comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem scdm solam substantiã corporalẽ
Cumenim sit insemine & uisibilis corpu¬
lentia. & in uisibilis ratio: utrumq cut¬
rit ex abraham uel etiam ex ipso adam
usq ad corpus MARIT. quia & ipsum eo
modo conceptum & exortum est: xp̃s
autem uisibilem carnis substantiam
decarne uirginis sumpsit. ratio uen
conceptionis eius non asemine uirili.
sed longe aliter ac desuper uenit:
Proinde scđm hoc quod dematre accipit.
etiam delumbis abrahae fuit: Ille est
ergo decimatus in abraham. qui lic&
scđm carnem tantum. sic tamen fuit
in lumbis eius: quem ad modum insui
patris etiam ipse abraham: idẽ. qui
sic ẽ. natus depatre abraham. idest quẽ¬
admodum desuo patre natus ẽ. abral
perlegem scilic& inmembris repugnan¬
cem legimentis. & inuisibilem concupis¬
centiam quam uis eam casta & bona
iura nuptiarum nonsinant ualere. nisi
quantum ex ea possunt generi substitu¬
endo prospicere: Non autem & ille ibi

Expanded text:
autem secundum solam substantiam corporalem. autem secundum solam substantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit; ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc, quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham, qui, licet secundum carnem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadmodum in sui patris etiam ipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi
Abbreviated transcription (Latin):
anunã fuisse in lumbis abrahae in
quo eum decimauit melchisedech.
ut possit ab eo xp̃c inista decimatione
discerni. qui qm̃ decimatus non est¬
& tamen inlumbis abrahae scđmcar¬
attin&e quiutrorumq collationem
adhuc audire sum paratior quam
utrorũlib& iam confirmare senten¬
tiam: interim xp̃i animam abori¬
gine huius traducis perhoc testimo¬
nium secernere uolui: Inuenient
isti qui eis proceteris fortasse respon¬
deant. & dicant quod etiam me non
parum mouet. quamuis nullius
hominis anima sit in lumbis patris
sui. scđm carnem: tamen in lumbis
abrahae constitutum leui decimatum.
pe illam seminalem ibi fuit leui. qua
ratione per concubitum uenturus erat
in matrem. scđm quam rationem non ibi
erat xp̃icaro: quam uis scđm ipsam ibi
fuerit MARIT caro: qua propter nec leui
nec xp̃c inlumbis abrahae scđm animam:
scđm carnem uero & leui & xp̃c. sed leui
scđm concupiscentiam carnalem: ap̃s

Expanded text:
animam fuisse in lumbis Abrahae, in animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimauit Melchisedech, ut possit ab eo Christus in ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est et tamen in lumbis Abrahae secundum caradtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confirmare sententiam. interim Christi animam ab origine huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. inuenient isti, quid eis pro ceteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum mouet, quamuis nullius hominis anima sit in lumbis patris sui, secundum carnem tamen in lumbis Abrahae constitutum . Leui decimatum epe illam seminalem ibi fuit Leui, qua ratione per concubitum uenturus erat in matrem, secundum quam rationem non ibi erat Christi caro, quamuis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. quapropter nec Leui nec Christus in lumbis Abrahae secundum animam, secundum carnem uero et Leui et Christus; sed Leui secundum concupiscentiam carnalem, Christus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s abeo nonẽ. detimatus: At si prop¬
terea decimatus. ẽ. leui quia in lumbis
erat abrahat: propt̾ea non est decima¬
tus xp̃s. quia non erat in lumbis
abrahae : Porro autem si non scđm
animam sed tantum scđm carnem
accipimus leui fuisse in abraham.:
nem exsemine ẽ. abrahae: Et ipse
itaq decimatus est: Quid ẽ. ergo
quod affertur promagna differentia sac̃dotii
xp̃i a sacerdotio leui. quod leui deci¬
matus. ẽ. a melchi sedech cum esset
in lumbis abrahae ubi  xp̃s erat. unde
pariter detimati sunt. nisi quia neces¬
se.ẽ. intelligamus scđm aliquẽ modũ
ibi xp̃m non fuisse.: quis autem
neg& eum scđm carnem ibi fuisse :
Ergo. scđm animã ibi non fuit: Non
est igitur anima xp̃i detraduce prae¬
uaricationis ade alioquin etiam
ipsa ibi fuisset: hic existunt illi qui
traducem animarum defendunt.
& dicunt confirmatã . eẽ. sententiam
suam: sileui constat etiam scđm

Expanded text:
Christus ab eo non est decimatus. at si propChristus ab eo non est decimatus. at si propterea decimatus est Leui, quia in lumbis erat Abrahae, propterea non est decimatus Christus, quia non erat in lumbis Abrahae. porro autem, si non secundum animam, sed tantum secundum carnem accipimus Leui fuisse in Abraham, inem ex semine est Abrahae; et ipse itaque decimatus est. quid est ergo, quod adfertur pro magna differentia sacerdotii Christi a sacerdotio Leui, quod Leui decimatus est a Melchisedech, cum esset in lumbis Abrahae, ubi et Christus erat, unde pariter decimati sunt, nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autem neget eum secundum carnem ibi fuisse? ergo secundum animam ibi non fuit. non est igitur anima Christi de traduce praeuaricationis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic existunt illi, qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Leui constat etiam secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sigura praecesserat discerneret᷑ sacer¬
btium xp̃i a sacerdotio leui: uidere
egoinquit qualis hic .ẽ. cui & decimã
partem abraham dedit deprimiciis
patriarcha: Et hi quidem qui defilus
sunt leui sacerdotium accipientes
mandatum habent adecimis popu¬
li scđm legem. hocẽ. a fr̃ibus suis:
quam uis & ipsi exlumbis abrahae
exierunt: qui autem non est exgenere
corum: decimauit habraham et
habentem promissionem benedixit:
Sine ulla autem contradictione: qui mi¬
nor est a maiore benedicitur: Et
hic quidem decimas morientes homi¬
nes accipiunt: ibi autem qui testi¬
ficatur se uiuere: Et sicut oportet
dicere. propter abraham & leui acci¬
piens decunã decimatus est adhuc
enim in lumbis patris sui fuit: Si
ergo etiam hoc ualet adistam distan¬
tiam quantum pręmineat sacerdo¬
tio leuitico sacerdotium xp̃i. quod
sacerdos xp̃s perillum praefiguratꝰ
est qui detimauit abraham inquo
& ipse leui decimatus est: profecto

Expanded text:
figura praecesserat, discerneret sacerfigura praecesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes mandatum habent a decimis populi secundum legem, hoc est a fratribus suis, quamuis et ipsi ex lumbis Abrahae exierunt. qui autem non est ex genere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine ulla autem contradictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitico sacerdotium Christi, quod sacerdos Christus per illum praefiguratus est, qui decimauit Abraham, in quo et ipse Leui decimatus est, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
quidem hinc audire meliores atq doc¬
tiores: sed tamen promeo captu liben¬
tius responderim nonde adam. quam
de adam: Si enim puluis assumptus
exterra inqua nullus hominum fuerat
operatus meruit diuinitus animari:
quantomagis corpus assumptum excar¬
ne. inqua itidem nullus hominum
fuerat operatus. sortitũ ẽ. animam
honam. cum illic erigeretur casurus.
hic descenderet leuaturus.: & fortasse
ideo ait sortitus sum animã bonam.
sitamen hoc deillo oportet intelligi.
quia solent quae sorte dantur diuinitꝰ
dari: aut quod fideliter dicendum
est neuel illa anima aliquibus oꝑib
prȩcedentibus ad tantum apicem sub¬
uecta putaretur. ut cum ea uerbum
caro fier& et habitar& in nobis: ad
auferendam suspicionem prȩcedentium
meritorum. sortis nomen accessit:
Ist in epistola quae in scribitur adhebrȩ¬
os. locus quidam diligenti considera¬
tione dignissuus: Cum enim per
melchisedech inquo huius rei futurae

Expanded text:
quidem hinc audire meliores atque docquidem hinc audire meliores atque doctiores; sed tamen pro meo captu libentius responderim "unde Adam quam de Adam". si enim puluis adsumtus ex terra, in qua nullus hominum fuerat operatus, meruit diuinitus animari, quanto magis corpus adsumtum ex carne, in qua itidem nullus hominum fuerat operatus, sortitum est animam bonam, cum illic erigeretur casurus, hic descenderet leuaturus! et fortasse ideo ait: sortitus sum animam bonam — si tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte dantur diuinitus dari. aut, quod fidenter dicendum est, ne uel illa anima aliquibus operibus praecedentibus ad tantum apicem subuecta putaretur, ut cum ea uerbum caro fieret et habitaret in nobis, ad auferendam suspicionem praecedentium meritorum sortis nomen accessit. Est in epistula, quae inscribitur ad Hebraeos, locus quidam diligenti consideratione dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae
Abbreviated transcription (Latin):
ro MARIE. quae in membris posita corpo¬
ris mortis repugnat legi mentis : quã
scĩ patres coniugati refrenantes. non qui¬
dem nisi quousq licebat inconcubitum
relaxarunt. nec tamen tantum modo quo¬
usq licebat eius impetum ꝑtulerunt
Proinde corpus xp̃i quamuis excarne
feminȩ assumptum est. quae deilla car¬
nis peccati propagine concepta fuerat.
tamen quia nonsic in ea conceptum est
quomodo fuerat illa concepta: nec ipsa
erat caro peccati. sed similitudo carnis
peccati: Non enim accepit inde reatum
moriendi qui appar& in motu carns
non uoluntario. quamuis uoluntate
superando. aduersus quem sp̃s concu¬
piscit: sed accepit inde nonquod con¬
tagioni prȩuaricationis. sed quod
ex soluendae indebitae morti. & osten¬
dendae promissȩ resurrectioni suffi¬
ceret. quorum unum nobis adnon
timendum. alterum ad sperandum
ualer&: Deniq si ame quaeratur
unde acceperit animam iħs xp̃s. mallem

Expanded text:
ro Mariae, quae in membris posita corporo Mariae, quae in membris posita corporis mortis repugnat legi mentis? quam sancti patres coniugati refrenantes non quidem nisi quousque licebat in concubitum relaxarunt nec tamen tantummodo quousque licebat eius inpetum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati propagine concepta fuerat, tamen, quia non sic in ea conceptum est, quomodo fuerat illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim accepit inde reatum moriendi, qui adparet in motu carnis non uoluntario, quamuis uoluntate superando, aduersus quem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non quod contagioni praeuaricationis, sed quod exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae resurrectioni sufficeret: quorum unum nobis ad non timendum, alterum ad sperandum ualeret. Denique si a me quaeratur, unde acceperit animam Iesus Christus, mallem
Abbreviated transcription (Latin):
ei non conueniunt nisi trans figuranti
in se corpus humilitatis nrae qm̃m̃bra
euangelio puer proficibat actate et
sapientia. si possunt etiam ista quae
circum hanc sententiam in libro sapien¬
tiae leguntur propt̃ humilẽ formã
serui & unitatem corporis acccłae
cum capite suo eidem ipsidño coap¬
tari: quid ingemosius illo puero. cuius
in annis duodecim seniores sapientiã
mirabantur. & quid illa anima melius.
quae etiam si uincant noncertando
sed probando qui animarum traducem
affirmant. nonerit consequens ut etiã
ipsa exillius praeuaritoris traduce
uenisse credenda sit. ne ꝑillius homi¬
nis in obȩdientiam etiam ipse peccator
constituatur. ꝑcuius unius obȩdientiam
ab illo reatu liberati. iusti constituuntur
multi. & quid in xo inquinatus illo
utero uirginis. cuius caro etiam sidepecca¬
ti propagatione uenit. non tamen depec¬
cati propagatione concepit. ut neipsum
quidem corpus xp̃i ea lex seuerit in ute¬

Expanded text:
ei non conueniunt, nisi transfiguranti ei non conueniunt, nisi transfiguranti in se corpus humilitatis nostrae, quonieuangelio, puer proficiebat aetate et sapientia, si possunt etiam ista, quae circum hanc sententiam in libro sapientiae leguntur, propter humilem formam serui et unitatem corporis ecclesiae cum capite suo, eidem ipsi domino coaptari, quid ingeniosius illo puero, cuius in annis duodecim seniores sapientiam mirabantur ? et quid illa anima melius, quae, etiamsi uincant non 15 certando, sed probando, qui animarum traducem adfirmant, non erit consequens, ut etiam ipsa ex illius praeuaricatoris traduce uenisse credenda sit, ne per illius hominis inoboedientiam etiam ipse peccator constituatur, per cuius unius oboedientiam ab illo reatu liberati iusti constituuntur multi? et quid incoinquinatius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de peccati propagatione uenit, non tamen de peccati propagatione concepit, ut ne ipsum quidem corpus Christi ea lex seuerit in ute
Abbreviated transcription (Latin):
animarum traducem locuntur: aut
si & isti eapossunt ꝓse interpretari. in¬
ter utrosq alternant: Quae si dedño
secundum humanam quae a uerbo
assumpta .ẽ. creaturam uelunus acciꝑe.
sunt quidem in eadem circum stantia
lectionis. quae illi excellentiae non
conueniant: maxime illud. quia idem
ipse qui haec in eodem libro loquitur.
aliquanto superius cum ista uerba de
quibus nunc agimus diceret. confessꝰ¬
est ex semine uiri se insanguine coagu¬
latum: aquo nascendi modo. utiq alie¬
nus est uirginis partus. quam non ex
semine uiri carnem concepisse xp̃i.
nullus ambigit xpĩanus: Sed quia &
inpsalmis ubi ait foderunt manus meas
etpedes. dinumerauer̃ omnia ossa mea.
ipsi uero considerauer̃ & conspexerunt
me. diuiserunt sibi uestimenta mea
& super uestem meam miserunt sortẽ.
quae proprie illi uni congruunt. ibi
etiam dixit dĩdĩ meus respice me.
ut quid mȩ dereliquisti longe asalute
mea uerba delictorum quae rursus

Expanded text:
animarum traducem loquuntur, aut, animarum traducem loquuntur, aut, si et isti ea possunt pro se interpretari, inter utrosque alternant. Quae si de domino secundum humanam, quae a uerbo adsumta est, creaturam uelimus accipere, sunt quidem in eadem circumstantia lectionis, quae illi excellentiae non conueniant; maxime illud, quia idem ipse, qui haec in eodem libro loquitur, aliquanto superius, cum ista uerba, de quibus nunc agimus, diceret, confessest ex semine uiri se in sanguine coagulatum: a quo nascendi modo utique alienus est uirginis partus, quam non ex uiri semine carnem concepisse Christi nullus ambigit christianus. sed quia et in Psalmis, ubi ait: foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quae proprie illi uni congruunt, ibi etiam dixit: deus, deus meus, respice me; ut quid me dereliquisti? longe a salute mea uerba delictorum meorum, quae rursus
Abbreviated transcription (Latin):
antea uitae gestae meritum. non dif¬
strentia corporis: quia prius bonus
quam uenir& adcorpus: Vnde igitur:
oc autem illis qui extraduce animae
illius preuaricatricis animas creari
asserunt. quamuis proeis sonare non
uideatur quod dictum ẽ. ueni ad corpus.
tamen inceteris non in congrue coapta¬
tur. ut cumdixisset puer autem eram
ingenuosus: idipsum explicans quibus
causis ingeniosus esse continuo subiun¬
geret: & sortitus sum animambonã
uidelic& expaterno ingenio: uel corpo¬
rali temperamento: Deniq cum essem
inquit magis bonus: ueni ad corpus
in quo inquinatum: Quod si maternũ
intelligatur: nehoc quidem quod dictũ
est ueni ad corpus. huic opinioni refra¬
gabitur : cum ex anima et corpore
paterno. uenisse ad maternum corpus
accipitur: in comquinatum uidelic&
uel acruore menstruo. dicuntur enim
ex hoc ingenia grauari: uel a contami¬
natione adulterina: Ita et haec uerba
libri huius aut magis eis fauent qui

Expanded text:
ante uitae gestae meritum, non difante uitae gestae meritum, non differentia corporis, quia prius bonus, quam ueniret ad corpus. unde igitur? Hoc autem illis, qui ex traduce animae illius praeuaricatricis animas creari adserunt, quamuis pro eis sonare non uideatur, quod dictum est: ueni ad corpus, tamen in ceteris non incongrue coaptatur, ut, cum dixisset: puer autem eram ingeniosus, id ipsum explicans quibus causis ingeniosus esset, continuo subiungeret: et sortitus sum animam bonam, uidelicet ex paterno ingenio uel corporali temperamento. deinde, cum essem, inquit, magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum: quod si maternum intellegatur, ne hoc quidem, quod dictum est: ueni ad corpus, huic opinioni refragabitur, cum ex anima et corpore paterno uenisse ad maternum corpus accipitur incoinquinatum, uidelicet uel a cruore menstruo — dicuntur enim ex hoc ingenia grauari — uel a contaminatione adulterina. ita et haec uerba libri huius aut magis eis fauent, qui
Abbreviated transcription (Latin):
manare quod ã modo tanquam ruulos.
uel pari natura fieri animas credunt.
quas ds̃ mittit incorpora: non autem
alias bonas uel magis bonas. uel &¬
alias nonbonas uelminus bonas:
Unde enim bonae aut magis bonae.
seu nonbonae aut minus bonae ani¬
mae. nisi uel moribus scđ̾m liberum
uoluntatis arbitrium. uel differentia
temperaturae corporum. dum aliae
magis aliae minus grauantur corpore
quod corrumpitur & aggrauat animã
sed neq actio erat aliqua singularum
quarumq animarum. qua earum
mores discernerentur antequam ueni¬
rent ad corpora. nec excorpore minꝰ
grauante potuit iste dicere animam
suambonam. qui ait sortitus sum
animã b et cum essem magis bonus
ueni ad corpus in quo inquinatum:
Accessisse enim dixit bonitati quia bo¬
nus erat sortitus uidelic&e animãbonã.
ut etiam ad corpus inquo inquinatũ
ueniret: Aliunde ergo bonus. ante¬
quam uenir& ad corpus: Sed utiq
non differentia morum : qura nullũ

Expanded text:
manare quodammodo tamquam riuulos manare quodammodo tamquam riuulos uel pari natura fieri animas credunt, quas deus mittit in corpora, non autem alias bonas uel magis bonas et alias non bonas uel minus bonas. unde enim bonae aut magis bonae seu non bonae aut minus bonae animae, nisi uel moribus secundum liberum uoluntatis arbitrium uel differentia temperaturae corporum, dum aliae magis, aliae minus grauantur corpore, quod corrumpitur et adgrauat animam? sed neque actio erat aliqua singularum quarumque animarum, qua earum mores discernerentur, antequam uenirent ad corpora, nec ex corpore minus grauante potuit iste dicere animam suam bonam, qui ait: sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. accessisse enim dixit bonitati, qua bonus erat, sortitus uidelicet animam bonam, ut etiam ad corpus incoinquinatum ueniret. aliunde ergo bonus, antequam ueniret ad corpus; sed utique non differentia morum, quia nullum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores. non quibus dam exceptis
sed omnes intelligi uolens. superius
ait deadam. in quo om̃s peccauerunt:
Vnde utiq infantum animas non posse
secerni. & eo quod dictum est omnes.
& eo quod eis ꝑ baptismum subuenitur
non absurde credunt. qui animas ex
unuis traduce sapiunt: nisi aliqua
manifesta & liquida uel ratione
quae scripturis scĩs non repugn&.
uel earum ipsarum scripturarum aue¬
toritate redarguant᷑: lamitaq uide¬
amus quantum suscepti huus operis
necessitas patitur. quale etiam illuo
sit quod paulo ante distulimus:
Scriptum ẽ. enim in libro sapientiae:
Puer autem eram ingeniosus. & sortꝰ
sum animam bonam. & cumessem mus
bonus. ueni ad corpus inquo inquinaui:
Cum enim uideatur illos adiuuare hoc
testimonium. qui non exparentibus
creari sed uenire ad corpus uel descen¬
dere dõ mittentt animas dicunt:
rursus hocimpedit eorum sententian:
quod ait sortitus sum anunam boni
cum proculdubio uel ex uno fontt

Expanded text:
peccatores non quibusdam exceptis, peccatores non quibusdam exceptis, sed omnes intellegi uolens superius ait de Adam: in quo omnes peccauerunt? unde utique infantum animas non posse secerni et eo, quod dictum est "omnes" et eo, quod eis per baptismum subuenitur non absurde credunt, qui animas ex unius traduce sapiunt, nisi aliqua manifesta. et liquida uel ratione quae scripturis sanctis non repugnet, uel earum ipsarum scripturarum auctoritate redarguantur. Iam itaque uideamus, quantum suscepti huius operis necessitas patitur; quale etiam illud sit, quod paulo ante distulimus. scriptum est enim in libro Sapientiae: puer autem eraming.eniosus et sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. cum enim uideatur illos adiuuare hoc testimonium, qui non ex parentibus creari, sed uenire ad corpus uel descendere deo mittente animas dicunt, rursus hoc inpedit eorum sententiam, quod ait: sortitus sum animam bonam, cum procul dubio uel ex uno fonte
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stium est qui raptus est ne malitia
mutar& intellectum eius. dĩ enim
prȩscius illius futurae malitiae. cur
non eum scđm ipsam potius iudicatu¬
rus t̃ si moriturae animae infantis
ne obess& ei excorpore peccati parti¬
cipata colluuies. ideo subueniendum
iudicauit ꝑbaptismum. quia p̃sciuit
eam siuiuer& pie fidelit̾q fuisse uitu¬
ram. an ideo potius refelli hoc inuen¬
tum potest quia meum est. illi autẽ
qui dehac sententia certos seeẽ. con¬
firmant. alia fortasse proferunt
uel testimonia scripturarum uel docu¬
menta rationum. quib hanc auferant
ambiguitatem. uel certe ostendant
non ẽe. contra id quod sentiunt illud
apostoli. quo gr̃am qua salui efficimur
magna intentione commendans ait.
sicut in aclam omnes moriuntur sic
& inxp̃o omnes uiuificabuntur. &
sicut per in obȩdientiã unus hominis
peccatores constituti sunt multi. sic
ꝑ obedientiam unius hominis iusti
constituentur multi. eosdemq multos

Expanded text:
praestitum est, qui raptus est, ne malitia praestitum est, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius. deus enim praescius illius futurae malitiae cur non eum secundum ipsam potius iudicaturus est, si moriturae animae infantis, ne obesset ei ex corpore peccati participata conluuies, ideo subueniendum iudicauit per baptismum, quia praesciuit eam, si uiueret, pie fideliterque fuisse uicturam? An ideo potius refelli hoc inuentum potest, quia meum est, illi autem, qui de hac sententia certos se esse confirmant, alia fortasse proferunt uel testimonia scripturarum uel documenta rationum, quibus hanc auferant ambiguitatem uel certe ostendant non esse contra id, quod sentiunt, illud apostoli, quo gratiam, qua salui efficimur, magna intentione commSicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur ; et, Sicut per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, sic per oboedientiam unius hominis iusti constituentur multi, eosdemque multos
Abbreviated transcription (Latin):
uita etiam in illa aetate emigrare non
expedit. qui a contagio peccati excarne
peccati que obruitur anima cum his
inseritur membris oberit ei post mor¬
tem. nisi cum adhuc in ipsa carne est
sacramento mediatoris expietur. eiq
diuinitus hoc auxilium procurari.
quam dĩ praescut si usq ad annos fidei
congruos hic uiueret pie fuisse uictu¬
ram: quam propter aliquid quod ipse
nouit & nasci uoluit incorpore. & cito
extraxit ecorpore. cum ergo haec
respondent: quid eis contradici potest.
nisi incertos nos eorum salutis fieri
qui hac uita benegesta in aeccłae pace
de functi sunt. si non solum scđ̾m id qđ
quisq uixit. uerum etiam scd̾m id qđ
uicturus ess& si amplius uiuere potius¬
s& quisq uidicandus . ẽ. quando quidẽ
ualent apuddm̃ merita mala. non
tantum pręteritorum sed futurorum
etiam delictorum. aquorum reatu
nec mors liberat si antequã fuerint
commissa prouenerit. nec aliquid ei

Expanded text:
uita etiam in illa aetate emigl-are non uita etiam in illa aetate emigl-are non expedit, quia contagio peccati ex carne peccati, qua obruitur anima, cum his inseritur membris, oberit ei post mortem, nisi, cum adhuc in ipsa carne est, sacramento mediatoris expietur, eique diuinitus hoc auxilium procurari, quam deus praesciit, si usque ad annos fidei congruos hic uiueret, pie fuisse uicturam, quam propter aliquid, quod ipse nouit, et nasci uoluit in corpore et cito extraxit e corpore: cum ergo haec respondent, quid eis contradici potest. nisi incertos nos eorum salutis fieri qui hac uita bene gesta in ecclesiae pace defuncti sunt, si non solum secundum id, quod quisque uixit, uerum etiam secundum id, quod uicturus esset, si amplius uiuere potuisset, quisque iudicandus est? quandoquidem ualent apud deum merita mala non tantum praeteritorum, sed futurorum etiam delictorum, a quorum reatu nec mors liberat, si, antequam fuerint commissa, pro uenerit, nec aliquid ei
Abbreviated transcription (Latin):
mae pro ante actȩ uitae meritis incor¬
pora detrudi. ut eacitius solui meruis¬
se uidea tur. quae non multa peccaue¬
rat. ne contradicamus apostolo. nihil
nondum natos boni uel mali egisse
testanti: nec illi qui animae traducem
affirmant possunt prose ostendere.
cur aliorum mors acceleratur. retar¬
&tur aliorum. nec qui eas dari nouas
uolunt singulis singulas : Occulta
ergo ista causa est: & utrisq pariter quan¬
tum existimo. nec suffragatur nec ad¬
uersatur ⁊ Proinde quid de infantium
mortibus urgebantur. cur omnib sit
necessarium baptismi sacramentum
quorum animae non exilla ductae sunt.
cuius in obȩdienti a peccatores constitu¬
tisunt multi. cum respondent peccato¬
res quidem constituto om̃s scđm carnẽ.
secundum animam uero nonnisi eos
qui eo tempore male uixerunt quo &
benepotuissent. omnes autem animas
hoc. ẽ infantum ideo habere necessariũ
baptismi sacramentum sine quo ex hac

Expanded text:
mae pro ante actae uitae meritis in cormae pro ante actae uitae meritis in corpora detrudi, ut ea citius solui meruisse uideatur, quae non multa peccauerat, ne contradicamus apostolo nihil nondum natos boni uel mali egisse testanti, nec illi, qui animae traducem adfirmant, possunt pro se ostendere, cur aliorum mors acceleretur, retardetur aliorum, nec qui eas dari nouas uolunt singulis singulas. occulta ergo ista causa est et utrisque pariter, quantum existimo, nec suffragatur nec aduersatur. Proinde qui de infantium mortibus urgebantur, cur omnibus sit necessarium baptismi sacramentum, quorum animae non ex illa ductae sunt, cuius inoboedientia peccatores constituti sunt multi, cum respondent peccatores quidem omnes constitui secundum carnem, secundum animam uero nonnisi eos, qui eo tempore male uixerunt, quo et bene potuissent, omnes autem animas, hoc est et infantum, ideo habere necessarium baptismi sacramentum, sine quo ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
cui non subuenitur: hic prosua causa
qui espondere possint. qui scđmn scrip¬
turas scãs uel quod apud eas inueniatur.
uel quod eis non aduersetur conantur
asserere: animas nouas nondeparentib
tractas corporibus dari Qnoͣndum me
audisse uel uspiam legisse fateor:
Nonideo sane absentium negotium dese¬
rendum est: siquid mihi quo ad iuuari
uideatur occurrerit: Possunt enim
id huc dicere. dm̃ prȩscium quomodo
quaeq anima uictura ess&. si diutius
incorpore uiueret. eiq procurare laua-¬
cri salutaris ministrationem. cuius futu¬
ram fuisse praeuidet pietatem. cum ad
annos fidei capaces ueniret: si nunc
eum oportero propter aliquã occul¬
tam causam morte praeueniri: Occul¬
tum itaq est atq ab humano uel certe
abingenio meo remotissimum. cur
nascatur infans: uel continuo uel cito
moriturus: Sed hoc ita occultum.ẽ..
ut neutros ad iuu&. dequorum nunc
sententiis disceptamus: Illa enim
explosa opinione qua putantur ani¬

Expanded text:
cui non subuenitur? Hic pro sua causa cui non subuenitur? Hic pro sua causa quid respondere possint, qui secundum scripturas sanctas, uel quod apud eas inueniatur uel quod eis non aduersetur, conantur adserere animas nouas non de parentibus tractas corporibus dari, nondum me audisse uel uspiam legisse fateor. non ideo sane absentium negotium deserendum est, si quid mihi, quo adiuuari uideatur, occurrerit. possunt enim adhuc dicere deum praescium, quomodo quaeque anima uictura esset, si diutius in corpore uiueret, ei procurare lauacri salutaris ministrationem, cuius futuram fuisse praeuidet pietatem, cum ad annos fidei capaces ueniret, si nunc eum oporteret propter aliquam occultam causam morte praeueniri. occultum itaque est atque ab humano uel certe ab ingenio meo remotissimum, cur nascatur infans uel continuo uel cito moriturus; sed hoc ita occultum est, ut neutros adiuuet, de quorum nunc sententiis disceptamus. illa enim explosa opinione, qua putantur ani
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃msap rre: Ipsa quippe affectio. gra¬
uat etiam corpore exutam: nisi cum
incorpore est. perunicum sacrificium
ueri sacerdotis expietur : Quid ergo
ait aliquis si hoc non curaueririt sui
uel infidelitate uel neglegentia:
hoc quidem etiam demaioribus dici
potest: Possunt enim uel repente
emori. uel apud eos egrotare ubi eis
quo baptitentur nemo subueniat:
Sed illi inquit habent etiam propria
peccata. quorum indigeant remissione.
quae sidimissa nonfuerint: nemo eos
recte dic& immerito pletti. pro his
quae in sua uita sua uoluntate commi¬
serint: Illa uero anima cui quaedam
contagio tracta decarne peccati. si de
illa prima anima peccatrici non crei¬
ta est. nullomodo imputari potest:
Neq enim ullo peccato. sed natura qua
sic facta ẽ. & dõ dante. carni data est:
Cur alienabitur ab aeterna uita. si
baptitando infanti nemo subuenert
Anforte nihil oberit:: quid ergo pred¬
est ei cui subuenitur. si nihil obest

Expanded text:
spiritum sapere. ipsa quippe adfectio graspiritum sapere. ipsa quippe adfectio grauat etiam corpore exutam, nisi, cum in corpore est, per unicum sacrificium ueri sacerdotis expietur. Quid ergo, ait aliquis, si hoc non curauerint sui uel infidelitate uel neglegentia? hoc quidem etiam de maioribus dici potest. possunt enim uel repente emori uel apud eos aegrotare, ubi eis, quo baptizentur, nemo subueniat. sed illi, inquit, habent etiam propria peccata, quorum indigeant remissione, quae si dimissa non fuerint, nemo eos recte dicet inmerito plecti pro his, quae in sua uita sua uoluntate commiserint; illa uero anima, cui quaedam contagio tracta de . carne peccati, si de illa prima anima peccatrice non creata est, nullo modo inputari potest - neque enim ullo peccato, sed natura, qua sic facta est, et deo dante carni data est — cur alienabitur ab aeterna uita, si baptizando infanti nemo subuenerit? an forte nihil oberit? quid ergo prodest ei, cui subuenitur, si nihil obest,
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuerit gratia dĩ permediatorem.
hoc si neglexerit homo: non tantum
scđm carnem. uerum etiam scđm sp̃m
erit adam si autem curauerit: erit
adam scđm carnem tantum modo:
scđm sp̃m autem recte uiuens. illud
etiam quod deadam culpabili tractum
est: mundatum a labe peccati recipere
merebitur. illa commutatione quam
scĩs resurrectio pollicetur: Sed ante¬
quam per aetatem possit scđm sp̃m
uiuere. necessarium habet mediatoris.
sacramentum: ut quod ꝑ eius fidem
nondum potest. pereorum qui eum
diligunt fiat łius enim sacramento
soluitur etiam in aetate infantili. ori¬
ginalis poena peccati, A quo nisi ad¬
uitus. etiam iuuenis carnalem concu¬
piscentiam nondomabit. nec ea sub¬
iugata aeternae uitae meritum appre¬
hend&: nisi eius dono quem promereri
studet: Ideo uiuus oportet etiam infans
baptiretur : ne obsit animae societas
carnis peccati. qua participata. fit ut
nihil possit anima infantis secundum

Expanded text:
adiuuerit gratia dei per mediatorem. adiuuerit gratia dei per mediatorem. hoc si neglexerit homo, non tantum secundum carnem, uerum etiam secundum spiritum erit Adam; si autem curauerit, erit Adam secundum carnem tantummodo; secundum spiritum autem recte uiuens illud etiam, quod de Adam culpabile test, mundatum a labe peccati recipere merebitur illa commutatione quam sanctis resurrectio pollicetur. 25. Sed antequam per aetatem possit secundum spiritum vivere, necessarium habet Mediatoris Sacramentum, ut quod per ejus fidem nondum potest, per eorum qui eum diligunt fiat. Ejus enim Sacrasoluitur etiam in aetate infantili originalis poena peccati, a quo nisi adiutus etiam iuuenis carnalem concupiscentiam non domabit nec ea subiugata aeternae uitae meritum adprehendet nisi eius dono, quem promereri studet. ideo uiuus oportet etiam infans baptizetur, ne obsit animae societas carnis peccati, qua participata fit, ut nihil possit anima infantis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ente recte uiuendo. carnalesq concu¬
piscentias subdĩ gratia subigendo.
meritum comparent. quo cum ipso
corpore in melius transferantur tẽpore
resurrectionis. & inxp̃o in aeternuin
Ecum angelis uiuant: sed necesse esse.
ut cum membris terrenis atq mortalib
maxime depeccati carne propagatis.
miromodo coaptantur. ut ea p̾mitus
uiuificare. post etiam aetatis accessu
regere possint. tanquam obliuione
pregrauentur: quat si essae quodam¬
modo indigestibilis: creatori tribue¬
retur: Cumuero paulatim abhuius
obliuionis torpore anima resipiscens
possit conuerti addm̃ suum. eiusq mi¬
sericordiam & ueritatem primo ipsa
pictate conuersionis. deinde seruandi
praccepti eius perseuerantia promere¬
ri: quid ei obest illo uelut se limo
paululum eͣ mergi unde paulatim
euigilans inlucem intelligentiae propt̃
quam rationalis anima facta est. potest
per uoluntatem bonam eligere uitam
bonam. quod quidem non poterit nisi

Expanded text:
ente recte uiuendo carnalesque concuente recte uiuendo carnalesque concupiscentias sub dei gratia subigendo meritum conparent, quo cum ipso corpore in melius transferantur tempore resurrectionis et in Christo in aeternum cum angelis uiuant; sed necesse esse, ut, cum membris terrenis atque mortalibus maximeque de peccati carne propagatis miro modo coaptantur, ut ea primitus uiuificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tamquam obliuione praegrauentur. quae si esset quodammodo indigestibilis, creatori tribueretur; cum uero paulatim ab huius obliuionis torpore anima resipiscens possit conuerti ad deum suum eiusque misericordiam et ueritatem primo ipsa pietate conuersionis, deinde seruandi praecepti eius perseuerantia promereri, quid ei obest illo uelut somno paululum inmergi, unde paulatim euigilans in lucem intellegentiae, propter quam rationalis anima facta est, potest per uoluntatem bonam eligere uitam bonam ? quod quidem non poterit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
loquimur. nonquia nascuntur ple¬
rumq de adulteris. neq enim in prauis
moribus naturae dona culpanda sunt
aut propterea non debuerunt germi¬
nari frumenta. quod ea seuerit furan¬
tis manus. aut uero ipsis parentib
obfutura sit iniquitas sua. si se addm̃
conuertendo correxerint. quantominꝰ
filiis si recte uxerint. sed illa aetas sic¬
uehementem quaestionem mouet. cuiꝰ
anima cum peccatum nullum habeat
deproprio uoluntatis arbitrio: quȩritur
quomodo possit iustificari per illius
unius hominis obȩdientiam si ꝑ alte¬
rius unius in obȩdientiam rea non est:
haec uox eorum ẽ: qui animas homi¬
num ex hominibus parentibus creatas
uolunt. non quidem nisi acreatore dõ.
sed sicut etiam corpora: Nonenim &
haec parentes creant: acnonille qui ait:
priusquamte formarem in utero
noui te: Quibus respondetur. animas
quidem corporibus hominum dm̃
nouas singillatim dare. adhoc ut in
carne peccati deoriginali peccato ueni¬

Expanded text:
loquimur, non quia nascuntur pleloquimur, non quia nascuntur plerumque de adulteris; neque enim in prauis moribus naturae dona culpanda sunt, aut propterea non debuerunt germinare frumenta, quod ea seuit furantis manus. aut uero ipsis parentibus obfutura sit iniquitas sua, si se ad deum conuertendo correxerint? quanto minus filiis, si recte uixerint!\' Sed illa aetas uehementem quaestionem monet, cuius anima, cum peccatum nullum habeat de proprio uoluntatis arbitrio, quaeritur quomodo possit iustificari per illius unius hominis oboedientiam, si per alterius unius inoboedientiam rea non est. haec uox eorum est, qui animas hominum ex hominibus parentibus creatas uolunt non quidem nisi a creatore deo, sed sicut etiam corpora. non enim et haec parentes creant, ac non ille, qui ait: priusquam te formarem in utero, noui te. Quibus respondetur animas quidem corporibus hominum deum nonas singillatim dare ad hoc, ut in carne peccati de originali peccato ueni
Abbreviated transcription (Latin):
peraut: Nonenin de pueril gano¬
usculis agimus. quibus quidem peccatũ
proprium nolunt attribuere quidam:
nisi ab anni quartidecimi articulo. cum
pubescere coeperint: Quod merito cre¬
deremus. si nulla essent peccata: nisi
quae membris genitalibus ammittun¬
tur: Quis uero audeat affirmare. furta.
mendatia. ꝑ uria non esse peccata. nisi
quitalia uult impune committere:
Athis plena est puerilis aetas. quam uis
meis nonita ut inmaioribus punienda
uideantur : quod sperentur annis ac¬
cedentibus quibus ratio conualescat.
posse precepta salutaria melius intelli¬
gere: eisq libentius obedire: Sed nunc
depueris nonagimus. quorum carna¬
lem acpuerilem uoluptatem uel corpo¬
ris uel animi. siueritas & aequitas ob¬
pugnauerit: quibus possunt uiribus
dictorum atq. factorum repugnant
proqua nisi profalsitate & iniquitate
quae suffragari uidebitur eis. uel ad
percipiendã quae alliciunt uel aduitan¬
da quae offendunt: de infantibus

Expanded text:
peccauit? Non enim de pueris grandipeccauit? Non enim de pueris grandiusculis agimus, quibus quidem peccatum proprium nolunt adtribuere quidam nisi ab anni quarti decimi articulo, cum pubescere coeperint. quod merito crederemus, si nulla essent peccata, nisi quae membris genitalibus admittuntur. quis uero audeat adfirmare furta, mendacia, periuria non esse peccata, nisi qui -talia uult inpune committere? at his plena est puerilis aetas, quamuis in eis non ita ut in maioribus punienda uideantur, quod sperentur annis accedentibus, quibus ratio conualescat, posse praecepta salutaria Melius intellegere eisque libentius oboedire. sed nunc de pueris non agimus, quorum carnalem ac puerilem uoluntatem uel corporis uel animi si ueritas et aequitas obpugnauerit, quibus possunt uiribus dictorum atque factorum repugnant. pro qua? nisi pro falsitate et iniquitate, quae suffragan uidebitur eis uel ad percipienda, quae alliciunt, uel ad uitanda, quae offendunt. de infantibus
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur : non obȩditur: Proinde apł̃s
nun quid ait. non sit peccatum in urõ
mortali corpore: Sciebat quippe inẽt.
peccati delectationem. quam peccatum
uocat. deprauata scilicet exprima
trans gressione natura: sed non inquit
regnet peccatum in ur̃o mortali corpo¬
re. ad obediendum desideriis cius.
Nec exhibeatis membra ur̃a arma ini¬
quitatis peccato: Scđ̾m hanc sententiã
nec rem absurdissimam dicimus. qud
caro sine anima concupiscat. Nec ma¬
nicheis consentimus. quicum uiderent
nonposse carnem sine anima concupis¬
cere : aliam quandam animamiuam
exalia natura dõ contrariam. carnem
habere putauerunt. unde concupisca
aduersus spm̃: Nec alicui animae
nonesse necessariam xp̃i gr̃am dicere
cogimur : cumdicitur nobis quid
meruit anima infantis. unde illi ꝑnia¬
osum sit non percepto xpĩani baptis mi
sacramento exire decorpore. si nec ꝓ¬
prium aliquod peccatum commisit.
nec exilla. ẽ. quae in adam prima

Expanded text:
cuntur, non oboeditur. proinde apostolus cuntur, non oboeditur. proinde apostolus numquid ait: non sit peccatum in uestro mortali corpore — sciebat quippe inesse peccati delectationem, quam peccatum uocat, deprauata scilicet ex prima transgressione natura - sed, non, inquit, regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, nec exhibeatis membra uestra arma iniquitatis peccato? Secundum hanc sententiam nec rem absurdissimam dicimus, quod caro sine anima concupiscat, nec Manichaeis consentimus, qui cum uiderent non posse carnem sine anima concupiscere aliam quandam animam suam ex alia natura deo contraria carnem habere putauerunt, unde concupiscat aduersus spiritum. nec alicui animae non esse necessariam Christi gratiam dicere cogimur, cum dicitur nobis: quid meruit anima infantis, unde illi perniciosum sit non percepto christiani baptismi sacramento exire de corpore, si nec proprium aliquod peccatum commisit nec ex illa est, quae in Adam prima
Abbreviated transcription (Latin):
ma quauiuit caro. cum etiam ꝑ ipsam
carnem nr̃am apm̃pie uidere idẽ for¬
mã qua indu tus propternos. non
ꝑtineat ad concupiscentiam. sed ad mi¬
nisterium carnis. neforte aliquis ita
uelit accipere quod dictum est. uidebit
omnis caro salutare dĩ : Quan to con¬
gruentius dicitur caro concupiscere.
quando anima non solum carni anima-¬
lem uitam pręb&. uerum etiam scđ̾m
ipsam carnem aliquid concupiscit.
quod inpotestate non est ne concupiscat.
quandui in est peccatum in membris.
id ẽ. uiolenta quaedam carnis illecebra
incorpore mortis huus. ueniens de
uindicta illius peccati. unde propagi¬
nem ducimus. secundum quã om̃s
ante gr̃am filii sunt irae: Contraquod
peccatum militant sub gr̃a constituti.
non ut non sit in eorum corpore quan¬
diu ita mortale. ẽ. ut & mortuum iure
dicatur: sed ut non regn&: Non autem
regnat. cum desideri is eius id ẽ his
quae scđm carnem contra spm̃ concupis¬

Expanded text:
ma, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam ma, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam carnem nostram Christum pie uidere, id est formam, qua indutus est propter nos, non pertineat ad con-r cupiscentiam, sed ad ministerium carnis, ne forte aliquis ita uelit accipere, quod dictum est: uidebit omnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit, quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae. contra quod peccatum militant sub gratia constituti, non ut non sit in eorum corpore, quamdiu ita mortale est, ut et mortuum iure dicatur, sed ut non regnet. non autem regnat, cum desideriis eius, id est his, quae secundum carnem contra spiritum concupis
Abbreviated transcription (Latin):
tur codex. cum aliquid scribitur. legi¬
tur. disputatur. auditur. cum deniq
panis frangitur esurienti. & cȩtera
humanitatis ac miscđiae praestantur
officia : obȩdientiam caro exhibet.
non concupiscentiam mou&: his
atq huius modi bonis desideriis quib:
sola anima concupiscit. cum aduersa¬
tur aliquid quod eandem anumam
scđm carnem delectat: tunc dicitur
caro concupiscere aduersus spiritum.
etspiritus aduersus carnem : Sic enĩ
dicta est caro in eo quod secundum¬
ipsam fecit anima cum ait caro concu¬
piscit: quem admodum dictum ẽ. auris
audit. & oculus uid&: Quis enim nescit.
quod anima potius & per aurem audi
at. & ꝑoculum uideat: lta loquimur
& cumdicimus manus tua subuenit
homini: cum aliquid porrecta manu
datur. quo cuiquam subueniatur:
Quod si deipso etiam fidei oculo adquem
pertin& credere quae percarnem non
uidentur. dictum .ẽ. uidebit omnis
caro salutare dĩ. nonutiq nisi de ani¬

Expanded text:
tur codex, cum aliquid scribitur, legitur codex, cum aliquid scribitur, legitur, disputatur, auditur, cum denique panis frangitur esurienti et cetera humanitatis ac misericordiae praestantur officia, oboedientiam caro exhibet, non concupiscentiam mouet. his atque huius modi bonis desideriis, quibus sola anima concupiscit, cum aduersatur aliquid, quod eandem animam secundum carnem delectat, tunc dicitur caro concupiscere aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem. Sic enim dicta est caro in eo, quod secundumipsam facit anima, cum ait: caro concupiscit, quemadmodum dictum est: auris audit et oculus uidet, quis enim nescit, quod anima potius et per aurem audiat et per oculum uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per carnem non uidentur, dictum est: uidebit omnis caro salutare dei, non utique nisi de ani
Abbreviated transcription (Latin):
carnem: sed tamen carnem sine anima
concupiscere nihil posse : puto quod
omnis doctus indoctusq nondubit&:
a cꝑhoc ipsius concupiscentiae carnalis
causa. non est in anima sola: sed mul¬
tominus.ẽ in carne sola: exutroq
enimfit: exanima scilic&. quod s ine
illa delectatio nulla sentitur. excarne
autem. quod sine illa carnalis delectatio
non sentitur: Carnem itaq concupis¬
centem aduersus sp̃m dicit a postolus.
carnalem proculdubio delectationem:
quam decarne & cumcarne sp̃s hab&.
aduersus delectationem quam solus hab&e:
Solus quippe hab& nisi fallor illud
desiderium. noncum carnis uoluptate
uel carnalium rerum cupiditate cõmix¬
tum: quod desiderat & deficit anima
in atria dñi: Solus habet etiam illud.
dequo ei dicitur: Concupisti sapientiã.
serua mandatum. et dñs prȩb& illã
tibi: Nan cum sp̃s imperat membris
corporis ut huic desiderio seruiant
quo solus accenditur: uelut cum a sumi¬

Expanded text:
carnem; sed tamen carnem sine anima carnem; sed tamen carnem sine anima concupiscere nihil posse puto quod omnis doctus indoctusque non dubitet. ac per hoc ipsius concupiscentiae carnalis causa non est in anima sola, sed multo minus est in carne sola. ex utroque enim fit: ex anima scilicet, quod sine illa delectatio nulla sentitur, ex carne autem, quod sine illa carnalis delectatio non sentitur. carnem itaque concupiscentem aduersus spiritum dicit apostolus carnalem procul dubio delectationem, quam de carne et cum carne spiritus habet aduersus delectationem, quam solus habet. solus quippe habet, ni fallor, illud desiderium non cum carnis uoluptate uel carnalium rerum cupiditate conmixtum, quo desiderat et deficit anima in atria domini; solus habet etiam illud, de quo ei dicitur: concupisti sapientiam: serua mandatum, et dominus praebebit illam tibi. nam cum spiritus imperat membris corporis, ut huic desiderio seruiant, quo solus accenditur, uelut cum adsumi
Abbreviated transcription (Latin):
cumparuuilis atq infantib currant
Inquib si hoc unculum peccati solui
quod tantummodo carnis non etiam
quod animae est: merito quaeritur
quid eis obesset: si nillit aetate decor¬
pore sine baptismo exirent: Si enim
perhoc sacramentum corpori eorum
consulitur non & animae: deberent
& mortiui baptirari: At cum uideamus
hoc uniuersaliter aeccłam retinere
ut cumuiuentibus curratur & uiuen¬
tibus succurratur. Ne cum mortui fue¬
rint nihil possit quod pro sit: non ui¬
demus quid aliud possit intelligi. nisi
unumquẽq paruulum non esse nisi
adam & corpore & anima: & ideo illi
xp̃i gracia necessaria : Aetas quippe
illa : in seipsa nihil egit. uel boni uel
mali: Proinde ibi anima innocentissi¬
ma est: si ex adam propagata non est:
U nde quomodo possit iustus ire incon¬
dempnationem. si decorpore sine bap¬
tismo exierit: quisquis istam sententiã
de anima tenens potuerit demonstrare
mirandus est, Uerissime quippe ac

Expanded text:
cum paruulis atque infantibus currant, cum paruulis atque infantibus currant, in quibus si hoc uinculum peccati soluitur, quod tantummodo carnis, non etiam quod animae est, merito quaeritur, quid eis obesset, si in illa aetate de corpore sine baptismo exirent. si enim per hoc sacramentum corpori eorum consulitur, non et animae, deberent et mortui baptizari; at cum uideamus hoc uniuersaliter ecclesiam retinere, ut cum uiuentibus curratur et uiuentibus succurratur, ne, cum mortui fuerint, nihil fieri possit quod prosit, non uidemus, quid aliud possit intellegi, nisi unumquemque paruulum non esse nisi Adam et corpore et anima et ideo illi Christi gratiam necessariam. aetas quippe illa in se ipsa nihil egit uel boni uel mali; proinde ibi anima innocentissima est, si ex Adam propagata non est. unde quomodo possit iuste ire in condemnationem, si de corpore sine baptismo exierit, quisquis istam sententiam de anima tenens potuerit demonstrare mirandus est. Uerissime quippe ac