comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tou communione compellitur. Quãrẽ fr̃s fugere
acuitare debemus. & tanto scellere nosseꝑare. et unũ
baptismũ tenere. quodsoli aercłe adõ concesfũtst Ad
liex respondeo Qm̃quis quis etiã intus confiret᷑. se
dm̃ nos se. factis aut negat. Quales st̃ auarret inuidi.
monio dicunt᷑ homicidę. etspẽ non hñt. qui amalã
conscientiãger̃. et ꝑsidisunt. quia ñ id agunt qđ
dõ uouerͣ. etmendaces. quia falsa ꝓsitent᷑. & demo¬
ni aci. qui a di abolo et angłis eĩ insuo corde p̃bent
locũ. et u̾ba eoꝵ putredinẽ oꝑant᷑. cũ corrũ punt
mores bonos ꝑcollo qui a mala. & infidelessunt. qm̃
ꝗliids talib minatur. irrident. et scelerati ꝗa ne¬
eratur. et mortui. quiacarent uita iustitic. etinpac¬
cati quia contrariis factis cudĩ sermone confligunt
et blasphemi. quia ꝑeor ꝑditos actus nomini x pñ ano
derogat᷑. et ꝓpliani. quia ab illodĩ scũario spũalit̃
interiore seclusisunt. etsacrilegi. quia inseipsis

Expanded text:
conpellitur! quam rem, fratres, fugere ac uitare debemus et a tanto scelere nos separare et unum baptismum tenere quod soli ecclesiae a deo concessum est. Ad haec respondeo, quoniam quisquis etiam intus confitetur se deum nosse, factis autem negat — quales sunt auari et inuidi emonio dicuntur homicidae —, et spem non habent, quia malam conscientiam gerunt, et perfidi sunt, quia non id agunt quod deo uouerunt, et mendaces, quia falsa profitentur, et daemoniaci, quia diabolo et angelis eius in suo corde praebent locum, et uerba eorum putredinem operantur, cum corrumpunt mores bonos per conloquia mala, et infids talibus minatur inrident, et scelerati quia neratur, et mortui, quia carent uita iustitiae, et inpacati, quia contrariis factis cum dei sermone confligunt, et blasphemi, quia per eorum perditos actus nomini christiano derogatur, et profani, quia ab illo dei sanctuario spiritaliter interiore seclusi sunt, et sacrilegi, quia in se ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
puraeue: apłi aũt nichil quidẽ exinde p̃ceper̃. sed consue¬
tudo ila quȩ oppone bant᷑ cipͥano abeoii traditione exordi¬
um sũplisse credendaẽ: Sicut sunt multa quȩ unuĩsa tenet
accłi: obhoc ab apłis p̃cepta bene credunt᷑. quãquã scripia
non repperiant᷑ At eni scriptũẽ de hereticis. ꝙ ad seme
tpsis cdampnatisunt: Quidgͦ.: ẽt illi non asemetipsis dãp¬
natisunt. quib dictũẽ. Inquo enim alterũ uidicas. teme¬
tipsum condempnas: his enĩdicit apłs. Quip̃dicas ñ furan¬
dẽ furaris : ẽtretera & tales ꝓfecto erant illi. quicũeeñt
ep̃i. et cũ ipso cipriano inunitate catholica constituti.
fundos insidiosis fraudib rapiebant. p̃dicantes ubiq ppło
apłi uerba dicentis: Neq rapaces. regnũdĩ possidebunt.
Quappt̃ iłłius etiã epłs quȩ ad pompeium scripta ẽ. cȩterã
sententias excisdẽ regulis breuit ꝑcurrere non morabor
Cont᷑ mandatũ dĩ et̃. ꝙ uenientes abhereticis. suam illie

Expanded text:
i autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet ecclesia et ob hoc ab apostolis praecepta bene creduntur, quamquam scripta non repperiantur. \'At enim scriptum est de haereticis quod a semet ipsis damnati sunt.\' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti, fundos insidiosis fraudibus rapiebant, praedicantes utique populo apostoli uerba dicentis: neque rapaces regnum dei possidebunt. Quapropter ipsius etiam epistulae quae ad Pompeium scripta est ceteras sententias ex eisdem regulis breuiter percurrere non morabor. contra mandatum dei esse, quod uenientes ab haereticis, si iam illic
Abbreviated transcription (Latin):
cudier. aeqe ausa sentientes p̃cidi passisun. donee abs¬
qnã indinitioluntate ꝑplenariũ eontiliõ licet p̾muldofi
antiosꝰ quideet recrius eluceret. non aliqua nouitate ao¬
situta s antiquitate roborata: Ad pompenitn et siscro¬
sit cipꝰ anus dehac eadere. ubi aꝑte indicat stephiaumd
isa non consensilse. ueruenã contra serapsas se at nere¬

Expanded text:
passi sunt, donec aliquando in domini uoluntate per plenarium concilium licet post multos annos quid esset rectius eluceret non aliqua nouitate instituta, sed antiquitate roborata. Ad Pompeium etiam scripsit Cyprianus de hac eadem re, ubi aperte indicat Stephanum, ista non consensisse, uerum etiam contra scripsisse adque
Abbreviated transcription (Latin):
aillã ouẽ que etiã exmultis unaẽ. ñ ꝑtinere. mo¬
rũ suoꝵ fructib conuncunt. Inquib infint usq ꝑdurant.
ꝑsimiles phariseoꝵ. deꝗb dictiulẽ. quȩ dicunt facitȩ.
etconscientia bona. et fide nonficta. porest aliq excorporẽ
ꝙ adhuc corrũpit᷑. et aggrauat animã minus liquide
cernere.: et alit̾ sape. quod in eade caritate ꝓmanentigr
cum uoluerit reuelabit. sic in homine całnali atq pũso
potest aliqd bonũ etutile repperiri. ꝙ aliunde sit nexipso:
Nam ut in palmite sruetuoso inuenit aliquos ꝙ purgandũ
sit. ut maiorẽ fructũ fert. ita et inharundie teribeati
apida uł alligata solet uuapenłe. E tidõ sicut stultumẽ
sructiferi palmitis purgam̃ta diligere. comode. aut̃ facit
quipomasuauia ubicũq suspensa nonrespuit. itaꝗl ꝗi
abunitate p̃cisus ꝓptea rebaptisat. quia cipͥatio uisũe
ab hereticis uenientes denuo baptis ari oportere. Laudan¬
da intanto iuro ad u̾sat᷑. et emendanda sec raus aued ea ipsa

Expanded text:
illam ouem, quae etiam ex multis una est, non pertinere morum suorum fructibus conuincuntur, in quibus in finem usque perdurant, per similes Pharisaeorum de quibus dictum est: quae dicunt facite. Set conscientia bona et fide non ficta, potest aliquid ex corpore quod adhuc corrumpitur et adgrauat animam minus liquide cernere et aliter sapere quod in eadem caritate permanenti deus cum uoluerit reuelabit, sic in homine carnali adque peruerso potest aliquod bonum et utile repperiri, nam ut in palmite fructuoso inuenitur aliquid quod purgandum sit, ut maiorem fructum ferat, ita et in harundine sterili atque arida uel alligata solet uua pendere. et ideo, sicut stultum est fructiferi palmitis purgamenta diligere, commode autem facit qui poma suauia ubique suspensa non respuit, ita quisquis ab unitate praecisus propterea rebaptizat, quia Cypriano uisum est ab haereticis uenientes denuo baptida in tanto viro aversatur, et emendanda sectatur, nec ea ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nuris canonicis. et dciplius cipriani lnteris. satis ut arbr¬
tron demonstrauimꝰ: Quos non ꝑtinere ad seãm d̃ntu¬
cẽ udeant. ec hoc aptissime apparet. quia istisunt
auari rapitrts. fenerato res. inuidi. maliuoli. etee¬
pera luimo di: Illa aũt columba unica. pudica. etcasta
fponsa sine macula et raiga. ortus conzclusus. fons sigt̃
para disus cum fructu pomoꝵ. et cȩxera quȩ de ilia

Expanded text:
turis canonicis, et de ipsius Cypriani litteris, satis, ut arbturis canonicis, et de ipsius Cypriani litteris, satis, ut arbtror, demonstravimus: quos non pertinere ad sane uideantur, ex hoc apertissime apparet, quia isti sunt auari raptores faeneratores inuidi maliuoli et cetera huiusmodi, illa autem columba unica pudica et casta, sponsa sine macula et ruga, hortus conclusus, fons signatus, paradisus cum fructu pomorum et cetera
Abbreviated transcription (Latin):
borata atq firmata: sicut uenerans ꝓsiumerito pe¬
tr ũ primũ apłoꝵi et eminentissimũ martuira
deo tam̃ dicere. non eũ recte fecisse. utgñs iaboou¬
Sare cogeret:: etiam hoc enĩ dico. non eemerses
retenta atq seruita dis purtans gͦ desententia oi futu
multum in fra merita positus cipansdico sac̾ m̃tũ baptim
et bonos er malos p̃se habe. possedart. posst accipe. etbo¬
nos quidẽ utilt̃ acsalubrit̃. malos aut̃ ꝑniciose atꝙ
penaliter. cum illud tam̃ inut risq sit equalit᷑ integrũ
attiidul int̃ eẽ ad eĩ equalẽ in omib integritatem
quanto peiar id a ła beat intermalos. sicut nichil int̾e
quanto melior id habeat interbonos: ac ꝑ hoc nichiletiã
inter est. quaiit peior id arcipiat. sicut nichil int̃ est.
quanto melior Illud em̃ ꝑseipsũ. et incis quinequalit ini
rtaccipt. ma los nequaquã in meluis cõmutatos: ei descrip¬

Expanded text:
borata atque firmata, sicut uenerans pro sui merito Peborata atque firmata, sicut uenerans pro sui merito Petrum, primum apostolorum et eminentissimum martyrem, audeo tamen dicere non eum 1 recte fecisse, ut gentes iudaizare cogerentur. etiam hoc enim dico non ex mea, sed retenta atque seruata. Disputans ergo de sententia Cypriani multum infra merita Cypriani dico sacramentum baptismi et bonos et malos posse habere, posse dare, posse accipere, et bonos quidem utiliter ac salubriter, malos autem perniciose atque poenaliter, cum illud tamen in utrisque sit aequaliter integrum, atque nihil interesse ad eius aequalem in omnibus integritaquanto pejor id habeat inter malos, sicut nihil interest quanto melior id habeat inter bonos. Ac per hoc etiam nihil interest quanto pejor id tradat, sicut nihil interest quanto melior: atqupere malos nequaquam in melius commutatos, et de Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
laplat iet ameip ano qua nisto plura erundass etm
isto quã incin an ouro ura purgandasunt: Non soliurtaq
malos catholitos nullo mͦ comparam̃. sednet bomoss
oili e uamus beato cipano quẽ int raros etpauees
e cellens sȩ ger̃e iuros numeret piamat eecła: quã¬
uis isli et apud hereticõ agnoscant baptismũ xp̃i Illu¬
hereticis. quã sacrilego scelere rũꝑet᷑ uineu¬
lũ pacis. Neq enĩ pharisei ceri. quauis dicentes ali¬
qnđ ꝙ sieri deb̾et. comparandierant apło petad
quauus dicenti aliqnd quodi seri nondebebat. No
solũ aut istoii ariditas illius ueritati conferenda
ne sednet alioi fructus. illius ubertati adequand ẽ:
entes aut uidai s are nemo nunc cogit. Ner idõtamen
quisquã nunc inȩccła quantũ libet ꝓfecerit. pen i
ptatiu conferendũe : Qua ppt̃ reddens debitan pae¬
fico epõ etglorioso martiricipriano. audõ tam dicere
alster eumsensise. desoismaticis uellereticis bapde

Expanded text:
n in Cypriano quam in isto plura fecunda sint, et in isto quam in Cypriano plura purganda sint. Non solum itaque malos catholicos nullo modo comparamus, sed nec bonos facile coaequamus beato Cypriano, quem inter raros et paucos excellentissimae gratiae viros numerat pia mater Ecclesia: quamvis isti et apud haereticos cognoscant baptismum Chriscelere rumperetur uinculum pacis. neque enim pharisaei caeci, quamuis dicentes aliquando quod fieri debebat, comparandi erant apostolo Petro, quamuis dicenti aliquando quod fieri non debebat. non solum autem istorum ariditas illius uiriditati non conferenda est, sed nec aliorum fructus illius ubertati adaequandus est. gentes enim iudaizare nemo nunc cogit, nec ideo tamen quisquam nunc in ecclesia, quantumlibet profecerit, Petri apostolatui conferendus est. quapropter reddens debitam reens pacifico episcopo et glorioso martyri Cypriano audeo tamen dicere aliter eum sensisse de schismaticis uel haereticis bapt
Abbreviated transcription (Latin):
reb tertenis et temporalib delectent iigilantissi¬
me satagunt regulã fid̃i. diligent̃ inquisitã suc¬
missime tenent. et siquiꝰ abeadeiuan. etro aurdu¬
carnali uarius. adhuc fantasmarũ concursib fluc¬
tiuent: qunt enia quidã ex eonumero quiadliue nen bes
uiuunt᷑ aut etia inheresib uelgentiliũ suꝑstitionib
et multi quuntus uident: forissunt. Exillis gͦ om̃ib
quiut ita cdieã intrinset̾ in occulttisunt: constat ille
ori conclusus. fonssignatꝰ. puteus aquȩ uite. padesũ
en fructu pomori. Hor munera concessa diuinitus
partimst̃ ꝓpͥa. sicut in hoctp̃r infatigabilis caritas.

Expanded text:
rebus terrenis et temporalibus delectentur, uigilantissirebus terrenis et temporalibus delectentur, uigilantissime satagunt, regulam fidei diligenter inquisitam firmissime tenent et, si quid ab ea deuiant, cito auctobis pro sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent, sunt etiam quidam ex eo numero, qui adhuc nequiter uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium superstitionibus et multi qui intus uidentur foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui ut ita dicam intrinsecus et in occulto intus sunt, constat ille hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. horum munera concessa diuinitus partim sunt propria, sicut in hoc tempore infatigabilis caritas e
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt eĩ. ipse oͣrtus conclusus. fons signatis. pute¬
us aquȩ uiuȩ. paradisus cũfructu pomoꝵ. Exhoc
numero quidã spũalit uiuunt. & suꝑeminentem
uiam caritatis ingrediunt᷑: & cũ p̃hoccupatũlioem
in aliquo delicto instruunt̾ in spũ lenitatis. intenlt̃
ne etipsi tẽptent᷑ etcum forte et ipsi p̃ occupantur
repͥmitur ineis aliquantulũ. ñ aut extinguit᷑ cari¬
tatis affectus. rursusq insurgens et in ardescens
pͥstino cursui restituit᷑: Norunt enimdicere. dor¬
mitauit animamea p̃tedio. confirmame inũbtuis
ũ aũt aliquid alit̾ sapiunt. id quoq illis incaritatis.
flagrantia ꝑmanentib nec rũpentib uinculũ paci̾.
ds reuelabit Quidã uͦ adhuc carnales et animales
ꝓuectus suos instant̃ exercent. etut cibo spũalũ
fiant idonei. scõꝵ ministerioꝵ lacte nutriuntin.
ea quȩ inpͣuis morib populari etiã iudicio manifesta
tasunt. indĩ timore deuitant. et ut minus minus qn

Expanded text:
i sunt eius, ipse est hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. ex hoc numero quidam spiritaliter uiuunt et supereminentem uiam caritatis ingrediuntur et, cum praeoccupatum hominem in aliquo delicto instruunt in spiritu lenitatis, intendunt ne et ipsi temptentur, et cum forte et ipsi praeoccupantur, reprimitur in eis aliquantulum, non autem extinguitur caritatis adfectus rursusque insurgens et inardescens pristino cursui restituitur. norunt enim dicere: dormitauit anima mea prae taedio: confirma me in uerbis tuis. cum autem aliquid aliter sapiunt, id quoque illis in caritatis flagrantia permanentibus nec rumpentibus uinculum pacis deus reuelabit. quidam uero adhuc carnales et animales prouectus suos instanter exercent et, ut cibo spiritalium fiant idonei, sanctorum mysteriorum lacte nutriuntur, ea quae in prauis moribus populari etiam iudicio manifesta sunt in dei timore deuitant et, ut minus minusque
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑu̾sisunt etꝑ dite uiuunt. appareant rumissionẽ
peccator ner dare. posse nec hab̾e: qui a ñmaligni sed
bonis filts dicitũ ẽ: Si cui dimiseritis pec cata diwreten¬
qtltoro orbe diffusȩ ꝑ quõ postea plenaris
srissteoritate. originalis eonsuetudo firmataẽ
l nceti sanari. carecterẽ. tam̃ in eadominteũ agnosci
nus qua iꝓbari. qnđ quidẽ ipsũ carxeterẽ multi

Expanded text:
perversi sunt, et perdite vivunt, appareant remissionem perversi sunt, et perdite vivunt, appareant remissionem peccatorum nec dare posse, nec habere, quia non malignis, sed bonis filiis dictum est: Si cui dimiseritis peccata, dimittentoto orbe diffusae, per quos postea plenarii concilii auctoritate originalis consuetudo firmata esa uulnere sanari, caracterem tamen in ea dominicum agnosci potius quam improbari, quando quidem i
Abbreviated transcription (Latin):
tis rationibi et multiplicit disputando ũ satiata tratiatis.
add unctis enã diuinai scripturau docum̃tis et ipsius ci pͥani
tot testimoniis suffragrantibi. Iametiã eorde tardiores qnͣ¬
iũ existimo intelligunt baptis mũ xp̃i nulla ꝑũsitate homini.
siue dantis siue accipientis posseuiolari: Aec obalius illis
tprib qnã isti quęstio contra utile̾ consuetudine. dilpu¬
tarionib salua caritate atq unitate alter cantib discu¬
nebat᷑ uisu ẽ quib dã etiã egregiis uiris antistitib xp̾i.
uiterquõ p̃cipue beatus cipanus eminebat. ñ ẽẽ posse
puo heretico uel scis matieoꝰ bapris iũxp̃i. nͥquia dil tin
guebat᷑ sacram̃tũ abeffertu. ł ususacram̃ti: & quia eius
effectiis atq usus in lib̾atione apec catis etcordis recrirau¬
dine. apud herrricos nonimueniebat᷑: ipsũ quoq sacra¬
m̃tũ illic non ẽẽ putabat: S coniłtentib oeulos adinit.¬
rioris polles multitudinẽ. cum et hũ qui inipla unita

Expanded text:
pliciter disputando uersatis adque tractatis, adiunctis etiam diuinarum scripturarum documentis et ipsius Cypriani tot testimoniis suffragantibus iam etiam corde tardiores, quantum existimo, intellegunt, baptismum Christi nulla peruersitate hominis siue dantis siue accipientis posse uiolari. nec ob aliud illis temporibus, quando ista quaestio contra utilem consuetudinem disputationibus salua caritate adque unitate altercantibus discutiebatur, uisum est quibusdam etiam egregiis uiris antistitibus Christi, inter quos praecipue beatus Cyprianus eminebat, non esse posse aput haereticos uel schismaticos guebatur sacramentum ab effectu vel usu sacramenti et, quia eius effectus atque usus in liberacione a peccatis et cordis rectitudine apud hereticos non inveniebatur, ipsum quoque sacramentum illic non esse putabatur. Sed considerato eo, cum et hi qui in ipsa unitate
Abbreviated transcription (Latin):
E trursus quidã quiuidebant᷑ intus baptisari ꝑeande psci¬
entiamde soris baptisati uerius deputent: Malequm pe¬
intus etforis in corde non in corpore cogitandũ: qna ꝗqd e
om̃squi cordest̃ intũmaree unitate. ꝑeandẽ aquã faliufĩt.
ꝑquã om̃s ꝗ cordesunt fori. siue etiã corpore sorissint. siue
non sun. tanqua unitatis aduersarĩ moriunt: Sieut gͥ non
alrased eadẽ aqua & in ałia capositos saluossecit et eura
artam positos inter emit : sic non alio s codẽ baptismo. et boni
catboliei salui fiunt. etmali catholici uel hereticipereunt
auctoritatt penitus obterant᷑: heretiei. quãqua multa
dixerim. seorsũ tm̃ sidnõ placuerit. aliquanto uberius
aris. mani festius dicere statui. cumpus de concilio cĩ dixero.
que deberi amepuro: ꝙ indi uoluntatt sequenti uolumine
aggrediar.

Expanded text:
—, et rursus quidam, qui uidebantur intus baptizati, per eandem praescientiam dei foris baptizati uerius deputentur. male quippeintus et foris, in corde, non in corpore cogitandum, quandoquidem omnes, qui corde sunt intus, in arcae unitate per eandem aquam salui fiunt, per quam omnes qui corde sunt foris, siue etiam corpore foris sint siue non sint, tamquam unitatis aduersarii moriuntur. sicut ergo non alia sed eadem aqua et in arca positos saluos fecit et extra arcam positos interemit, sic non alio sed eodem baptismo et boni catholici salui fiunt et mali catholici uel haeretici pereuntauctoritate penitus obterantur haeretici, quamquam multa dixerim, seorsum tamen, si domino placuerit, aliquanto uberius adque manifestius dicere statui, cum prius de concilio eius dixero quae deberi a me puto. quod in dei uoluntate sequenti uolumine adgrediar.
Abbreviated transcription (Latin):
ebriosis. et inuidis Quos tm̃ cum iustis baptismũ habu¬
isse communẽ. cũ quib commũnẽ. non habebant utiq
caritatẽ. ex ipsius cipͥani litteris. sic̃ sepe cõmemoraui
uberius discimꝰ. etdocem: Namdicat mͥ aliquis. qͦmͦ ir¬
repserint inortũ conclusũ. et fontẽ signatũ. quosscło
uerbis solis. emnonfactis renunci asse cipͥanus. ettm̃ intus
siusse testat᷑: Sieiuĩ etipsi ibisunt. & ipsi sponsaxͥ st̃. Ita neuero
talise illa sinemacula et ruga. etilla speciosa colũba tali
mebroꝵ parie turpat᷑. aniste sunt spine inquau medi¬
tũgͦ lilium intantũ etortus conclusus. et fons signatꝰ.
in illis uidelicet iustis. qui in occultos iudeisunt. cir¬
cũcisione cordis Om̃ĩs enĩ pulchritudo filiȩ regis
intrinsecus. Inquib ẽ numerus certus scõn pdesti¬
natus antemundi constitutionẽ Illau̾ multitu do
spinan. si uenccultis siue apiis seꝑationib forinsecus

Expanded text:
ebriosis et inuidis, quos tamen cum iustis baptismum habuebriosis et inuidis, quos tamen cum iustis baptismum habuisse commune, cum quibus communem non habebant utique caritatem, ex ipsius Cypriani litteris, sicut saepe commemoraui, uberius discimus et docemus. nam dicat mihi aliquis, quomodo inrepserint in hortum conclusum et fontem signatum, quos saeculo uerbis solis et non factis renuntiasse Cyprianus et tamen intus fuisse testatur. si enim et ipsi ibi sunt, et ipsi sponsa Christi sunt. itane uero talis est illa sine macula et ruga, et illa speciosa columba tali membrorum parte turpatur? an istae sunt spinae, in quarum medi quantum ergo lilium, in tantum et hortus conclusus et fons signatus, in illis uidelicet iustis qui in occulto Iudaei sunt circumcisione cordis — omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus —, in quibus est numerus certus sanctorum praedestinatus ante mundi constitutionem. illa uero multitudo spinarum siue occultis siue apertis separationibus forinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
niamus fusse quosdã quib un aspes nonerat. & unusbap¬
tismus erat. Ex ipso fonte itamnos ducit᷑ ueritã. ut appa¬
reat nob sic fieriposse: Utrũ sit una eccła. sicut spes una
et ħ aptisma unũ: habeant tam̃ unũ baprisma. qui nõ hñt
unã excłam Sicut illis etiãtprib fieripotuit. ut baptisma
unũ habent. qui unã spẽ non habebant: Quomͦ enĩ habebãt
unam spẽ cũ sc̃is iiustis illi qui dicebant. manducem̃ ⁊ biba¬
mus eras enĩ moriem: dicentes ꝙ noneẽt resurrectio mor¬
paulus ꝓuo̾ crucifixusẽ: aut in nõe pauli bapti fariestĩ.
ad eosenĩ aptissime scribit dicens: Quomͦ dicunt. ꝗdã¬
inuob ꝗ a resurectio mortuoi none: & quod in canticis
canticoꝵ accła sic describir᷑: Ortus conclusus soror mea
s̃ponsa fons signatꝰ. puteus aquȩ uiuȩ. paradisus cũ fruetu
pomor. Hoc intelligere nonuidõ. nisi inscĩs etiustis.: nõ
mauaris et fraudatorib et raptorib etfeneratorib &

Expanded text:
niamus fuisse quosdam quibus una spes non erat et unus baptismus erat, ex ipso fonte ita in nos ducitur ueritas, ut appareat nobis sic fieri posse, ut, cum sit una ecclesia sicut spes una et baptisma unum, habeant tamen unum baptisma qui non habent unam ecclesiam, sicut illis etiam temporibus fieri potuit, ut baptisma unum haberent qui unam spem non haberent. quomodo enim habebant unam spem cum sanctis et iustis illi qui dicebant: manducemus et bibamus, cras enim morimur, dicentes quod non esset resurrectio morPaulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Ad eos enim apertissime scribit, dicens: Quomodo quidaa resurrectio mortuorum non est? Et quod in Canticis canticorum ecclesia sic describitur: hortus conclusus, soror mea sponsa, fons signatus, puteusaquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum, hoc intellegere non audeo nisi in sanctis et iustis, non in auaris et fraudatoribus et raptoribus et faeneratoribus et
Abbreviated transcription (Latin):
scipit: frustra contͣ eos diceban̾t᷑. apud ueteres hereses. etscis¬
mata pͥma adhuc fuisse initia ut hii illio et̾ne cide eccła rece¬
debant. et hic baptipaui fuerant pͥus. quosiunc adȩccłam re¬
uertentes. et penitenuã agente̾. necesse nonerat bapti ari
Statim em̃ ut unaqueq heresiᷤ existebat. et acongregatione.
catholicȩ comunionis exibat. nondico alio die. sed et ipsiꝰdie
poterat irruentes inse aliquos haptiçare Et idã siuerꝰ hec
erat consuetudo ut sic susciperent᷑. ꝙ necipsi ꝗ cont᷑ dissere¬
bant negare potuer. nulli paulo attentius ad ũtenti potesi
Qe dubiũ. etiam eos sicẽt suscẽpit. quisoris inhere sibibapti ⁊̃a

Expanded text:
scipit, frustra contra eos dicebatur aput ueteres haereses et schisscipit, frustra contra eos dicebatur aput ueteres haereses et schismata prima adhuc fuisse initia, ut hi illic essent qui de ecclesia recedebant et hic baptizati prius fuerant, quos tunc ad ecclesiam reuertentes et paenitentiam agentes necesse non erat baptizari. statim enim, ut unaquaeque haeresis existebat et a congregatione catholicae communionis exibat, non dico alio die, sed et ipso die poterat inruentes in se aliquos baptizare. et ideo si uetus haec erat consuetudo, ut sic susciperentur, quod nec ipsi qui contra disserebant negare potuerunt, nulli paulo adtentius aduertenti potest se dubium etiam eos sic esse susceptos, qui foris in haeresibus baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis illius tam̃ baptis mũ uiuere qui ñ mor rtei aors
en altra ni dnabit Cumgꝰ et intuiꝰ sim morturi. nem leam¬
ad illa uiuã colũbã uelnondũ ꝑtineant. ifcr issint mor¬
tui quim anifestius adeã uelñ ꝑtineant. uel nonduꝑti¬
neant: Uerũq sinp̾se ab eo uiuificari alterũꝗipse ñ
uiuit: Manise stũ ẽ eos qui intus talib baptis ant᷑. siue¬
raconfessiones cordis accedunt. ab eouiuificari cuĩ
ciprianus et intuseetestatur. nexipsos uiuificari nisi conũtant᷑.
et uerum tam̃ habe baprismũ. eria sincomitant᷑: Undeetiam
exteriores mortuos quãuis neq uiuant. neq uiuificent. halie
tam bapris mũ uiuũ. quis tc̃ eisꝓsit ad uitã. si coniniant᷑ add
pacẽ: similit manises tũ est Iuappt̃ quitunc abheresib
uenientes. meodẽ xpĩ haprismo queforis acceꝑant. suscipiebãtur.
etlicebant seueterẽ consuerudinẽ seq sicu etiã nunc exła su-¬

Expanded text:
mortuis illius tamen baptismum uiuere, qui non moritur et mors mortuis illius tamen baptismum uiuere, qui non moritur et mors ei ultra non dominabitur. cum ergo et intus sint mortui nead illam uiuam columbam uel nondum pertineant, et foris sint mortui qui manifestius ad eam uel non pertineant uel nondum pertineant, uerumque sit non posse ab eo uiuificari alterum qui ipse non uiuit, manifestum est eos, qui intus a talibus baptizantur, si uera conuersione cordis accedunt, ab eo uiuificari cuiusCyprianus et intus esse testatur, nec ipsos uiuificari nisi conuertantur et uerum tamen habere baptismum, etiamsi non conuertantur; unde etiam exteriores mortuos, quamuis neque uiuant neque uiuificent, habere tamen baptismum uiuum qui eis tunc prosit ad uitam, si conuertantur ad pacem, similiter manifestum est. Quapropter qui tunc ab haeresibus uenientes in eodem Christi baptismo quem foris acceperant suscipiebant et dicebant se ueterem consuetudinem sequi, sicut etiam nunc ecclesia su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ meas lit tem ab om̃i errato libas. audco uel putare. drere
Scq ilius huic sententiȩ inqua ei uisuẽ alit suscipiendos abfie¬
retcis uenientes. quã uel in p̃teritũ suscipilint. sicut ip̃se
testat̾. uel ninc suscipiunt᷑: sicut torius orbxpiani plenario
conciliorationabilis consuetudo firmatataẽ. meata¬
etdiligit. in qua tã uberẽ cumtollerantia fructũ attulit.
cuĩ uniũ sitas ipsenfuit. s ineiꝰ uniu̾sitate ꝑmansit. tiũ radict᷑
nũ quã deseruit. s inciũ radicẽ ferundus. utt̾e̾t fecundiorab
agricola celesti purgat᷑ ẽ . ꝓciũ pare ac salute. nesimul cum
pis aniis eradicaret᷑. et triticũ tanta mala hominũ setũ in u¬
nitare constitutoꝵ. iueritatis libtate redargut ncania¬
tis urtute sustinuit: Undetios idẽ ipse copiosissime amonet.
adilluis colaibe uncȩ innocentis: simplicis mebra noxtitien¬
tmintus uideri ⁊ baptisari. ibapti sare.  imens cianis

Expanded text:
modo meas litteras ab omni errato liberas audeo uel putare uel dicere modo meas litteras ab omni errato liberas audeo uel putare uel dicere neque illius huic sententiae, in qua ei uisum est aliter suscipiendos ab haereticis uenientes quam uel in praeteritum suscipiebantur, sicut ipse testatconcilio rationabilis consuetudo firmata est, meam praepet diligit, in qua tam uberem cum tolerantia fructum attulit: cujus universitas ipse non fuit, sed in ejus universitate permansit; cujus radicem nunquam deseruit, sed in cujus radice fecundus ut esset, fecundior ab agricola coelesti purgatus est; pro cujus pace ac salute, ne simul cum zizaniis eradicaretur et triticum, tanta mala hominum secum in unitate constitutorum et ueritatis libertate redarguit et caritatis uirtute sustinuit. Unde nos idem ipse copiosissime ammonet ad illius columbae unicae innocentis et simplicis membra non pertinentamen intus uideri et baptizari et baptizare, et in eis quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
tamquã in fantilia rudim̃ta deridet: Ibi uider quaregula pietati
hic egeri. urnichuil eietͥt inȩccła carius unitate: Ibietiã mesfabili
delectatione contuct᷑:. quã puidi etmisericor dissima dispensati¬
one dns un tumores nr̃os curaret: stulta mundi eleget. ut consim¬
de sapientes. atq in ordinib m̃ brou ȩcełȩ suȩ tã salubrit omisa
collocaret. Nedeingenio. uellit teris sus quas adhue ignorarẽt.
cuĩ munere habnt. electosse ad ad iutoriũ euagłicũ homines
dicerent. atti inde pestifera inflarent᷑ suꝑbia Qua gauder cipͥ¬
anus. qnto serenius in illa luce contuet᷑: ꝓquanta salint huma¬
niguris factũ sit. ut inueniat᷑ aliꝗd qd merito rep̃hendi possit.
quãuis inxp̃ianis etpiis lit teris oratori ⁊ñ inueniat᷑ inlitter ispis¬
raron. Otliae ego gaudeo sc̃ȩ illius animȩ. ominosecurus. neq ullo

Expanded text:
tamquam infantilia rudimenta deridet. ibi uidet qua regula pietatis tamquam infantilia rudimenta deridet. ibi uidet qua regula pietatis hic egerit, ut nihil ei esset in ecclesia carius unitate. ibi etiam ineffabili delectatione contuetur, quam prouida et misericordissima dispensatione dominus, ut tumores nostros curaret, stulta mundi elegit, ut confunderet sapientes adque in ordinibus membrorum ecclesiae suae tam salubriter omnia conlocaret, ne de ingenio uel litteris suis, quas adhuc ignorarent cuius munere haberent, electos se ad adiutorium euangelicum homines dicerent adque inde pestifera inflarentur superbia. quam gaudet Cyprianus, quanto serenius in illa luce contuetur, pro quanta salute humani generis factum sit, ut inueniatur aliquid, quod merito reprehendi possit, quamuis ip Christianis et piis litteris oratorum, et non inueniatur in litteris piscatorum! de hoc ego gaudio sanctae illius animae omnino securus neque ullo
Abbreviated transcription (Latin):
entia peccaton memp orationib eĩ ad uitus. discã si pec̾o.
sol atio gub̾nauerit: et ꝑenis sermonis affet̾tũ. iuscerib
humilitatis indutus. siquiduerius sentio cũ
sentiens. nantm̃ direpius ẽ ab orbe terrat Maius
quippe ieo robur uirtutis emicuit. cũ ista questio
n discussa nutaret. ꝙ alit̾ sentiens. quã muln college:
tm̃ moderationẽ abtinuit. ut eccładĩ scãm societatẽ.
nulla scis matis labe truncaret. quãsiomia ñsolũuer¬
cit s etiã parit̃ sine ista uirtute semiret Neq enĩeipla¬
ceo. sici ingeniũ facultatẽq sermonis. etdocirine
ubtatẽ scõ concilio cunctan gentiũ cui ꝓfecro int̾ fuit
psp̃t unitatẽ p̃ponert affectt᷑. p̃sertim iã intali ueritati
luce posito. ubicernit certissime. ꝙ hic caparissime.
requirebat: Ex illa enĩ ubtate. hȩc nr̃a queui dentur e loquia

Expanded text:
entia peccatorum meorum, orationibus eius adiutus discam, si potero, entia peccatorum meorum, orationibus eius adiutus discam, si potero, solacio gubernauerit, et per eius sermonis adfectum uisceribus humilitatis indutus si quid uerius sentio cum sentiens non tamen diremptus est ab orbe terrarum. maius quippe in eo robur uirtutis eminuit, cum ista quaestio nondum discussa nutaret, quod aliter sentiens quam multi collegae tantam moderationem optinuit, ut ecclesiae dei sanctam societatem nulla schismatis labe truncaret, quam si omnia non solum ueraciter sed etiam pariter sine ista uirtute sentiret. neque enim ei placeo, si eius ingenium facultatemque sermonis et doctrinae ertatem sancto concilio cunctarum gentium, cui profecto interfuit per spiritus unitatem, praeponere adfectem, praesertim iam in tali ueritatis luce posito, ubi certissime cernit quod hic pacatissime requirebat. ex illa enim ubertate haec nostra quae uidentur eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
o enspitante conscripsim̃. que adte ꝓtia dilet¬
tione trans misi. Hisũbis multa coniderandest̃. quib inlioe
uiro quidilexit decorẽ dom̃ dñi eelocu tab naculi habitatio
ntacut Deinde. qui amansuete et pacisice ꝓtulit. quiacũ his
qui aliud sentiebant. excłistã pacẽ tenuit. qui a inunitatis un¬
ulo nanta salubritatẽ eẽ intellexit: quia eam tantũ dilexit.
etsobrie custodiuit: Quia uidit et sensit. etiam duĩsa senti¬
entes. p se saluacaritate sentire: neq enĩ cũmalis tenere.
sed dicerit diuinã concordiã. dñicã pacẽ Bond̾s quippe ha¬
be ergamalos pacẽ potest. tenere aut pacẽ cũ eis non porest.
quã ipsi nontenent Postreno. quia nemini p̃scribens. neq
÷: locũ dedit pacifice secũ ista tractandi p̃ sens ẽ enĩ ñ
solũ ꝑ litterassuas. s⁊ etiã ꝑ ipsã quȩ in illo maxime uiguit.
etmorinũ quã potuit caritatẽ Huc gꝰ inherere. et
conglutinari desiderans. sinon impediar. inconueni¬

Expanded text:
 inspirante conscripsimus, quem ad te pro mutua dilectione transmisimus. In his uerbis multa consideranda sunt, quibus in hoc uiro, qui dilexit decorem domus domini et locum tabernaculi habitationnon tacuit, deinde quia tam mansuete et pacifice protulit, quia cum his qui aliud sentiebant ecclesiasticam pacem tenuit, quia in unitatis uinculo tantam salubritatem esse intellexit, quia eam tantum dilexit et sobrie custodiuit, quia uidit et sensit etiam diuersa sentientes posse salua caritate sentire — neque enim cum malis tenere se diceret diuinam concordiam et dominicam pacem; bonus quippe habere erga malos pacem potest, tenere autem cum eis pacem non potest quam ipsi non tenent —, postremo quia nemini praescribens neque ibuscumque locum dedit pacifice secum ista tractandi. praesens est enim non solum per litteras suas, sed etiam per ipsam quae in illo maxime uiguit et mori numquam potuit caritatem. huic ergo inhaerere et conglutinari desiderans si non inpediar inconueni
Abbreviated transcription (Latin):
nonpossit nescio. nisi forte quẽ cor hominis fallaciter
conũsum int̾ nonimpedit: signũ fallacit̾ positũ imped
soris. qͥminus sacram̃tis suis adẽẽ digͣnet᷑. nullis hominũ
sallitatib impeditus. Sigͦ hoc ualet ꝙ dictũ ẽ. ineugło¬

Expanded text:
non «possit nescio, nisi forte quem cor hominis fallaciter non «possit nescio, nisi forte quem cor hominis fallaciter conuersum intus non inpedit, lignum fallaciter positum inpedit foris, quominus sacramentis suis adesse dignetur nullis hominum falsitatibus- inpeditus. si ergo ad hoc ualet quod dictum est in eu
Abbreviated transcription (Latin):
oleum tenebrt  Siaut ds adc̃ sacmtis et ũ bissius ꝑqua¬
lesubet ad ministrent᷑ sacram̃ta dĩ. ubiq rectasint
et mali homines quib nchił ꝓsunt. ubiq ꝑuersift. Ills
aũ quale ẽ. ut idõ putet᷑. heriticus non habe haptismũ
scłorenunciat non hoc inbaptismo interrogat᷑. Sicut gͦ
ũ falsa responsio nonefficit ut baptismus nonsit que ꝑcipit:
sic et illius deeccła scã falsa responsio ñ efficit utbapti̾ m̾
ñ sit quẽ ꝑcipit. Et sicut ille p̾ea quod fallarit᷑ responde¬
rat ueracit implegt. noneibaptism̾ reppetit᷑. et uitacor¬
rigit᷑. sic euille sip̾ea ueniat ad eccłam. dequa interroga¬
tus falsuresponderat. quia eã se habe. dumñ hab̾et pu.¬
tabat. ipsa quã ñ habebat eidat᷑. nonꝙ acceꝑat.iterat᷑:
Curaũt aduba quȩ ꝓcetlunt exore homicidȩ. possittm̃
õs oleũscĩsicart. et in altare̾ quod heretici posuert̃

Expanded text:
oleum tenebrae? si autem deus adest sacramentis et uerbis suis, per quaoleum tenebrae? si autem deus adest sacramentis et uerbis suis, per qualeslibet administrentur, et sacramenta dei ubique recta sunt et mali homines quibus nihil prosunt ubique peruersi sunt. Illud autem quale est, ut ideo putetur haereticus non habere baptismusaeculo renuntiat, non hoc in baptismo interrogatur. sicut ergo huius falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, sic et illius de ecclesia sancta falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, et sicut ille si postea quod fallaciter responderat ueraciter impleat, non ei baptismus repetitur sed uita corrigitur, sic et ille si postea ueniat ad ecclesiam de qua interrogatus falsum responderat, quia eam se habere dum non haberet putabat, ipsa quam non habebat ei datur, non quod acceperat iteratur, cur autem ad uerba quae procedunt ex ore homicidae possit tamen deus oleum sanctificare et in altari quod haeretici posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
euiq uerenti salutẽ xpĩanã inbereticon incidełs rore
Eapud eos contion baptiȩari. etoiuis iam facta dicar ipsã
falsimue baptismũ aecepit: Ant siet talis nonsit diis insutule
ad amueraci e or leconũterit. si cut iste nonqnd fit pilislist¬
tle rtim ib iam baptieatus erat. sedoiis nonduerat Qu t
illo auiuenut ab hereticis ut ouissat non tuncbapiis a nou̾ẽ
luapuo illos iameode baptismo baprisat erat. quã ins ad¬
hut oiuus uerat: Quia ppt̃ eũoms etia inrius mali: alari in¬
uidi ebriosi et contra disciplinã xptana iiuentea maerut
dici possint et m daces. et tenebrosi.⁊imorti. & antixp̃i.
nuĩ quio t m̃ ꝓpt̃ea ñbaptisant. qui a nichil potesterco
mune m̃datio &e uernatt. tenebris. etluci. morti etim¬
sed etiã deueritatis ratione p̃sumit. qui nullos ħ ominũ
uola inuidia fuisse ciprianus ipse comemorat. Quom
aquã mundat et scificat. honudida: Quomꝰ benedicunt

Expanded text:
ui quaerenti salutem christianam, in haereticorum incidere errorem, et apud eos contingit baptizari; et ovis jam facta dicatur in ipsa falsitate baptismum accepit. aut si et talis non fit ouis nisi cum se ad deum ueraci corde conuerterit, sicut iste non quando fit ouis baptizatur, si iam baptizatus erat, sed ouis nondum erat, sic et ille qui uenit ab haereticis ut ouis fiat non tunc baptizandus est, si aput illos iam eodem baptismo baptizatus erat, quamuis adhuc ouis non erat. quapropter cum omnes etiam intus mali auari inuidi ebriosi et contra disciplinam christianam uiuentes merito dici possint et mendaces et tenebrosi et mortui et antichristi, numquid tamen propterea non baptizant, quia nihil potest esse commune mendacio et ueritati, tenebris et luci, morti et insed etiam de ueritatis ratione praesumit, qui nullorum hominumuola inuidia fuisse Cyprianus ipse commemorat? Quomodo aquam mundat et sanctificat homicida? quomodo benedicunt
Abbreviated transcription (Latin):
tellegi seꝑatos Quod si ita ẽ.: cũquis qs inȩecła catholicea
baprismũ aceeꝑit. tamdiu in comanet. quã diuet ipse in
ȩcłamanet. Si aut indedicesserit. discedit ab aptis mo
Quod sutac̃. Namiddõ rteleuni areddit᷑. quia cũ discedẽt
nad misit. Quiẽ ad modum aut som sent leut dine dlne dle¬

Expanded text:
tellegi separatos. quod si ita est, cum quisque in ecclesia catholica baptismum acceperit, tamdiu in eo manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, si autem inde discesserit, discedit a baptismo. quod non ita est. nam ideo redeunti non redditur, quia cum discederet non amisit. quemadmodum autem s
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi. ł suꝑ oleũ. ł suꝑ eucharistiã. uel suꝑ capita eoni
quib manus imponit᷑: Quetm̃ oiã et siunt etualent.
etiã ꝑhomicidas. idẽ: ꝑ eos quioder fr̃s. etiã in ipsa
int᷑ eccła Cumdare nemopossit ꝙꝓnħt. quomͦdat¬
est et innouandus qui adeccłam uenit. ut int̾ ꝑscõs
anforte sc̃s ẽ homicida : Si ꝑt̾ca bapti sat᷑ ineccła.
ut etiã hoc ipsũ deponat. qd hõ ad dm̾ueniens. dum
sacerdotẽ querit. in sacrilegiũ̃ fraude erroris in¬
currit. ubipea depositurufiest. si forte in ipsa intꝰ
ȩccła dũ hominẽ dĩ querit. in homicidã fraudẽ erro¬
ris incurrit: Si non potest in homine aliquis in ane e̾t̾.
etaliquid p̃ualere. quare potest in homicida saeramtũ scm et̃:
odithrẽmsuu in tenebhissit usq adhuc Squia unus c̃ꝰ bap¬
licus baptisma unũ hab̾e. et unã excłam ñ habe. sicut possunt
intatholica in nocens et homicida baptifma unũ hab̃s. etunũ

Expanded text:
aptismi uel super oleum uel super eucharistiam uel super capita eorum quibus manus inponitur? quae tamen omnia et fiunt et ualent etiam per homicidas, id est per eos qui oderunt fratres, etiam in ipsa intus ecclesia. cum dare nemo possit quodest et innouandus qui ad ecclesiam uenit, ut intus per saan forte sanctus est homicida? et si propterea baptizatur in ecclesia, ut etiam hoc ipsum deponat, quod homo ad deusacerdotem quaerit, in sacrilegum fraude erroris incurrit; ubi postea depositurus est, si forte in ipsa intus Ecclesia dum hominem Dei quaerit, in homicidam fraude errris incurrit? Si non potest in homine aliquid inane esse, et aliquid praevalere; quare potest in homicida Sacramentum sanctumodit fratrem, in tenebris sit usque adhuc? Si quia unus est Baplicus baptisma unum habere et unam ecclesiam non habere, sicut possunt in catholica innocens et homicida baptisma unum habere et unum
Abbreviated transcription (Latin):
lit Sinichil potest ratũ. ⁊ sirmũ eẽ apud dm̃ ꝙ illifaciunt.
quos dñs hostes:⁊ adũsarios suos eẽ dicit: curfirmẽ baptimꝰ
quẽ tͣ dunt homicidȩ : anhostes & adũ sarios dñ non dicimus
tiuiee saulo ipsedixit: Quid me ꝑsequeris : qnđ ẽi seruos ꝑ¬
sequebatur. et infine ipsedicturus ẽ. cu uni exminimis mei
non secistis. nec mͥ setistis Quã obrẽ om̃s quige nos exeunte

Expanded text:
i nihil potest ratum et firmum esse apud Dominum quod illi faciunt, quos Dominus hostes et adversarios suos esse dicit; cur firmus est Baptismus quem tradunt homicidae? An hostes et adversarios Domini non dicimus quia et Saulo ipse dixit, Quid me persequeris ? quando ejus servos persequebatur: et in fine ipse dicturus est, Cum uni ex minimis meis non fecistis, mihi non fecistis ? Quamobrem, omnes qui ex nobis exeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror nonsolũ adepłam quã. niubaiano seripsit.
quam ad pompeium. quã tum potinmus ꝓuniũ sirate
cat holiee confessionis atq concilii. incuius unitate
isti tam quã pia membra manser. libris suꝑiorib dis¬
putauimus: Quaꝓpt̃. iã oportunũ uidet᷑. quodetiã
cȩteri singillatim censuerint. considerare. ealiber¬
eate qua nob etiã ipsenon abrogauit dicens. Nemi¬
nẽ iudicantes. aut iure comunionis aliquẽ diũsũ¬

Expanded text:
arbitror, non solum ad epistulam quam Iubaiano scripsit, arbitror, non solum ad epistulam quam Iubaiano scripsit, quam ad Pompeium, quantum potuimus, pro uniuersitate catholicae consensionis adque concilii, in cuius unitate isti tamquam pia membra manserunt, libris superioribus disputauimus. quapropter iam opportunum uidetur quid etiam ceteri singillatim censuerint considerare ea libertate, quam nobis etiam ipse non abrogauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diu
Abbreviated transcription (Latin):
in redir guant᷑: Primũgͦ ipsius cipani consultationẽ quã
indicatur anima patifica. et exundans ub̾e. caritatis.
Audistis inquit college di lectissimi. quio muiba ianus
sens sclicet ꝙ semel ađq uterũ sepe censuumus. hereties
ad secłam uenientes. et eecłȩ baptis mo baptiȩ ari. et
scisicari oportere Item lecte sunt nob et aliȩ iubaiani
lider quib ꝓsuasincera et religiosa deuotiont ad epłam
nran rescribens nontantũ consensit. sed et instructiim
sentiamus ꝓstramus: Neminẽ iudicantes: aut iure
communionis aliquẽ sidiũ sũ senserit amouentes: Neq
igit qna habeat᷑ om̃is ep̃s ꝓliceatia libertatis et po¬
testatissuȩ arbitrium ꝓpriũ. tamq iudicari ab alio
non possit. quã nec ipse potest alterũ iudicare. S erpec
et solus ht̃ potestatẽ. etp̃ponendinos ineccła suȩ gu¬
bernatione. et deactu nr̃o iudicandi Iamsatis quãtũ¬

Expanded text:
rimum ergo ipsius Cypriani consultationem, qua rimum ergo ipsius Cypriani consultationem, qua indicatur anima pacifica et exundans ubere charitatis,Audistis, inquit, collegae dilectissimi, quid mihi Jubaianus sens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed etiam instructusentiamus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amouentes. nequeigit, quando habeat omnis episcopus pro licentia libertatis et potestatis suae arbitrium proprium tamque iudicari ab alio non possit, quam nec ipse possit alterum iudicare. sed expecet solus habet potestatem et praeponendi nos in ecclesiae suae gubernatione et de actu no
Abbreviated transcription (Latin):
alicuus uuquitate minuit : Quȩcuitasint. qdluuictam per¬
spicuȩ uertati osficit. quod multi coepi cipriano inilla sen¬
tesriã eonsenser suasq i idẽ conuenientes ꝓpria piuler
tescat: sienim solus ista sentiens nullo consentiente remo
uent uderet̃ ꝓpr̃ea refriguisse abscelert scismatis. quia
socios noi inuenibat erroris Tam multis aũt consentientib
qd cuinceteris diũsa sentientib in unitate ꝑmansit caholi¬
ee uni ũsitatis sc̃is simũ uinculũ nontimore solitudinus s paci
amore seruauit & uappt̃ pos set quidẽ iam uideri suꝑ fluũ
cȩteron etiã illius concilii ep̃oꝵ singulas retractare sen¬
tentias Sed qm̃ corde tardiores nonputant eẽ resposũ
li alicui loco cuiusq sermonis nonibi. sed alibi respõdeat̃.
quod illue etiã possit ad hberi meluis multo legendo at¬
perunt̾. et accuunt᷑. Quã parum intelligendo eonquerunt

Expanded text:
alicuius iniquitate minuitur. Quae cum ita sint, quid huic iam peralicuius iniquitate minuitur. Quae cum ita sint, quid huic iam perspicuae ueritati\\ officit, quod multi coepiscopi Cypriano in illam sententiam consenserunt suasque in idem conuenientes proprias protuleristi charitas innotescat? Si enim solus ista sentiens nullo consentiente remaneret, videretur propterea refriguisse ab scelere schismatis, quia socios non inveniebat erroris: tam multis autem sibi consentientibus, d cum ceteris diuersa sentientibus in unitate permansit, catholicae uniuersitatis sanctissimum uinculum non timore solitudinis, sed pacis amore seruauit. quapropter posset quidem iam uideri superfluum ceterorum etiam illius concilii episcoporum singulas retractare sententias. sed quoniam corde tardiores non putant esse responsum, si alicui loco cuiusque sermonis non ibi sed alibi respondeatur quod illuc etiam possit adhiberi, melius multum legendo atteruntur ut acuantur, quam parum i
Abbreviated transcription (Latin):
salubrit᷑ acciꝑe. si ipse nonseparatus accipiat sicut
plerisq accidit ut catholico animo etrorde abunita¬
te pacis non alienato: aliqua necessitate mortis urguẽ¬
tis inaliquẽ hereticũ irruerent. ⁊ ab eo xͥ baptis mum
sine illius ꝑũsitate ꝑciperent. & siue desuncti siue liba¬
ti. nequaquã apud eos remanent: ad quos nũ quã corde
transierant: Si aut̃ etiã ipse seꝑatus acceperit. tanto
ꝑniciosus accipit. quantomagis bonũ ẽ. ꝙ bene accep̃
et tanto magis ualeat ad exiciũ sepato. quantomagis
p̾set ad salutẽ ualere coniuncto &e idõ si ab illa ꝑũ¬
sitate correctus. et aseꝑatione conũsus. uenerit ad
catholicã pacẽ. sub eodẽ baptismate ꝙ acceperat
eius peccata dimittent᷑ ꝓpt̃ uinculũ caritatis sub
quo baptis mate peccata eius tenebant᷑. ꝓpt̃sacri¬
legium diuisionis. quia illud et in homi ne iusto. et in homine

Expanded text:
salubriter accipere, si ipse non separatus accipiat, sicut salubriter accipere, si ipse non separatus accipiat, sicut plerisque accidit, ut catholico animo et corde ab unitate pacis non alienato aliqua necessitate mortis urgentis in aliquem haereticum inruerent et ab eo Christi baptismum sine illius peruersitate perciperent et siue defuncti siue liberati nequaquam aput eos remanerent, ad quos numquam corde transierant. si autem etiam ipse separatus acceperit, tanto perniciosius accipit, quanto magis bonum est quod non bene accipit, et tanto magis ualet ad exitium separato, quanto magis posset ad salutem ualere coniuncto. et ideo si ab illa peruersitate correctus et a separatione conuersus uenerit ad catholicam pacem, sub eodem baptismate quod acceperat eius peccata dimittentur propter uinculum caritatis, sub quo baptismate peccata eius tenebantur propter sacrilegium diuisionis, quia illud et in homine iusto et in homine i