comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sorbiciunculas delicatas. & contrita holera. betarũq
sucũ. non calice sorbere sed conca fortissimũ ieiuniũ
ẽ aqua & panis : sed quia głam non habet. & om̃s
pane & aqua iuiuimus: quasi publicũ & commune
ieiunium non putatur: Caue ne hominũ rumus.¬
culos aucuperis: ne in offensã dĩ populoꝵ laudẽ
commutes Si adhuc inquit apłs hominib placerẽ:
xp̃i seruus non essẽ Desiuit placere hominib. &
seruus factus ẽ xp̃i Per bonã & malã famã. adex¬
tris & a sinistris. xp̃i miles graditur: nec laude ex¬
tollitur. net uituperatione frangit᷑: Non diuitus¬

Expanded text:
sorbitiunculas delicatas, et contrita olera, betarumque sorbitiunculas delicatas, et contrita olera, betarumque succum non calice sorbere, sed concha. Fortissimum jejunium est aqua et panis. Sed quia gloriam non habet, et omnes pane et aqua vivimus, publicum et commune jejunium non putatur. Cave ne hominum rumusculos aucuperis, ne in offensam Dei populorum laudem commutes. Si adhuc, inquit Apostolus, hominibus placerem, Christi seruus non essem; desiuit placere hominibus et seruus factus est Christi. per bonam et malam famam a. dextris et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur nec uituperatione frangitur, non diuit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dico. qđ dĩ creatura a nobis dampnet. Di quidẽ
& dñs uii potator ẽ appellatus. & timotheo dolenti
stomachum modica ium sorbito relaxata ẽ. Sed
modum ętatis & ualitudinis. pro corpoꝵ qualitate
exigimus in potando Quod si absq umno ardeo.¬
& adolescentis inflammor calore. E tenuato sanguine.
suculento. ualidoq sum corpore: libenter cauebo pocu¬
lum. in quo suspitio ueneni ẽ: Iulchre dicitur apud
grecos: sed nescio utrum apud nos ȩquȩ resonet: Iin¬
guis uenter. non gignit sensum tenuẽ: Tantũ tibi
ieuinioꝵ. impone. quantũ ferre potes: Sint tibi ie¬
iunia pura. casta. simplicia: moderata. & non super¬
stitiosa Quid prodest oleo nonuesci. & molestias
quasdam diffitultatesq ciborum quęrere: Carigas.
piper: nuces: palmarum fructus. similam mel: pistitiã:
tot hortorũ cultura uexatur ut cibario non uescam
pane: Audio preterea quosdam contra rerũ homi¬
numq naturã aquã non bibere. nec uesci pane: sed

Expanded text:
hoc dico quod Dei creatura a nobis damnetur. Si quidem et Dominus vini potator est appellatus : et Timotheo dolenti stomachum vini modica sorbitio relaxata est . Sed modum pro aetatis et valetudinis, et corporum qualitate exigimus in potando. Quod si absque vino ardeo adolescentia, et inflammor calore sanguinis, et succulento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio utrum apud nos aeque resonet: Pinguis venter non gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam, aquam non bibere, nec vesci pane, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Dimitte largitori. ut sua ipse distribuat: Nolo sub occasione
mea sacculus tuus plenussit Nemo mea melius me
seruare potest Ipse ẽ optimus dispensator: qui nichil
scribendum fuit. Ne hominum iudiciũ subiremus.
qđ tu facere uolinsti: aut scribens nosse aduersũ nos
cunctorũ tela esse torquenda: quos obsecro ut quies¬
cant. & desinant maledicere: Non enim ut aduersarus.
sed ut amicis scripsimus: nec inuecti sumus in eos qui
peccant: sed ne peccent monemus. Neq in illis tantũ.
serd & innos ipsos seueri uidices funmus: uolentesq fes¬
tucam de oculo alterius tollere: nram̃ prius trabẽ
eiciamus: Nullum lȩsi: nullius nomen de mea scriptu¬
ra designatũ ẽ: Neminẽ spetialiter m̃s sermo pulsa¬
uit: Generalis de diuitiis disputatio ẽ: Sed qui mͥ
irasci uoluerit: prius ipse de se qđ talis ẽ confitebit᷑¬

Expanded text:
dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo, sub occasione mea, sacculus tuus plenus sit. Nemo mea melius me servare potest. Ipse est optimus dispensator, qui nihil scribendum fuit, ne hominum judicium subiremus, quod tu facere prohibuisti: aut scribentes nosse, adversum nos cunctorum maledicorum tela esse torquenda. Quos obsecro ut quiescant et desinant maledicere. Non enim ut adversariis, sed ut amicis scripsimus. Nec invecti sumus in eos qui peccant, sed ne peccent, monuimus: neque in illos tantum, sed in nos ipsos severi judices fuimus, volentesque festucam de oculo alterius tollere, nostram prius trabem ejecimus. Nullum laesi, nullius nomen mea scriptura designatum est. Neminem specialiter meus sermo pulsavit. Generalis de vitiis disputatio est. Qui mihi irasci voluerit, prius ipse de se, quod talis sit, confitebit
Abbreviated transcription (Latin):
pensatores domoꝵ alienarum atq uillarũ. quomodo
possunt esse clerici: qui proprias iubentur contẽnere
facultates. Amico rapere quippiã furtum ẽ: ȩccłam
fraudare sacrilegium ẽ Accepisse pauperib erogandũ.
& esurientib plurimis. uel cautũ esse uelle. uel timidũ.
aut qđ aꝑtissimi sceleris ẽ. exinde aliquid subtrahere.:
om̃iũ predonũ crudelitatẽ superat: Alter fame tor¬
quetur : & tu iudicas. qm̃ uentri eius satis sit : aut
diuide statim quꝰ d accipis: aut si timidus dispensator es:¬

Expanded text:
pensatores domorum alienarum atque villarum, quomodo pensatores domorum alienarum atque villarum, quomodo esse possunt clerici, qui proprias jubentur contemnere facultates? Amico rapere quippiam furtum est, ecclesiam fraudare sacrilegium est. Accepisse pauperibus erogandum, et esurientibus plurimis uel cautum esse uelle uel timidum aut — quod apertissimi sceleris est — aliquid inde subtrahere omnium praedonum crudelitatem superat. ego fame torqueor et tu iudicas, quantum uentri meo satis sit? aut diuide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispensator es
Abbreviated transcription (Latin):
aut ipse alus detrahas: aut alios audias detrahentes
Sedens inquit aduersus frem̃ tuũ loquebaris detrahen
tuos: & scito quia cuncta quȩ de alus loqueris. tuas
sententia iudicaris: & in his ipse deprehendendus eris.
que in alus arguebas Neq uero illa iusta ẽ excusa¬
tio: referentib alus iniuriam facere non possũ: nemo
inuito auditori. libenter refert: Officu ergo tui sit caris¬
sime. non solum oculos castos seruare: sed & lingna:
lumquam de mulierum formis disputes: nec quid in cu-¬
usdam domo agatur: Alia domus ꝑ te nouerit: omiũ
xp̃ianoꝵ domu̾s. quasi proprias ama Facilius contemp¬
nitur clericus. qui sepe uocatur ad prandiũ. & non re¬
cusat: Num quã petentes: raro accipiamus rogati:
etiã ipse qui deprecatur ut tribuat. cũ acceperis uili¬
orẽ te iudicat : & mirũ in modũ si euni rogantẽ contẽp¬
seris. plus te potius ueneratur: Irocuratores atq dis¬

Expanded text:
aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendtuos, et scito quia cuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Neque vero illa justa est excusatio: Referentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Officii ergo tui sit, charissime, non solum oculos castos servare, sed et linguam. Nunquam de mulierum formis disputes, nec quid in cujusquam domo agatur, alia domus per te noverit. Omnium christianorum domos quasi proprias ama. Facilius contemnitur clericus, qui saepe vocatur ad prandium et non recusat. Nunquam petentes, raro accipiamus rogati. m quomodo etiam ipse qui deprecatur ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat. Et mirum in modum, si eum rogantem contempseris, plus te posterius veneratur. Procuratores atque dis
Abbreviated transcription (Latin):
tumet: non contralitur pauꝑtate: & leta contemnit¬
& tristia Perdiem sol non urit eum: neq luna per
noctẽ: Nolo te orare in angulis platearũ: ne rectũ
iter precum tuarum frangat aura popularis: Nolite
dilatare fimbrias. & ostentui habere filacteria: &
conscientia repugnante phariaaica ambitione cir¬
cumdari Inde pendet euuangelium: inde crux &
prophetȩ: Fidelis mecum lector. intelligis quidta¬
ceã : & quid magis tacendo loquar Cot tegulȩ.
in corpore sed in corde gestare: dm̃ habere fautorẽ.
non aspectus hominum. Uis scire quales querat
rantiã: fortitudinẽ: Ins cȩli plagis includere: Hȩc
te quadriga uelut aurigam xp̃i ad metã concitũ ferat:
Nichil hoc monili pretiosius: nichil hac gemmarũ ua¬
rietate distinctius ex om̃i parte decoraris. c̃ingeris
atq protegeris: E ornamento tibi sunt. & muni-¬
mini: geminȩ uertuntur in seuta: Caue quoq ne
aut linguã. aut aures habeas prurientes: id ẽ ne¬

Expanded text:
tumet, non contrahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te regulain corpore, sed in corde gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales Dominus rantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id e
Abbreviated transcription (Latin):
elerici qui
nichil habentes ordinantur & tem¬
pora episcopatus uel clericatus si inagros uel quicũq
predia nomini suo comparant. tamquã rerũ domi¬
nicarum inuasiones crimine teneatur : nisi am¬
moniti in ȩccła. eadẽ ipsa contulerint. Di autẽ
ipsis propriȩ aliquid liberalitate alicuius uel succes¬
sione cognationis obuenerit faciant inde qđ eoꝵ
proposito congruit. Quod si a suo preposito. retrorsũ
exorbitauerint. honore ȩccłastico in digni tamquã
reprobi udicentur.

Expanded text:
clerici, qui nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros vel quaecunque praedia nomini suo comparant, tanquam rerum dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti in Ecclesiam eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis proprie aliquid liberalitate alicujus vel successione cognationis venerit, faciant inde quod eorum proposito congexorbitaverint, honore ecclesiastico indigni, tanquam reprobi judicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ dominicã. patrinos & matrinas. ut & ipsi similit̃ faciant.
quos suscepturi sunt a sacro baptismate. Similiter docemꝰ simbolũ
debantur apł̃i ꝑ totũ orbẽ p̃dicationis causa dederunt illua signũ
predicationis: ut si quis talia confiteret᷑ qualia ibi dicuntur cogni
Cur in fronte faciamus signũ

Expanded text:
tio Dominica patrinis et matrinis, ut et ipsi similiter faciant his quos suscepturi sunt a sacro bapdebantur apostoli per totum orbem praedicationis causa, dederunt illud signum praedicationis, ut si quis talia confiteretur qualia ibi dicuntur, cogniCur in fronte faciamus signu
Abbreviated transcription (Latin):
enuflexionẽ prohis facimus sicut stephanus fecit ꝓhis qui nondũ bapti¬
rati erant inquieus. Pnẽ ne statuas illis hoc peccatũ. quia neseiunt quid
faciunt. Dimliter pro istis oranus ut ds̃ nr̃ illis imponat qđ tã diu
ad baptisni gram ꝑducat.
De oratione dominica.

Expanded text:
enuflexionem pro his facimus, sicut Stephanus fecit, qui nondum baptizati erant, inquiens: Domine mi, ne statuas illis hoc peccatum , quia nesciunt quid faciunt. Similiter pro istis oramus, ut Deus illis non imputet quod tandiu ad baptismi gratiam perducat. De oratione Dominica.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd egissem int̃ duos frem̃ uidelicet & sororẽ filios
ianuariani prb̃i: quia orta int̾ illos fuerat contro¬
uersia. pecuniaria. Sed tam̃ sic̃ int̾ fr̃s salua dõ ꝓpino
caritate. ꝓmiserã ego audire ĩter illos: & quidquid
esset iudicando finire: Parauerã me iudicẽ: sed anteꝗ
uidicarẽ. ipsi unde iudicaturꝰ fuerã finiert̃ N inueni
unde iudicarẽ : sed unde letarer: Ad quieuerunt
omino concorditer uoluntati meȩ. & consilio meo:
ut pares essent in pecunia quã reliquit pater eoꝵ
ȩccłã renuntiante: post sermonẽ meũ Locuturi st̃
homines: sed & qđ lib̾et homines loquant. qualcͥtũq

Expanded text:
quid egissem inter duos, fratrem videlicet et sororem, filios quid egissem inter duos, fratrem videlicet et sororem, filios Januarii presbyteri, quia orta inter illos fuerat controversia pecuniaria: sed tamen sicut inter fratres, salva, Deo propitio, charitate. Promiseram ergo audire, ut inter illos quidquid esset, judicando finirem. Paraveram me judicem: sed antequam judicarem, ipsi unde judicaturus fueram, finierunt. Non inveni unde juomnino concorditer voluntati meae et consilio meo, ut pares essent in pecunia, quam reliquit pater eorum, ecclesia renuntiante, post sermonem meum. Locuturi sunt homines. Sed et quodlibet homines loquantur, qualicunque
Abbreviated transcription (Latin):
cupet᷑. Pecuniã ñ habet: quã suã dicere possit habeat
xenodochium ȩdificandũ: quomo do uidetis ȩdificatũ:
Ego illi inumxi: ego iussi Optemperauit mͥ libentissi¬
me: & sic̃ uidetis operatꝰ ẽ: Quomodo meo iussu etiã
basilicã a docto martires fabricauit. De his quȩ per
uos dr̃ donat: Cepit enĩ de pecunia. quȩ data erat ȩccłe
ꝓpt̾ xenodochiũ. E cum cepisset ȩdificare: ut sunt
religiosi desiderantes opera sua ĩ cȩlo scribi. adiuuert
ꝓ ut quisq uoluit. & fabricauit. Opus: ante oculos ha¬
bemus: omis homo qđ factũ sit uidet De pecunia quã
quã ñ habet. mͥ credat: dentẽ conpescant. ne frangant:
Cmerat de ipsa pecunia xenodochii. quandã domũ in
cararia quã sibi existimabat ꝓpt̾ lapides ꝓfuturã: sed
st̃: Nomꝰ ergo ipsa sic remansit Iensionẽ p̾stat: sed ȩccłȩ
me illud memini etiã promisisse: ut aduos ꝑferrẽ

Expanded text:
cupetur. Pecuniam non habet, quam suam dicere possit. Habebat cupetur. Pecuniam non habet, quam suam dicere possit. Habebat xenodochium aedificandum, quod modo videtis aedificatum. Ego illi injunxi, ego jussi. Obtemperavit mihi libentissime, et sicut videtis, operatus est: quomodo meo jussu etiam basilicam ad octo Martyres fabricavit, de his quae per vos Deus donavit. Coepit enim de pecunia quae data erat Ecclesiae propter xenodochium, et cum coepisset aedificare, ut sunt religiosi desiderantes opera sua in coelo scribi, adjuverunt prout quisque voluit, et fabricavit. Opus ante oculos habemus: omnis homo quid factum sit videt. De pecunia, quia non habet, mihi credant, dentem compescant, non frangant. Emerat de ipsa pecunia xenodochii quamdam domum in Carraria, quam sibi existimabat propter lapides profuturam; sedomus ergo ipsa sic remansit. Pensionem praestat, sed ecclesiame illud memini etiam promisisse, ut ad vos perferrem
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. tamen iam dõ seruientẽ. cunctis quȩ habebat relic¬
tis in opẽ suscepi: ñ quia nichil habuit. sed quia iã fecerat
qđ lectio ista ꝑsuadet Hic non fecit: sed nosscimus & ubi
ꝑtinet & ad nos. si congaudeamꝰ: Hortus ẽ unꝰ ubi nostis:
ibi monasteriũ suis constituit: quia & ipsi dõ seruiunt:
ille hortꝰ ad eccłam ñ ꝑtinet. nec ad ipsũ: & adquẽ di-¬
usq ad hoc tempus curã ꝓ illis ita gerebat: ut supticulos
quib sustentant apud se haberet: & eisipse ut uidebat᷑
impenderet: Sed ne propt̾ hoc daret᷑ locus hominibus.
suscepͥtiones suas rȩcddentib. & uenirẽ ñ implentib: hoc
placuit & mͥ & ipsi. ut sic se illi transigant. quasi iste
no̾n ͨ de scl̃o exierit Ilumquid enĩ cũ obierit ipse illis
dispensaturus ẽ aliquid: melius ẽ ut uideant illos bene
seruantes regenti dõ. in disciplina xp̃i sic uiuentes: ut
de illis tantũ modo gaudeat: non eoꝵ necessitatib oc-¬

Expanded text:
natum, tamen jam Deo servientem, cunctis quae habebat relictis, inopem suscepi. Non quia nihil habuit, sed quia jam fecerat quod lectio ista persuadet. Hic non fecit, sed nos scimus et ubi pertinet et ad nos, si congaudeamus. Hortus est unus, ubi nostis ibi monasterium suis constituit, quia et ipsi Deo serviunt. Ille hortus ad ecclesiam non pertinet, nec ad ipsum. Et ad quem verum est, usque ad hoc tempus curam pro illis ita gerebat, ut sumpticulos, quibus sustentantur, apud se haberet, et eis ipse ut videbatur impenderet. Sed ne propter hoc daretur locus hominibus suspiciones suas rodentibus, et ventrem non implentibus, hoc placuit et mihi et ipsi, ut sic se illi transigant, quasi iste jam de saeculo exierit. Nunquid enim cum obierit ipse, illis dispensaturus est aliquid? Melius est ut videat illos bene versantes, et regente Deo, in disciplina Christi viventes, ut de illis tantummodo gaudeat, non eorum necessitatibus oc
Abbreviated transcription (Latin):
quos tam̃ gestis ȩccłasticis manu¬
missurus ẽ hodie Nemo ergo dicat diues ẽ: nemo existi¬
met: nemo male loquat᷑: nemo se ipsũ & animã suã
sius dentib laniet Pecuniam nullã habet seruatã: uti¬
Inam quã habet restituat: Ceteri idẽ subdiacones pau¬
peres st̃. dõ ꝓpitio miscđiam dĩ expectant : unde ipsi
faciant ñ habent: nullas habentes facultates. finiert̃
mundi cupiditates: uiuunt nob̾cũ in societate cõmuni.:
nemo eos distinguit ab eis qui aliqͥd attulert̃: carita¬
tis unitas p̃ponenda ẽ terrenȩ cõmodo hereditatͥs:
tant prb̃i: Si enĩ ad eos gradatim ascendere uolui:
cito dixerĩ. pauperes dĩ st̃: nichil ad domũ societatis
nrẽ attulert̃: nisi ipsã qua nichil ẽ carius caritatẽ:
Uerũtam̃ qm̃ scio natos fuisse rumores de diuitus ip¬
soꝵ: ñ ameꝰ aliquid conpellendi. sed uob̃ meo ser-¬
mone purgandi st̃ Nob̃ dico qui forte nescitis.
nã urm̃ plurimi sciunt. prb̃m leporeũ quamuis

Expanded text:
quos tamen gestis ecclesiasticis manumissurus est hodie. Nemo ergo dicat, Dives est, nemo existimet, nemo male loquatur, nemo seipsum et animam suam suis dentibus laniet. Pecuniam nullam habet servatam, utinam quam debet restituat. Caeteri, id est subdiacones, pauperes sunt; Deo propitio, misericordiam Dei exspectant. Unde ipsi faciant, non habent: nullas habentes facultates, finierunt mundi cupiditates. Vivunt nobiscum in societate communi. Nemo eos distinguit ab eis qui aliquid attulerunt. Charitatis unitas praeponenda est terrenae commodo haereditatis. Restant presbyteri: sic enim ad  nihil ad domum societatis nostrae attulerunt, nisi ipsam, qua nihil est charius, charitatem. Verumtamen quoniam scio natos fuisse rumores de divitiis ipsorum, non a me ad aliquid compellendi, sed vobis meo sermone purgandi sunt. Vobis dico, qui forte nescitis: nam et vestrum plurimi sciunt. Praesbyterum Leporium, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
melius quampat̃ ipsorum Uidebo qͥđd̃ sit inse sicut
dñs uoluerit. cum paucis fr̃ĩb fidelib honoratis.
dõ propitio de numero ur̃o. id ẽ de plebe ista: Iu¬
dio inter illos causã: & sicut dñs donauerit finio:
Camen rogo uos. nemo me reprehendat: que eius he¬
reditatẽ nolo suscipiat ȩxcła : primo quia factum
illius detestor: deinde quia institutũ meũ ẽ Multi

Expanded text:
melius quam pater ipsorum. Videbo quid sit juris. Sicut Dominus voluerit, cum paucis fratribus fidelibus honoratis, Deo propitio, de numero vestro, id est, de plebe ista, audio inter illos causam, et sicut Dominus donaverit, finio. Tamen rogo vos, nemo me reprehendat, quia ejus haereditatem nolo suscipiat Ecclesia. Primo, quia factum illius detestor. Deinde, quia institutum meum est. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ uirtutis ẽ : quȩ alieni laboris opera nr̃a sine labore
facit: Dum se inuidi aliuore minime custodiunt.
in antiquã uersuti hostis nequitiã danergunt᷑: De
illo namq scriptũ ẽ. Inuidia diaboli. mors intro¬
iuit in orbẽ terrarũ: Qui enĩ ipse cȩlũ ꝑdidit: condito
hoc homini inuidit: & dampnatione sua ꝑditꝰ ad huc
alios ꝑdendo cumulauit: Cognoscant inuidi. quan¬
tis lapsib subͤ crescentis ruinȩ subiaceant. quia dum
liuorẽ a corde non proiciunt. ad aꝑtas operũ nequi¬
tias deuoluuntur: Nisi enĩ cam inuidisset acceptã¬

Expanded text:
tis est charitas, quae alieni laboris opera nostra sine labore tis est charitas, quae alieni laboris opera nostra sine labore facit. Dum se invidi a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Quia enim ipse coelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Cognoscant invidi quantis lapsibus subcrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cain invidisset accepta
Abbreviated transcription (Latin):
catio & talis fornicatio. qualis nec inter gentes: ita ut
uxorẽ patris quis habeat: E uos inflati estis. & non
magis bistũ habuistis ut tolleretur de medio urm¬
qui hoc apus fecit: Acsi aꝑte dicat. Quo÷ uosłpte uiã
huius uel illius dicitis: qͥ ꝑ dissolunmnẽ uigligentiȩ
nullius uos esse monstratis : Armonendi iunt inuidi
subditi ut ꝑpendant quantȩ cęcitatis sunt. qui ali¬
eno prouectu deficiunt: aliena exaltatone contahes¬
cunt : quantȩ s infeliciratis st̃. qui melioratione prgximi
deteriores fiunt. Dumq augmenta alienȩ prosperita¬
tis aspiciunt. apud semet ipsas anxiȩ afflicti. cordis
sui peste moriunt᷑: Quid inuidis infelicius : quosdũ con¬
specta felicitas afficit: pena nequiores reddit:Alice
uero bona quȩ habere non possunt. si diligerent. sua fȩ-
non possumus. amamus in aliis: & amantiũ fiunt quȩq
amant᷑ in nobis Hinc ergo pensent inuidi. caritas quan

Expanded text:
icatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut icatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio qui opus fecit . Ac si aperte dicat: Quid vos per proterviam hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae nullius vos esse monstratis? Admonendi sunt invidi subditi, ut perpendant quantae caecitatis sunt qui alieno profectu deficiunt, aliena exaltatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid invidis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona, quae habere non possunt, si diligerent, sua fecisnon possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, quantae virtu
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq subditi sub pastorali regimine constituti dũ
ualde de se dati presumunt. exprobando cȩteros dedig¬
nantur : dũ singularit᷑ summa existimant cuncta quȩ
agunt: Dubtiliter itaq ab arguente discutienda sunt
opera propt̾ uerũ : ut in quo sibi placent ostendantur
quia dõ displicent: Cunc ꝓteruos melius corrigimus.
cũ ea quȩ bene egisse secredunt. maleacta monstramus.
& unde adepta gła creditur. inde utilis confusio sub¬
sequatur: Nonnũ quã subditi cum seuitiũ proteruiȩ mini¬
me ꝑpetrare cognoscunt: compendiosius ad correctione
ueniunt. si alterius culpe manifestioris. & ex latere re¬
quisue improperio confundunt᷑: ut ex eo qđ defendere ne¬
queunt: cognoscant se tenere improbe qđ defendunt:¬
Unde cũ proterue paulus corinthios aduersũ se temere
inuicẽ uideret inflatos. ut alius apollo. alius pauli. alius
dium diduxit : quȩ apud eos. & ꝑpetrata fuerat: &
incorrepta remanebat: dicens. Auditur interuos form

Expanded text:
lerumque subditi sub pastorali regimine constituti, dum valde de se elati praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur, dum singulariter summa existimant cuncta quae agunt. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt male acta monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonnunquam subditi, cum se vitium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris, et ex latere requisitae, improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollo, dium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dice
Abbreviated transcription (Latin):
uero & ad munera eius non respexit. Iratusq ẽ cam uehe¬
menter: & concidit uultus eiꝰ: Itaq liuor sacrificii. fratri¬
cidii seminarium fuit: Nam quẽ meliorẽ se esse doluit:
ne utcumq esset amputauit: Dicendum ẽ inuidis. quia dũ
se ista intrinsecus peste consumunt: etiam quicquid in
se aliud boni habere uident᷑ interimunt: unde scriptũ ẽ.
Uita carnium sanitas cordis: putredo ossuum inuidia Per
liuoris uitium ante dĩ oculos pereunt: etiã quȩ humanis
oculis fortia uidentur: Ossa quippe ꝑ inuidiã putresere
ẽ quedã etiam robusta deperire Ille ẽ uere humilis sub¬
iectus inbonis: qui ñ ẽ defensor in malis: Nam acͣn de ma¬
lis siuis subiectus arguit᷑ & contra uerba arguentis accendi¬
tur: quando de bonis suis quasi humilit̾ titubat: ꝑ hu¬
militatis uocẽ ornari appetit non doceri.

Expanded text:
ro et ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Itaque livor sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset, amputavit. Dicendum est invidis, quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis: putredo ossium invidia . Per livoris vitium ante Dei oculos pereunt, etiam quae humanis oculis fortia videntur. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Ille est vere humilis subjectus in bonis, qui non est defensor in malis. Nam dum de malis suis subjectus arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari appetit, non doceri.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cui hospitale pauperũ committit᷑. res pauperib depu¬
tatas. in aliquo munere.: aut his quasi beneficiario munere
concessis sinant uti: Quod a prelatis quib dam. curã pauperũ
paruipendentib fieri comperimus Clerici nãq si aliis tem¬
porib nequeunt. saltẽ quadragesimȩ tẽpore pedes pauperũ
in conpetenti lauent hospitali. uixta illud euuangelicũ.
Si ergo dñs & magister laui uobis pedes: quantomagis uos
debetis alter alterius lauare pedes: & cetera Qui ꝓpter
expedit ut incompetenti loco hospitale sit panperũ: ubi
ꝑfacilis ad illud ueniendi conuentꝰ fieri possit frm̃: Qđ si
is cui hospitale cõmissũ ẽ curam pauperũ neglexerit.
eoꝵq res in suos usus retorserit : quãquã diuina ultione
dignꝰ sit. seuerius tam̃ quã ceteri delinquentes a p̾posi¬
tis iudicandus. & a ministerio remouendus ẽ: Nlec inmerito.

Expanded text:
eum cui hospitale pauperum committitur, res pauperibus depueum cui hospitale pauperum committitur, res pauperibus deputatas in aliquo minuere, aut his quasi beneficiario munere concessis sinant uti, quod a praelatis quibusdam, curam pauperum parvipendentibus, fieri comperimus. Clerici namque si aliis temporibus nequeunt, saltem quadragesimae tempore pedes pauperum in competenti lavare debent hospitali, juxta illud evangelicum: Si ego Dominus et magister lavi vobis pedes, quanto magis vos debetis alter alterius lavare pedes , et caetera. Quapropter expedit ut in competenti loco hospitale sit pauperum, ubi perfacilis ad illud veniendi conventus fieri possit fratrum. Quod si is cui hospitale commissum est curam pauperum neeorumque res in suos usus retorserit, quanquam divina ultione dignus sit, severius tamen quam caeteri delinquentes a praepositis judicandus, et a ministerio removendus est. Nec immerito:
Abbreviated transcription (Latin):
instruimꝰ documentis in colligendis hospitib ante omĩa
fui & collegistis me. & cetera: Proinde oportet ut p̾lati
ȩcdȩ p̃cedentiũ patrũ exempla sectantes. aliquod p̃pa¬
rent rexeptaculũ ubi pauperes colligant᷑: & de reb eccle
tantũ ibidẽ deputent. unde sumptus necessarios uxta
possibilitatẽ rerũ habere ualeant: exceptis decimis
quȩ de ȩcłe uillis ibidem conserunt᷑: Sed & canonici tam
de frugib quam etiã de om̃ib elemosinarũ oblationib
in usus pauperũ decimas libentissime ad ipsum conferant
hospitalẽ. & boni testimonii fr̃ constituatur. qui hospites &
peregrinos aduentantes. ut pote xp̃m in menbris suis suscipiat.
eisq necessaria libent̾ ꝓuirib amministret. Qui etiã ea quȩ
in usuis pauperũ cedere debent. nequaquã in usuis suos reflec¬
tat: ne cum uida loculos dñi furante sententiã dap̃natio¬
nis excipiat: Ded & p̾latorũ debet uigilare industria. ne

Expanded text:
instruimur documentis, in colligendis hospitibus; et ideo afui, et collegistis me . Proinde oportet ut praelati Ecclesiae, praecedentium Patrum exempla sectantes, aliquod praeparent receptaculum, ubi pauperes colligantur, et de rebus Ecclesiae tantum ibidem deputent, unde sumptus necessarios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exceptis decimis, quae de Ecclesiae villis ibidem conferuntur. Sed et canonici tam de frugibus quam etiam de omnibus eleemosynarum oblationibus in usus pauperum decimas libentissime ad ipsum conferant hospitale. Et boni testimonii frater constituatur, qui hospites, et peregrinos mendicantes, ut pote Christum in illis, suscipiat, eisque necesin usus pauperum cedere debent, nequaquam in suos usus reflectat, ne cum Juda loculos Domini furante sententiam damnationis excipiat. Sed et praelatorum debet vigilare industria, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rit sub tali actu expectare securiꝰ:. Est autẽ qđdã genus
heretcoꝵ suꝑfluas ȩstimantiũ saeras uigilias & spũali opere
infructuosas: dicentes. uire temerarii diuina. qui noctẽ
fecit ad requiẽ. ficut diem ad laborẽ. Qui heretici greco
sermone. NHCTATEC. hoc ẽ somniculosi uocantur.

Expanded text:
rit, sub tali actu exspectare securius. Est autem quoddam genus rit, sub tali actu exspectare securius. Est autem quoddam genus haereticorum, superfluas existimantium sacras vigilias, et spirituali opere infructuosas, dicentes jussa temerari divina, qui noctem fecit ad requiem, sicut diem ad laborem. Qui haeretici Graeco sermone Nyctages, hoc est, somniculosi vocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
admisceamur: Isdem etiã horis uenturum se esse in
euuangelio saluator asseruit: unde adiugilandũ auditores
suos exsuscitans dicit. Beati serui illi quos cum uenerit dñs
inuenerit iugilantes: Ꝙ si uesꝑtina inquit hora uenerit.
Et si media nocte. & si galli cantu. & inuenerit eos iugilantes.
Deati sunt serui illi Itaq & uos estote parati: quia nescitis
qua hora filius hominis uenturus ẽ: Siquidẽ nec uerbis so-¬
lum docuit ugilias: sed etiã confirmauit exemplo. Nlam¬
testat euuangeliũ. quia erat iħs ꝑnoctans in oratione dĩ:
Paulus quoq & silȩas in custodia publica eirca mediũ noctis
orantes. himnũ audientib cunctis unncti dixisse memo¬
rantur : ubi repente terrȩ motu facto. & concussis carceris
fundamentis. & ianuȩ sponte aꝑte. & om̃ium uincula sunt
soluta: Unde oportet his horis psallendi. orandi q fre.¬
quentiã nos in scĩs habere officiis. finẽq nrõꝵ uel si aduene¬

Expanded text:
admisceamur. Iisdem etiam horis venturum se esse in Evangelio Salvator asseruit. Unde ad vigilandum auditores suos exsuscitans, dicit: Beati servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes. Et si vespertina, inquit, hora venerit, et si media nocte, et si galli cantu, et invenerit eos vigilantes, beati sunt servi illi: itaque et vos estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est . Siquidem nec verbis solum docuit testatur Evangelium quia erat Jesus pernoctans in oratione Dei . Paulus quoque et Silas in custodia publica, circa medium noctis orantes, hymnum, audientibus cunctis, vincti dixisse memorantur. Ubi repente terraemotu facto, et concussis carceris fundamentis, et januae sponte apertae, et omnium vincula sunt soluta. Unde oportet his horis, psallendi orandique frequentiam nos in sanctis habere officiis, finemque nostrum, vel, si advene
Abbreviated transcription (Latin):
anuarius ep̃s dixit. Illud quoq statuat sc̃itas ur̃a
ut nulli ep̃o liceat alterius epĩ ciuitatis ministrum
ȩccłasticum sollicitare & in suis parroechis ordmare
Uniuersi dixerunt. Placet. Quia & his contentionib
solet nasci discordia: & ideo prohibet omium senten¬
tia : ne quis hoc facere audeat.

Expanded text:
anuarius episcopus dixit: Illud quoque statuat sanctitas vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesiasticum sollicitare, et in suis parochiis ordinare. Universi dixerunt: Placet, quia ex his contentionibus solet nasci discordia, et ideo prohibet omnium sententia ne quis hoc facere audeat.
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria uitȩ accipiant: qr ad ea accipienda ñ eos habendi
ducit ne cupiditas. sed cogit uiuendi necessitas: Porro
si tales fuerint qͥ nec suas nec ȩccłȩ uelint habere pos-¬
siones: horũ necessitatib ꝓuidentissima gub̃natione

Expanded text:
cessaria vitae accipiant, quia ad ea accipienda non eos habendi cessaria vitae accipiant, quia ad ea accipienda non eos habendi ducit cupiditas, sed cogit vivendi necessitas. » Porro si tales fuerint, qui nec suas, nec ecclesiae velint habere possessiones, horum necessitatibus providentissima gubernatione
Abbreviated transcription (Latin):
St ꝓpt̃ hoc non uult sua quisq relinquere. ut habeat unde
tribuat: ut quid accipit unde rationẽ reddat: intquid
peccatis alienis sua multiplicat. His igit᷑ & ceteroꝵ scõꝵ
clerici in accipiendis ȩccłasticis sũptib suũ uitare peri-¬
culũ: Sroinde qͥ & suas & ȩccłȩ habent facultates. & ad
utilitatẽ ȩccłȩ. aut interius aut exterius confert̃: accipi¬
ant ĩ congregatione cibũ & potũ. & partes ȩlemosina¬
rũ: & his contempti sint. ne plus accipientes pauperes gra
possident & dari sibi aliquid uolunt. sine grandi pecca¬
to suo unde pauꝑ uicturus erat ñ accipiunt: Ni uͦ qͥnec
suis reb abundant. nec ȩccłȩ habent possessiones: & mag¬
nã utilitatẽ ȩxcłȩ confert̃: accipiant ĩ congregatione.
uictũ & uestitũ & ȩlemosinarũ partes: quia de talib ita
in libro prosperi scribit᷑ Clericus quos uoluntas aut na¬
tiuitas pauperes fecit. in congregatione uiuentes. ne¬

Expanded text:
ter hoc non vult sua relinquere, ut habeat unde vivat, ut quid accipit, unde rationem reddat? ut quid peccatis alienis sua mulclerici in accipiendis ecclesiasticis sumptibus suum vitare periculum. Proinde qui et suas et ecclesiae habent facultates, et utilitatem ecclesiae, aut interius, aut exterius conferunt, accipiant in congregatione cibum et potum, et partes eleemosynarum, et his contenti sint, ne plus accipientes, pauperes gravr: « Qui sua possident, et dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat, non accipiunt. » Hi vero qui nec suis rebus abundant, nec ecclesiae habent possessiones, et magnam utilitatem ecclesiae conferunt, accipiant in canonica congregatione victum et vestitum, et eleemosynarum partes, quia de talibus ita in libro Prosperi scribitur : « Clerici quos voluntas, aut nativitas pauperes fecit, in congregatione viventes, ne
Abbreviated transcription (Latin):
de facultatib ȩccłȩ debent subuenire prelati: attendentes
illud prosperi. Qd̃ habet inquit ȩccła. cũ om̃ib nichil haben¬
tib commune habet Sed & illoꝵ curã nichilominꝰ gerere
debent: quos aut infirmitas aut senectus aggrauat: quos
etiam constat olim in utilitatib excłȩ desudasse.

Expanded text:
de facultatibus ecclesiae debent subvenire praelati, attendentes illud Prosperi : « quod habet, inquit, ecclesia, cum omnibus nihil habentibus commune habet. Sed et illorum curam nihilominus gerere debet quos aut infirmitas aut senectus aggravat, quos etiam constat olim in utilitatibus ecclesiae desudasse.
Abbreviated transcription (Latin):
& Patrimonia pauperũ: fideles nãq fidei ardore & xp̃i
amore succensi. ob animarũ suarũ remediũ. & cȩlestis pa¬
cerunt ȩccłam : ut his & milites xp̃i alerent᷑: ȩccłȩ exor
narentur : pauperes recrearent: & captiui pro tẽporum
oportunitate redimerent᷑: Qua propt̾ uigilanti ac sol-¬
leru cura ꝓuidendũ ẽ. his qui eius facultates amminis¬
trꝰ nt. ne eas in suos solũmodo usus conuertant: sed
magis uxta possibilitatẽ rerũ. xp̃o famulantiũ immo

Expanded text:
et patrimonia pauperum, quibus fideles fidei ardore et Christi amore succensi ob animarum suarum remedium et coelestis pacnarentur, pauperes recrearentur et captivi pro temporum opportunitate redimerentur. Quapropter vigilanti ac solerti cura providendum est his qui ejus facultates administrant, ne eas in suos solummodo usus convertant; sed magis, juxta possibilitatem rerum, Christo famulantium, imo
Abbreviated transcription (Latin):
eorum in quib xp̃s pascit᷑ & uestitur. curam gerere penitus
non negligant: Sed & sententia beati hieronimi ñ solum
prelatis. sed euã ceteris qui rebus utuntur ȩccłȩ. ugilant᷑
ꝑpendenda ẽ.: Qui ita in cõmentario mathei euuangelistȩ
ait. Om̃s igitur qui stipendia templi. & his quȩ conferunt᷑
adusus ȩccłȩ abutuntur in alus rebus. quib suã expleant
uoluntatẽ : similes st̃ scribarũ & sacerdotũ. redimentiũ men¬
datiũ & saluatoris sanguinẽ: Ergo res ȩccłȩ. pauperib
& militib xp̃i stipendiariȩ debent intelligi: unde totis
nisib pͣlatis satagendũ ẽ. ut scõꝵ patrum dictis & exẽ¬
plis obsequentes. de reb sibi cõmissis ut p̃missũ ẽ. & sub¬
ditos gub̃nent. & pauperes foueant: cunctisq utilitatib
ac necessitatib ęccłȩ fideliter amministrando consulant:
quatinꝰ de fideli ãministratione. ab ipso cuiꝰ ministri
noscunt. ineffabiliter remunerari mereantur.

Expanded text:
eorum in quibus Christus pascitur et vestitur, curam gerere penitus non negligant. Sed et sententia beati Hieronymi, non solum praelatis, sed etiam caeteris, qui rebus utuntur Ecclesiae, vigilanter perpendenda est, qui ita in commentario Matthaei evangelistae ait: Omnes igitur qui stipendiis templi, et his quae conferuntur ad usus ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum redimentium mendacium et Salvatoris sanguinem. Ergo res Ecclesiae pauperibus et militibus Christi stipendiariae debent intelligi. Unde totis nisibus praelatis satagendum est ut sanctorum Patrum dictis et exemplis obsequentes, de rebus sibi commissis ut praemissum est et subditos gubernent, et pauperes foveant, cunctisque utilitatibus ac necessitatibus Ecclesiae fideliter administrando consulant, quatenus de fideli administratione ab ipso, cujus ministri esse noscuntur, ineffabiliter remunerari mereantur.
Abbreviated transcription (Latin):
recesserit peccando & inquo errore ꝑmaneat. & postea inquẽ opor¬
teat credere & fidẽ tenere ꝑ opera caritatis. & sicut augustinus ait in
libro de fide & operib sic cathecixandos eos qͥ baptismũ petunt. ut non
sine operib saluare ñ potest. Ad eam se quisq posse ꝑuenire arbitret.
sed ꝑ illam fidẽ grẽ quȩ ꝑ dilectionẽ operatur. de qua instructione
si quis uult satis repperire potest in augustino
e caterizandis

Expanded text:
recesserit peccando, et in quo errore permaneat: et postea in quem oporrecesserit peccando, et in quo errore permaneat: et postea in quem oporteat credere, et fidem tenere per opera charitatis. Et sicut Augustinus ait in libro de Fide et Operibus : « Sic catechizandos eos qui baptismum petunt, ut non sine operibus salvare non potest, ad eam se quisque posse pervenire arbitretur, sed per illam fidem gratiae, quae per dilectionem operatur. » De qua instructione, si quis vult, satis reperire potest in Augustino de catechizandis
Abbreviated transcription (Latin):
cimus enĩ excellentissime imperator om̃s homines sub iugo peccati
teneri. Abipso articulo natiuitatis eiꝰ usq ad scdam natiuitatẽ.
Et ut uere dicã eẽ sententiã psalmistȩ qͥ inquit. Ecce em̃ in inquita¬
uib conceptꝰ sĩ & in ptccatis concepit me mat᷑ mea. E hoc ẽ ꝓpt̃
mobedientiã prnu hontuius & eiꝰ trinsgresionẽ aquo diemꝰ orgiiẽ
carnalẽ. & ñ posse nos reformari ad imagnẽ eiꝰ qͥ nos recreauit. nisi
ꝑ salutare baptismũ qđ nondũ accepimus. Pleq patet alitus reguiceloꝵ
ant. Uiumus sedm̃ ueterẽ hominẽ qui eorrumpit̾ scđ̾m desi¬
dena erroris. Ideoq qui desderat renouari scđm nouũ hominẽ.
necese ẽ ut instruatur doctorib ȩccłȩ qualis ant baptismũ st. qualis
post baptismũ futurꝰ sit ꝑ dĩgam: ut de tentbris petcatoꝵ in lucẽ ueri¬
dictus idest instuctus sue auditor. Non posuimus cognosere uertartẽ.
antequã sciamus quidsit falũ. Igit᷑ oportet nos docere illĩ aquo do¬

Expanded text:
cimus enim, excellentissime imperator, omnes homines sub peccati jugo teneri ab ipso articulo nativitatis ejus, usque ad secundam nativitatem; et veridicam esse sententiam Psalmistae, qui inquit, Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Et hoc est propter inobedientiam primi hominis et ejus transgressionem, a quo ducimus originem carnalem: et non posse nos reformari ad imaginem ejus qui nos creavit, nisi per salutare baptisma, quod nondum accepimus; neque patet aditus regni coelorum, unt: vivimus secundum veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris. Ideoque qui desiderat secundum novum hominem necesse est ut instruatur a doctoribus Ecclesiae, qualis ante baptismum sit; qualis post baptismum futurus per Dei gratiam, ut de tenebris peccatorum in lucem veridicitur, id est instructus sive auditor. Non possumus cognoscere veritatem, antequam sciamus quid sit falsum. Igitur oportet nos docere illum, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
crotinur sit ante pascha septies septenario eni numero sepe uniuerstas
aeugnatur. sicut ioħis seribit. septẽ eccłus quȩ sunt in alia. F has eni septẽ
eccłas oñ ecclȩ scribit. septies ꝑserutantur. id ẽ ꝑstete ꝑscrutant᷑ s. ea fira
mente teneant quȩ audierunt a magistro. Et quodammodo quasi tenebrȩ
fugantur miricho atione caticumini: & in ꝓfectu seruitnu illuminentur
ipsi caticumini. Unde & in scrutinio acolitis plurnnũ ministeriũ impen¬
ditur qui accessores sunt luminũ. & ideo autumanus nos i priore oratione
illuminire lumine intelligentiȩ tuȩ.
De genuflexione.

Expanded text:
crutinium fit ante Pascha septies; septenario enim numero saepe universitas designatur; sicut Joannes scribit septem Ecclesiis quae sunt in Asia. Per has enim septem Ecclesias omni Ecclesiae scribit. Septies perscrutantur id est, perfecte perscrutantur, si ea fixa mente teneant, quae audierunt a magistro; et quodammodo quasi tenebrae fugantur a catechumeno, ut in profectu scrutinii illuminentur ipsi catechumeni; unde et in scrutinio acolythis plurium ministerium impenditur, qui accensores sunt luminum. Et ideo autumavimus nos in priore oratione illuminare lumine intelligentiae tuae. De genuflexione.
Abbreviated transcription (Latin):
ut fr̃ib cellelãriũ non uinolentũ. ñ suꝑbum ñ tardũ ñ
ꝓdigũ. sed morib honestũ. ac dm̃ timentẽ constituat: qui &e
stipendia frm̃ fidelit̃ seruet. & diligenti cura administret:¬
& in administrando nullatenus fr̃s contristet Cui etiam
pistrinĩ frm̃ conmittendũ ẽ: ut illud ita uigilantissima cura
custodiat. ne ministri ibidẽ deputati. annonã frm̃ aut
furtim subripiendo. aut alio quolibet modo negligenter
uiuendo dissipent:. Hi uero famuli eligant᷑ de fidelissima
ȩccłȩ familia: & his officus diligent̃ erudiant᷑: ut scilicet¬
& pistoria arte & fidei puritate. necessitatib frm̃ opor-¬
tunissime ualeant suffragari: Cadẽ quoq forma de
coquis seruanda ẽ: Inutiles deniq atq inobedientes cesle¬
Taru. scđ̃m superius conp̾hensã sententiã iudicentur.

Expanded text:
ellararium, non vinolentum, non superbum, non tardum, non prodigum, sed moribus honestum ac Deum timentem constituat, qui et stipendia fratrum fideliter servet, et diligenti cura administrando nullatenus fratres contristet. Cui etiam pistrinum fratrum committendum est, ut illud ita vigilantissima cura custodiat, ne ministri ibidem deputati, annonam fratrum aut furtim subripiendo, aut alio quolibet modo negligenter vivendo dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et pistoria arte, et fidei puritate necessitatibus fratrum opportunissime valeant suffragari. Eadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cellararii secundum superius comprehensam sententiam judicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ crescit ad tumulũ sequentiũ delictoꝵ. Preriq sa
cerdotes suȩ magis utilitatis causa quã gregis preesse
desiderant: nec ut prosint fieri presules cupiunt. seid
magis ut diuites fiant & honorentur. Duscipiunt eiũ
sublimitatis culmen. non pro pastorali regimine. sed
pro solius honoris ambitione. atq abiecto opere dig¬
nitatis. solam nominis appetunt dignitatẽ. dũ mali

Expanded text:
tum crescit ad cumulum sequentum crescit ad cumulum sequencerdotes suae magis utilitatis causa quam gregis praeesse desiderant, nec ut prosint praesules fieri cupiunt, sed magis ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen, non pro pastorali regimine, sed pro solius honoris ambitione, atque abjecto opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. 6. Dum mali
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes dõ ignorante non fiant. tamen ignorant᷑ a dõ
ipso ꝑ prophetam testante. Principes extiterunt. sed non cog̃¬
oin. Sed hic nescire dĩ reprobrare ẽ.: nam ds̃ omiã nouit.
tem isidori de in doctis prepositis.xui.

Expanded text:
sacerdotes, Deo ignorante, non fiant, tamen ignorantur a Deo, ipso per Prophetam testante: Principes exstiterunt, sed non cognovi ; sed hoc nescire Dei reprobare est, nam Deus omnia novit. CAPUT XXXV. De indoctis praepositis. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
eleusino: Hoc factũ ẽ: monasterio donauit ille. ñ uendidit.
Egosũ testis: Quid ampluis queratis ignoro: egosũ testis.
Donauit ille. ñ uendidit: Sed dũ ñ creditur donare potius-¬
se: creditus ẽ uendidisse: Peatꝰ homo. qui tã bonũ opus
fecit: ut ñ crederet᷑: Tam̃ uel modo credite: & detractores
audire libenter desinite: Iã dixi: egosũ testis: Pictũ ẽ de
illo qđ anno prepositure suȩ ꝑ industriã debita fȩxerit:¬

Expanded text:
Eleusino. Hoc falsum est. Monasterio donavit ille, non vendidit. Eleusino. Hoc falsum est. Monasterio donavit ille, non vendidit. Ego sum testis. Quid amplius quaeratis ignoro. Ego sum testis. Donavit ille, non vendidit. Sed dum non creditur donare potuisse, creditus est vendidisse. Beatus homo qui tam bonum opus fecit, ut non crederetur. Tamen vel modo credite, et detractores audire libenter desinite. Jam dixi, ego sum testis. Dictum est de illo, quod anno praepositurae suae per industriam debita fecerit