comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus filuĩmei exsoluat. ⁊ sit eis
utrisq domus comunis. Qsit̾
est. si fiia legis falddie bñfitõ
utiuola ꝗd q̃rtamretiũndu
anexhr̃ditits que eirelicta ẽ.¬

Expanded text:
rtus filii mei exsoluat et sit eis utrisque domus communis'. quaesitum est, si filia legis Falcidiae beneficio uti uolet ad quartam retinendam, an ex heredit
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatis e̾a impositoꝵ ht̃. iue
manciputo filio. quia nich in¬
poniliberis solia lec quisquã
dix̃ iureinrando. obligaĩ fili¬
um prĩmanumissori. ut lib̾tũ¬
nõest qd̾ arte sua. cẽpatione
uoluntatemutitur. Explicir

Expanded text:
libertatis causa impositorum habet in mancipato filio, quia nihil imponi liberis solet. nec quisquam dixit iureiurando obligari filium patri manumissori ut libertunon est, quod arte sua contra patronae uoluntatem utitur. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
Institutũ hab̾i. duminorit᷑ legi¬
timus prĩ hĩs extit̾it arguinto¬
qr est qd̃ apd̾ seruium quoq re¬
latii e. ¶EEndã enimrefert. ita
hr̃dem institint. sũ capitoliũ a

Expanded text:
substitutum haberet, dum moritur, legitimus patri heres exstiterit, argumentoque est, quod apud Seruium quoque relatum est: quendam enim refer‹t› ita heredem institutum, si in Capitolium a
Abbreviated transcription (Latin):
dicur. data qd int̾diccum ẽ. u̾iĩ
tuta ess. ¶ꝓinde et suta scͥpse
cero̾ erit institutc̃o uałe̾ nullo
iure impeclicute. ASiquẽ ita
iustitutum poĩmus. ille sibis e
naletinstituno. etiaminfilio
Uł. Siqs testam̃to hoc mõ scͥp¬
ẜit. filiꝰ m̃s si ticiumadoptañ¬
it hr̃s esto. si no adoptai̾it. ex¬
hr̃s esto. ⁊ filio parato adoptan
tici noluit seadarrogand̃ daẽ
dcõnẽ faciunt ͥnt siuolit hs ñ
existat/ Naminuoluntaria hãd¬
ꝑsona. fiustra addunt᷑. cũ i siñ
fl̾iunt addit.i. inuit̾pcus nõ effi

Expanded text:
 data, quod interdictum est, uerum data esset. proinde et si ita scripsercendum erit institutionem ualere nullo iure impediente.Si quem ita institutum ponamus: 'ille, se eualet institutio etiam in filio amento hoc modo scripserit: "filius meus si Titium adoptaverit, heres esto: si non adoptaverit, exheres esto" et filio parato adoptare Titius nolit se adrogandum dare, dicionem faciunt, ut, si nolit, heres non existat: nam in voluntaria herersona frustra adduntur, cum, etsi non fuerint addita, invitus non effi
Abbreviated transcription (Latin):
n eyegiss putosut denũtiarse
cet̾is heredidꝰ ps̃e nõ staret. quos
minus accepuu fac̾et. id qd̃ ex
dote sibi delcͥurr. statim eum hurd̾
futum. ¶Qd̃ si solus hr̃s instit¬
accipicnda ẽ. ¶ Siquis hr̃ditam
ẜuumiussus ẽ manumitte̾. thr̃
esse. qͣmuris simanumiẜit nich¬
ũ agar. tam̃hrs eĩt. u̾um ẽ enĩ eũ
manumisisse. s post auitionez
testatoris conłialescit. ¶Siq̃uis
sit auttutus ui qd eilegatum

Expanded text:
 exegisset. puto, si uir denuntiasset ceteris heredibus per se non stare, quo minus acceptum faceret id quod ex dote sibi deberetur, statim eum heredem futurum. quod si solus heres institaccipienda est.Si quis hereditarium seruum iussus est manumittere et heres esse, quamuis, si manumiserit, nihil agat, tamen heres erit: uerum est enim eum manumisstestatoris conualescit.Si quis teres institutus uel quid ei legatum
Abbreviated transcription (Latin):
Implenda enĩ uoluntas si pot̃¬
Brec iureiurando remittendo. ñ
ẽ neceẽ adire p̾̃torẽ Semel enĩ
inppetuũ ap̃tore remissũ ẽ. nec
ꝓ singulos remittend̾. ⁊ ĩdcĩco
ex quo dies legͣẽ cesẜ̾it. remiss̃
iudet᷑. etiamignorante scͥpto hẽ¬
desidõq inhrdem legatatũ recte
ꝓbatur. ut post dici legaticedẽ¬
at hr̃s enis actione delegatouti
qĩ pure legato relicto. ẽicui hr̃s
remittente sunt. uelutisi ab ho ĩ¬

Expanded text:
implenda est ‹enim› uoluntas, si potest.De hoc iureiurando remittendo non est necesse adire praetorem: semel enim in perpetuum a praetore remissum est nec per singulos remittendum. et idcirco ex quo dies legati cesserit, remissum uidetur etiam ignorante scripto herede. ideoque in herede legatarii recte probaturat heres eius actione de legato uti, quasi pure legato relicto ei cui heres remittendae sunt, ueluti 'si ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
.et postrasic dix̃. qd̃ sigaius se¬
uis fr̃ mĩs primolcco substitut᷑
br̃s micħ ess. tunc ticio fideicõ¬
missũ relinquo q̃ro cumfilius
patrihis extit̾it. eoq intra pub̾¬
tatem mortuo. frẽr testatoris
ex substitutioẽ hr̃s sit. anficei¬
cõmissum de beant cumit.a rel¬
ictũ sit. Si gaius seius fr̃ suus
sibi extitissisiꝵ. frẽm defunctiq

Expanded text:
si Gaius Seius frater meus primo loco substitutus heres mihi esset, tunc Titio fideicommissum relinquo'. quaero, cum filius patri heres exstiterit eoque intra pubertatem mortuo frater testatoris ex substitutione heres sit, an fideicommissum debeatur, cum ita relictum sit, si Gaius Seius frater suus sibi
Abbreviated transcription (Latin):
bis. si h̃s nõ ełt. stichus ub̾herẽ¬
q esto. ⁊ lib̾ ihĩs existet. hoc atit̾
qd̾ sentimus. iulianus quoq in
libris suis ꝓbat. ¶ Sipupillus
fubstitutu sibi ẜuim alien au̾it
eumiq emptor libm hẽdemqr in¬
stitĩt: nũqd i ͣte ĩsubstitutione

Expanded text:
bis: 'si heres non erit, Stichus liber heresque esto', liber et heres existet. hoc autem, quod sentimus, Iulianus quoque in libris suis probat.Si pupillus substitutum sibi seruum alienauerit eumque emptor liberum heredemque instituerit, numquid iste in subs
Abbreviated transcription (Latin):
instituti. prutius ⁊ scd̃s. simei er̃
cummoriar. lib̾i⁊ hĩdes sunto. ⁊
alt̃ sit. ex his alienatus. celsus
recte p̾utat. sic accipiendum at
qi singulos scꝑatim sub eatẽ cõ¬
dcõne hr̃des instituiss. p mppetes

Expanded text:
instituti: 'Primus et Secundus, si mei erunt cum moriar, liberi et heredes sunto' et alter ex his sit Alienatus, Celsus recte putat sic accipiendum, atque si singulos separatim sub eadem coione heredes instituisset. 3 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dau̾at. ut nõ capientipãtem ex
eo qd̃ acceꝑat daret. ad suibstitu¬
tionem impub̾is admissus utͣ
ꝓea parte ꝓ qua scriptus fuit ne¬
niat. anuo ꝓ ea quamaccepit.itͣ¬
ut augeatur eius pars insubsti

Expanded text:
dauerat, ut non capienti partem ex od acceperat daret, ad substitutionem impuberis admissus utrum pro ea parte, pro qua scriptus fuit, ueniat, an uero pro ea quam cepit,ut augeatur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s institutihr̃des. omis ĩui¬
cem substituti essent. eius porci¬
onẽ quib̾dã desunctis. postea põ¬
cicẽm su amirepudiauit.ad eu
solũmqui eotempore supuixit¬
et ex substicutione ꝑtinere.

Expanded text:
omnes instituti heredes omnibus inuicem substituti essent, eius portionem, qui quibusdam defunctis postea portionem suam repudiauit, ad eum solum, qui eo tempore superuixit, ex substitutione pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
habent᷑. ⁊ pͥmdeac si conlitiohr̃c
clitati siue legnto adiecta nõ ẽẽt̃.
sub conditione scriptus hr̃s qs̃
senatus aut principes ĩpb̃nt.¬
test̾imuinfimat patris/ ac sicõdc̃o
ledunt pictatem estimatiõẽ. u̾e¬
cundiã nrãm. ⁊ ut gen̾ałr dixeĩ¬

Expanded text:
habentur et perinde, ac si condicio ditati siue legato adiecta non esset, csub condicione scriptus heres, quam senatus aut princeps improbant,mentum infirmet patris, ac si condicio laedunt pietatem existimationem uerecundiam nostram et, ut gen
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. ne uł hii. ne uł illi aut ꝯ¬
seq̃retit᷑ aut ꝑd̾ent qd relictu
Hoc eclictũ etiã ad legataptim.
ñ tantum ad hr̃duminstitutõe¬
Infideicommissis quoq opõte¬
bit eos quĩfideicõmissocogno¬
scunt. subsoqui p̃toris eclictu.
et inmortis cauia donationibꝰ¬
ctuꝵ restitutuꝵ qd̃ accep̃. opõte¬
bit itaq remitti caucionẽ ¶Si
Id Uidend̾ numꝗd remicti ei
cõdc̃o nõ debeat. quia pot̾ alteĩ
cõdcc̃e parendo cẽ sec̃us. S est.

Expanded text:
fraudem legum respicer‹e›t, quae uetaet si cautum esset, in ipsa actione Hoc edictum etiam ad legata pertinet, non tantum ad heredum institutionem.In fideicommissis quoque oportebit eos, qui de fideicommisso cognoscunt, subsequi praetoris edictum accipiendi condicionem iurare. uolu restituturum quod accepit: oportebit itaque remitti cautionem.Si qquid, uidendum, numquid remitti ei condicio non debet, quia potest alteri condicioni parendo esse securus. s
Abbreviated transcription (Latin):
tionis mutata substitui posse. Ig̾
siticiꝰ hĩs scͥptus sit. ⁊ si heres noͣ
sit. idemhrs iussus sit. substitu¬
tio nullius momĩti eit. ¶S sisb̾
cõdecẽ qs hr̃s scͥptus sit. p̃ure ã
stitutioni aliquid afferre. s si ex̾¬

Expanded text:
tionis mutata substitui posse. igitur si Titius heres scriptus sit et, si heres non sit, idem heres iussus sit, substitutio nullius momenti erit. sed si sub condicione quis heres scriptus sit, pure autem stitutione
Abbreviated transcription (Latin):
datus est. an quia ip̃e filius sub¬
stitutus est. ¶ Iulianus longiꝰ
ꝑat᷑. eos quos sibi hr̃des institue᷑¬
rat. filus. ita substituit .s. qsꝗsͤ
sibihr̃s essi. inus ex hr̃dib instiͤ¬
tutis. quitacitam fidemaccomor¬

Expanded text:
datus est an quia ipse filius substitutus est. Iulius Longinus pater eos, quos sibi heredes instituerat, filio ita substituit 'quisquis sibi heres esset': unus ex heredibus institutis, qui tacitam fidem accom
Abbreviated transcription (Latin):
midiu habeꝯt. reliquimlibi
eĩ. hisq dunitaxat boã sua cõ¬
ferat. ¶S ⁊ sifilium ⁊ ex eone
potẽ. pat emancipau̾it. filĩ so¬
pitis diminutio ꝑ edictũ nlli
obstet. Quinetiã hii quoq ꝗĩ
pot̾ate nũ qͣm finint nec suihx̃¬
suo. ¶Si filiꝰ emancipatus nõ¬
nepotibꝰ. atq si fuius nõ fuis¬
solis no eti am reliqu̾is accͣscaͭ.

Expanded text:
i eius, hisque dumtaxat bona sua conferat. Sed et si filium et nepotem ex eo pater emancipauerit, filius sopitis deminutio per edictum nulli obstet. quin etiam hi quoque, qui in potestate numquam fuerunt nec sui hersuo. Si filius emancipatus nonepotibus, atque si filius non fuissolis, non etiam reliquis adcrescat.
Abbreviated transcription (Latin):
fcã. nõ ẽ restitutiomi fideicomi¬
ssi. d̾sido u̾bõtenus michi resti¬
tui hr̃ditatem. ut ex trebeliañ
senatus cõsulto agenti. ⁊ exco
cõpetentib actionibꝰ etiaus¬
abherede. cfectifructus nulꝰ¬
los peto. si illa d̾siderat refu¬
dereme aut concede̾ ei agtiõe
usurarum. ⁊ pensionimiñ po

Expanded text:
titutioni fideicommissi. desidero uerbo tenus mihi restitui hereditatem, ut ex Trebelliano senatus consulto agenti et ex eo competentibus actionibus etiam usab herede fructus nullos peto, sed illa desiderat refundere me aut concedere ei actiones usurarum et pensionum: no
Abbreviated transcription (Latin):
quia suo ꝑĩculo fenerauit. col¬
eͣntoue. fundo. ut incogendis¬
pemꝰ equũ erat alterius. ut sic dix̾¬
¶ dr̃s ꝓcuratorẽ constitui. nullu
ehierautẽ impenduut oꝑaint̾ce¬
dat. ħr̃dis cum his modis de q¬

Expanded text:
qu‹i›a suo periculo faenerauit colendoue fundo uel in cogendisnec aequum erat alterius, ut sic dixeri‹m›, procuratorem constitui. nullum autem impendium uel opera intercedit heredis, cum his modis, de
Abbreviated transcription (Latin):
deo qr d̾fimictuis ẽ is ciurestity¬
ere uissus eratꝰ Qro ergoutrũ
rec bõa aduasiumipaximũ tri¬
crarchũ br̃dem fiduciã̾um ꝓti¬
ueant. an ad mallium senecã
qui sc pueri d̃functi animcutũ¬
maximo ficluciario hed̾e restit¬
in debeat. priusqͣm p̾finitim tẽ¬
pus etatis implet decessit. fidi¬
ciaria hr̃ditas adͣenm ptuuet.
gandotemp solutionis. tutelã.
ng hĩdi frduciaio pimisisse. q̃m̃¬

Expanded text:
deo, quia defunctus est is cui restituere iussus erat. quaero ergo utrum haec bona ad Ualerium Maximum trierarchum heredem fiduciarium pertineant an ad Mallium Senecam, qui se pueri defuncti auunculuMaximo fiduciario herede restitui debeat, priusquam praefinitum tempus aetatis impleret, decessit, fiduciaria hereditas ad eum pertinet, gando tempus solutionis tutelam magis heredi fiduciario permississe, q
Abbreviated transcription (Latin):
architubcus. ex̾ classe britan¬
nca testam̃to fiduciãium re¬
liquit hr̃demualeiummaxiõr
mrerartũ. aquo petit. ut fiuio e¬
suo scio cceano cũ ad amnos sce¬
detir ꝑueniss heretlitatẽ resti¬
tuet. Seius occeanus anteqm
impłet anuos d̃functus ẽ. nẽ
maii seneca quise anuncutỹ
sen occcam dix. ꝓximitatis no

Expanded text:
archigubernus ex classe Britannica testamento fiduciar‹i›um reliquit heredem Ualerium Maximum trierarchum, a quo petit, ut filio suo Seio Oceano, cum ad annos sedecim peruenisset, hereditatem restitueret. s‹e›ius Oceanus antequam impleret annos, defunctus est: nunc Mallius Seneca, qui se auunculum Seii Oceani dicit, proximitatis no
Abbreviated transcription (Latin):
chĩditatem restitut rogatus. qͣr
scquium d̾ functi p̃cib p̃be̾ dcsi¬
derat. suasponte adire debebit
pectam pocius clicat hr̃ditate
ceactusq. ap̃tore restituat. hoc¬
enimcasu extrebelliano restit¬
uere id̾t᷑. cxꝓpositeq hr̃ditaio

Expanded text:
ditatem restituere rogatus quartam sequium defuncti pre‹cib›us praebere desiderat, sua sponte adire debebit pectam potius dicat hereditatem coactusque a praetore restituat: hocenim casu ex ipso Trebelliano restituere uidetur expositoque hereditario
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃de d̾cesẜit ub̾tus ꝑinde boã
eius creditorib hereclitarius
uñd̾e ꝑmittend̃ ẽ ac sirestituta
h̾edit ite᷑ d̾cesẜit. ¶ S inhuumĩ
q̃stͣionͣe rego i̾ndeas anrectẽ se¬
seri. Rogat.a ẽ filia exassehr̃s
restituͣe hereclitatis. pãtemdimy¬
idiam decluctis leg̾atis mĩmis

Expanded text:
herede decesserit libertus, perinde bona eius creditoribus hereditariis uendere permittendum est, ac si restituta hereditate decessit.Set in huiusmodi quaestione rogo respondeas, an recte senserim. rogata est filia ex asse heres restituere hereditatis partem dimidiam deductis legatis mi
Abbreviated transcription (Latin):
compulsus ẽ adire hr̾ditate
cõfestim ei restituet. de manu¬
missodumtaxat. senatuscõs
cõp̾hensũ ẽ. nec hr̃di̾s frã ẽ m̃¬
tio. pot̃ tm̃ euenire. ut restiti¬
u̾it d̾funictus. qmretine ma¬
luit qmpct̾e. Cetum existinx

Expanded text:
compulsus est adire hereditatem, confestim ei restituet, de manumisso dumtaxat senatus consulto comprehensum est nec heredis facta est mentio. potest tamen euenire, ut restituerit defunctus, quam retinere malu
Abbreviated transcription (Latin):
ctat. siꝗs hĩs institutus ex se¬
misse rogatus sit restitue᷑ ixte m¬
ditatẽ. ⁊̃ tam̃ suspectam dicens
compulsus adut dind̾ fideiꝰ¬
misfarius ignarus sit. adcreu¬
isse portiõem hereditatis. post
restitutioem scͥpt̃o h̃di anopꝰ
sit ei alia accionerait secuꝵ
restitutioẽ. posteaqm porcio ad

Expanded text:
ctat, si quis heres institutus ex semisse rogatus sit restituere hereditatem et eam suspectam dicens compulsus adit, deinde fideicommissarius gnarus sit adcrevisse portionem hereditatrestitutionem scripto heredi, an opus sit ei alia actione. et ait serestitutione, posteaquam ‹p›ortio ad
Abbreviated transcription (Latin):
siĩ. abhedib sororis petisipeumn
steñt. quominus dotẽ frẽstipr¬
laret᷑. ¶ filium ⁊ filiam hidẽ ĩsti¬
tint ⁊ lib̾tis legata dedit: eorũq
fi deicõmisit in hec u̾ba / auob̾ pe¬
toͥut ꝗcquid nob̾ legaui/ cõtẽ¬
ti sitis uiu̾rites / ut post uos fui¬
is mĩs restituatis d̾sunta testa¬
tras. filia menia iib̾tus dcessit.
.lx̃de instinito parione filioex
pãte debita.ex̃. uta extraneo q̃¬
uitum ẽ an astera hroitate patro¬
ne filiꝰ acobrde suo pãtem eorũ
.que extestõ mr̃is admenium.

Expanded text:
sum ab heredibus sororis peti, si per eam stetit, quo minus dotem frater stipularetur.Filium et filiam heredes instituit et libertis legata dedit eorumque fidei commisit in haec uerba: 'a uobis peto, ut quidquid uobis legaui, contenti sitis uiuentes, ut post uos filiis meis restituatis'. defuncta testatricis filia Maeuia libertus decessit herede institut‹o› patronae filio ex parte debita, ex altera extraneo: quaesitum est, an adita hereditate patronae filius a coherede suo partem eorum, quae ex testamento matris ad Maeuium
Abbreviated transcription (Latin):
rũ lis pieĩt. ¶ Seruo hr̃ois fid̃i¬
cõmissũ utiłr nõ relinquit᷑. n fi
dei eiꝰ cõmiẜit. ut ẜuummanu¬
mittat. ¶Cum icapetiss testatõ.
ut qͥcqͥd ex bonis eiꝰ ad patrẽ ꝑꝰ¬
ueniss. filieꝰ sue ua restituẽt. ut
eo amplius habet. quam ex bo¬
nis patris hobitura ess. dinus
pius rescͥpsit. manifestum eẽ.
de eo tp̃e sensisse testatorẽ. qd̾ p̾

Expanded text:
 lis perierit.Seruo heredis fideicommissum utiliter non relinquitur, nisi fidei ‹ei›us commiserit, ut seruum manumittat.Cum ita petisset testator, ut, quidquid ex bonis eius ad patrem peruenisset, filiae suae ita restituere‹t›, ut eo amplius haberet, quam ex bonis patris habitura esset, diuus Pius rescripsit manifestum esse de eo tempore sensisse testatorem, quod post
Abbreviated transcription (Latin):
eMiles deportato fidei cõmissu re¬
liq̃rit ^u̾uis ẽ qd̃ ⁊ marcellus
ꝓpbat oaꝑe eumposse. ¶ Siquis
creditorisuo legau̾it: ioqd̃ d̾b
fideicomitti. ens nõ pot̾it nisi
cõmod̾ aliꝗd ex legato conseqͣt

Expanded text:
miles deportato fideicommissum reliquerit, uerius est, quod et Marcellus probat, ca‹p›ere eum posse.Si quis creditori suo legauerit id quod debet, fidei committi eius non poterit, nisi commodum aliquod ex legato conseq
Abbreviated transcription (Latin):
test᷑antis uoluntatẽ. om̃s ad
uirles partes uocantis. ¶p̃uͣ¬
b̾em filium hẽdeminstituit. uxͦ¬
ori dotẽ p̃legauit. Itẽ ornam̃taͫ
et ẜuos. ⁊ aureos decẽ ⁊ sũpube.
decessiss. substituit aquibꝰ. ito
legauit / q̃cumq primis tabłĩ
dedi. eadẽ omnia.ab hr̃dib q̃q̃
hr̃dis mĩ induplum dar̃uolo.
Q̾rit᷑ an ex substituticẽ ĩpubẽ
candotestatorẽ sensisse / Itẽ qr̃o
cum corporaleguta cẽ. nut̃. ex ly q̃i¬
cratiua eã possideant᷑. anasubsti¬
rutis petipossunt siꝵ. nõ posse.
Cuubꝰ mĩs dolego cyrogphũ.

Expanded text:
testantis uoluntatem omnes ad uiriles partes uocantis.Impuberem filium heredem instituit: uxori dotem praelegauit, item ornamenta et seruos et aureos decem: et si inpubes decessisset, substituit, a quibus ita legauit: 'quaecumque primis tabulis dedi, eadem omnia ab heredibus quoque heredis mei in duplum dari uolo'. quaeritur, an ex substitutione, impubere cando testatorem sensisse. item quaero, cum corpora legata etiam nunc ex lucratiua causa possideantur, an a substitutis peti possint. respondi non posse. 'Ciuibus meis do lego chirographum
Abbreviated transcription (Latin):
qr certumstatisq ad huc
habuit apfectis ilopͥtorio ut
eo quiuicep̃fecti ex mandatis
principis cognoscet. It apre¬
fectourb̾ deportatos. quia eic
ammitt̾e qiuitatẽ ⁊ idõnec te¬
st̃i faciẽdi ius nec fideicomittẽ¬
di ꝯstat babe̾. ¶Siqͥs plane in
insulã deportatus / coclicillos
ibi firit.⁊ inoulgentiaimpat¬
oris restitutus. istẽ codicillis
durãntibꝰ decesẜit. pot̃ d̾fẽdi
fideicõmissũuale̾ sim̃o in eadẽ
uoluntate durauit. ¶ Sciend̾

Expanded text:
quia certum statum usque adhuc habuit.A praefectis uero praetorio uel eo, qui uice praefectis ex mandatis principis cognoscet, item a praefecto urbis deportatos quia ei qamittere ciuitatem et ideo nec testamenti faciendi ius nec fideicommittendi constat habere.Si quis plane in insulam deportatus codicillos ibi fecerit et indulgentia imperatoris restitutus isdem codicillis durantibus decesserit, potest defendi fideicommissum ualere, si modo in eadem uoluntate durauit.Sciendum es
Abbreviated transcription (Latin):
cõmitti posse. sim̃o natus. nob̾¬
successurus sit. ¶ Nlud c̾te ĩdu¬
bitate dr̃ . siquis intestatus de¬
cedens ab eo quiprimo gradu¬
ei succed̾e potuit. fideicomissu¬

Expanded text:
committi posse, si modo natus nobsuccessurus sit.Illud certe indubitate dicitur, si quis intestatus decedens ab eo, qui primo graduuccedere potuit, fideicommissu
Abbreviated transcription (Latin):
incertus quis sit/ captiuus
sit: analatrucuiis obsess. teͦ¬
stam̃tum face̾ nõ pot̾ꝰ s et sisũ
uuimis sit ignarus. putetq se
ꝑ errorẽ. quia alatronibꝰ capt̾
est. seruum esse ueludhostum
uł legãtus. quinich̾ se acapt¬
iuo differre pũtut. nõ posse fi¬
deicomttẽ certum est./ quiane᷑
tẽ stari pot̾. qui an liceat sibi
testarͣ dubitat. ¶ S si fuiusfa
.a. ¶ S cil ttiamut inst̾. de succ̃. libtonim .. nrãm. ac. ¶ alta. ꝓutabesse. A.¬
d. pete posse. ac. ¶libtus. Ad̾ uccabatur meuuis. ac. besse .s. hr̃ditatis. a.
¶p: et fac̃ .C. deħr̃. acc̃. si¬
adulta ideneg̃. g̾. si abeo. ⁊¬
ad .l. fac̃ .l. quaniqͣm .i .l.⁊
s.t.i. memius. ac. ace S.

Expanded text:
incertus quis sit, captiuus sit an a latrunculis obsessus, testamentum facere non potest. sed et si sui iuris sit ignarus putetque se per errorem, quia a latronibus captus est, seruum esse uelut hostium, uel legatus qui nihil se a captiuo differre putat, non posse fideicommittere certum est, quia nec testari potest, qui, an liceat sibi testari, dubitat.Sed si filius certus quis sit, captiuus sit an a latrunculis obsessus, teiuris sit ignarus putetque se uel legatus qui nihil se a captiuo differre putat, non posse fideicommittere certum est, quia nec testari potest, qui, an liceat sibi
Abbreviated transcription (Latin):
poͥsse .s. si pureꝰ rocet. Nam si sõ
dii tp̃is. posse me obligaiͣ. nec¬
iulianꝰ dubitaret. ¶Osrem qͥs¬
debeat exstipulatueiq̃ rẽ lega¬
u̾it fiteiq cõmittẽ eiꝰ nd pon̾t:

Expanded text:
i pure roget: nam si sub dii temporis posse me obligari necIulianus dubitaret.Si rem qdebeat ex stipulatu ei ‹c›ui rem legauerit, fidei committere eius non poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
Qnt̾ cumfilius d̃furicii utuã
pecuiam a flauia dionisia ac¬
cepit ⁊ locatis edib ꝓparte sya
pensiones. sibi debuts. credit᷑¬
cidelegau̾it/ anconditio testõ.
extitisse uiteatur. it fuiis sin
instituns: ita cauit. a te uxor.
lema peto/ nequid post mortẽ
tuam frĩb tuis relinqu̾as. lubx᷑
filios sororũ tuarum quib relĩ¬
q̃s. Scis umum frẽmtrum fili
uninr̃m eccidisse/ clumeirapĩa
rotum uxorintestata decessisset.
.legiima enis hereditas ad frẽ¬
fendi. fiteicõmissũ debeiͣ. ¶uci
ticius. hoc meum testm̃ scͥpsi siñ
ullo nũs ꝑito rõem animimei
c̃o. ꝓ iure legitimo hab̾i debi hoł.¬

Expanded text:
 cum filius defuncti mutuam pecuniam a Flauia Dionysia acceperit et locatis aedibus pro parte sua pensiones sibi debitas creditrici delegaverit, an condicio testamenti exstitisse videatur, ut filiis suis institutis ita cavit: "a te, uxor carissima, peto, ne quid post mortem tuam fratribus tuis relinquas: habes filios sororum tuarum, quibus relinquas. scis unum fratrem tuum filium nostrum occidisse, dum ei rapinam quaero, cum uxor intestata decessit et legitima eius hereditas ad frfendi fideicommissum deberi. 'Lucius Titius hoc meum testamentum scripsi sine ullo iuris perito, rationem animi mei cero, pro iure legitimo haber‹i› debet ho
Abbreviated transcription (Latin):
patris naturalis ex cãfideicõm¬
Psupiore fideicõmissũ petẽ posse.¬
claudius quia treditur appesloe
uituts susceptos contiru. ¶Cos
cĩ q̃ ficeicõmisit. ut ancille tes¬
tatoris eadar⁊ q̃ro anutile fidi¬
cõmissũ sitꝰ qd̃ legataĩus anci¬
lletestatoris dare̾nissus ẽp̃ꝵ¬
nõ eẽstem suitile sõ ẽ. anlega¬
taius hroituius ancilla est. re
triusq sexus legauit/ ita ut ex
reddicuenis masculĩ. duplum.
femine simplum ꝑcipiant. eã q̃
alienaĩũndit. ex consñsuoĩui

Expanded text:
is naturalis ex causa fideicommsuperiore fideicommissum petere posse.Claudius. quia creditur appellatieruitute susceptos contineri.Scaeeiusque fidei commisit, ut ancillae testatoris ea daret: quaero, an utile fideicommissum sit, quod legatarius ancillae testatoris dare iussus enon esse. item, si utile non est, an legatarius heredi, cuius ancilla est, resutriusque sexus legauit ita, ut ex reditu eius masculi duplum, feminae simplum percipiant, eamque alienari uetuit: ex consensu omni
Abbreviated transcription (Latin):
sũ eẽ ut p̃staret. ¶Q sq̃s michibi ͤᷤ e⁊¬
res eĩt. sciat debe me demet᷑o. pa¬
truo  denaĩatria ⁊ deposita apud.
me a seleuco patruom eo denãi
⁊tria . q̃ etiã ꝓtinus reddret solu̾¬
qĩ ex debito accioẽmcẽ. s ex fioi¬
commisso. ¶Lucius ticius. dam̃
.et pampbilutlib̾tos suos. añb
enniũ mortis suc de domo dim¬
isit ⁊ cilũa quedabat. pr̃are d̾e¬
siit. mox facto testam̃to italeg¬
lib̾tis mis quos hoc testõ mañ¬
misittiquos ante habui quosq̃
ut manimitant᷑ pecuĩ alim̃to¬
rũ nomine inm̃ses singulos c̃¬
tam pecimniã dato sq̃situm ẽ an
dame ⁊ pamphũo fideicõmissỹ

Expanded text:
sum esse, ut praestar‹e›tur. 'Quisquis mihi heres erit, sciat debere me Demetrio patruo meo denaria tria et deposita apud me a Seleuco patruo meo denaria tria, quae etiam protinus reddi et soluquasi ex debito actionem esse, sed ex fideicommisso.Lucius Titius Damam et Pamphilum libertos suos ante biennium mortis suae de domu dimisit et cibaria quae dabat praestare desiit: mox facto testamento ita leglibertis meis, quos hoc testamento manumis‹i› et quos ante habui quosque ut manumittantur petii, alimentorum nomine in menses singulos certam pecuniam dato'. quaesitum est, an Dam
Abbreviated transcription (Latin):
tui. ex mediaheditate sumito.
sibiq babeto unacumpãphilo
quẽ lib̃m eẽ iube̾binstrmntaber¬
ne ferraĩe. itant neg̃m ex̾ceatis.¬
Luciꝰ enthicus uinatestat᷑te d ece¬
ssit. pãs hr̃ditatis ei ad cohẽdem
ptimuit Qro anpamphil⁊ eo q
dẽ testõ maniimissa ad petitoẽ
pãtis instr̃i admitti possit. liet
tab̾naut uoluit testatrix exer¬
ceri nõ possit sĩꝵ admitti. ¶ Sep¬
nia substitutahrdiinstitutõ. le¬
gata accep̃. sihis nõ ess. Moui
ccͣ institutũ actiõe/ qͣd̃ doloeius
hẽtẽ test̾mmutaret. nec optu¬
it q̃roanlegatipsecutc̃ẽ saluã

Expanded text:
itui, e media hereditate sumito sibique habeto una cum Pamphilo, quem liberum esse iubeo, instrumentum tabernae ferrariae, ita ut negotium exerceatis'.Lucius Eutychus uiua testatrice decessit, pars hereditatis eius ad coheredem pertinuit: quaero, an Pamphilus eodem testamento manumissus ad petitionem partis instrumenti admitti possit, licet taberna, ut uoluit testatrix, exerceri non possit. respondi admitti.Sempronia substituta heredi instituto legata accepit, si heres non esset: mouit contra institutum actionem, quod dolo eius heredem testamentum mutaret, nec optinuit; quaero, an legati persecutionem saluam
Abbreviated transcription (Latin):
cxistimaret ad solã consobmnã
suam. bon ⁊ pintura codicilł. ad
cam fcĩs pliu̾b fideicõmssa it¬
liq̃rat. mre successionis ad du¬
Os eiustẽ gradus poͣsscẽ teuol¬
d uta rõnibꝰ equitatiꝰ et ip̃etmed¬
Ut icti exemplo ꝓ purte dimdia.c.
mulierẽ releuandãrendi. sub̾¬

Expanded text:
existimaret ad solam consobrinam suam bona peruentura, codicillis ab ea factis pluribus fideicommissa reliquerat.Iure successionis ad duos eiusdem gradus possessione deuoluta rationibus aequitatis et perpetui edicti exemplo pro parte dimidia mulierem releuandam respondi: s
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e damꝑnicã durum uidebat᷑.¬
Pat qui filio serusiẽ dederat. ⁊
qͥb frẽm tutorẽ dedit. ita fu̾it
locutus. filicõtentus eĩs ꝓtuo
semisse. aureis ducenitis. ⁊ uos

Expanded text:
idebatur.Pater, qui filio semissem dederat et quibus fratrem tutorem dedit, ita fuerat locutus: 'fili, contentus eris pro tuo semisse aureis ducentis et uos
Abbreviated transcription (Latin):
tum. incañtẽ cãm rediss deb̾i
afepetoticifideiq tue cõmitto
uti curam condendi corpori mi
suscipias. ⁊ꝓhocͭ tot iureos e
medio ꝑcipito. q̃ro. ansiiutiꝰ tici
minus qͣt decẽ aureos eregaũ¬
it. reliqua summa hr̃dibꝰ ꝓfi
hr̃s extiterat ita testim̃to caũ. si¬
meuii ⁊ sempni filii dulcissimi.
pcintote omne qcqd ex hrdita¬
te bonisue. ticu dominimĩ patͥs
nr̃i. ad me ꝑuenit mortis eius
tẽ hrditatis. caminp̃t̾itum qͣm
in sutura necͣnõ etiã. siqdẽ po¬

Expanded text:
tum in eandem causam redisset, deberi. "A te peto, Titi, fideique tuae committo, uti curam condendi corporis mei suscipias, et pro hoc tot aureos e medio praecipito". quaero, an, si Lucius Titius minus quam decem aureos erogaverit, reliqua summa heredibus heres exstiterat, ita testamento cauit: 'Maeui et Semproni filii dulcissimi, praecipitote omne, quidquid ex hereditate bonisue Titii domini mei, patris uestri ad me peruenit mortis eius sdem hereditatis tam in praeteritum quam in futurum, nec non etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
auo. mat̾ mede sacra uerb̾ fidei¬
commissi nõ subñiram detoii
et lict᷑. is tales/ ad eclituum mis¬
it instr̃muoluntatis mee. post
mortẽ meã. filionico tradiuolo
Cumpluib hr̃dib intestatoc
cdiem sinm obiss. intelłi fidei¬
cõmissũ filio relictum ꝑndiltĩ
S enimꝰ q̃rioportet cum quode su¬
Ipp̃mis q̃s ioquat᷑. s inquẽ uo¬
uintatis intenctio duigatuꝵ¬
lib̾tĩs p̃dimureliquit/ ac petit
ne id alienarẽt / ut q̃ infamili
lib̾torumretin̾et / si exceptora
uñoidit cct̾orũ partes quidñ

Expanded text:
ater in aede sacra uerbis fideicommissi non subnixam deposuit et litteras tales ad aedituum misit: 'instrumentum uoluntatis meae post mortem meam filio meo tradi uolo'. cum pluribus heredibus intestato diem suum obisset, intellegi fideicommissum filio relictum respondi: non enim quaeri oportet, cum quo de supremis quis loquatur, sed in quem uoluntatis intentio dirigatur.Libertis praedium reliquit ac petit, ne id alienarent utque in familia libertorum retinerent. si excepto uno uendidit c
Abbreviated transcription (Latin):
ssuss. pcamiiam errore rapsus
dediss Tuẽ enĩ portio nire fal¬
cidie reuocaret᷑. ¶mipit fid̾¬
icommnissũ p̃diorũ ee testõ ma¬
tris fine deb̾et eantẽ ꝓ pãte ita
hr̃deminstituit. ut horeditare
fideicõmisso ꝯpensaret / eadẽq p̃¬
cliafilio exhĩtritodaĩ uoluit. q̃¬
qmfilia pat̾ͥs hreditatẽ suscipe
uoluiss. fidei cõmissũtm̃ ab heͣ¬
dib eẽ finopr̃and̃. ad quos hẽ

Expanded text:
re labsus dedisset: tunc enim portio iure Falcidiae reuocaretur.Cum pater fideicommissum praediorum ex testamento matris filiae deberet, eandem pro parte ita heredem instituit, ut hereditatem fideicommisso conpensaret, eademque praedia filio exheredato dari uoluit. quamquam filia patris hereditatem suscipere noluisset, fideicommissum tamen ab heredibus e
Abbreviated transcription (Latin):
hĩ qͦq donationib exemploleg¬
atoꝵ lgumhalẽ placuit p̃stabt̃
Sipis doctõnis fiteicõmissote¬
faicioie funget. sitam̃ alim̃t.a
p̾staiͣ uoluit. collatoĩs totũ ho¬
nus inresiluodonationis eẽre¬
spõdend̃ eĩt. ex refunctiuoiũta¬
te qui de maiori pecunia praĩũ
dubie uoluit integra. ¶Mat̾ fi¬
iis suis ungo cõceptis. dotẽ suã
moris cã donaudo stipulari p̃mi¬
sit cumalus hr̃oib institutis
totumuno fideicõmissũ docis
debͥi. si fãidie rõ nõ int̾uen̾it.
Id̾o retñtionẽ dotis inrumbabẽ
placuit. alioquin: faltidie pãtẽ
Pe̾dib afitiis exstipulatucum
uiro agentib. ex dote ec̃ et ĩfac¬
tumaccionẽ reddentũ. ¶Surdoͣꝵ
et muto qui legatum accipit.
ut cummorictur restituat. rec ecriegneno¬

Expanded text:
his quoque donationibus exemplo legatorum locum habere placuit, praestabunt. si pars donationis fideicommisso teFalcidiae fungetur. si tamen alimenta praestari uoluit, collationis totum onus in residuo donationis esse respondendum erit ex defuncti uoluntate, qui de maiore pecunia praestari non dubie uoluit integra.Mater filiis suis uulgo conceptis dotem suam mortis causa donando stipulari permisit: cum aliis heredibus institutistotum uiro fideicommissum dotis deberi, si Falcidiae ratio non interuenerit: ideo retentionem dotis uirum habere placuit: alioquin Falcidiae partem heredibus a filiis ex stipulatu cum uiro agentibus ex dote esse per in factum actionem reddendam. Surdo et muto, qui legatum accipit, ut cum morietur restituat, recte manda
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ eleg̾it. fore pociores. si scli
ꝓmeraisent existimaui. Qd̾si
neminẽ eleg̾it/ eos solos nõ ad¬
mitti qui offend̾unt. ¶ Donatĩ¬
nis p̃diorum eplamignorante¬

Expanded text:
mater elegerit, fore potiores, si soli promeruissent, existimaui: quod si neminem elegerit, eos solos non admitti, qui offenderunt.Donationis praediorum epistulam ignorante
Abbreviated transcription (Latin):
ñ impedit caĩmiuris ac uolun¬
tatis ¶s dos p̃legata rẽtinebit᷑
qmreddi pocius uidet᷑. qm diri
Molopdia darilib̾tis mĩs. qd c
siq̃s comm sine libĩs uita dece¬
sẜit pãtes eorum ad reliquos
ꝑtiñe uolo/ conib̾tum panis. eũ¬
dẽq filium ex uoluntate subst̃¬
tutionẽ exeludẽ plãcuit. ¶ Encͣ¬
toris suifrustra fideicõmisisse

Expanded text:
n impedit causam iuris ac uoluntatis: sed dos praelegata retinebitur, quoniam reddi potius uidetur, quam dari. 'Uolo praedia dari libertis meis: quod si quis eorum sine liberis uita decesserit, partes eorum ad reliquos pertinere uolo.' collibertum patris eundemque filium ex uoluntate substitutionem excludere placuit.Curatoris sui frustra fidei commisisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmideletur michi cumiure no¬
uationis qmlegatarius idẽq
testator ante federat. legatũ ex
Seriis pure manumissꝰ. cui
lib̾tas ꝓꝑ impedim̃tũ iurᷤͤ post dim¬

Expanded text:
debetur mihi.' cum iure nouationis, quam legatarius idemque testator ante fecerat, legatum ex r.Seruus pure manumissus, cui libertas propter impedimentum iuris post adi
Abbreviated transcription (Latin):
ficit. semel int̾uenisse. ut ppctuo
delrant᷑. ¶Sẽia lib̾tas suis fũ¬
dũlegãuut /fideiq eoꝵita com¬
cõmitto./ ne eum fundumuẽnd¬
atis. eumq qui ex uob̾ ultun
decesẜitcummoriet᷑ restituat.
meo⁊beillo ⁊ sapͣto. quos ĩ frͣ

Expanded text:
ficit semel interuenisse, ut perpetuo debeantur.Seia libertis suis fundum legauit fideique eorum ita com Sapide, committo, ne eum fundum uendatis eumque qui ex uobis ultimus decesserit, cum morietur, restituat et Beryllo et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratuibet confere bõi. Uir
autẽ bonus ñsit arbitraturus
cõscrendũ id qd̃ nec habi. nec
dolonec culpadesut habe̾. ¶ d
quoqi qd sub conditione. exsti¬
pulatutebẽtur. emancipato ꝯ¬
ferri deb⁊. duui̾sum ẽ. in legato

Expanded text:
arbitratu iubet conferri bona: uir autem bonus non sit arbitraturus conferendum id, quod nec habet nec dolo nec culpa desiit habere.Id quoque, quod sub condicione ex stipulatu debetur emancipato, conferri debet. diuersum est
Abbreviated transcription (Latin):
quimpotãte est. denegantur
ei acciones. ¶Si ꝓ inopiame.¬
mnancipatus cau̾e ñ possit. nd
stat̾im abeo transfe̾nda ẽ põst̾
.s substituend̾ est. donec possĩt
inuenire fideiussores lut tid̾
his. quemora det̾ĩora futurasi
his qui inpotestute sunt actõ
detur. ip̃iq caueant se inme
diũcolloĩs. si cautum eis fu̾i
fieri opt. a licquinmag̃ cap¬
tio erit emancipati. stã alitẽ
cauiss de collatioe. Namsunt᷑¬
imipẽ decessiss hr̃di suo nich̾
relinq̃ret. Itẽ sifr̃ decessiss ñ¬

Expanded text:
potestate est denegantur ei actiones. Si per inopiam emancipatus cauere non possit, non statim ab eo transferenda est possessio, sed sustinendum, donec possit inuenire fideiussores, ut tamen de his, quae mora deteriora futura sunt, his qui in potestate sunt actio detur ipsique caudium collaturos, ‹s›i cautum eis fuerifieri oportet. alioquin magna captio erit emancipati, si non alitecauisset de collatione: nam si interim ipse dec‹e›ssisset, heredi suo nihil relinqueret. item si frater eius
Abbreviated transcription (Latin):
Sub c̃ondoc̃s hr̃de instituto. si
substituamus. nisieantẽ cõdõ
.repetemus pure eum hr̃dẽ sub.¬
stitutum ẽẽ intelligemus.
to fundo exceptousufructu hr̃s
estoͬ ꝑinde erit iureciuili atq
sisine ea re institutus ess. Idq
auccoritate gulli aquiii fcm̃ ẽ¬

Expanded text:
Sub condicione herede instituto si substituamus, nisi eandem condicionem repetemus, pure eum heredem substituere intellegimur. to fundo, excepto usu fructu heres esto', perinde erit iure ciuili atque si sine ea re heres institutus esset, idque auctoritate Galli Aquilii factum e
Abbreviated transcription (Latin):
pnatus. uł ad bestias. uł adgla¬
diũ. uł aliã penã queuitam adi¬
mit. test̾meiꝰ irritumfiet. ⁊ nõ
passa ẽ Nlampene seruus efficit᷑
nisi forte miles fuit. ex militar
litari cestabr. q̃ua ratione igit
dampnatoei testaĩ pmittitur.
Numiq̃d ⁊ siqd̃ antehabuit fa¬
ctũ testm. si ei pmissim sit te¬
stariualeat: inu̾o penairritũ
factum resꝑici nd eist᷑. Et simi
rinõ oportet. quinsiuoluit ĩdr
it: tẽ enim ⁊ capite minuitur
S ⁊ si deciũone puniendo uł fi¬
noͣnepotene. p̃ses scͥbend̾ pͥnci.¬
pi int̾locutus ẽ. nõ puto statim

Expanded text:
mnatus vel ad bestias vel ad gladium vel alia poena quae vitam adimit, testamentum eius irritum fiet, et non passus est: nam poenae seruus efficitur: nisi forte miles fuit ex militari litari testabitur. qua ratione igitur damnato ei testari permittitur, numquid et, si quod ante habuit factum testamentum, si ei permissum sit testari, ualeat? an uero poena irritum factum reficiendum est? et si minon oportet, quin, si uoluit id rit: tunc enim et capite minuitur. sed et si de decurione puniendo uel filio nepoteue praeses scribendum principi interlocutus est, non puto statim
Abbreviated transcription (Latin):
otẽ nepotẽue ex conecce est mͥ
uł hẽdeminstitue̾. uł exhẽdare
ne forte meuiuo fiuomortuo.
succedẽdoinlocum eius nepos
neptislie. qiͣ agnatõẽ rumpãt
testm̃ idq ex lege uelleia ꝓm¬
nataue sit exhr̃s esto/ utrisq
statẽ puenit. qͣro anfilionato.

Expanded text:
otem neptemue ex eo necesse est mihi uel heredem instituere uel exheredare, ne forte me uiuo filio mortuo succedendo in locum eius nepos neptisue quasi adgnatione rumpat testamentum: idque lege Iunia nataue sit, exheres esto', utrisqustatem peruenit: quaero, filio nato
Abbreviated transcription (Latin):
cia dixiis. Nec solumsi nepes
nino patie d̾cedati nee succetenᷤ
pncpos ⁊ nomortuo rumpat s
si supiux̾it patri ac decedut. dũ.¬
datꝰ. ¶ Uidend̾ nimi ac postiori
pte. siqs ex suis hr̃dib slus heͣ¬

Expanded text:
ia diximus: nec solum, si nepos uiuo patre decedat, nec succedens pronepos auo mortuo rumpat, sed et si superuixit patri ac decedat, dumdatus. Uidendum, num hac posteriore parte 'si quis ex suis h
Abbreviated transcription (Latin):
¶addid̃ qͥ d sigħfisaret cp̃s. nisiꝰ st¬
qd̃ licet audent᷑ possis dice uiro
patre. hunc suum hẽdemͣ d̾sisse.
licet post mortẽ decedut. qr nec
redit. nec pdt̾ relux. ¶ Ille casus
m̾difficił ẽ. si filumihabeas.⁊ ne¬
potẽ ñdum natumingaitilas. is
nascat᷑ inuopatrx suo. acͤ mox̾
pat̾ d̾cedat n õ enim suus heres:
ẽ tp̃r quonascit᷑. nec poͬstĩori a¬
lius succedendo phibiuid̃t᷑ rũpt
qr qui iamuatus eiͣt D̾nq est
insuꝑioricpit᷑e nͣt siceat insti¬
tui ũdumnatos: qui cumnascẽ¬
tur suĩ ert. ꝓmitit. postiori cã¬
bo qiͣ capitib legis cõmixtis.ĩ
nepos uino patie suo demdc em¬
ancipet᷑ sponte adire possit hẽx

Expanded text:
addidit, quo significaret tempus: nisi quod, licet audenter, possis dicere uiuo patre hunc suum heredem esse desisse, licet post mortem decedat, quia nec redit nec potest redire. Ille casus in difficili est, si filium habeas et nepotem nondum natum instituas isque nascatur uiuo patre suo ac mox pater decedat: non enim suus heres est tempore quo nascatur nec posteriori alii succedendo prohiberi uidetur rumpere quam qui iam natus erit. denique et superiore capite ut liceat institui nondum natos, qui cum nascentur sui erunt, permitti, posteriore capommixtis in nepos uiuo patre suo, deinde emancipetur, sponte adire possit hered
Abbreviated transcription (Latin):
st̾umũ ¶ Nominatĩ aut̃ ex hr̃da¬
tus postumus uid̃t᷑ siueita di¬
ita ex seia. siue itauñt̾ ex hr̃s e¬
sto. S ⁊ sidix̾it. postumus exh̃
esto natus. uł post morteniuel

Expanded text:
stumum. Nominatim autem exheredatus postumus uidetur siue ita diita: 'ex Seia', siue ita: 'uenter exheres esto'. sed et si dixerit: 'postumus exheres esto', natus uel post mortem uel
Abbreviated transcription (Latin):
fuiͣt. sit institutus. si sĩis nasce̾t᷑.¬
tem ex eo institũ. it nurus ꝓ̃gnã b¬
ab hostibꝰ capta sit. ibiꝙ̃̃ uiuga¬
datq aui redeãt. utrum hiscasus
adiegemuelleiã respiciat: anadc̃.
ius antiquum ap̃tand̾ sit. possi¬
quł ex iure antiqũo. uł dx ueli¬
est suammortuo filiꝰ ꝓuepotẽ le¬
dẽ instituat/ reccatq mortuo eo
s cumtestm̃ abͥ eõ nõ rumpitur.
Nicħ refert utrumex iure. intiqͦ
lin ex lege uelleia exclũdatur ffõs¬
si ncpos post teitiun ascat̃. uiuo
patre suo. demd excoͣ ꝯcipiatur.

Expanded text:
sit institutus, si suus nasceretem ex eo instituat, nurus praegnas ab hostibus capta sit ibique uiuatque aui redeat, utrum hic casus ad legem Uelleam respiciat an ad ius antiquum aptandus sit, possitque uel ex iure antiquo uel ex Uellest, si iam mortuo, filio pronepotem instituat redeatque mortuo. sed cum testamentum ab eo non rumpitur, nihil refert, utrum ex iure antiquo an ex lege Uellea excludatur. Forssi nepos post testamentum nascatur uiuo patre suo, deinde ex
Abbreviated transcription (Latin):
t̾m. ¶Ne de legẽ uisia uideamus
uoluit iͣus nobnatos. simulr
cap̃. ad eos spectareꝰ quicumna :¬
si filium hĩs ⁊ nepotem nõduna¬
tum. tam̃ ex eo hrdeminstituas.
Ifiui decetut mor uiuoteͣ. nͥcpos
testm̃. ut ñ solumillud primo¬
et siuno patronascat᷑ qd enim
respici. cumsatͥi sit obsuarũd᷑:

Expanded text:
unc de lege Uellea uideamus. uoluit uiuis nobis natos similiter caput eos spectare, qui, cum nascsi filium habeas et nepotem nondum natum tantum ex eo hfilius decedat, mox uiuo te nepos testamentum, ut non solum illud primoet si uiuo patre nascatur: quid enim respici, cum satis sit o
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnt̾. fi̾ adiciend̾̃ ẽ post liminiũ
re u̾sit uires suas recipe. iure
post limuui ant subidecedat le¬
ge cornelia confirmani. Ergo ⁊
siꝗs tampnatus capitq inmte¬
grum indulgentia principis sit
restitutus. test̾m elus ꝯu̾alescit.
filuifamul. ueteram siuui iũs mor¬
te pat̾s fcĩ. testimnirritum nõ fĩ cõ¬
stat Nam qͣntum ad test. and̾ de
castieusi petulio. ꝓ patre familiꝰ
habend̾ est mõ ncc em. añcipati¬
one irritum ficrimilitis uetera¬

Expanded text:
ieri, adiciendum est postliminio reuersi uires suas recipere iure postliminii aut, si ibi deced‹a›t, lege Cornelia confirmari. ergo et si quis damnatus capite in integrum indulgentia principis sit restitutus, testamentum eius conualescet. Filii familias ueterani sui iuris morte patris facti testamentum irritum non fieri constat: nam quantum ad testandum de castrensi peculio pro patre familias habendus est, et ideo nec emancipatione irritum fieri militis ue
Abbreviated transcription (Latin):
ade morte fi̾iii . s simpħr instituaͭ.
ut eocasimaleat. qiser ab̾ cc̃cipi
possit. ¶ d̾ crẽdendũ est gallum.
estimasse. ⁊ de ꝓnepote ut dicat
testator. sime niuo neposͦ deceda:
siuiuo filio iammortuo nepote.
cͥedat cuncqui ꝓnepos ¶lam
si filihs⁊ nepos alut concipe n
Dtrisqr mortuis uiuo selun  qui
mittend̾ est: Itã sane si priusne
inmortis filii casum concipet.̃

Expanded text:
de morte filii, sed simpliciter instituat, ut eo casu ualeat, qui ex uerbis concipi possit. Idem credendum est Gallum existimasse et de pronepote, ut dicat testator: 'Si me uiuo nepos de cedat,si uiuo filio iam mortuo pronepote, cedat, tunc qui pronepos'. Num si et filius et nepos uiuat, concipere 'utrisque mortuis uiuo se, tunc qui admittendum est, ita sane, si prius nein mortis filii casum conciperet?
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾et. si intestatium decessisse. patrẽ
pupillinomine d̾fendat᷑ faisũ¬
uetestam̃tũ nomine pupilli di¬
cat᷑. ⁊ si patruus excet legĩtimꝰ
tutor futurꝰ ab intestato / quiatr¬
torẽ hñti tutor dari nõ pot. Nam
cõmodiꝰ ipẽ qui seͥptura continet᷑
ap̃tore dabr / nt sinc ullolitis p̃¬
anditio. iustus tutor auccor. pu¬
pillo. ad camlitemfiat. Cũm aut̃
ipẽ patruus quẽ tutorẽ legltim̃
sibi dicebut: ꝓupillus eẽ fultum
subiectum criminaret᷑. ⁊ ad se le¬
gitimũ hẽditatẽ ꝑtin̾e p̃conten¬
dẽt alium tutorẽ petend̃. iulianꝰ
excusationis iure suscipe noluit.
abhis quoq⁊ legatis submõuẽdꝰ
cit. que filiis eius relicta sunt in¬

Expanded text:
fiet, si intestatum decessisse patrem pupilli nomine defendatur falsumue testamentum nomine pupilli dicatur et si patruus exstet legitimus tutor futurus ab intestato, quia tutorem habenti tutor dari non potest. nam commodius ipse, qui scriptura continetur, a praetore dabitur, ut sine ullo litis praeiudicio iustus tutor auctor pupillo ad eam litem fiat.Cum autem ipse patruus, quem tutorem legitimum sibi dicebat pupillus esse, subiectum filium criminaretur et ad se legitimam hereditatem pertinere contenderet, alium tutorem petendum Iulianusexcusationis iure suscipere noluit, ab his quoque legatis summouendus erit, quae filiis eius relicta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pub̾i lib̾topatrmus fiustra tuto¬
rẽ dab̃. s uoluntatẽ ei si fides ĩ uͣ¬
eitͣ qui se testam̃to pupilo tut.¬
orẽ scnsit. Eum aut̃ patris uol:¬
untas hoo ĩpĩnmanu sua decla¬
rantis ambiguum nõ eẽ xũ qm¬
uis aliitlitores eẽnt curłtorem

Expanded text:
puberi liberto patronus frustra tutorem dabit, sed uoluntatem eius, si fides inerit, qui se testamento pupillo tutorem scripsit: cum autem patris uoluntas hoc ipsum manu sua declarantis ambigua non esset, eum, quamuis alii tutores essent, curatorem
Abbreviated transcription (Latin):
scq̃ntib ñ solum substitut᷑is.
u̾um substicuti quoq substit¬
utis. ⁊ ꝑ seriẽ substitucos ãmi¬
ctim. ¶ primo gradu aut̃ scͥp¬
tos. accipe debemus. os qui pͥ¬
mo loc̃o sc̃pti sũt. Nlamsicuti
adcundã hr̃ditatẽ ꝓ eii sũt.

Expanded text:
n solum substitutis, verum substituti quoque substitutis, et per seriem substitutos admittimus. primo gradu autem scriptos accipere debemus omnes, qui primo loco scripti sunt: nam sicuti ad adeundam hereditatem proximi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾entur recte ꝯtractum. ¶ Ide
q̃siuit cum filius p̃diahrditaiã.
ut dimiit̾et. hr̃cditaĩos c̾dicores
distraxiss. anemptores. qui fid¬
eicomissũ ignorauant bene e¬
merint iꝑndi scd̃mea que ꝓpo¬
n̾ent᷑ recte cõtͣitum si nõ erat a¬
liudinhẽditate nũ debitum ex¬
soluiss. ¶Dũob lib̾tis sticho a¬
.et erote. hrdib institutis. itac¬
meorũ exireuetounus ex hr̃dib̾
stichꝰ ancillã arecusã. testõ lib̾ã
eẽ iussit. eiq partẽ suã fundile¬
gauit. q̃ro ancros ⁊cet̾i cõlibẽ¬
ti stichr ex cã ficeicõmissi. eius
fundi partẽ ab hr̃destichi petere
ecbfitĩ de nomine m̾eo exire. s
adĩnas meos quos hoc testõ no.¬

Expanded text:
proponerentur recte contractum. idem quaesiit, cum filius praedia hereditaria, ut dimitteret hereditarios creditores, distraxisset, an emptores, qui fideicommissum ignorauerunt, bene emerint. respondi secundum ea quae proponerentur recte contractum, si non erat aliud in hereditate, unde debitum exsoluisset.Duobus libertis Sticho et Erote heredibus institutis itameorum exire ueto': unus ex heredibus Stichus ancillam Arescusam testamento liberam esse iussit eique partem suam fundi legauit: quaero, an Eros et ceteri conliberti Stichi ex causa fideicommissi eius fundi partem ab herede Stichi petere aedificium de nomine meo exire, sed ad uernas meos, quos hoc testamen
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾m sundotẽ factẽnõ sint.nõ
hñt inse rẽputatõem. ¶ Int̾ ne¬
cessai̾as impensas cẽ. labeo ait.c
moles inmare /uł alum̃ ꝓͥiectas
s ⁊ si pristinũ ⁊ horreum necessa¬
rio factũm sit. innecessaniis ĩpẽ¬
eclificiũ ruens qd̃ hr̃e muliera
utͣile erat. refecat/ aut sioliuet.¬

Expanded text:
erum si in dotem factae non sint, non habent in se reputationem. Inter necessarias inpensas esse Labeo ait moles in mare uel flumen proiectas. sed et si pistrinum uel horreum necessario factum sit, in necessariis impenaedificium ruens quod habere mulieri utile erat refecerit, aut si oliuet
Abbreviated transcription (Latin):
Si condicio extitiss nicħ ꝓponi
cur nõ possent. ¶ abhrdibꝰ stic̃.
manumittiuoluit eiq sicum
seĩo moraretur: cibaria ⁊ nestiãi
prari ascio Dinde hec u̾ba adie¬
cit . te autẽ scipeto ut cum ad an¬
iuim uicesimũqͥntũ ꝑuen̾i. mi
nõ reliq̃rit. Q̾ situm ẽ sticho sta¬
tunlib̾tatẽ ꝯsccuto. prius aut̃
quos boici. seu pu̾enunt. mili¬
tiasticho compari debẽt. ⁊ sipla¬
cet. deberiutrum statim militi
panduam. nõ ante debi qmidtẽ¬
pus cessiss. ¶ Postumis hedi¬
b institutis ⁊ patre. ⁊ mr̃e ⁊ sb̾¬
stituticẽ f̃a. auctores marum¬
sit. ⁊ peculia eis legauit. ⁊ anpͦ
cet̾is lib̾tis suis legata. ⁊ aliiᷤ
extis plura. deinde post testm̃
factumnata filia codicilł ita ca¬
uit Siquid testam̃to qd̾ ante
hoc tp̃s feci. legaui. cin dariuol¬
ii.peto ab his utit̾ciam partẽ
petͥrine filie mee redoant. scdi
autẽ tabulis frãpupillari sõ¬
stitutioẽ in pͥub̾ib lib̾tis q̃b¬

Expanded text:
si condicio exstitisset, nihil proponi, cur non possent.Ab heredibus Stichum manumitti uoluit eique, si cum Seio mor‹a›retur, cibaria et uestiaria praestari a Seio: deinde haec uerba adiecit: 'te autem, Sei, peto, ut, cum ad annum uicesimum quintum perueneris, minon reliquerit". quaesitum est, Sticho statim libertatem consecuto, prius autemquos bona Seii pervenerunt, militia Sticho comparari debet? et si placet deberi, utrum statim militiaparandam, non ante deberi, quam id tempus cessisset. Postumis heredibus institutis et patre et matre, et substitutione facta actores manumisit et peculia eis legavit et annua et certis libertis suis legata et aliis exteris plura: deinde post testamentum factum nata filia codicillis ita cavit: "si quid testamento, quod ante hoc tempus feci, legavi cui dari volui, peto ab his, uti tertiam partem Paetinae filiae meae reddant": secundis autem tabulis facta pupillari substitutione impub