comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nesareth idẽ est qd̃ et mare tibiadis ⁊
mare galilee. S mare tib̾iadis a
tyberiade ciuitate est dictũ: mare¬
uͦ galilee ab ad iacente sibi ꝓuin¬
cia que galilea noĩatur. Stagnũ
genesarech greco uocabulo dictũ:
uentis. cripantib undis aurã ex se
gen̾are indeat᷑. Tenet aũ hoc mare

Expanded text:
nezareth idem est quod et mare Tiberiadis, et mare Galilaeae. Sed mare Tiberiadis a Tiberiade civitate est dictum; mare Galilaeae ab adjacente sibi provincia, quae et Galilaea nominatur. Stagnum Genezareth a Graeco vocabulo dictum est, ventis, crispantibus undis, auram ex se generare videatur. Tene
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ tuo laxabo rete. Et cum hoc fecis¬
nẽ copiosam. Bis in sco euangelio legi¬
mus qd̃ ad eius iussionẽ dm̃ laxata re¬
tia copiosam multitudinẽ piscium
cepunt. Nunc ante passionẽ et scd̃o pt̾
resurrectionẽ. S hoc int̾ utramq pisca¬
tionẽ distat qr in hac piscatione recia
relaxari ibent᷑. s tam̃ in qua parte mit¬
ti debeant ñ designat᷑: m illa aũ specia¬
lit̾ in dext̾am partẽ missi ꝑhibent᷑.
In hac piscatione pre multitudine
piscium rete nimpit᷑: inilia uͦ multi
et magni capti st̃. s retia rupta ñ st̃.

Expanded text:
autem tuo laxabo rete. » « Et cum hoc fecisum copiosam. » Bis in sancto Evangelio legimus, quod ad jussionem Domini laxata retia copiosam multitudinem piscium ceperunt, nunc ante passionem, et secundo post resurrectionem. Sed hoc inter utramque piscationem distat, quia in hac piscatione retia laxari jubentur, sed tamen, in qua parte mitti debeant, non designatur; in illa autem, specialiter in dexteram partem missa perhibentur. In hac piscatione, prae multitudine piscium rete rumpitur: in illa vero multi et magni capti sunt, et retia rupta non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
recia plicant᷑. alio in capturam laxan¬
tur. quia ñ est omne tẽpus aptũ doct᷑¬
ne. s alio tempore recia predicationis
extendunt: alio doctores sinmet ciã
habent. Et respondens sy mon dixit il¬
li. Preceptor ꝑ totam noctem laborã¬
tes nichil cepimꝰ in u̾bo aufe tuo laxa¬
bo rete. Bene pͥceptorẽ eum appelłat:
qͥa cum ꝑ totam noctẽ inpiscationis
officio frustra laborass statim ut ad
enis nissionẽ recia relaxauit multitu¬
diñe piscium cepit. Nox in scͥpturis:
aliquando ꝓ ignorancia uel cecitate
m̃tis ponitur. ꝑ totam gͦ noctem la¬
borantes nichil ceperunt. qr nnsi dñs

Expanded text:
retia plicantun, alio capturae laxanretia plicantun, alio capturae laxantur, quia non est omne tempus aptum doctrinae, sed alio tempore retia praedicationis extenduntur, alio doctores suimet curam habent. « Et respondens Simon ait illi: Praeceptor, per totam noctem laborantes nihil cepimus, in verbo autem tuo laxabo rete. » Bene praeceptorem eum appellat, quia cum per totam noctem in piscationis officio frustra laborasset statim ut ad ejus jussionem retia laxavit, multitudinem piscium cepit. Nox in Scripturis aliquando pro ignorantia vel caecitate mentis ponitur. Per totam ergo noctem laborantes nihil
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓximas nationes ẽẽ extendandã os¬
tendit. Cum uͦ ait duc in altum: eandẽ
p̾dicationẽ usq ad fines t̾re cẽ ꝑuen-¬
turam demonstrat. Qd̃ tunc impletũ
est quando apłi nideis dixeĩt. Uobis
quidẽ oportuerat primũ loqͥ u̾bũ cli:¬
s qm̃ repulistis illd̃ et inlignos uos
iudicatis et̾ne inite: ecce conũtimur
capiendis piscib aptus: unde et nom̃
congruũ habet. Cum gͦ dic̃ laxate re¬
cia ur̃ã in capt᷑am: ostendit ibi p̾di¬
cationẽ apłoꝵ ẽẽ laxandum. ubi no¬
lib̾ actuũ apłoꝵ declarat cũ dicit. qͥa
cum uellent aplĩ ire bichinã. ñ per¬
misit cos sp̃s ihu. Non enim ibi erat
tunc locus: capte aptꝰ. Cum aũ in ma¬
cedoniam ꝑgere non disponerent. ap¬
pariit in sompnis paulo uir macedo
dep̾cans eum et dicens. Transiens ma
cedoniam: adiuua nos. At ille intelli¬
gens uisionẽ sibi a dco ẽẽ ostensam ꝑ¬
rexit macedoniam: laxans ibi recia sua
incapturam. Notandũ uͦ qr alio tp̃re

Expanded text:
ximas nationes esse extendendam ostendit. Cum vero ait: « Duc in altum, » eamdem praedicationem usque ad fines terrae esse perventuram demonstrat. Quod tunc impletum est, quando apostoli Judaeis dixerunt: « Vobis quidem oportuerat primum loqui verbum Deim repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur capiendis piscibus aptus, unde et nomen congruum habet. Cum ergo dicit: « Laxate retia vestra in capturam, » ostendit illic praedicationem apoliber Actuum apostolorum declarat, cum dicit: « Quia cum vellent apostoli ire Bithyniam, non permisit eos spiritus Jesu . » Non enim ibi erat tunc locus capturae aptus. Cum autem in Macedoniam pergere non disponerent, apparuit in somnis Paulo vir Macedo, deprecans eum et dicens: « Transiens in Macedoniam, adjuva nos . » At ille intelligens visionem sibi a Deo esse ostensam, perrexit Macedoniam, laxans ibi retia sua in capturam. Notandum vero, quia alio tempore
Abbreviated transcription (Latin):
delectent. Tam̃ si quadã consideratione
adtendimꝰ. diuitie spine sunt: qͥa sic̃
spine cũ suis punctionib corpꝰ lamãt¬
⁊ cruentant. tpe et fedum in ocłis ho¬
minũ reddunt. sicamor diuitiaꝵ ani¬
mam miserã ⁊ infelicẽ corã ocł̃is d̃ifac̃.
Et sic̾ spine intͣctabiles sunt. ut uix abꝰ¬
q lesione tctari possint: ita auari et cu

Expanded text:
mulceant, tamen si cum consideratione attendimus, divitiae spinae sunt: quia sicut spinae suis punctionibus corpus laniant et cruentant, turpe ac foedum in oculis hominum reddunt, sic amor divitiarum animam miseram et infelicem coram oculis Dei facit: et sicut spinae intractabiles sunt, et vix absque laesione tractari
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa tua. qia accusas mala oꝑa tna.
Initium bonoꝵ oꝑm: confessio est
oꝑm maloꝵ. facis u̾itatẽ: et uenis ad
lucem. Quio est facis u̾itatẽ: Non
te palpas. ñ tͥ blanditis. ñ te adula¬
ris ñ dicis iustus sum cũ sis iniquus:
et incipis fac̾e ueritatẽ. Henis autẽ ad
lucem ut manifestent᷑ oꝑa tua quia
in deo sunt fc̃ã: quia et hoc ip̃m qd̾ tͥ
displicuit pccm̃ tuum. ñ tibi displice¬
ret nisi tͥ ds̃ luceret: et eius u̾itas tibi
ligit pcc̃a sua. odit ad monentẽ lucẽ:
et fugit eam ut ñ arguant᷑ oꝑa eius
mala que diligit. Qui aũ fac̃ u̾itatẽ:
acusat in semala sua. Non sibi par¬
cum gr̃as agit. Qd̃ ille qui in se occi¬
diss oftend̾et: dic̃ dño. Aũte faciẽ
tuam a pc̃cis meis. Et qua fronte di¬
cit nisi it̾m dicat qm̃ facinus meũ
ego agnosco et pcc̃m meũ contͣ me
est semꝑ. Sit ante te: qd̾ ñ uis esse
ante dm̃. Si autẽ post te fec̾is pccm

Expanded text:
opera tua, quia accusas mala opera tua. opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium bonorum operum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis: justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua quia in Deo sunt facta, quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ligit peccata sua, odit admonentem lucem, et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua, non sibi parcui gratias agit quod illi, quid in se odisset, ostenderit. Dicit Domino: Averte faciem tuam a peccit, nisi iterum dicat, quoniam facinus meum ego agnosco et peccatum meum contra me est semper. Sit ante te quod non vis esse ante Deum, si autem post te feceris peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
adlucẽ. io est ad xp̃m: Et̃ qͦmͦ quidã
dilexerunt tenebras: si om̃s pcc̃ores
inuenit. et om̃s apcc̃o sanat. et serpenᷤ
ille inqͦ figurata est mors dm̃ eos sa-¬
nat qui morsi fu̾ant. et ꝓpt̾ morfus
serpentis erectus est serpens id est morᷤ
dñi ꝓpt̾ mortales hoĩes qͦs inuenit in¬
iustos. quomͦ intelligit᷑ hoc est autẽ¬
dilexerunt hoĩes magis tenebras qm
lucem: erant enim mala oꝑa eoꝵ Qd̃
est enim hoc: Quoꝵ em̃ erant bona
oꝑa: Nonne uenisti ut iustices im¬
pios: Si dilexerunt in quit tenebras:
fitet᷑ pcc̃a sua. et accusat pcc̃a sua:
iam pacẽ cũ deo fac̃. Acusat ds̃ pͤ¬
cata tua: si et tu acuses. comungeris
deo. Quasi due res sunt: homo et pec¬
cator. Qd̃ audis homo: ds fecit. Qd̃
audis pcc̃or: ip̃e hõ fecit. Dele qd̾ fe¬
cisti: ut ds̃ saluet qd̃ fecit. Oportet
ut oderis inte opus tuñ: et ames in
te opus dĩ. Cum añ ceꝑie tibi displi¬
cere qd̃ fecisti: inde incipiunt bona

Expanded text:
ad lucem, id est, ad Christum: et quomodo quidam dilexerunt tenebras, si omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat, et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat, qui morsi fuerunt, et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est, mors Domini propter mortales homines, quos invenit injustos. Quomodo intelligitur: hoc est dilexerunt homines magis tenebras quam lucem, erant enim mala opera eorum: quid est enim, hoc, quorum enim erant bona opera? nonne venisti, ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras fitetur peccata sua et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accuses, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit; quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona
Abbreviated transcription (Latin):
ut filiũ suũ uingenitũ daret. ut oĩs
qui credit in eũ ñ ꝑeat s habeat in¬
tam eternam. Et rł̃.
ptandum qd̃ eadem de filio d̃i
unngentto replicat. que defilio
hõis in cruce exaltato p̾miserat dicẽs.
Ut om̃is qui credit meum ñ
ꝑeat: s habeat uitam et̾nam. Qma
ꝑfecto idem redemptor et conditornr̃
filius d̃i ante scła existens filius hoĩs¬

Expanded text:
suum unigenitum daret; ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam, etc. Notandum quod eadem de Filio Dei unigenito replicat, quae de filio hominis in cruce exaltato promiserat dicens: ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem redemptor et conditor noster Filius Dei ante saecula existens, filius hom
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ de succendit. Qnoꝵ int̾itus etiã in li¬
bris regũ p̾figuratꝰ est. qnͣdo heliseo as¬
cendente de galgał. pueri parmili illu¬
debant ei dicentes. Ascende calue ascen¬
de calue. At ille maledixit eos in noĩe
dñi: et statim egressi sunt duo uisi de
saltu et deuorauert̾ exillis quadraginta
duos pueros. Heliseus enim figuram dñ
tenuit. qͥ cum in caluarie loco crucifixus
eẽt puerlit̾ illuserunt ei uid̃i dicentes.
Si filius di es descende de cruce et credimꝰ
ursi de siluis gencium. uespasiamis scil̃t
et titꝰ qui eundẽ ppłm uariis dadib di¬
lamauerunt intantũ ut idem istoriogͣ

Expanded text:
tem succendit . » Quorum interitus etiam in libris Regum praefiguratus est, quod Elisaeo ascendente de Galgalis, pueri parvuli illudebant ei, dicentes: « Ascende calve, ascende calve . » At ille maledixit eos in nomine Domini, et statim egressi sunt duo ursi de saltu, et devoraverunt ex illis quadraginta duos pueros. Elisaeus enim figuram Domini tenuit. Qui cum in Calvariae loco crucifixus esset, pueriliter illuserunt ei Judaei, dicentes: « Si Filius Dei est, descendat de cruce et credimus ursi de sylvis gentium: Vespasianus scilicet et Titus, qui eumdem populum variis cladibus dil
Abbreviated transcription (Latin):
figurate ꝑ erechielem ꝓpham p̾dix̾at di¬
cens. Et tu fili hõĩs sume tͥ gladium a¬
cutum radentẽ pilos: et duces eum per
caput tirum et barbam. Terciam ꝑtem
igni combures. et t̾ciam partẽ gladio
concides: t̾ciam uͦ ꝑtem inuentũ disꝑges.
et euaginabo gladium meũ post eos.
Concordat aũ hiñꝰ historio graphi descͥp¬
tio: cum u̾bis saluatoris. Qui cum me¬
nia ciuitatis uidiss ait. Cum ind̾itis
ciuitatẽ hanc ex̾citu circundari: scitote¬

Expanded text:
figurate per Ezechielem prophetam praedixerat, dicens: « Et tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, radentem pilos, et duces eum per caput tuum et barbam, et tertiam partem igni combures, et tertiam partem gladio concides, tertiam vero partem in ventum disperges, et evaginabo gladium meum post eos . » Concordat autem hujus historiographi descriptio cum verbis Salvatoris, qui cum moenia civitatis vidisset, ait: Cum videritis civitatem hanc
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ubile est qd̾ sub infcrt᷑. Et ñ relunqͦͤnt
inte inte lapidẽ suꝑ lapidẽ. In destruc¬
tione em̃ ciuitatis lapis suꝑ lapidem
u̾sis cogitationib ratio exiget᷑. Et scõ
necesse est ut dum in hoc scł̃o sumꝰ et¬
uiuimꝰ ac nob̃ uacat. ñ solũ amalis
abstineamꝰ. s etiam bonũ in omnib
oꝑare stndeamꝰ. Ante omĩa aũ diem
mortis ante occłos ponamꝰ. qͥa facile
contẽpnit omĩa qui se lẽꝑ cogitat
morit᷑m. Unde salomon nos hortatur
dicens. In om̃ĩb oꝑib tuis: memora¬
re nouissima tua. Et it̾m. In die bonoꝵ.
ne inmemor sis maloꝵ: et qd̾ cumq¬
potest manus tua face: instant̾ oꝑare.
Hinc pius dñs qͥa hic pacient̾ expectat
et districte nos in niditio iudicabit si
conu̾si nõ fuerimiꝰ nos ammon̾e dignatꝰ
est cũ dix̃. Cuirite dum lum̃ uite habetis.
ne tenebre uos mortis comprehendant

Expanded text:
bile est quod subinfertur: « Et non relinquent bile est quod subinfertur: « Et non relinquent in te lapidem super lapidem. » In destructione autem civitatis lapis super lapideerversis cogitationibus ratio exigetur. Et ideo necesse est ut dum in hoc s nobis vacat, non solum a malis abstineamus, sed etiam bonum in omnibus operari studeamus. Ante omnia diem mortis ante oculos ponamus, quia facile contemnit omnia qui se semper cogitat moriturum. Unde Salomon nos hortatur dicens: « In omnibus operibus tuis memorare novissima tua . » Et item: « In die bonorum ne immemor sis malorum; et in potest manus tua facere, instanter operare . » Hinc pius Dominus, quia hic patienter exspectat, et districte nos in judicio judicabit, si conversi non fuerimus, nos admonere dignatus est, cum dixit: « Currite dum lucem vitae habetis, ne tenebrae vos
Abbreviated transcription (Latin):
sit: manifestat᷑ cũ subdit᷑. Quia uenient
ueniunt: quando dolore mortis conftrin¬
gitur que inp̾senti uita male gaudebat.
et tunc incipiet secum rixari et dic̾e. Qr̃e
in mał oꝑib memet ip̃am dilataui: Qre
exp̾t̾itis pcc̃is penitenciam ñ egi: Curm
bonis oꝑib memet ip̃am ñ exercui: Et
tunc incipiet penitere cum nullus fruc¬
tus penitencie remanebit. s sola distͥctio
inmundi sp̃c sunt. De qͥb se eripi cupi¬
ebat psalmista: qui dicebat. Eripe me
de imicis meis d̾s mñs: et eripe me de o¬
ꝑantib iniqͥtatẽ. Quam inuallo circũ¬
dant et undiq coangustant. qnͣdo eã¬
egredientẽ a corꝑe mala que cõmisit
enumerant. et ipos habet exactores in
qnͣdo a carne que t̾ra et cinis est soluta
ad penam ducit᷑. et qͥtqͥa uitutis se hĩe
putabat amittit. filios aliquando ma¬
las: aliqñdo bonas cogitationes accipi¬
mus. De bonis legimus: et uideas filios

Expanded text:
sit, manifestatur cum subditur: « Quia venient sit, manifestatur cum subditur: « Quia venient veniunt, quando dolore mortis constringitur, quae in praesenti vita male gaudebat, et tunc incipiet secum rixari et dicere: Quare in malis operibus memetipsam dilatavi? Quare ex praeteritis peccatis poenitentiam non egi? cur in bonis operibus meipsam non exercui? Et tunc incipiet poenitere, cum nullus fructus poenitentiae remanebit, sed sola districtio immundi spiritus sunt, de quibus se eripi cupiebat Psalmista, cum dicebat: « Eripe me de inimicis meis, Deus meus, et eripe me de operantibus iniquitatem . » Quam vallo circumdant, et undique coangustant, quando egrediente anima a corpore, mala quae commisit enumerant, et ipsos habet exactores in ram, quando a carne, quae terra et cinis est, soluta, ad poenam ducitur, vel quidquid virtutis se habere putat, amittit. Filios, aliquando bonas, aliquando malas cogitationes accepimus. De bonis legimus: « Et vide filios
Abbreviated transcription (Latin):
nouisses et tu. Si enim mala que reꝓb̃¬
p̾parata sunt cognosc̾e̾t. si et̾ri suppli¬
cii penas ante m̃tis occłos reduc̾et. ñ se
falsa secitate deciꝑet. s potuis se cũelec¬
torũ lacͥmis defleret. S dum exultat
inꝓsꝑis gaisdet in honorib letat᷑ in
facultatib: ip̃a ꝓsꝑitas transeuntis
uite ante m̃tis huiꝰ ocłos mala abscõ
habet. dum minuncdi facultatibus
totam suam spem collocat. hac ꝑ hoc¬
qͥd scandali indie iudicii patit᷑ ñ pre
nͨ cdlare iudere possint. ita amor hunis
iudiciũ ualeat cau̾e. Qualis erat ille
diues qui dicebat incorde suo. Destiuã
horrea mea et maiora hoꝵ edificabo:
et dicã anime mee. Anima multa bo¬
na habes reposita ꝑ annos płimos:e¬
pulare et gaude. Hunc diẽ ꝓ nichilo
inas: qͥ dicebat. Diem hois ñ concu¬
piui. Et paulus apls hanc contepserat cũ
discipłis siis aiebat. Michi aũ ꝓ minimo
est ut auob̃ iudicer: aut ab humano die.
Quid autẽ male torpenti amine uentͣm

Expanded text:
isses et tu. » Si enim mala quae reprobis parata sunt, cognosceret, si aeterni supplicii poenas ante mentis oculos reduceret, non se falsa securitate deciperet, sed potius se cum electorum lacrymis defleret. Sed cum exsultat in prosperis, gaudet in honoribus, laetatur in facultatibus, ipsa prosperitas transeuntis vitae, ante mentis oculos mala abscondhabet, dum in mundi facultatibus totam spem suam collocat, ac per hoc scandalum in die judicii patietur. Non ne clare videre possint, ita amor hujus judicium valeat cavere. Talis erat ille dives, qui dicebat in corde suo: « Destruam horrea mea, et majora horum aedificabo, et dicam animae meae: Anima, multa bona habes reposita per annos plurimos, epulare » ergo et gaude. Hunc diem pro nihilo mias, qui dicebat: « Diem hominis non concupivi . » Et Paulus apostolus hanc contempserat, cum discipulis suis aiebat: « Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die . » Quid autem mali torpenti animae venturum
Abbreviated transcription (Latin):
atq lugentcum: et in ip̃o clamore aꝑtis
portis ingressus titus cum romano ex̾ci-¬
tu: alios gladio tiucsdauit: alios igni
combussit. Iuuenes quoq: incaptiuita¬
te destinauit. Ip̃am uͦ urbem ita a funda¬
mentis destruxit. ut iuxta dm̃ uocẽ ñ re

Expanded text:
atque lugentium, et in ipso clamore apertis atque lugentium, et in ipso clamore apertis portis, ingressus est Titus cum Romano exercitu, alios gladio trucidavit, alios igne combussit, juvenes quoque in captivitatem destinavit. Ipsam vero urbem a fundamentis ita destruxi
Abbreviated transcription (Latin):
filium iugulat. Partem igni torrens co¬
medit: et partẽ inposterũ reseruauit. Cũ¬
q ad odorẽ aduste carnis p̾dones ex mo¬
re affuissent: mortẽ muar ceꝑunt nͥ
qͦs absconderat ostend̾et cibos. At illa tru¬
culenti uultu et ip̃is p̾donib tͥstior par¬
tem ait optimam uob̃ reseruaui. Et hec
dicens: m̃bra que suꝑerant decex̾ infan¬
tis. Cumq p̾dones obstupefacti tantũ
facius ꝑtimuissent:. ait. Meus est partꝰ.
m̃s est filius. meus est cib. ⁊ faciñ meũ¬
est: edite. Nam et ego prior comech: que
genui. Nolite eẽ aut matre religiosiores:
aut femina molliores. Qd̃ si uos pietas
uncit: execramini meos cibos. Ego que
talib pasta sum: ego his it̾m pascar. At
ssli dolentes qd̃ misere matͥ ex om̃ib facul¬
tatib hoc solũmͦ reliqͥssent. ꝑpetratũ fa¬
cinis nũciauert̃ urb factus p est cla¬
mor magnꝰ ꝓpt̾ hoc inciuitate dolentiũ

Expanded text:
filium jugulat, partem igne torrens cofilium jugulat, partem igne torrens comedit, et partem in posterum reservavit. Cumque ob odorem adustae carnis praedones ex more affuissent, mortem minari coeperunt, nisi quos absconderat, ostenderet cibos. At illa truculento vultu ex ipsis praedonibus tristior, partem, ait, optimam vobis reservavi. Et haec dicens, membra quae supererant detexit infantis. Cumque praedones stupefacti tantum facinus pertimuissent, ait: Meus est partus, meus filius, meus est cibus et facinus, mecum edite. Nam ego prior comedi, quae genui. Nolite esse aut matre religiosiores, aut femina molliores. Quod si vos pietas vincit, exsecramini meos cibos. Ego quae talibus pasta sum, ego his iterum pascar. At illi dolentes, quod miserae matri ex omnibus facultatibus hoc solummodo reliquissent, perpetratum facinus nuntiaverunt urbi. Factus est clamor magnus in civitate dolentium
Abbreviated transcription (Latin):
Et suꝑ hec omĩa mala p̾dones ex ip̃is in¬
ris consurrex̾ant. qͥ ab ip̃is fancib ut ita
dix̾im cibos rapiebant. Et si cuiispiam
fores clausas uidissent indiciũ eẽ credebãt
qd̃ intus positi ederent: et repente confrac¬
tis forib insilientes qͥcqͥd inuenire po¬
tatis capta sit breuit̾ cõmemorandum
noĩe elearar filia nobił gen̾e: facultati¬
bus diues. Hec cũ cet̾a multitudine ad
diẽ festum conuen̾at. Cum diut᷑n᷑a ob¬
sidione omia que secũ detulerat cõsũp¬
siss et iam delicata uscera fames torqͤ¬
ret: contͣ ip̃am armat᷑ nat̾am. Erat enĩ
sub ub̃ib ꝑuulus filius. Hunc ante ocłos
suos consticuens ait. Infelicissime matͥ o
infelicior fili. in bello fame. et direptione
p̾donũ cui te resemabo: Nam et si uita spe¬
rar poss iugo tam̃ romane seruitutis
urgem᷑. Nem gͦ ominate esto matͥ cibus.
scłis fabula: p̾donib furor. Et hec dicens:

Expanded text:
et super haec omnia mala praedones ex ipsis viet super haec omnia mala praedones ex ipsis viris consurrexerant, qui ab ipsis faucibus, ut ita dixerim, cibos rapiebant. Et si cujuspiam fores clausas vidissent, indicium esse credebant, quod intus positi ederent: et repente confractis foribus insilientes, quidquid invenire potas capta sit, breviter commemorandum nomine, Eleazari filia, nobilis genere, facultatibus dives, haec cum caetera multitudine ad diem festum convenerat: cumque diuturna obsidione omnia quae secum detulerat consumpsisset, et jam delicata viscera fames torqueret, contra ipsam agitur naturam. Erat enim sub uberibus parvulus filius, hunc ante oculos suos constituens, ait: Infelicissima mater, o infelicior fili, in bello, fame et direptione praedonum, cui te reservabo? Nam et si vita sperari posset, jugo tamen Romanae servitutis urgemur. Veni ergo, o mi nate, esto matribus saeculi fabula, praedonibus furor. Et haec dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
cebant autẽ ꝑ plateas uiuenũ corꝑa:
magis fame qmͣ etate consumpta Se¬
pelire aũ mortuoꝵ corꝑa: nec morien¬
tium multitudo nec uinũ debilitas ꝑ¬
mittebat. Multi enim dũ cainꝵ corꝑa se¬
pelire uellent: sp̾c emittebant. Cumq fe¬
tor intolerabił de mortuoꝵ cadam̾bus
incritate cresc̾e cepiss: extͣ mnos eadẽ
eiciebant. Et cum qͣdam die titꝰ quẽ pat̾
romã reu̾sus in obsidione ierosolimorũ
reliqͥrat cũ militib urbem curuiret. in¬
dens cadau̾a mortuoꝵ pene muros cuuta-
tis equari. cum ingenti gemitu eleuatis
ocłis incelũ: dm̃ inuocat testẽ hoc suum
opꝰ ñ ẽẽ. Comu̾susq militib ait. Arbit᷑r
quia si ab hac pestilencia romanꝰ ex̾citus
sodonitans ignib cremarent᷑: aut certe
hiatu terre absorberent᷑. Et̃ cum in ꝓximo
recessur̾ eẽt. it̾m adn̾sus ciuitatẽ confortat
milites: custodias munit. armat ex̾citũ.

Expanded text:
cebant autem per plateas juvenum corpora, cebant autem per plateas juvenum corpora, magis fame quam aetate consumpta. Sepelire autem mortuorum corpora, nec morientium multitudo, nec virium debilitas permittebat. Multi enim, dum charorum corpora sepelire vellent, spiritus emittebant. Cumque fetor intolerabilis de mortuorum cadaveribus in civitate crescere coepisset, extra muros eadem ejiciebant. Et cum quadam die Titus, quem pater Romam reversus in obsidione Hierosolymorum reliquerat, cum militibus urbem circuiret, videns cadavera mortuorum pene muro civitaitu elevatis oculis in coelum, Deum invocat testem, hoc suum opus non esse. Conversusque militibus ait: Arbitror, quia si ab hac pestilentia urbis paululum RSodomitanis ignibus cremarentur, aut certe hiatu terrae absorberentur. Et cum in proximo recessurus esset, iterum adversus civitatem confortat milites, custodias munit, armat exercitum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis edendis se abstinerint. Ani qͥsqͥlias fe¬
ni uet̾is et purgam̃ta frum̃ti dentib ru¬
minanda tradebant. ñ nulli portaꝵ in¬
dumenta detrahebant. ut hoc saltẽ edu¬
lio famis mopiam temperarẽt. Si qͥs
aũ ꝓ colligendis herbis urb̃em ingredi
uoluisset. quafi qͥ ad romanos fugere
uellet tenebat᷑. Mensam uero nullus
ex more appon̾e audebat. s ꝓpͥa qͣsi fur¬
tiua edebant. Nam qͥcqͥd adu̾econdiã
uel pudorẽ nat᷑alẽ ꝑtinet. in hac neces¬
sitate contempnit᷑. qr hoc totũ sibi um¬
dicau̾at fames. Deniq et mulieres de
niroꝵ manib et filii de parentũ: et qd̃
infelicius est matres a faucib filioꝵ suor
cibos abstrabebant. Nulla senib ꝓ cam¬
cie reuerencia. nulla ꝑmilis ꝓinocen¬
cia miseratio seruabat᷑. s u̾berabantur
senes si cibum ocultare uoluissent. Spar¬
sis etiam cͥnib mulieres ꝑ plateas tra¬
hebant᷑. cibum celare temptantes. Ia¬

Expanded text:
tis edendis se abstinuerint. Alii quisquilias fetis edendis se abstinuerint. Alii quisquilias feni veteris et purgamenta frumenti dentibus ruminanda tradebant. Nonnulli portarum indumenta detrahebant, ut hoc saltem edulio famis inopiam temperarent. Si quis autem pro colligendis herbis urbem egredi voluisset, quasi qui ad Romanos fugere vellet, tenebatur. Mensam vero nullus ex more apponere audebat, sed propria quasi furtiva edebant. Nam quidquid ad verecundiam vel pudorem naturalem pertinet, in hac necessitate contemnebatur, quia hoc totum sibi vendicaverat fames. Denique et mulieres de virorum manibus, et filii de parentum, et quod infelicius est matres a faucibus filiorum suorum cibos abstrahebant. Nulla senibus pro canitie reverentia, nulla parvulis pro innocentia miseratio servabatur, sed verberabantur senes, si cibum occultare voluissent. Sparsis etiam crinibus mulieres per plateas trahebantur, cibum celare tentantes. Ja
Abbreviated transcription (Latin):
cipes uespasianũ sciłz et titum prẽm et
filium iusto iudicio cłi agente. ut qͥ pa-¬
trẽ et filiũ negauert̃. a pr̃e et filio neca¬
rent᷑. Cumq udeoꝵ regionẽ roman
uastaret ex̾citꝰ. inminente sollempni¬
tate paschali cucurrit omĩs ppłs inci¬
uitatẽ qͣsi uir umus: iusto di indicio
exigente. ut qui in paschali sollẽpni¬
tate xp̃m occidert: ineadem sollemp¬
nitate obsidionib circundarent᷑. Nã
repente ab hostib uallata est urbs. ita
ut nullus ingredi aut egredi poss: et
tam dui obsessa qͦ adusq omĩa que se¬
cũ ad edendum detulerant consumpta
uiderent᷑. Que autẽ extͣ cuntatẽ relique¬
rant: omĩa romanꝰ uastau̾at ex̾crus. Lõ¬
ga gͦ obsidione afflicti: multo grauius
fame int̾ius qmͣ ab hostib p̾mebantur
ext̾ius. Qd̃ idem historio graphus osten¬
dit cum dicit. dire et dinturne famis
inopia etiam delicata inscera atuisse.
in tantum ut ñ null nec abip̃is calciam̃¬

Expanded text:
cet et Titum, patrem et filium, justo Dei judicio agente, ut qui patrem et filium negaverant, a patre et filio necarentur. Cumque Judaeorum regionem Romanus vastaret exercitus, imminente solemnitate paschali, cucurrit omnis populus in civitatem quasi vir unus; justo Dei judicio exigente, ut qui in paschali solemnitate Christum occiderant, in eadem solemnitate obsidionibus circumdarentur. Nam repente ab hostibus vallata est urbs, ita ut nullus ingredi aut egredi posset, et tandiu obsessa, quoadusque omnia quae secum ad edendum detulerant, consumpta viderentur. Quae autem extra civitatem reliquerant, omnia Romanus vastaverat exercitus. Longa ergo obsidione afflicti, multo gravius fame interius, quam ab hostibus premebantur exterius. Quod idem historiographus ostendit, cum dicit dirae et diuturnae famis inopia etiam delicata viscera aruisse intantum, ut nonnulli nec ab ipsis calceamen
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. ut solũmodo hmanam gl̾am aut
temperare p̾miũ accipiat. quasi bouẽ
uenalẽ in templo minat. ꝑ ouem mt¬
tissi mũ animal: innocentia desig¬
natur. Et qui sdeo sc̃ĩtatẽ uel innocẽ¬
ciam ut ab hominib laudet᷑ oftendit:
quasi ouem uenalem intemplo in du¬
cit. De qͥb dñs dicit. Omĩa oꝑa sua
faciunt: ut uideant᷑ ab hõib. Et ali¬
bi. Am̃ dico uob̃: receꝑunt m̾cedem¬
Qd̃ ip̃e manifestare dignatꝰ est qnͣdo
suꝑ baptirato dño inspecie colũbe
apparut. Igit qͥcũq gradum eccl̃ia¬
temporale luciũ ad qͥrat. quasi colũ¬
bam uenalẽ intẽplo portat id ẽ in
eccłia. ñ considerantes illud qd dñs
ait. Gratis accepistis: gratis date. Se

Expanded text:
dicat, ut solummodo humanam gloriam aut temporale praemium accipiat, quasi bovem venalem in templo minat. Per ovem mitissimum animal innocentia designatur. Et qui Deo sanctitatem, vel ab hominibus laudetur ostendit, quasi ovem venalem in templo inducit. De quibus Dominus dicit: « Omnia opera sua faciunt ut videantur ab hominibus . » Et alibi: « Amen dico vobis, recequod ipse manifestare dignatus est quando super baptizato Domino in specie columbae apparuit. Igitur qui gradum ecclesiatemporale lucrum acquirat, quasi columbam venalem in templo portat, id est in Ecclesia, non considerans illud quod Dominus ait: « Gratis accepi
Abbreviated transcription (Latin):
uncti uideant᷑: tam̃ in die iudicii ab
eccłia seꝑal̾iunt᷑ quando illis dicet᷑.
Discedite ame maledicti inigne et̾¬
num: qui p̾ꝑatus est cdiabło et angłis
tor. Qui ñ intrat ꝑ ostium inouile oni¬
um s ascendit aliunde: isle fur est et
latro. Qd̃ uͦ subiungit. et erat docens co¬
tidie intemplo: hoc semꝑ agit ineccłia
sꝑitalit̾ qd̃ tunc ꝑ semet ip̃m fec̾ cor¬
poralit̾. Ip̃e em̃ intemplo docet cũ ext̾iꝰ
ꝑ p̾dicatores doctͥnam format: et inte¬
rius cor auditoꝵ sslustrat.

Expanded text:
juncti videantur, tamen in die judicii ab Ecclesia separabuntur, quando illis dicetur: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabtor: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro . » Quod vero subjungit: « Et erat docens quotidie in templo. » Hoc semper agit in Ecclesia spiritaliter, quod tunc per semetipsum fecit corporaliter. Ipse enim in templo docet, cum exterius per praedicatores doctrinam format, et interius cor auditoris illustrat.
Abbreviated transcription (Latin):
stare curainit dicens. Qd̃ intẽplo oues
et boues et columbe uendebant᷑. P boue̾
p̾dicatores significant᷑. dño dicente ad
moysen. Non arabis in boue siml et
asmo: hoc est noli comungere in p̾cdi¬
catione siue doctͥna prudentẽ cũ stulto.
Et it̾m. Non alligab̾ os bomi triturãt.

Expanded text:
 dicens quod in templo oves et boves et columbae vendebantur. Per bovem praedicatores significantur, Domino dicente ad Moysen: « Non arabis in bove simul et asino , » hoc est noli conjungere in praedicatione sive doctrina prudentem cum stulto. Et iterum: « Non alligabis os bovi trituranti .
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑. Et quidem in hac die tua que ad pa¬
cem st̃ tibi: nũc aũ absconlita sunt ab¬
ab ocłis tiis. Quasi enim indie sua pa¬
cem habebat cũ extollebat᷑ in honori¬
bus gl̾abat᷑ infacultatib. letabat᷑ in
fecunditate ꝑlum: et sdeo ꝑicłm qd̃ si¬
bi uenturũ erat nullo mͦ agnoscebat.¬

Expanded text:
« Et quidem in hac die tua, quae ad pa« Et quidem in hac die tua, quae ad pacem sunt tibi, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. » Quasi enim in die sua pacem habebat, cum extollebatur in honoribus, gloriabatur in facultatibus, laetabatur in fecunditate prolis, et ideo periculum, quod sibi venturum erat, nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
suam nat᷑am cõmendauit: diumã sciłr
et humanã. Humane qͥppe nat᷑e incli¬
tium est. cum periture ciuitati usq ad
flecum compatit᷑. Duime: cum esdem
ciuitati que nent᷑a erant ut ds p̾dicit.
Quasi hõ templũ ingressus est. s quasi
ds uendentes et ementes de illo eiecit
dicens. Domꝰ mea: domꝰ oratioĩs uoca
bit᷑. Quantũ aũ de salute hoĩm gaudeat.
qnͣtuue de eoꝵ ꝑditione doleai met
ordio hunis lectionis demonstrat cũ
ꝑitam ciuitatẽ intuens fleiit suꝑ il¬
iam clicens. Quia si cognouisses et tu fle¬
uit ñ pulcͥtudinẽ domoꝵ ñ altitudinem
turrium. ñ edificia muroꝵ: s metaforice
hoĩes. Dicit᷑ aũ ⁊ aflente dño: qͥa si cogno¬
insses et tu: ubi sub audiendum est. qͥa si
cognouisses mala que tibi iimunent
fleres. que mͦ quia nescis cito ꝑit᷑a exultaᷤᷤ.
Intenta enm solumm ñ ꝓsꝑitatibus
que p̾sencialit̾ ei affluebant: qd̃ fut᷑a
erat minime p̾uidebat. Unde et adño

Expanded text:
suam naturam commendat, divinam scilicet et humanam. Humanae quippe naturae indicium est, cum periturae civitati usque ad fletum compatitur: divinae, cum eidem civitati, quae ventura erant, ut Deus praedicit. Quasi homo templum ingressus est, sed quasi Deus vendentes et ementes de illo ejecit, dicens: « Domus mea domus om gaudeat, quantumve de eorum perditione doleat, in exordio hujus lectionis demonstrat, cum perituram civitatem intuens, flevit super illam, dicens: « Quia si cognovisses, et tu. » Flevit, non pulchritudinem domorum, non altitudinem turrium, non aedificia murorum, sed metaphorice homines. Dicitur autem et a flente Domino: « Quia si cognovisses, et tu, » ubi subaudiendum est, quia si cognovisses mala quae tibi imminent, fleres, quae modo, quia nescis cito peritura, exsultas. Intenta enim solummodo in prosperitatibus, quae praesentialiter ei affluebant, quod futurum erat, minime praevidebat. Unde et a Do
Abbreviated transcription (Latin):
et coangustabunt te undiq: et ad t̾rã
consternent te et filios tuos qui intest̾
et ñ relinquent inte lapidem suꝑ la¬
pidem. Dies uenturos dicit tͥbulatioĩs
et angustie. calamitatis et famis. obsi¬
dionis et mortis Immicos romanos
noĩat pͥncipes. qͥ eandẽ cruitatẽ uallo
curimidantes undiq coangustauert̃
et eam adt̾ram ꝓftrauerunt: et filios
eiꝰ necauer̃t. Que omĩa qualit̾ eidẽ crui

Expanded text:
te undique, et ad terram prosternent te et filios tuos, qui in te sunt; et non relinquent in te lapidem super lapidem. » Dies venturos dicit, tribulationis et angustiae, calamitatis et famis, obsidionis et mortis. Inimicos Romanos nominat principes, qui eamdem civitatem vallo circumdantes, undique coangustaverunt, et eam ad litteram prostraverunt, et filios ejus necaverunt. Quae omnia, qualiter ci
Abbreviated transcription (Latin):
die meccłia fier cernit᷑. Templũ di spi¬
ritalit̾ eccłia est que domꝰ orõnis recte
dici potest. qͥa cotictie deo mundas or̃o¬
nes offerre ñ cesset: dicens cũ psalinista
Dirigat᷑ oratio mea sic̾ incensũ incons¬
pectu tuo. Qui em̃ sꝑitalia dona qͦ gra¬
tis acceꝑunt. aut ꝓpt̾ pͥmiũ aut ꝓpter
temporalẽ laudem tͥbuunt: uenclitores
lunt. In quib autẽ maxime hec nego

Expanded text:
ia fieri cernitur. Templum Dei spiritaliter Ecclesia est, quae domus orationis dici potest, dum quotidie Deo mundas orationes offerre non cessat, dicens cum Psalmista: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . » Qui enim spiritalia dona quae gratis acceperunt, aut propter praemium, aut propter temporalem laudem tribuunt, venditores sunt. In quib
Abbreviated transcription (Latin):
uendentes et em̃tes de illo ei̾e cepit di¬
cens. Scͥptum est qr domꝰ mea domus
orationis est. Uos autẽ fecistis eam spe¬
luncam latͦnũ. Et̃ his factis: erat docẽs
tionẽ uisibił cuiitatis ꝑtin̾e diximus:
potest moralit̾ et ad ꝑiturã amm̃a re¬
feri. Nleuit enĩ dñs ꝑ semet ip̃m ꝑit᷑am
ciuitatẽ: defiet cotidie ꝑ doctores eos
qͥ debono oꝑe labunt᷑ in malum. fre¬
quent̾ namq doctores eccłie eos ad mo¬
nendo corrigere ñ possunt qͥ letant᷑
cum male fec̾int. et exultant in reb
pessimis. et iam condolentes deflent:
sic̃ faciebat paulus apls qͥ lapsũ dis¬
cipłoꝵ suoꝵ deflebat qnͣdo dicebat:
filioli mei qͦs it̾m parturio donͨ forme

Expanded text:
vendentes et emvendentes et emcens: « Scriptum est, quia domus mea domus orationis est . Vos autem fecistis illam speluncam latronum. » Et his factis, « Erat quotitionem visibilis civitatis pertinere diximus, potest moraliter et ad perituram animam referri. Flevit enim Dominus per semetipsum perituram civitatem, deflet quotidie per doctores, eos qui de bono opere labuntur in malum. Frequenter namque doctores Ecclesiae eos, quos admonendo corrigere non possunt, « qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis , » condolentes deflent, sicut faciebat Paulus apostolus, qui lapsum discipulorum suorum flebat, quando dicebat: « Filioli mei, quos iterum part
Abbreviated transcription (Latin):
gressus templũ uendentes et em̃tes de il¬
lo eiecit: oftendit quia maxime ruina
templ ex culpa sac̾dotũ uenit. Ip̃i nãq
qui ppło doctores et ductores eẽ debuerãt
in bonũ exemplũ. facti st̃ minalũ. sto hoc
enim intemplo refidebant ut eos qͥ mu¬
nera dabant uanis fauorib extollerẽt.
Et qui dare nolebant uariis modis affli¬
gerent. Auaricie quoq sue consulenteᷤ
qd̾ dam ingeniolũ inuen̾ant. et filiis
isił de longinqͦ uenientib ꝑ suadebãt
ne secũ hostias defeirent: ut ab illis ca¬
nus emerent. qd̃ intemplo dñi offer¬
rent. Et obhanc causam ut alii euan¬
geliste testant᷑. oues et boues et colũ¬
be intẽplo dñi uendebant᷑. Neq enĩ
ea que dño oblata erant iuxta ritũ
legis sacͥficabant: s aliis atq aliis ue¬
nundabant. Et ut omuẽ occasionem
nĩ habentib aufeirent: nũmularios
cum ere in templo p̾paratos habebãt.
et ideo domũ orõnis spelũcam latronũ
fecerunt. S dñs ingressus templum:

Expanded text:
gressus in templum, vendentes et ementes de illo ejecit, » ostendit quia maxime ruina templi ex culpa sacerdotum venit. Ipsi namque, qui in populo doctores et ductores esse debuerant in bonum exemplum, facti sunt in malum. Ad hoc enim in templo residebant, ut eos qui munera dabant, vanis favoribus extollerent; et qui dare nolebant, variis modis affligerent. Avaritiae quoque suae consulentes, quoddam ingeniosum invenerant, et filiis Israel de longinquo venientibus persuadebant, ne secum hostias deferrent, ut ab illis carius emerent, quod in templo Dei offerrent. Et ob hanc causam, ut alii evangelistae testantur, oves et boves, et columbae in templo Domini vendebantur. Neque enim ea quae Domino oblata erant, juxta ritum legis sacrificabant, sed aliis atque aliis venundabant. Et ut omnem occasionem non habentibus auferrent, nummularios cum aere in templo praeparatos habebant, et ideo domum orationis speluncam latronum fecerunt. Sed Dominus ingressus templum,
Abbreviated transcription (Latin):
uentis celi: uox suꝑ ierosolimã et tẽplũ
nox suꝑ sponsos et sponsas. Cũq u̾b̾ib
hunc compesc̾e uellent: magis ac magiꝰ
cdamabat. Et cũ int̾ manꝰ flagellantiũ
sp̃m exalaret: ait. ue ue iherosolimis.
tis indicans. Et currus ignei et eqͥ ignei
uisi sunt ꝑ aera ferri: et multa alia mi¬
sericors dñs ut eoꝵ cor ad penitẽciam ꝓ no¬
caret oftend̾e dignatꝰ est. S sili sccđm
duriciam et impenitens cor thesauriran

Expanded text:
ventis, saeculi. Vox super Hierosolymam et templum, ventis, saeculi. Vox super Hierosolymam et templum, vox super sponsos et sponsas. Cumque verberibus hunc compescere vellent, magis ac magis clamabat. Et cum inter manus flagellantium spiritum exhalaret, ait: Vae vae Hierosolymis. tis indicans. Et currus igneus, et equi ignei visi sunt per aera ferri, et multa alia misericors Dominus, ut eorum cor ad poenitentiam provocaret, ostendere dignatus est. Sed « illis secundum duritiam et i
Abbreviated transcription (Latin):
me ñ intellex. Nec solummͦ ꝑ p̾senciã
sue incarnationis cam insitarit: s etiã
post suam ascensionẽ multa signa et por¬
tenta ut eoꝵ cor ad penitẽctam emolli¬
ret oftencdit. Nam ut sdem historiog̃phꝰ
refert cum qnͣdam festiuitatẽ celebrarẽt
lia exeis se mutuo int̾fecer̃t. Nocte uͦ qͣ¬
dam sera tẽpli dñi que ux a ingnnti uiris
moueri pot̾at: sponte reserata est. Die qͣ¬
dam uitula sacͥficiis amota: emxa ẽ ag¬
nam. Media quoq nocte ita lux in tẽ¬
plo cdlara refulsit: ut a ñnullis media di
es putaret᷑ꝰ ẽẽ. Qd cernentes ignan. esti¬
mabant sibi ꝓsꝑa eẽ uenta s sapientib
minime latiit: int̾itum ciitatis signifi¬
cari. In die qͦ scõ pentecostẽ sac̾dotib sacͥ¬
ficia offerentib: audite st̃ noces intẽplo
dicentiũ. Transeamꝰ ex his sedib Dnob
autẽ annis ante obsidionẽ cum ad ce¬
lebrandam quandam festiuitatẽ ihero¬
solimis conuenissent. qͥdam aname filiꝰ¬

Expanded text:
me non intellexit . » Nec solummodo per praesentiam suae incarnationis eam visitavit, sed post suam ascensionem multa signa et portenta, ut eorum cor ad poenitentiam emolliret, ostendit. Nam ut idem historiographus refert, cum quamdam festivitatem celebrarent,m, triginta millia ex eis se mutuo interfecerunt. Nocte vero quadam sera templi Domini, quae vix a viginti viris moveri poterat, sponte reserata est. Die quadam vitula sacrificiis admota, enixa est agnam. Media namque nocte ita lux in templo clara refulsit, ut a nonnullis media dies esse putaretur. Quod cernentes ignari, aestimabant sibi prospera esse ventura. Sed sapientes minime latuit interitum civitatis significari. In die quoque sancto Pentecostes, sacerdotibus sacrificia offerentibus, auditae sunt voces in templo dicentium: Transeamus ex his sedibus. Duobus autem annis ante obsidionem, cum ad celebrandam quamdam festivitatem Hierosolymis convenissent, quidam Ananiae fili
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat: cum adiungit. Eõ qd ñ cog¬
nou̾is tempus uisitationis tue. Hanc qͣp¬
pe ddñs ꝑ incarnationis sue mist̾ium in¬
sitauit: qnͣdo excelsus dñs humił homo
int̾ homines apparens multa signa et
miracła ostendit. Qm̃ insitationẽ op¬
tabat uidere: qui dicebat. Memento
nr̃i dñe in beneplacito ppłi tui: usita noᷤᷤ
in salutari tuo. Hanc etiam inꝓximo ꝓ ᷤ¬
pexerat: qͥ aiebat. Benedictꝰ dñs ds nrl̃.¬

Expanded text:
n cognoveris tempus visitationis tuae. » Hanc quippe Dominus per incarnationis suae mysterium visitavit, quando excelsus Deus humilis homo inter homines apparens, multa signa et miracula ostendit. Quam visitationem optabat videre, qui dicebat: « Memento nostri, Domine, in beneplacito populi tui, visita nos in salutari tuo . » Hanc etiam in proximo prospexerat, qui aiebat: « Benedictus D
Abbreviated transcription (Latin):
uitas ñ cognouit: quia qũe hoĩem indit
dm̃ credere despex̃ Ad cuĩ duriciam in cre¬
dulitatis comuncendam. etiam aues ce¬
tuit᷑ et hirundo et ciconia custodierũt
tempꝰ aduentꝰ sin ppłs aũ meus ñ cog¬

Expanded text:
itas non cognovit, quia quem hominem vidit, Deum credere despexit. Ad cujus duritiam incredulitatis convincendam, etiam aves coet tempus suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cog
Abbreviated transcription (Latin):
gemitũ eoꝵ audiui et descendi
lib̾are eũ. In hoc gͦ loco subleua¬
tio ocłoꝵ dm̃. respectũ miserati¬
onis significat: qͥa turbas quas
postea pauit pͥus misi̾corditer
inspexit. His enĩ ocłis dñs petrũ
respexit: qnͣdo egressus foras ama¬
re fleuit. Dic̾ ad philippũ. Unde
ememꝰ panes ut manducent hi
Int̾rogauit dñs discipłm ñ ut ab eo
anqͥd disc̾e̾t: s ut eum doc̾et. Qd̾
facilius intelligimꝰ si qͥb modis
int̾rogatio fiat ꝑpendamꝰ. sit em̃i
tͥb modis Aut stucdio rep̾hendẽ¬
tis. aut uoto discentis: aut affec¬
tu docentis. Studio rep̾henden¬
tis. sic̃ scͥbe et pharisei dñm int̾¬
rogauert ut eũ rep̾henderent ue¬
luti de qͣdam muliere in adulte¬
rio dep̾hensa: et denario et cet̾is

Expanded text:
t descendi liberare eum . » In hoc ergo loco sublevatio oculorum Domini respectum miserationis significat, quia turbas, quas postea pavit, prius misericorditer inspexit. His enim oculis Dominus Petrum respexit, quando egressus foras amare flevit . « Dicit ad Philippum: Unde ememus panes, ut manducent hi? » Interrogavit Dominus Philippum, non ut ab eo aliquid disceret, sed ut eum doceret. Quod facilius intelligimus, si quibus modis interrogatio fiat perpendamus. Fit enim tribus: aut studio reprehendentis, aut voto discentis, aut affectu docentis. Studio reprehendentis, sicut scribae et Pharisaei Dominum interrogaverunt, ut eum reprehenderent, veluti de quadam muliere in adulteri
Abbreviated transcription (Latin):
Nonͣ enim mirũ qr potuit: s po¬
tius uenerandũ quia fac̾e uolu¬
it. Qui em̃ ex nichilo cuncta
creauit: ñ est mirũ si ex paucis
panib multas turbas pauit.
Sed illud considerandũ est qd̃
dñs refecturus t̾bas. pͥus suble¬

Expanded text:
 potuit: sed potius venerandum, quia facere voluit. Qui enim ex nihilo cuncta creavit, non est mirum si ex paucis panibus multas turbas pavit. Sed illud considerandum est, quod Dominus refecturus turbas, prius suble
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum u̾mis et ñ homo. Et pulchre
dñs grano tͥtiqi comꝑat᷑. qͥ a sic̃ in oĩb
annoins nichil frumento pulcus nichil
est delectabilius. ita ip̃e om̃s ciraturas
excellit. qͥa nichil eo fuainus nichil dul¬
cius inuenit᷑. Siue certe grano fim̃ti
cõꝑat᷑. qͥa alim̃to corꝑis et sanguinis
sui fĩdelnum aĩas reficit. Ip̃e em̃ ait in
euangelio. Ego sum paris uiuus. qͥ de
celo descench. Et it̾m. Panis quẽ ego de¬
dero caro mea est ꝓ scłi uita. Et alibi.
Caro mea uere estͦ cib. et sanguis m̃s
uere est potꝰ. Premisso añ mift̾io sue
passionis. mox ad constanciã marti¬
rii discipsos suos ortat᷑ dicens. Qui
amat aĩam suã. ꝑdet eam. Et qͥ odit a¬
nimam suam in hoc mundo: ui uitã et̾¬
nam custodit eam Anima inscͥptis: ali¬
quando int̾iorẽ hoĩcm id est uitalẽ sp̃m
significat: aliqñdo p̾sentẽ uitam Int̾io

Expanded text:
Ego sum vermis et non homo . » Et pulchre Dominus grano tritici comparatur, quia sicut in omnibus annonis nihil frumento pulchrius, nihil est delectabilius: ita ipse omnes creaturas excellit, quia nihil eo suavius, nihil dulcius invenitur. Sive certe grano frumenti comparatur, quia alimento corporis et sanguinis sui fidelium animas reficit. Ipse enim ait in Evangelio: « Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . » Et iterum: « Panis quem ego dedero, caro mea est, pro saeculi vita. » Et alibi: « Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . » Praemisso autem mysterio suae passionis, mox ad constantiam martyrii discipulos suos hortatur, dicens: « Qui amat animam suam, perdet eam, et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. » Anima in Scripturis, aliquando interiorem hominem, id est vitalem spiritum, significat, aliquando praesentem vitam. Interio
Abbreviated transcription (Latin):
passionis ꝓfecto insinuauit qͥa prius
mortificandus erat auideis. et postea
p̾dicandus gentib. Nam eĩ nom̃ tan¬
Ntomagis crescit infide credenciũ. qnͣto
ꝑ mortẽ inꝑfidia uideoꝵ est extinctũ.
Nec indignum deb redemptori nĩo
uideri.si in assumpta humanitate¬

Expanded text:
passionis profecto insinuavit, quia prius mortificandus erat a Judaeis, et postea praedicandus gentibus. Nam ejus nomen tanto magis crescit in fide credentium, quanto per mortem in perfidia Judaeorum est exstinctum. Nec indignum debet Redemptore nostro videri
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ñ banilat crucẽ suã et uenit post
me. ñ est me cdignꝰ. uariis enĩ modis:
fideles xp̃ ministrant. Nuii bene cbcen¬
dorut confessores. alii ꝓ eiꝰ noĩe morien¬
do ut martires. Atii iuste elemosinas tri¬
postolus ait. qͥ dicit se inxp̃o man̾e. de¬
bet sic̃ ille ambulauit: et ip̃e ambła¬
re. Qualẽ autẽ remun̾ationẽ ꝓtali
immitatione recipiat. ip̃e dedarat cũ
nist̾ m̃s erit. Quid ampluis potest ꝓ¬
mitti fideli ministro qrͣnt au̾eatur
cẽ cum dño suo: Nec solũ usd̾e̾ eiꝰ hu¬
manitatẽ: s etiam cõtemplarz ipsiꝰ
diuinitatẽ: unde et subclit᷑. Si qͥs mi¬

Expanded text:
Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non est me dignus . » Variis enim modis fideles Christo ministrant. Alii bene dicendo, ut confessores; alii pro ejus nomine moriendo, ut martyres; alii juste eleemosynas tripostolus ait: « Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare imitatione recipiat, ipse declarat, cum nister meus erit. » Quid amplius potest promitti fideli ministro, quam ut mereatur esse cum Domino suo, nec solum videre ejus humanitatem, sed etiam contemplari ipsius divinitatem. Unde et subditur: « Si quis mi
Abbreviated transcription (Latin):
Et Reliqua.
rtaturus dñs discipłos ad marti¬
riũ sue passionis exemplũ p̾misit:
ut tantominꝰ ꝓ eius noĩe mortẽ pati ti¬
merent. qnͣto in hoc oꝑe celestis magri
imuitatores exist̾ent. Ait enĩ. Amen

Expanded text:
» Et reliqua. Hortaturus Dominus discipulos ad martyrium, suae passionis exemplum praemisit, ut tanto minus pro ejus nomine mortem pati timerent, quanto in hoc opere coelestis magistri imitatores exsisterent. Ait enim: « Amen,
Abbreviated transcription (Latin):
loco anime noĩe p̾sens uita designat᷑:
cum dr̃. Qui amat aĩani suã: ꝑdet eã.
M ira aũ res est ut amando aĩa pereait.
et odiendo in hoc mundo inuitã et̾nã
custodiat᷑: tunc enĩ nr̃am aĩam bene
odimꝰ. et odiendo custodimꝰ. qnͣdo eius
carnalib desideriis contͣdicimꝰ. Eiꝰ nãq
appetitum frangimꝰ eius passionib re¬
luctam̃. et incomꝑatione fute uite p̃¬
sentẽ uitam ꝓ nichilo ducimꝰ. sstud sol

Expanded text:
loco animae nomine praesentem vitam designat, cum dicitur: « Qui amat animam suam, perdet eam. » Mira autem res est, ut amando anima pereat, et odiendo in hoc mundo, in vitam aeternam custodiatur. Tunc enim nostram animam bene odimus, et odiendo custodimus, quando ejus carnalibus desideriis contradicimus, ejus appetitum frangimus, ejus passionibus reluctamur, et in comparatione futurae vitae praesentem vitam pro nihilo ducimus: illud sol