comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manducauit: & potu sutũ cũfietũ miscuit. Mctuen¬
dum est necantis diuitus: nr̃a pauꝑtas faciat in¬
& illa uocem: egoscruus tuus & filius ancillȩ tuie.
Attende ancilla illa cistat: & urgine & matte. Ibi eni
accepit piuꝑtate ntãm: ubi serui formã indutus est
sem& ipsũ exinaniens. nediuitusciꝰ ex piuesceres.
& adcum acedere cũ tua mñdicitice ñ auderes. Ibi accepii
inqua forga serui: ubi nta indutusesi paciptatẽ.
lbis pruꝑuit: ibinos ditauit. lamgͦ ꝓpinquamꝰ. deillo
hacc incellegert. Ueru̾tam adhũe nonest cã tamere ꝓ¬
nuntiandũ. Partus curginisesi: laposine manib de
monte p̃cisus. uibi nullus hominũ oꝑatꝰe: nulla
tran fusi concupiscentia. sed sola fides accensa & uerbi
caro concepaa. Deindt ꝓcessit exuitro. Locutisunt
cali: angi pastorib nutuuerunt. Stella adidorin¬
dũ regem magos traxit. Bimcon repletꝰ spu: infante
dnm in matris manibus agnouit. Accessit actas
ñ diuinitati sed cirni. Hoerent mirant᷑q sapientiam¬

Expanded text:
cum fletu commiscuit? Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat inet illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi se pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere pronuntiandum. Partmonte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. Deinde processit ex utero; locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt , stella ad adorandum regem magos traxit , Simeon impletus Spiritu infantem Deum in matris manibus agnovit. Accessit aetas, non divinitati, sed carni. Horrent, miranturque sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce magnus dñs & laudabilis ualde. sednũ quid
in fideles laudant dnm: Num quid etiam qui
credunt. qui male uiuunt. laudant dñm. Per
quos fit ut nomen dĩ blasphemetur: nũquid¬
laudant dñm: An uero si etiam laudent accep¬
tatur laus eorum cum scriptũ sit. non est spetio¬
sa laus inore peccatoris: Dixisti ergo magnus
dñs & laudabilis ualde: sed dicubi. Inciuitate
dinriꝰ in monte sco eius Dehoc alibi¬
Dehoc alibi
dicitur. Quis ascend& inmontem dñi: In nocens¬
Innocens
manibus. & mundus corde. In his magnus dñs
& laudabilis ualde: hoc est inciuitate dĩ nr̃i.
inmonte scõ eius. Haec est ciuitas inmonte po¬
sita: quae abscondi non potest. Haec est lucerna

Expanded text:
Ecce magnus Dominus, et laudabilis valde: sed numquid infideles laudant Dominum? Numquid etiam qui credunt et male vivunt laudant Dominum, per quos fit ut nomen Dei blasphemetur laudant Dominum ? An vero si etiam laudent, acceptatur laus eorum, eum scriptum sit: Non est speciosa laus in ore peccatoris ? Dixisti ergo, Magnus Dominus, et laudabilis valde: sed hic ubi. In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. De hoc alibi dicitur: Quis ascendet in montem Domini? Innocens manibus et mundo corde . In his magnus Dominus, et laudabilis valde: hoc est, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. Haec est civitas in monte posita, quae abscondi non potest: haec est lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
N asi aboc magno delicto non mundor inconspectu
hominũ. placebunt eloquia mea non in conspectu
tuo: superba anima in conspectu hominũ uult pla¬
cere. Humilis anima. inocculto ubi ds̃ uid& uult
placere. Vt si placuerit hominibus debono opere.
illis gratuletur quibus plac& bonum opus. non sibi
cui sufficere deb&. quia fecit bonũ opꝰ. Qł anrã
inquit. haec est testimoniũ. conscientiae nostrae.
Ideoque dicamus &iam quod sequitur
Dnẽ ad¬
uitor ms̃ & redemptor ms̃.

Expanded text:
 si ab hoc magno delicto non mundabor, in conspectu hominum placebunt eloquia mea, non in conspectu tuo. Superba anima in conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum opus, non sibi cui sufficere debet quia fecit bonum opus: Gloria nostra, inquit, haec est, testimonium conscientiae nostrae . Ideoque dicamus etiam quod sequitur, Domine adjutor meus et redemptor m
Abbreviated transcription (Latin):
quodam lugentes. Vnde beatus silugens.
unde beatus simiser: Immo simiser esset.
silugens non esset. Talem ergo & hic acci¬
piamus sabbatũ recordantem. nescio quẽ
lugentẽ : & utinam nossemus ipse nescio.
Quis est enim hicquidam dolens. gemens.
dolens. recordans sabbatum: Sabbatum.
requies est. Sine dubio iste inquit nescio
qua inquietudine erat: qui cũ gemitu
requiem recordabatur. Ipse itaque inqui¬
etudinẽ. quam patiebatur narrat. & com¬
mendat dõ: nescio quid grauius timens
quam erat. Ubi erat: Namquia inmalo est
aperte dicit. nec interprete opus est nec
suspitione. nec coniectura. in quo malo
sit non dubitabitur ex eius uerbis. nec opus
est utquaeramus. sed ut quoddicit intelle¬
gamus. Etnisi peius aliquid timer& quã
erat il lud quod tenebatur: nonsic in ci¬
per&¬

Expanded text:
quosdam lugentes . Unde beatus, si lugens? quosdam lugentes . Unde beatus, si lugens? unde beatus, si miser? Imo miser esset si lugens non esset. Talem ergo et hic accipiamus sabbatum recordantem, nescio quem lugentem: et utinam nos simus ipse nescio quis! Est enim quidam dolens, gemens, lugens, recordans sabbatum. Sabbatum, requies est. Sine dubio iste in nescio qua inquietudine erat, qui cum gemitu requiem recordabatur. 3. vers. 2. Ipse itaque inquietudinem quam patiebatur, narrat et commendat Deo, nescio quid gravius timens quam erat ubi erat. Nam quia in malo est, aperte dicit, nec interprete opus est, nec suspicione, nec conjectura: in quo malo sit, non dubitatur ex ejus verbis, nec opus est ut quaeramus, sed ut quod dicit intelligamus. Et nisi pejus aliquid timeret, quam erat illud quo tenebatur, non sic inciper
Abbreviated transcription (Latin):
Quae¬
rimus quae nob scripta sunt de sc̃o dauid
sunt ꝑscripturas. non inuenimus eũ aliquan¬
do recordatum sabbatum. Quid enim
ita recordaretur scđm illam obseruationẽ
iudeorũ. quam obseruabant sabbatum.
quid ita recordaretur. quod inter septem
dies necessario ueniebat. Obseruandum
ergo erat non sic recordandũ. Nemo enĩ
recordatur: nisi quod inpraesentia non
est positũ. Uerbi grã: in hac ciuitate re¬
cordaris cartaginem. ubi fuisti aliquando.
& hodierno die recordaris esternum diem.
uel prioris anni. uel quemlib& anteriorem.
& aliquod factũ quod iam fecisti. aut aliquid
ubi fecisti. uel cuirei inter fuisti. Quid sibi¬
uult ista recordatio fr̃s sabbati. fr̃s mei quae
anima sic recordatur sabbatum: Quid est
hoc sabbatum: Cumgemitu enĩ recordatur
Etcũ psalmus legeretur auditis: & modo cũ
retexerimus auditis. quantus sit meror.
quantus gemitus. quantus fletus quae
miseria. Sed felix est qui sicmiser est.
Unde & dñs ineuangelio. beatos appellauit

Expanded text:
Quaerimus quae nobis scripta sunt de sancto Davisunt per Scripturas, non invenimus eum aliquando recordatum sabbatum. Quid enim ita recordaretur, secundum illam observationem Judaeorum qua observabant sabbatum; quid ita recordaretur, quod inter septem dies necessario veniebat? Observandum ergo erat, non sic recordandum. Nemo autem recordatur, nisi quod in praesentia non est positum. Verbi gratia: in hac civitate recordaris Carthaginem, ubi fuisti aliquando; et hodierno die recordaris hesternum diem, vel prioris anni, vel quemlibet anteriorem, et aliquod factum tuum quod jam fecisti, aut aliquid ubi fuisti, vel cui rei interfuisti. Quid sibvult ista recordatio sabbati, fratres mei? quae anima sic recordatur sabbatum? quod est hoc sabbatum? Cum gemitu enim recordatur. Et cum Psalmus legeretur, audistis, et modo cum retexerimus, audietis quantus sit moeror, quantus gemitus, quantus fletus, quae miseria. Sed felix est, qui sic miser est. Unde et Dominus in Evangelio beatos appellavit
Abbreviated transcription (Latin):
Id est fecimus. potuimus. occidimus: abstu¬
limus. nondicant: ostende quia nihil fecerunt.
Necdicant absorbuimus. eum. Vnde illi
martyres dicunt. nisi quia dnĩs erat innob
fortasse uiuos absorbuissent nos: Quid est
absorbuissent nos: Incorpus suũ traiecissent
nos. Hocenim ab sorbes quod in corpus tuum
traicis. Uultte mundus absorbere: tũ absor¬
be mundũ. & traice illũ in corpus tuũ. macta
& manduca. Quod petro dictũ est macta
& manduca. Occide in eis quod sunt: fac eos
quod tues. Illi autẽ contra si tibi persuaserint
impietatẽ: absorberis ab eis. Nonquando ꝑ¬
secuntur te abhis absorberis: sed quando tibi
persuadent quod ds̃. Necdicant absorbuimꝰ
eũ : tuc absorbe corpus paganorũ. Quare
corpus paganorum: Uult te absorbere:
fac illi quod uult facere. Idõ fortasse uitulus
ille cõminutus inaquã missus. & potũ datus
est : ut absorberetur abisrł corpus impioꝵ.
Erubescant & reuereantur simul: qui

Expanded text:
id est, Fecimus quod potuimus, occidimus, abstulimus. Non dicant: Ostende quia nihil fecerunt. Non dicant: Absorbuimus eum. Unde illi martyres dicunt: Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos . Quid est, absorbuissent nos? In corpus suum trajecissent nos. Hoc enim absorbes, quod in corpus tuum trajicis. Vult te mundus absorbere: tu absorbe mundum, trajice illum in corpus tuum, macta et manduca. Quod Petro dictum est, Macta et manduca : occide in eis quod sunt, fac eos quod tu es. Illi autem contra si tibi persuaserint impietatem, absorberis ab eis. Non quando persequuntur te, ab his absorberis; sed quando tibi persuadent quod sunt. Nec dicant: absorbuimus eum. Tu absorbe corpus Paganorum. Quare corpus Paganorum? Vult te absorbere, fac illi quod vult tibi facere. Ideo fortasse vitulus ille comminutus in aquam missus, et potum datus est, ut absorberetur ab Israel corpus impiorum . Erubescant et revereantur simul, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Preueneruntine indie adflictionis meae.
Priores mihi nocuerunt intempore. quo mortale &
labonosum corpus gero. facti
Factus est dñs infir

Expanded text:
Praevenerunt me in die afflictionis meae: priores mihi nocuerunt, in tempore quo mortale et laboriosum corpus gero. Et factus est Dominus fir
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt. & in habitabis in eis. Ipsa ergo erit
aeterna exultatio. cum templũ dĩ fiunt iusti.
& erit gaudium ipsorũ. ipse in colatus eorum.
Et gtabuntur inte om̃s qui diligunt nom̃

Expanded text:
tabunt, et inhabitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes qui diligunt nom
Abbreviated transcription (Latin):
expersona susceptionis humane:
dequo titulus regalis tempore
passionis inscriptus emic uit. Dicit aut̃ hacc:

Expanded text:
ex persona susceptionis humanae, de quo titulus regalis tempore passionis inscriptus emicuit: Jesus Na
Abbreviated transcription (Latin):
Interpello
igitur post quam refloriuit caroinca. quia dixisti
postula ame. & dabo tibi gentes hereditatẽ tuã
Saluum fac populum tuum. & benedie hes¬
reditatem tuam

Expanded text:
Interpello igitur, postquam refloruit caro mea, quia dixisti, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam ; Salvum fac populum tuum, et benedic haereditatem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
aqua ista uisibili lauas manus quando pie cogitas
dcoperibus tuis. & ininnocentes coram oculis dĩ.
quia est & altare coram oculis dĩ quo ingressus est
sacerdos. qui pronobis sẽ primo obtulit. Est cȩleste
altare & non amplectitur illud altare : nisi quia
lauat manus minnocentibus. Nam multi altare
hoc tangunt utindigni: & tolerat dĩ pati in uiriã
ad tempus sacramnenta sua. Sednum quid fr̃s mei
quomodo sunt parietes isti. sic erit hierusalem
cȩlestis. Non quomodo reciperis cummalis intra
parietes istos eccłae. ita recipiens cũ malis insinum
abrahe. Non ergo timeas: laua manus
Etrircũ¬
dabo altare dni.

Expanded text:
aqua ista visibili. Lavas manus, quando pie cogitas de operibus tuis, et innocenter coram oculis Dei: quia est et altare coram oculis Dei, quo ingressus est sacerdos, qui pro nobis se primus obtulit. Est coeleste altare, et non amplectitur illud altare, nisi qui lavat manus in innocentibus. Nam multi altare hoc tangunt indigni, et tolerat Deus pati injuriam ad tempus sacramenta sua. Sed numquid, fratres mei, quomodo sunt parietes isti, sic erit Jerusalem coelestis? Non quomodo reciperis cum malis intra parietes istos ecclesiae, ita recipieris cum malis in sinum Abrahae: non ergo timeas, lava manus. Et circumdabo altare D
Abbreviated transcription (Latin):
solum madebat. sed pluuia. inuellere non ap¬
parebat. Sic & sacramentum noui testamen¬
ti: non apparebat ingente iudaeorum.
Quod illic uellus: hic uelum. Uelatũ enm
erat sacramentũ inuellere: in area uero in omĩ¬
bus gentibus pat& ęuangeliũ xp̃i: pluuia
manifesta est. nuda est grãtia xp̃i. non enim
tegitur uelamento. Ut autem exir& inde
pluuia: expressum est uellus. Per praessu¬
ram enim excluserunt ase xp̃m: & dñs iam
denubibus suis conpleuit aream: uellus fic¬
cum remansit. Inde ergo dedit uocẽ suam
altissimus deistis nubibus: perquam uocem

Expanded text:
solum madebat: sed pluvia in vellere non apsolum madebat: sed pluvia in vellere non apparebat . Sic et sacramentum Novi Testamenti non apparebat in gente Judaeorum. Quod illic vellus, hic velum: velatum enim erat sacramentum in vellere. In area vero, in omnibus Gentibus patet Evangelium Christi: pluvia manifesta est, nuda est gratia Christi; non enim tegitur velamento. Ut autem exiret inde pluvia, expressum est vellus. Per pressuram enim a se excluserunt Christum, et Dominus jam de nubibus suis compluit aream, vellus siccum remansit. Inde ergo dedit vocem suam Altissimus, de istis nubibus, per quam vocem
Abbreviated transcription (Latin):
Arrepticii idoloꝵ
tamquam ranae depaludibus personabant:
tanto tumultuosius quanto sordidius. deluto.
decaeno. Et quid strepitus ranarum. ad toni¬
trua nubium: Inde enim dedit uocem suam
altissimus. & mota est terra. Tonuit denubibus
suis. Quaesunt nubes eius: Apti eius. praedica¬
tores eius: dequibus intonabat pracceptis. cho¬
ruscabat miraculis. Ip̃sȩ nubes: qui montes.
Montes propter altitudinem & firmitatem:
nubes propter pluuiã &ubertatem. In rigaue¬
runt enim terra nubes istȩ. dequibus dictum
est: dedit uocem suam altissimus & mota
est terra. Dehis enim nubibus minatur cuidã
uineȩ sterili. unde trans latisunt montes in cor¬
de maris. Mandabo inquit nubibus meis:
nepluant super eam imbrem. hoc impletũ
meo quod cũ memorauimus: quando tranlati
gentes. Impletũ est. mandabo nubibus meis.
nepluant super eam pluuiam. Deniq ipsa
gens uidea modo sicremansit. tamquã uellus
sic cum inarea. Nam & hoc nostis contigisse
inquodam miraculo. Area sicca erat: uellus

Expanded text:
Arreptitii idolorum tanquam ranae de paludibus personabant, tanto tumultuosius, quanto sordidius de luto et coeno. Et quid strepitus ranarum ad tonitrua nubium? Inde enim dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra: tonuit de nubibus suis. Quae sunt nubes ejus? Apostoli ejus, praedicatores ejus, de quibus intonabat praeceptis, coruscabat miraculis. Ipsi nubes qui et montes: montes propter altitudinem et firmitatem, nubes propter pluviam et ubertatem. Irrigaverunt enim terram nubes istae, de quibus dictum est, Dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. De his enim nubibus minatur cuidam vineae sterili, unde translati sunt montes in cor maris: Mandabo, inquit, nubibus meis ne pluant super eam imbrem . Hoc impletum est in eo quod commemoravimus, quando translatigentes : impletum est, Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Denique ipsa gens Judaea modo sic remansit, tanquam vellus siccum in area. Nam et hoc nostis contigisse in quodam miraculo. Area sicca erat, vellus
Abbreviated transcription (Latin):
Congregat populos scłi: incon¬
fessionẽ mortificati peccati: ne ꝑ superbiam libere
defluant Ponens inthesauris abyssos. Et eis
occulta sua seruat addiuitias. Timeat dnm̃ om̃is

Expanded text:
congregat populos saeculi in confessionem mortificati peccati, ne per superbiam libere defluant. Ponens in thesauris abyssos: et in eis occulta sua servat ad divitias. 8. vers
Abbreviated transcription (Latin):
& repudiar& illoꝵ superbiam quid ait.
Ideo uobis dicõ. multi aboriente & occidente
uenient non pertinentes ad cognitionẽ isrł.¬
U enient multi quibus dixit. om̃s gentes plau¬
dite manibus. & recumbent cum abraham
in regno çȩloꝵ. Non illos genuit carne sua
abraham: &uenient & recumbent cum
illo in regno caelorũ. & filii ipsius erunt
Quare filu ipsius: Nonnati decarne: sed sequen¬
do fidem ipsius. Filii autem regni id est ui¬
daei. ibunt intenebras exteriores: illicerit
ploratio & stridordentium. Dampnabuntur
intenebras exteriores quinatisunt decarne
abrahae: & recumbent cũ eo in regno caeloꝵ
qui imitati sunt fidem abrahae. Merito
ergo & hic principes populoꝵ. conuene¬
runt cũ dõ abraham. Et quid illi qui pertine¬
bant addm̃ abraham:

Expanded text:
et repudiaret illorum superbiam, quid ait? et repudiaret illorum superbiam, quid ait? Ideo vobis dico, quia multi ab Oriente et Occidente venient, non pertinentes ad cognationem Israel: venient multi quibus dixit, Omnes gentes, plaudite manibus; et recumbent cum Abraham in regno coelorum. Non illos genuit carne sua Abraham; et venientes recumbent cum illo in regno coelorum, et filii ipsius erunt. Quare filii ipsius? Non nati de carne, sed sequendo fidem ipsius. Filii autem regni, id est Judaei, ibunt in tenebras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium . Damnabuntur in tenebras exteriores qui nati sunt de carne Abrahae, et recumbent cum eo in regno coelorum qui imitati sunt fidem Abrahae. Merito ergo et hic, Principes populorum convenerunt cum Deo Abraham. 13. Et quid illi qui pertinebant ad Deum Abr
Abbreviated transcription (Latin):
te factum estnihil: Dicergo uerbo inquit
& sanabitur puerms. Nam ut. di indomũ
meam intres.: non sum dignus. c Trepi¬
dauit xp̃m mittere intra parietes suos: & iam
intus erat incorde eius. iam erat anima eius
sedes illius. iam ibi sedebat ille. qui humiles
requirebat. Conuersus denique xp̃c: miratꝰ
ait sequentibusse. Amendico uobis: non
inueni tantam fidem inisrahel. Et sicut
alius ȩuangelista eandem rem narrat: scquit᷑
dñs & dicit: Ideo dico uobis quia multi abori¬
ente & occidente uenient. & recumbent cum
abraham & isa ac & ia cob in regno cȩloꝵ.
Iste enim centurio: non erat depopulo isrł:
Nam inpopulo isrł superbi repellebant a se
din: in principibus gentium inuentus est
humilis. qui ad se inuitar& dm̃. Ammirans
iħs fidem ipsius: reprobat perfidiam iudaeoꝵ
Sani enim sibi uidebantur. cumpericulosius
aegrotarent: quando medicum non agnos¬
centes occidebant. Cum ergo reprobar&

Expanded text:
te factum est nihil? Dic ergo verbo, inquit, te factum est nihil? Dic ergo verbo, inquit, et sanabitur puer meus. Nam ut in domum meam intres, non sum dignus. Trepidavit Christum mittere intra parietes suos, et jam intus erat in corde ejus: jam erat anima ejus sedes illius, jam ibi sedebat ille qui humiles requirebat. Conversus denique Christus, miratus est, et ait sequentibus se: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel . Et sicut alius evangelista eamdem rem narrat, sequitur Dominus, et dicit: Ideo dico vobis, quia multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum. Iste enim Centurio non erat de populo Israel. Nam in populo Israel superbi repellebant a se Deum: in principibus Gentium inventus est humilis, qui ad se invitaret Deum. Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Sani enim sibi videbantur, cum periculosius aegrotarent, quando medicum non cognoscentes occidebant. Cum ergo reprobaret
Abbreviated transcription (Latin):
cum dõ abriham. Exipsis principibus erat¬
& iste centurio: dequo modo ȩuangelium
cum legeretur audistis. Erat enim centurio
habens honorem & potestitem inter homines:
princeps erat deprincipibus populoꝵ. Ue¬
nienti ad sȩ xp̃o obuiam misit amicos: immo
uere transituro xp̃o misit amicos & rogauit
ut curar& puerum eius: qui periculose infir¬
mabatur. Et cum uell& ipse dñs uenire: hoc
ei mandauit. Nonsum dignus ut subtectum
meum intres: sed tantũ dic uerbo. & siabitur
puernis. Nam &ego homo sum sub potestate
constitutus: habens sub me milites. Uidete
quem admodum tenuit ordinem. Prius cõ¬
memorauit quod subalio ess&: & postea quod
alii subillo essent. Subpotestate sum: &
seruo meo fachoc & facit. Ianquam dicer&.
Si eggo sub potestate constitutus. iubeo illis
qui subme sunt. tuqui sub nullius positus¬
es potestate. non potes iubere creaturae
tuae. quando omĩa perte facta sunt. & sine

Expanded text:
cum Deo Abraham. 12. Ex ipsis principibus erat etcum Deo Abraham. 12. Ex ipsis principibus erat et iste Centurio, de quo modo Evangelium cum legeretur audistis. Erat enim Centurio habens honorem et potestatem inter homines, princeps erat de principibus populorum. Venienti ad se Christo obviam misit amicos suos, imo vere transituro Christo misit amicos; et rogavit ut curaret puerum ejus qui periculose infirmabatur: et cum vellet ipse Dominus venire, hoc ei mandavit, Non sum dignus ut sub tectum meum intres, sed tantum dipuer meus. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites. Videte quemadmodum tenuit ordinem: prius commemoravit quod sub alio esset, et postea quod alii sub illo essent. Sub potestate sum, et servo meo, Fac hoc, et facit. Tanquam diceret, Si ego sub potestate constitutus jubeo illis qui sub me sunt, tu qui sub nullius potestate positus es, non potes jubere creaturae tuae, quando omnia per te facta sunt, et sine
Abbreviated transcription (Latin):
patrem habemus abrabam: quasi superbirent
degenere abinhe. Potens est enim dis̃ delapidi¬
bus istis. suscitare filios abrahe. Nonenum
remansurus est abraham sine filuis: siuos damp¬
nauerit ds̃ Potens est enim & dampnare quos
odit: & illi reddere quos promisit. Et unde
illi redditurus est filios: sidampnat hebreos
decarne eius progenitos : Delapidibus istis.
ostendebat illis lapides in heremo. Qui
erant lapides. nisi gentes quae ad oribant
lapides ĩħo Quare ad orando laꝑides dicti
erant: Quia psalmus praedixerat. Si¬
miles sint qui faciunt ea: & om̃s qui confidunt
meis. Tamen deipsis lapidibus: reddidit
filios abrahȩ. Modo om̃s qui lapides adora¬
bamus conuersi ad dñm filii abrahe facti sumꝰ:
nonducendo ab illo carnem. sedimitando
fidem. Principes ergo populoꝵ conuenerunt
cum dõ abraham. Principes populoꝵ gen¬
tium principes nonunuis populi principes.
sed principes populoꝵ om̃iũ conuenerunt

Expanded text:
Patrem habemus Abraham, et quasi superbire Patrem habemus Abraham, et quasi superbire de genere Abrahae; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Non enim remansurus est Abraham sine filiis, si vos damnaverit Deus: potens est enim et damnare quos odit, et illi reddere quos promisit. Et unde illi redditurus est filios, si damnat Hebraeos de carne ejus progenitos? De lapidibus istis. Ostendebat illis lapides in eremo. Qui erant lapides, nisi Gentes, quae lapides adorabant? Lapides quare? Adorando lapides, dicti erant lapides: quia psalmus praedixerat, Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Tamen de ipsis lapidibus reddidit filios Abrahae: modo omnes qui lapides adorabamus, conversi ad Dominum filii Abrahae facti sumus; non ducendo ab illo carnem, sed imitando fidem. Principes ergo populorum convenerunt cum Deo Abraham. Principes populorum: Gentium principes, non unius populi principes, sed principes populorum omnium, convenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ds abraham. & ds̃isaac
& ds̃ iacob uerum est. Dixit hoc ds̃. & suꝑ¬
bierunt inde uidaei & dixerunt. Nosfilii
abrahȩ sumus. superbientes de nomine pater¬
no: gerentes eius carnem non tenentes eius
fidem: semini adherentes moribus degeneran¬
tes. Deniq dñs quid eis ait ita superbientibus:
Si filii abrahe. estis facta abrahe facite. Item
quid illis dicit iohannes uenientibus & con¬
tremi scentibus quibusdam ipsoꝵ. quise poeni¬
tendo corrigere uoluerunt: Progenies uipe¬
rarum. Erant enim iniqui. erant perditi.
erant peccatores. & impii. Uenerunt ad bap¬
tismũ iohannis. & quid eis dicit : Progenies
uiperarum. Illi se dicebant filios abrahae. &
ipse illos dicebat filios uiperarum. Num qͥd
abraham upera erat: Sed quia male uiuendo
daemones imitati erant: & eorum filii facti
erant quos imitando male uiuebant. progenies
inquit uiperatum. quis uobis ostendit fugere
abira uentura: Facite ergo fructũ dignum
paenitentiae. & nolite dicere apud uosin& ipsos

Expanded text:
s Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob . Verum est, dixit hoc Deus, et superbierunt inde Judaei, et dixerunt: Nos filii Abrahae sumus. Superbientes de nomine paterno, gerentes ejus carnem, non tenentes ejus fidem; semine adhaerentes, moribus degenerantes. Denique Dominus quid ait eis ita superbientibus? Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Item quid dixit illis Joannes venientibus et contremiscentibus quibusdam ipsorum, qui se poenitendo corrigere voluerunt? Progenies viperarum. Erant enim iniqui, erant perditi, erant peccatores, erant impii: venerunt ad baptismum Joannis: et quid eis dicit? Progenies viperarum. Illi se dicebant filios Abrahae, et ipse illos dicebat filios viperarum. Numquid Abraham vipera erat? Sed quia male vivendo daemones imitati erant, et eorum filii facti erant, quos imitando male vivebant: Progenies, inquit, viperarum, quis vobis ostendit fugere ab ira ventura? Facite ergo fructum dignum poenitentiae: et nolite dicere apud vosmetipsos,
Abbreviated transcription (Latin):
properu. Quomodo computati sunt
inter filios dĩ. & interscõs sors illorũ est : Nos
insensati uitum illorũ estimabamus insaniam.
Fuc efficiuntur labia muta eorum. quae lo¬
quuntur aduersus iustum iniquitatẽ. insuperbia
& contemptu. Modoenim dicunt nob̾. Ubi est
ds̃ ur̃. Vtquid colitis quiuidetis: Oredits
&ambulatis. Certum est quodlaboratis. incer¬
tũ est quod speratis. Quando uenerit certum
quod speramus. mutt efficiuntur labia dolosa.
labia dolosa. Quaeloquuntur aduersus
iustum iniquitatẽ. insuperbia & contemptu.
inspũ. uid& haec bona quae in occulto uident᷑.
sedabimpis nonuidentur. Vid& eos propt̃¬
ea loqui aduersus iustũ miquitatẽ in suꝑbia
& contemptu. quia bona huius scłi uidere
norunt. bona autem futuri scłi nec cogitare
sciunt. Sed ut commendar& ipsa bona futu¬
ri scłi hominibus quos iub& tolerare non
amare presentia. exclamauit & addidit.
Quam multa multit̾udo dulcedinis tuae

Expanded text:
properii. Quomodo computati sunt properii. Quomodo computati sunt inter filniam . Tunc efficientur labia eorum muta, qui loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et in contemptu. Modo enim dicunt nobis: Ubi est Deus vester? Quid colitis? Quid videtis? Creditis, et laboratis: certum est quod laboratis, incertum est quod speratis. Quando venerit certum quod speramus, muta efficientur labia dolosa. labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu. in spiritu, vidit haec bona quae in occulto videntur, sed ab impiis non videntur. Vidit eos propterea loqui adversus justum iniquitatem in superbia et contemptu, quia bona hujus saeculi videre norunt, bona autem futuri saeculi nec cogitare sciunt. Sed ut commendaret ipsa bona futuri saeculi hominibus, quos jubet tolerare, non amare praesentia, exclamavit et addidit: Quam multa multitudo dulcedinis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
lasse dnm̃ suum. contempnitur inxpo quasi
menbrum xp̃i. & cum caput & menbra con¬
tempnuntur. totus ipse xp̃c contempnitur.
quia totus ipse iustus est caput & corpus.
Et necesse est ut contempnatur totus ipse
xp̃c asuperbis & impus. utfiat illis quod
dicit muta efficiantur labia dolosa. quae
loquuntur aduersus iustũ iniquitatẽ. insuꝑ¬
bia & contẽptu. Quando efficiantur muta
bilia ista: In hoc scło. Numquam cotidie
clamant contra xpĩanos maxime humiles.
cotidie blasphemant. cotidie latrant. augent
linguis suis penas. quibus apud inferos sitiant.
& aquȩ stillam sine causa desiderent. Non
ergo nunc efficiuntur labia muta istorũ.
Sedquando. Quando traducent eos exaduer¬
so iniquitates eorum. sicut dicit in libro
sapientiae. Tunc stabunt iusti in magna
constantia. aduersus eos quise angustiauerunt.
Tunc dicent illi. Hisunt quos aliquando
abiumus inderisũ. & insimilitudinem im¬

Expanded text:
lasse Dominum suum, contemnitur in Christo quasi lasse Dominum suum, contemnitur in Christo quasi membrum Christi: et cum caput et membra contemnuntur, totus ipse Christus contemnitur, quia totus ipse justus est caput et corpus. Et necesse est ut contemnatur totus ipse Christus a superbis et impiis, ut fiat illis quod dicitur: Muta efficiantur labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu. Quando efficientur muta labia ista? In hoc saeculo? Nunquam. Quotidie clamant contra Christianos, maxime humiles; quotidie blasphemant, quotidie latrant: augent linguis suis poenas, quibus apud inferos sitiant, et aquae stillam sine causa desiderent. Non ergo nunc muta efficiuntur labia istorum. Sed quando? Quando traducent eos ex adverso iniquitates eorum, sicut dicitur in libro Sapientiae: Tunc stabunt justi in magna constantia adversus eos qui se angustaverunt. Tunc dicent illi: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem im
Abbreviated transcription (Latin):
Mu ta efficiantur labia dolosa. Quaelo¬
quntur aduersus uistum iniquitatem. in
superbia & contemptu. Iustus iste. xp̃c
est. Muta labia loquuntur aduersus eũ
miquitatẽ. insuperbia & condemptu. Quare
insuꝑbia & contemptu: Quia contempti¬
bilis superbis apparuit. qui tam humilis
uenit. Nonuis ut contempnatur abeis.
qui honores amant. ille quantas contumelias
accipit: Nonuis ut contempnatur abeis qui
promagno habentis tam uitã. ille quimortuus
est: Nonuis ut contempnatur abeis. quiquasi
dampnationis mortẽ turpẽ putant: Ille qui
crucifirus est nonuis ut contempnatur adiuitib
Iue qui pauꝑem uitam gessit inmundo. cũ ess&
creitor mundi: Omĩa ista quȩ amant homines.
quia noluit illa habere xp̃c. utnon habendo
ostender& contempnenda. non quia in potesta¬
te non habuit possidenda. Oms qui amant
baec contempnunt illũ: & quicumque uoluerit
seruorum ciꝰ sequi uestigia bis. utambul&
& ipse in ea humilitate inqua didicit ambu-¬

Expanded text:
olosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu. Justus iste Christus est: multa labia loquuntur adversus eum iniquitatem in superbia et contemptu. Quare in superbia et contemptu? Quia contemptibilis superbis apparuit, qui tam humilis venit. Non vis ut contemnatur ab eis qui honores amant, ille qui tantas contumelias accepit? Non vis ut contemnatur ab his qui pro magno habent istam vitam, ille qui mortuus est? Non vis ut contemnatur ab eis qui quasi damnationis mortem crucis turpem putant, ille qui crucifixus est? Non vis ut contemnatur a divitibus, ille qui pauperem vitam gessit in mundo, cum esset creator mundi? Omnia ista quae amant homines, quia noluit illa habere Christus, ut non habendo ostenderet contemnenda, non quia in potestate non habuit possidenda; omnes qui amant haec, contemnunt illum. Et quicumque voluerit servorum ejus sequi vestigia ipsius, ut ambulet et ipse in ea humilitate, in qua didicit ambu
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. Sed siuolumus manducare iustitiam:
temperemus nos abiniquitatibus. & nascitur
incorde non solum delectatio laudandi iusti¬
tiam. sed etiam facilitas manducandi. Nam
sidicit xp̃ianus ds nouit qm̃ delectat me sed non
possum ficere: quassosdentes hab& diu mandu¬
cauit iniquitatem. Ergo & iustitia manducat᷑.
Sin on manducaretur: non dicer& dñs. Beati
qui esurunt & sitiunt iustitiam. Ergo qm̃
anima illius inuita ipsius benedicetur. inuita
benedicetur. inmorte torquebitur
Confite¬
bitur tibi cũ benefeceris ei.

Expanded text:
tiam: sed si volumus manducare justitiam, tiam: sed si volumus manducare justitiam, temperemus nos ab iniquitatibus; et nascitur in corde non solum delectatio laudandi justitiam, sed etiam facilitas manducandi. Nam dicit Christianus, Deus novit quia delectat me, sed non possum facere: quassatos dentes habet, diu manducavit iniquitatem. Ergo et justitia manducatur? Si non manducaertur, non diceret Dominus: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ergo quoniam anima illius in vita ipsius benedicetur: in vita benedicetur, in morte torquebitur. 9. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei.
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus uexatio est & fumus oculis: sic iniqui¬
tas utentibus ea. Quimanducauerit enim iniqui¬
tatem. id est qui libenter habuerit inquitatem:
non poterit manducare iustitiam. Panis enim
iustitie est. Quis est panis: Egosum panis ui¬
uus. qui decaelo descendi: ipse est panis cordis
nr̃i. Quomodo qui manducat ore corporis
uuas a cerbas obrigescunt & obstupeseunt dentes
eius: & minus idoneus fit admanducandum
panem: & reman& illi laudare quod uid& &
manducare non posse. sic & qui iniquitatem
usus est & pastus peccatis incorde. incipit
non posse manducare panem. laudat uerbum
dĩ & non facit. Vnde non facit: Quia cum
coeperit facere laborat. Quomodo sentimus
dentes postuuas acerbas: cum coeperimus panem
manducare: Sed quid faciunt illi quibus ob¬
stiͣpuerunt dentes: Temperaint sẽ aliquantum
ab uuis acerbis: & redeunt dentes adstabilitatẽ
suam & in cũbunt pani : sic & nos laudamus iusti¬

Expanded text:
dentibus vexatio est, et fumus oculis, sic iniquidentibus vexatio est, et fumus oculis, sic iniquitas utentibus ea . Qui manducaverit enim iniquitatem, id est, qui libenter habuerit iniquitatem, non poterit manducare justitiam. Panis enim justitia est. Quis est panis? Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Ipse est panis cordis nostri. Quomodo qui manducat ore corporis uvas acerbas, obrigescunt et obstupescunt dentes ejus, et minus idoneus fit ad manducandum panem, et remanet illi laudare quod videt, et manducare non posse: sic et qui iniquitate usus est, et pastus peccatis in corde, incipit non posse manducare panem, laudat verbum Dei, et non facit. Unde non facit? Quia cum coeperit facere, laborat; quomodo sentimus laborare dentes post uvas acerbas, cum coeperimus panem manducare. Sed quid faciunt illi quibus obstupuerunt dentes? Temperant se aliquantum ab uvis acerbis, et redeunt dentes ad stabilitatem suam, et incumbunt pani. Sic et nos laudamus justi
Abbreviated transcription (Latin):
Intendat caritas ur̃ã : qm̃ anima eius inuita ipsius
benedicetur. Quam diu uixit bene sibi fecit.
hoc dicunt om̃s: sed falso dicunt. Benedictio
est ab animo benedicentis: non abipsa ueritate.
Q uid enim dicis tu: Quia manducauit & bibit.
quia fecit quoduoluit. qm̃ splendide epulatꝰ
est ideo secum fecit bene: Ego dico. fecit
die epulabatur splendide: bene sibi facere
putabatur. Cum autem coepit ardere apud
inferos.: tunc inuentũ est male quod putabatur
bene. Quod enim manducauerat apud superos:
hoc digerebat apudinferos. Iniquitatem dico
fr̃s. quam epulatur. Manducabat prȩtiosas
aepulas orecarnis: ore cordis manducabat iniqͥ¬
tatem. Quod apud superos ore cordis manduca¬
bat: hoc apud inferos in illis supplicus digere¬
bat. Equidem temporaliter manducauerat:
in aeternum male digerebat. Manducatur
ergo iniquitas. Forte aliquis hõc dicit: Quid
est quod loquitur. manducatur iniquitas:
Non ego dico: audisscripturam. Sicut uua acerba

Expanded text:
Intendat Charitas Vestra: Quoniam anima ejus in vita ipsius benedicetur. Quamdiu vixit, bene sibi fecit. Hoc dicunt omnes, sed falso dicunt. Benedictio est ab animo benedicentis, non ab ipsa veritate. Quid enim dicis tu? Quia manducavit et bibit, quia fecit quod voluit, quoniam splendide epulatus est, ideo secum fecit bene? Ego dico: Fecit die epulabatur splendide, bene secum facere putabatur: cum autem coepit ardere apud inferos, tunc inventum est male quod putabatur bene. Quod enim manducaverat apud superos, hoc digerebat apud inferos. Iniquitatem dico, fratres, quam epulabatur. Manducabat pretiosas epulas ore carnis, ore cordis manducabat iniquitatem. Quod apud superos ore cordis manducabat, hoc apud inferos in illis suppliciis digerebat. Et quidem temporaliter manducaverat, in aeternum male digerebat. Manducatur ergo iniquitas? forte aliquis dicit: Quid est quod loquitur? Manducatur iniquitas? Non ego dico, audi Scripturam: Sicut uva acerba
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatẽ huius scorporis. nec parcitur mortis.
Egeo resolutionem corporis: & parcitur morti
Et in bac egestate. infirmata est fidutia mea.
Et ossa mea conturbata sunt. E

Expanded text:
sanitate hujus corporis, nec parcitur cruciatibus; egeo resolutione corporis, et parcitur morti: et in hac egestate infirmata est fiducia mea. Et ossa mea conturbata sunt: e
Abbreviated transcription (Latin):
Nonate auferam oculos meos: quia & tunon auferes
abeo oculos tuos. Iam iustificatus: iam post
remissionẽ peccatorũ leua oculos tuos addm̃.
Putruerat enim cortuum. eum ess& interra non
gratis. audis sursum corneputriat. Ergo & tu
oculossuos. Sedquid times. necum habes oculos
addm̃ offendas. nenon respicias antete & forte
incurras in laqueum. Nolitimere. ibi enim
sunt oculi ipsius quos firmat suꝑte. Nolite
inquit. solliciti esse. Et apostolus petrus.
Oninem sollicitudinem uram suꝑ illum mittite:

Expanded text:
non a te auferam oculos meos, quia et tu non auferes a me oculos tuos. Jam justificatus, jam post remissionem peccatorum leva oculos tuos ad Deum. Putruerat enim cor tuum cum esset in terra. Non gratis audis, Sursum cor, ne putreat. Ergo et tu oculos suos. Sed quid times ne cum habes oculos ad Deum, offendas, ne non respicias ante te, et forte incurras in laqueum? Noli timere: ibi enim sunt oculi ipsius, quos obfirmat super te; Nolite, inquit, solliciti esse ; et apostolus Petrus: Omnem sollicitudinem vestram super illum mittite
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ytqui nolunt liberari a filio dĩ & pertiere
ad filium hominis. &esse filii hominũ idẽ noui
homines seruiant homini: id est ueteri homini
peccatori. Quoniam homines sunt.
creditur. tanta ei licebit facere. & momnes ho-¬
or mines & inscis dĩ. uttunc uere non nulli infirmi¬
i arbitrentur. dm̃ res humanas neglegere. Inter¬
posito diapsalmate. subicit tamquã uoce gemen¬
tium. & quaerentium cur iuditiũ differatur
ytquit dnẽ inquit
recessisti longe

Expanded text:
sunt: ut qui nolunt liberari a Filio Dei, et pertinere ad filium hominis, et esse filii hominum, id est novi homines, serviant homini, id est veteri homini peccatori, quoniam homines sunt. creditur, tanta ei licebit facere, et in omnes homines, et in sanctos Dei, ut tunc vere nonnulli infirmi arbitrentur Deum res humanas negligere; interposito diapsalmate, subjicit tanquam vocem gementium; et quaerentium cur judicium differatur: Utquid, Domine, inquit, recessisti longe
Abbreviated transcription (Latin):
sum. sed bene ficium. & tale beneficium. ut
huic conparari nihil possit. Quid emm
beatius quam deponere supcrbiam. & nonuelle
xpm̃ pracedere. ueluti sanus sit cui medicus
non sit necessarius. sedmale retro ire post xp̃m.
qui discipulum uocans ut perficiatur dicit.
sequereme: Sed tamen accomodatius dedia¬
bolo dictum intellegitur. inconuertendo ini¬
micum meum retrorsum. Diabolus quippe
retrorsum conuersus est. &iam in ꝑsecutionẽ
iustorum. Etmulto utilius ꝑsecutor est.
quam sidur & princeps pr eir&. Psallendum
est igitur nominis altissimi. in conuertendo
inimicum retrorsum. qm̃ malle debemus
eum ꝑsequentem fugere. quã ducentẽ sequi.
habemus enim quo fugiamus. & abscondamur
inoccultis filii. quiã dñs refugium factus est

Expanded text:
sum; sed beneficium, et tale beneficium, ut sum; sed beneficium, et tale beneficium, ut huic comparari nihil possit. Quid enim beatius quam deponere superbiam, et non velle Christum praecedere, veluti sanus sit cui medicus non sit necessarius; sed malle retro ire post Christum, qui discipulum vocans ut perficiatur, dicit, Sequere me Sed tamen accommodatius de diabolo dictum intelligitur: In convertendo inimicum meum retrorsum. Diabolus quippe retrorsum conversus est etiam in persecutione justorum, et multo utilius persecutor est, quam si dux et princeps praeiret. Psallendum est igitur nomini Altissimi in convertendo inimicum retrorsum; quoniam malle debemus eum persequentem fugere, quam ducentem Habemus enim quo fugiamus, et abscondamur in occultis Filii, quia Dominus refugium factus est
Abbreviated transcription (Latin):
.Huius ergo mimicus.
quando retro conuersus est: An quando
ei dictum est. rediretro satanas: Tunc enim
qui temptandose preponere cupiebat. retro
factus est. non decipiendo temptatũ. & in eũ
nihil ualendo. Retro enim sunt terreni si¬
homines. caelestis autem homo prior factus
est. quamuis post uenerit. Primus enim
Sed de ipsa stirpe ueniebat a quo dictum est qui
postmeuenit anteme factus est. Et apłs ea quae
retro sunt obliuiscitur. & mea quae ante sunt.
se extendit. Conuersus est igitur inimicus.
retro. postquam nonualuit. hominẽ caelestem
decipere temptatum. & se ad terrenos conuercit
ubi dominari potest. Quaꝓpter nullum
hominũ eũ recedit seretro cum esse facit. nisi
qui deponens imaginem terren hominis. por¬
tauerit imaginem caelestis. Iamuero siquod
dictum est inimicũ neum. generaliter pec
catorem. uel gentilem hominem mauis acciꝑe
non erit absurdum: nec poena erit quod dictũ
est. inconuertendo mimicum meum retror¬

Expanded text:
Hujus ergo inimicus quando retro conversus est? An quando ei dictum est: Redi retro. Satanas tunc enim qui tentando se praeponere cupiebat retro factus est, non decipiendo tentatum et in eum nihil valendo. Retro enim sunt terreni homines; coelestis autem homo prior factus est, quamvis post venerit: primus enim o coelestis . Sed de ipsa stirpe veniebat, a quo dictum est: Qui post me venit, ante me factus est . Et Apostolus ea quae retro sunt obliviscitur, et in ea quae ante sunt se extendit . Conversus est igitur inimicus retro, postquam non valuit hominem coelestem decipere tentatum, et se ad terrenos convertit ubi dominari potest. Quapropter nullus hominum eum praecedit et retro eum esse facit, nisi qui deponens imaginem terren hominis portaverit imaginem coelestis . Jam vero si quod dictum est, inimicum meum, generaliter vel peccatorem vel gentilem hominem magis velimus accipere, non erit absurdum. Nec poena erit quod dictum est, In convertendo inimicum meum retror
Abbreviated transcription (Latin):
mater tua: Nonsic: sed inaeternũ. Tua enim
uox est in illo psalmo: qm̃ pater m̃s & mater
mea dereliquerunt me: dñs autem ad sũpsitme.
anim aduerte orbem terrarum. Ueni & uide.
stis. Sicredis. uenis: si credis uides. Quom̃o¬
do enim uenitur ad montem istum: Num¬
quid pedibus: Numquid nauibus: Num¬
quid pennis: Numquid equis: Quantum
adtin& ad locoꝵ spatia. nesatagas. nete contur¬
beris ipse adte uenit. Etenim exlapide par¬
uo creuit & factus est mons magnus: ita ut
impler& uniuersam faciem terre. Quiduis

Expanded text:
mater tua? Non sic, sed in aeternum. Tua enim mater tua? Non sic, sed in aeternum. Tua enim vox est in illo psalmo: Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem assumpsit me Animadverte orbem terrarum, veni, et videstas: si credis, venis; si credis, vides. Quomodo enim venitur ad montem istum? Numquid pedibus? numquid navibus? numquid pennis? numquid equis? Quantum attinet ad locorum spatia, ne satagas, ne conturberis, ipse ad te venit. Etenim ex lapide parvo crevit, et factus est mons magnus, ita ut impleret universam faciem terrae. Quid vis
Abbreviated transcription (Latin):
Nonquicumq homo: non potestas quaelib&.
non angłs. Deniq non aliqua creatura siue ter¬
rena siue caelestis. sed dñs uirtutũ nobiscum:
susceptor noster dĩ iacob. Quimisitangelos:
uenit post angelos. Uenit ut ei seruirent angłi:
uenit ut homines facer& aequales angłis. Magna
gr̃a. Sids̃ pronobis. quis contranos.: Dñs uir¬
tutũ nobiscum. Quis dñs uirtutũ nobiscum.:
Sids̃ pronobis inquam. quis contranos: Qui filio
suo proprio nonpepercit: sed pronobis omĩbus
tradidit eum. Quomodo non & cum illo
omĩa nobis donauit: Ergo securisimus in
tranquillitate cordis: nutriamus bonam con¬
quis: adhibetur medicus. susceptum suum.
dicit medicus aegrotum. Quis eum suscepit.
Ille magna spes salutis: magnus medicus eũ
suscepit. Quis medicus: Omĩs medicus qui
paruulũ: quales a parentibus suscipiuntur.
Qui enim non suscipiuntur: exponuntur.
Qui suscipiuntur: nutriuntur. Putamũs nesic
te suscepit ds̃. quomodo infantẽ suscepit

Expanded text:
Non quicumque homo, non potestas quaelibet, non denique angelus, non aliqua creatura, sive terrena, sive coelestis, sed Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob. Qui misit Angelos, venit post Angelos, venit ut ei servirent Angeli, venit ut homines faceret aequales Angelis. Magna gratia. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Dominus virtutum nobiscum. Quis Dominus virtutum nobiscum. Si Deus pro nobis, inquam, quis contra nos? Qui Filio suo proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ergo securi simus, in tranquillitate cordis nutriamus bonam conquis, adhibetur medicus; susceptum suum dicit medicus aegrotum. Quis eum suscepit? Ille. Magna spes salutis, magnus medicus eum suscepit. Quis medicus? Omnis medicus praeparvulum omnino, quales a parentibus suscipiuntur. Qui enim non suscipiuntur, exponuntur: qui suscipiuntur, nutriuntur. Putasne sic te suscepit Deus, quomodo infantem te suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
ute uadas hominem dm̃. Quicumque seruus
es. fugis inea loca ubi non est dñs tuus. ute uadas
dñ. fuge addm̃. Namnonest quo fugias dm̃.
prestosunt omnia. & nuda omnipotentis oculis.
Tumihi ergo inquit esto domus refugii. Nam
si saluus non fuero quomodo fugio: Saname:
& fugio adte. Namsime non sanas. ambulare
non possum: fugere quomodo potero.: quo ir&.
quo fugeret. siambulare non poss&: semi uius us
uia sauciatus uulneribus latronum. quẽ transiens
sacerdos preterut: transiens leuita preterut.
transiens samaritanus miseratus est. idẽ ipse dñs
quimiseratus est genus humanũ. Samarites enĩ
custos interpretatur. Etquis noscustodit si
ille deserit: Merito cum iudȩi conuitiantes
dicerent. nonne uerũ dicimus. quia samaritanꝰ
es & dȩmonium habes: Unum respuit. alterũ
amplexus est. Ego inquit demoniũ non habeo.
N ondixit nonsum samaritanus. sic intellegi uolens.

Expanded text:
Ut evadas hominem dominum quicumque servus Ut evadas hominem dominum quicumque servus es, fugis in ea loca ubi non est dominus tuus: ut evadas Deum, fuge ad Dominum. Nam non est quo fugias Deum. Praesto sunt omnia et nuda Omnipotentis oculis. Tu ergo mihi, inquit, esto domus refugii. Nam si salvus non fuero, quomodo fugio? Sana me, et fugio ad te. Nam si me non sanas, ambulare non possum, fugere quomodo potero? Quo iret, quo fugeret, si ambulare non posset, semivivus in via, sauciatus vulneribus latronum? Quem transiens sacerdos praeteriit, transiens Levita praeteriit, transiens Samaritanus miseratus est , id est ipse Dominus, qui miseratus est genus humanum. Samarites enim custos interpretatur. Et quis nos custodit, si ille deserit? Merito, cum Judaei conviciantes dicerent, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes ? unum respuit, alterum amplexus est: Ego, inquit, daemonium non habeo: non dixit, Non sum Samaritanus: sic intelligi volens