comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non iudicat. quid in alium rectũ iudic& ignorat. Et si nouit
fortasse ꝑ auditũ quod rectũ iudicare debeat: recte tamen
aliena merita iudicare non ual&. cui conscientia in nocentię ꝓ¬
priȩ nullam iudicii regulam preb&. Hinc ẽ quod cũ trib ben¬
iamin carnis scelere fuiss& obruta. collectus om̃is isrł ulcisci
iniquitatẽ uoluit. sed tam̃ semel & iterũ inbelli certamine. ipse
pstratus ẽ. Consulto autẽ dño si ad ulcis cendũ ire debuisfent
iussum ẽ. Qui uexta diuinę uocis imperium ꝑ rexit. & semel
& scđo ꝑdidit. & tunc demũ peccatricẽ tribũ ualde feriens.
pene funditus extinxit. Quid estergo quod inultione sce¬
s inflamatur & tam̃ prius ipse ꝓsternitur. nisi qđ p
us ipsi purgandi sunt ꝑ quos aliorum culpȩ feriuntur ut
ipsi iam mundi ꝑ ultionẽ ueniant. quialiorũ uitia corrigere
festinant: Unde insidiantib quibdam & puniendã adul¬
ram deducentib dicit᷑. Qui sine peccato ẽ urm̃. prius.

Expanded text:
non judicat, quid in alio rectum judicet, ignorat; et si novit fortasse per auditum, quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est quod cum tribus Benjamin in carnis scelere fuisset obruta, collectus omnis Israel ulcisci iniquitatem voluit, sed tamen semel et iterum in belli certamine ipse prostratus est. At consulto Domino si ad ulciscendum ire debuissent, jussum est quia juxta divinae vocis imperium perrexit, et semel perdidit, et tunc demum, peccatricem tribum valde feriens, pene funditus exstinxit. Quid est ergo, quod in ultionem sceleris inflammatur, et tamen prius ipse prosternitur, nisi quod prius ipsi purgandi sunt, per duos aliorum culpae feriuntur, et ipsi jam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia corrigere festinant? Unde et insidiantibus quibusdam et puniendam adulteram deducentibus dicitur: Qui sine peccato est vestrum, primus in
Abbreviated transcription (Latin):
actaret᷑. ad iunctũ est: Dñs iudicabit fines terrȩ. Prius condi
noster facturam suam nonquerens mala hominũ. & ꝑ suã patientiam
tolerat. & ꝑeorum quandoq conuersionẽ relaxat. Cum duras atq in¬
sensibiles mentes respicit. modo eas minis. modo uerberib: modo reue¬
lationib terr&. ut quȩ pessima securitate durtuerant. salubritimore
molliscant. quatinus uel sero redeant. & hoc ipsum saltm quod diu
expectati sunt crubescant. Scit enĩ dñs quia extrema uitȩ nr̃e plus
iudicat & idcirco electos suos infine sollicitus purgat. Hinc ergo
riptum est. Nñs iudicabit fines terrȩ. quia tanto inpensu
mis nr̃is inuigilat. quanto in ipsis pendere initia uitȩ sequentis

Expanded text:
 adjunctum est: Dominus judicabit fines terrae. --Prius conditor noster facturam suam non deserens, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitus purgat. Hinc ergo scriptum est: Dominus judicabit fines terrae, quia tanto impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis impendere initia vitae sequentis
Abbreviated transcription (Latin):
nu merositate credentium ꝑ mortẽ resurrectionẽsq: redep¬
hoc loco ꝑ sãpson: nisi redeptoris nr̃i ꝑsona signatur: Sampson
enim dum uiuer&. paucos occidit. euerso uero templo maxi m̃a ad¬
ersariorum multitudine. &iam ipse moriens strauit : &
nr̃o predicante pauci ex plebe isra helitica crediderunt. In nume¬
ri uero gentilium populi uiam uitȩ. illo moriente secuti sunt
Suꝑbos namq dum adhuc uiuer& ꝑtulit. ut passibili uero uita
mortuus strauit. Hle ergo sampson insem & ipso dudum figu¬
raliter ex pressit. qui paucos quidẽ dum uiuer& interemit᷑:
Destructa autem templo hostes innumeros cum moreret᷑ occidit¬
Quia nimirum dñs ab elatione suꝑbiȩ paucos cum uiuer&. plu¬
res uero cũ tempłu sui corporis solueretur extinxit. atq el&tos

Expanded text:
numerositate credentium per mortem resurrectionemque Redemphoc loco per Sampson, nisi Redemptoris nostri, persona signatur? Sampson enim dum viveret, paucos occidit; everso vero templo, maximam adversariorum suorum multitudinem etiam ipse moriens stravit. Et, Domino nostro praedicante, pauci ex plebe Israelitica crediderunt; innumeri vero gentium populi viam vitae illo moriente secuti sunt. Superbos namque, dum adhuc mortuus, stravit. Quod bene Samson in semetipso dudum figuraliter expdestructo autem templo hostes innumeros, cum moreretur occiditquia nimirum Dominus ab elatione superbiae paucos cum viveret, plures vero cum templum sui corporis solver
Abbreviated transcription (Latin):
phylis deputatus ẽ. Sciendũ est quod aliquando prius oculis
intellectus obtunditur & post modũ captus animus ꝑ exteri¬
ora desideria uacatur. ut cęcamens quoducitur nesciat. & car¬
nis suȩ in lecebris sese libent̾ subdat aliquando uero prius de¬
deria carnis ebulliunt. & post longum usum in licit op
oculum cordis claudunt. Nam sȩpȩ mens recta cernit. nec
tam̃ audent̾ contra ꝑuersa se erigit. Et renitens uincitur. dũ
hoc ipsum quod agit diuidicans carnis suȩ delectatione suꝑat᷑.
Quia enĩ plerũq prius oculus contẽplationis amittit᷑ & post ꝑcar¬
nis desideria huius mundi laborib animus subiugat᷑. testat᷑ sap son¬
aballo phylis captꝰ. qui post quã oculos ꝑdidit: ad molã deputatꝰ
ẽ. Quia nimirũ maligni sp̃s postquã temptationũ stimulis int̾
aciem contẽplationis effodiunt. foris incircuitu laborũ mittum¬

Expanded text:
inter haec sciendum est quod aliquando prius oculus intellectus obtunditur, et postmodum captus animus per exteriora desideria vagatur, ut caeca mens quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audenter contra perversa se erigit; et renitens vincitur, dum, hoc ipsum quod agit dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post per carnis hujus desideria mundi laboribus animus subjugatur, testatur Saab Allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est : quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris in circuitum laborum mittu
Abbreviated transcription (Latin):
Nebula impleuit domum dñi. & non poterant sacerdotes
ministrare ꝓpter nebulam. Exigentib meritis dum suꝑbi ude¬
orum pontifices diuina mysteria ꝑ parabolas audiunt. sacerdo¬
tes in domo dñi quasi ꝓpter nebulã ministrare nequiuerunt
Qui & intestamento ueteri dum sensus mysticos litterae uelamine
cooꝑtos inter obscuras allegoriarũ caligines inuestigare despici¬
unt. debitum fidei suae mẏsterium ꝓpter nebulã ꝑdiderint
emissum solis radium nebula interiãcens abscondehat

Expanded text:
Nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam . Exigentibus enim meritis, dum superbi Judaeorum pontifices divina mysteria per parabolas audiunt, sacerdotes in domo Domini quasi propter nebulam ministrare nequiverunt. Qui et in Testamento Veteri dum sensus mysticos litterae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt. emissum solis radium nebula interjacens abscondebat
Abbreviated transcription (Latin):
aeneum idẽ luterem ad abluendas ingredientium manus duo
Ex posteriorib latent. Quid ꝑ duodecim boues. nisi uniuer¬
Non obturabis os boui trituranti. Quorum quidem nos aꝑta
rius maneant in occulta retributione nescimus Quitamen
acernimus. sed apud districtum iudicem quae illos pos
ssionib p̾parant : uelut ante fores templi luterem porta
ut quisquis intrare aeternitatis ianuam nititur temptationes suas
menti pastoris indic&. & quasi in bonum luterem cogitationes

Expanded text:
ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mareex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi univerNon obturabis 513 os bovi trituranti . Quorum quidem nos aperta rius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen a cernimus, sed apud districtum judicem quae illos postfessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
nec leones sine bob. nec boues sine leonib fiunt: Quid enĩ
aliud designant bases in templo. nisi sacerdotes in ecđa Qui
dum sollicitudinem regiminis tolerant. quasi more basium super
inpositum onus portant. In basib igitur cherubin exprimitur.
quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiȩ
sint referta. Per leonem autem terror uel horror seueritatis. p
boues uero patientia mansuetudinis figuratur. Itaq in basib
nec leones sine bob. nec boues sine leonib exprimuntur. quia
mꝑ in sacerdotali pectore cum terrore seueritatis custodiri
uirtus mansuctudinis. ut & iram mansuetudo condiat. & eandẽ
mansuetudinem ne fortasse dissoluta sit zdus districtionis
accendat

Expanded text:
nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus fiunt? Quid, inquam, aliud designant bases in templo nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudines regiminis tolerant, quasi more basium super impositum onus portant. In basibus igitur cherubim exprimitur, quia decet nimirum ut sacesint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat
Abbreviated transcription (Latin):
utẽ.ẽ. humilitatẽ penitentiȩ app&ere sicut scriptũ. ẽ
gite post quã sederitis Rachel ergo idola sedendo operuit. quia
scã eccła xpm̃ sequens. terrenȩ concupiscentiae uitia peniten¬
do texit. De hac cooꝑtione uitiorũ ꝑproph&am dicit᷑ Beati quo¬
rũ remisse sunt iniquitates. & quorũ tecta sunt peccata Nos
igitur rachel illa signauit. qui idola sedendo premimus. siculpas
auaritiae penutendo damnamus. Quae utiq auaritia illis ñ sol&
euenire. qui inuia dñi uirilit̃ currunt. Quib dicit̾ uiriliter
agite & confort&ur corurm. Sedhis maxime quiquasi effeminat
gressu gradientes. ꝑblandimenta sȩcłĩ resoluunt᷑. Unde & illic
eiusdẽ rachelis hec uerba. iuxta consu&udinẽ feminarũ. nunc ac¬
cidit mihi: Apudia cob ergo idola ñ repperit. quia exactor callidus
quid inredep̃tore nr̃o rep̃hender&. ñ inuenit.

Expanded text:
autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . Rachel ergo idola sedendo operuit, quia sancta Ecclesia Christum sequens terrenae concupiscentiae vitia poenitendo texit. De hac coopertione vitiorum per Psalmistam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt pigitur Rachel illa signavit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Quae utique avaritia illis non solet evenire, qui in via Domini viriliter currunt; quibus dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum ; sed his maxime qui quasi effeminato gressu gradientes, per blandimenta saeculi resolvuntur; unde et illic ejusdem Rachelis haec verba sunt: Juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi. Apud Jacob ergo idola Laban non reperit, quia exactor callidus quid in Redemptore nostro reprehenderet non invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
usiuit: laban inprȩtatur dealbatio. Dealbatio autẽ dia¬
lus non in conuenienterꝰ accipitur. quicũ sit tenebrosus ex merito.
trans figurat sẽ uelut angelũ lucis . Huic seruiuit iacob id ẽ. ex
parte reproborũ iudaicus populus. excuius carne in carnatus
dñs uenit Potest &iam ꝑlaban. mundus hic exprimi. quicum
furore ia cobꝑsequitur. quia electos quisq qui redep̃toris nr̃i
mẽbra sunt. persequendo opprimere. conatur. Hluius filiã id .ẽ.
seu mundi siue diaboli iacob abstulit. cũ sibi xp̃s eccłam ex gentili¬
te coniunxit. Quã & domo patris abstrahit. quia & ꝑ pro
idolis nisi auaritia designatur : Unde & ꝑpaulũ dicit᷑. & aua¬
ritia quȩ . ẽ. idolorũ seruitus. Laban ergo ueniens apud iacob
idolũ non inuenit. quia ostensis mundi thesauris diabolus in re¬
dep̃tore nr̃o. uestigia concupiscentiae terrenȩ non repperit
Sed quae iacob non habuit. ea rachel sedendo cooperuit. Per
rachel quippe quȩ & ouis dicitur. eccła figuratur Sedere

Expanded text:
uippe interpretatur dealbatio: Dealbatio autem diabolus non inconvenienter accipitur, quia cum sit tenebrosus ex merito, transfigurat se velut in angelum lucis. Huic servivit Jacob, id est, ex parte reproborum Judaicus populus, ex cujus carne incarnatus Dominus venit. Potest etiam per Laban mundus hic exprimi, qui cum furore Jacob sequitur, quia eleetos quosque, qui Redemptoris nostri membra sunt, pesive mundi, sive diaboli, Jacob abstulit, cum sibi Christus Ecclesiam ex gentilitate conjunxit. Quam et de domo patris abstrahit, quia ei per Pidolis, nisi avaritia designatur? Unde per Paulum dicitur: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Laban ergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. Per Rachel quippe, quae et ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere
Abbreviated transcription (Latin):
hibuerit. ad contẽ platiuȩ uitȩ libertatem transit. Et notandum
quod gratis liber egreditur: quia hi postquã om̃a fecerint. dict̃
se inutiles seruos. eis ꝓculdubio sicut ipsa actiua fuit exmunere.
ita erit ex gr̃a & iam contẽplatiua. Cum quali ueste intrauerit.
cum tali exeat. quia ommino necesse est ut unusquisq: nrm in hoc
quod incipit perseuer&:. atq usq ad finem operis. in ea quã incho¬
auit intentione perdur&. Ille quippe bene ad contẽplatiuã transit:

Expanded text:
hibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum hibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc, quod incipit, perseveret, atque usque ad finem operis in ea, qua inchoavit, intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi bene prius operctur: Sine contemplatiua ergo uita. intrare
possunt ad cȩlestr̃am patriam. qui bonaquę possunt operari non
neglegunt. Sine actiua autem intrare non possunt. sineglegunt
bona operari quȩ possunt. Illa ergo in necessitate. haec in uoluntate
serui& tibi inseptimo egreditur liber gratis. & reliquaquȩ secunt.
Hebreus enĩ : transiens interpretatur. Et seruus hebreus emitur.
quando unusquisq quiiam ab hoc scło mente transit. seruitio om̃i potentis
r& impiũ exaltatum & eleuatũ suꝑ cedros libani transiuit & non
erat. Quia iniquorum potentiam esse magnũ aliquid fortasse credi¬
mus nisi ad ꝑmanens sđmmente transeamus. Seruus uero hebreus
emptus sex annis seruire precipitur. itaut in septimo liber exeat gratis
Quid enim persenarium numerum. nisi actiuȩ uitȩ ꝑfectio designat᷑.
Quid ꝑ septenarium nisi contẽplatiua exprimitur: Sex aergõ anius
seruit & septimo egreditur liber : qui ꝑ actiuam quã ꝑ fecte ex¬

Expanded text:
nisi bene operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate i; in septimo egredietur liber gratis , et reliqua quae sequuntur. Hebraeus, transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur, quando unusquisque, qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis ret impium exaltatum et elevatum super cedros Libani, transivit et ecce non erat, quia iniquorum potentiam esse magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum, nisi activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte ex
Abbreviated transcription (Latin):
libertatẽ tribuit .erroris sui ueneno consumit Fit cerastes inse¬
mita. quia quos fideles repperit. & sese ad prȩcepti caelestis angust.
itinera constringentes. nonsolũ nequitia callidȩ ꝑsuasionis impedit.
sed &iã terrore  potestatis premit. Et in ꝑsetutionis angore post
beneficia fictȩ dulcedinis. exerc& cornua potestatis. Quo in loco equus
&iã hunc mundũ insinuat. quiꝑelationẽ suã incursulabentium
tẽporũ spumat. Et quia anti xp̃s extrema mundi apprehendere
nititur cerastes istȩ equiungulas mordere ꝑhib&ur Aigulas
quippe equi mordere ẽ. extrema scłi feriendo contingere. ut ca¬
dat ascensor eiꝰ retro. Ascensor equi ẽ: quisquis extollitur indignita¬
tib mundi Qui r&ro cadere dicit᷑. & non infaciem. sicut saulus ce¬
cidisse memorat᷑ In faciem enĩ cadere.ẽ : in hacuita suas unũquẽ q
ducatur ignorare. Et quia iudea erroris suilaqueis capta proxp̃o

Expanded text:
libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit cerastes in selibertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sedem ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impedit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potestatis. Quo in loco equus etiam hunc mundum significat, qui per elationem suam in cursum labentium temporum spumat. Et quia antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulam mordere perhibetur. Ungulam quippe equi mordere, est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est, quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem: sicut Saulus cecidisse memoratur. In facie enim cadere, est in hac vita sua unumquemque ducatur, ignorare. Et quia Judaea erroris sui laqueis capta pro Chri
Abbreviated transcription (Latin):
operationib: anti xp̃i tracctar&ur. adiunctũ. ẽ: fiat dan coluber
eiꝰ r&ro Quid hoc loco eqͥ nomine. nisi prȩsens scłm designatur ::
Quo intestimonio. quid equus signific&. euius ungulas coluber mor¬
d&. melius ostendemus. si& ea quȩ circũ stant᷑ paulo subtilius
exponamus Nonnulli &enĩ de tribu dan uenire antixp̃m ferui
immerito. dũ ifraheliticus populus terras in castrorũ partitione
susce perit. prius dan ad aquilonẽ castrametatus. ẽ. Illũ scilic& sig¬
nans. qui incorde suo dixerat. Sedebo inmonte testam̃ti. in laterib
aquilonis. ascendã suꝑ altitudinẽ nubiũ . similis ero altissimo
cornua dicunt᷑ Serpensq hic cornutus. ẽẽ ꝑhib&ur. ꝑquẽ digne
anti xp̃i aduentus asseritur . quia contra uitã fideliũ cũ morsu pesti¬
nesciat semitã angustiorẽ esse quã uiã : Fiat ergo dan coluber in
uia. quia in prȩsentis uitȩ latitudine eos ambulare prouocat :
quib: quasi parcendo blanditur: Sed inuia mord& : quia eos quib

Expanded text:
nctum est: Fiat Dan coluber .--Quid hoc loco equi nomine, nisi praesens saeculum designatur? quo in testimonio quid equus significet, cujus ungulas coluber mordet melius ostendimus, si et ea quae circumstant, paulo subtilius exponamus. Nonnulli enim de tribu Dan venire Antichristum feimmerito dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad Aquilonem castrametatus est , illum scilicet signans, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium; similis ero Altissimo cornua dicuntur. Serpens hic cornutus esse perhibetur, per quem digne Antichristi adventus asseritur, quia contra vitam fidelium, cum morsu pestinesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur: sed in via mordet, quia eos, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Somniũ uiderat. qđ sol ac luna se cũ reliquis stellis ad orabant
est. praestolato mundifine requiescere. nihilq dehis quȩ nunc in
bonioperiserigit. quia ad et̾nae uitȩ patriã tendit: Quȩ & ad por¬
tandũ humerũ apponit: quia c̃specta suꝑna requie. prȩceptis &iã
grauib inoperatione se subicit Et quicquid intolerabibe pusilla¬
nimitas asferit. hoc leue ac facile spes remunerationis ostendit¬

Expanded text:
Somnium viderat, quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabantSomnium viderat, quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabantest praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his quae nunc in boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Qui et ad portandum humerum supponit, quia conspecta superna requie praeceptis etiam gravibus in operatione se subjicit, et quidquid intolerabile pusillanimitas asserit, hoc ei leve ac facile spes remunerationis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
Sarpe non nulli humana sapientia inflati desideriis suis diuina
iudicia contratire conspiciunt. astutis eispeluctari machinatio¬
nib conantur Et qđ ad uotũ uim suꝑnȩ dispositionis intorquȩ¬
ant. callidis cogitationib insistunt Subtiliora c̃silia exqͥrunt.
sed inde uoluntatẽ dĩ ꝑ agunt. unde banc immutare conten¬
dunt. atq omnipotentis. consilio dũ resistere nitunt᷑. ob secunt᷑
Quia sȩpe & hoc eius dispositioni apte militat. qđ ei ꝑhumanum
udium friuole resultat. Sicut scriptũ. ẽ. Qui cõprȩhendi
entes. in astutia eorũ In astutia nãq sua sapientes cͣõprȩhen¬
dit. quando eiꝰ consiliis humana facta &iã tunc congrueꝰ serui¬
unt. cũ resistunt Unde & ꝑ psalmistã dicit᷑. Nouit dñs cogi¬
tationes hominũ. qm̃ uane sunt. Qđ melius ostendimus. si
pauca ad mediũ gestarũ rerũ exẽpla ꝓferamꝰ : Ioseph somniũ
uiderat. qđ suo manipulo. fratrũ eius se manipuli ꝓsternebant

Expanded text:
Saepe nonnulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt, atque omnipotentis Dei consilio dum resistere nituntur, obsequuntur; quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat, sicut scriptum est: Qui comprehendit sapientes in astutia eorum . In astutia namque sua sapientes comprehendit; quando ejus consiliis humana facta, etiam tunc congrue serviunt cum resistunt. Unde et per Psalmistam dicitur: Novit Dominus cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Quod melius ostpauca ad medium gestarum rerum exempla proferamus. Joseph somnium viderat, quod ad suum manipulum fratrum ejus se manipuli prosternebant.
Abbreviated transcription (Latin):
prhominis ascendit quae p̃parauit ds
diligentib se: Beneg̾ cũ miraret᷑ genas eccłe subdidit
absq oculis tuis. Acsi aꝑte diceret᷑
ła quidẽ qua inte ñ latent magna sunt: sed illa ualde
neffabilia quae latent. In exposit̃¬
uae ẽ ista quae ꝓgredit᷑ quasi aurora consurgens
consurgit ȩcdã. quae prauitatis pristinae teneb
deserit. & sese in noui luminis fulgõ¬
re conuertit. In illa igit᷑ luce quae indistricti iudicis
duentu monstrat᷑. corpus dãpnati
hostis ortũ surgentis aurorȩ ñ uid&. qr cũ district iudex ad retributionẽ uenerit . ini¬
quus quisq suoꝵ caligine meritõꝵ p̃ssus quanta claritate sc̃a eccła intimũ cordis lum̃ sur¬
gat ignorat:. Punc namq electoꝵ mens in altũ rapit᷑ ut diuinitatis radus illustret & quo
ei respectu ꝑ funditꝰ. eoultra se gra choruscante subleuat᷑. Tunc sc̃a eccła plena aurora fu¬

Expanded text:
or hominis ascendit, quae praeparavit Deus or hominis ascendit, quae praeparavit Deus diliAbsque occultis tuis: ac si aperte diceretur, Ea quidem quae in te non latent, magna sunt; valde ineffabilia, quae latent. In exposuae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens? urgit Ecclesia, quae pravitatis pristinae tenebras deserit, et sese in novi luminis fulgorem convertit. In illa igitur luce quae in districti judicis adventu monstratur, corpus damnati hostis ortum surgentis aurorae non videt, quia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caligine meritorum pgat, ignorat. Tunc namque electorum mens in altum rapitur ut divinitatis radiis illustretur et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se gra
Abbreviated transcription (Latin):
feriendos nos ualeat hostis intrare. Antiquus uͦ mimicꝰ castitatem in nobis fi sine caritate¬
fuerit ñ tim&. quia ipse neccarne p̃mit᷑. ut in eiꝰ luxuria dissoluat᷑. Abstinentiã non tim&.
qr ipse cibo ñ utit᷑. quinecessitate corporis ñ urget᷑. Distributionẽ t̾renarũ rerũ ñtim&. si & eidẽ
ordinata . qr electoꝵ multitudinẽ eo maligni sp̃s ꝑtimnescunt. quo eos ꝑ caritatis concordiã
unitos contrase & conglobatos aspiciunt᷑. In hieꝵ cħ parte u omelia iiii.
nc̃ inea miraculis choruscant. & uelut in ei facie ueneral¬
s apparent. Eic eni uidem̃ mulios
mira agere : uentura ꝓphetare. mundũ ꝑfecte relinquere.
elestib desiderus ardere. sicut cor¬
tex mali punici sce eccłe gene rubent. Sed quid istud ẽ o¬
me qd̾ nuramꝰ in illius rei cõparatione.
dequa scriptũ ẽ qd̾ oculus ñ uidit nec auris audiuit nec inq¬

Expanded text:
feriendos nos feriendos nos fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, qui necessitate corporis non urgetur. Distributionordinata , quia electorum multitudinem eo maligni spiritus pertimescunt, quo eos per charitatis conco liam unitos contra se et conglobatos aspiciunt. 8. Quanta autem sit nunc in ea miraculis coruscant, et velut in ejus facie venerabiles apparent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte relinquere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex mali punici sanctae Ecclesiae genae rubent. Sed quid istud est omne quod miramur in illius rei comparatione de qua scriptum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in c
Abbreviated transcription (Latin):
acies ordinata. Quia eñĩhierusalem pacis uisio int̃ ptatur cuius nomine patria ca¬
oni iam pacis intimae comparat᷑. ut in eo qd̾ auctorem suũ diligit. quod eius speciem ui¬
dere concupiscit de quo scriptũ est inquem desiderant angłi prospicere. ꝑ ipsa iã amo
ris sui desidena angelis similis dicat᷑. Quae quantũ dõ amabilis efficit᷑. tanto agit ut
malignis spiritib terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis. subiuncta cõparatione
da : Nonenim a magno intellectu uacat ista cõparatio. & id circo ẽ subtiliter intuenda.
Scimꝰ & constat qr castroꝵ acies tunc hostib terribilis ostendit᷑. quando ita fuerit constipata
ostis possit ingredi dimittat᷑. ꝓfecto iam suis hostib t̾ribilis ñ est.
unitiatq constricti & num quã in terrupti ꝑdis cordiam inueniam᷑. quia quae lib& bona
opera in nobis fuerint. si caritas desit ꝑmalũ discordiae locꝰaperit᷑ in acie. unde ad

Expanded text:
acifica, quia enim Hierusalem pacis visio interpretatur, cujus nomine patria coeium visioni jam pacis intimae comparantur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum ris sui desideria angelis similis dicatur: quae quanto Deo amabilis efficitur, tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ia hostibus suis ut castrorum acies sit timenda? Non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda. Scimus enim et constat quia castrorum acies tunc hostibus terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata hostis possit ingredi, dimittatur, profecto jam suis hostibus terribilis non esuniti atque constricti, nunquam interrupti per discordiam inveniamur, quia quaelibet bonaa in nobis fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad
Abbreviated transcription (Latin):
deorsum : Per sublimitatis auaritiã tep̾tauit. cũ regna omã mundi
astendit dicens: Flaec omã tibi dabo. si ꝓcidens ad oracueris me:
Sed eisdẽ modis asecundo homine uictus.ẽ. quib primũ homine¬
seuicisse gloriat᷑ Ut anris cordib ipso aditu captus exeat. quo nos

Expanded text:
avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit dicens: Haec tibi omnia dabo si procidens adoraveris me . Sed eisdem modis a secundo homine victus est, quibus primum hominem vicisse se gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat quo nos
Abbreviated transcription (Latin):
in silentio app&it filios ñ generat. Exp̃dicatione uid& & ñ parit.
quia qui&is suȩ studio. minusse inaliorũ collectione succendit. Et
quantũ introrsũ conspicit. aperire aliis prȩdicando ñsufficit. Lia
uero lippa & fȩcunda. ẽ. quia actiua uita dũ oceupat in opere.
minus uid&. Seddũ modo ꝑuerbũ. modo ꝑexemplũ adimitationẽ
suã proximos accendit. multos in bono opere filios generat. Et si in
contẽplationẽ mentẽ tenere ñ ual&. exeotam̃ qđ agit. exterius
gignere sequaces ual& Fost liȩ ergo cõplexũ ad rachelẽ iacobper¬
uenit: quia ꝑfectus quisq ant̾e actiue uite ad fecunditatẽ iungit̾.
& post contẽplatiuȩ ad requiem copulatur. Hiexposinione bE¬

Expanded text:
in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione. Videt, et non parit; in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione. Videt, et non parit; quia quietis suae studio minus se in aliorum collectione succindit, et quantum introrsum aspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia vero lippa et fecunda est, quia activa vita, dum occupatur in opere, minus videt, sed dum modo per verbum, modo per exemplum ad imitationem suam proximos accendit, multos in bono opere filios generat. Et si in contemplatione mentem tenere non valet, ex eo tamen quod agit exterius, gignere sequaces valet. Post Liae ergo complexum ad Rachelem Jacob pervenit, quia perfectus quisque ante activae vitet postmodum contemplativae ad requiem copulatur. Script
Abbreviated transcription (Latin):
& contẽplatiua uta signatur : Lia quippe in terp̃tatur laboriosa.
rachel uero. ouis uel uisũ principiũ Actiua autẽ uita laboriosa.ẽ.
quia desudat in opere contẽplatiua uero simplex ad solũ uidendũ
principiũ anhelat uidelic& ad ipsũ quiait : Egosũ principiũ. propt̃
& loquor uobis: Beatus autẽ iacob rachel quidẽ concupiera¬
platiuã uitã desiderat. quietẽ ȩt̾nȩ patriȩ app&it. Sedprius neces¬
se .ẽ. ut in nocte uitȩ pręsentis operetur bona quȩ potest. desud& in
labore. id.ẽ. liã accipiat. ut post aduidendũ principiũ in rachel am¬
plexib requiescat. Erat autẽ rachel uidens & sterilis. Liaautẽ lippa
sed fecunda. rachel pulchra & infexunda. Quia nimirũ mens cum¬
contẽ plandi otia app&it. plus uid&. sed minus dõ filios generat
ũ uero ad laborẽ se prȩdicationis dirigit. minus uid&. sedam pliul
parit. Contẽplatiua ergouita speciosa ẽ. in animo. seddũ quie scere

Expanded text:
et contemplativa vita signatur? Lia quippe interpretatur laboriosa, Rachel vero ovis, vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego sum principium, propter quod et loquor vobisplativam vitam desiderat, quietem aeternae patriae appetit, sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est, Liam accipiat, ut post, ad videndum principium, in Rachel amplexibus requiescat. Erat autem Rachel videns et sterilis; Lia autem lippa, sed fecunda. Rachel pulchra et infecontemplando otia appetit, plus videt, sed minus filios Deo generat; cum vero ad laborem se praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. Contemplativa vero vita speciosa est in animo, sed dum quiescere
Abbreviated transcription (Latin):
poterant. humiliati aꝑditione seruentur. Secreto ergo dispensa¬
tionis ordine. unde seuire permititur iniquitas diaboli. inde
pie ꝑ ficitur benignitas dĩ: Quia aduersarius nr̃ ideo obtẽperat
nutib suꝑ nȩ grae. unde exerc& iram ne quissimȩ uoluntatis suȩ.
tuum. Si peccatum dauid tam de testabile dñs transtulit : Quid
est quod om̃a quod de eodem peccato ꝑ ꝓphetam ei a dñodicta sunt:
non deserit. aut enĩ ipse hoc homo inse poenitens punit. aut hoc
ds̃ cũ homine uindicans ꝑ curtit Nequa quã igitur peccatã par¬
cit᷑. qui nulla tenus sine uindicta laxatur. Sic enĩ dauid audire
post confessionẽ meruit. dñs trans tulit peccatũ tuũ. & ta men
multis post cruciatib afflictus ac fugiens. reatũ culpȩ quã
ꝑpetrauerat ex soluit. Sic nos salutis unda. aculpa primipa¬
rentis absoluimur. Soluta : tam̃ reatus ciusdẽ culpȩ deluentes

Expanded text:
poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensapoterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei, quia adversarius noster inde obtemperat nutibus supernae gratiae, unde exerceat iram nequissimae voluntatis suae. est, si peccatum David tam detestabile Dominus transtulit, quid est quod omnia quae eodem peccato per prophetam ei a Domino dicta sunt, non deserit: aut enim ipse hoc homo in poenitentem punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccatum parcitur, quod nullatenus sine vindicta laxatur. Sic enim David audire post conversionem meruit: « Dominus transtulit peccatum tuum, » et tamen multis post cruciatibus afflictus aufugiens, reatum culpae quam perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis vindicta, a culpa primi parentis exsolvimur, sed tamen reatum ejusdem culpae diluentes,
Abbreviated transcription (Latin):
medicamentũ : Vt qui uirtute ꝑcutimur. uitiocuremur. Nos
namq: uirtutum dona retorquemus inusũ uitiorũ: ille uitioꝵ
in lecebras ad sumit in arce uirtirtum. & salutis statũ ꝑcutit.
ut seru& : ut qui humilitatem curantis fugimus. saltm caden¬
tes hereamus. Sed interhȩc sciendum: quod pleriq hominũ
quo in multis corruunt. artius ligantur: Cumq: eos antiqu
hostis exuno uitio ꝑcutit ut concidant. ex alio quoq ligat ne
surgant: Consider& itaq homo cũ quo aduersario bellum
frequent̃ interficit : Quia ualde rarũ est quod hostis noster
electorum salutẽ. & iã uulnerib seru&. Erudiendos enĩ sic̃
diximus electos suos dñs sȩpe tẽptatori subieat: sicut post pa¬
radysi claustra. post terti cęli secreta nereuelationũ mac
dine paulus extolli poss&. ei satanȩ angelus datus est. Sed ut
prȩfatisumus. ipsa hac tẽptatione disponit᷑: ut qui elati perire

Expanded text:
medicamentum; ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos medicamentum; ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum: ille vitiorum illecebras assumit in artem virtutum, et salutis statum percutit, ut servet: ut qui humilitatem currentes fugimus, saluti cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum est, quod plerique hominum, quo in multis corruunt, arctius ligantur: cumque eos antiquus hostis ex uno vitio percutit, ut concidant, ex alio quoque ligat, ne surgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum frequenter interficitur, quia valde rarum est, quod hostis noster electorum salutem etiam vulneribus servet. Erudiendos enim, sicut diximus, electos suos Dominus saepe tentatori subjicit; sicut post paradisi claustra, post tertii coeli secreta, ne revelationum magnitudine Paulus apostolus extolli potuisset, ei Satanae angelus datus est: sed ut praefati sumus, ipsa hac tentatione disponitur, ut qui elati perire
Abbreviated transcription (Latin):
imines : quo si mul om̃s turpem nouerunt. Unde fit plerũ
ut non nulli post suꝑbiam in luxuriam corruentes. ex aꝑto casu
malum culpȩ latentis erubescant : Et tunc & iam maiora corrigt̃.
cũ ꝓstrati inminimis grauius confunduntur. Reos enĩ se inter
minora conspitiunt : qui se liberos inter grauiora crediderunt.
Pia ergo dñi dispensatione laxatos. nonnũ quã malignus sp̃s
decuspa adculpã trahit: & dũ plus ꝑcutit: inde eũ quẽ cepe¬
rat amitat : Atq unde uicisse cernit᷑: in de superat᷑. Conside¬
rare lib& intra munitũ grã sinum. quanto ds̃ misericordig
fauore nos contina. Ecce quide uirtute se extollit: ꝑuitium
ad humilitatẽ redit. Quiuero acceptis uirtutib extollit᷑ nongla¬
dio sed ut ita dixerim medicamento uulneratur. Quidẽ eiũiti
uirt̃ nisi medicamentũ : Et quid ẽ uitiũ nisi uulnus. Quia ergo
nos demedicamento uulnus fecimus: facit ille de uulnere

Expanded text:
homines, quo simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque, homines, quo simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque, ut nonnulli post superbiam in luxuriam corruentes, ex aperto casu malum culpae latentis erubescant: et tunc etiam majora corrigunt, cum prostrati in minimis gravius confunduntur: reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter graviora crediderant. Pia ergo Domini dispensatione laxatus nonnunquam malignus spiritus de culpa ad culpam trahit, et dum plus percutit, inde eum, quem ceperat, amittit: atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet intra munitum gratiae sinum, quanto Deus misericordiae favore nos continet. Ecce qui de virtute se extollit, per vitium ad humilitatem redit. Qui vero acceptis virtutibus extollitur, non gladio, sed, ut ita dixerim, medicamento vulneratur. Quid enim virtus, nisi medicamentum? Et quid est vitium, nisi vulnus? Quia ergo nos de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere
Abbreviated transcription (Latin):
sed dereparatione roborauit. Sic quippe semꝑ sic nos diuinę
dispensationis miseri cordia. & suꝑbientes reprimit : & ne ad
desperationẽ corruamus fulcit. Sed quia exigente causa dauid
ad medium deducto. tantd facinoris memoriam fecimus: lecto¬
ris fortasse animus mouetur cur omp̃s ds̃ eos quos in ꝑpetuũ
elegit . quos ad donorum quoq spũaliũ culmenas sumit. in le¬
sos a corporalib: uitiis non custodit: Vnde quia satis fieri
citius credimus : breuiter respondemus. Non nulli enĩ per
accepta dona uirtutũ. ꝑ inpensam gram̃ bonorũ operũ in suꝑ¬
biȩ uitium cadunt : sed tamen quoceciderint non agnoscunt:
Pro inde contra eos hostis antiquus quiiam in terius dominat᷑.
ꝑcarnis luxuriam ꝓsternantur. Scimus autem quia aliquan¬
dominus ẽ incorporis corruptione cadere : quã cogitatione taci¬
ta ex deliberata ȩlationȩ peccare. Sed cũ minus turpis suꝑbia
creditur minus uitatur : Iuxuriam uero eo magis erubescunt

Expanded text:
sed de reparatione roboravit. Sic quippe semper, sic nos divinae dispensationis misericordia et superbientes reprimit, et ne ad desperationem corruamus, fulcit. Sed quia exigente causa, David ad medium deducto, tanti facinoris memoriam fecimus, lectoris fortasse animus movetur, cur omnipotens Deus eos, quos in perpetuum elegit, quos ad donorum quoque spiritualium culmen assumit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit? Unde quia satisfieri citius credimus, breviter respondemus, nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bonorum operum in superbiae vitium cadunt; sed tamen quomodo ceciderunt, non agnoscunt. Proinde contra eos hostis antiquus, qui jam interius dominatur, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptionem cadere, quam cogitatione tacita, et deliberata elatione peccare: sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur. Luxuriam vero eo magis erubescunt
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ usq ad finẽ iustus ꝑfeuerasse describit᷑. solus talarẽ tinicã
abuisse ꝑhib&ur Qu̾id .ẽ. ergo talaris tonica. nisiactio c¬
mata : Quasi enĩ ꝓpͥenssa tbnica talũ corporis operit. cũ bona
actio ante dĩ oculos. usq aduitȩ nos terminũ tegit Ubide & ꝑ
bonum cum incipimus: etiam ꝑfeueranti fine cõple amus¬

Expanded text:
decim usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibetur. Quid est ergo talaris tunica, nisi actio consummata. Quasi enim propensa tunica talum corporis cooperit, cum bona actio ante Domne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo hiemis curauit tempus exprimere. ut in esse auditorũ cordib
malitiȩ frigus indicar& . Hinc ẽ quod negaturo petro premitat᷑.
quia frigus erat : & stans ad prunas calefatiebat se. Iam namq:
in tus a caritatis calore torpuerat. & ad amorem presentis uitȩ qͣsi
ad ꝑsccutoꝵ prunas infirmitate estuante recalebat. A. qualitate
quoq temporis finis exprimitur actionis. sicut non rediturus ac
ueniam ad traditionis ꝑfidiã nocte uidas exisse ꝑhibetur. cum
egrediente illo ab euangelista dicitur. erat autẽ nox. Hinc enĩ
& iniquo diuiti dicitur. Hac nocte repetunt anim̃a t̾uã abste. Anima
quippe quȩ ad tenebras ducitur non die repeti. sed nocte memorat᷑
Hinc ẽ qđ salomon qui sapientiam non ꝑseueraturus accipit. in som¬
nis hanc & nocte accepisse describitur. Hinc ẽ quod angeli ad
abraham meridie ueniunt. punituri autem sodomã ad cam uenisse
uespere memorantur

Expanded text:
ergo hiemis curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus ergo hiemis curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod negaturo Petro praemittitur quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se. Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad majorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas, in firmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis, finis exprimitur actionis; sicut non rediturus ad veniam, et ad traditionis perfidiam nocte Judas exisse perhibetur, cum egrediente illo ab evangelista dicatur: Erat enim nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetunt animam tuam abs te . Anima quippe quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur. Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespere venisse memorantur
Abbreviated transcription (Latin):
In tuerilibae quomodo sacra eloquia in exordiis narrationũ qualitates
exprimunt. terminosq causarum: Aliquando namq: apositione loci: Ali¬
quando apositione corporis : aliquando aqualitate aeris: aliquando a
qualitate temporis signant. quid deuentura actione subitiant: A
positione quippe locorum diuina scriptura exprimit subsequentiũ
merita finesq causarum sicut deisrłedicit quia uerba dñi in monte
audire non potuit. sed precepta in campestrib accepit. Sub sequentẽ
nimirum infirmita tem populi indicans. quia ascendere ad sũma non
tione corporis futura denuntiat. sicut in apostolorũ actib stephanu
iħm qui ad extris uirtutis sed&. stantẽ seui disse manifestat. Sta re
quippe adiuuantis est. Et recte stare cernitur . quimnbello certa
minis opitulatur : A qualitate acris res subsequens de monstratur
ĩcut euangelista cum predicante dño nullos tunc exiudeac
est. Habundabit̃ iniquitas. refrigesc& caritas multorum. Idcirco

Expanded text:
Intueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infira positione corporis futura denunciat, sicut in Actibus Apostolorum, Stephanus Iesum, qui a dextris virtutis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat. Stare quippe adiuvantis est, minis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista cum praedicante Domino nullos tunc ex Judaeaest: Abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum . Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
nolebat extingui sed ꝓlithi. tanto facilius ab una restringer&. quanto
ad cunctas latius relaxar&. Sed quia non nũ quã nobis huius mundi
pspera. non numquã uero iubentur aduersa. Sciendũ sũmopere est.
quod oboedientia aliquando si de suo aliquid habeat. nulla est: ali¬
quando autem si de suo aliquid non habeat. minima. Nam cũ huius
mundi successus precipitur. cum locus superior imperatur: his
qui ad ꝑcipienda hec oboedit. oboedientiȩ sibi uirtut̃ẽ euacuat: si

Expanded text:
nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret, quanto nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret, quanto ad cunctas latius relaxaret. Sed quia nonnunquam nobis hujus mundi prospera, nonnunquam vero jubentur adversa, sciendum summopere est quod obedientia aliquando si de suo aliquid habeat, nulla est; aliquanmundi successus praecipitur, cum locus superior imperatur, is, qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat, si
Abbreviated transcription (Latin):
tes remunerat non reliquit. Sciendũ uero ẽ : quia nũ quã ꝑ oboedi¬
entiã malũ fieri. aliquando autem deb& ꝑ oboedientiam ba
agitur intermitti: Neq: enimmala inparadẏfo arbor extrat.
quam ds̃ homini ne continger& interdixit. Sed ut ꝑ melius oboe¬
dientiȩ meritum homo bene conditus crescer&. dignũ fuerat. ut
hAnc &iam abono prohiber&. quatinus tanto uerius hoc
ageretur uirtus ess&. quanto & abono cessans. auctore suo se sub¬
ditum humilius exhiber&. Sed notandum quod illicdicitur. ex om̃i
ligno para drsi edite. deligno aute scientiȩ boni & mali ne tetige¬
mas. Qui enim ab uno quolib& bono subiectis uerat. ne cesse est
ut multa concedat. ne oboedientis mens funditus intereat. si
a bonis om̃ib penitus repulsa ieiunat. Om̃s autem paradysi ar¬
bores ad ȩsum dñs cessit : cum abuna ꝓhibuit. ut creaturam:

Expanded text:
tes remunerat, non relinquit? Sciendum vero est nunquam per obedites remunerat, non relinquit? Sciendum vero est nunquam per obedientiam malum fieri. Aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini, ne contingeret, interdixit; sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans auctori suo se subditum humilitas exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: « Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . » Qui enim a bono quolibet subjectos vetat, necesse est ut multa concedat ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunat. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam