comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desq illius subtilius indicantur: Ut quia ad con¬
loquiũ auctoris sui ꝑductus est argumerta
aduersarii aꝑte cognoscat: Verbis eñi sequentib
fideli famulo dñs cunctas hostis callidimachim¬
tiones insinuat omne qđ obprimendorapit oñe
quod insidi ando circũ uolat. omne quod minane¬
doterr& omne qđ suadendo blanditur. om̃e quod
disperando frangit. om̃e quod ꝑmittendo decipit
Cuncta ergo tergiuersationis eiꝰcertamina exqie¬
subbehemoth nomine. nisi antiquũ hostẽ in sinuet
Qui int̃ pretatũ exhebrea uoce in latina lingua
animal sonat: Cuiꝰ in ferius dũ malicia subdit:
patent̃ ꝑsona monstratur: sed cũ dedõ scriptũ
sit. qr fecit om̃ia simul. curhoc animalcum
homine fecissȩ indicat. dũ cunctaquia simulfece¬
rit constat. rursũ querendũ est: quomodo simuil
dscuncta c̃didit. dũ mor ses sex dierũ mutatione
uarianti distincte creata describit : Quod tam̃

Expanded text:
desque illius subtilius indicantur, ut qui ad coldesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis callidi machinationes insinuat, omne quod opprimendo rapit, omne quod insidiando circumvolat, omne quod minando terret, omne quod suadendo blanditur, omne quod desperando frangit, omne quod promittendo decipit. Cuncta ergo tergiversationis ejus certamina exsub Behemoth nomine nisi antiquum hostem insinuat, qui interpretatus ex Hebraea voce, in Latina lingua animal sonat? Cujus inferius, dum malitia subditur, patenter persona monstratur. Sed cum de Deo scriptum sit quia fecit omnia simul , cur hoc animal cum homine fecisse se indicat, dum cuncta quia simul fecerit constat? Rursum quaerendum est, quomodo Deus cuncta simul condidit, dum Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata describat . Quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
magis defensorisuo. se humilius subder&. quo
hostis sui nequicias subtilius agno uiss&: Frotecto¬
remq: suũ. tanto ardentius querer& quanto terr¬
biliorem hostẽ cognoscer& quẽ uitar& : Certum
quippe .ẽ. quaminus diligit ereptorẽ suum : qͥminꝰ
intellegit. periculũ quod euasit: & uilesolaciũ
defensoris deputat : qui uirtutẽ aduersarii debi¬
lemputat: Undebene ereptionẽ suã dño tribuens
ꝓpħa: dicebat: Diligante dñe: uirtus mea: Aꝑte
uidelic& dicens: Eotẽ magis diligo : quo infirmi¬
tatẽ ꝓpriã sentiens. uirtutẽ meate .ẽẽ cognosco :
Hinc rursũ ait : Mirifica miscđas tuas qui saluos
easdem miscđas quã grauia fuerint pericula quȩ
ti. dñs beato iob mira oꝑa sc̃oꝵ sequentiũ pate¬
fecit. ut his auditisdiscer& deuirtutũ suarum
culmine quã humilia sentire debuiss& : nunc ei
cũ quohos te bellũ gerat ostenditur. & uires frau¬

Expanded text:
magis defensori suo se humilius subderet quo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos easdem misericordias quam gravia fuerint pericula quae Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires frau
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potes ꝑdere : liqu& quod areatunequiciȩ tuate non
uales uirtute liberare: Eccediuina uoce adbeatũ
iobdicitur. qđ suad ex tera ñ saluetur : & tam̃ non nulli
homixũ qui ab huiꝰ uiri uirib longesunt. despecto
dĩ adiutorio sua se fortitudine saluari posse con¬
fidunt : Iro quib: quid dep̃cari aliud debemus. nisi
ut siia donabonoꝵ oꝑum perceperunt. hoc quoque
donũ accipiant. ut a quobaet acceperint discant .
Quia autẽ pręmissis uerbis. dñs potentiã suae magru¬
tudinis intulit: nunc in sub sequentib neqͥtiã antiqui
hostis ostendit : Vt bonus famulus & auditis prius
uirtutib dñi. scir& quantũ diliger&: & cognita post
calliditatẽ diaboli. discer & quantũ timer&: Unde
bene ꝑpropħam dicitur : Leorugi&. quis nontime¬
bit . dñsds locutus ẽ. quis non ꝓphetabit: Post¬
quã eiuirtus sui conditoris in notuit. ne quaquam
illũ uires aduersarii latere debuerunt : ut eo

Expanded text:
non potes perdere, liquet quod a reatu nequitiae tua te non non potes perdere, liquet quod a reatu nequitiae tua te non vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum Job dicitur quod sua dextera non salvetur, et tamen nonnulli hominum, qui ab hujus viri viribus longe sunt, despecto Dei adjutorio, sua se fortitudine salvari posse confidunt. Pro quibus quid deprecari aliud debemus, nisi ut si jam dona bonorum operum perceperunt, hoc quoque donum accipiant, ut a quo haec acceperint discant? Quia autem praemissis verbis Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus ocutus est, quis non prophetabit ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo
Abbreviated transcription (Latin):
& bene desuꝑbientib: ꝑ psalmistã dicit᷑: humiliat
autẽ peccatores :usq ad t̃ram: Iuia ea que in frast̃
ambientes dũ extollendo se erigunit. amissocelo.
quid aliud quã terrã petunt :: Quib: hoc ipsũ iam
nimis cetidisse .ẽ. relictis superiorib ima quȩsisse :
Recte ergo toꝵ facies in fouea demergi ꝑhibentur :
qr sequentes infima. ad infernibarathrũ tenduNT:
Iusto eni iudicio agitur ut quos hic uoluntaria
aduersio excecat. illic ab intuitu ueri luminis
digna supplicii fouea abscondat: Igit᷑ qr uirsc̃s
tanto diuinȩ potentiae t̃rore discussus .ẽ. ut ei
diceret᷑ si habes brachiũ sicut ds̃. & si uoce simili
tonas. disꝑge suꝑbos in furore tuo. & respiciens omnẽ
arro gantem humilia. & cetera. quaeds quidẽ facere:
sed homo ux sufficit audire: cuncta haet qua dras
ratua : Acsi aꝑte dicer&: si potes terribilia haec
facere ipsequȩ protulit: tibi & non mihi deputobona
om̃ia quae fecisti : Siuero pec̾cantes alios respiciendo

Expanded text:
ene de superbientibus per Psalmistam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram , quia ea quae infra sunt ambientes, dum extollendo se erigunt, amisso coelo quid aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infima, ad inferni barathrum tendunt. Justo enim judicio agitur, ut quos hic voluntaria aversio excaecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discussus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus ium.---Ac si aperte diceret: Si potes terribilia haec facere, ipse quae protuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae fecisti. Si vero peccantes alios respiciendo
Abbreviated transcription (Latin):
in imissecũ respicit uoluntarie iacere : Foenuergo
comedere. sic̃bos appetit : q suggestionis sue. dente.
c̃terere mundã uitã spiritaliũ querit : Sed queren
comedens uitã spiritaliũ consumere dicitur. sisic̃
supra dictũ .ẽ. feni nomine uita carnaliũ designat᷑¬
ł sca quoq: electa iã nonerit : si fȩnũ comedens.
carnales rapit: Sed ad haec cicius occurrit : qr
ñ nulli hominũ. & apud dm̃ foenũ sunt. & apud
homines sc̃itatis nomine censentur : Cũ & anite
humanos oculos aliud ostendit uita : & ante duuna
iudicia aliud intendit conscientia: Hi itaque
apudhumana udicia electisunt : sed apud subtile
dñi examen foenũ: An ante diuinos oculos saul
foenũ nonerat. de quo samuhel popło dicebat:
certe uidetis quẽ ȩlegit dñs & de quo paulo superius
dicit᷑. electus & bonus: Quem eni peccans popłs
meruit : &apud d m̃ rȩpb exstitit. & tam̃ causarũ¬

Expanded text:
in imis secum respicit voluntarie jacere. Fenum ergo in imis secum respicit voluntarie jacere. Fenum ergo comedere sicut bos appetit, quia suggestionis suae dente conterere mundam vitam spiritalium quaerit. 19. Multi vcomedens, vitam spiritualium consumere dicitur, cum, sicut supra dictum est, feni nomine vita carnalium designatur. Esca quoque ejus electa jam non erit, si fenum comedens carnalem rapit. Sed ad haec citius occurrit, quia nonnulli hominum et apud Deum fenum sunt, et apud homines sanctitatis nomine censentur, cum et ante humanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judicia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud humana judicia electi sunt, sed apud subtile Domini examen fenum. An ante divinos oculos Saul fenum non erat, de quo Samuel propheta populo dicebat: Certe videtis quem elegit Dominus ; et de quo paulo superius dicitur: Electus et bonus? Quem enim peccans populus meruit, et apud Deum reprobus exstitit, et tamen causaru
Abbreviated transcription (Latin):
timus: hȩc & illa uno spũ ꝓlata repperim : łsaias
namq: cũcerner& uitã peccantiũ. ab antiquo & insa¬
ciabili hoste deuorari : Ait : Leo : sicut bos comed&
paleas: Iuid autẽ feni. palearũq nomine. nisi carna¬
liũ uita signatur .: dequa ꝑ propħam dicitur. om̃is
caro foenũ : Qui ergo hic behemoth illic leo : qui
hic foenũ. illic paleat nominantur: sed ꝑserutari
mens nititur cur iste uł apud esaiã leo uł hic
Qđ tamencicius cognoscimus si inutrisq: animalib:
quȩ sit nutrim̃toꝵ distantia ꝑpendamus: ł quinãq
foenũ quã lib& sordidũ cõmedunt : a quã uero ñ nisi
mundãbibunt: Boues autẽ a quã quã lib& sordidã
bibunt : sed foeno ñ nisimundo uescuntur: Quid .ẽ.
ergo quod boui qui mundo pabulo pascitur. behemoth
iste c̃paratur. nisi hoc qđ de isto anti quohoste ꝑ pro¬
ph&a aliũ dicit᷑. esca eiꝰ electa : Neq: enĩ eos segaud&
rapere : quos prauis ac sordidis actionib: inplicatos.

Expanded text:
prolata reperimus. Isaias namque cum cerneret vitam peccantium ab antiquo et insatiabile hoste devorari, ait: Leo sicut bos comedet paleas . Quid autem feni palearumque nomine nisi carnalium vita signatur? De qua per prophetam dicitur: Omnis caro fenum . Qui ergo hic Behemoth, illic leo; qui hic fenum, illic paleae nominantur. Sed perscrutari mens nititur cur iste vel apud Isaiam leo, vel hic Quod tamen citius agnoscimus, si in utrisque animalibus quae sit nutrimentorum distantia perpendamus. Equi namque fenum quamlibet sordidum comedunt, aquam vero non nisi mundam bibunt. Boves autem aquam quamlibet sordidam bibunt, sed feno non nisi mundo vescuntur. Quid est ergo quod bovi, qui mundo pabulo pascitur, Behemoth iste comparatur, nisi hoc quod de isto antiquo hoste per prophetam alium dicitur: Esca ejus electa ? Neque enim se eos gaudet rapere, quos pravis ac sordidis actionibus implicatos
Abbreviated transcription (Latin):
Tusignaculũ similitudinis. plenussapienti ae.
& ꝑfectus decore : in deliciis para disidĩ fuisti:¬
ncuncta igitur ereatura. homo & angłssimul
cõditus extitit : qr ab om̃i natura in rationabili
distinctus ꝓcessit: Quia incuncta cõditione
rerũ. nullum racionale animal. nisi angłs & homo
.ẽ.: quic quid ratione uti ñ potest. cũ homi ne factũ
non est: Dicatur itaq: homini. dicatur de angło :
qui & si potentiã sublimitatis ꝑdidit. subtilitatẽ
tamen naturȩ racionalis minime amisit: Ecce
behemoth: qut̃ fecitetũ : Ut dũ homo eũ qui ⁊ pera¬
cione secũ factus ẽ. perisse cosiderat : uicinũ
sibi casũ suꝑbiae. exipsaꝓ pinqui sui ꝑdiciorie
ꝓtimescat : In his autẽ uerbis sollerter intueni¬
dũ est : quod aꝑte uoce dominuca. nefarium
munes degna reprehendituor quidum duo
principia loquitur tenebrarũ gentẽ. non factam
as serere conatur: Quomodo eni ñ factagens ne¬
quissima dicit᷑. dũ bebemothistũ. uidelic& auctorẽ

Expanded text:
Tu signaculum similitudinis plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . In cuncta igitur creatura homo et angelus simul conditus exstitit, quia ab omni creatura irrationabili distinctus processit. » rerum nullum rationale animal nisi angelus et homo est, quidquid ratione uti non potest, cum homine factum non est. Dicatur itaque homini, dicatur de angelo, qui etsi potentiam sublimitatis perdidit, subtilitatem tamen naturae rationalis non amisit: Ecce Behemoth, quem feci tecum. Ut dum homo eum qui in ratione secum factus est, periisse considerat, vicinum sibi casum superbiae ex ipsa propinqui sui perditione pertimescat. In his autem verbis solerter intuendum est quod aperte voce dominica nefarium Manichaei dogma reprehenditur, qui dum duo principia loquitur, tenebrarum gentem non factam asserere conatur. Quomodo enim non facta gens nequissima dicitur, dum Behemoth istum, videlicet auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
ob behemothcreatus asseritur. cũneq una sit
sib fantia angłi & hominis: neq: homo ex angelo
neq angis exhomine ꝓfert᷑  siuero ꝓpt̃ hoc factus
behemoth cũbtato iobdicitur. qđ creatura om̃is ab
auctore qui in actione sua nequaquã tẽporis ꝓtela¬
tone distenditur simul c̃dita non dubitatur.
cur debehemoth specialit̃ dicitur. qđ cõmunie
cuereaturis om̃ib: gexeraliter habetur: sed si
rerũ causas subtilius discussione pulsamus.: simul
factũ angłm hominẽq cognoscimus: Simul uide¬
lic& ñ unitate tẽporis : sed cognitione rationis:
Simul ꝑ acceptã imaginẽ sapientiaȩ : & non simul
ꝑ coniunctã substantiã formȩ: Icriptũ namq de

Expanded text:
Job Behemoth creatus asseritur, cum neque una sit Job Behemoth creatus asseritur, cum neque una sit substantia angeli et hominis, neque homo ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? Si vero propter hoc factus Behemoth cum beato Job dicitur, quod creatura omnis ab auctore, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione distenditur, simul condita non dubitatur, cur de Behemoth specialiter dicitur quod commune cum creaturis omnibus generaliter habetur? Sed si rerum causas subtili disfactum angelum hominemque cognoscimus: simul videlicet, non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul per acceptam imaginem sapientiae, et non simul per conjunctam substantiam form
Abbreviated transcription (Latin):
in terra. omnẽq herbã regionis: Qui eñi diuersis
dieb creatũ cęlũ. & terrã. uirgultũ. herbamq
narrauerat: nunc uno die facta manifestat
ut liquido ostender& . quod ereatura om̃is simul
ꝑsubstantiã excitit. quã uis nonsimul ꝓspetiem
ꝓcissit: Hinc illic quoq scriptuest : Creaute
d s hominẽ adimaginẽ suam: adima ainendei
gdaut illũ. masculũ a feminã stert eos Nec dum
qu eua facta describitur & iam homo masculus &
fonnashibetu: Sed & ex ade latre. erat
scul labio fe mina pcessura in illoia conputatur
pubstuntiam. a quo fuerat ꝓducenda ꝑ formam:
consistrare tam̃ hec & inminimis possumus ut ex
oniumis maiora pensemus: Herba namq cũertat᷑
ostenditur: In est uero eietiã cũ non appara&
fructus & semen: qr nimirũ simul sunt in radicis
substantia. que nonsimul ꝓdeunt. ꝑ temporis incre:¬
menta : Sed &haec simulcreata ꝑ substantiã dicimꝰ.
que ꝑ dire alia exaliis inuenimus quo pacto cũbeato

Expanded text:
mnemque herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic quoque scriptum est: Creavit Deus hominem ad imaginem et similitudicreavit illum, masculum et feminam creavit eos. Necdum enim Eva facta describitur, et jam homo masculus et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam, a quo fuerat producenda per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majora pensemus. Herba namque cum creatostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus, et semen, quia nimirum simuI sunt in radicis substantia, quae non simul prodeunt per temporis increed quia haec simul creata per substantiam dicimus, quae prodire alia ex aliis invenimus, quo pacto cum beato
Abbreviated transcription (Latin):
Ima tnĩ respicit : cuiꝰ facies fourã ad tendit : & beNie
desuꝑbis dicit᷑. qđ eoꝵ facies in foueã demerguntur:
q ima petunt. dũ suꝑbiendo alciora appetunt:
& quo magis extollendo se erigunt : eomagis ruendo infe¬
rius tendunt : Terrenã quippegłam quȩrunt : & in¬
fima sunt que ꝓspiciunt. du suꝑbiendo alta sectant᷑:
Vnde miro ac diuerso modo res agitur ut humiles cȩlũ
petant. duse in fradeiciunt : suꝑbi infima appetant:
dũ despiciendo ceteros quasi in altiorib: extollunt᷑ :
Isti sedũ despiciunt. cęlestib iungunt᷑: illidũ se erigunł.
a superiorib diuiduntur : Atq: ut ita dixerim. illi

Expanded text:
it, cujus facies foveam attendit. Et bene de superbis dicitur quod eorum facies in foveam demerguntur, quia ima petunt, dum superbiendo altiora appetunt; et quo magis extollendo se erigunt, eo magis ruendo inferius tendunt. Terrenam quippe gloriam quaerunt, et infima sunt quae prospiciunt, dum superbiendo alta sectantur. Unde miro et diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima appetant, dum despiciendo caeteros quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus divi
Abbreviated transcription (Latin):
non eis hic aliud culpa. ẽ. atq aliud poena : sed sua
illis inpoenã uertitur culpa: Ut elatus fastu suꝑbiȩ
hoc ipsũ sit uere intus cadere : qđ foras ostenditur
ut ego : suꝑbos enĩ & impios iusto uidicio in pul¬
uere dñs abscondit : ꝙ eoꝵ corda. ipsisquȩ desper¬
to amore auctoris eligunt. terrenis opprimi nego¬
ciis ꝑmittit : Vnde & illoꝵ cũ iudicio extremodis¬

Expanded text:
non eis hic aliud culpa est, atque aliud poena, sed sua non eis hic aliud culpa est, atque aliud poena, sed sua illis in poenam vertitur culpa, ut elatis fastu superbiae hoc ipsum sit vere intus cadere quod foris ostenditur ut ego. Superbos enim atque impios justo judicio Dominus in pulvere abscondit, quia eorum corda ipsis quae, despecto amore creatoris, eligunt terrenis opprimi negotiis permittit. Unde et illorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
so : subaudis ut ego: Suꝑbi eni exrespectudñi con¬
anduntur aut hic depietate cognoscentes & dap̃nan¬
aes crimina: aut illic supplicia de iufticia sentientes:
Impioꝵ uerolocus ĩpsa suꝑbia .ẽ.: Quia cũ scriptũ sit
initiũ om̃is peccati su perbia undȩ orit᷑ impietas
ibic̃tinetur. quãuis nec quic quã a suꝑbia difrat im¬
pietas : Valde eñi suꝑbire . ẽ. impie deauctore sentirȩ :¬
mpius ergo inlocosuo c̃teritur : q ipsa suꝑbia qua leua¬
tur obprimitur: Cũq efferendose incogitationib
erigit : lum sibi iusticiae qđ inuenire debuiss& ab sc̃dit
Sepe autẽ dũ contradin. falsa gła exteruis ꝓficit : uera
miseria in terius in anescit: Vnde ꝓpħa ait: deiecisti
eos dũ alleuarentur: Nonenĩ ait . de iecisti eos. post¬
quã eleuati sunt : sed cũ eleuarentur : Quia hoc ipsũ
sit suꝑbis interius deici : quod eis falsa c̃tingit gloria
exterius el euari : Ordinante eni diuino iudicio

Expanded text:
Subaudis ut ego. Superbi enim ex respectu Domini confunduntur, aut hic de pietate cognoscentes et damnantes crimina, aut illic supplicia de justitia sentientes. Impiorum vero locus ipsa superbia est, quia cum scriptum sit: Initium omnis peccati superbia , unde oritur impietas, ibi continetur, quamvis nec quidquam a superbia distat impietas. Valde enim superbire est impia de auctore sentire. Impius ergo in loco suo conteritur, quia ipsa superbia qua elevatur opprimitur; cumque, efferendo se in cogitationibus erigit, lumen sibi justitiae quod invenire debuisset abscondit. Saepe autem dum contra Deum falsa gloria exterius proficit, vera miseria interius inanescit. Unde Propheta ait: Dejecisti eos dum allevarentur . Non enim ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt, sed dum allevarentur, quia hoc ipsum sit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante enim divino judicio,
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur : Cũ uero manus brachiũ. dextera. uł uox.
indõ dicitur : ꝑhec uocabula. cõsubstantialis ei
filius demonstratur : Ipse quippe ẽ manus & dex¬
tera : decuiꝰ ascensione. ꝑmor senpat̃ loqͥ tur dicexis:
Tolla incelũ manũ meã : & iurabo ꝑdexterãm eam :¬
patrẽ om̃ia: dauid asserit dicens: Dixit afacta sins
Do ergobrachium habere est õperantẽ filium gignere
Voce tonare ẽ. consubstantialem sibi filiũ mund o terri¬
bilit̃ de monstrare:. Beato ergo iob dudicit dñs si habes
brachũ sicut ds &siuoce similitonas mira dispensatio¬
ne pietatis. cũ dum increpat exaltit. Qua eũ que sua
cõparatione superat superiorẽ cunctis demonftrarẽ
Cuiibar ꝓpositione subungit. Circũdatibidecorẽ¬

Expanded text:
ostenditur. Cum vero manus, brachium, dextera vel vox ostenditur. Cum vero manus, brachium, dextera vel vox in Deo dicitur, per haec vocabula consubstantialis ei Filius demonstratur. Ipse quippe est et manus et dextera, de cujus ascensione per Moysen Pater loquitur, dicens: Tollam in coelum manum meam, et jurabo per dexteraPatrem omnia David asserit, dicens: Dixit, et facta sunt . Deum ergo brachium babere est operantem Filium gignere, voce tonare est consubstantialem sibi Filium mundo terribiliter demonstrare. Beato igitur Job cum dicit Dominus: Si habes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas, mira dispensatione pietatis eum dum increpat exaltat, quia eum quem sua comparatione superat superiorem cunctis demonstrat. Cui in hac propositione subjungit: CAPUT VI Re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegeme : Quia eninos paruul os dũ ꝓtegit nutrit.
& ñ graui atq: honerosa. sed leui &blanda ꝓtectione
nosrefou&. dũsuas in nos miscđas exerit : quasi more
suꝑnos auiũ alas tendit: Aliquando etiã insensatis
reb ꝓpt̃ infirmitatẽ nram. alta c̃descensione se con¬
parat sic̃ ꝑ propheta dicit : Ecce ego stridebo suꝑ¬
fenũ .ẽ. uita carnaliũ. sic̃ scriptũ . ẽ. om̃is caro fenũ
in eo qđ dñs uitã carnaliũ patitur. more plaustrifenũ
seportare testat᷑ : Cui sub foeni honere stridere . ẽ
pondera & inquitatespeccantiũ cũ querelatolerare :
Cũ ergo longe dissimiles inse similitudines trabat:
sollert̃ intuendũ .ẽ. qđ quedã talia. aliquando dicaNT
indõ ꝓpt̃ effectũ oꝑis aliquando autẽ ad inda gandã
eiꝰ substantiã maiestatis : Namcũ indõ oculus: scapule.
pes. atq ale nominant᷑ effectus quedã oꝑationis

Expanded text:
protege me. Quia enim nos parvulos, dum protegit, nutrit, et protege me. Quia enim nos parvulos, dum protegit, nutrit, et dum non gravi atque onerosa, sed leni et blanda protectione nos refovet, dum suas in nos misericordias exerit, quasi more avium super nos alas tendit. Aliquando insensatis rebus propter infirmitatem nostram alta condescensione se comparat, sicut pfenum est vita carnalium, sicut scriptum est: Omnis caro fenum , in eo quod Dominus vitam carnalium patitur, more plaustri fenum se portare testatur. Cui sub feni onere stridere est pondera et iniquitates peccantium cum querela tolerare. Cum ergo longe dissimiles in se similitudines trahat, solerter intuendum est quod quaedam talia aliquando dicant 1051 effectum operis, aliquando autem ad indicandam ejus substantiam majestatis. Nam cum in Deo oculus, scapulae, pes atque alae nominantur, effectus quidem operationis
Abbreviated transcription (Latin):
cõparationẽ loquens: & si illa oblita fuerit:
egotam̃ non obliuis cartiu: Quis enĩ nesciat.
qrd imemoria nec obliuione rupitur. nec recordationeꝰ
sarcit᷑ : sedcũ aliqua deserens p̃termittit : more mei¬
tiũ obliuiscidicitur: &cũ post longũ tempus. quae
uoluerit uisitat : nr̃ȩ mutabilitatis consuetudine.
recordatus uocatur : Suo eñĩ pacto diuinitatis eiꝰ
uim. obliuio dissipat. cui ipsa quoq: laudabilis me¬
moria. essentialit̃ non cõcordat : Nulla namque
nisi aut p̃terita. aut absentia recordantur : Quomodo
ergo dñs preteritoꝵ reminiscitur. cũ ipsa que in sem&¬
ipsis p̃tereunt . eiꝰ nutui semꝑ p̃sentia ad sistunt.
Aut quomodo absentiũ recordatur. dũ omne quod. ẽ:
ꝑ hoc illi presto est. quod in ipso est: Quod si ei presto
non ess& om̃irio non ess& : Namnon existentia
uidendo creat : existentia uidendo conitini&:
Quic quid ergo creator ñ uid& essentia subsisteniti
car&: Aliquando autẽ ab auib in illũ similitudo¬

Expanded text:
omparationem locutus, ait: Et si illa oblita fuerit, ego tam en non obliviscar tui. Quis enim nesciat, quia Dei memoria nec oblivione rumpitur, nec recordatione sarcitur? Sed dum aliqua deserens praetermittit, more mentium oblivisci dicitur: et cum post longum tempus, quae voluerit visitat, nostrae mutabilitatis corecordatus vocatur. Quo enim pacto divinitatis ejus vim oblivio dissipat, cui ipsa quoque laudabilis memoria essentialiter non concordat? Nulla namque nisi aut praeterita, aut absentia recordantur. Quomodo ergo Deus praeteritorum reminiscitur, cum ipsa quae in semetipsis praetereunt ejus nutui semper praesentia assistunt? Aut quomodo absentium recordatur, dum omne quod est per hoc illi praesto est, quod in ipso est? Quod si ei praesto non esset, omnino non esset; nam non existentia videndo creat, existentia videndo continet. Quidquid ergo creator non videt, essentia subsistendi caret. Aliquando aute
Abbreviated transcription (Latin):
conscius. & aliusculpe. ante ꝓlatã sententiã aclhic
tacentẽ iudicẽ utriq conspiciunt : & tameniculpe
debitor. grauem contrase irã hoc ipsũ iudicis silentiũ
suspicatur : Quã iram sibi ñdenuntiat ꝑ turbatio
iudicis sed recordatio prauitatis : quia & si adhuc
foras reũ sententia ñ clam̾at. intus. iã grauiter
conscientia accusat: At cõtra iusticiȩ amioꝰ
decernentis uultũ conspicit : sed intus de tefa¬
moniobonȩ recordationis hilarescit : & quo
apud se quod metuat non hab& : ed om̃e qđ erga
sem& ipsũ est blandũ uid& : Hoc itaq loco furor
dñi dicit᷑. ñ ꝑturbatiodiuinȩ substantiae : sel supꝑ
peccatores male sibi conscios examinatio iustȩ
uindictȩ : Quã uiseni eñ tranquillũ iniudicio
uideant qc tam̃ feriendos se ab illo non dubitant
eũ insuis motib ꝑturbatũputant: Sequitur

Expanded text:
conscius, et alius culpae, ante probatam sententiam adhuc conscius, et alius culpae, ante probatam sententiam adhuc tacente judice utrique conspiciunt, et tamen culpae debitor gravem contra se iram, hoc ipsum judicis silentium suspicatur. Quam iram sibi non denuntiat perturbatio judicis, sed recordatio pravitatis, quia etsi adhuc foris reum sententia non clamat, intus tamen graviter conscientia accusat. At contra justitiae amicus decernentis vultum conspicit, sed intus de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quo apud se quod metuat non habet, eo omne quod erga semetipsum est blandum videt. Hoc itaque loco furor Domini dicitur non perturbatio divinae substantiae, sed super peccatores male sibi conscios examinatio justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum putant. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ districtionis uim in ꝑturbabile de monstrar&.
& ira dixit & colũbȩ : Acsi aꝑtius dicer& : Distrieti
iudiciũ in concussus exerit : qui ꝑmanens mansuetꝰ
punit : Unde & in extremo iudicio. insem& ipso in cõmnu¬
tabilis manens nullauicis situdine ac mutabilitate
uariatur : sed tam̃ electis & rȩꝓbis: nequa quã subspecie
eiusdẽ in cõmutabilitatis ostendit᷑. qr & tranquillus
iustis. & iratus a parebit inuistis : Teste enĩ conscientia
intrasem& ipsos deferunt : unde eoꝵ mentes. aeque unũ
respiciant sed non aequalit̃ modificentur: Quia &ifos
eũ benignũ ostendit. ante acta iusticia: & illis terribilẽ
culpa : Iuoꝵ pauorẽ quis explic&. cũ contingit miseris
& intrase culpas cernere. & ante se iudicẽ iustũ uidere
Hoc nimirũ cotidie. inusũ uitȩ p̃sentis agi᷑ : ut dequali¬
tate uenturi udicis mortaliũ corda doceantur:
Namcũ duo ad uidiciũ ꝑgunt. alius in nocentiaȩ sibi

Expanded text:
im imperturbabilem demonstraret, et iram dixit columbae. Ac si aperte diceret: Districtum judicium inconcussus exerit, qui permanens mansuetus punit. Unde et in extremo judicio in semet ipso incommutabilis manens, nulla vicissitudine ac mutabilitate variatur. Sed tamen electis et reprobis nequaquam sub specie ejusdem incommutabilitatis ostenditur, quia et tranquillus justis, et iratus apparebit injustis. Teste enim conscientia intra semetipsos deferunt, unde eorum mentes aeque unum respiciant: sed non aequaliter modificentur, quia et istis eum benignum ante acta justitia, et illis terribilem culpa facit. Quorum pavorem quis explicet, cum contingit miseris, et intra se culpas cernere, et ante se judicem justum videre? Hoc nimirum quotidie in usu vitae praesentis agitur, ut de qualitate venturi judicii, mortalium corda doceantur. Nam cum duo ad judicium pergunt, alius innocentiae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
& mens eiꝰ ab iniquitate libera. sed. euerberib
pressa adiudicia occulta reuocatur. ut suꝑna
sententia & si non . ẽ. cognita. ñ tamen credatur
iniusta : Sed eo salte iustũ credat: omne quod
patitur: quonimirũ constat. q dõ auctore
paciat᷑: Magna enĩ satisfactio ꝑcussionis est
uoluntas iusta cõditoris: Quȩ cum iniustũ facere
nilsol& iusta agnoscit᷑ etiã silat& : Nam&
cũ ꝓiniusticiȩ peccato ꝑcutimur . si in ꝑcussi¬
one nr̃a diuinȩ uoluntati c̃iungimur : mox
anr̃a inuisticia. ipsa c̃iuntione libera mur
Quis quis eni iam ꝑcussionẽ tolerat. sed ad huc
causas pcussionis ignorat : si uistũ credens hoȩ
ipsũ contrase iudiciũ amplectitur eo ipso abin¬
iusticia sua iã corrȩctus ẽ: quo ꝑcussum se
iuste gratulatur: Inuindicta eñi sua. dose
socians: sese c̃trase erigit : & magna .ẽ. iam iufa¬
cia. qđ uoluntati iudicis c̃cordat in poena. eus

Expanded text:
et mens ejus ab iniquitate libera, sed verberibus et mens ejus ab iniquitate libera, sed verberibus pressa, ad judicia occulta revocatur, ut superna sententia, etsi non est cognita, non tamen credatur injusta; sed eo saltem justum credat omne quod patitur, quo nimirum constat quia Deo auctore patiatur. Magna enim satisfactio percussionis est voluntas justa conditoris. Quae cum injustum facere nihil solet, justa agnoscitur etiam si latet. Nam cum pro injustitiae peccato percutimur, si in percussione nostra divinae voluntati conjungimur, mox a nostra injustitia ipsa conjunctione liberamur. Quisquis enim jam percussionem tolerat, sed adhuc causas percussionis ignorat, si justum credens hoc ipsum contra se judicium amplectitur, eo ipso ab injustitia sua jam correctus est, quo percussum se juste gratulatur. In vindicta enim sua Deo se socians, sese contra se erigit; et magna est jam justitia, quod voluntati judicis concordat in poena, cui
Abbreviated transcription (Latin):
mihi: Quid sit dnm de turbine respondere. quid¬
beatũ ioblũbos accingere . quid int̃ rogaredĩ. qud
hominis indicare : primoiã dñi sermone tractatũ est
Quia ergolectoris tedio parcimus curamus sumope
nedicta replicemus: Sequitur: Numquid irritũ
facies uidiciũ meũ. & condẽpnabis me. ut tuiusti ficeris a
flagellantis iudiciũ euacuare conatur: Nacum
non sua culpa feriri sedicat. quid aliud quã iuft¬
ciã ferientis accusat : Beatũ itaq: iobñ idcirco
flagella cȩlestia ꝑcusserunt. ut in eo culpas
ex tinguerent. sed pocius ut merita augerent:
quatinus qui tranquillitatis tẽpore intanta sc̃ita¬
te claruerat. etiã ex ꝑcussione patescer & quȩ
in eo etiã pacientiae uirtus latebat: Qui quidẽ
culpa suam int̃ flagella ñ inueniens. nec tamen
flagella eadẽ. causã sibi. eẽ. meriti dep̃hendens.
iniuiste feriri se credidit. cũquid inse debuiss&
corrigi ñ inuenit: Sed neipsa in nocentia in
tumore elationis inflet᷑ diuina uoce corripit᷑.

Expanded text:
 Quid sit Dominum de turbine respondere, quidb lumbos accingere, quid interrogare Dei, quid hominis indicare, primo jam Domini sermone tractatum est . Quia ergo lectoris taedio parcimus, curamus summopere ne dicta replicemus. Sequitufacis iuditium meum et condemnabis me, ut tu iustificeris. Gflagellantis judicium evacuare conatur. Nam cum culpa sua feriri se denegat, quid aliud quam injustitiam ferientis accusat? Beatum itaque Job non idcirco flagella coelestia percusserunt, ut in eo culpas exstinguerent, sed potius ut merita augerent, quatenus qui tranquillitatis tempore in tanta sanctitate claruerat, et ex percussione patesceret quae in eo etiam patientiae virtus latebat. Qui quidem culpam suam inter flagella non inveniens, nec tamen flagella eadem causam sibi esse augendi meriti deprehendens, injuste se feriri credidit, cum quid in se debuisset corrigi non invenit. Sed ne ipsa innocentia in tumorem elationis infletur, divina voce corripitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tesdm. in uno & alio deliquisse sesentiunt : q̃se intelle¬
gunt uł in cogitatione & oꝑe. ułindĩ ac ꝑximi neglecta
dilectione peccasse : Quib: se ꝓmittunt ultra nihil ad dere :
& ꝑ c̃uersionis gram curant penitendo cotidie. etiã trans¬
actapurgare : serhoc tam qđ beatus iobdeduob se peni¬
tendoredarguit. liqͥdo ostendit. qđ peccator om̃is in pe¬
nitentia duplicẽ habere gemitũ deb& nimirũ qr & bonũ
qđ opor tuit ñfecit : & malũ qđ ñ oportuit fecit: hinc ẽ.¬

Expanded text:
tes Dominum, in uno et alio deliquisse se sentiunt, quia se intellites Dominum, in uno et alio deliquisse se sentiunt, quia se intelligunt vel in cogitatione et opere, vel in Dei ac proximi neglecta dilectione peccasse. Quibus se promittunt ultra nil addere, quia per conversionis gratiam curant poenitendo quotidie etiam transacta purgare. Per hoc tamen quod beatus Job de duobus se poenitendo redarguit, liquido ostendit quod 1048 peccator omnis in poenitentia duplicem habere gemitum debet, nimirum quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit fecit. Hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m .ẽ. hominib: occultũ sensũ uerbis aperire. loqui
uero nr̃ m ad diuinas aures . ẽ. motũ mentis etia exp̃s¬
sione actionis ostendere : beatus iob ad librã se subti¬
lissima ex aminis pensans. locutione sua scđose deli¬
quisse cõfitetur: Vnũ eniloqui inlicite ẽ. res flagello
Dignas agere : Aliud loqͥ ẽ: etiã deflagello murmurare:
Qui ergo ante increpationẽ dominicã. in om̃i oꝑe hominib:
p̃latus fuit : ipsa in altũ increpatione ꝓficiens minꝰ se
rectũ prius in opere . & minusse pacientẽ post in uerbere
agnouit : Vnde sem& ipsũ redarguens: dicit : Vnũ
locutussũ qđutinã ñ dixissem : & alterũ quib ultra non
addã : Ac sidicat : Rectũ quidẽ me int̃ homines cre¬
didi sed te loquente & ante flagella prauũ. & post fla¬
quantote loquentẽ subtilius intelligo. tanto mem& ipsũ
posst̃ electis om̃ib: hec eiꝰ uerba c̃gruere : Quicognoscen¬

Expanded text:
nostrum est hominibus occultum sensum verbis aperire, loqui nostrum est hominibus occultum sensum verbis aperire, loqui vero nostrum ad divinas aures est motum mentis etiam expressione actionis ostendere, beatus Job ad libram se subtilissimi examinis pensans, locutione sua secundo se deliquisse confitetur. Unum enim loqui illicite est res flagello dignas agere, aliud loqui est etiam de flagello murmurare. Qui ergo ante increpationem dominicam in omni opere hominibus praelatus fuit ipsa in altum increpatione proficiens, et minus se rectum prius in opere, et minus se patientem post in verbere agnovit. Unde semetipsum redarguit, dicens: Unum locutus sum, quod utinam non dixissem; et alterum, quibus ulAc si ergo dicat: Rectum quidem me inter homines credidi, sed te loquente ante flagella pravum, et post flaquanto te loquente subtilius intelligo, tanto memetipsum possunt electis omnibus haec ejus verba congruere, qui cognoscen
Abbreviated transcription (Latin):
dꝑeta sunt oculis eiꝰ. quo modo tegipossunt. que eius
subt̃ positũ tegamus : tegere peccata dicimꝰ. que quasi
suꝑponimꝰ dũ abdicamis : Eisq aliud suꝑ ducimus:
dũ bone actionis opus ad hoc post eligimꝰ. ut p̃feramus:
Quiergo priora mala deserit. & bonaposterius facit :¬
ꝑ hoc qd addit. trans actã nequiciã tegit. cuiboni oꝑis
merita suꝑducit: Beatus igit᷑ iobscȩ aeccłae tr̃pii
tenens & in uerbis suis sua allegans. nr̃a designans dicat
exse dicat ex nobis : M anũ meã ponã suꝑos metĩ:
d .ẽ. hoc qđ districto uidici. desermone meo me displi¬
cuisse c̃sidero : ante eiꝰoculos subuelamine recti operis
actabeati iob uerba discutimus nihil eũ nequi ter
dixisse repperimus: Si uero eiꝰdicta quae cũ ueritate
ac libertatȩ plata sunt. in aliquosuꝑbiȩ uicioflectimus :
duoiã solũ modo ñ erunt. & multa erunt: Sedqr̾ loqui

Expanded text:
aperta sunt oculis ejus, quomodo tegi possunt quae ejus aperta sunt oculis ejus, quomodo tegi possunt quae ejus superpositum tegamus, tegere peccata dicimur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus, ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit transactam nequitiam merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex nobis: Manum meam ponam super os meum; id est, hoc quod districto judici de sermone meo in me displicuisse considero, ante ejus oculos sub velamine recti operis acta beati Job verba discutimus, nihil eum nequiter dixisse reperimus. Si vero dicta ejus, quae cum veritate ac libertate prolata sunt, in aliquod superbiae vitium flectimus, duo jam solummodo non erunt, quia multa erunt. Sed quia loqui
Abbreviated transcription (Latin):
locutussũ. respondere quid possum : Acsidicat :
Sermonẽ meũ defenderem : sihunc cũ rationis pondere
ꝓtulissem : At post quã lingua leuitate usa
conuincit᷑. quid restat nisi ut c̃ticendo refrenet᷑:
Sequitur: Manum meã : ponã suꝑ osmeũ : Usu
sacrielo quii inmanuoperatio : inore locutio sol&
intellegi: Manũ ergo suꝑ osponere est : uirtute
bonioꝑis. culpas tergere incaute locutionis : Quis¬
uero inueniri potest. qui quã lib& ꝑfectus sit
de ocioso tamen sermone non pecc& : Ia cobo
attestante : qui ait: Nolite plures magistrifieri:
in multis eni offendimus om̃s : & rursũ: Lingũa :
nullus hominũ domare potest : Cuiꝰ culpas redar¬
guens. ꝑ sem& ipsã ueritas dicit : Dico autẽ uobis : qm̃
oculos student culpas linguȩ. t̃gere meritis uite :
student pondere bonoꝵ oꝑum. p̃mere inmoderata
dũ melectis eiꝰ cotidie ociosȩ locutionis uiciũ. uir
peccata: Sedrursũ cũ scriptũ sit . om̃ia nuda &

Expanded text:
locutus sum, respondere quid possum? - Ac si dicat: Sermonem meum defenderem, si hunc cum rationis pondere protulissem; at postquam lingua levitate usa convincitur, quid restat nisi ut conticendo refrenetur? Sequitur: Manum meam ponam super os meum. - Usu sacri eloquii, in manu operatio, in ore locutio solet intelligi. Manum ergo super os ponere est, virtute bonivero inveniri potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui ait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes . Et rursum: Linguam nullus hominum domare potest . Cujus culpas redarguenoculos student culpas linguae tegere meritis vitae. Student pondere bonorum operum premere immoderata s electis quotidie opeccata . Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et
Abbreviated transcription (Latin):
miro modo agitur. ut sicut superius dictũ est
unde dignior efficitur. inde sibim & in digna uide¬
atur & tunc recti tudine longes : ee sentiat
cũ aqd ꝓpinquat: Unde salomonait : Cuncta
tep̃taui in sapientia : dixi. sipiens efficiar. xpsa
longe recessit ame: Quaesita eni sapientia
longe recedere dicitur : quia ad ꝓpinquanti aenr
inctur : Quiuero hanc nequa quã quȩrunt tanto
Peer ꝓpinquos aestimant. quanto & erꝑee si mar

Expanded text:
miro modo agitur, ut, sicut superius dictum est, miro modo agitur, ut, sicut superius dictum est, unde dignior efficitur, inde sibimet indigna videatur, et tunc rectitudini se longe esse sentiat, cum appropinquat. Unde Salomon ait: Cuncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinquos aestimant, quanto et ejus r
Abbreviated transcription (Latin):
cõtemplationis euigil & : illa quȩ leuia paulo ante
credidit mox ut grauia ac mortifera ꝑ horrescit :
Cuncta eni uł inminimis noxia. quasi a trocissima
refugit : qr uidelic& ꝑ conceptionẽ sp̃s grauida in¬
troire ad seiã in ania nulla ꝑmittit: Exeo enĩ
quod intus conspicit: quã sint horrenda haec quar
Exterius ꝑstrepunt sentit: & quanto amplius
subleuata ꝓfecerit tanto magis refugit infirma
in quib proftrã deficit: Nibis quippe eã : nisi quod in¬
terius uiderat. atq eo grauius tolerat. quic quid
se ei extͣrinsetus ingerit: quo illud ñ .ẽ. quod iN¬
trinsecus uid& : Sed ex his interiorib quae rap¬
tim uidere potuit : ad ex teriora quȩ tolerat . ui¬
dicandi regulã sumit: Suꝑse enirapitur dũsub¬
limia contẽplatur & sem& ipsã iamliberius e¬
cedendo conspiciens. quic quid ei exseipsa subse ipsa
reman& subtilius cõprehendit : Ex quare

Expanded text:
contemplationis, evigilet, illa quae levia paulo ante contemplationis, evigilet, illa quae levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta enim vel in minimis noxia, quasi atrocissima refugit, quia videlicet per conceptionem spiritus gravida, introire ad se jam inania nulla permittit. Ex eo enim quod intus conspicit, quam sint horrenda haec quae exterius perstrepunt sentit; et quanto amplius sublevata profecerit, tanto magis refugit infima, in quibus prostrata defecit. Nihil quippe eam nisi id quod interius viderat pascit; atque eo gravius tolerat quidquid se ei extrinsecus ingerit, quo illud non est quod intrinsecus vidit, sed ex his interioribus quae raptim videre potuit, ad exteriora quae tolerat judicandi regulam sumit. Super se enim rapitur dum sublimia contemplatur; et semetipsam jam liberius excedendo conspiciens, quidquid ei ex seipsa sub seipsa remanet, subtilius comprehendit. Ex qua re
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ alcius
uirtutũ dignitate
proficiunt. eo subti¬
lius indignosse esse
deprehendunt
qui a dũ ꝓximilucis
fiunt. quic quid eos
inseipsis latebat
INueNuNT
Et tanto magis
foras sibi deformes apparent : quanto pulchrũ
.ẽ. quod intus uident : Unusquisq eni sibidũ tactu
ueriluminis inlustratur : ostenditur: Vnde agnos¬
cit quid . ẽ. iusticia : inde eruditur ut uideat quid
.ẽ. culpa: Hinc ẽ. quod sepe mens nr̃a quãuis
frigida inc̃uersationis humanȩ actionetorpescat:
quauis in quibdã delinquat & nesciat. quãuis pecca¬
ta quȩd ã qua sinulla ꝑpendat : cũ tameri ad appe¬
tenda sublimia orationis conpunctione se erigit.
ipso suȩ oculo c̃punctionis excitata ad circũ spi¬
ciendã se post fletũ uigilantior redit: Namcum
neglectã se deserit & noxio tepore torpescit : uł
ociosa uerba uł in utiles cogitationes minoris eẽ
om̃imodo reatus credit: At si igne conpunctionis
incalescens a torpore suo tacta subito a flatu

Expanded text:
apud Deum altius virtutum dignitate proficiunt, eo subtilius indignos se esse deprehendunt, quia dum proximi luci fiunt, quidquid eos in seipsis latebat inveniunt; et tanto magis foris sibi deformes apparent, quanto nimis pulchrum est quod intus vident. Unusquisque enim sibi, dum tactu veri luminis illustratur, ostenditur; et unde agnoscit quid est justitia, inde eruditur, ut videat quid est culpa. Hinc est quod saepe mens nostra quamvis frigida in conversationis humanae actione torpescat, quamvis in quibusdam delinquat et nesciat, quamvis peccata quaedam quasi nulla perpendat; cum tamen ad appetenda sublimia orationis compunctione se erigit, ipso suae compunctionis oculo excitata ad circumspiciendam se post fletum vigilantior redit. Nam cum neglectam se deserit, et noxio tepore torpescit, vel otiosa verba, vel inutiles cogitationes minoris esse reatus omnimodo credit. At si, igne compunctionis incalescens, a tepore suo, tacta subito afflatu
Abbreviated transcription (Latin):
an i : E eo uerius inuenit quantũ flectatur in
uicio: quo sagacius summa c̃siderans. conspicit quan¬
uidisat ariseo: Undebeatus iob humanũ genus
iurtutib: transiens. amicos loquendo superauit :
sealo quente dosublimius eruditus. sem& ipsũ cognos¬
undoreticuit: Illos namq in iuste loquentes subdi¬
di : sed aduerba locutionis intimȩ reum se uiste
s gdouit: & quidẽ curflagellatus sit nescit :
sed tamen curflagella ueneratus fionsit silendo
nedarguit: Diuria eniiuditia cum nesciuntur
non audacisermone discutienda sunt. sed formidoloso
slentio ueneranda : q & cũ causas rerũ conditor iN
flagello ñ aperit. eo iustas indicat. quose eas facerȩ
quisum me iustus .ẽ. demonstratur : Ergo sc̃s & prus¬

Expanded text:
atur; et eo verius invenit quantum flectatur in vitio, quo, sagacius summa considerans, conspicit quantum distat a recto. Unde beatus Job humanum genus virtutibus transiens, amicos loquendo superavit; sed loquente Deo, sublimius eruditus, semetipsum cognoscendo reticuit. Illos namque injuste loquentes subdidit, sed ad verba locutionis intimae reum se juste cognovit. Et quidem cur flagellatus sit nescit, sed tamen cur flagella veneratus non sit, silendo redarguit. Divina enim judicia cum nesciuntur, non audaci sermone discutienda sunt, sed formidoloso silentio veneranda, quia et cum causas rerum conditor in flagello non aperit, eo justas indicat, quo se eas facere qui summe justus est demonstrat. Vir ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
culmine. scĩ om̃s eiluce iusticiae fulgentes adherebt̃:
ad iungat insinuat: in iustos etiã quomodo ase dis¬
iungat ostendat: Seqͥtur : Disꝑge superbos infu¬
rore tuo: sub audis ut ego : qui eos & tranquillitatis
tẽpore unitos cõtrame tolero. & districtus quandoq:
ueniens in meo eosfurore disꝑgo: Sed inter haet¬
sollerter intuendũ est : quod grauis ꝑfidie error
admittitꝰ. si fortasse quis aestim&. qđ in illa diui¬
nitatis substantia. furor & tranquillitas uarietur:
Creator nãq: om̃ium eo summe in mortalis ẽ : quo
creaturȩ more mutabilis ñ est : Hinc de illo per
ia cobũ dicit᷑ : Apud quẽ non ẽ trans mutacio nec
uicissitudinis obubratio : Hinc rursũ scriptũ .ẽ :
Tuautẽ dñe. cumtranquillitate iudicas: Hinc
ꝓphaait deserca facta .t̃. terra. a faciȩ irȩ colube.
a facie furoris drũi: Quod erũ iram colũbe p̃dixere

Expanded text:
culmine sancti omnes ei luce justitiae fulgentes adhaerebuntculmine sancti omnes ei luce justitiae fulgentes adhaerebuntadjungat insinuat, injustos etiam quomodo a se disjungat ostendit. Sequitur: rore tuo. - Subaudis ut ego, qui eos tranquillitatis tempore immites contra me tolero, et districtus quandoque veniens, in meo eos furore dissolerter intuendum est quod gravis perfidiae error admittitur, si fortasse quis aestimet quod in illa divinitatis substantia furor et tranquillitas varietur. Creator namque omnium eo summe immortalis est, quo creaturae more mutabilis 1052 non est. Hinc de illo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Hinc rursum scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas . Hinc propheta ait: Deserta facta est terra a facie irae columbae, a facie furoris Domini . Quod enim iram columbae praedixerat,