comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alteri quad ruplicit̃.
aut ut ad aliquid.
aut ut contraria.
aut uthabitus &
priuatio. Aut ut
affirmatio &
negatio
Opponitur autem
unum quodq isto rũ
ut sit figuratim dice¬
re. ut relatua.
ut duplum dimidio.
Vt contrarici. ut
malum bono.
VUt secundum pͥuati¬
onem & habitum.
ut cȩcitas iusuĩ.
Vt affirmatio &
negatio: ut sedo.
non sed&.
Quȩcumq igitur
utrelatiua oppo¬
nuntur : ea ipsa
quȩ sunt opposito¬
rum dicuntur. aut
que modolib& aliter
non factam: quo dihiumc libellum ant topica scripserit. quod que
hȩc adilud opus hecessaria esse putauerit sicutipsȩ categoriȩ
pro sunt adscientiam topicorum: hoc quodẽigorans. scilicet suf

Expanded text:
opponi quadrupliciter, aut ut ad aliquid, aut ut contraria, aut ut habitus et privatio, aut ut affirmatio et negatio. Opponuntur autem unumquodque istorum, ut sit figuratim dicere, ut relativa ut duplum dimidio, ut contraria ut malum bono, ut secundum privationem et habitum ut caecitas visui, ut affirmatio et negatio ut sedet - non sedet. Quaecumque igitur ut relativa opponuntur, ea ipsa quae sunt oppositorum dicuntur, aut quomodolibet aliter  factam, quod hunc libellum ante Topica scripserit, quodque haec ad illud opus non necessaria esse putaverit, sicut ipse Categoriae prosunt ad sensum Topicorum, non ignorans scilicet qu
Abbreviated transcription (Latin):
& color sunc enim in subiecto aliquo .i. inani¬
mo uel corpore Neq enim scientia potest
cẽ. nisi sit anima subiecta qua contincat

Expanded text:
 color sunt enim in subiecto aliquo, id est in animo uel corpore; neque enim scientia potest esse nisi sit anima subiecta qua contineat
Abbreviated transcription (Latin):
Non homo uero : quã uis unũ qđ lib& eorũ designarẽ possit
quȩ homines ñ sunt : tam̃ quid design& infinitũ ÷ & dubiũ
Nã cũ multa sint quae homines ñ sint & unũ qđ lib& eo¬
rũ significare possit : quid signific& ignorat᷑ : Sic̃ enĩ
ñ currit ñ ÷ uerbũ simplicit᷑ sed infinitũ uerbũ : ita no¬
mina cũ negatione . non sunt nomina sed infinita no¬
mina. Erunt igit᷑ in ꝓpositionib: subiecta : Aut nomi¬
sime docuit quae pars orationis insimplici ꝓpositione
obtineat principatũ. Nã si p̃t̃ uerbũ fieri simplex ꝓ¬
positio non potest : constat omnẽ uim simplicis ꝓposi¬
tionis uerba cõplecti: Omĩs aut̃ ꝓpositio aut : et aut
fuisse. aut futurũ eẽ Aut huiꝰmodi aliqͥd habebit
Nã quidic̃currit : currens est dic : & qͥd ic̃cucurrit
currens fuit ꝓponit. & qui curr& : currenserit : Si
ergo omnis ꝓpositio. aut. eẽ. aut fuisse. aut futurũ eẽ
iaut aliqͥd huius modi ut sit enunciatio retinebit : mani

Expanded text:
ibet eorum designare possit, quae homines non sunt, tamen quid designet infinitum est et dubium. Nam cum multa sint quae homines non sunt, et unum quodlibet eorum significare possit, quid significet ignoratur: sicut enim non currit non est verbum simpliciter, sed infinitum verbum, ita nomina cum negatione non sunt nomina, sed infinita nomina. Erunt igitur in propositionibus subjecta aut nomisime docuit, quae pars orationis in simplici propositione obtineat principatum. Nam si praeter verbum fieri simplex propositio non potest, constat omnem vim simplicis propositionis verba complecti. Omnis autem propositio aut esse, aut fuisse, aut futurum esse, aut hujusmodi aliquid habebit. Nam qui dicit currit currens est dicit. Et qui dicit cucurrit, currens fuit proponit; et qui dicit curret, currens erit. Si ergo omnis propositio, aut esse, aut fuisse, aut futurum esse, aut aliquid hujusmodi ut sit enuntiatio, retinebit, manife
Abbreviated transcription (Latin):
atẽ omnis adfirma¬
tio ł ex nomine et ũ¬
t̃ uerbum aut̃ nulla¬
÷ adfirmatio ł nega
quaes posita Consig¬
ficart enĩ tempꝰ. Quo¬
re prima est afir¬
matio et negatio: est
homo ñ est homo. de¬
inde est ñ homo. ñ est
non homo

Expanded text:
t omnis adfirmatio vel ex nomine ter verbum autem nulla adfirmatio vel negatsunt posita consignificant enim tempure prima adfirmatio et negatio 'est homo ‒ non est homo', deinde 'est non homo ‒ non est non homo
Abbreviated transcription (Latin):
s̃pecie differentib: ineo qđ qualesit p̃ dicatur: sed
differentia substantia non est ⁊deirco.ꝙ si eẽt substan¬
accidens: & insubrecto. magis exu̾stantia &. qualitate
differentia ipsa conficitur̃: & itanit illius clecrio p̃¬

Expanded text:
specie differentibus in eo quod quale sit praedicatur. Sed differentia substantia non est, idcirco quod si esset substanaccidens et in subiecto. An magis ex substantia et qualitate differentia ipsa conficitur, ita ut illud de quo pr
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sensus sẽꝑnaturã animalium comitetꝰ. cũ ipsis animalib sensus
fieri & nasci necesse ẽ. Qdsicũ animalibus .i. cõpositis reb sensas
nascit᷑ sicut anim ali prioras̃ ea exquib ipsũ anim al const&: sic
qͦq sensu qui cũ anim alibus nascit᷑ illa prioras̃ exꝗb animalis natura
coniungit᷑ : conungit᷑ aut̃ animal atq cõponit᷑ ex quattuor elem̃tis:
Quaituor igit᷑ eleñta sensu priora sunt: Sed quatuor dem̃tacor
enĩcũre cõposita nascit᷑ . Iu a uõ quae componunt. & sensibilias e
priora ipso cõposto Vniuers alit enũsi quae duae res sint simul¬

Expanded text:
et cum sensus semper naturam animalium comitetur, cum ipsis animalibus sensus et cum sensus semper naturam animalium comitetur, cum ipsis animalibus sensus fieri et nasci necesse est. Quod si cum animalibus, id est compositis rebus, sensus nascitur, sicut animali priora sunt ea ex quibus ipsum animal constat, sic quoque sensu qui cum animali nascitur, illa priora sunt, ex quibus animalis natura coniungitur. Coniungitur autem animal atque componitur ex quatuor elementis. Quatuor igitur elementa sensu priora sunt, sed quatuor elementa cenim cum re composita nascitur, illa vero quae componunt et sensibilia sunt, et priora ipso composito. Vniversaliter enim si quae duae res sint simu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. manente sensibili sensus euersus ẽ: Nonigit᷑ sicut sensibilis intemp¬
Id uõ etiã hoc ꝓbabitur argum̃to: ante enĩ quã actu ipso aliqui dsenti¬
amꝰ sensus nonẽ : Nã prius quã dulce aliquid degustemꝰ gustatio ipsadul¬
tele austore firmat᷑ : ampliuꝰ: Sensus qui dẽ simul cũ sensato fit : Simul
enĩ animal fit & sens Sensibileuõ ante ẽ quã eẽt sensus Igrusenĩ &. a¬
qua & alia h uius modi ex quibus ipsũ animal constat: ante sunt quã ani
santia quã cõponunt: Nãq cũ corpus animalissit ea igne. aere. & aqua
ꝙ cẽpã. priora hac et̃. necesseẽ quã ipsũ sit animal quod illa elem̃ta
coniungunt: hoc qqͦ etiã aliis reb: pat& Nacũ sitliber ex uersibus
Rioniẽ uersuũ natura quãliber: Cũq uersus const& uerbisatq. nõib:
& cetã quaȩ gramaticipartes orationis uocant. haec exquib¬

Expanded text:
sint, manente sensibili sensus eversus est. Non igitur sicut sensibilis interempsint, manente sensibili sensus eversus est. Non igitur sicut sensibilis interempr. Id vero etiam hoc probabitur argumento, ante enim quam actu ipso aliquid sentiamus, sensus non est. Nam priusquam dulce aliquid degustemus, gustatio ipsa dule sunt sensibilia. Amplius sensus quidem simul cum sensato fit simul enim animal fit et sensus, sensibile vero ante est quam esset sensus ignis enim et aqua et alia huiusmodi, ex quibus ipsum animal constat, ante sunt quam animstantia quam componunt. Namque cum corpus animalis sit ex igne, aere, aqua et terra, priora haec esse necesse est quam ipsum sit animal quod illa elementa coniungunt. Hoc quoque etiam in aliis patet, nam cum sit liber ex versibus, prior est versuum natura quam libri. Cumque versut, haec ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
te. ad quod autẽ
dicantur non est
necessarium scire
Cuius enim caput¬
hoc. uel cuius hec
manus: non est di¬
ci definite
Quare : non erunt
hec ad aliquid
Siuero non sunt
relatiuorum.
uerum erit
dicere. quia
nulla substantia
relatiuorum est
ł in corporeu sut ł eerte corporea & quicꝗd ad corporis materiã reforri
potest hoc sensuũ uarietan subi aceat Quicꝗd ad incorporalia intlleat
rant int̃empta sunt. omĩno sensus euertit᷑: Sedsi sensus auferat᷑: sensi¬
bilia ꝑ manebunt : & qm̃ sensus animaliũ effectiuus ẽ. aequa ẽ. utraq perdi¬
tio: Sine enĩ substuleris animal sensus peribit : siue sensus euertat᷑ anima¬
lia qͦq sublata sunt: Sreuersis atqunt̃ emptis anim ahibuscũꝓprus sensib
permanent corpora quae anima nonutunt᷑: Quodsi sublatisani¬
malib: sensib: q. de perditis corpora in animata subsistunt : cũ corpo¬
ra sint quae sentiri possunt. animali a quae senti re ualeant int̃ empta

Expanded text:
te, ad quod autem te, ad quod autem dicantur non EST NECESSARIVM SCIRE; cuius enim hoc caput vel cuius haec manus non est dici definite; quare non erunt HAEC  ad aliquid; SI VERO non sunt RELATIVORVM, verum erit DICERE QVIA NVLLA SVBSTANTIA RELATIVORVM ESTl incorporea sint, vel certe corporea, et quidquid ad corporis materiam referri potest, hoc sensuum varietati subjaceat, quidquid ad incorporalia intellectrant interempta sunt, omnino sensus evertitur. Sed si sensus auferatur, sensibilia permanebunt: et quoniam sensus animalium effectivus est, aequa est utrorumque perditio; sive enim sustuleris animal, sensus peribit, sive sensus evertantur, animalia quoque sublata sunt. Sed eversis atque interemptis animalibus cum propriis sensibus, permanent corpora quae anima non utuntur, quod si sublatis animalibus sensibusque deperditis, corpora inanimata subsistunt, cum corpora sint quae sentiri possunt, animalia quae sentire valeant si interempta
Abbreviated transcription (Latin):
quid ẽ int̃empta perimerent. Nonaut simul aliis int̃emptis. ipsa depe¬
rigrent ut orbẽ solis primũ dicimus progrio lumine: Sublato enĩ
orbe : lum̃ illud quodẽ penitꝰ non manebit sublato lumine solis orbis
manebit: Ita qqͦ nc̃ in sensibili atq ipso sensi eẽ ꝓposuit: Sub lato q̃đ̵
sentiri possiti sensus omĩno sub lat̾ et neq eñ eẽ. poterit sensaseũqd
possit sentire non inuenit: Qd si sensus onũno depereat. sensibile ꝑma¬
nebit & hoc eui dentibus fermat ea emplis Nã cũt a quȩ sunt in reb¬
ne id quodtale est
fit non disciplina
Non enim sciuit
subtiliter: quo
est peiore melior
Srenim sic contin¬
git : nihil est
peius eo. qua¬
ꝓpt̃ palam est.
quia neces sariũ
est quod nouerit
quis relatiuorũ
definite. &id ad
quod dicitur defi
nite nosse
Caput uero & ma¬
num. & horum.
singula quȩ sub¬
stantiae sunt.
hocipsum qđ sunt
potest sciri defini¬

Expanded text:
quidem interempta perimerent, non autem simul aliis interemptis ipsa depequidem interempta perimerent, non autem simul aliis interemptis ipsa deperire, ut orbem solis prius dicimus proprio lumine, sublato enim orbe, lumen illud quod ab eo est penitus non manebit; sublato lumine solis, orbis manebit. Ita quoque nunc in sensibilibus, atque in ipso sensu esse proposuit, sublato quod sentiri possit, sensus omnino sublatus est. Neque enim esse poterit sensus, cum quod possit sentire non invenit. Quod si sensus omnino depereat, sensibile permanebit; et hoc evidentibus firmat exemplis. Nam cum ea quae sunt in rebNE ID QUOD TALE EST FIT, NON DISCIPLINA; NON ENIM SCIVIT SUBTILITER QUIA EST PEIORE MELIOR; SI ENIM SIC CONTINGIT, NIHIL EST PEIUS EO; QUAPROPTER PALAM EST QUIA NECESSARIUM EST QUOD NOVERIT QUIS RELATIVORUM DEFINITE, ET ILLUD AD QUOD DICITUNITE NOSSE. Caput vero et manum et horum singula quae substantiae sunt, hoc ipsum  quod sunt potest sciri defini
Abbreviated transcription (Latin):
quod sciripossit : Qbsi omino animal non sit cũ quiscire possit
om̃ino non fuerit scienti a quidẽ ipsa funditꝰ interibit Niinltam̃
ꝓ hib&reẽ. ea qu&e ꝑmanente animali possit inquirentis animꝰ scien¬
ti ȩratione cõplecti : Similit̃ aut̃ his se sehabent & quae in sensus :¬
Sensibile enĩ prius sensu ẽ ẽ ui detꝰ᷑: sublato er̃ sensibile simul aufer¬
t᷑ sensus : Sensus uõ sensibile non simul interimit : Sensus circa corpus
& incorpore st̃ : Sensib ili ergo sublato aufert᷑ corpꝰ: sensibile enĩ &.
corpꝰ. ẽ : cũ aut̃ cospus nonsit : sublatꝰ ẽ sens : Quare simul aufest sensi¬
bile sensũ : Sensus uõ sensibile. minime : Sublato enĩ animali sublatꝰ
inueniri: dic̃ erũ sensu prius ẽẽ sensibile : quod cõmuni prioꝵ diffini¬
tione ꝓbabile eẽ. constituit: Dictũ ẽ. nãq illa eẽ. prigra quaesimul

Expanded text:
quod sciri possit. Quod si omnino animal non sit, cum quis scire possit quod sciri possit. Quod si omnino animal non sit, cum quis scire possit omnino non fuerit, scientia quidem ipsa funditus interibit: nihil tamen prohibet esse ea quae permanente animali possit inquirentis animus scientiae ratione complecti. Similiter his sese habent et ea quae de sensu sensibile enim prius sensu esse videtur; sublatum enim sensibile simul aufert sensum, sensus vero sensibile non simul aufert. Sensus enim circa corpus et in corpore sunt; sensibili ergo sublato aufertur corpus sensibilium enim et corpus est, cum autem corpus non sit sublatus est sensus; quare simul aufert sensibile sensum. Sensus vero sensibile non; sublato enim animali sublatus inveniri. Dicit enim sensu prius esse sensibile, quod communi priorum diffinitione probabile esse constituit. Dictum est namque illa esse priora quae simul
Abbreviated transcription (Latin):
tura cit culiilliũ mensura redigit᷑ Nc̃ ergo hoc quod dicteir culiquia¬
dntur udquiquo dsan ad cir culũ consititi si fieri pot & siresẽ. quae
sciripossit scientia quidẽ eiuꝰ nondũ inuentaẽ. nondũenĩ ꝗsquã sub
aristotel e. aquũ quadratũ cirtulo constituerat Ebstẽ. eius rei aliqua
scientia quae non dũ reperta t̃ certeprius ẽ. qđ sciri possit postuõ
scientia: Nã cũ poss& aristotele iuuoseiri circuli quadratura nulla
tam̃ ad huc eiꝰ scientia reperta ẽ : atq ĩdo pͥus erat quod sciri posse
quã ipsius rei ulla noticia:ampliũ. animali qui dẽ sublato nonẽ. sci en¬
tia Scibiliũ uõplurim .a ẽẽ. contingti addit aliu ualidius argum̃tũ.
prius eẽ. scibile scientia Illud enĩ notũ ẽ. si ꝑ desidiã disciplina depe¬
reat interire quidẽ scientiã s scibi le ꝑ manere Scibile aut̃ dico.

Expanded text:
turam circuli illius mensura redigitur. Nunc ergo hoc est quod dicit, ut cituram circuli illius mensura redigitur. Nunc ergo hoc est quod dicit, ut ci si fieri potest, et si res est quae sciri possit, scientia quidem ejus nondum inventa est. Nondum enim quisquam sub Aristotele aequum quadratum circulo constituerat. Quod si est aliqua ejus scientia quae nondum reperta est, certe prius est quod sciri possit, post vero scientia. Nam cum posset Aristotele vivo sciri circuli quadratura, nulla tamen adhuc ejus scientia reperta est, atque ideo prius erat quod sciri posset, quam ipsius rei ulla notitia. Amplius, animali quidem sublato, non est scientia, scibilium vero plurima esse contingit. Addit aliud validius argumentum, prius esse scibile scientia. Illud enim notum est si per desidiam disciplina depereat, interire quidem scientiam, sed scibile permanere. Scibile autem dico
Abbreviated transcription (Latin):
Angularis enĩ ficitotũc.d. e.f. spaciũ diuidit: Qua aut eiꝰ dẽ sme¬
dia. & sibi aequalia. sunt .c. d.f.c. e.f.
Igtt᷑ triangulũ a .b. spacio aequale ẽ : proposito igitꝰ spacio a .b.
&quũ triangulũ consitutũ ẽ .c. d. f. quod oporaebat facere codẽ
qͦq modo quasitũ .ẽ sisit ꝓposito circulo equũ feriquadratũ Qua¬
dratũ ergoẽ quod aequa libus laterib: omẽs quattuor angulos
aequos hab&ii. rectos: & ariso telis quidẽ tẽ poribus non fus se uide¬
ẽ inuentũ Post uõ repertũ ẽ: cuius qm̃ lom gao ẽ. de monstratio
pt̃ mit tenda ẽ : atq hoc ẽ. quod ait. circuli quadratura. Sicut manente
quadrato linea ꝑ oblicũ duct a. triangula figura ꝓductt᷑ ita cireulo
non mnutato cis cũ positis angulis qui & ipsiuiꝰ circulilateribuse qualit̃
demgunt quadrao forma consurgit quodut potuimꝰ coniestur de¬
olit im cũ eñ alicuicir culo aqu um qua dratũ constituitꝰ in quadra¬

Expanded text:
angularis enim f c totum c d e f spatium medium dividit. Quae autem ejusdem sunt media, sibi aequalia sunt, c d f igitur et c e f triangulum a b spatio aequale est. Proposito igitur spatio a b, aequum triangulum constitutum est c d f, quod oportebat facere. Eodem quoque modo quaesitum est si sit propositum circulo aequum fieri quadratum. Quadratum ergo est quod aequalibus lateribus omnes quatuor angulos aequos habet, id est rectos, et Aristotelis quidem temporibus non fuisse i cujus quoniam longa demonstratio est, praetermittenda est. Atque hoc est, quod ait, velut circuli quadratura: nam sicut manente quadrato, linea per obliquum ducta triangula figura producitur; ita circulo non mutato circumpositis angulis, qui et ipsius circuli lateribus aequaliter diriguntur, quadrati forma consurgit, quod ut potuimus conjectura depinximus. Cum enim alicui circulo aequum quadratum constituitur, in quadra
Abbreviated transcription (Latin):
definite quod est¬
duplum est mox
definite nouit.
Si enim nihil de¬
finitorum nouit.
ipsum cuius duplũ
sit. neq si est duplũ
omnino nouit.
Similit̃ aut̃ & hoc
adaliquid si no¬
uit quia melius ÷
definite : & quo
melius est defini
finite aut̃ si sci&
quia est peiore
melius: opinio

Expanded text:
definite QVIA ESTdefinite QVIA ESTduplum est MOX definite novit si VERO NIHIL DEFINITORVM novit IPSVM CVM duplum SIT, NEQVE si EST DVPLVM omnino novit; similiter autem et hoc  aliquid si novit QVIA melius est DEFINITE, et quo melius EST definitFINITE autem SCIET QVIA est peiore melius; OPINIO
Abbreviated transcription (Latin):
minationẽq contenderit nulla eẽ ꝑpendat Edsiquisquã chime
rae aliquã et̃ scientiã dicat quae non. ẽ. quãquã hoc falsũsit. tam̃
hoc qq concesso pauca er̃ in quibus scientiae cũ scibili simulnatura
sit  Muitis eñ rebus ante p̃postas & constgutis scientia nascit᷑. Quo¬
cir canon in omĩb relatiuis uerũ ẽ. ut simul. eẽ. di cant᷑ natura & si¬
cut falsum illudẽ in nullis hoo et̃. relatuus. ita falsũ rursũ in onũb
tro constituto ł alterdoᷤ mt̃ empto simul ittraq constituerent᷑ ł etiãperi¬
merent᷑: constituto enĩ ut sit pat̃. constituetꝰ᷑ filius. & pat̾ simul
Palam itaq & ex
hoc est. Si quis¬
enimnouit aliqͥs
quiddam quia
adaliquid est. est
aut̃ eẽ quod ad ali¬
quidest. idem ad
aliquid quodimmo¬
dose habere : &
illud nouit ad qđ hoc
quodimmodo se hab&.
Sienim non nouit om
palam est hoc. Ut
hoc siquis nouit¬

Expanded text:
minationemque contenderit, nulla esse perpendat. Quod si quisquam minationemque contenderit, nulla esse perpendat. Quod si quisquam rae aliqua esse scientiam dicat, quae non est, quanquam hoc falsum sit, tamen hoc quoque concesso pauca erunt in quibus scientia cum scibili simul natura sit. Multis enim rebus antepositis et constitutis scientia nascitur. Quocirca non in omnibus relativis verum est, ut simul esse natura dicantur: et sicut falsum illud est, in nullis hoc esse relativis, ita falsum est rursus in omnibus. raque constituerentur, vel etiam perimerentur. Constituto enim ut sit pater, constituetur esse filius, et pater simul PALAM ITAQVE ET ex HOC est; si ENIM novit ALIQVIS QVIDDAM QVIA ad aliquid est, EST autem ESSE QVAE AD ALIQVID SVNT IDEM ad aliquid QVOQVO modo se HABET, et illud novit ad quod hoc QVOQVO modo SE habet; si ENIM NON NOVIT OMpalam hoc est: Ut hoc si quis no
Abbreviated transcription (Latin):
samnada oprniane fuerat. ita qͦq eiꝰ scienti a nonerat: Post quã uõ ipsa
in animi i magine constituta ẽ. eiꝰ qͦq cũ ipsa imaginatione scientia
consecuta ẽ atq ido ait. inpaucis hoc posseꝑ spici ut simul cũscientia
scibile sit ut in hac cadẽ chimera. Quȩ cũsit scibilis cũscienti a na¬
ta ẽ. Sed qm̃ nuhil quod in substantia non perman& .ne m
ueritate consistit sciri pot̃. scientia eñ ẽ. rerũ quae sunt conp̃hen¬
sio ueritatis & quic quid sibi animꝰ fingit ł i maginationẽ reppe¬
rit cũ in substantia atq ueritate consittutũ nonsit. illud pͦse scͥri
non dic it᷑: atq ĩdõ nonẽ eoꝵ sci entia ulla quae sola imaginatio¬
ne subsistunt. Id circoitaq dubitans dixit: in paucis enĩ ł innul¬
lis: haec enĩ ipsa paaca itaꝗsq repperi & ut si ad uerã rationẽ eca¬

Expanded text:
in nulla opinione fuerat, ita quoque eius scientia non erat. Postquam vero ipsa in nulla opinione fuerat, ita quoque eius scientia non erat. Postquam vero ipsa animarum imaginatione constituta est, eius quoque cum ipsa imaginatione scientia consecuta est: atque ideo ait in paucis hoc posse perspici, ut simul cum scientia scibile sit, ut in hac eadem chimera, quae cum sit scibilis, cum scientia nata est. Sed quoniam nihil quod in substantia non permanet, neque in veritate consistit, sciri potest scientia enim est rerum quae sunt comprehensio veritatis, et quidquid sibi animus fingit, vel imaginatione reperit, cum in substantia atque veritate constitutum non sit, illud posse sciri non dicitur, atque ideo non est eorum scientia ulla quae sola imaginatione subsistunt. Idcirco itaque dubitans dixit, in paucis enim vel nullis. Haec enim ipsa pauca ita quisque reperiet, ut si ad veram rationem exa
Abbreviated transcription (Latin):
sip̃ positis scientiaȩ ratio sequit᷑ : Quare nontẽ in omĩb relatius sinui
et̃ natura: Nam cũ scientia & scibile relatiua s antiquius ẽ scibile quã
scientia Qd uõ int̃ posuit in paucis enĩ t innullis hoc ꝗs ꝑspiciet simul
cũ scibili scienti ã factã : tale ẽ quasdã nãq res animꝰ sibi ipse confingit ut
chimerã łcentaurũ. ł aliahuiꝰ modi. quae tc̃sciunt᷑ cũ easibi animꝰ
fia ere : ł c̃ aut̃ eẽ. incipiunt quando prius i nopinione uersant᷑ : ł c̃ igit᷑
sciunt᷑ cũ in opinione conuers ała sint & hacsimul habent . eẽ. & scire:
Nã qm̃in opinione nascunt᷑ moa eẽ incipiunt: Sed cũ inratione
st̃ tc̃ eꝵ scienti a capit᷑: Igtt̾ mox ut fuerint. mox sciunt᷑ : & ẽ ex scin¬
tia cũ ex dẽ esenti a coniuncta Nãq ante quã chimera fingere tͦ sic̃ ip

Expanded text:
si praepositis scientiae ratio sequitur. Quare non est in omnibus relativis simul si praepositis scientiae ratio sequitur. Quare non est in omnibus relativis simul esse natura. Nam cum scientia et scibile relativa sint, antiquius est scibile quam scientia. Quod vero interposuit, in paucis enim vel nullis hoc quis perspiciet simul cum scibili scientiam factam, tale est. Quasdam namque res animus sibi ipse confingit, ut chimeram, vel centaurum, vel alia hujusmodi, quae tunc sciuntur, cum ea sibi animus finxerit. Tunc autem esse incipiunt, quando primum in opinione versantur. Tunc igitur sciuntur, cum in opinione versata sint, et haec simul habent esse et sciri. Nam quoniam in opinione nascuntur, mox esse incipiunt, sed cum in ratione sunt, tunc eorum scientia capitur. Igitur mox ut fuerint, mox sciuntur, et est eorum scientia cum eorumdem essentia coniuncta. Namque antequam chimera fingeretur, sicut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
to constituto ut̃ꝙ sub sistit. constat seruũ atq dñm cũ sit ad aliꝗd si¬
mul eẽ natura : lis ed h ac itast ut sint quidt̃ in relatius sedomĩb
his qua sunt ad aliꝗd non aquent᷑ : St̃ enĩ quaedã relatiua quot unũ
prius natura sit quod ipse rurs abiec᷑ : Iproposuit non inomĩbas
relatiuis cẽ hͦ dut ui deant᷑ si mulcẽ. natura: hocat̃ ꝑbat edemplis
quod am̃ scientia ad aliꝗd ⁊̃ Scibilis enũ rei seientia dr̃ non poter at
eẽ. scientia nisi sit res aliqua quae sciri possit: hanc aut̃ pͥma ẽt. necesseç
ut inmat hescos disciplina: Scim̃ enĩ triangulũ tesuteriores angulos duob
rectis angnlis & quos habere unde necesse ẽ priusfuise quod seripossa
posta uõad ħ anerẽ aptũ fuisse nortnã: atq hoc ẽ. quodait. Namq inpluri¬
bussub sistentib: rebus scientias accipimꝰ: prius enĩrebus consititis & qũ¬

Expanded text:
tro constituto uterque subsistit, constat servum atque dominum cum sint ad aliquid sitro constituto uterque subsistit, constat servum atque dominum cum sint ad aliquid simul esse natura. Sed haec ita sunt, ut sint quidem in relativis, sed omnibus his quae sunt ad aliquid non aequentur. Sunt enim quaedam relativa quorum unum prelativis esse hoc, ut videantur simul esse natura; hoc autem probat ex his, quod quoniam scientia ad aliquid est scibilis enim rei scientia dicitur, non poterit esse scientia, nisi sit res aliqua quae sciri possit. Hanc autem primam esse necesse est, ut in matheseos disciplina. Scimus enim triangulum tres interiores angulos duobus rectis angulis aequos habere. Unde necesse est prius fuisse quod sciri posset, postea vero ad hanc rem aptam fuisse notitiam. Atque hoc est quod ait: Namque in pluribus subsistentibus rebus scientias accipimus. Prius enim rebus constitutis et qua
Abbreviated transcription (Latin):
simui dñr quae cũq talia s̃. ut uno posito quolib & aliud necessario sub¬
sẽquat᷑ & uno quo lib& perento aliud modis omib: interimat᷑ ut
pat̃ & filius Nãcũ pat̾ ẽ. filiũ qͦq eẽ. nec esseẽ: Cũsit filiũ pat̃ ẽ: Rursꝰ¬
sipereat filiuꝰ patrẽ qͦq perirem anifestuntẽ Non quo pereat ipsa sub¬
fantia ut ꝑeunte hactore. priamꝰ pereat: sebperit ipsarelatio: łrgo
qm̃ł int̃ empto patris nõe filii nom̃ peritꝰ Sublatoꝙ fili nõe paris
perit postto ctiã patre in substantiaq consituto. filii qͥͦq nom̃ infert᷑¬
& posito filii nõe sequit᷑ patris. & apatris nõe numquã separat᷑: idcir¬
copat̃& filius simul eẽ dñr Ergosimul easunt quae se inuicẽ t¬
interimunt ł infer̃: & dehis quidẽ ipse posteriustractat: Nc̃ aut̃
h Se qq in ẽt relatiuis ex posuit dicens. Relatius qͦq eẽ. ut si mul
sint : Nã cũ duplũ sit dimibi ũẽ : & cũ dimidiũ duplũ: huius aut̃

Expanded text:
esse dicuntur quaecunque talia sunt, ut uno posito quolibet aliud necessario subsequatur, et uno quolibet perempto aliud modis omnibus interimatur, ut pater et filius. Nam cum pater est, filium quoque esse necesse est; cum sit filius, patesi pereat filius, patrem quoque perire necesse est, non quod pereat ipsa substantia, ut pereunte Hectore Priamus pereat sed perit ipsa relatio. Ergo quoniam uel interempto patris nomine filii nomen perit sublatoque filii nomine patris perit, posito etiam patre in substantiaque constituto filii quoque nomen infertur et posito filii nomine sequitur patris et a patris nomine numquam separatur et idcirco pater et filius simul esse dinterimunt vel inferunt, et de his quidem ipse posterius tractat. Nunc autem hoc quoque inesse relativis exposuit, dicens relativis quoque esse ut simul sint; nam cum du
Abbreviated transcription (Latin):
sublatũ scibile perimit. & illatũ scibile scientiã non in fert neq consti¬
tuit: prius ẽ. id quodsciri pot̃. quã illud qd̃ conp̃hendere ual& atq
conplecti notitia Ipse etiã adhancrẽ obscuris simũ cõmod auit crẽ¬
plũ: Sol& enĩ inge ometri cabuiꝰ modieẽ. ꝓpositio: Iubemꝰ fñ ꝓposito
quat tuor laterũ spatio aequale triangulũ constatuere. & facim᷑hoc
modo : Sit quattuor laterũ spaciũ .a.B Oport& ergo a.R. spacio
aequale triangulũ constituere: sit duplũ . a .b. spacio .c.d.e. E. spa¬

Expanded text:
sublatum scibile perimit, et illatum scibile scientiam non infert, neque constisublatum scibile perimit, et illatum scibile scientiam non infert, neque constituit, prius est id quod sciri potest quam illud quod comprehendere videlicet atque complecti notitia. Ipse autem ad hanc rem obscurissimum commodavit exemplum. Solet enim in geometria huiusmodi esse propositio. Iubemur enim proposito quatuor laterum spatio, aequale triangulum constituere, et facimus hoc modo. Sit quatuor laterum spatium A B, oportet ergo A B spatio aequale triangulum constituere, et u
Abbreviated transcription (Latin):
si auferat quis cȩtã perimunt᷑ ipsa uõ illata atq constitutde simuls es abas
ẽ unius in duob geminatio. si unꝰ intereat: constritto uõ atq̃ posito ut
sit unꝰ nondũ duo sunt: nomdũ ẽ facta uniu̾ geminatio. Ergo illadñr
priora eẽ quaecũq aliasi mul quidẽ illata non infer̃. s perimunt
int̃ empta : Scibile ergo & scienti ã ñ ẽe simul illaresꝓbat. quodsiꝗs
rẽ scibilẽ tollat. scientiã qͦq substul erit: Nulla enĩ pot̃scientia
perm anere sires quae sciripossit inter eat Acsi scibile ẽẽ consiituas:
non omĩno scientia consequit᷑: In fantib: enĩ nobis quae nc̃ no uimꝰ erant.¬
& insuae naturae substanti a ꝑm anebat. sed eꝵ apub nos scientia non
erat: Muttaeqͦq sunt artes quasaẽt̃ qui dẽ innaturae suaeratione ꝑspici¬
mꝰ quarũ negleceꝰ scientiã substulit : Multũq ego ipse etiã metuo ne
hoc uerissime de om̃ib: studiis liber alib: dic at : Quo circa siscienti ã

Expanded text:
s alias tollunt, ipsa vero illata atque constituta simul res alias reunt. Unde enim est unius in duobus geminatio, si unus intereat? Constituto vero atque posito ut sit unus, nondum duo sunt. Nondum est enim facta unius geminatio. Ergo dicuntur illa priora esse, quaecunque alia simul quidem illata non inferunt, sed perimunt interempta. Scibile ergo et scientiam non esse simul illa res probat, quod si quis rem scibilem tollat, scientiam quoque sustulerit. Nulla potest enim scientia permanere, si res quae sciri possit intereat. At si scibile esse constituas, non omnino scientia consequitur. Infantibus enim ea nobis quae nunc novimus erant, et in suae naturae substantia permanebant, sed eorum apud nos scientia non erat. Multae quoque sunt artes, quas esse quidem in suae naturae ratione perspicimus, quarum neglectus scientiam sustulit. Multumque ego ipse iam metuo ne hoc verissime de omnibus studiis liberalibus dicatur. Quocirca si et scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modũ uidet᷑ aut hocquidẽ contingit. sc dm̃ quas dã
scđarũ substanti arũ partes Nã inprimis quidẽ substan¬
tus uerũ .ẽ. Nã neq totaȩ neq partes ad aliquid dñs: Nã
ꝗs hos Similit̾ aut̃ a par tes Quadã enĩ manus non dicit᷑ali¬
cuiꝰ quedã manꝰ. sealicuiꝰ manus & quod dã caput non dr̃
a licuiꝰ quoddã caput. sed alic uiꝰ caput Similit̃ aũt & in
aliciꝰ hõ nec bos aliciu̾bos. Nec lignũ alicuiꝰ lignũ sed ali¬
cuiꝰ possessio dicit᷑: atq huiꝰ modi quidẽ mani festũ est
hortasse autẽ
difficile sit
dehuius modi
rebus confiden¬
ter declarare.
nisi sȩpe per¬
tractata sint.
Dubitare Au¬
tem desingulis:

Expanded text:
sdam secundarum substantiarum. Nam in primis quidem substantiis verum est; nam neque totae neque partes ad aliquid dicuntur; quis bos. Similiter autem et partes; quaedam enim manus non dicitur alicuius quaedam manus, sed alicuius manus, et quoddam caput non dicitur alicuius quoddam caput, sed alicuius caput. Similiter autem et in  dicitur alicuius homo, nec bos alicuius bos, nec lignum alicuius lignum, sed alicuius possessio dicitur. Atque in huiusmodi quidem manifestum est Fortasse autem difficile sit de huiusmodi rebus confidenter declarare nisi saepius pertractata sint; dubitare autem de singulis
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ temi nonst̃ : Quare in his nulla pot̃ et̃. conuersio : Siuõ sint
Aquali& uit filiũ atq̃ pat̃ conuersio nonfugit: Nũ quã enĩ est filiũ
nisi patris & rursus numsuã pat̃. ẽ. nisifilui : Quo ciscã aequalia eẽ opor¬
t&. quecũq ad aliꝗd p̃dicant᷑ hox uõsi nom̃ sit positũ positis nõib: uti
oport& : Siuõ nom̃ nonsit positũ ex his quae in prim ast̃ p̃dicatione
ut superius dictĩ ẽ. nom̃ oport& efingere qb̵ sii ta reddant᷑ ut omẽ
c̃uersionis reciꝓcanatura subseꝗt᷑: Constat gomia relanua ad conuer¬
tentia di hisaliud ꝓpͥũ iungit. ¶Uidet᷑ aut̃ ad aliꝗd simul eẽ. natura:¬

Expanded text:
quarum remi non sunt; quare in his nulla potest esse conversio. Si vero sint quarum remi non sunt; quare in his nulla potest esse conversio. Si vero sint aequalia ut filius atque pater, conversio non fugit. Nunquam enim est filius nisi patris, et rursus nunquam pater est nisi filii. Quocirca aequalia esse oportet quaecunque ad aliquid praedicantur. Horum vero si nomen sit positum, positis nominibus uti oportet. Sisunt ut superius dictum est nomen oportet effingere. Quod si ita reddantur ut omneconversionis reciproca natura subsequitur. Constat igitur omnia relativa ad convertentia dici. His aliud proprium jungit. Videntur autem ad aliquid simul
Abbreviated transcription (Latin):
& singła huiꝰ modi
Quare hȩc fortas¬
se eẽ ad aliquid ui¬
deantur: Sugitur
sufficient̃ eorum quȩ
s̃ ad aliquid definitio
assignata ÷. aut nimi
difficile aut impos¬
sibile ÷ soluere quod
nulla substantia eoꝵ
quȩs ad aliquid dr̃
Siaut̃ non sufficien¬
quib hoc ipsum eẽ
ẽ ad aliquid quodã
mͦ se habere. for¬
tasse aliquid con¬
tra ista dicetur
pͥor uͦ definitio
sequitur om̃ia rela¬
tiua: nontam̃ hoc
eis est eẽ. quod sunt
adaliquid. qđ ea ip¬
sã quȩ sunt aliorũ
dicuntur
Ex hisergo manifes¬
tum est : qđ siquis
aliquid eorum quȩ
sunt ad aliquid de¬
finite sci&. & illud
ad quod dr̃ definite
sciturus est : qm̃ eo¬
Nonaut̃ inomib relatuus
scibile enĩ scientia prius eẽ uide¬
tur. Namq in pluribus sub¬
sistentibus rebus scientias ac¬
cepimꝰ. In paucis enĩ uł nullis
hoc quisq repperi&. simul
eũ saibili scientiam factam
& ineo qđ ẽ. remus nauis maior ẽ. nauis remo: Multe enĩnaues sunt

Expanded text:
 singula huiusmodi; quare haec esse fortasse ad aliquid videbuntur. Si igitur sufficienter eorum quae sunt ad aliquid definitio assignata est, aut nimis difficile aut impossibile est solvere quoniam nulla substantia eorum quae sunt ad aliquid dicitur; si autem non sufficienquibus hoc ipsum esse est ad aliquid quodam modo se habere, fortasse aliquid contra ista dicetur. Prior vero definitio sequitur quidem omnia relativa, non tamen hoc eis est esse quod sunt ad aliquid quod ea ipsa quae sunt aliorum dicuntur. Ex his ergo manifestum est quod, si quis aliquid eorum quae sunt ad aliquid definite sciet, et illud ad quod dicitur definite sciturus est, quoniam eoNon autem in omnibus relativis scibile enim scientia prius esse videtur; namque in pluribus subsistentibus  rebus scientias accipimus; in paucis enim vel  nullis hoc QVIS REPERIET simul cum scibili scientiam factam in eo quod est remus navis, major est navis remo, multae enim naves sunt
Abbreviated transcription (Latin):
poss& ad disci nisi qu&e dã innatura scientia uertere t᷑: haec
porphiriuꝰ. Sed nos ad aristotelis ordinẽ textũq uenia¬
mus: Nãq ille adicit alias qq questiones habet aut̃ ali

Expanded text:
possit addisci, nisi quaedam ejus in natura scientia versaretur. Haec possit addisci, nisi quaedam ejus in natura scientia versaretur. Haec Porphyrius. Sed nos ad Aristotelis ordinem textumque veniamus. Namque ille ad
Abbreviated transcription (Latin):
Si cuilib& scienti a non sit. ipsum qui dẽ poterit ꝓse ꝑ¬
nanere. Scibile uõ ec̃ nom poterit : ut si formarũ
scientia pereat ipsae fortas se formae ꝑmaneant atꝙ in
priore natura consistant. scibiles uõ nonsint : Cũ enĩ scien¬
tia quae illid cõp̃hendere possit nonsit ipsaqͦq scirinon
potestres : Nãq. om̃is scientia scitꝰ quaesi nonsit sciri non posset:
Porro aut̃ resquae sei rinom potest scibilis nonẽ. hoc idẽ deg̃ustu
bile ait̃ non erit : Itaqq omĩ no si sensus pereat . Res quidẽ
quae scirti poterant sint. sensibil es uõnon sint sensu pereunte:
& fortasse neq scientia neq sensus scđm scientes. ł senti¬
entes speculandus ẽ. sed scđm ipsã naturã quae sensuua¬
leat conp̃hendi Nãq.res quaecũq ꝑ naturã sensibilis
.ẽ: eã qq. innatura sua ꝓpriũ sensum quo sentiri possit
habere necesse. ẽ.&. quod cũq sciripo test ꝑ naturã. nũquã

Expanded text:
Si cujuslibet scientia non sit, ipsum quod per se poterit permanere scibile esse non poterit, ut si formarum scientia pereat, ipsae fortasse formae permaneant, atque in priore natura consistant, scibiles vero non sint. Cum enim scientia quae illud comprehendere possit, non sit, ipsa quoque sciri non potest res. Namque omnis res scientia scitur, quae si non sit, sciri non possit. Porro autem res quae sciri non potest scibilis non est. Hoc idem de sensbile autem non erit. Ita quoque omnino si sensus pereat, res quidem quae sentiri poterant sint, sensibiles vero non sint sensu pereunte. Et fortasse neque scientia neque sensus secundum sentientes speculandus est, sed secundum ipsam naturam quae sensu valeat comprehendi. Namque res quaecunque per naturam sensibilis est, eam quoque in natura sua, proprium sensum quo sentiri possit, habere necesse est. Et quodcunque sciri potest per naturam, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
titur Vt in nomine fecit cũ casus a nominib:
distribuit : Ita quoq casus uerborũ nc̃ a uerborum
ratione disiungit. Curret enĩ qđ infuturũ ÷ ł cur¬
rebat qđ p̃teriti retin& partẽ. uł cucurrit qđ
est in tegrũ ꝑfectũq p̃teritũ ñ sunt uerba sed uerbo¬
rũ casus. Presens enĩ aut futurũ expectat: aut p̃te¬
ritũ relinquit. atq. idõ futurũ tepꝰ ad p̃sens tendit:
Preteritũ: apsenti inchoat᷑. Vnde fit ut principalitꝰ
contineat uerbũ : id qđ ÷ p̃sens. ut sit uerbũ integre
qđ p̃sens designat. haȩc aut̃ quae p̾t p̃sens in aliqua
significatione sunt : Non sunt uerba sed uerborũ
cãsus: Hic quoq sic̃ in nomine fecit: uerborũ & casuũ
differentiã ꝓdit : Ait enĩ om̃e uerbũ : p̃sens tepꝰsig

Expanded text:
t. Ut in nomine fecit cum casus a nominibus distinxit, ita quoque casus verborum nunc a verborum ratione disjungit. Curret enim quod futurum est, vel currebat quod praeteriti retinet partem, vel cucurrit quod est integrum perfectumque praeteritum, non sunt verba, sed verborum casus, praesens enim aut futurum exspectat, aut praeteritum relinquit. Atque ideo futurum tempus ad praesens tendit, praeteritum a praesenti inchoat. Unde fit ut principaliter contineat verbum id quod est praesens, ut sit verbum integrum quod praesens designat. Haec autem quae praeter praesens in aliqua significatione sunt, non sunt verba, sed verborum casus. Hic quoque sicut in nomine fecit, verborum et casuum differentiam prodit. Ait enim: Omne verbum praesens s
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ÷ homoncurrit : homores ÷ subsisten Ergo
dicit᷑ id qđ ÷ ñcurrit de homine id ÷ dere subsistente
Rursus dicimꝰ chimera ñ currit. Chimera uͦ ñ ÷ nec
omĩno subsistit : & potesł deta uere dici: qm̃ ñcur¬
ñ currit : & de ea re quȩ subsistit. atq est inreb: di
re infinitũ uerbum dicat᷑. Nec solum hoc : sed
illud &ia qđ quidic̃ currit : rẽquã quisq faciat
definite significat : Cũ uͦ dic̃ ñcurrit. ipsũ quidẽ
cursũ uidet᷑ auferre. sed utrũ sedeat aniaceat
anAnbul&. anquid aliud faciat non relinquit

Expanded text:
 non currit, homo res est subsistens. Ergo dicitur id, quod est non currit, de homine, id est de re subsistente. Rursus dicimus, chimaera non currit, chimaera vero non est, nec omnino subsistit. Et potest de ea vere dici, qunon currit, et de ea re quae subsistit atque est in rebus dre infinitum dicitur verbum. Nec solum hoc, sed illud etiam, quod cui dicit currit, rem quam quisque faciat, definite significat. Cum vero dicit, non currit, ipsum quidem cursum videtur auferre, sed utrum sedeat, an jaceat, an ambulet, an aliquid aliud faciat non relinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
pus. Int̾ utraq enĩ tẽpora p̃sens locat᷑. Quic qͥdergo
ł futurũ tẽpꝰ. ł p̃teritũ significat: quȩ tẽpora p̃sens:
conplectunt᷑ & circa sunt: non uerba sed uerboru cas
dicunt᷑ Est ergo integra diffinitio uerbi. Verbũ ÷
uox significatiua scđm placitum. cũ tẽpore. cuiꝰnulla
pars extra significatiua ÷ separata. definitũ aliqͥd
significans presentis significationẽ tenens. Quoniã
uero pars uerbi nihil extra designat. ex eo manifestũ :
qđ ne nominis qͥdẽ pars. quicꝗ extra significat sipsa

Expanded text:
sens locatur. Quidquid ergo vel futurum tempus, vel praeteritum significat, quae tempora praesens complectuntur et circa sunt, non verba, sed verborum casus dicuntur. Est ergo integra definitio verbi. Verbum est vox significativa secundum placitum cum tempore, cujus nulla pars extra significativa est separata, definitum aliquid significans, praesentis significationem tenens. Quoniam vero pars verbi nihil extra designet, ex eo manifestum est quod ne nominis quidem pars quidquam extra significat. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
re prepositiuũ uiximꝰ. Taꝗ si dicerem hoc scãnũ &
qđ rursus diximꝰ eo qđ ÷ hostiũ : tãꝗ si diceremꝰ hoc ostio
Ita quoq: cũ dicimꝰ uelocius ÷ id qđ ÷ currere eo qđ ÷ ã
bulare. hoc qđ dicimꝰ id qđ ÷ currere ĩta ponimꝰ tãꝗ
sidicam hoc currere & rursus eo qđ ÷ ãbulare . tãꝗͣ
sidiceremꝰ ablatiuomͦ ab hoc abulare. Quasi transla

Expanded text:
re praepositivum junximus, tanquam si diceremus, hoc scamnum. Et quod rursus diximus, eo quod est ostium, tanquam si diceremus, hoc ostio. Ita quoque cum dicimus, velocius est id quod est currere eo quod est ambulare, hoc quod dicimus, id quod est currere, ita ponimus tanquam si dicamus, hoc currere; et rursus, eo quod est ambulare, tanquam si diceremus ablativo modo, ambulare
Abbreviated transcription (Latin):
substantĩa quidem speries ÷: ad hominẽ & gemꝰ: decemigitur p̃di¬
camenturum significatio. nichil aliud. demonstrat. nisirerũ
decemgña : quae gñalissima nominamus : Ergo quociens
scienti& & adaliqud: q̃mq genus animalis est substantia.
& genus scienciȩ adaliquid omi substartiȩ aseratione dis

Expanded text:
substantiam quidem species est, ad hominem vero genus. Decem igitur praedicamentorum significatio nihil aliud demonstrat nisi rerum genera quae generalissima nominamus. Ergo quoties scientia vero ad aliquid, quoniamque genus animalis est substantia, et genus scientiae est ad aliquid, omni substantiae a se ratione dis
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰli taria naturo  uideat᷑ ac substanti e innatũ:  dest accidentis
cognitio : ꝗđ principaliter in reb sitcernere ꝗd scdo contingenuq:
la coueniat discernere : bta nob̵ harũ iII rerũ scientiara mosa quadã
amultifida .iii. in om̃s sese philo sophiȩ parte s infundit. Ad gñmaticã
umi norhiꝰ rei usus est. qñ  orationẽ genus Octo uͦ partes orationis
ꝑ genera sp&ies differentias ꝓpiaq: metimaua: Ẽ uͦhiu̾rei
intribi causarum põssumus separare generib: : & easinsubiectis cstitu

Expanded text:
litaria natura uideatur substantia innatum. Prodest accidentis cognitio quid principaliter in rebus sit cernere et quid secundo contingentique loco ueniat, discernere. Ita nobis harum quinque rerum scientia ramosa quadam et multifida ui in omnes sese philosophiae partes infundit. Ad grammaticam uero non minor huius rei usus est, quando per orationem genus, octo uero partes orationis per genera, species, differentias propriaque metimur. Est uero in tribus causarum possumus separare generibus, et eas in subjectis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo neq suꝑiores uniuersales neq inferiores particulares op¬
ut ipse ait siquis aspitiat angulares ut ad firmationem
uniuersalem particulari comparet negationi. ut. ẽ omis ho¬
mo uistus ÷ quidã homo iustus non. ẽ hȩc enĩ simul neq
uere possunt inueniri. neq false. sed semꝑ in om̃ib una ẽ
uera altera falset Et rursus si uniuersalis negatio particu¬
lari ad firmationi comparettr. repperiuntur oppositȩ:
Vt ẽ. nullus homo uistus ÷ quidã homo ustus÷. Semꝑ enĩ
una uera ÷ altera falsa & hoc in quib libet terminis dis¬
pexeris oratio nondiscrepabit Sit autẽ plenissimt hoc
modo descriptio:

Expanded text:
Ergo neque superiores universales, neque inferiores particulares oput ipse ait si quis aspiciat angulares, ut affirmationem universalem particulari comparet negationi, ut est Omnis homo justus est, quidam homo justus non est; hae enim neque verae possunt inveniri, neque falsae, sed in omnibus una vera est, altera falsa. Et rursus si universalis negatio particulari affirmationi comparetur, reperiuntur oppositae: ut est, Nullus homo justus est, quidam homo justus est. Semper enim una vera est, altera falsa. Et hoc in quibuslibet terminis si despexeris, oratio nostra non discrepabit. Sit autem plenissima hoc modo descriptio.
Abbreviated transcription (Latin):
altera falsa Ut uero utrȩq uerȩ sint: fieri non potest:
Quocirta qm̃ utręq falsȩ inueniuntur: opposite non sunt
sed sunt contrariȩ : Cur autẽ contrariȩ dicantur. alio
loco nobis erit dieendũ : Particulares uero ꝓpositiones
sunt huius modi: Quidã homo animal ÷ quidã homo
animal non .ẽ: Hȩdicuntur sub alterne : Ad firmatio
eni particularͥs sub ad firmatione uniuersali : subal¬
terna ÷ : Rursus eodem modo particularis negatio sub uni¬
uersali negatione. sub alterna ÷: Sedhȩ ut utręq uerȩ
sint: aut una uera. alia falsa fieri potest Ut utreqꝰ fil¬
sȩ sint non potest inueniri. Ut in eo quod÷ quidam
homo iustus ẽ quidã homo iustus non .ẽ. Utrȩq sunt ue

Expanded text:
altera falsa, ut vero utraeque verae sint, fieri non potest, quocirca quoniam utraeque falsae inveniuntur, oppositae non sunt, sed sunt contrariae. Cur autem contrariae dicantur, alio loco nobis erit dicendum. Particulares vero propositiones sunt hujusmodi, Quidam homo animal est, quidam homo animal non est; hae dicuntur subalternae, affirmatio enim particularis, sub affirmatione universali, subalterna est. Rursus eodem modo particularis negatio, sub universali negatione, subalterna est. Sed hae ut utraeque verae sint, aut una vera, alia falsa fieri potest, ut utraeque falsae sint, non potest inveniri, ut in eo quod est, Quidam homo justus est, quidam homo justus non est, utraeque sunt ve
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicaturtiue. & negatio uniuersalis : inqua rursus
uniuersile uniuersaliter p̃dicatur negatiue: Sed hȩ bu¬
ius modi contrariȩ sunt fieri enim non potest. ut ubi
uera ÷ ad firmatio uniuersalis illie uniuersalis ne¬
gatio uera sit uł contrario fieri tamen potest. ut utrę¬

Expanded text:
ative. Et negatio universalis, in qua rursus universale universaliter praedicatur negative. Et hae hujusmodi contrariae sunt. Fieri enim non potest ut ubi vera affirmatio universalis, illic universalis negatio vera sit, et econtrario, fieri tamen potest ut utra
Abbreviated transcription (Latin):
uim subtilitatẽq ductenꝰ. S omis dius ioduplet : Aut ac̃ totũ corpꝰindũ adisiun-
rerũ facere uoluerit : ñ : dubĩ quin eas pinscientiã sepe abspetieb ingenera saluat.

Expanded text:
uim subtilitatemque tractemus. sed omnis diuisio duplex est, aut cum totum corpus in diuersa disiun- rerum facere uoluerit, non est dubium quin eas per inscientiam saepe ab speciebus in genera soluat,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰcato null p̃dicat᷑ casus Igit᷑ qm̃ cato nomen
nullius inflexio ÷ nec om̃ino casus est. C&eri aut̃
casus qui dicunt᷑ nominatiui inflexione formant᷑.
Catonis & catoni & catonẽ. Quare si distant eaquȩ
ab inflexione nascunt᷑. ab his que inflectunt᷑ distant
quoq hiom̃s casus qͥsunt catonis catoni catonẽ ab eo
qđ ÷ cato id÷ a nomine principali : Sedhic catonomĩ
est. Casus igit᷑ nomina ñ sunt: Aliud enĩ ĩpse casus
aliud cuius ÷ casus : Quocirea si nominis haȩc om̃ia
casus sunt : haec nomina non sunt : Atq ideo pru¬
tũ quasi anullo inflexũ : alias nominis ipsius uoca¬
bulo nominatiuũ dixer: Quare nunc aristoteles
exeqͥt᷑ quia casus nominũ uideant᷑ ñ eẽ nomina.
sed tantũ nominũ inflexiones id ÷ casus sratio aut̃ ei
nitio nominis. & casus nominis : eadẽ ÷ Nã sic̃ nom̃
uox significatiua ÷ scđm placitũ sine tẽpore. ut
tio ratioq ÷ nominis & casus nominis sed his una

Expanded text:
Cato, nullus praedicatur casus: igitur quoniam Cato nomen nullius inflexionis est, nec omnino casus est. Caeteri autem casus qui dicuntur nominativi inflexione formantur, Catonis, et Catoni, et Catonem; quare si distant ea quae ab inflexione nascuntur ab his quae inflectuntur, distant quoque hi qui omnes casus, qui sunt Catonis, Catoni, Catonem, ab eo quod est Cato, id est a nomine principali: sed hic Cato nomen est, casus igitur nomina non sunt. Aliud enim est ipse casus, aliud cujus est casus. Quocirca si nominis haec omnia casus sunt, haec nomina non sunt. Atque ideo prutum, quasi a nullo inflexum, alias nominis ipsius vocabulo nominativum dixerunt. Quare nunc hoc Aristoteles exsequitur, qui casus nominum videantur non esse nomina, sed tantum nominum inflexiones, id est casus. Ratio autem ejus nitio nominis et casus nominis, eadem est, nam sicut nomen vox significativa est secundum placitum sine tempore, ut tio ratioque nominis est et casus nominis, sed his una
Abbreviated transcription (Latin):
niens ẽ. assignatio. Aliud qͦq argum̃tũ dedit si relationes c̃uenient̃ non
rebdant᷑ : ñ posse c̃uerti Fortasse enĩ ꝗs dicai : alã & caput non eẽ ad aliꝗd:
Quodsiꝗs hoc qͦq c̃cedat. illud ta m̃ nullus negare poterit. quinseruus
aut filiuꝰ sẽ ꝑ ab aliꝗd p̃dicent᷑ : Ergo in hac qͦqr equae c̃fesse relatiua ẽ.¬
non erit̃ relationi ꝓpͥa c̃uersio si ñ c̃uenient & ad illud ad qđ ꝓpͥedr̃¬

Expanded text:
conveniens assignatio. Aliud quoque argumentum dedit, si relationes convenienter non reddantur, non posse converti. Fortasse enim quis dicat alam et caput non esse ad aliquid: quod si quis hoc quoque concedat, illud tamen nullus negare poterit, quin servus aut filius semper ad aliud praedicentur. Ergo in hac quoque re, quae confessae relativa est, perit relationis propria conversio, si non convenienter et ad illud ad quod