comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est quia ab illodatur. & dĩ ergo
est exmunere : & nr̃ fit ueracit᷑
ꝑacceptionẽ : It aergo hocloco
homini suã iusticiã dñs redd&.
non quã exsem& ipso habuit:
sed quã conditꝰ ut haber accepit. & inquã
lapsus ꝑseuerare noluit : Illã ergo iusti¬
ciã redd& ds̃ homini adquam
conditus fuit : ut inhereredõ
libeat ut minacẽ eius sententi¬
am ꝑtimescat ut serpenti s callidiblandis
iã p̃mis sionib: non credat: quod enĩ in¬
para diso egit : hoccotidie antiquus hostis
agere non de sistit : Uerba qr nppe
đĩ de cordib hominũ molitr
euellere : atq: in eis ficta ꝑmissi¬
onis suȩ blandim̃ta radicare. coti¬
die id quod ds̃minat᷑ leuigat : & ad
hoc credendũ quod falso ꝑmittit
inuitat : Falso enĩ pollicet᷑ tẽpora¬
lia ut mentibus hominũ ea suplicia
leuig&. quae ds̃ minat᷑ aeterna :
Nãcũ presentis uitae głam spondit
quidaliud dicit quã gustate & eritis

Expanded text:
est, quia ab illo datur. Et Dei ergo est, quia ab illo datur. Et Dei ergo est ex munere, et noster fit veraciter per acceptionem. Ita ergo hoc loco homini suam justitiam Dominus reddit, non quam ex semetipso habuit, sed quam conditus ut haberet accepit, et in qua lapsus perseverare noluit. Illam ergo justitiam reddet Deus homini, ad quam conditus fuit, ut inhaerere Deo libeat, ut minacem ejus sententiam pertimescat, ut serpentis callidi blandis jam promissionibus non credat. 14. Quotiparadiso egit , hoc quotidie antiquus hostis agere non desistit. Verba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare; quotidie id quod Deus minatur levigat, et ad hoc credendum quod falsum promittit invitat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus hominum ea supplicia leviget quae Deus minatur aeterna. Nam cum praesentis vitae gloriam spondet, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
auo Vdi drm facie ad faciẽ: Aesidi¬
der&e: Cognoui dñn : quia me cognosce¬
se ipse dignatus ẽ. quã cognitionem
plenis sime fieri paulus in fine testa¬
rur dicen. Tunc cognoscã si cut & cog¬
nicus sũ quia ergo post labo ꝑcerta¬
mina post tẽptacionũ fluctus sepe
inex cessu anima suspendit᷑ ut cog¬
nitionẽ diuinae prȩsentiȩ contẽ¬
pletur quã praesentiã & sentire
possit & explere ñ possit : recte
posttot labores de hoc temptato
homine dicit᷑. Videbit faciẽ eius
iniubilo : quia uero unus quisq quan¬
toamplius calestia contẽplatur:
tanto magis a terrena operatione
corrigitur: bene post gram̃ contẽ¬
plationis iusticiã subdidit operatio¬
suã : Iusticia nrã dicit᷑ non quae ex
nro nr̃a ẽ : sed quȩ diuina largitate
fit nr̃a. Sicut in dominica oratio¬
ne dicimꝰ: panẽ nr̃m cotidianũ
da nobis hodie : Ecce & nrm dicimꝰ
& tam̃ ut detur oramus. Noster
quippe fit cũ accipit᷑  qui tam̃dĩ

Expanded text:
ominum facie ad faciem . Ac si diceret: Cognovi Dominum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus testatur in fine dicens: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum . Quia ergo post laborum certamina, post tentationum fluctus, saepe in excessu anima suspenditur, ut cognitionem divinae praesentiae contempletur, quam tamen praesentiam et sentire possit, et explereo homine dicitur: Videbit faciem ejus in jubilo. Quia vero unusquisque quanto amplius coelestia contemplatur, tanto magis a terrena operatione corrigitur, bene post gratiam contemplationis, justitiam subdit operatiour.---Justitia nostra dicitur, non quae ex nostro nostra est, sed quae divina largitate fit nostra, sicut in Dominica oratione dicimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Ecce et nostrum dicimus; et tamen, ut detur oramus. Noster quippe fit, cum accipitur, qui tamen Dei
Abbreviated transcription (Latin):
illã utcũq: conspicer& nequaquã
conspicere eã se nonposse sentir&:
Adnisus ergo animi dũ inil lainten¬
ꝗdit᷑ : in mensitatis eiꝰ coruscante
circũstantia reuerberat᷑ : Ipsa
quippe cuncta implens: cuncta
circũ stat : & tdcir comer nrãne¬
qua quã se ad cõprehenden denell
incircũ scritã circũ stantiã duri
tionis angustat : Uide & adsemes¬
ipsã uituis labit᷑ & prospestisq
quibusdã ueritat is uestigiis adsos
ima reuocat᷑: Haec ipsa tnoñ ꝑe
tẽ plationẽ facta non solih op
quasi quae dã lucionis imitacio dlĩ
faciesdicit᷑ quia enĩ ꝑfeciẽs quor¬
libaegnoscimꝰ non in merito cogie¬

Expanded text:
illam utcunque conspiceret, nequaquam eam illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta circumstat, et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam substantitio angustat. Unde et ad semetipsam citius relabitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad suam imaginem revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta, non solida et quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cogni
Abbreviated transcription (Latin):
nagaudia aperiendo laetificat :
post tẽpracionũ amaritudines
post dibulationũ luctus a ptes¬
ingit᷑. Uidebit faciẽ eiꝰ iniubisab¬
mentienĩ nrãe consideretbilo
tionis inmnit tie᷑ ut omnis uibula
tis oculis cordis illa lȩticia patrie
caelestis aperit᷑ : Vt prius purgone
lugendo quod fecimꝰ & post modun
manifestius contẽplari ꝑ gaudia
quod queramꝰ : Prius amentis acie exurente
tristicia int̃posita maloꝵ caligo dec̃gie
&tunc resplendente raptĩ coruscatione
incircũ scriptiluminis inlustrat᷑ quo
ut cũq: conspecto ingaudio cuiusdã se¬
curitatis ab sorbie : & quasi post defectũ
uitȩ uitȩ presentis ultra se rapta
atur: Ibi mens ex inmenso fonte in fasi¬
one suꝑniroris as pargitur. ibi non se
sufficere ad id quod rapta ẽ. c̃tẽ plat᷑
& ueritatẽ sentiendo uid& quia quan¬
ta ẽ ipsa ueritas non uda : Cui uerita¬
ti tanto magis se longe ex istimat.
quanto magis ad ꝓpinquat : quia nisi

Expanded text:
na gaudia aperiendo laetificat; na gaudia aperiendo laetificat; post tentationum amaritudines, post tribulationum luctus, apte subjungitur: Videbit faciem ejus in jubiMenti enim nostrae de consideratione tionis immittitur, ut omnis vitiorutis oculis cordis illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus; et postmodum manifestius contemplemur per gaudia quod quaeramus. Prius a mentis acie exurente tristitia interposita malorum caligo detergitur, et tunc resplendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta,atur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo, videt quia quanta est ipsa veritas, non videt. Cui veritati tanquanto magis appropinquat, quia nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gaudia aet̃na conspiciens spe quadã
& securitate roborat᷑ : Illa cõpunctio a fsi¬
cientes actristes haec uero lactas lacri¬
mas mori& : Iubilũ nãq: dicie᷑ : quando
ineffabile gaudiũ mente c̃cipitur
quod nec abscondi possit nec sermonib:
aperiri & tam̃ quibusdã motib: pͥro¬
dit᷑ : quãuis nullis ꝓprietatib: expri¬
phetaintuens electoꝵ ammass tan¬
tũ gaudiũ mente c̃cipere quantũ
sermone ñ ualent a perire : ait:
Beatꝰ popłs : qui scit iubilationẽ : Ñ
enĩait quiloquit᷑: sed quiscit quia
scir quidẽ iubilagio intellectu po¬
Test sed dictu ex primt nonpotest:
Sentit᷑ ꝑ illã quippe . quod ultra
sensũ .ẽ. & cũ uix ad hoc contẽplan¬
dũ sufficiat conscientia sentien¬
tis quanda ad hoc ex primendum
suffici& lingua dicentis : quia ergo
cordib nrĩs. lux se ueritatis insi¬
nuans modo districtã iusticiã
pretendendo c̃tristatꝰ modo inter¬

Expanded text:
cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam et securitate roboratur. Illa compunctio afficientes et tristes, haec vero laetas lacrymas movet. Jubilum namque dicitur, quando ineffabile gaudium mente concipitur, quod nec abscondi possit, nec sermonibus aperiri; et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprpheta intuens electorum animas tantum gaudium mente concipere quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem . Non enim ait, Qui loquitur; sed, Qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dicto exprimi non potest. Sentitur per illam quippe, quod ultra sensum est. Et cum vix ad hoc contemplandum sufficiat conscientia sentientis, quomodo ad hoc exprimendum sufficiat lingua dicentis? Quia ergo cordibus nostris lux se veritatis insinuans, modo districtam justitiam praetendendo contristat, modo inter
Abbreviated transcription (Latin):
tohomine dep̃cans angłs dicat: Peuertatur
adies adolescenti aesuȩ: &qui adũ redeptor
nr̃ patrẽ ꝓnobis int̃pellat nosquoq uitȩ pris
tinȩ torpore discusso. ad sitim erationis accex¬
dim: apte de hoc homine redẽpto subiungitur:
De prȩcabitur dm̃ aplacabilis eierit : Prius¬
enĩ postulare angłm. & post modũ hominẽ dicit.
pellans patrẽ. uitã nr̃am peter& : nũ quã se nostra¬
insensibilitas adpostulanda eaquȩ aeternasunt
excitar&: Sed in carnationis eiꝰ prȩcessit ora¬
tio ut torporis nr̃i euigilatio subse quatur:
mensas a maritudines menti nrae in oc¬
culto gaudio lux ueritatis erũ pit : be¬
ne de hoctẽptato homine & de precante
Superius dictũ ẽ. quo modo ds̃ in notescen¬
do afficit nunc uero dicit᷑ quo modo dũ
innotescit exilarat: Alit̃ enĩ quisque
cõpungit᷑ cũ int̃naintuens maloꝵ suoꝵ
pauore terret᷑. Alit̃ uero cõpungitur.

Expanded text:
to homine deprecans angelus dicat: Revertatur to homine deprecans angelus dicat: Revertatur ad dies adolescentiae suae. Et quia dum Redemptor noster Patrem pro nobis intinae torpore discusso ad studium orationis accendimur: aperte de hoc homine redempto subjungitur: « Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videnim postulare angelum, et postmodum hominem dicit, pellans Patrem, vitam nostram peteret, nunquam se insensibilitas nostra ad postulanda ea quae aeterna sunt excitaret. Sed incarnationis ejus praecessit oratio, ut torporis nostri evigilatio subsequatur. mensas amaritudines menti nostrae in occulto gaudio lux veritatis erumpit; bene de hoc tentato homine et deprecante Superius dictum est , quomodo Deus innotescendo afficit, nunc vero dicitur quomodo dum innotescit exhilarat. Aliter enim quisque compungitur, cum, interna intuens, malorum suorum pavore terretur; aliter vero compungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. priorisuitȩ in tegritate renoue¬
tur. ut non eomaneat quo lapsus est
sed ad hoc redemptꝰ redeat. ad quod
ꝑcipiendũ conditꝰ fuit : Scriptura &¬
enĩ sacra sepe adolescentiam ꝓnoui¬
tateuitȩ ponere c̃sueuit: Unde ue¬
niente sponso dicit̃:. Adolescentulȩ
dilexerte idẽ electorũ animȩ grã
baptismatis renouatȩ quae non in uitȩ
ueteris deficiunt usu : sedi Noui homi¬
nis conuersatione de ccrantur: senec¬
tũ tẽ quippe ueteris hominis int̃uitia
tabescentẽ deflebat ille quiato:
Iinueterauim t̃ om̃s inim cos meos
Econtra alius gaudereinuir tutibus
admonens: dicit : Laetare iuuenis:
in adolescentiatua : Ac sidicer& : Fortisquisq
gaudeat in reniouatione sua: il est leticiam
suã non uitȩ ueteris uoluptate. sed in conuersa¬
tionis nouȩ uirtute constituat : Quia uero
adhoc nouitatis robur non nr̃is uirib: sed redẽp¬
tore interueniente reuocam̃ : ꝓhoc flagella¬

Expanded text:
id est, priori integritate renoveid est, priori integritate renovetur, ut non eo maneat quo lapsus est, sed ad hoc redemptus redeat, ad quod percipiendum conditus fuit. Scriptura enim sacra saepe adolescentiam pro novitate vitae ponere consuevit. Unde venienti sponso dicitur: Adolescentulae dilexerunt te ; id est, electorum animae gratia baptismatis renovatae, quae non in vitae veteris usu deficiunt, sed novi hominis conversatione decorantur. Senectutem quippe veteris hominis inter vitia tabescentem deflebat ille qui ait: Inveteravi inter omnes inimicos meos . E contra alius gaudere in virtutibus admonens, dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Ac si diceret: Fortis quisque gaudeat in renovatione sua; id est, laetitiam suam non in vitae veteris voluptate, sed in conversationis novae virtute constituat. Quia vero ad hoc novitatis robur non nostris viribus, sed Redemptore interveniente revocamur, pro hoc flagella
Abbreviated transcription (Latin):
te repulsia para dysigaudiis in
hac mortali suitȩ erumna cecidimꝰ
& quã grauẽ culpã serpentis suasi¬
one cõmisimꝰ poene nrãe ultione
sentimꝰ: huc enĩ lapsi. nihil extra
dm̃ nisi quo affligerem᷑ inuenimꝰ :
& quia poculoꝵ uisũ carnẽ secuti
sumꝰ de ipsa carne quã prȩceptis
h preposuimꝰ flagellamur
mpsa quippe cotidie gemitũ. inipsa
cruciatũ in ipsa interitũ patimꝰ ut
uecaliunde essa interĩ censura sup¬
plici nisi unde fuerat causa pec cati :
ut eius carnis a maritudine homoeru¬
dire e Aduitã cuius oblentacione suꝑbiȩ
ꝑuenit ad mortẽ : Qui a ergo innumeris
humanũ genus carnalis uitae supplicus
prȩmelat᷑. sed redemptore nr̃o ueniente
& uitia corruptionisnrae & tormenta
deleta sunt: dicat᷑ de hoc redemptoho¬
mine : Consumpta ẽ caro asupplicus
reuertat᷑ addies adolescentiae suae
Acsidicer& : mortalitatis suȩ poena i
quadã uetus tatis suȩ senectute de iec¬
tus ẽ. Reuertat᷑ addies adolescentiȩ

Expanded text:
te, repulsi a paradisi gaudiis in hanc mortalis vitae aerumnam cecidimus, et quam gravem culpam serpentis suasione commisimus, poenae nostrae ultione sentimus. Hic enim lapsi, nihil extra Deum nisi quo affligeremur invenimus. Et quia per oculorum visum carnem secuti sumus, de ipsa carne quam praeceptis Dei praeposuIn ipsa quippe quotidie gemitum, in ipsa cruciatum, in ipsa interitum patimur, umus culpam: nec aliunde esset interim censura supplicii, nisi unde fuerat causa peccati, ut ejus carnis amaritudine homo erudiretur ad vitam, cujus oblectatione superbiae pervenit ad mortem. Quia igitur innumeris humanum genus carnalis vitae suppliciis premebatur, sed Redemptore nostro veniente, et vitia corruptionis nostrae et tormenta deleta sunt; dicatur de hoc redempto homine: « Consumpta est caro a suppliciis, revertatur ad dies adolescentiae suae. » Ac si diceret: Mortalitatis suae poena in quantam vetustatis suae senectutem dejectus est, revertatur ad dies adolescentiae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquado fecerunt. ab oculis iudicis elemosi¬
naru suꝑductione cooperiunt: Quibus
uidex ueniens: index terã consistentibusdicit:
Esuriui & de distis mihi manducare : Sitiui
& dedistismihibibere: Hospes erã & collegis¬
tis me nudus & operuistis me: Infir mus
& uisi tastis me : in carcere erã. & uenistis
ad me Quibus p̃mittit dicens: Uenite
benedicti patris mei : possidete paratũ uobis
regnũ. a constitucione mundi: Alii autẽ
non iudicantur & regaiant : qui etiã prȩ¬
ceptalegis ꝑfectionis uirtute trapsceni¬
dunt : Qui a nequaqu̾a hoc solu quodeunc¬
tis diuinalex prȩcepit implere contenti sunt.
Sed prȩstantiore desiderio plus exhibere
appetunt. quã preceptis generalibus audirȩ
Vos quireliquistis om̃ia ur̃a & secutiestis
me cum sederit filius hominis insede ma¬
iestatissuȩ. sed ebitis & uossuꝑ duodecim
thronos iudicantes duod etim tribus isrł :

Expanded text:
aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosyaliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectionis virtute transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecepit implere contenti sunt, sed praestantiore desappetunt quam praeceptis generalibus audire pca dicitur: Vos qui reliquistis omnia vestra, et secuti estis me, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodeci
Abbreviated transcription (Latin):
uerba teauerunt : isti indã pnatione sua
aeter ni iudicis nec uerba ꝑcipiunt. quia
eius reuerentiam nec uerbo teraus seruare
maluerurit : Illi lega liter pereunt quia
sublege positi peccauerunt: istis in ꝑditio¬
ne sua delege nil dicitur qui anihillegis
punit ciuem in terius delinquentem.
tem : In illo ira sua consulit. eũq sub uerbis
digne inuectionis addicit cõtrahostẽ uero
bellu moue. instrumgrta ꝑ dicionis exrc&.
dignaq eius maliciȩ tormenita retribuit: de
malo uero eius quidlex habeat non requir ⁊u
Neque eailege necessȩ est ꝑ imi: quiles iuđ¬
quam potur teneri : Ita ergo mnex̧tremo uudi¬
cuo ma nogalis illu inuectio ꝑcutie quiabe
quo d ꝓ fessione temut. atione declidanu
auste sine iudicii inuectione ꝑimitur . qui
lege fidei nontenet᷑ : Ixelector uero parla
aluiiudicantur & regrant: qui uitȩ maculas
lacrimis tergunt. quimala pcedextia factis
sequentib redimentes. quic quid inlicitum

Expanded text:
verbo tenus tenuerunt. Isti in damnatione sua verbo tenus tenuerunt. Isti in damnatione sua aeterni Judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbo tenus servare maluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt. Istis in perditione sua de lege npunit civem interius delitem. In illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bella movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus malitiae tormenta retribuit, de malo vero ejus quid lex habeat non requirit. Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit qui ab eo quod professione tenuit, actione decliet iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum
Abbreviated transcription (Latin):
& in carcere : & non uisitastis me : Iuibus
prȩmittitur: Discedite ame maledicti
in ignẽ aeterniũ : qui paratus ese diabolo &
angłis eius: Alii uero in extremo iudicio
non iudicantur & pereunt: De quibus ꝓ¬
pħa ait: Non resurgunt impii: in iudicio:
& dequibus dnis dicit : Qui autẽ Norcre¬
dit : iam iudicatus est : Et dequibus paulus
ait: Iuisine lege peccauerunt : sine lege¬
& peribunt : Resurgunt uero etiã om̃s
infideles : sed ad tormentum non ad iuditi¬
um : Non eni eorũ tunc caus a discutitur:
qui ad conspectum districti uidicis. iam
cum dampnatione suȩ infidelitatis acce¬
dunt Professionem uero fidei retinentes.
sed ꝓfessionẽ s̃ opera non habentes : redar
guuntur ut pereant: Qui uero nec fidei
sacramenta tenuerunt. increpationem
iudicis in extrema ex aminatione non au¬
diunt : quia prȩ iudicati in fidelitatissuȩ
tenebris: eius quem despexerant inuectio¬
ne redargui non merentur: Illi saltem uer

Expanded text:
et in carcere, et non visitastis me . » Quibus et in carcere, et non visitastis me . » Quibus praemittitur: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus. Alii in extremo judicio non judicantur et pereunt; de quibus Propheta ait: Non resurgunt impii in judicio ; et de quibus dicitur: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt . Resurgent vero etiam omnes infideles, sed ad tormentum, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutitur qui ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redguuntur, ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem Judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris ejus quem despexerant, invectione redargui non merentur. Professionem fid
Abbreviated transcription (Latin):
uocat : qui aut afidei pietati disiunctisunt.
aut in hoc quod fideliter credunt. prauis sibi
moribus contradicunt : Quia ergo om̃ps ds̃.
maliciae suꝑbiam ñ potenciȩ celsitudinẽ
dampnat: Post qua dictum est ds̃ potent¬
tes non abicit cũ & ipse sit poteris. Recte
subiungitur : Sed non saluat impios &
iudicium pauperibus tribuit: Id est elatos
destruit : humiles uero ꝑ iudicium liberos
redd& : Uelcerte iudicium pauperib
tribuit : quia hii quinunc nequiter oppri¬
muntur. ipsi tunc suꝑ oppressores suos.
iudices ueniunt : due quippe sunt par
piordines. eisdem singulis parcibus con¬
tinentur: Alii naque iudicantur & pereuNT:
non aliiꝰ iudicantur & pereunt: Alii iudicantur
regnant : alii non iudicantur & regnant:
Iudicantur & pereunt : quibus dominica
inclamatione dicitur : Esuriui & non didis¬
tis mihi mariducare : Sitiui & non dedistis
mihi potum: Hospes eram & non collegistis
me : Nudus & non operuistis me: Aeger

Expanded text:
vocat, qui aut a fidei pietate disjuncti sunt, vocat, qui aut a fidei pietate disjuncti sunt, aut in hoc quod fideliter credunt pravis sibi moribus contradicunt. Quia ergo omnipotens Deus malitiae superbiam, non potentiae celsitudinem damnat, postquam dictum est: Deus potenteuitur.  Sed non salvat impios, et judicium pauperibus tribuit , id est elatos destruit, humiles vero per judicium liberos reddit: vel certe judicium pauperibus tribuit, quia hi qui nunc nequiter opprimuntur, ipsi tunc super oppressores suos judices veniunt. Duae quippe sunt partbini al., boni ordines eisdem singulis partibus contin alii non judicantur et pereunt, alii judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant. Judicantur et pereunt, quibus illa divina inclamatione dicitur: « Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi potum; hospes eram, et non collegistis me; nudus, et non operuistis me; aeger
Abbreviated transcription (Latin):
głam prȩmere : ẽẽ. quidem in potencia. sed
potentem se esse nescire : Ad largiendabona
potente se cognoscere : ad repetendanoxia.
om̃e qđ potenter ual& ignorare : Recte itaq:
detalibus dicitur: Ds potentes non abicit :
cũ & ipse sit potens: Dm̃ quippe imitari de¬
siderat: qui fastigiũ potenciȩ alienis intentus
utilitatibus & non suis laudibus elatus ad mi¬
nistrat: Quiplatus ceteris: ꝓdesse appetit.
ñ prȩ esse : tumoris nãq: elatio nonordo
potestatis : in crimine est : Potenciã dstri
buit : elationẽ uero potenciae. malicianr̃ȩ
meritis inuenit : Tollamus ergo quod de
nr̃o contulimus : & bona sunt quȩ dõ largien¬
te possidemus: Quia eñ nequaquã iusta
potentia. sed actio prauadampnatur.
rasacra : plerũq pauperes: humiles uocare
consueuit : Unde in euglo cũ adiectione
apud sem& ipsos pauperes sunt quiel atun
suis conscientiis non sunt : Eosuero impios

Expanded text:
gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae, alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus, administrat: qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis, in cbuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente possidemus. Quia enim nequaquam justa potentia, sed actio prava damnatur, ra sacra plerumque pauperes, humiles vocare consuevit. Unde in Evangelio cum adjectione apud semetipsos pauperes sunt, qui elati in suis conscientiis non sunt. Eos vero impios
Abbreviated transcription (Latin):
tione discutiens: ait: Neq in mirabilibus
suꝑme: Om̃sq etiã cogitaciones suas. a fun¬
docordis exhauriens : subiungit diceris:
si non humiliter sentiebam sed ex alta¬
ui anima meã : Eccehumilitatis hostiã.
ab intimo cordis oblatã. crebro replicat.
& iterũ atq iterũ confiterido offerre nor
cessat: eamque multipliciter loquens
iudicis sui oculis ostentat : Quid est hoc
& quomodo istud sacri ficiũ dõ placere
cognouerat . quod in conspectu eius tanta
iteracione uocis immolabat nisi quoduici¬
na esse suꝑbia potentibus solet. & pȩne
semꝑ rebis affluentib: elatio soci atur
qui & sepȩ honoris abundantia : duricia
dat tumoris : mirũ uero est cum in eir¬
dibus sublimium regnat humilitas morĩ
Vnde pensandum est : quia potentes qui&
quia illud ei sacrificiũ potentes offerunt. quod
potentes inuenire uix possunt: Suptilissi¬
manaq: ars uiuendi est. culmen tenere

Expanded text:
tione discutiens ait: Neque in mirabilibus tione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere,
Abbreviated transcription (Latin):
erũ pentibus signis. tales nos apud nos essa:
ipsi etiam quitiobis commissi sunt non sena¬
reat : ut & deautoritate nr̃a quod formidit
indeant. & dehumilitate quod imi tentur
agnoseant. seruata autem auctoritate
regiminis ad cornostrũ sine cessatione
red eamus : & cõsideremus as sidue. quod su
mus aequaliter eum aeteris conditi. Non
quod temporaliter ceteris prȩlati
Potestas er̃ii quanto exterius emin& t anto pre¬
mi interius deb& : necogitacionẽ uincat. ne
in delectacione sui animũrapiat. ne iam
subse mens eam regere non possit. cui se libi¬
dine dominandi supponit : Bened auid
regni potenciã regere nouerat : qui elatione
eiusdem potenciae. sem& ipsũ prȩmendo
uincebat dicens: Dñe: non est ex altatum
cormeũ : Quiq in eius humilitatis augmen¬
to : subiunxit : Neq el atisunt oculimei :
Atq ad didit: Neque ambulaui in magnis
& adhuc sem& ipsum suptilissima in quisi¬

Expanded text:
erumpentibus signis tales nos apud nos esse erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consmus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisi
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis feriant: sed ꝑhumilita¬
tis custodiam. aequales se ipsis fra¬
tribus qui corriguntur agnoscant:
Quamuis plerũq: etia digd mest.
ut eosdem quos corrigimus. tacita
nobis cogita cione prę feramus:
Illorũnam que ꝑ nos uitia discipli¬
ne uigore feriuntur: in his uero
que ipsi committimus ne uerbi qui¬
dem ab aliquo inuectione laceramur:
Tanto ergo apud dnm obligaciores
sumus: quanto apud homines in¬
liberiores redd&: quanto hic eorum
culpas sine uindicta Non de serit:
Seruanda itaque est & incorde
humilitas : & mopere disciplina:
At que interhec sollerter irituen¬
dum nedũ inmoderatius custoditur
uirtus humilitatis. soluantur iura
regim inis : & dum prȩlatus quisq:¬
plus se quam dec& deicit: subdito¬
rũ uitam stringere sub disciplina
uiracla Nion possit: Tenea mus
ergo cxterius. qđ paliorũ utilitate susccpiis
tereamus in terius. quod denr̃a aestimatione
sentimus: Sed tamen decenter quibus dam

Expanded text:
potestatis feriant, sed per humilitapotestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homines inliberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum, ne dum immovirtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisqplus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus; teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
tibus fr̃ib prelatũ se esse nesciebat : cum
dicer& : Non quia dominamur fidei urȩ
sed adiutores sumus gaudii uri: At que
illico adiunxit: Ei de eñistatis: Ac sidi¬
inon cere: Ideo domiptamur fidei uestre¬
qui a fidestatis : Aequales enĩ uobis sunus
ubi uos stare cognoscimus: Quasi prȩla¬
tum sefr̃ib esse nesciebat : cumdicera:
ł actisumus par uuli in medio uestrum
&s nos antem seruos uestros pixp̃m
Sed cũculpam que corrigi debuis set inue¬
nit: ilicomagistrum se esse recoluen
dicens : Sud uultis inuirga uerizam
aduos : Sum mus itaq: locus bene regi¬
tur : cumhis qui prȩ est uicus pociũs
quã fratribus dominatur
Functos quipe natura aequales geriuit:
Ut autem alii ad regendum aliis com¬
mittantur: non eos natura sed eul pa
post ponit : Viciis ergo sede bent
rectores erigere : quorum & causa
prȩferuntur : & cum de linqueN¬
tes corrigunt. sollicite adtendant.
ut ꝑ disciplinã culpas quidem iure

Expanded text:
tibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum tibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si diceret: Ideo non dominamur fidei vestrquia fide statis. Aequales enim vobis sumus, ubi vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvuli in medio vestrum , et, Nos autem servos vestro. Sed cum culpam quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaqtur, cum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure
Abbreviated transcription (Latin):
sũma cura uigilaridũ ut sciat quisq & sumere
exilla qđ adiuuat. & expugnare qđ tẽptat:
& aequalẽ secũ illa cet̾is ceruere  & tamen
sepeccantib ⁊ elo ultionis prȩferre: Quam
discretionẽ plenuus cognoscimus : si etiã po¬
testatis ecclesiasticȩ exẽplacernamus
Petrus nãque auctore dõ eccłae principa¬
tum teniens. ab ene agente cornelio. &
sese ei humili ter ꝓsternente. in modera¬
tius uenerari recusauit: seque illi similem
recognouit dicens: surge nefeceris : & ego
ipsehomo sum: Sed cum ananiȩ & saphrrȩ
culpã repperit : mox quanta potentia super
ceteras excreuiss& osteaidit: Nerbo exũ
eoꝵ uitã ꝑculit : quam spũ ꝑserutante dep̃¬
hendit : & summũ se intra eccłam contra
peccata recoluit : qđ honore sibi uehe men¬
ter inpenso. corãbene agentib frĩb non ag¬
nouit: Illic communionẽ aequalitatis. me¬
ruit scĩ tas actionis: hiczelus ultionis
ius aperuit potestatis : Paulus bene agen¬

Expanded text:
quisque et sumere ex ea quod adjuvat, et expugnare quod tentat; et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si etiam potestatis ecclesiasticae exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta super caeteros potentia excrevisset ostendit . Verbo enim eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, 834 hic zelus ultionis jus aperuit potestatis, Paulus bene argen
Abbreviated transcription (Latin):
quanto & caput suũ talia toleras se
cognoscit: de illo quippe:scriptũ est :
& cũmiquis : deputatus est: De illo
rursum dicitur: Languores prõsipse
tulit : & dolores nros portauit :
ł ant ergo arrogantes.: & a estimatio¬
ne prauorũ. uitã mordeapt in nocer tũ:
Scit edectoꝵ eccła & illorũ facta & horũ
uerba tolerare scit prauoꝵ mentes colerari¬
do conuertere : Iui& si conuertinequiue¬
rint eoꝵ tamen ignominiã aequanimi¬
ter suffert ⁊ Ferpendit quippe quia ad
Aupli eiꝰ premium ꝓficit. quodexeorũ
foias meritis despicitur : quoru &intus
uita laceratur : Notandũ uero qđ nonait.¬
nec multitudolo coꝵ extollatte : sedait
nec multitudo locorũ inclin& te: Omĩs
eniquitẽ poraliter excollitur. eo ipso quo
extollitur inclinat᷑ quia cũ se exterius
erigit. in tus cadit: heliuitaq casum
cordis inelatione in tuens: ait : nec mul¬
titudo locorũ inclinette: Ac siuoce

Expanded text:
quanto et caput suum talia tolerasse quanto et caput suum talia tolerasse cognoscit. De illo quippe scriptum est: Et cum iniquis deputatus est . De illo rursum dicitur: Languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Eant ergo arrogantes, et aestimatione pravorum vitam mordeant innocentum. Scit electorum Ecclesia et illorum facta, et horum verba tolerare, scit pravorum mentes tolerando convertere. Qui etsi converti nequiverint, eorum tamen ignominiam aequanimiter suffert. Perpendit quippe quia ad duplex ejus praemium proficit quod ex eorum meritis foris despicitur, quorum et intus vita laceratur. Nec multitudo locorum extollat te, sed ait: Nec multitudo locorum inclinet te. Omnis enim qui temporaliter extollitur, eo ipso quo extollitur, inclinatur: quia cum se eerigit, intus cadit. Eliu itaque casum cordis in elatione intuens, ait: Nec multitudo locorum inclinet te. Ac si voce
Abbreviated transcription (Latin):
& quod in quibus dam iure reprehendunt.
hoc iniuste ad crimenomniũ ꝑtrahunt:
Nequa quã uidelic& ꝑpendentes quod
sint in ea qui & despicientes nouerint
ꝑfecte tẽporalia regere & amantes
aeterna plenis desideriis expectare.
& dispensationẽ potestatis accepte ꝑ age¬
re. & humilitatis insitȩ ministeruim
custodire: Ut nec humilitatis causa
curã sus cepti regiminis neglegant.
nec rursum occasione regiminis. in ers
humilitas intumescat: Et siquidam
fortasse intraipsã sunt. qui non dĩ sed
sue głȩ. subreligionis pretextu deser¬
uiunt: studet tameneos. aut siualet
districte corrigere. aut si non ual&
aequanimiter tolerare: Quel corrigen¬
do illos quasi filios amplectitur: ues
tolerando quasi abhostib: exercetur :
Scit nãque qđ peorũ suꝑbiã laceretur
uita uistoꝵ: scit quod in eius crimen
extenditur: quic quidtalium prauitate
peccatar : Sed notã alieni criminis.
sustinere tantominus metuit.

Expanded text:
t quod in quibusdam jure reprehendunt, t quod in quibusdam jure reprehendunt, hoc injuste ad crimen omnium pertrahunt: nequaquam videlicet perpendentes quod sint in ea qui et despicientes noverint perfecte temporalia regere, et amantes aeterna plenis desideriis exspectare; et dispensationem potestatis acceptae peragere, et humilitatis insitae ministerium custodire, ut nec humilitatis causa curam suscepti regiminis negligant, nec rursum occasione regiminis in eis humilitas intumescat. Etsi quidam fortasse intra ipsam sunt qui non Dei sed suae gloriae sub religionis praetextu deserviunt, studet tamen eos, aut, si valet, districte corrigere, aut, si non valet, aequanimiter tolerare; et vel corrigendo illos quasi filios amplectitur, vel tolerando quasi ab hostibus exercetur. Scit namque quod per eorum superbiam laceretur vita justorum, scit quod in ejus crimen extenditur quidquid talium pravitate peccatur, sed notam alieni criminis sustinere tanto minus metuit
Abbreviated transcription (Latin):
arro gantium seruans: beatũ iobquasi
Fadmorens ait: Nonte ergo super& ira :
ut aliquem opprimas: Arro gantes enĩ
irȩ motũ deputañt : quicquid a sc̃a ȩccđa
geritur censura discipline: It qui a
humane laudis appetitu. benigni stu¬
dent semꝑ apparere : nulloscenseunt.
districtionis seueritate corrigendos:
Vnde & abonis rectorib sicut superius
dictũ est. opprimi aestimant: quos in¬
uictos cerqunt auiciis coer ceri:
Auctore autẽ dnĩo. quia incunctis mũdi
partibus: sc̃a aeccła culmine religionis
ex creuit : hanc ipsam potentiam tẽporalẽ
qua quidem bene utitur. obtrectando inui¬
subiunxit dicens: Nec multitudo locoꝵ:
inclin&te: Acsi eidem sc̃ȩ ȩcde. humili¬
tatẽ magis in prospera c̃seruanti: arro gan¬
tium uoce dicatur: Quia ubique fidei
reuereritia coleris: caue ne eiusdem reue¬
rentiȩ fascibus ex tollaris: Quosdam
quippe conspiciunt . quia subreligionis
obtentu. uitio elationis in tumescunt :¬

Expanded text:
arrogantium arrogantium RS. 18. Non te ergo superet ira, ut aliquem opprimas. - Arrogantes enim irae motui deputant, quidquid a sancta Ecclesia geritur censura disciplinae, et quia humanae laudis appetitu benigni student semper apparere, nullos censent districtionis severitate corrigendos. Unde a bonis rectoribus, sicut superius dictum est, opprimi aestimant, quos invitos cernunt a vitiis coerceri. Auctore autem Domino quia in cunctis mundi partibus sancta Ecclesia culmine religionis excrevit, hanc ipsam temporalem potentiam, quia quidem bene utitur, obtrectando in visubjungit, dicens: Nec multitudo locorum inclinet te. Ac si eidem sanctae Ecclesiae humilitatem magis in prosperis conservanti arrogantium voce dicatur: Quia ubique fidei reverentia coleris, cave ne ejusdem reverentiae fascibus extollaris. Quosdam quippe conspiciunt qui sub religionis obtentu vitio elationis intumescunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
tumor ostendit: Sedquia & heliu arrogan¬
tium. & beatũ iobtenere trpu diximus
electoꝵ si ea suptilius discernimus. etiã
nunc intra eccłam. quomodo arrogantibus
congruant de monstramus: scĩuiri aliena
oꝑa etiã praua mirantur. sua uero etiam
magna despiciunt: Inplerisq: codicibus
donorũ: in paucis uero sed añqui oribus locor
inuenimus: Sed qui a expositione non in¬
dig& sidicatur. nec multitudo donorũ
inclin&te: hoc magis ex poniplacuit.
quod cũ difficultate aliquantul a uidetꝰ
& plerũq de suis malis bona aestimant:
dealienis autẽ bonis mala sentire non ces¬
sant: Namdũ ꝓpriam głãm querunt.
ꝑniciose student. ut quicquid uirtutis
ab aliis agitur. in iquitatis nota laceret᷑.
& bonȩ pondus actionis uertunt in macu¬
lam criminis: sepe eñicum uidenit
ab aeccła districtȩ prauos corrigi. quasi
quȩ runtur iniuistȩ in nocentes affligi.
& nitorẽ disciplinȩ eius. cõmutant apel¬
latione nequiciae: Vnde heliu figurã

Expanded text:
ia Eliu arrogantium et beatum Job tenere typum diximus electorum, si ea subtilius discernimus, etiam nunc intra Ecclesiam quomodo arrogantibus congruant demonstramus. Sancti viri aliena opera etiam parva mirantur, sua vero etiam arpunt.---In plerisque Codicibus, donorum; in paucis vero, sed antiquioribus, locorum invenimus. Sed quia expositione non indiget si dicatur: Nec multitudo donorum inclinet te, hoc magis exponi placuit quod cum difficultate aliquantula videtur et plerumque de suis malis bona aestimant, de alienis autem bonis mala sentire non cessant. Nam dum propriam gloriam quaerunt, perniciose student ut quidquid virtutis ab aliis agitur iniquitatis nota laceretur, et bonae pondus actionis vertunt in maculam criminis. Saepe enim cum vident ab Ecclesia districte pravos corrigi, quasi queruntur injuste innocentes affligi, et nitorem disciplinae ejus commutant appellatione nequitiae. Unde Eliu figuram 846
Abbreviated transcription (Latin):
Simulationis uero falsitatẽ ex equi nisi
quis subtilioris in genii fuerit N on potest̃:
ditur : ut callide nouerit & occultare qđ
est & ostentare quod non est: & uera mala¬
male prȩmere & bona falsa monstrare.
nec se aꝑte in hoc quod uidetur ex tollere.
atq ut maiorẽ glam teneat. sepe sesimu¬
oculos hominũ sequerado eã ad prȩhende¬
re non potest : stuto& plerũq: gloriam
tonerefugiendo: Hȩc itaque simplicib
minime congruunt : quia si cõgruunt
mereritur. sed ꝓuocant iram decien
Iram qui ppe di mereri est : etia nesciendo
peccare: Prauocare uero est . mandatis
illius sciendo contraire: scire bonũ sed
despicere. facere posse nec uelle: łluetĩ
ꝓpetracione nequitiȩ intrinsetus tene¬
brescunt: & ostentatione iustielaee¬

Expanded text:
Simulationis vero falsitatem exsequi, nisi Simulationis vero falsitatem exsequi, nisi qui subtilioris ingenii fuerit, non potest. Qditur, ut callide noverit et occultare quod est, et ostentare quod non est; et vera mala premere, et bona falsa monstrare; nec se aperte in hoc quod videtur extollere, atque ut majorem gloriam teneat, saepe se simuoculos hominum sequendo eam apprehendere non potest, studet plerumque gloriam tenere fugiendo. Haec itaque simplicibus minime congruunt, quia si congruunt, merentur, sed provocant iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere; facere posse, nec velle. Hi enim perpetratione nequitiae intrinsecus tenebrescunt, et ostentatione justi
Abbreviated transcription (Latin):
deteriores ex istunt ex uerbere: quia pulsa¬
tidoloribus. aut contumatia ꝑtinatiae
duriores existunt: aut quod peius est inllas¬
phemiȩ etiã ex asperationẽ ꝓsiliunt
Bere ergodicitur : quod ꝑgladium transeunt
& stulticia consumurtar: Quia peccata quȩ
flagellis emendare debuerant. flagedi
ex aggerant : Ehciam poenas ꝑcussionis
sentiunt: & illic uistȩ retributionis suppli¬
cianon euadunt: fatuitas quippe stulticiae¬
est: quod illos sic iniquitas obligat. ut aculpa
eos nec poena compescat: Sequitur:
Simulatores & callidi : ꝓuocant iram dĩ:
Cumsimulateres dicer&. apte subiunxit.¬
& callidi: Quianisi in gerio calleant. qđ
uideri appetunitꝰ. congrue simulare non
possunt: Sunt er̃i non nulla uicia: que
etia a sensu tar dioribus facile ꝓpetrantur:¬
Elatione nãque intumescere. a uariciae
aestib in hiare. luxuri ae pulsanti succum¬
bere: etia quilib& obtunsis sensibus potest:

Expanded text:
deteriores existunt ex verbere, quia pulsadeteriores existunt ex verbere, quia pulsati doloribus, aut contumaci pertinacia duriores existunt, aut, quod pejus est, in blasphemiae etiam exasperationem prosiliunt. Bene ergo dicitur quod per gladium transeunt, et stultitia consumuntur, quia peccata quae flagellis emendare 840 debuerant, flagellis exaggerant. Et hic jam poenas percussionis sentiunt, et illic justae retributionis supplicia non eest, quod illas sic iniquitas obligat, ut a culpa eos nec poena compescat. Sequitur:Simulatores et callidi provocant iram Dei. - Cum simulatores diceret, apte subjunxit, et callidi, quia nisi ingenio calleant, quod videri appetunt, congrue simulare non possunt. Sunt enim nonnulla vitia quae etiam a sensu tardioribus facile Elatione namque intumescere, avaritiae aestibus inhiare, luxuriae pulsanti succumbere, etiam quilibet obtusis sensibus potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Si audierint & obseruauerint : conplebunt
dies suos inbono & annos suos ingloria :¬
si autẽ non audierint : transibunt ꝑgladiũ.
& consumentur stulticia: Perbonũ recta
actio ꝑgłam uero. suꝑnaretributio desig
dent oboedire : diessuos in bono conplent.
annos ingloria : Iuia & cursum presentis
tẽporis in recto opere: & consũmationem
suam ꝑficiunt felici retributionie :
S i uero non audierint. transibunt per
gladium & cõsumentur stulticia: quia &
uindi cta eos intribulatione ꝑcutit. & finis
infatuita te concludit: sunt enĩi non nulli
quo saꝑditis moribus nec tor menta cõpescurit :
Dequibus ꝑpropħam dicitur : Percussistieos
nec doluetunt. flagellasti eos & renueruns
accipere disciplinam: & dequibus: subbaby¬
lonis specie dicitur: Curauimus babilonẽ.
& non est sanata: & dequibus rursũ dicitur:
Interfeci & ꝑdidi popłm meũ & tameN
auiis suis non sunt reuersi: łli nonnũ quã

Expanded text:
si audierint et observaverint conplebunt si audierint et observaverint conplebunt dies suos in bono et annos suos in gloria si autem non audierint transibunt per gladium et consumentur in stultitia simulaiam vero superna retributio designdent, dies suos in bono complent, annos in gloria: quia et cursum praesentis temporis in recto opere, et consummationem suam perficiunt felici retributione. Si vero non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia: quia et vindicta eos in tribulatione perculit, et finis in fatuitate concludit. Sunt enim nonnulli, quos a perditis moribus nec tormenta compescunt: de quibus per prophetam dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt: flagellasti eos, et renuerunt accipere disciplinam et de quibus sub Babylonis specie dicitur: Curavimus Babylonem, et non est sanata . De quibus rursum dicitur: Interfeci et perdidi populum meum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hi nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
cebat dicens : Qui prius fui Elasphemus.
& ꝑsecutor. & contumeliosuf: sed miscđam
consecutus sũ. quia ignorans feci in incre¬
detrimenta : Unde & apte sequitur: Reue¬
lauit quoq: aurem eorũ ut corripiat alo¬
quitur ut reuertantur ab iniquitotuit
autrmmreuelare est intellectu coguscuo¬
nis aperire : Reuelata uero aure unus quisꝰ¬
qilex pe pitur: quando iatrinsecus aeternor
bonoru desiderium ꝑcipit. & que mala exarir¬
serius p petrauit agnoscit: Potes uero incaties¬
nis & funibus pauytatis: poena etia tẽporalis¬
afflictionis intellegi Quia sȩpe quiuiben¬
tis uerba non audiunt ferientis uerberibus
admonentur ut adbona desideria saltem¬
poene trahanT. quos premia non inuitant:
Vnde ꝑ propħam dicitur : Infreno & chamo
maxillas eorũ constringes : qui non ad ꝑximant
adte : siuero etiã flagella despiciunt: constat
nimirũ quod tanto illic grauioris uindictȩ
supplicia sentiant: quanto hic maioris pro¬

Expanded text:
cebat, dicens: Qui prius fui blasphemus, cebat, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incretum detrimenta . Unde et apte subditur: labit quoque aurem eorum ut corripiat, et loquetur ut revertantur ab iniquitate. - Aurem revelare est intellectum cognitionis aperire; revelata que corripitur, quando intrinsecus aeternorum bonorum desiderium percipit, et quae mala extrinsecus perpetravit agnoscit Potest vero in catenis et funibus pauafflictionis intelligi. Quia saepe jubentis verba non audiunt, ferientis verberibus admonentur, ut ad bona desideria poena trahant quos praemia non invitant. Unde per Prophetam dicitur: « In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad le . Si vero etiam flagella despiciunt, constat nimirum quod tanto illic gravioris vindictae supplicia sentiant, quanto hic majoris pro