comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A Ceneralis gubernatio In quo dspecies diuiditur &c Induas: autenim success TIO¬
one constat aut statu successione : ut hominis ueliumenta ceteraq quae morte uel
corruptione ꝑeuntia renascentium similitudine renouantur. statuautem ut eaquae
his passionibus non subiacentia mundanis motibus obsecuntur. ut caelum sol stellae
uelcetera. A Quae in eis alia differentia est. & Quodeaquȩ renouatione saluantir
indigentetiam quibusdamremediis. Id est aescae alimentis & pluuiis. non numquan
& ministerii sunt angelorum ceterisq similibus Fauero quae non persuccessionem
subsistunt sine aliquatale meditatione diuinitas gubernantur. ut rumuero & in ipsis
pecialis gubernatio quot modisfit X Tribus autenim adõ fit pro angelis & homins
aut abangelis propterseipsos & homines aut ab hominibus propterse Adõ pro angelis
egis latio in quot partes diuiditur & Induas innaturalem RENTTISTIUS¬

Expanded text:
 Generalis gubernatio in quot species dividitur? M. In duas: aut enim successione constat, aut statu. Successione, ut homines vel jumenta caeteraque quae morte vel corruptione pereuntia, renascentium similitudine renovantur. Statu autem, ut ea quae his passionibus non subjacentia, mundanis motibus obsequuntur, ut coelum, sol, et stellae, et caetera. D. Quae in eis alia differentia est? M. Quod ea quae renovatione solvuntur indigent etiam quibusdam remediis, alimentis et pluviis; nonnunquam et ministeriis angelorum, caeterisque similibus. Ea vero quae non per successionem subsistunt, sine aliqua tali mediatione divinitus gubernantur. Utrum vero et in ipsis Specialis gubernatio quot modis fit? M. Tribus: aut enim a Deo fit, pro angelis et hominibus; aut ab angelis, propter se ipsos et homines; aut ab hominibus, propter se. D. A Deo pro angelis  et differentiis ejus. D. Legislatio in quot partes dividitur? M. In duas: in naturalem
Abbreviated transcription (Latin):
uersa sibi sacrificia ds̃uoluitofferri quia aliis sacramentis xp̃mprae nuntiari oportit
cumuenturus ess& aliis ad nuntiari oportuit cumueniss&
Denumeris balaam illegentilis quidest quod prophecasse secundum fidem sacreco
istoriae ut multis in notescer& modus ueritas dumusq quaq prolataltiasi proin piroli
adnunia toi btudio cexgentibus prophetante signum hocess& gentibus crediturus. llir
&hieliu in ioblibro de futuris haud dubiae multa predixit & caiphasded ño: aesasuatom
nr̃o ineuangelio prophetauit DEVTERO NOMI

Expanded text:
iversa sibi sacrificia Deus voluerit offerri, quia aliis sacramentis Christum praenuntiari oportiversa sibi sacrificia Deus voluerit offerri, quia aliis sacramentis Christum praenuntiari oportcum uenturus esset, aliis adnuntiari oportuit, cum uenisset. DE NUMERIS. Balaam ille gentilis, quid est, quod prophetasse secundum fidem sacrae conprobatur historiae? Ut multis innotesceret modis ueritas, dum usquequaque prolata etiam per infideles adnuntiatur, et ut hoc ex gentibus prophetante signum hoc esset gentibus credituris. nam et Heliu in Iob libro de futuris haut dubie multa praedixit, et Caiphas de domino ac saluatore nostro in euangelio prophetauit. DE DEUTERONOMI
Abbreviated transcription (Latin):
Quidres pondebimus obicientibus quam ob causam ds̃ sacrificiis ueteribus repudiatis
nouis delectatus sit. Nihilenim corrigi ad firmant. nisi quod non recte factum pu¬
tetur spatiosa questio. sed nos pronecessitate breuiter respondebimus. quod non
ideo ds̃uidere possit mutabilis quia haec protemporũ oportunitate mutata sint
Nam& annus temporibus & uite spatium uaritur tem poribus nec id circo quuista instia
diuinȩ prouidentiae ratio uariatur uetagricola si aestate aliud inexercendo agro uiseme
a griculture ratiomutatur. Nonquod disui uideatur eẽ dissimilis quisfacit sed empuiequon
facit preaepit e gods quatipta sint suis quibus temporibus sicutetiam hide sacrificus pserept
adsumpta p̃dicta lamdudum prophetiris atq diuinis uocibus fuerat quibusdr̃ . Nonaccipun
dedomotuautiulos ueq degregibustuis hrrcos Postremo utbreuiter concduclamus quird¬

Expanded text:
Quid respondebimus obicientibus quam ob causam deus sacrificiis ueteribus repudiatis Quid respondebimus obicientibus quam ob causam deus sacrificiis ueteribus repudiatis nouis delectatus sit, nihil enim corrigi adfirmant nisi quod non recte factum putetur? . Spatiosa quaestio, sed nos pro necessitate breuiter respondebimus, quod non ideo deus uideri possit mutabilis, quia haec pro temporum oportunitate mutata sint; nam et annus temporibus et uitae spatium uariatur aetatibus. nec idcirco quae ista instituit diuinae prouidentiae ratio uariatur, nec agricola si aestate aliud hieme aliud in exercendo agro iusserit, agriculturae ratio mutatur; non quod is sui uideatur esse dissimilis qui facit, sed tempus quo facit; praecipit ergo deus quae apta sint suis quibusque temporibus. siassumpta, praedicta jamdudum propheticis atque divinis vocibus fuerat, quibus dicitur: Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos . Postremo, ut breviter concludamus, cur d
Abbreviated transcription (Latin):
Vniuersa qua ed s̃ condidit. bona ualdesunt & quomodo in lege quaedã animalia uocantur
inmunda. ut reliquataceam quae ex hocdicipossunt inmunda appellata sunt. esui non¬
ami creatione horum enim incibum proquibus damfiguris diuina interdictis lege cognoscit᷑
Cummunda & inmunda animalia diuina ꝑmorsenlege decretasint. quo modo
etiam ante diluuium dehisquae i n archa recipiendaerant. inmunda appellantur
animalia. Morses inspirante scõspũ pentatheuci scriptor & conditor est & quia
in leuitico demundis inmundisq animalibus erat proferenda discriptio etiam in
genesi quia utriusq libri. Idem auctorem eadem animalia appellauit inmunda
Quaedeueteri testamento relinquere uelqua e obseruare debemus. Debemus obser¬
uare mandata quae ad corrigendã uitam moresq pertinent relinquere autem
cerimonia sp̃sq sacrificiorum quifiguras atq umbra futuris tuncrebus p̃tulerunt

Expanded text:
niuersa quae deus condidit bona ualde sunt et quo modo in lege quaedam animalia uocantur inmunda? Ut reliqua taceam quae ex hoc dici possunt inmunda appellata sunt esui non creationi; horum enim in cibum usus pro quibusdam figuris diuina interdictus lege cognoscitur. Cum munda et inmunda animalia diuina per Mosen lege discreta sint, quo modo etiam ante diluuium de his quae in arcam recipienda erant inmunda appellantur animalia? Moses inspirante sancto spiritu Pentateuchi scriptor et conditor est, et quia in Leuitico de mundis inmundisque animalibus erat proferenda discretio, etiam in Genesi, quia utriusque libri idem auctor est, eadem animalia appellauit inmunda. Quae de ueteri testamento relinquere uel quae obseruare debemus? Debemus obseruare mandata quae ad corrigendam uitam moresque pertinent, relinquere autem ceremonias ritusque sacrificiorum qui figuras atque umbram futuris tunc rebus praetulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aduemente confirmabatur hicautẽ ad modim iuuenis moritur atq in agro propriosepelitur
hes poeuoricaturus manifestauit hicetia quod nonaedificar et diuid eño templã predixt
besalomi onem unguens in principem consecrauit: obiit autem senex interriin suam
sẽpultusq estcum dignitate

Expanded text:
veniente confirmabantur. Hic autem admodum juvenis moritur, atque in agro proprio sepeliturveniente confirmabantur. Hic autem admodum juvenis moritur, atque in agro proprio sepeliturbee praevaricatus manifestavit. Hic etiam quod non aedificaret David Domino templum praedixit. Hic Salomonem ungens, in principem consecravit. Obiit autem senex in terra sua, sepultusque est cum dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuit deg& h. quae est inofer ad gentium preconium mittitur missus contemnit
nem sed contristauit inpaenitentia urbis & salutigentium in uid& gaud&let mederio¬
iurentis umbraculo & dolenssubito a rescentis tradunt hebrei hincẽt̃ filium uiduae quem
a mortius resuseitauit helias cuius sepulchrum in quondam urbium gethi uiculo demor¬
stratur quod est in secundo miliariao sefforim. Itenere quod pergitur tberiadim¬
doriosa maiorunsuorum serrpe prgenitis prophecauit mortuusq est atqr sepultus inagro suo
Deceis natus in babrlonia iuuenculus hierusilemuent aedificationem iemplieapus te aspexit
hciusta sacerdotũmonum̃ ta gloriosae sepultus quie scit
pestegressionempopuli in suffia est genitus uiriustus &aspectudecorus quem iudiei malacha¬
idest angelumdm̃ deo a sserunt uocitatum quia quicumq predicabat consestimangelo decacdis

Expanded text:
qui fuit de Geth, quae est in Opher, ad gentium praeconia mittitur, missus contemnit, qui fuit de Geth, quae est in Opher, ad gentium praeconia mittitur, missus contemnit, nem. 85. Sed contristatus in poenitentia urbis, et saluti gentium invidit; gaudet eti Tradunt Hebraei, hunc esse viduae filium quem a mortuis suscitavit Elias. Cujus sepulcrum in quodam urbium Geth viculo demonstratur, quod est in secundo milliario a Sephorim in itinere quo pergitur Tiberiademgloriosa majorum suorum stirpe progenitus, prophetavit, mortuusque est atque sepultus in agro suo. CAPUT L. 90. Aggaeus, natus in Babylonia, juvenculus Jerusalem venit, aedificationem templi ex parte aspexit, ac juxta sacerdotum monumentast egressionem populi, in Sophia est genitus; vir justus et aspectu decorus, quem Judaei Malachest angelum Domini ideo asserunt vocitatum, quia quaecunque praedicebat, 175 confestim, angelo de coelis
Abbreviated transcription (Latin):
la est habitatio sed sola heremidiffusa uastitas patensusq ad mare rubrum. atq indorũ
finis solis tantum pastoribus eius conscia & late uagantium pecorum ex hacitaq paster
regione fuit amos unus denumero pastorum quem dñs ablatum inde misit adpopulũ
ifrahel precipiensei ut samariam pepger& . &ibi quae uentura erant prophetaret quẽ
amasiasrex frequener plagis affectum nouissime ozias filius eius uecte pertempora
transfixum crudelimorte necauit post haec semiuiuus euectus interramsuam post
regem samariae centumpauit prophetas isteest tertius illedux cui pepercit helias qui pͥ¬
modumrelicto ochoriae regis mninisterio heliae factus discipulus prophetauit quiq etiã
morte propria obiit sepultus cum patribustuis in sabastia ciuitate ubi heliseus propheta

Expanded text:
la est habitatio, sed sola eremi diffusa vastitas patens, usque ad mare Rubrum, atque Judaeorla est habitatio, sed sola eremi diffusa vastitas patens, usque ad mare Rubrum, atque Judaeorum  Al., Indorum fines, solis tantum pastoribus conscia, et late vagantium pecorum. 82. Ex hac, itaque pastorali regione fuit Amos, unus de numero pastorum, quem Dominus ablatum inde misit ad populum Israel, praecipiens ei ut in Samariam pergeret, et ibi quae ventura erant prophetaret, quem Amasias rex frequenter plagis affecit; novissime Ozias filius ejus, vecte per tempora transfixo, crudeli morte necavit. Post haec semivivus, evectus in terram suam, post rege Samariae, centum pavit prophetas. Iste est tertius ille dux cui pepercit Elias, qui postmodum, relicto Ochoziae regis ministerio, Eliae factus discipulus prophetavit. Quique etiam morte propria obiit, sepultus cum patribus suis in Sebastia civitate, ubi et Elisaeus propheta
Abbreviated transcription (Latin):
quam babrlonium subuertit imperium. honore maximo habitum secumtulit & in media
abduxit. quietiam fertur dedisse signa in montibus sub babyloniamdicens. dumniontes
borea fumauerint fineminstare babrlloniae . dumuisi fuerint incendiis conflagrari sim
erit totius mundi : Itemdum ad partem noti deflucerit trgrisregressioerit populi ad
hierusalem : uixit autemusq ad tempus darii regis persarum. annis cx. sepultusq est
ortus in bethlemoth hic praenuntians dedit signum ueni& dñs interra. siquercus que est
insilo exsem& ipsa in xii diuisa fuerit partes: totidemq quercus efficerit. hic interra
moros distringens propheta non genere sed gratiae uocatione hic autem fuit exospil
thecuae quod distat ad australem plagam sexmilibus contrabehleem. ud tra autem nil¬

Expanded text:
quam Babylonium subvertit imperium, honore maximo habitum, secum tulit et in Medos quam Babylonium subvertit imperium, honore maximo habitum, secum tulit et in Medos abduxit. Qui etiam fertur dedisse signa in montibus super Babyloniam, dicens: Dum montes a Borea fumaverint, finem instare Babyloniae; dum visi fuerint incendiis conflagrare, finis erit totius mundi. Item dum ad partem Noti refluxerit Tigris, regressio erit populi ad Jerusalem. 172 Vixit autem usque ad tempus Darii regis Persarum, annis centum et decem, seortus in Belemoth; hic praenuntians dedit signum: Veniet Dominus in terram suam, si quercus, quae est in Silo, ex semetipsa in duodecim divisa fuerit partes, totidemque quercus effecerit. Hic in terra et rusticus, et ruborum mora distringens, propheta non genere, sed gratiae vocatione. Hic autem fuit ex oppido Tecue, quod distat ad australem plagam sex millibus contra Bethlehem. Ultra autem nul
Abbreviated transcription (Latin):
abeo ob impia atem sacrilegii sepultus est autem apopulo in agromaurim sepulchrũ
sacerdo tum regnumq prosapia & florens patrie nobilitate. hic subio achim rege iuda
postexcidium hierusalem cum tribus pueris ad modumpuer in babrloniamtrans latus est
nitor secretorum caelestium. prescius futurorum uisionum interpres. qui continuatisie
uisionum mrsteria hisuirtutẽ potentis atq signis effulsit principio sceleratorum senũ
iudicia rep̃hendens castitatem feminȩ reuel auit. Tribus ebdomadib: dierum exorans
ꝓpopulo ieiunauit simulachrumbehel diuinae aspirationis argumentis elisit. Drao¬
nem babrloniae numero ei usdemgentis offapice adipe acpilis confecta diuinae mentis n¬
stinctu. incredibilia admiratione disrupit : In lacummissus rabiem mitigauit ferarum
atq uirtute animi fortis interfrementis securus epulatur leones. hunc darius post¬

Expanded text:
ab eo ob impietatem sacrilegii. Sepultus est a populo in agro Maurim, in sepulcro ab eo ob impietatem sacrilegii. Sepultus est a populo in agro Maurim, in sepulcro aeorum, regumque prosapia et florens patriae nobilitate. Hic sub Joachim rege Juda, post excidium Jerusalem, cum tribus pueris admodum puer in Babylonem translatus, et nitor secretorum coelestium, praescius futurorum, visionum interpres, vindex castimoniaevisionum mysteria, his virtutum gestis atque signis effulsit. Principio sceleratorum senum mendacium reprehendens, castitatem feminae revelavit; tribus hebdomadibus dierum exorans pro populo jejunavit; simulacrum Bel divinae aspirationis argumentis elisit: draconem Babyloniae numen ejusdem gentis, offa pice, et adipe, et capillis confecta, divinae mentis instinctu, incredibili admiratione disrupit; in lacum quoque missus, rabiem mitigavit ferarum, atque virtute animi fortis inter frementes securus epulatur leones. 78. Hunc Darius, post
Abbreviated transcription (Latin):
dicare puercoegit arguens populum obdelictis & sepius coortans ad paenitentiam sedple¬
bisꝑfide saeuientis crudelitate afficitur saepe. atq ligatur in carcere etiammittatur
proiecitur in lacum adult̾imum apud taphna in aegrpto apopulo lapidatur. sepultius ineo
loco ubi fariorex aegrpti habitauit. uerum tam̃ quia precib. suis serpentib: ab eoloco effugais
aegrptios anoxio aspidum morso eripuit : In signieumueneratione amplissimoq honore
Erechihel sacerdos filiusbuzi natus interra sarira intrpoxp̃ifilius hominis nuncupatus
hnccaptiuus cum ioachim in babiloniamductus ad concaptiuos prophetauit. cor ripiens
eorum offensiones & re lo dĩ motus cunctaeorum crimina & turpitudines arguens quẽ
dix populi isrł interfecit proeo quod seueritate uel auetoritate pontificale corriperet᷑

Expanded text:
dicare puer coepit, arguens populum ob delicta, et saepius cohortans ad poenitentiam, sed pledicare puer coepit, arguens populum ob delicta, et saepius cohortans ad poenitentiam, sed plebis perfidae saevientis crudelitate afficitur saepe atque ligatur, in carcerem etiam mittitur, projicitur in lacum, catenis cingitur, ad ultimum apud Taphnas in Aegypto a populo lapidatur. 74. Sepultus est in eo loco, ubi Pharao rex Aegypti habitavit. Verumtamen, quia precibus suis serpentibus ab eo loco effugatis, Aegyptios a noxio aspidum morsu eripuit, insigni cum veneratione amplissimoque honore r. CAPUT XXXIX. 75. Ezechiel sacerdos, filius Buzi, genitus in terra Sarira, in typo Christi filius hominis nuncupatur. Hic captivus cum Joachim in Babyloniam ductus, ad concaptivos prophetavit, corripiens eorum 171 offensiones, et zelo Dei motus cuncta eorum crimina turpitudinesque arguens. Quem dux populi Israel interfecit, pro eo quod severitate et auctoritate pontificali corriperetur
Abbreviated transcription (Latin):
dibus recedentemum bram retro ascendereiussit: huius oraculorex erechias mortisdila¬
none promeruit quem manasses extensum a uertice ꝓmedium secauit a trociq supplicio
ercruciatum extinxit. Tradunt autem hebrei duabus excausis interfectum fuisse esaiam :
unam quod eos appellauerit principessodomorum & populum gomurrȩ. Alteram quod
testantedño ad morsen non poteris uidere faciemmeam. Iste ausus est exclamare uididnm
faciem & pedes dñi seraphim texisse narrauerat. Ac medi& atemtantũei uidisse scripsit
laca subquercurogel iuita decursus a quarũ quasez echias rexiuda mole constructo terra
abluerusalem sacerdos in iudea positus propheta ingentib consecratus. Antequam plas¬
merduragnitus ante quam ꝓceder& sc̃ificatus &ut uirgo ꝑmaner& ad monitus hic prȩ¬

Expanded text:
indecim gradibus ascendentem umbram retrodescendere jussit. Hujus oraculo rex Ezechias mortis dilaindecim gradibus ascendentem umbram retrodescendere jussit. Hujus oraculo rex Ezechias mortis dilationem promeruit. Hunc autem Manasses extensum a vertice per medium secuit, atrocique supplicio excruciatum exstinxit. 72. Tradunt autem Hebraei duabus ex causis interfectum fuisse 170 Isaiam: una, quod eos appellaverit principes Sodomorum et populum Gomorrhae; altera, quod, testante Domino ad Moysem: Non poteris videre faciem meam, iste ausus est exclamare: Vidi Dofaciem et pedes Dei Seraphim texisse narraverat, ac media tantum ejus vidisse propheta ascribat. Jacet sub quercu Ragel, juxta decursus aquarum, quas Ezechias rex Juda mole constructa terraeab Jerusalem, sacerdos in Judaea positus, propheta in gentibus consecratus, antequam plasmaretur agnitus, antequam procederet sanctificatus, et ut virgo permaneret, admonitus. Hic prae
Abbreviated transcription (Latin):
cipulum ferrum securis iordane mersum lignum in aqui smissum supernatare fecit hostem
syriae cecitate percusset mortem incredulo predicauit fragorem quadrigarum fugauit.
hostem obsidione dispersit. famemrepellit. posttremo postmortemȩxanimo cadaueri uitam
dedit. Cuius sepulchrumusq hodie insabastia ciuitate ostenditur. honore satis dignum. &
similinuncupatus est nomen illeenim exnu mero pastore fuit. deoppido thecue hic
autẽ genere nobilis ortus in hierusalem quem etiam hebrei aiunt socrum fuisse manasse
inquotanta fuit scĩtas uitae & excellentia. ut unam tantum dicatur habuisse tunicam cilicin.
quamq: etiam post modum prodelicto populi abiectam saccomembra cooperuit sed& hoc
ad extremum deposito iux taim perium dñ nudo corpore. nudoq uestigio in conuentu
populorum conuersatus est sic quae feruore ȩstuum hiemisq pruinas dtq imbrium

Expanded text:
cipulum: ferrum securis in Jordane mersum, ligno in aquas misso, supernatare fecit. Hostes cipulum: ferrum securis in Jordane mersum, ligno in aquas misso, supernatare fecit. Hostes Syriae caecitate percussit, mortem incredulo praedixit, fragore quadrigarum fugavit hostem, obsidionem dispersit, famem repulit. 68. Postremo post mortem exanimis cadaveri vitam dedit. Cujus sepulcrum usque hodie in Sebastia civitate ostenditur honore satis dignum, etsimili nuncupatus est nomine: ille enim ex numero pastorum fuit de oppido Thecue, hic autem genere nobili ortus in Jerusalem; quem etiam aiunt Hebraei socerum fuisse Manasse. In quo tanta fuit sanctitatis et vitae excellentia, ut unam tantum dicatur habuisse tunicam, et hanc cilicinam, quaque etiam postmodum pro delicto populi abjecta, sacco membra cooperuit. 70. Sed, et hoc ad extremum deposito, juxta Domini imperium nudo corpore nudoque vestigio in conventu populorum versatus est, sicque fervorem aestivum hiemisque pruinas atque imbrium
Abbreviated transcription (Latin):
Heliseus heliȩ discipulus. examel moth oppido extribu ruben. cuius ortu. aurea uitila
ingalgilis mugitum dedit eiusq uox in hierus alem personauit. Tuncquidam praesagus uates
predixit hodie in hierusalem natus est propheta quicuncta eorum destru& ido latriae
hiegemina heliae glorificatus spu. plurimis atq magnis uirtutum signis emicuit Iordanem
transitusuo diuisum refrenatis undis retro conuertit : a quas hierichosterelis demerso uasculo ad
fecunditatem perduxit pueros insultantes sibi uerbo traditos bestiis repente deuorauit. sanguine as
aquas in necem hostium decurrere fecit. inter haecsterilem conceptionem uerbo fecundauit. eiusfiliũ
mortuum suscitauit. crborum temperauit a maritudine. Deniq ex .x. panibus pleberefecta reliquias
collegit & neman leprestigmatib: lauaero iordanispurgauit. lepram quoq malediccum aspersitdis¬

Expanded text:
Elisaeus Eliae discipulus, ex Abel Meula oppido, ex tribu Ruben, in cujus ortu aurea vitula Elisaeus Eliae discipulus, ex Abel Meula oppido, ex tribu Ruben, in cujus ortu aurea vitula in Galgalis mugitum dedit, ejusque vox in Jerusalem personavit. Tunc quidam praesagus vates praedixit: Hodie in Israel natus est propheta, qui cuncta eorum destruet idola. 66. Hic gemino Eliae glorificatus spiritu, plurimis atque magnis virtutum signis emicuit. Jordanem transitu suo divisum, refrenatis undis, retro convertit; aquas Jericho steriles, demerso vasculo, ad fecunditatem perduxit; pueros insultantes sibi verbo tradidit bestiis repente vorandos; sanguineas aquas in necem hostium decurrere fecit: inter haec sterilem conceptionem verbo fecundavit, ejusque filium mortuum suscitavit; ciborum temperat amaritudinem, 169 denique ex decem panibus plebe refecta reliquias collegit. 67. Et Naaman leprae stigmatibus lavacro Jordanis purgavit; lepra quoque maledictum aspersit dis
Abbreviated transcription (Latin):
orauit rursum. & caelum dedit pluuiam. mortuum mulieris filium suscitauit. cuius
uirtute ydria farinae non defecit. uas oleiperpetuo fontemanauit. cuius uerbo suꝑ
sacrificium ignis decaelodescendit. duos quinqua genarios cummilitibus caelesti ignecom¬
bussit Iordanem transiens tactu melotis abrupit. Posthaec igneo curru incaelo raptus
ascendit uenturus iuxtam a lachia prophetam infinem mundi precursurus. xp̃mnunt
bellumgerat antixp̃m aduersus eum. uel quicu meo uenturus ẽ. & occiditeos: Cadauera
quoq eorum inplatȩis insepulta iacebant. De hinc suscitati adño regnum antiorisD
plagamagna ꝑcutient. posthaec ueni& dñs̃ interfici& anticristum gladio orissui. &e
quiadorauer̃ eum & regnabit dñscumomnib scissuis ingloria sempiterna

Expanded text:
Oravit rursum, et coelum dedit pluvias, mortuumque mulieris filium suscitavit. 62. Cujus Oravit rursum, et coelum dedit pluvias, mortuumque mulieris filium suscitavit. 62. Cujus virtute hydria farinae non defecit, vas olei perpetuo fonte manavit. Cujus verbo super sacrificium ignis de coelo descendit. Hic duos quinquagenarios cum militibus coelesti igne combussit. Jordanem transiens, tactu melotis abrupit. Post igneo curru in coelum raptus ascendit, venturus juxta Malachiam prophetam in fine mundi, ac praecessurus Christiam in terra bellum gerat Antichristus adversus eum, vel qui cum eo venturus est, et occidet eos, cadavera quoque eorum in plateis insepulta jacebunt. 63. Dehinc suscitati a Domino regnum Antichristi plaga magna 168 percutient. Post haec veniet Dominus, et interficiet Antichristum gladio oris sui, et eos qui adoraverunt eum. Et regnabit Dominus cum omnibus sanctis suis in gloria sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
ante quã nasceretur uocatus sapientissimus omnium. & dominici dedicator templi. felix
imperio paternis meritis impar. dilectus adõ. sapiens in iudicio. Insententia iustus.
pacificus inregno. quipoposcit sapientiam &impetrauit ut scrr& dispositionẽ orbister¬
principiabona fuer̃ nouissima mala. nam postmiram uirtutumgloriam amore femi
neo deprauatus. & acceptam sapientiam perdidit. & in profundum idolatriae flenda
atq propheta habitator solitudinis. fideplenus. deuotione summus. in laborib. fortis
nindustria. solers. excellenti ingenio preditus. in exercitatione disciplinae strictus.
in scã meditatione. assiduus. metuq mortis intrepidus. uerberauit sacrilegos. trrannos
interfecit multisq signis uirtutum effulsit. ac trieni siccitate clausit. Imbribus caclĩ

Expanded text:
antequam nasceretur, vocatus sapientissimus omnium, et dominici dedicator templi: felix antequam nasceretur, vocatus sapientissimus omnium, et dominici dedicator templi: felix imperio, paternis meritis impar, dilectus a Deo, sapiens in judicio, in sententia justus, pacificus in regno. Qui poposcit 167 sapientiam, et impetravit, ut sciret dispositionem orbis terprincipia bona fuerunt, novissima vero mala. Nam, post multarum virtutum gloriam, amore depravatus femineo, et acceptam sapientiam perdidit, et in profundum idololatriae flenda  sacerdos magnus atque propheta, habitator solitudinis, fide plenus, devotione summus, in laboribus fortis, industria solers, excellenti ingenio praeditus, in exercitatione disciplinae structus, in sancta meditatione assiduus, metuque mortis intrepidus, verberavit tyrannos, sacrilegos interfecit, multisque signis virtutum effulsit. Triennii namque siccitate clausit imbribus coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
princ̃eps in regno unxit sepultus est autem inuiculo suo ramatha quie st secus bethlem¬
Dsud ÷ demrex & propheta ortus degenere iuda filius iense natus inbetis
a proohieta in regẽ unctus belligeriuuenis Incertamine singularis. Intrium pho
gloriosus uincendo ueteranos patiens in aduersis porudens in periculis ipeccito
proprio dolens in alieno funere lugiens promptus ad paenitentiam. uelox adueniam
inconuiuo mitis. admiseri cordiam facilis. quiinimicum regem dumpossit non nocuit
sed tantum reseruauit traditum. &uindicauit occisum. Leonem &ursum sinegladio
Interfecit. Cythare suauitate: In mundum spm̃ depulit. Giigantes expugnauit.
lgitur quad ragesimo interea regni. ac septua gesimo aetatis anno diem uitȩ suae sup¬
premum consummauit sepultusq est inciuitate s uabethleem quaealio uocabulo dr̃
minpeperiss& occubuit Ibi etiam & sepulchrum iesse patris dauidostenditur. est
autẽ hic locus intribu uida sexto abhierusalem miliario positus contrameridiem. in

Expanded text:
principem in regno unxit. Sepultus est autem in vico suo Ramatha quae est in Bethledem atque propheta, ortus de genere Juda, filius Jesse, natus in Bethla propheta in regem unctus, belliger juvenis, in certamine singularis, in triumpho gloriosus, vincendo veteranus, patiens in adversis, prudens in periculis, in peccato proprio dolens, in alieno funere lugens, pronus ad poenitentiam, velox ad veniam, in convicio mitis, ad misericordiam facilis. 57. Qui inimicum regem, dum posset, innocuum non tantum reservavit traditum, sed et vindicavit occisum. Hic leonem et ursum sine gladio interfecit, citharae suavitate immundum spiritum pepulit, gigantem expugnavit. Igitur quadragesimo regni, et septuagesimo aetatis anno, diem vitae supremum consummavit, sepultusque est in civitate sua Bethlehem, quae alio vocabulo dicitur min peperisset, occubuit. Ibi etiam sepulcrum Jesse patris David ostenditur. Est autem hic locus in tribu Juda sexto ab Jerusalem milliario positus contra meridiem in i
Abbreviated transcription (Latin):
principem s aluopudore suis ciuibus triumphalem uictoriamreportauit uixit autẽ anñ
CV sepultaq est inspelunca uiri sui manasse. in bacua ciuitate quae est intribuiuda.

Expanded text:
principem, salvo pudore suis civibus triumphum victoriae reportavit. Vixit autem annisprincipem, salvo pudore suis civibus triumphum victoriae reportavit. Vixit autem annis centum et quinque, sepultaque est in spelunca viri sui Manasse in Bethulia civitate, quae est in tribu Juda
Abbreviated transcription (Latin):
q: litterarum helementa inuenit hicreduxit isrl. & rea edificare fecithierusalem mortius ẽ
autem acsepultu scumpatribus suis humatus in hierusalem.
ad pristinum ftatum reduxit cultum quoq religionis. iusꝗ sacerdotum uelleuitarum
restituunt Idem &i psiinhierusalem sepultiquiescunt He
obaspectum forme & prospicuam uirginitatis excellentiam. regis persarum conubiis copula¬
ta haecut populum suum a periculo liberar&. mortis eobtulit: amicumq regi aduersus popi¬
lumdĩ nefaria persuadentem cucitradendus ꝑsuassit gentemq liberam abexcidio eruit.
a seruitute eripuit. lac& sepulta in susis urbem medorum inquaetiam & regnauit:
Iudith filia merari de tribusymeon magnanimis ingloria uirorum prestantior haec pro
salute populi morti s eobtulit nec trepidauit furoremregium nc̃ dormientem necauit:

Expanded text:
umque litterarum elementa 177 invenit. Hic reduxit Israel, et reaedificare fecit Jerusalem. Mortuus est umque litterarum elementa 177 invenit. Hic reduxit Israel, et reaedificare fecit Jerusalem. Mortuus est autem ac sepultus cum patribus suis humatus in Jerusalem. Cad pristinum statum reducunt, cultum quoque religionis jusque sacerdotum et Levitarum restituunt. Item et ipsi in Jerusalem sepulti quiescunt. Caspectu formae, et perspicua virginitatis excellentia regi Persarum connubiis copulata. Haec, ut populum suum a periculo liberaret, morti se obtulit, amicumque regis adversus populum Dei nefaria persuadentem, cruci tradendum persuasit, gentemque liberam ab excidio eruit atque a servitute eripuit. Jacet sepulta in Susis, urbe Medorum, in qua etiam regnavit. CAPUT LXIII. 104. Judith vidua, filia Merari, de tribu Simeon, magnanimis in gloria, viris praestantior. Haec pro salute populi morti se obtulit, nec trepidavit furorem regium. Nam dormientem necavit
Abbreviated transcription (Latin):
leae ebi filius ananihl extribunepthalim deciuitate cibihel quae est in regione
gaubetare  hiecaptiu us dictus est asalmanasar regem assrriorum in nineue cuir intimor
deuetus quidum mortuossepelir& d inopes pascerao ciuitste fuensenis arunt cupef
pnebras resercetis ocules lumen claritatis promeruit dact ai numinis corlitt e post
stabiles incorrupti corpore. sobrimente iudices prouinciarum. & regionum prin¬
cipes paternarum quoq memores legum. & a crbis gentilium. uel immolatis nequaquã
polluti leguminibus uitam degentes & holeribus. hiuigore uirtutis contempserunt
mortem Idolum nonadorauerunt regem seuissimum fidei dĩuirtute uicerunt. re¬
finxer̃ quoq camini flammantis incendia. & interhorrendas spissae caliginis flãmas.
pmnum a pertis uocibus cecinerunt lacent in babilonia. pariter subunospecu conpo¬
lator legis postmorsen hic postcaptiuitatem legem incensam exgentibus renouauit hebraicar¬

Expanded text:
as filius Ananiel, ex tribu Nephthalim de civitate Cibel, quae est in regione Galilaeae. Hic captivus ductus est a Salmanasar rege Assyriorum in Ninive. Vir in timore ris devotus; qui dum mortuos sepeliret, et inopes pasceret, caecitate lumine caruit, et post tenebras reseratis oculis, lumen claritatis promeruit. Jacet in Ninive civitate sepulstabiles, in corrupti corpore, sobrii mente, judices provinciarum, et regionum principes, paternarum quoque memores legum, et a cibis gentilium vel immolatis nequaquam polluti, leguminibus vitam degentes et oleribus. 100. Hi vigore virtutis contempserunt mortem, idolorum non adoraverunt ritum, regem saevissimum fidei virtute vicerunt, restinxerunt quoque camini flammantis incendia, et inter horrendas spissa caligine flammas hymnum apertis vocibus cecinerunt. Jacent in Babylonia pariter sub uno specu polator legis post Moysem, namque post captivitatem legem incensam ex gentibus renovavit, Hebraicar
Abbreviated transcription (Latin):
inspiratione nr̃a epotestatis est ut adipiscamur quodad qui escendum ad monitione cupimues di¬
uniẽ muneris ut nonlauamur indepto salutis munere sollicitudinis nr̃ae est: & caelestis parit¬
i ad uitorii utlauamur potestatis nr̃ae est &ignauiae. DEBAPTISMISACRAMENTU

Expanded text:
inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur, quod ad acquiescendum admonitione cupimus, diinspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur, quod ad acquiescendum admonitione cupimus, divini est muneris: ut non labamur adepto salutis munere, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii: ut labamur, potestatis nostrae est et ignaviae. Baptisma unu
Abbreviated transcription (Latin):
non mouo corpus animauero &si necorpore rationale suuinten& : non est tertiu s in sabsto
qu bo inun is sps ut didicimus contendit sed sp̃s ipscest anima prospiritalenatura uel proco
quodspur& incorpore sp̃s appellatur animauero er eo uocari quo daduiuendum ueluiuis¬
candum anima& corpus Terciumuero qđ alupost olicuac arimas d loripior dur aluctur is
sps gratum sp̃s scĩ ec intellegamus quamorat a postolus udntegerperseuer& in nobis nec nr̃o
ad nitente etiam precepticusto dia perseuer& si uell& inid quod creatus fuerat. Post quam uero
dectionem nec nonessa suum quod qđ emendar& peccato ne merito indulgeretur. quod non
priusdõ & inuitante ad salutem ut ueleligat uel sequatur uelagat occasionem salutis. hoc est
inspirationedĩ ut autem consequatur quodeligat uelquod sequitur. uel quod occasi one magit dĩ cẽ
iber& confitemur. Initium ergo salutis nrae dõmiserante habemus utadquies camus salutifote

Expanded text:
non movet corpus. Anima vero et sine corpore rationale suum tenet. CAPUT XX. Non est tertius in substantia hominis spiritus, sicut Didymus contendit, sed spiritus ipsa est anima pro spiritali natura, vel pro eo quod spiret in corpore spiritus appellatur. Anima vero ex eo vocatur, quod ad vivendum vel ad vivificandum animet corpus. Tertius vero qui ab Apostolo cum anima et corpore inducitur sSpiritus sancti esse intelligamus, quam orat Apostolus, ut integra perseveret in nobis: nec nostro adnitente, etiam praecepti custodia perseveraret: si velit in id, quod creatus fuerat, permanere. Postelectionem: ne non esset suum quod emendaret peccatum: nec merito indulgeretur, quod non prius Deo, et invitante ad salutem: ut vel eligat vel sequatur vel agat occasione salutis, hoc est, inspiratione Dei: ut autem consequatur, quod eligit, vel quod sequitur vel quod occasione agit: Dei esse libere confitemur. Initium salutis nostrae, Deo miserante, habemus: ut acquiescamus salutari
Abbreviated transcription (Latin):
aerem flagrantia ignis. ab hacenimstella diescaniculares nominantur. qm̃ hi plus fla¬
grant ardoribus : quam totius aestatis temporis. VTRUM SIDERA ANIMAHA
sola sint. anhabe antrectores quasdam sp̃s suos. Et si habent utrum ab eis et iam
uitaliter inspirentur sicut animantur carnesꝑ animas animalium ansola sineulla
permixtione praesentia &dum motus a licuius corporissiue animae ẽẽ non possit
stelle quaecumtanto ordine actanta ratione mouentur. ut in nullo prorsus aliquando cur¬
sus earum inpediatur utrum animantis sint &rationabiles uideantur. non facile conpre¬
hendi potest. Salomonautemcumdicerit desolo. grrans grrando uadit sp̃s. & incirculo suo
orbis suocursu expleat sicut& po&aait . Intereamagnussol circum uoluitur annum. & a libi¬
lunae lucentem globum trtanȩ. aquae astra sp̃s intus alit qua propt̃ sicorporastella¬

Expanded text:
aerem flagrantia ignis. Ab hac enim stella dies Caniculares nominantur, quoniam hi plus flaaerem flagrantia ignis. Ab hac enim stella dies Caniculares nominantur, quoniam hi plus flagrant ardoribus quam totius aestatis tempus. CAPUT XXVII. Utrum sidera animam h, corpora sola sint, an habeant rectores quosdam spiritus suos. Et si habent, utrum ab eis etiam vitaliter inspirentur, sicut animantur canes per animas animalium, an sola sine ulla permistione praesentia. Et dum motus alicujus corporis sine anima esse non possit, stellae, quae cum tanto ordine ac tanta ratione moventur, ut in nullo prorsus aliquando cursus earum impediatur, utrum animantes sint, et rationabiles videantur, non facile comprehendi potest. 2. Salomon autem cum diceret de sole: Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos orbes suos cursu expleat, sicut et poeta ait: Interea magnum sol circumvolvitur annum. Et alibi: Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra Spiritus intus alit. Quapropter, si corpora stella
Abbreviated transcription (Latin):
ideo auctoredõ fit quia pro infidelitate precedente quirennuerunt xp̃m ereders
anticristum suscipere meruerunt : Cometes stella est quae uelud com aslumim
ex sefundit: haeccumnascitur aut regnimutatione fertur ostendere. autbella & pesti¬
lentiassurgere. Dequa prudentius ait tristis comites interdicit. Et lucanus. & terris
mutantem regna comitem. Etuirgilius nec desin& occidens arsere comete. gentiliatici
autem omnes autem stellas erraticas quibusdam temporibus cometias fieridicunt & pro¬
ut cuiq sunt motis Ita secunda uel aduersa protendere. Srrius. stellaquem uulgo
candidam appellant. srrius quippe appellatur propter flammae candorem quod eius¬
modisit & preceris iucere uidetur. haec oriens mundum nimium ardore caloris in¬
cendit & aestusuo fructus exurit . interdum & morbum ad ficit corpora corrum pens

Expanded text:
ideo auctore Deo fit, quia pro infidelitate praecedenti, qua renuerunt Christo credere, ideo auctore Deo fit, quia pro infidelitate praecedenti, qua renuerunt Christo credere, Antichristum suscipere meruerunt. 13. Cometes stella est quae velut comas ex se fundit. Haec cum nascitur, aut regni mutationem fertur ostendere, aut bella, aut pestilentias surgere. De qua Prudentius ait: Tristis cometa intercedit. Et Lucanus: . . . . Et terris minitantem regna cometem. Et Virgilius: . . Nec diri toties arsere cometae. Genethliaci autem omnes stellas erraticas quibusdam temporibus cometas fieri dicunt, et prout cuique sunt motus, ita secunda vel adversa portendere. 14. Sirius stella est, quam vulgo Canem appellant. Sirius quippe appellata propter flammae candorem, quod ejusmodi sit ut prae caeteris lucere videatur. Haec oriens mundum ardoris nimio calore incendit, et aestu suo fructus exurit. Interdum et morbo afficit corpora, corrumpens
Abbreviated transcription (Latin):
ec uidecur : Namquemad modum sol& luna : Ita& haec umbrã facit: Istaigitur
orientem solem precedit : atq mane nuntians. tenebras noctis luminis sui fulgores
perquem luxfidei tamquam dies secutura monstretur: Lucifera utem biperd¬
tus est: sichuius parsscã est sicui dñs in a pocalypsindese &ecclesi adicit : Ego sum
radix & genus dauid: stella splendida & matutina: Iterum qui uincerit diabolo
eistellam matitinã parsautem alia luciferi diabolus ẽẽdinoscitur . dequo scriptũ ẽ
quo modo ceci disti decaelo lucifer quimane o rebaris. qui etiam incaelo superste¬
las dũdicitse sedem positurum. & cadens decaelo confringitur: Uesper est stella
occidentalis noctemducens hic solemoccidentem sequitur & tenebras succedentes
precedit: haec autem antixp̃iexprimit trppum quitamquam uesperutait iͦb¬

Expanded text:
esse videtur. Nam quemadmodum sol et luna, ita haec umbram facit. Ista igitur esse videtur. Nam quemadmodum sol et luna, ita haec umbram facit. Ista igitur orientem solem praecedit, atque mane nuntians tenebras noctis lumine sui fulgoris dper quem lux fidei, tanquam dies secutura, monstratur. 11. Lucifer autem bipertitus est: sic hujus pars sancta est, sicut Dominus in Apocalypsi de se et Ecclesia dicit: Ego sum genus et radix David, Stella splendida et matutina. Item: Qui vincit, dabo ei stellam matutinam. Pars autem alia Luciferi, diabolus esse dignoscitur. De quo scriptum est: Quomodo cecidisti de coelo, 41 Lucifer, qui mane oriebaris? et qui etiam in coelo super stellas Dei dicit se sedem positurum, et cadens de coelo confringitur. 12. Vesperus est stella occidentalis noctem ducens. Hic solem occidentem sequitur, et tenebras succedentes praecedit. Hic autem Antichristi exprimit typum, qui tanquam vesp
Abbreviated transcription (Latin):
sibiuicinantur sed non secontingunt : caritate proximuͦs. & tempore diuisos ds
dicatores ostendit: Orion stella est : hic autẽ orion agladio dictus est : unde etiã
eum latini iugulam uocant᷑ sidus utuidetur armatum & stellarum luce terribil
quodignorare magni difficultatis ẽ : adeo quia quamuis rudes oculos tamen prae
fulgore splendorem in seipsorapit : hiquippeoriones in ipsopondere temporis
hiemalis exoriuntur. suoq ortu imbres & tempestates excitant & maria terrasq:
perturbant : Oriones autem significant martrres: nam sicut isti nascuntur temp̃r
hiemis : Ita in ecclesia martrres procedunt tempore persecutionis: procedentibus
orionibus mare turbatur & terra : ab ortis uero martrribus terrenorum & infideliũ
corda tempestate iactantur: Lucifer. stellanitens qua e omnium maxima. & clar

Expanded text:
sibi vicinantur, sed non se contingunt, charitate proximos, et tempore divisos Dei sibi vicinantur, sed non se contingunt, charitate proximos, et tempore divisos Dei praedicatores ostendunt. 8. Orion stella est . Hic autem Orion gladius dictus est. Unde etiam eum Latini Jugulam vocant, sidus, ut videtur, armatum et stellarum luce terribile, quod ignorare magnae difficultatis est, adeo ut quamvis rudes oculos, tamen prae fulgoris splendore in seipsum rapiat. Hi quippe Oriones in ipso pondere temporis hiemalis exoriuntur, suoque ortu imbres et tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. 9. Oriones autem significant martyres. Nam sicut isti nascuntur in coelo tempore hiemis, ita in Ecclesia martyres procedunt tempore persecutionis. Procedentibus Orionibus, mare turbatur et terra; obortis vero martyribus, terrenorum et infidelium corda tempestate jactantur. 10. Lucifer, stella nitens, quae ominum maxima et clarior
Abbreviated transcription (Latin):
hancexspectant precipue quinauigare noscuntur : De qualucanus: uel ox ubi noctebor
quia cumorta fuerit cito facit occasum: Pliades. Sunt multȩ iuges stelle. quasetiam
butsorum appellamus: a multitudine stellarum: nam& ipsȩ septemeẽ dicuntur:
sedam plius quam sex nullus conspicere potest: hae ab oriente surgunt : & adppis¬
quante diei claritatestellarum eius ordo distenditur: Pliades autem a pluralitate
uo catae sunt : quia pluralitate greci aplotopiston apellant : has latini uirgilia cas
appellauerunt eo quod postuere exoriuntur & eomagis aceteris predicantur quod
hisexorientibus aestas significatur: Occidentibus hiemis ostenditur: quod alis
penitus nonest traditum signis: Hisautem stellis ab eo quod septem sunt &splendide
micant : scõs omnes septi formis sp̃s uirtute fulgentes significantur: ab eo autem quod

Expanded text:
Hanc spectant praecipue qui navigare noscuntur. De qua Lucanus: . . . . . . . Velox ubi nocte Bootes; Hanc spectant praecipue qui navigare noscuntur. De qua Lucanus: . . . . . . . Velox ubi nocte Bootes; Quae cum orta fuerit, cito facit occasum. 6. Pleiades sunt multae juges stellae quas etiam botrum appellamus a multitudine stellarum. Nam et ipsae septem esse dicuntur, sed amplius quam sex nullus conspicere potest. Haec ab oriente surgunt, et appropinquante diei claritate stellarum ejus ordo distenditur. Pleiades autem ex pluralitate vocatae sunt, quia pluralitatem Graeci πλειότητα appellant. Has Latini Vergilias appellaverunt, eo quod vere oriantur, et eo magis caeteris praedicantur, quod his exorientibus aestas significatur, occidentibus hiems ostenditur, quod aliis penitus non est traditum signis. 7. His autem stellis, ab eo quod septem sunt et splendide micant, sancti omnes septiformi spiritus virtute fulgentes significantur; 40 ab eo autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
Arcturus ille est quem latini septem trionem dicunt. qui septemstellarum radiis ful¬
gens inseipso reuolutus rotatur qui ideo plaustrumuocatur quia in modo uehiculi
uoluitur & modotres ad summa eleuat modo quattuor inclinat Hlicautem in cel
are constitutus semper uersatur & numquam mergitur. sed duminseipso uoluitur
& noxfinitur . perhunc arcturum id est septemtrionem ecclesia septenaria uir¬
tute fulgentem intellegimus. namsicut inaxe caeliareturus semper inclinatur
rursumq erigitur. Ita ecdesia diuersis quidem aduersitatibus humiliatur. sed mox
consurgens spe & uirtutibus eleuatur. & sicut extribus stellis & quattuor septentrio
perficitur Ita ecclesia exfidetrinitatis & operationibus quattuor uirtutum
principalium consummatur. exfide enim & operibus homo iustificatur. Bo etes
stella est. quae plaustrum id est septentrionem sequitur. quietiam ab antiquis arto¬
filat dicitur siue minor apeturus unde & quid am eam septem trionem dixerunt

Expanded text:
Arcturus est ille quem Latini Septentrionem dicunt, qui septem stellarum radiis fulgens, in seipso revolutus rotatur, qui ideo Plaustrum vocatur, quia in modum vehiculi volvitur, et modo tres 39 ad summa elevat, modo quatuor inclinat. Hic autem in coeli axe constitutus semper versatur, et nunquam mergitur. Sed dum in seipso volvitur, et nox finitur. 4. Per hunc Arcturum, id est Septentrionem, Ecclesiam septenario virtute fulgentem intelligimus. Nam sicut in axe coeli Arcturus semper inclinatur rursumque erigitur, ita et Ecclesia diversis quidem adversitatibus humiliatur, sed mox consurgens spe et virtutibus elevatur; et sicut ex tribus stellis et quatuor Septentrio efficitur, ita Ecclesia ex fide Trinitatis et operationibus quatuor virtutum principalium consummatur. Fide enim et operibus homo justificatur. 5. Bootes, stella est quae Plaustrum, id est Septentrionem sequitur, qui etiam ab antiquis Arctophylax dicitur, sive minor Arctos. Unde et quidam eam Septentrionem dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
defidelib suis ut unum  sint no¬
biscum. sed unum sint in nobis. quia
aduersa substantia est creatoris
& creaturae : Nec &iam dixit ego et
siae caput . ẽ et corpus eius aecclesia
possit dicere. ego et ipsẽ non unum
sedunus : quia caput & corpus unus
est xp̃i. dediuinitate sua consubs¬
tantialem patri ostendens dum
ait: Vt sint unum sicut et nos unũ
sumus: Vult ergo esse suos unum
sed impso quia inseipsis non possunt:
dissociati ab inuicem perdiuersas uo¬
luntates : Cum enim sit scã trinitas
unus et solus deus insubstantia solus
Inpersonis tria quaedam commala
uoluit esse. Non illud esse ea uoluit
esse quod ille preest. dum
quae uoluit esse originem ha¬
bent illi siquidem sine originie
ticam supra omnem uitam.
supra omnem intellegentiã
credimus esse : & ille est summa exis¬
tentia. sumina intellegentia. sum¬
ma uita. quo omnis uita. omnis in¬
telligentia. et existentia : deienĩ

Expanded text:
de fidelibus suis, ut unum sint node fidelibus suis, ut unum sint nobiscum, sed ut unum sint in nobis , quia diversa substantia est creatoris et creaturae. Nec etiam dixit: Ego et Ecclesiae caput est et corpus ejus Ecclesia, possit dicere: Ego et ipsi, non unum, sed unus; quia caput et corpus unus est Christus; sed divinitatem suam consubstantialem Patri ostendens, dum ait: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus . Vult ergo esse suos unum, sed in ipso; quia in se ipsis non possunt, dissociati ab invicem per diversas voluntates. Cum enim sit sancta Trinitas unus et solus Deus, in substantia solus, in personis tria quaedam, cum multa voluit esse, non illud ea voluit esse quod ille ipse est; dum ea quae voluit esse originem habent: illi siquidem sine origine etiam, supra omnem vitam, supra omnem intelligentiam credimus esse. Et ille est summa existentia, summa intelligentia, summa vita, a quo est omnis vita, omnis intelligentia et omnis existentia, Dei eni