comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi carnalib: quasi paruulis in xp̃o. lac uobis potũ decdi
non escam. Nondũ enĩ poceratis. sed nec ad huc quidẽ potestis
ad huc enim estis carnales. Cum enimsint interuos ęmula is
contentio. non ne carnales estis. & scđm hominẽ ambulatis ul
quȩ dicat mala. deignorantiş malo uenientia. Et puto. quob
nondecatetuminis ista dicebat. Paruuli quippe in xp̃o. quomodo
qsent nisi iam renatiessent quod si nondum credis. quid eis post
hura dicat attende. Nescitis quia templum dĩ estis & sp̃s dĩ habitat
nuobis An adhuc dubitabis. uel negabis. Nonne eos potuisse esse
implum dĩ in quo habitaret sp̃s dĩ nisi baptitatos: saltem ergo
ilid respice quod eis dixit Nũ quid in nomine pauli baptirati
slis: non igitur caruerant tanto ignorantiȩ malo in lauacro re-¬
geationes. ubi tamen omnib caruerant sine dubitatione pet¬
utis. Et ꝑhoc ignorantiȩ malũ. tẽplo dĩ in quo habitabat sp̃s

Expanded text:
edi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales. Cum enim sint inter vos aemulatio et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Vide quae dicat mala de ignorantiae malo venientia. Et puto quod non de catechumenis ista dicebat. Parvuli quippe in Christo quomodo essent, nisi jam renati essent? Quod si nondum credis, quid eis post pauca dicat, attende: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? An adhuc dubitabis, vel negabis, non eos potuisse esse templum Dei, in quo habitaret Spiritus Dei, nisi baptizatos? Saltem ergo illud respice quod eis dixit: Numquid in nomine Pauli baptizati estis ? Non igitur caruerant tanto ignorantiae malo in lavacro regenerationis, ubi tamen omnibus caruerant sine dubitatione peccatis. Et per hoc ignorantiae malum templo Dei, in quo habitabat Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ditas homini timido. & quando non timet. Cũ uero occurnt
quod concupiscatur. nec desideria mala nobis etiam nolenab
cõmouentur : sanitas plena est. Hoc ergo uitium ñ posset ns
reatu tenere hominẽ: quã uis eiꝰdẽ mali: bono usu de castis con¬
iugib procreatũ. Qui reatꝰ. quã uis eomanente malo. soluitur
in remissione omniũ peccatorũ. ꝑdĩ grãm qua liberamꝰ abomni
mulo. cũ dñs ñ solum ꝓpitius fit om̃nib iniquitatib nr̃is. uerũ

Expanded text:
ditas homini timido, et quando non timet. Cum vero occurrit ditas homini timido, et quando non timet. Cum vero occurrit quod concupiscatur, nec desideria mala nobis etiam nolentibus commoventur, sanitas plena est. Hoc ergo vitium non posset nisi reatu tenere hominem, quamvis ejusdem mali bono usu de castis conjugibus procreatum: qui reatus, quamvis eo manente malo, solvitur in remissione omnium peccatorum per Dei gratiam qua liberamur ab omni malo, cum Dominus non solum propitius fit omni
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽq p̃terito reatus eius maneat uenia resoluendus Tale est
carnis concupiscentia. ut mane at in homine. secũ ꝑ continenu
confligentem. q̃uamuis eiꝰ reatꝰ qui fuerat generatione c̃tuaciꝰ
iã sit regeneratione trans actus. Actu enĩ manet: nonquid̃
abstrahendo & illiciendo mentẽ. eiꝰq consensu concipiendo
& pariendo peccata: sed mala quib mens resistat desidena
commouendo: Ipse quippe motus actus est eiꝰ: q̃uã uis ment
non c̃sentiente desit affectꝰ In est enim omͥni malum . & p̃aersbꝰ
actum. id est prȩt̃ hunc motũ. Unde surgit hic motus : quẽ. ino¬
t̾iũ dicimus desiderium. Non enĩ sẽꝑ est desiderium: contraquos
pugnemꝰ : sed si tunc ñ ẽ quando ñ occurrit quod concupiscatu
siuẽ animo cogitantis. siue sensib corporis. fieri potest ut in sit
qualitas mala. sed nulla sit tẽptatione cõmota. sicut in est tini¬

Expanded text:
eodemque praeterito reatus ejus maneat venia resolvendus. Quiddam vero tale est eodemque praeterito reatus ejus maneat venia resolvendus. Quiddam vero tale est carnis concupiscentia, ut maneat in homine, secum per continentiam confligente, quamvis ejus reatus qui fuerat generatione contractus, jam sit regeneratione transactus. Actu enim manet non quidem abstrahendo et illiciendo mentem, ejusque consensu concipiendo et pariendo peccata; sed mala, quibus mens resistat, desideria commovendo. Ipse quippe motus actus est ejus, quamvis mente non consentiente desit effectus. Inest enim homini malum et praeter istum actum, id est, praeter hunc motum, unde surgit hic motus; quem motum dicimus desiderium. Non enim semper est desiderium contra quod pugnemus: sed si tunc non est, quando non occurrit quod concupiscatur sive animo cogitantis, sive sensibus corporis; fieri potest ut insit qualitas mala, sed nulla sit tentatione commota: sicut inest timi
Abbreviated transcription (Latin):
ao aliqua. eẽ. posse ostendere debui. ac deinde inhis esse quod posui:
edeẽ. aliqua iam ipse concedis: qui ñdicis nullorũ contrariorum
ẽ. reciꝓcationẽ. sed ñ omniũ. Est igitur aliquorũ. Sed utrum
uihis etiam hoc sit quod amepositũ. ẽ: restat ostendere. id ẽ utrum
sicut uerũ ẽ reatu manere peccata quȩ prȩcerierunt actu : ĩta sit uenĩ
qod concupiscentia maneat actu. ꝙ. p̃tereat reatu. Quod tu fieri ñ
posse uolens ostendere: hoc dixisti quod egonondixi. Ego enim
deconcupiscenta dixi. quȩ ẽ in menbris rep̃ugnans legimentis.
diãuis reatus eius. in omniũ peccatorũ remissione transierit
ut ccontrario sacrificiũ idolis factum. sideinceps non fiat p̃teruit
actu : sed manet reatu. nisiꝑ indulgentiam remittatur. Quiadu
enim tale .ẽ. sacrificare idolis. ut õpus ipsum cũ fit prȩcereat. i¬

Expanded text:
ego aliqua esse posse ostendere debui, ac deinde in his esse quod posui. ego aliqua esse posse ostendere debui, ac deinde in his esse quod posui. Sed esse aliqua jam ipse concedis, qui non dicis nullorum contrariorum esse reciprocationem, sed non omnium. Est igitur aliquorum. Sed utrum in his etiam hoc sit quod a me positum est, restat ostendere: id est, utrum, sicut verum est, reatu manere peccata, quae praeterierunt actu; ita sit verum, quod concupiscentia maneat actu, et praetereat reatu. Quod tu fieri non posse volens ostendere, hoc dixisti, quod ego non dixi. Ego enim de concupiscentia dixi, quae est in membris repugnans legi mentis , quamvis reatus ejus in omnium peccatorum remissione transierit: sicut e contrario, sacrificium idolis factum, si deinceps non fiat, praeteriit actu, sed manet reatu, nisi per indulgentiam remittatur. Quiddam enim tale est sacrificare idolis, ut opus ipsum cum fit praetereat,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ p̃terier̃ actu . sic econtrario fieri potest. ut concupiscentia maneat
ucci: & p̃tereat reatu. Quod error quidem tuus. falsũ. eẽ dix̃: sed
uritas uerũ eẽ conuincit. Nã tu id ñ ualendo refellere: primo
ualecticas tenebras. imperitis conaris offundere : dicens tecoꝗitare
ñposse. inqua dialexi inuenerim contrariorũ omniũ recipcãtionẽ
luã sententiã tuã. si exponere uoluero. & ad eorũ ꝑducere intelli¬
gentiã . quinunquã istadidicerunt. õpus erit pleno fortas se uolu-¬
mine : sed nunc satis . ẽ. quod ipse dixisti. innulla dialex posse in¬
uenure contrariorũ omniũ reciꝑcationẽ. Hinc enĩ ostendisti. aliquo¬
rum eẽ posse ñ omniũ. in his ergo aliquib & hoc repperi. Si enĩ
dixisses. contrariorũ recipcationẽ. eẽ. nullurũ : & perhoc ostenderes
caquȩ posui contraria recipca esse non posse. quia nulla possunt.

Expanded text:
quae praeterierunt actu; sic e contrario fieri potest, ut concupiscentia maneat quae praeterierunt actu; sic e contrario fieri potest, ut concupiscentia maneat actu, et praetereat reatu » . Quod error quidem tuus falsum esse dicit, sed veritas verum esse convincit. Nam tu id non valendo refellere, primo dialecticas tenebras imperitis conaris offundere dicens, « te cogitare non posse, in qua dialexi invenerim contrariorum omnium reciprocationem. » Quam sententiam tuam si exponere voluero, et ad eorum perducere intelligentiam, qui nunquam ista didicerunt, opus erit pleno fortasse volumine. Sed nunc satis est, quod ipse dixisti, « in nulla dialexi posse inveniri contrariorum omnium reciprocationem. » Hinc enim ostendisti aliquorum esse posse, non omnium. In his ergo aliquibus et hoc reperi. Si enim dixisses, contrariorum reciprocationem esse nullorum, et per hoc ostenderes ea quae posui contraria reciproca esse non posse, quia nulla esse possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
operationis eius. si subtrahatur formandis pr̃o mouendisq seminb
& uiuificandis quibq uiuentib: non solũ gignenda ñ aguntur
sed ad nihilũ penitꝰ etiam genita rediguntur: Cũ ergo dm̃ nisisuil¬
ta impietas ñ reprehendat. quod homines uitiosa uoluntate dan¬
nabiles. illo uiuificante uiuunt quiuiuificat omnia. curpital
ab eiꝰ operib ab horrere. quod origine uitiata dãnabiles illo dedoa
uscuntur. qui creator. ẽ. omniũ : & ꝑmediatorẽ regenerati. adãna¬
aone liberantur debita sed gratuita miseratione non debita: q̃uos
degit ante constitutionẽ mundi ꝑ electionẽ gr̃ȩ. non ex operibus
ud p̃tentis uel p̃sentib uel futuris : Alioquin grã iã non ẽ gratia
podmaxime apparet in paruuilis. quorũ nec p̃reterita dici possunt
operaquia ñ fuer̃. necp̃sentia quia nihil operantur: quando in

Expanded text:
operationis ejus si subtrahatur formandis promovendisque seminibus, operationis ejus si subtrahatur formandis promovendisque seminibus, et vivificandis quibusque viventibus, non solum gignenda non aguntur, sed ad nihilum penitus etiam genita rediguntur. Cum ergo Deum nisi stulta impietas non reprehendat, quod homines vitiosa voluntate damnabiles illo vivificante vivunt, qui vivificat omnia: cur putamus ab ejus operibus abhorrere, quod origine vitiata damnabiles illo creante nascuntur, qui creator est omnium; et per Mediatorem regenerati a damnatione liberantur debita, sed gratuita miseratione, non debita, quos elegit ante constitutionem mundi per electionem gratiae, non ex operibus vel praeteritis, vel praesentibus, vel futuris? Alioquin gratia jam non est gratia . Quod maxime apparet in parvulis, quorum nec praeterita dici possunt opera, quia non fuerunt; nec praesentia, quia nihil operantur; nec futura
Abbreviated transcription (Latin):
inflixit. quã uis nullo mõdo substantia sit: recte tamen adhibu
de substantia similitudinẽ: ut fruticẽ dicerẽ & fructꝰ eiꝰ. uitia etian
illa cũ quib homines. uobis quidẽ neggantib sed ueritate conuincen¬
te nascuntur. &̃ ex quib in et̾nũ dĩ regnopereunt. siueritate liberan¬
te ñ renascuntur. Pro in de uitiatorẽ. non c̃ditorẽ substantiȩ diablũ
dixi:. Subdit autẽ sibi quo ñ condidit. per id quod inflixit. dõ
iusto tribuente hanc potestatẽ. cuiꝰ non subtrahit potestati. necqud
sibi .ẽ. subditũ nec seipsum. Idõ est enĩ scdã natiuitas instituta
quia natiuitas prima dãnata. Cui tam̃ etiã damnatue. di bonites
ex hibetur. ut de maledicto semine. rationalis natura formetur. qua
eiꝰ affluentissima bonitate : aꝑtissime malorũ hominũ. tanta
multitudo nutritur. & occulto dĩ opere uegetatur. Quȩ bontas

Expanded text:
inflixit, quamvis nullo modo substantia sit, recte tamen adhibui inflixit, quamvis nullo modo substantia sit, recte tamen adhibui de substantia similitudinem, ut fruticem dicerem, et fructus ejus vitia etiam illa cum quibus homines, vobis quidem negantibus, sed veritate convincente, nascuntur, et ex quibus in aeternum Dei regno pereunt, si veritate liberante non renascuntur. 59. Proinde vitiatorem, non conditorem substantiae diabolum dixi. Subdit autem sibi quod non condidit, per id quod inflixit, Deo justo tribuente hanc potestatem; cujus non subtrahit potestati, nec quod sibi est subditum, nec se ipsum. Ideo est enim secunda nativitas instituta, quia nativitas est prima damnata. Cui tamen etiam damnatae Dei bonitas exhibetur, ut de maledicto semine rationalis natura formetur: qua ejus affluentissima bonitate apertissime malorum hominum tanta multitudo nutritur, et occulto Dei opere vegetatur. Quae bonitas
Abbreviated transcription (Latin):
dam siue bonitatẽ. uel opera bona seu mala. quos uelut fructꝰ
llarũ arborum uoluit intelligi. dicat esse substantias. nisi nesci-¬
nis quidloquatur : quis uero arbores ꝙ earũ fructꝰ neget esse
sub stantias. sinouit quod loquitur: dehis ergo rebus. quȩ substme
Quod si arbor bona uelmala. non bonitas hominis uel malita sedip
homines accipiendi sunt. in quib subiectis. eẽ. istas intelliginus qu¬
litates. bonitatẽ scilicet in homine bono. malitiãq in homine malo. i
ipsȩ substantiȩ sint arbores. id est ipsi homines. Certe fructus eanꝰ
quȩ nihil aliud quã opera intelliguntur . nemo nisi imperitꝰ. dictrꝰ
substantias. cũ omĩũ arborum fructꝰ. unde istue similitudines diues
sunt. nemo nisi imperitus neg& . eẽ. substantias: Acperhoc eie
quȩ ñ est substantia : fas .ẽ ad hiberi similitudinẽ de substanaa
Propt̃ quod ego uitio quod generi humano diabolus tanquã uulnis

Expanded text:
iam sive bonitatem, vel opera bona seu mala, quos velut fructus iam sive bonitatem, vel opera bona seu mala, quos velut fructus illarum arborum voluit intelligi, dicat esse substantias, nisi nesciens quid loquatur? Quis vero arbores et earum fructus neget esse substantias, si novit quod loquitur? De his ergo rebus quae substantiae . Quod si arbor bona vel mala, non bonitas hominis vel malitia, sed ipsi homines accipiendi sunt, in quibus subjectis istas esse intelligimus qualitates, bonitatem scilicet in homine bono, malitiamque in homine malo, ut ipsae substantiae sint arbores, id est, ipsi homines; certe fructus eorum quae nihil aliud quam opera intelliguntur, nemo nisi imperitus dicit esse substantias: cum omnium arborum fructus, unde istae similitudines datae sunt, nemo nisi imperitus neget esse substantias. Ac per hoc ei rei quae non est substantia, fas est adhibere similitudinem de substantia. Propter quod ego vitio quod generi humano diabolus tanquam vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
mnus Fateamur ergo nram eẽ. sanandã. ut manicheos simul
OC ER CO generi humano inflictum uulnus adiabolo.
quicquid per illum nascitur. cogit esse subdiabolo tanquã
desuo frutice. fructum ure decerpat. Haec uerba delibromeo
ubi refellenda posuisti . Uta insidiaris: tanquã naturtre humancie
auctorẽ dixerim diabolum. & ipsius qua homo constat substan-¬
uue conditorẽ : quasi uulnus incorpore possis appellure sub¬
stantiam. Sed si propterea me putas dixisse diabolum substantiȩ
conditorẽ : quia in ea similitudine quȩ ame adhibita est fruticẽ
dixi. frutex quippe. nullo dubitante substantia est: cuusq ad eotẽ
ul ostendis uel fingis indoctum. ut eis reb quȩ substantiae non sunt
adhibendas desubstantiis similitudines ñ existimes: nisi forte
yipsi dño dialecticȩ calũniaberis quia dixit: Arbor bona bonos
fuctus facit: & arbor mala malos fructꝰ facit. Quis enim mali-¬

Expanded text:
mus. Fateamur ergo nostram esse sanandam, ut Manichaeos simul mus. Fateamur ergo nostram esse sanandam, ut Manichaeos simul . Hoc ergo « generi humano inflictum vulnus a diabolo, quidquid per illud nascitur, cogit esse sub diabolo, tanquam de suo frutice fructum jure decerpat » . Haec verba de libro meo tibi refellenda posuisti: quibus ita insidiaris, tanquam « naturae humanae auctorem dixerim diabolum, et ipsius qua homo constat substantiae conditorem; » quasi vulnus in corpore possis appellare substantiam. Sed si propterea me putas dixisse diabolum substantiae conditorem, quia in ea similitudine quae a me adhibita est, fruticem dixi; frutex quippe nullo dubitante substantia est: cur usque adeo te vel ostendis vel fingis indoctum, ut eis rebus quae substantiae non sunt, adhibendas de substantiis similitudines non existimes? Nisi forte et ipsi Domino dialectice calumniaberis, quia dixit, Arbor bona bonos fructus facit, et arbor mala malos fructus facit . Quis enim malit
Abbreviated transcription (Latin):
Nepe dicuntur hȩc magna consensione ueritittis. nulla rep̃hensioi
baptismatis. Si eigo nolis contentiosꝰ eẽ : putoiã quod uidas
quã rete incelligatur quod alit̾ conaris exponere Quod pss
ũdirisset. qui propicius fit omib iniquitatib tuis. quod fit utiq
enissione omniũ petcatorũ. continuo subiecit. qui sanat omnes
linquores tuos. Ea mala uolens intelligi: cumquib donec sanen¬
ur ul quantũ possunt in hac uita magis magisq minuantur.
nquescunt in testina bella scõrum. Neq enim̃ nullus .ẽ. languor.
quo caro concupiscit aduersus spm̃. etiã manente uirtute cãstitatis
nucta. Si nullus languor. ẽ: non ergo aduersus eũ sp̃s concupis¬
ut. Ad hoc enim concupiscit: ut sinon potest ñ certandi. saltem
i consentiendo obtineat sanitatem. Hoc quippe unde nunc agimꝰ.
quod nobis resistere sentimꝰ in nobis. aut aliena. ẽ natura separanda.
uut nr̃a sananda. Si alienã dicimus separandã. manicheis faue¬

Expanded text:
lla reprehensione Baptismatis. 57. Si ergo nolis esse contentiosus, puto quod jam videas quam recte intelligatur, quod aliter conaris exponere, quod propheta cum dixisset, Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis; quod fit utique remissione omnium peccatorum; continuo subjecit, Qui sanat omnes languores tuos : ea mala volens intelligi, cum quibus donec sanentur, vel quantum possunt in hac vita magis magisque minuantur, non quiescunt intestina bella sanctorum. Neque enim nullus est languor, quo caro concupiscit adversus spiritum, etiam manente virtute castitatis invicta. Si nullus languor est, non ergo adversus eum spiritus concupiscat. Ad hoc enim concupiscit, ut si non potest non certandi, saltem non consentiendi obtineat sanitatem. Hoc quippe unde nunc agimus, quod nobis resistere sentimus in nobis, aut aliena est natura separanda, aut nostra sananda. Si alienam dicimus separandam, Manichaeis fave
Abbreviated transcription (Latin):
ita diabolus gignerte filios. eosq pat̾no pẽccato negaremus
obnorios. Nunc uero aliud ẽ ille qui homicida erat abinicio
quia hominẽ abinitio quo. ẽ. homo institutus occidit ꝑfemix
seductionẽ : & inueritate per liberum arbitriũ nonstetit. cado
deiecit hominẽ. & aliud .ẽ. quod ꝑ unũ hominẽ peccatũ in¬
trauit inmundũ. & per peccatũ mors : et in onis homines per

Expanded text:
ita diabolus gigneret filios, eosque paterno peccato negaremus ita diabolus gigneret filios, eosque paterno peccato negaremus obnoxios. Nunc vero aliud est ille, qui homicida erat ab initio, quia hominem ab initio quo est homo institutus, occidit per feminae seductionem, et in veritate per liberum arbitrium non stetit , cadensque dejecit: et aliud est quod per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mo
Abbreviated transcription (Latin):
Et propt̾ quod dãpnatur dã pnabili di abolo subiuga.
quia & ipse diabolus. sp̃s inmundus. ẽ Et utiq bonũ qua&d
sp̃s. malum quod inmundus. qm̃ sp̃s est natura. in mundus
est uitio. Quorũ duorũ. illud adõ ẽ. hoc abipso. Nonitao
tenet homines: siue maiores siue infantilis ętatis. propter qus
homines. sed propter quod inmundi sunt. His uerbis meis
ex libro meo abste positis. ita resistendum putasti. ut diceres hu
formam. etiam in homine malo debuisse seruari. quȩ seruatur
indiabolo. nequisquã dãpnetur nisi exuitiis propriȩ uolun¬
tatis : atq idõ nullũ sit originale peccatum: alioquin opusel
ut dicis qui etiã diabolũ bonũ condidit. ñ potest approban
nec attendif quod diabolũ ñ ex alio di abolo creauit ds̃: nec
ex aliquo angelo licetbono. cuiꝰ tam̃ lex esset in menbris repus¬
nans legi mentis. perquã & cũqua dehomine nascitur omnis
homo: Ad iuuaret itaq tẽ fortasse hoc argum̃tum: si uthomi

Expanded text:
, propter hoc et damnabili diabolo subiugatur, quia et ipse diabolus spiritus inmundus est et utique bonum, quod spiritus, malum, quod inmundus, quoniam spiritus est natura, inmundus est uitio: quorum duorum illud a deo est, hoc ab ipso. non itaque tenet homines, siue maioris siue infantilis aetatis, propter quod hoex libro meo abs te positis, ita resistendum putasti, ut diceres, « hanc formam etiam in homine malo debuisse servari, quae servatur in diabolo; ne quisquam damnetur, nisi ex vitiis propriae voluntatis; atque ideo nullum sit originale peccatum: alioquin opus ejus, » ut dicis, « qui etiam diabolum bonum condidit, non potest approbari. » Nec attendis quod diabolum non ex alio diabolo creavit Deus, nec ex aliquo angelo licet bono, cujus tamen lex esset in membris repugnans legi mentis, per quam et cum qua de homine nascitur omnis homo. Adjuvaret itaque te fortasse hoc argumentum, si ut homo,
Abbreviated transcription (Latin):
uanficitur : non esse mala exorta debonis. ut restat scđm manicheos
noneẽ mala exoita nisi demalis. Quomodo ergo quẽ quã manichȩ¬
onim nomine. tanquã eorũ aduerius criminaris. cũ sic abeorũ parte
consistas: ut uinci omnino ñ possint. nisi cũ illis & ipse uincaris:
quod in primo huiꝰ operis libro aliquanto copiosius. et in quinto
bruius. et hic hactenꝰ. nos egisse suffecerit. Ipsa uero quae com¬
mninis. ẽ uobis hęresis ur̃a: quantũ manicheos ad uiuet. iã quidẽ
sepe monstraui : sed ne hic quidem est di nittendũ. Enumerant
nanchȩi mali quȩ inparuulis monstranit : quȩ cicero quoque cõ¬
nemorat in libris de rẽ publica. unde ipse eiꝰ uerba iã transtuli.
nquorũ malorũ cõmemoratione dicit. non ut amatre natura.
sed ut anouerca hominẽ inhas erũnas. eẽ. proiectũ. Hunc acce¬¬
dunt etiam illa: quȩ non quidẽ oms paruulos. sed tam̃ plurimos

Expanded text:
nficitur, non esse mala exorta de bonis; ut restet, secundum Manichaeos, non esse mala exorta nisi de malis. Quomodo ergo quemquam Manichaeorum nomine, tanquam eorum adversarius criminaris; cum sic ab eorum parte consistas, ut vinci omnino non possint, nisi cum illis et ipse vincaris? Quod in primo hujus operis libro aliquanto copiosius , et in quinto brevius , et hic hactenus nos egisse suffecerit. 67. Ipsa vero quae communis est vobis haeresis vestra quantum Manichaeos adjuvet, jam quidem saepe monstravi, sed ne hic quidem est omittendum. Enumerant Manichaei mala quae in parvulis monstrant, quae Cicero quoque commemorat in libris de Republica, unde ipsa ejus verba jam transtuli . In quorum malorum commemoratione dicit, « non ut a matre natura, sed ut a noverca hominem in has aerumnas esse projectum. » Huc accedunt etiam illa, quae non quidem omnes parvulos, sed tamen plurimos
Abbreviated transcription (Latin):
deficiente pugna. sed crescente uictoria. dubitabis eũ ꝓnuntiare
meliorẽ : unde obsecro. nisi quia bona qualitas aucta & malaminu¬
ta est : auctũ ẽ igitur . quobonꝰ . eẽ cępit. minutũ . ẽ. quo malussuto
E.t hoc egit post baptismũ: non per egit inbaptismo Ita quã uis ibi
ꝑacta fuerit plena peccatorũ remissio. remansit tamen quapm¬
ficeretur in melius aduersus cat̾uas desideriorũ malorũ. innob
ipsis. utiq tumultuantiũ uigilant̃ exerenda : & instant̃ exerenda¬

Expanded text:
deficiente pugna, sed crescente victoria, dubitabis eum pronuntiare deficiente pugna, sed crescente victoria, dubitabis eum pronuntiare meliorem? Unde, obsecro, nisi quia bona qualitas aucta, et mala minuta est? Auctum est igitur quo bonus esse coepit, minutum est quo malus fuit; et hoc egit post Baptismum, non peregit in Baptismo. Ita, quamvis ibi peracta fuerit plena peccatorum remissio; remansit tamen, qua proficeretur in melius, adversus catervas desideriorum malorum in nobis ipsis utique tumultuantium vigilanter exserenda
Abbreviated transcription (Latin):
Iugite minus minusq desiderat quã solebat. Sensus est igitur
non ipsa concupiscentia. sed ille potius quonos eam maiorem mino.¬
ue habere sentimur: Sicut incorporis passionib ñ sensus ẽ dolor
sed ille sensus ẽ. quo sentitur dolor. Nec sensus. e morbus. sed ille
sensus ẽ. quonos morbũ habere sentimꝰ Porro sicontinuo fit bonus
& utiq bona qualitate fit bonus: qui fornicationi uinulentiȩq renim¬
tians. ab huius modi operib sese abstin&. nonne recte audit. eer
sanus factus es iã noli peccare: recteq appellatur castꝰ & sobrus
Deinde si ꝓuectu concupiscentiȩ bonȩ. qua concupiscentias malas
fornicandi. potandiq debellat. talis efficitur. qualis recenti con¬
uersione ñdũ fuit. ut illorũ in eo desideria peccatorũ minꝰ minꝰq
moueantur. ut ad uersus ea malu non tanta quanta prius exercat
sed minora certamina. ñ uirtutũ deminutione sed hostium. nec

Expanded text:
gurgitem minus minusque desiderat quam solebat. Sensus est igitur, gurgitem minus minusque desiderat quam solebat. Sensus est igitur, non ipsa concupiscentia, sed ille potius quo nos eam majorem minoremve habere sentimus: sicut in corporis passionibus non sensus est dolor, sed ille sensus est quo sentitur dolor; nec sensus est morbus, sed ille sensus est quo nos morbum habere sentimus. Porro si continuo fit bonus, et utique bona qualitate fit bonus, qui fornicationi vinolentiaeque renuntians ab hujusmodi operibus sese abstinet; nonne recte audit, Ecce sanus factus es, jam noli peccare ; recteque appellatur castus et sobrius? Deinde, si provectu concupiscentiae bonae, qua concupiscentias malas fornicandi potandique debellat, talis efficitur, qualis recenti conversione nondum fuit, ut illorum in eo desideria peccatorum minus minusque moveantur, ut adversus ea mala non tanta quanta prius exerceat, sed minora certamina, non virtutum diminutione, sed hostium, nec
Abbreviated transcription (Latin):
us autẽ mali non in substantiã desubstantia : tanquã deloco in
locum migrat. ut deserat ubi erat. & quae fuit ibi ipsa sit alibi:
sed alia eiusdẽ generis quodã oꝑante contagio: quod etiã de mor¬
lidis parentum corporib solet euenire nascentib. Quid autẽ
dcere uoluisti quasi plaudens ut loqueris aristotilis palestram.
ut inde ad sacras litteras reuertaris : ais enĩ. Sensus est igitur
ncupiscentia sensus minuitur : annon ꝑconcupiscentiã castitatis
econtinentiȩ. cotidie carnis concupiscentia magis magisq minuit᷑
ullem itaq mͥdiceres. utrũ amorbo fomicationis sanior nonfiat.
qẽ fornicari minꝰ minꝰq delectat: q̃uã uis opus illud malũ. una
unuersione sibi amputauerit. nec umquã hoc fecerit. ex quolaua¬
iuregencrationes accepit. Itẽq consuetudinẽ uinulentiȩ bapti¬
aus & nũquã sẽ deinceps prorsus in ebrians. uellẽ diceres. utrũ
bisto morbo nonfiat indies sanior : quã fuerat compotationis

Expanded text:
as autem mali non in substantiam de substantia tanquam de loco in locum migrat, ut deserat ubi erat, et quae fuit ibi, ipsa sit alibi; sed alia ejusdem generis, quodam operante contagio, quod etiam de morbidis parentum corporibus solet evenire nascentibus. 56. Quid autem dicere voluisti, quasi « claudens, » ut loqueris, « Aristotelis palaestram, ut inde ad sacras Litteras revertaris? » Ais enim: « Sensus est igitur ncupiscentia, sensus minuitur. » Annon per concupiscentiam castitatis et continentiae quotidie carnis concupiscentia magis magisque minuitur? Vellem itaque mihi diceres, utrum a morbo fornicationis sanior non fiat, quem fornicari minus minusque delectat; quamvis opus illud malum una conversione sibi amputaverit, nec unquam hoc fecerit ex quo lavacrum regenerationis accepit. Itemque post consuetudinem vinolentiae baptizatus, et nunquam se deinceps prorsus inebrians, vellem diceres, utrum ab isto morbo non fiat in dies sanior quam fuerat, cum potationis
Abbreviated transcription (Latin):
DONATISTAS
ibrum &elam scripsi grandem satis. quantum existimo
diligenter ad ipsos donatistas: post collationem quam
cum ep̃is ħabuimus ne ab eis seducerentur ulterius Ubi

Expanded text:
DONATISTAS Librum etiam scripsi grandem satis, quantum existimo, diligenter ad ipsos Donatistas post conlationem, quam cum episcopis eorum habuimus, ne ab eis seducerentur ulterius. ubi
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter cõmemoraui quȩ gesta sunt litterisq cõp̃.¬
hendi. scđm tres dies quibus cum eis contulimus. idq opus
utile existimaui. quo quisq cõmonitus. ul sciat sine labore quid
actum sit : uel consultis numeris quos rebus singulis ad notaui
legat in eisdem gestis ad locum quod cunq uoluerit: qm̃ fatigant
illa nimia prolixitate lectorem. Huius autem operis titulũs est
preuiculus collationis. Hoc opus: sic incipit. Cum catholici
epĩ & partis donati
POSTCONLATIONEM CONTRA

Expanded text:
breuiter commemoraui, quae gesta sint, litterisque conprebreuiter commemoraui, quae gesta sint, litterisque conprehendi secundum tres dies, quibus cum eis contulimus, idque opus utile existimaui, quo quisque commonitus uel sciat sine labore, quid actum sit, uel consultis numeris, quos rebus singulis annotaui, legat in eisdem gestis ad locum, quodcumque uoluerit, quoniam fatigant illa nimia prolixitate lectorem. huius autem operis titulus est: breuepiscopi et partis Donati. Post collationes contra
Abbreviated transcription (Latin):
ȩscarum cerimoniae: quod tamen non est in usu litt̾ctarũ
eoqđ obseruantes careant hisrebus quibus se abstinent. Quod
iest origo alia huius nominis. quae abhorr& auera religione.
cđm hanc ego non sũ locutus. sed scđm istam quam supra
memoraui: Hic liber. sic incipit. Lectis opusculis quae ad te
nuper el aboraui . fili carissime marcelline
nterca missi sunt mihi aquibus fratrib laicis quidem sed
diunorum eloquiorum studiosis. scripta non nulla : quȩ ita
distinguerent abonis operibus xp̃ianam fidem. ut sine hac
lon posse. sine illis autem posse perueniri suaderetur ad
uit̃nam uitam. Quibus respondens. librũ scripsi cu ius nomen
est defide & operibus. in quo disputaui non solum quẽ ad mod
uiuert debeant grã xp̃i regenctati: uerum &lam quales
adiauacrum regenerationis admitti. Hic liber: sic incipit̾
CŨ DONATISTISÑ LIBRI III
ostea quam facta est cum donatistis nr̃a collatio

Expanded text:
escarum cerimoniae , quod nomen non est in usu Litterarum sescarum cerimoniae , quod nomen non est in usu Litterarum seo quod observantes careant his rebus a quibus se abstinent. Quod si est origo alia hujus nominis, quae abhorret a vera religione, secundum hanc ego non sum locutus, sed secundum istam quam supra memoravi. Hic liber sic incipit: Lectis opusculis quae ad te nuper elaboravi, fili charissime Marcelline.unus. Interea missa sunt mihi a quibusdam fratribus laicis quidem, sed divinorum eloquiorum studiosis, scripta nonnulla, quae ita distinguerent a bonis operibus christianam fidem, ut sine hac non posse, sine illis autem posse perveniri suaderetur ad aeternam vitam. Quibus respondens librum sest: de fide et operibus. in quo disputaui. non solum quemadmodum uiuere debeant gratia Christi regenerati uerum etiam quales ad lauacrum regenerationis admitti. Hic liber sic incipit: CVM DONATISTIS, LIBRI TRES. Posteaquam facta est cum Donatistis nostra conlatio,
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt. Hic liber. sic incipit. Quinq mihi põposuisti
dquem scripseram tres libros quorũ titulus est de pecca¬
torũ. meritis & remissione. ubi diligenter disputatur & iam
de baptismo paruulorũ. rescripsit mihi sefuisse pemotũ.
quod dixerim fieri posse ut sit homo sine peccato. si uoluntas es
non desit ope adiuuante diuina: q̃uamuis nemo tã perfectae
usticiae in hac uita. uel fuerit. uel sit. uel futurus sit. Iuaesiuit
enm quomodo dixerim posse fieri. cuius rei desit exemplum
Propter hanc eius inquisitionem. scripsi librũ cuius est titulus
de spũ & littera. p̃ertractans apłicam sententiam ubi ait. littera
occidit : sp̃s autem uiuificat In quo libro: quantũ ds̃ ad iuuit
acriter disputaui contra inimicos grãe dĩ. qua uistificatur
impius
um autem agerem de obseruationibus iudeorum. aquib dã
aescis scđm ueterẽ legẽ abstinentium. dixi quarundam

Expanded text:
potuerunt. Hic liber sic incipit: Quinque mihi proposuisti potuerunt. Hic liber sic incipit: Quinque mihi proposuisti quem scripseram tres libros, quomm titulus est: de peccatorum meritis et remissione, ubi diligenter disputatur etiam de baptismo paruulorum, rescripsit mihi se fuisse permotum, quod dixerim fieri posse, ut sit homo sine peccato, si uoluntas eius non desit ope adiuuante diuina. quamuis nemo tam perfectae iustitiae in hac uita uel fuerit uel sit uel futurus sit. quaesiuit enim, quomodo dixerim posse fieri, cuius rei desit exemplum. propter hanc eius inquisitionem scripsi librum, cuius est titulus: de spiritu et littera, pertractans apostolicam sententiam, ubi ait: littera occidit, spiritus autem ui-uificat. In quo libro, quantum deus adiuuit, atrociter disputaui contra inimicos gratiae dei, qua iustificatur inpius. cum autem agerem de obseruationibus Iudaeorum a quibusdam escis secundum ueterem legem abstinentium, dixi: quarundam
Abbreviated transcription (Latin):
quae sunt. quid sibi uelit uox illa dñi. Deus m̃s ds̃ m̃s ut¬
quid me dcreliquisti. Et quid sit quod ait apłs. ut in car¬
tate radicati & fundati. preualeatis comprehendere cum
omĩbus scĩs quę sit latitudo & longitudo. altitudo &
profundum : & quȩ sut quinq uirgines stultȩ. quae ue
sapientes. & quae sunt tenebrae exteriores: & quomo do
intelligendum sit uerbum caro factum est Ego autem
intuens supra dictã heresim nouam. inimicam grãe di.
sextam mihi proposui quȩstionem de grã testamenti noui
Dequa disputans. interposita expositione psalmi .xxi.
in cuuis capite scriptum est quod dñs exclamauit in
cruce. quod ille amicus imprimis mihi proposuit expo¬
nendum . omĩa illa quinq dissolui. non hoc ordine qui
erant proposita : sed sicut mihi disserenti de grã noui
testamenti. tanquam suis locis congruent̾ occurrere

Expanded text:
quae sunt: Quid sibi velit vox illa Domini, Deus meus, Deus meus, utquae sunt: Quid sibi velit vox illa Domini, Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? Et quid sit quod ait Apostolus, Ut in charitate radicati et fundati, praevaleatis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo et longitudo et altitudo et prof undum; et quae sint quinque uirgines stultae quaeue sapientes; et quae sint tenebrae exteriores; et quomodo intellegendum sit: uerbum caro factum est. ego autem intuens supra dictam heresem, nouam inimicam gratiae dei, sextam mihi proposui quaestionem de gratia testamenti noui, de qua disputans interposita expositione Psalmi uicensimi primi, in cuius capite scriptum est, quod dominus exclamauit in cruce, quod ille amicus in primis mihi proposuit exponendum, omnia illa quinque dissolui non hoc ordine, quo erant proposita, sed sicut mihi disserenti de gratia noui testamenti tamquam suis locis congruenter occurrere
Abbreviated transcription (Latin):
toribus eius auditum comperit innocentem. ubi eos expertus
est in eius criminibus calũpnio sos. Qui ordo temporum per
consules declaratus : multo uehementius in ea causa calũp¬
nias donatistarum conuincit. penitusq subuertit: quod alibi
ostendimus: Hicliber: sic incipit: Respondere diuersa sentientib
cripsi & iam librum
inter cetera contra donatistas non breuissimum sicut
antea. sed grandem multo diligentius. inquo appare
quem ad modum eorũ aduersus aecclesiam catholicam impũ
ac superbissimum errorem. sola funditus maximi anistarum
causa subuertat: quod scisma factũ est ex ipsa parte donati
Hic liber : sic incipit Multa iam diximus. multa iam
scripsimus
AD HONORATŨ LIB .I.
o ipso tempore quo contra donatistas uehementer
Sexercebamur. & contra pelagianos exerceri iam cȩpe
ramus. amicus quidam misit mihi quinq ac arta¬
gine questiones. & rogauit ut eas illi scribendo exponerem.

Expanded text:
toribus eius auditum comperit innocentem, ubi eos expertus toribus eius auditum comperit innocentem, ubi eos expertus est in eius criminibus calumniosos. qui ordo temporum per consules declaratus multo uehementius in ea causa calumnias Donatistarum conuincit penitusque subuertit, quod alibi ostendimus. Hic liber sic incipit: Respondere aduersa sentientibusScripsi etiam librum inter cetera contra Donatistas non breuissimum, sicut antea, sed grandem multo diligentius; in quo apparet, quemadmodum eorum aduersus ecclesiam catholicam inpium ac superbissimum errorem sola funditus Maximianistarum causa subuertat, quod scisma factum est ex ipsa parte Donati. Hic liber sic incipit: Multa iam diximus, multa iam scripsimus.AD HONORATVM LIBER VNVS. Eo ipso tempore, quo contra Donatistas uehementer exercebamur et contra Peramus, amicus quidam mihi misit quinque a Carthagine quaestiones, et rogavit ut eas illi scribendo exponerem;
Abbreviated transcription (Latin):
mortem non sentient. Hoc opus: sic incipit: Quamuis in medus
& magnis curarum aestibus
PETIUANUM CONSTANTINENSEM LIB̃ UNUS
o tempore. librum de unico baptismo amicus quidã
meus a nescio quo donatista presbitero accepit:
indicantem quod petilianus ep̃s eorũ constantinensis
cum scripserit. Hunc ad me ille attulit. ac uehementer ut ei
responderem rogauit Et factum est. Librum autem & iam
meum inquo respondi. eundem titulum habere uolui. hoc
est de unico baptismo.
nquo libro. illud quod dixi constantinum imperatorem
donatistis criminantibus ordinatorẽ ceciliani felicẽ aptugnensẽ.
non negasse accusationis locum. quamuis eos inceciliani factis
criminibus calũpniosos fuiss& expertus : in ordine temporum
postea consideratum. aliter inuentum est. Nam prius memo¬
ratus imperator. causam felicis fecit audiri a proconsule.
ubi legitur absolutus: & postea ipse cecilianum cũ accusa¬

Expanded text:
mortem non sentient. Hoc opus sic incipit: Quamuis in mediis mortem non sentient. Hoc opus sic incipit: Quamuis in mediis et magnis curarum aestibus.PETILIANVM AD CONSTANTINVM LIBER VNVS. Eo tempore librum de unico meus, a nescio quo donatista presbytero accepit, indicante quod Petilianus episcopus eorum Constantinensis eum scripserit. Hunc ad me ille attulit, ac vehementer, ut ei responderem, rogavit; et factum est. Librum autem etiam meum, in quo respondi, eumdem titulum habere volui, hoc est, de Unico Baptismo. In quo libro illud quod dixi, Constantinum imperatorem Donatistis criminantibus ordinatorem Caeciliani Felicem Aptungensem, non negasse accusaticriminibus calumniosos fuisset expertus, in ordine temporum postea consideratum aliter inuentum est. nam prius memoratus imperator causam Felicis fecit audiri a proconsule, ubi legitur absolutus, et postea ipse Caecilianum cum accusa
Abbreviated transcription (Latin):
eos facilius posse corrigi sperans: immno &lam intercio libro
quae est epła. sed inlibris habita propter duos quibus eam
conectendam putaui. pelagii ipsius nomen non sine aliqua
laude posui. q̃uia uita eius amultis predicabatur. & eius
illa redargui quae insuis libris non expersona suaposuit
sed quid ab aliis diceretur exposuit: quȩ tamen postea¬
iam hereticus pertinacissima animositate defendit. Celestius
uero discipulus cius. ĩam propter tales assertiones. apud carcha.¬
ginem in episcopali udicio ubi ego non interfui. excõmunica¬
tionem meruerat.
nscđo libro quodam loco. hoc quibusdam inquam infine
largietur. ut mortem repentina cõmutatione non sentiant.
seruans locum diligentiori dehacre inquisitioni. Aut enim
non morientur: aut de ista uita in mortem. & de morte in ȩt̾nam
uitam celerrima cõmutatione tanquã in ictu oculi transeundo:

Expanded text:
eos facilius posse corrigi sperans, immo etiam in tertio libro, eos facilius posse corrigi sperans, immo etiam in tertio libro, quae est epistula, sed in libris habita propter duos, quibus eam conectendam putaui, Pelagi ipsius nomen non sine aliqua laude posui, quia uita eius a multis praedicabatur, et eius illa redargui, quae in suis scriptis non ex persona sua posuit, sed quid ab aliis diceretur exposuit, quae tamen posteaiam hereticus pertinacissima animositate defendit. Caelestius uero discipulus eius iam propter tales assertiones apud Carthaginem in episcopali iudicio, ubi ego non interfui, excommunicationem meruerat. In secundo libro quodam loco: hoc quibusdam, inquam, etiam in fine largietur, ut mortem repentina commutatione non sentiant, . seruans locum diligentiori de hac re inquisitioni. aut enim non morientur aut de ista uita in mortem et de morte in aeternam uitam celerrima commutatione tamquam in ictu oculi transeundo
Abbreviated transcription (Latin):
ergo aliquid: nisi quod ipsam epłam quam legeb amus
quando ista dictaui. non diligenter ex grȩco habebamus
interpretatam. Hic liber : sic incipit. Duodtcim tribubus
CEIINUM LIBRI TRES
scribere : contra quam prius cum opuserat nonscriptis sed
sermonibus & collocuti onibus agebamus: ut quisq nr̃m
poterat aut debebat. Missis ergo mihi acarchagine quęsti¬
onibus eorum. quas rescribendo dissoluerem: scripsi primũ
tres libros quorum titulus est. de peccatorum meritis & remis¬
sione. ubi maxime disputatur de baptismate paruulorum
propter originale peccatum. & de grã dĩ qua uistificamur
hoc est iusti efficimur: quam uis in hac uita nemo ita scru&
mandata iusticiae. ut non sit ei necessarium pro suis delictis
orando dicere. dimitte nobis debita nrã. Contra quam omĩa
sentientes illi : nouam hȩresim condiderunt In his autem
libris. tacenda ad huc arbitratus sum nomina eorum sic

Expanded text:
ergo aliquid, nisi quod ipsam Epistolam, quam legebamus ergo aliquid, nisi quod ipsam Epistolam, quam legebamus quando ista dictavi, non diligenter ex graeco habebamus interpretatam. Hic liber sic incipit: Duodecim tribubus cellinum libri tres.scribere; contra quam prius, cum opus erat, non scriptis, sed sermonibus et collocutionibus agebamus, ut quisque nostrum poterat aut debebat. Missis ergo mihi a Carthagine quaestionibus eorum quas rescribendo dissolverem, scripsi primum libros tres, quorum titulus est, de Peccatorum Meritis et Remissione: ubi maxime disputatur de baptpropter originale peccatum, et de gratia, qua iustificamur, hoc est iusti efficimur, quamuis in hac uita nemo ita seruat mandata iustitiae, ut non sit ei necessarium pro suis peccatis orando dicere: dimitte nobis debita nostra. contra quae omnia sentientes illi nouam heresem condiderunt. in his autem • libris tangenda adhuc arbitratus sum nomina eorum sic
Abbreviated transcription (Latin):
nquarum scđo quo dixi. salus religionis huus per quam solam
ueram salus uera ueraciterq promittitur. nulli unquã defuit
qui dignus fuit. & cui defuit dignus non fuit: non ita dixi
tanquam ex meritis suis quisq dignus fuerit. sed quẽ admodũ
ait apłs. non ex operibus sed exuocante dictum esse maior
serui& minori: quam uocationem ad dĩ p̾opositum asserit
pertinere. unde dicit. non scđm opera nra. sed scđm suũ ꝓpositũ
& grãm : & unde item dicit. scimus qm̃ diligentibus dm̃. omĩa
cooperantur inbonum. his qui scđm popositũ uocati sunt.
Dequa uocatione ait: ut dignos uos habeat uocatione sua scã
Hic liber post cpłam quȩ postmodũ acapite addita est: sic
nter opuscula mea repperi expositionem epłat iã cobi: quã
retractans. aduerti ad notationes potius expositorum
quorundam cius locorum in librum redactas. fr̃m diligen¬
tia qui eas infrontibus codicis esse noluerunt Adiuuant̃

Expanded text:
In quarum secunda quod dixi: salus religionis huius, per quam solam In quarum secunda quod dixi: salus religionis huius, per quam solam ueram salus uera ueraciterque promittitur, nulli umquam defuit, qui dignus fuit, et cui defuit, dignus non fuit, non ita dixi, tamquam ex meritis suis quisque dignus fuerit, sed quemadmodum ait apostolus non ex operibus, sed ex uocante dictum esse: maior seruiet minori, quam uocationem ad dei propositum asserit pertinere. unde dicit: non secundum opera nostra, sed secundum suum propositum et gratiam; unde item dicit: scimus, quia diligentibus deum omnia cooperantur in bonum his, qui secundum propositum uocati sunt. de qua uHic liber post epistolam, quae postmodum a capite addita est , sic --Non exstat. Inter opuscula mea reperi expositionem Epistolae Jacobi, quam retractans adverti annotationes potius expositorum quorumdam ejus locorum in librum redactas fratrum diligentia, qui eas in frontibus codicis esse noluerunt. Adjuvant
Abbreviated transcription (Latin):
est. sed utrum signa quȩdam dentur excorpore cogitantium. illis
sensibilia. nos autem latentia. an alia ui & ea spiritali ista cognos¬
cant : aut difficillime potest ab hominibus. aut omnino non
potest inueniri. Hic liber: sic incipit. Quodam die indiebus scĩs
quȩstiones sex: quaspoposuit amicus quidam quem cupiebam
fieri xp̃ianum. ut contra paganos soluerentur. p̃resertim quia
non nullas carum aporphirio philosopho propositas dixit.
sed non eum esse arbitror porphirium illũ siculum: cuius celeber¬
rima est fama. Harũ quęstionũ disputationes. in unum librum
contuli non prolixum. cuius est titulus: sex quęstiones contra paga.¬
nos expositae. E arum prima. est de resurrectione Secunda.
de tempore xpĩanȩ religionis IIIͦ. de sacrificiorũ distinctione
iiIiͦ : de eo quod scriptum est. inqua mensura mensi fueritis
remetietur uobis uͣ. de filio dĩ secundum salomonem
ui: de iona propheta.

Expanded text:
est. Sed utrum signa quaedam dentur ex corpore cogitantium illis est. Sed utrum signa quaedam dentur ex corpore cogitantium illis sensibilia, nos autem latentia, an alia vi et ea spirituali ista cognoscant, aut difficillime potest ab hominibus, aut omnino non potest inveniri. Hic liber sic incipit: Quodam die in diebus sanctquaestiones sex, quas proposuit amicus quidam, quem cupiebam fieri christianum, ut contra Paganos solverentur, praesertim quia nonnullas earum a Porphyrio philosopho propositas dixit. Sed non eum esse arbitror Porphyrium Siculum illum cujus celeberrima est fama. Harum quaestionum disputationes in unum librum contuli, non prolixum, cujus est titulus: Sex quaestiones contra Paganos expositae. Earum autem prima est de resurrectione; secunda, de tempore Christianae religionis, tertia de sacrificiorum distinctione, quarta de eo, quod scriptum est: in qua mensura mensi fueritis, remetietur uobis, quinta de filio dei secundum Salomonem, sexta de Iona propheta.
Abbreviated transcription (Latin):
UMUDEREM multos legendi labore
impediri. a discendo quã nihil rationis atq ueritatis habea
pars donati. libellũ breuissimum feci. quo eos desolis maximi¬
anistis ammonendos putaui: ut poss& facilitate describendi in
manus plurium peruenire. & ipsa sui breuitate facilius cõmen¬
dari memoriae: cui titulum imposui. ammonitio donatistaũ
demaximianistis Hic liber: sic incipit. Qui cunq calumpnus
hominum & criminationibus mouemini.
DE DIUINATIONE DEMONŨ LIB̃ .I.
er idem tempus accidit mihi ex quadã disputatione
necessitas. ut de diuinatione dẽmonũ libellũ scnberem
cuius titulus iste ipse est.
n eius autem quodam loco. ubi dixi demones aliquando &
hominũ dispositiones nonsolũ uoce prolatas. uerum & iam̃
cogitatione conceptas. cum signa quȩdam ex animo exprimul
in corpore. tota facilitate perdiscere : rem dixi occultissimam
audatiore asscueratione quam debui. N am peruenire ista
ad noticiam demonum. per nonnulla &iam experimenta cõꝑtũ

Expanded text:
uiderem multos legendi labore inpediri a discendo, quam nihil rationis atque ueritatis habeat pars Donati, libellum breuissimum feci, quo eos de solis Maximianistis admonendos putaui, ut posset facilitate describendi in manus plurium peruenire et ipsa sui breuitate facilius commendari memoriae, cui titulum inposui: admonitio Donatistarum de Maximianistis. Hic liber sic incipit: Quicumque calumniis hominum et criminationibus mouemini.De Divinatione Daemonum, liber unus. Per idem tempus accidit mihi ex quadam disputatione necessitas ut de Divinatione Daemonum libellum scriberem, cujus titulus iste ipse est. In ejus autem quodam loco ubi dixi: Daemones aliquando et hominum dispositiones non solum voce prolatas, verum etiam cogitatione conceptas, cum signa quaedam ex animo exprimuntur in corpore, tota facilitate perdiscere ; rem dixi occultissimam audaciore asseveratione quam debui: nam pervenire ista ad notitiam daemonum, per nonnulla etiam experimenta compertum