comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos usq ad tempus: in quo parturiens
pariet. Reliquiȩ frm̃ eius conu̾tentur
ad filios isrł: & stabit & pascet in forti¬
tudine domini. in sublimitate nomi-¬
nis domini dei sui. Et conuertentur
quia nunc magnificabit᷑ usq ad ter¬
minosterrȩ: & erit iste ꝑax assyriis cũ
uenerit in terram nr̃ãm. & quando
calcauerit in domib nr̃is. Et susci¬
tabimus suꝑ eum septem pastores e octo
pͥmates homines: & pascent terram as¬
sur in gladio. & terram nemrochinlan¬
ceis eus. Et liberabit ab assur cum ue¬
nerit in terram nr̃am: & cum calcaue¬
rit in finib nr̃is. Et erunt reliquiȩ
iacob in medio popłorum multorum
quasi ros a domino. & quasi stillȩ suꝑ
herbam. quȩ non expectat uirum: &
non prestolacur filios hominum. Et
erunt reliquie iacob ingentib in me-¬
dio popłorum multorum quasi leo in
iumentis siluarum. & quasi catulus
leonis rugiens in gregib pecorum: qͥ
cum transierit & conculcauerit & ce¬
perit. non est qui eruat. Exaltabitur

Expanded text:
rturiens pariet reliquiae fratrum eius convertentur ad filios Israhel et stabit et pascet in fortitudine Domini in sublimitate nominis Domini Dei sui et convertentur quia nunc magnificabitur usque ad terminos terrae et erit iste pax Assyrius cum venerit in terram nostram et quando calcaverit in domibus nostris et suscitabimus super eum septem pastores et octo primates homines et pascent terram Assur in gladio et terram Nemrod in lanceis eius et liberabit ab Assur cum venerit in terram nostram et cum calcaverit in finibus nostris et erunt reliquiae Iacob in medio populorum multorum quasi ros a Domino et quasi stillae super herbam quae non expectat virum et non praestolatur filios hominum et erunt reliquiae Iacob in gentibus in medio populorum multorum quasi leo in iumentis silvarum et quasi catulus leonis in gregibus pecorum qui cum transierit et conculcaverit et ceperit non est qui eruat exaltabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̃m dies egressionis tuȩ de terra egyp-¬
u: ostendam ei mirabilia. Uidebunt
gentes & confundentur suꝑ omni for¬
citudine sua: ponent manum suꝑ os.
Aures eorum surdȩ erunt lingent pul¬
uerem sicut ser pens: uelut reptilia d̾s
ꝓturbabuntur de edib suis Domini
te. Quis d̃s similis tui: Qui aufers ini¬
quitatem: & transis peccatum reliquia.¬
rum hereditatis cuc. Non immittet
ultia furorem suum. quia uolensmi¬
sericordiam est: reuertet᷑ & miserebit᷑
nr̃i. Deponet iniquitates urãs: & ꝑici¬

Expanded text:
de terra Aegypti, ostendam ei mirabilia. Videbunt gentes, et confundentur super omni fortitudine sua: ponent manum super os, aures eorum surdae erunt. Lingent pulrem sicut serpens, velut reptilia terrae proturbabuntur de aedibus suis: Domite. Quis, Deus, similis tui, qui aufers iniquitatem, et transis peccatum reliquiarum haereditatis tuae? Non immittet ultra furorem suum, quoniam volens misericordiam est. Revertetur, et miserebitur nostri: deponet iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
concident gladios suos in uomeres: &
hastas suas in ligones. Non sumet gens
aduersum gentem gladium: & non
discent ultra belligerare. Et sedebit
uir subtus uineam suam. & subtus
ficum suam. & non erit qui deterreat:
quia os domini exercituũ locutũ est
Quia omnes popli ambulabunt unꝰ¬
quisq in nomine dei sui: nos autem
ambulabimus in nomine domini dĩ
nr̃i. in ȩternum & ultra. N¬
e die illa dicit dominus congregabo
claudicantẽ: & eam quam eieceram
colligam. & quam afflixeram consola¬
bor. Et ponam claudicantem in re
liquias: & eam qui laborauerat in gen¬
tem robustam. Et regnabit dominus
suꝑ eos in monte syon: ex hoc nunc &
usq inȩternum. Et tͣurris gregis ne¬
bulosa filiȩ syon usq ad ce ueniet: &
ueniet potestas prima reg num
filie iersm. Et nunc quare merore
contraheris: Numquidrex non est tibr
aut consiliarius tuus piit: Quia comp̃¬
hendit ce dolor sicut parcurientẽ. Dole
& satage filia syon quasi parturiens:

Expanded text:
ident gladios suos in vomeres et hastas suas in ligones non sumet gens adversus gentem gladium et non discent ultra belligerare et sedebit vir subtus vineam suam et subtus ficum suam et non erit qui deterreat quia os Domini exercituum locutum est quia omnes populi ambulabunt unusquisque in nomine dei sui nos autem ambulabimus in nomine Domini Dei nostri in aeternum et ultra in die illa dicit Dominus congregabo claudicantem et eam quam eicolligam, et quam afflixeram consolabor, et ponam claudliquias: et eam, quae laboraverat, in gentem robustam: Et regnabit Dominus super eos in monte Sion, ex hoc nunc et usque in aeternum. Et tu, turris gregis, nebulosa filia Sion usque ad te veniet, et veniet potestas prima regnum filiae Jerusalem. Nunc quarem oerore contraheris? numquid rex non est tibi, aut consiliarius tuus periit, quia comprehendit te dolor sicut parturientem? Dole, et satage, filia Sion, quasi parturiens:
Abbreviated transcription (Latin):
sa ur̃i. syon quasi ager arabitur: &
ierłm quasi aceruus lapidum erit. &
mons templi in excelsa siluarum. Et¬
erit in nouissimo dierum erit mons
domus domini p̃paratus in uertice
montium: & sublimis suꝑ colles. Et
fluent ad eum popłi: & ꝓperabunt gen¬
tes multe & dicent. Uenite ascendamꝰ
ad montem domini. & ad domum dei
iacob. & docebit nos de uiis suis. &ibimꝰ

Expanded text:
r arabitur et Hierusalem quasi acervus lapidum erit et mons templi in excelsa silvarum et in novissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium et sublimis super colles et fluent ad eum populi et properabunt gentes multae et dicent venite ascendamus ad montem Domini et ad domum Dei Iacob
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens: interfecit eum. Illo quoq mor¬
tuo. omnes qui cum eo erant de isrł
reuersi sunt in sedes suas: & redlidit ds
malum quod fecerat abimelech contra
patrem suum. interfectis septuaginta
trib suis. Sychimitis quidem quod o¬
perati erant retributum est: & uenit
suꝑ eos maledictio ioache filii hiero¬
boal. Post abimelech surrexit dux in
isrł chola filius phua pacrui abime¬
lech. uir de isachar qui habitauit in
sanir montis ephraim. & uidicauit
isrł uiginti & trib annis: mortuusq¬
est ac sepulcus in sanir. Huic successit
iair galaadites: qui iudicauit isrł ꝑ
uiginti & duos annos. habens trigin¬
ta filios secdentes suꝑ triginta pullos
asinaꝵ. & pͥncipes xxͣx ciuitatũ. qͦ ex noĩe eiꝰ
appellate ft̃ auothiair id: oppida iair usq
in p̃sentem diẽ in terra galaad. Mortu¬
usq est iair: ac sepultus in loco cui
est uocabulum chamon.

Expanded text:
rficiens interfecit eum illoque morrficiens interfecit eum illoque mortuo omnes qui cum eo erant de Israhel reversi sunt in sedes suas et reddidit Deus malum quod fecerat Abimelech contra patrem suum interfectis septuaginta fratribus suis Sycimitis quoque quod operati erant retributum est et venit super eos maledictio Ioatham filii Hierobbaal post Abimelech surrexit dux in Israhel Thola filius Phoa patrui Abimelech vir de Isachar qui habitavit in Sanir montis Ephraim et iudicavit Israhel viginti et tribus annis mortuusque ac sepultus est in Sanir huic successit Iair Galaadites qui iudicavit Israhel per viginti et duos annos habens triginta filios sedentes super triginta pullos asinarum et principes triginta civitatum quae ex nomine eius appellatae sunt Avothiair id est oppida Iair usque in praesentem diem in terra Galaad mortuusque est Iair ac sepultus in loco cui est vocabulum Camon
Abbreviated transcription (Latin):
conglobatos. ascendit in montẽ selmon
cum omni popło suo. & arrepta securi
p̃cidit arboris ramum: imposicumq
ferens humero dixit ad socios. Quod
me uidetis facere: cito facite. Igitur cer¬
tatim ramos de arborib p̃cidentes:
sequebantur ducem. Quos circundan-¬
tes: psidium succenderunt. Atq ita
factum est. ut fumo & igne mille ho-¬
minum necarentur: uiri pariter ac
mulieres habitatorum turris sychem
Abimelech autem inde ꝓficiscens ue¬
nit ad opidum chebes: quod circun-¬
dans obsidebat exercitu. Erat autẽ
turris excelsa in media ciuitate: ad
quam confugerant uiri simul ac mu-¬
q abimelech uxta turrem pugnabat
fortiter: & appropinquans ostio ignem
supponere nidebatur. Et ecce una mu¬
lier fragmen molȩ desuꝑ iaciens illisit
capici abimelech: & confregit cerebrũ
euis. Qui uocauit cito armigerum su-¬
um: & ait ad cum. Euagina gladium
tuum & ꝑcute me: ne forte dieacur qͦd
a femina interfectus sim. Qui iussa ꝑ-¬

Expanded text:
conglobatos, ascendit in montem Selmon conglobatos, ascendit in montem Selmon cum omni populo suo, et, arrepta securi, praecidit arboris ramum, impositumque ferens humero, dixit ad socios: Quod me vidistis  Vulg. videtis facere, cito facite. Igitur certatim ramos de arboribus praecidentes, sequebantur ducem. Qui circumdantes praesidium, succenderunt; atque ita factum est, ut fumo et igne mille hominum necarentur, viri pariter ac mulieres, habitatorum turris Sichem. Abimelech autem, inde proficiscens, venit ad oppidum Thebes, quod circumdans obsidebat exercitu. Erat autem turris excelsa in media civitate, ad quam confugerant que Abimelech iuxta turrem pugnabat fortiter et adpropinquans ostio ignem subponere nitebatur et ecce una mulier fragmen molae desuper iaciens inlisit capiti Abimelech et confregit cerebrum eius qui vocavit cito armigerum suum et ait ad eum evagina gladium tuum et percute me ne forte dicatur quod a femina interfectus sim qui iussa pe
Abbreviated transcription (Latin):
encem: & in urbem compulit. Cecide¬
runtq ex parte ciuis. plurii usq ad
portam ciuitatis: & abimelech sedit in
runam ⁊ ebul autem gaal & socios eiꝰ
expulit de urbe: nec in ea passus est cõ¬
morari. Sequenti gͦ die: egressus est
ꝑopłs in campum. Quod cum nunci¬
acum esset abimelech: tulit exercitum
suum & diuisit in tres turmas. tendens
insidias in agris. Uidensq quod egrede¬
retur popłs de ciuitate surrexit & irruit
in eos cum cuneo suo: obpugnans & ob-¬
sidens ciuitatem. Due autem turme pa-¬
lantes ꝑ campum: aduersarios ꝑseque¬
bantur. Porro abimelech omni illo die
obpugnabat urbem: quam cepit inter-¬
fectis habitatorib eius ipsaq destructa.
ita ut salin ea dispgẽt. Quod cum au-¬
dissent qui habitabant in durres sichi¬
morum. ingressi sunt fanum dei sui be-¬
rich ubi fedus cum eo pepigerant. & ex
eo locus nomen acceperat: qui erat
ualde municus. Abimelech quoq au¬
diens uiros turri sychimorum pariter

Expanded text:
entem, et in urbem compulit; cecideentem, et in urbem compulit; cecideruntque ex parte ejus plurimi, usque ad portam civitatis: et Abimelech sedit in Ruma: Zebul autem, Gaal et socios ejus expulit de urbe, nec in ea passus est commorari. Sequenti ergo die egressus est populus in campum. Quod cum nuntiatum esset Abimelech, tulit exercitum suum, et divisit in tres turmas, tendens insidias in agris. Vidensque quod egrederetur populus de civitate, surrexit et irruit in eos cum cuneo suo, oppugnans et obsidens civitatem: duae autem turmae palantes per campum adversarios persequebantur. Porro Abimelech omni illo die oppugnabat urbem, quam cepit, interfectis habitatoribus ejus, ipsaque destructa, ita ut sal in ea dispergeret. Quod cum audissent qui habitabant in turre Sichimorum, ingressi sunt fanum dei sui Berith, ubi foedus cum eo pepigerant, et ex eo locus nomen acceperat, qui erat valde munitus. Abimelech quoque, audiens viros turris Sichimorum pariter
Abbreviated transcription (Latin):
est & lacita in agro: & primo manc ori¬
ente sole irrue suꝑ ciuitatem. Illo au
sum te: fac ei quod potueris. Surrexit
itaq abimelech cum omni exercitu suo.
nocte: & cetendit insidias iuxta sychi-¬
mam in quatuor locis. E gressusq est
gaal filius obech: & stecit in introitu
portȩ ciuitatis. Surrexit itaq abime-¬
lech: & omnis exercitus cum eo de insi-¬
diarum loco. Cumq uidisset popłm
gaal: dixit ad ⁊ebul. Ecce de montib
mulcitudo descendit. Qui ille respon¬
dit. Umbras montium uides quasi ho¬
minum capita: & hoc errore deciperis
Rursusq gaal ait Ecce populus de
umbilico terrȩ descendit: & unꝰ cuneus
uenit ꝑ uiam que respicit quereũ. Cui
dixit ⁊ ebuil Ubi est nunc os tuum quo
loquebaris: quis est abimelech ut serui¬
amus ei: Nonne iste est popłs quem
despiciebas: E gredere: & pugna cou¬
tra eum. Abiit ergo gaal spectante sy̾¬
chimorum popło: & pugnauit contra
abimelech. Qui ꝑsecutus est eum fugi¬

Expanded text:
est, et latita in agro, et primo mane, oriest, et latita in agro, et primo mane, oriente sole, irrue super civitatem. Illo aut suo, fac ei quod potueris. Surrexit itaque Abimelech cum omni exercitu suo nocte, et tetendit insidias juxta Sichimam in quatuor locis. Egressusque est Gaal filius Obed, et stetit in introitu portae civitatis. Surrexit autem Abimelech, et omnis exercitus cum eo de insidiarum loco. Cumque vidisset populum Gaal, dixit ad Zebul: Ecce de montibus multitudo descendit. Cui ille respondit: Umbras montium vides quasi hominum capita, et hoc errore deciperis. Rursusque Gaal ait: Ecce populus de umbilico terrae descendit, et unus cuneus venit per viam quae respicit quercum. Cui dixit Zebul: Ubi est nunc os tuum, quo loquebaris: Quis est Abimelech ut serviamus ei? Nonne iste est populus, quem despiciebas? Egredere et pugna contra eum. Abiit ergo Gaal, spectante Sichimorum populo, et pugnavit contra Abimelech, qui persecutus est eum fugi
Abbreviated transcription (Latin):
Nunciatumq est abimelech. Tenit
autẽ gaal filiuᷤ obech cum frĩb suis: et
cransiuit in sichimam. Ad cuius ad¬
uentum erecti habitacores sychem egres-¬
si sunt in agros. uastantes uineas. uuas¬
q calcantes: & factis cantantium choris
ingressi sunt fanum dei sui. & inter e¬
pulas & pocula maledicebant abime¬
lech. clamance gaal filio obech. Quis¬
enim est abimelech: & quis enim est sy¬
chem ut seruiamus ei: Nunquid non
est filius hieroboal: & constituit pͥnci-¬
pem zebul seruum suum. super uiros
emor patris sychem: Cur igitur serui¬
mus ei: Qtnam daret aliquis populũ
istum sub manu mea: ut auferam de
mecdio abimelech. Dictumq est abime¬
lech. Congrega exercitus multitudinẽ
& ueni. Tebul enim princeps ciuitatis
auditis sermonib gaal filii obech. iratꝰ
est ualde: & misit clam ad abinelech
nuncios dicens. Eece gaal filius obech
uenit in sichimam cum fr̃ib suis: et
obpugnabat aduersum de cuutatem
Surge itaq nocte cum popło qui tecũ

Expanded text:
ntiatumque est Abimelech. Venit autem Gaal filius Ebed cum fratribus suis, et transivit in Sichimam. Ad cujus adventum erecti habitatores Sichem, egressi sunt in agros vastantes vineas uvasque calcantes et factis cantantium choris ingressi sunt fanum dei sui et inter epulas et pocula maledicebant Abimelech clamante Gaal filio Obed quis est Abimelech et quae est Sychem ut serviamus ei numquid non est filius Hierobbaal et constituit principem Zebul servum suum super viros Emmor patris Sychem cur igitur servimus ei utinam daret aliquis populum istum sub manu mea, ut auferrem de medio Abimelech. Dictumque est Abimelech: Congrega exercitus multitudinem, et veni. Zebul enim princeps civitatis, auditis sermonibus Gaal filii Obed, iratus est valde, et misit clam ad Abimelech nuntios, dicens: Ecce Gaal filius Obed venit in Sichimam cum fratribus suis, et oppugnat adversum te civitatem. Surge itaque nocte cum populo qui tecum
Abbreviated transcription (Latin):
ut filii ethyopum uos estis infilii isrł di
cit dñs: Numqͥd ñ isrł ascendere feci de
t̾ra egypti: & palestinos de capadotia. &
sẏros decyrene: Ecce oculi dñi suꝑ regnũ
peccans: & conterã illud a facie terre. Ue¬
rumptamen conterens ñ conterã domũ
& concutiã in omib gentib domũ isrł
sic̃ concutit᷑ criticũ in cribro: & ñ cadet
lapillus suꝑ cerrũ In gladio morientur
om̃s peccatores ꝑopłi mei qͥ dicunt. Non
appropinquabit: & ñ ueniet suꝑ nos
malũ. In die illa suscitabo tabernacłm
dauid qͦd cecidit. & reȩdificabo aꝑturas
muroꝵ eiꝰ: & ea que corruerant restauia¬
bo. Et reȩdificabo eũ sicut dieb antiqͥs.
ut possideant reliquias idumee. & om̃s
nationes: eo qͦd inuocatum sit nomen
meum suꝑ eos dicit dñs faciens hec.
cce diesueniunt dicit dñs: &
comp̃hendet arator messorẽ. &¬

Expanded text:
filii Israel, ait Dominus? Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccans, et conteram illud a facie terrae: verumtamen conterens non conteram domum et concutiam in omnibus gentibus domum Israel, sicut concutitur triticum in cribro: et non cadet lapillus super terram. In gladio morientur omnes peccatores populi mei: qui dicunt: Non appropinquabit, et non veniet super nos malum. In die illo suscitabo tabernaculum David, quod cecidit: et reaedum eius et ea quae corruerant instaurabo et reaedificabo eum sicut diebus antiquis ut possideant reliquias Idumeae et omnes nationes eo quod invocatum sit nomen meum super eos dicit Dominus faciens haec ecce dies veniunt dicit Dominus et conprehendet arator messorem
Abbreviated transcription (Latin):
ces uerbum dñi: & ñ inuenient In die
illa. deficient uirgines pulchrȩ & ado¬
lescentes in siti: qui iurant in delicto
samariȩ & dicunt. Uiuit ds̃ tuus
dan: & uiuit ia bersabeȩ. Et cadeit:
dinem: & cõmouebunt᷑ suꝑliminaria.
A uaritia enim in capite omnium: &
nouissimum eorum in gladio interfi¬
ciam. Non erit fuga eis. Eugiet: & non
saluabit᷑ ex eis qui fugerit. Si descende¬
rint usq in infernum: inde manꝰ mea
educet eos. Et si ascenderint usq ad celũ:
inde detraham eos. Et si absconditi fue¬
rint in uertice carmeli: inde scrutans
auferã eos. Et si celauerint se ab oculis
meis in fundo maris: ibi mandabo ser-¬
penti & mordebit eos. Et si abierint
in captiuitatem corã inimicis suis: ibi

Expanded text:
verbum Domini, et non invenient. In die illa deficient virgines pulchrae, et adolescentes in siti. Qui jurant in delicto Samariae, et dicunt: Vivit Deus tuus, Dan, et vivit via Ber-Sabe: et cadent, dinem, et commoveantur superliminaria: Avaritia enim in capite omnium, et novissimum eorum in gladio interficiam: Non erit fuga eis, qui fugient, et non salvabitur ex eis qui fugerit. Si descenderint usque ad infernum, inde manus mea educet eos: et si ascenderint usque ad coelum, inde detraham eos. Et si absconditi fuerint in vertice Carmeli, inde scrutans auferam eos: et si celaverint se ab oculis meis in fundo maris, ibi mandabo serpenti, et mordebit eos. Et si abierint in captivitatem coram inimicis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
Et diri. cincinum pomoꝵ. Et dixit
dominus ad me. Uenit finis suꝑ ps.¬
pulum meum isrł: non adiciam uit̾
ut pranseam eum. & stridebunt car¬
dines templi. In die illa dicit domisꝰ
deus multi morientur: in omni loco
proicietur silentium
uoite hoc qui conteritis paupem.
& deficere sacitis egenos terrȩ
dicentes. Quando transibit
messis & uenũdabimus merces & sab¬
batum: & apiemus frumentum ut
imminuamus mensuram. & auge¬
amus siclum. & supponamus statera
dolosas. ut possideamus in argento
egenos. & pauꝑes ꝓ calciamentis. &
quisquilias frumenti uendamus:¬
oblitus fuero usq ad finem omĩa oꝑa
eorum. Numquid suꝑ isto non cõmo-¬
uebitur terra: & lugebit omnis habi¬
tator eius: Et ascendet quasi flumus
uniu̾sus: & eicietur & defluet quasi ri-
brescere faciam terram in die luminis.
Et conuertam festiuitates uras in lu¬
ctum: & omnia cantica ur̃a in plan¬
ctum. Et inducam suꝑ omne dorsũ
urm̃ saccum: & suꝑ ome caput calui¬

Expanded text:
. Et dixit Dominus ad me: Venit finis super populum meum Israel: non adjiciam ultra, ut pertranseam eum. Et stridebunt cardines Templi in die illa, dicit Dominus Deus: multi morientur: in omni loco projicietur silentium. Audite hoc qui conteritis pauperem, et deficere facitis egenos terrae, dicentes: Quando transibit mensis, et venundabimus merces, et sabbatum, et aperiemus frumentum: ut imminuamus mensuram, et augeamus siclum, et sdolosas, ut possideamus in argento egenos et pauperes pro calciamentis et quisquilias frumenti uendamusoblitus fuero usque ad finem omnia opera eorum. Numquid super isto non commovebitur terra et lugebit omnis habitator ejus; et ascendet quasi fluvius universus. et ejicietur, et defluet quasi rivubrescere faciam terram in die luminis: Et convertam festivitates vestras in luctum, et omnia cantica vestra in planctum: Et inducam super omne dorsum vestrum saccum, et super omne caput calvi
Abbreviated transcription (Latin):
imbrium ea quȩ uiliora sunt ꝓhibent.
Lege gͦ primum samuhel & malachim
meum: meum inquam meum. Quicqͥd
enim crebrius uertendo & emendando
sollicitius & didicimus & cenemꝰ: nr̃m¬
est nrm est. Et cum intellexeris quod
antea nesciebas. uel interpretem me esti-¬
si ingratus: quamquam michi omnino
de hebraica ueritate. Certe si incredulꝰ
es. lege grecos codices & lacinos. & con¬
fer cum his opusculis: & ubicumq int̾
se uideris discrepare. interroga quem¬
libet hebreorum. cui magis accomoda¬
re debeas fidem. Et si nr̃a firmauerit:
puto quod eum non estimes comectorẽ
ut in eodem loco mecum similiter diui
myrra ingitis caput. que nequaquam
saluatorem queritis in sepulchro. quib
iam ad pacrem xp̃c ascendit: ut contra
latrantes canes qui adu̾sum me rabido¬
meo se doctos arbitrantur. si aliis
detrahant. orationum urarum chypeos
oppo natis. Ego sciens humilitatem
meam: illius semꝑ sententiȩ recordabor.

Expanded text:
imbrium ea quae viliora sunt prohibent. imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicimus et tenemus, nostrum est. Et cum intellexeris quod antea nesciebas, vel interpretem me aestisi ingratus. Quamquam  Ms. quod mihi omnino te si incredulus es, lege Graecos codices et Latinos et confer cum bis opusculis: et ubicumque inter se videris discrepare, interroga quemlibet Hebraeorum, cum magis accommodare debeas fidem: et si nostra firmaverit, puto quod eum non aestimes conjectorem, ut in eodem loco mecum similiter divinmyro ungitis caput, quae nequaquam Salvatorem quaeritis in sepulcro, quibus jam ad Patrem Christus ascendit, ut contra latrantes canes, qui adeo se doctos esse arbitrantur, si aliis detrahant, orationum vestrarum clypeos, opponatis. Ego sciens humilitatem meam, illius semper sententiae recordabor:
Abbreviated transcription (Latin):
minus deus omp̃c. qui erat. & qui est &
qui uencurus est. Hic ꝓlogus scͥptura-¬
rum quasi galeatum principium omĩbꝰ
libris quos de hebreo uertimus in latinũ
conuenire potest: ut scire ualeamꝰ quic¬
quid extra hos est inter apochrisa esse
ponendum. Igicur sapientia que uul¬
go salomonis inscribitur. & ihu filii sy¬
rach liber. & iudich & thobias & pastor
non sunt in eanone. M achabeorum pͥ-¬
mum librum hebraicum repperi. Scds
grecus est: quod ex ipsa qͣpaeus ꝓbari
estimes antiquorum. In tabernaculo
dei offert unus quisq quod pocest. Alii
aurum & argentum & lapides p̃tiosos:
alii byssum & purpuram & coccum of¬
ferunt & iacinctum. N obiscum bene
agitur: si obculerimus pelles & capra¬
rum pilos. Et tamen apłs contempti¬
biliora nr̃a: magis necessaria iudicat.
Ande & tota illa tabernaculi pulchri¬
tudo. & ꝑ singulas species eccłie p̃sentis
sutureq distinctio. pelib tegicur et
ciliciis: ardoremq solis & iniuriam

Expanded text:
minus Deus omnipotens, qui erat, et qui est, et qui venturus est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod ex ipsa quoque φράσει aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert unusquisque quod potest: alii aurum et argentum et lapides pretiosos: alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum : nobiscum bene agetur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
Octauus esdras: qui & ipse similit̾ apud
grecos & latiuos in duos libros diuis
est. Nonus hester. Atq ita fiunt paricer
ueceris legis libri ui gintiduo idest
moysi quinq. ꝓpħarum octo. agyogra
titent. & libros hos in suo putent nu-¬
mero suppucandos: ac ꝑ hoc ẽẽ prisce
legis libros. uiginti quatuor. quos sub
numero inginti quatuor semorum apo¬
calipsis iohannis inducit adorantes ag¬
num. & coronas suas ꝓstratis uultib offe¬
rentes. stantib coram quacuor auimalib
oculatis retro & ante idest & in preteri

Expanded text:
esdras, qui et ipse similiter apud Graecos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis libri viginti duo; id est, Mosi quinque: Prophetarum octo: Hagiograpα scriptitent, et libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse priscae legis libros viginti quatuor: quos sub numero viginti quatuor seniorum Apocalypsis Joannis inducit adorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibus o
Abbreviated transcription (Latin):
morum uolumine comp̃hendunt. Ter¬
tius est salomon: tres libros habens. ꝓ¬
uerbiaq que illi parabolas idest mas¬
loch appellant. Quartus eccłiasten idẽ
coeleph: quintus est canticum cantico¬
rum. quem ticulo sirasirim prenocant.
Sextus est danihel. septimus dabreiamin
rpoikon totius diuinȩ hystorie pos-¬
sumus appellare. qui liber apud nos pa¬

Expanded text:
morum volumine comprehendunt. Termorum volumine comprehendunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, quae illi Parabolas, id est, MASALOTH   appellant: Ecclesiasten, id est, COELETH  : Canticum canticorum, quem titulo SIR ASSIRIM   praenotant. Sextus est DANIEL  . Septimus DABRE AJAMIΧρονικὸν totius divinae historiae possumus appellare. Qui liber apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
ad dabarim: qui deuceronomium pre¬
nocacur. Hi sunt quinq libri moysi
quos ꝓpͥe corach. idest legem appellant.
Scdm ꝓpharum ordinem faciunt: &
incipiunt ab iesu filio naue. qui apud
eos iosue ben nun dicitur. D einde sub¬
texunt sophin. idest iudicum librum
& in eodem compingunt ruch: quia
in dieb iudicum eius facta narracur
historia. Tercius sequitur samuhel:
quem nos reguorum pͥmum & scd̃m
dicimus. Quartus malachim idest
regum: qui tertio & quarto regnorum
uolumine continetur. Meliusq multo
est malachim idest regum: quam mala¬
chot idest regnorum dicere. Non enim
multarum gentium regna describit:
sed unius isrlitici popłi. qui tribub du¬
odecim continetur. Q uintus est ysaias
sextus hieremias. septimus hie zechiel.
octauus. liber duodecumus ꝓpħarum.:
qui apud illos uocatur charcasra Ter¬
mus liber incipit ab iob. scd̾s a dauid.
quem quinq incisionib & uno psal¬

Expanded text:
ELLEADDABARIM  , qui Deuteronomium praeELLEADDABARIM  , qui Deuteronomium praenotatur. Hi sunt, quinque libri Mosi, quos proprie THORATH  , id est, legem appellant. Secundum Prophetarum ordinem faciunt; et incipiunt ab Jesu filio Nave, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur. Deinde subtexunt SOPHTIM  , id est, Judicum librum; et in eumdem compingunt RUTH  , quia in diebus judicum facta narratur historia. Tertius sequitur SAMUEL  , quem nos Regnorum primum et secundum dicimus. Quartus MALACHIM  , id est, Regum, qui tertio et quarto Regnorum volumine continetur. Meliusque multo est, MALACHIM, id est, Regum, quam MALACHOTH  , id est, Regnorum dicere. Non enim multarum gentium regna describit; sed unius Israelitici populi, qui tribubus duodecim continetur. Quintus ISAIAS  . Sextus JEREMIAS  . Septimus JEZECIEL  . Octavus liber duodecim Prophetarum, qui apud illos vocatur THARE ASRA  . Termus liber incipit ab JOB  . Secundus a DAVID  , quem quinque incisionibus, et uno Psal
Abbreviated transcription (Latin):
numeri cexuntur alfabeto. & hieremiȩ
lamentationes & oratio eius. Salomonis
quoq in sine ꝓuerbia ab eo loco in quo
aic. mulierem fortem quis inueniet:
eisdem alfabetis uel incisionib suppu¬
tantur. Porro quinq littere duplices a¬
pud hebreos sunt: caph. mem. nun. phe
sade Aliter enim ꝑ has scribunt princi¬
pia medietatesq uerborum: aliter fines.
estimantur: samuhel. malachim. da-¬
breiamin. hesdras. hieremias cũ cynoch¬
idest lamentationib suis. Quomͦ igit᷑
uigintiduo elementa sunt ꝑ quȩ scri-¬
bimus hebraice omne quod loquimur.
& eorum iniciis uox humana compre-¬
hendicur: ita ugintiduo uolumina
supputantur. quib quasi litteris & exor¬
diis in dei doctrina. tenera adhuc & la¬
ctens uiri iusti erudit᷑ infancia. Primꝰ
apud eos liber uocatur bresith: quem
nos genesim diciius. Sc̃s ellemoch:
qui exodus appellatur. Tertiꝰ uaie chiã:
idest leuiticus. Quartus uaiedaber:
quem numerum uocamus. Quintus

Expanded text:
numeri texuntur alphabeto. Et Jeremiae numeri texuntur alphabeto. Et Jeremiae Lamentationes, et Oratio ejus: Salomonis quoque in fine Proverbia, ab eo loco in quo ait, Mulierem fortem quis inveniet iisdem alphabetis vel incisionibus supputantur. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeos sunt, CAPH, MEM, NUN, PHEsade. Aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, aliter fines. existimantur. Samuel, Malachim, dabre iamin, Esdras, Jeremias cum cynoid est Lamentationibus suis. Quomodo igitur viginti duo elementa sunt, per quae scribimus Hebraice omne quod loquimur, et eorum initiis vox humana comprehenditur: ita viginti duo volumina supputantur, quibus quasi litteris et exordiis, in Dei doctrina, tenera adhuc et lactens viri justi eruditur infantia. Primus apud eos liber vocatur BRESITH   quem nos Genesim dicimus. Secundus ELLE SMOTH  , qui Exodus appellatur. Tertius VAJECRA  , id est, Leviticus. Quartus VAJEDABBER  , quem Numeros vocamus. Quintus,
Abbreviated transcription (Latin):
duas esse litteras apud hebreos syrorũ
quoq & chaldeorum lingua testatur:
quȩ hebreȩ magna ex parte confinis
est. Nam & ipsi uginti duo elemenca
habent eodem sono: sed diuersis cara-¬
cterib. Samaricani etiam penta cheu¬
cum moysi dotidem litteris scͥpcitant
figuris tantum & apicib discrepantes.
Certumq est hesdram scribã legisq
doctorem post captam hierosolimã
& instaurationem templi sub zoro¬
babel alias litteras repꝑisse quib ñc
utimur: cum ad illud usq tempus
idem samaritanorum & hebreorum
caracteres fuerint. In libro quoq nu¬
merorum hec eadem suppucacio sub
leuitarum ac sacerdotum censu my-¬
stice ostendicur: & nomen domini te¬
tragr̃amaton in quibꝰdam grecis uo-¬
luminib usq hodie antiquis expres-¬
sum luteris inuenimus. Sed & psal¬
mi tricesimus sextus. & centesimus de-¬
cimus. & centesimus undecimus. & cen¬
cesumus octauus decimus. & cencesimꝰ
quadragesimus quartus. quamquam
diuerso scribantur metro: tam̃ eiusdẽ

Expanded text:
duas litteras esse apud Hebraeos, Syrorum quoque et Chaldaeorum lingua testatur, quae Hebraeae magna ex parte confinis est: nam et ipsi viginti duo elementa habent eodem sono, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum haec eadem supputatio, sub Levitarum ac sacerdotum censu, mystice ostenditur. Et nomen Domini tetragrammaton in quibusdam Graecis voluminibus, usque hodie antiquis expressum litteris invenimus. Sed et psalmi tricesimus sextus, et centesimus decimus, et centesimus undecimus, et centesimus octavus decimus, et centesimus quadragesimus quartus, quamquam diverso scribantur metro, tamen ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
regum iuda: In dieb eius ascendit pha¬
raonechaorex egypti contra regem assy-¬
riorum: ad flumen euphraten. Et abiit
iosias rex in occursum eius: & occisus est in
mageddo cum uidisset eum. Et portaue¬
runt eum serui sui mortuum de maged
in sepulchro suo. Tulitq popłs terre ioa¬
cha⁊ filium eius iosiȩ & unxerunt eum:
& constituerunt eum regem ꝓpatre suo:
Uiginti trium annorum erat ioachaz
cum regnare cepisset: & trib mensibus

Expanded text:
regum Iuda in diebus eius ascendit Pharegum Iuda in diebus eius ascendit Pharao Necho rex Aegypti contra regem Assyriorum ad flumen Eufraten et abiit Iosias rex in occursum eius et occisus est in Mageddo cum vidisset eum et portaverunt eum servi sui mortuum de Mageddunt eum in sepulchro suo tulitque populus terrae Ioahaz filium Iosiae et unxerunt eum et constituerunt eum regem pro patre suo viginti trium annorum ecum regnare coepisset et tribus mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
cepit omni popło dicens. Facte phale
domino doo ur̃o: scđ̾m quod scriptum
est in libro federis huius. Nec enim fa¬
ctum est phase tale a dieb iudicum qu
mo anno regisiosiȩ factum est phase i¬
stud domino in ierłm. Sed & phycones
& ariolos & siguras idolorum &immun-
libro. quem inuenit helchias sacerdos
in templo domini. Similis illi non fuit
ante eum rex qui reuerteret᷑ ad dominũ
in omni corde suo & in tota amma sua
& in uniuersa uirtute sua. iuxta omnẽ
legem moysi: neq post eum surrexit
similis illi. Uerumptamen non est auer¬
sus dominus ab ira furorissi magni:
quo iratus est furor eius contra iudam
ꝓpter irritationes quib ꝓuocauerat
eum manasses. Dixit itaq dñs. Etiam
iudam auseram a facie mea sicut abstu¬
li isrł: & ꝓiciam ciuitatem hanc quam
elegi ierłm. & domum de qua dixi erit
nomen meum ibi. Reliqua autem uer-¬
ba iosie & unuiersa quȩ fecit: nonne hec
scripta sunt in libro uerborum dierum

Expanded text:
cepit omni populo dicens facite phase cepit omni populo dicens facite phase Domino Deo vestro secundum quod scriptum est in libro foederis huius nec enim factum est phase tale a diebus iudicum quimo anno regis Iosiae factum est phase istud Domino in Hierusalem sed et pythones et ariolos et figuras idolorum et inmunsunt in libro quem invenit Helcias sacerdos in templo Domini similis illi non fuit ante eum rex qui reverteretur ad Dominum in omni corde suo et in tota anima sua et in universa virtute sua iuxta omnem legem Mosi neque post eum surrexit similis illi verumtamen non est aversus Dominus ab ira furoris sui magni quo iratus est furor eius contra Iudam propter inritationes quibus provocaverat eum Manasses dixit itaque Dominus etiam Iudam auferam a facie mea sicut abstuli Israhel et proiciam civitatem hanc quam elegi Hierusalem et domum de qua dixi erit nomen meum ibi reliqua autem verba Iosiae et universa quae fecit nonne haec scripta sunt in libro verborum dierum
Abbreviated transcription (Latin):
dit lucos: repleuitq loca eorum ossibꝰ
mortuorum. Insuꝑ & altare quod erat
in bethel. & excelsum quod fecerat hie¬
roboam filius nabath qui peccare fecit
isrł. & altare illud excelsum. destruxit
acq combussit & comminuit in pulue-¬
rem: succiditq etiam lucum. Et con-¬
uersus iosias uidit ibi sepulchra quȩe¬
rant in monte: misitq & tulit ossa de
sepulchris. & combussit ea suꝑ altare.
quem uideo: Responderuntq ei ciues
illius urbis. Sepulchrum est hominis
cite eum: nemo commoueat ossa eius. Et
intacta manserunt ossa illius: cum ossib
ꝓpħe qui uenerat de samaria. Insuꝑ
& omnia fana excelsorum que erant
in ciuitatib samariȩ quȩ fecerant re¬
gesisrł ad irritandum dominum ab¬
stulit iosias: & fecit eisscdm omnia oꝑa
quȩ fecerat in bechel. Et occidit uniuer¬
sossacerdotȩs excelsorum qui erant ibi
suꝑ altaria: & combussit ossa huma¬
na suꝑ ea. Reuersusq est ierłm: & pre¬

Expanded text:
dit lucos replevitque loca eorum ossibus dit lucos replevitque loca eorum ossibus mortuorum insuper et altare quod erat in Bethel excelsum quod fecerat Hieroboam filius Nabath qui peccare fecit Israhel et altare illud et excelsum destruxit atque conbusit et comminuit in pulverem succenditque etiam lucum et conversus Iosias vidit ibi sepulchra quae erant in monte misitque et tulit ossa de sepulchris et coquem video? Responderuntque ei cives illius urbis: Sepulcrum est hominis te eum, nemo commoveat ossa ejus. Et intaprophetae qui venerat de Samaria insuper et omnia fana excelsorum quae erant in civitatibus Samariae quae fecerant reges Israhel ad inritandum Dominum abstulit Iosias et fecit eis secundum omnia opera quae fecerat in Bethel et occidit universos sacerdotes excelsorum qui erant ibi super altaria et conbusit ossa humana super ea reversusque est Hierusalem et prae
Abbreviated transcription (Latin):
celsa ubi sacrificabant sacerdotes de ga¬
baausq: bersabee. Et destruxit aras
portarum in introitu ostii iosie pͥncipis
ciuitatis: quod erat ad sinistram portȩ
ciuitatis. Uerumptamen non ascende¬
bant sacerdotes excelsorum ad altare
domini in ierłm: sed tantum comede-¬
bant azima in medio fratrum suorum.
Contaminauit quoq tofech quod est
in conualle filii ennon: ut nemo conse-¬
craret filium suum aut filiam ꝑignem
moloch. Abstulic quoq equos quos de-¬
eunuchi: qui erant in pharurim. Cur¬
rus autem solis combussit igni. Altarra
quoq que erant suꝑ tecta cenaculi achar.
quȩ fecerant regesiuda. & altaria quȩ
fecerat manasses in duob atriis cẽpli
domini. destruxit rex: & cucurrit inde.
& disꝑsit cinerem eorum in torrente ce¬
rusalem ad dexteram partem montis
offensionis. quȩ edificauerat salomon
abhominationis filiorum amon. pol¬
luit rex. & contriuit statuas. & succi-¬

Expanded text:
celsa ubi sacrificabant sacerdotes de Gacelsa ubi sacrificabant sacerdotes de Gabaa usque Bersabee et destruxit aras portarum in introitu ostii Iosue principis civitatis quod erat ad sicivitatis. Verumtamen non ascendebant sacerdotes excelsorum ad altare Domini in Jerusalem: sed tantum comedebant azyma in medio fratrum suorum. Contaminavit quoque Topheth, quod est in convalle filii Ennom, ut nemo consecraret filium suum aut filiam per ignem, Moloch. Abstulit quoque equos, quos deeunuchi, qui erat in Pharurim: currus autem solis combussit igni. Altaria quoque, quae erant super tecta coenaculi, Ahaz, quae fecerant reges Juda, et altaria quae fecerat Manasses in duobus atriis templi Domini, destruxit rex, et cucurrit inde, et dispersit cinerem eorum in torrentem Ce contra Jerusalem ad dexteram partem montis Offensionis, quae aedificaverat Salomon abominationi filiorum Ammon polluit rex et contrivit statuas et succi
Abbreviated transcription (Latin):
rex suꝑ gradum. & ꝑcussit fedus coram
domino ut ambularent post dominum.
& custodirent precepta eius. & testimo¬
nia & cerimomas in omni corde & in to¬
ta anima: & suscitarent uerba federis
huius que scͥpta erant in libro illo. Ad-¬
quieuitq popłs pacto. Et p̃cepit rex
helchiȩ pontifici & sacerdotib scd̃ĩ or¬
dinis & ianitorib. ut picerent de tẽplo
domini omnia uasa que facta fue
conualle cecdron. & tulit puluerem
candum in excelsisꝑ cuntates iuda &
in circuitu ierłm: & eos qui adolebant
incensum baal & soli & lunȩ & duode¬
cu signis. & omni militie celi. Et effer¬
rifecit lucum de domo domini foras
ierłm in conuallem cedron & combus¬
sit eum ibi & redegit inpuluerem: et
ꝓiecit suꝑ sepulchia uulgi. Destruxit
quoq ediculas effeminatorum quȩ
crant in domo domini: ꝓ quib mu¬
lieres texebant quasi domunculas lu¬
ci. Congregauitq omnes sacerdotes
de ciuitatib iuda: & contaminauit ex-¬

Expanded text:
rex super gradum et percussit foedus coram rex super gradum et percussit foedus coram Domino ut ambularent post Dominum et custodirent praecepta eius et testimonia et caerimonias in omni corde et in tota anima et suscitarent verba foederis huius quae scripta erant in libro illo adquievitque populus pacto et praecepit rex Helciae pontifici et sacerdotibus secundi ordinis et ianitorDomini omnia vasa, quae facta fuerconvalle Cedron, et tulit pulverem candum in excelsis per civitates Juda, et in circuitu Jerusalem, et eos, qui adolebant incensum Baal, et soli, et lunae, et duodecim signis, et omni militiae coeli. Et efferri fecit lucum de domo Domini foras em in convalle Cedron et conbusit eum ibi et redegit in pulverem et proiecit super sepulchrum vulgi destruxit quoque aediculas effeminatorum quae erant in domo Domini pro quibus mulieres texebant quasi domunculas luci congregavitque omnes sacerdotes de civitatibus Iuda et contaminavit ex
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ legit rex ncda. quia dereliquerunt
me. & sacrificauerunt diis alienis. irri¬
tantesme in cunctis opib manuum su-¬
arum: & succendetur indignatio mea
in loco hoc. & non extinguetur. Regi
autem iuda qui misit uos ut consulere¬
tisdominum: sic dicetis. Hec dicit dñs
ds isrł. Pro eo quod audisti uerba uo-
humiliatus es coram domino. auditis
in stuporẽ mentis & in maledictum.
& scidisti uestimenta tua. & fleuisti corã
me & ego audiui ait dominus: iccirco
colligam te ad patres tuos. & colligeris
ad sepulchrum tuum in pace. ut non
uideant oculi tui mala que introductu-¬
russum suꝑ locum istum Et renuntia¬
uerunt regi quod dixerat. Qui misit:
& congregatisunt ad eum omnes senes
iude & ierłm. Ascenditq rex templum
domini: & omnes uiri iuda. uniuersiq
qui habitabant in ierłm cum eo. sacer¬
dotes & ꝓpħȩ. & omnis popłs ãparuo
usq ad magnum. Legitq cunctis au-¬
dientib omnia uerba libri federis: qui
inuentus est in domo domini. Stetitoꝑ

Expanded text:
quae legit rex Juda: quia dereliquerunt me, et sacrificaverunt diis alienis, irritantes me in cunctis operibus manuum suarum, et succendetur indignatio mea in loco hoc, et non exstinguetur: Regi autem Juda, qui misit vos ut consuleretis Dominum, sic dicetis: Haec dicit Dominus Deus Israel: Pro eo quod audisti verba voluhumiliatus es coram Domino, auditis in stuporem et in maledictum, et scidisti vestimenta tua et flevisti coram me et ego audivi ait Dominus idcirco colligam te ad patres tuos et colligeris ad sepulchrum tuum in pace ut non videant oculi tui omnia mala quae inducturus sum super locum istum et renuntiaverunt regi quod dixerat qui misit et congregati sunt ad eum omnes senes Iuda et Hierusalem ascenditque rex templum Domini et omnes viri Iuda universique qui habitant in Hierusalem cum eo sacerdotes et prophetae et omnis populus a parvo usque ad magnum legitque cunctis audientibus omnia verba libri foederis qui inventus est in domo Domini stetitque
Abbreviated transcription (Latin):
Sece dies uenient: & auferentur ommia
quȩ sunt in domo tua. & que condider̃t
patres cui usq in diem hanc in babylonẽ
Non remanebit quicquam: ait dominꝰ
Sed & de filiis tuis qui egredientur ex te
ezechias ad ysaiam. Bonus sermo dñ
quem locutus est: sit tantum pax & ue¬
ritas in dieb meis. Reliqua autem ser-¬
monum ezechiȩ. & omnis forcitudo eiꝰ
& quomͦ fecerit piscinam & aquȩ ductũ.
et introduxerit aquas in ciuitatem:
nonne hec scripta sunt in libro sermo¬
num dierum regum uida: Dormiuitq¬

Expanded text:
nient et auferentur omnia quae sunt in domo tua et quae condiderunt patres tui usque in diem hanc in Babylone non remanebit quicquam ait Dominus sed et de filiis tuis qui egredieEzechias ad Isaiam: Bonus sermo Domini, quem locutus es: sit pax et veritas in diebus meis. Reliqua autem sermonum Ezechiae, et omnis fortitudo ejus, et quomodo fecerit piscinam, et aquae ductum, et introduxerit aquas in civitatem, nonne haec scripta sunt in libro Sermonum dierum regum Juda? T
Abbreviated transcription (Latin):
babyloniorum: misit licteras & munera
ad erechiam Audierat enim: quod egrp¬
tasset erechias. Letatus est autem in ad¬
uentu eorum erechias. & ostendit eis do¬
mum aromatum. & aurum. & argentũ.
& pigmenta uaria. ungenta quoq et
domum uasorum suorum: & omnia quȩ
habere poterat in thesauris suis. Non
fuit quod non monstraret cis ezechias
in domo sua: & in omni potestate sua.
cienit autem ysaias ꝓpħ̃a ad regem eze¬
chiam: dixitq ei. Quid dixerunt uiri
isti: aut unde uenerunt ad te: Cui dix̃
ezechias. De terralonginqua ueneruis
ad me: debabylone. At ille respondit.
Quid uiderunt in domo tua: Ait eze¬
chias. Omnia quecumq sunt in domo
mea uiderunt. Nichil est quod ñ mon¬
strauerim eisin thesauris meis. Dix̃ itaq

Expanded text:
byloniorum litteras et munera ad Ezechiam audierat enim quod aegrotasset Ezechias laetatus est autem in adventum eorum Ezechias et ostendit eis domum aromatum et aurum et argentum et pigmenta varia unguenta quoque et domum vasorum suorum et omnia quae habere potuerat in thesauris suis non fuit quod non monstraret eis Ezechias in domo sua et in omni potestate sua venit autem Esaias propheta ad regem Ezechiam dixitque ei quid dixerunt viri isti aut unde venerunt ad te cui ait Ezechias de terra longinqua venerunt de Babylone at ille respondit quid viderunt in domo tua ait Ezechias omnia quae sunt in domo mea viderunt nihil est quod non monstraverim eis in thesauris meis dixit
Abbreviated transcription (Latin):
mo iuda: mittet radicem deorsum. & faci¬
et fructum sursum De ierł̾in quippe
egredientur reliquiȩ: & quod saluetur
demonce syon Zelus domini exercituũ
faciet hoc. Quamobrem dicit dñs hec
de rege assyriorum. Non ingredietur
urbem hanc. nec mittet in eam sagittã:
nec occupabit eam chypeus. nec circum¬
dabit eam munitio. Per uiam qua ue¬
nit reuertetur: & ciuitatem hanc non
ingredictur dicit dominus. Protegam¬
q urbem hanc: & saluabo eam ꝓꝑter
me & ꝓpter dauid seruum meum. Factũ
est igitur in nocte illa uenit angl̃s dm̃: &
ꝑcussit castra assyriorum centum octo-¬
gintaquinq milia. Cumq diluculo-
surrexisset uidit omnia corpora mortu
sennacherib rex assyriorum: & mansit
in ninue Cumq adoraret in templo

Expanded text:
mo Iuda mittet radicem deorsum et facimo Iuda mittet radicem deorsum et faciet fructum sursum de Hierusalem quippe egredientur reliquiae et quod salvetur de monte Sion zelus Domini exercituum faciet hoc quam ob rem haec dicit Dominus de rege Assyriorum non ingrurbem hanc, nec mittet in eam sagittam, nec occupabit eam clypeus, nec circumdabit eam munitio. Per viam, qua venit, revertetur, et civitatem hanc non ingredietur, dicit Dominus. Protegamque urbem hanc, et salvabo eam propter me, et propter David servum meum. Factum est igitur in nocte illa, venit angelus Domini, et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Cumque diluculo surrexisset, vidit omnia corpora mortuoSennacherib rex Assyriorum, et mansit in Ninive. Cumque adoraret in templo
Abbreviated transcription (Latin):
sum usq ad terminos eius. Saltum car¬
meli eius ego succidi: & bibi aquas alienas.
& siccaui uestigiis pedum meorum om̃s
clausas aquas. Numquid non audisti:
quid ab initio fecerim: Ex dieb antiqͥs
plasmaui illud: & nunc adduxi Erunt¬
q in ruinam collium pugnantium ci¬
uitates munite: & qui sedent in eis hu¬
miles manu contremuerunt & confusi
sunt. Facti sunt quasi fenum agri: &
uirens herba tectorum quȩ arefacta est
antequam ueniret admaturitatem.
Habitaculum cuum & egressum tuũ¬
furorem tuum contra mẽ. Insanisti in
me: & suꝑbia tua ascendit in aures
meas Ponamitaq circulum in narib
cuis. & chamum in labiis tuis: & reducã
te in uiamꝑ quam uenisti. Tibi autem
ezechia hoc erit signum. Comede hoc
anno quod reppereris. In scclo autem
anno: quȩ sponte nascuntur. Porro an-
no tercio: seminace & metite. Plantate
uineas: & comedite fructum earum.
Et quodcumq reliquum fuerit dedo-¬

Expanded text:
sum usque ad terminos eius saltum Carsum usque ad terminos eius saltum Carmeli eius ego succidi et bibi aquas alienas et siccavi vestigiis pedum meorum omnes aquas clausas numquid non audisti quid ab initio fecerim ex diebus antiquis plasmavi illud et nunc adduxi eruntque in ruinam collium pugnantium civitates munitae et qui sedent in eis humiles manu contremuerunt et confusi sunt facti sunt quasi faenum agri et virens herba tectorum quae arefacta est antequam veniret ad maturitatem habitaculum tuum et egressum tuufurorem tuum contra me insanisti in me et superbia tua ascendit in aures meas ponam itaque circulum in naribus tuis et camum in labris tuis et reducam te in viam per quam venisti tibi autem Ezechia hoc erit signum comede hoc anno quod reppereris in secundo autem anno quae sponte nascuntur porro in anno tertio seminate et metite plantate vineas et comedite fructum earum et quodcumque reliquum fuerit de do