comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tire ꝑ .x. septies deni septͣais. & rema¬
nent .ui. multiplica hec ꝑtͥa a  funt
uolat luna .xix. in .xiiii. ll feb̃rãs qm
sol pꝰt .uii. ab hinc menses ac dies .x̃.¬
& uiiͦi. id ẽ .xuiii. die ptꝰ .xiiii. ll̃ sep¬
tembriũ dies. Et ne scrupłs tͥ forte
argumenti fallentis meidat. ꝓba ad¬
diametrũ aniii. quod quintam ten̾e̾

Expanded text:
s deni septais, et remanent VI, multiplica haec per III, fiunt volat luna XIX in XIIII Kal. Februarias, quam sol post VII ab hinc menses ac dies X et VIII, id est, XVIII die post XIIII Kalend. Septemb. dies. Et ne scrupulus argumenti fallentis incidat, quaerdiametrum coeli quod quintam decimam
Abbreviated transcription (Latin):
cti. id ẽ partes .x. et .uiii. Illam gͥ celi partẽ
tenet luna .iiii. qmͣ sol mense excpleto. ac.x.
et .uiii. dieb post pͥdie nonas ianuarias:
Ubi qͥnta ẽ. multiplica .x.ꝑ.iiiiʳ. fiunt.xxͥ.
Partire ꝑ decem. bis deni deniues. Duobꝰ
gͦ mensibꝰ ex pletis. adueniet sol parteos
celi qͣm luna .s. tenet: id ẽ die nonaruĩ
multiplica. uiii. ꝑ.iiii. fiunt.aix.ii. par¬
tire ꝑ .x. terdenitries. & remanent .ii.
puncti. id ẽ .ui. partes. Illam partem cȩli
tenet luna .uiii. in.xͦi. iduum ianuariax
die. qmͣ sol adit᷑us ẽ posttres abhe snen

Expanded text:
cti, id est, partes X et VIII. Illam igitur coeli partem tenet luna quarta, quam sol mense expleto ac X et VIII diebus post pridie Nonas Januarias. Ubi quinta est, multiplica V per IIII, fiunt XX, partire per decem, bis deni vies; duobus ergo mensibus expletis, adveniet sol partem coeli quam luna quinta tenet, id est, die Nonarum fiunt XXXII, partire per decem, ter deni tries, et remanent duo puncti, id est, VI partes coeli, illam partem coeli tenet luna VIII in VI Iduum Januariarum die quam sol aditurus est post tres ab hin
Abbreviated transcription (Latin):
et solis annuos menses dissimillima re¬
gła diuerso queq gens ordine mecͣiturr
Deniq egyptii qui primi ꝓpter oͣtiorẽ
lune discur sum ne uidelicet error cal¬
culandi eus uelocitate gigneretur:
ad solis cursum cuiꝰ motus tardior faci-¬
liꝰ poterant comp̾hendi. suos menses cõ-¬
putare ceꝑunt. sumpto ab autumni tẽ¬
pore primordio tͥcenis hos pduntuir¬
includere dieb. Quoꝵ primus men-¬
sis thot .iiiiͬ. kłaꝵ septembris. scds facfi
nouembrium. quartꝰ choeac .u. kł de¬
cembriũ. quintus thibi .xͭi. kłax ianu¬
ariaꝵ. sextus mechir.uii. kł februar̾
septimus famenoth. xͦ. kłax martiax
octauus farmuthi .xͭi. kł̃ aprilium.
nonus pacho. ui. kł maiaꝵ. decimꝰ
pauni .uii. kłaꝵ uniaꝵ. undecimus
epifi .uiiiͦ. kł iuliaꝵ. duodecimꝰ mesorẽ
uiii. hłarum augustarum die sumit

Expanded text:
et solis annuos menses dissimillima regula diverso quaeque gens ordine metitur. Denique Aegyptii, qui primi propter ocyorem lunae discursum, ne videlicet error calculandi ejus velocitate gigneretur, ad solis cursum, cujus motus tardior facilius poterat comprehendi, suos menses putare coeperunt, sumpto ab autumni tempore primordio, tricenis hos princludere diebus, quorum primus mensis Thoth IV Cal. Septembrium, secundus Phaofi Novemb.; quartus Choeac V Cal. Decembrium, quintus Tybi VI Cal. Januarium, sextus Mechir VII Cal. Februarium, septimus Phamenoth V Cal. Martiarum, octavus Pharmuthi VI Cal. Aprilium, nonus Pacho VI Cal. Maiarum, decimus Pauni VII Cal. Juniarum, undecimus Epiphi VII Cal. Juliarum, duodecimus Mesor VIII Cal. Augustarum die sumit
Abbreviated transcription (Latin):
tredecies ⁊odiaci
ambitum lustrat: s in utroq mense coms¬
putando. consuetudo uel auctoritas uel
certe compendium casciland naruure
p̾ualuit. Nam non solum lune menses
quod calculandi necessttas cogit. trice¬
nis undetͥcenisq dieb orainant: sed
et lunam suꝑfluam que iuxta nat᷑e
rationem in fine anni debuerat int̾cala.¬
lari. pleriq ubi libet intercalant: et
quod est grauius tantum inter se calcula¬
tores dissident. ut uno non nunquam E

Expanded text:
tredecies zodiaci ambitum lustrat. Sed in utroque mense computando, consuetudo, vel auctoritas, vel certe compendium calculandi naturae praevaluit; nam non solum lunae menses, quod calculandi necessitas cogit, tricenis undetricenisque diebus ordinant, sed et lunam superfluam, quae juxta naturae rationem in fine anni debuerat intercalari, plerique ubi libet intercalant, et, quod est gravius, tantum inter se calores dissident, ut uno nonnunquam eod
Abbreviated transcription (Latin):
carundum festiuitate dierum potest
cum nr̃i anni circulo ꝑciꝑe concordiã:
s idem dies festus eadem luna. uerbi gr̃a
septima que apud nos scda sabb̃i. apud
illos tercia sab̃b̃i computant᷑ et cetera
in hunc modum:¬

Expanded text:
earumdem festivitate dierum potest cum nostri anni curriculo recipere concordiam; sed idem dies festus, eadem luna, verbi gratia septima, quae apud nos secunda Sabbati, apud illos tertia Sabbati computantur, et caetera in hunc modum
Abbreviated transcription (Latin):
descriptum: quia uidelicet luna que pre-
maias occurrit. Notandum sane quia
nimium falluntur. qui mensem defini-¬
endum uel ab antiquis definitum au-¬
tumant. quam du suma oliacui. enii¬
culum ꝑagit. Que nimirum sicut di¬
ligentior inquisitio naturaꝵ edocuit. zo¬
ne conficit. Ideoq rectius diffiniendum:
quod mensis lune sit luminis lunaris
circuitus ac redintegratio denoua ad
nouam: solaris autem mensis digressio
sit solis ꝑ duoilecimam partẽz odiaci
ac dimidia lunarimense ꝓductior. e qui
⁊ semisi edicetorarum dies et qui adrans an¬
nuatum suoerescere solent. Duoddesnes
quas eẽ horas .xi. dierum hinc facile
patet. quia undecies iugeni et quat̾ni
eandem summã conficiunt. Porro du¬
odecies semis sex faciunt: que anniue
sunt hore quadrantis. Siquidẽ luna
.xii. suos menses .xi. dieb ut dictum ẽ
et quadrante. breuiores. totidem solis

Expanded text:
descriptum: quia videlicet luna, quae praMaias occurret. Notandum sane, quod nimium fallantur, qui mensem definiendum vel ab antiquis definitum autumant, quandiu luna Zodiacum circulum peragit, quae nimirum sicut diligentior inquisitio naturarum edocuit Zone conficit: ideoque rectius ita definiendum, quod mensis lunae sit luminis lunaris circuitus ac redintegratio de nova ad novam; solaris autem mensis digressio sit solis per duodecimam partem Zodiaci, ac dimidia, lunari mense productior, e quibus undecim epactarum dies et quadrans annuatim succrescere solent. Duodecies equas epatet, quia undecies viceni et quaterni eamdem summam conficiunt. Porro duodecies semis sex faciunt, quae annuae sunt horae quadrantis: si quidem luna XII suos menses XI diebus, ut dictum est, et quadrante, breviores totidem solis
Abbreviated transcription (Latin):
tari. uerũ al hec utcunq acta uel
computata fuerint. claret tamen hebre¬
os ad lune cursum suos menses obser¬
uare consueuisse. nec aliter ingenesi re¬
cte sentianadim uͥ noe cum suis. septimo
decuno cdueͫꝰ scdi mensis archam megressꝰ
& uicesimo septimo eiusdem mensis die
post diluuiũ egresus asserit᷑. quã annũ¬

Expanded text:
tari. Verum haec utcunque acta vel computata fuerint, claret tamen Hebraeos ad lunae cursum suos menses observare consuesse. Nec aliter in Genesi recte sentiendum, ubi Noe cum suis septimo decimo die secundi mensis arcam ingressus, et vicesima septima ejusdem mensis die post diluvium egressus asseritur: quam annu
Abbreviated transcription (Latin):
computatꝰ .x. & .uii. sui cursus dies post
pascha retinuerit. scđ̾m iam mensem ñ
xxx. s unidetointa dieb debere conclu¬
di. acꝑhoͣc in suma temporis. memora¬
ti. non plus quam undequinquaginta
dies inueniri: nisi forte putandum ẽ.
sinecdochicos que ẽ regła sc̃ẽ scripture
frequentissima aparte totum compu-¬

Expanded text:
computatus, XVII sui cursus dies post computatus, XVII sui cursus dies post pascha retinuerit, secundum jam mensem non XXX, sed undetriginta, diebus debere concludi, ac per hoc in summa temporis memorati non plus quam undequinquaginta dies inveniri; nisi forte putandum est synecdochic ῶs, quae est regula sanctae Scripturae frequentissima, a parte totum compu
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in ipso uel incipr uel desinit uł
touis incsuditur. ea dum taxat regła
terit. primum sequentis anni mensẽ
faciat. que uero antea uouissimum pre¬
cedenti s. sicq ꝑ ordinem. scd̾s eoꝵ men¬
sis ĩaͥm. iniauo: teicius syban. iunio: quartꝰ
thamul ulio: quintus tamny augusto:
.ui. elul septembrio .uiiꝰ. cheseri. octobrio:
quem ꝓpter collectionem frugum et ce¬
leberrimas in ipso festiuitates nouũ an-¬
num appellant: uiiiꝰ. maresuan. nouem¬
adar. martio similiꝰ catione comparat᷑:
Quos uidelicet menses ꝓpter lune circu¬
lum qui. xͣxix. semis dieb constat. trͣicẽs¬
nis. unde tcenisq dieb alternantes se¬
cundo demum uel tercio anno exacto.
mensem suꝑfluum qui exanniuis .xi. e¬
pacuii auum dieb confici solet intercalas.
Unde non nullo moueor scrupulo qͦmͦ
mensis tercii quinquagesimam ab ag¬
ni occisione computent. ponentes uide¬
licet primi mensis residuos dies numõ
ri. Ideoq si paschalis mensis.x.x.x. dieb

Expanded text:
er in ipso vel incipit vel desinit vel totus includitur, ea duntaxat regula, terit, primum sequentis anni mensem faciat: quae vero antea, novissimum praecedentis: sicque per ordinem. Secundus eorum mensis Iar Maio, tertius Sivan Junio, quartus Thamul Julio, quintus Aab Augusto, sextus Elul Septembri, septimus Theseri Octobri, quem propter collectionem frugum et celeberrimas in ipso festivitates novum annum appellant: octavus Maresuan Novemuodecimus Adar Martio simili ratione comparatur. Quos videlicet menses propter lunae circulum, qui XXIX et semis diebus constat, tricenis undetricenisque diebus alternantes, secundo demum vel tertio anno exacto, mensem superfluum, qui ex annuis undecim epactarum diebus confici solet, intercalant. Unde nonnullo moveor scrupulo, quommensis tertii, quinquagesimam ab agni occisione computent, ponentes videlicet primi mensis residuos dies numerori, ideoque si paschalis mensis, XXX diebus
Abbreviated transcription (Latin):
commendans indicat manifeste quia
simul uterq mensis initiũ sumit.
Et ne quis dicat quod anatoliꝰ in hac
sententia non scripserte nouenal ẽ ibi. qͥa qn

Expanded text:
commendans, indicat manifeste quia simul uterque mensis initium sumit. Et ne quis dicat quod Anatolius in hac sententia non scripserit undecimo Calen
Abbreviated transcription (Latin):
sole aspectante cernitur erecta ꝓgre¬
di semꝑ enim luna auersis a sole coͦrmi¬
bꝰ rotundam partẽ sui pandit adillũ.
Cuiꝰ ordine rationis agitur. ut quo di¬
es longior eo sit luna noua excelsior:
&e quo breuior atꝙ ad meridiem ꝓcliui¬
or est dies. eo deiectior noua luna cer-¬
natur. Et inde uulgi creuit opinio
lunã cum supina & celsior incederet

Expanded text:
sole aspectante cernuntur erecta progresole aspectante cernuntur erecta progredi; semper enim luna aversis a sole cornibus, rotundam sui partem pandit ad illum, cujus rationis ordine agitur, ut quo dies longior, eo sit nova luna excelsior; et quo brevior atque ad meridiem declivior est dies, eo dejectior nova luna cernatur. Et inde vulgi crevit opinio lunam, cum supina et celsior incedit
Abbreviated transcription (Latin):
at. atq inde omnino non appareat: qui¬
a tunc illa pars quȩ illustratur sursum
est ad celum: ad terram aut̃ illa quam
radiare sol non potest. Cumgͦ die cre¬
scente solameridianis plagis ad borea¬
les paulatim partes ascendit. necesse ẽ
luna que eo tempore nata est ociori tra¬
nsitu solem adborealia signa precurrat
atq ideo cum noua post occasũ solis
uidetur. que ad septemtrionem solaris
occasus occasura est. nimirum non
iuxta s supra solem posita est. qͣuo infe¬
riora eius illustrante equalia pene cor¬
nua ꝓtendere. & ad instar nauis supi¬
na ire uidetur. At reuerso post solsti¬
cium estiuum ad inferiora & australi¬
a cursu solis. luna quoq illis natͣa m̃si¬
bꝰ ad inferiora cur sum tendat necesse
est. Unde fit ut que ad australem par¬
tem solis qui occiderat. occasura efit.
absq ulla dubietate cum primo post
occasum solis apparet. non iam su pra il¬
lum s iuxta illum ad meridiem posita
uideatur. atꝙ ideo aquilonia eiꝰ latera

Expanded text:
at, atque inde omnino non appareat, quia tunc illa pars quae illustratur sursum est ad coelum, ad terram autem illa quam radiare sol non potest. Cum ergo die crescente sol a meridianis plagis ad boreales paulatim partes ascenderit, necesse est luna, quae eo tempore nata est, ociori transitu solem ad borealia signa praecurrat; atque ideo cum nova post occasum solis videtur, quae ad septentrionem solaris occasus occasura est, nimirum non juxta, sed supra solem sita est, quo inferiora ejus illustrante, aequalia pene cornua protendere et instar navis supina ire videtur. At reverso post solstitium aestivum ad inferiora et australia cursu solis, luna quoque illis nata mensibus, ad inferiora cursum tendat necesse est, unde fit ut quae ad australem partem solis, qui occiderat, occasura est, absque ulla dubietate cum primo post occasum solis apparet, non jam supra illum, sed juxta illum ad meridiem posita videatur. Atque ideo aquilonalia ejus latera
Abbreviated transcription (Latin):
uel hebes ẽ ut absꝙ om̃i
labore computandi lunȩ cursum scire
uoluerit. inͣnitatur alfabetis que in
annali uidet libello iuxta cursum di¬
stincta lunarem ubi duos lune circu¬
itus. idẽ quinquagenos &e nouenos
dies t̾na tenent alfabeta. Et quancũ¬
ꝙ litt̾am luna in hac etate semel ha¬
bet: eandem ꝑ totũ annum siili
mͦ notatamin eadem semꝑ ecate hr̃e
non desinit. nͥ forte quod tñ raro acci¬
dit embolismoꝵ hec ratio unnutet:
Uerbi grã. anno tercio cieli decemno¬
uenalis luna que.xxx. dies habit᷑a est.
semꝑ ab. a. nudo incipit. secdaẽ in .b. t̾¬
cia m .e. simulit̾ nudis id ÷ nullo pune¬
to annotatis. & sic ex ordine sua littera
queq seruat etatem lunȩ. Itẽ luna. que
unde .xxx. dies habit᷑a ẽ. ab .l. subnotato
incipiens. sca semꝑ in .m. t̾cia m .n. si¬
mili figa notatis. & sic ex ordine recur

Expanded text:
el hebes est, ut absque omni labore computandi lunae cursum scire voluerit, innitatur alphabetis quae in annali videt libello juxta cursum distincta lunarem, ubi duos lunae circuitus, id est, quinquagenos et novenos dies terna tenent alphabeta; et quamcunque litteram luna in hac aetate semel habet, eamdem per totum annum simili modo notatam in eadem semper aetate habere non desinit, nisi forte, quod tamen raro accidit, embolismorum haec ratio immutet. Verbi gratia, anno tertio cycli decennovenalis, luna quae triginta dies habitura est, semper ab a nudo incipit, secunda est in b, tertia in c, similiter nudis, id est, nullo puncto adnotatis, et sic ex ordine suam litteraque servat aetatem lunae. Item luna, quae undetriginta dies habitura est, ab l subnotato incipiens, secunda semper in m, tertia in n, simili figura notatis, et sic ex ordine recur
Abbreviated transcription (Latin):
ris geminatis estus siuuicib quinqͣ¬
gies septies maria alia tunescunt¬
obicib ruptis. rursusq inscipsa resi¬
dunt. Q aluna indimidio mensis¬
terdecies terram circumlabit᷑. insuꝑ¬
dimidiui terre semel. Unde fit ut
orientem plena uesꝑeteneat. que pri¬
dem noua uesꝑe occidentem tenuerat.
mare ꝑutemporis uicies nouies afflu¬
it simulet recreat. Et sicut luna per

Expanded text:
ris geminatis aestus sui vicgies septies. Maria alta tumescObicibus ruptis, rursusque in seipsa resiunt. Quia luna in dimidio menster decies terram circumlabitur, insupm terrae semel. Unde fit ut Orientem plena vespere teneat, quae pridem nova vespere Occidentem tenuerat.  temporis vicies novies adfluit simul et remeat; et sicut luna per
Abbreviated transcription (Latin):
nato hoc numero. idẽ .c. & .xiiii. iuicibus
exiuidet ad suꝑiora. & totͬ eque uicibus¬
suũ relabatur in alueum. Quia luna in¬
.xxix. dieb uicies octies terrȩ ambitum
lustrat. & in .xii. horis quȩ ad naturalis
usq mensis plenitudinẽ suꝑsunt di¬
gra ptito mense suꝑ tram meridie. ne¬
media nocte sub terra solem accendenda¬
consequatur. per tantundem tempo

Expanded text:
nato hoc numero, id est, CXIIII vicibus, exundet ad superiora, et tot aeque vicibsuum relabatur in alveum, quia luna inXXIX diebus vicies octies terrae ambitum et in XII horis quae ad naturalis usque mensis plenitudinem supersunt dieterito mense super terram meridie, nmedia nocte sub terra solem accendendaconsequatur, per tantumdem tempo
Abbreviated transcription (Latin):
legenda si qui uelint. et ip̃e de comaxuñ¬
munib patrũ fontib q̃ sibi siuisq
suffic̾e arbitret᷑ hauriens. mecũ ni¬
temerata custodiat.

Expanded text:
legenda, si quis velit, et ipse de communibus patrum fontibus, quae sibi suisque sufficere arbitretur hauriens, mecum nitemerata jura custodiat.
Abbreviated transcription (Latin):
dum ebdomade diem quem omiserat
redit euentum. Confirmabit autem
pactum multis ebdomadis una hocẽ
fidem conuerterant. & in dimidio ebdo¬
madi ue ficiet h ostia ae saerificiui. Di¬
midium ebdomadis huius quintusdeci-¬
mus annus tyberii cesariserat. quando in¬
choato xp̃i baptismate. hostiarum puri-¬
Item quod sequitur. & in templo erit ab¬
hominatio desolationis. & usq ad con¬
sum mationem & finem ꝑieuerabit de

Expanded text:
dum ebdomadae, quam omiserat, dum ebdomadae, quam omiserat, redit eventum. « Confirmabit autem pactum multis ebdomada una, » hoc est fidem converterunt. Et in dimidio hebdomadis deficiet hostia et sacrificium . Dimidium hebdomadis hujus quintus decimus annus Tiberii Caesaris erat, quando, inchoato Christi baptismate, hostiarum puriItem quod sequitur: Et in templo erit abominatio desolationis, et usque ad consummationem et finem perseverabit
Abbreviated transcription (Latin):
solatio. Ad sequentia tempora respiert
cuius ꝓpħie ueritatem et hystoria fe¬
porum testatur euentus. Totum ideo
ꝓpħe testimoniui ponentes quantuos
facultas suppetebat exposiumus. quia
hoc et aplerisq lectorib ignorari et
specialiter genus ebdomade flagi-¬
tare cognouimus. Falluntur enim
qui putant hebreos annis talibꝰ usos.
es uacillat. nec ulluis eras tairta qnͣ¬
ta scripta ẽ. debet intelligi s ad lunȩ
cursum stringi. Et grecos quidem
tur si quarans cum undecim diebus
epactarum octies componat᷑. pariter
intercalasse. intres uidelicet menses
tricenoꝵ dierum diftribitos. Iudeos
autẽ nunqͣm s altero uel tercio anno
mensem lunȩ tercium decimũ queos
embolismum uocitamus inserere soliͣtos
canus ebdomadarum cursum quem
annum quo dñm passum credimus
uxta chronicam eusebii ꝑduximus¬
ab eodem quo noł incipiens exordio.
passum credit. putat eẽ completum
ponens annos regni ꝑsarum. cxu. ma¬
cedonum. ccc. romanoꝵ. lx. s diligens

Expanded text:
solatio, ad sequentia tempora respicit, cujus prophetiae veritatem, et historia veporum testatur eventus. Totum ideo prophetae testimonium ponentes, quantum facultas suppetebat, exposuimus, quia hoc et a plerisque lectoribus ignorari, et speciale genus hebdomadae flagitare cognovimus. Falluntur enim qui putant Hebraeos annis talibus usos, es vacillat, nec ullius aetas tanta quanta scripta est debet intelligi, sed ad lunae cursum stringi. Et Graecos quidem tur, si quadrans cum undecim diebus epactarum octies componatur, pariter intercalasse, in tres videlicet menses tricenarum dierum distributos. Judaeos autem nunquam, sed altero vel tertio anno mensem lunae tertiumdecimum, quem embolismum vocitamus, inserere solitos, canus hebdomadarum cursum, quemannum, quo Dominum passum credimus, juxta Chronicam Eusebii perduximab eodem quo nos incipiens exordio, passum credit, putat esse completum, ponens annos regni Persarum CXV, Macedonum CCC, Romanorum LX. Sed diligens
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autẽ fecit non ueritatis cognitionẽ¬
sum querentium exercendo ingenium
malens utiq suas margaritas a filiis clan¬
sas fructuoso sudore uestigari. qmͣ ꝓfusas
a porcis fastidiosa despectione calrari. Ue¬
rum ut hec aꝑtiꝰ elucescant. ipsaiam an¬
geli ad ꝓpħam dicta uideamꝰ. Septuagin¬
ta inquit eb do mades adbreinate sunt
suꝑ ppłm tuum et suꝑ urbem scãm tuã.
ut consummetur preuaricatio et finem
accipiat pecc̃m et deleat᷑ iniquitas. et
adducatur iusticia sempiterna. et impleat᷑
uisio et ppħia. et ungatur scs scoꝵ. Nulli
dubium quin hec uerba. xp̃i incarnatio.¬
nem designent. qui tulit peccã mundi
legem et ꝓpħas impleuit. unctꝰ ẽ oleo
leticie p̾ participibꝰ suis. et quodđ ebdes
gentos. & .xc. annos insinuent. S notai.¬
dũ qͦd easdem ebdłas non simplicit̾ anno¬
tatas siue computatas. s adbreuiatas as¬
serit. occulte uidelicet lectorem cõmonens
ut breuiores solito annos nouerit indica¬

Expanded text:
oc autem fecit non veritatis cognitionesum quaerentium exercendo ingenium, malens utique suas margaritas a filiis clausas fructuoso sudore investigari, quam profusas a porcis fastidiosa despectione calcari. Verum ut haec apertius elucescant, ipsa jam angeli ad prophetam dicta videamus: Septuaginta, inquit, hebdomades abbreviatae sunt super populum tuum, et super urbem sanctam tuam, ut consummetur praevaricatio, et finem accipiat peccatum, et deleatur iniquitas, et adducatur justitia sempiterna, et impleatur visio et prophetia, et ungatur sanctus sanctorum. Nulli dubium quin haec verba Christi incarnationem designent, qui tulit peccata mundi, legem et prophetas implevit, unctus est oleo laetitiae prae participibus suis, et quod hebdomades gentos et nonaginta annos insinuent. Sed notandum, quod easdem hebdomadas non simpliciter annotatas sive computatas, sed abbreviatas asserit, occulte videlicet lectorem commonens, ut breviores solito annos noverit indica
Abbreviated transcription (Latin):
mades . lxii. erunt. et rurius edificabit᷑
platea et muri in anglistia tẽporis. Etra
narrante didicimꝰ quod neemias cũ eẽt
pincerna regis artaxersis .xxͦ. anno regs¬
ni ei menie nian. impetrauerit ab es¬

Expanded text:
mades LXII erunt, et rursus aedificabitur platea et muri in angustia temporis. Esdra narrante, didicimus quod Neemias cum esset pincerna regis Artaxerxis, XX anno regni ejus, mense Nisam, impetravit ab e
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuorrdecim gͦ annos faciunt: & re-¬
manbent menses .uii. hos uingt e ᷤ ad supra
dictos. cece lxx. fiunt simul. cccclxxix.
Adde et menses suꝑfluos septem partemq
aias. hoc t̃ annos lunares ceccxe. Ad eius

Expanded text:
Quatuordecim ergo annos faciunt et remanent menses septem. Hos junge ad supra scriptos CCCCLXXV, ut fiunt simul CCCCLXXXIX. Adde et menses superfluos septem, partemquatas, hoc est, annos lunares CCCCXC. Ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecerit. adeo scilicet a finitimis gentib
impugnatus ut structores singł̃i gladiorenes
accineti unaManII puigiasse. altã murum re-¬
cuꝑasse narrentur: Ab hoc g tempore usq
ad xp̃m ducem ebdomades. lxx computa.
hoc ẽ annos duodenoꝵ mensirans
lunarium. quadrͣingentos .xc. qui sunt

Expanded text:
fecerit: adeo scilicet a finitimis gentibus impugnatus, ut structores singuli gladio renes accincti una manu pugnasse, altera murum recuperasse narrentur. Ab hoc ergo tempore usque ad Christum ducem hebdomades LXX computa, hoc est, annos duodenorum mensium lunarium quadringentos nonagint
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fato uicesimo an nð regis artaxersis usq
ad mortem darii regnauerunt annis . cxui.
Ex hinc macedones usq ad int̾itũ cleopatͤ
annis. cec. Inde romani usq ad .xui. tybe¬
rii cesaris annũ monar ciian tenueruã.
annis .lix. qui sunt simul ut diximus
anni solares. cecelxxuia continentur
circulis decennouenalib .xxu. Decies no¬
uies enim uiceni & quini. fiunt. cccc.lxx.¬
.x. et quia singłis circulis embolismi .uii.¬
accrescunt: multiplica .xxx. ꝑ .uii. fiunt
elxxi. qui funt ẽbolismi menses quãdͥn-¬
gentoꝵ . lxxuͦ. annoꝵ. Si gͦ uis scire quot
annos lunares face̾ possunit: partire. clxxu.
ꝑ .xii. Duodecies deni et quaterni. clxuiii.

Expanded text:
fato vicesimo anno regis Artaxerxis usque ad mortem Darii regnaverunt annis CXVI. Ex hinc Macedones usque ad interitum Cleopatrae annis trecentis: inde Romani usque ad serii Caesaris annum monarchiam tenuerunt annis LIX, qui suanni solares 475, et continentur circulis decennovenalibus 25. Decies novies enim viceni et quini fiunt 475. Et quia singaccrescunt, multiplica XXV per VII, fiunt CLXXV, qui sunt embolismi menses quadringentorum LXXV annorum. Si ergo vis scire, quot annos lunares facere possunt, partire CLXXV per XII. Duodecies deni et quaterni CLXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ebdomada ẽ. quȩ septem ebdomadibus
pleta hoc ẽ quinguatesimo demũ anno
incipiente tube clarius resonabant: et
ad om̃s iuxta legem possessio reuerteba
septenis annis singłas complectens ebdas:¬
s nouaratione ipsos annos adbreuians
duodenis uidelicet mensib lune singlos
qui de annis .ix.epactarum dieb accre¬
scere solent. non lege paterna tercio uł¬

Expanded text:
hebdomada est, quae septem hebdomadibus hebdomada est, quae septem hebdomadibus pleta, hoc est, quinquagesimo demum anno incipiente, tubae clarius resonabant, et ad omnes, juxta legem, possessio revertebatseptenis annis singulas complectens hebdva ratione ipsos annos abbrevians, duodenis videlicet mensibus lunae singulos qui de annuis XI epactarum diebscere solent, non lege patria tertio
Abbreviated transcription (Latin):
stes agit᷑ septẽ uidelicet septimanis dierx
et monade hoc ẽ qͥnqͣginta dieb impleta
qua die et moyses ardentẽ ascendit in
septun mensis erat ebda. qui sollemni-¬
tatib p̃claris pene totꝰ expendebant᷑.
inter quas p̃cipue dies ppielationis emine¬
bat. qua sola ꝑ annum pontifex derelicto
tea fructib hoc ẽ frumenti uini et olei
ex ordine colleetis: significans iħm pon¬
tificem magnum impleta dispensatione
carnis. ꝑ ꝓprium sanguinem cȩlestis reg¬
ni ianuas ingressurum: ut appareat nẽ
uultui dei ꝓ nobis qui foris adhuc positi
prestolamur et diligimus aduentũ eiꝰ.
Ubinotandum quod sicut quidam im¬
mundi ꝑ legem. prima. tercia et septi¬
ma die iubebantur lustiari. sic et primꝰ¬
tercius et septimus mensis suis quiq ceri¬
moniis extitere sollemnes. Quinta ebdã
septimi aniii. quo toto ppłs ab agricolan¬
di oꝑe legis imꝑio uacabat. dicente dño.
sex annis seres agrum tuum .uii. cessabis
Sexta anni iubelei hoc est remissionis

Expanded text:
stes agitur, septem videlicet septimanis dierum, et monade, hoc est, quinquaginta diebus impleta: qua die et Moyses ardentem conscendens in septimi mensis erat hebdomada, qui solemnitatibus praeclaris pene totus expendebatur, inter quas praecipue dies propitiationis eminebat, qua sola per annum pontifex, derelicto tea fructibus, hoc est, frumenti, vini et olei ex ordine collectis: significans Jesum pontificem magnum impleta dispensatione carnis per proprium sanguinem coelestis regni januas ingressurum ut appareat nunc vultui Dei pro nobis qui foris adhuc positi praestolamur et diligimus adventum ejus: ubi notandum, quia sicut quidam immundi per legem prima tertia et septima die videbantur lustrari: sic et prtertius ac septimus mensis suis quique caeremoniis extitere solemnes. Quinta hebdomada septimi anni, quo toto populos ab agricolandi opere legis imperio vacabat, dicente Domino: Sex annis seSexta anni Jubilaei, hoc est remissionis,
Abbreviated transcription (Latin):
cieli memorati anno ñ unum
reliquis s duos adice regłares: & lu¬
nam kłaꝵ ianuariarum sine errore
repperies.
lune sius nosse quotum agat agͥnũ:
sume annos domini utputa. dccxxu.
⁊ subtrahes duos iremanent. dccxxiii.
hos partire ꝑx.⁊ ix. ⁊ remanet unus.
Primus annus cieli lunaris. Quoties
ri uiam quamius ocior currit siuis sci¬
re ⁊ eius quotꝰ sit annus sume annos
domini utputa. dccxxu. i uiiiui semꝑ
adice fiunt.dccxxui. hos partire ꝑ xuiii
⁊ remanent .iiii. Quartꝰ ẽ annus cieli
decemnouenał quod si nicħ remanse

Expanded text:
cli memorati anni, non unum ut in reliquis, sed duos addere regulares, et lunam Kalend. Januarii sine errore reperies.  vis nosse quotum agat annum, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et subtrahe semper duo, remanet DCCXXIII; hos partire per X et LX, remanet unum, primus annus est cycli lunaris. Quoties ri viam quamvis ocyor currit, si vis scire et ejus quotus sit annus, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et unum semper adjice, fiunt DCCXXVI; hos partire per X et IX, remanent IV, quartus est annus cycli decennovenalis. Quod si nihil remanse
Abbreviated transcription (Latin):
.dlxxx. dies exceptis bissextis: uities
xxx. Appositis autem bissextis. c̃xc̃nii.
cce .xiii. Qii uͥ memoratam ex ordiẽ
m̃sium dierumq sũminam comple-¬
u̾it mox inseip̃m reuolut᷑. cuncta qͤ
ad solis uł lune cursum ꝑtinent.
eodem quo p̃tierat semꝑ tenore res-¬
taurat. lantũ anni dominice incar¬
nationis. suo certo tramite ꝓficiunt¬
inmaius. ⁊ indictiones qͦ ferantur
in ordine. nil syderum cursum at¬
q ideo nicħ pas chalis calculi ordi¬
nem mouent. Quod ut aꝑtius cla¬
rescat. placuit eundem plenario or¬
dine circłm. p̃senti opuscło p̃pon̾e.
sumpto exordio a qͥngentes imo.xxx¬
iͦ. dominice incarnatiõiᷤ anno. uͥ pͥ¬
mum dyonisius circłm cepit. ⁊ ꝑdu¬
cto oꝑe usq ad milesimũ sexagesi¬
mum t̾cium eiꝰdem sacrosc̃e in car¬
nationis agͥnum. quatinꝰ legentes
quiq non solum p̃sentẽ ut futurũ
ꝓspicere s et p̃teritum omñẽ pas cha-¬
ł statum temporis. inerrabili possint

Expanded text:
 millia DLXXX dies, exceptis bissextis, vicies XXX. Appositis autem bissextis CXCIVM, CCCXIII, qui ubi memoratam ex ordine mensium dierumque summam compleverit, mox in se ipsum revolutus cuncta, quae ad solis vel lunae cursum pertinent, eodem, quo praeterierant, semper tenore restaurat. Tantum anni Dominicae Incarnationis suo certo tramite in majus, et indictiones, quoquo ferantur in ordine, nil siderum cursum, atque ideo nihil paschalis calculi ordinem movent. Quod ut apertius clarescat, placuit eundem plenario ordine circulum praesenti opusculo praeponere, sumpto exordio a quingentesimo dominicae Incarnationis anno, ubi primum Dionysius circulum coepit, et perducto opere usque ad millesimum sexagesimum tertium ejusdem sacrosanctae Incarnationis annum, quatenus legentes quique non solum praesentem vel futurum prospicere, sed et praeteritum omnem paschalis statum temporis inenarrabili possent
Abbreviated transcription (Latin):
UII. dierum lunarium numero qͦ
p̃facta una sabbi .i. dies dominica
circumfertur. intimata ñ inconue¬
nient̃ intelligi. Uerum de mist̾io
temporis pasche. siquis plenius
scire uult legat beati aurelii augͦ¬
tim adianuarium epl̃am de rõne
paschali.
ꝑinuicem solari ac lunari cielo qͥn¬
gentis tͥgintaduob conficit᷑ annis.
Siue enim decies nouies. uicenrioc
tomi. seuuities octies deni ac noue
idem cͥculus magnus decemnouena¬
les lune circulos .xxuiii. solis autẽ
qͥ uicenis octonisq consummari so
sextos decies nouies septenos idẽ. ex¬

Expanded text:
II dierum lunarium numero, quo praefata una Sabbati, id est, dies Dominica circumfertur intimata, non inconvenienter intelligi. Verum de mysterio temporis paschae si quis plenius scire vult, legat beati Aurelii Augustini ad Januarium epistolam de ratione paschali.  per invicem solari ac lunari cyclo, quingentis triginta duobus conficitur annis. Sive enim decies novies viceni et octeni, seu vicies octies deni ac novenidem circulus magnus decennovennalis lunae circulus viginti octo, solis autem, qui vicenis octonisque consummari solsextos decies nonies septenos, id e
Abbreviated transcription (Latin):
tutum earumq foliis ueluti amene
arboris adumbratione uelati: tanꝙͣ
lete atq fructifere segetes pullulemꝰ.
Inplenilunio: ut ꝑfectum splendo¬
rem fidei ⁊ sensus gerentes apeccite¬
nebris seg̾gem᷑: In reu̾sa eadem luce
cipit: ut qͣnto magni sumus humi¬
liemur in omnib dicentes cum apło
fcdto gr̃a muuenis supn quia c̃io
tempore scł̃i manifestius effusa ẽ pul¬
cherrima figurarum consequentia
t̃cia lune ebdomada lum̃ ip̃ius quod
eatems ad t̾ras creuerat ad cȩlestia
iam cresc̃e inchoat. Pulchre hanc in
pascha obseruare p̃cipimur. ut gr̃e
quam accepimꝰ numquã obliti per
singłos grad̃ sp̃ualis tͣnsitus largito¬
ri illius obediendo. uicem repend̾e me¬
minerimus: uł certe in crescente ad
homines luna uite nob̾ actiue. in re¬
uersa uͦ ad cȩlos specłatiue tyͣpus ostẽ¬
ditur. ł in hac nob̾ conu̾sione dilectio
ꝓximi in illa nr̃i signatur auctoris
Aut huc conu̾sus lucis eius ꝓfectꝰ

Expanded text:
tutum, earumque foliis veluti amoenae tutum, earumque foliis veluti amoenae arboris adumbratione velati, tanquam laetae atque fructiferae segetes pullulemus in plenilunio, ut perfectum splendorem fidei et sensus gerentes, a peccati tenebris segregemur. In reversa eadem luce cipit, ut quanto magni sumus humiliemur in omnibus, dicentes cum Apostolo rofecto gratia muneris superni, quia tertio tempore saeculi manifestius effusa est: pulcherrima figurarum consequentia tertia lunae hebdomade lumen ipsius, quod eatenus ad terras creverat, ad coelestia jam crescere inchoat: pulchre hanc in pascha observare praecipimur: ut gratiae quam accipimus nunquam obliti, per singulos gradus spiritalis transitus largitori illius obediendo vicem rependere meminerimus. Vel certe in crescente ad homines luna vitae nobis activae, in reversa vero ad coelos speculativae typus ostenditur. Vel in hac nobis conversione dilectio proximi, in illa nostri signatur auctoris: aut huc conversus lucis ejus profectus,
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiant. Namͣ ⁊ septenario sepe
num̾o uniu̾sitatẽ designare consue¬
ties indie laudem dixitibi nichil
melius intelligit᷑. quam quod ali¬
biait. semꝑ laus eius inore meo. E
specialit cotam catholice eccliȩ ꝑ
fectionem eoͣ signari. ioħs testatur
qui ad .uii. asie scribens eccłias. uni¬
u̾salis ꝑ orbem eccł̃iȩ mistia pate¬
facit. Unde et ꝑ omnia que singłis
septem sebit hortam̃ta hunc uersi¬
cłm intexere curauit. qui ht̃ aureᷤᷤ
audiendi audiat quid sp̃c dicat ec¬
clesiis: quod uni cuilibet dixerat hoc
omnib se dixisse palam ꝓbans eccł̃iiˢ
Neͣc minus eciam moralem nobis
comm̃dant pas chalia temꝑa sensũ
Innomine quidem pasche ut die ui¬
tiis adu̾ͥtutes transitum cotidie faci¬
amus sp̃ualem. Inm̃se autem no¬
uorum in quo adulti fructus aduẽ¬
tu suo ꝓnuntiant uet̾um cessationẽ
ut exuentes uet̾em hominẽ cum ac¬
tib suis. renouemur sp̃u m̃tis nr̃e¬
ut uegetati diu̾saꝵ uarietate uir-¬

Expanded text:
nario saepe numero universitatem designare Scriptties in die laudem dixi tibi , nil melius intelligitur, quam quod alibi ait: Semper laus ejus in ore meo . Et specialiter totam catholicae Ecclesiae perfectionem eo figurari Joannes testatur, qui ad septem Asiae scribens ecclesias, universalis per orbem Ecclesiae mysteria patefacit. Unde et per omnia, quae singulis septem scribit, hortamenta hunc versiculum intexere curavit: Qui habet aures audiendi, audiat, quid Spiritus dicat Ecclesiis . Quod unicuilibet dixerat, hoc omnibus se dixisse probat Ecclesiis. Nec minus etiam moralem nobis commendant paschalia tempora sensum: in nomine quidem paschae, ut de vitis ad virtutes transitum quotidie faciamus spiritalem. In mense autem novarum, in quo adulti fructus adventu suo pronuntiant veterum cessationem, ut exuentes veterem hominem cum actibus ejus, renovemur spiritu mentis nvegetati diversarum varietate vir
Abbreviated transcription (Latin):
temporis a legis obseruatione sump¬
tis inditiis hereoes noui testam̃ti etiã
diem dñicam qͣm scͥptura unam siue
pͥmnam sabb̃i cognominat: annectimꝰ
Nec immito que i conditione pͥmi¬
tiue lucis excellens ce tͥumpho dñice
resurrectionis insignis. ⁊ nr̃a quoq
nob̃ resurrectione manet semꝑ exop¬
tabilis. Semptẽ quoq dies lune. id:
.XU. luna usq ad .xxiͦ. ꝑ quos eademdo¬
minica naturali ordine discurrit uni¬

Expanded text:
temporis a legis observatione sumptemporis a legis observatione sumptis indiciis, haeredes Novi Testamenti etiam diem Dominicam, quam Scriptura unam sive primam Sabbati cognominat, adnectimus; nec immerito, quae et conditione primitivae lucis excellens, et triumpho dominicae resurrectionis insignis, et nostra quoque nobis resurrectione manet semper exoptabilis. Septem quoque dies lunae, id est, a XV usque ad XXI per quos eadem Dominica naturali ordine discurrit, uni
Abbreviated transcription (Latin):
acbinis ac deinde plurimis mͦ .uii.¬
simul. adultimum discipłis omnib
apparuit. quib uidentib ascensurꝰ
incelum p̃cepit eos sue dispensatio¬
nis ẽẽ testes in ierłm ⁊ in omni iudea¬
⁊ samaria. ⁊ usq ad ultimum t̾re. Q
bene luna cum nr̃os crescit ad ocłos
paulatĩ asole recedit. cum uͦ ad celos
parib ad eum spaciis redit. Hoc ẽ
enim quod ipse dicit. Exiui a pr̃e
⁊ ueni inmundum: it̾m relinquo
mundum ⁊ uado ad pr̃em. Ct̃ quod
de illo psalmus: a summo celo eg̾ssio
eius: ⁊ occursus eius usq ad summũ eiꝰ.
Quia gͦ luna eoip̃o sue lucis merem̃to
quod exiens a sole ad nr̃oᷤ reuoluit ob¬
dutus dñi saluatoris in carne usq
ad tempora passionis doctrinam uir¬
tutesq significat. eo autem ꝙ ad solẽ
rediens. paulatim ad inuisibilem no¬
b̾. celi faciem recolligit: resurrectiomiᷤᷤ
illius. ac post̾ioris gle miracła demon¬
is apta p̃dicat᷑. his quidem paschał

Expanded text:
ac binis, ac deinde pluribus, modo septeac binis, ac deinde pluribus, modo septesimul, ad ultimum discipulis omnibus apparuit , quibus videntibus ascensurus in coelum , praecepit eos suae dispensationis esse testes in Jerusalem, et in omni Samaria, et usque ad ultimum terrae. Et bene luna cum nostros crescit ad oculos, paulatim a sole recedit: cum vero ad coelos, paribus ad eum spatiis redit. Hoc est enim quod ipse dicit: Exivi a Patre, et veni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem . Et quod de illejus, et occursus ejus usque ad summum ejus. Quia ergo luna eo suae lucis incremento, quod exiens a sole ad nostros revolvit obtutus, Domini salvatoris in carne, usque ad tempora passionis doctrinam virtutesque significat, eo autem quod ad solem rediens paulatim ad invisibilem nobis coeli faciem recolligit, resurrectionis illius ac posterioris gloriae miracula demonis apta praedicatur. His quidem paschalis
Abbreviated transcription (Latin):
obscura. a pͥma usq ad .xu. lucis ere¬
mentum ad t̾ras: defectum uͦ habet
ad celos: a .xx. autẽ usq ad nouissimã
crem̃tum eiusdem suȩ lucis at̾ris au̾¬
sum paulatim ad celestia reũtit. Quȩ
nimirtim eiꝰ ꝯuͣsio. recte pas chalis
gaudii mist̾ia designat qͥb omnẽ m̃tis
nr̃e glãm a uisibilib auert̾e deliciis
caducisq fauorib. atq ad solam cele¬
stis gr̃e lucem suspend̾e contemplã¬
do docemur uł siutramq eius ꝯu̾sio¬
nem. in bonum delectat int̾pretari.
possumus intelligere quod crescens
ad ocłos humanos lum̃ lune uirtutũ
grãm quib apparens in carne dñs
mundo illuxit in sinuet. de quib dr̃
resurrectiones ascensionisq illius illiꝰ¬
głam designet que inse ipsa quidem
mox ꝑfecta ꝓuenit s in animo fideliũ
quibdam lucis sue ꝓfectib usq ad
finem scłi cresc̾e ñ desinit. Resurgeis
enim dñs amortuis pͥmo singłis.

Expanded text:
obscura, a prima usque ad XV lucis creobscura, a prima usque ad XV lucis crementum ad terras, defectum vero habet ad coelos. A XV autem crementum ejusdem suae lucis a terrenis aversum paulatim ad coelestia revertit. Quae nimirum ejus conversio recte paschalis gaudii mysteria signat, quibus omnem mentis nostrae gloriam a visibilibus avertere deliciis caducisque favoribus, atque ad solam coelestis gratiae lucem suspendere contemplando docemur. Vel si utramque ejus conversionem in bonum delectat interpretari, possumus intelligere quod crescens ad oculos humanos lumen lunae virtutum gratiam, quibus apparens in carne Dominus mundo illuxit, insinuet, de quibus dicresurrectionis ascensionisque illius gloriam designet, quae in se quidem ipsa mox perfecta provenit, sed in animo fidelium, quibusdam lucis suae profectibus usque ad finem saeculi crescere non desinit. Resurgens enim Dominus a mortuis, primo singulis
Abbreviated transcription (Latin):
nouos inquit: ⁊ t̾ram nouam ⁊ ꝓmis¬
sa ip̃siꝰ expectamus inquib iusticiat
habitat. S ⁊ ioħs in apocalipsi sua.
E dixit qui sedebat int̾rono ecce fa
cio omnia noua. Demde etiam t̾ciã
eius dem m̃sis septimanã in pascha
obseruamus. quod resurrectionis
dñice gaudiis aptissime congruit:
quia ⁊ eadem sacͦsc̃a eiꝰ resurrectio
cum gre celestis aduentu tota eius
incarne dispendatio que ꝑ resurre¬
ctionis consummata ẽ. glam mun¬
do apparuit. Prima namq scłi tem¬
pora lege nat᷑ali ꝑ patres miedia le-¬
ge litt̾ali ꝑ ꝓpħas. extremas karioͣma¬
te sp̃uali ꝑ seip̃m ueniens illustrare
dignatus ẽ. S et ipsa tc̃ lune eonusio.
puush erimũ nob̃ sacͣmenti celestis
spectaculum p̾bet. Namq luna quȩ
rotundi factaẽ scemiatis a sole lum̃
ut supͣdiximus accipit ideoq semper
ex dimidio orbe quem ad solem ht̃
lucida ẽ. ex alt̾o autem dimidio semꝑ

Expanded text:
novos, inquit, et terram novam, et promisnovos, inquit, et terram novam, et promissa ipsius exspectamus, in quibus justitia habat in throno: Ecce nova facio omnia. Deinde etiam tertiam mensis ejusdem septimanam in pascha observamus, quod resurrectionis dominicae gaudiis aptissime congruit. Quia et eadem sacrosancta ejus resurrectio cum gratiae coelestis adventu tota ejus in carne dispensatio, quae per resurrectionis consummata est gloriam, mundo apparuit. Prima seculi namque tempora lege naturali per patres, media lege litterali per prophetas, extrema charismate spirituali per seipsum veniens illustrare dignatus est. Sed et ipsa tunc lunae conversio pulcherrimum nobis sacramenti coelestis spectaculum praebet; namque luna, quae rotundi facta schematis, a sole lumen, ut supra diximus, accipit, ideoque semper ex dimidio orbe, quem ad solem habet, lucida est, ex altero autem dimidio semper
Abbreviated transcription (Latin):
tota pas chalium obseruantia
cerimoniaꝵ. ita cẽ tp̃s quo agi p̃ceptai
ẽ. totum mistĩo sacro redolet. In pͥmis
namq equinoctium tͣnsg̾di in domini¬
ci pas che celebratione iuxta legis dec̾ta
curamus ut uidł sollemnitas inqua
mediator d̃i ⁊ hominũ destructa po-¬
testate tenebrarum mundo it̾ lucis aꝑ
uit etiam temporis ordine foras quid
int̾ hãnt ostendat. ce que nob̃ ȩt̃nȩ be¬
atitudinis lum̃ ꝓmittit tẽ maxime
celebret̾ cum solis lum annuo ꝓficieis
increm̃to. pͥmam sumit de noctis ũbra
uictoriam. Deinde m̃sem pͥmlim anni
qur i nouoꝵ uocat᷑ in quo paschace¬
bebremus attendimus. Ip̃e autẽ est
m̃sis in quo mundꝰ iste formatus est:¬
⁊ homo ẽ pͥmus inparadisi sede locat᷑
qr ꝑ huius mist̾i̾a sollemnitatis pͥ¬
mam nos stollam recepturos pͥmũ
suꝑne beatitudinis regnum a quo in
longinquam regionẽ discessimus noᷤ
repecituros ẽẽ sꝑamus. De cuius gla
regni beatus petrus apls. celos aut̃

Expanded text:
tota paschalium observantia caeremoniarum, ita etiam tempus quo agi praeceptum est totum, mysteria sacra redolet. In primis namque aequinoctium transgredi in Dominicae paschae celebratione juxta legis decreta curamus, ut videlicet solemnitas in qua mediator Dei et hominum, destructa potestate tenebrarum, mundo lucis iter aperuit, etiam temporis ordine foras, quid intus habeat, ostendat. Et quae nobis aeternae beatitudinis lumen promittit, tunc maxime celebratur, cum solis lumen annuo proficiens incremento, primam sumit de noctis umbra victoriam. Deinde mensem primum anni, qui et novorum vocatur, in quo Pascha celebremus, attendimus. Ipse autem est mensis, in quo mundus iste formatus, et homo est primus in paradisi sede locatus, quia per hujus mysteria solemnitatis, primam nobis stolam recepturos, primum pernae beatitudinis regnum, a quo in longinquam regionem discessimus, nos reperturos esse speramus. De cujus gloria regni beatus Petrus apostolus: Coelos autem
Abbreviated transcription (Latin):
atemipando nomen accipiuq̃.
Siue quodunumq illoꝵ spatium se¬
paratim temꝑatum sit: seu quod mo¬
mentis. horis. dieb mensib annis. se¬
cłisq & etatib omnia mortalis uitȩ
curricła temꝑentur. De quib singłis
ꝓut dñs dedit exposituri: primo
lectorem ammonemus trimoda ra¬
tione compotum temporis ẽẽ disere¬
tum. Aut enim natura aut consuetudi¬
ne: aut certe auctoritate decurrit. Et ip̃a
quidem auetoritate bifarie diuisa.¬

Expanded text:
temperando nomen accipiunt, sive quod unumquodque illorum spatium separatim temperatum sit: seu quod momentis, horis, diebus, mensibus, annis, saeculisque et aetatibus omnia mortalis vitae curricula temperentur. De quibus singulis, prout Dominus dederit, exposituri, primo Lectorem admonemus trimoda ratione computum temporis esse discretum. Aut enim natura, aut consuetudine, aut certe auctoritate decurrit. Et ipsa quidem auctoritate bifarie divisa
Abbreviated transcription (Latin):
humana uidł ut olimpiadas. quatuor
annoꝵ nundinas: ix. dierum. indictio¬
iiiioꝵ  ambitu celebrari. Diemi
quoq qui ex quadrantib conficitur.

Expanded text:
um est olympiadas quatuor annorum, nundinas octo dierum, et indictioannorum ambitu celebrari. Diem quoque, qui ex quadrantibus conficitur
Abbreviated transcription (Latin):
tallis: ita cet̾is eximior uirtutib in tem¬
plodei singłari luce refulget. Unde
bene paulus apłs cum plurima uirtu¬
tũ bona quȩ humilib corde eẽnt ser¬
uanda quasi pauimenti ornatꝰ enume¬
raret dicens. induite uos gͦ sic̃ electi
dei. scĩce dilecti. iusc̾a miscdie. benig¬
nitatẽ. humilitatẽ. patientiam. mo-

Expanded text:
metallis, ita caeteris eximior virtutibus, in temmetallis, ita caeteris eximior virtutibus, in templo Dei singulari luce refulget. Unde bene Apostolus, cum plurima virtutum bona, quae humilibus corde essent servanda, quasi pavimenti ornatus enumeraret, dicens: Induite vos ergo, sicut electi Dei, sancti et dilecti, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, p
Abbreviated transcription (Latin):
tum p̾ciosissimo marmore erat stratum
decore multo. idemq marmor mox ta¬
bulis tectum abiegnis: quia nimirum
uita iustoꝵ pͥmo fidei firmitate p̾muni¬
enda in corde: ac deinde uirtutũ sp̃aliũ
latitudõ ẽ adornanda moꝑe. Alioquin
quid utilitatis habeat decor marmoris p̾¬
ciosissimi lignoꝵ tabulis obtectꝰ. si non
misticũ aliquid tacite significat: ac bo¬
noꝵ oꝑum amplitudinẽ fortitudine
fidei intemeratȩ suffulciendam esse do¬
ceat: Abies uͦ ꝓpter altitudinem sui et
robur durabile. mentẽ electoꝵ infima
queq desidia spernentẽ &e cȩlestiũ con-¬
templationi semꝑ intentã. uirtute qͦ
patientiȩ singłarit̾ excellentem non in-¬
congrue demonstrat. Auri autẽ lami¬
ne quȩ marmori ac tabulis sunt abieg¬
nis suꝑposite: ipsa ẽ
latitudo caritatis de
corde puro & conscien¬
tia bona &e fide nonfic¬
ta. Quȩ. sicut aurũ p̾ciosiusẽ aliis me

Expanded text:
ntum pretiosissimo erat marmore stratum, ntum pretiosissimo erat marmore stratum, decore multo, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis; quia nimirum vita justorum primo fidei firmitate praemunienda in corde, ac deinde virtutum spiritualium latitudine est adornanda in opere; alioquin quid utilitatis habebat decor marmoris pretiosissimi lignorum tabulis obtectus, si non mysticum aliquid tacite signaret, ac bonorum amplitudinem operum fortitudine fidei intemeratae suffulciendam esse docebat? Abies vero propter altitudinem sui, et robur durabile, mentem electorum infimaesideria spernentem, et coelesti semper contemplationi intentam, virtute quoque patientiae singulariter excellentem, non incongrue demonstrat. Auri autem laminae quae marmori ac tabulis sunt abiegnis superpositae, ipsa est latitudo charitatis de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta: quae sic
Abbreviated transcription (Latin):
cula & carceres. Lapidati funt: secti st̃:
temptati sunt: in occisione gladii mortui
sunt. Circiuerunt in melotis. in pellib
caprinis: egentes. angustiati affucti: qͥb
dignus non erat mundus. Hi qui ante
manifestata tempora euangłii. uitam
sum templi tabulata cedrina in porticu
sulgebant: Quos utrosq qr idem regnũ
cȩleste communiter quainuis in discre
pli post lapidem &e cedrum intrinsecꝰ ẽ
auro cooꝑta. Sunt hoc in tempore per¬
plures qui legalib contenti p̾ceptis que
supͣ cominemorauimus: suffic̾e sibi ere¬
credunt tantum si ad uitam uenire me¬
reantur. Sunt alii qui ad ꝑfectionem

Expanded text:
cula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, cula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, isunt. Circumierunt in melotis, in pellibus caprinis egentes, angustiati, afflicti quibus dignus non erat mundus . » Hi qui ante manifestata tempora Evangelii, vitamsum templi, tabulata cedrina in porticu fulgebant. Quos utrosque quia idem regnum coeleste communiter quamvis in mansionpli, post lapides et cedrum, intrinsecus est auro cooperta. Sunt in hoc tempore perplures qui legalibus contenti praeceptis quae supra commemoravimus sufficere sibi credunt tantum, si ad vitam venire mereantur. Sunt alii, qui ad perfectionem