comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cui dedit deus diuiciãs et sub stãnas
et hõrem et nichil deest aĩe eiꝰ̃ ex
oĩbus que desiderat nec tñ tribuit xr̃ã¬
tem ei deus ut cõedat ex es sed hõ eo¬
traneꝰ deuorabit illud et de hoc ego

Expanded text:
cui dedit Deus divitias et substantiam et honorem, et nichil deest anime sue ex omnibus que desiderat, nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo, sed homo extraneus vorabit illud. H
Abbreviated transcription (Latin):
Alia ẽ iuris. alia est fact. perplexitas
Iuris est cũ aliquis arca id qd sibi
occurrit faciend̃ uel nõ inueñ diu̾sas
aucto ͭ ͤ ᷤᷤ sibi Inuicẽ oppugnãtes. hec
Iure nulla est cõtrarietas realis sed
suꝑficialis tm̃. Alia est perplexitas

Expanded text:
alia est iuris, alia facti. Perplexitas iuris est, cum aliquis circa illud quod sibi occurrit faciendum, invenit diversas auctoritates sibi adinvicem repugnantes: hec iure nulla est contrarietas realis, sed superficialis tantum. Perplexitas
Abbreviated transcription (Latin):
macies in corpe toto. Nusꝙͣ icã aciẽs liuẽt
rubigiẽ dẽtes Pectora felle uirer̃ lĩgua
⁊ sũffusa ueneno. basus abẽ nͥ quẽ uisi
fecere iblores. Nlec fruit᷑ sop̃no uigilã¬
nibus exata curis. Si uidet ĩgratos inta¬
besarq uidemb. Successꝰ hom̃ carpitq
et carpit᷑ u. Suppliciũq suũ ẽ uñ¬

Expanded text:
macies in corpore toto, Nusquam recta acies, liuent rubigine dentes, Pectora felle uirent, lingua est suffusa ueneno; Risus abest, nisi quem uisi fecere dolores, Nec fruitur somno, uigilantibus excita curis, Sed uidet ingratos, intabescitque uidendo, Successus hominum carpitque et carpitur una Suppliciumque suum e
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat idẽ frater in uisu noctis et ecce
uinuersiras fr̃m̃ quasi ad laudes duum
seruiqi celebrãdas ad eclam festinabat
m ͣ stabat que tãquã pretiosi electu
aim pixidẽ portãs singłis fratrib ora¬
toriũ mĩntib singlã ex eo collearia
dulcissima sua manu dignãter tabue¬
bar et mira dulcedie gustãtes reficie¬

Expanded text:
ciebat idem frater in visu noctis, et ecce universitas fratrum quasi ad Laudes divini servitii celebrandas ad ecclesiam festinabat. ae stabattis, et ecce arii pixidem portans, singulis fratribus oratorium intrantibus singula ex eo cochlearia dulcissima sua manu dignanter tribuebat, et mira dulcedine gustantes reficie
Abbreviated transcription (Latin):
eũ repulu dicens. Nũꝙͥ nr̃o medica¬
mĩe opus habes Nonne tu sapiẽs me¬
ille audisser erubuir et petẽs indulgẽ¬
tiã ꝓmisit ei ꝙ ãpliusde serp̃o non
inr̾mitteret sed totũ uite sue curã deo
dicamẽn salutifere pictãne pabulũ

Expanded text:
 eum dicens: « Nunquid nostro medicamine opus habes? Nonne tu sapiens meille audisset, erubuit, et petens indulgentiam promisit ei quod amplius de seipso se non intromdicanti, salutiferae pitantiae pabulum
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝓciulanin adiat᷑ ut ĩtellig̾e non
cicatur qd si uis fliũs ꝑtem aliquã
ex tuo predio detrax̃ et meo predio
apposuerit palã est tuã ꝑmanere
Plane si longior tp̃e fundo meo
hesit̃ arborẽs que quas secũ traperat
in meũ fundũ radices egerit ex eo

Expanded text:
 ut intelligere non ciatur. Quod si vis fluminis partem aliquam ex tuo predio detraxerit, et vicino predio applicaverit, palam est eam tuam permanere. Plane si longiori tempore fundo vicini heserit arboresque, quas secum traxerit, in eum fundum radices egerint, ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil te ĩquit offendatͦ didime ꝙ car¬
nalib ocłis uideris orbatus desunt .n.¬
aibi ocli illi quod mures et muste et la¬
certe hñt sed letare quia hẽs ocłos qͦs
angli hñt et quib deus uidet̾ ꝑ quos
tibi magnũ sc̃ie lumẽ accendr̃ hoc ecꝭ¬

Expanded text:
Nihil te, inquit, offendat, Didyme, quod carnalibus oculis videris orbatus. Desunt tibi oculi quos mures, muscae, et lacertae habent; sed laetare, quia habes oculos quos angeli habent, quibus Deus videtur, per quos tibi magnum scientiae lumen accenditur. C
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus eũ loqueretur hendit es
appollomũs diceus Misereatur tibi
dns fili et nichil tibi eoꝵ que loatꝰ
es reputet ad pctm hec cũ audisser
uerborũ eius supra huãnũ morẽ in

Expanded text:
 loqueretur. Respondit ei Apollius dicens| Miseriatur tibi dominus fili et nihil tibi horum quae| locutus es reputet ad peccatum. Haec cum au| disset uerborum eius supra humano morum in
Abbreviated transcription (Latin):
uerã cũ aliꝯͦ nnsi eũ diligat. nõ est
longaninis ꝑ seuerãter gepectãdo insi
ferueat diligendo nõ est benignus nͥ
Siligat cũ opitulatur nõ ẽ bonus
nͥ diligẽdo non est fidelis salubritez
nͥ ea fide que per dilectõem oꝑatus.
Non ẽ mãsuetus cui dilectio nõ mo¬
deretur nõ cõtiner quis se ab eo uñ
turbatur nͥ diligat uñ honestatur.

Expanded text:
cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatib usu freꝙ̃t celebrimĩ eẽ
ꝙ dũ pacẽ diligurꝰ et iusticiã colutꝰ
et puroñs abstinẽt̾ tante lib̾tans et
pacis gaudio perfruũtur ꝙ nihil oĩõ
uarias i̾uisticie semitas sandũtur ĩ
semetipiõ statim uel fastũ roãnũ uł
siriorẽ tentonicũ aliud ue flagellũ

Expanded text:
u frequenti celeberrimum esse, quod cum pacem diligunt, et justitiam colunt, et perjuriis abstinent, tantae libertatis et pacis gaudio perfruuntur, quod nihil esvarias injustitiae semitas, scinduntur in semetipsis, statim vel fastum Romanum, vel furorem Teutonic
Abbreviated transcription (Latin):
ercit abbas agatho trib dieb mãsut
sisto dicut ei et tu times et ic dix̃
in custodiẽdis mãdatꝭ dei sed hõ sũ
et nescio ut ͫ placueriꝰ oꝑa mea corã
deo dicuiꝰ ei fratres et nõ ꝯfidis de

Expanded text:
 abbas Agatho, tres dies mansit sisto. Dicunt ei: Et tu times? Et ille diin custodiendis mandatis Dei; sed homo sum, et nescio utrum placuerint opera mea coram Deo. Dicu
Abbreviated transcription (Latin):
per pmãm reuertãtur qͦ solo remedio
apud. illos omĩs cessir tempesfas A¬
Siciebat eacĩ ꝙ merita populi oẽm
euacuant pͥncpatũ Aut eũ facuriꝰ
eẽ muissimũ aĩ ecõtraria certũ sit

Expanded text:
entiam revertantur. Quo solo remedio apud illos omnis cessat tempestas. Adjiciebat etiam quod merita populi omnem evacuant principatum, aut eum faciunt esse mitissimum, cum econtrario certum sit
Abbreviated transcription (Latin):
ptãte eius erat̃ h ͨ dyõ et pro eis qui
ꝑdituri erant manus multidploras
offendir qua affectoẽ hoc dixit quib
punins ascendit ad altare lora faciẽ
dicẽs̃. Nuc confido ꝙ sacaficiũ de
manu mea suscipier omp̃s In qua
missa dũ diceret eclam tuã pacificãe¬

Expanded text:
t pro eis qui manus perdituri erant multum plorans, ostendit, de qua affectione hoc dixerit. Quibus punitis, ascendit ad altare laeta facie, dicens: « Nunc confido, quod sacrificium de manu mea suscipiet Omnipotens. » In qua missa dum diceret: Ecclesiam tuam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ut nõ cõtristenũ sed addidit sũ
et ceteri qui spem non hũr. Pietans
nãq affectu huãnitatꝭ ĩtiutu mortuoᷤᷤ
lug̾e nõ ꝓhibemur sic̾ nõnullos scõꝵ
alioꝵ exequiis pias lacͥmas impẽdisse

Expanded text:
didit: sicut et ceteri, qui spem non habent. Pietatis namque affectu et humanitatis intuitu mortuos lugere non prohibemur, sicut nonnullos sanctorum aliorum exsequiis pias lacrimas impendisse
Abbreviated transcription (Latin):
sdebur̃ uñ augꝰ. Tunc uere possideb
terrã qũ inheseris ei qͥ fecit celũ et
terrã hoc ẽ em̃ ẽẽ mitẽ nõ resiffere
deo tuo ut in eo qd bene facis ipẽ
tibi placeat nõ tu tibi In eo aurẽ¬
qd male iuste pat̾is ipe cibi nõ dis¬
ꝓliceat sed tu tibi neq enĩ parũ est
ꝙ placebis ei displices tib Displi¬
cebis enĩ ei places̃ tibi hi auga.¬

Expanded text:
Tunc vere possidebis terram, quando inhaeseris ei qui fecit coelum et terram. Hoc enim est esse mitem, non resistere Deo tuo: ut in eo quod bene facis, ipse tibi placeat, non tu tibi; in eo quod mala juste pateris, ipse tibi non displiceat, sed tu tibi. Neque enim parum est quia placebis ei, displicens tibi; displicebis autem ei, placens tibi. CA
Abbreviated transcription (Latin):
horiedis cruciãtib necauert imilusũ
quirpe ĩ angusto ligno ubi stare co¬
geretur. clauis ꝙ accutissimis uiddiq
cõsixo ut se ĩ nullã eus ꝑtem sine
penis acroassimis ĩsliãret refectis¬

Expanded text:
horrendis cruciatibus necaverunt. Inclusum quippe angusto ligno, ubi stare cogeretur, clavisque acutissimis undique confixo, ut se in nullam eius partem sine penis atrocissimis inclinaret, eti
Abbreviated transcription (Latin):
instarer. Aiã redeũte repẽte hõ ⁊ diuiuꝰ
apꝑuĩt et uelam̃e reuoluro aꝑuit oclos
atq in stratu sune̾o resedit Stuxẽtib
caũctis qui aderat planctus et lamẽta
m̾entiũ illico sopiũtur et a mortuo
hẽbar in prĩo ͦ i ͭ exorsus ẽ fari ad
illos Cũ in mortẽ inqͥt ocłos claude¬
rẽ ductus sũ ꝓtinus ad tͥbunal
Iudias exannandus ibiq appẽsus ĩ
oportear ad salutẽ Cũq iã dap̃na¬
tois sinã muto eẽt ꝓ fere̾da incaedẽtib

Expanded text:
taret, anima redeunte repente homo redivivus apparuit, et velamine revoluto aperuit oculos, atque in stratu funereo resedit. Stupentibus cunctis qui aderant, planctus et lamenta moerentium illico sopiuntur, et a mortuo habebat in patrimonio, ita exorsus est fari ad illos: « Cum in mortem, inquit, oculos clauderem, ductus sum protinus ad tribunal Judicis examinandus. Ibique appensus in oporteat ad salutem. Cumque jam damnationis sen
Abbreviated transcription (Latin):
aguosce si relicta scli pomya xpĩ
ꝯnubio mõãstica ꝑfessiõe te iux̃tris
michi ueiãm et tibi głam Impetbis
Qd illa gratant̃ acapiẽs s sese iic̃õ¬
tinẽti fracturã ẽẽ firmauir. Deinde
cõuocatis singlis debitorib suis g̾nicõ
suo p̾cexi ut ad ea q̃ Iuste exopostularẽt
singlis satiffacet Cũ aut̃ hec et siłia¬

Expanded text:
agnosce: Si relicta saeculi pompa Christi connubio monastica professione te junxeris, mihi veniam, et tibi gloriam impetrabis. » Quod illa gratanter accipiens, sese incontinenti facturam esse firmavit. Deinde convocatis singulis debitoribus suis germano suo praecipit, ut ad ea quae expostularent, singulis satisfaceret. Int
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ta fiducie collocatur. Paciẽtia est
hoẽstatis et ualitaꝵ tã rerũ arduarũ
araz difficiliũ uolũtaria et diumna ꝑ¬
pessio Perseuerãtia est uirtus in rõe
bene cõsiderata stabilis et ꝑpetua ꝑ¬

Expanded text:
t. Patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum aut difficilium voluntaria ac diuturna perpessio. Perseverantia est in ratione bene considerata stabilis ac perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sibi cõanger pcul dubio ⁊epbanda
t̾ nec portãda st et p̾cant qui scabut̾
ea aut portãt aut ibnãt autuendũr
aut porrãda docent. inisi a deo fuerĩt
que nõ excusat si suꝑ hoc fuerĩt ad¬

Expanded text:
lud sibi eveniet, proculdudio reprobanda sunt nec portanda. Et peccant qui scribunt ea aut portant aut donant aut vendunt aut portanda docent, nisi adeo fuerint que non excusat, si super hoc fuerint ad
Abbreviated transcription (Latin):
mit et ꝓxͫ dolo capit.Si autem¬
2a. mop. huãne aures talia uerba¬
nra iudicãt̃ qualia foris sonãt diuiã¬
uero iudicia talia foris audiut̃ qualia
ex inriimis ꝓferũtur ¶ Quero .ix.¬

Expanded text:
mit et proximum dolo capit. Seoralium: Humane aures talia verba iudicant, qualia foris sonant. Divina iudicia talia foris audiunt, qualia ex intimis proferuntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
li. de uita. soͬ .ix. M ccurrẽt tibi passi in
plarers urbiũ. stulroꝵ gͣges qͥb nichil sit
ĩ ore frequẽtiꝰ ꝙͣ uerba illa gͣmancos.
piger. fedet. ac peniret. Etillud reñ cñ
Nec quid agã sao credo singlã p̾aueq
nouissñi. Nã si quid agerẽt sarrẽt̃ ꝯfeftĩ
querele os cõquiescerẽt. cꝯ eñ rei te iet
oro te ne ignorãtie stultiᶜ᷑ q ꝓprie geᶜᵉ¬

Expanded text:
in plateis urbium stultorum greges, quibus nichil sit in ore frequentius quam verba illa grammaticorum: piget, tedet ac penitet; et illud Terrentii: «Nec quid agam scio». Credo singula, precipueque novissimum. Nam si quid agerent scirent, confestim querele omnes conquiescerent. Cuius enim rei tedet, oro te, nisi ignorantie stultitieq
Abbreviated transcription (Latin):
ciis subdat et nnĩ sternis indigniõrib tra/¬
Dat. Ita nãqz anogãtie et huãne glẽ¬
ꝯ uiciũ curaꝵi pot̾it ut ĩ ꝯsuetudĩe hũirt
affectus ultra iã nõ ĩndat arrogĩne et ua¬
ne gle delictũ. sed in singlis ħꝰce ͦͥ uicñs
cura silis adhibetur. ¶ Quero .xii. an

Expanded text:
ciis subdat, et ministeriis indignioribus tradat. Ita namque arrogantiae et vanae gloriae vitium curari poterit; ut consuetudine humilis effectus ultra jam non incidat in arrogantiae et vanae gloriae delictum. Sed in singulis hujuscemodi vitiis cura similis adhibeatu
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpterea grãm i̾unctoĩs desiderare p
Abbas aut̾ sãies̃ cer̾os sua pñtia sese
roborari et ad laborand̃ feruẽciꝰ ĩ arasa
egre ninis tulit se ab oꝑe diuelli per
Ideoq unũ de semorib uicarir̃ ꝓ se
misit qui eid̃ infromo sollenne ũua
officiũ Impẽderet qd et factũ ẽ et

Expanded text:
propterea gratiam inunctionis desiderare. Abbas autem sciens caeteros sua praesentia roborari, et ad laborandum ferventius incitari, aegre nimis tulit se ab opere divelli: ideoque unum de senioribus vicarium pro se misit, qui eidem infirmo solemne inunctionis officium impenderet. Quod ubi factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
onnã que croca moriẽtes solet̾ fieri
fres rite crca eũ adimpleta fuissent
dũ laboꝵ feruẽtius inffarer eũ in
ꝓpria persona i̾ungere neglexisser sed
pro se uicariũ misisset. Quaꝑꝑ dñs¬

Expanded text:
omnia quae circa morientes fratres fieri solent rite circa eum adimpleta fuissent,dum labori ferventius instaret, eum in propria persona inungere neglexisset, sed pro se vicarium misisset. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ad instar symee sedentẽ in ꝑtica iuxͣ
ꝑietem. poĩta ubi scapulare euis pen-¬
deban. Porro in ipõ scapulari ueteri et
diruyto idem frater modicã pãmi sas¬
surã sme licẽna p̾lan nuꝑ dissuerat
quã ille ĩmũdus sp̃s suauii atrectãs
et sepe deosculãs eciã lingua lingebat
et manu palxabat Qd cũ ille uideret
ingemuit et qui iã loqui nõ poterat
ptentione indicl indicãis uerbisq se¬
bãt mirãtibus et diu ꝑcũctũtibus
quid dic̾et aut quid maender diuiã
fandẽ miseracõe ⁊ ecepit offiaũ lingue¬
demonẽ sedentẽ in nro scapulaꝵ etore
turpissimo lãbentem pictatiũ illud qd
nuꝑ in eo sine licẽtia ꝯsuere p̃sumpsi.
Erxpellire gͦ eũ ꝙͣtocius sceleratũ et
tollite de Indumẽto pictatiũ ne mͥ ĩ finẽ
calup̃nosus et impiꝰ iste derisor ĩ sultet
expbrator pessimꝰ. Yrater uero ĩfirmꝰ
accezta pm̃a pro delicto suorursus ob¬
mutuit acqz post paululũ in boã ꝯfessiõe

Expanded text:
ad instar simiae sedentem in pertica juxta parietem posita, ubi scapulare ipsius dependebat. Porro in ipso scapulari veteri et dirupto idem frater modicam panni scissuram sine licentia nuper assuerat: quam ille impurus spiritus suaviter attrectans, et saepe deosculans, etiam lingua lingebat, et manu palpabat. Quod cum ille videret, ingemuit: et quia jam loqui non poterat, protensione indicis indicando, verbisque sebant mirantibus, et diu percunctantibus quid diceret, aut quid intenderet, divina tandem miseram sedentem in nostro scapulari, et ore spurcissimo lambentem pitacium illud, quod nuper in eo sine licentia consuere praesumpsi? Expellite ergo quantocius sceleratum, et tollite de indumento pitacium, ne mihi in finem calumniosus et impius iste derisor insultet. » exprobrator pessimus. Frater vero infirmus accepta poenitentia pro delicto suo rursus obmutuit, atque post paululum in bona confessione
Abbreviated transcription (Latin):
tur exulare uel ire in exeratũ uel
ad preceptũ ecłẽ rre ultra mare tpẽ
passagii iminẽte excusãtur a ieuiͦ
si nõ possur̾ cõmode Ieuinare Si
autẽ nõ tenẽtur ad hiuioĩ uiatoem
sed spõte hiuoĩ ꝑ eg̾natõem accipuit̾
pͨcant iter aggrediemb tpẽ ieumoꝵ¬

Expanded text:
tur exulare vel ire in exercitum vel ad preceptum ecclesie ire ultra mare, tempore passagii imminente, excusantur a ieiunio, si non possunt commode ieiunare. Si autem non tenentur ad huiusmodi viationem, sed sponte huiusmodi viationem accipiunt, peccant iter aggrediendo tem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cuero. 36. quid de cirsorib
si soluut Ieuͫ dũ uero morãtur cũ
diũs suis in aliqͦ loco aut cũ badur
modicũ ieuĩna̾e deber̃ nͥ forte ĩmiuea
eit grãdis uiatõ quã ut possur ꝑfic̾e¬

Expanded text:
ribus si solvant ieiunium; cum vero morantur cum dominis suis in aliquo loco aut cum modicum vadunt, ieiunare debent, nisi forte immineat eis grandis viatio, quam ut poss
Abbreviated transcription (Latin):
sus post mortẽ coli ceperũt. Apud e¬
giptũ ysis. apud cretã iouis. Apud
mauros nyna. apud latmnos fannus
nerua. apd̾ ganũ Iune. apud paxhoᷤ
uenus. apd̾ lennos uulcanus. apud
uaxos liber. apud relos apollo. in qͦx
Inuetoẽs artiũ et cultũ pexisse di¬
cũtur. ut esculaxiꝰ medicnã. gͣuẽrt¬

Expanded text:
suos post mortem ceperunt; ut apud Egyptum Isis, apud Cretam Iovis, apud Mauros Iuba, apud Latinos Faunus,nerua, apud Samum Iuno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delos Apollo. In quoradinventiones artium cultu peperisse dicuntur, ut Esculapio medicina, Vu
Abbreviated transcription (Latin):
Camie et lupꝰ ĩ silua dũ ꝯuenirẽt
air luyꝰ cam unil frater sit nadus
et pĩguis es Qui respondͬ qr iboimi¬
custos sũ ꝯͣ latrones affert᷑ mnͥ panis dat
dns ossa amat me tota familiã Quisq mͥ
ribũ porrigit aqͣ nõ deest sub fectis cubo.
At sic ocosus uitã gero. Cui lupꝰ bñ ĩqͥt
frater uellẽ ista ut mͥ ꝯn̾gerẽt ut ociõsus
satirarez aibo et melior uiuerẽ sub fecto. Ca¬
mẽ au luxo. Si uis ẽẽ tibi bene ueĩ mecũ
noli tim̾e Cũ snl abularẽt uidit suus
canis collũ cathea tritũ. Et ait quid hos
est frater Qd iugũ attruut collũ tuũ
Et canis Quia sũ ĩquit acͥor midũ li¬
gor. nocte soluor. mt̾ domos uagor. e
uobi bolo sic dormio. Cui luxꝰ. Non ẽ au
opus mͥ Istis fai̾e̾ q̃ saudasti. uiuere bolo
nerit mͥ liber ubi uolo ꝑagͦ. in eo qd
ꝑlacer nulla catheã me fenet nulla
Impedit cã uiẽ mͥ patẽt̃ in cãgo. d grege
pus gusto canes ĩgrr̃o delius uiue ut

Expanded text:
canis et lupus in sylva dum convenirent, ait lupus cani: unde frater sic nitidus et pinguis es? Qui respondit; quicustos sum contra latrones affertur mihi panis, dat dominus ossa, amat me tota familia, quisque mihi cibum porrigit, aqua non deest, sub tectis cubo et ociosus vitam gero. Cui lupus: bone inquit, frater, vellem ut ista mihi contingerent, ut ociosus satiater cibo et melior viverem sub recto. Canis ait lupo; si vis esse tibi bene, veni mecum, noli timere. Cumque simul ambularent, vidit lupus canis collum catena tritum et ait: quid hoc est frater, quod iugum atrivit collum tuum? Et canis: quia sum, inquit, acrior interdiu ligor, nocte solvor, inter duas domos vagor et ubi volo illic dormio. Cui lupus: non est opus mihi istis frui, que laudasti: vivere volo io, liber ubi volo peragro, in eo quod placet nulla catena me tenet, nulla impedit causa, vie mihi patent in campo, de grege prius gusto, canes ingenio deludo; vive ut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ phie studiis adhᶜ Iumor apud a¬
cheãs floreret uidit per soporẽ sedenti
sibi etlegẽti duas satis decoras. dext̾a
leuaqz fennãs consedisse quais ille ca¬
stifans instinctu oculo cormor respi¬
ciẽẽ q̃nã eẽnr et quid sibi uellent ꝑ¬
nis̾ note tibi satis et familiares sumꝰ
ali̾a enĩ ex nobis sapiẽtia alia casti¬
tatis d . et misse sumꝰ tecũ hĩtare qr
Ioꝯdũ satis et mũdũ in corde tuo hĩ¬

Expanded text:
phie studiis adhuc iunior apud Athenas floreret, vidit per soporem sedenti sibi et legenti, duas satis decoras dextra levaque feminas consedisse. Quas ille castitatis instinctu oculo toruiore respiciens quaenam essent et quid sibi uellent pnis, notae tibi satis et famaltera enim ex nobis sapientia, altera castitas dicitur et misse sumus tecum habitare, quia iucundum satis et mundum in corde tuo hab
Abbreviated transcription (Latin):
cõsilio qͥ adiudicauit fre̾m illũ ut acci¬
perer mercedẽ suã et faceret ex hns
mercedib quod ipẽ ueller et discessit
frcũ ille ꝯtastatus et ploras̃ qͣi preui¬
diciũ perpessus.

Expanded text:
x, et adjudicavit fratrem illum, ut acciperet mercedes suas, et faceret ex his mercedibus quod ipse vellet. Et discessit frater ille contristatus et plorans, quasi praejudicium passus.
Abbreviated transcription (Latin):
torã gͦ aõ tuo et ego silr̃̾ paululũ
et credamus in deo qz pen oroẽm eiꝰ
Implebimus nos et oꝑa et metemꝰ
partẽ ipiis. Cũ ergo explicassenr
messẽ totius loq quẽ susceperat̾ ue-¬
nerut̾ acaꝑe mercedes suas et uocaue¬
riũ frẽm illũ dicẽtes ueni frater
accipe saborẽ tuũ Et ille diõ eis qͣsẽ
laborẽ accipiã qr nõ messui et dixerũt

Expanded text:
tu animo tuo, et ego similiter meo paululum, et credamus in Deo, quia per orationem ejus implebimus nos duo opera, et metemus partem ipsius. Cum ergo explicassent messem totius loci illius quem susceperant, venerunt accipere mercedes suas: et vocaverunt fratrem illum, dicentes: Veni, frater, accipe laborem tuum. Et ille dixit eis: Qualem lab
Abbreviated transcription (Latin):
disset ad uellũ ꝓfecturus uidua q̃d̃¬
app̃henso pede illius miserabilĩ lugẽs¬
benefecerir tu in debitor es p ͫ mnta¬
nolle qd debetur  Successor tius ĩui
berabit iusticia alieã Ite bene aget᷑¬

Expanded text:
disset, ad bellum profecturus, vidua apprehenso pede illius, miserabiliter lugensbenefecerit? Tu mihi debitor es, quod debetur; successor tuus tenebberabit iustitia aliena; bene st
Abbreviated transcription (Latin):
circa se in uobis senciũt nec illi alicꝰ boĩ
odio et iniidia ꝯͣ se ꝓcede credc̃t ꝯtĩguq
moib miserabili ut siͭ deĩcexs core cre¬
scũt sic in eis odiũ et suspitõ ois̃ mali
crestai semꝑ ꝓui et cuerui ad uicia ad¬

Expanded text:
circa se in vobis sentiunt, nec illi alicujus  odio et invidia contra se procedere credant. Contingitque modo miserabili, ut sicut deinceps corpore crescunt, sic in eis odium et suspicio omnis mali crescat, semper proni et incurvi ad vitia
Abbreviated transcription (Latin):
distat et diuiciis illiꝰ au faciẽda est
restitutõ qr tã modica pr̃ ẽẽ rei reffi¬
tuende sũma et tãte expense q̃ fierre̾
in i̾mitendo. et tã diues ille cui faciẽ¬
da est restitutõ ꝙ nullo mͦ der̃ uelle
prore tã modica proxͫ tm̃ grauare
et tuc̃ nõ oportet ꝙ mtatur e sed¬

Expanded text:
as vel divitie illius cui facienda est restitutio, quia tam modica posset esse rei summa et tante expense que fierent in mittendo et tam dives ille cui facienda est restitutio, quod nullo modo deberet velle pro re tam modica proximum tantum gravari. Et tunc non oportet quod mittatur e
Abbreviated transcription (Latin):
tie. sẽmẽ o dni. uenatio pugne. Que
cadit a siendẽs. elara ꝑit. ꝑitura erig̃i
ꝑmota ruit. ruitura cumesc̃it. Que
se ferre nequit supͣ se lara ruinã infra
se pant᷑ net sese susfinet ỹmo mole
sua p̾mt᷑ ꝓprio sub poirdere lax sa.

Expanded text:
itiae, semen odii, venatio pugnae! Quae cadit ascendens, elata perit, peritura Erigitur, promota ruit, ruitura tumescit. Quae se ferre nequit, supra se lata, ruinam Infra se patitur, nec sese sustinet, imo Mole sua premitur, proprio sub pondere lapsa.
Abbreviated transcription (Latin):
adhũc honoꝵ gradũ ascender̃e sine
respectu nõris dei ualde inquiẽtus fui
tann ponderis hoc fore purabã quãn
post morrẽ Inuẽi. Sed ꝓuis dñs
idarco nũc me tibi appare ꝯcessitue
q̃tenus qui iã ꝑ meip̃m meri uesxoͣs¬

Expanded text:
ad hunc honoris gradum ascenderem, sine respectu timoris Dei valde inquietus fui: tanti ponderis hoc fore putabam, quanti post mortem inveni. Sed pius Dominus idcirco nunc me tibi apparere concessit, quatenus qui jam per meipsum mere
Abbreviated transcription (Latin):
ordimo religio sa ad mod ꝯũsatõẽ
qui ꝯmiserabil uite morte Int̃uerente
dũ p̾ftolaretur signũ hourologn uigi
corde corꝑe uestitus rexẽte affint corã
ip̃o sicq lamẽtabili uoce allocura ẽ eũ¬

Expanded text:
rsus religiosa admodum conuersacione huius miserabilis vite morte interueniedum praestolaretur signum horologii vigilcorpore vestitus, repente astitit coram ipso, sicque lamentabili voce allocutus est eu
Abbreviated transcription (Latin):
uidit quedã dẽonẽ noĩe ticuullũ ⁊ sedes
moãchorũ discirẽtem qui uidebatur
aliqua collig̾e et in sacculo ⁊epon̾e qui
a sct̃o uiro dduratus dixit se colligere
sacuilũ admixlebat. uñ quid de hoc¬

Expanded text:
uidit quendam demonem nomine Titiuillum, per sedes monachorum discurrentem, qui uidebatur aliqua colligere et in sacculo recondere. Qui a sancto uiro adiuratus dixit se colligere uicibus adimplebat. Vnde quid
Abbreviated transcription (Latin):
apense er semꝑ ardẽn hãc posẜionẽ
accepta peciũa pͣp formo sus distrax̃
et captõem aroãtis quã acaꝑe solebat¬
id̾em pp̃ añdctm̃ sctm alrare petri quasi
Auotus ꝯstaret orcĩs ecce terabilis et
grãdeuus senex In cuiꝰ eciã facie barbicꝰ
uidebatur elaro brachio colaphũ illi
uehemẽter ĩtussir et ait Tu exunxisti
lucernã mẽa añ me et ego extingo
paruit ꝓsinꝰ ille corruit et paulo post

Expanded text:
ionem, accepta pecunia, papa distraxit, et pensionem aromatis quam accipere solebatidem papa ante sanctum altare quasi devotus astaret, orans; ecce terribilis et grandaevus senex, in cujus etiam facere barbilaesium videbatur, elato brachio colaphum illi vehementer incussit et ait: « Tu exstinxisti lucernam meam ante me: et ego exstinguo paruit. Protinus ille corruit et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
eccl̃a psallend ẽ officiũ deo nõ uoce sed
corde cãtandũ nec in tragediarũ mo¬
dũ guit᷑ et fauces medicamĩe lurẽ¬
limende st ut in ecclĩa theatrales mo¬
Duli audiãtur et cãtica. uñ noͣ ꝙ trage/¬

Expanded text:
ecclesia officium est, Deo non voce, sed corde cantandum: nec in tragoedorum modum guttur et fauces dulci medicamine colliniendas, ut in ecclesia theatrales moduli audiantur et cantica, sed in timor
Abbreviated transcription (Latin):
magl ꝓpriã gla̾m captãs festiuaq
respõsoria que ꝓ singlar pͥuilegio uo¬
cus sue ipĩs assignaibãtur letus sed
nõ nõratus sylaris sed mĩme deuorꝰ
sollemiãdo cãtabat factũ ẽ aut̃ ĩ qͣd
ad ͭͫ fam̃ ad laudẽ dei delectabãtur
uelut mutus et elinguis starer ut
uersũ ꝑnsorñ sui nõ plane gͣuibus
sed in acuit uel potius ĩ acunssimis
uocẽ quatiẽdo ãnulos modulosq flo/¬
xibili ͭ ͤ uoc forndo solua lascuua
decãtarer qͦ fito ut a qͦ merces ridicu¬
losi cãtus sꝑanda ẽẽt intelligeret
tã ip̃õ ꝙͣ ateris qͥ arca eũ erant

Expanded text:
priam gloriam captans festiva quaeque responsoria, quae pro singulari privilegio vocis suae ipsi assignabantur, laetus, sed non timoratus; hilaris, sed minime devotus, solemnizando cantabat. Factum est autem in quadam atrum ad laudem Dei decantabantur, velut mutus et elinguis staret, ut versum responsorii sui non plane in gravibus, sed in acutis, vel potius in acutissimis, vocem quatiendo modulosque tinnulos flexibilitate vocis formando, solita lascivia decantaret. Quo finito, ut a quo merces ridiculosi cantus speranda esset, intelligeret, tam ipso quam caeteris qui circa eum erant
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. Religio .ẜ. eundẽ est que suꝑiorᷤ
cuiusd̃ nature quã diuinã uocãt cuuã
tribuitur cultus. Grã est in qua aĩciciaꝵ
et officioꝵ all̾uis mẽoria et remunerãdi
uolũtas cõtinetur doidicatõ est ulus per

Expanded text:
erit. Religio est, quae superioris cujusdam rei quam divinam vocant, curam iligens tribuitur cultus. Gratia, in qua amicitiarum et officiorum alterius memoria et remunerandi voluntas continetur. Vindicatio, per
Abbreviated transcription (Latin):
caniu enĩ dulcedo aͥqua et sepe ualis
ac sancta percipitur ex choreis inc
unꝙͣ insi libidiõsum ac mane spec¬
tacłmn hoẽstis in uisum oclis uiro in¬
Iipñ ambulat. Hic ludus multoꝵ
dedecorũ cã fuit sepe enĩ matrona¬
iͥ diu ẜuatũ decus perdiderit sepe ĩ¬
felix uirgo ipõ nupciali die didicit
qd melius ignorasser Ert ꝙͣ magnũ¬

Expanded text:
cantu enim dulcedo aliqua et sepe utilis ac sancta percipitur, ex choreis nichil unquam nisi libidinosum ac inane spectaculum, honestis invisum oculis, viro inimpii ambulant”. Hic ludus multorum dedecorum causa fuit, sepe ibi matrona diu servatum decus perdidit, sepe infelix virguncula ipso nutiali die didicit quod melius ignorasset. Hon
Abbreviated transcription (Latin):
suã culpã ꝓxims imputat̾ acuciũs
alieã cernũtur discutũttur exactius¬
et seueriꝰ iudicãtur. suaꝵ reꝵ nẽo nnsi
et micis arbiter et puis est iudex et
fuga Primo ꝓboferendi artificio oĩs

Expanded text:
suam culpam proximis imputant: acutius aliena cernuntur, discutiuntur exactius, severius iudicantur, suarum rerum nemo non et mitis arbiter et pius est iudex. fuga. Primum probo: ferendi artificio, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
eterna desiderate Aymo iustus nũ ꝙͣ
desunt oraye inisi desinit iustus esse
Semꝑ orat qui semꝑ beue agit. Itẽ¬
augꝰ. Iõm desideriui bom or̃o est et
si cõtinuũ est desideriũ cõtinua est

Expanded text:
aeterna desiderate. Justus nunquam desinit orare, nisi desinat justus esse. Semper orat qui semper bene agit. Ipsum enim desiderium bonum, oratio est; et si continuum est desiderium, continua est
Abbreviated transcription (Latin):
Scandala ꝓ uita doctrina iusticiaq
Cũ nõ effugies sur in reliquĩis fugi¬
enda. Pro uĩta quia ꝓ nullo scaudalo
der̃ quis mortaluꝰ pͨcare. doctriua qr
doctor uel predicator non der̾ flm̃ pre
dicare uel doc̾e ꝓro aliquo scaudalo.
Tacere tñ potest et dẽt si om̃s obfti-¬
nan sunt ita ꝙ deriores afficiãtur ex
doctrmna iusticia quia nec iux falsã
sentẽaã nec testis flin testiõm deber
ferri pro aliquo scandalo In 3ͦ caũ cũ

Expanded text:
Scandala pro vita, doctrina, iustitiaque, tu non effugies sunt in reliquis effugienda. Pro vita, quia pro nullo scandalo debet quis mortaliter peccare. Doctrina, quia doctor vel predicator non debet falsum docere nec predicare pro aliquo scandalo. Tacere autem potest et debet, si omnes obstinati sunt, ita quod deteriores efficiantur ex doctrina. Iustitia vero, quia nec iudex falsam sententiam nec testis falsum testimonium debet ferre pro aliquo scandal
Abbreviated transcription (Latin):
apud deũ multi tamẽ suspicãtur
de ipõ malũ etc scaudalizãtur qͦd
fiet uidetur ꝙ sufficiet ei cõsaencia
apls̃ bloria nostra hec est testiom̃
cõsciẽtie nostre rc̃. Iob. Orcce in celo
scencia nõ accuset. keude ꝙ der̃ nti¬

Expanded text:
suspicantur malum de ipso et sic scandalizantur quid fiet? Videtur quod sufficit ei conscientia. Apostolus: Gloria nostra hec est testimonium conscientie nostre. Iob: Ecce in celo scientia non accuset. Ad hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
abbatem sysoy thebeũ et dicit ei lesus
sũ a quodã et uolo me uindicare. Ne¬
nex aut̾ rogabat/ eũ dices̃ noli fili
tam Ille aut̾ dixit nõ quiestam donec
meipm̃ uindicauero dix̃ aut̾ senex
Premus frat̾ et surgẽs dixit seuex
deus Iain te opus nõ hẽmus cogitae
de nobis quĩ uos ipĩ uindictã nrãm¬

Expanded text:
tem Sisoi Thebaeum, et dicit ei: Laesus sum a quodam fratre, et volo me vindicare . Senex autem rogabat eum, dicens: Noli, fili; tam. Ille autem dicebat: Non quiesco donec meipsum vindicavero. Dixit autem senex: Oremus, frater. Et surgens dixit senex: Deus, jam te opus non habemus cogitare de nobis, quoniam nos ipsi vindictam n
Abbreviated transcription (Latin):
cormiꝑe. Ort prohos ego affligor et roga¬
bar eũ senex dicens Erquamiurez
porta frat et deus uides frẽm laborẽ
suftẽratoĩs tue reuocabit eũ ad te neq
em̃ possibile est ut cũ diracia et auste¬
ritate facile ab mrẽtoẽ sua aͥd reuocet᷑
quia nec demon expulir deõnem sed ꝯ
benigtate reuoca eũ ad te er corripe¬

Expanded text:
c; et pro hoc ego affligor. Et rogabat eum senex, dicens: Aequanimiter porta, frater; et Deus videns laborem sustentationis tuae, revocabit eum ad te. Neque enim possibile est ut cum duritia et austeritate facile ab intentione sua aliquis revocetur, quia nec daemon expellit daemonem; sed magis benignitate revocabis eum ad te.
Abbreviated transcription (Latin):
in sacclo diuersa põdera maius et
minꝰ Non erit in domo tua modius¬
ma maior et mĩor. põdus hẽbis ui¬
stũ et uerũ et modius eqͣlis et uerus
erit tibi. Et multo uiues tp̃e. Ert¬

Expanded text:
in sacculo diversa pondera, maius et minus, nec erit in domo tua modius maior et minor; pondus habebis iustum et verum. Et modius equalis et verus erit tibi, ut multo vivas tempor
Abbreviated transcription (Latin):
ideorescituãt illi qui dedit si boã in¬
tentõe dedit. siut ius et quierẽ sibi ꝯ¬
seruaret Si uero ieditur. am̃ iudias
sibi sub specie recti mnclia̾ret et ita
urriã dara fuit iuxra arbitriũ ecclie

Expanded text:
ico quod illi qui dedit, si bona intentione dedit, scilicet ut ius et quietem sibi conservaret. Si vero dedit ut animum iudicis sibi sub specie recti inclinaret et ita iuriam data fuerit, iuxta arbitrium ecclesie,
Abbreviated transcription (Latin):
netur ei p̾apue qui lesus est. Si aut̾
officiales quiq sint hñt certos reddirꝰ
sibi assignaros nõ licet ers aliquid a
singarorib uel eciã aliis subdins ex¬
torquere. sed si nõ hñt certũ stipediũ

Expanded text:
r ei qui lesus est. Si autem officiales quicumque sint, habent certos redditus sibi assignatos. Non licet eis aliquid a litigantibus vel etiam aliis subditis extorquere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
galba et aureliũs cõsul in senatu cõt̾¬
deret̃ uter aduersus ueriacũ in hyspaᵃ¬
mͬteret᷑ ac magna miꝰ pres̃ ꝯscrptos
enuliam meliãretur expectãtib neutꝵ
inqͥt michi nutti placet qz alt̾ nichil
hr̃ alteri nichil est satis eq̃ malã licẽte¬

Expanded text:
Galba et Aurelius consul in senatu contenderent uter aduersus Viriatum in Hispamitterentur, ac magna inter patres conscriptos entia inclinaretur expectantibus, neutrum, inquit, mihi mitti placet, quoniam alter nihil habet, alteri nihil satis est, eque malam impe
Abbreviated transcription (Latin):
hñt in celo. nos nicħ in mundo. S spe istius boni ad qd̃
tenditis quicquid in ma contingat gaudere debetis. Ides hieroꝰ¬
difficile immo impossibłe est ut m presentib bonis quis
fruatur et futuris. ut hic uentrem illic mentem reficiat.
ut de deliciis ad delicias transeat. ut in celo et in t̾ra appareat

Expanded text:
habent in coelo, boni nihil in mundo; sed spe illius boni ad quod tenditis, quidquid in via contingat, gaudere debetis. ScieDifficile, imo impossibile est, ut praesentibus et futuris quis fruatur bonis, ut et hic ventrem, et illic mentem impleat, ut de deliciis ad delicias transeat, ut in utroque saeculo sit
Abbreviated transcription (Latin):
ut michi uidetur recta uoluntas ab omnib terrenis et pre¬
sentib prorsus adu̾sa iuncta deo inseꝑabłr et iuncta igne
quodam sc̃i sp̃t a quo est et ad quẽ refertur incensa inquina¬
menti omĩs extranea corrumpi nescia. uł uicio mutabli¬
tatis obnoxia suꝑ omĩa que naturałr diliguntur excelsa
affcõm oĩm potentissima diuine contemplois auida. ĩ oĩb

Expanded text:
ut mihi videtur, recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus aversa, juncta Deo inseparabiliter, et unita, igne quodam sancti Spiritus, a quo est, et ad quem refertur, incensa; inquinamenti omnis extranea, corrumpi nescia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potentissima, divinae contemplationis avida, in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
non extendit. quia deus qnͣtum in se est dat om̃ib effluenter.¬
Exemplũ in illo qui oculos contͣ lumen claudit cũ tam̃ deus
solem suũ oriri facit suꝑ bonos et malos. In illo qui fontẽ re
tu eaꝵ. In eo qui domũ suam cingit spinis ne ingrediatur a¬
micus. ip̃e uero deus stat ad ostiũ semꝑ et pulsat. Exemplũ¬
ri. Exemplũ in illo qui temꝑe pugne arma proicit. quia talis
sepe capitur et uulneratur. Exemplũ in illo qui remos non
mouet in temꝑe tempestatis. quia talis sepe mergitur. Exẽ¬

Expanded text:
non ostendit, quia Deus quantum in se est dat omnibus affluenter: in illo qui oculos contra lumen claudit, cum tamen Deus solem suum oriri faciat super bonos et malos: in illo qui fontem invitate earum, in eo qui domum suam cingit spinis ne ingrediatur amicus, ipse enim Deus semper stat ad ostium et pulsat: fame mori: in illo qui tempore pugnae arma abiicit, quia talis saepe capitur, vulneratur vel occiditur: in illo qui remum non movet tempore tempestatis, quia talis saepe mergitur:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in motu est. Nam pulmo uentilabrum cordis ẽ.
ne nimio calore diffoluitur dissoluatur. Item ignis con¬
tinetur in corde et ideo inferus est latum esuꝑus acu¬
tum. quani formam ignis retinet. Membra corporis t¬
rebrum. genidalia. inter que tria prima sunt decem indi¬

Expanded text:
est in motu, quia ventilabrum cordis est, ne nimio calore cor consumatur et dissolvatur. Sedes ignis est in corde; et ideo inferius est latum, et superius acutum; quoniam formam ignis retinet. Quaedam vis rebrum
Abbreviated transcription (Latin):
carterem. donet redderet debitum.Uidentes
autem conserui eius que fiebant: contrista¬
ti sunt ualde. Et uenerunt: et narrau̾nt do¬
mino suo omnia que facta fuerant. Tunc
uocauit illum dominus suus: et ait illi.
Serue nequam omne debitum dimisi tibi:
qm̃ rogasti me. Nonne ergo oportuit et te
misereri conserui tui. sicut et ego tui miser

Expanded text:
tum. Videntes autem conservi ejus quae fiebant, contristati sunt valde; et venerunt, et narraverunt domino suo omnia, quae facta fuerant. Tunc vocavit illum dominus suus, et ait illi: Serve nequam, omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me; nonne ergo oportuit et te miserer
Abbreviated transcription (Latin):
co fidelis fiusti: eris potestatem habens su¬
pra decem ciuitates. Et alter uenit dicens.
Domine. inna tua. fecit quinq ninas.
Et huic ait. Et tu esto supra quinq cuuta¬
tes. Et alter uenit dicens. Domine. ecce
mina tua quam habui repositam in su¬
dario. Tunui enim te quia homo austerus
es: tollis quod non posiusti. et metis quod
non seminasti. Dicit ei. De ore tuo te iu-¬
dico: serue nequam. Sciebas quod ego au¬
steruᷤ homo sum. tollens quod non posui.
et metens quod non seminaui. et quare
non dedisti pecuniam meam ad mensam.¬

Expanded text:
is potestatem habens supra decem civitates. Et alter venit, dicens: Domine, mina tua fecit quinque minas. Et huic ait: Et tu esto supra quinque civitates. Et alter venit, dicens: Domine, ecce mina tua quam habui repositam in sudario:  timeo enim te, quia homo austerus es: tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. Et + dixit ei. De ore tuo te judico. serve nequa et piger sciebas. quod ego austeris homo sum. tollens quod non posui. et metens quod non seminavi. et + quare non dedisti pecuniam meam num
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui hanc sacratissimam noctẽ
ueri luminis fecisti illustratione cla¬
rescere:da quesumus. ut cuius lucis my¬
steria in terra cognouimus: eius quoq
gaudiis in celo perfruamur. Qui tecũ.¬

Expanded text:
Deus, qui hanc sacratissimam noctem veri luminis fecisti illustratione clarescere, da, quaesumus, ut cujus lucis mysteria in terra cognovimus, ejus quoque gaudiis in coelo perfruamur. Qui tecu
Abbreviated transcription (Latin):
Surge et accipe puerum et matrem eius:
et uade in t̾ram isrł. Defuncti sunt enim:
qui querebant animam pueri. Qui surgẽs
accepit puerum et matrem eius: et uenit
in t̾ram isrł. Audiens autem quod arche

Expanded text:
urge et accipe puerum et matrem eius et uade in terram Israhel; defuncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. qui surgens accepit puerum et matrem eius et uenit in terram Israhel. audiens autem, quod Arche
Abbreviated transcription (Latin):
et ego ueniens cum usuris utiq exegis¬
sem illud: Et astantib clixit. Auferte ab il¬
lomnai: et date illi qui decemmnas ha-¬
bet. Et dixerunt illi. Dñe: habet decem
innas. Dico autem uobis. quia omni ha¬
benu dabitur.Ab eo autem qui non habet.
et quod habet auferetur ab eo.ueriunta¬
men inimicos meos illos qui noluerũt
me regnare suꝑ se actlucite huc: et int̾

Expanded text:
eniens cum usuris utique exegissem illud et adstantibus dixit auferte ab illo mnam et date illi qui decem mnas habet et dixerunt ei domine habet decem mnas dico autem vobis quia omni habenti dabitur ab eo autem qui non habet et quod habet auferetur ab eo verumtamen inimicos meos illos qui noluerunt me r
Abbreviated transcription (Latin):
ENEBROSAAQUA IN NUBIB
AGRIS. QUIA OBSCURAEST SCIOITIA
in prophetis. Sed salomonis uoce attestante
didicimus gloria reguni celare uerbum.
& gła dĩ est in uestigare sermonem. Qiuia &
honor est hominum eorum secreta abscon¬
dere & gloria di est mrsteria sermonis eius
aperire. Ipsaautẽ perse ueritas discipulis
dicit. Quaedico uobis intenebris. dicite
in lumine. Id est aperte exponite.
quae in allegoriarum obscuritatibus audistis. Magne uero
tis est ipsa obscuritas eloquiorum dĩ. quia exerc& sensum ut
tione dilatetur. & exercitatus capiat. quod capere ponpor
otiosus. Hab& quoq adhuc maius aliud. quia scripturaes
intellegentia quaesi incunctis. eẽt. apertauilesceret. Inquibu
locis obscurioribus tanto maiori dulcedine inuenta reficti
tomaiori laborefatigat animum quaesita . Ecceenĩ scĩ hu

Expanded text:
enebrosa aqua in nubibus aeris , quia obscura est scientia in prophetis. Sed Salomonis voce attestante didicimus: Gloria regum celare verbum, et gloria Dei est investigare sermonem, quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysteria sermonis ejus aperire . Ipsa autem per se Veritas discipulis dicit: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae vero utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quoque adhuc aliud majus, quia Scripturae sacrae intelligentia, quae si in cunctis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto majore dulcedine inventa reficit, quanto majore labore fatigat animum quaesita. Ecce enim s
Abbreviated transcription (Latin):
mamenti nomine. caelestes potestates intellegi. Quoc
mamentũ recte quasi aspectus christalli dicitur. qu
uidelic& chris tallum forte quidem nimis est. sed exatu
solidatur . Et natura angelica quando creataliberĩ.
bitrium accepit. utrum uellet inhumilitate persistere
in om̃i potentis dĩ conspectu permanere. anad superbi
laberetur & ab eatitudine cader&. persimilitudinẽ as
fuit. sed quia cadentibus alus. scĩ angeli insua beatitua¬
ne perstiterunt. atq hoc acceperunt in munere. ud
mentes unde terret. inde protegit. Sienim pauendus ieoꝵ
aibus nonesset. protector & modo apeccatis. & post asup¬
itus non fuisset. Quia autem semper considerant qui pa
ex iudicio immineat. uirtutũ pennas in rectitudineron
Tunc pennae uirtitum sub firmamen

Expanded text:
firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte quasi aspectus crystalli dicitur, quia videlicet crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua consolidatur, et natura anarbitrium accepit: ut utrum vellet in humilitate persistere et in omnipotentis Dei aspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitudine caderet, per similitudinem aqua fuit. Sed quia, cadentibus aliis, angeli sancti in sua beatitudine perstiterunt, atque hoc acceperunt in munere, ut mentes unde terret, inde protegit. Si enim pavendus in eorum cordibus non esset, protector et modo a peccatis et post a suppliciis non fuisset. Quia autem semper considerant qui pavor ex judicio immineat, virtutum pennas in rectitudine conad alterum. 21. Tunc pennae virtutum sub firmamen
Abbreviated transcription (Latin):
quib psalmista apertius dicit. Iniustificationibus me¬
ditabor. non obliiuscar sermo nestuos. In eis itaq nos¬
uiuificat. quia perhaec nobis spiritalem uttã demor¬
trat. eaq. per afflatum sp̃s nr̃ĩs mentib in fundit .
tis. factaest lumen itineris . Hinc et enim petrus ait.
pefacitis intenden tes. quasilucernae lucenti in caligin
loco. Hinc psal mista dicit. Lucerna pedibus meis uenr
bis nr̃a lucerna obscura est. nisihancnrĩs mentib ue¬
na ardens. nisilumenest.  Sed lumen creatum nobis ñb
nisi mluminetur alumine noncreato. Quiaergo omp̃s¬
ad salutem nram scõrũ testamentorũ dicta. & ipse apin
& ipsecreauit. sp̃s uitae erat in rotis. Sequitur . St
LITUDO SUPER CAPITA ANIMALIUM FIR¬
TI. QUASTASPECTUS CHRIS TALLI HORRIBILIS
EXTONTI SUPER CAPITA EORU DESUPER.I¬
gientedño duobus modis exponi mus. ut lectoris iudi
quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enĩ

Expanded text:
quibus Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus mequibus Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaqvivificat, quia per haec nobis spiritualem vitam demonstrat, eamque per afflatum spiritus nostris mentibus infundit. praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Hinc Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbunobis nostra lucerna obscura est, nisi hanc nostris mentibus velucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine non creato. Quia ergo omtraditiones quas didicistis . Et rursum: Adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens, circuit quaerens quem devoret, litudo super capita animalium firmamenti, quasi aspectus crystalli horribilis et extenti super capita eorum desupergiente Domino, duobus modis exponimus, ut lectoris judicio quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
tis nec inter lapides timuit. quod petrus fustibus caesus
ein nomi neihũ loquatur cum magnalibertate respon¬
dit. oboedire oport& dõ magisquã hominibus. quod pau
sps uitae erat in rotis. Quod id circo secundo dicitur uitae
sps in rotis esse. quia scripturae sacraeduo sunt testam̃ta.
Quaeutraq dĩ sp̃s scribi uoluit. ut nos ab animae mor¬
celiberar&. Vel certe quia duosunt praecepta caritatis.
dilectio uidelicet dĩ & dilectio proximi. perquae utra¬
q nos sacrae scripturae dicta ui uificant. Secundo ergo
dicitur. quod sp̃s uitae erat in rotis. qui a dilectionẽ dĩ
& proximi capimus mneloquiis diuinis. Perpraecepta
enim scripturae sacrae uiuescimus. qui mortui inculpa
iuacebamus. Vnde om̃ĩpotentidnõ. perpsalmistã dr̃
naeternum non obliuiscar iustificationestuas. quia
mipsis uiuificastime. Iustificationesenim praecepta
dm̃ dicuntur. in quibus nos corrigendo iustificat. De

Expanded text:
tistis , » nec inter lapides timuit. Quod Petrus, fustibus caesus, tistis , » nec inter lapides timuit. Quod Petrus, fustibus caesus, ne in nomine Jesu loqueretur, cum magna libertate respondit: « Obedire oportet Deo magis quam hominibus . » Quod Paspiritus vitae erat in rotis. Quod idcirco secundo dicitur vitae spiritus in rotis esse, quia Scriptuquae utraque Dei Spiritus scribi voluit, ut nos ab animae morliberaret. Vel certe quia duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae utraque nos sacrae Scripturae dicta vivificant. Secundo ergo dicitur quod spiritus vitae erat in rotis, quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per praecepta enim Scripturae sacrae reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me . Justificationes enim praecepta Domini dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De