comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nacho neq aparentib
suis neq aquoquã ho¬
minũ. nec sibi ĩuicem
litt̾as uł eulogias uel
quelib munuscula
acciꝑe aut dare sine p̾¬
cepto abbĩs. Q d̾ si etiã
aparentib suis ei quis¬
quam directum fu̾it:
ñ presumat illud susci¬
pere. nisi prius indica¬
tum fu̾it albĩ. Qd̾ siꝰ
serit suscipi: in albtĩs¬
sit potestate cui illud
iubeat dae ⁊ ñ contriste¬
tur fr̃ cuilite directum
fu̾it: ut ñ deur occasio dy¬
abolo. Qui aĩt presũp¬

Expanded text:
entibus suis, neque a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, eulogias, vel quaelibet munuscula, accipere aut dare sine praecepto abbatissae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidquam directum fuerit, non praesumat suscipere illud nisi prius indicatum fuerit matri; quod si jusserit suscipi, in sii potestate, cui illud jubeat, dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerat, ut non detur occasio diabolo. Qui aute
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo rex festinauit pͦt ui¬
ctoriã ad baptismũ ⁊ sibi
scm̃ uedastũ sociũ asciuit:
cuius doctrina fidei sacra¬
m̃ta suscepit.

Expanded text:
o rex festinavit post victoriam ad baptismum et sibi sanctum Vedastum socium adscivit, cuius doctrina fidei sacramenta suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
titer pugnare. ⁊ suos pene
ad internitionẽ uinci:..
magis cepit de salute des¬
perare:quã de uictoria spe¬
rare. Et si nec dũ uolunta¬
fugit auxiliũ. Et qr regi¬
nam habuit religiosam
baptismiq sacramentis
initiatã noĩe lothild: ceu¬
los cum hac uoce ad celũ
leuauit. O d̾s unice pote¬
statis ⁊ sũme maiestatis:
quẽ regina lothild colit.
confitẽtur ⁊ adorat: cõce¬
de michi hodie de inimicis
meis uictoriã. Nam ex hac
die tu solus michi eris d̾s:
et ueneranda potestas. Tu
mͥ triumphum presta: et
ego tibi seruitiũ promit¬
to sempit̾nũ. Mox dĩna
oꝑante pietate terga u̾te¬
runt alemanni: iuctoria
cessit regi ⁊ francis¬
uit post uictoriam ad bap¬
tismũ. ⁊ sibi scm̃ uedastũ
scciũ asciuit: cuius doctri¬
na fidei sacram̃ta suscepit.

Expanded text:
titer pugnare et suos pene titer pugnare et suos pene ad internicionem uinci magis coepit de salute disperare quam de uictoria sperare. Etsi necdum uoluntaconfugit auxilium. Et quia reginam habuit religiosam baptismique sacramentis initiatam nomine Hlothild, oculos cum hac uoce ad caelum leuauit: «O Deus unicae potestatis et summae maiestatis quem regina Hlothild colit, confitetur et adorat, concede mihi hodie de inimicis meis uictoriam; nam ex hac die Tu solus mihi eris Deus et ueneranda potestas. Tu mihi triumphum praesta et ego Tibi seruitium promitto sempiternum». Mox, diuina operante pietate, terga uerterunt Alamanni. Victoria cessit regi et Francisuit post uictoriam ad baptismum et sibi sanctum Vedastum socium adsciuit cuius doctrina fidei sacramenta suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
bolica fraude deceptum.
⁊ erroꝵ laqueis capti¬
uũ in uiam dirigeret
xp̃o est libertati restitu¬
eret. S ut hoc accepta¬
bili scclm aplm fieret
temꝑe qui ait. ecce nũc
tempus acceptabile: ec¬
ce nunc dies salutis.
d̾s ih̾s qui uult õs ho¬
mines saluos fieri. ⁊pe¬
tentem suo famulo pre¬
uidebat causam: quomͦ
oportune ad ministeri¬
um u̾bi dei ꝑuenire ua-¬
luisset. Contigit uero
prefatum francoꝵ regẽ
ludouiũ alemannis bel-¬
la inferre: qui tunc tẽ¬
poris regno suo ꝑ se po¬
titi sunt: s ñ eos ita of¬
fendit ĩ paratos ut uoluiss.
Nam fortissima collecta ma¬
nu. regi cura ripas reni flu¬
minis obuiauerũt: una¬
nimes bellica uirtute pa¬
triam defend̾e: uł libera
manu pro patria mori.
Et fortissime utrũq decer¬
tatum ẽ: hii ne triũphi
gl̾iam. illi ne patrie ꝑde¬
rent libertatẽ: ĩ mutuam
corruentes cedem. Igitur
rex nimio turbatus t̾rore
dum inimicos uidit for¬

Expanded text:
bolica fraude deceptum bolica fraude deceptum et errorum laqueis captivum in viam dirigeret ae in Christo est libertati restitueret. Sed ut hoc acceptabili secundum apostolum fieret tempore, qui ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! deus Iesus, qui vult omnes homines salvos fieri, tentem suo famulo praeuidebat causam quomodo oportune ad ministerium uerbi Dei peruenire ualuisset. Contigit uero praefatum Francorum regem Hlodouium Alamannis bella inferre qui tunc temporis regno suo per se potiti sunt. Sed non eos ita offendit inparatos ut uoluit. Nam fortissima collecta manu regi circa ripas Reni fluminis obuiauerunt unanimes bellica uirtute patriam defendere uel libera manu pro patria mori. Et fortissime utrimque decertatum est, hi ne triumphi gloriam, illi ne patriae perderent libertatem in mutuam corruentes caedem. Igitur rex nimio turbatus terrore dum inimicos uidit for
Abbreviated transcription (Latin):
uio adiunctus ẽ.
ꝑ uirginalem uenerat
uterũ. ⁊ tota sue dispen¬
satõnis ⁊ nr̃e salutis
peracta plenitudĩe cũ
triumpho głie ad sedẽ
paterne maiestatis re¬
uersus: ut tetricas ig¬
norantie tenebras toto
depelleret orbe: multa
scõꝵ lumina doctoꝵ euã¬
gelice predicatõnis lu¬
ce fulgentia toto diui¬
serat mundo:ut sicut
celum fulgentib orna¬
tur stellis. que tñ om̃s
ab uno illustrantur so¬
le: sic ⁊ lata t̾raꝵ spatia
sanctis splendescerent
doctorib: qui tñ ab e¬
t̾no sole illuminati.
diuina preueniente
gr̃a cecas ignorantie
tenebras. uere fidei ful¬
mine illustrarent: ut
eis ministrantib lon¬
ga ab initis seculi e¬
suries eterne uite e¬
pulis satiaretur. De
quorum numero sc̃s
dei sacerdos uedastus
⁊ predicator egregius
temꝑib fortissimi re¬
gis tune temꝑis fran-¬
coꝵ ludouii in has diui-¬
na dirigente gratia ob
multoꝵ salutem ꝑue¬
nit regiones: quatinꝰ
suꝑne pietatis sufful¬
tus auxilio ppłm dya-¬

Expanded text:
wio adiunctus esseper virginale venerat uterum, et tota suae dispensationis et nostrae salutis peracta plenitudine, cum triumpho gloriae ad sedem paternae maiestatis reversus, ut tetricas ignorantiae tenebras toto depelleret orbe, multa sanctorum lumina doctorum, euangelicae praedicationis luce fulgentia, toto diviserat mundo: ut, sicut caelum fulgentibus ornatur stellis, quae tamen omnes ab uno inlustrantur sole, sic et lata terrarum spatia sanctis splendescerent doctoribus, qui tamen ab aeterno sole inluminati, divina praeveniente gratia, caecas ignorantiae tenebras verae fidei fulmine inlustrarent, ut, eis ministrantibus, longa ab initio saeculi esuries aeternae vitae aepulis satiaretur. De quorum numero sanctus Dei sacerdos Vedastus et praedicator egregius temporibus fortissimi regis tunc temporis Francorum Hlodwii in has, divina dirigente gratia, ob multorum salutem pervenit regiones, quatenus supernae pietatis suffultus auxilio, populum dia
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ qui grauioris culpe
noxa tenetur: suspenda¬
tur a m̃sa simul et ab
oratorio. Nullus ei fra¬
trum in ullo iungat᷑
consortio: neq in collo¬
quio. Solus sit ad opꝰ
sibi iniunctũ ꝑsistens
in pnie luctum sciens
illam t̾ribilem apłi
sñiam dicentis tradi¬
tũ eius mõi hominẽ¬
sathane ĩ int̾itu carnis
ut sp̃s saluus sit in die
dñi. Cibi autẽ refectio¬
nẽ solus accipiat men¬
sura uł hora qua preui¬
derit albas ei ꝯpetere: nͤ
a quoquã bñdicatur trã¬
seunte. nec cibz qui ei

Expanded text:
r gravioris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul et ab oratorio; ut nulla ei soror in ullo conjungatur consortio, neque in colloquio; sola sit ad opus sibi injunctum persistens in poenitentiae luctu, sciens illam terribilem Apostoli sententiam dicentis: Traditum hujusmodi homineSatanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in diem Domini . Cibi autem perceptionem sola percipiat, mensura vel hora qua praedixerit abbatissa ei competere; neque a quaquam benedicatur transeunte, nec cibus qui ei
Abbreviated transcription (Latin):
q calamũ quassatum
non conterendum. Inqͥ¬
b ñ dicimus ut ꝑmittat
nutriri uitia: s pruden¬
ter ⁊cum caritate ea ã¬
putet prout uidit cuiq
expedire sicut iam dixi¬
mus ⁊ studeat plus a¬
mari quã timeri. Nõ
sit turbolentus ⁊ anxiꝰ.
ñ sit nimis obstinat᷑.
ñ sit zelotipus ⁊ nimis
suspiciosus: qr ñquam
requiescit. In ip̃is impe¬
riis suis prouidus ⁊ cõ¬
sid̾atus. siue scd̾m deu̾.
siue scd̾m seculũ sit oꝑa
Si greges meos plus ĩ
ambulando fecero labo¬
rare: morientur cuncti
una die. Hec ergo alia¬
q testimonia discretoĩs
precipue ut presentẽ re¬
gulam ĩomĩb conser¬
uent. Et dumbñ mĩs¬
trauerit audiat a dño
ꝙ̃ seruus bonus qui ero¬
gauit triticũ cũ seruis
suis in tempore suo. Am̃
dico uobis ait. suꝑ oĩa
bona sua constituet eũ.¬

Expanded text:
que calamum quassatum que calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbulentus et anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis providus et consideratus; et sive secundum Deum, sive secundum saeculum sit opera Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . Haec ergo et alia testimonia discretionispraecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet. Et dum bene ministraverit, audiat a Domino quod servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tempore suo: Amen dico vobis, ait, super omnia bona sua constituet eu
Abbreviated transcription (Latin):
ua congregatoĩs samiori
consilio elegerit. Site a̾
nũto ⁊ sapientie doctrina
eligatur qui ordinandus
ẽ: etiam si ultimus fu̾it
in ordine congregatõnis.
Qd̾ si etiam omĩs congre¬
gatio uiciis suis qd̃ quidẽ
absit consentientem ꝑso¬
nam pari consilio elegerit
ĩ noticiam ep̃i: ad cuius
dyccesim ꝑtinet locus ip̃e.
uicinis claruerint. prohi¬
beant prauoꝵ preualere
consensum: s domui dei
dignum constituant dis¬
pensatorem:scientes ꝑ hoc
se recepturos mercedem bo¬
nam.si illud caste ⁊zelo
dei faciant:sicut e diu̾so
pccm si negligant.
adinatus abbas cogi¬
tet semꝑ quale omiᷤ
suscepit:⁊cui redditurus
est rõnem uillicatoĩs sue.
sciatq sibi oportere ꝓdẽe
magis quã p̾reeẽ. Oportz
ergo eum eẽ doctum lege
stum. sobriũ. misericor
sequatur. Od̾it uitia. di¬
ligat fr̃es. In ip̃a autẽ
correptõe prudent᷑ agat
⁊ne quid nimis ne dum
ginem frangaturuas.
Suamq fragilitatẽ sem¬
ꝑ suspectus sit: meminit¬

Expanded text:
arva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari consilio elegerit,  notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege stum, sobrium, misericordsequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum ginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: meminerit
Abbreviated transcription (Latin):
dyaconem ordinari peti¬
erit: de suis eligat qui
dignus sit sacerdotio fũ¬
gi. Ordinatus autẽ ca¬
ueat elatõem aut suꝑbi¬
am.Nec quicquã pre¬
sumat nisi qd̾ ei ab albẽ
precipitur: sciens se ml̾¬
tomagis discipline regu¬
lari subditũ. Nec occasi¬
one sacerdotii obliiscat᷑
regule obedientiã ⁊ disci¬
plinã: s magis ac mag̃
in deum proficiat. Locum
uero illum semꝑ attendat
quo ingressus est in mo¬
nast̾ium propt̾ officiũ
altaris. Et si forte electõ
congregatõnis ⁊ uolun¬
tas abbĩs pro uite m̾ito
eum promouere uolu̾it:
qui tñ regulam a decanis
uł p̾poĩto constitutam si¬
bi seruare sciat. Q si ałr
presumpserit:ñ sacerdos
s rebellio iudicetur. Et
sepe ãmonitus si ñ correxe¬
rit: etiam ep̃o adhibeatur
in testimoniũ. Qd̃ si nec
sic emendauerit: clarescẽ¬
tib culpis proiciatur de
monasterio: si tñ talis fu¬
erit eius contumacia. ut
subdi aut obedire regule
noluerit.

Expanded text:
diaconum ordinari petierit, de suis eligat qui dignus sit sacerdotio fungi. Ordinatus autem caveat elationem, aut superbiam: nec quidquam praesumat, nisi quod ei ab abbate suo praecipiatur; sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur Regulae obedientiam et disciplinam; sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat, quando ingressus est in monasterium, praeter officium altaris: et, si forte electio congregationis, et voluntas abbatis pro vitae merito cum promovere voluerint. Qui tamen Regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat. Quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur. Et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolit.
Abbreviated transcription (Latin):
ditatus: ille pedũ ueloci¬
tate letatus. Ambo suꝑ¬
ne gr̃as agentes pieta¬
ti. maiora quam spera¬
uerunt munera portan¬
tes: domũ reuersi st̃. S
⁊ hoc miraculũ sanitatis
ĩ illis. pł̾imis causa fu¬
it salutis et̾ne: uidẽtes
celestem iurtutẽ uerba
consequi sacerdotis dei.
relictis ydolatrie sordib.
in xp̃m credentes uiuo
sacri baptismatis fon¬
te purgati sunt: uii.
tis loca peragrans. et
uix eccłie uestigia ĩ¬
ter ruinas murorũ
repꝑit. ⁊ lustra feraꝵ
tantũ ibi ẽẽ conspex̃.

Expanded text:
ditatus, ille pedum velociditatus, ille pedum velocitate laetatus. Ambo supernae gratias agentes pietati, majora quam speraverant munera reportantes, domum reversi sunt. Sed et hoc miraculum sanitatis in illis, plurimis causa fuit salutis aeternae. Videntes enim coelestem virtutem verba consequi sacerdotis Dei, relictis idololatriae sordibus, istum credentes, vivo sacri baptismatis fonte purgati sunt. XIV. tis loca uix ecclesiae uestigia inter ruinas murorum repperit et lustra ferarum tantum ibi esse conspex
Abbreviated transcription (Latin):
patefecit introitũ. Igi¬
tur in ip̃a ciuitatis por¬
ta duos habuit obiu¬
am sibi egenos ⁊ infir¬
mos. cecum scilicet et
claudum: miserabili a
uiro dei uoce stipendia
postulantes. Mor sacer¬
dos xp̃i illoꝵ condolens
miserie secum tractans
quid illis solatii pr̃are
potuiss. et dum apłicus
predicator peciũam ĩ sac¬
culis se ñ habuisse sciret:
in diuina confidens ele-
tus exemplo ait. Aurũ
⁊argentum non ẽ me¬
cum. qued aũt habeo
id est caritatis officia. ⁊
pietatem or̃onis ad dm̃:
hoc uobis pr̃are ñ diffe¬
ro. Et in hec u̾ba se uir
dei ex intimo cordis affe¬
ctu pro illoꝵ lacrimas fu¬
dit miseria. ⁊ cũ fidei pu¬
ritate opem illis poscebat
diuinã: uł pro illoꝵ cor-¬
porali uł pro ppłi presen¬
tis spiritali salute. Nec
inquit ꝓpham. tempore
oportuno exaudiui te ⁊
in die salutis adiuuite.
mox ambo in conspectu
multitudinis optatam
receperunt sanitatem.
Hic luminis claritate

Expanded text:
patefecit introitum. Igipatefecit introitum. Igitur in ipsa ciuitatis porta duos habuit obuiam sibi egenos et infirmos, caecum scilicet et claudum, miserabili a uiro Dei uoce stipendia postulantes. Mox sacerdos Christi illorum condolens miseriae, secum tractans quid illis solacii praestare potuisset. Et dum apostolicus praedicator pecuniam in sacculis se non habuisse sciret, in diuina confidens clemetus exemplo ait: «Aurum et argentum non est mecum. Quod autem habeo id est caritatis officia et pietatem orationis ad Deum hoc uobis praestare non differo». Et in haec uerba se uir Dei ex intimo cordis affectu pro illorum lacrimas fudit miseria et cum fidei puritate opem illis poscebat diuinam uel pro illorum corporali uel pro populi praesentis spiritali salute. Nec inquit prophetam: «Tempore oportuno exaudiui te et in die salutis adiuui te» mox ambo in conspectu multitudinis optatam receperunt sanitatem, hic luminis clarita
Abbreviated transcription (Latin):
uulgaretur
fama ⁊caritatis ĩ eo mu-¬
nificentia ⁊ religio uite
⁊ u̾bi dei instantia lõge
lateq ab om̃ib celebra-¬
retur: iusum ẽ bĩssimo
pontifici remigio tam
preclaram xp̃i lucernã
melius ẽẽ supra cande¬
labrum ponere. ut splẽ¬
didissimo sue scĩtatis
fulgore latius ad salu¬
tẽ luceret multoꝵ: qmͣ
sub unius loci latebris
ꝓpe modum abscondita
latuisset. Diuina dispẽ¬
satõe ⁊ salubri sacerdo¬
tũ consilio ordinauit
eum ep̃m: ⁊ ad predicã¬
dum uerbũ uite attre¬
bate eum direxerat ur¬
bi: quatinus ppłs di¬
u in antiquis male ꝯ¬
suetudinis erroribus
iacens. deo auxiliante
ꝑ assiduam sacre predi¬
catoĩs instantiã ꝑ illũ
in uam u̾itatis ⁊ ag¬
nitõem filii dei declu¬
ceretur. Qui pontifi¬
catus gradu et predi¬
cationis officio suscepto:
contitus ad prefatã iam
ꝑrexerat urbem. Sed ĩ
auspiciũ future prospe-¬
ritatis ⁊ salutis. Deus
cuiusdlam miraculi te¬
stificatione: eius ciuib

Expanded text:
uulgaretur fama et caritatis in eo munificentia et religio uitae et uerbi Dei instantia longe lateque ab omnibus celebraretur uisum est beatissimo pontifici Remedio tam praeclaram Christi lucernam melius esse supra candelabrum ponere ut splendidissimo suae sanctitatis fulgore latius ad salutem luceret multorum quam sub unius loci latebris propemodum abscondita latuisset. Diuina dispensatione et salubri sacerdotum consilio ordinauit eum episcopum et ad praedicandum uerbum uitae Atrabate eum direxerat urbi quatenus populus diu in antiquis malae consuetudinis erroribus iacens, Deo auxiliante, per assiduam sacrae praedicationis instantiam per illum in uiam ueritatis et agnitionem filii Dei deduceretur; qui pontificatus gradu et praedcationis officio suscepto concitus ad praefatam iam perrexerat urbem sed in auspicium futurae prosperitatis et salutis Deus cuiusdam miraculi testificatione eius ciuibus
Abbreviated transcription (Latin):
pylatus regi claudio si
lutem. nuꝑ accidit.  E
ip̃e probaui uideos ꝑ in¬
uidiam suos ꝙ posteros
crudeli ꝯdemp latione
punisse. Se quo cum pro¬
missũ raberẽt prẽs eoꝵ
celo sancto suo: qͥ eoꝵ mito
rex diceretur. ⁊ hoc se pro¬
miserit pro uirgine missu¬
rum in t̾ris. Istum itaq
me p̾sidi in inuidia deũ he¬
breoꝵ ꝯmisissent ⁊ uidissẽt
eũ cecos illuminasse. ⁊ le
os suscitasse: ambulare

Expanded text:
Pylatus Claudia suo salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Iudeos per invidiam se suosque posteros crudeli condempnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur, et hunc se promiserit per Virginem missurum ad terras: istum itaque me praeside in Judaeam Deus Hebraeorum cum misisset, et vidissent eum caecos illuminasse, leproetiam suscitasse, impe
Abbreviated transcription (Latin):
mundus t̾rens qui no¬
bis subiectus fuit semꝑ
stinauit. Quis ergo es tu.
qui sic intrepidus nr̃os
fines ingressus es. non
solum nr̃a supplicia nõ

Expanded text:
Mundus ille qui nobis subditus fuit, sempstinavit. Quis ergo iste est, qui sic intrepidus nostros fines ingreditur; et non solum nostra supplicia non
Abbreviated transcription (Latin):
iquis dum pronũ-¬
tiat psalmũ. Renso¬
rium aut antiphonam
uł lcõnem fallitur: nisi¬
ꝑ satisfcõnem ibi coram
om̃ib hũiliatus fuerit.
ceat. quippe qui humili¬
tate corrigere noluit. ꝙ¬
negligentia deliquit. In¬
fantes aũt pro tali culpa
uapulent.

Expanded text:
quis dum pronuntiat psalmum, responsorium, antiphonam vel lectionem, fallitur, nisi satisfactione ibi coram omnibus humiliatus fuerit, ceat: quippe qui noluit humilitate corrigere quod negligentia deliquit. Infantes pro tali culpa vapulent.
Abbreviated transcription (Latin):
gatio lauet. Quib lõtis
hunc u̾sum dicant. Su
cura sollicite exhibeat᷑¬
t̾ror ip̃e sibi exigit hono¬
rem. Coquina albĩs ⁊
hospitum suꝑse sit: ut
incertis temꝑib suꝑue¬
nientes hosp̾ites qui
nunquam desunt mo¬
nast̾io: ñ inquietent
fr̃es. In quam coquinã
ad annũ ingrediantur
duo fr̃es: qui ip̃m offi¬
cium bñ impleant. Qͥ¬
absq murmuratione
exeant ubi eis imperat᷑
in oꝑa. Et ñ solum ip̃is
s ⁊ in om̃ib officiis mo¬
nast̾ii ista sit considera¬
tio: ut qñ indigent so¬
latia accõmedentur eis.
Et tt̾m qñ uacant obe¬
diant imꝑanti. Itema
cellam hospitum habe¬
at assignatam fr̃ cuiꝰ
aĩam timor dei possidet.
U̾bi sint lecti strati suf¬
ficienter: ⁊ domus dei a
sapientib sapienter ã¬
ministretur. Hospiti¬
b aũt cui ñ precipitur
nullatenus societua.
neq colloquatur: s si
obuiauerit aut iud̾it
salutatis humilr ut di¬
ctũ ẽ. ⁊ petita bñdictio

Expanded text:
gatio lavet. Quibus lotis, gatio lavet. Quibus lotis, hunc versum dicant: Suscura sollicite exhibeaterror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum super se sit: ut incertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Qubsque murmuratione exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum, quando vacant, obediant imperanti. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint lecti strati sufficienter; et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur, neque colloquatur. Sed si obviaverit, aut viderit, salutaris humiliter, ut diximus, et petita benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
hospites tanquam
dicturus ẽ. Hospes fui. ⁊
suscepistis me. Et om̃ib
congruis honor exhibe¬
atur maxime domesti¬
cis fidei ⁊ peregrinis. Ut¬
ergo nuntiatus fuerit
hõspes: occurratur ei a pͥ¬
ore uł afrĩb cũ oĩ officio
caritatis. ⁊ primitus o¬
rent ꝑiter. ⁊ sic sibi sociẽ¬
tur in pace. Ꝙ pacis os¬
culum ñ prius offerat᷑
nisi orone premissa ꝓpt̾
illusiones dyabolicas.
In ip̃a aũt salutatõe oĩs
exhibeatur humilitas.
Om̃ib uenientib siue
discedentib hospitib in¬
clinato capite uł ꝓstrato
adoretur qui ⁊ suscipitur.
Suscepti aũt hospites
ducantur ad or̃onẽ. Et pꝰt¬
ea sedeat cum eis prior aut
cui iusserit ip̃e. Legatur co¬
ram hospite lex diuina
ut elificetur. ⁊ post hoc
oĩs ei exhibeatur huma¬
nitas. Ieiuniũ apriore
frangatur ꝓpt̾ hospitẽ:
nisi forte precipuus sit
quantur. Aquam ĩ ma¬
nib abbas hospitib det.
pedes hospitib om̃ib tã
albas quã cuncta congre¬

Expanded text:
hospites, tanquam dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis. Ut nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Omnibus venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit quantur. Aquam in manibus abbas hospitibus det. Pedes hospitibus tam abbas quam cuncta congre
Abbreviated transcription (Latin):
humana trahatur
ad mĩam in hiis etati¬
b senium uidelicet ⁊ in¬
fantium: tñ ⁊ regule
auctoritas eis prospici-¬
at. Consideretur semꝑ
imbecillitas: ⁊ nullate¬
nus eis districtio regłe
teneatur in alimentis
s sit in eis pia consid̾atõ:
⁊ preueniãt horas canoĩ¬

Expanded text:
humana trahatur ad misericordiam in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant horas canoni
Abbreviated transcription (Latin):
Pontificalis apex me¬
ritis uiuacib aram.
Wedastus sanctus hãc
regit ipse pater.
Hanc abbas humilis
uestiuit rado metallis.
In domini laudem duc¬
tus amore patris.
aram sancti martini.
Koc altare dei precla¬
rus in orbe sacerdos.
Martinus meritis seruat
ubiq suis.
Abluat ⁊ la crimas plan¬
gentis crimina plebis.
Deposcens ueniam uoce
petente piam.
Ad aram

Expanded text:
Pontificalis apex, meritis vivacibus, aram Vedastus sanctus hanc regit ipse Pater. Hanc abbas humilis vestivit Rado metallis, In Domini laudem ductus amore Patris. XLIV. Ad aram sancti Martini. Hoc altare Dei, praeclarus in orbe sacerdos, Martinus meritis servat ubique suis. Abluat et lacrymas plangentis crimina plebis, Deposcens veniam, voce potente, piam. XLV. Ad aram
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a obedientia du¬
ris ⁊contrariis rebr uel
etiam quibrlibet irroga-¬
te scriptura. Qui ꝑ seue¬
rauerit usq in finem:
hic saluus erit. Itẽ. Cõ¬
fortetur cortuum ⁊ susti
ne dñm. Et ostendens
fidelem pro dño uniu̾sa
etiam contraria susti¬
nere debere dicit ex ꝑso¬
na sufferentium. ꝓpter
te morte afficimur to¬
ta die estimati sumus
ut oues occisionis. Et
securi de spe retributõ¬
nis diuine subsequa¬
mur gaudentes ⁊ dlcẽ¬
tes. S in hus om̃ib
suꝑamus ꝓpter illum
qui dilexit nos. Eti¬
tem alio loco scriptu¬
ra. Probasti nos in¬
quit deus igne nos
examinasti sicut exa¬
minatur argentum.
Induxisti nos in laq̃¬
um posuisti tribula¬
toẽs in dorso nr̃o. Et
ut ostendat sub prio¬
re debere nos eẽ. sub¬
sequitur dicens. Im¬
posiusti hoĩes suꝑ ca¬
pita nr̃a. S ⁊ precep¬
tum dñi in adu̾sis et
ĩ iniuriis per patien¬
tiam adimplentes. qͥ
ꝑcusserit ĩ maxillam
prebeant ⁊ alterã. au¬
ferenti tunicã dimit¬

Expanded text:
ipsa obedientia duris et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogasancta Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ; et item: Confortetur cor tuum, et susne Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes: Sed in omnibus superamus propter eum qui dilexit nos . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, Deus; igne nos examinasti, sicut examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro . Et, ut ostendat sub Priore debere nos esse, subsequitur dicens: Imposuisti homines super capita nostra . Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis per patientiam adimplentes, qui percussi in maxilla praebent et aliam, auferenti tunicam dimit
Abbreviated transcription (Latin):
torem. spem suã deo cõ¬
mittere. Bonũ aliquid
in se cum uiderit dõ ap¬
plicet ñ sibi. malũ uero
bi reputet. Diem iudi¬
cii timere. gehennã ex¬
pauescere. iutam eter¬
nam om̃i concupiscẽ¬
tia spiritali desiderare.
mortem cotidie ante o¬
culos suspectam habere.
actus uite sue oĩ hora
custedire. in om̃i loco
deum se respicere pro
certo scire. Cogitatões
malas cordi suo adue¬
nientes mox ad xp̃m
allidere. ⁊ seniori spũ¬
ali patefacere. Os suũ
a malo uł prauo eloqͥo
custolire. multũ loqui
ñ amare. u̾ba uana aut
risui apta ñ loqui. ri
sum multũ aut excus¬
sum non amare..ii¬
cõnes sc̃as libenter
audire. or̃oni fre¬
quenter incumbẽ. ma¬
la sua pret̾ita cũ lacri¬
mis uel gemitu cotidi¬
e in orone confiteri
de ip̃is malis de cetero
emendare. Desideria car¬
nis non ꝑficere. uolũ¬
tatem ꝓpriam odire. p̃¬
ceptis abbĩs in om̃ib
obedire. etiam si ip̃e qd̃¬

Expanded text:
torem. Spem suam Deo comtorem. Spem suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi. Malum vero bi reputet. Diem judicii timere. Gehennam expavescere. Vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare. Mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire. Multum loqui non amare. Verba vana, aut risui apta sum multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere, mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri, de ipsis malis de caetero emendare, desideria carnis non perficere, voluntatem propriam odisse; praeceptis abbatissae in omnibus obedire, etiamsi ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
scere. non falsum testimo¬
nium dicere. Honorare
om̃s hoĩes: ⁊ qd̾ sibi qͥs
fieri non nult. alii ne fa-¬
ciat. Abnegare semet ip¬
sum sibi: ut sequat᷑ xp̃m.
Corpus castigare: delici¬
as ñ amplecti. ieiuniũ a-¬
mare. paupes recreare. nu¬
dos uestire. infirmũ ui¬
sitare. mortuũ sepelire.
ĩ tribulatõe subuenire.
Dolentem consolari. a se¬
culi actibz se facere alie¬
num: nichil amori xpisti
s̾ponere. iram ñ ꝑficere. i¬
racundie tempus ñ reser¬
uare. Dolum in corde ñ¬
retinere. pacem falsam
ñ dare. caritatẽ ñ derelĩ¬
quere. Non iurare ne
forte ꝑiuret. u̾tatẽ ex
corde ⁊ore proferre. ma¬
lum pro malo ñ redd̾e. in¬
iuriam ñ facere. s ⁊ fa¬
ctam patienter sufferre.
Inimicos diligere. male¬
dicentes se ñ maledic̾e.
s magis bñdicẽ. ꝑse¬
cutionẽ pro iusticĩa su¬
stinere. Non ẽẽ suꝑbũ.
ñ uinolentũ. ñ multũ
edacem. ñ sompnolen¬
tum. non pigrũ. non
murmuriosũ. ñ detrae¬

Expanded text:
scere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines, et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudum vestire, infirmum visitare, mortuum sepelire, in tribulatione subvenire, dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori Christi praeponere, iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere. Non jurare, ne forte perjures. Veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et factam patienter sufferre. Inimicos diligere, maledicentes non maledicere sed magis benedicere. Persecutionem propter justitiam sustinere. Non esse superbum. Non vinolentum. Non multum edacem. Non somnolentum. Non pigrum. Non murmuriosum. Non detrac
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua precipua
agenda sunt ĩ monas¬
terio: conuocet abbas
om̃em congregatõem.
Et dicat ip̃e unde agit᷑.
Et audiens consilium
fratrum: tractet apud
se. ⁊ qd utilius indica¬
uerit fatiat.I deo autẽ
om̃s ad consiliũ dixi-¬
uelat qd̃ melius ẽ. Sic
aũt dent fr̃es consiliũ
cum om̃i humilitatis
subiectõne: ut ñ presu¬
mant procacit̾ defend̾e¬
qd̃ eis uisum fu̾it: s ma¬
gis in abbtĩs pendeat ar¬
bitrio: ut qd̃ salubrius¬
eẽ iudicauerit. ei cune¬
ti obediant. S sicut di¬
scipulis conuenit obe¬
dire magr̃o: ita ⁊ ip̃m
prouide ⁊iuste condecet
cuncta dispone. In om̃i¬
b igitur om̃s magr̃am
sequantur regulam: ne¬
q ab ea temere declinet᷑
sequatur cordis uolun¬
tatem: neq presumat
quispiam cum abbate
suo proterue aut foris
monast̾io contend̾e. Qd̾
si presumpserit: regula¬
ri discipline subiaceat.
Ip̃e tñ abbas cum timo¬
re dei ⁊obseruatõne re¬
gule oĩa faciat.sciens
q proculdubio de oĩb

Expanded text:
aliqua praecipua agenda sunt in monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium velat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendeid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetursequatur cordis voluntatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat sciens se procul dubio de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
res illius dñiei precep-¬
ti. Que dieunt facite.
que aũt faciunt noli¬
te facere. Non uelle di¬
ci scm̃ antequam sit.
s prius ẽẽ qd̾ uerius
dicatur. Precepta dĩ co¬
castitatem amare. nul
nem fugere. seniores
uenerari. iuniores di¬
ligere. in xp̃i amore ꝓ
inimicis orare. Cum
discordantib añ solis
occasum in pacem redi
desperare. Ecce hec sunt
instrumenta artis spũ¬
alis. que cum fuerint
a nobis die nectuq in-¬
cessabłr adimpleta. ⁊ ĩ
die iudicii reconsigna¬
ta. illa merces a dño re¬
compensabitur quam
ip̃e promisit qd̃ eculus
ñ uidit nec auris audi

Expanded text:
llius Dominici praecepti: Quae dicunt facite: quae autem faciunt, facere nolite . Non velle dici sanctum, antequam sit: sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei faCastitatem amare. Nullnem fugere. Seniores venerari. Juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redir nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec auris audi
Abbreviated transcription (Latin):
one miraculi sciscitabat᷑
pontificem causam repen¬
tini prodigii. Cui sanctꝰ
tuit liquorib potentia: s
uirtute crucis xp̃i territa
sic inuisibiłr de domo ef¬
fugit ista. sicut uisibiłr
ꝯsiderastis liquorẽ effun¬
di in t̾ram. L ec uerores:
multis proficiebat ĩ salu¬
tem. Iam płi̾mi occultis
dyabolice fraudis cathenis
absolutr: auguriaꝵ ua¬
nitate spreta. incantatio¬
nũ consuetudine relicta
ad uere religionis conuo¬
lauerunt puritatẽ: in¬
telligentes diuine potẽ¬
tie efficatiam ĩ suo famui¬
lo facere signa. nichil ꝯ¬
tra eius scĩtatem anti¬
qui serpentis ualere ma¬
chinamenta. Et qd̃ ille
ad ꝑditionem paraue¬
rat᷑ aliquoꝵ. hoc xp̃i gͣ
tia ad redemptõem ꝯuer¬
De infirmitate. obitu.

Expanded text:
one miraculi, sciscitabatur one miraculi, sciscitabatur pontificem causam repentini prodigii. Cui sanctustuit liquoribus potentia, sed uirtute crucis Christi territa, sic inuisibiliter de domo effugit ista, sicut uisibiliter considerastis liquorem effundi in terram». Haec uero res multis proficiebat in salutem. Nam plurimi occultis diabolicae fraudis catenis absoluti, auguriarum uanitate spreta, incantationum consuetudine relicta ad uerae religionis conuolauerunt puritatem, intellegentes diuinae potentiae efficaciam in suo famulo facere signa, nihil contra eius sanctitatem antiqui serpentis ualere machinamenta. Et quod ille ad perditionem parauerat aliquorum, hoc Christi gratia ad redemptionem conuerDe infirmitate, obitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ officia caritatis non
sua querens sz que dei
sunt: xp̃i secutus uesti¬
gia potentium quiuia
ñ ꝯtempsit. ñ luxurie
causa. s predicatõnis
obtentu: ut familiarita¬
te concordie facilius uer¬
bum dei ꝯuiuantiũ in¬
funderet cordib. Igitur
quidam nobilis fr̃ancuᷤ
potencie clarus crinus
noĩe regẽ lotharium pͣ¬
dicti regis ludouii filiũ
qui tunc temꝑis franco¬
rum regni nobłr rexe¬
rat sceptra: uocauit ad
prandiũ. ꝙ magno ap¬
paratu in domo sua re¬
gi ⁊suis parauerat op¬
timatib. Rogatus quo¬
q est sc̃s ad ꝯuiuium ue¬
dastus. Qui domũ ĩtranᷤ
more sibi solito dextera
extenta: oĩa sc̃e crucis
uexillo signauit. Quedã
uero uascula ibi ceruisa
stabant impleta. s male
gentili errore demonicis
incantatõib infecta. Que
mox ob potentiã sc̃e cru¬
cis destructa crepuerunt.
⁊ quicquid liquoris habu¬
erunt: in terrã effuderũt.
Territus uero rex ⁊ opti¬
mates illius huius uisi¬

Expanded text:
per officia caritatis non per officia caritatis non sua quaerens sed quae Dei sunt, Christi secutus uestigia, potentium conuiuia non contempsit, non luxuriae causa sed praedicationis obtentu, ut familiaritate concordiae facilius uerbum Dei conuiuantium infunderet cordibus. Igitur quidam nobilis Francus, potentiae clarus, Hocinus nomine, regem Hlotharium, praedicti regis Hlothuuii filium, qui tunc temporis Francorum regni nobiliter rexerat sceptra, uocauit ad prandium. Quod magno apparatu in domo sua regi et suis parauerat optimatibus. Rogatus quoque est sanctus ad conuiuium Vedastus. Qui domum intrans, more sibi solito, dextera extenta, omnia sanctae crucis uexillo signauit. Quaedam uero uascula ibi ceruisa stabant impleta, sed male gentili errore daemonicis incantationibus infecta. Quae mox ob potentiam sanctae crucis destructa crepuerunt et quicquid liquoris habuerunt in terram effuderunt. Territus uero rex et optimates illius huius uisi
Abbreviated transcription (Latin):
um uero com¬
perisset uir dei
sertas. cor ppłi ydolatrie
errorib infectum. igno¬
rantie tenebris obceca-¬
tum: gemino se pieta¬
tis subdidit labori. Eo¬
pulum sedula inten¬
tione ad agnitionem
ueri luminis ꝑduxit.
ecclias ad culmen sũ¬
mi decoris erexit: pres¬
biteros ⁊ dyaconos sibi
ĩ adiutoriũ ꝑ diuersa
eccłiaꝵ disposuit loca. Et
ubi prius fuerũt spe¬
lunce latronũ: ibi or̃o¬
nũ domos construxe¬
intendit eas ornare
laudib: quam pom¬
paticis seculi diuitiis
comere. Euit uero pau¬
ꝑib largus. diuitib
affabilis. quatinus
om̃s uł largitate mu¬
nerũ. uł iecunditate
u̾boꝵ ĩ iuam deduceret
u̾itatis. Sciens itaq
nullatenus suꝑba se¬
cularis potencie colla
ad xp̃iane religionis
humilitatẽ inclina¬
ri posse nisi ꝑ suaius¬
simas pietatis admo¬
nitões apłico instrus¬
tus exemplo: om̃ib
omĩa factus: ut om̃es
lucrifaceret.Seniores
honorib preueniens:
iuniores pr̃na dilectio¬
ne admonens: Ubiq

Expanded text:
um uero comperisset uir Dei sertas, cor populi idolatriae erroribus infectum, ignorantiae tenebris obcaecatum gemino se pietatis subdidit labori, populum sedula intentione ad agnitionem ueri luminis perduxit, ecclesias ad culmen summi decoris erexit, praesbiteros et diaconos sibi in adiutorium per diuersa ecclesiarum disposuit loca. Et ubi prius speluncae fuerunt latronum, ibi orationum domos construxeintendit eas diuinis ornare laudibus, quam pompaticis saeculi diuitiis comere. Fuit uero pauperibus largus, diuitibus affabilis, quatenus omnes uel largitate munerum uel iocunditate uerborum in uiam deduceret ueritatis, sciens itaque nullatenus superba saecularis potentiae colla ad christianae religionis humilitatem inclinari posse nisi per suauissimas pietatis ammonitiones, apostolico instructus exemplo, omnia omnibus factus ut omnes lucri faceret, seniores honoribus praeueniens, iuniores paterna dilectione ammonens, ubique
Abbreviated transcription (Latin):
etas uł intellectus
ꝓprias debet hr̃e mensuras.
I deoq quotiens pu̾i uel
adolescentiores etate aut
qui minus intellig̾e pos¬
cõicationis: hii tales dũ
derelinqunt aut ieimi¬
is nimiis affligantus:
aut acris u̾berib coher¬
ceantur ut sanentuR.

Expanded text:
etas vel intellectus prias debet habere mensuras. Ideoque quoties pueri, vel adolescentiores aetate, aut qui minus intelligere poscommunicationis, hi tales, dum delinquunt, aut jejuniis nimiis affligantur, aut acris verberibus coerceantur, ut sanentur.
Abbreviated transcription (Latin):
adines suos grega¬
ita conseruent:ut conu̾¬
sionis tempus. ut uite
mĩtum discernit: usq ab¬
bas constituerit. Qui ab¬
bas non conturbet gre¬
gem sibi ꝯmissum:nec
quasi libera utens pote¬
state iniuste disponat
qr de om̃ib iudiciis ⁊ oͥ¬
ꝑib suis redditurus est
deo rõnem. Ergo scd̾m
ordines quos constitue¬
ip̃i fr̃es sic accedant ad
pacem.ad ꝯmunionẽ.
ad psalmũ imponend̾
in choro standum: ⁊ in
omĩb oĩno locis etas ñ
discernatur in ordine
nec preiudicet:qr samu¬
hel ⁊ danihel pueri pres¬
biteros iudicauerunt.
ut diximus altiori con¬
silio abbas pretulerit uł
degradau̾it certis ex cau¬
sis reliqui om̃s ut conu̾¬
tuntur ita sint. ut u̾bi
gr̃a qui scd̾a hora diei ĩ
monast̾ium iuniorem
lib etatis aut dignitatis
suos honorent:priores
iuniores suos diligant.
In ip̃a autem appelłone
nominũ nulliliceat ali¬
um puro noĩe appellare:
s priores iuniores suos
Iuniores aũt priores su¬
os donnos uocent. qd̃ in

Expanded text:
dines suos ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste disponat quia de omnibus judiciis et operibus suis redditura est Deo rationem. Ergo secundum ordines, quos constitueipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. ut diximus, altiori consilio mater praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliquae omnes ut convertuntur ita sint ut, verbi gratia, quae secunda hora diei venerit in monasterium, juniorem sque aetatis aut dignitatis suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores juniores suos juniores priores suos nonn
Abbreviated transcription (Latin):
ces xp̃i agere uidetur dõ¬
nus ⁊ albas uocetur: nõ
sua assumptõe s honore
⁊ amore xp̃i: Ip̃e autẽ co¬
gitet ⁊sic se exhibeat ut
dignus sit tali honore.
Ubicumq autẽ sibi obui.¬
ant fres: iunior a priore
bñdictõem petat. transe¬
unte maiore: minor sur¬
gat:⁊ det eilocũ. Nec pre
nisi ei precipiat senior
suus: ut fiat qd̃ scrip¬
tum est. Honore inuicẽ
cum disciplina ordines su
intelligibilem etatem ꝑ¬
ueniant.

Expanded text:
i agere videtur, dominus et abbas vocetur, non sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surganisi ei praecipiat senior suus; ut fiat quod scriptum est: Honore invicem cum discipintelligibilem aetatem perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
bonus suꝑ datum oꝑti¬
mum. Omĩa que ei in¬
iunxerit abbas. ip̃e ha¬
beat sub cura sua: aqui¬
b eum prohibuerit. nõ
presumat. Eratrib a̾
constitutam annonã
sine aliquo typo uel
mora offerat. ut non
scandalizentur. me¬
mor diuini eloquii qͥd
mereatur qui scanda¬
lizauerit unũ de pu¬
sillis. Si maior congre¬
gatio fu̾it:solatia ei
dentur. a quib adiutꝰ.
⁊ ip̃e equo animo ĩple-¬
at officium sibi ꝯmis¬
sum. Horis ꝯpetenti
b dentur que danda
sunt. ⁊petantur que
petenda sunt: ut ne¬
mo ꝑturbetur neq ꝯ
De ferramentis nel
rebus monasterii.

Expanded text:
bonus super datum optibonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua, a quibus eum prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliqua typho, vel mora offerat: ut non scandalizentur, memor divini eloquii quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjuta et ipsa aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus et dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt, ut nemo conturbetur neque cDe ferramentis, aut aliis rebus monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
multũ edax. ñ elatus. ñ
turbolentus: ñ iniuri
congregationi sit sicut
pr̃. Curam gerat de õĩb:
sine iussione albĩs ni¬
chil faciat. Que iubent᷑
custodiat: fr̃es ñ ꝯtristet.
Si quis fẽ ab eo forte a¬
liqua irrõnabłi postulat:
ñ sꝑnendo eum ꝯtristet.
s rationabłr cum hũili¬
tate male petenti dene¬
get. Aĩam suã custodiat
memor semꝑ illius apłici¬
precepti. Quia qui bene
ministrauerit: gradũ
bonum sibi acquirit. In¬
firmoꝵ infantũ. hospi¬
tum. pauꝑumq cũ om̃i
sollicitudine curam gerat.
sciens qr sine dubio pro
hiis om̃ib ĩ die iudicii
rõem redditurus est. Oĩa
uasa monasterii cunc¬
tamq sub̃am. ac si alta¬
ris uasa sacrata ꝯspiciat.
Nichil ducat negligen¬
dum: neq auaricie stu-¬
deat. neq proligus sit.
⁊stirpator sb̾stancie mo¬
nasterii. s omĩa men-¬
surate faciat. ⁊ scłm ius¬
sionẽ albĩs. Humilita
buatur. sermo respon¬
sionis porrigatur bonꝰ:¬
sicut scriptum ẽ. S̾mo

Expanded text:
multum edax non elatus non turbilentus non iniuriocongregationi sit sicut pater. Curam gerat de omnibus. Sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custodiat: fratres non contristet. Si quis ab eo forte aliqua irrationabiliter postulet, non spernendo eum contristet: sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor semper illud apostolicum: Quia qui bene ministraverit, gradum bonum sibi acquirit . Infirmorum, infantium, hospitum, pauperumque cum omni sollicitudine curam gerat: sciens, sine dubio, quia pro his omnibus in die judicii rationem redditurus est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam quasi altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum. Neque avaritiae studeat, neque prodigus sit, et exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate faciat secundum jussionem abbatis. Humilitatbuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝓpriam quis nõ
amans uoluntatẽ
desideria sua ñ delectetur
implere. s uocem illam.
dñi imitetur dicentis. fcĩs.¬
Non ueni facere uolun¬
tatem meam s eius qui
misit me. Item dicit scrip¬
tura. Uoluntas ht̃ penã

Expanded text:
priam quis non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere, sed vocem illam Domini factis imitetur dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit .Item dicit Scriptura: Volupta
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam meã. Sicut ablac¬
tatum ẽ suꝑ matre sua:
ita retributõ in aĩa mea.
Unde fres si sũme hũilita¬
tis uolumus culmen at¬
tingere. ⁊ exaltatõem illã
celestem ad quã ꝑ presen¬
tis uite humilitatem a¬
scenditur uolumus ue¬
lociter ꝑuenire: actib
nr̃is ascendentib scala
quã ei descendentes ⁊ ascẽ¬
dentes angłi monstrabã¬
tur. Non aluid sine du¬
bio descensus ille ⁊ ascen
sus a nobis intelligitur.
nisi exaltatõe descendere:
⁊ humilitate ascendere.
S̾cala uero ip̃a erecta no¬
stra ẽ uita ĩ seculo. que
humiliato corde a dño
erigitur ad celum. Late
ra enim eius scale dici¬
mus nr̃m ẽẽ corpus ⁊
aĩam. In qua latera di¬
u̾sos gradus humilita¬
tis uł discipline euoca¬
tio diuina ascendendos
inseruit.
si litatis gradus ẽ.

Expanded text:
 sicut ablactatus est super matre sua, ita retributio in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire; actibus nostris ascendentibus scala quam ei descendentes et ascendentes angeli monstrabantur. Non aliud sine dubio descensus ille et asus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta, nostra est vita in hoc saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad cra enim ejusdem scalae, dicimus nostrum esse corpus et animam; in qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. humilitatis gradus e
Abbreviated transcription (Latin):
nobis scriptura
diuina fr̃es dicens.
Omis qui se exaltat
hiũiliabitur: ⁊ qui se
humiliat exaltabitur.
Cum hec ergo dicit: os¬
tendit nobis oẽm exal¬
tatõem genus ẽẽ suꝑbie.
Qd̃ se cauere ꝓph̃a indi¬
cat dicens. Dñe ñ ẽ exal¬
tatũ cor meũ: neq elati

Expanded text:
nobis Scriptura divina, fratres, dicens: Omnis qui se exaltat, humiliabitur, et omnis humiliat exaltabitur . Cum haec ergo dicit, ostendit nobis omnem exaltationem genus esse superbiae. Quod se cavere Propheta indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor