comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inter ocłos eius: ipse est rexprinus
Quod autẽ fracto illo surrexerunt
quatuor ꝓeo. quatuor reges degente
eius consurgent. sed non infortitudi¬
ne eius. Et post regnũ eoꝵ cũ creuerit
iniquitates: consurget rex impu¬
deus facie. & intelligens ꝓpositiones.
& roborabitur fortitudo eius. sed ñ
& faciet. Et int̾ficiet robustos. & po¬
diriget᷑ dolus in manu eius: & cor
suũ magnificabit: & in copia rerũ
om̃iũ occidet plurimos : & contra
pͥncipem principum consurget.¬
& sine manu conteretur. Et uisio ues¬
pere & mane quȩ dicta est uera est.
Tugͦ signa uisionem: quia post dies
multos erit. Et ego danihel langiui
& egrotaui ꝑdies. Cumq surrerissẽ :
faciebam oꝑa regis: & stupebã ad iu¬
sionem. & non erat qui interp̃taret᷑.
Nanno primodarii filii assueri de I&¬
semine medorũ qui imperauit suꝑ
regnũ chaldeorũ: anno uno regnieiꝰ.
ego danihel in tellexi in libris nume¬

Expanded text:
inter oculos ejus, ipse est rex primus. inter oculos ejus, ipse est rex primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine ejus. Et post regnum eorum, cum creverint iniquitates, consurget rex impudens facie, et intelEt roborabitur fortitudo eius, sed non faciet. Et interficiet robustos et podirigetur dolus in manu ejus: Et cor suum magnificabit, et in copia rerum omnium occidet plurimos: Et contra principem principum consurget, et sine manu conteretur. Et visio vespere et mane, quae dicta est, vera est: tu ergo signa visionem, quia post dies multos erit, Et ego Daniel langui, et aegrotavi per dies: Cumque surrexissem, faciebam opera regis, et stupebam ad visianno primo Darii filii Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum: Anno uno regni ejus, ego Daniel intellexi in libris nume
Abbreviated transcription (Latin):
Usquequo uisio. & iuge sacrificiũ.
& peccatũ de solationis quȩ facta est.
& sanctuariũ. & fortitudo conculca¬
bitur: Et dixit ei. Usq ad uesperum
& mane duo milia trecenti: & munda¬
bitur sanctuarium. factum ẽ. autẽ
cũ uiderẽ ego danihel uisionẽ. &que¬
rerem intelligentiam: ecce stetit in
conspectu meo quasi species uiri. Et
audiui uocẽ uiri inter ulai: & clama¬
uit & ait. Gabrihel: facintelligere
istũ uisionem. Et uenit: & stetit uix¬
xta ubi ego sedebam. Cũq uenisset
pauens corrui in faciem meã. Et ait
adme. Intellige fili hominis: qm̃ in
tempore finis cõplebitur uisio. Cũq
loqueretur ad me: collapsus sũ pro¬
nus interram. Et tetigit me: & statu¬
it me in gradu meo. Dixitq michi.
Ego ostendam tibi quȩ futura sunt
innouissimo maledictionis: qm̃ tem
pus habet finem suum. Aries que ui¬
disti habere cornua: rex medoꝵ est atq
ꝑsarum. Porro hẏrcus caprarum. rex
greorũ est. Et cornu grande quod erat

Expanded text:
e sacrificium, et peccatum desolationis, quae facta est: et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Usque ad vesperam et mane, duo millia trecenti: et mundabitur sanctuarium: Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Et audivi vocem viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem. Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum. Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
gnificatũ est usq ad fortitudinẽ cȩli :¬
& deiecit defortitudine & de stellis.
& conculcauit eas. Et usq ad princi¬
pem fortitudinis magnificatus est.
& abeo tulit iuge sacrificium: & de¬
iecit locum sanctificationis eius. Ro¬
bur autẽ datũ ẽ. contra uige sacrifici¬
um ꝓpt̃ peccata: & ꝓsternetur ueri¬
tas in terra: & faciẽt & ꝓsperabitur.¬

Expanded text:
gnificatum est usque ad fortitudinem coeli; et dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit eas. Et usque ad principem fortitudinis magnificatum est, et ab eo tulit juge sacrificium, et dejecit locum sanctificationis ejus. Robur autem datum est contra juge sacrificium propter peccata; et prosternetur veritas in terra, et faciet,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ capitis eius in cubili suo: & somni¬
um scribens breui sermone comp̃hendit.
summatimq ꝑstringens ait. Uidebã
in uisione mea nocte : & eccequatuor
uenti cȩli pugnabant in mari magno:
& quatuor bestie grandes ascendebant
de mari. diuerse inter se. Prima quasi
leena: & alas habebat aquile. Aspicie¬
bam donec euulse sunt ale eius: & sub¬
lata est de terra: & suꝑpedes quasi homo
stetit. & coreius datum est ei. Et ecce
bestia alia similis urso inparte stetit: &
tres ordines erant inore
eius. & indentib eius: & sic dicebant ei

Expanded text:
autem capitis ejus in cubili suo: et somniautem capitis ejus in cubili suo: et somnium scribens, brevi sermone comprehendit: summatimque perstringens, ait: Videbam in visione mea nocte, et ecce quatuor venti coeli pugnabant in mari magno. Et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit: et tres ordines erant in ore ejus, et in dentibus ejus, Et si
Abbreviated transcription (Latin):
danihelem precepit educi delacu. Edu¬
ctusq est danthel delacu. & nulla le¬
sio in uenta est in eo: quia credidit dõ
suo. Iubente autẽ rege adducti sunt
uiri illi. qui accusauerant danihelem.
& in lacũ leonum missi sunt. ipsi & filii
eoꝵ & uxores eoꝵ: & non ꝑuenerunt usq
ad pauimentũ laci. donec arriperent
eos leones: & om̃ia ossa eorum cõminuer.
Tunc darius rex scripsit uniuersis popłis.
tribubus & lingius: habitantib in uni¬
uersa terra. Pax uobis multiplicetur. Ame
constitutũ ẽ decretum: ut inuniuerso
imꝑio & regno meo tremiscant & paue¬
ant dm̃ danihelis. Ipse est enĩ ds̃ uiuens
& ȩternus in scła: & regnũ eius non dis¬
sipabitur: & potestas eius usq in eternũ
Ipse liberator atq saluator. faciens sig¬
na & mirabilia incȩlo & interra: qui li¬
berauit danihelem de lacu leonum.
Porro danihel ꝑseuerauit usq ad regnũ
nis: danihel somnium uidit. Uisio

Expanded text:
Danielem praecepit educi de lacu: EduDanielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi sunt, ipsi, et filii, et uxores eorum: Et non pervenerunt usque ad pavimentum laci, donec arriperent eos leones, et omnia ossa eorum comminuerunt. Tunc Darius rex scripsit universis populis, tribubus, et linguis, habitantibus in universa terra: PAX vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant et paveant Deum Danielis. Ipse est enim Deus vivens, et aeternus in saecula, et regnum ejus non dissipabitur, et potestas ejus usque in aeternum. Ipse liberator, atque salvator, faciens signa, et mirabilia in coelo et in terra: qui liberavit Danielem de lacu leonum. Porro Daniel perseveravit usque ad regnum nis, Daniel somnium vidit: visio
Abbreviated transcription (Latin):
adduxerunt danihelẽ: & miserunt eũ
in lacũ leonum. Biritq rexdaniheli.
Ds̃ tuus que colis semꝑ. ipse liberabit
te. Allatusq est lapis unus: & positus ẽ.
suꝑ os laci. Qũe obsignauit rex anulo
suo. & anulo optimatũ suoꝵ: ne quid
fieret contra danihel. Et abiit rex in do¬
mũ suam. & dormiuit in cenatus. cibiq
non sunt illati corã eo. in suꝑ & somnus
recessit abeo. Tunc rex primo diluculo
consurgens: festinus ad lacũ leonum
ꝑrexit. Apꝓpinquansq lacui: danihe¬
lem uoce lacrimabili inclamauit: &¬
affatus est eum. Danihel serue dĩ uiuen¬
tis. ds̃ tuus cuitu serius semꝑ: putasne
ualuit liberare te aleonibus: It dani¬
hel regi respondens: ait. Rex inȩternũ
uiuȩ. Ds̃ m̃s misit angłm suũ & concdu¬
sit ora leonũ: & non nocuerunt michi.
quia corã eo iusticia inuenta est in me
Sed & corã te rex. delictum non feci. Tẽ
rex uehementer gauisus ẽ. suꝑ eo: &

Expanded text:
adduxerunt Danielem, et miserunt eum adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse liberabit te. Allatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei viven. Deus tuus cui tu servis semper, putasne valuit liberare te a leonibus? Nonel regi respondens ait: Rex, in aeternum vive: Deus meus misit angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerat. Uiri igitur illi curiosius in¬
quirentes: inuenerunt danihel
orantem: & obsecrantẽ dm̃ suũ. Et ac¬
cedentes: locuti sunt regi suꝑ edicto
Rex numquid non constituisti. ut om¬
nis homo qui rogaret quenqua dediis
& hominib usq ad dies triginta. nisi
te rex. mitteretur in lacũ leonum: Ad
quod respondens rexait. Uerus sermo
iuxta decretum medorũ atq ꝑsarum
quod preuaricari non licet. Tunc res¬
pondentes: dixerunt corã rege. Dani¬
hel defiliis captiuitatis uidee non cu¬
rauit de lege tua. & de edicto quod
constituisti. sed trib temporib ꝑdiem
orat obsecratione sua. Quod uerbũ cũ
audisset rex satis contristatus est. &
ꝓdanihel posuit cor ut liberaret eum:
& usq ad occasum solis laborabat. ut
erueret illum. Uiri autẽ illi intelli¬
gentes regem: dixerunt ei. Scito rex
quia lex medorũ est atq ꝑsarum: ut
om̃e decretum quod constituit rex ñ
liceat immutari. Tunc rex p̃cepit et

Expanded text:
sueverat. sueverat. quirentes, invenerunt Danielem orantem et obsecrantem Deum suum. Et accedentes locuti sunt regi super edicto: Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leonum? Ad quos respondens rex, ait: Verus sermo, juxta decretum Medorum atque Persarum, quod praevaricari non licet. Tunc respondentes dixerunt coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persarum est, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et
Abbreviated transcription (Latin):
retur in eo. Dixerunt ergo uiri illi.
Non inueniemus daniheli huic. ali¬
quã occasionem: nisi forte in lege dĩ
sui. Tunc principes & satrape subri¬
puerunt regi: & sic locuti sunt ei.
Pari rex: in eternum uiue. Consiliũ
inierunt cuncti principes regni: ma¬
gistratus. & satrape. senatores. & iudi¬
ces. ut decretum imꝑatorium exeat &
edictum: ut om̃is qui petierit aliqu̾a
petitionem aquocũq dõ & homine.
usq ad dies triginta. nisi atẽ rex.
mitatur in lacum leonum. Nunc
itaq rex confirma sententiam. & scri¬
be decretũ: ut non immutetur quod
statutum ẽ. amedis atq ꝑsis. nec pre¬
uaricari cuiquã liceat. Porro rex dariꝰ.
ꝓposuit edictum & statuit. Quodcũ
danihel comꝑisset id est constitutam
legem: ingressus est domum suã.
& fenestris aꝑtis in cenaculo suo contra
iherłm tribus temporibus in die flcte¬
bat genua sua & orabat: confitebatur¬
q corã dõ suo. sicut & ante facere con¬

Expanded text:
retur in eo. Dixerunt ergo viri illi: retur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset, id est, constlegem, ingressus est domum suam, et, fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem, tribus temporibus in die flectebat genua sua, et adorabat: confitebaturque coram Deo suo sicut ante facere con
Abbreviated transcription (Latin):
uit illud. Thechel: appensus es insta¬
tera. & inuentus es. minus habens.
fares: diuisum est. regnũ tuũ. &
datum ẽ. medis & ꝑsis. Tunc iubente
rege indutus est danihel purpura.
ce circumdata ẽ. torques aurea collo
eius: & predicatum est de eo. quod ha¬
beret potestatem tercius in regno. Ca¬
dem nocꝰte interfectus ẽ. balthasar
rex chaldeus: & darius medus succes¬
sit in regnum: annos natus sexagin
ut essent in toto regno suo. & suꝑeos
principes tres: ex quib danihel unus
erat: ut satrape illis redderent ratio¬
nem. & rex non sustineret molestiã.
Igitur danihel suꝑabat om̃s princi¬
pes & satrapas: quia sp̃s dĩ amplica
erat in eo. Porro rex cogitabat constitu¬
ere eum suꝑ om̃e regnum. Unde pͥn¬
cipes & satrape: querebant occasionẽ
ut inuenirent daniheli exlatere regiᷤᷤ.
Nullamq causam & suspitionẽ repe¬
rire potuerunt eoquod fidelis ẽẽt: &¬
omnis culpa & suspicio non inueni¬

Expanded text:
vit illud. THECEL: appensus es in stavit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in regno suo. Eadem nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnum annos natus sexagintut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non inveni
Abbreviated transcription (Latin):
eius ablata est: & afiluis hominũ eiec¬
tus est. Sed & cor eius cum bestiis posi¬
tum est. & cum onagris erat habitatio
eius. fęnum quoq ut bos comedebat:
& rore cȩli corpus eius infectum ẽ. donec
cognosceret quod potestatem haberet
altissimus in regno hominum: & quẽ¬
cũq uoluerit. suscitabit suꝑillud.
Tii quoq filius eius balthasar non hu¬
miliasti cortuum cum scires hȩc om̃ia:
te. & tu. & optimates tui. & uxores tuȩ.¬
& concubinȩ. uinum bibistis in eis. Deos
quoq argenteos. & aureos. & ereos. ferre¬
os ligneos q & lapideos. qui non uidens
neq audiunt. neq sentiunt laudasti.¬
porro dm̃ qui habet flatum tuũ in
manu sua. & om̃s uias tuas. non glori¬
ficasti. Iccirco ab eo missus ẽ articulus
manus: que scripsit hoc quod exaratũ
est. Hec ẽ. aut̃e scriptura: quȩ digestaẽ.
Mane. tech techel. fares.
Et hec interpretatio sermonis. Maniẽ:
numerauit ds̃ regnum tuũ. & cõple¬

Expanded text:
ejus ablata est: Et a filiis hominum ejecejus ablata est: Et a filiis hominum ejectus est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onagris erat habitatio ejus: Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque filius eius Balthasar non humiliasti cor tuum, cum scires hęc omnia, qte et tu et optimates tui et uxores tuę et concubinę tuę vinum bibistis in eis, deos quoque argenteos et aureos et ęreos ferreosque, ligneos et lapideos, qui non vident neque audiunt neqPorro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et comple
Abbreviated transcription (Latin):
sum sermonis huius edicere. Porro ego
audiui dete. quod possis obscura in¬
terpretani: & ligata dissoluere. Si ergo
uales scripturã legere. & interp̃tatione
cius indicare michi. purpura uestie¬
ris ⁊ & torqu̾ẽ auream circa collũ tuũ
habebis: & tercius in regnomeo prin¬
ceps eris. Ad quȩ respondens danihel.
ait corã rege. Munrera tua sint tibi:
& dona domus tuȩ alteri dã. Scrip¬
turam autẽ legam tibi rex. & interp̃¬
tationem eius ostendam tibi. O rex ds̃
altissimus. regnum & magnificentiã
głam. & honorẽ. dedit nabu chodono¬
sor patii tuo. & ꝓpt̾ magnificentiã
qua dederat ei. uniuersi populi. tri¬
bus & lingue. tremebant & metuebãt
eum. Quos uolebat interficiebat: &
quos uolebat. ꝑcutiebat. Quos uole¬
bat exaltabat. & quos uolebat humi¬
liabat. Quando autẽ eleuatũ ẽ. cor eius
& sp̃s illius obfirmatus ẽ ad suꝑbiam:
depositus est de solio regni sui. & gła

Expanded text:
sum sermonis hujus edicere. Porro ego sum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Etquam dederat ei, universi populi, Tribus, & linguae tremebant, & metuebant eum: quos volebat interficiebat: & quos volebat percutiebat, & quos volebat exaltabat, & quos volebat, humiliabat. v.20. Quando autem elevatum est cor ejus, & spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, & gloria
Abbreviated transcription (Latin):
turbabantur. Regina autẽ ꝓrẽ quȩ
acciderat regi & optimatib eius. do¬
mum conuiuii ingressa ẽ: & ꝓloquens
ait. Rex in ȩternumꝰ uiue. Non te con¬
turbent cogitationes tuȩ: neq facies
tua immutetur. Est uir in regno
buchodonosor pat̾ tuus. principem
magorũ. in cantatorũ. chaldeorũ. &
aruspicum: constituit eum. Pater
inquã tuus õrex: quia sp̃s amplior
& prudentia intelligentiaque. inter¬
pretatio somniorũ & ostensio secretoꝵ:
ac solutio ligatorũ inuente sunt in
eo: hoc est indanihel. cui rex imposuit
nomen baltbasar. Nunc itaq dani¬
hel uocetur: & interp̃tationẽ narra¬
bit. Igitur introductus est danihel
corã rege. Ad quẽ prefatus rex ait. Tu
es danihel de filuis captiuitatis uide.
quam adduxit rex pater ms̃ de uidea :
introgressi sunt inconspectu meo sa¬
pientes magi. ut scripturam hanc le-¬
gerent. & interprecationem eius in¬
dicarent michi : & nequiuerunt sen¬

Expanded text:
turbabantur. Regina autem, pro re quae turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regno buchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, quem adduxit rex pater meus de Judaea?introgressi sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sen
Abbreviated transcription (Latin):
mates eius: uxores & concubine eius.
Bibebant uinum. & laudabant deos
suos. aureos & argenteos. & ȩreos: fer¬
reos. ligneosq & lapideos. In eadem ho¬
ra apparuerunt digiti. quasi manꝰ
hominis scribentis contra candelabrũ
insuꝑficie parietis aule regie: & rex
aspiciebat articulos manus scribentis.
Cunc regis facies cõmutata est. & cogita¬
tiones eius ꝑturbabant eum: & cõpa¬
ges renum eius soluebantur. & genua
eius ad sẽ inuicem collidebant᷑. Excla¬
mauit itaq rex fortiter: ut introduce¬
rent magos. chaldeos & aruspices.Et
ꝓloquens rex: ait sapientib babylo¬
nis. Quicũq legerit scripturã hanc
& interpretationem eius manifestam
michi fecerit: purpura uestietur. et
torquẽ aureã habebit incollo suo: &¬
tercius in regno meo erit. Tunc ingres¬
si om̃s sapientes regis. non potuerius¬
nec scripturã legere: nec interp̃tatio¬
nem indicare regi. Unde rex baltha¬
sar satis conturbatus ẽ: & uultus illiꝰ
immutatus est. Sed & optimates eius

Expanded text:
s. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et oloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ quartum erit in terra quod ma¬
ius erit om̃ib regnis: & deuorabit uni¬
uersã terrã. & conculcabit. & cõminu¬
et eam. Porro cornua decẽ: ipsius reg¬
ni decẽ reges erunt. Et alius consurget
post eos. & ipse potentior erit priorib:
& tres reges humiliabit. Et sermones
contra excelsum loquetur. & scõs altis¬
simi conteret. & putabit quod possit
mutare tempora & leges. Et tradent᷑
inmanu eius. usq ad tempꝰ & tempora.
& dimidium temporis. Et uidicium
sedebit. ut auferatur potentia & con¬
teratur: & disꝑeat usq in finẽ. Regnũ
autẽ & potestas. & magnitudo regni.
quȩ est suꝑ om̃e cęlum. detur populo
scõꝵ altissimi. : cuius regnum. regnũ
sempiternum est. & om̃s reges serui¬
ent ei & obaudiunt. Huc usq finis
uerbi. Ego danihel multum cogita¬
tionib meis ꝯturbabar: & facies mea
mutata ẽ in me. Uerbum autẽ in cor¬
de meo conseruaui

Expanded text:
regnum quartum erit in terra, quod maregnum quartum erit in terra, quod majus erit omnibus regnis, et devorabit universam terram, et conculcabit, et coet eam. Porro cornua decem ipsius regni, decem reges erunt, et alius cpost eos, et ipse potentior erit prioribus et tres reges humiliabit. Et sermones contra Excelsum loquetur et sanctos Altissimi conteret, et putabit quod possit mutare tempora et leges, et tradentur in manu eius usque ad tempus et tempora et dimidium temporis. Itemonteratur, et dispereat usque in finem. Regnum autem, et potestas, et magnitudo regni, quae est subter omne coelum, detur populo sanctorum Altissimi: Cujus regnum, regnum sempiternum est, et omnes reges servient ei, et obedient. HUCUSQUE FINIS VERBI. Ego Daniel multum cogitationibus meis conturbabar, et facies mea mutata est in me: verbum autem in corde meo conservavi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego danihel territus sũ in his: & uisio¬
nes capitis mei conturbauerunt me.
Accessi adunum de assistentibus: & ue¬
ritatem querebam ab eo de om̃ib his.
Qui dixit michi interp̃tationẽ sermonũ:
& edocuit me. hȩ bestiȩ magnȩ quatuor.
quatuor regna consurgent de terra.
Suscipient autem regnum scidĩ altis¬
simi: & obtinebunt regnũusq in scłm.¬
erat dissimilis ualde ab omnib: & ter¬
ribilis nimis. Dentes & ungues eius
ferrei: comedebat & cõminuebat: &
reliqua pedibus su is conculcabat. Et
decornib decem quȩ habebat in capite.
& de alio quod ortũ fuerat ante quod
ceciderant tria cornua: & de cornu illo
quod habebat oculos & os loquens gran¬
dia. & maus erat ceteris aspiciebam.
& ecce cornu illud faciebat bellũ aduer¬
sum scos & preualebat eis. donec uenit
antiquus dierum. & iudiciũ dedit scĩs
excelsi. Et tempus ad uenit: & regnũ
obtinuerunt sc̃i. Et sicait. Bestia qͣrta.

Expanded text:
ego Daniel territus sum in his, et visioego Daniel territus sum in his, et visiones capitis mei conturbaverunt me. Accessi ad unum de assistentibus, et veritatem quaerebam ab eo de omnibus his. Qui dixit mihi interpretationem sermonum, et docuit me: Hae bestiae magnae quatuor, quatuor regna consurgent de terra. Suscipient autem regnum sancti Dei altissimi, et obtinebunt regnum usque in serat dissimilis valde ab omnibus, et terribilis nimis, dentes et ungues ejus ferrei: comedebat et comminuebat, et reliqua pedibus suis conculcabat, et de cornibus decem quae habebat in capite, et de alio quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua; et de cornu illo quod habebat oculos, et os loquens grandia, et majus erat caeteris. Aspiciebam, et ecce cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et praevalebat eis, Donec venit antiquus dierum, et judicium dedit sanctis Excelsi, et tempus advenit, et regnum obtinuerunt sancti. Et sic ait: Bestia quarta,
Abbreviated transcription (Latin):
ebam donec throni positi sunt. & anti¬
quus dierum sedit. Uestimentum eius
flãme ignis: rote eius ignis accensus:
fluuius igneus rapidusq egrediebat᷑
a facie eius. Milia miliũ ministrabant
ei. & decies milies centena milia assiste
bant ei. ludicium sedit: & libri aꝑti
sunt. Aspiciebã. ꝓpter uocem sermo¬
num grandium: quos cornu illud lo¬
quebatur. Et uidi qm̃ interfecta ee̾t
bestia. & perisset corpus eius: & traditũ
eẽt ad comburendum igni: aliarum
quoq bestiarum ablata eẽt potestas. &
tempora uitȩ. constituta essent eis.
usq ad tempus & tempus. Aspiciebam
ego in uisione noctis. & eccecũ nubib
cęli quasi filius hominis ueniebat. Et
usq ad antiquũ dierum ꝑuenit: & in
conspectu eiuis obtulerunt eum. Et de¬
dit ei potestatẽ & honorẽ & regnũ: &
om̃s populi tribus ac lingue ipsi ser¬
uiunt. Potestas eius potestas ȩterna.
quȩ non auferetur: & regnum eius
quod non corrumpetur. Horruit sp̃s m̃s.

Expanded text:
ebam, donec throni positi sunt; et antiquus dierum sedit, uestimentum eius flammę ignis, rotę eius ignis accensus, fluuius igneus rapidusque egrediebatur a facie eius: millia millium ministrabant ei, et decies centenabant ei. Judicium sedit, et libri aperti sunt. Aspiciebam propter vocem sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur: Et vidi quoniam interfecta esset bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni: Aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempus. Aspiciebam ergo in visione noctis. et ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat, et usque ad antconspectu ejus obtulerunt eum. Et dedit ei potestatem, et honorem, et regnum: et omnes populi, tribus ac linguae ipsi servient; Potestas ejus potestas aeterna, quae non auferetur: et regnum ejus, quod non corrumpetur. Horruit spiritus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
cussit arietem. & cõminuit duo cornua
eius: & non poterat aries resistere ei.
Cumq eum misisset interrã coneulca¬
uit: & nemoquibat liberare a rietem
demanu eius. Hẏrcus autẽ caprarũ.
magnꝰ factus ẽ nimis. Cũq creuisset:
fractum ẽ. cornu magnũ: & orta st̃¬

Expanded text:
cussit arietem: Et comminuit duo cornua cussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnum, et orta s
Abbreviated transcription (Latin):
nno tercio regni balthasar regis.
uisio apparuit michi. Ego danibel
post id quod uideram in principio:
uidi in uisione mea cũ essem in susis
castro: quod est in elam ciuitate. ui¬
di autẽ inuisione ẽẽ me suꝑportam
ulai. Et leuaui ocłos meos & uidi: et
ecce aries unus stabat ante paludẽ
habens cornua excelsa: & unũ excelsiꝰ
altero atq succrescens. Postea uidi ari
etem cornibus uentilantẽ contra occi¬
dentem. & cont᷑ aquilonẽ. & contra
meridiem: & om̃s bestiȩ non poterans
resistere ei. neq liberari de manu eiꝰ.
fecitq scđm uoluntatẽ suam: et
magnificatus est: & ego intelligebã
Ecce autẽ hyrcus caprarum ueniebat
aboccidente suꝑ faciem totius terrȩ
& non tangebat terram. Porro hyrcus
habebat cornu in signe. inter oculos
suos. Et uenit usq ad arietem illum
cornutum quẽ iuderã stantẽ ante por¬
tam: & cucurrit ad eum in impetu
fortitudinis suȩ. Cũq appropinqͣsset
prope arietem. efferatus ẽ. in eũ: & per¬

Expanded text:
nno tertio regni Baltassar regis, visio apparuit mihi. Ego Daniel, post id quod videram in principio, vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam civitate: Vidi autem in visione esse me super portam Ulai. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem, habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Postentilantem contra occidentem, et contra aquilonem, et contra meridiem, Et omnes bestiae non poterant resistere ei, neque liberari de manu ejus: Fecitque secundum voluntatem suam, et magnificatus est: Et ego intelligebam: ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et per
Abbreviated transcription (Latin):
ro & ere in herbis foris. & rore cȩlicons¬
ꝑgatur: & cum feris sit pabulũ eius
Donec septem tempora cõmutentur suꝑ
eum: hȩc ẽ. interpretatio sententiȩ al¬
tissimi. quȩ ꝑuenit suꝑ dñm̃ meũ re¬
gem. Eitient te abhominibus : & cum
bestiis ferisq erit habitatio tua: & fęnũ¬

Expanded text:
ro et aere in herbis foris, et rore coeli consro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super el: Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae venit super dominum meum regem. Ejicient te ab hominibus, et cum bestiis ferisque erit habitatio tua , e
Abbreviated transcription (Latin):
est. Tunc danihel cuius nom̃ balthasar.
cepit intra semet ipsum tacitus cogitare
quasi una hora: & cogitationes eius con¬
turbabant eum. Respondens autẽ rex
ait. Balthasar: somnium & interp̃ta¬
tio eius non conturbent te. Respondit
balthasar: & dixit. Dñe mi somnium
his qui te oderunt: & interp̃tatio eius
hostibus tuis sit. Arborem qũa uidisti
sublimem atq robustã. euius altitudo
ꝑtingit ad cęlum. & aspectus illius
in omnẽ terrã: & rami eius pulcherri¬
mi. & fructus eius nimius. & esca om̃i¬
um in ea: subter eam habitantes bestiȩ
agri: & in ramis eius cõmorantes aues
cęli. tues rex qui magnificatus es & in
ualiusti: & magnitudo tua creuit et
ꝑuenit usq ad celum: & potestas tua
in terminos uniuersȩ terrȩ. Quod au¬
tem uidit rex uigilem & scm̃ descendẽ
de celo. & dicere succidite arborem &
dissipate illã : at̃ tamen germen radicũ
eius in terra dimittite: & uinciatur fer¬

Expanded text:
est. Tunc Daniel, cujus nomen Baltassar, est. Tunc Daniel, cujus nomen Baltassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondens autem rex ait: Baltassar, somnium et interpretatio ejus non conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit: Domine mi, somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidissub limem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius, et esca omnium in ea, subter eam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli; tu es rex, qui magnificavaluisti, et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem et dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur fer
Abbreviated transcription (Latin):
capitis mei suꝑ stratũ meum. & ecce
uigil & sc̃s decȩlo descendit: clamauit
fortiter & sic ait. Succidite arborẽ. &
precidite ramos eius: & ex cũtite folia
eius: & disꝑgite fructum eius. fugi¬
ant bestiȩ quȩ subter eam sunt : & uolu¬
cres de ramis eius. Ueruntamen germ̃
radicum eius in terra sinite: & allige¬
tur uinculo ferreo & ereo in herbis quȩ
foris sunt: & rore cȩli tinguatur: & cũ
feris pars eius in herba terrȩ. Coreius ab
humano cõmutetur: & cor fere detur
ei. & septem tempora mutent᷑ suꝑeũ.
Insententia uigilum decretũ est. & ser¬
mo sc̃orũ & peticio: donec cognoscant
uiuentes qm̃ dominatur excelsus in
regno hominum: & cuicumq uolue¬
rit dabit illud. & humillimũ homi¬
num constituet suꝑ eum. Hoc somni¬
um uidi ego rex nabuchodonosor. Tu
ergo balthasar interp̃tationem narra
festinus. quia om̃s sapientes regni mei
non queunt solutionem edicere michi.
Tu autẽ potes. quia sp̃s deorũ sc̃oꝵ in te

Expanded text:
um meum, et ecce vigil et sanctus de coelo descendit. Clamavit fortiter, et sic ait: Succidite arborem, et praecidite ramos ejus: Excutite folia ejus, et dispergite fructum ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum ferishumano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, quia spiritus deorum sanctorum in te
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aspiciebam: & ecce alia quasi pardꝰ:
& alas habebat auis quatuor suꝑ se. &
quatuor capita erant in bestia: & pote¬
stas data est ei. Post hoc aspiciebã in ui¬
sione noctis: & ecce bestia quarta terribi¬
lis atq mirabilis: & fortis nimis. Dentes
ferreos habebat magnos: comedens atq
cõminuens: & reliqua pedib suis con

Expanded text:
uasi pardus; Et alas habebat avis quatuor super se, et quatuor capita erant in bestia, et potestas data est ei. Post hoc aspiciebam in visione noctis, et ecce bestia quarta terribilis, atque mirabilis, et fortis nimis, Dentes ferreos habebat magnos, comedens atque comminuens, et re
Abbreviated transcription (Latin):
diebantur arioli. magi. chaldei. & arus¬
pices: & somniũ narraui inconspectu
eorũ: & solutionem eiꝰ ñ indicauerunt
michi: donec collega ingressus ẽ. in cons¬
pectu meo danihel. cuius nom̃ baltha¬
locutus sum. Balthasar princeps arioloꝵ
uidi. & solutionẽ eoꝵ narra. Uisio capitis
mei incubili meo. Uidebam & ecce arbor
in medio terrȩ: & altitudo eius nimia.
Magna arbor & fortis. & ꝓceritas eius con¬
tingens cęlum. Aspectus illius: erat usq
ad terminos unuiersȩ terre. Folia eius pul¬
cherrima. & fructus eius uimius. & esca
uniuersorum in ea᷑ & subter eam habi¬
tabant animalia & bestiȩ. & inramis eiꝰ
conuersabant᷑ uolucres cęli. & exea ues

Expanded text:
gi, Chaldaei, et aruspices, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltas coram ipso locutus sum. Baltassar, princeps hariolorum, vidi, et solutionem eorum narra. Visio capitis mei in cubili meo: Videbam, et ecce arbor in medio terrae, et altitudo ejus nimia. Magna arbor, et fortis: et proceritas ejus contingens coelum: aspectus illius erat usque ad terminos universae terrae. Folia ejus pulcherrima, et fructus ejus nimius: et esca universorum in ea. Subter eam habitabant animalia et bestiae, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli: et ex ea ves
Abbreviated transcription (Latin):
nequando faciat te. in olꝓbriũ ueni¬
re inimicis: a derractione in ciuitate :¬
& abiectione pleb̃: & confundat te in
multitudine populi. Om̃i homini no¬
li intendere in specie. & inmedio mu¬
lierum noli cõmorari. Deuestimentis
enĩ ꝓcedit tinea: & amuliere iniqui¬
tas uiri. Melior ẽ. iniquitas uin quã
benefaciens mulier: & mulier confun¬
dens in obꝓbrium. Memorero igit᷑
operũ dñi: & quȩ uidi annuntiabo.
Insermonib dñi oꝑa eius. Solillumi¬
nans ꝑom̃ia respexit: & gła dñi ple¬
nũ est opus eius.
Nonne dñs fecit scõs enarrare om̃ia
mirabilia sua: quȩ confirmabit dñs
om̃ps stabiliri in gła sua.  Abyssum
& cor hominti inuestigabit: & inastutia
illoꝵ ex cogitabit. Cognouit enĩ dnis om¬
nẽ scientiam: & inspexit in signũ eui.
annuntians quȩ p̾̃terierunt. & quȩ
suꝑ uentura sunt. reuelans uestigia
occultoꝵ. Non preterit illũ om̃is cogita¬

Expanded text:
nequando faciat te in obprobrium veninequando faciat te in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli intendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere iniquitas viri melior est iniquitas viri quam benefaciens mulier et mulier confundens in obprobrium memor ero igitur operum Domini et quae vidi adnuntiabo in sermonibus Domini opera eius sol inluminans per omnia respexit et gloria Domini plenum est opus eius nonne Dominus fecit sanctos enarrare omnia mirabilia sua quae confirmavit Dominus omnipotens stabiliri in gloria sua abyssum et cor hominum investigavit et in astutia illorum excogitavit cognovit enim Dominus omnem scientiam et inspexit in signum aevi asuperventura sunt, revelans vestigia occultorum. Non praeterit illum omnis cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhis om̃ib confundaris. sle accipias
ꝑsonã ut delinquas. delege altissimi &
testamento: & de uidicio iustificare un¬
pium: de uerbo sociorũ & iuatorũ: & de
datione hereditatis amicorũ: de equa¬
litate statere & ponderũ : de ad quisiti¬
one multoꝵ & paucoꝵ: decorreptione
emptionis & negociatoꝵ: & de multa
disciplina filioꝵ: & seruo pessimo latus
sanguinare. Suꝑ mulierẽ nequã. bo¬
nũ est signũ. Ubi manus multȩ sunt
claude: & quod cũq trades numera &
tur ab adolescentib. Et eris eruditus in
om̃ibꝰ & ꝓbabilis inconspectu om̃iũ
uiroꝵ. Filia patris abscondita ẽ: iugi¬
lia & sollicitudo eius auferet somnũ:
ne forte in adolescentia sua adultera
efficiat᷑. & cõmorata cũ uito odibił fiat.
nequando polluat᷑ inuirginitate sua :¬
& inpat̾nis sius grauida inueniatur:
ne forte cũuiro cammorata trans gredi¬
atur.: aut certe sterił efficiatur. Suꝑ
filiã luxuriosã confirma custodiam:

Expanded text:
accipias personam ut delinquas de lege Altissimi et testamento et de iudicio iustificare impium de verbo sociorum et viatorum et de datione hereditatis amicorum de aequalitate staterae et ponderum et de adquisitione multorum et paucorum de correptione emptionis et negotiatorum et de multa disciplina filiorum servo pessimo latus sanguinare super mulierem nequam bonum est signum ubi manus multae sunt clude et quodcumque trades numera ettur ab adulescentibus et eris eruditus in omnibus et probabilis in conspectu omnium virorum filia patri abscondita est vigilia et sollicitudo eius auferet somnum ne forte in adulescentia sua adultera efficiatur et commorata cum viro odibilis fiat nequando polluatur in virginitate sua et in paternis suis gravida inveniatur ne forte cum viro commorata transgrediatur aut certe sterilis efficiatur super filiam luxuriosam confirma custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. neq minuit᷑ & non eget aliciuꝰ
consilio. Quã desiderabilia om̃ia oꝑa eiꝰ.
& tanquã scintilla quȩ est considerare.
Om̃ia hec uiuent & manet inscłm: &
in om̃i necessitate om̃ia obaudiunt ei.
Om̃ia duplicia contra unũ: & ñ fecit
quicquã de eẽ. Uniuscuiꝰqq confirma¬
bit bona. Et quis saciabit̾ uidens glori¬
am eiuis:

Expanded text:
tum est neque minuitur et non eget alicuius consilio quam desiderabilia omnia opera eius et tamquam scintillam quam est considerare omnia haec vivent et manent in saeculum et in omni necessitate omnia obaudiunt ei omnia duplicia unum contra unum et non fecit quicquam deesse uniuscuiusque confirmavit bona et quis satiabitur videns gloriam eius
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ quã seruus tuus orat in eo.
Exaudi preces famuli tui: & popłi tui
isrł̃. Qui cũq orauerit in loco isto. ex¬
audi de habitaculo tuo id est de cęlis.
& ꝓpitiare. Si peccauerit quispiam
inꝓximũ suum. & iurare contͣ eũ
paratus uenerit. seq maledicto con¬
strinxerit corã altari in domo ista.
tu audies de cęlo. & facies udiciũ ser¬
uoꝵ tuorũ: ita ut reddas iniquo uiã
suã in caput ꝓprium & ulciscaris
iustũ: retribuens ei scd̾m iusticiam
suã. Si suꝑatus fuerit popłs tuus isrł
ab inimicis. peccabunt enĩ tibi & con¬
uersi egerint penitentiã. & obsecraue¬
rint nom̃ tuũ. & fuerint de precati in
loco isto: tu exaudi decelo. & ꝓpitiare
peccato popłi tui isrł. & reduc eos in
terrã quã dedisti patrib eorũ. Si clau¬
so cęlo pluuia non fluxerit ꝓpt̃ pecca¬
ta populi. & deprecati fuerint tẽ in lo¬
coisto. & confessi nomini tuo. & con¬

Expanded text:
orationem quam servus tuus orat in eo orationem quam servus tuus orat in eo exaudi preces famuli tui et populi tui Israhel quicumque oraverit in loco isto et exaudi de habitaculo tuo id est de caelis et propitiare si peccaverit quispiam in proximum suum et iurare contra eum paratus venerit seque maledicto constrinxerit coram altari in domo ista tu audies de caelo et facies iudicium servorum tuorum ita ut reddas iniquo viam suam in caput proprium et ulciscaris iustum retribuens ei secundum iustitiam suam si superatus fuerab inimicis peccabunt enim tibi, et conversi egerint poenitentiam, et obsecraverint nomen tuum, et fuerint deprecati in loco isto, tu exaudi de coelo, et propitiare peccato populi tui Israel, et reduc eos in terram quam dedisti eis, et patribus eorum. Si, clauso coelo, pluvia non fluxerit propter peccata populi, et deprecati te fuerint in loco isto, et confessi nomini tuo, et con
Abbreviated transcription (Latin):
ñe ds̃ isrł non est similis tui ds̃.
in cęlo & interra. qui custodis pactũ
& miscđiam cum seruis tuis qui am¬
bulant corã tẽ in toto corde suo: qui
prestitisti dauid seruo tuo patri meo.
qͤcũqlocutus fueras ei. & quȩ ore ꝓmi¬
seras oꝑe complesti sic̃ & presens
tempus ꝓbat. Nunc ergo dñe ds̃ isrł
imple seruo tuo patri meo dauid quȩ¬
cunq locutus es dicens. Non deficiet
exte uir corã me qui sedeat suꝑ thro¬
num isrł: ita tamen si custodierint
filii tui uias meas. & ambulauerint
in lege mea. sicut & tu ambulasti co¬
sermo tuus que locutus es seruo tuo
dauid. Ergone credibile est. ut habi¬
tet ds̃ cũ hominibus suꝑ terrã. ESi
celũ & cęli cęloꝵ nonte capiunt. qͣnto
magis domus ista quã edificaui.S
ad hoc tantũ fact᷑a ẽ. ut respicias orati
dit famulus tuus corã te : ut aꝑlas ocu¬
los tuos suꝑ domũ istã diebus & noc¬
tibus. siꝑ locũ in quo pollicitus es.
ut inuocaret᷑ nomen tuũ: & exaudires

Expanded text:
ne Deus Israel, non est similis tui Deus in coelo et in terra: qui custodis pactum et misericordiam cum servis tuis, qui ambulant coram te in toto corde suo: Qui praestitisti servo tuo David patri meo quaecumque locutus fueras ei: et quae ore promiseras, opere complesti, sicut et praesens tempus probat. Nunc ergo, Domine Deus Israel, imple servo tuo patri meo David quaecumque locutus es, dicens: Non deficiet ex te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel: ita tamen si custodierint filii tui in lege mea: sicut et tu ambulasti cosermo tuus quem locutus es servo tuo David. Ergo nec ne credibile est: ut habitet Deus cum hominibus super terram? Si celum et celi celorum non te capiunt: quanto magis domus ista, quam aedificavi? Sed ad hoc tantum facta est, ut respicias oratiodit famulus tuus coram te, ut aperias oculos tuos super domum istam diebus et noctibus super locum in quo pollicitus es ut invocaretur nomen tuum et exaudires
Abbreviated transcription (Latin):
ũq roboratũ fuisset regnũ roboam
& confortatũ. dereliquit legẽ dñi. &
om̃is isrł cũ eo. Anno autẽ quinto
regni roboam. ascendit sesac rex ȩ¬
Spti iniherłm quia peccauerant
dño: cum mille ducentis currib :¬
& sexaginta milib equitũ. Nec erat
numerus uulgi quod uenerat cũ eo
exegypto: libies scilicet & trogodite.
& erhiopes. Cepitq ciuitates munitis¬
simas in uda: & uenit usq in ihe¬
rłm Semeias autẽ ꝓpħa ingressus
est ail roboam & principes iuda. qui
congiegati fuerant iniberłi fugi¬
entes sesac. Dixit q ad eos. Hec dicit dñs.
Uos reliquistis me. & ego reliqͥuos in
manu sesac. Consternatiq pͥncipes
isrł & rex. dixerunt. Iustus ẽ. dñs. Cũ¬
q uidisset dñs quod humiliati eẽnt.
factus ẽ. sermo dñi ad semeiã dicens.

Expanded text:
ue roboratum fuisset regnum Roboam et confortatum dereliquit legem Domini et omnis Israhel cum eo anno autem quinto regni Roboam ascendit Sesac rex Aegypti in Hierusalem quia peccaverunt Domino cum mille ducentis curribus et sexaginta milibus equitum nec erat numerus vulgi quod venerat cum eo ex Aegypto Lybies scilicet et Trogoditae et Aethiopes cepitque civitates munitissimas in Iuda et venit usque Hierusalem Semeias autem propheta ingressus est ad Roboam et principes Iuda qui congregati fuerant in Hierusalem fugientes Sesac dixitque ad eos haec dicit Dominus vos reliquistis me et ego reliqui vos in manu Sesac consternatique principes Israhel et rex dixerunt iustus est Dominus cumque vidisset Dominus quod humiliati essent factus est sermo Domini ad Semeiam dice
Abbreviated transcription (Latin):
arietes septem milia. Et intrauit ex
more ad corroborandum fedus. ut
quererent dñm dm̃ patrũ suorũ: in
toto corde. & intota anima sua.Si qͥs
autẽ inquit ñ quesierit dñm dĩn
isrł: moriatur a muoro usq ad ma¬
ximũ. a uiro usq ad mulierem. Iura¬
uerunt q dño uoce magna in iubi¬
lo & inclangore tube & insonitu bu¬
cinarũ: om̃s qui erant in uida cum
execratione. In om̃i enĩ corde suo iura¬
uerunt. & in tota uoluntate quesie¬
runt eũ: & inuener̃. Prestiaitq eis dñs
requiẽ. ꝑ circuitũ.
Sed & maachã matrẽ asa regis. ex
augusto de posuit imꝑio: eoqđ̃ fecis¬
set inluco simulacrũ priapi. Qdom̃e
contriuit & infrusta cõminuens: cõ¬
bussit intorrentẽ cedron. Excelsa au¬
tẽ derelicta sunt inisrł. At tam̃ cor
asa erat ꝑfectũ: cunctis dieb eius.
Ea quȩ uouerat pat̾ suus. & ipse in¬
tulit in domũ dñi argentũ & aurũ:
uasorũq diuersã suppellectilẽ. Bellũ

Expanded text:
arietes septem milia et intravit ex arietes septem milia et intravit ex more ad corroborandum foedus ut quaererent Dominum Deum patrum suorum in toto corde et in tota anima sua si quis autem inquit non quaesierit Dominum Deum Israhel moriatur a minimo usque ad maximum a viro usque ad mulierem iuraveruntque Domino voce magna in iubilo et in clangore tubae et in sonitu bucinarum omnes qui erant in Iuda cum execratione in omni enim corde suo iuraverunt et in tota voluntate quaesierunt eum et invenerunt praestirequiem per circuitum. Sed et Maacha matrem Asa regis ex augusto deposuit imperio, eo quod fecisset in luco simulacrum Priapi: quod omne contrivit, et in frusta comminuens combussit in torrente Cedron. Excelsa autem derelicta sunt in Israel: attamen cor Asa erat perfectum cunctis diebus ejus. Eaque quae voverat pater suus, et ipse, intulit in domum Domini, argentum, et aurum, vasorumque diversam supellectilem. Bellum