comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siluã qͥppe cũ amico imꝰ qͦtiens cũ qͦliboe ꝓximo ad
intuenda delicta nr̃a conu̾tim᷑: & simplicit̾ lig.¬
na succidimꝰ cũ delinquentiũ uitia pia intentio.¬
ne resecamus: s securis manu fugit. cũ sese incre-¬
patio plus ꝗͣ necesse ẽ. inasꝑitatẽ ꝑtrahit: ferrũ¬
q demanubrio ꝓsilit. cũ de correptione sermo
durior excedit: Et amicũ ꝑcutiens occidit:
qr auditorẽ suũ ꝓlata contumelia ab spũ di¬
lectionis interficit. Correptinamq mens re.¬
pente ad odiũ ꝓruit: sihanc inmoderata in¬
crepatio plusꝗͣ debuit ad dicit: S is qui inca¬
ute ligna ꝑcutit & ꝓximũ extinguit ad tres
necesse ẽ urbes fugiat. & una earũ defensus
uiuat: qr si adpenitentiȩ lamenta conu̾sus in
unicate sacramenti. sub spe fide & caritate ab
condit᷑ reus ꝑpetrati homicidii ñ tenet᷑. fũq
extincti ꝓximus & cum inuenerit non occi¬
dit: qr cdistrictꝰ uidex cũ uenerit qui se nob̾

Expanded text:
silvam cum amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simplicitate ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis fugit manum, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitate protrahit; ferrumque de manubrio prosilit cum de correptione sermo durior excedit; et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sasconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur. Quem exstincti proximus cum invenerit, non occidit: quia cum districtus judex venerit qui se nobis
Abbreviated transcription (Latin):
re sollicitor qr diuinȩ animadũsionis uĩ eum
minime qͥsq considerat: minime formidat.
dtando magis in hac uita securꝰ ẽ qͣnto a clidã¬
stiuiri ad cord secretariũ redeunt. cũ ui oe¬
culte districtionis intuent᷑. Maiestati sutͣtime
iudicio assistunt: ut eo magis qͣndoq secu¬
ri sint qͦhic quã diu uiuerent securi ẽẽ uolu¬
eit̃. Namaloꝵ mentes cũ renuunt consida¬
re qd̾ cimeant. adhoc qñq gaudentes ꝑueni¬
unt. qđ timentes nullo mͦ euadatdł¬

Expanded text:
re sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque considerat, minime formidat, et tanto magis in hac vita quasi securus est, quansti viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc quandoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo evada
Abbreviated transcription (Latin):
÷ corꝑis habitaculũ corporale. ita unicuiq
menti hoc domꝰ fit. quod ex desiderio in ha¬
bitare consueuit: Ad domũ gͥ suã ult᷑ non
reu̾tit᷑. qr semel qͥsq ȩt̾̃nis suppliciis traditꝰ.
adhoc ubi amiore inheserat: nullatenꝰ reuo¬
cat᷑: Pot̃ ⁊̃ inferni nomine peccatoꝵ desꝑa¬
tio designari. de qua ꝑpsalmistã dr̃. In in¬
ferno autem qͥs conficebit᷑ tibi: Unde
endo derelinquit. Qui uͦ etiam pꝰpeccatũ
mole desꝑationis obruit᷑. quid aliud ꝗͣ p̾mor¬
tem inferni supplicio sepelit᷑. Pecte autẽ¬
meroris obscura sunt &e peccatoꝵ mulciplici.¬
tate condensa: S ꝯsũpta ꝑtnseunt. qr claritate
extremi uidicũ irradiata dissipant᷑ Unde

Expanded text:
oris habitaculum corporale, ita unicuique menti hoc domus fit quod ex desiderio inhabitare consuevit. Ad domum igitur suam ultra non revertitur, quia semel quisque, aeternis suppliciis traditus, ad hoc jam ubi amore inhaeserat nullatenus revocatur. Potest etiam inferni nomine peccatoris desperatio designari, de qua per Psalmistam dicitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Unde endo derelinquit. Qui vero etiam post peccatum mole destem in inferni supplicio sepelituerroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa. Sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judicii irradiata dissipantur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
piam &e abstuleris pignꝰ ab eo: añ solis occa¬
sũ pignus restituȩ: fr̃ & enĩ nr̃ debitor
nob̾ efficit᷑ cũ quilib& ꝓximꝰ innos deliqͥsse ali¬
quid monstrat᷑. Peccata debita uocamꝰ unds
Qui enĩ peccatũ quod cõmisit fatet᷑ & ueniã
petit. iam quasi ꝓdebito pignꝰ recldit. Ooni¬
mirũ pignꝰ ante soł occasũ reddere iubemur
occidat: debemꝰ ei remissione ueniȩ reddere.
a qͦ confessionẽ accepimꝰ culpȩ: ut qui se deli¬
quisse innos meminit. a nob̾ mox relaratũ senti¬
at quoo delitiquit.

Expanded text:
 et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue . Frater etenim noster debitor nobis efficitur cum quilibet proximus in nos aliquid deliquisse monstratur. PeccatQui enim peccatum, quod commisit, fatetur et veniam petit, iam quasi pro debito pignus dedit. Quod nimirum pignus ante solis occasum reddere iubemur,l iustitiz occidat, debemus ei confessionem veniq reddere, a quo confessionem accipimus culpq, ut, qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox relaxatum sentiat, quod deliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit lespitiant suꝑbi
electos dei quos in hac uita a selri pompa morti¬
ficatos eẽ. conspitiunt: rc. De ponib tã car¬
nalib quam spũalib. xci Qd is uiã deo dese¬
rit᷑ nemine medente curat᷑ xcii Ad quem
finem ducant᷑. qͥ ꝓ trenis cõmod̃ p̃dunt. ulqui
de continentia suꝑbiunt. qualit̾ in lixuriã cor¬
ruunt: xcui Qualit̃ conterat᷑ suꝑbi reꝓboꝵ¬
inultimo examine: xciiii Quid signi

Expanded text:
Qualiter dispiciant superbi electos Dei quos in hac vita a saeculari pompa mortificatos esse conspiciunt XC. De predonibus tam carnalibus quam et spiritalibus ◊XCI. Quod his qui a Deo deseritur nemine medente curatur XCII. Ad quem finem ducantur qui pro terrenis commodis predicant vel qui de continentia superbiunt qualiter in luxuriam corruant XCIII. Qualiter conteratur superbia reprobin ultimo examine XCIIII. Quid signi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩnon: unde eimet̾im grãs agimus: lursum sinr̃m
ñ ÷ unde nob retribupinia speramus: Quia gͦ non
inmerito grͣas agimus. seimus quoo eiꝰmunere
preuenim᷑ Et rursum qr ñ in merito retributio¬
nem querimꝰ. scimꝰ quod subsequente libero arbi¬
trio bona eligimus quȩ ageremus

Expanded text:
in aeternum gratias agimus? Rursum si nostrum non est, unde nobis retribui praemia speramus? Quia ergo non immerito gratias agimus, scimus quod ejus munere praevenimur. Et rursum quia non immerito retributionem quaerimus, scimus quod subsequente libero arbitrio bona elegimus, quae ageremus
Abbreviated transcription (Latin):
eũ quasi debitorem possit. si miromo do
equus om̃ib conditor & quosdã pelegit &e
quosdaminsius pͣiuis morib iuste derelinquit:
Nec tam̃ electis siuis pietatẽ sine uisticia exhib&e. quia
hie eos duris afflictionib p̃mit. Necrursum reꝓbis
iusticiam sine miscdia ȩxercet q hic equanimit̃ colerat.¬
acciptunt. & de misccłiamuentunt electi quod lau
nae dĩ. Quis ante dedit mͥut reddamei Aes
apente liceret̾. Adparcendum repbis nusta iadio¬
ne cõpellor qpeis debitor ex sua actione teneor. Ie¬
ento enumineq̃ q̃m celestis patriȩ pͥma ec̾na peni¬

Expanded text:
st: « Miro modo aequus omnibus conditor, et quosdam praeelegit, et quosdam in suis reprobis moribus juste derelinquit. Nec tunc electis suis pietatem sine justitia exhibet, quia hic eos duris afflictionibus premit: nec rursum reprobis justitiam sine misaccipiunt, et de misericordia inveniunt electi quod lauditaque dicitur: Quis ante dedit mihi, ut reddam ei? Ac si aperte diceretur: Ad parcendum reprobis nulla ratione compellor, quia eis debitor ex sua actione non teneor. Idcirco enim nequaquam coelestis patriae praemia ae
Abbreviated transcription (Latin):
Quã pertinaci constantia diabolus raptis
in fidelib etiã fideles secum ad interitũ trahere
tẽptet: cl xxx ii

Expanded text:
Quam pertinaci constantia diabolus raptis infidelibus etiam fideles secum ad interitum trahere temptet CLXXXII
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt genera tẽptationũ. Unũ qͦd in
mente etiã iꝰti hoĩs ꝑ repentinũ euentũ
agit᷑ qͣtinus sic subito tẽptet᷑. ut hc̃ in

Expanded text:
Duo sunt genera tentationum. Unum quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc in
Abbreviated transcription (Latin):
erunnã ñ sentiunt.: cũ erga infirmitatẽ ꝓximi
ne ͦ quolib& minimo affectu languescunt. s uulne¬
rant᷑ ut sanent᷑. qr amoris sui spiculis m̃tes ds̃in¬
sensibiles ꝑcutit. moxq has sensibiles ꝑ ardorem
caritatis recddit. Unde ei sponsa incanticis carta¬
coꝵ dicit Uulnerata caritate ego sũ: Cũ enim
mens sauciata anhelare indm̃ ceꝑit. cũ cuncꝰta
mundi huiꝰ blandimenta despiciens. ad suꝑnã
patriam se ꝑ desidiũ tendit. ad temptatione᷑ ei ꝓ.¬
tinus u̾tit᷑ qͥcqͥd amicũ pͥꝰ insc ło blandũq putaba¬
t᷑ Nanꝗ̃ peccantẽ amare consueuerant: recte
uiuentẽ crudelit̾ impugnant: Et erectꝰ indõ ani¬
mꝰ carnis suȩ bella tolerat: in qͣpꝰ uiciis seruiens
delectabilit̃ iacebat: Uoluptatis pͥsce ad memoriã
redeunt : & contͣ dicentẽ mentẽ gͣui certamine
affligunt: S qr dũ transitorio labore atterim᷑. a

Expanded text:
aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi nec quamlibet minimo affectu languescunt. Sed vulnerantur ut sanentur, quia amoris sui spiculis mentes Deus insensibiles percutit, moxque has sensibiles per ardorem charitatis reddit. Unde hic sponsa dicit: Vulnerata charitate ego m sauciata mens anhelare in Deum coeperit, cum cuncta mundi hujus blandimenta despiciens, ad supernam patriam per desiderium tendit, ad tentationem ei protinus vertitur, quidquid amicum ptur. Nam qui peccantem amare consueverant, recte viventem crudeliter impugnant. Et erectus in Deum animus, carnis suae bella tolerat, in qua prius vitiis serviens, delectabiliter jacebat; voluptates priscae ad memoriam redeunt, et contradicentem mentem gravi certamine affligunt. Sed quia dum 201 transitorio labore atterimur, a
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓpurgatione criminis. s ꝓfortitudinis ꝓba¬
tione feriunt᷑: cũ causas suȩ ꝑcussionis inquir̾
neqͣqͣ increpationẽ dñi reꝓbare dicendi sunt.
qr in semetipsis satagunt inuenire quod nesci¬
p̃dicando subiungit dicens Quia ipse uulnerat
& medet᷑: ꝑcutit & manꝰ eiꝰ sanabunt. Duobꝰ mod̾¬
om̃ps as̃ uulnerat: qͦs reduca̾re ad salutẽ curat.
Aliqñ enĩ carnẽ ꝑcutit. & mentis duriciam suo pa¬
uore tabefacit Uulnerando gͦ ad salutem reuo¬
occidã & uuiere faciam: ꝑcutiã & ego sanabo:
Occidit ut uiuificae. ꝑcutit ut san&: qr iccuto fo¬
ras u̾ba admouet. ut ittꝰ uulnera delictoꝵ cu¬
ret Aliqñ aũ etiã si flagella exteruis cessare ui¬
deant᷑ intꝰ uulnera in fligit: ꝙr mentis nr̃ȩ du¬
riciam suo desiderio ꝑcutit: s ꝑcutiendo sanat.
qr troris sui iaculo transfixos ad sensũ nos rectri¬
dinis reuocat. Corda enĩ nr̃a male sana sunt:
cũ nullo dei amore sauciant᷑ cũ ꝑegͥnationis sus

Expanded text:
 fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpationem Domini reprobare dicendi sunt, quia in semetipsis satagunt invenire quod nescipraedicando, subjungit, dicens: « Ipse Deus vulnerat, et medetur; percutit, et manus ejus sanabunt, » Duobus modotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutem curat. Aliquando enim carnem percutit, et mentis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando enim ad salutem revooccidam, et vivere faciam; percutiam et ego sanabo. Occidit enim ut vivificet, percutit ut sanet. Quia idcirco foris verbera admovet, ut intus vulnera delictorum curet. Aliquando autem etiamsi flagella exterius cessare videantur, interius vulnera infligit, quia mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit, sed percutiendo sanat, quia terroris sui jaculo transfixos, ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sana sunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥeti poterant. occupationib p̃ssi cecider̃. Et sepe qͥ
occupati bene humanis usib uiuerent: gladio suȩ
quietis extucti sunt. Hinc namq ÷ quod ñ nul¬
li inquieti sp̃s dũ plus ex quiit̃ contẽplando quã
capiunt. usq ad pu̾sa dogmata erũpunt. Et dũ
ueritatiꝰ discipłi eẽ humilit̾ negligt̃ magistri er¬
ce abste Ponũ tͥ÷ cũ uno oculo aduitã intrare. qͣm
duos oculos habentẽ mitt in gehennam ignis
Ac siaꝑte dicat Cũ ad contẽplatuã uitã idonera
discretione non sufficis. solã securꝰ actiuam cene.

Expanded text:
quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt; et saepe qui quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt; et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est, quod nonnulli inquieti spiritus, dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt. Et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri erce abs te. Bonum tibi est cum uno oculo in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Ac si aperte diceret: Cum ad contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam securius activam tene.
Abbreviated transcription (Latin):
hinc: qd̾ humani gen̾is redẽptor ꝑdiem mira¬
cula inurbib exhib&: & ad orationis studium
inmonte ꝑ nocͤat. Ut ꝑfectis uidelicet p̃dicatori¬
b innuat. quatinꝰ nec actiuam uitã amore spe¬
culationis funditꝰ deserant: ne  contẽplationis
gaudia penitꝰ oꝑatioĩs nimietate contẽpnant
di quieti conceplantes sorbeant: q occupati erga
ꝓximos loquentes refũdant. speculando qͥppe
indei amorẽ surgit᷑: s p̃dicando ad ꝓximiuti¬
Nonnulli nãq hominũ ita ociose mentis st̃.
ut si eos labor occupationis excipiat inipsa
oꝑis inchoatione suocũbant. Et non nulli ita inqͥe¬
ti sunt : ut siuacationẽ laboris ñ habuerint gͣuiꝰ
laborent: Quia tanto deteriores cordis tumultꝰ
tolerant: quanto eis licenti ad cogitationes ua¬
cant. Unde necesse: ut nec quieta mens adexer¬
citationẽ se ĩmodati oꝑis dilatet: nec inquieta
ad studiũ ⁊t̃platioĩs ang̾tet. sepe enĩ qͥ tẽplari diĩ

Expanded text:
Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utiNonnulli namque hominum ita sunt otiosae mentis, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis occupatione succumbant. Et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint gravius laborent, quia tanto detentiores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius a cogitatione vacant. Unde necesse est ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tuam ñ peccabis speties qͥppe hoĩs ẽ. alt̃ homo:¬
nimus quid ipsi sumꝰ. Spetiem gͦ suam uisitat qͥs.
quiadeũ que s similẽ ꝑnat᷑a conspicit: passib
amoris cendit. Ut in altero sua considans ex sepp¬
so colligat: qualit̾ infirmitati alt̾i condescendat
petiem suam uisitat qui ut inse alterũ reficiat
Q uod tͥ ñuis fieri: alii ne feceris. Hinc in euangelio
uos eadẽ facite illis Ac si aꝑte diceret: Spetiem
ur̃am in alterũ uisitate atq ex uob̾ met ipsis cog¬
noscite: quid uos oporteat aliis exhibere Bene¬
gͦ dr̃. & uisitans spetiem tuam ñ peccab quia
tc̃ peccatũ plene uincit᷑. cũ ex sua similitudi¬
ne unus quisq ꝑpendit qͦͣmꝰ in ꝓximi dilectio¬
ne dilatet᷑ .LUI.
uisqͥs se ꝑactiue uitȩ opera extendit
neqͣꝗͣ ei sufficit. magna exteruis a¬
gere: nisi etiam ꝑcontemplationem
ualeat intna penitrare Unde apte ꝑeliphat

Expanded text:
tuam non peccabis. - Species quippe nostra nimus quod sumus ipsi. Speciem ergo suam visitat quis, cum ad eum quem sibi similem per naturam conspicit, passibus amoris tendit; ut in altero sua considerans, ex se ipso colligat, qualiter infirmanti alteri condescendat. Speciem suam visitat, qui ut in se alterum reficiat, Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris . Hinc in Evangelio vos eadem facite illis , ac si aperte diceret: Speciem vestram in alterum respicite, atque ex vobismetipsis cognoscite, quid vos oporteat aliis exhibere; e Et visitans speciem tuam non peccabis, quia tunc peccatum plene vincitur, cum ex sua similitudine unusquisque perpendit, quomodo in proximi dilectione dilatetur.uis se per activae vitae opera extendit, nequaquam ei sufficit magna exterius agere, nisi etiam per contemplationem valeat interna penetrare. Unde et apt
Abbreviated transcription (Latin):
lectatione enim ducit᷑ aut t̾rore suꝑat᷑. Gladius
nãq oris ẽ: iniquitas ꝑsuasionis Alanꝰ utt iuolen¬
ti ÷ aduersitas potestatis s qi ueracit̾ humił qͥ
hoc loco pauꝑ uocat᷑ quo nullã huiꝰ mundi ꝓsꝑa
appetit. eo audent̾ etiam adu̾sa contẽpnit rec¬
te dr̃ Saluũ faciet de gladio oris eoꝵ &dema¬
nu iuolenti pauꝑ ẽ. Ac si aꝑte diceret᷑. Sic inse
ds̃ mentes humiliũ solidat ut ad ꝑpetrandã
nequitiam eas nec blandimenta suasionũ ꝑtrahant
nec dolores supplicioꝵ frangant: Spes quippe in
et̾nitate animii erigit. & iccirco nulla mala exte¬
rius quȩ tolerat sentit. Unde & subdit᷑. Et erit
egeno spes. Ad cuiꝰ spei uidelicae fructũ cũ pau¬
per uenerit. oĩs elatꝰ ommutescit Unde adhuc
subdit᷑. Iniqͥtas autẽ contrahet ossuũ: Nunc
enim mnaliis bonis derogat. & recta quȩ agere
negligit. hȩc in aliis obtrectando lacerare non
cessat: S tẽ iniquitas ossuũ contrahit ẽum

Expanded text:
nim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, rectur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
pulchri nomine: nisi contẽplatiua uitȩ signat᷑.
Que nos qͣsi abhoc mundo sepelit mortuos: dum
a t̾renis desidiis subsceptos inintimis abscondit
Abexteriori quippe uita mortui etiam sepulti ꝑ
contẽplationem fuerant. quib paulꝰ dicebat.
ai ortui enĩ estis: & uita ur̃a absconcdita ẽ. cum xͦ¬
indeo: Actiua qͦq uita sepulcrũ ẽ qr apͣuis
nosmunerib mortuos tegit s contẽplatiua
ꝑfectiꝰ sepelit: qr a mundi actionib funditꝰ di¬
uidit Quisqͥs gͦ iã inse contumelias carnis
÷ ut hanc usq adsecreta intime contemplatio¬
nis extendat: Neq enĩ ꝑfectꝰ p̃dicator: quiuł¬

Expanded text:
pulcri nomine, nisi contemplativa vita signatur, quae nos quasi ab hoc mundo mortuos sepelit, dum a terrenis desideriis susceptos in intimis abscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum  Activa quoque vita sepulcrum est, quia a pravis nos operibus mortuos tegit; sed contemplativa perfectius sepelit, quia cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam erest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
frucdtũ pacatisimũ ȩxercitatis ꝑ eam ieodae i̾ticiȩ
Quãius gͦ conuenire simul nequeant dolor & bea¬
citudo recte tam̃ nẽ dr̃ Beatꝰ hõ qͥ corripit᷑a do¬
mino Quia ꝑhoc qͦd peccator dolore correptionis
p̃mit᷑ qñq adbeatitidinẽ quȩ sine int̾uentũ
ẽ doloris erudit᷑. sequit᷑. Increpationẽ diũ reꝑ¬

Expanded text:
fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . Quamvis ergo convenire simul nequeant dolor et beatitudo, recte tamen nunc dicitur, Beatus homo qui corripitur a Domino; quia per hoc, quod peccator dolore correptionis premitur, quandoque ad beatitudinem, quae sine interventu est doloris, eruditur. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑpetrari debeant uitare peccata: Scda autem.
saltem ꝑpetrata corrigere. s plerũq culpas non
solũ imminentes minime uitamꝰ uerũ etiam
ñ comissas agnoscimꝰ. Et peccatoris mens tanto
altius tenebrascit quanto nec dãpnũ suȩ cecita.¬
tis intelligit. Unde fit plerũq diuini muneris
largitate ut culpam pęna subseqͣt᷑ & flagella
oculos delinquentis aꝑiant: quos int̾missa secu¬
ntas cecabat: Torpens quippe animꝰ ꝑcussione tan¬
curꝰ ꝑ didit. afflictꝰ consideret quo iacet. huie
itaq ipsa asꝑitas correptionis. origo fit luminis
Unde &e ꝑ paulũ dr̃ Omne qd arguit᷑: alumine
manifestat᷑. Arguintũ gͦ salutis ẽ: uis doloris.
hinc ÷ enĩ qͦd salomon ait Curatio cessare facice
peccata maxima: hinc iterũ dicit. Quem enĩ
dicens. Ego qͦs amo arguo & castigo. hinc pau¬
lusait. Om̃is aut̃ disciplina inp̃senti quide
non uidet᷑ eẽ. gaudii s meroris: postea autem

Expanded text:
erpetrari debeant vitia vitanda; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tancurus perdidit, afflictus consideret quo jacet. Hinc itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: Omne quod arguitur, a lumine manifestatur , argumentum enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: Curatio cessare faciet peccata maxima . Hinc iterum dicit: Quem enim dicens: Ego quos amo, redarguo et castigo . Hinc Paulus ait: Omnis autem disciplina in praesenti quidem non videtur esse gaudii, sed moeroris; postea autem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quȩdam apximis bene gesta conspiciunt. in ex¬
tenso liuoris sui equuleo torquent᷑: & gͣuẽ ma¬
liciȩ sue pęnã sustinent cum bona in aliis ta
incurrent tenebras Quia mens eoꝵ cum de alie.¬
na melioratione affligit᷑ de radio lucis obscurat᷑.
Qui sepe inꝑximis dũ bona aꝑta considant si qua
mala lateant in uestigant: & sollicitis inquisi¬
tionib laborant: si quid forte quod accusan pos-¬
sit inueniant. Sana quidẽ menbra conspiciuał.
s clausis cordis ocłis uulnꝰ palpantes quert̃. Unde
& bene subdit᷑. & quasi in nocte: sic palpabt̃
in meridie Dies boni oꝑis in primo exterius
qua quȩ rephendunt satagunt detractionis
aditũ queit̃ s qr hc̃ inuenire ñ ualent. ceci

Expanded text:
cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabcurrent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione affligitur, de radio lucis obscuratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius qua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhennẽ głani ascendat deb& assiduis
flagellis atteri. quatinꝰ in iudicio ualeat pur¬
gatꝰ inueniri. Ipso namq infirmitatis nr̃ȩ pon¬
dere deoesii cotidie ducim᷑. nͥ mira manu artifi¬
cis ꝑsubuenientia flagella releuem᷑. Unde ꝑ eli¬

Expanded text:
er ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
ne pietatis ut tenere sp̃ualium mentes at̾rena cura
disiuncte sint onus regiminis duris aclaboriosis
cordib inrungit. ut tanto illi ab hoc mundo securiꝰ
lateant. qͣnto hi int̾renis sollicitudinib libent̃ elabo
rant: slam & plerũq pat̾ familias ad eum laborem
seruos dirigit aquo subtiles filios suspendit. Et inde fiui
sine uexatione decori sunt: unde seruimpuluere
coccus choruscet iacinctꝰ ceruleo colore resplendeat de

Expanded text:
ne pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter elabot. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vecoccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat, de
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ bonorũ morib & labore cognoscimus si em̃
feriamur: Electos quippe dnĩ cernimus & pia
agere & crudelia multa tolerare. Hinc ergo col¬
ligit᷑ districtꝰ uidex quanta illic feriat distric¬
tione quos reꝓbat. si hic sic cruciat quosamat.¬

Expanded text:
nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emenunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emeferiamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus Judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic cruciat quos amat
Abbreviated transcription (Latin):
litant contͣ me. Testes enĩ dĩ sunt. qui ꝑ exer¬
cicium scĩ oꝑis destant᷑. quȩ electos secutura
sint p̾mia u̾itatis. Unde hos qͦq quos ꝓueri¬
tate passos agnoscimꝰ greco eloqͥo martyres il
÷ testes uocamꝰ: Lestes quippe suos contͣ nos
diis instaurat. cũ electoꝵ uitam pͣuitati nr̃ȩ
contrariam ad arguendos instruendosq mul¬
ciplicat. Cont᷑ nos ergo testes suos dñs iustau¬
rat. quia bona quȩ facere ipsi neglegimus. hȩc
adcorruptionem nr̃am fieri abaliis demonstrat:
ut qui p̾ceptis ñaccendimꝰ saltem exemplis
excitemur. atq inappetitu rectitudinis nil
sibi mens nr̃a difficile estunce. quam ꝑ fectȩ ꝑ¬
agi abaliis uid&e. Et fit plerũq ut cũ aliene
uite bona conspicimꝰ. nr̃e sollicitius clampnati¬
ieamus & eopatescat. quanto pꝰpondere ani¬
madu̾sionis impetim᷑ quo nc̃ abonoꝵ morib
plicas iram tuam: f o nob̾ multipli cari ira dnĩ
dr̃. quȩ esse multiplex indicat᷑. qr ex ipsa

Expanded text:
litant in me. - Testes enim Dei sunt, qui per exercitium boni operis testantur quae electos secutura sint praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus, Graeco eloquio μάρτυρες, id est, testes vocamus. Testes quippe suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius irat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus plicas iram tuam. - Eo multiplicari ira Dei dicitur quo esse multiplex indicatur, quia ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
ESTINA consolatio bonoꝵẽ: considera¬
tꝰfinis ialoꝵ. Dũ enĩ exeoꝵ⁊ interitu malũ
conspicunt qđ euadunt: leue existimant.
gͦ nc̃ reꝓbi &e delectationũ suarũ desideria
ꝯpleant infinis suȩ dãpnatione sensuri st̃
qr mortẽ male uiuentes amauer: Transito¬
rio autẽ u̾b̾e affugant᷑ electi ut apͣuitate fla¬
gella corrigant quos pat̾na pietas adheredi
trimoniũ p̃ꝑat᷑. Insuis autẽ uoluptatib relaxa¬
t᷑ iniustꝰ. qr tanto ei tẽporalia bona suppetunt.
quanto ȩt̾̃na denegant᷑: In iustꝰ ad debitãmor¬
tẽ cͣrens effrenatis uoluptatib utit᷑ qr & uituli
qͥ mactandi sunt in lib̃is pastib relinquunt᷑.
At contͣ iustꝰ adelectationis transitoriȩ ioc̃cdita¬
te restringit᷑ qr &e nimirũ uitulꝰ ad laboris usum
inte deputatꝰ sub uigo retinet᷑. Negant᷑ electis
inhac uita bona t̾rena: qr &e egris qͥb spes uiuen¬
di est neqͣqͣm amedico cuncta quȩ appetunt

Expanded text:
estina consolatio bonorum est consideratus finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haeredtrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta sit incertitudine uita humana etiã in bo¬
nis oꝑib circũuallata & malis emergentib ñquã
usq qͣͦq secura. ixxiiiii. De desidia sen fraude

Expanded text:
Quanta sit incertitudine vita humana etiam in bonis operibus circumvallata et malis emergentibus numquam usquequaque secura ◊LXXV. De desidia fraude
Abbreviated transcription (Latin):
lo: Etquia ad eadẽ signa quȩ exhibent nulla
humuilitate concordant recte subdr̃ Et uita
ipsa putabant᷑ indigni. Ułcerte om̃s heretico
scã ȩccła uita ipsa fatet᷑ indignos qr nimirum
Oñs heretici dũinsacro eloquio plus secreta di
student ꝑ serutari qͣm capiunt: fame steriles
fuint. Neq enĩ ea quer̃ ex qͥb semet ipsos achi¬
militatẽ erudiant. mores intranquilitate dis¬
ponant patientiã seruent. longanimitatem ex¬
hibeant: s ea solũmͦ quȩ eos doctos acloquaces de¬

Expanded text:
 quia ad eadem signa, quae exhibent, nulla humilitate concordant, recte subditur: Et vita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum nes haeretici, dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt. Neque enim ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces de
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑ qanulliꝰ eẽ m̾iti conspicit uera fide
ꝑdita qͥcqͥd oꝑant᷑. Caritatẽ qͥppe dei ce ꝓri¬
mi desert̃: qr & de deo falsa sentiunt & ap¬
miximis uirgando diuidunt᷑. S uirtute
manuũ sine caritate testat᷑ p̃dicator egri¬
gius nihualere qui ait Si distribuero in¬

Expanded text:
ducitur, quia nullius esse meriti conspicit, vera fide perdita, quidquid operantur. Charitatem quippe Dei et proximi deserunt, qui et de Deo falsa sentiunt, et a proximis jurgando dividuntur. Sed virtutem manuum sine charitate testatur praedicator egregius ni
Abbreviated transcription (Latin):
÷ districtio uirgȩ quȩ feriat. sit. & consolatio ba¬
culi quȩ sustentet. Sit itaq amor s ñ emolliens:
Sit uigor: s ñ exasꝑans. Sit zelus: s imiodãte se¬
uiens. Sit pietas: s ñ plusꝙ ex pediat parcens
etiam cũ sua morte petitt: paucoꝵ uitã id÷ qͣsi¬
.rxtriamilia gladio extinxit. Intꝰ arsit ignib
amoris : foris accensꝰ: zelo seueritatis: Tanta
fuit pietas. ut se illis corã dño morti offerre nĩ
dubitaret: Tanta seueritas. ut qͦs diuinitꝰ fẽri
timuerat ipse uidicii gladio feriret: Sic amauit
eos quib p̾fuit ut ꝓeis nec sparcẽt: &e tam̃ delin¬
quentes sic ꝑsecutꝰ : quos amauit: ut eos etiam
dnõ parcente ꝓst̾nẽt. Utrobiq legatꝰ fortis uti¬
biq mediator admirabilis. Causam popłi ap̃o
diis. Intꝰ amans diuinȩ irȩ supplican do obst
iccirco omps ds fidelẽ famulii suũ ciciꝰ exau¬
diuit agente ꝓppło: quia uidit quid suꝑ
utrũq moyses miscuit: ut nec discipluia

Expanded text:
est districtio virgae, quae feriat, sit et consolatio baculi, quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit rigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus ferire timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud vit. Intus amans, divinae irae supplicandoidcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit agentem pro populo, quia vidit quid supeutrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
q ad hoc tendunt qd̾ p̃hñdẽ nequeunt: ea cog¬
nosc̃e negligt̃ ex qͥb eruđri potuer. Quã bene coꝵ
audatiã p̃dicator egregiꝰ refrenat dicens: Nplus
sapere ꝗͣ oportet sapere: s saꝑe ad sobrietatẽ: Huic
salonon ait. lrudñtie tuȩ pone modũ:. Hincriu

Expanded text:
 ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone mod
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpit. Scã gͦ electoꝵ ȩccła simplicitatis suȩ &e rec¬
titudinis uias atimore inchoat: s caritatis consum¬
mat. Cui tunc ÷ funditꝰ amalo recedere. cũ ex amo¬
re dĩ ceꝑit iam nolle peccare: Cũ uͦ timore adhuc
bona agit. amalo penitꝰ non recessit: qr eo ipso peccat
quo peccare uellet sĩulte potuiss.¬

Expanded text:
quia sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis vias timore inchoat, sed charitate consummat. Cui tunc est funditus a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare. Cum vero adhuc timore bona agit, a malo penitus non recessit; quia eo ipso peccat, quo peccare vellet, si inulte potuiss
Abbreviated transcription (Latin):
hinc÷ qͦd sp̃s sc̃s p̃sentiã suã hominib ñ in colũba so¬
lũ mͦ. s. etiã in igne patefecit: ꝑcolũbã qͥppe simplicitas
ꝑigem uͦ telus indicat᷑. Incolũba gͦ & iuigne ostendit᷑.
qi qͥq illo pleni sunt: sic mansuetudini simplicitatis
inseruiunt. ut contͣ culpas delinquentiũ etiã relo
rectitudinis accendant᷑: Qsqͥs ȩc̃nã patriã appetit: simplex¬
ꝓculdubio &e rectꝰ uiuit: Simplex uidelicet ope: rectus
fide: Simplex inbonis quȩ inferiꝰ ꝑagit: rectꝰ in sũmis
quȩ inintimis sentit: St̃ aut̃ non nulli qui in bonis
quȩ faciunt simplices ñ sunt: dũ non his retributi¬
onẽ interius s exteriꝰ fauores quer̃ Uñ ꝑ quendã

Expanded text:
nctus Spiritus praesentiam suam hominibus, non in columba solummodo, sed etiam in igne patefecit . Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba igitur, et in igne ostenditur : quia quicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantur. Seprocul dubio et rectus vivit: simplex videlicet opere, rectus fide; simplex in bonis quae inferius peragit, rectus in summis quae in intimis sentit. Sunt namque nonnulli qui in bonis quae faciunt simplices non sunt, dum non in his retributionem interius, sed exterius favorem quaerunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
paulꝰ discipulos admonet dicens uolo uos sapien¬
tes eẽ inbono. simplices autẽ in malo: Hincrur sũ dicit
Nolite pueri effici sensib s malicia paruuli estote:
hinc ꝑsemet ipsã ueritas discipulis pcipit diã
Estote prudentes sic̃ serpentes: & simplices sic̃ coli

Expanded text:
Paulus discipulos admonet dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut col
Abbreviated transcription (Latin):
itinere cordis g̃ssũ deflectat: ne uim suꝑni a¬
moris impediat: & surgentẽ mentẽ suꝑ impo¬
sito pondẽ decesũ p̃mat. Sic & enĩ qͥsq ꝓpinqͦr ⁊
deb& necessitatib cõpatiꝰ ut tam̃ ꝑ cõpassionem
ñ sinat ium suȩ intentionis impediri. Ut affec¬
tꝰ quidẽ m̃tis uiscera repleatꝰ. s. tanĩ ab sp̃uali ꝓpo¬
sito non au̾tat. Neq enĩ scĩ uiri ad implenda
necessaria carnis ꝓpinqͦs non diligt̃ si amore sp̃u
aliũ ipsã inse dilectionẽ uincunt: Quatinꝰ sie
hanc in paruo saltẽ ac minimo a recto itiuere non

Expanded text:
itinere cordis gressum, deflectat, ne donum superni aitinere cordis gressum, deflectat, ne donum superni amoris impediat et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic enim quisque propinquorum debet necessitatibus compati, ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinqitalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sichanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ & pactũ tuũ & seruauer̃ iuditia tua.
lle enĩ scire diñ familiariꝰ appetit: qͥ p̃ amore pi¬
etatis nescire desidãt. qͦs carnalit̾ sciunt: Graui
& enim dãpno scientia diuina minuit᷑. sicũ
carnis notitia parcit᷑. Extra cognatos qͦ qͥsqͥs ac
primos deb& fieri si uult parenti oĩũ ueriꝰ
uingi: qͣtinꝰ eosdẽ quos ꝓpt̾ dm̃ utilit̾ neqligit:
tanto subtilius diligat. qͣnto in eis affectum¬
solubilem copule carnalis ignorat. Debemꝰ qͥdẽ
&e tẽꝑalit̾ his quib uiciniꝰ iungur᷑ plus oeteris
ꝓdesse: qr & flamia ad motis reb incendium
porrigit . s. hoc ipsũ pͥꝰ ubi nascit᷑ incendit.
Debemꝰ qͥdẽ copulã t̾renȩ cognationis agnoscere
s. tam̃ hanc cũ rursum mentis p̃pedit ignora¬
re:Quatinꝰ fidelis animꝰ indiuino studio ac¬
ciat: & hȩc apud semet ipsũ recte ordinans. sũ¬
mo rerũ amore transcendat: Sollerti gͦ cura ꝓ¬
uidendũ ẽ. ne carnis grã subrepatꝰ. atq a recto

Expanded text:
uum et pactum tuum, et servaverunt judicia tua . Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat quos carnaliter scivit. 232 Gravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi, quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit tanto solidius diligat, qsolubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare: quatenus fidelis animus in divino studio acta despiciat, et haec apud semetipsum recte ordinans, summo cum amore transcendat. Solerti ergo cura studendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto
Abbreviated transcription (Latin):
dis itroget nos dĩ Clx U. Qualit̃ p̃ui qͥ enq
etiã nunc imittando iãmenbra sunt antxp̃i
LruDe obseruanda oportunitate tẽpis indocẽ¬
do scuincrepando: Cx UII De carnali suggestio¬
sc̃itatis uias aggredi metuutd clxx Quib mod tẽp¬

Expanded text:
nos interroget Deus CLXV. Qualiter pravi quique nos interroget Deus CLXV. Qualiter pravi quique etiam nunc imitando iDe observanda oportunitate temporis in docendo seu increpando ◊CLXVII. De carnali suggestiosanctitatis vias aggredi metuunt CLXX. Quibus modis temp
Abbreviated transcription (Latin):
de platis .l De quolibae raptore cuius inbac uita
uerta uotũ uidet᷑ ꝓspari nequitia: clu De utt̾no
mentis iudicio elui. eualit̃ aliquando unũ idẽ¬
q peccatũ & peccati pęna sit &e causa peccati.
cliui duib modis admitit᷑ peccatũ : CIU Nem de
platis uel subditis. cluI De sollicitudine ues
feruore doctoꝵ circa errata subditorũ eluu
Qualit̾ dñs eos quos elegit inbac uita pie p̃m̃do
adiemunerationẽ cȩlestis ierłm tñsire cõpellat: ciuui
De calumniatorib qͥ ext̃na siue int̾na nĩa impugna¬
re conant᷑: clix Qd̃ aliqñ p̃cũ nĩarũ desideria me¬
lius exaudiunt᷑ cũ cont᷑ uotũ etiã nr̃m ad tepre
tardar uident᷑: elx Qualit̾ alia ex semet ipsis
sut noxia uł qualit̃ alia excireũstantib suit reb
nociua elxi De his qͥ ꝑflagella clei ꝓficiunt. suie
de ilis qui ꝑea deceriores existunt elrii de lau¬
aliena student peccata corrigere: elriui. Qͥt mo

Expanded text:
de praelatis ◊CLI. De quolibet raptore cuius in hac vita iuxta votum videtur prosperari nequitia CLII. De interno mentis iudicio CLIII. Qualiter aliquando unum idemque peccatum et peccati poena sit et causa peccati CLIIII. Quibus modis admittitur peccatum ◊CLV. Item de praelatis vel subditis ◊CLVI. De sollicitudine vel fervore doctorum circa errata subditorum ◊CLVII. Qualiter Dominus eos quos eligit in hac vita pie premendo ad remunerationem caelestis Hierusalem transire compellat CLVIII. De calumniatoribus qui externa sive interna nostra inpugnare conantur CLVIIII. Quod aliquando precum nostrarum desideria melius exaudiuntur cum contra votum etiam nostrum ad tempus retardari videntur CLX. Qualiter alia ex semetipsis sint noxia vel qualiter alia ex circumstantibus sint rebus nociva CLXI. De his qui per flagella Dei proficiunt sive de illis qui per ea deteriores existunt CLXII. De laualiena student peccata corrigere CLXIIII. Quot modis
Abbreviated transcription (Latin):
tis & congaudendũ iusticiȩ iudicis. Ut nob&
in luctu sit penamorientis ꝓxiniae rursusin
audiũ ueniat exhibita equitas iudicantis
riinec udicanti deo inueniam᷑ ingͣti. Hinc bea¬
cꝰ iob quia cuncta inadu̾sitate odia ealcauit di¬
cat. Si gauisus sum adruinã eiꝰqui me oderat.
&e exultaui qđ inueniss eũmalũ Quia ui¬
delic& & inimicũ diligens dũ adu̾sario ruen¬
ticondoluit. inmalis illiꝰ ipseadbonũ creuit:
Ut inde iste adbenignitatem cresceret unde illũ
mala quȩ merebat᷑ inuenissent:¬

Expanded text:
tis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et tis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit pgaudium veniat exhibita aequitas judicantis rii, nec judicanti Deo inveniamur ingrati. Beatus igitur Job, quia cuncta in adversitate odia perfecte calcavit, dicat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum; qui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent
Abbreviated transcription (Latin):
tatio ñqͥd inipso s. qͥd de ipso cuita alio sagacater¬
dit. S. adhec seruanda ualde ẽ. necessariuĩ fur¬
lissune discretionis examen: ne cũ niã odia exe¬
qm fallam᷑ sub spetie utilicatis alienȩ. Si autẽ de
inunici morte gaudendũ non eẽt omĩno psal¬
mista ñ diceret. letabit᷑ iustꝰ cũuidit indic¬
tãimpioꝵ .S. alud ÷ impiui uͦinimicũ ꝓpec¬
dent᷑inimici. Humana autẽ mens omnẽ quẽ
inmicũ tolerat. etiã impiũ & iniquũ pucat.
qr eiꝰ crilpas apud cogitationẽ suã li accusator
exaggerat. ⁊uib libae uͦ flagiciis p̃mat᷑ minus
iniquus credit᷑ si adusariꝰ mmnime sentit᷑. Qua
sine nr̃a forsitan culpa eẽ ñpotest nob̾ in alꝰ.
Nec omo iã de eiꝰ riuna gaudendũ ẽ: cuiꝰ nos so¬
los certũ ÷ adu̾sa tolerasse. Cũ i nr̃ ac multo¬
rum hostis ꝑimit᷑ de ereptione ꝓximoꝵ potiꝰ
quã de inimici interitu necesse ẽ. ut animꝰ
letet᷑: Oportet nãq ut ꝑeunte adu̾sario sub

Expanded text:
d de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si enim de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impiudentur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat, etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem suam livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur, si adversarius minime sentitur. Qua sine nostra forsitan culpa esse non potest nobis malus; nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est, cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum rum hostis punitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesse est ut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario, sub
Abbreviated transcription (Latin):
sese subicit. qͣndo hancmediator dĩ & hominũ
& cum obedientes remunerat non relinquit:
Sctendum uꝰ ÷ quiañqͣm ꝑ obedientiam malum fie¬
ri aliqñ autẽ debce ꝑobedientiã bonum quod agit᷑
int̾mitti. Neq enĩmalaõ inparadoᷤ arbor extitit ꝙͣ¬

Expanded text:
se subjicit, quando hanc mediator Dei et hominum etiam cum obedientes remunerat, non relinquit? Sciendum est, nunquam per obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit: qui cũ eo quod afflicto porrigit afflic.
tiqͦq in se animũ sumit. Ut pͥͫꝰ uise dolentis pas¬
sionem tranfferat &e dẽ ꝯtͣ dolorem illiꝰ ꝑmini¬
steriũ ꝯcͤrat. Nã sepe ut p̃diximꝰ largitorẽ
muneris rerum facit habundantia. & ñ iuitꝰ
cõpassionis Qui enĩ afflcto ꝑfecte ꝯpatit᷑ ple¬
rũq & hoc indigenti tribuit: in qͦ & ipse qͥdat
angustat᷑. Et tc̃ plena ẽ cordis nr̃i compassio
cũmalũ inopie ꝓpximo susciꝑe ñ metiumus:
ut illũ a passione liberemꝰ: Quã uidelicet pieta
ñmoriendo ꝯcͣrere: Subuenire tanĩ moriendo uo¬
uulnera nra susciꝑ&e. Nec ium suȩ nob̃ dilectio¬
nis ostendet: nisi hoc quod a nob̾ tolleret. ao
tempꝰ ipse sustineret: lassibiles qͥppe mortales¬
q nos repꝑit: & qͥ nos existere fecit exnichilo
reuocare uidelicoe etiã sua morte potuit apas¬
sione: S ut quanta uirtꝰ ee̾t cõpassionis osten¬
insemetipso temporalit̾ mortẽ susciꝑ&e: qͣm

Expanded text:
tribuit, qui cum ti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfecte compatitur, plerumque et hoc indigenti tribuit in quo ipse qui dederit angustatur. Et tunc est plena cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro maximo suscipere non metuimus, ut illum a passione liberemus. Quam videlicet pietatn moriendo succurrere, subvenire tamen hominibuvulnera nostra suscepisset: nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolerat ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenin semetipso temporaliter mortem susciperet quam
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾nũt qͣlit̃ debeand & ad aliud uacare intrinsecꝰ
ceadaliud extrinsecꝰ occupari. Ut si forte occul¬
ta dĩ ordinatione aliquid eis ñ appetentib de
pleant accionẽ ut & uacare deo appetant . ex
grã dilectionis. & curas rursũ suꝑ impositas
ex conditione expleant. seruitutis. Sic̃ enĩ¬
sic sepe suꝑ impositos tumultꝰ occupationis bn
regit amor quietis. Quia exteriores cure si ꝑu̾so
amore ñ appetunt᷑ n confuso s ordinato animo
ministrari queunt. Scĩ & enĩuiri neqͣꝙͣ easa¬
petunt᷑ s occulto ordine sibi suꝑ positas gemus¬
ceat uitare festinant: s timentes occultas dis

Expanded text:
discernunt qualiter debeant et ad aliud vacare intrinsecus, et ad aliud extrinsecus occupari ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de pleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque ocsic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia exteriores curae si perverso amore non appetuntur, non confuso, sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti etenim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi suceat, vitare festinant; sed timentes occultam disp