comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habent qd̃ manducent. Turba em̃ tri¬
duo dñm sustinet. cũ fidelis ppłs in
confessione sc̃e tͥnitatis incessabilit̾
ꝑseuerat. Substinere enim hõ deũ
dicit᷑. cum etiam int̾ adu̾sa ab eius¬
cebat. Dirige me inu̾itate tua et do¬
ce me quia tues ds̃ saluator meus
et te sustinui totadie. Aut̃. Turba
tͥduo dm̃ sustinee: cũ electi intellec¬
tum memoriam ⁊ uoluntatẽ in bo¬
no oꝑe occupant. Siue certe tuduo dm̃
sustinet. cum fidem. spem. et caritatemi

Expanded text:
m triduo sustinet, cum fidelis populus in confessione sanctae Trinitatis incessabiliter perseverat. Sustinere enim homo Deum dicitur, cum etiam nec inter adversa ab ejuscebat: « Dirige me in veritate tua et doce me, quia tu es Deus salvator meus, et te sustinui tota die . » Aliter: Turba triduo Dominum sustinet, cum electi intellectum, memoriam et voluntatem in bono opere occupant. Sive certe Dominum triduo sustinet, cum fidem et spem
Abbreviated transcription (Latin):
rificabunt nom̃ tuũ. Et bene in illa
ut dimitteret turbas emere necessarta.
quia sdem ppłs ante aduentũ dñi pa¬
tͥarchas et ꝓph̾as suos int̾cessores habu¬
it. In hac aũ ip̃e dñs ad misccłiam cõ¬
mouet᷑: quia gentilis ꝓpłs ñ sins me¬
ritis nec alicͦ int̾uentte s sola gͣtinta¬
Et pulchre dñs turbam qmͣ amore
u̾bi di esurientẽ uidit. etiam cibo cor¬
porali refecit. ut i illis adimpleret qd̾
alibi ꝓmisit dicens. Querite pͥmum
regnum cdi et nuisticiam eius. et hec oĩa

Expanded text:
la ut dimitteret turbas emere sibi necessaria, quia idem populus ante adventum Domini patriarchas et prophetas suos intercessores habuit. In hac autem ipse Dominus ad misericordiam commovetur, quia gentilis populus non suis meritis, nec aliquo interveEt pulchre Dominus turbam, quam amore verbi Dei esurientem vidit, etiam cibo corporali reficit, ut in illis adimpleret quod ipse alibi promisit, dicens: « Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Ns ih̾c xp̃s ds̃ ante scla et homo
factus in fine scłoꝵ ita sua oꝑa
temꝑare dignatꝰ est: ut inuno eodem¬
q iniracło se uerum dm̃ uerũq ho¬
minẽ ẽẽ decdararet. Qd̃ in huius lecti¬
onis serie cito cognoscimꝰ: si hanc dili¬
gent̾ consideramꝰ. Qd̃ enim supͣ tur¬
bam esurientẽ misccłia mouet᷑. hu

Expanded text:
s Christus Deus ante saecula, et homo factus in fine saeculorum, ita sua opera temperare dignatus est, ut in uno eodemque miraculo se verum Deum, verumque hominem esse declararet. Quod in hujus lectionis serie cito cognoscimus, si hanc diligenter consideremus. Quod enim super turbam esurientem misericordia motu
Abbreviated transcription (Latin):
ducanerunt. s om̃s ad unam sacie
tatẽ ꝑueneuunt: quia scͥpt᷑e sacre
intellectum ñ om̃s equalit̾ capiunt.
s tam̃ om̃s ꝓ modo et ꝑsona sua sꝑi¬
talem refectionẽ in ea inueniunt:
Unde bene de mannia dicit᷑. Qii plus
habuit ñ habundauit. et qͥ minus
ñ minorantt. s om̃s m̃si sunt ad mẽ¬
suram gomor. Est ciñ scͥpt᷑a sacra fiu¬
uius qͥdam magnꝰ et ꝑuus. excelsus
et humił. et in qͦ elephans natat et
agnus pedib ambulat: quia sꝑitaleᷤᷤ
et doctissum uiri quanto plentus eiꝰ
intellectũ degustant. tanto amplius
est qd̃ in ea esunant. et humiles et
ꝑunl scłm modulũ sue capacitatiᷤᷤ

Expanded text:
ait: « Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . intellectum non omnes aequaliter capiunt, sed tamen omnes pro modo et persona sua spiritalem refectionem in ea inveniunt. Unde bene de manna dicitur: « Qui plus habuit non abundavit: et qui minus, non minoravit, sed omnes mensi sunt ad mensuram gomor . » Est enim Scriptura sacra fluvius quidam, magnus et parvus, excelsus et humilis, in quo elephas natat, et agnus pedibus ambulat: quia spiritales et doctissimi viri, quanto plenius ejus intellectum degustant, tanto amplius est quod in eo esuriant: et humiles et parvuli, secundum modulum suae capacitatis
Abbreviated transcription (Latin):
gła eius tamqmͣ flos fem. In hac aũ¬
ꝑ qm gr̃am noui testam̃ti diximus
figurari. recte turba suꝑ t̾ram discu¬
buit: qͥa gr̃a noui testam̃ti ñ solum
culpas oꝑis s etiam culpas cogitati¬
onis restringit. Nec solũ aliena ra¬
ꝑientib contͣdicit. ẜ etiam ad ꝑfecti¬
onẽ tendentes ꝓpͥas facultates cũ ip̃a
t̾ra relinquere monet. dño dicente.

Expanded text:
gloria ejus tanquam flos agri . » In hac augloria ejus tanquam flos agri . » In hac aum gratiam Novi Testamenti diximus figurari, recte turba super terram discumbit: quia gratia Novi Testamenti non solum culpas operis, sed etiam culpas cogitationis restringit: nec solum aliena rapientibus contradicit, sed etiam ad perfectionem tendentes proprias facultates cum ipsa terra
Abbreviated transcription (Latin):
gauit eos. Quot panes halxtis: Nõ
ignorans dñs discipłos int̾rogat qͥ
omĩa scit anteqm fiant. Sut ex sua
int̾rogatione illoꝵ animos eiudiat.
et discant ꝑ enis p̾sentiã de paucis
panib multas turbas hoĩm saciari
posse insolitudine: qͥa ꝑ quadraginta
annos sine aratͥ labore inm̃sas ppłi
cat̾uas cibo manne aluit indeserto.
Qui dixeĩt. Septem. In alia refectio¬
ne quinq panes ordeatei fuisse referũ¬
tur ꝑ quos ut diximꝰ scͥptã uet̾is tes¬
tamenti significata est sub tegmme
uttere latens. Nunc autẽ hic septem
ti apłi eoꝵq sufcessores et fidem sc̃e ti¬
uitatis et nͦiͣ euangelioꝵ doctͥnam
mundo annunciauerunt. Qd̃ bene
septenanus nuimerus signat. qͥ con¬
tenanus numerꝰ frequent ꝓ plem¬
uifticie consecuti sunt scĩ. Et p̾cepit
turbe: discumb̾e suꝑ t̾ram In alia re¬
fectione turba sup̃ fenũ discubunsse
legit᷑: qͥa lex carnalia tantũ ꝓhibebat
pcc̃a. Om̃is enim caro femimi et oĩs

Expanded text:
gavit eos: Quod panes habetis? » Non ignorans Dominus discipulos interrogat, qui omnia scit antequam fiant, sed ut ex sua interrogatione illorum animos erudiat, et discant per ejus praesentiam de paucis panibus multas turbas hominum satiari posse in solitudine, qui per quadraginta annos sine aratri labore immensas populi catervas cibo mannae aluit in deserto. « Qui dixerunt: Septem. » In alia refectione quinque panes hordeacei fuisse referuntur, per quos, ut diximus, scriptura Veteris Testamenti significata est, sub tegmine litterae latens. Nunc autem hic septem ti apostoli eorumque successores, et fidem sanctae Trinitatis, et quatuor Evangeliorum doctrinam mundo annuntiaverunt. Quod bene septenarius numerus signat, qui contenarius numerus frequenter pro plenjustitiae consecuti sunt sancti. « Et praecepit turbae discumbere super terram. » In alia refectione turba super fenum discubuisse legitur, quia lex carnalia tantum prohibebat peccata. « Omnis enim caro fenum, et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe dr̃: qr apr̃e et filio indiuisibiliter
ꝓcedit. Unde et scqͥtur. Omĩa que ha¬
bet pat̾ mea sunt: et ideo dixi. qr de me¬
o accipiet ⁊ anmunciabit uob̃: so est
nota uob̃ ea faciet.

Expanded text:
 a Patre et Filio indivisibiliter procedit. Unde et sequitur: « Omnia quae habet Pater, mea sunt. Et ideo dixi: Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. » Id est nota ea vobis faciet.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s dabat eloqͥ illis. Clarificauit etiã film̃:
cum p̾dicatores filii tantis ae talibus
uututib adornauit. ut uinu̾sus orbis
ad euis credulitatẽ concurreret. Qd aũ
ait. quia de meo accipiet. ⁊ annũciabit
uob̃: sub audiendũ est de meo accipiet.
Quia enĩ denullo sit: de nullo ꝓcedat:

Expanded text:
s dabat eloqui illis . » Clarificavit etiam Filium, cum praedicatores Filii tantis ac talibus virtutibus adornavit, ut universus orbis ad ejus credulitatem concurreret. Quod autem ait: « Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, » subaudiendum est, de meo Patre. Qui enim de nullo fit, de nu
Abbreviated transcription (Latin):
huc reprobi: s indebitis me. inmortalẽ
incormptibilẽ. qualẽ me indere potert̃
soli ocłi iustoꝵ. De iusticia gͦ redarguit
illos sp̃c sc̃s quos iustoꝵ bona oꝑa imit¬
tar piget. Qui cũ bom dm̃ corꝑe ñ ui¬
dent: eum tam̃ se bonis oꝑib dilig̾e os¬
tendunt. De iuditio aũ: quia pͥnceps
mundihũ iudicatꝰ est. Principem mũ

Expanded text:
bitis me immortalem, incorruptibilem, qualem me videre potuere soli oculi justorum. De justitia ergo redarguit illos Spiritus sanctus, quod justorum bona opera imitari piget, qui cum Deum corpore non vident, eum tamen se bonis operibus diligere ostendunt. « De judicio autem, quia princeps mundi hujus jam judicatus est. » Principe
Abbreviated transcription (Latin):
ihc xp̃c ꝑsemet ip̃m mundũ io ẽ amato¬
res mundi. de pcc̃o. et de iusticia. et de iu¬
dicio redarguit. De peccato redarguit:
cos qͥmeum cred̾e noluerunt: de qͥb alibi
ait. Si ñ uenissẽ et eis locutꝰ ñ essem: pec¬
catũ ñ hab̾ent. Nunc aũ excusationem
de pcc̃o suo ñ habent. qͥa usderunt me. ⁊
ꝑationẽ recte iudicandi sunt: quibus
ip̃e ait. Si ego inbeel⁊ ebub eicio demoĩa
erunt. De iudicio redarguit eos quibus

Expanded text:
 per semetipsum mundum, id est amatores mundi, de peccato, et de justitia, et de judicio redarguit. De peccato redarguit eos, quia in eum credere noluerunt, de quibus alibi ait: « Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent. Nunc autem excusationem de peccato suo non habent, quia viderunt me, et parationem recte judicandi sunt, quibus ipse ait: « Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, erunt . » De judicio redargu
Abbreviated transcription (Latin):
muntiauit. quib mst̾ium ꝓphandi de¬
dit. S qd̾ cunctis fidelib generalit̾ cõ¬
uenit: sp̃c sc̃s fut᷑a admunciat: qr ꝯmnes
qͦs replerit ad amandam uitam et̾nam
que fut᷑a est inflaminat. De qͦ ad huc sub.¬
dit᷑. Iue me clanficabit. Clarficauit

Expanded text:
nuntiavit, quibus mysterium prophetandi dedit. Sed quod cunctis fidelibus generaliter convenit, Spiritus sanctus futura annuntiat: quia omnes quos repleverit, ad amandam vitam aeternam quae futura est inflammat. De quo adhuc subditur: « Ille me clarificabit. » Clarificavit
Abbreviated transcription (Latin):
cadentẽ de celo: magis sub eiꝰ durissima
seriitute man̾e uoluerunt. qm̃ ad lib̾ato¬
ris leue iugum transire. S qd̃ dñs ꝑ se¬
met ip̃m muna gente iudeoꝵ fecit. hoc
predicationẽ apłor. Redarguit emin
sp̃c sc̃s mundũ idẽ mundi amatores

Expanded text:
cadentem , » magis sub ejus durissima servitute manere voluerunt, quam ad liberatoris leve jugum transire. Sed quod Dominus per semetipsum in una gente Judaeorum fecit, hoc praedicationem apostolorum. Redarguit enim Spiritus sanctus mundum, id est mundi amatores
Abbreviated transcription (Latin):
quo dñs ait. uenit ad me princeps hũ
muncli et rnme ñ habet qͥcqmͣ. Princeps
sentiam a cordib fidelium eius potestas
expulsa est. sic̃ dñs ait. Nunc hora est:
ut panceps huiꝰ mundi eiciat᷑ foras. Re¬
darguit gͦ sp̃s sc̃s eos de iudicio. quos ex¬
emplo dampnati angłi nec contͣ dm̃ su¬
ꝑbire audeant t̾ret: sic̃ uidas apłs ait.
Anglos qͥ ñ seruauerunt suum principa¬
tum. s d̾elinqͤrunt suũ domiciliũ: in ui¬
diciũ magni diei iudicandos reseruauit.
S qr ad redarguenda de pcco ⁊ de iusticia
et de iudicio nou̾at dñs corda apłoꝵ ad¬

Expanded text:
m princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . » Princeps sentiam a cordibus fidelium ejus potestas expulsa est, sicut Dominus ait: « Nunc hora est ut princeps hujus mundi ejiciatur foras ritus sanctus eos de judicio, quos exemplo damnati angeli, ne contra Deum superbire audeant, terret, sicut Judas apostolus ait: « Angelos, qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in judicio magni Dei judicandos reservavit. » Sed quia ad redarguendum de peccato, et de justitia, et de judicio, noverat Dominus corda apo
Abbreviated transcription (Latin):
demus ꝑ specł̃m mneniginate: tunc uidebi¬
mus facie ad faciem. Uel c̾te qd̃ ait. Doce¬
bit uos onñe u̾itatẽ: id est diffundet in
mare onmẽ u̾itatẽ. Et quia patris et filii
anmnitas recte subdit᷑. Nonem̃ loqͥtur

Expanded text:
demus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . » Vel certe quod ait: « Docebit vos omnem veritatem, » id est, diffundet in mare omnem veritatem, et quia Patris, et Filiidivinitas, recte subditur: « Non enim loquetur
Abbreviated transcription (Latin):
se est ut hec forma seiu qmͣ mie c̾nitis qͣm
in me ꝑfectius intueri ualeatis. Sicut ip̃e
nifeste legat᷑ post resurrectionẽ qm̃ in
sufflauit et dyxit. accipite sp̃m sc̃m: Po
ad sitiendam diuinitatẽ ocłos m̃tis
erigebant. Pt̾ qmͣ iũ dñicũ corpꝰ ad
quo caput precessisse cognouerunt. se¬
bi a dño dicit᷑. Ubi est thesaurꝰ tiuis:

Expanded text:
se est ut haec forma servi, quam in me cernitis, quam se est ut haec forma servi, quam in me cernitis, quam in me perfectius intueri valeatis, sicut ipse nifeste legatur post resurrectionem, quoniam insufflavit et dixit: « Accipite Spiritum sanctum . » ad sciendam divinitatem oculos mentis erigebant. Postquam autem Dominicum corpus ad quo caput praecessisse cognoverunt, bi a Domino dicitur: « Ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
euntẽ incelũ. Et̃ qͥa nouerat dñs qd hec
u̾ba sua tantum maiorẽ tͥsticiam incordib
apłor gen̾arent. qnͣto se icinius ab eis re¬
cessurum p̾dicebat: adiunxit dicens. S
qr hec loquutꝰ sum nob̃: tͥsticia implenit
cor ur̃m. Nec enim absq graui merore
eius absenciam corporalẽ audire pot̾ant
cuiꝰ grã de mundo electi erant. cius doc¬
tͥna instiuebant᷑ cuiꝰ sermonib infor¬
mabant᷑: cuiꝰ miracłis iocundabantur.
Et quẽ obicẽ et defensorem in om̃ibus
senciebant. sine magno dolore ab eo seꝑa¬
ri ñ pot̾ant. unde cum suam passionem
alibi p̾dic̾et ꝓhibere uolens cum petrus
aiebat. ꝓpitius esto tͥ dñe: ñ fiet istud.
Non enim decet ut filius cli gustet mor¬
tem. Et cum in ultuma cena recumbens
dic̾et unus nr̃m me tradit᷑s est. cõtͥsta¬
magist̾ benigna consolatione lemre
curauit subiciens. Ego u̾itatẽ dico uob̃:
expedit uob̃ ut ego uadam. Ac si dicẽt.
Eg̃o qui u̾itas sum u̾itatẽ uob̃ dico. neces¬

Expanded text:
 Et quia noverat Dominus quod haec sua verba tanto majorem tristitiam in cordibus apostolorum generarent, quanto se vicinius ab eis recessurum praedicebat, adjunxit, dicens. « Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. » Nec enim absque gravi moerore ejus absentiam corporalem audire poterant, cujus gratia de mundo electi erant, cujus doctrina instruebantur, cujus sermonibus informabantur, cujus miraculis jucundabantur. Et quem obicem et defensorem in omnibus sentiebant, sine magno dolore ab eo separari non poterant. Unde cum suam passionem alibi praediceret, prohibere volens eum Petrus, aiebat: « Propitius esto tibi, Domine, non fiat istud; non enim decet ut Filius Dei gustet mortem . » Et cum in ultima coena recumbens diceret: « Unus vestrum me traditurus est, contristaMagister benigna consolatione lenire curavit, dicens. « Ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. » Ac si diceret: Ego qui veritas sum, veritatem vobis dico. Neces
Abbreviated transcription (Latin):
bata est qd̾ eum qũe humilẽ hoĩem
udert̃ sublimen dm̃ credideuint. sic
et iusticia cet̾oꝵ fidelium in hoc lauda¬
bilis apparet. qd̃ eũ quẽ corꝑalit nõ
uident: mente diligunt et credunt. Uñ
bũ dicit᷑. De iusticia uͦ. quia adpr̃em ua¬
do et iam ñ uidebitis me. qd̃ est dice. Nõ

Expanded text:
bata est, quod eum quem humilem hominem viderunt, sublimem Deum crediderunt: sic et justitia caeterorum fidelium in hoc laudabilis apparet, quod eum quem corporaliter non vident, mente diligunt et credunt. Unde bene dicitur. « De justitia vero, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. » Quod est dicere: Non
Abbreviated transcription (Latin):
a pr̃e u̾itatis ꝓcedit. Qd̾ autẽ subiungit
docebit uos omnẽ u̾itatẽ ñ solum ad presẽ¬
tem s etiam ad fut᷑am uitam ꝑtinet. Nul¬
lus tam ꝑfectꝰ inp̾senti uita eẽ potest. ut
omnẽ u̾itatẽ caꝑe possit. maxime tũ apłs
paulus qui raptꝰ usq ad t̾cium celum fu̾at
dicat. Ex ꝑte enim cognoscimꝰ. et ex parte

Expanded text:
a Patre veritatis procedit. Quod autem subjungit: « Docebit vos omnem veritatem, » non solum ad praesentem, sed etiam ad futuram vitam pertinet. Nullus tam perfectus in praesenti vita esse potest ut omnem veritatem capere possit, maxime cum apostolus Paulus, qui raptus usque ad tertium coelum fuerat, dicat: « Ex parte enim cognoscimus, et ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
fcm est et habitauit in nob̃ Sic̃ ip̃e ali¬
bi ait. Exniu apr̃e ⁊ ueni in mundũ:
it̾m relinqͦ muncdũ et uado ad patrẽ.
Etit̾m. Nemo ascendit incelũ insi qui
descendit de celo: filius hoĩs qui est in
celo. Qd̃ aũ subiungit. Et nemo ex
uob̃ iut̾rogat me quo uadis: tale est
ac si dic̾e̾t. Tam lucida et p̾clara erit as¬
censio mea:. ut nullus ur̃m incligeat
me iut̾rogare qͦ uadam: Nidentib cñc¬
tis: qd̾ celum ascendã. Nam cum suꝑiꝰ¬

Expanded text:
 sicut ipse alibi ait: « Exivi a Patre et veni in mundum, et iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem ; » et iterum: « Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo. Filius hominis qui est in coelo . » Quod autem subjungit « Et nemo ex vobis interroget me: Quo vadis? » tale est ac si diceret: Tam lucida et praeclara erit ascensio mea, ut nullus vestrum indigeat me interrogare quo vadam, videntibus cunctis quod coelum ascendam. Nam cum su
Abbreviated transcription (Latin):
absencia m̾encia consolar dignatꝰ est.
s etiam cotidie ꝓ pccĩs ꝑpetͣcione lugẽti¬
b dum spem ꝓmittit uenie. maximam
consolationẽ tubuit. Cuius consolatioĩs
ope se subleuatũ nou̾at: qͥ dicebat. Con¬
solationes tue dñe: letificauesunt aĩam

Expanded text:
entia consolari dignatus est, sed etiam quotidie pro peccati perpetratione lugentibus, dum spem promittit veniae, maximam consolationem tribuit. Cujus consolationis ope se sublevatum noverat, qui dicebat: « Consolationes tuae, Domine, laetificaverunt animam
Abbreviated transcription (Latin):
repellitis illud et indignos uos iudi¬
catis et̾ne uite. ecce conu̾tim᷑ ad genteᷤᷤ.
Et pulchre inpͥmordio dñs pcc̃m in¬
credulitatis quasi speciale posuit: qͥa
sic̃ fides origo est om̃ium uirtutũ. sic
incredulitas fundam̃tum om̃ium in¬
tioꝵ. Et sic̃ iustus ex fĩde inuit: sic qui

Expanded text:
repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . » Et pulchre in primordio Dominus peccatum incredulitatis, quasi speciale posuit: quia sicut fides origo est omnium virtutum, sic incredulitas fundamentum omnium vitiorum: et sicut just
Abbreviated transcription (Latin):
lectionẽ ad inuicem habueritis. Et it̾m.
¶Sandatum nouũ do uob̃ ut diligatis
inuirem. Et cet̾a his similia. Eademq
multiplici sermone desua ac patͥs diui-¬
nitate eis loq̃ret᷑. ñ solum resurrectionẽ
s etiam suam ascensionẽ p̾dic̾e uoluit
dicens. uado ad eum qui misit me. Ubi
q̃rendũ est quare dicat. uado ad eni
qͥ misitme : cum alibi discipłis dixis¬
se legat᷑: ecce ego uob̾cum sum om̃ib
dieb usq ad cõsũmationẽ scl̃i. S hec
qͥstio facile eoꝵ m̃tib patet: qui in ino
mediatore di et hoĩm inutrãq nat᷑am
diuinam sciłr et humanã confitent᷑. Ila

Expanded text:
lectionem ad invicem habueritis ; » et iterum: « Mandatum novum do vobis ut diligatis invicem , » et caetera his similia. Eademque multiplici sermone de sua ac Patris divinitate eis loqueretur, non solum resurrectionem, sed etiam suam ascensionem praedicere voluit, dicens: « Vado ad eum qui misit me. » Ubi quaerendum est quare dicat: « Vado ad eum qui misit me, » cum alibi discipulis dixisse legatur: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi? » Sed haec quaestio facile eorum mentibus patet, qui in uno Mediatore Dei et hominum utramque naturam, scilicet divinam et humanam, confite
Abbreviated transcription (Latin):
hora ut transeat ex loc mundo ad prem
cum dilexiss suos qui erant in mundo
infinem dilex̃ eos. Sic̃ enim doctꝰ pater¬
familias cum in longinqͣm regionẽ pro¬
fecturꝰ est. tunc maxime fibi subiectos
qualit̾ se ꝓuid̾e debeant cõmonet. ita

Expanded text:
oc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos . » Sicut enim doctus paterfamilias, cum in longinquam regionem profectus est, tunc maxime sibi subjectos, qualiter se providere debeant, commonet: ita
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ pcc̃m ñ fectt: nec dolus inuentꝰ ẽ
in ore enis. Nam qd̃ ait uox pat̾na
de filio in quo in complacuit: id ip̃m
est qd̃ alibi filĩ destat᷑ dicens. et qͥme
misit mec̾ est. et ñ reliqͥt me solum:
qi ego que placita sunt ei facio sẽꝑ. Se
ne quoq uoce patͥs de eo dr. ip̃m au¬
dite: ut ip̃m eẽ intelligemꝰ de qͦ ꝑ moy¬
sen fuerat ꝓphetatũ. ꝓph̾am suscitabit
audietis iuxta omĩa que loquutꝰ fi̾t

Expanded text:
m peccatum non fecit, nec dolus inventus est m peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Nam quod ait vox paterna de Filio: « In quo mihi complacui, » idipsum est quod alibi Filius testatur, dicens: « Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quia quae placita sunt ei, facio semper . » Bene quoque voce Patris, de eo dicitur: « Ipsum audite, » ut ipsum esse intelligeremus, de quo per Moysen fuerat prophetatum : « Prophetam suscitabit audietis, » juxta omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
tione linguaꝵ Si enim ppłm ꝑ deserta
gradientẽ. quadraginta annos colũpne
obimbratione ꝓtexit et illuminauit
młto magis infut᷑a uita receptis electis
tructione securos reddet ꝑit̾ et munitoᷤ.
Nto instruendas aũ mentes apłoꝵ de cog¬
nitione diuinitatis unigeniti fili lĩ
post moysi et helie testimoniũ: uox pa¬
tris de nube testimoniũ ꝑhibuit dicens.
Hic est filius meus dilectus. id ẽ ip̃e quẽ
informa hoĩs hoĩem cernitis hic est fili
meus: ñ ad optinus s ꝓpͥus. nec alm̃de
creatꝰ s ex me genitꝰ. cui mecũ una ẽ
potestas. una substancia: et una tͥnitas.
plicuit enĩ deo humana natura: quãdo
p̃cepti illius p̾uaricatͥx peccando effecta
est. sic̃ ip̃e ait ad noe. Non ꝑmanebit
sp̃c m̃s in hoĩe inet̾num eo qđ̃ sit caro.
Pentet enim me fecisse eos. S in solo
mediatore d̃i et hominũ bene se cõpla¬
cuisse dicit: qr pcc̃m qd̃ diuinitatẽ
offend̾et. in humanitate ñ habuit.

Expanded text:
 » Si enim populum per deserta gradientem quadraginta annos columnae obumbratione protexit et illuminavit, multo magis in suam vitam receptos, electos tructione securos reddet pariter et munitos. Ad instruendas autem mentes apostolorum de cognitione divinitatis unigeniti Filii Dei, post Moysi et Eliae testimonium, vox Patris de nube testimonium perhibuit, dicens: « Hic est Filius meus dilectus. » Id est: quem in forma hominis hominem cernitis, himeus non adoptivus, sed proprius, non aliunde creatus, sed ex me genitus, cui mecum una est potestas, una substantia et una aeternitas. plicuit enim Deo humana natura, quando praecepti illius praevaricatrix peccando effecta est, sicut ipse ait ad Noe: « Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, eo quod sit caro. Poenitet me fecisse eos . » Sed in solo Mediatore Dei et hominum, bene sibi complacuisse dicit, quia peccatum quod divinitatem fuscaret, in humanitate n
Abbreviated transcription (Latin):
nus dm̃ clarificationi testimoniũ ꝑhi¬
berent. Qd̾ uͦ descendentib ilł de mon¬
te. p̾cepit ih̾c dicens. nemini dixeritis
uisionem donec filius hoĩs amortuis re¬
surgat: tempus fut᷑e p̾dicationis insi¬
nuat. Nouerat enim fragiles cẽ apłoꝵ
incredibiles eẽ nisi prius sua in sibili
resurrectione ad credendum cõmone¬
rent᷑. Et̃ sdeo hanc uisionẽ ñ eẽ penit̃
dicendam ꝓhibuit. s ante resurrectio¬
nẽ dicẽ uetuit. tẽpus ordinate p̃dica

Expanded text:
nus Domini clarificationi testimonium perhinus Domini clarificationi testimonium perhiberent. Quod vero descendentibus illis de monte praecepit Jesus, dicens: « Nemini dixeritis visionem, donec filius hominis a mortuis resurgat. » Tempus futurae praedicationis insinuat. Noverat enim fragiles esse apostincredibiles esse, nisi prius sua visibili resurrectione ad credendum commoverentur. Et ideo hanc visionem non esse penitus dicendam prohibuit, sed ante resurrectionem dicere
Abbreviated transcription (Latin):
illum: ext̾minabit᷑ de plebe: felices gͦ
apłi qui ñ solum dm̃ claritatẽ und̾e
meruerunt: s etiam uocẽ patͥs into¬
nantẽ audire. Nec ab hac felicitate
nos ex toto aliem erimus. si quẽ illi cre¬
let: recte subdit᷑. Et audien tes dis¬
cipulis ceciderunt inrfaciem suam et ti¬
merunt uasde. S quos humana fra¬
gilitas grauabat: benigne pius ma¬
gister consolat᷑. et enigit u̾bo ꝑiter¬
eos et tactu. Unde et sub infertur. Et a¬
cedens ih̾c: tetigit eos dicens. Surgi
te nolite timere. Tangendo gͦ timo¬
rem expellit. et fiduciam tͥbuit: qr
tactus ens sanitas ẽ orb t̾rarum. Et
qm̃ iuxta eiꝰ uocẽ. omĩs qui se humi¬
liat exaltabit᷑. post casum surgere iu¬
bent᷑. qm̃ post p̾sentis uite labores e¬
lecti ingłam sunt sublimand: iuxta
illud psalmiste. s urgite post qm seden¬
tis. Leuantes aũ ocłos suos. neminẽ uide¬
runt. nisi solum ihm ut intellig̾ent
moysen et heliam ad hoc apparuisse. qͣti¬

Expanded text:
lebe. Felices ergo apostoli, qui non solum Domini claritatem videre meruerunt, sed etiam vocem Patris intonantem audire. Nec ab hac felicitate nos ex toto alieni erimus, si quem illi crelet, recte subditur: « Et audientes discipuli, ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde. » Sed quos humana fragilitas gravabat, benigne pius magister consolatur, et erigit verbo pariter et tactu. Unde et subinfertur: « Et accedens Jesus tetigit eos dicens: Surgite, et nolite timere. » Tangendo ergo timorem expellit, et fiduciam tribuit, quia tactus ejus sanitas est orbis terrarum. Et quoniam juxta ejus vocem, omnis qui se humiliat exaltabitur , post casum surgere jubentur, quoniam post praesentis vitae labores electi ad gloriam sunt sublimandi, juxta illud Psalmistae: « Surgite postquam sederitis . » « Levantes autem oculos suos, neminem viderunt, nisi solum Jesum. » Ut intelligerent Moysen et Eliam ad hoc apparuisse, quate
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacłoꝵ uisibiliũ constructione pre
cogitante. No huc et loquente. ecce nuleᷤ
lucida obumbrauit eos. ut intel ligerẽt
electis in et̾na tab̃nacła receptis ñ ẽẽ ne¬
cessaria corporalia tab̃nacła. ubi nubis
obumbratione ꝓtecti erunt a cõuentu
malignantium ⁊ amultitudĩe oꝑan¬
tium miqͥtatẽ. cũ implebit᷑ cũ alibi
ꝑ psalmistam dicit᷑. Abscondes eos in

Expanded text:
tabernaculis visibili constructione Petro cogitante: « Adhuc eo loquente, ecce nubes lucida obumbravit eos. » Ut intelligerent electis in aeterna tabernacula receptis, non esse necessaria corporalia tabernacula ubi in nubis obumbratione protecti erunt a conventu malignantium, a multitudine operantium iniquitatem, quando implebitur quod alibi per Psalmistam dici
Abbreviated transcription (Latin):
et resurrecturũ p̾nuntiarunt. Siue
alit̾. ꝑ̾ moy sen et heliam utrũq testa¬
m̃tum intellig̾e possumꝰ. uetꝰ scil̾r et
nouũ. Una gͦ uoce moyses et helias
excessum dm̃ p̾dixerunt. qi cõcordi
fide utͥusq testam̃ti fideles de dño sẽ¬
fut᷑m: isti p̾nuntiant iam factum.
debitum u̾dum exsoluit. duos scõꝵ
ordines possumꝰ accipe. illos scil ⁊ qͥ dm̃¬
adultimũ aduentũ moriendo ꝑ moysẽ
p̾cesserunt. et illos qui temꝑe iudicii
uiui incarne inueniendi sunt. Bene
gͦ cũ eo uisi in maiestate memorant᷑.
qͥ a isti resuscitati et illi unmutati rapi¬
sic semꝑcũ dño erunt: quãdo implebit᷑
ꝓmissio dñi dicentis. Pat̾ da ut sic̃ ego
⁊ tu unũ sumꝰ. ita ⁊ isti in nob̾ unũ sĩt:¬
ñ eqͣsltate s ꝑticipatione głe. S huiꝰ
uisionis claritate qnͣtum petrꝰ apłs de¬
lectatus sit manifestauit: cum respõ¬
dens cdixit ad ih̾m. Dñe bonũ est nos
hic cẽ. Ubi oftendit summũ bonum

Expanded text:
e aliter, per Moysen et Eliam, utrumque Testamentum intelligere possumus, Vetus scilicet et Novum. Una ergo voce Moyses et Elias excessum Domini praedixerunt, quia concordi fide utriusque Testamenti fideles de Dofuturum, isti praenuntiant jam factum. debitum nedum exsolvit, duos sanctorum ordines possumus accipere, et illos scilicet, qui Domini ultimum adventum moriendo per Moysen praecesserunt, et illos qui tempore judicii vivi in carne inveniendi sunt. Bene ergo cum eo visi in majestate memorantur, quia et isti resuscitati, et illi immutati, rapisic semper cum Domino erunt, quando implebitur promissio Domini, dicentis: « Pater, da ut sicut ego et tu unum sumus, ita et isti in nobis unun aequalitate, sed participatione gloriae. Sed hujus visionis claritate quantum Petrus apostolus delectatus sit, manifestavit, cum respondens dixit ad Jesum: « Domine, bonum est nos hic esse. » Ubi ostendit summum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilib nichil sole splendidius ap¬
paret: ꝑ cdaritatẽ solis fut᷑e uite splẽ¬
dor significatꝰ est. in qͣ sic̾ ꝑ damhelẽ
dr̃. qui docti sunt fulgebunt sicut
splendor fumam̃t: et qui ad iusticiã
erudiunt multos quasi stelle in ꝑpe¬
tuas et̾nitates. Et qm̃ nichil sole cla¬
rius ut diximꝰ usd̾e nouimꝰ: ñ solũ
dñi s etiam scõꝵ in resurrectione gła
soł aspectui comꝑatur. qr clarius sole
aliqͥd unde exemplũ daret᷑ hõib: mini¬
me potuit inuenurz. Hanc autẽ clan¬
ficatam dñi corꝑis maiestatẽ. hanc
scõꝵ corpoꝵ claritatẽ. nullus inuidi¬
tio repboꝵ uidere putandũ est. Tan¬
tum usdebunt inquẽ tranffixert̃. et
plangent se suꝑ eum om̃s tͥb t̾re. At
cum ꝑacto iuditio sublati fu̾int impii
neuideant głam łi. tunc iusti ad cõ¬
templandã ꝑpetuo głam regni eiꝰ. et
ip̃i ꝓ modulo suo: incorruptionis lu ce
tranffigurati intrabunt. Unde dicit
apłs. Qui reformabit corpus humilitatiᷤᷤ

Expanded text:
ilibus nihil sole splendidius apparet, per claritatem solis futurae vitae splendor significatus est, in qua, sicut per Danielem dicitur: « Qui docti sunt, fulgebunt sicut splendor firmamenti: et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . » Et quoniam nihil sole clarius ut diximus videre novimus, non solum Domini, sed etiam sanctorum in resurrectione gloria solis aspectui comparatur, quia clarius sole aliquid, unde exemplum daretur hominibus, minime potuit invenire. Hanc autem clarificatam Dominici corporis majestatem, hanc sanctorum corporum claritatem, nullus inest. Tantum videbunt in quem transfixerunt, et plangent se super eum omnes tribus terrae. At cum peracto judicio sublati fuerint impii, ne videant gloriam Dei, tunc justi ad contemplandam perpetuo gloriam regni ejus, et ipsi pro modulo suo incorruptionis luce transfigurati intrabunt: unde dicit Apostolus: Qui reformabit corpus humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nimis uelut nix: qualia fullo ñ potest
nͨ doctor nͨ p̾dicator qͥlib sꝑitalis in pͤ¬
senti uita suis ualet aꝑire sermomibus.
S ne aliqua dubitatio in apłoꝵ cor¬
dib reman̾e poss: pt̾ tnͣffigurationẽ
dm̃ci corꝑis. idonei testes adhibentur.
Unde et subdit᷑. Et ecce apparuenunt
moyses ethelias: cum eo loquentes. Q
les aũ apparuerint uel qͥd cumeo locu

Expanded text:
nimis velut nix, qualia fullo non potest  doctor, nec praedicator quilibet spiritualis, in praesenti vita suis valet aperire sermonibus. Sed ne aliqua dubitatio in apostolorum cordibus remanere posset, post transfigurationem Dominici corporis, idonei testes adhibentur. Unde et subditur: « Ecce apparuerunt Moyses et Elias cum eo loquentes. » Quales autem appar
Abbreviated transcription (Latin):
Noli ẽẽ amicꝰ hoĩ iracundo. neq am¬
bules cum uiro furioso. ne forte discas
semitas enis. et sumas scandalũ aĩe
tue. Pulchre etiam eos qͥb corpꝰ suũ
clarificatũ ostendit. in montẽ excel¬
sum adduxit. ut nos doc̾et qr ad il¬
lam gl̾am futeͤ resurrectionis felici¬
ter ꝑuenire mebim᷑. Siuna et t̾re¬
na deserentes sublimia atq celestia
desideremꝰ. dicentes cũ apło. Nostra
aũ conũsatio in ceł est. Unde etiam
saluatorẽ expectamꝰ dñm nr̃m ih̾m

Expanded text:
noli esse amicus homini iracundo, neque ambules cum uiro furioso: ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae. nolclarificatum ostendit, in montem excelsum eduxit, ut nos doceret quia tunc ad illam gloriam futurae resurrectionis feliciter pervenire merebimur, si terrena deserentes, sublimia atque coelestia desideramus, dicentes cum Apostolo: « Nostra autem conversatio in coelis est . » Unde etiam Salvatorem e
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista. nesciens qͥd dicẽt:qr huma¬
na natura cũ ultͣ modũ sue fragilita¬
tis ducit᷑. aliqnͣdo suan s igͥnoranciã
ignorat. Nesciebat enum qͥd dicẽt. qͣndo
in et̾na illa gla temꝑalia tab̃nacła ne¬
cessaria estimabat. Ibi enim mat̾iat tab¬
nacłi constructio necessaria ñ est. ubi sũ¬
mũ bonũ et ꝑfectum dñi uisio est: sicut

Expanded text:
ert nesciens quid diceret, quia humana natura cum ultra modum suae fragilitatis ducitur, aliquando suam ipsam ignorantiam ignorat. Nesciebat quid diceret, quando in aeterna illa gloria temporalia tabernacula necessaria aestimabat. Ibi enim materialis tabernaculi constructio necessaria non est, ubi summum bonum et perfectum Domini visio est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
odit ammã suam in hoc mundo: in
uitam et̾nã custodit eam. rre dura ⁊
asꝑa ꝑsecutio martirii ind̾etur fne
passionis et resurrectionis exẽplũ
adhibuit: dicens se ierosolimis mul¬
ta passurũ. et die t̾cia resurrecturũ.
Ne autẽ resurrectionis audita gła
incredibit ud̾etur. trib electis disci¬
put̃ seorsum eductis. eiusdẽ resurroc¬
tionis formam insua tranffigura¬
tione ostendit. Et pulchre ostensu¬
rus discipłis eiusdẽ resurrectionis for¬
mam seorsum eos eduxit. ut intelli¬
gannus qͥa si eiusdem resurrectioĩs
participes ẽẽ cupimꝰ: a turb̃ malig¬
ẽẽ debemus semꝑ quidẽ mente aliqͣn¬
do et corpore: qr sic̾ bonoꝵ societas mł¬
tum iuuat. sic infirmis m̃tib maloꝵ
concordia frequent nocet. Teste psal¬
mista qui ait. Cum scõ sc̃s eris et cum
uiro innocente innocens eris. Et cum

Expanded text:
odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam, » ne dura et aspera persecutio martyrii videretur, suae passionis et resurrectionis exemplum adhibuit, dicens se Hierosolymis multa passurum et in die tertia resurrecturum. Ne autem resurrectionis inaudita gloria incredibilis videretur, tribus electis discipulis seorsum eductis, ejusdem resurrectionis formam in sua transfiguratione ostendit. Et pulchre ostensurus discipulis ejusdem resurrectionis formam, seorsum eos eduxit, quia si ejusdem resurrectionis participes esse cupimus, a turbis maligesse debemus, semper quidem mente, aliquando et corpore. Quia sicut bonorum societas multum juvat, sic infirmis mentibus malorum concordia frequenter nocet, teste Psalmista qui ait: « Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris; et cum
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicebat. Sic̃ ceruus desiderat ad
fontes a quaꝵ ita desiderat anima
mea ad te cłs. Nec sslud absq conside¬
ratione p̾t̾eundũ est. qd̃ post sex dies
post ea que suꝑiꝰ gesta narrant᷑ disci¬
puł suam resurrectionẽ ostendisse
memorat᷑. Quia enim sex sunt dies
in quib litet oꝑari. senariꝰ sepe nu¬
merꝰ p̾sentis uite laborẽ significat. Et

Expanded text:
d fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . » Nec illud absque consideratione praetereundum est, quod post sex dies et post ea quae superius gesta narrantur discipulis suam resurrectionem ostendisse memoratur. Quia enim sex sunt dies in quibus licet operari, senarius saepe numerus praesentis vitae laborem si
Abbreviated transcription (Latin):
mari. Et̃ om̃s escam sꝑitalem mandu¬
cauerant: sp̃ualẽ utiq ñ corporalem.
Alt̾am: quia illi manna. nos aliud. sꝑi¬
quib nos similes sumꝰ. Non qͥb isli
similes fuert̃. Hic est gͦ panis de celo
descendens: ut si qͥs ex ip̃o mancducau̾it
ñ moriat᷑. S qd̃ ꝑtinet ad uirtutem
sacͣmenti. ñ qd̃ ꝑtinet aduisibile sa¬
cram̃tum: qui manducat intus ñ
foris. qui manducat in corde: ñ qui
u̾itas est. Si qͥs manducau̾it ex hoc
pane. uuet in et̾num. Et panis qũe
ego dabu caro mea est ꝓ mundi uita.
Hoc qnͣdo caꝑet caro qd̃ dix̃ panem
carnem: uocat᷑ caro: qd̃ ñ capit caro.
Et ideo magis ũ capit caro: qr nocat᷑
caro. Hoc enim ex hormerunt. hoc
ad similatum ẽẽ dixerunt: hoc ñ
posse fieri putauerunt. Caro mea:
inqͥt ꝓ munch uita. Norunt fĩde¬
ies corpus xp̃i: si corpus xp̃i ẽẽ nõ
neglegunt. fiant corpꝰ xp̃i: si uolunt
nisi corpus xp̃i. Quisq uiuere iuilt: cre¬

Expanded text:
mnes eamdem escam spiritalem manducaverunt . » Spiritalem utique, non corporalem escam: quia illi manna, nos alium spiquibus nos similes sumus, non quibus illi similes fuerunt. « Hic est ergo panis de coelo descendens. » « Ut si quis ex ipso manducaverit, non moriatur. Sed quod pertinet ad virtutem Sacramenti, nunquid pertinet ad visibile Sacramentum: qui manducat intus, non foris, qui manducat in corde, non qui veritas est. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum; et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quando caperet caro, quod dixit panem, carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc ad se multum esse dixerunt, hoc non posse fieri putaverunt. Caro mea est, inquit, pro mundi vita. Norunt fideles corpus Christi, si corpus Christi esse non negligant. Fiant corpus Christi, si volunt nisi corpus Christi. » Quisque vivere vult, cre
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾e apatre insi audire prẽm insi
audire u̾bum patͥs so ẽ me: Ne forte
gͦ cum dico uob̃ om̃is qui audit apa-¬
tre et didicit. dicatis apud uos: s nũ¬
tumus apĩe: ame ip̃o audite. Non
quia prẽm iudit quisqmͣ. s qui est
a deo hic indit patrẽ. Ego nom pat̾m:¬
qr ab illo sum. S quomͦ u̾bũ ab illo
cuiꝰ est u̾bum: Non qd̃ sonat ⁊ tnͣ¬
sit s qd̾ manet cum dicente: et tra¬
ciedit mine halet intam et̾nam.
Reuelare se uoluit. quid eẽt. Nã cõ¬
pẽdiosins dic̃e potuit: qui credit in
uenit adme. Et qui nenit ad me
halet me:. Quid ẽ aũ hab̾e me: Ha¬
bere intam et̾nam. Mortẽ assumpsit:
uita et̾na. Mori uoluit s de tuo ohõ:¬

Expanded text:
 audire a Patre, nisi audire Verbum Patris, id est me? Ne forte ergo cum dico vobis: Omnis qui audivit a Patre et didicit, dicatis apud vos: Sed nunuimus a Patre? A meipso audite. Non quia Patrem vidit quisquam, sed qui est a Deo, hic vidit Patrem. Ego novi Patrem, ab illo sum; sed quomodo verbum ab illo cujus est verbum: non quod sonat et transit, sed quod manet cum dicente, et tracredit in me, habet vitam aeternam. » Revelare se voluit Dominus quid esset. Nam compendio dicere potuit: Qui credit in in me venit ad me: et qui venit ad me habet me. Quid est autem habere me? Habere vitam aeternam. Mortem assumpsit vita aeterna, mori voluit, s
Abbreviated transcription (Latin):
Miscd̃ia ens subseq̃uat᷑ me. preue¬
mat uelle: subseqͣtur ꝑfic̾e. Trahit
pat̾ ad filium eos qui ꝓpt̾ea credñt
infilium. quia eum cogitant pa¬
tr̃ẽ hab̾e dm̃. D̾s emm pat̾ equalẽ
sibi genuit filium. Et qui cogitat
atq infide sua sentit et ruminat
equalẽ ẽẽ patͥ eum inquẽ credidit
ip̃m trahit pat̾ adfiliũ. Qui em̃

Expanded text:
ricordia ejus subsequetur me . » Praeveniet velle, subsequetur perficere. Trahit autem Pater ad Filium eos qui propterea credunt in Filium, quia eum cogitant Patrem habere Deum. Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium, et qui cogitat atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credidit, ipsum trahit Pater ad Filium. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
mon bariona: quia caro et sangniᷤᷤ
ñ reuelauit tibi: s pat̾ m̃s qui est¬
in celis Ista reuelatio:. ip̃a est at¬
tractio. Dum em̃ dix̃ nemo potest
uenire ad me insi pat̾ qui misit
me trax̾it eum: continuo subm̃¬
xit. Et ego resuscitabo eñ in nomꝰ¬
simo die Beddo qd̃ sꝑat. uidebit
qd̃ ad huc ñ uidendo credidit. Mã.¬
ducabit qd̾ esinit: saciabit᷑ eo qd̃
sitit. Ubi: in resurectione mortu¬
oꝵ: quia ego resuscitabo eum in no¬
inssimo die. Scͥptũ est enim in ꝓphis.
Et erant om̃s docibiles dĩ. Quare lyc
potestis me cognosc̾e̾: Om̃s regn il¬
lnis hoĩes docibiles di etunt: ñ ab
hoĩb audient. Et̃ si ab hõĩb audiũt
tam̃ qd intelligunt int̾ datut. intꝰ
choruscat. intus reuelat᷑ Homines
foras u̾bum sonare possunt. s inua¬
num laborant inisi intus deus docẽs
apperiat sensus. Ine est deo docibit̃
patre et didicit: uenit adme. Quo¬
mͦ trahit pat̾: Docendo delectat.
ñ necessitate ponendo: quia nemo

Expanded text:
Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est » Ipsa revelatio, ipsa est attractio. Dum enim dixit: « Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum, » continuo subjunxit: « Et ego resuscitabo eum in novissimo die. » Reddit quod sperat, videbit quod adhuc non videndo credidit, manducabit quod esuriit, satiabitur eo quod sitit. Ubi? In resurrectione mortuum, quia « Ego resuscitabo eum in novissimo die. » « Est scriptum in prophetis . Et erunt omnes docibiles Dei. » Quare hoc potestis me cognoscere? Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, non ab hominibus audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Homines foris verbum sonare possunt, sed in vanum laborant, nisi intus Deus docens aperit sensus. Ille est Deo docibilis, Patre, et didicit, venit ad me. Quomodo trahit Pater? Docendo delectat, non necessitatem imponendo; quia nemo
Abbreviated transcription (Latin):
cebant. quia iam ꝓpt̾ tua loq̃lam nõ¬
rredimꝰ. Ip̃i enĩ audiuimꝰ et indimꝰ. qr
hic ẽ uere saluator munch. Ibi aũ sine
ostensione miracul tota cinitas credi¬
dit hic uͦ cum magnum signũ ostensũ
ẽẽt ip̃e pat̾ tantũ credidit et domꝰ eiꝰ tota.

Expanded text:
pter tuam loquelam credimus, ipsi enim audivimus, et scimus quia hic est vere Salvator mundi . » Ibi enim sine ostensione miraculi tota civitas credidit, hic cum magnum signum ostensum esset, ipse pater tantum « credidit et domus ejus tota.
Abbreviated transcription (Latin):
iste regulus dño dix̾. dñe descende prius
naũ inualle erat sita. que uallis pingͥs.
sine uilla pulcheriima int̾p̾tat᷑. At isle
uolens scire utiti illa hora saintas cẽt red¬
dita filio inqua audierat a dño filiꝰ tu¬
us uiuit: int̾rogabat horã ab eis inqua
meliꝰ habuerit. Et dixeit ei. qͥa heiz ho

Expanded text:
iste regulus Domino dixit: « Descende priusqnaum in valle erat sita, quae vallis pinguis sive villa pulcherrima interpretatur. At ille volens scire utrum ea hora sanitas esset reddita filio, in qua audierat a Domino: Filius tuus vivit, « interrogavit horam ab eis in qua melius habuerit. Et dixerunt ei: Quia heri
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾c adueniret arudea ingalileã abiit ad
eũ et rogabat eum ut descend̾et et sanaret
filiũ eiꝰ: incipiebat enĩ mori. Que om̃ia
iuxta litt̾am ita manifesta st̃: ut exposi¬
tione si indigeant. Hoc tantũ mͦ mirum
indet᷑. quare is qͥ ꝓ filio rogaturꝰ uen̾at
a dño andiut. nisi signa et ꝓdigia inde¬
ritis ñ creditis. cũ utiq nsi credidiss ne¬
quaqͣm ꝓsanitate fihi rogatur ad dm̃mn
accessiss Att qd̾ dicendñ quia credebat:
s ñ credebat eũ ꝑ diuinitatẽ ubiq cẽ pre¬
sentẽ. cuiꝰ tam sollicite corporalẽ aduentũ
reqͥrebat dicens. Dñe descende: pͥusqmͣ mo¬
riat᷑ filius mens. Quia gͦ credebat rogaturꝰ
ꝓ filio accessit. s qr ñ ꝑfecte credebat audire
meruit. nisi signa et ꝓdigia uideritis: nõ
creditis. fides em̃ augñitum habet. fic̃ apłi¬

Expanded text:
Jesus adveniret a Judaea in Galilaeam, abiit ad Jesus adveniret a Judaea in Galilaeam, abiit ad eum, et rogabat eum ut descenderet et sanaret filium ejus. Incipiebat enim mori. » Quae omnia juxta litteram ita manifesta sunt, ut expositione non indigeant. Hoc tantummodo mirum videtur quare is qui pro filio rogaturus venerat a Domino audivit: « Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. » Cum utique nisi credidisset, nequaquam pro sanitate filii rogaturus ad Dominum accessisset? Ad quod dicendum quia credebat sed non credebat eum per Divinitatem ubique esse praesentem, cujus tam sollicite corporalem adventum requirebat, dicens: « Domine, descende priusquam moriatur filius meus. » Quia ergo credebat, rogaturus pro filio accessit, sed quia non perfecte credebat, audire meruit: « Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. » Fides enim augmentum habet, sicut ap
Abbreviated transcription (Latin):
Nillo R. Erat quidã regulus cuiꝰ filiꝰ
infirmabat᷑ capharnaũ. Et̃ Reliqua
liquociens conting̾e solet
ut ñ nulli a qualitate m̃tis qmͣ
habent int̾ius. noĩa sorciant᷑ ext̾iuis: sicut
symon dictus est petrꝰ obfirmitatẽ fidi eo
qd̾ fume petͤ idẽ xp̃o inheserit. et filii ⁊e¬
belei boanerges. id est filii tonitrui sunt
uocati: qͥa desꝑitali celo intonati erant.
inpͥncipio erat u̾bũ. et u̾bũ erat apd̾̃ dm̃
et d̾s erat u̾bũ: et rudas ⁊ elotes dictꝰ est
eo qd̾ zelo amoris di płimũ ferueret. Sic
gͦ et iste regulus fortassis a qualitate m̃tis
qmͣ habebat int̾us. nom̃ traxit ext̾nis. Be¬
gulus eñĩ diminutruũ nom̃ est a rege qͣfi
dicat᷑ sub rege primꝰ: uel ꝑuus rex. Et idõ
qͥa ex ꝑte credebat. et ex parte ñ credebat:
ñ rex s regulus meruit appellari. S qd̃ noꝰ
u̾bis de illo dicimꝰ. hoc ip̃e de se oꝑib cõp¬
bat. Nam subditur. Hic cũ audiss quia

Expanded text:
. Erat quidam regulus cujus filius infirmabatur Capharnaum. » Et reliqua. Aliquoties contingere solet, ut nonnulli a qualitate mentis, quam habent interius, nomina sortiantur exterius, sicut Simon dictus est Petrus ob firmitatem fidei, eo quod firmae petrae inhaeserit, et filii Zebedaei Boanerges, id est, filii tonitrui, sunt vocati, quia de spiritali coelo intonituri erant: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . » Et Judas zelotes dictus est, eo quod zelo amoris Dei plurimum ferveret. Sic ergo et iste regulus fortassis a qualitate mentis quam habebat interius, nomen traxit exterius. Regulus enim diminutivum nomen est a rege, quasi dicatur sub rege primus, vel parvus rex. Et ideo quia ex parte credebat, et ex parte non credebat, non rex, sed regulus meruit appellari. Sed quod nos verbis de illo dicimus, hoc ipse de se operibus comprobat. Nam subditur: « Hic cum audisset quia
Abbreviated transcription (Latin):
de co ueratissime testat᷑ ñ est ꝑsonarum
acceptor cds. s in om̃i gente qui oꝑatur
iusticiam acceptꝰ est illi. Iinmittemͣ ergo
et nos caput nr̃m et qũe plus dm̃ amare
ud̾imꝰ: illum studiosius diligamꝰ. Et hec
dicentes ñ ꝓhibemꝰ honorare potentes: ma-
nt ineccłia di unicinq congruns honor
exhibeat᷑. S quia increpatio piis m̃tib
multũ ꝓdesse solet. postqm̃ regnlus a dño
mcrepatꝰ audunt. uade filius tiis uiuit:
credidit hõ sermoni qũe dix̃ ei ih̾c etibat.¬

Expanded text:
n est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui operatur justitiam, acceptus est illi . » Imitemur ergo et nos caput nostrum, et quem plus Deum amare viderimus, illum studiosius diligamus. Et haec dicentes, non prohibemus honorare potentes, maxiut in Ecclesia Dei unicuique congruus honor exhibeatur. Sed quia increpatio piis mentibus multum prodesse solet, postquam regulus a Domino increpatus audivit: « Vade, filius tuus vivit. Credidit homo sermoni quem dixit ei
Abbreviated transcription (Latin):
credis. omĩa possibilia st̃ credenti: respon¬
dit. Credo dñe: ad inua incredulitatẽ meã.
Int̾ signa aũ et ꝓdigia hoc int̾ est qͥ a signa
dicunt᷑ inuacła in solita. ꝓdigia uͦ dicunt᷑
que cũ specialit̾ mira sint: etiam infut᷑o a¬
liqͥd premonstrant. unde ꝓdigiũ dictũ est
hac lectione nr̃a suꝑbia confundit᷑. si eã
cum alia conferamꝰ. Legimꝰ em̃ in eũage¬
lio mathei qͥa cũ intͦiss ih̾e capharnaui
accessit ad eũ centurio rogans eũ et dicẽs.

Expanded text:
a possibilia credenti, » respondit: « Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . » Inter signa autem et prodigia hoc interest, quia signa dicuntur miracula insolita: prodigia vero ea dicuntur, quae cum praesentialiter mira sunt, etiam in futuro aliquid praemonstrant. Unde prodigium dictum est, hac lectione nostra superbia confunditur, si eam cum alia conferamus. Legimus enim in Evangelio Matthaei, quia cum introisset Jesus in Capharnaum, accessit ad eum centurio, ro
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. utrumq gͦ accipiendũ ẽ
a dño apłis dictum: etut nec uir¬
gam feirent. et ut ñ nsi uirgã fer¬
rent. Cum enĩ ꝑ matheum diceret
eif nolite posfidere aurũ neq argẽ¬
ostenclit cur eos hec possidere ac ferre no
hec deber monstraret ab illis quib
euangłium credentib anmĩciarent.
Hanc gͦ potestatẽ uirge significauit
cdum dix̃ ne qͥd tollerent mina nisi
uirgam tantum: ut intelligat᷑ qma¬
ꝑ potestatẽ a dño acceptã que nirge
noĩe significat᷑ etian qne ñ portant᷑
ñ deerunt. Hocet deduab tumcis in¬
telligendirm est: ne qͥsqm̃ illoꝵ p̾ter
eam qm eẽt indutꝰ aliam poitandam
putaret. sollicitꝰ ne opꝰ cẽt cũ ex illa po¬

Expanded text:
nes. Utrumque ergo accipiendum est a domino apostolis dictum, et ut nec uirgam ferrent et ut nonnisi uirgam ferrent cum enim secundum Mattheum diceret eis: nolite possidere aurum neque argenostendit cur eos haec possidere ac ferre nolhaec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiarent.Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dixit, nequid tollerent in via nisi virgam tantum, ut intelligatur quia potestate a Domino accepta, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum praeter eam quam esset indutus, aliam portandam putaret sollicitus: ne opus esset, cum ex illa po