comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ami eatnen aput iaferos infercu ctaustra tenebentur. ad paradis amena reductisunt. Qd̾ añ passi¬
onem suam dñs dixit. in refurrectõne fua adimpleuit. Si ȩcateatuis fuero a terra: oĩa traham ad me
ip̃mn. Om̃ia eram tracit: qui de electis sius mullum aput inferos reliquit. Omĩa abstidit utiq electa Ne
cia omors ero morsustuus inferne. Io namꝙ qd̾ occidimꝰ agimus ut penit᷑ non sit. & eo ⁊ enim ad̾
mordemus partem attrahtm̃ ⁊ parcem relinquimꝰ. Quia ergo melectis fuis fundit᷑ aocidit mortem:
mors moris ȩccicit. Aiua uero ex inserno partem austulit. ⁊ partem reliquit. ñ occidit fundit᷑ s mo¬
mordit infemum. augustinꝰ ad optatum. Ia tam̃ sit fides salua qua credimꝰ nullum horaurem lib̾a¬
ti acontagio mortis qd̾ prima natiuitate contraxit: nisi ꝑ uium mediatoam. Ciuius hominis eius¬
tem qs d̾i salubertuna fide. ⁊̃ illi saiui stĩ sunt. qui prrusqͣm ueniret in carne crediderunt in carne uẽ¬

Expanded text:
sinu tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem suam Dominus dixit, in resurrectione sua adimplevit: Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum . Omnia enim trtua, o mors; ero morsus tuus, o inferne! Id namque quod occidimus agimus, ut penitus non sit. Ex eo etenim, quod mordemus, partem abstrahimus et partem relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Augustinus ad Optatum: Illa tamen sit fides salva, qua credimus nullum hominem liberari a contagio mortis, quod prima nativitate contraxit, nisi per unum mediatorem. Cujus hominis ejusm illi justi salvi facti sunt, qui, priusquam veniret in carne, crediderunt in carne ven
Abbreviated transcription (Latin):
nen siuie dp̃ ut ꝑ hae s tescendens decelis ianis ẽ. non ex humana conceptõne origo et cpoi
eaistinciretur dum celeste eẽ cor puis ostendit᷑ at uero cum suus paie ẽ assumpti ꝑ uerbum
cor poris ẽ psenio Suarecit enim. Nisi mandiĩitis carnem fulii hominis ulanguineria ui
percis nonsiabebitis uitam etetnam ut quia idqd̾ filius honums ẽ  pns decel in testeroit

Expanded text:
 ut per hoc, quod descendens de coelis panis est, non ex humana conceptione origo esse corporis  ut per hoc, quod descendens de coelis panis est, non ex humana conceptione origo esse corporis existimaretur, dum coeleste esse corpus ostenditur. At vero cum suus panis est, assumpti per Verbum corporis est professio; subjecit enim: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vobis : ut quia id, quod fil
Abbreviated transcription (Latin):
tate moriendi ⁊ inpotestate iuuendi. Item. Uirgo enĩ ñ insi ex spũ sancto genuit ⁊ qͣtiuis tiñ
hominis natiuitate qd̾ matris ẽ. cum tam̃ hrẽt in ougine qd̾ d̾ ẽ. Hi ne suiscepti homĩs¬
uiginera dedit. ucet ad crementa paitum q corporis om̃e qd̾ sȩxus sui naturale ÷ continerit.
rem. uerbum caro scm̃ cum caroeẽt. nõ tamen norierit ⁊ uerbum. Item absoluite autẽ. apłs
hiuus inenarrande coepoiee naturttacis sacramentumm locutꝰ ÷ dicens . primꝰ homo te t̃re limo
seds homo decelo. cum ait. sd̾m hommem de celo in originem eius ex suꝑuemientis mirrginẽ
anet sp̃ aditu cestatus ẽ.Item it̃ẽ dommnꝰ iniꝰ natuutatis sue misterium pandens sic locitt e ego
comous sui ougo t. ac ne uetbi uireus. itty naturi deftisse ec so existimarit᷑ in catas fursiss pe

Expanded text:
tatetatehominis nativitate quod matris est, cum tamen horiginem dedit, licet ad incrementa partumque corporis omne quod sexus sui est naturale contulerit. Item: Et Verbum caro factum, cum caro esset, non tamen non erat et Verbum. Item: Absolute autem Apostolus hujus inenarrandae corporeae esse nativitatis sacramentum locutus est dicens: Primus homo de terrae limo, secundus homo de coelo . Cum ancti aditu testatus est. Item: Ipse Dominus hujus nativitatis suae mysterium pandens sic locutus est: poris sui origo est. Ac ne Verbi virtus atque naturae defecisse a
Abbreviated transcription (Latin):
riuitasit quid ip̃e in mortis sacramento doluis se ģcsfimandus : qui ꝓse morentib uitam rependat
cum nõ timendos ẽẽ qui corpus occid̾ent monet. ip̃m mors. ad timorem passionis corporał ext̃ru¬
morteni aut in sȩccior degrassata corpꝰ accelerit aut ip̃a narura corporis enio in eam ipãm mortẽ
iucta concedit. Unigenicus autem d̾i ita potestatem hñs ponende animo aiit resiunende ad ꝑagẽ¬
dum in se mortis sacramenciim cum potato aceto consum masse om̃e humanarũ opus passionũ
ẽ testatus. indinato capite sprã tradidit. Si hoc natute hominis uis relictum ẽ. ut ꝑ se exalans
spm̃ reqiescat in moitem ⁊ fĩdissoluco corpore labestcta animadecedat. uł abmiptis it ꝑ¬
stulta atq tidicula sunc ut in pocestate ponende anime sue ac resurende mori timeret. ad satͣ¬
mentum uite humane sub uoluncatis sue ub̾tate mornur. Iteratimeri mais ñ pot̃ ⁊ in uolũ¬

Expanded text:
mori vita sit; quid ipse in mortis sacramento doluisse existimandus est, qui pro se morientibus vitam rependat? Et cum non timendos esse qui corpus occiderent monet ; ipsum illum mors ad timorem passionis corporalis exterrumortem aut vis exterior degrassata in corpus accelerat, aut ipsa natura corporis senio in eam ipsam mortem victa concedit. Unigenitus autem Dei ita potestatem habens ponendae animae et resumendae ad peragendum in se mortis sacramentum, cum poto aceto consummasse se omne humanarum opus passionum esset testatus, inclinato capite spiritum tradidit. Si hoc naturae hominis jus relictum est, ut per se exhalans spiritum requiescat in mortem, et non dissoluto corpore labefacta anima decedat, vel abruptis aut pstulta atque ridicula sunt, ut in potestate ponendae animae ac resumendae mori timeret, ad sacramentum vitae humanae sub voluntatis suae libertate moriturus. Non est in volun
Abbreviated transcription (Latin):
uiuni querumnus slitis. atatum poculum ñ sumiinꝰ purgatõnis ałmartisdo quipe inporso
figenes suꝑ genesim omeł ult̾ catulus leonis iudor ic̃ Mors xͥ dppresio ⁊ trumiphꝰ de¬
ronum fuit. Omẽm namꝙ predam q̃m leo iste cortrariꝰ muasrat ꝓsrato homine ⁊ de¬
mist enim se uolenti diabolo s i p̃scio putans enun xp̃m se poste retnere. quia uircatẽ
eius serte non potuit om̃s quos tenebat simul tim ip̃o amisit. Item. Manifestam ẽ om̃s iadã
pecausse q in massa. Item. Morȩ scd̾ai in gehxnna d̃m ñ pectato ade patim̃. st euis acasioris ppeuit del¬
tĩ acquiritur:. aqua boni mmunes sunt: ttũ nisi ꝙ im inferro etart s suꝑiore. Item. olam au
di ia pures habundare ẽ quia ⁊ in huis quidesicto ade mortui dicunt simsr pectantes

Expanded text:
um poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo igenes super Genesin homilia ultima: Catulus leonis Juda, etc. Mors Christi oppressio et triumphus daemonum fuit. Omnem namque praedam, quam leo iste contrarius invaserat, prostrato homini et dePermisit enim se volenti diabolo, sed impraescio. Putans enim Christum se posse retinere, quia virtutem ejus ferre non potuit, omnes quos tenebat simul cum pretio amisit. Item: Et manifestum est omnes in Adam peccasse quasi in massa. Item: Mors secunda in gehenna, quam non peccato Adae patimur, sed ejus occasione propriis peccatis acquiritur, a qua boni immunes tamen sunt, nisi quod in inferno erant, sed superiori. Item: Gratiam autem Dei in plures abundare di
Abbreviated transcription (Latin):
aic ẽ asuirpta. areatum in qua appareret spẽ santus sicut assumptus t̃ filiuis hominis. Deqi eni colũ¬
uam beatificauit sp̾e uł ignem initati q ꝑsone sue coniunxit inẽtnum. Claudianus de satu am¬
me ubro .iii. xp̃e quoꝙ dñs de cruce elamauit. Q m̃s quare me deliquisti: Sienm ñ dicessit. ñ d̾eli¬
quit si enitit uondeliquid utiꝙ dicessiti Sicut ergo iniocalitas dõ ñ adimit᷑ quo hominemxpi
anted eado deserutt sic anima imorautatis priuilegium ñ aointitit. cum corpoie mouente diste¬
honus nideł inportitore non portitor in houere. Aie cum ita sint magnam anime auctoris sui
gentius in libro de intnensitate duunitatis fui di conmunem passionem diumitatis ⁊ carts
anitas ꝑsone fecit in xp̃o. ꝑ hanc uuitatem dñs głe asseritur cruci fixͤ Item.Añ mortuo xp̃õ aĩa de¬
senut carnem. tune sorutium ẽ ulud templũ. Item pp̃a xͥ diuimitas q̃ scd̾m animã cont̾stari

Expanded text:
filius hominis. Neque enim columbam beatificavit spiritus, vel ignem unitatique personae suae conjunxit in aeternum. Claudianus De statu animae lib. III: Ipse quoque Dominus de cruce clamavit: Deus meus, quare me dereliquisti? Si enim non discessit, non dereliquit. Si dereliquit, utique discessit. Sicut ergo illocalitas Deo non adedendo deseruit; sic anima illocalitatis privilegium non amittit, cum corpore moriente disceatur a corpOre: onus uidelicet in portitore, non portitor in onere. quae cum ita sint, magnam animae auctoris sui gentius in libro De immensitate divinitatis Filii Dei: Communem passionem divinitatis et carnis unitas perfecit in Christo. Per hanc unitatem Dominus gloriae asseritur crucifixus. Item: Quando mortuo Christo anima deseruit carnem, tunc solutum est illud templum. Item: Ipsa Christi divinitas, quae secundum ani
Abbreviated transcription (Latin):
gem sõnus terruit. ⁊ uir illuis a iusti ꝑsecutõne cessaret si res interna dispõne disposita. nlla̾
dit anima tinĩs post hanc uitam. ne ꝑgat ad penas ⁊̃ si forte in hac uita sͥ beata ẽẽ uide¬
atur. Item. uidet᷑ ergo mͥ septiforiis oꝑitõ sp̃ẽ sancti de qua ysa. loquit᷑ hiis gradib congru¬
ere. Si inters ordinis. Nam ibi enumeratõ ab eccellertõrib reb cepit hͥ abinfiorib¬

Expanded text:
gem somnus terruit, ut vir illius a justi persecutione cessaret . Sed res interna dispensatione disposita nulla gem somnus terruit, ut vir illius a justi persecutione cessaret . Sed res interna dispensatione disposita nulla dit anima timens post hanc vitam, ne pergat ad poenas, etiamsi forte in hac vita sibi beata esse videatur. Item: Videtur ergo mihi septiformis operatio Spiritus sancti, de qua et Isaias loquitur his gradibus congruere. Sed interest ordinis; nam ibi enumeratio ab excellentioribus rebus coepit, hic ver
Abbreviated transcription (Latin):
ocuł quupe hre dicim᷑ qd̾ coram nob̾ positurum uidemus alntiquus uero hostig hum iigũs
redemptoie ante se positum uidit. quem cognoscenido confessus confitendo ꝓtunuit incẽs. Qiud
nob ⁊ cibi filidĩ : Nerutti ante tempus corciere nos. In ocuł itaq suis.q. hamo captus ⁊ qr ⁊
⁊ nouit ⁊⁊ momordit. ⁊ cognouit prnis quem ꝑcitescẽt. ⁊ tam̾ post ñ timuit. cum milloqͣi
escam ꝓpriam mortem cartiis esuriret. Item. Numquid illudes ei.q. aui: e s aui quippo dñs a¬
lunt dum ei in passione unigeniti filii ostendit escam si laqueitm abscondit. uidit enĩ qd̾
ore ꝑciperet si non uidit qd̾ guit᷑ teneret. Nam qͣmuis eum fili ũ d̾i fuerat confessus uelud
purũ tanĩ illũ hominẽ mori crbidit ad cinꝰ mortẽ uidoꝵ ꝑsequentiũ animos concitaũ s ĩ ppõ
traditõnis eiꝰ tempore tarde iam cognouuse inelłr qd̾ illa eiꝰ morto puniret᷑. uñ ⁊ pilati conui¬

Expanded text:
 quippe habere dicimus, quod coram nobis positum videmus. Antiquus vero hostis humani generis Redemptorem ante se positum vidit, quem cognoscendo confessus confitendo pertimuit dicens: Quid nobis et tibi, Fili Dei? Venisti ante tempus torquere nos? In oculis ita suis quasi hamo captus est, quia et novit et momordit; et cognovit priusquam pertimesceret, et tamen post non timuit, cum in illo quasi escam propriam, mortem carnis esuriret. Item: Nunquid illudes ei quasi avi? Quasi avi quippe Dominus illusit, dum ei in passione unigeniti Filii ostendit escam, sed laqueum abscondit. Vidit enim quod ore perciperet, sed non vidit quod gutture teneret. Nam quamvis eum Filium Dei fuerat confessus, velut purum tamen illum hominem mori credidit, ad cujus mortem Judaeorum persequentium animos concitavit. Sed in ipso traditionis ejus tempore tarde jam cognovisse intelligitur quod illa ejus morte puniretur. Unde et Pilati conju
Abbreviated transcription (Latin):
Ioem fimpliciano mediolauensi ep̃o. Iamuerosi illud mouet quomodo a maligno spu fauliue¬
in predcãsint. pot̾ ⁊ illud uideri mirũ quomͦ demones agnou̾nt xͫ quem nid̾i nonagnoscebãt.¬
Itẽ addulticiũ de.uiii. qõnib responsione. i. Hucusq ẽ ꝓpositõ tua Cui respondeo extibro mõ
qui inscribitur de fide ⁊ operib ubi de hac to ita lociteus suni. Iacobus aũ tam uehem̃ter infestis
ẽ eis qui sapiunt fidem sine oꝑib uałe ad salutem. ut eos ⁊̃ demonib comparot dicens. Tsi credis
C̃um. ⁊ in euangłio leganus hoc dixisse demonia cuni xp̃m filium di confiterent᷑ ⁊ ab illo
corriꝑent᷑. qd̾ in confessione petri laudatum ẽ. Gregͦ morił. libro .xxxiii. In ocuł eiꝰ qͣi hamo ca¬
piet eiim. Beemoch iste filium d̾i incarnatum nouerat. s redemptõnis nr̃e ordiuen:

Expanded text:
Idem Simpliciano, Mediolanensi episcopo: Jam vero si illud movet, quomodo a maligno spiritu Sauli vera praedicta sunt? Potest et illud videri mirum, quomodo daemones agnoverunt ium de octo Quaestionibus, responsione prima: Hucusque est propositio tua. Cui respondeo ex libro meo, qui inscribitur De fide et operibus, ubi de hac re ita locutus sum. Jacobus autem tam vehementer infestus est eis qui sapiunt, fidem sine operibus valere ad salutem, ut illos etiam daemonibus compararet dicens: Tu credis, egamus hoc dixisse daemonia, cum Christum Filium Dei confiterentur et ab illo corriperentur, quod in Petri confessione laudatum est. Gregorius Moralium lib. XXXIII: In oculis ejus quasi hamo capiet eum . Behemoth iste filium incarnatum noverat; sed omnino quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut uirginitas marie faueret principem minidi. Quicum desponsatã uiro c̃ueret partũ nĩpotuit hr̃e
suspectum. falendi ut dixi principis mundi fuisse consiliũ ip̃ius dñi uerbadeclarant. cum apli tubent᷑ tac̾e
de xp̃o cum smnati ꝓhibent᷑ głari de miraclo cum demones precpurt᷑ fiłe de filio d̾i fauendi autem princi¬
pis mundi fuisse consiliũ ⁊ apłs decdatauit dicens. s ioquii d̾i sapiam in mysterio absconditam q̃m nemo
principun huiꝰ mundi egnouit. Sienim tognouisseut niniqͣti dnm̃ maiestatis crucifixisent. fefellit gͥ
principes scli Item in apologia de daurd MHerico uenit arcultus qui faueret principem mundi tanq̃
unam ulum qui interpietatõne dr᷑ lumen meum transiguremtem se mangłm lucis. Augꝰ kxxeui¬

Expanded text:
ut virginitas Mariae falleret principem mundi; qui cum desponsatam viro cerneret, partum non potuit habere ut virginitas Mariae falleret principem mundi; qui cum desponsatam viro cerneret, partum non potuit habere suspectum. Fallendi, ut diximus, principis mundi fuisse consilium, ipsius Domini verba declarant, cum apostoli jubentur tacere de Christo, cum sanati prohibentur gloriari de miraculo, cum daemones praecipiuntur silere de Dei Filio; fallendi autem principis mundi fuisse consilium, et Apostolus declaravit dicens: Sed loquimur Dei sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum hujus saeculi cognovit. Si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent. Fefellit ergo, principem saeculi. Idem in apologia de David: Merito venit occultus, qui falleret principem mundi, tanquam Uriam illum qui interpretatione dicitur lumen meum, transfigurantem se in angelum lucis. Augu
Abbreviated transcription (Latin):
idip̃m ilirus nominis quau d̾i sapia siistepit mote monstrari sunt auttm qui qͣmus mortem ip̃ãm ĩertneant
genus tanitu aliquod mortis ꝑhorrescunt sichilominus hoc cruce ostendendum suit. Nichil erat interom̃ia ge¬
nem mortis mogenere execrabłuis ⁊ formaidolosius. ep̃ lxri. Om̃is qui brate urat uisĩe si uiuit ut uult: baitus⁊¬
Oñs autem homo beate tult iuiu̾e. Omĩs s̃ homo qui iuutc ut iusit beatus ẽ. Ex quo conficit᷑ neminem uiũe
ut uiat: qui turpiter iuuit quia nemo beatus ẽ qui tuipiter uiuit. Io autem si iuurt ut uult quia ⁊ fintł¬
ta scd̃m noluntatem suam fatat consequunt plura contimip̃ius uoluntatem. Iexx supeundẽ psaimũ. Timor¬
oñi snctus ꝑmanot in sełma scłi. Timor cum cartate. unde dixit persecta caritas foras mittit tanorem Time ñ
timore gehenne aut timore pene. s timore sancto. Sic timeas ut quem amas non ꝑdas ꝑ negligentiam.

Expanded text:
idipsum illius hominis, quem Dei sapientia suscepit, morte monstrari. Sunt autem qui, quamvis mortem ipsam non timeant, genus tamen aliquod mortis perhorrescunt. Nihilominus hoc cruce ostendendum fuit. Nihil erat inter omnia genera mortis illo genere exsecrabilius et formidolosius. Cap. LXXII: Omnis qui beate vult vivere, si  homo qui vivit ut vult, beatus est. Ex quo conficitur neminem vivere ut vult, qui vult turpiter vivere; quia nemo beatus est qui turpiter vivit. Ideo autem non vivit ut vult, quia etsi multa secundum voluntatem suam faciat, consequuntur tamen plura contra ipsius voluntatem. SENT. II.-- De Judaeis. CumDomini sanctus permanet in saeculum saeculi. Timor cum charitate, unde dixit: Perfecta charitas foras mittit timorem . Time non timore poenae, aut timore gehennae, sed timore sancto. Sic timeas, ut quod amas non perdas per negligentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
beda in actib apłoꝵ de uerb̾ pecri apłi. Hic est iapis qui repbatus ẽ auob̾. ⁊ qui factus ẽ in capud au¬
guli. ⁊ nonẽ in uli quo salus. Si innullo.Alio si mxp̃o tantum salus mundi ẽ. ergo ⁊ patros cestaũti

Expanded text:
rbo Petri apostoli: Hic est lapis qui reprobatus est a vobis, et qui factus est in caput anrbo Petri apostoli: Hic est lapis qui reprobatus est a vobis, et qui factus est in caput anguli: Et non est in alio aliquo salus. Si in nullo alio, sed in Christo tantum salus mundi est, ergo et patres veteris
Abbreviated transcription (Latin):
alitarias atariam ip̃m qui uterauni atias noniiiatur. ⁊ acartas ionattam. Item. Cuiꝰ rei dissercõ certũ ⁊

Expanded text:
Amazias Azariam ipsum, qui interdum Ozias nominatur, et Azarias Amazias Azariam ipsum, qui interdum Ozias nominatur, et Azarias
Abbreviated transcription (Latin):
uem descende quem conisat g iostob ñ ẽ natũ :÷ In quem uosero senes c duiuid dostndentis
genera tõnis addiuit᷑. Quib cecuirrere quamuis molestum sit: scd̾mn uttere ratõnem tam̃ iespondetur a nr̃is
qd̾ maria que desponsata iseph erat std̾m̃ iegem sine dubio contrauli suo ⁊ cognato coniuncta÷ ⁊ quamins
dicatur ad eam ab angelo quia helitabeth cognata rua ⁊ ip̃a pariet siliũ in senectute sua helitalech aũ ex fina¬
i aaron ẽẽ dicatur: tanreii affirenabat᷑ antĩs qd̾ cognatõnis nomẽ non solum notifotum ad tontribules.
s ad om̃s qui sunt ex gen̾e isrł̃ possit aptari. sicut ideni apłs de om̃ubi sumnt᷑ dicit. qui sunt cognati mĩ sed̃
carniem ẜsꝰ quidem. ⁊ alia his similia Rendent᷑. Nob̃ tamen ħ intlłida scd̃m sp̾italem uł auȩgoruam ra¬
orian i. Inquarto autem regnox scriptuni ẽ qd̾ ioram genuit ochoriam ⁊ ochosias ioas. ioas amasiam

Expanded text:
nem descendere, quem constat ex Joseph non esse natum, in quem Joseph series ex David descendentis generationis adducitur? Quibus occurrere quamvis molestum sit secundum litterae rationem, tamen respondetur a nostris, quod Maria, quae sponsata Joseph erat, secundum legem sine dubio contribuli suo et cognato conjuncta est; et quamvis dicatur ad eam ab angelo, quod Elisabeth, cognata tua, et ipsa pariet filium in senectute sua , Elisabeth autem ex filiabus Aaron esed ad omnes, qui sunt ex genere Israel, possit aptari, sicut idem apostolus de omnibus simul dicit: Qui sunt cognati mei secundum carnem . His quidem alia et his similia respondentur. Nobis tamen haec intelligenda sOziam. In quarto autem Regnorum scriptum est quod Joram genuit Ochoziam, Ozias Joas, Joas Amaziam,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inali recipit. eadẽ ꝙ dissessionẽ sentit. Ni aitem fititis nicħ pot̾ ex eius diuinitate is decdde̾ ut accede.
Non ergo cieatura di fiulius e m̃e opus suũ d̾s additet in iudiciũ S d̾i filuis ñ adducit᷑ in idiciũ. Nõ

Expanded text:
et mali recipit; eademque discessionem sentit; Dei autem Filio nihil potest ex ejus divinitate vel decedere vel accedere. et mali recipit; eademque discessionem sentit; Dei autem Filio nihil potest ex ejus divinitate vel decedere vel accedere. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
udiuimꝰ dñte dño predicate euangłium iiuũse creature. Qui umũsam creaturam dicit: nullã ees¬
cipit. Et io tibi sunt qiuicieaturam xp̃m appelant. Nain si creatura eẽt nunquid ip̃e sibi mandaret eũn¬
quid ergo xͦ ꝯgemiscit qui nr̃os amorte genntꝰ lib̾auit : eatura inquit liberabit᷑ a seruitute corrap
ẽ dñi. ibi ubertas. Qiuis hunc indiĩ ertorem ut eum quicrraũ ouĩa dice̾t creaturam: Nunquid ip̃e dũs
se creatiuͣm: Suꝑ ip̃ra fcã sunt om̃ ia. iuuinquid ip̃e se fecit: Si iectum ⁊ qd̾ d̾ in sapiã secit omĩa nunqͥd ue¬
⁊ dñs maiestatis. Es ñ creatuiis subiecta maiestas. Nongͦ creatura filuis. filius paterne ÷ ymggo sube.
Omũs autem treatura disimił subie s ñ dissimd d̾i patris filius. Nonergo ereatura filuis. Nulla crea¬
tura equał dd̾. ẽ quał autẽ siliuis. Nertgͦ. Non eggo creatura filius. Item. Oiñs ciratura accidentia boni

Expanded text:
creaturae ; nullam excipit, et ideo ubi sunt, qui creaturam Christum appellant? Nam si creatura esset, nunquid ipse sibi mandaret Evanquid ergo subjeDomini, ibi libertas. Quis hunc induxit errorem, ut eum qui creavit omnia diceret creaturam? Nunquid ipse Deus se creavit? Si per ipsum facta sunt omnia, nunquid ipse se fecit? Si lectum est, quia Deus in sapientia fecit omnia, nunquid veminum majestatiss supernae substantiae, sed non dissimilis Dei Patris Filius. Non ergo creatura Filius. Nulla creatura aequalis Deo, aequalis autem Filius, non ergo creatura Filius. Item: Omnis creatura accidentia boni
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo.xiiii. Denaꝙ etam confessus uenie reseruat᷑. ⁊ elificatt᷑ in xp̃o . Gregoiꝰ eulegio ep̃o
alexandrino. ⁊ anastasio ainthiocheno. primũ hominẽ qua die peccauit anima mortuũ dicimꝰ.
pram pariam ꝙ filiũ que in castimonia uirguitatis uitam consummaro disposii: Nou autẽ a.
inereduila uerb angłi quom̃ ħ impłi ualeant requuiret s certa ꝙ oportebat inpleri ꝓritune aban¬
gło audiebat. ⁊ prus a ꝓpta dcm̃a iegerat quo mordine complendũ sit interixgat. Auia uideł asłã

Expanded text:
onfessus veniae reservatus et glorificatus in Christo est. Gregor. Eulogio episcopo Alexanarino et Anastasio Antiocheno: Primum hominem, qua die peccavit, anima mortuum dicimus; piam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui. Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant requirit, sed certa quia oportebat impleri, quod tunc ab angelo audiebatur, et prius a propheta dictum legerat, quo in ordi
Abbreviated transcription (Latin):
hominis uocem carnis emisit te inse dignatus ẽ transsigurare. uoluntacem ostendit. qua
temptari posi continuo docuit qͣm uoluntatem cui uoluntati preserre deberes. pat̾ inqͥt
potest cranseat a me.c.i. iua ẽ uoluntas dequa ⁊ petro dicitur. Cum autem senueris alc te cinget
sic amatur esta ꝑitura. Moritutꝰ mori ñ iusit ⁊ erit nec̾cio moritut᷑. Ioem in psalmo oxceri. Ecce ꝙ̃
bonum ⁊ q̃n iocundum. Bonuni ẽ maityriũ s ñ ẽ iociidum. Habet enim supplica. ⁊ penas  t
semꝑ in cruciatib dolorem ⁊ utiq dolorem ñ ẽ iocunditas. Augꝰ in psalmo bexxu. adiuiusti me ⁊ cõ¬

Expanded text:
hominis, vocem carnis emisit; te in se dignatus est transfigurare. Voluntatem ostendit, qua hominis, vocem carnis emisit; te in se dignatus est transfigurare. Voluntatem ostendit, qua tentari posset, continuo docuit quam voluntatem cui voluntati praeferri deberes. Pater, inquit, potest, transeat calix iste. Illa est voluntas, de qua et Petro dicitur, Cum autem senueris, alter te cingsi sic amatur ista peritura. Moriturus mori non vult, et erit necessario moriturus. Idem in psalmo CXXXII: Ecce quam bonum et quam jucundum. Bonum est martyrium, sed non est jucundum; habet enim supplicia et poenas et semper in cruciatibus dolorem; et utique in dolore non est jucunditas. Augustinus in psalmo LXXXV: Adjuvisti me et co
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a xp̃m. luonriam a dectris ẽ michi nec ꝯmorear. ai fidicat. Si tu non susses a dexeris forsitã
ẽ ihe in desertum. Trai modis temptatõ agitir. suggestione delectatõne consensii. Et nos cũ tẽp¬
tamur plerumq idelectacõne. aut ⁊̃ in consensu labim᷑. quia de carnus petcõ ꝓpagati in nob̾
momordit. Atq id̾o. Oñns diabolica ula temptatõ foris ñ intꝰ fuit. Q ip̃c uł scĩ mori
Nemo touit animam meani ame. si ego pono eam. Item. Non ueni fac̾e uoluntatẽ meã
grem iriscd̾a ad corinthios. Nam ⁊ qui sumꝰ in tab̾naculo isto ingemisamns grauati eo qd̾ nolu¬
nius expoliari. s suꝑuestiri. ut absordeatur qd̾ mortab ẽ auita. Ied de amore d̾r ⁊ scłi. Cruciat¬
te amor carnis tolle crucem tuam ⁊ sequere dñimn. Et ip̃e tibi dñs ⁊ saluator tuus qͣmius in cͣr¬
qd̃ calix iste transire non poterat ad eumbiben dum uenerat uoluntate ñ necc̃itate. ꝓ te nocẽ

Expanded text:
Christum. Quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Ac si dicat: Si tu non fuisses a dextris, forsitan XVI: Ductus est Jesus in desertum. Tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectatione aut etiam in consensu labimur; quia de carnis peccato propagati in nobismomordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris, non intus fuit. LXXXIII. Quod ChriNemo tollit animam meam a me, sed ego pono eam. Item: Non veni facere voluntatem meam, Idem in secunda ad Corinthios V, 4: Nam et qui sumus in tabernaculo isto, ingemiscimus gravati; eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale est a vita, Hiesequere Dominum; et ipse tibi Dominus et Salvator tuus, quamvis in car iste. Noverat quod calix iste transire non poterat ad eum bibendum, noverat voluntate, non necessitate. Pro te vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ra ñ sutt redempcõ quoq nm̃ uera ẽẽ non ppcuit. s qm̃ beatus hyiarius opinionis huiꝰce i¬
cium uirtute confessionis aboleuit: sic sustra rep̃hensionis filum ut non patiatur getm̃ta
merctoꝵ Quapp̃ eatennis. diuinarum tractatõnib scripturarũ fidem adhib̾i por g qd̾ usq: eid̃

Expanded text:
non fuit, redemptio quoque nostra uera esse non potuit. sed quoniam beatus Hilarius opinionis huiusce uinon fuit, redemptio quoque nostra uera esse non potuit. sed quoniam beatus Hilarius opinionis huiusce uitium uirtute confessionis aboleuit, sic sustinet reprehensionis stilum, quod non patitur detrimenta meritorum. quapropter eatenus diuinarum tracta-, toribus scripturarum fidem adhiberi par est, quoad usque eidem
Abbreviated transcription (Latin):
dieunt asai fiuise: faisa erunt ⁊ illa que de corgore caeduntur. & consilio carthagininsi cap̃ ⁊ aini
ep̃e ordina udus c̃. aute examinet᷑ si credat ut qui erat in diumiitatedoi firiuis ip̃e fieret in homme
honunis filius. qui passus sit uera carnis passione mortuus uera eorporis sin mditer⁊ ca limbie¬
fide ad gm̃num imꝑatiorem libeo .i. Uth̾o dubitat ut homo tustatur. quia suscepit anmã
suscepit anune peisiones. Item S̾s nĩs ut quid me d̾eliquisti: ut homo loquit̃ neosirconferenz ire¬
tus qd̾ in pericuł ppsiti . adeo deseri nos putamꝰ. Item ꝑ natinam hominis ⁊ dubitauit. ⁊ tedia ha
moneo consentaneum suꝑ smña tia hẏlariũ pictauiũ ẽẽ potuisse. Qui. s. int̃ conpluma p̃celsa¬
riia disputatõnum suarũ quiddam secretus sentiens duo ħ inde duersa disseruit Unum quo
nicħ ĩcorpeum creatum dixit aliud quo nicħ doloris ꝓpm in passione censisse ciuꝰ si passio ue¬

Expanded text:
quae de corpore creduntur. Ex concilio Carthaginiensi, cap. I: Qui episcopus ordinandus est, ante examinetur, si credat, ut qui erat in divinitate Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius, qui passus sit vera carnis passione, mortuus vera sui corporis morte, etc. Ambfide ad Gratianum imperatorem, lib. I: Ut homo dubitat, ut homo turbatur; quia suscepit animam, suscepit et animae passiones. Item: Deus meus, ut quid me dereliquisti? ut homo loquitur, meos circumferens metus, quia in periculis positi a Deo deseri nos putamus. Item: Per naturam hominis et dubitavit et taedia habmoneo, consentaneum super sententia tua Hilarium Pictavium esse potuisse, qui scilicet inter complura praecelsarum disputationum suarum quiddam secus sentiens, duo haec veris adversa disseruit: unum, quod nihil incorporeum creatum dixit; aliud, quo nihil doloris Christum in passione sensisse. Cujus si vera passio
Abbreviated transcription (Latin):
uerit unuuuientute sabdatus sit. cibe alatiuis om̃s asectus mortauuiũ senserite ⁊c̃. Non metuens.
eoipusd̾ma insantie ne in illo tant̾ d̾s angustras ꝓassuis eẽ uideat᷑: Noq enĩmole s urtute magiꝰ
ias ui paruulo in iuuentã mutatet etates: nuullos cibos iliauios oepet esbes sonpncs Nontie
opimonem confirraret erioris: Nec hominẽ suscepist uullo modo cred̾et᷑. et rum om̃ia mni¬
tib nisi consuietudine cotidiana uiluissent: Iue gͥ sine semi ne oꝑatiis ẽ. hominẽ q̃ inhoꝵ na¬
tiira sine seminib eꝑat᷑ ⁊ serima. iue i suo corpore nũõs tempoꝵ mensirasꝙ seniasi etatũ
qͥ stliuia sii mutabłuttite mutãdo ꝯtȩxun ordmẽ stłoꝵ Hoc enĩ creuit ex tẽpore ꝙ cepit ex t̃p¬

Expanded text:
verit, in juventute solidatus sit, cibo alitus, omnes affectus mortalium senserit, etc. Non metuendum est corpusculum infantiae, ne in illo tantas Deus augustias passus esse videatur. Neque enim mole, sed virtute magnus as ex paruulo in iuuentam mutaret aetates, nullos cibos, nullos caperet somnos? nonne opinionem confirmaret erroris nec hominem uerum suscepisse ullo modo crederetur et, dum omnia mitibus, nisi consuetudine quotidiana viluissent? Ille igitur sine semine operatus est hominem, qui in rerum natura sine seminibus operatur et semina. Ille in suo corpore numeros temporum mensurasque servavit aetatum, qui sine ulla sui mutab
Abbreviated transcription (Latin):
tas principib imꝑibant. cum admiratõne dicentes. Tollite portas principes. ⁊ intͦ .r.g. eErant tam̃¬

Expanded text:
tas principibus imperant, cum admiratione dicentes: Tollite portas principes vestras, et tas principibus imperant, cum admiratione dicentes: Tollite portas principes vestras, et
Abbreviated transcription (Latin):
tates celorum usdentes qd̾ caro incelum ascend̾et. Deniq quid dicelant. Quis ÷ iste rex głe: Et cũ a¬
tes. Quis ẽ. iste rex glorie. In ysaia quoq habes dubitantes uirtutes celoꝵ dixisse. Quis est iste qui ascen¬
cognoscere nisiex reuelatõne potuerunt: Quis enim potuit opinione magis qͣm fide sequi ih̃r nũc
de celis inferna penetrantem. nunc ab inferis ad celestia resurgentẽ subito exinanitũ ut ħicaret ĩ no¬
B nec unquam inraunitũ cum semꝑ filiꝰ in patre ⁊ infilio pat̾ ẽẽt: Subitauit in eo ip̃e prenuntiꝰ
licet ꝑsynagoge typũ. Deniq missis discipłis int̾rogat tues qui es uent᷑us: Obstupuer̃t̃ ⁊ angłi ce¬
leste misterium. Nñ cũ resurgeret dñs atq illũ resurgeritẽ ab inferis astra sustrãe ñ possent: hese¬
raint ⁊̃ celestia opinionis incerta. Item anglłi dñi de morce tͥuiphantem uenire cernentes tollite por¬

Expanded text:
es videntes quod caro in coelum ascenderet denique, quia dicebaut: Quis est iste rex gloriae? Et cum ates: Quis est iste rex gloriae? In Isaia quoque habes dubitantes virtutes coelorum dixisse: Quis est iste qui ascencognoscere nisi ex revelatione potuerunt? Quis enim potuit opinione magis quam fide sequi Jesum, nunc de coelo inferna penetrantem, nunc ab inferis ad coelestia resurgentem, subito exinanitum, ut habitaret in nobis, nec unquam imminutum, cum semper Filius in Patre et Pater in Filio esset. Dubitavit es? Obstupuerunt et angeli coeleste mysterium. Unde cum resurgeret Dominus, atque illum resurgentem ab inferis astra sustinere non possent, coelestia opinionis incerta. Angeli Dominum de morte triumphantem venire cernentes tolli por
Abbreviated transcription (Latin):
naturis conspicit᷑. ⁊ que sunt ut̾sci sube oꝑat᷑. scd̃m uniꝰciuꝰq eẽntiam uł naturalem ꝓpuetatẽ.
Item enmanuel dum unus ÷ ⁊ i eo ip̃o. udyꝰ de ⁊ homo que urriusꝙ nature sunt uema¬
gessit scd̾m aliud ⁊ altud orerans. Scd̾m qd̾ teus que diuina sunt sid̾ra qd homo idem ip̃e quis ihimana
siuit. Et non auus iniicula oꝑitus ẽ. anus ꝑpetrauit humana. passionesq sustiuite ⁊ unis sdemqᷤ

Expanded text:
naturis conspicitur, et quae sunt naturis conspicitur, et quae sunt  naturae sunt veragessit, secundum aliud et aliud operans, secundum quod Deus, quae divina sunt, secundum quod homo idem ipse, quae humana sunt. Et non alius miracula operatus est, alius perpetravit humana passionesque sustinuit; sed unus idemque
Abbreviated transcription (Latin):
tempoie ñ auienus natura ił gen̾e. Ꝙ si tibi nouum uidetur qd̾ hominẽ asumpsit noũis qd̾ senrꝑ
neni humana opinione distantiam ne force qd̾ ausit filius aluis d̾i ⁊ alius faius hominis cre¬
datur presertim cum scriptura sic connetit ⁊ corporat diũ ⁊ homunem ut nec intempore admodũ
honunem quis adeo nec inpassione dñi possit ab homine discernere. uñ Si ad tempꝰ respicias inuraues
unitum ⁊ induiduũ qͣatum ad uocem senpture ꝑtinet ut nec homo adoseparari intempore nec ab
uit inquit incelum nisi qui descendit de celo filius hoĩs qui ÷ incelo. Item. Isdem d̾s ⁊ h̾o inuna subĩa¬
tam assumpserit. Simłr ⁊ caro caro ÷ animata ⁊ ñ u̾bũ. licet d̾i uerbum caro conspecta sic ui
diñ uerbũ uid̾e ant tractare possit manib nisi ꝑ sacram̃tũ sͥ uniti hominis q̃ nimirũ umiou
discerni nequeat. Item. Hinc ẽ qd unus idemq manens fuiꝰ unigenit᷑. indissepatatꝰ in rttͥsꝙ

Expanded text:
nus natura vel genere. Quod si tibi novum videtur quod hominem assumpsit, noveris quod semper nem humana opinione distantiam, ne forte quod absit! alius Filius Dei et alius filius hominis credatur, praesertim cum Scriptura sic connectit et corporat Deum et hominem, ut nec in tempore admodum hominem quis a Deo, nec in passione Deum possit ab homine diunitum et individuum, quantum ad vocem Scripturae pertinet, ut nec homo separari a Deo tempore, nec ab dit, inquit, in coelum, nisi qui descendit de coelo, filius hominis qui est in coelo . Quis, tam assumpserit. Similiter et caro est animata et non Verbum, licet Dei Verbum caro conspecta sit ac Deum Verbum videre aut tractare possit manibus, nisi per sacramentum sibi uniti hominis, cum nimirum unio tam mira est ut discerni nequeat. Item: Hinc est quod unus idemque manens Filius unigenitus, indisseparatus in utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
muelchisedech alium surg̃e saceidotem ⁊ non scd̃m aaron ⁊ c̃ Nolens ostend̾e apłc genenitõnem melchise dech
non ex sem ꝓgenie uũ abraam. s ex cham cuiꝰ posteritatem subsequente in script᷑a m ñ iemorat originem
tinhõ. dicit enui siue patre sire matre .i. originis numeratõne. neq suitta. noq finem moctis hr̃e cõnsti¬
scupcũ. Item Hic autem id̾o apłs facit ut ostendat eitm qui ex hebreoꝵ generatõne non eẽt: bũdixisse pa¬
trarcham. ⁊ ineo similitudinem xͥ qui non eẽt ex triri leui .i. sacerdotali s ex uide. Augustinꝰ contra fau¬
stum lib̾ .ii. cop̃.ii. Dñs d̾i scd̾m diunitatem idem ip̃e filius dauid ex semine deuud scd̾m carnem S
Q si nob̾ cred̾e non ꝓdeẽt non ħ tam attente apłs thunotheo contãdaret dicens. Meroi esto xp̃m iħm
resitroetisse a mortuis ex semine deuid sid̾ eiingłiũ ineũ contra qd̾ erangłii quisquis alius annũtiaũit ana

Expanded text:
edech alium surgere sacerdotem, non secundum Aaron, etc. Volens ostendere Apostolus generationem Melchisedech non ex Sem progenie, unde Abraham, sed ex Cham, cujus posteritatem subsequentem Scriptura non memorat originem trahere. Dicit enim sine tempore, sine matre, id est originis numeratione, neque mitia neque finem mortis habere conscriptum est. Item: Hoc autem ideo Apostolus facit, ut ostendat eum qui ex generatione Hebraeorum non esset, benedixisse patriarcham et in eos similitudinem Christi, qui non esset ex tribu Levi, id est sacerdotali, sed ex Judae. Augustinus contra Faustinum lib. XXIII, cap. VII: Dominus Dei secundum divinitatem, ipse filius David ex semine David secundum carnem. Quod si nobis credere non prodesset, non hoc tam attente Apostolus Timotheo commendaret, dicens: Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis, ex semine David,
Abbreviated transcription (Latin):
e natu ÷. Quomͦ croauit mariam ⁊ creatꝰ ⁊ ꝑ mariam: sic dedit baptismũ iołu ⁊ baptiratꝰ ÷ a
iohe. leo poꝑa insermone pentecostes. Sienim ho ad ymaginem ⁊ similitudinẽ di factꝰ in sue nͦ
houore inansiss nec diabolica fraude deceptꝰ alege sibi possta ꝑ concupiscentiã deinass creator mũdi
creatura ñ fieret Squia uiaboli inuidia mors intrauit ĩ arbem terrarũ ⁊ alit̾solui capturtas
humana ñ potuit. nisi carnẽ nr̃am ille srsciperet qui sine maiestatis sue dap̃no uerꝰ h̾o fieret ⁊

Expanded text:
ea natus est. Quomodo creavit Mariam et creatus est per Mariam, sic dedit baptismum Joanni et baptizatus est a Joanne. Leo papa in sermone Pentecostes: Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus in suae naturae honore mansisset, diabolica fraude deceptus a len fieret. Sed quia diaboli invidia mors intravit in orbem terrarum, aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi carnem nostram ille susciperet, qui sine majestatis suae damno verus homo fieret, et
Abbreviated transcription (Latin):
uidam senserat ⁊ se ad illam non accessisse nouerat Restalat gͥ ceita adulterti suspitõ ⁊ tam̃ quia ip̃o solꝰ
senserat cum nollet eam duiulgare. uoluit eara occulte dimitt̃e gͥtem menchendiõ cap̃. xii et ioseph
cum uellet eaidiruitt̃e suspicatꝰ adutt̾am quam sciebat ĩrde se grauidam ⁊ c̃ Item in epłã ad ma
diuulgare: statuit eam occulte dimitt̾e. Seo cagitante appariut ei angło mbrꝰ suꝑ lucani cap̃u.¬
entum ab homicidio castum ab adut̾o se prestare debeat. Qui enĩ coniñgit᷑ meretrici unũ corpꝰ :¬

Expanded text:
itate pepercit. Sed ad illam non accessisse noverat. Restabat igitur certa adulterii suspicio, et tamen, quia ipse solus senserat, cum nollet divulgare eam, voluit eam occulte dimittere. Idem in Enchiridio, cap. XV: Et Joseph cum nollet eus et nollet eam diuulgare, statuit eam occulte dimittere. haec eo cogitante apparuit illi angelus, qui entum ab homicidio, castum ab adulterio praestare se debeat; qui enim coniungitur meretrici unum corp
Abbreviated transcription (Latin):
testironium mario ẽ qd ioseph sciens illius castitatẽ ⁊ aidiuirans qd̾ eueñat celat silentio cuiꝰ
misfteruĩ nestiebat. Ee serraone quodã de natali qui sic incĩp Castisimũ marie iuginis uter̃
alułite fratres aisorte mariã nob loquẽtẽ carne absentẽ ⁊ spũ presentẽ. Ignornuit quidẽ iosepb
iosepħ homo ustus ꝙ mariam quam de templo acceꝑat ⁊ ñ cognou̾at giiuidam sentiebat. scũ qi diu estuãs
ac disputans dicit: ꝓdo an taceo: si tacuero malum consentiens cũ atultis portõnem meam pono augꝰ
in sermone de u̾bis euangłii. Si peccau̾nt inte fiatͥ tius ⁊ c̃. Atcende quemadinodum iustus ioseph tanto ela

Expanded text:
testimonium Mariae est, quod Joseph, sciens illius castitatem, et admirans, quod evenerat, celat silentio, cujus mysterium nesciebat. Ex sermone quodam de Natali, qui sic incipit: Castissimum Mariae Virginis uterum: Audite, fratres, audite Mariam vobiscum loquentem, carne abseJoseph, homo justus, quod Mariam, quam de templo acceperat et non cognoverat, gravidam sentiebat, secumque diu aestuans ac disputans dicit: Prodo an taceo? Si tacuero malum sentiens, cum adulteris portionem meam pono. August. in sermone de verbis Evangelii. Si peccaverit in te frater tuus, etc.: Attende, quemadmodum justus Jos
Abbreviated transcription (Latin):
e cerua t̾re  nus secundus ecelo celestis. Liuis÷ iste celestis : Iue sine diano qui eum quẽ
gestabat in laptã¬
te fecit audire. fulius ins estu: ego hodie genuite. Et quałr dr᷑ hodie si inpͥn¬
cipio uerbum erit
aput dm̃: auia non istud u̾bum ꝙ serꝑ aprt prẽm fiusse ⁊ ẽẽ filius creden¬
diun ⁊ s homo quẽ
d̾s uerbum susceperat audiuit ꝙ hic filus hominis ꝑd̾i filiũ d̾i eẽ filus. indi
filio ꝓmer̾etur: Am¬
broꝰ de sacramentis lib̾.ui. Ego sum inquit panis uiuus .q. d .c. d. S cato ñ des¬

Expanded text:
e terra, terrenus; secundus e coelo, coelestis. Quis est iste coelestis? Ille sine dubio, qui eum quem gestabat in baptismate fecit audire: Filius meus es tu; ego hodie genui te . Et qualiter dicitur hodie? si in principio Verbum erat apud Deum, quia non istud Verbum quod semper apud Patrem fuisse et esse Filius credendum est, sed homo, quem Deus Verbum susceperat, audivit, quod hic filius hominis per Dei Filium Dei esset Filius, in Dei Filio promeretur. Ambrosius De sacramentis lib. VI: Ego sum, inquit, panis vivus, qui de coelo des
Abbreviated transcription (Latin):
Nou poterat aiimã limo terro ddimisce ⁊ uc formare corꝰ s ratõne insirmabett᷑ q pumũ o¬

Expanded text:
formare corpus. sed ratione informabatur, quia primum oformare corpus. sed ratione informabatur, quia primum o
Abbreviated transcription (Latin):
cancti Nam hoc ips̃i de fpũ fancto ⁊ carne uirginis concipi asancdto spũ ungi fuit. Item ab eodẽ
spũ unctis ẽ ubi concept᷑ nec añ concept᷑ ⁊ post modũ unctus si hoc ip̃m̃ de spũ sancto ⁊ carae u̾¬
meo qr incarnatõnistue ministeriũ temeiꝰ narrator attinguo. Item. Inuulua uirginis geni¬
talis fanguis ⁊ semine̾ humor fuit. Huic sangiuni uł humori uerbum se uelud toagulatũ mul¬
cuit ⁊ anguinis uł huinoris s ib̾ia celata arnem fecit alccessit sp̃ẽ sanctus ⁊ ħ que fua̾nt ũ¬
bi glutino cõmassata animaudo formauit. formata. distinxit. Item in lano qõnũ. de ueli testa¬
mento. cap̃. xxiii. moy ses cradidit. Si quis ꝑcusserit mulierem in ictero hñtem. ⁊ aboecuerit
añ formam. Item si prius respiciamꝰ uidebinꝰ qd̾ sequi debeamꝰ. Contemplem᷑ factutam ade in a¬
dem enini ȩcemplum datum ẽ ut ex eo intigatur q iam formatũ corp̃ accipit aniraam

Expanded text:
ancti. Nam hoc ipsum de Spiritu sancto et carne Virginis concipi a sancto Spiritu ungi fuit. Item: Ibi ab eodem Spiritu unctus est, ubi conceptus; nec ante conceptus et postmodum unctus, sed hoc ipsum de Spmeo, quia incarnationis tuae mysterium temerarius narrator attingo. Item: In vulva Virginis genitalis sanguis et semineus humor fuit; huic sanguini vel humori Verbum se velut coagulatum miscuit, et sanguinis vel humoris substantia celatam carnem fecit. Accessit Spiritus sanctus et haec quae fuerant Verbi glutino commassata, animando formavit, formata distinxit. Idem in libro Quaest. de Veteri Testamento, cap. XXIII: Moyses tradidit : Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortiverit, inesse ante formam. Item: Si propius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam Adae. In Adam enim exemplum da
Abbreviated transcription (Latin):
simare q accuite dimitt̃e. H ulo inquit cxgitante. Querendura nob ẽ quso eggitaret. ħ cagita¬
bat ut eans dutttet Si susbitõnem in eam habebeit quomodo iustus erat: Si ñ ⁊ suspictoꝰ uł ta¬
łe alquio cogitaũit quomͦ dimitt̾e uoluit inmacuatam. ⁊ sanctam: Iniustũ et ⁊ hoc erati
Si enĩ simplicem sensum audi huiꝰ ratõnis. Io eani dimietere uolebat qm̃ uirtutẽ misterie ⁊
sacimmentum qses magnisicum tn ea cognoscebat cui eppxiare se indignũ estimabat. Ergo
bat dicens Non sum dignus ut intres ub tectum meũ. Uł sicut sancta elirabeth ad beatti ma¬
nam locicta ẽ dicens. ⁊ uñ ħ iͥa ut ueniat mater dñi ñ adme Sic ⁊ ioseph iuste humiliãs

Expanded text:
famare, sed occulte dimittere. Haec illo, inquit, cogitante . Quaerendum nobis est, quid cogitaverit? Hoc cogitabat, ut eam dimitteret. Si suspicionem in eam habebat, quomodo justus erat? Si non est suspicatus vel tale aliquid cogitavit, cur dimittere voluit immaculatam et sanctam? Injustum rationis: Ideo eam dimittere volebat, quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in ea cognoscebat, cui approximare se indignum aestimabat. Ergo ns dicebat: Non sum dignus, ut intres sub tectum meum ; vel sicut sancta Elisabeth ad beatam Mariam locuta est dicens: Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini ad me? Sic et Joseph juste humilians
Abbreviated transcription (Latin):
coluit. amissa q inmortalitate in pulu̾em redut̃. Sepultꝰ ẽ aiutẽ in loco arbe. ħ ẽ ebron metͦ¬
poł auophyloꝵ urbs. Item in agro ephrõ in spelunca duplici. in cuiꝰ intenori parte sepultꝰ fuit
adcan in ecceriore uͦ alnaham. Distat autem hic locus ut iosephiis edocet .uii. ab icrbe chebrõ¬

Expanded text:
coluit. Amissaque immortalitate, in pulverem rediit. Sepultus est autem in loco Arbe, hoc est Chebron, metrcoluit. Amissaque immortalitate, in pulverem rediit. Sepultus est autem in loco Arbe, hoc est Chebron, metropolis Allophylorum urbs. Item: In agro Hephron in spelunca duplici, in cujus interiore parte sepultus fuit Adam, exteriore vero Abraham. Distat autem hic locus, ut Josephus edocet, septimo ab urbe Chebro
Abbreviated transcription (Latin):
mbrꝰ oiontiano. H filia ecc̃e ad suꝑiora se bonis actollens consiliis qͣm suscepit in goͥgotha
xp̃e. ubi ade sepulcbrũ irat ut illum mortuũ in sua cruce resuscitaret. ⁊bi exgo in adam
rrbe unmo tunc loco ⁊ habitasse dr᷑ ⁊ mortuus eẽ adam uñ ⁊ locris in quo crucifixus ÷ dñs cal
cruce stillans primi adam ⁊ iacentis ꝓpagatoris pecc̃a dilueret. ⁊ cunc smo ille apłi compłetur.
excitare qui dormis ⁊ exurge amoitus ⁊ illuminauit re xp̃e Ioem in libro locore ⁊ nominũ ꝯir¬
boe corrupte in nr̃is codidicily seranit᷑. cum in hebreis legat᷑ arbe .i. quatuor eo ꝙ ibi tres pertar¬
che abarham ysaac ⁊ iacob sepulti sunt. ⁊ adam magnus ⁊ in libro ibii scriptũ ẽ. licet ium
quidam conditũ in loco caluarie subficent᷑. H autem ebron olim metropolis philistinoꝵ.
ysiderus de uita. ⁊ abiti sanctoꝵ patrũ. de adami al paradiso. ꝓiectus terram sentib scalentẽ in¬

Expanded text:
mbros. Horontiano : Haec filia Ecclesiae ad superiora se bonis consiliis attollens, quam suscepit in Golgatha Christus, ubi Adae sepulcrum erat, ut illum mortuum in sua cruce resuscitaret. Ubi ergo in Adam urbeti distillans primi Adam et jacentis propagatoris peccata dilueret, et tunc sermo ille Apostoli compleretur: Excitare, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Idem in libro locorum et nominum: Arboc corrupte in nostris codicibus scribitur, dum in Hebraeis legatur arbe, id est quatuor, eo quod ibi tres patriarchae Abraham, Isaac et Jacob sepulti sunt, et Adam magnus, ut in Jesu libro scriptum est, licet enim quidam conditum in loco Calvariae suspicentur; hoc autem Hebron olim metropolis Philisthinorum. Isidorus De vita et obitu sanctorum patrum: De Adam: A paradiso projectus, terram sentibus squalentem in
Abbreviated transcription (Latin):
orb̃ tertarum cum solus eĩt creatuis custodiuit ⁊ eduẽ eum a delicto suo. ⁊ dedit illi iurtutem con¬
tinendi oraĩa Aigustinus in epła ad eunodiũ de uerb̾ petri quib xp̃m asserit solusse uniferai
dolores. Quis exgo nisi insideł negaũit fuisse aput inferos xp̃m: Item. Cur uoliũt uenire uͥ do¬
loreᷤ ceñt Qura erat ut scriptũ ẽ int̃ mortuos ub̃. ubi princeps morcis ñ inuenit ꝙ supplitõ
deberetur. Item. Et de illo qusdẽ primo homĩe qd̾ eum ibidem solũit ecc̃ã fere tota consentit.
Ꝙ eam ñ inanct̃ credidisse credendũ ÷ uñcumq hoc traditũ sit. Quamqͣm illud ꝙ inlibro sapĩẽ

Expanded text:
orbis terrarum, cum solus esset creatus, custodiuit et eduxit illum a delicto suo et dedit ei uirtutem continendi omnia, magisdolores: Quis ergo nisi infidelis negaverit fuisse apud inferos Christum? Item: Cur voluerit venire ubi dolores essent? Quia erat, ut scriptum est, inter mortuos liber , ubi princeps mortis non invenit, quod supplicio deberetur. Item: Et de illo quidem primo homine, quod eum ibidem solverit, Ecclesia fere tota consentit; quod eam non inaniter credidisse credendum est, undecunque hoc traditum sit, quanquam illud quod in libro Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
non ÷ seductus mult̾ siũ seducta ÷. Nem int̾rogatꝰ. ñ ait mułr sedipert me. s ip̃a mͥ dedit de lig¬
no. Illa uero dyxit. Serpens sedipat me. Ita salomon. Nunquid nam credend̾ est. qd̾ in simulachroꝵ
cultu credidit ẽẽ aliquid credittitatis utilitatiss s mulieruui amori resiste̾ ĩi iraliit faciens qd sciebat
nõ eẽ faciendrim ne fias delicias constritaret. Ita ⁊ adam posq̃m mułr seducta manduatint. ei ꝙ dedit no¬
luit eam contristari. ñ cartus concupistentia quam nuisduni senserit uirtꝰ s arnicili qradam benuolentisl
nõ eua ꝑ cidam. Luem uocauit ad culꝑam mułr iustũ est ut eum gub̾nattuem assuinat. ne tcerũ femi¬

Expanded text:
non est seductus, mulier autem seducta est . Nam interrogatus non ait, mulier seduxit me, sed ipsa mihi dedit de ligno. Illa vero dixit: Serpens seduxit me. Ita Salomon, nunquidnam credendum est quod in simulacrorum cultu crediderit esse aliquid utilitatis? sed mulierum amori resistere non valuit, faciens quod sciebat non esse faciendum, ne suas delicias contristaret. Ita et Adam, postquam mulier seducta manducavit eique dedit, noluit eam contristare. Non carnis concupiscentia, quam nondum senserat victus, sed amicali quadam benevolentia, non Eua per Adam. quem uocauit ad culpam mulier, iustum est ut eum gubernatorem assumat, ne iterum femi