comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gantur. post sabbã tristia felix irradiat dies:
que pͥmatum in diebus tenet. lute prima lucẽ¬
te in ea lucestente et dũo mea: tum t̾nin pho
resurgente et dicente ibẽc est dies quam fecit
dñsiexulcemus et letemur in ea hec ierom

Expanded text:
. Post sabbata tristia felix irradiat dies, quae primatum in diebus tenet: luce prima in eo lucescente, et Domino meo cum triumpho resurgente, et dicente: Haec est dies, quam fecit Dominus: exsultemus et laetemur in ea. Et valde
Abbreviated transcription (Latin):
tibus redolencibus cum spõ¬
sa et a dolescentulis que tut¬
runt post eanz conspergimꝰ
librum. et tubiculũ mentis m̃e
Tunit intro duxie nos rex incellaria sua. Nũt
surgit annta maria.CBoyemps abnti plu¬
ma recessiti. flores bisi sunt in terra nr̃a. uox
curturis audita esti. in terra nr̃a ¶ Om̃es flo

Expanded text:
tibus redolentibus cum sponsa, et adolescentibus, quae currunt post eam, conspergimus librum et cubiculum mentis nostrae. Nunc introducit nos rex in cellaria sua. Nunc surgit amica Maria, hiems abiit, pluvia recessit: flores visi sunt in terra: vox turtur
Abbreviated transcription (Latin):
capsa reclusa ad supra diaum umariũ ueportatuo
Quamdiu autem super alcare mauet aperta totam et¬
clesiam nuous odor perfunda de nodos antet lugmi
sancto liquor odorifer oleo suulie profliue cuue se etiã
modica particula contrenat our̃e n egxita dinein sanãt

Expanded text:
capsa reclusa ad supra dictum armarium repor- n tatur. capsa reclusa ad supra dictum armarium repor- n tatur. Quandiu autem super altare manet aperta, totam ecclesiam mirus odor perfundit. De nodis enim ligni sancti liquor odorifer oleo similis profluit, cuius si etiam modica particula contingat, omnem aegritudinem sanat
Abbreviated transcription (Latin):
basilica mtri operis que saura soplua co¬
gnonunacur rotundo scemate ⁊ ⁊ fundaĩtis
constructa et concam̾ata trib cuicta parretib
et mãgius sustentata columpnus arcub q sublimata ẽ
Cums interior domus in aqui louari sue parte grande
et pulehium ab marium labet in quo capsa lguea li¬
gueo quoq coopercło tecta concis dũce tes particulas
continet Congum iudelicet lignũ in dias partes masum
et transimisum eisdem sc̃ẽ concis lignam hec trib tui
pes aunum dieb hoc est in ceua dñi in paraserue et
in sabbato sautto populie adoranda profertur Quarũ
prima die capsa illa super altare aureum duos eubi¬
toe altitu diuis et unũ latitudiuis habes eũ conce sca
patefatta componitur deccedens qr primus impedator
deinde cunctus per ordinem laicore gradus scam̃ conce
adorat et ostulaeur Squenti die ipenuoix et ouis
matrones uel urixines idem facuant Tercia inchilos
die Epĩ et cunca elericore aradus idem facĩt et sec

Expanded text:
basilica miri operis, quae sancta Sophia cognominatur, rotundo scemate et a fundamentis constructa et concamerata, tribus cincta parietibus et magnis sustentata columnis arcubusque sublimata est. Cuius - interior domus in aquilonali sui parte grande et ualde pulchrum armarium habet, in quo capsa lignea ligneo quoque cooperculo tecta crucis dominicae tres particulas continet, longum uidelicet lignum in duas partes incisum et transuersum eiusdem sanctae crucis lignum. Haec tribus tantum per annum diebus, hoc est in cena Domini, in parasceue et in sabbato sancto populis adoranda profertur. Quarum prima capsa illa super altare aureum duos cubitos altitudinis et unum latitudinis habens cum cruce sancta patefacta conponitur. Accedensque primus imperator, deinde cunctus per ordinem laicorum gradus, sanctam crucem adorat et osculatur. Sequenti die imperatrix et omnes matronae uel uirgines idem faciunt, tertia nihilominus die episcopi et cuncti clericorum gradus idem faciunt, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
adoras et ostulatur S quenti die inpei ctoix et om̃e
matrones uel urginos idem faciuint Tercia inehisos
die Epĩ et cinca clerncoro goadus idem faciũt et sic
capsa reclusa ad supre diaumo aumariũ ueportacur
Quamdiu autem super alcare mauet aperta totam et¬
clesiam nurus odor perfundit de nodis anter lugm
sanct liquor odorifer oleo silie profliue ciue si eciã
modica particula contignat oñe in egritu diuem Ianat

Expanded text:
peratrix et omnes matronae uel uirgines idem faciunt, tertia nihilominus die episcopi et cuncti clericorum gradus idem faciunt, et sic capsa reclusa ad supra dictum armarium repor- n tatur. Quandiu autem super altare manet aperta, totam ecclesiam mirus odor perfundit. De nodis enim ligni sancti liquor odorifer oleo similis profluit, cuius si etiam modica particula contingat, omnem aegritudinem sanat
Abbreviated transcription (Latin):
basilica miri o peris que sanga sopla co¬
gnonunatur rotundo scemate ⁊ ⁊ fundaiũtis
constoncta et concam̾ata toib cuita parretib
et magius sustentata columpns arcub qr sublimata ẽ
Cume interior donuis in aqui lonaoi sui parte toaude
et pulebrum ar marium habet in quo capsa ligues li¬
gneo quoq coopercło terta criecis diũce ies porticulas
continet Congum iudelicet lignũ in duas parles iasum
et transimisum eiusdem sc̃e crucis liegnum hec trib tui
per annum dieb lioc est in ceua dñi in parastene et
in sabbato sautto popiolle adoranda profestur Quarũ
prima die capsa illa iuper altare aureum duos cubi¬
tos alcitu dñus ec unũ lacitudiuis habens cũ conce scã
patefatta componitur deccedens qr primus imperator

Expanded text:
basilica miri operis, quae sancta Sophia cognominatur, rotundo scemate et a fundamentis constructa et concamerata, tribus cincta parietibus et magnis sustentata columnis arcubusque sublimata est. Cuius - interior domus in aquilonali sui parte grande et ualde pulchrum armarium habet, in quo capsa lignea ligneo quoque cooperculo tecta crucis dominicae tres particulas continet, longum uidelicet lignum in duas partes incisum et transuersum eiusdem sanctae crucis lignum. Haec tribus tantum per annum diebus, hoc est in cena Domini, in parasceue et in sabbato sancto populis adoranda profertur. Quarum prima capsa illa super altare aureum duos cubitos altitudinis et unum latitudinis habens cum cruce sancta patefacta conponitur. Accedensque prim
Abbreviated transcription (Latin):
diuina sibi uel humana le
de puniendis temporalr pͥ
pib iudicare. Nam lice ad
eum de uue ⁊ more maioꝵ
consecratio nr̃a ꝑtineat nõ
magis ad ĩp̃m depõitõ seu
remotõ ꝑtinet quã ad quos¬
lib regnoꝵ p̾latos qui regeꝰ
Est ne istud de plentudĩe
poͣtis ip̃ius qd nullo ꝓrsꝰ

Expanded text:
divina vel humana legdivina vel humana legrium, aut de puniendis temporaliter in pibus judicare. Nam licet ad eum de iure et more maiorum consecratio nostra pertineat, non magis ad eum depositio seu remotio pertinet, quam ad quostibet regnorum praelatos, qui reges estne istud de plenitudine potestatis ipsius, quod nullo prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
t si cause
amuulga¬
ris fame p̾¬
toꝵ u̾idica te¬
stimonia nũ¬
cior Adsere¬
nitatis ur̃e noticiam ꝑduxi¬
sse credamus quia tam̃ seg¬
nius irritant aĩmũ demissa
paurem quan quesunt ocłis
subi̾ta fidelib ip̃am puram
⁊ nudam u̾itatem ꝓcessũ
ũr̃o consp̾tui p̃sentamus
Ad cuiꝰ insptõnem plenariã
⁊ aitentani de tot temporib
⁊ dieb ut̃is negociis deputa¬
tis. unum insusficiens tempꝰ
⁊ diem nobis asfectõ ur̃a con¬
cedat. Q̾ si licuerit diligent̾
Si nobis cot ⁊ tantis mniuriis
lacessitis iusta debu̾it aut
debeat defensio denegari. Si
debeat ualidus ꝓcessus hiꝰ
contͣnos hĩtus. uel quo nõie
iuincupari.Si dici sm̃a ua
ieat quam uidex incompe¬
tens ꝓmulgauit Name ⁊¬
si nos nr̃e fidei cacholice de¬
bito suggerente manifesti¬
ssime faceanuir collata ado¬
mino sacrosancte romane se¬
dis antistiti plenariam in
t̾raligau̾it sit ligatũ in ce̾¬
lis ⁊ qd̾ solu̾it sit solutũ. Nꝰ¬
quam uerũ tamen legitur

Expanded text:
tsi caussae am, vulgaris famae prltorum veridica testimonia nunciorum, ad serenitatis vestrae notitiam perduxisse credamus: quia tamen segnius irritant animum demissa per aurem, quam quae sunt oculis subiecta fidelibus, ipsam puram et nudam veritatem, processus ro conspectui praesentamus. Ad cujus inspectionem plenariam et attentam de tot temporibus et diebus vestris negotiis disputatis, unum sufficiens tempus et diem nobis adfectio vestra concedat: quod si licuerit diligentersi nobis tot et tantis iniuriis lacessitis justa debuerit, aut debeat defensio denegari. Si debeat, validus processus hujusmodi contra nos habitus: vel quo nomine nuncupari, si dici sententia liceat, quam judex incompetens promulgavit. Nam etsi nos nostrae catholicae fidei debito suggerente, manifestissime fateamur, collatam a domino sacrosanctae Romanae sedis antistite, plenariam in terra ligaverit, sit ligatum in coelis, et quod solverit, sit solutum: nusquam tamen legitur
Abbreviated transcription (Latin):
Dnsequens nt̃ uidet᷑
licet oĩa que superiore libello disserta st̃ de
m̃do at eus ordĩatione disserta sĩt ꝓprie tñ¬
pauca de ip̃o mĩdo repet̾e id ẽ de iicio eiꝰ ac
tie uł his q ĩter ũciũ at finẽ eius ꝑ diuĩa ꝓuidẽciã dispen

Expanded text:
nsequens nunc videtur, licet omnia quæ superiori libello disserta sunt, de mundo atque ejus ordinatione disserta sint, proprie tamen de ipso mundo pauca repetere, id est de initio ejus ac fine, vel his quæ inter initium ac finem e
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ decider̃t Et ab illo boĩtatis scatu cõmoti at distracti diu̾sis
ita et imipii qui que in hac uita errorũ tenebras et noctẽ ig¬
nem induãt᷑ ut ea ipsa caligo ignorancie que in hoc mũdo.
interiora eorũ mẽtis obsederat infuto per exterius corpis
appareat indumẽtũ Similit̾ quoq eciã de cart̾e senciendũ
ẽ sed sufficiãt ista in pñti loco que interim Nũc ut dicendi
De repromissionibus

Expanded text:
t, deciderunt, et ab illo bonitatis statu commoti atque distracti, diversisita et impii quique qui in hac vita errorum tenebras et noctem igbus induantur, ut ea ipsa caligo ignorantiæ quæ in hoc mundo interiores eorum mentes obsederat, in futuro per exterius corporis appareat indumentum. Similiter quoque et de carcere sentiendum est. Sed sufficiant ista in præsenti loco, quæ interim nunc, ut dicendi de repromissionibus
Abbreviated transcription (Latin):
sus Et racõnabilib et diũorib natĩs Et ex du̾sis corporib
conscet sed et ex młtis aĩantib id ẽ feris ł bestiis pecudib
Et auib at oĩb que ĩ aquis st̃ Cũdeinde ex locis id ẽ celi
uł celoꝵ Et t̾re uł aque sed et ex eo q̃ medius ẽ aere ł quẽ
etherẽ dicũt at ex om̃bus que procedũt uł nascũt᷑ ex terra
Cũ ergo tanta sit m̃di uarietas at in ip̃is racõnabilib an¬
mãtib sic tãta diu̾sitas Propt̾ quã eciã oĩs reliqua uari¬
etas ac diu̾sitas putãda ẽ extitisse quã causa aliã dici oꝑ¬
tebat qua mũdus extite̾it p̃cipue si ĩtuam̾ illũ finẽ ꝑ qũ¬

Expanded text:
nabilibus et divinioribus naturis, et ex diversis corporibus constet, sed ex mutis animantibus, id est feris, bestiis, pecudibus, et avibus, atque omnibus quæ in aquis vivunt; tum deinde ex locis, id est cœli vel cœlorum, et terræ vel aquæ; sed et ex eo qui medius est aëre, vel quem ætherem dicunt, atque ex omnibus quæ procedunt vel nascuntur ex terra. Cum ergo tanta sit mundi varietas, atque in ipsis rationabilibus animantibus sit tanta diversitas, propter quam etiam omnis reliqua varietas ac diversitas putanda est extitisse: quam causam aliam dici oportebit qua mundus extiterit, præcipue si intu
Abbreviated transcription (Latin):
teq uiuẽdũ nõ aliũde quã ab ip̃is xp̃i uerb̾
his solũ quẽ homo factus atq ĩ carne positus docuĩt Et prius
nãq xp̃s d̾i uerbũ ĩ moyse atq ꝓphetis erat Nam sine u̾bo dei
quomodo poterãt ꝓphetare de xp̃o ad cuiꝰ ⁊ei ꝓbacõnẽ nõ eẽt dif¬
ccng̾e̾ unde suffice̾ estimo imo hoc pauli testuonio deb̾e uos
uti ex epła quã ad hebreos st̾płit in qua ita ait fide magnus
factus moyses negauit se dici filiũ filie pharaõĩs magis elig¬
eus afflictariꝰ cũ ppło d̾i quã tẽporalẽ hr̃e pectati iuidtunditatẽ
maiores diuicias estimãs egyptioꝵ thesauris ĩꝓperiũ xp̃i sed
indicat paulus aut nũqͥd ꝓbamentũ queritis eiꝰ q̃ in me lo
quit᷑ xp̃ris Qm̃ eigo młti ex hys q̃ xp̃o se cred̾e profitent᷑ nõ
solũ in paruis et minimis discordant uerũ eciã ĩ magnis et
de uirtutibus scĩs ꝓpter hoc necessariũ iudet̾ prius de his sin¬

Expanded text:
aliunde quam ab ipsis verbis Christi his solum quæ homo factus atque in carne positus docuit: et prius namque Christus Dei verbum in Moyse atque Prophetis erat. Nam sine verbo Dei quomodo poterant prophetare de Christo? Ad cujus rei probationem non esset difccingere. Unde sufficere existimo uno hoc Pauli testimonio debere nos uti ex epistola quam ad Hebræos scribit, in qua ita ait: «Fide» magnus factus Moyses negavit se dici-filium filiæ Pharaonis, magis eligens afflictari cum populo Dei, quam temporalem habere peccati jucunditatem, majores divitias æstimans Ægyptiorum thesauris opprobrium Christi.» Sed indicat Paulus: «Aut numquid» probamentum ejus quæritis qui in me loQuoniam ergo multi ex his qui Christo credere se profitentur, non solum in parvis et minimis discordant, verum etiam in magnis et de Virtutibus sanctis: propter hoc necessarium videtur prius de his sin
Abbreviated transcription (Latin):
inquisita ueritate rerũ causas rationẽq cognoscere Situt
ergo in hac uita alius quidẽ sũmũ bonũ corporis indicat
noluptatẽ alius uero in cõmune consulere alius studii
et intelligencie operã dare Ita requirimꝰ in illa uita que
uera ẽ que abscondita eẽ dicit̾ cũ xp̃o ind̾o id ẽ in illa.
uita et̾na si aliquis talis erit nobis uiuendi ordo uł sta
quidã ergo laborẽ quodã modo intelligẽcie recusantes Et
suꝑficiẽ quandã legis littere cõsectantes Et magis dilectio¬
nis sue quodã modo at libidim indulgentes lũtere soluis

Expanded text:
inquisita veritate rerum causas rationemque cognoscere. Sicut inquisita veritate rerum causas rationemque cognoscere. Sicut ergo in hac vita alius quidem summum bonum corporis judicat voluptatem, alius vero in commune consulere, alius studiis et intelligentiæ operam dare: ita requiramus in illa vita quæ vera est, quæ abscondita esse dicitur cum Christo in Deo, id est in illa æterna vita, si aliquis talis erit nobis vivendi ordo vel status. II. Quidam ergo laborem quodammodo intelligentiæ recusantes, et superficiem quamdam legis litteræ consectantes, et magis delectationi suæ quodammodo ac libidini indulg
Abbreviated transcription (Latin):
Ideamus nũc breuiter quid eciã de repromis¬
si ombus sentiend̾ ẽ Certũ ẽ quia nillũ amal
omni modis ociosũ atq in mobile eẽ potest
Sed omn gen̾e moueri et agere sẽper Et uel¬
le cliquid gescit Et hanc in eẽ naturã omĩbus aĩantibus
mamfestũ puto Nulto ergo magis racionabile aĩal id est
hoĩs naturã Recesse ẽ semꝑ aliquid mon̾e uel agere Et si
quidẽ in memor sui sit Et quid se deceat ignoret Circa usꝯ
corꝑales oĩs sua mouetur intencio Et per om̃s motus suos
erga uoluptates at libidines corꝑis occupat᷑ Si uero talis
sit qui incõmune aliquid cuia̾e uł prouidere studeat aut
rei publice consulẽs aut magistratib parẽs aut quid illd
ẽ qd̾ in cõmune terte prodesse uideat᷑ fxercitiã uero si qui
talis sit ut aliquid melius quã hec que corporea uidentur
intelligat Et scpĩe ac scĩe operã habet sine dubio fega hu¬
istemodi studia omnẽ sui declinabit industriã quo possi

Expanded text:
ideamus nunc breviter quid et de repromissionibus sentiendum sit. Certum est quia nullum animal omni modo otiosum atque immobile esse potest, sed omni genere moveri et agere semper et velle aliquid gestit: et hanc inesse naturam omnibus animantibus, manifestum puto. Multo magis ergo rationabile animal, id est, hominis naturam necesse est semper aliquid movere vel agere. Et si quidem immemor sui sit, et quid se deceat ignoret, circa usus corporales omnis sua movetur intentio, et per omnes motus suos erga voluptates suas ac libidines corporis occupatur: si vero talis sit qui in commune aliquid curare vel providere studeat, aut reipublicæ consulens, aut magistratibus parens, aut quidquid illud est quod in commune certe prodesse videatur, exercet. Jam vero si quis talis sit ut aliquid melius quam hæc quæ corporea videntur intelligat, et sapientia et scientiæ operam habeat, sine dubio erga hujuscemodi studia omnem declinabit industriam, quo possit
Abbreviated transcription (Latin):
teq uiuẽdũ nõ aliũde quã ab ip̃is xp̃i uerb̾
doct̾nãq suscipiũt xp̃i aũt u̾bis dicimꝰ nõ
his solũ que homo factus atq ĩ carne positus docuit Et prius
nãq xp̃s d̾i uerbũ ĩ moyse atq ꝓphetis erat Nam sine u̾bo dei
quomodo poterãt ꝓphetare de xp̃o ad cuiꝰ ⁊ei ꝓbatõnẽ nõ eẽt dif¬
ccing̾e unde suffic̾e̾ estimo imo hoc pauli testimonio deb̾e nos
uti ex epła quã ad hebreos sc̾płit in qua ita ait fide magnus
factus moyles negauit se dici filiũ filie pharaoĩs magis elig¬
ens afflictari cũ ppło d̾i quã tẽporalẽ hr̃e pectati iudtunditatẽ
maiores diuicias estimãs egyptioꝵ thesauris ĩꝓperiũ xp̃i sed
indicat paulus aut nũqͥd ꝓbamentũ queritis eiꝰ qͥ in me lo
quit᷑ xp̃us Cm̃ ergo młti ex hys q̃ xp̃o se cred̾e profitent᷑ nõ
solũ ni paruis et minimis discordant uerũ eciã ĩ magnis et
de uirtutibus scĩs ꝓpter hoc uecessariũ uidet̾ prius de his sin¬

Expanded text:
 aliunde quam ab ipsis verbis Christi doctrinaque suscipiunt. Christi autem verbis dicimus, non his solum quæ homo factus atque in carne positus docuit: et prius namque Christus Dei verbum in Moyse atque Prophetis erat. Nam sine verbo Dei quomodo poterant prophetare de Christo? Ad cujus rei probationem non esset difccingere. Unde sufficere existimo uno hoc Pauli testimonio debere nos uti ex epistola quam ad Hebræos scribit, in qua ita ait: «Fide» magnus factus Moyses negavit se dici-filium filiæ Pharaonis, magis eligens afflictari cum populo Dei, quam temporalem habere peccati jucunditatem, majores divitias æstimans Ægyptiorum thesauris opprobrium Christi.» Sed indicat Paulus: «Aut numquid» probamentum ejus quæritis qui in me loQuoniam ergo multi ex his qui Christo credere se profitentur, non solum in parvis et minimis discordant, verum etiam in magnis et de Virtutibus sanctis: propter hoc necessarium videtur prius de his sin
Abbreviated transcription (Latin):
ãancuĩ nel bestiaꝵ uel petudũ deuoluãt᷑ pro quib eciam
quasdã ex sc̾pturis cõm̃ticias afferre astciones solẽt id ẽ qd
uel pecus cui se mlier cõtra nã sbiecerit In reatũ parit̾ cum
młiere deuocet᷑ at lapidari ꝑiter iubeat᷑ Bel qd̾ taurus cor¬
ipeta lapidari nichilomnꝰ p̃cipit᷑ sed et qd̾ balaam asina os
ciꝰ d̾o aꝑiente locuta ẽ Et subingale mutũ ĩ hoĩ uoce resp¬
ondẽs arguit ꝓph̾e demẽtiã q̃ nos nõ solũ suscipimꝰ sed et õs
has asserciones eoꝵ cõtra fidẽ nr̃a ueĩentes refutamꝰ atq
respumꝰ Uerũtamẽ suo ĩ loco et tẽpore cõfutato hͦ ꝑuerso
dognate at depulso ea q̃ de sc̾pturis sc̃is ab illis prolata sũ
qualiter intelligi debeãt exponemꝰ¬

Expanded text:
antium, vel bestiarum, vel pecudum devolvantur: pro quibus etiam quasdam ex Scripturis commentitias afferre astructiones solent, id est quod vel pecus cui se mulier contra naturam subjecerit, in reatum pariter cum muliere devocetur ac lapidari pariter jubeatur; vel quod taurus cornupeta lapidari nihilominus præcipitur; sed et quod Balaam asina os ejus Deo aperiente locuta est, et subjugale mutum in hominum voce respondens arguit prophetæ dementiam. Quas nos non solum non suscipimus, sed et omnes has assertiones eorum contra fidem nostram venientes refutamus atque respuimus. Verumtamen suo loco et tempore confutato hoc perverso dogmate et depulso, ea quæ de sanctis Scripturis ab illis prolata sunt, qualiter intelligi debeant exponem
Abbreviated transcription (Latin):
n. in ceł et̾na afluencia suppete¬
bat si ꝑauꝑtas nõ minuebatur
in eis porro in t̾ris hũdabat ⁊
hõ p̾ciũ eius. hãt itaq filius dĩ¬
ꝯcupistens destendit ut eam sibi¬

Expanded text:
na in coelis affluentia suppetebat, sed paupertas non inveniebatur in eis. Porro in terris abundabat et homo pretium ejus. Hanc itaque Dei Filius concupis
Abbreviated transcription (Latin):
uaret᷑ simodico uñd̾et. et psimi anni suꝑ essĩt
usc dum retiꝑ et quod imoid̾at. et ne grauare᷑
et expñsarum. infra iubileum addit. quod sum̃¬
ditor quoo suꝑerit expñsarum reod̾e nõ pot̾it. ha¬
deat em̃ptor agrum usq ad ubueum. in ip̃o. e s¬
ntm om̃is uñditõ redibit ad pͥstmumi possessorẽ.
Tram aũ sic uoluit dominus tm̃di ab eis. sub cõdi¬
tõne recipiendi. qr sua erat et non ipõrm. alie¬
ingenas tñ s̃uos uolint cos mꝑpetuum possioere.

Expanded text:
ur, si modico venderet, et plurimi anni superessent, usque dum reciperet quod vendiderat, et ne gravaretur , et expensarum infra jubilaeum addidit, quod si venditor, quod supererit expensatum, reddere non poterit, habeat emptor agrum, usque ad jubilaeum. In ipso enim omnis venditor redibat ad pristinum possessorem. Terram autem sic voluit Dominus vendi ab eis sub conditione recipiendi, quia sua erat, et non ipsorum. Alienigenas tamen servos voluit eos in perpetuum possidere.
Abbreviated transcription (Latin):
tractiones rerum ad pͥstros redibant possesso¬
res p̃ter domos. q̃ erant murbius mutatis. qͥs
tã pͥmo anno ũditonis uãditoꝵ redim̃e licobat
erceptis domibus icuitarum. q̃ in quocumq es¬
sũt loco inuibileo redibant ad cos. cod̾ anno re¬
tor et reputantes doustus et exoñsas. in agrii
ft̃as fructibus exuberasse comꝑtis. im̃ditor reti¬
piebat agrum . cxiͦi. expñse transcñd̾ent. hoc qͦd
deerat retipiobat. et apossessione discedebat. hãc
ne dum in ip̃o sumditor pͥus ull reuiocare quod

Expanded text:
anno, omnes distractiones rerum, ad pristinos redibant possessores; praeter domos quae erant in urbibus muratis, quas tamen, primo anno venditionis, venditori redimere licebat, exceptis domibus Levitarum, quae in quaecunque essent loco in jubilaeo redibant. Eodem anno retor; et reputantes fructus, et expensas in agrum factas, fructibus exuberasse compertis, venditor recipiebat agrum: si vero expensae transcenderunt, hoc quod deerat recipiebat emptor, et a possessione discedebat. Hanc nedum in ipso, si venditor prius vellet revocare quod
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficatur domino. nͦ mutari sicebat imelius uł
detus. similit̃ animal quod uouebattir oemitio
nõ licebat irautari. Si qui noũ at imitaret
et uotuium et immutatum erat domini. ez
distingim̃dum ⁊ͥ de huuis si uotis. aliqñ enĩ s̃
ex uoto. aliquid sc̃ĩficabatur domino. quod ana¬
thematigabatur. ulud n pot̾at nioi. a sac̃doti¬
bus uł auenari. qñ s̃. non obligabant᷑ uotina
si potant a sac̃dote imñoi. det̃minato p̃cio. scd̃m¬

Expanded text:
nec mutari licebat in melius, vel deterius . Similiter animal quod vovebat, dominus non licebat immutari, si quis quod voverat immutaret, et votivum et immutatum erat domini. Sed distinguendum est de hujusmodi votis. Aliquando enim sic ex voto aliquid sanctificabatur Domino, quod anathematizabatur; illud non poterat vendi a sacerdotibus, vel alienari. Quandoque non sic obligabantur votiva, sed pot
Abbreviated transcription (Latin):
cñ dm̃it fiue isrł ducñtes coros. et uos latã¬
tes mumeis. erite. et rapite singłi singłas in¬
itrores. et fcm̃ ⁊ͥ ita. et restituta ⁊̃ tͥbus balia¬
mĩ. s N diebus illis nõ erat rex misrł. s
imis quis ꝙ quod s̃. rectim uid̾et᷑. fociebat

Expanded text:
nt filiae Israel ducentes choros, et vos latentes in vineis exite, et rapite singuli singulas uxores. » Et factum est ita. Et restituta est tribus Benjamin. « In diebus illis non erat rex in Israel, sed unusquisque quod sibi rectum vide
Abbreviated transcription (Latin):
samuel a nomine auctoris. scd̾m dñt malachĩ.
i rogum. a mat̾ia. quidã uorant malacbot.
quoo sonat regnorũ s niciose. agitur enĩ. in
eo de uno regno uidoram tñ et de regibus eius
nam aicremi. quoo erm̃ patet qͦd id ⁊ͥ fans¬

Expanded text:
Samuel, a nomine auctoris; secundum vocant Melachim, id est regum, a materia, quidam vocant Melachoth, quod sonat regnorum, sed vitiose. Agitur enim in eo de uno regno Judaeorum tantum, et de regibus ejus,unum a Jeremia, quod exinde patet, quod idem fin
Abbreviated transcription (Latin):
cum uͦ dixit moyses cͤainit. tͥum erroreᷤ
elidit. platonis. aristotilis. epicuri.
plato dixit tria fuisse pͥncipia ab et̃no
o tm̃ꝑis de ꝯ̃le mundũ fcm̃: fuisse. ariᷤᷤ¬
totiles duo mundim et opificem. qͥ do

Expanded text:
Cum vero dixit Moyses, creavit trium errores elidit, Platonis, Aristotelis et Epicuri. Plato dixit tria fuisse ab aeterno, o temporis, de ile mundum factum fuisse. Aristoteles duo, mundum et opificem, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
cum uͦ dixit moyses cͤauit. tͥum erroreᷤ
elidit. platonis. aristotilis. epicuri.
plato oixit tria fuisse pͥncipia ab et̃no
o tm̃ꝑis de ꝯio mundũ fem̃: fuisse. ariᷤᷤ¬
totiles duo mundum et opificom. qͥ de
daint int̾ram. auioͣs maquã. alios in
aera. auos mignem. Moyses ũ. solum

Expanded text:
Cum vero dixit Moyses, creavit trium errores elidit, Platonis, Aristotelis et Epicuri. Plato dixit tria fuisse ab aeterno, o temporis, de ile mundum factum fuisse. Aristoteles duo, mundum et opificem, qui dedavit in terram, alios in aquam, alios in aera, alios in ignem. Moyses vero solum
Abbreviated transcription (Latin):
nota habet. de qͦ dr᷑. pͥnceps huius
mundi cicietur foras. qñ etiom hꝰ.
om̃is crrarura dictus est. et grecus
uocat. Empireum aũ et stĩsilem maũ¬
dina et sublimarem regionem cͤauit
deus .i. de tuchilo fec̃. hominẽ uͦ. dau¬

Expanded text:
nota habet de qua: Princeps hujus mundi ejicietur foras ; quandoque homo omnis creatura dictus est, et Graecusvocat. Empyreum autem et sensibilem mundum, et sublunarem regionem creavit Deus, id est de nihilo fec
Abbreviated transcription (Latin):
płalit. Oñ et dicisol legitur hoc mnum̃is. Me¬
rito aũ hoc nomine eñsetur. qr iiii. pͥncipalit̃
hic num̃antur de om̃i pͤp. uiri apti ad arma
ferñda. pͥmogeniti. ieuite. qui etiã bis nim̃¬
antur. mansiones ꝑ quas ꝓfc̃ĩ sunt. s nͨ muli¬
cum. nͨ debiles ad bella nimñantur. ad hãc
ꝑtem hõstorie s transit iosephus. Moyses p̃dc̃am
constitutõnem legum. dui sub syna morarñ¬
tur ad̾o cognonit. et hebrois scͥptam contra¬
didit. cumq cͥca legis latõnem hec suffic̃e pu
dic̃ dominũ suꝑ hoc sibiloqutum fuisse dicñs.
oqutus ⁊̃ dominus ad mogͥ. dicñs. indẽsto si¬
nai. intaber. fed̾is. pͥma die m̃sis scd̃i. anno
scdõ egressionis de egipto. et nota qr p̃mittit

Expanded text:
itur hoc in Numeris. Merito autem hoc nomine censetur, quia quatuor principaliter hic numerantur. De omni populo, viri apti ad arma ferenda; primogeniti Leviti, qui etiam bis numerantur, mansiones per quas profecti sunt. Sed nec mulicuum, nec debiles ad bella, numerantur. Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec sufficere putdicit Dominum super hoc locutum fuisse dicens: « Locutus est Dominus ad Moysen in deserto Sinai, in tabernaculo foederis, prima die mensis secundi, anno secundo egressionis de Aegypto » Et nota quod praet
Abbreviated transcription (Latin):
camq redissi ad soc᷑. moicatt ei q̃ fec̃at .s.
et messorbus et coimiebat marea. etq.
ꝑlerrons. Io ip̃m fiebat in tonsione omũ. si
post uindennas fieret nã legi. tunc ait
nocimi ao puth. lauate filia. et ung̃e. et moui¬
ere cuitioribus indĩntis. et ascn̾oe mareã.¬
non te tideat homo donͦ. inhedͥatus ftãt.
cumq obdorment ꝓhiciet te ad plantas
q̃ sibi socrus imꝑaũat. et eoce media
nocte eiugilons homo erpauit oioñs q̃ es: et
illa ego sum ancilla tua. erpande patliũ tuũ

Expanded text:
Cumque redisset ad socrum, indicavit ei quae fecerat sibi et messoribus. Et dormiebat in area et quasi plexibus. Idipsum fiebat in tonsione ovium. Si post vindemias fieret non legi. Et ait Noemi ad Ruth: « Lavare, filia, et ungere, et induere cultioribus vestimentis, et ascende in areaatus fuerit. Cumque obdormierit, projicies te a parte quae sibi socrus imperaverat. Et ecce media nocte evigilans homo expavit dicens: « Quae es? Et illa: Ego sum ancilla tua. Expande pallium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
inpatam. audierat eñ. quoo dñs dec̾at pͦp. stio
eseas. et comitiuantur cam mirus sue. q̃ ait ad
enim ultra potestis. sꝑare uitos erut̃o mõ. et
nota quod apdᷤ moabitidis. snabatur iex de semi¬
ne suscitando. et acquieiit orpha et redisa:
ppłm tunm et ad d̾os tnos. et ait rutb. ppłs tuis

Expanded text:
o escas, et comitabantur eam nurus suae. Quae ait ad enim ultra potestis sperare viros ex utero meo. » Et nota quoniam apud Moabitas servabatur lex de semine suscitando, et acquievit Orpha, et reversapopulum tuum, et ad deos tuos. » Et ait Ruth: « Populus tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
su m̃idic et aquilone. et nommnaiit pͥncipes
tͥbnum. qui transito iordane cam iosue et olea¬
tribubus disꝑsos habere uł omi. cuntates a dĩ¬
habitandũ. et amuris forisetus ꝑ cͥciitũ. t̾rã
miule passiũ obtine. inqua suburrbana esfãt
ad p̾cora eorum al̃da. ex quibus cuntatibus
di. esfũt reftigii. tres uitra iordanem. et toes
citra. de quibus in deut̃onomio.¬

Expanded text:
ipes tribuum, qui, transito Jordane, cum Josue et Eleatribubus dispersos habere civitates ad inhabitandum, et a muris forinsecus per circumitum, terram mille passuum obtinere, in qua suburbana essent, ad pecora eorum alenda . Ex quibus civitatibus sex essent refugii, tres ultra Jordanem, et tres citra, de quibus in Deuteronomio
Abbreviated transcription (French):
des .xxi. sepulcra concupis. ascroth. rethina. re¬
monphares. lobna. tessa. seclata. mõs sepher. q¬
rada. maceloth. taat. thare molcha. estnona.
meserot. banaeiathã. mons galaad. iethebata.
ebrona. asgongaber. cades. A cades nsq ad cãpes¬
tͥa moab .ix. mõs hor. salpbona. phmõ. oboth.
ieroborin. dibongad. helmõ. de blataym. montes
abarm. campestria moab¬

Expanded text:
et una: Sepulcra concupiscentiae, Haseroth, Rethma, Remmomphares, Lebna, Ressa, Ceelatha, mons Sepher, Arada, Maceloth, Thahath, Thare, Methcha, Hesmona, Moseroth, Benejaacan, mons Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, montes Abarim, campestria Moab
Abbreviated transcription (Latin):
etitu de egipto. fum̃t aũ añ transitũ
mar̃is rubͥ uii. ramesse. sochot. ethan. phi¬
arot. amari rubro usq ad syna. om. mara¬
mai. holĩ. iare suph quod sonat mare ru
uł scirpeum. Iam enĩ mare suph. rubrũ uł scyr¬
pus int̃p̃tatur. et potint eõ lacus scyrpens. qr

Expanded text:
exitu de Aegypto . Fuerunt autem ante transitum exitu de Aegypto . Fuerunt autem ante transitum maris Rubri quatuor, Ramesse, Soccoth, Etham, Phihahiroth; a mari Rubro usque ad Sina octo: Mara, Elim, Jamsuph, quod sonat mare Rubrum, vel Scirpeum: Jam enim, mare, Suph, rubrum, vel scirpeus interpretatur; et potuit esse Lacus Scirpeus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Q uo fc̃o pͥncipes er̃citus. accessunt ad moy̾. et
diõunt. retisumus. num̃um pugnatorã qͦsoe¬
disn nobis. et nͦ inus quid̾ desuit. onam obrem
osfanus indonariis dommi. quoo inp̃da auri po¬
tunmus muemte. ꝑichelides. armillas. anulos
unt alud intaber.¬
ilii aũ tubũ et gad. et dimidia tribns ma¬
nasso habebant p̾cora multa nunis. et
uidastes amorreã. basan. et galaad aptas pꝰcoxi¬
uus afactis rogaũnt moy. ut t̃ram hãt cis
concer̾et. cristimans aũ mos. obtimorõ pug¬
ne et iaboris hoc eos q̃lisse: malignos cos applła
ullñt deliciari. Ip̃i uͦ. pollciti sunt. quod mu¬
leres et ꝑuulos. intutis locis ordinarñt. cau¬
las ombus et urmãtis. stabnlo fab̾carãt. ip̃i uͦ
armati p̃cederñt fratres suos donͦ eos intro¬
duc̃ent ad toca fua. sub hac itaq conditõne
t̾ram scon regis amorreorũ. et og. regis dasã
susceꝑint. poxro fiui machii. filu manasse
obtinĩt galaad. Iayͥr uͦ filius manasse ocer¬

Expanded text:
et dixerunt: Recensuimus numerum pugnatorum, quos dedisti nobis, et nec unus quidem defuit. Quamobrem offerimus in donariis Domini, quod in praeda auri potuimus invenire, periscelides, armillas, annulos, erunt illud in taberFilii autem Ruben, et Gad, et dimidia tribus Manasse habebant pecora multa nimis . Et videntes Amorrhaeam, Basan et Galaad aptas pecoribus alendis, rogaverunt Moysen, ut terram hanc eis contraderet. Aestimans autem Moyses, ob timorem pugnae et laboris, hoc eos quaesisse, malignos eos appellaipsi vellent deliciari. Ipsi vero polliciti sunt quod mulieres et parvulos in tutis locis ordinarent, caulas ovibus, et jumentis stabula fabricarent; ipsi vero armati praecederent fratres suos, donec eos introducerent ad loca sua. Sub hac autem conditione terram Sehon regis Amorrheorum, et Og regis Basan susceperunt. Porro filii Machir, filii Manasse, obtinuerunt Galaad. Jair vero, filius Manasse, occu
Abbreviated transcription (Latin):
iͦi. p̃copit medicis. ut condirñt eum ae¬
romatibus. et custodierunt enm egip
singtlis diobus plang̃e. et foũe ea aqͦ¬
calida. ut sciret᷑ utrum aĩa egressa ã
cnstodia transierunt dies lxx. fideles
ditos auit. xxxͦ. diebus cos plangunt
i spnales missas suonum̃o totdierum
accopta heñtia. apħone. comitatus
fr̃ibus suis. et muatis senibus egip
unt locũ illũ. planctũ egipthi.
tand̾ redeiites ao iam transito ior¬
dane sepolierunt eum. inspelũ ca dup¬
et uniũso comitatu.

Expanded text:
vero praecepit medicis, ut condirent eum aromatibus, et custodirent eum Aegyptsingulis diebus plangere, et fovere ea calida aqua, ut sciretur utrum anima egressa an custodia transierunt dies septuaginta. ditos aiunt, triginta diebus eos plangunt, id est speciales missas sub numero tot dierum accepta licentia a Pharaone comitatus fratribus suis, et multis senibus Aegyprunt illum Planctum Aegypti. Tandem redeuntes ad viam, transito Jordane, sepelierunt eum in spelunca et universo comitatu.
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Cumq adiurass eos suꝑ hoo : mor¬
tuus ÷ et conditus a romatibus. et repo¬
situs ÷ in loco in egiptho. nͦ motus do¬
nͦ egressi sunt fuii istẜ de egiptho. alii
fr̃s scom̃ iosephum. quisq mobitu stio
deferebantur. et sepeliebant᷑ megip ł ĩ ebron
tho. pꝰ translati sunt insichẽ.
hostoria erodi.

Expanded text:
. Cumque adjurasset eos super hoc, mortuus est, et conditus aromatibus, repositus in loco, in Aegypto, nec motus donec egressi sunt filii Israel de Aegypto . Alii fratres, secundum Josephum, quisque in obitu suo deferebatur, et sepeliebatur in Hebron, et post translati sunt in Sichem. HIST
Abbreviated transcription (Latin):
oblatõnem .xii. pͥncipum. qͣm fec̃unt singuli
singuus diebus in dedicatõne ta. et sollm̃pni
tate phase. q̃ ꝓp̾o nomine dr᷑ pascha. indesto.
et forte de seĩficatõne leuitarũ. de bis tñ infta.
aget ꝑ recapitula tõnẽ
roscq̃ntes gͦ ordinem libͥ. dicimus qr

Expanded text:
oblationem duodecim principum, quam fecerunt singuli singulis diebus in dedicatione tabernaculi, et solemnitate Phase, quae proprio nomine dicitur Pascha in deserto, et forte sanctificatione Levitarum. De his tamen infra aget per recapitulationem. Prosequentes
Abbreviated transcription (Latin):
płanĩt̃. oñ et dicisoi iegitur hoc iniumis. Me¬
rito aũ hoc nomine eñsetur. q iͦii. pͥncipalit
hic nnm̃antar de om̃i pͤͦo. uiti apti ad arma
ferñda. pͥmogeniti. ieinte. qui etiã bis nim̃¬
antur mansiones ꝑ quas ꝓsc̃ĩ sunt. s nͨ muli¬
cunm. nͦ debiles ad uella num̃antur. ad hãc
ꝑtem hỹstore ᷤs transit iosephus. Moyses p̃dc̃am
constitutõnem legum. dumi sub sytia moratũ¬
tur ad̾o cognoiit. et hebreis scͥptam contra¬
didit. cumq cea legis latõnem hec suffic̃e pu¬
taret ad ep̃cii militatis ura conũsus ÷ et nu

Expanded text:
tur hoc in Numeris. Merito autem hoc nomine censetur, quia quatuor principaliter hic numerantur. De omni populo, viri apti ad arma ferenda; primogeniti Leviti, qui etiam bis numerantur, mansiones per quas profecti sunt. Sed nec mulicuum, nec debiles ad bella, numerantur. Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec sufficere putaret, ad exercitii militaris jura conversus est, et nu
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑatorie maiestaris est m palacio
tres hab̾e mansiones. Anclitorium
uł ꝯsistorium. in quo iura disc̃nit.
cenacłm in quo cibaria distribũ.
tholamum in quo quiescio. Ad hõ
modum imꝑator nr̃ qui imꝑat uẽ¬
tis et mari mundum habet ꝓau¬
ditorio. ubi ad nutum eus om̃ia
dispotuntur. uñ illud. celumet¬

Expanded text:
atoriae majestatis est, in palatio tres habere mansiones: auditorium vel consistorium in quo jura decernit: coenaculum, in quo cibaria distribuit; thalamum, in quo quiescit. Ad hunc modum Imperator noster, qui imperat ventis et mari, mundum hunc habet pro auditorio: ubi ad nutum ejus omnia disponuntur. Unde illud Isaiae
Abbreviated transcription (Latin):
matreq filia burgundo fara nomine. Quã ut suꝑius dirtmꝰ beat colubants dño
sacrauerat. quã pat̾ cũ ia cdesponsass& acnuptiis ad iisũ uolurta te pitelle tran¬
uoluasse dolore oculoꝵ ꝑcussa. ifebriũ igne succensa e ut uir ũ suprretti cre¬
eret᷑. Hac mextremis hanelis posita. beat᷑ eustasiuis patre in crepati dicens sue uere
nore ẽȩ queohec tantis ureret᷑ pens. quia uiri dei int̃oieta inolare uell& atille

Expanded text:
matreque filia Burgundofara nomine, quam, ut superius diximus, B. Columbanus Domino matreque filia Burgundofara nomine, quam, ut superius diximus, B. Columbanus Domino sacraverat. Quam pater cum jam desponsasset ac nuptiis adsset, dolore oculorum percussa et febrium igne succensa est, ut vix iam superis reddi crederetur. Hanc in extremis anhelis positam, Eusthasius patrem increpat, dicens, suae noxae esse, quod haec tantis ureretur poenis, quia viri Dei interdictum violare vellet. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ reptor. scos suos uirtutũ copiat adornat. sic̃ scriptũ ẽ sps eiusor nauit celos
quia illi ad celestẽ uitã hanelantes. eiꝰ p̃ceptis parere suoent ut delabore oboe¬
t̾no affectu.⁊ equo uire subditas monachoꝵ regebat cat̾uas. Euenit ut ꝓ cõmuni
necessitate adregẽ chlotariũ ꝑger&. qui eo tẽpore inultimis gallie finib occa¬
ni maris uicma inhabitabat. fuit gͦ arrepti itmerisuia. ꝑsaltũ pagũq briegiũ
puentũq ẽ at quantã iullã ehagnerici. quodudũ magist᷑ quantisꝑmorait̾ fuert
uille uocabulũ pipimisicũ dicit᷑. distans aburbe meldoꝵ ciroit milib dnob lb
tunc chagneric̃ eũ c̃iuge sua leutegunde nomine xp̃iana ⁊ sant m̃tis femina¬
morabat᷑. h iius filiũ chagno aldũ eui is suꝑius fecimꝰ mtiont̃ ꝑ enes se hubelut.
Uiso itaq beato eustasio. chagneric miro gaudio recepit. Ctat simuscupetit

Expanded text:
rerum repertor sanctos suos virtutum copia adornat, sicut scriptum est: Spiritus eius ornavit caelos, rerum repertor sanctos suos virtutum copia adornat, sicut scriptum est: Spiritus eius ornavit caelos, quia illi ad caelestem vitam anhelantes, eius praeceptis parere student, ut de labore oboeerno affectu et aequo iure subditas monachorum regebat catervas. Evenit, ut pro communi necessitate ad regem Chlotharium pergeret, qui eo tempore in ultimis Galliae finibus Oceani maris vicina inhabitabat. Fuit ergo arrepti itineris via per saltum pagumque Briegium, perventumque ad quendam villam Chagnerici, quo dudum magister quantisper moraverat. Villae vocabulum Pipimisiacum dicitur, distans ab urbe Melodorum circiter milibus duobus. Ibi tunc Chagnericus cum coniuge sua Leumorabatur, et suum filium Chagnoaldum, cujus superius fecimus mentionem, penes se habebant. Viso itaque Eustasio Chagnericus miro cum gaudio recepit; eratque simul cum patre
Abbreviated transcription (Latin):
dona largiret᷑. ⁊ urteres maculas delens. omĩa saluti redintegrar&. ac antiqũ
tuens. uberes corde rugitꝰ ꝓmebat gras deinde refert om̃i potenti. quia sibi ia¬
nuas celi iꝑtas monstrar&. quas post paululũ corporis m̃bris anima eruta. pent¬
tratura ess&. facto inde signo ut fr̃s adurnirent qui eũ cellule redderent. Hlec
nobis supͣictus fr̃ eatẽ die retulit. Hanc quippe c̃solationẽ famulo suo xpͥs
ostendit. ut extremos alitꝰ securus defutura urnia. imno gła ouans dimitterae¬
quot uir dei occultare uoluiss&. si supͣdict ssitemuntus abdite post eius dor¬
sũ. ñ remansiss&. Altera uͦ dre ualedicens om̃ib fr̃ib erortansq eos ut ceptum
it ñ reliaquerent s in meliorib actib roborati. cotioie ꝑscurranto firmarent.
Consolatꝰ gͦ cunctos. uite p̃sentis nerib ab solut. animã celo reddidit: Merito enim

Expanded text:
dona largiri dignaretur, et veteres maculas delens, omnia saluti redintegraret, hancque andona largiri dignaretur, et veteres maculas delens, omnia saluti redintegraret, hancque antuens uberes cordis rugitus promebat. Gratias deinde refert Omnipotenti, qui sibi januas coeli apertas monstraret, quas post paululum corporis membris anima exuta penetratura esset. Facto inde signo jussit ut fratres advenirent, qui eum cellulae redderent. Haec nobis supradictus frater eadem die retulit. Hanc quippe consolationem famulo suo Christus ostendit, ut extremos halitQuod vir Dei occultare voluisset, si supradictus Blidemundus abditę post eius dorsum non remansisset. Altera die valedicens omnes fratres exhortansque eos, ut coeptum iter non relinquerent, sed in melioribus actibus roborati cotidie perseverando firmarent, consolatus ergo cunctos, vitae praesentis nexibus absolutus, animam caelo reddidit. Merito enim
Abbreviated transcription (Latin):
DeResAratione celi ⁊c̃ solitione diuina & obitu.
ui cũ ia supremis uite p̾sentis horis fimgeret. eũ ad huc ingens alitus
suꝑ ess&r. se foris cellulã ꝓtrahi uibx. Surgensq destratu. quo ualelat
conamine sustͣantib untiq fr̃ib forascellulã ẽ ꝓgressus. Aspiciens cruce̾
quã ipse in rodẽ loco poni p̃ceꝑait. ut egrediens ingrediensq cellula. tactu eꝰi suam
frontẽ muntra&. Eoepit mestas lacrimas fundere. ac tropheu crueis memorare.
ecelo inhanc lacrimarũ uallẽ descontit. Cinte pͥmi ade rugi ertentit dudũ¬
cellule redtant. sibiq paulis ꝑ locũ quietũ p̃beant. abeuntib gͦ om̃ib unus tin¬
tũ modo nomine blidemund postergũiuri dei tacito ahrelitu stetit. cogitans ne
uiri dei ploplites fesse ut erint fractis conatib. casũ inde dedisent. se osus¬
cipiendum eũ paratũ fore. Cũ gͦ nullũ suꝑ esse putar&. eoepit coitoris cle
mentiã cũ lacrimarũ ubertate c̃querere. ut largitatis sur sibi ac si indigno

Expanded text:
ne caeli et consolatione divina et obitu. Qui cum iam suppremas vitae presentis horas fungeretur, cum adhuc vigens alitus superesset, se foris cellulam protrahi iubet, surgensque de strato quo valebat conamine, sustentantibus undique fratribus, foris cellulam est progressus. Aspiciens crucem, quam ipse in eodem loco poni praeceperat, ut egrediens ingrediensque cellulam tactu eius suo fronte muniret, coepit maestus lacrimas fundere ac tropheum crucis memorare: e caelo in hanc lacrimarum vallem discendit, qui in te primi Adae rugam extendit duducellulae reddant sibique paulisper locum prebeant. Abeuntibus ergo omnibus, unus tantummodo nomen Blidemundus pos tergum viri Dei tacito anhelito stetit, cogitans, ne viri Dei poplites, fesse ut erant, fractis conatibus, casum indedissent, se ad suscipiendum eum paratum fore. Cum ergo nullum superesse putaret, coepit mentiam cum lacrymarum ubertate conquirere ut largitatis suae sibi ac si indigno
Abbreviated transcription (Latin):
tisꝑ merarer. sinie eito moueant. quocũq potuissẽ conamme admonaste
riũ repetere mecito morte purentũ. Mlat̃ ad hec. melius essẽ fili te inibi sinũ
scire. quã hic mortuũ deflere. Fateor longũ fuit diei expectate at uentũ. uit
erũpente iurora. tetro repeture stutium. Nec qͥc quã cibi ꝑtritiui capiens.
donee met ii pene itinrris loca. ꝑtingeremꝰ. festinaintib gͦ ac it urgentib sospita¬
tẽ rursũ recepi. uenientesq at monasterũi. patrẽ iã febrib detentũ repperimus.

Expanded text:
tisper morarer: si non me cito moveant, quocunque potuissem conamine ad monastetisper morarer: si non me cito moveant, quocunque potuissem conamine ad monasterium repedare, me cito morte preventum. Mater ad haec: 'Melius mihi esse, fili, te inibi sanum scire, quam hic mortuum deflere'. Fateor, longum fuit diei expectare adventum. Vix erumpente aurora, retro repedare studuimus, nec quicquam cibi per triduum capiens, donec medii paene itineris loca pertingeremus. Festinantibus ergo hac iter urguentibus, sospitatem rursum recep
Abbreviated transcription (Latin):
monstrare ꝑuisionr̃ uoluit. ut de mundo egressurꝰ paratũ in om̃ib it̃
haber&. Tiunquaginta drerũ spacio suspenso quo it parar& uenturũ
set ñ aꝑte uritei. animꝰ cognoneiat. Itmeris tũ eritũ eẽ uitt an ad aliũ que eũs
omĩã roborat. ut si bbeat. inebil inbecille dimittat. Uehiicula qurete fouet libros
cit.ita ut nũquã totus antea in oratione iusus fuis&. desudare & nicui rii¬
culum ideat᷑ referam quid in me islem uir egerit. Cũ u nouẽ innoꝵ ꝑcirenlũ
inmonasterio c̃u̾satꝰ fuissem.i sepe parentib postulantib ut eos ei ꝑmisso suo
tẽporis oportunitatẽ eurnire in proximo dicerem. erat em̃ tẽpꝰnimii frigoriꝰ.
nibil lubitalũt᷑. ad destinatũ ꝓuenimꝰ locũ. Erat em̃ locus sigussa urbs nobilis
netrir obtata frui̾t᷑ dono. Niĩ eatẽ nocte febre corrept. Int̾ incendia
climare coepit. me uiri dei p̃cib torqueri. Ne imbi ẽtra int̃ dictũ quan¬

Expanded text:
monstrari per visionem voluit, ut de mundo egressurus paratum in omnibus iter haberet, quinquaginta dierum spatio suspenso, quo iter pararet venturum. Sed non aperte viri Dei animus cognoverat, iter istum exitum esse vitae, an ad alium quoque omnia roborat, ut, si abeat, nihil inbecille dimittat; vehicula quiete fovet, libroscit, ita ut numquam intentius antea in oratione visus fuisset desudari. Et ne cui ridiculum videatur, referam, quid in me isdem vir egerit. Cum iam novem annorum per circulum in monasterio conversatus fuissem, et saepe parentibus postulantibus, ut eos ex permisso suo temporis oportunitatem evenire in proximo dicerem, – erat enim tempus nimii frigoris, nihil dubitabatur, ad destinatum pervenimus locum. Erat enim locus Sigusia, urbs nobilis, tato genitrix fruitur dono. Nam eadem nocte febre correptus inter incendia clamare coepi, me viri Dei precibus torqueri, ne inibi contra interdictum quan
Abbreviated transcription (Latin):
scđm humanã naturã uorꝗ inuestigare quȩ nos adstadiũ cognicionis iscientiȩ trahit.
imꝙ endi in fundit cupiditatẽ: in quo excellere uniuersis pulchrũ uidet᷑. sed paucoꝵ
ẽ asseꝗ quoluendo cogitaciones. c̃silia examinando ñ medioerẽ impendt̃ laborẽ ut ad
illud þeatȩ honesteq uiuendo ꝑuenire possint atq oꝑibꝰ apppinquare. DEIUSTICIA¬
g ẽ iusticiȩ fides. Iustoꝵ enĩ corda meditant᷑ fidẽ. ⁊ ꝗse iustꝰ aecusat. iusticia
supꝰ fidẽ collocat. nã tunc iusticia eꝰ apparet siuere fateat᷑ Deniq ⁊dñs ꝑisayam.¬

Expanded text:
m humanam verum investigare, quae 34 nos ad studium cognitionis et scientiae trahit, et inquirendi infundit cupiditatem. In quo excellere universis pulchrum videtur, sed pancorum est assequi: qui volvendo cogitationes, consilia examinando, non mediocrem impendunt laborem; ut ad illud beate honesteque vivendum pervenire possint, atque operibus appropinquare. Non eni justitiae fides; justorum enim corda meditantur fidem: et qui se justus accusat, justitiam supra fidem collocat; nam tunc justitia ejus apparet, si vera fateatur. Denique et Dom
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑. quȩ etiã hostibꝰ reseruat᷑. ut sic̃ c̃stitut᷑ sit cũ hoste. aut locꝰ. aut dies plii. aduersus iusticiã
putet᷑ aut loco p̃uenure. aut tẽpr̃. Int̃ ẽ f utrũ aliꝗ pugna aliqua ⁊ c̃flictu graui capiant᷑¬
an suꝑiore gr̃a. aut aliquo euentu. Si ꝗdẽ uehem̃tioribꝰ hostibꝰ. ⁊ infidis. ⁊ his ꝗamplius
leserint uehem̃tior refert ultio. ut demadianitis ꝗ ꝑmulieres suas plerosq peccare fece¬
cȩcitate ꝑfusos cũ qͦ iigrederent᷑ uidẽ ñpossent uolenti regi isrł ꝑcutere ñ ad ꝗeuit diẽs

Expanded text:
pitur, quae etiam hostibus reservatur; ut si constitutus sit cum hoste aut locus aut dies praelio, adversus justitiam putetur aut loco praevenire, aut tempore. Interest enim utrum alire gratia, vel aliquo eventu. Siquidem vehementioribus hostibus et infidis, et his qui amplius laeserint, vehementior refertur ultio; ut de Madianitis qui per mulieres suas plerosque peccare fececaecitate percussos, ut quo ingrederentur videre non possent, volenti regi Israel percutere non acquies