comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
camꝓdiolo mei. uix  sontes iordãnis ubitiune pane¬
as condua est. inito certamine fugduit : & cũ detem
dca & damoxonum : sed obsidionem soluere non potuit
donet fame superatus scopas manꝰ dedit : & nudus cũ socus
dimisusẽ queq ait conportabit aggerem illud signi¬
ficat qđ p̃ sidium scope in arce hiero solimorum ad niten¬
tibus ud eis multo tempr obpugna uert. & coeperit ⁊¬
& al ia s urbes quȩ pnius aptholo meipartib: tenebant syriae

Expanded text:
cem Ptolemaei juxta fontes Jordanis, ubi nunc Paneas condita est, inito certamine fugavit, et cum decem m, et Damoxenum  Vulg. Damoxeum. Sed obsidionem solvere non potuit: donec fame superatus Scopas manus dedit, et nudus cum sociis dimissus est. Quodque ait, Comportabit aggerem, illud significat, quod praesidium Scopae in arce Jerosolymorum, annitentibus Judaeis, multo tempore oppugnarit: et ceperit alias urbes, quae prius a Ptolemaei partibus tenebantur, Syriae
Abbreviated transcription (Latin):
mone legimꝰ : N qđ phario & nabuchodonosor uidere merũ¬
erint᷑: sed qđ ioseph & danihel digni ex fiterłnt. quunt̃ p̃tati¬
one eorũ omnibus prȩferrentur: Precepit ergorex ut con¬
uocarent᷑ arioli & magi. & malefici & chaldẽi: Quos nos¬
tores : esse qui uerbis semꝑ agunt : Magi quide singulis phylo

Expanded text:
aone legimus, non quod Pharao et Nabuchodonosor videre meruaone legimus, non quod Pharao et Nabuchodonosor videre meruerint, sed quod Joseph et Daniel digni exstiterint, qui interpretatione eorum omnibus praeferrentur. Praecepit ergo rex, ut convocarentur harioli, et magi, et malefici, et Chaldaei, ut tores esse, qui verbis rem peragunt. Magi, qui de singulis philo
Abbreviated transcription (Latin):
sequentibꝰ uo modo usque ad annũ primũ cyriregis hic
suisse describiur. Postea tertio anno eiusdẽ cyriregis.
mo darrisusse me moretur In anno
scđore gi nabuchodo nosor. uidit nabuchodo nosor sanniũ:¬
&reliqua Sip̾tres anmis pueri ingressisunt in conspee¬¬
turegis. ut ipse p̃ceperat᷑ quomodonunc scđo annoregin
sui sanniũ uidisse narratur : qđ ita solunt haebrei scđm
hic annũ dici regnieius omiũ gentiũ barbarũ : noniudea&
tantũ & chalde orũ. sed assiryorũ quoque & egrptiorũ.
& mohabitarũ. & reliquarũ nationũ : quas dño concedente.
superarat : Vnde & iosephus indecimo antiquita tum scribit
libro : Panno secđo a egyptis captiui tatis rexnabu chodo nosor
fuit ab eo: Viditꝰ impius somniũ futurorũ : ut bit̃ pretan-¬
te scõ danihele qđ uiderat. ds̃ glorificetur: & captiuorũ dõq in
captiui tate seruientium sit grande solatiũ: Hoc idem in pha-¬

Expanded text:
sequentibus, quomodo qui usque ad annum primum regis Cyri hic sequentibus, quomodo qui usque ad annum primum regis Cyri hic fuisse describitur, postea tertio anno ejusdem Cyri regis,  fuisse memoretur. In anno regni Nabuchodonosor, vidit Nabuchodonosor somniui post tres annos pueri ingressi sunt in conspectu ejus, ut ipse praeceperat, quomodo nunc secundo anno regni sui somnium vidisse narratur? Quod ita solvunt Hebraei, secundum hic annum dici regni ejus, omeorum, sed Assyriorum quoque et Aegyptiorum, et Moabitarum, et reliquarum nationum, quas, Domino concedente, superarat. Unde et Josephus in decimo Antiquitatum scribit libro: Post annum secundum Aegyptiae vastitatis, rex Nabuchodonosor um ejus fugit ab eo. Vidit rex impius somnium futurorum, ut interpretante sancto quod viderat, Deus glorificaretur; et captivorum Deoque in captivitate servientium sit grande solatium. Hoc idem in Phar
Abbreviated transcription (Latin):
pueros habebat inasigne : qđ uisiones & om̃a quib ꝓ simbola
quȩdã & enigmat᷑ sut ura nionstrant sagacimente cer-¬
nebat : ut qđ aliiuidebant in phantã smate. hic &culis cordis aspi-¬
ceret: Conpletis itaque dieb: quos dixerat rex. ut introdu¬
terentur: Introduxit eos p̃positus eunuchorũ. in cons¬
pectu nabuchodo nosor: Conpletos dies trihennii tẽpus
iptelleͥge qđ rex consticuerat ut enutriti trib annis.
postea starent in conspecturegis Et oñe uerbum sapien¬
tiȩ & intellectꝰ. qđ scisitatus est abeis rexinuenit ineis plũ
suꝑ cunctos ariolos & magos quierant in uni uersoreg nocius
Pariolis & magis auulgata edit io sophistas & philosophostranis¬
tulit. Non iuxta hanc philosophiã & sõphistica disciplinã
quã grecorũ heruditio pollicetur : sed doc trinã gentis
barbarȩ qua usque lodie chaldei phyloso phantur: Fuit
aut̃ daniel. usque adannũ primũ cyri regis. dicemꝰ in con-¬

Expanded text:
ueros habebat insigne, quod visiones et somnia quibus per symbola quaedam et aenigmata, futura monstrantur, sagaci mente cernebat: ut quod alii videbant in phantasmate, hic oculis cordis aspiceret. Completis itaque diebus, post quos dixerat rex ut introducerentur, introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor. Completos dies, triennii tempus intellige, quod rex constituerat, ut enutriti tribus annis, postea starent in conspectu regis. Et otię et intellectus, quod sciscitatus est ab eis rex, inuenit in eis decuplum super cunctos hariolos et magos qui erant in universo regno ejus. Pro hariolis et magis, vulgata editio sophistas et philosophos transtulit: non juxta hanc philosophiam et sophisticam disciplinam, quam Graecorum eruditio pollicetur; sed juxta doctrinam gentis barbarae, qua usque hodie Chaldaei philosophantur. Fuit autem Daniel usque ad annum primum Cyri regis. Dicemus in con
Abbreviated transcription (Latin):
siluã fuit: hic eniꝰ illi ricis. tracibus que superatis. Uicta q:¬
gratia. thebis que subuersis. transiuit in asiã : & siuga tis dari
detas. uibom sardis caepit : Post eaq: capta india & urbe
as randa condita. cum xxx & duos & atis haben& annos
at luodecumũ annũ imperii. uiii babilone ueneno in terut:
& di uiditur inquatuoruentos celi : Sed non in postero seius.
neque secundum potentiam illius quadomina tͥ est post
alexandrũ inquatuor uentos cęli. orien tem uidelic& & oc¬
a dentemmeridiem & septem tri onẽ.: regnũ eiꝰ diuisũ est :
In egipto enĩ primꝰ regnauit ptholomeus largi silius: id est ad
meridiem : Inmacedoniam philippꝰ qui & arideus. frater a¬
lexandri. Idẽ ad occidentem syriȩ & babylonis & supe¬
morũ locorũ Se illucus nichanor. id est adorientem a siȩ.¬
& ponti c& rarũ q: in ipsa plaga prouinciarũ antigonus.
id est adseptem trionem. Hoc scđm totius orbis plagas dicimꝰ:

Expanded text:
ur, qui Philippi filius fuit: hic enim Illyricis, Thracibusque superatis, victa Graecia Thebisque subversis, transivit in Asiam: et fugatis Darii ducibus, urbem Sardis cepit: posteaque capta India, et urbe Alexandria condita, cum triginta et duos aetatis haberet annos, et duodecimum imperii annum, in Babylone veneno periit. Et dividetur in quatuor ventos coeli; sed non in posteros ejus, neque secundum potentiam illius qua dominatus est. Post Alexandrum in quatuor ventos coeli: orientem videlicet, et occidentem, meridiem, et septentrionem, regnum illius divisum est. In Aegypto enim primus regnavit Ptolemaeus Lagi filius, id est, ad meridiem. In Macedonia Philippus, qui et Arideus, frater Alexandri, id est, ad occidentem. Syriae et Babylonis, et superiorum locorum, Seleucus Nicanor, id est, ad orientem. Asiae et Ponti caeterarumque in ipsa plaga provinciarum Antigonus, id est, ad septentrionem. Haec secundum totius orbis plagas dicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Gabrihel quip̃positus ẽ p̃lus. huic officiomancipat᷑: Gabrihel
aut : in linguã nr̃am uertit̃ fortitudo uł robustus dĩ: Vnde& eo
tempore quo erat dñsnasciturus & indicturus bellum demoni¬
bꝰ & trium phaturus demendo. : Gabrihel uenit ad rachariã.
& ad mariam : Et postea in psalmis dedño legimꝰ triumphante :
l reegloris dñs faitis & potens. dñs fortis inp̃lio:
ipse est rex głae: Ubicũque aut̃ medicina & sanatio
necessaria est : raphahemitticur quiint̃ pr&atur curatio
uł medicinadi: Sicuitam̃ plac& tobiȩ librũ recipere:
nos uel ꝓpitiacionẽ uł expiatio necessaria est : micahel łp

Expanded text:
Gabriel, qui praepositus est praeliis huic officio mancipatur. Gabriel Gabriel, qui praepositus est praeliis huic officio mancipatur. Gabriel enim in nostra lingua vertitur fortitudo vel robustus Dei. Unde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturus, et indicturus bellum daemonibus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Zachariam et ad Mariam , et postea in psalmis de Domino legimus triumphante: rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus fortis in praelio; ipse est rex gloriae . Ubicumque autem medicina, et sanatio necessaria est, Raphael mittitur, qui interpretatur curatio; vel medicina Dei: si cui tamen placet Tobiae librum recipere. ropitiatio vel expiatio necessaria est, Michael
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dominantiũ. & regem regũ : In elyauide quȩ regioꝰ ꝑsarum
ẽ templũ dianȩ spoliare cupiens qđ habebat p̃ciosa donalia &ibi
quoque amisso excercito sine manibus contritus ẽ : Idẽ tristicia
significat.: Tactũ est aut. cũiuiderem ego danihel usione & que¬
rerẽ incellbgentiã : uudebam uisionẽ ꝓpicturã & imagine & illi¬
us intolleͥgentiã nesciebat : Non ergo omiis quuud& intellegit:
Quomodos cripturã scam legamꝰ oculis & corde non intellegamꝰ
Eccestettt in conspecum eo quasis pecies uiri: Noneniꝰ uiri sunt
angłi. sedimpetie uident᷑ iurorũ : Sic̃ ab raham ad quercum
mambrae tresuis sunt iuiri. quiutiq: uiri nonerant : e quibus
uñ adonat᷑ ut dñs : Vnde & saluator loqͥt̃ in cuangło: abraham
& olamauit & ait: Gabrihel fac intelleͥgere istũ uisionẽ : Virũ
istũ qui gabrihelõ loquip̃cepit ut danihelem faciat intellegere
dep̃liis erat. regũ q: certaminib: immoregnorũ successionibꝰ:

Expanded text:
num dominantium, et regem regum in Elimaide, quae regio Persarum est, templum Dianae spoliare cupiens, quod habebat pretiosa 676 donaria, et ibi quoque amisso exercitu, sine manibus contritus est, id est, tristitsignificat. Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam. Videbat visionem per picturam, et imaginem, et illius intelligentiam nesciebat. Non ergo omnis qui videt intelligit: quomodo si Scripturam sanctam legamus oculis et corde non intelligamus. Et ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Non enim viri sunt angeli, sed in specie videntur virorum. Sicut Abraham ad quercum Mambre tres visi sunt viri , qui uunus adoratur ut Dominus, unde et Salvator loquitur in Evangelio: Abraham t clamavit, et ait: Gabrihel, fac intelligere istam visionem ? quis ille est qui Gabrieli praecepit, ut Danielem faciat intelligere de praeliis erat regumque certaminibus, imo regnorum successionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
culcabitur : Vnus angelus interrogabat alterũ angelũ Usq
ad quotenpꝰ dĩ iudicio sub antiochoregespriȩ templũ suturũ
sit desolatũ : & simulacrũ iouis staturũ intemplũ di. Iuxta
id qđ sub iuncxit dicens: Et scuariũ & fortitudo conculcabit:¬

Expanded text:
culcabitur? Unus angelus interrogat alterum angelum usque culcabitur? Unus angelus interrogat alterum angelum usque ad quod tempus Dei judicio sub Antiocho rege Syriae, templum futurum sit desolatum, et simulacrum Jovis staturum in templo Dei, juxta id quod subjun
Abbreviated transcription (Latin):
quires nouas in ꝑ̃sidemoliebant᷑ : ad extremũ uero. contra uideos
dimicans : Capta iudea in gressusẽ hiero solimã : & intemplodĩ
simula drum ioiis olimpii statuit : & usq: ad fortitudine cȩli.
las caeli conculcar& pedib: suis: Atq: ita factũ est : ut & me¬
ridiem & orientem idẽ acgyptũ & persidem suo tener& imperio ::
Quodq: ait . & usq: ad principem fortitudinis magnificatus ẽ
Hoc significat. qđ erect̃ sit contradm̃. & scõs illius ꝑ secut᷑: & ab eo¬
scĩ ficationis eiꝰ : Et hoc non sua uirtute : sed ꝓpt̃ peccata ppłi:
atq: ita factũ ẽ. ut ueritas ꝓsternȩtur ĩ tra: & cultũ ido lorũ
uoriate di religio conquiescer& : Et audiui unũ descĩ loquen¬
tẽ: Et dixit unus descis alteri rescio cuiloquenti Pro altero
lib& deangelis indicauit: Usq̃ quo uisio & uige sacrisitiũ &
peccatũ desolationis quae facta est. & scũ ariũ & fortitudo con-¬

Expanded text:
qui res novas in Perside moliebantur; ad extremum contra Judaeos qui res novas in Perside moliebantur; ad extremum contra Judaeos dimicans, capta Judaea, ingressus est Jerosolymam; et in templo Dei simulacrum Jovis Olympii statuit: et usque ad fortitudinem coeli, las coeli conculcaret pedibus suis. Atque ita factum est, ut Meridiem, et Orientem, id est Aegyptum et Persidem suo teneret imperio. Quodque ait: Usque ad principem fortitudinis magnificatus est, hoc significat, quod erectus sit contrasanctificationis ejus; et hoc non sua virtute, sed propter peccata populi. Atque ita factum est, ut veritas prosterneretur in terram, et, cultu idolorum florente, Dei religio conquiesceret. Et audivi unum de sanctis loquentem: et dixit unus sanctus alteri nescio, cui loquenti. Pro altero libet de angelis indicavit. Usquequo visio et juge sacrificium, et peccatum desolationis quae facta est, et sanctuarium, et fortitudo con
Abbreviated transcription (Latin):
caprarũ quiue niebat ab occidente . & ꝓpt̃ nimiã uelocitatẽ
terrã tangere non uidebatur. Alexander est rex grae coꝵ:
duis ubuersis thebeis in ꝑsis arma coiripit :̃ a apud grãnicũ
siuuiũ inito certamine dariiduces superauit : Et ad ex tremu
ipsũ ꝑcussit ariȩtẽ & duo eius confregit coinua. medosatq
ꝑsas : misit̃q eũ subpedib: suis. & utrũ que cornusuo subiugauit
ptolomeus largi filius tenuit : Machedonas philippus qui
entis : sileuchus nicanor: Aspae regnauit antigonꝰ : sed non inquit
infortitudine eius: Nullus enꝰi magnitudini alexan dripo¬
tuit co eisri : Et post multa tẽpora : soriae rex impudens
facie & in tellegens propositiones : Consurgit anthiocus cpipha¬
nes. filiũ seuci qui & silo pater appellatus est : Cum obsis suis-¬
s& romȩ : & nesciente senatu ꝑdolũ coepiss& imperium: Contra
ptolomeum philoꝰ metore dimicauit  Hoc est contrameridi¬
em & contra agiptios : Rursũq: ad orientem contracos

Expanded text:
caprarum, qui veniebat ab occidente, et propter nimiam velocitatem terram tangere non videbatur, Alexander est, rex Graecorum, qui, subversis Thebis, in Persas arma corripuit, et apud Granicum fluvium inito certamine, Darii duces superavit, et ad extremum ipsum 674 percussit arietem, et duo ejus confregit cornua, Medos, atque Persas: misitque eum sub pedibus suis, et utrumque cornu suo subjugavit Ptolomaeus Lagi filius tenuit: Macedonas Philippus, quientis, Seleucus Nicanor: Asiae regnavit Antigonus. Sed non, inquit, in fortitudine ejus. Nullus enim magnitudini Alexandri potuit coaequari. Et post multa tempora Syriae rex impudens facie, et intelligens propositiones consurget Antiochus ἑπιφανὴς filius Seleuci, qui et Philopator appellatus est. Qui cum obses fuisset Romae, et, nesciente senatu, per dolum cepisset imperium, contra Ptolomaeum Philometorem dimicavit, hoc est, contra Meridiem, et contra Aegyptios. Rursumque ad Orientem, et contra eos
Abbreviated transcription (Latin):
qui primꝰ regnauit insyria post alexandrũ : Iragressũ an-¬
tiochũ hiero solimã uniuersa uastasse : Re uersũ q̃ anno iii.
intẽ plo posuisse statitã iouis: Et usq ad iuidã machabeũ.
referunt : & qđ sub antiocho intrpo factũ est sub illo inuerita¬
te diunt eẽ conplendũ : Quod aut̃ infert. mũdabitur scũ ariũ :
uedã machabeisignisi cat tempora: Iuide iuico modim fratrib:¬

Expanded text:
qui primus regnavit in Siria post Alexandrum ingressum Antiochum Ierosolimam universa vastasse reversumque anno tercio in templo posuisse statuam lovis et usque ad Iudam Machabeum, referunt, et quod sub Antiocho in typo factum est, sub illo in veritate dicunt esse complendum. Quod autem infert: Mundabitur sanctuarium, Judae Machabaei signifi
Abbreviated transcription (Latin):
uersum se dimicant. & intestino furore bacdant᷑ lu
regna qua tuor. Macedoni&. asiae. syria. &egipti &ic̃
in aliis obscuriores. & minores reges macedonũ regiũ
laceratũ ẽ: Significat aut ꝑdicã & crateron. lesma¬
cũ : nam capadocia. & armenia. bi thynia. hcrachia
bos phorosque & aliae pro uinci&e depo testaie made¬
nũ recedentes: diuersos sibi re ges constituer: &cmfora¬
bitur rex austri: Ptholomeũ uͦidicat largifiliũ qui
primꝰ regnauit inegipta: uir prudentissimꝰ. fortissim
ac ditissimͦ fuit : & tanta potentia ut phyrrũ regeni
ephir rot̾arum expulsum restituerit in regu
filio antigonii seleuco regnisui partem. que ab antigono
fuerat ablata restuer&: Cariã quoque obtiner& acphe¬
nicẽ : & multas in sulas. urbesque acregiones. dequibus non

Expanded text:
ersus se dimicant, et intestino furore bacchantur. regna quatuor, Macedoniae, Asiae, Syriae et Aegypti, etiam in alios obscuriores, et minores reges Macedonum regnum laceratum est. Significat autem Perdiccam, et Crateron, et Lysimachum. Nam Cappadocia, et Armenia, Bithynia, et Heraclia, Bosphorusque et aliae provinciae de potestate Macedonum recedentes, diversos sibi reges constituerunt. Et confortabitur rex Austri. Ptolemaeum indicat filium Lagi, qui primus regnavit in Aegypto, et vir prudentissimus fortissimusque ac ditissimus fuit, 704 et tantae potentiae, ut Pyrrhum regem Epirotarum expulsum restituerit  Al. refilio Antigoni, Seleuco regni sui partem, quae ab Antigono fuerat ablata, restituerit: Cariam quoque obtineret, et multas insulas urbesque et regiones, de quibus non
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ : Vt est illud in exodo deuitulo: istisunt diitui isrł.
quite eduxerunt de terra egipti: Et iregũ uolumine
iherobo antiponens aureũ uitulũ Irb& hel: idola ferisse
narratur. Et ec contrario multa demonia sumgu-¬
lari numero apellantur: Iesaia indinauit se & ad¬
oraꝵ illuit & uotũ faciens dicit : ds̃ms estũ: Proster¬

Expanded text:
liter, ut est illud in Evodo de vitulo: Isti sunt dii tui, Israel, liter, ut est illud in Evodo de vitulo: Isti sunt dii tui, Israel, qui eduxerunt te de terra Aegypti . Et in Regum volumine, Jeroboam ponens aureum vitalum in Bethel, idola fecisse narratur . E contrario multa daemonia singulari numero appellantur, ut in Isaia: Inclinat se, et adorat illud, et votum faciens dicit: Deus meus es tu . Proster
Abbreviated transcription (Latin):
que inipsetem pore accedentes uirichaldei ãcusauerunt
uideos : Quos ꝑpositos inbabyllone regis operibus quide¬
bant & offendebant᷑ peregri nocultu. & ad uersione ido¬
lorũ : Nancti occasione criminantur ad regẽ: Nenique
sequitur Sunt uiri iudxi quos constitiusti suꝑ opera
regis babyllonrae sid rahe milach & abdenago q̃uicon¬
quos ptulisti nob & captiuos acseruos principes esse fecisti:
hiibȩlati in suꝑbiã tua p̃cepta conptennunt: Deos tuos
non colunt : & statuã aureã quã erexisti nonadhorant:
Qđ in principio huius diximus uisionis. hic manifestius
ad ꝓbatꝰ. Alios ẽẽ deos nabuchodonosor: & aliã statuã
aureã . quã incultũ sui iussit erigi riã & in consequentib
ipserex loquitur : Deos meos nimcolistis & statuã aureã
quã erexi nonadhoratis: Alii aũt̃ hanc dicunt Scrip¬
tura sc̃e consuecudinẽ: ut unũ idolũ appellet plura¬¬

Expanded text:
que et ipso tempore accedentes viri Chaldaei accusaverunt que et ipso tempore accedentes viri Chaldaei accusaverunt Judaeos, etc. Quos praepositos in Babylone regis operibus invidebant, et offendebantur peregrino cultu, et aversione idolorum, nacti occasionem criminantur ad regem. Denique sequitur: Sunt ergo viri Judaei quos constituisti super opera regionis Babyloniae, Sedrach, Misac, et Abdenago, qui conQuos praetulisti nobis, et captivos ac servos principes esse fecisti, hi elati in superbiam, tua praecepta contemnunt, deos tuos non colunt, et statuam auream quam erexisti, non adorant. Quod in principio hujus visionis diximus, hic manifestius approbatur, alios esse deos Nabuchodonosor, et aliam statuam auream quam in cultum sui jussit erigi: nam et in consequentibus ipse rex loquitur: Deos meos non colitis, et statuam auream quam constitui, non adoratis? etc. Alii hanc dicunt Scripturae sanctae consuetudinem, ut unum idolum appellet plura
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ nationũ Incãpodurã potuerint cõgregari . & ad¬
horare aureã statuã : sed qđ in principibus cunctarũ gen-¬
ciũ. om̃s gentes & populi adhorasse credantur: Om̃e scrip¬¬
turã scã :mente ꝑcurrens nuisitamt̃ mefallit obliuio nequa¬
quam repperio qđ sc̃or quis quã dm̃ cadens adhoraue¬
rit sed quicũ que idola & demones & resiplicitas adho¬
rauerit: cadens dicitur adhorare. ut imp̃ senti loco . non
semel sed crebrius: Et inȩuangłio diabolus loquit ur
ad dnm: Haec om̃ia tibi dabo : suadens adhora ueris me:
Sed & hoc dicendũ. om̃s ha̧retichos qui sulgõ re eloquen¬
ciȩ secularis falsũ dogina componunt aureã statuã
facere : & qr uantum infe est ꝑsuasione compellere
ut cadentes adhorant idolũ falsitatis: Post haet igitur
statimut audierunt om̃s populi sonitũ tub&.
qđ supra : ut om̃s populos intellȩ gamꝰ inprincipibus
Neque enĩ ad ẽẽ uruuersy̧ simul poterant nationes ꝓtatims¬

Expanded text:
sarum nationum in campo Dura potuerint congregari, et adorare statuam auream, sed quo in principibus cunctarum gentium, omnes gentes et populi adorasse credantur. Omnem Scripturam sanctam mente percurrens nisi tamen me fallit oblivio nequaquam reperio, quod sanctorum quisquam Deum cadens adoraverit: sed quicumque idola, et daemones, et res illicitas adoraverit, cadens dicitur adorare, ut in praesenti loco non semel, sed crebrius. Et in Evangelio diabolus loquitur ad Dominum: Haec omnia dabo tibi, si cadens adoraveris me . Sed et hoc dicendum: omnes haereticos qui fulgore eloquentiae saecularis falsum dogma componunt, auream statuam facere, et 637 quantum in se est, persuasione compellere, ut cadentes adorent idolum falsitatis. Post haec igitur statim ut audierunt omnes populi sonitum tubae, supra, ut omnes populos intelligamus in principibus. Neque enim adesse universae simul poterant nationes. Statim
Abbreviated transcription (Latin):
nibustius rexliberare : Vndeputauerat terrerepuero. inde
cernit in eis materiam fortitudinis: tec in longũ differ : sed
p̃sens sibi pollicent᷑ auxilium dicentes:: Ecce eni ds̃nr queto
limꝰ ipsenos potest & de omibus liberare: Quod sinoluerit . ⁊¬
pulcre eiũ adid qđ dixerat. po test eriperenosnon intulit
contrariũ. si nompotuerit. sed sino luerit : ut non in pos÷¬
sibilitatis dĩ sed uolũ tatissit. siperierint: Notũ tibisit
rex quia deostuos non colimꝰ: & statuã aureã quã cregisti.
non ahoramus : Sͥue statuã ut sy machus. suie imagine¬
adhorare non debent: Er go iuidices & principes scłi quiim¬
peratoũstatuas adhorant &lmagines. hoc facere intel¬
legant. qđ trespueri facere nolentes placuer̃ dõ & notanda
proprietas deoscoli : Imagine adhorari: dicunt qđ utriq
seruis di non conuenit: Tunc nabuchodo nosor rex repletus :

Expanded text:
nibus tuis, o rex, liberare. Unde se putaverat terrere pueros, inde nibus tuis, o rex, liberare. Unde se putaverat terrere pueros, inde cernit in eis materiam fortitudinis. Nec in longum differunt, sed in praesens sibi pollicentur auxilium dicentes: Ecce enim Deus node tuis potest manibus liberare. Quod si noluerit: Pulchre ad id quod dixerant: Potest eripere nos, non intulit contrarium, si non poterit, sed si noluerit: ut non impossibilitatis Dei, sed voluntatis sit, si perierint. Notum tibi sit, rex, quia deos tuos non colimus, et statuam auream quam erexisti, non adoramus. Sive statuam, ut Symmachus, siadorare non debent. Ergo judices et principes saeculi, qui imperatorum statuas adorant, et imagines, hoc se facere intelligant, quod tres pueri facere nolentes placuerunt Deo. Et notanda proprietas, deos coli, imaginem adorari dicunt, quod utrumque servis Dei non convenit. Tunc Nabuchodonosor repletus est
Abbreviated transcription (Latin):
Quã quã in furore prteceperit adduci pueros .̃ Tam̃ dat spatiũ
pȩnitudinis : ut siceciderint & adhorauerint priorculpa ueniã
consequat᷑ Siaut adhorare contempserint. p̃sens poena sit
fornacis ardentis: Et quis est ds̃ quieripiat uos demanumea
Ille uidelic& cuiꝰ seruum dudũ adhorasti : Quẽ uere dm̃ decorũ.
& dnm̃ regu. ce dixisti: Onabucho donosor rexnon opor¬
t& nos de hacre respondere tibi : In hebreo non hab& re¬
gemi sicut in LXX: ne addlari uiderent᷑ impio. autre¬
gem uocare quia ad iniqua cõpeller&: Quod siquis conten-¬
tiosus. regem quoquelegerit : dicamꝰ eos: Non pcatit̃ regem¬
quoq legerit ad effusionem sui sanguinis ꝓ uocare : sedita
red dere regihonorẽ debitũ. ut dĩ cultꝰ non ledatur:
Quod aut ait Non o portet nos dehacreres pondere tibi :
ille sensus est non debas audire uerba. quoiuͦ iam rebus
ipsis probabis finrtitudine atq constantiam: Ecceeniꝰ dsur
quẽ colimꝰ. potest criperenos decamino ignis ardentis: & dema¬

Expanded text:
Quamquam in furore praeceperit adduci pueros, tamen dat spatium poenitudinis, ut si ceciderint et adoraverint, prior culpa veniam consequatur: sin autem adorare contempserint, praesens poena sit fornacis ardentis. Et quis est deus qui eripiat vos de manu mea? etc. Ille videlicet cujus servum dudum adorasti, quem vere Deum deorum, et Dominum regum esse dixisti. 638 Nabuchodonosor rex, non oportet nos de hac re respondere tibi. In Hebraeo non habet regem, sicut in LXX, ne adulari viderentur impio, aut regem vocare eum qui ad iniqua compelleret. Quod si quis contentiosus regem quoque legerit: dicemus eo non procaciter regem ad effusionem sui sanguinis provocare, sed ita reddere regi honorem debitum, ut Dei cultus non laedatur. Quod autem aiunt: Non oportet nos de hac re respondere tibi. Ille sensus est: non debes audire verba, quorum jam rebus ipsis probabis fortitudinem atque constantiam. Ecce enim Deus noster quem colimus, potest eripere nos de camino ignis ardentis et de ma
Abbreviated transcription (Latin):
& ab denago: Non obliuiscit᷑ eorũ. cũ quibusdm dep̃ catus est.¬
& quisecum persclitati fuerant: Itaq fect eos. uidices proiinci¬
arum: Ipseaut aregis latere non recedit. EXPLICIT¬
abuchodonosor fecit statuã aureã. alcitudine cubitorũ
sexaginta: Latintudine cubitoru̾ sex: Velo x obliuo
ueritatis : ut quidudũ seriũ dĩ quasidm̃ adhorauerat:
Nune statuã sibi sieri iubeat. ut ipse adhore t statuam:
Vt stuporem uidentibus cre&: & rex in anis adhoretur ut ds̃:
dum unꝰ quisque suam corisecrat auaritiam : dat᷑ quoq:
pro occasione captiuoru. barbaris nationibus salutis oc-¬
casio : : Vt qui primum ꝑdanihelis reuelationꝰe. potentiã

Expanded text:
 regis. Non obliviscitur eorum cum quibus Dominum deprecatus est, et qui secum periclitati fuerant. Itaque facit eos judices provinciarum: ipse autem a regis latere non recedit  Alabuchodonosor rex fecit statuam auream altitudine cubitorum sexaginta, latitudine cubitorum sex. Velox oblivio veritatis, ut qui dudum servum Dei, quasi Deum adoraverat, nunc statuam sibi fieri jubeat, ut ipse adoretur in statuaut stuporem videntibus creet, et res inanimata adoretur ut Deus, dum unusquisque suam consecrat avaritiam. Datur autem per occasionem captivorum barbaris nationibus salutis occasio : ut qui primum per Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
citum : Tantȩ aut desolationis & suꝑbia agatho¬
eles fuit. ut sub ditȩ prius agipto prouincia rebel¬
larent : ipsa que egiptꝰ seditionibus uexatur
& hoc cit qđ nunc dicit multos consurgent ad ueriu
regem austri: ptholomeu scilic& & ephiphaner qu

Expanded text:
citum. Tantae enim dissolutionis et superbiae Agathocles fuit, ut subditae prius Aegypto provinciae rebellarent: ipsaque Aegyptus seditionibus vexaretur. Et hoc est quod nunc dicit, multos consurgere adversus regem Austri, Ptolemaeum scilicet Epiphanen, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quãquã in superiorib similitudo sil iidĩ non ueritas dpel¬
latasit Pur sũ ergo rabucho donosor di corfessionẽ recipit:
& dampnatis ulolis lauulat trespue ros qui noluerunt:
sorure & adorare homunẽ dm̃ excepto dosuo: Et miratus ÷¬
qđ scosdi uenis tangere nonpotuerit: Qđ aut ait ame ꝓpo

Expanded text:
veritas appellata sit. Rursum ergo Nabuchodonosor Dei confessionem recipit, et damnatis idolis laudat tres pueros, qui noluerunt servire et adorare omnem Deum, excepto Deo suo, et miratur quod sanctos Dei ignis tangere non potuerit. Quod autem ait: A me
Abbreviated transcription (Latin):
iuscipient aut regnũ sc̃dĩ alcissimi : Quattuor regna de qͥb supͣdiximꝰ :
fuere terrena: Om̃ȩ eni qđ de t̾ra ẽ reuertet᷑ in terrã: Sciau̾t
neq̃quã habebunt terrenũ regnũ : sed celeste : Cessat ergo mille annoꝵ
nũ eorũ ꝑpetuũ sit : Et sermones contra excolsum loquetur : siue
mit potentia ÷ uerba quoq: diuinȩ sibi uindic& maiȩstatis: Et scos
altissimi conter& : & putabit qđ possit mutare tempora & leges:
rȩliabit̃ eni anti christus contrascos & superabit eos : In tantamq:
criget̃ suꝑbiã ut legesdĩ & cerimonias mutare conet᷑ : & eleuatur

Expanded text:
Suscipient autem regnum sancti Dei altissimi. Quatuor regna, de quibus supra diximus, fuere terrena. Omne enim quod de terra est, revertetur interram : sancti autem nequaquam habebunt terrenum regnum, sed coeleste. Cesset ergo mille annorum num eorum perpetuum sit. Et sermones contra excelsum loquetur Al. lomit potentiam, verba quoque divinae sibi vendicet majestatis. Et sanctos altissimi conteret, et putabit quod possit mutare tempora et leges. Praeliabitur enim Antichristus contra sanctos, et superabit eos: in tantamque erigetur superbiam, ut leges Dei, et caeremonias mutare conetur, et elevetur
Abbreviated transcription (Latin):
ser monũ grandium. quo scornu illud loquebat̃ : Dĩ iudicium uout
ꝓpt̃ humiliandam suꝑbiam : id circoromanũ delebitur regnũ
quia cornu illud loquit᷑ grandia: Et̃ uidiqm̃ int̃fectacẽtbestia.
quoque bestiarũ ab lataee̾t potestas : & tempora uitae constituta
cent eis usq ad tempus & tempus : in uno romano inperio ꝓpt̃ an¬
nchristũ bͥas phemantem : omĩa simul regna deleta sunt: Et nequa¬
quã terrenũ inperiũ erit : sed scõrũ conuersatio & aduentus filii dĩ
trium phantis : dequo dicit᷑: Ecce cum nubibuscatli quasi filius
hominis ueniebat : Qu in somnio nabuchodonosor lapisstribit᷑
abscisus sine manib: & creuisse in montem magria. & comminu¬
isse testem ferrũ aes argentũ & auruꝰ : Nunc sub ꝑsona filu ho¬
minis in toducitur ut a ssumptio carnis humanae signisicet᷑ in filio
aẽ :luxta illud qđ in actibus apłor ũ lagimꝰ: Nurigalile quid sectis

Expanded text:
sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur. Dei judicium venit sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur. Dei judicium venit propter humiliandam superbiam. Idcirco Romanum delebitur imperium, quia cornu illud loquebatur grandia. Et vidi quoniam interfecta esset bestia, quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempora ? In uno Romano imperio propter Antichristum blasphemantem, omnia simul regna deleta sunt, et nequaquam terrenum imperium erit, sed sanctorum conversatio, et adventus Filii Dei triumphantis, de quo dicitur: Et ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat. Qui in somno Nabuchodonosor, lapis scribitur abscissus sine manibus, et crevisse in montem magnum, et comminuisse testam, ferrum, aes, argentum, et aurum, nunc sub persona filii hominis introducitur, ut assumptio carnis humanae significetur in filio Dei, juxta illud quod in Actibus Apostolorum legimus: Viri Galilaei, quid statis
Abbreviated transcription (Latin):
Milia miliũ ministrabant ei & decies milies centena milia adsis¬
tebant oi : Non qđ iste ministrorũ dĩ numerus definitꝰ sit s&
qđ maiorẽ multitudinẽ bumanus sormo explicare nonqui¬
uerit : Ista sunt milia & istȩ milia des. de quib: & npsalmis legi¬
mus : Currus dĩ decẽ milib: multiplexmilia laetanciũ dñs
in eis. Et in alio loco: Quifacit angelos suos sp̃s&e ministros suos
ugnẽ urentẽ: Duplex aut̃ angelorũ officiũ est: Aliorũ qui
p̃mia iustirerribuunt : aliorũ qui singulis p̃sint cruciatib:
Iuditũ sedit : & libri a perti sunt : Conscientiȩ & opera singulort.
inutramq: partẽ u& bona uł mala omiub reuolantur : Bonus libor
illeest. quem saepeligimꝰ lib̵ iuuentium: Malus liber. qui in accus¬
satoris tenet᷑ manu : qui est inimicus & undex: Dequo & in
apocalipsi legimus. accusadtor srmꝰ nr̃oiũ : Liber iste terrenus
ost : qequo & ꝓpħa dicit interia scribunt᷑: A spiciebam ꝓpt uocẽ

Expanded text:
lia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. Non quo iste ministrorum Dei numerus definitus sit, sed quo majorem multitudinem humanus sermo explicare neqniverit. Ista sunt millia, et istae myriades, de quibus in Psalmis legimus: Currus Dei decem millibus, multiplex millia laetantium, Dominus in eis . Et in alio loco: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Duplex autem angelorum officium est: aliorum qui justis praemia tribuunt, aliorum qui singulis praesunt cruciatibus. Judicium sedit, et libri aperti sunt. Conscientiae, et opera singulorum in utramque partem, vel bona, vel mala omnibus revelantur. Bonus liber ille est, quem saepe legimus, liber viventium. Malus liber, qui in accusatoris tenetur manu, qui est inimicus, et vindex, de quo et in Apocalypsi legimus: Accusator fratrum nostrorum . Liber iste terrenus est, de quo et Propheta dicit: In terra scribantur . Aspiciebam propter vocem
Abbreviated transcription (Latin):
potest hominũ conuenire . respondeat por phyrius : Aut quisiste
tã potens sit qui cornuparuũ quẽ antiochum int̃ p̃tat. fregerit atq
contriuerit: Si responderit antiochi prinpss auida machabeo
fuisse superati  : docere deb& quomodo cũ nubibus caeliueniat quasi
filius hominis t auferat᷑ uetꝰtodieru̾ ÷ & det̃ ei potestas & regnũ¬

Expanded text:
potest hominum convenire, respondeat Porphyrius: aut quis iste tam potens sit, qui cornu parvulum, quem Antiochum interpretatur, fregerit atque contriverit? Si responderit Antiochi principes, a Juda Machabaeo fuisse superatos, docere debet quomodo cum nubibus coeli veniat, quasi filius hominis, et offeratur vetusto dierum, et detur ei potestas, et regnu
Abbreviated transcription (Latin):
cerũq: uiditiũ. & nullã ꝑsonã iniudicãdo reripiens: Senex
eius flam ma ignis. ut pec catores tormentorũ magnitudinẽ ꝑtimes¬
cant : & iustis aluentur. sic tamen quasi ꝑugnẽ : Rotae eius ignis
ac census siue currus eius : Et in e zechiel qua trigȩ sedens induct¬
tur ds̃ & omnia dĩ flamnte sunt: Dequo & alibidicitus Ds̃ ignis
consumens est: Ut lignũ faenũ stipulã arsura indie uditu
nouerimꝰ : Et inpsalmis legimꝰ : Ignis ante eũ p̃ced& : & in flã ma-¬
u̾it incircuitu om̃s mimicos eius Eluuius igneus rapidusq

Expanded text:
cerumque judicium, et nullam personam in judicando recipiens. Senex cerumque judicium, et nullam personam in judicando recipiens. Senex  ejus flammae ignis, ut peccatores tormentorum magnitudinem 669 pertimescant, et justi salventur, sic tamen quasi per ignem. Rotae ejus ignis accensus, sive currus ejus. Et in Ezechiel quadrigae sedens inducitur Deus , et omnia Dei flammea sunt. De quo et alibi dicitur: Deus ignis consumens est : ut lignum foenum, stipulam, arsura in die judicii noverimus. Et in Psalmis legimus: Ignis ante eum praecedet, et inflammabit in circuitu omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tu trhoni sicut mare uitreũ simile cristallo : Multi igitur troni
qeđ uidit dapuihel. himichi uident ł ẽẽ quosiohan ne siuginti isͣs
trhonos nũ cupit : Vetustus aut̃ dierũ ille est quia pud iohannẽ solus
intrhono sedet silius quoque hominis quiuent aduetustũ dierum
ipse est quia pud iohannẽ leodicitur de tribu uida radixđł : Et cetera
his similia Hostrhonos eẽ rõi: Dequib & paulus apł s loquitur. Siue
trhoni siue dominationes : Et in ȩuuangło legimus : Vosaut̃ sedebitis suꝑ
duo detum trhonos iudicantes duo der̃ trib isrł: Sedensaut &uetis¬
tus dierũ dicitur ds̃ ut aet̃ni iudicis habitus de monstretuy
Uestimentũ eius quasi nix candidũ : Et capilli capitis eius qua¬
si lana mũda: & saluator trans formatus inmonte & głiã di¬
uinȩ maiestatis ossumens. incandidis uidetur uestibꝰ quodq ca¬
pilli euis. larȩ mundissimȩ comparant : Hurũ ostenditur sin¬

Expanded text:
ectu throni, sicut mare vitreum simile chrystallo. Multi igitur throni quos vidit Daniel, hi mihi videntur esse, quos Joannes viginti quatuor thronos nuncupat. Vetustus autem dierum ille est, qui apud Joannem solus in throno sedet. Filius quoque hominis, qui venit ad vetustum dierum, ipse est qui apud Joannem leo dicitur de tribu Juda ; radix David, et caetera his similia: Hos thronos esse reor, de quibus Paulus Apostolus loquitur: Sive throni, sive dominationes . Et in Evangelio legimus: Vos autem sedebitis super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Sedens autem et vustus dierum dicitur Deus, ut aeterni judicis habitus demonstretur. Vestimentum ejus quasi nix candidum, et capilli capitis ejus, quasi lana munda. Et Salvator transformatus in monte, et gloriam divinae majestatis assumens, in candidis videtur vestibus . Quodque capilli ejus lanae mundissimae comparantur, purum ostenditur sin
Abbreviated transcription (Latin):
etdecẽ regib supera turus sit . Idẽ egyptiorũ regem. & a srice.
& & hy opiȩ : sicut in consequentib: manifestius dicemꝰ : Quib:
inter fectis : &iam septem alii reges. uictori colla submmittent:
Et ecceait : Oculi quasi oculi hominis erant incornuisto:
Necum putemꝰ uixta quorũ dã opinionẽ uł diabolũ ee̾ uł demonẽ :÷¬
sed unũ dehominibus in quototus satanas habiturus ẽ corporalit̃ :
Et os loquens ingentia : est eni homo peccati silius ꝑditionis.
ita ut intemplodĩ sedere audeat. faciensse quasidm̃.: Aspiciebã
doneo throni positisunt : & antiquus dierũ sedit . et reliqua:¬
Simile quid & in iohannis a pocaly psi legimꝰ : Post haec statim fui
in spu: & ecce thironꝰ positꝰ erat incelo & supꝰ thronũ sedens: Et qui se¬
debat : similitu dine habebat lapidis. iaspidis. Laspidif & sardinis:
Etiris incircuitu throni similis aspectui smaracdino : et circa thronũ

Expanded text:
e decem regibus superaturus sit, id est, Aegyptiorum regem, et Africae et Aethiopiae, sicut in consequentibus manifestius dicemus. Quibus interfectis, etiam septem alii reges victori colla submittent. Et ecce, ait, oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto. Ne eum putemus juxta quorumdam opinionem, vel diabolum esse, vel daemonemsed unum de hominibus, in quo totus satanas habitaturus sit corporaliter. Et os loquens ingentia . Est enim homo peccati, filius 668 perditionis, ita ut in templo Dei sedere audeat, faciens se quasi Deum. Aspiciebam donec throni positi sunt, et antiquus dierum sedit. Vestimentuui in spiritu, et ecce thronus positus erat in coelo, et super thronum sedens, et qui sedebat, similitudinem habebat lapidis jaspidis et sardini, et iris erat in circuitu throni similis aspectui smaragdino, et circa thronum
Abbreviated transcription (Latin):
cognom̃to ΕΡΙΡΑHΙΕΝ decẽ reges enumerat qui suer̃ saeuis¬
simi : ipsos quere ges non unius ponit regni : Uerbigr̃a : Macae¬
donuiȩ siriae Asie & egipti : Sed de diuersis regnis unũ efficit
regũ ordinẽ : Vt uidelic & ea que scripta sunt. os loquens ingen¬
cianũ deantixp̃o. seddeanthioco dicta credentur : Et habebat cor¬
de medio eorũ : & triadecornibꝰ Primis euulsa sunt a facie eius : Et
ecce oculi quasioculi hominis erant in corniuisto: & osloquens iigen-¬
cia : łrustra porphyrius. cornu paruulũ qđ postdecẽ cornua ortũ
est EΠIΦΑΝEΝ anthiocũ suspicatur : & decẽ cornibꝰ triaeuul¬
sacornua. sextũ ptolomeũ cognom̃to phy lonientorẽ & septimũ
tholomeũ EΥΕΝCIΝΝ & artharsiã regẽ armaeniȩ : qͥorũ priores
multo ante quã antiochus nasceretur. mortuus est : Contra artarxiã
uero dimicas sequidẽ arithiotũ nouimꝰ : sed illũ in regno pristino ꝑman-¬

Expanded text:
cognomento Epiphanen, decem reges enumerat, qui fuerunt saevissimi: ipsosque reges non unius ponit regni, verbi gratia, Macedoniae, Syriae, Asiae, et Aegypti, sed de diversis regnis unum efficit regnum ordinem, ut videlicet ea quae scripta sunt: Os loquens ingentia, non de Antichristo, sed de Antiocho dicta credantur. Considerabam corde medio eorum, et tria de cornibus primis et vulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto, et os loquens ingentia. Frustra Porphyrius cornu parvulum, quod post decem cornua ortum est, Epiphanen Antiochum suspicatur, et de decem cornibus tria evulsa cornua, sextum Ptolemaeum cognomento Philometorem, septimum Ptolemaeum Evergetem, et Artarxiam regem Armeniae, quorum priores multo antequam Antiochus nasceretur, mortui sunt. Contra Artarxiam vero dimicasse quidem Antiochum novimus: sed illum in regno pristino perman
Abbreviated transcription (Latin):
rec pceptũ: sedeorũ uolimptas quiꝑcutiunt quasuo¬
q: dicamus regẽ. cuius non regn& peccatũ immor¬
tali corpore: Et cuius ideo seruatur corquia in
manudĩ est : Quicquit᷑ aut̃ immanu pͥatris suerit.
nullus potest rapere exea: Et quicũque raptusfu¬¬
erit : intelligitur in manudnũ non suisse : Tu quoq:
silius eiꝰ balthasar. non humiliasti cortuũ: cũ scires

Expanded text:
tas, qui percutiunt quos vom dicamus regem, cujus non regnat peccatum in mortali corpore , et cujus ideo servatur cor, quia in manu Dei est? Quidquid autem in manu Dei patris fuerit, nullus potest rapere ex ea ; et quicuerit, intelligitur in manu Dei non fuisse. Tu quoque, filius ejus Balthasar, non humiliasti cor tuum cum scires
Abbreviated transcription (Latin):
legeret quid hac uorba predicarent : qđ scilic& numorasset
dẽ regnũ illius ad que cõpylosset. & ad pendisset instatera uidi-
cusui÷ Utanante eũ uiglla & gladiusquam natura dissolue-¬
ra & imporiũ eius inmedos diuideretur & ꝑsas : Cyrus enĩ
uante iã diximus Rex ꝑsarũ iuncto sibidario auunculo subuertit
imperiũ chaldȩorũ : Tunc iubente rege indutus est danihel
purpura & data est torques aurea colloeius & p̃dicatũ est deeo qđ
haber& potestatẽ tercius in regno siue terciae partis regni: ac-¬
cepit aũt in signe regiũ torquẽ & purpurã ut dario quierat sue-¬
cessurus in regnosier& notior & ꝑ noticiã ignoratur honoratior :
nec mirũ sibalthasar audienstristiꝰ soluerit p̃miũ tempore quo

Expanded text:
ret qui haec verba praedicerent: quod scilicet numerasset Deus regnum illius atque complesset, et apprehendisset in statera judicii sui: et ante eum jugularet gladius, quam natura dissolveret, et imperium ejus in Medos divideretur et Persas. Cyrus enim, ut ante jam diximus, rex Persarum, juncto sibi Dario avunculo, subvertit imperium Chaldaeorum. 656 Tunc jubente rege indutus est Daniel purpura et circumdata est torques aurea collo ejus, et praedicatum est de eo, quod haberet potestatem tertius in regno. Sive tertiae partis regni. Accepit autem insigne regium, torquem et purpuram, ut Dario qui erat successurus in regnum fieret notior, et per notitiam honoratior. Nec mirum si Balthasar audiens tristia, solverit praemium, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ds. itt aduor suspholo meũ philade phum qui seunđ impe¬
rabat ateyptiis ges sit bella quam plurima. ẽ totis babylo¬
nus ad que orientis uirib: dimi cauit uolensi taque ptholo¬
meus phy ladel phus pꝰm ultos annos molestum sinaorta¬
̃: Filiam suã a nomine bersnicem antnodo a remadi
Quidepmꝰ ore uxore nomine laadice habebat duos silios. sibe¬
ueũ quicognominatꝰ est callinic & alterũ angsresi Betiã¬
que eum usque pelusiũ & in sinita aur & aratnti prtd¬

Expanded text:
Deus. Iste adversus Ptolemaeum Philadelphum, qui secundus imperabat Aegyptiis, gessit bella quamplurima, et totis Babylonis atque Orientis viribus dimicavit. Volens itaque Ptolemaeus Philadelphus post multos annos molestum finire certamen, filiam suam nomine Berenicen, Antiocho uxorem dedit, qui de priore uxore nomine Laodice, habebat duos filios, Seleucum, qui cognominatus est Callinicus, et alterum Antiochum. Deduxitque eam usque Pelusium: et infinita auri, et argenti
Abbreviated transcription (Latin):
regis aquilonis. & ab utot̾ eis & obtinebit : in suꝑ deoseorũ
& scultilia. uasa quoque p̃ciosa argenti & auri captiua
duc& inegiptũ: ipsep̃ualebit aduersũ regem aquilonis:
& in tabit in regnũ rex austri : & reuertetur in terram

Expanded text:
regis Aquilonis, et abutetur eis, et obtinebit. Insuper et deos eorum, regis Aquilonis, et abutetur eis, et obtinebit. Insuper et deos eorum, et sculptilia, vasa quoque pretiosa auri et argenti captiva ducet in Aegyptum: ipse praevalebit adversus regem Aquilonis. Et intrabit i
Abbreviated transcription (Latin):
an hiocus aut bennice consorgem regni habert cucons a
lasidicen in concubinȩlocui: Pͦ multo tempr amore suporie
laudicen cũ liberis suis reduxit in regiꝰa quȩ iñ &aes enila¬
ueneno inter fecit : Bor nicen autͥ cũ filio quiex aꝑduado
natus erat icadioni. & genneo. antio chiȩ principib: occide¬
dã tradidit: Filiũ que suum maiore̾ seleucũ callinicũ. in pl¬
tris locũ regem constituit: & hoc ÷ quod nunc dicitur:
P multos annos ptholomeus filadel phus & anthiocus ẽnoc
facient amicicias: & filia regis austri hoc est ptholomei.
ueni& ad regem aquilonis id est ad anhio chum : ut interpate
ac uurĩ iunga t̃ amicicias Non potri inquit obtinere.
mec sem̃ illa s feare inreg no siri a hes & ipsaberonice. & qui
cam addluedarit. incer sicuent ee quoque antiiochus
qui con sortabut eam. hoc est ꝑquã poierat pualere : uene¬
no uxoris occisus est: & stabit degermine radicum eiꝰ
plantatio : & ueni & cũ exerctu. & in grediet᷑ prouinciam

Expanded text:
Antiochus autem Berenicen consortem regni habere se dicens, et Laodicen in concubinae locum, post multum temporis amore superatus, Laodicen cum liberis suis reducit in regiam. Quae metuens ambiistros veneno interfecit. Berenicen autem cum filio qui ex Antiocho natus erat, Icadioni et Genneo Antiochiae principibus occidendam tradidit: filiumque suum majorem Seleucum Callinicum in patris loco regem constituit. Et hoc est quod nunc dicitur: Post multos annos Ptolemaeus Philadelphus et Antiochus Θεὸς facient amicitias: et filia Austri regis, hoc est Ptolemaei, veniet ad regem Aquilonis, id est, ad Antiochum, ut inter patrem ac virum jungat amicitias. Et non poterit, inquit, obtinere, nec semen illius stare in regno Syriae; sed et ipsa Berenice, et qui eam adduxerunt, interficientur. Rex quoque Antiochus qui confortabat eam, hoc est, per quem poterat praevalere, veneno uxoris occisus est. Et stabit de germine radicum ejus plantatio: et veniet cum exercitu, et ingredietur provinciam
Abbreviated transcription (Latin):
miet cilliua quicũ matre laodicȩ regnabat in syria
c&cilicia superiores Qquepartes trans eu fraten. & prope mo¬
ad̾ uniuersã asiã: Cũq audiss& inegiptũ seditionem
mouemĩ diripiens regnũ seleuci quad raginta mili a
taleriniũ argenti tulit. & uasa p̃tiosa simula craq: duo mi¬
li in quibus crunt & illa quȩ cambisses captaegypto
in ꝑ sas por tauerat: deniq: gensaegiptiorũ idolatriae
dedita. qui a pꝰmultos annos deoseorũ retulerat. ẽs ep ses tiN.
eũ appellauit : & syriam quidem ipse obtinuit : cilitiã aut
amicosuo anthicho. gubernandã tradidit: & exantip¬
po alteri duci ꝓuincias transeusra ten: filii aut eiꝰ ꝓuocabunt᷑
&c̃ gregabunt multitudine excrutaũ plurimorũ : & ueni&

Expanded text:
mento Callinici, qui cum matre Laodice regnabat in Syria,et Ciliciam, superioresque partes trans Euphraten, et propemodum universam Asiam. Cumque audisset in Aegypto seditionem moveri, diripiens regnum Seleuci, quadraginta millia talentorum argenti tulit, et vasa pretiosa simulacraque  in quibus erant et illa quae Cambyses, capta Aegypto, et in Persas portaverat. Denique gens Aegyptiorum idololatriae dedita: quia post multos annos deos eorum retulerat, Evergeten eum appellavit. Et Syriam quidem ipse obtinuit; Ciliciam autem amico suo Antiocho gubernandam tradidit, et Xanthippo, alteri duci, provincias trans Euphraten. Filii autem ejus provocabuntur: et congregabunt multitudinem exercituum plurimorum: et veni
Abbreviated transcription (Latin):
nihel multũ cogitationibus meis cont᷑babar & facies meamutata ẽ
inme : uerbũ aut incordemeo conseruaui : Hactenꝰ liberd anihelis
chaldayco syriacoq: sermone conscriptus est : cetera quȩsecunt᷑.
usq: ad sin̾e uoluminis hebraicelegimꝰ :
NNOTRPS REgNIBALHASAR RESIS. UISIOABBARUIT

Expanded text:
meis conturbabar, et facies mea mutata est in me verbum autem in corde meo conservavi. Hactenus liber Danielis Chaldaico Syriacoque sermone conscriptus est. Caetera quae sequuntur usque ad finem voluminis, Hebraice legimus. Anno tertio regni Balthasar regis, visio apparuit