comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amarent᷑ idom amarẽt nec aliũ pu¬
dor. aliũ cogitatio aliũ sacietas de¬
tercecet/ nẽpe ho ułt ͫ sucietas a qui¬
busdam inter romedia põttim ab aliis
cessi uetua amor quasi clauo clanus pe¬
llitur ꝙ ꝙͣuis artaxersi persarñ
regi quẽ assuorũ sacre uocant lix̃
et suggestũ ab amitis et effectu
utile dep̾hensũ auctor expssior sit
Ioreplins de euentu quid non litigio
de cleccõe non piom̃co/ Itaq duo het
utilia fortassis int̾dũ somꝑ corte
ꝑiculora c̾diderim si inq lporũ aliqͦ
nq om̃ibus cõnalestas/ ad morbi cũs
aĩo retͣrendñ erit hoe uo̾ i fallor
p̾me onn at maxne sũt ualitudo
et forma elegansi opes otĩm t̃uenta iuuẽta.
ut corporis eigo sit d̃i moebis. q̃ria
optime medebñtur eg̾tudo. difformitus.

Expanded text:
amarent et idem amarent neque alium pudor, alium cogitatio, alium satietas deterreret”. Nempe hoc ultimum, satietas, a quibusdam inter remedia ponitur, ab aliis , vetus amor quasi clavo clavus pellitur. Quod quamvis Artaxerxi Persarum regi, quem Assuerum sacre vocant littere, et suggestum ab amicis et effectu utile deprehensum auctor expressior sit Iosephus, de eventu quidem non litigo, de electione pronuntio; itaque duo hec utilia fortassis interdum, semper certa periculosa crediderim. Si neque horum aliquo neque omnibus convalescas, ad morbi causas animo recurrendum erit. He vero, ni fallor, prime omnium ac maxime sunt: valitudo et forma elegans, opes, otium, iuventa. Ut corporis ergo, sic animi morbis contraria optime medebuntur: egritudo, def
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrari Rỹ Cñ ꝯinge imptias cũ pace
diuorcm̃ Uxor ꝯtiugit cui unice placeo.
melius forsitan displicẽu non te am̃a:
tuas agere et sompñm caꝑe sieret.
totũ sibrte uãdicut nt sufficies ẜi qͦ
quia fortiͣ belis fugc̃ te suge qr cãs
fingẽ: si quid agus oblitũ sm si quid
cogites mitũ sibr si tibo abstinais sor¬
dere res snas tibi. si sompno cesẜis
euna te benge fessum. dicet demq
ut uxori placidus. tibi atq alus in¬
utilis sis or G uxorem hc̃o que me
ardenter amat N melus amaret sobrie¬
Ipm̃q quod mitaberis plõnem i hoc
errore uersatũ scimꝰ/ amaturũ sapĩẽtẽ
Quid uolunt stoyci et sane si de aõte
ꝯneuĩt non fallũtur. Amabit oñ rapiẽs¬
dñi ut dixi amabit et proxiͫ amabit
et u̾tutẽ. sapĩam. prĩam. pentes. filios.
frẽs. et amitos / et si uerns sapiẽs su̾it

Expanded text:
contraxi. Cum coniuge nuptias, cum pace contraxi. Cum coniuge nuptias, cum pace divortium. Uxor contigit cui unice placeo. Melius forsitan displiceres: non te amantuas agere et somnum carpere sineret. dicat nec sufficies totus. Si quo forte ire velis, fugere te fugeque causas fingere, si quid agas oblitum sui, si quid cogites iratum sibi, si cibo astineas sordere res suas tibi, si somno cesseris externa te Venere fessum dicet: denique ut uxori placeas, tibi atque aliis inutilis sis oportet. Uxorem habeo que me ardenter amat. Melius amaret , quod miraberis, Platonem in hoc errore versatos scimus. Amaturum quidem sapientem volunt stoici et sane, si de amore conveniat, non falluntur. Amabit enim Deum sapiens, ut dixi, amabit et proximum, amabit virtutem, sapientiam, patriam, parentes, filios, fratres et amicos et, si verus sapiens fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
bacandũ est. est anucciaꝵ scopulgͣs ¶¬
uxor imꝑiosa et biri affeccuũ modera¬
trixgenecosa ei uxor euent E
grama sarcina dure ꝯpedes libetos
lrumerds atq olim liberos pedes pͥmẽt
dur diccu. durius cogititu. durissͫ¬
q ꝑpessu non uniꝰ lucis s tocius uete
hoppes forsitanq hostis. uacuã p̾sidiis
ĩuasit domũ uñ illam ut dixi beteris
repudii ꝑꝑe sublata rola s. mors ex¬
cludit G qũingem gͣtum duxi B
Ercas te duxit illa miũ fu̾ast tius.
accessit sponio dnõ pinguna tñ labor
honus pene sũptus arculo / oruam̃tũ
aule diniũ ꝓpeccacłiũ fenestre lis
noteurna cubiculo G uxor michi ueuit
amãtissima R Cũ amore si nestis stela¬
zlꝰ et suspicões et q̃rele subeunt imortale
duellũ domi habes. ipĩs ex uoluptitib
et Iocia et inmicicie crũpent nec ad
mensam nec in thalamo titus eris
Nullũ tempus litigioͫ media nocte
pugnabitur G Exoptatas imptias

Expanded text:
vacandum est: amicitiarum scopulus vacandum est: amicitiarum scopulus uxor imperiosa et viri affectuum moderatrix. Generosa michi uxor obvenit. Gravis sarcina, dure compedes liberos humeros atque olim liberos pedes prement. Durum dictu, durius cogitatu durissimumque perpessu non unius lucis, sed totius vite hospes forsitanque hostis vacuam presidiis invasit domum, unde illam, ut dixi, veteris repudii spe sublata, sola scilicet mors excludat. Coniugem gratam duxi. Erras: illa te duxit. Diu nimium fueras tuus: accessit sponso domina, caronus penui, sumptus arcule, ornamentum aule, diurnum spectaculum fenestre, lis nocturna cubiculo. Uxor michi venit amantissima. Cum amore, si nescis, zelus et suspitiones et querele subeunt; immortale duellum domi habes, ipsis ex voluptatibus ac iocis inimicitie erumpent; nec ad mensam nec in thalamo tutus eris: nullum tempus litigio vacabit, media nocte pugnabitur. Exoptatas nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
mrallem tibi non tm̃ pic̃us
ac ꝑsitacos s bubonen stri¬
ges qz domi esẜ illi cau̾ent illa
iuigabitu Illi ã̾d nũtiotent hec
ꝑaget illos ercludece licẽt. hant
nou licet G Claro ꝯuigio ornatꝰ
uñ te sola mors liberet O Claro
ꝯigio felio sũo Ry Casto felicior
felicissimꝰ cclibatu O pulthto
quigio illustratus sũ H anceps
Groris clcõ. deformia fastiditu. for¬
mosa difficile custoditur. ea lege
qua niter formã corporis atis aĩ
foriue pudicicia ꝯm̃ctã sit bberius
tecũ agam accedunt et femiẽ do¬
tes alie nobłicasi sẜꝰ. opulen. fẽcũ¬
ditus. atq facundia. fame ĩteg̾tiuas.
morũ candor scio tnũ luuẽ hna in¬
nuxtam subuttrasse suꝑbiã ut Iure¬
sit̾itus uideatur male uomusillã ꝙͣ
corueliã gracior mr̃em offricuni filiã
pat̾ius tñplis ac głia insolentem.¬
¶ nobile ꝯuiglũ et honestũ obtigit
Quid de fastu fastidio q ard ͬ parũ¬
paci diste et caros perdere uni ꝯuigis

Expanded text:
s ac psitacos, sed bubones strigesque domi esse: illi canerent, ista iurgabitur; illi aliquid nuntiarent, hec peraget; illos excludere liceret, hanc non licet. Claro coniugio ornatus unde te sola mors liberet. Claro coniugio felix sum. Casto felicior, felicissimus celibatu. Pulchro coniugio illustratus sum. Anceps uxoris electio: deformis facile fastiditur, formosa difficile custoditur, ea lege qua inter formam corporis atque animforme pudicitia iuncta sit — uberius tecum agam: accedant et feminee dotes alie, nobilitas, sensus, opulentia, fecunditas atque facundia, fame integritas, morum candor —, scito tuum limen his immixtam subintrasse superbiam, ut scrsatyricus videatur malle Venusinam quam Corneliam Gracchorum matrem, Africani filiam, paternis triumphis ac gloria insolentem. Nobile coniugium et honestum obtigit. Quid de fastu fastidioque ais? Parupati, disce caros perdere; uni coniugio
Abbreviated transcription (Latin):
toor s pp̃ eũ qui hoc inbet ĩ hus õib¬
te oro quis lotus est pulch̾tudini. sit
eiũ in cicdnns tustulano diffinitũ le¬
gimꝰ. amor̃ẽ ip̃m conatũ bĩe amiticie
faciende ex pulthettudĩs pp̃e quigtã
cerus ut non indeat quid sibi uelit
hec pulchritudo cecte gͦ querit illit

Expanded text:
r eum qui hoc iubet. In his omnibus, oro te, quis locus est pulchritudini? Sic enim Ciceronis Tusculano diffinitum legimus, amorem ipsum conatum esse amicitie faciende ex pulchritudinis specie. Quis tam cecus ut non videat quid sibi velit hec pulchritudo? Recte ergo querit illic
Abbreviated transcription (Latin):
delusam successibi castigatesquid
nñt celũ t̾ramq reppititis : non
aliũde ftilitas ꝙ̃ adeo ost. illum
morles age̾ sunte. et bidete quos
agitur. et laudate sinite opificem
oꝑari et uniꝰ artificii ꝑito hõi
exhibendã reũenclam non negetis
deo pudeat t̾rra uascula celestem
figulũ argnẽ. s in omib illi boa¬
boce atq aĩo gr̃as agite/ qui ne¬
cessitatũ cõstius ur̃aꝵ/neq cupi¬
dicatũ nescuis illis faciũt hua oc¬
c̃rit utiobiq imiẜicors ut biq t̾ri

Expanded text:
delusam successibus castigate! Quid delusam successibus castigate! Quid nunc celum terramque respicitis? Non aliunde fertilitas quam a Deo est. Illum mortales agere sinite, et videte quid agitur et laudate; sinite opificem operari, et unius artificii perito homini exhibendam reverentiam non negetis. Deo pudeat, terrea vascula, celestem figulum arguere, sed in omnibus illi voce atque animo gratias agite, qui necessitatum conscius vestrarum, neque cupiditatum nescius, illis succurrit, his occurrit. Utrobique misericors, u
Abbreviated transcription (Latin):
nł est satis.ĩ expletã liq̃rit. inso¬
lena uobis et auara atq ĩmĩriosa
uidebitu. / non sunt hee añt iuste.
nec modeste spes. s ĩmodici figũnta
deseern. ea quid fuigitis euẽtu¬
raq̃cupitis. si quid deest dãpim̃
dicttur.¶Quus ager sim̃ morem
tenuit. et tu tnũ tenceptre et¬
enũ ubertas ac stilitas alt̾na. srd
cupiditas brã ꝑpetua estłbos ꝙn ĩ¬
quissum õmi int̾p̾tes cũ illam
graast at sobrie. hanc pacient̾ at
sortiter ferre debuerma: illã con¬
tempuitis. hanc defletis alla tium¬
dos facit. hec q̃rulos DAger me¬
liora policitus me fefellit ħ t̾ram
bobus ac rastris.cela botis at p̃rib
puluia hiberu ꝯ lutũ uuernũ estiui¬
n solos. maturitas antũpnabis.
oĩa cuprdos in ppem traliut / ut
arentem  seułpamt flãma om̃is in¬
cendit ut ĩanom pulu̾em flatus
aĩm lucrũ om̃e suspendit atque
erigit om̃s q noli rei mõ sed
uel temus spẽi iaccina ꝯfrmdit
cete. et spem credulam nulle tadem

Expanded text:
t satis, inexpletam liquerit, insolens vobis et avara atque iniuriosa videbitur. Non sunt he autem iuste nec modeste spes, sed immodici figmenta desiderii: ea quidem fingitis eventura que cupitis; si quid deest, damnum dicitur. Tuus ager suum morem tenuit. Et tu tuum tenes! Terre etenim ubertas et sterilitas alterna, sed cupiditas vestra perpetua est. Vos, iniquissimi omnium interpretes, cum illam grate et sobrie, hanc patienter ac fortiter ferre debueritis, illam contemnitis, hanc defletis, illa tumidos facit, hec querulos. Ager meliora pollicitus me fefellit. Terram bobus ac rastris, celum votis ac precibus pulvis hibernus, lutum vernum, estivi soles, maturitas autumnalis, omnia cupidos in spem trahunt. Ut arentem stupam flamma omnis incendit, ut inanem pulverem flatus animum lucrum omne suspendit atque erigit, omnisque non rei modo, sed vel tenuis spei iactura confundit ntiam coercete, et spem credulam mille tandem
Abbreviated transcription (Latin):
tuqr ip̃e si assuenisses ĩopie/ uber¬
tatem hanc et copiam iĩdica tos/
tm̃ ĩ iudicio rerũ semꝑ consuetudo
p̾idicat tr̃tam q uimi ht̃  nc quid
nuꝵ si tp̃ata fastidiant qui suꝑ¬
uacins assueueres q̃ua nlla maior
procella modestie est O st̾ilitas
uiget insolcta E Sepe quid
forcõres uiros st̾ilior plaga fert
fertilior molliores neq fert mõ
s facit atq alibi natos durat
aut mollit sic mollinit gallos
pͫ pꝯ Romanos asya alexandrũ
babilon/ hambalem capna/ Contra
uo rõuomi ĩdolem durauit ⁊ tetis
cotis in more acunit illa arẽs et scopu¬
losa pars ligur / te q̃ copia molliebat
duret ĩõpia/ sobrietatem te doceat
ager tuus et ꝙ libri uberos neqͥuere
glebe friciant aridule nomo despi¬
ciondus est magr̃ discipline utilis.
disce bñ unn̾e. diste uel senex. diste
De uillico malo ac su

Expanded text:
tuque ipse si assuevisses inopie, ubertuque ipse si assuevisses inopie, ubertatem hanc et copiam iudicares; tantum in iudicio rerum semper consuetudo preiudicat, tantamque vim habet: nunc quid mirum si temperata fastidiunt, qui supervacuis assuevere? Qua nulla maior procella modestie est. Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores viros sterilior plaga fert, fertilior molliores; neque fert modo, sed facit atque alibi natos durat aut mollit; sic mollivit Gallos primum, post Romanos, Asia, Alexandrum Babylon, Hannibalem Capua; contra vero Romanam indolem duravit et cotis in morem acuit illa arens et scopulosa pars Ligurum. Te quem copia molliebat, duret inopia. Sobrietatem te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe faciant aridule. Nemo despiciendus est magister discipline utilis: disce bene vivere, disce vel senex, disce DE VILLICO MALO AC SU
Abbreviated transcription (Latin):
scmũ in diuiciis eius delcanĩ ĩ dño
et dabit uobis peticões cordis bestri.
q̃ bbi ceꝑttis in dño delectari auare
esse non poteruut nec ĩniste / Reue¬
late dño uiam br̃ãm et ꝑpate in eo
et ip̃e faciet Iaccate suꝑ dñĩ cinã
Gr̃am et ip̃e uos eiuit̾et qui colesti
manu editi non insi t̾ram cogitatis
t̾cam q diligitis/ nolcte has sacras
uoces ut soletis ꝓꝑuere. noltte autas
pluuias q et tempestates ydoncas
aucupari aut p̃cari/ Nolite in
t̾ra spem lpr̃e. s in illo qui respiat
t̾cam et facit cam tremẽ qui de
saxo durissimo fontes liquidos eli¬
eet qui te demq ab agello tuo fa¬
lli passus est ut ĩ illo spem pones
qui non fallit O arultũ solcta de
copia demptũ est ꝑ Io modo sub¬
ducitur ꝙ plus eq̃s uel dederuut
ãmi p̾cedentes anoł sequẽtes dabiit.
coro crestit. coq fit panꝑior qͦ plus
lit̃/ magna biciorꝵ gentt̾x magna
mt̾x atq hortatx est copia patͬere
malis tuis demi aliquid qͦ minus

Expanded text:
s eius. Delectamini in Domino et dabit vobis petitiones cordis vestri, que ubi ceperitis in Domino delectari, avare esse non poterunt, neque iniuste. Revelate Domino viam vestram, et spectate in eo, et ipse faciet. Iactate super Domino curam vestram, et ipse vos nutriet. Quid, celesti manu editi, non nisi terram cogitatis, terramque diligitis? Nolite has sacras voces, ut soletis, spernere. Nolite auras pluviasque et tempestates ydoneas aucupari aut precari, nolite in terram spem habere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam tremere, qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit, qui te denique ab agello tuo falli passus est, ut in illo spem poneres qui non fallit. Multum solita de copia demptum est. Id modo subducitur quod plus equo vel dederunt anni precedentes, vel sequentes dabunt: cro crescit, eoque fit pauperior, quo plus habet. Magna vitiorum genetrix, magna nutrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
dterilitate pͥmor mimas
Iam tibi fertilitas grta
erit optĩe res oĩs eõtrari
collacoe cognostitur O fefellit ager
meam spem E non te ager fa¬
Elit.s ĩ probitas cupiditus qr ãĩ.cñcta
uobis ad mitũ succossura ꝓmiecitis
sĩsdlentes. ur̃o digmi indicid. quibus
ip̃a rerũ ꝑoat natura / que si suũ Ius¬

Expanded text:
terilitate premor annua. Iam tibi fertilitas grata erit: optime res omnis contrarii collatione cognoscitur. Fefellit ager meam spem. Non te ager fallit, sed improbitas cupiditasque animi. Cuncta vobis ad nutum successura promittitis insolentes, vestro digni iudicio, quibus ip
Abbreviated transcription (Latin):
miti quid̃ neguu̾ũt ut tnsiillus ait ꝙͣ
cathomi non consorĩ illũ seuẽ loquor
dec̾ua sob̾etute iam dirximꝰ s hũc ult̾iͥ cui
obiectam cbetatem conecca sic refellit
ut dicut facilius effectuꝵ q̃squis obietit
d̾men honestum ꝙ̃ turpẽ cachonẽ q ad id
u̾o de quo agitiui ulło mõ t̾pudies malum
ꝙͣ ut scipio ꝙ si te illut uiget amiiꝰ qͦ
nolim sterte saltem ducib ut ueliniut si
penimꝰ tibi ĩdodit illuc liccͣtud nũt est bibend̃¬
dondĩ nũt pede libero pulsanda tellus.
sic uniũ lĩ bibas ut catlio t̾tam pede
ꝑulsea ut scipio.

Expanded text:
mici quidem negaverunt, ut Tranquillus ait, quam Catoni; non Censorium illum senem loquor, de cuius sobrietate iam diximus, sed hunc ultimum, cui obiectam ebrietatem Seneca sic refellit, ut dicat facilius effecturum quisquis obiecit crimen honestum quam turpem Catonem. Quod ad id vero, de quo agitur, nullo modo tripudies malim, quam ut Scipio; quod si te illuc urget animus quo nolim, his te saltem ducibus uti velim, ut, si penitus tibi insedit illud lyricum Nunc est bibendum, nunc pede libero pulsanda tellus, sic vinum bibas ut Cato, sic terram pede pulses ut Scipio.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit et idcto cũ de om̃ib dic possit
ambulant hic ludus młoꝵ dedecolo
perdidit sope infolix ugñtula ip̃o
impciali die didicit ꝙ meliꝰ ignorasset.
Ohonesto t̾pudio libent̃ excror E
uellem aliud genus eo̾cicu delegisses.
s quo ꝑguis et quid uelis uideo it̾ditũ
tolli. ueniã dari. normãq perstribi.
qũ igi᷑ sit affectii es seu is morbꝰ seu
confuetndo est qua mala ml poins bea
nichil melius ea tibi ĩhus om̃ib lex
erit ut quib carẽ penitꝰ non potes
modestissime utaris no quid ulla in re
molle ᷑ aĩal fonnẽũ agas s ubiq non
sis oct ĩsinibus uirilia rigor emineat.
sitq t̾pudiũ nel auisq erit is ludus
libentins abstimissẽ. sumor uirorũ
mittac̃o non om̃ibus ticta est non õe
pẽnatũ aĩal aqͥlam saqui p̃t si Imitatoꝵ¬

Expanded text:
volvit. Et idcirco cum de omnibus dici possit volvit. Et idcirco cum de omnibus dici possit udus multorum dedecorum perdidit, sepe infelix virguncula ipso nutiali die didicit quod melius ignorasset. Honesto tripudio libenter exerceor. Vellem aliud genus exercitii delegisses! Sed quo pergas et quid velis video: interdictum tolli, veniam dari normamque prescribi. Quando igitur sic affectus es, seu is morbus seu consuetudo est, qua mala nichil peius, bona nichil est melius, ea tibi in his omnibus lex erit, ut quibus carere penitus non potes modestissime utaris ac rarissime, nequid ulla in re molle vel femineum agas, sed ubicunque, non suis etiam in finibus, virilis rigor emineat sitque tripudium, vel quisquis erit is ludus,libentius abstinuissem: summorum virorum imitatio non omnibus tuta est — non enim omne pennatum animal aquilam sequi p
Abbreviated transcription (Latin):
appellacõe pirfitenũ. ludi tegnino aͥmẽ
obmibitis/ et si emĩ folos mar uiros seu so¬
laa inter femĩas hͭ non ñnꝙͣ fuĩt illic¬
qui debeant meditãtũ / tolle cadicitꝰ
hanc spemi ĩgemosam atqr ĩ ꝓbã tolle
libidinem sũstuleris et ehorram crede
bit ne ꝙ̃ forte sua uxor irrideat cũ
tũ nulłꝰ Irrideatur aicte dnuri sultãs
siue ett pandurizãs. Oldelec¬
tabiles sunt choree E suĩam meam
tenes si deleccant. pp̃ aliud deleccunt
per se em̃ quid̃ tota quidi insulsa res
est ⁊ plus tedi allatura ꝙ̃ guudu nũ
quid omio est aliud in girũ nolui ꝙͣ ex¬
citare utiginem et siue t̾iõ biam ire.
initer. localos sept̃e motua quos plato
septinꝰ ĩfĩtus est atii hunc iõ que
ꝑpetna funt lͦ est cem ẜuat et¬
sydeca h̃c in t̾ris ꝑpetiuia hõi ͫ agit
fuori ĩ cunctis ferme actibua atq con¬
silua nec ullua orphens yͥsioniam
rotam sistit s bisibilius in choreis.
ubi aĩorũ uolubilitas corpora secũ

Expanded text:
appellatione profitemini et ludi tegmine crimen obnubitis. Etsi enim solos et inter viros seu solas inter feminas hec nonnunquam fiant, illicqui debeant meditantur. Tolle radicitus hanc spem ingeniosam atque improbam, tolle libidinem: sustuleris et choream. Crede bit, ne quem forte sua uxor irrideat, cum tamen nullus irrideatur ante dominam saltans sive etiam pandurizans. Delectabiles sunt choree. Sententiam meam tenes: si delectant, propter aliud delectant. Per se enim tota quidem insulsa res est et plus tedii allatura quam gaudii. Nam quid omnino est aliud in gyrum volvi quam excire vertiginem, et sine termino viam ire inter locales septem motus quos Plato septimus infinitus est atque hunc ideo que perpetua sunt, hoc est celuc in terris perpetuus hominum agit furor in cunctis fere actibus atque consiliis — nec ullus Orpheus Ixioniam rotam sistit — sed visibilius in choreis ubi animorum volubilitas corpora secum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ssum aĩ unio leuace solctus fertur
fecit id apud g̃cos solon. sios aliquis se¬
qui uoleuas uñũ semꝑ officiũ aget bilet qd̾ q¬
par illis modicũ ac catũ. Huit ĩmẽsũ
et ꝯtimud remediũ lput erit ebetus¬

Expanded text:
um vino levare solitus fertur; fecit idem apud Grecos Solon. Hos aliquis sequi volens unum semper officium aget: bibet, quodque illis modicum ac rarum, huic immensum et
Abbreviated transcription (Latin):
nou nel sequaris uol non mittes ac¬
cipe lius ip̃is quib apud senetũ est
uerbis in eod libro q tnsqlitutẽ aĩ
stilo ĩquirit scipio ĩquit tñpliale dd̾
et militare corpus moriet od nũos.
non mollitꝰ se inf̾ugẽs ut nũt mos
ost etꝭ ĩcessu ip̃o błtra nuliebrem
molliciem fluentib sunt illi antiqui
uiri polebant int̾lusum ac festa tp̃a
uirilom ĩ modũ t̾pndiate non fcũri
dec̾ mentũ ecͦ si ab hostib suis spet¬
tatentur quib in u̾bis quid de sua
iam ecate sontiret proppicis felix
q̃ non bidit tnã ꝙͣms aut̃ ille et
dc̃m miror si fideli ꝯtilio uti uis.
parre ute unio t̾pudio abstine / alia
sunt honestioca cemissionũ grana gña
quib fastidianti fesso aĩo medeare
mło quid est sanciꝰ sic un̾e ut absti¬
nẽciam et gnitatem tuã Iumua stu

Expanded text:
non mutes accipe, his ipsis quibus apud Senecam est verbis, in eo libro, quo tranquillitatem animi stilo inquirit: “Scipio” inquit “triumphale illud et militare corpus movet ad numeros, non molliter se infringens — ut nunc mos est etiam incessu ipso ultra muliebrem mollitiem fluentibus —, sed ut antiqui illi viri solebant inter lusum ac festa tempora virilem in modum tripudiare, non facturi detrimentum etiam si ab hostibus suis spectarentur”. Quibus in verbis quid de sua iam tunc etate sentiret perspicis: felix qui non vidit tuam! quamvis autem ille et dictum miror. Si fideli consilio uti vis, vino parce utere, tripudio abstine: alia sunt honestiora remissionum genera quibus fastidienti fessoque animo medeare.Multo quidem est satius sic vivere ut abstinentiam et gravitatem tuam inimici stu
Abbreviated transcription (Latin):
dulcediem qͣndam ex choreis capi õ ⁊¬
o dulcedo tidicula finge enĩ te choream
coru̾e noq tibiomẽ audire atq ta stultas
mulierculas et uirrs mulerculia molliores
in silencio c̾ꝯferri. ridere. ĩeptire. ꝙͥ unꝙͣ
motus ĩꝯditoa. lire souna. aut tibie hoc
est amẽcia una aliam tru ͭͣ Gchoreis
delector S non tam ibi deleccas pñs ẽ
stupidas ac ĩpellas c̾tũ dnce atq uigõ
et st̾ngore ac spẽm brbanitatꝭ acchere.
libere ibi manus. liberi oculi. libere uolant
uoces pedũ strepiti. et multoꝵ cantua
dissomi. ot tubaiũ clangor. ot ꝯtui sacio
ac puluia. et que sepe ludis aditiu. hostis
pudicicie et amica scelerũ ue ip̃a hec
sut que inmorẽ ac pudoie pellunt / lni
st̃ libidinũ stimuli. Nec laxant̃ta licencia᷑.¬

Expanded text:
Dulcedinem quandam ex choreis capio. O dulcedo ridicula! Finge enim te choream cernere neque tibicinem audire atque ita stultas mulierculas et viros mulierculis molliores in silentio circumferri, ridere, ineptire: quid, qumotus inconditos lyre sonus aut tibie, hoc est amentia una aliam regit. Choreis delector. Non tam ibi delectatio presen stupidas ac misellas circumducere atque urgere et stringere ac specie urbanitatis atterere: libere ibi manus, liberi oculi, libere volant voces; pedum strepitus et multorum cantus dissoni et tubarum clangor, concursatio et pulvis et, que sepe ludis additur hostis pudicitie et amica scelerum, nox ipsa: hec sunt que timorem ac pudorem pellunt, hi sunt libidinum stimuli, hec laxamenta licenti
Abbreviated transcription (Latin):
Sustitarent et ꝓst̾pto demore
uauitatem uanctus soqneretur uni ma¬
ior mĩtoq difformior ox cantu enĩ dul¬
codo aͥqua et sepe utilia oc stã ꝑcrn᷑
ex choreis nichil imꝙͣ insi libidinosit
ac ĩ ane spectuculũ honestis ur uisũ ccłiã.
am digñ G Choreis cupide into sum¬
B corpua ãi ͫ tegit oc decegit mannũ u̾o̾
Iactucio pes mobilia. oculua bagno et petulãs.
itaq cuẽdũ ualde est modestie cultorib
ne quid offeĩãtũ agant aut loqͣnt̾᷑ occulti
diũ affectiis et pecte ñ latebie. sepe paruis
Iudicus patestunt motus. fessis. accubito.

Expanded text:
pto de more vanitatem vanitas sequeretur, verum maior multoque deformior. Ex cantu enim dulcedo aliqua et sepe utilis ac sancta percipitur, ex choreis nichil unquam nisi libidinosum ac inane spectaculum, honestis invisum oculis, viro indignum. Choreis cupide intersum. Corpus animum tegit ac detegit. Manuum iactatio, pes mobilis, oculus vagus ac petulans itaque cavendum valde est modestie cultoribus nequid effeminatum agant aut loquantur; occulti enim affectus et pectorum latebre sepe parvis indiciis patescunt. Motus, sessio, acc
Abbreviated transcription (Latin):
et maxima est ip̃a hnͣt origĩs at mortis
cqualitus/ iutti et uarn uinẽtiũ sut
amnicens nuditas una nostẽcm̃ atq mo¬
rientiũ insi ꝙ illi młta reꝑint̃ ignari.
lu omĩa deẜͥunt scientes ut exigni
dampni sẜm debeat ip̃a cerũ ꝑemitũ
loiire cognicio D ⁊ ludus ĩ liauc mi¬

Expanded text:
et maxima est ipsa hec originis ac mortis et maxima est ipsa hec originis ac mortis equalitas. Multi et varii viventium sunt amictus, nuditas una nascentium atque morientium, nisi quod illi multa reperiunt ignari, hi omnia deserunt scientes, ut exigui damni sensum debeat ipsa rerum pereuntium lenire cognitio. Nudus in hanc mi
Abbreviated transcription (Latin):
duorie es. si memĩsti. delitatissimꝰ
si sensistryIn pauꝑtate fñ
gonto E an tuetibe q̃rimõie
parũ sunt lic̃ non tua quid s pa¬
rentũ fuerĩtt S¬
natusB In pauꝑtate morttumꝰ siłis
p̾ncipio finis manet. nisi forte moriẽtia
longorib mederi aurũ censes quod in
arcule fundo est S In panꝑtate bite
uicie atꝙᵃ pncipiũ et fiẽ uera panꝑ¬
tas tenet nũdũ nasti nudũ mori hu¬
mana fere condicio est/ nã quid quest
purpureñ cubile. quid fimeralis leccꝰ
aurens et q̃cñq sub ip̃o uite fine mor¬
talis ambicio meditata est : quid ad fe¬
brẽ ꝙ ad mortẽ ip̃amq de qua loqͥmur.
morienciũ nuditatem Ait ut opra pha¬
lere sic ꝑietem aulea deleccãt mulcere
ista occłos possũt ĩtuẽcm̃. ss ͫ carcinib
deloctubile ad ĩesse potest deltã  añt ulla
ONndus iops natus sit R res¬
lmnãnas pene om̃s alt̾na sors uariat¬
ał narcat eadem quasdem equat quo
reliquoꝵ soletur ĩꝑiratom haꝵ p̃ma

Expanded text:
s si meministi, delicatissimus si sensisti. In paupertate sum genitus. An tue tibi querimonie parum sunt? Hec non tua quidem, sed parentum fuerit. sum. In paupertate moriturus. Similis principio finis manet. Nisi forte morientis languoribus mederi aurum censes quod in arcule fundo est. In paupertate vite vitie, at principium et finem vera paupertas tenet. Nudum nasci, nudum mori, humana vere conditio est. Nam quid, queso, purpureum cubile, quid funeralis lectus aureus, et quecunque sub ipsum vite finem mortalis ambitio meditata est, quid ad febrem, quid ad mortem ipsamque de qua loquimur morientium nuditatem? An ut equum phalere, sic parietem aule delectant? mulcere ista oculos possunt intuentium; sensu carentibus delectabile aliquid inesse potest, delectatio autem nulla. Nudus inops natus sum. Humanas res pene omnes alterna sors variat, eadem quasdam equat, quo reliquarum soletur imparitatem. Harum prima
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝙͣ aute exctũ securi. qdͥ siue nestiñt sine
sciũt eque miseri sunt habendi. milla
oiu cũ errore. nulla siue securitate fe¬
licitas O felix ip̃e mithi uidcor d
Iam repponsum laẜes si felicem error
foceret paucissum nͦͫ folices ẽent.
fulsa igitmn. felicitas tua est. et caip̃a
ꝑbronis. nulłs errore diucontingit gau¬
dere Sola quid ueritas solida est. eiror
tenne quid et mane. quod inter amplec¬
tontiũ manus quasi fumꝰ aut umbra
dissiliat uemet q̃ umibras abigat fal¬
sa q̃ gandia añ apertũ proͣthat. que
finem ponat Quece it̾mi ab hus ip̃is
quoꝵ proxime mencio est lp̃cta. quere
sunt. ubi nam goncĩ quo ue nñt in
statu suit. de sua brem illa felicitate
quid sonciant. tacebunt ip̃i. s loq̃tm.
uitas. testabitmr. qͣ fclices fuisse mi¬

Expanded text:
unquam ante exitum securi; quod sive nesciunt sive unquam ante exitum securi; quod sive nesciunt sive sciunt, eque miseri sunt habendi: nulla enim cum errore, nulla sine securitate felicitas. Felix michi ipse videor. Iam responsum habes: si felicem error faceret, paucissimi non felices essent; falsa ergo felicitas tua est et ea ipsa perbrevis: nulli errore diu contigit gaudere, sola quidem veritas solida est, error tenue quiddam et inane, quod inter amplectentium manus quasi fumus aut umbra dissiliat. Veniet que umbras abigat falsaque gaudia in apertum protrahat, que omniis ponat. Quere interim ab iis ipsis quorum proxime mentio est habita, quere sunt, ubinam gentium quove nunc in statu sint, de sua illa brevi felicitate quid sentiant: tacebunt ipsi, sed loquetur veritas testabiturque habitos felices, fuisse mi
Abbreviated transcription (Latin):
aurem prebe ẜm quam dico iterũ aute
mortem nemo hõr felix G Ego aĩõ
felix sum E Seucio quã feluitatom
dicis. aut felix igitur. tuo ercore es. ut
act ille. que felicitos ut droi miseria est.
aut utute aĩ folpo. que nec ip̃a plena¬
felicitas est. qͣmis sit ad feliactatom bia.
ad postreniũ cucta discuciens me mirari
non dissimulo quã iinfelicitatẽ quidã
sompniant. promictũt q aluis. accutissimi
honnẽs in multis. hac in parte cecissum.
nã siue dñ cumulus bouoꝵ ad feli¬
citatem. Isq indefficiens ac stubilio re¬
quirtum Et ꝙͣ multa desunt hom̃ĩ uite
fustidmũ hoc agenti. pro se quisq sentit.
et hec ip̃e quẽ assunt.ꝙͣ incerta ꝙ̃q
labilia suit agnostit sine quod aliis
indetu sola uirtus h ͦ prestat. certe ip̃i
mint felices. quosq felicitati proximos
non nego. uicum ip̃am ꝑꝑetins tempta¬
cionũ preliis patm̃tu. infesta ꝑiculis
semper mltis et granibus exp̃õm. nec

Expanded text:
secundum quam dico iterum ante mortem nemo hominum felix. Ego animo felix sum. Sentio quam felicitatem dicis: aut felix igitur errore tuo es, ut ait ille, que felicitas, ut dixi, miseria est; aut virtute animi felix, que nec ipsa felicitas plena est, quamvis sit ad felicitatem via. Ad postremum cuncta discutiens, me mirari non dissimulo, quam michi felicitatem quidam somniant promittuntque aliis, acutissimi homines in multis hac in parte cecissimi: nam sive omnium cumulus honorum ad felicitatem isque indeficiens ac stabilis requiritur — et quam multa desint homini vite studium hoc agenti pro se quisque sentit et hec ipsa que adsunt quam incerta quanque labilia sint agnoscit — sive, quod aliis videtur, sola virtus hoc prestat, certe ipsi,iunt felices quosque felicitati proximos non nego, vitam ipsam perpetuis tentationum preliis patiuntur infestam, periculis semper multis et gravibus expositi nec
Abbreviated transcription (Latin):
rientẽ. et nascentẽ flesses tũc mo¬
ri ceꝑat. nñt desut. noli añt tnã
et illiꝯ soctom optĩam lugẽ. ille
iter ambigñu a tergo ht̃. tu se¬
curꝰ aute occulos non iam ampliꝰ
ut caro honeri timens ut maro
ait aut ateri D Cũ filio uite
dulcedo om̃is exticta est ħ ma¬
gnũ fateor ac dulce sołatiũ pr̃i
filius bonus. si sollicieũ ac grane ⁊ sepe¬
et soꝑa dultissima offendũt et
carissima ĩpediũt et p̃ciosissima
rep Smñt et fortassio hit fi¬
lius obstabat alcõra Ano noluẽti
iam mestior licet at liberior fc̃ũs
assurge. bona de malia elice̾ sapiẽt
est S Mors mei filu mestũ
facit s at ꝙ restat alac̃ exi¬
ge illi uixecas. uine iam tibi
g infantis filuĩ casu iiẜo caͫ ed d

Expanded text:
entem et nascentem flesses: tunc mori ceperat, tunc desiit. Noli autem tuam et illius sortem optimam lugere: ille iter ambiguum a tergo habet, tu securum ante oculos, non iam amplius, “aut caro oneri timens, ut Maro ait, aut alteri”. Cum filio vite dulcedo omnis extincta est. Magnum fateor ac dulce solatium patri filius bonus, sed sollicitum ac grave, et sepe dulcissima offendunt, et carissima impediunt, et pretiosissima rerum premunt. Et fortassis hic filius obstabat altiora animo volventi. Iam mestior licet ac liberior factus, assurge. Bona de malis elicere sapientis est. Mors me filii mestum fecit. At quod restat alacer exige. Illi vixeras, vive iam tibi. 49 DE INFANTIS FILII CASU MISERO
Abbreviated transcription (Latin):
ast inchil brent diffile / nosti c̾do
quib uerbis desideria hmiq apdi
ploõm socratis apud git̾onẽ catho
et lelius consolentin uinte qͣmis
et gloria sap̾m uiri at sp̃e tñ
louge ĩpares / nosti pt̾ca q̃ ãi
enuliꝰ paulus quid catho ip̃e ꝙͥ
ꝑicles quid cenophon ille socca¬
ticus cũ discipuliã ꝓloĩs atq
in mortib hũere nec te preterit
ut ꝓpħa qͥdem et rex filiũ quẽ
lauguẽtem flen̾at non fleuit ex¬
tiuittũ. cogitana ꝙ Irreꝑabilia
lugẽ suꝑbacne demencie uerius
ꝓ pietatis est quib se uirilibus
exemplis int̾serit᷑ spartana mulier¬
illa apud sẽptores q̃d̾ mõiata s nõ
pariter illandato q̃ audito ꝙ fiłms
in p̾lio recidisset ideo ait illũ genin
ut ẽẽt qui mori pro pr̃ia noct bnet
plinie ortns maioꝵ q cornolie s
clariora sunt noĩa/ quaro pͥor ĩgẽtis
nati et ad sũmũ spectantis imperiũ
ut t̾re traditus fiit lucc̃u mox depo¬
suit nũꝙͣ uo memotĩã int̾misitata

Expanded text:
chil breve, difficile. Nosti, credo, quibus verbis desideria huiusmodi apud Platonem Socrates, apud Ciceronem Cato et Lelius consolentur, virtute quamvis et gloria supremi viri, hac spe tamen, longe impares. Nosti preterea quid animi Emilius Paulus, quid Cato ipse, quid Pericles, quid Xenophon ille Socraticus condiscipulus Platonis atque in mortibus habuere. Nec te preterit, ut Propheta idem et rex, filium quem languentem fleverat, non flevit extinctum, cogitans quod irrecuperabilia lugere, supervacue dementie verius quam pietatis est. Quibus se virilibus exemplis interserit, Spartana illa mulier, apud scriptores quidem innominata, sed non pariter illaudata, que audito quod filius in prelio excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut esset qui mori pro patria non tLivie virtus maiorisque Cornelie, sed clariora sunt nomina; quarum prior ingentis nati, et ad summum spectantis imperium, ut terre traditus fuit, luctum mox deposuit, numquam vero memoriam intermisit; altera
Abbreviated transcription (Latin):
tem estimet. sũptus argnat. moĩa
mortis ĩtuset. undiq tibi securi¬
tas et quies. gẽinũ bonũ augens.
titulo licet mortꝰ aspiũs O¬
Acerba filu morte deiectꝰ sãS
an non anaxagoram audiecas an
eaua erat te genuisse morͣlem an
id pocius forsan lug̾os ꝙ qui sequi
decrepiti cũctant᷑. et festinãt
Iuuenes. p̾cipctant pueri et in¬
fantes pmo uite de biniẽ retra¬
limit᷑. hic tardius licz ille ecius.
hic maturꝰ ille acerbis nemo nõ
moritur hͨ sũma est ubiq ueco
Lͦ est qual ecatis parte quis o¬
bierit et si acerbus fuerat morte

Expanded text:
tem extimet, sumptus arguat, moram tem extimet, sumptus arguat, moram mortis incuset. Undique tibi securitas et quies, geminum bonum ingens, titulo licet mortis aspAcerba filii morte deiectus sum. An non Anaxagoram audieras? An eras, te genuisse mortalem? An id potius forsan luges, quod qui sequi decrepiti cunctantur, et festinant iuvenes, et precipitant pueri, et infantes primo vite de limine retrahuntur. Hic tardius licet, ille ocius; hic maturus, ille acerbus; nemo non moritur: hec summa est. Ubicunque vero hoc est, qualibet etatis parte quis obierit, e
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾t̾ito eciam felix q̃ contir pu ͣħ
opĩoem et cõsuetudĩe iẜoꝵ se fe¬
licitate p̃rta et leti tpĩs memoria
sset equa mens ob li ͦ unũ digni
uteri propꝑiore successu Et illa
quid auli tot tam granib fortuẽ
uuli̾ib ĩꝯcussa ꝑmansit tu uir
unico de ieccus. luges D aiisi
filiu S aunsisti sil et metꝰ młos
ĩfc̾cam q materiam sollicitudimũ
et curaꝵ quib ut careres uel tibi
uel filio moriendũ fuit securũ piẽ. fili¬
sola mors facit D filiũ aisi B
si si pm̃ nl est Iam ꝙ illi me¬
tuas. in tuto estiat si ĩpm̃ tnoꝵ natorẽ
Daute tp̃s mors mͥ filiũ rapuit. Ꝙ¬
non fit añ tempꝰ quod om̃i tp̃e fieri
potest ĩ õem etatem młti st̃ aditꝰ
morti in adolescẽtiam ĩfiniti D
Sine filio romansis Et sine
augorib et sine panorib Iam non
erit cui noctes ĩsompnes cui solli¬
citos dies agas/ bin spes longnas
atq matcabiles ordiare qui canos
tuos rugas q considecet. hẽdita¬

Expanded text:
ito etiam felix, que contra publicam opinionem et consuetudinem miserorum, se felicitate preterita et leti temporis memoria isset equanimis, ob hoc unum digna uteri prosperiore successu. Et illa quidem mulier, tot tam gravibus fortune vulneribus inconcussa permansit, tu vir unico deiectus luges? Amisi filum. Amisisti simul et metus multos, infinitamque materiam sollicitudinum et curarum, quibus ut careres, vel tibi vel filio moriendum fuit. Securum patrem sola mors facit. Filium amisi. Si pium, nichil est quod illi metuas: in tuto est; at si impium, tuorum Ante tempus michi filium mors rapuit. Non fit ante tempus, quod in omni tempore fieri potest. In omnem etatem multi sunt aditus morti, in adolescentia infiniti. Sine filio remansi. Et sine angoribus, et sine pavoribus. Iam non erit cui noctes insomnes, cui sollicitos dies agas, cui spes longas atque inextricabiles ordiare, qui canos tuos rugasque consideret, eredita
Abbreviated transcription (Latin):
t amisi filũ Ꝙ melius
dic p̾misi. sequturꝰ cito
quid̃ et fortasẜ hodie et
quid̃ stimꝰ an hac ip̃a hora nlla
fidea uite esti cũ tanta sit fides
morti seguturꝰ dixi sequẽs dicẽ
debui. ꝯtre sequer. nusꝙ̃ in uita
seu ambulans. seu sedeus seu sanis
sru eger. seu bigilans. seu sopitus.
ad metam fortur. atq illoꝵ mo¬
re qui uehunt nauib uelut quiẽ¬
sceus ꝓpecat S amisi filiũ de¬
siderio cocrucior ¶ Polpeste
nĩm quem cupis ĩneies/ nulla est
mora non posse pati desiderin¬

Expanded text:
 amisi filium. Melius dic “premisi”, secuturus cito quidem, et fortassis hodie, et quid scimus an hac ipsa hora? Nulla fides vite est, cum tanta sit fides morti. Secuturus dixi; sequens dicere debui: continue sequeris, nusquam in vita seu ambulans, seu sedens, seu sanus, seu eger, seu vigilans, seu sopitus, ad metam fertur, atque illorum more qui vehuntur navibus, vel quiescens, properat. Amissi filii desiderio excniam quem cupis invenies: nulla est mora. Non posse pati desideri
Abbreviated transcription (Latin):
heãt caueto/ aliud est em̃ non posse ꝯsistẽ.
aliud fatile ire quo uelis posse S Ingenũ
est excolleno S amltũ refeit quo ĩ gnẽ̾
lere / malo igͣ ĩgenũ bonũ ꝙͣ excellens.
ꝙ illud ĩ malio flecti nequit hͨ in dulsa
dolubile est / nã ⁊ t̾spus. luciũ catiluuã ma¬
gna ui aĩ fuisset ait si ĩggenio malo p̃roq.
GIugoniũ magnũ est Ñ bonũ
cupio et modestum/ mag̾cudo sola def suspta
malorũ fiit / ariro aut̃ magmi earies nouiͥss

Expanded text:
on posse consistere, aliud facile ire posse quo velis. Ingenium est excellens. Multum refert quo in genere lere. Malo igitur ingenium bonum quam excellens, quod illud in malum flecti nequit, hoc in diversa volubile est. Nam et Crispus Lucium Catilinam magni vi animi fuisse ait, sed ingenio malo pravoque. Ingenium magnum est. Bonum cupio et modestum: magnitudo sola suspecta malorum fuit. Raro autem magni e
Abbreviated transcription (Latin):
ssima et̃ si ad ulti ͫ extonuẽtur ĩflua st̃.
sit robur omẽ tonuitas accerit G Accu¬
tisse ͫ iugeniũ est michł Nichil sapiẽ
uot̾ea araneam curꝰ subtile opus at tennes
tele sunt si frrigilles nulli qz usui nt mu¬
trouis g sic ĩgenii acioa sitͥnon penetret
nõ.si subsistãt S promptũ ac usatile
Ingeniũ est B hot marto cathõi cẽsorio
oñib Ibrbans ac rusticis acͣcib eque
foret y̾doneus / ꝙ ex parto g̃ri suo tri¬
buũ epaminonde perse aũt cirotund lp

Expanded text:
xtenuentur, infirma sunt. Sic robur omne tenuitas atterit. Acutissimum ingenium est michi. Nichil sapientie veteres araneam, cuius subtile opus ac tenues tele sunt, sed fragiles nullique usui. Ut mucronis ergo, sic ingenii acies sit: non penetret modo, sed subsistat. Promptum ac versabile ingenium est. Hoc Marco Catoni censorio omnibus et urbanis ac rusticis artibus eque foret idoneus, quod ex parte Greci suo tribuunt Epaminonde, Perse autem Cyro. Tuum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽspi s̃psisse cos ego quoq non sine
ꝯtemptu et risu gu̾is humami ar¬
bitroꝵ ut et stultum credulitatẽ
uauis opionib ĩplicarent et se ipõs
ur̃is ĩepcus oblectatent O delet¬
tor gõmua quib credibile est
matis q̃ młto est sacuis uel pru¬
deuter argnece nel magͥfice tẽpn̾e̾¬
cuꝰ multa placent ualde dissencio.
ille quid flãs dep̾hendi artem seu
notitiã qudam pollicetur qñ inꝙͣ¬

Expanded text:
scripsisse eos ego quoque non sine contemptu et risu generis humani arbitror, ut et stultam credulitatem vanis opinionibus implicarent et se ipsos nostris ineptiis oblectarent. Delector gemmis, quibus credibile est matis, que multo est satius vel prudenter arguere vel magnifice contecuius multa placent, valde dissentio: ille quidem falsas deprehendendi artem seu notitiam quandam pollicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
non tam ip̃ia de quib agi in rebus ꝙ̃ hei ͫ¬
ta in opiõe istu tallentiũ / P recloni quid̃
illa p̃dencia que neglecto cultu dei atq
cũ et ut̾usq notiꝰ int̾nostendis lapidũ
uenis ĩingilat sit est mos neq ñt pͥmũ
in precio sunt qui lus pcecia luiste fin¬
mulio ꝙ̃q ancepa indiciũ inter ip̃õs int̾
artificos facile est iudiciũ mẽoria cepe¬
tentis to qd̃ imꝑ accidit ut per br̃ẽm gẽmã.
carbũculis is ecat decem milib aureorũ
ille uir fortune. maioꝵ ꝙͣ ĩgomi cũ eiuisset
du se pecttutũ cr̃tatem fuisse iaccubat
suspicionẽ face̾t eius accificii ꝑuissiõ cuid̃
cinꝰ ꝯcilio utebatur non ͣ gẽmã esse s
uit ͫ aliquod. seu quod uĩs aliud in cum
sp̃em nou natucu genitũ s nestio qua
Iuꝑñal ot mira quadam arte ꝯflatum

Expanded text:
tam ipsis de quibus agitur in rebus, quam in opinione hominum ista callentium. Preclara quidem illa prudentia que, neglecto cultu Dei atque animi et utriusque notitia, internoscendis lapidum venis invigilat! Sed sic est mos. Neque nunc primum in pretio sunt quibus pretia vafre finmulum quamque anceps iudicium ipsos inter artifices facile est iudicium, memoria repetentis id quod nuper accidit, ut perbrevem gemmam — carbunculus is erat —, decem milibus aureorum ille vir fortune maioris quam ingenii cum emisset, diu se cunctatum fuisse iactabat,suspitionem faceret eius artificii peritissimo cuidam, cuius consilio utebatur, non veram gemmam esse sed vitrum aliquod, seu quidvis aliud in eam speciem, non natura genitum, sed nescio qua supernaturali et mira quadam arte conflatum.
Abbreviated transcription (Latin):
iiculũ insidiantis fortũe ĩuidiam pla¬
caturi. nonigio in altũ prodũt anilũ
uisus sibi callide transegisse cũ for¬
bons equa lauce cõponẽs. plusculum
exigebat pro duct̾no fanore pnt pd breur
sibi atq alus uisna eẽt ĩ morte misar

Expanded text:
nculum insidiantis fortune invidiam planculum insidiantis fortune invidiam placaturus, navigio in altum prodiit anulumqurus in vita, visus sibi callide transegisse cum forbonis equa lance componens, plusculum exigebat pro diuturno favore, breve quidem sibi atque aliis visus e
Abbreviated transcription (Latin):
gẽnie notis / ut cot ymage in tam
ꝑuo spacio una q̃ que ᷝ dist̾ͥnecet᷑. ĩ signib
p̾clarus ut res ecant auuls adidit qz
gre̾ regis nomen plups oiĩ fiũt res
illustriũ sed quid oco illi ꝯtulit aga¬
tlies sus/ an bello ĩniccũ au non dicã
morti non hostili gladio si saxo ꝙ feĩã feiẽa
eciam torsit manus exemptũ fecit/.
uel hoc nocuit carnisse fabricio curio¬
q quib ille uictus acqs ytalia pulsus
est ducibus aff̾mare ausim uentri horũ
rigidũq nec auro nec gẽnus ĩsignem
gladiu auuilo cegio ꝑmictaret sit mo¬
llia quẽq̃ despiciũt uiri fortes quõ beco
auulũ regis ambicent qui sola utitis
fiducia regem ip̃m et regias opes regnũ
Est et gẽme alt̾is fama uetustior.
ꝙ samnõꝵ tyrãnus politrates quĩt
ferñt fuisse sardintem is lopillas c̃ter
nulta p̃ciosa ditissum homũs preciost¬
ssimꝰ habttus ꝙ̃ obrem qui inthil unꝙ̃¬
t dousippet adũsi. palam obscquẽtꝭ et cła¬

Expanded text:
gemme notis, ut tot imaginum in tam parvo spatio una queque suis discerneretur insignibus; preclarus, ut res erat, anulus addiditque gratie regis nomen; pluris enim fiunt res illustrium. Sed quid, oro, illi contulit achates suus? An bello invictum, an non dicam morti, non hostili gladio sed saxo quod feminea etiam torsit manus, exemptum fecit? vel hoc nocuit caruisse Fabritio Curioque, quibus ille victus atque Italia pulsus est ducibus? Affirmare ausim, neutri horum rigidumque nec auro aut gemmis insignem gladium anulo regio permutaret: sic mollia queque despiciunt viri fortes. Quomodo vero anulum regis ambirent, qui sola virtutis fiducia regem ipsum et regias opes regnumqEst et gemme alterius fama vetustior, quam Samiorum tyrannus Polycrates habuit. Ferunt fuisse sardonicem: is lapillus inter multa pretiosa ditissimi hominis pretiosissimus habitus, quamobrem qui nichil umquam sensisset adversi, palam obsequentis et cla
Abbreviated transcription (Latin):
marũ fulgor ac ppẽs delectant
Rerũ fateor t̾cestõm et
mortaliũ uanctat᷑ pats nõ ultiã
exigno in lapillo mriõnia prionia ma¬
gnã clandenciũ cuiꝰ p̾ciũ instabile et ĩc̾tũ

Expanded text:
marum fulgor et species delectant. Rerum, fateor, terrestrium et mortalium vanitatis pars non ultima, exiguo in lapillo patrimonia magna claudentium, cuius pretium instabile et incertum
Abbreviated transcription (Latin):
regt ne acie uitus in manus hostiu
ꝑuẽiret sum ualuit prestate car¬
dñculiqs qus̃ diem illa in digito ens
ĩnentũ. creptũq sibi et pꝰ annos
ab amico quod orbe alio redemptũ
remissum t̾ne̾ fuit ac tangẽ. rem
infmiti precii s nulliꝰ efficatie
nuillius qͥ oꝑe insi cuiꝰ et relique
id genus dͣ gẽmas om̃ lucidas
non negoꝰ ne pensin q̃dicam negobtiles nego
ullam uimi hr̃e iisi illam q̃ bulgo
etiam f̾tu posẜunt ferits auarorũ
exhaurie ¶utͣq in precio st̾ gõme
eo ꝙ aiͫ delectant atqͥ domencie
sũme est multũ cura irb ĩpeñ¬
dere que et si ad uideantua in se
nichil sunt hoc est om̃ erro ͤs occuloꝵ
ac p̾stigio deleccari quid in lius la¬
botas. que non dico felicitati non cõ¬
ferunt si nec miserie detralunt

Expanded text:
regi ne acie victus in manus hostium regi ne acie victus in manus hostium perveniret suus valuit prestare carbunculus, quem die illa in digito eius inventum ereptumque sibi et post annos ab amico quodam orbe alio redemptum remissumque cernere fuit ac tangere, rem pretii infiniti sed nullius efficacie nulliusque opere, nisi cuius et relique id genus. Gemmas enim lucidas non nego, ne sensui contra dicam; nego utiles, nego ullam vim habere, nisi illam que vulgo etiam fertur: possunt seras avarorum exhaurire. Utcunque in pretio sunt gemme eoque animum delectant. Atqui dementie summe est, multam curam rebus impendere que etsi aliquid videantur in se nichil sunt. Hoc est enim errore oculorum ac prestigio delectari. Quid in his laboras? que non dico felicitati non conferunt sed nec miserie detrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
eus huit supplicus om̃ib unũ caput ui.¬
gontibus / crq uelut oblatũ reppuons
q̃ fortune ludos piste quod analuẽte
int̾nũcio
qui tunc ore anulã acapiens / captus q
illico menseq eiua appõttus fuerat.
auulũ illi sum̃ non sine quodã spectãtiũ
stupore restituit/ eã gẽmã młtia post
scłiã angustus cerar et p̃cio trcta et
miraculo in ẜ̾tam autee corone ad
edem ꝯcordie dedicusse fortur Aric rur¬
sus int̾cogo quid loc uel tyrr̃mo ꝓfuit̾
habuisse prĩam affligenti. uel pͥntagore
obfuit carusse cõem sibi cũ illo prĩam
⁊ domũ ꝓp̾am et amicos morũ eius oio
relinquẽt / nẽpe tycãmis ille patibulo
affixus om̃i indicioͣ sũmũ supplicm̃ pa¬
teretur maiori eciam dignus ecat iste
plinõ in pace obiens. pco deo cultꝰ domꝰ
eius pro templo hc̃ta est tartũ c̃ter.
illius gẽmã atq limꝰ palliũ ĩterfint.
neq uõ seu policreti tñt sardomp
ille ne morsu uolut semessus ĩcͧce

Expanded text:
 hinc suppliciis omnibus unum caput urgentibus. Itaque velut oblatum respuens, o fortune ludos!, pisce quodam internuntio, qui tunc ore anulum excipiens captusque illico menseque eius appositus fuerat, anulum illi suum non sine quodam spectantium stupore restituit. Eam gemmam multis post seculis Augustus Cesar, et pretio tactus et miraculo, insertam auree corone ad edem Concordie dedicasse fertur. Hic rursus interrogo: quid hoc vel tyranno profuit habuisse patriam affligenti vel Pythagore obfuit caruisse, communem sibi cum illo patriam et domum propriam et amicos morum eius odio relinquenti? Nempe tyrannus ille patibulo affixus, omnium iudicio, cum summum supplicium pateretur, et maiore etiam dignus erat; iste philosophus in pace obiens pro deo cultus, domus eius pro templo habita est: tantum inter illius gemmam atque huius pallium interfuit. Neque vero seu Policrati tunc sardonix ille ne morsu volucrum semesus in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
menda neq armanda liyoͣia est
s inhoruns et sola. c̾tulatoꝵ int̾
armatas acies deserenda ut c̾cũ¬
uenta sepus et cͥlusa q̃ñ alt̃ non
pt̃ saltem dompni ac fraudibus
castigetur

Expanded text:
munienda neque armanda luxuria est, sed inermis et sola circulatorum inter armatas acies deferenda, ut circumventa sepius et illusa, quando aliter non potest, saltem damnis et fraudibus castigetur
Abbreviated transcription (Latin):
cissmiã stissimãqz. q̃ua uña pã uir¬
^meliꝰ
sen ña sen casus aliguis seu labor
ac studm̃ dedit  dulcos futeor
parentes dulees filr. dulces str̃s.
pũt tñ amarestẽ/ nec ꝑntes Iõ nec

Expanded text:
ua una post virmelius seu natura seu casus aliquis seu labor ac studium dedit. Dulces, fateor, parentes, dulces filii, dulces fratres; possunt tamen amarescere nec parentes ideo nec