comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
asionibꝰ. ita ꝑ argum̃ta ftaudulẽcie illi¬
gat᷑ auditores: ut eos qͣi ĩ laberinto ĩpli¬
cent: a qͦ exiit nix ualcant. Tanta ẽ he¬
ticoꝵ calliditas. ut fassa ueris. malaq bo¬
nis ꝑmiscrant. salutaribꝰ q itbꝰ. pler̃q ei¬

Expanded text:
asionibus ita per argumenta fraudulentiae suos illigant auditores, ut eos quasi labyrintho implicent, a quo exire non valeant. Tanta est haereticorum calliditas, ut falsa veris malaque bonis permisceant, salutaribusque rebus plerumque er
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis gn̾alibꝰ astͥngũt᷑: nti p̃cepta gn̾alia.
ꝑfectiꝰ uiuendo tͣnscendĩt. Ad ꝑfrm̃ nõ suf¬
fic̃. nͥ ab negatis om̃ibꝰ suis: et̾ se ipm̃ qͥsq
abneget. S ꝙͥ c̃ se ipm ab negare. nisi
erat sit hũilis. qͥ ua ꝯdꝰ ẽ: cẽ studeat mãsu¬
cipulꝰ. Qͥ eĩ renũciat rebꝰ suis. sua abnegat.
qͥ uͦ renũciat moribꝰ pͣuis: semet ip̃m .s. ab¬

Expanded text:
 generalibus astringuuntur; isti praecepta generalia, perfectius vivendo, transcendunt. Ad perfectum non sufficit, nisi abnegatis omnibus suis, etiam seipsum abneget. Sed quid est seipsum abnegare, nisi erat, sit humilis; qui iracundus, esse studeat mansucipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum ab
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾ti tñ nõ sut̃ corde uł oꝑe. ꝓ licit sepe in
medio cͣnalis̃. uitã d̾ s ꝓtegat elc̃oꝵ: tñ sat̃
rarũ ẽ. ut qͥsq int̾ scłi uoluptates positꝰ: a
uitiis maneat illibatꝰ. In qͥbꝰ ⁊ si nõ cito im¬
plicat᷑: aliqͣn tnĩ attrahit᷑. Neq eĩ diu tutꝰ

Expanded text:
discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim diuturnus
Abbreviated transcription (Latin):
deliũ. cauenda ẽ ꝓpostõnũ artificiosa sabtili¬
lio eget. Ꝙ si fu̾it naturałr cardior: frx q̃n¬
ti tam̃ meditatõe acuit᷑. ac legendi assidu¬
itate colligit᷑. Mepe plixa lc̃o. longitudinis
causa: memoriã legẽtis oblitãt. Ꝙ si bre¬
uis sit. sub motoq libro sentẽcia recͣctat᷑ ĩ
animo: tt̃ sine labore legit᷑. ⁊ ea q̃ lecta s̃.
recolendo a memoria minime excidũt. Ac
ceptabilior ẽ sensibꝰ lc̃o tacita: qͣm aꝑta.
ampliꝰ eĩ intlłctꝰ instit᷑. qñ uox legẽtis

Expanded text:
delium cavenda est propositionum artificiosa subtililio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. 8. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis obtergit. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractetur in animo, tunc sine labore legitur, et ea quae lecta sunt recolendo a memoria minime excidunt. 9. Acceptabilior est sensibus lectio tacita quam aperta; amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis
Abbreviated transcription (Latin):
suris coꝵ ditert᷑: ut ĩpioꝵ ꝑu̾sicais auge¬
salute qͥ eos asligut᷑. ut d̾ ilł tẽꝑali reme
uit nabucho donosor dm̃ it̾m agnosc̾et.
sic̃ ⁊ ꝓpħa ĩ ppsalmif ait ꝓpt̾ inimicos me¬
os eripe me. Iinde cardiꝰ exaudiu̾t᷑ qͦdã
or̃ones. ut d̾ differũt᷑: fortiꝰ excitate. ma¬
ne messiom̃. In qͥbꝰ qͣnto tardiꝰ sata scmi¬
na exeut ÷ tanto ad frugẽ cumulatiꝰ cͤscũt.
aciens oiãtes nõ aito exaudimꝰ: fcã nr̃a

Expanded text:
suris eorum differtur, ut impiorum perversitas augesalute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedut 286 Nabuchodonosor Deum verum agnosceret. Sicut et propheta in Psalmis ait: Propter inimicos meos eripe me orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae mane messium; in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. Quoties orantes non cito exaudimur, nostra
Abbreviated transcription (Latin):
icur t ang̃. sic cũ qͣsdõ flãma caritatis
sue ds ilunainat. ut uitałt sapiant: ita
qdã frigidos o pẽtesq deẜĩt: ut sine sen¬
su ꝑsistat̃. Neriq ĩ acumine intlligẽdi.
minaces exatit̃: s loq̃ndi mopia angus¬
tant᷑. qd̾am uͦ ĩ ut̾sq pollet̃. qͥ ⁊ sciendi

Expanded text:
icut enim quosdam flamma charitatis suae Deus illuminat, ut vitaliter sapiant, ita quosdam frigidos torpentesque deserit, ut sine sensu persistant. 3. Plerique acumine intelligendi vivaces existunt, sed loquendi inopia angustantur. Quidam vero in utrisque pollent, quia et sciendi
Abbreviated transcription (Latin):
negligut accipint. It dumꝰ d̾ rebꝰ c̃ditis
puniãt᷑. Tardiores ał idõ ꝙ scie cupint̃.
dissicat̃ innẽiati nt ꝓ mlaximo ex̾citio
laboris. maximũ p̃miũ yeant ret̾ bu¬
tionie S de doctͥna sine gratia ꝓ ĩ
Soctͥna sine aduinante grã. ꝙͣ is n¬
fundat᷑ auribꝰ: ad dor nũꝙ̃ descẽndit:

Expanded text:
negligunt accipiunt, ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt, ut pro maximo exercitio laboris maximum praemium habeant retributionis. CAPUT X. De doctrina sine gratia. 1. Doctrina sine adjuvante gratia, quamvis infundatur auribus, 292 ad cor nunquam descendit;
Abbreviated transcription (Latin):
tiue uite d̾ ia cob sume. qͥd̾ ad rachel. hoc
ẽ ad uisum pͥncipiũ destinaret. q̃ ꝯtẽpla¬
toem sigͥfiait: lia illi. hoc ẽ laboriosa ui¬
ta supponit᷑ : q̃ actiuã uitã demõstrat.
sic̃ sepultꝰ ab om̃i negocio t̃reuo pͥuat᷑.

Expanded text:
tivae vitae de Jacob sume, qui dum ad Rachel, hoc est, ad visum principium, destinaret, quae contemplationem significat, Lia illi, hoc est, laboriosa vita supponitur, quae activam demonstrat . 5. Sicut sepultus ab omni negotio terreno p
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ab ilł despitiũt᷑. In lc̃one nõ u̾ba: s ũitas
ẽ amanda. & epe at̃ repꝑit᷑ simplicitas u̾di¬
ca. ⁊ ꝯposita falsitas q̃ hoiẽm suis erroribꝰ
ñ extolle laudibꝰ hoiẽm. Nam qͣnto maiora
fu̾int lict̾ature stidia: tanto animꝰ artagũ¬
ae fast u inflatꝰ. maiori intumesc̾ iacttĩiua.
int̾ibo ĩ potẽcias dm̃i. simplitioribꝰ uit̾is. no̾

Expanded text:
is despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribusnisi extollere laudibus hominem. Nam quanto majora fuerint litteraturae studia, tanto animus arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. introibo in potentia
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dã sut̃ pctis similia. s si bono aiõ fiant:
nõ sut̃ pecã. It pote potestas. si nõ se ulcis¬
cendi capiditate. s mag̃ corragẽdi studio
ulciscatur in reum. Itẽ sũt̃ pcc̃a leuia. q̃
incipientibꝰ cocidiana satiffcõe purgãt᷑.¬

Expanded text:
a peccatis similia; sed si bono animo fiant, non sunt peccata, ut puta, potestas, si non se ulciscendi cupiditate, sed magis corrigendi studio ulciscatur in reum. 3. Item sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgant
Abbreviated transcription (Latin):
gitatõibꝰ. turpes a se repellit. Magna
obẜuãcia circͣ cordis custodiã ẽ adhibẽda:
qr aut bone aut male rei ibi ꝯsistit ori¬
go. Nam sic̃ scͥptũ ẽ. ex cord̾ exeut̃ cogi¬
tatoes male. Idõq si pͥꝰ pͣne cogitatõi re¬
sistimꝰ: ĩ lapsum oꝑis nõ icurrimꝰ. Nõ ẽ
timend̾ si bona malaq ĩ cogitatõem uẽi¬
ut̃. S mag̃ głiand̾ ẽ si mens mala a bõis
int̃ bonũ ⁊ malũ sensu pͥdẽcie disc̾nimꝰ:

Expanded text:
gitationibus turpes a se repellit. Magna observatio circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae aut malae rei ibi consistit origo. Nam, sicut scriptum est. ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis inter bonum et malum sensu prudentiori discernim
Abbreviated transcription (Latin):
obłctare ꝑu̾sis: nr̃m ẽ. Plerũq fieri sol
ut ĩmũde corꝑaliũ rer̃ speties. qͣs didici¬
mꝰ: nr̃is m̃tibꝰ opponãt᷑ : ⁊ nolẽtes eas
cogitemꝰ: qͣnt̃tũq ab eis aciem m̃tis
aũt̃e nitim᷑: tanto ille se mag̃ aĩo ĩge¬
rut. obscenisq ĩ nob̾ motibꝰ odreput̃.
pͥmꝰ hõ. ĩ penã sui pcã. Uũ uusqͥsq¬

Expanded text:
erumque fieri solet ut immundae corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab eis aciem mentis avertere nitimur, tanto illae se magis animo ingerunt, obscenisque in nobis motibus obrepunt. primus homo in poenam sui peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
atõm ad ꝯu̾sionẽ lib̾tatis ꝯmutat. Ip̃o eĩ
mis ante pccã dimttũt᷑: qͦ ꝓtegente fit.
ne in dec̾iꝰ p̾cando eatur. Icqͥssimũ c̃ p̾ca¬
rt. Peiꝰ ẽ pͤcandi ꝯsuctu dinẽ fac̾e. ab illo
facile: ab hoc c̃ labore ꝯsurgit᷑: dũ male
ꝯsuetudini repugͣtur. Male agendi ꝯsue¬
tudiẽm: recessum cẽ ꝓpħ̾a asserit ĩ ꝓfund.¬

Expanded text:
ationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur quo protegente fit ne in deterius peccando eatur. 5. Nequissimum est peccare, pejus est peccandi consuetudinem facere. Ab illo facile, ab hoc cum labore resurgitur, dum malae consuetudini repugnatur. 6. Male agendi consuetudinem recessum esse propheta asserit , in
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Sic̃ in enͣngłio. pastor ille ex ultat de
oue ꝑdita.ꝙͣ inuẽtã: hum̾is suis gaudẽs re-¬
portat. slłs desꝑare deb ueĩam. et̃ si circa
hoc qͥppe ⁊ legis cestimonio edocetur: ꝙ hõ
de suo excremo iustificetur. qnͦ d̾s ꝓ asini
pͥmogenico: ouẽ iussit offerri. hoc ẽ inmũ¬
diciã uite pͥoris mucãdã ĩ innocẽciã boni
finis. Unde ⁊ cauda iubet᷑ offerri ĩ ostia:

Expanded text:
le exsultat qui perditam ovem inventam humeris suis gaudens reportat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in host
Abbreviated transcription (Latin):
cepimꝰ. ⁊ nõ ab ea cũ uolumꝰ discedimꝰ. qr
iam necesitatis iuĩdo ꝑ ꝯsuetudinẽ retine¬
mitii Multũ neri amor agit in hoĩo. s re¬
sultet caro male ꝯsuctudi̾s lege. Bene at̃
audact᷑ ꝓ hona ꝯscĩa exultat: qͥ ualent᷑
ĩ se rep̾mit: ꝙ insolent̃ impugͣt. Freꝙ̃t̃ p̾

Expanded text:
imus, et non ab ea, cum volumus, discedimus, quia jam necessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. 8. Multum veri amor agit in homine, sed resultat caro malae consuetudinis lege. Bene autem audacter pro bona conscientia exsultat, qui valenter in se reprimit quod insolenter impugnat. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
afflictõm: a pcc̃is expurgat. dicẽte lõ iob
me. reususq mirabłr me crucias. Reu̾tẽs
eĩ ds̃. hoiem cruciat. qnͦ q̃m p᷑cãtẽ deẜue¬
rit: flagellando it̾m uisitat. thalis actibꝰ
ꝯtͣ nos ampliꝰ celestẽ iraꝯdiã neqͣꝙͣ ꝓuo¬
care debemꝰ. qͥn pociꝰ si penitẽdo digna dõ¬

Expanded text:
afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam provocare debemus; quin potius, si p
Abbreviated transcription (Latin):
curitait iugend̾. ne dĩ secieto ⁊ iusto iudi¬
tio deẜatur hõ. ⁊ ꝑdendꝰ in potestate demo¬
nũ reainqͣtur. sã re u̾a q̃m ds deẜit: demo
ut au̾tũtur a dõ: malignis spiricibꝰ occupãt᷑
a qͥbꝰ et̃ ut mala fatiant ꝑsuadẽt᷑. Hinc ẽ il

Expanded text:
justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem Deus deserit daemonut avertuntur a Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est i
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃ces estis ad bibend̾ uinũ: ⁊ uiri fortes ad mis¬
cendã ebͥetatẽ. Uino mlto deditos ⁊ lux̾iose
uinẽtes: ysaias cͤ arguit dicẽs. Nhe qͥ ꝯsurgicis
mane ad eb̾etatẽ sectandã. ⁊ potãd̾ usq ad
uesꝑam: ut uino estuctis. De talibꝰ alio loco

Expanded text:
tentes estis ad bibendum vinum. et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Vino multo deditos, et luxuriose viventes, Esaias sic arguit, dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis. De
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣntoq mag̃ aqͥrit: cãto ampliꝰ q̃rit.  so¬
lo desidio augendi eycrutiant᷑: s et̾ admit¬
tẽdi metu afficit᷑. Inopes nastim᷑ in hac mi
ca: iopes redessuri a uita. Si bona gͦ hꝰ
mũdi ꝑitura cͤdimꝰ. cur ꝑitura tanto amore
inflãmãt᷑.: ut dc ꝯfiis suis pnuꝑes excludãt

Expanded text:
nto magis acquirit tanto amplius quaerit. Non solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur, fit enim haec ita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cognitꝰ. Int̾ angłos distãcia potestatũ
ẽ ⁊ ꝓ gͣduũ dignitate. minist̾ia eisdẽ
sut distͥbuta. aliisq ali p̃ferũt᷑. dũ tam
culinie potestatis: ꝙͣ scĩa iͥtutis subminis¬
tͣnt. Igͣ alii alioꝵ p̃ceptis: atq obediut̃
iussis. unde ⁊ ad ꝓpħam zachariã angłs
angłm mictit: ⁊ q̃cũq aimũciare debe¬
at p̃cipit. Nouẽ ẽẽ distĩctoẽs uł ordines¬

Expanded text:
est cognitus. Inter angelos distantia potestatum est, et pro graduum dignitate, ministeria eisdem sunt distributa. Aliisque alii praeferuntur tam culmine potestatis, quam scientia virtutis. Subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde ad prophetam Zachariam angelus angelum mittit, et quaecunque annuntiare debeat praecipit. Novem esse distinct
Abbreviated transcription (Latin):
mine .i. subtilitate nature. exꝑiencia
tẽꝑm. renelatõe suꝑnar̃ potestatum.
quotiens ds̃ qͦcũq flagello. huic mũ¬
do irascitur: ad miinst̾iũ uindc̃e apos¬
tate Angłi nuitunt᷑. qͥ tam̃ diuina po¬
testate choercẽt᷑ : ne tm̃ noceant qͣnt̃¬

Expanded text:
est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitatis nlła infirmitate gͣuati. st̃
ut pͤcaret᷑. hoĩes aut̃ pꝰ pec̃m. idc̃co
reu̾tunt᷑ ad ueĩam: ꝓpt̾ ꝙ ex lutea ma¬
t̾ia. põdꝰ tͣxerut̃ infirmitatis. Idõq ꝓ in¬
firma carnis ꝯditõe. reditꝰ pat ÷ hõi ad
sał̾m: sic̃ ⁊ psaluꝰ dic̃. Ip̃e scit figm̃tũ

Expanded text:
nulla infirmitate gravati sunt ut peccarent. Homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propter quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione, reditus patet homini ad salutem. Sicut et Psalmus dicit: Ipse scit figmentum
Abbreviated transcription (Latin):
penalis ẽ. ⁊ abt̃is angłis oĩs pena lõge ẽ.
sus si eos dicimꝰ dĩ uisiõe saciari. satietes
fastidiũ hr̃e sol. s cmꝰ illos dĩ uisiõe ꝙͣ
⁊ desid̾ant fastidire nõ posse. Q d gͦ ẽ. nͥ
ut miro mͦ simł utrũq c̾damꝰ. qi ⁊ desi¬
d̾ant ⁊ satiaut᷑: q desid̾ant sine labore:
⁊ saciant᷑ sine fastidio. Ne eĩ sit ĩ desid̾io
necessitas: desid̾antes satiant᷑. Et it̃m ne
sit ĩ satietate fastidiũ: satiati desid̾ant.
uidẽt̃ gͦ angłi facic̃ pr̃is ꝑ satietatẽ: s
qr sacietas ista. fastidiũ nescit: angłi de¬
sid̾ant. ĩ eo respic̾e sẽꝑ. Ubic̃q ĩ scͥpt̾is
scĩs ꝓ dõ angłs ponitur: nõ pr̃ ñ spẽ

Expanded text:
oenalis est. Sed beatis angelis omnis poena longe est: sum, si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet, et scimus illos Dei visionem quam et desiderant, fastidire non posse. Quid ergo est, nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur; sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit necessitate fastidium, satiati desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere semper. Ubicumque in Scripturis sanctis pro Deo angelus ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
m̾o lapidũ: ip̃i ordines designati sut̃ an¬
głoꝵ. Eͦs apostata angłs. añ laꝑpsũ qͣsi
in uestim̃co omam̃ti sui affixos hũit.
aspexit: ꝯfestim intumuit: ⁊ cor suũ
ad suꝑbiã eleuauit. Angłi semꝑ in dõ
gaudet᷑: nõ in se. Malꝰ uͦ inde ẽ diobolus:

Expanded text:
apidum, ipsi ordines designati sunt angelorum. Quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit:aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fructũ boni oꝑis nõ hr̃e. ꝙ ip̃i sibi auferñt
ꝑ studiũ hũane iactãcie. sẽꝑ suã aspitiant
feditatẽ: qͥ nane gsie fauores diligut᷑. ⁊ ꝑdi¬
disse bonũ opꝰ doleant: ꝙ ꝓ hũana hostẽta¬
tõc fecunt. Amator uane głie. unde possit
semꝑ laudari agͥe uõ qͥescit. ⁊ subinde illi
uires uanitatis: pͣis appetitꝰ auget. Bo
ni oꝑis inchoatõ: nõ d citius palam ad hõi¬
nũ ꝯgnitõnẽ nẽire. ne d̾ boĩ inchoatõ. hu¬
manis occłis refert᷑: a iltute ꝑstõnis in a¬
nescat ꝯceptõ scĩtatis. Ante mat᷑itatis ei
inutilia fiunt. Nirtutes scõꝵ. ꝑ ostẽtatõis

Expanded text:
ferunt per studium humanae jactantiae. 6. Semper suam aspiciant foeditatem, qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. 7. Amator vanae gloriae, unde possit semper laudari, agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. 8. Boni operis inchoatio non debet citius palam ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim que eorum inutilia fiunt. 9. Virtutes sanctorum per ostentationis
Abbreviated transcription (Latin):
nat̃. Gramꝰ qt̃ illos ĩ ꝯcupiscẽciis scłi fe¬
rit: qͦs pꝰ renũciatom. ad mũdi amorẽ
redux̾it. & maxĩe ꝑ cenodoxiam subic̃
diabłs sibi monachũ. ut q̃m ꝑ scłi amorẽ
retin̾e amorẽ nõ potuit: ab hũilitatis ł¬
mine substrahat. ⁊ ꝑ suꝑbie tumorẽ sibi
subditũ faciat. Bei ẜuus sẽꝑ fallẽtes dia

Expanded text:
m illos in concupiscentiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis dia
Abbreviated transcription (Latin):
tabit: nͥ ꝓpc̃ eru̾t qͥ scło renũciate dispo¬
suit. cm̃scͥssionis reatir astͥngr̃: si uotũ
iucaũ. acrocit᷑ c̃i in discussione diuini
.sudicii arguendi sũt: qͥ ꝙ ꝓfessione spe¬
di redue conãtis ad dm̃. retinẽtibꝰ eũ
cupiditatibꝰ sclĩ: ei qͥ dormicãs ex urg̃t
conat᷑. ⁊ sopore sõp̃ni depͥmitur. Ille
eĩ ad bonũ nouit redire: ⁊ uolupratũ
fascibꝰ nõ sunt᷑. Iste meliꝰ eleg̃ nigilare:
s soporis torpore tenct᷑. a bono ĩ dec̾iꝰ
lapsos. supͣ carbones frigidos furi ni¬
gͥores. qr ꝑ torporẽ m̃tis. ab igne cari¬
tatis dĩ extĩcti sũt: ⁊ ꝓ mũdi appetitu
luce suꝑne illumĩacõis pͥuati: nigͣdie

Expanded text:
e disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spo ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine
Abbreviated transcription (Latin):
ueiens subsiste uator. Et mã scrutare p̾co¬
re dicta tuo. Ut tua ceq mĩs: agnoscas ftã
fuerã: famosus ĩ orbe uiator. Et ꝙ nc̃ ego
sũ. tuq fut᷑us eris. Delitias mũdi: casso sec¬
nc̃. qm̃ ħ manet illa ꝑit. Cur c̾ tura paras.
ꝙͣ ꝑuo c̃nis in ant᷑. Me tens ħ reqͥes sic tua
ꝑua fiet. Cur tẏrio corpꝰ. inihas uestirier
ost᷑.C̾. mox esuriens: pulu̾e u̾muis edet. Ut
flores ꝑcut̃: uẽto uẽĩente minaci: Sic tua
nãq cero: głia tota ꝑit. Tu mͥ redde uitem:
lector rogo cͣminis huiꝰ. Et dic da uelam.ꝓ¬

Expanded text:
u siste, viator, Et mea scrutare pectore dicta tuo. Ut tua deque meis agnoscas fata fueram famosus in orbe viator, Et quod nunc ego sum tuque futurus eris. Delicias mundi casso secniam haec manet, illa perit. Cur tibi rura paras? quam parvo cernis in antro Me tenet hic requies, sic tua parva fiet Cur Tyrio corpus inhias vestirier ostro, Quod mox esuriens pulvere vermis edet? Ut flores pereunt vento veniente minaci, Sic tua namque caro, gloria tota perit. Tu mihi redde vicem, lector, rogo, carminis hujus; Et dic: da veniam
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as pulsat: ⁊ fcõꝵ docum̃ca bonoꝵ.
cordis nr̃i intima ꝓnocat̃. Et si pͣuoꝵ
sepe secuti sumꝰ exẽpla cur nõ imite¬
mur scõꝵ digna. ⁊ dõ placita fcã : et
si apti fuimꝰ mutari iniqͦs ĩ malũ. cur
pig̾ sumꝰ imitari iustos in bomĩ:
randꝰ ẽ ds̃. ut uͥtutes qͣs scĩs imꝑanit¬

Expanded text:
pulsat, et factorum documenta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas s
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e fatiat: s ꝙ ꝓ eoꝵ inntilibꝰ meritis:
cecitatẽ eoꝵ ab eis ip̃e nõ anferat. Ileris¬
seu̾anciam doni. Ca gͦ causa ẽ ꝙ qͥdã bñ¬
incipiunt ⁊ bñ finiunt. de p̃destinat ãe
Gemina ẽ p̃destinatõ. siue ełctoꝵ ad re¬
quiem: siue reꝓboꝵ ad mortẽ. Itͣq diuino
agitur iuditio. ut semꝑ esctos suꝑna ⁊ in¬
t̾iora sequi fatiat: semꝑq reꝓbos. ut infir¬
ma ⁊ exc̾ioia dełctentur: deserẽdo ꝑmit¬
tat. Sic̃ ignorat hõ t̾minũ lucis ⁊ tenebͣ¬
rum. uł utͥusq rei qͥs finis sit: ita pleniꝰ nes¬
cit qͥs añ finẽ suũ. an luce iusticie p̃ueĩatur:
uł qͥs ꝑcc̃oꝵ tenebris. usq in suũ t̾iũ obs¬
curetur: aut qͥs pꝰ lapsum tenebrar̃: ꝯũsꝰ
resurgat ad lucẽ. C ũc̃ta hoc dõ pacent: hoĩ
uͦ latent. Quãuis iustoꝵ ꝯũsatõ. in hac uita
ꝓbabilis sit : iuc̾tũ tñ hõibꝰ ẽ. ad q̃m sint fi¬

Expanded text:
meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisseverantiam doni. Ea ergo causa est, quod quiectorum ad requiem, sive reproborum ad mortem. Utraque divino agitur judicio, ut semper electos superna et interiora sequi faciat, semperque reprobos ut infimis et exterioribus delectentur deserendo permittat. 2. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. 3. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, i
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ imitãdo. s ipãn u̾itatẽ intuendo.
ad cuiꝰ ẏmaginẽ sti sũt: iusticiã oꝑari.
Hoc indicat ꝙ scͥbr̃. Faciamꝰ hoiẽm ad y¬
magiẽm ⁊ similitudinẽ nrãm. Quia
ip̃a intlłigendo: imitam̃ diuinitatẽ. ad
egeat hoĩc. demostrat ore iusticie. s ip

Expanded text:
 imitando, sed ipsam veritatem intuendo, ad cujus imaginem facti sunt, justitiam operari. Hoc indicat, quod scribitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , quia ipsam intelligendo imitatur divinitatem, ad non egeat homine demonstratore
Abbreviated transcription (Latin):
carnis stimulos calcare cupiat. ⁊ ssima ilcucũ
subire ꝯtendat: si forte ads ali qͣ adu̾sa de
cͣnis molestiis tołat: nõ frangat᷑. qr dispẽsa¬
tor bonoꝵ nouit adu̾sitatis repͥmere uitiũ.
successione uͥtutũ. Tũc magis gͣuari se qͥs¬

Expanded text:
carnis stimulos calcare cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fuisse et pꝰ ruinã. ẜciant flagicio dedi¬
ꝵ. sciliq ut aut sint qͦs imitẽtur ad reꝑa
cõm: aut c̃te eoꝵ ꝯꝑatõe. duriꝰ d̾ in obediẽ¬
cia pumantur. Propt̾ea uͥtutes scõꝵ ad e¬
xẽplũ nr̃m ds̃ ꝓposuit: ut qͣnto de imita¬
tõe eoꝵ ꝯferri possut̃ uob̾ iusticie p̃mia:
tanto d̾ ꝑsen̾ancia mali sint gͣuiora tor¬
m̃ta. Si eĩ ad boĩ incitam̃tũ diuina qͥbꝰ
admonent᷑ p̃cepta deeẽnt : ꝓ lege noħ̾¬
scõꝵ exẽpla suffic̾ent. at ꝯtͣ dũ ⁊ ds̃ noᷤᷤ

Expanded text:
ionem fuisse etiam post ruinam. 4. Sciant flagitio dedium, scilicet, ut aut sint quos imitentur ad repaatione durius de inobedientia puniantur. 5. Propterea virtutes sanctorum ad exemplum nostrum Deus proposuit, ut quanto de imitatione eorum conferri possunt nobis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾ si a corpore m̃tis eiugilau̾it: ea q̃ leuia
existimabat. ꝯfestim qͣi horrẽda atq atro¬
cia ꝑtunescit. Fraus ⁊ desidia: in oĩ oꝑe
bono formidanda sut̃. Fraudẽ dõ facius:
qͦcicns d̾ bono oꝑe nr̃o: nos metipõs nõ
dm̃ laudamꝰ. residiã agimꝰ: qͦtiens ꝑ tor¬
oꝑis sui remim̾atõm. ars uͦ dinini timoris.
psrosq ht̃ sectatores: langnidos tepidos.
pig̾ac inhercia ꝯgelatos. Set hoc ꝓind̾.¬

Expanded text:
e mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per toroperis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proind
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m pꝰ ynili m̃te. sie ut dnm formidaba¬
dia ꝯu̾soꝵ: blandis refouenda sũt inod̾. ne
si ab asꝑitate incpiat᷑: ext̾riti ad pͥores lap¬
sus recurrãt. Qui cĩ ꝯu̾sũ sine leuitate eru¬
qͥsq aña ab oꝑe corrigendꝰ c̃. pꝰ̾ea uͦ a cogita¬

Expanded text:
 servili mente vere ut Dominum formidabaum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate eruquisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogita
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ire. Natur ei qͥ uult ẽẽ bonus: Aliꝰ nͨ uult
uͨ datur ei ut sit bonꝰ. Iste nascitur ĩ erro¬
ie ⁊ moritur: ille in bono ꝙ copit. usq in
finẽ ꝑdurat. Tamdiu iste stat: qͦusq cadat.
ille diu male uiuendo ĩ fine salnatur: res

Expanded text:
terire. Datur ei qui vult esse bonus; alius nec vult, nec datur ei ut sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadat; ille diu male vivendo in fine salvatur, res
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsdam ꝯpendio scĩtatis p̃ueĩant. ⁊ dũ sũt
ꝯu̾sione postͤms: subiꝰ efficiant᷑ uͥtutis cul¬
miẽ pͥmi. Nũ qͥsq aliꝙ donũ accipit: nõ
appetat ampliꝰ ꝙͣ ꝙ m̾uit. ne d̾ alt̾iꝰ m̃bri
officiũ arriꝑe cẽptat᷑: id ꝙ m̾uit ꝑdat. Cõ¬
turbat eĩ corꝑis ordinẽ totũ. qͥ nõ suo ꝯ¬
tentꝰ offiõ subripit alienũ. Mali dona idõ¬

Expanded text:
um sunt conversione postremi, subito efficiantur virtutis culmine primi. Dum quisque aliquod bonum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus offi
Abbreviated transcription (Latin):
dicet. Nt ꝑeas cuo m̾ito: ut salueris mõ
auxilio. hõĩs m̃itũ suꝑna gr̃a. ñ ut uei¬
nã m̃tẽ uẽĩens. fac̃ in ea m̾itũ ꝙ renu¬
n̾et: q̃ solũ inuen̾at ꝙ puniret. Quid
eĩ ex se ille latro meruit. qͥ d̾ faucibꝰ crui
cẽ ascẽd̾. d̾ cruce ꝑadisũ adiit. Neus qd̾
ile ex frat̾no sangĩe ueĩt cͥentꝰ s diui

Expanded text:
ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veninam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibus diaboli crucem ascendit, de cruce paradisum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruen
Abbreviated transcription (Latin):
rimod̾ genꝰ ẽ ꝯu̾sionis ad dm̃. Iuchoa¬
tõis c̃ dulcedine. medietatis c̃ labore ꝑstõ¬
nis c̃ reqͥe. S tam̃ plerũq alii incipiut
sic tͣnseat ad desid̾iũ suꝑnoꝵ. Priꝰ eĩ lac̾miᷤ
purganda sũt uicia q̃ gessimꝰ. ⁊ cũc mũ¬
data m̃tis acie: ĩd ꝙ q̃rimꝰ ꝯtẽplem᷑. ut d̾ an¬
tea flendo. pot̃i a nob̾ caligo dec̾git᷑: mũ¬
datis coidis occłis. lib̾e suꝑna inspiciantur.
ante noc̃e ẽ tumore ꝯu̾ti ad dm̃. ut metu
fut᷑ar̃ penar̃ carnales illecebre deuĩcant᷑.
deind̾ oportet abĩto timore. ad amorẽ ui¬

Expanded text:
rimodum genus est conversionis ad Deum, inchoationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumque alii incipiunt sic transeat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrymis purganda sunt peccata que gessimus, et mundata mentis acie id quod querimus contemplamur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis oculis cordis libere superna inspiciantur. Ante necesse est timore converti ad Dominum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebre devincantur. Deinde oportet, abiecto timore, ad amorem vi
Abbreviated transcription (Latin):
el̃ bene de se uidicãt scĩ: qͣndo cos ds. fallatia de¬
mon̾ũ tẽpcam̃ta : fac̃ iutlllgi. Multi depͥiunt᷑
a diabolo. ⁊ ignorãt se cẽ deceptos. osce ꝓpħa
test imoniũ declatante. Comeder̃ in qͥt alieni ro¬
but eiꝰ: ⁊ ip̃e ignorauit. Alieni namq mligni
spiritꝰ significant᷑. qͥ uͥtutes m̃tͥes comedut:
s hoc negligẽtiũ carda ñ intłsigut̃. Tamꝙͣ in

Expanded text:
 eis Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligi. 11. Multi decipiuntur a diabolo, et ignorant se esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Comederunt, inquit, alieni robur ejus, et ipse ignoravit . Alieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ sibi accid̾e timet ĩ qͦ ꝑire alios uidit᷑. Qͦ sdã dẽ
undens nolle ꝓpͥo noto corrigi: ad t̾isitatũ tang̃
stimuł. Q scam itiam p̃scions młtũ p̾care pos¬
se in salute. flagellat cos corꝑis infirmitate ne
tẽꝑc insitatõis sue ꝑibut̃. T ribꝰ ex causis iafir¬

Expanded text:
dum sibi id accidere timent, in quo deperire alios vident. 2. Quosdam Deus videns nolle proprio voto corrigi, adversitatum tangit stimulis. Quosdam etiam praesciens multum peccare posse, in salutem flagellat eos corporis infirmitate, netempore visitationis suae peribunt . 4. Tribus ex causis infir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥ in semet ip̃ĩs t̾renũ senciut̃: indesinẽt᷑ oꝑibꝰ
sãs exhauruit̃ : ut de intinus puri ĩuẽĩant᷑. fod̾
ulandim̃to decipiunt᷑ nc̃ ꝑ diabłm hoĩes. qͣ pro¬
thoplausti sut̃ ĩ ꝑadiso decepti. Multis enĩ uitõ
ꝵ p̃stigiis m̃te reꝓloꝵ: ꝑ tep̃tando deludit. Nc̃ eĩ
ꝓmissis decipit: nc̃ rebꝰ tͣnsitoriis. q̃i rebꝰ fnsitori¬
alicit: nc̃ et̃ ip̃a inf̾m supplitia. qͣi leuia ⁊ tͣnsito
nũ seĩna q̃ ĩ cordaꝰ hõinũ diabss fundit : ita se¬
pe undiq. captã undiq implicant r̃tẽ: ut ex
qͣcũq parte cuade qͥsq tẽptau̾it: sine ꝑidõ exi¬

Expanded text:
terrenum sentiunt indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiis mentes reproborum pertentando deludit. Nunc enim promissis decipit, nunc rebus transitoriis quasi necessariis illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitornum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine
Abbreviated transcription (Latin):
facile sop̃niis fides adhibenda ñ ẽ: ne forte
sathanas ĩ angłm lucis se tͣnsformãs. ꝙ̃ libet
menutũ fallat: ⁊ aliqͣ erroris fraude decipiat.
dã curiosos. obẜnãtesq illudut. ut q̃dã sop¬
mstis fallat᷑: int̾d̾ ⁊ uera ꝓnũciant. s qͣuis
ita accidat̃: ꝯcep̃nẽda sut. ne forte de illusi¬
one ꝓcedãt: recolentes testimoniũ sẽpt̾e di¬
cẽtis. Si dix̾ int nob̾ ⁊ ita eueu̾it: nõ e̾datis.
Sopnia similia sut᷑ augos. ⁊ qͥ eis intẽdut᷑:¬

Expanded text:
adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. dam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam sommultis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt aug
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ꝓthoplaustũ ẜpẽti ẽ dc̃m. E cu iusid̾abis cal¬
canco eiꝰ. Qͥa nimirũ hoiem q̃m diabołs ĩ cursu
p̃t̾ite uite nõ decip̃: in nouissimis supplantare
caueat: semꝑq ne in finc corruat. sollicite
ꝑtimescat. Niabłs suis fauioeibꝰ blandr̃. dĩ uͦ¬

Expanded text:
insidiaberis calcaneo ejus, quia nimirum hominem, quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decepit, in novissimis supplantare caveat, semperque, ne in fine corruat, sollicitus pertimescat. 17. Diabolus suis fautoribus blanditu
Abbreviated transcription (Latin):
cii. Nõ tam̃ uste murm̾at: et̃ qͥ nesait cur uapu¬
lat. siam d̾s ids plerq ustũ flagellat ⁊ ne de sua¬
usticia suꝑbiens cadat. In hac uita d̃. tanto ma¬
g̃ st udet ut parcͥat. qͣnco mag̃ cxpͤtando fia¬
geiat. si auos feriendo corrig̃. d qͥbꝰ dic̃. E go qͦs
amo cortigo: arguo ⁊ castico. alios feriendo pu¬
uit: qs incoeiigibsi delin q̃ntes aspit̃. qͦseo iã nõ sub
disciplina: ut fauios pat̾: s disst̾cta dis̃pnatõe. ut hos¬
ces adũsarios ꝑcucit. de qͣlibꝰ dic̃. Sagello inimi
ad me suꝑ ꝯt̾ctõe tua: Insanabis ẽ dolor tuꝰ. Dñ

Expanded text:
. Non tamen juste murmurat qui nescit cur vapulat. Nam ideo Deus plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat, sed alios feriendo corrigit. De quibus dicit: « Ego quos amo arguo et castigo . » Alios feriendo punit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit; quosque jam non sub disciplina ut filios pater, sed districta damnatione ut hostes adversarios percutit. De quibus dicit: « Flagello inimicad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . »
Abbreviated transcription (Latin):
illo: ille noĩnet᷑ ex eo. Q i eĩ nõ decip̃ diabo¬
iꝰ: ñ animal ẽ. hoc ẽ ꝑ cͣrnis iux̾iam tẽptas.
unde ẜpens ẽ ÷ hoc c̃ cupiditatis ac nocẽdi
malitia. Q ra aũ nͨ sic decip̃ insidiat᷑. Inde a¬
uis e: hoc ẽ suꝑbia ruina. Undiq eĩ dolos p̃pa¬
tat. qͦusq inueniat uiam: ꝑ ꝙͣ incautũ deci¬
piat. Aluid ẽ intͣre ĩ m̃tẽ cuiꝰ ꝙͣ diabolũ: ali¬

Expanded text:
enim non decipit diabolus? Unde animal est, hoc est, per carnis luxuriam tentat; unde serpens est, hoc est, cupiditatis ac nocendi malitia. Quem autem nec sic decipit, insidiatur ei; unde avis est, hoc est, superbiae ruina. Undique enim dolos praeparat, quousque inveniat viam per quam incautum decipiat. 29. Aliud est intrare mentem cu
Abbreviated transcription (Latin):
piare. ⁊ neĩt suꝑ te rapẽte miẜia ꝙͣ nescis.
mag̃ mala fatientibꝰ. ꝙͣ mala patientibꝰ.
ꝯdolere deremꝰ. Illi cĩ pͣua fatiendo ĩ malũ
ꝓfituit᷑: isti patiendo. a maio corrigñt᷑. ps
at̃ ꝑ malas uolũtates alioꝵ. ĩ aliis insta oꝑa¬
tur bona. Maligͣnciũ hõinũ uolũtas. neq̃ꝙͣ
pot̃ impleri: nͥ dedĩt d̾s potestatẽ. Nã d̾ hõĩeᷤᷤ

Expanded text:
is. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum, in aliis multa operatur bona. Malignantium hominum voluntas, nequaquam potest impleri, nisi Deus dederit potestatem. Nam dum homines,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. hoc ẽ itai obruͥnt᷑ cecitute sclaris amno¬
us: ut nũqͣm resipiscãt ad dm̃. amoren
retor q̃te ñitis. Multis mortuus ẽ mũdꝰ: ip̃i
tam̃ uicissim mũdo mortui nõ sut̃. Bona
eĩ scłi diligut. ⁊ tam̃ ip̃a q̃ diligut minutie

Expanded text:
 ita obruuntur caecitate saecularis amoris, ut nunquam resipiscant ad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime
Abbreviated transcription (Latin):
no nõ posse. ⁊ duobꝰ ẜuientẽ dñis: ut̾ sq pla¬
ẽt difficue et̃. Nisi pͥꝰ a secͤtõibꝰ cordis expel¬
latur ipoctuna scłariũ młticudo curar̃:
anima q̃ int̾usetꝰ iac: neqͣqͣm resurget.
Nã dũ se ꝑ ĩnuin̾as scłi cogitatoẽs sꝑgit:
ad ꝯsid̾atõm sui se ulłateꝰ collig̃. Arguit᷑ co

Expanded text:
no non posse; et duobus servientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eo
Abbreviated transcription (Latin):
anciũ scło: uaccas desigͣre allophiloꝵ: ar¬
chã dĩ gestantes. Nã sic ille. pignoꝵ affec¬
tiꝰ a rͦto itin̾e minime disgresse sũt : ita

Expanded text:
antium saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita
Abbreviated transcription (Latin):
denuo reducũt᷑. Nlam ꝓfessio ñ ꝑftã. p̃sentis
uite repetit defidia. In qͥbꝰ ⁊ si nõd̾ se mona¬
chꝰ alliget oꝑe: iã tñ alligat cogitatõĩs a¬
more. longe qͥppe a dõ ẽ animꝰ: cuiꝰ ħ uita
adhͤ dulcis ẽ. Iste enĩ qͥd de suꝑnis appetar.
qͥd de infimis fugiat nescit. Nam sic̃ scͥp¬
cũ c̃. qͥ apponit scienciã: apponit ⁊ dolorẽ.
Qͣntũ eĩ qͥsq potu̾it suꝑna sare q̃ appetat:¬

Expanded text:
fessio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem. . 2. Quantum enim quisque potuerit superna scire, qua
Abbreviated transcription (Latin):
mũd̾ coinqͥnabr̃. Ciaude ctiã aures tuas: ne au¬
dias malũ. Respue ẜmones impudicos. fuge
in honesta u̾ba. Plla autes tuas: ẜmonũ inpu¬
dititia subrepat. Uanꝰ ẜmo: aito polluit m̃tẽ.
⁊ facile agit᷑ : ꝙ libẽt᷑ audit᷑. Nicħ ex ore ꝙͣ im
pedire possit: ꝓcedot. nicħ ꝙ nõ expedit. no¬

Expanded text:
ur ab eo; claude etiam aures tuas, ne audias malum. 45. Respue sermones impudicos, fuge inhonesta verba, nulla aures tuas sermonum impudicitia subrepat, vanus sermo cito polluit mentem, et facile agitur quod libenter auditur. Nihil ex ore tuo, quod impedire possit
Abbreviated transcription (Latin):
sepe occõnẽ p̾cãdi uolũtas fec̾: sepe qͦs uo¬
lũtas ñ potuit: assiduitas suꝑauit. Ociosima¬
ti dedito: cito lux̾ĩa subrep. Uatãtẽ: lux̾ia
ato p̃occupat. Grauiꝰ libido urit : q̃m oci
pe labor eiũcit. Corpꝰ eĩ oꝑe facigatũ: mi¬

Expanded text:
epe occasio peccandi voluntatem facit. Saepe, quos voluntas non potuit, assiduitas superavit. Otiositati deditum cito luxuria subripit. Vacantem luxuria cito praeoccupat. Gravius libido urit quem otiospe labor evincit, corpus enim labore fatigatum mi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ad causam tuã nõ ꝑtin. Nulla cõsitas:
aĩnũ cuũ capiat. nlła ce ꝯcupĩã detestãde
curiositatis subripiat: ne oblitꝰ tuos casus.
alienos ꝑqͥns. sanca cum corrige uitia
tua: qͣnto studio ꝑspicis aliena. de cauẽdo m̃datõ
Om̃e qͦ genꝰ m̃dacii: sũmo oꝑe fuge.
Nec casu nͦ studio: loqͣris falsũ. Net ut pᷤᷤ
m̃tiri studeas: nͭ qͣlib fallatia: uit⁊̃ alic de¬
fedas. caue mñ datiũ ĩ oĩbꝰ. mẽdan e sdes¬

Expanded text:
quae ad causam tuam non pertinet. Nulla curiositas animum tuum capiat, nulla te concupiscentia detestandae curiositatis subripiat, nec, oblitus tuorum morum, alienos perquiras; tanta cura corrige vitia tua, quanto studio perspicis aliena. 53. Omne quoque genus mendacii summopere fuge; nec casu, nec studio loquaris falsum; nec ut praestes mentiri studeas; nec qualibet fallacia vitam alicujus defendas. Cave mendacium in omnibus, mendacio e
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Premeditare ꝯtͣ oĩa fortuita. fuc̾as sẽꝑ:
ꝯm̃tare miẜias. In sed̾is meditare: qͦ pacto
adu̾sa feras. Ne aliꝙͥ adu̾sũ accidat : sẽꝑ aiõ
dia meditata : leuiora accidũt. ¶xp̾tata ma¬
Prespͤtata res: nõ admirat᷑ cũ accid̾it. adue¬
nientes impetꝰ : meditatõ frãgit. p̃cogita¬
loꝵ lenit aduẽtũ. Inopinatũ at̃ malũ:¬

Expanded text:
sit, praemeditare contra omnia fortuita, futuras semper commentare miserias. In secundis meditare quo pacto adversa feras; ne aliquid adversum accidat, semper animo uram. Omnia meditata leviora accidunt, expprospecta res admittitur, cum acciderit. Advenientes impetus praemeditatio frangit, praecogitaio lenit adventum
Abbreviated transcription (Latin):
Canũ mos ẽ lac̾are: canũ lingͣs ex̾c̾e. canũ¬
uit᷑. Qͣndo alii detͣhis: ce discate. qͣndo aliũ
mordes: cua pccã redargue. Si uis alii de¬
tħe: ad cua pocã retorq̃. ñ alioꝵ delicta: s
ꝓpͥa c̃ne. uitia tua intẽde: nõ alt̾iꝰ. Nũꝙͣ de¬
thes. si te bñ ꝑspex̾is. De cua gͥ corrͤtoẽ: es¬
to sollicitꝰ. de tua salute ⁊ em̃datõe: esto
intẽtꝰ. petͣheniẽ ñ audias. sufurrãtibꝰ: au¬
ditũ nõ p̃beas. Pari reatu detͣhentes ⁊ andi¬
entes tenẽt᷑. utͥsq siuile disc̾m̃ impẽdit᷑.¬
⁊ qͥ detͣhentẽ audit: ⁊ his q̃ detͣhit. Qd̾ ad

Expanded text:
um mos est lacerare, canum linguas exercere, canu. Quando alii detrahis, te discute; quando alium mordes, tua peccata redargue. Si vis detrahere, ad tua peccata te retorque; non alterius delicta, sed a cerne; vitia tua attende, non alterius. Nunquam detrahes, si te bene perspexeris; de tua igitur correctione esto sollicitus; de tua salute et emendatione esto attentus, detrahentes non audias. Susurrantibus auditum non praebeas. 52. Pari reatu detrahentes et audientes tenentur, utrisque simile discrimen impenditur. Qui detrahentem audit et is qui det
Abbreviated transcription (Latin):
medicine remedia. Grauia pecã: gͣndia
lam̃ta desid̾int. Ilła te res de pecõ sectrũ
faciat: nlła te secicatis decepcio blandiat:
nlla sec̾itas deceptũ a pnĩe intẽcione sus¬
pẽdat. Iuce̾sant̾ ĩ corde tuo: spes ⁊ formido
¶ nnor cĩ seꝑ em̃dat. timor expellit pec̾m.
tũ: atq sollicitũ. Ubi uͦ cimor ñ ẽ: tbi ꝑditio¬

Expanded text:
medicinae remedia. Gravia peccata grandia lamenta desiderant. 25. Nulla te res de peccato securum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatur, nulla securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat. Incessanter in corde tuo spes et formido  enim semper emendat, timor expellit peccatum, inem atque sollicitum; ubi vero timor non e
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ sis ĩ pace ilidꝰ: nõ sis leuis ĩ amiticia.
Retine sc̃ꝑ : uĩcłm ꝯstãcie. hodiẽtes: ad pa¬
cẽ inuita. discordãtes: ad ꝯcordiã reuoca.
dissidẽciũ coida: ad pacẽ reꝯcaia. hẽto
placabibtarẽ m̃tis. hẽto animi beuignita¬
tẽ ꝓitꝰ esto ĩ affcũ affabilis ĩ ẜmone. Gto
aĩo asfare om̃s. Nłłs ex istat ẜ mo iurgioꝵ:
qͥ ꝯcordiã diuidit. Fuge oixas. uita lites:
uiue ĩ pace: sc̃ꝑ. In nlła cansa ꝯcẽdas: in
nlła actõe : dec̾ture studeas. Cõtẽcio: ꝯtͣdic
gignit. ꝯtẽcio sasces odioꝵ accẽdit : pacẽ
ondis: ꝯtẽcio extĩguit. ꝯcordiã: ꝯtẽcio rũ¬

Expanded text:
amicitia. Retine semper vinculum constantiae, odientes ad pacem invita, discordantes ad concordiam revoca, dissidentium corda pace concilia, habeto placabilitatem mentis, habeto animi benignitatem, promptus esto in affectu, affabilis in sermone, grato animo affare omnes; nullus existat sermo jurgiorum, qui concordiam dividat. 39. Fuge rixas, vitamper in pace, in nulla causa contendas, in nulla actione decertare studeas. Contentio contradigignit, contentio faces odiorum accendit. Pacem cordis contentio exstinguit, concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
flui. loq̃ndi mod̾: nõ excedas. Nõ inmod̾ate
ling̃ inc̾as ꝑicłm. Mulaloq̾a: ñ effugient
cspã. Multiloqͥñ ñ declinat pecm̃. Fluinus
exundãs : cito collig̃ luto. Ultͣ mod̾ flatus
suscitat. lingosus hõ imꝑitꝰ ẽ. Sapiẽs pau¬
cis utit᷑ n̾bis. Breuc̃ ẜmonẽ scĩa fac̃: loqͥ
młtũ stulcicia ẽ. uox eĩ insipiẽtis: ĩ młti¬
plicatõne ẜmonis. de cractatione

Expanded text:
ndi modum non excedas, ne immoderatione linguae incurras periculum, multiloquia non effugiunt culpam, multiloquium non declinat peccatum, fluvius exundans cito colligit lutum, ultra modum flatus suscitat, linguosus homo imperitus est; sapiens paucis utitur verbis; brevem sermonem scientia facit; loqui multum stultitia est, vox enim insipientis in multiplication
Abbreviated transcription (Latin):
dicbꝰ ac noctibꝰ sit siñc nt̃mislone oxõ: sit fre¬
q̃ns orõ: sinit orõnis arma assldna. Or̃o nõ defiti¬
at. Insiste orõni sreq̃nt̾: intũbe ocõni assidue.
Geme sẽꝑ: ⁊ plãge. Surcte ĩ nocte ad p̃cẽ: ui¬
gila ⁊ ora inugit̾. ꝑnocta: ĩ oiõne ⁊ p̃ce. Incũ¬
be nocturuis ingiliis. ad modic̃ clausis oocsis. t᷑
sũ ora. Orõ freq̃ns. diaboli iacła submou. Orõ

Expanded text:
diebus ac noctibus, sit sine cessatione oratio, sit frequens oratio, sint orationis arma assidua, oratio non deficiat, insiste orationi frequenter, incumbe orationi assidue, geme semper, et plange, surge in nocte ad precem, vigila et ora, pernocta in oratione, et prece, incumbersus ora. Oratio frequens diaboli jacula submovet oratio
Abbreviated transcription (Latin):
dhime qͦ tͥ. satnatẽ panis. Parsimonia:
corpꝰ cuũ castiga. Ieumiis ⁊ abstinẽcie ĩserui¬
re. Pallida ora gere ÷ aridũ porta corpꝰ Esuti.
⁊ sici. ⁊ abstine. ⁊ aresce. Nõ potes cẽptatoẽs
nĩce̾ nͥ ieiuniis crudiaris. Esti eĩ: libido cͤscit.
Ciboꝵ saturitas: carnis luxͣiã suscitat. Cdaci¬
tatis intio: carnis cͤscit tẽptatõ. Satͤitati libi

Expanded text:
dime quoque tibi saturitatem panis, parcimonia tuum corpus castiga, jejuniis et abstinentiae inservi, pallida ora gere, aridum porta corpus. Esuri et siti, abstine et aresce; non potes tentationes vincere, nisi jejuniis erudiaris. Escis enim libido crescit, ciborum saturitas carnis luxuriam suscitat, edacitatis vitio crescit carnis tentatio, saturitati libid
Abbreviated transcription (Latin):
to głia seq̃t᷑ te ⁊ altitudo. Caue at̃ iactãci¬
am. caue ostẽtacõis appetit ũ: caue mnanis
głie studiũ. Nõ te arroges. nõ te iactes. nõ
te ĩ solẽt extollas. alas suꝑbie ñ extẽdas: e¬
latõis penas nõ exigas. sucħ de te p̃sumas:
latõe suꝑbias. de bõĩs fcĩs : nõ actollaris. de
teris ne exaltatꝰ hũilieris. S actollit᷑. hũili¬

Expanded text:
e altitudo. 21. Cave autem jactantiam, cave ostentationis appetitum. Cave gloriae inanis studium, non te arroges, non te jactes, non te insolenter extollas. Alas superbiae non extendas, elationis pennas non erigas, nihil de te praesumas, latione superbias, de bonis factis non extollaris, de teris, ne exaltatus humilieris; qui enim attollitur humili
Abbreviated transcription (French):
deso te auã. obsecͦ te. dep̃cor te. ĩplo¬
te g̾as. ne tem̾e aliꝙͥ facias. ne repetat᷑ ma¬
lũ. ne renascat᷑ por̃m. ne redeat iniqͥcas.
ne rec̾at malitia. ne denuo exouiat᷑ neqͥti¬
ꝙ ne resumat uires iniusticia Ratio
sis qͣre natꝰ sis. ĩ ꝙ̃ usũ genitꝰ as qͣte sc̃s Q ͦ

Expanded text:
a, obsecro te, deprecor te, implote geras, ne temere aliquid facias, ne repetatur malum, ne renascatur peccatum, ne redeat iniquitas, ne recurrat malitia, ne denuo exoriatur nequitia, ne resumat injustitia vires. 2. sis
Abbreviated transcription (Latin):
udi aĩa q̃ loqͦi : asculta q̃ dico: auẽde q̃ mo¬
neo. Nulla iã ĩmũditia polluaris: nlła libidĩe
macłeris. ab om̃ĩ te cͣnis corruptela suspẽde :
ab oĩ carnis corruptõe te extͣhe. lux̾ia ultͣ
ĩ ce nõ ualescat. libido ultͣ ce nõ deuĩcat.

Expanded text:
udi, anima, quae loquor, ausculta quae dico, attende quae moneo; nulla jam immunditia polluaris, nulla libidine maculeris, ab omni te carnis corruptela suspende, ab omni carnis corruptione te subtrahe. Luxuria in te ultra non invalescat. Libido ultra non te devincat.
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ hẽb̾ ĩdłgẽcia: nͥ ded̾is. st si ille ñ sup¬
plic. si sibi dimuti nõ postul: si ad p̃cã¬
di hũilitatẽ ñ subeat : si pocm̃ suũ ma¬
la ꝯsciã ñ agnoscat: tu relaxa ex corde.
tu dimute ex aĩõ. tu gͣtis indulge: tuue¬

Expanded text:
gentiam, nisi dederis; et si ille non supplicet, si sibi dimitti non postulet, si deprecandi humilitatem non subeat, si peccatum suum mala conscientia non agnoscit, tu relaxa ex corde, tu dimitte ex animo, tu gratis indulge, tu ve