comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib alicui heretico incuiuita p̃t̃ id qđ bereticus est.
noninueniunt homines ꝙ rep̃hencdant p̃ponere de¬
sequant᷑. Carnalis ẽ enĩ et animalis : acꝑhoc. et hemu.¬
lus sit neresse ẽ. & animosus. o& inuidus. & inimitꝰ apsi
ueritati. ab eaqu: dissentiens: Intelligat etde ipsis ma¬
lis ꝙ unũmitius elegerit solũ. in quo quã eẽ ñ posse. ea
silicet causa qm̃ carnał. et animalis ẽ. Uelut ebriositaᷤᷤ
quã nonsolũ sine errore nominare. sedetiã cum hilari¬
tate p̃dicare ppłi consuer. Nũquid in quosuerit. sola
eẽ poterit : Quis enĩ ebriosus ñ etcontentiosus. ⁊ ani¬
mosus.  ⁊ inuidus. ⁊ ap̃ceproꝵ sanitate dissentiens. et
arguentib segrauit̾̃ inimicusꝰ. Iamuꝰ ut et fornicator.
et ad ulter nonsit. disicile ẽ: potest tm̃ ñ eẽ hereticus.
sicut hereticus s porest eẽ ebriosus. nec ad ulter. aut
fornicator. nec luxuriosus. aut amator pecunȩ. aut ue¬

Expanded text:
ribus alicui haeretico, in cuius uita praeter id quod haereticus est ribus alicui haeretico, in cuius uita praeter id quod haereticus est non inueniunt homines quod reprehendant, praeponere desequantur; carnalis est enim et animalis ac per hoc et aemulus sit necesse est et animosus et inuidus et inimicus ipsi ueritati ab eaque dissentiens>, intellegat et de illis malis quod unum mitius elegerit solum in quoquam esse non posse, ea scilicet causa, quoniam carnalis et animalis est. uelut ebriositas, quam non solum sine horrore nominare sed etiam cum hilaritate praedicare iam populi consuerunt, numquid in quo fuerit sola esse poterit? quis enim ebriosus non et contentiosus et animosus et inuidus et a praeceptorum sanitate dissentiens et arguentibus se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator et adulter non sit, difficile est. potest tamen non esse haereticus, sicut haereticus potest non esse ebriosus nec adulter aut fornicator nec luxuriosus aut amator pecuniae aut ue
Abbreviated transcription (Latin):
ad ulteri. neq molles. neq maculo concubitorẽ. neq fu
res. neq auari. neq ebriosi. neq malefici. neq raptore
regnũ dĩ : p̾sidebt̃: Non ait qui omiã hȩc uicia simul habu
subaudias. ꝙ nulliemi regnũdĩ p̾sidebt̃ Sicut gͥ heretici.
cruriabuntur. ꝗ regnũ dĩ non p̾sidebt̃. ꝓdiũ sitate cmmi¬
nũ eẽ diu̾sas. ⁊ alias aliis acriores. ut in ipso igne ȩtemio
ꝓdis parib ponderib percatoi. sint dispariatormenta
pęnan: Neq enĩ srustra ipsedñs ait. Tolerabilius erit sodomi
ualet. exuitiis illis qđ elegeris mitius. quantũ uel plura
uelunũ. ꝙ ꝑspexeris grauius Et qui a illi posselurist̃
quã serus hedi audiaut. exore pastoris: nisi ito inignẽ
ȩternũ. quia paratus ẽ diabolo etangłis ei. licet ex
illo igne sicut dixi diu̾sa posst̃ distribui. ꝓcriminũ
diu̾sitate. supplicia: utrũ aut̃ uatholicũ pessimis mo¬

Expanded text:
adulteri neque molles neque masculorum concubitores neadulteri neque molles neque masculorum concubitores neavari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Non ait, Qui haec omnia vitia simul habuesubaudias, quod nulli eorum regnum Dei possidebunt. Sicut ergo haeretici cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomisei tantundem ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura uel unum quod perspexeris grauius. et quia illi possessuri suquam sicut haedi audiant ex ore pastoris nisi: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, licet ex illo igne, sicut dixi, diuersa possint distribui pro criminum diuersitate supplicia. Utrum autem catholicum pessimis mo
Abbreviated transcription (Latin):
quitalia agunt. regnũdĩ nonpossidebt̃: Sihocdicim nos
ipsosseducim̃: Nam sermo dĩ ñ nos seducit. quineetacet. nec
partit. ne ulla ad ulatione. nosdecipit.. qm̃ quippe et alibi
dicit. Hoc enĩ scirote. cognoscentes. qm̃ om̃is fornicator. aut
inmundus aut auarus qđ ẽ. idoloꝵ seruitus. ñ ht̃ hereditatẽ¬
monedĩ conqueramur. dicit omĩno. et ap̃te. et lib̾e. dicit ed̾ qui
maleuiuunt. ad regnũdĩ ñ ꝑtinere hisgͥ om̃ĩb uitiis circũ sep¬
tum. catholicũ. ñ adulem̃: Nec ei ꝗ ai.. exp̃ianus catholicus ẽ.
inpunitatẽ quã scriptura diuina ñ ꝓmittit. ꝓmittere aude amꝰ.
Iec si aliꝗd unũ habeat: ex his quȩ dictast̃. debem̾ eisocietat̃ su¬
ꝑnȩ illius patͥȩ polliceri Ad corrinthios enĩ singula enume¬
rat. in quib singulis sub audi at᷑. ꝙ regnũdĩ ñ p̃sidebr̃ Nolite
inꝗt errare. neq fornicatores. neq idolis seruientes. neq

Expanded text:
qui talia agunt regnum dei non possidebunt? si hoc dicimus, nos ipsos seducimus; nam sermo dei non nos seducit, qui nec tacet nec parcit nec ulla adulatione nos decipit. ideo quippe et alibi dicit: hoc enim scitote cognoscentes, quoniam omnis fornicator aut inmundus aut auarus, quod est idolorum seruitusmone dei conqueramur. dicit omnino et aperte ac libere dicit eos qui male uiuunt ad regnum dei non pertinere. His igitur omnibus uitiis circumsaeptum catholicum non adulemus nec ei, quia christianus catholicus est, inpunitatem quam scriptura diuina non promittit promittere audeamus. nec si aliquid unum habeat ex his quae dicta sunt, debemus ei societatem supernae illius patriae polliceri. ad Corinthios enim singula enumerat, in quibus singulis subauditur quod regnum dei non possidebunt. nolite, inquit,\' errare. neque fornicatores neque idolis seruientes neque
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio desinũ uiuo ẽgo ap̃o eui morꝰ ultra non
anatur: que õ iugiũ eius elegerat. si hõĩ nubit.
ao ult̾a ẽ. Qui hee dict̃ s accute ꝗdẽ mouentur
sed parũ adtendĩ Hanc argum̃ tationẽ quanta
rerũ sequat᷑ absur dita̾  cũ enĩ laudabilit̾ eriã
uiuente uiro ex eiꝰ consensu continentiã femina
xpõ uoueat : Iã seđm istoꝵ rationẽ. nulla hoc
erũ saciat cui ui uente uiro nubit. Deinde cum
pme nuptie melioris sint meriti quã sedȩ ab sit

Expanded text:
euangelio definiuit, uiuo ergo Christo, cui mors ultra non euangelio definiuit, uiuo ergo Christo, cui mors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex eius consensu continentiam femina Christo uoueat, iam secundum istorum rationem nulla hoc est, adulterum faciat, cui uiuente marito nubit. deinde cum primae nuptiae melioris sint meriti quam secundae, absit,
Abbreviated transcription (Latin):
A sub tat᷑ obletio. Inc̃ iugali apre uinculo si pudiaitis
ant cũ indediciis egerint in xpͥ̃o nubunt sbnube uolt̃
fecert s si n nubendo: tantũ uolendo n quro seoiũ¬
ptiȩ ut taliũ dam nandae iudicant᷑: s damnat ppol¬
ti fraus. dãnat᷑ facta uoti fides. oãnat ñ susceptio abo¬
no inferiore. sed ruina ahiono suꝑiore:. Postremo dãnant̃
tiles nonꝗa coniugalẽ fidẽ posterius mierunt. sꝗaẽ¬
tinemiȩ pͥmã sidẽ irritã fecerunt Qd ut breuit᷑̃ insinu¬
aret apłs. noluit eas dicere haħe dãnationẽ. quȩ post am
continus addidit. habentes dãnationẽ: & dix̃ quare ꝙ a m̃¬
codit. appareat et̃ dãnata. siue subse quant nuptiei sute bee¬
sint. ꝓpoist ꝗ dicunt taliũ nuptias. noneẽ nuptus sed po¬
mus adulteri : Nmͥ uident᷑ satiꝰ accute. ac diligenter
considant ꝗd dicant: fallit eo̾ ꝗppe similitudo ueri
suo uiuo quȩ alt̃ĩ nubit ad ulta ẽ sic̃ ipse dñs in

Expanded text:
 oblatio. § 1. In conjugali quippe vinculo, si pudicitia non ait, quum in deliciis egerint, in Christo nubunt, sed: nubere volunt, fecerunt etsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, setinentiae primam fidem irritam fecerunt. Quod ut breviter insinuaret Apostolus, noluit eas dicere habere damnationem, quae post ampcontinuo addidit, habentes damnationem. Et dixit quare, ecidit, appareat esse damnatam, siue subsequantur nuptiae siue desint. Proinde qui dicunt talium nuptias non esse nuptias. sed potius adulteria, non mihi uidentur satis acute ac diligenter considerare quid dicant; fallit eos quippe similitudo ueritsuo uiuo quae alteri nubit, adultera est, sicut ipse dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
libis continentiã dõuorit. ⁊ inea ꝑseuerante sumna sutub
consenurte . Hic se exerceant si posunt disputando & nob
aled e demonstrando. ꝗ de numero uiroꝵ non deqpssius c or¬
occinis stlietatũ añponere. Ad felicitatẽ appe carnis ꝑtinit
es quieũ uiro uiuere. pflios ꝓcreare: sed sinon ea obhiptm¬
ponunt. qun silios habuit. id ipsũ certe ꝙ diui cũ uiro ur . ꝗd
alidnqũa cariuis felicitas suit. Meritõ porro an nȩ illius. ex
mita ꝓphetissa filia phanuel. detribu asser. hȩc ꝓcesserat indieh
multis ⁊ uixerat cũ uiro suo mis septẽ aungintase at . a¬

Expanded text:
liberis continentiam deo uouit et in ea perseuerantissima sanctitate liberis continentiam deo uouit et in ea perseuerantissima sanctitate consenuit. hic se exerceant, si possunt, disputando et nobis aliquid demonstrando, qui de numero uirorum, non de ipsius concarnis felicitatem anteponere. Ad felicitatem quippe carnis pertinuit, et diu cum viro vivere, et filios procreare. Sed si non eam ob hoc praeponunt, quia filios habuit; idipsum certe quod diu cum viro vixit, quid aliud quam carnis felicitas fuit? meritum porro Annae illius eo Anna prophetissa, filia Phanuel, de tribu Aser: haec processerat in diebus multis
Abbreviated transcription (Latin):
uror increpas eni eos ant. Erratis enĩ nescientes senpturas. ner
uioti t dt  nresurrectione aut̃. nec nubent. nec uxort̃ ducent.
Ion enĩ incipient mori. sed erunt equaltꝰ anglis dĩ. Loꝵ raq
resurteetionẽ cõmemorauit ꝗresurgu̾nt aduitã. ñ ꝗre si gent
idpenã Potuit gͦ dicere erratis. nescientẽ scripturas: neq uit¬
tinint: deinde ad dert: ꝗa nec aliq̃ ibi nubit sed nec ipse utuidemꝰ
tin maritoꝵ mulietẽ. ulla suȩ sententiȩ significatione dãnauit:
Quappt᷑ nec contͣ humanae uere cundiȩ sensũ audeo dicere cont
aduent uoluerit uiris mortius nubat femina. Nec gxmeoncder
nare. Qtt ant᷑ dico uniuire induȩ hoc dico om̃i iucluge
atior erit. si sic ꝑͥmanserit. Nã Eet illud ñ insipient᷑ ꝓponi solet.
ut di it ꝗ potest: quȩ nã uidia meritis p̃ferenda sit: uitũ uni¬
uicdi qiuȩ eũ eneiser diutius cũ marito. filiis ꝓereatis saluisq
annos amisis duob uiris. nullis ad cõsolatientele intrabit

Expanded text:
uxor. increpans enim eos ait: erratis, non scientes scripturas neque uirtutem dei. in resurrectione enim nec nubent nec uxores ducent; non enim incipient mori, sed erunt aequales angelis dei. eorum itaque resurrectionem commemorauit, qui resurgunt ad uitam, non qui resurgunt ad poenam. potuit ergo dicere: erratis, nescientes scripturas neque uir non poterunt, deinde addere: quia nec aliqua ibi nubit. sed nec ipse, ut uidemus, tot maritorum mulierem ulla suae sententiae significatione damnauit. quapropter nec contra humanae uerecundiae sensum audeo dicere, ut, quotiens uoluerit, uiris mortuis nubat femina, nec ex meo cordnare. quod autem dico uniuirae uiduae, hoc dico omni uiduae: beatior eris, si sic permanseris. Nam et illud non insipienter proponi solet, ut dicat qui potest, quaenam uidua meritis praeferenda sit: utrum unuira, quae cum uixisset diutius cum marito, filiis procreatis saluisqueannos amissis duobus uiris nullis. ad consolationem extantibus
Abbreviated transcription (Latin):
contnentiȩ bonũ capiunt.taquã ad obsequeda lesis
inponit Deniq cur hoc dixerit pandit cũ ad iunete
nilieu hullũ oecasionẽ dare adũsario. male ditigui STar
enĩ quedũ conuĩsest̃ retro pꝰ satanan. uet his ũbie ẽ Intessigmnus

Expanded text:
continentiae bonum capiunt, tamquam ad obsequellam legis continentiae bonum capiunt, tamquam ad obsequellam legis inponit. denique cur hoc dixerit, pandit, cum adiungit et dicit: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam conuersae sunt ret
Abbreviated transcription (Latin):
ee plisi salte aes ebidenũ ses soluis in continentie suilsẽt᷑
in cditium fecisses eñi qd ait apł̃s: Cũ dixiset bonũ it illis
sisic ꝑmanserint sicut & ego. conti nuo ꝗppe ad didit. Qđ
dix̃. ut esfrenate libidinis malũ. ñp̃cipitaret᷑̃ int̃ pitudinẽ
aqrtioꝵ scũ ex ciꝑet᷑ honestate nuptiarũ: Grãs aut̃ dño.¬
qm̃ peperisti. qd eẽ noluisti. ⁊ uirginitas ꝓlis tuȩ. cõpen¬
sauit dispendiũ uirginitatis tuȩ: Nã diligent int̾roga¬
ta doctͥna xp̃iana & pͥmas nuptias iã isto tp̃re nͦ continen¬
tia sit impedim̃to: contẽpnẽ das eẽ respondet Ꝙ enĩ dix̃
sise ñ continent nubant. potuit dicere si silios ñ hañt¬
Si pͥ resurrectonẽ p̃dica onẽq xp̃i. quando iã ex om̃ibs
gentib silioꝵ spũalit̃ gignendoꝵ tãta suppetit copiata¬
le offrcũ eẽt excarne filios ꝓpagare: qualȩ pͥmis tp̃ribus
auctorrate som̃dat Nonpcreandi offitiũ etiã eis q

Expanded text:
em carnale desiderium, sed solius incontinentiae fuisset indicium. Fecisses enim quod ait Apostolus, cum dixisset, bonum esse illis si sic permanserint sicut et ego: continuo quippe addidit, Quoddixit, ut effrenatae libidinis malum non praecipitaretur in turpitudinem flagitiorum, cum exciperetur honestate nuptiarum. Gratias autem Dom peperisti quod esse noluisti et uirginitas prolis tuae conpensauit dispendium uirginitatis tuae; nam diligenter interrogata doctrina christiana et primas nuptias iam isto tempore, nisi incontinentia sit inpedimento, contemnendas esse respondet. qui enim dixit: si se non continent, nubant, potuit dicere: si filios non hasi post resurrectionem praedicationemque Christi, quando jam omnibus gentibus filiorum spiritualiter gignendorum tanta suppetit copia, tale officium esset ex carne filios propagare, quale primis temporibus auctoritate commendat, non procreandi officium etiam eis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
et spꝗriosccte se paruulũ Uñ merto etiã sine filis sttam̃
eo s n habuit. scđis nuptias recusauit ꝗa nouerat iã tẽp
secandis uiscerib ẜ castificandis uidualib morib melios¬
xp̃o seriunt᷑: Siuͦ etiã sciebat ruth ꝓ suã carnẽ fuetat xp̃s uent
ditatẽ: Tuaut̃ quȩ filios habes eo scłifine uiuis qͦ iam
tepꝰ ñ mittendi lapides ẜ colligendi ñ amplectendi Pabum

Expanded text:
it agnoscere et paruulum: unde merito etiam sine filiis, si tamen eos non habuit, secundas nuptias recusauit, quia nouerat iam tempufetandis uisceribus, sed castificandis uidualibus moribus melius seruiretur. si uero etiam sciebat Ruth per suam carnem propagari semen, ditatem. Tu autem, quae et filios habes et eo saeculi fine uiuis, quo iam tempus est non mittendi lapides, sed colligendi, non amplectendi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ tam̃ neutra sint a corpore separata: Odegͥ denmit¬
nupta loqñs ait. ut sit scã & corpore ⁊ spũ ãpliorͦt̃ in nup¬
tarũ ⁊ incorpore & in spũ sc̃ificationẽ intellege nolirt
nũ tuũ inmoͣmĩto ꝙ didicisti bonũ tuũ. plus landar. as
e alius bonũ qͥ sit hoc melius qͦsi alit̃ hoc bonũ et̃ ñposset
nͥ illud malũ eẽt aut om̃ino ñ eẽt. Habent. ꝯeuli in cor¬
pore magnũ honorẽ. s minort̃ haberent si soli cẽnt
& alio minoris honoris menbra ñ ellont. Inedo ipsa sualuoe sol
lunã supit. ñuituperat. Stella abstella dissert ingłi ñ dissila

Expanded text:
amen neutra sint a corpore separata. Quod igitur de innupta loquens ait, Ut sit sancta et corpore et spiritu; ampliorem innuptarum et in corpore et in spiritu sanctificationem intelligi voluit, num tuum, imo memento quod didicisti, bonum tuum plus laudari, quia est aliud bonum quo sit hoc melius, quam si aliter hoc bonum esse non posset, nisi illud malum esset, aut omnino non esset. Habent oculi in corpore magnum honorem, sed minorem haberent, si soli essent et alia minoris honoris membra non essent. In coelo ipso sua luce sol lunam superat, non vituperat: et stella ab stella differt in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
apłs petrus ait. Uin uporib ur̃is tãquã uaso infirmmiori &
subiecto tribuite honorẽ. qͣsi here dibus gr̃ȩ̃. ⁊ illas alloquenꝰ¬
ebast abrahȩ. dñm eũ uocans: Cuiꝰ factȩ estis filiȩ. bene facien¬
tes ⁊nontiites ullã ꝑturbationẽ. Uñ ⁊ illud de innupta. pau¬
lus apłs dix̃: utsit scẽc & corpone. ⁊ spũ: Nonsie accipiendũ
ẽ. quasi nupta fidelis ⁊ casta. ⁊ scđm scripturas subdita uiro
N on ut scũ corpore. sed tantũ mͦ spũ: fien enĩ ñ potẽ. ut fãsica¬
potius argum̃tari quã hoc diuino eloꝗo ꝓbare uideañ. qm̃
petrus sarã cõmemorãs. sc̃ȩ inꝗt mulieres tantũmͦ ñ at ⁊ cor¬
pore : Ilud euisdẽ pauli c̃sideremꝰ ubi ꝓhibens fornicitionẽ

Expanded text:
s Petrus ait: uiri, uxoribus uestris tamquam uasi infirmiori et subiecto tribuite honorem quasi coheredibus gratiae, et illas adloquene bat Abrahae, dominum ilium uocans, cuius factae estis filiae benefacientes et non timentes ullam perturbationem. Vnde et illud, quod de innupta Paulus apostolus dixit: ut sit sancta et corpore et spiritu, non sic accipiendum est, quasi nupta fidelis et casta et secundum scripturas subdita uiro non sit sancta corpore, sed tantummodo spiritu. fieri enim non potest, ut sanctificapotius argumentari, quam hoc divino eloquio probare videamur; quoniam Petrus Saram commemorans, Sanctae, inquit, mulieres tantummodo; non ait, et corpore: illud ejusdem Pauli consideremus, ubi prohibens fornicationes
Abbreviated transcription (Latin):
etiã quod paucos annos cũ manto uixerit auirꝙnitate sua.
e uid uelis contiunentis munꝰ usq adtantã senet bitẽ tanta pi¬
tatis seruitute ꝑdixerit : Constituamꝰ gͥ añ oculos nrãs uidu:¬
as ties. Uabeates singula eoꝵ q̃ huic erantꝰ amĩa. dña ponamꝰ
uniuntã. cindesit & tanta plixitas uiduitatis ꝗ aui cũ ponat̃

Expanded text:
uirginitate sua et uidualis continentiae munus usque ad tantam senectutem tanta pietatis seruitute perduxerit. Constituamus igitur ante oculos nostros uiduas tres habentes singula eorum, quae huic inerant omnia: unam ponamus uniuiram, cui desit et tanta prolixitas uiduitatis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Det cus & qͣuairtis ⁊ de ultra plirib nuptiis. solent hões inouene
questione. uñ breuit̃ respondeã nec ullas nuptias aude uo dina¬
nesteone. uerecũdiã nũositatis aufere. Sed ne ciiquã brtuitas hu̾
responsionis meg forie displiceat: Ubenius disputantẽ rep̃hensorẽ
meũ audire paratussũ: Fortassis enĩ affert aliquã rationẽ. quare
scde nuptiȩ nondãnent᷑: t̃ ciţ dãnent̃: Nã ego sic̃ in exorditi ymno¬

Expanded text:
et quartis et ultra de plurimis nuptiis solent homines movere quaestionem. Unde breviter respondeo, nec me ullas nuptias audere danec eis verecundiam numerositatis auferre. Sed ne cuiquam brevitas hujus responsionis meae forte displiceat, uberius disputantem reprehensorem meum audire paratus sum. Fortassis enim affert aliquam rationem, quare secundae nuptiae non damnentur, tertiae damnentur. Nam ego, sicut in exordio sermo
Abbreviated transcription (Latin):
tantum contra apłicam manifestissimam fidem: nemo
sentiat ꝙ exumius delicto. om̃s in condemnationem duci
predicat Exixa condemnatione non liberat. iusigrã di ꝑ
ꝗcũq uuificantur: Contra eccłe funditissimum morẽ
nemo sentiat. Ubi. ad baptismum si ꝓpt̃ pariuiloꝵ sola
ertantur singulis quibꝙ nascentibus. si preter xꝑi sa¬
cramentũ paruuli monantur. Iamnari enĩeas ꝓsic
exierint decorport: & scã scriptura: & seã testis est ȩccła
Inde illa deanimarum nouarum citatione sententia
si hanc fidem fundatissimam nonoꝑpugnat. sit & meas
S iorpugnat: nonsit & tua. Nolo dicatur mihi achas
sententia. d ebere accipi. qd seriptũ est. Iuifinxit sꝑm
hominis in ipso Et quifinxit singillatim corda eoꝵ
Aliqd fortissimum. atq inuictissimum reꝗrenoũ est.
qd nos non cogat dm̃ credere ullarũ animarum. sine

Expanded text:
tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat, ex qua condemnatione non liberat nisi gratia deiquicumque uiuificantur, contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum paruuli morianexierint de corpore, et Sancta Scriptura, et sancta est testis Ecclesia. Unde illa de animarum novarum creatione sesi hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: qui finxit spiritum hominis in ipso et: qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine
Abbreviated transcription (Latin):
cepta baptismi grã. in illa etate defunctisunt: inqua
nihil ł bene ł male. agere potuerunt: Siautem imer
scõs resurgent id est int̾ eos ꝗ bene egerunt: inter
quos. & illi resurrecturi sunt : nͥ inter cos qui male egeri.
ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non
recepturas. siue in resurrectionẽ utte. siue iresurrecti¬
onem iudicii. Quȩ sententia. prius quã refellatur.
ꝓsa nouitatt iamdisplie&e. Acinde q ipert. iendant
e illi qui as baptismũ cũsuis pariuilis euriant. ꝓpt calic
aceretum condens nouum. sed egełȩ fidem fomusimam. senuia¬
ne ad eorrigendoc cos ⁊ putabant ante octauum cli na
natiuttatis non cẽ paruulũ baptiz andum: noncarnem.
sedanimam. dixit eͥsse ꝑdendam: & moxnatũute bap¬
tizar posse: cum sius sequacibus ꝗbusdam episcopis
censuit Sed contra ci priani aliquã opinionem. ubi qb uu
uidendum est. fortasse nonuidit: sentiat ꝗeq qd lib&e

Expanded text:
cepta baptismi gratia, in illa aetate defuncti sunt, in qua cepta baptismi gratia, in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene vel male agere potuerunt. Si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos qui bene egerunt; inter quos et illi resurrecturi sunt, nisi inter eos qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas, sive in resurrectionem vitae, sive in resurrectionem judicii? Quae sententia prius quam refellatur, ipsa novitate jam displicet. Deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suidecretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet;
Abbreviated transcription (Latin):
unius delictũ. om̃s homines in condemnationem. Ciude¬
licto. obnoxios pariuilos nasci: & omis credit ȩccła. & ipse
iam contra iouinianum disputans. & exponene ionam ꝓpħam
sicut ante paulo cõmemoraui. fide ueracissima desinisti.
redo & maliis locis opusculorum tuorum. quȩ ł. non
fiunt singulis fingulę uideo ese ullum in illa staie peccatũ
nec ado damnari aliquam credo quam uidet nillum halere
peccatum. Anforit dicendum ẽ. in carnem solam esse peccatũ¬
in paruulo: nouã uͦ illi animã fieri: ꝗa scdm łi p̃ceptaui
iugatȩ possit incorruptionis merito compiitari: Sed ꝗa
xꝑo nisi ꝑcepto ante mortem illius sacramento. Iane
opinonem nũquã audiui nũquam legi. sed plane au¬
quando onĩs ꝗ ininonumentis sunt audient uocem eiꝰ
intelligendũẽ. qui prius quam possint agere ł bene. ł male.
sine baptismo decorpore. exeunt. Nichilhic. detalibus

Expanded text:
unius delictum in omnes homines ad condemnationem : Cui deunius delictum in omnes homines ad condemnationem : Cui delicto obnoxios parvulos nasci, et omnis credit Ecclesia, et ipse jam contra Jovinianum disputans, et exponens Jonam Prophetam, sicut paulo ante commemoravi, fide veracissima definisti: credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae vel non fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia get in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane auquando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus: intelligendum est, qui prius quam possent agere vel bene vel male, sine baptismo corpore exuti sunt? Nihil hic de talibus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ inadam om̃s moriuntur: sic & in xꝑo. om̃s uiuificat¬
buntur. ꝑ hanc cnĩ apłicam diuinam claramq senten¬
tiam: satis cuidenter edocet. neminem ire in mortem
nisi ꝑ adam. neminem inuitam eternam : nisi per. xꝑm.
hoc est percarnalem generationẽ ꝑtinent adadam. sic om̃s
homines ad scdam. io est. spiritalem generationẽ ueniunt
untur : ita oms ꝗ uiuificabuntur: non nisi inxꝑo uiui¬
ficabuntur: Ac ꝑ hoc : ꝗs ꝗs nobis dixerit quemquam
resurrectione mortuorũ mo uiuificari. nisi in xꝑo: tamquã
testis communis fidei. detestandus est. Itemꝗs quis dixent
eius participatione. dehac uita exeunt. hic ꝓficto. & con¬
tra apłi predicationem uenit. & condeninat totam eccłam.¬
ubi ꝓpterta baptizandis pariuilis sestinatur. & curritur.
ꝗa sine dubio creditur. alit̃ cos inxꝑo uiuificari om̃no
nom posse. Quiautẽ nonuiuificabuntur inxꝑo restat. ut

Expanded text:
enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificaenim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. per hanc enim apostolicam diuinam claramque sententiam satis euidenter elucet neminem ire in mortem nisi per Adam, neminem in uitam aeternam nisi per Christumhoc est per carnalem, generationem pertinent ad Adam, sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem, generationem ueniuntuntur, ita omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc, quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo, tamquam pestis communis fidei detestandus est. item, quisquis dixeeius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam ci propterea cum baptizandis parvulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo vivificari omnino non posse. Qui autem non vivificatur in Christo, restat ut i
Abbreviated transcription (Latin):
ut possit etiã ꝓ illis malis quȩ hic indiuersis afflictionibus
ptulerunt. conpensatio illa prestari. Nunc autem necesso¬
quidem ista questio potest absolui. Namsictiam dehis
paruulis repondeatur. ꝗ post ꝓr auiimos cniciatuo
sons sac ram̃to xpiant societatis ex pirant: quȩ circa cos
conpensatio cogitatudaest: quib insup &e dmnnatioyit¬
parataesTNã & de þaptismo paruuloꝵ in codemlibio
nꝗdem sufficient̃ sed quantũ illi operi. satis ee uidebat᷑.
utcũq respondi. Quod etiam ncscientib & fidem suã
ndum habentib ꝑdest Non tamen de dmmnationt
coruĩ paruulorũ ꝗ sint illo dehac uita migrauerint:
tune aligo dic eioum putaui ꝗa non ꝗd nunc agit᷑:
agebatut: Sed ut omittamus & contemnam as ta
que breui temport patiuntur nec transacta tuocant᷑
numꝗd similit̾ contendert possumus. qd̾ ꝑ unũ hominẽ
mors. & ꝑ unũ hominẽ resurrectio mortuorũ. Sicut

Expanded text:
ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis I afflictionibus ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis I afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant, quae circa eos compensatio cogitanda est, quibus insuper et damnatio praeparata est ? nam et de baptismo paruulorum in eodem libro non quidem sufficienter sed, quantum illi operi satis esse uidebatur, utcumque respondi, quod etiam nescientibus et fidem suam nondum habentibus prodest, non tamen de damnatione eorum paruulorum, qui sine illo ex hac uita emigrant, tunc aliquid dicendum putaui, quia non, quod nunc agitur, agebatur. Sed ut omittamus et contemnamus ea, quae breui tempore . patiuntur nec transacta reuocantur, numquid similiter contemnere possumus, quod per unum hominem mors et per unum hominem resu
Abbreviated transcription (Latin):
qucreritur: occisisunt: in honore martrrii receptos
commendat ȩccła. Hectunc dixi cum hatc ipsam deqͦ
nõ agitur. uellem cõmonae sentortiant Sicut enĩpaci¬
lo ante cõmemoraui quȩcũq illarũ de anirt inearna¬
tione quattuor opuuonum uoa esset. inculpatã ubstai¬
tiam creatoris: & a nostrorũ ptccatoꝵ societate ⁊tmo¬
tissimam: nitebar ostendere Et ido quȩcũq illaruni
utritate poss& conuinci & repudiari ad clinim intorti¬
onis meȩ qui tͥnc habclum non ꝑtinebar quanooꝗdẽ
cunctis aligtes ga usputationem discussi. Quccũꝙ illanũ
seebi unnccta edas mesecurisimũ faceret : quando etiam
ied ũ omne iodo asebam. inuictũ ꝑsistore ꝑ demonstrabo.
commem oraui dcillo libro uerbis meis artentius ntuens
ualidam firamꝙ non uideo. Nam ueluclut farmamentiõ
cĩ iluo est. qd ibi dixi. Quis aite qd̃ nouit. ꝗd paratur
deiuoꝵ eruciatib duricia maiorum contunditur: aut caer
paruulis insecreto iudicioꝵ suoꝵ bonȩ conpensationis

Expanded text:
quaereretur, occisi sunt, in honorem martyrum receptos commendat ecclesia\'. Haec tunc dixi, cum hanc ipsam, de qua nunc agitur, uellem communire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. et ideo, quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat, quando quidem cunctis diligentiore disputatione drecte uinceret ceteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, inuictum persistere demonstrabam. commemoraui de illo libro, uerbis meis attentius intuens ualidam firmamque non uideo. Nam uelut firmamentum eius illud est, quod ibi dixi: quis autem nouit, quid paruulis, de quorum cruciatibus duritia maiparvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis
Abbreviated transcription (Latin):
ecalius docuit morsen etiã ꝑithro necalus cornelium
etiã ppriorm petrum: necalus pcirũ. euã pposteriorem
pauum: A quocũq ucrum dicitur ilo oonante dicitur
uet ipsa uentas. Q uod si ido ad hic ista nescimue. neqieiũ
Dando neq legendo. ncq cogitando: neq raciocinando. inut¬
doccamꝰ uerũ etiã a doctis quanta humelitate diseamus
ddoc egͦ queso d doccam. doce qd̃ teneam& dic mihi si
animȩ singillatim singulis ꝙ nascentib hodie fiunta ubnt
faitur peccato alieno c̃ũ cxinde ꝓpagatis membris mortalib
inseruntur. ut eis nͥ ꝑȩccłȩ sacramentum subuentũ fuerit
damnatio consequatur. cũ in earum potestate n̾sit ueus
uosito grã uaptismi subuenut. lot gͥ animarum milia
quȩ in mortibus paruulorũ sine indulgentia xpiani
sacram̃ti. decorporib excunt: qua eꝗtate damnantur.
culꝑa. sine baptismo xpi decorport fuerat catuta. Qm̃ gͥ neq¬

Expanded text:
ec alius docuit Moysen etiam per Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. a quocumque uerum dicitur, illo donante dicitur, qui est ipsa ueritas. quid, si ideo adhuc ista nescimus et ea neque orando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuedoceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate discamus? Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce, quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in cato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per ecclesiam subuentum fuerit, damnatio consequatur, cum possit gratia baptismi subveniri. Tot igitur animarum millia, quae in mortibus parvulorum sine indulgentia Christiani sacramenti de corporibus exeunt, qua aequitate damnantur, culpa sine baptismo Christi de corpore fuerat exitura? Quon
Abbreviated transcription (Latin):
quor ꝑ catatm nulla peccata sunt : Nanimȩ ꝗbaes animent᷑
norpniꝰ quamipsi homines esse ceperint: mator quercla
nonpnsi mucrisor dia eporu sola& cũ dicitur quid mali
scerust paruili. ut ista paterentur: Q uasi posit esse.
in nocon i moritũ ante quã ꝗs as nocere aligo possit . eu
ut soni aliꝗd operatur d̾s inem̃datione maiorũ. cũ par¬
ur ista nonfiant. quando transeunt: ł nonfactis erunt
inqbus factasunt. Propt̃ quos aut̃ factasunt : aut me¬
lores erunt. si tem poralib incõmodis emendati: rectiuꝰ
elegerim uincre: aut exeusationẽ futĩ udicũ inludicio
ñ hab ebunt : siuite huiꝰ angoribus ad ȩt̃iam uitam. deside¬
tium conuotere nolutrunt. Quis aut̃ nouit. ꝗd paruulis
Dequoꝵ cruciatibur duricia maiorũ contunditur. aut

Expanded text:
quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet, cum dicitur: quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque nocere aliquid possit! cum autem boni aliquid operatur deus in emendatione maiorum, cum parcur ista non fiant, quando cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt: propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emendati, rectius elegerint vivere, aut excusationem in futuri judicii supplicio non habebunt, si vitae hujus angoribus ad aeternam vitam desiderium convertere noluerint? Quis autem novit quid parvulis, de quorum cruciatibus du
Abbreviated transcription (Latin):
singulis corporibus singillatimq factarum: Ego quidẽ
non de ingenur paruulorĩ sed saltim depenis corũ quas
inhac uita patumtur. dicialiꝗd inlibris illis. deli bero
Aobitnio Quod qualȩ sit. &cur m inista quã habemt us
in manib questiont nonsufficiat: uti mabos & ĩpsũ cum

Expanded text:
singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intim
Abbreviated transcription (Latin):
ficri: aut cum ñ posse resistere facientib aut iniuste ista
malia. recte dicimꝰ inusus dari natuns excellentioribus.
& inuiciosis: sicut aꝑtissime: in euangłio uidemus porcos
tiuntur. solemꝰ dicere: aut scđm sua merita etaminari. aut
sieut inheiode: pe ccata pimiri. Dequibus timi plis
cue ds manifesta esse uoluit: Ast& que obscurast̃ horinĩ
coniectut: conceditur: S edhoc inmaloribis Dcparuulis
aut᷑ ꝗd respondeamꝰ edissere: si penis tantie. nulla ineis
sunt punienda peccata Nam nulla utiq inillis tatib¬
t craminanda iusticia De ingenioꝵ ii diuersitate. imno¬
ñmultũ a pecorib differant : quos inuirones iuitꝗo uocat᷑.
espondetur. sortasse corpora hoc faciumt e Sea miꝗa hat
in eligendo cũ falleretur emiuit. Aut cũ incorpus cogt¬
pantib animarum turbis: ipsaaliud non inunt: Er
sicut inspectaculo aliquo: ita incarne nonquã ualuit

Expanded text:
deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista bilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos tiuntur, solemus dicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia quae obscura sunt, hominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogepantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit,
Abbreviated transcription (Latin):
honaest Et quid dignius. quam utbona faciat bonus ds
que nemo potest facere nisi solus deus: hec & alia que
possũ. sicut possũ. dico aduersus eos. ꝗ hanc opinionem
qua creduntur animę. sicut illauna singulis fien. labe¬
factare conantur. Scdcũ ad penas uentũ est paruuloꝵ
magis mihi eredert coartor angustiis: Nec ꝗd respondeã
prorsus inuenio: non solũ eas eas penas quas hab& p̾ hanc
utã: illa damnatio: cuinecesse est tradantur. si decore¬
nt: sed eas ipsas quȩ in hac uita dolentib nobis uer sant᷑
ante occulos nostros Quas enumerart. siuelim: prius tẽp̃¬
quam ctempla deficient. Languesc unt egrituo inibus.
torquent᷑ dolorib fame. & siti cruciantur. debilitantur
menbris. priuantur sensib uexant̃ ab inmundis spintib
De monstrandũ ẽ itaq quomodo ista. sine sua ulla mala causa
iuste patiantur. Nonenĩ fas est. aut ista. do ignorante

Expanded text:
dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio, non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de cornto, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculosquam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante
Abbreviated transcription (Latin):
taccam : cepit essc immortalitas carnis xꝑi. quȩ tam̃ iam
non moritur: & mors illi ultra ñ dominabitur. Inuo uͦ
qd in libro ad uersus rufinũ positũ sit : quosdam huic sen¬
tnde tualumniari : qd dart animas adulterinis conceptib
uidcatur indignũ: undc conant᷑ astruot moritie gestȩ
pati earnc̃ uite: animis adergtͥstula hius modi uistt posse
eduenꝰ uon nie mouet multa cogitantem: ꝗbus hec posit
casumnia rfutari Et ꝗ ipse ies ponoisti nonce uicupot
sementes intritieo qd furto dicit̃ esse sublatuĩ. sedilluiꝰ
ꝗ siumenta furatus est. Nec iccireo terram non debuisse
gemuo suo semina confouert: quia sator in mundaca
piecent manus de gantisima imilitudoe as ustmani se
ante quã legertm: nillas mlobustio ista deadulter nis feub
inhas questione aciebat inuirias generaltẽ intuerar
malis aut̃ cuic ũq crtatio s habeat prudentt̃. piũꝙ. con¬
si deratorẽ in effabilem laudem creatoris excitat. Quanto

Expanded text:
e inmortalitas carnis Christi, quae tamen iam non moritur et mors ei ultra non dominabitur. Illud uero, quod in libro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula ogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti malis autem cuiuscumque creatio si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
renim est: nec qualt humi dũ aut acriũ. Aut ethenum: Om̃ia
appe falia maiorist inmaiorib locis ex nimnora in minonb
sius corporti: siuc incorporta dicend asit : ꝓ pram quandã
cra que ueracit᷑ nonpossit in ali qua fantasta corpora¬
liũ imigniũ. quas ꝑeamis sensus ꝑcipimus cagttan. Pe
mente intelli gi uitaꝙ sentiri Neꝙ hee ꝓindeloquor
que irequiro : nihilme de anima ł seientia ꝑ fiãe tencre.

Expanded text:
rrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam oralium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intelligi, vitaque sentiri. Neque haec proinde loquorquae requiro, nihil de anima vel scientia vel fide tenere
Abbreviated transcription (Latin):
fumnlo qt asl anguens adhibuisti testtonor enlel rouob in¬
punla ndus in conspectu ruo nec infans cuiꝰdiei unius uga
fuꝑt̾ram : deinde ad iunc xisti. ttnem̃ ꝙ rei in simalitudine
pͣuancationis adȩ. &e lib& tuus inionam ꝓpħam. satis hoc
insignit dilucideqꝰ declarat: ubi iciunan paruuloe ꝓprt
abste quero. hunc reatũ anima ubi contrarerit. uñ oporedi
ante aliquot annos: cũ libros quosdã scriberem deli berosar¬
btno qui inmultoꝵ manus ericrunt: et. habentur a plurnũ.
quatuot opiniories dc animꝑ incarnatione utrũ exilla una.
quȩ prana homini dataest cęterȩ ꝓpagentut: Ansingulis
qbusq noue ecia modo fiant an alicubi iam existentisis¬
ł meitantur diunitus ł sponte labant᷑ in cdrpora. saie¬
taui ese tactandas: ut si quelib & cant̃ uera esset noranpeit¬
diret intentiont̃ meam quatõ ad utrsus eos. quantis portenti
Tuitib agebam ꝗnatura mali suo principio ꝑdita aduersi

Expanded text:
uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro lob: nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: \'tabernaculo rei in similitudinem praeuaricationis Adae\', et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propabs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat ante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non inpediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
tra aulo eagebam: & io mitime agebã unt crtadoris inculpabilẽ
inuiolabileꝙ naturam. aeitatur uiciis & labe sconern
Cuaili ad sut stantia nali ꝓprium principiũ principeꝙ tribu¬
unt: ipsam di substantiã erpare qua captae᷑ comipta &t pr̃ou.¬
q: ad peccanon uepus tatẽ ꝑductã et̃ contendunt:. Noc itiꝙ ercipoto
herenee opimionis ertore ex quattuor teliquis opi nonionibus
que nast eligonda scire desidero. Iuȩcũq eni eligenda est abst
ut inpug& hanc fide. de quacerti sum omĩi animȩ. ttã paruli
infonis acccius isene liberationẽ ex obligatione pcccti ttu¬
que uulla ess&: nisi ꝑiłm xꝑm. et hunc erucisitun ł moc

Expanded text:
oris inculpabilem inviolabilemque naturam a creaturae vitiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni Dei substantiam ex parte, qua capta est corruptam et ount. Hoc itaque excepto haereticae opinionis errore, ex quatuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda scire desidero. Quaecumque enim eligenda est, absit ut impugnet hanc fidem, de qua certi sumus, omni animae etiam parvuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione peccati, eamque nullam e
Abbreviated transcription (Latin):
sn qo ampduni nune cupat io ꝙ aliquomodo ẽ iñ se ipisa cory
Snima Itẽ sieam so. lam incorpoream placet apƿellare
naturã quȩ sũme in cõmutabilis & ubiꝙ tõia est. corpusẽ
est anima: qm̃ tale aliꝗd ipsa ñ est. Porro sicorpꝰ non est. nͥ
ꝙ ploci spaciũ. al i qua magnitudine: latitudine. altitudine.
ita sistit᷑ ł morct᷑. ut in maiore parte maiorẽ occupet locum
inbre uiori breuiort̃ : minusq sit in parte. quã intoto. ñ est
s quadã uttali intentione porrigit᷑. Nã ponĩs eiꝰ particulas.
tora simul ad est nec minor inminorib nec maior. in maiorib
s al it ubrꝑitensius. abicubi remissiuꝰ ⁊ intentius. & inom̃ibus
tota. & insingulis tota est ⁊ Meq eni alit̃ ꝗdẽ ꝙ incorpore non¬
totdꝰ senttt. tam̃ tora sentit. Nã cũ cuguo puncto in carne

Expanded text:
si quid aptius nuncupatur id, quod aliquomodo est in seipso, corpus est anima. Item si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima; quoniam tale aliquid ipsa non est. Porro si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, et altitudine ita sistitur vel movetur, ut majore sui parte majorem locum occupet, et breviore breviorem, minusque sit in partesed quadam vitali intentione porrigitur. Nam per omnes eius particulas tota simul adest, nec minor in minoribus nec in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius, et in omnibus tota et in singulis tota est. Neque enim aliter quod fit in corpore totum s
Abbreviated transcription (Latin):
obediendi et exercnatione peregrinandi Ubi gͦ issĩ iuue¬
nem exꝑtussũ cũ ipsũ esse. qualẽ ad nõ petebã dubitait non
potui. Accipe gͥ que m̃ pcto aperire uc dicert non graue¬
nis d uestio deanini multos mouet inꝗb & me esse con¬
fittor Nam ꝗd deanina firmisime teneam. ñ tacebo Tcinde
subiungã. Eo nͥ adhuc erpedire uelim. Ananima homanio
in mortalis est: cdm quendã modũ suũ. Noneni om̃ino sicit

Expanded text:
oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non enim omni
Abbreviated transcription (Latin):
mparuliꝰ : ⁊ iubes ut attendat exaltatũ. quẽ negabas babe serpentis uenenie¬
ł mmosifaues eisi mouette innocentia in uita ꝓpria: noli negare traetũ aliquẽ
poscas medicam̃tũ. alit̃ ñ sanatur. Aut ut quid ei dicis ut eredat. hoc enim
respondetur. aportante paruulũ. Ad uerba aliena sanat᷑ : q ad factũ alie¬
nũ uulnerat᷑. Credit in iħm xp̃m: fit int̾rogatio. respondet᷑ eredit ꝓ nõ
loquente: ꝓsilente. ꝓflente. ⁊flendo quodãmͦ. ut sub ueniat᷑ orante: res¬
pondetur nualet. An etiã hoc serpens ille ꝑsuadere conat᷑ qc ñ ualet : Ab¬
sit acorporib qualiumcũq xp̃ianoꝵ. Ergo respondet᷑ & ualet: cõspira¬

Expanded text:
mihi, et jubes ut attendat exaltatum, quem negas habere serpentis venenum. Imo si faves ei, si movet te innocentia in vita propria, noli negare tractum aliquem poscas medicamentum: aliter non sanatur. Aut utquid ei dicis ut credat? Hoc enim respondetur a portante parvulum. Ad verba aliena sanatur, quia ad factum alienum vulneratur. Credit in Jesum Christum? fit interrogatio: respondetur, Credit. Pro non loquente, pro silente, pro flente, et flendo quodam modo ut subveniatur orante, respondetur, et valet. An etiam hoc serpens ille persuadere conatur, quia non valet? Absit a cordibus qualiumcumque Christianorum. Ergo respondetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
iritatus. Filii nei uqͥt quos iterũ parturio qͥ idenridẽ dic̃. Imitato¬
res nũ estote. Uꝓpt̃ ipsã imitationẽ: dr̃ imp̃is. Uos apatre diabolo
estas. Ham constat in catholica fide: & diabolus nec generauit nr̃a
nacurã neccõdidit. Sola millo seductio ẽ p̃cedentis. imitatio cõse¬
quentis. Deniq quomͦ dictũ ẽ. de adam in qͦ omĩs peccauer. legat᷑
m alicubi. om̃s in diabolo pecoauer. Aliud ẽ. illo p̃cedente ⁊ se du¬
cente peccare: aliud millo peccare. Quiscđm ꝓpaginẽ cariis in

Expanded text:
s iterum parturio . Qui itidem dicit: Imitatores mei estote . Et propter ipsam imitationem dicitur impiis: Vos a patre diabolo estis . Nam constat in catholica fide, quod diabolus nec generavit nostram naturam, nec condidit: sola in illo seductio est praecedentis, imitatio consequentis. Denique quomodo dictum est de Adam, In quo omnes peccaverunt; legatur mihi alicubi, Omnes in diabolo peccaverunt. Aliud est illo praecedente et seducente peccare, aliud in illo peccare. Quia secundum propaginem carnis in