comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minime cognouit : Et quos ad spem aperuit mentis oculos ad p̃sentiã lucis clausit : Quar
& surgentis aurorȩ ortũ nonuidit quia infirma illa sc̃aec desiae primor dia uenerar
contempsitꝰ dumque hanc labe fastari suorũ mortibus credidit : ad q̃ fortia ꝑ uenir&
ignortuit: Sed quia de infidelibus loquens iniqui capitis menbra imotuit adipsũ rur sus
uniuerso huma nogeneri &titit habitatio illa summa paradisi : Exipsanamque plis¬
humani generis uł ut exuentre ꝓdiit : a quasi ad in crementa corporis sic adaugmen¬
ta ꝓpagius foras emanauit : Ibi conceptio nr̃a coaluit : ubi origo hominũ homoprimus
habitaut: Sedhuius uentris ostia serpens aperuit : quia ꝑsuasione callida incorde hominis
mandatũ coeleste dis solut: Hiuius uentris ostia serpens aperuit : quia munita suꝑnis monits
cdaustramentis inrupit : Sc̃ sigitur uir in poena quam intolerat ad cul pã mentis oculos re¬

Expanded text:
minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum universo humano generi humani generis velut ex ventre prodiit, et quasi ad incrementa corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis claustra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos re
Abbreviated transcription (Latin):
bris internȩ intentionis inmutantur. ut obscurita tẽ intus terrenae appecitionis
plene deserant : &cor dasua ad suꝑnȩ lucis desideria ꝑfecta conuertant. Necum
aliis apparent lucidi : sint sibi m& obcuri : Arro gantes ergo qui abonorũ fasta consi¬
derant corda non pensant imitantur unde laudari foris ualeant : non unde intus ad
iustitiae lumen surgunt : Et quasi ortũ surgentis aurorȩ uidere nesciunt : quia
intentionẽ religiosȩmentis considerare contempnunt : Pot est &iam scs iuir gratia a¬
ꝓphetici sp̃s plenus uideae ꝑfidiam redemptore uenuente comspicere eiusq caecitatis
damna ꝑ uerba hec quasi &xoptantis qualitate prophetare ut dicat : Ex pect & luc̃ẽ
& nonuideat nec ortũ surgentis aurorȩ : Iudea quippe lucem & petauit & nonuidit qr
humanigeneris redemptorem uenturum quidem ꝓphetando sustinuit. sedueni entẽ

Expanded text:
bris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis bris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant, non unde intus ad justitiae lumen surgant: et quasi ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerare contemnuntrophetici spiritus plenus, Judaeae perfidiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem
Abbreviated transcription (Latin):
latur inipius neuideat gloriã dei. Hinc est quod deliac aurora ꝑpsal mistam dicit᷑:
Abscondes eos in abdito uultustui acntur batione hominum : Elestus enĩ quisq: e psalmũ¬
iniudtioper inter nũ iuisũ in uultu diunitatis abs conditur dũ rȩꝓborũ foris caccitas
districta anĩ aduersione iustitiae repul saturbatur : Quod &iã ad p̃sens non inamueni¬
enter accipimus si simulatorũ corda subtilius indagamus : Arrogantes namq & hypo¬
chritȩ bonorũ facta exterius aspiciunt eosq: in factissuis laudari al hominibus agnoscunt
eorũq celebre nomen mirantur. Et quod ꝓbene gestis laudes suscipiant uident : sed quan¬
tostudio easdem laudes fugiant non uident: A ꝑta eorũ opera considerant: sed quod sola
spe intima haec operentur ignorant : Qui enĩ ueraluce iustitiae clarisunt prius atene¬

Expanded text:
latur impius ne videat gloriam Dei . Hinc est quod de hac aurora per Psalmistam dicitur: latur impius ne videat gloriam Dei . Hinc est quod de hac aurora per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum . Electus enim quisque in judicio per internum visum in vultu Divinitatis absconditur, dum reproborum foris caecitas districta animadversione justitiae repulsa turbatur. 20. Hypocritaeenter accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis laudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tene
Abbreviated transcription (Latin):
Quia cũ districtus iudex ad retributionẽ uenerit: iniquus quisq suorũ caligine me¬
ritorũ pressus quanta claritate sca ecclesia in inter nũ cordis lumen surgat igno¬
rat : Iunc namque elestorũ mens in altũ rapitur. ut diuinitatis radiis inlustre¬
tur & quo eius respectuꝑ funditur . eo ultra segratia coruscante subleuatur:
Tunc scã ecdesia plena aurora fit. cum mortalitatis atq ignorantiae suae tene¬
bras funditus amittit : Inuidicio ergo adliuc aurora est. sed in regnodies. Quia & ni
iam cum restaratione corporũ uidere lumen inuidicio indioat : eius tamen ui sum
plenius in regno consũmat: Ortus itaque aurorȩ est & or dium clarescentis ec cle¬
siae : Quemuidere reꝓbi nequeunt : quia a cons pectu distriti iudicis malorũ suo¬
rum pondere ad tenebras pressi ꝑtraliuntur : Vnde reste ꝑ prophetã dicitur: Tol¬

Expanded text:
quia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caligine mequia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caligine meritorum pressus, quanta claritate sancta Ecclesia in internum cordis lumen surgat, ignorat. Tunc namque electorum mens in altum rapitur, ut divinitatis radiis illustretur; et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se gratia coruscante sublevatur. Tunc sancta Ecclesia plena aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae suae tenebras funditus amittit. In judicio ergo adhuc aurora est, sed in regno dies; quia etsi jam cum restauratione corporum videre lumen in judicio inchoat, ejus tamen visum plenius in regno consummat. Ortus itaque aurorae est exordium clarescentis Ecclesiae, quem videre reprobi nequeunt, quia a conspectu districti judicis malorum suorum pondere ad tenebras pressi pertrahuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Tol
Abbreviated transcription (Latin):
ri seposse confidunt spes eorũ frustrabitur. qui ahanc uiuendo demoliti sunt quã
confitendo tenuerunt : et elli quiphumana laude inbona actione se& lubent. in¬
cassum adueniente iudice retributionẽ bonorũ operũ sperant : Quia dum hȩc in
ostentatione faciunt laudis iam p̃miũ ablumano ore receperunt. Ueritate
a testante quȩait. Amendico uobis. receperunt mercedem suã : Vbi & bene subdi¬
suorũ tenebris ad lucẽ iustitiae ꝑmutatur : Vnde & hanc sponsus incanticorũ cantico
miratur dicens. Quȩ est ista quȩ progreditur quasi aurora cnsurgens: quasi auro¬
ra quippe elestorũ surgit ecclesia : quȩ prauitatis pristinȩ tenebras deferit. &
sese in nouilieminis fulgorẽ conuertit : In illa igitur luce quȩ in districti iudicis
aduentu monstratur corpus damnati hostis ortũ surgentis aurorȩ noniuid&

Expanded text:
ri se posse confidunt, spes eorum frustrabitur, quia hanc vivendo demoliti sunt, quam ri se posse confidunt, spes eorum frustrabitur, quia hanc vivendo demoliti sunt, quam confitendo tenuerunt, vel hi qui pro humana laude in bona actione se cassum adveniente judice retributionem bonorum operum sperant; quia dum haec in ostensionem faciunt, laudis jam praemium ab humano ore receperunt, Veritate attestante, quae ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . CAP. XXI.-- Idsuorum tenebris ad lucem justitiae permutatur. Unde et hanc sponsus in Canticorum cantico miratur, dicens: Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quasi aurora quippe electorum surgit Ecclesia, quae pravitatis pristinae tenebras deserit, et sese in novi luminis fulgorem convertit. In illa igitur luce, quae in districti judicis adventu monstratur, corpus damnati hostis ortum surgentis aurorae non videt;
Abbreviated transcription (Latin):
quid est quod de hac nocte dicitur & pest& lucẽ & nonuideat nisi quad sunt non nulli
qui fidem quã operibus destruunt tenerese sermonibus ostendunt : Dequibus ꝑ
paulũ dicitur quia confitentur senos se dm̃ factis autẽ negant : hunimirũ aut
prauasint que faciunt uut restaoperanon restocor desestantur : Non enim desuis operibus
retributiones perpetuas. sed transitorios fauores querunt.: Et tamenquia quasi scõs lauda¬
ri seaudiunt essese ueraciter scõs arbitrantur. Et quanto se & multorũ aestimatione
inrep̃hensibiles putant tanto diem distristi uidicii securius & pestant Dequibus bere ꝑ
ꝓphetam dicitur: ołȩ desiderantibus diem dñi. Quibus beatus iobdebitam sententi¬
am profert p̃dicentis studio non optantis uotodicens : Expest& luceni & non uideat:
Hox quipe illa uidelic& tenebrosus hostis. in menbris suis lucẽ &x pestat & non uidee :
quia uelhii quisidem sine operibus retinent cũ pro eadem fide in extremo iudiciosal ua¬

Expanded text:
quid est quod de hac nocte dicitur: Exspectet lucem, et non videat: nisi quod sunt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi nimirum aut prava sunt quae faciunt, aut recta opera non recto corde sectantur. Non enim de suis operibus retributiones perpetuas, sed transitorios favores quaerunt; et tamen quia quasi sanctos laudari se audiunt, esse se veraciter sanctos arbitrantur; et quanto se ex multorum aestimatione irreprehensibiles putant, tanto diem districti judicii securius exspectant. De quibus bene per prophetam dicitur: Vae desiderantibus diem Domini . Quibus beatus Job debitam sententiam profert, praedicentis studio; non optantis voto dicens: Exspectet lucem, et non videat. Nox quippe illa, videlicet tenebrosus hostis, in membris suis lucem exspectat, et non videt, quia vel hi qui fidem sine operibus retinent, cum pro eadem fide in extremo judicio salva
Abbreviated transcription (Latin):
pemodis peccatũ perpetratur incor de quatuor consummatur mopere : Incordenãq:
quȩ terrere mentem debuit extollit . & deiciendo eleuat. sed grauius eleuando supplas¬
tat: Unde & illam primi hominis restitudinẽ antiquus hostis his quatuor hictib:
fregit : Nam serpens sua sit eua delestata est adam consensit : Qui &iam requisitus.
confiteri culpã ꝑaudatiã noluit: Hoc uero in huma nogenere cotidie agitur : quo astum
in primo parente nr̃i gerieris nonignoratur : Serpens sua e. quia occultus hostis ma¬
lacor dibus hominum litentir suggerit: Euadelestataest quia carnalis sensus
aduerba serpentis mox sedelestatione substernit: Ad sensum uero ad am mulieri
p̃positus p̃buit quiadum caro indelestationẽ rapitur. &iam asua restitudine ip̃s¬

Expanded text:
pe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque pe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque quae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis quatuor his ictibus fregit. Nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spi
Abbreviated transcription (Latin):
sit dicit aperuit & non abstulit in rogauit: haec itaque nox uidelic& culpa. ostiauentris aperu¬
it : quia concepto ad peccatũ homini desgderia concupiscentiereserauit : Ostia quip¬
peuentris sunt : desideria concupiscentiae carnalis: Dequibus ꝑ prophetã dicitur
Intra incubiculatua . cdaude ostiatua: Cubicula quippe ingredimur : cum secreta nrãe
mentis intramus: Estia autẽ claudimus cum desideria inlicita coercemus Haec itaque
concupiscentiae carnalis ostia dum consensus nr̃ aperuit. ad innumera nos corrupti¬
onis mala ꝑtraxit : Ende iamnuno submortalitatis pondere gemimus qũ auis ad hiac
arbitrio nr̃o uenerimus. Quia & uidicił sic iustiti& &igit : ut quod sponte fecmus in¬
se obt& interisse : Sed quia sicut &iã perremunerationẽ cognoscitur. utus hab&
testem suȩ fortitudinis uituspensanda sunt eius pondera locutiorus : tuor quip¬

Expanded text:
sit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Ostia quippe ventris sunt desideria concupiscentiae, de quibus per prophetam dicitur: Intra in cubicula tua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inse optet interiisse, sed sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quip
Abbreviated transcription (Latin):
surrexionis quasca ecclesia &iam incarne suscitata oritur ad contemplandum
lumen ae cernitatis : Sienĩ ipsa carnis nr̃ae resur rexio quasi quaedã natiuitas nom
ess& : deca ueritas non dixiss&: Inre generationecũ sederit filius hominis ui sede ma¬
uestatis suae: Esseergo hanc ortũ uidit. qu a regentrationẽ uocuuit: Sed quanta lib& uir¬
tute elesti nunc fugeant. penetrare nequeunt quȩ erit illa nouanatiuitat is gloria. quia
tuno cumcarne ad amtem pluindũ aeternitatis lumen ascendunt: Onde & paulusa it:
Quod oculus nonudit nec auris auduit. nec in cor hominis ascendit : quȩ p̃ parauit ds̃ diligen¬
tibus se : Dicat ergo. Ex pect& lucem & nonuideat : necortũ surgentis aurorȩ. Quia
sponta neo utio tenebrata nr̃a infirmitas. nsiprius ꝑmortẽ poenȩ suae debitũ soluat.
claritatelucis internȩ non penetrat : Sequitur. Quia non conclusit ostia uentris¬

Expanded text:
surrectionis, qua sancta Ecclesia etiam carne suscitata oritur ad contemplandum surrectionis, qua sancta Ecclesia etiam carne suscitata oritur ad contemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio tenebrata nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non penetrat
Abbreviated transcription (Latin):
in carne corruptibili pondus primae dampnationis p̃mit: Sepe ita ut est ab sor beride¬
siderat. ut &ernam uitã sipos sit fieri sine interuentu corporeae mortis ad tingat:
Vnde pauluscum ardenter inter nã lucem querer&. sed tanen ut cumq exterioris mor
tis damna formidar& : ait : Quisumus in hoc habitaculo ingemescimus grauati eo qđ
nolumus xpoliari sed super uestiri. ut ab sorbeatur quod mortale est auita : Sc̃i igi¬
tur uiriudere uerũ mane appecunt & si concedatur &iam cumcorpore illud adtin¬
gerȩ lucis intimȩ secre cũ uolunt: Sed quanto lib& ardore intentionis gilient adliuc
centiam aperut : uid & uistus a contuitu internisũi falgoris premit : Ande & benesub¬
tione adliuc peregrmamens satagat. uidere lucem sicut est non ual&. qui hanc ei
damnationis suae cacitas abscondit : Ortus uero aurorȩ est. illa nouanatiuitas re¬

Expanded text:
in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi dein carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Pis damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingnolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proitur viri videre verum lumen appetunt, et si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exiliant, adhuc centiam aperuit, Judex justus a contuitu interni sui fulgoris premit. CAP. tione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. Ortus vero aurorae est illa nova nativitas re
Abbreviated transcription (Latin):
super lucent: Sed quanita lib& coruscatione operis fulgeant : quanto lib& seigne compunc¬
tionis accendent nimirũ constat quiadum cor ruptibili ad huc carne grauatisunt.
aeter nũ lumen sicut est uidere nequa quãpos sunt : dicat ergo : Obtenebrentur stellȩ
caligine eius : Idest &iã illi incontemplatione sua antiquae nostis adhuctenebras sentiant.
de quibus nimirũ constat. quod humanogeneri in huuis uitae caligin e uirtutũ suarũ
iamradios & pandant : Quia & simente iam ad summa ex ilient. adliuctamen in infimis
primae culpȩ pondere grauantur: Nndefit. ut & foris &emplalucis uł ut astra p̃beant :
sed tamen intus usq ad fixȩ iuisionis certitudinẽ presi noctis caligine nonascendant: Sepeaũt
itamens accenditur. ut quãuis incarnesit posita indm̃ tamen om̃i subiugatacar nalicogi¬
tatione rapiatur. Hestamen dm̃ sicut est conspicit. quia hinc nimirum sicut dictũ est

Expanded text:
super lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compuncsuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre nequaquam possunt. Dicat ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus; id est, etiam illi in contemplatione sua, antiquae noctis adhuc tenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi mente jam ad summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant. Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur; nec tamen Deum sicut est conspicit, quia hanc nimirum, sicut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
midat : Isralel ergo reseruatis gentibus eruditur : quando in quibus dã minimis
uitiis elatio uirtutis nr̃ae comprimitur. & in priiuis sibi resistentib: discit. quod & se
intellegi & aliter patest : Nox quippe illa uidelic& consensus ad culpa quae ad nos primi
parentis est & cessu ꝓpagatamentis nr̃ae oculũ tanta obscioitate ꝑculit : ut in huius
uitȩ exlio cetitatis suae tenebris pressus. quantalib& uia e ternitatis lumen intenderit
penetare non possit : Post poenã nãq damnatipeccatoris nascinur: adq adhanc ui¬
tam cummortis nr̃ae merito uenimius : Et cumad supernae lucis radiumaciemmentis eri¬
gimus ipsa infirmitatis nr̃ae obscuritate caligamus: Et quidem multi i hac infirmitate
carnis tantaiur tute roboratisunt ut resplendere mundo quasi stellȩ potuis sent. Mul¬
ti un tenebris utae praesentis dumsẽperiora dese&empla & hibent. astrorĩ more nobis de¬

Expanded text:
midat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis midat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus discit, quod ex se intelligi et aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis de
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ chaneus gentilis uidelica populus nisiuitium signat :  sȩ pe in magnis uirtutibus
terrã repromis ingredimur. quia spe intima deaeternitate roboramur: Seddũ inter
subasta sublimia uitia quȩdã par uaretinemus quasi cã naneum uiuere interra nr̃a conce¬
dimus : Quitan ient tributarius efficitur : quia hoc ipsum uitium quod subigere nom pos¬
sumꝰ ad usum nrae utilitatis humiliter retor quemus : ut eo desemens & insũ mis iulia
sentiat quosuis uirib: &iã parua quae appetit non ex pugnat: Udebene rur sum scriptũ ÷
hȩ sunt gentes quas dñs dere liquid ut erudir& ineis is rabielem : Ad hoc nãq: quȩdam
minima uitia nr̃a retinentur ut sesenr̃a intentio sollicita incertamine semꝑ ex cerceat.
Et eo deiustoria non suꝑbiat quoriuere in se hostes conspicit. a quibus adliuc iuncifor¬

Expanded text:
Quid enim Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium significat? Et saepe in magnis virtutibus Quid enim Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium significat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. Qui tamen nobis tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subjicere non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus. Ut eo de se mens, et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sese nostra intentio sollicitam in certamine semper exerceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci for
Abbreviated transcription (Latin):
austori uistoriã tribuat. inhis quȩ subigere fortiter ual& : Vndebene subiungitur. Obte¬
Snebrentur stellȩ caligine eius. Stellȩ quippeliuius nostis caligine tenebrantur. quando
& hiiqui magnis iãuirtutibus splendent addiucde obscuritate culpȩ aliquid renitentes
sustinent ut & iã magnauitȩ claritate luceant & tamen adliuc noctis reliquias nolentesti
Quod adhac sicut dictum est agitur. ut mens proficiens adiurtutẽ iustitiae sua melius in¬
firmitate roboretur : Et in de uerius inbonis luceat : unde &iã nolentẽ parua repraelien¬
sibilia humiliter obscurant : Vnde & bene cumis rahelitico populo perceptare ꝓmisionis
terra partiretur effraim tribuicananeus gentilis populus nonoccisus factus tributa¬
rius dicitur: Scriptũ quippe est. Habitauit chananeus inmedio effraim tributarius :

Expanded text:
auctori victoriam tribuat in his quae subigere fortiter valet. Unde et bene subjungitur: auctori victoriam tribuat in his quae subigere fortiter valet. Unde et bene subjungitur: ne obscurantur. --Stellae quippe hujus noctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis reQuod ad hoc, sicut dictum est, agitur, ut mens proficiens ad virtutem justitiae sua melius infirmitate roboretur. Et inde verius in bonis luceat; unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Unde et bene cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus factus tributarius dicitur. Sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius.
Abbreviated transcription (Latin):
dant: Seriptum nãq est : Fili accedens ad seruitutem dĩ sta iniustitiae timore
& prepara animãtuã ad temptationẽ : Qiuis quisenuĩ ac cirgi indiuino seruitio prȩparat. quidali
ud quã se contra antiqui aduer saricertamem parat liber incertamine istus suscipiat. qui qui¬
etus sultirannide in captiuitate seruie bat : Sed in eo ipso quod mens cntra hostem accingit᷑.
quo alia uitia subigit aliis relustatur : Ali quando deculpa aliquid quod tamen nonualde noceat
remanere ꝑmittitur : Et sepemens quae aduersã multa & fortia superat unũ in se & fortas¬
se minimu quãiis magna intentione iniugil& non & pugnat: Quod diuinanimirũ dis¬
pensatione agitun ne &xom̃i parte iurtutibus splendens inael atione subleuetur. Utdũ¬
in se paruũ quod reprelensibile uid&. sed tamen hoc subigere nonual& nequa quã sibi sed

Expanded text:
dant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia 121 et timore, dant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia 121 et timore, et praepara aniud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omin se parvum quid reprehensibile videt, et tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gus infensibi licatis pristinȩ igne sc̃i amoris accendit: Cum libertatis ingenitȩ
memini & teneri abhoste seruus erubescit. Qua isdemhostis seconsiderat despi¬
ci quiauias deiud& ad p̃hendi dol& contrase captũ reniti & mox zelo accenditur osor
adcertamen mouetur . Mox ad temptationis innumeras contrarebellantẽ mentẽ
se &citat at que in om̃i arte lacerationis instigat . ut temptatiorũ iacula intor¬
quendo confodiat cor quoddudum quieto iuire possidebat Quasidor miebat quip¬
pedum sopitus in prauocorde quiescer&: Sed excitatur inprouocatione certani¬
nus. cumius a nuserit ꝑuer sȩ dominationis : Huic ergo nocti maledicant. quipara¬
ti sunt suscitare leuatlian: Id est hi isecontrapeccatum fortiter iudicio districti¬
onis erigant . qui insuis temptatiorib: &citare antiquum aduer sarium non formi¬

Expanded text:
gus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae gus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formi
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiae cornigunt : quiam adbona fallentia nulla delestatione rapiuntur: Rã
quos adliuc noxia alia delestant. falsum est quod cernitur. quia perpetrata alia deplo¬
rant: Siautem ut supradiem suggestionem callidam antiquihostis accipimus. illi maledi¬
cere nosti intelle gendi sunt quidie maledicunt. Quia scilic& illi trans actas cul pasuere
puruit . quima lignis eductoris insidias in ipsa blanda suggestione dep̾hendunt: Rȩ¬
mente calcant . & ea quȩd eis. plena uitentione desiderant: leuiathan contrase suscitant
quia eius malitiam instigationesuae conuersationis inflammant: Nam quieius uolur¬
tati sub iesti sunt. quasi quieto abillo iuire possidentur : & suꝑbus eorũ rex quasi quadã secu¬
ritate per fruitur dameoꝵ cor dibus in concussa potestate dominatur Sed eũ unuiscuiusq
sp̃s ad conditoris sui desiderium recalescit cumtor porem neglegentiae deserit. & fri¬

Expanded text:
poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem intelligendi sunt, qui diei maledicunt; quia scilicet illi transactas culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprehendunt. Bemente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure possidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad conditoris sui desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et fri
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ mal eagitur adhuc & iam defendatur : Dicat ergo sit nox illa solitaria. nec laude
digna : Acsi a perte & or& dicens : Cul paqũa fecimꝰ sola remaneat . nedũ lau
debuinius seditinã alia non iuingentes uel eaquȩ fecimus so la deseramus : Sedinter hae¬
sciendũ est. quia ille culpã suã ueraciter in sequitur. qui iã ad amorem praesentis scł nul¬
lo appetitu prosperitatis instigatur. Quiliuius mundi blandimerta quanisutt fraudu¬
lenta considerat : fauores que eius quasi persecutiones pens& Vnde & bene subditur
Maledicant ei quimaledicunt diei. Acsi a pertedicant. Illi huius nostis tenebras
uere paenitentd oferiant qui iam lucem ꝓsperitatis seculides picientes calcant: Si eñĩ
diemletitiam delectationis accipimus reste dehac noste dicitur. Maledicant ei qui
maledicunt diei. Quianimirum illi ueraciter malatrans asta peranĩ aduersionem

Expanded text:
ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solitaria, nec laude ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solitaria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum lauddebuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecimus sola deseramus. 40. sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque ejus quasi quasdam persecutiones pensat. Unde et bene subditurione deprehendit. --Ac si aperte dicat: Illi hujus noctis tenebras vere poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem
Abbreviated transcription (Latin):
cul pa impunita remaneat. nemens ꝑuersa quad fecit defendere aud eat. & defenden¬
do nequitiae nequitiã ad uingat: Unde & bene subditur: Si x illa solitaria nec
laude digna : Sunt non nulli qui non solũ nequaquã defendent quod faciunt. sed &iã
laudare & defendere non desistunt: Et nimirum dum defenditur culpa geminat᷑:
Conitra quod reste perquendam dicitur:: Peccasti. neadicias iterũ: Peccatũ quippepec¬
cato adicit qu mala gesta &iã defendit: Et noctẽ solitariã non re linquit. quicul pae
suae tenebris &iam patrocina defensionis adiungit: Hinc est quod primus homo deer¬
roris sui nocte requisitus eandem nostẽ esse solitariã noluit. Quiadũ reque sitione
intorquens. Acsidicer & tuoccasionẽ delinquendi p̃buistĩ quimulierem dedisti:
Hinc est quod liuius erroris ramus in liumanogenere &illa nunc usq: radicȩ ꝓtrahitur:

Expanded text:
culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendenculpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene subditur: CAPUT XXI  Recxaggeremus. --Sunt nonnulli, qui non solum nequaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice 120 protrahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sedecce cũ ꝑfidutiã mens erigitur ut sper& quod ueniente iudice deuirtutibus remune¬
ret᷑ occurr̃ eius memoriae &ĩ mala quȩgessit. Et ualdeformidat ne districtus uid&
quiuenit ut uirtutes remuner& &iã eaquae inli tȩ gestas & aminans subtiliter
pens& necũ annũ compl& : &iam nocte numer& : Dicat itaq: dehiac noste dicat : Noncõ¬
pucetur indieb: anni nec numeretur in mensibus: Acsi districtũ uidicẽ &or & di¬
cens : Cũ completo scae ecclesiae tempore & tremote &amune manifestas. sicdona
quȩ contulisti remunera : ut mala quȩ cõmisimus non re quiras: Sieni nox illa indi¬
ebus anni computatur: ontne quodegimus & prauitatis nr̃ae aestimatione confun¬
ditur : Et dies uirtutũ im nonlucent : silos in cons pectutuo adnumerata nr̃e
magno pere nunccurandũ est. ut nos in eius discussione iugelemus nequȩ lib& nobis

Expanded text:
Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneSed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo te examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostrae magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis
Abbreviated transcription (Latin):
paetirannudem subiuire suo paenitendo restringat : Dicatur reste : Nostẽ illam tenebro sus
turbo possideat. Ac si aperte diceretur : Necaptiuamens culpae seruiat . culpã apenitentia
liberam non relinquat : Et quia quod flendo in sequimur nequaquã nobis auenturo hoc¬
iudice obicicertisperamus. Bene subditur. Non conputetur indiebusan¬
ninec numeretur inmensibus : In luminatiois nr̃at annustunc perficitur. quando
a pparente aeter no iudice scae aecclesiae peregrinationis suae uita cõpletur: Iuncla¬
boris sui remunerationẽ recipit : cũ e pleto hobelli tempore ad patriã redit : Vnde
bene ꝑprophetã dicitur: Benedices coronae anibenignitatistuae: Quasienĩ corona
annibenedicitur cum finito laboris tempore uirtutũ remuneratio confertur: Dies
uero annisuius sunt singulae quaeq uirtutes: Menses aũt multiplitia facta uirtutũ

Expanded text:
pae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem illam tenebrosus pae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem illam tenebrosus turbo possideat. Ac si aperte diceretur: Ne captiva mens culpae serviat, culpam a poenitentia liberam non relinquat. Et quia quod flendo insequimur, nequaquam nobis a venturo judice hoc objici certe speramus, bene subditur: CAPUT XX  Reio nobis objiciantur. --Illuminationis nostrae annus tunc perficitur, quando apparente aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Prophetam dicitur: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero hujus anni sunt singulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
sus turlio possideat : Idest ꝑpetrationẽ culpae nonblandimenta saecure quietis fourant
sedpie deseuiens amaritudo paenitenttae inrumpat: Sciendũ uero est. quia cũ peccata¬
impunita relinqimus a nocte possidemur : Cunuero haec añi aduersione paenitentiae
pletisus nimirum nos noctẽ quam fecimus possidemus : Sed tunc peccatũ cordis subiuiris
nr̃i possessione reducitur. sicũ incipit reprimatur : Vnde & diuina uoce ca in praua cogitan¬
tidicitur : Inforib peccatũ tiũ aderit. sed subte erit appetitus eius. & tudomi naberis ill¬
us : Inforibus quippepeccatũ ad est . cũ cogitat ionibus pulsat : Quius appecitus subter
est eiq homo dominatur. si cordis nequitia inspectacitius p̃mitur & prius quã ad duri¬
tiã crescat relustantimenti subiugatur : Ut ergo delictũ suũ citius animus sentiat. &cul¬

Expanded text:
sus turbo possideat; id est, perpetrationem culpae, non blandimenta securae quietis foveant, sus turbo possideat; id est, perpetrationem culpae, non blandimenta securae quietis foveant, sed pie desaeviens amaritudo poenitentiae irrumpat. 36. Quid simpunita relinquimus, a nocte possidemur; cum vero haec animadversione poenitentiae plectimus, nimirum nos noctem, quam fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illus . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo delictum suum citius animus sentiat, 119 et cul
Abbreviated transcription (Latin):
si concusso saerenae laetitiae aere oninẽ in se tranquillitatẽ cordis penitentiaetur bi ne
deuastat: Nisienĩ recognoscentẽ seanima isteturlio conter &. nequaquã ꝓplietadixisi&: In
sp̃uuehem̃ti conterens nauest harsis : Iharsis quippe & ploratio gaududicitur: Sedcum  quidt harsis
uehemens paenitentiae sp̃s mentẽ occupat. omnem inea & plorationẽ rep̃hensibilis gaudui
pertur bat. ut nihil euam nisi flere libeat nihil nisi quod seterrepossit adtendat: Ponit
namque ante oculos illinc districtionẽ iustitiae. hinc meritũ culpae conspicit quo supplicio
dignasit si parcentis pietas desit quȩp lam̃ta p̃sentia. ab aeterna eruere poena consueuit:
Sp̃sergo ueliemenstharsis naues conterit. cumuis compunctionis ualida mentes nr̃as huic
mundo quasi marideditas ialubri terrore confundit : Dicat igitur : Nostemillã tenebro¬

Expanded text:
si concusso serenae laetitiae aere, omnem in se tranquillitatem cordis poenitentiae turbine si concusso serenae laetitiae aere, omnem in se tranquillitatem cordis poenitentiae turbine devastat. Nisi enim recognoscentem se animum iste turbo contereret, nequaquam Propheta dixisset: In spiritu vehementi conteres ehemens poenitentiae spiritus mentem occupat, omnem in ea explorationem reprehensibilis gaudii perturbat, ut nihil ei jam nisi flere libeat, nihil nisi quod se terrere possit attendat. Ponit namque ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, quae per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Spiritus ergo vehemens Tharsis naves conterit, cum vis compunctionis valida mentes nostras huic mundo, quasi mari deditas, salubri terrore confundit. Dicat igitur: Noctem illam tenebro
Abbreviated transcription (Latin):
ritudine optatur : quatenus quaeinala incorreptis inminent & om̃i parte quisque
catidelestationẽ diximus toc impetiprecibus auduum ut udelic& circumdantes fle¬
tus xpient quic quid delistatus ꝑ neglegentiã animus ut uidelic& circum dantef fletꝰ¬
nitentiae huius diei nox ferienda est. uidelic& ipsae iam consensus ad culpam : Sicut eñĩmi¬
noris culpae est cumcarnalitermens indelestationẽ rapitur. sed tamen delectationis uae
per sp̃m relustatur : ita grauioris & plenae est nequitiar ad peccati in lecebr̃a non solũ
delestatione pertrahi sed&iam consensu famulari : Tanto igitur artiori manu paeni¬
tentiae mensa pollutione tergendaest : quantose consensu conspicit : sordidus inqui na¬
tur botempestatis est concitatus sp̃s meroris : Namdũ peccatũ quisq: quod fecit intel¬
legit dum prauitatis suae nequitiã subtiliter pensat merore mentem obnubilat : & qua¬

Expanded text:
ritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque ritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque cati delectationem diximus, tot impeti precibus audivimus, ut videlicet circumdantes fletus expient quidquid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animnitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur; ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum delectatione pertrahi, sed etiam consensu famulari. Tanto igitur arctiori manu poenitentiae, mens a pollutione tergenda est, quanto se per consensum conspicit sordidius inquinaturbo tempestatis est concitatus spiritus moeroris. Nam dum peccatum quisque quod fecit, intelligit; dum pravitatis suae nequitiam subtiliter pensat, moerore mentem obnubilat et qua
Abbreviated transcription (Latin):
cimus grauimox merore confundimur : Per strepit inanimo turba cogitationũ
meror conterit anxietas deuastat : Inerum na mensuertitio & quasi quodam nubilo ca¬
ligins obscuratur: Hae naq caligo confusionis eorum mentem salubritir oppres serat :
quibus paulus dicebat: Que eñi frustũ habuistis tunc in illis inquibus nunc erubesci¬
tis. huncergo peccati diem caligo occup&. id est blandimentum nequitiar afflitio pae¬
nitentiae digno merore ꝑturb& : Vnde & apte subiungitur : Inuoluatur a maritudie¬
Dies eni amaritudine in uol uitur. cum ad aognitionẽ mente redeunte peccatiblandim̃ta:
cruciatus penitentiae sequntur : Diem a maritudine in uoluimus. cum prauȩ delesta¬
tionis gaudium quae supplicia sequantur. Aspicimus: &asperis hocfletibuscircunda¬
mus : Quia eni hoc quod inuoluitur & latere om̃is partis operitur. inuoluidies ama¬

Expanded text:
cimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, cimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poenitentiae digno moerore perturbet. Unde et apte subjungitur: CAPUT Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies ama
Abbreviated transcription (Latin):
nis postulat um br̃a mortis nisi quod addelendapeccata antedei oculos. de& homunũ media¬
torẽ requirit quisolã ꝓnobis mortem carnis susciper& & uerã mortem delinquentiũ
perum br̃a suae mortis deler& : Ad nos quippeuenit quin morte sp̃i carnis quetenebam̃:
Ena adnos suã mortẽ detult &dias nõs quasr epert soluit: Si eñ ipseutra que susciper&¬
damnauit Simplã suã duplenrae contulit & dupłã nram moriens subegit : unde & nen
mortis tenebris duplae nrae mortis adiunxit: Qiuiergo solaoi ꝓ nobis mortẽ carnus ac¬
cept um bra mortis pertilit adeioculis culpã quãficimus abscondis Qtaturigtilac
reste. Olscurent eun tenebrȩ &um bramortis : Ac saperte diceretior: Ille uentiat
do restat ut ademendationẽ siuã semꝑmenis iollerter oniugil&: In quoer gosibiqus que
misericor diter subueniri considerat. hoc neces se est ut confitens tergat: nde & apte sub¬
tẽdicitur. Et confusio adducens glorĩ : Cun eñi ad mentẽ malegesta penitendoredu¬

Expanded text:
nis postulat umbram mortis; nisi quod ad delenda peccata ante Dei oculos, Dei et hominum mediatorem requirit, qui solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis deleret? Ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nosdamnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Mediator Deimortis tenebris duplae mortis nostrae adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, do, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet. In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens tergat. Unde et apte subdicitur: Est confusio adducens gloriam . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo redu
Abbreviated transcription (Latin):
do sederit cũ senatoribus terrȩ : Vir quippe est ec desiae. humanigeneris re¬
demptor qui in portis senobilem ostendit quia des pectus prius in contumeliis &titit
sed in ingres su regni sublims apparebit: Suicũ terrȩ senatoribus resid&: quia iu¬
dicii sententiam cũ sc̃is eius dem ecclesiae praedicatoribus decernit. sicut

Expanded text:
do sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redo sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Eccle