comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
Qͥ toute creature as en subiection
Enla grant puidence en ta protection
Comant manie et mõ iorps ⁊ toute maction.
Deffent moy quoy que face de desperacion
Dorgueil. dire. deminc et de detraction
Dyuresce. de luxure. de fornisacion
Fay moy hair tout uice toute inclinacion
Tresdoulz dieu dõne moy par tinspiracion
Uolente de bien faire. et meditacion
Dõne moy tresdoulz dieu sens ⁊ discretion
De bair cest uil siecle et sa deception
Et si te pu doulz dieu par uraie entencion
Par la tres grant pitie par la cõpassion
Q̾ de ta mere eus quant souffris passion
Q̾ menuoies en la fin uraie confession
De ton urecieur corps uraie xerceptiem
E ti pri doulz pere pat lintercession
De ta tresdoulce mere quen ta gͣnt mansiõ
Si quel puist eschapper la tribulacion¬
La glace. la froidure. le brazis lartro
Ubi erit fletus et stridor dencium. Amen.

Expanded text:
n,  Qui tote creature as en subjectïon,  En ta grant providence, en ta protectïon  Comant m'ame et mon cors et tote m'actïon.  Desfen moi, que que face de desperacïon,  D'orguel, d'ire, d'envie et de detractïon,  D'ivresce, de luxure, de fornicacïon.  Fai moi haïr tot vice, tote inquinacïon.  Tres doz Diex, done moi par t'inspiracïon  Volenté de bien faire et meditacïon.  Done moi, tres doz Diex, sens et discrecïon  De haïr ce vil siecle et sa decepcïon.  Et si te pri, doz Sire, par vraie entencïon,  Par la tres grant pitié, par la compassïon  Que de ta mere eüs quant sosfris passïon,  Que m'envoie a la fin vraie confessïoDe ton precïeus cors vraie percepcïon.  Et si te pri, doz pere, par l'intercessïon  De ta tres doce mere, qu'en ta grant mansïon  Si que puist eschaper la tribulacïoLa glace, la froidure, le brasier, l'arsUbi erit fletus et stridor dentium. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
diue copiosa in sus structuris et edifficiis
rimum opportuna. Nos cupientes ut eccle¬
sia ip̃a congrins honorib frequentetur ac¬
structureq. et edificia debite reꝑentur. pa¬
riter ⁊ reformentur et ut ipsi fideles eo libẽ¬
tius deuocionis causa ad ecclesiam conflu¬
porrigant adiutrices. quo ex hoc ibidẽ dono
celestĩs grẽ uberuis conspexerint se refectos
de oumipotentis dei m̃ĩa. ac bratorum
petri et pauli apłõrum eius auctoritate
confisi. omnibus uere peiitentibus et
confessis qui octaua mani et uicesima.¬

Expanded text:
uentibus in suis structuris et edificijs poc non mediocriter oportuna. Nos cupientes ut ecclesia ipsa congruis frequentetur structuriter frequentetur Et ut ipsi Christifideles ad ipsum deuocionis causa. eolibencius confluporrigant adiutrices, celestis gracie uberius conspexerint se refectos de omnipotentis dei misericordia et beatorum Petri et Pauli apostolorum eius auctoritate confisi omnibus uere penitentibus et confessis qui dictam ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
thronũ diuine clemencis fideles xpisti sc̃oꝵ¬
angelorum pns aduiti suffragiis ad eorũ
colenda festiua sollemna. adeo debẽt ferne¬
cius ercitari quo talium patronorum fulti
gregis dominici nr̃e. cure commissas quas
cupiius in loco pascue collocari. Ad eorũd̃
sanctorum angelorum trahumus libentez

Expanded text:
thronum Divinæ clementiæ Fideles Christi Sanctorum piis adjuti suffragiis ad eorum colenda festiva solemnia eò debent frequentiùs excitari, quò talium Patronorum fulti gregis Dominici curæ nostræ commissas, quas cupimus in Loco pascuæ collocari, ad eorumdem Sanctorum trahimus libenter
Abbreviated transcription (Latin):
ad celos post diu expectatã israclitarum
penitudinẽ cum appropinquaret tempꝰ
tis ecclesia apud iherosolimã monitu diumi¬
tatis. per cunctum orbem gentib euangelisa¬
ra diffunditur. Cumq congregatꝰ undiq
er om̃ib locis populꝰ pascalis festiuitatis pre¬
stolaretur dicui sacerdotib solitas excubies
obsemuãtib uoces subitas uigiles audiunt
dicentes. Migremus ex hiis sedibus uoces
uero lubite per angelos emsse que ãmĩciant¬
runt bratorum spirituum de ngracionem.
angclicum mĩsteriũ insinuarũt. ad cichĩa

Expanded text:
ad coelos, post diu exspectatam Israelitarum plenitudinem, cum appropinquaret tempustis, Ecclesia apud Hierosolymam monitu Divinitatis per cunctum orbem gentibus evangelizatura diffunditur. Cumque congregatus undique ex omnibus locis populus Paschalis festivitatis praestolaretur diem, sacerdotibus solitas excubias observantibus, voces subitas vigiles audivit dicentes: Migremus ex his sedibus. Voces vero subito per angelos emissae, quae enuntiaverunt beatorum spirituum demigrationem, angelicum ministerium insinuarunt ad Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tus fabricã. Quod cũ nõ post multũ tẽpus
ess opẽ ferente deo edifficatum. beato uiro
dei Auberto ep̃o mariẽte anxio proinde. quia
cernebat sibi deesse sancti archãgeli ꝓignora
beatus mrchael euude sacerdote ãmonuit
nti frẽs celemiinc usq ad locum quo memo¬
ria uencrahilit colitur: sanctissimi archãgeli
locum. Qui benignissime ab abbate loci illius su¬
ad quod uenerant pandunt. Que uerba cum
ip̃ius loci Abbas suo ietulisi antistiti. ulerimas¬
laude om̃ipotẽti deo uterq retulit. qui prosapsis
natuit fragilitate terrigens assistẽcium sibi
nũstrorũ dignatur prebere suffragiũ. Huic
cum qua decebat ueneracionc sumptis a
loco pignorib quo beatus archãgelus sui
mem̾oriã fidelib commen dauerat partẽ sc
rubri pallioli. quod ip̃e mẽoratus archãgel
in monte gargano supra altare quod ip̃e con
extant uestigia. Iamdictis frĩb usq ad sacrũ
locũ refferẽ da pr̃ocima contradidit. Pẽdente

Expanded text:
e corda. Quod cum post non multum tempus esset opem ferente Deo aedificatum, viro Dei Autberto episcopo manente anxio, proinde quia cernebat sibi deesse sancti archangeli pignora, beatus eumdem sacerdotem Michael admonuit, uti fratres celerrime usque ad locum quo memoria venerabiliter colitur sanctissimi archangeli, locum: qui benignissime ab abbate loci illius suad quod venerant pandunt. Quae verba cum ipsius loci abbas suo retulisset antistiti, uberrimas omnipotenti Deo laudes uterque retulit, qui pro lapsis naturae fragilitate terrigenis assistentium sibi ministrorum dignatur praebere suffragium. Hinc cum qua decebat veneratione sumptis a loco pignoribus, quo beatus archangelus sui memoriam fidelibus commendaverat, partem scilicet rubei pallioli quod ipse memorandus archangelus in monte Gargano supra altare quod ipse manueodem vestigia, jam dictis fratribus usque ad sacrum locum
Abbreviated transcription (Latin):
factus certissimus cum hymns ⁊ laudib
predictum locũ ingressus excercacre impe¬
ratũ opus aggressus est. congrgata q
rusticoꝵ maxima multitudine. locum
purgauit atq in spacium complanauit
In cuius medio duc preaninebãt rupes.
quas opera ciim multorum mouere nõ
ꝓoterant manus nec a suo diuellere sta¬
tu. Qui cumi du hererent nec onĩno qͥd
faccrent. haberent. nocte insecuta uisio ap¬
panui cuidã honũ nõie Bayno in uilla q̃¬
suoe teriebat dignitatis locum. hic ergo per
uisionẽ ãmonitus ut cum laborãtibus ⁊
tante maguitidĩs remouit ut nullũ pondus
imbi esse iudctur. At omnes ĩ cõmune cossau¬
dates deum sanctum q archangelũ michaclẽ.
A ubertus de magnitudine construẽde basilice
adhuc dubius cogitaret. nocte media sicuti qͦn¬
dam gedeom in signũ uictorit rosiacuit supra
uertitẽ mõtis. Ubi autc̃ fũdamenta locãda crat
siccitas fuit. Dictum q est ep̃o. uade ⁊ sicut si¬
gnatũ uideris fundam̃ta iacc. Qui statini

Expanded text:
 certissimus, cum hymnis et laudibus praedictum locum ingressus, exercere imperatum opus aggressus est: congregataque rusticorum maxima multitudine locum purgavit, atque in spatium complanavit: in cujus medio duae praeeminebant rupes, quas operantium multorum movere non poterant manus, nec a suo divellere statu. Qui cum diu haererent, nec omnino quid facerent invenirent, nocte insecuta visio apparuit cuidam homini nomine Baino in villa qsuos tenebat dignitatis gloriam. Hic ergo per visum monitus ut cum laborantibus et tantae magnitudinis removit, ut nullum pondus inibi esse videretur. At omnes in commune laudantes Deum sanctumque archangelum Michaelem, ctus episcopus de magnitudine construendae fabricae adhuc dubius cogitaret, nocte media, sicuti quondam Gedeoni in signum victoriae, ros jacuit super verticem montis; ubi autem fundamenta locanda erant, siccitas fuit, dictumque est episcopo: Vade, et sicut signatum videris, fundamenta jace. Qui statim
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Locus ille qui nutu dei futuro para¬
uatim muaculo. sanctiq sin arhãgcli ir¬
nera coi mare quod longe distabat paula¬
tun afsungens. omnt̃ silue eiuis magnitu¬
suc forma cuncta redegit pre prno
iter populo dei ut enarrent muabitia dei
sunimi. Interea nuncu repedantes post
multa itincris spacia ad locum quodigressi fue¬
nouum ingressi sunt orbẽ. quẽ pͥmũ bepriu
dempsitate relinquerant plenum. quo dum
propinquãt incunctãter sacerdos domini Au¬
bertus occiurens cum multis laudib. cum
mortalib deuchit profutura presidia. dici

Expanded text:
 locus Dei nutu futuro parabatur miraculo sanctique sui archangeli venerationi, mare quod longe distabat paulatim assurgens, omnem silvae magnitusuae formam cuncta redegit, praebens iter populo terrae ut enarrentur mirabilia DeiSummi interea nuntii repedantes, post multa itineris spatia, ad locum quo digressi fuenovum ingressi sunt orbem, quem primum veprium densitate reliquerant plenum. Quo dum appropinquant, sacerdos Domini Autbertus occurrens cum multis laudibus, cum mortalibus devehit profutura praesidia. Dici
Abbreviated transcription (Latin):
changelum. Ego cuim sum michael ar¬
q hunc ⁊̃ terts incollere tutumiq seruare
te ordinc hoc unum quod poterat ualde
uderi diffi cile a sancto censuut expetendũ archã¬
gelo. aque sc elemẽtum sinc quo constare ue¬
quõdai ꝓdurerat sitienti populo de petra po¬
culum ip̃e a suis seruis remouerc dignaret᷑
aque penuriam. Tauidẽ angelica ostẽcõe
iocuni didicit ubi in prerupto cilice. dum
concauũ foramẽ exciditur. mirum ĩ modũ
aquarum mox habundãcia reperitur que
possit hĩtantib competẽtem preberc usum.
Eadem uero aqua proflucus quod sit hau¬
stu salubris multis est ostensum modis.
celerẽ uaniq fe bricͤantib feit openi. quo¬
ciens desideriũ prouenit sumendi.

Expanded text:
ate. Ego enim sum Michael arque hunc in terris incolere tutumque servare ta ordine, hoc unum quod poterat valde videri difficile, a sancto censuit expetendum archangelo, aquae scilicet elementum, sine quo constare nequondam produxerat sitienti populo de petra poculum, ipse a servis suis amovere dignaretur aquae penuriam; tandem angelica ostensione locum didicit, ubi in praerupto silice dum concavum foramen exciditur, mirum in modum aquarum mox abundantia reperitur, quae possit habitantibus competentem praebere usum. Eadem vero aqua profluens quod sit haustu salubris, multis est ostensum modis. Celerem namque fert febricitantibus opem, quoties desiderium provenerit sumendi.
Abbreviated transcription (Latin):
rat uissus. Percctanti igitur cpõ q
edifficacõm congnius posset uideri locus.
angelica in hunt modum est rñsione
dictatum ut loco eo edifficcur tur edes quo
merat tauius abscondite religatus. Cũ¬
q de loci requireret amplitudinie uel ꝙͣ¬
titate eisdẽ cognouit retponsis. edifficacõi
cum debere statucre modũ quem uideitt
nurẽtum. in curuitu pedib protruisse.

Expanded text:
adduxit. Percunctanti igitur episcopo qui aedificationi congruus posset videri locus, angelica in hunc modum est responsione dictatum, ut loco eo aedificaretur aedes, quo inerat taurus absconditus et religatus. Cumque de loci requireret amplitudine vel quantitate, eisdem cognovit responsis aedificationi eum debere statuere modum, quem videret juvencum in circuitu protrivisse.
Abbreviated transcription (Latin):
silua longe ab occeam ut estimatur estu
milib distans sex. aptissima prebeus la¬
tibula feraꝵ. Et quia secreciora ccli per cõ¬
templa cõns subtilitatẽ rimari uolc̃tib
gratissima esse solent heremi loca. Imbi
olimn mhĩtasse comperunus monachos u
constructe. Nam ip̃i monachi ibide
donimo seruentes dispensa cõe cuncta
regentis dei substẽtabãtur ꝓbro quod̾ de
cis ferente auxilium ut enirillis sine
quohumana nõ potest cxigi uita. deerat
uictus fumo signifero discuriete. alta¬
q celi petente oncrabat ascllum dapi¬
bus. dilectione uera farcitis. Sicq du¬
ce inuisibili premoper loca ibat in uia ac rẽdi¬
bat ferens domini iussa illisq nccͣia. Appa

Expanded text:
tur longe ab Oceani ut aestimatur aestu millibus distans sex, altissima praebens latibula ferarum. Et quia secretiora coeli per contemplationem subtilitatis rimari volentibus gratissima esse solent remotiora eremi loca, inibi olim inhabitasse comperimus monachos, uconstructae. Nam ipsi monachi ibidem Domino servientes dispensatione cuncta regentis Dei sustentabantur, presbytero quodam de eis ferente auxilio. Nam ut illis sine quo humana non potest exigi vita, deerat victus, fumo signifero discurrente altaque coeli petente, onerabat asellum dapibus dilectione vera farcitis: sicque duce invisibili praevio, per loca ibat invia, ac redibat ferens Domini jussa illisque necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
dos dum reuoluit illud apołtoli. probate
spũs si ex deo sunt. iterata amonitus est¬
uisionc ut perficeret quod iubrbatur. Et
quia spũs prophãrũ non semper est ꝓphetis
subicctus. distulit adhuc presul cõstructõe 
sz adhibuit int̾cessiõcz quatinus super huõi
negocio domini nr̃i ihũ xp̃i. simulq beatis¬
sum archangeli agnosce ualeret delibera¬

Expanded text:
dos dum revolvit illud apostoli, Probate spiritus si ex Deo sunt , iterata est admonitus visione, quo perficeret quod jubebatur. Et quia spiritus prophetarum non semper est prophetis subjectus, distulit adhuc praesul constructionem, sed adhibuit intercessionem, quatenus istiusmodi negotium Domini nostri Jesu Christi simulque beatissimi archangeli agnoscere valeret delibera
Abbreviated transcription (Latin):
ministrũ suum per huiusmõi itineris spacia
ti pluresq diu̾sis infirmitatib acti pͥstine
redditi sunt sanitati. Et quod hiis addẽdũ
est. mulier quedã orbata luminib. de billa q̃
recepit uisũ. admirans sic subito de tene¬
bris ĩlucẽ mutatã. S et usq hodie per sũ¬
dñs nr ad laudẽ ⁊ glia nom̃is sui ĩ eodem
loco opcrari cotidic nõ desurit. Eo etiam

Expanded text:
ita ut per hujus itineris spatia ti, pluresque diversis infirmitatibus acti pristinae sunt redditi sanitati. Et quod his addendum est, mulier quaedam orbata luminibus, de villa quae recepit visum, admirans se de tenebris subito in lucem mutatam. Sed et usque hodie per sumuotidie ad laudem et gloriam nominis sui in eo loco operari non desi
Abbreviated transcription (Latin):
ad celos post dui expectatã israclitarum
penitudinẽ cum appropinquaret tempꝰ
tis ecclesia apud iherosolimã monitu diuini¬
tatis. per cunctum orbem gentib euangelisa tu¬
ra diffunditur. Cumq congregatꝰ undiq
er om̃ib locis populꝰ pascalis festiuitatis pre¬
stolaretur dicni sacirdotib solitas excubias
obsciuãtib uoces subit as uigiles audiunt
dicentes. Migremus ex hiis sedibus uoces
uero subite per angelos emisse que ãmĩcianc¬
runt bratorum spiritiui depugracioncm.
angelicum m̃sttriũ insinuarũt. ad ciclĩa¬

Expanded text:
ad coelos, post diu exspectatam Israelitarum plenitudinem, cum appropinquaret tempustis, Ecclesia apud Hierosolymam monitu Divinitatis per cunctum orbem gentibus evangelizatura diffunditur. Cumque congregatus undique ex omnibus locis populus Paschalis festivitatis praestolaretur diem, sacerdotibus solitas excubias observantibus, voces subitas vigiles audivit dicentes: Migremus ex his sedibus. Voces vero subito per angelos emissae, quae enuntiaverunt beatorum spirituum demigrationem, angelicum ministerium insinuarunt ad Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
locus angelica in hunc
modũ est responsio¬
ne dicctitũ. ut loco
co acdificaret᷑ aedes:
quo inerat taurus abs¬
condite religctus
umq deloci require¬
ret amplitudine. uł
quaatitate: eisdem
cognouit responsis
aedificationi eũ de¬
bere statuere modũ
quem uideret iuueri¬
cũ pedib incircuitu ꝓ

Expanded text:
locus, angelica in hunc locus, angelica in hunc modum est responsione dictatum, ut loco eo aedificaretur aedes, quo inerat taurus absconditus et religatus. Cumque de loci requireret amplitudine vel quantitate, eisdem cognovit responsis aedificationi eum debere statuere modum, quem videret juvencum in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
si exdõ sunt: iteratai
ammonitus est uisione.
quo ꝑficeret quod iu.¬
bebatur
Et quici sp̃s ꝓphetarũ
non semꝑ est ꝓphetis
subiectus distulit ad¬
huc presul construc¬
tionẽ. sed adhibuit
intercessionẽ quatinꝰ¬
suꝑ istiusmodi negotiũ
liberationẽ
Contigit ꝑidem tẽ¬
pus ut taurũ cuiusdã
quẽ furtm quidam
instinctu prauitaitis sub¬
traxerat. in eiusdẽ depo¬
ueret saxi cacumen.
utdũ is qui amiserat.
iuuencũ repperiendi
amitteret spem turpe
latrunculus lucrũ ef¬
ficeret ex eodem
uterea tercia ammo¬
nitione. uenerandus
rius. utqui non adqui¬
cuerat bis ammonitus.
locũ ad iret cęlerius.
aquo tamen se sciret
egrediendũ nullatenꝰ
priusquã ꝑficeret qđ
fuerat iussus
dcuius fidei confirmai¬
tionẽ. monstratur
etiam ibidem usq ii
presens petra quasi di¬
gito hominus inscripta.
suꝑ quã memoratus ep̃s
resedit : quoat usq ad
finẽ adduxit
ercunicituti igitur
epͥo qui aedificationi
congruus posset uideri

Expanded text:
si ex Deo sunt , iterata est admonitus visione, quo perficeret quod jubebatur. Et quia spiritus prophetarum non semper est prophetis subjectus, distulit adhuc praesul constructionem, sed adhibuit intercessionem, quatenus istiusmodi negotium liberationem. Contigit per idem tempus ut taurum cujusdam, quem furtim quidam instinctu pravitatis subtraxerat, in ejusdem deponeret saxi cacumen, ut dum is qui amiserat juvencum, reperiendi amitteret spem, turpe latrunculus lucrum efficeret ex eodem. Interea tertia admonitione venerandus rius, ut qui non acquieverat bis admonitus, locum adiret celerius, a quo tamen se sciret egrediendum nullatenus, priusquam perficeret quod fuerat jussus. Ad cujus fidei confirmationem monstratur etiam ibidem usque in praesens petra quasi digito hominis inscripta, super quam memoratus episcopus resedit, quousque opus ad finem adduxit. Percunctanti igitur episcopo qui aedificationi congruus posset videri
Abbreviated transcription (Latin):
michacl antistici. preces¬
coz dixit exauditas. uic¬
corrã spõpondit affucu¬
rã et quarta dici hora
bello premonct hostib
occiũdũ. Leti cigo ma¬
ne. ⁊ de angelica certi in¬
obuiãt xpistiam paga¬
nis: atq in primo belli

Expanded text:
Michael antistiti, preces dixit exauditas, victoriam spopondit adfuturam, et quarta diei hora bello praemonet hostibus occurrendum. Laeti ergo facti, et de angelica certi viobviant Christiani paganis. Atque in primo belli
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie orationi
uacabart¬
pagans adhuc ritib¬
t̃ oberrarates si pontinod
ac beneuentinos.
qͥcentũ quinquaginta
milib asiponto distañ
bello lacessere tẽptad:
Qui antistitis suł. monitis
edocti thduo petun
indutias. uttridud no
ieiunuo. liceret qͣsil
fideli patrociruo
sci micuailis implorare
presidiumrru:
Quotẽpore : pagutu
ludis scenicis falsorũ
inuitant auxiliu
deorum
Ecct aut̃ nocte ipsa
quae belli p̃cederet
diem: ad est in uisio¬
antistiti. p̃ces corum
dixit exxauditus:
uictoriam spopondit.

Expanded text:
quotidie orationi quotidie orationi vacabantpaganis adhuc ritibus oberrantes, Sepontinos et Beneventinos, qui quinquaginta millibus a Seponto distant, bello lacessere tentant; qui antistitis sui monitis edocti, triduo petunt inducias, ut triduano jejunio liceret, quasi fidele patrocinium, sancti Michaelis implorare praesidium. Quo tempore pagani ludis obscenis, falsorum invitant auxilia deorum. Ecce autem nocte ipsa quae belli praecederet diem, adest in visioantistiti, preces dixit exauditas, victoriam spopondit a
Abbreviated transcription (Latin):
inuenut taaidem in
uertice monitis. it¬
foribus cuiusdum as¬
sistere spelencae:
raq ꝑmotus cur
soliuagus incederet
arepto arcu appetit
illũ sagittu toxicatu:
Quae uelu ł uenti flu¬
mine retortu cum
aquo iactcita est mox
reuersa percussit:¬
URBATI CIUES IT
stupefacti qualiter
res fuerit effectu. non
etũ accedere ꝓpius
audebanit consulunT
episcopũ quid facto
opus sit
Qui indicto ieunio
triducno: adeo
monuit. eẽ. quȩrendũ:
ARchanoELVS epm¬
ꝑuisionẽ alloquitur
dicens
am benefecists quice¬
qđ homines latebat.
ado quaerenidum¬
causam uidelicet hõis.¬
factũ. uoluntate
Eoo uui suͥ oricuaui
uelinonus. qui in cons¬
pectu diũ semper
assisto : locũq hunc
in terris in colere
tutũq seruare insti¬
tuctis: hoc uolui ꝓbu¬
re inditio. omnium
quae ibi gerunitur
ipsiusq loci : eẽ me.¬
s inspectorẽ atq custodẽ :
certuentes: quarum
austrcilis quȩ maior
erat. aliqͥb gradibus
in ocusum uergentibus
adiri poterait

Expanded text:
invenit tandem in invenit tandem in vertice montis foribus cuiusdam adsistere speluncae, iraque permotus, cur solivagus incederet, arrepto arcu appetit illum sagitta toxicata. Quae velud venti flamine retorta, eum a quo iecta est mox reversa percussiturbati cives et stupefacti, qualiter res fieret effecta – non enim accedere propius audebant –, consulunt episcopum, quid facto opus esset. Qui, indicto ieiunio triduano, a Deo monuit esse quaerendum. archangelus episionem alloquitur, dicens: Jam bene fecisti, quod homines latebat, a Deo quaerendcausam videlicet homigestum voluntate. Ego enim sum Michaarchangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere tutumque servare instituens, hoc volui probare judicio, omnium me quae ibi geruntur ipsiusque loci esse inspectorem atque custodem. cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus in occasum vergentibus adiri poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
etconsecrata nomini
non metallorũ
ilgore. sed priuilegio
conenidato signorũ :
dili facta scemate
sed caclesti predita. ẽ.¬
ut pote
quã fragilitaitis hu¬
maniae memor
ueniens ad ꝓmerendã
ibi moricilib suꝑnoꝵ
societcitẽ ꝓpria
manũ colidere dig¬
natus est. nuertice
siquidem mbritil
excelsi posita. decor¬
pore eiusdem saol
spelonce insitir p̃ca¬
ucita ostenditur :¬
incãpaniae finib
ubi it̃ sinũ hadriati¬
cũ et montẽ gargcntũ
ciuitrs si pontus posita
est ũ amoerub cibo¬
passus erectus incicũ¬
mine suppremo beati
sum gestat aeccłam:
Hanc morttilib hoc
imode cognitã libeli¬
lus in eadem acccłu
p̃ositus indicat̃:
ti uocubulũ indidit:
Quius dũ pecorci quox
iu̾finita multitudine
pollebat. passim per
deuexi monitis latera
pasccrenit᷑: contigit
taurũ armeriti gregis
consortia spernenitem
singularẽ incedere
solito et ad extremũ
domũ non eẽ. regressũ :
Quem dñs collecta
ꝑ deuia quȩq reqͥrens

Expanded text:
et consecrata nomine non metallorum fulgore, sed privilegio commendata signorum; vili facta schemate, sed coelesti est praedita ut pote quia fragilitatis humanae memor veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorum sociaetatem, propria manu condere dignatus est. Vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore eiusdem saxi speluncae instar precavata ostenditur. Ein Campaniae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita est, qui a moenibus civpassuum preerectus, in cacumine suppremo beati sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam libellus in eadem ecclesia positus indicat. ti vocabulum indidit. Huius dum peccora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per divexi montis latera pascerentur, contigit, taurum, armenti congregis consortia spernentem, singularem incedere solitum et extremum, domum non esse regressum. Quer devia quaeque requirens,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt a ecclesiam et
dedicunt.
audem aut̃ antistes
salubri reꝑto consilio.:
romanũ ep̃m quid de
his agetidũ sit per
nuntios sciscitubatur :
miliario a romunia
urbe distante. quem
in colȩ scĩ siluestri
cognomine uocatit.
ꝓfidei ꝑsecutione
tuliaq maridatu
remitcit
Si hominis est illum
dedicare basilicam.
hoc maxime die quo
uictoria data est
fieri oportetꝰ
Siti aut̃ alias sancto
plu cuerit: eodẽ p̃cipue¬
die illius est in hoc
uoluntas requirenda:
Hoc ergo tempore
imminenite. agaimus
ambo triduanũ cdm
scam ⁊ RINITATEO
rogattes : ut muneru
quae ꝑsummũ suae
sedis minus trum
conferre digniatus . ẽ:
ad certũ usq finem
ꝑducat¬
ut usserat

Expanded text:
dunt ecclesiam et dunt ecclesiam et dedicant. Tandem antistites salubri reperto consilio Romanum episcopum quid de his agendum sit per nuntios sciscitantur, qumilliario a Romana urbe distante fuerat, quem incolae sancti Sylvestri cognomine vocant, fidei persecutione talia mandata remisit. Si hominis est illam dedicare basilicam, hoc maxime die quo victoria data est, fieri oportet; sin autem alias sancto placuerit, eodem die, praecipue illius est in hoc voluntas quaerenda. Hoc ergo tempore imminente, agamus ambo triduanum cum sanctam Trinitatem rogantes ut munera quae per summum suae sedis ministerium conferre dignatus est, ad certum usque finem perducatsuggesserat
Abbreviated transcription (Latin):
belli apparatu garganꝰ
immeniso tremore
coricutitur
ulguru crebra
uolant: et caligo
terebrosa totum¬
montis cacum̃ obdux̃ :
npletu ꝓphetiu
quae dñm laudans
ait: qui facit angłos
suos sp̃s: et ministros
suos flammã ignus:
partim ferro
hostium partim
igniferis inpulsi sagittis:
et deapolim usq sequen¬
tib atq extremu
quaeq cedentibus
aduersari is moenua
tandem suarum
nam et sexceritos
ferme suorũ fulmine
uidebant̃ interemptos:
regi regũ apo conti¬
nuo colla submitten¬
tes. armis induins fidei :¬
re ferun. arcunndili :
mane. uiatu ianuam
septẽ trionalem quã
predixi: instar
posterulȩ pusillu
quasi hominis uestigia.
marmori arcius impͥssa :
Agnioscuntq beatum
micuatiior: hoc p̃sentiȩ
suae sigoium. uoluisse
monstrure
Ubi poster culmiue
apposito. et alture
obsigna uestigiorum
apodoniu est uocatu:
dubitatio int̃
quid deloco illo.
agerent̃. utrũ intrure
Vnde collatione factu
adorientẽ loci illius.
beati priri apłorum
principis nomini con¬

Expanded text:
belli apparatu Garganus inmenso tremore concutitur; fulgura crebra volant, et caligo temontis cacumen obduxit. Impletur prophetia quae Deum laudans, ait: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ut Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque cedentibus adversariis, moenia tandem suae Nam et sexcentos ferme suorum fulmine videbant interfectos; Regi regum Christo continuo colla submittentes, armis induuntur fideireferebant archangeli, mane iuxta ianuam septemtrionalem, quam predixi, instar posteruli pusilla quasi hominis vestigia marmori artius inpressa, agnoscuntque, beatum Michaelem hoc presentiae suae signum voluisse monstrare. Ubi postea culmen adpositum et altare ob signa vestigiorum Apodonia est vocata. dubitatio inter quid de loco agerent, utrum intrare Unde collatione facta, ad meridiem loci illius beati Petri apostolorum principis nomine con
Abbreviated transcription (Latin):
Hrbaticmes ⁊ stu¬
pefacti qualiter
res fuerit effecta. non cĩ
accedere ꝓpius audebãt:
consulunt ep̃m quid
facto opus sit. Qui in¬
l des monint ellequere¬
gelus epm̃ ꝑ uisioxem

Expanded text:
rbati cives et stupefacti qualiter res fuerit effecta, non enim accedere propius audebant, consulunt episcopum, quid facto opus sit. Qui ina Deo monuit esse quaeregelus ep
Abbreviated transcription (Latin):
De optenta aqua ꝑ au¬
gelicã teudationem.
Nterca idem presulcũ¬
cta ꝑuidens sogruo patra¬
ta ordie: hoc bnum quod
poterat ualde inderi diffi¬
cile a sanctocensuit expe¬
tendum. archangelo a¬
que scilicet elementum.¬

Expanded text:
De obtenta aqua per angelicam revelationem. Interea idem praesul cuncta pervidens congruo patrata ordine, hoc unum quod poterat valde videri difficile, a sancto censuit expetendum archangelo, aquae scilicet elementum
Abbreviated transcription (Latin):
das nouembris uene¬
randa copleta sepli deoita¬
tione. uix dñi autbert
postꝙ̃ sagaciter oĩa lub
ord̃ic disposuit. officia
quoq seruicntiũ dericer.
constituit: deputans hoe
ũbi sub nuniero consi¬
stere duodecini. qui legi¬
timuis obscruatie iub
pepetualiter in beatissi¬
mi michaelis archarige¬
li ꝑsisterent famulatir.
in code loco a successorib
bcati uiri sint clerici cõ¬
stitriti. Simuletiam

Expanded text:
d. Novembris, veneranda completa templi dedicatione, vir Domini Autbertus postquam sagaciter omnia sub ordine disposuit, officia quoque servientium clericorum constituit, deputans hos inibi sub numero consistere duodecim, qui legitimis observationibus perpetualiter in beatissimi Michaelis archangeli persisterent famulatu, in eodem loco a successoribus beati viri sint clerici constituti. Simul etiam
Abbreviated transcription (Latin):
a salute¬
bono opere
aliquando cauendũ
est scaudalũ ꝑocimi:
aliquando uero ꝓ
nihilo contẽpruiendũ :¬
nquantũ enim
sine peccato pos¬
sumus : uitare ꝓxci¬
morũ scandalum
debemus
Si aut̃ deueritiite
scandalũ ponit᷑.
utilius ꝑmittitur
scandalum nasci
quã utueritas relin¬
quatur
Itẽ ꝑmolã asinariã:
seculciris uitȩ circuitꝰ.
ac labor exprimit᷑ :
Et ꝑ profundũ marid:
extrema dampuatio
designatur
Qui ergo ad sc̃itatis
speciem deductus.
uel uerbo ceteros
destruit uł exẽplo:
melius ꝓfecto erat.
ut hunc ad mortem
sub exteriori habitu
terrena actu
constringerent: quã
sacra officia in
culpa ceteris immi¬
tubilẽ demonstra¬
Quia nimirũ si solus

Expanded text:
a salutebono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. In quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum ponitur, utilius permittitur scandalum nasci, quam veritas relinquatur. Item per molam asinariam saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur: qui autem ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit vel exemplo, melius profecto erat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris invitabilem demonstraquia ni
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs est illã dedicare basi¬
licã: hoc maxĩe dicqua
ictoria data est: ficr opor¬
tet. Sin autẽ alias sãcto
ꝓuisori loci illius placu¬
ert: code precipue die illiꝰ

Expanded text:
issimi, illam dedicare basilicam, hoc maxime die quo victoria data est fieri oportet. Sin autem alias sancto provisori loci placuerit, eodem praecipue die illi
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. uult u¬
telligi quia hi sps qui
mittuntur. eorum
uocabulu ꝑcipiuñ
quorũ officiũ geruñ
Quici enĩ ut peccatu
locutionus incenidat
de altari angłs car¬
boriem portat
Siacnio uocantur.
quod incenidiũ dr̃
Nuic aut̃ serisui et
illud creditur non
in conueruenter opi¬
tulari: quod ꝑdanihe¬
lem diciturꝰ
Milici miliũ ministra¬
barĩ ei. et decies cen
tenia milia adsiste¬
bant ei
trare: aliud assistere:
Administranit dõ:
qui et adnos nun¬
ciando exeun
Assistunt uero: quisic
contẽplatione in¬
tima ꝑfruuntur.
ut ad explenda.
foris opera
minime mit¬
tattur
singulorũ sunt ut
tamen sint cõmunia
omtuum
Et quod in sẽ quisq
exparte habet: hoc
in alio ordine totũ
possidet
Sed iccirco uno eodẽq
uocabulo : cõmunit̃
noncenseritur
ut ille ordo uocari
priuato unius cuiusq
rei nomine debeat.
qui hanc inmunere
pleruus accepit
eraphim namq.
incenidiũ diximus:
ed tamen amore
conditoris simul
om̃s arderit

Expanded text:
sententia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur eorum vocabulum percipiunt quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . trare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; et quod in se quisque ex parte habet, hoc in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus; et tamen amore Conditoris simul omnes ardent
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽ dnẽ et non facitis
quae dico: Dñm
nãq uocare. bonidonũ
thesauribone uidetur
eẽ. fructus arboris
Omis enĩ quicũq inuo¬
cauerit nomeni dnĩ.
saluus erit. Sedsi
ꝑuersȩ uiuenido re¬
pugnat ꝓfecto pat&
quici debono cordis
the sauro ꝓlatũ non

Expanded text:
ne, Domine, et non facitis ne, Domine, et non facitis quae dico? Dominum namque vocare boni donum thesauri, bonae videtur esse fructus arboris. Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. Sed si perverse vivendo repugnat, profecto patet quia de bono cordis thesauro prolatum non
Abbreviated transcription (Latin):
T hesaurus cordis. in¬
tentio est cogitatio¬
nis: Exqua ꝓuentũ
operis: int̾nus arbit̃
iudiccit: Vnde sit
plerũq ut minorti
bona. non nulli maio¬
ri caelestis gratiae
mercede operenit᷑ :
Uidelicet ꝓpt̃ inteis¬
tionẽ cordis. qua
maioraa uoluerañ
patrtire bona si pos¬
senit et cilii maior&
uirtutũ opera osten¬
tantes. obincuriam
cordis tepidi minora
ad nõ prȩmia sor¬
tiaritur
Deniq opus uiduae. quȩ
duos nũmos deculit
ad templũ : innumeris
diuitũ donariis. ab
int̃no cordium scru¬
tatore prefertur :
Ex abundantia eium
cordis. os loquitur
diciũ sacpe fallit. qr
cor ꝓocimi nescit. nisi¬
enĩ exore etopere
penisare. Or̃s aut̃
ipsum opus etsermo
dice ꝑpendit. Illi
ergo ex abundantic
cordis osloquitur.
qui exqua intentio¬
ne ꝓmant᷑ uerba
non ignorat. Esuod
etiã subsequent̃ astru¬
io. manifeste oster¬
denis: quia locutio
bonci. absq opercuim:
ad testaitione: nihib.
omiuno ꝓsit: Quid
aut̃ uocatis me inquit¬

Expanded text:
Thesaurus cordis intentio est cogitationis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet, propter intentionem cordis qua majora voluerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Denique opus viduae, quae duos nummos detulit ad templum, innumeris divitum donariis ab interno cordium scrutatore praefertur. Ex abundantia enim cordis os loquitur. dicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore et opere pensare, Dominus autem ipsum opus et sermodice perpendit. Illius ergo ex abundantia cordis os loquitur, qui ex qua intentione promantur verba, non ignorat. Quod etiam subsequenter astruit, manifeste ostendens quia locutio bona absque operum attestatione nihil omnino prosit. Quid autem vocatis me Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lia superius ex apłi
sententia cõmemora¬
uimus: Namq suñ
non nulla. quȩ quo
animo geratitur. ig¬
noratur aꝓocimis:
Inde et in utrãq par¬
tẽ possur̃ in t̃prota¬
ri: Sed ambiguat
quęq iustius abhis
qui bona diligunt.
int̃preitint᷑ inbonũ
ut impleat᷑ illud
apłi : nolite ante
tempus iudicaire :
eq enĩ despinis col¬
liguiĩ ficus. neq de
rubo uindemiant
uuam: Spinȩ. et
rubus. plenȩ aculeis
arbores. illorũ corda
de sigriant. qui uł
luxuriae. inuidiae
concupiscentiȩ sto¬
mulis ipsi foedan
uł certe iracundiȩ
detractiones odii
suꝑbiae. et amaritu
quasi in tractabiles.
existunt
icus aut̃ . dulcem reg¬
ni calestis memoriã :
ergo despinis colli¬
guiq̃ ficus neq de
rubo. uindemianit
Adhuc uiciorum
aculeis sordenit exẽ¬

Expanded text:
lia superius ex Apostoli lia superius ex Apostoli sententia commemoravimus. Namque sunt nonnulla quae quo animo gerantur, ignoratur a proximis, unde et in utramque partem possunt interpretari. Sed ambigua quaeque justius ab his qui bona diligunt interpretantur in bonum, ut impleatur illud Apostoli: Nolite ante tempus judicare . Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinae et rubus, plenae aculeis arbores, illorum corda designant qui vel luxuriae, invidiae, concupiscentiae, stimulis ipsi foedantur, vel certe iracundiae, detractionis, odii, superbiae, et amaritudquasi intractabiles existunt. Ficus autem dulcem recoelestis memoriam, uergo de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant adhuc vitiorum aculeis sordent, exem
Abbreviated transcription (Latin):
et ponit carnẽ brachiũ
suũ. et ad nõ recedit
cor eius Erit erũ
queisi mrricȩ in deser¬
to. Mrrice nãq est
infructuosa arbor
ethumilis: gustu ni¬
mis amara. omnuq
humania cultura
ꝓrsus indigna Ac
ꝓpterea fructificans
rito cõparatur his
qui adiuino timore
et amore recederis.
abhominib: regnium
uł diuicias sperat
Csui quantũ adecore
domus dĩ sit extorris
iudiccindus : ꝓphȩta
subderido manifestat:
Et non uidebit cum
uenerit bonũ : sed ha¬
bitabit in deserto in
siccitate in terra sal¬
sugirus et in habitti.¬
bili: Nemo ergosibi
culto uiuenis de fauo¬
re uulgi quasi bonus
sit blandicitur: Esui
etsifolia uerborum
ꝑpulchra si florem
famȩ gignit odori¬
ferũ non est arbor
bona quae facit
fructus malos:
emo cũ recto corde.
bonci quae ualet oꝑa¬
tur. desua salute de¬
speret. quia non est
arbor mala quae
Vnciquȩq: enĩ arbor
defructu suo cognosci¬
turꝰ : H aec cognitio:
deaꝑtis solum modo
uicus. siue uirtutib:
accipierida est qua¬

Expanded text:
um suum, et a Domino recedit cor ejus. Erit enim quasi myrica in deserto . Myrica namque est infructuosa arbor et humilis, gustu nimis amara, omnique humana cultura prorsus indigna, ac propterea fructificans rito comparatur is qui, a divino timore et amore recedens, ab hominibus regnum vel divitias sperat. Qui quantum a decore domus Dei sit extorris judicandus, propheta subdendo manifestat: Et non videbit cum venerit bonum, sed habitabit in deserto in siccitate, in terra salsuginis et inhabitabili . Nemo ergo sibi, culto male vivens, de favore vulgi quasi bonus sit, blandiatur, quia etsi folia verborum perpulchra, si florem fame gignit odoriferum, non est arbor bona, quae facit fructus malos. Nemo, cum recto corde bona quae valet operatur, de sua salute desperet, quia non est arbor mala, quae Unaquaeque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Haec cognitio de apertis solummodo vitiis sive virtutibus accipienda est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uł apertiorib exter¬
norũ appetit᷑ insidus:
Qucie uidelicet tẽp¬
ttim̃ta: dñs alibi
poritis inferi non¬
cupat: Etmerito.
quia nimirũ siuice¬
rint : in a ec̃tiũ tra¬
hudit interitum
Et suꝑhauc petram
inquit aedificcibo aec¬
clesicm meã : et porte
inferi non p̃ucilebuñ
aduersus eã: Et si
ergo pulscint: non tam̃
deiciunt acccłam
xp̃i porte diciboli:
Et si inundatio irruit¬
ꝑfidiae : non subruit
domũ fidei: Esucie
etum adiutori suo.
ueracit̃ dicere potest
Dum anxiaret᷑ corme¬
um. inpetro exal¬
tastime : Nonde¬
bellatur ab extraneis
quia rabiem ꝑse¬
quenitiũ infideliũ
cũ coron& martiru
pacierdo superat:
Con corrumpitur a fal

Expanded text:
aptioribus externorum appetitur insidiis. Quae videlicet tentamenta Dominus alibi portas inferi nuncupat, et merito, quia nimirum si vicerint, in aeternum trahunt interitum. Et super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Etsi ergo pulsant, non tamen dejiciunt Ecclesiam Christi portae diaboli; etsi irruit inundatio perfidiae, non subruit domum fidei. Quae enim adjutori suo veraciter dicere potest: Dum anxiaretur cor meum, in petra exaltasti me, non debellatur ab extraneis, quia rabiem persequentium infidelium cum corona martyrii patiendo superat; non corrumpitur a fal
Abbreviated transcription (Latin):
ergo arbores. etbo¬
nos harũ fructus in
templi. rex sapiens
quȩrit: A tuero
malȩ arboris. qui sit
finis: idem alibi doc&
dicens: Omĩs ar¬
bor quae non facit
fructũ bonũ. exci¬
detur etinignem
mittetur : Arbores
nãq homines. fruc¬
tus aut̃ opera: dicit
ipsorũ: Vultis aut̃
nosse. qui sunt. arbo¬
ris bone. qui malȩ
fructus. apłs docet
ta aut̃ sunt: opera
cocmnis: Quȩsuñ.
ormicationes¬
munditiciux¬
ric hni dolorũ ser¬
¶Dissensiones. Here¬
ses.nuidiae. Ho¬
micidia. Ebrietti¬
tes Cõmessationes
et his similia: Uul¬
tis audire. ami arbores
quae toiles fructus
faciunt. ad aet̃ni
regis templũ cęloste
iunigit apłs dicenis
¶uat p̃dico uobis
sicut predixi : qm̃
qui talia agunit.

Expanded text:
ergo arbores, et boergo arbores, et bonos harum ftempli rex noster quaerit; at vero malae arboris qui sit finis, idem alibi docet dicens: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur et in ignem mittetur ; arbores namque homines, fructus autem opera dicit ipsorum. Vultis autem nosse qui sint arboris bonae, qui malae fructus? Apostolus ta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditiuriae, idolorum serdissensiones, sectses, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia . Vultis audire an arbores quae tales fructus faciunt ad aeterni Regis templum coeleste jungit Apostolus, dicens: Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agun
Abbreviated transcription (Latin):
aecđam nullus fidelis
ambigat: Quae
et enĩ sunt conditae
domus: obsignificatio¬
nẽ utriusq populi. in
eandem fidem uentu¬
ri. uidei scilicet et
gentilis. Vndebene
tabernaculũ sola
plebs hebreti condidit
in heremo templi aut̃
structurã ꝓseliti id ÷
aduene degentib
quot quot inpopulo
israhel tunc inueniri
poterañ deuota fide
cõpleuerunt. Sed
et rex potentissimus
trri. conductus a sa¬
lomone. cõmodatis
artificib: et lignus.
gratantissime uiuit.
qui nimirũ ante
incirnationiẽ domi¬
nicã. notus tantum
Et postquã ille in eci
quaniatus et passus . ẽ.
carne. resuscitatus
amortuis. et exaltt
uniuersus ad edifi¬
ccitionẽ domus illius.
accepta ab eo ꝓmissio¬
ne donorũ caelestiũ.
gaudens accuturrit
Quid ergo ipse condi¬
tor. et redemptor
nr̃. de constructione
nos sumus. in ea quȩ
nobis modo recittita
est lectio scĩ eua¬
gelii dicat. audiam
Non est arbor bona
quae facit fructus
malos. neq arbor
mala facienis fruc¬
tũ bonũ: Sonas

Expanded text:
esiam nullus fidelis ambigat. Duae etenim sunt conditae domus ob significationem utriusque populi, in eamdem fidem venturi, Judaei, scilicet, et gentilis. Unde bene tabernaculum sola plebs Hebraea condidit in eremo, templi autem structuram proselyti, id est, advenae de gentibus quotquot in populo Israel tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et rex potentissimus Tyri conductus a Salomone, commodatis artificibus et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem dominicam notus tantum At postquam ille in ea qua natus et passus est carne, resuscitatus a mortuis, et exaltatuniversus ad aedificationem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudens accurrit. Quid ergo ipse Conditor et Redemptor noster de constructione nos sumus, in ea quae nobis modo recitata est lectione sancti Evangelii dicat, audiamus. Non est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas
Abbreviated transcription (Latin):
licis ammonienis ait.
t fili i lucis ambulcite.
ructus enũ lucis est.
in omni bonitate. et
iusticia etueritate :
Qui nimirũ fructus
cum arborib equib
mũ fideidet illic ad
habitogtionẽ. suꝑnę
beatitududus ueracit̃
ꝑtinent: Mudiamꝰ
denuq arborẽ bonã
debonorũ fructuum
Ego aut̃ sicut̾ oliuc
fructifera indomodt̃u
speraui. in mescđa dĩ
mei in aeteriiũ. et
in scłm scłi : Fructus
quippe oliuȩ lucidũ.
est opus miscđae: Et
ideo iure. inmiscđa
dĩ sperat:ntẽplo
aet̃nitatis. qui in do¬
gratia resplendet
ure setalis ad tẽplũ
magrui regis ꝑtinere
confidens. alibi dicit

Expanded text:
monens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate . Qui nimirum fructus cum arboribus e quibus mum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei mei in aeternum, et in saeculum saeculi . Fructus quippe olivae lucidum est opus misericordiae, et ideo jure in misericordia Dei sperat in templo aeternitatis, qui in dogratia resplendet. Jure se talis ad templum magni Regis pertinere confidens, alibi dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
qui indomũ dnĩ offe¬
rebañ: purissimi et
exquisiti. eẽ. iubebaN᷑
oc est uitis. oliuȩ turis.
mirrȩ uł stactis et
ceterarũ huius modi
Iuae uidelicet cunctu
spiritalit̃ intellecta
uerã nrae fidei et
operationis. sincerita¬
tẽ denuntiarq̃
omus nãq utraq ut
diximus un iuersalis
monstrat. Ncq.

Expanded text:
qui in domum Domini offequi in domum Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis, olivae, thuris, myrrhae, vel stactis, et caeterarum hujusmodi. Quae videlicet cuncta spiritualiter intellecta, veram nostrae fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namque utraque, ut diximus, universalis mons
Abbreviated transcription (Latin):
fructus boni arboris.
hic boni thesaurus cordis
Haec funda menta sa¬
pienitis architecti.
quae nobis hodierna
sc̃i aeuangłu lectio cõ¬
menidat. Non nos
formã solũ modo: sed
uirtutẽ potius hab̾e
pietatis. Quod etic̃
mestica ueteris in¬
strumeati nobis his¬
toria diligenter in¬
morses tabernaculũ.
uel templũ dnõ sa¬
lomoni. in scaẽ a eccłȩ
tipũ condidit
traq enĩ domus fir¬
reffertur . L aberna¬
culũ quidem: quici con¬
pactos de tabulis ha¬
bebat parictes. super
bases argentecis
Cemplũ aut̃ suꝑ lapides
ligna quoq erañ in¬
putribilia. equib et
tabernciculũ omne
factũ. et tẽplũ intus
orneitũ ac de suꝑ tec¬
tũ fulgebat
urũ etiã dethesauro
bono boptimũ ꝓfere¬
batur. dequs ott¬
bornaculo pariotes e¬
intus aciporis uestiti
et templi non tantũ
parietes uerũ etiã
laquearia. trabes.¬
lia domus. utriusq
cuncta. pene aureti
eq haec nisi de auro
purissimo fieri licebat:
ructus etiã arborũ.

Expanded text:
fructus bonae arboris, hic boni thesaurus cordis, haec fundamenta sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat. Non nos formam solummodo, sed virtutem potius debemus habere pietatis, quod etiam mystica Veteris Instrumenti nobis historia diligenter inMoyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, in sanctae Ecclesiae typum condidit. Utraque enim domus firrefertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super lapides Ligna quoque erant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes,lia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat. Fructus etiam arborum
Abbreviated transcription (Latin):
cxxu.
xciii.
xciiii.
cxxui.
cxxuii.
xxxuiii.
cxxx.
cxxxi.
cxliiii.
cxlu.
cxlui.
cxluii.
cliiii.
cluiii.
cloiiii.
clxiiii.
clxu.
clxui.
clxuii.
clxuiii.
clxxi.
clxxiu
clxxiii.
clxxu.
clxxui.
clxxxii.¬

Expanded text:
CXX XXIII CXXIIII CXXVI CXXVII CXXVIII CXXX CXXXI CCXLIIII CXLV CXLVI CXLVII CLVIII CLXII CLXIII XIIII CLXV . CLXVI CLXVII CLXVIII CLXXI CLXXII CLXXIII CLXXV CLXXVI CLXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
Er tex uero mõ¬
ꝑsm cornea silua tegit.
ꝑtim mir̃cti planicie di¬
latatur. Missam̃itaq
glebratĩee cõpleta: mag¬
No attoiiti gaudio re
nierũt insua. Ep̃c autẽ
delegato munistror. sã¬
tor. sacerdotũq officio.
et m̃asione costructa:
õm ibide cotidie psal
no est :p̃c ausus ĩgredi:
sz aurora tr̃asacta. ibidẽ¬
matutinos cãtãt hym¬
nos. Ex ip̃o autẽ scixo qͤ
sacra crigitur edis ad a¬
quilone altaris dultis
et nmiũ lucidaguita¬
tim aquadilabitur:
qua incole stillã uocãt.
Obhoc et uitreũ uas
argentra p̾edet catena
suspcusũ. si Iorisq est

Expanded text:
Vertex vero mopartim cornea silva tegitur, partim virenti planitie dilatatur. Missarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio, quique redierunt in sua. Episcopus autem delegato ministrorum, cantorum, sacerdotumque officio, et mansione constructa, omnem ibidem quotidie psalmno est tempore ausus ingredi, sed aurora transacta matutinos ibi decantavit hymnos. Ex ipso autem saxo quo sacra tegitur aedes, ad aquilonem altaris, dulcis et nimium lucida guttatim aqua dilabitur, quam incolae stillam vocant. Ob hoc et vitreum vas argentea pendet catena suspensum, morisque est