comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
binc cohitarit. ⁊ filios exea
habuerit aut p̾discecente ꝯcu¬
bina morte forsitã au dirasio¬
ne filii domi sit tũcẽi damꝰ eis
abĩtestato duaꝵ miciaꝵ succe¬
sione. ¶Si aũtꝯfusa xupiscẽ¬
tia ita fiat ⁊ alias introducat
priori ꝯcubinas ⁊multitudĩe
hãt scubinaꝵ formcantiũ sic
eĩ dicere melius ẽ. et exeis fi¬
nos faciens moriatur młtas
simul relinques ocrbinas o¬
dibilis quidem nobis ẽ istequi
talis ẽ procul aũt omnib mo¬
dis ab hac lege expellatur siẽ
eĩ siquis legittime nxori ꝯmĩc¬
tas alias supmoucere nõ po¬
terit mattimomo consistente

Expanded text:
binae cohabitaverit et filios ex ea habuerit, aut praediscedente concubina morte forsan aut divisione filii domi sint; tunc enim damus eis ab intestato duarum unciarum successionem. Si autem confusa concupiscentia ita fiat, et alias superinducat priori concubinas et multitudinem habeat concubinarum fornicantium sic enim dicere melius est et ex eis filios faciens moriatur, multas simul relinquens concubinas: odibilis quidem nobis iste qui talis est, procul autem omnibus modis ab hac lege expellatur. Sicut enim si quis legitimae uxori coniunctus alias superinducere non poterit matrimonio consistent
Abbreviated transcription (Latin):
tramur oportere melius q̃m
om̃s annos det̾minare ⁊ con¬
stituere. ¶siqris enouẽt̾
fuerit res hre alt̾is illero
dicat nõ eẽ res illius deqro
dicit actor ⁊ coratur qui ac¬
tionem infert aut docuunẽ¬
ꝯs aut testib aut abis uti
laborib ut oñdat res uli eẽ.
postea u̾obus qui sep abie¬
ꝗ au̾it illius hoc nõ fuisse u¬
ti uoluetit ulius iure⁊ dicͤe
qr ex ypotheca aut aliis caĩs
mediocris aut que da etele¬
mens ⁊ ip̃i cae ꝯueniens pe¬
na abnegantib inferatur
proabnegatoe namq cirea
haactors laboribdu ad¬

Expanded text:
tramur oportere melius quam omnes ante nos determinare et constituere. Si quis enim conventus fuerit res habere alterius, ille vero dicat non esse res illius, de quo dicit actor, et cogatur, qui actionem inferet, aut documentis aut testibus aut aliis uti laboribus, ut ostendat res illius esse, postea vero is, qui semper abnegaverat illius haec non fuisse, uti voluerit illius iure et dicere, quia ex hypotheca aut aliis causis mediocris autem quaedam et clemens et ipsi causae conveniens poena abnegantibus inferatur. Pro abnegatione namque circa haec et actoris laboribus, dum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ħqd⁊ quidam ante nos imp¬
ator constituit nuillo iudicã¬
tuim nim hoc flectendo s ĩ te¬
qntatem legis custodiente.
¶Si aũt q̃ reus ꝓferat litt̾as
actoris dem̃ ille neget east
illeprobet eas nõ solum iud
imp̃orum curatorum fuint
litteris non adu̾sus eos qro¬
nm sunt curacores siaduer¬
sus cos femqui turpem⁊ in¬
decentem hanc negatione
fecerunt. siuero alud ꝯde̾p¬
nationis augmencum ant
induplum auc intriplũ aut
in quadruplum abantiquas
legib an principum introd
propriam formamsicut noᷤ
iuud umostus mstitatis et ĩ¬
digestis et conscitutionum i¬
sanccimus libro hoc autem
nunc augmentum prioru

Expanded text:
 quidam ante nos imperatorum constituit, nullo iudicantium neque in hoc flectendo, sed integritatem legis custodiente. Si autem etiam reus proferat litteras actoris, deinde ille eas neget, at ille probet eas: non solum illud in ipsorum curatorum fuerit litteris, non adversus eos quorum sunt curatores, sed adversus eos ferri qui turpem et indecentem hanc negationem fecerunt. Si vero aliud condemnationis augmentum aut in duplum aut in triplum aut in quadruplum ab antiquis legibus aut principum introdupropriam formam, sicut nos illud in nostris Institutis et Digestis et Constitutionum sancivimus libro: hoc autem nunc augmentum priorum
Abbreviated transcription (Latin):
rit indicem scirequia tr̃astẽ¬
dens legemipẽtencbitur bii
penis. ¶hec aũt dicimus ni¬
si probationibactor abreny¬
cians sacramentoreinsq nẽ
negationẽ factam solmuole¬
ent. sicĩtale aliquidegit sigo¬

Expanded text:
rit, iudicem scire, quia transcendens legem ipse tenebitur his poenis. Haec autem dicimus, nisi probationibus actor abrenuntians sacramento rei nunc usque negationem factam solvi voluerit. Si enim tale aliquid egerit, si
Abbreviated transcription (Latin):
deductum erit sine periculo
sit quatum ad duplum. si
ille etiam sicqd̾ inferturpro¬
fiteatur dedupio quidem cũ
eximimus pena.omẽsuero

Expanded text:
deductum erit, sine periculo erit quantum ad duplum. Si ille etiam sic, quod infertur, profiteatur, de dupli quidem cum eximimus poena; omnes vero
Abbreviated transcription (Latin):
ł agere s ⁊̃ maliis mum ficẽ¬
stato funt loqritur ⁊nom a¬
liquid introducit nunc enĩ
siquis moriens lima sibi x¬
peratus sobole nõ ercistẽte
filior dicimus aut neporũ
auc cetere fuccessionis ni
ucorelegittima prom̃mo
natur non disposita sp̃a et
ueniat cognatio forsan auc
ẽtemanumi ssor bonorum

Expanded text:
iis munificenstato sunt loquitur et novi aliquid introducit. Nunc enim si quis moriens legitima sibi penitus sobole non existente filiorum dicimus aut nepotum aut ceterae successionis, neque uxore legitima, proinde moriatur non disposita substantia, et veniat cognatio forsan aut certe manumissor bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
domobĩte siuenatumuz
ibide proles ⁊nutimmẽtin
damus eis ⁊n testato pen¬
tib morientib duas hr̃e
mit filiiita ut proportione
unius filii⁊ mat accipiat.

Expanded text:
domo habita sive naturalium ibidem prolis et nutrimentum, damus eis et intestato parentibus morientibus duas habere cumque fuerint filii, ita ut pro portione unius filii et mater accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
diximus ꝯcubinam ⁊ ex illa fi¬
lios dabimus si alindopus li
imus erunt indiscrete muliẽs
ꝙͣ marus ant qũa minus a¬
mauennt in discreti q̃ filii. et
nos no prebemius lirturiaub
si caste ninentib lege nõ añt
distingnimus dfibiis siũ mria¬
sculi. gni feĩe sit sis̃ eĩ nã eca s¬

Expanded text:
diximus, concubinam et ex illa filios dabimus, si et aliud opus libimus, erunt indiscretae mulieres, quam maius aut quam minus amaverit, indiscreti etiam filii: et nos non praebemus luxuriantibus, sed caste viventibus legem. Non autem distinguimus de filiis, sive masculi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ decetero tenebunt quaten
⁊ successiones agnoscant ⁊
collationes nõ ignorent or
çirea distributiones non re¬
sulcent ꝗn peculantes sua
litteraitm abnegatiomb
insiliant maligiran uolen¬
res n admimeratoes abix¬
gent n postea forte so lutoĩ¬

Expanded text:
 de cetero tenebunt, quatenus et successiones agnoscant et collationes non ignorent et circa distributiones non resultent et neque petulantes suarum litterarum abnegationibus insiliant malignari volentes neque adnumerationes abnegent neque postea forsan soluti
Abbreviated transcription (Latin):
stitutionẽ legittimi furint.
⁊ ħ sit sac̾tio le gntiẽ soboli.
⁊ qdsolam nãm clemens.
adiciens ip̃i quidẽ populos
remouebimus dabimꝰ añt
om̃i bhr̃e ex lege remediuĩ
patrib ⁊̃ ip̃is dedimus leg¬
ictima qui de̾ existente ple
usq ad unam solam uinci

Expanded text:
stitutiones legitimi fiunt. Et haec sit sanctio legitimae soboli. et ad solam naturam clemens. adicientes ipsi quidem populos removebimus, dabimus autem omnibus habere ex lege remedium. patribus etiam ipsis dedimus legitima quidem existente prole usque ad unam solam unci
Abbreviated transcription (Latin):
tia oblatac̃imquoꝵ enutrire
paciatur actor cãs pati cica
probationes eius autlict̾as
quide suscipiat. dicat ant̾e rĩ
solucum debitum sibia prob¬
auerit siegittimis mõis ac¬
corcondepnationẽ adrisus

Expanded text:
tia oblita est iniquorum enutrire patiatur actor causas pati circa probationem eius, aut litteras quidem suscipiat, dicat autem non solutum debitum sibi, et probaverit hoc legitimis modis actor. condemnationem adversus
Abbreviated transcription (Latin):
tãtem dispẽdando om̃ib ali¬
is cemoffosopositis legibus
apcipue ntis insuauirtuteser¬
uandis ⁊ deingratis filiis ⁊ de
tem qua adp̃sens auicimus ẜ¬
aũt ⁊ illudgrine existens ⁊ hñs.
quide anquã leg alem occoem
indirm duram tñmcidens
crudelititem ⁊ amaritudiẽ
nonimus eium aliqua testãẜ.
stcẽsuxorib siquidẽ omne re¬
fiuiis aũt proprietate nuda
qua obrem arbitror studiuin
me remptis. undeeĩ iumedio
q̃gubnantur ⁊ cotidianu he¬

Expanded text:
tatem dispensando; omnibus aliis de inofficioso positis legibus et praecipue nostris in sua virtute servandis et de ingratis filiis et de tem, quam ad praesens auximuset illud grave existens et habens quidem aliquam legalem occasionem, in diram tamen incidens crudelitatem et amaritudinem. Novimus enim aliqua testamentstitutiones: uxoribus si quidem omnem refiliis autem proprietatem nudam. Quamobrem arbitror studium eme peremptis. Vnde enim in medio etiam gubernentur et cotidianum h
Abbreviated transcription (Latin):
errim masculus ip̃euisenz
femina solum adnatirta f¬
dores s affectus indubita
brant nmptiemptias aũt
dotes nõ facunt. s ꝯmc̃tor¬
affectus. H̾i dem optinecit

Expanded text:
enim masculus ipse in se neque femina solum ad nativitadotes, sed affectus indubitatbrant nuptiae, nuptias autem dotes non faciunt, sed coaffectus
Abbreviated transcription (Latin):
ruĩt filios mediam eis tociꝰ
exc quo quadriuntium łsex¬
untium diuidendn ⁊ hoc nõi
subinẽ entũstantia rerũ forsã
eniq̾ hic alii imustitiapaciut̃¬

Expanded text:
rit filios, mediam eis totiusex aequo quadriuncium vel sexuncium dividendum, et hoc non sub iniusta circumstantia rerum forsan enim etiam hic alii iniustitia
Abbreviated transcription (Latin):
disposita sunt ⁊ pleni legum
solum antiqui sapientes ħ
senpẜunt aut priorum potã
impatorum s ã anobiam ñ¬
in aliquo priorum prĩcipu
minus legis latoĩs ꝑlacõe
prolati sunt. deumuero se̾p
considerantes ⁊ quatinus ei
timur aliquidadinuẽire se
p anature conseques eo ꝗdp
legittimis ⁊ beminons filiis
quib agunt gr̾as paretes qb̃¬
q qd̃ relinꝗturiam⁊ doitũ¬

Expanded text:
disposita sunt, et pleni legum solum antiqui sapientes haec scripserunt aut piorum potestas imperatorum, sed etiam a nobis iam non aliquo priorum principum minus legislationes prolatae sunt. Deum vero considerantes semper et quatenus ei nitimur aliquid adinvenire semper et naturae consequens et quod legitimis et benivolis filiis, quibus agunt gratias parentes quibusque quod relinquitur iam et
Abbreviated transcription (Latin):
res solumuł. si .x. forte aũ am¬
pliuo fuerint ⁊ prupes enint
filu. s dones iuxerint patres
q mo detͥminar eãm ut sig
demunius e filii pr. aut mat̾
aut oior. ui triumuł quatr¬

Expanded text:
nt solum, vel si decem forte aut amplius fuerint, et pauperes erunt filii donec vixerint patres que modo determinare causam, ut, si quidem unius est filii pater aut mater aut duorum vel trium
Abbreviated transcription (Latin):
albo ominũ colorum tingen
aitis pfessiõis. ⁊ gñis ab huĩ¬
moĩ spẽipo̾e q̃ solipũcipi eius¬
q domii dediicatur. nec pal¬
lia tunicasq domiqs sencas
contexat. aũ faciat. que palli
aticta ꝯchilio. niłĩ alterius
exedib tradẽtq tum̾ce ꝯpal¬
infecca conebiii. mła stag¬
nuna subcexantur cmcta cõ¬
chilio. nec eiusdem infectõis
arguto pectine solidada fila
decirerent reddenda err̃o
nus offerantir. necẽut qͥsqͣ

Expanded text:
albo omnium colorum tingenfessionis et generis, ab huipossessione, quae soli principi eiusque domui dedicatur. Nec pallia tunicasque domi quis serica contexat aut faciat, quae tincta conchylio nullius alterius ex aedibus tradantinfecta conchylii. Nulla stamina subtexantur tincta conchylio nec eiusdem infectionis arguto pectine solidanda fila decurrant. Reddenda aerario nus offerantur. Nec est,
Abbreviated transcription (Latin):
exin uell fiꝰ. ex quib ĩpẽ aduer¬
sarius illud opculeratille n
fectis docum̃tis si ꝯpatione
⁊ nõ exaliis. que quodi sen¬
bũtur. sc̃imus siq̃n aliquad ta¬

Expanded text:
exinde vellet fieri ex quibus ipse adversarius illud optulerat, ille fectis documentis fieri comparationem et non ex aliis quae a quoquam scribuntur. Sancimus, si quando aliquid ta
Abbreviated transcription (Latin):
ute añ hm̃it. fendo suo princt᷑.
⁊ ad domimim simm aquorp
se huit renertutur. insi requi¬
situs abro paratus fuerit sa¬
offenditsanisi nassaltus itẽ¬
q dominus asuodonimo re¬
quisitus ẽum qui marx n
dominum offenoit regras¬

Expanded text:
ude ante habuit, feudo suo privetur et ad dominum suum, a quo ipse tenebat, revertatur, nisi requisitus ab eo paratus fuerit saoffendit, et nisi vassallus idemque dominus a suo domino requisitus eum, qui maiorem dominum offendit, re
Abbreviated transcription (Latin):
decidat litem. suiodum c̃a
dicitur pragmatioa for̾ nrũ i
aut dispõitio spectabiliũ aũ¬
nror referendanior aũ alt̾ui
cunissib aut aliquid aliud¬

Expanded text:
decidat litem. Si vero dum causa dicitur pragmatica nostra forma aut depositio spectabilium nostrorum referendariorum aut alterius cuiuslibet aut aliud ali
Abbreviated transcription (French):
mr̃a tpra uenert ⁊eoꝵ q paulo ã¬
ţe nes funt multãuanetatez cã
suscepit. Nos ẽi duplex huimꝰ
scudium apłimos inlib̾tatẽ
ꝑducere hoĩes ⁊ expriore ser¬

Expanded text:
ra tempora venerunt et eorum qui paulo ante nos fuerunt, multam varietatem causa suscepit. Nos enim duplex habuimus studium, plurimos in libertatem perducere homines ex priore ser
Abbreviated transcription (Latin):
crit prediximus extendẽtei
suos effectus ⁊ dante łpim̃to
q̃relam. Contestationez no.
dicimus nõinsmonib sola
sepe enimindignationis aũ
altius moidens occasiotalia
drẽ ant lille quide dix̾it in¬
cħ cestes aũt redep̃ti ħ mẽti
aut ei qui dotem oĩo offere
ꝯscripsit. nam nicħ ẽ qd pro¬
hibe. it maritumin semet ip¬
sum ẜagere⁊ queri qi⁊ ꝑte

Expanded text:
cuti praediximus, ostendente suos effectus et dante vel perimente querelam. Contestationem vero dicimus non in sermonibus solam saepe enim indignationis aut alterius incidens occasio talia ere, aut etiam ille quidem dixit nihil, testes autem redempti haec mentiaut ei qui dotem omnino offerre conscripsit. Nam nihil est quod prohibeat maritum in semet ipsum hoc agere et queri quasi, et
Abbreviated transcription (Latin):
rentiobr̃des siue maioriosi¬
ue minoris quĩ quẽniũ hñt
solum admouendã q̃relam
nonũ ate peccumie sufficiẽte
tp̃r anõ expectante exitu oĩũ
minor epor tempor qdnos
ad p̾sẽtem legẽ mouit. młre nã

Expanded text:
erentis heredes, sive maioris sive minoris, quinque habeant solum ad movendam querelam non numeratae pecuniae, sufficiente tempore et non expectante exitum omnium minorum temporum. Quod nos ad praesentem legem movit: muliere namque
Abbreviated transcription (Latin):
caib nõ examinatas nr̃ere
unquerunt leges. s plixita¬
ne suanegligẽtia aut clli¬
ditate. forsan negociis frui̾t
dabiturniris donccmm̾. cõ¬

Expanded text:
casibus non inexaminatas nostrae reliquerunt leges, sed prolixitane sua neglegentia aut calliditate forsan negotiose fruantur dabatur viris, donec
Abbreviated transcription (French):
la ent tp̃r adoĩa sufficiente
mulien. ¶ Et si quidez intra¬
ei damus tpẽnt transcẽdat.
xii.qnnos atpr niptianm.
¶Nouimus cnuim cos quine¬

Expanded text:
la erit, tempore ad omnia sufficiente mulieri. Et si quidem intra aei damus tempus, ut non transcendat XII annos a tempore nuptiarum. Novimus enim eos qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
nra adũsus aliquos penaset
lib̾tatis subiectoꝵ diligẽtia
ubi eĩ l inprolixo sic tp̃e d̾cẽ¬
mi diu̾s propoẽre quetelam
luuse. uł si nõ accepit dote¬

Expanded text:
tra adversus aliquos poena, sed libertatis subiectorum diligentia. Vbi enim licet in prolixo sic tempore decennii dicimus proponere querelam, luisse, vel si non accepit dote
Abbreviated transcription (Latin):
tate aut oosensualiꝙ emolum̃¬
tũ in ꝓcipiatꝰq si br̃des neglectos
post modu̾ mus ngore hditate
ci dimisit. comes ean de hr̃. regie
fitia rccipiant¶Giquis alium .I.
pacis edictum untnerau̾it. nisi
duelloqd uitam suam defedẽdo

Expanded text:
tate aut consensu aliquod emolumentum inde percipiat. Quodsi heredes neglecto postmodum iuris vigore hereditatem ei dimiserint, comes eandem hereditatem regie ficii recipiant. 3. Si quis alium infra pacis edictum vulneraverit, nisi duello, quod vitam suam defendendo
Abbreviated transcription (Latin):
ute int̾tutorem pupillumue
setutor in irin snam.iacTor ec̃
cum puberes ecꝰ.
poris inmasculis existu ire
uolebantinm aũt maiestas
dignum cẽ castitati tp̃rm nr̃o

Expanded text:
ulierem pupillumue se tutor in re sua auctor esse cum puberes esse poris in masculis aestimari volebant. nostra autem maiestas dignum esse castitate temporum
Abbreviated transcription (Latin):
nutiol minimasitomines tu¬
telas collit. ¶pretereaqui ad
c̾tũm tpẽ cesto dantui tucorec
finico eo deponunt tucelam¬
¶ desinunt aũt eẽ cutores ql
remonẽturatucela obid q su

Expanded text:
et minima sit, omnes ttelas tollit. Praeterea qui ad certum tempus testamento dantur tutores, finito eo, deponunt tutelam. Desinunt autem esse tutores, removentur a tutela ob id qu
Abbreviated transcription (Latin):
tuere eos ut pote dubita toĩb̾
hĩe eis exortis oportere ꝓpca
si̾ manifestũ que naleat sup
hiis osuecudont ⁊ sacra nĩa
ĩħ procedet iussio q̃ ꝯsuetudi
nẽ ad certissimã ducẽ forma.
itaq nos declarasse tibi du¬
bitatoĩs nat᷑a cognoscere ⁊
hancadnes deducere. q̃tenuᷤ
monioꝑ hibuisse motes cẽ
dẽ placuent creditorib in sm¬
guł solidis peccm̃aꝵ quas re¬
derint unum tricicimo diu
aut ordei impone que meedem
publicis preberent proeo theo¬
lonanis. s quatum adipsos

Expanded text:
tuere eos utpote dubitationibus hinc eis exortis; oportere propterea fieri manifestum, quae valeat super his consuetudo, ut et sacra nostra in hoc procederet iussio quae nem ad certissimam duceret formam. Itaque nos delegasse tibi dubitationis naturam cognoscere et hanc ad nos deducere, quatenusmonium perhibuisse, modos esse uidem placuerit creditoribus, in singulis solidis pecuniarum quas dederint unum tritici modium aut hordei imponere, neque mercedem publicis praebere pro eo teloneariis, sed quantum ad ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ħ aũt scema ꝯtingit forsan⁊
moretur nams antannr
ĩtranscendat ei eius aũt ea
remeante ipomunũ solum
aut duos trabi mẽses extrib̾
sili quis utiutatem hr̃e. uł
sutabrenc sit tp̃c .i. si apͣ alte¬
i exͣ debitore maneat. dedi¬
tum hoc ide uale alia mesus
ne goãtorib ꝑ fectõem assũ¬

Expanded text:
 autem schema contingit forsan emoretur navis ut et annum transcendat, citius autem ea remeante tempus in unum solum aut duos trahi menses, et ex tribus siliquis utilitatem habere, vel si ita breve sit tempus vel si apud alterum extra debitorem maneat debitum. Hoc idem valere aliam rursus negotiatoribus profectionem assu
Abbreviated transcription (Latin):
totus ager mmundatus fuerit.
palã c̃ eũ fund eiu sꝑmanere
cui ⁊ añ fuit. ¶Cum exaliera
rit. an ulle pocius qm m ateĩc
dñs fuãtntecee si quis exali¬
enis humis aut olims. aut
spicis mnũ. aut oleum. aut
stumentum fecit ł exalieno¬
⁊ auro. uł arge̾to ł ercuas ali¬

Expanded text:
totus ager inundatus fuerit. palam est eum fundum eius manere cuius et fuit. Cum ex aliena rit, an ille potius qui materiae dominus fuerit: ut ecce si quis ex alienis uvis aut olivis aut spicis vinum aut oleum aut frumentum fecerit, aut ex alieno auro vel argento vel aere vas ali
Abbreviated transcription (Latin):
nuxta fiant . s si abalt̾utro
urmd totumfium̃tũ retine¬
aturnrem quidẽ ꝗctio pro
n̾ĩofrum̃ti cuiq opẽtit. arbi¬
trioaũtiudicis ꝯtinẽt ut is
fuit. ¶ Cummisuo solo aliqs
cuuitapẽ dominus incelligit

Expanded text:
mixta fuerint: sed si ab alterutro vestrum id totum frumentum retineatur, in rem quidem actio pro modo frumenti cuiusque competit, arbitrio autem iudicis continetur, ut is fuerit. Cum in suo solo aliquirit, ipse dominus intellegitu
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑtim exsua matĩa ꝑtim exali¬
neluti ex suouino ⁊ alieno
ex sius ⁊ aliems mẽdicamẽ¬
tis emplanstrũ aut collinu.
aut exsua ⁊ aliena lana ne

Expanded text:
tim ex sua materia, partim ex alivelut ex suo vino et alieno ex suis et alienis medicamentis emplastrum aut collyrium aut ex sua et aliena l
Abbreviated transcription (Latin):
possicebat. simõ n minec clã
nec p̾cano nactus fuerat ab
rio rogau̾at aliquẽ ut sibi pꝰ¬
si dereliceret s utrobi uo inter¬
doois iuneebat qui maiorep¬
teͣ eius anninec in necela n
precanio ab aduersario possi¬
deb̾at iodictũ alit̾ obsnatũ.
nam utrirsq int̾ͥac̃i potestas

Expanded text:
possidebat, si modo nec vi nec clam nec precario nanctus fuerat ab rio rogaverat aliquem, ut sibi possidere liceret: utrubi vero interdicto is vincebat, qui maiore parte eius anni nec vi nec clam nec precario ab adversario possidebat. hodie tamen aliter observatur; nam utriusque interdicti p
Abbreviated transcription (Latin):
hus ꝯdictio ẽ. nec quisqua
pcipue reus uł actor intelli¬
gitur. S unus quisq tã rei
quã actoris partem sustinet.¬
¶ deordiñe. ⁊ uereri exitum
certcõrum supuacuũ ẽ hodic

Expanded text:
his condicio est nec quisquam praecipue reus vel actor intellegitur, sed unusquisque tam rei quam actoris partem sustinet. De ordine et veteri exitu interdictorum supervacuum est hodie
Abbreviated transcription (Latin):
s. ¶Retmende posẜonis cã ꝯo¬
pata sunt interdẽauti possid̾¬
te depropric̾tate alicii reis
trouersi a sit. s añ queratiu.
ut ex litigatorib possidere et
ut petere debearInamq insi
añ ex ploratum fuĩt ucri eoꝵ rͦ
ut arius possideat ⁊ aliuris a
possitente perat.⁊qr longeo¬
modius ẽ possidere potius ꝙͣ
petere/ Ido pleꝵq ⁊ fere semꝑ
ingens eristitꝯtentio deipsa
posudet.simo actor nõ potrie
obscura sint utnusq iura cẽ
petitorem iudican solet. ¶ Szc
int̾dc̃o qui deuti possidetis. de
fundi uledium posẜone ꝯten¬
dituis Utrobi uo inracõ dereꝵ¬

Expanded text:
. Retinendae possessionis causa comparata sunt interdicta uti possidete de proprietate alicuius rei controversia sit et ante quaeritur, uter ex litigatoribus possidere et uter petere debeat. namque nisi ante exploratum fuerit, utrius eorum ut alius possideat, alius a possidente petat. et quia longe commodius est possidere potius quam petere, ideo plerumque et fere semper ingens existit contentio de ipsapossidet, si modo actor non potueobscura sint utriusque iura, contra petitorem iudicari solet. 4a. Sed interdicto quidem uti possidetis de fundi vel aedium possessione contenditur, utrubi vero interdicto de re
Abbreviated transcription (Latin):
cã sic ꝓduxersĩt hoẽstã nicħ
necinquatu tuor ⁊ decẽcorũ
nũs exiret. ꝓpt̾ea igitur ut po¬
tecã forsam anobis honorara
dem̾ inmltitudiẽ effnsa ꝓpria
mminuatur honestate prem¬
dimus cuta cor numer cõp̃¬
hendere mẽsurmnout qui
sunc auferamius eis cocessa.
nec ei ħ ꝓpͥum ĩpenalis ẽ ma¬

Expanded text:
am sic perduxerunt honestam. Nihil nec in quattuor et decem eorum numerus exiret. Propterea igitur, utpote causa forsan a nobis honorata, deinde in multitudine effusa propria imminuatur honestate, praevidimus certa eorum numerum comprehendere mensura, non ut, qui sunt, auferamus eis concessa nec e
Abbreviated transcription (Latin):
titanra indignatoẽ uelocit̾ eñ
infamia nr̃a dignitate repelli
propterea ⁊ labores sb̾stinemus
⁊ expẽsis magnis acquiescimꝰ
ut nõ alicui nroꝵ subiectorum
inferatur aliq̃ calũpiia ꝯpecu

Expanded text:
tra indignatione, et velociter cum infamia a dignitate nostra repelli. Propterea et labores sustinemus et expensis magnis adquiescimus, ut non alicui nostrorum subiectorum inferatur aliqua calumnia et pecu
Abbreviated transcription (Latin):
dencib manu ⁊ ãnonis iappł¬
ta eos etimus reddenos suam
rit delĩꝙ̃res aut furantes aũ fu¬
ribꝰacquiescentes ⁊ nõ oĩbus
resccauerit moĩs ⁊dignos ꝗdez

Expanded text:
dentibus manu et annonis et appeita eos exigimus reddere nobis suam rint delinquentes aut furantes aut furibus adquiescentes, nisi omnibus resecaverint
Abbreviated transcription (Latin):
smrullodolo sfruoesingulis
quisq mues accepto ꝑsua ma¬
numsoiacio. ipẽcum actuariod
tuario. siue statim. siucpost unu.
duosne seu ãplix annos restituti
fuerit debitum. minus quide u
num tremissem nullus actuariꝰ
proquoquo tp̃reseu annorũ sꝑa¬
tio. paciscipenitus ꝑmitratur. nͨ
ulla possit actuartus macbina¬
toe protp̃ris prolixitate inius
qũatitatem tremissis exeedere.

Expanded text:
ullo dolo vel fraude singulis quisque miles accepto per suam manum solacio ipse cum actuario dctuario, sive statim sive post unum duosve seu amplius annos restitutum fuerit debitum, minus quidem unnum tremissem nullus actuarius pro quoquo tempore seu annorum spatio pacisci penitus permittatur, nec ulla possit actuarius machinatione pro temporis prolixitate unius quantitatem tremissis excedere.
Abbreviated transcription (Latin):
prmcipaub antiocensium
astantib. sabinus dix̃. gͥg̾.¬
tib. data anobis uidusgen¬
sonalium a dẽ hus qui ant
exꝑtectoribsuntant expre¬
posiris. hii ergo admimera

Expanded text:
principalibus Antiochensium dstantibus Sabinus dixtibus data a nobis indulgenersonalium, id est his, qui aut ex protectoribus sunt aut ex praepositis.
Abbreviated transcription (Latin):
biles autse mouentes notq̃¬
tim fmnt y potheee supoĩtẽ
liceat quidem debitoricas
tũnt exp̾tio eaꝵ usq ad debi¬
ti qu̾atitate̾ sat facere cͥdito¬
ti. ¶ siaũt ħ debitor ñ fece¬

Expanded text:
biles aut se moventes nominatim fuerint hypothecae suppositae, liceat quidem debitori eastamen ut ex pretio earum usque ad debiti quantitatem satisfaceret creditori. Si autem hoc debitor non fece
Abbreviated transcription (Latin):
fere̾nda omne aũt dispẽdĩ
ꝙ pulsatus ex hac ouentiat
p̾ter ten oremnre legis fc̾m
ꝯpessus fuerit expetirous sh¬
stantia pulsatoresarcieturi
piculo indicis cui a bexecu¬
tore detentus ẽnecnõ et of¬
fitiis qd eius iussionib ob¬
letentur. ¶Cansas uo q̃ ex¬

Expanded text:
ferenda. Omne autem dispendium quod pulsatus ex hac conventione praeter tenorem nostrae legis facta perpessus fuerit ex petitoris substantia pulsato resarcietur periculo iudicis, cuius ab executore detentus est, nec non et officii quod eius iussionibus oblaetentar. Causas vero quae
Abbreviated transcription (Latin):
excere iuditm̃ dice̾tes lege
eeq̃ dec̾nit nemine copesli ⁊¬
actoes suas ex̾ce nolente
eos utiquis alique suas pro¬
posnerunt actiones siric per
pces principiooblatas et in¬
dicunsinuatas ⁊ peũ adsc̃iã¬

Expanded text:
exercere iudicium, dicentes legem esse quae decernit neminem compelli actiones suas exercere nolentem. eos uti, qui contra aliquem suas proposuerint actiones sive per preces principi oblatas et iudici insinuatas
Abbreviated transcription (Latin):
gittimi iudicis ceptas exa¬
mine. Imusteeĩ age̾ recusit
qui paratus adilsanũ sir
adidicium nocouit cũ hec
excusatiopiusato mas̾ qͣm
actorisuciuat. Quã obrez

Expanded text:
gitimo iudicis coeptas examine. Iniuste enim agere recusat, qui paratus adversarium suum ad iudicium vocavit, cum haec excusatio pulsato magis quam actori conveniat. Quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
si postea fuerit approbatus
iniustelitem monisse sump
torestituat. ¶siañt dix̾it ñ
nalere fidenissorẽ dare tuc
apudindicẽ aquocã exami¬
nanda ẽ scĩs propõitis euã¬
timiet ⁊ sic mratoriã cauci¬
onem exponat ⁊peam hec¬

Expanded text:
si postea fuerit adprobatus iniuste litem movisse, sumpto restituet. Si autem dixerit non valere fideiussorem dare, tunc apud iudicem a quo causa examinanda est sanctis propositis evanfirmet, et sic iuratoriam cautionem exponat e
Abbreviated transcription (Latin):
decmmnus ⁊ h adiciend eẽp
speximus urosilite dert litigi¬
osapendentepulsatumoti¬
g̾it abhac luceneederehr̃tes
rex faceresine aliquo obsta¬
culoliceat eis hoc fac̾e qñ ẽ
reslitigiosepsucconẽ adhr̃¬

Expanded text:
evimus. Et hoc adiciendum esse perspeximus, ut si lite de re litigiosa pendente pulsatum contigerit ab hac luce recedere, heredes rerum facere, sine aliquo obstaculo liceat eis hoc agere. Quando enim res litigiosae per successionem ad here
Abbreviated transcription (Latin):
ces oṁssiqñ aliquos teneri
nł admon̾i uoluerint hanc
ꝯdictionem insiusint locric¬
onib adicere nt nõ alit con¬
uentionales libelli pusatiꝰ
bulanos subscripsit aactib
int̾uementib fidenissorem
ydoncum piculo copetẽtisi
offitii p̃stitent co figtentem

Expanded text:
ces, si quando aliquos teneri vel admoneri voluerint, hanc condicionem in suis interlocutionibus adicere, ut non aliter conventionales libelli pulsatistabularios subscripserit et actis intervenientibus fideiussorem idoneum periculo competentis offici
Abbreviated transcription (Latin):
qualib eecasi one datũ ẽ ei.¬
¶ siuo emphyteosis agat p̃tͦ
aut altenius nenerabił dom̃.
lid qũatum ualebat res ip̃a.
psum̃tib pret̾ hane nr̃am le

Expanded text:
qualibet occasione ei datum est. .Si vero emphyteosis agatur praaut alterius venerabilis domus, liud quantum valebat res ipsa. praesumentibus praeter hanc nostram le
Abbreviated transcription (Latin):
titulo possessa. Antiqs po̾ribꝰ
restituãtur. Q d̾ si alienigene
t̾ne maluenĩtsb̾iace. ꝙͣ restitr¬
cre facltates. ⁊ futura del̃ceps
sciant sũi aliq̃ excusatione

Expanded text:
titulo possessa, antiquis possessoribus restituantur. Quod si alienigenae ternae maluerint subiacere quam restituere facultates, et futura deinceps sciant sine aliqua excusatione
Abbreviated transcription (Latin):
siq̃uoorigiana. sen colõaria
pois alieneignaro domino.
seu sciente monetario associ
sciant repetendi facuitatez
silẽtri si coninẽtiapdidisse
siũ moc̃tans millam extra¬
neamnectiuolum. ita et ex¬
monetanoprẽ susceptas. ꝓ¬

Expanded text:
Si qua vero originaria seu colonaria possessionis alienae ignaro domino seu sciente monetario adsociasciant repetendi facultatem silentii sui coniventia perdidisse. Sed ut monetario nullam extraneam necti volumus, ita et monetario patre susceptas
Abbreviated transcription (Latin):
siłiũ. addiumnas largitiones
nexu sagiũs ꝑtinentũ uoli¬
erit posthac desuocolłio libã
ñ quosc̃q nec facile inlocuz
nesb̾stituant. s eos quos oĩ¬
b ydoẽos modis subip̃is qͦ¬
dãmõ ãplissime tue sedis
datam bñfo̾prĩcipali fucrit
absolutus. mni̾isi gñis sui ꝑ¬
sapiã infuctionẽ memora¬
ti corporis ꝑmanentem. cui
om̃ibrens qui absonutur
rebrobnoxiam largitioĩb¬

Expanded text:
similium ad divinas largitiones nexu sanguinis pertinentium voluerit posthac de suo collegio liberari, non quoscumque nec facile in locum ne, substituant, sed eos, quos omnibus idoneos modis sub ipsis quodammodo amplissimae tuae sedis datam beneficio principali fuerit absolutus, universi generis sui prosapiam in functione memorati corporis permanentem cum omnibus eius qui absolvitur rebus obnoxiam largitionib
Abbreviated transcription (Latin):
niuuo triosu biectis natast̃
codẽ ułre tibi acqim̃tur. ¶ p̃¬
terea ꝙ pallnionẽ agrotuo fiu¬
mẽ adiecitiure gẽrium tibiac¬
quirtur e au̾t auuino inc̾re¬
mentum latens palluniorẽ

Expanded text:
minio tuo subiectis nata sunt eodem iure tibi adquiruntur. Praeterea quod per alluvionem agro tuo flumen adiecit, iure gentium tibi adquiritur. est autem alluvio incrementum latens. per alluvionem
Abbreviated transcription (Latin):
ut assol hie apdiurũ clans¬
simum magĩm census ingre¬
diuntur⁊ querãturcam quã
abaliquosustmnẽtes aliqd õ
leges aut alit̾ lesi ant damp¬
inficati cestes nolentes ꝑdu¬
cere ut nõ imposterũ oppõat᷑
eis quod abuna ꝑte gesta st̃¬

Expanded text:
ut adsolet hic apud virum clarissimum magistrum census ingrediuntur et queruntur, tamquam ab aliquo sustinentes aliquid contra leges aut aliter laesi aut damnificati testes volentes producere: et ut non in posterum opponatur eis, quod ab una parte gesta s
Abbreviated transcription (Latin):
Qmia lo multitestes sepe pro¬
ducũt. ⁊ t̾cio ħ agẽtes postea
mox utocluxerunt ⁊ excepta
fucrpnt testimonia actep̾tan¬
tes int̾pellatõb nonis ĩpor¬
cuni eẽ ⁊n elle quatenus de¬
ducere testes scĩmus nrõs i¬
dices ł maxse ꝯsiderarea si t̾¬
cio iam ꝓducti sũt testes ⁊ cib
auit unuꝰ

Expanded text:
Quia vero multi saepe testes producunt et tertio hoc agentes postea, mox ut concluserint et excepta fuerint testimonia, temptantes interpellationibus nobis importuni esse et velle et quater deducere testes, sancimus nosdices haec maxime considerare, et si tertio iam producti sunt testes, et a
Abbreviated transcription (Latin):
ciis quide uitigant hicuo te
cantidingere hũc ut p̃sẽtetũ
testes aut test aroẽs oĩo dẽtur
ꝯuter adeum refcmn lites ⁊ si
ui dex ẽ impronincia. destina¬
fiũt eloquentissimoꝵ indi¬
cum interlocutione do am

Expanded text:
ciis quidem litigant hic vero canti dirigere huc, ut praesententur testes aut testationes omnino dentur, et iterum ad eum referri lites, et si iudex est in provincia destinafuerit eloquentissimorum iudicum, interlocutione de eo
Abbreviated transcription (Latin):
fumet᷑ cõstitut᷑ siquidẽ exha¬
tuntate implea tur quidem
qr datum fuent ita sit. ¶ Si
u̾o lib̾tum sedicat ꝯpellatur¬
demonstrare primũ inst̃m i
ne quolib̾tatem ꝓcepent. et
sic testetur. Suio in alia pro¬
uncia libertatem dicat pei¬
ceptam aut nõ eẽ impromp¬
tur nõ demõstrato u̾o mãu¬
rit eum nõ utet eĩ testimoĩo¬
osump̾sentem adtestĩoniũ
sibi ꝯstitutum ⁊ approbam̃t
statin qd cuminalis int̾eosi

Expanded text:
metur constitutus, si quidem ex nativitate, impleatur quidem que datum fuerit ita sit. Si vero libertum se dicat, compellaturdemonstrare primum instrumentum in quo libertatem percepit, et sic testetur. Sin vero in alia provincia libertatem dicat perceptam aut non esse in promptur, non monstrato vero manuxit eum non utetur eius testimoosum praesentem ad testimonium sibi constitutum, et adprobaverit statim quod criminalis inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ tes iam mortue manuzita ꝑ
tere ductã truxerũtasignum
uenerabilis cincis mderis se¬
ripsisse defucta pparanerãt.
nos igitur adħ respicientes a¬
lia quidẽ demõ testiũ alianor
decoꝵ statu exstimanimus o¬
port̾e detinẽ que itaꝙ dcã st̃
abantiquis legis latoribus
testimoniũ hui̾mõi ꝓhibere
ut carentes bnimoi dero̾gat᷑.
ꝑdignitatis aut militic aũ
diuiriaꝵ aut offitii cãm aut
sinotales ofistunt exntroq
lateretũq sunt fide dignite¬
artifices ignobiles n iuilissi¬
mos nec mimiis obscuros ad
quidã fuerintundiq ⁊ alid
appamernt cc atestiõnii ⁊¬
ueritatem corrumpe festinã¬

Expanded text:
nentes iam mortuae manum ita per tere ductam traxerunt et signum venerabilis crucis videri scripsisse defunctam praeparaverunt. Nos igitur ad haec respicientes alia quidem de modo testium alia vero de eorum statu aestimavimus oportere definire. Quae itaque dicta sunt ab antiquis testimonium perhibere ut carentes huiusmodi derogatione per dignitatis aut militias aut divitiarum aut officii causam, aut si non tales consistunt, ex utroque tamen quia sunt fide digni teartifices ignobiles neque vilissimos nec nimis obscuros ad quidam fuerint undique et aliquid apparuerint circa testimonii veritatem corrumpere festinan
Abbreviated transcription (Latin):
ductoẽ testium agi scitast̾
omnium facultas testiomi¬
is quidem nõ editis.n ĩ pro
untiis. s gestis datis eis aq
b producuntmr aut cor ad
u̾ sanis subgestis monunẽ¬
cor signa ꝑcipientib aita h

Expanded text:
ductione testium agi sancita somnibus facultas; testimis quidem non editis neque in inciis, sed gestis datis eis a us producuntur aut eorum versariis sub gestis monurum signa percipientib
Abbreviated transcription (Latin):
dis aiudicibne si qñ forsan
⁊ aliis egrant restib cause
testium adiectio. ¶Hec õĩ a
ligentes. incriminalib au̾t
inquib demagnis ẽ ꝑiculu¬
omnib moĩs ap̾uidices p̃¬
sentan testes ⁊ que sunteis¬

Expanded text:
dis a iudicibus, ne quando forsan et aliis egeat testibus causae testium adiectio. Haec omnia iegentes; in criminalibus in quibus de magnis est periculuomnibus modis apud iudices praesentari testes
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ tam ualde inllissimis testi¬
moniũ ꝓhib̾e⁊ añ nos probi¬
bueñt legio latores .s. młtas
exceptiones facientes ⁊ plrũ¬
mos excuidentes q̃ ipõ testium
has phĩtiones adbucpuiũ ẽ
testium opus existimammus
oportere⁊ nos adicere aliqdi
canse subtilitati ⁊ fła cestĩom¬
a qͣntũ ẽ possibłe miorare tale

Expanded text:
etiam valde vilissimis testimonium, perhibere et ante nos prohibuerunt legislatores: scilicet multas exceptiones facientes et plurimos excludentes etiam ipso testium has prohibitiones adhuc purum est testium opus, aestimavimus oportere et nos adicere aliquid causae subtilitati et falsa testimonia quantum est possibile minorare. Tale
Abbreviated transcription (Latin):
dem indubiamn manere
eas ueracib pestiferas cõce¬
dimus. nisi culealiquid fc̃z
c̃recipimus si exitur quod
de p̾catumẽ abeoqui dedux
testes m ħ ipõ⁊ ħꝑtestatoẽs

Expanded text:
dem indubiam, neque manere eas veracibus pestiferas concedimus, neque si tale aliquid factum est recipimus, sed exigimus quod deprecatum est ab eo qui deduxit testes i
Abbreviated transcription (Latin):
renonamus. Sienimscriptu
sit debitum ⁊ nõ senpͣta ꝓfcrat᷑
solutoĩs alitigantib ptestes
probatiotimc susceꝑtibilem
eam apuduidices ẽc̃ du ad
¶ħ ip̃m assumantur teste̾s aut
⁊o fessionceius qui peccias
accepit testimoniũ phibeãt
uiri fide digni ꝯstituti ant i
cãm testimonii forte faciãt

Expanded text:
renovamus. Si enim scriptum sit debitum et non scripta proferatur solutionis a litigantibus per testes probatio, tunc susceptibilem eam apud iudices esse, dum ad hoc ipsum assumantur testes, ut confessione eius qui pecunias accepit testimonium perhibeant viri fide digni constituti, aut etiam causam testimonii forte faciant
Abbreviated transcription (Latin):
lent ueritatis aũ etiã capiãcur
phanc iiam peccuniis cestimo¬
nium phibere aũ alit̾cirea hoc
lam indebitis ex scriptofcĩs ñ
scrptaꝵ solutionũ ꝑbationẽ
ptestes suscipi sc̃ĩmiinis nͥ ẜm¬

Expanded text:
lent veritatis, aut etiam capiantur per hanc viam pecuniis testimonium perhibere aut etiam aliter circa hoc lam in debitis ex scripto factis non scriptarum solutionum probationem per testes suscipi sanciverimus n
Abbreviated transcription (Latin):
uatp̃ris quo apo
hostes fuissetedi¬
cis restitutibi p̾t¬
limimoregresso restitucoq ñ in
dia. si implestis sordita
cuminfannia notãtm.
ullis honorib qm integit digni¬
tatis bominib deferisolent. uti
possunt uc̃ant aũt morandi u̾ue¬

Expanded text:
poris, quo apud hostes fuisse te dicis, restitui tibi postliminio regresso restitutoque non idia si implestis, sordidacum infamia notantur, nullis honoribus, qui integrae dignitatis hominibus deferri solent, uti possunt. habeant au
Abbreviated transcription (Latin):
constituerunt. Norpator.
legittime ctatis inueĩatumn.
obeundis sturim ꝓsuo patre
murenbꝰ applicetur. parrib
rey angustias ad ꝑsẽaua i¬

Expanded text:
constituerunt. Imp. legitimae aetatis inveniatur, obeundis statim pro suo patre muneribus applicetur, patriburerum angustias ad pers
Abbreviated transcription (Latin):
amonitioforten libeuo da¬
ton urditiali ulla cantoe d¬
ducunt hoĩeminutum ad
indicem datum ꝯnichi sci¬
entẽ ꝯpellũt fa cẽ litis ꝯtestõe
ut semelsblitis ꝯtestõe cõsti¬
tut᷑ obligetur ⁊ nullam heat

Expanded text:
monitio, forte neque libello dato neque iudiciali ulla cautione, deducunt hominem invitum ad iudicem datum et nihil scientem compellunt facere litis contestationem, ut semel sub litis contestatione constitutus obligetur
Abbreviated transcription (Latin):
siuimmanifestatõe sua⁊ac
core ẽx ome legittimũ adn¬
corm relinquẽteigitsine
latente eo ⁊ tardata exhibi¬
bitoe cãimaneat suspensac
xaminint potuent in dex ĩ
cias e̾tas ut isi intra eos occũ¬
rent liberã tñhuus rei fidnci¬

Expanded text:
suum manifestationem suam, et actorem extra omne legitimum adiutorium relinquente. Igitur ne latente eo et tardata exhibitione causa maneat suspensa, examinet ut potuerit iudex, in tias certas, ut nisi intra eas occurrerit liberam tamen huius rei fiduci
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃imus ea que apperlantu
excan nõ omnb prompte
subiacere nisi tm̃ cͥditor fu¬
it qr adħ ip̃m mutuauit ũ
militia uli emeretur. alioqu
aliis creditoribnõpmpte

Expanded text:
cimus ea quae appellantur ex casu non omnibus prompte subiacere, nisi tamen creditor fuerit qui ad hoc ipsum mutuavit, ut militia illi emeretur. Alioquin aliis creditoribus non prompte
Abbreviated transcription (Latin):
solueret dampnum ⁊ tunc re¬
cipiens res ⁊ fideuissorẽs pre¬
sturis ꝓseq̃tur cãm. ¶ opcimỹ
qonem lege coĩ detͥminare.
ypochece dedriciumculis. ay
hus lib̾as ẽẽ. s hoc quidẽ ia
definitũ e lege. acte cõsistũt

Expanded text:
salvet damnum, et tunc recipiens res et fideiussorem praestans prosequatur conem lege communi determinare. hypothecae deduci vinculis, aut his liberas esse. Sed hoc quidem iam definitum est lege, et c
Abbreviated transcription (Latin):
si maliis mops sit. s tãqua
impialemmunficentiam
ut q sb̃am relinquẽtib ⁊ nõ
ipammiliciam nutuauiti
trincqaliis creditorib p̃be¬
mus hoc neuideamur in hu
tionem ponere legem demi¬
licia quippe spectabiliumsci¬
lentian oꝵ propric datis et
adclementiam omis anob̾
lex apta ẽnideremus autẽ
quo soam coberentes mun¬
enb indotatis deinde mori¬
entes ⁊ filios quidẽ ex .l. uo

Expanded text:
 aliis inops sit, sed tamquam imperialem munificentiam, ut et substantiam relinquentibus et non ipsam militiam mutuavit, tunc et aliis creditoribus praebemus haec, ne videamur inhumationem ponere legem: de militia quippe spectabilium silentiariorum proprie datis et ad clementiam omnis a nobis lex aptata est, videmus autem quosdam cohaerentes mulieribus indotatis, deinde morientes, et fili
Abbreviated transcription (Latin):
gatum aliq reliquent ei iñ
inmnus aquartapte ꝯpleti
si forte dimisisse fu̾int am
nsmdotate consistẽtes itã
eis cadem fruantur ꝓirden¬
tias minstar illius nr̃e ostõ

Expanded text:
gatum aliquod reliquerit ei vir minus a quarta parte, compleri si forte dimissae fuerint a viris indotatae consistentes, ita eis, eadem perfruantur providenti
Abbreviated transcription (Latin):
strante uct̾is. siꝗdtale agẽ
iubeãt ñ alit̾ ad aliam exhi¬
beti prom̃tiã reum ãn qua
fideuissorep̾beat actor iniu¬
dicio in quo futurus e reũ de¬

Expanded text:
strantem litteris, si quid tale agere iubeatur, non aliter ad aliam exhiberi provinciam reum, antequam fideiussorem praebeat actor in iudicio, in quod futures est reum de
Abbreviated transcription (Latin):
sit iubere om̃imõ exhibere
reum tan qua pure apene
siu accusatorẽ ꝑ fugã fc̃m si
u̾o nõ administrat s datus
sit aquodam iudice suie ex
sacra forte forma autiuissio¬
at actori undiq desolara⁊
indice agere aliquidnõ ua

Expanded text:
ere omnimodo exhiberi reum tamquam periurum et paene sui accusatorem per fugam factum; si vero non administret, sed datus sit a quodam iudice, sive ex sacra forte forma aut iussioat actori undique desolata, iudice agere aliquid non va
Abbreviated transcription (Latin):
q antiquitas quidẽ bñ faci¬
ens disposuit. nc aut̃e stuidi¬
clementiãs occasionẽ faciẽ¬
tes suaꝵ calup̾mau uetusta
uiditi ales impłe cauciones.
¶Quidãuo respiciẽtes abnri
leges q̃ post litis ꝯtestatioẽ
n refut.areuidic̃en aliũ pe¬
tere indice ꝓmictunt. cansã
arte machin atur amarie exe¬
cutorib talia dolose adinciẽ¬

Expanded text:
 antiquitas quidem bene faciens disposuit, nunc autem studiclementiam occasionem facientes suarum calumniarum. Vetustatiudiciales implere cautiones, quidam vero respicientes ad nostras leges, quae post litis contestationem neque refutare iudicem neque alium petere iudicem permittunt, causam arte machinantur, et maxime executoribus talia dolose adinve
Abbreviated transcription (Latin):
dex sit. ⁊ sic agñt q̃ uolũt.ut
subsius aitib hominemsta¬
tuentes quo uolunit modo
deco agunt. ¶Ganccimus
igitur dum ab monitio ob
diey hre eum qui admonet᷑
inducias. s duplices hoc ẽ
xx. ut siue repudiare noluc¬
rit. siuc q̃ cum eo aliu iudi¬
cem petere licentiam hãt ħ i
facert aut forte cognoscẽ de¬
bitum ⁊lib̾are se abadu̾san
sui ꝯtẽtõe amica bilit̾. ⁊ nõ¬

Expanded text:
sic agunt quae volunt et sub suis artibus hominem constituentes quo volunt modo de eo agunt. Sancimus igitur, dum admonitio obldierum habere eum qui admonetur indutias, sed duplices, hoc est viginti, ut sive repudiare voluerit sive et cum eo alium iudicem petere, licentiam habeat hoc facere aut forte cognoscere debitum et liberare se ab adversarii sui contentione amicabilit
Abbreviated transcription (Latin):
semel repudians indice. ali¬
um accepit. nõ sinmus ei
ꝯeum quipetitus ẽrursus re¬
pudiare. sicut enim eius cu¬
ram habemus sic ãꝑduectõ¬

Expanded text:
semel repudians iudicem alium acceperit, non sinimus ei et eum qui petitus est rursus repudiare. Sicut enim eius curam habemus, sic et
Abbreviated transcription (Latin):
dispesante. ⁊coqui lite sb̃sti¬
net nullũ bñte tpẽ adcogno¬
scendi ea inquib ouẽtusi
oecuiit. suscepto nolibello
solapsonalifiderssione ab

Expanded text:
dispensante, et eo qui litem sustinet nullum habente tempus ad cognoscendum, in quibus conventus occurrit. Suscepto vero libello, sola personali fideiussione ab
Abbreviated transcription (Latin):
alias ꝓtrahũtu prũtias aũ
ex sacra ninuissicẽ. aũ exd̾cre¬
tis iudicialib aadmiseriam
quidẽpħ agũtur coacti uero
nissiombraut decretis exhibẽ¬
cur proin qui eos exhiberet et
cautiones exigentes qr intͣ
c̾tum tpe uẽiũt addet̾mina dy
iuditm̃ hiiqui abeis conenti
sunt. ip̃irem aneant ĩ promĩ¬

Expanded text:
alias protrahuntur provincias aut ex sacra nostra iussione aut ex decretis iudicialibus, et ad miseriam quidem per haec aguntur, coacti vero iussionibus aut decretis exhibentur; proinde qui eos exhibent etiam cautiones exigentes, quia intra certum tempus veniunt ad determinatum iudicium hi qui ab eis conventi sunt, ipsi remanent in provi
Abbreviated transcription (Latin):
siqui defiat tale ⁊ tp̃c ĩpleatur
qd incantõe ex hibitoĩs aut
p̾sentatoĩs ipẽ actorꝯstitint
dem̃ ille quidẽ obẜuer mui
quidem in gredientem apud
iudicem ⁊ hoc docentem repen¬
te dimitti. iure mrado aut ei
iudicetur. decomiub expẽsis
quas ꝑtuut cica uia ⁊circap¬
egrinambĩtatoemabiis i¬
tem frustra. Et qm̃ mox ẽ nõ
alit̾ fi ex hibitiones añ p̃se̾ta¬
toẽs nisi actores fid̾uissores¬
in certa qͣ titatem dederint.
qr exeꝙ̃ tur c̃am ⁊ suscipuĩt¬

Expanded text:
leatur quod in cautione exhibitionis aut praesentationis ipse actor constituit, deinde ille quidem observet in quidem ingredientem apud iudicem et haec docentem repente dimitti, iureiurando autem eius iudicetur de omnibus expensis quas pertulit circa viam et circa peregrinam habitationem, etaliter fieri exhibitiones aut praesentationes, nisi actores fideiussores certa quantitate dederint, quia execuntur causam et suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
dehus q̃ danturinscissimama¬
inaliis omnibꝰ nulli meis
cłicorum. Inĩam eẽ penitus
prohus que uocancur insinr¬
atiia. aliquid ferre. s asiꝗs
mantissimos defensores scĩs¬
simemaioris eccliepenã for¬
midantes .x. libr̃. auri. siqd¬
bor neglexennt. s gratis oĩa
procedere dñi ⁊ enima dfrĩc¬
ciones ministeria no puen¬
ditiones. n ꝑmercatione

Expanded text:
de his quae dantur in sanctissima main aliis omnibus, nullis in eis clericorum licentiam esse penitus pro his quae vocantur insinuativa, aliquid ferre. Sed et simantissimos defensores sanctissimae majoris ecclesiae, poenam formidantes X librarum auri, si quid neglexerint. Sed gratis omnia procedere. Deinde etenim defunctiones et ministeria, non per venditionem, nec per mercationem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ directũ ẽ tuccelsituoĩ quino
admĩstintoẽs suscipiũt atua
celsirudine ducctos. hsceĩ ano¬
bis codicillos suscipiãt p̃sente
deo amabilicinitatis ĩqͣ degit
epõ ⁊ aliis quincinitatest̾ ĩi¬

Expanded text:
 directum est tuae celsitudini. Qui vero administrationes suscipiunt a tua celsitudine, directos hinc eis a nobis codicillos suscipiant, praesente Deo amabili civitatis in qua degunt episcopo, et aliis qui in civitate
Abbreviated transcription (Latin):
qui cis cũdẽ cingulum optina¬
erit prouidẽtia ⁊ studiñ aut iu
eb̾ abeis tu lucrens omninon
pmittus eos abullo ledieos ei
qui hac nitunturimquitateq̃
tenus ⁊ felicissimo nrõ au̾tãt
ex̾citui ⁊ reliqͣs curiales adim
reserntaroitate. nicħ ẽĩ nob̾ cõ¬
mẽdat tuã celsitud̃iẽ quo cͥcacu¬
naies niuꝰcuĩq cimitatis ꝓuidẽ

Expanded text:
qui eundem cingulum optinuerint, providentia et studio: ut et nihil ab eis tu lucreris omnino neque permittas eos ab ullo laedi; eos enim, qui hanc nituntur iniquitatem, quatenus et felicissimo nostro auertant exercitu et reliquas curiales adimpreferri tarditatem. Nihil enim nobis commendat tuam celsitudinem, quomodo circa curiales uniuscuiusque civit
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Lorpr. Publice letitie nel
consulum minciatores usin¬
sinuatores cõstitutionũ ⁊ alia¬
nim sacraꝵ uł inditialium lit¬
terarum ex descriptione abĩ¬
uitis neqd accipiat ĩmodieu¬

Expanded text:
. . Publicae laetitiae vel consulum nuntiatores sinuatores constitutionum et aliarum sacrarum vel iudicialium litterarum ex descriptione vel ab invitis ne quid accipiant immodicu