comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsẽ quidã putant R apsacen aut̃ quia braice locutus ẽ. filiũ esãse ꝓpħȩ aut humant.
qui o ipsẽ ꝓditor fuerit : Relictumq filiũ esãxȩ. alterũ uocari iasub: quilatine redictũ
sonat: alu aut̃ putant cũ sa mariten fuisse &idõ ebraicã scisse linguam. & tam audas¬
ter& impie dñm blas phemassẽ : qui quasi quȩdã c̃traria fortitudo sua arrogantia
acprimũ quia dix̃ c̃fidis suꝑ egyptum : falsũẽ: Nulla enĩ narrat istoria qđ egȩchias. phara¬
utdestructa idolatria & u&eri errore. iuber& dm̃ adorari inhierłm: ubi fuit tẽplũ eiꝰ: quiq
ut paucitatẽ obsessoꝵ ostender&. duomilia equoꝵ pollic&ur quoꝵ ascensores quox egechias ñ
haber& : ñde in becillitate ppłi uenit quasi equitandi ignari : sedde obseruatione preceptorũ
dĩ qui imõssipcep̃ nerex isrł equos & uxores sibi mulaplicar& : Sinaut̃ inquit meminimũ seruoꝵ

Expanded text:
ium Isaiae prophetae autumant, qui et ipse proditor fuerat. Relictumque filium Isaiae alterum vocatum Jasub, qui Latine, relictum sonat. Alii autem putant eum Samaritem fuisse et ideo Hebraicam scisse linguam, et tam audacter et impie Deum blasphemasse. Quia quasi quadam contraria fortitudo sua arrogantia Ac primum quia dixit: « Confidis super Aegyptum, » falsum est. Nulla enim narrat historia, quod Ezechias Pharaut, destructa idololatria et veteri errore, juberet Deum adorari in Jerusalem, ubi fuit templum ejus. Quique ut paucitatem obsessorum ostenderet, duo millia equorum pollicetur, quorum ascensores Ezechias non haberet. Non de imbecillitate populi venit, quasi equitandi ignari, sed de observatione praeceptorum Dei, qui Moysi praecepit, ne rex Israel equos et uxores sibi multiplicaret . Sin autem, inquit, me minimum servorum
Abbreviated transcription (Latin):
gens & igens in urbib sius in quib: habitabant : Viri enĩ babylonii asima porro cuei fecer̃ nebcath
&ẽ thartẽ : Iin libro quidẽ locoꝵ legit̃. qđ benoth. & nergel. fuerint ciuitates. quas c̃ cruxerint
in regione iudet samaritani qͥd eb abyloni transierant : a sima qͦq: oppidũ qđ hedificauerunt
qͥ adea uenerant : decmath neba ath. & tharcha ciuitates quas cuci in eadẽ iudeȩ t̾ra c̃dider unt
Uido& aut̃ uixta c̃sequentiã sermonis. & idoloꝵ quib: egentes prius int̾ra suaseruer̃. hncposse
uocabula intellegi quia dũdictũ eoẽ &iina quetpgens fabricataẽ dm̃ suũ quasi ad explecionẽ
sententiȩ sub iunctũ sit : Viri enĩ babylonii fecer soc coth benuoth: idẽ tab nacultͣ benoth Etmeliui
nis fallor facer& int̃pres. si soc coth. latine intab̵ nacula uerter& & nom̃ idolȩ benoth. aselute
poner& : Edsic̃ msequentib: m aniseste dr̃ hi aut̃ quierant desepharuim cõburclant filiossuos

Expanded text:
nt Asima; porro Hevaei fecerunt Nebaaz et Thartha; in libro quidem Locorum legitur, quod Benoth et Nergel fuerint civitates, quas construxerint in regione Judae Samaritani, qui de Babylonia transierant. Asima quoque oppidum, quod aedificaverint, qui eodem venerant de Hemath. Nebaaz enim et Thartha civitates, quas Hevaei in eadem Judaeae terra condiderint. Videtur autem, juxta consequentiam sermonis, etiam idolorum quibus hae gentes prius in terra sua servierant hic posse vocabula intelligi. Quod cum dictum esset: Et unaquaeque gens fabricata est deum suum, quasi ad expletionem sententiae subjunctum est: Viri enim Babylonii fecerunt Socoth Benoth, id est, tabernacula Benoth. Et melius, ni fallor, faceret interpres, si Socoth Latine in tabernacula verteret, et nomen idoli Benoth absolute poneret; et sicut in sequentibus manifeste dicitur: Hi autem qui erant de Sepharvaim, comburebant filios su
Abbreviated transcription (Latin):
que scriptura sacra referre cõmmodũ dux̃ siguras mysteriorum quȩ ramus: caete¬
ris pro historiae cognitione. simpliciter utam̃: Aedificium ergo templi intra atri
um sacerdotum perfectorũ in scã eccła & sublimicum uitam ex primit uirorum:
corum udelic& qui & excellentia uirtutũ dño ad ꝓpinquare. & aliis uerbo atq opere
ducatũ solent ostendere salutis : Sacerdosnamq ab eo latine nom̃ accipit qđ sacram s̃¬
bere ducatum debeat minoribus : Quo nomine inscripturis mistiet non soli altaris minis
nis ao docerine salutari seminent : Nec sibi m&ipsis tantũ modo. sed& plubus prosui :
Quidũ corpora sua hostiam uiuentem. scãm dõ placentem exhibent : sacerdo tale ꝓfecto ministe:¬

Expanded text:
cunque Scriptura sacra referre commodum duxit, figuras mysteriorum quaeramus, caetecunque Scriptura sacra referre commodum duxit, figuras mysteriorum quaeramus, caeteris pro historiae cognitione simpliciter utamur. Aedificium ergo ta sacerdotum, perfectorum in sancta Ecclesia, et sublimium vitam exprimit virorum: eorum videlicet qui et excellentia virtutum Domino appropinquare, et aliis verbo atque opere ducatum solent ostendere salutis. Sacerdos namque ab eo Latine nomen accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat: quo nomine in Scripturis mystice non soli altaris ministnis ac doctrinae salutaris eminent. Nec sibimetipsis tantummodo, sed et pluribus, qui dum corpora sua, « hostiam viventem, sanctam, Deo placentem » exhibent , sacerdotale profecto ministe
Abbreviated transcription (Latin):
illi adultera iudicanda oblata est: In his inuenit uendentes & ementes oues& boues
& columbas hosq: cũ suis mercimoniis climinauit e templo: in his p&rus & ioħs
claudũ inuenientes sanarunt : ac secũ in gredientes interius ad orandũ duxer̃: In his
orabat om̃is multi tudo popłi quando in censum ponenti rachariae. angelus ad alta-¬
re timiamatis apparuit: cũq dep̃ cursoris dñi natiuitate ꝑdocuit: Non authec atria
cũ porticibus suis. aspectũ templi de longeaspectantibus abscondere potuerunt: quia
locus in quo templum eratsitum. multo sublimior erat. qua ubi fundatȩ porticus fuere
Nam sicut io sephus scribit. ex tremȩ atriorum fabricȩ cum inqua dringentis cubitis eent
ereotȩ : tantũ aduerticem usq montis in quo templum aedisicatum puener̃. haec
quidem descruc tura templi studiosolectori credidimus in timanda : uerũ ineis quae¬

Expanded text:
illa adultera judicanda oblata est . In his invenit vendentes et ementes oves, boves illa adultera judicanda oblata est . In his invenit vendentes et ementes oves, boves et columbas: hosque cum suis mercimoniis eliminavit e templo . Et his Petrus et Joannes claudum invenientes sanarunt, ac secum ingredientes interius adorandum duxerunt . In his orabat omnis multitudo populi, quando incensum ponenti Zachariae angelus ad altare thymiamatis apparuit, eumque de praecursoris Domini nativitate perdocuit . Non autem haec atria cum porticibus suis aspectum templi de longe aspectantibus abscondere potuerunt: quia locus in quo templum erat situm, multum sublimior erat, quam ubi fundatae porticus fuere. Nam sicut Josephus scribit, extremae atriorum fabricae, cum in quadringentis cubitis essent erectae tantum ad verticem usque montis in quo templum aedificatum est, pervenerunt. Haec quidem de structura templi studioso lectori credidimus intimanda, verum in eis quae
Abbreviated transcription (Latin):
sub diuo si serenum e&̃. e sitempestas importicus ꝓximas seserecipientes: Iin exterius atri-¬
um mulieres iudeȩ purificatȩ. in extremũ atrium gentiles & iudei quinuꝑuenerant
exgentibus usq ad sextũ purificationis diem: Haec ut inpictura cassiodori distincta
repperimus. breuiter ad notare curauimus: Ratieum ab antiquis haec iudeis didicisse:
Neq uirũ tam eruditum uoluisse in exemplum leger diꝓponere. quȩ ñ ipseprius uera
ee cognouiss&: Haec sunt loca quorũ meminit sup̃mus graduum psalmus quiita
incipit: Eccenunc benedicite dnm. om̃sserui dñi : Quistatis indomodñ rinatriis do¬
mꝰ dĩnri In hisporticibus hieremias & ꝓphetalii : in his dñs & apostoli uerbum popło
p̃dicabant : In harum aliqua dñs sedebat docens: quando a tẽp̃tan tibus pharis eis mulies

Expanded text:
sub divo, si serenum esset: si tempestas, in porticus proximas sese recipientes. In exterius atrisub divo, si serenum esset: si tempestas, in porticus proximas sese recipientes. In exterius atrium mulieres viduae purificatae. In extremum atrium gentiles et Judaei, qui nuper venerant ex gentibus usque ad sextum purificationis diem, haec ut in pictura Cassiodori distincta reperimus breviter annotare curavimus: rati eum ab antiquis haec Judaeis didicisse, neque virum tam eruditum voluisse exemplum legendi proponere, quae non ipse prius vera esse cognovisset. Haec sunt loca, quorum meminit supremus graduum psalmus, qui ita incipit: « Ecce nunc benedicite Domino omnes servi Domini, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . » In his porticibus Jeremias et prophetae alii, in his Dominus et apostoli, verbum populo praedicabant. In horum aliqua Dominus sedebat docens, quando a tentantibus Pharisaeis mulier
Abbreviated transcription (Latin):
triplice ordine distinxit : Primũ uidelic& ordinem ponensextra atrium sacerdo tũ
&x om̃i parte ꝑquadrum secundum eodem modo extra intimas porticus. undiq
uersum in goro: extremũ similiter. ex om̃i latere priorum porticũ in circuitu: Sicq
tem plum tri formi aedificiorum p̃sidio ab om̃ierat parte munitũ facto pauim̃to sub
diuo nt̃ aedificia singula de marmore. & parietibus domorũ interioribus. hoc ẽ
eis qui ad templum respiciebant factis in columnis. exterioribus uero solidis. Sicq
siebat. ut om̃is structura templi ꝓgraduum ee̾t uarietate. rationabiliter distincta
Namq: in scã scorum in grediebatur pontifex: in ipsum templũ sacerdo tes purificati. ⁊¬
in atrium sacer dotum sacerdotespurificati & non purisicati: una cũ leuitis & can-¬
toribus: in in timũ a trium basilicȩ maioris uiri iudȩipurificati. stantes & orantes

Expanded text:
triplici ordine distinxit. Primum videlicet ordinem ponens extra atrium sacerdotum triplici ordine distinxit. Primum videlicet ordinem ponens extra atrium sacerdotum ex omni parte per quadrum. Secundum, eodem modo extra intimas porticus, undique versum in gyro. Extremum, similiter ex omni latere priorum porticuum in circuitu. Sicque templum triformi aedificiorum praesidio, ab omni erat parte munitum: facto pavimento sub divo, inter aedificia singula de marmore et parietibus domorum interioribus, hoc est, eis qui ad templum respiciebant factis in columnis, exterioribus vero solidis. Sicque fiebat, ut omnis structura templi per graduum esset varietatem rationabiliter distincta. Namque in Sancta sanctorum ingrediebatur pontifex, in ipsum templum sacerdotes purificati: in atrium sacerdotum, sacerdotes purificati: et non purificati una cum levitis et cantoribus: in intimum atrium basilicae majoris viri Judaei purificati stantes et orantes
Abbreviated transcription (Latin):
templi cȩteros ꝓhiber&: & solis sacerdotib hoc licere significar&: Erat̃ que er ianua
ad orientalem plagã. adquam usq popłs hostiassuas & sacrisicia inferebat. indesuscipi.¬
enda a sacerdotibus atq: ad altare ꝑferenda : De exterioriuero atrio qđ uerba dierum
basilicam gram dem uocant : ita scribit io sephus Ex trinsecus aut huius templi aliam
edificauit aulam. quadr angulo scema the factam: Erigens maximas porticus atq
latas & portas excelsas & amplas. ꝑ quat tuor mundi partes in eo constituens. Quarum
singulȩ ad unũ quẽ que uentum iiiͦ angulis adtendebant: ubi aureasi anuas conlo-¬
cauit : et paulo post: in hocergo sacrarium om̃s popłi quib: purgatio & obserua¬¬
tio legitimorũ inerat: intro ibant: Hlasuero porticus cassio dorus senator in pie
cura templi quã in pandecte posuit. ut ipse in psalmorũ expositione cõmemorat.

Expanded text:
templi caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Eratque ei janua templi caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Eratque ei janua ad Orientalem plagam, ad quam usque populus hostias suas et sacrificia inferebat, inde suscipienda a sacerdotibus atque ad altare perferenda. De exteriori vero atrio, quod Verba Dierum basilicam grandem vocant, ita scribit Josephus: « Extrinsecus autem hujus templi aliam aedificavit aulam quadrangulo schemate factam, erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas per quatuor mundi partes in eo constituens, quarum singulae ad unumquemque ventum quatuor angulis attendebant, ubi aureas, anuas collocavit. » Et paulo post: « In hoc sacrarium omnes populi, quibus purgatio et observatio legitimorum tura templi quam in Pandectis posuit ut ipse in Psalmorum expositione commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
Peinteriori atrio breuiter loquitur : deextȩrioripror sustacere iuidetur: uerum in uerbis dierũ
utriusq fit mentio : ubi ita scriptum ẽ : Fec̃ &iam atriũ sacerdotum. & basilicam grandẽ
& hostia in basilica : quȩ cex̃ aere : atrium ergo interius qđ uocatur sacerdotũ . eo qđ sacer-¬
do tes & leuitȩ in eoministrarent. ex om̃i parte erat templo circumdatum .s sed abori¬
ente unde templi erat ingressus. multo longius a templo quam ac& eris trib: plagis secretũ
Quia nimirum in ea plaga idẽ in facietem pli fiebant ministeria scorum ibi altare ȩneum
adhostias dño offerendas ibi decem luteres ad lauandas easdem hostias: ibi mare en eum
at positum ad lauandas manus pedesq sacer dotum cũ ad ministrandũ intrarent: Habe¬
bat aut hoc atrium tres cubitos altitudinis. ut iosephus narrat : quatinus ab ingressu

Expanded text:
De interiori atrio breviter loqDe interiori atrio breviter loqutriusque fit mentio, ubi ita scriptum est: Fecit etiam atrium sacerdotum et basilicam grandem, et ostia in basilica quae texit aere . Atrium ergo interius, quod vocatur sacerdotum, eo quod sacerdotes et Levitae in eo ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatum, sed ab Oriente, unde templi erat ingrequia nimirum in ea plaga, id est, in facie templi fiebant ministeria sanctorum. Ibi altare aeneum ad hostias Domino offerendas; ibi decem luteres ad lavandas easdem hostias; ibi mare aeneum erat positum ad lavandas manus pedesque sacerdotum, cum ad ministrandum intrarent. Habebat autem hoc atrium tres cubitos altitudinis, ut Josephus narrat, quatenus et ab ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
uã & ipsedebut habere grositudiñẽ: Quappt̃ a inhiuiꝰ ingresuduo fictas osta ut udelies¬
ab utroq: latere hoc ẽ & intus & foris equale parieti ostium parer&: Et qm̃ easdem pictu¬
ras ostium: quas & paries habebat: uera citer unꝰ ꝑ om̃ia & continuatim extentus paries
uideretur : unũ decoris gr̃a p̃tendens: aliud mysteni dispensatione p̃sigurans: Quo duero
de scriptis templi hostiis sequitur. & scaͣlpsit cherubim & palmas. & celaturas ualdeemi¬
nentes ÷ operuitq om̃ia laminis aureis opere quadro ad regulam : quia nimirũ ẽaden
archana fidei. sper& caritatis quȩ subli mesquiq acꝑfecti sublimiter capiunt. quȩq
om̃ selesti plene indiuina uisione ꝑcipiunt. ⁊ &iam cathezi ⁊ andi rudibus
ꝓsui cuiq captudiscenda & confitenda traduntur: Quatenꝰ sacris iniciata mysterus.
quandoq: &iam ad capienda eaꝗ̃ pie credere ꝑueniant. XXI Et edificauit rexsalo¬
mon attium interius tribus ordinibus lapidum politorum. & uno ordine lignorum cedri:

Expanded text:
am et ipse debuit habere grossitudinem. Quapropter et in hujus ingressu duo facta sunt ostia, ut videlicab utroque latere, hoc est, intus et foris, aequale parieti ostium pateret; et quoniam easdem picturas ostium, quas et paries habebat, veraciter unus per omnia et continuatim extentus paries videretur, unum decoris gratiam praetendens, aliud mysterii dispensationem praefigurans. Quod vero, descriptis templi ostiis, sequitur: Et sculpsit cherubin et palmas, et caelaturas valde eminentes, operuitque omnia laminis aureis, opere quadro arcana fidei, spei et charitatis, quae sublimes quique ac perfecti sublimiter capiunt, quaeque omnes electi plene divina visione percipiunt, etiam catechizandis rudibus pro suo cuique captu discenda et confitenda traduntur: quatenus sacris initiati mysteriis, quandoque etiam ad capienda ea quae pie credidere, perveniant. « Et aedificavit rex Salomon atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri. »
Abbreviated transcription (Latin):
languoꝵ occasionib & qua ñ possent agnosci facile non apparebat: Alius enim
suꝑaliũ moriebat᷑: ⁊ latenter imminens malũ. uelociter ferebat intertrum:
Alii siqͥdem periere cũ uehem̃tib dolorib : & amaro gemitu animã relinque¬
bant: Alii uͦ ipsis passionib marcescebant: ita ut neq curã exhibere corporibus
p̃ualerent. sed ꝓlabore deficerent: Alii aut̃. repentinis tenebris. eoꝵ conat̾
abripientib. suffocati ꝓtinꝰ expirabant: Aii suꝑ mortuos qͦd sepeliebant. ipsi
quoq mori ebant᷑: in ꝑfectas relinquentes parit̾ sepulturas In ci pienteltaq
pestifero languore eos abhora matutina ꝑ imereusq adhorã prandii: consũp¬

Expanded text:
languorum occasionibus, et quae non possent cognosci, facile peribant. Alius enim languorum occasionibus, et quae non possent cognosci, facile peribant. Alius enim super alium moriebatur, et latenter imminens malum velociter ferebat interitum. Alii siquidem periere cum vehementibus doloribus, et clamore gemituque animam relinquebant. Alii vero ipsis passionibus inardescebant, ita ut neque curam exhibere corporibus praevalerent, sed pro labore deficerent. Alii autem, repentinis tenebris eorum conatus abripientibus, suffocati protinus exspirabant. Alii super mortuos, quos sepeliebant, ipsi quoque moriebantur, imperfectas relinquentes pariter sepulturas. Incipiente itaque pestifero languore eos ab hora matutina perimere usque ad horam prandii consu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ confusus: Cũq ꝓpheta dicer& hoc omĩmodis imminere. ⁊ responsũ uelocit᷑
exiger&. utȩlectã abeo conditionẽ renuntiaret dõ: cogitans rex qr si famem
eliger& contra alios hoc facereuideret᷑ : quandõ ipse qͥdem habens multa frum̃ta
non pateret᷑ in opiã. reliquis uͦ e& angustia. ltẽ si eliger& triũ mensuĩ uictoriã
hostiũ: ipse qͥdem habens circase uiros fortissimos. & custodes. nihil omĩno me:¬
tuer& : neciuͦ eiꝰ exercitꝰ subiacẽr& : Pter Hacaut̃ cõmunẽ potius passionẽ &
regũ & subiectoꝵ elegit. in quatimor omĩb ẽ equalis: dic̃s. quia multo meliu̾.
indĩ magis quã in hostiũ manus incidere: Hac audiens ꝓpheta: renuntiabatdõ:
lui morbũ et interitũ misit in exercitũ hebreorũ: Moriebantur enĩ non uno modo
ut facile languor potuiss& agnosci: s mors qͥdem erat in omnibus Multis uero

Expanded text:
esse confusus. Cumque propheta diceret, hoc omnimodo imminere, et responsum velociter esse confusus. Cumque propheta diceret, hoc omnimodo imminere, et responsum velociter exigeret, ut electam ab eo conditionem renuntiaret Deo, cogitans rex quia, si famem eligeret, contra alios hoc facere videretur, quando ipse quidem habens multa frumenta non pateretur inopiam, reliquis vero esset angustia; item si eligeret trium mensium victoriam hostium, ipse quidem habens circa se viros fortissimos et custodes, nihil omnino metueret, nec vero ejus exercitus subjaceret: inter haec autem communem potius passionem et regum et subjectorum elegit, in qua timor omnibus est aequalis, dicens: quia melius in Dei magis quam in hostium manus incidere. Haec audiens propheta renuntiabat Deo, qui morbum et interitum misit in exercitum Hebraeorum. Moriebatur enim non uno modo, ut facile languor potuisset agnosci. Sed mors quidem hominibus multorum
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcium: Diues non addet admediũ sicli : & pauꝑ nihil minuet: Susceptãq
pecuniã quacollata ẽ a filuis isrł. trades inusus tabernaculi testimonii: Ut
dđ facere. id circo offenditdm̃: ⁊ obhoc plaga uenit inisrł. Hluius ͦ loci
mentionẽ faciens iosephus : ita refest dics̃: Prophetis itaq declarantib
dã. qd ei ds̃ iras ceretur: dm̃ supplicare coepit. eumq rogare. ut ꝓpttius eã
& ueniam peccati conceder& : Iunc gͦ gad ꝓphetã misit adeũ ds̃ tres supplicii
conditiones portante : ut earũ quã ꝓbaret eliger&: Utrũ uell& famẽ in ꝓuintia
generari annis uii: aut tribus m̃sib pugnando uinceret᷑ ab hostibus: ancerte
morbꝰ ⁊ langor acceder& tribus dieb hebreis: Ille uͦ in anxietate huiꝰ elecgo¬
nis omnuĩ rerũ pessimarũ incurrens tribulabat᷑: & uehement̃ animo uidebat᷑

Expanded text:
pretium. Dives non addet ad medium sicli, et pauper mihi minuet. Susceptamque pretium. Dives non addet ad medium sicli, et pauper mihi minuet. Susceptamque pecuniam, quae collata a filiis Israel, trades in usus tabernaculi testimonii, ut oblitus David facere, idcirco offendit Deum, et ob hoc plaga venit in Israel. Hujus ergo loci mentionem faciens Josephus ita refert, dicens: « Prophetis itaque declarantibus David, quod ei Deus irasceretur, supplicare coepit, eumque rogare ut propitius esset, et veniam peccati concederet. Tunc ergo Gad prophetam misit ad eum Dominus, tres supplicii conditiones portantem, ut earum quam probaret eligeret, utrum vellet famem in provincia generari annis septem, an tribus mensibus pugnando vinceretur ab hostibus, an certe morbus et languor accederet tribus diebus Hebraeis. Ille vero in anxietatem hujus electionis omnium rerum pessimarum incurrens, tribulabatur et vehementer animo videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
magisterii reuerentia non recedat: Dedit gͦ ioab numerũ descriptionis
populi regi: ⁊ inuentas̃ de isrł octingenta milia uiroꝵ fortuĩ. qͥ educerent
gladiũ : & deuda quingenta milia pugnatorũ. Notandũ aut̃ quod inpara lẏ po-¬
đđ nisi tantũ quantũ insamuhelis libro scribitur. Percus sit autem cor đd
eũ postquã numeratus ẽ populus: & dixit đđ ad dnm̃: Feccaui ualde in hoc
facto : sed p̃cor dñẽ ut trans feras iniqͥtatẽ serui tui. qr stulte eginimis: Etrłꝗ
In libro quoq exodi ita scriptũ s: Locutus ẽ dñs admoysen dicens: Iuando
tuleris summã filioꝵ isrł: iuxta numerũ dabunt singuli p̃ciuĩ ꝓanimab suisd ño
& non erit plaga ineis cũ fuerint recensiti: Hlocaut̃ dabit om̃is. qui transit
ad nom̃ : dimidiũ sicli iuxta mensurã tẽpli: Siclus: xx hab& obolos: Mediee
pars sicli : offeretur dnõ: Iui habetur innumero axx annis & supra : dabit

Expanded text:
magisterii reverentia non recedat. Deditque David numerum eormagisterii reverentia non recedat. Deditque David numerum eorpopuli regi, et inventa sunt de Israel octingenta millia virorum fortium, qui educerent gladium. Et de Juda quingenta millia pugnatorum. » Notandum autem quod in ParalipoDavid, nisi tantum quantum in Samuelis libro scribitur. « Percueum postquam numeratus est populus et dixit David ad Dominum peccavi valde in hoc facto sed precor DIn libro quoque Exodi ita scriptum est: « Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Quando t& non erit plaga in eis, cum fuerint recensiti. Quod David non fecitad nomen dimidium sicli iuxta mensuram templi siclus viginti obolos habet media pars sicli offeretur Domino qui h
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq fitꝰ ut & rectores minus prudent̃ ea qua agendas uideant. qͥa
eoꝵ oculos ipsa nebula elationis obscurat: Et nonnum quã is qui subiectꝰ ẽ.
hoc᷑ p̃latus fuerit faciat. qđ dudũ fieri subiectꝰ arguebat: ⁊ ꝓeo qđ illa quae
iudi cauerat. ꝑ p& rat : saltĩ quia iudi cauit. erubescat: Igitur sicut p̃latis curan¬
dum ẽ. ne eoꝵ corda singularis ȩstimatione sapientiȩ locus superior extollat.
ita subiectis ꝓuiden dũ ẽ. nesibi rectoꝵ facta displiceant: Si aut̃ magistrorum
uita iure rep̃henditur: oportet ut eis subditi. eti ã cũ displic& magistrum
uenerentur: Sedhoc ẽ sollerter intuendũ : ne aut quẽ imitari despicis. uene¬
rari contẽpnas. Subtilis ⁊ enĩ uia tenenda ẽ rectitudinis ⁊humilitetis: ut sic re-¬
phensibili a magistroꝵ facta displiceant: quatinꝰ subditoꝵ mens. a seruan da

Expanded text:
plerumque fit ut rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt videant, quia plerumque fit ut rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnunquam is qui subjectus est hoc, cum praelatus fuerit, faciat quod dudum fieri subjectjudicaverat, perpetrat, saltem quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est, ne eorum corda aestimatione singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est, ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut ejus subditi, etiam cum displicet, magistrum vereantur. Sed et hoc est solerter intuendum, ne quem imitari despicis, venerari contemnas. Subtilis etenim vita tenenda est rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda
Abbreviated transcription (Latin):
dũ rectitudo in caute diligit᷑. ipsa magistra rectitudinis humilitas amittat᷑:
Ne eũ sibi p̃esse quisq despiciat. quẽ fortasse contingit ut in aliqͣ actione
rep̃hendat Contra hunc tumorem suꝑbiȩ subditoꝵ mens adcustodiam
h umilitatis edomat᷑ si in firmitas ꝓpͥ& incessanter adtenditur. has uires
nr̃as ueraciter examinare neglegimus: Et qͥa denobis fortiora credimus
id circo eos qui nobis p̃latisunt. distriote iudicamus: Suo eni nosmetipsos
minus agnoscimꝰ : eo illos quos rep̃henderenitim plus uidem. Singu¬
la hacc malas qu&x a subditis sȩpe in p̃latis. sepe aplatis insub ditis
committuntur : Qui et om̃s subditos. hi qui p̃sunt minus quã ipsis sapientes
arbitrantur : & rursũ qui subiectisunt. rectoꝵ suoꝵ actiones iudicant.
Et si ipsos regimen tenere continger&: se potuis. se melius. agere putant: Unde

Expanded text:
dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur, dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur, ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contigit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Has vires nostras veraciter examinare negligimus, et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Signa haec mala sunt, quae a subditis saepe in praelatis, saepe a praelatis in subditis commitarbitrantur. Et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actiones judicant. Et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse melius agere putant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ut sept exculpa pastoꝵ. deterior fiat uita plebiũ : & sepe exmerito plebiũ.
mutetur uita pastorũ: Sed qͥa rectores habent uidicẽ suũ : mazna cautela
sub ditoꝵ ẽ nontemere uitã uidicare regentiũ: Neq enĩ frustra dñs ꝑsem&¬
ipsũ aes nũ mula rioꝵ fudit. ⁊ cathedras uendentiũ colũbas euestit : Niimirum
significans. qͥa ꝑma gistros qͥdem uitã udicat plebiũ : sed ꝑsemet ipsũ facta
examinat magistrorum: Iuc̃uis etiã subditoꝵ uitia. qua a magistris modo uł
dissimulant᷑ iudicari ł nequeunt : eiꝰ ꝓculdubio iudicio reseruantur:
qit᷑ dũ salua fide res agit : uirtutis c̃ meritũ si quicꝗd prioris ẽ. toleratur:
Dẽb& tamen humiliter suggeri : si fortasse ualeat qđ displicet emendari: Ied
curandũ sũmopere ẽ. nein suꝑbiã transeat iustitiȩ in or dinata defensionẽm ⁊¬

Expanded text:
ut saepe ex culpa pastorum, deterior fiat vita plebeium; et saepe ex merito plebeium ut saepe ex culpa pastorum, deterior fiat vita plebeium; et saepe ex merito plebeium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam judicare regentium, neque enim frustra per seminus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit ; nimirum significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum. Quamvis etiam subditorum vitia, 808 quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt, ejus procul dubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res aDebet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendare. Sed curandum summopere est ne in superbiam transeant justitiae inordinatae defensiones,
Abbreviated transcription (Latin):
& numerate populũ : ut sciã numerũ eius: & rłq Pro qualitatib subditoꝵ. disponun
acta regentiũ : ut sȩpe ꝓmalo gregis. etiã uiri boni delinquat. uita pastoris:
Ille enĩ dõ ad testante laudatus. ille suꝑnoꝵ mysterioꝵ conscius đđ ꝓpħa tumore
repentino elationis inflatꝰ. populũ num erando peccauit: & tam̃ iundietã popłs
dđ peccante suscepit: Curhoc : q uidelicet scđm meritõ plebĩ : disponintꝰ
corda rectorũ : Iustus uͦ uidex ex ipsoꝵ anĩ aduersione corripuit pec cantis¬
uitiũ. exquoꝵ causa peccauit᷑: Sed qui& ipse sua scilicet uoluntate suꝑbiens.
aculpa alienꝰ nonfuit uindictã culpȩ ipse etic̃ suscepit : Nã ira seui ens quae
corporaliter popłm ꝑculit : rectorem quoq populi. intimo cordis dolore ꝓstra.¬
uit: Ceste uerum ẽ qd̾ sibi inuice ita & rectoꝵ merita conectant᷑ ⁊ plebiũ.

Expanded text:
Et numerate populum, ut sciam numerum ejus, etc. » Pro qualitatibus subditorum disponuntur Et numerate populum, ut sciam numerum ejus, etc. » Pro qualitatibus subditorum disponuntur acta regentium, ut saepe pro malo gregis, etiam viri boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatus, ille supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentino elationis inflatus, populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? Quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex ex ipsorum animadversione corripuit peccantes, rex quorum causa peccavit. Sed quia ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae ipse etiam suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certe verum est, quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur et plebium,
Abbreviated transcription (Latin):
tres erant suꝑ aoe Et ne quẽ moueat. qđ in sũma non xxx. sed xxxuii leguntur:
Xxx enĩ ⁊ uii sunt. hoc modo: Septẽ uidelicet fortiores. his: dauid qui appd¬
latur adõdatus. abisai. sobochai. ionathan. eleazar. sẽmaa filius agge dearari.
eles. ira abierer. mobunnai. selinon. maarai. eleb. itai. banaiau. eufronites:
eddas: abi albon. armau&. eliaba sẽma dearari. arã. elifelech: eliam. efrai
farai. giga. albani. selech. naarai. ira iareb. urias ȩtheus: Id eo gͦ uria f
xtheus. ultimuf ponitur: ꝓpt̾ hoc qđ sequitur Et addidit furo dñi
fuerat : Idcirco hicultimꝰ ponitur pontar : ut ultio mortis eiꝰ in populo monstraret᷑¬
C õmouitq dđ in eis dicentẽ adioab Uade numera isrł ⁊uida Dixitq rex
adio ab principẽ exercitꝰ sui: Perambula om̃s tribus isrł. adan usꝙ bers abẽȩ:

Expanded text:
tres erant super triginta. Et ne quem moveat, quod in summa non triginta, tres erant super triginta. Et ne quem moveat, quod in summa non triginta,  et septem sunt hoc modo: septem videlicet fortiores hi sunt, David, qui appellatur Adeodatus, Abisai, Sibbachai, Jonathan, Eleazar, Semmaa, filius Aggae de Arareles, Ira, Abiezer, Mobonnai, Selmon, Maarai, Eled, Itai, Banaian, Eufronites, Abdas, Abialbon, Azmavet, Eliaba, Semma de Arari, Aiam, Elipheleth, Eliam, Esrai, Farai, Giga, AlbaEthaeus ultimus ponitur propter id quod sequitur. Et addidit furor Domini fuerat. Idcirco hic ultimus ponitur, ut« Commovitque David in eis dicentem: Vade, numera Israel et Judam. Dixitque rex ad Joab principem exercitus sui: Perambula omnes tribus Israel a Dan usque Bersabee.
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. Ipse quoꝙ interfecit uirũ aegyptiũ. uirũ dignũ specta culo: Uirum
istũ agyptus. semei filiũ iera eẽ arbitratur. quimaledioxit dđ: Sciendum
quodidemsemei. debaxrim fuerit. idc electis Ideo &gẏptius dictus: qr opera illius¬
Agyptii dm̃blas phemantis. quẽ moẏ ses iubentednõ interfecit inheremo: opere¬
imitatꝰ fuit : Ille enĩblas phemauit dm̃: & iste maledixit ꝓphetã & regem
Habentẽ in manuh astã: id÷ legem dĩ : Iuã simeditatus fuiss&. ꝑ manendo inhierłm.
non ꝑimeretur : uiei gͦ p̃ceptũ regis irritũ fecit exeundo foras hierłm: id circo
in eũ ab anaia in uirga ide rectitudine uistinę descensũ est: & hasta quã iam
ipse nominat̾ inter tres robustos. quierant inter xx nobiliores: Uerũ tamen
usq ad tres non ꝑuenerat. Intellegitur qr ipse nominaridignꝰ e& intertres robustos.
id÷ abisai & sobochai ⁊ ionathan: Tuippe qui uirib eis ȩqͥ perari poss&: Hictiã

Expanded text:
s. Ipse quoque interfecit virum Aegyptium, virum dignum spectaculo. Vir iste Aegyptius Semei filius Jera fuit, qui maledixit David. Sciendum autem quod idem Semei de BaAegyptii Dominum blasphemantis, quem Moyses, jubente Domino, interfecit in eremo, imitatus fuit . Ille enim blasphemavit Dominum, et iste maledixit prophetam et regHabentem in manu hastam, id est, legem Dei, quam si meditatus fuisset permanendo in Jerusalem, non perimeretur. Quia ergo praeceptum regis irritum fecit exeundo filios Jerusalem , idcirco in eum Banania in virga, id est, rectitudine justitiae, descensum est, et hasta, quam jam ipse nominatur inter tres robustos, qui erant inter triginta nobiliores, verumtamen usque ad tres non pervenerat. » Intelligitur, quia ipse nominari dignus esset inter tres robustos, id est, Abisai et Sibachai et Jonathan, quippe qui viribus eis aequiparari posset. Hi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ria repͥmat÷ uł donoꝵ p̃cedentiũ consolatione restinguat: uel etiã imitatione
utdictum ẽ patrũ p̃cedentiũ ꝓuocet᷑ ad melius: Qđ nẽcesse ẽ ut sicut potuerimus.
exẽplis euidentiorib ad ꝓbemus: Ut enĩ unũ demultis loquar. quatinꝰ studiosus
lector multa in uno intellegat. quis ꝗs uerboꝵ contumeliis pressus. eũ uirtutem
pacientiȩ seruare non sufficit: đd factũ ad memoriã reducat. Quem cũ semei tot conui¬
tiis urguer& & armati ꝓceres ulcisci contenderent: ait: Suid mͥ et uob̵ filii sariuiȩ :¬
dimittite eũ ut maledicat iuxta p̃ceptũ dnĩ : dñs p̃cepit ei ut maledicer& dđ Et quis

Expanded text:
ria reprimat; vel donorum praecedentium consolatione restinguat; vel etiam imitatione ria reprimat; vel donorum praecedentium consolatione restinguat; vel etiam imitatione ut dictum est patrum praecedentium provocetur ad melius. Quod necesse est ut sicutexemplis evidentioribus approbemus. Ut enim unum de multis loquar, quatenus studiosus lector multa in uno intelligat, quisquis verborum contumeliis pressus, cum virtute patientiam servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat. Qui cum a Semei tot conviciis urgeretur, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum, ut maledicat. Dominus enim praecepit e
Abbreviated transcription (Latin):
domũ dimisit. stuprando corrupit: significat qd apostata angelus quosdã quiur¬
dentur regere ⁊ custo dire popłm di. heretica prauitate seducendo decipit. Ao quas
eã redire dissimulant: nons digni qũo habitatione xp̃i. s clausi id ÷ separati erunt¬
& a consortio eiꝰ alieni: Ille tam̃ quisolem suũ oriri facit suꝑbonos & malos. & pluit
suꝑ iustos et iniustos: non renuit beneficiissuis. pastũ talib in hoc mundo p̃bere: utꝑ
collata beneficia. occasionẽ tribuat conuertendi. Quisquis fideliu. diuinȩ gratiae
illustratione cõponitur: scõ desiderio deimis adsũma uchi. suꝑnȩ contẽplationis penna
festinet. scõꝵ p̃cedentiũ patrũ gesta. ante m̃tis oculos ponat: atq in eoꝵ se imitatio¬
ne exercendo ꝓfici. at: Et qđ inp̃sentititillat exuitio. uł p̃teritoꝵ maloꝵ memo¬

Expanded text:
domum dimisit, stuprando corrupit, significat quod apostata angelus quosdam, qui vidomum dimisit, stuprando corrupit, significat quod apostata angelus quosdam, qui videntur regere et custodire populum Dei, haeretica pravitate seducendo decipit. Ad quas eam redire dissimulant, non sunt digni cohabitatione Christi, sed clausi, id est, separati erunt, a consortio ejus alieni. Ille tamen, « qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos , » non renuit beneficiis suis pastum talibus in hoc mundo praebere, ut per collata beneficia occasionem tribuat convertendi. Quisquis fidelium divinae gratiae illustratione compunctus sancto desiderio de imis ad summa vehi supernae contemplationis penna sustinet, sanctorum praecedentium patrum gesta ante mentis oculos ponat, atque in eorum se imitatione exercendo proficiat, et quod in praesenti titillat ex vitio, vel praeteritorum malorum memo
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ sicut passer: Et meritota les. la queo doli atq malitiȩ suȩ uitã ꝓpriam
finiunt. Qui alienã prauissuasionib corrũpere satagebant : sicut achitofel in ꝓpͥa domo
suspendio interiit . qͥ in aliena uitȩ đđ insidiatũs ẽ: Unde scriptũ ÷: Qui fodit foueci
significat credentes exgentibꝰ: qͥ licet cũ absalonaliqndo uisisint tam̃ prauis ei operib
non cõmunicantes. nec achitofel iniꝗs suggestionib um quã consentientes: sed cum dđ
fidelit̃ ꝑ manserunt : Interp̃tatur aut̃ chusai. &thyops: arachites. longitudom eti: H inc
quoq in ꝓpheta scriptũ est: Uertit aethyops pellẽ suam Et in psalmo: Aethyopia in ꝗt
festinet᷑ manus eiꝰ daredõ: qr gentilis popłs post quã se nigredine peccatoꝵ exuit : num¬
quã a tergo dnĩ recessit: Qđ autẽ absalon concubinasdđ quas ipse ad custodiendam

Expanded text:
montem, sicut passer , etc. » Et merito tales laqueo doli atque malitiae suae vitam propriam montem, sicut passer , etc. » Et merito tales laqueo doli atque malitiae suae vitam propriam finiunt, qui alienam pravis suasionibus corrumpere satagebant, sicut Achitophel in propria domo suspendio interiit, qui in aliena, vitae David insidiatus est. Unde scriptum est: « Qui fodit foveam, ignificat credentes ex gentibus, qui licet cum Absalom aliquando visi sunt, tamen pravis ejus operibus non communicantes, nec Achitophel iniquis suggestionibus unquam consentientes, sed cum David fideliter permanserunt. Interpretatur autem Chusai Aethiops; Arachites, longitudo mea. Hinc quoque in Propheta scriptum est: « Vertit Aethiops pellem suam . » Et in Psalmo: « Aethiopia, inquit, festinet manus ejus dare Deo . » Quia gentilis populus postquam se nigredine peccatorum exuit, nunquam a tergo Domini recessit. Quod autem concubinas David, quas ipse ad custodiendam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutus: Sed qͥ diligent allegoriã intendunt. in spiciunt absa lon t̾e hierusalem:
deserens in gentib ꝑ fidẽ sũccessit. Alu absalon iudã traditorem accipiunt.
adhibuit conuiuiũ in qͦ corporis & sanguinis suifigurã discipulis cõmendauit. &
tradidit . Iđ deniq in ipsa traditione : ⁊ osculũ accepit. bene intellegit᷑ pacẽ
xpm exhibuisse traditorisuo. quã uis ille tã scelerate cogitationis Internobello
uastaretur : Et ideo absalon patris pax dr̃: qͥa pater habuit pacẽ. quã ille ñha¬
buit. Achitofel gͥ qui recedens ađđ ad absalon trans migrauit: hereticos signi¬
ficat qͥrecedentes atramite ueritatis sesociant hosti antiqͦ. ⁊ subsecunt᷑ errorem
Interp̃tatur aut̃ achitofel. frat̾ m̃s cadens. ⁊ Gilonites uͦ. transmigratus : contraqͦs
ꝓpheta increpans dicit: In dñõ confido: quomͦ dicitis animȩ meȩ. transmigra in

Expanded text:
persecutus. Sed qui diligenter allegoriam intendunt, inspiciunt Absalom esse Hierusalem: persecutus. Sed qui diligenter allegoriam intendunt, inspiciunt Absalom esse Hierusalem: deserens, in gentibus per fidem secessit. Alii Absalom, Judam traditorem accipiunt, adhibuit convivio, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit, et tradidit. Quod denique in ipsa traditione et osculum accepit: bene intelligitur pacem Christum exhibuisse tradvastaretur. Et ideo Absalom patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille non habuit; Achitophel igitur, qui recedens a David, ad Absalom transmigravit, haereticos significat, qui, recedentes a tramite veritatis, se sociant hosti antiquo, et subsequuntur errorem. Interpretatur autem Achitophel frater meus cadens; Gilonites vero, transmigravit, contra quos Propheta increpans dicit: « In Domino confido, quomodo dicitis animae meae: Transmigra in
Abbreviated transcription (Latin):
rogel ierat: Ut penitus res non dep̃henderet᷑: Pueraut̃ quirem indi cauit absalore.
filius eius dẽ ancillȩ paruulus fuisse dr̃. Dauid aut̃ uenit in castra: quae manaim
hebraice legunt᷑: In qͦ loco obuiã fuer apzelidi ia cobsicut in genesiscribit᷑ & uo.
signific& quod parricida filius absalon patrẽ insequitor: Primopater etꝰ declinans
fugit ante faciem eiꝰ securus de uictoria: qr sciebat impiũ perire. quẽ etiã fleuit mag¬
nolucto. & deplorauit exitũ parricide: Scribitur enĩ fugisse dđ a facie bellantis
ad uersũ se filii: Et alibiscriptum ẽ depopulo hierusalẽ. dño dicente: Filios enutruoi
& exaltaui : ipsi aut̃ spreuerunt me : P ilius gͦ eius impius. tropice accipi potest popłs̃
uidaicus quieũ tradidit: Absalon aut̃ sicutꝰ ante ia dictum ẽ. intellegitur patris pax

Expanded text:
Rogel ierat, ut penitus res non deprehenderetur. Puer autem, qui rem indicavit Absalom, Rogel ierat, ut penitus res non deprehenderetur. Puer autem, qui rem indicavit Absalom, filius ejusdem ancillae parvulus dicitur fuisse. David autem venit in castra, quae Manaim Hebraice leguntur: in quo loco obviam fuerunt angeli Dei Jacob, sicut in Genesi scribitur: « Et significet, quod parricida filius patrem insequitur. Primo, pater ejus declinans fugit ante faciem ejus, securus de victoria: quia sciebat impium perire, quem etiam flevit magno luctu, et deflevit exitum parricidae. Scribitur enim fugisse David a facie bellantis adversum se filii. Et alibi scriptum est de populo Hierusalem, Domino dicente: « Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . » Filius ergo ejus impius tropice accipi potest populus Judaicus, qui eum tradidit. Absalom autem, sicut ante jam dictum est, intelligitur patris pax.
Abbreviated transcription (Latin):
tis manibꝰ ꝑ cutiã eũ: Cũꝙ fugerit om̃is populus quicũ eo ẽ : ꝑcutiã regẽ de¬
solatũ ÷ & reducã uniuersũ populũ. quomodo om̃s reuertisolent. Scilicet
sicut reuerti solent hi. qͥ amisso in proelio rege reuertunt᷑: sic uniuersus popłs
spł reuertetur adte. Et cũ ceciderit unus quilibet in principio. audiet qͥcũq
audierit & dicet ł acta est plaga in populo quise quebatur absalon. Et fortissimos
quisq cuius cor est quasi leonis pauore soluetur. In hebreo ita habetur. Et fortissimꝰ
re soluetur. Quod ñ affirmando s negando ꝓnuntiandũ ẽ. Fortisfimus iste dđ intelle̾.¬
gendus ẽ : qđ et sequentia declarant. Scit enĩ omis isrł. fortẽ eẽ patrẽ tuũ girobus.¬
tos om̃s quicũ eosunt: Ionathan aut̃ & achimaas. stabant uixta fontẽ rogel: Abiit
Ancilla anuntiauiteis: ⁊ illi ꝓfectis. Haec ancilla qͣsi lauandigrã cũpannis ad fontẽ

Expanded text:
is populus qui cum eo est, percutiam regem desolatum: et reducam universum populum quomodo omnes reverti solent. » Scilicet, sicut reverti solent hi qui amisso in praelio rege revertuntur, sic universus populus Israel revertetur ad te « Et cum ceciderit unus quilibet in principio, audiat quicunque audierit, et dicet: Facta est plaga in populo qui sequebatur Absalom. Et fortissimus quisque, cujus cor est quasi leonis, pavore solvetur. In Hebraeo ita habetur: Et fortissimus n affirmando, sed negando pronuntiandum est. Fortissimus iste David intelligendus est, quod et sequentia declarant: « Scit enim omnis Israel fortem esse patrem tuum, et robustos omnes qui cum eo sunt. Jonathas autem et Achimaas stabant juxta fontem Rogel. Abiit ancilla, et nuntiavit eis; et illi profecti sunt. » Haec ancilla, quasi lavandi gratia, cum pannis ad fontem
Abbreviated transcription (Latin):
ne pulsata. quid sit inueniat: Sic helias & uisi tatus dẽsuꝑ. sermone celos
apperuit : & tam̃ probatus subito infirmus. ꝑ deserta fugiens una mulierem
expauit: Sic paulus ad terciũ caelum ducitur: para disipenetrans sccreta consi¬
derat: & tam̃ ad sem & ipsumrediens contracarnis bellum laborat.
Legẽ aliã in menbris sustin& : cuius in rebellione. satigari sp̃s legem dol&
Et post donationem ergo muneris. id circo ds̃hominẽ probat: quia & conla¬
to munere sub leuat : & abstractopaululũ. ipsũ sibi homiñe demons trat

Expanded text:
ne pulsata, quid sit, inveniat. Sic Elias et visitatus desuper sermone coelos ne pulsata, quid sit, inveniat. Sic Elias et visitatus desuper sermone coelos aperuit , et tamen probatus subito infirmus, per deserta fugiens, unam mulierem expavit . Sic Paulus ad tertium coelum ducitur , paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat: legem aliam in membris sustinet , cujus in rebellione fatigari Spiritus legem dolet. Quod post donationem ergo muneris idcirco Deus hominem probat, quia collato munere sublevat, et, abstracto paululum, ipsum sibi hominem demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
No tandum quod post quã dñ serrorisnr̃i tenebras. lucesuȩ cognitionisinlus.¬
irat : mox uẽptationis acules uisi tando probat: quia accedeñ docordanr̃a
ad uirtutes prouit. & recedendo. concut tẽptatione ꝑmittt. Sie nimpost
uirtutũ munera mulla tẽptatione concũtitur: hociã sehabere animusex seipso
gloriatur utergo ea firmitatis don a habeat. & insirmitatẽ suã humiliter agnoscat :
Peraccessũ gratiae ad alta sub stollitur: & ꝑ retessum quid exlpͣsosit probatur: Qdebe¬
ne nob existoria sacrȩ lectionis innuitur. quasa lomon & diuinitus accepisse
sapientiam. & tam̃ post acceptam eandem sapientiam meretricum statim pulsa¬
tus questione memoratur: Moxenim ut gratiã tantȩ reuelationis accepit.
certam̃ turpium mulierũ ꝑtulit : qui animirum sepe cũ m̃ tẽ nrãm concessi suir¬
tutibus respetus intimȩ largitatis in luminat: Nanc ꝓtinꝰ &iam lubricȩ cogita¬
nonesturbant : ut quȩ sub leuata in m̃somunere exultat : &iam cẽptatio¬

Expanded text:
Notandum quod postquam Dominus erroris nostri tenebras luce suae cognitionis illustrat, mox tentationis aculeo visitando probat: quia accedendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera nulla tentatione concutitur, hoc jam se animus habere ex seipso gloriatur. Ut ergo ea firmitatis dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum, quod ex ipso sit, probatur. Quod bene nobis ex historia sacrae lectionis innuitur, qua Salomon et divinitus accepisse sapientiam, et tamen, post eamdem sapientiam, meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim ut gratiam tantae revelationis accepit, certamen turpium mulierum pertulit. Quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis virtutibus respectus intimae largitatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immenso munere exaltatur, etiam tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ditur abundantissimum & ultra humana uocẽ insenibi Auditur: ee quo osten¬
truum cõmorari. Porro sunamitis in liguanra coccinea dictur : ut signisie&
calerm sapientiat & diumalectioneferuere: qł lic& dominiti sangiunis inafico
sacram cu tam e feruorem ostendit sapientiaȩ : unde & obslagexilla inge ne si
cos cinũ ligt insonanu farẽs : quia abeo qđ parietem deuscidt aucs ll ugi uest
perentem diusoris nom idẽ fares sortituse &ra ahisert que snopuile sanitt

Expanded text:
ditur abundantissimum et ultra humanam uocem diuini sermonis in senibus tonditur abundantissimum et ultra humanam uocem diuini sermonis in senibus tonitruum commorari. porro \'Somanitis1 in lingua nostra \'coccinea\' dicitur, ut significet calere sapientiam et diuina lectione feruere; quod, licet dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et feruorem ostendit sapientiae. unde et obstetrix illa in Genesi coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diuiserat duos ante populos separantem, \'diuisori