comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit ex omnib uerbis eius int̾ram. Et cogno¬
uit uniu̾sus populus isrł: adan usq bersabee qd
fidelis samuel ꝓpħa eẽt domini. Et addidit dñs ut
appateret in syło qm̃ reuelatus fuerat dñs. samu¬
It euenit sermo samuelis: uniu̾so isrłi. Egressus¬

Expanded text:
rbis ejus in terram. Et cognovit universus Israel a Dan usque Ber-Sabee, quod fidelis Samuel propheta esset Domini. Et addidit Dominus, ut appareret in Silo, quoniam revelatus fuerat Dominus SamuEt evenit sermo Samuelis universo Israe
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtuor milia iuiroꝵ. & reu̾sus est populus ad castra
direrunt ꝙ maiores natu de isrł. Qre ꝑcussit nõ
hodie dominus coram philistiim: Afferamus ad nõ¬
isit gͦ populus. in sylo: & tulerunt ude archam
fed̾is dñi exercituũ. sedentis suꝑ cherubi. Erãt¬
q duo filii hely cum archa fed̾is dnũ ofm ⁊ finees.
Cumq ueniss archa fed̾is dni in castra. uociferatus
est om̃nis isrł clamore gnͣdi & ꝑsonuit t̾ra. Et au¬
dierunt philistũm uoce clamoris dixunt ꝙ. Qͥ nã¬

Expanded text:
tuor millia virorum. Et reversus est populus ad castra: dixeruntque majores natu Israel: Quare percussit nos Dominus hodie coram Philisthiim? Afferamus ad nom foederis Domini exercituum sedentis super cherubin erantque duo filii Heli cum arca foederis Domini Ofni et Finees cumque venisset arca foederis Domini in castra vociferatus est omnis Israhel clamore grandi et personuit terra et audierunt Philisthim vocem clamoris dixeruntque qua
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta solus ordinans. hunũ iubes ꝓducere rep¬
tantis & fere gentis. Qͥ magna rerum corpora distu
iubentis uiuida. ut seruiant ꝑ ordinẽ. subdens dedisti
homini. Repelle a serui̾tius quicquid ꝑ inmundi¬
ciam aut morib se suggerit aut actibus se int̾ serit
Da gaudioꝵ p̾mia da graciaꝵ munera. dissolue li¬
tis uincula astringe pacis federa. Deo patri. A Esn

Expanded text:
lus ordinans Humum iubes producere Reptantis et ferre genus. Qui magna rerum corpora Dictu iubentis vivida, Ut serviant per ordinem Subdens dedisti hominem. Repelle a servis tuis Quicquid per inmunditiam Aut moribus se sugerit, Aut actibus se interserit. Da gaudiorum premia, Da gratiarum munera, Dissolbe litis vincula, Adstringe pacis federa. Sabbato. Rerum
Abbreviated transcription (Latin):
urora iam spargit polum terris dies illabit᷑ lucis
resultat spiculum. discedat om̃e lubricum. fan¬
tasma noctis decidat. mentis reatus subruat quic¬
quid tenebris horridum nor atculit culpe cadat
Ut mane illud ultunum quod postulamur cernui
in lucem nobis esiluat. dum hoc canore concrepet
temporum. tua semꝑ in cominutabilitate fumem᷑:¬

Expanded text:
urora iam spargit polum Terris dies inlabitur Lucis resultet spiculum Discedat omne lubricum Fantasma noctis decidat Mentis reatum subruat Quicquid tenebris orrida Nox adtulit culpe cadat Ut mane illut obtimum Quod prestolamus cernui In luce nobis effluat Dum hoc canora concrepattemporum tua semper incommutabilitate firmem
Abbreviated transcription (Latin):
deus clemencie mundiq factor machine unus
potencialiter trmus ꝙ ꝑsonaliter. Nrõs pius cum
canticis fletus benigne suscipe quo corde puro sor¬
dibus. te ꝑfruamur larguis. Lumbos iecurꝙ mor
bidum adure igni congruo accincti ut sunt ꝑpetĩ.
Luru remoto pessimo. yt quiq horas noctium. ñ
contumendo rumpimus donis beate patne ditem᷑

Expanded text:
Deus clementiae, Mundique factor machinae, Unus potentialiter Trinusque personaliter. Nostros pius cum canticis Fletus benigne suscipe, Quo corde pluro sordibus Te perfruamur largividum Adure igni congruo, Accincti ut sint perpetim Luxu remoto pessimo. Ut quique oras noctium Nunc concinendo rumpimus, Donis beate patrie Ditemur
Abbreviated transcription (Latin):
u trinitatis unitas orbem potenter qui regis ag¬
tende laudum cantica que excubantes spallimꝰ.
Nam lectulo consurgius noctis quieto tempore: ut
abstergat illud celitus tue potestas glorie. N corpus
adsit sordium nͨ torpor instet cordium. nec criminis
contagio depescat ardor spiritus. Ob hoc redemptor
quesimus. reple tuo nos lumine. ꝑ quod dierum cir¬
culis. nullis tuamur actibus. pr̃a pater. In iͦ.nͦi.¬

Expanded text:
u Trinitatis unitas Orbem potenter qui regis, Adtende laudum cantica, Que excubantes psallimus. Nam lectulo consurgimus Noctis quieto tempore, QuoAbstergat illut celitus Tua potestas glorie. Ne corpus adsit sordidus, Ne torpor instet cordium, CXX Et criminis contagio Tepescat ardor spiritus. Ob hoc Redemtor quesumus Reple tuo nos munere, Per quod dierum circulis Nullis ruamur actibus. VI Feri
Abbreviated transcription (Latin):
agne deus potencie qui exaquis ortum genus ꝑtim
remittis gurgiti ꝑtim leuas in aera. Dimersa lim¬
phis inprimens subuecta celis irrogans ut stirpe una
prodita diuersa rapiunt loca. Largire cunctis seruu¬
lis quos mundat unda sanguinis nescire lapsus cri¬
minũ nͨ ferre mortis studium. Ut culpa nullum depͥ¬
mat nullũ leuet iactancia. elisa mens ne concidat. ela¬

Expanded text:
agne Deus potentie, Qui ex aquis ortum genus, Partim remittis gurgiti, Partim lebas in aere. Dimersa limfis imprimens, Subvecta celis inrogans, Ut stirpe una prodita Diversa rapiant loca. Largire cunctis servulis, Quos mundat unda sanguinis, Nescire lapsum criminum Nec ferre mortis tedium. Ut culpa nullum deprimat, Nullum lebet iactantia, Elisa mens ne concidat, Ela
Abbreviated transcription (Latin):
bunt foris : angeli pacis amare flebunt. Dissipate
sunt uie illius cessauit tͣnsiens ꝑ semitã irritũ fac¬
tum est pactum. proiecit ciuitates ñ reputauit ho¬
mines. Luxit & elanguit t̾ra: confusus est libanꝰ
& ab sorbuit. Et fatus est saron sicut desercum. os
ꝯcussa est basan: & carmelus. Nunc exurgam dicit
dñs. nunc exaltabor o nunc sublimabor.

Expanded text:
ris: angeli pacis amare flebunt. Dissipate sunt vie, cessabit transiens per semitam, irritum factum est pactum: proiecit civitates, non reputabit homines. Luxit et elanguit terra, confusus est Libanus et obsurduit: et factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. Nunc exurgam dicit Dominus: nunc exaltabor et nunc sublimabor.
Abbreviated transcription (Latin):
am. neq duas timicas. habeatis. Solet queri qͥm̃
matheus & lucas. cõmesnorauerũt dixisse dñm
discipłis ut nec uirgam ferrent. cum dicat mar¬
cus. & p̃cepit eis nequid tollerent iniuia nͥ u̾gã

Expanded text:
am, neque duas tunicas habeatis. Solet quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint, dixisse Dominum discipulis, ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus, et praecepit eis, ne quid tollerent in via, nisi virgam
Abbreviated transcription (Latin):
culam. & transfretauit & uenit inciuitatẽ
suam.
onnie ip̃e est qui fugatis fluctib maris
ꝓfunda nudauit. ut isrłiticus ppłs inter
stupentes undas sic co uestigio uelut montiũ
concaua transiret: Nonne hic est qui petri
pedib marinos uertices inclinauit. ut iter
liquidum humanis gressib solidum p̃beret
obsequiũ : Et quid est quod ip̃e sibi maris sic
denegat seruitirtem. ut breuissimi laci transitũ
sub mercede nautica tranfrecaret xi
scendit inquit in nauicłam: & transfre¬
mitates. curare nescit. Et qui non fuerit cũ
infirmo infirmatus: infirmo nõ potest
haberet. E nusi impless carnis ordinem. car¬
tus in ilo eẽt ociosa susceptio. Sustinut
ergo has necessitates. ut homo uerus huma¬
nis necessitatib probaretur. ii¬
scł̃i fluctum soꝑ mittigaturuis ascendit
in creilentes inse ad celestem patriam tran¬
quilla naiugatione ꝑducat. & municipes
ciuitatis ue̾ faciat quos humanitatis sue
nauis eccłie ꝑ mundanum pelagus. ꝑ talia

Expanded text:
culam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . onne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut montium concava, pertransiret ? Nonne hic est, qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? scendit, inquit, in naviculam, et transfremitates curare nescit; et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Aculi fluctus semper mitigaturus ascendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat; et municipes civitatis suae fnavis Ecclesiae per mundanum pelagus, per tanta
Abbreviated transcription (Latin):
constitui te regem sapĩa a scient̾a data sunt tibi
iuicias autem & substanciam & głam daba tibi
ita ut nilliis in regib nec ante te nec post de fu¬
erit sumilis tui. yenit̃ gͦ salomõ ab excelso gabaon
in ierłm coram tab̾naculi fed̾is & regnanit suꝑ isrł.
ongregauit salomon sibi currus & equites & fac ui¬
ti sunt ei mille quagingenti curtis & duodeçim
milia equitum & fecit eos esse in urbibus quadigaꝵ
& cum rege in ierłm. p̾buit ꝙ rex argentum & au¬
rum in ierłm quasi lapides: & cedros quasi cicomo¬
ros que nascunt᷑ in campestrib multitudine mag
dducebantur autẽ ei equi de egipto. & de sua.ui
coa anegociatorib regis qui ibant & emebant
p̾cio. Quadrigam equoꝵ. sexcentis argenteis & equĩ
centum quinqͣguita similit̾. de uniu̾sis regnis ce¬
theoꝵ et a regib syrie empt̾o celebra bat᷑. Decreuit
autem salomon edificare domũ nomini dñi. &¬

Expanded text:
constitui te regem: Sapientia et scientia data sunt tibi: Divitias autem, et substantiam, et gloriam dabo tibi; Ita ut nullus in regibus, nec ante te, nec post te fuerit similis tui. Venit ergo Salomon ab Excelso Gabaon in Jerusalem coram tabernaculo foederis, et regnavit super Israel. ongregavitque sibi currus et equites, et facti sunt ei mille quadrigenti currus, et duodecim millia equitum; et fecit eos esse in urbibus quadrigarum, et cum rege in Jerusalem. Praebuitque rex argentum et aurum in Jerusalem quasi lapides, et cedros quasi sycomoros, quae nascuntur in campestribus multitudineadducebantur autem ei et equi de Aegypto et de Coa a negotiatoribus regis qui ibant et coemebant pretio quadrigam equorum sescentis argenteis et equum centum quinquaginta similiter de universis regnis Cettheorum et a regibus Syriae emptio celebrabatur decrevit autem Salomon aedificare domum nomini Domi
Abbreviated transcription (Latin):
audisset fama salomonis uenit ut tempcaret
enm menigiatib. in ierłm cum magnis opib
et camelis qui portabant aromata et auri plu¬
rimum genmas q p̾ciosas. Cumq ueniss ad sa¬
lomonem̃. locuta est ei quecũꝙ erant in corde suo¬
& exposuit ei salomon. omnia que ꝓposuerat nͨ quic¬
quam fuit quod ei ꝑspicuum nõ fecent.ii

Expanded text:
audisset famam Salomonis, venit, ut tentaret eum in aenigmatibus, in Jerusalem, cum magnis opibus, et camelis qui portabant aromata, et auri plurimum, gemmasque pretiosas. Cumque venisset ad Salomonem, locuta est ei quaecumque erant in corde suoEt exposuit ei Salomon omnia quae proposuerat: nec quidquam fuit, quod ei non perspicuum feceri
Abbreviated transcription (Latin):
dñs biscipłos quẽ eũ dicerent ẽẽ homines
& illi diu̾sas diũsoꝵ opiniones promisissent. dicit
illis. uos aut̃ quẽ me ẽẽ dicitis: Quasi ab homi¬
nũ generalitate illos seq̃strans. & deos ac dei
filios ꝑ adoptionem iam factos insinuans.
uixta uocem psalmiste. ego dixi di estis. & fi¬
lii excelsi omnes. Respondes petrus dixit. Tues

Expanded text:
discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalifilios per adoptionem jam factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Respondens Simon Petrus dixit: Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
icut interrogatis generalit̾ omnib
petrus respondit unus ꝑ omnib. ita quod
petro dominus respondit. in petro omnib res
pondit. Id̾o quid dese alii sentiant inquirit. ex
expositis p̾mo sententiis errantiũ. discipłi ꝓba¬
rentur. ueritatẽ. sue confessionis ñ de opinione
uislgata: s de se ip̃o ꝑcepisse dominice reuelati
onis archãno. Qui regni claues & curã tradidit
ouslis. qui celi t̾req petro commisit habenas qui rese¬

Expanded text:
icut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit. Ideo quod alii de se sentiant inquirit, ut, expositis primo sententiis errantium, discipuli probarentur veritatem suae confessionis, non de opinione vulgata, sed de ipso percepiss Resp. Qui regni claves et curam tradit ovilis; qui coeli terraeque Petro commisit habenas, ut rese
Abbreviated transcription (Latin):
unc petriis in medio stans ait. Ih̃u dñe.
ostende ei uanas artes suas ẽẽ. ne hac spe¬
cie populus iste qui crediturus est decipiatur.
Decidat dñe : sic tñ ut nichil se potuisse uiuẽs
recognoscat. Et statim inuoce petri implicatis
remigiis alaꝵ quãs sumpserat coruit. nec ex¬
amimatus est: s fracto debilitato q crure. ari¬
ciam concessit: atq ibi mortuus est R Sidiliga¬
dolens tanti casi amici. sublatũq sibi uirũ
utilem & necessariũ rei publice : indignatus
querere cepit causas quib petrum occid̾et.
Et iam tempus aderat. quo sancti uocarentur
apłi petrus & paulus. Deniq dato ut comp̃¬
henderent᷑ precepto. rogabatur petrus ut
sese alio conferret. Resistebat ale. neqͣquã
se facturũ ut tanquam metu mortis ter¬

Expanded text:
unc Petrus in medio stans ait: ‘Iesu domine, ostende ei uanas artes suas esse, ne hac specie populus iste qui crediturus est decipiatur. Decidat, domine, sic tamen, ut nihil se potuisse uiuens regnoscat’. Et statim in uoce Petri implicatis remigiis alarum quas sumserat corruit, nec exanimatus est, sed fracto debilitatoque crure Ariciam concessit atque ibi mortuus est. Qdolens tanti casu amici, sublatumque sibi uirum utilem et necessarium reipublicae, indignatus quaerere coepit causas, quibus Petrum occideret. Et iam tempus aderat, quo sancti uocarentur apostoli Petrus et Paulus. Denique dato ut conprehenderentur praecepto rogabatur Petrus ut sese alio conferret. Resistebat ille dicens nequaquam se facturum, ut tamquam metu mortis ter
Abbreviated transcription (Latin):
Iaptus itaq a ꝑsecutorib cruci adiudicatꝰ.
poposcit ut inuersis uestigũs cruci af¬
geretur. quod indignus eẽt qui simili
modo crucifig̾e ut passus est d̾i filiꝰ. Quo
inpetrato. uel quia ita debebatur. uł quia
& ip̃e &̾ paulus alt̾ cruce. alter gladio necati

Expanded text:
aptusque a persecutoribus cruci adiudicatus poposcit ut inuersis uestigiis cruci adfigeretur, quod indignus esset qui simili modo cruci figeretur, ut passus est dei filius. Quo inpetrato uel quia ita debebatur ut Christet ipse et Paulus alter cruce alter gladio necati
Abbreviated transcription (Latin):
da susceꝑat. beatissimi principis apłoꝵ &̃ mãgist᷑
sui informatus exempło. qui romane crudelita
errorem: illuc intrepidus & calore fidei armatꝰ
actessit. ad luteciam parisioꝵ dño ducente ꝑuenit.¬

Expanded text:
da susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri da susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo, qui Romanae crudelitaere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisiorum, Domino ducente, pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
radio splendidisumo &̾ orientali. idest scissi¬
mo dionisio occidentales tenebras uellet suã
gr᷑a illustrare. & murum ualidissimũ infideli¬
tatis qui tocius gallie & germame r̃minos
pene inremediabilit̾ occupauerat ꝓuideret
ariete tali destruere: tantoq ꝑitissime elocpñtie
spiculo gentilitatẽ ꝑ fodi. quõ añ munitissi¬
ma defensione erat solita gratulari. atq om¬
nem galliam ip̃ius dionisii apostolatu dispo¬
neret subleuari quã merturio demonica
seruitute constabat miserabilit̾ antillan.
b̾i clementi uor terigit. & ut istius modi
uerbis p̃ciosum dionisumi alloq̃retur ascendit.
fideliũ tuoꝵ p̃stitisti eẽ & ñ uulnera s talem tius martirib¬
tribius pro labore mercedem ut nullũ tuoꝵ fusse gaudeat
ut ecolie tue semꝑ sint mexemplũ. S talẽ iii.
dem̃ macharius dionisus qui sedis aplice pͥui¬
legio tradente sibi beato clemente. petri apłi suc¬
cessore uerbi diuini semĩa gallicis gentib erogan¬

Expanded text:
radio splendidissimo et orientali, id est sanctissimo Dionysio, occidentales tenebras vellet gratia sua illustrare, et murum validissimum infidelitatis qui totius Galliae et Germaniae terminos pene irremediabiliter occupaverat, provideret ariete tali destruere, tantoque peritissimae eloquentiae spiculo gentilitatem perfodi, quo ante, ut munitissima defensione erat solita gratulari, atque omnem hanc Galliam ipsius Dionysii apostolatu disponeret sublevari, quam Mercurio daemoniaca servitute constabat miserabiliter ancillari, beati Clementis cor tetigit, et ut istius modi verbis pretiosum Dionysium alloqueretur, accendit. fidelium tuorum permisisti esse non vulnera et talem tuis praestas pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat ariete tali destruere, tantoque peritissimae eloquentiae dem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semina gentibus Gallicis erogan
Abbreviated transcription (Latin):
sum ambusto toto corꝑe fuiss leuatꝰ. uii¬
beatus diomisiꝰ. ad bestias ferocissimas: in
rabiem multo ieiunio extitatas proiectus
mansuetissime procideliant ei. Preparantur
quoq ingentia dibam incendiã. & in ea uir
dni sanctus dionisius. uexillo sc̃e cruas armat᷑¬

Expanded text:
um ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. Dionysius, vexillo sanctae crucis armat
Abbreviated transcription (Latin):
dum locis illis & ppłis nota erat construrit. ac
officia deuote domino seruientium clericoꝵ
ex more constr uit. probatasq ꝑsonas honore
scd̃i ordinis ampliauit. Intessanter restituent
ppłos creatori. quos a demo cultu creature reuo¬
ꝑdigiis satagebat. quatinꝰ quos arripiebat
muindo. dignos facere celo. PNum sacrũ mist̾rum

Expanded text:
dum locis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore secundi ordinis ampliavit, incessanter restituens populos creatori, quos a devio cultu revodigiis satagebat, quatenus quos abripiebat mundo, dignos faceret coelo. Tantas enim
Abbreviated transcription (Latin):
umq extincto ad orationem euis fornatis
incendio. beatus dñi pontifex dionisius
fuiss splendidior auro eductus : patibulo cru¬
ciatiis post tormentalium instrum̃toꝵ con¬
nr̃m iħm xp̃m cunctis spestantib p̃dicantes
duituis torti nec mortui deponuitur: & in car¬
cere glaucini tres simul electi domini cum
fidelium multitudine recluduntur. Duceban¬
tur sane a delicto obligatis iusti inuncłis
condempnandi acondempnatis: & in nocentes

Expanded text:
umque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum conDominum esse cunctis spectantibus praedicans, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes
Abbreviated transcription (Latin):
Nde ad p̾fecti audientiam reducti..Ui.¬
rncatastis extensi & flagellati: deo gr̃as refe¬
rebant. Tunc beatissimus & acceptabilis xp̃o
hostia dionisis. in oculis eoꝵ suꝑ lectum fer¬
reum suppositis flaminis. nudus extensus
decantabat dicens. Ignitum eloquiũ tuum

Expanded text:
e ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ancti domim tortorsb traditi ad loca penalia
ducti sunt : & inconspectu scõꝵ rustici & elen¬
therii ut tormentoꝵ ip̃ius t̾rore ab intentiõe
sua resipiscerent. p̃ciosus campi doctor eoꝵ &̃
fortissimis athleta domini dionisiꝰ expoliatur.
& toto corꝑe nudus. aternis militum t̾monib
uicissim flagellatur nec uincitur. Fagellant᷑¬
unmñ so cathenarũ pondere.simul sancti dm̃
honerantur: & inergastulum tenebrosissimi

Expanded text:
ancti vero Domini, tortoribus traditi, ad poenalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui intimmenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi
Abbreviated transcription (Latin):
gubnacłm fidi uirilit̾ tenens. anchoram spei
tranquilla iam instatione composuit: & plenã
celestib diuitiis & et̾nis mertib naiĩ optato
inlittore collocauit. Qui contra om̃s aduer¬
satios scutum timoris dei tam diu infatigabi¬
lt̾ tenuit: donec aductoriã ꝑueniret. .iĩ.¬
uid enĩ fuit totus uite illius cursus: nisi unꝰ
cum iugili hoste conflictus: Multis cecis auia¬
s ueritatis errantib. & de sumnia ian in ꝑfun¬
dum rupe pendentib amissũ reddidit uisum:
& illum qͥuo xp̃c uidẽretur reparauit intuitũ.
& in fidelitatis obturatione dampnatis
ad ꝑcipiendam uocem celestium mandatu᷑m¬
sanitus hic p̃ciosum infudit auditum: ut
uocati deo admisericordiam responde̾rent

Expanded text:
gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christus videretur, reparauit intuitum? & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent
Abbreviated transcription (Latin):
retiosus dionisius cum artis romane¬
menus sui auspice xp̃o p̾̃sentiam intulit. qm
fidei necessitas. & ad suscipiendũ dei uerbum eui¬
dentis ingentib quas ꝑtransierat hostĩ aꝑtio
nantem inuenit. Aquo idem głosus di athe¬
mensiũ archiep̃c dionisius mox ut se potuert̃
inuicem salutare. digno est honore susceptꝰ.
& ꝑ sanctitatis ac eruditionis sue reuerentia.
seis anterioris frat̾nitatis coniuntione. Loco max¬
ime uenerationis habitus ẽ. Re sp̃¬
ost passionẽ domiti inuniu̾sis gentib p̾ditatio profitta
successit ira ut fide crescente multi increrentur fieri
confessores quos catholica post modũ gaudet eccłia prome¬
ruisse martires. U̾ Quicũ iminere suas cernerent passio¬
nes quas domino ih̃u xp̃o donante didicerant repleti sp̃a
lantti gr̃a docuerunt. Quos cathob. le .il.

Expanded text:
denique Dionysius, cum arcis Romanamoenibus sui auspice Christo praesentiam intulit, quoniam fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio nantem invenit. A quo idem gloriosus Domini Atheniensium archiepiscopus Dionysius mox, ut se potuerunt invicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reverentia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco maximae venerationis est habitus. passionem Domini in universis gentibus praedicatio profutura successit; ita ut fide crescente multi mererentur fieri confessores, quos catholica postmodum gaudet Ecclesia meruisse martyres. Vers. Qui cum imminere suas cernerent passiones, quae Domino Jesu Christo donante didicerant, repleti Spiritus sancti gratia, docuerunt. Postmodum. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
auanieq misaeli. & azarie sociis suis indicauit ne¬
gocrum. ut q̃rerent misencordiam afaciedi celi suꝑ

Expanded text:
Ananiae, Misaeli, Azariae sociis suis indicavit negotium, ut quaererent misericordiam a facie Dei coeli su
Abbreviated transcription (Latin):
lans supra mare. Quid enĩ mirũ. sicon¬
ditori suo creature famulantur: Hoc ergo
ñ miror. fiãt quod mirer: ambulet petͥi¬
t dñs ait̾. ueni. ħec dubitau̾it petrus.
audiuit dñi uerbum. & mor cucurrit
ad uerbum. Cito credidit. quia homo fide¬
lis erat. S cum surrexiss uentus ualid̾
titubauit: quia homo erat. ⁊ õ ambula

Expanded text:
a suspendis. Quid enim mirum, si Conditori suo creatura famulatur? Hoc ego non miror: fac quod mirer, ambulet Petru inquit. Nec dubitavit Petrus; audivit Domini verbum, et mox cucurrit ad Verbum: cito credidit, quia fidelis homo erat. Sed cum surrexisset ventus validus, titubavit; quia homo erat. Titub
Abbreviated transcription (Latin):
t multi de populo isrł: definierũt s trucidabant. i¬
apud se. ut nõ manducarẽt in munda & elegert̃
magis mori. qm cibis coinquinari. minundis. et
uoluerunt infringere legem dei scam. et trucidati
sunt: & fada est ira magna suꝑ populũ ualde. iii¬
N illis dieb surrexit mathathias filius iohannũ
filius simeonis. Sac̾dos ex filus ioarim ab ierłm:
& consedit in monde modra: & habebat filios qͥnq
Iobannã qui cognominabat᷑ gadis. & simeon qui
cognominabatur thari. & uidas qui uocabatur
inachabeus. & eleazarus qui ꝯnominabat᷑ abarõ
& ionathas qui ꝯnominabat᷑ apphus. Dc̃ .ii. łi.¬
N dieb quib erat uidas &̾ ionathas in t̾ra ga¬
laad. et simeon fr̃ eius ingalilea. contͣ faciem
tholomaidis. audiuit iosepħus & acharie filius
et azarias pͥnceps uͥtutis res bene gestas & p̾lia
q̃ facta sunt et dixit. faciamꝰ et ip̃i nobis nom̃.
& eamus pugnare aduersum gentes. que in
gordias. de cuntate et uni eius. obiuã illi. inpug¬

Expanded text:
t multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira magna super populum valde in illis diebus surrexit Matthathias filius Iohrim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii vin diebus quibus erat Iudas et Ionathas in terra Galaad et Simeon frater eius in Galilea contra faciem Ptolomaidis audivit Iosepphus Zacchariae filius et Azarias princeps virtutis res bene gestas et proelia quae facta sunt et dixit faciamus et ipsi nobis nomen et eamus pugnare adversum gentes quae in Gorgias de civitate et viri eius obviam illi in pug
Abbreviated transcription (Latin):
octe surgentes ugilemus om̃s semꝑ in spalmis
meditemur atq uirib totis dño canamus dul¬
citer hymnos. Ut pio regi pariter cauentes cum
suis sanctis mereamur aulam ingredi celi simul
omni gła mundo. Ameri. In pͥmo tͦ. A. Dotame in¬

Expanded text:
octe surgentes, vigilemus omnes: Semper in Psalmis meditemur, atque Nisibus totis Domino canamus Dulciter Hymnos. 2. Ut pio Regi pariter canentes, Cum suis sanctis mereamur aulam Ingredi coeli, simul omni Gloria mundo. Amen. In I° nocturno. Anti
Abbreviated transcription (Latin):
tonstantino augusto contra maxentium tyrã¬
num proꝑante ad uellum signum̃ crucis celitus
fuiss ostensum. & ip̃o felicit᷑ obtinente tͥumphũ:¬
& ab helena iam dicti principis matre. sancta crux
fuiss in uenta: atq ꝑ sanitatẽ egroti. & resurrec¬
tionem mortui: fuisset eudendi inditio iurtu¬
tis declarata. regina uoti compos effecta: ita salu¬
tare lingnũ secari fecit ꝑmedium: ut ot crucem
constantinopoli deferrẽt ad filium. Et crucem
ierosolimis thetis argenteis conditam reseruaret.
donunicis aptata supplicio. sbidem glorificata ue¬

Expanded text:
Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum sanctae crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenteis conditam reservaret; Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica ve
Abbreviated transcription (Latin):
uia enim a serpente mors:I. I qregnat. cri¬
ꝑ serpentis effigiem figuratã est. Mors serpen¬
tis letalis: mors dñi uitalls. Attenditur serpens.
ut nichil ualeat serpens. Quid est hoc : Attendit᷑
mors: ut nichil ualeat mors. S cuiꝰ mors: Ihors
uite sidici potest. mors uite. Immo quia dici po¬
test: mirabiliter dicitur. S numquid ñerit dicen¬
dum. quod fuit faciendum : Ego dubitem dicẽ
quod dominus ꝓme dignatus est facere: Hdne¬

Expanded text:
uia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, mors Domini vitalis. Attenditur serpens, ut nihil valeat serpens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valeat mors. Sed cujus mors? Mors vitae: si dici potest, Mors vitae; imo quia dici potest, mirabiliter dicitur. Sed numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? Ego dubitem dicere quod Dominus pro me dignatus est facere? Nonn
Abbreviated transcription (Latin):
mmi galliis uidelicet ac rioldus uocati ad u̾sus
beati famulos insurrexerũt lamberti. affligen¬
tes allos dira calamitate & multiplici. Quod cũ
antistes patientissimus. humillimis. ut resi¬
piscerent exoraret p̃cib. & sepissimis argue̾t
nicrepationib. tanto ꝑtinatus gregẽ eccłie
dilamabant. quanto patientus ut oues dm̃i¬

Expanded text:
mi, Gallus videlicet ac Rioldus vocati, adversus mi, Gallus videlicet ac Rioldus vocati, adversus beati famulos insurrexerunt Lantberti, affligentes illos dira calamitate et multiplici. Quos cum antistes patientissimus humillimis, ut resipiscerent, exoraret precibus, et saepissimis argueret increpationibus, tanto pertinacius gregem Ecclesiae dilaniabant, quanto patientius, ut oves D
Abbreviated transcription (Latin):
ost quam uero abimpiis int̾fectus palmã
beatitudinis sanctus ꝑcepit theodardus. fi¬
delis treiestensium caterua pio pastore uiduata
cepit uehem̃ter ꝑ quirere alium similem scĩta¬
te. quẽ in eius loco poss subrogare. Dui q̃sitis
scrirtatisq diligentiꝰ omĩb. sanctior nemo in¬
uentus est lamb̾to. hunc ittiq ditatũ honorib¬
canetimonie. Alustratũ cõmerciis parsimome.
sp̃c sancti p̃eunte dem̾̃tia plebs treiectensium
partter congregata. ep̃m fieri elegit. & iuloco¬
ules magistri succedere acclamauit. R Sanctus lambt᷑¬
pariu pendebat p̃sentia ueluti deuouerit in puericia estinãs
pronichilo omĩa p̃ter quod erat et̾ne salutis gm̃. N. Celestib
animo iiherens sese in holocaustũ domino mactabat. Flli
pastor herilis. dimicans bella uistoriosissimi
regis:. ut pliator inuictus & fortis. trium pha¬
lem palmam martyrii compos meriti. in hoc
modo contulit iłli. Duo siquide̾ frẽs nequissi¬

Expanded text:
ostquam vero ab impiis interfectus, palmam beatitudinis sanctus percepit Theodardus, fidelis Trajectensium caterva, pio pastore viduata, coepit vehementer perquirere alium similem sanctitate, quem in ejus loco posset subrogare. Diu quaesitis, scrutatisque omnibus, sanctior nemo inventus Lantberto. Hunc itaque ditatum honoribsanctimoniae, illustratum commerciis parcimoniae, Spiritus sancti praeeunte clementia, plebs Trajectensium pariter congregata episcopum fieri elegit, et in loco magistri succedere acclamavit. 9. Regalis Parvi pendebat praesentia, veluti devoverat in pueritia, aestimans pro nihil omnia, praeter quod erat aeternae salutis gratia. Coelestibus animo inhiabat, sese in holocaustum illi mactabat quipastor herilis, dimicans bella victoriosissimi Regis, ut praeliator invictus et fortis, triumphalem palmam martyrii merito compos in hoc modo contulit illi. Duo siquidem fratres nequissi
Abbreviated transcription (Latin):
runt. prosternebant᷑ in heremo ppłs isrł
morsib serpentium. fiebat magna strages
multoꝵ mortuoꝵ. plaga enim dei erat corri¬
pientis &̾ flagellantis. ut erudiret. Demonstra¬
tum est ibi magnũ sacram̃tum: rei fitture:¬

Expanded text:
unt. Prosternebatur in eremo populus Israel morsibus serpentum, fiebat magna strages multarum mortium: plaga enim Dei erat corripientis, et flagellantis, ut erudiret. Demonstratum est ibi magnum sacramentum rei futur
Abbreviated transcription (Latin):
Nmorte xp̃i. mors mortua est: quia uita
Morte occisus: mortẽ occidit. Et nostis fr̃es:
quia mors ista ꝑdiaboli in iudiam intrauit
imnundum. Deus mortẽ ñ fecit. scripturalo¬
quitur. nec letatur inquid in ꝑditione uiuoꝵ
creauit enĩ ut eẽnt omnia. S quid ibi aitͤ
Inuidia autẽ diaboli: mors introiuit morbem
terraꝵ. Ad mortem adiabolo propninatam:
ñ ueniret homo ui addustus. Non enĩ cogen¬
di potentiam diabolus habebat. s ꝑsuadendi
uersutiam. Nisi consentires. nichil inuexiss

Expanded text:
t morte occisus, mortem occidit. Et nostis, fratres, quia mors ista per diaboli invidiam intravit in mundum. Deus mortem non fecit, Scriptura loquitur; nec laetatur, inquit, in perditione vivorum: creavit enim ut essent omnia . Sed quid ibi ait? Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum . Ad mortem a diabolo propinatam non veniret homo vi adductus: non enim cogendi potentiam diabolus habebat, sed persuadendi versutiam. Non consentires, nihil invexerat
Abbreviated transcription (Latin):
lambertus & et̾no regi sacerdos dilestissimus.
insigni ex ꝑsapia treiectensi uico extitit oriun¬
dus. hic deluq puerulus apud parentes xp̃aa¬
inssĩmos degens. & bone indolis ẽẽ incipiens.
primeuam statim suam etatẽ unda sacribap¬
tismatis purificatam xp̃o domino consecrauit.
seq totũ adhoc ꝑ ut nouit & ualuit diuinis
uoluntatib mancipauit. R Gloriosus martir

Expanded text:
Lantbertus, et aeterno Regi sacerdos dilectissimus, insigni ex prosapia Trajectensi vico exstitit oriundus. Hic denique puerulus apud parentes Christianissimos degens, et bonae indolis esse incipiens, primaevam statim suam aetatulam unda sacri baptismatis purificatam, Christo Domino consecravit, seque totum adhuc, prout novit et valuit, divinis voluntatibus mancipavit
Abbreviated transcription (Latin):
ldomino. ut faceret eneum serpentem: & ex¬
altaret inligno inheremo. & ammoneret ppłm
isrł. ut siquis morsus eẽt a serpente. illum serpẽ¬
tem inligno exaltatum attenderet. Factum est.
Mordebantur homines: intuebantur. & sanabã¬
tur. Quid sunt serpentes mordentes : Peccata de
mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus :

Expanded text:
Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus?
Abbreviated transcription (Latin):
pse autẽ xp̃ianissimus rex princeps. cum suo
tantum exercitu regnaq cõsoroe tenuerat
circumquaq plustrans: ab sedẽ ipi uenit.
cum paucis ad eum ascendit: sedentẽq eum
inthrono aureo repperit. Hullusq namq ex
euis exercituerat. qui ei exitum belli Aliqͣtemis
osum habebant. Nec immerito. Quippe quia
manifeste deo erat contrarius. quomodo a crea¬

Expanded text:
pse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli aliquatenusosum habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a crea
Abbreviated transcription (Latin):
d sepilchrum ergo domini cum uoluiss acced̾e:
t̾ritus redit᷑. redut s tamen ligni salutaris ꝑtẽ
quam religiosa regina ubi intestimoniũ uirtu¬
tis reliq̃rat asportauit. fecerat namq turrimar¬
genteam intra qmͣ lucentib geminis thronũ
exstruxerat aureaim. ubs solis quadrigam. &
lune uł stellaꝵ imaginem collocauerat. atq ꝑ
occultatas fistilas atq meatus addurerit. ut
quasi deus pluuiam desuꝑ iuderetur infunde.¬

Expanded text:
d sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namqgenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ibique solis quadrigam et lunae vel stellarum imaginem collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, ut quasi Deus pluviam desuper videretur infunde
Abbreviated transcription (Latin):
umiq utriq ppło hec pastio placiuss : inuicẽ
ut dcm̃ est dimicantes. du multumq in pontis
medio sunt congressi. Tandem pulsatus dominꝰ
die eodem memoratus princeps attentius comm̃¬
darc̃it fideli suo heraclio xp̃c concessit de hoste

Expanded text:
umque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes, adeoque in pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominusdie eodem memoratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit de hoste
Abbreviated transcription (Latin):
antaq mentis mutatio chosdroe inuasit
exercitum: ut nõ solum p̃dictam pastionẽ
nequaquam uoluerĩt transcenderere. s enã
uoluntarii cum omni sua familiã atq prole
heraclio se subderent. tam potestate quam
fide. Quos ille benigne suscipiens. in hoc illis
clem̃tiam p̃stitit: ut omnis ad baptisinum cõ¬
uolarent. Quos ita se fasturos tt̃ omnes spo¬

Expanded text:
antaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes p
Abbreviated transcription (Latin):
ppłmi xp̃m ꝑseuiam paganor : cosoroe quidam ꝑ¬
ꝑhanus & impiis regnum adeptus est ꝑsarum.
Qui intantam prorumꝑe est ausus ꝓtẽriuam. ut
abincolis uicinarum gen̾ti quas in petu uastass
barbarico.suoq nefando subuigarat dominio: coli
se iuberet ut dm̃i. & uocari se regem regum: de dñmn
dominantiũ. Nec hoc eisolum sufficit ad sue dam¬
nationis int̾itum. uerum etiam syriam &e palesti¬
nam cum sub uigass. et egỹptum regnaq infra¬
suo crudelissimo subiugarat dominatui. ieroso
timam regionem uastauit: incendit atq p̃dã¬

Expanded text:
m per saevitiam paganorum, Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium. Nec hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quasuo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierosotimam regionem vastavit, incendit atque pra
Abbreviated transcription (Latin):
firus est & ego mindo. R̾ hoc signũ erucis.
exilla regis ꝑdeunt fulget crucis misterium
quod carne carnis conditor suspensus est pa¬
tibuso. Confixa clanis iuscera tendens manus hesti¬
gia. redemptionis gr̃a. hic imi molata est hostia.
Quod uulneratꝰ in suꝑ mucrone dire lancee. ut
nos lauaret crmmune manauit unda sangui¬
ne. Impleta sunt que cecinit dauio fideli carmĩe
dicendo nationib regnauit aligno deus. Arbor
decora & fulgida ornata regis purpura electa
digno stipite tam sancta metbra tangere.
Beata cuis brashiis p̃cium pependit scłi state¬
ra facta est corꝑi p̃damꝙ tulit tartari. Ocrux¬

Expanded text:
rucis. Vexilla regis prodeunt, Fulget crucis mysterium, Quo carne carnis conditor Suspensus est patibulo. Confixa clavis viscera, Tendens manus vestigia, Redemptionis gratia. Hic immolata est hostia. Quo vulneratus insuper, Mucrone diro lanceae, Ut nos lavaret crimine, Manavit unda sanguine. Impleta sunt quae concinit David fideli carmine, Dicens: In nationibus Regnavit a ligno Deus. Arbor decora, et fulgida, Ornata regis purpura, Electa digno stipite Tam sancta membra tangere. Beata, cujus brachiis, Pretium pependit saeculi, Statera facta est corporis Praedam tulitque Tartari. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
xiltauit infans. repleta est mater. Non pri
etisitauit & marie sp̃c. Exultante iohanne. reple¬
tur eldabet: mariam tamen ñ repleri sp̃ñ. sed
sp̃m euis exultare cognosamus. In comphensi¬
bllis enim deus. incompheas ibilit̾ oꝑadatur in
matre. Et illa post conceptũ repletur. istaautẽ

Expanded text:
ltauit infans, repleta mater est. non priuexsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elisabet, Mariam tamen non repleri spiritu, sed spiritum eius exsultare cognouimus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante
Abbreviated transcription (Latin):
fillii merces stustus uentris: Hec est hereditas
domini. fllu sunt: qui merces sunt fruauis
iiis. qui de marie uentre processit. Ip̃e frua
uentris est flos radicis. de quo bene ꝓphauitt ꝓsa¬
p̃as dicens. Exut uirga de radice iesse: & floidoe

Expanded text:
fili, mercis fructus uentris? hoc est: hereditas domini fili sunt, qui mercis sunt fructus illius, qui de Mariae uentre processit. ipse fructus uentris est, flos radicis, de quo bene prophetauit Esaias dicens: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex
Abbreviated transcription (Latin):
enis. & repleta est spũ sancto. Uide distinctione m
singłoꝵ q uerboꝵ Proprietates. Uocem prior eli¬
rabech audiuit. s ioħannies pͥor gr̃am sensit. Iila
nature ꝙdinem auduit. iste ex̾isltauit ratio ne
misterii. Illa marie. iste domini sensit aduentũ.¬

Expanded text:
eius, et repleta est spiritu sancto. uide distinctionem singulorumque uerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentu
Abbreviated transcription (Latin):
Uniq tremefactus salitationis uerba profret
eraclio. Ille respondit. Sius salutẽ habere
ꝑ eo quod lignum sancte crucis qm indignus
honorifice iuxta modulum tuum tractasti. &¬
fessus fueris: regnũ tibi ꝑsarũ tantũ cum patͥ¬
monio & urta acceptis ate pacis obsedib dalio.
Sin autẽ aliud egeris: mex meo gladio int̾ibis.
Cumq nequaquã ille acquiescẽt: heracliꝰ extͣt¬
to gladio. caput illiꝰ amputauit s Nos autẽ głari¬

Expanded text:
ue tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis, quamvis indignus, honorifice juxta modulum tuum tractasti, fessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo; sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit. Tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ass. ut fides aftrueretur exemplo senioris femĩe
sterilis conceptum uirgim marie nuntianit.
ut possibile deo omne quod ei placuit asserere. tũ aũ
religiosa pofficio: feftina ꝑre gauoio. in mon¬
tanaꝑrex̃it. Quo enim iam deõ plena. nisi adsu¬
piora cum festinatione conscenderet: Nescit tarda

Expanded text:
aret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi areligiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tarda
Abbreviated transcription (Latin):
t dum subterraneo specu equis in circuitu
trahentib circumacta turris fabrica ioueri
iudebatur: quasi quodam modo tugitira tom¬
trui. iuxta possibilitatem artificis mentiebatur.
Inhoc itaq loco sedem sibi parauenit. atq iurta
eam quasi collegam deo crucom dominicam po¬
suerat. fllio suõ regno tradito. ip̃e infanũ huiꝰ¬

Expanded text:
t dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabricata moveri videbatur, quasi quodam modo rugitum tonitrui, juxta possibilitatem artificis, mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta eam, quasi collega Dei sibi crucem Dominicam posuit, filioque suo regno tradito, ipse in fano hujus
Abbreviated transcription (Latin):
uem distasse subitumq tractatum. ut exꝑiũtũ
caperem ingenioli mei. & amicis inbentib obedi
uod uero de huius uiri eleganti.ui. rem¬
industria. qmͣ erga latinos & grecos. hebreos. &
arabitos: caldeosq indiscendo elementoꝵ apices
habuit. p̃stantuis dici potest: quã ip̃ius ad pam¬
machium & occeanũ profitentur uerba dicentis.
Dum eẽm iuuenis miro discendi feruebam ardo¬
alexandriam. audiui did

Expanded text:
vem dictasse subitumque tractatum, ut experimentum caperem ingenioli mei, et amicis jubentibus obedirem. Quid vero de hujus viri eleganti industria, quam erga Latinos, et Graecos, Hebraeos, et Arabicos, Chaldaeosque in discendo elementorum apices habuit, praestantius dici potest, quam ipsius ad Pammachium et Oceanum missa profitentur verba dicentis: Dum eAlexandriam, audiui Did
Abbreviated transcription (Latin):
proloquitur. Ille erat lucerna ardens & lucẽs.
que sp̃c sancti igne succensa mundo ignorantie
nocte possessolum̃ ueritatis ostenderet. & quasi
utt̃ dessiffimas delictoꝵ tenebras splendidiss¬
to: id est p̃pło ĩngentiũ. Uacua eiĩ timore dĩ
pectora. & spirito sancto arentia. deserto sq̃¬
lentis heremi comparantur e Elirabeth. Wi¬
esertus enim erat hic mundus ab omni
situs squalebat tanquã ager incltus. & nul¬
lam penitus bonoꝵ oꝑum fecunditatem ob¬
tislerat. nullum imbrem gr̃e spirttualis ac¬
ceꝑat. Mititur beatus iohannes qui eum
ꝑ spheticam atq apłicam preuicationem an¬
nuntiando penitentiam quasi rudem campu
proscind̾et. fecundaret & excoleret: diuinis
głe. zacharie sacerdoti seni. quod elizabeth
sterili a gabriele id est ab illo angelo promit¬
tiatur. & quasi exaliquo similis dño p̃mirritur
filius sterilis añ filium uirginis. Hescio quod
magis miraculũ ip̃a nouitate ddeclarans. inspe¬

Expanded text:
proloquitur, Ille erat lucerna ardens ; id est, Spiritus sancti igne succensus, ut mundo ignorantiae nocte possesso, lumen salutis ostenderet, et quasi inter densissimas delictorum tenebras, splendidissito, id est, in Gentium populo. Vacua enim timore Dei pectora, et Spiritu sancto carentia, deserto squalentis eremi comparantur. Desertus enim erat hic mundus ab omni situs squalebat tanquam ager incultus, et nullam penitus bonorum operum fecunditatem attulerat, nullum imbrem gratiae spiritualis acceperat. Mittitur beatus Joannes, qui eum per propheticam atque apostolicam praedicationem, annuntiando poenitentiam, quasi rudem campum proscinderet, fecundaret et excoleret, divini vquod Zachariae sacerdoti seni et Elisabeth sterili a Gabriele, id est, ab illo angelo promittiatur: et quasi ex aliquo similis Domini, praemittitur filius sterilis ante filium Virginis, nescio quod majus miraculum ipsa nativitate declarans. Inspe
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tp̃r. Elizabech inpietum est tempꝰ pa¬
riendi & peꝑit filium. Et Rł.¬
erbum inplecionis scã scriptura in bonoꝵ
tantum ortu uł obitu uł actu ponere consu¬
euerat. quoꝵ⁊ uttam plenitudinem ꝑfectioĩs
habere designat. Demiq elirabemh unpletum
est tempus pariendi: & impleti sunt dies ma¬
rie ut pareret. Impleuit salomon edificare bo¬
mum domini. De funstus est abraham ul ali
quis patrum: sener & plenus dierum. At contͣ¬

Expanded text:
itas . Elisabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Verbum impletionis sancta Scriptura in bonorum tantum ortu, vel habitu, vel actu ponere consuevit, quorum vitam plenitudinem perfectionis habere significat. Denique Elisabeth impletum est tempus pariendi. Impleti sunt dies Mariae, ut pareret . Implevit Salomon aedificare domum Domini . Defunctus est Abraham, vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilia que ꝑ beatos apłos iuos pcrum &
Erant tunc temꝑis beatissimi apłi trãtti pauli¬
nouiro clarissimo sub custodia mamertini in
monte torpeio. isbi denionte siuis orationib aꝙͣ
manare fecerunt. I .ii.¬
unc sunt baptirati ꝑcessus & martinianꝰ a be¬
ato petro apło. & alũ ꝑmiscui sexus numero¬

Expanded text:
iebat per beatos apostolos suos Petrum et Erant tunc temporis beatissimi apostoli traditi Paulino sub custodia Mamurtini in monte Tarpeio, ubi de monte suis orationibus aquam manare fecerunt. Tunc sunt baptizati Processus et Martinianus a beato Petro apostolo et alii promiscui sexus numero