comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diudicat. simul intribulationẽ
mittit quos amat. Quis ista tan¬
te pietatis uiscera pensare suffi¬
tiat. quod & culpas popłi dñs sine
uindicta non deserit. & tamen de¬
linquentẽ populũ a se funditꝰ non
repellit : Sic cũ moyses ad repro¬
missionis terrã exploratores
duodecĩ misiss&. ex quib cũ decem
post modũ desperationẽ popło face¬
rent. isdem popłs uurã murmu¬
rationis accensus. seductũ se adño
esse conquestus est. ut eius cadaue¬
ra iacexent in deserto. Cui omp̃s
ds̃ iratꝰ dixit. quod nullus eoꝵ t̾rã
repromissionis intrar&. Quo t̾ro¬
re cõpuncti. prauȩ se egisse cogno¬
uerunt. ses̃eq in lacrimis afflixe¬
runt. & accincti armis protinus
ceperunt contra hostes ascendere
ut reꝓmissionis t̾rã. post lacrima
intrare potuissent. Quib ꝑ mo¬
ysen dñs dicit. Dic eis. Holite as¬
cendere neq pugnetis. non enĩ
sum uob̾cũ. ne cadatis coram in¬
unicis ur̃is. Qua iire pensandũẽ

Expanded text:
dijudicat simul in tribulationem dijudicat simul in tribulationem mittit quos amat. Quis ista tantae pietatis viscera pensare sufficiat? Quod et culpas populi Dominus sine vindicta non deserit, et tamen delinquentem populum a se funditus non repellit. Sic cum Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum decem postmodum desperationem populo facerent, idem populus in ira murmurationis accensus, seductum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui omnipotens Deus iratus dixit quod nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo terrore compuncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis afflixerunt, et accincti armis, protinus coeperunt contra hostes ascendere, ut repromissionis terram post lacrymas intrare potuissent . Quibus per Moysen Dominus dicit: Dic eis, Nolite ascendere, neque pugnetis; non enim sum vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in re pensandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
con ditori suo deliquerat. & ideir¬
co regi babylonico incaptuutate
seruiebat. Cũ quo tamen hieze¬
chiel ꝓpħa in captiuitatẽ mittit᷑
quẽ duuna grã ita sibi placabilẽ
fecerat. ut pereũ uentura quoq pre¬
solari dignaret᷑. Consideremus gͦ
si possumus. quanta ẽ dispensatio
suꝑne pietatis. quia sic iratꝰ. ẽ. dñs
irasceretur. Nam si iratꝰ non ess&
incaptiuitatẽ poplm̃ minime tra¬
didissos. Et si omĩmodo iratꝰ ess&. e¬
lectos suos cũ illo incaptiui¬
tatem non mitter&. Sed agit hȩc
diuina miscdĩa ut exuna eadẽq
re exqua carnalib dat flagellũ
ex ea spũalib uirtutis prestet in¬
crementũ. Cũq illos ꝑ tribulati¬
onẽ purgat. istos ex societate tri¬
bulantiũ ad maiora ꝓ merenda
excitat. & sic inustis irascit᷑. ut
tam̃ eoꝵ corda ꝑ iustoꝵ consorti¬
um consolet᷑. nesi omĩ modo deserat
nullus post culpas adueniam re¬
lendo tenet. quando cũ his quos

Expanded text:
conditori suo deliquerat, et idcirconditori suo deliquerat, et idcirco regi Babylonio in captivitate serviebat; cum quo tamen Ezechiel propheta in captivitatem mittitur , quem divina gratia ita sibi placabilem fecerat, ut per eum ventura quaeque praesolari dignaretur. Consideremus ergo, si possumus, quanta est dispensatio supernae pietatis, quia sic iratus est populo irasceretur. Nam si iratus non esset, in captivitatem populum minime tradidisset; et si omnimodo iratus esset, electos suos in captivitatem cum illo non mitteret. Sed agit haec divina misericordia, ut ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum, ex ea spiritualibus virtutis praestet incrementum. Cumque illos per tribulationem purgat, istos ex societate tribulantium ad majora promerenda excitat. Et sic injustis irascitur, ut tamen eorum corda per justorum consortium consoletur; ne si omni modo deserat, nullus post culpas ad veniam relendo tenet, quando cum his quos
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificabis michi domum ad habi¬
tandum: Neq enĩ habitaui in
domo ex diȩ qua eduxi filios ifrł
de terra egipti. usq indiẽ hanc.
Et paulo post. Cum completi fue¬
rint dies tui. & dormieris cũ pa¬
trib tuis. suscitabo sementuum
post te quod egrediet᷑ de ut̃o
tuo. & firmabo regnũ eus. ipse
edificabit domũ nomini meo.
Ecce nathan ꝓpħa qui prius regi
dixerat. uade & fac. ipse post modũ
ꝑ prophetie spm̃ edoctꝰ. hoc fieri
non posse de nuntians. & regis con¬
siliis. & sius sermonib contra dixit.
quia quod ex suo spũ dixerat. fal¬
sum fuisse rep̃hendit. Qua irẽ
inter propħas ueros ac falsos ista
aliquando ꝑ suũ spm̃ dicunt. hoc
eruditi citius corrigunt. P rophẽ
autẽ falsi & falsa denuntrant. &
alieni ascõ spũ in sua falsitate per¬
durant. Consideratis gͥ ꝓphetiȩ
temporib & modis. intuerilib&
qualiter omĩpotens d̾s ad prouec¬
tum hominũ irȩ suę moderamina
dispensat. Israhelitrcꝰ quippe popłs

Expanded text:
habitandum? Neque enim habitavi in domo ex die qua eduxi filios Israel de terra Aegypti usque in diem hanc . Et paulo post: Cum completi fuerint dies tui, et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firmabo regnum ejus; ipse aedificabit domum nomini meo . Ecce Nathan propheta qui prius regi dixerat: Vade et fac, ipse postmodum per prophetiae spiritum edoctus, hoc fieri non posse denuntians, et regis consiliis et suis sermonibus contradixit, quia quod ex suo spiritu dixerat, falsum fuisse deprehendit. 17. Qua in re inter prophetas veros ac falsos ista aliquando per suum spiritum dicunt, hoc eruditi citius corrigunt. Prophetae autem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate perdurant. 18. Consideratis igitur prophetiae temporibus et modis, intueri libet qualiter omnipotens Deus ad provectum hominum suae irae moderamina dispensat. Israeliticus quippe populus
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplationis. Quod bene ine¬
uangłio duȩ ille mulieres desig¬
nant. martha scilioet & maril
Martha &enĩ satagebat circa fi¬
quens ministeriũ. maria auter
sedebat ad pedes dnĩ. & uerba ei
audiebat. Erat gͦ una intenta
altera contẽplationi. Vna
ue seruiebat ꝑ exterius mini¬
triũ. altera contẽplatiue. per
suspensionẽ cordis inuerbũ. Et quã¬
us actiria bona sit. melior tamen
est contẽplatiua: quia ista cum
mortali uita deficit. illa uero
inmortali uita plenius excrescit.
Inde dr̃. Mariã optimã partẽ
degit que ñ auferet᷑ abea. Qui¬
a igitur actiua minor ẽ. meri¬
to quã cõtẽplatiua. recte nẽ
icitur. manus hominis sub pen¬
is eoꝵ. Nam ꝙ si ꝑ actiuã bo¬
n aliquid agimus. ad cȩleste ta¬
ien desiderium. ꝑ cõtẽplatiuam

Expanded text:
contemplationis. Quod bene in Econtemplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. Martha etenim satagebat circa frequens ministerium; Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat per exterius ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa, quia illa cum mortali vita deficit, ista vero in immortali vita plenius excrescit. Unde delegit, quae non auferetur ab ea. » Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: « Manus hominis sub pennis eorum. » Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per cont
Abbreviated transcription (Latin):
manitatẽ mediatoris uidens. & di¬
uinitatẽ eius intelligens. confiti¬
bat᷑ agnum. qui peccata mundi
toller& : s tactꝰ ex fut᷑o non fuera
qui aduentũ iͥ lius in inferno n
aperte librigeneseos historrata¬
tatur: cũ isaac esau filiũ suũ ad
uenandũ misit. Cui minorẽ filie
ad bene dicendum rebecca subpos¬
it. qui hedinis pellib indutꝰ pa¬
terno palpatui corpus fratnũ fi¬
xit. Cui ille minori filio tãꝙͣ m
iori benedictionẽ dedit: queq es¬
sent longe fut᷑a nontrauit. Sedo
ess& qui coram se assister& scires
ex p̃senti non tetigit. quando ca¬
ligantib oculis pat̾ ꝙ uentura
Que causa est propter quã uenistis:
Incuius uerbis ostendit᷑. quia eandẽ
ciusam ꝑ spm non audierat. quam
amilitib requirebat. In p̃senti gͦ
mentẽ petri sp̃s & exparte tetigit.
aex parte non tetigit. qui & ad es¬
s milites dixit. & proqua causa ue
nerant tacuit Aliquando uero¬

Expanded text:
manitatem Mediatoris videns, et dimanitatem Mediatoris videns, et divinitatem ejus intelligens, confitebatur Agnum qui peccata mundi tolleret; sed tactus ex futuro non fuerat, quia adventum illius in infernum naperte libri Geneseos historia testatur, cum Isaac Esau filium suum ad venandum misit , cui minorem filium Rebecca ad benedicendum supposuit, qui hoedinis pellibus indutus paterno palpatui corpus fraternum finxit. Cui ille minori filio tanquam majori benedictionem dedit, quaeque ei essent longe futura nuntiavit; sed quis esset qui coram se assisteret, scireex praesenti non tetigit, quando caligantibus oculis pater et ventura Quae causa est propter quam venistis ? In cujus verbis ostenditur quia eamdem causam per spiritum non audierat quam a militibus requirebat. In praesenti ergo mentem Petri spiritus ex parte te tigerat, et ex parte non tetigerat, qui et adesse mi lites dixittacuit. 12. Aliquando spir
Abbreviated transcription (Latin):
do autẽ ex p̃senti & ex futuro tan¬
git. Aliquando uero ex p̾terito &
exp̃senti atq ex fut᷑o. pariter ani¬
mus tangit᷑ ꝓphantis Aliquan¬
do tangit ex p̃terito prophetie
sp̾s. nec tangit ex futuro. Aliqͣn¬
do autẽ tangit ex fut᷑o. nec tan¬
git ex p̃terito. Aliquando uero
inp̃senti exparte tangit. & ex par¬
te non tangit. Aliquando in futto
ex parte tangit. & exparte non
tangit. Sed hȩc ipsa si possumus.
eo ordine quo p̃missa sunt sacre
scripture testimoniis oftendams
Ex p̃senti enĩ prophetie sp̾s proph¬
tantis animũ tangit. atq ex futu
ro non tangit sicut iohannes bap¬
tista uenientẽ dñm uidens : ait.
Ecce agnus dĩ. ecce qui tollit pece¬
tũ mundi. S cũ iã moriturus e̾e
missis discipłis requirebat dicens.
Tues qui uenturꝰ es analiũ ex pech¬
mus: Inquib uerbis ostenditur
quia interiꝰ quidẽ uenisse redẽp¬
torẽ nouerat. s an ꝑ semet ipsum
ad aperienda inferni caustra des¬
cenderet. dubitabat. Ex p̃senti qͦ

Expanded text:
tangit; aliquando autem ex praeterito, et ex praesenti, atque ex futuro pariter tangitur animus prophetantis. Aliquando tangit ex praeterito prophetiae spiritus, nec tangit ex futuro; aliquando autem tangit ex futuro, nec tangit ex praeterito. Aliquando vero in praesenti ex parte tangit, et ex parte non tangit; aliquando in futuro ex parte tangit, et ex parte non tangit. Sed haec ipsa, si possumus, eo ordine quo praemissa sunt sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. 5. Ex praesenti enim prophetiae spiritus prophetantro non tangit. sicut Iohannes Baptista venientem Dominum videns, ait: Ecce agnus Dei, Ecce qui tollit peccata mundi. Sed cum iam moriturus esset, missis discipulis requirebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? In quibus verbis ostenditur quia in terris quidem venisse Redemptorem noverat, sed an per semetipsum ad aperienda inferni claustra descenderet dubitabat. Ex praesenti e
Abbreviated transcription (Latin):
pib & uallib querunt. In futuro
gͦ eoꝵ mentem ꝓphetiȩ sp̃s. & ex par¬
te tetigerat. & ex parte minime
rangebat. quando eũ quẽ tollendũ
nouerant non in ueniendũ quere¬
lant. Ex parte itaq tacti sunt: at¬
q ex parte nontacti. qui & sciebañ
quod tolli poss&. nesciebant quod
inuenir hon poss&. Isdem quoq he¬
liseus ꝑ prophetie spm̃ de futuro
exparte tactus est. & ex parte non
tactus. cũ regi isrł dicer& percu¬
te iaculo terram  cũ percussis

Expanded text:
 vallibus quaerunt. In futuro ergo eorum mentem prophetiae spiritus ex parte tetigerat, et ex parte non tangebat, quando eum quem tollendum noverant non inveniendum quaerebant. Ex parte itaque tacti sunt, atque ex parte non tacti, quia et sciebant quod tolli posset, et nesciebant quod inveniri non posset. Idem quoque Elisaeus per prophetiae spiritum de futuro ex parte tactus est, et ex parte non tactus, cum regi Israel diceret: Percute jaculo terram. Et cum perc
Abbreviated transcription (Latin):
ut intente menti. uel ꝓphetie ml¬
teria. uel conpunctionis gr̃am in¬
fundat. Unde scriptũ est. Sacri¬
fitium saudis honorificabit me
& illic iter quo ostendã illi salu¬
tare dĩ. Quod enĩ latine saluta¬
re. hoc ebraice iħc dr̃. In sacrifit
igitur laudis fit in ihũ iter osta¬
sionis. quia dũ per psalmodiam
conpunctio effundit᷑. uia nobili
corde fit. per quã ad ih̃m infine
ꝑ uenit᷑ sic̃ ipse de sua ostensione
loqͥt᷑ dicens. Qͥ diligit mne. diligetus
apatre meo. & ego diligã eũ &. ma¬
nifestabo ei me ipsũ. Hinc qͦq seri¬
tum est. Cantate dnõ. psalmum dici¬
te nomini eus. iter facite ei qui as¬
iendit suꝑ occasum. dñs nomen est
u. Ipse enim super occasum ascen¬
dit. qui mortẽ resurgendo calcauit.
Cui dũ cantamus iter facimꝰ. ut ad
nr̃m cor ueniat. & sui nos amoris
gr̃a accendat. Quia autẽ ꝓpħis
am missus . mala quȩ ei erant uen
tura nuntiauit. Qui tamen pro¬

Expanded text:
ut intentae menti, vel prophetiae myut intentae menti, vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Quod enim Latine salutare, hoc Hebraice Jesus dicitur. In sacrificio igitur laudis fit Jesu iter ostensionis, quia dum per psalmodiam compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur, sicut ipse de sua ostensione loquitur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Hinc quoque scriptum est: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Ipse etenim super occasum ascendit, qui mortem resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoris gratia accendat. Quia autem propheam missus, mala quae ei ventura erant nuntiavit ; qui, tamen, pro
Abbreviated transcription (Latin):
intupotentis dĩ aspira¬
tione de ezechiel ꝓphe
elocuturus : prius deba
tempora & modos aperi¬
re propherie. ut dũ accessus eus
ostendit᷑. uirtꝰ meluis cognoscat
Prophetiȩ tẽpora tria sunt. scilior
p̃teritũ p̃sens & futurũ. Sed scie¬
dum est quod in duob temporib
ꝓphetia aethimologrã perdita
cum idõ ꝓphetia dicta sit quodsi¬
tura p̃dicat quando de p̃teritoi
p̃senti loqͥt᷑. rationẽ sui nominis
turum est. s uel ea memorat qu
transacta sunt: uel ea que sunt
Quȩ tamen tria prophetra& tem¬
pora uerus loquim᷑. siex sacre se¬
ture testimonus ostendamꝰ. Prop¬
tia de futuro ẽ. ecce uirgo conci¬

Expanded text:
ipotentis aspiratione de Ezechiele propheta locuturus, prius debeo tempora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus prophetia etymologiam perdit. Quia cum ideo prophetia dicta sit quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, rationem sui nominis turum est, sed vel ea memorat quae transacta sunt, vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando ex futuris p̃terita: ali¬
quando uͦ ex p̃teritis ꝓbent᷑ fut᷑a
Dixerat enĩ moyses: Inpincipio
creauit ds celũ & terrã. Sed quis
crederet. qr uerũ de p̃terito dic̾e̾t.
si defuturo & iam aliquid non dix¬
isset. In ipsius & enĩ libri fine. in
cuiꝰ ex ordio illa de p̃terito dixerat.
aliqͥd ꝓphetiȩ ꝑ iacob uocẽ de uen¬
turis ꝑ miscuit dicens. Non auferet᷑
sceptrũ de uida. & dux de femorib
eiꝰ. donec ueniat qui mittendꝰ ẽ. &¬
ipse erit expectatio gentiũ. Qui e¬
tiã ꝑsemet ipsum eundẽ quimit¬
tendus erat : ei quẽ ducebat poplõ

Expanded text:
aliquando ex futuris praeterita, alialiquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus eipse erit exspectatio gentium . Qui etiam per semetipsum eumdem qui mittendus erat ei quem ducebat populo
Abbreviated transcription (Latin):
ta cordis eius manifesta fiunt:
fecto monstrat᷑. qr ꝑ hunc modĩ
est: s ostendit quod est. Quo a
pacto ꝓphetie dicit᷑ sp̃s. qui nichil
fiturum indicat. s presens narrat:
Qua in re animaduertendũ est: qͦd
recte ꝓphetia dicit᷑. non quia p̃dicit
uentura. s qr prodit occulta. Rẽ
qͥppe quãlib&. sicut ab oculis nrĩs
infuturo subtrahunt tempora: ita
ahoculis nris inp̃senti subtrahit
causa. Ulentura & enim res occul¬
tat᷑ infuturo tẽpore. presens au¬
tẽ cogitatio abscondit᷑ in latenti
arde. Est & iã ꝓphetia p̃sens cũ
res quelib&. non ꝑ animũ. s ꝑ ab¬
nudat᷑. Et ibi fit p̃sens ꝓpħantis a¬
nimus : ubi ꝑp̃sentiã non est cor¬
qus. Nam giezi longe aprophã
recesserat. cũ naamã syri munera
pcipiebat. Cui tam̃ isdem ꝓpħa di¬
ut. Nonne cor meũ inp̃senti erat.
quando reuersꝰ ẽ homo de currii
suo in occursũ tibi: Sciendũ quo¬
q ẽ: quia ꝓphetie tempora. inui¬
ẽ sibi concinunt ad ꝓbationẽ. ut

Expanded text:
manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura enim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens, cum res quaelibet non per animum, sed per abdenudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
E aperuit. Pensemꝰ gͦ ordinẽ pro¬
phetiȩ. A cogitationib uenit ad sõ¬
nium. Asomnio ꝑ uenit ad futura.
Qui gͦ ipsã ut ita dicã radicẽ som¬
nii protulit: ꝓfecto ex p̾teritis ꝓ¬
bauit. quã uera essent quȩ de fu¬
turis dicer&. Prophetia autẽ p̃¬
sentis temporis. nec p̃teriti ad testa¬
tione indiget. nec fut᷑i. Qͥa cũ res
occulta ꝑ ꝓphetie uerba detegit᷑
ueritati illuis res ipsa que ostendit᷑
attestat᷑. Igit᷑ quia de temporib
ꝓphetie tractauimꝰ. restat ut de
modis eiꝰ ac qualitatib aliqua dis¬
seramus. Sp̃s quippe ꝓphetiȩ. nec
semꝑ nec eodẽ modo ꝓphete ani¬
mũ tangit. Ali quando enim sp̃s
ꝓphetie ex presenti tangit animũ
ꝓpħantis : & ex futuro nequaquã
tangit. Aliquando uero ex fut̃o

Expanded text:
tur aperuit. Pensemus ergo ordinem protur aperuit. Pensemus ergo ordinem prophetiae. A cogitationibus venit ad somnium, a somnio pervenit ad futura. Qui ergo ipsam, ut ita dicam, radicem somnii protulit, profecto ex praeteritis probavit quam vera essent quae de futuris diceret. Prophetia autem praesentis temporis nec praeteriti attestatione indiget, nec futuri, quia cum res occulta per prophetiae verba detegitur, veritati illius res ipsa quae ostenditur attestatur. 4. Igitur quia de temporibus prophetiae tractavimus, restat ut de modis ejus ac qualitatibus aliqua disseramus. Spiritus quippe prophetiae nec semper, nec eodem modo prophetae animum tangit. Aliquando enim spiritus prophetiae ex praesenti tangit animum prophetantis, et ex futuro nequaquam tangit; aliquando ex fu
Abbreviated transcription (Latin):
dum implerent᷑ ea que de fut᷑o pre¬
dicer&. ostender& &iam qr de p̃teri¬
to uera dixisset. Quia itaq do¬
cuimus qualit̃ ex futuroꝵ prophe¬
tia ꝓbentur p̃terita: restat nc̃
ut adhuc de sacris eloquiis ostenda
babilonicus cũ somniũ uidisset:
misit ad magos & ariolos. om̃sq sa¬
pientes babilonie conuocauit. Nec
ab eis solũmodo int̾pretationem
somnii. s & iã somniũ quesiut: ut
nimirũ ex p̃terito colliger&. si qͥd
in eoꝵ responsionib deuenturo cer¬
tũ tener&. Qͥ cũ dicere nulla po¬
tuissent: daniel deductꝰ ad mediũ
ẽ. Qui de interp̃tatione somnii.
& de narratione requisitꝰ. N on so¬
lũ hoc respondit quod interroga¬
tus. ẽ: s ip̃sam somnii originem
replicauit dicens. Turex cepisti
cogitare instratu quid e̾et futurũ
post hec. Et paulo post. Tu rex
uidebas & ecce quasi statua gran¬
dis una. & cetera. Cuuis udeli¬
cer somnii mox ordinem dixit
quic qͥd ex eodem uenturũ sequeba¬

Expanded text:
um implerentur ea quae de futuro praediceret, ostenderet etiam quia de praeterito vera dixisset? 3. Quia itaque docuimus qualiter ex futurorum prophetia probentur praeterita, restat nunc ut adhuc de sacris eloquiis ostendamBabylonicus, cum somnium vidisset , misit ad magos et ariolos, omnesque sapientes Babyloniae convocavit, nec ab eis solummodo interpretationem somnii, sed etiam somnium 1176 quaesivit, ut nimirum ex praeterito colligeret si quid in eorum responsionibus de venturo certum teneret. Qui cum dicere nullatenus potuissent, Daniel deductus ad medium est, qui de interpretatione somnii, et de narratione requisitus, non solum hoc respondit quod interrogatus est, sed ipsam somnii originem replicavit, dicens: Tu, rex, caepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec . Et paulo post: Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis , et caetera. Cujus videlicet somnii mox ut ordinem dixit, quidquid ex eodem venturum sequeba
Abbreviated transcription (Latin):
dicit eram sederat. profecto aꝑta
indicat. quia is qui ꝑ illũ deille
loquebat᷑ ostendera dixit. Hin
iohannes ait. Uidit illũ discip
quẽ diligebat ihcͣ Vnde & pais
ut non seesse. qui loquebat᷑ ostens¬
der& dixit. An experimentũ qs
presidet. alter qui obsequit᷑ &
deseipso ꝓpħa loquit᷑ ꝑsona
sequentis .ẽ. cũ uͦ ꝑ propham s

Expanded text:
dicit eram, sed erat, profecto aperte dicit eram, sed erat, profecto aperte indicat, quia is qui per illum de illo loquebatur alius erat. Hinc Joannes ait: Vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus . Unde et Paulus ut non se esse qui loquebatur ostenderet, dixit: An experimentum quapraesidet, alter qui obsequitur, cum de se ipso propheta loquitur persona obsequentis est, cum vero per prophetam S
Abbreviated transcription (Latin):
tuendũ nob̃ est. qui sit in ꝓpħȩ
uerbis ordo locutionis. Qui su
ꝑius de seipso dixerat. aꝑti sunt
cęli & uidi uisiones dnĩ. & post¬
manus dñi. ac deinde quasi ad
se reuerteret᷑ dicit : Et uidi. &
ecce uentꝰ turbinis ueniebat ab
aquilone. Qdest quod modo ihere¬
chiel loquit᷑. modo de ihezechiele:
si ꝑ totum dicer& de se. questio non
essa. Si ꝑtotũ dicer& quasi de alio.
nichilominꝰ questio non fuisso. Qui
ꝙͦ est hoc quod sic uariat᷑ sermo pni¬
pħicus. ut modo ꝓpħa de seloquat᷑
modo autẽ de ipso quasi alius loqͥ
uideat᷑ Sed sciendũ ẽ. quia hiqͥ
ꝓphetiȩ spũ replent᷑. ꝑ hoc quod a
te nonnũꝙͣ sic de se uerba tãquan
de aliis proferunt. indicant quia
sermofit. ipsi loquunt᷑ ꝑse. Et ꝓ
ueritate ad testante que dicit. b
enĩ uos estis qui loquimini. s spss¬
tris uri qui loquit᷑ in uob̾ Hi
& iam moyses ait. Erat mo usesu
uirmitissimus suꝑ om̃s homines. qͥ
morabant᷑ intͣra. Qui enĩ non

Expanded text:
tuendum nobis est qui sit in Prophetae verbis ordo locutionis. Qui enim superius de seipso dixerat: « Aperti sunt coeli, et vidi visiones Domini, » postd se revertitur, et dicit: Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone. Quid est hoc, quod modo Ezechiel loquitur, modo de Ezechiele? Si per totum diceret de se, quaestio non esset. Si per totum diceret quasi de alio, nihilominus quaestio non fuisset. Quid est ergo hoc quod sic variatur sermo propheticus, ut modo Propheta de se loquatur, modo autem de ipso quasi alius loqui videatur? Sed sciendum est quia hi qui prophetiae spiritu replentur, per hoc quod at nonnunquam sic de se verba tanquam de aliis proferunt, indicant, quiasermo fit, ipsi loquuntur de se, et pro Veritate attestante, quae dicit: « Non enim vos estis qui loquimini, sed Sptris vestri qui loquitur in vobis. » Hinc etiam Moyses ait: « Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines qui morabantur in terra. » Qui enim non
Abbreviated transcription (Latin):
easq inuentas esse nuntiabat. Sa¬
ul. regem futurũ p̃dicit. Dauid
quoq quia in eius regno succederꝙ.
nuntiat. s quia pater regis aet̃¬
unigenitũ nouerat de uidea
dicens. Homo factus est inea. & ip¬
se fundauit eam altissimus. atq hc̃
adcȩlos ascensurũ. & ad patris dex¬
teram sessurum intellexit dicens.
Oixit dñs dño meo. sede a dextris
meis. Et tamen multa que eiucino
acta sunt : minime p̃uidit. Ut enĩ
pauca demultis loquar. seruum
mifiboseth sibi contra suũ dnm̃
mentientẽ non intellexit : & ama¬
se ꝓmittens dicit Hȩc faciat mihi
dis & hec addat. si non magister mi¬
litiȩ fueris corã me omĩ t̃pr̃ ꝓ ioab
uidelicet quid sequeret᷑ ignorans
quia amasa isdem non solum prin¬
cipatum militie pro ioab non sus¬
ciper&. s &iam ꝑ ioab post paulu
no sequeret᷑ nesciens. propħam al¬
terum requisiuit. Quidã uero
& elonginquo tangunt᷑ & e proxi¬
mo. sicut isaias longe post futura

Expanded text:
easque inventas esse nuntiavit, et Saeasque inventas esse nuntiavit, et Saul regem futurum praedicit ; David quoque quia in ejus regno succederet nuntiat, sed quia pater Regis aeterUnigenitum noverat, de Judaea dicens: Homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Atque hunc ad coelos ascensurum, et ad Patris dexteram sessurum intelligit, dicens: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis . Et tamen multa quae e vicino acta sunt minime praevidit. Ut enim pauca de multis loquar, servum Miphiboseth sibi contra suum dominum mentientem non intellexit ; et Amasae promittens, dicit: Haec faciat mihi Deus, et haec addat, si non magister militiae fueris coram me omni tempore pro Joab , videlicet quid sequeretur ignorans, quia Amasa idem non solum principatum militiae pro Joab non susciperet, sed etiam per Joab post paululno sequeretur nesciens, prophetam alterum requisivit . 14. Quidam vero et e longinquo tanguntur et 1180 e proximo, sicut Isaias longe post futura
Abbreviated transcription (Latin):
ties. ꝑ cussisses siriã usq ad cõsum¬
mationem. Nunc autẽ trib ui¬
cib ꝑcuties eã. Qui itaq noue¬
rat quia totiens percuter& siriã
quotiens ꝑcussisset terram. s cũ ei
dicer& percute terram. quotiens e¬
am ꝑcussurus ess&. ignorabat. qͥp¬
pe quia & indignatꝰ est terrã ter¬
tio fuisse percussã profecto cons¬
tat. quia de futuro ex parte tac¬
tus est fuerat. ex parte non tactus.
qui siriam percuti p̃dixit. s terrã
muel cũ ad unguendũ dd̃ ad nõ
mitteret᷑. respondit Quomodo
uadam:Audiet enĩ saul & inter
ficiet me. Qui & dd unxit. nec
tamen a saule occisus est. Ex par¬
te gͦ de futuro tactus ꝓphete ani¬
mus fuerat. & ex parte nontactus
qui & unguendum dđ in regno no¬
uerat. & quia a saule non ess& occi¬
dendus ignorabat. Sciendũ quoq
est. quod ꝓphete quidam e proxi¬
mo tangunt᷑. atq elonginquo
prophetie spũ tangunt᷑. Nam qͥdã
tangunt᷑ e proximo & ñ elonginqͦ
sic̃ samuel perisse asinas nouerat.

Expanded text:
ies, percussisses Syriam usque ad consumptionem: nunc autem tribus vicibus percuties eam . Qui itaque noverat quia toties percuteret Syriam, quoties percussisset terram; sed cum ei diceret, Percute terram, quoties eam percussurus esset ignorabat quippe quia et indignatus est terram tertio fuisse percussam, profecto constat quia de futuro ex parte tactus fuerat, et ex parte non tactus, qui Syriam percuti praedixit, sed terram muel cum ad unguendum David a Domino mitteretur, respondit: Quomodo vadam? Audiet enim Saul, et inter ficiet me . Qui et David unxit, nec tamen a Saule occisus est. Ex parte ergo de futuro tactus prophetae animus fuerat, et ex parte non tactus, qui et unguendum David in regno noverat, et quia a Saule non esset occidendus ignorabat. 13. Sciendum quoque est quod prophetae quidem e proximo tanguntur, atque e longinquo prophetiae spiritu tanguntur. Nam quidam tanguntur e proximo, et non e longinquo, sicut Samuel perisse asinas noverat,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uerboꝵ gutte necessarie
erunt: ut pluuia debeat p̃di¬
nonis infundi. Nam quod minꝰ
dur potuit: ampluis ucdebit
inc apparebunt flores in terra:
ia cum de eterne beatitudinis
ta quedam suauitatis primor
p̃gustare ania ceꝑit: quasi
inflorib odorat᷑ exiens. Qa
tquam egressa fuerit. infructu
erius habebit. Unde & illic sub¬
ur. Tempus putationis adue
In potatione quippe: sarmen
sterilia recidunt᷑. ut eaquȩ p̃¬
ulent uberius fructũ ferantꝰ.
l itaq putationis tempus tunc
duenit. quando infructuosam
i noxiam corruptionẽ carnis de¬
inmus: ut ad fructũ anime uenire
uleamus. qui fructꝰ erit nob̾ ub̾¬

Expanded text:
am verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Unde et illic subditur: Tempus putationis advenit . In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus tunc advenit quando infructuosam ac noxiam corruptionem carnis deserimus, ut ad fructum animae pervenire valeamus. Qui fructus nob
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt. s eandẽ trinitatẽ quã
cognouerant. aꝑte minime pͣdi¬
cauerunt: Qui eius iussionibus
obedientes. & uite munditiam con¬
lege rudis ille hebreoꝵ populus
mandata de calogi seruare cona¬
tꝰ est. s tamen de cognitione scẽ
trmnitatis eruditꝰ non est. Ꝙ quã¬
uis hanc spiritales patres perfe¬
te cognouissent: multitudo ti¬
men magna sinagoge: nec inue¬
nire misterium trinitatis potuit
nec querere sciuit. Suꝑ ueniente

Expanded text:
Trinitatem quam cognoverunt aperte minime praedicaverunt? Qui ejus jussionibus obedientes, et vitae munditiam conlege, rudis ille Hebraeorum populus mandata Decalogi servare conatus est, sed tamen de cognitione sanctae Trinitatis eruditus non est. Et quamvis hanc spiritales patres perfecte cognovissent, multitudo tamen magna Synagogae nec invenire mysterium Trinitatis potuit, nec qu
Abbreviated transcription (Latin):
enim dĩ cognitio quȩ apud illam
ignorabat. Solum decalogũ con¬
tinebat in lege: fidem trinitatis
nesciens. Mensuretur tͦ longitu¬
do liminis porte decẽ cubitis: qͥa
durus ille popłs subtilitatẽ fidei
ignorans: mandatis seruiebat de¬
calogi. Mensuret᷑ &ͦ longitudo¬
liminis porte tredecim cubitis : quia
ꝑ testamentũ nouũ in corde fidelis
popłi suꝑ mandata decalogi quȩ
uerus custodit cognitio trinitatiᷤ
creuit. & eo mandata legis ꝑfecit:
quo trinitatẽ esse ompm̃ am̃ credi
test: cur istam latitudinem limi¬
nis porte : quam suꝑius dixerat.
uno calamo mensurari infer ius
sub uingit. quod decẽ cubitis men¬
suret᷑. Ac deinde subdit᷑. quod
longitudo porte tredecim sit cu¬
bitis mensurata. Vnus & enime
lamus. iam sicut sepe dictũ ẽ se
cubitos habet & palmum. Dece
uero cubiti. iam mensurã suam
suꝑ calamũ tenent. Tredecim ũ
amplius quã decẽ. Qͥd ẽ gͦ qđ
prius uno calamo limen porte

Expanded text:
enim Dei cognitio quae apud illam enim Dei cognitio quae apud illam ignorabat: solum Decalogum tenebat in legem, fidem Trinitatis nesciens. Mensuretur ergo latitudo liminis portae decem cubitis, quia durus ille populus subtilitatem fidei ignorans, mandatis serviebat decalogi. Mensuretur vero longitudo portae tredecim cubitis, quia per Testamentum Novum in corde fidelis populi super mandata decalogi quae verius custodit cognitio Trinitatis crevit. Et eo mandata legis perficit, quo Trinitatem esse omnipotentem Domtest cur istam latitudinem liminis portae, quam superius dixerat uno calamo mensurari, inferius subjunxit quod decem cubitis mensuretur, ac deinde subditur quod longitudo portae tredecim sit cubitis mensurata. Unus etenim calamus, sicut jam saepe dictum est, sex cubitos habet et palmum, decem vero cubiti jam mensuram suam super calamum tenent, tredecim vero amplius quam decem. Quid est ergo quod prius uno calamo limen portae,
Abbreviated transcription (Latin):
crimina oꝑum cõpescuit. dare de¬
cimas p̃cepit: quasi ꝑ manclata
humilia in liminis latitudine
iacuit. Sed dum ꝑ testamentũ
nouu cogitationes prauas coher-¬
cuit: derelinqui omĩa. & ꝓ deo
uitam corporis uissit cumꝰ pre¬
senti scło despici: quasi porta
nra in longitudinis altitudine
surrexit. Amora quippe p̃cepta:
isrłitico popło per legem data st̃
Vnde & eidem popło moyses in
campo locutꝰ ẽ. Altiora dñs sciͣs
apł̃is dedit: unde & eosdẽ mandata
uitȩ in monte docuit: dũ uero redẽp¬
tor nr̃ ꝑ euangłiũ dicit. Nolite
putare qmͣ ueni soluere legẽ aut
propħas: non ueni soluere sed ad¬
implere. Ad impleri enim uene¬
rat legẽ : qui legis iustitiȩ grãm
addidit : ut quod illa iubebat in
minimis: ipse ꝑfici ad uiuaret in
summis. & quod illa cohercebat ab
opere: ipse resecaret a corde. Intel¬
lecta gͦ lex que in latitudine ia¬
cuit. in altitudinẽ surrexit. Ipsa

Expanded text:
crimina operum compescuit, dari decrimina operum compescuit, dari decimas praecepit, quasi per mandata humilia in liminis latitudine jacuit. Sed dum per Testamentum Novum cogitationes pravas coercuit, derelinqui omnia et pro Deo vitam corporis jussit cum praesenti saeculo despici, quasi porta nostra in longitudinis altitudine surrexit. Minora quippe praecepta Israelitico populo per legem data sunt: unde et eidem populo Moyses in campo locutus est. Altiora Dominus sanctis apostolis dedit: unde et eosdem mandatis vitae in monte docuit . Dum vero Redemptor noster per Evangelium dicit: « Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas; non veni solvere, sed adimplere . » Adimplere legem venerat qui legis justitiae gratiam addidit: ut quod illa jubebat in minimis, ipse perfici adjuvaret in summis: et quod illa coercebat ab opere, ipse resecaret a corde. Intellecta ergo lex quae in latitudine jacuit, in altitudine surrexit. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tulos non uidit: nec auris au¬
luit. nec incor hominis ascen¬
it: que p̃parauit ds̃ diligenti¬
lis se: Bene cͦ cum miraretur
gnas eccłiȩ: subdit absq oculis
duis. Acsi aꝑte diceret᷑. Ea qui¬
in que inte non latent mag
sunt: s illa ualde in effabi
quȩ latent. Sequit᷑ Et m̃¬
de porta significatione iam dixi¬
mus: s unum tenere aliquid de
dentia penetrare. Dictũ quippe
est ꝑ portam: scripturã sacram
posse figurari. Sed hoc modo no¬
bis laboriose discutiendũ est:
cur latitudo liminis porte decẽ
cubitis: & longitudo porte trede¬
cim mensuratur. Hoc autẽ loco
longitudo porte : altitudo dici¬
tur: sicut nos longe stature dici¬
mus: quẽ altum udemus. Hã
longitudo porte intransuerso¬
dici non porest: cuuis latitudo ꝑ¬
decem cubita demonstrat᷑. Qͥa gͦ
latitudo liminis porte: nisi lex
testamenti ueteris fuit : Et lon¬
gitudo porte: nisi grã testam̃ti
noui: Quia uidelicet scriptura
sacra dum per testamentum uetꝰ

Expanded text:
n vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se ? Bene ergo, cum miraretur genas Ecclesiae, subdidit: Absque occultis tuis . Ac si aperte diceretur: Ea quidem quae in te non latent magna sunt, sed illa valde ineffabilia, quae latent. Sequitur: de portae significatione jam diximus, sed unum tenere aldentia penetrare. Dictum quippe est per portam Scripturam sacram posse figurari. Sed hoc nobis modo laboriose discutiendum est, cur latitudo liminis portae decem cubitis, et longitudo portae tredecim mensuratur. Hoc autem loco longitudo portae altitudo dicitur, sicut nos longae staturae dicimus quem altum videmus. Nam longitudo portae dici in transversum non potest, cudecem cubita demonstratur. Quid ergo latitudo liminis portae, nisi lex Testamenti Veteris fuit; et longitudo portae nisi gratia Testamenti Novi; quia videlicet Scriptura sacra dum per Testamentum Vetus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod eoꝵ bona nobis
s innotescunt: non in merito
us celestis edifitu frontes uo
Omẽ enĩ. quod nunc in aꝑ
ostendit᷑. frons ẽ. ut illud
uestibulũ ȩdificii: quod no
it cortex mali punici gene
absq oculistuis. Geneꝰ qͥppe
t sc̃ẽ eccłiȩ spiritales patres
ununc mea miraculis corus¬
nt: ꝙ uelut in eiꝰ facie uenera¬
les apparent. Cũ enim uidemꝰ
nultos mira agere: uentura ꝓ¬
tare: mundum ꝑfecte relin¬
nere. cȩlestibꝰ desideriis ardere:
scit cortex mali punici scẽ eccłe

Expanded text:
hoc quod eorum bona nobis foris innotescunt, non immerito hujus coelestis aedificii frontes vocantur. Omne enim quod nunc in aperto ostenditur, frons est, ut illud sit vestibulum aedificii, quod nobSicut cortex mali punici genae tuae, absque occultis tuis . Genae quippe sunt sanctae Ecclesiae spirituales patres, qui nunc in ea miraculis coruscant, et velut in ejus facie venerabiles apparent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte relinquere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex mali punici sanctae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ex utraq parte. Ex utraq et¬
enun parte est mensura frontut
quia patres nr̃i uel prius auetiri
uel nunc a nouo testamͣto ueniens¬
tes: in unã mediatoris fidem con¬
ueniunt. Qui ꝓeo qͦd caritate
i funt: carnẽ abstinentia
somant. corda audientiũ pre¬
ationis lumine inlustrant

Expanded text:
ex utraque parte. » Ex utraque etenim parte est mensura frontium; quia patres nostri vel prius a Veteri vel nunc a Novo Testamento venientes in una mediatoris fide conveniunt, quia pro eo quod charitate pleni sunt, carnem abstinentia domant, corda audientium praedicationis lumine illustrant
Abbreviated transcription (Latin):
goruus ep̃s seruus
seruoꝵ dĩ. O melias
que inbeato ihe zechi¬
ele ꝓphã. ita ut corã poplõ lo¬
quebar exceptȩ sunt. multis cu¬
ris irruentib in abolitione reli¬
queram. Sed post annos octo.
petentib frĩb notarioꝵ scedaᷤᷤ
requirere studuu. easq fauente
dnõ transcurrens in quantũ ab
angustiis tribulationũ licuit
emendaui. Tua itaq dilectio.
has sibi ad legendũ mitti ꝓopos¬
cerat. Sed ualde incongruum
credidi. ut aquã defpicabilẽ hau¬
rir&. quẽ constat de beatoꝵ pa¬
trũ ambrosii atq augustini
torrentib ꝓfunda ac ꝑspicua
fluenta assidue bibere. Sed rur¬
sum dũ cogito quod sepe inter
cottidianas delitias. & iã uiliores
cibi suauit̃ sapiunt. trans misi
minima legenti potiora: ut dũ
cib crassior uelud ꝓfastidio sumi¬
T ad subtiliores epulas auidius

Expanded text:
gorius episcopus servus servorum Dei. Homilias quae in beatum Ezechielem prophetam, ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schedas requirere studui, easque, favente Domino transcurrens, inquantum 1174 ab angustiis tribulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius
Abbreviated transcription (Latin):
ux iocunda lux insignis qua de trono missus ignis in xꝑi d̃iseipulos. Coroa replet lini¬
gusdutat ad concord̾es nos inuitat lingue cͥodis modulos. E p̃s misit quod promisit pigniꝰ
sꝓnse quam teuisit die quinquagesina. Post dulcorm meleum p̾etra fuoit olcum petia iam
gnuisma. An cabelis fartes uon in linguis ꝓgneis let ae montẽ põpilo Paueis cnos nouitas olin
urimñ untas eatir in cenaculs. O quam felre quam festiua aies in qui primeua fundatu
celesia. Uiue sunt primicie nascentis celesiẽ tria primum milia. Panes legis primiciui sib
qu sunt ad optiui fioe duo populi Se duob incerieit sieq adnos unum fecit lapis cãpiut anguli.
sns noui non uȩciasti sunt capaces noui musti uasa parat uroua. Liuoem aat heliscus nobis sa¬

Expanded text:
ux jucunda, lux insignis, Qua de throno missus ignis In Christi discipulos Corda replet, linguas ditat, Ad concordes nos invitat, Linguae, cordis modulos. Christus misit quod promisit Pignus sponsae quam revisit Die quinquagesima. Post dulcorem melleum, Petra fudit oleum, Petra jam firmissima. In tabellis saxeis, Non in linguis igneis, Lex de monte populo. Paucisam festiva Dies, in qua primitiva Fundatur Ecclesia! Vivae sunt primitiae, Nascentis Ecclesiae, Tria primum millia. Panes legis primitivi, Sub una sunt adoptivi, Fide, duo populi. Se duobus interjecit, Sicque duos unum fecit Lapis, caput anguli. Utres novi non vetusti, Sunt capaces novi musti. Vasa parat vidua, Liquorem dat Elisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
qnob̾ cõmissi st̃. miume nos
ꝓ peccato audientiũ loqui mi¬
me possimus: Ad hoc gͦ nobis
ancta demeritis nris incerta
int. ut unã certã gramͣ teneamꝰ
imilitatẽ. quatenus & nos cũ
quim᷑ ex omĩpotentis dĩ dono
n esse urm̃ meritũ putemus
qquando alocutione doctrine
olmutescimꝰ. quãius nrã culpasit
ustam̃ hanc esse uram̃ spetialit̃
ordatis. ut dũ uicissim mala nob̃
tbumꝰ. ꝙ bona aliis. ꝑ ipsam hu¬
nilitatis gram fiat. ut doctrine
sermo qui ablatꝰ fuerat redeat.

Expanded text:
nobis commissi sunt minime nos ro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatem, quatenus et nos cum loquimur, ex omnipotentis Dei dono hoc esse, vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut cum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliis, per ipsam humilitatis gratiam fiat ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeat.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Euntes docete om̃s gentes. Pn¬
ter malos uͦ auditores. & indignã
uitã eoꝵ qͥ docere debuerunt. ser¬
mo doctrine subtrahit᷑. sic̃ heli
ad corrrigendos filios districte
increpationis uerbũ ñ habuit
qr & eiꝰ negligentia & filioꝵ en¬
gebat uita. ut cũ eis & popłs ca¬
der& & archa dñi capta ad allo¬
philos transiret. Magna enim
omĩpotentis dr̃ ẽ grã. cũ iniq
agentib durꝰ adoctorib serma
increpationis profert᷑. Quocom¬
tra nẽ dr̃. Et eris mutꝰ. nec quasi
uir obuirgans. Delinquentes ge¬
nĩ obuirgasset. si digni ipsa obua¬
gatioĩs grã fuissent. S cũ indoc¬
t̾rina atq silentio sit meritoꝵ
tanta diuersitas ut sciri facile ñ
possit. utrũ ex auditoris. anexel
uitio qͥ doctrine locũ. uidet᷑ te¬
nere. docendi sermo subtrahatut
Id aliud nob̃ quã seruari sẽꝑ inteb
diis humilitas iubet᷑. ut et qͣndo
qu posstimꝰ ñ ex tollam᷑. ne for

Expanded text:
r: Euntes docete omnes gentes . Propter malos vero auditores et indignam vitam eorum qui docere debuerant, sermo doctrinae subtrahitur, sicut Heli ad corrigendos filios districtae increpationis verbum non habuit quia et ejus negligentia, et filiorum exigebat vita, ut cum eis et populus caderet, et arca Domini capta ad Allophylos transiret Magna enim omnipotentis Dei est gratia cum inique agentibus durus a doctoribus sermo increpationis profertur. Quo contra nunc dicitur: Et eris mutus, nec quasi vir objurgans. Delinquentes etenim objurgasset, si digni ipsa objurgationis gratia fuissent. 17. Sed cum in doctrina atque in silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex auditoris an ex ejus vitio qui doctrinae locum videtur tenere docendi sermo subtrahatur, quid aliud nobis quam servari semper in rebus dubiis humilitas jubetur? Ut et quando loqui possumus non extollamur, ne for
Abbreviated transcription (Latin):
palato tuo. & eris nuitꝰ nec quasi
uir obuirgans. qr domꝰ exasperans
est. Aliquando autẽ contra re¬
sistentiũ linguas. predicantiũ
corda zelo sui dñs accendit ne ta¬
ceant. s dicta fallatiũ uerbisue¬
ritatis p̃mant. Vnde hic subdit᷑¬
dñs dĩ. S hec que breuiter sub
duplici intellectu discussimus.
placet ut uixta considerationẽ
litterȩ lenit̾ tangendo transeamꝰ
Quid enĩ nob̃ amplius ꝑ ipsa uerba
historiȩ. quã uirtꝰ obedientie cõ¬
mendat᷑ : cũ mͦ adtransmigratio
nẽ iuxta fluuiũ chobar pergere.
modo in cãpũ egredi. modo ex cã¬
po addomũ redire ꝓphã p̃cipit᷑.
ut priꝰ ex iussione ꝑgens. & pau¬
lopost exiens. atq iterũ domũ
rediens. & semet reclaudens. seꝑ
sue uoluuntatis arbitriũ ad di¬
uini eloquii p̃ceptũ frangat. qͣte

Expanded text:
i vir objurgans, quia domus exasperans est. 14. Aliquando vero etiam contra resistentium linguas praedicantium corda zelo sui Dominus accendit ne taceant, sed dicta fallacium verbis veritatis premant. Unde hic subditDeus. 15. Sed haec quae breviter sub duplici intellectu discussimus placet ut juxta considerationem litterae leviter tangendo transeamus. Quid enim nobis amplius per ipsa verba historiae quam virtus obedientiae commendatur? Cum modo ad transnem juxta fluvium Chobar pergere, modo in campum egredi, modo ex campo ad domum redire propheta praecipitur, ut prius ex jussione pergens, et paulo post exiens, atque iterum domum rediens, et semetipsum recludens, semper suae voluntatis arbitrium, ad divini eloquii prae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicit. diriuent᷑ fontes tui
foras &inplateis aquas diuide. cũ
ꝓtinꝰ adiungit. habeto eas solus
nec sint alieni participes tui.
Quomͦ enĩ aquã scientie solus ha¬
bere poterit. sihanc inplateis di¬
uidit: Quomͦ alieru aque eius
participes non sunt. si fontesille
foras diriuant᷑: Sed cũ predig¬
mus popłis. nimirũ inplateis a¬
quas diuidimus. quia in audito
multitudine. scientie uerba di¬
tamus. Cũ uͦ nos adiuuante dun¬
na grã in trinsecus custodimus.
& ne maligni sp̃s qui iure a nobis
alieni sunt. quia sortẽ beatitud¬
nis perdiderunt nobis inelatio¬
ne subripiant sollicitudine cau¬
ta circũ inspicimꝰ. soli habemus
aquas quas inplateis diuidime
ut nob̃ ineis alieni participes non
sint. hi nimirũ de qͥb scriptũ ẽ
alieni insurrexert̃ in me. & fortes
quesierunt animã meã.A qua
gͦ & in plateis diuidit. & solusli¬
bet. qui ꝑ hoc quod multis p̃oi¬
cat. se in cogitatione tẽporalis
gle non exaltat. Tunc enĩ possi¬

Expanded text:
quae dicit: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide, cum protinus adjungit: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Quomodo enim aquam scientiae solus habere poterit, si hanc in plateis dividit? Quomodo alieni aquae ejus participes non sunt, si fontes illius foras derivantur? Sed cum praedicamus populis, nimirum in plateis aquas dividimus, quia in auditotorum multitudinem scientiae verba dilatamus. Cum vero nos, adjuvante divina gratia, intrinsecus custodim et maligni spiritus qui vere a nobis alieni sunt, quia sortem beatitudinis perdiderunt, ne nobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas, quas in plateis dividimus, ut nobis in eis alieni participes non sint. Hi nimirum de quibus scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in cogitatione temporalis gloriae non exaltat. Tunc enim possi
Abbreviated transcription (Latin):
nrẽ cõpedes ad grauant᷑. Et qͥdẽ
quãdiu uistꝰ in hac uita moras
patit᷑. loquendo bona ꝓdesse aliiᷤᷤ
festinat. S cũ duras mentes con¬
sicit. easq considerat conten¬
tionib occupari. p̃dicationis uer¬
bũ retinet. & inmedio eoꝵ ñe
gredit᷑. quia abonis que loqui
poterat ob mutescit. sicut per
paulũ dr̃. nichil percontentionẽ
Et rursus. Siqͥs uult contentiosꝰ
esse. nos talẽ consuetudinẽ ñ habe¬
mus. Vnde hic qͦq apte subiungit᷑.¬

Expanded text:
nostrae compedes aggravantur. Et quidem nostrae compedes aggravantur. Et quidem quandiu in hac vita justus moras patitur, loquendo bona, prodesse aliis festinat; sed cum duras mentes conspicit, easque considerat contentionibus occupari, praedicationis verbum retinet. Et in medio eorum non egreditur, quia a bonis quae loqui poterat obmutescit, sicut per Paulum dicitur. Nihil per contentionem . Et rursus: Si quis vult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus . Unde hic quoque apte subjungit