comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cinus possõ quans fuit in heditate ꝓ
h̾ede ger̾e indet. idemq ẽ. ⁊ si alieai
rem ut heditariam possedit.
nepos pr̃is quid̃ castrensi pecunote¬
stm̃ fecit heditate ad issi aqquisisse

Expanded text:
isqualis fuit in hereditate, pro herede gerere uidetur: idemque est et si alienam rem ut hereditariam possedissenepos patris, qui de castrensi peculio testamentum fecit, hereditatem adisset, adquisisse
Abbreviated transcription (Latin):
omissa testamentipossid̾ant ab inte¬
statoreditatemdiu̾ piꝰ rescͥpsit. neq
imꝓbe n impruderã insticutos lega¬
ta recusare suostitutos dati recte enĩ
recusant in sedailegatoꝵ fid̾ine cõ¬
missoꝵ petitõe suostituto cuitibeꝵ¬

Expanded text:
causa testamenti possideant ab intestato hereditatem, diuus Pius rescripsit neque improbe neque imprudenter institutos legata recusare substitutis data: recte enim recusant in se dari legatorum fideiue commissorum petitionem substituto, cui libe
Abbreviated transcription (Latin):
sedemustitutum qui se bonis pr̾nis
abstinunt uulgo putare quosda si a
ssatiubo pẽam accepit a c̾aitoripus
ꝯuemendñ siue nium pecuuares fu
inquit isꝯmaccepit a statulub acti

Expanded text:
edem institutum qui se bonis paternis abstinuit uolgo putare quosdam, si a statulibero pecuniam accepit, a creditoribus conueniendum, siue nummi peculiares fuinquit, is qui accepit a statulibero acti
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. ⁊ tampͥncipales qͣm sc̃oe tabu¬
le edicto continent᷑. ¶ Siplura sint
scribiq postulat dicendumẽ p̃zorẽ
cĩ cognita statũe id dec̾e. ut sili̾cuit
eumrauere ñ ꝑmittat inspicitabu
ias. uel ip̃am scͥpturamquis inspici¬
at. ⁊ siguiet quid aund ex tabulisue¬
ut spectare inspectio tabulaꝵ. ⁊ lecti
tem inspiciendi uel describendi iub
and̾sid̾anti tũ dabit ad exhibitee
negans ap̃ se tabulas et ñ patiatui:¬
an uero contribuemus omneffidio
sit qͣm ẜ ea suprasc̾pta sunt ñ offẽ¬
dit edc̾m. dicendum ẽ ꝯtribui frõi¬
d̾e. aut siqua auaistacã omittẽdi
int̾uenit. utiq ñdabit actõem ine¬
umlegatoꝵ. Itezsimuen̾it hõa ad a¬

Expanded text:
tatem: et tam principales quam secundae tabulae edicto continentur. Si plura sint scribique postulat, dicendum est praetorem causa cognita statuere id debere, ut, si liquerit eum uiuere, non permittat. Inspici tabulas est, ut ipsam scripturam quis inspiciat et sigilla et quid aliud ex tabulis uelit spectare. Inspectio tabularum etiam ltem inspiciendi uel describendi iubet an desideranti tempus dabit ad exhibitionenegans apud se tabulas esse non patiatuan uero contribuemus omnes fidei quae supra scripta sunt non offendit edictum, dicendum est contribui fideidere aut si qua alia iusta causa omittendi interuenerit, utique non dabit actionem in eum legatorum. Item si inuenerit bona ad a
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾et fliffic̾etq patrono ꝙ integͣm
debitã sibi portoem yãt. haut̃ ita st̃
si cohes collusit cum patrono alit̾.n
ñ eẽ patronum cogendum iogatap̃¬
stare. n enĩ int̾dcm ẽ ut quis omit¬
rat heditate si sine fraude io fiet ¶ẜ
do contͣ tabulas bonor pos. lib̾is pa

Expanded text:
peteret, sufficeretque patrono, quod integram debitam sibi portionem habeat. haec autem ita sunt, si coheres collusit cum patrono: aliter enim non esse patronum cogendum legata praestare: neque enim interdictum est, ut quis omittat hereditatem, si sine fraude id fiat. d contra tabulas bono
Abbreviated transcription (Latin):
qro annichilactum sit. anuẽo pind̃
omma suanda sunt. ac si quadns nõa
dnte ꝑ emoremadicrit heditatem.
institutus finss res. ⁊ omittente ꝑ¬
tem suamtitio cum substitutꝰ eãs ei
substitutoe adisses. dem̃ ꝯditõ uire
sextantis cetitisset. quer anadire
necce habin̾sser. nc sextins tuusin
tutõc prĩ adic̾it. anex primainstitu¬
tio sufficiat. sextans itaq qui fubꝰ
aitõe datus michiẽ. ad me solũ ꝑti¬
net ¶Item si tu sextantis ex quo insti¬
tutꝰ ees hes omixis aditõe mĩquid

Expanded text:
quaero, an nihil actum sit an uero perinde omnia seruanda sint, ac si quadrans nomadrante per errorem adiit hereditatem.institutus fuisses heres et omittente partem suam Titio, cui substitutus eras, ex substitutione adisses, deinde condicio iure sextantis exstitisset, quaero, an adire necesse habueris, ne sextans tuus intutione prius adieri‹m› an ex prima institutio sufficiat: sextans itaque, qui sub condicione datus mihi est, ad me solum pertinet. Item si tu sextantis, ex quo institutus esses heres, omiseris aditionem, numquid
Abbreviated transcription (Latin):
eademidꝰ nichuiegata fit.⁊ omissa ca
testam̃ti heditatem possid̾ant ieg̃e.
si abutroꝵ i̾ede solidum michi debet᷑
tũ apimo legatum consecut᷑ ab alteo
pete ñ poto. eligere itaq reum potc̃o

Expanded text:
t omissa causa testamenti hereditatem possideant lege, etiamsi ab utroque solidum mihi debetur, tamen ab uno legatum consecutus ab altero petere non potero: eligere itaque reum potero
Abbreviated transcription (Latin):
sllegitimam uelim ad meptinere
cumsciam testõ michireuctamun¬
deror añ repudiare testm̃. utalegi¬
timam acquisisset.
obeamremꝙ cõmunib cum sciri¬

Expanded text:
legitimam uelim ad me pertinere, cum sciam testamento mihi relictam, uidebor ante repudiare testamentum et ita legitimam adquisisse.ob eam rem, quod communibus, cum scir
Abbreviated transcription (Latin):
ñ animoiedis se gere que gerunt.
ꝯant pictans añt cuslodiende cã añ
staei fec̾it. siaio herdis ꝓ ħede gessit
psede gessisse. ¶ suos xditarios pau
iumita aut pauit. aut distraxit si hor
ut hes gessit ꝓh̾ede. aut siñ ut hes fe¬
cit. s ut custodiat. aut pntauit sua
aut dum denbat quid focit ꝯsulens
ut salue ẽẽnt ies heditarie. si forte ei
ind̾iꝑ hede gesissespiñ ⁊ si fundos
reret. s aumeiqui substitut᷑e. ĩ ab
intestato hes extitur᷑ ꝓspicit. aut res

Expanded text:
non animo heredis se gerere quae gerunt, sed aut pietatis aut custodiae causa aut sta ei fecit: si animo heredis, pro herede gessitede gessisse. seruos hereditarios pauit iumenta aut pauit aut distraxit: si hoc ut heres, gessit pro herede: aut si non ut heres, sed ut custodiat, aut putauit sua, aut dum deliberat, quid fecit, consulens ut saluae sint res hereditariae, si forte eipro herede gessisse. proinde et si fundos reret, sed dum ei, qui substitutus est uel ab intestato heres exstaturus, prospicit, aut res
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃tus ẽe debet. anꝓparte. anexasse. ⁊ an
exinstitutõt. anex substitutõe.⁊ a ex
testo uel ab intestõ finus fuusẜes exi¬
stat. ¶ mutus pruel dominꝰ pr fiuio.
nei ẜuo hecibus institutis mag̾ ẽ. ut
si intellectuñ car̾eant nutu iibe pꝰsit

Expanded text:
tus esse debet, an pro parte an ex asse, et an ex institutione an ex substitutione, et an testamento an ab intestato filius suus heres existat. Mutus pater vel dominus filio vel servo heredibus institutis magis est, ut, si intellectu non careat, nutu iube
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ militem qui ancuiam suam
heteminstitũat ignorasse posse exea
institutõe. ⁊ ub̾tatem ei compet̾e. ⁊ iõ
sine cã p̾ea a conmuitone petissȩ. it
eãd̾manimtt̾et cum ex ibre scͥpt᷑a

Expanded text:
gendum militem, qui ancillam suam heredem instituerat, ignorasse posse ex ea institutione etiam libertatem ei competere et ideo sine causa postea a commilitone petisse, ut eandem manumitteret: cum ex priore scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmortem pris finanata niptum ẽe-
testin apparint. n iegata deb̾i siqua
uer medio tpe stͥptus rs legata soluiᷤᷤ¬
set. utilim actionib filie datis ħ inꝑ¬
insum caum ẽe. reuocanta nec insti¬
tutum cumiõe fid̾rpossõr si̾nt quod
moriens testm̃ iure cõi tp̃e militie sa¬

Expanded text:
ortem patris filia nata ruptum esse testamentum apparuit neque legata deberi. si qua uero medio tempore scriptus heres legata soluisset, utilibus actionibus filiae d‹a›tis ob impro‹u›isum casum esse reuocanda nec institutum, cum bonae fidei possessor fuerit, quod moriens testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
inintegrum implorabant. questricto
uur non competit quia int aiem aditi¬
oms auitus obisset. annum tñ piumccͣ¬
eferrincoqui legationiscã
romẽerat et filium quimris delatior
possõem absensamifat sine itspectu
eiꝰ distinctõis restitutõs locumhabe.¬
ꝙ ⁊hiͣchumanitatis gr̃aobtinendũ
e ¶ reiꝑ aduellionisheditatem fuspẽ¬
trisignocentia liꝗ et pot queñr. ¶ po
hede gessisse filum placuit quimori¬
ens comp̃to matrem suam intestato
uitam decessisse codicił petit abixred̃
suout mat̾noꝵ bonoꝵ fuũ manumit¬
t̾et ac sibipentibq sins in possdez ma

Expanded text:
in integrum implorabant, quae stricto iure non competit, quia intra diem aditionis Auitus obisset. diuum tamen Pium cefert in eo, qui legationis causa Romae erat et filium, qui matris delatam possessionem absens amiserat, sine respectu eius distinctionis restitutionem locum habe hic humanitatis gratia optinendum est. Rei perduellionis hereditatem suspetris innocentia liquet, potest quaerere. Pro herede gessisse filium placuit, qui moriens comperto matrem suam intestato uita decessisse codicillis petit ab herede suo, ut maternorum bonorum seruum manumitteret ac sibi parentibusque suis in
Abbreviated transcription (Latin):
ñee pͥgnantem sciant. gͦ siuentre:
quia siue freinascat᷑. siue ñ nasca¬
ut emancipato quo subueninde¬
ditatem fiet. ut qr inuitꝰ hes existai
detur abstinendi facultas

Expanded text:
egnatem sciant. ergo si uentre quia, siue frater ei nascatur siue non nascaut emancipato quoque subueniri deditatem, fiet ut, quia inuitus heres existat, detur abstinend‹i› facultas
Abbreviated transcription (Latin):
amnenat. tuue damas ẜuus nħ et
nyesto issuius puyillui ⁊ ub̃tinu
tius negat quia fini appellõe lib̃trꝰ
quor contrneur. labeo cc̃ quia eoloci
uerum finumꝰ accipio portet. treła

Expanded text:
am ueniat, tum Dama seruus liber esto': is filius pupillus libertinus tius negat, quia filii appellatione libertinus quoque contineretur: Labeo contra, quia eo loco uerum filium accipi oportet. Treba
Abbreviated transcription (Latin):
tem ptincant amoue ñ u̾itẽt᷑ quino
cando animonec mangno rem repo
pnum daret reni apstulisset. s aum
putat nẽe heditariam dicenaume
ind̾amꝰ anedcõ iocus sit. mag̾q ẽ. ut
.s. ut furti pocius actõe c̾aitorior te¬
neat. ⁊ enim qui semel se abstinint
q̃madmodum ex pꝰ delicto obligat᷑.¬

Expanded text:
tem pertineant. Amouere non uidetur, qui non callido animo nec maligno rem reposmnum det, rem abstulit, sed dum putat non esse hereditariam, dicendum est uideamus an edicto locus sit. magisque est, ut  ut furti potius actione creditoribus teneatur: etenim qui semel se abstinuit, quemadmodum ex post delicto obligat
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓbantur miminis datis tutelamoccu¬
passe. uel p̾cio accepto oꝑamdedisse. ut nõ
idoncus tutor daret᷑. uel confulto medendo
pat̾momoqͣntitatem min̾iuit. ueleui
intelligiitadã cum sue m̃tisẽẽ ceꝑit.

Expanded text:
qui probentur nummis datis tutelam occupasse uel pretio accepto operam dedisse, ut non idoneus tutor daretur, uel consulto in edendo patrimonio quantitatem minuerit, uel euiintellegi ita dari, cum suae mentis esse coeperit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si duo plinesuemanumittant om̃s tuto¬
iessunt. s inmulier sit int̾ manumiño¬
res dicenduẽ soios mãsciuossors tutores
s isiauquis expatronis d̾cesẜit. cutela pe¬
soli compatroni tutores sunt. filimõ ⁊ fi
infuitutem redactus sit appar cet̾osẽe
tutores. s si ominespatroni d̃cesẜit. ⁊ẽ
ait̾ ex patronis fuium ait̾ nepotem reu¬
famina yatris sun pximusẽ. ⁊ ħ apparebit
exlcgitĩs heditatib. legitĩa aũ rẽditas at
sotũ filiu ꝑtini. gͦ ⁊ tutela ad solũ filiũdes

Expanded text:
Si duo pluresue manumittant, omnes tutores sunt: sed si mulier sit inter manumissores, dicendum est solos masculos fore tutores. Sed si aliquis ex patronis decesserit, tutela pesoli compatroni tutores sunt. simili modo et si in seruitutem redactus sit, apparet ceteros esse tutores. Sed si omnes patroni decesserint, tunc alter ex patronis filium, alter nepotem refamilia patris sui proximus est? hoc apparebit ex legitimis hereditatibus: legitima autem hereditas ad solum filium pertinet. ergo et tutela ad solum filium des
Abbreviated transcription (Latin):
nmut cesset cura si tutela ueletas indi¬
geat. qr̃ situtores hñt qui ꝑfurorem
tae̾. ut ad pupillosud pupillas ñ ꝑti¬
neat. ¶ q aut inpũpillor ꝑsõa agͥ¬
sit. curatorem eiñ ut funoso. s ut ad

Expanded text:
ut cesset cura, si tutelae aestas indigeat. quare si tutores habent, per furorem ta est, ut ad pupillos uel pupillas non pertineat. Quia autem in pupillorum persona adgnasit, curatorem ei non ut furioso, sed ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
cogi remsaiiam iõre. satistare. płisq
uit̾atiu. s ħ ca cognita ẜtorem statũe
der̾e nenusc̃. utrum debeat satisdare
patronus tibiꝙ eiusannõ ut si psona
honesta sit remitrat᷑ ei satudatio.⁊ ma¬
hĩt.ut aut modꝰ tutele. aut ꝑsd̃a aut
cã admittat satisdatiõe. ¶ Miegitĩs
⁊ ihisqui a magratib dant᷑. qͥsitũ e
an uni tutela d̾c̾ni possit. ⁊ ait lab̾o. et
unirecte tutelam de̾m posse enĩ auqͦs¬

Expanded text:
cog‹i› rem saluam fore satisdare plerisque uideatur. sed hoc causa cognita praetorem statuere debere melius est, utrum debeat satisdare patronus liberique eius an non, ut, si persona honesta sit, remittatur ei satisdatio et mahabere: ut aut modus tutelae aut persona aut causa admittat satisdationem. In legitimis et in his, qui a magistratibus dantur, quaesitum est, an uni decerni tutela possit. et ait Labeo et uni recte tutelam decerni: posse enim a
Abbreviated transcription (Latin):
ripħꝰ. inconfirmando tutore n p̃tor
res ñ une. uel curatores stþr̃it pat̾. nañ
ante annos ut spatio medio potũit fa¬
d̾mntiatio uel morum añ celata uel ig¬
norata em̃nt imꝓbitas aut imimititie
cum patre exarserunt.
nosum miscuissent.¬

Expanded text:
ionum In confirmando tutore hoc praeres non iure vel curatores scripserit pater. nam si ante annos, ut spatio medio potuerit fademinutio, uel morum ante celata uel ignor‹a›ta emersit improbitas, aut inimicitiae cum patre exarserunt, nosum miscuissent
Abbreviated transcription (Latin):
Si r̾editasnon aum adita strex
qua tutor sꝑit᷑. imis ẽ alnum tutorem
torem deait. h t̾ disceptationem anan¬
quo cãuñ sit utilisdatio ut puta sipo¬
ponas finumunnuopatre decessisse.⁊
ne potemex eo suocessisse uiuo auo⁊
fortiusdicendumc̃. tutciam quoꝙ ex¬

Expanded text:
Si hereditas nondum adita sit, ex qua tutor speratur, uerius est alium tutorem torem dederit, habet disceptationem, an aliquo casu non sit utilis datio: ut puta si proponas filium uiuo patre decessisse et nepotem ex eo successisse uiuo auo. et fortius dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
agnatis diate sunt ⁊ consanguineis t̃
patronisit ẽ om̃ib his ꝯuiadiegitião
heditatem admittiposiint. hec fumã
puidentiaut qui spent hr̃e hanc fucceᷤ¬
siõem rõtuerent᷑ bona ne dilapidaren
tinet. tutela aut̃ ad agnatũ. It̾ in uyti¬
ns. ñ sit patroua ⁊ pat̾ronifuiꝰ. nã tute¬
lam patronifuius. ẜeditatẽ patrona ob¬
tinebit. tidemq erit. ⁊sñt patronifi

Expanded text:
nt et consanguineis, item patronis, id est his qui ad legitimam hereditatem admitti possint: hoc summa prouidentia, ut qui sperarent hanc successionem, idem tuerentur bona, ne dilapidarenttinet, tutela autem ad adgnatum. item in libertinis, si sit patrona et patroni filius: nam tutelam patroni filius, hereditatem patrona optinebit: tantundemque erit et si sit patroni fi
Abbreviated transcription (Latin):
uaiet. id̾ e̾ ubi neposuci hes institut᷑.
sit. uel nominatim exr̾edatumsit. ¶ N
fimosus testõ tutor detu. ñ quid̾ cuor
fure d̾sic̾it. tutoremẽẽ rocte datum
ꝓcuł cxistimat. ꝙ sidatus sit pu̾e ne

Expanded text:
ualet, id est ubi nepos uel heres institutus sit uel nominatim exheredatus sit. Si furiosus testamento tutor detur, si quidem, cum furere desierit, tutorem esse recte datum Proculus existimat: quod si datus sit pure, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus ꝑficiscuntur s̃mnulatq auquis
ħos extitit. nam uyse hes tutor recte dan
uel testamto uel coniculis s si sub cono¬
itione fũnit tutor datus deficiente con¬
aitione tutornonerit. tutorem autẽ
intestõ ⁊ ac̾to tpe dare. ⁊usq ad c̾tumtẽ¬
pusucet.⁊ ñib conditione. ⁊ irsq ad ꝯ¬

Expanded text:
tinus proficiscuntur, simul atque aliquis heres exstitisset: nam et ipse heres tutor dari uel testamento uel codicillis. Sed si sub condicione fuerit tutor datus, deficiente condicione tutor non erit. Tutorem autem et a certo tempore dare et usque ad certum tempus licet
Abbreviated transcription (Latin):
ubi cessat satisdatio. ⁊ puto inyatrõis
ñ oport̾e admitti ꝓuocatõem mũ ex
magnacã. ne quis syem successionis di¬
minuat. nam sipatrono tutelañ fuit
mi̾mit᷑ snt dicendum ẽ õsiñe eum ẽe
tutorem ⁊ locumẽe iuditio tuttie fi

Expanded text:
atio? et puto in patronis non oportere admitti prouocationem nisi ex magna causa, ne quis spem successionis deminuat: nam si patrono tutela non fueminutus sit, dicendum est desinere eum esse tutorem et locum esse iudicio tutelae fi
Abbreviated transcription (Latin):
subute fidi comnissam ub̾tatem uel̾t
eomõpunitur neuis patromacarant.¬
meo q̃mub̃̾mẽe nolunt. id̾ erit si filie u¬
btus assignatus sit tutela quid ap̃ frẽs re¬
manebit. ut marccilus notat legiima a

Expanded text:
subuertere fideicommissam libertatem uelint, eo modo puniatur, ne ius patronm esse nolunt'. idem erit, si filiae adsignatus libertus sit: tutela quidem apud fratres remanebit, ut Marcellus notat, legitima
Abbreviated transcription (Latin):
tib uelcet̾islibis lic̃ẽ pentib testam̃t᷑o
nutoresdare. quimõ incacã sunt ut ñ si
unio eonati fuint in po ate enis futi᷑
si nepoti tudorem ait. itarecte d̾disse
und̾i si nepos pꝰ mortem ameiꝰ mpatͥs sui
pot̾atem iecasimis nõ sit. ꝙ euenit si ui¬
uotestatore fulinsin pot̾ate cnisẽt d̾n¬

Expanded text:
tibus uel ceteris liberis licere parentibus testamento tutores dare, qui modo in ea causa sint, ut, si uiuo eo nati fuerint, in potestate eius futuri si nepoti tutorem dederit, ita recte dedisse uideri, si nepos post mortem eius in patris sui potestatem recasurus non sit: quod euenit, si uiuo testatore filius in potestate eius
Abbreviated transcription (Latin):
tio neq impii ẽ neq iunsdictionis. s ei
soucompetit cui nomĩatim hoc dedit
uel iex. uel sc̃atus consuitum uł prĩcepᷤᷤ
sũrdoimpubi pot̾it tutordãi. ¶ eici¬
nispat̾ in hostium pot̾ate ẽ tutorem
dãi nõ posse pasame. s sidatus sit anĩ
dãĩdebet ne in mediopeat.
p̃. Sisius. tutora p̃toretatus sit
si quid pat̃ tutelamagnouit in soudũ
siuegenti filio consensit. siue omĩno
attigit tu̾telam uñ cumquidã fitiosc̃¬
psisset utoiuigent tut elam geiet. cuo¬

Expanded text:
tio neque imperii est neque iurisdictionis, sed ei soli competit, cui nominatim hoc dedit vel lex vel senatus consultum vel princeps. Surdo impuberi poterit tutor dari. Ei cuius pater in hostium potestate est tutorem dari non posse palam est: sed si datus sit, an idari debet, ne in medio pereat.ilias tutor a praetore datus sit, si quidem pater tutelam agnouit, in solidusiue gerenti filio consensit siue omnino attigit tutelam. unde cum quidam filio scripsisset, ut diligenter tutelam gereret, 'cu
Abbreviated transcription (Latin):
uelei qui substitͣmꝰ fuit nel quab inte¬
statosiꝑtus nõ funss succed̾e potuit. ¶ in¬
uentrem sut crogata. ¶ Nec ẽminauaᷤᷤ
hec repetunt᷑ nisi y calumyniã in rossõem
hetitate. nam hedicnis qmexenisusẽ dã¬

Expanded text:
 uel qui ab intestato, si partus non fuisset, succedere potuit. Inuentrem sunt erogata: nec enim alias haec repetuntur, nisi per calumniam in possessionem hereditate: nam heredi eius qui exclusus est da
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃isqui testam̃tũn. nfecit. s ⁊ is qui
enĩ ad tuteiam ptinet intestatꝰ e Id̾ ai¬
cimꝰ si tutor testõdatus adhuc fuio ĩpu¬
i̾e manente dcesẜit. nam tutela cius
adagnatim reu̾tit᷑.¬

Expanded text:
is qui testamentum non fecit, sed et is qui enim ad tutelam pertinet, intestatus est. idem dicemus, si tutor testamento datus adh‹u›c filio impubere manente decesserit: nam tutela eius ad adgnatum reuertit
Abbreviated transcription (Latin):
uel tutele subicit. ñ ẽẽ necc̃e qĩ d̾m̃ti
q̃ricuratorem. ⁊ita impr antoniniᷤᷤ
ang̾t̾. resc̾psit. cummag̾ etati q̃ d̃m̃¬
tie tantisꝑ sit consuendum. ¶ Sip̃
trum ip̃is poscentib datin a nũo i ad¬
u̾suo petente. ⁊ sciendumẽ siueagãt
siue conueniant᷑ dẽuihunc curatorem
petat cuidaĩ enmoportet. d̾mq casnꝰ¬
taiem curatorem neminemidãe ysẽ¬

Expanded text:
uel tutelae subicit, non esse necesse quasi dementi quaeri curatorem, et ita imperator Antoninus Augustus rescripsit, cum magis aetati quam dementiae tantisper sit consulendum. Si trum ipsis poscentibus datur an uero et aduersario? et sciendum est, siue agant siue conueniantur, dari hunc curatorem petat, cui dari eum oportet. denique Castalem curatorem neminem dari
Abbreviated transcription (Latin):
cedant legata cet̾aꝙ hon̾a ẜeditatisẽ ui¬
dendum. ⁊ m̾uidetiu posse aicuegatũos
pociuscum muliere usuros hac actõe.qr ⁊¬
oꝵ consequif. s ⁊ anectis credo ỹtorem suc¬
cinre oport̾e. ut insuentu suo tuerture¬
feaut mnn̾m. aut inconcubinatum da
cubinatu hrẽ posse. siue metucuimi
in quibus stuprum ñ coninittit᷑ qui aũ¬
u̾it ñ putolegeuiua d̾ ad ult̾us teneri.
qͣuis siuxorem eam duxins ten̾et᷑. ¶S
quain patronifint concurmatu dĩ¬
infiliei ẽẽ cepit. uel nepotis uel cc̾ ñ puto
artianꝰ. Inconcubinatupõt ẽe. ⁊ alie¬
na ub̾ta ⁊ ingenua ⁊ mag̾ eaq̃ obscuro
leconata ẽ. uel questũm corpe fecit. ali¬
oquinsihoneste inte.⁊ ingenuam nu¬
uehoc recusante stuprumcumea ꝯmit¬
t̾e. nec adult̾ium ꝑ concubinatum ab
ip̃oconmittit. namquia concubina¬
tui plegem nomenasumpsit exͣ ieg̃

Expanded text:
cedant legata ceteraque onera hereditatis, uidendum. et mihi uidetur posse dici legatarios potius cum muliere usuros hac actione, qm consequitur: sed et directis credo praetorem succurrere oportere, ut interuentu suo tueatur ematrimonium aut in concubinatum darcubinatu habere posse sine metu criminis, in quas stuprum non committitur. Qui auuit, non puto lege Iulia de adulteriis teneri, quamuis, si uxorem eam duxisset, teneretur. Si qua in patroni fuit concubinatu, deinde filii esse coepit uel in nepotis, uel contra, non puto tutionum. In concub‹in›atu potest esse et aliena liberta et ingenua et maxime ea quae obscuro loco nata est uel quaestum corpore fecit. alioquin in honestae uitae et ingenuam muuel hoc recusantem stuprum cum ea committere: Nec adulterium per concubinatum ab ipso committitur. nam quia concubinatus per leges nomen assumpsit, extra legis
Abbreviated transcription (Latin):
fust. habebit tm̃ em̃reneficioleg ex le¬
gatoconcessum mmuineri ntelligendẽ
qͣntum haberet si ꝯtitioniparuisset. nͣ
sititius qui conditione defecit᷑ ẽ. legat̃
repudiet. eares mulieri proderͣit.
u. ⁊ Fideiꝰ. a fllus renictum siquisex
Mis sineubis diensimmobierit adop¬
tionis ꝯmento non excluditiu.
emancipationis ꝓpte hedem institue¬
rat. itapost ea codicilł scripfit. ħãplius

Expanded text:
us habebit: tantum enim beneficio legis ex legato concessum esse mulieri intellegendum est, quantum haberet, si condicioni paruisset. nec si Titius, qui condicione defectus est, legatum repudiet, ea res mulieri proderit.um a filiis relictum "si quis ex his sine liberis diem suum obierit" adoptionis commento non excluditur. Iemancipationis pro parte heredem instituerat, ita postea codicillis scribsit: "hoc amplius
Abbreviated transcription (Latin):
teaut̃ mm. ⁊̃ ꝓhibente muliere titio roe
n dotis uent. ñ dubiedoli sumouebit:
exceptiõe ¶ inte nuptias nero titiouel
satiffc̃m intelligit᷑ s titiolegatum pe¬
onelegatum deberi. qm̃pecuniadotis
effic̾etus Scum ante nuptiasqr puꝵ¬
osuo cãcecrõit. n soluendo sit. nũqͥd s
adu̾sus hedem mulieris que nichilde¬
liquit succurridebeat. ob eam peciuuã
quedoti fu̾at destinata. s qm̃ ambole¬
gatipetitionem habuerunt.saluam
raberit. non soluta pecuniauiro mu¬
ueractionem.

Expanded text:
tiam prohibente muliere Titio recti uelit, non dubie doli summouebitur exceptione. ante nuptias uero Titio uel satisfactum intellegetur, sed Titio legatum peone legatum deberi, quoniam pecunia dotis efficeretur: sed cum ante nuptias, quo suo causa ceciderit neque soluendo sit, numquid aduersus heredem mulieri, quae nihil deliquit, succurri debeat ob eam pecuniam, quae doti fuerat destinata? sed quoniam ambo legati petitionem habuerunt, saluam habebit, non soluta pecunia uiro, mulier actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
nusso pscribatur ꝯditõe eares ñ faciet.
nonenimdefitiet. si quis caũdesidera¬
i̾t honore cautionis non secũto quoi
a dũsus mintum hocdie iux nire pubn¬
remittiposse cantionem placuit.

Expanded text:
misso praescribatur, condicionem ea res non faciet: non enim deficiet, si quis caveri desideraverit, onere cautionis non secuto, quod adversus invitum hodie iure pubremitti posse cautionem placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sia sit d̾nõe int plures qui ꝓbanerit
sensisse de se defunctũ iue̾ admĩtti.
pea anulos adimplere accepit. nam
honor eiꝰ aui t ẽ. ñ conditio nutata
quis leg̾a̾nt remita. si mortistigei
erit. nec tũ cͤ int̾uenit᷑. nec extimati¬
o eiꝰlegariuidebitur õudgͤᷤ siquis
gosimeierunt cummoriar. ⁊mũex

Expanded text:
sia sit de nomine inter plures: qui probaverit sensisse de se defunctum, ille admittetupostea anulos ab imperatore acceperit: nam honor eius auctus est, non condicio mutataquis legauerit rem ita, si mortis tempore eius erit, nec tunc eius inuenitur, nec aestimatio eius legari uidebitur.Quid ergo, si quis lego, si mei erunt cum moriar' et unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
cuł cassius fid̾iꝯmissariũ ꝓ rata ꝙ solu
repet̾e debere aiunt. pauł .R. hociure uti¬
mur: nãq̃madmatũ pr̃atoẽ fideiꝯ. ⁊ leg¬
conscquidebet  diusu ẽ. si falcidia int̃¬
ueĩat. ⁊ minuat legatũ. nanihis cãib
ẽ ñ pof̾it ꝑtem heditatis sibirelictãtotã

Expanded text:
us Cassius fideicommissarium pro rata quod solvit repetere debere aiunt. paulus. hoc iure utimur: nam quemadmodum praestatione fideiconsequi debet. Diversum est, si Falcidia interveniat et minuat legatum: nam his casibusest non potest partem hereditatis sibi relictam totam
Abbreviated transcription (Latin):
sount. defecisse ꝯłitiõem intelligo ¶ Fal¬
lxgasset. ita sc̾ptim reliquerit.ex .c. q̃ti¬
diset dimimuendilegatum& faiso da¬
quet᷑. qͣm si uere demonstratum fuiss̾.¬
initur receptime. ut simutianacau¬
tio in t̾põnat᷑ hetes cautionẽ atitioacte.¬
pit. ⁊ fundũ eidedit. si p̾eainasiam ꝑne

Expanded text:
solvit, defecisse condicionem intellegi. Fallegasset, ita scriptum reliquerit: "ex centdi, sed deminuendi legatum, quod falso daquetur, quam si vere demonstratum fuissuntur, receptum est, ut Muciana cautio interponatur, heres cautionem a Titio accepit et fundum ei dedit. si postea in Asiam pe
Abbreviated transcription (Latin):
s. ut cuipañ ⁊̃ dolus remisslis intelligi¬
tur. idemq meiꝰpsona qui negocia ges¬
sit. cuiq rõnsreddende noccitasfuat¬
unuotitio. ⁊ si non arbitriotitiieã nuib¬
pedimentum inferatur S fititins ui¬
no testatore decedat. licet ꝯlitiodeficit.¬

Expanded text:
 etiam dolus remissus intellegatur: idque in eius persona, qui negotia gessit cuique rationis reddendae necessitas fuvivo Titio etiam sine arbitrio Titii eam nubpedimentum inferatur. sed si Titius vivo testatore decedat, licet condicio deficit
Abbreviated transcription (Latin):
redceret. uelpariatore. uel reliqͣ hñte.
libera eimilier. ⁊ andelegato idaccipi¬
mus. ub̃tate data sirões redlidit hac
ꝯtitione rõnum reddendaꝵ ut iissũ̾
rb̾tatem uidebunt᷑. ⁊ sipost aditamli¬
d̾tatem d̾cessit libertate competente
contubnalenis libtatem acceyisse ur
ditione mamumissum contubnaiẽ

Expanded text:
redderet, uel pariatore uel reliqua habente, libera esset mulier? et an de legato idem accipiamus. libertate data, si rationes reddiderit, hanc condicionem rationum reddendarum, ut iussus libertatem uidebuntur: et si post aditam hereditatem decessit, competente contubernalis eius libertatem accepisse uidetur condicione manumissum, contubernalem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯlitões post mortẽimpleri oporte. si ĩ
hocfiat. ut testõpareat᷑. ueluti sicapitõ¬
lum ascend̾it. ⁊ similiañ ꝓmiscua set
inuotestatore. existemposse. uelatisi
titius consui scus fl̾it.¬

Expanded text:
iones post mortem impleri oportere, si in hoc fiant, ut testamento pareatur, ueluti 'si Capitolium ascenderit' et similia, non promiscuas etiam uiuo testatore existere posse, ueluti 'si Titius consul factus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
namqñcumq uen̾it nais ꝯditiõi
pitum uidetur. quedam queñ nisi
post mortẽm testatoris uelntisi .x.
deͣait. si capitolium ascend̾it. nam̃
ut paruisse quis ꝯaitioni indeatur.
⁊ scire debet hanc ꝯlitõem inẜtam.

Expanded text:
ndoque venerit navis, condicioni paritum videtur: quaedam, quae non nisi post mortem testatoris "si decem dederit" "si Capitolium ascenderit": nam ut paruisse quis condicioni videatur, etiam scire debet hanc condicionem insertam:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃eiꝰ pecumam exarta non sumpsit
utuelegatume᷑ at siconditionant̃
conceptasit cã. ueluti hoc mõ titiosi
negocia mcacuraint fundundoti
hutꝰ fr̃ .c. ex arca fumpsit quod sicui
myoc legatum fit. ut ex eo aliquid fa¬
ceret. ueluti monumentum testato¬
ri. uelopus. anteyuium muincipi¬
b faceret. uel ex eout ꝑtem amirestis¬

Expanded text:
frater huius pecuniam ex arca non sumpsit, utile legatum est.At si condicionaliter concepta sit causa, ueluti hoc modo: 'Titio, si negotia mea curauit, fundum do': entum ex arca sumpsit.Quod si cui in hoc legatum sit, ut ex eo aliquid faceret, ueluti monumentum testatori uel opus aut epulum municipibus faceret, uel ex eo ut partem alii resti
Abbreviated transcription (Latin):
ti suta scͥptumsit. si inqnq̃nuo
ptimotitio filiusnatus ñ erit. tc̃
x seie hes datosititius añ mortuu
sit. non statim seie .x. deberi. qr iris
articulus tñertremiqnq̃ninitps
significat   d r qei ut¬

Expanded text:
Si ita scriptum sit: "si in quinquennio proximo Titio filius natus non erit, tum decem Seiae heres dato", si Titius ante mortuus sit, non statim Seiae decem deberi, quia hic articulus "tum" extremi quinquennii tempus significat.
Abbreviated transcription (Latin):
iariac̃et. publu septimi. demetrufi
mulctaret᷑. ⁊ cum id monumẽtũ yur
fec̾at. monum̃tũ sibi fieri uoluisse:
q̃rebãt yedis ciumõi mommmĩtũse fa¬
cere oportet. ⁊ si obeamrẽnullũ mo¬
num̃tum fecissent. qr ñ repirent. ad
ꝙ exemplum fac̾ent. ñ pena tenerẽt᷑¬

Expanded text:
ia esset Publii Septimii Demetrii, multare et cum id monumentum Publfecerat monumentum sibi fieri uoluisse, quaerebant heredes, cuiusmodi monumentum se facere oporteret et, si ob eam rem nullum monumentum fecissent, quia non repperirent, ad quod exemplum facerent, num poena tenerent
Abbreviated transcription (Latin):
dotemꝓims̃at ita h̾edem scͥpẜit ex ꝑte
sidotem qͣm ei ꝓmisit. n petierit. ncq
exeg̾it denuntiare eumposse coheredi
uta ad ireposse seditaten.¶ E nieerssesti
institut᷑ marit̾ subconditõe exqm̃ñẽ
ealtitan spaͣtionum demedio deces it

Expanded text:
dotem promiserat, ita heredem scribserit ex parte: "si dotem, quam ei promisi, neque petierit neque exegerit", denuntiare eum posse coheredi ita adire posse hereditatem. sed si ex asse sit institutus maritus sub ea condicione, quoniam ea latitans patronum de medio discessit
Abbreviated transcription (Latin):
lemifũd̾ tuscuianum qui michiasei¬
odc̃atusẽ. nam siconstat dequo homĩe
dequoflindo senẜit testatoradremñ
ꝑtinet. sus qͣmemisse significauit
tr̃atus ẽet. aut q̃idõatũs ẽe significa

Expanded text:
"fundum Tusculanum, qui mihi a Seio donatus est". nam si constat, de quo homine, de quo fundo senserit testator, ad rem non pertinet, si is, quem emisse significavit, donatus esset, aut quem donatum sibi esse significa
Abbreviated transcription (Latin):
aue sint h̾etitares. uiq aueont quos
at. ⁊ postumũ suum filio impuben
rossit quis substitũe s siquis ita fu¬
ent testatus si filius mẽ intͣ qͣrtur i¬
d̾rimum annu decessit: seuis heres

Expanded text:
ae sint hereditates, usque adeo, ut quos at et postumum suum filio impuberi possit quis substituere. Sed si quis ita fuerit testatus: "si filius meus intra quartum decimum annum decesserit, Seius heres
Abbreviated transcription (Latin):
testñi ꝵ .ai. beneficia ꝗdempncipalia
ip̃i pͥnçipes solent int̃ptari. neꝵ uolim¬
rat mnpͥncipis inspicie̾ntio: pot̃ dicere
Ieaten dera t̾ouere uoiuisse qͣtemus
ut ꝯ̃madmolii uire cunu pub̾tate fi

Expanded text:
espondi: beneficia quidem principalia ipsi principes solent interpretari: verum voluntatem principis inspicientibus potest dici eatenus id eum tribuere voluisse, quatenus u
Abbreviated transcription (Latin):
pierunt due h̾eauates substitũto defe
mẽt s in ir̃e faicidie pĩu prioris he¬
ditasnuemet. nec substitut᷑ ampluĩ
qͣm sexcuntiamiure testĩ desic̾abit
legata quo que a supstituto eiꝰ fira da¬
ta sunt qui prior intestato decessit
ad irritum recidii.¬

Expanded text:
ierunt: du‹ae› hereditates substituto defersed in ratione Falcidiae pueri prioris hereditas non veniet nec substitutus amplius quam sescunciam iure testamenti desiderabit: legata quoque, quae a substituto eius filii data sunt, qui prior intestato decessit, ad irritum recci
Abbreviated transcription (Latin):
suo cumubtate herede institlito ita
adiectum sit. si michistichuseĩt les
tunc titius quorhes esto. namtitĩ ar̾¬
qͣm stichus ex testõ hes extit̾it. hes ẽẽ
ñ pot̃. cum aut̃ semei n̾es extiu̾it ẜuus
ñ pot̃ adiectus effic̃e ut qui semel xres
extitit desinat heres eẽ . L
itͣ roc legatum ñ consutit. piane sub
conditãe ei utilit̾. ⁊ sine lib̾tate legabrͣ.¬

Expanded text:
um libertate herede instituto ita adiectum sit: "si mihi Stichus heres erit, tunc Titius quoque heres esto": nam Titius, antequam Stichus ex testamento heres exstiterit, heres esse non potest, cum autem semel heres exstiterit servus, non potest adiectus efficere, ut qui semel heres exstitit desinat heres esse. Paate, hoc legatum non constitit. plane sub condicione ei utiliter et sine libertate legab
Abbreviated transcription (Latin):
sensisse. s mag̃ debitam sibi accepis¬
seub̾tatem. id̾ ꝓbandum ẽĩt.⁊ in u¬
io ẜuo qm testator ealege em̾̃at. ut
manumufet. si hes funit institutus
nam ⁊ hic se põrto bñficio restatõis

Expanded text:
sensisse, sed magis debitam sibi accepisse libertatem. Idem probandum erit et in illo servo, quem testator ea lege emerat, ut manumitteret, si heres fuerit institutus: nam et hic seposito beneficio testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
os accepine. tunc enim exaitoasse
portionem inteuligireuctam cum
asse nõatim dato uel auodecim ũcũ
distributis resiauaportio nõ inue¬
nit᷑. ¶ mchiaut᷑ int̾ẽ quo loco fuñꝰ
Seius icunimex ꝑce quam ꝑregem
care possit rec minstitint. ex r̃euqͣti¬
tium ñ meuiꝰ soliouincape potenit.
titꝰ adiectus aut substitutꝰ m ñeĩt.

Expanded text:
os accepisse: tunc enim ex altero asse portionem intellegi relictam, cum asse nominatim dato uel duodecim unciis distributis residua portio non inuenitur: nihil autem interest, quo loco sine e, quam per leges capere possit, heredem instituit, ex reliqua Titium. si Maevius solidum capere poterit, Titius adiectus aut substitutus heres non
Abbreviated transcription (Latin):
nsus cum̃ quissibiheditatẽ uelieg¬
atum scͥpsisset. eodemmõ impbasse
uidetur. quo imꝓbate sunt uleque
expte metit̾i  edem scͥptum ĩ tabłis
suis recitau̾̃it. ex captrħes esto. ut poͣ¬

Expanded text:
sus eum, qui sibi hereditatem uel legatum scripsisset, eodem modo improbasse uidetur, quo improbatae sunt illae: 'qua ex parte me Titius heredem scriptum in tabulis suis recitauerit, ex ea parte heres esto', ut p
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾ fr̃stes fut. ꝯĩntriq ultumi deces¬
sisse uideant᷑ a numero neutriquia
admittenda ẽ. ut ut̾q ẜes sit. nam ⁊¬
rienti substituit. ñ udet᷑ mutinter.
substituisse. ⁊ ꝓximuis agnatus inte¬
uigit᷑. ⁊̃ qui soliisẽ quiq neminem
antecedit. ⁊ hic utriq quia neutrieoꝵ
alt̃ sr̃stes fuit. uitimi. pͥmiq obierũt
cum inbeuo pr̃cum fino pisset. nr̃q¬

Expanded text:
rstes fuit, quasi utrique ultimi decessisse sibi uideantur? an uero neutri, quiadmittenda est, ut utrique heres sit: nam i substituit, no‹n› uidetur inutiliter substituisse: et proximus adgnatus intellegitur etiam qui solus est quique neminem antecedit: et hic utrique, quia neutri eorum alter superstes fuit, ultimi primique obierunt. Cum bello pater cum filio perisset
Abbreviated transcription (Latin):
dinsin domum suam dixxissȩ. utro
gͥ cãu. ⁊ siexassehes institutus ad̾iẽit
ieditatem fiscolocus sit. namqridig¬
no ei aufertur hectitas ꝓ ccͣrtum autẽ
auctatam abes qui officrum in puĩ¬
tia g̾ebat. ꝯͣmatutore iuicite mag̃¬
iaignamiuam ẽe repellendã id̾ eĩt
siquis uiuiignorantis bõa. uel ꝓtem
bonoꝵ alicius cognati donaiit nĩ
quass indigno aufertin.

Expanded text:
um suam duxisset. utroque ergo casu etsi ex asse heres institutus adierit hereditatem, fisco locus fit: nam quasi indigno ei aufertur hereditas. Per contrarium autem ducta tam ab eo, qui officium in pro uincia gerebat, quam a tutore illicite magignam esse repellendam. Idem erit, si quis uiui ignorantis bona uel partem bonorum alicuius cognati donauerit: nam quasi indigno aufertur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipmnisit collegusiegare. nulladub¬
itatõe᷑. ꝙ si corꝑicui licet coie lega¬
tum sit. debeatur. cuiant nonlicet
silegetur: non uaiebit. nifisingui
legetiu. huenim ñ qͣicouegium. s¬

Expanded text:
iserit collegiis legare, nulla dubitatio est, quod, si corpori cui licet coire legatum sit, debeatur: cui autem non licet si legetur, non ualebit, nisi singulis legetur: hi enim non quasi collegium, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuier. cumsint plures stichi. uel ho¬
mines. auel cartagini̾cum sintane
cartagines. semꝑindubus idagẽ¬
rum priorextinctus sit. hum̾aniꝰe᷑.
creddere filium diutius uixifse.

Expanded text:
t plures Stichi, uel hominem, uel Carthagini, cum sint duae Carthagines. Semper in dubiis id agener prior exstinctus sit, humanius est credere filius diutius uixisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptiomib ambigua oratioͬ cõmo¬
disstimimẽ id accipiquores deq̃agit᷑
magisualeat quam pereat.
c̾tam hãnt demonstratõe comiioti¬
onencro tamncidunt iambiguita¬
te. s dicenamnẽ. ñ. crc̃e. s.l. doiaa

Expanded text:
ceptionibus ambigua oratio est, commodissimum est id accipi, quo res de qua agitur magis ualeat quam pereat. certam habent demonstrationem, coniunctione uero tali incidunt in ambiguitatem. sed dicen
Abbreviated transcription (Latin):
decessisse. ullud om̃s pubes dcessisse.
id accidit qr significatõ sumitt ex u¬
mĩso in quosi aliquid falsum ẽ. totã
ordem fatsamefficit. aĩadũtendum
illius effectus hic ẽ ut neutrum fiat
aliquid ñ fecisse. si aliquid st̃m ñ sit.
n inhoc aliquid fecisse. si aliquid fc̃o

Expanded text:
decessisse et illud omnes puberes decessisse. id accidit, quia significatio sumitur ex uniuerso, in quo si aliquid falsum est, totam orationem falsam efficit. animaduertendum illius effectus hic est, ut neutrum fiataliquid non fecisse, si aliquid factum sit, neque in hoc aliquid fecisse, si aliquid factu
Abbreviated transcription (Latin):
offitunecc̃ĩtas. ⁊ tutoris fides excusa¬
raẽe debet. nequisq̃ inditium calũ¬
pnianotabit tutorem qui non sins
simulatib accͤatõem sub nõe pupu
⁊ situtor reum aliquem postiuaint
int̾im ad pub̾tatem pupuius ꝑue¬
int. ñ oportet diciintꝑilianũ eum
unt adeoiue ẽ accatoris defensor.⁊¬
tacite rogatus fuit. utquadrante
qͣm legis faicidie beneficioretimnt
ncapienti restituat eque locuserit
senatꝰ ꝯsultꝰ nẽq enim multiunt̃¬
erit int̾ tale fideiꝯmisłũ. ⁊ cũ quint
quod ad se ex heditate puenit resti¬
tuere rogatus fit.

Expanded text:
officii necessitas et tutoris fides excusata esse debet. nec quisquam iudicum calumnia notabit tutorem, qui non suis simultatibus accusationem sub nomine m aliquem postulauerit interim ad pubertatem pupillus peruenerit, non oportet dici in T‹ur›pillianum eum unt: adeo ille est accusator, is defensortacite rogatus fuerit, ut quadrantem, quem legis Falcidiae beneficio retinuit, non capienti restituat, aeque locus erit senatus consulto: neque enim multum intererit inter tale fideicommissum et ‹c›um quis id, quod ad se ex hereditate peruenerit, restituere rogatus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Si fuit ita legatum relictum¬
um excognatis meñ qui prĩ capito¬
uum ascendit. fisimul duouenisse
num̃itum fec̾it. uetpliues fec̾it f uelci
qu̾i maximus natusẽ. i duopares eta¬
te sint. s silegatum semꝓnio amico
fi̾nt relictum. iduosint eque carita¬
te comunctiss ⁊ si duob hominibũ
ciusdem nominis fu̾it legatum pu¬
ta semꝑnus. mox sempnio ademptũ
sit. nec appareat cui ademptum sit.
utrum datio ⁊̃ in utriq ꝑsõam frĩgit᷑.¬

Expanded text:
. Si fuerit legatum relictum ex cognatis meis qui primus Capitolium ascenderit, si simul duo uenissenumentum fecerit, et plures fecerint? uel ei qui maximus natu est, et duo pares aetate sint? sed et si legatum Sempronio amico fuerit relictum, et duo sint aequa caritate coniuncti? sed et si duobus hominibus eiusdem nominis fuerit legatum, puta Semproniis, mox Sempronio ademptum sit nec appareat, cui ademptum sit: utrum datio in utriusque persona infringit
Abbreviated transcription (Latin):
iis agitatumẽ. ut ecce simat᷑
stipulat̾a ẽ. dotem a maito mortua
filia in mͦm. sibi redari simul c̃ filia
perit. anad hedem mĩis actio ex stip¬
ulatu competet. ⁊ omus piresꝙͥsit

Expanded text:
iis agitatum est. ut ecce si mater stipulata est dotem a marito mortua filia in matrimonio sibi reddi et simul cum filia perit, an ad heredem matris actio ex stipulatu competere? et diuus Pius
Abbreviated transcription (Latin):
ciãt sinatussit.anisinatus ñsit. qr.¬
ego ꝯmodius diciputosiquid nat᷑ ñ
ẽ minime cumptem facere. s totu
ad teptiñe qiͣ. ab imtio sibisolidore¬
licto. sinant̃ natusfint. utrosq acci¬
pe qͣntumeuꝙ cuicũꝙ relictum est.
ut imonato ꝑs tibidimidia debeat᷑.
atur. ⁊ nr̃a quid̃etate serapia alexan¬
ctaẽ. cum .u. libis quos uno fetuemꝑa¬

Expanded text:
ciat, si natus sit, an et si natus nocommodius dici puto, si quidem natus non est, minime eum partem facere, sed totum ad te pertinere, quasi ab initio tibi solido relicto: sin autem natus fuerit, utrosque accipere quantum cuique relictum est, ut uno nato pars tibi dimidia debeatur,atur. et nostra quidem aetate Serapias Alexancta est cum quinque liberis, quos uno fetu
Abbreviated transcription (Latin):
testĩ legãtum accepat. ⁊ ingͣtus pͥea
eand̃ scͥpt᷑am atestatore. appellat᷑ eͤ
cum mutata uotuntate. actõemex
testõ habere non potest.
legau̾at quedam exhis abstulit q̃dũ
ut pr̃arentur ab hede suopetit ĩꝗb¬

Expanded text:
enti legatum acceperat et ingratus postea eadem scriptura a testatore appellatus est, commutata uoluntate actionem ex testamento habere non potest.legauerat: quaedam ex his abstulit, quaedam ut praestarentur, ab herede suo petit, i
Abbreviated transcription (Latin):
eigrãs agam uolodari ei quud egit
acetis ħeib aureos tot. unꝰ exhis qͦs
u̾edos scͥpͥẜat impetramt er restitutio¬
nẽ. ⁊ anqͣm id sciret decesfit cum de fi¬
deicõmisso q̃reret᷑. andebet consuit᷑¬

Expanded text:
ias agerem: uolo dari ei qui id egerit a ceteris heredibus aureos tot'. unus ex his, quos heredes scripserat, impetrauit ei restitutionem et antequam id sciret, decessit. cum de fideicommisso quaereretur, an deberetur, consult
Abbreviated transcription (Latin):
colere agros. ic posse fructus redig̾e
s custodnt legitariũ fiuctusopteb̾
ctus nõlit cog̾̃e remittendumerit
legatario coilig̾e fructꝰ couectosser¬
na̾re. quĩmositales sint fruct᷑ quoᷤ¬
tariis missimpossõem hocerit offici¬
uinut unu̾sas res hĩditarias colli¬
gat ⁊bicustediat ubidomiciliuor
defunctus habuit. ⁊ similla doninᷤ
sĩt. habitatõem ꝯducat. uel horrcũ¬
exꝯstitutẽt quis in possoe mittat᷑
curand̾ ẽ. nenis fiat. utẽtifruẽtue

Expanded text:
os et fructus redigere, sed custodire legatarium fructus oportebit, ctus nolit cogere, permittendum erit legatario cogere fructus et coactos servare. quin immo si tales sint fructutariis missi in possessionem hoc erit officium, ut universas res hereditarias colligat et ibi custodiat, ubi domicilium defunctus habuit, et, si nulla domus sit, habitationem ex constitutione quis in possessionem mittatur, curandum est, ne uis fiat utenti et
Abbreviated transcription (Latin):
atandum. ¶ cessatum ñ accipimꝰ
si pupilus turorem ñ iãt. nec curat¬
orem furioscis . i adolescens. nam fru¬
statio non debet hus mõi ꝑsõis nocͥc
que funt in defense. c̾te suñditas ita¬
currit. anquotpe. hoc tꝑxd̾ malios¬

Expanded text:
tandum. Cessatum non accipimus, si pupillus tutorem non habeat nec curatorem furiosus vel adulescens: nam frustratio non debet huiusmodi personis nocere, quae sunt indefensae. certe si hereditas iacuerit aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
am satispeti. hoc eñ ꝯmune ẽ om̃i¬
un satisdationm. ¶ dinus a piꝰ
rescͥpsit eum ap̃q̃msatii petitur deb̾e
explorare. ñ ꝑ calup̃mã satispetatur
dequare sũmãtim debet cognoscere.
siꝑturator satisiegatoꝵ desitẽt. siꝗd̃
tuir.anmandatumsit. uel ñ sit d̾rato

Expanded text:
am satis peti: hoc enim commune est omnium satisdationum. divus enim Pius rescripsit eum, apud quem satis petitur, debere explorare, num per calumniam satis petatur: de qua re summatim debet cognoscere. Si procurator satis legatorum desideret, si tur, an mandatum sit uel non sit, de rato
Abbreviated transcription (Latin):
satis dend̾et. ¶ Sidebitorilib̾atõ
sit celicta ñ c̃. exigenda cantio ꝗa
nt̃ penes selegatum quippe siꝯue¬
torem sat̾datõem adimitt̃e. ¶ tñc
añ aditam hr̃ditatem sati cãdũ
delegatus ẽ. cumadhuc dubiũ ẽ. ã¬

Expanded text:
satis desideret. Si debitori liberatio sit relicta, non est exigenda cautio, quia habet penes se legatum: quippe, si convepraetorem satisdationem admittere. Tunc ante aditam hereditatem satisdandum de legatis e
Abbreviated transcription (Latin):
adenaumĩerit. hĩttiut massem satiꝰ¬
det. ne administratio eiꝰ impenat᷑.
Si abimpubis substitutolegita sn
relicta umpubes decesserit. missio
non solum ineabc̃a que. ⁊ testatoris

Expanded text:
adendum erit heredi, ut in assem satisdet, ne administratio eius impediatur. Si ab impuberis substituto legata sint relicta et impubes decesserit, missio non solu
Abbreviated transcription (Latin):
Ui deam̾ anstipuio q̃ ampluis
ꝑ falcioiamcepis ncu̾t dari adũfuseũ
nonsufficiat qui legatũ anirestitue
ex fideiꝯ missicã debet. suff̾icitaũ dici
incħ̾ eiꝰ fideiꝯ missumeẽ cauebit .s. le¬
gatanõ. squifidiꝯ missu accipiet. nͥ
forte mauet legatariꝰ cͥcuitu sublato
legato ap̃ cumremansinũ ut suffic̾e
pͣsit. ad pr̃andum fidciꝯ missum

Expanded text:
Uideamus, an stipulatio 'qua amplius per Falcidiam ceperis licuerit dari' aduersus eum non sufficiat, qui legatum alii restituere ex fideicommissi causa debet. sufficiet autem dici nihil eius fidei commissum esse: cauebit scilt is, qui fideicommissum accipiet, nisi forte malet legatarius circuitu sublato legato apud eum erit remansurum, ut sufficere possit ad praestandum fideicommissum
Abbreviated transcription (Latin):
dce̾ꝙ existat. si aut̃ dies suꝑẽ: iamhic
int̾capedinis temporis habitarẽt. at¬
qrestimatiõe. sic de falcioia disputabi¬
mꝰ ⁊ omittistipulõemdicemꝰ. ¶ quis
aut omnes logatarii fiteiꝯmusaius

Expanded text:
d exsistat: si autem dies superest, iam hic intercapedinis temporis habita ratione atque aestimatione sic de Falcidia disputabimus et committi stipulationem dicemus. Quamuis autem omnes legatarii et fideicommissarii
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd modicũ fideiꝯmissũ ꝑsequatur
q̃ ꝯputatio p̃iudicare nõ debet cetẽis
ut uemant ad arbitrũ ibiꝙ eãmsirã
agant.plinq ⁊ c̃ditorib ut d̃ ere alie
fidiꝯ missarus ut si offerat integrũꝙ
relictũẽ. hes desid̃ans cauere sibihac
Estipusot. audiatur. ¶ Silegata q̃da
p̃senti die relicta sut. quedã sub ꝯdi¬

Expanded text:
aliquid modicum fideicommissum persequatur: quae computatio praeiudicare non debet ceteris, ut ueniant ad arbitrum ibique causam suam agant, plerumque et creditoribus, ut de aere aliefideicommissariis, ut, si offerat integrum quod relictum est heres desiderans cauere sibi hac stipulatione, audiatur. Si legata quaedam praesenti die relicta sint, quaedam sub condi
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃di cam̃. ad q̃memonim̃tũ int̾cidetis
ususf. non sit s̾pectand̃. uerunsiusus
f. seiolegato. ꝓpͥctas titio ita legetur.
eum ad sciumptiñe desierit. hãt ꝓpͥe¬
tatem tunc yedi cam̾optebit. afructu¬
ario ab ħede autemtitio quiañ sit c̾tũ¬

Expanded text:
redi caueri, ad quem emolumentum intercidentis usus fructus non sit spectandum? uerum si usu fructu Seio legato proprietas Titio ita legetur, ut, cum ad Seium pertinere desierit, habeat proprietatem, tunc heredi caueri oportebit a fructuario, ab herede autem Titio, quia non sit certu