comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebridio augustinus
Recentissimis lit̾cis
tuis repondere ma¬
lui. ñ quod contemp¬
neru p̃cedentia que-¬
sita tua. minus ue
me delectauerint:
s quod in respondendo maiora quamor¬
pmaris molior. Quam enim longiorem
quam longissima ẽ epłam tͥ mittendam:
esle ip̃s eripseris ũ tamen tantum habemꝰ
otĩ quantum existimas. & quantum nos
semꝑ optasse nosti & obtamus. Ile queras
curuta sit. Illa enim facilius quib impedis¬
or. quam eur impediar ex posuerin. Seribis
eur eꝗo ce tu cum simnus singuli. eadem mul¬
ta faciamus: sol autem ñ idem faerat quos
ceta sidera. Cuius rei causam eonarer. Nlam
si eadem nos agimus muta: a ille eum eydis
mouetur. & mouent᷑. uigilo. & iugilas. luet
cumneint. tam &e si actus anima nulo mͦ
ẽ his quȩ uidemus compandus. Se autem
animum ita ut ȩquum ẽ animo conferas.
magis idem uł cogitare uel contemplarel.
ue si quid aliud commodius diecit᷑. si llus
eis in ẽ anum us. sidera quam homines eõ.¬

Expanded text:
EBRIDIO AUGUSTINUS. Recentissimis litteris tuis respondere malui, non quod contempserim praecedentia quaesita tua minusue me delectauerint, sed quod in respondendo maiora, quam opinaris, molior. quamquam enim longiorem, quam longissima est, epistulam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas et quantum nos semper optasse nosti et optamus. ne quaeras, cur ita sit; illa enim facilius, quibus impedior, quam cur impediar, exposuerim. Scribis, cur ego et tu, cum simus singuli, eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod cetera sidera cuius rei causam conarer. nam si eadem nos agimus, multa et ille cum ceteris mouetur et mouentur; uigilo et uicumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud commodius dicitur, si ullus eis inest animus, sidera quam homines con
Abbreviated transcription (Latin):
ens demonstare angulam uolo. uisiuana
reaio angili inͥ occurrit. s Qua dratsin
nequaquam seriberem. nisi qualuaou s¬
mul angulorumn rationem in tuceior. sta
quilbet homo una ratione qua hon.
teligitur factus ẽ. At ut popis ssie
quantus ce ipsa ua ratio. ũ cãnea
mius iatio s hominum. Si gͥ pars¬

Expanded text:
ens demonstrare angulum uolo, non nisi una ratio anguli mihi occurrit; sed quadratum nequaquam scriberem, nisi quattuor simul angulorum rationem intuerer. ita quilibet homo una ratione, qua homo intellegitur, factus est; at ut populus fiat, quamuis et ipsa una ratio, non tamen hominis ratio, s
Abbreviated transcription (Latin):
sum partib confit: ñ potiuit uiuis e
Adtor dlõ rationem partium ñ habse
obrem quod plurimorum homilins
quam miris rursum modis adunusie¬
ma redigantur. S tu id cominodus
tabis.ł lis contentus sis intim peta.
quam iam exceserim neuium. p¬

Expanded text:
sum partibus confit, non potuit uniuersi conditor deus rationem partium non habere. quam ob rem quod plurimorum hominum ipertinet, quamquam miris rursum modis ad unum omnia redigantur. sed tu id commodius cogitabis. his contentus sis interim peto, quamquam iam excesserim Naeuium.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo fr̃ seuerine ibi uos tenet. & olim doleo
olim gemo. marime prudentiã tuã cogitas
⁊ olim te uid̾ere desidero: ut de hac retecũ
loquerer. Quid enĩ ꝓdest uel salus. uel con¬
sanguinitas temporalis. si et̾nã. rꝑi heredi¬
tatem salutẽq ꝑꝑetuam in nr̃a cognatione con¬
temynimꝰ: Hec me int̾m scͥpsisse suffecerit:
quȩ duris cordib ualde pauca sunt ⁊ prope
nulla: animo autẽ tuo quẽ bene noui ualde
multa sunt: & ualde magna. Non enĩ mea
sunt qui nichil sum. nisi quod expecto mi¬
sericordiam di: s ipsius dĩ omnipotentis. q̃
quisquis in ħ seculo contempserit patrem:
inueniet in futuro iudicẽ:

Expanded text:
tudo, frater Seuerine, ibi uos tenet; et olim doleo, tudo, frater Seuerine, ibi uos tenet; et olim doleo, olim gemo maxime prudentiam tuam cogitans et olim te uidere desidero, ut de hac re tecum loquerer. quid enim prodest uel salus uel consanguinitas temporalis, si aeternam Christi hereditatem salutemque perpetuam in nostra cognitione contemnimus? haec me interim scripsisse suffecerit, quae duris cordibus ualde pauca sunt et prope nulla, animo autem tuo, quem bene noui, ualde multa sunt et ualde magna. non enim mea sunt; qui nihil sum, nisi quod expecto misericordiam dei, sed ipsius dei omnipotentis, quem quisquis in hoc saeculo comtempserit patrem, inueniet in futuro iudicem.
Abbreviated transcription (Latin):
buisse causã bonã qui eam apud medios
iudices optin̾e potuerunt Aut si causam bo¬
nam habebant ⁊ eam transmarinis ȩccłiis
ꝓbare non potuerunt. quid illoslesit orbis ter¬
rarum. ubi ep̃i collegas suos qui apud eos
obiectis criminib conuicti non erant: temere
dampnare non possent. Itaq innocentes re-¬
baptizantur: ⁊ xp̃c in innocentib exsufflatur.
Si autẽ idem donatistȩ affrorũ collegarũ suor
uera cͥmina nouerant ⁊ neglererunt: ea demon¬
strare ⁊ ꝓbare transmarinis ȩccłiis: ipsi se ab
unitate. xp̃i sceleratissimo scismate p̾ciderñt.
non habent quod excusent. Et uos nostis ma¬
xime qr tam multi scelerati. apud uos emer¬
serunt. & tolerauerunt eos ꝑ tot annos ne par¬
tem donati conscinderent. & non dubitaue¬
runt illo temꝑe falsas suspiciones suas obl¬
cientes. pacem. xp̃i: unitatẽq disrumꝑe. Et
uos uidetis: s nescio quȩ carnalis consue¬

Expanded text:
buisse causam bonam, qui eam apud medios buisse causam bonam, qui eam apud medios iudices obtinere potuerunt? aut si causam bonam habebant et eam transmarinis ecclesiis probare non potuerunt, quid illos laesit orbis terrarum, ubi episcopi collegas suos, qui apud eos obiectis criminibus conuicti non erant, temere damnare non possent? itaque innocentes rebaptizantur et Christus ia innocentibus exsufflatur. si autem idem Donatistae Afrorum collegarum suorum uera crimina nouerant et neglexerunt eadem monstrare et probare transmarinis ecclesiis, ipsi se ab unitate Christi sceleratissimo schismate praeciderunt, non habent, quod excusent, et uos nostis, maxime quia tam multi scelerati apud eos emerserunt et tolerauerunt illos per tot annos, ne partem Donati conscinderent, et non dubitauerunt illo tempore falsas suspiciones suas obicientes pacem Christi unitatemque disrumpere et uos uidetis. Sed nescio quae carnalis consue
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis autẽ si ueniat. erufflant ⁊ rebaptriãt.
Etiã ħ enĩ p̃dixit filiꝰ di qui ueritas est se e̾e ui¬
tem. suos autẽ filios eẽ sarmenta: ꝙ patrem
suũ agricosã. Sarm̃tũ inquit quod in me ũ
dat fructũ pat̾ meus tollet illud. sarmentũ
autẽ quod in me dat fructũ purgat illuo ut
fructũ maiorẽ afferat. Non gͦ mirũ ẽ si de illa
si sunt illi: qui fructũ caritatis afferre nolue¬
runt. Qui si uera cruina obiecissent. collegis
suis: maiores eorũ quando scisma fecerunt ip¬
si obtinuissent causam suam apuo eccłã trans¬
marinam: unde ad istas partes xp̃ianȩ fidei
manauit auctoritas: ut illi eent foris. quib
eadem crimina obiciebantur. Punc aũ cũ il¬
li inueniuntur intꝰ communicare ȩccłis apł̃i¬
cis. quarũ nomina in libris scĩshabent & re¬
citant. isti autẽ foris positi ⁊ ab illa commu¬
nione seꝑati sint. quis non intelligat eosha¬

Expanded text:
fidelis autem inde si ueniat, exsufflant et rebaptizant fidelis autem inde si ueniat, exsufflant et rebaptizant etiam. hoc enim praedixit filius dei, qui ueritas est, se esse uitem, suos autem filios esse sarmenta et patrem suum agricolam: Sarmentum, inquit, quod in me non dat fructum, pater meus tollet illud; sarmentum autem quod in me dat fructum, purgat illud, ut maiorem fructum adferat. non ergo mirum est, si de illa si sunt illi, qui fructum caritatis adferre noluerunt. Qui si uera crimina obiecissent collegis suis, maiores eorum, quando schisma fecerunt, ipsi obtinuissent causam suam apud ecclesiam transmarinam, unde ad istas partes Christianae fidei manauit auctoritas, ut illi essent foris, quibus eadem crimina obiciebant. nunc autem cum illi inueniuntur intus communicare ecclesiis apostolicis, quarum nomina in libris sanctis habent et recitant, isti autem foris positi et ab illa communione separati sunt, quis non intellegat eos ha
Abbreviated transcription (Latin):
OMINo mul-
rino: augusti¬
nus. litteras
frat̾nitatis tuȩ
&̾ si ualde sero.
& si p̃ter quod
sꝑaueram: tamen letus accepi. Marime q¬
maiore gaudio ꝑfusus sum. cũ cognouisseo
hominẽ ur̃m in ipsa sola causa uenisse hip¬
ponem: ut ad me litteras tuȩ frat̾nitatis af¬
ferret. Cogitaui enĩ non sine causa hoc ex¬
ortũ ẽẽ in animo tuo ut recoleres consangui¬
nitatẽ nr̃am: nisi qr fortasse ꝑspicis sicut no¬
ui non leue pondus prudentiȩ tuȩ quã sit
dolendũ. ut qui scd̃m carnẽ fr̃s sumus. in
xꝑi corꝑe non una societate uiuamꝰ: p̃sert̃
catholica. unde catholica grece appellat᷑ qͦd
ꝑ totũ orbem t̾rarũ diffunditur. Hanc igno¬
solis affris calumpniat᷑ orbi t̾rarũ: ⁊ ñ con¬
sid̾at ea sterilitate qua fructus pacis ⁊ cari¬
tatis afferre noluit ab illa radice orientaliũ
eccłarum se e̾ẽ p̃cisam. unde eugłiũ in affri¬
cam uenit unde si t̾ra eis afferatur ad orãt

Expanded text:
OMINO MULTURINO AUGUSTINUS. Litteras fraternitatis tuae etsi ualde sero, etsi praeter quod speraueram, tamen laetus accepi. maxime ampliore gaudio perfusus sum, cum cognouissem hominem uestrum in ipsa sola causa uenisse Hipponem, ut ad me litteras tuae fraternitatis adferret. cogitaui enim non sine causa hoc exortum esse in animo tuo, ut recoleres consanguinitatem nostram, nisi quia fortasse perspicis, sicut noui non leue pondus prudentiae tuae, quam sit dolendum, ut, qui secundum carnem fratres sumus, in Christi corpore non una societate uiuamus, praesertim catholica, unde καθολικὴ graece appellatur, quod per totum orbem terrarum diffunditur. hanc ignosolis Afris calumniatur orbi terrarum et non considerat ea sterilitate, qua fructus pacis et caritatis adferre noluit, ab illa radice orientalium ecclesiarum se esse praecisam, unde euangelium in Africam uenit, unde terra si eis adferatur, adorant;
Abbreviated transcription (Latin):
luis. quoniã fortassis illa uates etiã aliqus
de unico saluatore in spu audierat. q̃d ne¬
cesse habuit confiteri: Hȩc tibi dñe merip
suscipiende: ⁊ in xp̃o dilectissime & desiders¬
tissime fr̃̾ siue pauca siue forsitan mulita
sint: utcũq occupatissime scͥpsi. T̃ua merr¬
ri rescͥpta desid̾o: & te nomen uel dedissẽit
competentes: uel daturũ eẽ iãiãq cogno¬
scere. Dñs ds ñr ĩ quẽ credidisti. & hic etĩ
futuro scło te conseruet. dñe merito suscis¬
ende. ⁊ in xp̃o dilectissime ac desiderants¬

Expanded text:
lius, quoniam fortassis etiam illa uates aliquid lius, quoniam fortassis etiam illa uates aliquid de unico saluatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. haec tibi, domine merito suscipiende et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, siue pauca siue forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi. tua sumere rescripta desidero et te nomen uel dedisse inter competentes uel daturum esse iam iamque cognoscere. dominus deus, in quem credidisti, et hic et in futuro saeculo te conseruet. domine merito suscipiende et in Christo dilectissime ac desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
narũ ẽ cũ beniuolentia ⁊ caritate consen¬
tio: Hȩc duo si mecũ firmissime teneas. a¬
micitia nr̃a uera ac sempit̾na erit: ⁊ ñ so¬
lũ inuicẽ nos. s etiã ipsi dño sociabit. Quod
ut fiat. exortor grauitatẽ tuã et prudentiam
tuã. ut iam etiã fideliũ sacramenta ꝑcipiã.
Decet enĩ etatẽ ⁊ congruit quantũ credomo¬
rib tuis. Memento quid mͥ dixeris ꝓfectu¬
ro. comicũ quidẽ de terentio si recolis u̾sũ
s tam̃ aptissimũ et utilissimũ. Nunc hic
dies auã uitã affert: alios mores postulat:
Quod si ueracit̾ dixisti. sicut dete dubitare
ñ debeo. iã ꝓfecto sic uiuis. ut sis dignus
baptismo salutari. remissionẽ p̃teritorũ
acciꝑe peccatorũ. Nam omnino non ẽ. cui
num.Te duce siqua manent.sceleris ue¬
stigia nr̃i irrita ꝑpetua soluent formi¬
dine terras. Quod er cumeo id: ex sibilli¬
no carmine. se fassus est transtulisse urgi¬

Expanded text:
narum est cum beniuolentia et caritate consennarum est cum beniuolentia et caritate consensio. haec duo si mecum firmissime teneas, amicitia nostra uera ac sempiterna erit et non solum inuicem nos sed etiam ipsi domino sociabit. Quod ut fiat, exhortor grauitatem et prudentiam tuam. ut iam etiam fidelium sacramenta percipias; decet enim aetatem et congruit, quantum credo. moribus tuis. memento, quid mihi dixeris profecturo comicum quidem de Terentio recolens uersum sed tamen aptissimum et utilissimum: Nunc hic dies aliam uitam adfert, alios mores postulat. quod si ueraciter dixisti. sicut de te dubitare non debeo. iam profecto sic uiuis, ut sis dignus baptismo salutari remissionem praeteritorum accipere peccatorum. nam omnino non est, cui num: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, inrita perpetua soluent formidine terras. quod ex Cymaeo, id est ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Vergi
Abbreviated transcription (Latin):
ligit iniquitatẽ: odit animã meam. Cum
gͦ odissem animã meã uerũ amicũ quomͦ
hab̾e poterã. ea mͥ oꝑtantẽ in quibime iy
sũ patiebar inimicũ: Cũ uͦ benignitas et
gr̃a saluatoris nr̃i. illurit mͥ non scd̃m me¬
rita mea. s scd̃m ipsius miscd̃iam. tu abhac
alienus quomͦ eẽ posses amicus meus. qͥund̃
beatus esse possem penitus ignorabas: ꝙ non ĩ hoc
me amabas: in quo mͥ ipse iã fuerã utcũq a¬
micus effectus: Grãs itaq dño. quod te mͥ
amicũ face tandem aliquando dignatur:
Nunc enĩ nob̾ ẽ rerũ humanarũ ⁊ diuina¬
rũ cũ beniuolentia & caritate consensio: in
ob p̃ceptis cuncta p̃conia diuina conclusit
dicens. Diliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde
tuo. ⁊ ex tota anima tua. ⁊ ex totamentetua.
& diliges ꝓximũ tuũ tanquã te ipsũ. In hiᷤ
duob p̃ceptis: tota lex pendet et ꝓph̾e. In il¬
lo pͥmo rerũ diuinarũ. ĩ ħ scd̃o rerũ huma¬

Expanded text:
ligit iniquitatem, odit animam suam. cum ligit iniquitatem, odit animam suam. cum ergo odissem animam meam, uerum amicum quo modo habere poteram ea mihi optantem, in quibus ipse me ipsum patiebar inimicum? cum uero benignitas et gratia saluatoris nostri inluxit mihi non secundum merita mea sed secundum ipsius misericordiam. tu ab hac alienus quo modo esse poteras amicus meus, qui, unde beatus esse possem, penitus ignorabas et non in hoc me amabas, in quo mihi ipse iam fueram utcumque amicus effectus? Gratias itaque domino, quod te mihi amicum facere tandem aliquando dignatur. nunc enim nobis est \'rerum humanarum et diuinarum cum beniuolentia et caritate consensio\' inobus praeceptis cuncta praeconia diuina conclusit dicens: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diligillo primo rerum diuinarum. in hoc secundo rerum huma
Abbreviated transcription (Latin):
fit ut int̾ quos amicos ñ ẽ rerũ diuinarũ
ac uera. Necesse est enĩ ut alit̾ quã oportet
humana existimet. qui diuina contẽynit.¬
nec hominẽ recte dilig̾e nouerit qͥsqͥs eũ ñ
diligit: qui hominẽ fecit. Proinde ñ dico
nunc m pleniꝰ amicꝰ es qui eras ex parte s
quantũ ratio indicat. nec ex parte eras qñ
nec in reb humanis mecũ amicitiã uerã
tenebas. Rerũ quippe diuinarũ ex quib
recte humanȩ pensantur sociꝰ mͥ ñdũ eraˢ
siue quando nec ipse in eiserã. siue postea¬
quã ego eas uitũꝙ saꝑe cepi a quib tulon¬
ge abhorrebas Nolo autẽ sucenseas nec tͥ
uideatur absurdũ quod illo tempore cũ
inuana mundi huiꝰ estuarem. quamuiᷤ
me multũ amare uidereris ñdũ eras
amicus meus. quando nec ipse mͥamicus
eram: s poti inimicus. Diligebam quippe in-¬
quitatem. Et reuera: quia diuina senten¬
tia ẽ: qua scͥptũ ẽ in scĩs libris. Qui autẽ di¬

Expanded text:
fit ut inter quos amicos non est rerum consensio fit ut inter quos amicos non est rerum consensio ac uera. necesse est enim, ut aliter, quam oportet, humana aestimet, qui diuina contenec hominem recte diligere noverit quisquis eum non diligit qui hominem fecit. Proinde non dico, nunc mihi plenius amicus es, qui eras ex parte; sed quantum ratio indicat, nec ex parte eras, quando nec in rebus humanis mecum amicitiam veram tenebas. Rerum quippe divinarum, ex quibus recte humana pensantur, socius mihi nondum eras; sive quando nec ipse in eis eram, sive posteaquam ego eas utcumque sapere coepi, a quibus tu longe abhorrebas. 3. Nolo autem succenseas, nec tibi videatur absurdum quod illo tempore cum in vana hujus mundi aestuarem, quamvis me multum amare videreris, nondum eras amicus meus; quando nec ipse mihi amicus eram, sed potius inimicus: diligebam quippe iniquitatem et uera, quia diuina, sententia est. qua scriptum est in sanctis libris: Qui autem di
Abbreviated transcription (Latin):
diuinarũ: quauis cũ beniuolentia et carita¬
te consensio: Et postea quã illa cuyere destra
tu quidẽ ꝑseuerante beniuolentia saluũ me
ẽẽ cupiebas. salute mortali. & ea rerũ ꝓsperita¬
te felicem: quã mundus optare consueuit :
Etiã sic itaq aliquantũ tibi erat mecũ rerũ
humanarũ beniuola et cara consentio. Nunc
xͦ quantũ dete gaudeã quib explicẽ uerbis
quando eũ quẽ quoquomͦ habui amicũ du
habeo ia uerũ amicũ Accessit enĩ rerũ etiam
consensio diuiniarũ. q̃m qui mecũ temꝑalẽ
uitã quondã iocundissima benignitate du¬
xisti: nunc sꝑe uitȩ et̾nȩ mecũ ẽẽ cepisti. Mo.¬
do uͦ etiã de reb humanis int̾ nos nulla dis¬
sensio ẽ qui eas rerũ diuinarũ cognitione
pensamꝰ neplus eis tribuamꝰ. quã modus
earũ iustissime postulat nec eas in aliquo
contemptu abiciendo creatori earũ dño rer̾
celestiũ atq t̾restriũ faciamus iniuriã. Ita

Expanded text:
\'diuinarum\' quamuis cum beniuolentia et carita\'diuinarum\' quamuis cum beniuolentia et caritate consensio\'. Et posteaquam illa cupere destiti, tu quidem perseuerante beniuolentia saluum me esse cupiebas salute mortali et ea rei-um prosperitate felicem, quam mundus optare consueuit. et iam sic itaque aliquantum tibi erat mecum rerum humanarum beniuola et cara consensio. nunc ergo quantum de te gaudeo, quibus explicem uerbis, quando eum, quem quoquo modo habui diu amicum, habeo iam uerum amicum? accessit enim rerum etiam consensio diuinvitam quondam jucundissima benignitate duxisti, nunc spe vitae aeternae mecum esse coepisti. Modo vero etiam de rebus humanis inter nos nulla dissensio est, qui eas rerum divinarum cognitione pensamus, ne plus eis tribuamus, quam modus earum justissime postulat; nec eas in aliquo contemptu abjiciendo, creatori earum Domino rerum coelestium atque terrestrium faciamus injuriam. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito
suscipiendo. et ĩ
xp̃o dilectissimo
ac ddesiderantissi¬
mo fr̃i martiano:
augustinus ĩ dño
salutẽ. Arripui
uel potiꝰ obripui
& quodãmͦ fura¬
tus sum memet
iysum multis occupationib meis. ut tibi
seb̾em antiquissimo amico. quẽ tam̃ non
habebã: quã dui in xp̃o ñ tenebam. Nosti
quippe ut definierit amiciciã. romani ut
ait quidã maximꝰ auctor tullius eloquii:
Dixit enĩ ꝙ uerissime dixit. Amicitia ẽ rerũ
humanarũ et diuinarũ cũ beniuolentia &
mͥ consentiebas in reb humanis. cũ eis more
ulgi frui cuꝑem: s mͥ ad ea capessenda
quorum me penitet fauendo uelificabas ĩmo
uͦ uela cupiditatũ mearũ cum cet̾is tunc dile¬
ctorib meis. inter p̾cipuos aura laudis infla¬
bas. Porro in reb diuinis quarũ mͥ illo tẽꝑe
nulla eluxerat ueritas. utiq in maiore illuis
diffinitionis parte nr̃a amicitia dlaudicabat:
Erat enĩ rerũ tantũmͦ humanarũ. non etiã

Expanded text:
omino merito suscipiendo, et in Christo dilectissimo ac desiderantissimo fratri MARTIANO, AUGUSTINUS, in Domino SALUTEM. Abripui uel potius subripui et quodam modo furatus sum memet ipsum multis occupationibus meis. ut tibi scriberem antiquissimo amico, quem tamen non habebam, quam diu in Christo non tenebam. nosti quippe, ut definierit amicitiam \'Romani\', ut ait quidam, \'maximus auctor Tullius eloquii\'. dixit enim et uerissime dixit: \'Amicitia est rerum humanarum et diuinarum cum beniuolentia et , aliquando mihi consentiebas in rebus humanis, cum eis more uulgi frui cuperem, et milii ad ea capessenda, quorum me paenitet. fauendo uelificabas, immo uero uela cupiditatum mearum cum ceteris tunc dilectoribus meis inter praecipuos aura laudis inflabas. porro in rebus diuinis, quarum mihi illo tempore nulla eluxerat ueritas, utique in maiore illius definitionis parte nostra amicitia claudicabat: erat enim rerum tantum modo \'humanarum\' non etiam
Abbreviated transcription (Latin):
litas tua scies quib oꝑib lit terarum. et
quantum occuyatus sum. et instantius fa-¬
cies quod rogaui: ut ⁊ aliosspotueris mͥ aliquid
aliuo sẽbendum uolentes inuing̾e. ame demo-¬
liaris:. Dominus ds nr impleat cordis tuitã
grandem et tam sc̃m sinũ: quem ipse fecit
dñe beatissime

Expanded text:
litas tua, scies, quibus operibus litterarum et litas tua, scies, quibus operibus litterarum et quantum occupatus sim, et instantius facies, quod rogaui, ut et alios, quos potueris, mihi aliquid aliud scribendum uolentes iniungere a me demoliaris. dominus deus noster impleat cordis tui tam grandem et tam sanctum sinum, quem ipse fecit, . domine beatissime
Abbreviated transcription (Latin):
pendero contra officium meũ mͥ fac̾e uideor
Quoo enim us ut adte ꝓlixam epłam scribã
et ħ quidẽ debeo fateor: debeo ꝓrsus ħ tã dul-¬
ci. tam sincerȩ. tam merȩ uoluntati tuȩ: S qr
bonus es amator iustitiȩ. inde te admoneo
ut de illa quam diligis. hame libentius
audias. Cernis prus ẽẽ quod et tibi et aliis.
quam quod tibi tantummͦ debeo Et tempꝰ
ad omnia mͥ non sufficit: quando nec ad il-¬
la quȩ priora sunt. Unde omnes omnesca¬
rissimi et familiarissimi mei. quorũ in no¬
mine. xp̃i int̾ primos mͥ es. rem facient
officii sui si non solum mͥ alia scͥbenda ipsi
non imponant. uerumetiã ceteros quan¬
ta possunt auctoritate. ⁊ sc̃a benignitate ꝓ-¬
hibeant. ne uidear ego durus. cũ a singuliˢ
petita non dedero: dũ ea uolo magis redd̾e
quȩ omnib debeo. Deniq cũ sicut sꝑamus
et ꝓmissũ tenemus. ad nos uenit uenerabi¬

Expanded text:
pendero, contra officium meum mihi facere uideor. pendero, contra officium meum mihi facere uideor. Quod enim uis, ut ad te prolixam epistulam scribam, et hoc quidem debeo, fateor; debeo prorsus hoc tam dulci, tam sincerae, tam merae uoluntati tuae. sed quia bonus es amator iustitiae, inde te admoneo, ut de illa, quam diligis, hoc a me libentius audias. cernis prius esse, quod et tibi et aliis quam quod tibi tantum modo debeo; et tempus ad omnia mihi non sufficit, quando nec ad illa, quae priora sunt. unde omnes carissimi et familiarissimi mei, quorum in nomine Christi inter primos mihi es, rem facient officii sui, si non solum mihi alia scribenda ipsi non inponant, uerum etiam ceteros quanta possunt auctoritate et sancta benignitate prohibeant, ne uidear ego durus, cum a singulis petita non dedero, dum ea magis uolo reddere, quae omnibus debeo. denique cum, sicut speramus et promissum tenemus, ad nos uenerit uenerabi
Abbreviated transcription (Latin):
meis desid̃auerim: Absit ut ħ de te credam.
S epła tua nolo dicẽ. quam ueris uel quam ñ
ueris plena tamen laudib meis. ħ de me ut
rep̃henderẽ etiam te nolente flagitauit. Nam
siquio aliud uolebas ut scͥberem. largitoremine
desiderabas. non redditorem. Porro iustitiȩ or-¬
do sic se habet. ut debitum pruis reddamus.
tum deinde cui reddimus. siħ placet aliquid
et donemus: Quamquã etiã talia qualia de-¬
siderastiut scͥberem si diligentus p̃cepta diu̾̃ca
cogitemus. reddimus potius quam donamus.
si nemini quicquã debendũ est: nisi ut inuicẽ
diligamus. Ipsa quippe dilectio exigit debitũ:
ut frnȩ caritati seruientes eum qui se adu¬
uari recte uelit: inquo possumus adiuuemꝰ
S mi fã et tu credo quoo noueris quanta sĩt
in manib meis. quib aduersus curas quas
nr̃e seruitutis necessitas habet. uix paucissimȩ mͥ¬
guttȩ temꝑis stillantur. quas aliis reb sum-¬

Expanded text:
meis desiderauerim. absit, ut hoc de te credam; meis desiderauerim. absit, ut hoc de te credam; sed epistula tua nolo dicere quam ueris uel quam non ueris plena tamen laudibus meis hoc de me ut rependerem etiam te nolente flagitauit. nam si quid aliud uolebas ut scriberem, largitorem me desiderabas, non redditorem. porro iustitiae ordo sic habet, ut debitum prius reddamus, tum deinde, cui reddimus, si hoc placet, aliquid et donemus. quamquam etiam talia, qualia desiderasti ut scriberem, si diligentius praecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus. sed, mi frater, et tu credo quod noueris, quanta sint in manibus meis, quibus aduersus curas, quas nostrae seruitutis necessitas habet, uix mihi paucissimae guttae temporis stillantur, quas aliis rebus si in
Abbreviated transcription (Latin):
suera dicantur: quanto potuis quia etiam
tum sis alt̾a anima mea. immo una sit ani¬
ma mea et tua: sic in me falleris putando ao
&̾ mͥ quȩ desunt. quomͦ et de se ipse unus ho
fali potest: quod non tantum id̃o nolo. neq̃.
aligo tu fallaris: uerumetiam ne minus ores
ut sim quod iam ẽẽ me credis. Nec in eo tibi
sum debitor ut eadem ꝓgressu beniuolentiȩ
credam. et loquar de te bona quȩ adhuc et
ii tibi deẽe̾ cognoscis: s ut animo tam quidẽ
benuiolo. ea tamen dicam bona tua donadĩ.
equib inte certus sum. Quod non id̃o non
sacio. ne fallar in eis: si ne tu a me laudatus
hse te laudasse uidearis. et ꝓpt̾ illã iustitie
ilgulam: qua mͥ fieri nolo. Q uod si fieri deb&
Elgo ẽẽ debitor. quã dui puto non ẽẽ facien¬
dum: Si autẽ fieri non debet: nec debitorsũ:
S noui quid adhec mͥ respond̾e possis. Ita ista
laqueris. quasi ꝓlixam eplam tuã de laudib

Expanded text:
si uera dicantur; quanto potius, quia etiam, si uera dicantur; quanto potius, quia etiam, cum sis altera anima mea, immo una sit anima tua et mea, sic in me falleris putando mihi adesse, quae desunt, quo modo et de se ipse unus homo falli potest! quod non tantum ideo nolo, ne, quem diligo, tu fallaris, uerum etiam ne minus ores, ut sim, quod iam esse me credis. nec in eo sum tibi debitor, ut eodem progressu beniuolentiae credam et loquar de te bona, quae adhuc et tu tibi deesse cognoscis, sed ut animo tam quidem beniuolo ea tamen dicam bona tua, dona dei, de quibus in te certus sum. quod non ideo non facio, ne fallar in eis, sed ne tu a me laudatus ipse te laudasse uidearis et propter illam institiae regulam, quia mihi fieri nolo. quod si fieri debet, eligo esse debitor, quam diu puto non esse faciendum; si autem fieri non debet, nec debitor sum. Sed noui, quid mihi ad haec respondere possis: \'Ita ista loqueris, quasi prolixam epistulam tuam de laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
su quęstionem: quam tu non ꝓposiusti: et
aꝰ fecassis expectas ut soluam. Ita michi
parum erat quod debitor eram. nisi etiã me
im pliori debito cumularem: quãquã hoc
faidle sit ostend̾e. et si non ostendam facile tͥ
uidere et uera infidelit̃ dici posse et non ue¬
a sidelit. Qui enim sic credit ut loquitur.
es non uera loquitur: fidelit̾ loquitur. Qui
autem non credit quȩ loquitur. et si uera lo¬
quiur: infidelit̃ loquitur. Numquid gͦ du¬
lito: quod ea de me credas quȩ sc̃ꝑsisti: Quȩ
cum in me non agnosco: potuisti de me. fi
delit non uera dic̾e.S nolo te uel beniuolen¬
uasic falli. cui beniuolentiȩ debitor sum.
quia et tam fidelit̾ et tam benuiole eaquȩ
utra sunt ꝑossem de te dic̾e: nisi ut supradyei
urrerundiȩ tuȩ parcerem. Ego autemqͣn¬
dolaudor a germanissimo et familiarissi¬
mo anuȩ mee: uelud ame ipso lauder sic
babeo: Quod cernis quam molestum sit etiã

Expanded text:
ci quaestionem, quam tu non proposuisti et ci quaestionem, quam tu non proposuisti et eam fortassis expectas ut soluam. ita mihi parum erat, quod debitor eram, nisi etiam me ampliore debito ipse cumularem. quamquam hoc facile sit ostendere et, si non ostendam, facile tibi uidere et uera infideliter dici posse et non uera fideliter. qui enim sic credit, ut loquitur, etsi non uera loquitur, fideliter loquitur; qui autem non credit, quae loquitur, etsi uera loquitur, infideliter loquitur. numquid ergo dubito, quod ea de me credas, quae scripsisti? quae cum in me non agnosco, potuisti fideliter de me non uera dicere. Sed nolo te uel beniuolentia sic falli. cui beniuolentiae debitor sum, quia et tam fideliter et tam beniuole ea, quae uera sunt, possem de te dicere, nisi, ut supra dixi, uerecundiae tuae parcerem. ego autem quando laudor a germanissimo et familiarissimo animae meae, uelut a me ipso lauder, sic habeo. quod cernis quam molestum sit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nuatrix: noua tamen rescͥptorum eractrir
fuit. Miraris fortasse cur me huiꝰ debiti ꝑso¬
lutorem imparem dicam. cum tu de me tam
multum sentias: qui me tanquam animama
noueris. S ħ ipsum est quod mͥ magnam dit¬
ficultatem facit resyondendi litt̾is tuis: quia
et quantus mͥ uidearis parco dicẽ ꝓpt̃ uere¬
cundiam tuam. & utiq minus dicendo. cũ
tu in me tantam laudem contuleris: quid
nisi debitor remanebo: Quod non curarem.
si ea quȩ de me ad me locutus es non er carita¬
te sincerissua dicta scirem: s adulatione mn¬
mica amicitiȩ. Hoc quippe mͦ nec debitorsi¬
erem: quia talia repende non deberẽ: S quan¬
to magis noui quã fideli animo de me loque¬
ris: tanto magis uideo. quanto debito grauer
Uide autem quid mͥ contigit. ut me quodãmͦ
ipse laudauerim: qui me ate fidelit laudadl
dixerim. S quid aliuo dicẽm. quam id quod
dete admonui quem nosti: Ecce nouam mͥ¬

Expanded text:
nuatrix, noua tamen rescriptorum exactrix nuatrix, noua tamen rescriptorum exactrix fuit. Miraris fortasse, cur me huius debiti persolutorem inparem dicam, cum tu de me tam multum sentias, qui me tamquam anima mea noueris. sed hoc ipsum est, quod mihi magnam difficultatem facit respondendi litteris tuis, quia et, quantus mihi uidearis, parco dicere propter uerecundiam tuam et utique minus dicendo, cum tu in me tantam laudem contuleris, quid nisi debitor remanebo? quod non curarem, si ea, quae de me ad me locutus es, non ex caritate sincerissima dicta scirem sed adulatione inimica amicitiae. hoc quippe modo nec debitor fierem, quia talia rependere non deberem; sed quanto magis noui, quam fideli animo loqueris, tanto magis uideo, quanto debito grauer. Vide autem, quid mihi contigit, ut me quodam modo ipse laudauerim, qui me a te fideliter laudatum dixerim. sed quid aliud dicerem quam id, quod de te admonui, quam nosti? ecce mihi nouam fe
Abbreviated transcription (Latin):
bili. fr̃i. et consa¬
cerloti seuero. ꝙ
qui tecum sunt st̃s. augustinꝰ et qui mecã
sunt fẽs: in domino salutem. Epistola mers
ꝑuerit carissimus filuis. et condiaconus p
timotheus. iam parata erat ꝓfecturo: quari
filii nr̃i quoduultd̃s. et gaudentius ad nos
uenerunt cum litt̾is tuis. Inde factũ est ir
continuo ꝓficiscens non afferret responsione
meam: quoniam post illorum aduentũ quai¬
tulumcũq aput nos immoratus eẽt ꝓfectur
ꝑ horas singulas uidebatur. S et si ꝑ eumm
pondissem: aohuc debitor forem. ham et ns
quod uideor respondisse. debitor sum ñ dico
caritatis. quam tanto magis debemus quan¬
to amplus impend̃imus. cuiꝰ nos ꝑpetuosde¬
bitores oftendit aplłs dicens. nemini quicquã
debeatis. nisi ut iiuicem diligatis: s ipsuis eps
tuȩ. Quando enim sufficiã tuȩ suauitati: an¬
tȩ q auiditati animi tui: quam mͥ lecta nun¬
tiauit: Rem quidẽ in te mͥ notissimã insini¬
auit: uerũtamen et si non mͥ rei nouae insi¬

Expanded text:
LI FRATRI ET CONSACERDOTI SEVERO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Epistula mea, quam peruexit carissimus filius et condiaconus noster Timotheus, iam parata erat profecturo, quando filii nostri Quoduultdeus et Gaudentius ad nos uenerunt cum litteris tuis. inde factum est, ut continuo proficiscens non adferret responsionem meam, quoniam post illorum aduentum quantulumcumque apud nos inmoratus est et profecturus per horas singulas uidebatur. sed etsi per eum respondissem, adhuc debitor forem. nam et nunc, quod uideor respondisse, debitor sum non dico caritatis, quam tanto magis debemus, quanto amplius inpenderimus, cuius nos perpetuos debitores ostendit apostolus dicens: Nemini quicquam debeatis. nisi ut inuicem diligatis, sed ipsius epistulae tuae; quando enim sufficiam tuae suauitati tantaeque auiditati animi tui, quam mihi lecta nuntiauit? rem quidem in te mihi notissimam insinuauit; uerum tamen etsi non mihi rei nouae insi
Abbreviated transcription (Latin):
sapio. ĩacio ut capio. S utrũ fugiri. anfug.
utrũ sapiri an sapi. sit modꝰ insinituuis ig¬
noro: Possem attendẽ iaci et capi. niuererer
ne me caꝑet. & ꝓ ludibrio iac̾et quo uellet.
qui iactum ⁊ captũ aliud fugitũ cupitũ sa
pitũ eẽ conuinc̾ẽt. Quȩ itẽ tria. utruĩ penul¬
tima longa. et inflera. angrauia. breuiaq
ꝓnuntianda sint: similit̾ nescio: Prouoca¬
uerĩ te ad epłãm longiorẽ: peto ut paulo di¬
utiꝰ te legam: Nam ñ queo tantũ dice quan-¬
tum uoluptas ẽ leg̾e te

Expanded text:
sapio, ut iacio, ut capio; sed utrum fugiri an fugi, sapio, ut iacio, ut capio; sed utrum fugiri an fugi, utrum sapiri an sapi sit modus infinitus, ignoro. possem adtendere iaci et capi, ni uererer, ne me caperet et pro ludibrio iaceret, quo uellet, qui iactum et captum pitum esse convinceret. Quae item tria, utrum penultima longa et inflexa, an gravi brevique pronuntianda sint, similiter nescio. Provocaverim te ad epistolam longiorem; peto, ut paulo diutius te legam. Nam non queo tantum dicere, quantum volupe est legere te
Abbreviated transcription (Latin):
tis exploratũ ẽ. His reb fortasse atq talib ne¬
bridio meo. sinon beatus at certe quasi be¬
atus iudeor. Sidear et mͥ. Quid inde ꝑdo
Aut cur parcam bonȩ opinioni: Hȩc mͥ dixi.
Deinde oraui ut soleba atq dormiuii. Hec pla¬
cuit scͥb̾e tͥ. Delectat enĩ me quod mͥ gr̃as agiˢ
si nichil te quod inbuccam uen̾it. celem. Et
gaudeo: quia sic tibi placeo. Apud quẽ gͥ li¬
bentius deꝓmã ineptias meas: quã cui displi¬
cere non possum: At si in potestate fortune
est ut hominem amet homo. uide quãbeatꝰ
sim. qui de fortutis tam multũ gaudeo: et ta¬
lia bona fateor desidero mͥ ubert̾ĩ accrescere
fortunȩ autẽ bona uerissimi sapientes. quos
solos sapientes fas est uocari: nec timeri uo¬
luerunt nec cupi: ancupiri. tu uideris. Et
belle accidit: Nam uolo me declinationis huiꝰ
gnarũ facias. Cum enĩ adiungo u̾ba simi¬
lia: incertior fio: Nam ita cupio ut fugiõnt

Expanded text:
tis exploratum est. his rebus fortasse atque talibus Netis exploratum est. his rebus fortasse atque talibus Nebridio meo si non beatus, at certe quasi beatus uideor. uidear et mihi; quid inde perdo aut cur parcam bonae opinioni? haec mihi dixi; deinde oraui, ut solebam, atque dormiui. Haec placuit scribere tibi. delectat enim me, quod mihi gratias agis, si nihil te, quod in buccam uenerit, celem, et gaudeo, quia sic tibi placeo. apud quem igitur libentius ineptiam, quam cui displicere non possum? at si in potestate fortunae est, ut hominem amet homo, uide quam beatus sim, qui de fortuitis tam multum gaudeo et talia bona, fateor, desidero mihi ubertim adcrescere. fortunae autem bona uerissimi sapientes, quos solos beatos fas est uocari, nec timeri uoluerunt nec cupi — an cupiri? tu uideris. et belle accidit. nam uolo me declinationis huius gnarum facias. cum enim adiungo uerba similia, incertior fio. nam ita est cupio ut fugio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Quis dubitet ubi uera ẽ eẽ meliorẽ: Ubi gͦue¬
ra est: In animo scilicet. Animꝰ gͥ magis a¬
mandus est quã corpꝰ. S inqua parte ani-¬
mi est ista ueritas: In mente: atq intelligen¬
tia. Quid huic adũsatur: Sensus. Resistendũ
gͦ sensib. totis animi uirib liquet: Qui d si
sensibilia niiũ delectant: Fiat ut non dele¬
ctent. Unde fit: Consuetudine his carendi. ap¬
petendiq meliora. Quid si moritur animꝰ:
Ergo moritur ueritas. Aut ñ ẽ intelligentia
ueritas: Aut intelligentia non ẽ ianimo aut
mori potest aliquid: in quo aliquid in mor¬
tale est: Nichil autẽ horũ fieri posse. soliloqͥa
nr̃a iam continent satisq ꝑsuasum ẽ. S ne-¬
scio qua consuetudine malorũ. t̾ritamurato
titubamus. Postremo etiã si moritur animꝰ
qd̃ nullomͦ posse fieri uideo. non e̾ẽ tamen
beatã uitam in letitia sensibiliũ. hoc otio sa¬

Expanded text:
quis dubitet, ubi uera est, esse meliorem? ubi ergo uequis dubitet, ubi uera est, esse meliorem? ubi ergo uera est? in animo scilicet. animus igitur magis amandus quam corpus. sed in qua parte animi. est ista ueritas? in mente atque intellegentia. quid huic aduersatur? sensus. resistendum ergo sensibus totis animi uiribus liquet. quid si sensibilia nimium delectant? fiat, ut non delectent. unde fit? consuetudine his carendi appetendique meliora. quid si moritur animus? ergo moritur ueritas aut non est intellegentia ueritas aut intellegentia non est in animo aut potest mori aliquid, in quo aliquid inmortale est. nihil autem horum fieri posse Soliloquia nostra iam continent satisque persuasum est; sed nescio qua consuetudine malorum territamur atque titubamus. postremo etiam si moritur animus, quod nullo modo fieri posse uideo, non esse tamen beatam uitam in laetitia sensibilium hoc otio sa
Abbreviated transcription (Latin):
Mirum est autem: quod in imaginib uide¬
mus quȩ specula referunt. Nam quamuis
ingentia specula sint non reddunt maiores
unagines qua sunt corꝑa etiã breuissimaob¬
iecta: In paruis autẽ specillis sicut in puyil¬
lis oculorũ et si magna facies sese opponat bre¬
uissima imago ꝓ mͦ speculi formatur. Ergo &
imagines corꝑum minui licet: si specula mi¬
nuantur.: augi si augeantur non licet.Hic ꝓ¬
fecto aliquid latet: S nunc dormiendum ẽ.
seq eni nebridio beatus querendo iudeor: s.
fortasse aliquia inueniendo. Id autẽ aliquis
quid est. An illa ratiocinato cui tanqua uni¬
ce icȩ blandiri soleo: ꝯ ea me nuimis oblecta¬
Unde constamus: Ex animo et corꝑe: Quid
horũ meluis: Sidelicet animus. Quid lau¬
datur in corꝑe᷑ Nichil aliud uideo: quam
pulcͥtudinẽ. Quid est corꝑis pulcͥtudo: Con¬
gruentia partiũ: cũ quadã coloris suauita¬
te. Hȩc forma ubi uera melior: an ubi falsa:

Expanded text:
mirum est autem, quod in imaginibus uidemirum est autem, quod in imaginibus uidemus, quas specula referunt; nam quamuis ingentia specula sint, non reddunt maiores imagines, quam sunt corpora etiam breuissima obiecta. in paruis autem specillis sicut in pupillis oculorum etsi magna facies sese opponat, breuissima imago pro modo speculi formatur. ergo et imagines corporum minui licet, si specula minuantur; augeri, si augeantur, non licet. hic profecto aliquid latet. sed nunc dormiendum est. neque enim Nebridio beatus quaerendo uideor, sed fortasse aliquid inueniendo. id autem aliquid quid est? an illa ratiocinatio, cui tamquam unicae meae blandiri soleo et ea me nimis oblectaUnde constamus?. ex animo et corpore. quid horum melius? uidelicet animus. quid laudatur in corpore? nihil aliud uideo quam pulchritudinem. quid est corporis pulchritudo? congruentia partium cum quadam coloris suauitate. haec forma ubi uera melior, an ubi falsa?
Abbreviated transcription (Latin):
tasse merito philosophi in reb intelligibilib
diuitias ponunt: in sensibilib egestatẽ. Quid
enim erumnosius quã minus atq minꝰ sẽꝑ
posse fieri: Quid ditiꝰ quã cresc̾e quantu uelis.
ire quo uelis redire cũ uelis: quousq uelis. ꝙ
h multũ amare quod minui non potest: s¬
quis namq intelligit istos numeros. nichil
sic amat ut monadem: Nec mirum: cũ ꝑeã fi¬
at. ut cet̾i amentur. S tamen cur tantus ẽmun
mundus: Pot̾ãt enĩ ẽẽ uel maor uel breuior:
Nescio. T̃ ale est enim. & curħ loco potiꝰ quam
illo: Nec in ea re debet ẽẽ quȩstio: ubi quicqͥd
ẽẽt questio eẽt. Unum illucd mouebat multũ.
quod infinite corꝑa secarentur: Eui fortasse re¬
ponsum est. de ui contraria intelligibiliꝰ nu¬
meri. S expecta iudeamus quid sit ħ nescio
quid qͦd suggitur menti. Certe sensibilic mun-¬
dus. nescio cuiꝰ intelligibilis imago eẽ dicitur.

Expanded text:
tasse merito philosophi in rebus intellegibilibus tasse merito philosophi in rebus intellegibilibus diuitias ponunt, in sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam minus atque minus semper posse fieri? quid ditius quam crescere, quantum uelis, ire, quo uelis, redire, cum uelis, quousque uelis, et hoc multum amare, quod minui non potest? quisquis namque intellegit istos numeros, nihil sic amat ut monadem; nec mirum, cum per eam fiat, ut ceteri amentur. sed tamen cur tantus est mundus? poterat enim esse uel maior uel breuior. nescio; tale est enim. et cur hoc loco potius quam illo? nec in ea re debet esse quaestio: ubi quicquid esset, quaestio esset. unum illud multum mouebat, quod infinite corpora secarentur, cui fortasse responsum est de ui contraria intellegibilis numeri. Sed expecta; uideamus, quid sit hoc nescio quid, quod suggeritur menti. certe sensibilis mundus nescio cuius intellegibilis imago esse dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tari quã mediũ: s alia similia quae simili¬
ter nouimus: Nunc uͭ quomͦ uel qualicũmq
beatus sum. qui nescio cur tantus mundus
sit. cum rationes figurarũ ꝑ quas est nichil
ꝓhibeant ee quanto quis uoluerit ampliorẽ
Aut uͭ quom non dic̾etur. immo non cogere¬
mur consiteri. corꝑa in infinitũ secari. ut a
certa uelut basi in quantitate certã certus
corpusculorũ numerus surgeret: Quare cum
corpus nullum ẽẽ minimũ sinitur. quo pa¬
cto eẽ sinamꝰ amplissimũ quo amplꝰ c̃e non
possit nͥ forte illud quod aliquando alipyo
dixi. occultissime habet magnam uim. ut
quoniã numerꝰ ille intelligibilis infinite cre¬
scit non tamen infinite minuitur: nã ñ eũ
licet ultra monadẽ resolu̾e. contra sensibilis.
nam quid ẽ aluid sensibilis numus. nͥ corꝑe¬
orum uel corꝑũ quantitas: minui quidem
infinite. s infinite cresce nequeat: Et idofor¬

Expanded text:
tari quam medium! et alia similia, quae similitari quam medium! et alia similia, quae similiter nouimus. nunc uero quomodo uel qualiscumque beatus sum, qui nescio. cur tantus mundus sit, cum rationes figurarum, per quas est, nihil prohibeant esse, quanto quis uoluerit, ampliorem? aut non mihi diceretur, immo non cogeremur confiteri corpora in infinitum secari, ut a certa uelut basi in quantitatem certam certus corpusculorum numerus surgeret? quare cum corpus nullum esse minimum sinitur, quo pacto esse sinamus amplissimum, quo amplius esse non posset, nisi forte illud, $uo3 aliquando Alypio dixi occultissime, habet magnam uim, ut, quoniam numerus ille intellegibilis infinite crescit, non tamen infinite minuitur — nam non eum licet ultra monadem resoluere —, contra sensibilis- — nam quid est aliud sensibilis numerus nisi corporeorum uel corporum quantitas? — minui quidem infinite, sed infinite crescere nequeat. et ideo for
Abbreviated transcription (Latin):
uel alia ulla miseria sit quam ipsa stulticia
U nde gͦ illi uisum est: An lectis illisubellis
itiam sapientem me ausus est credere: Non
usq adleo temeraria. est letitia gestiens p̃ser¬
umhominis. cuiꝰ quanti ponderis consid̾atio
sit bene nouimus. Illud gͥ est. Scͥpsit quod
nob̾ putauit culcissimũ fore: quia .⁊ illi dul¬
ae factum est. quic quid posiumus in illissit.¬
t̾s. Ẽt scͥsit gaudens. nec curauit quid com¬
mit dendũ gaudenti calamo ẽẽt. Quid si so¬
lloquia legisset: letaretur multo exundan¬
uuis nec tam̃ repꝑiret. plus aliquid qd̃ me
lipellaret quã beatũ: Cito gͦ summũ nomen
esfudit in me. nec sͥ aliquid reseruauit. qd̾ de
me letior asseueret. Uide lȩtitia quid faciat.
d ubi est ista beata uuta: Sbiubi nam Osui
psa ẽẽt repelleret athomos epicuri. O si ipsa
tẽt: sciret utiq nichil deorsũ ẽẽ p̃ter mundũ:
Os ipsa ẽẽt. nosset extremȩ sperae tardius ro¬

Expanded text:
uel alia ulla miseria sit quam ipsa stultitia. uel alia ulla miseria sit quam ipsa stultitia. unde ergo illi uisum est? an lectis illis libellis etiam sapientem me ausus est credere? non usque adeo temeraria est laetitia gestiens praesertim hominis, cuius quanti ponderis consideratio sit, bene nouimus. illud igitur est: scripsit, quod nobis putauit dulcissimum fore, quia et illi dulce factum est, quicquid posuimus in illis litteris, et scripsit gaudens nec curauit, quid committendum gaudenti calamo esset. quid? si Soliloquia legisset? laetaretur multo exundantius nec tamen reperiret plus aliquid, quod me appellaret, quam beatum. cito ergo summum- nomen effudit in me + nec sibi aliquid reseruauit, quod de me laetior adseueret. uide, laetitia quid faciat. Sed ubi est ista beata uita? ubi? ubinam? o si ipsa esset repellere atomos Epicuri! o si ipsa esset scire nihil deorsum esse praeter mundum! o si ipsa esset nosse extrema sphaerae tardius ro
Abbreviated transcription (Latin):
es sudio augu¬
stimis. Utrũ
nescio quout
rta dicam blan¬
diloquio tuo
factum puteo.
an uere ita se
reshabeat: in
ente accidit. nec satis de¬
lib̾atum est: quatinꝰ debeat committi fidl.
aie i̾ qͥd istud sit. qͣl censesͦ
Er pectas quid istua sit: Quid censes: Prope
ysuasisti mͥ non quidem beatum ẽẽ me. nã
posoluis sapientis p̃diũ ẽ. s certe quasi bea¬
tum: ut dicimꝰ hominẽ quasi hominẽ in
omꝑatione hominis illius quẽ plato no¬
uerat: aut quasi rotunda. & quasi quora
ea que uidemus cum longe ab eis absint qͣͤ
paucorũ animus uidet. legi enĩ litteras tuaˢ
aa lucernam. iam cęnatus. Prorima erat
cubitio: s non ita etiã dormitio: Quippe dui
metũ in lecto situs cogitaui: atq hasloque¬
lashabui. augustinus ipse cũ augustino:::
Nonne uerum est quod nebridio placce. be¬
atsꝰ nosẽe Non utiq Nam stultos adhuc ẽẽnec
ipse audet negare. Quid si etiã stultisbea¬
tauita contingit: Durum. Quasi uͦ parua

Expanded text:
EBRIDIO AUGUSTINUS. 1. Utrum nescio quo, ut ita dicam; blandiloquio tuo factum putem, an vere ita se res habeat; ince est. Nam repente accidit, nec satis deliberatum est, quatenus debeat committi fidei. Exspectas quid istuc sit. Quid censes? expectas, quid istuc sit. quid censes? prope persuasisti mihi non quidem beatum esse me, nam id solius sapientis praedium est, sed certe quasi beatum, ut dicimus hominem quasi hominem in comparatione hominis illius, quem Plato nouerat, aut quasi rotunda et quasi quadra ea, quae uidemus, cum longe ab eis absint, quae paucorum animus uidet. legi enim litteras tuas ad lucernam iam cenatus; proxime erat cubitio, sed non ita etiam dormitio; quippe diu mecum in lecto situs cogitaui atque has loquelas habui Augustinus ipse cum Augustino: Nonne uerum est, quod Nebridio placet, beatos nos esse? non utique; nam stultos adhuc esse nec ipse audet negare. quid, si etiam stultis beata uita contingit? durum! quasi uero parua
Abbreviated transcription (Latin):
mus adiuuabit. Nulla gͦ causa ẽ cur ad alios
nescio quos differat: ne int̾ nos qͦd ad nos ꝑti-¬
net ꝑagamus. Nec tam̃ ut dixi etiã illos de¬
fugio: si eorum ipse poscit auxiliuor. Eẜ ła¬

Expanded text:
mus, adiuuabit. nulla ergo causa est, cur ad alios mus, adiuuabit. nulla ergo causa est, cur ad alios nescio quos differat, ne inter nos, quod ad nos pertinet, peragamus. nec tamen, ut dixi, etiam illos defugio, si eorum ipse poscit auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ agimꝰ quod ad eccłam ꝑtinet. quantũ
nos ꝑmittunt uel nob̾ imponunt earundẽ
⁊ iste qui se tot annorũ ep̃m dicit. quid ĩ me
tirone timeat. quo minus mecũ uelit confer¬
re sermonem: non satis intelligo. Si doctri¬
nam liberaliũ litt̾arũ non nouit. qͣs forte
ipse aut non didicit aut minꝰ didic̃. quid
hoc ꝑtinet ad eam questionẽ quȩ uel de scis
sc̃ͥpturis. uel documentis ȩccłasticis. aut publi¬
cis discutienda ẽ. in quib ille ꝑ tot annos uer¬
satur: unde in eis deberet ẽẽ ꝑitior. Postremo
est hic fr̃ ⁊ collega meus samsucus ep̃c turren¬
sis eccłȩ: qui nullas tales didicit. quales iste di-¬
citur formidare Ipse ad sit: agat cum illo. Ro¬
gabo eũ uit confido in nomine. xp̃i facile mͥ
concedet ut suscipiat in hac reuicẽ meã. ꝙ eũ
dñs ꝓ ueritate certantẽ quamius sermone ĩ¬
politũ. tam̃ uera fide eruditũ: sicut confidi-¬

Expanded text:
tantum agimus, quod ad ecclesiam pertinet, quantum uel tantum agimus, quod ad ecclesiam pertinet, quantum uel nos permittunt uel nobis inponunt earundem i. Quamquam et iste, qui se tot annorum episcopum dicit, quid in me tirone timeat, quominus mecum uelit conferre sermonem, non satis intellego: si doctrinam liberalium litterarum, quas forte ipse aut non didicit aut minus didicit, quid hoc pertinet ad eam quaestionem, quae uel de sanctis scripturis uel documentis ecclesiasticis aut publicis discutienda est, in quibus ille per tot annos uersatur, unde in eis deberet esse peritior? postremo est hic frater et collega meus Samsucius, episcopus Turrensis ecclesiae, qui nullas tales didicit, quales iste dicitur formidare; ipse adsit, agat cum illo; rogabo eum et, ut confido in nomine Christi, facile mihi concedet, ut suscipiat in hac re uicem meam, et eum dominus pro ueritate certantem. quamuis sermone inpolitum, tamen uera fide eruditum, sicut confidi