comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticuit. deiũ adsacerdotes mtiit quoꝵ
uiditõ ostend̾etur mundatus. Ita ⁊ĩ
lararum iam uiuificatum obtalit
soluondis gͥ culpis uł redinẽdis ita
oꝑatur saterdos euãgłicus ⁊ iudicat
sicut olim legał in illis. qͥ ꝯtamiti.¬
tierant lepͣque pecc̃m figurat. Uñ¬

Expanded text:
tituit, deinde ad sacerdotes misit, quorum judicio ostenderetur mundatus. Ita etiam Lazarum jam vivificatum obtulit solvendis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui contaminati erant lepra, quae peccatum signat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m .s. diffundit᷑ incordib eoꝵ qui
ꝑticipes sui sunc pec̃ca dĩmitis eoꝵ
qui nõ sunt tenet. Idẽ sacerdotes is¬
fant possunt ꝯfitentib ꝑcereqͥb
enim remitunt᷑ remutit d̾s la
latarum de monumento suscitaul

Expanded text:
m diffunditur in cordibus eorum qui participes sui sunt, peccata dimittit; eorum qui non sunt, tenet. Idem: Sacerdotes possunt confitentibus parcere: quibus enim remittunt remittit Deus. Lazarum enim de monume
Abbreviated transcription (Latin):
sio destimoniũ ꝯscĩe dm̃ timentis.
quienim timet iudicium d̾i pecc̃
non erubescit confiteri ꝑfectus timor
soluit omnem pudorem ꝯfessio pͦ¬
cati pudorẽ ht̃ up̃a erubeidentia

Expanded text:
estimonium conscientiae Deum timentis. Qui enim timet judicium Dei, peccatum non erubescit confiteri. Perfectus timor solvit omnem pudorem; confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia
Abbreviated transcription (Latin):
tes aliquid sumũt de sr̃cilio pħifo¬
seputant noxios cũ ap̃t dñi ñ sñĩa
sacerdotũ s reoꝵ uita q̃ rat᷑. Inlo¬
utico so ostendere sacerdotib
iubentur leꝑsi quos illi ñ faciũt

Expanded text:
tes, aliquid sumunt de supercilio Pharisase putant noxios, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. In Levitico ostendere se sacerdotibus jubentu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuĩoni ꝯciliant alia oꝑa ĩ pecco.¬
res extercere nequeũtindtand̃
ĩdulgencia ¶ĩ petͣtur ẽ ialius
modus ligandi isoluendi qui ꝑ
oxtõicatõnem geritur dum aliqu
scd̃m canonicam aisciplinã. t̾cio
uocatus ad emendatõnem mani¬
festi delicti ⁊ satisfaccero iulipẽ¬

Expanded text:
ioni conciliant; alia opera in peccatores exercere nequeunt. Et notaindulgentiam imprecatur. Est et alius modus ligandi et solvendi, qui per excommunicationem geritur, dum aliquis secundum canonicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem manifesti delicti, et satisfacere vilipen
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊ sat̃ fatõ nẽ referri oꝑt. Non enĩ
solis sacerdotib uis ligandi atq so¬
uendi datũ ẽ si cuio suo arbitrio
ni penitꝰ repugnat pociris g si
publice petcasti publice ꝯfite¬
deliqͥsti. ⁊̃ sic ñ taceas nec tñ dico
ut puiblites taciturmtas enĩpec¬
cati ex sr̃bia nascitur cordis so eĩ
pecc̃m suũ qͥs celat ne repinet᷑
foris alem se iã diuino ⁊spectui ex
ꝯuncitur qui ad istar primoꝵ¬

Expanded text:
factionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio ni penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitedeliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhconvincitur qui instar primo
Abbreviated transcription (Latin):
ita intefłnaũ ut liceat alicui sitẽ¬
pus hãt sacerdoti ñ ꝯfiteris qr s
blicari corã amultis ꝙ occultũ ẽ ꝙ
notarit dicenis. Nõ tibi dico ut te
deicẽ ꝓdas ĩ publicũ sicut enĩ publiea no

Expanded text:
ita intelligendum, ut liceat alicui, si tempus habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia blicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissus ẽ diabolis ut ꝑ illud ꝙ fo¬
riserat astuciam tem ptantis a ĩauer¬
t̾eram femina quiret. diabolus enim
ꝑserpentem temptabat inquo loq̃ba tͥ¬

Expanded text:
missus fuit diabolus, ut per illud quod foris erat astutiam tentantis animadvertere femina quiret, diabolus enim per serpentem tentabat, in quo loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
ut corrupta muxorẽ hãtur sue
puelle siue ꝑ entib ius ilłata cõ¬
stiterit hie morte multatur. s si
ad ecc̃am cum rapta ꝯfugit puile¬
gio ecc̃e mortic ĩpͥiitatem meret᷑.
Attendñd̾ ẽ etiã illud alexandri qd̾̃
ait. ꝙ fr̃ soror ueuxoris tue cog¬
Sororis aut̃ uir ñ ht̃ sp̃alẽ nomen
cienter dixtmus. Iam despiritalu¬
dit ut non sint legntre admełinda
fintas ispũalis gmanitas. Cõsan¬
gͥnitas ẽ int̃ eoi qͥ ungũtur scd

Expanded text:
ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cogSororis autem vir non habet speciale nomen, inus sufficienter, diximus. Jam de spiritudit ut non sint legitimae ad ineundas finitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas e
Abbreviated transcription (Latin):
copula ꝯuigał affinitatẽ copule pͥoris
solu̾e ualet s nec alt̾ius ꝯiũctõis sobo¬
les placet ad affinitatis pͥoris uiricõ¬
sortiũ tnsire sicuus gͦ saclego icimi¬
rario ausu indefuncło q̃rit ꝓpinqͥta¬
tẽ extĩguere uł sub alt̾o affinitatis
uocabula dissipare uł susceptas so.¬
boles alt̾ius copule ꝓpineitati pori
c̃dic legntĩe sociarr hie negat d̾i u¬

Expanded text:
copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic negat Dei
Abbreviated transcription (Latin):
neo uiro ꝯiuncta cognatõm eiꝰ ꝑti¬
neat. si eo defuncto cognatio mane¬
ac uł si subalio iuro cognatõnis uo¬
cabula dissoluantur uel si suscepte
soboles possunt legittĩe ad pͥoris u¬
ricognitõis tͣnsferre copulã. siuna¬

Expanded text:
neo viro conjuncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat, vel si sub altero viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam.
Abbreviated transcription (Latin):
le de hoc p̃ceptum non erat daudum
nec p̃cepto sp̃ali opus erat id tradiut
quicq se uel corpus suum diligeret
qr hoc in illo precepto ꝯtinet᷑ diliges
ex anima ꝯstat ⁊ corꝑe nullum rr̃ di¬
ligendaꝵ genus inhus duob preceptis

Expanded text:
le de hoc praeceptum non erat dandum, nec speciali praecepto opus erat id tradi, ut quisque se vel corpus suum diligeret, quia hoc in illo praecepto continetur: Diliges ex anima constat et corpore. Nullum rerum diligendarum genus in his duobus praetermis
Abbreviated transcription (Latin):
caro pecc̃i ẽ sola illiuis ẽ non saro
pecc̃i qr non eum mater ꝯcupiscẽ¬
cia s grã conceꝑit. hc̃ tñ similitu¬
dinem carnis peca ꝑ passibilitatẽ¬
enim fãficata in ut̾o ⁊nata sñ pecc̃o¬
⁊ nec ip̃e in illa unꝙͣ peccauit. In
penam gͦ sunilis est nir̃e ñ inqua
litate pec̃ci qr pplłonem que ex cõ¬
cupiscencie mocu ꝯcepta ẽ oĩo non
hũit nec excarnali delectõne nata
cium ꝙ inalus est cã pec̃ci nec in eo
fuisse in xp̃o obligata pec̃co: O

Expanded text:
caro peccati est; sola illius non est caro peccati, quia non eum mater concupiscentia, sed gratia concepit. » Habet tamen similitudinem carnis peccati per passibilitateenim sanctificata in utero, et nata sine peccato; nec ipse in illa unquam peccavit. In poena ergo silitate peccati; quia pollutionem quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit, nec ex carnali delectatione nata etium, quod in aliis est causa peccati, nec in eo fuisse in Christo obligata peccato
Abbreviated transcription (Latin):
tot gͦ debuit cogitare donad̾i qͦt ma.
ante acta bona mortificauit ⁊ petcm
dimissum rouocauit. ut cui hm̃ibato
qͥbdã neminem ꝓ pecc̃is semel dimis¬
ut añ fu̾at sic enĩ ꝙ dimissum fu̾a
d̾r exigi qr remissiois ꝑcepte ingͣtus
dicium relinquo. addens mͥ tutũ fore

Expanded text:
Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot maanteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliatodam neminem pro peccatis semel dimisut ante fuerat. Sic enim quod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingratus, dicium relinquo, addens mihi tutum fore
Abbreviated transcription (Latin):
reputabuntur ci ad penam s ĩ origin.¬
lia que in bap̃o sunt ei dimissã. t gg̃ ad pet̾
exdc̃is euangłicis ꝯstat qr si ex corde nõ
d̾ imttimus quod in nos delinquitin
⁊ hoc rursum exigitur ꝙ iam nobis mͣ
tetur tͥs ego prius dimisi dimitite
us pꝰtea. Nanisi ñ dimifitis reuocx¬
bo te. ⁊ qͥcqͥ dimiseram replicabot᷑
Itẽ qui dium bñficũ oblitus suas
uult iundicare iniurias nonsolum
s ⁊̃ p̃t̾ita q̃dam sibi dtmissa credebat
ad uindictam ei replicabrnt᷑. Itẽ be¬
da. reuertar ilidomũ meam ⁊c̃. ti¬
mendus ẽ iste u̾siculus. ñ exponen¬
dus. ne culꝑa ꝙ innobis extinctã
credebamus ꝑiuriam nos uacan

Expanded text:
reputabuntur ei ad poenam, sed etiam originalia quae in Baptismo sunt ei dimissa. Item Gregor.: Ex dictis evangelicis constat quia si ex toto corde non dimittimus quod in nos delinquitur, et hoc rursum exigitur quod jam nobis per tetur tibi; si ego prius dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum praeterita quae jam sibi dimissa credebat ad vindictam ei replicabuntur. Item Beda: Revertar in domum meam, etc.: Timendus est ille versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacan
Abbreviated transcription (Latin):
ĩd̾s bis in idip̃m iudicare ⁊ duplex
tͥbulatõ asurgere quo scͥptura ner.¬
gat. Sed ad hoc pot̃ dici ꝙ neq dup
tͥbulatõ ꝯsurgit neq iudicat deus
bis in idip̃m hoc enĩ fieret si post
ꝯdignã saciffactõnẽ. ⁊ sufficientẽ¬
cit digne isiffitient̃ qͥ non ꝑseu̾a¬
uit: debuit enĩ uigẽ pecci h̃e me¬
debuit ñ obliuisci oñis retͥbutões

Expanded text:
s bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; quod Scriptura negat. Sed ad hoc potest dici quod neque duplex tribulatio consurgit, neque judicat Deus bis in idipsum. Hoc enim fieret si post condignam satisfactionem et sufficientecit digne et sufficienter, qui non perseveravit. Debuit enim jugem peccati habere meDebuit non obl
Abbreviated transcription (Latin):
cũ seruo suo debitũ nollet ꝯmitte.
cata a imissa si replicantur redire
simpłr. Qͥb oppratur. siquis ꝓ pec¬
cato de quo pñituit undulgͥenciã
accopit. It̃m punitur ñ uidetur in¬

Expanded text:
conservo suo debitum nollet dimittere. cata dimissa, si replicantur, redire simpliciter. Quibus opponitur: Si quis pro peccato de quo poenituit, et indulgentiam accepit, iterum punitur, non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ unctõ q̃ fit ssmate que dr pru¬
datur unde ⁊ pp̃ hũndanciam grãm¬
gr̃e duos liquores mixtos ht oleũ
latine nec tñ omne oleum ad un
unguntur. quo ⁊̃ baptiratos sacer¬
dosͤ ĩungit iti uertice ipontifex
ꝑ impositõnem maniis ꝯfirmandos
liugit infronte ẽ i alia unctõ qͣca
thecumini ⁊ neophiti unguntur
infirmoꝵ de qͣnunc agitur ⁊ qͥbns¬

Expanded text:
est enim unctio quae fit chrismate, quae dicitudatur. Unde et propter abundantiam gratiae duos liquores mixtos habet, olLatine dicitur. Nec tamen omne oleum ad Uncunguntur, quo etiam baptizatos sacerdos ungit in vertice, et Pontifex per impositionem manus confirmandos ungit in fronte. Est et alia unctio qua catechumeni et neophyti unguntur infirmorum; de qua nunc agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
eas quib utendum est̃ ĩ quedã sunt
ꝑ quas fruimur ut uirtutes ⁊⁊i potendie
anumt que sunt nat̾alia bona de qͥbõi¬
bus ante ꝙͣ de signis tractemus agend̃
estac primum de reb quib fruend

Expanded text:
eas quibus utendum est, etiam quaedam sunt per quas fruimur, ut virtutes et potentiae animi, quae sunt naturalia bona. De quibus omnibus antequam de signis tractemus, agendum est: ac primum de rebus quibus fruend
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽt preceptum ut de ligno
uite ederet ⁊ ce alus:inon illo uesce¬
retur non quid posset non mori si
possẽ non mori si u̾o non posset seꝑ
inueret id erat ei exeillo ligno.

Expanded text:
non esset praeceptum ut de ligno vitae ederet, et aliis, et non illo vesceretur, numquid posset non mori. Siposse non mori. Si vero non posset semper vivere, id erat ei ex illo ligno.
Abbreviated transcription (Latin):
lignum portasse qr ꝑ ip̃uit penam
ꝙͣr incruc̾e tulit om̃is pena tꝑalis¬
nitus pelaxat᷑. ut nulła in baptita¬
to exigͣtur impenitentia mino¬
ratir. Non enim sufficeret illa pe¬
na quat penitentes ligat eccła nisi

Expanded text:
lignum portasse; quia per ipsius poenam quam in cruce tulit, omnis poena tnitus relaxatur, ut nulla a baptizato exigatur, et in poenitentia minoratur. Non enim sufficeret illa poena qua poenitentes ligat Ecclesia, n
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciendum momi animi carent.
si demq abstinendi hui ab oꝑe ͦ suo
potestas nulla ꝯceditur edꝵ ꝑ ecͤcatũ
tenere ñ possumus hic aꝑte ostẽ¬
d̾r ꝙ motus animi silie ad bonum

Expanded text:
imi careant, si denique his abstinendi ab opere suo potestas nulla conceditur, earum peccatum tenere non possumus. Hic aperte ostenditur quod motus animi, sive ad bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ritas non anffertur s augebitur ⁊
implebitur. in qua pleuĩtudine ilłd̾
preceptum caritatis implebitur. dili¬
ges dominum deum tiuim ex toto coerͣ¬
de tuo ⁊c̃. tunc erit iustui sñ peccato

Expanded text:
ritas non auferetur, sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine illud praeceptum charitatis implebitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, etc. Tunc erit justus sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
implecur ab homine in hac uitai
mortali s ex ꝑte non extoto qrexꝑ
de cognoseimus diligimus sicut ex
ꝑte cognoscimũs in fut᷑o ã imple¬
bitur ex toto uñ aub̃. cum adħ ẽ aͥc
carnalis concuprscencie non omni

Expanded text:
impletur ab homine in hac mortali vita, sed ex parte, non ex toto, quia ex parte diligimus, sicut ex parte cognoscimus. In futuro autem implebitur ex toto. Unde August. Cum adhuc est aliquid carnalis concupiscentiae, non omni
Abbreviated transcription (Latin):
peccaret ⁊ non pȩccare ultia uero
erit in quã pot̾it mori ꝑ eccarei
non poterit peccare: men potest¬
non media uło ẽ inqua pot̃ peccare
⁊ non pot̾ nõ peccare ante reꝑatõ¬
nem ⁊ mortalit post reꝑatõnem
uero saltem uenialic̃¬

Expanded text:
peccare et non peccare; ultima vero erit, in qua poterit non peccare et non poterit peccare; media vero in qua potest peccare et non potest non peccare , ante reparationem etiam mortaliter, post reparationem vero saltem veniali
Abbreviated transcription (Latin):
cid̃s pp̃ se om̃i homine amplius dilũ
mam iuit qͣ fruimur deoaudĩsti a¬
qua de ordine caritatis ubi exp̃ssum
est nos ampluis debere diligice dm̃ꝙͣ
om̃s homines uł nos ip̃os ⁊̃ amplius
anricus alicus homiis ꝙͣ corpꝰ nr̃m¬

Expanded text:
i Deus omni homine amplius diligemam vivit, qua fruimur Deo. Audisti aliqua de ordine charitatis; ubi expressum est nos amplius debere diligere Deum quam omnes homines vel nos ipsos, et amplius animam alicujus hominis quam corpus n
Abbreviated transcription (Latin):
ongialis s actualis ĩ ñ ẽ nec origina¬
du culꝑa e q ip̃a cã ẽ origialis pelat.¬
tum siaut᷑ pena ẽ que est illa passibi¬
litat uł mortalitas ułalia corruptio
hos enim defectus carm meẽ ꝯstat:

Expanded text:
lis. Sed actualis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est originalis peccati. Si autem poena est, quae est illa? Passibilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos enim defectus carni inesse constat.
Abbreviated transcription (Latin):
uñ nam n alr̃datus ⁊ alit̃ processit
ꝙͣ filius filii enim ꝓcessio genitum
uitas ñ ẽ utraq uͦ ineffabilis est.
sieiat filius nascendo accepit ntm
uł eet filius s ⁊̃ ẽẽnoa ⁊̃ ⁊⁊ sp̃s .s. pro¬

Expanded text:
us; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii enim processio genituravitas non est; utraque vero ineffabilis est. 6. Quod sicut Filius nascendo accepit non tantum ut esset Filius, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
mos in se p̃signans dominus ait
uere timebat dominus patit̾cia die
resurrectus cum ardet pͥaulus dĩs¬
solui iẽs cum xp̃or uste gaudebat
coronandus ititi erat dominusco¬
ronaturus. Ecce hic ur̃ tͥsticiam
carnem. fuit enim tͥstic ẽuangłimu
cit dormiuit iecħe non dormiuit uł
qñdixit manducasse non manduca¬
uit. uta nichil senum relinquitur
ut dicatur qr corpus eiuus non erat
u̾m. Quicquid gͣ de illo scͥptũ ẽ u̾m

Expanded text:
mos in se praesignans Dominus ait: vere timebat Dominus pati, tertia die resurrecturus, et cum arderet Paulus dissolvi et esse cum Christo, iste gaudet coronandus, tristis eronaturus? Ecce hic videtur tristicarnem. Fuit enim tristis, sicucit, dormivit Jesus, non dormivit; vel quando dicit manducasse, non manducavit; et ita nihil sanum relinquitur, ut dicatur etiam, corpus non erat verum. Quidquid ergo de illo scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
hominem muitat ꝙͣ de stulto sapi¬
entem facit q̃dam u̾o siaccedunt ⁊
accedoit uł mutent imutentur
ut cib̾iqͥ qui amitens sp̃em suam in
corpus u̾titur. ⁊ nos cibo refecti ab
eis ip̃a mutantur sicut anulus po
situs iudigito ꝙ genus ratissime re¬
pitur Q uartum genus ẽ cũ ea que
accidunt mutantur nonasua nat᷑a
s aliam sp̃ẽm ⁊ formam actipiunt.
ut est uesis que deiecta atq depõi¬
ta s̃ ht̃ eam formam ꝙͣ sum̾it idu
ta In duta enim membris accepit
formam ꝙͣ non hebat exutaꝙ ge¬
nus congruit huic aꝑatonꝰ

Expanded text:
hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt vel accedunt, ut mutent et mutentur; ut cibus qui, amittens speciem suam, in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab eis ipsa mutantur, sicut asitus in digito: quod genus rarissime invenitur. Quartus genus est cum ea quae accidunt mutantur, non a sua natura, sed aliam speciem ac formam accipiunt, ut est vestis, quae dejecta atque deposita, non habet eam formam quam sumit ita. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationi.
Abbreviated transcription (Latin):
sexu. ut assumpsit in uiris oportͣ
femina nasceretur ⁊ uirum assume¬
rec ut ita utriusq sexris lib̾atõ ostẽ¬
qui sexus honorabilior est.ꝯseꝙ̃s
erat ut feminei sexus lib̾atõ. hanc
appareret ꝙ ille uir deforma natꝰ¬

Expanded text:
sexu, ut assumpsit in virili. Sed opfemina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque sexus liberatio ostenqui sexus honorabilior est, consequens erat ut feminei sexus liberatio hinc appareret, quod ille vir de femina nat
Abbreviated transcription (Latin):
ñuit aut a sp̃u scõ quibe illo ꝓcedit
missus dr̃eturꝯgruent᷑ aut̃ ille mis¬
sus dr qui incarne apparuit misisse
aut̃ ille q incarne ñ apparuit.

Expanded text:
nuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Congruenter autem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misisse autem ille, qui in ea non apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sub ista hoc sacm̃tũ dñs celebrauit. ⁊
celebrari a nobis instituerit
ecl qͣr sub duplici ꝑ¬

Expanded text:
sub ista hoc sacramentum Dominus celebraverit, et celebrari a nobis instituerit. 6. Quare sub duplici s
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾tꝙͣ infide fu̾int solidati sũfra
ꝓpriã ꝯsãgnitatẽ inuenti fu̾nt ñ
separent᷑ aut infra affinitatis li
a

Expanded text:
 in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur; aut infra affinitatis lina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ spacia aeris excellit aquas aut̃ que
super illud celum siuit dicit uaporałr
trahi ilenissimis suspendi guitis sic̃
re minutias ut feratur uaporaliter
suꝑ aerem aquis naturalit leuiorẽ.
cut non credamus ⁊̃ suꝑ illud leuiꝰ
ibi sint ibi ẽẽ non dubitamius aui
olet st figura firmam̃ti

Expanded text:
 spatia aeris excedit. Aquas autem quae super illud coelum sunt dicit vaporaliter trahi, et levissimis suspendi guttis. Sicupervenire, ut feratur vaporaliter super aerem aquis naturaliter leviorem, cur non credamus etiam super illud levius ibi sint, ibi esse non dubitamus. t figura firmamenti
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rentes reddere rõnem atq scd̃m u̾
coniecturaᷤ cordis sui inscrutabilem
Sibiqͣi carcerib meluduetur. Ierunt
hu talec post cogitatõnes suas ⁊ uo¬
lontes disputare d̾i ꝓfunda uͥsi sunt

Expanded text:
rentes reddere rationem, atque secundum conjecturas cordis sui inscrutabilem bi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, versi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nifierent ifideles ita ⁊̃ conceli dtecli
debeat reprobasse quodam ut mali es¬
sent: iinfideles ⁊ obdurare ut peccẽt
ꝙ nulluatemis concedi oportet. non
li ẽ sic̃ p̃destinatõ cãboni ñeq obdn¬
ratõ ita facit hominem malum qͥta¬
ad mod̾um mĩa facit bonum.
at semꝑsciat i se

Expanded text:
ni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non li, sicut praedestinatio est causa boni; neque obduratio ita facit hominem malum, quemadmodum misericordia facit bonum. ae semel scit De
Abbreviated transcription (Latin):
egisse ⁊ promeritis ad corpora terrenade¬
trusas ẽẽ hoc autem respuit catholi
ait cum nonclum nati eent aut aligb
bonrimali egissent:ic̃. melior ẽ gͭ.
fidelis ignorancia ꝙͣ temerana sc̃sa.¬
eligit gͦ quos uoluit gratuita mĩa

Expanded text:
egisse, et pro meritis ad corpora terrena detrusas esse. Hoc autem respuit Catholicait: Cum nondum nati essent, aut aliquid boni vel mali egissent. Melior ergo est fidelis ignorantia, quam temeraria scergo eos quos voluit gratuita miser
Abbreviated transcription (Latin):
accende. ordinemriꝑ gressum huma¬
ne ꝑditõnis. prro deus aip̾at qua¬
cumep die ꝯmederis ex hoc morte mi¬
bieris.deuide mulier dixit ne forte mo¬
riamur. Nouissime serpens dixit ne¬
qͣꝙ moreriini deus affirmauit mu

Expanded text:
Attende ordinem ac progressum humanae perditionis. Primo Deus dixerat: Quacumque die comederitis ex eo, morte moriemini; deinde mulier dixit: Ne forte moriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mu
Abbreviated transcription (Latin):
ł. ⁊angͣelus d̾i aliqua facere. s
ñ cocare uocatur q ftõr suie artifex s
non creator. hoc enrra nom̃ solideo
ꝑprie ouenit quii de nchilo quela
dealiquo facit aliqia. Ip̃e xͦ est cator

Expanded text:
et angelus dicitur aliqua facere, sed non creare; vocaturque factor sive artifex, sed non creator. Hoc enim nomen soli Deo proprie congruit, qui de nihilo quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
euis uoluntate res noue ẽẽ incipiint
que non erant absq ip̃ius agͥitatõe
ut actus ꝓprie dici non queant cum
ip̃o uel in eius calores fcã motõne uł
mutatõue: ita exd̾i uolutate noua hñt¬

Expanded text:
ejus voluntate res novae esse incipiunt, quae ante non erant, absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, cum ipso vel in ejus calore facta motione vel mutatione: ita ex Dei voluntate nova h
Abbreviated transcription (Latin):
incorporis ꝑficitur hoꝵ occõne uer¬
boꝵ quid̃ ałcere piesumpserunt do
minici corporis ꝯuenures alia rõ illiꝰ
dcĩ extitit exqua sola oritur intellit¬
cia u̾bi non enim illud dixit aub̃.
quim mox ut caro illa oꝑe sp̃e sẽis

Expanded text:
ni corporis perficitur. Horum occasione verborum quidam dicere praesumpserunt, dominici corporis convenire. Sed alia ratio illius dicti extitit, ex qua sana oritur intelligentia verbi. Non enim ideo illud dixit August., quia mox ut caro illa opere Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
luro rõm iugere uouit eius eiꝰ mali¬
cia ad tẽptand̾am uͥtutem timidam
uidebatur agressa ẽ ut si forte illic
aliquatenus preualeret. post modrm
feminam explorauit ut mea primũ
eel qr illi ꝑ molenciam nosc̾e
non poterat ad frandam seou̾t it
ut dolo hominem subplantaret ꝙ̃ uit¬
tute suꝑare nequiret. ne antẽ frans
illus mĩbus manifestaretur qͣt ñ n m¬
inserpentem qui d hoũ¬

Expanded text:
onem vigere novit. Ejus enim malitia ad tentandam virtutem timida, i debilior videbatur, aggressa est, ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum ffeminam exploravit, ut in ea primum ed quia illi per violentiam nocere non poterat, ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret, quem virtute superare nequiret. Ne autem fraus illius nimis manifestaretur, in in serpente, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cernens ẽẽ facienda tenens tñ mo
lens libenter que statim ut attige¬
runt animum respui debuerunt
negandum est ẽẽ peccarum s longe
minus ꝙͣ siioꝑe statuatur implẽ¬
dum:⁊ ĩo de talib quo cogitatõlub¬
d. n enim sicut inislis duob pͥmis
hominib ꝑsonam suam quisq por¬
tabat no si sola mulier cibũ ed iss
illicitum sola utiq mortis supplicio
plecteretur. Ita potest dici in homine
libẽretur pascatur nec facienda dis¬
cernantur mala stm̃ suaiter in re¬
cordatõne teneantur ꝙͣ mulicrem
sine uiro posso dampnariꝑ ab sitħ
sũ uoluntate oꝑandi s tñcũ uolũ¬
tate animum talib oblectandiso¬
lius cogitatõis sentiuntur ẽẽ pec̃ca
ꝑ mediatoris grãm remittantus¬

Expanded text:
cernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum; sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoque cogitationibNeque enim sicut in illis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari. Absit hoc voluntate operandi, sed tamen cum voluntate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata per Mediatoris gratiam remittantu
Abbreviated transcription (Latin):
gestio cum fc̃a fu̾it.si cupiditas no¬
stra ñ mouetur ad peccadum extli¬
ditux serpentis a stucia si aut̃ mo¬
ta fu̾it ql lam mulieri ꝑsuasum e
entri imputatur ⁊̃ si non ab seqͥuat᷑
ut ip̃ius aninie natura plemꝰ
coguosc̾etitur ⁊ scd̾m ꝙͣ sui portõerẽ
in ea fit lib̾ura ar. intelligatur .s.¬

Expanded text:
nostra non moveatur ad peccatum excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam mulieri persuasum ercatum imputatur, etiam si non subsequatur ut ipsius animae natura plenius cognosceretur, et secundum quam sui portionem in ea sit liberum arbitrium intelligatur: s
Abbreviated transcription (Latin):
nifil̃iis diffendẽcie. nũc̾y gͦ uisibilit̃
eis apparet aut qͣi corꝑeis locrs accedit
suggestionib restituendũ ẽ non eͥ
ignoramus astricias eius qũo enim
accessit ad indam. qñ ei sirasit ut

Expanded text:
in filiis diffidentiae. Numquid ergo visibiliter eis apparet, aut quasi corporeis locis accedit suggestionibus resistendum est. Non enim ignoramus astutias ejus . Quomodo enim accessit ad Judam, quando ei persuasit
Abbreviated transcription (Latin):
cercicium destinatos cet̾m sie ita
sit siuenon. non ẽ dubitand̃ nnũ¬
quemq hr̃e angelum sibi deputa¬
tum silie płib simul destinatus sit
siue uni singulariter. Nec ẽ miran¬
dum unum angelum płib hõib¬

Expanded text:
ercitium destinatos. Caeterum sit, sive non, non est dubitandum unumquemque habere angelum sibi deputatum, sive pluribus simul destinatus sit, sive uni singulariter. Nec est mirandum unum angelum pluribus homini
Abbreviated transcription (Latin):
posse mori qr ad illum
statum ꝑtinet moriendi impossibi¬
Litas ꝙ ex gr̃a erit non exnatuta
primo statu fuit corp̾us hoĩs
animale .i. egens alimonus ciboꝵ

Expanded text:
posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id est, egens alimoniis ciborum.
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣmentũ lad officium post pecõn u̾o¬
fuit ad remediũ cẽ earnał ꝯcupiscẽcie
corruptelã. de quõ suo loco tractabimꝰ¬
sacramenta primũ est. bapm xͥ
ip̃e ait ego baptizo uos inaqͣ .uin
penitẽꝯa sola enĩ corꝑa abluebat a

Expanded text:
sacramentum et ad officium; post pecfuit ad remedium contra carnalis concupiscentiae corruptelam, de quo suo loco tractabimusacramento videipse ait: Ego baptizo vos in aqua, in poenitentiam. Sola enim corpora abluebat,
Abbreviated transcription (Latin):
q et ip̃a elemosina ẽ ueniam ꝯe᷑¬
tentib oĩo ignoscere. Ex hur alus
q iam p̃missis facile ẽ intelligere
q̃ ꝓuenialib sit exhibenda satfatõ
sufficit eĩ dñica or̃o cũ ionino aliqs¬

Expanded text:
 et ipsa eleemosyna est veniam poenitentibus omnino ignoscere. Ex his atque aliis praemissis jam facile est intelligere quae pro venialibus sit exhibenda satisfactio. Sufficit enim Dominica oratio cum jejunio aliq
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ nͭ uel forma qͣ nũmuis ẽ mutatõnis
fiat ꝙͣto facilius de illa incõmutabili
dͥi suba debemus acciꝑe ꝙ ita dicatur
relatiue aliquid ad creaturã. ut ꝙͣ ius
tẽpałr incipiat dici ñ tñ ip̃i sube d̾ias

Expanded text:
eius natura uel forma, qua nummus est, mutationis fiat, quanto facilius de illa incommutabili dei substantia debemus accipere, ut ita dicatur relatiue aliquid ad creaturam, ut, quamuis temporaliter incipiat dici, non tamen ipsi subs
Abbreviated transcription (Latin):
nterdum afferunt᷑. neno ea excuet
Ab solute inse rõnis ꝑfectõnẽ ꝯtinere
ñ enim hũano sensu de solosdũ at¬
pespicieus incuit siõ id ẽ natã qd t
netire res subiciens exempla ce ip̃is
creaturis. Inde ostentens erroris et suis
mensura caturarũ metiri creorẽ audit
⁊ secundum hoc nom id ẽ o̾c ⁊ ꝙ d̾i est

Expanded text:
interdum afferuntur, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Non enim humano sensu de Deo espiciens, inquit: Non idem est natura quod res naturae, subjiciens exempla de ipsis creaturis. Inde ostendens erroris esse sub mensura creaturarum metiri Creatorem, addit: Et secundum hoc non idem est
Abbreviated transcription (Latin):
q om̃ia que int̾ra nascuntur siue
animalia siue arbores uł herbet
similia abumore incipiunt forma¬
riatq nutriri. hus omnib uocabu¬
lis nocata est illa in formis mat̾aũ
res in cognita notis uo cabulis in

Expanded text:
a omnia quae in terra nascuntur sive animalia, sive arbores, vel herbae et similia, ab humore incipiunt formari atque nutriri. His omnibus vocabulis vocata est illa informis materia, ut res ignota notis vocabulis in
Abbreviated transcription (Latin):
nium commitõnem eandem ĩ uo¬
mat̾ia in formis dicta ẽ aqͥua suꝑ ꝙͣ
q subiacebat bone uoluntati cres¬
toris quos formandum ꝑficiendũ¬
q inchoau̾at inqr sicut dñs ⁊ condi¬

Expanded text:
rum commixtionem; eamdem etiam vomateria informis dicta est aqua super qquia subjacebat bonae voluntati Creatoris quod formandum perficiendumque inchoaverat
Abbreviated transcription (Latin):
cpisibilis: uncomiputabilis est.sicut
pͣr ⁊filius s ut extiorib iusis corda
hominum cominota atẽꝑali mani¬
festatione uenientis ad octultam et̃¬
nitatẽ semꝑ p̃sentis ou̾terent᷑. Ecte
hus u̾bis aꝑit aug illum modum
mussionis qͥ .s. insibiliter exibetur
cum tũ ip̃e sp̃c insuiͣ natura ñ uide¬
tur quinec in illis creaturis magis
derẽtur ĩ illis eẽ ad euos ille cature
ueniebant. Nonenim sp̃c s tẽꝑali

Expanded text:
invisibilis et incommutabilis est, sicut Pater et Filius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestatione venientis, ad occultam aeternitatem semper praesentis converteretur. Ecce his verbis aperit Aug. illum modum missionis, qui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis deretur esse in illis ad quos illae creaturae veniebant. Non enim Spi
Abbreviated transcription (Latin):
li detͥ. Inĩpromptu ẽ iutelligere desp̃u
sco cur missus ⁊ rp̃e dicatus fc̃a ẽ eni
eruedam c̃ãture sp̃es extp̃r inqͣ uisibi¬
de ceso sonuis quasi serretur flatus ne¬
hemens ntͣuise sunt illis lingue diui¬

Expanded text:
it: In promptu est intelligere de Spiritu sancto, cur missus et ipse dicatur: facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua visibide coelo sonus quasi ferretur flatus vehemens, et visae sunt illae linguae di
Abbreviated transcription (Latin):
ordinib ⁊ postea ceciderunt s qr¬
si ꝑstitissent eoꝵ aliqui in singulis¬
fuissent ordinib qui matͣe tenu
itate. ⁊ in forme ꝑspicacitate diffen¬
tes gradus hebant sicut illi qͥ ꝑsti¬
teruntalu enim ut pdiximᷤ su¬
ꝑiores alii inferiores ꝯditi sunt su

Expanded text:
ordinibus: et postea ceciderunt, rstitissent, eofuissent ordinibus, qui et in itate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenunt hanc gͥ similitudineiim
tersempit᷑nas ires tp̃ales ꝑpeudens
uero maiorem uidens dissimilicudmẽ
qͣ similitudinem inter res predc̃ass
ab exceslencia trinitatis predc̃a no
uod autem iohes dicit differis.¬
abostases duferre numero ñ roi
cauendum est eũo intelligaturoui¬
sic erum madis dñr alic̃ differre nũoz¬

Expanded text:
conveniunt. Hanc ergo similitudinem inter res sempiternas et res temporales perpendens vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nouod autem Joannes dicit hypostases differre numero, non nacavendum est quomodo intelligatur. Diversis enim modis dicuntur aliqua differre nu
Abbreviated transcription (Latin):
n occulta non fallunt qrꝑs aut̃ agri¬
tõnis infãcia ꝑ hũanamͭ utiq ĩpru¬
denciam ꝙ ad huc ñ didicit ignorat s
uerend̾ est inꝙͣ nam si duos pͥncipa¬
les sensus uł geminã sapĩam xp̃otͥ¬

Expanded text:
 occulta non fallunt. Expers autem agnitionis infantia per humanam utique imprudentiam quod adhuc non didicit ignorat. Sed verendum est, inquam, ne si duos principales sensus aut geminam sapient
Abbreviated transcription (Latin):
olentu ꝯpoĩtum nec ignis nominat᷑
necaer nec t̾ra. nec aqͣ nec hoꝵ alicui
istenti neq matri est homo usios
nẽe ds neq homo denominatur s
te nat̾e. nos aut̃ xp̃m non unius cõ

Expanded text:
ompositum, nec ignis nominatur, nec aer, nec terra, nec aqua, nec horum alicui istenti, neque matri est homousios; et neque Deus neque homo denominabitur, tae naturae. Nos autem Christum non unius comp
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sciat ligare ⁊ soln̾s. ne cũ negligã
essea se extit̾it negligat᷑ ab ed̃ qui
eũm miscd̃ĩ monet uipetit ne am¬
bo infoueam cadãt. ꝙͣ stultus eiui¬
tare noluit. Tanta itaq ius ꝯfec¬
sionis est ut si deẽ sacerdos ꝯfiteat᷑
primo sepe enĩ ꝯtingit ꝙ pñ¬
tens ñ p̃ uereciindanꝰ coram sac̃¬
dote ꝙ nec desid̾ati nec tẽpus neg
locus offert isi ille cui cõfitebit᷑

Expanded text:
at ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit tens non possit verecundari coram sacerdote, quem desiderandi nec tempus nec locus offert, et si ille cui confitebitur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ausi. ait sp̃c mali qͥuedam uade
⁊ p̃ralib redus noscere ꝑ mittun¬
tłr ꝑtim subtilitate señsus ꝑtim
exꝑiencia tp̃ꝵ callidiores pp̃ cñ mag¬
nam longitudinem uite. ꝑtim scĩt
angelis ꝙ ip̃i ab om̃ipotẽñti deo
discunt iuitu eꝰ sibi reuelantib
ip̃i actari sunt uelud diuinando

Expanded text:
i quaedam vera de temporalibus rebus noscere permittuntur; partim subtilitate sensus, partim experientia temporum, callidiores propter tam magnam longitudinem vitae; partim sanctis angelis quod ipsi ab omnipotenti Deo discunt jussu ejus sibi revelantibus. quae facturi sunt, velut divinando,
Abbreviated transcription (Latin):
radu impollutr unotaminara eacõ¬
tingentes opistunt. Non ẽ gͥ mirandũ
si eẽncia dnuina dĩo simpleꝵ ⁊ incom¬
mutabilis oĩa replet loca. ⁊ ouiuli
soidib contaminetur uł ꝯtingnatur
bñ aus̃ ĩ.li. de nat᷑a boni. cum ind̾os
cuuit sint oĩa que ꝯdidit ñ tñ inqͥnãt

Expanded text:
nati ea contingentes existunt. Non est ergo mirandum si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca, et omnibussordibus contaminatur vel contingitur. Unde August., in lib. de Natura boni: Cum in Deo, inquit, sint omnia quae indidit, non tamen inquinant
Abbreviated transcription (Latin):
omni loco ⁊in omni cempore moues
ũcũ mouetur ꝑ loca uł temꝑa nec lo¬
calis est nec temꝑalis localis tñ ẽ q pe¬
nitus ñ causcͥpbitur loco q nec ita ett
ii auo loco ꝙ nonsit mnalio. neq dimẽ¬
locum assignatur principium manui
ifinis iante ⁊ retro dextra: ⁊sinistra
surcume i deorsum ꝙ sui int̃poitõne
facit drstanciam crecumstanciamt e¬

Expanded text:
o et in omni tempore, non tamen movetur per loca vel tempora, nec localis est, nec temporalis. Localis non est, quia penitus non circumscribitur loco, quia nec ita est in uno loco, quod non sit in alio, nec dimelocum assignatur, principium, medium et finis, ante et retro, dextera et sinistra, sursum et deorsum, quod sui interpositione facit distantiam circumstantium.
Abbreviated transcription (Latin):
loca sunt iamnia que in eis sunt.s
licec hec uera sint que asserunt inex¬
planandis intelligentiis predc̃oꝵ. in
sentiam plus ꝯtineri credendum ẽ ꝙ hõ
uiueus caꝑe non ualet:

Expanded text:
loca sint, et omnia quae in eis sunt. Sed licet haec vera sint quae asserunt in explanandis intelligentiis praedictorum,sentiam, plus contineri credendum est, quod homo vivens capere non valet. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
ut insuit illi sic dicens. homo aut aliqͥ
ei simile cum alicub erit alibi ñetit
d̾s aut imense uͥtutis iuuens poterã
q̃ nusꝙͣ ñ assit nec desit usꝙͣq se omnẽ
ear ita ut ubi sua insint ip̃e eẽ ꝑsña
intelliguratur. ñ aut̃ corꝑali m cum

Expanded text:
ut insint illi, sic dicens: Homo aut aliquid ei simile cum alicubi erit, alibi non erDeus autem immensae virtutis, vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, quae se omnem at, ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur: non autem corporaliter: ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
lens ues uolens est deus neo nolẽs nͭ no
uolens nec nolens genuit lẽs genuit
filium su uoluntate uł nec̃ai filurm¬
tate eptali sensu mͥ uidentur accipi¬
enda ut uoluntatem p̃cedentem uł
antecedentem intelligͥamus qͣlr eu¬
nomius intelligebat᷑ ñ enimẽ ip̃e
d̾s uoluntate p̃cedenti uł efficientit¬
tñ genuit sicut potens genuit ⁊ bon

Expanded text:
s nec nolens est Deus, nec nolens nec volens genuit Filium, sive voluntate, sive necessitate, ex tali sensu mihi videntur accipienda, ut voluntatem praecedentem vel accedentem intelligamus, qualiter Eunomius intelligebat. Non enim ipse Deus est voluntate praecedenti vel efficientitamen genuit, sicut potens genuit, et bonus
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃nter subdit ꝯ qͣre disẽnebant᷑
illi a cet̾is ut deus istis que ad ip̃os
ꝑtinent ñ reuelaret aliis u̾o reue¬
laret. cum non sit prius ultor ¶m
caturus futurum malum nec per¬
mansuris futurism bonum reue¬
lau̾it. Ioq nec illi qui ceciderunt
unꝙͣ nec illi qui ꝑstiterunt usq
e ñ pot̾ant si debeatitudine certiñ
erant uł si ñ aãpnatõnis ncertie¬

Expanded text:
sequenter subdit: Sed quare discernebantur illi a caeteris, ut Deus istis quae ad ipsos pertinerent non revelaret, aliis vero revelaret, cum non prius sit ipse catormansuris futurum bonum revelaverit. Ideoque nec illi qui ceciderunt  nec illi qui perstiterunt usquesi de beatitudine certi non erant, vel si damnationis incerti e
Abbreviated transcription (Latin):
ingenitum. fid̾es certa declarat en si
dixerumis ingenitum duos pr̃es affu¬
appessatur ingenitus non quid̃ ĩsꝙp¬
turis s in ꝯsuetudine disprtancium
ide re tanta sermonem qͣlem ualue

Expanded text:
ingenitum fides certa declarat, quia, si dixerimus ingenitum, duos patres affiappellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium et de re tanta sermonem qualem value
Abbreviated transcription (Latin):
erat ut apparere non posset ꝙ fu¬
it Illa u̾o tria in una ꝑmixtõne
ꝯfusa circumqͥq suspensa eo us¬
q mnaltum porrigebãtur quousq
munc sumitas corꝑee nature ꝑtm¬
git :isient quibdam uidetur siltͣ¬
illa moles que ininferiori ꝑte spis¬
sior atq grossior erat. Insuꝑionuo
fuisse aquas que supra firmamẽ¬
tum eẽ dñrtalis fruit facies mũ¬

Expanded text:
erat, ut apparere non posset quod fuit. Illa vero tria in una permixtione confusa circumquaque suspensa, eousque in altum porrigebantur, quousque nunc summitas corporeae naturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultilla moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiorfuisse aquas, quae super firmamentum esse dicuntur. Talis fuit mu
Abbreviated transcription (Latin):
ponelfatur explicare ubi .s illa
materia substitert qntum mai
c̃ata ẽ ibidem ad eẽ uidetur ꝓduisse
uͥ nuic formata consistit eͣratq
terrenum hoc elementum uno
eodem q loco medio subsidens ce¬
t̾is in una ꝯfusione ꝑ mixtis eisd̃¬

Expanded text:
ponebatur explicare, ubi scilicet illa materia substiterit, et quantcreata est, ibidem ad esse videtur prodiisse, ubi nunc formata subsistit. Eratque terrenum hoc elementum medio eodemque imo loco subsidens caeteris in una confusione permistis
Abbreviated transcription (Latin):
unt suꝑ est
ut dispdsitõnem illam qͣlit̃ per¬
fecta sit ordine ꝓseqͣmur sexdieb
sicut docet seͥptura genesis distrie
deinde septimo requieuit ab om¬
uam cãturam fac̾e sex enĩ dieb

Expanded text:
unc superest ut dispositionem illam qualiter perfecta sit ordine prosequamur. Sex diebus, sicut docet Scriptura Genesis, distinxit deinde die septimo requievit ab omvam creaturam fa
Abbreviated transcription (Latin):
tes inserpentẽ eneum inligno erect᷑
amorsib serpentũ sanabantur. sigͣ
recte fid̃i intuitu inillũ respicimus
qui ꝓnobis pependit in ligno auinc̃it e¬
bolo lib̾amur ut nec post hanc uitã
in nobis inueniat ꝙ ꝑuniat morte
quidꝙͥ culpaꝵ erat uñ dsabolus ad
luenda supplicia detinebat. xp̃c dest̾
xit ut in haͣc uita tẽptandõ nobis ne¬
bis non p̾ualeat l enim nos temp¬
ante uincebat. Nam pecrus quiañ
mortem xp̃i auoce ancille territis
negauit. post mortem añ reges i
a in corda nr̃a ubi diabolus hĩtabat
alligauit fortem .i. a seductõne cõ¬
pescuit fidelium ut tẽptatõm que
ta ad huc ꝑmutit ñ sequatur sedu¬
cato. ⁊ ꝑhoc adiabolo. Namut ait aus¬

Expanded text:
tes in serpentem aeneum in ligno erectum a morsibus serpentium sanabantur . Si ergo rectae fidei intuitu in illum respicimus, qui pro nobis pependit in ligno, contbolo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniat. Morte quidquid culparum erat unde nos diabolus ad luenda suxit, ut in hac vita tentando nobis non praevaleat. Licet enim nos ante vincebat. Nam Petrus, qui ante mortem Christi voce ancillae territus negavit , post mortem ante reges et  in corda nostra, ubi diabolus habitabat, alligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seduccato, et per hoc a diabolo. Nam, ut ait Au
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse omnes homines quidã
ułioꝵ sectatores sic obicrnt dñtes
Non omiuis caro que ab adam tra¬
ducta est. meo simul existere potu¬
it qr multo maioris ꝙͣticatis ẽ ꝙ fu̾it
corpus ade. In quo nec tot ĩ atcoma
fu̾nt q not ab eo homines descendẽ¬

Expanded text:
fuisse omnes homines, quidam verborum sectatores sic objiciunt, dicentes: Non omnis caro quae ab Adam traducta est, in eo simul existere potuit, quia multo majoris quantitatis est, quam fuerit corpus Adae. In quo nec tot etiam atomi fuerunt, quot ab eo homines descende
Abbreviated transcription (Latin):
celirm si mouetur ineriuunt qũo ẽ
firmamentium sistat qũo meo sid̃a fi¬
ra circuerunt s firmamentum di¬
cipot᷑ non pp̃ stationem s pp̃ firm¬
tatem uel terminum aqͣrim intras¬
gͣessibibemr siaut̃ stat nichil ĩpeit mo¬

Expanded text:
coelum. Si movetur, inquiunt, quomodo est firmamentum? Si stat, quomodo in eo fixa sidera circumeunt? Sed firmamentum dici potest, non propter stationem, sed propter firmitatem vel terminum aquarum intransgressibilem. Si autem stat, nihil impedit m
Abbreviated transcription (Latin):
Dequitur dixit deus congregentur
aque munum locum iappareat
iͥtera ut lux que ptito biellio aqqas
luce elara illustrauerat inpuro ato
sa erat fieret arida ⁊⁊ graniñb ime

Expanded text:
equitur: Dixit Deus: Congregentur aquae in locum unum, et appareat tricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere sa erat fieret arida et germinibus
Abbreviated transcription (Latin):
tͥe iiui pot̃ minima bona sunt potẽ¬
cie u̾o aĩ sñ quib recte uu ñ potest
media bona sunt. Item uirtutib ne¬
mo male uectur cet̾is aut̃ bonis .i. medi¬
iẜ imininus non solum bñ s ĩ malẽ¬

Expanded text:
te vivi potest, minima bona sunt. Potentiae animi, sine quibus recte vivi non potest, media bona sunt. Virtutibus nemo male utitur; caeteris autem bonis, id est mediis et minimis, non solum bene,
Abbreviated transcription (Latin):
facit non homo cum eo rationis.
qͣ st̃ rigatur uoluntas hõis ut ger¬
minet ⁊ fructificet .i. saluatur ⁊ p̃pa¬
tatem hominis infirmam sauat

Expanded text:
facit, non homo cum eo; qua rigatur voluntas hominis, ut germinet et fructificet, id est, sanatur et praepatatem hominis infirmam sanat
Abbreviated transcription (Latin):
lucate pec̃co uoluntas id agendr ⁊
actõ tͣncierit. nondũ tñ u̾a hĩta peni¬
tencia utcum illud pecc̃m usquequo
noluit iegit. s ñ õ ignorand̃ pec̃cm
ta ẽ itorrupta totusq homo suppli¬
cus obligatus ꝑpenituis nec umqͣm
ẽ in alieuo peccͣm ac̾tu pret̃ originã¬

Expanded text:
luntate peccato voluntas id agendi et actio transierint, nondum tamen vera habita poenitentia, utrum illud peccatum usquequo voluit et egit. Sed non est ignorandum, peccatum ta est et corrupta, totusque homo suppliciis obligatur perpetuis. Nec unquam est in aliquo peccatum actu, praeter origina
Abbreviated transcription (Latin):
ditiis ⁊ olfactus ⁊ gustus ⁊ tactus ĩ ce¬
terisant̃ solus ẽ tactus. Ita uxp̃o hĩ¬
tat in nobis om̃is plenitudo diuinita¬
tis qꝑ ille est caput inquo sunt om̃s
sensus in sc̃is u̾o qi solus tactus ẽ qͥb
datus ẽ sp̃c ad mensuram cum deilliꝰ

Expanded text:
tactus, in caeteris autem solus est tactus. Ita et in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt omnes sensus; in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus datus est spiritus ad mensuram, cum de illius
Abbreviated transcription (Latin):
gand̾ ẽ quid sit de hoc.n
sc̃ĩ doctores sub cobseure locuti sunt at¬
q scolatici doctores uaria senserunt
quidam enrm putant orig̃ peccatũ
eẽ reatũ pene ꝓ pecc̃o pͥmi hominis

Expanded text:
gandum est, quid sit. De hoc enim sancti doctores sub obscuritate locuti sunt, atque scholastici doctores varia senserunt. Quidam enim putant originale peccatum esse reatum poenae pro peccato primi hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
si as dix̾it eoc accepisse ficẽ ⁊ carita¬
ten siu̾o grãm ñ receꝑint q bene
oꝑari possint cũ fu̾it adulti ũ g
sufficit eis in hoc statu grãm ĩ bap
data nec ꝑ illam possũt m cẽ bonĩ
nͥ abia ad datur q̃ si ñ addatur non
ẽ exeoꝵ culpa qr iustificatai sũc apes¬
cato qͥdã putant grãm oꝑantẽ ⁊ co

Expanded text:
accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et c
Abbreviated transcription (Latin):
nutri insti si uolunt si aut̾ noluer̃t
ẽẽ iusti qͥ sedent incathedrã Moysi se
curum me fecit magr̃ m̃s .s.xͦ de quo
sp̃e.s. dicit hic ẽ qͥ baptitat. It̃ quos¬
uit si alios gͦ baptitauit ebͥ osuis
ebriosum. nec homicidam qr columbã

Expanded text:
tri justi, si volunt; si autem noluerint esse justi qui cathedram Moysi sedent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus ejus dixit, Hic est qui baptizat. Quoit. Si quos ergo baptizavit ebriosus, ebriosum, nec homicidam, quia columbam
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ñ dr ingenitus ita in qͥuiunt ñ
est dñdus ñ genitus uł ñ filius deb
ngenitus pot̾ tñ dici ñ genitꝰ uł ñ filiꝰ:
genitus ꝙͣtum cum d̾r non genitus ł
nõ filliꝰ echimologiã nois ostendendo Ti
hoc dixisle dñt nõ rõne predicatõis¬

Expanded text:
sicut non dicitur ingenitus, ita, inquiunt, non est dicendus non genitus vel non Filius. Debet ngenitus, quantum cum dicitur non genitus vel non Filius, etymologiam nominis ostendendo eum hoc dixisse d