comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Hoc seribo uobis ut ñ peccetisͤSi itaq sequeret᷑ ut di¬
ceret. & si quis percau̾it aduocatũ habetis ad patrẽ iħm xͣ¬
iustũ. ipse ẽ. ꝓpitiatio ꝓ peccatis ur̃is. se ipsũ a peceantib
segregasse uideret᷑. ut iam ñ ei opus eẽt. ꝓpitiatio que fit ꝑ
mediatorem sedentẽ ad dext̾am patris & int̾pellautẽ ꝓ no¬
bis. Qd̾ utiq ñ solum suꝑbe. s etiam falso diceret᷑. Si uero
rit mediatorẽ me babecis ad patrẽ ego exoro ꝓ peccatis ur̃is
sit̃ parmemanꝰ quodam loco mediatorẽ posuit ep̃m inter
popłm & dm. quis eũ ferret bonoꝵ atq xp̃ianoꝵ fideliũ.¬
decriti fumosam istoꝵ assercionẽ fecerint & sp̃m sc̃m conti¬
nere ñ possunt. ut seruent unitatẽ sp̃s in inncło paris. ⁊
in omnib orationib oꝑib de uno mediatore securi suit.
ꝓ quo autẽ nullus interpellat. s ipse ꝑ omnib: hoc ẽ uuꝰ

Expanded text:
dixit, Haec scribo vobis, ut non peccetis. Si itaque sequeretur, et didixit, Haec scribo vobis, ut non peccetis. Si itaque sequeretur, et diceret, Et si quis peccaverit, advocatum habetis ad Patrem iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis uestris\', se ipsum a peccantibus quasi segregasse uideretur, ut iam non ei opus esset propitiatio quae fit per mediatorem sedentem ad dexteram patris et interpellantem pro nobis. quod utique non solum superbe, sed etiam falso diceretur. si uerorit, mediatorem me habetis ad patrem, ego exoro pro peccatis uestris\', sicut Parmenianus quodam loco mediatorem posuit episcopum inter populum et deum, quis eum ferret bonorum atque fideliudetriti fumosam istorum superbiam ferunt et spiritum sanctum continere non possunt, ut seruent unitatem spiritus in uinculo pacis et in omnibus orationibus suis de uno mediatore securi sint. pro quo autem nullus interpellat, sed ipse pro omnibus, hic unus
Abbreviated transcription (Latin):
facit. nimirũ illũ audit. illũ ñ audit. Hoc testimoniũ uł¬
quomͦ ꝑ se arbitrant᷑ eẽ. ꝓferendũ uł cũ his uerbis mari̾e
securi fiantint̾ malos boni. nec ulla causa corꝑalis seꝑati¬
onis existat. ut nefario scismate homines etiã a bonis ꝑta¬
lem discordiam seꝑent᷑: qñdo quidem possint ił mali int̾
bonos exaudiri ꝓp̾ter fidem suã. Ds̃ enĩ qui cordis inspec¬
tor ẽ: non eriat ut aliũ ꝓ alio exaudiat uł repellat. An
ꝓpterea dicunt hoc ut intelligat᷑ ep̃s malus non exaudiri
cũspopło rogat. Qđ si & ita eẽt. ñ ideo tam̃ popłs si bonꝰ ẽ.¬
atq fictelis. collicitꝰ eẽ. debet. Securos enĩ illos facit. scrip¬
tura que ait. Frẽs hoc scribo uob̃ ut ñ peccetis. Et si quis
pectauerit: aduocatũ habenꝰ ad patrẽ iħ̃m xp̃m iusturm.
tate dictũ sit audiant. si hñt aures unde audiant. Ioħ̃s enĩ

Expanded text:
facit, nimirum illum audit, et illum non audit? Quid ergo facit, nimirum illum audit, et illum non audit? Quid ergo quomodo pro se arbitrantur esse proferendum, cum his verbis maxime securi fiant inter malos boni, nec ulla causa corporalis separationis existat, ut nefario schismate homines etiam a bonis per talem discordiam separentur, quandoquidem possunt et mali inter bonos exaudiri propter fidem suam? Deus enim qui cordis inspector est, non errat, ut alium pro alio vel exaudiat vel repellat. An propterea dicunt hoc, ut intelligatur malus episcopus non exaudiri, cum pro populo rogat? Quod etsi ita esset, non ideo tamen populus, si bonatque fidelis est, sollicitus esse debet. Securos enim facit illos Scriptura, quae ait: Fratres, haec scribo vobis, ut non peccetis; et si quis peccaverit advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, tate dictum sit audiant, si habent aures unde audiant. Joannes enim
Abbreviated transcription (Latin):
ris corꝑis nr̃i redemptionẽ. ñ audeamꝰ nos dicere carere ui¬
tio. ne ipsa suꝑbia sit immanissimũ uitiũ. Et eiugilemꝰ
aliq̃n atq uideamꝰ in sacerdotib illiꝰ temꝑis cũ corꝑ alia
uitia uitabant᷑. illũ prefigurari qui cũ eẽt. d̾s factus ẽ.
homo ꝑꝑter nos solus agnus in macłatꝰ. & sacerdos sine
uitio. Ideoq & tunc sacerdos solus intrauit in sc̃a sc̃orum.
popłs autẽ stabat foris. sic̃ nunc ille sacerdos pꝰ resurrectio¬
nem intrauit in secreta celoꝵ. ut ad dext̾am patris inter¬
pelaret ꝓnobis. Popłs autẽ ille cuiꝰ sacerdos ẽ: ad huc fo
quasi subscibens ad eiꝰ uerba respondet am̃. Usq adeo tc̃
qͣndo sine ulla macula & sine uitio. quia ñ pot̾ant animi
sacerdotũ corꝑa querebant᷑. solus ille. prefigurabat᷑. ñ isti
suꝑbi & impũ qui fornicantẽ aniã ñ zelant sponso. s ei
orent unus peccator & alter qui dm̃ colit & uoluntatẽ eiꝰ

Expanded text:
ris nostri, non audeamus nos dicere carere omni uitio, ne ipsa superbia sit immanissimum uitium, et euigilemus aliquando atque uideamus in sacerdotibus illius temporis, cum corporalia uitia uitabantur, illum praefigurari, qui cum esset deus factus est homo propter nos, solus uere agnus immaculatus et sacerdos sine uitio. ideoque et tunc sacerdos solus intrabat in sancta sanctorum, populus autem stabat foris, sicut nunc ille sacerdos post resurrectionem intrauit in secreta caelorum, ut ad dexteram patris interpellet pro nobis, populus autem cuius ille sacerdos est acum illo, et quasi subscribens ad ejus verba respondet, Amen. Usque adeo tunc quando sine ulla macula et sine vitio, quia non poterant animi sacerdotum, corpora quaerebantur, solus ille praefigurabatur, non isti superbi et impii, qui fornicantem animam non zelant sponso, sed eiorent, unus peccator, et alter qui Deum colit et voluntatem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ego muto uos. hoc cũ dixiss in sufflauit & dixit. Accipite spi¬
ritũ scm̃. si cui dimiseritis peccata dunittent᷑. ⁊ si cui retinu¬
eritis retinebunt᷑. contra uos ẽẽt. ut cogerem᷑ fateri ab homi¬
nib hoc ñ ꝑ bomines fieri. & si postea qͣm dixit & ego mit¬
to uos. subieciss continuo si cui dimiseritis peccata dimnitten¬
tur. & situi tenueritis tenebunt᷑. Cum uͦ interpositũ ẽ. hoc
cũ dixisset in sufflauit & ait illis. accipite sp̃m sc̃m. & deinde
illatum ꝑ eos uł remissionẽ uł retentionẽ. fieri peccatoꝵ: sa¬
tis ostendit᷑ ñ ipsos id agere. s ꝑ eos. utiq sp̃m sc̃m. sĩt alio¬

Expanded text:
ego mitto vos. Hoc cum dixisset, insufflavit, et dixit: Accipite Spiego mitto vos. Hoc cum dixisset, insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum sanctum; si cui dimiseritis peccata, dimittentur; et si cui retinueritis, retinebuntur : contra nos esset, ut cogeremur fateri ab hominibus hoc, non per homines fieri, si posteaquam dixit, Et ego mitto vos; subjecisset continuo, Si cui dimiseritis peccata, dimittentur; et si cui retinueritis, retinebuntur. Cum vero interpositum est, Hoc cum dixisset, insufflavit, et ait illis: Accipite Spiritum sanctum; et deinde illatum, per eos vel remissionem vel retentionem fieri peccatorum; satis ostenditur, non ipsos id agere, sed per eos utique Spiritum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
dixuꝰ. Ideoq apłs cu filiuis talib loqueret᷑. si dirislet ego uos
uudas sine detͥento credentiũ predicauit. & fictos eoꝵ. i dẽ.
uitultos malos situt ipsi quoq concedunt eũ fugiat sp̃i i.¬
ꝑcolum terĩ nmsteriũ gigni spũales filios assert. Nlamras
ferat tantami dementiã. ut cum forte carnalẽ uoitt homi¬
nem de coniuge filios ꝓcreantem. spũale apellat adult̾rum : Ab¬
sit inquit ut hoc sentiam. Quom᷑ gͦ adulter latens cũ apud
eos p̃positus ẽẽt. sp̃uales potuit filios ꝓ treare. si carnales hoc
baptirator manifestus ẽ. bonus. cũ uero baptirator latet
malus. tẽ d̾s baptirat aut augłs. & unusquisq talis sp̃ua¬
liter nascit᷑. qualis fuerit a quo baptizat᷑. optent qui deside¬
rant baptizari ut homines ꝑ quos baptitant᷑ non sint ma¬
nifesti boni. s latentes mali: ut sit deo uł angło baptirante
sanctior renasci mereat᷑. Hanc absurditatẽ sic cogitant ꝑ quẽ

Expanded text:
didicimus. ideoque apostolus cum filiis talibus loqueretur, si dixisset: ego uos ludas sine detrimento credentium praedicauit, et fictos eorum id est occultos malos, sicut ipsi quoque concedunt, cum fugiat spiriorum tamen ministerium gigni spirituales filios asserunt. Nam quis ferat tantam dementiam, ut cum forte carnalem vocet hominem de conjuge filios procreantem, spiritualem appellet adulterum? Absit, inquit, ut hoc sentiam. Quomodo ergo adulter latens, cum apud eos praepositus esset spirituales potuit filios procreare, si carnales hoc baptizator manifestus est bonus; cum vero baptizator latet malus, tunc Deus baptizat aut angelus, et unusquisque talis spiritualiter nascitur qualis fuerit a quo baptizatur: optent qui desiderant baptizari ut homines per quos baptizantur, non sint manifesti boni, sed latentes mali, ut sic Deo vel angelo baptizante sanctiores renasci mereantur. Hanc absurditatem si cogitant evitare,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ sua ñ possunt. ꝑ corda ⁊ ora gestantiũ. ut eruti a potesta¬
te tenebrarũ. in regnũ sui dñ tansferant᷑. Quid gͦ in eis ÷ per
qd̵ inpocestate diaboli teneant᷑. donec eruant᷑ inde ꝑsacram̃tũ
humanã suo uiri mancipare naturã. qͣm bonã bonis auctor
institut. Nullũ autẽ peccatũ paruuli insua uita cõmisert̃

Expanded text:
quia per sua non possunt, per corda et ora gestantium, ut eruti a potestaquia per sua non possunt, per corda et ora gestantium, ut eruti a potestate tenebrarum in regnum sui domini transferantur. quid ergo in eis est, per quod in potestate diaboli teneantur, donec eruantur inde per sacramehumanam suo iuri mancipare naturam, quam bonam bonus auctor instituit. nullum autem peccatum paruuli in sua uita proprium c
Abbreviated transcription (Latin):
heretici oppugnare cepert̃. & eos qui lauatro regeñationis ab
tione redempti sunt. etiam paruulos filios redemptoꝵ. sub eius¬
dem diaboli eẽ. potestate captiuos nisi ⁊ ipsi eadem xp̃i g̃a re¬
dimant᷑. A om̃s namq ꝑtinere ñ dubitamꝰ etates illud de quo
apłs loquit᷑ beneficiũ dei. qui eruit nos de potestate tenebrarũ.
& t̃nstulit in regnũ filii caritatis sue. Abhac gͥ potestate tenebra-
rum. quarũ ÷ diabolus pͥnceps id ÷ a potestate diaboli & angłoꝵ
eius. quisqͥs erui cũ baptitant᷑ negauerit paruulos: ipsoꝵ eccl̃ie
sacramentoꝵ ueritate conuincit᷑. que nulla herecita nouitas
in eccłia xp̃i auferre uł mutare ꝑmitit᷑: regente atq adunian¬
te capite totũ corpꝰ suũ pusillos cũ magnis. Inueritate itaq ñ in
falsitate potestas diabolica exorcirat᷑ in pariulis eiq renuntiañ.

Expanded text:
haeretici obpugnare coeperunt, et eos, qui lauacro regenerationis ablhaeretici obpugnare coeperunt, et eos, qui lauacro regenerationis ablratione redempti sunt, etiam paruulos filios redemptorum sub eiusdem diaboli esse potestate captiuos, nisi et ipsi eadem Christi gratia redimantur. ad omnes namque pertinere non dubitamus aetates illud de quo apostolus loquitur beneficium dei: qui eruit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis suae. ab hac igitur potestate tenebrrum, quarum est diabolus princeps, id est a potestate diaboli et angelorum eius, quisquis erui cum baptizantur negauerit paruulos, ipsorum ecclesiae sacramentorum ueritate conuincitur, quae nulla haeretica nouitas in ecclesia Christi auferre uel mutare permittitur regente atque adiuuante capite totum corpus suum, pusillos cum magnis. in ueritate itaque, non in falsitate potestas diabolica exorcizatur in paruulis, eique\' renuntiant,
Abbreviated transcription (Latin):
oleastri semine oleaster. ⁊ ex olee semine ñ nisi oleaster. cũ int̾ ole¬
astrũ & oleam plurimũ distet. ita sĩgnit᷑ ⁊ de carne pectatoris
& de carne usti uterq peccator. quamuis inter peccatorẽ ⁊ iustũ
plurimũ distec. Gignitur autẽ peccator. actu adhuc nullus & or¬
tu nouus. s reatu uetus. homo a creatore. captiuus a deceptore.
indigens redemptore. S querit᷑ quomͦ trabi possit captuitas
ꝓlis etiã de parentib iam redẽptis. & quia ñ facili rõne indagat᷑.
nec sermone explitat᷑. ab infidelib ñ credit᷑. quasi & illud qd de
oleastro & de olea diximiꝰ. ut gu̾is dissimilis sit fecus summilis. faci¬
le aliqua inuenit gr̃a. uł explicat sermo. D hoc abeo qui expi¬
ri uoluerit cerni potest. Sit ergo mexemplo unde. & illud creda¬
tur qd̾ cerni ñ potest. Non enĩ fides dubitat. xp̾i̾ana. qͣm noui

Expanded text:
oleastri semine oleaster et ex oleae semine nonnisi oleaster, cum inter oleoleastri semine oleaster et ex oleae semine nonnisi oleaster, cum inter oleastrum et oleam plurimum distet, ita gignitur et de carne peccatoris et de carne iusti uterque peccator, quamuis inter peccatorem et iustum plurimum distet. gignitur autem peccator actu adhuc nullus et ortu nouus, sed reatu uetus: homo a creatore, captiuus a deceptore, indigens redemptore. sed quaeritur quomodo trahi possit captiuitas prolis etiam de parentibus iam redemptis. et quia non facili ratione indagatur nec sermone explicatur, ab infidelibus non creditur: quasi et illud quod de oleastro et de olea diximus, ut generis dissimilis sit fetus similis, facile aliqua inuenit ratio uel explicat sermo. sed hoc ab eo qui experiri uoluerit, cerni potest. sit ergo in exemplo, unde et illud credatur quod cerni non potest. Non enim fides dubitat christiana, quam noui
Abbreviated transcription (Latin):
generatio dimiteit. qu̾e gn̾atio trahit. Ergo qd̃ generatũ ẽ. re¬
generet᷑. quia ñ potest alit̾ ut qd̃ tractũ ÷ remiitat᷑. Ut enin
qd̃ dimissũ ẽ. inparente trahat᷑ in ꝓlem. miris quidẽ modis fit.
s tam̃ fit. Hec inuisibilia.⁊ infidelib in credibilia. s tamen
uera ut haberent aliqd̃ uisibile exemplũ. Hoc in quibdam
arbustis dunna ꝓuid̾entia ꝓcurauit. Cur enĩ non credamꝰ ꝓpt̾
hoc ẽẽ. institutũ. ut ex oliua nascat᷑ oleaster: An credendũ ñ
÷ in aliqua re que creata ÷ adir sus hominũ creatorẽ ꝓuidis¬
se & instituisse qd̃ ad gn̾is humani ualeret exemplũ: Mirũ ⁊ gͦ
quẽadmodũ a peccati uincło ꝑ gĩam liberati. gignant tam̃ eodẽ
uincło obstrictos. quos eodẽ modo oporteat liberari. Fatem᷑ mi¬
rũ ẽ. D qd̾ lacent. fecus oleastroꝵ etiã inseminib olearũ. qͣndo
& hoc crederet᷑ nisi expientia ꝓbaret᷑ : Fro inde situt Gignit᷑ ex

Expanded text:
eneratum est, regeneretur, quia non potest aliter, ut quod tractum est remittatur. ut enim quod dimissum est in parente trahatur in prole, miris quidem modis fit, sed tamen fit. haec inuisibilia et infidelibus incredibilia, sed tamen uera ut haberent aliquod uisibile exemplum, hoc in quibusdam arbustis diuina prouidentia procurauit. cur enim non credamus propter hoc esse institutum, ut ex oliua nascatur oleaster? an credendum non est in aliqua re quae creata est ad usus hominum creatorem prouidisse et instituisse, quod ad generis humani ualeret exemplum? mirum est ergo quemadmodum a peccati uinculo per gratiam liberati gignant tamen eodem uinculo obstrictos, quos eodem modo oporteat liberari. fatemur, mirum est. sed quod latent fetus oleastrorum etiam in seminibus olearum, quando et hoc crederetur, nisi experientia probaretur? proinde sicut gignitur ex
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ uidet quis qͥd sperat: Di autẽ qd non uidemꝰ sꝑamꝰ. ꝑ pa¬
tientiã exspectamꝰ. Non teaq ꝑhoc qd̃ exspectamꝰ. s ꝑ hoc qd̾
toleramꝰ carnales filii ꝓpagant᷑. Absit ergo ut fidelis homo
cũ audit ab apło diligite uxores ur̃as. concupiscentiã carnis di¬
ligat in uxorẽ. qͣm nec inse ipso debet diligere. audiens alt̾um
apłm. nolite diligere mundũ. nec ea que in mundo st̃. qͥsquis
dilexerit mundũ. ñ est caritas patris in illo. quia oia que in
mundo st̃ concupiscentia carnis ÷ & concupiscentia ocłoꝵ. &
ambitio sclĩ. que ñ est a patre s exmundo ẽ. E mundꝰ tran

Expanded text:
im videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus . Non itaque per hoc quod exspectamus, sed per hoc quod toleramus, carnales filii propagantur. Absit ergo ut fidelis homo , cum audit ab Apostolo, Diligite uxores vestras, concupiscentiam carnis diligat in uxore, quam nec in se ipso debet diligere, audiens alterum apostolum, Nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt: quisquis dilexerit mundum, non est charitas Patris in illo; quia omnia quae in mundo sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis accepi. sic breuiter ⁊ locutus. cũ exponens ysauiã
ꝓpbam carnalem xp̃i nariuitatẽ insinuaret. Ideo inquit &
quasi homo ꝑ unũsa temptatꝰ ÷. ⁊ in similitudine hominũ
cuncta sustiut. s quasi de spũ sc̃o natus abstmuit a pecca¬
to. Oͥmnis eñ homo mñdax. & nemo sine pectato nisi unus d̾s.
Seruatũ est gͥ ut ex utro ⁊ muliere. id ÷ ꝑ illam corpũ com¬
mixtionẽ nemo uideat᷑ exꝑs esse delicti. Qui autẽ expers¬
deliti. exꝑs est eciã huiꝰmodi conceptionis. Numqͥd ⁊ sc̃s¬

Expanded text:
nerationis accepi, sic breviter est locutus, cum exponens Isaiam nerationis accepi, sic breviter est locutus, cum exponens Isaiam prophetam, carnalem Christi nativitatem insinuaret. « Ideo, » inquit, « et quasi homo per universa tentatus est, et in similitudine hominum cuncta sustinuit, sed quasi de Spiritu natus abstinuit a peccato. Omnis enim homo mendax , et nemo sine peccato nisi unus Deus. Servatum est igitur ut ex viro et muliere, id est, per illam corporum commixtionem nemo videatur exdelicti, expers est etiam hujusmodi conceptionis » .
Abbreviated transcription (Latin):
tem macłam aut rugam. aut aliquid eiꝰmodi. Nam qͥ mͦ eã
talem ẽẽ. diciuit. &tam̃ in illa sunt. qm̃ ⁊ ipsi fatent᷑ se ha¬
bere peccata. si uerũ ditunt ꝓfecto qm̃ mundi ñ st̃ a pec¬
tatis. habet in eis ecclł̃ia matulã. Si autẽ dicunt falsum
quia corde duppliti locunt᷑. habet in eis eccł̃ia rugã.Si
autẽ se dicunt hr̃e ista. non ipsam gͦ se non ẽẽ. m̃bra eiꝰ.
nec se ad corpus eius ꝑtinere fateant᷑. ut etiam sua confes¬
srone dampnent᷑. De hac autẽ contupiscentia carnis quã¬
curauimꝰ a nuptialib bonis ꝓlixa disputatione distingue
quasi nptie rep̃hendant᷑. ut scilicet eam tamqͣm bonũ
naturale laudando suũ pestiferũ dogia confirment.
qͦ assert̃ ꝓlem que ꝑ illam nascit᷑ nullũ trabere origina¬
le pecẽm. de hac gͦ carius concupiscentia beatꝰ Ambrosuis
mediolanensis ep̃c cuiꝰ sacerdotali ministerio lauatrũ rege¬

Expanded text:
tem maculam aut rugam aut aliquid eius modi. nam qui modo eam tem maculam aut rugam aut aliquid eius modi. nam qui modo eam talem esse dicunt et tamen in illa sunt, quoniam et ipsi fatentur se habere peccata, si uerum dicunt, profecto, quoniam mundi non sunt a peccatis, habet in eis ecclesia maculam; si autem falsum dicunt, quia corde duplici loquuntur, habet in eis ecclesia rugam. si autem se dicunt habere ista, non ipsam, ergo se non esse membra eius nec se ad corpus eius pertinere fateantur, ut etiam sua confessione damnentur. De hac autem concupiscentia carniscuravimus a nuptialibus bonis tam prolixa disputatione distinguerquasi nuptiae reprehendantur; ut scilicet eam tanquam bonum naturale laudando, suum pestiferum dogma confirment, quo asserunt prolem quae per illam nascitur, nullum trahere originale peccatum: de hac ergo carnis concupiscentia, beatus Ambrosius Mediolanensis episcopus, cujus sacerdotali ministerio lavacrum rege
Abbreviated transcription (Latin):
ens peccat᷑ tociens repetat᷑. s quia ipso qd̵ semel dat᷑ fit. ut
non solũ antea uerũ etiam pꝰ ea quoꝵlibet peccatoꝵ uenia
fidelib impecret᷑. Quid enĩ ꝓdesset uł aute baptismũ peni¬
tentia nisi baptismꝰ sequeret᷑. uł postea nisi preced̾et: In
ipsa qͦq oratione dñica que cotidiana ẽ. mundatio nr̃a.
quo fructu. quo effectu diceret᷑ dimitte nob̾ debita ur̃a:¬
Itemq elemosinarũ largitas. & beneficientia qͣntalibet cui
tandẽ ad dimittenda sua peccata ꝓdess. si baptiratꝰ ñ esset e
Postremo regni celorũ ipsa felicitas. ubiñ habebit. eccl̃ia ma-¬
macłam aut rugam. aut aliqͥd eiusmodi. uͥ nicħ reprehen¬
sionis. nichil simulationis erit. ubi ñ solum reatus. s nec
concupiscentia erit ulla peccati. quoꝵ erit nͥ baptizatoꝵͤ
Ac ꝑ hoc ñ solũ omnia pectata. s ⁊ omnia hominũ mala.
xp̃c. ut exhibeat eã sibi ñ in isto scło s infuturo. ñ haben¬

Expanded text:
repetatur, sed quia ipso quod semel datur fit, ut non solum antea, uerum etiam postea quorumlibet peccatorum uenia fidelibus impetretur. quid enim prodesset uel ante baptismum paenitentia, nisi baptismus sequeretur, uel postea, nisi praecederet? in ipsa quoque oratione dominica, quae cotidiana est nostra mundatio, quo fructu, quo effectu diceretur: dimitte nobis debita Itemque eleemosynarum largitas et beneficientia quantalibet cui tandem ad dimittenda sua peccata prodesset, si baptizatus non esset? Postremo regni coelorum ipsa felicitas, ubi non habebit Ecclesia maculam aut rugam, aut aliquid ejusmodi, ubi nihil reprehensionis, nihil simulationis erit, ubi non solum reatus, sed nec concupiscentia erit ulla peccati, quorum erit nisi baptizatorum? Ac per hoc non solum omnia peccata, sed omnia prorsus hominum mala turo non haben
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ego nolo concupiscẽ. In hoc itaq consentiunt uoluntas
legis ⁊ misccłia. Uerũ quia concu piscere nolebat. ⁊ tamen
concupiscebat. s eidem concupiscentie nequaqͣm consenti¬
endo seriuebat aduiuxrit atq ait. Nc̃ autẽ iam ñ ego oꝑon¬

Expanded text:
et ego nolo concupiscere. in hoc itaque consentiunt uoluntas et ego nolo concupiscere. in hoc itaque consentiunt uoluntas legis et mea. uerum quia concupiscere nolebat et tamen concupiscebat, sed eidem concupiscentiae nequaquam consentiendo seruiebat, adiunxit atque ait: nunc autem iam non ego o
Abbreviated transcription (Latin):
desicłia mala & turpia : Non enĩ si bona & licita ẽẽnt eis
obedire ꝓhiberet apłs dicens. Non regnet pecc̃m in ur̃o
mortali corꝑe. ad obediendũ desidiis eius: ut q̃m st̃ in aliis
maiora. i aliis minora. ꝓ ut quisq in hominis uit̾ioris no¬
uitate ꝓfecerit. in hoc agonẽ usticie pudicitieq seruemꝰ
ne illis obediamꝰ. Ut tam̃ nec ipsa sint desicłia uelle debe¬
mus. etiã si in corꝑe mortis huiꝰ id obtinere ñ possumꝰ. Hinc
enĩ ⁊ alio loco idem apłs loquens uelut ex sue ꝑsone iutro¬
ductione nos instruit dicens. Non enĩ qd uolo hoc aga. s
qd odi illud facio. id ÷ concupisco. qͥa ⁊ hoc nollet facere
ut esset omni parte ꝑfectus. Si autẽ qd̾ nolo inquit hoc
facio. consentio legi q̃m bona. quia hoc ⁊ illa ñ uult. qd̵ ⁊
ego nolo. Non uubt enĩ ut concupiscam q̃ dicit ñ concupisces.

Expanded text:
desideria mala et turpia? Non enim si bona et licita essent, eis desideria mala et turpia? Non enim si bona et licita essent, eis obedire prohiberet Apostolus dicens: Non regnet peccatum in vestro ria eius, sed: ad oboediendum desideriis eius, ut, quoniam sunt in aliis maiora, in aliis minora, prout quisque in hominis interioris nouitate profecerit, in hoc agonem iustitiae pudicitiaeque seruemus, ne illis oboediamus. ut tamen nec ipsa sint desideria, uelle debemus, etiamsi in corpore mortis huius id obtinere non possumus. hinc enim et alio loco idem apostolus loquens uelut ex suae personae introductione nos instruit dicens: non enim quod nolo, hoc ago, sed quod odi, illud facio, id est concupisco, quia et hoc nollet facere, ut esset omni ex parte perfectus. si autem quod nolo, inquit, hoc facio, consentio legi quoniam bona, quia hoc et illa non uocatur, quod et ego nolo. non uult enim ut concupiscam, quae dicit: non concupisces,
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ reatus aufert᷑. Hoc est enĩ ñ hr̃e pecẽm. reũ non ẽẽ. pect̃i.
Nam si quisquã uerbi gr̃a fecerit adulteriũ. etiam si numqͣm
deinceps faciat reus ÷ adulterii. donec reatus ipsiꝰ indulgen¬
tia remitat᷑. Habet ergo pect̾m quamuis illud qd̾ amisit iã
non sit. quia cũ cp̃r quo factũ ÷ pret̾iit. Nam si a peccando
difistere hoc esset ñ habere pec̾tm : sufficeret ut hoc nos mo¬
neret scriptura. fili peccasti. ñ adicias iterũ. Non autẽ suf¬
ficit s addidit. & de pristinis deprecare ut tibi remittant᷑.
Manent ergo nisi remittant᷑. S quomͦ manent si prec̾ita
sunt nisi quia pret̾ierunt actu. maneire reatu: Dic itaq
fieri e contrario potẽ. ut etiã illud maneat actu. p̾tereat
reatu. Agre enĩ aliquid concupiscentia carnis. & quando
arma quib impleat᷑ qd̃ iubet. Agit autẽ quid uisi ipsa

Expanded text:
titur, reatus aufertur. hoc est enim non habere peccatum, , reum non esse peccati. titur, reatus aufertur. hoc est enim non habere peccatum, , reum non esse peccati. nam si quisquam uerbi gratia fecerit adulterium, etiamsi numquam deinceps faciat, reus est adulterii, donec reatus ipsius indulgentia remittatur. habet ergo peccatum, quamuis illud quod admisit iam non sit, quia cum tempore quo factum est praeteriit. nam si a peccando desistere hoc esset non habere peccata, sufficeret, ut hoc nos moneret scriptura: fili, peccasti, non adicias iterum; non autem sufficit, sed addidit: et de pristinis deprecare, ut tibi remittantur. manent ergo, nisi remittantur. sed quomodo manent, si praeterita sunt, nisi quia praeterierunt actu, manent reatu? sic itaque fieri e contrario potest, ut etiam illud maneat actu, praetereat reatu. Agit enim aliquid concupiscentia carnis et quando arma quibus impleatur quod jubet. Agit autem, quid, nisi ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ carnalis contupiscentia. Cuiꝰ uitiosis desicłiis ad illicita ꝑpe-¬
tranda ñ obedire precipim᷑. ne regnet pec̾em in nr̃o mortali
corꝑe. Que tam̃ concupiscentia cotidie minuit᷑ in ꝓficicientib ⁊
continentib. accedente etiã senectute multo maxime. Qui uͦ ei
nequiter seruiunt. tantas ineis uires accipit. ut plerũq iam erate
deficientib menbris. eisdem partib corꝑis ad illud opus ad moueri
minꝰ ualentib turptꝰ & ꝓcatus in sanire ñ desinat. Iueis gͦ que re¬
generant᷑ in xp̃o. cũ remissionẽ accipiunt ꝓrsus omniũ pecẽoꝵ: utiq
necesse ẽ. ut reatus dam̃ manet. Ad huc manentis concupiscentie
remittat᷑. ut in pec̾em sic̃ dixi ñ imputet᷑. Nam sicut eoꝵ pecca¬
toꝵ que manere ñ possunt. qm̃ cũ fuint pret̾eunt reatꝰ tamen
manet. ⁊ nisi remittat᷑ in et̾num manebit. sic illius qͣndo remit¬

Expanded text:
huius carnalis concupiscentia, cuius uitiosis desideriis ad inlicita perpehuius carnalis concupiscentia, cuius uitiosis desideriis ad inlicita perpetranda non oboedire praecipimur, ne regnet peccatum in nostro mortali corpore. quae tamen concupiscentia cotidie minuitur in proficientibus . et continentibus accedente etiam senectute multo maxime. qui uero ei nequiter seruiunt, tantas in eis uires accipit, ut plerumque iam aetate deficientibus membris eisdemque partibus corporis ad illud opus admoueri minus ualentibus turpius et procacius insanire non desinat. In eis ergo, qui regenerantur in Christo cum remissionem accipiunt prorsus omnium peccatorum, utique necesse est ut reatus etiam huius licet adhuc manentis concupiscentiae remittatur, ut in peccatum, sicut dixi, non inputetur. nam sicut eorum peccatorum, quae manere non possunt, quoniam cum fiunt praetereunt, reatus tamen manet et, nisi remittatur, in aeternum manebit, sic illius, quando remit
Abbreviated transcription (Latin):
est remissio peccatoꝵ. quando quidẽ ꝑ ipsam seminat᷑. & cum
ipsa carnalis gignit᷑ proles parentis etiã baptirati. aut certe
si in parente baprirato. potest ẽẽ. ⁊ peccatũ ñ esse. cur eadem
ipsa it ꝓle peccatum sit: Ad hec respondet᷑ duitti concupis¬
centia carnis in baptismo. ñ ut ñ sit. sed ut in pec̾tum ñ impu¬
tetur. Quamuis autẽ reatu suo iam soluto. manet tam̃ donec
sanet᷑ omnis infirmitas nr̃a ꝓficiente renouatione int̾ioris ho¬
minis de die indiẽ. cũ ext̾ior induerit in corruptionẽ : nonenĩ
substantialiter manet sic̃ aliquod corpus aut sp̃s. s affectio ẽ.
qdam male qualitatis. sic̃ languor. Non ergo aliquid remanet.
qd̃ non remittat᷑. cũ fit sic̃ scriptũ est. ꝓpiciꝰ dñs omnib unqͥ¬
tatib nr̃is. s donec fiat & qd̵ sequit᷑. qͥ sanat om̃s languores tu¬
os. qͥ redimit de corruptione uitã tuã. manet in corꝑe mortis

Expanded text:
est remissio peccatorum, quandoquidem per ipsam seminatur et cum est remissio peccatorum, quandoquidem per ipsam seminatur et cum ipsa carnalis gignitur proles parentis etiam baptizati aut certe, si in parente baptizato potest esse et peccatum non esse, cur eadem ipsa in prole peccatum sit: ad haec respondetur dimitti concupiscentiam carnis in baptismo, non ut non sit, sed ut in peccatum non inputetur. quamuis autem reatu suo iam soluto manet tamen, donec sanetur omnis infirmitas nostra proficiente renouatione interioris hominis de die in diem cum exterior induerit incorruptionem; non enim substantialiter manet, sicut aliquod corpus aut spiritus, sed affectio est quaedam malae qualitatis, sicut languor. non ergo aliquid remanet, quod non remittatur, cum fit, sicut scriptum est: propitius dominus omnibus iniquitatibus nostris, sed, donec fiat et quod sequitur: qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de corruptione uitam tuam, manet in corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
opus gn̾andi ipse ille licitus honestusq contubitꝰ. ñ potẽ. ẽẽ.
niat uoluntatẽ. non tam̃ nisi ipse quodã quasi suo unꝑio
mouet umbra. que moueri uoluntate ñ possunt. Atq tra
se indicat ñ imꝑantis famulũ. s mobedientis suppliciũ uo¬
luntatis. nec libero arbitrio s illecebroso aliquo stimulo com
ratis iam ñ deputet᷑ in peccm. tam̃ nature ñ accidit nisi de
peccato. ex hac inquã concupiscentia carnis tanquam filia
peccati. & quando illi ad turpia consentit᷑. etiã peccatorũ¬
matre matre multoꝵ. quecũq nascit᷑ ꝓles originali est
obligata peccato. nisi in illo renascat᷑ quẽ sine ista concupiscen¬
tia uirgo concepit. Propt̾a qͣndo nasci ẽ. in carne dignatus.
sine peccato solus t̃. natus. Si autẽ querit᷑ quomͦ ista concu¬
piscentia carnis maneat in regenerato. in quo uniuersoꝵ facta

Expanded text:
opus generandi, ipse ille licitus honestusque concubitus non potest esse opus generandi, ipse ille licitus honestusque concubitus non potest esse niat uoluntatem, non tamen nisi ipse quodam quasi suo imperio mouet membra, quae moueri uoluntate non possunt, atque ita se indicat non imperantis famulum, sed inoboedientis supplicium uoluntatis nec libero arbitrio, sed inlecebroso aliquo stimulo commratis iam non deputetur in peccatum, tamen naturae non accidit nisi de peccato, ex hac, inquam, concupiscentia carnis tamquam filia peccati et, quando illi ad turpia consentitur, etiam peccatorum matre multorum quaecumque nascitur proles originali estobligata peccato, nisi in illo renascatur, quem sine ista concupiscentia uirgo concepit, propterea, quando nasci est in carne dignatus, sine peccato solus est natus. Si autem quaeritur, quomodo ista concupiscentia carnis maneat in regenerato, in quo uniuersorum facta
Abbreviated transcription (Latin):
qd inmundi st̃. Qui gͦ mirat᷑ quia creatura dei subdit᷑ dia¬
bolo. ñ miret᷑. subdit᷑ enĩ creatura dei creature dei. minor ma¬
iori. quia homo angło. nec tam̃ ꝓpter naturã s propt̾ uitiũ.
qͥa inmundus in mundo. Hic ÷ fructus eiꝰ ex antiqua imũ¬
ditie stirpe quã plantauit in homine. Maiores quidẽ penas
riq peccati. quia nulla erit dampnationis causa nisi pecca-¬
quo tam̃ erubescunt & nuptie. reos diabolus paruulos tenet.
Quia cũ sint ipse honorabiles in omnib ad eas ꝓprie ꝑtinen¬
tib bonis. eciam si thorũ habeant in maculatũ. ñ solũ a for-¬
nicationib & adulteriis que st̃ flagitia dampnabilia. uerũ
etiam ab illis excessib contumbendi que ñ funt oausa ꝓlis
uoluntate. dũante. s causa uoluptatis uincente libidine: q̃
sunt inconuigib pectata uen̾alia. tam̃ cũ uentũ fuerit ad

Expanded text:
quod inmundi sunt. qui ergo miratur quia creatura dei subditur diaquod inmundi sunt. qui ergo miratur quia creatura dei subditur diabolo, non miretur; subditur enim creatura dei creaturae dei, minor maiori, quia homo angelo, nec tamen propter naturam, sed propter uitium, quia inmundus inmundo. hic est fructus eius ex antiqua inmunditiae stirpe, quam plantauit in homine, maiores quidem poenas rique peccati, quia nulla erit damnationis causa nisi peccaquo tamen erubescunt et nuptiae, reos diabolus paruulos tenet, quia, cum sint ipsae honorabiles in omnibus ad eas proprie pertinentibus bonis, etiamsi torum habeant inmaculatum non solum a fornicationibus et adulteriis, quae sunt flagitia damnabilia, uerum etiam ab illis excessibus concumbendi, qui non fiunt causa prolis uoluntate dominante, sed causa uoluptatis uincente libidine, quae sunt in coniugibus peccata uenialia, tamen, cum uentum fuerit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tum. quia peccato facta ẽ. cũ iam in regeneratis ñ sit ipsa
petc̃m sic̃ uocat᷑ lingua locutio qͣm facie lingua & maniꝰ
uocat᷑ scriptura qͣm facit manis. Itemq sic uocat᷑ peccatũ
quia pet̾em si uincit facit. sic̃ uocat᷑ frigus pigrũ. ñ qd̾ ã
pigris fiat. s qd pigros faciat. Hoc gn̾i humano inflictum
pat. nͨ qd ab illo sit natura humana q̃ non ẽ. nisi ex deo.
s uiciũ qd̾ non ÷ ex deo. Non enĩ ꝓꝓter se ipsam quȩ
laudabilis est. quia opus dei ẽ. s ꝓpter damꝑnabile iutiũ
quo uitiata ẽ. natura humana dampnat᷑. E ꝑꝑter qd̃ dãp¬
nat᷑. ꝓpter hoc ⁊ dampnabili diabolo subiuigat᷑. quia &
ipse diabolus sp̃s inmundus ÷ ⁊ utiq bonũ. qd̾ sp̃s malũ
duũ. illud a deo ẽ. Hoc ab ipso. Non itaq tenet homines siue
maioris. suie infantrlis etatis. ꝓꝓter qd̃ homines st̃. s ꝓꝑter

Expanded text:
tum, quia peccato facta est, cum iam in regeneratis non sit ipsa tum, quia peccato facta est, cum iam in regeneratis non sit ipsa peccatum, sicut uocatur lingua locutio, quam facit lingua, et manus uocatur scriptura, quam facit manus; itemque sic uocatur peccatum, quia peccatum, si uincit, facit, sicut uocatur frigus pigrum, non quod a pigris fiat, sed quod pigros faciat. Hoc generi humano inflictum pat, non quod ab illo sit natura humana, quae non est nisi ex deo, sed uitium, quod non est ex deo. non enim propter se ipsam, quae laudabilis est, quia opus dei est, sed propter damnabile uitium, quo uitiata est, natura humana damnatur. et propter quod damnatur, propter hoc et damnabili diabolo subiugatur, quia et ipse diabolus spiritus inmundus est et utique bonum, quod spiritus, malum, duorum illud a deo est, hoc ab ipso. non itaque tenet homines, siue maioris siue infantilis aetatis, propter quod homines sunt, sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
philosophoꝵ mirabili impulentia reluctatus ẽ. quandoqͥdẽ
hoc qm̃ licitum esset honestũq cũ coniuge palã faciendũ¬
fẽ. censebant. Unde merito mimunditia huiꝰ impudentie
caninũ nom̃ accepit. Ex hoc quippe cymci nuncupati st̃.
Hec omnino concupiscentia. hec lex pettati habitans in m̃¬
bris. cui lex iusticie uetat obedire dicente apło. Non ergo
regnet pect̃m inur̃o mortali corꝑe. ad obediendũ desidũs
tionis expiat᷑. ꝓfecto peccati uincłm generatione trabicit
in regeneratis. qͣndo illi adillicita oꝑa ñ consentit᷑. atq ut soluantur.
ea ꝑpetrent ã regina mente membra ñ dant᷑. ut si ñ sit qd̾
scriptũ est. ñ concupiscas. fiat saltem qd̵ alibi legit᷑. pꝰ con¬
cupiscentias tuas ñ eas. S quia mͦ quodam loquendi pec¬
catum uocat᷑. qd̃ ⁊ peccato facta ẽ. & pece̾m si uicerit facit
mͦ iubenti ñ obediat ualere ñ sunt. Sic autẽ uocat᷑ pecca¬

Expanded text:
philosophorum mirabili imprudencia reluctatus est, quando quidem hoc, quoniam licitum esset honestumque, cum coniuge palam esse faciendum censebant. Unde merito icaninum nomen accepit; ex hoc quippe Cynici nuncupati sunt. Haec omnino concupiscentia, haec lex peccati habitans in membris, cui lex iustitiae uetat oboedire dicente apostolo: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis tionis expiatur, profecto peccati uinculum generatione traicit in regeneratis, quando illi ad inlicita opera non consentitur, atque ut ea perpetrent a regina mente membra non dantur, ut si non fit quod scriptum est: non concupiscas, fiat saltem quod alibi legitur: post concupiscentias tuas non eas. sed quia modo quodam loquendi peccatum uocatur, quod et peccato facta est et peccatum, si uicerit, facitmodo iubenti non oboediat, ualere non sinit. sic autem uocatur pecca
Abbreviated transcription (Latin):
una. Qđ magnũ satram̃tum dicit apłs in xp̃o & in eccłia.
Qd ꝙͦ ÷ in xp̃o & in eccłia magnũ. hoc insingłis quibq ui¬
ris atq uxorib minimũ. s tam̃ conunctionis in separabi¬
le sacram̃tum. Qd horum ẽ. in nuptiis unde peccati uincłm
transiret inposteros e Nempe nicħ. Et cerce his trib bonis ꝑ¬
fecte se haberet bonitas nuptiarũ. quib bonis etiã nc̃ bo¬
ne sunt nuptie. Porro si interroget᷑ illa carnis concupiscen
tia quare pudenda facta sunt que priꝰ pudenda ñ fuerant.
ñne respondebit se in membris hominis ẽẽ. post pec̾em ce¬
pisse. Et ideo legẽ peccati uerb̃ apłicis nuncupatã. qd homi¬
nem sibi subditũ fecerit. quia deo suo subditus ẽẽ. noluit.
seq eẽ. de qua & pͥmi coniugati tec̃ erubuerunt. quando pu¬
denda texerunt. &nt̃ om̃s erubescunt. quando ad concũben¬

Expanded text:
una, quod magnum sacramentum dicuna, quod magnum sacramentum dicisto et in ecclesia magnum, hoc in singulis quibusque uiris atque uxoribus minimum, sed tamen coniunctionis inseparabilis sacramentum. quid horum est in nuptiis, unde peccati uinculum transiret in posteros? nempe nihil; et certe his tribus bonis perfecte se haberet bonitas nuptiarum, quibus bonis etiam nunc bonae sunt nuptiae. Porro autem si interrogetur itia, qua pudenda facta sunt, quae prius pudenda non fuerant; nonne respondebit, se in membris hominis post peccatum esse coepisse? Et ideo legem peccati verbis apostolicis nuncupatam , quod hominem sibi subditum fecerit, quia Deo suo subditus esse noluit: seque esse de qua et primi conjugati tunc erubuerunt, quando pudenda texerunt , et nunc omnes erubescunt, quando ad concumben
Abbreviated transcription (Latin):
testate captiui sunt. nisi uide lauacro regenerationis & xp̃i san¬
guine redimant᷑. & tͣnseant in regnũ redemptos is sui frustia¬
ta potestate captiuatoris sui. & data potestate qua fiant ex
siliis huiꝰ scl̃i filii dei. Iam nc̃ si quodã mͦ int̾rogemꝰ. bona a¬
la nuptialia unde ab eis potuerit peccatũ in paruulos pro¬
pagari. respondebit nob̃ oꝑatio ꝓpagande ꝓlis. Ego inpara¬
diso magis felix essem si pectatũ non fuisset admissũ. Ad me
namq ꝑtinet illa bñdictio dei. crescite & multiplicami. Ad
hoc opus bonũ diuersi sexus diuersa membra st̃ condita. qͦ
quedem ante peccatũ iam erant. s pudenda ñ erant. Respõ¬
debit pudicicie fides. Si peccatũ non fuiss. quid me inpara¬
diso seturiꝰ ẽẽ. potuisset. ubi nec stimularet mea. nec alteriꝰ
me libido temptaret: Respondebit etiã comibii sacram̃tũ.
De me ante pecc̾m dictũ ẽ. inparadiso. relinquet homo pa¬
trẽ & matrẽ & adherebit tixori sue. & erunt duo in carne

Expanded text:
testate captiui sunt, nisi inde lauacro regenerationis et Christi sanguine redimantur et transeant in regnum redemptoris sui frustrata potestate captiuatoris sui et data potestate, qua fiant ex filiis huius saeculi filii dei. Iam nunc si quodam modo interrogemus bona illa nuptialia, unde ab eis potuerit peccatum in paruulos propagari, respondebit nobis operatio propagandae prolis: ego in paradiso magis felix essem, si peccatum non fuisset admissum. ad me namque pertinet illa benedictio dei: crescite et multiplicamini. ad ho; opus bonum diuersi sexus diuersa membra sunt condita, quae quidem ante peccatum iam erant, sed pudenda non erant. respondebit pudicitiae fides: si peccatum non fuisset, quid me in paradiso securius esse potuisset, ubi nec stimularet mea nec alterius me libido temptaret? respondebit etiam conubii sacramentum: de me ante peccatum dictum est in paradiso: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne
Abbreviated transcription (Latin):
inciosũ. cũ eadem gn̾atione que nunc fit ꝑsatrũ lauatrũ.
usq infinẽ cuncta mala hominis impugnante atq sanan¬
te eadẽ caro ꝑ quam facta ÷ anima carnalis fiet spu̾alis¬
etiam ipsa nullam legi mentis resistentẽ concupiscentiã
carnis habitura. nicħ carnalis seminis emissura. Dic enĩ
aque in uerbo. ut exhiberet sibi ipse głosam eccłiam non
habentẽ maculã ant rugam aut aliquid eiꝰmodi. Sic in
qͣm accipiendũ est ut eodem lauachro regenerationis &
uerbo sc̃ificationis omnia ꝓrsus mala hominũ regenem¬
toꝵ mudent᷑ atq sauent᷑. non solum peccata que omĩa
nime remittunt᷑ in haptismo. s etiam que posteriꝰ humana

Expanded text:
uitiosum, cum eadem regeneratione, quae nunc fit per sacrum lauacrum, uitiosum, cum eadem regeneratione, quae nunc fit per sacrum lauacrum, usque in finem cuncta mala hominis purgante atque sanante eadem caro, per quam facta est anima carnalis, fiet etiam spiritalis ipsa, nullam legi mentis resistentem concupiscentiam carnis habitura, nihil carnalis seminis emissura. sic enim aquae in uerbo, ut exhiberet sibi ipse gloriosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, sic, inquam, hoc accipiendum est, ut eodem lanacro regenerationis et uerbo sanctificationis omnia prorsus mala hominum regeneratorum mundentur atque sanentur, non solum peccata quae omnia nunc remittuntur in baptismo, se
Abbreviated transcription (Latin):
erat euismodi unde amaritudo nasceret᷑ oleastri. in oheas¬
lrũ petcando conuersus ẽ. quia tam magnũ peccatũ fute.
ubi magna fieret indeceriꝰ mutatio nature. dotũ gemus
humanũ fecit. oleastrii. ita ut quẽ adinodũ uẽ in ipsis
uidemꝰ arborib si qͥd ide in oleam grã diuina conuer¬
cio. ibi uitiũ pͥme natiuitatis qd̵ erat originale pecẽm
de carnali concupiscentia traductũ & attractum remitta¬
tur. tegatur. ñ imputet᷑. unde tam̃ oleaster nascat᷑. uisi
& ipse in olea eãdem gr̃a reuascat᷑. Beata itaq olea cutꝰ
remisse siquitates. & cuiꝰ cecta st̃ peccata. beata cui non¬
imputat᷑. donec fiat in et̾nam in mortalitatẽ. plena muta¬
tatio ht̃ uim qͣndam occultã unde seminet᷑ amarꝰ oleast̃.
nisi ⁊ illic eadem dei agricultura remittat᷑. tegat᷑. non ini¬
pucet᷑. Non erit autẽ omnino aliquid uł in carnali semine

Expanded text:
erat eius modi, unde amaritudo nasceretur oleastri, in oleaserat eius modi, unde amaritudo nasceretur oleastri, in oleastrum peccando conuersus est, quia tam magnum peccatum fuit, ubi magna fieret in deterius mutatio naturae, totum genus humanum fecit oleastrum, ita ut — quemadmodum nunc in ipsis uidemus arboribus — si quid inde in oleam gratia diuina conuertit, ibi uitium primae natiuitatis, quod erat originale peccatum de carnali concupiscentia traductum et adtractum, remittatur, tegatur, non inputetur, unde tamen oleaster nascatur, nisi et ipse in oleam eadem gratia renascatur. Beata itaque olea, cuius remissae sunt iniquitates et cuius tecta sunt peccata, beatainputatur, donec fiat in aeternam inmortalitatem plena mutatio, habet uim quandam occultam, unde seminetur amarus oleaster, nisi et illic eadem dei agricultura remittatur, tegatur, non inputetur. non erit autem omnino aliquid uel in carnali semine
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia eiꝰ reatũ peccatoꝵ omniũ remissione dissoluit. ut
qͣmitis ad huc maneat. ⁊ de die in diẽ magis magisq minu¬
atur. in pec̾im tam̃ non imputet᷑: Hec itaq remissio pec¬
catoꝵ qͣmdu ñ sit in ꝓle. su ibi ẽ. lex ista peccati. ut etiã
inpecc̃m imputet᷑. id ÷ ut etiam reatus eiꝰ cũ illo sit qͥ eũ te¬
neat. et̾ni supplicii debitorẽ. Hoc enĩ trubit parens in ꝓlẽ
carnalem qd̵ ⁊ ipse carnalit̾ natus ñ qd spiritualit̾ ÷ re¬
natus. quia & ipsũ qd̃ carnalit̾ natus ẽ. quamuis reatu so¬
lirco ñ impediat fructũ eiꝰ. tam̃ tanqͣm insemine oliue la
a crismate. uistus ex fide uiuit. Hoc autẽ qđ in parente
regenerato tanqͣm in olee semine sine ullo reatu. quia di¬
missũ ÷ tegit᷑. ꝓfecto in ꝓle non dum regenerata uelut in
oleastro cũ reatu habetur. donec etiam illic eadem gr̃a
remtitat᷑. Ex quo enĩ adam exolea tali. inqua nec sem̃

Expanded text:
nisi quia eius reatum peccatorum omnium remissione dissoluit, ut nisi quia eius reatum peccatorum omnium remissione dissoluit, ut quamuis adhuc maneat et de die in diem magis magisque minuatur, in peccatum tamen non inputetur. Haec itaque remissio peccatorum quamdiu non fit in prole, sic ibi est lex ista peccati, ut etiam in peccatum inputetur, id est, ut etiam reatus eius cum illa sit, quae teneat aeterni supplicii debitorem. hoc enim traicit parens in prolem carnalem, quod et ipse carnaliter natus, non quod spiritaliter est renatus, quia id ipsum, quod carnaliter natus est, quamuis reatu soluto non inpediat fructum eius, tamen tamquam in semine oliuae lata chrismate, iustus ex fide uiuit. hoc autem quod in parente regenerato tamquam in oleae semine sine ullo reatu, quia remissum est, tegitur, profecto in prole nondum regenerata uelut in oleastro cum reatu habetur, donec etiam illic eadem gratia remittatur. ex quo enim Adam ex olea tali, in qua nec semen
Abbreviated transcription (Latin):
uersus quos dunicat᷑. & inferiores eẽ. in certamine. & uicti
aliqͥd temere captuiũ quod in carne nr̃a quamus sub pec¬
cati lege teneat᷑. tam̃ in spe redemptionis ẽ. quia ipsa uitio¬
sa concupiscentia nulla omnino remanebit. Caro autẽ nr̃a
ab ea peste morboq sanata. in mortalitate uestita. inet̾na
beatitudine ꝑmanebit. Subiungit autẽ apłs & dicit. Ioit᷑
ego ipse mente seruio legi dei. carne autẽ legi peccati. Qd̃
sic intelligendũ ẽ. Mente seruio legi dei. ñ consentiendo
legi peccati. Carne autẽ seruio legi pectati habendo deside¬
ria peccati. quib ⁊ si non consentio. non dũ tam̃ penitꝰ ca¬
reo. Deniq qd post hec urculerit attendamꝰ. Nulla gͦ inqͥt
condempnatio ẽ. nunc his qui st̃ in xp̃o iħu. Etiam uc̃ in¬
quit quando lex in membris repugnat legi m̃tis.⁊ capti
qͥ sunt inxp̃o iħu. Audi quare. Lex enĩ sp̃s uite in xpisto¬
ih̾u. liberauit me alege peccati ⁊ mortis. Lib̾auit. Quomͦ.

Expanded text:
uersus quos dimicatur, et inferiores esse in certamine et uicti aliquid tenere captiuum. quod in carne nostra quamuis sub peccati lege teneatur, tamen in spe redemptionis est, quia ipsa uitiosa concupiscentia nulla omnino remanebit, caro autem nostra ab ea peste morboque sanata et tota inmortalitate uestita in aeterna beatitudine permanebit. Subiungit autem apostolus et dicit: igitur ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quod sic intlegi peccati; carne autem servio legi peccati, habendo desideria peccati, quibus etsi non consentio, nondum tamen penitus careo. Denique quid post haec intulerit, attendamus: Nulla ergo, inquit, condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Etiam nunc, inquit, quando lex in membris repugnat legi mentis, et capqui sunt in Christo Jesu. Audi quare: Lex enim spiritus vitIesu liberauit me a lege peccati et mortis. liberauit, quomodo?
Abbreviated transcription (Latin):
pelagiꝰ sit landat ambrosiũ ut dicat. Beatus ambrosius
ep̃s incuiꝰ precipue libris romana lucet sides. qͥ scriptorum
int̾ latinos flos quidã speciosus enituit. Cuiꝰ fidem ⁊ puris¬
simũ inscripturis sensũ. ne mimitꝰ quidẽ ausus ⁊ rep̃hen
dere. Peniteat gͦ eum qͥ sensit adu̾sus ambrosiũ. nec pem¬
teat eũ quod sic laudauit ambrosũi. Habes librũ ⁊ mo¬
lestia longitudinis. & difficultate q̃stionis quã mithi fuit
ad dictandũ. qd tibi ad legendũ negotiosum. quib ꝑarcicł̃is
tempoꝵ te inuenire potuit ac potuirit otiosũ. quẽ ꝓfesto
qͣntum me dñs aduiuare dignatus est elaboratũ inter et¬
clesiasticas curas meas. non tͥ ingererem inter publitas tuas:
uisi ab homine dei quite familiariꝰ nouit audissem. qd̾ tã
libenter legas. ut etiã nocturnas aliquas horas lestioni

Expanded text:
Pelagius sic laudat Ambrosium, ut dicat: Beatus Ambrosius episcopus, in cuius precipue libris Romana lucet fides, qui scriptorum inter latinos flos quidam, sponsus speciosus emicuit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus qudere\'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni