comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caclum. istud uisibile ꝓducit: ut supiora
quidẽ habitaculũ facer& angłis inferiora
uero hominib Propter uos gͦ iussu di aqua
quae erat super faciem terrae secessit: ut t̾ra
uobis ꝓducer& fructus. Cui &iã humorũ
uenas latenter inseruit: ut uob̾ ex ea ꝓflu¬
erent fontes & flumina: Propter uos ꝓdu¬
cere iussa est animantia: & om̃a quae uesto
usui uoluntatiq seruirent: Aut nor
ꝓpter uos uentispirant. ut ex ip̃sis c̃cipieis
fructus uobis terra parturiat: Non ꝓpt̃ uos
ymbres ꝓfluunt. & tempora uicissitudi¬
nes mutant: Nonne ꝓpt̃ uos sol oritur
& occidit. & mutationes luna perpetitur:
Propter uos mart̃ exib& famulatũ suũ
ut uob̾ ingratis cuncta subiaceant: Nome
ꝓhis om̃ib iusta erit ultionis pena: quia
horum om̃iu largitorẽ quem ante̾ oma
& agnoscere &uenerari debustis. solum
preceteris ignoratis: Sed & nunc. isdem
uos adhuc intelligentiam eis duco
Uidetis & enim: quod om̃a gignunt ur
ex aquis: aqua uero per unigẽnitũ ex ini¬

Expanded text:
duxit, ut superiora quidem habitaculum faceret angelis, inferiora vero hominibus. Propter vos jussu Dei aqua quae erat super faciem terrae secessit, ut terra vobis produceret fructus. Cui etiam humorum venas latenter inseruit ut vobis ex ea profluerent fontes et flumina. Propter nos producere jussa est animantia et omnia quae nostro usui voluntatique servirent. An non propter vos venti spirant? ut ex ipsis concipiens fructus vobis terra parturiat? Nonne propter vos imbres profluunt et tempora vicissitudines mutant? Num propter vos sol oritur, et occidit, et mutationes luna perpetitur? propter vos mare exhibet famulatum suum, ut vobis ingratis cuncta subjaceant? Nonne pro his omnibus justa erit ultionis poena, quia horum omnium largitorem quem ante omnia et agnoscere et venerari debuistis, solum 12 prae caeteris ignoratis? Sed et nunc per idem vos adhuc in intelligentiam ejus duco. Videtis etenim quod omnia gignuntur ex aquis, aqua vero per Unigenitum ex ini
Abbreviated transcription (Latin):
t s ꝑperam gessit indignet᷑: & sem&¬
ipsaum aecus& Ex qua indignatione.
aenditur in nobis ignis quidã. qͥuelut
magrosterili immisus consuptis & excoc¬
cis sadicib pessime uoluptatis. bono semi¬
niuerbi di fecundiorẽ cordis p̃parat glebã
Puto autẽ qđ satis dignas habeatis causas
iracundiae ex quib iustissimꝰ ignis iste
collescat: si consideretis in quantos uos
errores deduxerit ignorantiae malum.
quantosq lapsus & quanta precipicia ad
peccandum dedit: aquantis uos bonis
ibstraxit. & in quac p̃cipitauit mala:
&quod est super om̃a grauius. quoduos
infuturo scło aeternis penis obnoxios

Expanded text:
t perperam gessit, indignetur et semetipsum accuset. Ex qua indignatione accenditur in nobis ignis quidam, qui velut agro sterili immissus, consumptis et excoctis radicibus pessimae voluntatis, bono semini verbo Dei fecundiorem cordis praeparet glebam. Puto autem quod satis dignas habeatis causas iracundiae, ex quibus justissimus ignis iste coalescat, si consideretis in quantos vos errores deduxerit ignorantiae malum, quantosque lapsus et quanta praecipitia ad peccandum dedit, a quantis vos bonis abstraxit, et in quae praecipitavit mala, et, quod est super omnia gravius, quod vos in fut
Abbreviated transcription (Latin):
CARISSIMIS ERATIBUS IULIO
& iuliano. ac reliquis consodalib nr̃is.
gentibusq qui circa uos sunt. Oport&
fr̃s om̃s doctores qui ad salutẽ animarum
instituti sunt. & adlucrandas animas
epi sunt consecrati ꝓcunctis sollicitudi¬
nẽ gerere: & errantes aduiam ueritutis
& ad portum salutis reducere: Et lic&
ꝓpter gentes quae circa uos sunt in modi¬
co uos errasse contigerit: melius tamenẽ.
redire aduiã ueritatis. quam diutius in
ipso errore perdurare. Quoscumq enĩ
dehis quiuos errare fecerunt uel dehis
qui adhuc uerbum p̾dicationis nor
audier̃ si potestis uobiscum assumite.
& ad uiã ueritatis reducite : ne infructu¬
osi sed fructuosi dño inueniamini Etqm
quidem sicut terra cultore neglecta: spinas
& tribulos necessario ꝓducit: ita sensus
uester longitẽporis incuria. multas
& nocias opiniones rerum. & intellegen¬
tias falsae scientiae germinauit: opuse
nunc multa diligentia ad excolendum
ius mentis nr̃ae: uthic sermo ueritatis

Expanded text:
arissimis fratribus JULIO et JULIANO ac reliquis consodalibus nostris, gentibusque quae circa vos sunt. Oportet, fratres, omnes doctores qui ad salutem animarum instituti sunt, et ad lucrandas animas episcopi sunt consecrati, pro cunctis sollicitudinem gerere, et errantes ad viam veritatis et ad portum salutis reducere. Et licet propter gentes quae circa vos sunt in modico vos errasse contigerit, melius est tamen redire ad veritatis viam quam diutius in ipso errore perseverare. Quoscunque enim de his qui vos errare fecerunt, vel de his qui adhuc verbum praedicationis non audierunt, potestis, vobiscum assumite, et ad viam veritatis reducite, ne infructuosi Domino inveniamini. Et quoniam quidem sicut a cultore neglecta terra spinas et tribulos necessario producit, ita sensus vester longi temporis incuria multas et noxias opiniones rerum et intelligentias falsae scientiae germinavit, opus est nunc multa diligentia ad excolendum rus mentis vestrae, ut hoc sermo veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
ITEALIA PROUINTIAE SONT NUMERO XUII
Campania. inqua est capua: tuscia cum umbria.
emilia flammnia: inqua est Rauenna : ficenum.
liguria inqua est mediolanus. Uenetia cũ histris.
inqua est aquileia: alpaes cottiae. samnium
Apulcia cum calabria: inqua est Tarentus. Bruttiu
cum lucania. Retia prima. Recia scđa. Sicilia: sardinia.
corsica. Alpes gratae
GALLIARG̃ PROUISTIAE NO

Expanded text:
ITALIA PROVINCIE SUNT NUMERO XVII. Campania in qua est Capua. Tuscia cum Imbria. Emilia. Flaminia, in qua est Ravenna. Picenum. Liguria, in qua est Mediolanum. Venetia cum ystris, in qua est Aquileia. Alpes Cotie. Samnium. Apulia cum Calabria, in qua est Tarentus. Bruttia cum Lucania. Retia prima. Retia secunda. Sicilia. Sardinia. Corsica. Alpes Graie. GALLIARUM PROVINCIE
Abbreviated transcription (Latin):
petii imperitiã placare mansuetis exhorta¬
tionib: ac responsionib debet. utnsolum
desemetipsa. sed & iam de illis glȩ aetnȩ
retributiones inueniat. Haec me uobis
dicere nimius amor suasit: quia & inur̃a
leticia me crescere. & inur̃a tristicia meexis¬
custodiat. & saluet. dñi nr̃i pietate pussima
domina tranquillitate ꝓ paruulorum do¬
minorum nutrimto uitam ur̃am longius
extendat
EPLA GREGORII PAPE. ADSECON¬

Expanded text:
t, eorum sicut petii imperitiam placare mansuetis exhortationibus ac responsionibus debet, ut non solum de semetipsa, sed etiam de illis gloriam aeternae retributionis inveniat. Haec me dicere vobis nimius amor suasit, quia in vestra laetitia me crescere, et in vestra tristitia me exiscustodiat, et salva Domini pietate et piissima Domini tranquillitate pro parvulorum dominorum nutrimento vitam vestram longius extendat. Epistola Gregorii papae ad
Abbreviated transcription (Latin):
llam & lam contra apłicam regulam
p̃sumptionem qua nunc per ignauiam
a quibusdam illicita usurpatione uidemꝰ¬
postulatur. nedesingulorum peccatopꝰ
ri confession m secreta. Quamuis eni plani
tudo fidei uideatur ẽt̃ laudabilis. quȩ ꝓpi
di timorem apud om̃s erubescere nueretus.
tamen qͥa non om̃iũ huiꝰmodi sunt peccata
ut ea qui penitentiam postunt nontimeas
publicare. remoueatur tam imꝓbabilid
consuecudo: ne multi apenitentiȩ reme.¬
dus arecantur. dum aut erubescunt aus¬
metuunt in imicisius su facta neeare
qubiposunt legum censtitutione percelli
qulticitenim illa confessio quaeprimũ dõ

Expanded text:
llam etiam contra apostolicam regulam praesumptionem, quam nuper agnovi a quibusdam illicita usurpatione postulatur, ne de singulorum peccatorum ri confessione studo fidei videatur esse laudabilis, quae propter Domini timorem apud homines erubescere non veretur, tamen quia non omnium hujusmodi sunt peccata, ut ea, qui poenitentiam poscunt, non timeant publicare, removeatur tam improbabilis consuetudo: ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt aumetuunt inimicis suis sua facta reserari, quibus possunt legum constitutionibus percelli. Sufficit enim illa confessio quae primum Deo
Abbreviated transcription (Latin):
quolib& tempre grauioris necessitatis
infirmitas. necessaria lib̾atione fraudet᷑:
conseruata sicut p̃locuti sumus duarum
tantũ modo festiuitatũ reuerentia propter
multa pericula sit cauendum. necuiquam
aut in desperata egritudine. aut inhostili¬
tatis incursu. aut intimore naufragii. per
sac̃dotem dñi regeneratio denegetur
Siquis uero post hoc interdictum in eadẽ
fuerit usurpatione detentus. digna per¬
penitentiȩ suȩ incid& ultionem: qm osten¬
dit se potius turpe lucrum quã religions

Expanded text:
quolibet 120 tempore gravium necessitatum quolibet 120 tempore gravium necessitatum infirmitas necessaria liberatione fraudetur: cum, servata, sicut praelocuti sumus, duarum tantummodo festivitatum reverentia, propter multa pericula sit cavendum ne cuiquam aut in desperata aegritudine, aut in hostilitatis incursu, aut in timore naufragii, per sacerdotem Domini regeneratio denegetur. Si quis vero post hoc interdictum in eadem fuerit usurpatione detectus, dignam pertinaciae suae incidet ultionem: quoniam ostendit se turpe potius lucrum quam
Abbreviated transcription (Latin):
AGNA INDIONATIONE CONMOUEOR
& multo dolore contristor. qđ qͦsdã
ex uobis comperi ita ẽẽ aplicȩ traditionis
oblitos. & studio sui erroris intentos. ut pt̃
paschalem festiuitatem cui sola pente costen
sollempnitas comparatur. audeant sibi¬
& non aliqua humanȩ infirmitatis necessi¬
tate cogente. sed sola indisciplinati arbi¬
trii libertate usum baptismatis uindicare:
& in natalicus martrrũ quorum finis aliter
honorandus ẽ. quam dies dominicȩ passio¬
nis. eo die regenerationis celebrare myste¬
sacramtũ. ut circa renouandas nihil doc¬
trinȩ aeccłasticȩ. nihil in exorcismis im¬
positionum. nihil ipsa ieiunia qͥb uetus
homo destruitur operentur: neq intot
ministerus salutis humanȩ ulla cius des
habeatur. excepto qđ. onum ẽ. caium
sine periculo status eorum qui h faciunt
protestamur. ut ab hac p̃sumptione cesedir
& summa hanc potentissimamq di gr̃an
non nisi in paschali & pentecosten die des¬
derantib & credentib conferatis. maneitt

Expanded text:
agna indignatione commoveor, et multo dolore contristor, quod quosdam ex vobis comperi ita esse apostolicae traditionis oblitos, et studio sui erroris intentos, ut praeter paschalem festivitatem, cui sola Pentecostes solemnitas comparatur, audeant sibimet, non aliqua humanae infirmitatis necessitate cogente, sed sola indisciplinati arbitrii libertate, jus baptismatis vindicare, et in natalibus martyrum, quorum finis aliter honorandus est quam dies Dominicae passionis, regenerationis celebrare mystesacramentum, ut circa renovandos nihil doctrinae ecclesiasticae, nihil in exorcismis impositio manuum, nihil ipsa jejunia, quibus vetus homo destruitur, operentur; neque in tanto mysterio salutis humanae ulla ejus diei habeatur exceptio, quo ipsum donum sine periculo status eorum qui hoc faciunt protestamur, ut ab hac praesumptione cessetur, et summam hanc potentissimamque Dei gratiam non nisi in paschali et Pentecostes die desiderantibus et credentibus conferatis, manente
Abbreviated transcription (Latin):
regulas uolumus custodiri. ut nullus p̃t̃
aliquatenus consecretur antistes. quia hoc
uetus ordo tenuit: & trecentorũ decem
& octo sanctorum patrũ definiuit aue¬
toritas. cui siquis obuius tetenderit manus
eorum se consortio fatetur indignum.
quorum pceptionib resultarit

Expanded text:
regulas volumus custodiri, ut nullus praetaliquatenus consecretur antistes, quia hoc et vetus ordo tenuit, hoc trecentorum decem et octo sanctorum Patrum definivit auctoritas, cui quisquis obvias tetenderit manus, eorum se consortio fatetur indignum, quorum praeceptionibus resultarit
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sollempnit adimplendo. similit̃
quid aplica uel sanxerit uel obseruet auc¬
toritas: in subiectis tua caritas euidenter
agnoscet. Illud autẽ nouelli eẽ iudicamꝰ
erroris. quod cũ in fine psalmorũ ab om̃ib
catholicis ex more dicatur. gła patri
& filio & sp̃ui sco. aliqͥ sicut indicas subduc¬
ta una sillaba coniunctiua. perfectũ conant᷑
minuere uocabulum trinitatis dicendo.
gła patri. filio. sp̃ui sco. Quãuis ergo
ipsa nos ratio euident̃ edoceat. qͥa subducta
una sillaba personam filui & sp̃s sci unam
quodã modo eẽ designant: tamen aderro
tis credentiũ debere baptisma celebrari
tat illos om̃ino adoctrina dominica de¬
uiare. qui aliqͥd huic uoluerit confessioni
derugare¬

Expanded text:
quoque solemniter adimplendo, similiter quid apostolica vel sanxerit vel observet auctoritas, in subjectis tua charitas evidenter agnoscet. Illud autem novelli esse judicamus erroris, quod cum in fine psalmorum ab omnibus catholicis ex more dicatur: Gloria Patri, et Filio, et Spiritui sancto, aliqui, sicut indicas, subducta una syllaba conjunctiva, perfectum conantur minuere vocabulum Trinitatis, dicendo: Gloria Patri, et Filio, Spiritui sancto. Quamvis ergo ipsa nos ratio evidenter edoceat, quia subducta una syllaba, personam Filii et Spiritus sancti unam quodammodo esse designent; tamen ad errotis credentium debere baptisma celebrari,tat illos omnino a doctrina dominica deviare, qui aliquid huic voluerint confessioni derogare
Abbreviated transcription (Latin):
romanam & apłicã aeccłam suꝑbiendo suas
erigunt ceruices: sequentes in om̃ib apłicã
sedem. & p̃dicates eius om̃a constituta: & ꝑ
oma spero ut in una cõmunione uobiscum
quam sedes apłica predicat cẽ merear.  iuͣnẽ.¬
inqua est integra & uera xp̃ianȩ religionis
& perfecta soliditas. ꝓmutens sequestratos
a cõmunione a eccłȩ catholicȩ idest ñ con¬
sentientes sedis apłicȩ eorum nomina inter
sacra non recitanda eẽ mysteria. Quodsi
in aliqua professione maa deuiare teptaue¬
ro. his quos dapnaui cõplicẽ mea sententia
cẽ ꝓfiteor. Hanc autẽ ꝓfessionẽ meã ego¬
manu mea subscripsi. & bonefacio scõ & ue¬

Expanded text:
Romanam et apostolicam Ecclesiam superbiendo suas Romanam et apostolicam Ecclesiam superbiendo suas erigunt cervices; sequentes in omnibus apostolicam sedem, et praedicantes ejus omnia constituta, et per omnia spero, ut in una communione vobiscum, quam sedes apostolica praedicat, esse merear, in qua est integra et vera Christianae religionis et perfecta soliditas, promittens sequestratos a communione Ecclesiae catholicae, id est non consentientes sedi apostolicae, eorum nomina inter sacra non recitanda esse mysteria. Quod si in aliquo a professione mea deviare tentavero, his quos damnavi complicem mea sententia me esse profiteor. Hanc autem professionem meam manu mea subscripsi, et Bonifacio Ho
Abbreviated transcription (Latin):
de uicini sunt curabis ꝓferre noticiam:
ipsi decffeccu tantȩ rei gras nob̾ caelestis
niscdiȩ beneficiis referre non cessent
bolo suꝑbire tẽporib predecessorum
nostrorũ bonefacui atq caelestini contra
imanam aeccłam cepit: sed uidens se
modo peccatis aurelii eulalius aromanȩ
aeccłȩ communione segregatum. humi¬
lians recognouit sẽ pacem̃ & cõmunionẽ
romanuẽ aecclȩ peteis subscribendo
unu cum collegis suis dampnauit apłica
auctoritate om̃s scripturas quȩ aduerso
romanue aeccłȩ priuilegiu factu quo¬
u ingenio fuere.
Exemplar precum eius & iustini p̃dic¬
i principis. Prima salus est recte fidei
regulum custodire. & a constitutis pa¬
trum nullatenus deuiare. quia non
as. tuespecrus & suꝑ hanc petram edifica
Macccłam mea. Et haecquȩdicta sunt: rerũ
Dequa spe & fide separari minime¬
cipientes. & patrũ sequentes constituta.
aiachematizamus om̃s qui contra sc̃am

Expanded text:
tuae vicini sunt curabis perferre notitiam, ut et tuae vicini sunt curabis perferre notitiam, ut et ipsi de effectu tantae rei gratias nobiscum coelestis misericordiae beneficiis referre nbolo, superbire temporibus praedecessorum nostrorum Bonifacii atque Coelestini contra Romanam Ecclesiam coepit; sed videns se modo peccatis Aurelii Eulalius a Romanae Ecclesiae communione segregatum, humilians recognovit se, pacem et communionem Romanae Ecclesiae petens subscribendo una cum collegis suis damnavit apostolica auctoritate omnes scripturas quae adversus Romanae Ecclesiae privilegia factae quoquo ingenio fuerint. Exemplar precum ejus et Justini praedicti principis. « Prima regulas custodire, et a constitutis patrum nullatenus deviare. Nec tis: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Et haec quae dicta sunt rerum De qua spe et fide minime separari cupientes, et Patrum sequentes constituta, anathematizamus omnes qui contra sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
quis hominum abnuat huic se libenter
dispositioni submittere: Hinc enimpar
& caritas mutua se uoce complectuntur.
& manet firma concordia. in alterna & dõ
placita dilectione sinceritas. Quia igutꝰ
unum qđq tunc salubriter cõpletur officiũ
cum fuerit unus adquem possit recurri
p̃positus: Uota nostra caritatẽ tuam
latere nolumus. nequi particeps fuit
sollicitudinis: gaudiorum fructu red¬
alloquus: & mandatorũ quaelegatiõ
nostris dedimus in om̃ib seriem suisse
ompletam. dequa parte. ut addilectionẽ
plenius pfete gaudiũ ꝑuenire. libel
oresiis sacrarũ litcerarũ exemplaria paric̃
ondinus destinanda. indicantes nihilo¬
minus ꝑ orientis partes plurimos ep̃os sic
fusse. superest ut a nob̾ copetentib p̾cib
Auinitas exorata concedat: quatinus de
daliarum quoq aeccłarũ redintegrati¬
one gratulemur. Eia uͦ quae significa¬
r curauimꝰ. in eorum sacerdotũ qui frnitati

Expanded text:
quis hominum abnuat huic se libenter quis hominum abnuat huic se libenter disposet caritas mutua se vice complectuntur, et manet firma concordia, ac in alterna et Deo placita dilectione sinceritas. Quia igitur unumquodque salubriter tunc completur officium, cum fuerit unus ad quem possit recurri, praepositus: vota nostra caritatem tuam latere nolumus, ne qui partisollicitudinis, gaudiorum fructu redalloquiis; et mandatorum, quae legatis nostris dedimus, in omnibus seriem fuisse completam. De qua parte, ut ad dilectionem tuam plenius perfectum gaudium perveniret, libelli Orientis sacrarum litterarum exemplaria pariter credidimus destinanda; indicantes nihilominus per Orientis partes plurimos episcopos sic fecisse. Superest ut a nobis competentibus precibus Divinitas exorata concedat quatenus de aliarum quoque Ecclesiarum redintegratione gratulemur. Ea vero quae significare curavimus in eorum sacerdotum qui fraternitati
Abbreviated transcription (Latin):
Dum & abinitio tantam perceorĩ
abeato petro aplorum pͥncipe fiducia. suħ
amus auctoritate uniuersali aeccłȩ ax
liante dño ꝑuenire: Et quicqͥd nociui s
auctoritate aplica corrigere & emendar.e.
Ad hoc enim diuinȩ dispositionis prouisio
gradus & diuersos constituit ordines ese
distinctos. uedũ reuerentiã minores potio¬
rib exiberent. & potiores minorib diles¬
tionẽ impenderent. una concordie fieret
ex diuersitate conteatio. & recte officiorũ
generaretur amministratio singulorum:
Neq uniuersitas alia poterat ratione
subsistere: nisi huiusmodi magnus eam
differentiȩ ordo seruaret. Quia uͦ creatu¬
ra inuna eademq ȩqualitate gubernari
uel uiuere non potest. caelestium militiarũ
exemplar nos instruunt: quia dũ sint angłi
sint archangłi. liquet quia non aequalẽs
sunt: sed in potestate & ordine sicut nostis
differt alter ab altaro. Si gͦ inter hos qui
sine peccato sunt ista constat eẽ distinctio.

Expanded text:
m et ab initio tantam percepimus a beato Petro apostolorum principe fiduciam, ut habeamus auctoritatem universali aecclesiae auxiliante Domino subvenire, et quidquid nocivum est, auctoritate apostolica corrigere et emendare. Ad hoc enim divinae dispensationis provisio gradus et diversos constituit ordines esse distinctos, ut dum reverentiam minores potioribus exhiberent, et potiores minoribus dilectionem impenderent, una concordiae fieret ex diversitate connexio, et recte officiorum gigneretur administratio singulorum. Neque enim universitas alia poterat ratione subsistere, nisi hujusmodi magnus eam differentiae ordo servaret. Quia vero creatura in una eademque aequalitate gubernari vel vivere non potest, coelestium militiarum exemplar nos instruit quia dum sint angeli, sint archangeli, liquet quia non aequales sunt, sed in potestate et ordine, sicut nostis, differt alter ab altero. Si ergo inter hos qui sine peccato sunt ista constat esse distinctio,
Abbreviated transcription (Latin):
maculatã ab om̃i ctagione seruemus. Nosti
re suo oma circumspectione seruatis: reme¬
dia sperantib conseruantur. Habet enim
aeccłasticarũ ordo regularũ. & ipsius for¬
ma iusticiȩ. ut medicina rationabilis be¬
nignȩ & fideliter sperantib non negetur.
nec quisquam ita ẽ. abhumanitate discretꝰ.
que non arigore districtionis inclinet
cauta simplicitas. Sed ut caute hoc cete¬
rasq querelas aut errores alicuiꝰ eui ualeas
expedire dilectissime frater ꝑsonam mea
hoc inte oportet induere: scientẽ in huius¬
modi causis sicut p̃dictũ ẽ. qͥd cauendũsit.
& ita om̃a p̃uidendum. ut te non ambigas
rationem dispensationis huiꝰ dõ ẽẽ redden¬
A ͤm: ita tam̃ ut eos qui uob̾ fuertint
cõmunione sociati uel puos sedi aplicae
urã nob scripta declarent: Quib alan
in honore: quatinus in nob̾ nec humilitas
timida. nec ratio sit suꝑba. Om̃ps đs lne

Expanded text:
maculatam ab omni contagione servemus. Nosti maculatam ab omni contagione servemus. Nosti re suo omni circumspectione servatis, remedia sperantur. Habet enim ecclesiasticarum ordo regularum, et ipsius forma justitiae, ut medicina rationabilis benigne et fideliter sperantibus non negetur, nec quisquam est ita ab humanitate discretus, quem non a rigore districtionis inclinet cauta simplicitas. Sed ut caute hoc, caeterasque querelas aut errores alicujus aevi rei valeas expedire, dilectissime frater, personam meam te in hoc oportet induere, scientem in hujusmodi causis sicut praedictum est quid cavendum sit, et ita omnia praevidendum, ut a te non ambigas rationem dispensationis hujus Deo esse reddendam, ita tamen ut eos qui vobis fuerint communione sociati, vel per vos sedi apostolicae vestra nobis scripta declarent, quibus etiatatem servemus in honore, quatenus in nobis, nec humilitas timenda, nec ratio sit superba. Omnipotens De
Abbreviated transcription (Latin):
& quod amandum suadet amplecti. Si¬
milem enĩ iamfide curam gerentes ꝑreligi¬
osam pacientia par&iam pͥmiũ deboni oꝑis
speramus affectu: Neq enim difficulta¬
tib: est cedendum. Nonenim fatigatur
asperis fides. nec ad caelorũ ardua ꝑꝓcliuȩ¬
ẽtenditur: nec ad remunerationẽ citra labo¬
ris exercitiũ quis meretur. Vnde nefaci¬
entes bona d ficamus. specialit̃ ammonem̃
& iam teste psalmista. Beati qͥ eustodiur̃
udiciũ: & faciunt iusticiam in om̃i tẽprẽ
Quia non initiũ laboris remunerationẽ
p̃mii consueuit inuenire: sed terminꝰ. Ergo
studium sollicitudinis assumtes. quib est
una in cõmunione societas & credulitas.
quemãmodũ deunitate sedis apłicȩ & con¬
stantinopolitane aeccłȩ parit excultemus
in dño. ita de reliquorũ qͦq sicut affectione
ammones. red integratione letemur. & cu¬
remꝰ pͥmũ ut fidẽ integritatẽq nostrã imn¬

Expanded text:
et quod amandum suadet amplecti. Siet quod amandum suadet amplecti. Similem enim jam fidei curam gerentes, per religiosam patientiam, par etiam praemium de boni operis speramus affectu. Neque enim difficultatibus est cedendum. Non enim fatigatur asperis fides, nec ad coelorum ardua per proclive tenditur, nec remunerationem citra laboris exercitium quis meretur. Unde ne facientes bona deficiamus, specialiter admonemur etiam testante Psalmista: Beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore ; quia non initium laboris remunerationem praemii consuevit invenire, sed terminus. Ergo studium sollicitudinis assumentes, quibus est una in communione societas et credulitas, quemadmodum de unitate sedis apostolicae et Constantinopolitanae Ecclesiae pariter exsultamus in Domino, ita de reliquorum quoque sicut affectione admones redintegratione laetemur, et curemus praemium , ut fidem integritatemque nostram im
Abbreviated transcription (Latin):
cassare nituntur. Hinc enim supernae
miscđiȩ docum̃tũ ꝑdocetur. qͣndo & mun¬
dani pͥncipes causas fidei cum rei puplicę
ordinatione c̃iungunt.: & aeccłarũ presules
quod ad dispensationẽ suam pertinet & officii
memorss exequuntur. Talib enĩ indige¬
bat prediscordię ꝓcellas religio xp̃iana
rectorib qui cõpressis ꝓuida dispensatio¬
ne turbinib: diu peregrinata pace depul¬
sa tẽpestate reducerent: ut infutura post
scła ad ꝓpositi sui exempla tendentes. sibi
asscribendum indubitanter ostenderent.
quicqͥd dõ placitũ posteris ꝓsua imitatione
hoc dieb fuisse ccessum: & tocis orationũ
& curarũ uirib adnitamur. ut quod dĩ ope
bene cȩpta sunt ipso adiuuante per om̃a
cõpleantur. Sperandum enimẽ. ut ad
cõpagem corporis sui reliqua quae ad huc
dĩ uasa sunt menbra festinent. & ad potio¬
rib minora non discrepent. Aid quod
cum me dilectio tua xp̃ianȩ studio cari¬
tatis hortatur. debet qđ inuitet sequis.

Expanded text:
cassare nituntur. Hinc enim supernae misericordiae documentum perdocetur , quando et mundani principes causas fidei cum reipublicae ordinatione conjungunt, et Ecclesiarum praesules, quod ad dispensationem suam pertinet, officii memores exsequuntur. Talibus enim indigebat post discordiae procellas religio Christiana rectoribus, qui compressis provida dispensatione turbinibus, diu peregrinatam pacem depulsa tempestate reducerent, ut in futura post saecula ad propositi sui exempla tendentes, sibi ascribendum indubitanter ostenderent, quidquid Domino placitum posteris pro sua imitatione hoc diebus fuisse concessum, et totis orationum et curarum viribus annitamur, ut quae Dei ope bene coepta sunt, ipso adjuvante per omnia compleantur. Sperandum enim est ut ad compagem corporis sui reliqua, quae adhuc divisa sunt, membra festinent, et a potioribus minora non discrepent. Ad quod, cum me dilectio tua Christianae studio caritatis hortatur, debet quod invitat sequi,
Abbreviated transcription (Latin):
insinuo serenitati tuae gloriosissime & cle¬
mentissime fili auguste: utcũ causȩ alexan¬
drinorũ patuerint pussimis aurib uris.
tate. sapientia. diuinisq uris monitis redire
faciatis: Nam qͥd tenendum sit in religione
catholica scđm definita patrũ & p̃dicãtio¬
nẽ omiũ sacerdotũ qͥ in aeccłã floruerunt.
si hoc qͦq p̃ceperitis scientib in memoriam
transmittendo renouabimꝰ ignorantib ad
discendum ꝓ officio nr̃ae instructionis of¬
feremꝰ. ut nulla extra haec ingeniorũ iac¬
tantia uel prauitas audiatur

Expanded text:
insinuo serenitati tuae gloriosissimae et clementissimae, fili Auguste, ut cum causae Alexandrinorum patuerint piissimis auribus vestrtate, sapientia, divinisque vestris monitis redire faciatis: nam quid tenendum sit in religione catholica secundum definita Patrum et praedicationem omnium sacerdotum qui in Ecclesia floruerunt, si hoc quoque praeceperitis scientibus in memoriam transmittendo renovabimus ignorantibus ad discendum pro officio nostrae instructionis offeremus, ut nulla extra haec ingeniorum jactantia vel pravitas audiatur
Abbreviated transcription (Latin):
pudoris obpressione barbarica perdider
quamuis om̃e peccatum ex uolunta
miscatur. & potuerit corruptione car¬
us mens inuita non pollui. minus tamen
oberit: si quod potuerunt animo nor
amittere. doleant se uł corpore perdidisse
rdatio continebat plenissime dilectionẽ
uram uideatis instructam. suꝑerit ut
concordi oboedientia salubres suscipiatis
hortatus. nihil per concertationem agen¬
ces. sed ad om̃e studium deuotionis una¬
nimes. diuinis & apłicis constitutionib
seruiatis: & innullo patiamini pia cano
nu decreta uiolari. Quae enim nunc certa¬
rũ remisimus consideratione causarũ: an¬
ciquis deinceps custodienda sunt regulis.
ne quod ad tempus pia lenitate c̃cessimus:

Expanded text:
pudoris oppressione barbarica perdiderpudoris oppressione barbarica perdiderenim omne peccatum ex voluntate nascatur, et potuerit corruptione carnis mens invita non pollui, minus tamen hoc illis oberit, si quod potuerunt animo non admittere doleant se vel corpore perdidisse.relatio continebat, plenissime dilectionem vestram videatis instructam, supererit ut concordi obedientia salubres suscipiatis hortatus, et nihil per concertationem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus serviatnum decreta violari. Quae enim nunc certarum remisimus consideratione causarum, antiquis deinceps custodienda sunt regulis, ne quod ad tempus pia lenitate
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea quae iuxta aecclasticum morem
iusta & rationabiliter fuerint definita.
nr̃a quoq sententia roborentur. Data u̾idis
ONATUM autẽ nouatianensem exuatic¬
anis cum sua ut coperimus plebe cuersũ
dominico uolumꝰ gregi presidere: ita ut
libellum fidei suae ad nos meminerit din¬
gendum. quo & nouatiani doginatis
dampn& errorem: & plenissime consut¬
atur catholicam ueritatem. Maxximu
quoq ex laico lic& reprehensibiliter ordi¬
natũ. si donatista iam non est. & abomi
quae qͥ qͣmͦ adeptus ẽ. non repellimꝰ digni¬
tate. ita ut & ipse libello ad nos edito.
catholicum se esse manifest&
I abgaro & tiberiano quorum aceta
qui ex laicis ordinati sunt in hoc causa
diuersa est. qđ eorum ordinationi atioas
tumultus & seuae seditiones memoranꝰ
eẽ famulatae: ur̃o iudicio cuncta comi¬
simus. utrelata abiti apud uos examinis
fide. quid die supͣdictis statuendum sis
scire possimꝰ
uli aueo samulȩ di quac in cegritacas

Expanded text:
ut ea, quae juxta ecclesiasticum morem ut ea, quae juxta ecclesiasticum morem juste et rationabiliter fuerint definita, nostra quoque sententia roborentur. Data IV onatum autem Salicinensem ex Novatiano cum sua ut comperimus plebe conversum, ita Dominico volumus gregi praesidere, ut libellum fidei suae ad nos meminerit dirigendum, quod et Novatiani dogmatis damnet errorem et plenissime confiteatur catholicam veritatem. Maximum quoqnatum, tamen si Donatista jam non est, ab quoquomodo adeptus est, non repellimus dignitate, ita ut et ipse libello ad nos edito catholicum se esse manifestet. De Aggaro et Tyberiano, quorum a caeteris qui ex laicis ordinati sunt in hoc causa diversa est, quod eorum ordinationi atroces tumultus, et saevae seditiones memorantur esse famulatae, vestro judicio cuncta commisimus, ut relata habiti apud vos examinis fide quid de supradictis statuendum sit, scire possimus. Ille autem famulae Dei quae integritatem
Abbreviated transcription (Latin):
uirginũ numero censeantur. Quib
siin om̃ib uirginalib perseuerant. &
castimoniȩ soliditate mentẽ custodiunt.
sacramentorũ non ẽ. neganda cõmunio.
quia iniustum ẽ. illas in eo uel argui
uel notari. quod non uoluntas admisit.
sed uis hostilis eripuit Causam qͦq¬
lupicini ep̃i illic iubemus audiri: cui
multũ ac sepius postulanti cõmunionẽ
hac ratione reddimus. q̃m cũ ad nr̃m
iudicium prouocass&. immerito cũ per¬
dente uldicio a comunione uidebant̃
fuisse suspensum. Adiectum &aam
illud ẽ qđ huic temere super ordinat
eẽ cognoscitur. qui non debuit ordin¬
ri: antequa lupicinus ep̃s inp̃senti posĩ
aut ronfutatus aut certe confusus. iust
possit subiacere sententiȩ: ut uacantẽ
locum queam modũ disciplina eccłastra
exigit. is qui consecrabatur accipen.
Sique uero aliȩ emerserint causȩ: quac
ad statum aeccłarũ & concordiã ꝑtincant
sitis om̃ib ad nos relatio plena mitatur.

Expanded text:
virginum numero censeantur: quibus, virginum numero censeantur: quibus, si in omnibus virginalibus perseverant, et castimoniae soliditatem mente custodiunt, sacramentorum non est neganda communio, quia injustum est illas in eo vel argui, vel notari, quod non voluntas amittit, sed vis hostilis eripuit. Causam qLupicini episcopi illic iubemus audiri, cui multum et sepius postulanti communionem hac ratione reddimus, quoniam, cum ad nostrum iudicium provocasset, inmerito eum pendente negotio a communione videbamus fuisse sillud est, quod huic temere superordinatus esse cognoscitur, qui non debuit ordinari, antequam Lupicinus in praesenti positus aut confutatus aut certe confessus iustae possit subiacere sententiae; ut vacantem locum, quemadmodum disciplina aecclesiastica exigit, is qui consSi quae vero aliae emerserint causae, quae ad statum Ecclesiarum, et ad concordiam pertineant sitis omnibus ad nos relatio plena mittatur:
Abbreviated transcription (Latin):
& frequentiorib ciuitatib: oporteat pside¬
re: nequod scorũ patrũ diuinitus inspira¬
ta decreta uetuerunt. uiculis & possessio¬
nib: eẽt obscuris: & salutarus municipus
tribuatur sacdotale fastigium. & honor
cui debent᷑ excellentiora committ psa
sui numerositate uilescat. quod in sua
diocesi restitutus ep̃s factum ẽẽ causatꝰ ẽ
& rationabiliter postulauit. utsi ep̃i
eorum locorum in quib non debuerant
ordinari. humana conditione decesserint.
loca ipsa ad ius eiꝰ antistitis redigantur
cuiꝰ fuerunt ante priora:. & inutile est
ut sac̃dotalis dignitas in considerat a
ordinantis facilitate suꝑͥflua multipli¬
catione minuatur¶ De his autem quȩ
in sacro uirginitatis ꝓposito constitutȩ
barbaricam pertulere uiolentiam. & inte¬
gritatem pudoris non animo sed corpore
perdiderunt: ea nobis uidetur seruanda
moderatio. ut neq inuiduarum deiciant᷑
gradũ. neq insacrarum & ꝑseuerantiũ

Expanded text:
et frequentioribus civitatibus oporteat praesideet frequentioribus civitatibus oporteat praesidere, ne quod sanctorum Patrum divinitus inspirata decreta vetuerunt, viculis, et possessionibus vel obscuris, et solitariis municipiis tribuatur sacerdotale fastigium, et honor, cui debent excellentiora committi, ipsa sui numerositate vilescat. Quod nunc in sua dioecesi Restitutus episcopus factum esse causatus est, et rationabiliter postulavit, ut si episcopi eorum locorum, in quibus non debuerant ordinari, humana conditione decesserint, loca ipsa ad jus ejus antistitis redeant, cujus fuerint ante priora: et inutile est, ut sacerdotalis dignitas inconsiderata ordinandis facilitate superflua multiplicatione minuatur. De his autem, quae in sacro virginitatis proposito constitutae barbaricam pertulere violentiam, et integritatem pudoris non animo, sed corpore perdiderunt, ea nobis videtur servanda moderatio, ut neque in viduarum dejiciantur gradu, nec in sacrarum, et perseverantium
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ agentes. sed ab om̃i studio deuotionis
unanimes diuinis & apłicis constitutionib
pareatis. & innullo patiamini ꝓuidentis¬
sima canonum decreta uiolari. Quae
enim ceterarũ remisimꝰ consideratione
causarũ. antiquis deinceps custodienda
sunt regulis: ne quod ad tempus pialeni¬
tate concessimus. iuxta postulationem
plectamus. in eos specialius & ꝓpensius
comouendi. qui in ep̃is ordinandis sc̃oꝵ
patrum statuta neglexerunt. & quos refu
non debeat. & iamsi aliquomodo dapnũ
ꝓpͥi honoris euaserint. ordinationis tam̃
ius alterius non habebunt: nec umquã
ei sacram̃to intererunt. quod neglecto
diuino iudicio immerito prestiterunt
Illud sane quod ad sacdotalem pertin&:
dignitatẽ. inter om̃a uolumus canonũ
statuta seruari: ut non inquibuslibet
locis neq quibuscumq castellis & ubi
ante non fuerunt ep̃i consecrent᷑. cũ uibi
minores sunt plebes minoresq conuentus.
prborũ cura sufficiat: episcopalia autem
gubernacula non nisi maiorib popłis.

Expanded text:
tudium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus pareatis, et in nullo patiamini providentissima canonum decreta violari. Quae enim certarum remisimus consideratione causarum, antiquis deinceps custodienda sunt regulis, ne quod ad tempus pia lenitate concessimus, justa postulatione plectamus, in eos specialius et propensius commovendi, qui in episcopis ordinandis sanctorum Patrum statuta neglexerunt, et quos refutnon liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honoris evaserint, ordinationis tamen jus ulterius non habebunt, nec unquam ei sacramento intererunt, quod neglecto divino judicio immerito praestiterunt. Illud sane, quod ad sacerdotalem pertinet dignitatem, inter omnia volumus canonum statuta servari: ut non in quibuslibet locis, neque in quibuscunque castellis, et ubi ante non fuerunt episcopi, consecrentur: cum ubi minores sunt plebes, minoresque conventus, presbyterorum cura sufficiat, episcopalia autem gubernacula non nisi majoribus populis,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq laueris patrem cum filiis aqua
indues aaron uestimentis suis .i. lineam
tunicam. & superhumerale & rationale
quod constringes baltheo. & pones chiã¬
ram in capite eius: & laminam scãm suꝑ
thiaram. & oleum unctionis fundes suꝑ
caput eus. atq hoc ritu consecrabit᷑ dño
Filios quoq illius applicabis & indues
tunicis lineis. cingesq baltheo a aron
scilic& & lib̾os eius: & impones mitras.
eruntq sacerdotes mei religione ꝑpe¬
tua. Quo loco contemplari oporc& aaron
sumium sac̃dotem. id est ep̃m fuisse.
porro filios eius prborum demonstraf¬
se figuram. Hoc enim fu it int̾ aaron
summum sac̃dotem & filios eius qui
sacerdotes erant quod aaron super
tunicam accipiebat poderem stolam
scãm. & coronam auream. mitrã & ronã
auream. & suꝑhumerale: & reliqua
quae prefixa sunt: filii autem aaron
suꝑ tunicas lineas cincti tantũ modo
& thiarati assistebant sacrifitio dñi.

Expanded text:
Cumque laveris patrem cum filiis aqua, Cumque laveris patrem cum filiis aqua, indues Aaron vestimentis suis, id est, lineam tunicam et superhumerale et rationale quod constringes balteo, et pones tiaram in capite ejus, et laminam sanctam super tiaram, et oleum unctionis fundes super caput ejus, atque hoc ritu consecrabitur Domino. Filios quoque illius applicabis et indues tunicis lineis cingesque balteo Aaron et liberos ejus et impones mitras eis, eruntque sacerdotes mihi religione perpetua . » Quo loco contemplari oportet Aaron summum sacerdotem, id est episcopum fuisse, porro filios ejus presbyterorum demonstrasse figuram. Hoc enim fuit inter Aaron summum sacerdotem et filios ejus qui sacerdotes erant, quod Aaron super tunicam accipiebat poderem, stolam sanctam, et coronam auream, mitram et zonam auream, et superhumerale, et reliqua quae praefixa sunt: filii autem Aaron super tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati assistebant sacrificio Domini
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. & tales ꝑom̃a fuerint. quales
eligi sacerdotes iubentur:. Porro & mor¬
si precipitur: ut eligat prb̃os. Unde
Haec uero canicies. sapientiã designat:
dequa scriptum est. Canities hominũ :¬
prudentia ẽ. Cumq nongentos & am¬
plius annos ab adam usq ad habrahã
uixisse homines legerimus. nullꝰ alius¬
primus appellatus est prb̃r .i. senior.
nisi habraham: qui multo pauciorib
uixisse annis conuincitur. Nongͦ ꝓpt̃
decrepitam senectutem: sed ꝓpt̾ sapien¬
tiam prb̃r nominatur. Initium enim
sac̃dotu aaron fuit: lic& melchisedech
prior obtulerit sacrifitium. & post hunc
abraham. isaac. & ia cob. Sed hi spontanea
uoluntate: non sacerdotali auctoritate
ista fecerunt. Ceterum aaron primus
in lege sac̃dotale nomen accepit: primꝰ
pontificali stola indutus. uictimas obtu¬
lit iubente dño ac loquente ad morsen:
Accipe inquit aaron & filios eiꝰ & appli¬
cabis adhostium tab̾naculi testimonui:

Expanded text:
possint, et tales per omnia fuerint quales possint, et tales per omnia fuerint quales eligi sacerdotes jubentur. Porro et Moysi praecHaec vero canicies sapientiam designat, de qua scriptum est Canicies hominum prudentia est. Quumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus, nullprimus appellatus est presbyter, id est senior, nisi Abraham qui multo paucioribus vixisse annis convincitur: non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam presbyteri nominantur. Initium enim sacerdotii Aaron fuit, licet Melchisedech prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed hi spontanea voluntate non sacerdotali auctoritate, ista fecerunt. Caeterum Aaron primus in lege sacerdotale nomen accepit primusque pontificali stola indutus, victimas obtulit, jubente Domino ac loquente ad Moysen: « Accipe inquit Aaron et filios ejus, et applicabis ad ostium tabernaculi testimonii.
Abbreviated transcription (Latin):
& irascens ipse inimicis suis. Ante faciẽ
indignationis eius quis stabit. & quis
resist& in ira furoris eius: Indignatio eiꝰ
esfusa est sicut ignis: & petre dissolutae
frib scripsimus: quae totieꝰs sunt repli¬
canda: quociens fuerint necessaria
Eiectionem quoq ut supra memoratũ ẽ.
summorum sacerdotum sibi dñs reserauit:
lic& electionem eorumbonis bonis sac̃¬
dotib & spiritalib popłis concessiss&.
Electionem illorum: taliter apłs fieri
iub&. Siquis sine crimine ẽ: unius uxxo¬
ris uirum. filios habentes fideles. non in
accusatione luxuriae: aut non subditos. Si enim
Sine crimine sacerdos eligi precipitur.
nullatenus ab hominib criminib in re¬
titis accusari. aut calumpniari ꝑmictit᷑:
nec alus quam abhis qui sine crimine s̃
& iusta electione si necessitas fuerit aut
ipsi uolendo dño seruire elegerint. sac̃¬
dotes qui sine crimine fieri & ordinari

Expanded text:
et irascens ipse inimicis suis; ante faciem et irascens ipse inimicis suis; ante faciem indignationis ejus quis stabit, et quis resistet in ira furoris ejus? Indignatio ejus effusa est sicut ignis et petrae dissolutae fratribus scripsimus, quae toties sunt replicanda quotiens fuerint necessaria. Ejectionem quoque ut supra memoratum est summorum sacerdotum sibi Dominus reservavit, licet electionem eorum bonis sacerdotibus et spiritualibus populis concessisset. Electionem enim illorum taliter apostolus fieri jubet: « Si quis sine crimine est, unius uxoris virum filios habentem fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos , » et reliqua. Si enim sine crimine sacerdos eligi praecipitur, nullatenus ab hominibus criminibus irretitus accusari aut calumniari permittitur, nec ab aliis quam ab his qui sine crimine sunt, et justa electione, si necessitas fuerit, aut ipsi volendo Domino servire elegerint, sacerdotesque sine crimine fieri et ordinari
Abbreviated transcription (Latin):
osilueeclas corum commous fuerit.
ousis habuerit. prius ad eos currat
u ads studio ut familiari collo quio
onmoniti casanent quac sananda sur̃
urtatiue emendent quae iuste emen¬
dinda agnouerint. Si autem aliqͥ eos
orius quam haec egerint lacerare aut¬
icusar aut infestare p̾sumpserint.
ecomunicentur & minime absoluant᷑
intqua ꝑsatisfactionem ut iã dictum ẽ
condignam egerint penitentiam. qm
in iuria eorum ad xp̃m pertin&: cuius
legatione funguntur. Nec hoc mirũ.
quia si quisquãm nr̃m cuidam suorum
legationem iniungeret. & aquoqua im¬
retur. mox indignatus irasceret᷑: aut
talia ꝓut potuerit uindicar&. & ad in¬
iuriam accontumeliam sui hoc factum
reputar&: & talionem si in p̾senti n poterit
futuris temporib: redder&. Namsi homi¬
num causa haec faciunt. quid putatis
ds faciet de suis. quia nec capillũ capitis
enum perire dixerit: Unde & dñs ꝑꝓpħã
furorem. Vlciscens dñs in hostes suos:

Expanded text:
lesias eorum commotus fuerit, aut causas habuerit, prius ad eos concurrat charitatis studio, ut familiari colloquio commoniti, ea sanent quae sananda sunt, et charitative emendent quae juste emendanda cognoverint. Si autem aliqui eos, priusquam haec egerint, lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur, et minime absolvantur, antequam per satisfactionem, ut jam dictum est, condignam egerint poenitentiam, quoniam injuria eorum ad Christum pertinet, cujus legatione funguntur. Nec hoc mirum: quia si quisque nostrum cuidam suorum legationem injungeret, et a quoquam imretur, mox indignatus irasceretur, aut talia prout posset vindicaret, et ad injuriam et contumeliam sui hoc factum reputaret, et talionem, si in praesentia non posset, futuris temporibus redderet. Nam si in hominum causa haec nunt, quid putatis Deus faciet de suis, qui nec capillum capitis eorum perire dixerit? Unde et Dominus per furorem; ulciscens Dominus in hostes suos,
Abbreviated transcription (Latin):
accepit adño: primusq ad fidem ppłm
Ceteri uero apłi cum eodem pari c̃sortio
honorem & potestatem acceperunt.
ipsumq principem eorum ẽẽ uoluer̃.
decedentibus. in loco eorum successer
ep̃i: quorum ordinatio pretaxato
Reri deb & orli an emodo Luos qͥrecipit
aen erba corum: dim̃ recipit. gll ⁊eux
cosspernit: eum a quo misi sunt aecu
funguntur legacione spernit. Epie
indubitanter spernecur adño. Ui doses
paucos rogauerunt dñm messis paric
mittat operarios in messem suam unde
elecci ab eis sunc lacͣax. discipłi. quorun
trpum gerunt prb̃ri: atq in eorũ loco
sunt constituti in aeccła. Dequorum
ordinatione & reliquorum ministrorũ¬
supͣdixisse sufficiat. Porro quod ep̃s
non ab uno seda cunctis consensu aut
presentia conprouintialium ẽ ordinan¬
dus. & nullatenus minus quam a trib
ceteris consentientibus cunctis. idcino
instituente dño fieri iubetur. nẽ alio¬

Expanded text:
accipit, primusque ad fidem populum Caeteri vero apostoli cum eodem pari consortio honorem et potestatem acceperunt, ipsumque principem eorum esse volueruntdecedentibus in loco eorum surrexere episcopi. Quorum ordinatio praetaxato fieri debet ordine et modo: quos qui recipit et verba eorum, Dominum recipit. Qui autem eos spernit, eum a quo missi sunt, et cujus funguntur legatione spernit et ipse indubitanter spernetur a Domino. Videntpaucos, rogaverunt Dominum messis ut mitteret operarios in messem suam. Unde electi sunt ab eis septuaginta discipuli, quorum typum gerunt presbyteri, atque in eorum locum sunt constituti in Ecclesia, de quorum ordinatione, et reliquorum ministrorum, dixisse supra sufficiat. Porro quod episcopus non ab uno, sed a cunctis, consensu aut praesentia comprovincialium est ordinandus, et nullatenus minus quam a tribus caeteris consentientibus cunctis, idcirco, instituente Domino, fieri jubetur, ne ali
Abbreviated transcription (Latin):
manent in eo. Et salomon loquit᷑dices
Qui fodit foueam incid& in eam: & qui
uoluit lapidem. reuertetur ad eum
Lingua fallax non amat ueritatem:
& os lubricum oꝑatur ruinas. Graue
est saxum. & onerosa arena: sed irastulti
utraq grauior. Hominem qui calump¬
niatur animae sanguinem : siusq ad la¬
cũ fugerit nemo sustin&. Quise iactis
& dilatat. iurgia concitat: & qui speral
indño sanabitur. ui confidit incorde
suo stultus ẽ : qui autem gradit᷑ sapient.
ipse saluabitur. Qui fortit̾ p̃mit ubera
ad eliciendũ lac: ex primit butrrum
Qui uehementer emulgit᷑ elicit sanguinẽ
& qui ꝓuocat iras. ꝓducit discordias

Expanded text:
manent in eo; et Salomon loquitur dicens: manent in eo; et Salomon loquitur dicens: « Qui fodit foveam, incidet in eam, et qui volvit lapidem revertetur ad eum. Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricum operatur ruinas . » Grave est saxum et onerosa arena, sed ira stulti utroque gravior, hominem qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet; qui se jactat et dilatat, jurgia concitat; qui sperat in Domino, sanabitur; qui confidit in corde suo stultus est, qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur; qui fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum; qui vehementer emungit, elicit sanguinem, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
cauendi sunt: de quib salomon ait
Sicut noxius est qui mittit lanceas & sa¬
gictas & mortem: sic uir qui fraudulent᷑
noce amies suo &cum fuerit dep̃hens
suseutac rioeas Uerba susurrono quar
simplicia &ipsa pueniunt addincimas
uentris. Etsĩ detractores quoruumt
grauiter udicantur & in ꝑditionis saque¬
um cadunt multomagis laceratores
edetractores atq accusatores memora¬
torũ eius famulorum atq persecutores
dampnantur & inbaratrum nisi se
correxerint & ꝑeorum satisfactionem
condignam egerint penitentiã. in dubi¬
tanter uadunt: & uindicib flamiis
exuruntur. Qua ꝓpter oport& om̃s
abhis cauere. & non solum non facere.
sed nec facientib consentire: qͥa ñ soli
qui faciunt dampnantur. sed qui c̃se¬
tiunt facientib De talib & hissimilib
ipsa ueritas ait: Vulpes foueas habent
& uolucres caeli nidos: filius autẽ homi¬
nis non hab& ubi capud suũ reclin&.
idest intalib non habitat dñs: nec ipsi

Expanded text:
cavendi sunt, de quibus Salomon aitcavendi sunt, de quibus Salomon aitcut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerit deprehensus, suscitat rixas, verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris . » Et si detractores quorumque graviter judicantur et in perditionis laqueum cadunt, multo magis laceratores et detractores atque accusatores memoratorum ejus famulorum atque persecutorum damnantur, et in baratrum, nisi se correxerint et per eorum satisfactionem condignam egerint poenitentiam, indubitanter vadunt et vindicibus flammis exuruntur. Quapropter oportet omnes ab his cavere, et non solum non facere, sed nec facientibus consentire, quia non solum qui faciunt damnantur, sed qui consentiunt facientibus; de talibus et hisVulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet , » id est, in talibus non habitat Dominus, nec ipsi