comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conspexit. nemo m̃te. aut ocał cõp̃hendit : uidit enĩ ad
utrũq referindũ ẽ: restat inꝗrere qͦm̃ angłi dm̃ uidant
ꝓpt̃ illud qđ ex euanglio cõmemoraui angłi eoꝵ sc̃ꝑ uident
facit̃ patris mei Si enĩ & ipsis ñ sicuti ẽ. sed latentt sua
nat᷑a insperie qua uoluerit apparet: magis magisq reꝗren-
cũ prteret ut ds̃ qͥ inc̃spectu eiꝰ erat. ostenderet illi semet
ipsũ. Hac enĩ nob̃ sũmum p̾miũ in resurrectiont ꝓmittit.
qđerimꝰ aquales angłis dĩ ac ꝑhoc. sinec ipsi eũ uident si¬
cuti ẽ. qͦm nos ita uisuri sumꝰ. cũ eis equales in resurrecti¬
one facti suerimꝰ : Sed uide ꝗd consequent᷑ dicat nr̃
uit : m̃tiũ magisquã oculoꝵ uisio de darat᷑. Speries enĩ
uidet᷑: uirtꝰ uͦ narrat̃. Illa ocuł: hȩc m̃te conp̃hendit᷑. & paulo
añ dixerat uisionẽ ad utrũq referendã. nc̃ eã ñ m̃ti. sed ocuł
dedit : non ut opinor negli gent̃ sua uerba respiciens. sed ꝗa

Expanded text:
 enim ad utrumque referendum est\', restat inquirere, quo modo angeli deum uideant, propter illud, quod ex euangelio commemoraui: Angeli eorum semper uident faciem patris mei. si enim et ipsis non sicuti est, sed latente sua natura in specie, qua uoluerit, apparet, magis magisque requirecum peteret, ut deus, qui in conspectu eius erat, ostenderet illi semet ipsum. hoc enim nobis summum praemium in resun-ectione promittitur, quod erimus aequales angelis dei, ac per hoc, si nec ipsi eum uident, sicuti est, quo modo nos ita uisuri sumus, cum eis aequales in resurrectione facti fuerimus? sed uide, quid consequenter dicat noster io declaratur. species enim uidetur, uirtus uero narratur; illa oculis, haec mente comprehenditur\'. qui paulo ante dixerat uisionem ad utrumque referendam, nunc eam non menti sed oculis dedit non, ut opinor, neglegenter sua uerba respiciens, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uidebim̃ eũ sicuti ẽ : ñ sic̃ eũ hoẽs idert̃
qͣndo uoluit inspetie qua uoluit . ñ in nata qua insemet
ipso etiã cũ uideret᷑ latuit. sed sicuti ẽ. Quod abeo pe
facie ad faciẽ loquebat᷑ nonꝗa dĩ plenitudinẽ ꝗs quã non
solũ oculis corporis. sed uł ipsa m̃te alliquando cõp̃hendit:

Expanded text:
am uidebimus eum, sicuti est, non sicut eum homines uiderunt, quando uoluit, in specie, qua uoluit, non in natura, qua in semipso etiam cum videretur latuit: sed sicut est, quod ab eo a facie ad faciem loquebatur: nam Dei plenitudinem quisquam non solum oculis corporis, sed nec ipsa mente aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
miã sua ĩplere dignet᷑ ut uideri possit a nob̾ Si hȩc uerba
intellegis ꝗd restatꝰ. qd̾ me amplius regrat᷑. cũ iã illa quę
difficilis utdebat᷑ solata sit q̃stio: Discretũ ẽ qͥppe qͦmͦ
uoluerit. sic̃ uoluerit apparet. ea specie qm uoluntas
elegerit. etiã latente lat nat᷑a: i lã si patres quanido
dm̃ uiderunt. ipsa illa natã eiꝰ apparuit. quã uis si no-¬
luisset utiq ñ apparuissetͭ  Quomͦ dm̃ nemo uidit ũquã.
cũ eo uolente. ipsa eiꝰ atot patͥb nat̾a conspecta sit: Quod
si dt̃ filius apat̾b uisus. ut dedõ patre dictũ accipiat᷑ qd
eũ nemo umquã uidit : ñ ꝗdẽ amisit occasionẽ ambrosi¬
us. ut hinc quosdã hereticos redarguerit: idẽ fortinianos
qͥ pͥncip̃iũ filiodĩ exutero uirginisꝰ trubuunt. nec uolt᷑
credere quod & aña fuerit: sed ꝗa uidebat alios idẽ arria¬
nos ꝑniciosuis insidiantes. quoꝵ ꝓculdubio error adstru¬

Expanded text:
ia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Si haec uerba intellegis, quid restat, quod a me amplius requiratur, cum iam illa, quae difficilis uidebatur, soluta sit quaestio? discretum est quippe, quo modo uoluerit, sicut uoluerit, apparet ea specie, quam uoluntas elegerit, etiam latente natura. nam si, patres quando deum uiderunt, ipsa illis natura eius apparuit, quamuis, si noluisset, utique non apparuisset, quo modo deum nemo uidit umquam, cum eo uolente ipsa eius a tot patribus natura conspecta sit? quod si dicitur filius a patribus uisus. ut de deo patre dictum accipiatur, quod eum nemo umquam uiderit, non quidem amisit occasionem Ambrosius, ut hinc\' quosdam haereticos redargueret, id est Photinianos, qui principium filio dei ex utero uirginis tribuunt nec uolunt credere,I, quod et antea fuerit. sed quia uidebat alios, id est Arrianos perniciosius insidiantes, quorum procul dubio error adstru
Abbreviated transcription (Latin):
aut ͣcut sines circũspici possunt. sic̃ te nichil latet p̃¬
sentis uoluntatis tuȩ Circũ spicere aut̃ potes fines anuli
tui Exempli grã. duo posui : quoꝵ alterũ adm̃tis obtutũ.
An adeorporalt̾ oculos ꝑtinet: Uisuꝰ enĩ sic̃ illeait ad
utrumq referendus ẽ : idẽ & adoculos ⁊ ad m̃tẽ: Porro si
ꝓpterea dm̃ nemo uidit unquã ꝗa sic̃ ait disputator

Expanded text:
us fines circumspici possunt; sicut te nihil latet praesentis voluntatis tuae, circumspicere autem potes fines annuli tui. Exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales oculos pertinet: visus enim, sicut ille ait, ad utrumque referendus est, id est et ad oculos et ad mentem. 22. Porro si propterea Deum nemo vidit unquam, quia, sicut ait
Abbreviated transcription (Latin):
tit. ut apud eũ integni maneat eiꝰ inuisibił in cõmuta.¬
bilisq nat᷑a: Desiderꝰ ũ aut̃ ueranit̃ nioꝵ quo uideri dm̃
cupiunt. et in hrant̃ ardescunt. ñ ut opiniorin eã spetiẽ
contuuendã fligrat. qua ut uult apparet quod ipse norẽ:
sed in eã substantiã qua ipse ẽ ꝗ̃ ẽ: Huiꝰ enĩ drsideni sui
flãmã. sc̃s moyses fidelis famulus eꝰ ostendit : ubi ait dõ
cũ quo ut amic facit ad facit̃ loquebat᷑. Si in ueni ꝙ ãm
an te : ostende mͥ temeripsũ: Ꝙd gͦ : Ille non erat ipse :
Si non eẽt ipse hon ei dicerer ostende mͥ remet ipsũ sed
ostende m̃ dm̃. Et tam̃ si eiꝰ natãm substantiĩq conspicent:
multo minꝰ diceret. ostende mͥ temet ipsũ: ipse gꝰ erat
in ea specie. qua apparere uoluerat: ñ aut̃ ipse apparebat
in nata ꝓpͥa quã moxies. uidere cupiebat: Fa ꝗppe ꝓmit

Expanded text:
integra maneat eius inuisibilis incommutabilisque natura. desiderium autem ueraciter piorum, quo uidere deum cupiunt et inhianter ardescunt, non, opinor, in eam speciem contuendam flagrat, qua, ut uult, apparet, quod ipse non est, sed in eam substantiam, qua ipse est, quod est. huius enim desiderii sui flammam sanctus Moyuo amicus amico, facie ad faciem loquebatur: « Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum . » Quid ergo? ille, non erat ipse. Si non esset ipse, non ei diceret, Ostende mihi temetipsum, sed, Ostende mihi Deum. Et tamen si ejus naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret ostende mihi temet ipsum\'. ipse ergo erat in ea specie, qua apparere uoluerat, non autem ipse apparebat in natura propria., quam Moyses uidere cupiebat; ea quippe promit
Abbreviated transcription (Latin):
necesscẽ. si dm̃ patrẽ uemo uidiͥ umquã. filiũ uisũ ẽe in ueti
testam̃to: et desinant łretici ex uirgine ei pͥncipiũ dare.
qͥañ quam nasceret᷑ ex uirgint. uidebat᷑: auderte refelli
nemo uidit umquã. qͥd eã quȩ indõ habitat plenitdine
diuinitatis. nemo c̃spex̃. nemo mente aut oculis cõphendit¬
Uidit enĩ ad utrumq referendũ ẽ: deniq cũ auditꝰ unigenĩt
filius ipse enarrauit : ĩtiũ magis. quã oculoꝵ uisio declirat᷑.
dpecies enĩ uidet̃: uirtꝰ uꝰ narrat᷑: Illa ocał: hȩc m̃te cõphen.¬
dit. Sed ꝗd detrinitate dicam: seraphin quando uoluit.
apparuit ⁊ et uocẽ e ysaias solus audiuit: apparuit angłs.
et nẽ p̃stoẽ: sed nonuidet᷑: Neq enĩ in potestate nra eͦ

Expanded text:
necesse est, si deum patrem nemo uidit umquam, filium uisum esse in neteri necesse est, si deum patrem nemo uidit umquam, filium uisum esse in neteri testamento et desinant haeretici ex uirgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex uirgine uidebatur, aut certe refelli nemo vidit unquam, » quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis, nemo conspexVidit enim ad utrumque 1275 referendum est. Denique cum additur: Unigenitus Filius ipse enarravit, mentium magis quam oculorum visio declaratur; species enim uidetur, uirtus uero narratur; illa oculis, haec mente comprehenditur. sed quid de trinitate dicam? Seraphin, quando uoluit, apparuit et uocem eius Esaias solus audiuit. apparuit angelus et nunc praesto est, sed non uidetur. neque enim in potestate nostra est
Abbreviated transcription (Latin):
manbrȩ. Nã ꝗa añ non p̃sentit᷑. sed repenti no uidet̾ aspee¬
iu apparere memorat᷑ :  lon enĩ simi lit sensibilia uident. ⁊¬
Q is incinꝰ ualuntate sitũ ẽ uideri. & cuĩ naturȩ ẽ non
uideri. uolumtans uideri: Nã si uult. ñ uidet᷑. si uult uidet᷑
Apparuit enĩ ds̃ abtaę ꝗ uoluit : aliis ꝗa noluit. ñ appariut.
uisus ẽ etiã stephano culapidaret᷑ appło aperire cȩlũ : uisus
etiã ẽ uĩs stans ad dexterã dĩ. & non ẽ uisus appło Uiditꝰ
isayas dnm sabaoth: sed alius uidere non potuit. ꝗa cui
placuit apparuit: Et ꝗ̃de hõib loꝗm᷑ ÷ cũ etiã de ipsis.
caelestib uirtutib ⁊ potestatib legerimꝰ. ꝗa dm̃ nemo uidn
uiquã : Et ad didut qd ultra cȩlestei aporestatẽ ẽ uni genit̃¬
filius qͥẽ insinu patris ipse narauit: Aut ad ꝗescatur igtr᷑

Expanded text:
Mambre; nam qui ante non praesentitur, sed repentino uidetur aspecMambre; nam qui ante non praesentitur, sed repentino uidetur aspectu, apparere memoratur. non enim similiter sensibilia uidentur et is, cuius in uoluntate situm est uideri et cuius naturae est non uideri, uoluntatis uideri. nam si non uult, non uidetur; si uult, uidetur. apparuit enim deus Abrahae, quia uoluit; aliis, quia noluit, non apparuit. uisum est etiam Stephano, cum lapidaretur a populo, aperiri caelum, uisus est etiam Iesus stans ad dexteram dei et non est uisus a populo. uidit Esaias dominum Sabaoth, sed alius uidere non potuit, quia cui placuit apparuit. et quid de hominibus loquimur, cum etiam de ipsis caelestibus uirtutibus et potestatibus legerimus quia deum nemo uidit umquam? et addidit quod ultra caelestis  aut adquiescatur igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nadmi memo uidit umquã. quẽ nemo hoũm uidie tiee ui¬
dent potra : Mide quã difficiem mͥ ꝓposueris questioniẽ
uñ me aliꝗd ꝓlixe copioseq scribe uoluisti. exoccasione
breuis eptȩ meg̨. quȩ tͥ uisa ẽ diligentass & uberius ixplican¬
da Uisne qs attendẽ quȩ apud alios intum cõpen de-¬
uinaꝵ scͥpturaꝵ egregios tractatores ꝗd deuisione dĩ
senserint: ⁊ ne forte sufficiant desiderio tuo. quãuis ea
forsitã noutris: Pauca gͦ ista adtende. si placet. Cũ euan¬
giũ exponens heatus ambrosius mediolanensis ep̃s uenis¬
et ad eũ locũ ubi angłi apparuit in templo hachariz sacer¬
doti: exhac occasione uide quanta. ⁊ qualia dedĩ etiã uili¬
enficiũ parabat᷑. in qͦ angłi ministiarent: Et bene appara.¬
isse dt ei qͥeũ repente conspexit hoc specialit̾ aut de angłis.
aut de dõ scriptura diuina consueuit: ut ꝗd ñ porest p̃uideri:
apparere dicat᷑: Sic enĩ habes apparuit ds̃ abrahȩ ad ib̾cem

Expanded text:
em nemo hominum uidit nec uidere potest. uides, quam difficilem mihi proposueris quaestionem, unde me aliquid prolixe copioseque scribere uoluisti ex occasione breuis epistulae meae, quae tibi uisa est diligentius et uberius explicanda. uisne ergo adtendere, quae apud alios interim comperi diuinarum scripturarum egregios tractatores, quid de uisione dei senserint, ne forte sufficiant desiderio tuo, quamuis ea forsitan noueris? pauca ergo ista adtende, si placet. cum euangelium exponens beatus Ambrosius, Mediolanensis episcopus, uenisset ad eum locum, ubi angelus apparuit in templo Zachariae sacerdoti, ex hac occasione uide quanta et qualia de dei etiam uisicrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. et bene apparuisse dicitur ei, qui eum repente conspexit. hoc specialiter aut de angelis aut de deo scriptura diuina tenere consueuit, ut, quod non potest praeuideri, apparere dicatur. sic enim habes: Apparuit deus Abrahae ad ilicem
Abbreviated transcription (Latin):
ostendisse: Quod aut̃ non sic ostendero. ut aut corpori: aut
animi sensu. uisũ. ꝑceptũq teneat᷑. &tam̃ dixero aliquid
qb. aut uerũ ꝗdẽ. aut falsũ eẽ necesse sit. sed nullo
illoꝵ duoꝵ genere uideat᷑. Restat. ut tantum mͦ credat᷑.
uł non credat᷑ S sidiuinaꝵ scripturaꝵ eaꝵ scilicet quȩ
canonicȩ in ȩccła nominant᷑. ꝑspicua firmat᷑ auctoritate:

Expanded text:
ostendisse. Quod autem non sic ostendero, ut aut corporis, aut ostendisse. Quod autem non sic ostendero, ut aut corporis, aut animi sensu visum perceptumque teneatur, et tamen dixero aliquid quod aut verum quidem, aut falsum esse necesse sit, sed nullo illorum duûm genere videatur; restat ut tantummodo credatur vel non credatur. Sed si divinarum Scripturarum, earum scilicet quae canonicae in Ecclesia nominan
Abbreviated transcription (Latin):
memorit uique apud temet ipsã itrussima in tueris. nc̃
uideamꝰ dm̃: Cur credimꝰ eum uideri. nͥ quia seripturȩ
ad cõmodamus sidem. ubi legit᷑ beati mundo corde qm̃ ipsidm̃
uidebunt: & si qua alia in hac sententiameade diuina aucton¬
tate conscripta sunt. cui non credere. ne fas duci muses redẽ
aut̃ pietatis eẽ minime dubitamꝰ. Hanc itaq distinctionẽ
tene : ut siquid te amonuero. disserendo quod ita uideas oculiꝰ
carnis. uł ullo alio sensu eiꝰ sentias. seuͭsensisse recolas. sic̃ sen¬
tunt᷑ colores. fragores. odores. sapore̾. feruores. & siquid
aliud ꝑ corpꝰ cernendo. audiendo. olfaciendo. gustando. tan¬
gendo sentiamus. aut ita uideas nĩtis intuitu. ut uides
uitã. uolumtatẽ. cogitationẽ. memoriã. intellegentiã. scientã
fidẽ tuã. & quic quid aliud m̃te conspicis: atq ita eẽ nontan
tũ credendo. sed plane uiuendo non dubitas. hoc me uidices

Expanded text:
memoraui, quae apud temet ipsam certissime intueris, nunc memoraui, quae apud temet ipsam certissime intueris, nunc uideamus deum, cur credimus eum uideri, nisi quia scripturae accommodamus fidem, ubi legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et si qua alia in hanc sententiam eadem diuina auctoritate conscripta sunt, cui . non credere nefas ducimus, credere autem pietatis esse minime dubitamus ? Hanc itaque distinctionem tene, ut, si quid te admonuero disserendo, quod ita uideas oculis carnis uel ullo alio sensu eius sentias seu te sensisse recolas, sicut sentiuntur colores, fragores, odores, sapores, feruores et si quid aliud per corpus cernendo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo sentimus, aut ita uideas mentis intuitu, ut uides uitam, uoluntatem, cogitationem, memoriam, intellegentiam, scientiam, fidem tuam et quicquid aliud metum credendo, sed plane vivendo non dubitas; hoc me judices
Abbreviated transcription (Latin):
uidet nescientẽ. Tu ipsa itaq lectis his litt̃is: solẽ qͥdẽ
uidisse te recolis ꝑ oculoscorporis: Potes etiã statłm ui¬
dere: si ẽ id tẽpris. ⁊ eõ locies. ubi ex ea parte cȩlũ oculi
tuis usq adsolẽ contuendũ patet Ad illa uͦ uidenda.
quȩ m̃te conspici dixi. idẽ quod in uas. ꝙ uidere dm̃.
ñ oculo corpotiꝰ adhibes: nec int̾ uallũ loci ꝑ qͦd inten¬
dat᷑ optutꝰ. ut ad ea cernenda ꝑueniat sentis autqueri.
sic uides uitã tuã. uoluntatẽ. inꝗsitionẽ. scientiã igno¬
rantiã: quia nec ipsa ẽ contẽpinda uisio uidẽ ꝗͦd uescias:
sic in quã uides hȩc om̃a. utte uideas. apte habeas: ac sine
ulus siguraꝵ lini am̃tis. coloꝵq nitorib. tanto clarius &
cernus. utgo simplicius. interiusq conspicias Cum gͥ
nec corporꝰ oculis. sicut corpora. siue celestia. siut t̃restria.
nec mͣ alpeclu. sicut easunt. quoꝵ ñ nulla cõ¬

Expanded text:
; uidet nescientem? tu itaque ipsa lectis his litteris solem quidem: ; uidet nescientem? tu itaque ipsa lectis his litteris solem quidem: uidisse te recolis per oculos corporis, potes etiam statim. uidere, si est id temporis et eo loci es, ubi ex ea parte caelum oculis tuis usque ad solem contuendum patet ad illa uero uidenda, quae mente conspici dixi, id est quod uiuas, quod uidere deum non oculos corporis adhibes nec interuallum loci, per quod intendatur obtutus, ut ad ea cernenda perueniat, sentis aut quaeris; sic uides uitam tuam, uoluntatem, inquisitionem, scientiam, ignorantiam, quia nec ipsa est contemnenda uisio uidere, quod nescias. sic, inquam, uides haec omnia, ut in te uideas, apud te habeas ac sine ullis figurarum liniamentis colorumque nitoribus tanto clarius et certius quanto simplicius interiusque conspicias. cum igitur nec corporis oculis sicut corpora siue caelestia siue terrestria nec mentis aspectu, sicut ea sunt, quorum nonnulla com
Abbreviated transcription (Latin):
intellectꝰ. hose enĩ rinonat᷑ dedie indiem. : etiã eũ exterior iste
qr ũꝑit᷑. siue castigatione absti nentie .¶ siue aliqua mor¬
bidã ualitudine: siue quo libet casu.  uł certe ꝙ nͤoesse
est etia nis. qui sano urore c̾iu uiuurss. ipso etatis accessu:
Enge itaq sp̃m m̃tis tuȩ qͥ minouat᷑ i nagnitione dĩ¬
femina. ubi ñ moneris. cũ solui corporeo uintulo ceperis.
ꝗa nec ibi mareuisti. cũ sis annis grauis: Hoc interiore uio ercta
intende eaudi: ouideq̃ loquisllolo auctoritatẽ meã sequaris: ut
idõ putes tͥ aliquid necesse ẽẽ credere quomͦ ame dr̃ sed aut
seripturi canonicis credas. siquid ñdum quã sit uerũ uides.
aut interius de monstrãti ueritati. ut hoc plane uide as Exẽpli
gr̃a dicam aliquid quo ad hec certius p̃struaris. & inde potissimũ.
ui uentẽ. uidet uolentẽ. uidet querentẽ. uider sciemt̃.

Expanded text:
intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam his, qui sano corpore diu uiuunt, ipso aetatis accessu. erige itaque spfemina, ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquor. nolo auctoritatem meam sequaris, ut ideo putes tibi aliquid necesse esse credere, quoniam a me dicitur; sed aut! scripturis canonicis credas, si quid nondum, quam sit uerum, uides, aut interius demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. ! Exempli gratia dicam aliquid, quo ad haec certius praestruaris, et inde potissimum, ; uiuentem, uidet uolentem, uidet quaerentem, uidet scientem,
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. negare non potur: nescm̃ studiũ tuũ offendert̃ ͥ sed pmissũ
distuli. siue ꝓpt̃ alias occurationes meas: siue qđame id fla rita¬
ret̃. uñ aliquantu diutius cogitan oportebat: Sed cũ turta
res eĩt. que cogitando non tam quid de ea sextiendũ. licendũu
est. quã quoꝰ nam mͦ ꝑsuadendũ his ꝗdifiersa sennrent
fieret disficilior. sinẽ aliquando dilitioni ad hibendũ puita¬
ut: perans diuinũ aduramũ. magis mͥ senbenti. quam
diffenti ad fitͤum Quan obrẽ. pͥmũ mͥ uidet̃ plus ualcre
cogitando. ⁊ orando ꝓficiunt: quani legendo. ⁊ audiendo
e idõ nm̃ agere partes suas sermo cessa uerit: sedcũ platt¬
tane & rigator osficiũ sui gesserit niune. is. cęt̃ã illi ꝗdat
in cremtũ relinꝗt. Ille quippe etiã ipsũ plantatorẽ. rigati
rẽq fornibit Scd̃m interiorẽ gͥuhominẽ ꝑcipt uetha

Expanded text:
rem, negare non potui, ne sanctum tuum studium offenderem; sed promissum rem, negare non potui, ne sanctum tuum studium offenderem; sed promissum distuli o sine propter alias occupationes meas siue quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. sed cum tanta res esset, quae cogitando, non tam quid de ea sentiendum dicendumue esset, quam quonam modo persuadendum his, qui diuersa sentirent, fieret difficilior, finem aliquando dilationi adhibendum putaui sperans diuinum adiutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere cogitando et orando proficiunt quam legendo et audiendo. nec ideo tamen agere partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat incrementum, relinquit; ilremque formauit. Secundum interiorem igitur hominem percipe uerba
Abbreviated transcription (Latin):
alterutrũ. certatis. sed ad ũ suꝰ diabolũ sc̃ĩs om̃ib in imrcuni:
Ie uinus. ⁊ uigiliis. & om̃i costitate corporis. quã plurimũ ad¬
ui uat᷑ oratio faciat quȩq urm ꝙ poterqt: Quod altã¬
in alt̾a si diligit : ꝙ idõ qͥa ñ potest ipsa
non facit. ꝓ indei
quȩminꝰ ualet: ñ ĩpediat plus ualentẽ.
& quȩ plus ualo
non urgueat minꝰ ualantẽ. Conscien¬
tiã qui ꝓpe
uram dõ debetis Nemini aũ urm aliꝗd
debeaus nͥ ut in¬
uicem diligatis: Exaudiat te dñs qͥ potenꝰ
ẽ facẽ. supͣ quã
petimꝰ. ⁊ intelligimꝰ.
emor debiti quod oxuia peticione
& mea ꝓmissione factũ ẽ. religiosa famula
dĩ paulina. ꝑsolutionis quoq eiꝰ neglegens
eẽ nondehui. Cũ enĩ periuisses ut de in¬
uisibili dõ utrũ ꝑ oculos corporeos possit
tuderi. ꝓlixe aliquid copioseq adte scribe¬

Expanded text:
alterutrum certatis sed aduersus diabolum sanctis omnibus inimicum. in alterutrum certatis sed aduersus diabolum sanctis omnibus inimicum. in ieiuniis et uigiliis et omni castigatione corporis, qua plurimum adiuuatur oratio, faciat quaeque uestrum, quod potin altera diligit, quod ideo, quia non potest ipsa, non facit. proinde, quae minus ualet, non impediat plus ualentem et, quae plus ualet, non urgeat minus ualentem. conscientiam quippe uestram deo debetis; nemini autem uestrum aliquid debeatis, nisi ut inuicem diligatis. exaudiat te dominus, qui potens est facere supra, quam petimus et intellegimus. emor debiti quod ex tua petitione  mea promissione factum est, religiosa famula Dei Paulina, persolutionis quoque ejus negligens esse non debui. Cum enim petivisses ut de invisibili Deo, utrum per oculos corporeos possit videri, prolixe aliquid copioseque ad te scribe
Abbreviated transcription (Latin):
ua que sursũs queris. & sapis ȩt̾na. ⁊ certa desideras. quȩ quã dui
ñdũ habes. etiã salnis om̃ib atq obsequentib tuis.
tanqua desolatã putare debes. Et si tuo ꝓfectu. etiã tuo exẽ-¬
pło religiosima nurus tua. ⁊ aliȩ scȩ̃ uidue. uirginesq sub
ura curaꝰ securius constitutȩ Quanto enĩ magis donũ urãm
pie tractatis. tanto inpensius orationib insistere debetis:
itrũ p̃sentiũ ñ occupatȩ negotiis. nͥ quȩ flagitat causa pie¬
tatis. Sane memineritis. ⁊ ꝓnob̃ ñ neglegint̃ orare : Nolumꝰ
enĩ nob̾ honorẽ: sic quẽ ꝑiculosum getimꝰ deferatis. ut ad¬
uitoriũ quod necessariũ nouimꝰ. auferatis: Afamilia xp̃i. oratĩ¬
ẽ ꝓ paulo & uos in eiꝰ familia ẽt̃ gaudemꝰ. ⁊ in compapibilit̃
plus quã petrus. ⁊ paulus. orationũ frat̃naꝵ. auxiliis indigemꝰ:
Prate certatim. concordi scõq certamine Non enĩ adusus

Expanded text:
deras, quae quam diu nondum habes, etiam saluis omnibus atque obsequentibus tuis tamquam desolatam deputare te debes et, si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua et aliae sanctae uiduae uirginesque sub uestra cura securius constitutae; quanto enim magis domum uestram pie tractatis, tanto inpensius orationibus instare debetis rerum praesentium non occupatae negotiis, nisi quae flagitat causa pietatis. Sane memineritis et pro nobis non neglegenter orare. nolumus enim sic nobis honorem, quem periculosum gerimus, deferatis, ut adiutorium, quod necessarium nouimus, auferatis. a familia Christi oratest pro Paulo; et uos in eius familia esse gaudemus et incomparabiliter plus quam Petrus et Paulus orationum fraternarum auxiliis indigemus. orate certatim concordi sanctoque certamine; non enim aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
dr siutse redit᷑̃ sure non citd it᷑ Sed ut puto distinguli
quom uideat fidẽ suã qua credit: & qͦmͦ uideat illã resurrec¬
tionis in maginẽ in animo suo factã: quasi hoc audit. uidet
etiã qͥñ credit. Hȩc gͦ omiã uidet partĩ m̃te. corpore partum.
Uoluntatẽ uͦ eiꝰ aquo audit ut credat. & ipsã xp̃i resurrectio¬
nẽ nonuidet. sed creditꝰ et tam̃ eã uidere dicit᷑ quodã ñris
obtutu: Mlagis scc̃m testimonioꝵ fidẽ. quã rtrũ p̃sentiã
creddictarũ. Illa enĩ quȩ uidet ad sunt sensib ł animi ł cor¬
poris: Quȩ aut̃ credit. absunt asensib ⁊ anum & corpors: quã ta
uoluntas eiꝰ a quo audit ut credat. ñ sit p̃terita. sed maneat in
uidet sed credit. Resurrectio aut̃ xp̃i p̃terita ẽ: quã nec illi
uiderunt hoẽs qͥtẽ fuert̃. NIã qͥuiderunt uiuente  xp̃m. qut̃
uiderant morientẽ. ipsã tam̃ resurrectiont̃ cũfieret. non inde

Expanded text:
 sine credatur siue non credatur. Sed, ut puto, distinguis, quo modo uideat fidem suam, qua credit, et quo modo uideat illam resurrectionis imaginem in animo suo factam, quam, si hoc audit, uidet, etiam qui non credit. Haec ergo omnia uidet partim corpore partim mente. uoluntatem uero eius, a quo audit, ut credat, et ipsam Christi resurrectionem non uidobtutu magis secundum testimoniorum fidem quam rerum praesentia creditarum. illa enim, quae uidet, adsunt sensibus uel animi uel corporis; quae autem credit, absunt a sensibus et animi et corporis, quamuis uoluntas eius, a quo audit, ut credat, non sit praeterita, sed maneat in uidet, sed credit. resurrectio autem Christi praeterita est, quam nec illi uiderunt homines, qui tunc fuerunt; nam qui uiderunt uiuentem Christum, quem uiderant morientem, ipsam tamen resurrection
Abbreviated transcription (Latin):
urtẽ angłi eo seꝑ uidlent faciẽ patris mei ͥ si dm̃ nemo
uidit umnquã. Quagͥ regula intellegentiȩ. ista ueluti ẽtͣria
et repugnatia ñ eẽ eͦtraria nec repugnare ꝓbabimꝰ Neq
enĩ seri ullomꝰ porest:: ut hȩc scripturaꝵ auctoritas aliqua
exparte m̃tiat᷑: Sitimꝰ inẽo qã scriptũ e dm̃ nemo uidit
ũ quã. hoẽs tantũmͦ intellegendos: sic̃ etiã illdd qđ dictũe.

Expanded text:
eorum semper uident faciem patris mei, si deum nemo uidit umquam? Qua igitur regula intellegentiae ista ueluti contraria et repugnantia non esse contraria nec repugnare probabimus? neque enim fieri ullo modo potest, ut haec scripturarum auctoritas aliqua ex parte mentiatur. si dicimus in eo, quod scriptum est: Deum nemo uidit umquam, homines tantum modo intellegendos, s
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝗa ineo ꝙ ibi positũ ẽ liba nos anialo : non paruũ malũ
uidet̃ eẽ & nuptã eẽ. ⁊ fructu carere nuptiaꝵ. cũ sola ex¬
cuset nuptias ꝓcrtadoꝵ causa silioꝵ De illa uͦ anna uidua.
uide quod scriptũ sit. qͥa non discedebat detẽplo. ieiuniis
& obstirationib seruiens nocte acdie Nex aliunde apłs
ꝙ & supͣ cõ memoraui : Quȩ aut̃ uere uidua t̃. inꝗt. & de¬
solata sperabit in dño. & ꝑsistet inorationib nocte acdie.
Et dñs cusẽꝑ adorandum. ⁊ ñ denciendũ nos hortaret᷑. uiduã
cõmemorauit. quȩ licet iniquũ & impiũ iudicẽ. acdĩ ⁊ houm
contẽptorẽ. ad audiendã causã suã assidue intpellando

Expanded text:
n eo, quod ibi positum est:. Libera nos a malo, non paruum malum uidetur et nuptam esse et fructum carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. de illa uero Anna uidua uide quid scriptum sit, quia non discedebat de templo ieiuniis s et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec aliunde aposmemoraui: Quae autem uere uidua est, inquit, et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte ac die. et dominus cum semper orandum et non deficiendum nos hortaretur, uiduam commemorauit, quae licet iniquum et impium iudicem ac dei et hominum contemptorem ad audiendam causam suam assidue interpellando
Abbreviated transcription (Latin):
dint si dm̃ nemo umquã hoũm uidit ner uite pore
cruã quã ñ nulli uolentes ꝓbare etiã ĩpios uisuros ddm̃.
a diabolo quoq ipso dm̃ iusũ putant : sic accipientẽs ꝗdl scͥptũ
in libio iob uenisse cũ angłis c diabolũ inc̃specta dt u
ut iã & illud ueniat inquestionẽ qͥmꝰ dictũ sit: bcati mun¬
do ccorle. ꝗa ipsi dm̃ uidebt̃ : et illud pacẽ sectamim a¬

Expanded text:
int, si deum nemo umquam hominum uidit nec uidere potest? Quamquam nonnulli uolentes probare etiam impios uisuros deum a diabolo quoque ipso deum uisum putant sic accipientes, quod scriptum est in libro Iob uenisse cum angelis et diabolum, in conspectu dei, ut iam et illud ueniat in quaestionem, quomodo dictum sit: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et illud: Pacem sectami
Abbreviated transcription (Latin):
disciunta questionẽ: sedte atq alios qui ista lecturi adcest̃
p̃struit. quales seu meoꝵ seu quoꝵ bbet scriptoꝵ uidicese debea¬
tis : neuł scire uos opmemini qđ nescitis. uł temere credatĩ.
qͦd neq corporis sensilis. aut contuitu animi ꝑrepistis in
eiꝰ dẽ rei quȩ cognoseenda ẽ euidentia. Neq canonicaꝵ
scripniroꝵ auctoritate. etiã si nom effugit sensib uł ani mi
ist porporiꝰ ur̃. tam̃ credendũ eẽ didicistiꝰ Iã ne gͦ uenim̃
ad causã : an adhuc lecturꝰ instruendus ẽ. Non nulli enĩ pu¬
tant ipsũ ꝗdicimꝰ credere: cũ res uera credit᷑. hoc solũ
eẽ m̃te contueri: Qđ siita ẽ.: fallit̾ ista nra suꝑior p̃lo¬
cumo: inqua distinximꝰ aliua et̃ aliquid sentirt ꝑcorpꝰ. sic̃ in
cȩlo solẽ ⁊ int̾ra montẽ. arborẽ. corp̾ue ꝙ libs: ⁊ aliud

Expanded text:
discutit quaestionem, sed te atque alios, qui ista lecturi sunt, discutit quaestionem, sed te atque alios, qui ista lecturi sunt, praestruit, quales seu meorum seu quorumlibet scriptorum iudices esse debeatis, ne uel scire uos opinemini, quod nescitis, uel temere credatis, quod neque corporis sensibus aut animi contuitu in eiusdem rei, quae cognoscenda est, euiit sensibus uel animi uel corporis uestri, . tamen credendum esse didicistis. Iamne ergo uenimus ad causam? an adhuc lecturas instruendus est? nonnulli enim putant ipsum, quod dicimus credere, cum res uera creditur, hoc solum esse mente contueri. quod si ita est, fallitur ista nostra praelocutio, in qua distinximus aliud esse aliquid sentire per corpus sicut in caelo solem et in terra montem, arborem corpusue quodlibet
Abbreviated transcription (Latin):
neq descripturis scĩs. ł legendo uł adiendo didicimꝰ. nulla
omĩno credidissemꝰ  uñ sciremꝰ eẽ cinitates. ubi nũquã fui¬
mus. uł a romulo c̃ditã romam. uł ut deꝓp̾orib loquar con¬
statinopolĩ aconstatino: uñ post rema saremꝰ. qͥ nã parente̾
nos ꝓcreauissent : quibus patrib. auis. maiorib geniti eẽmꝰ.
Taliũ quippe cũ plurima soremꝰ: ñ tam̃ ea. uł ullo sensu
p̃sentia sicut solẽ. sucut nr̃i animi uoluntatẽ : uł canoii¬
coꝵ eloquioꝵ auctoritate. sic̃ adam fuisse pͥmũ hominẽ.
aut xp̃m incarne natũ. passũq resurrexisse didicimꝰ e seo
aliis risinemtib dequoꝵ testimonio. in hoc dũ taxat aenũ
genere. minime dubitandũ eẽ prtauimꝰ: Inꝗb si alieub
fallimur seredendo uł ita eẽ quod ua ñ ẽ. uł nonita eẽ qͦd
ita ẽ. nichil ꝑiculi eẽ iudicouimꝰ. si ñ sit contra illã fidẽ
qua pietas in firmat᷑. hec p̃locutio mea ñdũ ꝓpositam

Expanded text:
 de scripturis sanctis uel legendo uel audiendo didicimus, nulla omnino credidissemus, unde sciremus esse ciuitates, ubi numquam fuimus, uel a Romulo conditam Romam uel, ut de propioribus loquar, Constantinopolim a Constantino? unde postremo sciremus, quinam parentes nos procreauissent, quibus patribus, auis, maioribus geniti essemus? talium quippe cum plurima sciamus, non tamen ea uel ullo sensu praesentia sicut solem, sicut nostri animi uoluntatem uel canonicorum eloquiorum auctoritate sicut Adam fuisse primum hominem aut Christum in carne natum passumque resurrexisse didicimus sed aliis referentibus, de quorum testimonio in hoc dum taxat rerum genere minime dubitandum . esse putauimus. in quibus si alicubi fallimur credendo uel ita esse, quod ita non est, uel non ita esse, quod ita est, nihil periculi esse iudicamus, si non sit contra illam fidem, qua pietas informatur. haec praelocutio mea nondum propositam
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpt̃ sise oĩs anima in hoc scło destitutã. et desolatã in¬
telligat. quandiu peregrinam᷑ adnõ ꝓfecto quãdã uidu-¬
natẽ suã. dõ defensori. assidua. & inpensissima p̃catione
cõm̃dat. Ora ꝑ ut uidna xp̃i. nondũ habens eiꝰ conspictũ
cũi p̃caris auxiliũ: ⁊ licer sis ditissima sic̃ pauꝑ ora: Nondũ
ens uerais fuñi scłi diuirias habes ubi nulla dãpnã formide̾:
ẽ sic̃ desolata ora: Inceita sunt enĩ omĩa tẽpralia etiã usqͥ

Expanded text:
stitutam atque desolatam, quamdiu peregrinatur a Domino, profecto quamdam viduitatem suam Deo defensori assidua et impensissima precatione commendat. Ora ergo ut vidua Christi, nondum habens ejus conspectum, cujus precaris auxilium. Et licet sis ditissima, sicut pauper ora: nondum enim veras futuri saeculi divitias habes, ubi nulla damna formides. est, sicut desolata o
Abbreviated transcription (Latin):
mei sensib. atq int̾ mͥ p̃sens ẽ: Siquis uꝰ mͥ indicet uolun
indicat latet sensũ corponꝰ et animi mei. credo. ñ uideo
aut si eũ mentiri existimo. ñ credo: et si forie ut dicit.
ita sit: Creclunt᷑ gͦ illa quȩ absunt asensib nr̃is: si uidet̃
idoneũ qđ eis testimoniũ ꝑhibet᷑. Uident᷑ aut̃ quȩ p̃sto
sunt : uñ & p̃sentia nõant᷑. ł animi uł corporis sensib
Ilã cũ sint ꝗnq corporis sensus. cernendi. audiendi. ol¬
saciendi. gustandi. tangendi : uisus ꝗdẽ in eis p̾cipue
ccuł attͥbutus ẽ. Uerũtam̃ ħ uerbo uum᷑ & ioeus:
ꝗa dixi ea credi quȩ absunt asensibs nr̃is. sic̃ accipiãtur
ut int̃ illa deputent᷑ q̃ al. qñdo uidimꝰ. ⁊ nos uidisse reti¬
nem. certiq sumꝰ: quãuis tẽ ñ p̃stosint. cũ recolunt᷑ anõ
Ieq enĩ int̾creuita. sed int̾ uisa depuant᷑. E idõ nota st̃

Expanded text:
mei sensibus atque intus mihi praesens est. si quis uero mihi indicet uoluntmei sensibus atque intus mihi praesens est. si quis uero mihi indicet uoluntuntas, quam mihi indicat, latet sensum corporis et animi mei, credo, non uideo aut, si eum mentiri existimo, non credo, etsi forte, ut dicit, ita sit. creduntur ergo illa, quae absunt a sensibus nostris, si uidetur idoneum, quod eis testimonium perhibetur; uidentur autem, quae praesto sunt, unde et praesentia nominantur, uel animi uel corporis sensibus. nam cum sint quinque corporis sensus, cernendi, audiendi, olfaciendi, gustandi, tangendi, uisus quidem in eis praecipue oculis adtributus est, uerum tamen hoc uerbo utimur quia dixi ea credi, quae absunt a sensibus nostris, sic accipiatur, ut inter illa deputentur, quae aliquando uidimus et nos uidisse retinemus certique sumus, quamuis tunc non praesto sint, cum recolunte enim inter - credita sed inter uisa deputantur et ideo nota sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tas anob̵ metipsis intꝰ aspicit᷑. cũ alinuid uolumꝰ uł cogi¬
tatio . cogitamꝰ. ł memona. cũ recordim̾ur: ł tale aliquid
in animo. sine corpore: aud aut̃ credere quod incorpores
m̃tisue censpectu. nec adẽ. nec adeẽ recolit᷑. sic̃ sine
parentibus creatũ adam. etnatũ ex uirgine passumq re¬
surrexisse xp̃m. hȩc nũ etã corporalit̃ factasunt. &
ideri ꝑcorpꝰ. si tunc ad ec̃mus. utiq potuerunt: nc̃ aut̃
non adsunt. sicnt ad ẽ. ista lux quȩ oculis coruit᷑: aut
uoluntas qua nc̃ aliquid uoluimͥ quȩ m̃te conspuit᷑. Sel
ꝗa hȩc distinctio falla ñ ẽ: ꝓlecto illa p̾structio minꝰ habe
distare dicamꝰ: ꝗa p̃sentia uident̃. credinit᷑ absentia. Plane
forsitan satis ẽ: sip̃sentia illa huc loco inpellegamꝰ dicta.
quȩ p̃sto sunt sensib. siue animi. siue corporis. uñ enã
ducto uocabulo p̃sentia nõant᷑: Sic̾enĩ hanc lucẽ corpuris
sensu. sic & meã uoluntatẽ plane uideo: ꝗa p̾sto ẽ animi

Expanded text:
intus aspicitur, cum aliquid uolumus, uel cogitatio, cum cogitamus, uel memoria, cum recordamur, uel tale aliquid in animo sine corpore, aliud autem credere, quod in corporis mentisue conspectu nec adest nec adfuisse recolitur sicut sine parentibus creatum Adam et natum ex uirgine passumque resurrexisse Christum. haec enim etiam - corporaliter facta sunt et uideri per corpus, si tunc adessemus, utique potuerunt, nunc autem non adsunt, sicut adest ista lux, quae oculis cernitur, aut uoluntas, qua nunc aliquid uolumus, quae mente conspicitur. sed quia haec distinctio falsa non est, profecto illa praestructio minus habedistare dicamus, quia praesentia uidentur, creduntur absentia? plane forsitan satis est, si praesentia illa hoc loco intellegamus dicta, quae praesto sunt sensibus siue animi sine corporis, unde etiam ducto uocabulo praesentia nominantur. sic enim hanc lucem corporis sensu, sic et meam uoluntatem plane uideo, quia praesto est animi
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit. Orauit coniugata in dolore animi. & aflictio¬
one cordis. qͥa silios ñ habebat: Tc̃ ipsũ samuelẽ inpetra¬
uit. & acceptũ dõ reddidit. ꝗa cũ poscer. uouit se. oratio uͦ

Expanded text:
fans esset, agnouit. orauit et coniugata in dolore animi et afflictifans esset, agnouit. orauit et coniugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat; tunc ipsum Samuhelem impetrauit et acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciat sidiligitis eum: hoc ẽ ut scire uos faciat Int̃pella¬
rt itaq scõs facit gemitib inenarrabilib inspirans eis
desidenũ etiã adhuc incognitȩ tantȩ rei quã ꝑ patientiã ex¬
pectamus. Quomꝰ enĩ narret̾ quando desiderat᷑ ꝙ ignorat̃.
ã iniq si omĩtaꝰ ignoͬret̾. ñ desideraret᷑: & rursum. si ude¬
ret nondesideraret᷑. nec gem̾ib querertt̃: Hec oiã considt¬
rans. & siquid aliud de hacre tͥ dñs insinuauerit. quod uel tibi
non occurrit. ł dicir ame lomgum suerit. concerta ignorantiȩ
uibere hoc scłm. Ora inspe. ora fidelit̃. ora instanter. atq pa¬
tient̃. ora sic̃ uidua xp̃i: Quam uis enĩ ad omĩa m̃bra eiꝰ hocc̃
ad om̃s qui ineum credunt. & eius corpori sociant᷑. sic̃ docuit
orare ꝑtineat. specialit᷑ tam̃ diligentitr cura orationum.
inscripturis eiꝰ uiduis inuenit᷑ ini̾cta: Nã duȩ suer̃ annȩ
honorabilit̃ nominatȩ. una coniugata. quȩ scm̃ samuhelẽ

Expanded text:
ut sciat, si diligitis eum, hoc est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaereretur. Haec omnia considerans et si quid aliud de hac re tibi dominus insinuauerit, quod uel mihi non occurrit uel dici a me longum fuit, concerta in oratione uincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut uidua Christi. quamuis enim ad omnia membra eius, hoc est ad omnes, qui in eum credunt et eius corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in scriptura eius uiduis inuenitur iniuncta. nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una coniugata, quae sanctum Samuhelem
Abbreviated transcription (Latin):
orationes. sed eas tam̃ breuissimas. ⁊ raptim. quodã mͦ iacularaꝰ.
ne illa uigilant̃ erecta. quȩ orante plurimũ necessaria ẽ.
ꝑ ꝓductores moras. euanescat. atq hebetit᷑ intenuo Ac ꝑhoc
etũ ipsi satis ostendt̃ hanc intentionẽ. sic̃ ñ ẽ obtundenda si
ꝑdurare ñ potẽ. ita si ꝑdurauerit. ñ cito eẽ rũpendã
Ibsit enĩ ab orationt multa locutio. sed ñ desit multi p̃catio.
si feruens ꝑ seuerat intentio Nã multũ loque ẽ in orando
rẽ necessariã . suꝑ fluis agere uerb̃ Multũ aũt p̃cariẽ adeũ
quẽ p̃camͣ. diurna & pia cordis excitatione. pulsare Nã ple¬
rũq hoc negotiũ plus gemitib. quã sermonib agit᷑. plusfle¬
tu. quã. affatu Fonit aut̃ lacͥmas nr̃as in conspectu suo &
genutus nr̃ non ẽ absconditꝰ abeo.ꝙ omĩa ꝑ uerbũ condidit.
S humana uerba ñquerit: Nob̃ qͦ uerba necessaria sunt ꝗb

Expanded text:
orationes sed eas tamen breuissimas et raptim quodam modo iaculatas, ne illa uigilanter erecta, quae oranti plurimum necessaria est, per productiores moras euanescat atque hebetetur intentio. ac per hoc etiam ipsi satis ostendunt hanc intentionem, sicut non est obtundenda, si perdurare non potest, ita, si perdurauerit, non cito esse rumpendam. absit enim ab oratione multa locutio, sed non desit multa precatio, si feruens perseuerat intentio. nam multum loqui est in orando rem necessariam superfluis agere uerbis; multum autem precari est ad eum, quem precamur, diuturna et pia cordis excitatione pulsare. nam plerumque hoc negotium plus gemitibus quam sermonibus agitur, plus fletu quam affatu. ponit autem lacrimas nostras in conspectu suo et gemitus noster non est absconditus ab eo, qui omnia per uerbum condidit et humana uerba non quaerit. Nobis ergo uerba necessaria sunt, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatatis de corisq pleniora. ad huc adbeatã uita longe abst̃
lacet ne gͥ ut suꝑ salutẽ istã tẽporalẽ.: optent sibi ac suis ho¬
norẽ ⁊ potestate: Sane sic ut ꝑ hȩc consulant eis ꝗuiuunt
subeis:: Non ꝓpt̃ hȩc ipsa. s ꝓpt̃ aliud quod inde fit bonũ
ulecet e a uelle. Si aut̃ ꝓpt̃ inane fastũ elationis pompãi
suꝑ fluã uł etiã noxiã uanitius. ñ decet : sluo cirra sioptet
sibi acsuis etiã sufficientiã renĩ necessariaꝵ. dequa sic apłs

Expanded text:
utilitatis decorisque pleniora, adhuc a beata uita longe absunt. utilitatis decorisque pleniora, adhuc a beata uita longe absunt. Placetne igitur, ut super salutem istam temporalem optent sibi ac suis honores et potestates? sane, si, ut per haec consulant eis, qui uiuunt sub eis, non propter haec ipsa sed propter aliud, quod inde fit bonum, decet ea uelle; si autem propter inanem fastum elationis pompamque superfluam uel etiam noxiam uanitatis, non decet. quocirca si optant sibi ac suis etiam sufficientiam rerum necessariarum, de qua sic apos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uide iã quȩ homines ñ indecent̃ uelint Alius uult con¬
uigari : alius coniugio uiduatius: de inceps continent̃ uelit.
uiuẽ. Allius nullũ concubitũ. nec in ipsis nuptiis experiri
& si aliud hic alio melius repperit᷑: nullũ tam̃ istoꝵ possumꝰ
dicere indecent᷑ alquid uelle. Sic ⁊ optare filios nuptiaꝵ.
scilicet fructũ. & eis qui suscepti suerint uitã ac salutẽ. Quo
uoto: plerumq occupat᷑ continentia uidualis Nã & ipse
spreto coniugio iã non optant etiã filios ꝓcreare optant
tam̃ quos ꝓcreauerunt in columes uiuere: Abhac omĩ cura.
in muniss ẽ uirginalis integritas Habent tam̃ oinẽs caros &
caras ꝗb non indecent᷑ optent etiã tẽporalẽ salutẽ : Sedcũ
istã salutẽ inse ipsis ⁊ ineis qͦs diligunt ad epti hoẽs fuerint.
nũ poterimus dicere eos iam beatos: habent etii aliquia ꝙ
deret uelle: Sed si alia non habent maiora atq meliora &s

Expanded text:
est, uide iam, quae homines non indecenter uelint. alius uult coniugari, alius coniugio uiduatus deinceps continenter eligit uiuere, alius nullum concubitum nec in ipsis nuptiis experiri. et si aliud hic alio melius reperitur, nullum tamen istorum possumus dicere indecenter aliquid uelle; sic et optare filios nuptiarum scilicet fructum et eis, qui suscepti fuerint, uitam ac salutem, quo uoto plerumque occupatur etiam continentia uidualis; nam etsi spreto coniugio iam non optant etiam filios procreare, optant tamen, quos procreauerunt, incolumes uiuere. ab hac omni cura immunis est uirginalis integritas; habent tamen omnes caros et caras, quibus non indecenter optent etiam temporalem salutem. sed cum istam salutem in se ipsis et in eis, quos diligunt, adepti homines fuerint, num poterimus eos dicere iam beatos? habent enim aliquid, quod non dedecet uelle; sed si alia non habent maiora atque meliora et
Abbreviated transcription (Latin):
corporis consti uitaẽ tẽq amiertia non angustis sianib cer au
madias ꝓpensius in alios suspensius in clnet̃. ꝑuenit art̃ res
adinimicos s p quibs eriã orart p̃cipimur : Ita nemo ẽ uucer¬
nert humano emi non dilectio. ⁊ si ñ ꝓmitua caritaꝵ ⁊pip
Sa tam cõminis naturȩ societate debeat᷑ Sed his nos multi
usteq delectant. aquib uicisim cast. siẽ q diligum. Ista cuni
habent᷑ ut teneant᷑. cũ aut̃ ñ habent᷑ ut habeant᷑ orandũ ẽ

Expanded text:
corporis constituta est. itemque amicitia non angustis finibus terminacorporis constituta est. itemque amicitia non angustis finibus terminauis in alios propensius in alios suspensius inclinetur; peruenit autem usque ad inimicos, pro quibus etiam orare praecipimur. ita nemo est in genere humano, cui non dilectio etsi non pro mutua caritate pro ipsa tamen communis naturae societate debeatur. sed hi nos multum iusteque delectant, a quibus uicissim sancte casteque diligimur. ista cum habentur, ut teneantur, cum autem non habentur, ut habeantur, ora
Abbreviated transcription (Latin):
õiũ auaritia ẽ quã quidẽ appetentes. errauerunt afide. &¬
inseruer᷑ sedolorib multis hanc gͦ suffitientiã ñ indecent̃
uult quisꝗs uult. nec ãplius uult. Alioquin ñ ipsa uult.
Et idõ nec decent̃ uult. hanc optabat & ꝓhoc orabat ꝗdicebat.
Diuitias & pauꝑtatẽ nedederis mͥ. Constitut aut̃ m̃ quȩ neres¬
sana sunt sufficient̃. ut ne sacatus mñ daxefficiar. & dicam quis
Me udet: aut pauper factus. furer. & ꝑ uirẽ nom̃ dĩ nes
e certe & ista sufsicientiã ñ appeti ꝓpt se ipsa. sed ppbisa¬
ute eorporis or congruentẽ habitũ. ꝑ sonȩ hoĩs. quo habitt
ñ sit inconueniens cũ quib honeste officioseq uiuendũ est
his itaq oĩb in colomitas bominis & amicitia ꝓñ leasłion.
appetant᷑.. Susicienta uero rerũ necessariaꝵ non ꝓrt se ipsi
sea ꝓpt duo supiora quert solet. Et cũ decent᷑ querte aneolo¬
mitas. Poreo in ipsa uita atq salute ac integrarte ani nȩ oi

Expanded text:
orum auaritia, quam quidam appetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis, - hanc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficienter, ut ne satiatus mendax efficiar et dicam: \'Quis me uidet?\' aut pauper factus furer et iurem nomen dei mei. uides certe et istam sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personae hominis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum quibus honeste officioseque uiuendum est. In his itaque omnibus incolumitas hominis et amicitia propter se ipsa appetuntur, sufficsed propter duo superiora quaeri solet, cum decenter quaeritur. incolumitas porro in ipsa uita ac salute atque integritate animi et
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit certa securitas. Nã sic̃ sibi ꝗsq. nemo alt̾. ita nemo
altĩ notꝰ ẽ: ⁊ tam̃ nec sibi quisq ita notꝰ ẽ. ut sit desua cra¬
stina conuersatione securus ꝙ inde quã uis exfristib sui
multi cognoscant᷑. & alii ꝗdẽ ꝓximos bene uiuendo letificent.
alii male uiuendo contristent . tam̃ ꝓpt̾ humanoꝵ animoꝵ
ignota. & in terta. rectissime apłs am monet. Ut non añ tẽpꝰ
quicquã iudicemꝰ donec ueniat dñs ⁊ inluminabit abscondi-¬
ta tenebraꝵ ⁊ manifestabit consilia cordiũ.⁊ tẽ laus erit

Expanded text:
ta certa securitas? nam sicut sibi quisque nemo alter alteri ta certa securitas? nam sicut sibi quisque nemo alter alteri notus est et tamen nec sibi quisque ita notus est, ut sit de sua crastina conuersatione securus. proinde quamuis ex fructibus suis multi cognoscantur et alii quidem proximos bene uiuendo laetificent alii male uiuendo contristent, tamen propter humanorum animorum ignota et incerta rectissime apostolus admonet, ut non ante tempus quicquam iudicemus, donec ueniat dominus et inluminet abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
angit. siluctus mestificat. sidolor corpoĩs inquietat. si con.¬
tristrat exiliũ. si ulla alia calamitas uexat. Ad sint etiã boni
hoẽs. qui non solũ gaude cũ gaudentib. uerũ etiã flere cũ
flentib norꝰ. & salubrit̃ loqui. conloqui sciunt. plurimũ
illa aspera leniunt᷑. releuant᷑ grauia. suꝑant᷑ aduersa: Sed
ille hoc in eis ꝑ eos agit. qͥspũ suo bonos facit Contra sidi¬
untiȩ cirtũ fluant: nulla orbitas accidat  Ad sit sanitas car¬
nis in colomimĩ u habętetur in patͥa. & cohabitent mali hõe᷑
inꝗb nemo sit cui fides habeat᷑. a quo dolus. furta irȩ. dis¬
cordiȩ. insidiȩ. sustineant᷑. atq timeant᷑: ñ illa omĩa siunt ama¬
ra & dura. nec aliquid lȩtum. uł dulce ẽ in eis. Ita in ꝗb libs
reb humanis. nihil ẽ homini amicũ. sine hoẽ amico sed
quo usq talis inuenit᷑ decuhuꝰ animo. ⁊ moribs u in hac ui¬

Expanded text:
angit, si luctus maestificat: si dolor corporis inquietat, si conangit, si luctus maestificat: si dolor corporis inquietat, si contristat exilium, si ulla alia calamitas uexat, adsint boni homines, qui non solum gaudere cum gaudentibus uerum etiam flere cum flentibus norunt et salubriter adloqui et conloqui sciunt; plurimum illa aspera leniuntur, releuantur grauia, superantur aduersa. sed ille hoc in eis et per eos agit, qui spiritu suo bonos facit. contra si diuitiae circumfluant, nulla orbitas accidat, adsit sanitas carnis, incolumi habitetur in patria et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit, cui fides habeatur, a quo non dolus, fraus, irae, discordiae, insidiae sustineantur atque timeantur, nonne illa omnia fiunt amara et dura nec aliquid laetum uel dulce est in eis? ita in quibuslibet rebus humanis nihil est homini amicum sine homine amico. sed quousque talis inuenitur, de cuius animo et moribus sit in hac ui