comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in conspestu suo adiniserit. & credo q̃m
ideo uos fecit ad me uenire ut ista con¬
iungeretur cognationi sue: scłm legẽ¬
moysi. Et nunc noli dubium gerere:
q̃i tibi eam tradam. Et apprehendens
dexteram filie sue: dextere tobie tradi¬
dit dicens. Ds̃ abraham & d̾s ysaac &
deus iacob sit uob̾cum. & ip̃e coniun¬
gat uos: & impleat benedistionẽ suã
in uob. Et accepta carta fecerunt con¬
scciptionẽ coniugii: & post hec epula¬
ti sunt benedicentes deum. Uocauitq
ad se raguel annam uxorem suã. pre¬
cipiens ei ut p̾pararet alterum cubi¬
culum: & introduxit in eum saram
filiam suam. & lacrimata ẽ. dixitq
ci. forti animo esto filiami. dñs celi
det tͥgaudium: ꝓtedio qd ꝑpessaes.
Postqͣm uero cenauerunt: int̾duxe¬
runt uiuenem ad eam. Recordatꝰ ita¬
q: tobias sermonem angłi. ꝓtulit de
cassilide suo partem iecoris: posuitq
eam suꝑ carbones uiuos. Lunc rapha¬
el angłs apprehendit demonium: &

Expanded text:
in conspectu suo admiserit et credo quoniam in conspectu suo admiserit et credo quoniam ideo vos fecit ad me venire ut ista coniungeretur cognationi suae secundum legeMosi et nunc noli dubium gerere quod tibi eam non tradam et adprehendens dexteram filiae suae dexterae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob sit vobiscum et ipse coniungat vos impleatque benedictionem suam in vobis et accepta carta fecerunt conscriptionem coniugii et post haec epulati sunt benedicentes Deum vocavitque ad se Raguhel Annam uxorem suam et praecepit ei ut praepararet alterum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam recordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem iecoris posuitque eam super carbones vivos tunc Rafahel angelus adprehendit daemonium et
Abbreviated transcription (Latin):
el. Nostis tobiam fĩem meũ: Qͥ dixe¬
ruit. Nouimꝰ. Cumq multa bona lo¬
querct᷑ de eo: dixit angelꝰ ad raguel. To¬
bias de qͦ interrogas: pater huus est.
Et misit se ragnel & cum lacͥmis oscu¬
latus ẽ eum: & plorans suꝑ collumeius
dixit. Benedictio sit tͥ filimi: quia bom¬
& optum uiri filiꝰ es. Et anna uxor eius
qͣm autem lat̾nate sunti p̃cepit raguel
occidi arietem: & paran conuiuiũ. Cum¬
q hortaret᷑ eos discumb̾e ad prandium:
tobias dixit. Hic ego ñ manducabo neq¬
bibam nisi priꝰ petitionem mca confirmeᷤ
Quo audito raguel expauit. sciens quid
cuenerit illis septem uiris: & tiraere ce¬
ꝑit ne forte hiuie similit̾ acideret. Et cũ
nutaret nec daret ullum petenti respon¬
sum: dixit illi angłs. Noli tiniere da¬
re eam isti. q̃m huic tunenti deum de¬
betur coniux filia tua: ideo alius ñ po¬
tuit hr̃e illam. Tunc dixit raguel. Non
dubito qd̃ deus preces & lacrimas meas

Expanded text:
hel nostis Tobiam fratrem meum qui dixehel nostis Tobiam fratrem meum qui dixerunt novimus cumque multa bona loquerentur de eo dixit angelus ad Raguhel Tobias de quo interrogas pater huius est et misit se Raguhel et cum lacrimis osculatus est eum et plorans super collum eius dixit benedictio sit tet optimi viri filius es. Et Anna uxor ejus, quam autem locuti sunt, praecepit Raguel occidi arietem, et parari convivium. Cumque hortaretur eos discumbere ad prandium, Tobias dixit: Hic ego hodie non manducabo neqbibam, nisi prius petitionem meam confirmes, Quo audito Raguel expavit, sciens quid evenerit illis septem viris et timere coepit ne forte et huic similiter accideret et cum nutaret et non daret ullum petenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti Deum debetur coniux filia tua propterea alius non potuit habere illam tunc dixit Raguhel non dubito quod Deus preces et lacrimas meas
Abbreviated transcription (Latin):
mente excludant. & sue libidimi ita ua¬
cent sicut equus & mulus quib ñ est
intellectus: ht̃ potestatem demoniũ
suꝑ eos. Tu autem cum acceꝑis eam.
ingressus cubiculum ꝑtres dies conti¬
nens esto ab ea: & nichil aliud nͥ oratio¬
nib uacabis cum ea. Ipsa autẽ nocte
incenso iecore piscis: fugabit᷑ demo¬
mum. S cd̾a uero nocte: in copulati¬
one scorum patͥarcharum admittẽ¬
ris. Tercia autem nocte benedictionẽ
consequeris: ut filũ ex uob̾ incolumes
ꝓcreentur. Transacta autẽ tertia nodte
accipies uirginem cum timore domini.
amor filioꝵ magis qͣm libiduus ductꝰ.
ut ui semine abrahe benedictionemin
filiis consequaris Iagressi sunt autẽ
ad raguelem: & suscepit eos raguel et̃
gaudio. Intuensq tobiam raguel dix̃
anne uxori sue. Quam suilis est iste¬
ĩuuenis consobrmo meo: Et cũ hec dixiᷤ¬
seteait. Unde estis iuuenes fratres nĩi:
Ad illi dixeriuit. Ex tͥbu neptalim sumꝰ
ex captuuitate nimue. Dixitq illis ragu¬

Expanded text:
suae libidini ita vacent sicut equus et mulus in quibus non est intellectus habet potestatem daemonium super eos tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum per tres dies continens esto ab ea et nihil aliud nisi orationibus vacabis cum ea ipsa autem nocte incenso iecore piscis fugabitur daemonium secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris tertia autem nocte benedictione consequeris ut filii ex vobis incolomes procreentur transacta autem tertia nocte accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidinis ductus ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris ingressi sunt autem ad Raguhelem et suscepit eos Raguhel cum gaudio intuensque Tobiam Raguhel dixit Annae uxori suae quam similis est iuvenis iste consobrino meo et cum haec dixisset ait unde estis iuvenes fratres nostri at illi dixerunt ex tribu Nepthalim sumus ex captivitate Nineven dixit illis Ragu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrexit ui suꝑiꝰ cubiculum domꝰ sue. &
trib dreb ac tͥb uoctib ñ manduca¬
uit neq bibite sed in or̃onib ꝑsistens
lacͥiis dẽp̃cabatur dr̃m ut ab isto un¬
ꝓperio eam liberaret. factum est autẽ
tertia die dum compleret orationem:
benedicers dr̃m qdixit. Benedictum ẽ
nomen tuum dñe ds patrum nr̃oꝵ.
qͥ cumuatꝰ fueris miscdiam facies. &¬
in tempore tͥbulationis ꝑcĩa dimittis
his qͥ inuocant te. ad te dñe faciẽ me¬
am conuerto. ad te ocłos meos conũto.
Peto dñe ut de uinculo imꝑꝑii huiꝰ
absoluas me: aut certe de suꝑterram
eripias me. Tu scis dñe quia nunquã
concupui uirũ. sed mundam seruaii
aĩam meam ab omni concupiscentia.
Nunqͣm cum ludentib misciu me. ne¬
q cum his q̃ in leuitate amblant parꝰ¬
ticipem me prebini uirum autem cuind¬
more tuoñ cumlibidine mea consensi scͦ
sitan mdigni ñ fuerunt. qi forsitan ui¬
ro ali conseruasti me. Non est in hõis

Expanded text:
i cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noctibus non manducavit neque bibit sed in oratione persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedictum est nomen tuum Deus patrum nostrorum qui cum iratus fueris misin tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te. Ad te, Domine, faciem meam converto, ad te oculos meos dirigo. Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia. Numquam cum ludentibus miscui me: neque cum his, qui in levitate ambulant, participem me praebui. Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea consensi suscsitan me non fuerunt digni: quia forsitan viro alii conservasti me. Non est enim in hominis
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ: & p̃cipe in pace recipi sp̃m meũ. Ex¬
pedit enim mͥ mort. magis qͣm uiuere.
adem itaq die contigit ut sara filia
raguel incuntate mẽdoꝵ ut & ipsa ari¬
diret imꝓpium ab una ex ancilliꝰ patͥs
suui. q̃m tradita fuerat septem uiris:
& demoniũ nomine asmodeus octide¬
bat eos mox ut egressi finssent ad cã.
Ergo cum ꝓ culpa sua increparet pu¬
ellam: respondit ei dicens: Amplius
ex te ñ uideamꝰ filium aut filiam suꝑ
terram: interfectrix uiroꝵ tuoꝵ. Nun

Expanded text:
mecum et praecipe in pace recipi spiritum meum exmecum et praecipe in pace recipi spiritum meum expedit enim mihi mori magis quam vivere eadem itaque die contigit ut Sarra filia Raguhel in civitate Medorum ut et ipsa audiret inproperium ab una ex ancillis patris sui quoniam tradita fuerat septem viris et daemonium nomine Asmodeus occiderat eos mox ut ingressi fuissent ad eam ergo cum pro culpa sua increparet puellam respondit ei dicens amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram interfectrix virorum tuorum nu
Abbreviated transcription (Latin):
daturꝰ est his qͥ fidem suam nunquam
mutant ab eo. Anna uͦ uxor eius ibat
ad textrinum op̾ cotidie: & de labore
manuum suaꝵ iuctum qͣm consequi
poterat deferebat. Uude factum est ut
hedum capͣrum accipiens detulisset do¬
ini. cuius cum uocem balantis uir eius
audisset: dixit. Uidete ne forte furtinuᷤᷤ
sit reddite cum dñis suis: quia ñ licet᷑
nob aut edere ex furto aliquidaut contin¬
gere. Ad hec uxor eius nata: respondit.
¶anfeste uana facta est spes tua: &
elemosine tue modo apparuerunt. At
Et nunc dũe memoresto mei. ne uin¬
dictam suias de peccatis meis. neq re¬
miniscaris delicta mea uł parentũ me¬
orum. Et q̃m ñ obediuimus preceptis
tuis. traditi sumꝰ ui direptionẽ & cap
tiuitatẽ &e mortem &e in fabulam o
imꝓpium om̃ib uationib in quib
disꝑsisti nos. Et nunc dñe magna iu¬
dicia tua. q ñegimus scłm p̃cepta tua:
& ñ ambulauimꝰ sinceriter coram te.
Et nuncdñe scd̃m uoluntatẽ tuam fac

Expanded text:
daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non licet nobgere. Ad haec uxor ejus irata respondit: Manifeste vana facta est spes tua, et eleemosynae tuae modo apparuerunt  AlEt nunc, Domine, memor esto mei, et ne vindictam sumas de peccatis meis, neque reminiscaris delicta mea, vel parentum meorum. Quoniam non obedivimus praeceptis tuis, ideo traditi sumtivitatem et mortem et in fabulam et in inproperium omnibus nationibus in quibus dispersisti nos et nunc Domine magna iudicia tua quia non egimus secundum praecepta tua et non ambulavimus sinceriter coram te et nunc Domine secundum voluntatem tuam fac
Abbreviated transcription (Latin):
tationem. Cum uͦ sol occubuisset: abit
sepelitq cum. Arguebant autem illũ
omues ꝑxuni sui dicentes. Iam huius rei
causa interfici iussus es & uix effugisti mor¬
tis imꝑium. & it̾um sepelis mortuos
Sed tobius plus tunens dm quam regem
rapiebat corpora occisoꝵ & occultabat in
domo sua: & mediis noctibꝰ sepeliebat es.
Contigit autem ut qdam dic fatigatus
a sepultura uemieus domũ suã iactasset
se urxta parietem & obdormisset. ex indo
hyrundinum dormmenti illi calida sterco¬
ra inciderent suꝑ oculos eiꝰ. fieretq cetus.
Hanc autem temptationẽ i deo ꝑiusit
dñs illi enerare. ut posters daretur erem¬
plum patientie euis sicut & scĩ iob. Hã¬
cum ab infantia sua semꝑ dm̃ timuerit
& mandata eius custodierit. ũ est contri¬
status contra dm qd plaga cetitatis eue¬
uerĩt ei. sed ĩmobilis in dĩ tunore ꝑman¬
sit: agens gr̃as deo omnib dicb uite
sue. Ham sicut beato iob insultabant
reges. ita ipsi parentes &e cognati eius:

Expanded text:
t luctum cum vero sol occubuisset abiit et sepelevit eum arguebant autem illum omnes proximi sui dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut qa sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut et seum timuerit et mandata eius custodierit non est contristatus contra Deum quod plaga caecitatis evenerit ei sed inmobilis in Dei timore permansit agens gratias Deo omnibus diebus vitae suae nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt in dieb salmanassar regis assyrioꝵ.
incaptiuitate tam̃ positus inam ueri¬
tatis non deseruit: ita ut omna que
hr̃e poterat cotidie concaptius frat̾b
qui erant ex enuis genere mꝑtiret. Cũꝙͥ.
ẽt tiunior oñib in tribu neptalum: in¬
chil tamen puerile gessit in oꝑe. Detuq
cum irent omnes ad uitulos aureos qͦs
ieroboam fecerat rex isrł: hic solus fu¬
giebat consortia om̃ium. ⁊ pergebat ad
irłm ad templum dm̃: & ibi adorabat
dñm deum suumifił. Om̃ia pͥmitiua
sua & decimas suas fideliter offerens:
ita ut in tertio anno ꝓselitis & aduensᷤ
ministraret omnẽ decimationẽ. Hec
& his similia scł̾m legem dei puerulus
obseruabat. Cum uͦ factus c̃ẽt uir accepit
uxorem annam ex tͥbu sua. & gerutd ex
ca filium nom̃ suura imponens ei. qͣm¬
ab infantia timere dm̃ docuit: & ab¬
stinere se abomni pcc̃o. Igitur cum ꝑ

Expanded text:
s Assyriorum in captivitate tamen positus viam veritatis non deseruit ita ut omnia quae habere poterat cotidie concaptivis fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere denique cum irent omnes ad vitulos aureos quos Hieroboam fecerat rex Israhel hic solus fugiebat consortia omnium et pergebat ad Hierusalem ad templum Domini et ibi adorabat Dominum Deum suum Israhel omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens ita ut in tertio anno proselytis et advenis ministraret omnem decimationem haec et his similia secundum legem Dei puerulus observabat cum vero factus esset vir accepit uxorem Annam ex tribu sua genuitque ex ea filium nomen suum inponens ei ab infantia timere Deum docuit et abst
Abbreviated transcription (Latin):
chil alud fiat: insi oratio ꝓ me ad dñm
Ddeum nr̃m. Et dixit ad eamorias pͥncepᷤ
iudee. Uade in pace. & dñs sit tecum: in
dith ingressa est oratorium suum. & in¬
duens se cilicio posuit cuierem super ca¬
put suum: & ꝓsternens se dño claia¬

Expanded text:
d fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum. Et dixit ad eam Ozias princeps Juda: Vade in pace, et Dominus sit tecum in ucedentibus, Judith ingressa est oratorium suum: et induens se cilicio, posuit cinerem super caput suum: et prosternens se Domino, clama
Abbreviated transcription (Latin):
& sentiant usq in sempit̾muns ꝑ factũ
est post hec. om̃is popłs post ustoriam
uenit adirłm: adorare dñm. Et mox ut
purificati sunt obtulerunt omnes holo¬
causta ce uota: & reꝓmissiones suas. Por¬
ro iudith imiu̾sa uasa bellica holofermᷤ
que dedit illi popłs. & conopeum qd ipsa
sustulerat: manathema obluuonis. E¬
iat autem popłs iocundꝰ scđm faciem
scõrum: & ꝑ tres menses gaudilĩ huins
uictorie celebratum est cum iudith. Post
dies autemillos unusqͥsq rediit in sua.
de iudith magna facta est in bethulia. &
p̃clarior erat uniuierse terre isrł. Eradeti¬
ani uirtati castitatis adiuncta. ut ñ cog¬
uosceret uirum om̃ib dieb uite sue: exqͦ
defunctus est manasses iir eius. Erat au¬
tem dieb festis ꝓcedens cum gła magna.
Mansit autem in domo uiri sin annos cen¬
tum quinq & dimisit abram suam libe¬
ram: & defuncta ẽ ac sepulta cum uiro suo
in bethulia. lixxitq illa momnis populus
dieb septem. In ouini autem spacio uite.

Expanded text:
tiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae
Abbreviated transcription (Latin):
seriuat onmas creatura tua. quia dixisti
&e facta sunt. misisti sp̃intuum & creata
sunt: & ñ est qui resistat uoci tue. Monteᷤ
a fundamentis monebunt᷑ cum aquis. pe¬
tre sicut cera liquescentante faciem tuã
Q autemtiment te: magnierunt a p̃d̾te
ꝑorñia. Uegenti in surgenti suꝑ geniꝰ meũ.
dñs enimom̃potens uindicabit in eiꝰ in

Expanded text:
serviat omnis creatura tua: quia dixisti, et facta sunt: misisti spiritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim omnipotens vindicabit in
Abbreviated transcription (Latin):
dicamꝰ flentes dño: ut scłma uoluntatẽ
suam sic faciat nob̾cum insericordiã
suam. Ut sicut conturbatũ est corur̃ni
insuꝑbia eorum. ita etiam de nr̃a hu¬
militate głemur: q̃m non sumus se¬
quuti pectata patrum nr̃oꝵ. qui dereli¬
querunt dm̃ suum. & adorauer̃t deos
ailienosꝓ scelere qͦ dati sunt in gladiũ¬

Expanded text:
dicamus flentes Domino ut secundum voluntatem dicamus flentes Domino ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum cito misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate gloriemur: quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos, pro quo scelere dati sunt in gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
in ominib famosissima. q̃m tumebat
dñm ualde: nec erat qͥ loqueret᷑ de illa
ũbum mnalum. Hec itaq cũ audisset
q̃m orias ꝓuusisset qd̾ transacto quinto
die traderet ciuitatem. misit ad prbros
hamibri &e charmin: & uen̾unt ad illã.
& dixtoillis. Qd̃ esthoc u̾bum in quo
consensit orias ut tradat ciuitatẽ assy¬
ris. si intra quinq dies ñ uenerit nob
adiutorium: Et qͥ estis uos qͥ temptatiᷤ
cũm: Non est iste sermo qͥ misericor¬
diam ꝓuocet. sod potiꝰ qui nram exaitet:
& furorem accendat. Posuistis uos tem¬
pus miserationis dm̃i: & in arbitiim
ur̃mdiem constitustisei. Sed q pati¬
ens est dñs. in hoc ipso peniteamꝰ: & in¬
dulgentiam eius fusis lacͥiis postule¬
mus. Hon enim qͣsi homo deus sic cõ¬
iinabitur: neq sicut filius homins
aduacundiam in flammabit᷑. Et ĩdeo
humaliemus illi animas nrãs. & inspi¬
ritu constituti humiliato serientes illi

Expanded text:
in omnibus famosissima, quoniam timebat in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum haec itaque cum audisset quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem misit ad presbyteros Chabri et Carmin et venerunt ad illam et dixit illis quod est hoc verbum in quo consensit Ozias ut tradat civitatem Assyriis si intra quinque dies non venerit vobis adiutorium et qui estis vos qui temptatis Dominum non est iste sermo qui misericordiam provocet sed potius qui iram exet furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum diem constituistis ei. Sed quia patiens est Dominus, in hoc ipso poeniteamus et indulgentiam eius lacrimis postulemus: non enim quasi homo Deus sic comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. 6 Et ideo humiliemus illi animas nostras et in spiritu constituti humiliato, servientes illi,
Abbreviated transcription (Latin):
filii ioseph. filii orie. filii helai. filu
iauinor. filii gedeon. filii rafam. filii
achitob. filu melchie. filii aenam. fi¬
lu nathanie. filu salathiel. filii symne.¬
on. filii ruben. & uir eiꝰ fuit manas¬
ses qͥ mortuus ẽ in dieb messis ordea¬
rie. instabat enum suꝑ alligantes ma¬
npulos in campo. & uenit estus suꝑ
capitoeiꝰ. & mortuus est in bethulia ci-¬
uitate sua: & sepultus est illic cum pa¬
trib suis. Erat autem iudith relicta eiꝰ
iudua iam annis trib & mensib sex.
& in suꝑiorib domus sue fecit sibi se¬
cretum cubiculum. in qͦ cumn puellis
sus clausa morabat᷑. Et habens fieper
lmnbos suos alicum ⁊ eiunabat oit̃ib¬
Aiel uuite sue p̃ter sabbata. & neome¬
uia &e festa domusi sit. Eiait enun ele¬
ganti aspectu nimis. cui uir suuis dima¬
serat duitias multas & familiam co¬
piosam: acpossessiones arm̃tis boum
& gregib ouium plenas. Et erat hec

Expanded text:
filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchiae, filii Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben, et vir eius fuit Manasses qui mortuus est in diebus messis hordiariae instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius et mortuus est in Bethuliam civitatem suam et sepultus est illic cum patribus suis erat autem Iudith relicta eius vidua iam annis tribus et mensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur et habens super lumbos suos cilicium ieiunabat omnibdiebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec
Abbreviated transcription (Latin):
celum & t̾ram &e deum patrum m̃oꝵ
qͥ ulcscitur nos sccłm peccata ña. ut iã
tradatis ciuitatem in manu militie ho¬
lofernis. & sit funs nr breuis in ore gla¬
dii. qui longior efficitur in ariditate
sitis cum hec dixissent. factus ẽ fle¬
multas horas una uoce clamauerunt
ad dñm dicentes. Peccauimꝰ cum pa¬
trib nr̃is. iniuste egimus. iniquita¬
tem fecimus: tu qi piꝰ es miserere nr̃i.
aut in tuo flagello uindica iniqͥtates
nr̃as: & noli tradere confitentes te po¬
pulo qui ignorat te. ut ñ dicant gen
tes ubi est d̾s eorum. Et cum fatiga¬
ti his clamorib & his fletib lassati
siluissent: exiigens orias in fusus
lacrunis dixit. Equo auimo estote fr̃s.
& hos quinq dies expestemꝰ a domino
miscłiam. forsitan enim indignatio¬
nem suam abscidet: & dabit gloriai
nomim suo. Si autem transastis
quinq dieb ñ uenero adiutorium:
fꝗciemꝰ hec uerba q̃ loquiti estiͤ.
Et factum est cum audisset hec uerba

Expanded text:
coelum et terram, et Deum patrum nostrorum, coelum et terram, et Deum patrum nostrorum, qui ulciscitur nos secundum peccata nostra, ut jam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis, et sit finis noster brevis in ore gladii, qui longior efficitur in ariditate sitis. Et cum haec dixissent, factus est fleoras una voce clamaverunt ad Deum dicentes peccavimus cum patribus nostris iniuste egimus iniquitatem fecimus tu quia pius es miserere nostri aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras et noli tradere confitentes te populo qui ignorat te ut non dicant inter gentes ubi est Deus eorum et cum fatigati his clamoribus et his fletibus lassati siluissent exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit aequo animo estote fratres et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam forsitan enim indignationem suam abscidet et dat gloriam nomini suo si autem transactis quinque diebus non venerit adiutorium faciemus haec verba quae locuti estis et factum est cu
Abbreviated transcription (Latin):
putant montib suꝑpositam suꝑari ũ
posse. Et placuerunt uerba hec omnia
holoferm &e coram onũb satellitib eirꝰ:
& constituit ꝑ girum centenarios ꝑ sin¬
gulos fontes. Cumq ista custodia ꝑdi
es iuguiti fuisset expleta defecerunt ci-
intra cuitatẽ unde satiarent᷑ uel una
die: q̃m ad mensuram dabat᷑ populis
aqua cotdicT̃ unc ad oriam congͣgati
oumes uiri & femine. iuuenes senesq¬
& pariuli: simul om̃s una uoce dixert̃.
Iudicet deus internos & de qm fecisti
in uos malanolentes loqui pacifice cũ
assyruis. & ꝓpter hoc uendidit nos deu
inIinanib eorum. & ideo non est qui ad¬
in siti & ꝑditione magna. Et nunc con¬
gregate imiu̾sos qͥ in ciutate sunt: ut
sponte nos tradamꝰ omnes populi holo¬
ferui. Meliꝰ estenuim utd captii bene¬
dicamus dũm uiuentes qͣm moriamurꝰ.¬
& simꝰ opprobrium omni carm: cũ uide¬
amus ioxores uĩas & infantes nr̃os mori
ante oculos nns. Contestamur hodie

Expanded text:
putant in montibus positam superari non putant in montibus positam superari non posse. Et placuerunt verba haec coram Holoferne, et coram satellitibus ejus, et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes. Cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta, defecerunt cistintra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et ideo non est qui adin siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte nos tradamus omnes populi Holoferni. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum viventes, quam moriamur et simus obprobrium omni carnirimus uxores nostras, et infantes nostros, mori ante oculos nostros. Contestamur hodie
Abbreviated transcription (Latin):
a loco qui dicitur belmaa. usqi celmou
qui est contin hesclrelon. uili autẽ isił
ut uiderunt inubaitudinẽ illoꝵ ꝓstraue
capita sua unammes orantes ut deus
i sił miscłiam suam ostend̾et super po¬
pulum suum. Et assumentes arma sue.
bellica sederunt ꝑ loca qͦ angusti itineri
trautem dirigunt int̾ montuosa. d
erant custodientes ea tota dre. & nodte.
illorum a parte australi extia ciuitatẽ
dirigeret: incidi p̃cepit aqueductũ illoꝵ.
Erant tamen ñ longe a muris fontes. ex
quib furtim udebant᷑ haurire aquã:
ad refocillandum potiꝰ quam ad potan¬
dum. Sed filii amon & moab: accesser̃t
ad holoferuem dicentes. filui isrł non in
lancea nec in sagitta confidunt sed mon¬
tes defendunt illos: & nuniunt illos col¬
les inp̃cipicio constituti. ut gͦ sine con¬
gressione pugne possis suꝑare eos. po¬
ne custodes fontium ut ñ hauriant ex
en: & sine gladio int̾ficies eos. uel certe
fatigati tradent cuutatem suam: qni

Expanded text:
a loco qui dicitur Belma usque Chelmo a loco qui dicitur Belma usque Chelmo qui est contra Hesdraelon filii autem Israhel ut viderunt multitudinem illorum capita sua, unanimes orantes ut Deus Israhel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa, et erant custodientes tota die et noctillorum a parte australi extra civitatem dirigeret: et incidi praecepit aquae ductum illorum. Erant tamen non longe a muris fontes, ex quibus furtim videbantur haurire aquam, ad refocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lutione pecrati reuocauit me uob̾ gau¬
dentem in uictoria sua: & in euasione
mea in liberatione ur̃a. Confidemim il
dñm.: dixerunt ad eam. Benedixit te
dñs in uirtute sua: qui ꝑ te ad nichilsĩ
redegit immicos nr̃os Porro otias priri¬
ceps popłi isrł. dixidad eam. Benedicta
estu filia a dño deo excelso: pre omnibus
mulierib suꝑterram. Benedictus dñs qͥ
creauit celum & t̾ram. qui de direxit in
nulnere capitis pͥncipis inmicoꝵ nr̃mꝵ¬

Expanded text:
lutione peccati revocavit me vobis gaulutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione mea in liberatione vestra confiteamur illDominum dixerunt ad eam benedixit te Dominus in virtute sua quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros porro Ozias princeps populi Israhel dixit ad eam benedicta es tu filia a Domino Deo excelso prae omnibus mulieribus super terram benedictus Dominus qui creavit caelum et terram qui te direxit in vulnere capitis principis inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
uiri uocem eiꝰ uocauerunt prb̾ros cuui¬
tatis: & concurrerunt ad eam omnes a
minimousq ad maximum. q̃m spera¬
bant eaimiam ñ esse uent᷑am. Et accen¬
dentes luminaria: conguauerunt cuta
cam uiuu̾si. Illa autẽ ascendens in emi¬
nentiloco: iussit fieri sileutũ. Etanq our¬
nestacussent: dixit udith ¶udate do¬
minum dm nr̃m. qui ñ deserit sꝑantes.
in se: & in me ancillam suam ad impleute
miscał̃iam suam qͣm ꝓmisit domiu isrł.
& interfecit in manu mea hostem populi
sinm hacnocte. Et ꝓferens de pera caput
holofernis: ostendit illis dicens. Etce ca¬
put holofernis pͥncipis militie assyrioꝵ.
& ecce conopeum illiꝰ in qͦ recumbebat in
ebrietate sua: uͭ & ꝑ manum femine per¬
cussit illum dñs deus nr̃. Uiuit autem
ipse dñs. q̃m custoduno me angłs eius
& huc euntem & ibi cõmorantem: & in¬
de huc reuertentem. Et ñ ꝑmisit mean¬
cillam suam dñs coiqͥnari. sed sine pol¬

Expanded text:
viri vocem eius vocaverunt presbyteros civiviri vocem eius vocaverunt presbyteros civitatis et concurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum quoniam speraverunt eam iam non esse venturam et accendentes luminaria congyraverunt circa eam universi illa autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes tacuissent dixit Iudith laudate Dominum Deum nostrum qui non deseruit sperantes in se et in me ancillam suam adimplevit misericordiam suam quam promisit domui Israhel et interfecit in manu mea hostem populi sui in hac nocte et proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et per manum feminae percussit illum Dominus Deus noster vivit autem ipse Dominus quoniam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pol
Abbreviated transcription (Latin):
tate sopitus. Dixitq iudith puielle sue
ut staret foris aute cubiculum: & obser¬
uaret. Stetttq iudith ante lectũ. orans
se fieri cogitam ꝑficiam. Et cũ hec dix¬
isset. accessit ad columpnam que erat
ad caput lestuli eius. & pugionemeius
qͥ mea ligatus pendebat exsoluit. Cũq
enaginasset illum. apprehendit comã
capitis cits: & ait. Confiria me dñe
deusisił: in hachora. Et ꝑcussitbisin
ceruice eiꝰ. & abscidit caput eiꝰ: & abstu¬
lit conopeum eiꝰ a columpnis: & reuol¬
uit corpꝰeius truncum. Et post pusillũ
exut. & tradidit caput holofernis ancil¬
le sue: & iussit ut mitteret illud in pe¬
ram suam. Et gxierunt due scdm consu¬
etudinem suam qͣsi ad orationẽ: & tian¬
sierunt castra. Et guantes uallem: ue¬
nerunt ad portam ciuitatis Et dĩx̃ iu¬
dith a longe: custodib muroꝵ. Aꝑite
portas. qm nob̾cum est ds: qui fecit uir¬
tutem in isrł. Et factum ẽ cumaudissent

Expanded text:
tate sopitus. Dixitque Judith puellae suae tate sopitus. Dixitque Judith puellae suae ut staret foris ante cubiculum, et observaret. Stetitque Judith ante lectum, orans se fieri, cogitavi, perficiam. Et cum haec dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait confirma me Domine Deus Israhel in hac hora et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cum audissent
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditate. Cini iudith respondit. Qrͤ
ego sum ut contradicam dño meo: Om¬
ne qd̾ erit in oculis eiꝰ bonũ & optimũ
faciam. qͥcquid autem illi placuerit hoc
mn erit optimum: oũub dieb utte mee.
Et surrexit & or rauio se uestimento suo:
& ingressa stetit ante faciem eiꝰ. Cor au¬
tem holoferis concussum est erat enĩ
ardens in concupiscentia eiꝰ. Et dixit ad
eam holofernes Bibe nunc & accumbe
in iocunditate: q̃m gr̃am inuenisti co¬
ramine. Et dixit iudith. Bibam dñe.
q̃m maginficata est anuna mea hodie:
pre ominib dieb meis. Et accepit &
manducauto & bibit coram ipio: ea qͦ
parauerat ili antilla c̃.Et rocundus
factus est holo fernes ad illam. Bibite:
biberat in uita sua bautẽ sero factum
este festinanerunt serur illiꝰ ad hospicia¬
sua. Et conclusit uagao ostia cubiculi:
& abiit. Erant autem om̃s fatigati aui¬
no: eratq iudith sola in cubiculo. Porro
holoferues iacebat in lecto: nuia ebrie¬

Expanded text:
iucunditate cui Iudith respondit quae iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam bibitque biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt sersua, et conclusit Vagao ostia cubiculi, et abiit. Erant autem omnes fatigati a vino: eratque Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto, nimia ebrie
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ preceꝑat. & petiit dum introiret ut
daretur ei copia nocte & antelucem egͦ¬
dieudi foras ad orationem: & dep̃candi
dñm. Et p̃cepit cubiculariis suis ut si¬
cut placeret illi exiret & intidiret: ad
adorandum dm suum ꝑ tͥdium. Et
exiebat noctib in uallem bethulie: ⁊ bap¬
tirabat se infontem aque. Et ut descen¬
debat orabat dñm deumisrłꝰ ut diri¬
geret uiameiꝰ ad lib̾ationem popłi sui.
Et introiens munda manebat in taber¬
naculo: usq dum acciꝑet escam suam
in uesꝑam Et factum est qͣito die ho¬
lofernes fecit cenam scrius suis: & dixit
uagao eumicho suo. uade & suade he¬
brcam illam: ut sponte conseutiat ha¬
bitare mecum. fedum ẽ enim apudas¬
syrios. si femina irrideat uirũ agendo:
ut ĩmunis transcat ab eo. Cunc introi¬
uit uagao ad udich & dixitci. Non
uereatur bona puella uitͦire ad dominũ
meum ut honorificet᷑ aute faciem eius.
ut manducet cũ co: & bibat uinũ in

Expanded text:
quo praeceperat et petiit dum introiret ut quo praeceperat et petiit dum introiret ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem et deprecandi Dominum et praecepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabat se in fontem aquae et ut ascendebat orabat Dominum Deum Israhel ut dirigeret viam eius ad liberationem populi sui et introiens munda manebat in tabernaculum usque dum acciperet escam suam in vesperam et factum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponte consentiat habitare mecum foedum est enim apud Assyrios si femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ad dominum meum ut honorificetur ante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in
Abbreviated transcription (Latin):
Non est talis mulier suꝑt̾ram. in aspectu.
inpulchritudine: & in sensu uerborũ
Et dixit ad illam holofernes. Bene fecit
ds. qui misit te ante popłm: ut des illũ
in manib nr̃is. Et q̃ra bona est ꝓmissio
tua. si fecerit in hoc d̾s tius erit & meus
deus: & tu in clomo nabuchodonosor mag¬
na eris. & nomentum nominabit᷑ in
uniuersa terra. Tunc iussit eam introire
uͥ repositi erant thesauri eius. & uissit il¬
lic manere eam: & constituit quid daret᷑
illi de comuiuo suo. Cu respondit uidith:¬
& dixit. Nunc ñ potero manducare ex
his que m precipis tbur: ne ueniat super
me offersio. Exhis auteni que mn detuli:
manducabo. Ci holofernes ait. Si de¬
fecerint tͥ ista que decum cdetulisti. quid
faciemus tͥ: Et dͥixit iudith. uiuit ani¬
matua dr̃e meus. q̃ma non expendet om¬
ia hec ancilla tua: donec faciat deus.
in manu mea hec que cogitain. Et m¬
duxerunt illam serui eiꝰ i tab̾naculum

Expanded text:
non est talis mulier super terram in aspectu non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens Iudith dixit nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui ne veniat super me offensio ex his autem quae mihi detuli manducabo cui Holofernis ait si defecerint tibi ista quae tecum detulisti quid faciemus tibi et dixit Iudith vivit anima tua domine meus quoniam non expendet omnia haec ancilla tua donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi et induxerunt illam servi eius in tabernaculo
Abbreviated transcription (Latin):
etiam fames inuasit eos: & ab auditate
aque iam uit̾ mortuos computant᷑. De¬
niq hoc ordinant. ut uit̾ficiant pecora
sua: &e sanguinem eorum bibant.Et scã
domini sui que p̃cepit deus ñ contingin
frumento. uino. & oleo hec cogitauerunit
impendere: & uolunt consumers que n̾
manib deberent contingere. Ergo q̃m
hec faciunt: certun est qd̾ in ꝑditionẽ
daburt᷑. Qd̃ ego ancilla tua cognoscens
fugi ab illis: & nusit me dñs hec ipsa
nunciaretͥ. Ego enm ancilla tua deum
colo etiam nunc apud te. & griet ancilla
tua & orabo dñm. & dicet m̃ quando cis
reddet peccatum suũ. & ueniens mintia¬
& habebis omnem popłm isrł sicut oues
quib non est pastor & non latrabit uel
imus contrate. Qm hec mͥ dicta sunt ꝑ
ꝓuidentiam dei. & q̃m iratus est illis d̾s:
hoc ipsa missa sum nunciare q Iacuert
autem om̃ia uerba hec coram holoferne
&e coram pueris eiꝰ & mirabant᷑ ad sapi¬
entiam eiris. Et dicebant alter ad alterũ.

Expanded text:
etiam fames invasit eos et ab ariditate etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinanta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim anancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiausalem et habebis omnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latrabit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum
Abbreviated transcription (Latin):
seruire nabuchodonosor regi. Poꝑls au¬
tem tuus si r̃i contempsisseome: ñ leuas¬
sem lanceam mcã suꝑ illum. Nunc au¬
temdic m̃ qua ex causa recessisti ab illis:
& placuitt̾ ut uenires ad nos. Et dixit
illi iudath. Sume u̾ba ancille tue. q̃isi
sequutꝰ fueris uerba ancille tue: ꝑfectã¬
chodonosor rex terre. & uiuit untus eius
que ẽ urte ad correctionẽ om̃ium anima¬
rum errantium: qm non solum hoĩes
seruiunt illi ꝑte. sed & bestie agri obtem¬
mi tui om̃ib gentib. & uidicatum est
omni scło q̃m tu solus bonus & potens es
in regnociꝰ & disciplina tua om̃ib ꝓuin¬
cus p̃dicatur. Nec hoc latet qd̃ loquutus
est achior. nec illud ignoratur. qd̃ ei iusse¬
ris euenire. Constat enim deum nr̃m sic
peccatis offensum. ut mandau̾it ꝑ ꝓphas
suos ad popłm qd̾ tradat eos ꝓ pettatis
sius: & q̃m scuuit se offendisse deui suũ
filii iscł tremor tuus suꝑ eos est. In super

Expanded text:
servire Nabuchodonosor regi. Populus auservire Nabuchodonosor regi. Populus autem tuus, si non contempsisset me, non levassem lanceam meam super eum. Nunc autem dic mihi, qua ex causa recessisti ab illis, et placuit tibi ut venires ad nos? Et dixit illi Judith: Sume verba ancillae tuae, quoniam si secutus fueris chodoquae est in te ad correptionem omnium animarum errantium: quoniam non solum homines serviunt illi per te, sed & bestiae agri obtematum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper
Abbreviated transcription (Latin):
considerabant faciem eiꝰ: & erat in ocu¬
lis coꝵ stupor. q̃m mirabarit᷑ pulchri¬
tudinem eius ninis. Et dixerunt acd
eam. Conseruasti animã tuam. eo q̃d̃
tale reꝑisti consilium: ut descenderes
ad dñm nr̃m. Hoc autem scias. qͦmã
cum steteris in conspectu eius bene tibi
faciet: & eris gratissima in corde enis.
Duxeruntq illamad tab̾uaculum ho¬
lofernis: nunciantes eam. Cumq intraᷤ¬
set ante faciem eiꝰ statim captus ẽ in
suis oculis holofernes: dixeruntq ad cũ
satellites eiꝰ. Quis contempnat populũ
hebreoꝵ qui tam decoras mulieres hñt.
ut non ꝑhis merito pugnati debeit con
sedentem in conopeo qd̃ erat ex purpura
& auro. & smnaragdo & lapidib p̃ciosis
intextum: & cum in faciem eiꝰ intendisset
adorauit eum ꝓsternens ĩe suꝑ t̾ram. Et
leuauerunt eam serui holofernis: iuben
anmo esto. & noli pauere in corde tuo: qͦ¬
niam ego nunqͣm nocui iuro qͥ uoluit

Expanded text:
considerabant faciem eius et erat in ocuconsiderabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis eteam: Conservasti animam tuam, eo quod tale reperisti consilium, ut descenderes ad dominum nostrum. Hoc autem scias, quoniam cum steteris in conspectu ejus, bene tibi faciet, et eris gratissima in corde ejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis, annuntiantes eam. Cumque intrasset ante faciem ejus, statim captus est in suis oculis Holofernes. Dixeruntque ad eum satellites ejus: Quis contemnat populum Hebraeorum, qui tam decoras mulieres habet, ut non pro his merito pugnare contra eos sedentem in conopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum: et cum in faciem ejus intendisset, adoravit eum, prosternens se super terram. Et elevaverunt eam servi Holofernis, jubentanimo esto, et noli pavere in corde tuo; quoniam ego numquam nocui viro, qui voluit
Abbreviated transcription (Latin):
est Cumq uenisset ad pottam ciutta¬
tis. inueucrunt ex pestantem oriam: &
presbiteros cuutatis. Qͥ cum uidissent
eam stupentes inuati sunt uimis pul¬
dirtudinemeiꝰ: nichil tam̃ int̾rogan¬
teseam. dimiserunt tͣusire dicentes. Ds
patrum uioꝵ det tibi gr̃am. & om̃e cor¬
silium tui cordis sua uitute corroborete
tuum in numero scõꝵ & uistoꝵ. Et dixe¬
runt hi qui illic erant om̃s. un a uoce:
fiat fiat. Iudithuero orans dñm tran¬
sut portum: ipsa & abra eiꝰ actum est
autem cum descend̾et montem cuta or¬
tum diei. occurrerunt ei exploratores
assyriorum: & tenuert̃ illam dicentes.
Unde uenis aut qͦ uadis: Q respondit.
filia sum hebrcoꝵ. i deo ego fugia facie
ut uiuenirent miscł̾iam in conspestu
nio Hac de causa: cogitani mecũ di¬
cens. Uadam ad faciem p̾ncipis holo¬
fernis. ut indicem illi secreta illoꝵ: &
ostendam illi qͦ aditu possit obtinere
eos. itaut ñ cadat uns uir de exercitu
euis. Et cumaudissent uiri uerba eius.

Expanded text:
 venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facieut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius
Abbreviated transcription (Latin):
thoniel. Inmedio itaq semorum &
in conspectu om̃um achior diat om¬
ma que loquutꝰ ipse fuerat ab ho¬
loferne int̾rogatus & qualiter popłs
holofernis uoluisset ꝓpter hoc uerbũ
interficere cum. &e qͣmadinodum ipse
holofernes iratus iusserit cum israheꝰ¬
litis hacele cansa tradi: ut du incerit
nis popłs cecidit in faciem adorans do¬
minum: & cõmuna lamentatione &
fietu unanimes p̃ces suas dño effude¬
ruitt dicertes. Dñe d̾s celi & terre u
tuere suꝑbiam illoꝵ. & respice ad no

Expanded text:
thoniel. In medio itaque seniorum, et thoniel. In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus: qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum, et quemadmodum ipse Holofernes iratus jusserit eum Israelitis hac de causa tradi: ut, dum vicerit nis populus cecidit in faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum, et respice ad no
Abbreviated transcription (Latin):
dem noueris qr simul cura illis hec ex¬
ꝑieris. ete ex hac hooa illorum poplõ
solaberis. ut cumi digias inei gladis
penas exteꝑint: ipse simul ultioni
subiaceas. Tuncholofernes precepit
seris sius ut compachendent achior
Se ꝑducerent cum in behuliam: & tiu¬
defeut cum in manus filiorum israel.
Et accipientes eura serui holofermis ꝓ¬
fecti sunt ꝑ campestria. Sed cũ appro¬
piiquassent ad montana: exierunt
contra eos fundibalarii. Illi autem
diuertentes a latere montis ligaue¬
runt achior ad arborem manib & pe¬
dib. & sic uinstum de restib dimise¬
tunt eum: & reuersi sunt ad dĩm
suum Porro filii urł descendentes
de bechulia uenerunt ad eum. quemi
soluentes duxerurt ad bethuliã: atq
in medio popłi illum statuentes per¬
cunctati sunt qͥd rerum eẽt qd̃ illum
uinctum assyrii reliquissent In dieb
illiꝰ erant illic pͥncipes odias fatus micha
de tͥbu sẏmeon. & charmi qui&.go¬

Expanded text:
tem noveris quia simul cum illis haec extem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum vinctum Assyrii reliquissent. In diebus illis erant illic principes, Ozias filius Micha de tribu Simeon, et Charmi, qui et Go