comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iquidẽ athalia mat̾ eius. uidens
quodmortuus eẽt filius suus: surrex̃
& interfecit omnẽ stirpẽ regiã domꝰ
ioram. Porro iosabeth filia regis tulit
ioas filium ochoriȩ. & furata ẽ. eum
de medio filiorũ regis cũ interficeren¬
tur. absconditq eum cũ nutrice sua
in cubiculo lectulorũ. Iosabeth autem
quȩ absconderat eum. erat filia regis
ioram: uxor ioiade pontificis. soror ocho¬
zie. Et iccirco athalia: non interfecit
eum. fuit ergo cumeis indomo dĩ
absconditus sexannis: quib regna¬
uit athalia suꝑ terram. A¬
Inno autẽ septimo confortatꝰ ioiada.
assumpsit centuriones. azariam ui¬
delicet filiũ iheroam. & hismael fili¬
um iohanam: azariam qͦq filiũ oded.
& maasiam filiũ adaie. & eliphat filiũ
rechri. & iniit cũ eis fedus. Qui circũ¬
euntes uidã. congregauerunt leuitas
de cunctis urbib uida & principes
familiarum isrł: ueneruntq inierłm
Iniit ergo om̃is multitudo pactũ in

Expanded text:
Siquidem Athalia mater ejus, videns Siquidem Athalia mater ejus, videns quod mortuus esset filius suus, surrexit, et interfecit omnem stirpem regiam domus Joram. Porro Josabeth filia regis tulit Joas filium Ohoziae, et furata est eum de medio filiorum regis, cum interficerentur: absconditque eum cum nutrice sua in cubiculo lectulorum: Josabeth autem, quae absconderat eum: erat filia regis Joram uxor Joiadae pontificis, soror Ohoziae, et idcirco Athalia non inteeum fuit ergo cum eis in domo Dei absconditus sex annis quibus regnavit Otholia super terram anno autem septimo confortatus Ioiadae adsumpsit centuriones Azariam videlicet filium Hieroam et Ismahel filium Iohanan Azariam quoque filium Oded et Maasiam filium Adaiae et Elisaphat filium Zechri et iniit cum eis foedus qui circumeuntes Iudam congregaverunt Levitas de cunctis urbibus Iuda et principes familiarum Israhel veneruntque in Hierusalem iniit igitur omnis multitudo pactum in
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Ambulauitq inconsilus eoꝵ.
& ꝑrexit cũ iorã filio ahabrege i srł
in bellũ contͣ azahel regẽ syriȩ in ra¬
mothgalaat: uulnerauerunt q sẏri
ioram. Qui reuersus ẽ. ut curaretur
in ierrahel: multas enĩ plagas acce¬
ꝑat in supradicto certamine. Igitur
ochorias filius ioram rex uidã descen¬
ut inuiseret iorã filiũ ahab in ier rabel
egrotantẽ. Uoluntatis quippe fuit dĩ
aduersũ ochoriam: ut ueniret ad iorã.
et cũ uenisset & egrederetur cũ eo ad¬
uersum iheu filium namsi. quȩ unx̃
ds̃ ut deleret domũ aab: cum ergo
subuerteret iheũ domũ ahab. inue¬
nit principes iuda. & filios fratrum
ochoriȩ qui mi nistrabant ei: & inter¬
fecit illos. Ipsũq ꝑquirens ochoriam:
cõprehendit latentem insamaria. ad¬
ductumq ad se occidit: & sepelieritii
eum eoquod ẽẽt. filiꝰ iosaphat qͥ quesie¬
rat dñm intoto corde suo: necerat
ultra spes aliqua. ut de stirpe regnaret
ochorie.

Expanded text:
eius ambulavitque in consiliis eorum eius ambulavitque in consiliis eorum et perrexit cum Ioram filio Ahab rege Israhel in bellum contra Azahel regem Syriae in Ramoth Galaad vulneraveruntque Syri Ioram qui reversus est ut curaretur in Hiezrahel multas enim plagas acceperat in supradicto certamine igitur Azarias filius Ioram rex Iuda descenut inviseret Ioram filium Ahab in Hiezrahel aegroadversus Ohoziam, ut veniret ad Joram: Et cum venisset, et egrederetur cum eo adversum Jeu filium Namsi, quem unxit Dominus, ut deleret domum Ahab. Cum ergo subverteret Jeu domum Ahab, invenit principes Juda, et filios fratrum Ohoziae, qui ministrabant ei, et interfecit illos. Ipsumque perquirens Ohoziam, comprehendit latitantem in Samaria: adductumque ad se, occidit, et sepelierunt eum: eo quod esset filius Josaphat, qui quaesierat Dominum in toto corde suo. Nec erat ultra spes aliqua, ut de stirpe quis regnaret Ohoziae.
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: mortuusq ẽ in infirmitate pes¬
sima. & non fecit ei popłs scd̾m morem
cõbustionis exequias: sicut fecerat
ma iorib siuis. Triginta duoꝵ annoꝵ
fuit cũ regnare cepisset: & oc̾to annuis
regnauit in iherłm. Ambulauit ñ
recte. & sepelierunt eum in ciuitate
dauid: ueruntamen non insepulchio
regũ. Constituerunt autẽ habitatores
iherłm ochoriam filiũ eius minimũ
regẽ ꝓeo. Om̃s enĩ maiores natu qui
ante eũ fuerant: interfecerant latro¬
nes arabum quurruerant in castra
Regnauit q ochor ias filius iorã regis
uida. Quadraginta duoꝵ annoꝵ erat
ochorias cũ regnare cepisset: & uno an
no regnauit in iherłm. Nomen matris
eius athalia.: filia amri.Sed &ipse in¬
gressus ẽ. ꝑ uiam domus ahab. Mat̃
enĩ eius impulit eũ. ut impie ageret.
fecit igit᷑ malũ in conspectu dñi: sic̃
domus a hãb. Ipsi enĩ fuerunt ei consi¬
liarii post mortẽ patris sui in interitũ

Expanded text:
ruit mortuusque est in infirmitate pesruit mortuusque est in infirmitate pessima et non fecit ei populus secundum morem conbustionis exequias sicut fecerat maioribus eius triginta duum annorum fuit cum regnare coepisset et octo annis regnavit in Hierusalem ambulavitque non recte et sepelierunt eum in civitate David verumtamen non in sepulchro regum constituerunt autem habitatores Hierusalem Ochoziam filium eius minimum regem pro eo omnes enim maiores natu qui ante eum fuerant interfecerant latrones Arabum qui inruerant in castra regnavitque Ochozias filius Ioram regis Iuda filius quadraginta duo annorum erat Ochozias cum regnno regnavit in Hierusalem nomen matris eius Otholia filia Amri sed et ipse ingressus est per vias domus Ahab mater enim eius inpulit eum ut impie ageret fecit igitur malum in conspectu Domini sicut domus Ahab ipsi enim fuerunt ei consiliarii post mortem patris sui in interitum
Abbreviated transcription (Latin):
uida: sed incessisti ꝑiter regũ isił. &
fornicari fecisti uidam & habitatores
iherłm. imitatus fornicationẽ domꝰ
a hab: in suꝑ & fr̃s tuos domũ patris
tui meliores te occidisti. Ecce ꝑcuti
tuo & filiis & uxoribus tius: unuier¬
saq substantia tua. Tu autẽ egrotab
antur uitalia tua paulatim ꝑ sin
gulos dies. Suscitauit qͥ dñs contra
ioram sp̃m philistinoꝵ. & arabum.
qui confines sunt ethiopibus: & as¬
cenderunt in terrã uida. & uasta.¬
uerunt eam. diripueruntq cunc¬
tam substantiam quȩ inuenta ẽ. in
domo regis: insuꝑ & filios eius &uxo¬
res. nec remansit ei filius nisi ioacaz.
qui minimus natu erat. Et suꝑ hec
om̃ia: ꝑcussit eũ dñs alui langore
in sanabili. Cũq diei succederet dies.¬
& spatia temporũ uoluerentur: duoꝵ.
annoꝵ expletus ẽ circulus. & sic longa
consũptus ẽ. tabe: ita ut egereret etiã
uiscera sua langore pariter & uita ca¬

Expanded text:
Iuda sed incessisti per iter regum Israhel et Iuda sed incessisti per iter regum Israhel et fornicari fecisti Iudam et habitatores Hierusalem imitatus fornicationem domus Ahab insuper et fratres tuos domum patris tui meliores te occidisti ecce Dominustuo et filiis et uxoribus tuis universaque substantia tua tu autem aegrotabiantur vitalia tua paulatim per dies singulos suscitavit ergo Dominus contra Ioram spiritum Philisthinorum et Arabum qui confines sunt Aethiopibus et ascenderunt in terram Iuda et vastaverunt eam diripueruntque cunctam substantiam quae inventa est in domo regis insuper et filios eius et uxores nec remansit ei filius nisi Ioachaz qui minimus natu erat et super haec omnia percussit eum Dominus alvi languore insanabili cumque diei succederet dies et temporum spatia volverentur duorum annorum expletus est circulus et sic longa consumptus tabe ita ut egereret etiam viscera sua languore pariter et vita ca
Abbreviated transcription (Latin):
filia quippe ahab erat uxoreius: & fe¬
cit malũ in conspectu dñi. Noluit
autẽ dñs disꝑdere domũ dauid ꝓpt̃
pactũ quod inierat cũ eo: & quia pro¬
miserat ut daret illi lucernã & filus
eius in om̃i tempore. Indiebus illis
rebellauit edom ne eẽt subditus iu¬
dȩ : & constituit sibi regẽ. Cũq tran¬
sisset iorã cum principibus sius. &
cuncto equitatu qui erat secũ: sur¬
rexit nocte & ꝑcussit edom qui se
circumdederat. & om̃s duces equita¬
tus eius. At tam̃ rebellauit edom ne
eẽt subditione uidȩ: usq ad hanc
diem. Eo tempore & lomna recessit.
ne eẽt sub manu illiꝰ. Dereliquerat
enĩ dñm dm̃ patrũ suoꝵ. insuꝑ et
excelsa fabricatus ẽ. in urbib iuda.
& fornicari fecit habitatores ierłm.
& preuaricari uidam. Allate sunt
autẽ ei & litterȩ abhelia ꝓpħa: inquib
scriptũ erat. Hȩc dicit dñs ds̃ dauid
patris tui. Qm̃ non ambulasti inuiis
iosaphat patris tui. & inuia asa regis

Expanded text:
erat uxor eius et fecit malum in conspectu Domini noluit autem Dominus disperdere domum David propter pactum quod inierat cum eo et quia promiserat ut daret illi lucernam et filiis eius omni tempore in diebus illis rebellavit Edom ne esset subditus Iudae et constituit sibi regem cumque transisset Ioram cum principibus suis et cuncto equitatu qui erat secum surrexit nocte et percussit Edom qui se circumdederat et omnes duces equitatus eius attamen rebellavit Edom ne esset sub dicione Iuda usque ad hanc diem eo tempore et Lobna recessit ne esset sub manu illius dereliquerat enim Dominum Deum patrum suorum insuper et excelsa fabricatus est in urbibus Iuda et fornicari fecit habitatores Hierusalem et praevaricari Iudam adlatae sunt autem ei litterae ab Helia propheta in quibus scriptum erat haec dicit Dominus Deus David patris tui quoniam non ambulasti in viis Iosaphat patris tui et in viis Asa regis
Abbreviated transcription (Latin):
loquimini: recte iudicate filii ho¬
minum. Et enĩ in corde iniquitates o¬
ꝑamini in terra: in iusticias manus
ur̃e concinnant. Alienati sunt pecca¬
iores a uulua ⁊ errauerunt abutero.
locuti sunt falsa. Euror illis scdđm si¬
militudinem serpentis: sicut afpidis

Expanded text:
loquimini, recte judicate, filii hominum. Etenim in corde iniquitates operamini in terra, injustitias manus vestrae concinnant. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt ab utero, locuti sunt falsa. Furor illis secundum similitud
Abbreviated transcription (Latin):
pero tempꝰ ego iusticias iudicabo. Li qͦ¬
facta ẽ terra &x om̃s qui habitant inea.
ego confirmaui colũpnas eius. Dixi iniqͥs
nolite inique agere: & delinquentibus
nolite exaltare cornu. Nolite extollere
in altũ cornu ur̃m: nolite loqui aduer¬
sus dm̃ iniquitatẽ. Quia neq aboriente.
neq ab occidente: neq a desertis mon

Expanded text:
ego justitias judicabo. Liquefacta est terra, et omnes qui habitant in ea; ego confirmavi columnas ejus. Dixi iniquis: Nolite inique agere; et delinquentibus: Nolite exaltare cornu; nolite extollere in altum cornu vestrum, nolite loqui adversus Deum iniquitatem. Quia neque ab oriente, neque ab
Abbreviated transcription (Latin):
nis inscribitur. Quoꝵ priore & hebrai¬
cum repꝑi: non eccłasticũ ut apud
latinos: sed parabolas prenotatum.
Cui iuncti erant eccłastes &ticum
canticorũ: ut similitudinẽ salononis
non solũ libroꝵ numero: sed etiã mate¬
riarũ genere coequaret. Secundus a¬
pud hebreos nusquã est. quia & ipse
stilus grecã eloquentiam redolet. &
non nulli scriptorum ueterũ hunc¬

Expanded text:
nis inscribitur, quorum priorem Hebrainis inscribitur, quorum priorem Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum apud nos, sed parabolas praenotatum. Cui juncti erant Ecclesiastes et Cantica canticorum, ut simitudinem Salomonis, non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequarent. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet. Et nonnulli scriptorum veterum
Abbreviated transcription (Latin):
hromatio & heliodoro
epĩs: hieronimus.
Iungat epistola quos
iungit sacerdocium.
immo charta non di¬
uidat. quos xp̃i nectit
amor. Cõmentarios inoseȩ. amos. ⁊a¬
chariam. malachiam. quoᷤ poscitis scrip¬
sissem: silicuisset preualitudine. Alit¬
titis solatia sumptuum. notarios nrõs
& librarios sustentatis: ut uobis potis¬
simũ nr̃m de sudet ingenium. Et ecce
ex latere frequens turba diuersa pos¬
centiũ : quasi aut ȩquũ sit me uobis
esurientib esurire. & aliis laborare.
aut inracione dati & accepti cuiquã
p̃ter uos obnoxius sim. Itaq longa e¬
egrotatione fractus. ne penitꝰ hoc
anno reticerẽ. & apud uos mutus essẽ.
tridui opus ur̃o nomini consecraui:
inter pretationem uidelicet trium
salomonis uoluminũ: masloth. quas
hebrei parabolas. uulgata editio pro¬
uerbia uocat: coeleth quod grece ec¬
clesiasten. latine concionatorem possu¬
mꝰ dicere: sirasirmn: quod in nr̃a lin¬
gua uertitur canticũ canticoꝵ. Fert̾

Expanded text:
hromatio et Heliodoro episcopis Hieronymus. Jungat epistola, quos jungit sacerdotium: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et aceter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essem, tridui opus nomini vestro consecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, MASLOTH  , quas Hebraei Parabolas, Vulgata autem editio Proverbia vocat: COELETH  , quem Graece Ecclesiasten, Latine Concionatorem possumus dicere: SIR ASSIRIM  , quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticorum. Fertur
Abbreviated transcription (Latin):
uę. utiq scriptũ est. quod saluator
scriptũ ẽẽ testat᷑. Ubi scriptũ est septu¬
aginta non habent: apochrifa nescit
eccła. Ad hebreos igitur reuertendũ¬
est. unde & dñs loquit᷑. & discipłi exem¬
pla p̃sumunt. hec pace ueterũ loquor.
& obtrectatorib meis tantũ respondeo.
qui canino dente me rodunt inpubli¬
co detrahentes. legentes in anguł. Idẽ
& accusatores & defensores: cũin aliis
ꝓbent quod inme reꝓbant. qͣsiuirtꝰ
& uicium ñ inreb sit: sed cũ auctor
mutet᷑. Ceterũ memini editionẽ sep¬
tuaginta translatorũ olim de greco
emendatã tribuisse me nũis. nec ini¬
micũ debere estimari eorũ quos in con¬
uentu ftm̃ semꝑ edissero. Et̃ quod ñẽ
dabreiamin. id est uerba dierũ inter¬
pretatus sum. iccirco feci. ut in extri¬
cabiles moras & silũa nominũ quȩ
scriptorũ confusa sunt uicio sensu
de sunt cȩterorum.:::¬

Expanded text:
vae . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent, apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum: unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes, legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent, quod in me reprobant, quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini editionem Septuaginta translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris, nec inimicum debere existimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM id est, Verba Dierum, interpretatus sum, idcirco feci ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensudae sunt caeterorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ba describens ut unus dissentiens statĩ
cȩteris inter se consencientibus argu¬
aturꝰ sed quod maioris audatiȩ est
ineditione septuaginta. theodotio¬
nis editionẽ miscuit. asteriscis desig¬
nans. quȩ minus fuerint. & uirgũ¬
lis quȩ ex suꝑfluo uideantur appo¬
sita. Si igitur aliis licuit non tenere
quod semel susceperant. & post septu
ineccłiis legitur quod septuaginta
nescierunt. cur me ñ suscipiant lati¬
ni mei qu inuiolata editione uete¬
rita nouã condidi. ut laborẽ meũ
hebreis. & quod his maius est apłis

Expanded text:
ba describens, ut unus dissentiens, statim ba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientibus arguatur; sed, quod majoris audaciae est, in Editione Septuaginta Theodotionis Editionem miscuit, asteriscis designans quae minus ante fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere quod semel susceperant, et post septuin Ecclesiis legitur quod Septuaginta nescierunt, cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apos
Abbreviated transcription (Latin):
i septuaginta inter¬
pretum pura & ut
ab eis in grecum uer¬
sa est editioꝑ mane¬
ret. suꝑfluȩ michro¬
maci episcoporũ san¬
ctissime atq doctissi¬
me impelleres: ut hebrea uolumina
latino sermone transferrem. Quod
enĩ semel aures hominum occupaue¬
rat. & nascentis ȩccłȩ roborauerat fi¬
dem: iustum erat etiam nr̃o silentio
comꝓbari. Nunc uero cum ꝑuarie¬
tatẽ regionum diuersa ferant᷑ exem¬
plaria. & germana illa antiquaq
translatio corrupta sit atq uiolata:
nr̃i arbitrii putas aut eplurib iudi¬
care quid uerũ sit. aut nouũ opꝰ in
ueteri oꝑe cudere: illudentibq ui¬
deis cornicum ut dr̃ ocłos configere.
Alexandria & egyptus inseptuagin¬
ta sius: esicium laudat auctorẽ. Con¬
stantinopolis usq antiochiam. luci
eusebius. & panphilus uulgauerunt.
Totus q orbis: hac inter se tripharia
uarietate compugnat. Et certe origẽ¬
nes non solum exempla cõposuit qua¬
tuor editionum e regione singula uer¬

Expanded text:
i Septuaginta Interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis usque Anthiochiam, LuciaEusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula ver
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ meȩ salus tua ego sũ C onfundant᷑
& reuereant᷑: querentes aniniã meã. auer¬
tant᷑ retrorsũ &e confundant᷑: cogitantes mͥ
mala. F iant tanquã puluis ante faciẽ uenti:
Am gratis absconderunt mͥ ininteritu laqͦi
suiꝰ suꝑ uacuȩ ex ꝓbrauerunt animã meã
eniat illi laqueus que ignorat: & captio qͣm
ab scondit app̃hendat eũ. & inlaqͦũ cadat in
ipso. Anima aut̾e mea exultabit in dño: &
delectabit᷑ suꝑ salutari suo. Om̃ia ossa mea
dicent: dñe quis similis tui: Eripiens in¬
opem de manu fortioꝵ eius: egenũ & pau¬
perẽ a diripientib eũ. Surgentes testes iniqͥ.
quȩ ignorabã interrogabant me. Retribue¬

Expanded text:
onfundantur et revereantur; quaerentes animam meam. Avertantur retrorsum, et confundantur: cogitantes mihi mala. Fiant tanquam pulvis ante faciem venti, uens eos. Quoniam gratis absconderunt mihi interitum laquei sui: supervacue exprobaverunt animam meam. veniat illi laqueus quem ignorat et captio quam abscondit conprehendat eum et in laqueo cadat in ipso anima autem mea exultabit in Domino delectabitur super salutari suo omnia ossa mea dicent Domine quis similis tui eripiens inopem de manu fortiorum eius egenum et pauperem a diripientibus eum surgentes testes iniqui qu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis penitentiȩ. Si enĩ inimicos ser¬
uorum tuoꝵ & debitos morti cũ tanta
cruciasti attentione & liberasti. dans
tempus & locũ ꝑquȩ possint mutari
amalicia. cum quanta diligentia u¬
dicas filios tuos. quoꝵ parentib iura¬
menta & conuentiones dedisti bona¬

Expanded text:
 conditori. Si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti attentione, et liberasti, dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia, cum quanta diligentia judicas filios tuos, quorum parentibus juramenta et conversationes dedisti bona
Abbreviated transcription (Latin):
& memoriam ȩternã his qui post me
futuri sunt relinquã. Disponã popłos.
& nationes micbi erunt subiectȩ.
Timebunt me audientes reges horren¬
di. In multitudine uidebor bonus: &
inbello fortis. Intrans indomũ meã: con¬
quiescam cum illa. Non enĩ habet ama¬
ritudinem conuersatio illiꝰ÷ nec tediũ
conuictus ipsus: sed leticiã & gaudiũ.

Expanded text:
riam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes reges horrendi in multitudine videbor bonus et in bello fortis intrans in domum meam conquiescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑemꝰ miscdiam. Unde & illis qui in
uita sua insensate & iniustȩ uixerunt.
ꝑ hec quȩ coluerunt dedisti sũma tor¬
menta. Et enĩ inerroris uia dutiꝰ erra¬
uerunt.⁊ deos estimantes hec quȩ ma
nimalibꝰ sunt suꝑ uacua: infantum
insensatorum more uiuentes. Propt̃ hoc
tanquã pueris insensatis: uidiciũ inde¬
risum dedisti. Qui autẽ ludibrus & in

Expanded text:
m unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem l
Abbreviated transcription (Latin):
in sua potentia. & erunt acceptaoꝑa
mea. & disponã populũ meũ ustę.¬
& ero dignus sedium patris mei. Quis
enun hominum poterit scire consili¬
um dĩ. aut quis poterit cogitare qͥd
uelit dñs. Cogitationes enĩ mortali¬
um timidȩ sunt: & incertȩ ꝓuiden¬

Expanded text:
in sua potentia et erunt accepta opera in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit Dominus cogitationes enim mortalium timidae et
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiȩ. qui fecisti om̃ia uerbo tuo: &
sapientia tua constitiusti hominẽ. ut
dominetur creaturȩ quȩ ate facta est.
ut disponat orbem terrarum in quitate
& iusticia: & indirectione cordis iudici¬
um uidicet: damichi sedium tuarum
tius. qm ego seruus tuus. & filus an¬
cillȩ tuȩ sum: homo infirmꝰ et exigui
temporis. & minor ad intellectum ui¬
dicii & legum. Et siquis erit consũma¬
tus inter filios hominum si affuerit
ab illo sapientia tua: innichilũ cõpu¬
tabitur. Tuautẽ me elegisti regẽ ꝓpło
Etuo: iudicem filiorũ tuorũ & filiarum.
Dixisti edificare templũ inmonte sc̃o
tuo. & inciuitate habitationis tuȩ ar̃ã.
similitudinẽ tab̃naculi scĩ tui quod
preꝑasti abinitio. & tecũ sapientia quȩ
nouit oꝑa tua quȩ & affuit tunc cũ
orbe terrarum faccres. & sciebat quid
placitũ cẽt oculis tus: & quid directũ
quid acceptũ sit apud te. Scit enĩ il¬
la om̃ia & intelligit: & deducet me
inoꝑib meis sobriȩ. & custodiet me

Expanded text:
m, qui fecisti omnia uerbo tuo, et sapientia constituisti hominem, ut dominetur creaturae quae a te facta est, ut dispoet justitia, et in directione cordis judicium judicet: Da mihi sedium tuarum tuis quoniam ego servus tuus et filius ancillae tuae sum homo infirmus et exigui temporis et minor ad intellectum iudicii et legum et si quis erit consummatus inter filios hominum si afuerit ab illo sapientia tua in nihilum conputabitur tu me elegisti regem populo tuo et iudicem filiorum tuorum et filiarum dixisti aedificare templum in monte sancto tuo et in civitate habitationis tuae aram similitudinem tabernacupraeparasti ab initio; et tecum sapientia tua, quae novit opera tua, quae et affuit tunc cum orbem terrarum faceres et sciebat quid placitum esset oculis tuis et quid directum quid acceptum sit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me
Abbreviated transcription (Latin):
usi st̃ participes facti sunt amicitiȩ
dĩ. ꝓpt̾ disciplinã doni cõmendati.
Hichi autẽ det ds̃ dicere hȩc
sententia. & p̃sumere digna horum
quȩ dantur: qm̃ ipse sapientiȩ dux ẽ.
& sapientium emendator. In manu
enĩ illiꝰ & nos & sermones nr̃ri. dom̃is
sapiẽtia & operum scientiȩ disciplina.
Ipse enĩ dedit michi horũ quȩ sunt sci¬
entiam ueram: ut sciam dispositionẽ
orbis terrarum. & uirtutes elementoꝵ
initium & consũmationem. & medie¬
tatem temporũ. om̃ium uicissitudinũ
anni cursus. & stellarum dispositiones:
naturas animalium. ⁊ iras bestiarum
ium uentorum. & cogitationes homi¬
num: differentias uirgultorum. & ur¬
tutes radicum. & quecũq sunt abscon¬

Expanded text:
amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam veram ut sciam dispositionem orbis terrarum et virtutessummationem, et medietatem temporum, vicissitudinum anni cursus, stellarum dispositiones, naturas animalium, iras bestiarum, vim ventorum, cogitationes hominum, differentias virgultorum, virtutes radicum, et quaecumque c
Abbreviated transcription (Latin):
nã. Hec populum iustũ & sem̃ sine
querela liberauit anationibus: que
illum cõprimebant. Intrauit in a¬
nimã serui dñi: & stetit contra re-¬
ges horrendos inportentis & signis.¬

Expanded text:
at: Haec populum justum et semen sine querela liberavit a nationibus quae illum comprimebant. Intravit in animam servi Domini, et stetit contra reges horrendos in portentis et signis
Abbreviated transcription (Latin):
ani sunt autẽ om̃s homines inqͥb
non sub ẽ. scientia dĩ: & de his quȩ ui¬
dentur bona. non potuerunt intelli¬
gere eum qui ẽ: neq oꝑib attendentes
agnouerunt quis eẽt artifex: sed aut
ignem. aut sp̃m. aut citatũ aerem
aut gẏrum stellarũ. aut nimiã aquã
aut solem. aut lunã. rectores orbis ter¬
rarum: deos putauerunt. Quorũ si
speciȩ delectati deos putauerunt: sci¬
ant quanto dominator eoꝵ speciosior
est. Speciei enĩ generator: hec om̃ia cõ¬
ristituit. Aut siuirtutẽ & oꝑa eorum
mirati sunt: intelligant abipsis qm̃
qui hec constituit. fortior est illis. A
magnitudine enĩ speciei & creaturȩ.
cognoscibiliter poterit horum creator
uideri. Sed tamen ad huc in his minor
est querela. Et hi enim fortassis errañ.
dm̃ querentes. & uolentes inuenire.
Et enĩ cum in oꝑib illius conuersent᷑.
inquirunt & ꝑsuasum habent: qm̃

Expanded text:
ani sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum
Abbreviated transcription (Latin):
duro simul exterminare. sed partib
iudicans dabas locum penitentiȩ. ñ
ignorans qm̃n eqũa est natio eorũ.
& naturalis malicia ipsorum. & qͣm
non poterat mutari cogitacio illoꝵ
inꝑpetuum. Sem̃ enĩ erat maledic¬
tum abinicio: nec timens aliquẽ ue¬
niam dabas peccatis illorũ. Quis enĩ
dicet tibi. quid fecisti ÷ aut quis sta¬
bit contra iudicium tuũ: aut quis
inconspectũ tuq̃ ueniet uindex ini¬
quoꝵ hominũ: autquis tibi impu¬
tabit nationes. si ꝑierint quas tu fe¬
cisti:Neqͥẽ. enim alius ds̃ quã tu cui
cura ẽ. de om̃ib: ut ostendas qm̃ non
in uste uidicas iudiciũ. Neq rex ne¬
q tyrannus inconspectu tuo inqui¬
rent: dehis quos ꝑdidisti. Cũ sis gͦ
uistus. uiste om̃ia disponis. Ipsũ qͦq
qui non debet puniri condempnas. &¬
exterum estimas atua uirtute. Uirtus
enĩ tua: iusticiȩ initium ẽ. Et obhoc
quod om̃iũ dñs es: om̃ib te parcere

Expanded text:
duro simul exterminare sed partibus duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorum et naturalis malitia ipsorum et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere
Abbreviated transcription (Latin):
ni.quȩ descendit interrã. Sed misereris
om̃ium qm̃ om̃ta potes: & dissimulas
peccata hominũ ꝓpt̃ penitentiam. Di¬
ligis enĩ om̃ia quȩ sunt: & nichil odisti
quod ate uocatũ non eẽt conseruaret᷑:
qm tua sunt dñe.
qui animas amas.ALI¬
nens alloqueris: ut relicta malicia cre¬
dant inte dñe. Illos enim antiquos in¬
isti. qm odibilia tibi oꝑa faciebant: ꝑ
medicamina & sacrificia in iusta. filioꝵ¬
suoꝵ necatores. sine miscdia: & come¬
stores uiscerum hominũ. & deuorato
res sanguinis amedio sacram̃to tuo.
& auctores parentũ animarũ in auxi¬
liatarum : uoluisti ꝑdere ꝑmanus
parentum nr̃oꝵ. ut digne ꝑciꝑent pe¬
regrinationem puerorũ dĩ. quȩ tibi
omium carior est terra. Sed & his tan¬
qua hominib pepcisti. & misisti ante¬
cessores exercitus tui uespas: ut illos
paulatĩ exterminarent. Non quia im¬
potens eras inbello subicere impios
iustis. aut bestus seuis. aut uerbo

Expanded text:
ni. quae descendit in terram; sed misereris ni. quae descendit in terram; sed misereris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam. diligis enim omnia, quae sunt, et nihil odisti quod a te uocatum non esset, conseruaretur? am tua sunt, domine, qui animas amas.nens alloqueris, ut derelicta malitia credant in te, Domine: et illos enim antiquos inoniam odibilia tibi opera faciebant per medicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores viscerum hominum devorationem et sanguinis a medio sacramento tuo et auctores parentes animarum inauxiliatarum voluisti perdere per manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misisti antecessores exercitus tui vespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo
Abbreviated transcription (Latin):
sione praua ꝓiectũ deriserunt. in fi.¬
ne euentus mirati sunt: non similit̃
iustis faciens. Pro cogitationib autẽ in¬
sensatis: Iiquitates illor. Quod qui¬
dam errantes. colebant mutos serpen¬
tes. & bestias suꝑ uacuas: immisisti ilł
multitudinẽ mutoꝵ aĩaliũ inundictã.
ut scirent quia ꝑque peceat quis. ꝑ¬
hȩc & torquet᷑. Non enĩ impossibilis erat
om̃ipotens manꝰ tua quȩ creauit orbem
terrarum ex materia inuisa: inmitte¬
re illis multitudinẽ ursorũ. aut au¬
daces leones. aut noui generis ira ple¬
nas & ignotas bestias: aut uapore igneũ
spirantes: aut odorem fumi ꝓferentes.
aut horrendas ab oculis scintillas emit¬
tentes: quarũ non solum lesura poterat
illos exterminare. sed & aspecꝰtus ꝑ timo¬
rem occidere. Sed & sine his uno sp̃u oc¬
cidi poterant: ꝑ secutionem passi. ab
brachii tui quis resistet:Qm̃ tanquã
momentum statere. sicante de est orbis¬
terrarũ. & tanqua guita ioris ante luca¬

Expanded text:
sitione prava proiectum deriserunt in finem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab brachii tui quis resistet? quoniam tanquam momentum statere sic ante terrarum, et tamquam gutta roris anteluca
Abbreviated transcription (Latin):
dicati impii tormenta paterentur.
Ios quidẽ tanquã pater monens
ꝓbasti: illos autẽ tanqua durus rex
interrogans condempnasti. Absentes
autẽ & presentes: similit̃ torquebant᷑.
Duplex enĩ illos acceꝑat tediũ & gemi¬
tus. cũ memoria p̃teritorũ. Cũ enum¬

Expanded text:
dicati impii tormenta paterentur. dicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam durus rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duplex enim illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum au
Abbreviated transcription (Latin):
& decantauerunt dñe nom̃ sc̃m
tuũ. Et uictricẽ manũ tuã laudaue¬
runt parit̃. dñe d̃nr̃. qm̃ sapientia
aperuit os mutorũ.: & linguas in fan¬
tium fecit disertas.¶Direxit oꝑa illoꝵ¬
serta quȩ non habitabant᷑: &e in locis
sacris fixerunt casas.
Stecerunt contra hostes: & de mni¬
micis se uindicauerunt. Sitierunt
& inuocauerunt te: & data ẽ. illis
de petra altissima aqua: & requies
sitis de lapide duro. ꝑquȩ enĩ penas
passi sunt inimici illorũi. adefectio¬
filii isuł letati sunt. Pheccũ illis de¬
eẽnt: bene cum illis actum ẽ. Nam
ꝓfante quidẽ sempiterni fluminis.
humanũ sanguinẽ dedisti in iustis.
Qui cũ minuerent᷑ intraductione in¬
fantium occisorũ: dedisti ilł abun¬
dantẽ aquã in sꝑate: ostendens ꝑ
sitim quȩ tunc fuit queadmodum
tuos exaltares: & aduersarios illoꝵ
necares. Cum enĩ temptati sunt equi¬
dẽ cum miscdia disciplinã accipien¬
tes: scierunt queadmodũ cũ ira iu¬

Expanded text:
runt Domine nomen sanctum tuum et victricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas direxit opera illodeserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixerunt casas steterunt contra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt et invocaverunt te et data est illis de petra altissima aqua et requies sitis de lapide duro per quae enim poenas passi sunt inimici illorum pefilii Israel, laetati sunt; per haec, cum illis deessent, bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, quemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira ju
Abbreviated transcription (Latin):
Magna sunt uidicia tua dñe: XUIT¬
& inenarrabilia uerba tua. Propter hoc
indisciplinate animȩ errauerunt. Dũ
eñi ꝑsuasum habent iniqui posse domi¬
nari nationi scẽ. uinculis tenebrarum
& longe noctis compediti: inclusi sub
tectis. fugiduu ꝑpetuȩ ꝓuidentiȩ iacu¬
erunt: & dum putant se latere in ob¬
scuris peccatis tenebroso obluuonis ue¬
lamento disꝑsi sunt. pauentes horren¬
de & cum ammiratione nuia ꝑtur¬
bati. Neq enĩ quȩ continebat illos spe
lumca sine timore custodiebat: qm̃ so¬
nitus descendens ꝑturbabat illos÷ &
ꝑsone tristes apparentes. pauorẽ illis
prestabant. Et ignis quidẽ nulla uis
poterat illis lum̃ prebere: nec sẏderum
lĩpide flammȩ illuminare poterant
illam noctem horrendam.
Apparebat autẽ illis subitaneus ig¬
nis timore plenus ÷ & timore ꝑcussi illiꝰ
quȩ non uidebatur faciei. estimabant

Expanded text:
magna enim sunt iudicia tua etmagna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propindisciplinatae animae erraverunt. Dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae: vinculis tenebrarum et longae noctis compediti, inclusi sub tectis, fugitivi perpetuae providentiae jacuerunt. Et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes 237 horrende, et cum admiratione nimia perturbati. Neque enim quae continebat illos spelunca sine timore custodiebat quoniam sonitus descendens perturbabat illos et personae tristes apparentes pavorem illis praestabant et ignis quidem nulla vis poterat illis lumen praebere nec siderum limpidae flammae inluminare poterant illam noctem horrendam apparebat autem illis subitaneus ignis timore plenus et timore percussi illius quae non videbatur faciei
Abbreviated transcription (Latin):
sustinebant iuim ignis & non tabesce¬
bant: ut scirent qm̃ fructus inimicoꝵ
exterminabat ignus ardens. ingrandi¬
& pluuia coruscans. Hoc autẽ iterum
ut nutrirent᷑ iusti etiam suȩ uirtu¬
tis oblitus est.¬
reatura enĩ tibi factori de seruiens.
ex candescit intormentũ aduersus
in iustos: & lenior fit ad benefacien¬
dũ ꝓhis qui inte confidunt. Propter
hoc & tunc in om̃ia transfigurata om¬
niũ nutrici gr̃ȩ tuȩ deseruiebant. ad
uoluntatẽ horũ qui atẽ desiderati st̃.
ut scirent filii tui qͦs dilexisti dñe.
qm non natiuitatis fructus pascunt
homines: sed sermo tuus hos qui in
te crediderunt conseruat. Quod enĩ ab
igne non poterat exterminari: statĩ
abexiguo radio solis. calefactum tabes¬
cebat: ut notũ om̃ib eẽt. qm̃ oportet
p̃uenire solem. ad benedictionẽ tuã: &
adorientẽ lucis adorare. Ingrati enim
fides tanqua hybernalis glaties tabes¬
cit: & disꝑiet tanqua aqua suꝑ uacua.

Expanded text:
sustinebant vim ignis et non tabescesustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandit pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus ereatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua
Abbreviated transcription (Latin):
gere impossibile est.
Negantes enim nosse te impii: ꝑ forti¬
tudinẽ brachii tui flagellati sunt᷑. No¬
ius aquis & grandinib & pluuiis ꝑse¬
cutionem passi sunt: & ꝑ ignẽ consũma¬
ti. Quod enĩ mirabile erat: in aqua quȩ
om̃ia extinguit. plus ignis ualebat.
Uindex ẽ enim orbis iustorũ. Quo dã enĩ
tempore mansuetabat̾ ignis. ne cõbu¬
rerentur quȩ aimpios missa erant ã¬
nimalia. sed ut ipsi uidentes scirent.
qm̃ dĩ iudiciopaciuntur ꝑsecutionem:
& quodã tempore inaqua suꝑ uirtutem
ignis exardebat undiq ut iniq terre
nationem exterminaret: ꝓquib ange¬
lorum esca nutriti populũ tuũ.
Et paratum panẽ decȩlo prestitisti ilł
sine labore: om̃e delectamentũ inse ha¬
bentem & om̃is saporis suauitatẽ. Sub¬
stantiam enĩ tuã. & dulcedinẽ tuã quã
in filios habes ostendebas: & deseruiens
unius cuiusq uoluntat at quod quis
uolebat conuertebat᷑. Nix autẽ & glaties

Expanded text:
gere inpossibile est gere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et pluviis persecutionem passi et per ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem substantia enim tua dulcedinem tuam quam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies
Abbreviated transcription (Latin):
bati sunt. signum habentes salutis
ad cõmemorationem mandati legis tuȩ.
Qui enĩ conuersus est: non ꝑhoc quod
uidebat sanabatur. sed ꝑ te om̃ium sal¬
uatorẽ. Et in hoc autẽ ostendisti in imni¬
cis nr̃is: quia tu es qui li beras ab
om̃i malo. Illos eiũ locustarũ & musca¬
rum occiderunt morsus: & non est in¬
uenta sanitas animȩ illorum: quia
digni erant ab huiismodi extermina¬
ri. Filios autẽ tuos: nee draconum ue¬
nenatorum uicerunt dentes.
Hiscdia enĩ tua adueniens: sanabat
illos. Inmemoria enĩ sermonũ tuoꝵ
examinabantur & saluabantur: ne
in altam incedentes obliuonẽ: non
possent tuo uti ad iuitorio. Et enĩ neq
herba neq malagma sanauit illos. s
tuus dñe sermo qui sanat omia.
potestatem: & deducis ad portas mortis
& reducis. Homo autẽ occidit quidem
ꝑ maliciam animã suã: & cum exierit
sp̃e non reuertetur: nec reuocabit ani¬
mã quȩ recepta est: sed tuã manũ effu¬

Expanded text:
bati sunt signum habentes salutis bati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat ilexaminabantur, et salvabantur, ne in altam incidentes oblivionem, non possent uti tuo adjutorio; etenim neque herba neque malagma sanavit illos, sed tuus, Domine, sermo qui sanat omnia: potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem per malitiam animam suam et cum exibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effu
Abbreviated transcription (Latin):
nec aspectu aliquis ex his animalib
bona potest conspicere. Effugerunt au¬
tẽ dĩ laudẽ & benedictionem eiuis ¶Prop¬
ter hoc ꝑhȩc similia passi sunt digne
tormenta: & ꝑ similitudinem bestiarũ
exterminati sunt. Proquib tormentis
bene disposiusti populum tuũ. quib
dedisti concupiscentiam delectamenti
sui. nouum saporem: escam parans eis
ortẏgometram: ut illi quidẽ concupis¬
centes escam. ꝓpterea quȩ illis ostensa
& missa sunt. etiam a necessaria concu¬
piscentia auerterent᷑. Hii autẽ inbreui
in opes facti : nouam gustauerunt es¬
cam. Oportebat enĩ illis quidẽ sine ex¬
cusatione suꝑuenire interitum exer¬
centibus tẏrannidem: his autẽ tantũ
ostendere queadmodum inimici illoꝵ
exterminabantur: Et enĩ cum suꝑue¬
nit illis seua bestiarum ira morsib ꝑ¬
uersorum colubrorum exterminaban¬
tur: sed non inꝑpetuum ꝑmansit ira
tua: sed ad correptionem in breui tur¬

Expanded text:
nec aspectu aliquis ex his animalibus nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui novum saporem escam parans eis ortygometram ut illi quidem concupiscentes escam propter ea quae illis ostensa et missa sunt etiam a necessaria concupiscentia averterentur hi autem in brevi inopes facti novam gustaverunt escam oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercentibus tyrannidem his autem tantum ostendere quemadmodum inimici illorum exterminabantur etenim cum supervenit illis saeva bestiarum ira morsibus perversarum colubrarum exterminabantur non in perpetuum permansit ira tua sed ad correptionem in brevi tur
Abbreviated transcription (Latin):
uitalem. Sed estimauerunt lusum
esse uitã nr̃am : & conuersationẽ
uitȩ. cõpositam adlucrum. & opor¬
tere undecũq etiam ex malo ad qui¬
rere. Hic enĩ suꝑ om̃s scit sẽ delinqͣͤre.
qui ex terre materia fragilia uasa &
sculptilia fingit. Om̃s enim in sipien¬
tes & infelices supra modũ animȩ su¬
ꝑbi sunt in imici ppłi tui & imꝑan¬
tes illi:
m̃ om̃ia idola nationum estima¬
uẽrunt deos: quib neq ocłoꝵ uisus
est adudendum: neq nares ad ꝑcipi¬
endum sp̃m: neq aures ad audiendũ:
nec digiti manuum ad tractandũ: sed
& pedes eorum pigri ad ambulandũ.
Homo enĩ fecit illos: & qui sp̃m mutu¬
atus est finxit illos. Nemo enĩ sibi si¬
milem homo poterit dm̃ fingere. Cũ
sit enĩ mortalis: mortuum fingit ma¬
nib iniquis. Melior ẽ. enĩ ipse his qͦs
colit: quia ipse quidẽ uixit cũ eẽt mor¬
talis : illi aut̃e nunquã. Sed & anima¬
lia miserrima colunt. In sensate enim
cõparata his. aliis sunt deteriora: sed

Expanded text:
italem. Sed et aestimaverunt lusum esse vitam nostram, et conversationem vitae compositam ad lucrum, et oportere undecunqrere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam omnia idola nationum aestimaverunt deos quibus neque oculorum visus est ad videndum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed
Abbreviated transcription (Latin):
moriã⁊ ut inhis quȩ peccauerunt
nec latere potuissent. Sapientia au¬
tẽ: hos qui se obseruant adolorib
liberauit
ec autẽ ꝓfagum ite frĩs. iustum
deduxit ꝑuias rectas. & ostendit
illi regnũ dĩ: & dedit illi scientiã
scõꝵ. Honestauit illum in laborib.

Expanded text:
moriam ut in his quae peccaverunt moriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia autem hos qui se observant a doloribus liberavit haec profugum irae fratris iustum deduxit per vias rectas et ostendit illi regnum Dei et dedit illi scientiam sanctorum honestavit illum
Abbreviated transcription (Latin):
& quȩ tibi placent didicerut̃ homines:
Nam ꝑsapientiam tuã sanati sunt.¬
ec illum qui primus fictus est pat̃
orbis terrarũ cum solus ẽẽt creatus
custodiuit: & eduxit illum adelicto
suo. & dedit illi uirtutẽ continendi
om̃ia. Abhac cum recessisset in iustus
inira sua: ꝑ iram homicidii fraterni¬
tas deperiit. Propt̃ quod cum aqua
deleret terram. iterum sanauit sa¬
pientia: ꝑ contemptibile lignum
iuistũ gubernans. Hec & inconsensu
nequitiȩ cum se nationes contulissen:
scuut iustũ & seruauit sine quęrela
dõ: & infilus miscdiam fortem cu¬
stodiuit. Hȩc iustum aꝑeuntibus
impus liberauit fugientem: des¬
cendente igne inpentapolim: cuius¬
in testimoniũ nequitiȩ fumigabun¬
da constat deserta t̾̃ra & incerto tẽpore
fructus habentes arbores: & incre¬
dibilis animȩ memoria stans fig¬
mentũ salis. Sapientiam enĩ prete¬
reuntes. non tantum in hoc lapsi st̃
ut ignorarent bona: sedce insipien¬
tiȩ suȩ reliquerunt hominib me¬

Expanded text:
runt homines et per sapientiam sanati sunec illum qui primus finctus est patrem orbis terrarum cum solus esset creatus custodivit et eduxit illum a delicto suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequitiscivit justum et servavit sine querela Deo, et in filiis misericordiam fortem cutur: Haec justum a pereuntibus impiis liberavit fugientem descendente igne in Pentapolim. Cujusin testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra et incerto tempore fructus habentes arbores et incredibilis animae memoria stans figmentum salis sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus me