comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad amicũ suũ uidit idẽ iob dñm qui
dicit. ⁊ luditu auris audiui te.
nu̾̃c autẽ ocłs m̃s uidet te qͣuidit
psaias dñm: qͥ ait. Anno quo mor¬
tuus est rex ozias: uidi dñm sede¬
tẽ suꝑsoliũ excelsũ ⁊ eleuatũ sindit
micheas dñm. qui dicit. uidi dñm
sedẽtẽ sr̃ soliũ suũ: ⁊ om̃em exerciũ
celi ad sistentẽ ei. a dextris ⁊ sinistris.
Quid ẽ qd̾ tot testam̃ti ueteris pa¬
tres dm̃ se uidisse testati sũt. ⁊ tam̃
de hac sapientia que deus ẽ d̾r. ab¬
scõdita ẽ ab ocłis om̃iũ uiuẽtiũ. Et
ioh̾esait. Dm̃ nemo uidit unquã:¬
nisi hoc qd̾ patent̾ d̾r intelligi. qr
quã diu hic mortalit̾ uiuit᷑. uideri
ꝑ quasdẽ imagines deus potest.s
ꝑ ip̃am nature sue speciẽ ñõ potest.

Expanded text:
inum qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astantem ei a dextrquod tot Testamenti Veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium; et Joannes ait: Deum nemo vidit unquanisi hoc quod patenter datur intelligi, quia quandiu hic mortaliter vivitur videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iacob qui dm̃ se uidis. setestat᷑:
hunc ñon̾ in angłm uidit. Hinc
ẽ qd̾ moises qͥ cũ deo facie ad faciẽ
loquit᷑. sicut loqͥ solet homo cum
nis dicit. Si inueni grãm incon¬
spectu tuo: ostende mͥtem ip̃m
manifeste. ut uideamte.Certe
em̃ si d̾s nõ erat. cũ qͦ lo q̃bat᷑: ostẽ¬
de mͥ dm̃ diceret. ⁊ nõ ostende temet¬
ip̃m. Si autẽ deus erat cũ quo fu¬
cie ad faciẽ loq̃bat᷑: cur sepetebat uidere
quã uidebat. S ex hac eiꝰ petitione col
ligit᷑. qr eũ sciebat per ĩ cirẽ scripte
nature sue claritatẽ c̾n̾e. quẽ iã acceꝑ̾at
ꝑ quasdẽ imagines uid̾e̾: Ut sic suꝑna
essentia. mentis eiꝰ ocłis ad ẽct. ateͥnꝰ ei
ad et̾nitatis uisionẽnulla imago cre¬
ata tẽporalit̾ int̾ ẽct. Et uider̃t gͦ patres
testam̃ti ueteris dñm. ⁊ tam̃ iuxta ioħis

Expanded text:
statur, hunc non nisi in angelo vidit . Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo cum ae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim si Deus non erat cum quo loquebatur, ostende mihi Deum diceret, et non ostende temetipsum. Si autem Deus erat cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed exrcumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre: ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem in illa imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo patres Testamenti Veteris Dominum, et juxta Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
erit deo int̾ filios deisꝰ unde gͦ similes.
⁊ unde nõ similes: nͥ qr huit sapien¬
tie ⁊ similes er̃t ad imaginẽ ⁊ tam̃
nõ er̃t similes ad equalitatẽsꝰ Aspi¬
ciendo quippe et̾nitatẽ dei. fit eis ut
etͥm sĩt: ⁊ dũ uisionis eiꝰ donũ ꝑcipiũt.
ex ꝑceptione beatitudinis imittant᷑
qd̾ uidẽt. Et similes gͦ sũt qͥ bĩ fiũt.
⁊ tam̃ creatori similes nõ sũt. qͥ a
ercatura sũt. Et habent itaq quã¬
scriptionẽ. Dicatur gͥ recte. Non¬

Expanded text:
Unde ergo similis, et unde non similis; nisi quia huic Sapientiae et similes erunt ad imaginem, et tamen non erunt similes ad aequalitatem? Aspiciendo quippe aeternitatem Dei, fit eis ut aeterni sint; et dum visionis ejus donum percipiunt, ex perceptione beatitudinis imitantur quod vident. Et similes ergo sunt, quia beati t tamen Creatori similes non sunt, quia creatura sunt. Et habent itaque quamscriptionem. Dicatur igitur recte in
Abbreviated transcription (Latin):
patibulũ uenerit. ⁊ apatibulo
qualis abcessit. Uenit reus fatr¬
no sanguine uenit cruentussn
ille qui mortem fr̃i intulit: mon¬
entis dñi uitã predicauit. dicens
Meniento mea dũ ueneris inre¬
nũ tuũ. Incrute d̾aui mauꝰ eiꝰ pta¬
ꝙ linguauerant: nichil qr meo
apenis liberũ. iusi cor ⁊ linguar
menserat. In spiraute deo totũ ili
obtulit. qd̾ ĩ se liberũ inuenitut
iuxta hoc qd̾ scriptũ ẽ. corde crebe¬
ret adiusticiam: ore confiteretus

Expanded text:
patibulum venit, et a patibulo patibulum venit, et a patibulo qualis abscessit. Venit reus fraterno sanguine, venit cruentus, sed ille qui mortem fratri intulit, morientis Domini vitam praedicavit, dicens: Domine, memento mei cum veneris in regnum tuum. In crue ligaverunt, nihilque in eo a poenis liberum, nisi cor et lingua, remanserat. Inspirante Deo totum illi obtulit quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est, corde crederet ad justitiam, ore confiteret
Abbreviated transcription (Latin):
illico addit. Et grãm eiꝰ in me ua¬
cua nõ fuit. S sũt nõ nulli qui
saluos se sius uirib exultant.: su¬
isq precedentib meritis redẽptos
se cẽ głantur. squoꝵ ꝓfecto asser¬
tio inuenitur sibimet ip̃i contͣ¬
ria: qr dũ ⁊ in nocentes se asserũt
et redẽptos. hoc ip̃m in se redẽptõ¬
nis nomen euacuant. Omnis
nãq qui redimitur: ex aliqua
ꝓ culdubio captiuitate lib̾atur.
Unde gͦ quilibet iste redẽptus ẽ.
siprius nõ fuit sub culpa capti¬
mis: Liquet itaq qr multũ de¬
sipit: quisquis hec sapit. Homi
nis quippe meritũ suꝑna grã. nõ
ut ueniat inuenit. s postquam
uenerit facit: atꝙ ad in dignã mi¬
tem ueniens deus. dignã sibi exhi¬
bet ueniendo. ⁊ facit in ea meritun
qd̾ remuneret: qui hoc solũ inue
uerat qd̾ puniret. Libet int̾ het
mentis ocłos ad illĩt latronẽ dut¬
re. qui de fauce ascendit crutẽ de m¬
ce paradisum. In tueam᷑ quala

Expanded text:
illico adjecit: Et gratia ejus in me vaillico adjecit: Et gratia ejus in me vacua non fuit . Sed sunt nonnulli, qui se sanctos suis viribus exsultant, suisque praecedentibus meritis redemptos se esse gloriantur; quorum profecto assertio invenitur sibimetipsis contraria; quia, dum innocentes se asserunt, et redemptos, hoc ipsum in se redemptionis nomen evacuant. Omnis namque qui redimitur, ex aliqua procul dubio captivitate liberatur. Unde ergo quilibet iste redemptus est, si prius non fuit sub culpa captivus? Liquet itaque, quia multum desipit, quisquis hnis quippe meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit, facit; atque et ad indignam mentem veniens Deus, dignam 586 sibi exhibet veniendo; et facit in ea meritum qnerat quod puniret. Libet inter haec mentis oculos ad illum latronem reducere qui de fauce ascendit crucem, de cruce paradisum. Intueamur qualis ad
Abbreviated transcription (Latin):
consecutus sum. qr ignorans feci ĩ
ti sumꝰ: quid boni oꝑis dedimꝰ. qd̾
acciꝑe eandẽ sapiantiã mererem᷑ e
Huiꝰ itaq sapientie homo preciũ
nescit: qr quisquis abrutis aĩalib
rationis intellectu discretus ẽ. qd̾
suis meritis nõ sit saluatꝰ intelli¬
git. nichil se dedisse bom oꝑis. ut
ad fidẽ ueniret agnoscit. Quasi
em̃ ad ꝑcipiendã sapientiã p̾cium
dare ẽ : cognoscendũ dm̃ actionis
sue mercodẽ preuenire. Non c̃ẽ huiꝰ¬
sapientie preciũ cognouerat: qui
dicebat. Quis prius dedit illisi ⁊
retribuetur ei: Hinc iterũ scrip¬
tũ ẽ. Gr̃a salui facti estis ꝑfidem.
et hoc nõ ex uobis: dei enĩ donum
est. nõ ex oꝑib. ut nequis głetur.
ditens. pr̃a dei sũ. id̾ qd̾ sũ. Ex cuiꝰ
nimirũ aspiratione gr̃e. q̃ uir¬
tutũ opera ꝓtinus incorde gene¬
rantur: ut ex libero quoq arbitri¬
or subsequatur actio. cui post hãc
uitã retributio et̾na respondeat:

Expanded text:
consecutus sum, quia ignorans feci in consecutus sum, quia ignorans feci in ti sumus, quid boni operis dedimus quo accipere eamdem Sapientiam mereremur? Hujus itaque Sapientiae brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam suis meritis non sit salvatus, intelligit; nihil se dedisse boni operis, ut ad finem veniret, agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est, ad cognoscendum Deum actionis suae mercede pes est, pretium cognoverat, qui dicebat; Quis prior dedit illi, et retribuetur ei . Hinc iterum scriptum est: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis: Dei enim donum est, non ex odicens: Gratia Dei sum id quod sum . Ex cujus nimirum aspiratione gratiae, quia virtutum opera protinus in corde generantur, ut ex libero quoque arbitrio subsequatur actio, cui post hanc vitam retributio aeterna respondeat,
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ sapientie homo precium
nescit. quia nichil dignũ mesti¬
matione illuis inuenit. Non au¬
tem hoc sapientie prcciũ ⁊ de ẽẽd̾r
et nesciri: s idcirco nesciri. qr deẽ:
Eo scilicet loquendi geners quo
inangustiis quisq deprehensus.
cũ remediũ subuentionis nõ in¬
uenit. fateri solet. qr quid faciat
uescit. Huiꝰ gͦ sapientie precium
nescire est: digni oꝑis meritum. qͦ
illã ꝑcipiat. nõ in uenire. Ad hoc
namq preciũ damus: ut eiꝰ uicerẽ
quã appetimꝰ. possidere debeamꝰ. Qd
autẽ nos dedimꝰut hanc sapientiã¬
que xp̃c ẽ ꝑcipe merereniur: Sr̃a
quippe redempti sumꝰ. Illa namꝙ
sola oꝑa male uiuendo dedimꝰ. qͥb
si iusta retributio seruaretur. nõ
xp̃c s supplicia redderentur. S
aliud homo ꝑ iusticiam meruit:
aliud ꝑ grãm accepit. Cesteͣtur
paulus. priusquã mens illꝰ sem̃
prius ur quid fui blasphemꝰ. ⁊ ꝑse¬
cutor et cõtumeliosus. s miadĩam

Expanded text:
nimirum sapientiae homo pretium nimirum sapientiae homo pretium nescit, quia nihil dignum aestimatione illius invenit; non autem hoc sapientiae pretium et esse dicitur et nesciri, sed idcirco nesciri quia deest, eo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque depressus cum remedium subventionis non invenit, fateri solet, quia quid faciat nescit. Hujus ergo sapientiae pretium nescire est, dignum operis meritum quo illam percipiat non invenire. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem quam appetimus possidere debeamus. Quid autem non dedimus, ut hanc sapientiae mereremur? Gratia quippe redempti sumus. Illa namque opera sola male vivendo dedimus, quibus si justa retributio servaretur, non Christus, sed supplicia redderentur. Sed aliud homo per justitiam meruit, aliud per gratiam accepit. Testatur Paulus, priusquam mens illius semprius, inquit, fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
quid esset eiꝰ preciũ s quid ñõ s̃t
ostendit. Cunctis autẽ liqui.
qd̃ neq hec humana sapientu
uł teneri soco. uł emi diuicisp
test s uir sc̃s misticis sensib p¬
nus ad alia nos inrtelligendata¬
mittit: ut nõ creatam s creanten
sapientiã requiramꝰ. Nam nisi
inuerbis istis allegoriarũ secre¬
tarimanur. ca utiq que secun¬
tur om̃ino sũt digna despectu. si ex
sola hystorica narratione pensan¬
tur. Paulo post nãq dicit. Non
adequabitur ei aurũ uł uitrũ. Et
cum sicut nouimꝰ uitrũ longe atq
dissimilit̾ auro sit uilius cur post
auri nom̃. metalli utiq preciosi ꝓ
inmensa laude iutrũ quoq dixit
sapientie nõ cquari: Ip̃a gͦ littere
difficultate conpellimur. ut ad sen¬
tentias hoꝵ uerboꝵ misticas uigi¬
lemꝰ. Uir itaq sc̃s quã sapientiã
contẽplatur: nisi eam de qua paulꝰ
nem scriptũ est. Sapientia edifica¬
uit sibi domũ: ⁊ de qua psalmista
ait. oĩa insapientia fecisti. Suius

Expanded text:
quid esset ejus pretium, sed quid non esset ostendit. Cunctis autem liquet quod neque haec humana sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis potest. Sed vir sanctus, mysticis sensibus plenus, ad alia nos intelligenda transmittit, ut non creatam sed creantem sapientiam requiramus. Nam nisi in verbis istis allegoriarum secreta rimemur, ea utique quae sequuntur omnino sunt digna despectu, si ex sola historica narratione pensentur. Paulo post namque dicit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Et cum, sicut novimus, vitrum longe atque dissimiliter auro sit vilius, cur post auri nomen, metalli utique pretiosi, pro immensa laude vitrum quoque dixit sapientiae non aequari? Ipsa ergo litterae difficultate compellimur, ut ad sententias horum verborum mysticas vigilemus. Vir itaque sanctus quam sapientiam contemplatur, nisi eam de qua Paulusnem scriptum est: Sapientia aedificavit sibi domum ; et de qua Psalmista ait: Omnia in sapientia fecisti . Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
mutabuntur ꝓ ea. uasa auri ex¬
celsa ⁊ eminentia. Excelsum qͥppe
uas auri helias extitit: excelsum
uas auri ihcremias. excelsa atq
eminencia auri uasa priores pa¬
tres fuere. S hec dei sapientia
ut a carnali nos cõuersatione re¬
dimeret: apparuit incarne. Et
qui illã ueracit̾ nõ agnouit. me¬
diatorẽ dei ⁊ hominũ. hominem¬
tauit: quẽ electoꝵ ocłi. fide tenue¬
runt deũ cũ uiderent hominem
Unde ab eo sc̃ĩs discipłis d̾r. Quã
dicunt homines ẽẽ filiũ hominise
Cui cũ ꝓtinꝰ responderent. Alii
suo mox sensu requirũt᷑. Uolas

Expanded text:
mutabuntur pro ea vasa auri, excelsa et eminentia. - Excelsum quippe vas auri Helias exstitit, excelsum vas auri Hieremias, excelsa atque eminentia auri vasa priores Patres fuerunt. Sed haec Dei sapientia, ut a carnali nos conversatione redimeret, apparuit in carne, et qui illam veraciter non agnovit, mediatorem Dei et hominum Chritavit quem electorum oculi fide tenuerunt Deum, cum viderunt hominem. Unde ab eo sanctis discipulis dicitur: Quem dicunt homines esse Filium hominis ? Cui cum protinus responderent: Alii suo mox sensu requiruntur: Vos
Abbreviated transcription (Latin):
bi in altͥnis cordib patet. ⁊ aun
⁊ cõscientia penetrat᷑. hoc ipͥ
aurũ. nitro mundo simile al
memoratur. Ibi quippe uilt¬
cuiꝰq mentẽ ab alteriꝰ ocł̾s m¬
broꝵ corpulentia nõ abscond̃
s patebit animꝰ. patebit tu¬
ralib ocłis ip̃a etiã corporis ar¬
monia. Sitq unꝰ quisꝙ tuns
erit cõspicabilis alteri: sicnt¬
cẽ nõ potest cõspicabilis sibi. Nũc
deri nõ possũt. nõ intra uitrea s
intra lurea uascula concludunt᷑.
Cui scilicet lucto ꝑ passionẽ men¬
tis in herere ꝓpħa formidabat. cũ
diceret. Eripe me de luto: ut nõ
infigar. Qd̾ nimirũ habita¬
culũ corpoꝵ. paulꝰ domũ terrestrẽ
noĩat. dicens. Scimꝰ quoꝰ si terres¬

Expanded text:
s cordibus patet, et cum et conscientia penetratur; hoc ipsum aurum vitro mundo simile esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis membrorum corpulentia non abscondit, sed patebit animus: patebit corporeis oculis ipsa etiam corporis harmonia. Sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicute non potest conspicabilis sibi. Vet.deri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur, cui scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Quod nimirum habitaculum corporum Paulus domum terrestrem nominat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
sardonico uł saphyro lapidi nõ
cõfertur. Ac si patent̾ in sinuet.
dicens. Et qui homo int̾ bhomi¬
nes cernitur. nec mnantiquis
quisquã nec in nouis patrib
aquat᷑: qr ex deitate habet. qd̾ in
humanitate qͦ qm similẽ ñõ ha¬
bet. Unde adhuc subdit᷑. Non¬

Expanded text:
sardonycho, vel sapphiro lapidi non sardonycho, vel sapphiro lapidi non confertur, ac si patenter insinuet, dicens: Ei qui homo inter homines cernitur, nec in antiquis quisquam, nec in novis patribus aequatur, quia ex Deitate habet quod in humanitate quemquam similem non habet. Unde adhuc subdit
Abbreviated transcription (Latin):
dine m celo oĩa. ut ei nec int̾ra
primi homines. nec in celo angłi
cõparent᷑ Unde ⁊ ꝑ psalmistã
d̾r. Quis in nubib equabit᷑ dño:
aut quis similis erit deo int̾ filios
menti noni. Illi quippe quãuis
carnali tam̃ ꝓpagini seruiebãt.
Qui gͥ cõstat qd̾ quedã t̾rena
aegerent: nõ in merito ꝑ sardoni¬
cũ lapidẽ. qͥ ut p̾diximꝰ t̾re rubre
tenet speciem designantur. ꝑ sa¬
menti noui cõgrue p̾dicatores ac¬
cipimꝰ: qui carnalis ꝓpaginis de¬
sideria post ponentes. celestia sola
sectati sũt. Unde ⁊ ꝓpħa cõspici¬
ens ciuicta carnis desideria scõs apo¬
stolos sp̃itali ardore transcendere:
ammniratꝰ ait. Qui st̃ isti quiut
nubes uolant: Ac si aꝑte dicat.
Nos ꝑ t̾ram gradim᷑. qr adhuc cõ¬
uigiis implicam᷑. ⁊ ꝓpagande so¬
boli oꝑa carnis impendimꝰ. Isti
si int̾rã nõ anbulant s nubes
uolant: qui dũ celestia appetũt.
de terrenis desideriis nichil tan¬
gũt. Ait gͦ. Quia dĩ sapientia

Expanded text:
dine excellat omnia, ut ei nec in terra primi homines, nec in coelo angeli comparentur? Unde et per Psalmistam, dicitur: Quis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filiosmenti novi. Illi quippe, scilicecarnali tamen propagini serviebant. Quia igitur constat, quod quaedam terrena agerent, non immerito per sardonychum lapidem, qui, ut praediximus, terrae rubrae tenet speciem, designantur. Per samenti novi congrue praedicatores accepimus, qui carnalis propaginis desideria postponentes, coelestia sola sectati sunt. Unde et propheta, conspiciens cuncta carnis desideria sanctos apostolos spiritali ardore transcendere, admiratus ait: Qui sunt hi qui ut nubes volant ? Ac si aperte dicat: Nos per terram gradimur, qui adhuc conjugiis implicamur, et propagandae soboli opera carnis impendimus; isti vero in terra non ambulant, sed ut nubes volant, qui dum coelestia appetunt, de terrenis desideriis nihil tangunt. Ait ergo quia Dei sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
tend̾e: nõ autẽ eloquii tinctione
nicũ uł saphirũ lapidesn precio¬
sos nõ c̃ẽ quis nesciat ix ͤ Et dũ
multi alii preciosi sint lapides.
qui longe istos estimatione mag¬
nitudinis. ante cellant: cur sa¬
phirus uł sardonitꝰ potissimũ p̾cio¬
sus noĩat᷑ ẽ. cũ ut̾q lapis sit alioꝵ
lapidũ cõparatione uilissimus.
nͥ ut eos lapides qͥ preciosi describũ¬
tur. dũ preciosos nõ ẽẽ cognoscimꝰ.
in coꝵ intelligentiam aliud exqͥ¬
ramꝰe Sardonicus quippe terre
rubre similitudinẽ tenet. saphi¬
rus uͦ acrie̾m habet speciem. Pos¬
sunt g̾ in sardonico ꝑ t̾rã rubrã
homines: in saphyro autẽ ꝑ ae¬
riam uisionẽ angłi designari. Nã
cũ t̾re rubre speciem lapis sardo¬
nicꝰ habeat. nõ in merito homi¬
nẽ designat: quia ⁊ adam qͥ primꝰ
ẽ condicꝰ. latino sermone t̾raru

Expanded text:
tendere, non autem eloquii tinctione tendere, non autem eloquii tinctione nychum, vel sapphirum, lapides pretiosos non esse quis nesciat? Et dum multi alii pretiosi sint lapides, qui longe istos aestimatione magnitudinis antecellant, cur sapphirus vel sardonychus potissimum pretiosus nominatus est, cum uterque lapis iste aliorum lapidum comparatione vilissimus sit? nisi ut eos lapides qui pretiosi describuntur, dum pretiosos non esse cognoscimus, in eorum intelligentia aliud exquiramus. Sardonychus quippe terrae rubrae similitudinem tenet, sapphirus vero aeream habet speciem. Possunt ergo in sardonycho per terram rubram homines, in sapphiro autem per aeream visionem angeli designari. Nam cum rubrae terrae speciem lapis sardonychus habeat, non immerito hominem designat, quia et Adam, qui primus est conditus, Latino sermo
Abbreviated transcription (Latin):
derioꝵ suoꝵ in quietudinib fin¬
untur. Curbis cogitationũ cae¬
nalium adyma depressa sunt
et ad quietis intime desideru
nõ leuantur. Unde cũ mira aꝑ
pictatis. ad cor ueritas uenit.
Prius ab eo cogitationũ carua¬
um estus eicit. ⁊ post in eo uini¬
tũ dona disponit. Qd̾ bene ns
sacra eugłii historia innu
qua dũ ad resuscitendam filias
principis. ui uitatus dñs dis¬
tur. protinꝰ additur. Et cũ es
d̾et turba. intrauit ⁊ tenurl¬
exterius: ⁊ aliud se sefeuat interiꝰ.
Noꝙ in dictis suis pulchra uideri
appetit nitores sermonis s in te¬
gritate ueritatis. In mandatis
igitur suis dei sapientia nõ cõfert᷑
tinctis in die colorib qua dũ fus¬
cate edoquentie ornam̃ta nõ habet.
quasi uestis siue tinctura placet.¬
Quẽ fuscationẽ tincture. bene
paulus dispexerat. cũ dicebat.
Que ⁊ loqͥm᷑ nõ in doctis huma¬
ne sapientie u̾bis: s in doctrina
sp̃c. Malebat quippe hanc sapi¬
entiã. sola puritate ueritatis os¬

Expanded text:
deriorum suorum inquietudinibus feriuntur, turbis cogitationum carnalium ad ima depressa sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leventur. Unde cum mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii historia innuit, in qua dum ad resuscitandam filiam principis invitatus Dominus duceretur, protinus additur: Et cum ejecta esset turba, intravit, et tenuexterius, et aliud reservat interius; neque in dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mandatis igitur suis Dei sapientia non confertur tinctis Indiae coloribus, quia dum fucata eloquentiae ornamenta non habet, quasi Quam fucationem tincturae bene Paulus despexerat, cum dicebat: Quae et loquimur non in doctis humanae saplentiae verbis, sed in doctrina spiritus . Malebat quippe hanc sapientiam sola puritate veritatis os
Abbreviated transcription (Latin):
do. ad id nã ꝙ qd̾ suꝑiꝰ dixit.
Sapientia uero ubi inuenitiu
et quis est locus intelligentie
to uersu respondit. Abyssus di
non est iume: ⁊ mare loquis
nõ est mecũ.. Ad id uͦ qd̾ dixat
nescit homo preciũ eiꝰ nec inu¬
nitur in t̾ra suauit̾ uiuentiũ il¬
riorem u̾sũ reddit dicens. Nond¬
bitur aurũ obrizũ ꝓ ea: net apo

Expanded text:
do. Ad id namque quod superius dixit, sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? isto versu respondit: Abyssus dicit; Non est in me; et mare loquitur; Non est mecum. Ad id vero quod dixerat, nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter viventium, inferiorem versum reddidit, dicens: Non dabitur a
Abbreviated transcription (Latin):
mo quo usq uiuimꝰ. ip̃m ut ita
dicã corruptionis nr̃e parietẽ.
mentis ocło nullatenꝰ penetra¬
mꝰ. ⁊ uicissim in aliis uidere oc¬
culta nõ possumꝰ. Unde sc̃a ecc̃a
sponsi sui speciẽ uid̾e in diuini¬
tate desiderans. nec tam̃ ualens
quia et̾nitatis illiꝰ formã quã
intueri cõcupiuerat. ab eiꝰ ocłis ad¬
sũpta humanitas abscondebat.
in canticoꝵ canticis merens dicit.
En ip̃e stat. post parietẽ nr̃m.
Acsi aꝑte dicat. Ego hunc indi¬
uinitatis sue iam specie uidere
desidero. s ad huc auisione illius.
ꝑ assũpte carnis parietẽ excludor.
Quousq itaq in hac corruptibi¬
li carne uiuimꝰ: cogitationes nr̃as
in alt̾utrũ nõ uidemꝰ. Unde rursũ¬

Expanded text:
quousque vivimus, ipsum, ut ita dicam, corruptionis nostrae parietem mentis oculis nullatenus penetramus, et vicissim in aliis videre occulta non possumus. Unde sancta Ecclesia sponsi sui speciem videre in divinitate desiderans, nec tamen valens, quia aeternitatis illius formam quam intueri concupiverat ab ejus oculis assumpta humanitas abscondebat, in Canticis canticorum moerens dicit: En ipse stat post parietem nostrum . Ac si aperte dicat: Ego hunc in divinitatis suae jam specie videre desidero, sed adhuc a visione illius per assumptae carnis parietem excludor. Quousque itaque in hac corruptibili carne vivimus, cogitationes nostras in alterutrum non videmus. Unde rursu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. Quid enĩ in hac uita la¬
boriosius: quã t̾renis desideriis
estuare:. Aut quid hic quietiꝰ:
quã huiꝰ scłi nichil aꝑpetere:
ti accepit in muere. hinc ecõ¬
traẽ egyptus muscarũ multi¬
tudine ꝑcussa. Popłs nãq qui
deũ sequitur. accepit salbatum
id ẽ requiem mentis: ut nullo i
speciem tenet. mitis ꝑcutitur.¬
Musca enĩ. niuus insolens ⁊ iup¬
tũ animal ẽ. In qua quid alid
musce morientes ꝑdunt suant¬
nalia cogitante et nascuntur.
deficiunt. eam suauitatẽ quai
quisq intrinsecus ꝑ sp̃m umnd¬

Expanded text:
it. --Quid in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? aut quid hic quietius quam hujus saeculi nihil appetere? ti accepit in munere; hinc e contra est Aegyptus muscarum multitudine percussa. Populus namque, qui Deum sequitur, accepit Sabbatum, id est requiem mentis, ut nullo inspeciem tenet, muscis Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud Muscae morientes perdunt suavitrnalia cogitante et nascuntur et deficiunt, eam suavitatem qua unusquisque intrinsecus per
Abbreviated transcription (Latin):
Pertussisti eos nec doluerunt. a¬
triuisti eos ⁊ rernuerunt ati
disciplinã. His flagella ab ha
uita inchoant. ⁊ ineterna ꝑt¬
mea: ⁊ ardebit usq ad inferos
dcorsum. Quẽtũ ad presentem
⁊ eñi ꝑcussionem spectat. ⁊ nt
feros dcorsum. Licet a quibda
dici soleat illud qd̾ scriptũ st.
non iudicat deus bis in id ip̃m

Expanded text:
Percussisti eos, nec doluerunt; aPercussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . His flagella ab havita inchoant, et in aeterna pemea et ardebit usque ad inferos deorsum . » Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte nferos deorsum, licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: « Non vindicat Deus bis in idipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
districta ꝑcussione. hostes in tue¬
tur. plaga inimici ꝑcussi te. cas¬
tigatione crudeli. Et qd̾ hic d̾r.
nõ parcet. ibi quoq uerb̾ aliis
declaratur. Quid clamas adme.
sr̃ cõtritione tua: In sanabilis ẽ
dolor tuus. Unde hoc semꝑ elec¬
ti ꝓuident. ut ante ad iusticiã
redeant. quã sese ira iudicis in¬
extinguibiliter accendat: ne
ultimo flagello deprehensi. si¬
mul eis finiatur uita cũ culpa.
Nagellum nãq tunc diluit cul¬
pam: cũ mutauerit uit am.
Nam cuiꝰ mores nõ mutat: nõ
expiat actiones. Omĩs gͦ diui¬
na ꝑcussio. aut purgatio inu
bis uite presentis est: aut ineis
pene sequentis. Propt̾ eos enm
qui ex flagello proficiunt. diti
est. qui fingis dolorem impum¬
to: Quia dũ flagellaturinqi
et corrigitur: audire precepti
noluit. audiuit dolorem. Doli
gͦ in precepto fingitur. ei quia
lis oꝑib. quasi preceptif uicen
lore cohibetur. De his uͦ quol la¬
nant flagella nõ liberant. di.

Expanded text:
districta percussione hostes intuedistricta percussione hostes intuetur: « Plaga inimici percussi te, castigatione creduli. » Et quod hic dicitur « non parcet, » ibi quoque verbis aliis declaratur: « Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus. » Unde hoc semper electi provident, ut ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. Omnis ergo divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter eos enim qui ex flagello proficiunt dictum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia dum flagellatur iniquus, et corrigitur; audire praeceptum noluit, audit dolorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a malis operibus quasi praecepti vice, dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella et non liberant, dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Locus ꝑuersoꝵ: est tẽporalis uite
delectatõ ⁊ carnalis uoluptas.
Quasi a tͣbine igitur unꝰ quisq
de loco suo rapitur: cũ acunctis
suis delectationib. extremo ter¬
ritus die separat᷑. De quo extre¬
mo die: apte mox subditur. Emit¬
tit suꝑ eum. Enͣo parcit. Pecca¬
torem deus quotiens feriendo cor¬
rigit: ad hoc flagellum emittit
ut parcat. Cũ uͦ eiꝰ uitã inpecca¬
to ꝑmanentẽ. feriendo concludit.
flagellum emittit. s nequaquã
parcit. Qui eñi flagellũ emisit
ut parceret. ad hoc emittit quando¬
q ne parcat. In hac nãq uita
dñs tanto magis studet ut par¬
cat: quanto magis expectando fla¬
gellat. Sicut ip̃e uoce angeli
ad ioh̾em ait. Ego quos amo:
E contra autẽ. de flagello dãp¬
nationis scriptũ est. In oꝑib
manuũ suarum: cõprehensus
est peccator. De quo ꝑieremiam
dñs dicit. Dũ incorrigibilit̾ de¬
linquentes ppłos uidet: quos nõ
iam sub disciplina filios. s sub

Expanded text:
Locus perversorum est temporalis vitae delectatio et carnis voluptas. Quasi turbine igitur unusquisque de loco suo rapitur, cum a cunctis suis delectiationibus extremo territus die separatur. De quo extremo die apte mox subditur: tet super eum, et non parcet . » Peccatorem Deus quoties feriendo corrigit, ad hoc flagellum emittit, ut parcat, cum vero ejus vitam in peccato permanentem feriendo concludit, flagellum emittit, sed nequaquam parcit. Qui enim flagellum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoque ne parcat. In hac namque vita Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat. Sicut ipse voce angeli ad Joannem ait: « Ego quos amo » Econtra autem de flagello damnationis scriptum est: « In operibus manuum suarum comprehensus est peccator . » De quo per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub
Abbreviated transcription (Latin):
uite curis. ⁊ sollicitudinib ꝑtur¬
bantur. et idcirco eiꝰdem sapi¬
entie tranquillitate ꝑ frui. nec¬
quãquã possunt: Recte sub¬
iungitur. Et mare loquitur nõ
signatur. Que dũ se uicissim inimi¬
ciciis impetunt: quasi ad u̾santes¬
seunde conlidunt. Recte ⁊ enĩ ma¬
re uita scłariũ dicitur: qr dũ pro¬
cellosis actionũ motib concitatur.
ab int̾ne sapientie quicte atq sta¬
bilitate disiungitur. Quo contra
renis autẽ mentib tanto longiꝰ
spc fugit: quanto apud ha ᷤᷤ quie¬
tem ño inuenit. Hinc ẽ eñ quod
de quibdã ꝑ psalmistã d̾r. Con¬
tricio et infelicitas inuiis eoꝵ: ⁊

Expanded text:
vitae curis, et sollicitudinibus perturvitae curis, et sollicitudinibus perturbantur; et idcirco ejusdem sapientiae tranquillitate perfrui nequaquam possunt, recte subjungitur: Et mare loquitur: Non, quae, dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adse undae collidunt. Recte etenim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo contra renis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Hinc est enim quod de quibusdam per Psalmistam dicitur: Contritio et infelicitas
Abbreviated transcription (Latin):
nos nulle. ⁊ misit mabyssum.
⁊ clausit. ⁊ signauit suꝑ illum:
ut nõ seducat amplius gentes:
donec cõsũm̃tur mille anni.
Millenario eñi numero. ñõ quã¬
titatẽ temporis. s uniu̾sitatẽ qua
regnat eccła designauit. Antiquus
autẽ serpens. ligatus cathena in
abyssum mittitur: qr religatus
abonoꝵ cordib. apud reproboꝵ
mentes recdusus. eis atrocius domi¬
natur. Qui paulo post quoq de
puteo abyssi educi describitur: qͥa
de iniquoꝵ cordib nunt occulte
seuientib. tunc accepta contra
eccłam potestate. in uim aꝑte ꝑ¬
secutionis erumpit. Hec itaq
abyssus. inqua nunt dyabolus
seruatur occultus. nõ ẽẽ in se sapi¬
entiam dicit: qr alienã se auera
sapientia. iniquis oꝑib ostendit.
Dum enĩ maliciã quisꝙ tegit in
corde. ore autẽ blandimenta exi¬
bet. dum cogitationes suas dup¬
plicitate obnubilat: dũ purita
tis uerba auasi fatuitatẽ deuitat.
dũ uias simplicis igi innocentie
mundo merites dedite. p̾sentis

Expanded text:
 abyssum, et clausit, et signavit super illum, ut non seducat amplius gentes, donec consumentur mille anni . Millenario etenim numero non quantitatem temporis, sed universitatem, qua regnat Ecclesia, designavit. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum cordibus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, tunc accepta contra Ecclesiam potestate, in vim aperte persecutionis erumpet. Haec itaque abyssus, in qua nunc diabolus servatur occultus, non esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a vera sapientia iniquis operibus ostendit. Dum enim malitiam quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas dupltis verba, quasi fatuitatem devitat; dum vias simplicis innocentiae mundo mentes deditae, praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
cordiũ. Illa itaq ciuitas. que sua
uicissim singulis corda manifes¬
tat. ex auro d̾r simile uitro mun¬
do: ut designetur auro clara. uitro
ꝑspicua ss quãuis in ea scĩ om̃s tan¬
ta claritate fulgeant. ac tanta ꝑ¬
spicuitate transluceant: ei tamen
sapientie de ciiꝰ imagine habent
omẽ qd̾ sũt. equari nõ possũt. Sene
trũ. Ad hoc em̃scĩ õs ad illa gaudia
et̾na ꝑueniũt: ut ẽẽ deo similes pos¬
sint. sicut scriptũ ẽ. Cũ apparuerit
similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eum
sicuti ẽ. Et tam̃ scriptũ ẽ. Dñe quis¬

Expanded text:
r. Illa itaque civitas, quae sua vicissim singulis corda manifestat, ex auro dicitur simili vitro mundo, ut designetur auro clara, vitro s.---Sed quamvis in ea sancti omnes tanta claritate fulgeant, tanta perspicuitate transluceant, ei tamen sapientiae de cujus imagine habent omne quod sunt, aequari non possunt. Bene trum. Ad hoc enim sancti omnes ad illa gaudia aeterna perveniunt, ut esse Deo similes possint, sicut scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est ? Et tamen scriptum est: D
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt: auri argentiq sui uascula
contẽplantur predia circũeunt.
Cũꝙ ꝑ hec temporalia ocłos libenter
trahunt: obortum aĩe merorem
uincunt. Unde eis ⁊ in eugłio ue¬
ritas dicit. Ue uobis diuitib qui
habetis consolationẽ urãm. S
sc̃s uir: qui hoc luget qd̾ ab et̾nis
gaudiis cecidit. consolationẽ de tẽpo¬
ralib non amittit. dicens. Nega¬
ui consolari aĩam meã. c si aꝑte
dicat. Qui de tẽporaliũ amissio
ne lugeo. de temporaliũ habunto¬
tia. consolari nequaquã possum
Cui tanquã si nos audientes isti
diceremꝰ. Quid igitur querisq
cõsolari in his que mundi sunt
rennuis. illico ad iecit. Memn
fui dei. ⁊ delectatus sũ. Ac si aꝑ
dicat. Terrenarũ rerũ meni
habundantia refouet auctors
autem mei quẽ ad huc uideresi
ualeo. uł sola memnoria delecti
hec ẽ igitur amaritudo sapien¬
um qr dũ spe in alta erecti sum
nullis hic gaudiis animũ str¬
nunt. hinc enĩ scriptũ ẽ. Col

Expanded text:
ciunt, auri, argentique sui vascula ciunt, auri, argentique sui vascula contemplantur, praedia circumeunt, cumque per haec temporalia oculos libenter trahunt, obortum animae moerorem vincunt. Unde eis in Evangelio Veritas dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram. Sed sanctus vir, qui hoc luget, quod ab aeternis gaudiis cecidit, consolationem de temporalibus non admittit, dicens: Negavi consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui de temporalium amissione non lugeo, de temporalium abundantia consolari nequaquam possum. Cui tanquam si nos audientes ista diceremus: Quid igitur quaeris, qui consolari in his quae mundi sunt renuis? illico adjecit: Memor fui Dei, et delectatus sum . Ac si aperte dicat: Terrenarum rerum me nec abundantia refovet, auctoris autem mei quem adhuc videre non valeo. vel sola memoria delectat. Haec est igitur amaritudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim scriptum est: Cor
Abbreviated transcription (Latin):
in quot iãpericulis iacet. qͥ priꝰsint
periculo stare contẽpsit. luget exi¬
liũ qd̾ dãpnatꝰ patit᷑. ⁊ suspirat
ad celestis głe statũ. quo ꝑfruise¬
curus posset. si peccare noluisset
qͥ bene ꝑsalmista cõsi derans ait. Ego
int̾na gaudia uisionis dei. ⁊ sotialẽ
frequantiam angłoꝵ ꝑsistentium:
reduxit ocłos adima uidit qͦd̾ iace¬
ret. qui ad hoc conditus fuerat.
ut incelestib stare potuisset. Pen¬
sauit ubi t̃ẽt. ⁊ qd̾ de e̾c̃t ingemuit:
proiectũ ꝙ se auultu ocłoꝵ dei do¬
luit. qr inconparatione lucis in¬
time. grauiores senserat exilii sui
tenebras. quas tolerabat. Hinc ẽ qd̾
nullius grãm consolationis admit¬
tit. dicens. Negaui consolari aĩam
meã.¶Nam plerũq huiꝰ scl̃i diuites.
solent mentis tedio affecti. bonatẽ¬
poralit̾ accepta conspicere: ⁊ tristi¬
ciam delinire. scũ enĩ merore quo¬
dam tangi se sentiunt. equos aspi¬

Expanded text:
in quot jam periculis jacet, qui prius sine in quot jam periculis jacet, qui prius sine periculo stare contempsit; luget exsilium quod damnatus patitur, et suspirat ad coelestis gloriae statum, quo perfrui securus posset si peccare noluisset. Quod bene Psalmista considerans, ait: Egointerna gaudia visionis Dei, et socialem frequentiam angelorum persistentium, reduxit oculos ad ima, vidit quo jaceret, qui ad hoc conditus fuerat, ut in coelestibus stare potuisset; pensavit ubi esset, et quo deesset ingemuit; projectumque se a vultu oculorum Dei doluit, quia in comparatione lucis intimae graviores senserat exsilii sui tenebras quas tolerabat Vet. XXVII.nullius gratiae consolationem admittit, dicens: Negavi consolari animam meam . Nam plerumque hujus saeculi divitesolent mentis taedio affecti bona temporaliter accepta conspicere, et tristitiam delinire. Cum enim moerore quodam tangi se sentiunt, equos aspi
Abbreviated transcription (Latin):
hanc sapientiam ꝑciꝑe merere¬
mur. dicatur recte. nescit homo
tur tanto altiꝰ sub huiꝰ sapientie
intelletu se despicitz auanto el¬
dem sapientie uerius interna cog¬
noscit. uit indignũ se ad hanc ꝑ¬
uenisse uideat. ꝑ quã gratuito agi
na: dequa psalmista dicit. aĩa mea
sicut t̾ra sine aqua tibi: Hec autẽ
sapientia inueniri int̾ra suauit̾
uiuentium nõ ualet: quia qͥsquis
ad huc huiꝰ uite uoluptatib pas¬
citur ab et̾ne sapientie intellectu
seꝑatur. Nam si uere saperet: ex¬
pulsus ab int̾nis gaudiis. de eamn
qua cecidit. exilii sui cecitate. luge¬
ret.Hinc namq ꝑ salomonẽ d̾r.
Qui apponit scientiã. apponit do
lorẽ: qͥa quanto plus homo ceperit
scire quid ꝑdidit: tanto plus luge¬
re incipit corruptionis sue senten¬
tianrquã inuenit. Considerat
nãq unde ⁊ quo lapsus ẽ. qd̾ apa¬
radisi gaudiis ad erũpnas uite
p̾sentis ab angłoꝵ societatib ue¬
nit ad curas necessitatũ: pensat

Expanded text:
hanc sapientiam percipere mererehanc sapientiam percipere mereremur, dicatur recte: Nescit homo tur, tanto altius sub hujus sapientiae intellectu se despicit, quanto ejusdem sapientiae verius interna cognoscit, ut indignum se ad hanc pervenisse videat, na? de qua Psalmista ait: « Anima mea sicut terra, sine aqua tibi . » Haec autem sapientia inveniri in terra suaviter viventium non valet, quia quisquis adhuc hujus vitae voluptatibus pascitur, ab aeternae sapientiae intellectu separatur. Nam si vere saperet, expulsus ab interniquam 587 cecidit, exsilii sui caecitate lugeret. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem , quia quanto plus homo coeperit scire quid perdidit, tanto plus lugere incipit corruptionis suae sententiam quam invenit. Considerat namque unde quo lapsus est; quod a paradisi gaudiis ad aerumnas vitae praesentis, ab angelorum societatibus venit ad curas necessitatum; pensat
Abbreviated transcription (Latin):
qui rogni eiꝰ aditũ postulausa
dicens. Memento mer dũ ueneris
in regnũ tuũ. Caritatem quoq
in corde suo uiuaciter tenuit. qui
fratrem ⁊ cĩtlatronẽ ꝓ simili scele¬
re morientem. ⁊ de iniquitate sua
arguit: et ei uitã quã cognouerat
predicauit. dicens. Neq tu times
dm̃. qd̾ in eadem dãpnatione es: ⁊
nos quidem iuste. nã digna factis
recipimꝰ. hic uͦ nichil mali gessit.
Ille qui talis ad crucẽ uenit ex cul¬
pa: ecce qualis ad crucem recedit
ex grã. Confitebatur dnm quẽ
uidebat secum humana infir¬
mitate morientẽ. quando nega¬
bant apłicũ quẽ miracula uide¬
rant diuina uirtute facientem.
S hii qui saluari hominẽ pro¬
priis uirib astruunt: candem
confessionem hominis. ab ipĩus
Qd̾ si ita ẽẽt. in dei laude psalmis¬
ta nõ diceret confessio ⁊ magni¬
ficentia opus eiꝰ. Ab eo itaꝙ acce¬
pimꝰ recta cõfiteri: a quo nobis
⁊ magna dantur oꝑari. Quia
gͦ nichil bomi oꝑis dedimꝰ. quo

Expanded text:
 aditum postulavit dicens: Memento mei, dum veneris in regnum tuum . Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et conlatronem pro simili scelere morientem, et de iniquitate sua arguit, et ei vitam, quam cognoverat, praedicavit dicens: Neque tu times Deum, qui in eadem damnatione es. Et nos quidem juste; nam digna factis recipimus, hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum, quem miracula viderant divina virtute facientem. hi qui salvari hominem propriis viribus astruunt, eamdem confessionem hominis ab ipsius Quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret: Confessio et magnificentia opus ejus . Ab eo itaque accipimus recta confiteri, a quo nobis et magna datur operari. Quia ergo nil boni operis dedimus quo
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̃s ait. Si dixerimꝰ qr pecratiui
non habemus: nos ip̃os sedutim
Qui uidelicet corui su b sannam
torrens predicatio debet intelies
lapidem caliginis ⁊ umbram m¬
tis diuidit torrens. a ppło pereg

Expanded text:
s ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Qui videlicet corvi subsannantis torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo pere
Abbreviated transcription (Latin):
ias ꝓpħa plana sc̃e eccłe expositio¬
nis u̾ba conspiciens. ⁊ nõ allego¬
riarũ tenebris obscura exclamauit
ris dicta. quasi angusti et clausi
riui fuerant qui in mensas scien¬
tie sue sententias. collectione obscu¬
rissimas constringebant. At con¬
tra indoctrina sc̃e eccłe riui ⁊ lati
fudit: antiquas ꝑ ꝓpħantiũ obscu¬
ritates aꝑuit. Et hoc iam sc̃a eccła¬
ꝑ sp̃m agnoscit: qd̾ sinagoga prĩ
ꝑ lititram intelligere omino nõ
ualuit. Unde ⁊ moyses cum po¬
pulo loqueretur faciem uelabat:
ut uidelicet designaret. qd̾ ille u¬
deoꝵ popłs legis u̾ba cognosceret:
s eiusdem claritatẽ legis. om̃imo¬
do non uideret. Unde recte ⁊ ꝑ
paulum d̾r. Usq in ordiernum
enĩ diem cum legitur moyses.
uelamen est positum suꝑ cor eoꝵ.
S quia dicta dei nullatenus sine
eius sapientia penetrantur: nisi
enĩ quis sp̃m eius acceꝑit. ciꝰ nullo
modo u̾ba cognoscit: sc̃s uir ad

Expanded text:
ias propheta plana sanctae Ecclesiae expositioias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamaviris dicta, quasi angusti et clausi rivi fuerunt, qui immensas scientiae suae sententias collectione obscurissima constrinxerunt. At contra, doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati fudit, antiquas prophetarum obscuritates aperuit. Et hoc jam sancta Eccm agnoscit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor eorum . Sed quia dicta Dei nullatenus sine ejus sapientia penetrantur nisi enim qui spiritum ejus acceperit, ejus nullo modo verba cognoscit, sanctus vir de
Abbreviated transcription (Latin):
erupit Quã uehemens fluuiius
ex dauid corde de fluxit: Quanta
salomonis oreatq om̃iũ ꝓpħarũ
fluminũ fluenta manarunt.
S hoꝵ fluminũ iudea speciẽ tenu¬
it: dum littere suꝑficiem seruans.
eoꝵ ꝓfundauit nesciuit. Nos uero
qui ueniente dñoineis et̾na sp̾ita¬
lia querimꝰ: eoꝵ ꝓfunda runant.
Qd̾ ip̃e dñs fac̾e d̾r: qr id nos ag̾e
ip̃o donante preualemꝰ. Per nos gͦ
qui nõ litteram q̃ occidit. s sp̃m
qui uiuificat sequimꝰ. ꝓfunda
fluuioꝵ dñs scrutatur. Et abscon¬
dita in lucem ꝓduxit. quia dicta
legis que caligosa nimis hystoria
obscurat. nunc expositio sp̃alis il¬
luminat. Unde ⁊ loquens inpa¬
rabolis in eugłm ueritas. discipłis
precipit dicens. Qd̃ dico nobis in
tenebris dicite in lumine ⁊ qd̃ in
aure auditis. predicate suꝑ tecta.
Aꝑte nãq dicta exponentiũ. fece¬
runt nobis ẽẽ iamꝰ spicuas. senten¬
tias antiquoꝵ patrũ. Unde isa¬

Expanded text:
erupit quam vehemens fluvius erupit quam vehemens fluvius ex David corde defluxit; quanta a Salomonis ore atque omnium prophetarum fluminum fluenta manarunt? Sed horum fluminum Judaea speciem tenuit, dum litterae superficiem servans, eorum profunda nescivit. Nos vero qui veniente Domino in eis interna spiritalid ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere, ipso donante, praevalemus. Per nos ergo, qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat , sequimur, et profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem perducit; quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecipit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isa
Abbreviated transcription (Latin):
sacra uidere der aliquando ꝓ elig̾e̾
ponitur sicut in engłio scriptum
est. Cum esses sub ficu uidite. id ẽ
positũ te sub umbra legis elegi. Uidit
gͦ preciosum: quia humilia elegit.
Infirma enĩ mundi elegit deus. ut
confunderet fortia. Uidit preciosũ.
cum humanã aĩam de se ab iecta
sapientem. gr̃e sue ullustratione
respexit. De qua uidelicet aĩa ꝑ pro¬
phetam dicit᷑. Si separaueris pre¬
ciosum auitli. feparat᷑: os meũ eris.
uilis quippe ẽ deo mundus presens:
pretiosa uero eiẽ aĩa humana. Qui
gͦ pretiosum auili separat. quasi
osdm̃ uocatur: qr ꝑ eũ deus u̾ba sua
exerit. qui ab amore presentis scłi. lo¬
quendo que potest. humanã aĩam
euellit. Et qr testamenti noui doc¬
tores. ad hoc usq ꝑducti sunt. ut oc¬
cultas quoq allegoriarum caligi¬
nes. inuettri testamento rimarent᷑
aliud flumina. nͥ antiquoꝵ patrũ
dicta nõ cupantur: Quis eñi pen¬
sare sufficiet quã uelxmens flumiꝰ.
dũ legemi conderet. ex pectore moisi

Expanded text:
aliquando pro eligere ponitur, sicut in Evangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te ; id est, positum te sub umbra legis elegi. Vidit ergo pretiosum quia humilia elegit: Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Vidit pretiosum, cum humanam animam de se abjecta sapientem gratiae suae illustratione respexit. De qua videlicet anima per prophetam dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Vilis quippe Deo est mundus praesens, pretiosa vero ei est anima humana. Qui ergo pretiosum a vili separat, quasi os Domini vocatur, quia per eum Deus verba sua exerit, qui ab amore praesentis saeculi loquendo quae potest, humanam animam evellit. Et quia novi Testamenti doctores ad hoc usque perducti sunt, ut occultas quoque allegoriarum caligines in veteri Testamento rimentur, aliud flumina nisi antiquorum Patrum dicta nuncupantur? Quis enim pensare sufficiat quam vehemens fluvius, dum legem conderet, ex pectore Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
uitia uirtutis calce premerent.
Si autẽ institores cosdem sc̃e eccle
predicatores accipimꝰ institoꝵ fili¬
os pastores ⁊ doctores. qui apłoꝵ ui
am secuti sunt: nil ostat intelli¬
gi. squi sinagogam minime cal¬
cauerunt: quia dũ eoꝵ patres id
est apli. ab illa repulsi sunt: ip̃i
quoq ab eius uocatione cessaue¬
leena nõ ꝑtransiit: qr sc̃a eccła
collectiomi gentiũ dedita nequa¬
quam se ad illum iudee ppłm diu¬
tius occupauit. Recte autẽ eccła
ia nõ cupatur: qr male uiuentes in
uiciibore sc̃e predicationis int̾ficit.
unde ⁊ ip̃i primo pastori: quasi
hiuꝰ leene ore d̾r. smacta ⁊ man¬
duca. Qd̾ mactatur quippe occi¬
ditur. Id uͦ qd̾ comeditur. in co¬
medentis corpore cõmutatur.
Macta gͦ ⁊ manduca d̾r: id ẽ apec¬
cato cos in quo uiuunt int̾fice.

Expanded text:
vitia calce virtutis premerent. vitia calce virtutis premerent. Si autem institores eosdem sanctae Ecclesiae praedicatores accipimus, institorum filios pastores et doctores, qui apostolorum viam secuti sunt, nil obstat intelligi. Qui Synagogam minime calcaverunt, quia dum eorum patres, id est apostoli, ab illa repulsi sunt, ipsi quoque ab ejus vocatione cessaveleaena non pertransivit, quia sancta Ecclesia collectioni gentium dedita, nequaquam se ad illum Judeae populum diutius occupavit. Recte autem Ecclesia leaena nuncupatur, quia male viventes in vitiis, ore sanctae praedicationis interficit. Unde et ipsi primo pastori quasi hujus leaenae ori dicitur: Macta et manduca . Quod mactatur quippe a vita occiditur, id vero quod comeditur, in comedentis corpore commutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est a peccato eos in quo vivunt interfice,