comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noticiam oĩm et familiari ͭ ͤ
imꝑatoꝵ sibi conciliauit. au¬
gustus in pollionem sc̃pserat
phescenuinos. at ego inquit
pollio taceo nou est leue ineu
scribere qui pot proscribere.
sicut autem nou facile con¬
cpiebat iraui ita nec facile
aduuctebat ad anciciam. et
queu seurel admiserat con¬
stantissume retiebat. Cidem
inter iuria de decora a quoda
probrose obiectum est quod
adoptionem auiuiculi scupro
meru̾it quia eim iulus arci
adiuisisse dictus est uon sine
rumore prostrate pudicicie
alius quoqz eidem iratus ob¬
iecit. ꝙ solitus ẽẽt crura ar¬
deuti suburere face. quo mol¬
lior surgeret pilus. sed et eo
tympanzaute ut ui priuo
libro dixisse menun. uides¬
ne inquit plebeius quid̃ ut
tinẽdus or bemi digito temꝑat
Et cui nauus ad corporis bre¬
uitatem ꝯuiciantis cuiusdam
impetu diceretur sͥ calcia ͭ ͥ
graudius culis utendum ce
rudit. ¶ Tiberius quoq cum
in multis legatur fuisse cul¬

Expanded text:
notitiam omnium, et familiaritatem notitiam omnium, et familiaritatem imperatoris sibi conciliavit. Augustus in Pollionem scripserat Fescenninos: « At ego, inquit Pollio, taceo. Non est leve in eum scribere qui potest proscribere. » Sicut autem non facile concipiebat iram, ita nec facile admittebat ad amicitiam; et quem semel admiserat, constantissime retinebat. Eidem inter varia dedecora a quodam probrose objectum est, quod adoptionem avunculi stupro meruerit, quia eum Julius arctius admisisse dictus est, non sine rumore prostratae pudicitiae. Alius quoque eidem iratus objecit, quod solitus esset crura ardenti face suburere, quo mollior surgeret pilus. Sed et eo tympanizante, ut in primo libro dixisse me memini: « Videsne, inquit plebeius quidam, ut cinaedus orbem digito temperat? » Et cum nanus ob corporis brevitatem convitiantis cujusdam impetu diceretur, sibi calceamentis grandiusculis utendum esse respondit. Tiberius quoque cum in multis legatur fuisse cul
Abbreviated transcription (Latin):
spondit p̾nceps qui. in liceat
iue stati ꝑ fenestram iisit
Miles peritus ancupui noctua
que cesaris noctes inquietau̾at
spe ingentis p̾um captam
tulit ad cesarem laudato uin¬
percitor nulle niuuos dar
ussit. at ille ausus est dicere
chalo uiuat auemqz dimisit
Abiitq contumax nules nou
sine aduuracione multorum
cesare non osseuso ueteranus
ciun s̾ die dicto periclitaretur
cesarem rogauit in publico ut
adessz ille p̾stantissimum ad¬
rocatum queu elegerat sine
mora dedit conuuendauitqz ei
litigatorem ueteranus aute
etclamauit uoce magna at
non ego cesar perientante te
bello acciaco uicarium quesiui
sed pro te ipẽ pugnaui retexitq
impressas cicatrices Er ubuit
cesar uenitqz in aduocacionem
ut qui uereretur nou superbus
tantum sed etiam ingratus bi¬
deri intrauerat urbem adole¬
rome ne gait ille nec couten¬
tus adiecit. sed pater meus se¬
pe Ioci Itciq asꝑitate urbanã

Expanded text:
spondit princeps: « Quidni liceat? spondit princeps: « Quidni liceat? » Ille statim per fenestram misit. Miles peritus aucupii, noctuam, quae Caesaris noctes inquietaverat, spe ingentis praemii captam tulit ad Caesarem. Laudato imperator mille nummos dari jussit. At ille ausus est dicere: « Malo vivat, avemque dimisit. » Abiitque contumax miles non sine admiratione multorum, Caesar non offenso. Veteranus cum sibi die dicto periclitaretur, Caesarem rogavit in publico ut adesset: ille praestantissimum advocatum, quem elegerat, sine mora dedit, commendavitque ei litigatorem. Veteranus autem exclamavit voce magna: « At non ego, Caesar, periclitante te bello Actiaco, vicarium quaesivi, sed pro te ipse pugnavi, detexitque impressas cicatrices. » Erubuit Caesar, venitque in advocationem, ut qui vereretur non superbus tantum, sed etiam ingratus videri. Intraverat urbem adoleRomae? » Negavit ille, nec contentus adjecit: « Sed pater meus saepe. » Joci itaque asperitate urbana
Abbreviated transcription (Latin):
candesceret. loquere uquit au¬
guste quod placet quia dili¬
genciam auribus luigne taci¬
turui tatem iudixi quietem in a¬
uibus et ini omnbus his pote
tucm accusa quia uichil aliud
argui pot in paciencia mea.
Adhec non modo in se suabant
pacian sed eandem aluis indi¬
cebat. unde tum tỹberius que¬
est eium si ħ habemus ue quis
nobis malefacere possit. Idem tan¬
ta coni ͭ ͤ quoslz se adeuutes exci¬
piebat ut quendam toco corri¬
puerit quod sic s̃ libellum por¬
rigere uereretur quasi elesanto
stipem. Ei quantum nero adu¬
laciouibus captus est. tantum
iste abeis auersus est. bñ appel¬
lacionem donuni ut maledciñ
et ohpbrium semper exhorruit
Deniq cum eidem descendenti
per sacrã uiam despercitus quid
tum eterum est quociens ingre¬
diebatur urbem nesupplicium
de quoꝙͣ siuueretur. Curcue
eques romanus deliciis assluẽs
cum maccum turdum sumup¬
sisset in coununo cesaꝵꝵ inter¬
rogait an nuttere liceret. Re¬

Expanded text:
candesceret: « Loquere, inquit, Aucandesceret: « Loquere, inquit, Auguste, quod placet, quia diligentiam auribus, linguae taciturnitatem indixi, quietem manibus, et in omnibus his potentiam tuam accusa, quia nihil aliud argui potest in patientia mea. » Ad haec non modo in se servabat patientiam, sed eamdem aliis indicebat. Unde cum Tiberius queest enim si hoc habemus, ne quis nobis malefacere possit. Idem tanta comitate quoslibet se adeuntes excipiebat, ut quemdam Romanum joco corripuerit, quod sic sibi libellum porrigere vereretur, quasi elephanto stipem. Et quantum Nero adulationibus captus est, tantum iste ab eis aversus est. Unde appellationem domini, ut maledictum et opprobrium, semper exhorruit. Denique cum eidem descendenti per sacram viam, desperatus quidam atum etenim est, quoties ingrediebatur urbem, ne supplicium de quoquam sumeretur. Curtius eques Romanus deliciis affluens, cum macrum turdum sumpsisset in convivio Caesaris, interrogavit an mittere liceret; re
Abbreviated transcription (Latin):
publice diuulgata ut est Illud
nulitum ii triumpho gallico
celebratum. Gallias cesar sube
ferebatur scupro subegisse. iii
ulteriorem familiaritatem duii
ĩuiuor esset admssum. facili¬
taten quoqz cesaris in allege¬
do senatu ticero nuis acriter
et palai irrisit. uam tum ab
hospite suo .p. mallio rogare᷑
ut p̾uiguo suo decurionatum
expediret ait asistente srequen¬
cia. Rome si ius habebit pou¬
pen difficile est. sed et in epistola
ad gaium cassium uiolatorent
dictaioris mordacius scͥpsit uellẽ
idibus marcus me ad cenant
inuitasses profecto reliquiarum
nichil fuisset nunc me reliquie
ure exercent. ded angustus foi
fauor et romam decus impn
auiuiculo iulio longe paciencor
extitit. Cum eium antonius ma¬
ternam eius origuiem despicies
eumi affrum genere et uatura
panifum diceret. ħͥ ridens pertu¬
lit et enidem sorore tradita
in asfinitatis graciam admisit¬
¶ Cum uero ĩdem aduetsus pͥ¬
uatum quendam grauius ex¬

Expanded text:
publice divulgata, ut est illud publice divulgata, ut est illud militum in triumpho Gallico celebratum: Gallias Caesar subegferebatur stupro subegisse, in ulteriorem familiaritatem dum junior esset admissum. Facilitatem quoque Caesaris in augendo senatu Gicero nimis acriter et palam irrisit. Nam cum ab hospite suo P. Manlio rogaretur, ut privigno suo decurionatum expediret, ait assistente frequentia: « Romae si vis habebit, Pompeiis difficile est. » Sed et in epistola ad C. Cassium violatorem dictatoris mordacius scripsit: « Vellem Idibus Martii me ad coenam invitasses, profecto reliquiarum nihil fuisset, nunc me reliquiae vestrae exercent. » Sed Augustus fortunae favor, et Romani decus imperii, avunculo suo Julio longe patientior exstitit. Cum enim Antonius maternam ejus originem despiciens, eum Afrum genere, et natura panificum diceret, hoc ridens pertulit, et eumdem sorore tradita in affinitatis gratiam admisit. Cum vero idem adversus privatum quemdam gravius ex
Abbreviated transcription (Latin):
posse fiuisse. et sapientem nõ
tam pugnam ꝙͣ uictoriam que¬
rere. pͥmus romanoru impe¬
rator Iulius cesat ꝙͣ pacienͫ¬
multa sustuunt. Cumii enim
caluicum iuiquissume ferret
et defficientem capillum a cer¬
uice couuocaret ad froutem
ab irato ulite ei dictum est
sacilius est cesct te caliuiu
nou eẽ ꝙͣ me in execcitu roma¬
no quicꝙͣ egisse uel acturum ẽe
tuuidius. Idem lato clauo usq
ad mams simbriato utens la¬
cius cuigebatur. unde silla op¬
tuua tes sepius admouens di¬
cebat ut puero male p̾ciuctum¬
puerum cauerent. ¶ Preterea
margaritarum cupidissumus
erat quas poudus carun in¬
terdum manu conferens di¬
sceruebat. Cum ergo cecilio in¬
uito rem ut faceret senatus
auc ͭ ͤ deuiuiciasset ut ei uide¬
batur mustam aute inquit
saciaberis margaritis. at h
forte ut alieua uidebuntur.
et q̃ uiri fortis auiuius houe¬
stius dissimularet. uerum et
sauiosi libelli de eo scripti sunt
et iocularia carmina ini enmn

Expanded text:
posse finisse, et sapientem non posse finisse, et sapientem non tam pugnam quam victoriam quaerere. Primus Romanorum imperator Julius Caesar multa sustinuit. Cum enim calvitium iniquissime ferret, et deficientem capillum a cervice convocaret ad frontem, ab irato milite ei dictum est; « Facilius est, Caesar, te calvum non esse, quam me in exercitu Romano quidquam egisse, vel acturum esse timidius. » Idem lato clavo usque ad manus fimbriato utens, laxius cingebatur. Unde Sylla, optimates saepius admonens, dicebat, ut puerum male praecinctum caverent. Praeterea margaritarum cupidissimus erat, quas, pondus earum interdum manu conferens, discernebat. Cum ergo Caecilio invito, rem ut faceret senatus auctoritate denuntiasset, ut ei videbatur injustam: « Ante, inquit, satiaberis margaritis. » At haec forte aut aliena videbuntur, et quae viri fortis animus honestius dissimularet. Verum et famosi libelli de eo scripti sunt, et jocularia carmina in eum
Abbreviated transcription (Latin):
imperator. nam quo ad cam
non differunt nͥ quia deterior
est qui rapit improbius qui
iusticiam abiectius defsit. qͣ
manfestius impugnat leges
Quas enu egofugio tu ꝑse¬
queris. ego ut cuiqz ueueror
tu contempins ihx for inq̃tas
et rei samuiliaris augustia te
sastus intollerabilis et in exple¬
bilis auaricia furem facit si
fortuna manisuesceret fierem
forte melior. at tu quo fortuna¬
cior nequior eris. ihiratus alex
coustanciam homiins eum me¬
rito arguentis. experiar inquit
an futurus sis melior fortunã¬
q mutabo. ut uou ei amodo
quod deliqueris. sed tius mori¬
bus ascribatur. Euni itaqz
iussit conscribi mulicie ut possz
ex iude salius legibus militare
sed ne a solis grecis nutuemi
instrumeuta uirtutum scipio
affricanus cum euu parum
pugnacem quidem arguerent
imperatorem inquit. me ma¬
ter peperit nou bellatorem. axi¬
riꝰ quoq cum eum thentonus
quidam a pugne certamen
cuprdus esset se uitan laqueo

Expanded text:
imperator. Nam quoad causam imperator. Nam quoad causam non differunt, nisi quia deterior est qui rapit improbius, qui justitiam abjectius deserit, qui manifestius impugnat leges. Quas enim ego fugio, tu persequeris, ego utcunque veneror, tu contemnis. Me fortunae iniquitas, et rei familiaris angustia, te fastus intolerabilis et inexplebilis avaritia, furem facit. Si fortuna mansuesceret, fierem forte melior. At tu quo fortunatior, eo nequior eris. » Miratus Alexander constantiam hominis eum merito arguentis: « Experiar, inquit, an futurus sis melior, fortunamque mutabo, ut non ei a modo quod deliqueris, sed tuis moribus ascribatur. » Eum itaque jussit conscribi militiae, ut posset exinde salvis legibus militare. Sed ne a solis Graecis mutuemur instrumenta virtutum. Scipio Africanus, cum eum parum pugnacem quidam argueret: « Imperatorem, inquit, me mater peperit, non bellatorem. » Marius quoque cum eum Teutonus quidam ad pugnae certamen mortis esset, se vitam laqueo
Abbreviated transcription (Latin):
queui carpit. Quid plato to
sed aduersus ouinem fortuã
robore uirtutis sue manere
iuuobilem. Et ne phis solis
pacienciam sic placuisse credas
ipsorum imperatoꝵ ad em
publicandam exempla concur¬
runt. in grecia quis maior
aut clarior alexandro. Ei au¬
thigonus pedagogus citharam
fregit. abiecitqz dicens. Etati
tue iau regnare conuenit.
pudeatq in corpore regni uo¬
luptatem luturie dominari.
quod et ille pacientissune tu¬
lit licet plerumq inpacientis¬
sunus fuerit et patrem ficut
uir tute ita uicus superaret.
Eidem quoq eleganter et uere
comp̾hensus pirata scribitur re¬
spondisse. Cum eim alex̃ in¬
terrogaret quid ei uideretur ꝙ
mare haberet infestum. Ille li¬
bera contumacia quod t̾ inquit
ut tu orbem tertarum sed qr
id ego uno nauigio faciolatro
uocor quia tu magna classe di¬
ceris imperator. Si solus et
captus sit alexander latroer
⁊ ad iuitum dyouidi pplĩ
fanulentur erit dixindes

Expanded text:
quem carpit. » Quid Plato? toquem carpit. » Quid Plato? tosed adversus omnem fortunam robore virtutis suae manere immobilem. Et ne philosophis solis patientiam sic placuisse credas, ipsorum imperatorum ad eam publicandam exempla concurrunt. In Graecia quis major, aut clarior Alexandro? Ei Antigonus paedagogus citharam fregit, abjecitque dicens: « Aetati tuae jam regnare convenit, pudeatque in corpore regni voluptatem luxuriae dominari. » Quod et ille patientissime tulit, licet plerumque impatientissimus fuerit, et patrem sicut virtute, ita vitiis superaret. Eidem quoque eleganter et vere comprehensus pirata scribitur respondisse. Cum enim Alexander interrogaret, quid ei videretur quod mare haberet infestum, ille libera contumacia, « Quid tibi, inquit, ut tu orbem terrarum? Sed quia id ego uno navigio facio, latro vocor; quia tu magna classe, diceris imperator. Si solus, et captus sit Alexander, latro erit. Si ad nutum Dionidi populi famulentur, erit Dionides
Abbreviated transcription (Latin):
lingue tue sic ego mearum
aurium dominus sum. Anti¬
tanes quoqz adam dicenti
inailedixit tibi Ille nou michi
inquit sed illi qui in se quod
ille culpat agnoscit. sed et ipi¬
si uuchi maledicere caret. nõ
caro quia auditus lingua d
eẽ robustior cum singulis ho¬
ninibus liugue suit singule
sed aures bine aliquatenus
tamen curo quia ex ipõ me
fatetur eẽ superiorem. quonia
superioris persone usus est
de tractionibus subiacere infe¬
rioris uferre gaudem. Itaqz
uisi urgente humiam tate¬
honuni conpaterer infelici.
¶Item titus tacius maledi¬
centi sibi metello facile uiquit
est in me dicere cum uec sun
responsurus. Quid sene fon
tu inquit cuidam maledicere
didicisti et ego consciencia te¬
ste didisci uale dicta contẽp¬
uere. Sed et dỹogenes cum
ei nuncicisset auricus. te auri¬
ci cuncti uituperant. oportet
inquit sapienciam ab iusipi¬
eu tibus feriri. Esse eni me¬
siorem indicat mala luigua

Expanded text:
linguae tuae, sic et ego mearum linguae tuae, sic et ego mearum aurium dominus sum. » Antitanes quoque cuidam dicenti: « Maledixit tibi ille, » « Non mihi, inquit, sed illi qui in se, quod ille culpat, agnoscit. Sed et si mihi maledicere curet, non curo, quia auditus lingua debet esse robustior, cum singulis hominibus linguae sint singulae, sed aures binae. Aliquatenus tamen curo, quia eo ipso me fatetur esse superiorem, quoniam superioris personae usus est detractionibus subjacere, inferioris inferre. Gauderem itaque, nisi urgente humanitate compaterer infelici. » Item T. Tatius maledicenti sibi Metello: « Facile, inquit, est in me dicere, cum nec sim responsurus. » Quid Xenophon? « Tu, inquit cuidam, maledicere didicisti, et ego, conscientia teste, didici maledicta contemnere. » Sed et Diogenes, cum ei nuntiasset amicus: « Te amici cuncti vituperant, » « Oportet, inquit, sapientiam ab insipientibus feriri, esse enim meliorem indicat mala lingua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ abhis uisibilium deorum
fabrica sustentatur et regr̃
et honorem aut contemptum
qui Istis exhibetur Illi renuine¬
rant si sapis ergo auguste in
deorum hostes iusurges. et te
si non din quod uequaꝙͣ es
uel deorum te docebis eẽ culto¬
rem si deceptores istos exter¬
contemptores. Et utrorumq
iuiuriam punias hec cecilius.
Iactio tamen adulatorum
preualuit quod et pũcuunrer
declarat status ad eo quidem
ut si quis pplarium modestie
consciis assentacionis et scur¬
rilitatis uicio crediderit tem¬
peraudum hostis felicuu cen¬
seatur aut iuuidus. Corum
si quidem aures tenere sunt
et iam absurduerunt uero
et linguam seueriorem sine
offensione grauissua nou
adinictunt in quo quantum
a uirtute marorum etas ur̃a
degeuerait ꝑspicuum est cũ
sine paciencia aut nullum aut
rarum ẽẽ opus uirtutis uerb
docueruit et exemplis. uiĩ za
rissippus a maledicentẽ se di¬
scedens dixisse legitur. ut tu

Expanded text:
quod ab his visibilium deorum quod ab his visibilium deorum fabrica sustentatur et regitur, et bonorem aut contemptum qui istis exhibetur, illi remunerant. Si sapis ergo, Auguste, in deorum hostes insurges, et te, si non Deum, quod nequaquam es, vel deorum te docebis esse cultorem, si deceptores istos extercontemptores, et utrorumque injuriam punias. » Haec Caecilius. Factio tamen adulatorum praevaluit, quod et praesentium rerum declarat satus. Adeo quidem, ut si quis popularium modestiae conscius, assentationis et scurrilitatis vitio crediderit temperandum, hostes felicium censeatur aut invidus. Eorum siquidem aures tenerae sunt, et jam obsurduerunt vero, et linguam severiorem sine offensione gravissima non admittunt. In quo quantum a virtute majorum aetas nostra degeneraverit, perspicuum est, cum sine patientia aut nullum, aut rarum esse opus virtutis verbis docuerint, et exemplis. Unde et Aristippus a maledicente se discedens, dixisse legitur: « Ut tu
Abbreviated transcription (Latin):
edut uulgari
prouerbio dicitur deus Ille pre
ceteris colendus creditur qui
fubueuit in presenti. Ideoqz
non curant quomodo dumi tñ
hoc quod expetunt faciant ¶E¬
gregie quidem cecilius balbus
unperator inquit auguste tu
in mustis tium ui eo maxuue
elucet prudencia tua ꝙ isti
nondim te ouinino inscuiũ
reddiderunt qui ut tͥ applau¬
dant non modo diis sed tͥ ipĩ
et populo ĩniuriam faciunt
deorum si quid mniuuunt reue¬
renciam quos parificant tibi
te arguunt iusipiencie dumi
condicioius tue repuguante
aliquid diuinum tibi iii ee
qui diuiuitati tue fraudulen¬
ter applaudunt rapi feceris
ad tormenta. ¶ Quis eniui
deoruin et parcat aquose de¬
ceptum ui intelligit. Quis
non irruat in eum qui aureos
Iouis occulos eruit, aut argen¬
to gemimisqz sublat uestez
inititur excecare. Quis de mar¬
tis capite ad amantuiint
lunen impugne temerariis es¬
fodit unguibus. uempe deos in¬
insibiles et iumortales circu¬
uenire et eis fallacie parare
iusidias gramior culpe est. co

Expanded text:
ut vulgari proverbio dicitur: « Deus ille prae caeteris colendus creditur, qui subvenit in praesenti. » Ideoque non curant quomodo, dum tamen hoc quod expetunt faciant. Egregie quidem Caecilius Balbus: « Imperator, inquit, Auguste, tum in multis, tum in eo maxime elucet prudentia tua, quod isti nondum te omnino insanum reddiderunt, qui ut tibi applaudant, non modo diis, sed tibi ipsi, et populo injuriam faciunt. Deorum siquidem minuunt reverentiam, quo parificant tibi. Te arguunt insipientiae, dum conditionis tuae repugnante aliquid divinum tibi inesse qui divinitati tuae fraudulenter applaudunt, rapi feceris ad tormenta. Quis enim deorum ei parcat, a quo se deceptum iri intelligit? Quis non irruat in eum, qui aureos Jovis oculos eruit, aut argento gemmisque sublatis Vestam nititur excaecare? Quis de Martis capite adamantinum lumen impune temerariis effodit unguibus? Nempe deos invisibiles, et immortales circumvenire, et eis fallaciae parare insidias, gravioris culpae est, eo
Abbreviated transcription (Latin):
non odorem sed fetorem. Quic¬
quid ergo exea adquiritur etiã
aib herede iuste pot auelli nec
credo ꝙ possit petitoribus ob¬
mari si uendicare audeant qd̃
adulatoribus contulerunt. s
quis sapiens et intelliget ista
aut ad ħ quis ydoneus cum
non modo in onnu domo aut
conuientium cetu adulanciũ
tanta sit copia ut si quis mode¬
stus aduersus eos mutire audeat
illos deffendat nͣs iuncteq
uin boue phalanges. Certe du
uir honestus inuitens conscĩe¬
uir tutum insisteus officiis
esurit sitit. alget. et multi¬
plices sortune indignantis
iuirias excipit. uilis adula¬
tor picto iacet ebrius ostro.
deliciis inpurgitã ad crapula
uiuo estuai. lauciorib cibis
discendr̃ et pro arbitrio ua¬
riis artificiis celum s̾ conte̾¬
perat. p̾mos habent recubitas
in cenis. in ꝯuẽtib pͥmos ꝯcessꝰ¬

Expanded text:
non odorem, sed fetorem. Quidnon odorem, sed fetorem. Quidquid ergo ex ea causa acquiritur, etiam ab haerede juste potest avelli. Nec credo quod possit petitoribus obviari, si vindicare audeant, quod adulatoribus contulerunt. Sed quis sapiens et intelliget ista? Aut ad hoc quis idoneus, cum non modo in omni domo, aut conviventium coetu, adulantium tanta sit copia, ut si quis modestus adversus eos mutire audeat, illos Defendat numerus, junctaeque umbone phalanges? Certe dum vir honestus innitens conscientiae, tutumque insistens officiis, esurit, sitit, alget, et multiplices fortunae indignantis injurias excipit, Vilis adulator picto jacet ebrius ostro, deliciis ingurgitatur ad crapulam, vino aestuat, lautioribus cibis distenditur, et pro arbitrio variis artificiis coelum sibi contemperat. Primos habet recubitus in coenis, in conventibus primos cons
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. heredes quoq deffiuicti
in solidum et in perpetiuun te¬
nentur de eo ꝙ ad eos constite¬
rit peruenisse sed quid adula¬
tore dolosuis. at nuchi forte
obicies quia non oumes noui
uerum quidem est sed a multis
michi didicisse uideor om̃i mo¬
res. ¶ Duellius Iain senex Ia
decrepitus corpore corde qz tre¬
menti dolens s̃ exprobatum
ee iii in iurgio ꝙ oris uicio feti¬
dus esset se domum contulu.
cumqz uxori granus querere¬
tur quod numꝙͣ eum mouue¬
rat huius uicn querere medi¬
ciuiam fecissem iuquit inisi pu¬
tassem ora uirorum omnium
sic olere. laudare poteris eius
incitr imoni pudiciciam et p̾¬
ferre pacienciam nuilieris que
uiri uicium tanta paciencia
tulit. ut Ille infelicitatem cor¬
poris non ounus fastidio uxo¬
ris sed maledictio seuserit mi¬
nuci. at rego de adulatoribz
aliquid tale respondeo. quia
oumes arbitror sic olere. Os
fallaciam et dolum redolent.
Et quocumqz se uertant pudi¬
cis naribus huic impor tant

Expanded text:
sunt. Haeredes quoque defuncti sunt. Haeredes quoque defuncti in solidum et in perpetuum tenentur de eo, quod ad eos constiterit pervenisse. Sed quid adulatore dolosius? At mihi forte objicies, quia non omnes novi. Verum quidem est; sed a multis mihi didicisse videor omnium mores. Duellius jam senex, jam decrepitus corpore cordeque trementi, dolens sibi exprobratum esse in jurgio, quod oris vitio fetidus esset, se domum contulit. Cumque uxori gravius quereretur, quod nunquam eum monuerat hujus vitii quaerere medicinam: « Fecissem, inquit, nisi putassem ora virorum omnium sic olere. » Laudare poteris ejus matrimonii pudicitiam, et praeferre patientiam mulieris, quae viri vitium tanta patientia tulit, ut ille infelicitatem corporis, non uxoris fastidio, sed maledicto senserit inimici. At et ego de adulatoribus aliquid tale respondeo, quia omnes arbitror sic olere. Omnes fallaciam et dolum redolent, et quocunque se vertant, pudicis naribus, hunc important,
Abbreviated transcription (Latin):
rem. forte aliam ue conuuictam
uel iure uel affectione affectio
tamen efficacior est. eoꝙ ad ua¬
turam familiarius accedit. Ip̃iqz
uintur amine quicquid affectio¬
ius federe copulatur uon est
utiq puiciosior assentacio quã
ca que affectionis inductione
procedit. inde et ꝙ sepe mariti
araus amplectuntur. Et se ri¬
ualibus sus exponunt pleuius
et sepuis inuitant ad cenam
matrunoii corruptores. duin
ut ꝓuerbialiter dicitur ama¬
tor uicantus pudice magis
brori ꝙͣ infidelibus occulis cre¬
dit. nonne satis delusus est qui
occulis suis assercorem femine¬
am que ex eosolo decipit cre¬
brius quod intercipitur rariꝰ
antepoini. pisa si quid̃ puluina¬
ris efficatissua est. Et ut dici
solet coruix nocturna quouis
oratore disercior et cunsqz oꝑis
faciem quocumiqz libuerit colo¬
re uescit. Quo ergo cauctior¬
est. eo suspectior habenda est
si dolus dedit causam contrac¬
tui rescindr̃ et reuocauitur om¬
ma que exeo uel ob profecta

Expanded text:
rem forte, aliamve conjunctam rem forte, aliamve conjunctam vel jure, vel affectione. Affectio tamen efficacior est, eo quod ad naturam familiarius accedit, ipsique unitur animae, quidquid affectionis foedere copulatur. Non est utique perniciosior assentatio, quam ea quae affectionis inductione procedit. Inde est quod saepe mariti arctius amplectuntur, et se rivalibus suis exponunt plenius, et saepius invitant ad coenam matrimonii corruptores, dum, ut proverbialiter dicitur, amator incautus pudicae magis uxori, quam infidelibus oculis credit. Nonne satis delusus est, qui oculis suis assertionem femineam, quae ex eo solo decipit crebrius, quod intercipitur rarius, anteponit? Pica siquidem pulvinaris efficacissima est, et, ut dici solet, cornix nocturna quovis oratore disertior, et cujusque operis faciem, quocunque libuerit colore, vestit. Quo ergo cautior, eo suspectior habenda est. Si dolus dedit causam contractui, rescinditur, et revocantur omnia, quae ex eo, vel ob id profecta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc amiat obscurum. uolz hoc
sub luce uideri iudicis argutu
qͥ non fornudat acumen licet
Itaq secretorum cominiuno
aliquid felicitatis uidcntur adi¬
sere securitati tamen plurimũ
deunit disficile aut pocius im¬
possibile est illos pcurrere qui
haic uia ad inferos descendetunt
aut peius nouissimis se inge¬
niuerunt affeccos Deu iuͥ cur
uidi cur noxia lumina feci.
inquit ille. qui an de conscĩa
alieua. an ꝓprii operis noxa
deportacocm̃n uerueru inicertũ
est. Certu tauien est quia
mala alieua nouisse non ex¬
pedit uerumptamen siue sci
hostes uiuendum cenfuit. tq̃m
hostibus uiueretur. Et sati¬
ut luguas mancipiorum con¬
tempias nam luigua mali
pars pessuna serui. ed nou
modo ꝓpter luiguas seritorum
uerum ꝓpter gladios et ueuena
potentum et insidias omi p̾
cepto satiriai parendum est.
t qui adulator
ei nequaquam parere pt. qui
uichil aliud querit nisi ut
placeat si pt per se fin autem
per sonau suppositam querit uro¬

Expanded text:
Haec amat obscurum, volet haec Haec amat obscurum, volet haec sub luce videri, Judicis argutum quae non formidat acumen. Licet itaque secretorum communio aliquid felicitatis videatur adjicere, securitati tamen plurimum demit. Difficile, aut potius impossibile est illos percurrere, qui, hac via ad inferos descenderunt, aut poenis novissimis se ingemuerunt affectos. Heu mihi cur vidi, cur noxia lumina feci! inquit ille, qui an de conscientia alieni, an proprii operis noxa deportationem meruerit, incertum est. Certum tamen est, quod mala aliena novisse non expedit. Verumtamen sive sciahostes vivendum censuit, tanquhostibus viveretur. Et satyut linguas mancipiorum Contemnas, nam lingua mali pars pessima servi. Sed non modo propter linguas servorum, verum propter gladios, et venena potentum, et insidias omnium, praecepto satyrici parcendum est.tqui adulator ei nequaquam parere potest, qui nihil aliud quaerit, nisi ut placeat. Si potest, per se; sin autem personam suppositam, quaerit uxo
Abbreviated transcription (Latin):
si astucia sua iudustrie tue
labores et sollicitudines hac
uiercede donauerit. ut te rẽd¬
dat infamem et fecerit aut
suixerit te criminibz in audi¬
tis obuorium. non est enui
inalum in ciuitate quod non
ini diuitis consiliarios impin¬
guatur cum iuans sit excu¬
sacio. eoꝙ ouine officium sibi
potentatus consornat nemo¬
qz sapiens diu fluctuat consilio
imprudencium omina namq
disceruit et iudicat an eum
putas in consciencia tua secu¬
rum quiescere cuius turpitu¬
diuem preducere potes in luce
et proferre in publicum. Certe
omius qui malus est. odit
lucem Et oume opus artisici
sui uidetur habere ymaginẽ
iheretricancium mulierum
sucus dum argui ueretur a
lumiie petit umbras et tuuz
ue se ipis defornuores sint. si
Iumediata luce uidentium ob¬
tatibus pateant. ħ ergo illar
tota uigilancia quetit ut qd̃̾
non est in eis presc̾cti occuli
uideant et qui uident ceci fi¬
aut. at uihis q̃ natiuo colore
cousidunt. longe aliter est qr

Expanded text:
si astutia sua industriae tuae si astutia sua industriae tuae labores et sollicitudines, hac mercede donaverit, ut te reddat infamem, et si fecerit, aut finxerit te criminibus inauditis obnoxium. Non est enim malum in civitate quod non in divitis consiliarios impingatur, cum inanis sit excusatio, eo quod omne officium, sibi potentatus conformat, nemoque sapiens diu fluctuat consilio imprudentum. Omnia namque discernit et judicat. An eum putas in conscientia sua securum quiescere, cujus turpitudinem producere potes in lucem et proferre in publicum? Certe omnis, qui malus est, odit lucem. Et opus omne, artificis sui videtur habere imaginem. Meretricantium mulierum fucus dum argui veretur a lumine, petit umbras, et timet ne se ipsis deformiores sint, si immediata luce videntium obtutibus pateant. Hoc ergo illarum tota vigilantia quaerit, ut quod non est in eis, praestricti oculi videant, et qui vident, caeci faciant. At in his quae nativo colore confidunt, longe aliter est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quia alieui admissi delatrix
fuit et conscia coloris ꝑdidu
uenustatem et garrulitatis
icurrit notam. Preterea se¬
crctariz dunitum qĩ quid̃ tolu¬
tarn uel dlitarii sunt. et qui
eorum delictis onerentur. Quic¬
quid ab eis delinquitur In Istoꝵ
insanniam cudi nuisi forte ea
sit de potente opuno ut iuillo
possit consilio dampuari. si
enum sollempius est malicia
eurs si sraudis et doli uulga¬
ta opimo toaus faiilie fama
purgatur ac si capitis langor
infirmancium deingret dolorẽ
laterum Alioquin si benignior
si cuulior creditur potentatus
onura delirauenta eius sanu¬
liares quasi clitellarii quibus¬
daui nominis iui humieris
portant sed recte gestorum
uichil nist benigintati aut ci¬
uilitati potentis ascribitur. et
si quando calculus grauior
nummnet quasi pelleui propel¬
le auuuautuain dabit diues
pro fauia sua. Et ut in te re¬
torqueat culpam suam capud
tiuim meritis cruinuum peus
nou uerebitur obiectare s ꝙ
magis uurabere gratulabit᷑

Expanded text:
quia alieni admissi delatrix quia alieni admissi delatrix fuit et conscia, coloris perdidit venustatem, et garrulitatis incurrit notam. Praeterea secretarii divitum, quasi quidam tolutarii vel clitellarii sunt, et qui eorum delictis onerentur: quidquid ab eis delinquitur in istorum infamiam cuditur; nisi forte ea sit de potente opinio, ut nullo possit consilio depravari. Si enim solemnis est malitia ejus, si fraudis et doli vulgata opinio, totius familiae fama purgatur, ac si capitis languor infirmantium denigret dolorem laterum. Alioquin si benignior, si civilior creditur potentatus, omnia deliramenta ejus familiares, quasi clitellarii, quibusdam nominis sui humeris portant. Sed recte gestorum nil nisi benignitati, aut civilitati potentis ascribitur. Et si quando calculus gravior imminet, quasi pellem pro pelle, animam tuam dabit dives pro fama sua, et ut in te retorqueat culpam suam, caput tuum meritis criminum, poenis non verebitur objectare. Sed quod magis mirabile, gratulabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
diuitis seusus aut furor carere
non pot. in lupanari uel taberna
sparserunt aut ut se uendita¬
rent a familiaritate potentis
diuul gauerunt in populo. Iu
Illuis calumpinant retorques.
qui in consiliis aliquem locum
bisus est ienuisse si motus rer
pͥscire desideras meritoria di¬
scute. et lixaruu castrensium
uiquire sentencias. uichil eiuii
a deo occultum et quod eis ex
aliqua parte nou reueletur
si mͥ non credis uel aqnati
nostro aures accommoda au
euim. O coridon. coridon setre¬
tum diuitis ullum eẽ puta.
serui ut taceant iumuenta lo¬
quentur et cauis et postes et
in armora claude feuestras
nemo recumbat quod tamen
proriuius aute diem caupo
sciet ꝓcedo si terre secretum
suum infodiat. uel arundo
subscribeus h ꝓducet in publicũ
et leui fletu in auras proseret
quomam auriculas asini mi¬
das h. pallas quoq erictoniu
suum occultate non potuit. qn
ipsum iam cognitum cornicis
garrulitas publicaret. unde

Expanded text:
divitis sensus, aut furor carere divitis sensus, aut furor carere non potest, in lupanari vel taberna sparserunt, aut ut se vindicarent a familiaritate potentis, divulgaverunt in populo, in illius calumniam retorquetur, qui in consiliis aliquem locum visus est tenuisse. Si motus rerum praescire desideras, meritoria discute, et lixarum castrensium inquire sententias. Nihil enim adeo occultum est, quod eis ex aliqua parte non reveletur. Si mihi non credis, vel Aquinati nostro aures accomoda. Ait enim. O Corydon, Corydon, secretum divitis ullum Esse putas? servi ut taceant, jumenta loquentur, Et canis, et postes, et marmora: claude fenestras, nemo recumbat: Quod tamen Proximus ante diem caupo sciet. Procedo. Si terrae secretum suum infodiat, vel arundo succrescens hoc producet in publicum, et levi flatu in auras proferet, quoniam Auriculas asini Midas habet. Pallas quoque Erichthonium suum occultare non potuit, quin ipsum jam cognitum cornicis garrulitas publicaret: unde
Abbreviated transcription (Latin):
donuinatur. utiqz diues fanu¬
aut raro. non tamen hic de
eo qui habet diuicias sermo
est sed qui auict. Ex quibus
liquet quia quantacumqz ex
fsamuliaritate potencior gr̃a
uideatur diligentem cautelã
exigit subdictor alioqui.
omius eius illecebra plus aloes
ꝙͣ mellis in exituhĩtura est
at expedit plunum ad fucces¬
sus ee conscium secretoru
Quid in reuerencia crescit
iuualesct auctoritas arcent
iucommnoda ꝓueniuint utili¬
tates amicorum augetur nnͣs
cultoribus accedit deuocio. et
fortuua tocius gracie sue et
felicitatis auram uidetur bea¬
tulis inspirare. Ceterum Istoꝵ
onni nouissuma quouis ab¬
suithio amariora sunt. Et si
uiterim uon amarescum. fu¬
stam amaritũduus habent su¬
spicioneui res si quidem pericu¬
losa est diuitum aut potentum
cominicare secretis. Si qui d
enii eis per incuriam for ie
elabitur cui nnsi conscio impo¬
uetur quod cubicularii aut
ciniflores iminiue, aut quicũqz
nebulonum quibus delicatus

Expanded text:
dominatur? Utique dives famidominatur? Utique dives famiaut raro. Hic tamen non de eo, qui habet divitias, sermo est, sed qui amat. Ex quibus liquet, quia quantacunque ex familiaritate potentioris gratia videatur, diligentem cautelam exigit subditorum. Alioquin omnis ejus illecebra, « plus aloes, quam mellis » in exitu habitura est. At expedit plurimum ad successus esse conscium secretorum. Quidni? Reverentia crescit, invalescit auctoritas, arcentur incommoda, proveniunt utilitates, amicorum augetur numerus, cultoribus accedit devotio, et fortuna totius gratiae suae, et felicitatis auram videtur beatulis inspirare. Caeterum istorum omnium novissima quovis absinthio amariora sunt, et si interim non amarescunt, justam amaritudinis habent suspicionem. Res siquidem periculosa est, divitum aut potentum communicare secretis. Si quid enim eis per incuriam forte elabitur, cui, nisi conscio imponetur? Quod cubicularii, aut ciniflones, mimive, aut quicunque nebulonum, quibus delicatus
Abbreviated transcription (Latin):
ii uigilantia et labor adqui¬
rit. sed egrior sollicitudo reti¬
uet et conseruat. inquit ethi¬
cus. uou minor est uirtus
ꝙͣ querere parta tueri. Casus
inest illic hic erit artis opus
Cum ergo Istud ars Illud ca¬
sus nomune censeatur. qui
eaz sine applicacione mentis
intensa diucius seruat. Certe
uetus ꝓuerbium est. quia uͥ
amor. Ibi occulus. et ubi uigil
mentis iutencio. Ibi sixa cor¬
dis posicio est. unde licet iuico
et repugnanti anmo plerumq
affluant cor tamen apponete
philosophus fidelis ꝓhibet et
doctor gencium eos qui diuites
fieri cupunt in laqueum dr̃aͭͥ
et temptaciones dicit incidere
Et qui btroqz maior est pri¬
mogenitus mortuor et prin¬
ceps regum terre asserit deo et
maminone simul seruiri non
posse. Quoniai impat aut
seruit collecta peccunia cuiq
s diuiti numꝙͣ seruit aut
raro. unde liquet duntes fre¬
quencius iuiquos eẽ ꝙͣ heredes
uquorum quomodo ergo
regnat caritas ubi iniquitas

Expanded text:
imi vigilantia et labor acquiimi vigilantia et labor acquirit; sed aegrior sollicitudo retinet et conservat. Inquit ethicus: Non minor est virtus, quam quaerere, parta tueri: Casus inest illic, hic erit artis opus. Cum ergo istud ars, illud casus nomine censeatur, quis eas sine applicatione mentis intensa diutius servat? Certe vetus proverbium est: « Quia ubi amor, ibi oculus; et ubi vigil mentis intentio, ibi fixa cordis positio. » Unde licet invito et repugnanti animo plerumque affluant, cor tamen apponere fidelis philosophus prohibet, et Doctor gentium eos, qui divites fieri cupiunt, in laqueum diaboli, et tentationis dicit incidere. Et qui utroque major est, primogenitus mortuorum, et princeps regum terrae asserit, Deo et mammonae simul serviri non posse. Quoniam. Imperat, aut servit collecta pecunia cuique. Sed diviti nunquam servit, aut raro. Unde liquet divites frequentius iniquos esse quam haeredes iniquorum. Quomodo ergo regnat charitas, ubi iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
non assequutur. unde et cri¬
spo historicorum inter latiuos
potissimo sed et ipĩ ciceroni
placuit in malis factionem
ẽẽ. quod in uiris bons uera
amicicia est. Ged quãuis
uiciosus p̾pediente malicia
auicus ẽe non possit. et si
non uenercibilis berendus
tameu erit qui coustiencia
secretorum couscio terrorem
pot incutere. scitum est illud
ethici quici nl tibi te debere
putct. iul confert uinquam
honesti. hͦ quoq iam p̾dam
penit in dubiuii. an quẽ qͣm
dintum et potentum amare
contingat. tandemqz receptu
est cosdem nuuiquam amare
uel raro et in eis p̾cipue caus̾
in quibus se pocius ꝙͣ alios auia¬
re uideantur. Contraria siquidẽ
in eodem ẽẽ non possunt. Et
quo diuites plurmium cupi¬
ditatis eo habent munumt
caritatis hec et enum iniucem¬
sibi maxime aduersantur.
¶Porro ut ait quidem. ois
diues iiquus est aut iuiqui
heres. Et rarissimum est ut
ris et cupiditatis glutuo so¬
lidentur. Eas desiderant᷑ au¬

Expanded text:
non assequuntur. Unde et Crinon assequuntur. Unde et Crispo, historicorum inter Latinos potissimo, sed et ipsi Ciceroni placuit, in malis factionem esse, quod in viris bonis vera amicitia est. Sed quamvis vitiosus, praepediente malitia, amicus esse non possit, etsi non venerabilis, verendus tamen erit, qui conscientia secretorum, conscio terrorem potest incutere. Scitum est illud ethici, quia Nil tibi se debere putat, nil conferet unquam honesti. Hoc quoque jam pridem venit in dubium, an quemquam divitum et potentum, amare contingat. Tandemque receptum est, eosdem nunquam amare, vel raro, et in eis praecipue causis, in quibus se potius, quam alios amare videantur. Contraria siquidem in eodem esse non possunt. Et quo divites plurimum cupiditatis, eo habent minimum charitatis. Haec etenim invicem maxime adversantur. Porro ut ait quidam: « Omnis dives iniquus aut iniqui haeres est; et rarissimum est, ut ris et cupiditatis glutino solidentur. » Eas desiderantis an
Abbreviated transcription (Latin):
Illa tuo sentenciai semper mo
re uersetur diis atqz ipõ ioue
digna poete. uñ heat querit
uemo sed opportet habere. iii.
his quid̃ uersari est arciori
gracie funibus uincire diuite
licet uersibilitate iugemi lu¬
bricum ꝓthea uincat. aut si
ueritatis defficit gracia uel
ulterius familiaritatis exhi¬
bicio conitat. Ceterum licet
utrumq non possis assequi
et rerum priucitarum parti¬
cipacoem et calculi cruiciones
te secretis uigere ꝙͣuis arte
an nescis quõd qui pergunt ipis
imperatoribus imꝑare scire
uolurit secreta domus atqz inde
timeri. Et quo studiosius occul¬
tantur eo sunt diligentius per¬
scrutanda. nempe carus erit
uerri qui uertem tempore quo
uult accusare p̃t. si autem in
in boius ẽẽ non posse. magna
utiq uiter molles et malos
concordia sed ea tantum a
caritate discedit. quantum
lux distat a tenebris. Et licet
interdum mali sicui et boui
Idem uelle et Idem uolle pos¬
sint. amicicie tamen titulum

Expanded text:
Illa tuo sententia semper in Illa tuo sententia semper in ore Versetur, diis atque ipso Jove digna, poetae: « Unde habeat quaerit nemo, sed oportet habere! » In his quidem versari, est arctioris gratiae funibus vincire divitem, licet versibilitate ingenii lubricum Protea vincat. Aut si veritatis deficit gratia, vel ulterioris familiaritatis exhibitio constat. Caeterum licet utrumque non possis assequi, et rerum privatarum participationem, et calculi cautiones, te secretis ingere, quavis arte. An nescis quod qui pergunt ipsis imperatoribus imperare, Scire volunt secreta domus, atque inde timeri? Et quo studiosus occultantur, eo diligentius sunt perscrutanda. Nempe Carus erit Verri, qui Verrem, tempore quo vult, Accusare potest. Si tamen intin bonis esse non posse. Magna utique inter molles et malos concordia; sed ea tantum a charitate discedit, quantum lux distat a tenebris. Et licet interdum mali, sicut et boni, idem velle, et idem nolle possint, amicitiae tamen titulum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait cicero si nescis ueotigal
parsuonia est. tenus parcus
uupleͬͥ facile. et facilune exi¬
namtur prodigus diues. ar¬
cha sane capacissima fiuidum
hz et breui exitu congestar
aquaꝵ quantalz copia defluit
foutisqz habuudancia tollitur
scaturieutis bene fecunditate
sublata. Exili plerumqz mea¬
tu uiclusum egerit urua li¬
quorem. Sic muuitissimmis. du
srequentibus et contiuius sump¬
tibus amplissime exhauriuntur
opes et breuium subtractacione
minuciarum maxuna heredi¬
tas expilatur. nisi forte ꝓdi¬
gus peccumai iuueniat redi¬
iiuam est luxus populator opũ
cui semper adhereus infelix
hunuli gressi comutatur ege¬
stas. Illis ergo parcendum est
quorum neccessarius iumninet
psus. et ad adiciendum est ꝙͣ¬
titati que iugi parcium deduc¬
cioue decrescit. Et licet usu de¬
fluant unciole patrunomi
gratum est diligenti patrifa¬
iuilias. si uel raciociuii calculo
teneantur. peritqz dupliciter
quod elabitur nescienti. ad hec

Expanded text:
ut ait Cicero, si nescis, vectigal ut ait Cicero, si nescis, vectigal parcimonia est. » Tenuis parcus impletur facile, et facillime exinanitur prodigus dives. Arca sane capacissima fundum habet, et brevi exitu congestarum aquarum quantalibet copia defluit, fontisque abundantia tollitur, scaturientis venae fecunditate sublata. Exili plerumque meatu inclusum egerit urna liquorem. Sic minutissimis, dum frequentibus et continuis sumptibus, amplissimae exhauriuntur opes, et brevium subtractione minutiarum, maxima haereditas expilatur, nisi forte prodigus pecuniam inveniat redivivam. Est luxus populator opum, cui semper adhaerens Infelix humili gressu comitatur egestas. Illis ergo parcendum est, quorum necessarius imminet usus, et aliquid adjiciendum est quantitati, quae jugi partium deductione decrescit. Et licet usui defluant unicolae patrimonii, gratum est diligenti patrifamilias, si vel ratiocinii calculo teneantur, peritque dupliciter, quod elabitur nescienti. Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
ne cumi uolueris nou possis
aut uolis ex iusta causa cun
possis. aut cum effeceris gr̃azz
perdas aut iuiuas eoꝙ te
aute ill aqueaneras ini uerbo
oris tui. sit tamen ut non inͦ
licitum sit ꝓuuctere. s et con¬
duci ͤ Et ut aliorum ad pus
taceautur exempla paraclitum
xp̃s ipẽ discipulis et ꝓusit
et misit. Cis demqz quid futuꝵ
essz illis qui omnnia proeo re¬
liquerant interregantibus se¬
des in regeneracione ꝓurisit
et iudiciariam quam cum eo
habituri sunt potestatem. Ex
quibus coustat quia causa pro¬
positum opusqz commendat
ui liquecit ex his quia nou
ncc̃e est philosophi regulam
uiciari
ed si non modo
ꝓmissores sed munuscularioꝵ
in gracia Illius quem captas
antecedere pergis te racõcuns
euis imnisceas partas sumpti¬
bus eoꝙ secretorum consciis
qui loculis parcit diligenti pa¬
trifamilias displicere nõ põt
Grata sunt uicia eius qui de¬
formitatem moꝵ sumptuũ
parcitate compeusct optimũ

Expanded text:
ne cum volueris non possis, ne cum volueris non possis, aut nolis ex justa causa cum possis, aut cum effeceris gratiam perdas, aut minuas; eo quod te ante illaqueaveris in verbo oris tui. » Fit tamen ut non modo licitum sit promittere, sed et conducibile. Et ut aliorum ad praesens taceantur exempla, Paracletum Christus ipse discipulis et promisit et misit. Eisdemque quid futurum esset illis, qui omnia pro eo reliquerant interrogantibus, sedes in regeneratione promisit, et judiciariam, quam cum eo habituri sunt, potestatem. Ex quibus constat, quod causa propositum, opusque commendat, ut liqueat ex his, quia non necesse est, philosophi regulam vitiaried si non modo promissores, sed munuscularios, in gratia illius quem captas, antecedere pergis, te ratiociniis ejus immisceas, parcas sumptibus, eo quod secretorum conscius, qui loculis parcit, diligenti patrifamilias displicere non potest. Grata sunt vitia ejus, qui deformitatem morum, sumptuum parcitate compensat. « Optimum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitos non parict actionem. ꝓ¬
missor omins apud ueritatem
ut dici solet polliceui fixit et iu¬
re ciuili cessante fidei natura¬
liter obligatur s quis actor du¬
rius aget. ꝙ̃ fides si ipã ceperit
uemo uoceus absoluitur i¬
⁊ uero ipã iustificat quis coudep¬
nat. ꝓculdubio qui ui illo ti¬
uie: articulo dominius est. uͥ
et dies contempuitur huma¬
nus et consciencia quid oblo¬
qua᷑ non iuueuit si uero aĩaz
accusant opera. et illi consciã
testis assistit. et cam uerita
exanuriat equitatis. Qui
queso pretor in recum obno¬
xiamqz mendacio graum
tractat sed ueritatis sina ma¬
uet irretractabilis quia iusti¬
cia eius iusticia in eternum
et lex eius equitas ¶ Econtra
in pretorio sepe suiu ius
summa iuiuria est. Quisqͣs
ergo prounctit debitor est.¬
¶ Et ueritatis urgente sinã
sponsiõis fidem compellitur
adimplere. porro qd̾ ncc̃itas
extorquet gram minuit. un
Illud philosophicum quod pͥ¬
urisi prouuctere ne festuies

Expanded text:
peritos non pariat actionem, pperitos non pariat actionem, promissor omnis apud veritatem ut dici solet pollicem fixit, et jure civili cessante, fidei naturaliter obligatur. Sed quis actor durius aget, quam fides, si ipsa coeperit nemo nocens absolvitur, Si vero ipsa justificat, quis condemnat? Procul dubio qui in illo timetur articulo, Dominus est, ubi et dies contemnitur humanus, et conscientia quod obloquatur non invenit. Si vero animam accusant opera, et illi conscientia testis assistit, et causam veritas examinet aequitatis, quis, quaeso, praetor in ream, obnoxiamque mendacio graviutractat. Sed veritatis sententia manet irretractabilis. Quia justitia ejus justitia in aeternum, et lex ejus aequitas. Econtra in praetorio saepe summum jus summa injuria est. Quisquis ergo promittit, debitor est, et veritatis urgente sententia, sponsionis fidem compellitur adimplere. Porro quod necessitas extorquet, gratiam minuit. Unde illud philosophicum quod praemisi: « Promittere ne festines,
Abbreviated transcription (Latin):
salubrius iicantum et ꝑsi¬
dum soluisset iuramentum
ꝙͣ in extinguenda lucerua uer¬
bi auserendo p̾anbulum gre
ueritatis occidendo preconen
mensani pollueret. conunuz
in cestaret. regiam pessumdar
mciestatem dum incestui cun¬
cta seruiunt et obtemperant
saltatrici. Ethice quid̃ regula
est quia non ouiua sunt ꝑp
ꝓmissa soluenda si forte aut
accep ͭ ͦ dampnosa aut ꝑuicio¬
sa sunt ꝓmctendi. Et lex ami¬
cicie illa preualuit qua sola
honesta peti licet ab aucis
autem fieri ipõqz iure cautu
est. ut nulla ꝓiuissio que turꝰ¬
pemi aut tristem habet exitim
impleatur ¶ Postremo antece¬
deus ꝓmissio cousequentis be¬
nesicn gram aut extuigunt
aut niiuint. Et sicut iacula
q̃ p̾uidentur feruintur nimus
ei que omnino non p̾cauentur
magis ledunt. Ita et in bene¬
sicus quod expinissione con¬
ceptim est minus accipitur
et quod ex insperato ꝓueuit gra¬
cuis acceptatur. licet eium nuda
promissio apud Iuris ut dicit᷑.

Expanded text:
salubrius incautum et perfisalubrius incautum et perfidum solvisset juramentum, quam in exstinguenda lucerna verbi, auferendo praeambulum gratiae, veritatis occidendo praeconem, mensam pollueret, convivium incestaret, regiam pessundaret majestatem, dum incestui cuncta serviunt et obtemperant saltatrici. Ethica quidem regula est, quia non omnia sunt semper promissa solvenda; si forte aut accepturo damnosa, aut perniciosa sint promittenti. Et lex amicitiae illa praevaluit, qua sola honesta peti licet ab amicis aut fieri. Ipsoque jure cautum est, ut nulla promissio, quae turpem aut tristem habeat exitum, impleatur. Postremo antecedens promissio, consequentis beneficii gratiam aut exstinguit, aut minuit. Et sicut jacula, quae praevidentur feriunt minus, et quae omnino non praecaventur magis laedunt, ita et in beneficiis quod ex promissione conceptum est, minus accipitur, et quod ex insperato provenit, gratius acceptatur. Licet enim nuda promissio apud juris, ut dicitur,