comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
derent corporaliter ꝑsequi
aut dantes sp̃ualit̾ necare.
Quia uero redemptor ñr p̃¬
dicationis uerba nec indig¬
nis et ingratis subtrahit:
postqũa discipline ugorẽ
eiciendo ꝑu̾sos tenuit dom̃i
mox gr̃e ostendit. Nam sub¬
ditur. Et erat docens cotidie
in templo. Hec urxta hystori¬
am breuit̾ tͣctando tͣns¬
currimus. Sed quia euersã
ne sua in melius commuta¬
tam. quia expulsos latrones
a tẽplo atq ip̃m iam templũ
eruptũ scimus: debemus ex
reb exteriorib introrsus
aliqͣm similitudinẽ trahe¬
re. atq ex eu̾sis edificiis
parietum moꝵ rumam
timere. uidens eñi cruita¬
tem fleuit suꝑ illam di¬
cens. quia si cognouisses et
tu. Hoc semel egit cũ ꝑitu¬
ram̃ ciitat̾e ẽẽ nuntiauit.
hoc cotidie redemptor noft̃
ꝑelectos suos agere nulla¬
tenꝰ cessat. cũ quosdã a bo¬
na uita ad mores reprobos
ꝑuenisse considerat. plang̃t¬
et enim eos qui nesciunt
cur plangantur. qui iuxta

Expanded text:
derent corporaliter persequi, derent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba, nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit; nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam ne sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓinus templũ ingressus ẽ
ut de illo uendentes et em̃¬
tes eiceret: proficto inno¬
urit. quia ruia ppłi maxi¬
me exculpa sacerdotũ fuit
Euersione qͥppe descͥbens. sed
feriens: in ip̃o effectu sui o¬
ꝑis oftendit unde radix pro-¬
diit ꝑdicionis. Sicut autem
eungłista alio testante didi¬
cimus: in t̾eplo colũbeu̾e¬
debantur. Et qͥd ꝑcolũbas.¬
nͥ sc̃i sp̃c doñu accipitur.: Sed
uendentes et ementes de tẽ¬
plo eliminat: quia uel eos
qui promunere impositiõ¬
nem manuũ tribuunt. ux
cos qui dorum sp̃c emere ni¬
tantur. dannat. Dẽ quo tẽ¬
plo mox subditur. Domus
mea domus oronis est uos
autẽ fecistis illam speluncã
latronũ. Qui enĩ ad accipi¬
enda munera in tẽplo sede¬
bant. profecto quia quib dã
ñdantib lesionem quererẽt
dubium non erat. Domus
ergo or̾onis spelunca latro¬
num fc̃a fuerat. qͥa ad hoc in
templo assistere nouerant.
ut aut ñ dantes munera stu-¬

Expanded text:
protinus templum ingressus est protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et q Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in templo residebant, profecnon dantibus laesiones exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera stu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed querendũ prius est qd
sit qd̃ d̾r uidens ciuitatem
fleuit suꝑ illam dicens. q
si cognouisses et tu. flemt
et en̾im pnis redemptor ui.¬
inam ꝑfide ciuitatis quam
ip̃a sibi non cognoscebat p̃
uenturam. Cui a flente dñ
recte dicitur. quia si cogno¬
uisses et tu. subaudis flers
que modo quia nescis qul
inminet exultas. Uider
subditur. Et quidẽ in hacde
que ad pace tibi. Cum em̃
carnis se uoluptatib da
in die sua q̃ ad pacem ei a
poterant habebat. Curues
presentia bona ad pacem ha¬
buerit: manifestatur cũ lud¬
ditur. Nunc aũt abscondita
sunt ab ocłis tuis Sienims
cordis eiꝰ ocłis mala que in¬
minebant abscõdita ño a
xi principib imminebat ad¬
nincta est. Qua descͥpta: qͥd
dñs fecerit subditur. quia ĩ¬
g̾slus tẽplum cepit eicere u̾e¬
dentes de illo et ementes. di¬
cens illis. Scriptũ est quia
domus mnea domꝰ orationis
est. uos autem fecistis illã
speluncã atronũ. Qui enim
narraint mala uentura et

Expanded text:
Sed quaerendum prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses et tu, subaudis: fleveras quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis volin die sua, quae ad pacem ei esse poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur, cum subditur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, xi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia, ingressus templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum . Qui enim narravit mala ventura, et
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i euͣngłn breui si pos¬
sum uolo sermone ꝑcurr̃e
ut illis in ea plissior detur
intentio: qui sciunt ex
paucis multa cogitare.
Quod a flen e dño illa ie¬
rosolimorũ subu̾sio descri¬
batur. q̃ a uespasiano et
tito romanis principib fa¬
cta est. nullus qui hystori¬
norat. Romani enim pri¬
cipes denuntiantur cum
dicitur. Quia uement dies
inte. et circumdabunt tei¬
nimici tui uallo et circum
dabunt te et coangustabũt
te undiq. et ad tram ten¬
ꝓsternent te. et filios tuos
qui in te sunt. Hoc quoq
qd̾ adiłitur. et non derelin¬
quent in te lapidem super
lapidem. etiam ip̃a eiusdẽ
ciuitatis tͣnsmigratio testa¬
tur. Qina dũ nunc in eolo¬
co constructa est. ubi extra
portam fuerat dñs crucifixꝰ.
prior illa iherusalem ut dĩ.¬
funditus est eu̾sa. Cui ex qua
culpa eu̾sionis sue pena fu¬
erit illata: subiungitur. Eo
qd̾ ñ cognoueris tempus ui¬
sitationis tue. Creator qͥppe
om̃ium ꝑincarnationis sue¬
mist̾ium hanc uisitare dig

Expanded text:
ncti Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historinorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui valdabunt te, et coangustabunt te undique: et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat: prior illa Jerusalem funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysterium hanc
Abbreviated transcription (Latin):
sic debent eaque mũdi sũt
tenere. ut tamen eis nesciãt
ex mentis factione succũbe.¬
re Hec ergo atgitate. et cum
relinquere cuncta que mũ¬
di sunt non potestis: exteri¬
ora bene exteruis agite. sed ar¬
denter interius ad et̾na fefti¬
nat̾e. Nichil sit qd desideri¬
um ure mentis retardet. nul¬
lius uos rei ihoc mudo di¬
lectio implicet. Si bonum
diligitur: mens inbonis
meliorib id est in celestibus
delectetur. Si malum me-¬
tuitur: mala animo et̾na
Ad hec agenda habemus me¬
diatorem dei et hominum
adiutorem nr̃m ꝑque citius
cuncta obtinebimus. si ad
illum uero amore flagramꝰ.

Expanded text:
sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeternAd haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad illum vero amore flagramus,
Abbreviated transcription (Latin):
do tibi meruerunt ẽẽ de¬
uoti. Qui etiam siqͥd boni
tua gr̃a largiente fecero:
quo fine hoc faciam qͣue
a te diftrictione pensetur

Expanded text:
do tibi meruerunt esse devoti, qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur,
Abbreviated transcription (Latin):
sericordie oꝑa cognoscit. dis¬
cat quemadmodum debe¬
at indigenti proximo et ip¬
se misereri. Adhoc abies po¬
nitur: ut qͥsquis uim contẽ¬
plationis eius agnouerit.
ip̃e quoq ad contemplanda
eterna premia succendatur.
Ad hoc ulmus ponitur: ut
quisqͥs intuetur eum qui
qui sp̃ualib donis plem st̃.
sustentat: ip̃e quoꝙ scõrũ
uite quanta ualet largita¬
te inseruiat: et celestium
donoꝵ botros quos gignen¬
do non ualet. sustentando
ferat. Ad buxus ponitur. ut qͥ
habere multos adhuc in infir¬
mitate positos uere fidei uiri¬
ditatem considerat: ẽe ip̃e ĩ¬
fidelis erubescat. Bene ergo
descriptis prius arborib dici¬
tur. Ut uideant et sciant et
regogitent et intelligant.Uͥ
et apte subditur. pariter. Qa
minum mores diu̾si sint or¬
dines: necesse est ut omnes
simul discant dum in ea
sp̃uales uiri. diu̾se qualitatis
etatis et ordinis. ad imitan¬
dũ simul uidentur:. Sed ecce
nos dũ monstrare ulmum

Expanded text:
sericordiae opera cognoscit dissericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subminum mores, diversi sint ordines, necesse esimul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum
Abbreviated transcription (Latin):
tum non habeat. uiriditatẽ
habet. nͥ eos qui intͣ scãm ec¬
clesiam adhuc etatis infirmi¬
tate bona oꝑa ferre non ualẽt
sed tamen parentum fideli¬
um credulitatem sequentes.
fidem ꝑpetue uiriditatis tenẽt.
Post que ommnia apte subiun¬
gitur.Ut uideant et sciant. ⁊¬
riter. Ad hoc enim cedrus in ec¬
celesia ponitur: ut quisqͥs a
poxio odorem uirtutum
spualium trahit. ipse quoq
infrene uite delectatione nõ
torpeat. sel ad bonorum cele¬
stium desiderium ignesca.
Ad hoc spina ponitur. ut qui
predicationis eius u̾bo cõpũ¬
ctus fuerie: ipse quoq exem¬
plo illius discat corda seqũe¬
tium p̾dicacationis uerbo
compungere. Adhoc mirtus
ponitur ut qui in ardore tri¬
bulationis. ab ore uel opere
ꝓximi compatientis temꝑa¬
mentum consolationis ac¬
ceꝑit.: ipse etiam discat quẽ¬
admodum afflictis ꝓximis
sue consolationis temꝑam̃e¬
tum proferat. Adhoc oliua
ponitur: ut qui aliene mi¬

Expanded text:
tum non habeat, viriditatem tamen tum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, eriter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae mi
Abbreviated transcription (Latin):
Quos autem ꝑoliuam. ni¬
si misericordes accipimus:
Quia et grece oleos miser¬
cordiã uocatur. et quali oli¬
ue liquor ante om̃ipotens
dei ocłõs miscłie fructus
lucet. Cui adhuc in promiss¬
one subiungitur. Ponan
in deserto abietem. ulmũ
aeris alta sustollitur. nisi hi
designati funt qui int̾ scãn
eccłiam adhuc int̾renis corp¬
rib positi iam celestia cotĩ¬
plantur. et qͣmiuis nascendo
de t̾ra exeunt. contemplan
uerticem mentis attollunt
Et quid per ulmum insi se¬
cularium mentes exprelse
sunt: quedum t̾renis adhi
curis inseruiunt. nullum
tum ferunt: Sed et si fructũ
ꝓprium ulnius non habet:
portare tamen uitem cum
fructu solet quia et seculares
uiri intͣ scãm eccl̃iam quam¬
uis sp̃ualium uirtutum do¬
na non habeant dum tamen
scõs uiros donis sp̃ualib ple¬
nos sua largitate sustentant
quid aliuil qm uitẽ cũ botris
portant: Buxus autem quos
alios designat. que in altum
non ꝓficit. et quamuis fruc¬

Expanded text:
Quos autem per olivam, niQuos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ulmum aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, conta aethera verticem mentis tollunt? Et quid per ulmum, nisi saecularium mentes expressae sunt, quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum tum ferunt? Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritualium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritualibus plenos sua largitate sustquid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fruc
Abbreviated transcription (Latin):
corda ita int̾no amore soli¬
data sunt: ut ea iam t̾reni
amoris putredo nulla cor¬
rumpat. ꝑ spinam uero sig¬
nati sunt: doctrine sp̃uał
uiri. Qui dum de pecc̃is ac
uirtutib disserunt. et mo¬
do et̾na supplitia minant᷑
modo celestis regni gaudi
a ꝓmittunt cor audientiũ
pongunt. Sicq mentem
dolore cõpontionis ꝑforãt
utab eorum oculis quasi qͥ¬
dam sanguis anime lacri¬
me decurrant. ¶Mutꝰ uero
temꝑatiue uirtutis est. ita
ut dissoluta menbra tẽꝑan-¬
do restringat. Quid itaq ꝑ
mirtum nisi hii signati sũt
qui afflictionib proximoꝵ
compati sciunt. eorumq tri¬
bulationem ꝑcompassionẽ
tẽꝑant. iuxta hoc qd scͥptũ
est: gr̃as autẽ deo qui cõso¬
latur nos in om̃i tribulati¬
one nr̃a. ut possimus et ip̃i
consolari eos qui in om̃i
pressura sunt: Qui dum
affuictis ꝓximis u̾bum uel
opem cõsolationis ferunt
eos ꝓculdubio ad statum te¬
ctitudinis restringunt. ne
immoderata tribulatitio¬
ne in desꝑatione soluantur

Expanded text:
corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta penitentie uiam u̾itatis
aꝑiat. Exerceamus ergo nos¬
metipos in lamentis extĩga¬
mus flecib. et dignis penitẽ¬
tiẽ fructib culpas quas feci¬
mus. Ad indulgentiam nob̾
temꝑa indulta non ꝑeant
Quia qui multos a siis iniqͥ¬
tatib iam sanatos aspicimꝰ:
quid aliud qͣm suꝑne mise¬
ricordie pignus tenemus:¬

Expanded text:
ta poenitentiae viam pietatis ta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus et dignis poenitentiae fructibus culpas quas fecimus; ad indulgentiam nobis tempora indulta non pereant, quia qui multos a suis iniquitatibus jam sanatos aspicimus, quid aliud quam supernae misericordiae pignus tenemus
Abbreviated transcription (Latin):
uult a nobis om̃ps deus. ta¬
lem uiolentiam ꝑpeti. Nam
regnum celorum rapi uult
nr̃is flectib qd nr̃is meritis
non debetur. Aspei ergo cer¬
titudine nulla nos maloꝵ
nr̃oꝵ q̃litas. nulla qͣntitas
frangat. Prestat magnam
uenie fiduciam latro ille ue¬
nerabilis. qui non inde uene
rabilis unde latro. Nam la¬
tro ex trudelitate. uenerabi¬
lis ex confessione. Cogitate
ergo cogitate quam sunt
in cõprehensibilia in om̃pte
domino misccł̃ie iuscera. la¬
tro iste cruentis manib ab¬
stratus a fatice itineris: sus¬
pensus est in patibulum cru¬
cis. Ibi confessus. ibi sanatus
est: ibi audire meruit. hodie
mecum eris in paradiso. Ed
est hoc: Quis tantam bonita
tem dei dicere quis estimare
sufficiat: De ip̃a pena crimi¬
nis. peruenit ad premia uir¬
tutis. Iccirco aute om̃ps deus
electos suos inqͥbdam lapsi¬
bus cadere permisit: ut aliss
in culpa iacentib si toto ad
eum corde consurgant. spem
uenie reddat et eis ꝑlamen¬

Expanded text:
Vult a nobis omVult a nobis omlem violentiam perpeti. Nam regnum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde vene rabilis unde latro: nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate quae sint incomprehensibilia omnipotenti Deo misericordiae viscera. Latro iste cruentis manibus abstractus est a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis, ibi confessus est, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgant, spem veniae reddat, et eis per lamen
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam ad uitam reduxit.
Cum uero ioh̾es baptista redẽp¬
toris gr̾am p̾currens penitẽ¬
ciam predicat. ut peccator qͥ
ex culpa est mortuus ꝑconu̾¬
sionem uiuat: profecto adi¬
ebus ioh̾is baptiste regnum
celorum uim patitur. Quid
est autem regnum celorum
nisi locus iustorum: Solis
enim iustis celestis patrie
premia debentur. ut humiles
casti mittes atq misericordeᷤᷤ
ad gaudia superna perueni¬
ant. Cum uero quis uel suꝑ¬
bia tumidus. uel carins fa¬
cinore pollutus. uel iracun¬
dia accensus. uel crudelita¬
te impius post culpas ad
penitentiam redit. ac uit̾a
cternam ꝑcipit. quasi inlo¬
cum peccator intrat alienũ
Adieb ergo ioh̃is baptiste
regnum celorum ium pati¬
tur. et iuolenti rapiunt il¬
lud. Quia qui penitentiam
peccatorib indixit. quid ali¬
ud ꝙͣ regno celorum fieri ui¬
olentiam docuit: Recogite
siduis lamentis atteramus.
hereditatem iustorũ quam
non teniuimus per uitam
rapiamus ꝑpenitentiam.

Expanded text:
itentiam ad vitam reduxit. itentiam ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa est mortuus, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemium debetur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit? Recogitemsiduis lamentis atteramus. Haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe: mercedem ꝓpħe accipiet.
Quia et si fructum ulmꝰ nõ
habet: uitẽ tamen cũ fructib
portans. hec ip̃a sua efficit: q̃
bona sustentat aliena. Ca
uero ad magna nos oꝑa io¬
haunes admonet dicens. fa¬
cite ergo fructus dignos peni¬
tentie. et rursus. qui habet
duas tunicas det nõ haben¬
ti. et qui habet escas similit̾
faciat: iam patent̾ daturi¬
telligi. qͥd est qd̾ u̾itas dicit.¬
Adieb ioh̃is baptiste usq ñc
regnum celorũ uim patit᷑.
et uiolenti rapiunt illud.
Que suꝑne u̾ba sententie. no¬
bis sunt magnoꝑe ꝑscrutan¬
da. Nam querendaim ẽ quo¬
modo iĩ ꝑpeti regnum celo¬
rũ possit. Quis enim celo ui¬
olentiam irrogat: Et rursu
querendum est.si pati uim
regnum celoꝵ potest. cur ean¬
dem uima dieb ioħis baptiste
et non etiam ante ꝑtulerit.
Sed cũ lex dicat. siquis hec
uł illa fecerit morte moriat
cunctis legentib liquet. quia
peccatores quosq pena sue se¬
ueritatis ꝑtulit ñ autẽ ꝑ pem¬

Expanded text:
e, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligiBaptistae usque nunc, regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit? Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursum quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit. Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur; cunctis legentibus liquet, quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poen
Abbreviated transcription (Latin):
tis aduentum angłi ab homi¬
nib adorantur et tacent: post¬
modum uero adorari refugiũt
nisi qd̾ nat᷑am nr̃am qͣm priꝰ
despexerant: post qͣm hanc suꝑ
se assumptam cõspiciunt sub¬
stratam sibi uidere ꝑtimesc̃t:
Nec iam sub se uelut infirmã
cõtennere ausi sũt: qͣm suꝑ
se indelicet in celi rege uenera¬
tur. Nec habere dedignantirꝵ
hominem sociũ: qui suꝑ se
adorant hominem deum. Cu¬
na p̾scientia et dei ciues. et an¬
gelis eqͣles sumus. Uindicemꝰ
morib. dignitatem nr̃am.
Nulla nos luxuria inqͥnet.
nulla turpis cogitatio accu¬
set. Non malicia mẽtem. mor¬
deat. non mindie rubigo cõn¬
sumat. Non elatio inflet. non
ambitio per t̾rena olectamẽ-¬
ta dilaniet. non ira inflam¬
met. Dii et eñi uocati sunt
homines. Defende ergo tibi hõ
cõtra uitia honorem dei. qr
ꝓpter te factus est deus.homo:
qui uiuit et regnat ꝑ om̃ia

Expanded text:
ris adventum angeli ab homiris adventum angeli ab hominibus adorantur et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt. Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominem Deum. Cuna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus est Deus homo, qui vivit et regnat in
Abbreviated transcription (Latin):
cinunt. et congaudentez cla¬
mant. Gła in excelsis dec. et
int̾ra pax hominib bone uo.¬
luntatis. Prius cumppe quam
glis habuimus. a quorum
caritate atq mundicia: ꝑ
prime culpe meritũ ꝑcoc
diana delicta longe caista¬
bainus. Quia enim pecc̃¬
do extranei eramꝰ a deo extra¬
neos nos a suo consortio de¬
putabant angłi ciues deiS
quia nos cognouimus re¬
gem nr̃m. recognouerunt
nos angłi ciues suos. Quia
enim celi rex t̾ram nr̃e car¬
nis assumpsit: infirmita¬
tem nr̃am illa iam angli¬
ca celsitudo non despicit.
Ad pacem nr̃am angłi rede¬
unt: intentione prioris cdis¬
cordie post ponunt Et quos
pexerant: iam quasi socioᷤ
uenerantur. Hinc est enim
qd̾ loch uel iosue anglos ad¬
orant:. nec tamen adorare pro¬
hibent᷑. ioħs uͦ in apocalipsi
adorare angłm uouit. sed ta¬
men idẽ hunc angłs ne se
debeat adorare conpescit
dicens. Uide ne feceris. cũ¬
seruus sum et fr̃m tuorum.
Quid est quod ante redempto¬

Expanded text:
cinunt, et congaudentes clacinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam angelis habuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suoenim coeli rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt, et quos pexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth, vel Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur: Joannes vero in Apocalypsi adorare angelum voluit, sed tamen idem hunc angelus ne se debeat adorare compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum. Quid est quod ante Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
delicet. nõ scdm potestatem
dico: sed scom nat᷑am. Nam
de potestate enis scͥptũ est. In
ꝓpria uenit. In natura et eñi
sua. ante tẽpora natꝰ est: in
nr̃a uenit ex tẽpore. Qui gͦ
eterms ꝑmanens. tempora¬
lis apparuit: alienum est
ubi descendie. Et quia per
ꝓph̾am dicitur. omnis caro
tenum. factus homo fenum
nr̃m uertit in frumentum.
qui de semetip̃o ait. Iisi gra¬
num frumenti cadens int̾¬
ra. mortuũ fuerit: ip̃m solũ
manet. Unde et natꝰ in prese¬
pio reclinatur. ut fideles om¬
nes uidelicet sc̃a animalia.
carnis sue alimento reficeret.
neab et̾ne intelligentie pa¬
bulo ieiuna remanerent.
lantib pastorib angłs appa¬
ret. eos q dei claritas circũ¬
fulget: insi qd̾ illi preceteris
uidere sullimia merentur. qͥ
fidelib gregib preẽe sollicite
sciunt: Dumos ip̃i pie super
gregem uigilant: diina fr̃
eos gr̃a largius choruscat. Re
gem uero natum angłs ñciat
eius q uoci angłorii chori cõ¬

Expanded text:
delicet non secundum potestatem delicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. lantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori con
Abbreviated transcription (Latin):
uia largiente domino
missarum sollennia ter
hodie celebraturi sumus: Loqͥ
diu de eungłica lectione non
possumus. Sed nos aliqd uel
breuit dicere: redẽptoris nr̃i
natiuitas ip̃a cõpellis. Qdẽ
quod nascituro domino mun¬
dus describitur. nisi hoc qd̃ aꝑte
monstratur: quia ille uenie¬
bat in carne qui electos suos
ascriberet in et̾nitate: Quod
contra de reprobis ꝑꝓpham di¬
citur. Deleant᷑ delibro uiuenti¬
um: et cũ iustis nõ scͥbantur.
Qui bene etiam in bethleem
nascitur. Bechleem qͥppe: domꝰ
panis int̾pretatur. Ip̃e nanq ẽ
qui ait. Ego sum panis muꝰ.
qui de celo descendi. Locus er¬
go in quo dñs nascitur. domꝰ
panis ante uocatus est: quia
futurum ꝓfecto erat. ut ille
ibi ꝑmateriam carnis appare¬
ret qui electorum mentes in¬
t̾na sacietate reficeret. Qui ñ
in parentum domo sed in ui¬
a nascitur: ut ꝓfecto ostende¬
ret. quia ꝑhumanitate nr̃am
quam assũpserãt: qͣsi in alie¬
no nascebatur. Alienuim ui¬

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in carne, qui electos suos ascriberet in aeternitate? Quo contra de reprobis per Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ gallina cõgregat pui¬
los suos subalas et noluisti. Ie¬
rusalem nõ saxa et edificia ciui¬
tatis. sed habitatores uocat. Qm
patͥs plangit affectu. sicut in
alio loco legimus. qd̾ uidens eñ¬
fleuerit. In eoaũt qd̾ dicit. quo¬
ciens uoluit cõgregare filios
tuos omnes retro ꝓph̾as a semis¬
sos ẽẽ testatur. Galline quoq
similitudinem cõgregantis
sub alas suas pullos suos incã¬
tico de utero nomii legimꝰ. Sic̃
aquila ꝓtegit indum suum
et suꝑ pullos suos desiderat ex¬
pandens alas suas suscepiters
et tulit suꝑ pennas suas. Ecce
relinquetur uob̃ domꝰ ur̃a deser¬
ta. Hoc ip̃m et ex ꝑsona ieremie
ante iam dixerat. Reliqui dom̃n
meam. dimisi hereditatem
meam. facta est michi heredi¬
tas mea quasi speltnca hiene
besertam domum ideorum
id est templum illud qd̾ ante
fulgebat aug̾tius: ocłis cõpro¬
bamus. que habitatorem xp̃m
perdidit. et hereditatem diri¬
pere gestiens occidit heredem.

Expanded text:
admodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti! Jerusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam plangit patris affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns efleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Jeremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, qfulgebat augustius oculis comprobamus, qui habitatorem Christum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem.
Abbreviated transcription (Latin):
referri de quib nũc dicit. Ecce
ego mitto ad uos ꝓphas et sapi¬
entes et scribas. et ex illis occi¬
detis et crucifigetis et flagelia¬
bitis in sinagogis ur̃is. et ꝑse¬
quimini de cuirtate in cuntatẽ
ut cõpleatis mensuram patã
ur̃orum. Simulq obserlia ure¬
ta apłm scribentem ad choin¬
thios. uaria dona eẽ. discpłorum
dicant alios sapientes qui none¬
rint quando debeant proferre
sermonem. alios scbas in lege
doctissimos. Ex quib lapidatꝰ
est stephanꝰ. paulus occisus. itu¬
cifixus petrus flagellati mar
tib apłorum discpłi. et ꝑsecuti
eos sunt de ciuitate in ciuitate
expellentes de iudea ut ad gen¬
tium ppłm tͣnsinigrarent. ut
ueniat suꝑ uos om̃is sanguis
iustus qui effusus est super ter¬
ram a sanguine abel iusti uste
ad sangumem zacharie filii ba

Expanded text:
 nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Simulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinthios , varia esse dona discipulorum aedicant; alios sapientes, qui noverint quando debeant proferre sermonem; alios scribas in Lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus apostolorum discipuli: et persecuti eos sunt de civitate in civitatem; expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigrarent. Ut veniat super vos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad s
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile donum con¬
cesuit nobis deus hunc pas¬
che salutarem diem. in quo
resurgens dñs resurrectio¬
nem p̾stitit uniu̾sis. et de
miis ad altiora. conscendẽs
nos quoq ad suꝑiora de in¬
feriorib in suo corpore sul¬
leuauit. Sumus enim sccłm
te igitur xp̃o. omĩa neces¬
sario cũ eo sua iuscera sur¬
rexerunt. Dum enim ille
ab inferis transiit ad suꝑoᷤ
nos de morte transire fec̃

Expanded text:
mirabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim secundte igitur Christo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fec
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ꝓse et petro. et deo reddit.
que dei sunt. patris faciẽs
uoluntatem.Aliter. Reddi¬
te que cesaris sunt cesariet
que dei sunt deo. Qũeadmo¬
dum cesar auob̃ exigit im¬
pressionem imaginis sur.
sic et deus. Ut quemadio-¬
dum Illi redditur nũmus.
sic deo anima lumine ultꝰ
eius illustrata atq signa¬
ta. Unde psalmifta. Signa¬
tum est inqͥt in nobis lu¬
men uultus tu domine.
Hoc quippe lumen est to¬
tum hominis et uerũ bomĩ
qd̾ ñ ocłis sed mente conspi
signatur regis ymagine.
Homo enim factus est ad
imaginem et similitudi¬
nem dei. quam peccanda
corrupit. Bonũ ergo eiusł
uerũ atq et̾num. si renal¬
cendo signetur. Dñica an¬

Expanded text:
ta pro se et Petro, et Deo reddit ta pro se et Petro, et Deo reddit quae Dei sunt, Patris faciens voluntatem . Aliter: Reddite quae Caesaris sunt, Caesari; et quae Dei sunt, Deo. Quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus, ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultus ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum quod non oculis, sed mente consdenarius signatur Regis imagine . Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei , quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur . Dedi
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientia sapiene semꝑagit
ut suis potissimũ teptato¬
res sermonib cõfutentur.
qd̾ pro dece numis imputa¬
bactur. et habebat ymaginẽ
cesaris. Et ait illis iħs. Cuiꝰ
dest ymago hec et super¬
scͥptio Qui putant inter¬
rogationem saluatoris ig¬
norantiam ẽẽ et ñdispensa¬
tionem: discant exp̾senti
loco. qd ubiq potuerit scire
mo. Sed interrogat ut ad
sermonẽ eorum conpeten¬
t̾ respondeat. Dicunt ei. Ce¬
saris. Tunc ait illis. Reddi¬
te ergo que sunt cesaris ce¬
sari. et que dei sunt deo.¬
Cesarem ñ putemꝰ augus¬
tum sed tyberium signi¬
ficari priuignm̃ eiꝰ qui in.
locum successerat iitrici
subquo et passus est dñs.
Om̃s autẽ reges romani
a primo caio cesare qui
imperium arripuerat ce¬
sares appellati sunt. Porro
ssd̾ ait. reddite ergo que
sunt cesaris cesari: num¬
mum tributũ et pecuniã
et que sunt dei deo. deci¬
mas primitias. oblatioẽs
et uictimas sentiamus.
Quom et ip̃e reddit tri bu¬

Expanded text:
Sapientia semper sapienter agit, Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. 179 Et ait illis Jesus: Cujus est imago haec, et superscriptio? Qui putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire mo; sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei: Caesaris. Tunc ait illis: Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari; et quae Caesarem non putemus Augustum, sed Tiberium significari, privignum ejus, qui in loco successerat vitrici, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris, Caesari, nummum, tributum et pecuniam, et quae sunt Dei, Deo, decimas, primitias, oblationes ac victimas sentiamus. Quomodo ipse et reddit tribu
Abbreviated transcription (Latin):
manis tributa soluebant he-¬
rodianos uocabant. et non
diuino cultui deditos. Qui¬
dam latinoꝵ ridicule hero¬
dianos prtant: qui herodẽ
om̃ino legini. Magist̾ scimꝰ
sa uerat es: et uigm deim
uentate doces et ñ est tibicu
rade aliquo. Nonemm res¬
picis ꝑsonari hominũ. Dic
eigo nob̾ quid tibi uidetu
licet censum dari cesari
anñ Blanda et fraudu¬
lenta int̾rogatio illuc pro¬
uocat respondentem: ut
magis deum qͣm cesarem
timeat. et dicat ñ debere
tributa solui. Ut statim au¬
dientes herodiani. seditio¬
nis contra romanos prin¬
cipem teneant. Cognita au-¬
ten ih̾s nequitia eoꝵ: ait.
Quid me tẽptatis ypocrite:
puna uirtus est responde¬
tis int̾rogantiũ mentes cog¬
noscere et ñ discipłos sedt̃e¬
ptatores uocare. Hypocri¬
ta autẽ appella.ur. qui ali¬
ud est. et aliud simulat. Id
est aliu oꝑe agit. aliud uo¬
ce p̾tendit. Ostendite michi
nonmisma census. At illi
obtulerunt ei denartum.

Expanded text:
manis tributa solvebant, Hemanis tributa solvebant, Herodianos vocabant, et non divino cultui deditos. Quidam Latinorum ridicule Herodianos 178 putant, qui Herodem omnino legimus. Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doaliquo, non enim respicis personam hominum. Dic ergo nobis: quid tibi videtur, licet censum dari Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio, illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes Herodiani, seditionis auctorem contra Romanos principes teneant. Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait: Quid me tentatis, hypocritae? Prima virtus est respondentis, interrogantium mentem cognoscere, et non discipulos, sed tentatores vocare. Hypocrita ergo appellatur, qui aliud est, et aliud simulat, id est, aliud opere agit, aliud voce praetendit. Ostendite mihi numisma census. At illi obtulerunt ei denarium.
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ sub cesare augꝰ¬
to iudea subiecta ro¬
mains quando in toto oĩbe
est celebrata descriptio.sti¬
pendiaria facta fuerat. Et
erat in ppło magna sedicio
dicentib aliis prosecurita¬
te et quiete. qͥa romaniꝓ
or̃ib militare̾t debere til¬
buta ꝑsolui. phariseis uen
qui sibi appanoebant de
irsticia e contrario niten¬
tib. non debere ppłm dei
qui decimas solueret primt¬
ua dare. et cetera que inle¬
ge scripta sunt: humanis
legib subiacere. Cuius sedi¬
tionis adeo fomes inualuit
ut post dñi passionem in sistẽ¬
tib sibi romanis. patriam
gentem et regnum nobile
illud cũ sua religione tẽplũ
ĩmo ip̃am lucem ꝑdere: ꝙͣ
tributa pendere maluerint.
Cesar augustꝰ herodem filiũ
antipatris alienigenam et
proselitũ regem ĩudeis cons¬
tituerat. qui tributis preẽe
et romano pareret imꝑto.
Mittunt igitur pharisei dis¬
cipłos suos cũ herodianisid
est militib herodis. seu quoᷤ
illudentes pharisei qͥa ro¬

Expanded text:
 sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, quia Roma pro omnibus militaret, debere tributa persolvi; Pharisaeis vero qui sibi plaudebant in justitia e contrario nitentibus non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem, et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere quam tributa pendere maluerint.Caesar Augustus Herodem filium Antipatris alienigenam et proselytum, regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei quia Ro
Abbreviated transcription (Latin):
pientium uisa sũt penarũ sqͣ¬
lore fedari. sic potiꝰ fuso ꝓ xp̃o sã¬
guine ab om̃ib mũdauere con¬
tagiis. insuꝑ et beate immor¬
talitatis luce digna reddidere
qd̃ est lotas etiam dealbasse sto-¬
las in sanguine agni. Ideo sũt
inqͥt ante thronum dei. et serui¬
unt ei die ac nocte in templo eiꝰ
Non est laboriosa sed amabilis
et obtanda seruitꝰ. in dei laudib
ꝓpetuo asistere. Bies quippe et
nox ñ uitissitudinẽ tẽporis pro¬
prie. sed ꝑpetuitatẽ tropice signi¬
ficant. Nox enim non erit illic:
sed dies una melior matris xp̃i
chel filios suos. sed abftergit d̃s
omnẽ lacrimam ab ocłis eoꝵ¬

Expanded text:
pientium visa sunt poenarum squpientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sanguine ab omnibus mundavere contagiis: insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere, quod est lotas etiam dealbasse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optanda servitus, in Dei laudibus perpetuo assistere: dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic, sed dies una melior in atriis Chchel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eo
Abbreviated transcription (Latin):
Stant in conspectu agni mil¬
la ratione illie a cõtemplanda
eius gła separandi. a cuiꝰ hic
amore nec ꝑsupplicia poterãt
separari. Stolis fulgent albis
et palmas in manib habent:
qͥa p̾mia in oꝑib habent. dũ cor¬
pora que ꝓ dño ignib ac bestiis
cipicia dissolui. ungulis abra¬
di. om̃imͦ penarum gen̾e passi
sunt dissipari: per resurrecti¬
onem glorificata recipiunt. Et
clamabant inqͥt uoce magna
dicentes. Salus deo nr̃o qui se¬
dec suꝑ thronum et agno. Mag¬
na uoce salutem deo decantant
qui magna gĩarum actione re¬
colunt. nõ sua se uirtute sed ip̃o
auxiliante tribulationũ ĩpug¬
nantium suꝑasse certamina.
Dicit iterum. eoꝵ et p̃teritos ago¬
nes et coronas describens ꝑpetu¬
as. Hi sunt qui uenerunt de
tribulatione. et lauerunt stolaᷤ
suas et dealbauerũt eas in san¬
guine agni. Stolas qͥppe marti¬
res in sanguine agni lauerũt
dũ menbra sua que ocłis insi¬

Expanded text:
Stant in conspectu Agni nulStant in conspectu Agni nulla ratione illic a contemplanda ejus gloria separandi, a cujus hic amore nec supplicio poterant separari. Stolis fulgent albis, et palmas in manibus habent, quia praemia in operibus habent, dum corpora quae pro Domino ignibus et bestiis aecipitia dissolvi, ungulis abradi, omnimodo poenarum genere passi sunt dissipari, per resurrectionem glorificata recipiunt. Et clamabant, inquit, voce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . Magna voce salutem Deo decantant, qui magna gratiarum actione recolunt, non sua se virtute sed ipso auxiliante tribulationum impugnantium superasse certamina. Dicit iterum eorum et praeteritos agones et coronas describens perpetuas: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni . Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insi
Abbreviated transcription (Latin):
gultum eius int̾pretatur. Quia
nimirum sc̃a ecclesia. quo ardẽ¬
tiore desiderio abhiis q̃ in t̾ris ui-¬
det ad celestia promerenda tͣns¬
migrat: eo maiore spũalium
habundat flore ac germine uer¬
tutum. Unde oportet fĩs km̃i.
erna festiuitate ueneramur:
de et̾na qui in celis est marty¬
rum festiuitate sedule cogite¬
mus. eorum uestigia inquan¬
tum possumus sequendo. et ip¬
si eiusdem festiuitatis suꝑne
participes existere curemus. tes¬
tante apło. quia si socii passio
palme perceptione letemurhi
quidẽ singulos eoꝵ cũ ꝑtormen¬
ta pellerentur ex hac uita: racheã
ta est. Sed iam hinc expulsos
suꝑna iherłm que est mat̾ om̃i¬
um nr̃m. mox in aliam uttam
obuiis leticie ministris excepst
atq in gaudiũ dñi sui ꝑpetuo co¬
ronandos introduxit. Unde dic̃
ioħ̾s. Stabant ante thronũ ami
thronũ dei coronati. qui quon¬
dam ante thronos iudicũ terre¬
noꝵ iacebant penis attriti.

Expanded text:
gultum ejus interpretatur; quia gultum ejus interpretatur; quia nimirum sancta Ecclesia, quo ardentiori desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritualium abundat flore atque germine virtutum. Unde oportet, fratres cherna festivitate veneramur, de aeterna, quae in coelis est, martyrum festivitate sedulo cogitemus, eorumque vestigia in quantum possumus sequendo, et ipsi ejusdem festivitatis supernae participes existere curemus, testante Apostolo: quia si socii passionpalmae perceptione laetemur. Si quidem singulos eorum cum per tormenta pellerentur, ex hac vita Rachel ta est: sed jam hinc expulsos superna Hierusalem, quae est mater omnium nostrum, mox in aliam vitam obviis laetitiae ministris excepit, atque in gaudium Domini sui per petuo coronandos introduxit. Unde dicit Joannes: Stabant ante thronum, et thronum Dei coronati, qui quondam ante thronos judicum terrenorum jacebant poenis attriti.