comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Picnãq ꝑuersa uni animit̾ sentiunt : ut nulla c̃trase
uicissim disputatione diuidant᷑: Nulla tunc eos
diuersitatis alt̃catio scindit : & idcirco contrabonos
uehem̃ter preualent. q in malosẽ c̃cordit̃ teneNł:¬
malis : Rȩꝓborũ quippe unitas. bonoꝵ uitã tanto
durius prȩpedit : quanto se ei ꝑ collectionẽ durior
obponit: hancunitatẽ rȩꝓboꝵ ꝑniciosã sibi paulus
cõspex erat : cũ in medio saduceoꝵ pharisaeorũq
dep̃hensus dicebat : Despe & resurrectione mor¬
tuorũ : ego iudicor: Quinimirũ uoce ꝑcussa : ꝓtinꝰ
c̃trase uicissim. audientiũ turba dissiluit: cũq
induas partes tumultuantiũ multitudo diuiditꝰ.
paulo ia ereptionis aperit᷑ q quẽ turba ꝑ sequen¬
tiũ unita cõstrinxerat. diuisa laxabat: Eripiunt᷑¬
& eni iusti : dĩdiuidunt᷑ iniusti: & electorũ uoca
ad ꝑfectũ perueniunt : dũ reꝓborũ agmima ꝑdis¬

Expanded text:
Sic namque perversa unanimiter sentiunt, ut nulla contra se Sic namque perversa unanimiter sentiunt, ut nulla contra se vicissim disputatione dividantur. Nulla eos diversitatis altercatio tunc scindit, et idcirco contra bonos vehementer praevalent, quia in malo se concorditer tenenmalis. Reproborum quippe unitas bonorum viam tanto durius impedit, quanto se ei per collectionem durior opponit. Hanc unitatem reproborum perniciosam sibi Paulus conspexerat, cum in medio Sadducaeorum, Pharisaeorumque deprehensus dicebat: » De spe resurrectione mortuorum ego judicor . « Qua nimirum voce percussa protinus contra se vicissim audientium turba dissiliit. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo divideretur, Paulo via ereptionis aperitur, quia quem turba persequentium unita constrinxerat, divisa laxabat. Eripiuntur enim justi, cum dividuntur injusti, et electorum vota ad perfectum perveniunt dum reproborum agmina per dis
Abbreviated transcription (Latin):
tia sibi: Car nes eNũ leuiathanhuiꝰ. sunt om̃s
rȩꝓbi qui ad intellectũ spiritalis patriȩ ꝑdesideriũ
non ad surgunt : Menbra uero sunt carniũ : hiuqui
eisdẽ ꝑuerse agentib & sese adiniquitatẽ precedentibꝰ
c̃iungunt᷑: Sicut econtra : ꝑ paulũ dominico corpori
dicitur : Vos estis corpus xp̃i: & menbra demenbro:
Aliud quippe ẽ menbrũ corporis aliud menbrũ mex¬
bri : M enbrũ quippe corporis pars ad totũ : menbrũ
uero menbri .ẽ. particula ad partẽ: Menbrũnãq:
menbri . ẽ. digitus ad manũ: manus ad bracinum:
Menbrũ uero ẽ corporis totũsimul ad corpus uniuer¬
sum: sicut ergo inspiritali domini cocorpore. m̃bra
demenbro dicimꝰ. eos qui in eiꝰ ȩccła ab aliis reguntur:
ita in illa leuiathan istius reꝓba cõgregatione m̃bra
sunt carniũ. qui iniquo opere. quibdã se nequiorib:
aprimis usq: ad extrema c̃cordat : diuinus sermo
in eo mẽbra carniũ sibim& coherentia memorat:

Expanded text:
ia.---Carnes vero Leviathan istius sunt omnes reprobi, qui ad intellectum spiritalis patriae per desiderium non assurgunt. Membra vero sunt carnium hi qui eisdem perverse agentibus, et sese ad iniquitatem praecedentibus junguntur, sicut e contra per Paulum dominico corpori dicitur: Vos estis corpus Christi, et membra de membro . Aliud quippe est membrum corporis, aliud membrum membri. Membrum quippe corporis pars ad totum, membrum vero membri est particula ad partem. Membrum namque membri est digitus ad manum, manus ad brachium; membrum vero est corporis totum hoc simul ad corpus universum. Sicut ergo in spiritali dominico corpore membra de membro dicimus eos qui in ejus Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa Leviathan istius reproba congregatione membra sunt carnium qui iniquo opere quibusdam se nequioribusa primis usque ad extrema concordat, divinus sermo in eo membra carnium sibimet cohaerentia memorat.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio qui excitant᷑ falso nomine uirtutis. ac
siunguenta bulliant ostendit : ut tanto atro¬
ciores ad crudelitatẽ fiant. quanto se etiam
mereri p̃mia . quasi ꝓteloreligionis exiftmart
ustũq hoc .ẽ. diuino iudicio: ut quipietatis
uim ꝑpendere & custodire neglegunt. suspi¬
cionis suȩ odore fallantur : Vnde ad inlusio¬
nis augmentũ. eos crudelia ꝑpetrantes. signa
quoq ac ꝑdigia subsequuntur : sicut & recte

Expanded text:
judicio qui excitantur falso nomine virtutis, ac judicio qui excitantur falso nomine virtutis, ac si unguenta bulliant, ostendit, ut tanto atrociores ad crudelitatem fiant, quanto se etiam mereri praemia quasi pro zelo religionis existimant. Justumque hoc est divino judicio, ut qui pietatatis vim perpendere et custodire negligunt, suspicionis suae odore fallantur. Unde et, ad illusionis augmentum, eos crudelia perpetrantes signa quoque ac prodigia subsequuntur, sicut et recte
Abbreviated transcription (Latin):
in euangło : discipłis ueritas dicit: Vt om̃is qui
interficit uos arbitretur se obsequiũ prȩstare
dõ: Igit᷑ sicut olla feruent : dũ crudeliter
ꝑsequuntur: sed apud eos ipsa ꝑsecutio unguen¬
toꝵ fraglantiam redol&: dum mens eoꝵ uanis
suspicionib decepta. estimat quia dõ obsequi ũ
ꝑsoluat: Inscriptura & enĩsacra : iinguentoꝵ odorib:
opinio sol& signari uirtutũ: Unde sponsa in can
ticis : sponsũ desiderans dicit: Inodore unguentoꝵ
tuorũ : curremus: &unde paulus apłs. uirtutũ
laude fraglare sciens : ait : Xp̃ibonus odor
sumus dõ: Itaq qui aleuiathan iste. ministros
illius ꝑditi uasis sui. incrudelitatis opera. sub
opiniones laudis. & pretex tuuir tutis inter¬
cipit : post quã dictũ .ẽ. fer uescere faci& quasi
ollã ꝓfundũ mare. recte mox subdit᷑: Ponit
quasi cum unguentabulliunt: Quod enĩ ꝑcru¬
delitatis incendiũ mare feru&. hoc in eorundẽ

Expanded text:
in Evangelio discipulis Veritas dicit: Ut omnis qui in Evangelio discipulis Veritas dicit: Ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo . Igitur sicut olla fervent, dum crudeliter persequuntur; sed apud eos ipsa persecutio unguentorum fragrantiam redolet, dum mens eorum, vanis suspicionibus decepta, aestimat quia Deo obsequium persolvat. In Scriptura enim sacra unguentorum odoribus opinio solet signari virtutum. sum desiderans dicit: In odore unguentorum tuorum currimus . Et unde Paulus apostolus virtutum laude fragrare se sciens, ait: Christi bonus odor sumus Deo . Itaque quia Leviathan iste ministros illius perditi vasis sui in crudelitatis opera sub opinione laudis et praetextu vitututis intercipit, postquam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, recte mox subdidit: Ponet quasi cum unguenta bulliunt. Quod enim per crudelitatis incendium mare fervet, hoc in eorumdem
Abbreviated transcription (Latin):
uod ꝓfundũ mare. leuiathan iste. quasi ollã
facit feruescere : & nimirũ constat. qđ ꝑsecu¬
tionis extreme tẽpore. cõtra electoꝵ uitã
tis excitare : Tunc ꝓfundũ mare. quasi olla
feruescit: cũ corda dilectoꝵ scłi. ualido
ardore succendit: & que ho cpacis tẽpore. intrasuã
malitiã clausalatuerunt . tunc in aestũ in manissimȩ
ꝑsecutionis ebulliunt : ac ꝑ abruptã crudelitatis
apte licentiã. ea quȩ diupresserant. odia antiqui
liuoris exalant: Quia autẽ pestifero errore ꝑsuasi.
sic inistis famulant᷑ antixp̃o. ut tunc uerius p̃bere
sẽ ȩstiment obsequium xp̃o post quã dixit. ferues¬
cere faci& quasi ollã ꝓfundũ mare. apte sub iunxit:
quippe cũbulliunt : fraglantiã suauitatis redduNT:
Iuia ergoleuiatban iste. ita seducit cordarȩꝓboꝵ.
ut quicquid agunt ex iniquitate ꝑfidiȩ. ꝓuerita¬
te rectȩ fidei se agere suspicentur : quasi bene
eis ol&. id qđ teloreligionis exercent: Unde

Expanded text:
i ollam facit fervescere, quia nimirum constat, quod persecutionis extremae tempore contra electorum vitam rudelitatis excitare. Tunc profundum mare quasi olla fervescit, cum corda dilectorum saeculi valido ardore succendit, et quae hoc pacis tempore intra suam malitiam clausa latuerunt, tunc in aestum immanissimae persecutionis ebulliunt, ac per abruptam crudelitatis apertae licentiam ea quae diu presserant odia antiqui livoris exhalant. Quia autem pestifero errore persuasi, sic in istis famulantur Antichristo, ut tunc verius praebere se aestiment obsequium Christo, postquam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, apte subjunxit:quippe cum bulliunt, fragrantiam suavitatis reddunt. Quia ergo Leviathan iste ita seducet corda reproborum, ut quidquid agunt ex iniquitate perfidiae pro veritate rectae fidei se agere suspicentur, quasi bene eis olet id quod zelo religionis exercent. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quantose despici. etiã clarescentib miraculis
dol&:. Totũ seergo ineoꝵ interitu colligit.
cunctosq reꝓbos in necẽ fideliũ. animi crudelitate
c̃ iungit : Ut seuiciã suam. tanto rabustius exerat :
quanto & in eis que
queor ꝑuerse agere appetit . nulla
sibi siu corporis cõcussi menbra discordant : unde :¬

Expanded text:
quanto se despici etiam clarescentibus miraculis quanto se despici etiam clarescentibus miraculis dolet. Totum ergo se in eorum interitum colligit, cunctosque reprobos in necem fidelium unanimi crudelitate conjungit, ut saevitiam suam tanto robustius exerat, quanto et in eis quae perverse agere appetit, nulla sibi sui corporis membra discordant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia niglegunt. dũ signis uisibilib ñ tenentur:
Dũ igitur humilitas fideliũ multitudine & mani¬
festatione signorũ. quasi defatuit᷑. terribili
occulte dispositionis ex amine. in debonis mise¬
ricordia largior. unde malis iusta ira cõmulat᷑:
Qui a ergoleuiathan iste. priusquã manifestus &
conspicuus ueniat ex magna parte in scã aȩccła
signauir tutũ cessant : recte nunc dicit᷑ faciẽ
eiꝰ precedit aegestas : Ante eni a fidelib miracu¬
ꝑsigna extollitur. eo afidelib sine signis. robus¬
tius. laudabiliusq uincat᷑:. Quãuis etiã fidelib
in eiꝰcertamine signa ñ deerunt : sed tante erunt
illuis. ut nr̃orũ aut pauca. aut nulla uidrantur:
Quorũ nimirũ uirtus. om̃ib signis fit pocior : cum
om̃e quod ab illo fieri terribilit̃ conspicit. ꝑ inter¬
nȩ constantiae calcem premit: sed malignus hostis
tanto c̃tra eos. acriori in manitate se exhib&.

Expanded text:
 tenentur.  tenentur. Dum igitur humilitas fidelium multitudine et manifestatione signorum quasi destituitur, terribili occultae dispositionis examine inde bonis misericordia largior, unde malis justa ira cumulatur. Quia ergo Leviathan iste priusquam manifestus et conspicuus veniat ex magna parte in sancta Ecclesia signa virtutum cessant, recte nunc dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Ante enim a fidelibus miracuper signa extollitur, eo a fidelibus sine signis robustius laudabiliusque vincatur. Quamvis etiam fidelibus in ejus certamine signa non deerunt, sed tanta erunt illius, ut nostrorum aut pauca, aut nulla videantur. Quorum nimirum virtus omnibus signis fit potior, cum omne quod ab illo terribiliter fieri conspicit, per internae constantiae calcem premit. Sed malignus hostis tanto contra eos acriori immanitate se exhibet,
Abbreviated transcription (Latin):
mrabit̃ fortitudo uirtus u iolentiaȩ ostendit᷑
q ponamus: Terribili quippe ordine dispositio¬
nis occ ultȩ. prius quã leuiathan iste. in illodap̃¬
neo homine quẽ ad sumit appareat : ascã eccła
uirtutũ signa sub trahunt᷑: Nam ꝓphecia abscon¬
ditur curationũ grã aufertur : plixioris abfti
nentiȩ uirtus inminuit᷑. doctrine uerba c̃tices¬
cuntꝰ miraculorũ ꝓdigia tollunt᷑: Quequidẽ
nenua quia suꝑna dispensatio funditus subtrahit :
sed ñ hec sic̃ priorib tẽporib aꝑte. ac multipli¬
at̃ ostendit: Qđ tam̃ mira dispensatione agit᷑
ut una exre. diuina simulpietas. & iufaicia con¬
pleatur: Dũ enĩ subtractis signoꝵ uirtutibus
scã aeccła uelut abiectior appar&. & bonorũ
premiũ crescit. qui illã ꝓspe celestiũ. & ñ ꝓpt̃
presentia signa uenerantur : & malorũ mens c̃tra
illa cicius ostendit᷑. qui sequi quȩ ꝓmitat inui

Expanded text:
morabitur fortitudo, virtus violentiae ostenditur.morabitur fortitudo, virtus violentiae ostenditur.exponamus. Terribili quippe ordine dispositionis occultae, priusquam Leviathan iste in illo damnato homine quem assumit appareat, a sancta Ecclesia virtutum signa subtrahuntur. Nam prophetia absconditur, curationum gratia aufertur, pnentiae virtus imminuitur, doctrinae verba conticescunt, miraculorum prodigia tolluntur. Quae quidem nequaquam superna dispensatio funditus subtrahit, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte ac multipliciter ostendit. Quod tamen mira dispensatione agitur, ut una ex re divina simul pietas et justitia compleatur. Dum enim subtractis signorum virtutibus sancta Ecclesia velut abjectior apparet, et bonorum praemium crescit, qui illam pro spe coelestium, et non propter praesentia signa venerantur, et malorum mens contra illam citius ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
ut quas i ꝑ familiaritatẽ post modũ eius noticia
cognoscatur : Uelcerte q multis ita fraudu¬
lent̃ subripit. ut ab eis dep̃hendinequaquam
possit. & sic eoꝵ uirtutes euacuat. quatinus
astutiȩ suae maliciã non ostendit : faciẽ ei
aegestas pre ire ꝑhibet᷑: Ac si aꝑte dicer&
Quiacũ insidians tẽptat : prius quã uideatur
spoliat : Hinc .ẽ. enĩ quod de ephraim ꝑ pro¬
pħamdicit᷑: Comeder̃ alieni robur eiꝰ & ipse
ignorauit : Ali eniquippe: intellegi a postate
sp̃s solent : Quirobur comedunt : cũ uirtutẽ
mentis ꝑuertendo cõsumunt : Quod epbraim
& ꝑtulit᷑ & nesciuit : q intẽp̃tatione malignoꝵ
spuum. & roburanimi ꝑdidit. & hoc ipsũ quia
ꝑdiderit non intellexit : Leuiathan ergo
ficie. agestas antecedit: qa neles traũ mentes
set a p̃tandospoliat quãtiꝰ insidias his quitep̃ta
ingnoscat : Perhoc ergo qđ dictũ .ẽ. incollociꝰ

Expanded text:
ut quasi per familiaritatem postmodum ejus notitia ut quasi per familiaritatem postmodum ejus notitia cognoscatur. Vel certe quia multis ita fraudulenter subrepit, ut ab eis deprehendi nequaquam possit, et sic eorum virtutes evacuat, quatenus astutiae suae malitiam non ostendat, faciem ejus egestas praeire perhibetur, ac si aperte diceretur, quia cum insidians tentat, priusquam videatur exspoliat. Hinc est enim quod de Ephraim per prophetam dicitur: Comederunt alieni robur ejus, et ipse ignoravit . Alieni quippe intelligi apostatae angeli solent, qui robur comedunt, dum virtutem mentis pervertendo consumunt. Quod Ephraim et pertulit, et nescivit, quia in tentatione malignorum spirituum et robur animae perdidit, et hoc ipsum quia perdiderit non intellexit. Leviathan ergo faciem egestas antecedit, quia negligentium mentes ante tentando spoliat, quam ejus insidias is qui tentatur agnoscat. Per hoc ergo quod dictum est: In collo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
replent᷑ uiciis. uirtutũ diuiciis uacuant᷑: Qub
sepe euenit. ut ꝑelationis dementiã subltuato¬
dũ nequa quã ruine suae dap̃na considerant
.et̃ se etiã abonis actib in opes ñ agnoscant : un de
uoce angłi : predicatori laodiciae dicitur: Dicis
qđ diuessũ. & locupletatus & nullius egeo &
gantiã sc̃itatis extollit : sed pauꝑ. cecus & midus
arguitur : Pauꝑutiq: quia uirtutũ diuicias
non hab&. cecus qr nec pauꝑtatẽ quã patt᷑ uid&:
Nudus q primã stolã ꝑdidit : sed peuis qr se nec
se ꝑdidisse cognoscit: Quia ergo ut diximus
aegestas rȩpboꝵ .ẽ. defraudatiomeritoꝵ recte
deleuiathan dicitur. faciem eiꝰ precedit aegestas
Nemo quippe cognitioni eiꝰ iungitur : nisi prius
uir tutũ diuicus innudet᷑ : Prius enibonas
incacogiationes subtrahit: & tunc eis
uice aꝑtiorẽ noticiã suae iniquitatis
infunidit: Aegestas ergo faciemillius p̃ce¬
dere diditur : qr prius facultas uiriũ ꝑditur.

Expanded text:
replentur, virtutum divitiis vacuantur. Quibus saepe contingit ut per elationis dementiam sublevati, dum ruinae suae damna non considerant, esse se etiam a bonis actionibus inopes non agnoscant. Unde voce angeli praedicatori Laodiceae dicitur: Dicis, Quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo: et gantiam sanctitatis extollitur, sed pauper, caecus et nudus arguitur. Pauper utique, quia virtutum divitias non habet; caecus, quia nec paupertatem quam patitur videt; nudus, quia primam stolam perdidit, sed pejus, quia nec se perdidisse cognoscit. Quia ergo, ut diximus, egestas reproborum est defraudatio meritorum, recte de Leviathan dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Nemo quippe cognitioni ejus jungitur, nisi prius virtutum divitiis denudetur. Prius enim bonas cogitationes subtrahit, et tunc eis apertiorem notitiam suae iniquitatis infundit. Egestas ergo faciem illius praecedere dicitur, quia prius facultas virium perditur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ manꝰ dĩ uocat᷑ filius. onmia quippe
ꝑ ipsũ facta sunt : ꝑmanũ dĩ docere se ꝑhib&
cos quos in ꝓpria sapientia fatuos remanere
uid&: Acsia ꝑte dicat : Ego ex me aliquid nes¬
cio: sed quicquid deueritate sentio hoc ex
eiusdẽ ueritatis largitate conprehen¬
do Vosid circo recta ponsapitis quia hancean¬
dẽ uram sapientiã ñ dĩ manu sed uobis¬
bus tribuunt : & tanto magis sepriuisnt
suꝑnasapientia : quanto illã quisi& suo
ingenio habere priuatã uolunt: quibus
asi quando dat᷑ adiudiciũ suũ ut recta
quide aliqua sciant: sed echac ipsascientia
obligatiores ad poenã fiant : Vnde apte subdit᷑ : Ecce¬

Expanded text:
Quia enim manus Dei vocatur filius, « omnia quippe Quia enim manus Dei vocatur filius, « omnia quippe per ipsum facta sunt , per manum Dei docere se perhibet eos quos in propria sapientia remanere fatuos videt. Ac si aperte dicat: Ego ex me aliquid nescio; sed quidquid de veritate sentio, hoc ex ejusdem Veritatis largitate comprehendo. Vos idcirco recta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sapientiam non Dei manui, sed vobisviribus tribuunt; et tanto magis se privant superna sapientia, quanto illam quasi ex suo ingenio habere privatam volunt. Quibus aliquando datur ad judicium suum ut recte quidem aliqua sciant, sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad poenam fiant. Unde apte subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
centium aebesut inaudite ⁊ suor entuo
prius studeant ꝑ uersa desteuerscs pol¬
madsi peta predicare : nebonũ scȩ pre¬
dicatinis sem̃ plenamalis cordane
punt Vndt aahucremiã dicit᷑ : Eccecons¬
purrt hodie suꝑgentes & regno ut euel¬
las a destruis & disꝑdas adissipes & ȩdifices
aplantes priusitaq uibet᷑ ut destruatꝰ:
post modum aedific& priusut euellat
& post modũ plant& : quia nequaquã
recte ueritatis fundam̃ tũ ponit᷑ : nisi
priuserroris fabrica deseruat᷑ : beatꝰ¬
igit᷑ iob postquã causas uniuersalis ȩcđȩ
amicoꝵ suoꝵ dicta quasi contrahere¬
ticoꝵ uerba respondit eorũq: elationẽ
multimoda responsione destrux̃ : iã doce¬
re se ꝑhib& . ut uidelic& aꝑte uideat᷑
in his quae subdidit recta plantare . in hisuero quȩ
manũ dĩ quȩ om̃ps habeat nec abscondã Sic
beatus iob loquitur uerbis suis : ut aliquidsis¬
n& ex nr̃is Nã scã a ecła docens in quantũ cog¬
noscere expedit : nil ueritatis abscondit:

Expanded text:
centium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et destruas, et diprius itaque jubetur ut destruat, et postmodum aedificet; prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae manum Dei, quae Omnipotens habeat, nec abscondam. - Sic beatus Job loquitur verbis suis, ut aliquid signet ex nostris. Nam sancta Ecclesia docens in quantum cognoscere expedit, nil veritatis abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mergat᷑ & tam̃ haet ipsa praua cogitare :¬
petcare ẽ: Sod dũ cogitacioni resistitur
a confusione sua animꝰ liberat᷑: Mensergo
iustoꝵ & si libera ẽ a ꝑuerso opere : aliquando
tam̃ corruit in ꝑuersa cogitacione : Et in
peccato ergo labit᷑ qua saltẽ in cogitacione
declinat᷑ : & tam̃ unde sem& ipsa postmodũ
flendo reprehendat non hab& quia ante se
reparat quã ꝑ consensũ cadat : Recte ergo is
qui peccatorẽ confessus ẽ nequaquã se a suo
corde reprehendi cfitetur : quia & siqua
in licita fortasse cogitando defuit
nonnũ quã rectitudini fortitam̃ mex¬
tiscertamine restitit cogitaciond: Sequie¬

Expanded text:
n mergatur? Et tamen haec ipsa prava cogitare peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum etsi libera est a perverso opere, aliquando tamen corruit in perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tamen unde semetipsam postmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ austor errantiũ plebiũ rapit᷑ ad poenã  seductȩ
plebs reformant᷑ ad ueritatis scientiã Et tuncad
uerã cognitionẽ redeunt subditi cũ ad aeterna
supplicia ꝑueniunt hiqui male fuerant prelati : apte
subiungit᷑ : Et uiduȩ illius non plorabunt. Quas

Expanded text:
dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitur: IBID.---Et viduae illius non plorabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
habuer̃ iniuste agere suꝑnȩ tam̃ ȩquita¬
ti suppetit in iuste acta iuste iudicare.
ue diuina sententia ordin& in poenam:
quos inordinata sua actio trax̃ adculpã
Dequib: apte subiungit᷑ : Et ne potis eiꝰ nonsatura¬
bunt᷑ pane : Nepotes quippe hereticoꝵ sunt¬
quide errantiũ filioꝵ prȩdicatione nascuntur :
Quos nequaquã panis satiat : quia dũ insacriuer¬
bi pabulo plusquer̃ sentire quã capiunt semꝑ
aucritatis cognitione ieuinant : & prȩdicas¬
mentt doctrinȩ quȩ studenit ad quȩstionẽ
quȩrere : habere nonualent ad refectionẽ
Quia uero non nullos ex eisdẽ hereticis scã aeccła
colligit nonnullos in malitia su ꝑtinacesrelin¬
lient᷑ in interitu : Exeo uidelic& hereticoꝵ popu¬
lo derelicti sepeliunt᷑ in interitu : quiadũ ad lucẽ
ueritatis non redeunt. ꝓfecto in poena ꝑpetua
intellegentia trena de primunt᷑ : & quia ñnũquã

Expanded text:
habuerunt injuste agere, supernae tamen aequitahabuerunt injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane. qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sureliqui fuerint. » Ex eo videlicet haereticorum populo derelicti sepelientur in inveritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
sacurabunt᷑ pane : non absurde impii uocantur
heretici quiꝑ errorẽ prauidogmatis. a cognitione
sunt ueritatis alieni : Quos sequenti uerbo etiã
uiolentos appellat : quippe qui scripturȩ sacrae
sententias restadogmata c̃tinentes ad intel¬
lectũ prauum conant᷑ uiolent̃ inflectere :
Volenti ergo sunit & si non reb: hominũ : certe
sensib: prȩceptoꝵ : Filii autẽ uiaentorũ sunt
sequaces hereticoꝵ . quidũ eoꝵ errori consen¬
tiunt quasi ex eoꝵ predicatione generantur
Sed multi plicati ingladio er̃ : quia quã uismodo
in mensa multitudine inpdiga libertate
suc crescunt uenturitam̃ udicii sententia
feriunt᷑ : Vnde ꝑ morsen d̃s dic. Gladiusm̃s
mandu cabit carnes : Dĩ onĩ gladius carnes
comedit : quia in extremoiadicio eiꝰ sententia
eos qui carnalit̃ sapiunt occidit : Qua in requȩ¬
rendũ ẽ curdicat᷑ quod hanc partẽ atq here¬
ditatẽ suã praui ab omni potente ꝑcipiunit:
Sedrecte c̃siderantib: liqu& : quia &sia seipsis

Expanded text:
feriendi.---Non absurde impii vocantur haeretici, qui per errorem pravi dogmatis a cognitione sunt veritatis alieni, quos sequenti verbo etiam violentos appellat, quippe qui Scripturae sacrae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescant, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte considerantibus liquet quia etsi a seipsis
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã quaedã de se. ut audiente s instru¬
ant non ut ipsi ꝓficiant manifestant
Et tam̃ in his alta se consideratione custodi¬
unt nedũ alios a terrena intentione
erigunt ĩpsunt̃renȩ laudis appetici¬
one mergant᷑ : quoꝵ plerũq: dictaimi¬
tant᷑ hỹ pocrite sed dictoꝵ sensus pe¬
nitus ignorant : quia quodiusti agunt
Adutilitatẽ ꝓximi. hoc ipsi faciunt ad
extensionẽ nominis sui: Sẽs autẽ uir
hypocritas in tuenis nequaquã futurã
głam a ppetere sed cupere prȩsentẽ
tenere : ait: quȩ enĩ spes ẽ hypocritȩ
quia dũ presentia diligit: futura mini¬
me sperat Scriptũ nãq: ẽ quod enim
uid& quis quid sperat : Idcircoergo ab
hypocrita ad act̃ na prȩmia ꝑspem
minime tendit᷑ : quia quodalio quȩ¬
rendũ fuerat hic setenere gloriatur
Cuiꝰ quia culpa plata ẽ. etiã poena sub¬
iungit᷑ : cũ ꝓtinꝰ sub infert᷑: Nũ quidela¬

Expanded text:
nunquam quaedam de se, ut audientes instrununquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
der&. Sed mirabilit̃ ut dictũ ẽ egit
utrũq: : ut loquendo erudir& uita au¬
se aliquid sequentib: in notescunt : morẽ¬
sui creatorisimitant᷑ : Nã ds̃ quinos ꝓhib&
ne ꝓprio ore laudem ꝑscripturã sacrã
laudes suas loquit᷑ Nonquia ipse eisin¬
dig& : qui ꝓficere laudib: nescit : seddũ
suã nobis magnitudinẽ narrat nr̃am
adse inperitiã subleuat: & bona sua
loquendo nos edoc& : quẽ omnino homo
non cognoscer& sidese tacere uoluissas.
Idcir coergolaudes sua sindicat: ut uale¬
amꝰ eũ audientes cognoscere. cognoscen¬
tesamare . amantes sequi. sequentes ad¬
ipisci. ad ipiscentesuero eiꝰ insioni ꝑfrui⁊
Vnde psalmista ait. Virtutẽ operũ suoꝵ
ad nuntiauit populo suo : ut d& illis he¬
reditatẽ gentiũ : Acsiaꝑte dicat Idcir¬
cofortitudinẽ suȩ operationis insinuat
ut ea qui audierit donis ditescat: Morẽ
ergo suicreatoris imitantes scĩ uiri : ñ¬

Expanded text:
deret. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit deret. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam ause aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergoamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Hinc Propheta ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem gentium . Ac si aperte dicat: Idcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam quergo sui creatoris imitantes sancti viri, non
Abbreviated transcription (Latin):
głam sup̃ modũ omninononappetunt:
sed etiã hoc ipsũ uiderire fugiunt quod
eẽ meruer : Vnde ille prȩdicator egre¬
gius ueritatis contrapseudos apłos lo¬
quens dũ uirtutes eximia soperatio¬
nis suce ꝓdiscipuloꝵ eraditione narra¬
r& dũ totsepericula tolerasse co¬
a ceruata ꝑ secutione describer& et
post haec usq: ad terciũ caelũ rur sũq: in pa¬
radyso raptũ se et̃ memorar&s ubi tan¬
ta cognoscere potuis set quantalo qui om¬
nino nom poss& erat dese adhuc fortas se
ammirabiliora locuturus sed abhuma¬
na laude alta c̃sideratione se tẽperand
subdit parco autẽ nequis me existim&
supra id quoduid& me. aut auditali¬
quid deme : habebat ergo adhuc dicendũ
de se aliquid : qui parcit dicere : Sed
egit utrũq: doctor egregius. ut loquen¬
do quȩ egerat discipulo s instruer&. &ta¬
cendose intra humilitatis limitẽ custo¬
dir& : Nimisnaq: eẽt ingratꝰ side sedis¬
cipulis tota reticer& afortas senins
incautus side setota uel discipulis pro¬

Expanded text:
m suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret , dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et post haec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret, ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset , erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta se consideratione temperans, subdit: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid, qui parcit dicere; sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo sese intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret, et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis pro
Abbreviated transcription (Latin):
aptedicat: Utriq: se amores in uno corde noni
cipiunt : nec in eoseges suꝑ nȩ caritatis pullulat
in quo illã spinȩ infimȩ delectacionis pecant
Atq ipsas ex hac insima delectacione nascentis
enumerat p̃unctiones dicen: quia omne quođ
inmuudo ẽ c̃cupiscentia carnis & c̃cupiscen¬
sed ex mundo ẽ : Etmundus transit : & c̃cupis¬
centia eiꝰ. Delectariergo indõ hypoerita non
ual& quia in eiꝰmente desideria suꝑna non
ꝓdeunt quã ꝓfecto spinȩ terreniamoris¬
n prȩmunt : Dequo apte subdit᷑ Et inuocare¬

Expanded text:
aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt, nec in eo seges supernae charitatis pullulat in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque ipsas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscensed ex mundo est; et mundus transit, et concupiscentia ejus . Delectari ergo in Deo hypocrita non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profecto spinae terreni amoris premunt. De quo apte subditur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
uninuondo uenenat suꝑ illũ angustia qua
nimirũ eninis hypocrita tuncrenedit in
limore non tnuenit . qui nune tẽpus eg aũ
climoris ꝑdit: Decuius adhuc prauiti  sub¬
ri : qui enĩ trenarũ rerũ amore umcttꝰ ÷
in dõ nullatenꝰ delectit᷑ : Esse quidẽ sine delec¬
tacione anima nũ quã potest : aut infimis
de lectat᷑ aut sũmis: Et quanto altiori stado
exercet᷑ ad sũma tanto maiori fastidio tar¬
pescit adinfima : Quantoq: acriori curam
ardescit ad infima tanto de pore dãpnabili
frigescit a sũmis : Vtraq: enĩ simul & ẽqualit̃
amari non possunit : Vnde iohannes apls scien
int̃ spinasamorũ seculairiũ suꝑnȩ caritatis
mes sẽ germinare nom posse priusquã ȩt̃ ni
amoris semina ꝓferat de audientiũ cordib:
scã uerbimanu. amorã sȩculariũ spinas era¬
dicat dicenis: Nolite diligere mundũ. neq ea
quaeim mundo sunt : moxq subiungit: quiasi quis
diligitmundũ : non ẽ caritas patris in eo : Aos

Expanded text:
uando venerit super illum angustia? Quia nimirum omnis hypocrita tunc remedium in clamore non invenit, qui nunc tempus congruum clamoris perdit. De cujus adhuc pravitate sub . Qui enim terrenarum rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt; unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Mox quippe subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
plagi suapulabit pautis : Rursũq seriptũ ẽ. Scĩen¬
tiigit᷑ bonũ facere & nonfacienti : peccatũ ẽ illi:
phiba & scire quod sequi debeant. & sequi nelle quod
scianit : Iequib: alias dictũ ẽ : Descendint in infer¬
nũ uiuentes : Viui suxt : quisentiuNt quȩ erga illos
fiunt: Mortinenĩ : nec sciunt omnino nec sen¬
tiunt : Mortuiitaq: qui non sentiunt : ꝓnescientib :
uiuentes uero quisentiunt: ꝓscientib: ponisolent :
Viuentes ergo ẽ in infernũ descendere : scientes

Expanded text:
it paucis . Rursumque scriptum est: Scienti igitur bonum facere, et non facienti, peccatum est illi . ia perhibet et scire quod sequi debeant, et sequi nolle quod sciant. De quibus alias dictum est: Descendant in infernum viventes . Vivi sunt qui sentiunt quae erga illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt pro nescientibus, viventes vero qui sentiunt pro scientibus poni solent. Viventes ergo in infernum descendere est scientes
Abbreviated transcription (Latin):
pon audiuit : Scriptũ quippe ẽ : Qui a uertit
aurẽ suĩ ne audiat legẽ : oratio eiꝰ erit
e secrabilis : Sc̃sitaq: uir intuerꝰ quid
onnis qui nunc operari recta contempnit
ex trumo se te pore ad peticionis uerba
conuerte dicit : Numquid clamorẽ
eius audi& ds̃: quibus ꝓfecto uerbis
uocibus nrĩ redemptoris obsequitur:
uirgines : dicentes : Dñe dñe aperinobis:
Et respondet᷑ eis: Amendi co uobis Nescio
uos : quia tanto magnatunc exercet᷑ seue¬
ritas quanto nuncmaior miscđa prȩ¬
rogatur : Et districte tunc udiciũ
noncorractis exerit : quipiȩ tatẽ
quinc delinquentibus patient̃ inper¬

Expanded text:
it aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostrvirgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impen
Abbreviated transcription (Latin):
scieritiã : Conuertimini ad correptionẽ
meã : En ꝓferã uobis sp̃m meũ : & ostendam
uerba meit : Enqualibus uerbis: ex pressa ẽ
dulcitudo uocantis: Videamꝰ nunc quibus
insinuat᷑ modis. seueritas increpantis:
ut infinẽ quandoq: se exerceat districio
punientis: Quia uocaui inquit & rennuis¬
tis: extendimanũ meã & non fuit quias¬
picer&: Despexistis omne c̃siliũ meũ : & in¬
crepationes meas neglexistis: Dicat iam
qualit̃ feriat : quosad senulla tenꝰ reuer¬
tentes tanta longanimitate sustentat.
Ego quoq: in in teritu uro ridebo & sub¬
sumabo cũ uobis quod timebatis aduencrit
Cũ inruerit suꝑuos repentina calamitas

Expanded text:
cientiam ? Convertimini ad correptionem meam; en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit rep
Abbreviated transcription (Latin):
spetietenꝰ intꝰ positus uicio prauȩ acti¬
onis inpugnat: Recte dicit Sicut
impius inimicus m̃s & aduersarius
m̃s quasi iniquus. Acsia ꝑte dicat
Ame etiã fide discrepat : qui mihiope¬
lingua dicie simulator: iustꝰ non eẽ
appetit sed uideri. &idcirco aua¬
rus raptor ẽ: quiadũ inique agers
desiderat de scitate uenerari
laude ute rapit alienae: Seudis uero¬

Expanded text:
specie tenus intus positus vitio pravae actispecie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opelingua dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae. Studium vero
Abbreviated transcription (Latin):
a patre. Uide hic quoq: sicut & quasi
ꝓ ad firmatione potius quã ꝓsimilitu¬
dine diccũ uidetur : Int̃ impiũ uero
& iniquũ hoc distare nonnũ quã sola :
quia omnis impius iniquus ñ tam̃ omnis
iniquus ẽ impius : Impius nãq: ꝓinfideli
ponit᷑ idẽ a pietate religionis alienꝰ
Iniquus uero dicitꝰ᷑  qui prauitate operis
ab aequitate discordat. uel si fortas¬
se xp̃iane fidei nom̃ portat : Beati
igitur iob uoce trpica sca a eccła
quia alios rectȩ fidei c̃tradicentes
tolerat : impiũ sehabere fatetur
inimicũ : quia uero alios sub pretex¬
tufidȩi in tus positos in prauis operib
patit᷑ iniquũ suũ aduersariũ de testa¬
tur: Siautẽ sicut & quasi o port& ma¬
gis ut ꝓsimilitu dine positũ sentiamus
scã a ecła cosquosuiuentes carnalit̃
intrase tolerat  desimilitudine
impioꝵ notat . Intus quippe ei ini¬
micus ẽ qui fidelẽ sedum adfirmat
uocib: morib: negat : Et quia eum
uelud infidelẽ aestimat : qui illam

Expanded text:
cut, et quasi, pro affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum, hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam
Abbreviated transcription (Latin):
douenerit suꝑ uos tribulatio & angustia
tunc in uocabunt me & non ex audiã mane
consurgent & ñ inuenientme : Ore itaq
sapientis simi salomonis cuncta de sũꝑ nou¬
dicio diligent̃ expresia sunt : quia a pris
dulcit̃ uoeat & post modũ terribilitẽ noo¬

Expanded text:
do venerit super vos tribulatio et angustia. Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter
Abbreviated transcription (Latin):
do operuit : quieoꝵ magnitudinẽ excellentia
maiore transcendit: Quod ergo illic speciosus
inmultis frondib qđ illic signaculũ similita¬
dinis. quod illic cherubin. qđ illic ꝓtegenis
dicitur : hoc hic uoce dominica. behe moth
co tammira inquib: fuit. & que amisit insinuat
ut t̃rito homini ostendat. quid ipse si suꝑbiat.
deelationis sue culpa passurus sit. si feriendo
illi parcere noluit. quẽ creando ingloria tantȩ
claritatis eleuauit: Consider& ergo homo.
quidelatus int̾ra mereatur: si & p̃latus angelis
angłs incelo prosternitur: Vnde & bene. ꝓpropłum¬
dñs dicit: In ȩbriatus est incelogladius meus:
Acsi apte dicer&: Iua ira feriã suꝑbos terrae
ꝑpendite. su psos eaã quos incelo uixtame con¬
didi ꝓelationis uicio ꝑcutere ñ peꝑci: Cot itaq
antiqui hostis uirtutib auditis. tanta cõdicio¬
nis eiꝰ magnitudine cognita. quis ñ in mepsa
formidine corruat. quis non desperationis

Expanded text:
do operuit, qui eorum magnitudinem excellentia do operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce dominica Behemoth isco tam mira in quibus fuit et quae amisit insinuat ut territo homini ostendat quid ipse si superbiat de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit quem creando in gloriam tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, si et praelatus angelis angelus in coelo prosternitur. Unde et bene per prophetam dicitur: Inebriatus est in coelo gladius meus . Ac si aperte diceret: Qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere non peperci? Tot itaque hostis antiqui virtutibus auditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis
Abbreviated transcription (Latin):
ligantur auro. necadant : idcirco iste cecidit:
qr etiã ꝑforatus manu artificis. amoris uinculis
ligari cõtẽpsit : Hunc autẽ ceteri lapides quihiuic
similit̃ fuerant ꝑforati. penetrante se inuicem
caritate ligati sunt : atq: hoc inmunere. isto
cadente meruerunt ut nequa quã iã de orna
mento regio cadendo soluantur: Huiꝰ princi¬
patus celsitudinẽ ad huc isdẽ ꝓpħa intuens.
adiungit: Tucherub extentus & ꝓtegens in
monte scõdĩ : in medio lapidũ ignitorũ ꝑfectus
ambulasti: Cherubin quippe : plenitũdo scien¬
tiȩ int̃ pretatur : & idcirco iste cherubiN
dicitur qr transcendisse cunctos scienitia
non dubitatur : Quimn medio ignitoꝵ lapidũ
ꝑfectus ambul auit : q int̾ angłoꝵ corda. cari¬
tatis igne succensa clarus gła c̃ditionis extiat:
Quẽ bene extentũ. ac ꝓtegentẽ dicit : om̃e enĩ
claritatẽ creditur : ipse extentus & ꝓtegens
fuisse ꝑhibetur: Reliquos enĩ quasi obumbran

Expanded text:
ligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, ligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruemento regio cadendo solvantur. § 3. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem Propheta intuens adjungit: Tu Cherub extensus, et protegens in monte sancto Dei, et in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti. Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur, et idcirco iste Cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur, qui in medio ignitorum lapidum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda caritatis igne succensa clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim obumbrasse creditur, ipse extentus et protegens fuisse reperitur. Reliquos enim
Abbreviated transcription (Latin):
suũ habuit : quoꝵ dũ claritatẽ transcender&. exeoꝵ
c̃paratione clarior fuit: Decuiꝰ illic adhuc descrip¬
tione : subiungit : Aurũ opus decoristui : & forami¬
natua. in diequa cõditus es p̃parata sunt : Aurũ
opis decoris eius extitit : q sapientiȩ daritate caN¬
duit. quãbene creatus accepit : Eoramina uero
id circo in lapidib fuint. ut uinculati auro in orna¬
menti c̃positione iungantur : ut nequaquã a se
dissidant. quos interfusũ aurũ repletis foramini¬
b: ligat : Huiꝰ ergo lapidis indie c̃ditionis suȩ fora¬
mina preparata sunt : qr uidelic& capax carita¬
tis est cõditus: Qua si repleri uoluiss& : stantib:
angłis. tam quã positis in regis ornam̃to lapidib
potuiss& inherere: Sienĩ karitatis auro sese
penetrabilem prebuiss& scĩs angłis sociatus in
orm̃to ut diximus regio lapisfixus maner& :
Habuit ergo lapis iste foramina : sed ꝑsuꝑbie uiciũ
caritatis auro ñ sunt repleta: Namqr idcirco

Expanded text:
suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: « Aurum opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es praeparata sunt. » Aurum opus decoris ejus extitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit, foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur et nequaquam a se dissidant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax charitatis est conditus, qua si repleri voluisset stantibus Angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus in ornamento ut diximus regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foramina, sed per superbiae vitium, charitatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
quanto ꝑuirtutis speciem decepta. p̃miorũ etiã
de eoretributionẽ querit: Facile autẽ culpa
corrigit᷑ que & erubescitur : qr ȩẽ. culpasentitur
Quia itaq: error cũurtus credit᷑. difficilius emex¬
datur recte dr̃ cartilago eiꝰ quasilãmine ferrȩe:
Behemot enĩ iste. quosub p̃tex tubom calliditatem

Expanded text:
quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni callidi
Abbreviated transcription (Latin):
ueri libertas ȩstimatur & cũ ꝑelationẽ ueritãti c̃ tra¬
dicit᷑. loquendi ꝓcacitas ueritatis defensioputatur:
Plerũq pigricia quasi c̃tinentia quiets ad tenditur:
& cugrauis culpesit. retta studiose ñ agere. magne
uirtutis meritũ creditꝰ. a prauatãtũ actione cessarȩ :¬
Plerũq in quietado sp̃s. uigilans sollicitudo nominat᷑
&cũ quietẽ quisq: ñ tolerat. agendoque appecet
uirtutis debite implerese exercitiũ putat: sȩpe
adea que agenda sunt. incauta p̃cipitatio laudandi
studii feruor creditur: & cũ desideratũ borũ
intẽpestiua actione corrupit᷑. eo agimelius. quo
celerius aestimatur: saepe accelerandi bodui
tarditas c̃siliũ pitatur: & cũ expectatur ut
extractatione ꝓficiat. hoc insidians mora sub
necessariopens andũ est qr tanto tardius mens
uiciũ siũ deserit. quanto hoc qđ ꝑpetrat ñ eru¬
bescit : Tanto tardius mens uiciũ discernit:

Expanded text:
veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contraveri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora suppnecessario pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit,