comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominatos respice. ut sciant gentes
qm̃ tu es łs nr̃. Afflige opprimentes noᷤ¬
& contumeliam facientes in superbia.
Constitue popłm tuum in loco sc̃o tuo:
sicut dixit moyses. Sacerdotes autem
psallebant ẏmnos: usq quo consũp¬
tum esset sacrificium. Cum autem
consumptum esset sacrificium: ex
residua aqua neemias iussit lapides
maiores ꝑfundi. Quod ut factum est.
flamina ex eis accensa est: sed ex lumi¬
ne quod refulsit ab altari consumpta
est. Ut uͦ manifestata st̃ hec: renunti¬
atum est regi ꝑsarum quod in loco
in quo ignem absconderant bi qui
translati fuerant sacerdotes aqua ap¬
paruit. de qua neemias & qͥ cũ eo erañ
purificauer̃t sacͥficia. Considerans aũ rex

Expanded text:
os respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant pur
Abbreviated transcription (Latin):
uenit nobis in istis annis. Ex quo re¬
cessit iason ascã terra & a regno. portã
succenderunt: & effuderunt sangui¬
nem innocentem. Et orauimus ad
dominum & exauditi sumus: & ob¬
tulimus sacͥficium & similaginem.
& accendimus lucernas. & ꝑꝑosumus
panes. Et nunc frequentate dies sce-¬
nophegie: mensis casleu.
NNo centesimo octogesimo ocli¬
uo: popłs qui est ierosolimis
& in uidea. senatusq & iudã.
aristobolo magistro ꝑtolomei regisqͥ
est de genere christorum sacerdotum
& his qui in egẏpto sunt iudeis. salut̃
& sanitatem. De magnis piculis adeo
liberati magnifice grãs agimus ipsi:
ut pote qui aduersus talem regem di¬
micauimus. Ipse enim ebullire fecit
de ꝑside eos qui pugnauerunt con¬
in ꝑside esset dux ipse. & cum ipso u¬
mensus exercitus: cecidit in templo
naneȩ. consilio deceptus sacerdotum
mnance. Et enim cum ea habitaturus
uenit ad locum antiochus & amici dꝰ
& ut acciꝑet pecunias multas dous
nomine. Cumq ꝓposuissent eas sa¬

Expanded text:
nnis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt conPerside esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus venit ad locum Antiochus et amici eius et ut acciperet pecunias multas dotis nomine cumque proposuissent eas sa
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑgiaqua ipsa: & ligna que erant
suꝑposita. Utq hoc factum est. & tem¬
pus affuit quo solrefulsit qui priꝰerat
in nubilo: accensus est ignis magnus.
ita ut om̃smirarent᷑. Orationẽ autem
faciebant om̃s sacerdotes dum consum¬
maret᷑ sacͥficium: ionacha inchoante.
ceteris autẽ respondentib. St neemie
erat oratio: hunc habens modum I¬
Nt domine ds omnium crea¬
tor. terribilis & fortis iustus
& misericois qui soluses bonꝰ
rex solus prestans. solus iustus. & omp̃c &
eternus. qui liberas isrł de omni malo.
qui fecisti patres electos. & sc̃ificasti eos:
accipe sacrificium ꝓ uniuerso popło
tuo isrł. & custodi partem tuam & scĩfica.

Expanded text:
aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsiin nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus eternus. Qui liberas Srahel de omni malo: qui fecisti patres electos et sanctificasti eos. Accipe sacrificium pro universo populo tuo Srahel: et custod
Abbreviated transcription (Latin):
pli: mittentes lapides ꝑ cusser̃t Aucuil
& qui cum eo erant. & diuiserunt mẽ¬
bratim. St capitib amputatis. foras
piccerunt ẜ ea omiia bene dictus ds:
qui tradidit impios.Ilius¬
acturi igitur quinta & uice¬
sima mensis casleu purifica¬
tionem templi: necessarium
duximus significare uobis. ut uos
quoq agacis diem scenophegie. & di¬
em ignis qui datus est quando nec-¬
mias edificato templo & altari obtu¬
lit sacrificia. Nam cum in ꝑsidem du¬
cerentur patres nr̃i sacerdotesqui tunc
dei cultores erant. acceptum ignem.
de altari occulte absconderunt in
ualle ubi erat puteus altꝰ et siccus: &
in eo contutati sunt eum. ita ut omĩb
ignotus esset locus. Cum p̃terissent
autem multi anni. & placuit deo ut mit¬
illorum qui absconderant misit ad re-¬
quirendum ignem. Et sicut narra-¬
uerunt nobis: non inuenerunt ignẽ
sed aquam crassam. Et iussit eos hau¬
rire: & afferre sibi. Et sacrificia que
imposita crant iussit sacerdos neemias

Expanded text:
 mittentes lapides percusserunt ducem et qui cum eo erant et diviserunt membratim et capitibus amputatis foras proiecerunt per omnia benedictus Deus qui tradidit impios facturi igitur quinta et vicesima mensis casleu purificationem templi necessarium duximus significare vobisscenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mits sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias
Abbreviated transcription (Latin):
caret. Statimq heliodorus iter aggres-¬
sus: specie quidem quasiꝑ celesyriam
& fenicem ciuitates esset pagraturus.
re autem uera regisꝓpositum ꝑfecturꝰ
Sed cum uenisset ierosolimã. & benigne
a summo sacerdote in ciuitate esset ex¬
ceptus: narrauit dedato indicio pe¬
cumarum. & cuiꝰ rei gr̃a aduenisset
aꝑuit. Interrogabat autẽ: si uere hec
ita essent. Tunc sumius sacerdos osten¬
dit deposita esse hec. & uictualia iu¬
duarum ac pupilloꝵ. quedam uͦ esse
hẏrcam cobie. uiri ualde eminentis.
in his quȩ deculerat impus symon.
uniuersa autẽ argenti calenta qua¬
dringenta esse. & auri ducenta: deci¬
pi uͦ eos qui credidissent loco & tẽplo
quod ꝑ uniu̾sum mundũ honoratur
ꝓ sui ueneratione & scĩtate. & impos¬

Expanded text:
taret statimque Heliodorus iter adgrestaret statimque Heliodorus iter adgressus specie quidem quasi per Coelesyriam et Foenicen civitates esset peragraturus re autem vera regis propositum perfecturus sed cum venisset Hierosolymam et benigne a summo sacerdote in civitate esset exceptus narravit de dato indicio pecuniarum et cuius rei gratia adesset apparuit interrogabat autem si vere haec ita essent tunc summus sacerdos ostendit deposita esse haec et victualia viduarum ac pupillorum quaedam vero esse Hircani Tobiae viri valde eminentis in his quae detulerat impius Simon universa autem argenti talenta quadringenta esse et auri ducenta decipi vero eos qui credidissent loco et templo quod per universum mundum honoratur pro sui veneratione et s
Abbreviated transcription (Latin):
pietatem. & animosodio habentes ia¬
la: fiebat ut ipsi reges & pͥncipes locum
summo honore dignum ducerent. &
templum maximis honorib illustra¬
rent. ita ut seleucus asiȩ rex de reditib
sius prestarit omnes sumptus ad ministe¬
rium sacrificiorum ꝑtinentes Symon
autem de tribu beniamin prepositis
Itempli constitutuis: contendebat obi¬
stente sibi principe sacerdotum. iniquũ
aliquid in ciuitate moliri. Sed cum
uincere oniam non posset. uenit ad
apollonium tharse filium. qui illo
tempore erat dux cele syriȩ & fenicis. &
nunciauit ei pecuniis innumerabilib
plenum esse erarium icrosolimis. &
communes copias immensasesse. que
non ꝑtinent ad rationẽ sacrificiorum:
esse autem possibile sub potestate re¬
gis cadere uniuersa. Cumq retulisset
apollonius ad regem de pecuniis quȩ
delatȩ erant: ille accitum heliodorum
qui erat suꝑ negotia eius misit cũ man¬
datis ut p̃dictam pecuniam transpor¬

Expanded text:
pietatem et animos odio habentes mapietatem et animos odio habentes mala fiebat ut ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducerent et templum maximis muneribus inlustrarent ita ut Seleucus Asiae rex de reditibus suis praestaret omnes sumptus ad ministerium sacrificiorum pertinentes Simon autem de tribu Beniamin praepositus templi constitutus contendebat obstente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et communes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit cum mandatis ut praedictam pecuniam transpor
Abbreviated transcription (Latin):
qui opus hoc breurandi causa suscipi¬
mus. non facilem laborem immo uͦ ne¬
gotium plenum iugiliarum &e sudo¬
risassumpsimus: sicut bi qui prepar¬
rant conuiuium. & querunt aliorum
uoluntati parere ꝓpter multorum
grãm. libenter laborem sustinemus.
ueritatem quidem de singulis auctorb
concedentes. ipsi autem scdm datam for¬
mam breuitati studentes. Sicut enim
nouȩ domus architecto de uniuersa
structura curandum est ei uͦ qui pin¬
gere curat que apta sunt ad ornatum
exquirenda sunt: ita estimandum est
& in nobis. Et enim intellectum collig̾e
tes singulas quasq inquirere: hystoue
congruit auctori. Breuitatem uͦ dictio¬
nis sectari. & executiones rerum uitare:
breuianti concedendum est. Hinc igit᷑
narrationem incipiemus: de p̃fatione
tantum dixisse sufficiat. Stultũ et enĩ
est ante hystoriam effluere: in ipsa autẽ
hystoria succingi.
oitua cum sc̃a ciuitas habitaretur in
omni pace. leges etiam adhuc optime
custodirentur. ꝓpter onie pontificis

Expanded text:
qui opus hoc breviandi causa suscepimus non facilem laborem immo vero negotium plenum vigiliarum et sudoris adsumpsimus sicut hii qui praeparant convivium et quaerunt aliorum voluntati parere propter multorum gratiam libenter laborem sustinemus veritatem quidem de singulis auctori concedentes ipsi autem secundum datam formam brevitati studentes sicut enim novae domus architecto de universa structura curandum est ei vero qui pingere conatur quae apta sunt ad ornatum exquirenda sunt ita aestimandum est et in nobis etenim intellectum colligetes singulas quasque disquaerere historiae congruit auctori brevitatem vero dictionis sectari et exsecutiones rerum vitare brevitati concedendum est hinc igitur narrationem incipiemus de praefatione tantum dixisse sufficiat stultum etenim est ante historiam effluere in ipsa autem historia succingi igitur cum sancta civitas habitaretur in omni pace leges etiam adhuc optime custodirentur propter Oniae pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
&e precatio illiꝰ usq ad nubesꝑpinq̃ bit
ratio humiliantis
se nubes penetrabit: & donet
ꝓpinquet non consolabit᷑
& non discedet donec aspiciat altissi¬
mus. Et dominus non elongabit sed
iuidicabit uistos: & faciet iudicium. &
fortissimus non habebit in illis pa¬
tientiam. ut contribulet dorsum
ipsorum. Et gentib redadet uindictã:
donec tollat plenitudinem supborũ.
& sceptra iniquorum contribulet. Do¬
nem illius. Donec iudicet uidiciũ
plebis sue. & oblectabit iustos mise¬
ricordia sua.
peciosa miscd̃ia dei in tem¬
pore tribulationis: quasi
nubes pluuie in temꝑore sic¬
citatil. Miserere nr̃i ds omnium &
respice nos: & ostende nobis lucem
miserationum tuarum. Et immitte

Expanded text:
 precatio illius usque ad nubes propinquabit  precatio illius usque ad nubes propinquabit oratio humiliantis se nubes penetrabit et donec propinquet non conrogabitur et non discedet donec aspiciat Altissimus et Dominus non longinquabit sed iudicabit iustos et faciet iudicium et Fortissimus non habebit in illis patientiam ut contribulet dorsum ipsorum et gentibus reddet vindictam donec tollat plenitudinem superborum et sceptra iniquorum contribulet dondum praesumptionem illius donec iudicet iudicium plebis suae et oblectabit iustos misericordia sua speciosa misericordia Dei in tempore tribulationis quasi nubes pluviae in tempore siccitatis miserere nostri Deus omnium et respice nos et ostende nobis lucem miseratio
Abbreviated transcription (Latin):
ab inquitate. Non apparebis ante
conspcctum dei uacuus. Hȩc enim omĩa¬
ꝓpter mandatum dei fiunt Obladio
iusti impinguat altare: & odor suauita¬
tis est in conspectu altissimi. Sacrificiũ
iusti acceptum est: & memoriam eus ñ
obluscetur dominus. Bono animo glo¬
riam redde deo: & non minuas primi¬
tias manuum tuarum. In omm dato¬
fac hilarem uulcuum tuum: & in exul¬
tatione sc̃ifica decimas tuas. Da altissi¬
mo scłm datum eius. & in bono oculo
det tibi. Noli offerre munera praua.
non enuim suscipiet illa: & noli inspice¬
re sacrificium iniustum. qm̃ dominus
uidex est. & non est apud illum gła
ꝑsone. Hon accipiet dominus ꝑsonõ
in pauꝑem: & p̃cationem lesi exaudi¬
et. Non cdespiciet p̃ces pupilli: nec ui¬
duam si effundat loquelam geiitus.
Honne lacrime uiduȩ ad maxillam
descendunt: & exclamatio eius suꝑ
deducentem eas:  maxilla enimas¬
cendunt usq ad celum: & dominus
exauditor non delectabitur in illis. Q

Expanded text:
ab iniustitia. non apparebis in conspectu dei uacuus. haec omnia propter mandatum domini fiunt. oblatio iusti inpinguat altare, et odor suauitatis est in conspectu altissimi. sacrificium iusti acceptum est, et memoriam eius non obliuiscetur dominus. bono animo gloriam redde deo, et non minuas primitias manuum tuarum. in omni dato hilarem fac uultum tuum, et in exultatione sanctifica decimas tuas. da altissimo secundum datum eius, et in bono oculo det tibi. noli offerre munera praua: non enim suscipiet illa. noli respicere sacrificium iniustum: quoniam dominus iudex est et non est apud illum gloria personae. non accipiet dominus personam in pauperem, et precationem laesi exaudiet. non despiciet preces pupilli, nec uiduae, si effunNonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . »
Abbreviated transcription (Latin):
in electos illius. Condempnat autẽ
iustus mortuus uiuos impios: & iu¬
uentus celerius consummata longã¬
uitam iniusti Uidebunt enim finẽ
sapientis: & non intelligent quid cogi-¬
tauerit de illo ds̃. & quare minuerit
mortuos in ꝑpetuum: qm̃ dirumpet
illos a fundamentis. & usq ad supre¬
& memoria illorum ꝑibit. Tenent in
cogitatione peccatorum suorum ti-¬

Expanded text:
in electos eius. condemnat autem iustus mortuus uiuos impios, et iuuentus celerius consummata longaeuitatem iniusti. uidebunt enim finem sapientis, et non intellegent quid cogitauerit de illo deus et quare munierit mortuos in perpetuum . Laetillos a fundamentis, et usque ad supreet memoria illorum . periet. uenient in cognitionem peccatorum suorum ti
Abbreviated transcription (Latin):
est Ergo accipite disciplinã ꝑsermo¬
nes meos: & ꝓderit uobis X¬
um quidem & ego morta¬
lis homo similis omnib.
& exgenere terreno illius
qui prius factus est: & in uentre ma¬
tris figuratus sum caro. Decem men-¬
sium tempore coagulatus sum in
sanguine ex semine hominis: & dele¬
ctamento somnii conueniente. Et
ego natus accepi communem aerem.
& insimiliter factam decidi terram:
& pͥmam uocem similem omnib e¬
misi plorans. & in uolumentis nutri¬
tus sum & curis magnis. Nemo enim
ex regib aliud habiit natiuitatis
inicium. Anus gͦ introitus est om¬
nibus ad uitam: & similis exitus.
Ropter hoc optaui.
& dlatus est michi sensus.

Expanded text:
est ergo accipite disciplinam per sermoest ergo accipite disciplinam per sermones meos et proderit vobis sum quidem et ego mortalis homo similis omnibus et ex genere terreno illius qui prior finctus est et in ventre matris figuratus sum caro decem mensuum tsanguine ex semine hominis, et delectamento somni conveniente, et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis exitus. Propter hoc optavi, et datus est mihi sensus:
Abbreviated transcription (Latin):
ugilauerit ꝓꝑter illam cito erit
securus: qm̃ dignos se ipsa circuit
querens. & in uiis suis ostendit sel
illis hilariter. & in omni prudentia
occurret illis. Initium enim illius:
uerissima est discipline concupis¬
centia. Cura gͦ disciplinȩ dilectio est:
& dilectio custodia legum illius est
Custoditio autem legum: consum¬
matio incorruptionis est. A¬
corruptio autẽ: facit esse ꝑximum
deo. C oncupiscentia itaq sapientiȩ.
deducet ad regnum ꝑpetuum. Si
gͦ delectamini sedib & sceptris reges
ꝑopłi diligite sapientiam: ut in ꝑ¬
Quid est autem sapientia. & quem¬
admodum facta sit referam. & non
abscondam a uobis sacramenta dĩ
sed ab inicio natiuitatis inuestiga¬
bo. & ponam in lucem scientiam
illius. & non p̃teribo ueritatem. neq
cum inuidia tabescente iter habebo.
qm̃ talis homo non erit particeps
sapientię. Multitudo autem sapi-¬
entium: sanitas est orbis terrarũ
Et rex sapiens popłi stabilimentum

Expanded text:
vigilaverit propter illam, cito erit vigilaverit propter illam, cito erit securus. Quoniam dignos se ipsa circuit quaerens, et in viis suis ostendit se illis hilariter, et in omni prudentia occurret se illis. Initium illius verissima est disciplinae concupiscentia. Cura ergo disciplinae dilectio est; et dilectio custoditio legum illius est: custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est; incorruptio autem facit esse proximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. Si go delectamini sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite sapientiam, ut in pquid est autem sapientia et quemadmodum facta sit referam et non abscondam a vobis sacramenta Dei sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente iter habebo quoniam ista non erit particeps sapientiae multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum et rex sapiens populi stabilimentum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium durissimum in his qui p̃¬
sunt fiet. Exigue enum conceditur
misccłia: potentes autem potenter
tormenta patientur. Non enĩ sub¬
trahet ꝑsonã cuiusquã dñs qͥ ẽ omniũ
dominator: nec reuerebitur magnitu
dinem cuiusquam qm̃ pusillũ & magnũ
ipse fecit. & equaliter cura est illi de
omnib F ortiorib autem fortior in¬
stat cruciatio. Ad uos gͦ reges hi sunt
sermones mei: ut discatis sapientiã
& non exceclatis. Qui enim custodie¬
rint iusta iuste iustificabuntur: &
qͥ didicerint iusta inuenient quid
respondeant A¬
oncupiscite gͦ sermones meoͤ:
diligite illos & habebitis
discipli: nam. Clara est & que nun¬
quam mar cescet sapientia: & faci¬
le uidetur ab his qui diligunt eã.
& inuenietur ab his qui querunt il¬
lam. Preoccupat qui se concupis¬
cunt: ut illis se prior ostendat. Qui
de luce uigilauerit ad illam non la¬
borabit: assidentem enim illam fo¬
ribus suis inueniet. Cogitare gͦ de
illa sensus est consummatus. & qui

Expanded text:
issimum in his, qui praesunt, fiet. Exiguo enim conceditur misericordia: potentes autem potenter tormenta patientur. Non enim subtrahet personam cujusque Deus, qui est omnium dominator, dinem cuiusquam, quoniam et pusillum et magnum ipse fecit, et aequaliter cura est illi de omnibus, fortioribus autem fortior instat cruciatio ad vos ergo reges sunt hi sermones mei ut discatis sapientiam et non excidatis qui enim custodierint iusta iuste iustificabuntur et qui didicerint ista invenient quid respondeant concupiscite ergo sermones meos dilidisciplinam. Clara est, et quae nunquam marcescit sapientia, et facile videtur ab his qui diligunt eam, et invenietur ab his qui quaerunt illam. Praeoccupat qui se concupiscunt; et illis se priorem ostendit. Qui de luce vigilaverit ad illam, non laborabit: assidentem illam in foribus suis inveniet. Cogitare enim de illa, sensus est consummatus: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina. Ipse enim dedit michi
horum que sunt scientiam ueram:
ut sciam dispositionem orbis terra-¬
rum. & uirtutes elementorum. mi-
cium & consummationem & medie-¬
tatem temporum. uicissitudinum
ꝑmutationes & consummationes¬
scł̃i temporum. anni cursus. & stel¬
larum dispositiones. naturas ani-¬
malium. & iras bestiarum. uim
uentorum. & cogitationes hominũ.
disferentias uirgultorum. & uirtutes
radicum & quȩcumq sunt abscon¬
sa & imꝓuisa didici. Omniũ enim
artifex docuit me sapientiam. Est
suauuis. amans bonum. acutus: qͥ¬
nichil uetat benefacere. Humanus.
benignus. stabilis. certus. securus:¬
ꝓspiciens. & qui capiat omnes sp̃c
intelligibiles: mundus. subtilis.

Expanded text:
disciplina ipse enim mihi dedit disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam veram ut sciam dispositionem orbis terrarum et virtutestium et consummationem et medietatem temporum, uicissitudinum permutationes et consummationes temporum, anni cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, uim uentorum et cogitationes hominum, digerentias uirgultorum et uirtutes radicum et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. Est suavis, amans bonum, qui nihil vetat bene fieri, humanus, benignus, stabilis, certus, securus,prospiciens, et qui capiat omnes spiritus, intelligibilis, mundus, subtilis.
Abbreviated transcription (Latin):
& sedib & diuitias nichilesse dyxi
in comparatione illius. nec compara¬
i illi lapidem pretiosum: qm̃ omne
aurum in comparatione illius ha¬
rena est exigua & tanquam lutum
estimabitur argentum in conspe¬
ctu illius. Suꝑ salutem & speciem di¬
lexi ecam: & ꝓposin ꝓ luce habere
illam: qm̃ in extingubile est lumen
illius. Uenerunt autem michi oĩa
bona pariter cum illa. & innume¬
rabilis honestas ꝑ manus illius. &¬
lȩtatus sum in omnib: qm̃ antece¬
debat me ista sapientia. & ignorabã
quoniam omnium mater est. Quã
sine fictione didici: & sine inuidia
communico. & honestatem illius
non abscondo. Infinitus enim thes¬
aurus est hominib: quo qui usi st̾
participes facti sunt amicitiȩ dei.
ꝓpter disciplinȩ dona commendati.
Michi autem dedit ds dicere ex sen¬
tentia. & p̃sumere digna horum qͥ mͥ
dantur: qm̃ ipse sapientie dux est.
& sapientium emendacor
q manu illius & nos & sermones nr̃i:
& omnis sapientia. & opum scientiȩ

Expanded text:
 sedibus et divicias nichil esse duxi in comparacione illius nec comparavi illi lapidem preciosum, quoniam omne aurum in comparacione illius arena est exigua et tamquam lutum estimabitur argentum in conspectu illius. Super salutem et speciem dilexi eam et proposui pro luce habere illam, quoniam inextinguibile est lumen illius. Venerunt autem michi omnia bona pariter cum illa et innumerabilis honestas per manus illius. laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat ista sapientia et ignorabam quoniam horum omnium mater est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
urãrum: qm̃ d̃s mortem non fecit. nec
lecatur in ꝑdicione uiuorum Crea¬
uit enim ut essent omnia. & sanabileᷤ
fecit nationes orbis terrarum: & non
est illis medicamentum exterminii.
nec inferorum regnum in terra. Iusti-
autem mortis est adquisitio impii au-¬
tem manib & uerbis accersierunt
illam. Et estimantes illam amicam
defluxerunt. & sponsiones posuerunt
ad illã: qm̃ digni sunt qui sunt ex par¬
te illius.
ixerunt enim apud se: cogi¬
tantes non recte. Exiguum
& cum tedio est tempus uite
nre. & non est refrigerium infine ho-¬
minis. & non est qui agnitus sit reuer¬
sus ab inferis: quia ex nichilo nati su¬
mus. Et post hec erimus tanquam
commouendum cornr̃m. Qua extin¬
cta cinis erit eorpus corpus nr̃m: & sp̃e
diffundetur tanquam mollis aeR
St cransiet uita nr̃a tanquã uestigia
nubis: & sicut nebula dissoluet᷑. quȩ
effugata est a radiis solis. & a calore
illus aggrauata. Et nomen nr̃m
obliuionem accipiet ꝑ tempus: &
nemo memoriam habebit operum

Expanded text:
um, quoniam Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione vivorum. Creavit enim ut essent omnia et sanabiles esse voluit nationes orbis terrarum. Non est in illis medicamentum exterminii, nec inferorum regnum in terra viventiuautem mortis est acquisitio; impii autem manibus et verbis accersierunt illam, et aestimantes eam amicam, defluxerunt et sponsionem posuerunt ad illam quoniam digni sunt qui sunt ex parte illius dixerunt enim apud se cogitantes non recte exiguum et cum taedio est tempus vitae nostrae et non est refrigerium in fine hominis et non est qui agnitus sit reversus ab inferis quia ex nihilo nati sumcommovendum cor nostrum. Quia extincta cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundetur tamquam mollis aer. Et transiet vita nostra tamquam vestigium nubis et sicut nebula dissolvetur, que effugata est a radiis solis et a calore illius aggravata. Et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit operum
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates simili mͦ fornicate & ab euntes
post sarnem alteram. sacte st̃ exempll
ignis eterni. penam sustinentes. L¬
imiliter & hi carnem quidẽ¬
autem blasphemant. Cum michael
archangłs cum diabolo disputans al¬
tercaretur de moysi corpore: ñ est ausus
iudicium inferre blasphemiȩ. s dixit.
Imꝑet tibi dominus. hi autem quȩcũq
quidem ignorant blasphemant: quȩ¬
cumq autem naturaliter tanquã muta
animalia norunt. in his corrumpunt᷑
e illis qui ura cain
abierunt: & errore balaam
mercede effusi sunt. & con-¬
tradictione chore ꝑierunt. Hi sunt in
epulis suismale conuiantes. sine timo¬
re semet ipsos pascentes. nubes sine aqͦ
quȩ auentis circumferunt᷑ arbores au
tunnales. infructuosȩ. bis mortuȩ. era¬
dicate. fluctus feri maris. despumanteˢ
his septimus ab adam enoch
tra omnes: & arguere omnes impios
de omnib oꝑib impietatiseoꝵ quib
impie egerunt. & de omnib duris que
locuti sunt contra eum peccatores impii.

Expanded text:
t abeuntes post carnem alteram, factae sunt exemplum, ignis aeterni poenam sustinentes. Similiter et hi carnem quideautem blasphemant. Cum Michael cum diabolo disputans altercaretur de Moysi corpore, non est ausus judicium inferre blasphemiae: sed dixit: Imperet tibi Dominus. Hi autem, quaecumque quidem ignorant, blasphemant: quaecumque autem naturaliter, tamquam muta animalia, norunt, in his corrumpuntur. Vae illis, quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Core perierunt. Hi sunt in epulis suis maculae, convivantes sine timore, semetipsos pascentes, nubes sine aqua, quae a ventis circumftumnales infructuosae, bis mortuae, eradicatae; fluctus feri maris dispumantes  et de his septimus ab Adam Enoc dtra omnes et arguere omnes impios de omnibus operibus impietatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus duris, quae locuti sunt contra eum peccatores et impii'.
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ȩternam. St hosquidem ar-¬
guite iudicatos. illos uͦ saluate de igne
rapientes. aliis autem miseremini in ti¬
more dei: odientes eam que earnalis
est maculatam tunicã. Si autem qui¬

Expanded text:
vitam eternam. Et hos quidem arguite iudicantes, illos vero salvate de igne rapientes; aliis autem miseremini in timore, odientes et eam quae carnalis est maculatam tunicam. Iohannes qu
Abbreviated transcription (Latin):
seruus frater autem iacobi: hisqui
in deo patre dilectis. & xp̃o ihu con-¬
seruatis & uocatis: miscł̃ia uobis
& pax & caritas adimpleat᷑ Rm̃i.
omnem sollicitudinem faciens sicri¬
bendi uobis de commum ur̃a fa-¬
lute: necesse habui scribere uobis
dep̃cans suꝑ certari semel tradite
a scĩs fidei Subintroierunt enĩ

Expanded text:
servus frater autem Iacobi his qui in Deo Patre dilectis et Iesu Christo conservatis vocatis misericordia vobis et pax et caritas adimpleatur carissimi omnem sollicitudinem faciens scribendi vobis de communi vestra salute necesse habui scribere vobis deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei sub
Abbreviated transcription (Latin):
me. Tunc respondebunt ei & ipsi di¬
centes. Domine. quando te uidimꝰ
esurientem. aut sitientem. aut hos¬
pitem. aut nudum. aut infirmum.
uel incarcere. & non ministrauimꝰ
tibi: Tunc respondebit illis dicens.
Amen dico uobis. quamdiu non feci¬
stis uni de minorib his: nec michi fe¬
cistis. Et ibunt hi insupplicium eter¬
num: iusti autem inuitam et̾nam.
t factum est
cum consummasset ihc ser¬
mones hos omnes: dixit
discipulis suis. Scitis quia post
biduum pascha fiet. & filius hominis
tradetur ut crucifigatur: E unc

Expanded text:
ipsi dicentes: domine, quando te uidimus esurientem, et sitientem, et hospitem, aut nudum, aut infirmum, uel in carcere, et non ministrauimus tibi? tunc respondebit illis dicens: amen dico uobis, quamdiu non fecistis uni de minoribus his, nec mihi fecistis. et ibunt hi in supplicium aeternum, iusti autem iEt factum est cum consummasset Jesus sermones hos omnes, dixit discipulis suis: Scitis quia post biduum Pascha fiet, et Filius hominis tradetur ut crucifigatur , et
Abbreviated transcription (Latin):
ceci qui dicitis. quicumq iurauerit
ꝑtemplum nichil est: qui auten
irauerit in auro templi debet.
S̾tulti &e ceci. quid enim maius est
aurum an templum. quod scĩficat
aurum: Et quicumq iurauerit
in altari: nichil est. Quicumq autẽ
urauerit in dono quod est suꝑ il¬
lud: debet. Ceci. quid enim maius
est. donum. an altare quod sc̃ificat
donum: Qui gͦ uirat in altari. urat
meo: & in omnib que suꝑ illud st̃.
Et quicumq iurauerit in templo.

Expanded text:
eci, qui dicitis: Quicunque juraverit per templum, nihil est; qui autem uraverit in auro templi, debet. Stulti et caeci, quid enim majus est, aurum, an templum quod sanctificat aurum? Et quicunque juraverit in altari, nihil est; quicunque autem juraverit in dono quod est super illud, debet. Caeci, quid enim majus est, donum, an altare quod sanctificat donum? Qui ergo jurat in altari, jurat in eo et in omnibus quae super illud sunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
etare gͦ uiuenis in adolescentia
cua: & in bono sit cor tuum in dieb
iuuentutis cuȩ. Et ambula in uiis
cordis tui. & in intuitu oculorũ tuoꝵ.
& scito quod ꝓ his omnib adducet
te deus in indicium .LxAIIi¬
yfer iram a corde duo: & amoue
malitiam acarne tua. Ado-¬
lescentia enim & uoluptas:
uana sunt.
emento creatoris cui in dieb
iuuentutis cue. antequam¬
ueniat tempus afflictionis.
& appropinquent anni de quib dicas
non michi placent: antequam tenebres-
nubes post pluuiam. Quando cõmo¬
uebuntur custodes domus. & nutabt̃
uiri fortissimi: & otiose erunt molen¬
tes umminuco numero. & tenebrescent
uidentes ꝑ foramina. Et claudent
ostia in platea in humilitate uocis mo¬
lentes. & consurgent ad uocem uolucris:
& obsurdescent omnes filie carminis.
Excelsa quoq cimebunt: & formida¬
bunt inia. Horebit amiglalus.. im¬
ꝑ inguabitur locusta. & dissipabitur
capparis: qm̃ ibit homo in domum
eternitatis sue. & circuibunt in platea

Expanded text:
etare ergo, juvenis, in adolescentia tua; et in bono sit cor tuum in diebus juventutis tuae, et ambula in viis cordis tui, et in intuitu oculorum tuorum; et scito quod pro omnibus his adducet te Deus in judicium. Aufer iram a corde tuo, et amove malitiam a carne tua. Adolescentia enim et voluptas vana sunt. Memento Creatoris tui in diebus juventutis veniat tempus afflictionis: et adpropinquent anni de quibus dicas non mici placent. Antequam tenebrescanubes post plubiam. Quando commovebuntur custodes domus, et mutabuntur viri fortissimi: et otiose erunt molentes in minuto numero. Et tenebrescent videntes per foramina, et claudent ostia in platea: in umilitate vocis molentis. Et consurgent ad vocem volucris: et obsurdescent omnes filie carminis. Excelsa quoque timebunt: et formidabunt in via. Florebit amigdalus et impinguabitur lucusta: et dissipabitur capparis. Quoniam ibit homo in domum eternitatis sue: et circuibunt in platea
Abbreviated transcription (Latin):
eata terra cuius rex nobilis
est: & cuius pͥncipes uescunt᷑
in tempore suo. ad reficien-¬
dum & non ad luxuriam Inpigri¬
tiis humiliabitur contignatio: & in
infirmitate manuum ꝑstillabit do-¬
mus. In risu faciunt panem ac uinũ:
ut epulentur bibentes. Lx i.¬
t pecuniȩ obediunt omnia.
ln cogitatione tua regi ne
detrabas. & in secreto cubi¬
lis cui ne maledixeris diuiti: quia
auis cęli portabit uocem tuã. & qui
habet pennas annuntiabit sententiã
post multa tempora inue¬
nies illum. Dapartem septem necnon
& octo: quia ignoras quid futurum sit
mali suꝑ terram. Si repletȩ fuerint nu-¬
bes: imbrem suꝑ terram effundent.
Si ceciderit lignum ad austrum aut
ad aqͥlonem: in quocumq loco ceci-¬
derit ibi erit.
ui obseruat uentum non se¬
minat: & qui considerat nu-¬
bes nunquam metet. Quomͦ
ignoras quȩ sit uia sp̃c. & qua ratione
compingantur ossa in uentre pregnan-¬
tis: sic nescis oꝑa dĩ qͥ sabricator ẽ omĩum.
ane semina semen Lx¬

Expanded text:
eata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem ac vinum ut epulentur viventes et pecuniae oboedient omnia in cogitatione tua detrahas, et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tuam, et qui habet pennas annuntiabit sententiam.post multa tempora invenies illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit. Qui observat ventum, non seminat: et qui considerat nubes, numquam metet. Quomodo ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre praegnantis: sic nescis opera Dei, qui fabricator est omnium. Mane semina semen
Abbreviated transcription (Latin):
parabolas multas. Quesiuit uerba
utilia: & conscͥpsit sermones rectissi-¬
mos ac ueritate plenos. Uerba sapi¬
entium sicut stimuli. & quasi claui
in alcum defixi: quȩ ꝑ magistrorum
consilium data sunt apastore uno.
his amplius fili mi ne requiras
aciendi plures libros nullꝰ
est finis: frequensq medi-¬
tatio carnis afflictio est.
Finem loquendi omnes pariter au-¬
diamus. Dm̃ time: & mandata eius
obserua. Hoc est enim omnis homo.
Et cuncta que funt adducet ds in
iudicium: pro omni errato siue bo¬
num siue malum sit:

Expanded text:
ultas. Quaesivit verba utilia, et conscripsit sermones rectissimos, ac veritate plenos. Verba sapientium sicut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, quae per magistrorum consilium data sunt a pastore uno. His amplius, fili mi, ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis afflictio est. Finem loquendi omnes pariter audiamus. Deum time, et mandata ejus observa: Hoc est enim omnis homo: et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicium pro omni errato, sive bonum, sive malum illud sit.
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc semel dicit. declarat mobiliũ¬
translationem tanquam factorum:
ut maneant ea que st̃ immobilia.
taq regnum immobile A¬
suscipientes. habemus grãm ꝑ quam
seruiamus placentes deo cum metu
& reuerentia. Etenim d̃s̃ ñr ignis
consumens est Caritas fr̃nitatis ma
neat in uobis: & hospitalitatẽ nolite
obliuisci. Perhanc enim placuer̃
quidam: angłis hospicio receptis.
Mementote uinctorum tanquam
simul uincti: & laborantium tanqͥn
& ipsi in corpore morantes. Honorabile
conubium in omnib: & chorus im¬
maculatus. Fornicatores enim & ad¬
ulteros iudicabit ds. Sint mores sine
auaritia: contempti p̃sentib Ipse

Expanded text:
adhuc semel dicit, declarat mobiliuadhuc semel dicit, declarat mobiliutranslationem 228 tanquam factorum, ut maneant ea quae sunt immobilia. Itaque regnum immobile suscipientes, habemus gratiam, per quam serviamus placentes Deo, cum metu et reverentia. Etenim Deus noster ignis consumens est. COMMENTARIUS. CAneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio receptis. Mementote vinctorum, tanquam simul vincti, et laborantium, tanquam et ipsi in corpore manentes. Honorabile connubium in omnibus, et torus immaculatus: fornicatores enim et adulteros judicabit Deus. Sint mores sine avaritia,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiens hereditare bene-¬
dictionem reꝓbatus est
Non enim inuenit penitentiȩ locũ:
quamquã cum lacrimis inquisis¬
set eam. Non enim accessistis ad tra¬
ctabilem & accensibilem ignem &
quam qui audierunt excusauert
se ne eis fieret uerbum. Don enim
portabant quod dicebatur: & si be¬
stia tetigerit montem lapidabitur.
& ita terribile erat quod uidebat᷑
Moyses dixit: exterritus sum & tre
mebundus. Sed accessistis ad montẽ
syon. & ciuitatem dei uiuentisierłm
cȩlestem. & multorum milium angło¬
rum frequentiȩ. & eccl̃iam primiti-¬
uorum. qui conscͥpti sunt in celis.
& iudicem omnium dominum &
spũum iustorum ꝑfectorum. & te¬
stamenti noui mediatorem iħ̃m:
& sanguinis asꝑsionem melius lo¬
effugerunt recusantes cum qui suꝑ
terram loquebatur: multo magis
nos qui de cęlis loquentem nobis a¬
uertimus. Cuius uox mouit terrã¬
tunc: mͦ autem reꝓmitat dicens.
Adhuc semel ⁊ ego mouebo ñ solum
terram: sed & celum. Quod autem

Expanded text:
editare benedictionem, reprobatus est: non enim invenit poenitentiae locum, quamquam cum lacrymis inquisisset eam. Non enim accessistis ad tractabilem montem, et accensibilem ignem, equam qui audierunt, excusaverunt se, ne eis fieret verbum. Non enim portabant quod dicebatur: Et si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Et ita terribile erat quod videbatur. Momebundus. Sed accessistis ad Sion montem & Civitatem Dei viventis Jerusalem caelestem, & multorum millium Angelorum frequentiam, & Ecclesiam primitivorum, qui conscripti sunt in caelis, & Judicem omnium Deum, & spiritus Justorum perfectorum, & Testamenti Novi mediatorem Jesum, & sanguinis aspersionem melius loeffugerunt recusantes eum qui super terram loquebatur, multo magis nos, qui de celis loquentem nobis audivimus. Cuius vox movit terram, modo autem repromittit dicens: “Adhuc semel et ego movebo non solumterram, sed et coelum. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuigilant quasi rationem
ꝓ amimab ur̃is reddituri: ut cũ gau¬
dio hoc faciant. & non gem̃tes. Hoc
enim non expedit uobis. Orate ꝓ nob̃.
Confidimus enim: quia bonam cons¬
cientiam habemus in omnib bene
uolentes conuersari. Amplius autem
dep̃cor uos hoc facere: quo celeruis re

Expanded text:
igilant, quasi rationem pro animabus vestris reddituri, ut cum gaudio hoc faciant, et non gementes: hoc enim non expedit vobis. Orate pro nobis: confidimus enim quia bonam conscientiam habemus in omnibus bene volentes conversari. Amplius autem deprecor vos hoc facere, quo
Abbreviated transcription (Latin):
est Exeamus gͥ ad eum extra castra.
imꝓꝑium eius portantes. Don enim
habemushic manentem ciuitatem:
sed futuram inquirimus. Per ipsum
gͦ offeramus hostiam laudis semper
deo: idest fructum labiorum confi¬
tentium nomini eius. Beneficientie
autem & communionis nolite obli¬
uisci: talib enim hostiis ꝓmeret᷑ deus.

Expanded text:
d eum extra castra, improperium ejus portantes. Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus. Per ipsum ergo offeramus hostiam laudis semper Deo, id est, fructum labiorum confitentium nomini ejus. Beneficentiae autem, et communionis nolite oblivisci:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quidem retro sunt obli¬
uiscens. ad ea uero que sunt priora ex¬
tendens meipsum. ad destinatum ꝑ-¬
sequor ad brauium suꝑne uocationł
rumptamen ad quod ꝑuenimus ut
idem sapiamus: & in eadem ꝑmanȩ¬
amus regula. Imitatores mei estote frẽs:
&e obseruate eosqui ita ambulant.
sicut habetis formam nr̃am. Multi
enim ambulant: quos sepe dicebam

Expanded text:
que quidem retro sunt obliviscens, ad ea vero que sunt priora extendens me ipsum, ad destinatum prosequor, ad bravium superne vocationis rumtamen ad quod pervenimus, ut idem sapiamus, et in eadem permaneamus regula. Imitatores mei estote, fratres, et observate eos qui ambulant, sicut habetis formam nostram. Multi enim amb
Abbreviated transcription (Latin):
ui fodit foueam
incidet in eam: & qui dissipat¬
osepem mordebit eum coluber.
ut prius sed hebetatum fuerit: multo
labore exacuitur. & post industriam
sequitur sapientia¬
imordeat serpens in silentio:
nichil eo minus habet qui
cipitabunt eum. Inicium uerborum
eius stulticia: & nouissimum oris il¬
lius error pessimus.
tultus uerba multiplicat.
bor stultorum affliget eos: qui nesci-¬
unt in urbem ꝑgere Uetibi terra
cuius rex est puer:& cuius pͥncipes
mane comeclunt

Expanded text:
dit foveam incidet in eam et qui dissipsepem mordebit eum coluber qut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientiaSi mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui aecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. tultus verba multiplicat. bor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere. Vae tibi, terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedun
Abbreviated transcription (Latin):
nem suum: sed sicut pisces capiunt᷑
hamo. & sicut aues comp̃henduntur
laqueo. sic capiunt᷑ homines tempore
malo. cum cis extimplo suꝑuenerit.
anc quoq uidi sub
sole sapientiam: & ꝓbaui ma-¬
ximam Ciuitas parua: &
pauci in ea uiri. Uenit contra eã rex
magnus & uallauit eam: extruxitq

Expanded text:
nem suum sed sicut pisces capiuntur nem suum sed sicut pisces capiuntur hamo et sicut aves conprehenduntur laqueo sic capiuntur homines tempore malo cum eis extemplo supervenerit hanc quoque vidi sub sole sapientiam et probavi maximam civitas parva et pauci in ea viri venit contra eam rex magnus et vallavit
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt amplius. nec habebunt ul-¬
tra mercedem. quia obluuoni tradita
est memoria eorum. Amor quoq &
odium & inuidia simul ꝑierunt: nec
habent partem in hoc scło. & in oꝑe¬
quod subsole geritur.
ade ergo & comede in lȩticia
panem tuum. & bibe cum
gaudio uinum tuum: quia
deo placent oꝑa tua.
min tempore sint uestimenta
cua candida: & oleum de capi¬
te tuo non deficiat. Perfruere
uita cum uxore quam diligis: cunctis
dieb uite instabilitatis tue. qui daci
sunt tibi sub sole. omni tempore uani¬
tatiscuȩ. Hec est enim parsin uita &
in lahore tuo: quo laboras sub sole.
uodcumq pocest LI
manus cua facere instanter
oꝑare: quia nec opus nec
ratio. nec scientia nec sapientia erunt
apud inferos quo tu ꝓpas.Lu
erti me alio: udiq sub sole
nec uelocium esse cursum.
nec fortium bellum. nec sa¬
pientium panem. nec doctorum di¬
uitias. nec artificum grãm: sed tempꝰ
casumq in omnib. Nescit homo si¬

Expanded text:
noverunt amplius, nec habent ulnoverunt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opequod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potanter operare quia nec opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos quo tu properas verti me alio vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum divitias nec artificum gratiam sed tempus casumque in omnibus nescit homo fi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum dei nullam possit homo inue¬
nire rationem. eorum quȩ fiunt sub
sole. Et quanto plus laborauerit ad
querendum: tantominus inueniat.
Etiam si dixerit sapiens se nosse: ñ
poterit reꝑire. Omnia hȩc tractaii
incorde meo: ut curiose in telligerem.
unt iusti atq
sapientes: & oꝑa eorum in¬
manu dei. Et tamen nescit
homo utrum amore an odio dignus
sit: sed omnia in futurum reseruant᷑
incerta eo quod uniuersa ȩque eue-¬
mant iusto & impio. bono & malo.
mundo & immundo. immolanti ui-¬
ctimas & sacrificia contempnenti.
Sicus bonus sic & peccator: ut ꝑiurus
sic & ille qui uerum dicebat
oc est pessimum inter omnia
que sub sole fiunt: quia eadẽ
cunctis euemunt. Unde &
corda filiorum hominum implentur
malicia & contemptu in uita sud: &
post hec ad inferos deducunt᷑. Nemo
est qui semꝑ uiuat: & qui huius rei ha¬
beat fidutiam. Melior est uiuens ca¬
nis leone mortuo. Uiuentes enim sciunt
se esse morituros: mortui enim nichil

Expanded text:
operum Dei nullam possit homo inveoperum Dei nullam possit homo invenire rationem eorum quae fiunt sub sole et quanto plus laboraverit ad quaerendum tanto minus inveniat etiam si dixerit sapiens se nosse non poterit repperire omnia haec tractavi corde meo ut curiose unt justi ac sapientes, et opera eorum inmanu Dei: et tamen nescit homo, utrum amore an odio dignus sit: sed omnia in futurum reservantur incerta, eo quod universa aeque eveniant justo et impio, bono et malo, mundo et immundo, immolanti victimas, et sacrificia contemnenti: Sicut bonus, sic et peccator: ut perjurus, ita et ille qui verum dejerat. Hoc est pessimum inter omnia, quae sub sole fiunt, quia eadem cunctis eveniunt. Unde et corda filiorum hominum implentur malitia, et contemptu in vita sua, et post haec ad inferos deducuntur. Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam: Melior est canis vivus leone mortuo. Viventes enim sciunt se esse morituros. Mortui vero nihil
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc uanitas est.
tenim quia ñ ꝓfertur cito
contra malos sententia: absq¬
E
ullo cimore filii hominum
ꝑpetrant mala. At tamen ex eo qͦd
peccator centies facit malum. & ꝑ pd¬
cientiam sustentatur: ego cognoui
quod erit bonum timentib deum.
qui uerentur faciem cius. Non sit
bonum impio nec ꝓlongentur dies
eius: sed quasi umbra transeant qͥ
non timent faciem dei Al¬
st & alia uanitas: quȩ fic
suꝑ terram. Sunt uisti qͥb
multa ꝓueniunt quasi oꝑdi
egerint impiorum: & sunt impii qui
ita securi sunt. quasi iustoꝵ facta habe-¬
ant. Sed & hoc uanissimum iudico.
Lauclain gͥ leticiam: quodl
non ec̃t homini bonum sub sole. nisi
quod comederet & biberet atq gau¬
deret. & hoc solum secum auferret de
labore suo. in dieb uitȩ quos dedit ei
d̾s sub sole. Et apposin cormeum ut
scirem sapientiam: & intelligerem
distensionem que uersat᷑ in cerra.
st homo qui dieb ac noctib
somn um oculis non capit:
& intellexi quod omnium

Expanded text:
tas est etenim quia non profertur cito contra malos sententia absque ullo timore filii hominum perpetrant mala attamen ex eo quod peccator centies facit malum et per patientiam sustentatur ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem eius non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae quos dedit ei Deus sub sole et adposui cor meum ut scirem sapientiam et intellegerem distentionem quae versatur in terra est homo qui diebus ac noctibus somnum oculis non capit et intellexi quod omnium