comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dantiꝰ illis omib laboraui. Non ego
aũ. s gr̃a dei mecũ. Merito d̾s ꝓnuntia¬
t᷑. qui dispensator ẽ gr̃e: ⁊ salutis huma¬
ne. Et addit petrus. Quis ego eram qͥ
possem ꝓhibere dm: Illum utiq dm qͥ
est in nationes:⁊ in corneliũ impetu gr̃e
mundantis effudit. ¶Adũte quomͦ¬
in ꝑsona sc̃i sp̃c. qui subito corneliũ ⁊
sotios eiꝰ impleuit. di nom̃ multiplici
attestatione concelebrat᷑. His auditis
tendũ est. qd̾ penitentiam dare dicit᷑
qͣm utiq ñ alit̾ nisi seruoꝵ suoꝵ ãmi¬
nistratione largit᷑. Dũ g dicit qͥs ego
eram qui possem ꝓhbere d̃m. ⁊ iterum.
g d̾s gentib penitentiam ad uitã dedit.
que in tam manifestis reb expectanda
ẽ int̾p̃tatio. cui uł ignaro ñ satisfaciat.
uł incredulo in sp̃c scĩ aduentu totienᷤ
diuini nominis repetita confessio. It
possit ꝓ asserenda sp̃e sci diuinita te sut¬
ficere. Dicit ꝑ epłam ad hebreos. Conte¬
stante deo signis ⁊ portentis ⁊ uariis

Expanded text:
ui. non ego autem, sed gratia dei mecum. merito deus pronuntiatur, qui dispensator est gratiae et salutis humanae. et addit Petrus: quis ego eram, qui possem prohibere deum? illum utique deum, qui se in nationes uel in Cornelium impetu gratiae inundantis effudit. VIIII. Uin persona sancti spiritus, qui subito Cornelium et socios eius impleuit, dei nomen multiplici attestatione concelebratur: his auditis,tendum est, quod paenitentiam dare dicitur, quam utique non aliter nisi seruorum suorum administratione largitur. dum ergo dicit: quis ego eram, qui possem prohibere deum, et iterum: ergo deus gentibus paenitentiam ad uitam dedit, quae in tam manifestis rebus expectanda est interpretatio, cui uel ignaro non satisfaciat uel incredulo in sancti spiritus aduentu totiens diuini nominis repetita confessio? X. possit pro asserenda Spiritus sancti divinitate sufficere. Dicit per Epistolam ad Hebraeos: Contestante Deo signis et portentis et variis
Abbreviated transcription (Latin):
b. s qͣndo te p̾dicamꝰ: t̾ram calcamꝰ.
ut tͥ apiamꝰ. ⁊ ideo rep̃hendimͣ ꝑturba¬
mͣ. si laudam infłamur. Laua pedeᷤᷤ
bis hodie satis sint dilectissimi. si qͥd
secus qͣm oportuit dicentes fortassis
offendimꝰ uł laudib ur̃is ĩmoderaciꝰ
qͣm oportuit eleuati sumꝰ. impetrate
mundationẽ pedib nr̃is. deo placen¬
tib orationib uris.¬

Expanded text:
icamus, terram calcamus ut tibi aperiamus: et ideo si reprehendimur, perturbamur; si laudamur, inflamur. Lava pedes bis hodie satis sint, dilectissimi. Si quid secus quam oportuit dicentes fortassis offendimus, vel laudibus vestris immoderatius quam oportuit elevati sumus; impetrate mundationem pedibus nostris, Deo placentibus orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ etiam quilibet eoꝵ expauisset. ex¬
pauit. atqz ait. Dñe. tu mͥ lauas pedest
Qͥd est tu: Qͥd ẽ mͥ: Cogitanda st̃ potiꝰ
qͣm dicenda: ne forte qd̃ ex his u̾bis
aliqͣtenꝰ dignum concipit anima ñ
tudine ext̾ritꝰ ꝑmittit fieri: qd̃ cur
sieret ignorabat. s uscͣ suos pedes
humilem xp̃m adhuc ñ uult uidẽ¬
re. ñ potest sustinere. Non lauabes
Numqͣm hoc feram. nũqͣm patiar:
nũqͣm sinam. Hoc q̃ppe in et̾nũ ñ fi
qd̾ nunqͣm fit. Tunc saluator egrũ
reluctantẽ de ipsiꝰ salutis ꝑiculo ex
rens: si ñ lauero te inqͥt. ñ habebis
partẽ mecum. Ita dictum ẽ si ñ laue¬
ro te cũ de solis pedib ageret᷑. qͦm̃ d
ci assolet calcas me. qͣndo a sola plas¬
ta calcat᷑. At ille amore ⁊ timore ꝑll¬
tus.⁊ plus expauescens xp̃m sibi ness¬
ri. qͣm usq ad pedes suos humilial¬

Expanded text:
pavisset, expavit, atque ait, Domine, tu mihi lavas pedes? Quid est, tu? quid est, mihi? Cogitanda sunt potius quam dicenda; ne forte quod ex his verbis aliquatenus dignum concipit anima, non titudine exterritus, permittit fieri quod cur fieret ignorabat; sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non vult videre, non potest sustinere. Non lavabis Nunquam hoc feram, nunquam patiar, nunquam sinam: hoc quippe in aeternum non fit, quod nunquam fit. Tum Salvator aegrum reluctantem, de ipsius salutis periculo exterrens: Si non lavero te, inquit, non habebis partem mecum. Ita dictum est si non lavero te, cum de solis pedibus ageretur, quomodo dici assolet: calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amore et timore turbatus, et plus expavescens Christum sibi negari, quam usque ad pedes suos humilia
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ formam serui accipiens. habitu est¬
inuentꝰ ut homo. Quid mirũ si misit
aqͣm in peluim unde lauaret pedes dis¬
cipuloꝵ qͥ in t̾ram sanguinẽ fudit. qͦ
ĩmundiciam dilueret peccatoꝵ. Quid
mirũ si lintheo quo erat p̾cinctꝰ pedes
qͦs lauerat tersit. qui carne qua erat
indutꝰ. euͣngelistarũ uestigia confir¬
mauit: Et lintheo quidẽ ut se p̃cinge¬
ret: posuit uestim̃ta que habebat. Ut
aũ formam serui acciꝑet qͣndo semet¬
ip̃m exinaniuit: ñ qd̃ habebat deposu¬
it. s qd ñ habebat accepit. Crucifigen¬
dus sane suis expoliatꝰ ẽ uestim̃tis: et
mortuus inuolutꝰ ẽ lintheis. ⁊ tota illa
eiꝰ passio. nr̃a purgatio ẽ. Passurꝰ gͥ ex¬
itia. pmisit obsequia: ñ solum eis ꝓ qͥ¬
b erat subiturꝰ mortem. s etiã illi qͥ
eum fuerat tͣditurꝰ ad mortem. Tanta
ẽ quippe humane humilitatis utilitaᷤ.
ut eam suo cõmendaret exemplo etiã
diuina sublimitas: quia homo suꝑbꝰ

Expanded text:
qui formam servi accipiens habitu invqui formam servi accipiens habitu inventus est ut homo ? Quid mirum si misit aquam in pelvim unde lavaret pedes discipulorum, qui in terram sanguinem fudit, quo immunditiam dilueret peccatorum? Quid mirum si linteo quo erat praecinctus, pedes quos laverat, tersit, qui carne qua erat indutus, Evangelistarum vestigia confirmavit? Et linteo quidem ut se praecingeret, posuit vestimenta quae habebat: ut autem formam servi acciperet quando semetipsum exinanivit, non quod habebat deposuit, sed quod non habebat accepit. Crucifigendus sane suis exspoliatus est vestimentis, et mortuus involutus est linteis: et tota illa ejus passio, nostra purgatio est. Passurus igitur exitia, praemisit obsequia; non solum eis pro quibus erat subiturus mortem, sed etiam illi qui eum fuerat traditurus ad mortem. Tanta est quippe humanae humilitatis utilitas, ut eam suo commendaret exemplo etiam divina sublimitas: quia homo superbus
Abbreviated transcription (Latin):
uare pedes discipuloꝵ ⁊ extergebat
lintheo quo erat p̃cinctꝰ. Debemꝰ dilec¬
tissimi sensum eungeliste diligenter
attendere. Loctiturꝰ quippe de tanta do¬
mini humilitate. priꝰ celsitudinẽ eiuᷤ
uoluit cõmendare. Ad hoc ꝑtinet qd̾
ait. sciens qͥa omĩa dedit pat̾ in ma¬
nꝰ. ⁊ qͥa a do̾ exiit. ⁊ ad dm uadit. Cũ gͦ¬
cipuloꝵ ñ manꝰ s pedes lauit. Et cũ
se sciret a deo exisse ⁊ ad d̾m ꝑgere. ñ¬
dñi. s hominis serui impleuit offi¬
ciũ. Ad hoc aũ ꝑtinet. qd̾ etiam de tͣdi¬
tore ipsiꝰ qͥ iam talis uenerat. qͥ nec ab
illo ignorabat᷑ p̾loqui uoluit: ut hoc
qͦq ad maximũ cumulũ humilita¬
tis accederet. qd̾ etiam illi ñ dedignatꝰ
est pedes lauare. cuiꝰ manꝰ iam p̃uide¬
bat in scelere. Qͥd aũ mirũ si surrexit
a cena ⁊ posuit uestim̃ta sua. qui cũ
in forma qłi ẽẽt. semet ip̃m exinani¬
uit: Et qͥd mirũ si p̃cinxit se lintheo.

Expanded text:
vare pedes discipulorum, et extergere vare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Debemus, dilectissimi, sensum Evangelistae diligenter attendere. Locuturus quippe de tanta Domini humilitate, prius celsitudinem ejus voluit commendare. Ad hoc pertinet quod ait, Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exiit, et ad Deum vadit. Cucipulorum non manus, sed pedes lavit. Et cum se sciret a Deo exisse et pergere ni, sed hominis servi implevit officium. Ad hoc autem pertinet quod etiam de traditore ipsius, qui jam talis venerat, qui nec ab illo ignorabatur, praeloqui voluit; ut hoc quoque ad maximum cumulum humilitatis accederet, quod etiam illi non dedignatus est pedes lavare, cujus manus jam praevidebat in scelere. 7. Quid autem mirum si surrexit a coena, et posuit vestimenta sua, qui cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit? Et quid mirum si praecinxit se linteo,
Abbreviated transcription (Latin):
ncorde uide ꝑ impositionẽ diabolicã.
ufderet discipulꝰ magistrũ. s quẽ
lidicerat dłm. Iam talis uenerat ad
nuiuiũ explorator pastoris. insidi
Ql lioletat fallere fallebat᷑. At ille
isto in ip̃o corde intus in conspectu ne¬
sciente scienter utebat᷑: sciens qͥa oĩa
dedit ei pat̾ in manꝰ: gͦ ⁊ ip̃m tͣditorẽ.
Nam si eum in manib ñ haberet. ñ
utiq illo uteret᷑ ut uellet. Pinde tra¬
ditor iam traditꝰ erat ei quẽ tͣdere eu¬
piebat. atq ita malum tradendo faci¬
ebat: ut de illo tradito bonũ fieret qd̾
nesciebat. Sciebat enim dñs qͥd face¬
ret ꝓ amicis. qui pacient̾ utebat᷑ ini¬
micis: ac sic omĩa dederat pat̾ in ma¬
nus eiꝰ. ⁊ in usum mala. ⁊ in effectũ bo¬
na. Sciens etiam quia a deo exiit ⁊ad
dm uadit. nec dm cum inde exiret. nͨ
nos deserens cum rediret. Hec gͦ scienͤ.
surgit a cena. ⁊ ponit uestim̃ta sua. Et
cũ accepisset lintheum. pcinxit se: de
inde mittit aqͣm in peluim. ⁊ cepit la¬

Expanded text:
ionem diabolicam, ut traderet discipulus magistrum, sed quem non didicerat Deum. Jam talis venerat ad convivium, explorator Pastoris, insidiaquem volebat fallere, fallebatur. At ille isto in ipso corde intus inspecto, nesciente scienter utebatur. 5. Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus. Ergo et ipsum traditorem: nam si eum in manibus non haberet, non utique illo uteretur ut vellet. Proinde jam traditor traditus erat ei quem tradere cupiebat, atque ita malum tradendo faciebat, ut de illo tradito bonum fieret quod nesciebat. Sciebat enim Dominus quid faceret pro amicis, qui patienter utebatur inimicis: ac sic omnia dederat Pater in manus ejus, et in usum mala, et in effectum bona. Sciens etiam quia a Deo exiit, et ad Deum vadit: nec Deum, cum inde exiret; nec nos deserens, cum rediret. 6. Haec ergo sciens, surgit a coena, et ponit vestimenta sua; et cum accepisset linteum, praecinxit in pelvim, et coepit la
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ intelligere cenam factam. uelu¬
tiam consumptam atq tͣnsactam:
adhuc enim cenabat᷑ cum dñs surrexit.
⁊ pedes lauit discipulis suis. Nam post¬
ea recubuit. ⁊ bucellam suo tͣditori pꝰtea
dedit: utiq cena ñ dũ finita. hoc ẽ dũ
adhuc panis ẽẽt in mensa. Cena gͦ fac¬
ta. dictũ. ẽ. iam parata. ⁊ ad conuiuan¬
tiũ mensam usũq ꝑducta. qd̾ aũ ã
it. cũ diabolꝰ tam misisset in cor ut tͣ
deret eũ iudas symon scarioth. si q̃ris
qͥd missũ sit in cor uide: hoc utiq ut
traderet eum. Missio ista spiritalis sug¬

Expanded text:
debemus intelligere coenam factam veluti jam consummatam atque transactam: adhuc enim coenabatur, cum Dominus surrexit et pedes lavit discipulis suis. Nam postea recubuit, et buccellam suo traditori postea dedit, utique coena nondum finita, hoc est, dum adhuc panis esset in mensa. Caena ergo facta, dictum est, jam parata, et ad convivantium mensam usumque perducta. 4. Quod autem ait, Cum diabolus jam misissaderet eum Judas Simon Scariothis. « Si quaeris quid missum sit in cor Judae? Hoc utique, ut traderet eum. Missio ista spiritalis sug
Abbreviated transcription (Latin):
uolluctationẽ nob̃ ẽẽ testat᷑. Non autẽ
e̾int etiam maligna spiritalia: si ñ
tͣmtetiã maligni sp̃c. A sp̃u enĩ spiri¬
ialia nominant᷑. S qͦm ista fiant. ut
dialalice suggestiones ĩmitcent᷑. ⁊ hu¬
manis cogitationib misceant᷑. ut eaᷤ
tanqͣm suas deputec homo. unde scit
lhomo: Nec lubitandũ est etiã bonas
uggestiones a bono sp̃u ita latenter
aispiritalit̾ fieri. s int̾ est quib nã
anĩ mens humana consentiat diui¬
oauxilio: uł deserta ꝑmeritũ. uel

Expanded text:
olluctationem esse testatur : non autem essent etiam maligna spiritualia, si non essent etiam maligni spiritus. A spiritu enim spiritualia nominantur. Sed quomodo ista fiant, ut diabolicae suggestiones immittantur, et humanis cogitationibus misceantur, ut eas tanquam suas deputet homo, unde scit homo? Nec dubitandum est etiam bonas suggestiones a bono spiritu ita latenter ac spiritualiter fieri: sed interest quibusnam earum mens humana consentiat, divino auxilio vel desert
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ suꝑiori sententia sp̃m dei loqui ꝓ¬
posuit. Ospice que secunt᷑ qͣm manife¬
ste illum dm̃ ⁊ dñm ẽẽ testant᷑. Diuisio¬
nes inqͥt gr̃arũ sunt. idem aũ sp̃c. Et di¬
uisiones ministrationũ st̃. idẽ aũ dñs.
te fuisset consultꝰ. euident̾ de qͦ dixerat
idem sp̃c sc̃s. de eo addit idem d̾s qui oꝑa¬
t̃ omĩa in om̃ib. Oꝑari omĩa ñ posset:
si ẽẽt unꝰ ex omĩb. Hic sp̃m sc̃m tam in
suo nomine qͣm in dño ⁊ dõ. aut certe
euident̾ exp̃ssum: aut certe t̾nitati ag¬
nosce sotiatũ S hic in donoꝵ diuisis¬
nib magis sermo diuinꝰ sp̃m se̾m in
mꝰ distributionũ grãm spui sc̃o speci¬
ali dispensatione competere. Qd̃ uero¬

Expanded text:
e superiori sententia, Spiritum Dei loqui proposuit Perspicue sequuntur, quam manifeste illum Deum et Dominum esse testantur. Divisiones, inquit, gratiarum sunt, idem autem Spiritus: et divisiones ministrationum sunt, idem autem Dominus: te fuisset consultus, euidenter, de quo dixerat: idem spiritus, de eo addit: idem deus, qui operatur omnia in omnibus. operari omnia non posset, si esset unus ex omnibus. hic spiritum sanctum tam in suo nomine quam in domino et deo aut certe euidenter expressum aut certe trinitati agnosce sociatum. sed hic in donorum diuisionibus magis sermo diuinus spiritum sanmus distributionum gratiam spiritui sancto speciali dispensatione competere. quod uero
Abbreviated transcription (Latin):
at. Anania. cur temptauit sacha¬
ldo sor tuũ mentir⁊ te spiui sc̃õ.: Et sub¬
secutꝰ adiecit. Non es hoĩb mentitꝰ. s d̾o.
Qͥd ẽ hoc: In creatorem peccat: ⁊ ita
scriptura peccatũ eiꝰ attenuat. ut eũ
iuxta impietatis sensum creature
rerũ statuat. ⁊ minori debitorem de
contumelia maioris addicat: Nõ ita
ẽ. Manifesta diuina p̃ditꝰ ẽ potentia
ad quẽ sacrilegii refert᷑ offensa. de qͦ
neq in hoc seculo neq in futuro. Cũ
gͣ tnsgressione temptauerit dm: fefel
cognosce reuerentiam. Et id̾o euidentis¬
sime de sp̃u scõ sequenti sermone con¬
grãm contulisse. Si requiras qͥs sit iste
nomine ꝓbat᷑ iterata confessio. Cũ aũ
dicit ⁊ in nationes gr̃a sp̃c effusa ẽ. ip̃e

Expanded text:
t: Anania, cur temptauit Satanas cor tuum mentiri te spiritui sancto? et subsecutus adiecit: non es hominibus mentitus, sed deo. quid est hoc? in creatorem peccat et ita scriptura peccatum eius attenuat, ut eum iuxta impietatis sensum creaturae reum esse statuat et minori debitorem de contumelia maioris addicat. non ita est. manifeste diuina praeditus est potentia, ad quem sacrilegii refertur offensa, de quoneque in hoc saeculo neque in futuro. cum ergo transgressione temptauerit deum, fefellcognosce reuerentiam. et ideo euidentissime de spiritu sancto sequenti sermone congratiam contulisse. si requiras, quis sit iste,nomine probatur iterata confessio. cum autem dicit: et in nationes gratia spiritus sancti e
Abbreviated transcription (Latin):
Iabitatorem cordis humani sacͣ elo
bit inqͥt uob̃ pat̾ alium paraclytu ut
maneat uob̾cum in et̾nũ. Et ad cori¬
Et idio de sp̃u sc̃o conscriptũ recte in¬
telligimꝰ. Regnum dei intͣ uos c̃. Dei u¬
tiq sunt regnũ. qui ei semꝑ parare
merent᷑ in templum. Dei uitiq ñ crea¬
tue. Audi ꝑ apłm habitatoris nr̃i uo
ut dmhabitabo in illis ⁊ in ambula
orem illoꝵ d̾s. Ecce ip̃e qui templũ
humani cordis inhabitat: dm ẽẽ pro¬
unuat. Ananias int̾ eos qui honoran
sin de siuis iustis laborib uendebãt
lstantias suas ⁊ ponebant ante pe

Expanded text:
abitatorem cordis humani sacra elobit, inquit, uobis pater alium. paracletum, ut maneat uobiscum in aeternum, et ad Corinet ideo de spiritu sancto conscriptum recte intellegimus: regnum dei intra uos est. dei utique sunt regnum, qui ei se praeparare. merentur in templum dei utique, non creaturae. audi per apostolum habitatoris nostri udicit: inhabitabo in illis et inambulabo et ero illorum deus. ecce ipse, qui templum humani cordis inhabitat, deum se esse pronuntiat. Ananias inter eos, qui honorantes deum de suis iustis laboribus uendebant substantias suas et ponebant ante pe
Abbreviated transcription (Latin):
legentem ꝑ annuntiantẽ. ꝑ p̃dicantẽ.
ꝯdisputantẽ. ꝑ p̃cipientẽ. ꝑ consolan¬
tim. ꝑ exhortantẽ. ꝑ ip̃m etiam cantã¬
tem atq psallentem. Ip̃r qui hec agi
agunt. inquinare pedes suos timent:
cum placere hoĩb subrepente amore
humane laudis affectant. Ceterũ qͥ
es audit libent̾ ⁊ pie. ñ habet locũ
iactandi se in laborib alienis.⁊ ñ in¬
latus ossib humiliatis. gaudio gau¬
dt ꝓpt̾ uocem dñice ueritatis. Pinde
meis qui libent̾ ⁊ humiliter audire
nouerunt. ⁊ uitam qui etiã in studuiᷤ
auleib ⁊ salubrib agunt. sc̃a delectet᷑
eilia ⁊ dicat. Ego dormio. ⁊ cor meũ
iiglat. Qd ẽ ego dormio ⁊ cor meũ ui¬
gilis nisi ita quiesco ut auoliam: O¬
aum meũ ñ impendit᷑ nut̾ende de¬
sidie. s pcipiende sapientie. Ego dor¬
mio ⁊cor meũ uigilat: uaco ⁊ uideo
qmñtu es dñs. quia sapientiam scri¬
beintempore otii ⁊ qui minorat᷑ actu
fepcipiet eam. Ego dormio ⁊ cor me

Expanded text:
ntem, per annuntiantem, per praedicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gaudet propter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus : quia sapientia scribae in tempore otii; et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Ego dormio, et cor meum
Abbreviated transcription (Latin):
discipuloꝵ. uenit ad symonẽ petrũ.
⁊ dicit ei petrꝰ. Dñe. tum lauas pedes:
Q̾s enim si expauesceret lauari sibi pe¬
des a dei filio: Qmuis itaqz magne fu¬
isset audatie contͣdicere seruũ dño. ho¬
minẽ d̾o: tam̃ hoc petrꝰ facere maluit.
qͣm ꝑpeti. ut sibi pedes lauarent᷑ a dño
⁊ d̾o. Nec putare debemꝰ hoc petrũ inter
ceteros formidasse atq recusasse: cũ id
alii ante ip̃m libent̾ uł eqͣnimit̾ sibi
fieri ꝑmisissent. faciliꝰ qͥ ppe sic accipi¬
unt᷑ ista u̾ba eiͣngelii. quia cũ dictũ
ẽẽt cepit lauare pedes discipłoꝵ. ⁊ extͥge¬
re lintheo quo erat pcinctꝰ deinde sub¬
iunctũ ẽ. uenit gͦ ad symonẽ petrũ. qͦ¬
si aliquib iam lauisset. ⁊ post eos ue¬
nisset ad pͥmũ. Qs enim nesciat pͥmũ¬

Expanded text:
us, Venit ad Simonem Petrum; et dicit ei Petrus: Domine, tu mihi lavas pedes? Quis enim non expavesceret lavari sibi pedes a Dei Filio? Quamvis itaque magnae fuisset audaciae contradicere servum Domino, hominem Deo: tamen hoc Petrus facere maluit, quam perpeti ut sibi pedes lavarentur a Domino et Deo. Nec putare debemus hoc Petrum inter caeteros formidasse atque recusasse, cum id alii ante ipsum libenter vel aequanimiter sibi fieri permisissent. Facilius quippe sic accipiuntur ista verba Evangelii, quia cum dictum esset, Coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus; deinde subjunctum est, Venit ergo ad Simonem Petrum, quasi aliquibus jam lavisset, post eos venisset ad primum. Quis enim nesciat primu
Abbreviated transcription (Latin):
lis fieri concupunt. uixta ꝓmifsio¬
nem scilicet deceptoris. dicentis. in
quatumq die comederits. erctis si¬
tut diiz Hanc quoq alto udinem
illi cognouerant: qui turrim usq
ad celum erigere gestiebant: S elecci
notitiam alutudinis satane non ha¬
bent: quia incunctis semet ipsos
humiliant: uestigia reclemptoris
sequentes. qui dicit. discite ame qͥa
mitis sum ⁊ humilis corde: Atten¬
dunt enim qd̃ dñs dicit. quia om¬
nis qui se exaltat humiliabit᷑. ⁊ qui
se humiliat exaltabitur: Hinc ergo

Expanded text:
lis fieri concupivit. Juxta promissiolis fieri concupivit. Juxta promissionem scilicet deceptoris dicentis: In quacunque die comederitis, eritis sicut dii . Hanc quoque altitudinem illi cognoverunt, qui turrim usque ad coelum erigere gestiebant. Sed electi notitiam altitudinis Satanae non habent, quia in cunctis semetipsos humiliant, vestigia Redemptoris sequentes, qui dicit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Attendunt enim quod Dominus dicit: Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Hinc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
non liberabunt: Nobis autem clico
⁊ ceteris qui tyatyre estis. qui non ha¬
bent doctrinam hanc: qui non cog¬
nouerunt altitudinẽ satanez Sipe¬
ruis increpanerat repbos: nunt au¬
tem adelectos uerbum uertit. ideoq
mero repbortam: Qui non habent
doctrinam hanc: id ẽ quos praua
ꝑfiisio iezabelis non inclinat ad ma¬
lam oꝑationẽ. ut malos udelicet imi¬
tent᷑. qui non cognouerunt altitu¬
dinem satane .i. superbiam illuis
non sunt imitat: Sit eiĩ dicunt᷑
altitudinẽ. satane ignorare: sicuti
scriptura sacra dicit mulieres non
cognouisse. uiros. que nec dum exper
te sunt uirithorum: uel sicut nos
cotidiana locutione dicimus homi-¬
nem uera ẽẽ ignorare mentiri: Alti¬
tudo autem satane suꝑbia intelligi¬
tur. qua tumens contra dm̃ uoluit
fieri similis altissimo: ꝓ qua ruens
ad terram. multas angłorum legio¬
nes sibi consentientes secum deiecit:
tuius altitudinẽm tunc homo cog¬
nouit. cum hanc imitando. dõ simi¬

Expanded text:
non liberabunt. Vobis. autem dico non liberabunt. Vobis. autem dico et caeteris qui Thyatirae estis: Qui non habent doctrinam hanc, qui non cognoverunt altitudinem Satanae. Superius increpaverat reprobos, nunc autem ad electos verbum vertit. Ideoquemero reproborum. Qui non habent doctrinam hanc, id est, quos prava persuasio Jezabelis non inclinat ad malam operationem, ut malos videlicet imitentur. Qui non cognoverunt altitudinem Satanae, id est superbiam illius non sunt imitati. Sic enim dicuntur altitudinem Satanae ignorare, sicut sacra Scriptura dicit mulieres non cognovisse viros, quae necdum sunt expertae viri thorum, vel sicut nos quotidiana locutione dicimus hominem veracem ignorare mentiri. Altitudo autem Satanae superbia intelligitur, quia tumens contra Deum voluit similis fieri Altissimo; pro qua ruens ad terram, multas angelorum legiones sibi consentientes secum dejecit. Cujus altitudinem tunc homo cognovit, cum hanc imitando Deo simi
Abbreviated transcription (Latin):
yꝓpħam dicitur. ecce ego uenio. ut
opa ⁊ cogitationes singłorum congre¬
sem Potest ⁊ hoc qd̃ eccł̃ia in repro¬
borum ultione dm̃ scrutatorem
sse ren um ⁊ tordium scire ꝑhibet᷑.
lon in congrue ita intelligi. ut quod
lunc fide retinet. certa infuturum
tinat rerum experientia: uncde psal¬
dista. eegnoscetur dñs uidicia fati¬
ens: non quod ante ꝑfidem non
sit cognitus. cũ occulte iudicaret: s
quod ipsa tunc iuditiorum experi
monstratur. quia nomine formca¬
tionis superius omnia crimia cõ¬
p̃hendit: quia non ꝑhanc sententi¬
am unius operis. s multorum fu¬
tura clampnatio p̃licitur. Puni¬
entur enim manifesta crimina. py¬
mentur ⁊ occulta: atq ideo fornca¬
tionem quam supra quadriformẽ
intelbeximus hic omni fariam togi¬
mur confiteri: unde psalmista. per
ris: impis uero supplicium eterne
clampnationis: ubi qd̃ magis ex po¬
ni debeat non ẽ. s qd̾̃ magis timeri
saluabunt: filium autẽ ⁊ filiam

Expanded text:
am dicit: Ecce ego venio, ut opera et cogitationes singulorum congregem. Potest et hoc quod in Ecclesia in reproborum ultione Deum scrutatorem esse renum et cordium perhibetur, non incongrue ita intelligi, ut quod nunc fide retinet certa, in futurum cernat rerum experientia, unde Psalmista: Cognoscetur Dominus judicia faciens , non quod ante per fidem non sit cognitus, cum occulte judicaret, sed quod tunc judiciorum experiemonstratur, quia nomine fornicationis superius omnia comprehendit, quia non per hanc sententiam unius operis, sed multorum futura damnatio praedicitur; punientur enim manifesta crimina, punientur et occulta, atque ideo fornicationem quam supra quadriformem intelleximus, hic omnifariam cogimur confiteri, unde Psalmista: Perdris, impiis vero supplicium aeternae damnationis, ubi quod amplius exponi debeat, non est, sed quod magis timeri. salvabunt, filium autem et filiam
Abbreviated transcription (Latin):
cie reꝓbi multos decipiunt: dum
ꝑuersis ꝑsuasionib quosclam al
amore dei ratrahunt. ⁊ desidesiderip
terrenis seruire compellunt: ideoiꝑ
ue illis qui tociens formcantur. qͦt¬
ens plus terrena quam celestia appe¬
tunt: plus creaturam quam creato¬
rem diligunt: Et dedi illi tempus
ut penitentiam ageret:t ñ uilt
peniteri a fornicatione sua: De tall¬
b. paulus apls dicit. dedit illi cds̾lo¬
cum penitentie: ⁊ ille ab iititur eom
suꝑbiam. quisquis enim delinquit
⁊ iuiuit: ideo hunc diuina pietas i¬
qua agentem tolerat. ut ab iniqui¬
tate resipiscat: unde ⁊ talis quo
amplius expectat᷑ ⁊ non uialt peui¬
tere. eo artuis reatus sui uincłis ab¬
stringetur. ⁊ iusto uiditio punialł

Expanded text:
cie reprobi multos decipiunt, dum cie reprobi multos decipiunt, dum perversis suasionibus quosdam ab amore Dei retrahunt, et desideriis terrenis servire compellunt, ideoque vae illis qui toties fornicantur, quoties plus terrena quam coelestia appetunt, plus creaturam quam Creatorem diligunt. Et dedi illi tempus ut poenitentiam ageret, et non vult poenitere a fornicatione sua. De talibus Job dicit: Dedit illi Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbiam . Quisquis enim delinquit, et vivit. Ideo hunc divina pietas iniqua agentem tolerat, ut ab iniquitate resipiscat. Unde et talis quo amplius exspectatur, et non vult poenitere, eo arctius reatus sui vinculis astringetur, et justo judicio pu
Abbreviated transcription (Latin):
tia opimonem malam de seemictũt:
bene eadem iezabel sterquilinium
dicitur: quia uidelicet ex ipsis ꝑpe¬
trate luxurie inquinamentis. lon¬
ge lateq male opinionis fetorem
de se rectlunt: unde aꝓph̾a dicitur.
conputruerunt iumenta insterrore
suo: Iumenta quippe instercore pu¬
trescere ẽ dicit beatus gregorius. lu¬
xuriosum quemilibet inceno sibi¬
dinis uitam finire: Talib quippe
congruit illud psalmiste. homo cum
in honore eẽt non intellexit: cõparat᷑
ẽ iumentis in sipientibꝰ ⁊ similis fat¬
tus ẽ illis: Certio quoq genere form¬
cationis. multa hec sectantes solent
fideles decipere: dũ eos mutant ꝓ qui¬
busclam egritudinib. ꝓ quibusclã
rerum euentib ad arbores. adfontes.
ceteraq huius modi. dicentes. quia
hoc agendo tale ⁊ tale euasi periculñ.
talem consecuius sum ꝓsperitatem
dumq hec agunt. quasi ad spiritu¬
alem fornicationem dei seruos inui¬
tant: S ⁊ mali a fornicationis spe-¬

Expanded text:
tia opinionem de se emittunt. tia opinionem de se emittunt. Bene eadem Jezabel sterquilinium dicitur, quia videlicet ex ipsis perpetratae luxuriae inquinamentis longe lateque malae opinionis foetorem de se reddunt, unde per Prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta ergo in stercore putrescere est, ut dicit beatus Gregorius, luxuriosum quemlibet in coeno libidinis vitam finire. Talibus quippe congruit illud Psalmistae: Homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Tertio quoque fornicationis genere, multi haec sectantes solent fideles decipere, dum eos invitant pro quibusdam aegritudinibus, pro quibusdam rerum eventibus ad arbores, ad fontes, caeteraque hujusmodi, dicentes quia hoc agendo tale et tale evasi periculum, talemque consecutus sum prosperitatem, dumque haec agunt, quasi ad spiritualem fornicationem Dei servos invitant. Sed et in alia fornicationis spe
Abbreviated transcription (Latin):
runt: unde bene iezabel fluxus san
guinis. aut fluens. uel ster quilmi¬
um dicitur: Mulieres quippe per
singłos menses dicit beatus ihero¬
nimus in libris ꝓpħarum fluxum
sanguinis sustinent: quia cũmen¬
struum tempꝰ aduenerit. suꝑhabũ¬
dans sanguis egeritur: Sangui¬
nis autem nomine peccata designãt¬
tur: unde dauid dicit. libera me de
homicidii: Dicatur itaq iezabel
sanguinis fluxus: quia uidelicet re¬
probi malam uoluntatem quam
prius concipuint. mox ut tempus
uenerit ꝑ petrande inquitatis. ad
effectum ꝑducunt oꝑationis: cdũq
opus desiderate uoluptatis ꝑducunt¬
ad effectum. fit mens uehementius
anxia quam fuerat. ⁊ auget incorde
flamias libidinis: totumq se in
uoluptatem corꝑis deicit: sit q ut
ita dixerim. totus humor pariter
liquescit: ⁊ hinc ẽ quod ierabel flti¬
ens dicitur: Quia uero opus ma¬
lum inconsuetudinem peccandi
uertunt. unde ⁊ absq ulla reuerẽ¬

Expanded text:
runt. Unde bene Jezabel sanguinis runt. Unde bene Jezabel sanguinis fluxus, aut fluens, vel sterquilinium dicitur. Mulieres quippe per singulos menses sicut dicit beatus Hieronymus in libris prophetarum fluxum sanguinis sustinent, quia cum menstruum tempus advenerit, superabundans sanguis egeritur. Sanguinis autem nomine peccata designantur; unde David dicit: Libera me de homicidii. Dicitur itaque Jezabel sanguinis fluxus, quia videlicet reprobi malam voluntatem, quam prius concipiunt, mox ut tempus venerit perpetrandae iniquitatis, ad effectum perducunt operationis. Dumque opus desideratae voluptatis ad effectum perducitur, fit mens vehementius anxia quam fuerat, et auget in corde flammas libidinis, totamque se in voluptate corporis dejicit, sicque, ut ita dixerim, totus humor pariter liquescit. Et hic est quod Jezabel fluens dicitur. Quia vero opus malum in consuetudinem peccandi vertunt, unde et absque ulla reveren
Abbreviated transcription (Latin):
titu luxurie corporalis. ⁊ inaffectu
ipsius obscene commixtionis. ato
in auaritia terrene felicitatis: s nec
quartum genus ad plenum extinc¬
tum ẽ qd̾ constat in simulachroꝵ
culturis: Notandum uero. qd̃ iera¬
bel ꝓpħ̾am se dicit: ⁊ idcirco seruos
d̃i selucit: hoc quippe factum mul¬
ti imitantur: qui uitus de serui¬
entes. ne soli sint. hortant᷑ alios ut
cupitis fruant᷑ delectationib dicen¬
tes. quia si hoc fieri ds̃ uoluisset.
masculum ⁊ feminam non feciss.
nec corꝑis menbra tali usu apta
formass: Striltum ẽ ergo abstinere
abhuius modi delectatione. qua
fruuntur non solum alie pecudes
aut uolutres. s etiã mise e: Dũ¬
q hec dicunt. fit aliquando ut car¬
nem delectari cõpellant.⁊ ad consẽ¬
sum libidinis ꝑtrahant: sic q ꝑue¬
nunt ad opusculum: intantum.
ut in ꝓcessu temporis ullam reuerẽ¬
tiam habentes pudoris. qd̃ turpiter
gesserunt. toram aliis laudib effe¬

Expanded text:
titu luxuriae corporalis, et in effectu titu luxuriae corporalis, et in effectu ipsius obscoenae commixtionis, atque in avaritia terrenae felicitatis. Sed nec quartum genus ad plenum exstinctum est, quod constat in simulacrorum culturis. Notandum vero quod Jezabel prophetam se dicit, et idcirco servos Dei seducit. Hoc quippe factum multi imitantur qui divitiis deservientes, ne soli sint, hortantur alios ut cupitis fruantur delectationibus, dicentes quia si hoc fieri Deus voluisset, masculum et feminam non fecisset, nec corporis membra tali usui apta formasset. Stultum est ergo abstinere ab hujusmodi delectatione, qua fruuntur non solum aliae pecudes aut volucres, sed etiam muscae. Dumque hoc dicunt, fit aliquando ut carnem delectari compellant, et ad consensum libidinis pertrahant, sicque perveniant ad opus malum, intantum ut in processu temporis nullam reverentiam habentes pudoris, quod turpiter gesserunt, coram aliis laudibus effe
Abbreviated transcription (Latin):
lunt: Potest etiam fieri. ut tunc tẽ¬
pors sicut ⁊ quidam affirmant. ⁊
alia translatio demonstrat fuerit
het mulier in eadem eccl̃ia. uixor ui¬
seruos eclere de idol titis. ⁊ fornicari:
ee cuiꝰ forma petiali. ad generalem
stius orbis iezabel sermo figurate
dansfertur: Fornicatio uero istuis
uerabelis. quadriformis intelligit᷑.
pamum uidelicet in animo. de qua
siriptum ẽ. qui uiderit mulierem
so concupiscendum eam. iam me¬
chatus est eam in corde suo: deinde
etiam cum animi uoluntas adef¬
fectum ꝑducitur:. Hinc paulus
dicit. fugite fornicationem: omne
enim pectatum quodcumq fecerit
homo. extra corpꝰ est: qui autem for¬
nicatur: in corpus suum peccat:
Tertium genus fornicationis ẽ qͣn
quando terrene diuitie in modera¬
te concupiscuntur. ⁊ creatura plus
quam creator diligit᷑: de qua etiam
paulus dicit. ⁊ auaritia que est
idolorum seruitits: Huius form¬
cationis genera tria. nunc in eccł̃ia
huius mundi uigent. idẽ inappe¬

Expanded text:
unt . Potest etiam fieri ut tunc temporis sicut et quidam affirmant, et alia translatio demonstrat. Fuit haec mulier in eadem Ecclesia, uxor scservos edere de idolothytis et fornicari. Ex cujus specie speciali ad generalem totius orbis Jezabel sermo figurate transfertur. Fornicatio vero istius Jezabelis quadriformis intelligitur: primum videlicet in animo, de qua scriptum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo ; deinde etiam cum animi voluntas ad effectum perducitur; hinc Paulus dicit: Fugite fornicationem. Omne enim peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat ; tertium genus fornicationis est, ququando terrenae divitiae immoderate concupiscuntur, et creatura plus quam Creator diligitur. De qua etiam Paulus dicit : Et avaritia quae est idolorum servitus. Hujus fornicationis tria genera nunc in Ecclesia hujus mundi vigent: id est in appe
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ: Deniq quodam loco sciens dñs
ait illis. Qd uob̃ uidet᷑ de xp̃o: Cuiu
filiꝰ ẽ: Responderunt scłm oppinione
suam. dauid.Sic enĩ legerant. ⁊ hoc¬
solũ tenebant: quia diuinitatẽ eiꝰl
gebant. s si intelligebant. Dñs aĩt
ut eos suspenderet ad querendam eiꝰ
diuinitatẽ. cuiꝰ contempnebant in¬
firmitatẽ: respondit eis. Quomͦ gͦ
dauid in sp̃u dicit eũ dñm. dix̃ dnis¬

Expanded text:
eorum ? Denique quodam loco sciens Domineorum ? Denique quodam loco sciens Dominait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet ad quaerendam ejus divinitatem, cujus contemnebant infirmitatem, respondit eis: Quomodo ergo David in spiritu dicit eum Dominum, di
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis noua tunica induat᷑: enceni¬
are dicit᷑. Illum enĩ diem quo templũ
dedicatũ ẽ. udeĩ sollempnit̾ celebrabãt.
ip̃e dies festus agebat᷑ cũ ea que lecta
sunt locutꝰ. ẽ. dñs. Hyemps erat:⁊ am¬
bulabat iħc in templo. in porticu salo¬
monis. Circũ deder gͦ eũ iudei ⁊ dice¬
bant ei. Quousq animã nr̃am tollis:
Si tu es xp̃c. dic nob̾ palam. Non ueri¬
tatem desiderabant: s calumpniã p̃pa¬
rabant. Hiemps erat. ⁊ frigidi erant: a
illũ enim diuinũ ignẽ accedere pigni
erant. S accedere est credere. Qui credit
accedit. qui negat recedit. Non moue¬
t᷑ anima pedib. s affectib. Frigidi trñm
a oliligenti caritate.⁊ ardebant nocen¬
di cupiditate. Longe aberant:⁊ ibi erã
Non accedebant credendo: ⁊ p̾mebant ꝑ¬
seq̃ndo. Querebant audire a dño. ego
gelio nec heretici intelligunt: qͣnto mi¬
nus iudei. qͣmdiu uelam̃ est suꝑ cor

Expanded text:
si quis nova tunica induatur, encaenisi quis nova tunica induatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locutus est Dominus. 3. Hiems erat. Et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. Circumdederunt e animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaerebant audire a Domino, Eggelio nec haeretici intelligunt; quanto minus Judaei, quamdiu velamen est super cor
Abbreviated transcription (Latin):
mendaui dilectioni ur̃e. stabilit̃ me¬
minisse debetis. sc̃s iohes eu̾ngelista ñ¬
uult nos semꝑ lacte nutriri: s solido
cibo uesci. Quisquis aũ ad sum̃dũ ci¬
bũ solidũ ũbi dĩ adhus minꝰ idoneus
est. lacte fidei nutriat᷑. ⁊ ũbũ qd̾ intel¬
ligere ñ potest. credere ñ cunccet᷑. Fides
enĩ meritũ ẽ: intellectꝰ premiu̾̃. In ipso
labore intentionis. desudat acies m̃tis
nr̃e. ut ponat sordieulas nebule hu¬
mane. ⁊ serenet᷑ adu̾bũ dei. Non gͦ recu¬
setͣ labor: si adest amor. Nostis enĩ. qm̃
q̃ amat. ñ laborat. Omnis labor ñ amã¬
tib grauis ẽ. Si tantos labores cũ a¬
uaris portat cupiditas: nob̾cũ ñ por¬
tat caritas: Euͣngeliũ intendite. Fãt¬
ta st̃ aũ encenia in iherosolimis. En¬
cenia. festiuitas erat dedicationis tem¬
pli. Grece enim chenon dicit᷑ nouũ. Qnͣ¬
docũq nouũ aliqͥd fuerat dedicatũ: en¬
cenia uocat᷑. Iam ⁊ usus habet hoc u̾bũ.

Expanded text:
mendavi Dilectioni vestrae, stabiliter meminisse debetis, sanctum Joannem evangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei nutriatur, et verbum quod intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius ñ erat. Absit ut aliqͣndo dñs
dici potest. Aliqͣndo filii hominũ e¬
ramꝰ: filii dĩ ñ eramꝰ. Nos enĩ filioᷤ dĩ
gr̃a fecit: illũ natura: quia ita natꝰ
est. ⁊ ñ ẽ. ut dicas. ñ erat añqͣm natꝰ
erat. Nunqͣm enĩ ñ natꝰ erat. qui pat̾
deĩ semꝑ cũ patre:⁊ semꝑ ubũ: ⁊ quia

Expanded text:
et Filius non erat: Absit ut aliquando Domiet Filius non erat: Absit ut aliquando Domidici potest: aliquando filii hominum eramus, filii Dei non eramus. Nos enim filios Dei gratia fecit, illum natura, quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri Dei semper cum Patre, et semper Verbum: et quia
Abbreviated transcription (Latin):
quit dabo eis: ouib meis. uos calumpni¬
as ꝓpt̾ea queritis: quia de uita p̃senti
cogitatis. Et ñ ꝑibunt in et̾nũ: subau¬
dis tanqͣm eis dixerit. uos ꝑibitis in et̾¬
nũ: quia ñ estis exouib meis. Non ra¬
piet eas qͥsqͣm de manu mea. Intentuiᷤ
accipite. Pãt m̃s qd̾ dedit mͥ. maiꝰ est
omĩb. Quid potest lupꝰ: Q̾d potest
fur⁊ latro:Non ꝑdunt:nisi ad inte¬
ritũ p̃destinatos. De illis aũ ouib. de
stinauit. ip̃os ⁊ uocauit. quos autẽuo¬
cauit. illos ⁊ iustificauit. quos aũ iusti¬
ficauit: illos ⁊ glorificauit. de ouĩb
istis nec lupus rapit. nec fur tollit. nec
latro int̾ficit. Securꝰ ẽ de numero earũ:
qͥ ꝓ eis nouit qd̾ dedit. Et hoc ẽ qd̾ ait.
ñ rapiet eas qͥsqͣm de manu mea. Et
item ad patrem. Pat̾ m̃s qd̾ dedit mͥ.
maiꝰ ẽ om̃ib. Quid dedit filio pater
nitꝰ filiꝰ. Qd ẽ. gͦ dedit: Iam erat cui
daret. An gignendo dedit: Nam si e¬
rat cui daret. ut filiꝰ ẽẽt:erat aliqͣndo.

Expanded text:
ibus meis. Vos calumnias propterea quaeritis, quia de vita praesenti cogitatis. 6. Et non peribunt in aeternum: subaudis, tanquam eis dixerit, Vos peribitis in aeternum, quia non estis ex ovibus meis. Non rapiet eas quisquam de manu mea. Intentius accipite: Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid potest lupus? quid potest fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de  quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater nitus Filius. Quid est ergo, dedit? jam erat cui daret, an gignendo dedit? Nam si erat cui daret ut Filius esset, aliquando erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ri ad lapides cucͣrert. Tuler̃t lapides il
lapidarent eũ. Dñs. quia ñ patiebai
qd̾ nolebat pati. ⁊ ñ est passus nisis
uoluit pati: adhue eos lapidare cus¬
entes alloquit᷑. Sustuler̃t lapides uill
ut lapidarent illum. Respondit eil ib
Multa bona oꝑa ostendi uobis ex pll

Expanded text:
ri, ad lapides cucurrerunt. Tulerunt lapides, ut ri, ad lapides cucurrerunt. Tulerunt lapides, ut lapidarent eum. Dominus quia non patiebatur quod nolebat pati, et non est passus nisi quod voluit pati, adhuc eos lapidare cupientes alloquitur. « Sustulerunt lapides Judaei, ut lapidarent illum. Respondit eis Jesus: Multa bona opera ost
Abbreviated transcription (Latin):
formam.⁊ qͣsi corporis m̃bra: s qd ꝑ isi
facta sunt om̃ĩa. Nam solent hoĩes di¬
cere manus suas ẽẽ alios homines:ꝑ
quo faciunt qđ uolunt. Aliqͣndo⁊ io¬
sum opꝰ hominis manꝰ hoĩs dicit᷑. qd̾st
ꝑmanũ: sicut dicit᷑ quisq agnoscri
manũ suam. cũ id qd̾ seripsit agnoset
poris m̃bris: qͣnto magis ñ uno modo
intelligendũ ẽ cum legit᷑ manꝰ dĩ aui
forma corporis nulla ẽ; Ac ꝑ hoc melis
hoc loco manum patris ⁊ filii intellig¬
mꝰ potestatem patris ⁊ filii. ne forte nũ
hic manũ patris ip̃m filiũ dictũ ace¬
perimꝰ. incipiat carnalis cogitatio i
ipsiꝰ filii querere filiũ. quẽ si milit en
dat xp̃i manũ. Ergo nemo rapit deui¬
nu patris mei: hoc ẽ. nemo rapit mͥ S
ne forte adhuc titubes: audi qd̃ seͥt
Ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ. Huc usq iudrt
lerare potuerunt: audier̃t ego ⁊ parei
unũ sumꝰ ⁊ ñ ꝑtulerunt:⁊ more suo dl¬

Expanded text:
formam, et quasi corporis membra; sed quod per ipsum formam, et quasi corporis membra; sed quod per ipsum facta sunt omnia. Nam solent et homines dicere manus suas esse alios homines, per quos faciunt quod volunt. Aliquando et ipsum opus hominis, manus hominis dicitur quod fit per manum: sicut dicitur quisque agnoscere manum suam, cum id quod scripsit agnoscit. poris membris; quanto magis non uno modo intelligendum est cum legitur manus Dei, cui forma corporis nulla est? Ac per hoc melius hoc loco manum Patris et Filii intelligimus potestatem Patris et Filii; ne forte cum hic manum Patris ipsum Filium dictum acceperimus, incipiat carnalis cogitatio etiam ipsius Filii quaerere Filium, quem similiter credat Christi manum. Ergo, Nemo rapit de manu Patris mei; hoc est, Nemo rapit mihi. 8. Sed ne forte adhuc titubes, audi quid sequitur: Ego et Pater unum sumus. Huc usque Judaei tolerare potuerunt: audierunt, Ego et Pater unum sumus, et non pertulerunt; et more suo du
Abbreviated transcription (Latin):
tendit ioħes ip̃e eungelista celũ ⁊ t̾rã:
uolens dicere de filio di. attendit ⁊ mͣs¬
cendit: cogitauit supͣ celum milia ex¬
erritꝰ angeloꝵ: cogitauit ⁊ tnscendit
uniu̾sa. sicut aquila nubes. sic sua
m̃te creaturam tͣnscendit magna
omĩa: ꝑuenit ad illud qd̾ maiꝰ ẽ om̃ib̾.
⁊ dixit. in pͥncipio erat u̾bũ. S qͥa ille
cuiꝰ ẽ ũbũ: ideo ait. qd dedit mͥ pat̾. idest
ut sim ũbum eius. ut sim unigenitꝰ eiꝰ
filiꝰ: ut sim splendor lucis eiꝰ: maiꝰ ẽ oĩbꝰ.
Ido nemo rapit inquit oues meas de
manu mea: nemo potest raꝑe de ma¬
nu pats mei. De manu mea: ⁊ de ma¬
nu patris mei. Qd est hoc nemo rapit
de manu mea:.⁊nemo rapit de manu
patris mei: Utrum ne una manꝰ ẽ pat̾s¬
Si manũ intelligamꝰ potestatẽ. una
est patͥs ⁊ filii potestas: quia una ẽ di¬
uinitas.Si aũ manũ intelligam sici
dictũ est tanqͣm ds habeat humanam

Expanded text:
tendit Joannes ipse evangelista coelum et terram, tendit Joannes ipse evangelista coelum et terram, volens dicere de Filio Dei; attendit, et transcendit. Cogitavit supra coelum millia exercitus Angelorum, cogitavit et transcendit universam, sicut aquila nubes, sic sua mente creaturam: transcendit magna omnia, pervenit ad illud quod majus est omnibus; et dixit, In principio erat Verbum . Sed quia ille est cujus est Verbum; ideo ait, Quod dedit mihi Pater, id est, ut sim Verbum ejus, ut sim unigenitus Filius ejus, ut sim splendor lucis ejus, majus est omnibus. Ideo, Nemo rapit, inquit, oves meas de manu mea. Nemo potest rapere de manu Patris mei. 7. De manu mea, et de manu Patris mei: quid est hoc, Nemo rapit de manu mea, et, Nemo rapit de manu Patris mei? Utrum una manus est PatriSi manum intelligamus potestatem, una est Patris et Filii potestas, quia una divinitas. Si autem manum intelligimus sicut dictum est, tanquam Deus habeat humanam
Abbreviated transcription (Latin):
lis est: quia semꝑ natꝰ ẽ. de patre filiꝰ:
de deo ds: de et̾no coet̾nꝰ. Dater aũ ñ de fi¬
lio ds: filius de patre ds. Ideo pat filio
gignendo dedit. ut d eẽt: gignendo
dedit. ut sibi coet̾nus eẽt: gignendo de¬
dit. ut equalis eẽt. Hoc ẽ qd̾ maiꝰ est
omib. Quom̃ uita filiꝰ. ⁊ habens uitã
filiꝰ: Qd̾ habet. hoc ẽ. Tu aliud es. aliud
habes. Uerbi gr̃a habes sapientiam nũ¬
ꝗd tu es ip̃a sapientia: Deniq quia ñ
es tu ip̃e. qd̾ habes. si amiseris qd̾ habe̾.
reddis ut ñ habeas. ⁊ aliqͣndo resumis:
aliqͣndo amittis. quomͦ oculus nr̃ ñ in
se ip̃o habet in separabilit̾ lucem: aꝑit᷑¬
⁊ capit: claudit᷑ ⁊ amittit. Non sic est
ds dei filiꝰ. ñ sic ẽ u̾bum pat̾s: si sic est
ubũ. qd ñ sonando tͣnsit. s nascendo
manet. Sic habet sapientiam. ut ip̃e
sit sapientia. faciatq sapientes: sic
habet uitam. ut ip̃e sit uita: faciatq
ui̾uentes. Hoc ẽ qd̾ maiꝰ ẽ omĩb. At¬

Expanded text:
Patre Filius, de Deo Deus, de aeterno coaeternus. Pater autem non de Filio Deus: Filius de Patre Deus; ideo Pater Filio gignendo dedit ut Deus esset, gignendo dedit ut sibi coaeternus esset, gignendo dedit ut aequalis esset. Hoc est quod majus est omnibus. Quomodo vita Filius, et habens vitam Filius? Quod habet hoc est: tu aliud es, aliud habes. Verbi gratia, habes sapientiam; numquid tu es ipsa sapientia? Denique quia non es tu ipse quod habes, si amiseris quod habes, redis ut non habeas: et aliquando resumis, aliquando amittis. Quomodo oculus noster non in seipso habet inseparabiliter lucem; aperitur et capit, clauditur et amittit. Non sic est Deus Dei Filius, non sic est Verbum Patris; non sic est Verbum quod non sonando transit, sed nascendo manet. Sic habet sapientiam, ut ipse sit sapientia, faciatque sapientes; sic habet vitam, ut sit ipse vita, faciatque viventes. Hoc est quod majus est omnibus. At
Abbreviated transcription (Latin):
Manemꝰ aũ in illo. cum sumꝰ m̃bra eiꝰ.
manet aũ ip̃e in nob̾. cũ sumꝰ tẽplum
ei. Ut aũ sim̃ m̃bra eius unitas nos cõ¬
paginat: ut compaginet unitas. que
facit nisi caritas: Et caritas di. Unde
apłm int̾roga. Caritas in quit di dif¬
fusa ẽ in cordib nr̃is ꝑ sp̃m scm̃ qͥ

Expanded text:
Manemus autem in illo cum sumus membra ejus, Manemus autem in illo cum sumus membra ejus, manet autem ipse in nobis cum sumus templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat; ut compaginet unitas, quid facit, nisi charitas Dei? Unde Apostolus: « Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
tu dixeris. nisi quis manducauerit
carnem meam ⁊ biberit sanguinẽ meũ
ñ habebit in se uitam: An uita ñ ꝓdest
habeamꝰ uitam et̾nam qnͣdo carnẽ pro¬
rt̃ illi: qmͦ in cadauere dilaniat᷑. aut
in macello uendit᷑: ñ quom̃ sp̃u uegeta¬
t᷑. Oinde sic dictũ ẽ. caro ñ ꝓdest qͥcqͣm.
quom dictum ẽ. scientia inflat. Iam gͦ
debemꝰ odisse scientiam: Absit. Et qͥd ẽ
scientia inflat:Sola sine caritate. Ido
adiunxit. caritas uero eclificat. Adde
gͦ scientie caritatẽ. ⁊ utilis erit scientia.
sp̃c ad carnem. quomͦ accedit caritas
ad scientiã: ⁊ ꝓdest plurimũ. Nam si
bat. attende: ñ qd̾ erat. Apłi missi st̾.
nũqͥd caro ipsoꝵ nichil nob̃ ꝓfuit:
u̾bi. nisi ꝑ uocem carnis: Unde stil.
Unde conscriptio: Ista omĩa oꝑa car¬
earnem.: ñ sic̃ ego do ad manducandũ
fr̃s hoc cdñm cõmendasse in manluca¬
tione carnis sue. ⁊ potatione sangnis
sui. ut in illo maneamꝰ. ⁊ ip̃e in nob̾.

Expanded text:
, cum tu dixeris: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam? an vita non prodest habeamus vitam aeternam, quam tua carne prorunt, quomodo in cadavere dilaniatur, aut in macello venditur, non quomodo spiritu vegetatur. Proinde sic dictum est, Caro non prodest quidquam; quomodo dictum est, Scientia inflat. Jam ergo debemus odisse scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat . Adde ergo scientiae charitatem, et utilis erit scientia; spiritus ad carnem, quomodo accedit charitas ad scientiam, et prodest plurimum. Nam si bat attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquid caro ipsorum nihil nobis profuit? verbi, nisi per vocem carnis? unde stilus, unde conscriptio? Ista omnia opera carcarnem, non sic ego do ad manducandum hoc Dominum commendasse in manducatione carnis suae et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus et ipse in nobis.