comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fure participatur hodit animã suã adiurantẽ
audit & non indicat: Quitim& hominẽ cito corru¬
& qui sperat in dño sub leuabitur: Multi requi¬
ñ faciẽ principis : & adno iudiciũ egreditur sin¬
gulorũ: Ab ominantur iustiuirũ
impiũ : & ab ominantur impii eos qui in rectasiua:¬

Expanded text:
it animam suam: adiurantem audit et non indicat qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in domino, subleuabitur. multi requirunt faciem principis, et a domino iudicium egreditur singulorum. abominantur iusti uirum impium, et abeminantur impii eos qui in recta su
Abbreviated transcription (Latin):
trait haliquid a patre suo & matre & dicit hoc non
ẽpeccatũ : particeps homicide ẽ: Quiseiactato
dilatat iurgia concitat : quiue rosperat in dño
qui des puit p̃cantẽ sustinebit penuriã ⁊ & cũ surrex¬
serint impiiabs condentur homines : cũ illiperie
entẽ dura cer uice contẽpnit : repentinus suꝑueni&
interituser& eũ sanitas non sequetur Inmultipli¬
catia iustorũ laetabitur uulgus : cũ impil sunerpli
prancipatt̃ gemet populiis : Virqui anat sapien¬
tam laetificit patrẽsuũ : qui aut nutat sicr¬
tã ꝑd& sub stantiã: Rexiustus erigettra sor
dirarus destruetͦ łomo quiblan dis fictis que
sernouibuslo quitur amicosuo rete ex panditpe¬
dibistuis ÷ Peccantẽ uirũ iniquũ inuoluet laque ius

Expanded text:
atre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps homicidae est. Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi perierentem dura cervice contemnit, repentinus ei superveniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus
Abbreviated transcription (Latin):
Quidere linquent legẽ laudant impiũ : quicustodiunt
sũccendunt᷑ c̃traȩũ : Virima liñ cogitant iudiciũ
qui aũt requir̃ dm̃m anim aduertunt om̃a : Melior
ẽpauꝑambulans imsimplicitate sua : quã diues pra¬
uisi teneribus : Quicustoditlegem filius sapiensẽ
quiaũt pascit comesatores confundit patrẽ suũ
qui coaceruat diuitus usuris & fenoreliberali in pau¬
peres c̃gregat eas : Qui declinat aurẽ suã neaudiat
legẽ oratio eius erit & secrabilis: Quide cipit iustos
inuamala : in interitusuo corru& : & simplices
possedebunt bona ȩus: Sapiens sibiui detur uir
diues : pau ꝑaut prudens scrutabitur eũ : In ex¬
ultatione iustorũ multa gloria regnantibus imptis ru¬
mne hominũ. Qui abs condit scelera sua non dirigetur
qui aũt confessus fuerit & relinquerit ea miseri

Expanded text:
Qui derelinquunt legem: laudant impium: qui autem custodiunt: Qui derelinquunt legem: laudant impium: qui autem custodiunt: succenduntur contra eum. Viri mali noequirunt Dominum, animadvertunt omnia. Melior est pauper ambulans in simplicitate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquer
Abbreviated transcription (Latin):
sic corda hominũ manifestas prudentibus:
& oculi hominũ insatiabibes: Quomodo ꝓbat
inc̃flatorio argentũ & in fonace aurũ : sic ꝓba¬
tur homo orelaudantis : Si cont u. deris stultũ
inpila quasi tipsanas feriente desuꝑpilo non
auferet̃ ab eaͦ stultitia eius : Diligenterag¬
nos ceuultũ pecorisstui : tuosq greges considera : Nenĩ
habebis iugiterpotestatẽ sed coro natribuȩ turinge¬
neratione & generationũ
Aptas prata et aparuer herbeuirentes & collecta
sfena demõtibus : agni aduestimtũtuũ & ae diagri
p̃tiũ : Sufficiatib lac caprarũ in cibistuis in necessa¬
ma domustuȩ & adiuctũ ancillis tuis: fugit impiusne¬
mine ꝑsequente iustus aũt quasileo confidens absq
trore erit : Propt̃ peccata tremulti principes eius
&ꝓpt̃ homiñis sapientiã & horũ scientia quae dicunt᷑
ucta ducis longior erit : Virpau ꝑcalũnians pau¬
peres similis ẽ imbri uehemti in quo para tur famis

Expanded text:
sic corda hominum manifesta sunt prudentibus. sic corda hominum manifesta sunt prudentibus. et oculi hominum insatiabiles. Quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum sic probatur homo ore laudantis si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena de montibus agni aprecium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et propter hominis sapientiam: et horum scientiam que dicuntur vita ducis longior erit. Vir pauper calunnians pauperi: similis est imbri vehementi: in quo paratur fames.
Abbreviated transcription (Latin):
uirqui relin quid locũsuũ:ungento auaruis
odor ibus delectaturcor : & bonis amici consiliis ani¬
mũ dulcoratur: Amicũ tuũ & amicũ patristiu ne dimis¬
seris : & domũ patristui ne ingrediaris indie ad flic¬
tionistuȩ : Melo or ẽ uicinis iuxta : quã frater ꝓcul
Studesapientiae filimi & letifica cormeũ : ut possis
ex ꝓbranti responderesermonẽ: astutus uidens
malũ absc̃ditus ẽ paruuli traense untes sustine¬
redispendia : Tolle uestim̃ti eius quis popondit
ꝓex traneo : & ꝓalienis auferei pignus Quibene¬
dic& ꝓximosuo uoce grandi : de nocte consurgens
maledicenti similis ẽ Tecta perstillantia in
diȩ frigoris: & litigiosamulier comparantur
Qui retinet eã quasi quiuentũ teneat : & oleũ dex¬
tere suȩ uac& : Ferrũ ferro acuitur : & homoexa¬
cu& faciem amicisui: Qui seruat ficũ comedet
fructus eius : & quicustos ẽ dñi sui glorificabit᷑:
Quomo do in aquis resplendens uulpros pitientiũ

Expanded text:
ui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extraneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium,
Abbreviated transcription (Latin):
pauperẽ. Dux in digens prudentia multos ob pr¬
mor ꝑ calumniã : quiaũt odit auaritiã longe fi¬
ent dieseius: Hominẽ quicalũnia tur anime
sanguinẽ siusq ad lacũ fuerit. nemo sustinet
Qui ambulat simpliciter saluuserit qui ꝑuerss
ingreditur uiis: concidit semel: Quio peratur
trasuã saturabitur panibus : qui sectatur ociũ re¬
plebitur aegestate : Virfidelis multũ laudabitur
qui aũt festinat ditari Nerit in nocens: Qui cognos¬
cit inuidicio faciem non facitbenȩ: isteꝓbucellã
panis deserit ueritatẽ: Vir qui festinat ditari& alus
inuid& : ignorat qđ &e gestas suꝑuemat ei: Quicor¬
ripithominẽ gratiã poiꝰtea inueni et apudeũ ma

Expanded text:
dentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis multum laudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. Qui cognoscit in judicio faciem, non facit bene: iste et pro buccella panis deserit veritatem. Vir, qui festinat ditari, et aliis invidet, ignorat quod egestas superveniet ei. Qui corripit hominem, gratiam postea i
Abbreviated transcription (Latin):
supbiam: desideria occidunt pigrũ. noluerunt enĩquic¬
quam. manus eius operari : Totadie concupiscit et deside¬
rat : qui aut custus ẽ tribuet & nancessabit: Hostiȩ impi¬
orũ abomin abiles quia offeratur obs celere: Testis mendix

Expanded text:
superbiam. desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quicsuperbiam. desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quicquam manus eius operari. tota die concupiscit et desiderat: qui autem iustus est, tribuet et non cessabit. hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. testis mendax
Abbreviated transcription (Latin):
quã cũ muliere litigiosa & in domo cõmuni: anma impu
desiderat malũ ñ mise rebit᷑ ꝓximosuo: Multato pestili¬
tesapientior erit paruulus: et si sectetur sapientiã sumer
scientiã:. Ex cogitat iustus de domo impni it de traliape
pius amalo qui obturat auresũ a ad clamorẽ pauperis
eupseclamabit et non ex audietur munus abs conditum
extinguet iras. & donum insinu in dignationẽ maximã:
Gaudiũ iuusto ẽ. facere ui diciũ: et pauor operantibus iniqui¬
tatem: Vir quierrauerit auia doetrine : incoetugigantũ
commorabitur: Qui digit epulas inaegestate erit quia¬
matuinũ & pingua non ditabitur: Proiusto dabitur
impius & ꝓrectis iniquus: melius ẽ habitare interra
deserta : quã cũ muliere rixosa & iracunda : Thes aurus do¬
siderabiles &oleũ in habi taculo uisti : & inprudens homo dis¬
destruxit roburfiducie eius: Quicustodit os suũ ec linguã
sua custodit ab angustis animã suã
Suꝑbus & arnogans uocatur doctus : qui in in a operatur

Expanded text:
o communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam gaudium iusto est facere iudicium et pavor operantibus iniquitatem vir qui erraverit a via doctrinae in coetu gigantum commorabitur qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo disdestruxit robur fiduciae eius qui custodit os suum et linguam suam custodit ab angustiis animam suam superbus et arrogans
Abbreviated transcription (Latin):
orsũ : et corregũ inscrutabile: Auferrubiginẽde argento:
et aegredietur uaspurissimũ: Aufer impiȩtatẽ de
uulturegis: et firmabitur iustitia thronus eius: Ne
gloriosus appareas corãrege : et in loco magnorũ ne
steteris: Melius ẽ enim utdicatur tibi ascendehuc:
quã ut humilieris quorã principe: Quȩuiderunt oculi
tuine ꝓferas. in iurgiocito. nepostea emendare non
possis cũ deones taueris amicũtuũ: Causam tuam
tracta cũ amicotuo: & secretũ extraneo nereuȩles:
Neforte insultet tibi cũ audierit : & ex probrare non¬
cesset : Mala aurea in lectis argenteis: quiloquȩtur
uerbũ intẽpore suo : In auris aurea et margaritũ
fulgens : qui arguit sapientẽ. & aurem oboedientẽ
Sicut frigus niuis indie mensis: italegatus fidelis ei
qui mipsu eie animã illius requ este refucit: Nubes & pen¬

Expanded text:
regum inscrutabile aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles ne forte insultet tibi cum audierit et excesset. Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. Inauris aurea, et margaritum fulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui misit eum, animam ipsius requiescere facit. Nubes, e
Abbreviated transcription (Latin):
culũ & gla diũ e sagitta acut ta: homo qui lo quitur cõn¬
tiapaimũ suũ testimoniũ falsũ : Denspuo i dusetpes lg¬
sis quis sperat suꝑ infideli indiȩ angusbiȩ &amitt
palliũ indiȩ frigoris: Acetũ in nitro : et qui cante car¬
nina sordepessimo Siesurierit inimicustuus ciba
illũ sisitierit daei aquã bibere prunas enĩ congre¬
gabis suꝑca put eius : & dñs red det tibi: uentus aqui¬
lo dssipat pluuias : & facies tristis linguam detrali sacta
Melius ẽ sedere inangulo domatis : quã cũmuliereliti¬
giosa & in domo communi: A qua frigida animȩ siti¬
ento &nuntius bonus det̃ra longinqua : Fons turba¬
tus pedes &ue nacorrupta : iustus cadens cosamba¬
pio Sicut qui mel cõmedit multũ none. Etbonu¬

Expanded text:
 gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae et amittit pallium in die frigoris acetum in nitro et qui cantat carmina cordi pessimo si esurierit inimicus tuus ciba illum et si sitierit da ei aquam bibere prunam enim congregabis super caput eius et Dominus reddet tibi ventus aquilo dissipat pMelius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedit, n
Abbreviated transcription (Latin):
impios rex sapiens: & in curuat suꝑ eos fornicẽ: Lucerna
dñi spiraculũ hominis : quĩ inuestigat omĩa secr&a uen¬
tris: Misericor dia &ueritas custodiunt regẽ: & roboratꝰ
clem̃tia tronus eius : Ex ultatio iuuenũ fortitudo eorũ:
& dignitas senum canities : Liuor uulneris abstergit mala
& plage in secr&iorib: uentris: Sicut diuisiones aquarum
ita cor regis inmanudñi : quocũq uoluerit inclinabit illud
Omnis uia uiri recta sibi uidetur : appendit aut̃ cordadñs:
Facere misericordiam &iuditium: magis placent dño quã
uictimȩ : Exultatio oculorũ &dilatatio cordis: Iucerna
impiorũ peccatũ: Cogitationes robusti semꝑ in habundantia
Omnis aũt piger sẽꝑ megestateõ: Qui congregat thesauros¬
os mortis : Rapine impiorũ daeraent eos: qr noluerunt fi¬
cere uiditium: peruersa uia uiri alienaẽ: qui aũt̃ mundus

Expanded text:
iens et curvat super eos fornicem lucerna Domini spiraculum hominis quae investigat omnia secreta ventris misericordia et veritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris sicut divisiones aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit inclinabit illud omnis via viri recta sibi videtur adpendit aFacere misericordiam et judicium, magis placet Domino, quam victimae. Exaltatio oculorum et dilatatio cordis: lucerna impiorum peccatum. Cogitationes robusti semper in abundantia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesaurosos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, alien
Abbreviated transcription (Latin):
granabona: diues et pauꝑ obuiauerunt sibi : utriusq
operatus ẽ dñs: Callidus uidet malũ & absconditsein nocens
pertran sit &afflictus ẽ dãno: Finis modestiae tumora
tos aut̃ anͥmȩ suae longe recedit abeis: pro uerbiumẽ adoles¬
cens uix tauiã suã : etiãcũ senuerit non recedit habea : Dues
pauperibus imperat : & qui accipit mutu ũ seruus ẽ fenerantis
Quse minat iniquitatẽ met& mala : &uirga iresuȩ comnu

Expanded text:
iusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Dtos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: et qui accipit mortuum, servus est fenerantis, Qui seminat iniquitatem, metet mala, et virga irae
Abbreviated transcription (Latin):
Tolleues tim̃ tũ eius qui fideius sor excitit alieni: & pextra¬
neis auferpignꝰ abeo : Suauis ẽ homini panis mendãtu
& postea implebitur õs eius calculo: Cogitationes consi¬
silus roborabunt᷑ : & gubernaculis tractandas̃ bella :
Eiqui reuelat misteria & ambulabat fraudulenter
a dilatat labia sua: ne cõmis cearis: Qui maledicit pa¬
trisuo &matri : extingu&᷑ lucerna eꝰ in medus tene¬
bris: Hereditas ad quã festinat᷑ in principio: in nouissi¬

Expanded text:
Tolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraTolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Qui maledicit patri suo, et matri, exstinguetur lucerna ejus in mediis tenebris. Haereditas, ad quam festinat
Abbreviated transcription (Latin):
se. a contentionibus : om̃s aũt stulti miscentur contu¬
ialis : Prop̃t frigus piger arare noluit : mendi¬
cabitergo estate & non dabitur ei: Sicut aqua ꝑfun¬
dasicconsiliũ incor deueri: sed homosapiens exhauria illud:
Multi homines misericordes uocantur uirũ aũt fidelem
quis inueni& Iustus qui ãbulat imsimplicitatesua
beatos post sẽ filios derelinquet: Rex quise det insolio u
dicii dissi pat omne malũ intuitu suo: Quis potest
diceremũdũ ẽ corme ũ purus sũ apeccato ÷ pondus
& pondus mensura & mensura : utrũ que habominabile
ẽ apud dm̃ : Exstudiissuis intelligitur puer : simunda
& rec ta sint opera euis : Aurẽ audientẽ et oculũ uiden¬
tẽ : dñs fecit utrũ que : Noli diligere somnũ nete egestas
opprimat A perioculo stuos & saturare panibus: Malũ ẽ
malũ ẽ dicit omnis emptor: &cũ recesserit tuncgloriabit᷑:
Aurũ & multitudo gemmarũ & uas p̃tiosũ: labia scientiae:

Expanded text:
stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua bdicii, dissipat omne malum intuitu suo. Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem audientem, et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas autem pretiosum labia scientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
corruent inmalũ : Cũ ceciderit inimicus tuus
negaudeas : & in ruinaeius neex altet᷑cor tuum:
Nefor teuideat ch̃s et dis pliceat ei: & auferat ab eo
irã suã : Ne contendas cũ pessimis nec amulieris impi
os : qm̃ non habent futurorũ spemmali: & lucerna
impiorũ. extinguetur : Time dñm filimi et regem
& cũ de tractoribus non commis caris qm̃ repente
consurg& ꝑditioeorũ : Haec quoque sapientibus cognoscere¬
Personã in iudicio : ñ ẽbonũ: Quid dicunt nsto impius
est maledicunt ei populi. et detes tabuntur eũ tribus:
qui arguuntlaudabuntur : & suꝑ ipsos ueniet benedic¬
tio : Labi ad eosculabitur : qui recta uerbares pondit:
praeparaforis opustuũ : et diligenter exerceris agrũ
tuum : ut postea edifices domũ tuã : Nȩsis testis frus¬
tracontra ꝓpximũtuũ : nec lactes quẽquã labi is
tuis Nedic̃as quomodo fecit mihi sic faciãei : red¬
dã unicuiq: secundũ opus suum¬

Expanded text:
corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cos: Quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repente consurget perditio eorum: personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum
Abbreviated transcription (Latin):
onledas seruũ operantẽ in ueritate : neque
mercennarium dantẽ animã suã : Seruus
sensitꝰ sit tͥdilectꝰ quasi animatua : Nonde frau¬
des illũ libertate : neq: in opẽ derelinqu s illũ:
Pec coratibi sunt : ad tende illis: & si sunt utilia
ꝑseuerent apudte:
DE FILIIS

Expanded text:
on laedas servum operantem in veritate neque mercennarium dantem animam suam servus sensatus dilectus quasi anima tua non defraudes illum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii
Abbreviated transcription (Latin):
ipsare internogaretur ipse tam̃ nego tũ diuulgareme tuer& hec abeo¬
dem seneuudiuit: Curme in ꝗd seer etitui non efficis consciũ Naniside

Expanded text:
ipsa re interrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metueret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, me secreti tui non efficis conscium? Nam si de
Abbreviated transcription (Latin):
eduluit ut sidiquidẽ nilob essee ꝑ secutorib uero gorũ omĩem
facultatẽ seiueni endi auferra: sieq famulidĩ malorũti¬
sa lubit tim̃ tanto confecto tinere in p̃diolũ q đdã diuerter b̃onode¬
uri nomine. sitũ in pago a urelianensi lassitud ine cogente. In quo lo co cũ paulis ꝑ
indulgerent quieti et cequidã sin eoculis : nat̃ nouterofusus aduenit: mag¬
nisquocib: oris ac fidei sc̃m in t̃pellabat : Vtnatura ne gauerat sibilumina

Expanded text:
uluit, ut sibi quidem nil obesset, persecutoribus vero eorum omnem facultatem se inveniendi auferret: sicque famuli Dei malorum tisalubriter tamen tanto confecto itinere in praediolum quoddam diverterunt Bonodium nomine, situm in pago Aurelianensi lassitudine cogente. In quo loco cum paulisper indulgerent quieti, ecce quidam sine oculis materno fusus utero advenit, magnisque vocibus oris ac fidei sanctum interpellabat, ut quae natura negaverat sibi lumina
Abbreviated transcription (Latin):
Sili a ele mosrnã pauperis nede fraudes: &oculos tuos
ne trans uertañs a paupere : Animã ȩsurie tẽ nedes¬
pexeris. & non exas peres pauperem in inopia sua :
Corinopis nead flixeris : & ñ ꝑtrahas datũ angustian¬
ti: Rogationẽ contribulatione abicias : & non auer¬
tas faciem tuam abȩgeno: Ab inope nea uertas oculos

Expanded text:
ili, eleemosynam pauperis ne defraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere. Animam esurientem ne despexeris, et non exasperes pauperem in inopia sua. Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti: rogationem contribulati ne abjicias: et non avertas faciam tuam ab egeno: ab inope ne avertas oculos
Abbreviated transcription (Latin):
densit por recta manustua. ad accipiendã addandũ
ΟLΙΑΟΤEΝΟER ad possessiones iniquas & ne dixeris
ẽ mihi sufficiens uita: Nihilenĩ ꝓderit̃ inte p̃r
uindicte & obductionis : Non sequaris concupiscentiam
cordistui : & nedixeris quomodo potui. aut quisme su¬
bici& propt̃ factamea: Os̃enĩ uindicans uindicabit:
Nedixeris pec caui & quid accidit mihi triste : altissimꝰ
enĩ ẽ paciens & redditor: De ꝓpitiato peccato noliesse
sine m&u neq: aditias peccatũ suꝑ peccatũ: & dicas mise¬
ratio dnĩ magna ẽ multitudinis peccatorũ meorã mise

Expanded text:
dum dere ad possessiones iniquas et ne dixeris: est mihi sufficiens uita. nihil enim proderit in tempore uindictae et obductionis. non secordis: et ne dixeris: Quomodo potui? aut quis me subjiciet propter facta mea? Deus enim vindicans vindicabit. Ne dixeris: Peccavi, et quid accidit mihi triste? Altissimus enim est patiens redditor. De propiciato peccato noli esse sine metu, neque adjicias peccatum super peccatum. Et ne dicas: Misericordia Dei magna est, multitudinis pecc
Abbreviated transcription (Latin):
respondere ꝓximo. sinaũt sit manus tua suꝑos tuum.
Necapiaris in uerbo in disciplinato: & confundaris : Honor
& gloria in sermone sensati : lingua in prudentis subuer¬
sio ẽ ipsius : Non a pelleris su surrio. & linguatua capiaris
a confundaris: Suꝑ furem eni ẽ confusio : & penitentia
& denotatio pessima suꝑbi lingũe : Susur ratori autem:
odium : & inimicicia &c̃tumelia : Iustificapusillũ & mag¬
nũ similit̃ noli fieri pamico mimicus pximo: in prium
enĩ a contumeliam malus hereditabit : & omnis peccator
inuidus &bi lingius: Nonte extollas in cogitatione ani¬
maue uel ut taurus: neforte elidatur uirtus tua ꝑstulti¬

Expanded text:
mo: sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris uerbo indisciplinato et confundaris. honor et gloria in sermone sensati: lingua uero inprudentis subuersio est ipsius. non appelleris susurrio et lingua tua capiaris t confundaris. super furem enim est confusio et paenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium et inimicitia et contumelia. iustifica pusillum et magnum similiter. Noli fieri pro amico inimicus proximo: inproperium et contumeliam malus hereditabit et omnis peccator inuidus et bilinguis. non te extollas in cogitatione animae tuae, uelut taurus, ne forte elidatur uirtus tua
Abbreviated transcription (Latin):
Non tar des conuerti ad dñm : & ne differas dedie in diem
subito enĩ ueni& ira illius: & intẽ pore uindicte disꝑd&
te : Noli anxius eẽ indiuitiis in iustis: nihilenĩ ꝑderunt
indiȩ obdũctionis & uindicte : Non uenti leste in omnẽ
uentũ : a non eas inomniuia: Sic enĩ peccatoꝵ ꝓbat᷑ : in¬
duplicilingua: Esto firmꝰ inuia dni : & inueritate sen¬
sustui &sientia & ꝑsequat᷑ te uerbum pacis &iusticie:¬

Expanded text:
as de die in diem. subito enim uenit ira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diuitiis iniustis: nihil enim proderunt tibi in diem obductionis et uindictae. non uentiles te in omni uento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto firmus in uia dei et in ueritate sensus tui et scientia,
Abbreviated transcription (Latin):
ã: & ẽamicus qui hodium & rixã & conuitia denuda¬
equalis & indomesticistius fiducialit̃ agit : Si humi¬
liauerit se contrate : &a faci&ua absconderit seuna¬
nimẽ habebis amiciciam bonã & ab inimicistuisse pa¬
rare : & ab amicistuis adtende : Amicus fidelis ꝓtectio
fortis : qui aũt inuenitillũ : inuenitthes aurum: Ami¬
cofideli nulla ẽ comparatio : & non ẽ digna pondera¬
tio auri & argenti contrabonitatem fidei illius .:¬
Amicus fidelis medi camentũ uite : & in mortalitatis
& qui m&u unt dñm in uenient illũ : Quitim& dñm
aequȩ habebit amicici ambonam : qm̃ secundum il¬
lũ erit amicus illius

Expanded text:
am, et est amicus qui odium et rixam et convitia denudai humiliaverit se contra te et a facie tua abscondet se unianimem habebis amicitiam bonam ab inimicis tuis separare et ab amicis tuis adtende amicus fidelis protectio fortis qui autem invenit illum invenit thesaurum amico fideli nulla est conparatio et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius amicus fidelis medicamentum vitae et inmortalitatis et qui metuunt Dominum inveniunt illum qui timet Deum aeque habebit amicitiam bonam quoniam secundum illum erit amicus illius
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit̃ illũ : Congregatio pauperũ affabilẽ tefacit
& prbtero humilia animãtuã : & magnato humilia
caputtuum: Dedina pau peri sine tristicia aurẽ tuam
& redde debitũ tuum: & responde pacifica in mansue¬
tudine: Liberaeum qui in iuria patitur demanu suꝑbi.
tri illorũ. &eristu uel ut filius altissimi oboediens.
& miserebit᷑ tui magis quã mat̃¬
ligit uitã & qui uigilauerint ad illã conplecte bunt᷑
placorẽ eius: Qui tenuerint illã : uitã haere ditabt:
& qui introibit. bene dicit ds̃ qui seruiuntei. obse¬
quenteserunt scõ : & eos quidiligunt illã : diligitds̃:
Qui audit illam uidi catgentes : & qui intuetur illam.

Expanded text:
t illum. Congregationi pauperum affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum. Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudine. Libera eum qui injuriam patitur, de manu superbi; tri illorum; et eris velut filius Altissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam matligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
illã : qm̃ in tẽptatione ambulat cũ eo: & in primis ele¬
git eum : Timorẽ & m&um adꝓbationẽ induc& suꝑ il¬
lũ : & crutiabit illũ intribulatione doctrine suae:
donec tẽpt& illũ in cogitationibus illius: &credat
animae illius & firmabit illum : &iter adduc& direc¬
tum adillã el& ficabit etm & denuda bit abscon¬
sa suilla & tesaurizat suꝑ illã serentia s cimtello¬
tũ nusticiaem Si aũt oberrauerit de relinqua cum
estrudo eum in manus inimicisiui tetgudu

Expanded text:
iam in temptatione ambulat cum eo et in primis eligit eum. timorem et metum et probationem inducet super illum et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec temptet illum in cogitationibus illius et credat animae illius. et firmabit illum et iterum adducet directum ad illum, et denudabit abscondita sua illi et thesaurizat super illum scientiam et intellectum iustitiae. si autem oberrauerit, derelinquet illum et tradet eum in manus inimici sui.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ ostensa sant tibi : multos enim supplantauit
suspitio illorũ. & inuanitate detinuit sensus illorum,
Cordurum male habebit in nouissimo: & quiamat pericu¬
lũ in illo peribit: Coringrediens duas uias ñ habebit re¬
quiem : & praui cordis inillis scandali zabitur: Corne¬
quã grauabitur indolorib:: & peccator adici& ad pec¬
candum : Srnagoge suꝑborũ ñ ẽ sanitas. frutex enim
peccati eradicabitur in illis: &ñ intelligit᷑: Cor
sapientis intelligitur insĩpientia : & auris bona au¬
di& cũ omni concupiscentia sapientiam: Sapiens cor¬
& intellegegibile : abstinebit se apec catis : & in operib:
iusticiae successus habebit:. Ignẽ ardentẽ ex tinguit
aqua : &elemosrna resifait peccatis : & ds̃ pros pector.
eius qui reddit gratiã: Meminit in posterum : & in
tẽpr casussui inueni& firmamentum:¬

Expanded text:
hominis ostensa sunt tibi multos enim inplanavit suspicio illorum et in vanitate detinuit sensus illorum cor durum male habebit in novissimo et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias non habebit successus et pravicordius in illis scandalizabitur cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cuet intellegibile abstinebit se a peccatis et in operibus iustitiae successus habebit. ignem ardentem extinguit aqua, et elemosyna resistit peccatis: et deus prospector eius qui retempore casus sui inveniet firmamentum
Abbreviated transcription (Latin):
huc uñonincino ma in ei urbe appartut uisio t scili c& ꝑ gentes &ipss ine edẽ
puuter ã corptrans fexrent sororis scibenedicti scolasticȩ nomine. Ot quosuru
urne habebat sinꝰ : si mulerans ferendi ostonderent᷑. Cũigit᷑ ut rim que labora¬
r&ur qua tenus uissonis manifestatȩ nonsegnes ex secutores inuenirentur

Expanded text:
in Cenomanica urbe apparuit visio, ut scilicet pergentes et ipsi in eamdem provinciam, corpus transferrent sororis S. Benedicti, Scholasticae nomine, ut quos unius urnae habebat spatium, simul transferendi ostenderentur. Cum igitur utrinque laboraretur, quatenus visionis manifestae non segnes invenirentur
Abbreviated transcription (Latin):
feriendos. Quae gens longe lateq su& cȩdis extendens crucelirate. bene¬
uentarã aggressaẽ expugnaireꝓiuntiã. Cuius urbes t̃re coaequans monanteria

Expanded text:
feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria
Abbreviated transcription (Latin):
um diugens lango bardorũ infidelitatis sue tenebris non carere
uoluis set : &iugũ dñi serre detrectans. eos quiferebant inpugnare

Expanded text:
um diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare
Abbreviated transcription (Latin):
ede relinquas amicũ anticum : nouusenim ñ erit
similis illi uinũ nouũ amicus nouus ueteres cat
& eũ suauitebibes illud: Non telesgloriã : &opes
peccatoris ñ enĩ scis quae futura sit illius uerba subuersio
tion plucolatibi iniurii iustorũ : sciens qm̃ usque ađ imn¬
feros nom placebit impius: Longe ab esto homine poter¬
tatem habente occidendi & non suspicaue risti morem
mortis & si ac cesseris ad illũ: nolialiquid cõmittere
ne forte auferat uitã tuã Cõmunionẽ mortis sci
to am̃inmedio laqueorum ingrediers & su ꝑ dolenti¬
ũ arma ãbulabis secundũ uirtutẽ cuã scauao ap Rimo¬
tuo : & cũ sapientibus & prudentibus tracta :¬
Viri iusti sint tibi conuiuiae : & intimore dĩ sit tibi glo
ratio: uinsensu sit tibi cogitatus dĩ. &omnis narratio
tua: in p̃ceptis altissimi : In manus artificũ opera
laudabitur : & princeps populi in sapientia sermones
tu: In sensu uero seniorũ : uerbũ Terribilis ẽ in ciui¬

Expanded text:
derelinquas amicum antiquum novus enim non erit similis illi vinum novum amicus novus veterescat et cum suavitate bibes illud non zeles gloriam et opes peccatoris non enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientibus et prudentibus tractaviri iusti sint tibi convivae et in timore Dei sit gloriatio tibi et in sensu sit tibi cogitatus et omnis narratio tua in praeceptis Altissimi in manus artificum opera laudabitur et princeps populi in sapientia sermonis sui in sensu vero seniorum verbum terribilis est in civi
Abbreviated transcription (Latin):
annorũ curriculis. idemlocus adheremũ redactus cepto eẽferarũ qͥuipti
frerat habitatio hominũ usq: quo regni francoꝵ gubernacula ad eptꝰ
edodoueus filius da goberti. Qucq: ut erat iur nobilissimus rerũ ammi
icarũ : miro callebat ingenio. Idem etiãrex cũ eģn

Expanded text:
annorum curriculis, idem locus ad eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hominum, usquequo regni Francorum gubernacula adeptus est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat ingenio. Idem etiam rex cum eg
Abbreviated transcription (Latin):
Cauetibi & adtende dilenter audituituo: qm̃ cũ
sub uersione tua ambulas: Audiens uero illa.:
quasi in somnis uide: & uigilabis : Omniuitatua.
diligedm̃: & inuoca eum insalute tua: Omne ani¬
mal diligit similẽ sibi: sic & omnis homo ꝓximũ sibi:
Omnis caro ad similẽ sibi coniung&ur : & omnis homo
similissui sociabitur: Si cõmunicabit lupus agno ali¬
quando : sic peccator iusto: Quȩ communicatio scĩ
homini ad canẽ: autquȩ ꝑaxbona diuiti ad paupe¬
rẽ : Venatio leonis onager ineremo sic pascua sunt
diuitũ pauperes: Et sicut abominatio ẽ. suꝑ bohumi¬
litas: sic & execratio diuitis pauꝑ: Diues cõmotus
confirmatur. ab inimicis: Humilisaut̃ cũ ceciderit.
expell&ur & a notis diuiti decepto multi recupera¬
tores: Locutꝰ ẽ suꝑba & iustificauerunt illũ: Humi¬
lis deceptus ẽ in suꝑ & arguitur : locutus ẽ sensatȩ

Expanded text:
Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sibi sociatur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communicatio sancto homini ad carnem? Aut quae pax bona diviti ad pauperem? Venatio leonis, onager in eremo; sic pascua divitum sunt pauperes. Et sicut abominatio est superbo humilitas, sic execratio diviti pauper. Dives commotus confirmatur ab amicis; humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores; locutus est superba, et justificaverunt illum: humilis deceptus est, insuper et arguitur. Locutus est sensat
Abbreviated transcription (Latin):
& fremebit: pauꝑaũt lesus tacȩbit: Silargitus fueris
assũm&te : & si non babueris dimitte: Si habes conuiuet
tecũ & euacuabitte : & ipseñdolebit suꝑte: sine cessari¬
us illi fueris. supplantabitte : & subridens spem dabit
narrans tibibona & dicit quid opus ẽ tibi: & c̃fund&
te incibissuis donecte exinani &. bis &ter : & in no¬
uissimo derid&te postea uidens de relinqu&te &ca¬
manus ei : ad tende ne seductus in stulticia humilieris:
Noliẽe humilis insapientiatua : nehumiliatꝰ instulti¬
ciã seducaris: Ad uocatus ad potentiore disce ate
hoc enĩ magiste aduocabit: Ne in ꝓbussis ne in pinga¬
ris & ne lon gesis abeo : ne eas in obliuionẽ: Nere tene¬
as exae quo loqui cũ illo : & creda smultis uerbis illius:
Ex multa enĩ loquela tẽptabitte & subridens int̃roga¬
bitte: De abs conditistius inmittis animo illius &e¬
seruabit uerbatua : & ñ parc& demalicia. & deuinculis¬

Expanded text:
et fremet, pauper autem laesus tacebit. Siet fremet, pauper autem laesus tacebit. Siassumet te; et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum et evacuabit te: et ipse non dolebit super te. Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit tibi, narrans tibi bona, dicit: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter; et in novissimo deridebit te, postea videns derelinquet te, et cae  adtende ne seductus in stultitiam humilieris noli esse humilis in sapientia tua ne humiliatus in stultitiam seducaris advocatus a potentiore discede ex hoc enim magis te advocabit ne inprobus sis ne inpingaris et longe abesto ne eas in oblivionem ne retineas ex aequo loqui cum illo ne credas multis verbis illius ex multa enim loquella temptabit te et subridens interrogabit te de absconditis tuis inmitis animus illius nservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
in locũ tuũ inquirat cathedrãtuã : & in nouissimo
cognos cat uerbamea : & in sermonib: meisstimu¬
lo as Qnimi serebitur in cantatori serpente ꝑcus¬
so. aomnib qui ad ꝓpiant bestigis & qui comita ta
sõ rare cinquo &obuolutus ẽ in peccatiseus una
mbt adirtabiis suis inducat inimicus a incor sabio
msidiatur nt subuertatte in fouea c in eulis u is sacri¬
matur inimicus & sin uenerit tẽpus ñ sac iabitur
singuine : S incurrerint tibimala : in uenieseum¬
illicꝰ priorẽ : In oculis suis lacrimat᷑ inimicus
& qua si ad iuuans suf fodiat plantastuas: Caput
suum mouebit & plaudebit manu: & multa susurans
commutauit uultũ suũ: DESOTIETA TEDIUI TUM¬
SUΡIR BRnA Quitetigerit picẽ inquinabit᷑
abea & qui cõmunicaue rit suꝑbo : indu& suꝑbiã: Pon¬
dus suꝑse tollit qui honestiori se cõmunicat : &ditiori
tene sotius fueris: Quid cõmunicabit cacabus adollã
quando enĩ conliserint c̃fringent᷑. Diues in iuste egit

Expanded text:
nquirat cathedram tuam et in nouissimo agnoscas uerba mea et in sermonibus meis stimuleris. quis miserebitur incantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropiant bestiis? et qui comitatur cum uiro iniquo et obuolutus est in peccatis eius. una in labiis suis indulcat inimicus, et in corde suo insidiatur, ut subvertat te in foveam. In oculis suis lacrymatur inimicus, et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine. Si incurrerint tibi mala, inillic priorem. in oculis suis lacrimatur inimicus et quasi adiuuans suffodiet plantas tuas. caput suum mouebit et plaudebit manu, et multa. susurrans commutabit uultum suum. Eveam. Et qui tetigerit picem, inquinabitur ab ea. Et qui communicaverit superbo, induetur superbia. Pondus super se tollit, qui honestiori se communicat. Ditiori te ne fueris socius. Quid communicabit cacabus ad ollam? Quando se colliserint, confringetur. Dives injuste aget
Abbreviated transcription (Latin):
quod uolue por rige manum tuam: Ante hominẽ
uiti & mors bonũ & malum quod pla cuerit. ei
dabitur illi Qm̃ multa sc̃c pientiadi. & fortis in
potentia uidens omnes sine inter missione: Ocu¬
li dñi adtimen des eum: & ipsẽ eg nõscit. omnem
operã hominis.: Ne mini mandauit impice age¬
re: & nemini dedit spatium pec candi: Nonenĩ
con cupis cit multitu olinẽ filiorũ in fidelium &¬
Ion iocun deris in fili is impiis: si multiplicent᷑

Expanded text:
quod volueris, porrige manum tuam. Ante hominem quod volueris, porrige manum tuam. Ante hominem vita et mors, bonum et malum. Quod placuerit ei, dabitur illi: quoniam multa sapientia Dei, et fortis in potentia, videns omnes sine intermissione. Oculi Domini ad timentes eum, et ipse cognoscit omnem operam hominis. Nemini mandavit impie agere, et nemini dedit spatium peccandi. Non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium Ne jucunderis in filiis
Abbreviated transcription (Latin):
o cũ dita tẽ & exul ta tr̃ onẽ thesauriza¬
bit su ꝑ illũ: & nomine a&er no heredi tabit illũ
omines. stulti. non ud prehen dent illam: & homines
sen sãti. obuiabunt illi Homines stulti nonui debuns
illam : longe enĩ ab .ẽ. a suꝑbia &dolo Uirimenduces
non erunt. illius me mores:  & uiri uera ces inueniunt᷑
in illam & suc ces sum habebunt. us que ad inspectio¬
nem di: Non .e. spe cio sa laus inore pec catoris. . qm̃
ado ꝓfec ta .ẽ. sapi entia: Scpientiae enim dĩ aeds¬
tubit lius: & in ore fideli abin dabunt & domina.
enĩ nec feceris Non dicias ille. me inplan tauit
non enĩ. ne ces sarii sunt. homines impii Omne. ex¬
sẽ era mentum erroris odit dñs: & non erit  mĩti
abinicio consti tuit hominem & reliquit
illum in manu consilii sui: Adiecit mandati
& p̃cepti suc Isi uolu eris man dacta conser uoc¬
re. Conser uabunte & in ꝑ p&uum fidem pla¬
citam facere : Ap̃posuit tibi aquã & inem : ud

Expanded text:
tationem thesaurizabit super illum, et nomine aeterno haereditabit illum. Homines stuli non apprehendent illam, et homines sensati obviabunt illi. Homines stulti non videbunt illam: longe enim abest a superbia et dolo. Vir mendaces non erunt illius memores, et viri veraces invenientur in illa, et accessum habebunt usque ad inspectionem Dei. Non est speciosa laus in ore peccatoris, quoniam a Deo profecta est sapientia. Sapientiae enim Dei stabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominatonim odit, non feceris. Non dicas: Ille me implanavit: non enim necessarii sunt illi homines impii. Omne execramentum erroris odit Deus, et non erit amabile ab initio constituit hominem et reliquit illum in manu consilii sui. Adjecit mandata et praecepta sua. Si volueris mandata , conservabunt te, et in perpetuum fidem placitam facere. Apposuit tibi aquam et ignem: ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fe nestrascus & in unuas illiusliudi¬
eus qui requies cit uxta domũ illiss &
mparieti bus il lius fingens paulũ: S a¬
tu & casulã suã admanus illius & requi¬
es cuntm cusula illius hona peuũ stu
mis illius morabit᷑: Prote get subteg¬
mine illius iã feruore: & ingloria eius requi es cit:
Quiti m & dñm fati& illut: & quod contines ẽ. iustitiȩ
adp̃hend& illã & ob uia uit il li quasi mat̃ hono

Expanded text:
r fenestram ejus, et in januam illius, audiens. Qui requiescit juxta domum illius, et in parietibus illius figens palum. Statuet casulam suam ad manus illius, et requiescent in casula illius bona per aevum.mis illius morabitur protegetur in subtegmine illius a fervore et in gloria eius requiescet qui timet Deum faciet illud et qui continens est iustitiae adprehendet illam et obviabit i
Abbreviated transcription (Latin):
suã In satiabilis oculus libidi: in partẽ iniqui¬
tatis non satiabitur : donec consumm& areg¬
faciens animã suã. Oculus malus ad mala & non
satiabitur : pane indigens: intristitia erit suꝑ
mensã suã.
Silisi habes bene factecũ : & dõ dignans oblationes
offer memoresto qm̃ mors non tardat : & testam̃tũ
inferorũ : quia demonstra tũ ẽtibi Testam̃tũ¬
eñ hu uismũ di : morte morietur. Ante mortẽ
bene fac ami cotuo: & scđm uirestuas porrigens
da pauperi. Non de fauderis adiebono : & par¬
ticulebora bni nonee pretercat Nonne alis
redirpte secolores peela bores cuos in qussont sordida

Expanded text:
suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquisuam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam oculus malus ad mala et non satiabitur pane et in tristitia erit super mensam suam fili si habes benefac tecum et Deo bonas oblationes offer memor esto quoniam mors non tardat et testamentum inferorum quia demonstratum est tibi testamentuenim huius mundi morte morietur ante mortem benefac amico tuo et secundum vires tuas exporrigens da pauperi non defrauderis a die bono et particula boni doni non te praetereat nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis da
Abbreviated transcription (Latin):
erunt : & uerbũ illius usq ad nubes ꝑducent: Pauꝑ
locutus ẽ & dicunt quis ẽ hice &si offenderit subuer¬
tent illum. IBonaẽ substantia cuinon ẽ. peccatũ in
conscientia : & ne quissima pauꝑtas in ore rmpii
Corhominis inmutat faciem illius : siue in bona
siue inmala. Vestigiũ cordis boni & faciem
bonam : difficile inuenies & cũ labore
eatus uirqui non ẽ lapsus uerbo &ore suoc &ũ
Se stimulatus in tristitia delicti Felix quo
non habuit animi suitristitiã : & hon excedit
aospaesua Viro cupido & tenaci sineratioẽ
substantia & hominilibi ad quitaurũ. Quiad¬
ceruat ranimosuo iniuste : aliis congregat: & in
bonis illius aliis luxoriabitur. Qui sibi nequã
e cui aliobonus : & non iocundabitur inbonis
suis Quisi buiinuid& nihilẽ illonequius & hec
redictio ẽ malitiȩ illius: Et sibene fecerit
ignoranter & non uolens facit : & in nouis simo
mam festat malitiã suã Ne quã ẽ oculus
libidi & auertens faciẽ & dis piciens animã

Expanded text:
t verbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. Vestigium boni cordis et faciem bonam difficile invenies, et cum laborebeatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro cupido et tenaci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam