comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus hominũ mag̃ honerat oratio plixa qͣm doceat. Segetẽ
etiam minia sternit ub̃tas. et ad maturitatẽ non ꝑuenit
nimia feciuditas p̾uaricatio tñ dicenda ẽ. transire di¬
cenda. et non minꝰ seruat modũ ꝑfecte oratioĩs. qui st̾ciꝰ
quã debet rẽ quam qui effusius dic̃ cum alter matĩã
codicem iõ forsitam suꝑbo despiciẽt̃ animo. eo qd̾ eum
non nouis comĩtis s quoxdam illustriũ uiroꝵ coaccerua¬
u̾im scriptis respondeo. qm̃ altĩus ad ium̃to diuinitas
sola non in diget. nec dicit aliquid ab aliqͦ pot̃ qd̾ iam ñ
dictum sit aut aliqua iacet abstrusa in cordibꝰ nr̃is scĩa.
quam non illustrauerit usꝰ p̃cedentiũ uiroꝵ. Totum tñ
aueridicis auctoribꝰ sumptum ueracit̃ usus p̃cedentiũ¬
uroꝵ Tatura tañt affirmo uerum multa que sequnt᷑ ab auastasii
romani bibbiotecarii libro decẽpsi quam temꝑe karoli magni
degreco transtulit inlatinũ. Res enim geste subaliis imꝑa¬

Expanded text:
sus hominum magis honerat oratio prolixa quam doceat. Segetem etiam nimia sternit ubertas, et ad maturitatem non pervenit nimia fecunditas; prevaricatio tamen dicenda est transire dicenda, et non minus servat modum perfectae orationis, qui strictius quam debet rem quam qui effusius dicit, cum alter materiam codicem ideo forsitan superbo despicient animo, eo quod eum non novis commentis sed quorundam illustrium virorum coacervaverim scriptis, respondeo, quoniam alterius adjumento Divinitas sola non indiget, nec dici aliquid ab aliquo potest quod jam non sit dictum, aut aliqua jacet abstrusa in cordibus nostris scientia, quam non illustraverit usus precedentium virorum. Totum tamen a veridicis auctoribus sumptum veraciter affirmo. Verum multa quae secuntur ab Anastasii Romani bibliothecarii libro decerpsi, quem tempore Karoli Magni de Greco transtulit in Latinum. Res enim gestae sub aliis impera
Abbreviated transcription (Latin):
Bsessa igitur urbe. quanta
cede eccłas earumq possesiones. uel p̃dia. effera gens¬
scibruerit uastauerit. depopulauerit: longum est pagiis
intimare. Presertim cum et basilicam saneti petri mirifico
opere onstructam atrocibꝰ flaminis cremauerit. uariamq
suppellectilem cum omnibus utensilib dirupuerit. et
prorsus pͥensum dare studuerit. heu ꝑdolor. nec sine gemi¬
tudicendum. Remanserat ibidem p̃fatum oratorium sc̃i
serotini martiris. diuinitus abigne eruptum. Qd̾ dolen¬
tes. plura flaminis fomenta ingerunt molimine toto.
s illesum seruatur auegetationem hominum. dei nu¬
tu uiuido. Dt merito salutifero quidem interuentu scoꝵ
scilicet martirum. sauiniani e potentiatu. Altini. atq
Eodaldi ipsus scĩ serotini martiris intemeratum maus¬
oleum seruatur. q obligauerat eos amor sincere dilec¬
tionis. Nec patit᷑ scõꝵ aitiuĩ absẽtia citato frustari solami¬
ne. quendudum sociauerat sibi fide. caritatis unice. Illiꝰ¬

Expanded text:
bsessa igitur urbe, quanta caede ecclesias earumque possessiones vel praedia subruerit, vastaverit, depopulaverit longum est paginis intimare, praesertim cum et basilicam sancti Petri mirifico opere constructam atrocibus flammis cremaverit, variamque supellectilem cum omnibus utensilibus diripuerit et prorsus pessumdare studuerit. Heu proh dolor! nec sine gemitu dicendum! Remanserat ibidem praefatum oratorium sancti Serotini martyris divinitus ab igne ereptum; quod dolentes, plura flammis fomenta ingerunt molimine toto; sed illaesum servatur ad vegetationem hominum Dei nutu vivido et merito. Salutifero siquidem interventu sanctorum scilicet martyrum Saviniani et Potentiani, Altini atque Eodaldi, ipsius sancti Serotini martyris intemeratum mausoleum servatur; quia obligaverat eos amor sincerae dilectionis, nec patitur sanctorum artuum absentia citato frustrari solamine quem dudum sociaverat sibi fide charitatis unicae.
Abbreviated transcription (Latin):
uatus migrauit ad astra uocatus. sua mandans tu¬
mulari menbra. scĩ germani autissi oderentium ĩ
basilica. hel de magnus in hoc postinodum pontifi¬
cii electus. solio alini dionisi mona̾cus. cunctis nec ñ
xp̃o placentib amabilis ⁊ dilectus. huius in tempore
regiminis. notrannus cenobii sc̃ĩ petti p̃lator effer¬
buit: siararum qui et comglomerator streniuis. neuer¬
nensium dignitatr᷑ in p̾sulatus ꝓmeruit munerib
ambicionis autẽ eius fastu p̃grauatum sc̃ĩ petri ce¬
nobuium. pene uenit ad nichilum. honestabatur ue¬
ro illius ad huc intempore idem locus pocioribus utͣ¬
rumq facultatum rebus dictatus a deo deuota techil¬
de regina. Sed huiꝰs piacula: uirtus deluat dementissi¬
ma. Ceterum hel demannus presul obiit sorte supp̾¬

Expanded text:
to, migravit ad astra vocatus, sua mandans tumulari membra sancti Germani Antisiodorensium in basilica. Heldemannus in hoc postmodum pontificii electus solio, almi Dionysii monachus, cunctis nec non Christo placens, amabilis et dilectus. Hujus in tempore regiminis Notrannus coenobii sancti Petri praelatus efferbuit; gazarum qui et conglomerator strenuus Nevernensium dignitatem praesulatus promeruit muneribus. Ambitionis autem ejus fastu praegravatum sancti Petri coenobium, pene venit ad nihilum. Honestabatur vero illius adhuc in tempore idem locus, potioribus utrarumque facultatum rebus ditatus a Deo devota Techilde regina; sed hujus piacula virtus diluat clementissima. Caeterum Heldemannus praesul obiit sorte sup
Abbreviated transcription (Latin):
iuso. Nostrorum quidam fratrum cuius faciem cum
nomine nouimus. uerum hic obtentu eius nomina¬
cim non designauimꝰ: causa necesfitatis ut dissioꝰ:
eiusdem lucerne extinguens infufflauit luminaria
quadam die tribus uicibus. Que sic diuinitus suȩ
claritatis per singulas uices reccepit lumina: ut
quantum incuria frĩs extinguendo disfinierat.
maus inluminans sub ministraret celestis diuinitas.¬

Expanded text:
. Nostrorum quidam fratrum cujus faciem cum nomine novimus, verum hic obtentu ejus nominatim non designavimus, causa necessitatis, ut diximus, ejusdem lucernae exstinguens insufflavit luminaria quadam die tribus vicibus: quae sic divinitus suae claritatis per singulas vices recepit lumina, ut quantum incuria fratris exstinguendo diffinierat, magis illuminans subministraret coelestis divinitas
Abbreviated transcription (Latin):
eatorum igitur martyrum sauiniam. et potencia¬
ni sociorumq eorum corpora ab albate sansone
uenerabiter tumulata intro inantris abtimorẽ
raganorum usq ad domni leoteriei archiepiscopici
domni Raimardi albatis temepora: ibidem latuerũt.
Q tum obrem experiri cupiens. dicta semorum:
sollereis indicabat seria. p̃sago p̃sciens spu. per
sanctarum suffragia ilura ad ipisci sanitatum re¬
media Capessunt itaq consilium salubre. quo pese¬
ratentur. scorum mausolei qui antro continebantur
in abdicioris. Idpetactum exemilo miri odoris erube¬
rauit flagrantia. cercioresq reddidit de eoriundem
p̾set̃ia: col laudantes deum recondiderunccibidem
decentius polita. uiii. sił. septembis. Quib curaq auitẽ
infiriis uel inbecilliorib collata est potio dequia sc̃oꝵ
lota sunt ossa: absq romula̾ sanitatis meruerunt
uiuamina nlius profecto supet quibꝰ magnificantur
magnalia: qui tuicione cunctiuida regit quicquid
creatum uegerat:¬

Expanded text:
eatorum igitur martyrum Saviniani, Potentiani sociorumque eorum corpora, ab abbate Samsone venerabiliter tumulata intro in antris ob timorem paganorum, usque ad domni Leotherici archiepiscopi et domni Rainardi abbatis tempora ibidem latuerunt: quam ob rem experiri cupiens dicta seniorum solertius indicabat seria, praesago praesciens spiritu, per sanctorum suffragia plura adipisci sanitatum remedia. Capessunt itaque consilium salubre, quo reserarentur sanctorum mausolea, qui antris continebantur in abditioribus. Hoc peracto, extemplo miri odoris exuberavit fragrantia, certioresque reddidit de eorumdem praesentia; collaudantes Deum, recondiderunt ibidem decentius posita VIII Kalendas Septembris. Quibuscunque autem infirmis vel imbecillioribus collata est potio, de qua sanctorum lota sunt ossa, absque mora sanitatis meruerunt juvamina. Ad illius profecto laudem magnificantur magnalia, qui tuitione cunctivida regit quidquid creatum vegetat
Abbreviated transcription (Latin):
et nichilominus melodie suauitatem sine intermissiõe
audirent. celestis officii exequias eẽ meminerunt. Ubi
euidenti ostenditur indicio qd̾ angelica societas eorum
sollempnitatibus pio fauore ad eẽ uoluit. quos secum
ommipotentis imperiis strenue pariusse cognouerat. Soꝵ
agendis et gaudiis indeficientibus inter ẽẽ festinauit. qͦs
in effabili tripudio optimis studiis iniuigilasse ꝑpexerat.
Dossidet deinceps p̾dĩta basilica piorum martirum cor¬
pora. quorum sp̃s ȩterne reconpensationis compotes. pa¬
radisi aca amenitas continet. si ratulatur ꝓtantortm
patrũ fenore temporaliter senonũ ciuitas. ꝓquoꝵ tripudio
ihetusalem ꝑhenniter exultat cȩlestis. Ad horum tum¬
bas popularis aula p̾ces ⁊ uota exposcitura frequenter ꝯ¬
fluit. quia ipsorum interuentu & artum loangores sos¬
pitastis leuamine recreantur. et cordium uires perpetuis
dapib saginantur:

Expanded text:
et nihilominus melodiae suavitatem sine intermissione et nihilominus melodiae suavitatem sine intermissione audirent, coelestis officii exsequias esse meminerunt. Ubi evidenti ostenditur indicio quod angelica societas eorum solemnitatibus pio favore adesse voluit, quos secum Omnipotentis imperiis strenue paruisse cognoverat: eorum agendis et gaudiis indeficientibus interesse festinavit, quos ineffabili tripudio optimis studiis invigilasse perspexerat. Possidet deinceps praedicta basilica piorum martyrum corpora, quorum spiritus aeternae recompensationis compotes paradisiaca amoenitas continet; gratulatur pro tantorum Patrum fenore temporaliter Senonum civitas, pro quorum tripudio Jerusalem perenniter exsultat coelestis. Ad horum tumbas popularis aula, preces et vota exposcitura, frequenter confluit; quia ipsorum interventu et artuum languores sospitatis levamine recreantur, et cordium vires perpetuis dapibus saginantur.
Abbreviated transcription (Latin):
EE Recicendum quod nocte iugiliarum
cuius succedente die ueneranda patrocinia
transuehenda fuerãt. uoces angelice abastris
uelut chori psallentes. humanis auribus intonuert.
Dontifer namq ad celebranda ugiliarum sollemp¬
nia. illuc uespertina sinasi una cumfrequentia cle¬
ri processerat. Quibus religiose subpletis. ⁊ antistite
ad urbem regresso. celestes exequie ꝑ noctis spacia sũt secu¬
te Euiꝰ modulationis armoniã ñ tantũ monachos sioe quos dã¬
uulgi ibidẽ excubãtiᷤᷤ auditu ꝑcepisse ꝑspicuũ ẽ uerũ arbitrã¬
tes uoces hutꝰmodi humatias eẽ opinãtesꝙ quoslibet reli¬
giosos ad cenobiũ ꝓ ĩstanti festiuitate ꝯfluere qͥ tã iocũdostre¬
pitu fũgerẽt᷑ rursũꝙ stupẽtes cur ĩtẽpestiue nocti silẽtio aduẽ¬
tũmattirarent exploratores circumquaq dirigere studue¬
runt. ut quorum excubiȩ essent experirentur. Missi au¬
tem cum loca uicina perlustrantes neminem repperirẽt

Expanded text:
ec reticendum quod nocte vigiliarum, cujus succedente die veneranda patrocinia transvehenda fuerant, voces angelicae ab astris, velut chori psallentes, humanis auribus intonuerunt. Pontifex namque ad celebranda vigiliarum solemnia illuc vespertina synaxi una cum frequentia cleri processerat. Quibus religiose suppletis, et antistite ad urbem regresso, coelestes exsequiae per noctis spatia sunt secutae. Cujus modulationis harmoniam non tantum monachos, secubantis auditu percepisse perspicuum est. Verum arbitrantes voces hujusmodi humanas esse, opinantesque quoslibet religiosos ad coenobium pro instanti festivitate confluere, qui tam jucundo strepitu fungerentur, rursumque stupentes cur intempestivae noctis silentio adventum maturarent, exploratores circumquaque dirigere studuerunt ut quorum excubiae essent experirentur. Missi autem, cum loca vicina perlustrantes neminem reperirent
Abbreviated transcription (Latin):
Desulatus honore archenbaldus sustillitur:
parentum potius quam dei ꝓuocatus examine.
Inuectus itaq hic lubrice iiuẽtutiᷤ suria: ꝓbrose uo¬
luptati dedit operam. E xosam enim diuino cultui sol¬
lerciam adhibens. ⁊ caduea queq perituri euis amplec¬
tẽs. Albaciam scĩ petri. omnibꝰ namq rerum corpiis
opulentissimam ad solum usq contrinit eccłarum
ullarum terrarumq obtima queq uendens et distͥ¬
buens: reliqua in ꝓprios usus detine̾s. Sed huiusce cunc¬
tos lamentabiles excessus ꝓpalare longum nefas duci¬
mus hoc solum addimus qd̾ samulantium xꝑ̃o fuerit
insecutor orribilis a codibilis. et secularium amator
studiosissims. Ad monitus gͦ in noctis uisione biduo a
sc̃o sauiniano equissimo martire. noluit quiescere
N

Expanded text:
esulatus honore Archembaldus sustollitur, parentum potius quam Dei provocatus examine. Invectus itaque hic lubricae juventutis furia, probrosae voluptati dedit operam. Exosam enim divino cultui solertiam adhibens et caduca quaeque perituri aevi amplectens, abbatiam sancti Petri omnibus namque rerum copiis opulentissimam, ad solum usque contrivit, ecclesiarum, villarum, terrarumque optima quaeque vendens et distribuens, reliqua in proprios usus detinens. Sed hujusce cunctos lamentabiles excessus propalare longum nefas ducimus: hoc solum addimus quod famulantium Christo fuerit insecutor horribilis ac odibilis, et saecularium amator studiosissimus. Admonitus ergo in noctis visione biduo a sancto Saviniano aequissimo martyre, noluit quiescere n
Abbreviated transcription (Latin):
anefario opere. Ad grediens hunc quoq tercio ac no¬
lentem obaudire uissis. ꝑcussit muerone inuisibili.
noti dui uiquiens tue nugas paciemur illecebȩre actio¬
nis. et desolari locum nr̃i effusione cruoris sacratum.
Nudris orni prorsus aut tegnuine uestiam repertus:
intefectorio ft̃m qd̾ sibi ut̃ dicans corum usibus imꝑie
abstulerat. S que directionis nempe censuta uece subita¬
nea usꝰte illum ꝑtoterit qui congeratas possessiones ceno¬
bii ob stm̃ ob fr̃m subsidia pauperumq siie confluentai
omnium uiuamita nisu toto contriuerat nequisꝗͣ
arbitrettir iticongruum sic in illum finiri. ꝗuiptim¬
tus abiecerat curam pastorali dignitatis. Doisci autẽ¬

Expanded text:
a nefario opere. Aggrediens hunc quoque tertio ac nolentem obedire jussis percussit mucrone invisibili: Non diu, inquiens, tuae nugas patiemur illecebrosae actionis et desolare locum nostri effusione cruoris sacratum. Nudus omni prorsus tegmine vestium, repertus est in refectorio fratrum, quod sibi vindicans, eorum usibus impie abstulerat. Aequa directionis nempe censura, nece subitanea juste illum percussit, qui congregatas possessiones coenobii ob fratrum subsidia pauperumque sive confluentium omnium juvamina, nisu toto contriverat. Nec quisquam arbitretur incongruum sic illum finire, qui primitus abjecerat curam pastoralis dignitatis, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dicit. xp̃i bonus ordo sumus deo in omni loco. ita iste
p̃ciosius martẏr uita uiuens. non solum bono odore re¬
pletus fuit. sapida scilicet doctrina p̃dicationis. et miracu¬
lis purifice mirifice famosus flagrauit. sxiam in hac sui
translatione corporis miro odore redoluit. Onne et enim
hoc monasterium ita odor suauissimus ad plenum ꝑfude¬
rat: ac si fuissent in eo omnis generis aromata. ⁊ iuuuer¬
sa opo balsamata. Namet infra quindecim dierum spacia.
omnium ingredientiũ intra monasteri septa. nares ob¬
plebant redolenti suauitate. sicut et imprimo eius traus¬

Expanded text:
Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco: ita iste pretiosus martyr vita vivens, non solum bono odore repletus fuit, sapida scilicet doctrina praedicationis et miraculis mirifice famosus fragravit, sed etiam in hac sui translatione corporis miro odore redoluit. Omne etenim hoc monasterium ita odor suavissimus ad plenum perfuderat, ac si fuissent in eo omnis generis aromata et universa opobalsama: nam et infra quindecim dierum spatia omnium ingredientium intra monasterii septa nares opplebant redolenti suavitate, sicut et in primo ejus trans
Abbreviated transcription (Latin):
reuulsa corda internecet: preferendum se obponit clipe¬
um. ut tuta maneant uestigia subsequentium: deiq do¬
mus defensa preferatur ad sublunia. Demum xp̃i uic¬
torioso protectus munimine: prauorum conatus
dulcibus interdum ꝓmulcet eloquiis. aliquando uero
quomodo ipsum lociun ornaueit abbate.⁊.
monachis resq proprias reddiderit.

Expanded text:
revulsa corda internecet, praeferendum se opponit clyperevulsa corda internecet, praeferendum se opponit clypeum ut tuta maneant vestigia subsequentium, Deique domus defensa praeferatur ad sublimia. Demum Christi victorioso protectus munimine, pravorum conatus dulcibus interdum promulcet eloquiis; aliquando vero quomodo ipsum locum ornaverit abbate et monachis, resque proprias reddiderit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ebata sennensis metropolitana
urbs patrocinio huius. prefertur adsubliman¬
dam p̾sulatus magnificentiam: seuuinus nobilitate
precipuus et morum probitate choruseus. hic p̃ceptio¬
nis sc̃ẽ strenuus obauditor: modesti mores p̃cessoris in¬
sequi studuit optimos. Sorro inproba emulantium
mollimina diruit: & xp̃o placentium amicicias sin¬
ceriter exquisiuit. Omnia karismata iinsignia gesti¬
ens amlecti: ꝙ malignantium caduca remnui. Dum
plura gͦ temptat ꝑagi uirtutis opeta: incurrit io qd̾ ma¬
net obuiam ueritati seua scilieet antiqui hostis ĩci¬
ta menta. Qui net̾nus fut quomodo leta xp̃i agmina
inter pollet: liidis seminibus feruens insequitur.
Excittat itaq male comineantium et hirritantium.
deuios sensus clericorum: cuuum quoq eiusdem ciuita¬
tis uehementer aduersus eum infesta dissertantes ac
congrua queq scũarii comprui gliscentes. Preuius autẽ
tutor supra. dicte urbis. quatinus male tumentia simul

Expanded text:
bata Senonensis metropolitana urbs patrocinio hujus, praefertur ad sublimandam praesulatus magnificentiam Sewinus nobilitate praecipuus et morum probitate coruscus. Hic praeceptionis sanctae strenuus obauditor, modesti mores praecessoris insequi studuit optimos. Porro improba aemulantium molimina diruit, et Christo placentium amicitias sinceriter exquisivit: omnia charismata insignia gestiens amplecti, et malignantium caduca renui. Dum plura ergo tentat peragi virtutis opera, incurrit id quod manet obviam veritati; saeva scilicet antiqui hostis incitamenta, qui veternus fur quomodo laeta Christi agmina interpellet, lividis seminibus fervens insequitur. Excitat itaque male commeantium et irritantium devios sensus clericorum: civium quoque ejusdem civitatis vehementer adversus eum infesta decertantes, ac congrua quoque sanctuarii comprimi gliscentes. Praevius autem tutor supradictae urbis, quatenus male tumentia simul
Abbreviated transcription (Latin):
appollinem ñ illum cuiꝰ oracula solebat᷑ consul s illũ qͥ c̃
hercule seruiuit ameto: qui tam̃ sic ẽ ds̃ creditꝰ ut płi¬
mi illun unum eundemq oppinẽt᷑ appollinẽ fuisse:
hoc p̃tẽa temꝑe lib̃ pat̃ bellauit in india. qui multas
legit᷑ in exercitu feminas habuisse que bache appellate.

Expanded text:
Apolloinem, non illum cujus oracula solebant consuli Delphis, sed illum qui cum Hercule servivit Admeto, qui tamen sic est deus creditus, ut pemnes unum eundemque Apollinem fuisse opinentur. Tunc et Liber pater bellauit in India, qui multas habuit in exercitu feminas, quae Bacchae appellatae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tolemo. ꝙ iubente cerere angͥum portatꝰ alis: indigentibꝰ
t̃ris frumenta uolando contułit. De minotauro qd̾ bestia
fiu̾t inclusa labinto. quocum intrasset̃ hoĩes in extͥca¬
bili errore iñ exire non pot̾ant. Decentauris qd̵ eqͦꝵ ho¬
minũq fũt natã coniuncta. De tricerbo qd̾ sit triceps
inferoꝵ canis. De frixo et helle eiꝰ sorore qd̾ uecti ariete
uolaũnt. Degorgine ꝙ fũit crintta serpentibꝰ. et aspi¬
cientes se conũtebat inlapides. Debellorofonte ꝙ equo
pennis uolante sit uectꝰ qui equus pegasus dictꝰ ẽ. De am¬
ppom solebãt. uelud in solubiͥ questioẽ suo precipicio

Expanded text:
tolemo, quod jubente Cerere, anguibus portatus alitibus, indigentibus terris frumenta volando contulerit: de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho; quo cum intrassent homines, inextricabili errore, inde exire non poterant: de Centauris, quod equorum hominumque fuerit natura conjuncta: de Cerbero, quod sit triceps inferorum canis: de Phryxo et Helle ejus sorore, quod vecti ariete volaverint: de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus, et aspicientes convertebat in lapides: de Bellerophonte, quod equo pennis volante sit vectus, qui equus Pegasus dictus est: de Amproponi solebat velut insolubili quaestione, suo praecipitio
Abbreviated transcription (Latin):
ssisioꝵ gͥ rex potentissimus
fuit olim ninꝰ. qui bellum fini¬
tissimis inferens regibꝰ: om̃s
asie popłos p̃ter indos sͥ sub¬
iugauit. et annis in ea qͥnqua¬
decessit. relicto inpube filio
nina noĩe. et uxore semirami¬
tantis gentib ux patient̃ uni uiro. ne dũ femine
parituris: simulat se ꝓuxore nini filium. ꝓfemina
puerũ. Nam et statura utriq medioc̾s. et uox eque
gracilis. et lineamentoꝵ qualitas matri ac filio simil
tegebat. Et ne forte nouo habitu aliqͥd occultare ui.¬
deret᷑. eodẽ ornatu et popłm uestiri iubet. Quẽ mo¬
rẽ uestis ex inde gens illa uniu̾sa tenet. S pͥmis ini¬
tiis. sexum mentita. puer eẽ credita ẽ. Magnas denq
res gessit. Quaꝵ amplitudine uͥ inuidiam putat.
suꝑatã: que sit fatet᷑. quẽ ue simulass. S hoc illi dig¬
nitatẽ regni ñ ad emit. s ãmirationẽ auxit. qd̾ mu¬
lier mͦ ñ feminas uirtute. s etiã iuros ante iret. Nec

Expanded text:
igitur rex potentissimus fuit olim Ninus, qui bellum finitimis inferens regibus, omnes Asiae populos preter Indos sibi subjugavit, et annis in ea decessit, relicto adhuc impubere filio Ninia et uxore Semiramitantis gentibus vix patienter Nino viro, nedum feminae parituris, simulat se pro uxore Nini filium, pro femina puerum. Nam et statura utrique mediocris et vox pariter gracilis et liniamentorum qualitas matri ac filio similis. tegit; et ne novo habitu aliquid occultare videretur, eodem ornatu et populum vestiri iubet, quem morem vestis exinde gens universa tenet. Sic primis initiis sexum mentita puer esse credita est. Magnas deinde res gessit; quarum amplitudine ubi invidiam superatam putat, quae sit fatetur quemve simulasset. Nec hoc illi dignitatem regni ademit, sed admirationem auxit, quod mulier non feminas modo virtute, sed etiam viros an
Abbreviated transcription (Latin):
Ein laude scorum eius desuescunus e̾e̾ filiure ⁊ ad¬
suescimus effici filii miscdł̾ie. atq eisdem scĩs q̃b
ꝓmerito actionis equiperari nequunus. ꝓmerito laudis
acuenerationis corum ipsis interuenientibus adsimila¬
ri ut cumq ualebimꝰ. participesq eorum intercessionis¬
acrecumpensationis diuina fauente clementia nos
fore credimus quorum diuinemoriã pio caltu cele¬
brare satagimus. dum scilicet. ueneratione iustorũ.
euisdem dñi capitis ipsorum ueneramur p̃sentiã qͥait.
Qui accipit siquem misero accipit eum qui misit illũ.
Quen admodum et in laude iustorum euidem nos ane
laudare non ambigimꝰ ut ꝓpħa manuit dicens. Laudate
dnm insanctis euis:::
tione sua. homines magnos uirtute. et pruden¬
cia sua ꝑditos. quorin copora quolibet occasu p̃uenta
in pace quiescunt. ꝙ nomina eorum uiuunt moge¬
nerationes generationum. horum sapiẽtiam poput
sulem. luculentioribus p̃coniis adcollamus. passionis

Expanded text:
orum ejus desuescimus esse filii irae, et assuescimus esse filii misericordiae, atque eisdem sanctis, quibus merito actionis aequiparari nequimus, pro merito laudis ac venerationis ipsorum, ipsis intervenientibus assimilari utcunque valebimus. Participesque eorum recompensationis, divina favente clementia nos fore credimus, quorum divam memoriam pro cultu celebrare satagimus, 135 dum scilicet in veneratione justorum ejusdem Domini capitis vereramur praesentiam, qui ait: Qui accipit, si quem misero, accipit eum qui misit illum . Quem admodum et in laude justorum, eumdem Dominum nos laudare non ambigimus, ut Propheta innuit, dicens: Laudate Dominum in sanctis ejus . tione sua, homines magnos virtute, prudentia praeditos; quorum corpora quolibet sint occasu praeventa, in pace tamen quiescunt, et nomina eorum vivunt in generationes generationum. Horum sapientiam, et poiorem luculentioribus praeconiis attollamus; de cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ecidẽte u̾illelino p̃sule.
geplannus pontifex cumlacidatur: monachi¬
le propositum a primeuo infancie ȩuo cõsecutus.⁊
dogniatib philosorhiȩ admodum falcitus. Parentum
ptosapia mepdiocris s liberalium artium. non seg¬
nis sectator enituit. Rccensendum namq inter op¬
cuna seu sagacitatis studia arbitramut fore: qd̾ ualde
diligens sepuis dictum monasterium ibidem turrim

Expanded text:
ecedente Guillelmo praesule, Gerlannus pontifex collaudatur, monachile propositum a primaevo infantiae aevo consecutus, et dogmatibus philosophiae admodum fulcitus, parentum prosapia mediocris, sed liberalium artium non segnis sectator enituit. Recensendum namque inter optima suae sagacitatis studia arbitramur fore, quod valde diligens saepius dictum monasterium, ibidem turrim
Abbreviated transcription (Latin):
niq nulla nusqmͣ quies erat. s ꝑ omnẽ orientẽ. illiricũ ytaliã¬
et gallam bella feruebat̃. Tremotꝰ qͦ non sine intĩtir ciuitatũ¬
marcꝰ antoninꝰ solus paucis diebꝰ rei publice p̃fuit. demũq se
cias tributa donauit. omĩaq fiscaliũ negocioꝵ calupniosa
monim̃ta simul congesta inforo iussit incendi. Hac p̾t̾ea tẽ¬

Expanded text:
 nunquam erat; perque omnem Orientem, Illyricum Italiamque bella fluebant. Terraemotus, non sine interitu civitatuMarcus Antoninus solus reipublicae praefuit. secias tributa donavit, omniaque simul fiscalia negotiorum calumniosa monumenta congesta in foro jussit incendi, seve
Abbreviated transcription (Latin):
na timens se moueri aregio latere: menarabili deti¬
nebatur merore.. Que dum nocte quadam ob hoc
nimiis cogitacionũ tumultibus pulsata obdormi¬
ret: apparuit ei per uisum inenarabili claritate cir¬
cum datus uirquidam angelicis decoratus canis. in
sacerdotali habitu: uirgam pastoralem gestans ma
nu. Quem nimio timore perterrita: dum require¬
ret quisuam esset. intonuit se fore ep̃m et appellari

Expanded text:
na, timens se amoveri a regio latere, inenarrabili detinebatur moerore. Quae dum nocte quadam ob hoc nimiis cogitationum tumultibus pulsata obdormiret, apparuit ei per visum inenarrabili claritate circumdatus vir quidam angelicis decoratus canis, in sacnu. Quem nimio timore perterrita dum requireret quisnam esset, intonuit se fore episcopum, et appellari
Abbreviated transcription (Latin):
nomandarent dicentes. quia melius erat eb nauoa
no thas sea ture quam grecio. ubi narses euma e hͦ mmꝑar.¬
Conginim ꝑ fectum suum. nasetis inguit loco sustttust
honer mgta sophia hanc narseti mandam d cont isue¬
sari uit constati nopolim remearet. et eum puelles suis
ingenio feminaꝵ lanaꝵ penla diuideret. Ad que uerba
narses dr̃ respondisse. talem se ei telam orditurum. quam
dum uiueret nũquam deponeret et neapolim se cedens
longobardis mandauit. ut pauꝑtinã pannonie rura que
in colebant desererent. et ad ytalie fertile solum posside¬
dum confluerẽt. Quod audiens alboinꝰ rex longobarday¬
titudine magna longobardoꝵ anno ab incarnatione
dñi. quingentesimo sexagesimo.uiͦii. Deinde mediola¬
num ingressus ẽ. et stra breue spacium temꝑis pene
sͥ totam p̃ter romam et rauennam subiecit ytaliam.

Expanded text:
no mandarent dicentes quod melius erat Romanis Gothis servire quam Graecis, ubi Narses eunuchus imperLonginum praefectum suum Narsetis loco substituit. Sed et Augusta Sophia hanc Narseti mandavit contumeliam, ut Constantinopolim remearet, cum puellis suis ynaeceo feminarum lanarum pensa divideret. Ad quae verba Narses dicitur respondisse eam se ei telam orditurum, quam, dum viveret, nunquam detexeret, et Neapolim secedens Longobardis mandavit, ut paupertina Pannoniae rura, quae incolebant, desererent, et ad Italiae fertile solum possidendum confluerent, Quod audiens Alboinus rex Longobardtitudine magna Longobardorum, anno ab Incarnatione Domini quingentesimo septuagesimo octavo. Deinde Mediolanum ingressus est; et intra breve spatium temporis sibi pene totam, praeter Romam et Ravennam, subjecit Italiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Sit tͥ imꝑium meũ. cũ hac puella concessũ. Ute gͦ
eo felicit᷑. et habe inmente incessant̃. equitatẽ et nisticiam
diademate cononatꝰ. ad circum ꝓeictus ꝓcessit et acclama¬
tis sͥ laudibꝰ et largitis scđm morem muneribus pͥmus
ex grecoꝵ gente romano potitus ẽ imꝑio.

Expanded text:
dicens: Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere dicens: Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere ergo feliciter eo, et habe in mente incessanter aequitatem et justitiam diademate coronatus ad circum processit, et acclamatis sibi laudibus, et largitis secundum morem muneribus, primus ex Graecorum gente Romano potitus est imperio.
Abbreviated transcription (Latin):
dentia hoc se fecisse doluit. ñ tm̃ usq adoptinendamosat¬
luta Nom ꝑ modũ quia uera eẽt catholica fide q ag nourtu
s gentis sue timore ꝑt̾ritus. ad hanc ꝑuerare noni io eruit
Bibata tũ egritudine ad extrema ꝑ ductꝰ leandro ep̃ontnẽ
prius uehement̃ affux̾at. ricaredum regẽ filium quera
insua ħesi relinquebat. cõmendare eurauit. ut et in ipo
talia fatret. qualia in fratrẽ illius suis ethortanomb
pegis Qua conm̃datione cõpleta de functꝰ ẽ. Post anꝰ
sequens ab arriana hereseos prauitate condsut
totames musi gochoꝵ gentẽ. ita adueram pdu aui fec¬
demut nullũ in suo regno militare ꝑmxtẽt. q o reg¬
no di hostis existẽ ꝑ herecicam ꝑfidiam non tueneret
Ueruntanĩ tyberius augꝰtus u̾bi sibi finẽ uitȩ ĩmi¬
neie p̃ iidit. eleg̃ ad imꝑium quẽdã uirũ gen̾e capado ẽ.
strenuum ac sapientisimũ qui mauricius nũcupabat᷑. Cui
filiam suam constantiam ornatã tradidit. regalib ornam̃tis

Expanded text:
ad obtinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer afflixerat, Recharedum regem filium, quem in sua haeresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia et in fratre illius suis cohortationibus fecisset. Qua commendatione expleta defunctus est. Post cujus sequens, ab Arianae haereseos pravitate conversus est, totamque Visigothorum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum in suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per haereticam perfidiam non timereterum idem Tiberius Augustus, ubi sibi finem vitae imminere praevidit, elegit ad imperium quemdam virum genere Cappadocem, strenuum ac sapientissimum, qui Mauritius nuncupatus est. Cui filiam suam Constantiam ornatam reddidit regalibus ornamentis,
Abbreviated transcription (Latin):
non multis dieb int̾iectis ap̃ rauennã inclusum in
deditianẽ suscep̃ eumq cum uxore sua et opibꝰ pala¬
tii constantinopolĩ departauit. Sicq uistimanꝰ orto¬
dotꝰ augꝰtus breui temꝑis in t̾uallo. deduabꝰ ualidis
gentibꝰ ꝑ manũ belisarii ducis incliti nobilit̾ triũphau̾.
Porro post belisarii discessum gothi qui trans padum in li¬
guria ꝯsistebant. contra romanus rebellantes totilam qͥ et
baduila dr̃. sͥ regem creauert̃. Qui contra romanos sepe di¬
micans eorum uires multis uicibꝰ fregit: ac suꝑauit. Cuius

Expanded text:
non multis diebus interjectis, apud Ravennam inclusum in non multis diebus interjectis, apud Ravennam inclusum in deditionem suscepit, eumque cum uxore sua, et opibus palatii Constantinopolim deportavit. Sicque Justinianus orthodoxus Augustus brevi temporis intervallo de duabus validis gentibus per manum Belisarii ducis inclyti nobiliter triumphavit. Porro post Belisarii ducis discessum, Gothi qui trans Padum et in Liguria consistebant, contra Romanos rebellantes Totilam, qui et Bajola dicitur, sibi regem creaverunt. Qui contra Romanos saepe dimicans, eorum vires multis vicibus fregit ac superavit. Corus
Abbreviated transcription (Latin):
qliroeri a ndalogelimen cum impetu belisarius dei¬
celerter in secutꝰ ꝯpͣhendit: et argentea umetũ ctheua
selum adase et de eo constantino polim trei ꝓhamt
Et mon multo pͣ uistimanꝰ. aug̾tꝰ eundem belisar iuat
aditaliam destinauit. Quo belisarius uemers eꝑ ini naũ¬
ceslu sicly am ꝑuasit. et neapolim obsedit. et erpugnaũ
sus ⁊teseitus ducem contra eũ destinauit. S pꝰ quami t¬
ligis campaniam ẽ in gressus. et rȩx ab erercitu ẽ creał.
et peditionem soluit. et retro remeauit. Tune sp̃to teodo ado
tem sͥ matͥmonio uiux̃. S dum nouis nuptiis deledatur.
belisariꝰ romam ingredit᷑. et cum gaudio suscipitur. Con¬
festim qͦ uicina occupanit loca: et urbiĩ opidoꝵq p̾si¬
dia. Quib sine dilatione patratis iugitis rex romam
agredit᷑. eamq pannũ ꝯtinuũ obsidione circumdat. Ue.¬
rum tandem belisariꝰ machinas eiꝰ igne consumpsit. Et
in de eum exturbatum. usq ad ariminũ effugauit. Et

Expanded text:
orum Getimer cum imperium Belisarii ferceleriter insecutus comprehendit, et argentea vinctum catena secum adduxit, et de eo Constantinopoli triumphavit. Et non multo post Justinianus Augustus eumdem Belisarium ad Italiam destinavit. Quo Belisarius veniens primo accessu Siciliam pervasit, et Neapolim obsedit, et expugnavit, sui exercitus ducem contra eum destinavit. Sed postquam Vitigis Campaniam est ingressus, et rex ab exercitu est creatus, expeditionem solvit et retro remeavit. Tunc spreto Theodoaldo, tem sibi matrimonio junxit. Sed dum novis nuptiis delectatur, Belisarius Romam ingreditur, et cum gaudio suscipitur. Confestimque vicina occupavit loca, Romam, oppidorumque praesidia: quibus sine dilatione patratis Vitigis rex Romam aggreditur, eamque per annum integrum obsidione circumdat. Verum tandem Belisarius machinas ejus igne consumpsit, et inde eum exturbatum usque ad Ariminum effugavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o iuemertti et prabrauit ut debit eie ase ꝑfidiam dist¬
eius inemepationb tepuilit quia et siex teruis iacebat agatł
apͣ sentũ en magno mentis culmine stabat securꝰ. Ad seitag
nop dofueia miracula Nam cep̃ in nocturna sile uetio psal¬
modie faet adcrpus eidem regis et mr̃is audiri ẽt lenpa

Expanded text:
po venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itanon defuere miracula. Nam coepit in nocturno silentio psalmodiae cantus ad corpus eiusdem regis et martyris audiri, a
Abbreviated transcription (Latin):
cenas t aodietiũ. ħcum land̾is comite palati solebat mis
malo umie ꝑat obtegere. Et redeutes auenatu. suo
deciditu. Sutcesit tam̃ ei filius es elocharl. Sinde ustrã¬
orpator. Sui umꝑii sui anno pedibꝰ cep infirmari. Qta
derte asumens temntem excubitoꝵ trbrum adopoman¬

Expanded text:
tenebat astrictum. Haec cum Landrico comite palatii solebat miscmajori crimine parat obtegere, et redeunti a venatu suo occiditur. Successit tamen ei filius ejus Clotarius. Aoctavo imperii sui anno pedibus coepit infirmari, qua de re assumens comitem excubitorem Tiberium, adopta
Abbreviated transcription (Latin):
lam nũtios misit. exquirens quid de ep̃o uł de popło fie¬
ri iuberet. Cui ille remandauit dicens. Ep̃o prius auer¬
tice usq ad calcaneum corrigiam tolle. et cap̃ illius am¬
conpulsi abcisum cap̃ ceruici apposuert̃. et cum uno par¬
uulo infante qui illic extinctus uiuentus ẽ extra murũ
xl die rextotila ĩliss ut ciuies ilius urb qui qnolibetelisꝑ¬
s crant adeandem urbem sine aliqua trepidatione reme¬
lent hiqui prius fugerant iuendi licentia recepta

Expanded text:
lam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amconpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum  rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta,
Abbreviated transcription (Latin):
.xx.trib. Adhũc mifit hormiscla uenerabilis pp. in urbe
regia scm̃ germanum cappuanũ ep̃m. et ioħem. et blãlinĩ
prb̃ros felicem qͦ et dioscoꝵ diacones. nec ñ et petrum no¬
tariũ suũ. ut ep̃os quos anastasus ꝓcatholica exibiauerat
fide. ad ꝓpͥas reuocaret eccłias. Quos om̃s gnͣdi leticia sus¬
cep̃ clementissimꝰ imꝑator. et remisit honorabilit̾. pꝰ hor¬
misdam aut ioħes cathedram meruit apłicã qui et ip̃e
ueniss necesse ei fuit. ut initin̾e̾ ad sedendũ equus ei re¬
quiri debuiss. Qd̃ illic quidam uir nobił audiens equũ¬
suꝑ quem ꝓmagna mansuetudine eiꝰ ꝯuinx sed̾e con¬
sueuerat. ita ei concessit. ut eo ad loca alia ꝑueniente cũ¬

Expanded text:
viginti tribus. Ad hunc misit Hormisda venerabilis papa ab urbe regia sanctum Germanum Capuanum episcopum, et Joannem et Claudinum presbyteros, Felicem quoque et Dioscorum diaconos, necnon et Petrum notarium suum, ut episcopos, quos Anastasius pro catholica exsulare fecerat fide, ad proprias revocaret Ecclesias. Quos omnes cum grandi laetitia suscepit clementissimus imperator, et remisit honorabiliter. Post Hormisdam autem Joannes cathedram ascendit apostolicam. Qui et ipse venit, cui necesse fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei o
Abbreviated transcription (Latin):
corrupto noĩe sic̃ oprmor noĩat᷑. alticiꝰ. et hic illũ credi¬
t̃ abaptisiatis lauarro suscepisse. Cuiꝰ p̃ciosissimi confes¬
soris uite seriem partim in occulto sermone compositã par¬
tim uo̾ scͥptoꝵ uitio deprauata conspiciens iꝑ corrige̾
statui. et tp̃s quo floruit pꝰ multoꝵ annoꝵ exacta curricła
mod̾no tp̃r designaui. Et de ipsuis scĩ quidẽ urtutibus
in eadem seri aꝑtissim sermone u̾itatẽ exp̃ssi. De hoc aut̃
alticio illud plaue diffinere nolui qd̃ euidenti testimono
ꝓbare non possum meliꝰ eẽ credens illud qd̾ me latet sex
de quibꝰ ambigo dõ totũ relinquere. ꝗͣ. dubia ꝓcertis ꝓt̾¬
ue defendere. hoc tm̃ antiqus ille lib qui p̃fati confessoris
actus continet. mͥ uidet᷑ innuere. qd̾ circa hoc tempꝰ de qͦ
nunc loquimur reuerendꝰ sacerdos ep̃c ẽẽ potuit ini¬

Expanded text:
 Altitius, et hic illum creditur a baptismatis lavacro suscepisse. Cujus pretiosissimi confessoris Vitae seriem, partim in occulto sermone compositam, partim vero scriptorum indicio depravatam conspiciens; nuper corrigere statui, et tempore quo floruit, post multorum annorum curricula moderno tempore designavi. Et de ipsius quidem Sancti virtutibus in eadem serie apertissimo sermone expressi. De hoc autem Altitio illud plane diffiniri nolui, quod evidenti testimonio probare non possum, melius esse credens, quod me latet, seu de quibus ambigo, Deo totum relinquere, quam dubia pro certis proterve defendere. Hoc tamen antiquus ille liber, qui praefati confessoris actus continet, mihi videtur innuere, quod circa hoc tempus, de quo nunc loquimur, memoratus Sacerdos esse potuit in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗuitꝰ intgallias ab exercitu suo sp̃tꝰ. et de relicłꝰ. ad
ptaliam remeauit. Et pꝰ paucos dies. honore dignitas¬
ris deposito. placentinoꝵ ordinatꝰ ep̃e. Eodemq anno
morianꝰ aromanis militibꝰ ap̃ rauennã eesar ytalie.¬
hostes suos ad rartaginẽ transire ꝓposustiẜ penitꝰ
ytaliam e regressus. ubi tcio pͥncipatꝰ suꝰ anuo ilix
ex pleto : decessit. Tunc leo imꝑator artennu pdiẽ
nos direx̃. et ꝑeum multitudinẽ alanoꝵ fugauit
et regem eorum beorgicũ pͥmo certaminis impe¬
tu supatũ int̾emit. S ñ multo pꝰ idẽ artemiꝰ ĩprꝰ¬
recimĩ gener sui fraude int̾emptꝰ: regnũ reliqͥt

Expanded text:
us, intra Gallias ab exercitu suo spretus et derelictus, ad Italiam remeavit, et post paucos dies, honore dignitatis deposito, Placentinorum ordinatur episcopus. Eodemque anno Majoranus a Romanis militibus apud Ravennam Caesar Italiarthaginem transire proposuit, sed penitus Italiam est regressus, ubi tertio principatus sui anno vix expleto decessit. Tunc Leo imperator Arthemium nos direxit, et per eum multitudinem Alanorum fugavit, et regem eorum Beorgicum primo certaminis impetu superatum interemit. Sed non multo post idem Arthemius, ipsius Ricemeris fraude interemptus, regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ppinqui illius flentes ei obtulissent uir dm̃ sollcite
sudunt eos in quirere ancurationis illius haberente
fidem: Cui dum in uirtute dñi ex actoritate heati pet̾¬
Ape firani salutis ipsius sp̃e habere se dic̾ent ꝓtinus
mensarum exorsus. sacrificiũ in conspectu dei ompoten¬
tis limmolauit. Quo ꝑ acto abaltari ȩxiens claudi manũ
cum ei corpus dmñcum in os mitteret. illa diu muta ad lo¬

Expanded text:
pinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus emnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum mque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
terum u̾o cep̃ regnum dilatari. frandoꝵ et p̃fatꝰ rex
clodoueus childenci filiꝰ abeato remigio rhemoꝵ ar-¬
chiep̃o tali occasione uoluit baptirari. Dum quadam
die contra alamãnos confligẽt et eiꝰ grauit̃ cede retur
exercitꝰ. eleuatis ocłis incelum dix᷑. Odomine iħu xp̃e
quen chrocildis mea uxor colit et adorat. tuam opẽ
deuotus efflagito. Et si mͥ uictoriam in hoc ded̾is certa¬
mine spondeo tͥ quia de inceps cred̾a inte et tuo bap
scõ remigio ep̃o qd̃ dõ nouerat fideliter ad impleuit.
et haptitatꝰ est cum gente sua regni sui anno .xu. Por¬

Expanded text:
terim vero coepit regnum dilatari Francorum, et praefatus rex Clodoveus Childerici filius a beato Remigio Remorum archiepiscopo tali occasione voluit baptizari. Dum quadam die contra Alemannos confligeret, et ejus graviter caederetur exercitus, clevatis oculis in coelum dixit: O Domine Jesu Christe, quem Clotildis uxor mea colit et adorat, tuam opem devotus efflagito, et si mihi victoriam dederis in hoc certamine, spondeo tibi, quod deinceps credam in te, et baptizsancto Remigio episcopo, quae Deo voverat fideliter adimplevit, et baptizatus est cum gente sua, regni sui anno decimo
Abbreviated transcription (Latin):
licie sue ire mandauit. Orestes aut̃ ubi cum exercitu
Quod audiens nepos p̃sidio nudꝰ dalmaticias fugit. uͥ
et pͥuatus defec̃. Augꝰtulo uo̾ in rauenna de gente. odo acer.
riliarios. ytaliam occu pauit. Qui et horestem int̾fecit.
et filium euis cesarem augustulum de regno pulsum in lucul
lano campanie castello exilii pena dampnauit. Sneq hẽ¬
angͥtulo dignitatis sue pͥui legiũ ꝑdidit. et in manibuis.
regũ ext̾aꝵ gentiũ tandem ꝯlapsum corruit. Circa hoc ꝙͦ¬

Expanded text:
 prodire mandavit. Orestes autem ubi cum exercitu t. Quod audiens Nepos, praesidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer iarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum lano Campaniae castello exilii poena damnavit. Sic quoque HesAugustulo dignitatis suae privilegium perdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit. Memo
Abbreviated transcription (Latin):
admaritimoꝵ confirma locoꝵ sͥ tributaria fec̃. et dum inde
rediret ducem exercitꝰ sui noĩe bucellenũ. ad ꝑuadendã
deuntes hipamam intrauerunt. Qͣm grauit̃ deuastan¬
tes magnam auri copiam quantabhyspantam cum stola

Expanded text:
ad maritimorum confinia locorum sibi tributariam fecit. Et dum inde ad maritimorum confinia locorum sibi tributariam fecit. Et dum inde rediret, ducem exercitus sui nomine Bucellenum, ad pervadendam rodeuntes. Hispaniam intraverunt; quam graviter devastantes magn
Abbreviated transcription (Latin):
endocs euis hamorifice sepelit. Demũ quoq non multis
dierum cutulis enolutiss fupia nominatim fr̃s burgundiã
repetentes. gotmaꝵ sigismundi germanũ itm̃ adoriuntur
S in illa expeditione clodomirꝰ int̾ficit᷑. Reliqui u̾o frẽs chil¬
deb̾tꝰ atq glotariꝰ gotmnaꝵ ap̃ aug̾tulimũ obsidentes int̾fece¬
runt. totam burgundiam insuam potestatẽ redegerut. Teo¬
d̾acꝰ autẽ memorati regis clodouei filius maior. cum fratre
suo clotario et filio teodeb̾to toringoꝵ fines ingrediunt᷑. et
fugato ħmenfrido regnum eiꝰ redegit. insuam potestatẽ. Chotas
uo̾ inde rediens radegundem b̃tarii regis filiam hermenfredi
neptem secum addux̃. et eam sͥ legitimo matrimonio gao¬
pulauit. S illa post tempꝰ modicũ relicto maritali thoro int᷑
pictauensem urbem uestem suscep̃. religiosam. in qua ꝑseue¬
rans cursum uite laudabilit᷑ ꝯsũmauit. Porro memorati re¬
huc patre suꝑstite ytaliam peNetrauit. et eam ab alpibꝰ usq

Expanded text:
orifice sepelitur. Demum quoque non multis diebus transactis supra nominati fratres Burgundiam repetentes Gotmarum Sigismundi fratrem iterum adoriuntur. Sed in illa expeditione Clodomirus interficitur. Successerunt que eidebertus atque Clotarius Gotmarum apud Augustodunum obsidentes interfecerunt, et totam Burgundiam in suam potestatem redegerunt. Theodericus autem memorati Clodovei filius major cum fratre suo Clotario, et filio Theoberto Thuringorum fines ingreditur, et fugato Hermenfrido, regnum ejus in suam redegit potestatem. Clotarius vero inde rediens Radegundem Bertarii regis filiam, Hermenfridi neptem, secum abduxit, et eam sibi legitimo matrimonio copulavit. Sed illa post tempus modicum relicto maritali toro intra Pictavensem urbem vestem suscepit religiosam, in qua perseverans, cursum vitae laudabiliter consummavit. Porro memorati huc patre superstite Italiam penetravit, et eam ab Alpibus usque
Abbreviated transcription (Latin):
mini comitis palatii. ꝑfossus int̾iit. et mox eiꝰ in uasit¬
transire coeg̃. Ueruni hac in continentia: non diu letatꝰ¬
e. Nam pꝰ alterum mensem a famulis regiis menbratĩ
dilamat᷑. et in tibim ẽ ꝓiectꝰ. Post cuiꝰ necem romani aui¬
tũ cesarẽ creauert̃. Cum quo marcianꝰ imꝑator unam

Expanded text:
mini comitis palatii est occisus, et mox idem Maxitransire coegit. Verum hac incontinentia non est diu gavisus. Nam post alterum mensem a famulis regis membratim dilaniatus, et in Tiberim est projectus. Post cujus mortem Romani Avitum Caesarem creave
Abbreviated transcription (Latin):
aquitanie regnum qd̾ rex alaricꝰ optinebat. Et cum transsiss
ligĩs alueũ. turonis ad scĩ martini basilicam du̾tit. Quam cũ
intraret insonuit. in choro uax psallentium dicens. Precin¬
me disꝑdidisti. Qua uoce audita letior effectꝰ. et dõ grãs agẽs
inceptum tenuit it̃. Et cum fluuiũ cui nomen uingenna
ẽ. transire uellet. et uadũ ñ inueniret. eo qd̾ actꝰ pluuiis ex¬
dit. De inde alarico occurrit decimo miliario ab urbe pic¬
tauensi. ubi ambo cong̃ssi: inuicem pugnauert̃. S tan¬
dem ibidem alaricus confossus occidit᷑. et ex eiꝰ exercitus
huc illuoq disꝑgit᷑. Qua patrata uictoria: in illo anno elo¬
doueꝰ burdegał hyemauit. S recedente hye maliͤ rigore.
et succedente uernali temꝑie. tolosam cap̃ regni gothoꝵ
ex petiit. et in de thesauros alariei auferens. ad angolismã
ppaist In cuiꝰ aduentu mit̃ urb diumio nuptiu lpontecor¬
sq pad neradurbem Ubi dumfessum tecrearet eret¬

Expanded text:
Aquitaniae regnum, quod rex Alaricus obtinebat. Et cum transisset Ligeris alveum, Turonos ad Sancti Martini basilicam divertit. Quam cum intraret, insonuit in choro vox psallentium dicens: Praecinetc. Qua voce audita laetior effectus, et Deo gratias agens inceptum tenuit iter. Et cum fluvium, cui Vigenna nomen est, transire vellet, et vadum non inveniret, eo quod auctus fluvidit. Deinde Alarico occurrit decimo milliario ab urbe Pictavensi, ubi ambo congressi invicem pugnaverunt. Sed tandem Alaricus ibidem confossus occiditur, et ejus exercitus huc illucque dispergitur. Qua patrata victoria in illo anno Clodoveus Burdegalis hiemavit, sed recedente hiemali rigore, et succedente vernali tempore Tolosam caput regni Gothorum petiit, et expugnavit; et inde thesauros Alarici auferens ad Engolismum properavit. In cujus adventu murus urbis divino nutu sponte corpervenit ad urbem, ubi dum fessum recrearet exer