comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatum atq mersabat gurgite fla¬
gitioꝵ. Inualuerat super me ira
tua et nesciebam obsurdueram
stridore catene mortalitatis mee
pena superbie anime mee. et ibã
longius a te et sinebaf: et iacta¬
bar et effundebar. et diffiuebam
et ebulliebam ꝑ fornicationes
meas. et tacebas. O tardum gra¬
dum meũ. Tacebas tunc. et ego
ibam porro longe a de in plura ⁊
plura sterilia semina doloꝵ. su¬
perba deiectione et inquieta las¬
situdine. Quis mͥ modularetur
erumnã meam. et nouissimaiꝵ
rerum fugates pulchritudines

Expanded text:
tatum atque mersabat gurgite flatatum atque mersabat gurgite flagitiorum. inualuerat super me ira tua et nesciebam. obsurdueram stridore catenae mortalitatis meae, poena superbiae animae meae, et ibam longius a te, et sinebas, et iactabar et effundebar et diffluebam et ebulliebam per fornicationes meas, et tacebus.s o tardum gaudium meum! tacebus tunc, et ego ibam porro longe a te in plura et plura sterilia semina dolorum superba deiectione et inquieta lassitudine. Quis mihi modularetur aerumnam meam et nouissimarum rerum fugaces pulchritudines
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ eas amem. sed ut te amem deus
meus. Amore amoris tui facio is¬
tud. recolens uias meas nequissi¬
mas in amaritudine recogitatro¬
nis mee: ut tu dulcescas michi dł¬
cedo ñ fallax. dulcedo felix et secura.
et colligens me a dispersione ĩ qua
frustatim discissus sum: dum ab
uno te auersus in multa euanui.
Exarsi eñi aliqnͣdo satiari inferiᷤ
in adolescentia et siluescere ausus
sum. uariis et umbrosis amorib:
et contabuit species mea et compu¬
trui coram oculis tius placens mͥ
et placere cupiens oculis hominũ.
Et quid erat quod me delectabat. nͥ
amare et amari: Sed nõ teneba¬
tur modus ab animo usq ad ani¬
mũ quatenus liminosus limes
amicitie. Sed ex halabant᷑ nebu¬
le de limosa concupiscentia carnis
et scatebra pubertatis: et obnubila¬
bant atq offuscabant cor meum.
ut ñ discerneret᷑ serenitas dilecti¬
onis acaligine libidinis. U̾truq
inconfuse estuabat et sapiebat ĩ¬
beriliam etatẽ ꝑ abrupta cupidi¬

Expanded text:
d eas amem, sed ut amem te, deus meus. amore amoris tui facio istuc, recolens uias meas nequissimas in amaritudine recogitationis meae, ut tu dulcescas mihi, dulcedo non fallax, dulcedo felix et secura, et colligens me a dispersione, in qua frustatim discissus sum, dum ab uno te auersus in multa euanui. exarsi enim aliquando satiari inferis in adulescentia et siluescere ausus sum uariis et umbrosis amoribus, et contabuit species mea et conputrui coram oculis tuis placens mihi et placere cupiens oculis hominum. Et quid erat, quod me delectabat, nisi amare et amari? sed non tenebatur modus ab animo usque ad animum, quateiius est luminosus limes amicitiae, sed exhalabantur nebulae de limosa concupiscentia carnis et scatebra pubertatis et obnubilabant atque obfuscabant cor meum, ut non discerneretur serenitas dilectionis a caligine libidinis. utrumque in confuso aestuabat et rapiebat inbeccillam aetatem per abrupta cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũptũ si qͥd hinc sine affirmandi
temeritate modeste atq cunctanter
riectare ꝯceditur: si una ex trmitate
ꝑsona potest intelligi: cur ñ sp̃m scm̃
lapideis lex ipsa q̃ ibidata est digito
dei scripta dr̃. quo noĩe spm̃ scm̃ in eu

Expanded text:
Verumtamen si quid hinc sine affirmandi temeritate modeste atque cunctanter conjectare conceditur, si una ex Trinitate persona potest intelligi, cur non Spiritum lapideis Lex ipsa quae ibi data est, digito Dei scripta dicitur , quo nomine Spiritum sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
et in ip̃o euis aduentu qm in apłoꝵ
actib legimꝰ ꝑ diuisionem lingua¬
rũ ignis apparuit. qui et insedit sr̃
ubi scͥptum est. Syna aũt mons fu¬
mabat totus. ꝓpt̾ea ꝙ descendit in e¬
um d̾s in igne. Et aliqñ post. Aspectus
inqͥt maiestatis dñi. tanqm ignis ar¬
dens suꝑ u̾ticem montis coram fili¬
is isrł. Nut si hec iõ facta sunt. qr nͦ
pater nec filius illic eomͦ p̾sentari
poterant sine sp̃u suo quo ipãm le¬
gem scribi oportebat: dm̃ quidem
ciem creature illic apparuisse cognoᷤᷤ¬
scimꝰ: s aliqͣm ex trinitate ꝑsonam.
signo quodã ꝓprio qͣntũ ad mei sen¬
sus capacitatem ꝑtinet ñ uidemus.

Expanded text:
Et in ipso ejus adventu, quem in Apostolorum Actibus legimus, per divisionem linguarum ignis apparuit, qui et insedit supeubi scriptum est, Sina autem mons fumabat totus, propterea quod descendit in eum Deus in igne; et aliquanto post, Aspectus, inquit, majestatis Domini tanquam ignis ardens super verticem montis coram filiis Israel. Aut si haec ideo facta sunt, quia nec Pater, nec Filius illic eo modo praesentari poterant sine Spiritu sancto, quo ipsam Legem scribi oportebat: Deum quidemciem creaturae illic apparuisse cognoscimus; sed aliquam ex Trinitate personam signo quodam proprio, quantum ad mei sensus capacitatem pertinet, non videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nai et cain dixit deo. a facie tua
abscondã me: nec iõ fateri cogimͣ
eũ solere cernere faciem dei corpore¬
is ocli̾s in qualibet forma uisibili:
qͣmuis de facinore suo uocẽ int̾ro¬
gantis secũq loq̃ntis audisset:
Cuiꝰ modi aũt loquelã tune ds
ext̾iorib hõim aurib insonaret

Expanded text:
Nam et Cain dixit Deo, A facie tua Nam et Cain dixit Deo, A facie tua abscondam me : nec ideo fateri cogimur, eum solere cernere faciem Dei corporeis oculis, in qualibet forma visibili, quamvis de facinore suo vocem interrogantis secumque loquentis audisset. Cujusmodi autem loquela tunc Deus exterioribus hominum auribus insonaret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgat in hec scrutanda. si potest etiã
uerbis enuntianda atq tractanda:
Res tñ qnͣtũ ad hoc scͥpture testimo¬
niũ atcinet. ubi d̾s cũ homine locutꝰ
ẽ. qͣntũ existimo occulta est: Quia
⁊̃ utrũ soleret adam corporeis ocli̾s
dm̃ uid̾e ñ euident̾ apparet: cũ p̾sertĩ
magna sit q̃stio. cuius modi ocłi eis
aperti fu̾int. qnͣdo uetitũ cibum gu-¬
stauer̃t. Hii eĩ añqͣm gustassent.
clausi erant. Illud tm̃ ñ tem̾e dix̾im:
si ꝑadysum corꝑalem ꝙ̃dã locũ illa
scriptura insinuat deambulare ibi
dm̃. nͥ in aliqua corporea forma nł
lomͦ potuisse: Nam et solas uoces
factas qͣs audiret hõ. nec aliquam
formã uideret dici potest: nec quia
scͥptum ẽ abscondit se adam a fa¬
cie dñi. ꝯtinuo seqͥtur. ut soleret¬
eiꝰ faciem uidere: Qͥd si eĩ ñ quidẽ
uidere ip̃e pot̾at: s uideri ip̃e me¬
tuebat ab eo. cuiꝰ uocẽ audierat et
deambulantis p̾sentiam senserat:

Expanded text:
pergat in haec scrutanda, si potest, etiam pergat in haec scrutanda, si potest, etiam verbis enuntianda atque tractanda: res tamen, quantum ad hoc Scripturae testimonium attinet, ubi Deus cum homine locutus est, quantum existimo occulta est: quia etiam utrum soleret Adam corporeis oculis Deum videre, non evidenter apparet; cum praesertim magna sit quaestio, cujusmodi oculi eis aperti fuerint, quando vetitum cibum gustaverunt : hi enim, antequam gustassent, clausi erant. Illud tamen non temere dixerim, si paradisum corporalem quemdam locum illa Scriptura insinuat, deambulare ibi Deum nisi in aliqua corporea forma nullo modo potuisse. Nam et solas voces factas quas audiret homo, nec aliquam formam videret, dici potest: nec quia scriptum est, Abscondit se Adam a facie Dei; continuo sequitur ut soleret faciem ejus videre. Quid si enim non quidem videre ipse poterat, sed videri ipse metuebat ab eo cujus vocem audierat, et deambulantis praesentiam senserat?
Abbreviated transcription (Latin):
at lux. et fiat firmam̃tũ. et cetera
ꝑ illos singulos dies. qͣm dm̃ pr̃em
solemꝰ acciꝑe dicentẽ ut fiat quicqͥd
fecit: qd̃ uerbũ eius unicũ filiũ
eiꝰ. scd̾m rectam fidei regulam no¬
uimꝰ: Si gͦ d̾s pr̃ locutus ẽ ad pͥmũ
hoĩem. et ipse deambulabat in pa¬
radyso ad uesꝑam. ⁊ ab eiꝰ facie se ĩ
medio ligni ꝑadysi pcc̃or abscon¬
derat: cur ñ iam ipse intelligat᷑
apparuisse abrahe et moysi: et qͥb
uoluit. ꝙ̃ admodũ uoluit. ꝑ subie¬
ctam sibi cõmutabilem atq uisi¬
bilẽ creat᷑am: cũ ip̃e in seip̃o atq
insubstantia sua qua est in commu¬
tabilis atq inuisibilis maneat:
S fieri potuit ut a persona ad ꝑso¬
nam occulte scriptura tͣnsiret: et cũ
prẽm dixisse narrasset. fiat lux. et ce¬
tera q̃ per u̾bũ fecisse cõmemoratur.
iã filium indicaret loqui ad pͥmum
hoĩem: ñ aꝑte hoc explicans. s eis
possit m̃tis acie penetrare. ut ei liqͥ

Expanded text:
at lux, et, Fiat firmamentum , et caetera at lux, et, Fiat firmamentum , et caetera per illos singulos dies; quem Deum Patrem solemus accipere, dicentem ut fiat quidquid fecit, quod Verbum ejus unicum Filium ejus secundum rectam fidei regulam novimus. Si ergo Deus Pater locutus est ad primum hominem, et ipse deambulabat in paradiso ad vesperam, et ab ejus facie se in medio ligni paradisi peccator absconderat: cur jam non ipse intelligatur apparuisse Abrahae et Moysi, et quibus voluit, et quemadmodum voluit, per subjectam sibi commutabilem atque visibilem creaturam, cum ipse in ipso atque in substantia sua qua est incommutabilis atque invisibilis maneat? Sed fieri potuit ut a persona ad personam occulte Scriptura transiret, et cum Patrem dixisse narrasset, Fiat lux, et caetera quae per Verbum fecisse commemoratur, jam Filium indicaret loqui ad primum hominem, non aperte hoc explicans, sed eispossit mentis acie penetrare, ut ei liqui
Abbreviated transcription (Latin):
de limo finxerat. si extepta figurata
significatõe ut rei geste fideᷤ etiam
ad litt̾am teneat᷑ ista tractamꝰ: in spe¬
tie hoĩs uidet᷑ d̾s cũ hoĩe tẽ locutus:
Non quidẽ exp̾sse hoc in libro positũ
est: s circũstantia lcõis id resonat:
maxime illo ꝙ scͥptũ est. uocẽ dei au¬
disse adam deambulantis in ꝑadyso
ad uesperã. et abscondisse se in me¬
dio ligni. ꝙ erat in paradyso: deoq
dicenti adam ubi es. rendisse. audi¬
ui uocem tuã. et abscondi me a fa¬
cie tua: qm̃ nudus sum: Quomͦ eĩ
possit ad litt̾am intelligi talis dei
deambolatio et collacutio. nͥ in spe¬
cie humana: ñ iudeo: Neq eĩ dici po¬
test uocẽ solam fcãm ubi deambulas¬
se dc̃s est deus. aut eũ qui deãbulabat
in loco ñ fuisse iusibilem:. cũ et adam
forma hoĩs. hoĩ loq̃batur: Contextio
qͥdem ip̃a scͥpture nusqͣm tͣnsire sen¬
tit᷑ a ꝑsona ad ꝑsonã: s ille uidetur
loqͥ ad primũ hõrem. qui dicebat fi¬

Expanded text:
de limo finxerat, si excepta figurata significatione, ut rei gestae fides etiam ad litteram teneatur, ista tractamus, in specie hominis videtur Deus cum homine tunc locutus. Non quidem expresse hoc in libro positum est, sed circumstantia lectionis id resonat, maxime illo quod scriptum est, vocem Dei audivisse Adam deambulantis in paradiso ad vesperam, et abscondisse se in medio ligni quod erat in paradiso, Deoque dicenti, Adam, ubi es? respondisse, Audivi vocem tuam, et abscondi me a facie tua, quoniam nudus sum . Quomodo enim possit ad litteram intelligi talis Dei deambulatio et collocutio, nisi in specie humana, non video. Neque enim dici potest vocem solam factam ubi deambulasse dictus est Deus, aut eum qui deambulabat in loco non fuisse visibilem, cum et Adam forma hominis homini loquebatur? Contextio quidem ipsa Scripturae nusquam transire sentitur a persona ad personam: sed ille videtur loqui ad primum hominem qui dicebat, Fi
Abbreviated transcription (Latin):
me ut histriones. qmͣqͣm eos et ip̃e
laudarem et amarem. s eligens la¬
tere qͣm ita notus eẽ et uel haberi
odio qm sic amari. Ubi distribu¬
unt᷑ ita pondera uarioꝵ et diuer¬
soꝵ amaꝵ. In anima una. Qͥd
est qd̃ amo in alio ꝙ rursus nisi
odissem ñ a me detestarer et repel¬
lerem. cum sit uterq nr̃m homo:
Non enĩ sicut equus bonus ama¬
tur ab eo qui nollet hoc ẽẽ eciam¬
si posset: hoc etiã de histrione dicẽ¬
dum ẽ qui nature nr̃e socius est.
Ergo ne amo in homine ꝙ odi
ẽe cum sim homo: Grande pro¬
fundum est ip̃e homo. Cuius etiã
capillos tu dñe numeratos habes.
et nõ minuunt᷑ in te: et tam̃ capil¬
li eius magis numerabiles qͣm
affectus eius et motus cordis eiꝰ
At ille rechor ex eo erat genere.
quẽ sic amabam ut uellem esse¬
me talem. et errabam typho et
cutũferebar omi uento. et nimis

Expanded text:
me, ut histriones; quanquam eos et ipse me, ut histriones; quanquam eos et ipse laudarem et amarem: sed eligens latere, quam ita notus esse; et vel haberi odio, quam sic amari. Ubi distribuuntur ista pondera variorum et diversorum amorum in anima una? Quid est quod amo in alio, quod rursus, nisi odissemlerem, cum sit uterque nostrum homo? non enim sicut equus bonus amatur ab eo qui nollet hoc esse, etiamsi posset, hoc et de histrione dicendum est, qui naturae nostrae socius est. ergone amo in homine quod odi esse, cum sim homo? grande profundum est ipse homo, cuius etiam capillos tu, domine, numeratos habes et non minuuntur in te: et tamen capilli eius magis numerabiles quam affectus eius et motus cordis eius. At ille rhetor ex eo erat genere, quem sic amabam, ut esse me uellem talem; et errabam tyfo et circumferebar omni uento et nimis
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine fama que illi clara erat.
et quedam uerba eius audieram
⁊ placuerant mͥ. S magis quia
placebant aliis. et eũ efferebant
laudib stupentes ꝙ ex homine
syro docto prius grece facundie
post in latina etiam doctor mira¬
bilis extitisset. et eẽt scientissimus
rerum ad studiũ sapientie ꝑtinen¬
tiũ. M ichi placebat. laudatur ho¬
mo et amatur absens. Utrum¬
nam ab ore laudantis intrat in
cor audientis amor ille: Absit.
Sed ex amante alio. accenditur a¬
liis. Hinc enĩ amatur qui lau¬
datur. dum ñ fallaci corde laudato¬
ris p̾dicari creditur: id est cum a¬
mans eũ laudat. Sic eñi tune ama¬
bam homines. ex hoĩm iudicio. Nõ
enĩ ex tuo deus m̃s. in quo nemo
fallitur. S tñ cur ñ sicut auri¬
ga nobilis. sicut uenator studi¬
is popularib diffamat᷑ S lon¬
ge aliter et grauit̾. et ita quẽad¬
modũ et me laudari uellem. Non
aũt uellem ita laudari et amari

Expanded text:
doctrinae fama, quae illi clara erat, doctrinae fama, quae illi clara erat, et quaedam uerba eius audieram, et placuerant mihi. sed magis quia placebat aliis et eum efferebant laudibus stupentes, quod ex homine Syro, docto prius graecae facundiae, post in latina etiam dictor mirabilis extrerum ad studium sapientiae pertinentium; mihi placebat. Laudatur homo, et amatur absens. Utrumnam ab ore laudantis intrat in cor audientis amor ille? Absit: sed ex amante alio accenditur alius. Hinc enim amatur qui laudatur, dum non fallaci corde laudatoris praedicari creditur; id est, cum amans eum laudat. 22. Sic enim tunc amabam homines ex hominum judicio; non enim ex tuo, Deus meus, in quo nemo fallitur. Sed tamen, cur non sicut auriga nobilis, sicut venator studiis popularibus diffamatus, sed longe aliter et graviter, et ita quemadmodum et me laudari vellem? Non autem vellem ita laudari et amari
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Hec runc ñ noueram. et ama¬
bani pulchra inferiora et ibam
in ꝓfundum et dicebam amitis
meis. Num amamꝰ aliquid. nisi
pulchrũ. Quid ẽ enĩ pulchrum.
et qͥd est pulchritudo: Quid est qd̵
nos allicit et conligat reb quas
amamꝰ. Nisi enĩ esset in eis decus
et species nullo mͦ nos ad se moue¬
rent. Et animadi̾ttebam et udebã
in ip̃is corꝑib aluid eẽ quasi totũ
et ideo pulchrum. aluid aũt quod
ideo deceret qm̃ aꝑte acrõmoda ret᷑
alicui. sicut pars corporis ad uni¬
u̾sum suũ. aut calciam̃tum ad pe¬
dem et similia. et ista consideratio
scaturunt in animo meo ex intimo
corde meo et scripsi libros de pulchͦ
et apto puto duos aut tres tu scis
d̾s. Nam excidit mͥ. Non enĩ habe¬
mus eos. s aberiauerunt a nob̾
nescio quomͦ. Quid est aũt quod
me mouit dñe deus m̃s. ut adhie¬
riũ romane urbis oratorem scri¬
berem illos libros: Quem ñ noue¬
ram facie. s amaueram hoĩem ex

Expanded text:
tis. Haec tunc non noueram et amatis. Haec tunc non noueram et amabam pulchra inferiora et ibam in profundum et dicebam amicis meis: "num amamus aliquid nisi pulchrum? quid est ergo pulchrum? et quid est pulchritudo? quid est quod nos allicit et conciliat rebus, quas amamus? nisi enim esset in eis decus et species, nullo modo nos ad se mouerent." et animaduertebam et uidebam in ipsis corporibus aliud esse quasi totum et ideo pulchrum, aliud autem, quod ideo deceret, quoniam apte accommodaretur alicui, sicut pars corporis ad uniuersum suum aut calciamentum ad pedem et similia. et ista consideratio scaturriit in animo meo ex intimo corde meo, et scripsi libros "de pulchro et apto", puto, duos aut tres; tu scis, deus: nam excidit mihi. non enim habemus eos, sed aberrauerunt a nobis nescio quomodo. Quid est autem, quod me mouit, domine deus meus, ut ad Hierium, Romanae urbis oratorem, scriberem illos libros? quem non noueram facie, sed amaueram hominem ex
Abbreviated transcription (Latin):
suo. exultauit ut gigas ad cur¬
rendam uiã. Non enim tardauit.
s eueurrit clamans dictis. factis.
morte. uita. descensu. ascensu. cla¬
mans ut redeamꝰ ad eum. et distes¬
sit ab ocłis. ut redeanus ad cor ⁊
inueniamꝰ eum. Aoscessit enim.
et ecce hic est. Noluit nobiscunt
dui esse. et ñ reliquit nos. Illuc
enĩ abscessit. unde nũqͣm recessit:
qr mundus per eũ factus est. Et
in hoc mũdo erat. et uenit in hũc
mundũ peceatores saluos facere.
cui confitetur anima mea et sa¬
nat eam: qm̃ peccauit illi. Filii
hoũmn. quousq graues corde: Nu̾̃¬
quid et post descensum irte non
nultis ascendere et uinere: S quo
ascenditis qͣndo in alto estis et po¬
siustis in celo os ur̃m: Descendi¬
te ut ascendatis et ascendatis ad
dm̃. Cecidistis enĩ ascendendo cõtra
eum. Dic eis ista. ut plorent in
conualle plorationis. et sic eos ra¬
pe tecũ ad dm̃. qr de sp̃u eius hec di¬
cis eis. si dicis ardens igne carita¬

Expanded text:
suo exultauit ut gigans ad cursuo exultauit ut gigans ad currendam uiam. non enim tardauit, sed cucurrit clamans dictis, factis, morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. et discessit ab oculis, ut redeamus ad cor et inueniamus eum. abscessit enim et ecce hic est. noluit nobiscum diu esse et non reliquit nos. illuc enim abscessit, unde numquam recessit, quia mundus per eum factus est et in hoc mundo erat et uenit in hunc mundum peccatores saluos facere. cui confitetur anima mea, et sanat eam,. quoniam peccauit illi. fili hominum, quo usque graues corde? nuquid et post descensum uitae non uultis ascendere et uiuere? sed quo ascenditis, quando in alto estis et posuistis in caelo os uestrum? descendite, ut ascendatis et ascendatis ad deam. cecidistis enim ascendendo contra deam. dic eis ista, ut plorent in conualle plorationis, et sic eos rape tecum ad deum, quia de spiritu eius haec dicis eis, si dicis ardens igne carita
Abbreviated transcription (Latin):
s cor errauit ab eo. Redite p̾uari¬
catores ad eor. et inherete illi qui
fecit uos. State cum eo et stabitiᷤ.
requiescite in eo et quieti ercris.
Quo itis in aspera: Quo itis:
Honũ ꝙ amatis ab illo est. Sed
qnͣttum est ad illũ bonum: Est
et suaue. s amarũ erit. Iuste quia
inuiste amatur deserto illo quic¬
qͥd abillo est. Quo uobis adhuc et
adhuc ambulare uias difficiles et
laboriosas. Non est requies. ubi q̃¬
ritis eam. Querite ꝙ queritis. s
ibi nõ est ubi queritis. Beatã uitã
queritis in regione mortis: Non
est illic. Quomodo cĩ beata uita.u¬
bi nec uita: Et descendit huc ip̃a
uita nr̃a et tulit mortẽ nr̃am et
occidit eam de abundantia uite
sue. et tonuit clamans ut redeamꝰ
hinc ad eũ. in illud secretum ũde
ꝓcessit ad nos. In ip̃m primum
uirginalem uterum. ubi ei nup¬
sit humana creatura caro morta¬
lis. ne semꝑ mortalis. et inde ue¬
lut sponsus procedens de thalamo

Expanded text:
sed cor errauit ab eo. redite, praeuarised cor errauit ab eo. redite, praeuaricatores, ad cor et inhaerete illi, qui fecit uos. state cum eo et stabitis, requiescite in eo et quieti eritis. quo itis in aspera? quo itis? bonum, quod amatis, ab illo est: sed quantum est ad illum, bonum est et suaue; sed amarum erit iuste, quia iniuste amatur deserto illo quidquid ab illo est. quo uobis adhuc et adhuc ambulare uias difficiles et laboriosas? non est requies, ubi quaeritis eam. quaerite quod quaeritis, sed ibi non est, ubi quaeritis. beatam uitam quaeritis in regione mortis: non est illic. quomodo enim beata uita, ubi nec uita? Et descendit huc ipsa uita nostra et tulit mortem nostram et occidit eam de abundantia uitae suae et tonuit clamans, ut redeamus hinc ad eum in illud secretum, unde processit ad nos in ipsum primum uirginalem uterum, ubi ei nupsit humana creatura, caro mortalis, ne semper mortalis; et inde uelut sponsus procedens de thalamo
Abbreviated transcription (Latin):
ac ñ et ip̃e in parte uniu̾si accepis¬
set ꝓ tua pena iustũ modum. uel¬
les ut tͣnsiret quicqͥd existit in p̾¬
sentia ut magis tibi omĩa place¬
rent. Nam et ꝙ loquim᷑. ꝑ eundẽ
sensum carnis audis et non uis
utiq stare syllabas s tͣnsuolare
ut alie ueniãt. et totum audias.
singula. si possute sentiri om̃ia.
S longe his melior qui fecit om¬
nia. et ipse est d̾s noster. et ñ disce¬
dit: qr nec succeditur ei. Si pla¬
cent corꝑa: dm̃ ex illis lauda. et¬
et in artificem eoꝵ retor que a¬
morem ne in his que tͥ placẽt
tu displiceas. Si placent anime.
in deo amentur. qr et ip̃e muta¬
biles sunt. et in illo fixe stabili¬
unt᷑. alioquin irent et perirent.
In illo ament᷑ ergo. et rape ad eũ
tecum qͣs potes. et dic eis. Hunc
amemus.ipse fecit hec et non est
longe. Non enĩ fecit atq abiit
s ex illo in illo sunt. Etce ubi est
ubi sapit ueritas. intimꝰ cordi ẽ.

Expanded text:
ac non et ipse in parte uniuersi accepisac non et ipse in parte uniuersi accepisset pro tua poena iustum modum, uelles, ut transiret quidquid existit in praesentia, ut magis tibi omnia placerent. nam et quod loquimur, per eundem sensum carnis audis et non uis utique stare syllabas, sed transuolare, ut aliae ueniant et totum audias. singula, si possint sentiri omnia. sed longe his melior qui fecit omnia, et ipse est deus noster, et non discedit, quia nec succeditur ei. Si placent corpora, deum ex illis lauda et in artificem eorum retorque amorem, ne in his, quae tibi placent, tu displiceas. si placent animae, in deo amentur, quia et ipsae mutabiles sunt et illo fixae stabiliuntur: alioquin irent et perirent. in illo ergo amentur, et rape ad eum tecum quas potes et dic eis: "hunc amemus: ipse fecit haec et non est longe." non enim fecit atque abiit, sed ex illo in illo sunt. ecce ubi est, ubi sapit ueritas? intimus cordi est,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m clamat ut redeas. et ibi ẽ lo¬
cus quietis imperturbalis ubi ñ
deserttur amor. si ip̃e non deserat
Ecce illa descendunt. ut alia suc¬
cedant et om̃ib suis partib cõstet
infima uniu̾sitas. Nũquid ego ali¬
quo discedo ait u̾bum dei: Ibi fige
mansionem tuã. ibi cõmenda quic
qͥd habes. Anima mea saltem fati¬
gata fallacus u̾ttati comm̃da quic¬
quid tͥ est au̾itate et ñ ꝑdes aliquid
et reflorescent putrida tua. et sa¬
nabunt᷑ om̃s languores tui. ⁊ flu¬
xa tua reformabunt᷑. et renouabũ¬
tur et constringent᷑ ad te. et nõ te
deponent quo descendunt s stabũt
tecum et ꝑmanebunt ad semꝑ stã¬
tem et ꝑmanentẽ dm̃. Ut quid ꝑ¬
u̾sam sequeris carnem tuã.: Ipsa
te sequatur conu̾sa. Quitqͥd ꝑ illã
sentit: in parte ẽ. et ignoras totũ
cuiꝰ he partes sunt. et delestant te ta¬
men. Sed si ad totum comp̾henden¬
dũ esset idoneus sensus carnis tue.

Expanded text:
ipsum. clamat, ut redeas, et ibi est loipsum. clamat, ut redeas, et ibi est locus quietis inperturbabilis, ubi non deseritur amor, si ipse non deserat. ecce illa discedunt, ut alia succedant et omnibus suis partibus constet infima uniuersitas. "numquid ego aliquo discedo?" ait uerbum dei. ibi fige mansionem tuam, ibi conmenda quidquid inde habes, anima mea, saltem fatigata fallaciis. ueritati conmenda quidquid tibi est a ueritate, et non perdes aliquid, et reflorescent putria tua et sanabuntur omnes languores tui et fluxa tua reformabuntur et renouabuntur et constringentur ad te et non te deponent, quo descendunt, sed stabunt tecum et permanebunt ad semper stantem ac permanentem deum. Vtquid peruersa sequeris carnem tuam? ipsa te sequatur conuersam. quidquid per illam sentis, in parte est et ignoras totum, cuius hae partes sunt, et delectant te tamen. sed si ad totum conprehendendum esset idoneus sensus carnis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ partes sunt. Ecce sic peragit᷑
et sermo nr̃ ꝑsigna sonantiã. Nõ
eñi erit totus sermo si unum uer¬
bũ nõ decedat cum sonuerit par¬
tes suas. ut succedat aliud. Laudat
te ex illis anima mea d̾s creator
omniũ: s ñ eis infigatur glitine
amoris ꝑsensus corporis. Eunt eĩ
quo ibant ut ñ sint et conscindt̃
eam desideriis pestilentiosis. qm̃
ip̃a esse uult et requiescere amat
ineis que amat. In illis aũt non
est ubi qr ñ stant fugiunt. Et qͥs
ea sequitur sensu carnis: Aut qͥs
ea comp̾hendit uel cũ presto sunt.
Tardus est enĩ sensus carnis qm̃
sensus carnis est ipse modus euiᷤ
Sufficit ad aliud ad quod fcm est.
ad illud aũt ñ sufficie ut teneat
tͣnscurrentia ab initio debito usq
ad finem debitum. In u̾bo enĩ tuo
ꝑ quod creant᷑ ibi audiunt. Hinc
et huc usq noli ẽẽ uana anima m̾a
et obsurdescere in aure cordis tuml¬
tu uanitatis tue. Qudi et uerbũ

Expanded text:
cuius partes sunt. ecce sic peragitur cuius partes sunt. ecce sic peragitur et sermo noster per signa sonantia. non enim erit totus sermo, si unum uerbum non decedat, cum sonuerit, partes suas, ut succedat aliud. laudet te ex illis anima mea, deus, creator omnium, sed non eis infigatur glutine amore per sensus corporis. eunt enim quo ibant, ut non sint, et conscindunt eam desideriis pestilentiosis, quoniam ipsa esse uult et requiescere amat in eis, quae amat. in illis autem non est ubi, quia non stant: fugiunt, et quis ea sequitur sensu carnis? aut quis ea conprehendit, uel cum praesto sunt? tardus est enim sensus carnis, quoniam sensus carnis est: ipse est modus eius. sufficit ad aliud, ad quod factus est, ad illud autem non sufficit, ut teneat transcurrentia ab initio debito usque ad finem debitum. in uerbo enim tuo, per quod creantur, ibi audiunt: "hinc et huc usque." Noli esse uana, anima mea, et obsurdescere in aure cordis tumultu uanitatis tuae. audi et tu: uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qͥ nõ amictit᷑. Et quis ẽ iste.
nisi deus nr̃. Deus qͥ frcit celum
et t̾ram. ⁊ implet ea. qr implendo
ea: fecit ea. Te nemo amitrit nisi
qui dimittit. Et qr dimittit. quo
it. aut quo fugit. nisi a te placi¬
do ad te iratum: Nam ubi ñ inue¬
nit legem tuã in pena sua: Et lex
tua ueritas. et u̾ttas tu. Deus uir¬
tutũ conu̾te nos et ostende faciẽ
tuã et salui erimꝰ Nam quo quo¬
u̾sum se uert̾it anima hominis.
ad dolores fi gctͣ alibi p̾terqͣm in
te.tam et si figitur in pulchris
extra te et extra se. Que tñ nulla
essent. nisi essent abste. que oriun¬
tur et occidunt. et oriendo quasi es¬
se incipiunt et crescunt ut ꝑficiã¬
int̾eunt. Ergo cũ oriunt᷑ et tendũt
ẽẽ. quo magis celerit̾ crescunt ut
sint: eo magis festinant ut ñ sĩt.
Sic est modus eoꝵ. Tantũ dedisti
eis. qr partes sunt rerum. que nõ
sunt om̃s simul. S decendo ac suc¬
cedendo agunt omnes uniu̾sum

Expanded text:
, qui non amittitur. et quis est iste , qui non amittitur. et quis est iste nisi deus noster, deus, qui fecit caelum et terram et inplet ea, quia inplendo ea fecit ea? te nemo amittit, nisi qui dimittit, et quia dimittit, quo it aut quo fugit nisi a te placido ad te iratum? nam ubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salui erimus. nam quoquouersum se uerterit anima hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te, tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. quae tamen nulla essent, nisi essent abs te. quae oriuntur et occidunt et oriendo quasi esse incipiunt et crescunt, ut perficianintereunt. ergo cum oriuntur et tendunt esse, quo magis celeriter crescunt, ut sint, eo magis festinant, ut non sint. sic est modus eorum. tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae non sunt omnes simul, sed decedendo ac succedendo agunt omnes uniuersum,
Abbreviated transcription (Latin):
tire int̾dum sine odio. Tamqͣm
ip̃e homo secum atq ipsa rarissima
dissensione condere consensiones
plurimas. Socere aliquid inuicẽ.
aut dicere abinuicem. desiderare
absentes cum molestia. Susciꝑe
uenientes cũ letitia. his atq huiꝰ
modi signis a corde amantium et
reclamantiũ. Procedentib ꝑ os. ꝑ
linguã. ꝑoculos. et mlle motus
gratissimos qͣiͣ fomitib conflare
animos et ex plurib unũ facere. ħ
est qd̃ diligitur in amicis et sic di¬
ligitur. ut rea sibi sit humana cõ¬
scientia. si ñ amau̾it reclamantẽ.
aut si amantẽ non reclamau̾it. ni¬
chil querens ex eius corpore p̾ter in¬
dicia beniuolentie. Hinc ille luctꝰ
siqͥs moriatur et tenebre doloꝵ ⁊
u̾sa dulcedine in amaritudinem.
cormadidũ. et ex amissa uita mo¬
rientiũ mors uiuentiũ. Beatus
qͥ amat te. et amicum in te et ini¬
micũ ꝓpt̾ te. Solus enĩ nullum
carum amritit. cui om̃s in illo cari¬

Expanded text:
tire interdum sine odio tamquam tire interdum sine odio tamquam ipse homo secum atque ipsa rarissima dissensione condire consensiones plurimas, docere aliquid inuicem aut discere ab inuicem, desiderare absentes cum molestia, suscipere uenientes cum laetitia: his atque huius modi signis a corde amantium et redamantium procedentibus per os, per linguam, per oculos et mille motus gratissimos quasi fomitibus flagrare animos et ex pluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamantem aut si amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ille luctus, si quis moriatur, et tenebrae dolorum et uersa dulcedine in amaritudinem cor madidum et ex amissa uita morientium mors uiuentium. beatus qui amat te et amicum in te et inimicum propter te. solus enim nullum carum amittit, cui omnes in illo cari
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebant et p̾teriebant de die ĩ
diem et ueniendo et p̾tereundo ĩ¬
serebant mͥ species alias et alias
memorias. et paulatim resarcie¬
bant me pristinis genib delecta¬
tionũ quib cedebat dolor m̃s ille.¬
Sed succedebant ñ quidem dolores
alii. cause tam̃ alioꝵ doloꝵ. Nam
unde me facilli me. et ĩ intimo do¬
lor ille penetͣuerat. nisi qr fuderã
in arenam aĩam meã. diligendo
moriturũ ac si ñ moriture Ma¬
xime quippe me reparabant atq
recreabant alioꝵ amicoꝵ solatia
cũ quib amabã ꝙ ꝓ te amabam.
et hoc eram ingens fabula et lõ¬
gum mendatium. Cuiꝰ adult̾ina
confricatione corrũ pebatur mẽs
nr̃a. pruriens in aurib. S illa
mͥ fabula nõ moriebatur. si quis
amicoꝵ meoꝵ morerẽt. Alia e¬
rant que in eis amplius capie¬
bant animũ colloqui et cõridere.
et uitissim beniuole obsequi. si mł
lege libros dulti loquos. Simul
nugari et si mul honestari. dissen¬

Expanded text:
ueniebant et praeteribant de die in ueniebant et praeteribant de die in diem et ueniendo et praetereundo inserebant mihi spes alias et alias memorias et paulatim resarciebant me pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor msed succedebant non quidem dolores alii, causae tamen aliorum dolorum. Nam unde me facillime et in intima dolor ille penetraverat, nisi quia fuderam in arenam animam meam, diligendo moriturum ac si non moriturum? Maxime quippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solatia, cum quibus amabam quod pro te amabam: et hoc erat ingens fabula et longum mendacium, cujus adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. Sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. alia erant, quae in eis amplius capiebant animum: conloqui et conridere et uicissim beniuole obsequi, simul legere libros dulciloquos, simul nugari et simul honestari, dissen
Abbreviated transcription (Latin):
in libris atq carminib ad quies¬
cebat horrebant omĩa et ip̃a lux.
et qͥcquid ñ erat ꝙ ille erat. imꝑ¬
bum et odiosum erat p̾ter gem̾i¬
tũ et lacrimas. Nam ineis solis ali¬
qͣntula requies. U̾bi aũt inde au¬
ferebat᷑ anima mea onerabat me
grandis sarcina miserie. Al te dñe
leuanda erat et curanda sciebam:
cũ de te cogitabã. Non en̾i tu eras
s uanũ phantasia et herror m̃s
erat deus m̃s. Si conabar eam a li¬
bi mͥ ibi poinere ut requiesceret ꝑ
inane labebatur. et it̾m ruebat
suꝑ me. Et ego inͥ remanseram in¬
felix locus. ubi nec eẽ possem. nec in¬
de recedere. Quo enĩ cor meũ fug̾et
acorde meo: Quo ame ip̃o fugerem:
Quo ñ me sequerer: Et tamen fugi
de patria. Minus enĩ eum querebãt
oculi mei ubi uidere ñ solebant. at¬
q a thagastensi oppido ueni cartha¬
ginem. Non uacant tempora. nec
otiose uoluunt᷑ ꝑ sensus nr̃os. Sa¬
ciunt in animo mra opera. Erce

Expanded text:
in libris atque carminibus adquiesin libris atque carminibus adquiescebat. horrebant omnia et ipsa lux, et quid quid non erat quod ille erat, inprobum et taediosum erat praeter gemitum et lacrimas: nam in eis solis aliquantula requies. ubi autem inde auferebatur anima mea, onerabat me grandis sarcina miseriae. ad te, domine, leuanda erat et curanda, sciebam,cum de te cogitabam. non enim tu eras, sed uanum phantasma et error meus erat deus meus. si conabar eam ibi ponere, ut requiesceret, per inane labebatur et iterum ruebat super me, et ego mihi remanseram infelix locus, ubi nec esse possem nec inde recedere. quo enim cor meum fugeret a corde meo ? quo a me ipso fugerem? quo non me sequerer? et tamen fugi de patria. minus enim eum quaerebant oculi mei, ubi uidere non solebant, atque a Thagastensi oppido ueni Carthaginem. Non uacant tempora nec otiose uoluuntur per sensus nostros: faciunt in animo mira opera. ecce
Abbreviated transcription (Latin):
bar enĩ ceteros mortales uiuere. qͥa
ille quẽ quasi ñ moriturũ dilexerã
mortuus erat et me magis qr ille¬
⁊ alter eram uiu̾e illo mortuo mira¬
bar. Bene quidã dixit de amico suo.
dimidiũ anime sue. Nam ego sensi
animã meã et aĩam illuis unam
fuisse aninã in duob corꝑib et
ideo mͥ horrori erat uita: quia nole¬
bam dumidius uiu̾e. et ideo forte
mori metuebã. nec totus ille more¬
retur quem multũ amauerã. E
clem̃tiam nescientẽ diligere hoĩes
humantt̾. ostultum hominem in¬
moderate humana pacientẽ: qd̃
ego tunc eram. Itaq estuabam. su¬
spirabam. flebam. turbabar nec
requies erat nec consiliũ. Porta bã
eñi concisam et cruentã animam
meã. impatientẽ portari a me. et u¬
bi eam ponerem ñ inueniebam. Nõ
inamenis nemorib ñ inludis at
cantib. nec insuaue olentib locis.
nec in cõuiuiis apparatis. neq in
uoluptate cubilis et lecti. ñ deniq

Expanded text:
bar enim ceteros mortales uiuere, quia bar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar, nec requies erat nec consilium. portabam enim concisam et cruentam animam meam inpatientem portari a me, et ubi eam ponerem non inueniebam. non in amoenis nemoribus, non in ludis atque cantibus nec in suaue olentibus locis nec in conuiuiis apparatis nec in uoluptate cubilis et lecti, non denique
Abbreviated transcription (Latin):
rissime et requiescebam in ama¬
ritudine. Ita miser eram. et habe¬
bam cariorem illo aĩnico meo ui¬
tam ipsam miserã. Nam qmͣuis
eã mutare uellem. nollem tam̃
amittere magis qͣm illũ. Et nesci¬
o an uellem. uel pro illo sicut de
oreste et pilade traditur si ñ fin¬
git᷑ qui uellent ꝓ inuicem. uel si¬
mul mori. qr morte peius eis e¬
rat ñ simul uiu̾e. S in menes¬
cio qͥs affectus nimis hinc contͣ¬
rius ortus erat. et tedium uiuen¬
di erat in me grauissimũ. et mo¬
riendi metus. Credo quo magis¬
illum amabam. hoc magis mortẽ
que mͥ illum abstulerat tanqͣmͣ
atrocissimã inimicã oderam et ti¬
mebam. et eã repente consumturã
om̃s hoĩes putabam. qr illum po¬
tuit. Sic eram. om̃ino memini. Et¬
ce cor meũ deus m̃s. ecce intus uide
qr memini. Spes mea qui me mũ¬
das atalium affectionum ĩmundi¬
tia. Sirigens oclo̾s meos ad te: et
euellens de laqueo pedes meos. Mira¬

Expanded text:
rissime et requiescebam in amarissime et requiescebam in amaritudine. ita miser eram et habebam cariorem illo amico meo uitam ipsam miseram. nam quamuis eam mutare uellem, nollem tamen amittere magis quam illum et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat et taedium uiuendi erat in me grauissimum et moriendi metus. credo, quo magisillum amabam, hoc magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tamquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mira
Abbreviated transcription (Latin):
nos aũt in experum̃tis uoluim᷑.
Et tñ nisi ad aures tuas. plorare¬
mus. nichil residui de spe nm̃a fie¬
ret. Unde igit᷑ suauis fructus de
amaritudine uite carpitur geme¬
re et flere et suspirare et conqueri:
An hoc ibi dulce est ꝙ speramus
exaudire te. Recte istud in p̾tib.
qr desiderium ꝑueniendi habent.
Num ĩ dolore amisse rei et luctu
quo tunc operiebar: Neq enĩ spera¬
bam reinuiscere illum. aut hoc pe¬
tebam lacrimis. s tm̃ dolebam et
flebam. Miser eni eram et amise¬
ram gaudiũ meũ. Anet fletus res
amara est et p̾fastidio rerũ quib
pͥus fruebamur. et dũ ab eis ab hor¬
remus delectat. Quid aũt ista lo¬
quor: Non enĩ tempus querendi
nunc est. s confitendi tͥ. M iser e¬
rani. et miser est. omĩs animus
iunctus amicitia rerum morta¬
liũ et dilaniat᷑ cum eas amittit
et tc̃ sentit miseriam qm miser
est et anteqͣm amitrat eas. Sic gͦ
eram illo temꝑe. et flebam ama¬

Expanded text:
nos autem in experimentis uoluimur? nos autem in experimentis uoluimur? et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur suauis fructus de amaritudine uitae carpitur gemere et flere et suspirare et conqueri? an hoc ibi dulce est, quod speramus exaudire te? recte istud in precibus, quia desiderium perueniendi habent. num in dolore amissae rei et luctu, quo tunc operiebar? neque enim sperabam reuiuescere illum aut hoc petebam lacrimis, sed tantum dolebam et flebam. miser enim eram et amiseram gaudium meam. an et fletus res amara est et prae fastidio rerum, quibus prius fruebamur, et tunc, dum ab eis abhorremus, delectat? Quid autem ista loquor? non enim tempus quaerendi nunc est, sed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam amittat eas. sic ego eram illo tempore et flebam ama
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicauerã. sine illo in crucia¬
tũ immanẽ uerterat. Expectabãt
eũ undiq ocłi mei et nõ dabatur.
et oderam om̃ia que ñ haberent eũ.
nec iam mͥ dicere poterant. ecce ue¬
ni et sicut cũ iuiueret qnͣdo ab sẽs
erat. Factus sum ip̃e michi magna
questio. et int̾rogabam animam
meã quare tͥstis esset. et quare cõ-¬
turbasset me ualde. et nichil noue¬
rat respondere mͥ. Et si dicebam
spera in dm̃i. iuste ñ obtemꝑabat.
qr uerior erat et melior homo quẽ
carissimũ amiserat. qm fanta sina
in quod sperare iubebatur. Solus
fletus erat dulcis mͣ. et successe¬
rat amico meo in delitus animi
mei. Et nunc dñe iam illa tnͣsier̃t.
et temꝑe lenitũ est uulnus meũ.
Possum me audire abste. qui u̾i¬
tas es. et admouere aurem cordis
mei ori tuo. ut dicas mͥ eur flectꝰ
dulcis sit miseris. an tu qͣmius
ubiq assis. longe abiecisti a te mi¬
seriam nr̃am. Et tu in te manes

Expanded text:
conmunicaueram, sine illo in cruciaconmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant eum undique oculi mei, et non dabatur; et oderam omnia, quod non haberent eum, nec mihi iam dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ueniret, quando absens erat. factus eram ipse mihi magna quaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior erat et melior homo, quem carissimum amiserat, quam phantasma, in quod sperare iubebatur. solas fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. Et nunc, domine, iam illa transierunt et tempore lenitum est uulnus meam. possumne audire abs te, qui ueritas es, et admouere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi, cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe abiecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes,
Abbreviated transcription (Latin):
timmq ut pͥmo cum eo loqui potui.
potui autem mox ut ille potuit.
qnͣdo ñ discedebam. et nimis pende¬
bamus ex inuicẽ. Temꝑtaui apd̾
illũ irridere tamqͣm et illo uri suro
metum baptisiũ quem acceꝑat
mente atq sensu ab sentissimus.
s tam̃ iam se accepisse didicerat.
At ille tta me exhorruit ut inimi¬
cũ ammonuit q mirabili et repẽ¬
tina libertate ut si amicus ẽẽ uel¬
lem. talia sibi dicere desinerẽ. Ego
aũt stupefactus atq turbatus di¬
stuli om̃s motus meos ut cõua¬
lesceret prius. essetqz idoneus ui¬
rib ualitudinis. cum quo agere
possem qd̃ uellem. Sed ille ab rep-¬
tus clementie mee ut apud te ser¬
uaret᷑ consolationi mee. pt pau¬
cos dies me absente repetitur fe¬
brib et defurigit᷑. Quo dolore con¬
tenebratũ est cor meũ. et qraequid
aspiciebam mors erat. et erat mͥ
patria suppliciũ et pat̾na domus
mira infelicitas. et quicqͥd cũ illo

Expanded text:
timque, ut primo cum eo loqui potui — timque, ut primo cum eo loqui potui — potui autem mox, ut ille potuit, quando non discedebam et nimis pendebamus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
et a fide uera qͣm ñõ germanitus
et pentẽ adolescens tenebat deflexe¬
rã eum. Et cum insuꝑstitiosas fa¬
uellas et ꝑnitiosas ꝓpter quas me
plangebat mater. mecum iã erra¬
bat inanimo ille homo. et ñ pote¬
rat anuna mea sine illo. et ecce tu
imminens dorso fugitiuoꝵ tuoꝵ.
S̾s ultionũ qui fons miscd̃ia ꝵ
simul qͥ comu̾tis nos ad te miris
modis. eore abstulisti hoĩem de hac
uita cum iuix explesset annũ ina¬
micitia mea suaui mͥ super om̃s
suauitates illius uite mee. Quis
laudes tuas enumerat. Unus ĩ
se uno qua exꝑtus est. Quid tune
fecisti d̃s m̃s: et qm inuestigabil
abyssus iudicioꝵ tuoꝵ: Cum eĩ
laboraret ille febrib. iacuit diu
sine sensu in sudore letali. Et cum
desperaret᷑ baptizatus est. nesciens
me ñ curante et p̾sum̃te id retin̾e
potius animã eius ꝙ a me acce¬
perat: nõ ꝙ innescientis corpore
fiebat. longe aũt aliter erat. Nã
recrratus est et saluus factus. Sta¬

Expanded text:
et a fide uera, quam non germanitus et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quid tunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus factus, sta
Abbreviated transcription (Latin):
mea deluuasti. Tũne aũt nec ip̃e
nec carissimꝰ meus nebridius ado¬
lescens ualde bonus et ualde castꝰ
irridens totum illud diuinatio¬
nis genus. ꝑsuadere mͥ potuer̾t
ut hec abicerem. qm̃ me ampliꝰ
ip̃oꝵ auctoꝵ mouebat auctori¬
tas. et mullum certum quale q̃¬
rebam docum̃tum adhuc inue¬
neram. quo mͥ sine ambiguitate
appareret: que ab eis consultis ue¬
ra dicerentur. Forte uel sorte nõ
arte inspectoꝵ siderum dici. In il¬
lis annis quo primũ tempore in
munierpio quo natus sum docere
ceperam. comꝑaueram amicum so¬
cietate studioꝵ nimis caꝵ coenum
mͥ et conflorentẽ flore adolescẽtie.
Mecum puer creuerat. et partter
in scolam ieramꝰ. partterq lusera¬
mus s ñdum erat sic amicus. ꝙͣ¬
qm ne tune quidẽ sicuti est uera
amicitia. qr non ẽ uera nisi cum
eam tu adglitinas inter inherẽ
tes tͥ caritate diffusa in cordibus
bis sed tamen dulcis erat nimis
coacta feruore pariliũ studioꝵ. Nã

Expanded text:
mea deliniasti. tunc autem nec ipse mea deliniasti. tunc autem nec ipse nec carissimus Nebridius, adulescens ualde bonus et ualde castus, inridens totum illud diuinationis genus, persuadere mihi potuerunt, ut haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum siderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societate studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conflorentem flore adulescentiae. mecum puer creuerat et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu agglutinas inter haerentes sibi caritate diffusa in cordibus bis. sed tamen dulcis erat nobis, cocta femore parilium studiorum. nam
Abbreviated transcription (Latin):
tum. nisi qd̾ eas falsissimas compe¬
risset et nollet uir grauis decipien¬
dis hominib uictum querere. At
tu inquit quo te in hominibz su¬
stentas rechoricam tenes. Hanc aũ
fallaciam libero studio ñ necessitate
rei familiaris sectaris. quo magis
mͥ te oportet de illa credere. qui eam
tam ꝑfecte dicere elaboraui. qmͣ ex
ea sola uiuere uolui. a quo ego cum
quesissem que causa faceret ut mł¬
ta inde uera proñtiarent᷑. respon¬
dit ille ut potuit ium sortis hoc
facere in rerum natura usq quaq
diffusam. Si enĩ de pagins poete
cuiꝰ piam longe aliud canentis
atq urtendentis. cum forte quis
consulit. mira biliter conson̾ ne¬
gotio sepe uersus exiret mirand̾
nõ esse dicebat. Si ex anima hu¬
mana suꝑiore aliquo instinctu
nesciente quid in se fieret ñ arte
s forte sonaret aliquid ꝙ uiter¬
rogantis reb factisq concinet
Et hoc quidem ab illo nel ꝑ illũ
ꝓcurasti mͥ. et quid ipse postea ꝑ
me ip̃m quererem in mȩmoria

Expanded text:
tum, nisi eas falsissimas conperisset et nollet uir grauis decipiendis hominibus uictum quaerere. "at tu" inquit "quo te in hominibus sustentas, rhetoricam tenes, hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris. quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere elaboraui, quam ex ea sola uiuere uolui." a quo ego cum quaesissem, quae causa ergo faceret, ut multa inde uera pronuntiarentur, respondit ille, ut potuit, sortem hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. si enim de paginis poetae cuiuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiliter consonus negotio saepe uersus exiret, et mirandum non esse dicebat, si ex anima humana superiore aliquo instinctu nesciente, quid in se fieret, non arte, sed sorte sonaret aliquid, quod interrogantis rebus factisque concineret. Et hoc quidem ab illo uel per illum procurasti mihi, et quid ipse postea per me ipsum quaererem, in memoria