comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit nuobis hoccogitate Psecutionis tẽpore ñ solã agnen fuisse cordnata ur¬
tĩõ sed& chris pinã muliert̃ : & ferte qđ ñ dubitatur aliqur cũ dec̃tinenti¬
b: defecer : & multi dec̃iugatis pugnauer̃ atq uicer̃ : Vnde ñ frustradicit
nientes : Hec enĩ si cogitetis neritis apud uos magni : Magis enĩ cogitare de¬
betis qđ uobdesit : qua qđ uob ad sit : đ habes caueneꝑdas : Qđ nundũ habes
supͥplica ut habeas : Inquantissis minor tibi cogitandũ ẽ : ñ inquantissis maior
Si enĩ cogitas quantũ p̃cessisti alterũ : time tumorẽ : si uere cogitas quantũ
tibi adhuc de ẽ : ingemiscis. Et cũ ingemiscis : curaris: Humilis sieris tutior
ambulabis : N p̃cipitaberis : ñ inflaberis : & ut inã possint om̃s deuna caritate
cũq fuerit : trahit ad seom̃ia : Ipsa ẽ : qua ñemulatur : Quaeris causã : atten¬
de qđ sequitur : N inflatur Prior ẽ inuitiis suꝑbia ut dicere cȩperã : de in¬

Expanded text:
cutionis tempore non solam Agnen fuisse coronatam virginem, sed et Crispinam mulierem: et forte, quod non dubitatur, aliqui tunc de continentibus defecerunt, et multi de conjugatis pugnaverunt, atque vicerunt. Unde non frustra dicitvenientes . Haec etenim si cogitetis, non eritis apud vos magni. Magis enim cogitare debetis quid vobis desit, quam quid vobis adsit. Quod habes, cave ne perdas: quod nondum habes, supplica ut habeas. In quantis sis minor, tibi cogitandum est; non in quantis sis major. Si enim cogitas quantum praecessisti alterum, time tumorem. Si vero cogitas quantum tibi adhuc deest, ingemiscis; et cum ingemiscis, curaris, humilis eris, tutior ambulabis, non praecipitaberis, non inflaberis. CAPUT VI. 6. Charitas cumque fuerit trahit ad se omnia. Ipsa est quae non aemulatur. Quaeris causam? Attende quod sequitur: Non inflatur . Prior est in vitiis superbia, ut dicere coeperam, dein
Abbreviated transcription (Latin):
pbiã sedmelior ẽ humilitas : sed quid dicimꝰ : suꝑbia malũ ẽ : humilitas
benũ & suꝑbiamagnũ malũ : humilitas magnũbonũ : Siergo borũ duorũ
uũẽ malũ & alterũ bonũ : uingit᷑ malũ admaius tuũbonũ & fit totũ malũ
Iungit᷑ bonũ ad matristuae mmꝰ bonũ : & fit magnũbonũ : Minorẽ locũ habebit
mat᷑ inregnũ celorũ qm̃ maritata ẽ : quã filia qm̃ uirgoẽ: Al auorẽ eñilocũ fu¬
la uirgo miore locũ mat̃ maritata: Ambȩ taõibi qm̃ fulgidastella obs¬
cura stalla ambe tam̃ in calo: Siuero mattua fuerit humilis tusuꝑba: illala¬
bebit quales cũꝙ locũ tuaut nullũ locũ: Etquis iueni& alterũ locũ quubi
nhabuerit locũ nsi cũ illo quiinde cecidit stantẽq: deiecit : indececidit di¬
abolas : stante denecit hominie: Deiectt stantẽ : sed xp̃s descendens erexit ia¬
cento. Vndete tam̃ erex dnstuus. attende: humilitate te erexit. factus

Expanded text:
bia, sed melior est humilitas? Sed quid dicimus? Superbia malum est, humilitas bonum: et superbia magnum malum, humilitas magnum bonum. Si ergo horum duorum unum est malum, et alterum bonum: jungitur malum ad majus tuum bonum, et fit totum malum: jungitur bonum ad matris tuae minus bonum, et fit magnum bonum. Minorem locum habebit mater in regno coelorum, quoniam maritata est, quam filia, quoniam virgo est. Majorem enim locum filia virgo, minorem locum mater maritata, ambae tamen ibi: quomodo fulgida stella, obscura stella, ambae tamen in coelo. Si vero mater tua fuerit humilis, tu superba: illa habebit qualemcumque locum, tu autem nullum locum. Et quis invenit alterum locum qui ibi non habuerit locum, nisi cum illo qui inde cecidit, stantemque dejecit? Inde cecidit diabolus, unde stantem dejecit hominem. Dejecit stantem: sed Christus descendens erexit jacentem. Unde te tamen erexit Dominus tuus, attende. Humilitate erexit, factus
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam quȩ adõ data est : Nã ecipsa malis et in uidis nr̃is insus pi¬
cionẽ uenit s ad hoc tam̃÷ mor detur ut ꝓbetur: Sienĩ ipsus alibi
dĩ ecce temundus suspicatur forsitan inpudicũ & mord& & rep̃hendit &li¬
bent̃ intius de tractionib: inmoratio : Mali uole quippranimae q̃siduleit̃ sapit:
qđ pessime suspicatur : Iuaut̃ si ꝓpt̃ laudes huma nas continentiã suscipere uolu¬

Expanded text:
scientiam quae a Deo donata est. Nam et ipsa malis et invidis nostris in suspiscientiam quae a Deo donata est. Nam et ipsa malis et invidis nostris in suspicionem venit. Ad hoc tamen mordetur, ut probetur. Si enim in ipsius Dei, ecce te mundus suspicatur forsitan impudicum, et mordet, et reprehendit, et libenter in tuis detractionibus immoratur; malevolae quippe animae quasi dulciter sapit, quod pessime suspicatur; tu autem si propter laudes humanas continentiam suscipere volu
Abbreviated transcription (Latin):
alios ad sinistrã & utraq pars dictura ẽ : Oñe dñe quando teuidimꝰ & ñminis¬
trauimꝰ tibi : uł dñe quando te uidimꝰ & ministrauimꝰ tibi: parsutraq dictu¬
raẽ uni tam̃ dic̃ : Uenite bene dicti patris mei ꝑcipiteregnũ : Alteri. Ite in
ipsi diligunt & in huius mundi ꝓsperitatibus quibus in gemiscimus in ui¬
dent nobis: Ibi nos felices putant : ibi nos periclitantur: Folicitatĩ
uero nr̃a int̃ nã nec nouerunt : quia non gustauer : &uia uero
quic quid nobis tẽporaliter mundus arridoc. maius est periculũ quã
ornamentũ nr̃m nesciunt : quia ista distimguere gaudia nõ nouerunt:¬
Unde ortamur caritatẽ urãm maxime quia nos uidemus fro quencus
conuenisse qui ꝓpositũ alterũ habetis : id est in ipso corpesse ⁊p̃i e
eius munere nõ meritis ur̃is excellentiorẽ locũ tenetis. habentes con¬

Expanded text:
alios ad sinistram. Et utraque pars dictura est, Domine, Domine, quando te vidimus, et minisalios ad sinistram. Et utraque pars dictura est, Domine, Domine, quando te vidimus, et ministravimus tibi? vel, Domine, quando te vidimus, et non ministravimus tibi? Pars utraque dictura est: uni tamen dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; alteri, Ite in ipsi diligunt, et in hujus mundi quasi prosperitatibus quibus ingemiscimus, invident nobis. Ibi nos felices putant, ubi nos periclitamur. Felicitatem vero nostram internam nec noverunt; quia non gustaverunt. Quia vero quidquid nobis temporaliter mundus arridet, magis est periculum, quam ornamentum nostrum, nesciunt; quia ista distinguere gaudia non noveruntUnde hortamur Charitatem vestram, maxime quia vos videmus frequentius convenisse, qui propositum altius habetis, id est, in ipso corpore Christi ex ejus munere, non meritis vestris, excellentiorem locum tenetis, habentes con
Abbreviated transcription (Latin):
ocam monuit dñs cũ euuangeliũ legeretur qm̃ quicredit
Sin eũ credit inillũ quieũ misit: Missũ eẽ ad nossaluatorẽ mundi fi¬
ex pressit & hicse eẽ im nobis : Sic totus crescit quẽ ad modũ illeminobẽ.
hic sic & nos ibi inillo sumus : hoc fac̃ cõpago caritatis ipsequicaput nrm
etur caput corpussuũ : Et id eo mundus nosodit : sic̃ abipso dnõ audimus:
Non erũ apłis hoc dicebat paucis qđ odiss& eosmundus & quia gaudere deberent
cũ eis detraherent homines & dicerent om̃i a mala aduersus eosqui aꝓpt̃ hȩc
merces eorũ maior ẽ incaelis : non eis solis dix̃ dñs cũhec drx̃ sed dix̃ uni uerso
corpori suo dix̃ om̃ib: menbris quicũq: incorpore eiꝰ. & menbrorũ eius ẽẽ uo¬
accipiunt : sed non om̃s quiaccipiunt sacram̃tũ habituris aput eũ &iã locũ
ꝓmissũ m̃bris eius Poene s a cram̃tũ quidẽ om̃s corpus eiꝰ dicunt : quia om̃s inpas¬
cuis eius simul pascunt : Seduenturus ẽ quidiuidat : & alios ponat addexterã

Expanded text:
oc admonuit Dominus, cum Evangelium legeretur, quoniam qui credit in eum, credit in illum qui eum misit . Missum esse ad nos Salvatorem mundi, fiexpressit et hic se esse in nobis. Sic totus crescit: quia quemadmodum ille in nobis est hic, sic et nos ibi in illo sumus. Hoc facit compago charitatis. Ipse qui caput noetur caput corpus suum. Et ideo nos mundus odit, sicut ab ipso Domino audivimus . Non enim Apostolis hoc dicebat paucis, quod odisset eos mundus; et quia gaudere deberent, cum eis detraherent homines et dicerent omnia mala adversum eos, quia propter haec merces eorum major esset in coelis ; non eis solis dixit Dominus, cum haec dixit: sed dixit universo corpori suo, dixit omnibus membris suis. Quicumque in corpore ejus et membrum ejus esse voamentum, habituri sunt apud eum etiam locum promissum membris ejus. Pene quidem sacramentum omnes corpus ejus dicunt, quia omnes in pascuis ejus simul pascunt: sed venturus est qui dividat, et alios ponat ad dexteram,
Abbreviated transcription (Latin):
liar est filia matre sua maritata : quia ipsa ñ quȩ siuit uirũ: Sisuꝑbis
nullo medo melior : Si melior : sine dubitatione melior. Siuis te inuenr
meliore int̃rogatu animã tuã si uides inflationẽ : Vbi inflatio ib
in anitas est: diabolus ubi in ane inuenerit nidũ facere molit᷑: deuiq¬
quo se extollunt humilient᷑ : Quid enĩ ꝓdest cui est c̃tinentia seddo¬
minat᷑ suꝑbia : Contẽpsit unde nat est homo & app&it unde deci¬
dit diabolus Nuptias c̃tepsisti bene fecisti : Aliquid melius egisti sel
noli suꝑbire: Denuptus homo natꝰ est : desuꝑbia angłi cecider : Si si¬
gula urabona c̃siderẽ : melior es patre tuo quinuptis etepsist  tai
parent̃ melius eẽ Alud qua ilud quis dibitit : sed ad dendo alia cduo sũ¬
uid est imelius suꝑbia anhumilitas espo sdes ouisiespondore nuili

Expanded text:
lior est filia matre sua maritata, quia ipsa non quaesivit virum. Si superbior, lior est filia matre sua maritata, quia ipsa non quaesivit virum. Si superbior, nullo modo melior: si melior, sine dubitatione humilior. Si vis te invenire meliorem, interroga animam tuam, si vides ibi inflationem. Ubi inflatio est, inanitas est. Diabolus ubi inane invenerit, nidum facere molituquo se extollunt humilientur. Quid enim prodest cui inest continentia, si dominatur superbia? Contempsit unde natus est homo, et appetit unde cecidit diabolus. Nuptias contempsisti, bene fecisti; aliquid melius elegisti: sed noli superbire. De nuptiis homo natus est, de superbia angeli ceciderunt. Si singula vestra bona considerem, melior es patre tuo, qui nuptias contempsisti; et tu mparentur, melius est illud quam illud: quis dubitat? Sed addendo alia duo, supQuid est melius, su
Abbreviated transcription (Latin):
paito aicubite quantũ potestisorationib ut siomatis Illaeiãppit odõ
concedentur illa eiꝰ ñ rra sedmiseri corha largiuntur: Quandoat đ ꝑelitt
tĩporalia : cũ moda petite cũ timorep&ite. illi cõmitte ut si ꝓsant d&. sisit¬
nentes humiles sunt suꝑbi ñ sibi ꝓmittant suꝑbi regnũ dĩ : Excellentiorlos
ẽ quoducit c̃tinentia : sed quise ex altat humiliabitur : Quid queri s celsiorẽ
locũ appetitu celsitudinis quẽ potes app̃hendere retentione humilitatis :
si extolliste : dseicitte : Situdeiciste : ds̃ eleuatte : Sententiadũ ẽ :
nec addi aliquid nec detrahi potest : Vsq aut eo continentes homines
plerũq: suꝑbiunt ut ñ solũ quib: cũq hominib: sed& iã parentib ingrati sit
& aduersus parentes &tollant᷑ : Quare quia illi genuer : istinuptias cona¬
ser̃: Vnde in gratieent qui nuptias contẽpsissent nisi illi genuissent
Sed melior est filius patre suo coniugato. quia ipse ñ dux̃ uxorẽ. Etine¬

Expanded text:
petite, et incumbite, quantum potestis, orationibus, ut sumatis. Illa enim propitio Deo conceduntur: illa ejus non ira, sed misericordia largiuntur. Quando autem petitis temporalia, cum modo petite, cum timore petite: illi committnentes humiles, sunt superbi. Non sibi promittant superbi regnum Dei. Excellentior locus est, quo ducit continentia: sed qui se exaltat, humiliabitur . Quid quaeris celsiorem locum appetitu celsitudinis, quem potes apprehendere retentione humilitatis? Si extollis te, Deus dejicit te: si tu dejicis te, Deus elevat te. Sententia Domini est: nec addi aliquid, nec detrahi potest. Usque adeo autem continentes homines plerumque superbiunt, ut non solum quibuscumque hominibus, sed etiam parentibus ingrati sint, et adversus parentes extollantur. Quare? Quia illi genuerunt, isti nuptias contempserunt. Unde ingrati essent qui nuptias contempsissent, nisi illi genuissent? Sed melior est filius patre suo conjugato, quia ipse non duxit uxorem: et me
Abbreviated transcription (Latin):
qđ honorẽ deferant uob̵ Nouimꝰ qđ meliores ẽẽ uos uidicant : quã ipsi sunt :
Sed quantũ illi ignorant : tantũ & uosmutuã honorificentiã eis prestare debe¬
tis : Siem ẽ inuo bisscitas : timere neꝑdatiseã Vnde : ꝑsuꝑbiã: Alit̃ perit
scitas casta si adult̃ fuerit : alit̃ perit si suꝑbus fiat : & cudeo dicere c̃iu¬
galẽ agentes uitã : sitenent humilitatẽ suꝑbi scastis meliores sunt : Con¬
sidera eñ caritasira : qđ dico: Di abolũ attendite: Nũ quid ei iniudiciodĩ
obiciendũ adulteriũẽ aut fornicatio : nichilhorũ fac̃ quiñ hab& carnene :¬

Expanded text:
quod honorem deferunt vobis; novimus quod meliores esse vos judicant, quam ipsi sunt. Sed quantum vos illi honorant, tantum et vos mutuam honorificentiam eis praestare debetis. Si enim est in vobis sanctitas, timete ne perdatis eam. Unde? Per superbiam. Aliter perit sanctitas casti, si adulter fuerit; aliter perit, si superbus fiat. Et audeo dicere, conjugalem agentes vitam, si tenent humilitatem, superbis castis meliores sunt. Consideret enim Charitas vestra quod dico: diabolum attendite, numquid ei in judicio Dei objiciendum est adulterium aut fornicatio? Nihil horum fac
Abbreviated transcription (Latin):
leamꝰ sinullũ mimicũ nullũ rep̃hensorẽ nullũ detractorẽ . nullũ maledicũ
experiremur : uidetis ergo quia & mali necessarii sunt bonis : infornace quod¬
amodo aurificissimꝰ hocẽ in hocmundo : Siaurũ ẽ : ñ simul ardes : Si aurũẽ :
palea tua ẽ malus : Si& tupalea es : simuleris fumꝰ : Verũ tam̃ pͥmũ ut noueri
tis lemi in corpore xp̃i excellentia mẽbra eẽ ñ sola ẽ c̃iugalis uita laud abilis
& hab& in corpore xp̃ilocũ suũ sicut & in nr̃o corpore : Nea sola habentlocũ q̃
excellentius collocatas : sic̃ sensus in facie superiorẽ corporis partẽ occupauer̃
sednisi pedesportarent quicquid sublimeẽ in t̾ra iacer& : Vnde a płsdic̃ : & q̃m¬

Expanded text:
imicum, nullum reprehensorem, nullum detractorem, nullum maledicum experiamur? Videtis ergo quia et mali necessarii sunt bonis. In fornace quodam modo aurificis sumus, hoc est, in hoc mundo. Si aurum non es, simul ardes. Si aurum es, palea tua est malus. Si et tu palea es, simul eritis fumus. CAPUT IV. 4. In Chrienim conjugalis vita laudabilis, et habet in corpore Christi locum suum: sicut et in nostro corpore non ea sola habent locum, quae excellentius locata sunt, sicut sensus in facie superiorem corporis partem occupaverunt; sed nisi pedes portarent, quidquid sublime est in terra jaceret. Unde Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccła congregatur: Deniq siquẽquã ex tra eccłam suoꝵ peniteat peccatoꝵ
& huius tanti peccati quod alirnus est ab ȩecła dĩ corin penicens abeat. quider
ꝓd ẽ illa pententia cũ istũ solũ uerbũ dicat c̃ta sp̃m sem qđ ex trantus est ale
da quȩ acepit hoc donũ ut inea inspũ scõ fiat remussio peccator: qua re¬
nusssone cũ trintas faciat: ꝓprie tamen ad spm̃ dcm intelligitur ꝑtiaeros Io¬

Expanded text:
ecclesia congregatur. denique si quemquam extra ecclesiam suorum paeniteat peccatorum ecclesia congregatur. denique si quemquam extra ecclesiam suorum paeniteat peccatorum et huius tanti peccati, quod alienus est ab ecclesia dei, cor impaenitens habeat, quid ei prodest illa paenitentia, cum isto solo uerbum disia, quae accepit hoc donum, ut in ea in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum? Quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad Spiritum sanctum intelligitur pertinere. I
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ad solũ filiũ ꝑtinentẽ quisquis negat cooperatũ patrẽ aut spm̃ som eon t
sapit: Itẽ dicimus nec patrẽ nec filiũ : sed solũ spm̃ scm̃ & in colũ bespetie aie¬
tis & uariis lingius magnaliadĩ: A quotam̃ miraculo ad solum spm̃ scm̃ ꝑtini
te : cooperationẽ patris & uerbi unigeniti separare nom possumus : Ita sigulo¬
rũ quoq intrinitate opera trinitas operatur: unicuiq operanti cooptta¬
tibi duob conueniente in trib: agendi concordia. ñ in uno defitiente si¬
q enum solus hoc implere ñ poterat. atq illud adiutoriũ tã quã huc operi
non sufficiens assumebat. sed spm̃ diuisũ insemet ipsũ eo spũ congruebat expel¬
li quẽ pat̃ & filius non diuisi insem& ipsis. cõmunit̃ habent: Sic a peccata
quia p̃ter eccłam non dimittunt᷑ : in eo spũ dimitti oportebat. quo inumnum

Expanded text:
ionem ad solum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte ionem ad solum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec Filium, sed solum Spiritum sanctum et iltis et variis linguis magnalia Dei : a quo tamen miraculo ad solum Spiritum sanctum pertinente, cooperationem Patris et Verbi unigeniti separare non possumus. Ita singulorum quoque in Trinitate opera Trinitas operatur, unicuique operanti cooperantibus duobus, conveniente in tribus agendi concordia, non in uno deficiente effieque enim et solus hoc implere non poterat atque illum adiutorium tamquam huic operi non sufficiens assumebat; sed spiritum diuisum in semet ipsum eo spiritu congruebat expelli, quem pater et filius non diuisum in semet ipso communiter habent. Sic et peccata, quia praeter ecclesiam non dimittuntur, in eo spiritu dimitti oportebat, quo in unum
Abbreviated transcription (Latin):
Uenemo alius fecit: non ad patrẽ uł sp̃m retulisse qđ ei non sint in illis ope¬
rib cocperati. sed homines a quib leguntur multa facta mira cula & tameni
lo sonabibis uerbi. quãuis ad ꝑsonã patris tantũ modo ꝑtinere eooprratos ur̃¬
filiũ & spm̃ som̃ non negamus: Neqi enĩ tuno filius carnẽ portans cũ homi¬
nibi conuersabatur int̾ra. ideo nonerat aam in sinupatris ta quã un ige¬
nitũ uerbũ. quando illa denube uox fastat̃ : aut sapient̃ & spiritaliter
credi porist dm̃ patrẽ operationẽ uerborũ suorũ sonantiũ atq transum¬
tium asue sapientiȩ suiq sp̃s cooperatione seperas se : eodẽ modo cũret¬
unus caro erat & plante fiustib innitentos : Iluditam̃ opis tantimi¬
me dicimus ipsa siuscepisse carnẽ : non patrẽ aut spm̃ scm̃: Et tarĩ hancrio nar¬

Expanded text:
quae nemo alius fecit , non ad Patrem vel Spiritum retulisse, quod ei non sint in illis opequae nemo alius fecit , non ad Patrem vel Spiritum retulisse, quod ei non sint in illis operibus cooperati, sed ad homines, a quibus leguntur multa facta miracula, et tamen lo sonabilis verbi, quamvis ad personam Patris tantummodo noscamus itum sanctum non negamus. Neque enim quia tunc Filius carnem portans cum hominibus conversabatur in terra, ideo non erat etiam in sinu Patris tanquam unigenitum Verbum, quando illa de nube vox facta est; aut sapienter et spiritaliter credi potest Deum Patrem operationem verborum suorum sonantium atque transeuntium a suae Sapientiae suique Spiritus cooperatione separasse. Eodem modo cum recunius caro erat illa et plantae fluctibus innitentes; illud tamen opus tanti missime dicimus ipsam suscepisse carnem, non Patrem aut Spiritum sanctum; et tamen hanc i
Abbreviated transcription (Latin):
uetei le tiẽ nequsqua arbitretur ꝗd ea nonoperirtur pat̾ &. filius cũ meis ope¬
ri cõmemorauerit a. donationes curationũ & operationes iurtutũ ub est
utiq & expulsio demoniorum: Cũ uero adungit &dicit : diuidens propria
uru ciuq ꝓut uilt. tionne manifostat a iam sc̃i spus potestatẽ Sed apatre
a filio plane indiuiduãt Siergohet ita dicunt᷑ ut tam̃ inseparabilis intelle¬
gitur operatio trinitatis. ita ut cũ operatio patris dicitur non easine filio. &.
operatio sps scĩ nonsine patre &rfilio: satis notũ est recte credentibus uł & iã
ut possunt intellegentibi : & illud ideo dictumeẽ depatre ipse facit opera
qđ ab illo sit origo ar iam operũ aquo existentia cooperantiũ ꝑsonarũ. quia &
filius deillo natus est. & sp̃s scs principalit̃ deillo procedit dequo natus est filius
Ucũ quo illi cõmunis t̃ idemsp̃: Et illud qđ ait dñs Siopera non fecissẽ ineis

Expanded text:
um est ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; nonne manifestat etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis; ita ut cum operatio Patris di et cum operatio Spiritus sancti, non sine Patre et Filio, satis notum est recte credentibus, vel etiam ut possunt intelligentibus. Et illud ideo dictum est de Patre, ipse facit opera , quod ab illo sit origo etiam operum a quo est exsistentia cooperantium personarum: quia et Filius de illo natus est, et Spiritus sanctus principaliter de illo procedit, de quo natus est Filius, et cum quo illi communis est idem Spiritus. Et illud quod ait Dominus: Si opera non fecissem in eis,
Abbreviated transcription (Latin):
anes iusti udicudi quiredda. uni cuiq scđm opera eus: het ergo mpe nitenti
Sic eram uno aliquo nomine possumus ut cũq appellare .a. blas phemia
& uerbum contra spm̃ sem̃ quod remissionem non habet in ȩt̃num: hec inquã
in penitentia contra quã clamabant & p̃co & iudex. dicentes : Penitentiam
agite appro pinquabit enim regnum calorũ : Contra quã dñs os euuangelicae
p̃dicationis aperuit : & contra quã ipsum euuangelium in toto orbe p̃dicandũ

Expanded text:
nis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus. Haec ergo impoenitentia, sic enim uno aliquo nomine possumus utcunque appel lare blasphemiam et verbum contra Spiritum sanctum, quod remissionem non habet in aeternum: haec, inquam, impoenitentia contra quam clamabat et praeco et judex dicentes: « Poenitentiam agite: appropinquabit enim regnorum coelorum ; » contra quam Dominus os evangelicae praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nec uni uersaliter. net particularit enuntiata sentencia est. nonn
dictume omis blas pbemia sp̃s aut quedablas phenua. stdtantumodo m¬
cũq uerbum. aut qui dixtrit quoddã uerbũ. sed indefinte quidixerit ut¬
bun : nonẽ necesse ut omemblas pbeniã uł ome uorbũ intelle gamus. sedne¬
qua us id rxe primere. nolucrit. ut petendo: querendo. pulsando. si quiditet
mt l iRus us toperurus non ugibie h abtamus: hoc ue mani festus uideatis
illud at ten diti quoda at ido ipse uidtis S inonuenissi ae losutus ons pausserta
alaca cut rion abis ues  N Ieqr entim ita dic tumest ut sane ullo orino peecoto
orlla umtolibag ftiuis se futuros udros sinon uenissa es lo cutus cis fuissae ple¬
nos quir er inumit oneratosq precatis. prept qdđa dicit. Uenite adnet
nes quilaboratis oc honerati estis. Unde niisarcĩns peccatoꝵ aetrans grisse¬

Expanded text:
ergo nec universaliter nec particulariter enuntiata sententia est non enim dictum est, Omnis blasphemia Spiritus; aut, quaedam blasphemia; sed tantummodo iodcumque uerbum" aut: "qui dixerit quoddam uerbum", sed indefinite: qui dixerit uerbum — non est necesse, ut omnem blasphemiam uel omne uerbum intellegamus, sed neominus, quamuis id exprimere noluerit, ut quaerendo, petendo, pulsando si quid recti intellectus acceperimus, non uiliter habeamus. Hoc ut manifestius uideatis, illud attendite quod ait idem ipse de Iudaeis: si non uenissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. neque enim ita dictum est, ut sine ullo omnino peccato uellet intellegi futuros fuisse Iudaeos, si non uenisset et locutus eis fuisset; plenos quippe inuenit oneratosque peccatis. propter quod dicit: uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis. unde, nisi sarcinis peccatorum ex transgress
Abbreviated transcription (Latin):
renit tetur illi : Ei aut̃ qui in spmꝰ blas phomauerit : non remit tetur : Illascilica
blas phomia cordis inpenitentis : qua resistitur remissioni peccatorũ . quȩ fit ui
amare fleuit : Victoq spũ qui in seipsum diuisus ẽ &s qui eũ uexandũ poposcr¬
rat contra quẽ pillodñs rogauit nodeficer& fides eius: accepit & iã ipsum cui
ut deblas phemia sp̃o hȩc sententia diceretur : causa extitit ix cõmemoratio¬
ne sps in mundo qui in scipsũ duuisusest: Dic tumenũ erat dedño: qđ miprinepe
S nisorliuisus dũ qui inse diuisust̃ iuncat atq eicit: Ille aut̃ homo ineis pdita¬
ne remane ed at qui in huius qui inse diusus nonẽ pacẽ: ꝑ inpenitentian
ttansrie detractat: hocenĩ marcus ita ntirrat: Am̃ dico uobis qua ora

Expanded text:
tem qui in Spiritum sanctum blasphemaverit, non remittetur : illa scilicet tem qui in Spiritum sanctum blasphemaverit, non remittetur : illa scilicet blasphemia cordis impoenitentis, qua resistitur remissioni peccatorum, quae fit in Eamare flevit ; victoque spiritu qui in se ipsum divisus est, et qui eum vexandum poposcerat, contra quem pro illo Dominus rogavit ne deficeret fides ejus ; accepit etiam ipsum cui ut de blasphemia Spiritus haec sententia diceretur, causa exstitit ex commemoratione spiritus immundi, qui in se ipsum divisus est. Dictum enim erat de Domino, quod in principe in se diuisus, eum qui in se diuisus est uincat atque eiciat, ille autem homo in eius perditione remaneat, qui in huius qui in se diuisus non est pacem per impaenitentiam transire detrectat. hoc enim Marcus ita narrat: amen dico uobis, quoniam omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tuus fuerie inponitentiȩ contra spm̃ inquo untas & societas cõminioruis
congregatur ȩccła : nũquã illi remictetur quia hoc sibiolausit. ubitti¬
titur: &merito dapnabitur : cũ spũ quiinse ipsũ diuisus st: diu su
contra spm̃som̃: qui in seipsum diusus non est: Hoc & ipsa euu angelica tesimo
nos ammonent: siea ꝑscrutemur attentius : Nam sođm lucam qudẽ ne
hoc dicit dnis ubi responda eis quidixerunt. quod in principe demoniorum
eicit demones : non ii remitti quiblas phemauerit in spm̃ scm̃: Vnde appara
non semel hoc adño dictũ : sed ibi quoq non neglegint̃ p̃ter eundũ quo loco dictut
sit: Loquebatur enĩ dehis qui eum confessi sunt ut non negarent corã hemins
ubi ait: Dico aut̃ uobis quicũq confossus fuerit me corã hominib:. & filius homin
conficobitur inillo corã angelis dĩ : Quiaut̃ negaueritme corã hominibus. deno¬
gabitur coram angelis di: Et ne ex hoc apłi petri desperartursalus qui eũ coram

Expanded text:
reus fuerit impaenitentiae contra spiritum, in quo unitas et scongregatur aecclesiae, nunquam illi remittetur, quia hoc sibi clausit, ubi remittitur; et merito damnabitur cum spiritu, qui in se ipsum divisus est, divisuum qui in se ipsum divisus non est. Hoc et ipsa evangelica testimonia nos admonent, si ea perscrutemur attentius. Nam secundum Lucam quidem non ibi hoc dicit Dominus, ubi respondet eis qui dixerunt quod in principe daemoniorum ejicit daemones, non ei remitti qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Unde apparet, non semel hoc a Domino dictum: sed ibi quoque non negligenter praetereundum quo loco dictum sit. Loquebatur enim de his qui eum confessi essent, vel negassent coram hominibus, ubi ait, Dico autem vobis, Quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur in illo coram Angelis Dei: qui autem negaverit me coram hominibus, denegabitur coram Angelis Dei Et ne ex hoc ap
Abbreviated transcription (Latin):
reiam uelle uos uideo: qm̃ non ẽ om̃is quȩnã illa sit blasphemia sps quȩ nonremit¬
expectatis audue: Sed tolerate aliquantas maioris dilgentia moras: donea
ndiuiunte dĩo torũ qđ orcur rit ex pediã. Ali quippe dio euuangeliste.
Aarcus & lucas cum dehacre loquerintur : & nondixor blospherilã sea uerbuan
ut in tellegeromus non omemblas phemiã sed quãdã: Ner uerbũ onie: sedqđ dam¬
tur filus hominũ peccata & blasphemiae. quib blasphemauerint: qui aut̃ blasphe¬
mauerit in spm̃scm̃ : non hab& remissionẽ in et̃num : sed reus erit aet̃ni delicti

Expanded text:
re iam uelle uos uideo, quoniam non est omnis, quaenam sit illa blasphemia spiritus, quae non remitre iam uelle uos uideo, quoniam non est omnis, quaenam sit illa blasphemia spiritus, quae non remitexspectatis audire; sed tolerate aliquantas maioris diligentiae moras, donec adiuuante domino totum quod occurrerit expediam. alii quippe duo euangelistae Marcus et Lucas, cum de hac re loquerentur, non dixerunt blasphemiam seu uerbum, ut intellegeremus non omnem blasphemiam, sed quandam, nec uerbum ontur filiis hominum peccata, et blasphemiae quibus blasphemaverint. Qui autem blasphemaverit in Spiritum sanctum, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti
Abbreviated transcription (Latin):
tantes qm̃ uera dicebat. insuꝑ occidorunt. Hoc peccatũ tã magnũ a orreri¬
dum si non uenissa & locutus tis fuissa : pec catũ utiq non haberent: Sicut
ergo ibicũ audimus pec catũ non haberent. non ome sed aliqđ peccatũ ini¬
tellegemus: ita modierna lectione cũ audimus. sps blas phemie non remit
tetur. non omem blas phemiã sed quãdam: Et cũ audiuimus quidicit uerbũ
contra spm̃ scm̃ non remit tetur ei. non omẽ uerbũ sed qđ dã intellegere debe¬
diceret quis tã uecors eã. ut aliud intellegera.: Seco hancregulã locutionis
e illud accipitꝰ ÷ nisi quis renatus fuerit exaqua & spũ: Monem̃ at a ibispufco
Utam̃ hoc intellegitur: Nit qm̃ dixit ex aqua a spũ :÷ omim̃ spm̃ quisquam
uintilleagere cogitur: Quo circacũ audis sps aut̃ blasphenuȩ non remintet ᷑:
non omnẽ spm̃. ita nõ om̃is sps blas phemie oportas accipias: Audi¬

Expanded text:
tantes, quoniam uera dicebat, insuper occiderunt. hoc peccatum tam magnum et horrentantes, quoniam uera dicebat, insuper occiderunt. hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non uenisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. sicut ergo ibi cum audiuimus: peccatum non haberent, non omne, sed ali- . quod peccatum intellegimus, ita in hodierna lectione cum audiuimus: spiritus blasphemia non remtetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debediceret, quis tam uecors esset, ut aliud intellegeret? secundum hanc regulam locutionis et illud accipitur: nisi quis rentamen hoc intelligitur. Nec quoniam dixit, ex aqua et Spiritu, omnem spiritum quisquam intelligere cogitur. Quocirca cum audis, Spiritus autem blasphemia non remittetur; sicut non omnem spiritum, ita non omnem blasphemiam oportet accipias. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
so pi cdati. hon h aberent nisi quia sta sentencia. nec uniuer salet crt par¬
tcularit sed indrfinitt ꝓnuntiata. non omẽ pecratum coge uoellig¬
Falsam qđ ab sit sententiã eẽ dicere mus. Nonergo ait si non uenissẽ x locutus
tis fuisse. nullũ peccatũ haberent: ne ueritas m̃ tiretur : Nec rursus defini¬
te dixit si non uenissẽ & locutus eis fuissem. quoddã peccatũ non haberent.
nepiũ studiũ parũ exerciretur : In omĩ quippe copia scripturarũ sc̃arum
pascimur aꝑtis: exercemur obscuris: Illic fames pellitur. hic fastidiũ. Qiuia
ergo non ẽ dictum peccatũ ullũ haberent: non ꝑtur bemur. cũ peccatores
iuideos &iam sidns non urnissa agnoscimus: Sed tam̃ quia dictũ est sinonue¬
nissẽ petcatũ non haberent: unde necesseẽ &iam. si non omẽ. aliquod tam̃
eos ex aduentu dnĩ qđ non habebant. contraxisse peccatũ : Illud ipsũ pro¬
fictoẽ : qđ in p̃sentẽ sibiq loquentẽ Non crediderunt . eũq inimicũ depu¬

Expanded text:
peccatum non haberent? nisi quia ista sententia nec universaliter nec particulariter, sed indefinite pronuntiata, non omne peccatum falsam, quod absit, sententiam esse diceremus. Non ergo ait, Si non venissem et locutus fuissem eis, nullum peccatum haberent: ne Veritas mentiretur. Nec rursus definite dixit, Si non venissem et locutus fuissem eis, quoddam peccatum non haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt eumque inimicum depu
Abbreviated transcription (Latin):
di umputat acorpore: hoc enim fit remuissio peccatorũ ne princeps prccati
sus qui in se ipsum diusus est regna in nobio : ut erati a potestate sp̃sunmura
templũ deinceps efficiamur spus sc̃i : Ct aquomundamur accipuendo ra¬
dulgonitiã : ipsũ accipianus habi tatorẽ ad faciendã augendã ꝑ ficuendã q
uisticia : Nam & in primo rius aduentu cũ hiiquieũ acceperant linguis
itiũ gentium loquerentur : & stupentes eos qui aderant alloqueretur
qlspetrus : ampunctisunt corde & dixer ad petrũ & ad apłos : Quidergo

Expanded text:
eps peccati, spiritus qui in se ipsum divisus est, regnet in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi, templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; et a quo mundamur accipiendo indulgentiam, ipsum accipiamus habitatorem ad faciendam, augendam, perficiendamque justitiam. Nam et in primo ejus adventu, cum hi qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, et stupentes eos qui aderant, alloqueretur apostolus Petrus; compuncti sunt corde, et dixerunt ad Petrum et ad Apostolos: Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
se. ut in principe demonũ eicerent demones: id eo inquit ipsi iudiceserunt uri. Ipsi inquit
ipsi ignobilia & contemptibilia huius mundi. in quib non astificiosa malignitas. sed scã sim¬
plicitas. meae uirtutis appara: ipsi testes mei. iudices er̃ur̃i. Deinde sub uingit: Siautẽ
simplicẽ dedi procul dubio ꝑuenit in uos regnũ di: quosub uertit᷑ regnũ diaboli cũ quo &

Expanded text:
se, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones Ideo, inquit, ipsi judices vestri erunt. Ipsi, inquit, se, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones Ideo, inquit, ipsi judices vestri erunt. Ipsi, inquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Deinde subjungit: Si autem simplicem dedi; procul dubio pervenit in vos regnum Dei, quo subvertitur regnum diaboli, cum quo et
Abbreviated transcription (Latin):
aicbub principe demoniorũ : Iñs̃ aut̃ sciens cogitaciones corũ : dixit eis : Omne regnun
diusum contrase : desolabitur. & omis ciuuitas uł domus diusa contrase non stabit. & sisa¬
tanis satanan ticit: aduersumse diusus est : Quomodo ergostabit regnumtiꝰ : hocdicens¬
ex ipsorum confessione uolebat intellegi s quod intũ non credendo in regnodiaboli et̃ dele¬
gisent. quod utiq aduersumse duusum stare non possa : Eligant ergo pharisei qđ uoluerađ:
Disatanas satanan non potest eicere: nihnil contra dnm̃ qđ dicerent inuenire potuerunt: Si
uut̃ potest multo magis sibi prospiciant. a recedant deregrio rius: qđ aduersũ se duusum
udtendant qđ sequit᷑: Et siego inquid in beheli ebub eicio demones filiiur in quo ei ciut
ideo ipsi uidices uri erunt: Dixit hocitaq dediscipulissius illius populifilus. Quicer te
discpłi dnĩ iħu xpĩbene sibi conscu fuerant: nibnl se malarũ artiũ abono magistro didicis¬

Expanded text:
nes eorum, dixit eis: Omne regnum divisum contra se, desolabitur; et omnis civitas vel domus divisa contra se, non stabit. Et si satanas satanam ejicit, adversum se divisus est: quomodo ergo stabit regnum ejus? Hocex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse delegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint, si Satanas Satanan non potest ejicere, nihil contra Dominum, quod dicerent invenire potuerunt, si autem potest, multo magis sibi prospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum attendant quod sequitur. Et si ego, inquit, in Beelzebub ejicio daemones, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius populi filiis: qui certe discipuli Domini nostri Jesu Christi bene sibi conscii fuerant, nihil se malarum artium a bono magistro didicis
Abbreviated transcription (Latin):
lũbos uros accinctos eẽ uoluit : & lucernas ardentes Quidẽ lũbos accinc¬
tos : declina amalo: Quid ẽ lucere : quidẽ lucernas ardentes habere:
hoc ẽ & facbonũ : Quid ẽ qđ adiunx &ait & uossimiles estote hominib:
expectantib dnm̃ suũ quando ueniat anuptus nisi qđ millo psalmo
legitur inquire pacem & sequere eã : haec tria hocẽ abstinentia amalo &
operatio boni & spes p̃mii &et̃n : cõmemoratas in actib: apłorũ ubi scriptũ ẽ
dñi ꝑtinet : q̃ ẽ spes uitae aet̃nȩ : Ergo declina amalo : hȩc ẽ continentia : Hisunt
lũ in accmcti : & facbonũ : haec ẽ iustitia : Hae sunt lucernȩ ardentes: Quere
pacẽ & sequere eã : hacẽ expectatio futuri scłi Ergo similes estote ho¬
minib: expectantib: d̃m suum : quando ueniat anuptiis : Flabentes is ta¬
p̃cepta & ꝓmissa quid querimꝰ int̾ra dies bonos : ibi eos inuenire ñ possumus :

Expanded text:
lumbos nostros accinctos esse voluit, et lucernas ardentes. Quid est, lumbos accinctos? Declina a malo. Quid est lucere? quid est lucernas ardentes habere? Hoc est, Et fac bonum. Quid est quod adjunxit et ait, Et vos similes estote hominibus exspectantibus dominum suum quando veniat a nuptiis: nisi quod in illo psalmo equitur, Inquire pacem, et sequere eam? Haec tria, hoc est, abstinentia a malo, et operatio boni, et spes praemii aeterni, commemorata sunt in Actibus Apostolorum, ubi scriptum est, Domini pertinet, quae est spes vitae aeternae. Ergo, Declina a malo, haec est continentia, hi sunt lumbi accincti: Et fac bonum, haec est justitia, hae sunt lucernae ardentes: Quaere pacem et sequere eam, haec est exspectatio futuri saeculi: ergo, Similes estote hominibus expectantibus dominum suum quando veniat a nuptiis. CAPUT Ipraecepta et promissa, quid quaerimus in terra dies bonos, ubi eos invenire non possumus?
Abbreviated transcription (Latin):
hi exeo : qđ deditibi: QSuid eni ad tulisti quando uenisti: om̃a quȩ creaui creatus
hic onuenisti.: nichil adtulisti. nichil hunc tolles: Semeo. mihi quare ñ donas.
quia tuplenus es : & pauꝑ inanis es: Primordia ur̃a : attendite : Ambo nudina¬
tiestis : & tuergo natus es nudus : Multa hic inuenisti : Nũquid tecũ aliquid ad¬
habeã & tefeneratorẽ : Pauca mihidas : plura reddã : Terre na mihidas : celestia
reddã : Tẽporalia mihidas : at̃narestituã : Teipsũ reddã : quando temihi red¬

Expanded text:
hi ex eo quod dedi tibi. Quid enim attulisti, quando huc venisti? Omnia quae creavi, creatus hi ex eo quod dedi tibi. Quid enim attulisti, quando huc venisti? Omnia quae creavi, creatus hic invenisti: nihil attulisti, nihil hinc tolles. De meo mihi quare non donas? Quia tu plenus es, et pauper inanis est. Primordia vestra attendite: ambo nudi nati estis. Et tu ergo nudus natus es. Multa hic invenisti: numquid tecum aliquid athabeam te feneratorem. Pauca mihi das, plura reddam. Terrena mihi das, coelestia reddam. Temporalia mihi das, aeterna restituam. Te ipsum tibi reddam, quando te mihi red
Abbreviated transcription (Latin):
esuriui : sitiui nudus fui hospes fui in carxere fui : Et quib: dã dix̃ minis¬
trastis mihi : quib: dã dix̃ ñ miln ministrastis : Eccȩꝓbauimꝰ xp̃m. paupe
re : Sidiues ẽ quihab& uinũ : qualis diuesẽ qui fac̃ uinũ : ergo diues & pauꝑ xõs:
Tãquã ds̃ diues : tã quã homo pauꝑ : Lã & ipse homo diues ascendit incalũ : se¬
es diues anpauꝑ: multi mihidicunt pauꝑsũ : & uerũ dicunt : Agnosco paupe¬
rem aliquid habentẽ : agnosco & indigentẽ : Sed hab& quidã multũ auri &
argenti. Osi agnoscat se pauperẽ Agnoscit pauperẽ : si agnoscit uxta se
pauperẽ: Suideñ : quantũ uis habeas quicũq diueses: di m̃dicus es: Ve¬
nitur ad horã orationis & ibite ꝓbabo : P&is : Quomodo ñ pauꝑes quipe¬
tis ÷ plus adõ panẽ pocis : annones dicturus panẽ nrm̃n cotidianũ danobis ho¬
diȩ ÷ quipanẽ cotidianũ p&it : pauꝑẽ aut diues ẽ . Et tam̃x p̃s dicit tibi: Dami¬

Expanded text:
Esurivi, sitivi, nudus fui, hospes fui, in carcere fui. Et quibusdam dixit, Ministrastis mihi: quibusdam dixit, Non mihi ministrastis . Ecce probavimus Christum ret. Si dives est qui habet vinum, qualis dives est qui facit vinum? Ergo dives et pauper Christus: tanquam Deus dives, tanquam homo pauper. Jam et ipse homo dives ascendit in coelum, sees? Dives, an pauper? Multi mihi dicunt, Pauper sum: et verum dicunt. Agnosco pauperem aliquid habentem, agnosco et indigentem. Sed habet quidam multum auri et argenti. O si agnoscat se pauperem! Agnoscit se pauperem, si agnoscit juxta se pauperem. Quid enim? Quantumvis habeas quicumque dives es, Dei mendicus es. Venitur ad horam orationis, et ibi te probo. Petis. Quomodo non pauper es, qui petis? Plus addo, Panem petis. An non es dicturus, Panem nostrum quotidianum da nobis ? Qui panem quotidianum petis, pauper es, an dives? Et tamen Christus dicit tibi: Da mi
Abbreviated transcription (Latin):
Manens qđ erat : assumens qđ nerat : Ho cergo qđ nobis pstitit : &iã piscina illa
significat: Breuit̃ dico : Aqua illa: iudaicus populus erat: Sume: porticus
lex : Qumnq enĩlibros scripsit morses : Ergo aqua quinq: porties cin gebatur
sicut ille popłs cohercȩbatur: Aquȩ ꝑturbatio: inillo pło ẽ dnĩ passio: Quidescende

Expanded text:
manens quod erat, assumens quod non erat: hoc ergo quod nobis praestitit, etiam piscina illa manens quod erat, assumens quod non erat: hoc ergo quod nobis praestitit, etiam piscina illa significat. CAPUT Lex. Quinque enim libros scripsit Moyses. Ergo aqua quinque porticibus cingebatur, sicut ille populus Lege coercebatur. Aquae perturbatio, in illo populo est Domini passio. Qui descende
Abbreviated transcription (Latin):
tio uitae huius equa nobis prestat auxiliũ : Ciudiyximus Dainobisatxiliũ detribu¬
litione T ota quind pe uita ista intellegentib tribulatio ẽ: Sinit eñ duotortores
animȩ ñ simul torquentes : sederuciatũ alternantes Horũ duorũ torntorũ noni¬
nascut : tenor& dolor: Quando tibibeneẽ times : quando maleest doles Scłihu¬
us quẽ ñ detodet ꝓsperitas nonfrangit adiuersitasi ⁊ unmale r hocsican
utflos feni: Pienũ aruit flos decidit : quasi quȩreremꝰ quae feni spes quae floriserno
stabilitas : sed uerbũ inqud dm̃ mana inat᷑nũ : & unde in quid adne uerbun
dm̃ : uerbũ caro factũ ẽ : & habit auit in nobis : Verbũ enĩ dñtibidicit : Noli
respuere ꝓmis sit eũ : quia ñresput fȩnũ tuũ: Hocẽ ergo qđ nob̵ p̃stitit uerbũ
dñi ut ad ipsũ nosteneremꝰ necũ flore fenitransi remus : Hoc ergo qđ nos p̃stitit
ut uerbũ caro fier& suscipiens carnẽ : non mutatũ in carnẽ manens & assumens

Expanded text:
tio vitae hujus, de qua nobis praestat auxilium, cui diximus: Da nobis auxilium de tribulatione . Tota quippe ista vita intelligentibus tribulatio est. Sunt enim duo tortores animae, non simul torquentes, sed cruciatum alternantes. Horum duorum tortorum nomina sunt, timor et dolor. Quando tibi bene est, times: quando male est, doles. Saeculi hujus quem non decipit prosperitas, non frangit adversitas? Tenenda est in hoc flos feni; fenum aruit, flos decidit: quasi nos quaeramus, Quae feno spes? quae flori feni stabilitas? sed Verbum, inquit, Domini manet in aeternum. Et unde, inquis, ad me Verbum ni? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Verbum enim Domini tibi dicit: Noli respuere promissum meum, quia non respui fenum tuum. Hoc ergo quod nobis praestitit Verbum Domini, ut ad ipsum nos teneremus, ne cum flore feni transiremus: hoc ergo quod nobis praestitit, ut Verbum caro fieret, suscipiens carnem, non mutatum in carnem; manens et assumens,
Abbreviated transcription (Latin):
uaẽ : quaimꝰ: Adillũ imꝰ: pillũ in ꝰ Quid timemꝰ nee rremꝰ nonrecessit apatre : &
uent acdos : Vbera suggebat : & mundũ continebat : I n p̃sepe iacebat : anglos
pascebat: Ds & homo: idẽ ds̃ quihomo idẽ homo quid s̃: Sedhon unde homo in
de ds̃ : quia uerbũ homo quia uerbũ caro factũ ẽ. & dsmanendo. hominis caor¬
nẽ assem̃do. addendo qđ nonerat non ꝑdendo qđ erat : Ergo a mocoia pasus

Expanded text:
Non recessit a Patre, et venit ad nos. Ubera sugebat, et mundum continebat. In praesepi jacebat, et Angelos pascebat. Deus et homo, idem Deus qui homo, idem homo qui Deus. Sed non unde homo, inde Deus. Deus, quia Verbum: homo, quia Verbum caro factum est; et Deus manendo, et hominis carnem assumendo; addend
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentes adfiliũ hominis : nisi sursũ eã : Ndicera descendentes ad fili¬
um homini : nisi & deorsũ e& Ipse sursũ : ipse deorsũ : Sursũ in se : deorsu insu¬
is : Sursũ apud patrẽ : deorsũ in nobis : Vnde & uox illa ad saulũ : Saule saule
quidme ꝑsequeris : non dicer& saulesaule : nisi quia sursũ erat : sursũ eũ sau¬
lus ñ ꝑsequebatur : N dicer& quidme ꝑseq̃ris quia sursũ erat : nisi e&̃ deorsũ:¬

Expanded text:
 diceret, descendentes ad Filium hominis, nisi et deorsum esset. Ipse sursum, ipse deorsum: sursum in se, deorsum in suis; sursum apud Patrem, deorsum in nobis. Unde et vox illa ad Saulum, Saule, Saule, quia me persequeris . Non diceret, Saule, Saule, nisi quia sursum erat. Sursum eum Saulus non persequebatur: non diceret, Quid me persequeris? qui sursum erat, nisi e
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissima in aurib: ur̃is sonuit eũ angelica lectio : & ad cognos¬
Icendũ quid sibi uellent quae lecta sunt fecit adtentos hoc deme ex¬
pectari arbitor. hoc me ꝓuirib: expositurũ dño aduiuante polliceor:
Procul dubio enĩ non frustra fiebant illa miracula : & aliquid nobis
ꝓ &t̃na salute figurabant : Nc̃ salus corporis que reddita
est hominis quanti tẽporis fuit : quȩ ẽ enĩ uita urã : dicit sc̃ã
scriptura : Vapor ẽ inquid ad modicũ appͣerens : deinceps ext̃minabitur:
Quid ergo illius hominis corpori ad tẽpus redditaẽ sanitas : redditaẽ non nul¬
la uapore diuturnitas : non itaq: ꝓmagno illud habendũ ẽ una salus homi¬
nis. Illud recolite fr̃s. illud ꝓpheticũ & euuangelicũ qđ in euugło legitur
Hocẽ testimoniũ : Om̃is caro fenũ : & om̃is honor carnis ut flos phȩni: Faenũ

Expanded text:
ecentissima in auribus nostris sonuit evangelica lectio, et ad cognoscendum quid sibi vellent quae lecta sunt, fecit attentos. Hoc de me exspectari arbitror, hoc me pro viribus expositurum, Domino adjuvante, polliceor. Procul dubio enim non frustra fiebant illa miracula, et aliquid nobis pro aeterna salute figurabant. Nam salus corporis quae reddita est homini, quanti temporis fuit? Quae est enim vita vestra, dicit sancta Scriptura? Vapor est, inquit, ad modicum apparens; deinceps exterminabitur . Quod ergo illius hominis corpori ad tempus reddita est sanitas, reddita est nonnulla vapori diuturnitas. Non itaque pro magno illud habendum est: Vana salus hominis . Et illud recolite, fratres, illud propheticum et evangelicum, quia in Evangelio legitur h
Abbreviated transcription (Latin):
uenisti ibi discute : queris inpectore queris insole. instella quid enũ hoꝵ factũ ad
imagine & similitudinẽ dĩ : prors familiarius & melius aliquid hoꝵ queris inte. Ho¬
minẽ enĩ ds̃ fec̃ adimaginẽ & similitudinẽ suã Inte quere : ne fortei mago trini¬
tatis habeat aliquit uestigiũ trinitatis & quȩ imago : facta longe distans simili¬
tudo tam̃ & imago longe distans: N quomodo imago filius hoc qđ pat : Alit̃ eũ imago
infilio : alit̃ inspeculo. Multũ distat infilio inago tua : tuipse es: Hoc est enĩ
filius qđ tunatura : Substantia hoc qđtu ꝑ sona alius quãtu. Nergo homo imago
tã quã unigenitꝰ filius: sed adimaginẽ qua ndã & quandã similitudinẽ fartus
Querat insealiquid si poss& inuenire& triaquaedã queseparabilit operent᷑ : Querã :

Expanded text:
venisti; ibi discute. Quaeris in pecore, quaeris in sole, in stella? Quid enim horum factum est ad venisti; ibi discute. Quaeris in pecore, quaeris in sole, in stella? Quid enim horum factum est ad imaginem et similitudinem Dei? Prorsus familiarius et melius aliquid horum quaeris in te. Hominem enim Deus fecit ad imaginem et similitudinem suam. In te quaere, ne forte imago Trinitatis habeat aliquod vestigium Trinitatis. Et quae? Imago facta longe distans: similitudo tamen et imago longe distans, non quomodo imago Filius hoc quod Pater. Aliter enim imago in filio, aliter in speculo. Multum distat. In filio imago tua, tu ipse es. Hoc est enim filius quod tu natura. Substantia hoc quod tu, persona alius quam tu. Non ergo homo imago tanquam unigenitus Filius, sed ad imaginem quamdam et quamdam similitudinem factus. Quaerat in se aliquid, si possit invenire, et tria quaedam quae sep