comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cata suscipiens peceati labem ⁊ õĩum
morteminse qui uinci ñ posset abole¬
ret: tonsequens est ut nu uc quoqz sc̃s
lucas eungłista nos uoceat. ⁊ uias dm̃
sccłm carnem crescentis ostentat. Nec
quemqͣm mouere debet qd̃ altiore ⁊¬
silio iohannis infantiam diximꝰ p̃ter¬
missam: xp̃i uero infantiam adser¬
cere. factus sum infirmis infirmꝰ: ut
infirmos lucrifaciam. Omnib oĩa
factus sum. Neq de quoqͣ m tta calio
dici potest: fiua uuln̾atus est ꝓpt̃ ini¬
quitatem nr̃ãm. ⁊ infirmatus ꝓpt̃ pec¬
cata nĩa. Ille gͥ ꝑuulus alle infantul
fut. ut tu uir possis ẽẽ ꝑfectus. Ille in¬
uolutus in paunis: ut tu mortis laq̃¬
is ab solutus. Ille in p̃sepio. dit tu in al¬
tanib. Ille int̾ris: ut tu in cellis Ille
alium locum in eo diũsorio ñ habebat:
ut tu plures hab̾es incelestib sedibus
mansiones. Qui dum diues inqͥt eẽt
ꝓpt̾ uos pauꝑ fc̃s̃ est ut illius inopia

Expanded text:
cata suscipiens peccati labem et omnium cata suscipiens peccati labem et omnium mortem in se, qui uinci non posset, aboleret, consequens est ut nunc quoque sanctus Lucas euangelista nos doceat et uias domini secundum carnem crescentis ostendat. nec quemquam monere debet quod altiore consilio Iohannis infantiam diximus praetermissam, Christi uero infantiam adserdicere: factus sum infirmibus infirmus, ut infirmos lucrifaciam; omnibus omnia factus sum, neque de quoquam ita alio dici potest quia uulneratus est propter iniquitatem nostram et infirmatus propter peccata nostra. ille igitur paruulus, ille infantulus fuit, ut tu uir possis esse perfectus: ille inuolutus in pannis ut tu mortis laqueis absolutus: ille in praesaepibus, ut tu in altaribus: ille in terris, ut tu in stellis: ille alium locum in eo deuersorio non habebat, ut tu plures haberes in caelestibus mansiones. qui cum diues inquit esset, propter uos pauper factus est, ut illius inopia
Abbreviated transcription (Latin):
rõnabilis mͦ pecudis frena nutantis
fidei cohercebant. Et zacharias pater eiꝰ
⁊ facilis iudulg̾e peccatis. son solu ab¬
lata restituit. sed etiam insperata ⁊ce¬
dit Ille dudum mutus ꝓph̾at. hecs.
it. quo temꝑe uen̾it. qua causai uen̾it:
In pͥncipio ẽrat inquit ũbum. habes
qũ erat. Et ũbum erat apud dñi habe
quom erat habes etiam quid erat. Et
ds inquit eiat u̾bum. Quid egerat:
Omnia ꝑ ip̃m fc̃a sunt. Quid agebate
Caait lux uera que illuminat omnẽ
hoĩem uenientem in hunc mundũ.
Et uͥ eiat: In hoc mundo erat. Quo ue¬
ñit: In sua ꝓpͥa uenit. Quom uenerite
Herbum cato fcm est. Qñ uen̾it: Ioh̾s
testimonium ꝑhibet: de ip̃o dicẽs. hic
est de quo dixi. Qui post me ueniet añ
me fc̃s est quia pͥor me erat. Qua causa
uen̾it Ioħ̾s ip̃e testatur. Ecce agnus dei
ecce qui tollit peccata mundi. Sigͥ geñ¬
ationem utiamq cognoumnus. i utri¬
usq munus inum ⁊ causam qua ue¬
uit adũtimus. ut ꝑ euntis mundi pec¬

Expanded text:
rationabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohercebant. Et Zaccharias pater eius et facilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec rit, quo tempore uenerit, qua causa uenerit. in principio inquit erat uerbum: habes quando erat, et uerbum erat apud deum: habes quomodo erat. habes etiam quid erat: et deus inquit erat uerbum, quid egerat: omnia per ipsum facta sunt, quid agebat: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, et ubi erat: in hoc mundo erat, quo uenerit: in sua propria uenit, quomodo uenerit: uerbum caro factum est. quando uenerit Iohannes testimonium perhibet de ipso dicens: hic est de quo dixi: qui post me uenit ante me factus est, quia prior me erat. qua causa uenerit Iohannes ipse testatur:ecce agnus dei, ecce qui tollit peccatum mundi. si igitur generationem utramque cognouimus et utriusque munus et causam qua uenit aduertimus, ut pereuntis mundi pec
Abbreviated transcription (Latin):
Mutus est qui ñ intelligit legeni. mu
Et iõ malo in eccł̃ia. quinq ũba men¬
te mea loqui. ut alios instruam: qͣm
.x. milia in lingna. lingue .ii. in signũ
sunt ñ fidelib ꝓpħia ã ñ infidelib seb

Expanded text:
Mutus est qui non intelligit Legem, mutuMutus est qui non intelligit Legem, mutu; et ideo malo in Ecclesia quinque verba mente mea loqui ut alios instruam, quam decem millia in lingua . . . . Linguae enim in signum sunt non fidelibus, sed infide
Abbreviated transcription (Latin):
tris tui clamat admne. Et ille clamat qͥ
distinctionem fidei ũtenet quomͦ po¬
test tenere u̾borum: Et ante moyses qͥ¬
dem dixerat quia loqui ñ pot̾at: i post¬
ea qͣm dixit ũbum accepit. ⁊ bonoꝵ ope¬
rum edidit claritatẽ. Ergo si cut moyseᷤᷤ
typus populi fuit itẏpus legis. ita &
zacharias dum tacuit. Singuli itaq
ut currant: ꝯsid̾andum est ũbum ui
utero. lex in silentio. Ioh̃s appellatur. ⁊
racharias loquit᷑. Herbum editur lex
ab soluit᷑. s legis ab solutio: ũbi est ex¬
plicatio. Et iõ qui dix̃it ũbum loquit᷑
etiam si aute ñ sit locutus: ab angło
iubetur tacere zacharias: ab angło p̾
mitur uox udeorum. Nonenim hu¬
mane sed diuine hoc potestatis imꝑi¬
um est: ut ñ loquatur deo. qui ñ cre¬
dit xp̃o. Et iõ credamus: ut loquamur.
Credat uideus ut loqui possit. Loqͣmur
sp̃u mist̾i̾a: intelligamus rõnem sa¬
cͥficioꝵ uet̾um. enigmata ꝓpħ̾arum.

Expanded text:
tris tui ad me clamat. et ille clamat, qutris tui ad me clamat. et ille clamat, qudistinctionem fidei non tenet quomodo potest tenere uyses dixerat quia loqui non poterat : sed posteaquam dixit, verbum accepit, et bonorum operum edidit claritatem. Ergo sicut Moyses typus populi fuit, et typus Legis, ita etiam Zacharias tacuit. 42. Singula itaque ut concurrant, considerandum est. Verbum in utero. Lex in silentio, Joannes appellatur, et Zacharias loquitur. Verbum editur, Lex absolvitur, sed Legis absolutio Verbi est explicatio: Et ideo qui dixerit verbum, loquitur; etiamsi ante non sit locutus. Ab angelo jubetur tacere Zacharias, ab angelo vox premitur Judaeorum. Non enim humanae, sed divinae hoc potestatis imperium est; ut non loquatur Deo, qui non credidit Christo. Et ideo credamus, ut loquamur. Credat Judaeus, ut loqui possit. Loquamur in spiritu mysteria, intelligamus rationem sacrificiorum veterum, aenigmata prophetarum.
Abbreviated transcription (Latin):
a quib uei uirtus recessit. Abstulithiˢ
consiliarium: quem magni ꝯsilii an¬
gelus declarauit. Abstulit uocem: qi
nox ñbi ñ uocis est ũbum. Nam si uer¬
bum illudoꝑetur in nobis: nullus est
pente carens spũ. ueluti que damaĩe
lingua ꝯcicuit. Transiuit .ii. ad nos ũ¬
bum der:. ⁊ in nobis ñ tacet. Deniq iã
tusmͥ quidam sine u̾bo corꝑalis aictusin¬
dicare moliens. nec expͥmens uoluntatẽ.
Quabam sup̃ma morte uoce supp̃ssamu¬
tus s̃mo morientium: Nonne tͥ uidet᷑
huic similis ẽẽ populus iudeoꝵ: Ita irra¬
tionabilis ut actiuum suoꝵ ñ possit p̾s¬
tare rõnem: qui in ultimo spei uitalis
obitu ꝯstitutus. aiocem qͣm habebat a¬
miserit: que titu bantis actu corporis
signum ũbi cupiat explicare ñ u̾bume
one sine u̾bo. sur enun tͥ magisu ideat᷑
mutus ẽe qui sonum. qͣm qui mist̾¬
ium nescit. Est ꝑfecto uox oꝑum fides:¬
quẽ clamor sicut lectum ẽ. Sanguis fia¬

Expanded text:
 quibus dei uirtus recessit, abstulit his  quibus dei uirtus recessit, abstulit his consiliarium, quos magni consilii angelus declinauit, abstulit uocem, quia uox uerbi, non uocis est uerbum; nam nisi uerbum illud operetur in nobis, nullus est pente carens spiritu ueluti quaedam animae lingua conticuit. transiuit enim ad nos dei uerbum et in nobis non tacet. denique iam tus nisi quidam sine uerbo corporalis actus indicare moliens nec exprimens uoluntatem, quidam suprema morte uoce suppressa mutus sermo morientum? nonne tibi uidetur huic similis esse populus Iudaeorum ita inrationabilis, ut actuum suorum non possit praestare rationem, qui in ultimo spei uitalis obitu constitutus uocem quam habebat amiserit, quae titubantis actu corporis signum uerbi cupiat explicare, non uerbum? one, sine uerbo. cur enim tibi magis uideatur mutus esse qui sonum quam qui mysterium nescit? est profecto uox operum fideique clamor, sicut lectum est: sanguis fra
Abbreviated transcription (Latin):
bis meis. que implebunt᷑ in tẽpore
suo. Condempnat᷑ silentio increduli¬
tas sacerdotis: ⁊ fides ꝓph̾arum ꝓbat᷑
oraculo. Clama inquit. Et dixi. Quid
clamabo: Omnis caro fenum. Hides
iubentis imꝑium. obtemꝑantis ob¬
sequium: int̾ro gantis affectum. obse¬
quentis oraculum. Credit .Ni. qui qͥd
clamet exposcit. Et quia credidit pro¬
pħauit. At uͦ ⁊acharias quia ñ credtõ:¬
ñ potuit loqui.S erat innuens illis:
⁊ remansit mutus Nonunius mist̾¬
uun: nec unius silentium est. Tacet
sacerdos:. tacet ꝓph̾a. Nisi fallor in uno
uox totins plebis obmutuit: quia
in uno totus ad dm̃ ꝑmoysen populꝰ
loquebat᷑. Cessatio sacrorum ⁊ silentiũ
ꝓph̾arum: taciturnitas ꝓphe. & tacitur¬
nitas sacertotis est. Auferam inquit
ualidam uirtutem: ꝓph̾am & ꝯsilieai¬
um. Et uere abstulit ꝓphas: aquib
abstulit u̾bum. qd̾ loqui in ꝓpħis so¬
lebat. Et uere his abstulit uirtutem:¬

Expanded text:
rbis meis, quae inplebuntur in tempore rbis meis, quae inplebuntur in tempore suo. condemnatur silentio incredulitas sacerdotis et fides prophetarum probatur oraculo. clama inquit. et dixi: quid clamabo? omnis caro faenum. uides iubentis imperium, obtemperantis obsequium, interrogantis adfectum, obsequentis oraculum. credidit enim qui quid clamet exposcit et, quia credidit, prophetauit. at uero Zaccharias, quia non credidit, non potuit loqui, sed erat annuens illis et remansit mutus. non unius mysterium nec unius silentium est. tacet sacerdos, tacet propheta. nisi fallor, in uno uox totius plebis obmutuit, quia in uno totus ad dominum per Moysen populus loquebatur. cessatio sacrorum et silentium prophetarum, taciturnitas prophetae et taciturnitas sacerdotis est. auferam inquit ualidam uirtutem, prophetam et consiliarium. et uere abstulit prophetas, a quibus abstulit uerbum, quod loqui in prophetis solebat. et uere his abstulit uirtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbuendam ꝓmisit dicens: accipietis iur
sonitus de celo: tamqͣm iu magna ferre¬
tur sp̃c.Bene u magna. quia sp̃uoris
eius omnis iurtus eoꝵ. Et uirtusẽ illa
uatus. ⁊ p̃nuitius mortuus est. Et for¬
tasse hoc mist̾ium in hac uita nĩa ho¬
dieq celebratur. Precurrit .ii. anime
nr̃e quedam uirtus ioh̾is: cum credere
paramus in xp̃m. ut paret ad fidem a¬
nue iuas ur̃e.⁊ de uite istiuis tͣmite tor¬
tuoso rectas semitas nr̃i faciat cõmea¬
tus ne an fructu labamur erroris qͦ
omnis uallis aĩe ñr̃e uirtutis fritctibꝰ
possit impleri. ⁊ omnis seclarium alti¬
tudo m̾itoꝵ dño se humili magistimo¬
re ꝓst̾nat: sciens nichil sublune posse
ẽẽ quod fragile estz
t dixit racharias ad angelum.
unde hoc sciam: Ego sũ. iisenex.
briel angls qui adsto ante dm̃. imuis¬
sus sum hec annuntiare tͥ. Et eris ta¬
cens. ⁊ ñ pot̾is loqui. usq in diem. quo
hec omĩa fiant ꝓpt̃ qd̾ ñ credidisti ũ¬

Expanded text:
tribuendam promisit dicens: accipietis uirttribuendam promisit dicens: accipietis uirtsonus de caelo tamquam ui magna ferretur spiritus. bene ui magna, quia spiritu oris eius omnis uirtus eorum. et uirtus est illa, natus et praenuntius mortuus est. et fortasse hoc mysterium in hac uita nostra hodieque celebretur. praecurrit enim animae nostrae quaedam uirtus Iohannis, cum credere paramus in Christum, ut paret ad fidem animae uias nostrae et de uitae istius tramite tortuoso rectas semitas nostri faciat conmeatus, ne anfractu labamur erroris, quo omnis uallis animae nostrae uir- . tutis fructibus possit inpleri et omnis saecularium altitudo mentorum domino se humili magis timore prosternat sciens nihil sublime posse esse quod fragile est. Et dixit Zaccharias ad angelum: unde hobriel angsus sum haec adnuntiare tibi. et eris tacens et non poteris loqui usque in diem, quo haec omnia fiant, propter quod non credidisti ue
Abbreviated transcription (Latin):
anni tres sunt. ex quo uenio querens
fructum in ficulnea hac: ⁊ ñ inuenio.
slisticus .i. nun̾us debebatur. ut saluᷤ
populis redd̃etur. Unus in patͥarchis
aniuis. Deniq in hominib tc̃ auni ꝓ¬
uentus fuit: qͣlis ñ fuit postea suꝑ t̾ram.
Alius in moyse. ⁊ ꝓpħis cet̾is. Tcuis in do¬
mini saluatoris aduentu. Ette inqͥt an¬
num dñi acceptum ⁊ diem retͥbutioni.
Et ille pat̾ familias qui plantauit uine¬
am: ñ semel ex actores fructium. sed se¬
pius destinaiuit. Pͥmum suulos: se¬
cundo alios s̾iulos destinauit. Tcio ã
filium suum misit. Nenit gͦ ioħ̾s ĩspũ
altissimi obumbrabat te. s fortasse h̾
supͣ nos: ⁊ supͣ apłos uideat᷑ exemplum.
slam ⁊ ille sub helẏa diuiso amne. flu¬
iualium recursus undaruminorigi¬
nem fluminis sicut dicit scͥptura. ior¬
danis ꝯu̾sus est retrorsum: significat
salutaris lauacri futura mist̾ia: ꝑ q̃
in pͥmordia nat᷑e sue qui baptirati fu¬
exint ꝑuuli a malitia reformant᷑. Qͥd¬

Expanded text:
anni tres sunt, ex quo uenio quaerens fructum in ficulnea hac, et non inuenio; mysticus enim numerus debebatur, ut salus populis redderetur: unus in patriarchis annus — denique de hominibus tunc anni prouentus fuit, qualis non fuit postea super terram — alius in Moyse et prophetis ceteris, tertius in domini salutaris aduentu. ecce inquit annum domini acceptum et diem retributionis. et ille pater familias, qui plantauit uineam, non semel exactores fructum, sed saepius destinauit. primum seruulos, secundo alios seruulos destinauit, tertio autem filium suum misit. uenit ergo Iohannes in altissimi obumbrabit te. sed fortasse hoc supra nos et supra apostolos uideatur exemplum; nam et ille sub Helia diuiso amne fluuialium recursus undarum in originem fluminis, sicut dixit scriptura: Iordanis conuersus est retrorsum, significat salutaris lauacri futura mysteria, per quae in primordia naturae suae qui baptizati fuerint paruuli a malitia reformantur. q
Abbreviated transcription (Latin):
tos. hic est uñs. cuius in zara typu̾
añ p̃cessit.: eo qd̃ ex tͥbu ⁊ex semine
ñ solum afemina. s ĩ sub lege ge¬
neratus est: ut eos qui sub legẽ e¬
rant reduñet p̾tio sui sanigͥnissu¬
ius figura iõ in manu illiusrare
p̃cessit. ut ꝓmitt̾et nob̾ qi uenture
erat. qui uet̾is uite reuocaret usũ.
& lib̾tatem qͣm tͥbuerat pͥmo illi
adam. in adam nouissimoreforma¬
ret ut iam genus hominum sũ
lege sit seruitutis. si gͥ thamar
cognouimus ꝓpt̾ mystium inter
dominicas geñationes ẽẽ descͥptã.
ruth quoq sine dubio pani rati¬
one minime p̾tinissa mestimare

Expanded text:
tos. hic est dominus, cuius in Zara typus tos. hic est dominus, cuius in Zara typus ante praecessit, eo quod ex tribu et ex semine carnem non solum a femina, sed etiam sub lege generatus est, ut eos qui sub lege erant redimeret pretio sui sanguinis. cuius figura ideo in manu illius Zarae praecessit, ut promitteret nobis quia uenturus erat qui ueteris uitae reuocaret usum et libertatem quam tribuerat primo illi Adam in Adam nouissimo reformaret, - ut iam genus hominum sine lege sit seruitutis. Si igitur Thamar cognouimus propter mysterium inter dominicas generationes esse descriptam, Ruth quoque sine dubio pari ratione minime praetermissam aestimare
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate hẏstorie. secretum que¬
rere u̾itatis:⁊ in qͣsdam ñ intelligi¬
biles scł̃m lit̾am disputationes sẽ¬
sum referre. scͥbens. Dicite mͥ qui le¬
gem legistis: legem ñ audistis. Scͥp¬
tum est .ii.qr abraham duos filios
habuit.unum ex ancilla. ⁊ unum
de lib̾a. s qui ex ancilla: scdm car¬
nem natus est. Qui ã de lib̾a. sccł̃m
ꝓmissionem: q̃ ĩt inquit ꝑ allego¬
riam dicta. hec . is. duo st̃ testam̃ta.
Et infra. Que ãsursum est ierłmli¬
bera est. Ad illam gͥ qͣm mediuspa¬
ries incidere ⁊ diuid̾e ñ potuitanen¬
cis sublimitate tendamus. solutuᷤ
.ii. est sccł̃m intellectum corꝑalẽ ue¬
t̾is ille paries testam̃ti. Expulsa est
ancilla: tenet᷑ lib̃a. Ex lib̾a sumus li
tum est s̃uitutis ugum qd̃ nostre
aĩe quedam colla repͥmebat: ne ul¬
tra parietem uite pͥoris possemus as¬
pic̾e. Habemus iugum bonum acle¬
ue. qd habem is pacis ⁊gr̃e uincłis
magis erigat qͣm depͥmat copula¬

Expanded text:
historiae secretum quaerere ueritatis et in quasdam non intellegibilis secundum litteram disputationes sensum referre scribens : dicite mihi, qui legem legistis, legem non audistis? scriptum est enim quia Abraham duos filios habuit, unum ex ancilla et unum de libera; sed qui ex ancilla secundum carnem natus est, qui autem de libera secundum promissionem. quae sunt inquit per allegorian dicta. haec enim sunt duo testamenta et infra: quae autem sursum est Hierusalem libera est. ad illam igitur quam medius paries incidere et diuidere non potuit mentis sublimitate tendamus. solutus enim est secundum intellectum corporalem ueteris ille paries testamenti, expulsa est ancilla, tenetur libera. ex libera sumus libtum est seruitutis iugum, quod nostrae animae quaedam colla reprimebat, ne ultra parietem uitae prioris possemus aspicere. habemus iugum bonum ac leue, quod habenis pacis et gratiae uinculis magis erigat quam deprimat copula
Abbreviated transcription (Latin):
icia enun cõmunis est iurtus. Et ideo
in ortu iusti future uite insigne pre¬
mitit᷑.i grã secutiua uirtutis exul¬
tatione uicinoꝵ p̃figurante signat᷑.
Pulchre ã tempus quo fuit inutero
ꝓpħa descͥbitir: ne marie p̃sentia tace¬
atur. s tempus siletur infantie. eo ꝙ
p̃sentia dñi matͥs in ut̃o roborat᷑ qui
infantie impedimenta nesciuit. Et iõ
in eungłio nichil suꝑeo legunus. nͥ
ortum eus ⁊ oraculum. exultationẽ
in ut̃o. uecem ui deserto. Neq .ii. ullã
infantie sensit etatem: qui supͣ nat᷑¬
am. supͣ etatem. iniutõ situs matris.
a mensuir ꝑfecte cepit etatis pleni¬
tudinis xp̃i. Et respondit mat̾ eiꝰet
dixit. slon: sed uecabitur ioħs. Et
responderunt ad illati. Nemo est
in cognatione tua qui uocetur hoc

Expanded text:
itia enim conmunis est uirtus. et ideo itia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur. pulchre autem tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem qui supra naturam, supra aetatem in utero situs matris a mensura perfectae coepit aetatis plenitudinis Christi. ! Et respondit mater eius et dixit: non, sed uocabitur Iohannes.. et responderunt ad illam: nemo est in cognatione tua
Abbreviated transcription (Latin):
um custodisse: Nori enim sola familiari¬
tatis ẽ causa qd̃ dui mansit: sed ĩ tanti
uatis ꝓfectus. Nlam si pͥmo ingressu tan¬
tus ꝓcessus extitit. ut ad salutationẽ¬
su tanti temꝑis. istam marie addidis¬
se p̾sentiame Mansit ã maria cum il¬
la mensib tͥbris. Ingebatur itaq et
quasi bonus athleta excercebatur in
ut̃o matͥs ꝓpħa. Amplissimo .Ni. uirtuᷤ
eius certamini parabatier. Deniq tã¬
diu mansit maria qͣmdu eli sabech
pariendi tempus impleret. Qõ si di¬
ligent̾ adu̾tas: inuenies hec nusꝙͣ
positum. nͥ ingen̾atione iustorum.
Deniq impleti sunt dies ut pareret
maria.
oꝯpletum est tempus ut pareret eli¬
saibeth. Im pletum est uite tempus.
cum sc̃i uini ex hoc uite curriculo de mi¬
grarunt. plenitudinem iustiuita
hẽ inanes autem dies sunt impioꝵ Pe¬
ꝑit gͦ filium elisabeth: ⁊ ꝯgͣcnlabant᷑
uicini. ht̃ scõrum ebitio leticiam plu¬
rimoꝵ. quia cõmune est bonum. iust¬

Expanded text:
rum custodisse: non enim sola familiarirum custodisse: non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis profectus. nam si primo ingressu tantus su tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. Ungebatur itaque, et quasi bonus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim virtus ejus certamini parabatur. Denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elizabeth pariendi tempus impleret. Quod si diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpiorum. peperit ergo filium Elisabet et congratulabantur uicini. habet sanctorum editio laetitiam plurimorum, quia conmune est bonum; iust
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dũo aliquid humanꝰ uoce possit ad¬
iungr: sed quia magnificat᷑ i nobis.
um fecerit aĩa aut religiosun illã
ymaginem uei ad cuius est similitu¬
dinem creata magnificat. Et id dum
magnificat eam. magnitudinis enis
qͣdam participatione sublimior fit.
ut illam pͥmaginem splendido bonoꝵ¬
colore factorum ⁊ quadam emulatõne
filioq deuota. unum dm̃ ex quo oĩa. ⁊
unum dm̃ ꝑ quem omnia. pro uene¬
retur affectu. sequitur a ut marie qͦ
ꝑsona melior eo ꝓpħia plenior. Nec ocio¬
sum uidet᷑ qd̃ & ante iohannem elisa¬
beth ꝓph̾at: ⁊ maria ante dñi geñatio¬
nem. Serpunt.ii. iam temptamenta sa¬
lutis humane. Nam sicut peccatum cepit
cientiet auima q̃ ñ ht̃ sexum ut mari¬
a que nescit uirgo errorem religioso i¬
mitetur studio castitatem. Mausit ã
maria cum illa m̃sibus tribri reu̾ sa ẽ
in domũ suam. Bene induert᷑ scã maria
exhibiuisse officiuin: imysticum nui̾¬

Expanded text:
quod Domino aliquid humana voce possit adquod Domino aliquid humana voce possit adjungi, sed quia magnificatur in nobis. um fecerit anima aut religiosum, illam imaginem Dei, ad cujus est similitudinem creata, magnificat. Et ideo dum magnificat eum, magnitudinis ejus quadam participatione sublimior fit; ut illam imaginem splendido bonocolore factorum et quadam aemulatione filioque deuota unum deum, ex quo omnia, et unum dominum, per quem omnia, pio ueneretur adfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec otiosum uidetur quod et ante Iohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtamenta salutis humanae. nam sicut peccatum a mulitient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus et reuersa est in domum suam. bene inducitur sancta Maria et exhibuisse officium et mysticum nume
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ domini mei adme. Mira culũ
sentio: cognosco my̾st̾iuum. Mat᷑ dñt
uerbo feta deo plena est. Ecce enun ut fac¬
ta est uox salutatioins tue in aurib
meis. exultauit ingaudio infansĩ
ut̃o meo. Et beata que credidisti. uides
ñ dubitasse mariam s credidisse. et
iõ fructum fidei consecutam. Beata
inquit que credidisti. S iuos beati qͥ
audistis ⁊ credidistis. Quecumq enĩ
crediderit anima ⁊ concipit & gen̾at
dei u̾biuir. i oꝑa eius agnocit. Sit ĩ sin¬
gulis marie auima. ut magnificet
dĩm. sit in singulis sp̃c marie.ut
exultet in domino. Si sccłm carnem u
cipit dei u̾bumr:. si tũ iminaculata ⁊
immunis auiciis. in tem̃ato castim¬
ouiam pudore custodiat. Quecumq
gͥ talis ẽẽ potuerit aninia magnifi¬
cat dũui sicut aĩa marie magnifica¬
uit dñur. et exultauit sp̃c eius in deo
salutari. sagnificat᷑ .ii. dũs sĩc ⁊ ali
bi legis. Magnificate dñm mecum. Nõ

Expanded text:
mater domini mei ad me. miraculum mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo plena est. Ecce enim ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed credidisse et ideo fructum fidei consecutam. beata inquit quae credidisti. sed et uos beati, qui audistis et credidistis; quaecumque enim crediderit anima et concipit et generat dei uerbum et opera eius agnoscit. sit in singulis Mariae anima, ut magnificet dominum, sit in singulis spiritus Mariae, ut exsultet in deo, si secundum carnem uncipit dei uerbum, si tamen inmaculata et inmunis a uitiis intemerato castimoniam pudore custodiat. quaecumque igitur talis esse potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enim dominus, bi legis: Magnificate Dominum mecum ; non
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus fructus uentͥs cui. Et uũ
hoc mͥut ueniat mãt̃ dñi mei ad mes
rum complet᷑ miraculis. sed etiamꝓ
qui m̾ces sunt fructus illius qui de
uentre marie ꝓcessit. Ip̃e fructus uen¬
tris est flos tadicis. De quo bene ꝓph̾a¬
uit ysaias diceus. Exiet uirga ex ra¬
dice iesse ⁊ flos ex radice ascendet. Ra¬
dix.. est familia uideoꝵ uirga ma¬
ria: flos marie xp̃c. Qui ueluti bone
arboris fructus ꝓ nr̃e uirtutis ꝓcessu.
nunc floret. nunc fructificat in no¬
bis nunc rediuina corꝑis resurrecti¬
one reparat᷑. Et unde hoc mͥ ut ueniat
mater dñi mei ad mes sion quasi ig¬
lutetur. S quasi ñ humani hoc m̃i¬
ti sed diuine gr̃ẽ munus ẽẽ cognoscat:
ita dicit. Uñ hoc mͥ: hoc est qͣntum
bonum mͥ accidit. ut mat̾ dñi meiue¬
nat ad me: Non cognosco meum uñ
hoc mͥ: Qiua iusticiae Quib factis:
ꝓ quib m̾itise Non usitatahec of¬
ficia feminarum sunt: ut ueniat

Expanded text:
benedictus fructus uentris tui. et unde benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mater domini mei ad mrum completur miraculis, sed etiam qui merces sunt fructus illius, qui de Mariae ventre processit. Ipse fructus ventris est, flos radicis, de quo bene prophetavit Esaias dicens: Exiet virga de radice Jesse, et flos ex radice ejus ascendet ; radix enim est familia Judaeorum, virga Maria, flos Mariae Christus: qui veluti bonae arboris fructus pro nostrae virtutis processu nunc floret, nunc fructificat in nobis, nunc rediviva corporis resurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? non quasi iglutetur — sed quasi non humani hoc meriti, sed diuinae gratiae munus esse cognoscat, ita dicit: unde hoc mihi? hoc est: quantum bonum mihi accidit, ut mater domini mei ueniat ad me? non cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat
Abbreviated transcription (Latin):
diuit salutatõnem marie elisabeth:
exultauit infaus in itt̾o eius. ⁊ reple
ta est sp̃u scõ. uide distuictionẽ sin¬
gulorumq u̾borum ꝓpͥetates . Nocẽ
pͥor elisabeth audiuit. sed ioh̃s pͥor
grãm sensit. Illa nat᷑e ordine au du̾:
iste exultauit rõne mystii. Illa marie:
iste dñi sensit aduentum. femina
mulieri: ⁊ pignus pignori. Iste gra¬
tiam locunt᷑. illi intus oꝑantur: pie¬
tatisq mist̾ium mat̾nis ad oriunt᷑
ꝓfectibus. duppliciq nustĩo uł mira¬
culo ꝓpħ̾tant matres sp̃u paruuloꝵ.
Exultauit infans: repleta mater est.
Nlon pͥus mat̃ repleta: qͣm filius. sed
cum filius eẽt repletus spũ scõ:reple¬
uit ⁊ matrem. Exultauit ioħ̾s: exulta¬
uit ⁊ manie sp̃c. Pxultante iohanne
repletur elisabeth: mariam tñ ñ re
maus. Incomp̾hen sibilis .ii. uicomp̃¬
hensibilit̾ oꝑabatur uimatre. Et illa
post conceptum repletur: ista aute ꝯ¬
ceptum. Benedicta tu int̃ mulieres ai

Expanded text:
diuit salutationem Mariae Elisabet, diuit salutationem Mariae Elisabet, eta est spiritu sancto. uide distinctionem singulorumque uerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant matres spiritu paruulorum. exsultauit infans, repleta mater est. non prius mater repleta quam filius, sed cum filius esset repletus spiritu sancto, repleuit et matrem. exsultauit Iohannes, exsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elisabet, Mariam tamen non replmus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum. Benedicta tu inter mulieres et
Abbreviated transcription (Latin):
Ria in domo sera. Festina in publico: a
pud cognatam suam mansit. ĩ tͥbus
mensib. Et eninique ꝓpt̾ officium ue¬
nerat: inherebat officio. Mansit trib
mensibus. slon qd̃ domus eam delecta¬
ret aliena: sed quia frequentius uide¬
ri in publico displicebat. Didicistis uttr¬
gines pudorem maries discite hu mili¬
tatem. Nenit ꝓpinqua ad ꝓximam:
iunior ad seniorem. Nec solum uenit:
sed ⁊̃ pͥor salutauit. Decet enim ut qͣn¬
to castior uirgo: tanto humilior sit.
Nou̾it honorem deferre semoribus:
sit magistra humilitatis. in qͣ est pro¬
fessio castitatis. Est ⁊ causa pietatis est
etiam norma doctrine. Contuendumẽ
.&. quia siuꝑior uenit ad infiorem lit
inferior adiuuetur. Marta ad elisa¬
beth: xp̃c ad iohannem. Deniq etiam
postra ut sc̃ificaret baptisina ioh̃is:
dñs uenit ad baptisma. Etto quoq
aduentus marie ⁊ p̃sentie dñice be¬
neficia declarantiur. Simul .ii. ut au¬

Expanded text:
ria in domo sera, festina in publico mansit ria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad Iohannem, denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim ut au
Abbreviated transcription (Latin):
in dño ihu xp̃o omnia ꝯdita st̃ in celis ⁊
in t̾ra. iusibilia ⁊ inuisibilia:⁊ ipse est
añ om̃s iomnia in ip̃o ꝯstant. Celum as¬
pice. ih̾c illic est. Terram intuere. iħcad¬
est. Ascende u̾bo incelum. descende ũbis
minfi̾um: ih̾cadest. Et enun si ascende¬
ris in celum ih̾c illic est. si descend̾is in
infn̾um ih̾cadest. hodie cum loquor ẽ¬
metum intra hoc punctum intua hoc
rexit. Quo enun iam deo plena nisi ad su¬
ꝑiora cum festinatione conscend̾et: Nes
pregnantib debeatis exhibere cognatiᷤ.
Mariam que ante sola inintunis pere¬
tralib u̾sabatur. ñ a publico uirginita¬
tis pudor. ñ abstudio asꝑitas montium.
ñ ab officio ꝓlixitas itiñis retardauit.
Inmontana uirgo cum festinatione
uirgo officii memor. inuirie iramemor
affectu uigente ñ sexii. relicta ꝑrexit do¬
mo. Discite uugines ñ circum cusare ꝑ
alienas edes. ñ demorare in plateis. nõ a¬
liquos in publico miscere s̃mones. ssla¬

Expanded text:
dita sunt in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, et ipse est ante omnis et omnia in ipso constant. caelum aspice, Iesus illic est; terram intuere, Iesus adest; ascende uerbo in caelum, descende uerbo in infernum, Iesus adest. etenim si ascenderis in caelum, Iesus illic est; si descenderis in infernum. adest. hodie cum loquor, mecum est, intra hoc punctum, intra hoc rexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescpraegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
solus audiuit. Apparuit augls: ⁊ uũc
p̃sto est sed ñ uidet᷑a Ieq enim in po¬
testate nr̃a est udere. sed in potestate
illuis apparere. Tamen ⁊ si potestas ñ
est iubendi: est gr̃a ꝓmerendr. ut ui¬
dere possimus. Et ideo qui hũit gr̃a:
ñuit copiami. Nos copiam ñ snetħ.¬
quia dm̃ uidendi grãm ñ habemus. Et
quid mirum. si in p̾senti scło nͥ q̃ñ ułt¬
dñs ñuideturs In ip̃a quoq resurrectõ¬
ne ñ facile est dm̃ uidere. nͥ his qui corde
dm̃ ñ ꝓmiserat facultatem: Si gͦ hii qͥ¬

Expanded text:
solus audivit . Apparuit angelus, et nunc solus audivit . Apparuit angelus, et nunc praesto est, sed non videtur; neque etiam in potestate nostra est videre, sed in potestate illius apparere. Tamen, etsi potestas non est videndi, est gratia promerendi ut videre possimus. Et ideo qui habuit gratiam, meruit copiam: nos copiam non meremquia Deum videndi gratiam non habemus. 27. Et quid mirum si in praesenti saecun videtur? In ipsa quoque resurrectione non facile est Deum videre, nisi his qui corde Deum non promiserat facultatem. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuit: quia cui placuit apparuitut¬
quid de hominib loquim᷑. cum ĩ de
ip̃is celestib uirtutib ꝙ potestatibus
legerimus. quia nemo uidit inqͣme
Et addidit quod ultra celestes est po¬
testates. iungenitus filius qui est in
sinu patͥs ip̃e narrauit. Aut quiescat᷑
ãd gͥ necesse est. si om̃ patrem nemonz
dit uinqͣm. filium in suum ẽẽ in uet̾i
testamento. ⁊ designant hetici ex urr¬
gine ei pͥncipium uare. qui ante qͣm
uasceret᷑ ex uirgine ui debat᷑ᷤ aut cer¬
mus in columba. Et iõ dm̃ nemo indit
umqͣur: qi eam que in deo habitat
plenitudinẽ diuinitatis nemo ꝯspex¬
it. nemo mente. aut oculis comp̃hen¬
dit. Nidit enim ad utrumq referen¬
dum est. Deniq cum additur iange¬
nitus filius ip̃e enarrauit: mentiũ
magis qͣm oculoꝵ usiodeclaratir.
Illa oculis: hec mente comp̃henditur.
S quid de tͥnitate dicamꝰ seraphyn
qñ uoluit apparuit ⁊ uocem eiꝰ ysapas

Expanded text:
non potuit, quia cui placuit apparuitnon potuit, quia cui placuit apparuitquid de hominibus loquimur, cum etiam de ipsis caelestibus uirtutibus et potestatibus legerimus quia: Deum nemo uidit umquam? et addidit, quod ultra caelestes est potestates: Unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse narrauit. aut adquiescatur igitur necesse est, sdit umquam, filium uisum esse in neteri testamento et desinant haeretici ex uirgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex uirgine uidebatur, aut cermus in columba. et ideo deum nemo uidit umquam, quia eam quae in deo habitat plenitudinem diuinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis conprehendit; uidit enim ad utrumque referendum est. denique cum additur: unigenitus filius ipse enarrrauit, mentium magis quam oculorum uisio declaratur; illa oculis, haec mente comprehenditur. 26. Sed quid de Trinitate dicam? Seraphim quando voluit, apparuit, et vocem ejus Esaias
Abbreviated transcription (Latin):
angłs. stans adextris altaris incensi.
slon imm̃ito angłs uidet᷑ in templo.
quia ueri sacerdotis iam nunciabat᷑
aduentus: ⁊ celeste sacͥficium parabat᷑.
in quo angłi ministͣrent. Et bene ap¬
paruisse di᷑ eiqui eum repente ꝯspexit.
et hoc specialit̾ aut ueangłis. aut de
deo scͥptura diuina tenere ꝯsueuitait
qd̾ ñ potest p̾uideri apparere dicatir.
sic a habes Apparuit d̾s abrahe adilicẽ
mambre. Nam qui ante ñ p̃sentatur.
sed repentino uidet᷑ aspectu: apparere
meniorat᷑. Non enim similit̾ sensibi¬
lia uroent᷑: ⁊iscuius in uoluntatesitũ
est uideri. & cuius nat᷑e est ñ uiderino
lititatis uideri. Nam si ĩuult ñ urdet᷑.
si uult uidet᷑. Apparuit .ii. d̾s abrahe qi
uoluit: alio quia noluit. ñ apparuit.
uisum est ⁊̃ & stephano cum lapidaret᷑
appło aꝑiri celum: iusus est ⁊̃ ih̾c stans
ad dext̾am dei ⁊ ñ est uisus appło uidit
ẏsayas dũm sabbaoth. sed alius uidere

Expanded text:
angelus stans a dextris altaris incensi. angelus stans a dextris altaris incensi. non inmerito angelus uidetur in templo, quia ueri sacerdotis iam nuntiabatur aduentus et caeleste sacrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. et bene apparuisse dicitur ei qui eum repente conspexit, et hoc specialiter aut da angelis aut de deo scriptura diuina tenere consueuit, ut quod non potest praeuideri apparere dicatur; sic enim habes: apparuit deus Abrahae ad ilicem Mambre. nam qui ante non praesentitur, sed repentino uidetur aspectu adparere memoratur. non enim similiter sensibilia uidentur et is cuius in uoluntate situm est uideri et cuius naturae est non uideri, uoluntatis uideri. nam si non uult, non uidetur; si uult, uidetur. apparuit enim deus Abrahae quia uoluit: alii, quia noluit, non apparuit. uisum est etiam Stephano, cum lapidaretur a populo, aperiri caelum, uisus est etiam Iesus stans ad dexteram dei et non est uisus a populo. uidit Esaias dominum Sabaoth, sed alius uidere
Abbreviated transcription (Latin):
retur aduentus eiꝰ. Erant inquit ãbo¬
añ dm̃ iustrincedentes in omnib man¬
datis. ⁊ iustificationib dñi sine q̃rela.
Quid ad hoc referunt. qui peccatis suis
solatia p̃ferentes sine peccatis frequen¬
tib hoĩem putant ẽẽ ñ posse: Et utun¬
tur u̾siculo: qi scͥptum est in iob. Nemo
mundus a sorde. nec siuna die eiꝰ uita
est in t̾ra. mun̾osi menses eiꝰ ab ip̃o. Qb
respondendum est pͥus. ut quid sit ho¬
minẽ sine pecc̃o ẽẽ definiãt. utrum nũ¬
qͣm oĩno peccasse aut desiͥsse peccare. Si
.n. hec putant sine pec̃to ẽẽ desiͥsse pecta¬
reri ip̃e ꝯsentio. Om̃s .ii. peccauert̃. et e¬
gent gła dei. Si ã eum qui uet̾em er¬
rorem correxerit. & in eam seuite tͣns¬
formau̾it qͣlitatem. ut temꝑ et a pec̃co.¬
ant. Non ueni legem solu̾e sed impłe.
Certe ut ip̃e eẽt qui & expectatus inue¬
t̃i testamento: ⁊ mandato dei uideret᷑
sors cetiditait apłi electio.a mandato
legis uet̾is uideretur. Appariat ã illi

Expanded text:
. erant inquit ambo iusti incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus + domini sine querella. quid ad hoc referunt qui peccatis suis solacia requirentes sine peccatis frequentibus hominem putant esse non posse et utuntur uersiculo quia scriptum est in Iob: nemo mundus a sorde nec si una die uita eius est; in terra numerosi menses eius ab ipso? quibus respondendum est prius ut quid sit hominem sine peccato esse definiant, utrum numquam omnino peccasse an desisse peccare. si enim hoc putant sine peccato esse, desisse peccare, et ipse consentio — omnes enim peccauerunt et egent gloria dei — sin autem eum qui ueterem errorem correxerit et in eam se uitae transformauerit qualitatem, ut temperet a peccaait: non ueni legem soluere, sed inplere, certe ut ipse esset, qui et exspectatus ueteri testamento et mandato dei uideretur sors cecidit, ne apostoli electio a mandatois uideretur. Apparuit autem illi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑos mulieris mors añ ꝓcesserat:
ꝑ os mulieris uita reꝑat᷑. sẽd qi
constancia ad p̃dicandum inferi¬
or sexus ad exeqͤndum infirmior:
uiris enͣngłizandi mandat᷑ offi¬
cium. Nam sic̃ mulierũ ꝑ ih̾m ñ
solum culpa soluit᷑. s ⁊̃ multipli¬
catur gr̃a ut plurib suadeat q̃ u
num aute deceꝑat: id ⁊ uir qui te¬
mere ante credid̾at feneratũ inu¬
nus recuꝑare debutt. ut qui sibi
fuerat ad credendum lubricus. fie¬
ret aliis ad p̾dicandum ẏdoneus.
S adu̾tamus ip̃a u̾ba mandati
oli me tang̾e. ñ dum enĩ as¬
cendi ad patrem meum a-

Expanded text:
per os mulieris mors ante processerat, per os mulieris mors ante processerat, per os mulieris uita reparatur. sed quia constantia ad praedicandum inferior, sexus ad exsequendum infirmior, uiris euangelizandi mandatur officium. nam sicut mulierum per legum non solum culpa soluitur, sed etiam multiplicatur gratia, ut pluribus suadeat quae unum ante deceperat, ita et uir, qui temere ante crediderat, faeneratum munus recuperare debuit, ut qui sibi ipse fuerat ad credendum lubricus, fieret aliis ad praedicandum idoneus. sed aduertamus ipsa uerba mandati: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem
Abbreviated transcription (Latin):
pedes dñi tenere. tang̃e dñm ista
ꝓhibetur. Illa angłm uidere ꝓm̃uit.
hec pͥmo quo uenit neminem ui¬
dit. Illa discipłis dñm resurrexisse
nunciauit. ista raptum ẽẽ signifi¬
cat. Illa gaudet. hec plorat. Illi in
gla sua iam xp̃c occuirit. hec adhuc
mortuum querit. Illa dñm iudit
⁊ credidit. hec ñ potuit agnosc̾e cũ
uideret. Illa fideli adorabat in sp̃u.
hec dubio mestificabat᷑ affectu. cͦ
bi ascendi. q̃ uiuentẽ cum mortu¬
is queris. Et iõ ad fortiores mittit᷑.
quoꝵ cred̾e cogat᷑ exemplo: ut illi
resurrectõnem p̃dicent. sic̃ in pͥn¬
cipio mulier auctor culpe uiro fu¬
it. uir exetittor erroris: ita nc̃ que
mortem ꝓrsus gustau̾at. resurrec¬
tionem pͥor uidit: culpe ordine re¬
medio pͥore. Et ne ꝑpetui reatus a¬
pud uros obꝓbͥum sustineret. q̃
culpam iuro tͣnsfũderat tͣnsfũdit
⁊ gr̃am uẽt̾isq lapsus compẽsat
erumpnã resurrectõuis iudicio.

Expanded text:
pedes Domini tenere: tangere Dominum ista pedes Domini tenere: tangere Dominum ista prohibetur. Illa angelum videre meruit, haec primo quando venit, neminem vidit. Illa discipulis Dominum resurrexisse nuntiavit, ista raptum esse significat. Illa gaudet, haec plorat. Illi in gloria sua jam Christus occurrit, haec adhuc mortuum quaerit. Illa Dominum vidit et credidit, haec non potuit agnoscere cum videret. Illa fideli adorabat in spiritu, haec dubio moestificabatur affectu. 155. m tibi ascendi, quae viventem cum mortuis quaeris: et ideo ad fortiores mittitur, quorum credere discat exemplo, ut illi resurrectionem em praedicent. sicut enim in principio mulier auctor culpae uiro fuit, uir exsecutor erroris, ita nunc quae mortem prior gustauerat resurrectionem prior uidit culpae ordine remedio prior. et ne perpetui reatus aput uiros obprobrium sustineret, quae culpam uiro transfuderat, transfudit et gratiam ueterisque lapsus conpensat aerumnam resurrectionis indicio.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ian utiq custõdib quiescẽ¬
tibus u p̃i custodes t̾rentur ama¬
plius. qd̾ usu uenit sompno exci¬
tis. Postremo ⁊̃ pͥncipes sac̃dotum
congregati cum semorib nocte
id fcm̃ ẽẽ ꝯfirmant dicentes cus¬
todibus. Dicite quia discipłi eiꝰ
nocte uener̃t̃. ⁊ furati st̃ eum no¬
bis dormientib. Ex temꝑoi. qd̾
a custodibus comꝑeriut. argiumẽ¬
tum firuidis ampiunt. slam ioh̾s
maue cum adhuc tenebre eẽnt
mariam magd̃alenam ad se et
petrum uenisse significat ⁊ tam̃
ignaram fc̃e resurrectionis indu¬
cit. Nlam utiq si ad nesꝑascente
tere. sslane est ⁊ adhuc petrus nes¬
cit. nescit. ioħs. sumquid pacieba¬
tur dñs diutius torqueri disci¬
pulos sue mortis incerto. ad quõ
statim angłs. statun dñs geste
rei nuncias mulieres destinauit.
Ut scias nocte factum: mulieres alie
sciunt. alie nesciunt. Sciunt que
q̃ recesserunt. Nescit una maria
nescire ñ potuit: Gͦ si plures marie:

Expanded text:
tem iam utique custodibus quiescentem iam utique custodibus quiescentibus, et ipsi custodes terrentur amplius, quod usu uenit somno excitis. postremo etiam principes sacerdotum congregati cum senioribus nocte id factum esse confirmant dicentes custodibus: dicite quia discipuli eius nocte uenerunt et furati sunt eum nobis dormientibus. ex tempore enim, quod a custodibus conpererunt, argumentum fraudis arripiunt. nam et Iohannes mane, cum adhuc tenebrae essent, Mariam Magdalenam ad se et ad Petrum uenisse significat et tamen ignaram factae resurrectionis inducit; nam utique, si aduesperescente cere. 153. Mane est, et adhuc Petrus nescit, nescit Joannes. Numquid patiebatur Dominus diutius torqueri discipulos suae mortis incerto, ad quos statim angelus, statim Dominus gestae rei nuntias mulieres destinavit? Et ut scias noctsciunt, aliae nesciunt. Sciunt qui quae recesserunt. Una Maria nescire non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
factus est magnus: siõ .ii. in die
sabbati. nam siluerunt sabba¬
to scd̾m mandatum. sed pꝰ sab¬
bati diem: nocte utiq resurrexit.
Deniq que mane uenerunt licet¬
rexisse coguouer̃t. Sic gͥ temꝑan¬
dum ẽ ut neq mane dñica q̃ est
pͥma post sabbatum. neq sabba¬
to resurrectio fc̃a credatur. Nam
quomͦ tͥduum complet᷑: Nõ gͦ
uesꝑacente die s noctis uesꝑe recͤ¬
rexit. Deiuq grecus sero dixit ħ ẽ¬
tote. Sero ã ⁊ horam signat in oc¬
casu diei. ⁊ cuiuscerri significat
tarditatẽ. Quomͦ si ditas. sero mͥ
suggestum ẽ ĩd est tarde. sero ue¬
nit. id est qui post p̾stitutum tẽ¬
pus aduenit. licet mane sequẽti
die uem̃t sero est cũ: uͥ agendi
tempus emensum est ei ⁊ sero tẽpꝰ
noctis ꝓfundum ut si dicas. sero
ad lucubrandum surrexit. hoc ẽ
ñ uesꝑtino temꝑe s ꝓfunda noc¬
te surrexit. Uñ ⁊ mulieres ad mo¬
num̃tum accẽdendi hñt faculta¬

Expanded text:
factus est magnus. Non enim die factus est magnus. Non enim die sabbati nam siluerunt sabbato secundum mandatum  ; sed post sabbati diem, nocte utique resurrexit. Denique quae mane venerunt, licetrexisse cognouerunt. sic igitur temperandum est, ut neque mane dominica, quae est prima post sabbatum neque sabbato resurrectio facta credatur. nam quomodo triduum conpletur? non ergo uesperascente die, sed noctis uespere resurrexit. denique Graecus sero dixit, hoc est ὸψέ.sero autem et horam signat in occasu diei et cuiusce rei significat tarditatem, quomodo si dicas: sero mihi suggestum est, id est tarde; sero uenit, id est: qui post praestitutum tempus aduenit. licet mane sequenti die uenerit, sero est tamen, ubi agendi tempus emensum est. est et sero tempus noctis profundum, ut si dicas: sero ad lucubrandum surrexi, hoc est: non uespertino tempore, sed profunda nocte surrexi. unde et mulieres ad monumentum accedendi habent faculta
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ ꝑsonas alias mulierum ⁊ ali¬
as conicias uisioues Deniq alie
cum unguento pͥma sabbati ue¬
niunt. alie sine unguento uesꝑe
sabbati. Istarum nom̃ expͥmitur
ille de galilea secute dũm desig¬
nantur. Quo loco nequem spino¬
se int̾p̾tatõnis in fine offendat
asꝑitas. uͥ suauia forte p̃sumpta
sc̃ estimate iam nos complendi
s̃inonis uela summitt̾e. qm̃ ad por¬
tum uenimus ⁊ nauis q̃ cursu
cito maria tͣusm eau̾it. uͥ litori ce¬
ꝑit appropin qͣre. latencia cauti¬
um cursu p̾stͥngit in fracto. Gͣ ne
tanqͣm in ertis gub̾uatoris in a¬
renis litoris s̾mo mͥ hereat. tamꝙͣ
uada ceca lentandum it̃ qͣm p̾ci¬
pitaũdum arbitror qͦ minus ri¬
mosa nob̾ patescat oratio:
Rimum gͥ illud spectandũ
sabbati. que lucessit in pͥma sab¬
bati resurrexisse dñi. sic .ii. habeᷤ.
quia uesꝑe sabbati ueuit mari
a magdalene ⁊ alt̾a maria uide¬
re sepulcͥrum. Et ecce t̾re motus

Expanded text:
ut et personas alias mulierum et aliut et personas alias mulierum et alias conicias uisiones? denique aliae cum unguento prima sabbati ueniunt, aliae sine unguento uespere sabbati. istarum nomen exprimitur, illae de Galilaea secutae dominum designantur. quo loco ne quem spinosae interpretationis in fine offendat asperitas, ubi suauia forte praesumta sunt, aestimate iam nos conplendi sermonis uela summittere, quoniam ad portum uenimus et nauis, quae cursu concito maria transmeauerit, ubi litori coeperit adpropinquare, latentia cautium cursu praestringit infracto. ergo ne tamquam inerti gubernatori in harenis litoris sermo mihi haereat, tamquam uada caeca legam lentandum iter quam praecipitandum arbitror, quo minus rimosa nobis fatiscat oratio. Primum igitur illud spectandum sabbati quae lucescit in prima sabbati, resurrexisse dominum. sic enim habes quia uespere sabbati uenit Ma Magdalene et altera Maria videre sepulcrum. Et ecce terrae motus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmouet: illis quia tremore corꝑ¬
is ⁊ t̾rena mobilitate turbati. a re¬
surrectionis fide ⁊ credulitate dis¬
ane ã sabbati uenert̃ ual¬
de temꝑe ad monumẽtũ.
Magna oritur hoc loco plerisq du¬
bitatio. Nam ⁊ si ñ uident᷑ euͣnge¬
liste dixisse contraria: tũ diũ sa dix¬
erunt. Siquidem hͥ mane ualde
temꝑe. marcus ualde mane. ma¬
theus uesꝑe sabbati. ioh̃s prima
sabbati cum adhuc tenebre ẽẽnt
mulieres ad monum̃tum uenisse
dixerunt. Deinde hic duos uiros.
marcus unum iuuenẽ in albis se¬
dentem. math̾s unum angłm. io¬
hannes duos anglos in albis se¬
dentes uisos ẽẽ meinoraueit. postͤ¬
mo qd̃ uix enodabile uidet᷑ ioh̾s
scͥpsit dictum marie magdalene
noli me tang̾e. ñ dum .ii. ascendi
ad patrem meum: math̾s scͥbit
nuisse pedes eus. ⁊ adorasse eudẽ¬
tissima descͥtione digessit. Quomͦ
gͦ soluendum. nͥ .iiii. euͣngłistas de
diu̾sis .iiͦiͦi. putes. dixisse temꝑibus

Expanded text:
conmouet, illis, quia tremore corpconmouet, illis, quia tremore corporis et terrena mobilitate turbati a resurrectionis fide et credulitate desMane autem sabbati uenerunt ualde tempore ad monumentum. magna oritur hoc loco plerisque dubitatio; nam etsi non uidentur euangelistae dixisse contraria, tamen diuersa dixerunt, siquidem hic: mane ualde tempore, Marcus ualde mane, Matthaeus uespere sabbati, Iohannes prima sabbati, cum adhuc tenebrae essent, mulieres ad monumentum uenisse dixerunt. deinde hic duos uiros, Marcus unum iuuenem in albis sedentem, Matthaeus unum angelum, Iohannes duos angelos in albis sedentes uisos esse memorarunt. postremo quod uix enodabile uideatur, Iohannes scripsit dictum Mariae Magdalenae: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum; Matthaeus nuisse pedes eius et adorasse euidentissima descriptione digessit. quomodo ergo soluendum, nisi quattuor euangelistas de diuersis quattuor putes dixisse temporibus,