comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acceptissimum deo fructum attulit. Sed ap¬
parente dño degenerauit. et cum debuisset
facere uuas. fecit labruscas: id est cum debius¬
set credere in xp̃m. qui eis ꝓmissus et missus
fuerat. econtra negauit eum et ad mortem
poposcit eum dicens. Hon habemus regem
nisi cesarem: et crucifige crucifige eum. Hoc
iudeis. Mentietur opus oliue. Oliuam iudeos
de signate potent agnoscere: qui legerit pau¬
lum apłm disputantẽ defractis oliue ramis.
et de oleastro inbonam oliuam inserto. Huiꝰ
oliue opus fuit unctio: qua in uet̾i testamento
reges et sacerdotes oleo uisibili ungebantur.
Hanc unccionẽ cessaturam in aduentu xp̃i
Cum uenerit sc̃s scõꝵ cessabit unctio. Uel ita
mentietur opus oliue: id est mentietur plebs
iudaica. que se ꝓmittebat impleturam
omnia que dñs precipiebat dicens. Omnia
que p̃ceꝑ it dñs d̾s nr̃ faciemus: & obedien¬

Expanded text:
acceptissimum Deo fructum attulit, sed apacceptissimum Deo fructum attulit, sed apparente Domino degeneravit: Et cum debuisset facere uvas, fecit labruscas: id est, cum debuisset credere in Christum, qui ei promissus et missus fuerat, econtra negavit eum, et ad mortem poposcit, dicens, « Non habemus regem nisi Caesarem, » et, « Crucifige, crucifige eum. » HoJudaeis. « Mentietur opus olivae. » Olivam Synagogam designare, poterit agnoscere qui legerit Paulum apostolum, disputantem de fractis olivae ramis, et de oleastro in bonam olivam inserto. Hujus olivae opus fuit unctio, quia in Veteri Testamento reges et prophetae oleo visibili ungebantur. Hanc unctionem cessaturam in adventu Christi Cum venerit Sanctus sanctorum, cessabit unctio. » Vel ita: « Mentietur opus olivae, » id est, mentietur plebs Judaica, quae se promittebat impleturam omnia quae Dominus praecipiebat, dicens: Omnia quae praecipit Dominus Deus noster faciemus, et obedien
Abbreviated transcription (Latin):
tum nr̃m. Ordo est ut ascendam ad ppłm
accinctũ nr̃m id est expeditum: & p̾para¬
non florebit. ficus iudaicam plebem desig¬
nat: ad quam uenit dñs querens in ea fruc¬
tum iusticie et non reꝑit. Statimq ei male¬
dixit dñs. Numquam exte fructus oriatur.
Preuidens gͦ ꝓpħa iudeos in sua infidelita¬
te ꝑmansuros: dolore plenus dicit. ficus
non florebit: id est sinagoga infidelium u¬
deorum florem fidei et fructum boni oꝑis
non afferet. Et hec non de omnib sed de illis
dicit qui excecati sunt : quoꝵ maxima pars
periit. Cum uͦ. plenitudo gentium intrau̾it:
tunc florebit hec ficus. & omnis isrł salutis
fiet & non erit germen inuineis. Uineã
plebem illam uocari ex multis sc̃e scͥpture
locis discimus: equib unum est. Uineam
de egypto transtulisti. Hec iunea planta¬
ta in patrrarchis exculta nobiliter in ꝓpħis:

Expanded text:
tum nostrum. » Ordo est, « ut ascendam ad populum tum nostrum. » Ordo est, « ut ascendam ad populum accinctum nostrum, » id est expeditum et praepara« Ficus enim non florebit. » Ficus Judaicam plebem designat, ad quam venit Dominus, quaerens in ea fructum justitiae, et non reperit, statimque ei maledixit, dicens: « Nunquam ex te fructus oriatur. » Praevidens ergo propheta Judaeos in sua infidelitate permansuros, dolore plenus dicit: « Ficus non florebit. » id est Synagoga infidelium Judaeorum, florem fidei et fructum boni operis non afferet. Et hoc non de omnibus, sed de illis dixit qui excaecati sunt, quorum maxima pars periit. Cum plenitudo gentium introierit, tunc florebit haec ficus, et omnis Israel salvus fiet. « Et non erit germen in vineis. » Vineam plebem illam vocari, ex multis sanctae Scripturae locis discimus, e quibus unus est, « Vineam de Aegypto transtulisti. » Haec vinea plantata in patriarchis, exculta nobiliter in prophetis,
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus meus. cur uidelicet ausus sum re-¬
prehendẽ iudicia dei: cum etiam ipse filius¬
dĩ qui peccatum non fecit tanta et tam in¬
contremuerant labia mea: ut ultra iam nicħ
auderem loqui. aut conqueri. quare iusti
affligantur inmundo. Ingrediatur putredo
mossib meis: & subter me scateat. Certus iã
tur in hac uita. ut ad ueram requiem ꝑdu-¬
cantur in alia: dicit libenter se uelle pati
omnia contraria. et optat se temptari et affligi
corporis infirmitate sicut iob dicensꝰ: in grediat᷑
putredo inossib meis. ut non solum caro. sed
etiam medulle ossuum computrescant et subt̃
me scateat. hoc est ebulliat multitudinem
uermium. ꝑ quod ostendit paratum se eẽ ad
omma grauissima. et postrema supplicia:
sustinenda. Et hoc quare: ut requiescam in
die tribulationis. hoc est indie iudicii. qͣn¬
do erit talis tribulatio: qualis numquam
antea fuit. et ut ascendam ad popłm accinc¬

Expanded text:
intellectus meus, cur videlicet ausus fuerim reintellectus meus, cur videlicet ausus fuerim reprehendere judicia Dei, cum etiam ipse Dei Filius, qui peccatum non habuit, tanta et tam in« contremuerunt labia mea » ut ultra jam non auderem loqui aut conqueri, quare justi affligantur in mundo. « Ingrediatur putredo in ossibus meis, et subter me scateat. » Certus jam tur in hac vita, ut ad veram requiem in alia perducantur, dicit libenter se velle pati omnia contraria; optat se tentari et affligi corporis infirmitate, sicut Job, dicens: « Ingrediatur putredo in ossibus meis, » ut non solum caro, sed etiam medullae ossium computrescant. « Et subter me scateat, » hoc est, bulliat multitudine vermium. Per quod ostendit paratum se esse ad omnia gravissima et postrema supplicia sustinenda. Et hoc quare? « Ut requiescam in die tribulationis; » hoc est, in die judicii, quando erit talis tribulatio, qualis nunquam antea fuit. Et « ut ascendam ad populum accinc
Abbreviated transcription (Latin):
ad modum raptor exultat cum pauꝑem
nullo uidente & auxilium ferente spoliat.
ita ꝑsecutores scõrum gaudebant: tanquam
deo non uidente. et nesciente eos affligerent
Potest hoc et de omni ꝑuerso dici: qui cum
impiine peccat exultat putans dm̃ se posse
latere. et que agit ignorare. Uiam fecisti in
mari equis tuis. Equi dei sunt apłi cet̾iq pre¬
dicatores quib d̃s uiam fecit in mari. hoc ẽ
inmundo: ut possent discurrere ꝑ orbẽ.
Neq enim ipsi sua iuitute ad tot et tam se¬
uas nationes potuissent p̃dicando uenire:
insulle fetisset uam. diuersitatẽ gentium
sub uno romanoꝵ imꝑio conciliando. In
luto aquaꝵ multaꝵ id est in idolata mul¬
tarum gentium fecisti p̃dicatorib tuis uiã
ut eam asꝑnerent quasi lutum conculcan
tu mentis. Et que audiuit : ea uidelicet
que apatre dicta sunt filio de euis natiuita¬
te. & passione: qua mundum redempturus
erat. & conturbatus est uenter meus. id ẽ.

Expanded text:
admodum raptor exsultat, cum pauperem nullo vidente et auxilium ferente spoliat, ita persecutores sanctorum gaudebant, tanquam Deo non vidente et nesciente quos affligerent. Potest hoc et de omni perverso dici, qui cum impune peccat exsultat, putans Deum se posse latere, et quae agit ignorare. « Viam fecisti in mari equis tuis. » Equi Dei sunt apostoli caeterique praedicatores, quibus Deus viam fecit in mari, hoc est in mundo, ut possent discurrere per orbem. Neque enim ipsi sua virtute ad tot et tantas saevas nationes potuissent praedicando venire, nisi ille fecisset viam, diversitatem gentium sub uno Romanorum imperio conciliando. « In luto aquarum multarum; » id est in idololatria multarum gentium fecisti praedicatoribus tuis viam, ut eam spernerent et quasi lutum conculcandtu mentis. Et quae audivit? Ea videlicet quae a Patre dicta sunt Filio, de ejus nativitate et passione, qua mundum redempturus erat. « Et conturbatus est venter meus; » id est
Abbreviated transcription (Latin):
molatus est. Yocatos et sc̃ificatos: apłos et eos
qui ꝑ eos adfidem uenerunt intelligunt. Et
erit in die hostie domini: ulciscar suꝑ pͥn¬
cipes & suꝑ filios regis. Dies hostie dñi tempꝰ

Expanded text:
molatus est. Vocatos et sanctificatos, apostolos et eos molatus est. Vocatos et sanctificatos, apostolos et eos qui per eos ad fidem venerunt, intelligunt. « Et erit in die hostiae Domini, visitabo super principes et super filios regis. » Dies hostiae Domini, temp
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest. Unde ad moysen dictum est. Est locus
apud me: stabis suꝑ petram. Cumq transient
gloria mea: tollam manum meam et uidebis
postenora mea. De post tergum dñi recedunt
qui aut eum incarnatum non credunt: aut
cat. Diem dñi iuxta litteram intelligimus
tempus captiuitatis: & ultionis inpopłm iu¬
deoꝵ. Uel spintaliter diem extremi iudicii
non est absurdum intelligere. Preparauit dñs
hostia mactandus erat. Sc̃ificauit uocatos suos:
quasi adcelebre conuiuium inuitatos. Sole¬
bant enim epulum habentes sc̃ificari id est
ablui et cultiorib uestib indui. Uocatos gͦ
nabuchodonosor et chaldeos debemus acciꝑe¬
quos ipse uocabat ad puniendos pectatores.
Nam et ꝑieremiam seniũ suum dicit. Uoca¬
ui inquiens nabuchodonosor seruum meum.
Quidam diem dnĩ quando p̃parauit hostram
suam. de pͥmo aduentu eius accipiunt: quod
singularis hostia id est uerus agnus xp̃c im¬

Expanded text:
ri potest. Unde et ad Moysen dictum est: « Est locus ri potest. Unde et ad Moysen dictum est: « Est locus apud me, et stabis supra petram. Cumque transierit gloria mea, tollam manum meam, et videbis posteriora mea. » De post tergum Domini recedunt, qui aut eum incarnatum non credunt, aut cat. Diem Domini, juxta litteram, intelligimus tempus captivitatis et ultionis in populum Judaeorum. Vel spiritualiter diem extremi judicii, non est absurdum intelligere. « Quia praeparavhostia mactandus erat. « Sanctificavit vocatos suos, » quasi ad celebre convivium invitatos. Solebant enim epulum habentes sanctificari, id est ablui, et cultioribus vestibus indui. Vocatos ergo Nabuchodonosor et Chaldaeos debemus accipequos ipse vocabat ad puniendos peccatores; nam et per Jeremiam servum suum dicit: « Vocavi inquiens Nabuchodonosor servum meum. » Quidam diem Domini, quando praeparavit hostiam suam, de primo adventu ejus accipiunt, quando singularis hostia, id est verus agnus Christus im
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ tecta id est in domatib stantes. solem et lu-¬
nam et cet̾a sidera adorabant: et pariter in
nomine dñi. et in nomine melcho qui int̾p̃¬
tatur rex: iurabant. Et qui
subatidis disꝑdam : illos uide¬
licet qui declinantes acultura dm̃ adorant
miliciam celi: & iurant ꝑ nomina idoloꝵ:
et adorant baal idolum sidomorum. Tropo¬
logice ierłm eccł̃iam significat dñi: de qua in
liquias baalim. qͦd int̾p̃tat᷑ insublimiorib idẽ.
uanã głam. et pompam false ammirationis
Nec non etiam eos qui iurant in dño et in melc ho
ia est illos qui deo et seculo se putant posse ser¬
uire : cum econtra dicat dñs. Nemo potest
duob dñis seruire. Et qui aũtuntur de post
tergum dm̃i. id est qui ad mala oꝑa declinan¬
tes. relinquunt iter quo dñm sequi debuerũt
Potest etiam post tergum dñi corporeus aduen¬
tus eiuis intelligi. quo uisibilis fuit: sicut ꝑ eꝰ
faciem diuinitas que anulla creatura ut est uide¬

Expanded text:
m, id est in domatibus stantes, solem et lunam et caetera sidera adorabant, et pariter in nomine Domini, et in nomine Melcho, qui interpretatur rex, jurabant. « Et quisubaudis disperdam; illos videlicet, qui declinantes a cultura Domini, adorant militiam coeli, et jurant per nomina idolorum, et adorant Baal et idolum Sidoniorum. Tropologice Hierusalem Ecclesiam significat Domini, de qua in  reliquias Baalim, quod interpretatur in sublimioribus, id est vanam gloriam et pompam falsae admirationis; necnon etiam eos, qui jurant in Domino, et in Melcho, id est illos qui Deo et saeculo se putant posse servire, cum econtra Dominus: « Nemo potest duobus dominis servire. » Et quia vertuntur de post tergum Domini, id est qui ad mala opera declinantes, relinquunt iter quo Dominum sequi debuerunt. Potest etiam per tergum Domini, corporeus adventus ejus intelligi, quo visibilis fuit, sicut per ejus faciem divinitas quae a nulla creatura, ut est, vide
Abbreviated transcription (Latin):
ri feci ꝑꝓpħas meos: ipsi enim sunt oculi
dñi ꝑ quos uidit idẽ. annuntiauit uo¬
cationem gentium et eccł̃ie securitatem.
Exulta fatis filia syon: iubila filia ierłm.

Expanded text:
re feci prophetas meos. Ipsi enim sunt oculi Domini, per quos vidit, id est annuntiavit vocationem gentium et Ecclesiae securitatem. « Exsulta satis, filia Sion, jubila, filia Hier
Abbreviated transcription (Latin):
fili godolie. filii amarie filii
ezechie: in dieb iosie filii amoxoͣ
registude. Congregans congregabo omnia
a facie terre dicit dñs: congregans hominẽ
et pecus: congregans uolatile celi et pisces
maris: & ruine impioꝵ erunt. Et disꝑdã
homines a facie terre dicit dñs: & extendam

Expanded text:
filium Godoliae filii Amariae filii Ezechiae in diebus Iosiae filii Amon regis Iuda congregans congregabo omnia a facie terrae dicit Dominus congregans hominem et pecus congregans volatile caeli et pisces maris et ruinae impiorum erunt et disperdam homines a facie terrae dici
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Et edificabunt domos et non habita¬
bunt: & plantabunt uineas et non bibent
uinum earum. Iuxta est dies dñi magnus:
iuxta et uelox nmis. Uox diei dm̃ amara:
tribulabitur ibi foitis. Dies ire dies illa: dies
tribulationis et angustie: dies calamitatis et
miserie: dies tenebrarum et caligitis: dies
nebule et turbins: dies tube et clangoris
suꝑ ciuitates munitas. et suꝑ angulos ex¬
celsos. Et tribulabo homines et ambulabt̃¬
ut ceci. quia dño peccauerunt: & effunde¬
tur sanguis eorum sicut humus: et corpora
eoꝵ sicut stercora. Sed et argentum eoꝵ et
aurum eoꝵ: non poterit liberare eos in die
ire dñi. In igne deli eius deuorabitur omnis
terra: quia consũmationẽ cum festinatione
faciet cunctis habitantib terram. Conueni¬
te. congregamini gens non amabilis: pͥusqͣm
pariat nissio quasi puluerem transeuntem
diem ÷ anteqͣm ueniat suꝑ uos ira furoris
iudicium eiuis estis oꝑati. Querite iustum:

Expanded text:
tum et aedificabunt domos et non habitatum et aedificabunt domos et non habitabunt et plantabunt vineas et non bibent vinum earum iuxta est dies Domini magnus iuxta et velox nimis vox diei Domini amara tribulabitur ibi fortis dies irae dies illa dies tribulationis miseriae dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris, super civitates munitas et super angulos excelsos. Et tribulabo homines, et ambulabunt caeci, quia Domino peccaverunt. Et effundetur sanguis eorum sicut humus, et corpora eorum sicut stercora. Sed et argentum eorum, et aurum eorum non poterit liberare eos in die irae Domini in igne zeli eius devorabitur omnis terra quia consummationem cum festinatione faciet cunctis habitantibus terram convenite congregamini gens non amabilis priusquam pariat iussio quasi pulverem transeuntem diem antequam veniat super vos ira furoris judicium estis operati: quaerite justum,
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾. Ad edremmon urbs est iuxta iez ra¬
chel. que nunc maximianopolis dicitur:
sita in campo mageddo. in quo occisus ẽ
iosias rex iustissimus apbaraone nechao.
suꝑ quo ieremias ꝓpħa luctum maximũ
fecit: cuius etiam᷑ meminit in libro lam̃¬

Expanded text:
eorsum. » Hadremmon urbs est juxta Jezrael, quae nunc Maximianopolis dicitur, sita in campo Mageddo, in quo occisus est Josias rex justissimus a Pharaone Nechao, super quo Jeremias luctum maximum fecit, cujus etiam meminit in libro Lame
Abbreviated transcription (Latin):
temporib dauid. Et icciroo doctores ꝑ eum¬
intelliguntur: quos apl̃s paulus ꝓpħas
uocat. In hoc quoꝙ: ordine alii sunt quasi
uir uerbum dei sincere p̃dicantes: hii ac-¬
cipiuntur ꝑuiros. Alti exsua p̾dicatione.
laudis uel muneris mercedem ab hominib
non a deo querentes: qui signant᷑ ꝑmulie¬
res. ꝑfamiliam domus leui innuitur ordo
sacerdotalis: et omnis ecclesiasticoꝵ graduũ
alii quasi femine eneruit̾ uiuentes: et de¬
ꝑditione animarũ minus curantes. ꝑfami-¬
liam domus semei: designatur ordo laica-¬
lis. Semei quoq in medio ppłi habitabat:
et domus sue tantum curam gerebat. Ideo
ꝑhunc illi signantur: qui scłari degunt con¬
u̾sationẽ sed in hoc ordine sunt boni qui
appellantur uin: sunt et reꝓbi qui mulieres
dicuntur. Sic inuidicio singuli ꝓm̾itorum
qualitate. distinctis stationib ÷ alii ad dexce¬
ram collocabunt᷑ coronandi: alii statuent᷑

Expanded text:
temporibus David, et idcirco per eum doctores temporibus David, et idcirco per eum doctores intelliguntur, quos apostolus Paulus prophetas vocat; in hoc quoque ordine alii sunt quasi viri, verbum Dei sincere praedicantes; hi accipiuntur per viros, alii ex sua praedicatione laudem vel muneris mercedem ab homnibus, non a Deo quaerentes, qui signantur per mulieres: per familiam domus Levi, innuitur ordo sacerdotalis, et omnis ecclesiasticorum graduualii quasi feminae enerviter viventes, et perditionem animarum minime curantes; per familiam domus Semei, designatur ordo laicalis; Semei quoque in medio populi habitabat, et domus suae tamen curam gerebat, ideo per hunc illi signantur qui saeculari degunt conversatione; sed in hoc ordine sunt boni qui appellantur viri; sunt et reprobi qui mulieres dicuntur: sic tunc in judicio singuli pro meritorum qualitate distinctis stationibus, alii ad dexteram collocabuntur coronandi, alii statuentur
Abbreviated transcription (Latin):
dit: quem nullum habent pͥuilegium dig¬
nitatis. Hec dicta sunt: scđm qͦd abebreis
exponuntur. Dicendũ nunc: quomͦ a doc¬
dorib eccłie ad diem iudicii referant᷑. In die
ĩqͥt illa. hoc ẽ. ĩtp̃r iudicii cũ ꝓp̃c ĩmaiestate sisa
uenent ⁊ stigmata passionis ĩ corpore suo om̃ib
ostendit. ipsã qͦq crucẽ manib angłicis deportatã
abomni mundo uideri fecerit erit planctus
incomparabilis: plangentib omnib qͦd
dñs et creator siuis tanta et tam in digna
ꝓ indignis et peccatorib sustinuerit. Erit
itaq ibi: quatuor ordines plangentium
Der familiã domus dauid de signat᷑. Ordo
regalis: et omniũ scłi dignitatum. In hoc or¬
aine quidam erunt iusti et electi qui ppł̃m
sibi commissum scđ̾m dei uoluntatem bene:
regere studuerunt: qͥ designant᷑ ꝑ uiros. Enĩt¬
Dfamiliam domus nathan in dicat᷑ ordo doc¬
torum eccłiȩ. Nathan quippe ꝓpħ̃a: fuit

Expanded text:
dit, quae nullum habent privilegium digdit, quae nullum habent privilegium dignitatis. Haec dicta sunt secundum quod ab Hebraeis exponuntur. Dicendum nunc quomodo a doctoribus Ecclesiae ad diem judicii referantur. In die inquit illa, hoc est in venerit, et stigmata passionis in corpore suo omnibus ostenderit, ipsam quoque crucem manibus angelicis deportatam ab omni mundo videri fecerit, erit planctus incomparabilis, plangentibus omnibus quod Dominus et Creator suus tanta et tam indigna pro indignis et peccatoribus sustinuerit. Erunt itaque ibi quatuor ordines plangentium: per familiam domus David, designatur ordo regalis et omnium saeculi dignitatum; in hoc ordine quidam erunt justi et electi, qui populum sibi commissum, secundum Dei voluntatem, bene regere studuerunt, qui designantur per viper familiam domus Nathan, indicant ordo doctorum Ecclesiae. Nathan quippe propheta
Abbreviated transcription (Latin):
ad dnm̃ saluatorẽ. Sic̃ gͥ tc̃ magnꝰ fuit planctꝰ ñ
adedreminon ita magnꝰ planctus renouabit᷑
occiso saluatore imerłm. Quod uͦ sequitur
plangent familie. & familie seorsum ÷ ac de¬
et mulieres eoꝵ seorsum: hoc innuit: quo
in tempore tribulationis non debent qui
uxores habent oꝑi nuptiarum senure.
Nam ⁊ ĩ genesi legitur: quia impendente
diliuuo dicitur ad noe. In gredere in archa
tu & filii tui: uxortua et uxores filioꝵ tuoꝵ
Primum ponens patrem cum filiis deindi
separatim uxorem patris: & uxores filion
domus nathan. et familia domus leui. et
familia domus semei: ut plangant unig¬
nitum xp̃m. Contra quem clamauerunt¬
iudei sanguis eius suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os
Indauid quidem domus regia: hoc est
trib iuda accipitur. Innathan propħalis¬
ordo ÷ in leui sacerdotalis: quia de leui stir¬
pe ortum ẽ. sacerdotium illoꝵ. In semei
doctores de signantur: quia trib de qua
reliquas familias sine nomine comprehen¬

Expanded text:
ad Dominum salvatorem. Sicut igitur tunc magnus fuit planctus in urbe Hadremmon, ita magnus planctus revocabitur, occiso Salvatore, in Hierusalem. Quod vero sequitur: « plangent familiae et familiae seorsum, » familiae seorsum, » hoc innuit quod in tempore tribulationis non debent, qui uxores habent, operi nuptiarum servire. Nam et in Genesi legitur, quia impendente diluvio dicitur ad Noe: Ingredere in arcam tu et filii tui, uxor tua et uxores filiorum tuorum; primum ponens patrem cum filiis, deinde separatim uxorem patris et uxores filioruvid, et familia domus Nathan, et familia domus Levi, et familia domus Semei, ut plangant unigenitum Christum, contra quem clamaverunt, « Sanguis ejus super nos, et super filios nostros. » In David quidem domus regia, hoc est tribus Juda, accipitur; in Nathan prophetia; in Levi ordo sacerdotalis, quia de Levi stirpe ortum est sacerdotium illorum; in Semei doctores designantur; quia tribus de qua reliquas familias συνονυμῶς comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
tam miniuen. et in exemplum omnib posi¬
tam: resiliet ab ea tunens inuolui insimili
pena. et miserans eam dicet.
c. Quis mouebit

Expanded text:
tam Niniven, et in exemplum omnibus positam, resiliet ab ea, timens involvi in simili poena, et miserans eam dicet: « Quis commovebit
Abbreviated transcription (Latin):
si uidĩ int̾empti. & intotum sunt mun
dum captiuati: apłis cet̾isq credentib
aꝑta est spes uictorie: quia totum mundũ
rat. idest uelum. templum et omium
cerimoniaꝵ obserationes in sp̃alem uerte-¬
runt intelligentiam: sicut nc̃ quoq agit᷑
uictorie : de qua dicit᷑. hic Et uallem achor¬

Expanded text:
si Judaei interempti, et in totum mundum si Judaei interempti, et in totum mundum sunt captivati; apostolis caeterisque credentibus aperta est spes victoriae, quia totum mundum rat, id est illud templum et omnium caeremoniarum observationes in spiritualem verterunt intelligentiam, sicut nunc agitur victoriae, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
achor. ad aperiendam spem. Hic necesse¬
Hic necesse
est: ut ueteris recordemur hystorie. Legi¬
mus quippe in libro iħ̃u naue. quod cũ
filii isrł cepissent iericho anathematiraue
rit iosue omnia que inea erant: quodq
achar filius carmi uidens quedam int̾
spolia ciuitatis. que sibi placita erant: tu¬
lent de anathemate. Cumq: non possent
filii isrł hostib suis resistere. consuluissentꝙ
dari abomnib filiis isrł. Locusq occisioĩs
illius uocatus ẽ. uallis achor: hoc est ual¬
lis conturbationis eo quod dixerat iosue.
Quia turbasti nos: exturbet te dñs indie hac.
Post cuius int̾fectionem. aꝑta est filiis isrł
oppidum ai. interfectis habitatorib eius:
et meror eoꝵ ingaudium mutatus est:
ibique spem sumpserunt ubi fuerat des¬
patio. Sed quia hoc tunc ut dictũ ẽ fac-¬
tum constat: uideamus quoͥd sibi uelint
uerba propħe: qui hec de futuro uatici-¬
natur dicens. Et uallem achor ad aꝑien-¬
dam spem. Sciendum gͦ quia sicut tunc

Expanded text:
Achor ad aperiendam spem. » Hic necesse est ut veteris recordemur historiae. Legimus quippe in libro Jesu Nave, quod cum filii Israel cepissent Hierico, anathematizavit eam Josue, omniaque quae erant in ea, quodque Achar filius Charmi, videns quaedam inter spolia civitatis quae sibi placita fuere, tulerit de anathemate. Cumque non possent filii Israel hostibus resistere, consuluissentqudari ab omnibus filiis Israel, locusque occisionis ejus vocatus est vallis Achor, hoc est vallis conturbationis, eo quod dixerit Josue: Quia conturbasti nos, exturbet te Dominus in die hac. Post cujus interfectionem aperta est filiis Israel oppidum Hai, interfectis habitatoribus ejus; et moeror eorum in gaudium versus est, ibique spem sumpserunt ubi fuerat desperatio. Sed quia hoc, ut dictum est, factum constat fuisse, videamus quid sibi velint verba prophetica, qui haec de futuro vaticinatur, dicens: « Et vallem Achor ad aperiendam spem. » Sciendum ergo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
num. Excre¬
ma montium iuxta luteram ꝓfunda terra-¬
rum dicit: quib quasi uectib terre glob
dei uoluntate sustentatur. sicut inpsalmo
dicitur. Ego confirmaui columnas eius.
Mistice caput dñi anima est. que pͥncipat᷑
corpori. Caput gͦ ens pelagus cooꝑuit:
quando animam quam pro nr̃a salute
suscepit. pondus tribulationis & mortis
p̃grauauit. Extrema autẽ montium pͥn-¬
uallabantur. Ad que loca redemptoris aĩa
descendit non ut ibi retineretur: sel ut suos
inde enperet. Ipsi sunt et uectes t̾re quasi que¬
dam sera extremi carcens & penanuim: uolen¬
tes semꝑ retinere animas quas semel acceꝑint.
his uectib conclusus ẽ. dñs sicut ꝑysaiam

Expanded text:
num. » Extrema montium, juxta litteram, profunda terrarum dicit, quibus quasi vectibus terrae globus Dei voluntate sustentatur, sicut in psalmo dicitur: « Ego confirmavi columnas ejus. » Mystice: caput Domini anima est quae principatur corpori. Caput ergo ejus pelagus cooperuit, quando animam quam pro nostra salute suscepit, pondus tribulationis et mortis praegravavit. Extrema enim montium, prinvallabantur, ad quae loca Redemptoris anima descendit, non ut ibi teneretur, sed ut suos inde eriperet. Ipsi sunt et vectes terrae, quasi quaedam serae extremi carceris et poenarum, volentes semper retinere animas quas semel accepissent. His vectibus conclusus est Dominus; sed, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cis artusq ut cib diffundi: sospes et integer
exierit. Unde et blandientis affectudicit.
Domine ds̃ m̃s communem omniũ dm̃.
suum et ꝓpͥum uocans: quem tanti benefi¬
cii magnitudine specialit̾ dm̃ et dñm sense¬
rat. Sed et mistice anima xp̃i decorruptio¬
ne subleuatur: quia caro eius ñ uidit cor¬
ruptionem: id ẽ. non est resoluta tabo in se-¬
pulchro. Iuxta quod psalmista p̃dixerat.
non dabis sc̃m̃ tuum uidẽ corruptionem
Quod beatus petrus de xp̃o int̾ptatur in
actib apł̃oꝵ : qui non uidit corruptionẽ
citissima resurrectione glorificatus. Sed
queri potest: quod alibi dicit. que utili¬
tas in sanguine meo. dum descendo incor-¬
ruptionem: Sed hic corruptio ꝓuulnerib
et plagis ponitur : quib caro xp̃i affecta ẽ.
Ac si diceret. Quid prodest si clauis affigor
dum uulneror: si iudi non saluantur:¬

Expanded text:
cis artusque diffundi, sospes et integer exierit. Unde et blandientis affectu dicit: « Domine Deus meus, » communem omnium Deum, suum et proprium vocans, quem tanti beneficii magnitudine specialiter Deum et Dominum senserat. Sed et mystice: anima Christi de corruptione sublevatur, quia caro ejus non vidit corruptionem, id est non est resoluta tabo in sepulcro, juxta quod per Psalmistam praedixerat, « Non dabis sanctum tuum videre corruptionem. » Quod beatus Petrus de Christo interpretatur in Actibus apostolorum, « Qui non vidit corruptionem, » citissima resurrectione glorificatus. Sed quaeri potest quod alibi dicit: Quae utilitas in carne mea, dum descendo in corruptionem? Sed hic corruptio pro vulneribus et plagis ponitur, quibus caro Christi effecta est: ac si diceret: Quid prodest dum clavis affligor, dum vulneror, si Jud
Abbreviated transcription (Latin):
et rtł. Conquestus fuerat pͥmo ꝓpħa: & res-¬
pondit ei dñs dicens. Aspicite ingentib & reł
Ad quam dñi responsionẽ temperauit questio-¬
nem:. tanquam suꝑioris dicti agens peniten¬
tiam et blandiendo dicens. deus m̃s sc̃e meus
non moriemur. Nichilominus tamen id ipsuĩ
licet cum ueneratione quadam sciscitatus
est. Mundi sunt oculitui ut non uideant
malum: quare non respitis suꝑ imq agen¬
tes : nunc uero dicit expectare se quid dñs
respondeat: ut quod sibi dictum fuent oĩb
dicatur. Suꝑ custodiam meam stabo: hoc
est in sublimitate & celsitudine propħie mee:
ut uideam post eu̾sionem templi. et ciuita¬
tis ac populi captiuitatem. quid sequatur
Et respondit michi dominꝰ: & dixit. Scͥbe
uisum et explana eum suꝑ tabulas: & ꝑ¬
currat qui legerit eum. & rel̃. Scd̃m quod

Expanded text:
e. » Conquestus fuerat primo propheta, et responderat ei Dominus dicens: « Aspicite in gentibus, » etc. Ad quam Domini responsionem temperavit quaestionem, tanquam superioris dicti agens poenitentiam, et blandiendo dicit: « Deus meus sancte meus, non moriemur, nihilominus tamen idipsum, licet cum veneratione quadam, sciscitatus est. » Mundi sunt oculi tui, ut non videant malum. Quare non respicis super inique agentes, etc. Nunc vero dicit exspectare se quid Dominus respondeat, ut quod dictum fuerat, omnibus dicatur. « Super custodiam meam stabo, » hoc est, in sublimitate et celsitudine prophetiae meae, ut videam post eversionem templi et civitatis, ac populi captivitatem, quid sequatur. « Et respondit mihi Dominus, et dixit: Scribe visum, et explana eum super tabulas, ut percurrat qui legerit eum, quia adhu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam omnib qui cogitant in utile: hoc ẽ
meditantur quo modo dm̃ offendant: et oꝑan¬
tur malum incubilib idest disponunt ma-¬
lefacere. Diffinitio autẽ uoluntatis: ꝓ effec¬
tu accipitur oꝑis. Quicquid uͦ mali nocte
tiactauerint quasi differri non liceat: ut mox
ut lux matutina claruerit festinant oꝑe ad¬
implere. Nec considerant quia contra dñm
est manus eoꝵ: eiq repugnant. Sequitur
ꝓph̃a. ex ponens que sint illa que cogitant
& agunt: & dicit.
Concupierunt agros et
iuolenter tulerunt : & domos rapuerunt:
et calumpniabantur uirum et domum eiꝰ:

Expanded text:
etiam omnibus qui cogitant inutile, hoc est, meditantur quomodo Deum offendant, et operantur malum in cubilibus, id est disponunt male facere. Diffinitio autem voluntatis pro effectu accipitur operis. Quidquid mali vero nocte tractaverint, quasi differre non liceat, mox ut lux matutina claruerit, festinant opere adimplere, nec considerant quia contra Dominum est manus eorum, eique repugnant. Sequitur propheta, exponens quae sint illa quae cogitant et agunt, et dicit: « Et concupierunt agros, et violenter tulerunt, et domos rapuerunt: et calumniabantur virum et domum e
Abbreviated transcription (Latin):
terram: ad apłos specialiter ꝑtinet. qui
ab ierłm seminati sunt: ut sua predicatione
& miaculis. derram hoc ẽ. corda auditoꝵ
suoꝵ facerent fruccificare. Dequib scͥptũ ẽ.
Isti sunt semen: cui benedixit dñs. Nam ipsi
apłi & semen sunt: quia disꝑsi sunt ꝑuni-¬
u̾sum mundum audientes adño. Quntes
inmundum uniuersum: & cet̾a. Et ipsi
sunt seminatores: iuxta illud. In omnem
terram exiuit sonus eoꝵ & cet̾a¬

Expanded text:
terris. » Ad apostolos specialiter pertinet, qui ab Hierusalem seminati sunt, ut sua praedicatione et miraculis, terram hoc est corda auditorum suorum facerent fructificare. De quibus scriptum est: Isti sunt semen cui benedixit Dominus. Nam ipsi apostoli et semen sunt, quia dispersi sunt per universum mundum, audientes a Domino, « euntes in mundum universum, » etc. Et ipsi sunt seminatores, juxta illud: « In omnem terram exivit sonus eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Cornua gͦ inmanib eius: hoc est uexilla et
trophea crucis. Et notandum quod cum
manus dñi incrucis comib affixe sunt: non
dicit manus eius in cornib sed cornua in manib
Ipsam enim crucem. immo ipsam mortem in po¬
testate habuit: sicut ipse dicit. Potestatem
habeo ponendi animam meam.

Expanded text:
Cornua in manibus ejus, » hoc est vexilla et tropaea crucis. Et notandum quod cum manus Domini in cornibus crucis affixae sint, non dicit: Manus Domini in cornibus, sed « Cornua in manibus ejus. » Ipsam enim crucem, imo ipsam mortem in potestate habuit, sicut ipse dicit: « Potestatem habeo ponendi animam meam.
Abbreviated transcription (Latin):
nos moueat diu̾sitas temporis. Preterito enĩ
tempore dicit oꝑuit celos gloria eius: p̃senti.
laudis eius plena ẽ. terra. futuro uͦ: splendor
eius ut lux erit. Diuina quippe scͥptura
nulla temporis lege stringitur: que suꝑ gre¬
ditur omne tempus. Cornua in manib eiꝰ.¬

Expanded text:
nos moveat diversitas temporis; praeterito enim nos moveat diversitas temporis; praeterito enim tempore dicit: « Operuit coelos gloria ejus, » praesenti, « Laudis ejus plena est terra; » futuro vero, « Splendor ejus ut lux erit. » Divina quippe Scriptura nulla temporis lege stringitur, quae supergreditur omne tempus. « Cornua in manibus e
Abbreviated transcription (Latin):
Pharan int̾pretatur os uiden¬
tis. Et reuera de ore id est sennone eruditi
uiri. et uidentis id est intelligentis quiq ẽ.
plenus luce scientie. uenit noticia dei.
Operuit celos gloria eius. Innatiuitate enĩ
dm̃i gloria oꝑtum et quasi repletum ẽ. celũ:
angłis protestantib gloria in excelsis deo. E
laudis eius plena est terra: quia pacem ad¬
uentus eius t̾ris refudit. concinentib angłis.
et interra pax hominib bone uoluntatis. No-¬
tandum uero quia cum dicit᷑. oꝑuit celos
gloria eius: ostenditur minus eẽ quod oꝑit᷑
eo quod oꝑit. Ergo maior est gloria eius: quã
celi qui oꝑͣuntur. Possumus quoq celos intel¬
ligere sc̃os qui portant imaginem celestem:
illustrat gloria et maiestas dei. Laudis eius
plena ẽ. terra: quia iuxta psalmiste uocem.
ammirabile est nomen eius in uniu̾sa terra.
Splendor eius ut lux erit: quia danitas mira¬
culorum eius manifesta luce radiauit. Nec

Expanded text:
Pharan interpretatur os videntis, et revera de ore, id est sermone eruditi viri et videntis, id est intelligentis, quique plenus luce scientiae, venit notitia Dei. « Operuit coelos gloria ejus. » In nativitate enim Domini gloria repletum et quasi opertum est coelum, angelis protestantibus, « Gloria in excelsis Deo. » « Et laudis ejus plena est terra, » quia pacem adventus ejus terris refudit, concinentibus angelis, « Et in terra pax hominibus bonae voluntatis. » Notandum vero quia cum dicitur, « Operuit coelos gloria ejus, » ostenditur minus esse quod operitur, eo quod operit. Ergo major est gloria quam coeli qui operiuntur. Possumus quoque coelos intelligere sanctos, qui portant imaginem supercoelestis, , hoc est, illustrat gloria et majestas Dei. Laudis ejus plena est terra, quia juxta vocem Psalmistae: « Admirabile est nomen ejus in universa terra. » « Splendor ejus ut lux erit » quia claritas miraculorum ejus manifesta luce radiavit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
a. Manifestissuna ẽ. pro¬
pħia: nec eget profundiori expositione. loqͣt¬
aut ꝓpͥe ad sacerdotes qui illicitas uictimas
offerebant: atq ideo uoluntas dĩ quẽ exa¬
cerbabant non erat in eis. Simul etiam do¬
cet carnalib illoꝵ uictimis. sp̃ales uictimas
successuras : nec inuna tantum prouintia iu-¬
deoꝵ sed in omni loco offerri deo mundam
oblationem: hoc ẽ. sacͥficium quod nc̃ fre¬
quentat eccłia.
Ab ortu enim solis usq ad
occas um magnum ẽ. nom̃ meum ĩgentib

Expanded text:
 Manifestissima est prophetia, nec eget profundiori expositione: loquitur autem ad sacerdotes proprie, qui illicitas victimas offerebant, atque ideo voluntas Dei quem exacerbabant, non erat in eis, simul etiam docet carnalibus illorum victimis spirituales victimas successuras, nec in una tantum provincia Judaeorum, sed omni loco offerri Deo mundam oblationem, hoc est, sacrificium quod nunc frequentat Ecclesia. « Ab ortu enim solis usque ad occasum, magnum est nomen meum in gentib
Abbreviated transcription (Latin):
Arrogantia id ẽ.
suꝑbia isrł fuit quia tumens contra dm̃
tultum eius despexit: & increatoris inu¬
riam idola ueneratus est. Hec arrogan¬
tia eius respõdebit infaciem eiꝰ ÷ quando
merito iniquitatis ꝓpt̾ idoloꝵ culturã
tradet᷑ captiuitati ne habeat᷑ impunitꝰ.
sed humilietur ab hostib eius contuma-¬
tia. Et isrł & estraim ruent iniqͥtate sua.

Expanded text:
Arrogantia, id est, superbia Israel fuit, qua tumens contra Deum, culturam ejus despexit, ut in creatoris injuriam idola veneratus est. Haec arrogantia ejus respondebit in faciem ejus, quando merito iniquitatis propter idolorum culturam tradetur captivitati, ne habeatur impunitus, sed humilietur ab hostibus ejus contumacia. « Et Israel et Ephraim ruent in iniquitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
ti : et ꝑcussit sol suꝑ caput ione et estuabat.
Et petiuit anime sue ut moreretur: et
dixit. Melius est michi mori: quam ui-¬
uere. Et dixit dñs ad ionam. Putas ne bene
irasteris tu suꝑ hederamͦ Et dixit. Bene
irascor ego: usq ad mortem. Et dñs. Tu do
fecisti ut cresceret que sub una nocte na¬
ta est et subuna nocte ꝑiit: et ego non
parcam niniue ciuitati magne. inqua
sunt plusqͣm centum uiginti milia homi¬
num qui nesciunt quid sit int̾ dexterã

Expanded text:
ti; Et percussit sol super caput Jonae, et aestuabat; ti; Et percussit sol super caput Jonae, et aestuabat; et petivit animae suae, ut moreretur, et dixit: Melius est mihi mori, quam vivere. Et dixit Dominus ad Jonam: Putasne, bene irasceris tu super hedera? Et dixit: Bene irascor ego usque ad mortem. Et dixit Dominufecisti ut cresceret. Quae sub una nocte nata est, et sub una nocte periit. Et ego non parcam Ninive civitati magnae, in qua sunt plus quam centum viginti millia hominum, qui nesciunt quid
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidit deus oꝑa eoꝵ quia conu̾si sunt de
uia sua mala: & misertus est detis suꝑ
maliciam qͣm locutus fuerat ut faceret eis.
magna: et iratus est. Et orauit ad dñm
et dixit. Obsecro dñe:numquid non hoc
est uerbum meum cum adhuc eẽm in
terra mea: Propter hoc p̾ocupaui ut fu¬
ge̾m intharsis. Scio enim quia tu deus
clemens et misericors es: patiens et multe
ame: quia melius ẽ michi mors quam
uita. Et dixit dñs. Putas ne bene irasce¬
nis tue Et egressus est ionas de ciitate de¬
ciuitate: et sedit contra ouentẽ ciuitatis.
Et fecit sibimet ibi umbraculum: et se-¬
debat subter illud inumbra: donec uide.¬
ret quid accideret ciuitati. Et p̃parauit
dñs d̾s hederam et ascendit caput ione.
ut eẽt umbra suꝑ caput eitis: & ꝓtegeret
eum. Laborauerat enim. Et letatus est io¬
nas iuꝑ hedera: lecicia magna. Et parauit
deus uermem ascensu diluctili incrastinũ:
et ꝑcussit hederam et exaruit. Et cum ortꝰ
fuisset sol: p̃cepit dñs uento calido et uren¬

Expanded text:
orum, quia conversi sunt de via sua mala: et misertus est Deus super malitia, quam locutus fuerat, ut faceret eis, magna, et iratus est: Et oravit ad Dominum, et dixit: Obsecro, Domine, numquid non hoc est verbum meum, cum adhuc essem in terra mea: Propter hoc praeoccupavi, ut fugerem in Tharsis. Scio enim quia tu Deus clemens et misericors es, patiens et multae a me: quia melior est mihi mors quam vita. Et dixit Dominus: Putasne, bene irasceris tu? Et egressus est Jonas de civitate, et sedit contra orientem civitatis; Et fecit sibimet ibi umbraculum, et sedebat subter illud in umbra, donec videret quid accideret civitati. Et praeparavit Dominus Deus hederam, et ascendit super caput Jonae, ut esset umbra super caput ejus, et protegeret eum laboraverat enim, et laetatus est Jonas super hedera, laetitia magna. Et paravit Deus vermem ascensu diluculi in crastinum; et percussit hederam, et exaruit. Et cum ortus fuisset sol, praecepit Dominus vento calido et uren
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti: Cognouerunt enĩ. uiri quod afacie
dni fugeret: quia indicauerat eis ionas. Et
dixerunt ad eum. Quid faciemus tibi et ces-¬
sabit mare anobis: Quia mare ibat et inta¬
mescebat. Et dixit ad eos. Tollite me et uit
tite inmare: et cessabit mare auobis. Scio
enim ego qm̃ ꝓpt̾ me tempestas grandis hec
adandam et non ualebant: quia mare ibat &
intumescebat suꝑ eos. Et clamauerunt ad dñm:
& dixerunt. Quesumtis dñe ne ꝑeamus inam-¬
ma uiri istius : et ne des suꝑ nos sanguinem in¬
nocentẽ: quia tu dñe sicut uoliusti fecisti. Et.
tulerunt ionam: et miserunt inmare. Et ste¬
tit mare aferuore suo. Et timuerunt uiri ti¬
more magno dñm: et immolauerunt hosti-¬
as dño: & uouerunt uota. Et p̃parauit dñs

Expanded text:
fecisti? Cognoverant enim viri quod a facie fecisti? Cognoverant enim viri quod a facie Domini fugeret, quia indicaverat eis. Et dixerunt ad eum: Quid faciemus tibi, et cessabit mare a nobis? quia mare ibat, et intumescebat. Et dixit ad eos: Tollite me, et mittite  Al. add. me in mare. et cessabit mare a vobis: scio enim ego quoniam propter me tempestas grandis haecad aridam, et non valebant: quia mare ibat, et intumescebat super eos. Et clamaveruet dixerunt. Quesumus Domine: ne pereamus in animam viri istius: et ne des super nos sanguinem innocentem: quia tu Domine sicut voluisti fecisti. Et tulerunt Jonam: et miserunt in mari: et stetit mare a fervore suo et timuerunt viri timore magno: et immolaverunt hostias Domino: et voverunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et surrexit ionas ut fugeret intharsis. afacie
dñi. Et descendit iopen. et inuenit nauem
euntem tharsis: & dedit naulum eius: et
descendit in eam ut iret cum eis intharsis
afacie domini. Dñs autem misit uentum
magnum in mare et facta est tempestas mag¬
na inmari: & nauis ꝑiclitabat᷑ conteri.
Et timuerunt naute. Et clamauerunt uin
ad dm suum. Et miserunt uasa que erant in
naui in mare: ut alleiaretur abeis. Et ionas
descendit adint̾iora nauis: et doriebat sopore
graui. Et accessit ad eum gub̃nator: & dixit
ei. Quid tu sopore depͥmeris: Surge inuoca
dm̃ tuum: si forte recogitet de nobis et ñ
ꝑeamus. Et dixit uir ad collegam. suum
Uemite et mittamus sortes: et sciamus quare
ca nobis. cuius causa malum istud sit nobis.
Quod ẽ. opus tuum que terra tua: et quo
uadis. uel ex quo populo estu: Et dixit ad
eos. Hebreus ego sum: & dñm dm̃ celi ego ti-¬
meo. qui fecit mare et aridam. Et tunuerũt
um tunore magno. Et dixerunt ad eũ. Qd hoc

Expanded text:
Iona ut fugeret in Tharsis a facie Domini et descendit Ioppen et invenit navem euntem in Tharsis et dedit naulum eius et descendit in eam ut iret cum eis in Tharsis a facie Domini Dominus autem misit ventum magnum in mari et facta est tempestas magna in mari et navis periclitabatur conteri et timuerunt nautae et clamaverunt viri ad deum suum et miserunt vasa quae erant in navi in mare ut adleviaretur ab eis et Iona descendit ad interiora navis et dormiebat sopore gravi et accessit ad eum gubernator et dixit ei: Quid tu sopore deprimeris? surge, invoca Deum tuum, si forte recogitet Deus de nobis, et non pereamus. Et dixit vir ad collegam suum: Venite, et mittamus sortes, et sciamus quare ca nobis cujus causa malum istud sit nobis: quod est opus tuum? quae terra tua, et quo vadis? vel ex quo populo es tu? Et dixit ad eos: Hebraeus ego sum, et Dominum Deum coeli ego timeo, qui fecit mare et aridam. Et timuerunt viri timore magno, et dixerunt ad eum: Quid hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sierunt. Et ego dixi. Abiectus sum a conspectu
oculoꝵ tuoꝵ: uerumptam̃ rursus uidebo tẽ¬
plum sc̃m tuum. Qrcum dederunt me aque
usq ad ammã: abyssus uallauit me: pela-¬
gus oꝑuit caput meum. Ad extrema mon¬
tium descendi: terre uectes concluserunt
me in et̾num. Et subleuabis decorruptioẽ
uitam meam: dñe ds̃ m̃s. Cum angustia.¬
retur inme anima mea dm̃i recordatus sũ-
ut ueniat ad te oratio mea ad templũ sc̃m
tuum. Qui custodiunt uanitates: frustra
miscdiam suam derelinquent. Ego autẽ
inuoce laudis immolabo tibi: quecumq
uoui reddam ꝓsalute mea dño. Et dixit
dñs pisci: et euomuit ionam maridam.
Et faccum ẽ. uerbum dm̃ ad ionam scđõ di-¬
cens. Surge etuade admniuem ciuitatẽ
magnam: et p̃dica inea p̃dicationẽ quam¬

Expanded text:
dixi abiectus sum a conspectu oculorum tuorum: verumtamen rursus videbo templum sanctum tuum. Circumdederunt me aque usque ad animam, abyssus ballabit me, pelagus cooperuit caput meum: ad extrema montium descendi, terre vectes conclme in aeternum et sublevabis de corruptione vitam meam Domine Deus meus cum angustiaretur in me anima mea Domini recordatus sum ut veniat ad te oratio mea ad templum sanctum tuum qui custodiunt vanitates frustra misericordiam suam derelinquunt ego autem in voce laudis immolabo tibi quaecumque vovi reddam pro salute Domino et dixit Dominus pisci et evomuit Ionam in aridam et factum est verbum Domini ad Ionam secundo dicens surge vade ad Nineven civitatem magnam et praedica in
Abbreviated transcription (Latin):
dam: et tetigit portam popłi mei tisq ad
ierłm. Huc usq de samana: nunc p̃dicit
mala iude : que simili errore peccauerat
Assumit ergo ꝓpħa plangentis affectum. fa-¬
ciam planctum quasi draconum: & luctũ

Expanded text:
dam; tetigit portam populi mei usque ad Hierusalem. » Huc usque de Samaria, nunc praedicit mala Judae, quae simili errore peccaverat. Assumit ergo propheta plangentis affectum. Faciam planctum quasi draconum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diuina mistena: et offerunt suꝑ altare dm̃
panem pollutum: Cum uidelicet indigni ad
altare accedunt. et polluta conscientia mun¬
dum sanguinem bibunt: & sacro sc̃m panem
inquinato ore ꝑcipiunt. Sicq fit ut despi
uilitate. Sed alio intellectu quando p̃dica¬
tor qui sp̃alem panem id est doctrinam ppłis
diuidẽ debet blanditur potentib et diuitiis
huiꝰ scłi: eaq loquit᷑. que illis placeant: nec
peccantes iusta asꝑitate corripit: panem utiq
doctrine polluit: et ipsi dño contumeliam
similem
n. Si offeratis cecum adimmolandũ
non ne malum ẽe & si offeratis claudum

Expanded text:
divina mysteria, et offerant super altare Domini divina mysteria, et offerant super altare Domini panem pollutum, cum videlicet indigni ad altare accedunt, et polluta conscientia mundum sanguinem bibunt, et sacrosanctum panem inquinato ore percipiunt; sicque fit, ut despicro ministrorum vilitate. Sed alio intellectu, quando praedicator, qui spiritualem panem, id est doctrinam populis dividere deberet, blanditur potentibus et divitibus hujus saeculi, eaque loquitur quae illis placeant, nec peccantes justa asperitate corripit, panem utique doctrinae polluit, et ipsi Domino contumeliam similem. « Si offeratis caecum ad immolandum, nonne malum est? et si offeratis claudum
Abbreviated transcription (Latin):
ollutum: panes scilicet ꝓpositionis: quos
iuxta traditiones ebreoꝵ ipsi sacerdotes
serere: ipsi metere: molere coquere debe-¬
bant. Quod sꝑnentes agere sumebant qua¬
lescumꝙ: panes. et suꝑ mensam dñ sabbo
ponebant: ubi usq ad alium sabb̃m serua-¬
bantur: et dicebat᷑ panis sc̃s : de quo non lice¬
bat edere nisi sacerdotib. Ait gͦ. Offertis suꝑ
altare meum panem pollutum ⁊ et dum
mea sacram̃ta male tractatis: me cuius st̃
sacramenta iuolatis. Quod tͦ sequit᷑ in eo
quod dicitis mensa dñi despecta est potest sic ex¬
poni: quod illud altare quod fecerant reu̾si de
captiuitate: non erat eiꝰ glorie cuius fuerat ant¬
quum. Ideoq dicebant despectam ẽẽ mensam
dñi: tanquam religioni deeẽt scĩtas cui de-¬
erat ambitio: cum contra d̃s non altaris orna¬
tum sed offerentis deuotionẽ requirat. Sed et
altiore sensu in crepat diuinus sermo sacerdotes
et ministros eccł̃ie quod negligent̾ tractant

Expanded text:
ollutum, panes scilicet propositionis quos, juxta traditiones Hebraeorum, ipsi sacerdotes serere, ipsi metere, ipsi molere et coquere debent. Quod spernentes agere, sumebant qualescunque panes, et super mensam Domini sabbato ponebant: ibique usque ad aliud sabbatum servabantur, et dicebatur panis sanctus, de quo non licebat edere nisi sacerdotibus. Ait ergo: « Offertis super altare meum panem pollutum, » et dum mea sacrificia male tractatis, me, cujus sunt sacramenta, violatis. Quod vero sequitur: « In eo quod dicitis: Mensa Domini despecta est, » potest sic exponi, quod illud altare quod fecerant reversi de captivitate, non erat ejus gloriae, cujus fuerat antiquum, ideoque dicebant despectam esse mensam Domini, tanquam religioni deesset sanctitas, cui deerat ambitio, cum econtra Deus non altaris ornatum, sed offerentis devotionem requirat. Sed et altiori sensu, increpat divinus sermo sacerdotes et ministros Ecclesiae, quod negligenter tractent
Abbreviated transcription (Latin):
tabis me : non fornicaberis et non eris
uiro. Hoc est nec amatorib turpit̾ te
ꝓstitues: nec michi uro aquo conducta
es legitune conungeris. Ac ne putes quod¬
facio tibi iniuriam quia dixi expectabis
me: paria tibi feram: quia ego expecta

Expanded text:
tabis me: non fornicaberis, et non eris viro. » Hoc est: nec amatoribus turpiter te prostitues, nec mihi viro a quo conducta es legitimo conjungeris, ac ne putes factam tibi injuriam; quia dixi: « Exspectabis me, » paria tibi referam, quia « sed et