comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mi & uoce eccłiam. Cuncta inqͥt quę locutꝰ
ẽ collegio frͣ etatȩ filiꝰ m̃s ẽtra antropomor¬
sa dogmata condẽpnemꝰ. Q risus om̃iũ que
acclamatio c̃secuta sit puto q̃d retineas. Hoc
e ulud ad in epła tua dicis. loquentẽ illu̾
ad popsm quȩ uelit & qualia uelit scilicet
delirabat qͥ in regno tuo contra tuã senten
tiã loquebat᷑. Quȩ uelit in qͥt & qualia uelit.
Nel landa ł reꝓba. Qͥd ꝙ hic dubiꝰ incedis:
Sibona erant quȩ loquebat᷑. cur ñ aꝑte uͣ¬
dicar s. Si niala eur ñ constant᷑ rep̃hendis:
At qui calisna ueritatis ac fidei qͥ d̾ tanto
uiro audet dicere loquente illo ad płm¬
dent᷑ ac uerecund̃. quã humilit̾ referat
considderemꝰ. Cũ in qͥt quada die & nos an¬

Expanded text:
 Ecclesia, « Cuncta inquit quae locutus est collegio frater, aetate filius meus, contra Anthropomorsa dogmata condemnemus. » Qui risus omnium, quae acclamatio consecuta sit, puto quod retineas. Hoc est illud quod in Epistola tua dieis, loquentem illum ad populum quae vellet, et qualia vellet. Scilicet delirabatiam loquebatur. Quae vellet, inquis, et qualia vellet. Vel lauda, vel reproba. Quid et hic dubius incedis? Si bona erant quae loquebatur, cur non aperte praedicas? Si mala, cur non constanter reprehendis? Atqui columna veritatis ac fidei, qui de tanto viro audet dicere, loquente illo ad pdenter et verecunde, quam humiliter referat, consideremus. « Cum, inquit, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
dicis gentiliũ arma depone. Discant illi
magis a te resurrectionẽ carnis confite¬
ri.quãͣ tu ab illis negare. Aut si & tu de
sariũ. ut ethncoꝵ suscipias uulnera. dono
nutriculas tuas. ne infantes uagiant Donoa
crepitos senes. ne hib̃no frigore c̃trahan
dentes uentrẽ genitalia. & tam̃ nec cibis nec
uxorib indigent. Qd potentiã dĩ calũpmar
eade potentia qͣ d̾ nichilo cuncta fabrict e
reddere quȩ fuertͣ. qr multo minꝰ ẽ refitu¬
ere q̃d fuit ꝗͣ. facere q̃d nͣ fuit. Miraris sor
infantib & senib inꝑfecti uiri ȩtatẽ resir¬
rectio fiat. cũ d̾ limo t̾rȩ absq ullis ȩtaniu
in cremͣ̃tis consũmatꝰ homo factꝰ sit: Coftit
tatur in feminã & t̾cio humane conditiũ
mͦ uilia & pudenda nr̃e natiuitatis elemͣ̃t
mutant᷑ in carne̾ ligant᷑ m̃bris discurruit
inuenis. in ossa aurant᷑. Uis & quartũ gl
humane c̃ditionis audire: Spc sẽs suputis

Expanded text:
dicis, Gentilium arma depone. Discant illi magis a te resurrectionem carnis confiteri, quam tu ab illis negare. Aut si et tu de sarium, ut Ethnicorum suscipias vulnera. Dono tibi nutriculas tuas, ne vagiant infantes; dono decrepitos senes, ne hyberno frigore contrahandentes, ventrem, genitalia, et tamen nec cibis, nec uxoribus indigent. Quid potentiam Dei calumniaris? eadem potentia, qua de nihilo cuncta fabricatus est, reddere quae fuerunt: quia multo minus est restituere quod fuerit, quam facere quod non fuit. Miraris si de infantibus et senibus in perfecti viri aetatem resurrectio fiat, cum de limo terrae absque ullis aetatum incrementis, consummatus homo factus sit? Costa mutatur in feminam; et tertio humanae conditionis modo, vilia et pudenda nostrae nativitatis elementa mutantur in carnes: ligantur membris, discurrunt in venas, in ossa durantur. Vis et quartum genus humanae generationis audire? Spiritus Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
dut uerũ ẽ qd̾ d̃r̃ aut falsum. Siuerũ est gͦ u̾e comedit. & u̾e
menbra habut. Niaũ falsũ qͦm̃ resfalsas ostendore uoluit
ut resur rectionis ueritatẽ ꝓbaret: Nlemo enĩ
falso uerũ ꝓbat. Ergo inqͥes & nos pꝰ resur¬
rectionẽ comessuri sumꝰ: Nescio. Non enim
scriptũ ẽ. W. tam̃ si credat᷑ ñ puto comes¬
rȩꝓmittens nob̃ quę oculus nͣ uidit nec
auris audiuit nec in cor hominis ascende¬
rtͣ. Moyses & helyas qͣdraginta dieb ie

Expanded text:
d videbatur, aut falsum. Si verum est, ergo vere comedit, et vere membra habuit. Si autem falsum, quomodo res falsas ostendere voluit, ut resurrectionis veritatem probaret? Nemo enim falso verum probat. Ergo, inquies, et nos post resurrectionem comesuri sumus? Nescio. Non enim scriptum est: et tamen si quaeratur, non puto comeum, repromittens nobis quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt . Moyses et Elias quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
apte missis litteris hereticũ uocat. Certe
nec ȩtate nec scientia nec uitȩ merito nec
totiꝰ orbis testimonio maior illo es. Si ętatem
tui disertiorẽ demostene acutiorẽ crisippo
sapientiorẽ platone contendant & tͥ ipsi
forte ꝑsuaserint. De uita anͣ & fid̾ nichil
ampliꝰ dicã ne te ledere uidear. Eo tẽꝑe aͦ
totũ orientẽ excepto papa athanasio atq
paulino arrianoꝵ & eunomianoꝵ heresis
possidebat qͣndo tu occidentalib & uideȩ
exilio confessorib ñ cõmunicabas ille ł
prb̃r monasterũ ab eutitio audiebat᷑ ł pꝰ ea
nominiã suã putarent si t̾alẽ uirũ psea¬
tur. Scribe gͥ ad hẽ respond̃ epłȩ eiꝰ sen¬

Expanded text:
aperte missis litteris haereticum vocat. Certe aperte missis litteris haereticum vocat. Certe nec aetate, nec scientia, nec vitae merito, nec totius orbis testimonio, major illo es. Si aetatem tui, disertiorem Demosthene, acutiorem Chrysippo, sapientiorem Platone contendant, et tibi ipsi forte persuaserint. De vita autem et fide nihil amplius dicam, ne te laedere videar. Eo tempore quo totum Orientem excepto papa Athanasio atque Paulino Arianorum et Eunomianorum haeresis possidebat, quando tu Occidentalibus et in medio exsilio confessoribus, non communicabas; ille vel presbyter monasterii ab Eutychio audiebatur, vel poignominiam suam putarent, si talem virum persequerentur. Scribe igitur ad hunc. Responde epist
Abbreviated transcription (Latin):
tinuit & suis humeris portauit ad celos ba¬
uilans patiens delicatã peccat᷑cẽ. Cu beatissi¬
mꝰ papã fastidiosus antistes soł diues solꝰ sapiens. sol
nobilis ao disertꝰ conseruos tuos & redentos sanguine
dm sui rugata fronte & obliqͥs oculis despi¬
cias : Hloc ẽ illud qd ab apło p̾cipiente didicis¬
ti parati sẽꝑ ad satiffactionẽ om̃i poscenti uos
rationẽ d̾ ea quȩ in uob̃ ẽ spe. Finge nos occa¬
sionẽ querere & sub pͣtextu fidei lites serere
scisma conficere uirgia concitare. Tolle occa¬
sionẽ uolentib occasionẽ ut pꝰꝗͣ. s̾ fid̾ satis fe¬
ceris & om̃s nodos qͥ contra te nectunt᷑ ab¬
solueris tẽ liqͥoo om̃ib ꝓbes ñ dogmatũ
s ordinationis ẽẽ certam̃ nͥ forte prudenti
bent ne pꝰꝙͣ negauerint criminosi sint. At
contẽpnis laicos diaconos atq prb̃os potes
enĩ ut gloriaris & iactitas in una hora nulle
dericos facere. Habes papã euphaniũ qͥ te

Expanded text:
tinuit, et suis humeris portavit ad coelos batinuit, et suis humeris portavit ad coelos bajulans, et patiens delicatam peccatricem. Tu beatissimus papa, et fastidiosus antistes, solus dives, solus sapiens, solus nobilis ac disertus, conservos tuos, et redemptos sanguine Domini tui, rugata fronte et obliquis oculis despicis? Hoc est illud, quod, Apostolo praecipiente, didicisti: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti 411 vos rationem de ea quae in vobis est spe ? Finge nos occasionem quaerere, et sub praetextu fidei lites serere, schisma conficere, jurgia concitare. Tolle occasionem volentibus occasionem; ut postquam de fide satisfeceris, et omnes nodos qui contra te nectuntur absolveris, tunc liquido omnibus probes, non dogmatum, sed ordinationis esse certamen. Nisi forte prudenti bent: ne postquam negaverint, criminosi sint. At contemnis laicos, diaconos atque presbyteros. Potes enim ut gloriaris et jactitas in una hora mille clericos facere. Habes papam Epiphanium, qui te
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ ut apte aut fid̾e ȩccłiȩ pͣdices: aut loqͣ¬
ris ut locredis. dispensatio & libratio ista pru
riani qͦs optime nosti. multo tempore ꝓpter
mulabant. uenena corporis circũ liniebant
melle uerbor s tande colub̾ tortuosus ap¬
paruit ꝙ neriũ caput qd spiris c̃orporis
tdtiꝰ degebat. spiritali mucrone confossum ẽ.
Recipit ut sc̃is ȩccła penitentes & nume¬
ro superata peccantiũ su deceptis gregi¬
b consuit pastoꝵ uulnerib ignouit. Sade
nc̃ in noua ꝙ ueteri heresi consuetudo serua¬
tur ut aliqͥo poplĩ audiant aliqͥs p̃dicent
ai ad ep̃i theophilũ interpretatam huic uolu¬
Quȩ ̃ hec tanta arro gantia ñ respondere s
fis̾ int̾rogantib tantã frm̃ multitudinẽ &
monachoꝵ choros qͥ tͥ in palestina ñ cõmu
nicant qͣsi hostes publicos estimare ᷤᷤ Oĩ fuĩ
ꝓpt unã morbida ouẽ nonaginta nouẽ in
montib derelictis alapas crucẽ flagella sus¬

Expanded text:
silium ut aperte aut fidem Ecclesiae praedices, aut loqusilium ut aperte aut fidem Ecclesiae praedices, aut loquaris, ut credis. Dispensatio etenim ac libratio ista prudriani, quos optime nosti, multo tempore propter mulabant, venenaque erroris circumlinebant melle verborum. Sed tamdem coluber se tortuosus aperuit, et noxium caput, quod spiris totius corporis tegebatur, spiritali mucrone confossum est. Recipit, ut scis, Ecclesia poenitentes; et numero superata peccantium dum deceptis gregibus consulit, pastorum vulneribus ignoscit. Eadem nunc in veteri et nova haeresi consuetudo servatur, ut aliud populi audiant, aliud praedicent ti ad episcopum Theophilum, interpretatam huic voluQuae haec est tanta arrogantia, non respondere de fide interrogantibus? Tantam fratrum multitudinem, et Monachorum choros, qui tibi in Palaestisi nostes publicos aestimare? Dei Filius propter unam morbidam ovem, nonaginta novem in montibus derelictas, alapas, crucem, flagella sus
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ hereseos quẽqͣm ẽẽ patientẽ ne apõ
eos qͥ ignorant innocentiã eiꝰ dissimulatio
conscientiꝰ iudicet᷑ si taceat. Licet suꝑfluum
sit ei p̃sentiã quexere & extorquere silen¬
cẽ calũpnie transeas. Si enĩ egris negligen¬
t & ut ego tͥ credo iuranti casu aliqͣ tran¬
fieris statim ille clamabit & dicet. Hic hic
Qͥ mimicꝰ ẽ etiã in scirpo nodu quęxit. a¬
nue praua qͦ recta uidicat. Scribt̃ scłi
litt̾e amantiũ ceca ẽẽ iudicia quę tu for¬
sitan sacris uoluminib occupatꝰ omĩno
neglereris. Nũ quã s̃̾ amicor udicio glori¬
eris. Iilud uerũ ẽ testimoniũ qd̃ ab muita
uoce ꝓfert᷑. duoqͥn si amicꝰ ꝓte dixerit
ñ testis aut udex s faittor putabit᷑. llȩc
& hui cemodi loquent᷑ inimici tui qͥ tͥu forte
terii ego auẽ nũꝙͣ. uolens lesisti cuiꝰ semper
in epłis tuis nom̃ cageris uentilare oo con¬

Expanded text:
cione haereseos quemquam esse patientem; ne apud cione haereseos quemquam esse patientem; ne apud eos qui ignorant innocentiam ejus, dissimulatio conscientia judicetur, si taceat: licet superfluum sit ejus praesentiam quaerere, et extorquere silencem calumniae transeas. Si enim egeris negligenter, et ut ego tibi credo juranti casu aliqua transieris, statim ille clamabit et dicet: Hic hic Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit: amicus prava quoque recta judicat. Scribunt saeculi litterae, amantium caeca esse judicia; quas tu forsitan sacris Voluminibus occupatus omnino neglexeris. Numquam de amicorum judicio glorieris. Illud verum 410 est testimonium, quod ab inimica voce profertur. Alioqui si amicus pro te dixerit, non testis, aut ui tibi forte terum ego quem numquam volens laesisti, cujus semper in Epistolis tuis nomen cogeris ventilare, do con
Abbreviated transcription (Latin):
tribuerẽ. nec ea quȩ aut obscura ł dubia st̃
scertis ꝙ ꝑspcicuis estimarẽ. slunc uͦ quȩ
ssta simplicitas ẽ qͣsi suꝑ oua & aristas intͣ
theatrales p̃stigias pendenti gradu incede.¬
re  ubiq dubiꝰ ubiq suspectꝰ. Putes eũ ñ
expositionẽ fidei. s figuratã controũ siam
scribe. Qd̃ iste ncͣ appetit. olim in sc̃olis didi¬
cimꝰ. nrã aduersũ nos dunicat armatura.
Etã si bene credit & circũ specte ac tumide
lo quit᷑ suspicio nẽ mͥ fac̃ nimia diligentia.
Qͥ ambulat simplicit᷑ ambulat confident̃
Stultũ ẽ frustra in famiã sustinere. Opicit᷑
ei crim̃ cuꝰ ñ habet conscientiã & crim̃ q̃d
totũ pendet in u̾bo neget confident̃ acli¬
be faciat inuidiã adu̾sirio suo. Eade auda¬
cia qͣ ille insimulat. hic defendat. Cuq omĩa
dixerit quȩ uoluerit quȩ ꝓposuerit. quȩ
suspicionib carent. si ꝑseuerant calũpnia
conserta manu inuis trahat. Nolo in suspi¬

Expanded text:
obscura vel dubia sunt, de certis et perspicuis aestimarem. Nunc vero quae ista simplicitas est, quasi super ova et aristas inter theatrales praestigias pendenti gradu incedere: ubique dubium, ubique suspectum? Putes eum non expositionem fidei, sed figuratam controversiam scribere. Quod iste nunc appetit, olim in scholis didicimus. Nostra adversum nos dimicat armatura. Etiam si bene credit, et circumspecte et timide loquitur, suspicionem mihi facit nimia diligentia. Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Stultum est frustra infamiam sustinere. Objicitur ei crimen, cujus non habet conscientiam. Ergo crimen quod totum pendet in verbo, neget confidenter, ac libere faciat invidiam adversario suo . Eadem audacia qua ille insimulat, hic defendat. Cumque omnia dixerit quae voluerit, quae proposuerit, quae suspicionibus carent: si perseverat calumnia, conserta manu in jus trahat. Nolo in suspi
Abbreviated transcription (Latin):
de m̃bra solis fulgore rutilantia. apłoꝵ
el mutata sunt in candorẽ ñ in aerẽ. ne for¬
sitan & uestes eiꝰ asseras spũales. & facies eiꝰ
inqͥt fulgebat qͣsi sol. Ubi aũ faties nomi¬
nat᷑ estimo qd̃ & cȩtera mͣbra conspecta
sint. Enoch trans latꝰ in carne ẽ. helias carne¬
us raptꝰ incęlũ. nec dũi mortui & paradisi
ũ coloni. habent qͦ membra cũ qͥb rap¬
ti stͣ atq translati. Qd nos inͥtam᷑ ieninio.
illi possident consortio dĩ. Uescunt᷑ cȩlesti
pane. & saturant᷑ oñi uerbo dĩ. eunde ha¬
bentes dm quẽ cibuͣ. udis dicentẽ saluato¬

Expanded text:
embra solis fulgore rutilantia, Apostoejus mutata sunt in candorem, non in aerem; ne forte et vestes ejus asseras spirituales: Et facies ejus, inquit, fulgebat sicut sol . Ubi autem facies nominatur, aestimo quod et caetera membra conspecta sint. Enoch translatus est in carne. Elias carneus raptus est in coelum : necdum mortui, et paradisi jam coloni, habent membra cum quibus rapti sunt atque translati. Quod nos imitamur jejunio, illi possident Dei consortio. Vescuntur coelesti pane, et saturantur omni verbo Dei, eumdem habentes Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
nimã uiuentẽ ñ ignoramꝰ qd̾ ipsa anima
rational is sit & ꝓpͥi arbitruĩ sit scimꝰ sdi
illa conditio sit. Nlemo dubitat errare
manicheu̾̃ qͥ dic̃ eã de dĩ eẽ substanta.
Hoc nẽ int̾rogo. Anima ista di c̃ditio
lib̃i arbitͥu. rationabił neq d̾ substantia
creatoris qͣnͣdo facta sit utruͣ eo tẽpe
d̃ limo plasmatꝰ ẽ homo & insufflatũẽ¬

Expanded text:
nimam viventem: non ignoramus quod anima rationalis sit, et proprii arbitrii, et scimus quod Dei illa conditio sit. Nemo dubitat errare Manichaeum, qui dicit eam esse Dei substantiam. Hoc nunc interrogo: Anima ista Dei conditio, liberi arbitrii, rationalis, neque de substantia Creatoris, quando facta sit: utrum eo tempore quo de limo factus est homo, et insufflatu
Abbreviated transcription (Latin):
ca multis. & multa paricis uerbis posse dicere. Hoc qͦ in¬
telligi cdatur: qđ postqͣm illũ una lectio ꝓuocauit. ĩflam¬
matꝰ ardore dicencdi ꝑ q̃draginta dies nũquã tacuerit.:
s & ociosꝰ senex eius ore dependens dum res inau¬
ditas scire desiderat: pene dormiens ceciderit
Ut cũq toleranda st̃ forsitan ꝙ hic more¬
pꝰ lacimiosȩ disputationis laberͥnthos neqͣ¬
quã dubiã s aꝑtã ponit sententiã & miros
tractatꝰ suos hoc fine coneluditt Cũ hȩc ip¬
so pͣsente locuti fuissemꝰ in ȩccła. & ipse pꝰ
nos causa honoris quẽ suꝑ omnẽ mensurã
ex hibuimꝰ ꝓuocatꝰ ẽẽt ut diceret: pͣdicatio¬
nẽ nrãm laudauit atq miratꝰ eͣ. & catholi

Expanded text:
ca multis, et multa paucis verbis posse dicere. Hoc quoque inca multis, et multa paucis verbis posse dicere. Hoc quoque intelligi datur, quod postquam illum una lectio provocavit, inflammatus ardore dicendi, per quadraginta dies numquam tacuerit. Sed et otiosus senex, ex ejus ore dependens, dum res inauditas scire desiderat, pene dormiens ceciderit. Utcumque toleranda sunt: forsitan et haepost laciniosae disputationis labyrinthos, nequaquam dubiam, sed apertam ponit sententiam, et miros tractatus suos hoc fine concludit: « Cum haec ipso praesente locuti essemus, et ipse post nos causa honoris, quem ei super omnem mensuram exhibuimus, provocatus esset ut diceret: praedicationem nostram laudavit, atque mirat
Abbreviated transcription (Latin):
tum & sani capitis in uno ęccłiȩ tractatu de
fid̃ & d̃ om̃ib ȩcdesiasticis dognatib se asserat
disputasse: Queso te ut ostendas mͥ quȩ illa¬
sit lectio toto scripturaruͣ sapore condita
cuiꝰ te occasio ꝓuocarit ut repente ad ꝑicu¬
iũ ingenũ descenderes. & nͥ tͥ disertitudinis
tuȩ fluuiꝰ inundasset pot̾as argui q̃d nͣ pos¬
ses ex tẽpore d̾ cunctis dogmatib dicere. Ue¬
rũ qͥd hoc ẽ  Aluid ꝓmittis & aliud exhibes.
Consuetudo autͣ aꝑd̾ nos istiꝰmodi ẽ. ut his
qͥbaptitandi sunt ꝑ qͣdraginta dies ꝓublice tradamꝰ scãm
qͣdraginta dierũ replicare doctͥnã: Sin aũ ea refers ꝙͣ¬
ꝑtotã quadragefimã locutꝰ es qͦm te quada die ut de conc̃¬
tis dogmatibꝰ diceres una lectio ꝓuocauit᷑. S qr & hic am¬
bigue loquit᷑. potest fieri ut que ꝑ qͣdraginta dies trade¬
re solebat in eccła baptirandis. hec sub unnus lectionis oc¬
cafione ꝑstrinxerit Eiuscde enim eloquentie est. & pau¬

Expanded text:
tum et sani capitis in uno Ecclesiae tractatu, de fine et de omnibus ecclesiasticis dogmatibus se asserat disputasse? Quaeso te ut ostendas mihi, quae sit illa lectio, toto Scripturarum sapore condita, cujus te occasio provocarit, ut repente ad periculum ingenii descenderes? Et nisi tibi disertitudinis tuae fluvius inundasset, poteras argui, quod non posses ex tempore de cunctis dogmatibus dicere. Verum quid hoc est? aliud promittis, et aliud exhibes. Consuetudo autem apud nos istiusmodi est, ut his qui baptizandi sunt; 420 per quadraginta dies, publice tradamus sanctquadraginta dierum replicare doctrinam? Sin autem ea refertotam quadragesimam locutus es, quomodo te quadam die, ut de cunctis dogmatibus diceres, una lectio provocavit? Sed et hic ambigue loquitur: potest enim fieri, ut quae per quadraginta dies tradere solebat in Ecclesia baptizandis, haec sub unius lectionis occasione perstrinxerit. Ejusdem enim eloquentiae est, et pau
Abbreviated transcription (Latin):
nicasse se dicens. Rogatꝰ q ab omĩ monasten
ut ad te d̾ bethlee̾ reũteret᷑: cantoꝵ p̾ces ns
rens sic reu̾sꝰ ẽ uesꝑe ut medio noctis ais¬
geret. Et lu̾tȩ ad papã syriciũ ꝓbant qͥsi
legeris ꝑuidebis qͦmͦ tua dicta mirat st
ꝙ catholica delarauit. Uerũ nugas derimꝰ
& aniles & suꝑfluas cantilenas longo sera¬
ne conuincimꝰ. Transeamꝰ ad scdam quest¬
onẽ in qͣ quasi nichil sibi ꝓpositũ sit simiꝰ
ꝙructans dormire se simulat ut legenis
faciat dornitare. S & d̾ reliqͥs que ao fio
ꝑtinent sermo nob̃ erat. io eͣ omĩum ii¬
biliũ & inuisibiliũ cęlestiũ fortitudimm
& terrestriũ creaturaruͣ unũ & eund

Expanded text:
Rogatusque ab omni Monasterio, ut ad te de Bethleem reverteretur, tantorum preces non ferens, sic reversus est vespere, ut medio noctis aufugeret, et litterae ad papam Siricium probant: quas si legeris, pervidebis, quomodo tua dicta miratus sit, et catholica declaraverit. Verum nugas terimus, et aniles et superfluas cantilenas longo sermone convincimus. 15. Transeamus ad secundam quaestionem, in qua quasi nihil sibi propositum sit, securus et ructans dormire se simulat, ut legentes faciat dormitare. Sed de reliquis quae ad fidem pertinent, sermo nobis erat, id est, omnium visibilium, et invisibilium, coelestium fortitudinum, et terrestrium creaturarum unu
Abbreviated transcription (Latin):
genu celestiũ & t̾restriũ & infernoꝵ ut sit
as omĩa in om̃ib. Cũ gͦ ista querant᷑ eur tu o¬
msis suꝑ cͥib pugna ẽ. d̾ scãmate & loco cer¬
taminis egrediens in pegrinis & longe alienis
uisibiles & inusibiles creaturas unꝰ as fecerit ᷤᷤ
Hoc& arrius confitet᷑. qͥ dicit cuncta creata
ꝑfiliũ. Sin martionis arguereris heresi quȩ
alterũ bonũ alteruͣ iustũ dñm ferens illũ in ui¬
sibiliũ hc̃ uisibiliũ asserit creatorẽ recte mͥ de
istiusmodi satis faceres questione. Credis qd uni¬
nersitatis trinitas sit creatrix. Istud arriani
& hemiarriani negant. sp̃m sc̃m ñ conditorẽ
s conditũ blasphemantes. S te qͥs hoc tempore
insimulat arrianũ : Dicis animas hominũ nͣ
prtẽ dĩ ẽẽ naturȩ. qͣsi manicheus nẽ ab epipha¬
nio sis uocatus. Detestaris eos qͥ animas ex
angł̃is asserunt fieri. & illoꝵ ruinã nram di¬
cunt eẽ substantiã. Noli dissimulare q̃d nosti

Expanded text:
 et sit Deus omnia omnibus. Cum ergo 423 ista quaerantur, cur tu omissis super quibus pugna est, de scammate et loco certaminis egrediens, in peregrinis et longe alienis visibiles, et invisibiles creaturas unus Deus fecerit: hoc et Arius confiteretur, qui dicit cuncta creata per Filium. Si de Marcionis arguereris haeresi, quae alterum bonum, alterum justum Deum inferens; illum invisibilium, hunc visibilium asserit Creatorem, recte mihi de hujusmodi satisfeceris quaestione. Credis quod universitatis Trinitas sit creatrix. Istud Ariani et Hemiariani negant, Spiritum sanctum non conditorem, sed conditum blasphemantes. Sed te quis hoc tempore insimulat Arianum? Dicis animas hominum non partem Dei esse naturae; quasi Manichaeus nunc ab Epiphanio sis vocatus. Detestaris eos, qui animas ex Angelis asserunt fieri, et illorum ruinam nostram dicunt esse substantiam. Noli dissimulare quod nosti,
Abbreviated transcription (Latin):
e hȩc confidentia qͥ tantꝰ animi tumoꝵ cior¬
giã leontiũ cuncti philosophi & oratores
scerant qd̾ ausus sit publice sella posita
posliceri responsurũ se d̾ aua quiscgre intͣ¬
rogare uoluisset. lisi me honor sac̃ aotũ
& ueneratio nominis infrenaret ꝙ scirẽ
tũ e eñi pͥncipi popłĩ tui ne maledixeris. aua
uociferatione & indignatione uerbor d tua
narratione conquererer: Licet ipse nominis
tio ꝓuocassẽt. audiente illo ꝙ uniũsa eccłia¬
putasse. slẽ e mirari demostenẽ qͥ pulcherr¬
runã orationẽ contra eschenen multo tẽpore
dicit᷑ exarasse. Frustra suspicimꝰ tulliũ refert

Expanded text:
est ista confidentia, qui tantus animi tumor? Gorgiam Leontinum cuncti philosophi et oratores lacerant, quod ausus sit, publice sella posita, polliceri responsurum se, de qua quisque re interrogare voluisset. Nisi me honor sacerdotii, et veneratio nominis refrenaret, et scirem tum est enim: Principem populi tui non maledices , qua vociferatione et indignatione verborum, de tua narratione conquererer! Licet ipse nominis tio provocasset, audiente illo et universa Eccputasse. Nunc est mirari Demosthenem, qui pulcherrimam orationem contra Aeschinem multo tempore dicitur exarasse. Frustra suspicimus
Abbreviated transcription (Latin):
contumelia qndo euͣ ꝑ archidiaconũ tace¬
re iusfisti. & morantẽ in popłis laudis cupi¬
dũ ꝑtonabas. Docent pͣsentia d̾ pt̾itis. In ẽ ꝑ
totũ exind̃ trienniũ suas iniurias deuorat
illos legatos tuos huc illucq transmitis
& dormientẽ senẽ ad resp̃dendũ fuscitas.
Et reuera cui tantũ honoris detuleras
iustũ erat ut tua p̃sertim ex tẽporalia dieta

Expanded text:
contumeliae: quando eum per Archidiaconum tacere jussisti; et morantem in populis, laudis cupidum pertonabas. Docent praesentia de praeteritis. Ille per totum exinde triennium suas injurias devorat, illos legatos tuos huc illucque transmittis, et dormientem senem ad respondendum suscitas. Et revera cui tantum honoris detuleras, justum 421 erat, ut tua praesertim extemporalia dicta
Abbreviated transcription (Latin):
illi m̃datiũ reputare. S fieri potest iri
nusqͥsq ꝓ se loquat᷑. Te ipsũ contra tedi
uocabo. Si enĩ nulla d̾ dogmatib qułis
uersabat᷑. si stomachũ senis ñ noueris
si tͥ ille nichil responderat qͥd necsst era
ut in uno ȩccłȩ tractatu d̾ cunctis dos¬
matib homo nͣ satis eloquens disputa¬
res: Ꝙ d̃ trinitate d̾ assuptione diciee
poris d cruce d̾ inferis d̾ angłoꝵ nallid
s animarũ statu d̾ resur rectione salid

Expanded text:
illi mendacium 417 deputare. Sed fieri potest, ut unusquisque pro se loquatur. Teipsum contra te testem vocabo. Si enim nulla de dogmatibus quaestio versabatur: si stomachum senis non moveras: si ille tibi nihil responderat, quid necesse erat, ut in uno Ecclesiae tractatu, de cunctis dogmatibus, homo non satis eloquens, disputares: de Trinitate, de assumptione dominici corporis, de cruce, de inferis, de Angelorum natura, de animarum sta
Abbreviated transcription (Latin):
oseutas c ttere tuȩ pegrinis aurib blan
pnarisu & narib contractis scabentes ca¬
nuas daar ũ sene nutib loquebamini alonne
urte sepulchrũ dm misso archidiacono
pcryisi ut alia disputans ẽtcesceret. Duis
& adeũ om̃is etatis & sexus turba coflue¬
rt offcns paruulos pedes deosculans
fiubrias uellens cũꝙ ñ posset ꝓmouere gra¬
dus in uino loco uix fluctꝰ undantis popli
tabas nec erubuisti in eiꝰ ore dicere ãd uo¬
iens ꝙ s in dustria moraret᷑. Recordare quȩ¬
s aliꝰ dici qͣndo ad horã septimã inuitatus
uołs sue sola q̃ pͥ ea aucdituri ẽẽnt epipha

Expanded text:
a nino rictu, naribusque contractis, scalpentes capita, delirum senem nutibus loquebamini. Nonne ante sepulcrum Domini misso Archidiacono praecepisti, ut talia disputans conticesceret? Quis et ad eum omnis aetatis et 418 sexus turba conflueret, offerens parvulos, pedes deosculans, fimbrias vellens: cumque non posset praemovere gradum, sed in uno loco vix fluctus inundantis populi tabas: nec erubuisti in os ei dicere, quod volens et de industria moraretur. Recordare, quaeso, illius diei, quando ad horam septimam invitatus populus spe sola, quasi postea auditur
Abbreviated transcription (Latin):
Absit & alienũ hoc eẽ ã p̃dicatione egele¬
a s terra unt ranionabiles fuerint ereaturas
ati ũ uu̾ii satũ habuerint uirerint morate
nt᷑ a q substiterint & an origenis st uera
bs incoꝵꝓ orales & minsibiles. si negligentio¬
ras fueriit paulatĩ ad inferiora delabi &
urta qualitates locoꝵ adq̃ defluunt assie
sbi eorpora uerbi grã pͥmũ etherea. de¬
side aerea eũq ad uiciniã t̾re puenerint crassi¬
sri eorporib circũdari nouissimȩ etiã huma¬
ns catnib illigari. ipsos qͦ demonas qͥ ꝓpͥo ar¬
hario eũ pͥncipe suo diabolo de dĩ ministerio
recessert si paululũ resipiscere cȩꝑint huma¬
ha carne uestiri. ut acta deinceps penitentia
sresurrectionẽ eode circulo qͦ in carnẽ ue¬
nerant reu̾tant᷑ ad uicinã cłi. lib̃ati etiã aere¬

Expanded text:
t alienum hoc esse a praedicatione EccleAdam de terra, inter rationabiles fuerint creaturas; utrum proprium statum habuerint, vixerint, moratae sint, atque substiterint, et an Origenis doctrinaras, incorporales et invisibiles, si negligentiores fuerint, paulatim ad inferiora labi, et juxta qualitates locorum ad quae defluunt, assumere sibi corpora. Verbi gratia, primum aetherea, deinde aerea. Cumque ad viciniam terrae pervenerint, crassioribus corporibus circumdari, novissime humanis carnibus alligari, ipsosque daemones, qui proprio arbitrio cum principe suo diabolo de Dei ministerio recesserunt, si paululum resipiscere coeperint, humana carne vestiri, ut acta deinceps poenitentia post resurrectionem eodem circulo, quo in carnem venerant, revertantur ad viciniam Dei, lib
Abbreviated transcription (Latin):
uiro intrepidꝰ diceres. & una saliua omũa¬
tinuares. Vbi st̃ ueteres eccłiȩ tractad¬
res qui singulas questiones explicare mil¬
tis uoluminib ñ potuert᷑. : ubi electiolli
irgnis demonstrator d inuua questione sue¬

Expanded text:
intrepidus diceres, et omnia una saliva continuares? Ubi sunt veteres Ecclesiae tractatores, qui vix singulas quaestiones explicare multis voluminibus potuerunt? ubi electionis Virginis demonstrator, qui in una quaestione suc
Abbreviated transcription (Latin):
eunomũ id eͣ sine dõ aut ętũ tͥ impegit
heresim i Noc ꝑ totã epłam querit᷑ q̃d ori¬
genis dognatũ seꝗris errores & qͥsđa i¬
as huiꝰ hereseos socios. Cur aliuo intr
replices qͥd in ȩccłia pͣsente epiphanidan¬
ris : Confessionẽ fidei postularis & disear¬
simos tractatꝰ tuos nolentib ingert
cio tuo te intelligens iudicandũ necs
nec aduersario faueas. neq ut ꝑson
loquentiũ. s ut causas consideres. Me¬
ante quã paulinianꝰ p̃sbit̾ fieret nũa
te papa epiphamꝰ suꝑ origenis errorea
uenerit. Primũ dubiũ ẽ & d̾ ꝑsonis dsp¬
to. Iue obiecisse se dicit tu negas. Iue tiftes
ꝓfert tu ñ uis audire ꝓductos. Iileiũ
& palestine ꝓuocatus alexandriȩ loganisa
Int̃ illũ & te cui accõmo danda ẽ ful
ñ ẽ meu̾ dicere. ꝑ uto q̃d nec ipse andr¬

Expanded text:
mpegit haeresim? Hoc per totam Epistolam quaeritur quod Origenis dogmatum sequaris errores, et quosdam habeas hujus haereseos socios. Cur aliud interreplicas quid in Ecclesia praesenti Epiphanio dixeris? Confessionem fidei postularis, et disertissimos tractatus tuos nolentibus ingeris? cio tuo te intelligens judicandum, nec mihi, nec adversario faveas, neve personas loquentium, sed causam consideres. antequam Paulinianus presbyter fieret, numquam te Papa Epiphanius super Origenis errore convenit. Primum dubium est, et de personis disputo. Ille objecisse se dicit, tu negas: ille testes profert, tu non vis audire productos. Ille et Paelestinae provocatus, Alexandriae loqueris. Inter illum et te, cui accommodanda sit fides, non est meum dicere. Puto quod nec ipse aud
Abbreviated transcription (Latin):
contra antropomor fitas qͥ simplicitate rusti¬
ca dm hab̾e mẽbra quȩ in diuinis libris
scripta stͣ arbitrant᷑. furens & indignans lo¬
auebaris oculosq & mañ & totꝰ corꝑis trim¬
cũ in senẽ dirigebas uolens illũ suspectũ fa¬
cere stultissime hereseos. Postꝙ̃ lassus ore a¬
rido resupinaq ceruice ac trem̃tib labũs
c̃ncusti. & tandẽ totiꝰ popłi uota cõpleta stͣ.
qͥd tͥ fec̃ delitꝰ ꝙ fatuus senexꝰ Surrex̃ ut se¬

Expanded text:
as, qui simplicitate rustica Deum habere membra, quae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur, furens et indignans loquebaris: oculos et manus et totius corporis truncum, in senem dirigebas, volens illum suspectum facere stultissimae haereseos. Postquam lassus ore arido, resupinaque cervice ac trementibus labiis conticuisti, et tandem totius populi voto completa sunt, quid tibi fecit deli
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s & tu respondes inuisibilis filiꝰ ẽ uer¬
satur in causã anse inuicẽ trinitas uideat.
Numane aures tantãblasphemiã ferre nͣ
sustinent & tu dicis inuisibilis trinitas ẽ
In laudes cȩteras euagaris ꝑ oras in his que
nullꝰ inqͥrit. Auditorẽ aliorsũ trahis ut q̃d
quȩrimꝰ ñ loqͣris. Uerũ hȩc ex suꝑfluo dic¬
ta sint. Donamꝰ tͥ ut nͣ sis arrianꝰ immo plꝰ¬
damꝰ ut nuͣꝗͣ fueris. Concedimꝰ ut in expo¬
sitione pͥmi capituli aduͣsũ te nulla suspitio
sit & totũ pure & totũ simplicit̃ sis locutꝰ.
Fade simplicitate & nos tecũ loqͥmͣ. slũ papa

Expanded text:
s: et tu respondes, « Invisibilis est Filius. » Versatur in causa, an se invicem Trinitas videat, humanae aures tantam blasphemiam ferre non sustinent: et tu dicis, « Invisibilis Trinitas est. » In laudes caeteras evagaris: peroras in his, quae nullus inquirit. Auditorem aliorsum trahis, ut quod quaerimus, non loquaris. Verum haec ex superfluo dicta sint. Donamus tibi, ut non sis Arianus: immo plus, ut numquam fueris. Concedimus, ut in expositione primi capituli, adversum te nulla suspicio sit, et totum pure, totum simpliciter sis locutus, eadem simplicitate et nos tecum loquimur. Num p
Abbreviated transcription (Latin):
tit. qͥcqͥo tacuerit confitet᷑ dn ñ responditi
ad epłam epiphanũ & ꝓposuisti ipse que
solueres: Nimirũ hac fidutia responditos
lus fortit᷑ ã semet ipso cedit᷑ Elige eduo
qd̃ uis optio tͥ dabit᷑. Aut respondisti a
epsam epiphanũ aut ñ respondisti. Siral¬
disti eur marima & plurima s̃ his qui
obiecta sunt reliquisti : S ñ respͣdisti ubis
illa apologia tua ma gloriaris apd sunde¬

Expanded text:
tit, quidquid tacuerit, confitetur. An non respondisti tit, quidquid tacuerit, confitetur. An non respondisti ad epistolam Epiphanii, et proposuisti ipse quae dissolveres? Nimirum hac fiducia respondisti: Nullus fortiter a semetipso caeditur, Elige e duobus, quod vis. Optio tibi dabitur, aut respondisti ad epistolam Epiphanii, aut non. Si respondisti, cur maxima et plurima de his quae tibi objecta sunt, reliquisti? Si non respondisti: ubi est illa Apologia tua, in qua gloriaris apud
Abbreviated transcription (Latin):
fotinũ contͣ manicheuͣ bene locutũ: ¶s en
te hoc tempore arguit arrianũ: Qs abi
nc̃ fotini manichei crimͣ impingit ͤ buia
ta em̃datata st̃ atq concessa. Non eras ti su¬
tiis ut apte defenderes heresim. quã seiuis
ȩccłie displicere. Noueras te si hoc fecistis
statim loco mouendũ & solũ tui delitas si¬
pirabas. Sic sententiã temperasti ut nec sinpi¬
cib displiceres nec tuos offenderes. ben
scripsisti s nichilad causã ꝑtinens. Unõ nr¬
rat alexandrinȩ ȩccłiȩ pontifex in qͥb a¬
guereris quoꝵ ã te confessio postulart
Debueraᷤ tͥ obiecta ꝓponere & sic ad singli
respondere. Uetꝰ narrat historia qͥda cia
serte diceret. ferret᷑ impetu ac uolubitas
uerboꝵ causãq om̃ino ñ tangeret peuhs
auditor & iudex bene inqͥt bene. S qͥ iia
tam beneᷤ Imꝑiti medici ad om̃s oculor o¬
lores uno utunt᷑ collirio. Q arguit᷑ mnpli¬
rib & in dilutione criminũ aliqͣ pterit¬

Expanded text:
Photinum, contra Manichaeum bene locutum. Quis enim te hoc tempore arguit Arianum? quis tibi nunc Photini, Manichaeique crimen impingit? Olim ista emendata sunt atque concussa. Non eras tam stultus, ut aperte defenderes haeresim, quam sciebas Ecclesiae displicere. Noveras te si hoc fecisses, statim loco movendum, et solii tui delicias suspirabas. Sic sententiam temperasti, ut nec simplicibus displiceres, nec tuos offenderes. Bene scripsisti, sed nihil ad causam pertinens. Unde noverat Alexandrinae Ecclesiae pontifex, in quibus arguereris? quorum a te confessio postularetur? Debueras tibi objecta proponere, et sic ad singula respondere. Vetus narrat historia: Quidam cum diserte diceret, ferreturque impetu ac volubilitate verborum, causamque omnino non tangeret, prudens auditor et judex: « Bene, inquit, bene, sed quo istud tam bene? » Imperiti medici ad omnes oculorum dolores uno utuntur collyrio. Qui arguitur in pluribus, et in dilutione criminum aliqua praetermit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ suꝑ mnimicos tuos tabesceba : P fecto odio
oderã eos. Ego si patrẽ. si matre si urorẽ
tia ora lacerassẽ & fuisset inpͥmis manus
mea suꝑ eos. Qͥ patͥ & matͥ dixertͣ nͣ no¬
uimꝰ te hi impleuert᷑ uoluntate̾ dñi. Q
diligit patrẽ & matre̾ suꝑ xp̃m ñ ẽ eo¬

Expanded text:
et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos . Ego si patrem, si matrem, si germatia ora lacerassem, et fuisset in primis manus mea super eos. Qui patri et matri dixerunt: Non novimus vos, hi impleverunt voluntatem Domini. Qui diligit patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ceras dirroaris  Ton euentilabo si amaueris
eos qͥ talia p̃dicauerint. cũ qͥb fueris aͣndo
esta dicentes erilia sustinebant qͥ sit ille qui
sone fidele uolo. Miserabilis p̃tertatꝰ. qͥ desig¬
nnt conssel e mortiuis. homo sacrilegꝰ ꝙ do¬
loꝵ cuttor solelat ludens beato rape danra¬
so dicere. Facite me romane urb ep̃m. uero¬
utin xp̃iañ. Qd m̃ longo sermone ꝗ laeuo
R piodis ar uianũ tȩ ñ eẽ demonstras. litt
nega loc dixisse eũ qui arguitur. aute salo
quã aununtiauimꝰ. anathema sit. Tu mͥ ut cri¬
m̃ extenues & dissimulato nomine crimino¬
si qͥͣsi secura fint omĩa & nulbꝰ in blasphemi¬
is arguat᷑ otiosã fidẽ artifici sermone con¬
terens dic statĩ & epła tua hoc habeat exor¬
diũ. Anathema ei qͥ talia ausus ẽ scribere.
f̃ides pura. morã ñ patit᷑. Et apparuerit scor¬
piꝰ. ilico conterendꝰ ẽ. Dauid inuentꝰ sed̃m
cor dñi nonne inqͥt odientes te dñe oderã

Expanded text:
si amaveris eos qui talia praedicaverint; cum quibus fueris, quando ista dicentes exsilia sustinebant: quis sit ille, qui nquit, volo. Miserabilis Praetextatus, qui designatus consul est mortuus. Homo sacrilegus, et idolorum cultor, solebat ludens beato Papae Damaso dicere: Facite me Romanae urbis etianus. Quid mihi longo sermone et laciniosis periodis Arianum te non esse demonstras? Aut nega hoc dixisse eum, qui arguitur: aut si locquam annuntiavimus, anathema sit . Tu mihi ut crimen extenues, et dissimulato nomine criminosi, quasi secura sint omnia, et nullus in blasphemiis arguatur, otiosam fidem artifici sermone contexis. Dic statim, et Epistola tua hoc habeat exordium, anathema ei, qui talia ausus est scribere. Fides pura moram non patitur. Ut apparuerit scorpius, illico conterendus est. David inventus secundum cor Domini, Nonne, inquit, odientes te, Domine, oderam
Abbreviated transcription (Latin):
nt pẜtetur qͥb p offensã et eiectionẽ &̾ para¬
aͥyso ada s eua induti st̃ haud dubiũ qͥn
ant in paraayso sine carne. ueruis & ossib
uerint. Qͥntũ qd̃ carnis resur rectionem
m̃broꝵq cõpagẽ ꝙ sexũ qͦ uiri diuidimur
afeminis ã ꝑtissume neget. tã in explanati¬
one pͥmi psalmi quã in alu̾s multis tractatib
dextũ qd sic paradisũ allego rizet. ut ꝑsto¬
riȩ auferat ueritatẽ ꝓ arborib angłos:
yfluminib uirtutes cȩlestes intelligens.
totãq para dysi continentiã tropologica
intͣp̃tatione subu̾̃tat. Septimũ qd aqͥs quę
supra celos in seripturis ẽẽ dicunt᷑ scãs suꝑ¬

Expanded text:
tetur, quibus post offensam et ejectionem de paradiso Adam et Eva induti sint, haud dubium quin ante in paradiso sine carne, nervis et ossibus fuerint. Quintum, quod carnis resurrectionem membrorumque compagem, et sexum quo viri dividimur a feminis, apertissime neget: tam in explanatione primi psalmi, quam in aliis multis tractatibus. Sextum, quod sic paradisum allegorizet, ut historiae auferat veritatem; pro arboribus Angelos, pro fluminibus virtutes coelestes intelligens: totamque paradisi continentiam tropologica interpretatione subvertat. 414 Septimum; quod aquas, quae super coelos in Scripturis esse dicuntur, sanctas su
Abbreviated transcription (Latin):
b confoderis hȩc tela qͥb intoteo epła
uulneraris excepto eo q̃d tuis genib aduo¬
uitꝰ sceãmq canitiẽ seposito parũp saẽdonis
e ã generatione ꝑuersa & receð ab heresi
origenis & cunctis heresib dilectissimȩ.
& infra. E p̃t defensionẽ hereseos adũsũ mẽ
odia suscitantes rũpitis carnatẽ quã inuo
uis habui. in tantũ ut faceretis nos etiã pe
nis errores & dogmata defendentib. Dic m̃
anpnttatoregregiȩ s̾ octo capitulis ademie
responderis. Laulisp s̃ cȩteris taceo pͥma i¬

Expanded text:
 confoderis: haec tela, quibus in tota Epistola vulneraris: excepto eo, quod tuis genibus advolutus, sanctamque canitiem seposito parumper Sacerdotis est, a generatione peruersa; et recede ab heresi Origenis et a cunctis heresibus, dilectissime. propter defensionem hereseos aduersum me odia suscitantes rumpitis caritatem, quam in uos habuimus, in tantum, ut feceritis nos etiam paenis errores et dogmata defendentibus. » Dic mihi, disputator egregie, de octo capitulis, ad quae responderis. Paulisper de caeteris taceo
Abbreviated transcription (Latin):
moses posit undẽ filiũ. Scd̃m q̃d in hoc corpe
qi in cartere sunit animȩ religate & anteqͣm
hoins fieret in paradyso int̾ rationales erea¬
niras oslestib cõmoratȩ st̃. Und̃ pͥea in con¬
ulationẽ suã anima ioqͥtur in psalmis. Prius¬

Expanded text:
s possit videre Filium. Secundum, quod in hoc corpore quasi in carcere sint animae religatae; et antequam homo fieret in paradiso, inter rationales creaturas in coelestibus commoratae sunt. Unde postea in consolationem suam anima
Abbreviated transcription (Latin):
animo uidicare. & singuloꝵ di¬
toꝵ atꝙ uerbor in uestigarẽ as
ꝓferre rationẽ: slatura hominũ pna ẽ abel¬
mentiã & in alieno peccato sui qͣsq imseri¬
tur. Si gͦ rẽ in sermone repͣhenderis. sims¬
citatẽ uocabit. si calliditatis argueris uns¬
tiã confitebit᷑ ut suspitionẽ uitet malitos
At q ita fiet ut tu qͥ arguis calũpinato
ille qͥ rephenoit᷑ ñ hereticꝰ s rustic̃ idis

Expanded text:
singulorum dictorum atque verborum investigare atque proferre rationem? Natura hominum prona est ad clementiam, et in alieno peccato sui quisque miseretur. Si ergo reum in sermone reprehenderis, simplicitatem vocabit; si calliditatem argueris, imperitiam confitebitur, ut suspicionem vitet malitiae. Atque ita fiet ut tu qui arguis, calumniator: ille qui reprehenditur, non haereticus, sed rusticus
Abbreviated transcription (Latin):
uaa alios ñ cenemꝰ qͥnpotiꝰ oramꝰ petimꝰ obse¬
ens ut auir simplicit᷑ nra fateat᷑ aut apte de¬
pudit aliena. Nlolo uerboꝵ ambiguitates no
im dici q̃ ꝙ alit̃ possit intelligi. reuelata
fitni giam ñi contẽplem᷑. Ciaudicabat qͣn¬
um q ifraheliticꝰ popłs in utroq pede s he¬
las qͥ int p̃tatͫ fortis d̃ni usq qͦ ait claudi¬
catisꝰ in utroq uestigio : Si ẽ dns ds ambula¬
te pꝰ eũ si añ bahal. seqͥmini eũ. Et ipse dñs
uideis. Fllũ alieni mͣ̃titi sunt mͥ. filiũ aliem¬

Expanded text:
tius oramus, petimus, obsecramus, ut aut simpliciter nostra fateatur, aut aperte defendat aliena. Nolo verborum ambiguitates: nolo mihi dici, quod et aliter possit intelligi. Revelata facie gloriam Domini contemplemur . Claudicabat quondam et Israeliticus populus in utroque pede. Sed Elias, qui interpretatur, fortis Domini: Usquequo, ait, claudicatis in utroque vestigio? Si Dominus est Deus, ambulate post eum: si autem Baal, sequimini eum . Et ipse Dominus de Judaeis: Filii alieni mentiti sunt mihi: filii alie
Abbreviated transcription (Latin):
quas h acapologiã d̾ qua nc̃ scrib̃e insliciu
uiti  animos diceres ꝑturbatos ꝙ iautrãq
usto f⁊ uetuare sententiã decreuerã incep
młib in anũ ñ porrigens montanꝰ cũ in¬
ins seminis ꝓsternat᷑. iacentes in baratrũ
uiitans ne ieuent᷑. Condie peccam̃ oñs ꝙ¬

Expanded text:
nisi ad Apologiam, de qua nunc scribere institui, multorum animos diceres perturbatos, et in utramque partem fluctuare sententiam, decreveram 408 in rantibus non manus porrigens, Montanus cum insanis feminis prosternatur, jacentes in barathrum praecipitans, ne leventur. Quotidie peccamus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ris. uas electionis loqͥt᷑ ad hebreos. Fide qͣ uo¬
catur abrahã obediuit egredi in locũ quẽ ac¬
cepturꝰ erat in possessionẽ. & egressus eͣ nes¬
ciens qͦ iret. Fid ꝑegrinatꝰ ẽ in t̾ra repmissi

Expanded text:
ris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uoris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uocatur Abraham, oboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in possessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terra
Abbreviated transcription (Latin):
grinatio mea ꝑlongata ẽ. habitaui enͣtha¬
bitam cuͣ habitantib cedar. multũ in cola
fuit anima mea. Ubicũq auͣ habitator t̾rȩ
legit᷑. ꝙ pͥora & media & extrema tractemꝰ.
bari. sẽꝑ habitatores t̾rȩ peccatores appella¬
ri. De qͥb in apo chalypsi ioħis illud exemplũ
e. Ue habitatorib terrȩ. Abrabã ad quẽ pͥ¬
mũ facta ẽ reꝓmissio dicente dño. tͥ dabo
terrã hanc & semni tuo. uixta stephani pͥ¬
mi inxͦ martyris conditionẽ. nec uestigiũ
qdẽ pedis hui t̾rȩ dr̃ accepisse. Ita enĩ scrip.¬
tũ ẽ. Cunc egressus d̃ t̾ra chaldeoꝵ habi¬
daunt in carrã. Et inde post qmͣ mortuus ẽ
uat̃ eiꝰ. migrauit in terrã in qͣ nunc uos ha¬
bitatis. & ñ dedit ei possessionẽ nec uestigiũ
De pedis. quã repmisit ei dare in possessio¬
Ne ꝗ semini eiꝰ post eũ. Ac ne forsitan lecꝰ¬
toris tacita cogitatio trahat eũ ad illã̾ in tel¬
ligentiã. ut q̃d ñ eͣ datũ parenti. reddat᷑ poste¬

Expanded text:
grinatio mea prolongata est, habitavi cum 970 habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Ubicumque autem habitator terrae legitur, et priora, et media, et extrema tractemus, bari, semper habitatores terrae peccatores appellari: de quibus in Apocalypsi Joannis illud exemplum est: Vae habitatoribus terrae . Abraham ad quem primum facta est promissio dicente domino: tibi dabo terram hanc et semini tuo, iuxta Stephani, primi in Christo martyris, concionem ne uestigium quidem pedis dicitur accepisse. ita enim scriptum est: tunc egressus de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in terram, in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei possessionem, ne uestigium quidem pedis, quam repromisit dare ei in possessionem et semini eius post ipsum. ac ne iorsitan lectoris tacita cogitatio trahat eum ad illam intellegentiam, ut, quod non est datum parenti, reddatur poste
Abbreviated transcription (Latin):
dine̾ s ueterũ scriptoꝵ auctoritatẽ sequen¬
tes: qͥ pleriꝰq utriusq ab utunt᷑ testimonũis
ñ ut int̾dũ d̾ apochriphis facere solent
aͥppe qͥ & gentiliũ litterarũ raro utant᷑
exẽplis s quasi canonicis & eccłiasticis. Res¬
sione & resurrectione t̾ra reꝓmissionis fac¬
ta ẽ. possessã putant ã popło iudȩoꝵ post qmͣ
reu̾sus ẽ ex egypto. qͣntũ possederit. Utiq
adan usq bersabeȩ. quȩ uix centũ sexagin¬
ta miliũ in longũ spatio extendit᷑. Neq eni
dauid & salomon reges potentissimos ex
ceptis his quos pꝰ uictoriã in amicitiã re-¬
cepertͣ. plus tenuiᷤse scriptura testatur.
Et hoc dico. ut taceaͬ qͥnq palestine ci¬
uitatẽs. gatam. ascalonẽ. geth. accaronẽ
tos. arabas & agarenos qͦs ncͣ saracenos
uocant cõmorari in uicima urbis ihrłm.
Uudet dicere latitudine̾ t̾re reꝓmissionis
ne ethnicis occasione̾ blasphemandi de-¬
disse uideamͣ᷑. Ab ioppe usq ad inculũ

Expanded text:
riptorum auctoritatem sequentes, qui plerumque utriusque abutuntur testimoniis, non ut interdum de apocryphis facere solent — quippe et gentilium litterarum raro utantur exemplis —, sed quasi canonicis et ecclesiasticis. Ressione et resurrectione terra repromissionis effecta est, possessam putant a populo Iudaeorum, postquam reuersus est ex Aegypto, quantum possederit; utique a Dan usque ad Bersabe, quae uix centum sexaginta milium spatio in longum tenditur. Neque enim Dauiexceptis his, quos post uictoriam in amicitiam receperunt, plus tenuisse scriptura testatur. et hoc dico, ut taceam quinque Palaestinae ciuitates, Gazam, Ascalonem, Geth, Accaron, Atos, Arabas et Agarenosquos nunc Sarracenos uocant, in uicinia urbis Hierosolymae. pudet dicere latitudinem terrae repromissionis, ne ethnicis occasionem blasphemandi dedisse uideamur. ab Ioppe usque ad uiculum
Abbreviated transcription (Latin):
dpo & in magine pͣcessine. scripta autͣ ẽẽ ꝓ
nobis in qͦs fines scsoꝵ deuenert᷑. Multa iu¬
dea scelera cõmisisti. cunctis circate serur¬
sti nationib. Ob q̃d factũ. Utiq ꝓpt ido¬
utriã. Cũq seruires crebro misertꝰ ẽ tui

Expanded text:
magine praecessisse, scripta autem esse pro nobis, in quos fines saeculi decurrerunt. 7. Multa, Judaee, scelera commisisti, cunctis circa te servisti nationibus. Ob quod factum? utique propter idolatriam. Cumque servisses crebro, misertus tui
Abbreviated transcription (Latin):
hanc epłam qͦ inscribit᷑ ad hebreos nͣ so¬
iũ ab ȩccłis orientis s ab om̃ĩb retro ȩccliȩ
grecisermonis scriptorib qͣsi pauli a¬
płi suscipi. licet pleriq eã uł barnabe uł
clemͣtis arbitrent᷑ & nichil intͣ ẽẽ cuiꝰ sit.
cũ ecclesiastici uiris sit. & cotidie lectione ȩc

Expanded text:
anc epistulam, quae scribitur ad Hebraeos, non solum ab ecclesiis orientis sed ab omnibus retro ecclesiae Graeci sermonis scriptoribus quasi Pauli apostoli suscipi, licet plerique eam uel Barnabae uel Clementis arbitrentur, et nihil interesse, cuius sit, cum ecclesiastici uiri sit et cotidie ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ illiꝰ diffidere. Iilud qͦ sollicita mͣ̃te trac¬
temꝰ. & scripturarũ nos docebit auctori¬
tas sc̃os huiꝰ terrȩ quã iudȩi terrã repmis¬
sionis autumant nͣ habitatores eẽ. s acco¬
las atq peregrinos. Ex iusti uiri ꝑ sona
legimꝰ. aduena ego sũ & ꝑegre̾nꝰ. sic̃ om̃s pa¬
tres mei. Q dñ diu in terrȩ huiꝰ tenebris

Expanded text:
te tractemus et scripturarum nos doceat auctoritas, sanctos huius terrae, quam Iudaei terram repromissionis autumant, non habitatores esse, sed accolas atque peregrinos. ex iusti uiri persona legimus: aduena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei. qui cum diu in terrae huius tenebri
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tantȩ potentiȩ fuit. ut partitis ꝑ illũ opi¬
b salomon filiꝰ eꝰ qͦ nuliꝰ in orbe trarũ oiti¬
or fuit contentꝰ eẽt: S in terra iuiuenti¬
uͣ bona illa quę rebat. quȩ nec ocułꝰ uidit
nec auris audiuit. nec in cor hominis ascen

Expanded text:
qui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opiqui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opibus, Salomon filius ejus quo nullus in orbe terrarum ditior fuit contentus esset? Sed in terra viventium bona illa quaerebat, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, ne