comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ds ur̃a corpora depulu̾e possit resus¬
citare. cum sic̃ dicitis ip̃e refurgens a
mortuis in sua came uestigia pafsiõis.
ñ potuit sanare: Ad qd̾ uera fĩdes respon¬
dec ñ hoc finsse impossibilitatis: s potiꝰ
pietatis. Manis est enim carnẽ resuscita¬
re: qmͣ imp̃a carne passionis uestigia
sanare. S qui qd̾ manis est potuit. qd̃
mimuis est utiq feciss nisi uarias ob can¬
sas uestigia passioĩs in ip̃a sua came
reliquiss. Primum ut fidem discipłoꝵ
desua resurrectione dubiã: facilius ad
credendum reformaret. Et si em̃ tarde
crediderunt apli uidentes in eius corpore
fixuras clauoꝵ: multo tardius credidissẽt
nisi inenus corpore signa passionis recog¬
nouissent. Inde imꝰ coꝵ dicentib aliis in
dimus dñm: cũ quadã attestatione ad¬
firmabat dicens. Nisi uidero in manib

Expanded text:
stra corpora de pulvere possit resuscitare, cum, sicut dicitis, ipse resurgens a mortuis, in sua carne vestigia passionis non potuit sanare? Ad quod vera fides respondet non hoc fuisse impossibilitatis, sed potius pietatis. Majus est enim carnem suscitare, quam in ipsa carne passionis vestigia sanare. Sed qui quod majus est potuit, quod minus est utique fecisset, nisi varias ob causas vestigia passionis in ipsa sua carne reliquisset. Primum, ut fidem discipulorum de sua resurrectione dubiam facilius ad credendum reformaret. Etsi enim tarde crediderunt apostoli, videntes in ejus corpore fixuras clavorum, multo tardius credidissent, nisi in ejus corpore signa passionis recognovissent. Unde unus eorum dicentibus aliis, « vidimus Dominum, » cum quidam attestatione affirm
Abbreviated transcription (Latin):
dit eis manꝰ et pedes. Nec solum man̾
et pedes s etiam iuxta iohis euangłñ
latus qd̃ lancea ꝑforatum fu̾at p̾buit
ut in manib et peclib ficuras clauoꝵ
et in latere lancee aꝑtionẽ uidentes re¬
surrexisse cognosc̾ent. quẽ ante tͥduũ
usderant crucifixũ. ubi mouet aliquẽ
quomͦ post resurrectionẽ corpus dm̃
incormptibile et palpabile fu̾it. cum
post resirectionẽ corpus fuũ et palpa-¬
bile p̾buit. et incormptibile demons¬
trauit. ut monstrando palpabile refor¬
maret ad fidem. oftendendo in corrupti¬
bile inuitaret adp̾mium Siue c̾ce et
palpabile et incorruptibile post resur¬
rectionẽ corpus suũ exhibuit. ut often¬
d̾et se enisdẽ eẽ nat᷑e: ⁊ alt̾ius gle. S qi
in dm̃ resurrectione nr̃a gen̾alis resur¬
rectio p̾figurata est cum dñs post resur

Expanded text:
 et pedes. » Non solum manus et pedes, sed etiam juxta Joannis Evangelium, latus, quod lancea perforatum fuerat praebuit, ut in manibus et pedibus fixuras clavorum, et in latere lanceae apertionem videntes, resurrexisse cognoscerent, quem ante triduum viderant crucifixum. Ubi movet aliquem, quomodo post resurrectionem corpus Domini incorruptibile et palpabile fuerit, cum post resurrectionem corpus suum et palpabile praebuit, et incorruptibile demonstravit: ut monstrando palpabile, reformaret ad fidem: ostendendo incorruptibile, invitaret ad praemium. Sive certe et palpabile et incorruptibile post resurrectionem corpus suum exhibuit, ut ostenderet se ejusdem esse naturae, et alterius gloriae. Sed quia in Domini resurrectione nostra generalis resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc minc os ex ossib meis. ⁊ caro de
carne mea Aliquando aũ carins noĩe
carnis fragilitas designat᷑: sic̃ alibi scͥp¬
tũ est. Et recordatꝰ est qr caro sunt: sdẽ
fragiles. Aliquando genealogia cogna-¬
tionis carnis noĩe exprimit᷑. sic̃ petro dic¬
tum est. Non tibi reuelauit caro et san¬
guis. Et sic̾ ait apłs paulus. Continuio

Expanded text:
« Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . » Aliquando autem carnis nomine, carnis fragilitas designatur, sicut scriptum est: « Et recordatus est quia caro sunt , » id est fragiles. Aliquando genealogia cognationis, nomine carnis exprimitur, sicut Petro dictum est: « Non tibi revelavit caro et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dum ꝑfecte eum resmrexisse credebant:
uerum inditium resurrectionis ad huc
manifestat. Hnde et subdit᷑. Nd huc autẽ
ilł ñ credentib s p̾gandio mirantib: di¬
xit. Habetis hic aliqͥd qd̃ manducet᷑. At
illi obtulerunt ei partẽ piscis assi. etfa¬
num mellis. Et cũ manducass corã eis:

Expanded text:
nondum perfectae eum resurrexisse credebant, nondum perfectae eum resurrexisse credebant, verum indicium resurrectionis adhuc manifestat. Unde et subditur: « Adhuc autem illis non credentibus, sed prae gaudio mirantibus dixit: Habetis hic aliquid quod manducetur? At illi obtulerunt ei partem piscis assi et favum mel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ in humaritate qui cuncta dat cum
demptione sufiminit pcit ostendat ut eũ
misereri hõib fatiat ꝓ quib iingenitus
cł̃i filius tanta ac talia sustmere ñ recusanit
et sic eum qui mise̾ti ñ cessat ad miseran¬
dum ꝓuocet. Uel certe post resurrelionẽ
dñs uestigia passionis insua carne uoluit
reseruare: ut ip̃a signa passionis uictoriã
qmͣ de antiquo hoste obunuit in ꝑpetuo
p̾dicent. Sicut emim u̾bi gr̃a fortissimus
miles cũ mbente imꝑatore inp̾liũ ꝓcesse¬
rit. si contigerit eum uictorẽ quidẽ s mul¬
neratum ad ꝓpͥam patͥam redipe: ñ ita
uult sanari ameclicis. ut uestigia nulne¬
rum ñ appareant. s absq deformitate
apparencia enis audatiam cunctis indenti¬
bus inclicent: ita et dñs resurgens amor¬
tinis uestigia passionis insua carne uolu¬
it apparere. ut uictorẽ eum diaboli ip̃a sig¬
na ꝑ infiita scl̃a demonstient. Et qͥa dis¬
cipuloꝵ m̃tel int̾ merore et gandiũ posite

Expanded text:
pro nobis in humanitate, qui cuncta dat cum demptione sustinuit, Patri ostendat, ut eum misereri hominibus faciat, pro quibus unigenitus Dominus tanta ac talia sustinere non recusavit: et sic eum qui misereri non cessat, ad miserandum provocet. Vel certe post resurrectionem Dominus vestigia passionis in sua carne voluit reservare, ut ipsa signa passionis victoriam quam de antiquo hoste obtinuit, in perpetuo praedicent. Sicut enim, verbi gratia, fortissimus miles, cum jubente imperatore in praelium processerit, si contigerit eum victorem quidem, sed vulneratum ad propriam patriam redire, non ita vult sanari a medicis, ut vestigia vulnerum non appareant, sed absque deformitate apparentes, ejus audaciam cunctis videntibus indicent: ita et Dominus resurgens a mortuis, vestigia passionis in sua carne voluit apparere, ut victorem eum diaboli ipsa signa per infinita saecula demonstrent. Et quia discipulorum mentes inter moerorem et gaudium positae,
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ luminũ. Male nͦ cogitationes ascen¬
dunt. qr ab inmmundis sꝑitib eximo imn¬
mitunt᷑. Alit̾ uͦ ros desuꝑ descendens ter¬
ram ungat: alit̃ famlla uentoꝵ ĩpetu
in aere rapit᷑. Et ut omñe dubitatio¬
nẽ desua resurrectione a discipłõꝵ m̃ti¬
bus auferret: manꝰ et pedes palpandoᷤᷤ
p̾buit dicens. uidete manus meas et pe¬
des meos qi ego ip̃e sum. Palpate ⁊ inde¬

Expanded text:
 Malae vero cogitationes ascendunt, quia ab immundis spiritibus ex imo immittuntur. Aliter enim ros desursum descendens terram irrigat, aliter favilla ventorum impetu in aera rapitur. Et ut omnem dubitationem de sua resurrectione a discipulorum mentibus auferret, manus et pedes palpando praebuit, dicens: « Videte manus meas et pedes, quia ego ipse sum. Palpate et vide
Abbreviated transcription (Latin):
xisse monstraret. qr ꝓpͥe comed̾e ad corpꝰ
ꝑtinet: ñ ad sp̃m. slandncauit. et bibie
coram discipłis. ut tanto eiꝰ resurrectio¬
nẽ seciriꝰ p̾dicarent. qnͣto ñ solũ caiẽ
enis manib palpassent. s etiam ocłis
corporalib comed̾e indissent. ut seci
postea dic̾e̾nt: qͥa uisus est post resurrec¬
tionẽ ñ om̃i ppło. s testib p̃ordinatis a

Expanded text:
xisse monstraret, quia proprie comedere ad corpus pertinet, non ad spiritum. Manducavit et bibit coram discipulis, ut tanto ejus resurrectionem securius praedicarent, quanto non solum carnem ejus manibus palpassent, sed etiam oculis corporalibus comedere vidissent, et securi postea dicerent: Quia visus est post resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
cutꝰ sum aduos: cum ad huc cẽm uob̃cum.
Nũqͥd eñ cũ eis ñ erat quib uisibiliter
loqͤbat᷑: Erat utiq ꝑ p̾senciam corpons.
s longe ab eis distabat ꝑ cõmunionem
fragilitatis: qm̃ illi erant corruptibiles
et mortales. illem corruptibil ⁊ in morta¬
lis. et sdeo cum p̾sentialit̾ loqͤret᷑ ait. Hec
sunt u̾ba que locutꝰ sum ad uos cũ adhuc

Expanded text:
obiscum. » Nunquid enim cum eis non erat, quibus visibiliter loquebatur? Erat utique per praesentiam corporis, sed longe ab eis distabat per communionem fragilitatis, quia illi erant corruptibiles et mortales, ille incorruptibilis et immortalis. Et ideo cum praesentialiter loqueretur, ait: « Haec sunt verba quae locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
heretitꝰ: dicens corꝑa nr̃a post resurrec¬
tionẽ uento aeriq eẽ similia fut᷑a. Et
ita corpora nr̃a ẽẽ qͥdem usibilia s in¬
palpabilia. Hoc madiitoriũ sin eiro¬
ris assum̃e uolens. qd̃ ait apłs. caro et
sanguis regnũ łi ñ possidebunt: ñ in

Expanded text:
i dicit corpora nostra post resurrectionem vento aerique esse similia futura: et ita et corpora nostra esse quidem visibilia, sed impalpabilia, hoc in adjutorium sui erroris assumere volens, quod ait Apostolus: « Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
iustis scilicee ⁊ iniustis: nt iusti uidentes
quanta et qualia ꝓeoꝵ ereptione auctor
humani gen̾s sustinuit menis laude et
gr̃aꝵ actione ꝓficiant: iniusti uͦ tanto
det̾ius puniant᷑. qnͣto largiora di benefi¬
cia indigmus contempserunt: sic̃ scͥptũ

Expanded text:
cet et injustis: ut justi videntes quanta et qualia pro eorum ereptione Auctor humani generis sustinuit, in ejus laude et gratiarum actione proficiant: injusti vero tanto deterius puniantur, quanto largiora Dei beneficia indignius contempserunt, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. Et ne fragilitas apłoꝵ ad docendas
om̃s se minus idoneam ẽẽ dubitaret:
magnã pus pastor intulit consolati¬
onẽ cum subiuuxit. Ecce ego uob̃cũ
sum om̃ib dieb usq ad consũmatio¬
nẽ scli. Ubi quent᷑ qͣre dicat ecce ego no

Expanded text:
s. Et ne fragilitas apostolorum ad docendas omnes gentes, se minus idoneam esse dubitaret, magnam pius magister intulit consolationem, cum subjunxit: « Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. » Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tra ñ dñabit᷑. Siue certe cũ in galilea
sdest transimgratione uidet᷑. nos mistice
faciem transingrare studeamꝰ de uitiis
ad untutes. et de amore mundi ad amo¬
rem d̃i dicentes cum apło. Nos autem
reuelata facie głam dm̃ contemplantes.
Nusla nos hic mundi concupiscencia te¬
neat. nulla nos transitoria delectatio hic
mentẽ man̾e ꝑsuadeat. ut cum apło di
Unde bene ñ solum in galilea uidet᷑ sed
etiam inmonte. Mons enim in hoc loco
celsitudinẽ significat ꝑfectionis. In
monte gͦ discipłi dñm inderunt: quia
illi eum qnͣdoq indere m̾ebunt᷑ in al¬
titucdine celoꝵ qͥ nunc ima defid̾ia cal¬
cant t̾renoꝵ Merito aũ post refurrecti¬
onẽ dñm discipłi adorauerunt. qũe
etiam ante passionẽ inmiracłis dm̃
gelista ait qi cum indissent dñm incõ¬
claui residentes existimabant se sp̃m in
derc. Nam et unus exhis cum auclisset
cus euangłista dicit. Recumbentibus
ꝓbramt incredulitatẽ illoꝵ: et diiciã

Expanded text:
r. . » Sive certe cum in Galilaea id est in transmigratione videtur, nos mystice faciem , transmigrare studeamus de vitiis ad virtutes, et de amore mundi ad amorem Dei, dicentes cum Apostolo: « Nos autem revelata faNulla hic mundi concupiscentia teneat, nulla nostra transitoria delectatio hic mente manere persuadeat, ut cum ApostoloUnde bene non solum in Galilaea videtur, sed etiam in monte, mons enim in hoc loco celsitudinem significat perfectionis. In monte ergo discipuli Dominum viderunt, quia illi eum quandoque videre merebuntur in altitudine coelorum, quae nunc desideria calcant terrenorum. Merito autem post resurrectionem Dominum discipuli adoraverunt, quem etiam ante passionem in miraculis Deum gelista ait: Quia cum vidis sent Dominum in conclavi residentes, existimabant se spiritum videre . Nam et unus ex his cum audisset cus evangelista dicit: « Recumbentibus probravit incredulitatem eorum et duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
płis enis et pecro qr surrexit. et ecce p̾¬
cedet uos in galileam. ibi eum uidebi¬
tis sic̃ dixit uob̃. bꝯac ꝓmissione dis¬
cipuli subleuati: ut p̾sens euangelu lec¬
tio narrat abierunt in galileam inniõ¬
tẽ ubi conftituerat ihc illis. ubi ñ ab¬
q consideratione p̾tereundũ est qd̃
se in galileam post resurrectionẽ dñs
uidendum ꝓmisie. atq ut p̾sens lectio
cõmemorat exhibuit. Galilea namq:
inurã lingua transmigratio fc̃a int̾p̾¬
tatur. Et post resurectionẽ ingalilea
uidet᷑. ut ip̃ius loci noĩe insimuaret qͥ a
iam transmigrau̾at de corruptione ad

Expanded text:
surrexit. Ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis . » Hac promissione discipuli sublevati, ut praesens Evangelii lectio narrat, « abierunt in Galilaeam, in montem ubi constituerat illis Jesus. » Ubi non absque consideratione praetereundum est, quod se in Galilaea post resurrectionem Dominus videndum promisit atque ut praesens lectio commemorat exhibuit. Galilaea namque in nostra lingua, transmigratio facta interpretatur. Et post resurrectionem in Galilaea videtur, ut ipsius loci nomine insinuaret, quia jam transmigraverat de corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
ñi iussionẽ: obediencia comi¬
tat᷑ discipłoꝵ. Cum enĩ se pas¬
surum et resurrecturũ dñs p̾dic̾ẽt:e¬
tiam locũ ubi uidendus cẽt a discipłis
designauit dicens. Ptꝰ qũã aũ resurre¬
xero p̾cedam uos ingalileam. Et cũ aiꝰ

Expanded text:
ni jussionem obedientia comitatur discipulorum. Cum enim se passurum et resurrecturum Dominus praediceret, etiam locum ubi videndus esset a discipulis, designavit, dicens: « Postquam resurrexero, praecedam vos in Galil
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñdo de assumpta humantate loqͥt᷑.
auqñdo depotencia diumnitatis. Qd̾ gͦ a¬
it adhuc moditum uob̃cũ sum: ad assũp¬
tam ꝑtinet humanitatẽ. In qͣ potuit de
loco ad locum ire qd̃ uͦ hic dicit: ecce ego
uob̾cũ sum om̃ib dieb usq ad consũ¬
mationẽ scl̃i ad maiestatẽ ꝑtinet diui¬
nitatis. ꝑ qm̃ ubiq est p̾sens. ubiq totꝰ.
nec intempore accecdit uel intẽpore rece¬
dit s semꝑ equalit̾ semꝑ in effabiliter
manet: sic̃ ei ꝑ psalmistam dr᷑. Tu idem
ip̾e es: ⁊ anni tm ñ deficient. Cum nͨ ad cõ¬
sũmationẽ scł̃i cũ apłis se man̾e ꝓmisit:
ostencdit: usq ad cõsummatione scł̃i ñ de¬
eẽ fut᷑os electos cum quib ip̃e man̾e dig¬
naret᷑. Cum enmn multa longiora tẽpora
post apłos fut᷑a eẽnt usq ad confũmatio¬
nẽ scłi. ñ putanda est hec ꝓmissio adsolos

Expanded text:
aliquando de assumpta humanitate loquitur, aliquando de potentia Divinitatis. Quod ergo ait: « Adhuc modicum vobiscum sum, » ad assumptam pertinet humanitatem, in qua potuit de loco ad locum ire: quod vero hic dicit: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, » ad majestatem pertinet Divinitatis, per quam ubique est praesens, ubique totus, nec in tempore accedit, vel in tempore recedit, sed semper aequaliter, semper ineffabiliter manet, sicut ei per Psalmistam dicitur: « Tu idem ipse es et anni tui non deficient . » Csummationem saeculi cum apostolis se manere promisit, ostendit usque ad consummationem saeculi non deesse futuros electos, cum quibus ipse manere dignetur. Cum enim multo longiora tempora post apostolos futura essent usque ad consummationem, non putanda est haec promissio ad solos
Abbreviated transcription (Latin):
a quib suscipiunt᷑ in sacͦ baptismate saluari
credunt᷑. Ita tam̃ ut dum ad intelligi¬
bilem etatẽ ꝑuen̾int ñ solum docean¬
tur qͥd in corde debeant credere: s etiã
qͥd incorꝑe seruare. Unde et bñ subdit
Docentes eos seruare omĩa: quecũq man¬
daui nobis. Non alia gͦ docenda sunt s qͤ

Expanded text:
cipiuntur, in sacro baptismate salvari creduntur: ita tamen, ut cum ad intelligibilem aetatem pervenerint, non solum doceantur quid in corde debeant credere, sed etiam quid in opere servare. Unde et bene subditur: « Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. » Non alia ergo docenda sunt, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Euntes gͦ docete om̃s qs̃ baptizan-¬
tes eos in noĩe patͥs et filii et sp̃c sc̃ĩ. In
quo loco oido recte baptizandi ostendi¬
tur. cum doctͥna baptismũ precedere do¬
cetur: Ait enim. Docete om̃s gs̃. deinde
subumgit. uaptizantes eos. prius enĩ
doceri debet qui baptirandus est. ut pͥ¬
mum discat cred̾e qd̃ post ea ꝑ baptis¬
tnum possit acciꝑe quia sic̃ fides sine
oꝑib mortua est: rta oꝑa si ñ sint ex

Expanded text:
 Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. » In quo loco ordo recte baptizandi ostenditur cum doctrina baptismum praecedere docetur. Ait enim: « Docete omnes gentes: » deinde subjunxit: « Baptizantes eos. » Prius enim doceri debet qui baptizandus est, ut primum discat credere, quod postea per baptismum possit accipere. Quia ut fides sine operibus mortua est , ita opera si non sint
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis ad tempus consolabat᷑ in su-¬
pna eius uisione inet̾nũ consolari dig¬
net᷑. ꝑacto aũ misse osficio. cũ ad cenã¬
cdum domi conuen̾itis ñ obliuiscamini
pauꝑum s portionẽ eoꝵ eis detis. sic̃ se¬
pe uos cõmonui: quia indignũ est ut
quando misccłiam di intencius expeti-¬
tis. ip̃i immites uel imisericordes cõtͣ
ꝓximos ur̃os inueniamini. Scͥptũ est
enim. Date elemofinã: et ecce omĩa mũ¬
da ft̃ uob̾. Qma sic̃ aqua extingirit ig¬
nẽ: ita elemo sina excinguit pccm̃. Ca

Expanded text:
olabatur, in superna ejus visione in aeternum consolare dignetur. Peracto autem missae officio, cum ad coenandum domi conveneritis, non obliviscamini pauperum, sed portionem eorum eis detis, sicut saepe vos commonui, quia indignum est ut quando misericordiam Dei intentius expetitis, ipsi immisericordes contra proximos vestros inveniamini. Scriptum est enim: Date eleemosynam et ecce omnia munda sunt vobis , quia, sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit
Abbreviated transcription (Latin):
desie romana auctoritas ex antiqͥs tẽ¬
porib ordinant. H iinc gͦ uenite dilec¬
tissimi obsecro in his sacͥs dieb: ad sacͣ
missarum sollempnia. fundite p̃ces uĩas
cum lacͥmis corã dño petentes eiꝰ mĩam:¬

Expanded text:
lesiae Romanae auctoritas ex antiquis temporibus ordinabat. Nunc ergo venite, dilectissimi, obsecro, in sanctis diebus ad sacra missarum solemnia, fundite ibi preces vestras cum lacrymis coram Domino, petentes ejus mi
Abbreviated transcription (Latin):
sus. et tunc ieumabunt: inde instituert
t post ascensionẽ dm̃ qͥ matͥs eccł̃ie uer̾
est sponsus. et post die pentecostes statĩ
die alt̾a ieiunum incipientes usq ad
quadraginta dies illud ꝓtendant.
Hoc uͦ qui ñ uoluerint aut ñ potuerint
ꝑ infirmitatẽ carnis fac̾e. saltẽ istos tres
dies continencie salutaris legitime ex sol¬
uãt. Ieumium quide quarti m̃sis est:

Expanded text:
sus, et tunc jejunabunt ; inde instituerunt, ut post ascensionem Domini, qui matris Ecclesiae verus est sponsus, et post diem Pentecostes statim die altera jejunium incipientes, usque ad quadraginta dies illud protendant. Hoc vero qui non voluerit, aut non potuerit per infirmitatem carnis facere, saltem istos tres dies continentiae salutaris legitime exsolvat. Jejunium quidem quarti mensis est
Abbreviated transcription (Latin):
nare se nescunt auetitis: Om̃is quidẽ cre¬
atura dłĩ bona ẽ ⁊ nichil abiciendũ qd̃ cũ
grãꝵ actione ꝑcipit᷑. S ñ ad hoc creati
sumꝰ ut feda et impudenti auiditate ões
mundi copias expectemꝰ: tamqͣm qd̃ licet
nob̃ qui hominũ uisui tam multa bona

Expanded text:
etitis? Omnis quidem creatura Dei bona est, et nihil est abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes mundi copias expetamus, tamquam quod licet Deus, qui hominum u
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ex prĩarcharũ origine scd̾m carnẽ ge¬
iitũ. ac ꝓ nob̾ crucifixum confitem᷑. Offe¬
ramus et duos arietes cum excellenciora
mandata que seqͥ alias uirtutes uelut o¬
ues oportet adimplere studeamꝰ. ut ẽ illd̾.
Siuis ꝑfectꝰ eẽ. uade uende omĩa que habes
et da pauꝑib: et cet̾a. et illud. Diligite ini¬
micos ur̃os et benefacite his qͥ oderunt uos.
et cet̾a. Hoꝵ gͦ sacͥficia et libatio sciencia in¬
tiam oblatio feste pentecostẽ cõpetit: qͥa
consũmationẽ tociꝰ ꝑfectionis sp̃c ꝑacliti
gra tͥbuit. Idõ fre̾s sc̃i patres nr̃i expleta ce¬
leb̾rima festiuitate pentecostes hoc salubre
ieiuniũ sancxerunt. ut ꝑ abstinenciã et
supplicationes intenta deo acceptabiles
hostias offeramꝰ. Qm dum uͦ euangłica

Expanded text:
m ex patriarcharum origine secundum carnem genitum, ac pro nobis crucifixum, confitemur. Offerimus et duos arietes, cum excellentiora mandata, quae sequi alias virtutes velut oves oportet, adimplere studemus, ut est illud: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, etc. ; et illud: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos, et reliqua . Horum ergo sacrificia et libatio, scientia vitiam oblatio festo Pentecostes competit, quia consummationem totius perfectionis Spiritus paracliti grate tribuit. Ideo, fratres, sancti patres nostri, expleta celeberrima festivitate Pentecostes, hoc salubre jejunium sanxerunt, ut per abstinentiam et supplicationes intentas Deo acceptabiles nos offera
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Numqͥt potest mat̾ obliusci in¬
fantẽ suũ ut ñ misc̾at᷑ filio ut̾i sui:
Et siilla oblita fu̾it: ego tam̃ ñ obliuis¬
car tui. Humana enim nat᷑a sic̃ facile
cadit. sic facile surgere potest: quia
sic̾ ait saluator inp̾senti lectione gau¬
dium ent in celo suꝑ imno pcc̃ore pe¬
nitentiam agente.

Expanded text:
ater oblivisci infantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? Et si illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . » Humana enim natura sicut facile cadit, sic facile surgere potest. Quia sicut ait Salvator in praesenti lectione: « Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ip̃i consolabunt᷑. S uidendũ ẽ
qualis debeat c̃ẽ penitencia. quia mł̃¬
ti sunt qͥ sepcc̃ores assidue dicunt et
tam adhuc delectat eos peccare. Anii
auino et carne se abstinent. ali lar¬
gas elemosinas tͥbuunt. S qͥa apec¬
catis ñ cessant. fructus dignos penitẽ¬
cie ñ faciunt: qm̃ uerã penitenciã
face ñ potest nisi qui pcc̃m odit et
dñm diligit. Iue enĩ penitens dicẽ¬
dus est. qui sic p̾t̾ita deflet. ut iterũ
flenda ñ committat. Unde bene pe¬
nitencia dicta est quasi puniencia:
quia ita p̾t̾ita mala punire penitẽ¬
do debemus ut ea it̾m penitenda ñ
cõmittamꝰ: qͥa qͥ p̾u̾ita plangit et
fut᷑a cauet: securꝰ ad dñm ueniet:
Qui em̃i delectabilit̾ et sine ressati¬
one malis oꝑib inheret. et a cibis
sor qm̃ penitens dicendus est. Utrũ¬
q enim penitentib necessarium¬
est. ut et ꝓ pcc̃is amaritudinẽ habe¬
ant incorde et afflictionẽ in corꝑe
et caro que leta nos traxit ad cul¬

Expanded text:
m ipsi consolabuntur . » Sed videndum est qualis debeat esse poenitentia, quia multi sunt, qui se peccatores assidue dicunt, et tamen adhuc delectat eos peccare. Alii a vino et carne se abstinent, alii largas eleemosynas tribuunt: sed quia a peccato non cessant, fructus dignos poenitentiae non faciunt. Quoniam veram poenitentiam facere non potest, nisi qui peccatum odit et Deum diligit. Ille est enim poenitens dicendus, qui sic praeterita deflet, ut iterum flenda non committat. Unde bene poenitentia dicta est, quasi punientia: quia ita praeterita mala punire poenitendo debemus, ut ea iterum poenitenda non committamus. Quia qui praeterita plangit, et futura cavet, securus ad Deum venit. Qui enim delectabiliter et sine cessatione malis operibus inhaeret, et a cibis,sor quam poenitens dicendus est. Utrumque enim poenitentibus necessarium, ut et pro peccatis amaritudinem habeant in corde, et afflictionem in corpore, ut caro, quae laeta nos traxit ad cul
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam. Et uemens domũ. Domus
ad qm̃ inuenta ouis reportat᷑. celestis
est patͥa. Ad quam illa sꝑitał ouis pii
pastoris humeris se reportari optabat.
cum dicebat. Unam pecti a dño hanc
reqͥram ut inhabitẽ in clomo dm̃ oĩb
dieb inte mee. ut uideam uolunta

Expanded text:
Et veniens domum. » Domus, ad quam inventa ovis reportatur, coelestis est patria, ad quam illa spiritalis ovis pii pastoris humeris se reportari optabat, cum dicebat: « Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam
Abbreviated transcription (Latin):
cie ire indignatioĩs tue. Et iterũ. Ego
autẽ cum michi molesti ẽẽnt. induebã¬
me cilicio: et humiliabam iniciunio
aĩam meam. Hinc eccł̃iastica consue¬
tudo publicam penitẽciam incinere et
cilicio inditere consueuit. ut aspitate
cilicii afflictio sentiat᷑ ext̾ius. et iͣsi¬
one cm̾is recordatio sit humane mor¬
talitatis int̾ius. Hinc uoce beati iob:
inꝑsona penitentiũ drͨ. Iccirro me re¬

Expanded text:
 Et iterum: « Ego autem dum mihi molesti essent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . » Hinc ecclesiastica consuetudo publicam poenitentiam in cinere et cilicio indicere consuevit, ut in asperitate cilicii afflictio sentiatur exterius, et in visione cineris recordatio sit humanitatis interius. Hinc in voce beati Job in persona poenitentium dicitur :
Abbreviated transcription (Latin):
habet pectus et impenitens cor ut
hec audiens ñ conu̾tat᷑. Ut gͦ gan¬
dium habeant de nrã conu̾satiõe
angłi incelo: dignũ est ut luctũ
induamꝰ int̾ra dicentes cũ psalmi¬
sta. lauabo ꝑ singl̃as noctes lectũ

Expanded text:
durum pectus et impoenitens cor, ut haec audiens non convertatur? Ut ergo gaudium habeant de nostra conversione angeli, utique dignum est ut luctum in terra teneamus, dicentes cum Psalmista: « Lavabo per singulas noctes lectum
Abbreviated transcription (Latin):
que post exceͬptionẽ uepͥum et spinaꝵ
ub̾iores fructꝰ reddre: qmͣ illam que
nũqm spinas ꝓtulit. nec tam̃ ulxri
sinctꝰ fecit. Sunt eciã alii iuisti qͥ cũ
iusticie oꝑa habeant. se tam̃ minime
iustos arbit᷑nt᷑: et qͣsi conscii sibi sĩt
magnor poc̃oꝵ ita semet ip̃os accu¬
sant: afftigentes se imienuniis. ui¬
giliis. et orationib. Et sic alii cul¬
pas oꝑis. ita illi plerñq deplorant
mũ gaudiũ est de taliũ iustoꝵ oꝑa¬
tione. Neq eñ angłi in qͥb ꝑfecta
caritas est. sine gaudio salutẽ hoĩm
uid̾e possunt: de quoꝵ int̾itu dolere
cdicunt᷑ Aut que mulier habens dͣg¬
mas decẽ: Si ꝑdid̾it dragmã unã

Expanded text:
quae post excerptionem veprium et spinarum quae post excerptionem veprium et spinarum uberiores fructus reddit, quam illam quae nunquam spinas protulit, nec tamen uberes fructus fecit. Sunt etiam alii justi, qui cum justitiae opera habeant, se tamen minime ipsi justos arbitrantur, et quasi conscii sibi sint magnorum peccatorum, ita semetipsos accusant, affligentes se jejuniis, vigiliis, orationibus: et sicut alii culpas operis, ita illi plerumque deplorant mum gaudium est de talium justorum operatione. Neque angeli in quibus perfecta est charitas, sine gaudio salutem hominum videre possunt, de quorum interitu dolere dicuntur. « Aut quae mulier habens drachmas decem, si perd
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ nulus uirtutib pͥncipalib se ex̾¬
cent. Et qͥa suo iudicio sibiiusti ẽẽ iu¬
dent᷑: canto securius uiuunt. quãto
seminus pccõres iecognoscunt. St̃¬
flagitia et scelera ad penitenciã con¬
u̾si. tanto se acͥus affugunt. qnͣto gͣ¬
uius se peccasse meminerunt. Et sibi¬
met irati: carnẽ suam ꝑ abstinenciã
et ingilias macerant. Uoluntates ꝓ¬
pͥas ab negant: ieiuniis et elemosinis
inserinnt. In orationib et lacͥmis
compungunt᷑: et mortificantes semt¬
ip̃os crucifigant m̃bra sua cũ uttiis
et cõcupiscenciis. De taliũ gͦ pcc̃oꝵ
conu̾sione maius gaudiũ est incelo
qmͣ de illoꝵ iustoꝵ statu qͥ ut diximꝰ
tanto minꝰ se in bonis ex̾cent᷑ qͣñto
grauiorib: qͥa et rex cumni militẽ in
prelio plus diligit. qui post fugam
reu̾sus adu̾sarios mrilit̾ p̾mit. qmͣ
illum qui nĩqmͣ miit fugam. nec ta¬
men aliqũado aliqͥd fortit̾ gessit. Si¬
milit̾ et agͥcola eam t̾ram plus diligit.

Expanded text:
ibus principalibus se exercent. Et quia suo judicio sibi justi esse videntur, tanto securius vivunt, quanto se minus peccatores cognoscunt. flagitia et scelera ad poenitentiam conversi, tanto se acrius affligunt, quanto gravius se peccasse meminerunt: et sibimet irati, carnem suam per abstinentiam et vigilias macerant; voluntates proprias abnegant, jejuniis et eleemosynis inserviunt, in orationibus et lacrymis compunguntur, et mortificantes semetipsos, « crucifigunt membra sua cum vitiis et concupiscentiis . » De talium ergo peccatorum conversione majus gaudium est in coelo, quam de illorum justorum statu, qui, ut diximus, tanto minus se in bonis exercent operibugravioribus: quia et rex eum militem in praelio plus diligit, qui post fugam reversus adversarios viriliter premit, quam illum qui nunquam iniit fugam, nec tamen aliquando aliquid fortiter gessit. Similiter et agricola eam terram plus diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad immortalitatẽ transunt. sic̃ ip̃e
ꝑ ꝓph̾am ait. Ex aruit uelut testa
uirtꝰ mea. S postqmͣ mulier accen¬
dit lucernam. donrũ eu̾tit: qͥa cũ ds
in humanitate apparint. statim
cor humanũ ad penitenciã agendã
conu̾tit: ip̃o dicente. Penitenciã
agite: appropiqͣuit enĩ regnũ
celoꝵ. Euertit᷑ quippe domꝰ: qñdo
homo illud qd̃ neqͥt̾ gessit. grauit᷑ in
seip̃o puniens destrinit. Et cũ mue¬
nerit conuocat amicas et uicinaᷤ
dicens. Congratulamini mͥ: qͥa in¬
ueni dragniã qmͣ ꝑdid̾am. Amice

Expanded text:
ad immortalitatem transivit, sicut ipse ad immortalitatem transivit, sicut ipse per Prophetam ait: « Exaruit velut testa virtus mea . » Sed postquam mulier accendit lucernam, domum evertit, quia cum Dominus in humanitate apparuit, statim cor humanum ad poenitentiam agendam convertit, ipso dicente: « Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . » Evertitur quippe domus, quando homo illud quod nequiter gessit, graviter in seipso puniens destruit. « Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas, dicens: Congratulamini mihi, quia inveni drachmam q
Abbreviated transcription (Latin):
numerꝰ cõpleret᷑ ad illus restaura¬
tionẽ hõ decimꝰ est creatꝰ: qͥa tantã
mułtitudiẽm ex aminab fideliũ
celum credimus ascensurã qnͣtos il¬
lic contigit angłos remansisse: iuxta
illud qd̃ scͥptũ est. Statit t̾minos
hoĩm iuxta mimerũ filioꝵ isrl̃. Et sic̃
dñs ait meuangłio. in resurrectione
neq nubent. neq nubent᷑. s erunt
equales angłis cdi incelo. In dragina
enim: imago regis expͥmit᷑. Et quia
angłoꝵ et hominũ sp̃c adimaginẽ
di creati sunt: recte draginaꝵ noĩe
expͥmunt᷑. Unam gͦ dragiã muli¬
er ꝑdidit: quando prim̾ hõ peccauit.
S di sapĩa nolens hoĩem ꝑire ꝑpe¬
tualit̾: accendit lucernã. Incernam
quippe accendit: quando humanam
naturã quã ex nob̃ assumpsit. uir¬
tute miracłoꝵ ꝑ suam dininitatẽ cla¬
nficauit. Lucerna enĩ: lum̃ est intesta.
Lum̃ gͦ intesta: diuinitas in huma¬
nitate. Sicut enim testa igne cõua¬
lescit: ita dm̃i caro ꝑ ign̾e passioiis

Expanded text:
leretur, ad illius restaurationem homo decimus creatus est. Quia tantam multitudinem ex animabus fidelium coelum credimus ascensuram, quantos illic contigit angelos remansisse, juxta illud quod scriptum est: Statuit terminos hominum juxta numerum filiorum Israel. Et siEvangelio: In resurrectione « neque nubent, neque nubentur, sed erunt aequales angelis in coelo . » In drachma enim imago regis exprimitur: et quia angelorum et hominum spiritus ad imaginem Dei creati sunt, recte in drachmarum nomine exprimuntur. Unam drachmam mulier perdidit, quando primus homo peccavit. Sed Dei sapientia, nolens hominem perire perpetualiter, accendit lucernam. Lucernam quippe accendit, quando humanam naturam, quam ex nobis assumpsit, virtute miraculorum per suam divinitatem clarificavit. Lucerna enim lumen est in testa, lumen in testa, divinitas in humanitate. Sicut enim lumen in testa convalescit, ita Dei caro per ignem passionis
Abbreviated transcription (Latin):
apło qui ait. Semet ip̃m exmaniuit
formam serui accipiens: Et rł. Et it̾m.¬
cum ñ inuen̾it eam: imponet in hu¬
meros suos gaudens. Phumeros d̃i
m̾ito ꝑhumeros iit̾ passionis desig¬

Expanded text:
olus ait: « Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, et reliqucum invenerit eam, imponet in humeros suos gaudens. » Per humeros Dei merito per humeros virtus passionis desig
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit. S ille cuiꝰ miscb̾ia est ab
et̾no et usq met̾nũ suꝑ tim̃tes eũ
nolens humã nat᷑am ꝑpetuo ꝑ ire
relictis nonaginta nouẽ ouib in
deserto: abiit unam querere qͦ ꝑie¬
hoc loco celum desertum uocat᷑. qͥ a
pͥmꝰ hõ peccando ilid̾ deseu̾it. Qd̃ ma¬
nifestius significare uolens aiius e¬
uangelista: ꝓ deserto in montib
pofint. ut intelligas in excelsis. Re¬
liqͥt gͦ nonaginta nouẽ oues inde¬
serto. quando illos angłicos sp̃c in
celo relinquens. ꝓpt̾ nos et ꝓpt̾ no¬
stram salutẽ humanã nat᷑am suscep¬
turꝰ uenit int̾ram. Notandum ta-¬
men quia ñ sic eos deseruit. ut sẽper

Expanded text:
 ille, cujus misericordia est ab aeterno et usque in aeternum super timentes eum, nolens humanam naturam perpetuo perire, relictis nonaginta novem ovibus in deserto, abiit illam quaerere quae periehoc loco coelum desertum vocatur, quia primus homo peccando illud deseruit. Quod manifestius significare volens alius evangelista pro deserto, in montibus posuit, ut intelligas, in excelsis. Reliquit ergo nonaginta novem in deserto, quando illos angelicos spiritus in coelo relinquens, propter nos et propter nostram salutem humanam naturam suscepturus, intravit terram. Notandum tamen q
Abbreviated transcription (Latin):
mutabit sic̾ humano more tontͥsta¬
ri ꝓ hominũ ꝑditione dr̃. sic de erus
salute gandere. Qd̃ autẽ de hominũ
ꝑditione doleat. ip̃e ꝑ ꝓpħ̃am decłarat.
cum enuimeratis ierłm pcc̃is adiun¬
xit dicens In omĩb istis contͥstabas
me. Quantũ autẽ de eoꝵ salute gau¬
deat: euangłista declarat dicens:
In illa hora exultaiit ihc spũ: et di¬

Expanded text:
ano more contristari pro hominum perditione dicitur, sic de ejus salute gaudere. Quod autem de hominum perditione doleat, ipse per prophetam declarat, cum enumeratis Jerusalem peccatis, adjungit, dicens: In omnibus istis contristabas me. Quantum autem de ejus salute gaudeat evangelista declarat, dicens: In illa hora exsultavit Jesus spiritu, et di
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nonaginta nouẽ iustis qͥ ñ incli¬
gent penitencia. Mauis gͦ gaudiũ
est incelo de conu̾sis pcc̃orib qͣm de
stantib iustis: quia et nos t̾renã sub¬
stanciam ꝑditam cum maiori gau¬
dio recuꝑamus. qmͣ ante ꝑ ditionẽ
possideremis. Qd̃ manifeste illa ꝑa¬
bola euangłii indicat. ubi ꝓdigum
filium reu̾tentẽ pat̾ cum magno gau¬
dio suscipit dicens ꝓferte stolã pͥmã

Expanded text:
ginta novem justis, qui non indigent poenitentia. » Majus ergo gaudium est in coelo de conversis peccatoribus, quam de stantibus justis: quia et nos terrenam substantiam perditam cum majori gaudio recuperamus, quam ante perditionem possederamus. Quod manifeste illa parabola Evangelii indicat, ubi prodigum filium revertentem pater cum magno gaudio suscepit, dicens: « Proferte cito stolam
Abbreviated transcription (Latin):
medicum ore cõtumaci rep̾hendebãt
Odicentes. quia hic pcc̃ores recipit et
manducat cum ilt. Unde cognoscimꝰ
quia sic uera iusticia compassionem
habet: sic falsa dedignatione. Dñs aũ
sione et miscłia publicanos et pccoreᷤᷤ
susciꝑe ñ est dedignatꝰ. Pharisei qͥde qͥ
falso seiustos arbitrabant᷑. ñ solũ pec¬
catores despiciebant. s etiã ip̃m me

Expanded text:
medicum ore contumaci reprehendebant, medicum ore contumaci reprehendebant, dicentes: « Quia hic peccatores recipit, et manducat cum illis. » Unde cognoscimus, quia sicut vera justitia compassionem habet, sic falsa dedignationem. Dominus sione et misericordia publicanos et peccatores suscipere non est dedignatus. Pharisaei quidem qui falso se justos arbitrabantur, non solum peccator
Abbreviated transcription (Latin):
icut innus pcc̃oris casus multos
ad desꝑationẽ traberesolet. qͥ eiꝰ
malum exemplũ unitant᷑. sic unius
recupatio multis ꝓ dest ad salutẽ. Qd̃
mexordio huius lectionis facile cõꝓba¬
mus. si suꝑiora huꝰ euangelii sollicite
cõsideramus. Nt enm sup̃ euangłicus
sermo retulit transiens ihe uidit hoĩem
sedentẽ ad theloneum noĩe leui qͥ et
ip̃e princeps erat publicanoꝵ: et uo¬
cauit eum. At ille relictis om̃ib: fur¬
gens secutꝰ est eum. Et fecit ei comnumĩ
magnum: in domo sua. Eterat t̾ba
multa publicanoꝵ discumbens cũ c
Ergo publicam et pccores indentes pn¬
cipẽ sinĩ tam benigne adeo ñ solum re¬
ceptum s etiam in ordine aplatus
uocatũ tandem resupta fiducia q̃l
egroti admedicũ accesserunt ut auditẽt
eum. Et ñ solum ad colloquenctum: s
etiam ad conuescenlum recepti sunt.
Qd̃ uidentes scͥbe et phansei qͥ de falsa iu¬
sticia sibi ad plaudebant: ñ solum egͥtos¬
tis admelicũ accẽdentes s etiam ip̃m

Expanded text:
icut unius peccatoris casus multos ad desperationem trahere solet, qui ejus malum exemplum imitantur, sic unius recuperatio multis prodest ad salutem. Quod in exordio hujus lectionis facile comprobamus, si superiora hujus Evangelii sollicite consideremus. Ut enim evangelicus sermo supra retulit: Transiens Jesus, vidit hominem sedentem ad telonium, nomine Levi, qui et ipse princeps erat publicanorum, et vocavit eum. At ille relictis omnibus surgens, secutus est illum. Et fecit ei convivium magnum in domo sua, et erat turba multa publicanorum discumbentium cum eo. Ergo publicani et peccatores videntes principem suum tam benigne a Deo non solum receptum, sed etiam in ordinem apostolatus vocatum, tandem resumpta fiducia, quasi aegroti ad medicum accesserunt, ut audirent illum. Et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes scribae et Pharisaei, qui de falsa justitia sibi applaudebant, non solum aegrotos ad medicum accedentes, sed etiam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs talem similitudinẽ adhibuit
ut eoꝵ murm̾ationẽ exratione cõ¬
pesc̾et et ut ip̃a similitudo ad ip̃m ac¬
torẽ om̃ium specialit̾ ꝑtin̾et. Ait em̃
ad illos ꝑabolam istam dicens. Quis
ex nob̾ hõ qui habet centũ oues et si
ꝑdid̾it unam ex ilł nonne dimttit
nonãginta nouẽ indeserto ⁊ uacdit
ad illam que ꝑierat. donec inueniat
illam. Ac si dic̾et. Si uos oñe ꝑditã
tanto studio et labore inqͥritis: ñ ou
s nr̃e auaricie consulentes: quanto

Expanded text:
Dominus talem similitudinem adhibuit, ut et eorum murmurationem ex ratione compesceret, et ipsa similitudo ad ipsum Auctorem omnium specialiter pertineret. « Ait enim ad illos parabolam istam, dicens: Quis ex vobis homo, quididerit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat, donec inveniat illam? » Ac si diceret: Si vos ovem perditam studio tanto et labore inquiritis, non ovi, strae avaritiae consulentes, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
xerat. ad ih̾m autẽ cũ uenissent ñ frege¬
runt eius crura ad hoc ꝑtinet testimo¬
nium. os ñ cõminuetis ex eo qd̃ p̾cep¬
tum est eis qͥ celebrare pascha iussi ft̃
Ouis immolatione ueteri lege que dĩ¬
ce passionis umbra p̾cesserat. Unde pas¬
ysaias ꝓph̾a dix̾at. Sic̃ ouis adimmo¬
landũ ductꝰ est. Itẽ qr subunxat di¬
cens. s unus militũ lancea latus eiꝰ appe¬
ruit: ad hoc ꝑtinet alt̾um testuoniũ
uscebunt inquẽ transsixerunt. Ubiꝓ
missus est xp̃c in ea qua crucifixꝰ est car¬

Expanded text:
xerat: Ad Jesum autem cum venissent, non fregexerat: Ad Jesum autem cum venissent, non fregerunt ejus crura, ad hoc pertinet testimonium: Os non comminuetis ex eo: quod praeceptum est eis qui celebrare Pascha jussi sunt ovis immolatione in veteri lege, quae Dominicae passionis umbra praecesserat. Unde Pasat, Sicut ovis ad immolandum ductus est . Item quia subjunxerat dicens, Sed unus militum lancea latus ejus aperuit; ad hoc pertinet alterum testimonium, Videbunt in quem confixerunt: ubi promissus est Christus, in ea qua crucifixus est car
Abbreviated transcription (Latin):
gelista usus est. ut ñ dicet latus eiꝰ ꝑcus¬
sit aut uuln̾auit. aut qͥd aliud s apꝑint.
ut illic qͦdamm᷑ uite ostium pandetur.
unde sacram̃ta eccłie manauert̃. sine qͥb
aqua illa salutare temꝑat poculum.
hec ⁊ lauachrũ prestat et potũ. Hoc
p̃mintiabat qd̾ noe in latere arche os¬
tium fac̾e iussus est quo intrarent aĩa¬
lia que ñ erant diluuio ꝑitura: quib
p̃figurabat᷑ eccłia. Propt̾ hoc prima
mulier fcã est de uiri latere dormien¬
Magnũ qͥpe significauit bonũ. An¬
et magnũ p̾uancationis malũ in ha-¬
bitu iacentis ac dormientis: Et hic se¬
cundus adan inclinato capite incru¬
ce dormuit. ut in de formaret᷑ ei con¬
iunx que de latere dormientis deflux̃.
Omors unde mortui reuiuiscunt: Fc̃ã
enum sunt hec inqͥt ut scͥptura impleret᷑:
os ñ cominuetis exeo. Et it̾m alia scͥpt᷑a
dic̃. Uidebunt inquẽ tranffixerunt.
Duo testimonia de scͥpt̾is reddidit singlis
reb: quas factas narrauit. Nam qd̃ li¬

Expanded text:
sus est, non ut diceret, latus ejus percussit, aut vulneravit, aut quid aliud, sed aperuit, ut illic quodammodo vitae ostium panderetur, unde sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus ccatorum, aqua illa salutare temperat poculum, hoc lavacrum praestat et potum. Hoc praenuntiabat, quod Noe in latere arcae ostium facere jussus est, quo intrarent animalia, quae non erant diluvio peritura, quibus praefigurabatur Ecclesia. Propter hoc prima mulier facta est de viri latere dormienMagnum quippe significavit bonum, ante magnum praevaricationis malum, in habitu jacentis ac dormientis. Et hic secundus Adam inclinato capite in cruce dormivit, ut inde formaretur ei conjux quae de latere dormientis effuxit. O mors, unde mortui reviviscunt! Facta enim sunt haec, inquit, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo. Et iterum alia Scriptura dicit: Videbunt, in quem transfixerunt. Duo testimonia de Scripturis reddidit singulis rebus, quas factas narravit. Nam quia di
Abbreviated transcription (Latin):
qr nichil remanserat. qd̃ anteqmͣ more¬
ret᷑ fier oportebat tamqͣm ille qui potes¬
tatẽ habebat ponendi animam et it̾m
sum̃cli eam. ꝑactis om̃ib que ut ꝑ age¬
rent᷑ expectabat. indinato capite tradi¬
dit sp̃m. Quis ita dormit quando uolu¬
errt sic̃ iħc mortuus est quando uoluit:
ta sꝑanda uel timenda potestas est iu¬
dicantis. si apparuit tanta morientis:

Expanded text:
quia nihil remanserat, quod antequam moreretur, fieri adhuc oportebat. Tanquam ille, qui potestatem habebat ponendi animam, et iterum sumendi eam, peractis omnibus quae ut peragerentur exspectabat, inclinato capite, tradidit spiritum. Quis ita dormit quando voluerit, sicut Christus mortuus est quando voluit? nta speranda vel timenda potestas est judicantis, si apparuit tanta morientis?
Abbreviated transcription (Latin):
sortem miserunt narrat. Dixerunt gͦ¬
ad inuicem: ñ scindam̃ eam: s sorciam᷑
de illa ciniꝰ sit. Apparet itaq in aliis ue¬
stib eqͣles eos habuisse partes ut sor¬
tiri nec ẽẽ ñ fu̾it. milla uͦ una ñ eos ha¬
bere potuisse singlas partes. Queret¬

Expanded text:
sortem miserunt narrat, dicensortem miserunt narrat, dicenad invicem, Non scindamus eam, sed sortiamur de illa cujus sit. Apparet itaque in aliis vestibus aequales eos habuisse partes, ut sortiri necesse non fuerit: in illa vero una non eos habere potuisse singulas partes,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u ñ litt̾a quoꝵ laux ñ ex hoĩb s ex
deo est ꝑtinentiũ ad ierłm lib̃a matr̃ẽ
nr̃am et̾nam incelis saram sꝑitalẽ an¬
cillam et filios enis de domo lib̾tatis
eicientẽ. Ideo pilatꝰ qd̃ scͥpsit scͥpsit. qr
xissent eũ accepunt uestim̃ta eiꝰ et fe¬
cert̃ quatuor ꝑtes unicuiq militi par¬
tẽ et tuicam. Unde apparet qͣtuor fi̾ns¬
se milites: qͥ i eo crucifigendo p̾sidi
paruert̃. Manifeste qͥ ꝑpe ait. milites gͦ
cum crucifixissent eũ accepert̃ uestim̃¬
ta eiꝰ et fecer̃t qͣtuor partes unicuiq
militi partẽ et tunicam. Sub audi¬
endũ est acceꝑunt: ut iste sit sensus: ac¬
ceꝑunt uestim̃ta eiꝰ et feceit quatuor
ꝑtes: unicuiq militi partẽ: acceꝑunt ⁊¬
tunicam. et sic locutꝰ est ut de cet̾is uesti¬
s de tunica qm̃ simul cũ cet̾is acceper̃t:
s ñ similit̾ diuisert᷑. De hac enim seqͥt᷑
exponens. Erat aũ tumca in consutił
desuꝑ contexta ꝑ totũ. Cur aũ de illa

Expanded text:
 littera; quorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est ; pertinentium ad Jerusalem liberam matrem nostram aeternam in coelis, Saram spiritualem, ancillam et filios ejus de domo libertatis ejicientem . Ideo enim Pilatus quod scripsit, scripsit; quia xissent eum, acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partem, et tunicam. « Unde apparet quatuor fuisse milites, qui in eo crucifigendo praesidi paruerunt. Manifeste quippe ait: Milites ergo cum crucifixissent eum, acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partem, et tunicam; subaudiendum est, acceperunt: ut iste sit sensus, Acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partem; acceperunt et tunicam. Et sic locutus est, ut de caeteris vestised de tunica, quam simul cum caeteris acceperunt, sed non similiter diviserunt. De hac enim sequitur exponens: « Erat autem tunica inconsutilis, desuper contexta per totum. » Cur autem de illa
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ante illũ uel post illũ sepult̾ est.
moniũtum posuert̃ ih̃m. Acceleratã
uult intelligi sepult᷑am ne ad uesꝑasc̾et
quando iam ꝓpt̾ parischeuen qm purã
cenam uidei latine usitatius apud nos
uocant: fac̾e̾ tale aliqͥd ñ licebat.

Expanded text:
ultus est. « monumentum, posuerunt Jesum. » Acceleratam vult intelligi sepulturam, ne advesperasceret; quando jam propter parasceven, quam coenam puram Judaei latine usitatius apud nos vocant, facere tale aliquid non licebat.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ intelligendus est ad ih̾m ñ tunc solũ.
s tunc primũ uenisse uenisse nichodemꝰ.
Uenisse aũ postea: ut fieret audiendo dis¬
cipulus. Qd̾ certe modo in reuelatione
corꝑis beatissimi stephani fere om̃ibus

Expanded text:
go intelligendum est ad Jesum, non tunc solum, sed tunc primum venisse Nicodemum; ventitasse autem postea ut fieret audiendo discipulus: quod certe modo in revelatione corporis beatissimi Stephani fere omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
enim magnus dies ille salbati. rogane¬
rt̃ pilatũ ut frang̾ent᷑ eoꝵ crura ⁊ tol¬
lerent᷑. Non ciura tollerent᷑. s hi qͥb
ideo frangebant᷑. ut morerent᷑. Et au¬
ferrent᷑ ex ligno ne pendentes incrucib
magnũ diẽ festum su diitn cruiciatus

Expanded text:
sabbati, rogaverunt Pilatum ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. » Non crura tollerentur, sed hi quibus ideo frangebantur ut morerentur, et auferrentur ex ligno; ne pendentes in crucibus magnum diem festum sui diurni cruciatus
Abbreviated transcription (Latin):
en filius tuns. Demde: dicit discipło.
Ecce mat̾ tua. Et̃ ex illa hora: accepit
eam discipłs in suam Hec minirũ est
itaq horam p̾dix̾at que tũc nũdũ ne¬
nerat in q̃ debet agnosci a matre mo¬
riturꝰ. de qͣ fuerat mortalit̾ natus. Tc̃
gͦ diuina facturꝰ ñ diuinitatis s infir¬
mitatis matrẽ uelut incognitam refel¬
lebat. Nunc aũ humana iam paciens
ex qua fu̾at factꝰ hõ affectu cõmendabat
humano. Tunc enĩ qui mariã creau̾at
innotescebat uirtute. Nunc uͦ quẽ ma¬
ria peꝑerat. pendebat incruce. Mortat̃
net. Et exemplo suo suos instruxit pre¬
ceptor bonus ut afiliis piis impendat᷑
cura parentib: tamqmͣ lignũ illud ubi
erant fixa m̃bra morientis. etiam cathe¬
dra fuerit magistri docentis. Ex illa ho¬
ra accepit eam discipłs in suam: de se¬
met ip̃o dicens. Sic quippe cõmemora¬
re sesolet qd̃ ẽãm diligebat ih̾c qui uti¬
q om̃s se ip̃m p̾cet̾is ⁊ familiariꝰ dilige¬

Expanded text:
s. Deinde dicit discipulo: Ecce mater tua. Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. Haec nimirum est itaque horam praedixerat, quae tunc nondum venerat, in qua deberet agnosci a matre moriturus, de qua fuerat mortaliter natus. Tunc ergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem, velut incognitam refellebat  Aug., repellebat: nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat, innotescebat virtute; nunc vero quem Maria pepererat, pendebat in cruce. « Mortalnet, et exemplo suo suos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. Ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de semetipso dicens. Sic quippe commemorare se solet, quod eum diligebat Jesus: qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius dilige