comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ fecit int̾ homines. ⁊ plus est qd̾ uicia
sanauit animarũ: qͣm qd̾ sanauit lan¬
guores corpoꝵ morituror S quia ipsa
aiuma ñ eum nouerat. a quo sananda
erat. ⁊ oculos habebat in carne unde facta
corporalia uideret. ñ dum habebat sanos ĩ
corde. unde dm latentem cognosceret: fecit
qd̾ uideri poterat. ut sanaret᷑ unde ideri¬
ñ poterat. Ingressus ẽ. locum ubi iacebat
magna multitudo languentiũ. cecorum.
marũ ⁊ corpon. ⁊ qui uenisset sanare om̃s
animas crelit᷑oꝵ: de illis languentib u¬
nũ elegit qͣm sanaret. ut unitatẽ signifi¬
caret. Si mediocri corde.⁊ quasi humano
captu ⁊ ingenio consideremꝰ facientẽ. ⁊ qd̾
ad potestatẽ ꝑtinet. ñ magnum aliquid
ꝑfecit. ⁊ qd̃ ad benignitatem. paruũ fecit.
Tot iacebant:⁊ unus curatꝰ ẽ. cũ posset u¬
no u̾bo om̃s erigere. Qͥd gͦ intelligendũ
est. nisi quia illa potestas ⁊ bonitas illa
magis agebat. quid anime in factis eiꝰ ꝓ

Expanded text:
quod fecit inter homines: et plus est quod vitia sanavit animarum, quam quod sanavit languores corporum moriturorum. Sed quia ipsa anima non eum noverat a quo sananda erat, et oculos habebat in carne unde facta corporalia videret, nondum habebat sanos in corde, unde Dquod videri poterat, ut sanaret unde videri poterat. Ingressus est locum ubi iacebat magna multitudo languentium, cecorum, marum et corporum, et qui venisset sanare omnes animas crediturorum, de illis languentibus unum elegit quem sanaret, ut unitatem significaret. Si mediocri corde, et quasi humano captu et ingenio consideremus facientem, et quod ad potestatem pertinet, non magnum aliquid perfecit; et quod ad benignitatem, parum fecit. Tot jacebant, et unus curatus est, cum posset uno verbo omnes erigere. Quid ergo intelligendum est, nisi quia potestas illa et bonitas illa magis agebat quid animae in factis ejus pro
Abbreviated transcription (Latin):
re dignatus est. Inuenit in aunis eiꝰ
numerũ q̃ndam languoris: triguita¬
⁊ octo annos habebat in infirmitate.
hic numerꝰ qͦm᷑ magis ad languorẽ
ꝑtineat qͣm ad sanitatẽ. paulo diligẽ¬
tius exponendũ ẽ. Intentos uor uolo:
acderit dñs ut congrue loquar ⁊ sufsic¬
ent̃ audiatis. Quadragenariꝰ numerꝰ in¬

Expanded text:
re dignatus est. Invenit in annis ejus re dignatus est. Invenit in annis ejus numerum quemdam languoris: Triginta octo annos habebat in infirmitate. Hic numerus quomodo magis ad languorem pertineat, quam ad sanitatem, paulo diligentius exponendum est. Intentos vos volo; aderit Dominus, ut congrue loquar, et sufficienter audiatis. Quadragenarius numer
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa gͦ fiebat. ut in aqua illa turbata sa¬
narent᷑. qui in porticib sanari ñ poterãt:
Subito enim uidebat᷑ aqua t̾oata. ⁊ a qͦ
turbabat᷑ ñ uidebat᷑. Credas hoc angelica
uirtute fieri solere. ñ tam̃ sine signifi¬
cante aliquo sacram̃to Pt aqͣm t᷑batam
mittebat se unꝰ qui poterat: ⁊ sanabatur
solus. post illum quisquis se mitteret:
frustra faceret. Quid sibi gͦ hoc uult. ni¬
⁊ faciendo magna. docendo utilia. t̾baute
peccatores. turbauit aqͣm p̃sentia sua:⁊
excttauit ad passionem suam: S latens
turbauit. Si enim cognouissent: nũ qͣm
aqͣm turbatam. hoc ẽ humilit̾ credere ĩ
dñi passionem. Ibi sanabat᷑ unꝰ signi fi¬
cans unitatem: postea quisqͥs uenirer
ñ sanabat᷑. quia quisq̃s p̃t̾ uniratẽ fue¬
rit. sanari ñ poterit. Uideamꝰ gͦ qͥd uolu¬
erit significare in illo uno. quẽ etiam
ip̃e seruans unitatis mysteriũ. sic̃ p̾lo¬
cutꝰ sum. de tot languentib unũ sana¬

Expanded text:
s. 3. Quid ergo fiebat ut in aqua illa turbata sanarentur, qui in porticibus sanari non poterant? Subito enim videbatur aqua turbata, et a quo turbabatur, non videbatur. Credas hoc angelica virtute fieri solere, non tamen sine significante aliquo sacramento. Post aquam turbatam mittebat se unus qui poterat, et sanabatur solus: post illum quisquis se mitteret, frustra faceret. Quid sibi ergo hoc vult, niet faciendo magna, docendo utilia, turbavit peccatores, turbavit aquam praesentia sua, et excitavit ad passionem suam? Sed latens turbavit. Si enim cognovissent, nunquam aquam turbatam, hoc est humiliter credere in Domini passionem. Ibi sanabatur unus, significans unitatem; postea quisquis veniret, non sanabatur: quia quisquis praeter unitatem fuerit, sanari non poterit. 4. Videamus ergo quid voluerit significare in illo uno, quem etiam ipse servans unitatis mysterium, sicut praelocutus sum, de tot languentibus unum sana
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicib discipłorum: quod neqꝑ nos
neq patres nr̃i portare potuimꝰ. Di
illis itaq hec dicentib. hic dñs esclim
dicit. non ponam suꝑ uos aluicl p¬
dus. hoc ẽ obseruantiam ueteris lept
quemadmodum dicunt illiͦ
sunt synagoga satane: s subleu
sartina uos manere ꝑmittam: Ido¬

Expanded text:
rum, quod neque nos neque patres nostri portare potuimus? De illis itaque haec dicentibus, hic Dominus Ecclesiae dicit: Non ponam super vos aliud pondus, hoc est observantiam veteris legis, quemadmodum dicunt illi qui sunt synagogae Satanae, sed sub levi sarcina vos permittam
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis. s audiens cdiaboli uocem.
a paradisi felicitate ad erumpnam
scl̃i. ⁊ aquiete ad laborem exut: quo
scilicet ruente. nos quoq pariter rui¬
mus: quo exeunte. nos queq simul
exuimus undeẽ. homo quidam
descendebat ab ihrłm in iherico. ⁊ cebi¬
cuius miseriam intuens auctor hu¬
mani generis. ab hoc uncde exierat esfiu¬
sione sui sanguinis hominem cum
sua ꝓgene reduxit: que uidelicet in¬
trocductio. non solum in his intelli¬
genda est. qui iam exuti corporib
in specie letantur incelis: uerum al¬
am dehis qui adhuc commorantes
in carne. ꝑfidem ambrilant. spe gal¬
histipulis dicit. cum uenerit paracly¬
nis quem ego mitto uobis apatre. ille
asimonium phibebit de me: Qui ẽ
prnctpium creature di.: idẽ apiuio om¬
nis creatura sumpsit initiũ: Omnia
aum que sunt in celo ⁊ interra. in ma¬

Expanded text:
icitatis, sed audiens diaboli vocem icitatis, sed audiens diaboli vocem a paradisi felicitate ad aerumnam saeculi, et a quiete ad laborem exiit Quo scilicet ruente, nos quoque pariter ruimus, quo exeunte, nos quoque simul exivimus. Unde est Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho . Cujus miseriam intuens auctor humani generis, ad hoc unde exierat effusione sui sanguinis, hominem cum sua progenie reduxit. Quae videlicet introductio non solum in his intelligenda est, qui jam exuti corporibus in specie laetantur in coelis, verum etiam de his qui adhuc commorantes in carne per fidem ambulant, spe gapostolis dicit: Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, ille testimonium perhibebit de me . Qui est principium creaturae Dei, id est de quo omnis creatura sumpsit initium. Omnia enim quae sunt in c
Abbreviated transcription (Latin):
hoste truimphantes. atq oꝑationis
firmitate pollentes: unde ⁊ ipsa eccle¬
nas. ⁊ delectationes carnis. faciam il¬
lum columpnam intemplo cdi mer.
id est faciam eum fortem in opere bo-¬
no: ut nullam timeat iacturam .s
in suꝑ robore fortitudinis sue. iel est
exemplo ⁊ doctrina eccliam sustineat:
Quod autem dicit᷑ ⁊ foras non egralie¬
tur amplius: aꝑte agnoscitur. quia
iam dudum inp̃cedentib humani
generis menbris exierat: in illo scili¬
cet iuniore fratre qui relicta domo pa¬
terna abiit in regionem longinquã.
ibiq substantiam suam uiuendo
lucuriose. cum meretricib dissiparin
Abunitate si quidem fidei atq oꝑan¬
onis eccłia recesserat in elificatione
turris: s occisione illiuis uituli sagia¬
ti. reuocata foras ultra non exiet: il
est agratia xp̃i non separabit᷑: Possu¬
mus ⁊ hoc de utroq intelligere ppło:
Primus enim homo ad ymaginem
dei conditus. in paradisi delicirs posi
tus est. quasi quedam columpna fir¬

Expanded text:
hoste triumphantes, atque operationis firmitate pollentes. Unde et ipsa Ecclenas, et delectationes carnis, faciam illum columnam in templo Dei mei, id est faciam eum fortem in opere bono, ut nullam timeat jacturam, sed insuper robore fortitudinis suae, id est exemplo et doctrina Ecclesiam sustineat. Quod autem dicitur: Et foras non egredietur amplius, aperte cognoscitur, quia jamdudum in praecedentibus humani generis membris exierat, in illo scilicet juniori fratre qui, relicta domo paterna, abiit in regionem longinquam, ibique substantiam suam vivendo luxuriose cum meretricibus dissipavit. Ab unitate siquidem fidei atque operationis Ecclesia recesserat in aedificationem turris; sed occisione illius vituli saginati revocata, foras ultra non exiet, id est a gratia Christi non separabitur. Possumus et hoc de utroque modo intelligere populo. Primus enim homo ad imaginem Dei conditus, in paradisi deliciis est positus, quasi quaedam columna fel
Abbreviated transcription (Latin):
Sic itaq dicitur modicam habes
uirtutem. tanquam diceretur. par¬
uam te putas habere uirtutem: sed
in hoc magnam habes. quia me lar¬
giente tenes uerbum ficlei mee. ⁊
non negasti nomen meum:⁊ideo
ꝑ me multa potisti. quia in colla¬
tis uirtutib non tumuisti: uel cer¬
te modicam uirtutem habet sc̃a eclle¬
sia in presenti. comparatione illuis
uirtutis quã habitura est infuturo:
quando nulla tristicia. nullo labore
affligetur: Ecce cdabo de synagoga sa¬
tane: qui selicunt uideos esse ⁊ non
sunt. s mentiuntur: Hoc ex parte
quidem iam completum ẽ in illis qͥ¬

Expanded text:
Sic itaque dicitur: Modicam habes Sic itaque dicitur: Modicam habes virtutem, tanquam diceretur: Parvam te putas habere virtutem, sed in hoc magnam habes, quia me largiente tenes verbum fidei meae, et non negasti nomen meum, et ideo per me multa potuisti, quia in collatis virtutibus non timuisti. Vel certe modicam virtutem habet sancta Ecclesia in praesenti comparatione illius virtutis, quam habitura est in futuro quando nulla tristitia, nullo labore affligetur. Ecce davo de Synagoga Satanae, qui se dicunt Judaeos esse, et non sunt, sed mentiuntur. Hoc ex parte quidem jam completum est in illis,
Abbreviated transcription (Latin):
nem suam duob inuia ambu¬
lantib ut intelligerent scriptu¬
ras sensum apperuit: atq in se ad¬
impleta que scripta erant in lege
moysi ⁊ ꝓpħis ⁊ psalmis edocuit:
Quia modicam habes uirtutem:
⁊ seruasti uerbum meum. ⁊ non
dit. qd̃ ideo hec dona ꝓmereatur et¬
clesia. quia non insius uiribꝰ. sccl
in regis xp̃i gratia confidit. Et ser¬
uasti uerbum meum. id ẽ uerbũ
fidei:. ⁊ non negasti nomen meũ.
inter angustias ⁊ ꝑturbationes hu¬
ius seculi Idcirco autem scĩ inter
ꝑturbationes istius seculi insupe¬
rabiles ⁊ in uictimo licam habere
uirtutem dicuntur cum multa sit
ꝑse posse presumunt: unde ⁊ clicũt
in d̾o faciemus uirtutem. ⁊ ipse ad
nichilum deducet inimicos nr̃os:
unde ⁊ apłs paulus cum dixisset
se plus omnibz laborasse apłis. cus¬
tos sue humilitatis. statim subiĩ¬
xit. dicens. non autem ego s gratia
dei mecum: ⁊ alibi. omnia inquit
possum. in eo qui me confortat:

Expanded text:
nem suam duobus in via ambunem suam duobus in via ambulantibus, ut intelligerent Scripturas, sensum aperuit, atque in se adimpleta quae scripta erant in lege Moysi et prophetis et psalmis edocuit. Quia modicam habes virtutem, et servasti verbum meum, et non dit quod ideo haec dona promereatur Ecclesia, quia non in suis viribus, sed in regis aeterni gratia confidit. Et servasti verbum meum, id est verbum fidei, et non negasti nomen meum inter angustias et perturbationes hujus saeculi. Idcirco autem sancti inter perturbationes hujus saeculi insuperabiles et invicti, modicam virtutem habere dicuntur, cum multa sit,  unde et dicunt : In Deo faciemus virtutem, et ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Unde et apostolus Paulus cum dixisset se plus omnibus laborasse apostolis, custos suae humilitatis statim subnexuit, dicens: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Et alibi: Omnia, inquit, possum in eo qui me confortat .
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ⁊ passus ac die tertia suscitatꝰ.
qd ostium prus suit omnib clay
qui ꝑ sp̃m sanctum cognoscebant
eius aduentum: modo autem om¬
nib inxp̃m credentib patefaccũ
est. clausum uero infidelib ma¬
net: Istud ostium nemo potest clay¬
dere. cui ipse xp̃c illud uult aperi¬
re: unde legimus in actib apłoꝵ.
quia cum cesis discipłis de nuntia¬
rent uidei ne lequerentur in noni¬
ne iħu: protinus illo ostium ape¬
riente. nemo potuit claudere: un¬
de responderunt. non possumus
que iudimus ⁊ audiuimus non
lequi: Hec asianis clausum ape¬
rire temptauerant apłi: sed quia
eo claudente nemo aperit: ꝓhibuit
eos sp̃c ih̾u ne in asia loquerentur
uerbum dei: Siue ostium istud pos¬
sumus intelligere sacram scriptu¬
ram. quam ipse xp̃e aperit fidelib
in se credentib. ⁊ nemo claudit:
claudit iuideis in infidelitate ꝑma¬
nentib. ⁊ nemo aperit: Hoc ostiũ¬
tunc ipse redemptor nr̃ primum
aperuit. quando post resurrectio¬

Expanded text:
tertia die suscitatus. Quod ostium prius clausum omnibus qui per Spiritum sanctum cognoscebant ejus adventum, modo autem omnibus in Christum credentibus patefactum est, clausum vero infidelibus manet. Istud ostium nemo potest claudere cui ipse Christus illud vult aperire. Unde legimus in Actibus apostolorum, quia cum caesis discipulis denuntiarent Judaei, ne loquerentur in nomine Jesu, protinus illo os aperiente, nemo poterat claudere. Unde responderunt: Non possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hoc Asianis clausum aperire tentaverant apostoli, sed quia, eo claudente, nemo aperit, prohibuit eos spiritus Jesu, ne in Asia loquerentur verbum Dei. Sive istud ostium possumus intelligere sacram Scripturam, quam ipse Christus aperit fidelibus in se credentibus, et nemo claudit. Claudit Judaeis in infidelitate permanentibus, et nemo aperit. Hoc ostium ipse Redemptor noster tunc primum aperuit, quando post resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝓmissam obsui ꝑdunt negli¬
gentiam. ne illorum locus uacuuis
remaneat. alii in locum eorum sub¬
rogantur: sicut uerbi gratia gentes
uideis in infidelitate ꝑmanentib in
lecum illorum substitute sunt. id̾o
uidendum est unicuiq qui stat.
ne uel suꝑbiendo. uel alio quolibet
modo cadat: ne uidelicet aluis coro¬
nam eius accipiat: qui autem ali¬
quo lapsu cecidit. surgat. ut ad reꝓ¬
missam coronam ꝑueniat: Qui
uicerit. faciam illum columpnã
in templo dei mei:⁊foras non egre¬
dietur amplius: Templum di elec¬
torum esse eccl̃iam nullus ambigit:
uixta illud apłi. templum cli scm̃
est. qd̾ estis uos: ⁊ beatus petrus leqͥ¬
tur fidelib. ⁊ uos tanquam lapides

Expanded text:
sibi promissam, ob sui perdunt neglisibi promissam, ob sui perdunt negligentiam, ne illorum locus vacuus remaneat, alii in locum eorum subrogantur, sicut, verbi gratia, gentes Judaeis in infidelitate permanentibus in locum illorum substitutae sunt. Ideo videndum est unicuique qui stat, ne, vel superbiendo vel alio quolibet modo, cadat, ne videlicet alius coronam ejus accipiat. Qui autem aliquo lapsu cecidit, surgat, ut ad repromissam coronam perveniat. Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur amplius. Templum Dei electorum esse Ecclesiam nullus ambigit. Juxta illud apostoli: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Et beatus Petrus apost
Abbreviated transcription (Latin):
hinc tormenta seuent: illinc mira¬
cula suadebunt: unde merito de illo
tempore a dño dicitur. erit tunc tri¬
bulatio. qualis non fuit. s nec fiet:
aqua temptatione liberabuntur
electi. id est non decipientur: ꝓpterea
utiq quia electi sunt: Uenio cito:
Ne electi cum uiderint se tribulati¬
one temptationis atceri. succum¬
bant: cito se dñs ad remunerandũ
uenire ꝓmittit: Cito enim fit om̃e
qd̾ transit: ⁊ ideo omne p̾sens tempꝰ
inde ad finem citius tendit. unde
quasi crescere uidetur: indeq defec¬
tum patitur. unde augmentum
ꝑcipere uiderur: Tene qd̾̃ babes:. id
est celestis uite conuersationem. ⁊
fidem ꝑ quam regni ꝑcipias decorẽ:
Ut nemo alius accipiat coronam
tuam: In hac sententia ostenclitur.
qm̃ remuneratio que suꝑbientib
aliquib iusto cłi iudicio aufertur:
aliis mmisericorditer tribiitur: Cum
enim certus sit dõ numerus electoꝵ
suorum: dum alii remunerationẽ

Expanded text:
 hinc tormenta saevient, illinc mira hinc tormenta saevient, illinc miracula suadebunt. Unde merito de illo tempore a Domino dicitur: Erit tunc tribulatio qualis non fuit, sed nec fiet . A qua tentatione liberabuntur electi, id est non decipientur, propterea utique quia electi sunt. Venio cito, ne electi, cum viderint se tribulatione tentationis atteri, succumbant, cito se Dominus ad remunerandum venire promittit. Cito enim fit omne quod transit, et ideo omne praesens tempus inde ad finem citius tendit, unde quasi crescere videtur, indeque defectum patitur, unde augmentum percipere videtur. Tene quod habes. Id est, coelestis vitae conversationem et fidem, per quam regni percipias decorem. Ut nemo accipiat coronam tuam. In hac sententia ostenditur, quantum remuneratio quae superbientibus aliquibus justo Dei judicio aufertur, aliis misericorditer tribuitur. Cum enim certus sit Deo numerus electorum suorum, dum alii remunerationem
Abbreviated transcription (Latin):
patientie mee: ⁊ ego te seruabo ab hora
temptationis que uentura est in orbẽ
umiuersum. temptare habitãtens in
dñs exemplo monstrauit. cum posi¬
uus incruce ꝓ ꝑsecutorib exorauit:
qd̾ uidelicet patientie uerbum. in om¬
ni pressura ⁊ angustiis sibi ꝓponit
hanc ab hora temptationis serua
temptationis intelligitur omne p̃¬
sens tempus: in quo ⁊ si eccł̃ia ua¬
riis temptationib exercetur. tamen
non superatur: dequa temptatio¬
ne pretamur cotidie liberari. dicenteᷤ.
ne nos inducas intemptationem. id
est in lapsum deceptionis: quo temp¬
tantur in habicantes. il est terrena
diligentes. mundi desider ns estuen¬
tes. ⁊ uincuntur: electi autem quorũ
conuersatio incelis est. ad hec temp¬
tantur. ut ꝓbati coronentur. non ut
seducti dampnentur: Possumus
⁊ hanc horam que non iam uenisse
aut in p̾senti esse. s uentura esse
p̾dicitur. referre melius ad tempora
antichristi: tunc enim ueniet illa

Expanded text:
patientiae meae et ego te servabo ab hora patientiae meae et ego te servabo ab hora temptationis quae ventura est in orbem universum temptare habitantes in cum positus in cruce pro persecutoribus exoravit. Quod videlicet verbum patientiae in omni pressura et angustiis sibi proponiliter quoque hanc ab hora tentationis se tentationis intelligitur omne praesens tempus, in quo, etsi Ecclesia variis tentationibus exercetur, tamen non superatur. De qua tentatione precamur quotidie liberari, dicentes: Ne nos inducas in tentationem , id est in lapsum deceptionis, quo tentantur inhabitantes terram, id est, terrena diligentes, mundi desideriis aestuantes, et vincuntur. Electi autem quorum conversatio in coelis est, ad hoc tentantur, ut probati coronentur, non ut seducti damnentur. Possumus et hanc horam quae non jam venisse aut in praesenti esse, sed futura esse praedicitur, referre melius ad tempora Antichristi. Tunc enim veniet illa
Abbreviated transcription (Latin):
mant in suis synagogis Iudeus nã¬
ꝑ interpretatur confitens: ⁊ ideo iu¬
deoruĩ nominis ex pressio. xp̃i est con¬
fessio: Dicunt itaq se uideos esse s
mentiuntur: quia sicut apostolus
aicit. non qui in manifesto uideus.
neiꝑ qui in carne uideus. s qui in
abscondito uideus. ⁊ cucumcisio nõ
crnis s spiritus: Huius nominis
lignitatem tunc ꝑdiderunt: quan
d xp̃m negantes dicerunt. hunc nes¬
cimus unde sit: Ecte faciam illos ut
ueniant gressibz fidei. ⁊ adorent an¬
te pecles tuos: icl est uenerentur oꝑa
tua. ⁊ uenerantes imitentur: qui
modo quia non crecdunt. eccl̃ie opera
non solum non uenerantur. s etiã
despiciunt: Et scient quia ego dile¬
xite: Tunc scient quia xp̃c diligat
eccł̃iam suam: quando ipsi cum ea
una fuerint effecti eccl̃ia: unde ꝑ pro¬
pħam ad ihrłm dicitur. uenient ad
te curui filii eorum qui humilia¬
uerunt te: ⁊ adorabunt uestigia pe¬
dum tuorum omnes qui detrabebãt
tibi. ⁊ uocabunt te ciuitatem dñi

Expanded text:
Synagogis. Judaeus namque interpretatur confitens, et ideo Judaeorum nominis expressio, Christi est confessio. Dicunt itaque Judaeos se esse, sed mentiuntur, quia sicut Apostolus dicit : Non qui in manifesto Judaeus, non quae in carne circumcisio, sed qui in abscondito Judaeus, et circumcisio non carnis sed spiritus. Hujus nominis dignitatem tunc perdiderunt, quando Christum negantes dixerunt: Hunc nescimus unde sit . Ecce faciam illos ut veniant gressibus fidei et adorent ante pedes tuos. Id est, ut venerentur opera tua, et venerantes imitentur, qui modo, quia non credunt, et Ecclesiae opera non solum non venerantur, sed etiam despiciunt. Et scient quia ego dilexi te. Tunc scient quod Christus diligat Ecclesiam suam, quando ipsi cum ea una fuerint effecti Ecclesia. Unde per prophetam ad Jerusalem dicitur: Venient ad te curri filii eorum qui humiliaverunt te, et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes qui detrahebant tibi, et vocabunt te in civitatem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
riant. non tamen ac ꝑfectionem ꝑ¬
ducunt: Dicatur ergo. in mente
habe qualiter acceperis a sc̃is p̾dica¬
torib ⁊ qualiter audieris: quia si
quis fotam legem seruauerit offa¬
derit autem in uno: factus ẽ omn¬
um reus. Uel inmente habe. nt pu¬
ua intentio non precedat uirtuns
opera: scilicet ut głam requiras hu¬
manam: si uis ut ad mercedem il¬
tributionis ipsa opera ꝑuenians.
uel in mente habe qualiter accepiss
⁊ audieris: quia si omnib untiil¬
b abundaueris. caritatem a trtel
in habrieris: nichil es: Unde ẽ illud
posboli Si linguis hominum loqͣr
głorum. caritatem autem non
ssem: factus sum uelut es sonare
nut cymbalum tinnieni: Et serua
ualter accepisti ⁊ audisti a scĩs p̃cdi¬
Atorib. ⁊ penitentiam age. ut ⁊ ea
que mala sensisti. lacrimarum ge¬
mitib d luas: ⁊ que a p̃dicatorib ac-¬
pisti. operum exsecutione ad in¬
stas: Si ergo non uigilaueris: ne

Expanded text:
reant, non tamen ad perfectionem preant, non tamen ad perfectionem perducant. Dicatur ergo: In mente habe qualiter acceperis a sanctis praedicatoribus, et qualiter audieris, quia si quis totam legem servaverit, offenderit autem in uno, factus est omnium reus ; vel in mente habe, ut prava intentio non praecedat virtutum opera, scilicet ut gloriam requiras humanam, si vis ut ad mercedem retributionis ipsa opera perveniant, vel in mente habe qualiter acceperis et audieris, quia si omnibus virtutibus abundaveris, charitatem autem non habueris, nihil es. Unde est illud Apostoli: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum sicut aes sonans aut cymbalum tinniens . Et serva. Qualiter accepisti, et audisti a sanctis praedicatoribus. Et poenitentiam age. Ut et ea quae male sensisti, lacrymarum gemitibus diluas, et quae a praedicatoribus accepisti, operum exsecutione adimpleas. Si ergo non vigilaveris,
Abbreviated transcription (Latin):
ram deo. qui uirtutes a dño sibi
datas uitiis conmaculat: uel que
de bonis que oꝑatur exterius. huma¬
nam glam querit ꝑ elationẽ men¬
tis Hinc in euangelio dicitur. si
oculus tuus fuerit simplex. totũ
corpus tuum lucidum erit. Si au¬
tem nequam fuerit. etiam corpus
tuum tenebrosum erit: Cuncta
autem hec que sub duplici intellee¬
tu discussimus. possunt dehis in¬
telligi. qui sine caritate uirtutes
reliquas habere se iactant: Notan¬
dum uero qd̃ uinigenitus dei filus
quam ex nobis. atis ꝓ nobis assĩmp¬
sit: sccłm quam etiam incruce cla-¬
be qualiter acceperis ⁊audieris: ⁊
serua ⁊ penitentiam age: Hec sen¬
tie congruit sensib: ⁊ illis enim
potest aptari. qui reliquis uirtun¬
b uigent. s uno facinore tabescit
⁊ illis qui uitam ab omni crum¬
ne custodiunt. s glam inde huma
nam requirunt: s ⁊ illis. qui si¬
ne matre uirtutum que ẽ carita.
licet operationum genmina pa¬

Expanded text:
ram Deo, qui virtutes sibi a Domino ram Deo, qui virtutes sibi a Domino datas vitiis commaculat, vel qui de bonis quae operatur exterius humanam gloriam per elationem quaerit. Hinc in Evangelio dicitur: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit . Si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Cuncta autem haec quae sub duplici intellectu discussimus, possunt de his intelligi, qui sine charitate virtutes reliquas habere se jactant. Notandum vero quod unigenitus Dei Filius quam ex nobis atque pro nobis assumpsit, secundum quam etiam clabe qualiter acceperis et audieris, et serva, et poenitentiam age. Haec sentiae congruit sensibus: et illis enim potest aptari, qui reliquis virtutibus vigent, sed uno facinore tabescunt, et illis qui vitam ab omni crimine custodiunt, sed gloriam humanam inde requirunt. Sed et illis qui sine matre virtutum, quae est charitas, licet operationis genimina pa
Abbreviated transcription (Latin):
ato in eo illa uiuificat. quo ipse
a peccati somno eiugilat: Sic enim
dicitur esto iugilans ⁊ confirma ce-¬
tera que moritura erant: tamquã
diceretur. si ex ea parte qua mortu
us es reuiuiscis. ⁊ cetera que adhuc
laudem requirunt: ideoq quia
intentio recta non precedit in cogita¬
tione: prauum ẽ omne opꝰ quod se¬
quitur in ostensione: Per hoc ergo
qd̾ exterius precedit inpublicum.
uiui apud homines arbitrantur.
ideoꝙ nomen habent qd̃ iuuant:
ꝑ hoc autem qd̾ latet interius. apd̃
dm̃ mortui deputantur: Unde pia
ammonitione sub infercur. qua
dicitur: Esto iugilans. ⁊ confirma
cetera que moritura erant. Ac si di¬
ceretur: Si uis uiuere. caue ne lau-¬
dem abhominib requiras: ne in¬
tentionem operis elatio uacuet cor¬
dis: Hinc in euangłio licitur: at¬
tendite ne uistitiam urãm facia¬
tis coram hominib: Non enim
inueni oꝑa tua plena coram deo
meo: Illiuis oꝑa plena non sunt co-¬

Expanded text:
atque ideo illa vivificat, quod ipse atque ideo illa vivificat, quod ipse a peccati somno evigilat. Sic enim dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, tanquam diceretur: Si ex ea us es reviviscis, caetera quae adhuc laudem requirunt. Ideoque quia intentio recta non praecedit in cogitatione, pravum est omne opus quod sequitur in ostensione. Per hoc ergo quod exterius procedit in publicum, vivi apud homines arbitrantur. Ideoque nomen habent quod vivant. Per hoc autem quod latet interius, apud Deum mortui deputantur. Unde pia admonitio subinfertur, qua dicitur: Esto vigilans et confirma caetera quae moritura erant, acsi diceretur: Si vis vivere, cave ne laudem ab hominibus requiras, ne intentionem operis elatio vitiet favoris. Hinc in Evangelio dicitur. Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus . Non enim invenio opera tua plena coram Deo meo. Illius opera plena non sunt co
Abbreviated transcription (Latin):
nis inseruiunt. ⁊ arapina manus
cohertent. atq ab adulterii ꝑpetra¬
tione se cohibent: s ire ato inuidie
stimulis agitati. quorumdam ui¬
tam extinguere querunt: Sic quo¬
q insimilib dum se quib dam
bonis operib uiuere putant. tino¬
quolibet facinore multi morum¬
tur. De quibius  ꝑ iacobum cli¬
citur: Quicumq seruauerit to¬
tam legem. offendat autem in uno.
factus est omnium reus: Ad quoꝵ
tatio dirigitur qua dicitur. esto
uigilans. ⁊ confirma cetera que
moritura erant: at si diceretur. si
uis ut in illis que bene gessisti ui¬
uas. abhis que male operaris ꝑpe
initentiam enigila. quia sin illis
mortuus ꝑmanes: inistis nullatenꝰ
uiues: Hinc psalmista admonet.
licens. declina amalo. ⁊ fac bonum:
Nam ⁊ in hec qd̾ dicitur. firma ce¬
tera que moritura erant. ostendit᷑.
quia si apeccati somno ꝑ peniten¬
tie lamentum ꝑfacte quis euigi¬
lat. net illa que euam mortuus be¬
ne gessit post uiuens oꝑa amittet.

Expanded text:
i inserviunt, et a rapina manus coercent, atque ab adulterii perpetratione se cohibent, sed irae atque invidiae stimulis agitati, quorumdam vitam exstinguere quaerunt. Sic quoque in similibus, dum se in quibusdam bonis operibus vivere putant, unoquolibet facinore multi moriuntur. De quibus per Jacobum dicitur: Quicunque servaverit totam legem, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Ad quortatio dirigitur, qua dicitur: Esto vigilans et confirma caetera quae moritura erant, acsi diceretur: Si vis ut in illis quae bene gessisti vivas, ab iis quae male gessisti per poenitentiam evigila, quia si in illis mortuus permanes, in istis nullatenus vives. Hinc Psalmista admonet dicens: Declina a malo et fac bonum . Nam et in hoc quod dicitur, confirma caetera quae moritura erant, ostenditur quia si a peccati somno per poenitentiae lamentum perfecte quis evigilat, nec illa quae etiam mortuus bene gessit, post vivens opera amittit,
Abbreviated transcription (Latin):
mines scos dicimus ⁊ ueraces: ad
comparationem tamen eius nul¬
lus est sc̃s ⁊ uerus: quia ipse est sc̃i¬
tas ⁊ ueritas: unde scriptum ẽ. ecce
debemus intelligere incarnationẽ
nem descendit. ostium autem qd̃
eadem clauis aperit. uel claudit. ip¬
sum intelligimus cli ⁊ hominum
mediatorem. ꝑ quem ad uitam eter¬
nam que ip̃e est intramus: ipso do¬
cente qui ait. ego sum ostium: per
me si quis introierit saluabitur. ⁊
ceteraz Sic enim ipse claiuis si mul¬
⁊ ostium dicitur: sicut pastor. ostia¬
rius simul ⁊ ostium uccatur. Qͣ¬
re cum clauis dauid ostrum ape¬
rit. seipsum utiq aperit. qui est

Expanded text:
mines sanctos dicimus et veraces, ad comparationem tamen illius nullus est sanctus et verus, quia ipse est sanctitas et veritas. Unde scriptum est: Eccedebemus intelligere incarnationem nem descendit. Ostium autem quod eadem clavis aperit vel claudit, ipsum intelligimus Dei et hominum mediatorem, per quem ad vitam aeternam, quae ipse est, intramus, ipso docente, qui ait: Ego sum ostium: per me si quis introierit, salvabitur , etc. Sic enim ipse clavis et ostium dicitur, sicut pastor ostiarius simul et ostium vocatur. Quare cum clavis David ostium aperit, seipsum aperit ut
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait: qui me confessus fuerit
coram hommnib. confitebor ⁊ ego eũ
toram patre meo qui est incelis. ⁊
toram angłis eus: Et angło filadel¬
phie eccl̃ie scribe. Philadelphia uix¬
ta qd̾ beatus becla exponit. interpre¬
tatur dilectio fraterna: quo nomi¬
ne uniuersalis eccłia designatur.
que indilectione d̃i ⁊ proximi uersa¬
tur: queq a dño diligi probatur. sci¬
licet dñs qui dicit. narrabo nomen
interpretatur saluans hereditatem
dñi: quo nomine ipsa queq eccl̃ia
expumitur. que semetipsam seruat.
lum infide ⁊ opere bono ꝓficit. ⁊ a
uoluncate sui creatoris numquã
recedit: Ipsa est enim dñi hereclitas.
de qua ꝑ psalmistam paterna ad fi¬
lium uoce dicitur. postula a me ⁊
dabo tibi gentes hereditatem tuam.

Expanded text:
Dominus dicit: Qui me confessus fuerit Dominus dicit: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui in coelis est , et coram angelis ejus. Et angelo Philadelphiae Ecclesiae scribe. Philadelphia, juxta quod Beda exponit, interpretatur dilectio fraterna. Quo nomine universalis Ecclesia designatur, quae in dilectione Dei et proximi versatur, quaeque a Domino diligi probatur, quae dicit: Narrabo nomen interpretatur salvans haereditatem Domini. Quo nomine ipsa quoque Ecclesia exprimitur, quae semetipsam salvat cum in fide et opere bono proficit, et a voluntate sui Creatoris nunquam recedit. Ipsa est enim Domini haereditas, de qua per Psalmistam paterna ad Filium voce dicitur: Postula a me, et dabo tibi gen
Abbreviated transcription (Latin):
uite n  n scribuntur electi. p̃destina¬
tionem omnipotentis cd̃i debemus
intelligere: qua p̃sciti ⁊ p̃destial
sunt omnes scĩ ante omnia scla al
uitam p̃ordinati: sicut scriptiisl¬
est. nouit dominus qui sunt eius:
Dehoc ergo libro uite. reꝓborum no¬
ꝑmeritum repbationis nequaquã
suribi: sicut ⁊ pharaonis cor adn̾o in¬
aurari dicitur. pro eo quod est du¬
riciam cordis eius ꝑ grauam ñ emol¬
uri: Dicatur ergo deuictore. non de¬
ibo nomen eius de libro uite: quod
tle est. quasi diceretur. quem iucto¬
rem futurum scio. nomen eius scrip¬
num in celis teneo: Et confitebor nom̃
aius coram patre meo: ⁊ coram ange¬
lis eius: Illius coram patre suo xp̃c
confitebitur nomen in futuro. cuius
approbat opera in presenti: que con¬
fessio tunc coram patre ⁊ angłis eius
implebitur. cum ad dexteram positis
dicerit iustis. uenite benedicti patris
ab eo laudabilia inpublicum pro¬
ferentur: Hinc in euangłio idem

Expanded text:
vitae, quo scribuntur electi, praedestinavitae, quo scribuntur electi, praedestinationem omnipotentis Dei debemus intelligere, quia praesciti et praedestinati sunt omnes sancti ante omnia saecula ad vitam praeordinati, sicut scriptum eovit Dominus qui sunt ejus . De hoc ergo libro vitae, reproborum noper meritum reprobationis nequaquam scribi, sicut et Pharaonis cor a Domino indurari dicitur, pro eo quod est duritiam cordis ejus per gratiam non emolliri. Dicatur ergo de victore: Non delebo nomen ejus de libro vitae; quod tale est, quale si diceretur: Quem victorem futurum scio, nomen ejus scriptum in coelis teneo. Et confitebor nomen ejus coram Patre meo et coram angelis ejus. Illius nomen coram Patre suo Christus confitebitur in futuro, cujus approbat opera in praesenti. Quae confessio tunc coram Patre et angelis ejus implebitur, cum ad dexteram positis dixerit justis: Venite, benedicti Patris ab eo laudabilis in publicum proferetur, cum in Evangelio idem
Abbreviated transcription (Latin):
ambulat: Qui uicerit. sic uestie¬
tur uestibz albis: ac si aliis uerbis
diceretur. qui ꝓ retipiendis uestib
cum inmico fortiter dimicauerit
dunicans iuicerit: ita rursus eisdẽ
indutus splendebit .i. sic̃  illi qͥ
eas aut in maculatas seruauerũt
aut post maculas abluerant: Po¬
test etiam hec exhortationis senten¬
tia illis .⁊. aptari. qui adhuc diabo¬
lice dominationis uigo decenti. fide
nec dum fuerunt uestiti. Hortant
autem ut uincãt. iclest ut crecdant
in xp̃m: quia hec est uictoria que
uincit mundum fides nr̃a: quan¬
nus in abrenuntiatione antiqui
hostis. ꝑ lauacrum regenerationis.
celestis uite munditiam ab ipso
in quem crecliderunt ꝑcipiant: Et
non delebo nomen euis de libro uite.
hoc est scribam nomen eus in libro
uite: Sic enim dicitur. non delebo
tanquam diceretur scribam: quo
contra de reꝓbis qui non uincunt
dicitur. deleantur de libro iuueniũ
qd̃ exponens subuingit. ⁊ cum ui¬
stis non scribantur: Librum ause

Expanded text:
ambulet . Qui vicerit sic vestieambulet . Qui vicerit sic vestietur vestibus albis. Acsi aliis verbis diceretur: Qui pro recipiendis vestibus cum inimico fortiter dimicaverit, dimicans vicerit, ita rursus eisdem indutus splendebit, ut illi qui eas aut immaculatas servaverunt, aut post maculas abluerunt. Potest etiam haec exhortationis sententia et illis aptari, qui adhuc diabolicae dominationis jugo detenti, fide necdum fuerunt vestiti, hortantur autem ut vincant, id est ut credant in Christum, quia haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra , quatenus in abrenuntiatione antiqui hostis per lavacrum regenerationis coelestis vitae munditiam ab ipso in quem crediderunt percipiant. Et non delebo nomen ejus de libro vitae. Hoc est, scribam nomen ejus in libro vitae. Sic enim dicitur: Non delebo, tanquam diceretur, scribam. Quo contra de reprobis qui non vincunt, dicitur : Deleantur de libro viventium. Quod exponens subjungit: Et cum justis non scribantur. Librum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓ nobis. uobis relinquens exem¬
plum: ut sequamini uestigia ens
Quod autem sequitur. digni sũt:
sub audis. quia mundi: uel quia
mea cdignitate condigni: S num¬
quid illi desperandi sunt. qui post
baptismum maculis criminum
uitam coiquinant: Non utiq
quia ⁊ illi si penitentiam agunt:
lacrimarum fletib prioris iuite
maculas detergunt: qd̃ est sccłm
baptisim genus: Sicut enim sunt
duo martirii genera: sic sunt ⁊ diro
baptismata: Hec itaquestim̃ta
ialiis in maculata seruantͣ
inaliis post maculas candidantur.:
quia ⁊ alii ut dictum ẽ post laua¬
cri undam nullum crimen ad¬
mittunt: ⁊ alii ad missum. penitẽ¬
tie fletib abstergunt: Unde admo¬
nendi sunt illi. ne post baptisiũ
maculas criminis erdem suꝑ in¬
ducant: exortandi sunt isti qui¬
b hoc contingit. ut sine tracdita¬
te easclem maculas lacrimarum
undis deluant: unde in hac eadẽ
apocalypsi dicitur. beatus qui
custodit uestimenta sua. ne nudꝰ

Expanded text:
est pro nobis, vobis relinquens exemest pro nobis, vobis relinquens exemplum ut sequamini vestigia ejus . Quod autem sequitur, quia digni sunt, subauditur, quia mundi, vel quia in ea dignitate condigni. Sed nunquid illi desperandi sunt, qui post baptismum maculis criminum vitam coinquinant? Non utique, quia et illi si poenitentiam egerint, lacrymarum fletibus prioris vitae maculas detergunt, quod est secundum baptismi genus. Sicut enim sunt duo martyrii genera, sic sunt duo baptismata. Haec itaque vestimenta in aliis immaculata servantur, in aliis post maculas candidantur, quia et alii, ut dictum est, post lavacri undam nullum crimen admittunt, et alii admissum poenitentiae fletibus abstergunt. Unde admonendi sunt illi, ut ne post baptismum maculas criminis easdem semper inducant; exhortandi sunt isti, quibus hoc contingit, ut sine tarditate easdem maculas lacrymarum undis diluant. Unde in hac eadem Apocalypsi dicitur: Beatus qui custodit vestimenta sua, ne nudus
Abbreviated transcription (Latin):
in parachyso primũ hominem ex¬
spoliauit: cum sibi hunc ꝑ peccati
consen sumstrauit: Quib ue¬
stimentis tunc homo ornatꝰ
extitit. cum ꝑ immolationem u¬
tuli saginati. iunior filius patri
reconciliatus. prima stola rursus
indui meruit: Hinc paulus di¬
cit. exuentes uos ueterem hominẽ
cũ accib suis: ⁊ induite eum qͥ
tem uestimenta sua sordib non
tinguit: qui post baptismatis sa¬
cramentum mortale crimen non
admittit: Secl quia pauci sunt
qui acontagione criminis se post
baptisinum in maculatos custodi¬
unt. iclcirco p̃mittitur: Habes pay¬
ca nomina in sarlys. qui non inqͥ¬
nauerunt uestimenta sua: de qui¬
b adhuc subditur Et ambulabt̃
mecum in albis: quia cligni sunt:
Illi ambulabunt cum eo in albis.
qui innocentiam ⁊ sc̃itatem illius
quantum eis est possibile imitan¬
tur: Precedit quippe xp̃c exempla
dando: secuntur electi ecempla eiꝰ
imitando: unde petrus. xp̃c passus

Expanded text:
in paradiso primum hominem exin paradiso primum hominem exspoliavit, cum sibi hunc per peccati consensum stravit. Quibus vestimentis tunc homo ornatus exstitit, cum per immolationem vituli saginati, junior filius patri reconciliatus, prima stola rursus indui meruit. Hinc Paulus dicit: Exuentes veterem hominem cum actibus suis, et induite eum qui tem vestimenta sua sordibus non intingit, qui post baptismatis sacramentum mortale crimen non admittit. Sed quia pauci sunt qui a cognitione criminis se post baptismum immaculatos custodiant, idcirco praemittitur: Habes pauca nomina in Sardis, qui non inquinaverunt vestimenta sua. De quibus adhuc subditur: Et ambulabunt mecum in albis, quia digni sunt. Et illi ambulabunt cum eo in albis, qui innocentiam et sanctitatem illius, quantum eis est possibile, imitantur. Praecedit quippe Christus exempla dando, sequuntur electi exempla ejus imitando. Unde Petrus: Christus passus
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. si sciret paterfamilias qua ho¬
ra fur uenturus esset. igilaret uti¬
q. ⁊ non sineret ꝑfodi domum su¬
am: Et ammonendo subiunxit.
ideoq ⁊ uos estote parati: quia nes¬
citis qua hora dñs u̾r uenturus est
Seil habes pauca nomina in sar
dys. qui non inquinauerunt ue¬
stimenta sua: ⁊ ambulabunt me¬
cum in albis. quia digni sũt Pec
nomina. ipsos homines intellige¬
re debemus: Ideo autem nomina
ponit. ut ostendat se non solum
numerum. s etiam nomina sci¬
re suorum electorum: qui moysẽ
nouit ex nomine. ⁊ suorum scri¬
bit in celo nomina scõrum: ut
ipse eis dicit Gaudete. qd̃ nomi¬
na ur̃a scripta in celo: Habes pau¬
ca nomina. id ẽpaucos homines
comparatione ceterorum. crimini¬
b ⁊ immundicie carnis deserui¬
entium: qui non inquinauerũe
uestimenta sua. hoc ẽ uestem bap¬
tismatis. uestem scilicet immortali¬
tatis atq innocentie: Ista sunt ni¬
mirum uestimenta. quib diabolꝰ

Expanded text:
dicens: Si sciret paterfamilias qua hodicens: Si sciret paterfamilias qua hora fur venturus esset, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam . Et admonendo subjunxit: Ideoque et vos estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est . Sed habes paucadis qui non inquinaverunt vestimenta sua, et ambulabunt mecum in albis, quia digni sunt. Per nomina ipsos homines intelligere debemus. Ideo autem nomina ponit, ut ostendat se non solum numerum, sed etiam nomina scire electorum suorum, qui Moysen novit ex nomine, et suorum scribit in coelo nomina sanctorum, ut ipse eis dicit: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelo . Habes pauca nomina, id est paucos homines comparatione caeterorum, criminibus et immunditiae carnis deservientium, qui non inquinaverunt vestimenta sua, hoc est vestem baptismatis, vestem scilicet immortalitatis atque innocentiae. Ista sunt nimirum vestimenta, quibus diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
aspettum ueri luminis ccłos mentiᷤᷤ
aptos tenet: Nigilat. qui seruat
opando qd̾ credit: Uigilat. qui a se
orporis negligentias repellit: uigi¬
lat. qui ⁊ bona desiderabiliter ꝓui¬
dt ⁊ mala sollerter cauet: Uigilat
qui exhis que gerit non humanã
laudem. s dei gloriam requirit: Si
ago non uigilaueris. ut solo condi¬
toris amore cuncta ꝑagas: si negli¬
gentiarum torpores ate non excus¬
seris. atq aduentum suꝑni iudicis
prestolari stud ueris: ueniam ad te
canquam fur subito ⁊ in spͤ rate:
unde sequitur: Et nescies quando
ueniam: Sicut enim fur inproui¬
sus adueniens dormientes iug̾ lat.¬
⁊ bona illorum depreclatur. sic cele¬
stis uidex. uel cotidie specialiter qui¬
blam reprobis speratus eccurrit.
cosq a felicitate p̃sentis scl̃i inpeni¬
tentes anima d uersionis sententia
prunit: uel generaliter indie iu¬
dicii hoc facturus ẽ. quando repen¬
e uemens ad iudicitm. omnes
ueobos dampnabit: eorumq acta
uelut fortissimus predo disꝑdet:

Expanded text:
ni, oculos mentis apertos tenet. Vigilat qui servat operando quod credit. Vigilat qui a se torporis negligentias repellit. Vigilat qui et bona desiderabiliter providet, et mala solerter cavet. Vigilat qui ex iis quae gerit non humanam laudem, sed Dei gloriam requirit. Si ergo non vigilaveris, ut solo conditoris amore cuncta peragas, si negligentiarum torpores a te non excusseris, atque adventum superni judicis praestolari non studueris, veniam ad te tanquam fur, id est subito et insperato. Unde sequitur: Et nescies quando veniam. Sicut enim fur improviso adveniens, dormientes jugulat, et bona illorum depraedatur: sic coelestis judex vel quotidie specialiter quibusdam reprobis insperatus occurrit, eosque a felicitate praesentis saeculi impoenitentes animadversionis sententia perimit: vel generaliter in die judicii hoc facturus est, quando repente veniens ad judicium, omnes reprobos damnabit, eorumque facta velut fortissimus praedo disperde
Abbreviated transcription (Latin):
maz Cum clicit nomen habes qd̃
git. esto uigilans ⁊ confirma cetera.
que moritura erant: ex parte hũc
lam mortuum. ex parte uero adhric
nuum esse demonstrat: id ẽ ex
lute criminib mortirum. expar¬
ssendit: Orcatur ergo: Nomen
liles qd̃ uiuas. s mortuus es: ac
laiceretur. i deo te uiuere pritas¬
quia in quibusclam bonis operib
exercitium habes: s attende quia
uiuere non uales. si uitia p̃ualite¬
rint uirtutib. quib uuiere uide¬
baris: Sunt enim non nulli. qui¬
elemosinis insistunt. pauperum
curam gerunt: s ipsi a rapina ma¬
nus non cohercent: non nulli au¬
tem elemosinarum largitati in ser¬

Expanded text:
ia nomen habes quod Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant. Ex parte hunc jam mortuum, ex parte vero adhuc vivum esse demonstrat, id est, ex parte criminibus mortuum, ex parostendit. Dicatur ergo: Nomen habes quod vivas, sed mortuus es. Acsi diceretur: Ideo te vivere pquia in quibusdam bonis operibus exercitium habes, sed attende quia vivere non vales, si vitia praevaluerunt virtutibus quibus vivere videbaris. Sunt enim noneleemosynis insistunt, pauperum curam gerunt, sed ipsi a rapina manus non coercent. Nonnulli autem eleemosynarum largitati inser
Abbreviated transcription (Latin):
quid spiritus dicat eccliis: Stellam
matutinam quantum ad licteram
appellat luciferum: qui oriens su
ortu uicinum solis demonstrat al¬
uentum: spiritualit᷑ uero stella
matutina. xp̃c intelligitur: qui su¬
fngauit: ⁊ luce fidei totum replem
mundum: ⁊ fulgore sui luminis
illuminauit tenebras nr̃e mortale¬
tatis: De hac stella. petrus fidelib
dicit: Donec dies illucescat. ⁊ luct¬
fer oriatur in cordib ur̃is: Nem
in scriptura sacra cum singłari m¬
mero stella matutina ponitur. per
hanc homo xp̃c iħe figuratur: Cum
uero pluraliter astra matutina in¬
seruntur. angl̾icam creaturam de¬
signant: unde est. Cum me larli¬
rent si mul astra matutina S ⁊ cil
simplicit᷑ ac sine additamento stile
ponuntur. doctores eccl̃ie non nũqͣm
exprimunt:unde est. Qui docti fue¬
r int. fulgebunt sicut stelle firmam̃¬
mortem. matutina nobis stella facẽ
ẽ: quia dum in semet ipso exempll̃
nobis resurrectionis p̃buit: queli

Expanded text:
quid Spiritus dicat Ecclesiis. Stellam quid Spiritus dicat Ecclesiis. Stellam matutinam quantum ad litteram, appellat luciferum, qui oriens suo ortu vicinum solis demonstrat adventum. Spiritualis stella matutina Christus intelligitur, qui suli fugavit, et luce fidei totum replevit mundum, et fulgore sui luminis illuminavit tenebras nostrae mortalitatis. De hac stella Petrus fidelibus dicit: Donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Nam in Scriptura sacra cum singulari numero stella matutina ponitur, per hanc homo Christus figuratur. Cum vero pluraliter astra matutina interseruntur, angelicae creaturae designantur. Unde est: Cum me laudarent simul astra matutina . Sed et cum simpliciter ac sine additamento stellae ponuntur, doctores Ecclesiae nonnunquam exprimuntur; unde est: Qui docti fuerint fulgebunt sicut stellae firmamemortem matutina nobis stella factus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux
Abbreviated transcription (Latin):
tem gentes inxp̃m credentes uasis
comparantur fictilib: quia infra¬
gilitate carnis thesaurum seculis
absconditum habent reconditum:
hinc paulus dicit: Habemus the¬
saurum istum inuasis fictilibus
Quod autem uasa tactu uirge con¬
fringi dicuntur. dupliciter potest in¬
telligi: quia quidam dissipantur.
ut in melious uite studium cõmu¬
tentur: quidam uero ut eternaliter
pereant: atq ideo una eadem q uirga
regit aduitam pre ordinatos. destruit
⁊ confringit ad mortem prescitos: Hinc
ẽ quod hieremiam dñs ad domum
siguli ire ubet: ibiq uas dissipatũ
atq a figulo in melius reformatum
ostendens. dicit: Numquid sicut figy
nu figuli: sic uos in manu mea: Hr̃e
etiam alibi ipsi figulo humani gene¬
ris dicitur: Uerte impios ⁊ non erũt:
id ẽ post euersionem non impii sed
pii ꝑmanebunt: Quo contra alibi
dicitur: Destrues illos ⁊ non edifica¬
bis eos. Et dabo illi stellam matuti¬
nam: Qui habet aurem. audliat

Expanded text:
tem gentes in Christum credentes, vasis tem gentes in Christum credentes, vasis comparantur fictilibus, quia in fragilitate carnis thesaurum a saeculis absconditum habent reconditum. Hinc Paulus dicit: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Quod autem vasa tactu virgae confringi dicuntur, dupliciter potest intelligi, quia quidam dissipantur, ut in melioris vitae studium commutentur: quidam vero ut aeternaliter pereant, atque ideo una eademque virga regit ad vitam praeordinatos, destruit et confringit ad mortem praescitos. Hinc est quod Jeremiam Dominus ad domum figuli ire jubet, ibique vas dissipatum atque a figulo in melius reformatum ostendens dicit: Nunquid sicut figulnu figuli, sic vos in manu mea . Hinc etiam alibi ipsi figulo humani generis dicitur: Verte impios et non erunt , id est, post eversionem non impii, sed pii permanebunt. Quo contra alibi dicitur: Destrues illos, et non aedificabis eos . Et dabo illi stellam matutinam. Qui habet aurem audiat