comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potuissem. Ibi en quidã in ter egros alios m̃ te
sun necebat. quem medicr greco uocabulo
eu mognas uͥo ces scili co utt on sanuquaenam
eunc tosq egnos inmsis dlamorib ꝑturbar&e
eadẽ eigrotantib seruiebat. subtiut arnour:
lec hul frenẽtici silent aecessit. c suꝑ eũ positis
manib orauit: Moxq illu melius ꝥ abenitem
tulit adq in superiora domꝰ secũ ad oratorium
duxit : Ub ꝓ eo liberius orationi incubum
& statim eũ sanũ ad lectũ ꝓpͥumre dubitt:
ita ut nullas ulterius uoces ederaineq egro
egritudinẽ lauxit alienã qui ꝑ fecte receperat
mentẽ suã.. Ex quo eiꝰ uno facto. didicimus÷
ut de eo illa omĩa. audita: crederemus. CTN.
agna uitȩ e dificatio ẽ. uidere uirosimiracula
facientes: ad̃q in ciuib suis. hie rusalem cȩles

Expanded text:
potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovlectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aedificatio est, videre viros tam mira facientes, atque in civibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit : ⁊ qr tanto uiro in ludere p̃sũpsiss& : expauit.
Om̃sq qraicũ eo ad dĩ hominẽ ueniebant: terre cons¬
ternatis. Surgentes autẽ : ad eũ ꝓpinquare minimime
p̃sũpser̃. sed ad suũ regem reuersi : nuntiauer̃ trepidi.
inquanta uelocitate fuerant dep̃hensi. DEPROPHTILA.
sedentẽ cerneret: nausus accedere. sese int̾rã iacta¬
uit. Cui cumur dei . bis. terq: diceret surge. S ipse
ante eũ det̾ra erigi non auderet : benedictus ihuxp̃i
prostratum. quem det̾ra leuauit. desuis actib: in¬
crepauit. atq in paucis ser monibus : cunctaquȩ illi
erant uentura p̃mintiauit dice̾ns. Multa mala facis.
multa mala fecisti: iamaliquando abiniquitate con¬
pescere. & quidem romam ingressurus es : mare
transiturus. nouem annis regnabis : decimo morienꝰ
Quib auditis rex: uehem̃t᷑ t̾ritꝰ. oranmne paita re¬
cessit. atq exillo iã tẽpore minus crudelis fuit.

Expanded text:
cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. sedentem cerneret, non ausus accedere sese in terram dedit. Cui cum vir Dei bis terve diceret: Surge, sed ipse ante eum de terra erigi non auderet, Benedictus Christi prostratum: quem de terra levavit, et de suis actibus increpavit, atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant ventura praenuntiavit, dicens: Multa mala facis, multa mala fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Equidem Romam ingressurus es, mare transiturus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis rex vehementer territus, oratione petita recessit, atque ex illo jam tempore minus crudelis fuit:
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ eẽ numtiauit. Cui dũ protmꝰ mandatũ de
monasterio fusset ut ueniret. ipse sic̃ ꝑfide m̃tis
conatus ẽ. Quidã uͦ eiꝰ spatarius riggo chicebatur. cui
caltiam̃ta sua p̃buit. eũq indui regalib uestib fecit
quẽ quasi in ꝑsona sua ꝑgere addĩ hominẽ precepit
Incuus obsequio: tres quisibi p̃ceteris adherert̃
confueuerant comites misit . Scilicet. uult. ruderis
& blidin. ut ante seruidĩ oculos ipsũ eẽ regem totila
simulantes. eiꝰ lateri ob ambularent. Cui alia quoq
obsequia atq spatarios p̃bint: ut tã exeisdem obseqͥs
quam expurpureis uestibus rex eẽ. putareturꝰ.
Eumq is dem riggo decoratus uestib obsequentium
frequentia comitatus. monastiũ fuisset ingressus : uir
dĩ eminus sedebat. Iuemuenientẽ conspiciens: cũ iam
abeo audiri potuisset. clamauit dic̃s. Pone fili: pone
hoc qđ portas nonẽ tuũ. Quiriggo ꝓtinus in terram

Expanded text:
venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset ut veniret, ipse, sicut perfidae mconatus est. Quidam vero ejus spatharius Riggo dicebatur, cui calceamenta sua praebuit, eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cuius obsequio tres, qui sibi prae ceteris adherere consueverant, comites misit, scilicet Vul, Ruderic et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoque obsequia atque spathari praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. que isdem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram
Abbreviated transcription (Latin):
refici. & parũ quiescere. ut ualeami it̃ nr̃m
post modũ in colomes explere. Cũ igitur &
uerba auribus ⁊ loca oculis blandirentur : hac¬
tercia ammonitione ꝑ suasus. consensit & comedit.
Uesꝑtina uero hora. ꝑuenit ad cellam. Presentatus
aut̃ uenerabili patri benedicto. sibiorationẽ
pecut Sed mox ei uir dĩ hoc qđ inuia egerat
qui tibi ꝑ c̃uiatorẽ tuũ locutis ẽ semel tibi
ꝑ suadere ñ potuit. scđo ñ potuit. ad terciũ
ꝑsuasit. & te ad hoc qđ uoluit superauit: Iunc
ille reatũ infirme sue m̃tis agnoscens. eiꝰ pedibꝰ
prouolutus. tanto magis cepit culpam deflere. &
erubescere : quanto sẽ cognouit. &iã absente in
benedicti patris oculis deliquisse. PERRUS.
Ego scĩ uiri p̃cordiis helisei sp̃m uideo in ẽt̃: quiab¬
RERS TOTILAE. CRERORIUS. Oportet
petre ut interim sileas : quatemis ad huc maiora
monasteriũ ꝑgens. paulo longnis substitit. eiq se

Expanded text:
refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec auribus, et loca oculis blandirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod in via egerat qui tibi per conviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. Petr. Ego sancti viri praecordiis Elisaei spiritum video inesse, qui abensa. Gregorius. Oportet, Petre, ut interim sileas, quatenus adhuc majora monasterium pergens, paulo longius substitit, eique se
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ superiꝰ me moriã feci. uir erat laicyᷤ. sed reli¬
giosi. Qui ut sȩrui dĩ orationem ꝑciper& &
germanum fr̃m uideret : an nissingulis de
locosuo ad cellã ieuinꝰ uinire consueuerat:
Quadã igit᷑ dũ iter ad monasteriũ facer&. sese
illi alt̃ uiator adiunxit. qͥ sumendos initinere por¬
tabat cibos. Cũq: iã hora tardior excreuisset : dix̃
Uenifr̃. sumamꝰ cibũ: ne lassem̃ inuia. Cui ille
Sed cũ post hec aliquantulũ itineris spaciũ egissent:
rursis ã monuit ut manducarent: Consentire
quidẽ qͥ ad manducandũ inuitauerat ⁊ cũ eo
ieiuns ad huc ꝑgere ad modicũ c̾sensit Cũq
⁊it̃ longiꝰ agerent: ⁊ eos tardior hora fatigar&
ãbu lantes inuener̃ initinere pratũ ⁊ fontẽ
& queq poterant ad reficiendũ corpꝰ delecta¬
bilia uideri Tunc conuiatorait. Ecce aqua
ecce pratũ. ecce amenꝰ locꝰ in quo possumiᷤ

Expanded text:
jus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed relijus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus
Abbreviated transcription (Latin):
celłȩ fuit. ut quotiens aliquod res ponsum egre¬
derent᷑ fr̃s. cibũ potũq extͣ cellã minime sume¬
tirdiori conpulsunt hora cõmorari. Qui manere
iuxta religiosã feminã nouerant. cuiꝰ ingressi habi¬
taculũ sup̾serunt cibũ. Cũq iã tardiꝰ ad cellã redis¬
sent: benedictionẽ patris ex more petierunt. Quos
ille ꝓtinꝰ ꝑcunctatꝰ ẽ dicens. Ubi cõmedistis: qui
responder̃ dicentes. Nusquã. Quibꝰ ille ait Quare
ita m̃timimꝰ Nũ quid illiꝰ femine habitaculũ ñ in¬
trastigo Nũquid hos atq illos cybos ñ accepistis.
Nũquid tot calices ñ bibistiş: Cũq eis uenerabilis
pat̃ ⁊ hospiciũ mulieris⁊ genera ciborũ.⁊ numerũ
potionũ dicer&. recognoscentes cuncta que ege¬
rant. ad eiꝰ pedes treme facti cecider̾. & se deli¬
quisse c̃fefsis: Ipse aut̃ ꝓtinꝰ culpã peꝑcit. ꝑpenden᷑
qđ in eiꝰ absentia ultra ñ facerent. quẽ p̃sentẽ
Irat᷑ quoq ualentiniani eiꝰ monachi. Eaioonachi¬

Expanded text:
cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumetardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem rater quoque Valentiniani ejus monachi, cu
Abbreviated transcription (Latin):
hisdẽ pat̃ adse dilaceratũ puerũ: deferri iub&
Qũẽ portare non nisi insago potuer̃ quia conlapsi
orare consueuerat ꝓici. Missisq foras fr̃ĩbꝰ cellã
clausit. Qui orationi instantis quã solebat incubuit
Mirares Hora eadẽ. hunc in columen. atq ut priꝰ
hosti benedicto insultare credidisset. Cepit uͦ int̃ ista¬

Expanded text:
idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi orare consueverat, projici, missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius hostis Benedicto insultare credidisset. CAPUT XII.
Abbreviated transcription (Latin):
deludi: uocauit fr̃s. & ut occłos suos signarent ãmonuit
iut sanũ illud quoquine edificiũ adsistere cernerent.
& flãmas quas antiquus hostis finxerat ñ uiderent
Rursũ dũ fr̃ parietẽ quia res ita exigebat paulo
altis edificarent. uir dĩ in orationis st̾udio intra
cellule sue claustra morabat᷑. Cui antiquus hostis
insultans apparuit. & quia ad laborantes frģ̃ ꝑ ger&
indicauit. Qđ uir dĩ ꝑnuntiũ celerrime frĩbꝰ indica¬
uit dicens Fratręs caute uos agite. quia ad uos hac
hora malignꝰ sp̃s uenit. Is qui mandatũ detulit. uix
uerba conpleuerat. ⁊ maligniᷤ sp̃s euidẽ parietẽ
qui edificabat᷑ euertit. atq unũ puerulũ monachũ
cuiꝰdã curialis filiũ opprimens ruina conteruit
Contristati om̃s ⁊ uehem̃t̃ afflicti. ñ dãpno parietis
sed contricione frĩs. qđ uenerabili patri benedicto
studuer̃ celerit̃ cũ graui luctu nunciare: Tunc

Expanded text:
deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderentRursus dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
oifficultate igͥfacta aduirũ dĩ missũ ẽ ut ue¬
niret orando hostẽ repelleret. ut lapidẽ le¬
uare potuissent. Qui mox uenit orationẽ fa¬
ciens benedictionẽ dedit & tanta lapis cele¬
ritate leuatꝰ ẽ acsi nullũ pͥꝰ ꝑ ondꝰ habuisset.
De FANASTICO COQUINȨ INSCETDIO
Tunc in ẽspectu uiri dĩ placuit: ut in eodẽ loco
t̾rã foderent. quã dũ fodiendo altiꝰ penetrarent
aeriũ illic idolũ fr̃s in uenerunt. Qđ ad horã casu¬
qdẽ in qͦquinã ꝓiecto. exisse ignis repente uisus :
atq in cunctoꝵ monachoꝵ oculis. qͥa om̃e eiꝰdẽ
coquine edificiũ c̃sumeret᷑ ostendit Cũq iaciendo
a quã inignẽ quasi extinguendo ꝑstreperent. pulsat
eodẽ tumultu. uir dñi aduenit Quieũdẽ ignẽ
in occłis fr̃m ȩẽ. in suis uͦ ñ eẽ c̃siderans. capud ꝓtiñ
inorationẽ flexit. ⁊ eos quos fantastico repperit igne

Expanded text:
Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veDifficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuisset.De phantastico coquinae incendio. Tunc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. C pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. Iriꝰ enĩ hunc uocabat ex nomine. Cui cũ
uir dĩ minime responder&. ad eiꝰ mox contume¬
lias erũpebat. Nã cũ mar& dicens. benedicte
benedicte. ⁊ eũ sibi nullomͦ respondere cons¬
picer&. ꝓtinꝰ adiungebat Maledicte ñbene¬
dicte. quid mecũ habes: Quid me ꝑsequeris:
Sediã nunc expectandas̃ contra dĩ famulũ antiqui
hostis noua certamina. cui pugnã quidẽ uolens
intulit. sed o ccasionis uictorie ministrauit in uitꝰ¬
de inocnti saxo leuicato Quadã die dũ
fr̃s habitacula eĩdẽ celle c̃struerent. lapis in
medio iacebat quẽ in edificiũ leuare decreue¬
rant. Cũq eũ duo uł tres mouere ñ possent.
plures adiuncti st̃. Sed ita immobilis mansit
ac si radicitꝰ in t̾ra teneret᷑. ut palã daret᷑ in¬
telligi qđ suꝑ eũ ipse ꝑse antiquuꝰ hastis sederet:
quẽ tantoꝵ uiroꝵ manꝰ mouere ñ possent.

Expanded text:
omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occasiones victoriae ministravit invitDei orationem levato. Quadam die dum fratres habitacula ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent.
Abbreviated transcription (Latin):
ex antiquoꝵ more gentiliũ abstulto rusticoꝵ popło
apollo colebat᷑. Circũ quaq etiã incultii demonũ luci
succrescerant. in qͥbꝰ ad huc eodẽ tẽpore infide.¬
liũ insana multitudo sacrisicus sacrilegis
insudabant. Ibi itaq uir dĩ ꝑ ueniens. contriuit
idolũ subuertit arã. succidit lucos. atq ine
ipso
tẽplo apollinis. oraculũ beati martim fecit Ubi
c̃tinua ad fidẽ uocabat. Sedhȩc antiqui hostis tacite
ñ ferens. ñ occulte ułꝑ somniũ: sed aꝑta uisione.
eiꝰ dẽ patris sc occulis ingerebat: ⁊ magnis clamorib
uim se ꝑ peti c̃ qufrebatur. ita ut uoces illiꝰ & iã
frs̃ audirent. quã uis imaginẽ minime cernerẽnt
Ut enĩ discipulis suis uenerabilis pat̃ dicebat. cor¬
poralibꝰ eiꝰ occłis isdẽ antiquis hostis te terrimꝰ
& succensis apparebat. qui in etĩ oculisq flã man¬
tibꝰ seiure uidebat᷑. Iã uero que dicen&: audiebant

Expanded text:
ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum lucisuccreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi ione continua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant
Abbreviated transcription (Latin):
omem hominẽ uenientẽ in hunc mundũ. Et de qͥrur¬
sus scriptũ ẽ. De plenitudine eĩ nos om̃s accepins Na
scĩdĩ homines potuer̃ adnõ uirtutes hab̾e ñ etiã alis
tradẽ Ille aũ si gna uirtitis dedit subditis qͥ se darurũ
signũ ione ꝓmisit inimucis ut corã suꝑbis mori digna¬
ret᷑ : corã humilib resurgere. Quatinꝰ &. illi uident
qđ c̃tẽpnerent & isti qđ uenerarent᷑ amare debu¬
issent. Ex qͦ muisterio actũ ẽ ut dũ suꝑbi aspiciunt de¬
spectũ mortis humiles ẽtra mortẽ accipent głam po¬
testatis Pẜ T RuS. Queso te pꝰhec ad que loca uir po
GRESΟRΥS. Sc̃s uir ad alia demigrans toca i oruatei
hostẽ mutauit. Nã tanto post grauiora ꝑtulit p̃lia.
inuenit. Castrũ nãq qđ cassinũ dr̃: in excelso montis
latere sitũ ẽ. Qui uidelic& mons distenso sinu hoc idẽ
castrũ recipit. s ꝑ tria milia in altũ se subrigens: uelut
ad aera cacum̃ tendit. Ubi uetustissimũ fanũ fuit. in qͦ

Expanded text:
ntem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Quaeso te post haec, ad quae loca virGregor. Sanctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
tans: in uidie locũ dedit. atq oratoria cuncta que conȩ¬
struxerat substatutis p̃positis. ad iunctis fr̃ibꝰ ordinauit:¬
& paucis secũ monachis ab latis. habitacionẽ mutauit
loci. Mox ut uir dĩ eiꝰ odia humilit̃ declinauit. hunc
omp̃s ds̃ t̾ribilit̃ ꝑ cussit. Nã cũ p̃dictꝰ p̃rbt̃ stans in so¬
cecidit. & benedicti hostẽ c̃terens extinxit Qđ uiri dĩ dis-¬
cipłs nomine maurꝰ. statĩ uenerabili patri benedicto. qͥ
adhuc a loco eodẽ uix decẽ milib aberat: estimauit esse nun¬
tiandũ dicens. Reũtere : qͥa prbt̃ qͥ te ꝑsequebat᷑ extinctꝰ ẽ
tauit. Iua de refactũ ÷ ut eidẽ qͦq discpło penitentiã
indicer& qđ mandans talia gaudere de inimici interitu
p̃sup̃sisset. PETRUS. Mira sunt & nalde stupenda que
dicis. Nã in aqua ex petra ꝓducta moysen. Inferro uͦ.
qđ ex ꝓfundo aquȩ rediit : heliseũ In aquȩ itinere petrũ
ncorui obediendientia: heliã. In lnctu aut̾ mortis in imici

Expanded text:
tans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc otens Deus terribiliter percussit. Nam cum idem presbyter stans in socecidit et Benedicti hostem conterens extinxit. Ecce qualis nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. tavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici,
Abbreviated transcription (Latin):
atq abbas eiꝰ monasterii qđ in cãpanie partib a libe¬
pio quondã patritio fuerat ẽstructũ ad eũ uisitationis
gr̃a exmore conuenerat : eiꝰ qͥppe monasteriũ frequen¬
tabat. Et qͥa isdẽ qͦq uir doctrinȩ celestis gra influ¬
ebat. dulcia sibi inuicẽ uitȩ ũba trans funderent.
et suauẽ cibũ celestis patriȩ quia ad huc ꝑfecte
gaudendꝰ non poterant: suspirando saltĩ gustarent. Cũ uͦ
hora iã quietis exiger&. in cuiꝰ turris superio¬
rib se uenerabilis benedictꝰ. in eiꝰ qͦq inferiorib se
seruandꝰ diaconꝰ collocauit. Quo uidelic& in loco inferi

Expanded text:
asterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videli
Abbreviated transcription (Latin):
muscio qortine fieri potest ut mund omis ab homi¬
ne uno udcat GREGORIUS. Frxũ tene petre onui
loquos quia animȩ uidenti creatorẽ angusta c̃ om̃is
doeitori. Qualibet enĩ parũ de luce creatoris aspexerit
breuerei fit om̃e qđ ortatũ ẽ. quia in ipsa luce uisions
supios istat mundo. fit uͦ ipsa udentis animo
enutter orib: aplat᷑. Q dũ se suꝑ se ẽspicrt e almata
onpbendit qͥuã brtue sit: qđ conp̃hendere hantu¬
uita ñ poterat Uir ergo qui intuere globũ igneũ
anglos quoq ad celos redeuntes uidebat hec ꝓenl
dubus cernere non nisi in clĩ lumine poterat Iuid
itaq mirũ si mundũ ante se collectũ uidit. qui
sub leuat᷑ꝰ in m̃tis lumine extra mundũ fuit. que¬

Expanded text:
quonam ordine fieri potest, ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit qpoterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut eiꝰ corpꝰ ad mo nasteriũ deforient ator in ꝙ sepulo hro
sibi ipse p̃parauerat ponerent. Q uo
facto
contigit. ut quoꝵ mens una sẽꝑ indo fuerat. eoꝵ qͦq
corpora nec sepultura separar&. DE MUΗdo AΗ¬

Expanded text:
ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
s uidentis animꝰ dilatatꝰ. qui in dõ raptꝰ uidere sine
difficultate potuit om̃e qđ infra dm̃ est. In ila
ergo luce que exteriorib oculis fulsit : lux interiõ
inm̃te fuit. quȩ uidents animũ quia ad superiora

Expanded text:
 videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora
Abbreviated transcription (Latin):
uigiliis. nocturtiȩ orationis tẽpora p̃uenisset. ad
fenestiã stans. & om̃i potentẽ dñm dep̃cans. subito in¬
tẽpesta noctis hora respitiens: uidit fusã Iucẽ desuꝑ
cunctas noctis tenebras effugasse. tantoq splendort
da rescert: u diẽ uincer& lux illa que int̃ tenebras
radiasset. Mira aut̃ ualde res: in hac specutione secuta ẽ.¬
quia sicut post ipse narrauit. om̃is etiã mundꝰ ueuto
sub uno solis radio collectꝰ ante oculos eiꝰ adductꝰ est.
Qui uenerabił pat̾ dũ intentã oculoꝵ aciẽ in hoc splen¬
dore coruscȩ lucis infiger&. uidit germani capuani ep̃i
animã in spera ignea ab angłis incelũ ferri. Tunc
tanti sibi testẽ uolens adhibere miraculi seruan¬
dũ diaconũ iterato bis t̃q eiꝰ nomine. cũ clamoris
magnitudine uocauit. Cũq ille fuisset in solito
tanti uiri clamore turbatꝰ ascendit resperi
partẽq lncis exiguã uidit. Cui tantũ hoc obstu¬
pente miraculũ : uir dĩ ꝑ ordinẽ que fucrant

Expanded text:
vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autquia sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus, velut sub uno solis radio collectus ante oculos ejus adductus est.Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
sicut pleriq subire martyrium possunt:
qui ec̃. in pace exolȩ despicabiles uiden¬
tur. ita non uum qream in becililitatis
for midine corruunt. qui in pac̃e ecele
de quib: prediximus fieri marty res po¬
tu Ie fi denter fatemur. quia hod
iam ex eorum fine colligiuis. esclere en
nec in aꝑta ꝑsecutione poterant. hi
dequib constat. quia & usq ad finc̃
uitȩ in occus tadu anime utrtuter
stiterunt. Pe TRUS
It asseris ita ẽ. sed suꝑ inlignos nos
diuine misericodie dispensationem
miror. quia Gangobar dorim senitiam
moderatus.ut. Soorum sacerdotes
sacrilegos qui eẽ. fidelium quasi uic¬

Expanded text:
sicut plerique martyrium subire possunt, sicut plerique martyrium subire possunt, qui esse in pace Ecclesiae despicabiles videntur; ita nonnunquam in debilitatis formidinem corruunt, qui in pace prius Ede quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute stiterunt. PETR. Ut asseris ita est, sed super indignos nos divinae misericordiae dispensationem miror, qui Langobardorum saevitiam ita moderatur, ut eorum sacerdotes sacrilegos, qui esse fidelium quasi vic
Abbreviated transcription (Latin):
odem quoq tempore dumfere qua¬
driugentos captiuos alios lango bardi
tenuissent. more suo immolauerunt ca¬
put caprę diabolo. hoc ei currentes ꝑ circuitũ.
curcum. & canmine nefando dediclintes
hoc adorare pariter compelle bant. ded
excisdem captiuis maxima multit uelo
magis eligens moriendo iad uttam immo¬
sacrilegis uoluit: & ceriucem quã semꝑ
creator flexerant creature inclinare
contempserent. Unde fac tum ẽ. ut hos¬
tes eos cȩperant graut ira cdndia ac cen¬
si. cunctos gladus ant̃ fecerent quos in
errore suo participes non haberent. Qurdie¬
gͣ mirum si erumpente ꝑsecutionis cempore.
illi martyres eẽ. potuissent. qui in ipsa
quoq pace ecclȩ semes ipsos sem ꝑ affli¬
gendo angustam marcyrii cenuerent
uiam quando irruente ꝑsecutionis ar¬
ticulo hic etiam meruerunt martirii
palmas accipere. qui inpace eccłs latal hui
scłi uias sequi udebantur. nec tamen hoo
quod depois demelectis uiris dicimus.¬
Iam᷑ ꝑsecũtiolnis aꝑte tempus irruit.

Expanded text:
odem quoque tempore, dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo immolaverunt caput caprae diabolo, hoc ei per circuitum currentes et carmine nefando dedicantes. hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo magis eligens moriendo ad vitam immorsacrilegis noluerunt, et cervicem quam semper Creatori flexerant creaturae inclinare contempserunt. Unde factum est ut hostes qui eos ceperant, gravi iracundia accensi, cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes non haberent. Quid ergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere, qui in pace Ecclesiae latas hujus saeculi vias sequi videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem electis dicimussecutionis apertae tempus irruit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ded Neq: hoc sileam : qđ eiusde arriane
hereseos. dãpnationẽ in hac quoq urbe ante
bienniũ pietas suꝑna monstrauit: Ex his qͥtpe
quȩ niro aluid populus cognoriit. alia autem
sacerdos & custos ȩccłȩ se audisse se uidisse
restantur. Arrianoꝵ eccła m regione urb
hiiꝰ quȩ subiliura dicitur. cũ clausa usque

Expanded text:
Sed neque hoc sileam, quod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arrianorum ecclesia in regione urbis huius que Subora dicitur cum clausa usque
Abbreviated transcription (Latin):
bemeg  llus positi euisdem loci as cole
cem unus quisq ei oblationes quas cirans¬
mem um ut cor quod ipse ad se ueni¬
entib offerre potuisi&e. Quoclami neso
ermy ore possessor quidam carterius no¬
quae da scomonialem femina rapuit. sibiꝙ
inlanto matrimonia coniunxitis noq
mox ut nir domini cognouit. erꝑ quos
potuit quę fuerat dĩgnus audire mati¬
cauit Sumq ule sceleris sui sonsouusti
del inquentes solebat increpare. fecit obla¬
cienes. suas easq itt̃ aligrum oblationes misit
ut eiis munera salteͥnines ciendo susaiperor
Sed cum coram eofussent oblationes omiui
deportate. uirdi tacitus sedt̃. singillati oui¬
nes considerare studuit. & om̃s aliãs eligens
atq seor sum ponens. oblationes quas iscient

Expanded text:
colae dam unusquisque ei oblationes suas transmitteret, ut esset quod ipse ad se venientibus offerre potuisset. Quodam vero tempore possessor quidam, Carterius noquamdam sanctimonialem feminam rapuit, sibique illicito matrimonio conjunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, ei per quos potuit quae fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille 337 sceleris sui conscius timdelinquentes solebat, increparet, fecit oblationes suas, easque inter oblationes aliorum misit, ut ejus munera saltem nesciendo susciperet. Sed cum coram eo fuissent oblationes omnium deportatae, vir Dei tacitus sedit, sigillatim omnes considerare studuit, et omnes alias eligens atque seorsum ponens, oblationes quas idem
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ iusam me proiuncia u enerandus uit᷑ me¬
nas nomine. Solitariam uitam ducebat: qui
nr̃orũ multis cognitus. ante hoc fere ẽde¬
gernium defunctus. Se cuus oꝑis narrati¬
one. unũ auctorem non infero. quia po̾ne
tot mhi ineius uita testes sunt. quot sam n
proiunciam. nouerunt. Hic itaq nihil ad
usum sun̾m aliud. nisi pauca apium uascu¬
la possidebat. Huic cum lango bardus qui¬
dam in eisdem apibus rapinam᷑ uoluiss& inge¬
rere. pus ab eodem uiro uerbo correptus e
& mox ꝑ gialignum spm̃ ante. eus uestigia
uexatus. Qua re ex re fac cum ẽ. ut sicũt apd
om̃s incolas. itã etiam apud eandem bar¬
baram gentem eius celebre nomen habe¬
retur. nullꝰq ultra presumer&. eius cellulã
n humilis intrare. Sepe uero exiucina silua
uementes ursi apes eiis cemedere cona¬
bantur ⁊os ille dephensos ferula quam
cuiuis uerba immanisime bestie porgiehant

Expanded text:
 Samniae provinciae quidam venerandus vir Menas nomine solitariam vitam ducebat, qui nostrorum multis cognitus ante hoc fere est decennium defunctus. De cuius operis narratione unum auctorem non infero, quia paene tot mihi in eius vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigiavexatus. Qua ex re factum est ut sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eamdem barbaram gentem ejus celebre nomen haberetur, nullusque ultra praesumeret ejus cellulam nisi humilis intrare. Saepe vero ex vicina silva venientes ursi, apes ejus comedere conabantur: quos ille deprehensos, ferula, quam cujus verbera immanissimae bestiae rugiebant
Abbreviated transcription (Latin):
esfuso ł ae suꝑ lumine omnẽs que eitus¬
tȩ fuerant lam pades ac cenłe sunt
Arnanus uero ep̃s qui uimfacturus adue¬
nerat subita cecitate ꝑ cussus ẽ. atq iam a¬
lienis manibus ad suum habitaculũ reductꝰ
Quod dũ langobardi in eadẽ regione positi
oñs agnoscerent: nequaquã ulterius presũpser̃
catholica loca demerare. Miro & enĩ mͦ res
gesta est : ut quia eiusde arriani causa lampa¬
des in ȩccłȩꝰ beati pauli apłi fuerant extincte
uno eodemq tempore. & ipse lum̃
perderoI& in ȩccła lumen
rediro¬

Expanded text:
effuso desuper lumine, omnes quae extineffuso desuper lumine, omnes quae extinctae fuerant lampades accensae sunt. Arrianus vero episcopus, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est atque alienis iam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro etenim modo res gesta est, ut, quia eiusdem Arriani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant extinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen perderet, et in ecclesia lumen redir
Abbreviated transcription (Latin):
Unde unum narro quod ꝑbone facium
monasterii mei monachum qui usqante
quadriennium fuit cuml angobar &lis.
adhuc ante criennium agnõui. cum
ad his politanam urbem langobar¬
dorum ep̃s scilic& arrianus uenissoe.
& locum illic ubi sua sollempnia a
ger& non haber&. cepit ab euis ci¬
uitatis ep̃o eccłam petere. quam suo
errori dedicarot. Quod dum ualde
ep̃s negar&e isdem qui uenerat arrianꝰ
beati pauli apłi illic ęccłam cominus
sitam se diȩ altero iuolent̃ intraturum
ẽẽ. ꝓfessus ẽ. Quod eius dem eccle custos
audiens festinus cucurrit. ecclames
dlausit. seras muniuit. Facto au̾tem ues¬
ꝑe lampades omnes extinit. seq sin uat¬
riorib abscondit. In ipso aut̾e subsequen¬
tis lucis crepusculo. arrianus ep̃s collecta
multitudine ad uenit.i cl ausas ecłe
uanlias esfrie ⁊  paratus s pente canees¬
nuil ꝓegiao diunigus conculse abicetd
honoiur scris aꝑte sunt atqr cum mnagtis
somitu om̃ta ec̃cłe el austra patuorin̾it.

Expanded text:
ulum narro quod per Bonifacium monasterii mei monachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spoletanam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arianus, venisset, et locum illic ubi solemnia sua ageret non haberet, coepit ab ejus civitatis episcopo Ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, idem qui venerat Arianus, beati Pauli apostoli illic ecclesiam cominus sitam se die altero violenter intraturum esse, professus est. Quod eiusdem ecclesiae custus audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit. Facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arrianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae ianuas effringere paratus. Sed repente cunl regiae divinitus concussae, abiectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
meũ bibetis. seclere autem adelexteram
meam uel adsinistram non ẽ meum d are
nobis. Quid autem cͣilicis nomen. nisi pocu
quia iacob inpassione occubuit iohan nes uero
inpace ȩccłȩ quieuit: in cunctant᷑ colligit᷑
ẽẽ. & sine aꝑta passione marti rͥum. quando
& ille calicem dñi bibere dictus ẽ. qui ex
plecutione mortuus non ẽ. De his auten
talibus tantis iuris quorũ superius memoriã
feci cur dicamus quia siꝑse cutionis tempus
ex sister& martires & eẽ potuisent. qui
tis carnalib desideris resistentes. ꝑ hoc
quod se om̃i potenti dõ incorde mactaue¬
runt. etiam pacis tempore marcy res̃ fucr̃.
um nr̃is modo temporib uiles quoq:
& singularis uitȩ ꝑsonas. de quib nil celes

Expanded text:
meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passiquia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui tis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecularis vitae personas, de quibus ni
Abbreviated transcription (Latin):
omopnenisse: Nam ante hosfere an¬
nos quindecim sicut h cestantur qui
utnẽ opotuerunt. quadragnta iusticu
a rgrodarcdis capti carnes immolaticias
comedere compellebantur Qincumual¬
cle resisterent. & contigere abutusa uhal¬
legum nollent. cȩperc lango bardi qui¬
eis mortem minari. Atillam et̾nam poti¬
us quam presentem uitam ac transitoriam
ailigentes. fidelit̃ per stęterunt᷑ in sua iꝑ
sa constantia simul omnes simul occisi
sunt. Quid itaq isti nisi ueritatis martyres
fuerunt qui ne uetitũ comedendo ui c̃di.¬
torem suum offenderent ebegerunt gla¬

Expanded text:
e. 27. Nam ante hos fere annos quindecim, sicut hü testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti carnes immolaticias comedere conpellebantur. Qui cum valde resisterent et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, quieis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteterunt; atque in sua constantia simul omnes occisi sunt. Quid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo Conditorem suum offenderent, elegerunt gla
Abbreviated transcription (Latin):
suo surgere non ualuit᷑. Qua mre quid ildẽ
beatus. apostolus seruientib sibi uoluit. ni¬
si p̾sentiam sui respectus ostendere: quia
quic quid ꝓ eius ueneratione agerent. ipse
hoc promercede retributionis siñe inter
nus e&̃. e grotauit. GRe corIUS.
uid suꝑ hac remiraris petre nũ quid¬
&nãmente excidit. quia cum daniel
propha magnam illam actͣribil em
uisionem uidit. ex qua etiam uisione
contremuit. protinus aduiit & ego
elangui & egrotaui ꝑ dies płurimos
Caro enim ea quiȩ sunt spc̃ caꝑe non pocest.
& id circo nan nũquam cum mens
humana ultra se ad uidendum ducicur.
ner ces talent þondus uon nalet in sut meeus

Expanded text:
suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine interminus esset, aegrotavit. GREGOR. Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, ferre talenti pondus non valet, in
Abbreviated transcription (Latin):
eput presetteds smnaguus cimor inuaderar eum
uir dei tamscienter de absentib idicar&e
utos horum suspicor martyrum. Pes inuos
subisse potuisse. siebs tempus ꝑsecutionis inue¬
nssce sunt peeie marti generaauũ enot¬

Expanded text:
est ut presentes quoque magnus timor invaderet, cum vir Dei tam scienter de absentibus iudicaretos horum suspicor martyrium subire potuisse, si eos tempus persecutionis inveDuo sunt, Petre, martyrii genera, un
Abbreviated transcription (Latin):
are mormset. ut ab infue midte ista me¬
al ce me nueas c ui ille respondit. Si
ab ipso missa es. surge. eiusq manũ
ra om̃s meius corpore neliui ac menbra soli¬
data sunt. ut solutionis illius signa ulternis
nulla remanerent. Sed si cuncta que in eiuis
eccła gesta cognouimus euoluere conamus:
ab ominium iam proculdubio narrationecon¬
pacescunus. Unde necesse ẽ. ut ad mociestos
patres quorũ uita ꝑ italiae prouincias claruit.
narratiose nr̃a recorqueat : debino bene¬

Expanded text:
te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. Manumque ejusra omnes in ejus corpore nervi ac membra solidata sunt, ut solutionis illius signa ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae in ejus ecclesia gesta cognovimus, evolvere conamur, ab omnium jam proculdubio narratione conticescimus. Unde necesse est ut ad modernos Patres, quorum vita per Italiae provincias claruit, narratio se nostra retorqueat. ΚΕΦΑΛ.
Abbreviated transcription (Latin):
more nudã circũ ferens. imperatorẽ gladio mori
nide gregorio inferendã sem& c̃anuit. & uditiũ
diuinũ qđ ei minatꝰ fuerat. citose subiturũ tanto
magis timuit. quanto gregoriũ credidit ñposse
m̃tiri Mox itaq scripto p̃ces c̃positas. tã eidẽ quã
cunctis patriarchis cuuitatũ siue solitudinũ peccunasq¬

Expanded text:
 nudam circumferens, imperatorem gladio cunct nudam circumferens, imperatorem gladio cunctnide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus fuerat cito se subiturum tanto magis timuit, quanto Gregorium credidit non posse mentiri. 18. Mox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea cupidissimꝰ ac tenacissimꝰ imperator qͥ con¬
suetudines antiqͥssi maᷤ dationũ. legionũ quoque
milites fregueirassime. sic̃ romanorũ narrat historia
defraudabat. cernens gregoriũ intra om̃s mundi strepit¬
ñ egere augustalibꝰ defensionib: quarũ suffragio
ad arcẽ pontificatꝰ hunc fe ꝓuexisse iactita¬
bat. penitꝰ ñ egere: immo canonicis auctori¬
tatib sanctitatis ac prudentiȩ suȩ uirtu-
lica frum̃ta diuiserat sub dolis assertionibꝰ rep̃hendens
Cui gregoriꝰ ut pote qͥ ꝓuectionẽ suã diuno iuditio
in cuiꝰ nimirũ manu. corda regũ c̃sistentia. qͦ cunq
uoluerit inclinant᷑. ñ caducis humanis fauoribꝰ depu¬
tabat. uoce libera c̃tra dicens. his eũ responsionibꝰ
fregit. deturbauit. atq ñ nulla defucuro dĩ uiditio
ralitatẽ uocis tanti pontificis. rep̃hensionisq c̃stan¬
tiã ãmiratꝰ. qͥa defuturo dĩ iuditio se t̾ruerat: ad exer
Quã uidelic& a foro usq adstaturã gneã gradiatoris¬

Expanded text:
Praeterea cupidissimus ac tenacissimus imperator, qui consuetudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, defraudabat, cernens Gregorium contra omnes mundi strepitus, augustalibus defensionibus, quarum suffragio ad arcem pontificatus hunc se provexisse jactabat, penitus non egere: imo canonicis auctoritatibus, sanctitatis ac prudentiae suae virtutilica frumenta diviserat, subdolis assertionibus reprehendens. Cui Gregorius, utpote qui provectionem suam divino judicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio rtatem vocis tanti pontificis, reprehensionisque constantiam admiratus, quia de futuro Dei judicio se terruerat, ad exercquam videlicet a foro usque ad aeneam statuam gladiatoris
Abbreviated transcription (Latin):
transilio: meiq: loctoris occulũ ad illius uenerandi sori¬
nii plenitudinẽ cimis ipse pene in cunctis auctoritate
papa largiente secutꝰsũ retrans mitto.
Quidã heremitarũ uir magne urtutis. qͥ pichil in hoc mundo
possidebat p̃t̃ unã cattã. quã blandiens crebro qua cohab¬
tatricẽ insiuis gremiis refouebat. orasse ferta ad dñm.
ut sibi ostendere dignaretur. quã future remunerati¬
deserens nil ex eiꝰ diuitis poffider&. Cũq: noc te quadã
dormira cognoscit sibi reuelatũ fuisse : ut c̃ gregorio
romano pontifice mansionẽ sibi p̃parandã sperare
debuiss&. At ille fortit̃ in gemiscens. parũ sibi fuisse
uoluntariã rerũ in opiã.tantaq sue remotionis ieiunia

Expanded text:
io, meique lectoris oculum ad illius venerandi scrinii plenitudinem, cujus ipse pene in cunctis auctoritatem, papa largiente, secutus sum, transmitto.quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remuneratideserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntariam rerum inopiam, tantaque suae remotionis jejunia