comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missa non habuit. & tamen poena carnalium si neculpa suscepit : Hinc est enĩ quod
perprophetam loquitur dicens: Quae non rapui tunc & sol uebam: Alius nãq: ad pa¬
radi sum conditus. diuinae potentiae similitudinẽ suꝑbe rapere uoluit. sed tamen
culpas huius suꝑbiae si neculpa mediator & soluit: Hinc est quod ã patriquidam sa¬
piens dicit : Cum sisiustus iuste om̃ia dis ponis eum quoq: qui non deb& pimiri con¬
dempnas : Sed pensandum est. quomodo iustus sit & om̃ia iuste disponat. sieum qui
non deb& puniri condempnat : Mediator & enim noster puniri prosem& ipso non
debuit : qui a nullũ culpae contagium perpetrauit: Sed si ipse indebitam non
susciper& : numquã nos adebita mor te liberar& : Pater ergo cum iuistus sit ius¬
tũ puniens om̃ia iustedis ponit : quia ꝑhoc cunsta iustificat. quod eum qui si ne pec¬

Expanded text:
missa non habuit, et tamen poenam carnalium sine culpa smissa non habuit, et tamen poenam carnalium sine culpa sper Prophetam loquitur, dicens: Quae non rapui, tunc exsolvebam . Alius namque ad paradisum conditus, divinae potentiae similitudinem superbe rapere voluit; sed tamen culpas hujus superbiae sine culpa mediator exsolvit. Hinc est quod Patri quidam Sapiens dicit: Cum sis justus, juste omnia disponis; eum quoque qui non debet puniri condemnas . Sed pensandum est quomodo justus sit et omnia juste disponat, si eum qui non debet puniri condemnat. Mediator edebuit, quia nullum culpae contagium perpetravit. Sed si ipse indebitam non susciperet, nunquam nos a debita morte liberaret. Pater ergo cum justus sit, justum puniens, omnia juste disponit; quia per hoc cuncta justificat, quod eum qui sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
r& secundus adpãs siõnem̃ probraminime uenir& : Cumergo primus homo
per satan adño motus est : tunc est dñs in homine secundo commotus Satan ita¬
que adhuuis afflictionẽ dñm tunc commouit : quando in paradipso primo homi¬
ne aiustitiae culmine. in hoboedientiae culpa prostra. Nisi eni adam primũ
ꝑ uoluntariũ uitiũ in animae mortẽ traxiss&: adam secundus sineuitio in car¬
nis mortem uoluntariam nonueni r&: Bene ergo ei &iam deredemptorenr̃o
dicitur: Commouistime aduersuseum . ut ad fligerem illum frustra. Ac si
apertius dicatur: Dum iste non sua sed illius causa moritur . Tunc me in huuis
afflistione commoiusti. cum illum ame callida per suasione traxisti. dequo & bene
additur: frustra: frustra quippe afflistus est: qui& culpȩ ultione pressus est. & cul¬
pȩ contagio iiiquinatus non est : frustra afflictus est : qui incarnatus propria ad¬

Expanded text:
ret, secundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus homo ret, secundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus homo per Satan a Domino motus est, tunc est Dominus in homine secundo commotus. Satan itaque ad hujus afflictionem, Dominum tunc commovit, quando in paradiso primum hominem a justitiae culmine inobedientiae culpa prostravit. Nisi enim Adam primum per voluntarium vitium in animae mortem traxisset, Adam secundus sine vitio in carnis mortem voluntariam non veniret. Bene ergo ei etiam de Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasione traxisti. De quo et bene additur, frustra. Frustra quippe afflictus est, qui et culpae ultione pressus est, et culpae contagio inquinatus non est. Frustra afflictus est, qui incarnatus, propria ad
Abbreviated transcription (Latin):
discus sa p̃peditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus ubi post uerba saepe
repetita adiunstum noui aliquid scimus : Itaqueait : Commorustime aduersus eum
ut affligerem illum frustra: Sibeatus iobredemptoris nr̃i in passione positi spetiẽ
ten& quomodo ad satan adño dicitur. commoiustime aduerfus eum: mediator qui¬
demdei & hominum homo xp̃si hs ut culpas nr̃e trtoigressionis & tinguer&. uenit
mor talitatis nr̃ae flagella tolerare : Sed qui unus cum patre euisdemq: natu¬
rȩest. quomodopersatan motum se aduersus eum pater asserit cum const& quod
patris filii que concor diam. nulla potestatis inae qualitas. nulla uoluntatis diuer¬
sitas interrumpat : sed tamen isdem qui patriae qualis est per diuinitatem uenit
propternos ad flagellaper carnem : Quaenimirum flagella non susciper& nisi for¬
mam dampnati hominis redimendo sumpsiss& : Et nisi primus homo del inque¬

Expanded text:
discussa praepeditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus, ubi post verba saepe discussa praepeditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus, ubi post verba saepe repetita, adjunctum novi aliquid scimus. Itaque ait: CAPUT XIV. Comra afflictus. --Si beatus Job Redemptoris nostri in passione positi speciem tenet, quomodo ad Satan a Domino dicitur: Commovisti me adversus eum? Mediator quidem Dei et hominum, homo Christus Jesus, ut culpas nostrae transgressionis exstingueret, venit mortalitatis nostrae flagella tolerare; sed quia unius cum Patre ejusdemque naturae est, quomodo per Satan motum se adversus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequalis est per divinitatem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinque
Abbreviated transcription (Latin):
clamar&. Saule saule quid meper sequeris.: si cruciatus nostrieius poene non
essent conuersus afflitus que paulus nunime dicer&. Suppleo eaquȩ desunt passio¬
nem xp̃i in carnemea. Et tamenresur rexione iamsui capitis & altatus dicit. Pumos
conresuscitauit & consedere fecit incaelestibus : Nempe hiunc interraper secutionum
tormenta constrinxerant : sed poenarum suarum ponderibus pressus ecceiam ꝑgloriã
capitis incaelo residebat : Quia ergo in om̃ibus unitum capud & corpus nouimus. sicaꝑ
cussione capitis incipimus ut sub sequenter tamen ad cor poris flagella ueniamus :
Sedhoc quod quadam die satan coram dño ad stitisse dicitur. quod undeueniat ꝑcunta¬
tur. Quodbeatus iob magnis conditoris praeconiis praefertur quiaiam saepe discussi¬
mus repicare deuitamus : Si eñĩ diumens rebus discussis inuoluitur ꝑ uenire ad in¬

Expanded text:
clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris? Si cruciatus nostri ejus poenae non clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi, in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus . Nempe hunc in terra persecutionum tormenta constrinxerant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, ecce jam per gloriam capitis in coelo residebat. Quia ergo in omnibus unitum caput et corpus novimus, sic a percussione capitis incipimus, ut subsequenter tamen ad corporis flagella veniamus. Sed hoc, quod quadam die Satan coram Domino astitisse dicitur, quod unde veniat 84 percontatur, quod beatus Job magnis conditoris praeconiis praefertur, quia jam saepe discussimus, replicare devitamus. Si enim diu mens rebus discussis involvitur, pervenire ad in
Abbreviated transcription (Latin):
non solum mala que commisi mus. s& ipsa &iam siqua in nobis sunt bene gestatimeam.
Quia sepe meius uidicium culpa esse dep̃ henditur. quod uirtus ante iudicuomputat᷑
Et unde & pestatur piamer ces operis. indesupplicium iustȩ sequitur ultionis: Harc uix¬
ta historiam breuiter tractãpercurrimus. nunoͣ allegoriae nusterium uerba uertamus :
Sed quia mexor dio huiusoperis dumdeu nitate capitis & cor poristrataremus sollicita
intentione praemisimus quanta ineis sit conpago caritatis. quianimirũ &dñs mul¬
ta addiucper corpus quod nossumus patitur. &iam corpusenis id est ecclesia desuo
capite uidelic& dño incaelo gloriatur i tanunc passiones & primi eiusdem capitis de¬
bent ut ostendatur quamulta &iam insuo corpore sustin&: Sienĩ capud nr̃mtor¬
menta nr̃a non tangerent : nequaquã afflistis menbris ꝑsecutorisuo &iam decaelo

Expanded text:
non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, quia saepe in ejus judicio culpa esse deprehenditur, quod virtus ante judicium putatur; et unde exspectatur pia merces operis, inde supplicium justae sequitur ultionis.  ta historiam breviter tractata percurrimus, nunc ad allegoriarum mysterium verba vertamus. Sed quia in exordio hujus operis dum de unitate capitis et corporis tractaremus, sollicita intentione praemisimus quanta in eis sit compago charitatis, quia nimirum et Dominus multa adhuc per corpus, quod nos sumus, patitur, et jam corpus ejus, id est Ecclesia, de suo capite, videlicet Domino, in coelo gloriatur; ita nunc passiones exprimi ejusdem capitis debent, ut ostendatur quam multa etiam in corpore suo sustinet. Si enim caput nostrum tormenta nostra non tangerent, nequaquam pro afflictis membris persecutori suo etiam de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
tur quantadiis am̃aduersione pumat. siinhio ata bonostudio sedneglegentia: indiscretio¬
nis ad mixta tanta inuexione castigat . Quis non mercedis causam per egisse secreder&.
si aut indefensione dei quic qũa contra proximum dicer&. autcerte septemdiebus ae nostib
ꝓproximi dolore tacusi& & ttonen anicibeati i ob haec agentes. ad culpam laborando
peruenerunt : quia consolationis quidem bonum quodagebant nouerant. sed cum quan¬
taagendum ess& discretionis libra nesciebant : VUndeneces seest ut non solumnt ueam᷑
quidagimus sed&iam cum quanta discretione per agamus : Primũ quidem nemala quo¬
quomodo post modum uero nebona incaute faciamus : Ad quẽ nimiru bona sollicite ꝑ agen¬
di prophieta nos ad mon& dicens : MMaledictus homo qui facit opus dñi neglegenter: Ad hoc
uero ista proficient ut ante terribilis uidicis subtile atque in comp̃hensibile &amen.

Expanded text:
tur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretiotur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum esset discretionis libra, nesciebant. Unde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut ante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis &titerit. Septem diebus & noctibus cumafflictotacuisse. Quae humili¬
tas interra diebus & noctibus sedisse : quae conpassio puluere capita consparsise. Sed
tamen inchoantes loqui undese aestimauerunt p̃mium mercedis ad quirere : inde eos
contigit reatum reprae hensionis inuenire. Quia in cautis saepae ad peccati finemuer¬
titur &iam quod prosolo studio mercedis indioatur : E cce praecipiti locutione per¬
diderunt bonũ quod tanto labore mer catisunt. Et nisi diuna gratia offerre eos
sacrificium prosuoreatu praecepiss&. Inde adño iuste puniri poterant. undese place¬
redño mirabiliter aestimabant : Inde iuidici displicent. unde sibi quasi ꝓdefensione iu¬
dicis per effrenationẽ placent : Idcir co haec dicimus ut ad memoriam legentiũ
reuocemus : Quatenus sollicite quisq: consider&. ea quae malo uoto per petran¬

Expanded text:
mitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetran
Abbreviated transcription (Latin):
ad contumelias effrenarent. & bona quidem intentione ad conso landũ uenerant
sed hoc quod piamens mundum deo obtulit. locutio praecipitã uitiauit: Scrip¬
tũ quippeest: Si recte offeras. reste aũt nondiuidas. peccasti Reste nãque offer¬
tur cum recta intentione quidagitur: sed reste nondiuuditur : Si non hoc quod
pieagitur. &iam subtiliter discernatur : Oblata eñ reste diuidere est : quae¬
lib& bonanr̃a studia sollicite discernendo pensare : Quod nimirum quia gere
dissimulat &iam reste offerens peccat: Saepeergo & quodbonostudiogerimus
dumdis cernere caute neglegimus quo uidicetur fine nescimus: Et nonnũ qua
hocfit reatus criminis quod putatur causa uirtutis: Quis quis autem. amicorũ beati iob
fasta considerat : quampia ad eum intentione uenerint non ignorat: Pensemus eñĩ
cuius caritatis fuerit ad afflictum concor diter conuenis se quanta uirtus longani¬

Expanded text:
ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum recta intentione qupie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est, quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare, quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus. Et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virfacta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longani
Abbreviated transcription (Latin):
animabus septuaginta: Quae nimirum cumanimas memorat. constat quia in¬
trantium & corpora c̃prachendit : Eur sumtotum proparte insinuat: sicut¬
ad monumentum maria queritur dicens. Tulerunt dñm de monumento & nescio
ubi posuerunt eum : Solum quippe corpusd̃i que situra uenerat . & quasi totũ simul
dm̃ tultũ deplorat : Anergo & hoc in loco totũ proparte dicatur incertũ est
p̃tereundũ non est : Sunt nãq: non nulli qui& loqui praecipitanter incipiunt. &
effrenate coepta ef frenatius & sequuntur : Et sunt non nulliquitar de. loqui
in cbant. sed semel inchoantes habere modum locutionis ignorant : Amici igitur
beati iob dolorem uidentes diutacuerunt. Sed tarde inchoantes indiscrete locuti
sunt quia par ceredolenti noluerunt: Tenuerunt linguam neprepropere incipe¬
r& : Sed incipientem semel nequa qũa moderatisunt . nese & consolatione usque

Expanded text:
animabus septuaginta . Quae nimirum cum animas memorat, constat quia inanimabus septuaginta . Quae nimirum cum animas memorat, constat quia intrantium et corpora comprehendit. Rursum totum pro parte insinuat, sicutad monumentum Maria queritur, dicens: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum . Solum quippe corpus Domini quaesitura venerat, et quasi totum simul Dominum tultum deplorat. An ergo et hoc in loco totum pro parte dicatur incertum est.praetereundum non est. Sunt namque nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate coepta effrenatius exsequuntur. Et sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoantes, habere modum locutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuerunt; sed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩdolor noster merentium dolori uiigendus est : ut pertem peramentum sub¬
leu& non autem per augmentum grau&: Ende fortasse colligendum est quod ami¬
cibeati iob plus quam neces se fuerat in consolatione doluerunt. Quidum percussionem
cernunt sed percussimentem nesciunt . Ita minmenso luctu uersi sunt. acsi percussus
uir tantȩ fortitudinis inplaga corporis aetiam acorde cecidis s& : Sequitur. Sede¬
Clidelant enim dolorem esseuehementem : Utrũ continu is septem diebus & septem¬
noctibus cum as flisto iobsederint. ancerte diebus & noctibus totidem instantia ei cre¬
brȩuisitationis adheserint ignoramus: Sȩpe enim rem quam lib& tot diebus agere
dicimur . quauis non eisdem diebus ad eam continue uacemus: Saepe uero scriptura
sacra sictotum proparte. sicut prototo partem ponere consueuit: Fototo enim
partẽ loquitur. sicut iacob familiã describens dicit. Intrauit iacob in argiptum. cũ

Expanded text:
Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum subSic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum sublevet, non autem per augmentum gravet. Unde fortasse colligendum est 82 quod amici beati Job plusquam necesse fuerat, in consolatione doluerunt, qui dum percussionem cernunt, sed percussi mentem nesciunt, ita in immensum luctum versi sunt, ac si percussus vir tantae fortitudinis, in plaga corporis, etiam a corde cecidisset. Sequitur: erbum. Videbant enim dolorem esse uehementem." Vnde noctibus cum afflicto Job sederint, an certe diebus septem et noctibus totidem instantia ei crebrae visitationis adhaeserint, ignoramus. Saepe enim rem quamlibet tot diebus agere dicimur, quamvis non eisdem diebus ad eam continue vacemus. Saepe vero Scriptura sacra sic totum pro parte, sicut pro toto partem ponere consuevit. Pro toto enim partem loquitur, sicut Jacob familiam describens dicit: Intravit Jacob in Aegyptum cum
Abbreviated transcription (Latin):
eo ipso quo a merentis afflistione discrepat minus ab illo recipitur qualitate separatur:
roferrum coniungitur si non utrumq &ustio neignis liquetur & durum molli non
adher& nisi prius eius duritia temperata mollescat. Ut quasi hoc ipsum fiat quod cura¬
tur ut teneat : Sinec iacentes erimus nisi a rigore nr̃i status inlinemur: Quia
dum restitudostatus aiacente discre pat: eum cũi condescendere neglegit. nequa¬
quam leuat: amici igitur beati iob ut afflictum adolore suspenderent. curauerunt
necessario simul dolẽre & cum uulneratum illius corpus uiderent. studuerunt ipsi
uestes suindere : Cum inmutatum conspicerent : studuerunt puluere capita foedare :
quatenus as flictus uir tanto facilius eorum uerba reciper&: quanto in eissuum aliquid
desiderat mensuram neces se est dolori quem suscipit ponat. Nenon solum dolentem
non mulceat. sed intemperate dolens ad flicti animum ad pondus desperationis p̃mat :

Expanded text:
eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitarum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discrepat, eum, cui condescendere negligit, nequaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratum illius corpus viderent, studuerunt ipsi vestes scindere; et cum immutatum conspicerent, studuerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet, quanto in eis suum aliquid desiderat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat.
Abbreviated transcription (Latin):
hi pocritarũ dita & idientes nonerudiant : & eos demipsos quise ꝓfer̃ elatos laudi¬
bus deteriores reddant : At cestante & eni paulo. Scientia inflat carttas aedifuat
Cũ ergo caritas edificando nonengit : sccentia inflando ꝑuertit: Plerũq se liypoeritȩ
nura abstinentia ad fligunt om̃e robur corporis atterunt & quasi car ius uitã fun¬
ditis incarne uiuentes Etorgunt. Sicq alstinentia morti ad ꝓpiant : it pene coti
due morientes uiiant : Sed adliec huma nos oculos quer̃ admirationis gloriã ex¬
petunt : ueritate at testante qusait. Exterminant facies suas ut appareant homi¬
nulus ie iuinantes : Namora pallescunt. cor pus debilitate quatitua pestis int̃ rũpentib
suspiriss urguetu: seduit hat ab or epximoꝵ sermo ad murationis quert᷑ Ndul q
tanto labore aliud nsi estimatio humanacagitatur. Supsnumirũbene simonille significat.

Expanded text:
hypocritarum dicta et audientes non erudiant, et eosdem ipsos qui se proferunt elatos laudihypocritarum dicta et audientes non erudiant, et eosdem ipsos qui se proferunt elatos laudibus deteriores reddant. Attestante etenim Paulo, Scientia inflat, charitas aedificat . Cum ergo charitas aedificando non erigit, scientia inflando pervertit. Plerumque se hypocritae mira abstinentia affligunt, omne robur corporis atterunt, et quasi carnis vitam funditus in carne viventes exstinguunt, sicque per abstinentiam morti appropiant, utdie morientes vivant, sed ad hoc humanos oculos quaerunt, admirationis gloriam expetunt: Veritate attestante, quae ait: «Exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . » Nam ora pallescunt, corpus debilitate quatitur, pectus interrumpentibus suspiriis urgetur. Sed inter haec, ab ore proximorum sermo admirationis quaeritur, nihilque tanto labore aliud, nisi aestimatio humana cogitatur. Quos nimirum bene Simon ille significat
Abbreviated transcription (Latin):
ficit : quasi inuentũ labor euanescit: Sȩpenãq: & usq: ad p̃sentis uite ter minũ hypo¬
critarũ facta ꝑdurant : sed quia pliaec austoris laudem nonquer̃. bona ante deroculos
nũ quã fuerunt : Plerũq eni ut p̃diximus sacrȩ legis eruditione fulciuntur. dostrinȩ
uerba pferunt oñe quod sentiunt testimonis accingunt. Nonitam̃ ꝑ haec uitã audi¬
entium sed ꝓprios fauores quer̃. Quia nec ꝓferre alia nouerunt : nisi quȩ auditorũ
corda ad reprehendendã &cutiant non aut allacrimas accendant: Mens quip¬
pe concupicentiis exteriorib: occupata igne diuinia moris noncal& : & idcir co ad
suꝑnũ desideriũ inflamare auditoressuos ne queunt uerba quȩ frigido cor de ꝓfe¬
runt᷑ : Neq enĩ res quȩ in se ipsa non arserit : aliud accendit : Unde sit plerũq: ut

Expanded text:
ficit, quasi in ventum labor evanescit. Saepe namque et usque ad praesentis vitae terminum hypoficit, quasi in ventum labor evanescit. Saepe namque et usque ad praesentis vitae terminum hypocritarum facta perdurant, sed quia per haec auctoris laudem non quaerunt, bona ante Dei oculos nunquam fuerunt. Plerumque enim, ut praediximus, sacrae legis eruditione fulciuntur, doctrinae verba proferunt, omne quod sentiunt testimoniis accingunt, nec tamen per haec vitam audientium, sed proprios favores quaerunt, quia nec proferre alia noverunt, nisi quae auditorum corda ad rependendas laudes excutiant, non autem ad lacrymas accendant. 277  Vet. XXX.  Mens quippe concupiscentiis exterioribus occupata igne divini amoris non calet; et idcirco ad supernum desiderium inflammare auditores suos nequeunt verba quae frigido corde proferuntur. Neque enim res quae in se ipsa non arserit aliud accendit. Unde fit plerumque ut
Abbreviated transcription (Latin):
ribus locis ad collitur fauoribus nutritur Pacc uro suauior dia pluc& inter im. sed
non placebit cũ retrilutionus tempus aluenerit: In poeniadu pli& quod uecors fuit:
Tunc sestulte egii se intelliga cũ ꝓdilectione laudis sententiã diuinȩ increpationis ac¬
ceperit Tunc seue corde fuisse considerat: cũ se ꝓtemporali qua ꝑcipit gloria. ꝑpe¬
tuator m̃ta castigant: Tunc uer᷑ scientiã sipplicia aperiunt : quia ꝑ haec ꝓfesto colli¬
tela arane arum fidutia eius:. Bene hy pocritarũ fidutia aranearũ telis similis dicitur
quia om̃e quod adoptinendam gloriam &sudant. uentus uite mortalis dissipat : Nã
qm̃ eterna non querunt : bona temporalia cũ tempore amit tunt: Pensandũ quoque
est quod fila araneae ꝑor dinẽ ducunt : qua sua hy pocritȩ quasi subdiftione opera
disponunt: Ara nearũ telastidiose texitur : flatudiss̃i patur . Sia quicquid hypocri¬
ta cum labore ꝑagit : aura hunani fauoris tollit: Et dum in appetitu laudis opus de¬

Expanded text:
ribus locis attollitur, favoribus nutritur. Haec vero ei sua vecordia placet interim, sed non placebit, quia cum retributionis tempus advenerit, in poena displicet quod vecors fuit. Tunc se stulte egisse intelliget, cum pro delectatione laudis sententiam divinae increpationis acceperit. Tunc se vecordem fuisse considerat, cum se pro temporali quam percepit gloria perpetua tormenta castigant. Tunc veram scientiam supplicia aperiunt, quia per haec profecto collitela aranearum fiducia ejuquia omne quod ad obtinendam gloriam exsudant ventus vitae mortalis dissipat. Nam quoniam aeterna non quaerunt, bona temporalia cum tempore amittunt. Pensandum quoque est quod fila araneae per ordinem ducunt, quia sua hypocritae quasi sub discretione opera disponunt. Aranearum tela studiose texitur, sed subito flatu dissipatur, quia quidquid hypocrita cum labore peragit aura humani favoris tollit; et dum in appetitu laudis opus de
Abbreviated transcription (Latin):
Et corcar neũ tributt cumneandem ꝓt inus nr̃am duritiã ad sensi bilitatemuerti¬
TSermanus uero ut iam crebro docuimus opera designatur: Cum culpa igitur
manus addm̃ &pandere est : contralar gitoris gratiam deurtute operum
suꝑ bure Quierũ in conspestu diuni iudicis loquens sibibona quȩ facit tribuit
aplam̃ manũ suꝑbienis tendit: Siȩ ꝓfecto contraelestos repbi. sic contra catbo¬
licus here tici semꝑ ef frenantur. Vt cum obiur gare fasta nequeunt : bonos
nophiendere defastoꝵ elatione moliantur. Quatenus eos quos redar guereox
infiniite astionis nonualine :  crimine tumoris aecusert ue tndee sta
bena quȩ qr ctrius suint ne quaquã hona r̃ẽ iam censentur. que quasi. ꝑstu¬

Expanded text:
et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertiet cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ad donũ fidei dedustis restorissui calarib punstus audiebat durũ tibiest
contrastimulum calaitrare Restat etgo ut siẽe iamsi miles pullo omagiri
nolumus incunctis quȩ appetimus nutũ prius intimȩ dispensationis ex quroniuis
Vt mens nr̃a in om̃e quodnititur. siꝑni regiminis loro teneatur. Et indemagis
uotasua adutã impleat : undeutae sũae studia & contra ꝓpriã uoluntatẽ calo¬
cat ÷ ultu saphar fortiaptulit: sed quomeliori se hid̃c loquatur neseie unde
nustuas : ꝑ ir. mare cor non hoc locoꝑiur tutem dicitur: sed ꝑ insen sibilitatem
Sm̃is naq animus qui districtionis intimȩ consideratione se subicit Neuis ꝓtonus
timore molescit : E umq sagpta diuinȩ formidinis pene trat : quia infirma
uiscera ꝑ humilitatem gestat Puis quis aũt ꝑtinatia in sensibilitatis obdarescit
quasi cor fir mat nelia ec iacula timoris suꝑni confodiant: Vnde quibusdam ꝑ
palintum : Cor quippe lapideum tollit: cũ a nobis suꝑbiȩ duritiã subtrahir

Expanded text:
ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus, in cunctis quae appetimus nutum prius intimae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde s. --Firmati cor non hoc loco per virtutem dicitur, sed per insensibilitatem. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde quibusdam per carneum Ezech. XXXVI, 26. Cor quippe lapideum tollit cum a nobis superbiae duritiam subtrahit,
Abbreviated transcription (Latin):
Hab & longitudinem quia aduitȩ patriam nos longanimiter tolerando ꝑ du¬
cit. Hab& sublimitatem quia ipsoꝵ quoq intelligentiã qui recepti in suꝑna
fuerint congregatione transcendit: Eab& ꝓfundum : quiadamnatis inferius
districtionis suȩ iudicium in conp̃hensibiliter & erit: Quȩ scilic& quatuor nobus
in hacuita positos singulis &xerc&. quia & latitudinem amando & longitudinẽ
tolerando & celsitudinem non solum nr̃a intelligentiã: sed &iam uota supe¬
rando Et ꝓfunditatemsuam & huam b& occultas & in licitis cogͥita¬
tionum motus distriste uidicando: Sed euis celsitudo & ꝑfunditas¬

Expanded text:
Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perduHabet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in superna fuerunt congregatione, transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius, districtionis suae judicium comprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judicando. Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
fundiorem nouerat : qui sem& ipsum discutiens sed euis subtiliora iudi¬
tia ꝑtintescens diebat : Hidul milui conscius sum: sed nor in hoc iust ficatus sum
Quiaut uidicat me dnis est: Longiorem terra uiderat : cum minorari ẽẽ lui¬
manȩ mentis uotapensabat dicens. Qiu potens est om̃ia facere suꝑ habundant̃
qua petimus aut intellegimus : latiorem mare compeerat : quitimendopen¬
sabat : Quia nequaqũã mens humana in mensitatem districtionis eius agnos¬
cer&. quantũ lil & inquirendo flustuar& dicens. Puis nouit potestatem irȩ
tuat & p̃timore iram tuã dinumerare : cuius bene potentiam egregiusno¬
bis doctor insinuat cumbreuiter narrat: Vt possitis conp̃hendere cum
om̃ibus scĩs : quȩ sit latitudo longitudo sublimitas &ꝓfundum: Hab& quippe c̃
latitudinem : quia dilestionẽ suam usq ad collestionem ꝑsequentiũ tendit:

Expanded text:
XVIII, 6. Inferno profundiorem noverat, qui semetipsum discutiens, sed ejus subtiliora judiXVIII, 6. Inferno profundiorem noverat, qui semetipsum discutiens, sed ejus subtiliora judicia pertimescens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitaslatitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ possunt Et ipse sit cȩlum : cũ iam ꝑ desideriũ summis inlier&. Ipse in fer¬
num: cum temptationũ suarum caligine ꝑturbatus in infimis iac&. Ip¬
se terra : quia in bono opere fixȩ spei ubertate fructificat. Ipsemare
quia in quibusdam trepidus quatitur & aura suae mutabilitatis agitatur
Sed caelo est ex celsior quia potentiȩ eius magnitudine uincimur. &iam
cum suꝑnos m& ipsos eleuamur: Inferno ꝓfundior : quia nimirum plus
iudicat. quã ipse sehumanus animus intem tionibus inuestigat: Terra
longior : quia srustus uitȩ quos infine retribuit nequaquã nunc uł spes
nr̃a conp̃hendit : Mare latior : quia humanamens flustuans multa de
his quȩ uentura sunt conicit:. Sed cũ iam cernere quȩ estimauerat corpe¬
cȩ lofit cum ipsa in eum nr̃a contemplatio deficit: Unde & cor psal mista
in alto
posuerat : sed nec dum se eum contigisse sentiebat dicens. Mirabilis
facta est scientia tua & me : confortata est nec potero ad eum: Infernop

Expanded text:
nem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coepecoelo fit cum ipsa in eum nostra contemplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad eam Psal. CXX
Abbreviated transcription (Latin):
titur : aut iogitatione simul & opere ꝑpetrtr : Iniquitas ergo inmanuest : culpa
inopere : Iniustitia uero in taber naculo iniitas inmente : Mens quippenr̃a taberna¬
culum non in congrue uocatur : inqua apidnos m& ipsos abscondimur cumforis ino¬
pere nonuidemur: Sophar itaq quia iustiuri amicus est nouit quoddicat. Sed quia
nistum incripat here ticoꝵ tenens spedie ꝓferreresta &iam quȩ nouit ignorat : sad
nos calcantes hac quod abeo tumide dictur. pensentus uerba quã uera sint: Sireste

Expanded text:
titur, aut cogitatione simul et opere perpetratur. Iniquitas ergo in manu est culpa in opere, injustitia vero in tabernaculo iniquitas in mente. Mens quippe nostra tabernaculum non incongrue vocatur, in qua apud nosmetipsos abscondimur, cum foris in opere non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justum increpat, haereticorum tenens speciem, proferre recte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩli appellatione angeli & inferni uocabulo dȩmonia designari : Pert̃ rã
uero iusti homines : ꝑmare aut̃ peccatores intelligi: E xcelsior itaq: cȩlo
est : quia ipsi quoq: electi sp̃s uisionẽ tantȩ celsitudinis ꝑfecte non penetrant:
rofundior inferno est : quia malignoꝵ spirituum astutias. longe supti¬
lius quã ipsi putauerant iudicans damnat: Terralongior : quia longa¬
nimitatem nram patientia diuinȩ longanimitatis & superat : Que nospec
cantestolerat & conuersos ad p̃mia remunerationis &x pectat Mare lati

Expanded text:
et coeli appellatione angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram et coeli appellatione angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram vero justi homines, per mare autem peccatores intelligi. Excelsior itaque coelo est, quia ipsi quoque electi spiritus visionem tantae celsitudinis perfecte non penetrant. Profundior inferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtilius quam ipsi putaverant judicans damnat. Terra longior, quia longanimitatem nostram patientia divinae longanimitatis exsuperat, quae nos et peccantes tolerat, et conversos ad
Abbreviated transcription (Latin):
mus non tamen eius essentiam plene contuemur: Angłi& enim uł uma namens
cum ad inarcũ scriptũ lumen inhiat eo ipso sequo est creatura angustat: Et
suꝑ sẽ quidem ꝑ pro fcstũ tenditur: sed tamen eius fulgore conp̃lendere nec di¬
latata sufficit. qui & trans cendendo & portando omnia & implendo concludet
ex celsior inferno ꝓfundior terra longior mareq: latior eẽ describitur:
tanto spĩ taliter deb& intelligi. quanto deeo quic quã nefas est uixtacor¬
porea liniamenta sentire : Sed caelo est e celsior : quia incircum scriptio¬
nesiu spscuncta tralcendit : Inferno ꝓfundior : quia trascendendo subuehit
Terralongior : quia creaturȩ modum ꝑ hennitate suȩ xernitatis & cedit
Mare latior quia rerũ temporaliũ flustus sic regens possid& ut hos sub om̃i¬
moda potentiae suae p̃sentia . co angustando air cum d&t: Quãuis possunt

Expanded text:
mus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens mus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo concludit. excelsior, inferno profundior, terra longior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentire. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit; inferno profundior, quia transcendendo subvehit; terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit; mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Quamvis possunt
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ p̃tereuntium &altat. Iotumq mens quod appetebat in infimis des picit.
ad q: ad suꝑna desideria ignescit: Et amtemplationis suae ui. &tra carnẽ
tollitur quȩ corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur: Incircũ¬
scripti luminis iubar intueri conatur & non ual& : quia in firmitate pressus ani¬
mus  ne quaqua penetrat : &t amen repul sus amat : Iam ñaq: de se condicor ꝑ qđ
ametur ostendit sediu sonis suae spetiem amantibus subtrahit: Solaergo eius
uestigia conspicientes gradimur : quihunc ꝑdonoꝵ suoꝵ signa sequi mus quem
ue modis ueniant eius sp̃s̃ donanesciuntur : Ueritate attestante quȩ ait: Sp̃su
bi uult spirat & uocem eius audis & nescis undeueniat & quouadat: In retribu¬
tionis aut culmine repperiri omni potens ꝑ contemplationis spetiem potest : sed
tamen ad ꝑfection non potest. Sua & si huno inclaritate sua quandoq corspici¬

Expanded text:
rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis jubar intueri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimur, quem usve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo vadat . In retributionis autem culmine reperiri Omnipotens per contemplationis speciem potest, sed tamen ad perfectum non potest, quia etsi hunc in claritate sua quandoque conspici
Abbreviated transcription (Latin):
sequentibus iter in sinuat : Et substrato cor diuelut quod dam uestigiumdĩ
gradientis in primitur. ut ab eo rectis cogitationũ gressibus uia uite teneatur:
Quemeni nec dũ cernimus : restat neces se est ut ꝑ uestigia suiamoris indagemus :¬
uatenus usq ad contemplationis spetiem. quandoq mens in ueniat : quȩ m nunc
quasi atergo sub sequens ꝑ sc̃ã desideria & plorat: Haec psal musta austoris nr̃i
uestigia bene sequi nouerat : cumdicebat: Aahesit anima mea postte: Quẽ rep¬
perire quoq: usq adiusiontẽ suae celsitudinis. satagebat dicens: Sitiut anima
mea ad dm̃ uiuũ quando ueniam & parebo antefaciem dei. Iunc quippe cog¬
nitione manifesta om̃i potens repperitur : cummortalis nr̃ae funditus corrup¬
tione calcata al ad sumptis nobis indiuinitatis suae claritate conspicitur:
Dunc aut̃ acar nali cogitatione animũ infusi spsgratia subleuat : & in contemptu

Expanded text:
sequensequengradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens: Sitivit anima mea 345 ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei Tunc quippe cogitatione manifesta omnipotens Deus reperitur, cum, mortalitatis nostrae funditus corruptione calcata, ab assumptis nobis in divinitatis suae claritate conspicitur. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximus & cumꝰ uenerit non occid& : quiacum distristus uid& uenerit qui sese
nobis ꝓ naturȩ nr̃ae consortium uincxit abeo ꝓculdubiouin dstã deculpȩ
reatu nen expetit quẽ sub eius uenia spes fides caritas abscondit : Ditiuis
& sopqua padimuti uocr: quȩ re qua qua malitiae studio ꝑpeutio. Vnde
& sopbias̃ iniqũu uocat : que sententia suꝑna laudales pt⁊ Nes tamen alue¬
nua repbatus geluditu : quia adueriu contume liat diii nantoris auo
ꝓmouetur : Eiaꝓit ipda dbrati iobmerita non agnoscit : & imperita adhiuc in risi one sub¬
reppertos: Quiddei uestigianisi benignita illius iusitationuis uorat : qubis nimirũ
ꝓgredi adiuꝑna ꝓuocamur : cum eius pp̃s afflatu tangimur & ex tracar nusangus¬
tias sub leuati ꝑ amorem agnoscimus austoris nr̃i contemplandam speciem qũa
sequamura ł amcũ mentẽ nram spiritalis patriae amor inflaminat quasi

Expanded text:
proximus et cum invenerit non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese proximus et cum invenerit non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Unde et Sophar iniquum vocat quem superna sententia laudaverat; nec tamen a venia repQui pro eo quod beati Job merita non agnoscit, ex imperita adhuc irrisione subreperies? - Quid vestigia, nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nimirum progredi ad superna provocamur, cum ejus spiritus afflatu tangimur, et extra carnis angustias, sublevati per amorem, agnoscimus Auctoris nostri contemplandam speciem quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritualis patriae amor inflammat, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ pximus eius cuius effusus est sanguis doloris stimulo ꝑsequatur & ad p̃hen¬
dat eum & ꝑcuti& anima eius: Ad silua quippe cumamico imus quotiens cũ
quo lib& ꝓximo ad intuenda delicta nr̃a conuertimur: Et simplicit᷑ ligna
succidimus : cum de linquentium uitiapia intentione resecamus: Sed secu¬
ris manũ fugit : cumse increpatioplus quã neces seest in asperitatem ꝑtrahit: Ter¬
rũq: dema nubrio ꝓsilit cumdecor reptione serniodurior e cedit & amicũ
ꝑcutiens occidit : quia auditorem iuum ꝓlata contumelia ab sp̃u dilestionis
int̃ficit: Cor reptinãq mens repente ad odium ꝓruit : si hanc in moderata
increpatioplus quã deb ad dicit: Sedis qui incaute ligna ꝑcutit & pximũ
& tinguit : adtres necesse est urbes fugiat ut in una earum defensus uiuat:
uia si ad penitentiae lamenita cmuersus inunitate sacramenti. subspe fide
& caritate ab sconditur : reus ꝑpetrati homicidii nontenetur E ũq extinsti

Expanded text:
us effusus est sanguis, doloris stimulo persequatur, et apprehendat eum, et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simpliciter ligna succidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit cum de correptione sermo durior excedit; et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ dimus sum motibus loris dominantium nontenetur : Agrinãq: ani¬
malia in libertate habent : &ire quo appetunt & quiescere cũlas santur
& quauis insensatis animalibus homo longesit melior hoc tamen plerũq
homini non lic&. quodbrutis animalibus lic& Quȩ enĩ ad aliud minime
seruantur eoꝵ motus ꝓcul dubio nequaquã sub disciplina restringitur:
Homo aũt quia ad se quentem uitã ducitur. neces sȩ pfesto est. ut incunctis¬
siuis motibus sub disciplinae dipstione religet. Et quasi domesticion annabletas
quȩ desidertit ꝑ effrenataliber ttt̃ quert. quidaliud quãpillo omagrt ee sumi
ls concupiscit ut discipline huglora nonteneant sedaudenter uagus ꝑsiluam
de sideriorũ curr at : sepeaũt diua miseratio quo spdire ieffrenatione inlidit
bertatis conspicit obiestione pspes aduer satatis fraongit: Quatenus elusi liscarte

Expanded text:
turae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque aniturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restHomo autem qui ad sequentem vitam dicitur, necesse est profecto, ut in cuncis motibus sub disciplinae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris quae desiderat, per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri similis esse concupiscit; ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam Deus coercet ac regit. --Saepe autem divina miseratio, quos prodire in effrenationem illicitae libertatis conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant