comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abaliquo ꝑsecutore siccedi. ut eius ossa frari¬
gantur: nondicamus non erat iustus iste.
Nandis hoc ꝓmisit iustis suis. dequibusait.
Custodit dñs om̃ia ossa eorum: unum exillis
non conteretur. Uis uidere quia talia ossa
dixit. quae diximus firmamenta fidei. idest
patientiam. & tolerantiam in omnibus tribu¬
lationibus: Ipsa enim sunt ossa. quae non
confringuntur. Audite & impsa passione
dnĩ inspicite qđ dico. Dnserat inmedio
crucifixus: iuxta illum duo latrones erant.
Unus insultauit: alter credidit. Unus damp¬
natus est: alter iustificatus est. Unus habuit
poenam suã & hic & infuturũ: alteri autem
dñs dixit. amendico tibi hodie mecũ eris in
paradiso. Et tamen illi qui uenerant dñi ossa
non frgerunt: latronũ autẽ fregerunt. Sic
fracta sunt latronis ossa quiblasphemauit:
quomodo & latronis qui credidit. Vbi est
ergo quod dictũ est. dñs custodit omnia ossa

Expanded text:
ab aliquo persecutore sic caedi, ut ejus ossa franab aliquo persecutore sic caedi, ut ejus ossa frangantur; non dicamus, Non erat justus iste, nam Dominus hoc promisit justis suis, de quibus ait, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Vis videre quia alia ossa dixit, quae diximus firmamenta fidei, id est patientiam et tolerantiam in omnibus tribulationibus? Ipsa enim sunt ossa quae non franguntur. Audite, et in ipsa passione Domini inspicite quod dico. Dominus erat in medio crucifixus; juxta illum duo latrones erant: unus insultavit, alter credidit; unus damnatus est, alter justificatus est; unus habuit poenam suam et hic et in futurum, alteri autem dixit Dominus, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso : et tamen illi qui venerant, Domini ossa non fregerunt, latronum autem fregerunt : sic fracta sunt latronis ossa qui blasphemavit, quomodo latronis qui credidit. Ubi est ergo quod dictum est, Dominus custodit omnia ossa
Abbreviated transcription (Latin):
non accipiamus carnaliter. Ossa: sunt firma¬
menta fidelium. Quomodo enĩ incarne
nrã ossa faciunt firmamentũ: sic incorde xp̃iano
fides facit firmamentũ. Patientia ergo quae
est infide: ossa sunt interius. ipsa sunt quae
frangi nom possunt. Custodit dñs omĩa ossa
eorũ: unũ exhis non conteretur. Sidedño
nr̃o iħu xp̃o hoc dixiss&. custodit dnis omiã
ossa filui suiunũ exillis non conteretur. sicut
etiam alio loco prefiguratur deillo. qm̃ agnꝰ
dictus est mactandus. & dictũ est deillo. os eiꝰ
noli frangere: impletum est indño. quia cum
pender& incruce expirauit. antequam uenirent
illi ad crucem. & inuenerunt iam corpus exanime.
& noluerunt crura eius frangere. ut ad impleret᷑
qđ scriptum est. Sed pmisit illud & ceteris
xp̃ianis. Dñs custodit omĩa ossa eorum: &¬
unum exillis non conteretur. Ergo fr̃s
siuiderimus aliquem scm̃ tribulationes
pati. & forte uelamedico sic secari. uel

Expanded text:
non accipiamus carnaliter. Ossa sunt firmamenta fidelium. Quomodo enim in carne nostra ossa faciunt firmamentum, sic in corde christiano fides facit firmamentum. Patientia ergo quae est in fide, ossa sunt interius. Ipsa sunt quae frangi non possunt. Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Si de Doro Jesu Christo dixisset hoc, Custodit Dominus omnia ossa Filii sui, unum ex his non conteretur: sicut etiam alio loco praefiguratur de illo, quando agnus dictus est mactandus, et dictum est de illo, Os ejus noli frangere : impletum est in Domino; quia cum penderet in cruce, exspiravit antequam venirent illi ad crucem, et invenerunt jam corpus exanime, et noluerunt crura ejus frangere, ut impleretur quod scriptum est . Sed promisit illud et caeteris Christianis: Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Ergo fratres, si viderimus aliquem sanctum tribulationes pati, et forte vel a medico sic secari, vel
Abbreviated transcription (Latin):
dolum dicit. Aspidum autem. quia nolunt
audire precepta legis. sicut aspides nolunt
audire uerba incantantis. quod inalio psalmo
euidentius dicitur.
quorum os maledictio¬
ne & amaritudine plenum est
Hoc est

Expanded text:
dolosum dicit. Aspidum autem, quia nolunt audire praecepta legis, sicut aspides nolunt audire verba incantantis: quod in alio psalmo evidentius dicitur, quorum os maledictione et amaritudine plenum est, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
Luna &stelle incaelis fundate sunt. quia &
uniuersalis aecclesiae incuius sepe significatio.¬
ne luna ponitur. & particulatim perloca sin¬
gula aeccłae quas nomine stellarum insinuatas
arbitror. ineisdem scripturis collocatesunt.
quas caelorũ uocabulo positas credimus. Cur
autẽ luna recte signific& aeccłam. oportunus
malio psalmo considerabitur ubi dictũ estS¬

Expanded text:
Luna et stellae in coelis sunt fundatae: quia et universalis Ecclesia in cujus saepe significatione luna ponitur, et particulatim per loca singula Ecclesiae quas nomine stellarum insinuatas arbitror, in eisdem Scripturis collocatae sunt, quas coelorum vocabulo positas credimus. Cur autem luna recte significet Ecclesiam, opportunius in alio psalmo considerabitur, ubi dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
Siue enim in altũ regressus est. cum post resur¬
rectionẽ ascendit incaelũ. bene sequitur. dñs
iudicat populos. Quia indeuenturus iudicare
uiuos &mortuos. Siue maltum regrediatur.
cum peccatores xpĩanos deserit. intellegentia
ueritatis. quia deipso aduentu dictum est.
Putas ueniens filius hominis. inueni& fidem
suam in terram. Diis ergo iudicat popłos.
quẽ quã. sed omne iuditium dedit filio. Qua¬
ꝓpt̃ haec anima quae perfecta orat. uide
quẽ ad modum non timeat iudicu diem. &
uere seturo desiderio dicat inoratione. ad¬
ueniat regnũ tuũ. Iudica inquit me dnẽ.
scđm iustitiam meam. In superiore psalmo
in firmus deprecabatur. miscdam potius
inplorans cħi. quã commemorans ullum
meritũ suũ. qm̃ filius dĩ peccatores uenit
uocare inpęnitentiam. Itaq ibi dixerat.
qm̃ uocat᷑ tenuit. & seruauit p̃cepta quae accepit

Expanded text:
Sive enim in altum regressus est, cum post resurrectionem ascendit in coelum, bene sequitur, Dominus judicat populos; quia inde venturus est judicare vivos et mortuos: sive in altum regrediatur cum peccatores christianos deserit intelligentia veritatis; quia de ipso adventu dictum est: Putas veniens Filius hominis inveniet fidem super terram ? Dominus ergo judicat poquemquam, sed omne judicium dedit Filio . Quapropter haec anima quae perfecte orat, vide quemadmodum non timeat judicii diem, et vere securo desiderio dicat in oratione, Veniat regnum tuum : Judica, inquit, me, Domine, secundum justitiam meam. In superiori psalmo infirmus deprecabatur, misericordiam potius implorans Dei, quam commemorans ullum meritum suum; quoniam Filius Dei peccatores venit vocare in poenitentiam . Itaque ibi dixerat, quoniam vocatus tenuit et servavit praecepta quae accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
Eo fine scilic&. ut
infine ꝑ seuerenti appareat mihi species delec¬
tabilis. quam facie ad faciem contempler.
Et protegar templum eius.

Expanded text:
eo fine scilicet, ut in fide perseveranti appareat mihi species delectabilis, quam facie ad faciem contempler. Et protegar templum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est uespere
demorabitur fletus. Uespera fit. quando
sol occidit. Occidit sol abhomine. idest lux
illa iustitiae presentiae dĩ. Ideo quando ex¬
pulsus est adam. quiddictum est ingenesi:
Cumdeambular& dñs in paradiso. adues peram
deambulabat ds̃. Iimille peccator texerat sẽ
intri lignum. nolebat iudere ficim di. ad quã
gudeit consucuerit. Occiderait illi sol ussicue

Expanded text:
Quid est, Vespere demorabitur fletus? Vespera fit quando sol occidit. Occidit sol ab homine, id est lux illa justitiae, praesentia Dei. Ideo quando expulsus est Adam, quid dictum est in Genesi? Cum deambularet Deus in paradiso; ad vesperam deambulabat Deus: jam ille peccator texerat se intra lignum, nolebat videre faciem Dei , ad quam gaudere consueverat: occiderat illi sol justitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tresmei. Siergo sicut
om̃s patres mei dicturussũme none migratu¬
rus cum illi migrauerunt. Alia conditione
mansurus sum. quã illi manserunt: Quid
ergo restat utpetam. quia hinc sine dubio
migraturus sum.
Dimit temihuutre¬
frigerer priusquam eam

Expanded text:
tres mei. Si ergo sicut omnes patres mei, dicturus sum me non migraturum, cum illi migraverint? Alia conditione mansurus sum, quam illi manserunt? 22. vers. 14. Quid ergo restat ut petam, quia hinc sine dubio migraturus sum? Remitte mihi ut refrigerer priusquam eam
Abbreviated transcription (Latin):
uire caritati. necesse est utseruiat iniquitati. Abhoc
sunt. Facta apostasia ado. & eunte .anima intene¬
bras male utente libero arbitrio peccatis etiam
ceteris consecutis. Ut & substantiam suam dissipar&
cum meretricib uiuens prodige. & peregestatem
fieret pastor porcorũ quierat socius angelorum.
Propt̃ hocuitium. propt̃ hoc magnum superbiae
peccatum. ds̃ humilis uenit. Haec causa. hoc peccatũ
magnum. iste ingens morbus animarum omni poten¬
tem medicum decdo deduxit. usque ad formam serui¬
humiliauit. contumelus egit. ligno suspendit. ut
hac salute tante medicinȩ curetur hic tumor. Iam
Etper hoc ut complaceant eloquia orismei. &
meditatio cordis mei inconspectu tuo semper.

Expanded text:
vire charitati, necesse est ut serviat iniquitati. Ab hocvire charitati, necesse est ut serviat iniquitati. Ab hocsunt, facta est apostasia a Deo, eunte anima in tenebras, et male utente libero arbitrio, peccatis etiam caeteris consecutis: ut et substantiam suam dissiparet cum meretricibus vivens prodige, et per egestatem fieret pastor porcorum , qui erat socius Angelorum. Propter hoc vitium, propter hoc magnum superbiae peccatum, Deus humilis venit: haec causa, hoc peccatum magnum, iste ingens morbus animarum, omnipotentem medicum dehumiliavit, contumeliis egit, ligno suspendit, ut ad salvantem medicinam curreret hic timor. Jam m . 16. vers. 15. Et per hoc ut complaceant eloquia oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper
Abbreviated transcription (Latin):
Putamus quod delicto quo illud est
delietum mignum. forte alud sit quam dicturꝰ
sum. nontamen çȩlabo quod sentio. Delictum
magnum arbitror. eẽ. superbiã. hoc fortasse
& aliter significatum est meo quodait. & mun¬
dabor adelicto magno. Quaeritis quam mag-¬
num sit hoc delictum quod deiecit angelum.
quod erangelo fecit diabolum. eique maeter-¬
num interclusit regnum çȩlorum: Magnum
hoc delictum est. & caput atque causa omiũ
delictorum. Scriptum est enim: mitiũ peccati
omnis suꝑbia. Etne quasi leue aliquid con¬
tempnas. initium in quit superbiae omnis.
apostatare ađo. Non leue malum est hoc
uitium fr̃s mei. Huic uitio in his ꝑsonis quas
uidetis amplas. displic& humilitas xpiana.
P ropt̃ hoc uitium dedignantur colla subdere
iugo xp̃i obligati artius iugo peccati. Non
enim seruire non cis contingent. nam nolunt
seriure. sed eis expedit seruire nolendo seruire.
N ihil aliud agunt. quam utbono dño seruiant.
nonut omnino nonseruiant. Quinoluent ser¬

Expanded text:
putamus delicto? quod illud est delictum magnum? Forte aliud sit quam dicturus sum, non tamen celabo quod sentio. Delictum magnum arbitror esse superbiam. Hoc fortasse et aliter significatum est in eo quod ait, Et mundabor a delicto magno. Quaeritis quam magnum sit hoc delictum, quod dejecit Angelum, quod ex Angelo fecit diabolum, eique in aeternum interclusit regnum coelorum? Magnum hoc delictum est, et caput atque causa omnium delictorum; scriptum est enim: Initium peccati omnis superbia. Et ne quasi leve aliquid contemnas, Initium, inquit, superbiae hominis apostatare a Deo . Non leve malum est hoc vitium, fratres mei: huic vitio in his personis, quas videtis amplas, displicet humilitas christiana. Propter hoc vitium dedignantur colla subdere jugo Christi, obligati arctius jugo peccati. Non enim servire non eis continget: nam nolunt servire, sed eis expedit servire. Nolendo servire nihil aliud agunt, quam ut bono Domino non serviant; non ut omnino non serviant: quia qui noluerit ser
Abbreviated transcription (Latin):
iam. perforanem. perconsilũ¬
per intellectum̃. persapientiam. Nam septẽ
sunt etiam beatitudinis gradus. quos in eode
sermone quẽ habuit in monte dñs ex sequitum
cata mattheum. Beati pauperes spũ. beati
mites. beati lugentes. beati qui esuriunt. &
totũ illum sermonẽ plixũ ꝓductũ esse. anim¬
aduerti potest. Nam oetaua ubi dictũ . ẽ. beati
qui persecutionẽ paciuntur ꝓpt̃ iustitiã. ipsum
ignem significat. quod septempliciter ꝓbatur
argentũ. Qui sermo cum termiatus esset dic¬
tum est. erit enim docens eos tamquã potestatẽ
habens. non tamquam scribȩ eoꝵ. quod pertin&
adidquod in hoc psalmo dictũ est. fiducia liter¬

Expanded text:
iam, per fortitudinem, per consilper intellectum, per sapientiam . Nam septem sunt etiam beatitudinis gradus, quos in eodem sermone quem habuit in monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes, beati qui esuriunt et totum illum sermonem prolixum dictum esse animadverti potest; nam octava, ubi dictum est, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, ipsum ignem significat, quo septempliciter probatur argentum. Qui sermo cum terminatus esset, dictum est, Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam Scribae eorum : quod pertinet ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uerehanc iustitiam dĩ cȩli
nob̾ annuntiauerunt. euangelistȩ praedixerunt
ꝑ illos audiuimus futuros quosdam ad dextram.
quib dicet pater familias. Uenite benedicti
patris mei: ꝑcipite. Quid percipite: Regnum.
Pro quare : Esuriui: & dedistis mihi manducare.
Quid tam uile. quidtam terrenũ quã frangere
panẽ esurienti: Tanti ual& regnũ cȩloꝵ. Fran¬
geesurienti panẽ tuũ: egenũ sine tecto induc
indomum tuã. Siuideris nudũ uesti. Sednon
habes facultatẽ frangendi panẽ: non habes domũ
quo inducas. non habes uestem qua co operias.
da calicem aquȩ frigidȩ. mitte duominuta
ingarophilacium. Tantum emit uidua duobus
minutis: quantũ emit petrus relinquens retia.
quantũ emit zaceus. daindo dimidiũ patrimo¬
nium. Tanti ual&: quantũ habueris. Annun¬
tiabunt cȩli iustitiam eius
iudex est

Expanded text:
ere hanc justitiam Dei coeli nobis annuntiaverunt, Evangelistae praedixerunt. Per illos audivimus futuros quosdam ad dextram, quibus dicit paterfamilias, Venite, benedicti Patris mei, percipite. Quid percipite? Regnum. Pro qua re? Esurivi, et dedistis mihi manducare. Quid tam vile, quid tam terrenum, quam frangere panem esurienti? Tanti valet regnum coelorum. Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti . Sed non habes facultatem frangendi panem, non habes domum quo inducas, non habes vestem qua cooperias: da calicem aquae frigidae , mitte duo minuta in gazophylacium . Tantum emit vidua duobus minutis, quantum emit Petrus relinquens retia , quantum emit Zacchaeus dando dimidium patrimonium . Tanti valet, quantum habueris. Annuntiabunt coeli justitiam ejus. judex est
Abbreviated transcription (Latin):
sum. non noui uos. recedite ame quioperamini
iniquitatẽ. Nũquid nonnouerat quos dãp¬
bonus cognitor. Et tamen bonus cognitor
non est mentitus. dicendo non noui uos:
idest non coaptamini copori meo. non heretis
regulis meis. Uitia estis: ego autẽ ars ipsa
sum quae non hab& uitiũ. & inquaquisq
non discit nisi non facere uitiũ. In surgentes
testes iniqui. quae ignorabam interrogabant
me. Quid sic ignorabat xp̃c quãblasphema¬
re Hinc interrogabatur apersecutoribus:
& quia uerũ dixit blasphemasse uidicatus est.
Sedaquibus. Dequibus sequitur
Retribue¬
bant mihi mala ꝓbonis. & sterilitatem
animae meae.

Expanded text:
sum: Non novi vos, recedite a me qui operamini sum: Non novi vos, recedite a me qui operamini iniquitatem . Numquid non noverat quos dambonus cognitor? Et tamen bonus cognitor non est mentitus, dicendo, Non novi vos: id est, non coaptamini corpori meo, non haeretis regulis meis: vitia estis; ego autem ars ipsa sum quae non habet vitium, et in qua quisque non discit nisi non facere vitium. Insurgentes testes iniqui, quae ignorabam interrogabant me. Quid sic ignorabat Christus, quam blasphemare? Hinc interrogabatur a persecutoribus, et quia verum dixit, blasphemasse judicatus est . Sed a quibus? De quibus sequitur, Retribuebant mihi mala pro bonis, et sterilitatem animae meae.
Abbreviated transcription (Latin):
quid ignorabas. ita netu aliquid ignorabas:
Nonne & intellegentiũ corda nouerãs: Nonne
eorũ dolos ante ꝓspexeras: Nonne ineoꝵ
manus tẽ sciens dederas: Nonne utabeis
noniudicando. sednon cõmittendo. Sunt
huiusmodi locutiones etiam cotidianȩ:
cũ dicis dealiquo nonnouit stare. hoc
est quia nonstat. & non nouit bene facere.
quia nonbene facit. nonnouit male facere.
quia bene facit. Quod alienũ est aboꝑe.
alienũ est aconscientia. Quod alienũ est
a conscientia: alienũ uidetur & ascientia.
Et dicitur nesciuit. quomodo ars non nouit
uitia: & tamen ꝑ artẽ cognita deuitantur.
Hocergo nob̾ caput nrm interrogantibus ex
ipsius ȩuangelii sui ueritate respondit.
cũ diceremus. dnẽ quid ignorabas. quid
tũ potusti in terrogari quod nesciebas.
Respondit. Iniquitates ignorabam. Deini¬
quitatibus in terrogabar: habes in ȩuangelio.
Si nonme credis ignorare iniquitates. quia
& ipsos iniquos ignoro. quibus infine dicturus

Expanded text:
quid ignorabas? Itane tu aliquid ignorabas? Nonne et interrogantium corda noveras? nonne eorum dolos ante prospexeras? nonne in eorum manus te sciens dederas? nonne ut ab eis non judicando, sed non committendo. Sunt hujusmodi locutiones etiam quotidianae, cum dicis de aliquo, Non novit stare, hoc est, quia non stat: et, Non novit benefacere, quia non benefacit. Non novit malefacere, quia non malefacit. Quod alienum est ab opere, alienum est a conscientia: quod alienum est a conscientia, alienum videtur et a scientia. Ita dicitur Deus nescire, quomodo ars non novit vitia; et tamen per artem cognita dijudicantur. Hoc ergo nobis caput nostrum interrogantibus ex ipsius Evangelii sui veritate respondet, cum dixerimus, Domine, quid ignorabas? quid tu potuisti interrogari quod nesciebas? Respondet: Iniquitates ignorabam, de iniquitatibus interrogabar. Habes in Evangelio, si non me credis ignorare iniquitates, quia et ipsos iniquos ignoro, quibus in fine dicturus
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertantur
retrorsum. Nec hoc malum accipiamus.
Bene illis optat: & uox illius est qui dixit
decruce. pater ignosce illis qui nesciunt
quid faciunt. Quare illos ergo dicit retror¬
sum redeant: Quia quiante superbierant
ut caderent retro: humiles factisunt ut
dñs. Si autẽ retro sunt. ipsum agnoscunt
meliorẽ. ipsum priorem: sed posterio¬
res. ut ille precedat. illi sequantur . Pro¬
inde petrum male sibi dantem consilium.
sic redarguit. Passurus enim dñs erat pro
salute nr̃a: & deipsa passione quae futura
erat predicabat. & ait petrus Absit dñe
propitius tibi esto: nonfi& hoc. Precedere
uolebat dñm: & consilium magistro. Dñs

Expanded text:
Convertantur retrorsum: nec hoc in malum accipiamus. Bene illis optat; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunts: si autem retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. D
Abbreviated transcription (Latin):
letitia. Quid est saccus: Mortalitas. De
capris conficitur & de aedis. & caprae & aedi
inter peccatores ponuntur. Dñs denumero
nro saccũ solũ accepit. non assũpsit meritum
sacci. Meritũ sacci peccatũ est. saccus illi
mortalitas est. Assũpsit propterte mortali¬
tatẽ. quimeritũ mortis non habebat. Meritũ
enĩ mortis ille hab& qui peccat. Ille autẽ non
peccauit. non habuit meritũ sacci. Alio loco
ipsius est uor dicentis. Ego autem cum mihi
molesti essent. induebãme cilicio. Quid est
hoc induebãme cilicio: Hoc opponebam
persequentibus. quod habeo decilicio. Ut
hominẽ illum putarent. abscondit se aboculis
persequentiũ. quia indigni erant perserutores.
qui uiderent indutũ cilicio
Ergo conscidisti
saccum meum. & cinxistime lȩticia.
utcant& tibi gła mea. & non compungar

Expanded text:
etitia. Quis est saccus? Mortalitas. Saccus de capris conficitur et de hoedis, et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur . Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assumpsit meritum sacci. Meritum sacci, peccatum est: saccus ille, mortalitas est. Assumpsit propter te mortalitatem, qui meritum mortis non habebat. Meritum enim mortis ille habet qui peccat: ille autem qui non peccavit, non habuit meritum sacci. Alio loco ipsius est vox dicentis: Ego autem cum mihi molesti essent, induebam me cilicio . Quid est hoc, induebam me cilicio? Hoc opponebam persequentibus, quod habeo de cilicio. Ut hominem illum putarent, abscondit se ab oculis persequentium; quia indigni erant persecutores qui viderent indutum cilicio. Ergo, conscidisti saccum meum, & circumdedisti me lætitia. Vt cantet tibi gloria mea, & non compungar
Abbreviated transcription (Latin):
Quidius amplius: Simurmurantem seruum
indomo magna non audir& pater familias:
qua ereretur. & dicer&. Quanta hic patimur
& nemo nos audit: Numquid dicis illud
dedõ. quanta patior & nemo meaudit: Si au-¬
dir& me forte dicis: toller& mihi tribulationẽ.
Clamo & tribulor: tantum tutene uias eius.
& quando tribularis auditte. Sed medicus
est: adhuc putrem habes nescio quidclamas
Sedadhuc secat: & nontollit manum. nisi secuerit
quantum uidetur. Et enim medicus crudelis
est: qui exaudit hominem. & parcit uulneri
& putredini. Matres quomodo fricant
inbalneis ad salutem filios: None paruuli
clamant intermanus earum. Illae ergo crude¬
les sunt. utnon parcant. non exaudidint lacri¬
mas. nonne plene sunt pietate: Et tamen
clamant pueri: & non eis parcitur. Sic &
ds̃ nr̃ plenus est caritate: sed ideo uidetur
non exaudire utsanet: & parcat insempiternum.
quia non suꝑme sunt oculi dñi. Iam ds̃ ad
iustos ad tendit. me non uid&: & quicquid

Expanded text:
Quid vis amplius? Si murmurantem servum in domo magna non audiret paterfamilias, quereretur, et diceret: Quanta hic patimur, et nemo nos audit! Numquid dicis illud de Deo: Quanta patior, et nemo me audit? Si audiret me, forte dicis, tolleret mihi tribulationem: clamo, et tribulor. Tantum tu tene vias ejus, et quando tribularis audit te. Sed medicus est, adhuc putre habes nescio quid. Clamas: sed adhuc secat; et non tollit manum, nisi secuerit quantum videtur. Etenim medicus crudelis est qui exaudit hominem, et parcit vulneri et putredini. Matres quomodo fricant in balneis ad salutem filios? Nonne parvuli clamant inter manus earum? Illae ergo crudeles sunt, ut non parcant, non exaudiant lacrymas? Nonne plenae sunt pietate? Et tamen clamant pueri, et non eis parcitur. Sic et Deus noster plenus est charitate: sed ideo videtur non exaudire, ut sanet et parcat in sempiternum.quia non super me sunt oculi Domini: jam Deus ad justos attendit, me non videt, et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ sperabimus uenturos
nos addm̃: quia nobis absentibus perfidem misit
nomen suum
nos. sicut sperauimus inte

Expanded text:
et ideo speravimus venturos nos ad Deum, quia nobis absentibus per fidem misit nomen suum.nos, sicut speravimus in te
Abbreviated transcription (Latin):
ontẽ quidẽ ipsũ dnm per propħam
dictũ habemus. utscriptum. ẽ. Lapidem prę¬
cisũ sine manibus. creuisse inmagnitudinẽ
montis. Sed hoc abipsius ꝑsona non potest
accipi. nisi forte ita dicere uoluit dẽm̃ẽ ĩpso
tãquam demonte scõ suo me exaudiuit. cũ
habitar& inme. Id est inipio monte. Plani.¬
us autem est & expeditus. siaccipiamus ex¬
audisse dm̃ deiustitia sua. Iustum enĩ erat.
ut innocentẽ occislĩ. & cui retributa sunt mala
ꝓbonis resuscitaret amortuis. & digna perse¬
quentibus retribuere. Legimus enĩ iustitia
tua sicut montes dĩ¬

Expanded text:
ontem quidem ipsum Dominum per Prophetam dictum habemus, ut scriptum est, lapidem praecisum sine manibus crevisse in magnitudinem montis . Sed hoc ab ipsius persona non potest accipi, nisi forte ita dicere voluit: De memetipso, tanquam de monte sancto suo, me exaudivit, cum habitaret in me, id est, in ipso monte. Planius autem est et expeditius, si accipiamus exaudisse Deum de justitia sua: justum enim erat ut innocentem occisum, et cui retributa sunt mala pro bonis, resuscitaret a mortuis, et digna persequentibus retribueret; legimus enim: Justitia tua sicut montes D
Abbreviated transcription (Latin):
Contrecta cicatrices
& senties reparatam & inmortalitati redditam
infirmitatem humanam. Persoluta est quȩ debe¬
batur terris. ubi cummorte belligerata est clari¬

Expanded text:
contrecta cicatrices, et senties reparatas, et immortalitati redditam infirmitatem humanam. Persoluta est quae debebatur terris, ubi cum morte belligerata est, clari
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo insultatum est hominibus qui non
intellexerunt quid facerent dediuitus cum
uiuerent: & putauerunt se beatos futuros. si
haberent memoriã marmoratã quasi aeternã
domũ: & si sui quibus reliquissent substan¬
tiam suã inuocarent nomina eoꝵ in terris
ipsoꝵ. Debuerunt autẽ contra prepararẽ
sibi domũ aeternã in bonis operibus.: praepara¬
re sibi uitam in mortalem. mittere ante se
sumptus. sequi opera sua. ad tendere comitẽ
ãgentem. dare ei cum quo ambulat. non
contempnere xp̃m ante ianuam ulcerosum
qui dixit. cum uni exminimis meis fecistis
mihi fecistis. Quiã ergo non intellexit ho¬
mo in honore positus. Quid est in hono¬
re positus: Factus adimaginem & simili¬
tudinem dĩ. homo prelatus uimentis.
Nonenim sic fecit ds̃ hominem quomodo
fecit iumentum. sed fecit ds̃ hominem
cui seruirent iumenta. Num quid eius uiri¬
bus & non intellectui: Ille autem non
intellexit. Et qui factus erat adimaginẽ
dĩ: comparatus est iumentis insensatis. &

Expanded text:
Quomodo insultatum est hominibus, qui non intellexerunt quid facerent de divitiis cum viverent, et putarunt se beatos futuros, si haberent memoriam marmoratam, quasi aeternam domum, et si sui, quibus reliquissent substantiam suam, invocarent nomina eorum in terris ipsorum. Debuerunt autem contra praeparare sibi domum aeternam in bonis operibus, praeparare sibi vitam immortalem, mittere ante se sumptus, sequi opera sua, attendere comitem egentem, dare ei cum quo ambulabant, non contemnere Christum ante januam ulcerosum, qui dixit: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Quia ergo non intellexit homo in honore positus. Quid est, in honore positus? Factus ad imaginem et similitudinem Dei, homo praelatus jumentis . Non enim fecit Deus sic hominem, quomodo fecit jumentum; sed fecit Deus hominem cui servirent jumenta: numquid ejus viribus, et non intellectui? Ille autem non intellexit: et qui factus erat ad imaginem Dei, comparatus est jumentis insensatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Ta quã cũ adest eis ad fruendũ quod
diligunt. Etbene inte . tãquã possi dentis
hereditatẽ. dequa titulus psalmi est. cũ &ipsi
sint eius hereditas. quod significat in habitabis
ineis: a quo bono ꝓhibentur. quos scłm
multitudinẽ impietatũ eorũ expellit ds̃.¬

Expanded text:
tuum: tanquam cum adest eis ad fruendum quod diligunt. Et bene in te, tanquam possidentes haereditatem de qua titulus psalmi est, cum et ipsi sint ejus haereditas, quod significat, inhabitabis in eis. A quo bono prohibentur quos secundum multitudinem impietatum eorum expellit D
Abbreviated transcription (Latin):
mundi: Caeli & terrȩ : Absit. Huius
mundi rector. non est nisi creator
Sedquem dicit mundum: Amatores
rum utique tenebrarũ. nisi infidelium
& impiorum: Nam eximpus. & infide¬
libus cum essent facti pu & fideles. sic eos¬
Etne alloquitur idẽ apłs. Euistis enim¬
xp̃c aliquando tenebrȩ. nunc autem lux

Expanded text:
mundi? coeli et terrae? Absit. Hujus mundi? coeli et terrae? Absit. Hujus mundi rector non est nisi Creator. Sed quem dicit mundum? Amatores rum utique tenebrarum, nisi infidelium et impiorum? Nam ex impiis et infidelibus cum essent facti pii et fideles, sic eos alloquitur idem apostolus, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux
Abbreviated transcription (Latin):
apersequentibusme. Dicamus hoc:
& quis quis deinunico suo dicit hoc. Bonũ
est enim: & orare debemus. ut ds̃ nos eruat
demanibus inimicorum nrõrũ. Sed in¬
tellegendi sunt inimici ꝓ quibus orandum
sit. & contra quos orandum sit. Inimici
homines qualescumque fuerint non sunt
odio habendi. necũ odit malus quem
patitur malum. sint duo mali. Diligat
bonus & cumpatitur malũ. ut uel unus
sit malus. Illi inimici sunt contra quos
orandum est. diabolus &angeli eiꝰ ipsi
nob̾ inuident regnũ celorũ. ipsi nolunt
ut ascendam unde illi ciectisunt. Abhis
oremus. erue animam nram̃. Nam & quando
aduersus nos homines incitantur. uasa ipsoꝵ
fiunt. Proinde apłs paulus ammonens
nos quam cauti esse contra inimicos debeamus
ait seruis dĩ qui tribulationes patiebantur.
utique seditionibus. improbitatibus. inimici¬
tus hominum. Non est uobis colluctatio
aduersus carnem & sanguinem. idest non
aduersus homines. sed aduersus principes
& potestates. &rectores mundi. Cuius

Expanded text:
ibus me: dicamus hoc, et unusquisque de inimicis suis dicat hoc; bonum est enim, et orare debemus ut nos Deus eruat de manibus inimicorum nostrorum. Sed intelligendi sunt inimici, pro quibus orandum sit, et contra quos orandum sit. Inimici homines, qualescumque fuerint, non sunt odio habendi; ne cum odit malus quem patitur malum, sint duo mali. Diligat bonus et quem patitur malum, ut vel unus sit malus. Illi inimici sunt contra quos orandum est, diabolus et angeli ejus: ipsi nobis invident regnum coelorum, ipsi nolunt ut ascendamus unde illi dejecti sunt: ab his oremus erui animam nostram. Nam et quando adversum nos homines incitantur, vasa ipsorum fiunt. Proinde Paulus apostolus admonens nos quam cauti esse contra inimicos debeamus, ait servis Dei qui tribulationes patiebantur, utique seditionibus, improbitatibus, inimicitiis hominum: Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, non adversus homines, sed adversus principes et potestates et rectores mundi . Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Respexit ad menbra sautia: quia miscđam
tuam &ueritatem tuam non celaui a con¬
gregatione multa. ab eccła unitatis orbis
terrarum. Ad tende menbrã saucia: ad ten¬
de delictores & peccatores. & noli remoueri
Misericordia tua & ue¬
ritas tua: semper susceperunt me.

Expanded text:
Respexit ad membra saucia. Quia misericordiam tuam et veritatem tuam non celavi a congregatione multa, ab Ecclesia unitatis orbis terrarum: attende membra saucia, attende delictores et peccatores, et noli removere Misericordia tua et veritas tua semper susceperunt me.
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc facta sunt uulnera.
quorum uulnerum cicatrices dubitans discipulus
con trectauit ille qui dixit. Nisi misero digitos
meos incicatrices eius uulnerum. non credam̃:
quando ei diacit. Ueni mitte manũ incredule.

Expanded text:
Tunc facta sunt vulnera, quorum vulnerum cicatrices dubitans discipulus contrectavit, ille qui dixit: Nisi misero digitos meos in cicatrices vulnerum ejus, non credam. Quando ei dixit, Veni, mitte manum tuam, incredule;
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s hic ita accipe: ut gentis illius om̃s intellegas
illam hereditatem tenentes: uelillam heredi¬
tatem existentes. hereditas est enim dĩ ipsi
om̃s. & ipsos om̃s decȩlo ꝓspexit dñs. & uidit
eos ille quiait. cum esses subarbore fici uidite.
Uidit enim eum: quia miseratus est eũ. Vnde
plerumque rogantes misericordiã: dicuus
homini. uideme. Et de illo quite contempnit
quid dicis: Nomme uidit. Est ergo quaedã
uisio miserantis cordis: nonuisio punientis.
Illa uisio ad peccata. & anim aduersio est. Quia
ille peccata non uult uidere. quiddicit.
A uerte faciem tium apeccatis itis. Q uodiuilt
ignosci. non uult agnosci. Auerte inquit ficiẽ
tium. a peccatis meis. Cum ergo auertit faciẽ
suam apeccatis tuis: non uidebitte. Vnde
alibi dicit. Neauertas faciem tuam ame.
Ergo auertat apeccatis tuis: non auertat ate
ꝗideat te: misereatur tui. subueniat tibi. Deçelo
prospexit dnis: uidit oms filios hominũ. per¬
tinentes ad filium hominis

Expanded text:
Omnes hic ita accipe, ut gentis illius omnes intelligas illam haereditatem tenentes, vel illam haereditatem existentes. Haereditas est enim Dei ipsi omnes. Et ipsos omnes de coelo respexit Dominus, et vidit eos ille qui ait: Cum esses sub arbore fici, vidi te . Vidit enim eum quia miseratus est eum. Unde plerumque rogantes misericordiam, dicimus homini, Vide me. Et de illo qui te contemnit quid dicis? Non me videt. Est ergo quaedam visio miserantis, non visio punientis. Illa visio ad peccata animadversio est: quae ille peccata non vult videri, qui dicit: Averte faciem tuam a peccatis meis . Quod vult ignosctuam a peccatis meis. Cum ergo averterit faciem suam a peccatis tuis, non videbit te? Et unde alibi dicit: Ne avertas faciem tuam a me ? Ergo avertat a peccatis tuis, non avertat a te: videat te, misereatur tui, subveniat tibi. De coelo respexit Dominus, vidit omnes filios hominum: pertinentes ad Filium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
.Speras inpecunia.
obseruans uanitatem. Spera s in honore & subli
tis: aut cum uiuis omiã pereunt. & inspetua deficis.
Hanc uanitatẽ. commemorat esaias dicens. Omnis
caro focnũ: & omis głacius quasi flos feni. Aruit
fenum & flos eius decidit: uerbũ autem dnĩ man&
macternum. Ego autem non quomodo illi qui
sperant inuanitates. & qui obseruant uanitatem.
sed indño speraui: quinonest uanitas.

Expanded text:
Speras in pecunia, observas vanitatem: speras in honore et subtis; aut cum vivis, omnia pereunt, et in spe tua deficis. Hanc vanitatem commemorat Isaias dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni: aruit fenum, et flos ejus decidit; verbum autem Domini manet in aeternum . Ego autem, non quomodo illi qui sperant in vanitate, et qui observant vanitatem; sed in Domino speravi, qui non est vanitas.
Abbreviated transcription (Latin):
De quibus
gaudeam. dequibus gemam. Petrans¬
actis gaudeo: prohis que restant gemo.
Exaudi orationem meam.
edeprecatio¬
nem meam: auribus percipe. lacrimas
meas

Expanded text:
De quibus gaudeam, de quibus gemam? De transactis gaudeo, pro his quae restant gemo. Exaudi orationem meam et deprecationem meam: auribus percipe lacrymas meas
Abbreviated transcription (Latin):
nocti camiles carnalibus. Ytnque enim audunt.
& snon utriqut siniliter sapiunt. Illi enĩ audi¬
unt. tã quã uerbum erictutũ: illi tãquam
scientiã adnuntiatĩ. Quod enim ructatur prae¬
sentibus ructatur. quod autẽ ahuntiatur longe
positis adnuntiatur. Possunt cȩli sensus plures
inueniri. sed adhibendus est modus ꝓpter angus
scientiam

Expanded text:
nocti, carnales carnalibus. Utrique enim audiunt, nocti, carnales carnalibus. Utrique enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt: illi enim audiunt tanquam verbum eructatum; illi tanquam scientiam annuntiatam: quod enim ructatur, praesentibus ructatur; quod autem annuntiatur, longe positis annuntiatur. Possunt coeli sensus plures inveniri, sed adhibendus est modus propter anguscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est: Forte planum &apertũ. ẽ.
dies diei eructuat uerbum. apertum & planum.
tamquam perdiem. Quod autem nor nocti indicat
scientiam. obscurum est tamquã pernoctem. Dies
dici. scĩ scis. apostoli fidelibus. ip̃se xp̃c apostolis
quibus dirit. uosestis lumen mundi. Apertum hoc
uidetur & cognitui facile. Quomodo autem
uerba simpliciter intellexerunt. & forte hoc sit
tamquã detempore intempus. dies diei. nox nocti.
Prio y dies. posteriori diei. & prior nox posteriori
nocti. quia haec doctrina dieb & noctibus pre¬
dicatur. Iste simplex intellectus. cui sufficit
sufficiat. Sed nonnulla senpturirũ obscuritate
sui hoc ꝓfuerunt. quod multis intellegentias
pepererunt. Itaque hoc si planum. cẽt. unum
aliquid audiretis. Quia uero obscure dictũ est
multa audituri estis. Est alius intellectus dies
diei. nox nocti. hoc est sp̃s spiritui. caro carni.
Ost alius dics dici. spiritales spintalibus. & nox

Expanded text:
quid est? Forte planum et apertum est, Dies diei eructat verbum; apertum et planum, tanquam per diem: quod autem nox nocti annuntiat scientiam, obscurum est, tanquam per noctem. Dies diei, sancti sanctis, Apostoli fidelibus, ipse Christus Apostolis, quibus dixit: Vos estis lumen mundi . Apertum hoc videtur et cognitu facile. Quomodo autem verba simpliciter intellexerunt, et forte hoc sit tanquam de tempore in tempus: dies diei, nox nocti, prior dies posteriori diei, et prior nox posteriori nocti; quia haec doctrina diebus et noctibus praedicatur. Iste simplex intellectus cui sufficit sufficiat. Sed nonnulla verba Scripturarum obscuritate sua hoc profuerunt, quod multas intelligentias pepererunt: itaque hoc si planum esset, unum aliquid audiretis; quia vero obscure dictum est, multa audituri estis. Est et alius intellectus: dies diei, nox nocti, hoc est, spiritus spiritui, caro carni. Est alius: dies diei, spirituales spiritualibus; et nox
Abbreviated transcription (Latin):
Cui
dicit. & quis dicit: Nonne magis uide¬
tur ille dormire & uelare qui talia loquitur:
Exsurge quare dormis dñe
Respondit tibi. Noui quid dicam. scio
quia nondormit qui custodit isrł : sed
tamen in artyres clamant: ex surge quare
mistrimpassione. m nob̵ resurrexisti.
gentes quae nos perscuntur mortuĩ tẽ pu¬
tant resurrexisse non eredunt. Ex surge ergo
& illis. quare dormis: Non nobis: sed illis.
Sienim um te illi crederent resurrexisse. nũ¬
quid eos qui inte crederent persequi poterant :
Sed quare persecuntur: Dele. occide. nescio
quos. qui crediderunt inte. nescio quẽ male
mortuum: adhuc eis dormis. exsurge intel¬
legant quia resurrexisti. & quiescent. Deniq
factum est dummoriuntur martyres & ista
dicunt & dormiunt: & excitant xp̃m uere
mortuũ. dormitionibus eorũ. Surrexit
xp̃c quodãmodo ingentibus. id est creditus
est resurrexisse. Ita paulatim & ipsi creden¬
do conuersi ad xp̃m: fecerunt numerum
magnũ quem timerent persecutores. & cessa¬

Expanded text:
Cui dicit? et quis dicit? Nonne magis dicetur ille dormire, et halare, qui talia loquitur, Exsurge, quare dormis, Domine? Respondet tibi, Novi quid dicam: scio quia non dormit qui custodit Israel : sed tamen martyres clamant, Exsurge, quare misti in passione, jam nobis resurrexisti. Gentes quae nos persequuntur, mortuum te putant, resurrexisse non credunt. Exsurge ergo et illis. Quare dormis, non nobis, sed illis? Si enim jam te illi crederent resurrexisse, numquid eos qui in te crederent persequi poterant. Sed quare persequuntur? Dele, occide nescio quos, qui crediderunt in te nescio quem male mortuum? Adhuc eis dormis: exsurge ut intelligant quia resurrexisti, et quiescant. Denique factum est dum moriuntur martyres, et ista dicunt, dormiunt, et excitant Christum vere mortuum dormitionibus eorum; surrexit Christus quodammodo in gentibus, id est, creditus est resurrexisse: ita paulatim et ipsi credendo conversi ad Christum, fecerunt numerum magnum, quem timerent persecutores, et cessa
Abbreviated transcription (Latin):
est deidolis quia non erunt. & uidetur
quia non sunt. Ibiscriptum est quia
perdituri erant iudȩi reqnũ: & uidetur¬
Ibi scriptum est de hereticis quia futuri
erant. & uidetur. Ibi scriptum est &
dedie iuditu: ibi scriptum est & depremio
bonorum. & depoena malorum. In omnibus
dm̃ fidelem inuenimus. inultimo defici&
& fall&: Dñs curam habebit mei. Adiutor
ms & protector m̃s: tues dsñs netardaueris.
Nisi minorarentur dies illi nulla caro perdura¬
r& : sed ꝓpter electos breuiabuntur. Illi
dies erunt tribulationis: sed non tam longe
quam sperantur. Cito ille transibunt: re¬
quies ueniens nontransit. quam quam longũ
ferri debuit malũ ꝑinfinito bono.

Expanded text:
est de idolis quia non erunt, et videtur est de idolis quia non erunt, et videtur quia non sunt; ibi scriptum eperdituri erant Judaei regnum; et videtur. Scriptum est de haereticis quia futuri erant, et videtur: ibi scriptum est et de die judicii; ibi scriptum est et de praemio bonorum, et de poena malorum: in omnibus Deum fidelem invenimus; in ultimo deficiet et fallet? Dominus curam habebit mei. Adjutor meus et protector meus tu es: Deus meus, ne tardaveris. Nisi minorarentur dies illi, nulla caro perduraret: sed propter electos breviabuntur . Dies illi erunt tribulationis, sed non tam longi quam sperantur. Cito illi transibunt; requies veniens non transibit. Quanquam longum, ferri debuit malum pro infinito bono.
Abbreviated transcription (Latin):
dum est cor: non hic habitandum corde.
Mala regio est : sufficiat quod ad huc carne
hic esse necesse est. Quod non est necesse.
nonfiat: sufficiat diei malitia sua. Sur¬
sum corde habitemus. Si resurrexistis
xp̃i accipientibus dicit. Siresurrexistis
⁊ cũ xp̃o. quͣae sursum sunt sapite. ubia¬
xp̃s indexteram dĩ sedens. quae sursum
sunt quaerite. nonquȩ super terram.
Mortui enim estis: &uita ur̃a abscondita est
cum xp̃o indõ. Nonenim appar& quod
uob ꝓmissum est: & iam paratũ est sed
nonuidetis. Ipregnare uis: hinc in preg¬
nare ipsa sit spes tua. Certus erit partus
tuus: non erit abortus. non temporalis.
Amplecteris quod peperis in aeternum.
Si enim ꝑ csaiam dicit. Concepimus &
parturiuimus spm salutis. Ergo retro
est & nondatur modo: sed dabitur.
Quanta data sunt fr̃smei: Quis illanume¬
rat scłm scripturas: Ibi scriptum est
de eccła. & uidetur quia est: ibi scriptum

Expanded text:
dum est cor, non hic habitandum corde: dum est cor, non hic habitandum corde: mala regio est. Sufficiat quod adhuc carne hic esse necesse est; quod non est necesse, non fiat: sufficiat diei malitia sua ; sursum corde habitemus. Si surrexistis cuDomini accipientibus dicit, Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi in dextera Dei sedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Non enim apparet quod vobis promissum est: et jam paratum est, sed non videtis. Impraegnari vis, hinc impraegnare; ipsa sit spes tua: certus erit partus tuus, non erit abortivus, non temporalis: amplecteris quod pepereris in aeternum. Sic enim per Isaiam dicitur: Concepimus et parturivimus spiritum salutis . Ergo retro est, et non datur modo, sed dabitur. Quanta data sunt, fratres mei, quis illa numerat secundum Scripturas? Ibi scriptum est de Ecclesia, et videtur quia est; ibi scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
dere. inicitur oculus. speratur. in pregna¬
ta est anima. sperat se posse adipisci uillu¬
lam. & possessionem uicini pauperis. Et
pauꝑ netessitatem: uenit additiorem
uicinum suum eui forte obsequi sol&. cui
differre. cui uenienti assurgere. quẽ incli¬
nato capite salutare. Damihi rogote.
patior necessitatẽ. urgeor acreditore.
Et ille. Non habeo modo inmanibus. Si
uelit uendere: habere agnoscimus. Sic
fuer̾int innobis. iam non sint in nobis.
Nonne hesterno uiximus. & hodie non no¬
uimus: Est corrigendi locus: nondũ
facta est illa disiunctio aliorũ ad dexterã:
alioꝵ ad sinistram. Nondum apud inferos
sumus: ubi fuit diues ille sitiens. & stillam
desiderans Audiamus cũ uiuimus. corri¬
gamur non speremus res alienas. & in preg¬
nanti tumeamus. nec perueniamus ad illas.
& eas adipiscendo tamquam filios osculem᷑
Cȩ enim pregnantibus & mammentibus¬
in illis diebus. Mutandum est cor. leuan¬

Expanded text:
dere, injicitur oculus, speratur villa: impraegnadere, injicitur oculus, speratur villa: impraegnata est anima, sperat se posse adipisci villulam et possessionem vicini pauperis. Et per necessitatem, venit ad ditiorem vicinum suum, cui forte obsequi solet, cui deferre, cui venienti assurgere, quem inclinato capite salutare: Da mihi, rogo te; patior necessitatem, urgeor a creditore. Et ille: Non habeo modo in manibus. Si vellet vendere, haberet. Agnoscimus hoc: fuerunt in nobis, jam non sint in nobis. Nonne hesterno viximus, et hodie vivimus? Est corrigendi locus; nondum facta est illa disjunctio, aliorum ad dexteram, aliorum ad sinistram ; nondum apud inferos sumus, ubi dives ille fuit, sitiens et stillam desiderans : audiamus cum vivimus, corrigamur. Non speremus res alienas, et impraegnati tumeamus: nec perveniamus ad illas, et eas adipiscendo tanquam filios osculemur. Vae enim praegnantibus et mammantibus illis diebus. Mutandum est cor, levan
Abbreviated transcription (Latin):
Adista nos precipue paremus: ne inparati de¬
ficiamus. Cȩ pregnantibus & mammen¬
tibus: modo audistis. Pregnantessunt.
qui spe intumescunt : mammentes autem
id est lactantes. qui iam adepti sunt quod
cupierant. Et enim mulier pregnans in
spe tum& filii: nondum uid& filium.
Quae autem iam lactat: amplectitur
quod sperabat Ergo similitudinem.
uerbi gr̃a ponamus. Bona est ista uilla
uicina o simea ess&. õ siadiungerem illã
& ficerem deisto fundo & deillo. Ulanita¬
tem amat &auaritiam. Canitatẽ quod
amat bonum est: sedubi amandum sit
nescit. Ecce concupiuit uillam ꝑximi:
sediste ꝓximus diues est nonindigens.
habens honorem. habens etiam potentiam.
acuius forte potentia tibi metuendũ sit
non de illius fundo aliquid sperandum.
Nihil sperans non concepit: non est pregnans
anima. Siuero iuxta uicinus sit paũper
qui uel inecessitate positus est ut possit
uendere. uel premi. potest ut cogatur uen¬

Expanded text:
Ad ista nos praecipue paremus, ne imparati deAd ista nos praecipue paremus, ne imparati deficiamus. Vae praegnantibus et mammantibus : modo audistis. Praegnantes sunt, qui spe intumescunt: mammantes autem, id est lactantes, qui jam adepti sunt quod concupierant. Etenim mulier praegnans in spe tumet filii, nondum videt filium: quae autem jam lactat, amplectitur quod sperabat. Ergo similitudinem, verbi gratia, ponamus: Bona est ista villa vicini: o si mea esset; adjungerem illam, et facerem de isto fundo et de illo unitatem. Amat et avaritia unitatem: quod amat bonum est, sed ubi amandum sit, nescit. Ecce concupivit villam proximi; sed iste proximus dives est, non indigens, habens honorem, habens etiam potentiam, a cujus forte etiam potentia tibi metuendum sit, non de illius fundo aliquid sperandum: nihil sperans non concipit, non est praegnans anima. Si vero juxta vicinus sit pauper, qui vel in necessitate positus est, ut possit vendere, vel premi potest, ut cogatur ven
Abbreviated transcription (Latin):
Inuocat. implo¬
rat. times nedeficiat: netardaueris. Quid
est netardaueris: Nisi breuiati essent dies
quasi enim unus homo rogat dm̃. menbra
xp̃i. corpus xp̃i ubique diffusũ. Unusmen¬
dicus unus pauper: quia & ille pauꝑ quidiues.
Pauper factus est dequo ait paulus cũ diues
esset: ut ipsius paupertate uos ditaremini.
Miseros pauperes ditat: falsos diuites pauperat.
Clamat adeum. Afinibus terrȩ ad te clamaui:
cum teder& animam meam. Uenient dies
tribulationum. & maldrum tribulationum
uenient. sicdicit scriptura: & quantũ acce¬
dunt dies. augentur tribulationes. Nemo
sibi promittat. quod ȩuangeliũ non ꝑmit¬
tit. Ir̃s mei obsecro uos. ad tendite scriptu¬
ras nras: si a liquid fefellerunt. sialiquid
dixerunt. & aliter accidit quam dixerunt.
necesse est utusque infinem sic fiant omĩa.
quem admodũ dixerunt. Non nob̾ pro¬
mittunt scripturȩ nrae in hoc scło. nisi
tribulationes. pressuras. angustias. augmen¬
ta dolorum. habundantiam temptationũ.

Expanded text:
Invocat, implorat, timet ne deficiat: Ne tardaveris. Quid est, Ne tardaveris? Nisi breviati essent dies Quasi enim unus homo rogat Deum, membra Christi, corpus Christi ubique diffusum, unus mendicus, unus pauper; quia et ille pauper, qui dives pauper factus est, de quo ait Apostolus: Cum dives esse: veros pauperes ditat, falsos divites pauperat. Clamat ad eum: A finibus terrae ad te clamavi, cum taederet animam meam . Venient dies tribulationum et majorum tribulationum: venient, sicut dicit Scriptura; et quantum accedunt dies, augentur tribulationes. Nemo sibi promittat quod Evangelium non promittit. Fratres mei, obsecro vos, attendite Scripturas nostras, si aliquid fefellerunt; si aliquid dixerunt, et aliter accidit quam dixerunt: necesse est, ut usque in finem sic fiant omnia, quemadmodum dixerunt. Non nobis promittunt Scripturae nostrae in hoc saeculo, nisi tribulationes, pressuras, angustias, augmenta dolorum, abundantiam tentationum.