis, uel ad eas facias ipse curiosos. Sed bene, quod metuendam dicis hanc artem uel legum periculis uel ipsius actionis. Adque utinam hoc saltem abs te miseri audi
Abbreviated transcription (Latin):
est hoĩb. Hoc ꝯiͣ stultũ et infirmũ tãꝙͣ
sua uirtute sapientes fortesq contẽnũt.
S hec est grã q̃ sanat infirmuos: non
superbe iactantes falsam bt̃ĩtudinẽ suã:
sed hũiliter potius uerã miseriã ꝯfitẽtes

Expanded text:
est hominibus. Hoc quasi stultum et infirmum tamquam sua uirtute sapientes fortesque contemnunt. Sed haec est gratia, quae sanat infirmos, non superbe iactantes falsam beatitudinem suam, sed humiliter potius ueram miseriam confitentes
Abbreviated transcription (Latin):
exoptat bona infiuia atq terrena uite
huic trãsitorie necessaria. et p̾illius
uite sempiternus beneficiis ꝯtẽnenda.
non tñ nisi ab uno deo exspectare ꝯsu¬
estit: ut ab illiꝰ cultu eciam in istorũ
desiderio non recedat: ad quẽ ꝯtemptu
eoꝵ et abeis auersione ꝑueniat.

Expanded text:
errena uitae huic transitoriae necessaria et prae illius uitae sempiternis beneficiis contemnenda, non tamen nisi ab uno Deo expectare consuescit, ut ab illius cultu etiam in istorum desiderio non recedat, ad quem contemtu eorum et ab eis auersione perueniat.
Abbreviated transcription (Latin):
et non pro pct̃o. Hũt ille platonicus
nõ cognouit ẽẽ p̾ncipiũ: nã cognosteret
purcatoriũ. Neq enĩ caro principiũ ẽ
aut aĩa hũana: s ubũ ꝑ qd factũ sunt
omnia. Non g. caro ꝑ seip̃am mũdat s
per uerbum a quo sustepta est: cũ uerbũ¬
caro factũ ẽ et habitauit in nobis. Niam
de carne sua mauducãda nustite loquẽs
cũ hii qui non intellexerũt offensi rece¬
derent dicẽtes. durus ẽ hic sermo qͥs eũ
potest audire: respondit mauẽtib cet̾is.
Sp̃s ẽ qui uiuificat: caro autẽ nõ ꝓdest
quicꝙͣ. Principiũ gͦ sustepta aĩa et car¬
ne: et aĩam credenciũ mũdat et carnem
Ideo querẽtib iudeis quis eẽt respondit
se ẽẽ pͥncipiũ: qd̾ utiq carnales infirii
pct̃is ob noxii et ignorãcie tenebris ob¬
uoluti. nequaꝙͣ ꝑcipere possemus: nisi
ab eo nnũdaremur atq sanaremur ꝑ h ͦ
qd̾ erauius. et non eramꝰ. Eramꝰ enm

Expanded text:
et non pro peccato. Hunc ille Platonicus et non pro peccato. Hunc ille Platonicus non cognouit esse principium; nam cognosceret purgatorium. Neque enim caro principium est aut anima humana, sed Verbum per quod facta sunt omnia. Non ergo caro per se ipsam mundat, sed per caro factum est, et habitavit in nobis . Nam de carne sua manducanda mystice loquens, cum hi qui non intellexerunt offensi recederent, dicentes, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? respondit manentibus caeteris, Spiritus est qui uiuificat, caro autem non prodest quidquam. Principium ergo suscepta anima et carne et animam credentium mundat et carnem. Ideo quaerentibus Iudaeis quis esset respondit se esse principium. Quod utique carnales, infirmi, peccatis obnoxii et ignorantiae tenebris obuoluti nequaquam percipere possemus, nisi ab eo mundaremur adque sanaremur per hoc quod eramus et non eramus. Eramus enim
Abbreviated transcription (Latin):
Erito illi in celestib. ¶ Tapłm. aͫ¬
sedib constituti ĩmortales et beati
qui creatoris sui ꝑticipacõe gaudẽt cuiꝰ
et̾nitate firmi. cuiꝰ ueritate certi. cuius
munere sancti sũt: qñĩ nos mortales et
miseros ut ĩmortales btĩq simꝰ. miseri¬
corditer diligũt. nolũt nos sibi sacrifitare :
s ei tuiꝰ et ip̃i nobistũ sacrifitiũ se esse
nouerũt. Cũ ip̃is enĩ sumꝰ una ciuitas
dei ci dr̃ in psalmo. Gloriosis dicta sunt
de te cinitas dei: cuiꝰ pars in nobis ꝑegri¬
natur. pars in illis opitulatur. De illa
quippe suꝑria ciuitate ubi dei uolũtas intel¬
liggibilis atz ĩcõnuutabilis lex est: de illa
suꝑna quodãmͦ. curia geritur. Ilãq ibi
curans de nobis ad nos mnistrata per
angłos sctã illa scriptura destendit: ubi
legitur. Sacrificas diis eradicabitur: nisi
dño soli. Huit scripture. huic legi. p̾cep¬
tis talib. tãta sũt adtestata miratula.
ut satis appareat cui nos sacrificare uelint

Expanded text:
erito illi in coelestibus sedibus constituti, immortales et beati, qui Creatoris sui participatione congaudent, cujus aeternitate firmi, cujus veritate certi, cujus munere sancti sunt; quoniam nos mortales et miseros, ut immortales beatique simus, misericorditer diligunt, nolunt nos sibi sacrificare; sed ei, cuius et ipsi nobiscum sacrificium se esse nouerunt. Cum ipsis enim sumus una ciuitas Dei, cui dicitur in psalmo: Gloriosissima dicta sunt de te, ciuitas Dei; cuius pars in nobis peregrinatur, pars in illis opitulatur. De. illa quippe superna ciuitate, ubi Dei uoluntas intellegibilis adque incommutabilis lex est, de illa superna quodam modo curia geritur namque ibi cura de nobis ad nos ministrata per angelos sancta illa scriptura descendit, ubi legitur: Sacrificans dis eradicabitur, nisi Domino soli. Huic scripturae, huic legi, praeceptis talibus tanta sunt adtestata miracula, ut satis appareat, cui nos sacrificari uelint
Abbreviated transcription (Latin):
tiuꝰ aĩe naturã paterno intellectu:
iste autẽ cũ dicit mediũ. nõ postponit
s interponit: et niuurũ hͦ dixit ut
potinit siue ut uoluit: qd̾ nos sanctũ
sp̃m nec prĩs tñ. nec filii tñ. sed
utriusq spiritũ dicimꝰ. Liberis enĩ
uerbis lotũtur phĩ: nec in reb ad ĩ¬
telligendũ difficiliuus offensionem
religiosarũ auriũ ꝑtimestũt. Nobis
autem ad certã regulã loqui phas ẽ.
ne uerboꝵ litẽtia eciã de reb que hiis
significantur. ĩpiã gignat opinionẽ.
Nos itaq ita non dicimꝰ duo uel tria
pͥnipia cũ de deo loquiui᷑. sicut nec
duos deos uel tres nobis licitũ ẽ dic̾e̾.
ꝙͣuis de uno qͦ loquẽtes uel de pr̃e uł
de filio uel de spũ scto eciã singulũ quẽ¬
q deũ ẽẽ fateanuir: nec dicamiꝰ tñ qd̾
heretiti sabelliani. eudem ẽẽ patrem
qui est et filiꝰ. et eũdem spm̃ scmm qͥ ẽ et¬

Expanded text:
tinus animae naturam paterno intellectui; tinus animae naturam paterno intellectui; iste autem cum dicit medium, non postponit, sed interponit. Et nimirum hoc dixit, ut potuit siue ut uoluit, quod nos sanctum Spiritum, nec Patris tantum nec Filii tantum, sed utriusque Spiritum dicimus. Liberis enim uerbis loquuntur philosophi, nec in rebus ad intellegendum difficillimis offensionem religiosarum aurium pertimescunt. Nobis autem ad certam regulam loqui fas est, ne uerborum licentia etiam de rebus, quae his significantur, inpiam gignat opinionem.Nos itaque ita non dicimus duo uel tria principia, cum de Deo loquimur, sicut nec duos deos uel tres nobis licitum est dicere quamuis de unoquoque loquentes, uel de Patre uel de Filio uel de Spiritu sancto, etiam singulum quemque Deum esse fateamur, nec dicamus tamen quod haeretici Sabelliani, eundem esse Patrem, qui est et Filius, et eundem Spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis oraculis fuisse responsum
nos non purgari l une theletis atz solis:
ut huic ostenderetur. nulloꝵ deoꝵ theletis
hoĩem posse purgari. Cuiꝰ enĩ thelete
purgant. si lune solisqz non purgãt.
qͦs inter celestes deos p̾cipuos habent.
Deniq eodem dicit oratulo exp̾ssum
principia posse purgare: ne forte tũ
dictũ eẽt non purgare theletas solis
et lune. aliciiꝰ alteriꝰ dei de turba ua¬
lere ad purgandũ thelete crederẽtur.
Que autẽ dicat ẽẽ principia tanꝙͣ
platonitus nouimꝰ. Dicit enĩ deũ
prẽm et deũ filiũ: quẽ grece appellat
paternũ intellectũ. uel paternã mẽtẽ
De spũautẽ sancto aut nichil. aut
non aꝑte aliquid dicit: quãuis quẽ
aliũ dicat horũ mediũ non intelligo.
Si enĩ tertiã sicut plotinus ubi de t̾b¬
pͥncipalib substanciis disputat aĩe
naturã etiã iste uellet intelligi: nõ
utiq diceret horũ mediũ. id est prĩs
et filii mediũ. Post ponit quippe plo¬

Expanded text:
diuinis oraculis fuisse responsum nos non purgari lunae teletis adque solis, ut hinc ostenderetur nullorum deorum teletis hominem posse purgari. Cuius enim teletae purgant, si lunae solisque non purgant, quos inter caelestes deos praecipuos habent? Denique eodem dicit oraculo expressum principia posse purgare, ne forte, cum dictum esset non purgare teletas solis et lunae, alicuius alterius dei de turba ualere ad purgandum teletae crederentur. Quae autem dicat esse principia tamquam Platonicus, nouimus. Dicit enim Deum Ppaternum intellectum, vel paternam mentem: de Spiritu autem sancto, aut nihil, aut non aperte aliquid dicit: quamvis quem alium dicat horum medium, non intelligo. Si enim tertiaprincipalibus substantiis disputat, animae naturam etiam iste uellet intellegi, non utique diceret horum medium, id est Patris et Filii medium. Postponit quippe Plo
Abbreviated transcription (Latin):
boni net bonoꝵ deoꝵ angli sũt s de¬
mones mali qui non unũ solũ ac sũmũ
deũ s seipos sacrificiis coli uolũt: qd̾
maiꝰ ꝙͣ uniꝰ dei contra eos eligendũ
est p̾sidiũ. cui seruiũt angli boni: qui
non sibi s illi iubent ut sacrificio ser¬
uiamius. cuiꝰ nosipĩ sacrificiũ ẽẽ debemꝰ.¬

Expanded text:
boni nec bonorum deorum angeli sunt. sed daeboni nec bonorum deorum angeli sunt. sed daemones mali, qui non unum solum ac summum Deum, sed se ipsos sacrificiis coli uolunt: quod maius quam unius Dei contra eos eligendum est praesidium, cui seruiunt angeli boni, qui non sibi, sed illi iubent ut sacrificio seruiamus, cuius nos ipsi esse sacrificium debem
Abbreviated transcription (Latin):
eñ multi tãtonimus sacrificiis colendi:
quãto magis hec expetunt.His uero
unus ꝯmendatur deus qui se nullis
talib indig̾e. et scripturaꝵ suaꝵ testi¬
ficatõe. et eorũdem postea sacrificiorũ
remotione demonstrat. Si gͦ angli sibi
expetunt satrificiũ ppͥouendi sũt eis.
qui non sibi s deo creatori oĩm cui serui¬
unt. Huic enĩ ostẽdũt ꝙͣ suicero amore
diligant nos: qñ ꝑ sacrifitiũ non sibi
s ei nos subdere uolunt. tuiꝰ et ip̃i cõ¬
tẽplatione btĩ sunt: et ad deũ nos ꝑue¬
nire. a quo ip̃i non recesserũt. Si autẽ
angeli qui non uni s plurimis sacrifi¬
tia fieri uolũt non sibi s eis diis uolũt
qͦ deoꝵ angli sũt. etiã sic eis p̃ponẽdi
sunt illi. qui uniꝰ dei deoꝵ angli̾ sunt:
cui sacrificari sic iubent ut alicui alt̾i
uetent: cũ eoꝵ nullus huic uetet. cui
uni isti sacrificari iubent. Porro si qd̾
magis indicat eoꝵ suꝑba fallacia. nec

Expanded text:
enim multi tanto minus sacrificiis colendi sunt, enim multi tanto minus sacrificiis colendi sunt, quanto magis haec expetunt; his uero unus commendatur Deus, qui se nullis talibus indigere et scripturarum suarum testificatione et eorundem postea sacrificiorum remotione demonstrat. Si ergo angeli sibi expetunt sacrificium, praeponendi eis sunt, qui non sibi, sed Deo creatori omnium, cui seruiunt. Hinc enim ostendunt quam sincero amore nos diligant, quando per sacrificium non sibi, sed ei nos subdere uolunt, cuius et ipsi contemplatione beati sunt, et ad eum nos peruenire, a quo ipsi non recesserunt. Si autem angeli, qui non uni sed plurimis sacrificia fieri uolunt, non sibi, sed eis dis uolunt, quorum deorum angeli sunt: etiam sic eis praeponendi sunt illi, qui unius Dei deorum angeli sunt, cui sacrificari sic iubent, ut alicui alteri uetent, cum eorum nullus huic uetet, cui uni isti sacrificari iubent. Porro si, quod magis indicat eorum superba fallacia, nec
Abbreviated transcription (Latin):
referũt᷑ : ꝙ coͣtem tarquimiꝰ nonacula
secuit. ꝙ epidauriꝰ serpẽs estolapio
nauiganti romã tomes adhesit: ꝙ na¬
im qua simulacrũ mr̃is frigie uehebat᷑
tantis hõi boũq conatib ĩmobilem
redditam una muliertula zona alli-¬
gatam ad sue pudicicie testimoniũ mo¬
uit et traxit: ꝙ uirgo uestalis de tiuꝰ
corrupcõe questio uertebat᷑ aqua ĩpleto
cribro de tiberi neqz perfluẽte. abstulit
cõtrouersiam. hec gͦ atq huiustemõi
nequaꝙͣ illis q̃ in ppło dei facta legimꝰ
tales deos coluerũt legib iudicata sũt
ꝓhibenda atq plectenda: magita st
et theorgita. qͦꝵ pleraq specietenus
tatione decipiũt: quale ẽ lunã deponere
donet suppositas ut ait lucanus. ꝓpior
despumet in herbas. Quedã uo et si
nõ nullis piorũ factis uideant᷑ opere
coequari. fis ip̃e qͦ disternũt᷑ ĩcõꝑa¬
biliter hec nr̃a ostendit excellere. Illis

Expanded text:
referuntur; quod cotem Tarquinius nouacula referuntur; quod cotem Tarquinius nouacula secuit: quod Epidaurius serpens Aesculapio nauiganti Romam comes adhaesit; quod nauem, qua simulacrum matris Phrygiae uehebatur, tantis hominum boumque conatibus inmobilem redditam una muliercula zona adligatam ad suae pudicitiae testimonium mouit et traxit; quod uirgo Vestalis, de cuius corruptione quaestio uertebatur, aqua inpleto cribro de Tiberi neque perfluente abstulit controuersiam — haec ergo adque huius modi nequaquam illis, quae in populo Dei facta legimus, populorum, qui tales deos coluerunt, legibus iudicata sunt prohibenda adque plectenda, magica scilicet uel theurgica! quorum pleraque specie tenusatione decipiunt, quale est lunam deponere, donee subpositas, ut ait Lucanus, propior despumet in herbas;\' quaedam uero etsi nonnullis piorum factis uideantur opere coaequari, finis ipse, quo discernuntur, incomparabiliter haec nostra ostendit excellere. Illis
Abbreviated transcription (Latin):
iestatem illiꝰ p̾dicãtes faceret maiora
certiora clariora miratula. ne infirmis
piis illi qui sacrificia sibi ex petũt. falsã
religionem facilius ꝑsuaderẽt. eo ꝙ sẽsib
eoꝵ quedã stupenda monstrarẽt: quem
tãdem ita desipere libeat. ut non uera eli¬
gat que sectetur ubi et ampliora ĩuenit
que miret᷑: Illa quippe miracula deoꝵ
gentiliũ que ꝯmendat historia. nõ ea
dico q̃ interuallis temporũ occultis
ip̃iꝰ mũdi causis. uerũtamen sub dĩna
ꝓuidencia ꝯstitutis et ordinatis mon¬
struosa ꝯtingñt. quales ĩusitati sũt¬
partus aĩaliũ. et celo teruaq rerũ in¬
solita facies. siue tm̃ teruens. siue etiã
nocẽs. que ꝓcurari atqz mitigari. de¬
monicis ritib fallacissiua eorũ astucia
ꝑhibentur. sz ea dico que ui aut ptãte
eoꝵ fieri satis eiudenter apparet: ut ẽ
ꝙ effigies deoꝵ penatiũ qͦs de troia eneas
fugiẽs aduexit de loco in locũ iugrasse

Expanded text:
iestatem illius praedicantes faceret maiora, iestatem illius praedicantes faceret maiora, certiora, clariora miracula, ne infirmis piis illi, qui sacrificia sibi expetunt, falsam religionem facilius persuaderent, eo quod sensibus eorum quaedam stupenda monstrarent: quem tandem ita desipere libeat, ut non uera eligat quae sectetur, ubi et ampliora inuenit quae miretur? Illa quippe miracula deorum gentilium, quae commendat historia non ea dico, quae interuallis temporum occultis ipsius mundi causis, uerum tamen sub diuina prouidentia constitutis et ordinatis monstrosa contingunt; quales sunt inusitati partus animalium et caelo terraque rerum insolita facies, siue tantum terrens siue etiam nocens, quae procurari adque mitigari daemonicis ritibus fallacissima eorum astutia perhibentur; sed ea dico, quae ui ac potestate eorum fieri satis euidenter apparet, ut est quod effigies deorum Penatium, quas de Troia Aeneas fugiens aduexit, de loco in locum migrasse
Abbreviated transcription (Latin):
sue sensus ꝙ racionales creati sũt ex
aliqua parte uiuit in eis respondeant
inꝙͣ eisne sacrificandũ sit diis uel ãge¬
lis. qui sibi sacrificari iubent: an illi
uni cui iubent hii. qui et sibi et istis
ꝓhibent. Si nec isti nec illi ulla mi¬
racula facerẽt. s tñ p̾ciperent alii qͥdẽ
ut sibi sacrifitaret᷑. alii u̾o id uetarẽt
s uni tm̃ iuberẽt deo: satis deberet pie¬
tas ip̃a disternere. quid hoꝵ de fastu su¬
ꝑbie. quid de uera religione destenderet.
plus eciã dicã: si tm̃ hii mirabilib
factis hũanas aĩas ꝑmouerẽt qͥ sacri¬
ficia sibi expetũt. illi autẽ qui hͦ ꝓhi¬
bent et uiu tñ deo sacrifitari iubent.
neqͣꝙͣ ista uisibilia miratula facere di¬
guarẽtur: ꝓfecto non seusu corpis sed
racõe mentis p̃ponenda eoꝵ esset aucto¬
ritas. Cũ u̾o deus id egerit ad cõmen¬
danda eloquia ueritatis sue ut ꝑ istos
ĩmortales nũtios non sui fastũ s ma¬

Expanded text:
suae sensus, quod rationales creati sunt, ex suae sensus, quod rationales creati sunt, ex aliqua parte uiuit in eis; respondeant, inquam, eisne sacrificandum sit dis uel angelis, qui sibi sacrificari iubent, an illi uni, cui iubent hi qui et sibi et istis prohibent? Si nec isti nec illi ulla miracula facerent, sed tantum praeciperent, alii quidem ut sibi sacrificaretur, alii uero id uetarent, sed uni tantum iuberent Deo: satis deberet pietas ipsa discernere, quid horum de fastu superbiae, quid de uera religione descenderet. Plus etiam dicam: si tantum hi mirabilibus factis humanas animas permouerent, qui sacrificia sibi expetunt, illi autem, qui hoc prohibent et uni tantum Deo sacrificari iubent, nequaquam ista uisibilia miracula facere dignarentur: profecto non sensu corporis, sed ratione mentis praeponenda eorum esset auctoritas. Cum uero Deus id egerit ad commendanda eloquia ueritatis suae, ut per istos inmortales nuntios non sui fastum, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
uib igilur angłis de beata et sẽpit̾¬
na uita credendũ ẽẽ tensemꝰ: utrũ
eis qui se religionis ritib coli uolũt. sibi
sacia et sacrifitia flagitãtes a mortalib
exhiberi. an qui hũc om̃em cultũ uni deo
tieatori oĩm deberi dicũt. eiq reddendum
uera pietate p̾cipiũt: cuiꝰ et ip̃i ꝯtẽpla¬
tione btĩ sũt et nos futuros ẽẽ ꝓmictũt:
Illa nãq uisio dei. tãte pulcritudiuis
uisio est. et tãto amore dignissima. ut
sine hac quibuslibet aliis bonis p̾ditũ
atq abundantem. non dubitet plotinꝰ
infelicissinũ dic̾e. Cũ gͦ ad hũc unũ
quidam angłi quidam uo ad seipõs la¬
tria colendos signis nurabilibz extitent
et h ita ut illi coli istos ꝓhibebant asti
autem illũ ꝓhibere non audeãt: quib
potiꝰ sit credendũ respondeant platonici.
respondeant quicũq phĩ. respondeant
theorgi uel pociꝰ porgi. hoc enĩ sũt illi
om̃s artes uocabulo digniores. Postre¬
mo respondeãt homines si ullus nat᷑e

Expanded text:
uibus igitur angelis de beata et sempitena uita credendum esse censemus? Utrum eis, qui se religionis ritibus coli uolunt sibi sacra et sacrificia flagitantes a mortalibus exhiberi, an eis, qui hunc omnem cultum uni Deo creatori omnium deberi dicunt eique reddendum uera pietate praecipiunt. cuius et ipsi contemplatione beati sunt\' et nos futuros esse promittunt? Illa namque uisio Dei tantae pulchritudinis uisio est et tanto amore dignissima, ut sine hac quibuslibet aliis bonis praeditum adque abundantem non dubitet Plotinus infelicissimum dicere. Cum ergo ad hunc unum quidam angeli. quidam uero ad se ipsos latria colendos signis mirabilibus excitent, et hoc ita, ut illi istos coli prohibeant, isti autem illum prohibere non audeant: quibus potius sit credendum, respondeant Platonici, respondeant quicumque philosophi, respondeant theurgi uel potius periurgi; hoc enim sunt omnes illae artes uocabulo digniores; postremo respondeant homines, si ullus naturae
Abbreviated transcription (Latin):
fitando qui debet᷑ deo: et eoꝵ sũt ãmo¬
nicõe ꝓhibiti: iussiq hͦ ei deferre. tui
uni phas ẽẽ nouerũt. Imitati sunt
anglo̾s sctos: eciã sttĩ hoĩes dei. Nam¬
paulus et barnabas in licaonia facto
quodã miraculo sanitatis putati sunt
dii. eisq licaonii ĩmolare uictimas uolu¬
er̃t: qͣs a se huiuili pietate remouẽtes.
eis in quẽ crederent adnũciauerũt deũ:
nec ob aliud fallares illi suꝑbe silu h
exigũt: nisi qr uero deo deberi sciũt Mle
enñ reuera ut ait porphiriꝰ et nõnuilli
putãt: cadaueriuis indorib s diuinis
honorib gaudent. Copiã uero indoꝵ
magnã habent undiq: et si amplius
uellent. ip̃i sibi poterant exhibere. Qui
gͦ diuinitatem sibi arrogant sp̃s non
cuiuslibet torꝑis fumo s supplicãtis aĩo
delectantur: cui decepto subiecto domi¬
nentur intercludentes iter ad deũ uerũ:
ne sit homo illius sacrificium dum sacri¬

Expanded text:
ficando, qui debetur Deo, et eorum sunt admoficando, qui debetur Deo, et eorum sunt admonitione prohibiti iussique hoc ei deferre, cui uni fas esse nouerunt. Imitati sunt angelos sanctos etiam sancti hoPaulus et Barnabas in Lycaonia facto quodam miraculo sanitatis, putati sunt Dii, eisque Lycaonii victimas immolare voluerunt: quod a se humili pietate removentes, eis in quem crederent annuntiaverunt Deum. Nec ob aliud fallaces illi superbe sibi hoc exigunt, nisi quia vero Deo deberi sciunt. Non enim revera ut ait Porphyrius, et nonnulli putant cadaverinis nidoribus, sed divinis honoribus gaudent. Copiam vero nidorum magnam habent undique, et si amplius vellent, ipsi sibi poterant exhibere. Qui ergo divinitatem sibi arrogant spiritus, non cujuslibet corporis fumo, sed supplicantis animo delectantur, cui decepto subjectoque dominentur, intercludentes iter ad Deum verum, ne sit homo illius sacrificium, dum sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ui autem putant. ¶Capłm iꝯͫ¬
hec uisibilia sacrificia diis aliis
ꝯgruere. illi uero tãꝙͣ ĩuisibili ĩuisibi¬
lia. et maiora maiori. melioriqz me¬
liora. qualia sunt pure mẽtis et bone
uolũtatis officia: profecto nestiũt hec
ita signa ẽẽ illorũ sicut uerba sonãtia
signa sunt rerũ. Quotirta sicut orãtes
atq laudantes ad eũ dirigimꝰ signi fi¬
cantes uoces. tui res ip̃as in torde quas
signifitamꝰ offeruuꝰ: ita sacrificantes
non alteri uisibile sacrificiũ offerendũ
ẽẽ nouerimꝰ. ꝙͣ illi cuiꝰ in cordib nrĩs
ĩuisibile sacrificiũ nos ip̃i ẽẽ debenius.
Tunt nobis fauent nobisq cõgaudẽt :¬
atq ad hͦ ip̃m nos pro suis uirib adiu¬
uant angli̾ quiqz uirtutesqz superiores :¬
et ip̃a bonitate ac pietate potenciores
Si autem illis hec exhibere uolueri¬
aptissime uetant. Sunt exempla in
lrĩs sanctis. Putauerũt quidã deferẽdũ
anglĩs honorẽ. uel adorando uel sacri¬

Expanded text:
ui autem putant haec uisibilia sacrificia dis aliis congruere, illi uero tamquam inuisibili inuisibilia et maiori maiora meliorique meliora, qualia sunt purae mentis et bonae uoluntatis officia: profecto nesciunt haec ita signa esse illorum, sicut uerba sonantia signa sunt rerum. Quocirca sicut orantes adque laudantes ad eum dirigimus significantes uoces, cui res ipsas in corde quas significamus offerimus: ita sacrificantes non alteri uisibile sacrificium offerendum esse nouerimus quam illi, cuius in cordibus nostris inuisibile sacrificium nos ipsi esse debemus. Tunc nobis fauent nobisque congaudent adque ad hoc ipsum nos pro suis uiribus adiuuant angeli quique uirtutesque superiores et ipsa bonitate ac pietate potentiores. Si autem illis haec exhibere uolueri sentiatur, apertissime uetant. Sunt exempla in litteris sanctis. Putauerunt quidam deferendum angelis honorem uel adorando uel sacri
Abbreviated transcription (Latin):
seu apolliue leges qͣs condidit accepiss.
Tñ eñi lex dabatur ppło qua toli unus
iubebatur deꝰ ĩꝯspectu ip̃iꝰ ppłs quãtũ
sufficere diuina ꝓuidentia indicabat.
mirabilib rerũ signis et motib appa-¬
rebat: ad eãdem legẽ dandam creatori
seruire creaturã¬

Expanded text:
seu Apolline leges, quas condidit, accepisset. seu Apolline leges, quas condidit, accepisset. Cum enim lex dabatur populo, qua coli unus iubebatur Deus, in conspectu ipsius populi, quantum sufficere diuina prouidentia iudicabat, mirabilibus rerum signis et motibus apparebat ad eandem legem dandam creatori seruire creatura
Abbreviated transcription (Latin):
sit ĩuisibilis. sepe uisibiliter patrib
appuisse memoratur. Sicut enĩ sonus
quo auditur sententia in silencio ĩtelli¬
gentie ꝯstitute. non est hͦ qd̾ ip̃a ita et
spẽs qua uisus est deus in natura ĩuisi¬
bili constitutus. non erat qd̾ ip̃e. Uerũ
tamen ip̃e in eadem sp̃e corꝑali uidebat᷑:
sicut illa sentẽcia ip̃a in sono uocis audi¬
tur: nec illi ignorabant ĩuisibilẽ deũ
in sp̃e corꝑali qd̾ ip̃e non erat se uidere.
Nam et loquebatur cũ loquẽte moyse:
et ei tñ dicebat. Si ĩueni gr̃am antete.
ostende in temetip̃m scienter: ut uideã te
Cum igitur oporteret dei legẽ in edictis
anglõꝵ terribiliter dari. non uni hoi
pautis ne sapientibz s uiuu̾se gẽti et
ppło ingenti: torã codẽ ꝓpło magna
facta sunt in monte. ubi lex ꝑ unũ
dabatur ꝯspiciente mltitudiue. metu¬
enda ac tremenda que fiebant. Non eñi
ppłs isił sic moysi credidit. quẽadmuodũ
suo ligurgo la cedemonii: ꝯd a ioue

Expanded text:
sit inuisibilis, saepe uisibiliter patribus apparuisse memoratur. Sicut enim sonus, quo auditur sententia in silentio intellegentiae constituta, non est boc quod ipsa: ita et species, qua uisus est Deus in natura inuisibili constitutus, non erat quod ipse. Verum tamen ipse in eadem specie corporali uidebatur, sicut illa sententia ipsa in sono uocis auditur; nec illi ignorabant inuisibilem Deum in specie corporali, quod ipse non erat, se uidere. Nam et loquebatur cum loquente Moyses et ei tamen dicebat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum, scienter ut uideam te. Cum igitur oporteret Dei legem in edictis angelorum terribiliter dari, non uni homini paucisue sapientibus, sed uniuersae genti et populo ingenti: coram eodem populo magna facta sunt in monte, ubi lex per unum dabatur, conspiciente multitudine metuenda et tremenda quae fiebant. Non enim populus Israel sic Moysi credidit, quem ad modum suo Lycurgo Lacedaemonii, quod a Ioue
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ deo suo qui etiã nr̃ est. deberi stũt:
nec iubent ut sacrifitiũ faciamꝰ. nisi ei
tñ mͦ cuius et nos cũ illis ut sepe dixi
et sepe dicendũ est. sacrificiũ ẽẽ debenius:
ꝑ eũ sacerdotẽ offerendi. qui in hoĩe quẽ
suscepit. scdm̃ quẽ et sacerdos ẽẽ uoluit.
etiã usq ad mortẽ sacrificiũ pro nobis

Expanded text:
quem Deo suo, qui etiam noster est, deberi sciunt, quem Deo suo, qui etiam noster est, deberi sciunt, nec iubent, ut sacrificium faciamus, nisi ei tantum, cuius et nos cum illis, ut saepe dixi et saepe dicendum est, sacrificium esse debemus, per eum sacerdotem offerendi, qui in homine, quem suscepit, secundum quem et sacerdos esse uoluit, etiam usque ad mortem sacrificium pro nobi