comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tias nonsumpturus pocula sed datu¬
rus. Nam cum defecisset nuptian¬
tibus uinum: ait beatissima MARVIA.
Uinumnon habent: Cui uelut in¬
dignans respondit dñs: quid mihi
horamea. Haec uerba indignan¬
ties se quis dubitet. e Sed ic cĩrco ut
reor. quia tam temere ei mater de
defectu carnalis poculi suggerebat.
qui uenerat totius orbis geñtibus. no¬
uum salutis aeternae calicem propi¬
nare. Quod enim ait nondum
uenit hora mea: illamnimirũ glo¬
riosissimam passionis suae hor̃am.
atq illud redemptionis nostrae ui¬
num quoduitcie omnium profice¬
ret: ꝓmitebat. Nam quod pete¬
baT MARIA : erat gratiae tem¬
poralis: Quod xp̃c parabat: gau¬
dii sempiterni. Nectamen pi¬
guit benignissimũ dnm̃: dum
magnaueniunt parua prestare.¬
Et idõ uenerabilis MARIA: ue¬
re ut mater dñi inspũ futura pre¬
noscens ac dominicam pratuiders
uoluntatẽ: sollicite ministros ad¬
monuit dicens: quodcumq dixe¬

Expanded text:
tias, non sumpturus 68 pocula, sed datutias, non sumpturus 68 pocula, sed daturus; nam cum defecisset nuptiantibus vinum, ait illi beatissima Maria: Vinum non habent. Cui velut indignans respondit Jesus: Quid mihi Haec verba indignantis esse quis dubitet? Sed idcirco, ut reor, quia tam temere ei mater de defectu carnalis poculi suggerebat, qui venerat totius orbis gentibus novum salutis aeternae calicem propinare. Quod enim ait, Nondum venit hora mea; illam nimirum gloriosissimam passionis suae horam, aut illud redemptionis nostrae vinum, quod vitae omnium proficeret, promittebat. Nam quod petebat Maria erat gratiae temporalis; quod Christus parabat, gaudii sempiterni. Nec tamen piguit benignissimum Dominum, dum magna veniunt, parva praestare; ideo venerabilis Maria et vere ut mater Domini in spiritu futura praenoscens, ac dominicam praevidens voluntatem, sollicite ministros admonuit, dicens: Quodcunque dixe
Abbreviated transcription (Latin):
am dei sui. necignea quondã po¬
tuit columpna conuertere. Nec
sane quemquam moueat tanta hȩc
perfidia uidaeorum quod xp̃i il¬
los fidem suscipere: neq nouistel¬
la fulgoris. nec parturiens uirgo
compulerit quinetum quidem deo
credidere suo cumillos perarentia
deserta ipso comitante deo. caelum
pasceret: petra potarat: Sediam
adillum precipuum xp̃i miraculũ
ueniamus: quo prodocumentode¬
itatis suae. aquas conuertit inumũ
Inuitatus itaq utlegitur dñs ꝑ¬
rexit adnuptias: sed ut dignaret᷑
hoc uirginis filius nostre redemp¬
nudi tionis est̾ratio. ut hoc docti exemplo:
legitimarum illum nuptiarum.
non negemus auetorem. Ua¬
dit ergo ad nuptias dei filius: ut
quas dudum potestate consticuit.
nunc presentiae suae benedictio¬
ne sanctificet. U aditadnupti¬
as ueteris instituti: nouam sibi
perpetuae uirginitatis sponsã.
gentium de coñuersione facturus.:
Uadit ad nuptias: quemnup¬
tiae nonercarunt. Uadit adnup¬

Expanded text:
am Dei sui, nec ignea quondam poam Dei sui, nec ignea quondam potuit columna convertere. Nec sane quemquam moveat tanta haec perfidia Judaeorum, quod Christi illos fidem suscipere, neque novi stella fulgoris, nec parturiens virgo compulerit; qui nec tunc quidem Deo credidere suo, cum illos per arentia deserta, ipso comitante Deo, coelum pasceret, petra potaret. Sed jam ad illud praecipuum Christi miraculum veniamus, quo pro documento deitatis suae aquas vertit in vinum. Invitatus itaque, ut legitur, Dominus perrexit ad nuptias; sed, ut dignaretur hoc virginis filius, nostrae eruditionis est ratio: ut, hoc docti exemplo, legitimarum illum nuptiarum non negemus auctorem. Vadit ergo ad nuptias Dei Filius, ut, quas dudum potestate constituit, tunc praesentiae suae benedictione sanctificet. Vadit ad nuptias veteris instituti, novam sibi perpetuae virginitatis sponsam gentium de conversatione facturus. Vadit ad nuptias, quem nuptiae non crearunt. Vadit ad
Abbreviated transcription (Latin):
uideret infantulum. uelut noui
imperii regem regiis muneribus
honorari. Aut quomodonon
stuperet. cum turbatus inspicer&
a magis suis adoraripuerum. quẽ
ipse nesciret.e Quo torquebat᷑
languore : cum pariter eius et cumas
interris despicer&. et stellã mira¬
retur incaelo. Unigenitus au¬
dem altissimi sichumiliter ingres¬
susẽ mundũ: ut indubitata dĩui¬
nitatis suae deferret inditia. Na¬
tus enim defemina est: sed natus ex
uirgine : Latebat in presepi. sed
insidere rutilabat.: ut hominẽ illũ
dm̃q eẽ. et terrena mater. et sig¬
num caeleste monstraret. Qui¬
bus ueroradiis. quantõ uelumine
illam dñi stellam antiqua credimꝰ
tunc inter astra fulssisse: quantũ
insplendore praecessit: quac tan¬
tum preibat inmunere: quae
uelut quidam totius orbis oculꝰ
caligantis mundi: ueterẽ noua¬
uit ãspectum. Ecce fratres ad
inquirendum regẽ regum una
chal daeos stella pertraxit: iudai¬
cum uero populum adoboedienti¬

Expanded text:
videret infantulum, velut novi videret infantulum, velut novi imperii regem regiis muneribus honorari? Aut quomodo non stuperet, cum turbatus inspiceret a magis suis adorari puerum, quem ipse nesciret? Quo torqueba tur languore, cum pariter ejus et cunas in terris despiceret, et stellam miraretur in coelo? Unigenitus autem Altissimi sic humiliter ingressus est mundum, ut indubitata divinitatis suae deferret indicia; natus enim de femina est, sed natus ex virgine; jacebat in praesepi, sed in sidere rutilabat, ut hominem illum, Deumque esse et terrena mater, et signum coeleste monstraret. Quibus vero radiis, quantove lumine illam Domini stellam antiqua credimus tunc inter astra fulsisse? Quantum in splendore praecessit, quae tantum praeibat in munere; quae velut quidam totius orbis oculus caligantis mundi veterem 67 novavit aspectum? Ecce, fratres, ad quaerendum Regem regum una Chaldaeos stella pertraxit; Judaicum vero populum ad obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
lebrare natalẽ : Ꝙ quam rectetria
haec nobis unoacta indie misteria
praedicantur: qui ineffabilis trini¬
tatis archanũ. uno deo sub nomine
confitemur. Perhaec ergo mi
quae latebat in homine: inopere
non lateret: ut dum temptator
uerbum patris om̃mpotentis non
deprehendit in carne. omnesubiq
qui indĩ filio uerbum et carnem
crederent: saluarentur : Et qui¬
dem uidebat diabolus infantem
pannis obsitum: sed ignorabat
ipsum esse. qui remotis initio tene¬
bris mundum luce uestiuit. U¬
debat eum mortalis matris ube¬
ra suggentẽ : sed nesciebat ipsũ
esse qui esurientẽ haebraeũ popu¬
lum: angelico fecit pane uelut
caelesti pane pinguescere. Ui¬
debat paruulum angustis incu¬
nabulis quiescentẽ sed uidere non
poterat ipsumesse quem nonca¬
pit mundus. Quanto igitur
inimicus in hac xp̃ihumilitate per
incerta distractus stupore nutabat.
cum perchaldatos praecipuos utiq
tirannidis suae ministros nouum

Expanded text:
lebrare natalem. Et quam recte tria lebrare natalem. Et quam recte tria haec nobis uno acta in die mysteria praedicantur, qui ineffabilis Trinitatis arcanum uno Dei sub nomine confitemur. Per haec ergo mirquae latebat in homine, in opere non lateret: ut, dum tentator Verbum Patris omnipotentis non deprehendit in carne, omnes ubique, qui in Dei Filio Verbum et carnem crederent, salvarentur. Et quidem videbat diabolus infantem pannis obsitum; sed ignorabat ipsum esse qui, remotis initio tenebris, mundum luce vestivit. Videbat eum mortalis matris ubera sugentem; sed nesciebat ipsum esse qui esurientem Hebraeum populum angelico fecit pane, veluti coelesti lacte, pinguescere. Videbat parvulum angustis in cunabulis quiescentem; sed videre non poterat ipsum esse quem non capit mundus. Quanto igitur inimicus in hac Christi humilitate, per incerta distractus stupore nutabat, cum per Chaldaeos, praecipuos utique tyrannidis suae ministros, novum
Abbreviated transcription (Latin):
NHAC
dilectissimi caelebritate sicut.
relatu paternae traditionis instrui¬
mur: multiplici nobis est festiuita¬
te luetandum. Ferunt enimhodie
gentilibus adoratum ud inuitatũ
ad nuptias. a quas inuina uertisse.
uel suscepto ab iohanne baptisma¬
te consecrasse fluenta iordanis. suũq
simul purificasse baptistam.
Sed quid potissimũ presenti hoc
factum sit die: nouerit ipse qui fecit.
Nos tamen credere nec dubitare debe¬
mus: quicquid illud est factumesse
pronobis. Nam quodeum fulgen¬
dioris stelle radiis incitati ad orauere
chaldei: dm̃ uerum gentib spesda¬
ta est adorandi. Quodaquae no¬
uosunt ordine inuina mutatȩ noui
nobis poculi ꝑ raelibatumẽ sacra¬
mencum. Quod autem baptiza¬
tus ẽ agnus dei: regenerandis bap¬
tis misalutare nobĩs munus est dedi¬
catum. O portet itaq nos fratres
obhonorem saluatoris nostri cuiꝰ
natiuitatem debita nuper cumexul¬
tatione transegimus : omnicum de¬
uotione & iam̃ hunc untutũ eius cae¬

Expanded text:
hac, dilectissimi, celebritate, sicut relatu paternae traditionis instruimur, multiplici nobis est festivitate laetandum. Ferunt enim hodiegentibus adoratum, vel invitatum ad nuptias aquas in vina vertisse, vel suscepto a Joanne baptismate consecrasse fluenta Jordanis, suumque simul purificasse Baptistam. Sed quid potissimum hoc factum sit die noverit ipse qui fecit; nos tamen credere nec dubitare debemus, quidquid illud est, factum esse pro nobis. Nam quod eum fulgentioris stellae radiis incitati adoravere Chaldaei, Deum verum gentibus spes data est adorandi. Quod aquae novo sint ordine in vina mutatae, novi nobis poculi praelibatum est sacramentum. Quod autem baptizatus est Agnus Dei, regenerantis baptismi salutare nobis munus est dedicatum. Oportet itaque nos, fratres, ad honorem Salvatoris nostri, cujus nativitatem debita nuper cum exsultatione transegimus, omni cum devotione etiam hunc virtutum ejus ce
Abbreviated transcription (Latin):
fectus: Summae alacritatis instantia.
fuit. cultor &custos animarum. cupi¬
ditates resecans ira comprimens.
malitias carpans. His magis ur
iste temporib necessarius fuit:
quib tanta inquitas sumptis cotidie
deficiente iustitia uirib conualescit
Et quidem ille inhac peregrinatione
solo corpore constitutus : cogitatione
et auiditate in illa aeterna patria
conuersa tus est: etquasi bonus ratio¬
cinator uelut adcentuplum manũ
porrigens. semꝑ desinistra transmisit
addexteram: et in caelo reposuit
sud ores suos. Nam etsihic opera eius
uidentur: illuc operum merita
transier̃. Illius ergo inquantũ possu¬
mus uestigus insistamus: quib per
illam nimis artam uiam ad caeli am¬
pla festinans. qua cum sequeremur

Expanded text:
fectus; summae enim alacritatis instantia fectus; summae enim alacritatis instantia fuit cultor, et custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias exstirpans. His etiam magis vir iste temporibus necessarius fuit, quibus tanta iniquitas, sumptis quotidie, deficiente justitia, viribus convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione solo corpore constitutus cogitatione et aviditate in illa aeterna patria conversatus est, et quasi bonus ratiocinator, velut ad centuplum manum porrigens semper de sinistra transmisit ad dexteram, et in coelo reposuit sudores suos; nam etsi hic opera ejus videntur, illuc operum merita transierunt. Illius, in quantum possumus, vestigiis insistamus: quibus, per illam nimis arctam viam ad coeli ampla festinans, qua eum sequeremur
Abbreviated transcription (Latin):
pit perquas sol iustitiae intrare debue¬
rat. Quando istae peccati fenestrae
apertȩ sunt: ianua salutis et uitae.
ac portae paradisi clausae sunt. Has
istae uirbeatus fenestras: multis seris
diuini timoris obstruxit. Dequanto¬
rum cordib quos in honesta iniquitas
et impietas possidebat. fugauit luxu¬
riam. deiecit iram. et extinxit in uidiã.
et uelut deantiqua domo barbaris
hospitib perturbatis: reuocando illuc
fidem. castitatem. iustitiam. misericor¬
diam. habitatores pacificos intromisit:
perquos indomicilium mentis caput
horum bonorum xp̃c intraret : ec
appositis penitentiae medicamentis:
uelut quatriduanum fetentem incre¬
pationum fremitu suscitabat. et
emendatione suscepta: demediis
mortis faucib erutos temporiua resur¬
rectione uitae restituebat. Haec itaq
atq huiusmodi plura gerens. quae
proferre pernos atq expedire utdig¬
numest non potest sermo paupercu¬
lus: meluis a uobis ea uester dic et af¬

Expanded text:
pit, per quas sol justitiae intrare debuepit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in domicilium mentis caput horum bonorum Christus intraret, et appositis poenitentiae 253 medicamentis, velut quatriduanum fetentem, increpationum sonitu suscitabat, et emendatione suscepta de mediis mortis faucibus erutos temporaria resurrectione vitae restituebat. Haec itaque, atque hujusmodi plura gerens, quae proferre per natos, atque expedire, ut dignum est, non potest sermo pauperculus, melius vobis ea vester dicet af
Abbreviated transcription (Latin):
ne perfusos: castigationib & exhorta¬
tionebus expiando dõ inse operante
mundauit. Quantorum animas
uiuentes in corpore iam defunctas.
etdelictorum mole obrutas ac sepul¬
tas: ademendationẽ tamquã adlucẽ
uocante dõ resuscitauit. ut dñi sui
ad mirandus imitator. iammortuas
dõ. econtrario mortificet uitali morte
peccato. Tunc inalia parte ea quae
aperuerat salubritate claudebat:
ne ei resaliena concupiscibilis appare¬
ret. nein teriori homini maculam
exterioris culpa transmit teret. ne
adcor tenebrae peruias lucis intrarent.
ne in uno quoq prophetica illa in ter¬
minatio compleretur. mors inquit
in trauit perfenestras uras Ministeria
enim aurium & oculorum: fenestrae
esse probantur animarum: Quando
enim aperimus auditum mala et
iniqua loquentib acdam pnabilit̃
obtrectantib & quaȩdõ sunt contraria
suadentibus: morsintrat perfenestras
nrãs. horror mora ferȩ noctis irrum¬

Expanded text:
ne perfusos, castigationibus & exhortane perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Dmundavit? Quantorum animas viventes in corpore, jam defunctas, et delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tanquam ad lucem vocando, Deo resuscitavit, ut Domini sui admirandus imitator, jam mortuas Deo e contrario mortificaret vitapeccato. Tunc in alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrum
Abbreviated transcription (Latin):
resistamus: Beati autẽ patris meri¬
ta iam in tuto posita securi magni¬
ficemus: quigubernaculum fidei
uiriliter tenens. anchoram spei
tranquilla iam instatione composu¬
it: Et plenam caelestib diuitiis.
& aeternis mercib nauem. optato in
littore collocauit. Qui contra om̃s
aduersantos scutumitimbris dĩ tam¬
diu infatigabilit̃ teniut: doneciad
uictoriam periaenteã. Quidenim
fuit totus uitae illius cap̃sus. nisi uni¬
us cum uigili hoste conflictus:
Quantis hic caecis auia ueritatis er¬
rantib & desumma iam in profundũ
rupe pendentib amissum reddidit
reparauit untuitum: Iuantorum A¬
aurib surdis & infidelitatis ohtũratio¬
ne dampnatis. adpercipiendam
uocem caelestium mandatorũ
preciosum infudit auditum: ut uocan¬
ti dõ admiscdam responderent per
oboedientiam: Quantos intrinsecus
uulneratos. angelici oris arte & oratio¬
num infirmitate curauit: Quantos
per longam incuriam peccati labe
resolutos. etquadam leprae contagio¬

Expanded text:
resistamus. Beati autem Patris merita jam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens anchoram spei tranquilla jam in statione composuit, et plenam coelestibus divitiis, et aeternis mercibus navem optato in littore collocavit: qui contra omnes adversarios scutum timoris Dei tandiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perveniret. Quid enim fuit totus vitae illius cursus, nisi unius cum vigili hoste conQuantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit reparauit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos Angelici oris arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & quadam lepræ contagio
Abbreviated transcription (Latin):
quod alibi p̾̃cipitur: Omni custodia
serua tuum cor: qm̃ exipsa uita
procedit. Si ergo corpiis t̃uũ lucidũ
fuerit: non habens aliquam partem
aenebrarum: erit lucidum totum
& sicut lucerna fulgõris in lumina¬
bitte: Totum corpus nr̃mm: emnia
nra opera dicit. quia et apło mem¬
bra nr̃a nuncupat: quaedam opera
quae improbat E emortificanda:
praecipit dicens. Mortificate ergo
membra ur̃a quaesunt suꝑ terram. for¬
nicationem. inmunditiam. libidinem.
et cetera talia. Sugitur ipse bonum
bona intentione patraueris. non ha¬
bens intua conscientia aliquam partẽ
tenebrose cogitationis: etiam siconti¬
gerit aliquem proximorum tua bo¬
na actione noceri: uerbi grã aut
de peccunia qua ate indigens & pe¬
tens acceperat. facere uelpati aliquit
mali aut de uerbo exhortationis
quo errantem corrigere uolebas forte
pernitiosius errare : tutamen protuo
simplici educido corde. hic et infutu¬
ro lucis grã donaberis. Haec contra

Expanded text:
quod alibi praecipitur: Omni custodia quod alibi praecipitur: Omni custodia serva tuum cor, quoniam ex ipso vita procedit . Si ergo corpus tuum totum lucidum fuerit, non habens aliquam partem tenebrarum, erit lucidum totum, et sicut lucerna fulgoris illuminabit te. Totum corpus nostrum omnia nostra opera dicit, quia et Apostolus membra nostra nuncupat quaedam opera, quae improbat, et mortificanda praecipit dicens: Mortificate ergo membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra
Abbreviated transcription (Latin):
quitas: sed dñs acredemptor nr̃
omnibus grãm tribuat. uniuer¬
sis donum scãe in luminationis
acuirtutis infundat: Nobis donet
ut quod abillo audiuimus recte intel¬
legamus : sicut oportet faciamus:
uobisq faciendum sermone confici¬
enti et congruo praedicemus: Uobis
quoq donet. utquod ab illo per
seruos eius auditis. et corde intelle¬
gatis. et opere faciatis: Hoc ergo
diuina miscđa operetur in om̃nib
nobis: ut nos quos uoluit esse dis¬
pensatores. fideles faciat et pruden¬
tes : Uos quoq faciat oboedientes
ethumiles. utmensuram tritici do¬
minici quam uobis damus: cõmu¬
nem uobiscum salubriter atque
utiliter habeamus:¬

Expanded text:
quitas. Sed Dominus ac Redemptor noster quitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus auditis, et corde intelligatis, et opere faciatis. Hoc ergo divina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles faciat et prudentes; vos quoque faciat obedientes et humiles: ut mensuram tritici dominici, quam vobis damus, communem vobiscum salubriter atque utiliter habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
tos habeat lumbos utdomum nulli¬
us inuadat: ardentem habeat lu¬
cernam ut peregrinos xp̃i libenter
excipiat Praecinctos habeat lumbos
ut fugiat elationem: ardentem habe¬
at lucernam. ut seruet humilitatẽ:
Praecinctos habeat lumbos ut expel¬
leͣt ase inuidiam ediuorem: ardentẽ
habeat lucernam. ut puram cunctis
exhibeat caritatem: Praecinctos
habeat lumbos ut non exhibeat
membra sua arma iniquitatis pec¬
cato: ardentem habeat lucernam.
ut exhibeat membra sua arma iusti
sura tritici. dequa dñi redemptoris
est pascenda familia Ex hac uobis
quantum dñs tribuit damus: ip¬
sumq dñm uigiter ex oramus: ut
etuos intmore grãe. suo pascere
dignetur auxilio Auferat a nobis
dominationem praue cupiditatis:
donet omnib profectum et perse¬
uerentiam caritatis: Lumbos nr̃os
ipse praecingat: lucernas nras ip¬
se ardere faciat. Ardentesq custo¬
diat. ut nec refrigescat nr̃a caritas.
nec aliqua nobis dominetur ini¬

Expanded text:
tos habeat lumbos, ut domum nullitos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucernam, ut peregrinos Christi libenter excipiat: praecinctos habeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua arma justitsura tritici de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur ini
Abbreviated transcription (Latin):
perscucrant. dumtorena contempnunt
et caelestia concupiscunt. Dum sollici¬
ci pacem custodiunt. dumse iniuicem
pure diligunt: oummutuo se honore
pracueniunt. dum mansuetudine cor¬
dis ethumilitate ꝓficiunt: Dum
misedae opera libenter atq hilariter
faciunt: dumq inoperib bonis. non
Hominibus seddõ placere contendunt:
Omnis ergo xpianus praecinctos ha¬
beat lumbos utfugiat libidinem.
ardentem habeat lucernam. ut custo¬
diat castitatem: Praecinctos habeat
lumbos ut aliqurd alienum nec rapi¬
at nec furetur: ardentem habeat
lucernam. ut desuo misericorditer
operetur: Praecinctos habeat lumbas¬
ut minorem nonõpprimat: ardentẽ
habeat lucernam. ut oppresso uela¬
men iustitiae dumtaxat defensionis
impendat. Praecinetos habeat lum¬
bos ut habenti nonauferat cibum:
ardentem habeat lucernam. ut esuri¬
enti tribuat alimentum. Praecinc¬
tos habeat lumbos ut non expoliãt
uestitum: ardentem habeat lucer¬
nam. ut uestiat nudum. Praecinc¬

Expanded text:
perseverant, dum terrena contemnunt perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt. 12. Omnis ergo Christianus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbosut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinc
Abbreviated transcription (Latin):
fac bonum: Peresaiam quoque: om̃s
his admonet uerbis: Auferte malum
cogitationum ur̃arum ab oculis meis.
quiescite agere peruerse. iscite be¬
ne facere: Hoc ergo nunc dñs per
seipsum praccipit: quod nobis etiam¬
perscõs patriarchas prophetasq man¬
dauit: Quid est enim sint lumbi
ur̃i praecincti: nisi declinate amalo.
quid est lucernae ardentes. nisi faci¬
te bonumꝰ quid est sint lumbi urĩ
p̃cincti nisi quiescite agere puersae:
quidest sint lucernae ardentes nisi disci¬
tb ene facere : Praccinguntur igitur
fidedium lumbi dum concupiscentia
mala comprimitur. dum iniqua cog¬
tatio cohibetur: dum libidini resista
animus. dum lasciuiac denegatur as¬
uac iui sectus: dumcaltatur luxura. duin
auaritia contempnitur etrapina.
dum proximi laẽsio deuitatur: Dum
superbia uincitur. dum in uidia supe¬
ratur. Ardent uero lucerae fidelium
dumrectae fidei regulam seruant ur
dum insinu matris aecłae longanimide

Expanded text:
fac bonum . Per Isaiam quoque omnes fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . Hoc ergo nunc Dominus per seipsum praecipit , quod nobis per sanctos etiam patriarchas prophetasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba quae ego locutussum uobis:
spiritus et uita sunt: In lumbis itaq:
concupiscentia carnalis ostenditur.
Inlucernis uero: fides et caritas xp̃ia¬
ra monstratur: Iubens igitur dñs
lumbos nrõs p̃cingi: concupiscentias
carnis sine dubio p̃cipit refrenari:
Imperans autem uducernas ardentes
habeamus. hoc utiq uibet ut et
lumine uerac fidei splendeamus. e
scãe caritatis operib ferucamus:
lubens ut sint lumbi nñ praecinea:
mandat utmnala desideria atq ope¬
ra fugiamus: Iubens ut sinc lucer¬
nae nrãe ardentes: monet utbona
decuangelio proposiumus: cum
profe̾ticis sermonib conferamus
Utrumq enim testamentum ds̃
unus instituit. unus dñs dedit : Et
si sunt utriusq testamenti diuersa
pro tem porib sacramenta: concor¬
dat tamen in utroq salutis humanae
sententia qua precipitur ut nom pecce¬
mus: et iubetur utbonis operib insis¬
tamus Praecipit itaq dñs perbeacun
dauid: dicens: Declina amalo: et

Expanded text:
Verba quae ego locutus sum vobis, Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et
Abbreviated transcription (Latin):
illuc etiam cogitationis sequatur
affectus . Ideo ueritas ait. Ubi enim Ii.¬
hesaurus ur̃ est: ibi et cor ur̃m erit
Ut ergo incaelis thesaurizemus:
caelestia diligamus. Uis nosse ubi
chesaunza: attende quod amas.
is nossi quodamas.: ad tende qđ
cogitas. Ita siet utthesaurum tuũ
ex tuo amore cognoscas: et amorem
tuum indicium tuae cogitationis
intellegas.
stendens autem dñs quomodo
in caelis thesauritare possimus: ait
Sint lumbi ur̃ĩ praecinct: educernae
ardentes. Siistum dñi sermonem
scđm litteram uelimus accipere:
nihil ineo cõmodi spiritalis possu¬
mus inuenire: Quidenim proficit
adanimae salutem sialiquis corpora¬
liter aut lumbos suos praecingat.
aut lucernam accendat: Alia ergo
inp̃cinctis lumbis educernis ardentib
quaerenda est intellegentia spirita¬
lis. quae scilicet diuino sit p̃cepto
condigna: quaenrãe saluti congrua
repperiatur & commoda. Neq enim
frustra quodam loco. ipse dñs ait.

Expanded text:
illuc etiam cogitationis sequatur illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ille scãe paupertatis ardentissimus
amator: sit iste scõrum pauperum
pussimus consolator. Habeat iste
apud dm̃ patronos pauperes: quos
ille se gaudet uirtutis habere consor¬
tes: Sit ille talis quicum dño iudicatu¬
rus sedeat: sit iste talis quiad dexteram
iudicandus adsistat. Sit ille talis qui
aeterna tabernacula. perpetuo iure
possideat. sit iste talis quemille recipi¬
at: Ad monet enim nos dñs dicens.
Facite uobis amicos de mammona
iniquitatis: quiuos recipiant in aeter¬
na tabernacula. Hoc ergo fr̃s neces¬
sarium est omnib nobis: ut in bonis
operib nemosit segnis. nemosit ster ss¬
lis. nemo praesentium delectatione.
futura contempnat. Nemo aeterna
despiciens: sola temporalia peruersus
aspiciat. Nemo spiritalib corporalia
preferat. nemo terrena caelestib ante¬
ponat. Thesaurum nr̃m fr̃s incaelis
ponamus: ut etiam cornr̃m in caelis
habere possimus. Necesseest enim.
utquo p̃cesserit dilectionis thesauriis.

Expanded text:
ille sanctae paupertatis ardentissimus ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus,
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Apostolus enim uetaciter dicit.
quia neq auari. neq rapaces. regnum dĩ
possidebunt. Manifestum est autem.
quia omnss qui aregno dĩ alienabunt᷑.
in aeterno igne cum diabolo eiusq an¬
gelis damnabuntur. Proinde dilectis¬
simi. nonomnes possunt implere qđ
dñs aitꝰ Uendite quae possidetis.
Siadsit bona uoluntas: Omnib facile.
sinon adsistat dira cupiditas: Omnib
salubre: siferucat caritas: Cunctis
ergo debet cẽ. cõmune : ut omnib done¬
tur aeterna felicitas. Quiergo tantam
uirtutem accipit adño. ut omnia
quae in mundo sunt caelestis regni
amore contempnat: quaehabet uen¬
dat. et egenis expendat. Quiuero tan¬
tae uirtutis nondum est: dehis quae
habet. in quantum habet elemosinam
faciat. Tantum operetur bona uolun¬
tas: quantum subpetit facultas
Perfectus possideat primum uiratis
locum : inperfectus saltem perueniat
ad scađm. Efficiatur ille gloriose dig¬
no: sit iste laudabiliter largus. Sit

Expanded text:
suis. Apostolus enim veraciter dicit suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite quae possidetis ,si adsit bona voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit
Abbreviated transcription (Latin):
ut decerra cor adcaelum leuet. E
auaritiam calcet. ut ad perfectiõnis
culmen totamentis intentione
festinet: ut nonsit sollicitus quaest̃
mundi sed quaesunt dñi. utmun¬
dum sibi crucifixum habeat. seq
mundo crucifirum exibeat: Ut sit
omnino pauꝑ in scło. & diues in xp̃o
Quis ignoret boni huius magni¬
tudinem: Uidemus autem. non
omnib uendendarum rerũ suarũ
in esse uirtutem: Unus quisq enim
proprium habet donum exdõ: alius¬
quidem sic: alius autem sic. Ecce
hoc tam magnum bonũ implere
pauci possunt: multi non possunt
Numquid quia paucis donatur ista
perfectio. propterea debent esse
pessimi quicumq inbonum nondũ
possunt. eẽ. perfecti: Numquid
propterea xp̃ianus debet uitio rapa¬
citatis insistere. quia forte nondum
potest omnes res suas pauperibus
erogare: Aut ideo debet aliena concu¬
piscere. quia propria necdum potest
omnino contemnere: absit hoc fẽs ab
omnib xpianis: auertat hoc ds afidelib

Expanded text:
ut de terra cor ad coelum levet, ut ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donum ex Deo, alius autem sic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiae siccitatem: Dum colit:
bene uiuendi condonat ubertatem:
Dumpluit: terra nr̃i cordis irrigat:
dum uero colit: deipsa terra spinas
et tribulos mundanȩ cupiditatis ex¬
tirpat: Debemus itaq fecundari cae¬
lestib pluuiis.: debemus congrua
fructificatione manib superni res¬
pondere cultoris. Et si non possunt
omnes arbores aequales fructus
afferre: nulla tamen debet inagro
dominico sterilis permanere: Multũ
metuenda nobis est fr̃s illa sententia
comminantis : quadicitur. Omnis
arbor quaenon facit fructum bonum:
excidetur et inignem mittetur:
Quodsi sterilitas inignem mitatur.
rapacitas quid meretur : Autquid
recipiet quialienum tulerit. sisemꝑ
ardebit. quidesuo nondederit: & si
iudicium sine miscda ent illi quinon
fecit miscdam. quale iudicium
erit illi quifecent etrapinam: lime¬
mus ergo fr̃s harissimi: timeamus
actus nr̃os: oboediens xp̃o uendat
quae possidet. et demosinam det

Expanded text:
ignorantiae siccitatem; dum colit, ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det,
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: & in omnib diligentes. qui
scipsum nobis & alimentũ praestat
nedeficiamus inuia: & premium ser¬
uat ut gaudeamus in patria: Xp̃s. ẽ.
rentium uiatorum : ipse satietas et
exultatio quiescentiũ beatorum:
Adipsam itaq tritici mensuram ꝑti¬
net. quod dñs ait. Uendite quaepossi¬
detis: et date elemosinam. Facite uobis
sacculos quinon ueterescunt: thesaurũ
non deficientem in caelis. quo fur non
ad propiat neq tinea corrumpit.
et maximẽ xp̃ianis omnib appeten¬
dum. ut unus quisq deficere nonde¬
lectetur impeius: sedomnes proficere
studeamus in melius: Arbores sumus
frs inagio dominico constitutae.
ds̃est autẽ nr̃ agricola. Ille nos
compluit. ille colit: ipse fecundita¬
tem donat. ipse fructificandi gratiã
subministrat. Pluuia dĩ: est sermo
scãe praedicationis cultura dĩ: est
infusio grãe spiritalis: Os igitur
precepto nos compluit: adiutorio
colit: Dum compluit: aufert a nobis

Expanded text:
omnibus et in omnibus diligentes, qui omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est rentium viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertie uobis regnum. uendite quae possidetis et date elemosynam. facite uobis sacculos, qui non ueterescunt, thesaurum non deficientem in caelis, quo fur non adpropiat, neque tinea cet maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
crimine. cẽ : sicut di dispensatorem:
Serui ergo patris familias sumus dispen¬
satores dñ sumus: mensuram tritici
quam uobis erogemus accepimus
Quae uero sit ista mensura tritici si
queramus i psam quoq nobis beatus
paulus apostolus ostendit dicens.
Unicuiq sicut ds̃ diuisit mensuram
cupat. ipsam mensuram fidei paulus
appellat: ut agnoscamus non aliud
.eẽ. spiritale triticum. quam xp̃ianȩ
fidei uenerabile sacramentum: Huius
tritici mensurã uobis in nomine dñi
damus: quotiens il luminati dono
grae spiritalis scđm regulam uer fidea
disputamus Et eandem tritici men¬
suram perdominicos dispensatores acci¬
pitis: cumcotidie perdĩ famulos uer¬
bum ueritatis auditis: Deipsa nunc
ergo triaci mensura loquimur: ex
ipsa sicut ds̃ diuisit uniuersi pasci¬
mur: Inde alimenta bonae uitae
sum imus. ut ad aeternae uitae prae¬
mia peruenire possimus. In illum
credentes. in illo sperantes: illum prae

Expanded text:
crimine esse, sicut Dei dispensatorem . crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram cupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae
Abbreviated transcription (Latin):
catholica. quaeper orbem terrae copi¬
osa fertilitate diffunditur. et redemp¬
tam se praecioso sui dñi sanguine glo¬
riatur: Filius enim hominis sicut
ipse ait uenit non ministrari sedminis¬
trare: &dare animam suã redemptio¬
nem promultis. Ipseest etiam pastor
bonus: qui animam suã posuit pro
ouib suis. Grex ergo boni pastoris.
ipsaest familia redemptoris Dispensator ꝯs¬
uero quisit quem oportet. eẽ. fidelem pari¬
ter et prudentem. paulus nobis osten¬
dit apłs: quidese suisq socus loquens
ait : Sic nos existimet homo utministros
xp̃ret dispensatores mrsteriorum dĩ
Hic iam quaeritur inter dispensatores:
ut fidelis quis inueniatur. Nequis autẽ
nr̃m solos apłos dispensatores factos
existimet. neglecto q militiae spiritalis
officio seruus piger infideliter in pru¬
denterq dormitet: ipsebeatus apostolus
episcopos quoq dispensatores esse os¬
tendens ait. Oporat enim ep̃m sine

Expanded text:
catholica, quae per orbem terrae copicatholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatut fidelis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse beatus apostolus episcopus quoque dispensatores esse ostendens, ait: Oportet enim episcopum sine
Abbreviated transcription (Latin):
tis accipiat in crementa: Ibi prorsus
ad salutem consulitur uniuersis:
quos dñs saluare dignatur: Ibi est
quod omni aetati congruat: ibi
quodomni professioni conueniat:
Ibi audimus praecepta quȩ facia¬
mus: ibi cognoscimus proemia
quaesperemus: Ibiest iussio quaenos
perlitteram doceat. et instruat ad
scientiam: Ibi promissio. quaeper
grãm trahat & perducat adgłam:
preposuit dñs speciale uolens officiũ
demonstrare: ait quod exeuangelio
modo audiuimus: Quisputas est
fidelis dispensator et prudens. quem
constituit dñs supra familiam suã.
ut det illis intempore tritici
mensuram: Beatus seruus ille: quẽ
cum uenerit dñs. inuenerit ita faci¬
sine dubio.: quisuis discipulis ait:
Uos Uocatisme magister etdñe: & bene
dicitis: Sum et enim: Quaeest etiam
huius dñi familia: Nimirum illa est:
quam ipse dñs demanu in imici rede¬
mit. & suo dominio mancipauit:
Haec autem familia scã est aeccła

Expanded text:
tis accipiat incrementa. Ibi prorsus tis accipiat incrementa. Ibi prorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissio quae per gratiam trahat et perducat ad gloripraeposuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram? Beatus ille servus quem, cum venerit Dominus, invenerit ita facis? Christus sine dubio, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
OMINICUS SERUO
quem debemus
om̃s nonsolum
studiose uerũ
etiam sapienter
audire. cuinos oportet humiliter
ac delectabiliter oboedire. moderatio¬
nis suac tenens ubiq temperiem
ut nec ouibus desint pabula. nec
pastorib alimenta: quaedam speci¬
aliter solis praecepit nobis. quaedã
uero generaliter et nobis etuobis:
Nobis namq id est seruis quospater
ille familias rerum omnium dñs
adhoc in sua magna domo consti¬
tuit ut populo eius uerbum grãe
ministremus. specialiter iniungit᷑
scãẽ praedicationis officium: Gene¬
raliter uero et nobis etuobis. saluta¬
ris indicitur oboedientia manda¬
torum: In quib denuo mandatis.
tamquam ditissimis ferculis sic
caelestium deliciarum copiã spirita¬
lis exuberat. ut in uerbo dĩ abundet
quod perfectus comedat: ab undet
etiam quod paruulus sugat Ibi est
enim simul edacteus potus. quo
tenera fidelium nutriatur infantia.
et solidus cibus. quo robusta perfec¬
torum iuuentus spiritalia scãẽ uirtu¬

Expanded text:
ominicus sermo, quem debemus omnes, non solum studiose, verum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedientia mandatorum. In quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus spiritalia sanctae virtu