comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa cũ tẽptatur u̾bis. ex̾cetur patĩa: dũ tẽp¬
tatur gladiis. C ausa prauitatis hetice doctri-¬
nis ẽ ꝓpagata eccłia. Nam aña simplici fide¬
gistri creuerũt. Nam tũc clarius manifesta¬
eccłie ĩptib m̃di coartantur. hec u̾o ĩ toto orbe
diffusa expanditur paulo testante apło.

Expanded text:
sapiencia, cum temptatur verbis, excercetur paciencia, cum temptatur gladiis. Hec Isiderus est propagata aecclesiae. Nam antea simplici tantgistri creuerunt. CaEcclesiae in partibus mundi coarctantur, haec vero in toto orbe diffusa expanditur, Paulo attestante apostolo:
Abbreviated transcription (Latin):
emina ẽ eccł̃ie pulchritudo. una quã¬
hic bñ uiuendo ⁊sequitur: alt̾a ꝑ quã illic ex
tulit ĩ mͣribz. siue quas abh̾eticis ꝑfert ĩ diu̾¬
ꝑtim ꝑferendo. ꝑtĩ resistendo. Sc̃a eccl̃ia ca-¬
tholica sicut male uiuentes ĩse patienter
tolerat. itamale credentes a se repellit. Sc̃a ecͣ¬

Expanded text:
emina est Ecclesiae pulchritudo: una quahic bene vivendo consequitur; altera, per quam illic ex ertulit in martyribus, sive quas ab haereticis perfert in divetim ferendo, partim resistendo. Sancta Ecclesia catholica sicut male viventes in se patienter tolerat, ita male credentes a se repellit. Sanc
Abbreviated transcription (Latin):
na. quibdã u̾o hic ĩcipit dampnatõ. et illic
ꝑfc̃a sꝑatur ꝑditõ. In iudicio reprobi hũanita¬
tẽ xp̃i ĩ qua iudicatus ẽ uidebunt ut doleant. dĩ¬
nitatẽ u̾o eius ñ uidebunt ne gaudeant. Quib
eĩ dĩnitas ostenditur: utiq ad gaudiũ demr̃at᷑.
Pro diu̾sitate conscĩaꝵ et mitis apparebit in iu
nente ĩ sua transquillitate xp̃o. illis solis t̾ribi
lis appareat: quos ꝯscĩa ĩ malis accusat. Due
st̃ differentie uł ordĩes hoĩm ĩ iudicio. ħ ẽ elc̃oꝵ
et repboꝵ. qui tñ diuidunt᷑ ĩ quatuor. Eerfc̃oꝵ
ordo unus ẽ qui cũ dño iudicat. et alius qui iudi¬
catur. Utriq tñ cũ xp̃o regnabũt. Siłr ordo rep¬
boꝵ ꝑtit᷑ in duob. dũ hii qui intra eccłiam sunt
mali: iudicandi st̃ ⁊ dampnandi. Qui u̾o extra
eccłiam ĩueniendi st̃: ñ st̃ iudicandi. s tm̃ dãp

Expanded text:
na; quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta speratur perditio. In judicio reprobi humanitatem Christi, in qua judicatus est, videbunt ut doleant; divinitatem vero ejus non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscientiarum et mitis apparebit in judnente in sua tranquillitate Christo, illis terribilis solis appareat, quos conscientia in malis accusat. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, hoc est electorum et reproborum; qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, et alius, qui judicatur · utrique tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali judicandi sunt et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judican
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corꝑe sunt ĩueniendi dño ad iudiciũ ueĩente:
metu ꝯcutiendi st̃ uidentes tali sñia ĩpiũ ẽẽ pu-¬
nitũ. Quo t̾rore purgandi st̃. Quia si quideis
bolũ dampnari ꝯspiciunt purgabunt᷑. Hinc
ẽ qd̾ ait iob. Cum sublatus fu̾it: timebunt
angłi. ⁊ ext̾riti purgabuntur. multos posse
ꝑux ex eis ĩ die iudicii: qui nũc electi ẽẽ uidẽ¬
tur ⁊ sc̃ĩ docente ꝓpha. S̾ccabit dñs iudiciũ ad
ignẽ. ⁊ deuorabit abyssũ multã: ⁊ comẽdet ꝑtẽ

Expanded text:
endi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum, quo terrore purgandi sunt, quia si quid eisbolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit timebunt angeli, et territi purgabuntur . Multos perire posse ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntur et sancti, dicente Propheta: Vocabit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyss
Abbreviated transcription (Latin):
corpus flãma iuxta uicissitudĩem. ut qui mẽte
tractau̾nt qd̃ ꝑfecerũt corpe: simł et aĩo puniã¬
tur et corꝑe. Ignẽ gehenne ad aliquid lum̃ hr̃e:
ad aliquid ñ hr̃e. Hoc ẽ hr̃e lum̃ ad dãpnatõem
ut uideant ĩpii unde doleant. et ñ hr̃e ad ꝯsola¬
trem ne uideant unde gaudeant. Apta fit ꝯꝑa¬
tõ de camino triũ pũoꝵ: ad exemplũ ignis gehẽ¬
ne. Eam sicut ille ignis ñ arsit ad triũ pueroꝵ
suppliciũ. et arsit ad ꝯburenda ligamina uin-¬
culoꝵ: ita ignis gehenne ⁊lucebit miseris ad
augmentũ penaꝵ ut uideant unde doleant. et
ñ lucebit ad ꝯsołonem ne uideant unde gaude¬
ant. Inter huius uite ⁊ future ĩfelicitatis mi¬
seriam multa discretõ ẽ. Illic eĩ ⁊ misia ẽ pp̃ cru-¬
ciatõem doloꝵ: ⁊ tenebre pp̃lucis au̾sionẽ. Quo¬
rũ unũ ĩ hac uita .i. misi̾a ẽ: aliud ñ ẽ. In ĩfer

Expanded text:
e, ut qui mente tractaverunt quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, et ad aliquid non habere, hoc est, habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puerorum, ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum , ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa discretio est. Illic enim et miseria est propter cruciationem dolorum, et tenebrae propter lucis aversionem. Quorum unum in
Abbreviated transcription (Latin):
os suis sili̾b iung̾e: ut eos par pena ꝯstringat
qiͣ in fasciculũ. quas actõ fecit siłes ĩ malo. Si¬
cut unusquisq scũs ĩ futuro iudicio pro qnͣti¬
tate uͥtutũ głificabitur. ita et unusquisq ĩ¬
pius ꝓ qnͣtitate facinoꝵ ꝯdemynabitur. Nec
deerit ĩ supplicio futuro dãpnatõis ordo: s iux
qualitatẽ criminũ discretio erit penaꝵ ꝓph̃a¬
affirmante. De caroꝵ quoꝵ suoꝵ suppliciis addi
tur pena defunctis. Sicut apud inferos diuiti
sermo predicat euuanglicus. sic pro agendis
inde suppliciis dicit ⁊̃ psalmus. Cõmoti moue¬
antur filii eius ⁊m̃dicent. Impii ex ħ durius
ĩiudicio puniendi st̃ m̃tis dolore: ex quo uisu¬
ri st̃ iustos glie bĩtudĩem meruisse. Cunctis
uidentib ẽ precipitandus dyabł̾: qñ sub aspec¬
tu oĩm bonoꝵ angłoꝵ et hoũn cũ eis qui de ꝑte
eius erũt: ĩ igne et̾no mittendus ẽ. Dũ subla

Expanded text:
ena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futurus damnationis ordo. Sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, pa firmante: De charorum quoque suorum suppliciis, additur etiam poena defunctis. Sicut apud inferos diviti sermo praedicat evangelicus: sic pro augendo Judae supplicio, dicit etiam Psalmus: Commoti moveantur filii ejus, et mendicent. Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum hominum, cum eis qui de patre ejus erant, igne aeterno mit
Abbreviated transcription (Latin):
gunt ad unũ locũ dũ morte corꝑali ĩ terrã et
iustus ⁊ ĩpius reu̾tunt᷑. Retributõ ẽ dissilis
sicut ꝑ eundẽ salomonẽ dicitur. Quid plus ht
sapiens a stulto: nisi ꝙ illud ꝑgat ubiuita ẽ:
Ergo om̃s ĩ terrã ꝑiter redeunt: nam ubi u-¬

Expanded text:
gunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et gunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens a stulto, nisi quod illuc pergit ubi vita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vi
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos scire noluit. Nam dum dicat dñs
non nescire: sz nolle indicare. De domo dñi si¬
cut scriptũ ẽ incipit iudiciũ qñ electi .i. domꝰ
dei hic ꝑ flagella iudicant᷑. impii u̾o illic ad¬
dampnatõem iudicandi st̃. Bñ ⁊ sequit᷑. Si a
pͥmũ a nobis. quis finis eoꝵ qui ñ credider̃t:
Ad districti examen iudicis nec iusticia iusti
secura est nisi pietate dĩna: ut et ip̃a iusticia
qua quisq iustus ẽ deo iustificente iustificet᷑
Aliaquin apud deũ et ip̃a pccm̃ ẽ. Inde ẽ ꝙ iob
ait. Et ĩnocentẽ ⁊ impiũ ir̃e ꝯsumit. Consu¬
mitur quippe ado innox: qñ ip̃a ĩnocentia li¬
quidius requisita: ⁊ dĩne ĩnocentie ⁊ꝑata ni¬
mĩs dĩni subtilitate requirit᷑. eiusq detecta ĩ¬
pietas iudicata dampnatur. Consumitur ĩ¬
nox et ĩpius simł fine carnis: ñ pena dãpna¬
tõis. Doctus ꝑiter et indectus moriunt᷑. s mor¬
te carnis: ñ pena dampnatõis. Sĩa aũt per¬

Expanded text:
discipulos noluit. Nam dum dicit idem non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicanationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non crediderunt? 3. Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius requisita, et divinae innocentiae comparata niminis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. 4. Consumitur innox et impius simul fine carnis, non poena damnationis. 5. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem per
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur ⁊ regnant. Terrius ordo eoꝵ qui iudicã¬
tur ⁊ regnant: illi ordini ẽ aͣrius de quo st̃ qui
iudicantur ⁊ peunt. Quartus ordo eoꝵ qui ñ iu¬
dicantur ⁊ regnant: opponit᷑ illi qͣrio ordini in
quo illi st̃ qui ñ iudicantur ⁊ ꝑeunt. Gemina pu
ne dampnabr᷑. ut debitas penas exsoluat. De¬

Expanded text:
dicantur et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant: illi ordini est contrarius, de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi contrario ordini, in quo illi sunt qui non judicantur et pereunt. Gemina punne damnabitur ut debitas poenas exsolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
abolus magnã iam exercuerit crudelitatẽ ⁊ li¬
gatus: crudelior tñ erit sub antixp̃i tp̃rib qñ
potuit: qnͣta solutus faciet: Qnͣto ꝓpinquius
finẽ m̃di uidet dyabolus: tanto crudelius ꝑse¬
cit. socios multiplicet. cũ quibz gehenne igni¬
dyabłs ut dampnet᷑. tanto ĩmagna ꝑsecutõis
ira mouetur: dĩna iusticia ꝑmittente. ut gli¬
ficentur iusti: sordidentur iniqui. ⁊ ut dyablõ
Nchoactõ pacis sc̃oꝵ ẽ ĩ hac uita ñ tõne .xxuii.¬
ꝑfc̃o. Tunc a̾ erit plenitudo pacis. dum ad d̾i
ꝯtemplatõem absorta carnis ĩfirmitate qualue¬
rint. Resurrectio mortuoꝵ ut ait apłs: ĩ uir̃¬

Expanded text:
abolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam liabolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam ligatus, crudelior tamen erit sub Antichristi temporibupotuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecit, socios sibi multiplicet, cum quibus gehennae igni, ut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur justi, sordidentur iniqui: et ut diabolo durior nchoatio pacis sanctorum est in hac vita non perfectio. Tunc autem erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem, absorpta carnis infirmitate, convaluerint. Resurrectio mortuorum, ut Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
anterm̃ reueletur. Magnitudo signoꝵ faci¬
enda ẽ sub antixp̃o: ut electi si fieri põt ĩ errorẽ
u̾tantur. S si electi: quõ ĩ errorẽ st̃ mittẽdi:
Ergo ibunt ĩ errorẽ titubatõis ad modicũ ꝓ
multitudĩe ꝓdigioꝵ: ñ tñ deiciendi st̃ a stabli¬
tate sua terraꝵ ĩpulsu atq signoꝵ. Uñ et id̾õ
ponitur si fieri põt: qr electi ꝑire ñ possũt. s ci¬
to resipiscentes cordis errorẽ religione coher¬
cebunt. scientes predictũ a dño eẽ. ut dũ hec fece¬
rint adu̾sarii: ñ ꝯturbentur sc̃ĩ. Tam mira fa
qd̾ tñ cito exsuꝑet ĩ illis rõ ꝑ quã scient ĩ decep¬
sicut martyres fuerũt priores. Illi eĩ ⁊ ꝑsecuto¬
res sustinebant facientes ꝓdigia. Broinde ⁊
durius bellũ sustinebunt. quid ñ solũ ꝯtra ꝑ
micaturi st̃. Grauius sub antixp̃i tꝑ̃ib ꝯtra¬
eccłiam de sein synagoga: qmͣ ĩ ip̃o saluatoris
aduentu xp̃ianos ẽ ꝑsecuta. Dum ĩ mrͣes dy¬

Expanded text:
antequam reveletur . 4. Magnitudo signorum faciet sub Antichristo ut electi, si fieri potest, in errorem mittantur . Sed si electi, quomodo sunt in errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum prae multitudine prodigiorum, non tamen dejiciendi sunt a stabilitponitur, si fieri potest, quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes cordis errorem religione coercebunt, scientes praedictum esse a Domino ut, dum hoc fecerint adversarii, non conturbentur sancti. Tam mira facquod tamen cito exsuperet in illis ratio, per quam scient in decepsicut martyres fuerunt priores. Illi enim et persecutores sustinebunt, et facientes prodigia. Proinde et durius bellum sustinebunt, quia non solum contramicaturi sunt. 6. Gravius sub Antichristi tSalvatoris Christianos esset persecuta. Dum in martyres di
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ip̃is apłis plus erat mirabłis uͥtus oꝑum:
qmͣ uirtus signoꝵ. Ita nũc ⁊ ĩ eccł̃ia plus est
bñ uiu̾e qmͣ signa fac̾e. Ꝙ nũc eccł̃ia ñ ea mi¬
racula faciat q̃ sub apłis faciebat: ea causa ẽ.
qr tunc oportebat mundũ miracłis crede. nũc
u̾o iam credentẽ: oportet bõis oꝑib coruscare.
Nam id̾o tunc signa fiebant ext̾ius: ut int̾ius
fides roboraretur. Iam ĩ fide miracula quicũ¬
q requirit: uanã głiam ut laudetur q̃rit.
Scriptũ est eĩ. Lingue ĩ signũ st̃ ñ fidelib s
ĩfidelib. E cce signũ ñ ẽ fidelib noc̃m qui iã cre

Expanded text:
in ipsis apostolis plus erat mirabilis virtus operum quam virtus signorum. Ita et nunc in Ecclesia plus est bene vivere quam signa facere. 2. Quod nunc Ecclesia non ea miracula faciat quae sub apostolis faciebat, ea causa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Ecce signum non est fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibłe ħ induerit ĩcorruptõem. Nũc d̾s
ꝑ speculũ agnoscitur. ĩ futuro & quisq electꝰ¬
ei facie ad faciẽ p̾sentabitur. ut ip̃am sp̃em ꝯ¬
templetur: quã nũc ꝑ speculũ uidere conatur.
In hac uita electoꝵ numerũ ad dexterã ꝑtinẽ¬
tiũ. et repboꝵ qui ad sinistrã ituri st̃ eccliam
dei ꝯplere. In fine a scli: ziraniã a frumento

Expanded text:
erit incorruptionem. Nunc Deus per speculum agnoscitur: in futuro autem quisque electus facie ad faciem praesentabitur, ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. In hac vita electorum numerum ad dexteram pertinentium, et reproborum qui ad sinistram ituri sunt, Ecclesiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
culo abstulit. ĩ quo maiorẽ laborẽ qmͣ lucrũ
ẽẽ ꝓspexit. Gitro se paulus apud ephesũ ꝑicu-¬
sceno aũt a ꝑicło idõ subtrahit semz ip̃m. quia
nlłm ꝑicłi ip̃ius arbitratus ẽ fructũ. Disce qͦ¬
mͦ se ad martyriũ offerat quisq ultro. uł qũõ
iuxta dei sñiam cingatur ab alt̾o. ⁊ quo nõ
olentiã refugit subire qd̃ dolet. Accipe exem-¬
plũ adeundi sub trepidatõe mͣrii de usubellã¬
di in quo exercitatus quisq ĩ prelio: et ꝑ auda¬
rissimis poculis metet. de sc̃oꝵ miraculis .xxu.

Expanded text:
culo abstulit, in quo potiorem laborem quam lucrum culo abstulit, in quo potiorem laborem quam lucrum esse perspexit. Ultro se Paulus apud Ephesum pericuo subtraxit semetipsum, quia nullum periculi ipsius arbitratus est fructum. 4. Disce quomodo ad martyrium se offerat quisque ultro, vel quomodo juxta sententiam Dei cingatur ab altero, et, quo non olentiam refugit subire quod dolet. 5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de usu bellandi, in quo exercitatus quisque in praelio et per audarissimis poculis moeret. CAPUT. XXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ precessit. Qui scelerate uiuũt ĩ eccłia. et
cõicare ñ desinũt putantes se tali cõione m̃¬
dari: discant nichil ad emundatõem ꝓfic̃e
sibi dicente ꝓph̃a. Quid ẽ qd̃ dilatus m̃s in
Domo mea fecit scelera multa: Nunquid car¬
nes sc̃e auferũt ate malicias tuas: Et apłs.¬
ei seruus adu̾sitate ulla ñ frangitur
s ꝓ u̾itatis defensione ultro se certamĩ
offert. nec unqmͣ ꝓ u̾itate diffidit. Sepe ex
discipłis ad martyriũ eligunt᷑ qui suos dor¬
tores ad coronã precedunt. Et qui st̃ ordine
postremi: fiunt nõ ñqm ĩ certamĩe primi.
Bir scũs ultro se ĩ agone ꝓcertamĩe debet offer¬
re iusticie: s tñ si agonis fructũ uid̾it. ub̃ri¬
mũ ñ deb declinare laboris ꝑiculũ. Ꝙ si ma¬
ior ẽlabor qmͣ aĩaꝵ luchrũ: declinandus ẽ la¬
bor ꝙ̃ mĩmũ comitatur auginentũ. Utrũq
eĩ fecit apłs̃. qui et ꝑiculis se ultro dedit. ubi
maximũ aĩe luchiũ uidit. Et sapient̾ se ꝑi¬

Expanded text:
ui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad emundationem proficere sibi, dicente propheta: Quid est quod dilectus meus in domo mea fecit scelera multa? Nunquid carnes sanctae auferent a te malitias tuas ? Et Aposei servus adversitate ulla non frangitur, sed pro veritatis defensione ultro se certamini offert, nec unquam pro veritate diffidit. 2. Saepe ex discipulis ad martyrium eliguntur, qui suos doctores ad coronam praecedunt; et qui sunt ordine postremi, fiunt nonnunquam in certamine primi. 3. Vir sanctus ultro se pro agone certaminis debet offerre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet 178 declinare laboris periculum. Quod si major est labor quam animarum lucrum, declinandus est labor, quem minimum comitatur augmentum. Utrumque enim fecit Apostolus qui et periculis se ultro dedit, ubi maximum animarum lucrum vidit; et sapienter se peri
Abbreviated transcription (Latin):
a id solũ ymaginaria ostentatõe faciũt. ĩoq
illis baptismũ nõ ad remissionẽ poc̃oꝵ datur:
s ad supplicii testimoniũ. Pro solo reatu ori¬
ginali luunt ĩ inferno nuꝑ nati ĩfantuli pe-
nas: si renati ꝑlauachiũ ñ fu̾int. Proinde
cũ causa nuꝑ natus dampnat᷑ infans si ñ
regen̾atur. qr originis noxietate ꝑimitur.
pena et̾na: ñ a presentis uite supplicio liberat.
rent baptismi premiũ. ñ illud et̾nũ. Ergo so¬
luto reatu pcc̃i: manet tñquedã tꝑ̃alis pena
ut illa uita freqñtius requiratur. que erit
a penis om̃ib aliena. Nullus negat fideliũ
etiã post bap̃tm quo pcc̃a delentur cotidie ꝙͣ¬
diu ĩ ħ seculo sumus ad deũ nos debere ꝯu̾iti.
Qd̾ qmͣuis sñ int̾missione sit cotidie agendũ:
ñqmͣ tñ fecisse sufficiet. Qui ĩ mr̃nis uteris
st̃. ido̾ cũ mr̃e baptizari ñ possũt. qr qui natu̾
adhuc scd̾m adam ñ ẽ: renasci scd̾m xp̃m ñ p̃t.

Expanded text:
autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, sed ad supplicii testimonium datur. 2. Pro solo originali reatu Inunt in inferno nuper nati infantuli 176 poenas, si renovati per lavacrum non fuerint. Proinde cum causa nuper natus damnatur infans, si non regeneratur, quia originis noxietate perimiturpoena aeterna, non a praesentis vitrent baptismi pretium, non illud aeternum. Ergo soluto reatu peccati, manet tamen quaedam temporalis poena, ut illa uita feruentius requiratur quae erit a poenis omnibus aliena. Nullus negat fidelium etiam post baptismum quo peccata delentur quotidie quandiu in isto saeculo sumus, ad Dominum nos debere converti, quod quamvis sine intermissione sit quotidie agendum, nunquam tamen fecisse sufficiet. Qui autem in maternis uteris sunt, ideo cum matre baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum A
Abbreviated transcription (Latin):
zeli p̾liũ. Tristicie quoq gaudiũ. accidie forti¬
tudo. Auaricie largitas. suꝑbie humilitas
opponẽda e̾. Sicꝙ singłe uirtutes. nascẽtia ꝯtͣ
se uicia reprimũt. ac tẽptatõnũ motꝰ iurtute
d̾ine caritatis extingũt. Libidinẽ abstinẽtia
domat. Nã qnͣtũ corpꝰ media frangitur: tãto
mẽs ab illicito appetitu reuocatur. Adu̾sus irã:
tolerãtia dimicat. Irã aut̃: semetipãm necat
Sustinẽdo aut̃ patĩa uictoriã portat. Tristicie
merorẽ: spes et̾ni gaudii suꝑat. Et ꝙ̃ turbata
mẽs de ext̾iorib afficit: dulcedo unt̾ioris tnͣs¬
quillitatis lenit. Adu̾sus ĩuidiã p̾paratur
caritas ⁊ adu̾sus ire incendia. mãsuetudimꝰ

Expanded text:
zeli praelium. Tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis lenit. Adversus invidiam praeparetur charitas, et adversus irae incendia mansuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
De quib scil ⁊ bñ oꝑari possumꝰ ⁊ male. Quis¬
quis ex det̾iore iã melior ẽẽ cepit: caueat de accep¬
tis extolli uirtutib. ne gͣuius ꝑ uirtutes cor¬
ruat: qͣm priꝰ ex lapsu uicioꝵ iacebat. Quedã
d̾s ĩ hoĩe iustificat. ne iteꝵ se de urtutib erigat.
q̃dam illi uircutũ dona tribuit. q̃dã retrahit.
ut dũ mẽs de eo qd̃ h̃t erigitur: iteꝵ de eo ꝙ neqͣꝙͣ¬
hr̃e se noscit humilietur. Quisqͥs dono celestis
grẽ ĩspiratꝰ. ad uirtutes erigitur: si forte mo¬
derantis dei manu aliqͣ adu̾sitate reprimitur
ne de acceptis uirtutib attollatur: fnͣgi ñ de¬
bet. qr ⁊ hoc ip̃m qd plagis humiliatur eqͣni¬
mit̾ fr̾e: ꝓculdubio uirtutis e̾ magne. de¬

Expanded text:
. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc qre cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, si forte moderantis Dei manu aliqua adversitate reprimitur, ne de acceptis virtutibus attollatur, frangi non debet, quia et hoc ipsum, quod plagis humiliatur, aequanimiter ferre procul dubio virtutis est magnae. CA
Abbreviated transcription (Latin):
nablib. de appetitu uirtutũ .xxxui.
d uirtutes difficile ꝯsurgimꝰ: ad uicia
sine labore ꝓlabuur.Ista enĩ ꝓna:
illa sũt ardua. Grandes enĩ sudores patimur:
ut ad celũ ꝯscend̾e̾ ualeamus. Quẽ admodũ
ad uirtutũ tendentes culm̃. ñ a sũmis in¬
choant s a modicis ut sensi ad altiora ꝑtin¬
gant: ita ⁊ qui ꝓlabũtur ad uicia. ñ statĩ
a magnis criminib ĩcipiũt. s a modicis as¬
suescũt. ⁊ sic ĩ maximis ꝓriuint. Sicut pau-¬
latĩ hõ a minimis uiciis ĩ maxĩa ꝓruit: ita

Expanded text:
I. De appetitu virtutum. 1. Ad virtutes difficile consurgimus, ad vitia sine labore dilabimur. Ista enim prona, illa ardua sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
natura. ut quoꝯq uelocit̾ ad ꝑfectũ tẽdũt:sñ
dubi uelocit̾ finiãtur. Sic̃ h̾be q̃ tanto festimꝰ
ꝑeunt. qnͣto ceł̾ius crescũt. At u̾o ꝯtͣ arbores alta
radice fũdate. ideo ꝑdurãt diutius: qr gͣdatĩ
ad ꝓfectũ ꝑueniũt. Nich̃ ꝓdest admixto malo
ag̾e aliꝙ boñ. S prĩ e̾ cohibendũ a malo: deũi

Expanded text:
natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, agere al
Abbreviated transcription (Latin):
diligit deus. metuend̾ est itaq. ne pauꝑ aũt
cũ tedio nr̃a oblata suscipiat. aut ne oĩo p̾t̾¬
missis: m̾ens tristis q recedat. De rapinis alie¬
nis elemosinã face̾ sĩ est officiũ miseratõis.
s emolim̃tũ sceleris. uñ et psalomõ. Qui offt̾
ĩquit satͥficiũ de rapina pauꝑũ: tãꝙͣ si quiˢᷤ
uidimet filiũ incõspectu pris sui. Qui enĩ ĩ¬
iuste tollit iuste ñꝙͣ distribuit. nec bñ alt̾i
p̾bet: quod ab alio male extorquet. Magnũ
scelus est res pauꝑũ p̾stare duitib: et de sũp¬
tib ĩ opũ: acquirere fauores potentũ. Arẽ¬
ti t̾re aquã tollere: et flumĩa que ñ ĩdigẽt
irrigare. Nõ ñꝙͣ largitas diuitũ ꝓdiga.
nõ ad utilitatẽ. s ad elccrõm effund̾tur. cõꝑi¬
atis hypocritis. qui ñ ad edificationẽ docent
audientiũ: sed ad sue gle̾ exaggetandũ co-¬
turnũ. Rep̾hensibił est suꝑflua effusio
largitatis. ⁊Iam qui mod̾ seruat: auarus

Expanded text:
diligit Deus . Metuendum est itaque ne pauper aut cum taedio nostra oblata suscipiat, aut ne omnino praetermissus moerens tristisque recedat. 17. De rapinis alienis eleemosynam facere non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salomon: Qui offert, inqvictimet filium in conspectu patris sui . » Qui enim injuste tollit, juste nunquam distribuit, nec bene alteri praebet quod ab alio male extorquet. Magnum scelus est res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere favores potentum; arentis terrae aquam tollere, et flumina quae non indigent irrigare. Nonnunquam largitas divitum praedica, non ad utilitatem, sed ad elationem effunditur. Comparantur hypocritis, qui non ad aedificationem docent audientium, sed ad suae gloriae exaggerandum cumulum. Reprehensibilis est superflua effusio largitatis. Nam qui modum servat, avarus
Abbreviated transcription (Latin):
maꝵ ⁊ pnĩe afflictõm. a pecĩs expurgat. dicẽte
iob ad deũ. ꝓpt̾ suꝑbiã inquit qi leenã capies
me: reu̾sus q mirabilit̾ me crucias. Reu̾tens
enĩ d̾s hoĩem cruciat. qñ quẽ peccãtem deserue¬
rat: flagellando it̾m uisitat. Mal̃ actib ꝯtra
nos ampliꝰ celestẽ iracũdiã neqͣqmͣ ꝓuocare
debemꝰ: quin pociꝰ se penitendo digna deo acta
gesserimꝰ. securitatẽ eius ĩ clem̃tiam ꝯmita¬
bimus. Nam ille qui nos malos tolerat: nõ
dubiũ e̾ qd̃ ꝯu̾sis clem̃t̾ ignoscat. Nã immo
ruamur p̾cipiti: s detur locus satiffatõis.
hoc totũ de dei ꝓcedit clem̃tia. ut nos ñ dãp-¬
net crudelit̾: s expectet pt lacrimas ad peni¬

Expanded text:
poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Propter superbiam, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam provocare debemus; quin potius, si poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubium est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod ruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Dei procedit clementia, ut nos non damnet crudeliter, sed exspectet ad poeni
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pnĩe hõib cupiãt. ne uł ip̃i reu̾tantur ad
deũ. eosq socios in ꝑditõe hr̃e ꝯtendũt. quibcũq
fraudib insistentes. ut aut deserantur a deo: aut
flagitii ĩmanitate desꝑent. In gemiscendũ e̾ iu¬
giter. ⁊ pꝰtposita securitate lugendũ. ne dei se¬
creto ⁊ usto udicio deseratur hõ: ⁊ ꝑdendus
in potestate demonũ relinqͣtur. Nam reuera . ꝙ̃
spiritib occupãtur. a quib etiã ut mala fa-¬
ciãt ꝑsuadentur. Hinc e̾ illd̃ ꝓpħicũ. Inimicos
dei ꝑsecũtur tenebre. qui ĩtelligũtur demones.

Expanded text:
iant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum: Inimicos Dei persequuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones.
Abbreviated transcription (Latin):
rienda sũt uicia. ut ĩ illa iã pura m̃tis acie.
ad ꝯtẽplãdũ d̾m quisq ꝑtnseat. Et lic ꝯu̾sus
statĩ ad ꝯtẽplatõm ꝯscend̾e cupiat: tñ rõne
laboriosa uita illi supponitur. q̃ actõm demõ-¬
strat. Sic̾ sepultꝰ a oĩ negocio t̾reno priuatur.
ita ꝯtẽplatõi uacãs: ab oĩ actõne actuali au̾¬
titur. Et sic̾ ab actuali uita ꝯscendẽtes ĩ ꝯtem¬
platõis quiete sepeliũt᷑ ita ab actõne scł̃i rece-¬
dentes: eos actiua uita ĩ se qͣi sepeliendo su
scipit. Ac ꝑ hoc uite mũdane unta actina.⁊ ni
te actine ꝯtẽplatiua sepulcrũ e̾. Uiri sc̃i sicut
a secreto ꝯtẽplatoĩs egrediũtur ad publicũ
dent deũ: uñ foris ad eiꝰ glam oꝑantur. Sic̾ aqͥ¬
le moris e̾ sꝑ oclts in radios solis infig̾e nec
defectere nisi ad esce soliꝰ obtentũ. ita ⁊ scĩ a
ꝯtẽplatõne ad actualẽ uitã int̾dũ reflectũt᷑
ꝯsiderãtes illa sũma sic ẽẽ utilia. ut tñ ista

Expanded text:
rienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione laboriosa vita supponitur, quae activam demonstrat . 5. Sicut sepultus ab omni negotio terreno privatur, ita et contemplationi vacans ab omni occupatione actuali avertitur. Et sicut ab actuali vita conscendentes in contemplationis quiete sepeliuntur, ita ab actione saeculi recedentes eos vita activa in se quasi sepeliendos scipit; ac per hoce activae contemplativa sepulcrum est. 6. Viri sancti, sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum ceperunt unde foris ad ejus gloriam operentur. . Sicut aquilae moris est semper oculum in radium solis infigere, nec deflectere, nisi escae solius obtentu: ita sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista
Abbreviated transcription (Latin):
ria sũt. ut dũ ista adu̾sa sentis̃t: ad celeste
desideriũ ardentiꝰ excitentur. Magna apud
deũ refulget gr̃a: qui huic mũdo ꝯtẽptibłis
fu̾it. Nã reuera ncc̃e ẽ. ut quẽ mũdus odit
qñ tab̾nacłm ĩ mõte fieri cogitauit. qr scĩs ĩ
in celo e̾. Scĩ uiri id̾o ꝯtẽpn̾e cupiũt mũdũ
⁊ motũ m̃tis ad suꝑna reuocare: ut ibi se
recolligãt: uñ defluxert̃. ⁊ inde se sb̾trabãt:
Uñ disꝑsi st̃. Iusti qui reb reb honorib q
ac uite blandim̃tis renũtiãt. ꝓinde se ab oĩ
t̾rena possessione mortificãt ut deo uiuãt.
Id̃oq scl̃i huiꝰ blãdicias calcãt. ut ualidio¬
res ad uitã illã de huiꝰ uite mortificatõne
ꝯsurgãt. Cũcta quippe tpralia qͣiͣ h̾be iurẽtes
arescũt recte ista dei s̾ius ꝯtẽpnit. qr ĩ eis

Expanded text:
ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. 3. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit quod tabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in in coelo est. 5. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, et inde se subtrahant, ubi dispersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt, recte ist
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ̃is sui difficultate cognoscit. Quid enim
ĩ hac uita laboriosiꝰ ꝙͣ t̾renis desid̾iis estuare:
enĩ hc̃ mũdũ dilig̃t: turbulẽtis eiꝰ curis ⁊
sollicitudinib ꝯturbãtur. Qui aut̃ eũ odĩ¬
ũt nec seꝯtur int̾ne quietis tnͣquillitate
fruentes. future pacis requiẽ ꝙͣ illic expet-¬
tãt. hic quodã modo hr̃e iã inchoant.¬

Expanded text:
laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare, s ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi exspectant, hic quodammodo habere jam inchoant.
Abbreviated transcription (Latin):
descẽderat rursũ erigitur. Qd̾ ĩ actiua uita
fieri ñ potest. De qͣ si quis reflectat uł ad mo¬
dicũ stati uicioꝵ luxu excipitur. Oclm dext̾¬
srandalizãtẽ que euelli dñs p̾cepit: uta cõ¬
tẽplatuia e̾. Duo ocłi in facie. actiua ⁊ ꝯtẽpla-
errorẽ. meliꝰ si euellit ꝯtẽplatõis ocłm. s̾uãs
sibi unũ uite actualis obtutũ. ut sit utilius
sũma ab imis erigitur. ⁊ sepe a sũmis ad in¬
fima. pond̾e carnis ĩcdinata reflectitur. ml

Expanded text:
descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitioscandalizans, quem evelli Dominus praecepit , vita contemplativa est. Duo oculi in facie, activa vita et conerrorem, melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi unum vitae activae obtutum, ut sit utilius . Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ excelsa st̃ qd̾ ĩ ill despiciũt. In ł̾cone ñ u̾ba
s u̾itas e̾ amanda. Sepe autẽ reꝑitur sĩpli¬
citas iũdica. ⁊ ꝯpoĩta falsitas. q̃ hoĩem sius
errorib illicit ⁊ ꝑ lingue ornam̃ta laq̃os dul
sapĩe: nisi extolli laudib hõim. Nã qnͣto
maiora fu̾int litr̾ature studia. tãto animꝰ
arrogantie fastũ ĩflatꝰ: maiori intumescit
litt̾is. ñ ẽ ꝓponẽdus fucꝰ gͣmatice artis. Meli¬
ores st̃ enĩ ꝯmunes litte̾. qr ad simpliciores.¬
⁊ ad solã humilitatẽ legentiũ ꝑtinẽtes st̃.
Ille u̾o nequiores: qr ĩgerũt hõib ꝑniciosã¬

Expanded text:
despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, et per linguae ornamenta laqueos dulcsciencie, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto maiora fuerint litterature studia, tanto animus arrogancie fastu inflatus maiori intumescit litteris non est praeponendus succus grammaticae artis. Meliores enim sunt communes litterae, et simpliciores ad solam utilitatem legentium pertinentes. Illae vero nequiores sunt, quae ingerunt hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
tõne acuitur. ac legendi assiduitate acuitur.
Sepe ꝓlixa sc̃o lõgiticd̃is cã memoriã legẽtis
obliccerat. Que si breuis sit.sũmotoq libro sẽ
tencia tractetur ĩ aĩo. tũc sine labore legitur.
⁊ea q̃ lecta sũt recolendo. memoria aĩe excid̃t.
Acceptabłior e̾ sensib lco tacita ꝙͣ aꝑta. Am-¬
plius enĩ intelles instruitur. qñ uox legẽtis
quiescit. ⁊ sb̾ silentio lingua mouetur. Nam
clare legẽdo. ⁊corpꝰ lassatur ⁊ uocis acumẽ

Expanded text:
tione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. tione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. 8. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis obtergit. Quod si brevis sitentia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen
Abbreviated transcription (Latin):
ta ĩaniũ fabulaꝵ m̃tẽ excitãt ad ĩcentiua
libidinũ. Ñ enĩ solũ thura offẽndo demõib
ĩmolatur: s etiã eoꝵ dca libentius capiẽdo.
Quidã plus meditari delectãtur gentiliũ
dc̃a ꝓpt̾ ium̃tẽ ⁊ ornatũ sermonẽ. ꝙͣ. scriptu¬
rã scãm ꝓpt̾ eloquiũ humile. S quid ꝓdest
ĩ mũdanis doctrinis ꝓfice̾. ⁊ ĩ anesce̾ diuinis
caduca sequi figm̃ta ⁊ celestia fastidire mi¬
st̾ia: Cauẽdi st̾ igitur tales libri. ⁊ ꝓpt̾ amo¬
rẽ scãꝵ scripturaꝵ uitãdi. Gentiliũ dicta
ext̾ius u̾boꝵ eloquẽtia nitẽt: int̾iuis uacua¬

Expanded text:
xcitant ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta libentius capiendo. 2. Quidam plus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum sermonem, quam Scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere, et inanescere in divinis; caduca sequi figmenta, et coelestia 297 fastidire mysteria? Cavendi sunt igitur tales libri, et propter amorem sanctarum Scripturarum vitandi. 3. Gentilium dicta exterius verborum eloquentia nitent, int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscripti st̃. ut ñ in sapĩa u̾bi. s ĩ ostensione
sp̃c hoĩes ad fidẽ ꝓduc̾entur. Nã si dyaletici a¬
cuminis u̾sutĩa. aut rethorice artis eloq̃ntia
editi eẽnt. neqͣꝙͣ putaretur fides xp̃i ĩ dei uir¬
tute. s ĩ eloꝙ̃tie humane argum̃tis ꝯsiste̾.¬

Expanded text:
it, ut non in sapiencia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducantur. Nam si a dyaletici acuminis versucia aut rethorice artis eloquencia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in dei virtute, sed in eloquencie humane argumentis existe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾bet. Meliꝰ e̾ enĩ ꝯfr̾e: qͣm legẽ. Collatõ docibi¬
litatẽ facit. Nã ꝓpõitis int̾rogatõib: cuncta¬
tio eoꝵ excluditur. Et sepe obiectatõib latẽs
u̾itas approbatur. Ed̾ enĩ obscuꝵ e̾ aut du¬
biũ: ꝯferendo cito ꝑspicitur. multũ prosũt

Expanded text:
re quam legere. Collacio facit docibilitatem. Nam propositis interrogacionibus cunctacio rerum excludetur; et sepe obieccionibus latens veritas approbatur, quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut inst
Abbreviated transcription (Latin):
q multoꝵ: ista u̾o paucoꝵ. Actiua uita reb
mũdanis bñ utitur: ꝯtẽplatiua u̾o m̃do
reñtiãs soli deo iuu̾e delectatur. Qui prius ĩ
actiua uita ꝓficit ad ꝯtemplatõem bñ ꝯscẽdit
M̾ito enĩ in ista sustollitur: qr ĩ illa utił inueĩ¬

Expanded text:
o paucorum. Activa vita, mundanis rebus bene utitur, contemplativa vero mundo renuntians, soli Deo vivere delectatur. Qui prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis inven
Abbreviated transcription (Latin):
tidianã refcõm cotidiana famis exactõne
adimplet. Cũ cet̾is enĩ uiciis ⁊ si int̾lum
tatis subripit. ut dũ putetur seruire ncͣcti.
uoluptatis desid̾io seruiat᷑. Nec facile discer¬
nitur: utrũ qd̾ accipitur. guleam digestio

Expanded text:
tidianam refectionem quotidiana famis exactione tidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum tatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discern
Abbreviated transcription (Latin):
gulare arietes. comed̾e carnes.⁊ bibẽ uinum.
si dimutetur ħ ĩiquitas uob̾. donec moriami¬
ni. Sic õs carnales cupiditates abstinẽcia re-¬
secãtur: ita õs aĩe uirtutes edacitatis uicio
ihrłm subu̾tit. qr ⁊ uẽter cui seruitur a coqͥs.
uirtutes aĩe destruit. Neq enĩ posse quẽpiam
uirtitũ ꝑfcõm attĩge: nisi pruis uentris
qui extra nos sũt a nob fortius suꝑantur:
qñ priꝰ q̃ intͣ nos sũt uicia extingu̾tur. Nã
frustra foris agit bellũ: qui intꝰ h̃t ꝑicłm. Ñ
tia degustãtur. ⁊ sepe abiecta ⁊ iuilia: edẽdi
cupiditate sum̃tur. Sic ꝙ fit ut ñ sic ĩ culpa
ciboꝵ qͣlitas. s illud reputetur ĩ uiciũ: qd̾ cũ
desi derio degustatur. Quatuor st̾. gn̾a distin¬
q̃ appetitur. Qñ: si ante legitimũ tp̃s quid
appetatur. Qnͣtũ u̾o: ad ĩmoderatõm. ref̾tur
Quõ ad ĩpacientiã festinatõnis adscribitur.
Ills hoĩ tam ĩportunꝰ exactor: ꝙͣ uẽter: qui co¬

Expanded text:
arietes, comedere carnes et bibere vinum, si dimittitur iniquitas haec vobis, donec moriamini . » Sicut omnes carnales cupiditates abstientia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio Jerusalem subvertit, quia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet pericultia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinquae appetitur. Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad sol occubitũ ebrietati ⁊ gule uoluptati¬
b seruiũt. nec intelligũt cur nati sũt. s
ꝯsuetudĩe beliuna dediti lixurie: tm̃ tota
die epulis q inseruiũt. Clamat iohel ꝓph̾a
hiis qui ebrietatib seruiũt dicẽs. Exꝑgici¬
mini ebrii ⁊ flete. ⁊ ululate om̃s qui bibi¬
tis uinũ in dulcedine. Quo testimonio nõ
ait tm̃ flete om̃s qui bibitis uinũ. ut bib̾e
oĩno ñ liceat s adiecit in dulced̾ie. qd̾ ad uo¬
luptuosã ꝑtinet ⁊ ꝓdigã effusionẽ. Nã qnͣ¬
tũ satis ncͣcte sit. docet timotheũ bibe̾ apłs di¬

Expanded text:
 gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sint, sed consuetudine belluina detenti, luxuriae tantum tota die epulisque inserviunt. Clamat Joel propheta his qui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes, qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete omnes, qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat, sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati edocet Timotheum bibere Apos
Abbreviated transcription (Latin):
Ne̾ corꝑi adhibenda ĩmoderata abstinẽtia
ne dũ ampliꝰ gͣuatur caro põde medie nec ma¬
lũ agat p̾tea. nec bñfac̾e incipiat. Et q̃ addicit᷑
ut usu mali careat. simł. ⁊ boni officiũ dũ
plus p̾mitur ꝑdat. Sollicita igitur discretõ¬
ne carnis ẽ mod̾anda mat̾ies scilicet ne aut
integre extinguatur. aut ĩmoderate laxetur.
Infirmitate carnis nimia p̾ualente: ãd ꝑ-¬
fectõm ꝑtinge nemo potest. Nã ꝙͣuis scĩta¬
tis amorẽ quisq hẽat. exequi tñ ñ ualet oꝑis
m̾itũ cui ĩtentõe cordis deseruire conatur.
Corꝑis debilitas nimia: etiã uires aĩe frã-¬
git. Mentis quoq ĩgeniũ fac̾ marresc̾e. nec
ualet quicꝙͣ boni ꝑ ĩbecillitatẽ ꝑfice̾: nec qͥd
nimis. Nã quicꝙͥ cũ modo ⁊ tẽꝑam̃to fit

Expanded text:
ori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
scłi uitã inhabitãt. desiderio suꝑni roris cor
dm̃n sitit: qñ ꝑ ieiuniũ abstinet ⁊ arescit.
Abstinẽtia ⁊ iuuificat ⁊ occidit. uiuificat
aĩam: corpꝰ necat. Sepe abstinẽtia simula¬
late agitũr. ieiunia ꝑ ypocrisim ex̾centur
Quidã enĩ mira media corpꝰ suũ laniãt. ext̾¬
minantes sic̾ ait euungliũ facies suas ut ap-¬
pereant hoĩb ieiunãtes. Ore nãq palescunt:
corꝑe atterũtur. Cordis alta suspiria duꝯt:
añ mortẽ quoq mortiferis sese supplicus
tradũt. Tm̃q miseri laboris ex̾ciciũ ñ pro d̾ĩ
amore s ꝓ sola humane laudis admiratõe
sectãtur. Quidã incredibilr abstinẽt. ut hõĩ¬
bus curiosis sc̃ĩ appareãt: s hoc boñ abstinẽtie.
male utũtur. Ieuimũ ⁊ elemosina in abscõ

Expanded text:
i vita habitant, desiderio superni roris corpDeum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae male u
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse. Nã gule sacietas nimia aciẽ mentis
obtũdit: ingeniũq eu̾tere facit. Libidinis
ignes ciboꝵ fom̃tis increscũt. Corpꝰ aut̃ qd̾
git: ñ ꝯbussit. Quia nimiꝵ ⁊ si desiderioꝵ
carnaliũ ignis. abstinẽtiũ m̃tes ĩflãmet:
rit. Cui habũdãtia e̾ epulaꝵ. ardẽtis diuitis
ĩtendat suppliciũ. cuiꝰ tanta in ĩferno int̾
ignes erat inopia: qnͣta hic epulaꝵ fu̾at
copia. In hoc enĩ sclo esurire ⁊ sitire noluit.
ꝓpt̾ea illic ĩ flãmis sitiens. stillã aq̃ q̃siuit

Expanded text:
non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod git, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, rit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit,
Abbreviated transcription (Latin):
er̃t comitãte suꝑbia celestib aduri incẽdiis
ex quo modũ ñ tenuer̃t edacitatis. Utile ẽ
cau̾e gulã: ciboꝵq ꝯcupiscentiã. Quid enĩ
tã noxiũ ꝙͣ ut animꝰ seruiat uentri ⁊ escis:¬
q̃ sũt destruende testante apło ac dicẽte. D̾s
aut̃ ⁊ hũc ⁊ has destruet. ꝑxĩa ẽ uẽtri libido
sic̾ loco: sic iicio. ubi enĩ uentris cura: ibi ⁊
eoꝵ q̃ cira uẽtrẽ st̾ ꝓxĩa. In oedĩe nãq mẽ¬
broꝵ: genitalia uentri iũgnͣr. dũ q unũ ex
hiis ĩmod̾ate reficitur: aliud ad lipxuriã
excitatur. N ad luxuriã uł ad sacietatẽ. s
tm̃ modo ut corpꝰ sustẽtetur: epuł e̾ utẽdũ
Nã ut philosophi disserũt cibos inuẽtos
ẽẽ ut ꝯtineãt aiãm ñ ut corruptã. Qui nimix
cibis ittũtur qnͣtomagis uẽtrẽ pascũt: tã
to ampliꝰ sensũ m̃tis obtũdũt. Nã greci di¬
xerũt. ex crasso uẽtre subtilẽ sensũ gingni

Expanded text:
erunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, erunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium ququae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni