comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plicati sunt suꝑnumerũ. Quid ẽ. suꝑ numerũ :
non solum illi qui credider̃. qui ꝑtinent ad nu¬
merum scõrum: sed& suꝑ numerũ Intrarunt
multi iusti. sed plures iniqui. & ꝑtuler̃ iusti
iniquos. Quando ĩn aeccła Nũquid modosolũ.
ex quo enumerat: ex quo commemorat: ideo
ne miraretur modo aeccła. uel ne quisquam
miraretur in aeccła: uolens. ẽe menbrũ bonũ
aeccłae : audiat & ipsam aeccłam matrẽ suã
dicentẽ sibi. Noli mirari ad ista fili. sepe ex¬
pugnauer̃ me aiuuentute mea: Magnꝰ affec¬
tus sic̃ coepisse psalmũ.: sȩpe expugnauer̃
me a iuuentute mea. Quasi aliquid iã loque¬
batur Uidetur enĩ non coepisse : sed respon¬
disse Respondeãt autẽ quib dam cogitantib
& dicentib. Quanta mala ꝑferimus. quanta
scandala cre brescunt cotidie. quando iniqͥ
in trant inaeccłam. & portamus eos Respon
uoce respondeat querelis in firmorũ. & confir¬

Expanded text:
pliplicati sunt super numerum» . Quid est, «super numerum?» pliplicati sunt super numerum» . Quid est, «super numerum?» Non solum illi crediderunt qui pertinent ad numerum sanctorum; sed et «super numerum» intrarunt: multi justi, sed et plures iniqui; et pertulerunt justi iniquos. Quando? In Ecclesia. Numquid modo solum, ex quo enumerat, ex quo commemorat? Ideo ne miraretur modo Ecclesia, vel ne quisquam miraretur in Ecclesia, volens esse membrum bonum Ecclesiae, audiat et ipsam Ecclesiam matrem suam dicentem sibi: Noli mirari ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 3. Magnus affectus sic coepisse Psalmum: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Quasi aliquid jam loquebatur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus? Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidie, quando iniqui intrant in Ecclesiam et portamus eos? Respondvoce respondeat querelis infirmorum, et confir
Abbreviated transcription (Latin):
IUTE MTA Aeccła loquitur: dehis
quos tolerat. & tanquã diceretur. Nũ¬
quid modo. Tolim .ẽ aeccła. exquo uo¬
cantur scĩ : .ẽ. aeccła interra: Aliquando insolo
abel aeccła erat. & expugnatus. ẽ. a fr̃e malo
& ꝑdito.cain. Aliquando insolo enoch aeccła
erat : & translatus .ẽ. ab iniquis. Aliquando
in sola domo noe aeccła erat: & ꝑtulit om̃s qͥ
diluuio perierunt. & sola arca natauit influc¬
tib & euasit ad siccum. Aliquando in solo
abraham aeccła erat. & quanta ꝑtulit ab iniqͥs
nouimus. Insolo filio frĩs eiꝰ loth. & indomo eiꝰ
in sodomis aeccłaerat: & ꝑtulit sodomorum
iniquitates & ꝑuersitates . quousq ds̃ eum
demedio ipsoꝵ liberauit: Coepit. eẽ. & inpopło
isrł aeccła. pertulit pharaonẽ & aegyptios
Coepit & in ipsa aeccła id est inpopło israhel
numerus scõrum: morses & cȩteri scĩ ꝑtuler̃
inpsalmis: annuntiaui & locutus sum: multi¬

Expanded text:
ute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousque Deus eum de medio ipsorum liberavit . Coepit esse et in populo Israel Ecclesia; pertulit Pharaonem et Aegyptios. Coepit et in ipsa Ecclesia, id est in populo Israel, numerus esse sanctorum: Moyses et caeteri sancti pertulerunt in Psalmis, «Annuntiavi et locutus sum, multi
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. Petant itaq neabscondantur ab eis manda¬
ta dĩ. ꝑ quae ab hoc incolatu liberentur. diligendo
dm̃ cumquo in aet̾num erunt. & diligendo ꝓxi¬
diligendum diligitur. supsa dilectione non dili
gitur. Unde consequent̃ iste incola int̾ra. cum
dĩ mandata ne sibi absconderentur orasset inqͥ¬
bus dilectio p̾cipitur. uel sola uel maxime: et
ipsius dilectionis dilectionẽ se uelle habere
ꝓclamat dicens.
Concupiuit anima mea.:

Expanded text:
nantur. Petant itaque ne abscondantur ab eis mandanantur. Petant itaque ne abscondantur ab eis mandata Dei, per quae ab hoc incolatu liberentur, diligendo Deum, cum quo in aeternum erunt; et diligendo proxidilgatur? Unde consequenter iste incola in terra, cum Dei mandata ne a se absconderentur orasset, in quibus dilectio praecipitur, vel sola, vel maxime, et ipsius dilectionis dilectionem se velle habere proclamat dicens: Concupivit anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
tantiã uiuens ꝓdige. ut diceret surgam & ibo
ad patrem meum. prius reuersus ẽ. in semetipsũ.
nisiquia tam longe peregrinatus ẽ ut relinque¬
r& etiam semetipsum. nec tam̃ reuerteretur
adse : si omĩmodo nesciret se. Nec diceret. sur¬
gam & ibo adpatrem meum: si penitus igno¬
raret dm̃. Quo circa & aliquatenus ista sc̃iun¬
tur: & ut magis magisq sciantur : non immeri¬
to scienda poscuntur. Qua propt̃ ut sciamus
diligere dm̃: sciendus est ds̃ Et ut sciat
homo diligere ꝓximum tanquã seipsum: prius
deb& diligendo dm̃ diligere seipsum. Quod un¬¬
de poterit̾ sinescit dm̃. sinescit & seipsum: recte
itaq dicitur dõ: incola ego sum interra. ne abs¬
condas a me mandata tua. Merito nãq abscon¬
duntur eis: qui non sunt incolae interra. Haec
enim mandata. & si audiunt non sapiunt: quia
terrena sapiunt. Quorum conuersatio incaelis
est : inquantũ hic conuersantur. ꝓfecto peregri¬

Expanded text:
tantiam suam vivens prodige, ut diceret, «Surgam, et ibo tantiam suam vivens prodige, ut diceret, «Surgam, et ibo ad partem meum,» prius reversus est in semetipsum , nisi quia tam longe peregrinatus est, ut relinqueret etiam semetipsum. Nec tamen reverteretur ad se, si omni modo nesciret se; nec diceret, «Surgam, et ibo ad patrem meum,» si penitus ignoraret Deum. Quocirca et aliquatenus ista sciuntur, et ut magis magisque sciantur, non immerito scienda poscuntur. Quapropter ut sciamus diligere Deum, sciendus est Deus; et ut sciat homo diligere proximum tanquam seipsum, prius debet diligendo Deum diligere seipsum: quod unde poterit, si nescit Deum, si nescit et seipsum? Recte itaque dicitur Deo, «Incola ego sum in terra; ne abscondas a me mandata tua.» Merito namque absconduntur eis qui non sunt incolae in terra: haec enim mandata etsi audiunt, non sapiunt; quia terrena sapiunt. Quorum autem conversatio in coelis est , in quantum hic conversantur, profecto peregri
Abbreviated transcription (Latin):
diliges dñm dm̃ tuũ difficile intelligatur : ne
aliud ꝓalio diligatur. Nam ꝓximĩ: facilior
ẽẽ. uidetur cognitio: Omĩs quippe homo. ẽ. omĩ
homini ꝓximus. nec ulla cogitanda ẽ. longinqͥ¬
tas generis. ubi est natura communis: Quãquã
nec ꝓximũ nouerat: qui dño ait : Et q̃uis. ẽ. mihi
ꝓximus. quando illi ꝓpositus ẽ. homo quidam
quidescendebat abhierusalem inhierico & in¬
cidit in latrones: Cui ꝓximũ non fuisse nisicu
illo fecit miscđiam: ipse quunterrogauerat.
iudicauit patuitq in facienda miscđia neminẽ
alienum . eẽ putandum ab eo qui diligit ꝓximũ
Sed multi nec seipsos nouer̃. quia & seipsum nosse
quẽ ad modum homo sibi debet in notescere: non
omniũ hominũ. ẽ. Quomodo ergo diligit
ꝓximũ tanquam seipsum. qui nescit & seipsũ.
Non enim frustra ille filius iunior qui ꝓfectus
in regionem longinquam ubi dissipauit subs¬

Expanded text:
«Diliges Dominum Deum tuum,» difficile intelligatur, ne «Diliges Dominum Deum tuum,» difficile intelligatur, ne aliud pro alio diligatur? Nam proximi facilior esse videtur cognitio. Omnis quippe homo est omni homini proximus, nec ulla cogitanda est longinquitas generis, ubi est natura communis. Quanquam nec proximum noverat qui Domino ait: «Et quis est mihi proximus?» Quando illi est propositus homo quidam, qui descendens ab Jerusalem in Jericho incidit in latrones: cui proximum non fuisse, nisi qui cum illo fecit misericordiam, ipse qui interrogaverat judicavit ; patuitque in facienda misericordia neminem alienum esse deputandum ab eo qui diligit proximum. Sed multi nec seipsos noverunt; quia et seipsum nosse, quemadmodum homo sibi debet innotescere, non omnium hominum est. Quomodo ergo diligit proximum tanquam seipsum, qui nescit et seipsum? Non enim frustra ille filius junior, qui profectus in regionem longinquam, ubi dissipavit subs
Abbreviated transcription (Latin):
estis ciues scõrum & domestici dĩ Ipsi ergo sunt
ciues terreni : qui sunt dĩ populo peregrini
Qui uero ciues sunt inpopulo dĩ: ipsi sunt int̾ra
peregrini. quia totus idem populus quandiu. ẽ
incorpore peregrinatur adño. Dicat itaq in-¬
cola ego sum in terra. ne abscondas ame manda¬
ta tua. Sed qui tandem sunt aquib ds̃ abscondit
mandata sua: nonne illa ubiq ds̃ uoluit p̃dicari:
utinam quam multis clara sunt: tam multis cara
sint Nam quid ẽ clarius quam diliges dñm dm̃
tuum ex totocorde tuo. & extota anima tua. & ex
totamente tua. & diliges ꝓximum tuũ sicut te¬
ipsum. Inquib duob mandatis : tota lex pendo
& ꝓphetae. Etquis. ẽ quem lateant ista mandata.
Nempe & omnib fidelibus. & plurimis infidelib.
nota sunt. Cur gͦ poscit fidelis ne abscondantur
sibi quod nec infĩdeli cernit abscondi : Anquia
dm̃ nosse difficile est: Consequens est utiq ut

Expanded text:
estis cives sanctorum et domestici Dei» . Ipsi ergo sunt estis cives sanctorum et domestici Dei» . Ipsi ergo sunt cives terreni, qui sunt Dei populo peregrini: qui vero cives sunt in populo Dei, ipsi sunt in terra peregrini; quia totus idem populus, quamdiu est in corpore, peregrinatur a Domino. Dicat itaque, «Incola ego sum in terra; ne abscondas a me mandata tua.» 2. Sed qui tandem sunt a quibus Deus abscondit mandata sua? Nonne illa ubique Deus voluit praedicari? Utinam quam multis clara sunt, tam multis clara sint. Nam quid est clarius, quam, «Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua;» et, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum? In» quibus «duobus mandatis tota lex pendet et Prophetae» . Et quis est quem lateant ista mandata? Nempe et omnibus fidelibus, et plurimis infidelibus nota sunt. Cur ergo poscit fidelis ne abscondatur sibi quod nec infideli cernit abscondi? An quia Deum nosse difficile est, consequens est utique ut,
Abbreviated transcription (Latin):
enimomniũ. ẽ fides Et uidemus quid his uerbis
apostolus iungnt. Cum enim dixisset quandiu
sumꝰ incorpore peregrinamur adnõ: ꝑfidem
enim ambulamꝰ inquit. & non ꝑspeciem. ut in¬
telligeremus eorum eẽ. istam peregrinationẽ.
qui ambulant ꝑfidem: Infideles autem quos
ds̃ non p̃sciuit nec p̃destinauit conformes fieri
imaginis filii sui: non possunt ueraciter dicere
se int̾ra peregrinos. quando ibi sunt ubi scđm
carnem nati sunt. Non enim habent alibi ciui¬
tatem: Ac ꝑhoc non sunt interra a liegenae:
sed terrigerae. Unde attalia scriptura dequodã¬
Posuit enim apud mortẽ domũ suam: & apud
inferos cum t̾rigenae saxos suos. Sunt autem
& ipsi peregrini & inquilini. Non huic t̾rae:
sed populo dĩ aquo sunt alientgenae. Vnde
credentib & scãm ciuitatem quae non est dehoc
mundo habere incipientib : apostolus dicit
Igitur iam nonestis peregrini & inquilini : sed

Expanded text:
enim omnium est fides» . Et videmus quid his verbis enim omnium est fides» . Et videmus quid his verbis Apostolus jungat. Cum enim dixisset, «Quimdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino: Per fidem enim ambulamus,» inquit, «non per speciem» ; ut intelligeremus eorum esse istam peregrinationem, qui ambulant per fidem. Infideles autem, quos Deus non praescivit nec praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , non possunt veraciter dicere se in terra peregrinos, quando ibi sunt, ubi secundum carnem nati sunt: non enim habent alibi civitatem; ac per hoc non sunt in terra alienigenae, sed terrigenae. Unde ait alia Scriptura de quodaPosuit enim apud mortem domum suam, et apud inferos cum terrigenis axes suos» . Sunt autem et ipsi peregrini et inquilini, non huic terrae, sed populo Dei, a quo sunt alienigenae. Unde credentibus, et sanctam civitatem, quae non est de hoc mundo, habere incipientibus Apostolus dicit: «Igitur jam non estis peregrini et inquilini; sed
Abbreviated transcription (Latin):
& quo ꝑuenientes nũquam migremꝰ. inuenimꝰ
Nam & ille qui in alio psalmo dicit. inquilinus
egosum apud te & peregrinꝰ sicut om̃s patres
mei: Non ait sicut omĩ homines. sed dicendo
sicut om̃s patres mei : iustos ꝓculdubio uult in¬
telligi. qui eo tempore p̃cesser̃. & in hac peregri¬
natione gemitu pio supernae patriȩ suspirarunt
Dequib scriptum est adhebreos: scđdm fidenimor¬
tui sunt: Hi om̃s cum non accepissent ꝓmissio¬
nes. sed longe eas uidentes & salutantes. et confi¬
tentes: quia hospites etperegrini sunt suꝑ t̾ram:
Qui enim talia dicunt: ostendunt quia patriã quȩr̃
ł tsiquidem eiꝰ memores essent. aquã discesserant.
habuissent tempus reuertendi. Nunc autem melis¬
orem appetunt. id ẽ cęlestem Ideo non confuñ¬
ditur dehis ds̃ uocari ds̃ eorum: preparauit enĩ
eis ciuitatem: Et illud quodlegius: Quandiu
sumus incorpore peregrinãmur adño. potest
intelligi hoc non esse omniũ sed fidelium: non

Expanded text:
 invenimus. Nam et ille qui in alio psalmo dicit, «Inquilinus ego sum apud te et peregrinus, sicut omnes patres mei» ; non ait, Sicut omnes homines; sed dicendo, «sicut omnes patres mei,» justos procul dubio vult intelligi, qui eum tempore praecesserunt, et in hac peregrinatione gemitu pio supernae patriae suspirarunt. De quibus scriptum est ad Hebraeos: «Secundum fidem mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas videntes et salutantes, et confitentes quia hospites et peregrini sunt super terram. Qui enim talia dicunt, ostendunt quia patriam quaerunt. Et si quidem ejus memores essent a qua discesserant, habuissent tempus revertendi; nunc autem meliorem appetunt, id est coelestem: ideo non confunditur de his Deus vocari Deus eorum; praeparavit enim eis civitatem» . Et illud quod legimus, «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino;» potest intelligi hoc non esse omnium, sed fidelium: «Non
Abbreviated transcription (Latin):
quis generauit mihi istos. cumsciam esse me sine
filus & uiduam. quis ergo istos educauit mihi.
ego enim derelicta fui sola. hi autem mihi ubierant:
Exea ergo parte istadicit aeccła. qua uidetur
nihil parere inistis turbis. quae non dimiserunt
omĩa sua ut sequerentur dnm. & sederent super
duodecun thronos. Sed quãmulti in eadem turba.
facientes sibi amicos demãmona iniquitatis.
ꝑopera miscđiae ad dexteram stabunt: Non solũ
ergo erigit destercore quem collocet cũ pͥncipib
populi sui: sed etiam habitare fec it sterilem
indomo matrem filiorum laetantem. Qui
in altis habitat. & humilia respicit incaelo
& int̾ra: semen abraham sicuti stellas caeli.
scĩtate sublime. insuꝑnis sedibus collocat.
& sicut arenã in ora maris misericordem atq
innu meram multitudinẽ asinistris fructib.
atq a maritudine impia segregat:¬

Expanded text:
Quis generavit mihi istos, cum sciam me esse sine Quis generavit mihi istos, cum sciam me esse sine filiis et viduam? Quis ergo istos educavit mihi? ego enim derelicta fui sola; hi autem mihi ubi erant» ? Ex ea ergo parte ista dicit Ecclesia, qua videtur nihil parere in istis turbis quae non dimiserunt omnia, ut sequerentur Dominum, et sederent super duodecim thronos. Sed quam multi in eadem turba facientes sibi amicos de mammona iniquitatis, per opera misericordiae ad dexteram stabunt? Non solum ergo erigit de stercore, quem collocet cum principibus populi sui; sed etiam, «Habitare facit sterilem in domo, matrem filiorum laetantem:» qui in altis habitat, et humilia respicit in coelo et in terra, semen Abraham sicut stellas coeli, sanctitatem sublimem in supernis sedibus collocatam, et sicut arenam in ora maris, misericordem atque innumeram multitudinem a sinistris fluctibus atque amaritudine impia segregat
Abbreviated transcription (Latin):
cum principib:. nihilne consequent̃ audiuimꝰ
de humilibus. quae int̾ra respicit dñs: Paucio¬
res enim sunt illi amici iudicaturi cum dño:
plures autẽ isti quos recipiunt intaberna cula
aeterna: Quamuis enim tota frum̃ti massa in cõ¬
paratione seuinctae paleae. paucos habere uide¬
atur : ꝑse tamen considerata copiosa est. Mula
enim filii desertae: magis quam eꝰ quae habet
uirum: Multi filii eiꝰ quae pergrãm insenectute
concepit: quam eiꝰ quae ab in eunte a etate. legis
uinculo maritata est Et ego quidem dico. insenec¬
tute concepit. C intuens saram matrem nrãm
in uno isaac. quae ꝑ om̃s gentes mater . ẽ. fideliũ
Quae autem ꝑsona.ẽ. apud isaiam: uidete quasi
omnino nonmatris. nec eius quae peperit aliquẽ
& tamen quid ei dicitur: Dic ent inquit in au¬
res tuas filii tui quos amiseras: angustia nobis
est inisto loco. Facite itaq nobis et nunc locum.
inquo commoremur. Tuuero dicis in corde tuo:

Expanded text:
 principibus; nihilne consequenter audivimus  principibus; nihilne consequenter audivimus de humilibus quae in terra respicit Dominus? Pauciores enim sunt illi amici judicaturi cum Domino, plures autem isti quos recipiunt in tabernacula aeterna. Quamvis enim tota frumenti massa in comparatione sejunctae paleae paucos habere videatur; per se tamen considerata, copiosa est. «Multi enim filii desertae, magis quam ejus quae habet virum» : multi filii ejus quae per gratiam in senectute concepit, quam ejus quae ab ineunte aetate Legis vinculo maritata est. Et ego quidem dico, in senectute concepit; intuens Saram matrem nostram in uno Isaac, per omnes gentes matrem fidelium. Quae autem persona est apud Isaiam, videte: quasi omnino non matris, nec ejus quae peperit aliquem. Et tamen quid ei dicitur? «Dicent», inquit, «in auribus tuis filii tui quos amiseras: Angustia nobis est in isto loco, facite itaque nobis et nunc locum in quo commoremur. Tu vero dices in corde tuo:
Abbreviated transcription (Latin):
cumpͥncipib cum principib populi sui
Nonitaq dedignentur. eẽ humilia capita excelsoꝵ:
subdextera dñi. Quam uis eni collocetur fide¬
lis dominicae pecuniae dispensator cũ pͥncipib
popłidĩ. quamuis sessurus sit induodetĩ sedib.
& angłos quoq iudicaturꝰ : at̾ra tam̃ inops erigi¬
tur. & destercore pauper exaltatur. Anforte
non exaltatur destercore. qui seruiebat desideriis
& uoluptatibus uariis: sed forte cum ista iam
diceret: nonerat in ops. nonerat pauper. Quid
ergo adhuc ingemiscit grauatus. habitaculum
quod decaelo est super indui cupiens: cur ne
forte se extollat colafiratur. & subditur angło
sathanae stimulo carnis suae. Altus. ẽ. quidẽ
habitante in se dño. & habens eum sp̃m qͥscruta¬
tur omĩa. etiam altitudinem dĩ: ltaq incaelo.ẽ.:
sed& incaelo dñs humilia respicit. Quid ergo
fr̃s. si iam audiuimus humilia quae in caelo
sunt exaltata destercore. ut᷑ pͥopuli collocentur¬

Expanded text:
cum principibus, cum principibus populi sui.» Non itaque dedignentur esse humilia capita excelsorum, sub dextera Domini. Quamvis enim collocetur fidelis dominicae pecuniae dispensator cum principibus populi Dei, quamvis sessurus sit in duodecim sedibus, et angelos quoque judicaturus; a terra tamen inops erigitur, et de stercore pauper exaltatur. An forte non est exaltatus de stercore, qui serviebat desideriis et voluptatibus variis? Sed forte cum ista jam diceret, non erat inops, non pauper. Quid ergo adhuc ingemiscit gravatus, habitaculum quod de coelo est superindui cupiens ? Cur, ne forte se extollat, colaphizatur, et subditur angelo satanae, stimulo carnis suae ? Altus est quidem habitante in se Domino, et habens eum Spiritum qui scrutatur omnia, etiam altitudinem Dei : itaque in coelo est; sed et in coelo Dominus humilia respicit. 8. Quid ergo, fratres, si jam audivimus humilia quae in coelo sunt, exaltata de stercore, ut cum populi collocarentur
Abbreviated transcription (Latin):
lucernã ꝓpheticam accendit: ideo ipsum dñm
tanquã intesta carnis misit. quie timdiceret. ex¬
aruit uelut testa uirtus mea ambula adꝓphetiã.
ambula adlucernã p̃dictorum futurorũ. ambula
ad uerbadĩ: nondum uides uerbum in principio
dm̃ apud dm̃: ambula ad formã serui: ꝑduce-¬
ris adformã dñi. Notã facmihi uiã inqua in¬

Expanded text:
lucernam propheticam accendit; ideo ipsum Dominum tanquam in testa carnis misit, qui etiam diceret, «Exaruit velut testa virtus mea» . Ambula ad prophetiam, ambula ad lucernam praedictorum futurorum, ambula ad verba Dei. Nondum vides Verbum in principio, Deum apud Deum ; ambula ad formam servi, perduceris ad formam Domini. «Notam fac mihi, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
demus. & aliquando nos quoq ibi sedimus.
et in saniuimꝰ. Et quam multos putamus ibi
nunc sedere. futuros nonsolum xp̃ianos. sed
etiam episcopos: exp̃teritis futura conicimus-
Exhis quae iã facta sunt: quae ds̃ facturus. ẽ. pre¬
nuntiamꝰ. Uigilent p̃ces urãe. Nongratis gemi¬
tis fr̃s: prorsꝰ illi qui euaser̃ dep̃cãntes ꝓ his
qui periclitantur. qui et ipsi fuer̃ innumero
periclitantium. Exaudiuntur. & abstrahet
d̃s̃ acaptiuitate babyloniae plebem suã. redi-¬
met omnino & eru&. Perficietur numerus
scõrum. gestantiũ imaginẽ dĩ N on ibi erunt

Expanded text:
demus; et aliquando nos quoque ibi sedimus, demus; et aliquando nos quoque ibi sedimus, et insanivimus: et quam multos putamus ibi nunc sedere, futuros non solum christianos, sed etiam episcopos? Ex praeteritis futura conjicimus; ex his quae jam facta sunt, quae Deus facturus est praenuntiamus. Vigilent preces vestrae; non gratis gemitis, fratres. Prorsus illi qui evaserunt, deprecantes pro his qui periclitantur, quia et ipsi fuerunt in numero periclitantium, exaudiuntur; et abstrahet Deus a captivitate Babyloniae plebem suam, redimet omnino et eruet, et perficietur numerus sanctorum gestantium imaginem Dei. Non ibi erunt
Abbreviated transcription (Latin):
Uide utrum aliquis litigit. quem concordes.
Uide utrum aliquis moriatur. quem sepelias qͥd
hoc ẽ negotium tuũ: sicut solet intitulis scribi
imaginẽ illorum adnihilum rediges: hi sunt
qui modo gaudent talib pompis int̃ illos sunł.
qui ꝓpt̾ea hodie nonuener̃: quia munus . ẽ:
Cui munꝰ. cui dãnũ: Aut unde munus. aut
unde damnũ. Non eiũ illi tantũ. quia talia
edunt damno feriuntur: sed maiori damno
ꝑcutiuntur. Quitalia libent̃ intuentur: illoꝵ
arca auro ex inanitur. istorum pectus iustitiae
diuitus expoliatur. Plangunt pleriq editores.
uendentes uillassuas. Quomodo debent plan-¬
gere peccatores ꝑdentes animas suas: Ita ne
adhoc clamauit dñs̃ dĩnco die. uigilate. & ho¬
die siuigilaretur: Obsecro uos. o ciues hieru
quia nugantur. & multũ intenti in illa specta¬
cula quae illis placent. aliquando & se spectent.
sibiq displiceant. Inmultis enimiã factũ gau¬

Expanded text:
vide utrum aliquis litiget, quem concordes ; vide utrum aliquis litiget, quem concordes ; vide utrum aliquis moriatur, quem sepelias. Quid num;» ecce hoc est negotium tuum. Sicut solet in titulis scribi, imaginem ipsorum ad nihilum rediges» . Hi sunt qui modo gaudent talibus pompis: inter illos sunt qui propterea hodie non venerunt, quia munus est. Cui munus est? cui damnum? Aut unde munus? aut unde damnum? Non enim illi tantum qui talia edunt, damno feriuntur; sed majori damno percutiuntur, qui talia libenter intuentur. Illorum arca auro exinanitur; istorum pectus justitiae divitiis exspoliatur. Plangunt plerique editores, vendentes villas suas: quomodo debent plangere peccatores, perdentes animas suas! Itane ad hoc clamavit Dominus dominico die, «Vigilate,» ut hodie sic vigilaretur? Obsecro vos, o cives Jerusaquia nugantur; et multum intenti in illa spectacula quae illis placent, aliquando et se spectent, sibique displiceant. In multis enim jam factum gau
Abbreviated transcription (Latin):
IN CAPTIUITATE ADHUC CONSTIIUII.
uident illos greges. immo unum
gregem omniũ ciuium. undiq collectoꝵ Ad
illam ciuitatem. uident gaudium massȩ post tri¬
turas. post uentilationes iam missȩ inhorreũ.
nihil timentis. nihil laboris & molestiae paci¬
entis. & adhuc hic positi & in ipsa contritione
conuersates p̃mittunt gaudium spei & anhe-¬
lant in illam. quasi coniungentes corda sua an-¬
gelis dĩ & futuro illi popło secum ingaudio ꝑ¬
fuͣtura es o hierłm. Transit certe & labor &
gemitus. Quid factura es: aratura. senitura.
nouellatura. nauigatura es. negotiatura es : qͥd
factura es: An inillis oꝑib quamuis bonis.
& demiscđia uenientib exerceri te adhuc opor¬
t&. Considera numerum tuum. considera un-¬
diq societatem tuã. Vide utrum aliquis esuriat.
cui porrigas panem: Uide si aliquis sitiat. cui
des calicem aquae frigidae. Uide utrum aliqͥs
apud te modo peregrinus. ẽ. quem hospicio
recipias. Vide utrum aliquis ȩger. quẽ uisites

Expanded text:
In captivitate adhuc constituti, vident illos greges, imo unum gregem omnium civium, undique collectorum ad illam civitatem; vident gaudium massae, post trituras, post ventilationes jam missae in horreum, nihil timentis, nihil laboris et molestiae patientis; et adhuc hic positi, et in ipsa contritione conversantes praemittunt gaudium spei, et anhelant in illam, quasi conjungentes corda suo Angelis Dei, et futuro illi populo secum in gaudio pfactura es, o Hierusalem? Transit enim labor et gemitus, quid fnovellatura, navigatura es, negotiatura es? Quid factura es? An in illis operibus, quamvis bonis et de misericordia venientibus, exerceri te adhuc oportet? Considera numerum tuum, considera undique societatem tuam: vide utrum aliquis esuriat, cui porrigas panem; vide si aliquis sitiat, cui des calicem aquae frigidae; vide utrum aliquis modo apud te peregrinus est, quem hospitio recipias; vide utrum aliquis sit aeger, quem visites;
Abbreviated transcription (Latin):
Miserttors & iustus. & mise¬
retur. Misericors primũ. quia inclinauit aurem
suã mihi. Et nesciebam ꝓpinquasse auremdĩ
mei ori meo: nisi perillos speciosos pedes exci¬
tarer ut inuocarem: Quis enim eũ inuocauit.
nisi quẽ ipseprior uocauit. hinc ergo primũ
misericors: lustus autem quia flagellat & iterũ
miseretur quia recipit. Flagellat enim omnẽ
filium. quem recipit. Nec tam mihi amarum
debet esse qđ flagellat: quam dulce qđ recipit:
Quomodo enim nonflagellat
custodiens paruu

Expanded text:
Misericors, et justus, et miseretur. «Misericors» primum, quia inclinavit aurem suam mihi; et nesciebam propinquasse aurem Dei mei ori meo, nisi per illos speciosos pedes excitarer, ut invocarem: quis enim eum invocavit, nisi quem ipse prior vocavit? Hinc ergo primum «misericors. Justus» autem, quia flagellat; et iterum «miseretur,» quia recipit: flagellat enim omnem filium quem recipit, nec tam mihi amarum debet esse quod flQuomodo enim non flagellat custodiens parvu
Abbreviated transcription (Latin):
byssos dixit multitudinẽ aqua
Quid ẽ ergo in abyssis sicut indeserto. nisi quia
aruerat siccitate uelut desertum. ubi fuerant
abyssi aquarum.

Expanded text:
byssos dixit multitudinem aquarQuid est ergo, «in abyssis, sicut in deserto,» nisi quia factum erat siccitate velut desertum, ubi fuerant abyssi aquarum?
Abbreviated transcription (Latin):
est lux: nepostea sera & infructuosa paenitentia
dicat᷑. Quid nob̃̾ ꝓfuit suꝑbia. & diuitiarũ iactatio
qͥd contulit nobis: Transier̃ omĩa taqu̾a umbra:
Modo dic. Transibunt omĩa t̾aquã umbra: & nontu
transeas taqua. Diesmei sicut umbra declinaueruNT:
Et ego sicut foenũ arui.

Expanded text:
a dicatur: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Modo dic, Transibunt omnia tanquam umbra, et tu non transeas tanquam umbra. «Dies mei sicut umbra declinaverunt; et ego velut fenum arui.
Abbreviated transcription (Latin):
OMO QUI LOQUITURINISTO OSALMO
tanquam teder& eum mutabilitas ho¬
minum unde uita ista temptationib plena est.
int̃ tribulationes suas ꝓpt̾ quas supra dixerat.
iniqui ꝑsecuti sunt me: paulominus consũma¬
uerunt me int̾ra: inflãmatus desiderio cȩles¬
tis hierusalem. insuperna suspexit & dixit
IN cylo: hoc ẽ. in angłis tuis custodientibus
aet̾nam sine desertione militiam:. Sequens aut̃
uersus postcaelum : per tin& consequenter
ad t̾ram Vnus enimuersus est eoꝵ octo: qui
ad istam litterã pertinent: Singulis quippe
litteris hebreis subduntur octoni : donec
psalmi huius ꝓlixitas t̃minetur
Ingeneratio¬
ne & generationẽ ueritas tuas: fundasti t̾ram

Expanded text:
omo qui loquitur in isto psalmo, tanquam taederet eum mutabilitatis hominum, unde vita ista tentationibus plena est, inter tribulationes suas, propter quas supra dixerat, «Iniqui persecuti sunt me,» et, «Paulo minus consummaverunt me in terra;» inflammatus desiderio coelestis Jerusalem; in superna suspexit, et dixit, in coelo:» hoc est, in Angelis tuis custodientibus aeternam sine desertione militiam. 2. «vers.» 90. Sequens autem versus post coelum, pertinet consequenter ad terram. Unus enim versus est eorum octo qui ad istam litteram pertinent. Singulis quippe litteris hebraeis subduntur octoni, donec psalmi hujus prolixitas terminetur. «In generationem et generationem veritas tua; fundasti terram
Abbreviated transcription (Latin):
Cumsuperius
iam dixerit deuestim̃to. quid est quod repetit: an
qui a dixerat induit maledictionẽ sicut uestim̃¬
tum. differt abeo uestim̃to quod noninduitur. sed
operitur : Induitur enimquisque tunica: oꝑitur
pallio. Et quid ẽ hoc nisi etiam in conspectu homi¬
num deiniquitate gloriari: Et sicut tosa in qͥt
qua semꝑ p̃cingitur

Expanded text:
Cum superius jam dixerit de vestimento, quid est quod repetit? An quia dixerat, «Induit maledictionem sicut vestimentum,» differt ab eo «vestimentum quo» non induitur, sed «operitur?» Induitur enim quisque tunica, operitur pallio. Et quid est hoc, nisi etiam in conspectu hominum de iniquitate gloriari? «Et sicut zona,» inquit, «qua semper praecingitur
Abbreviated transcription (Latin):
cdeutias. In principio erat uerbum. & uerbuerat apud
dm. & ds erat uerbum. Hoc erat in principio apud dm.
Omia ꝑipsum factasunt: & sine ipso factum est nichil.
Iuiistadixit. cũ dicer& diueserat: quanco magis ille
de quo dicebat᷑. In pͥncipio erat uerbũ. & ñ qualetũq uerbũ.
sed uerbũ ds̃. Et ñ ubicuq sedapuddm. Et ñ uacans:¬

Expanded text:
divitias: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud divitias: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Qui ista dixit, cum diceret, dives erat; quanto magis ille de quo dicebat, «In principio erat Verbum:» et non qualecumque Verbum, sed «Verbum Deus;» et non ubicumque, sed
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiae: Per illũenĩ & ille diuitiae: ingeniu. mores
uita ipsius corporis. sanitas. sensus. confirmatioq
m̃broꝵo. Et eni cũ hacc saluasunt: & pauꝑes diuites st
ꝑillu. & ille maiores diuitiae: fides. pietas. iusticia.
caritas. castitas. mores boni. Nemoenĩ & has hab&.
nisi ꝑeum quiiustificat impiũ. Ecce quã diues. Iuis enim
diues: Quihab& quod uult alio faciente. anqui facit
qđ uult &aliohabente: Puto. qͥaditior ille quifecit qđ
habes: qͥa qđ ille hab&. tuñ habes. Ecce qua diues:
in hoc tadiuite. Unde agnituri sumꝰ haec uerba.
cinerem sicut panẽ manducaui. & potũ meũ cũ fletu
miscebam: Hucne illȩ tantȩ diuitiae ꝑuenerunt:
Multũ illud exceltũ: multũ hoc abiestũ. Iuid faciemꝰ
ue admodũ ista ima illis summis cont̾ẽperabimus:
Nimis abinuicẽ longesunt: p̃dũ agnosco istũ pauperem
Alius est fortasse. sed adhuc quȩramꝰ. Unde eni nobis ni
uidetur ipse: Mirũsi int̾rogas: & ñ ex pauescis

Expanded text:
divitiae? Per illum enim et illae divitiae, ingenium, memoria, vita, ipsius corporis sanitas, sensus, confirmatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnituri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam?» Hucne illae tantae divitiae pervenerunt? Multum illud excelsum, multum hoc abjectum. Quid faciemus? quemadmodum ista ima illis summis contemperabimus? Nimis ab invicem longe sunt. Nondum agnosco istum pauperem; alius est fortasse: sed adhuc quaeramus. Unde enim nobis non videtur ipse, mirum si interrogas et non expavescis
Abbreviated transcription (Latin):
audieris aliquid: qđ co aptari capiti illius ñ possit.
Idõ p̃locutꝰ sum: ut siquid tale audieris ex infirmitate
corporis aduertas sonare: & uocem m̃broꝵs agnoscas
incapite. O¬
RITIOIOCIS: HOCHAB& NTULOS
CUANGERETUR
PRECIMSUAM

Expanded text:
audieris aliquid quod coaptari capiti illius non possit; audieris aliquid quod coaptari capiti illius non possit; ideo praelocutus sum, ut quod tale audieris, ex infirmitate corporis advertas sonare, et vocem membrorum agnoscas in capite. «Oratio inopis,» hoc habet titulus, «cum angeretur, precem suam
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccła utrũq unus. Unus qͥda uir ꝑfectus. informa
plenitudinissuae : donec occurramꝰ om̃s inunitatem
fidei. inagnitionẽ filii dĩ: inuirũ ꝑfectũ in mensura
aetatis plenitudinis xp̃i. Sedddonec occurramꝰ: agit᷑
hic pauꝑtas nr̃a. agitur hic adhuc labor & gemitus
Gras miscdiac ipsius. Unde illilabor. unde gemitus
uerbo. ꝑ qđ factasunt omĩa: Si dignatusest habere
mortẽ nr̃am. non nobisdabit uitã sua: In magnaspem
erexit: cũ magnaspe gemimꝰ. Gemitꝰ: hab& tristiciam.
Sed est gemitꝰ: qui hab& & gaudium. Egoputo saram
sterilem: letam gẽmuisse cũ parer&. Et nos dicamus.
Atimore tuo concepimꝰ : & partu rͥuimꝰ spem salutis.
Audiamꝰ ergo xp̃m pauperem in nobis: & nobiscum
& ꝓpt̾ nos. Titulus enim ipse. indicat pauperẽ. Postremo:
putam̃e suspicatũ. quisnamsit iste pauꝑ. Orationem
audiamꝰ : & ꝑsonã agnoscamꝰ. Necibi erres quando

Expanded text:
esia utrumque unus, unus quidam vir perfectus in forma esia utrumque unus, unus quidam vir perfectus in forma plenitudinis suae: «Donec occurramus omnes in unitatem fidei, in agnitionem Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi» . Sed donec occurramus, agitur hic paupertas nostra, agitur hic adhuc labor et gemitus. Gratias misericordiae ipsius. Unde illi labor, unde gemitus Verbo, per quod facta sunt omnia? Si dignatus est habere mortem nostram, non nobis dabit vitam suam? In magnam spem erexit, cum magna spe gemimus. Gemitus habet tristitiam; sed est gemitus qui habet et gaudium. Ego puto Saram sterilem laetam gemuisse, cum pareret: et nos a timore tuo concepimus et parturivimus spiritum salutis . Audiamus ergo Christum pauperem in nobis et nobiscum, et propter nos. Titulus enim ipse indicat pauperem. Postremo putate me suspicatum quisnam sit iste pauper; orationem audiamus, et personam agnoscamus: necubi erres, quando
Abbreviated transcription (Latin):
portat. iam moriturus aduenit. & tam̃ ñdũ intelligic̃
in bac egestate. Cinerẽ sic̃ paniẽ manducaui: & potum
meũ cũ fletu miscebam. Addat ergo pauꝑtatẽ pauper¬
tati: & trans figur& inse corpus humilitatis nrae.
Sit caput nr̃m: simꝰ menbraeiꝰ. Sint duo incarne una:
lam enim ut primitꝰ pauꝑ ess& formã serui accipiens:
dimisit patrẽ. Iđ aute deuirgine natus est dimittat
& matrẽ: & adhereat uxorisuae. & sint duo in
carne una. Ita enim er̃ & duo inuoce una: & inillauina
uoce iamnon mitabimur nram uocem. Cinerem
sicut panem manducaui: & potũ meũ cũ fletu misceba̾.
Dignatꝰ: enim habere nos m̃bra. Sunc & penitentes
in menbriseiꝰ. Nonenĩ exclusi & separatisunt abȩccla eiꝰ
Nec om̃ino sibi adiunger& coniugem: nisi illa uoce.
Agite penitentiam: aꝑ ꝓpinquabit enĩ regnũ cȩloꝵ.
lamergo audiamꝰ. quidor& capt̃ & corpus. sponsus

Expanded text:
portat, jam moriturus advenit, et tamen nondum intelligitur portat, jam moriturus advenit, et tamen nondum intelligitur in hac egestate. «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Addat ergo paupertatem paupertati, et transfiguret in se corpus humilitatis nostrae : sit caput nostrum, simus membra ejus, sint duo in carne una. Jam enim ut primitus pauper esset, formam servi accipiens , dimisit Patrem: quod autem de virgine natus est, dimittat et matrem, et adhaereat uxori suae, et sint duo in carne una . Ita enim erunt duo et in voce una, et in illa una voce jam non mirabimur nostram vocem: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Dignatus est enim habere nos membra. Sunt et poenitentes in membris ejus. Non enim exclusi, et separati sunt ab Ecclesia ejus: nec omnino sibi adjungeret conjugem, nisi illa voce, «Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum» . Jam ergo audiamus quid oret caput et corpus, sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diuinitati sed carni. Horrent mirant᷑q sapientiam¬
di. pueri duo decennis: imperitisenes: Aut etiam¬
siperiti. quidilloꝵ peritia aduerbum di:
Quidilloꝵo peritia ad sapientiamdi: Nonne & periti
nisullo subueniente utiq perituri: Crescit adhuc
actate corporis: uenit adfluuium bapti⁊andus.
Baptizator dñm agnoscit: indignu̾se soluende
caltiam̃ti corrigię confitetur. Lam inde cȩci inluminant᷑.
surdis aꝑitur auditꝰ. Locunt᷑ muti: mundant᷑ lepsi.
Stringunt᷑ paralrtici: conualescunt languidi. resur¬
gunt mortui. lam quidẽ in uerbi illius ꝑ quod factasunt
omia. comparatione diuitiarum agnosco pauꝑ tatẽ
Sed quã longe adhuc a cinere & fletu cũ potu:
Ad huc timeo dicere ipseest: & tamen uolo.
Sunt enuim hine quae me cogant uelle: &
rursus quadam qua me cogant timere. Ipse est: & n÷
ipse. lam informa seruiest: ia mortalem fragilẽq car nẽ

Expanded text:
non divinitati, sed carni. Horrent, miranturque sapientiamnon divinitati, sed carni. Horrent, miranturque sapientiam pueri duodennis, imperiti senes . Aut etiamsi periti senes, quid illorum peritia ad Verbum Dei? quid illorum peritia ad Sapientiam Dei? Nonne et periti, nisi illo subveniente, utique perituri? Crescit adhuc aetate corporis: venit ad fluvium baptizandus; baptizator Deum agnoscit, indignum se solvendae calceamenti corrigiae confitetur . Jam inde caeci illuminantur, surdis aperitur auditus, loquuntur muti, mundantur leprosi, stringuntur paralytici, convalescunt languidi, resurgunt mortui . 2. Jam quidem in Verbi illius per quod facta sunt omnia comparatione, divitiarum agnosco paupertatem; sed quam longe adhuc a cinere et fletu cum potu? Adhuc timeo dicere, Ipse est; et tamen volo. Sunt hic enim quae me cogant velle, et rursus quaedam quae me cogant timere. Ipse est, et non est ipse. Jam in forma servi est, jam mortalem fragilemque carnem
Abbreviated transcription (Latin):
manducauit: & potũ suũ cũfletũ miscuit. Aetuen¬
dum est necantis diuitus: nr̃a pauꝑtas faciat in¬
& illa uocem: ego seruus tius & filius ancillȩ tuae.
At tende ancilla illa castam: & uirginẽ & matrẽ. Ibi eni
accepit pauꝑtatẽ nram: ubi serui forma indutus est
sem& ipsũ exinaniens. nediuitias ciꝰ ex pauesceres.
& adcum accedere cũ tua indicitate ñ auderes. Ibi accepit
in quã formã serui: ubi nra indutusest pauꝑtate
Ibise pauꝑauit: ibi nos ditatut. Iamgͦ ꝓpinquamꝰ. deilo
haec intellegere. Uerũtam adhuc non est ta timere ꝓ¬
nuntiandũ. Partus uirginisest: lapis sine manib de
monte p̾cisus. ubi nullus hominũ oꝑatꝰ:: nulla
trans fusa concupiseentia. sed sola fides accensa & uerbi
caro concepta. Deinde ꝓcessit exutero. Locutisunt
caeli: angłi pastorib nuntiauerunt: Stella adadoran¬
dũ regem magos traxit. Si meon repletꝰ spũ: infantẽ
dnm in matris manibus agnouit. Accessit aetas:

Expanded text:
fletu commiscuit? Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat inet illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi se pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere pronuntiandum. Partus virginis est lapis sine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. Deinde processit ex utero; locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt , stella ad adorandum regem magos traxit , Simeon impletus Spiritu infantem Deum in matris manibus agnovit. Accessit aetas,
Abbreviated transcription (Latin):
Exsyon et ierłm Sronspeculatio: ierusalẽ
uisio pacis. Inqua erłm nunc habitaturus .ẽ.
magis quam eiꝰ quae habet uirum. Nunc ergo
dñs exsyon. quia speculamur quod ueniat:
nunc tamen quandiu inspe uiuimꝰ. insyon sumꝰ
Finita uia habitabimus in illa ciuitate quae
nunquã ruitura. ẽ : quia & dñs habitat in ea
et custodit eã. quae ẽ. uisio pacis aeterna hierłm
sufficit ubi nullum hostem iã sentiemus. nec
in aeccła nec extra aeccłam. nec in carne nr̃a.
nec incogitatione nr̃a. Absorbebitur enĩ mors
in uictoriam. & uacabimus ad uidendũ dñm
inpace aet̾na.: ciues hierusalem facti ciuitatis

Expanded text:
Ex Sion et Jerusalem. Sion Speculatio, Jerusalem Visio pacis. In qua Jerusalem nunc habitaturus est? magis quam ejus quae habet virum» . Nunc ergo Dominus ex Sion, quia speculamur quoad veniat: nunc tamen quamdiu in spe vivimus, in Sion sumus. Finita via habitabimus in illa civitate, quae nunquam ruitura est; quia et Dominus habitat in ea, et custodit eam: quae est visio pacis aeterna Jerusalsufficit, ubi nullum hostem jam sentiemus nec in Ecclesia, nec extra Ecclesiam, nec in carne nostra, nec in cogitatione nostra. Absorbebitur mors in victoriam , et vacabimus ad videndum Deum in pace aeterna, cives Jerusalem facti civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cor dissima consonent. sicut ordinantur in
organo. Habebunt enĩ etiam tunc scĩ differen¬
tias suas consonantes nondissonantes. idem
exdiuersis quidem sed non inter se aduersis
sonis Stella enim abstella differt ingła.
sic & resurrectio mortuorum. LAUXIT Euat¬

Expanded text:
cordissima consonent, sicut ordinantur in cordissima consonent, sicut ordinantur in organo. Habebunt enim etiam tunc sancti Dei differentias suas consonantes, non dissonantes, id esex diversis quidem, sed non inter se adversis sonis. «Stella enim a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortorum» .
Abbreviated transcription (Latin):
eum incordis & organt Cordas habet psal¬
terium & crthara: quae superus cõmemora¬
ta sunt Organum autem generale nomen. ẽ
obtinuerit consuetudo. ut orgitna ꝓ prie dican¬
tur ea quae inflantur follibus. Quod genus:
significatum hic. ẽẽ non arbitror. Nam cũ
organum uocabulum grecum sit ut dixi.
generale omĩb musicis instrum̃tis: hoc cui
folles adhibentur. alio greci nomine appellaN
Ut autem organũdicatur: magis latina & ea
uulgaris .ẽ consuetudo. Quod ergo ait incor¬
dis & organti: ut uidetur mihi aliquod
organum̃ quod cordas habeat significare uolu-¬
isse. Non enim sola psalteria & cythara cor¬
das habet : sed quia inpsalterio & cythara.
ꝓpt̃ sonum abinferiorib & superioribus
inuentum aliquid quod scđm hanc distinc¬
tionem posset intelligi. Aliud nos in ipsis
cordis quaerere ammonuit: quia & ipsae
caro sunt. sediam acorruptione liberatae.
aquib ideo fortasse addit organum. non
ut singulae sonent: sed ut diuersitate con¬

Expanded text:
eum in chordis et organo.» Chordas habet et psalterium et cithara, quae superius commemorata sunt. Organum autem generale nomen est obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus: quod genus significatum hic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum graecum sit, ut dixi, generale omnibus musicis instrumentis; hoc cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis latina et ea vulgaris est consuetudo. Quod ergo ait, «in chordis et organo,» videtur mihi aliquod organum quod chordas habeat, significare voluisse. Non enim sola psalteria et citharae chordas habent: sed quia in psalterio et cithara, propter sonum ab inferioribus et superioribus, inventum est aliquid quod secundum hanc distinctionem possit intelligi, aliud nos in ipsis chordis quaerere admonuit; quia et ipsae sunt caro, sed jam a corruptione liberata. Quibus fortasse ideo addidit organum, non ut singulae sonent, sed ut diversitate con
Abbreviated transcription (Latin):
De iuda dictum erat. & diabolus sta adextris eiꝰ.
qui suas diuitias augere uoluit. xp̃ouendito
Hic autẽ dñs astitit adextris pauperis: ut diuitiȩ
pauperis sint ipse dñs Astitit quippe ad ex¬
ut ei multiplicar& annos uitae quandoq fini¬
endae. neq ut eiꝰ auger& pecuniam. aut eum
facer& corporis uiribus fortem. uel ad tempus
incolumen: sed ut saluam facer& inquit
aꝑsequentib animam meã

Expanded text:
De Juda dictum erat, «Et diabolus stet a dextris ejus;» qui suas divitias augere voluit Christo vendito: hic autem Dominus «astitit a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis sint ipse Dominus. «Astitit» quippe «a ut ei multiplicaret annos vitae quandoque finiendae, neque ut ejus augeret pecuniam, aut eum faceret corporis viribus fortem, vel ad tempus incolumem; sed «ut salvam faceret,» inquit, «a persequentibus animam mea
Abbreviated transcription (Latin):
.Quid ẽ. fr̃s: cadent in retia eius
peccatores: sed non oms peccatores. Quidam
peccatores. qui ũsq eõ sunt peccatores. ut sic
ament uitam istam ut p̃ponant illam uitae
aeternae: cadunt in muscipulã eiꝰ. Sed quiddi¬
cis: putas isti tales cadeͣnt in retia eius.: Sed
quid dediscipłis tuis oxp̃e. Icce cumferueret
ꝑ secutio. quando dimiser̃ te om̃s solum. &
ierunt unusquisq in sua. Predixisti hoc : quia
p̃uidistr. Non enim quia p̃nuntiasti tu fecisti: aut
tu in quoquam te negasti. sed ecce illi qui tibi
cohȩrebant. intua tẽptatione & ꝑ secutione qua
te in imici requirebant crucifi gendum defecer̃
Et unus ille audax qui tibi ꝓmiserat quia tecũ
paratus eẽt ire usq admortem: audiuit quidem
amedico quid in se aͥgeret ȩgrotus Febriens enim

Expanded text:
 fratres, «Cadent in retia ejus peccatores?» Sed non omnes peccatores: quidam peccatores, qui usque eo sunt peccatores, ut sic ament vitam istam, ut praeponant illam vitae aeternae, cadent in muscipulam ejus. Sed quid dicis? Putas, isti tales cadunt in retia ejus? Sed quid de discipulis tuis, o Christe? Ecce cum ferveret persecutio, quando dimiserunt te omnes solum, et ierunt unusquisque in sua praedixisti hoc, quia praevidisti: non enim quia tu praenuntiasti, tu fecisti, aut tu in quoquam te negasti: sed ecce illi qui tibi cohaerebant, in tua tentatione et persecutione, qua te inimici requirebant crucifigendum, defecerunt. Et unus ille audax qui tibi promiserat quia tecum esset usque ad mortem, audivit quidem a medico quid in se ageretur aegrotus. Febriens enim
Abbreviated transcription (Latin):
innotiusti ei : et estimas eum. homo uanitati si¬
milis factus . ẽ: Cui uanitati: temporib preter¬
labentib & p̃terfluentib. Uanitas enĩ ista dicitur
incõꝑatione cuiusdam semꝑ manentis: & nun¬
quam deficientis ueritatis. Nam et ista creatura
parentur illi ueritati ubi dictum ẽ. ego sumqͥ
sum: totum hoc quod transit. uanitas dicitur
Euanescit enim ꝑtẽpus: tanquam in auras fumꝰ.
Et quiddicã amplius quã id quod apostolus iaco¬
bus dixit. uolens homines suꝑbos adhumilita¬
tem redigere: q̃uae. ẽ enim inquit uita ur̃ã.
uapor.ẽ. ad modicũ apparens : deinceps exter¬
minabitur. ł rgo homo uanitati similis factus
.ẽ : peccando uãnitati similis factus. ẽ. Nam
quando primũ conditus. ueritati similis factꝰ
est: sed quia peccauit. quia recep̃it digna: uani¬
tati similis factus. ẽ. Pro iniquitate enĩ erudisti
hominẽ dixit in alio psalmo: & tabescere fecis¬
ti sicut araneã animã meã: Inde & hoc : homo

Expanded text:
innotuisti ei, et aestimas eum. «Homo vanitati similis factus est.» Cui vanitati? Temporibus praeterlabentibus et praeterfluentibus. Vanitas enim ista dicitur in comparatione semper manentis et nunquam deficientis veritatis. Nam et ista creatura parentur illi veritati, ubi dictum est, «Ego sum qui sum» ; totum hoc quod transit, vanitas dicitur. Evanescit enim per tempus, tanquam in auras fumus. Et quid dicam amplius, quam id quod apostolus Jacobus dixit, volens homines superbos ad humilitatem redigere? «Quae est enim,» inquit, «vita vestra? Vapor est ad modicum apparens; deinceps exterminabitur» . Ergo, «Homo similis factus est.» Nam quando est primum conditus, veritati similis factus est; sed quia peccavit, quia recepit digna, «vanitati similis factus est. Pro iniquitate» enim «erudisti hominem,» dixit in alio psalmo, «et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus.» Inde et hoc, «Homo