comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et Reliqua.
icut unius ignorancia aliqͣndo
multis obeẽ solet. licuniꝰ int̾¬
rogatio multis ꝓdesse. Qd̃ in huus
lectionis textu facilume cõꝓbamꝰ:
si ichodemi int̾rogationẽ et dm̃ reᷤ¬
ponsionẽ sollicite adtendamꝰ. Ntilit̾
unus ignorat: qnͣdo ad unius iit̾¬
rogationẽ. ñ unuss s multi qd̃ uti¬
le est discunt. Nam ut sup̃ euage¬
lica lectio retulit: predicante dño
iherosolimis in die festo mułti uideoꝵ
creliderunt in noĩe enis: uidentes sig

Expanded text:
Et reliqua. Sicut ignorantia unius aliquando multis obesse solet, sic unius interrogatio multis prodesse. Quod in hujus lectionis textu facillime comprobamus, si Nicodemi interrogationem, et Domini responsionem sollicite attendamus. Utiliter enim unus ignorat, quando ad unius interrogationem, non unus, sed multi, quid utile est discunt. Nam, ut supra evangelica lectio retulit, praedicante Domino Hierosolymis in die festo, multi Judaeorum crediderunt in nomine ejus, videntes sig
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ apłm. Singe qui dormis. et exfar¬
ge amortins. Uel certe quia princeps
uideoꝵ erat: nocte ad ih̾m uenit: me¬
tuens sibi inmin̾e aliqd̃ ꝑicl̾m ñ solũ
a romanis s etiam anideis. Iam enrm
conspirau̾ant usdei. ut si qͥs eum palã
confit̾et᷑ extͣ sinagogam fieret: ñ so¬
lũ quidẽ noctẽ ip̃o statu temporis s etiã
u̾bis suam ignoranciã pandit cũ dic̃.
Ralbi: stimꝰ qr adco uenisti magist̾.
Adeo gͥ illum missum ad celeste ma¬
gistenũ docenctũ exuisione miracło¬
rum intelligebat. nec dum tam̃ ip̃m
uerũ dm̃ credebat et soeo ait. B ałbi.
scimiis qͥa adco uenisti magist̾. Eab¬
bi antẽ et magist̾: unũ idẽq est:

Expanded text:
 « Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis . » Vel certe, quia princeps Judaeorum erat, nocte ad Jesum venit, metuens sibi imminere aliquod periculum, non solum a Judaeis, sed etiam a Romanis. Jam enim conspiraverant Judaei, ut sChristum, extra Synagogam fieret. Non solum quidem nocte in ipso statu temporis, sed etiam verbis suam ignorantiam pandit, cum ei dicit: « Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister. » A Deo igitur illum missum ad coeleste magisterium docendum ex visione miraculorum intelligebat, necdum tamen ipsum verum Deum credebat. Et ideo ait: « Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister. » Rabbi autem e
Abbreviated transcription (Latin):
et qr opus ei ñ erat. ut quis testimo¬
mũ ꝑhiberet de hoĩe. Ip̃e enim sciebat.
qͥd eẽt in homine. Exhis gͦ qui credi¬
derant unus erat iste nichodemꝰ: qͥ qm̃
rudim̃ta celestis doctrine aliqnͣtulũ
ꝑcepat. cupiens plenus instrui. ut se¬
cretus enis allocutione ꝑfrui posset.
nocte ad eum uenit. Nox aũ in qͣ ue
bat᷑ signaficat. Quia em̃ illum ñdum
uerum dm̃ ẽẽ credebat: s quasi magis¬
erat qui ab apło audire mererentur:
finstis enim aliqñdo tenebre minc aũ

Expanded text:
erat, ut quis testimonium perhiberet de homine. Ipse enim sciebat quid esset in homine. Ex eis ergo qui crediderant, unus erat iste Nicodemus: qui, quoniam rudimenta coelestis doctrinae aliquantulum perceperat, cupiens plenius instrui, ut secretius ejus allocutione perfrui posset, nocte ad eum venit. Nox autem, in quabatur significat, quia enim illum nondum verum Deum esse credebat, sed quasi magiserat qui ab Apostolo audire meruerunt: « Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ ꝑcepti. Et̃ illi qͥdem reqͥsiti
se dm̃ cred̾e̾ confitent᷑. nec dum tamen
eius oculta nust̾ia capiunt nec sacram̃¬
tum corporis ⁊ sanguinis ip̃is intelli¬
gunt. Nos aũ qui inficli fundam̃to
radicati sumꝰ essencialit̾ de illo creda¬
mus qd̃ nchodemus qͣsi incipiens lo¬
quit᷑. Ip̃e enim uer̾ est magist̾ a qͦ oĩs
sap̃ĩa ꝓcedit et cũ quo fint semꝑ et
est ante euum. sie cuiuᷤᷤ magisterio

Expanded text:
baptismum percepturi. Et illi quidem requisiti se Deum esse credere confitentur, necdum tamen ejus occulta mysteria capiunt, nec sacramentum corporis et sanguinis ipsius intelligunt. Nos autem qui in fidei fundamento radicati sumus, essentialiter de illo credamus, quod Nicodemus quasi insipiens loquitur. Ipse enim est verus magister, a quo omnis sapientia procedit, et cum quo fuit semper et est ante aevum, si
Abbreviated transcription (Latin):
na ex cluab substantiis credit᷑ dun¬
Una sciłz et humana. qridem ẽ filius
dli qm et filiꝰ hoĩs. et idem filĩ hoĩs qͥ
et filłiꝰ cłi. Irẽ ꝙͦ descendit de celo ꝑ hu¬
manitatẽ. qui erat ineo ꝑ dim¬
tatẽ. Et ip̃e ascendit in celũ ꝑ huma¬
nitatẽ: ubi sẽꝑ erat ꝑ diminitatẽ. Em
simile est qd̃ alibi dicit. Eximi apr̃e
et ueni minundũ. it̾m relinqͥ mũ
dum: et uado ad prẽm. Qnerit᷑ iterum
qnare dicat nemo ascendit in celũ nn¬
illo se ascensurã ẽẽ credat quo caput
.suum meminrit p̾cessisse. iuxta ipsins
ꝓmissionẽ dicentis. uolo pat̾ ut ubi
i ego sum ibi sit et minist̾ meus. Nto qd̾

Expanded text:
na ex duabus substantiis creditur, divina scilicet et humana. Quia idem est Filius Dei, qui et filius hominis: et idem filius hominis, qui et Filius Dei. Ipse ergo descendit de coelo per humanitatem, qui erat in eo per divinitatem. Et ipse ascendit in coelum per humanitatem, ubi semper erat per divinitatem. Cui simile estet veni in mundum: iterum relinquo dum et vado ad Patrem . » Quaeritur iterum quare dicat: « Nemo ascendit in coeluillo se ascensuram esse credat, quo caput suum meminit praecessisse, juxta ipsius promissionem, dicentis: « Volo, Pater, ut ubi sum ego, ibi sit et minister m
Abbreviated transcription (Latin):
fieri posse credamꝰ: qui ait in euangłio.
sme me nichil potestis fac̾e. Cet̾m per
enis grãm multis datum est ẽẽ possibi¬
le qd̃ sine illo om̃ino eẽc impossibile:
sic̃ ipe ait. Qui credit mine oꝑa que
ego facio et ip̃e faciet et maiora hoꝵ
faciet. Ex uirtute aũ miracłoꝵ credi¬
dit cum a deo ẽẽ missũ. uel aliquem
magnũ uirũ sic̃ moysen aut eliam
aut unũ exꝓpħis: s ip̃am potestatẽ
ñ a se hab̾e posse credidit s a deo ac¬
ciꝑe. Et quia de salute sua sollicitus
nichodemus ad magistrũ u̾itatis in¬
terrogandũ uen̾at: ñ solum mocdñ
sid̾e natiuitatis s etiam mist̾ium pas¬
sionis et resurrectionis acq incelum

Expanded text:
fieri posse credamus, qui ait in Evangelio: « Sine me nihil potestis facere . » Caeterum per ejus gratiam multis datum est esse possibile, quod sine illo omnino esset impossibile, sicut ipse ait: « Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet . » Ex virtute autem miraculorum credit eum a Domino esse missum, vel aliquem magnum virum, sicut Moysen, aut Eliam, aut unum ex prophetis. Sed ipsam potestatem non se habere posse credidit, sed a Deo accipere. Et quia de salute sua sollicitus Nicodemus, ad magistrum veritatis interrogandum venerat, non solummodo secundae nativitatis, sed etiam mysterium passioni
Abbreviated transcription (Latin):
ad baptismũ uenit desccndit filiꝰ ire.
et ascendit filiꝰ reconciliationis. Des-¬
cenditfiluis diaboli: et ascendit per
adoptionẽ filius dĩ. Descendit filius
discordie. et ascendit filius pacis. Ce¬
terum coram ocł̃is insipientiũ et
infideliũ qui nichil aliud qm qd̾ ocłis
undent credere uolunt. totum qd̃ in
baptismo agit᷑ ludus ẽẽ putat᷑. Unde

Expanded text:
ad baptismum venit, descendit filius irae, et ascendit filius reconciliationis: descendit filius diaboli, et ascendit per adoptionem Filius Dei: descendit filius discordiae, et ascendit filius pacis. Caeterum coram oculis insipientium et infidelium, qui nihil aliud, quam quod oculis vident, credere volunt, totum quod in baptismo agitur ludus esse putatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mar: qnͣdo tẽptamenta diaboli contͣ
m̃tem uiri sc̃i insurgencia cõqͥ esc̾e facit
et eũ sibi lib̾e seruire ꝑmittit. fit añ trã
dine obseruabat post modũ sic̃ nat᷑alit̾
ꝑ bonam consuetudinẽ custodire inci-¬
pit: dicens cũ psalmista Dedinate ame
maligni: et scrutabor mandata łi mei.
sicq transnauigato mari et huiꝰ scli finc¬
tib calcatis ad portum felicit̾ ꝑuenit. De

Expanded text:
tentamenta diaboli contra mentem viri sancti insurgentia conquiescere facit, et cum sibi libere servire permittit. Fit autem tradine observabit postmodum, sicut naturaliter per bonam consuetudinem custodire incepit, dicens cum Psalmista: « Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . » Sicque transnavigato mari, et hujus saeculi fluctibus calcatis, ad portum feliciter pervenit. De
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent confirmati et letificaii. uel ac¬
cesserunt ad eum suscitandũ: qr m eiꝰ
om̃ĩpotencia confisi m̃te et desiderio ei
adheserant. Iuxta illud psalmiste. Ac¬
cedite ad eum et illuminamn et faci¬
es utẽ ñ confundent᷑. Hel ad eum acce ᷤ¬

Expanded text:
fuissent confirmati et laetificati. Vel, accesserunt ad eum suscitandum, quia in ejus omnipotentia confisi, mente et desiderio ei adhaeserunt, juxta illud Psalmistae: « Accedite ad eum et illuminamini, et facies vestrae non confundentur
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑationẽ scilicet bonã: carnẽ suã cũ ui¬
tiis et concupiscenciis crucifigentes et
ad celestia suspirantes. In aquis multiᷤ
sciłi in ppło multo: int̾ quos manentes
in om̃ib sibi ꝓuident. ne m aliqͦ ma¬
culentur. S sicut homo innaui per
mare nauigans ñ tangit᷑ mari. sic i̾ti
in hoc scł̃o int̾ ppłm habitantes eor ma¬

Expanded text:
ationem, scilicet bonam, carnem suam cum vitiis et concupiscentiis confringentes, et ad coelestia suspirantes: in aquis multis, scilicet in populo multo, inter quos manentes, in omnibus se provident, ne in aliquo maculentur. Sed sicut homo in navi per mare navigans non tangitur mari, sic justi in hoc saeculo, inter populum habitantes, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Iħ̾c aũ nauim ascendit cũ m̃tem uiri scĩ¬
inhabitat: quia sic̾ sapientissimꝰ salomõ
ait. amma iusti: sedes est sapĩe. Cũ enĩ
auitiis ⁊ apccĩs se subtrahere uoluerit
ut soli deo uacare id ẽ intend̾e possit: tẽp¬
tationes diabłi contͣ se insurgere sentit.
et eius ꝑsuasiones m̃ti sue contͣire. Et
qͦ magis deo appropinqͣre uoluerit. eo
amplius inuenit qd̃ duriꝰ portet. Qͥ
enim piecũ xp̃o uolunt inu̾e ꝑsecutioneᷤ
tunc durius sunt afflicti: quando ꝑ moy
uocati. Unde nos quidã sapiens salomõ
scił ãmonet dicens. Fili accedens ad ser¬
uitutẽ di: sta iniusticia et tiore. ⁊ pre

Expanded text:
Jesus autem nave ascendit, cum mentem viri sJesus autem nave ascendit, cum mentem viri ssapientissimus Salomon ait, Anima justi sedes est sapientiae. Cum enim is a vitiis et peccatis se subtrahere voluerit, ut soli Deo vacare, id est, intendere possit, tentationes diaboli contra se insurgere sentit, et ejus persuasiones mentem suam contraire: et quo magis Deo appropinquare voluerit, eo amplius invenit quod durius portet. Qui enim pie in Christo volunt vivere, persecutiones tunc durius sunt afflicti a Pharaone, quomissionis sunt vocati. Unde nos quidam sapiens, Salomon scilicet, admonet, dicens: « Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore,
Abbreviated transcription (Latin):
Pt̾qm̃ enĩ xp̃c ꝑtropheum sc̃e crucis mor¬
tem deuincens celestia peciit: quasi ma
tus est: eo amplius grauiorẽ ꝑsecutio¬
nẽ prauoꝵ. et duriorẽ ꝑfidiam heticoꝵ
in seip̃is electi. consurrexisse senserunt.
Ip̃e uͦ qr tam ualidam ꝑ secutionẽ contͣ
electos seire ꝑmittebant. quasi dormi¬
ebat. S postqmͣ scõꝵ p̃cib est excitatꝰ.
surgens imꝑaint uentis et mari. qm̃
ip̃am ꝑsecutionẽ et ꝑfidiam quiescere
fecit ⁊ pacẽ ac qͥetẽ sins electis concessit. fc̃a
reedificarent. Et qmͣuis mare fluctua¬
ret et ꝓcella excresc̾et. ñ ẽ dem̾sa nauis
in qua dñs dormiebat: qr et sieccł̾ia po¬
tuit adu̾sis ꝑ secutionib cõturbari:
ñ tam̃ a fide rectitudinis dño gub̃nan-¬
te reced̾e. fũndata enĩ erat: supͣfirmã
tum est. solet moralit̾ fieri inqͦlibet uuo
scõ. Qui em̃ crucifigit m̃bra sua cũ untiis
et concupiscenciis et cui crucifixꝰ est mũdꝰ
⁊ ip̃e mundo: xp̃m in se habitatorẽ habet.

Expanded text:
tus per trophaeum sanctae crucis mortem devincens coelestia petiit, quasi martus est, eo amplius majorem persecutionem pravorum, et duriorem perfidiam haereticorum in seipso consurrexisse senserunt. Ipse vero, quia tam validam persecutionem contra electos saevire permittebat, postquamat, postquam sanctorum precibus est excitatus, surgens imperavit ventis et mari: quoniam ipsam persecutionem et perfidiam quiescere fecit, et pacem ac quietem sibi electis concessit. Factareaedificarent. Et quamvis mare fluctuaret, et procella excresceret, non est mersa navis, in qua Dominus dormiebat; quia etsi Ecclesia potuit adversis persecutionibus conturbari, non tamen a fide rectitudinis, Domino gubernante, recedere. Fundata enim erat supra firmam tum est, solet moraliter fieri in quolibet viro sancto. Qui enim crucifigit membra sua cum vitiis et concupiscentiis, et cui crucifixus est mundus et ipse mundo, Christum in se habitatorem habet.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dño innaui. Nam apłi iã dic̾e noue¬
rant. qr hic est xp̃c filius dĩ uiui: cet̾i
uero qͥhumanitatẽ t̾antũ uidebant
et diuinitatẽ ñ intelligebant. ñ int̾¬
rogando s amirando dixerunt. Qus¬
humana sapiebant. Ac si dixissent. Iste
maior est patͥb nr̃is. Quia moyses cũ ba¬
cło aqͣs maris liuiserit. et helias pallio
aqͣs iordanis. hic solo u̾bo maria et tẽpe¬
states qͥesc̾e fecit. S hec lectio qmͣuis spe¬

Expanded text:
i. Nam apostoli jam dicere noverant, quia hic est Christus Filius Dei vivi. Caeteri vero qui humanitatem Domini tantum videbant, et Divinitatem non intelligebant, non interrogando, sed admirando dixerunt: « Quahumana sapiebant, ac si dixissent: Iste major est patribus nostris, qui cum Moyses baculo aquas maris diviserit, et Elias pallio aquas Jordanis; hic solo verbo maria et tempestates quiescere facit. Sed haec lectio, quamvis spe
Abbreviated transcription (Latin):
credit: magneficłi noĩat᷑. Qui aũ ex
parte credit. s ꝑfecte ñ credit. modice
fidei appellat᷑. Discipłi gͦ modice fidei
fuert̃ qnͣdo om̃ĩpotẽte p̾sente dubita¬
uert̃: et cum creator p̾sens eẽt creatam
tunuerunt. Non solũ aũ hic: nerũ etiã
aliis in locis demodicitate ficli redargn¬
unt᷑. Nam in ip̃a passione dñi modicã
fidem habuert. qr qui dudũ dicebãt

Expanded text:
credit, magnae fidei nominatur. Qui autem ex parte credit, sed perfecte non credit, modicae fidei appellatur. Discipuli ergo modicae fidei fuerunt, quando Omnipotentem praesentem dubitaverunt: et cum Creator praesens esset, creaturam timuerunt. Non solum autem hic, verumetiam aliis in locis de modicitate fidei redarguuntur. Nam in ipsa passione Domini modicam fidem habuerunt, qui dudum dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
tes cõprehench. ligari. flagellari: relic¬
to eo fugerunt. Petrꝰ aũ modicã fidẽ
habuit. qr cum prius dño dixisset.
si oportuerit me mori tec̃ ñ te negabo:
etiam ad uocem unius ancille eũ nega¬
uit. Nec tantũ inpassione. s etiã in re¬
surrectione modicã fidẽ habuisse eũ¬
ꝓbant᷑: qr eũ resurrecturũ dubitabãt.
Unde cum post resurrectionẽ incõclam
id ẽ indomo clausa sedentib apparu¬
isset: cont̾bati et ext̾riti existimabãt
se sp̃m uid̾e. std quoꝵ. fidẽ confirmã dã:
ostendit eis manꝰ et pedes dicens. Hi de¬
sũ. Palpate et uidete qi sp̃c carnẽ et os¬
sa ñ habet sic̾ me uidetis hab̾e. Nec ab
hac fi di modicitate thomas alieñ exti¬
tit: qui discipłis narrantib uidimus

Expanded text:
 comprehendi, ligari, flagellari, relicto eo, fugerunt . Petrus autem modicam fidem habuit, quia, cum prius Domino dixisset : « Si oportuerit me mori tecum, non te negabo, » etiam ad vocem unius ancillae eum negavit. Nec tantum in passione, sed etiam in resurrectione modicam fidem habuisse comprobantur, quia eum resurrecturum dubitabant. Unde cum post resurrectionem ejus in conclavi, id est, in domo clausa sedentibus apparuisset, conturbati et exterriti aestimabant se spiritum videre. Ad quorum fidem confirmandam, ostendit eis man« Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. » Nec ab hac fidei modicitate Thomas alienus exstitit, qui discipulis narrantibus, « Vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
indeoꝵ qͥ indm̃ passione magna seditio¬
ne concutit᷑. Turbatiem̃ sunt iuder: et
discipłi eiꝰ fugati. Nũqͥd mare ñ fluctua¬
bat qnͣdo pilato dicente nullam causã
mortis inuemio in eũ ppłs ad damabat
dicens. Tolletolle crucifige eum. ⁊ si hũc
climittis. ñ es amicꝰ cesaris: Fluctuabat
mare qnͣdo alii dicebant qr bonꝰ ẽ. alii¬
qñdo alii dicebant. nisi hic hõ male fac¬
tor eẽt: nequaqmͣ tibi eũ tradidissem.
Et alii dolentes: aiebant. uere filius dĩ¬
obdormiuit. qnͣdo pendens incruce dixit.
Consummatũ est. Et indinato capite tra¬
didit sp̃m. Recte enĩ mors xp̃i sonnio cõꝑa¬
tui:. qi neno tam facile asomno surgit.
qmͣ uelocit᷑ xp̃c amorte resurrexit: qͥa
excitatus est tãqm dormiens dñs ut ait
psalmista et tamqmͣ potens crapulatus
auino. Qui etiam ꝑ eundẽ dic̃. Ego dor¬
niui et sompnũ cepi et exurrexi. Et it̾m.
Inpace midip̃m dormiam et reqͥescam
Dormitio gͦ dm̃ ñ ad diuinitatẽ s ad

Expanded text:
i magna seditione concutitur. Turbati enim sunt Judaei, et discipuli ejus fugati. Numquid non mare fluctuabat, quando, Pilato dicente , « Nullam causam mortis invenio in eum; » populus acclamabat, dicens: « Tolle, tolle, crucifige eum, » et: « Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris? » Fluctuabat mare, quando alii dicebant: « Nisi hindo alii dicebant: « Nisi hic homo malefactor esset, nequaquam tibi eum tradidissemus , » et alii dolentes aiebant: « Vere Dei Filius obdormivit, quando pendens in cruce dixit: « Consummatum est. Et inclinato capite, tradidit spiritum . » Recte enim mors Christi somno comparatur, quia nemo tam facile a somno surgit, quam velociter Christus a morte surrexit. Quia excitatus est tanquam dormiens Dominus, ut ait Psalmista , et tanquam potens crapulatus a vino. Qui etiam per eumdem dicit: « Ego dormivi et somnum cepi, et surrexi . » Et iterum: « In pace in idipsum dormiam et requiescam . » Dormitio ergo Domini non ad Divinitatem, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
nauigaturꝰ nauim ascendit: qr calcatis
hinus scl̃i fuictib passurꝰ in crucẽ erat as¬
censinus. Dignũ quippe erat ut quia pͥ¬
mus hõ ꝑ lignũ uetitum mobediendo mor¬
tem reꝑerat: ꝑ lignũ sc̃e crucis deo obedi
mani pati. trucifigi. et mori dignatꝰ est:
sic et discipli eius ꝓ noĩe illius sibiq ouib
cõmissis multa torm̃ta pati ñ distulerunt.
Nam petrꝰ ⁊ audreas ut̾q crucisixus extitit.

Expanded text:
us, navem ascendit, quia, calcatis hujus saeculi fluctibus, passurus crucem erat ascensurus. Dignum quippe erat, ut quia primus homo per lignum vetitum inobediendo mortem repererat, per lignum sanctae crucis Deo obediemani pati, crucifigi et mori dignatus est, sic et discipuli ejus pro nomine illius sibique ovibus commissis, multa tormenta pati non distulerunt. Nam et Petrus et Andraeas uterque crucifixus exstitit.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at sius coram uestigiis mare siccare. q̃
coram filus isrł̃ dudum ex egipto egredien¬
tib mare rubrũ siccau̾at. et sicco uestigio
eos transire fec̾at. Pot̾at utiq. S ideo
minift̾ium nauis assũpsit. nimirũ ut
sibi miracłm fac̾et. et filiũ cli se c̃ẽ demon¬
straret. qͥ facit ꝓdigia magna. et mare ⁊
flumina ꝓducit qui educte uentos de
thesauris suis. Ip̃e est eni qui fecit mare
et ardam qͥ imposuit t̾minũ mari di¬
cens. Huc usq uenies et ñ ꝓcedes ãplus.
et hic confiinges tum̃tes fluictꝰ tuos. Tipi¬
ce aũ ꝑ hanc naiicłam ut diximꝰ uexillũ

Expanded text:
s mare siccare, qui coram filiis Israel, dudum ex Aegypto egredientibus, mare Rubrum siccaverat, et sicco vestigio eos transire fecerat? Poterat utique, sed ideo ministerium navis assumpsit, nimirum ut ibi miraculum faceret, et Filium Dei se esse demonstraret, qui facit prodigia magna, et mare et flumina producit. Qui educit ventos de thesauris suis. Ipse est enim qui fecit mare et aridam, qui imposuit terminum mari, dicens: « Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos . » Typice autem per hanc n
Abbreviated transcription (Latin):
olet inscͥptis sacͥs una eadẽq res
dupplicem uel tͥplicẽ hr̃e signifi¬
cantiam: utpote nauis que aliqñdo ue¬
xsslum crucis. aliqñdo uterũ intemera¬
te uirginis. aliqnͣdo scãm eccłiam signi¬
ficat. Scãm eccł̃iam ut est sllud. Ascen¬
dens iħc innauicłam: et sedens docebat de
nauicła turbas. Uterũ intemerate inrgi¬
nis: sic̃ alibi legit᷑. Ascendens ih̾e innaĩ.
tranffretauit et uenit inciuitatẽ suã.

Expanded text:
 in Scripturis sacris una eademque res duplicem vel triplicem habere significantiam, utpote navis, quae aliquando vexillum crucis, aliquando uterum intemeratae virginis, aliquando sanctam Ecclesiam significat. Sanctam Ecclesiam, ut est illud: « Ascendente Jesu in naviculam . » Et, « Sedens docebat de navicula turbas . » Uterum intemeratae virginis, sicut alibi legitur: « Ascendens Jesus in navem, transfretavit et venit in civitat
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ omĩa que sensib corꝑis blandi¬
unt᷑. Temꝑancie sectandam ẽẽ untu¬
tem ꝑ qmͣ dum ext̾ioris hõĩs uoluptas
minuit᷑ sapĩa int̾ioris auget᷑. Nõ
eñ idem cordis ingor est sub onere
cibi. qui sublimitate ieminii nͥ eñdẽ
sensũ potest sacietas hal̾e. ieumare
qnẽ paircitas: quia cũ caro cõcupis¬
cit adu̾sus sp̃m. sꝑital cupiditate
suꝑat᷑. lib̾a obtinet᷑ sanitas et sana¬
ti lib̾tas: ut et caro m̃tis indicio et
mens dĩ regat᷑ auxilio. Ito hanc gͦ¬

Expanded text:
omnia quae sensibus corporeis blandiuntur, temperantiae sectandam esse virtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas minuitur, sapientia interioris augetur. Non enim idem vigor cordis est sub onere cibi, qui sub levitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas generare quem parcitas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur sanitas et sana libertas: ut et caro mentis judicio et mens Dei regatur auxilio. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
mensis qͦs in leticia p̾cipue festiuitatis
exegimꝰ. ad ieuinioꝵ remedia recurramꝰ:
ne forte ꝑ occasionẽ licencie blandioris
aliquas negligencie culpas delectabiliũ
usus incident. Terra em̃ carins nr̃e nisi
assidiis fu̾it subacta cultorib cito de segꝰ¬
ni ocio spinas tͥbulos q ꝓducet: ⁊ parcu
de generi dabit fructũ. ñ horreis inferẽ
bis est omniũ germinũ seminũ qr ge¬
nerositas. qmͣ ex sũmi a gricole planta¬
tione accepimnus et ingili sollicitudĩe
ꝓuidendum. ne cłi munera aliqua iui¬
dentis umiici fraude iuolati sub acta:
ut inꝑadiso iuitutũ ñ crescat siua uiti
oꝵ. Nd declinandũ aũ malum nichil e̾
potencĩ elemosinis atq ieiniis: dũ et
carnales cupiditates continencia necat.
et desid̾ioꝵ sꝑitaliũ fructꝰ misccłie cult᷑a
multiplicat. Unde caritatẽ ur̃ãm sollẽp¬
int̾ ammonemꝰ ut ꝑ castigationẽ corꝑiᷤᷤ
⁊ ꝑ oꝑa pietatis mundai ab om̃ium

Expanded text:
mensis, quos in laetitia praecipuae festivitatis exegimus, ad jejuniorum remedia recurramus: ne forte per occasionem licentiae blandioris aliquas negligentiae culpas delectabilium usus inciderit. Terra enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de segni otio spinas tribulosque producit, et partu degeneri dabit fructum non horreis inferendbis est omnium germinum seminumque generositas, quam ex summi Agricolae plantatione concepimus, et vigili sollicitudine providendum ne Dei munera aliqua invidentis inimici fraude violentur, et in paradiso virtutum concrescat silva viti. Ad declinandum autem hoc malum, nihil est potentius eleemosynis atque jejuniis, dum et carnales cupiditates continentia necat, et desideriorum spiritalium fructus misericordiae cura multiplicat. Unde charitatem vestram solemniter admo nemus ut per castigationem corporis et per opera pietatis mundari ab omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omĩa dilectissimi apłice instituta
doctͥne que diuine eruditionis fonte ma¬
narunt: dubium ñ est inftuente in eccł̃ie
pͥncipes spu sc̃o hanc primũ abeis obser¬
uanciam finsse conceptam. ut sc̃ĩ obser¬
uatione ieuinii oĩm irtutũ regulas in¬
choarent. qͥa multũ ad p̾cepta cł̃i asseqͥn¬
centiua uitioꝵ continencie sescificati¬
one muniret. Cum enĩ ꝑ illecebras cibi
inrepserit pͥmi cansa pcc̃i qͦ salubriore
dłi mi̾e utit᷑ redempta lib̾tas qmͣ ut
nou̾it abstinere concessis que frenare
se nescinit auetitis. Om̃is quidẽ creat᷑a
cłi bona est et nichil est abicienctũ qd̾
cum gr̃aꝵ actione ꝑcipit᷑. s ñ ad hoc cͤa-¬
ti sumus. ut feda et impudenti aidita¬
te om̃is mundi copias expectemꝰ tãqmͣ
qd̾ licet sumi ñ liceat p̾termitti. Laudet᷑¬

Expanded text:
nter omnia, dilectissimi, apostolicae instituta doctrinae, quae ex divinae eruditionis fonte manarunt, dubium non est, influente in Ecclesiae principes Spiritu sancto, hanc primum ab eis observantiam fuisse conceptam, ut sancti observatione jejunii, omnium virtutum regulas inchoarent: quia multum ad praecepta Dei exsequenomnia vitiorum continentiae se sanctificatione muniret. Cum enim per illecebram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis quidem creatura Dei bona est, et nihil est abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes mundi copias expetamus, tamquam quod licet sumi non liceat praetermitti. CA
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam dilectissum festun¬
ille sc̃i sp̃c consecrauit aduentus: qui
die in apłos ppłm q credesitium sicut
sꝑabat᷑ influxit: ut inp̾senti lectione
cum legrretur audistis. Cum cõpleren¬
tur in qͥt dies pentecostes erant om̃s
ꝑit̾ in eodem loco. hoc est in cenacło: ubi¬
se collegerant post ascensum statim dm̃
ubi expectabant ꝓmissum sp̃c scĩ Qui¬
cumq enim sp̃u sco ad impleri deside¬
rant: carms domicilium necesse est ut
m̃tes contemplatione transcendant. Et
fc̃s est repente de celo somis tamqm ad¬
uemientis sp̃c uehementis: et repleit
totam domum ubi erant sedentes. ꝑ ig
ip̃m locutionẽ int̾ius fecit. et neq em̃¬
ãs neq ille sonitus frat. s ꝑ hoc qd̃ exc̾iꝰ
exhibint exp̾ssit hoc qd̾ int̾nis gessit.
Et̃ apparuetunt iłł disꝑtite lingue tam¬
qm̃ ignis. S p̃c enm sp̃s in linguis ig¬
neis apparint quia om̃l quol implene¬
rit ardentes ꝑiter et loquentes facit:
quia scã eccł̃ia ꝑ mundi t̾minos dilata¬

Expanded text:
odiernam, dilectissimi, festiville sancti Spiritus consecravit adventus, qui die in apostolos populumque credentium sicut sperabatur influxit, ut in praesenti lectione, cum legeretur audistis. Cum complerentur dies, inquit, pentecostes erant omnes pariter in eodem loco, hoc est in coenaculo ubi collegerunt se post ascensum statim Domini, ubi exspectabant promissum Spiritus sancti. Quicunque enim Spiritu sancto adimpleri desiderant, carnis domicilium necesse est ut mentis contemplatione transcendant: Et factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis, et replevit totam domum ubi eranipsum locutionem interius fecit, et neque ignis neque ille sonitus fuit, sed per hoc quod exterius exhibuit expressit hoc quod interius gessit. Et apparuerunt illis dispartitae linguae tanquam ignis. Spiritus enim sanctus in linguis igneis apparuit; quia omnes quos impleverit ardentes pariter et loquentes facit, quia sancta Ecclesia per mundi terminos dilata
Abbreviated transcription (Latin):
catholica eccł̃ia sc̃ificat᷑ omñis anina
rationalis imbuit᷑. qui inspirator fid̾i
doctor sciencie. fons dilectionis. signa
culum castitatis: et tocĩ est est causa
uircutis. Gaudeant fidelium m̃tes qd̃
in o foto mundo unꝰ d̃s pat̾ ⁊ filiꝰ ⁊ sp̃e
sc̃s om̃ium lingnaꝵ laudatione lau¬
dat᷑: qd̃q illa significatio que inspe¬
cie ignis apparuit ⁊ oꝑe ꝑseuerat et
mun̾e. Ip̃e enim sp̃c u̾itatis fatit do¬
mum gle sue luminis sue nitore reful¬
Igere. et intemplo suo nec tenebrosum
ĩ auqͥd uult cẽ nec cepidum. Deqͦ oꝑe¬
in atq doctna: etiam ieiumoꝵ nob̃ atq
elemosinaꝵ ẽ collata purgatio. Nam
hanc uencrabilẽ saluberrime obseruã¬
cie consnccudine qmͣ ittilissimã sibi õts
sã semꝑ exꝑti st̃. et ad qmͣ sedulo cele¬
brandam pastorali nos sollicitudine co¬
hortam᷑ ut si qͥd maclarum ꝓximis cdie¬
bus negligentia in canta contraxit et
ieiunii censura castiget et deuotio pi¬

Expanded text:
catholica sanctificatur, omnis anima rationalis imbuitur; qui inspirator fidei, doctor scienticulum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes quod in toto mundo unus Deus Pater, et Filius es, omnium linguarum confessione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere. Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est cor saluberrimae observantiae consuetudo quam utilissimam sibi omnes sancti semper experti sunt, et ad quam sedulo celebrandam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et devotio pi
Abbreviated transcription (Latin):
sub celo est. Facta autẽ hac noce cõue¬
int multitudo et m̃te confusa est. qm̃
audiebat unus qͥsq lingua sua illos
loquentes. Ip̃e emm eoꝵ sermo hanc
inseuimn halebat. Et cum diñsarũ
gentium auditores ibi eẽnt p̃seutes:
nunciatꝰ fusceꝑat auditũ. et capiebat
intellectum. His diletissum aliis q
eloqͥoꝵ choriscat anctoritas ad uene¬
rationẽ pentecostt̃ imanimit̾ icitem̃

Expanded text:
a autem hac voce, convenit multitudo, et mente confusa est, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes. Ipse enim eorum sermo hanc in se vim habebat, ut cum diversarum gentium auditores ibi essent praesentenuntiatus susceperat auditum et capiebat intellectum, his, dilectissimi, aliisque eloquiorum coruscat auctoritas ad venerationem p
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sc̃s dabat eloqͥ ilł. Uarietas em̃ lm¬
ideo primũ lingnaꝵ donuĩ dedisse hoib
quib humana sap̃ĩa formsecus et dis¬
facile posset sapientes face sap̃ia cł̃i que
int̾ra est. Er̃ant enim in ierłm haliitã

Expanded text:
sanctus dabat eloqui illis. Varietas enim linideo primum linguarum donum dedisse hominibus, quibus humana sapientia forinsecus et disfacile possit sapientes facere sapientia Dei quae in terra e
Abbreviated transcription (Latin):
riq qui ñ facile ad clm com̾tũ¬
t᷑: insi prius aut infirmttate aut
pauꝑtate ant aliqͣ necessitate cõftͥc¬
ti fu̾int. qsd̃ illa ꝑabola euangłn de
ꝓdigo filio ostendit. qui cũ egere
cepiss ad se reu̾sus cdix̃. Qnͣti mer¬
cennarii in domo patͥs mei habun-¬
dant panib his ego antẽ hic fame

Expanded text:
rique qui non facile ad Deum convertuntur, nisi prius aut infirmitate aut paupertate aut aliqua necessitate constricti fuerint: quod illa parabola Evangelii de prodigo filio ostendit, qui cum egere coepisset, ad se reversus, dixit: « Quanti mercenarii in domo patris mei abundant pa
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ꝑ eam currere formidant. Et
hi gͦ qui colligunt᷑ pcc̃i iuncło te¬
nentur sic̃ et illi qui uenire contẽp¬
serant. S pauꝑes humiles colligñ¬
tur. suꝑbi uͦ peccatores despiciuntur.
frẽquent᷑ enim illi facilrus ad dm̃ cõ¬
u̾tunt᷑: quos mundi ꝓspitas diu̾sis
ocupationib ñ ligat. Et ait seruus.
Dñe: factum est ut imꝑasti. et ad huc
locus est Ac si cdice̾t. Iam pars q̃dam
ex nn deis credicdit. s ad huc locus res¬
tat. ubi multitudo gentium subin¬
troeat. De quib ad huc subdit᷑. Et a¬
it dñs seruo. Exi minas et sepes et cõ¬
pelle intrare. ut impleat᷑ domus mea.
Cum suꝑuis dñs de plateis et uicis
aliqͦs collig̾e precepit ppłm indeoꝵ
significare uoluit. qui sub urbanã
habitationẽ accepit: qͥa inurbib
qͣsi innicis degebat. et in legalibus
institutis qͥdam mͦ excultus fuit Nc̃
autẽ cum de uiis et sepib alios intͣre
compellit: gentilem intelligi uult po
pulũ agrestem. ⁊ qͦdam mͦ acult᷑a cli

Expanded text:
t. Et hi ergo qui colliguntur, peccati vinculo tenentur, sicut et illi qui venire contempserant. Sed pauperes humiles colliguntur, superbi vero peccatores despiciuntur. Frequenter enim illi facilius ad Deum convertuntur, quos mundi prosperitas diversis occupationibus non ligat. « Et ait servus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. » Ac si diceret: Jam pars quaedam ex Judaeis credidit, sed adhuc locus restat, ubi multitudo gentium subintroeat. De quibus adhuc subditur: « Et ait Dominus servo: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. » Cum superius Dominus de plateis et vicis aliquos colligere praecepit, populum Judaeorum significare voluit, qui suburbanam habitationem accepit: quia in urbibus quasi in vicis degebat, et in legalibus institutis quodammodo excultus fuit. Nunc autem cum de viis et sepibus alios intrare compellit, gentilem populum intelligi vult agrestem et quodammodo a cultura Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓsꝑa etadusa. ꝑ sompnia ⁊ teuela¬
tiones. Qma gͦ mexcusabiles sumus
de nocatione solliciti debemꝰ cẽ necel¬
se est in bona oꝑatione. Ne tempore
idicii a comniuo d̃i ȩxclnsi: eũ fa¬
tuis uirginib fame ꝑeuntes et damã¬
tes dñe dñe aꝑi nob̃: aniamus. Am̃

Expanded text:
a et adversa, per somnia et revelationes. Quia ergo inexcusabiles sumus de vocatione, solliciti debemus esse, necesse est, in bona operatione, ne tempore judicii a convivio Dei exclusi, cum fatuis virginibus fame pereuntes et clamante
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃. Clauclus est qui habet fidem sine
oꝑib uel oꝑa sine fide: qͥa sic̾ fides si¬
ne oꝑib mortua est. ita et oꝑa sine
fide nichil est. Ergo talesad conniui¬
um dĩ uocant᷑: qr ñ est opus sams
medicis s male habentib. Cumaũ

Expanded text:
. Claudus est, qui habet fidem sine ribus, aut opera sine fide. Quia sicut « fides sine operibus mortua est , » ita et opera sine fide nihil sunt. Ergo tales ad convivium Dei vocantur, quia « non est opus sanis medicus, sed male habentibus. . » Cum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. rogo te ora ꝓ me. et subnngit
hoc agere ñ posfum: quid aliud est
nisi quia humilitas sonat inuoce
et suꝑbia mactione. Tales significa¬
uit petrꝰ ad huc ininfirmitate posit̾.
qnͣdo uiso miracło pisciũ dixit. Exi
ame: quia hõ peccator sum dñe. S
qui se pcc̃orem considerat dm̃ a cor¬
de suo nullo mͦ repellat. s qͦ magis
se impium intelligit eo magis mm¬
sericordiã d̃i imploret. Et alins di¬
xit. uxor̃e duxi: et sdeo ñ possũ uem¬
re. Quid ꝑ uxorẽ nisi uoluptas car¬
nis designat᷑. Nec mirum. Solet¬
et enim ꝑ licitam rem resillicita fi¬
gurari. Comugium namq res li
uicita est qr adeo concessum est sic̾ scͥp¬
tum est. Erunt dio in carne una. Et¬
apłs. Quos d̃s conunycit hõ ñ sepa¬
ret. S cum pleriq ñ ꝓ desid̾io filioꝵ
s ꝓ sola carnis delectatione explen¬
da illud suscipiunt. ad conuiuiuta
dĩ uenire recusant. cõꝑati iumentis

Expanded text:
dicit: Rogo te, ora pro me: et cum dicit: dicit: Rogo te, ora pro me: et cum dicit: Hoc agere non possum, quid aliud est, nisi quia humilitas sonat in voce et superbia in actione? Tales significavit Petrus adhuc in infirmitate positus, quando viso miraculo piscium, dixit: « Exi a me, quia homo peccator sum, Domine . » Sed qui se peccatorem considerat, Deum a corde suo nullo modo repellat, sed quo magis se impium intelligit, eo magis misericordiam Dei imploret. « Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. » Quid per uxorem, nisi voluptas carnis designatur? Nec mirum. Solet enim per licitam rem res illicita figurari. Conjugium namque est res licita, quia a Deo concessum est, sicut scriptum est: « Erunt duo in carne una  Quos Deus conjunxit, homo non separet . » Sed dum plerique non pro desiderio filiorum, sed pro sola carnis delectatione explenda illud suscipiunt, ad convivium Dei venire recusant, comparati jumentis
Abbreviated transcription (Latin):
et dauso ostio oret patrẽ siũ Ina
aũ ad alioꝵ actiones corngendas
foras ꝓced̾e debent quos et moꝵ gra¬
uitas et etatis matͣitas et dutna sci¬
tas atq temꝑata discretio. idoneoᷤᷤ
reddit. Notandũ añ qd̃ et is qui
ꝓpt̾ uillam et is qui ꝓprer qͥnq ni¬
ga boum uenire se excusat in excu¬
satione sua eadem u̾ba ꝓferunt:
cum dicunt. Rogo te habe me extu¬
satũ. Cum enim dicat rogo te. hn¬
militas sonat inuoce. Cum autẽ
subiunxit habe me exrusatũ: suꝑbia
ostendit᷑ in actione. Sunt ñ nulli
infirme m̃tis homines qͥ suaue iugũ
xp̃i susciꝑe metuunt et tam̃ in ini-¬
qͥtatib suis iacere ñ formidant. Ta-¬
les ut psalmista ait. Iic trepidant
timore ubi ñ est timor Quib cũ a
doctorib p̾dicatur ut pͣuitates su¬
as deserant et sclaria desid̾ia abne¬
gent respond̾e solent. Rogo te ora
ꝓ me. hoc tam̃ agere ñ possũ. Cum gͦ

Expanded text:
et clauso ostio oret patrem suum . Illi et clauso ostio oret patrem suum . Illi autem ad aliorum actiones corrigendas foras procedere debent, quos et morum gravitas, et aetatis maturitas, et diuturna sanctitas, atque temperata discretio idoneos reddit. Notandum quod et is qui propter villam, et is qui propter quinque juga boum venire excusat, in excusatione sua eadem verba proferunt, cum dicunt: « Rogo te, habe me excusatum. » Cum enim dicit, « Rogo te, » humilitas sonat in voce; cum autem subjungit, « habe me excusatum, » superbia ostenditur in actione. Sunt enim nonnulli infirmae mentis homines, qui suave jugum Christi suscipere metuunt, et tamen in iniquitatibus suis jacere non formidant. Tales ut Psalmista ait « illic trepidaverunt timore, ubi non est timor . » Quibus cum a doctoribus praedicatur, ut pravitates suas deserant, et saecularia desideria abnegent, respondere solent: Rogo te, ora pro me, hoc tamen agere non possum. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ in gressa fu̾at cũ pre et frĩb:
turpit̾ a sichem exnor filio constu¬
prata patre int̾uemente et fr̃b
pugnantib lib̾ata ad pat̾nam do¬
mum reu̾sa est. Quando enĩ mens
infumantiũ actiones turiose ꝑsctu¬
tatur quasi dina filia iacob milieres
regionis uidere desid̾ans apat̾na do¬
mo egredit᷑. id est asemet ip̃a recedit.
sic q molata uirgmitate. ad domũ
pat̾nam reu̾tit᷑ quia solet contin¬
gere ut inhisdẽ uitiis det̾ius labat᷑
inqͥb acitus alios iudicabat qͥ dice¬
bat. Et sic̃ dina filia iacob nisi patͤ
int̾uemente et fr̾ib pugnantibus
tib̾ari ñ pot̾at. ita quoq actio curio¬
sitatis erpi ñ pot̾it. nͥ dño miserante
⁊ scõꝵ orationib int̾uementibus.
Qui gͦ ad huc metate puellari so est
nouellus inconu̾sione fu̾it inpat̾¬
na domo maneat so ẽ insecreto fui
pectoris se ante se ponat. et iuxta e¬
uangelii p̾ceptũ intret in cubicłm

Expanded text:
quam ingressa fuerat cum patre et fratribus, quam ingressa fuerat cum patre et fratribus, turpiter a Sichem Emor filio constuprata, patre interveniente et fratribus pugnantibus liberata, ad paternam domum reversa est. Quando enim mens infirmantium actiones curiose perscrutatur, quasi Dina filia Jacob mulieres regionis videre desiderans, a paterna domo egreditur , id est a semetipsa recedit: sicque violata virginitate ad domum paternam revertitur, quia solet contingere ut in iisdem vitiis deterius labatur, in quibus acrius alios judicabat, quam decebat. Et sicut Dina filia Jacob, nisi patre interveniente et fratribus pugnantibus liberari non poterat, ita quoque actio curiositatis eripi non poterit, nisi Domino miserante et sanctorum orationibus intervenientibus. Qui ergo adhuc in aetate puellari, id est novellus in conversatione fuerit, in paterna domo maneat, id est in secreto sui pectoris se ante se ponat, et juxta Evangelii praeceptum intret in cubiculum,
Abbreviated transcription (Latin):
et tactus. Qui bene iuga uocant.
quia mutͦq sexu geminant᷑. Qͦs
sensus adeo accepimꝰ. ut int̾ bonũ
⁊ malũ disceru̾e ualeamꝰ Sunt enĩ
ñnulli qui sensus corꝑts quos acce¬
perunt ad usum nature: musum
conu̾tunt culpe. Et ocłos quidem
ad concupiscenciã ⁊ aures aꝑiant
ad audiendam libent̾ detractionẽ
linguã ad maledictionẽ. manꝰ ad
ꝓximi lesionẽ: nares ad illicitũ
odorẽ. Dum q semetip̃os oblunscen¬
tes aliena oꝑa ad derogandum
curiosius inqͥnint. scilieet ñ ut cor-
ꝓbatio aliqnͣdo adcinositatẽ ꝑu¬
nere. Qui enĩ de alm̾is ocło festucã
eic̾e intit᷑. ut sanctior et iustior in¬
deat᷑ cet̾is. in suo trabem ñ uidens
quasi ad ꝓbanda nga boũ egre¬
diens ad conunium dm̃i ñ uenit.
Grane namq cunositatis ẽ nitrũ.¬
ꝑ qd aliqͥs alienas actiones diuidi¬
cat semet ip̃m oblimscit᷑. Tales
significauit dina iacob filia: que
cum egressa eẽt uid̾e mulieres regi¬
onis illius indelicet sichimitis ad

Expanded text:
et tactus? Qui bene juga vocantur, qui in utroque sexu geminantur. Quos sensus ideo accipimus, ut inter bonum et malum discernere valeamus. Sunt etenim nonnulli, qui sensus corporis, quos acceperunt ad usum naturae, in usum convertunt culpae: et oculos quidem ad concupiscentiam, et aures aperiunt ad audiendam libenter detractionem, linguam ad maledictionem, manus ad proximi laesionem, nares ad illicitum odorem. Dumque semetipsos obliviscentes, aliena opera ad derogandum curiosius inquirunt, scilicet non ut corrigprobatio aliquando ad curiositatem pertinere. Qui enim de alterius oculo festucam ejicere nititur, ut sanctior et justior videatur caeteris, in suo trabem non videns , quasi ad probanda juga boum egrediens, ad convivium Domini non venit. Grave namque curiositatis est vitium, qui dum alienas actiones dijudicat, semetipsum obliviscitur. Tales significavit Dina Jacob filia , quae cum egressa esset ut videret mulieres regionis illius, videlicet Sichimis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
enda accendit. Et solet conting̾e ut ip̃i
post ea ad dm̃ comi̾si. Amatores mũdi
sꝑitali gladio increpando feriant: cũ
quib prius ꝯmunẽ uitam in scło dn¬
c̾e desiderant. Qualib ꝑ osce ꝓpham
pie cõminat᷑ dicens. Ec̃ce ego sepiam
uiam tuã spinis. et sepiã eam maceria:

Expanded text:
enda accendit. Et solet contingere, ut ipsi enda accendit. Et solet contingere, ut ipsi postea ad Deum conversi amatores mundi spiritali gladio increpandos feriant, cum quibus prius communem vitam in saeculo ducere desiderabant, qualibus per Osee prophetam pie comminviam tuam spinis, et sepiam eam maceria,
Abbreviated transcription (Latin):
sola uexatio intellectũ dabit aucditm.
Nonnusti enim elect post carnis desi¬
deria currere desid̾ant: et cũ amatorib
muncdi cominunẽ uitã dnc̾ent. S
oełs diuine misccłie coꝵ impias ac¬
tiones p̾ueniens: alios infirmitate
affligit. alis pauꝑtate attenuat. a¬
nos uanis necessitatib coangustat.
Cumq post flagella ad cdm̃ comitũ¬
tur: quasi ad conuiuiũ enis int̃re
Uirga et flagello castigab̾is filia si¬
on ut ñ discedat ⁊ elus m̃s ate. Tales
significauit puer ille amalechite ᷤ:
de qͦ inregnoꝵ libris legitur. qd̾ soci¬
is fugientib infirmꝰ iuia rem̃asit.
Quẽ dd̾ ꝑ sequens amalechites repꝑit.
eum q cibo et potu refocilanit. atq
ducem sui itiñis fecit: et ip̃e post ea
cum dd̾ amalechites ꝑcussit a qͦrũ
consortio infurmis inuia. remanse
ppłm int̾pretat᷑. mũdi amatores
ente aut infirmitate ant aliq̃ ne
necessitate p̾pediunt᷑. qͣsi infirmis mmina
refocillat: atq eoꝵ m̃tes ad celestia sicti¬

Expanded text:
sola vexatio intellectum dabit auditui . » Nonnulli enim electi post carnis desideria currere desiderant, cum amatoribus mundi communem vitam ducere, sed oculus divinae misericordiae eorum impias actiones praeveniens, alios infirmitate affligit, alios paupertate attenuat, alios necessitatibus variis coangustat. Cumque post flagella ad Deum convertuntur, quasi ad convivium ejus intrare irga et flagello castigaberis filia Sion, ut non discedat zelus meus a te. » Tales significavit puer ille Amalechites, de quo in Regnorum libris legitur, qui sociis fugientibus infirmus in via remansit, quem David persequens Amalechites reperit, eumque cibo et potu refocillavit, atque ducem sui itineris fecit, et ipse postea cum David Amalechites percussit, a quorum consortio infirmus in via remansitpopulus interpretatur, mundi amatores raeveniente, aut infirmitate, aut aliqua necessitate praepediuntur, quasi infirmi in via refocillat, atque eorum mentes ad coelestia siti
Abbreviated transcription (Latin):
Pauꝑ eñĩ debił. cecus et daudus: gẽ¬
tilis ppłs erat. Pauꝑ erat: qͥa delici¬
as ꝑadisi ꝑdiderat. Debilis: quia a
bono oꝑe torpebat. Cecus: qͥa inte¬
nebris et umbra mortis sedebat. Qlau¬
dus: qͥa ntͦq pede daudicans arecto iti¬
nere cessabat. Quigͦ lam̃ u̾itatis ignora¬
bat. uiam mandatoꝵ d̃ĩ currere nesciebat:
delicias sꝑitales amiserat nec bonuĩ oꝑa¬
ri nou̾at. Non gͥ illi sol currunt ad cõ¬
ium qui debiles sunt corpe: s mente.
Pauꝑ emm est qui qmͣuis diues sit¬
men aspic̾e ñ potest. qͥ dix̾. Ego sumu
lux mundi. Debił qͥ fidẽ ꝑfectã nõ

Expanded text:
Pauper enim, debilis, caecus et claudus, gentilis populus erat. Pauper erat quia delicias paradisi perdiderat: debilis, quia a bono opere torpebat: caecus, quia in tenebris et umbra mortis sedebat: claudus, quia in utroque pede claudicans, a recto itinere cessabat. Qui ergo lucem veritatis ignorabat, viam mandatorum Dei currere nesciebat, delicias spiritales amiserat, nec bonum operari noverat. Non igitur soli illi currunt ad convivium, qui debiles sunt corpore, sed et mente. Pauper enim est, qui quamvis dives smen aspicere non potest, qui dixit: « Ego sum lux mundi . » Debilis, qui fidem perfectam non
Abbreviated transcription (Latin):
riciam. ꝑ curiositatẽ que ꝑtinent
ad uanam głam. et ꝑ concupiscen¬
ciam carnis. id ẽ ꝑ gulam. Que sol¬
licite nos cauere iohes apłs ad mo
mundum neq ea que in mundo
sunt: qͥa omne qd̃ inmmundo ẽ con¬
cupiscentia carnis est. et cõcupis¬
cencia ocłoꝵ et ambitio scl̃i. Emp¬
tio gͦ uille ad ambitionẽ scł̃i ꝑtinet:
so est ad auariciam. ꝓbatio quinq
iugoꝵ boum ad concupiscenciã ocłoꝵ
idest curiositatẽ. Coniunctio uxoris
ad concupiscenciam carnis id ẽ ad lu¬
xuriam. Anos enim suꝑbia inflat.
alios luxia macłat. alios cupiditas
uel curiositas deuastat. Ex harũ radi¬
cib multi uitioꝵ rami pululant. qͥ
multos a conuiuio d̃i reuocant. fñ

Expanded text:
iam, per curiositatem, quae pertinent ad vanam gloriam, et per concupiscentiam carnis, id est per gulam: quae sollicite nos cavere Joannes apostolus admonemundum, neque ea quae in mundo sunt: quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum , et ambitio saeculi. » Emptio ergo villae ad ambitionem saeculi pertinet, id est ad avaritiam. Probatio quinque jugorum boum, ad concupiscentiam oculorum, id est ad curiositatem. Conjunctio uxoris, ad concupiscentiam carnis, id est ad luxuriam. Alios enim superbia inflat, alios luxuria maculat, alios cupiditas vel curiositas devastat. Ex earum enim radicibus multi vitiorum rami pullulant, qui multos a convivi
Abbreviated transcription (Latin):
equus et mulus: quib ñ est intellec¬
tus. Tres gͦ oidines dñs excusantiũ
cõmemorauit: qͥa tria sunt sꝑitałr
uitia in qͥb gemis humanũ maxi¬
me implicatum ad conuiniũ cłi
uenire contẽpnit: ꝑ que diabolꝰ¬

Expanded text:
equus et mulus, quibus non est intellectus . » Tres ergo ordines Dominus excusationum commemoravit, quia tria sunt spiritaliter vitia, in quibus genus humanum maxime implicatum, ad convivium Dei venire contemnit, per quae et diabol
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt destrueret. Ubi coltig̾e possu¬
mus quia ꝑ infirmitates m̃broꝵ
insurmitates m̃tium exp̾sse sunt. Pan¬
ꝑes enim et debiles sunt qui se apd̃
semet ip̃os despitiunt. Ceci: qͦs intel¬
lectuis scͥpt᷑aꝵ nullo inginio illumi¬
nat. Ciaudi: qui ꝑ intellectũ uiam

Expanded text:
quae sunt destrueret . » Ubi colligere possumus, quia per infirmitates membrorum, infirmitates mentium expressae sunt. Pauperes enim et debiles sunt, qui se apud semetipsos despiciunt. Caeci, quos intellectus Scripturarum nullo ingenio illuminat. Claudi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ etrorib dolent atq supplicit̾
cunt ecad cenam uenire: Ei mĩquid
quia auari. quia curiosi. quia luxĩo¬
si uenire contẽpnunt. locus conur¬
uii dm̃ uacuus remanebit. Non.
Audi sequencia. Tunc iratꝰ pat̾ familias.
Querit᷑ quom iste pat̾ familias irasci dr̃
quẽ figarã cłi diximuis tenere cũ in dõ
nulla ira cadat. nuilla mutabilitas.
Ao qd̾ dicendum qui amore nr̃o scͥp¬
tura loqͥtur. ut ꝑ insibilia inuisibi¬
lia intelligamus. Neq enĩ alit̾ in¬
telligere pot̾amꝰ. Sic̃ enim rex timc
iratus dr̃. qñdo inpcc̃ores uindictã
bit. qͦs ꝓpcc̃is pumiet. Cet̾m uͦ in sua
natura in comiiitabił est et irasci
nũqmͣ potest sic̾ de eo qͥdam sapiens
testat᷑. Tnautẽ dñe salbaoth: cum
tranqͥllitate iudicas. Et apłs. Apd̃¬

Expanded text:
pliciter cunt et ad coenam venire. Sed nunquid quia avari, quia curiosi, quia luxuriosi venire contemnunt, locus convivii Domini vacuus remanebit? Non. Audi sequentia: « Tunc iratus paterfamilias. » Quaeritur quomodo iste paterfamilias irasci dicitur, quem figuram Dei diximus tenere, cum in Deo nulla ira cadat, nulla mutabilitas sit. Ad quod dicendum, quia more nostro Scriptura loquitur, ut per visibilia invisibilia intelligamus. Neque enim aliter intelligere poteramus. Sicut enim rex tunc iratus dicitur, quando in peccatores vindictam bit, quos pro peccatis puniet. Caeterum vere in sua natura immutabilis est, et irasci nunquam potest, sicut de eo quidam sapiens testatur: Tu autem, Domine sabaoth, cum tranquillitate judicas. Et aposto