comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libui. gr̃e. his modis ques subdit. nec debet
aliquis deesse. parata enĩ est gr̃a. et hoc est qd̃ hic
ostendit. Nor enĩ accessistis. ad asꝑitatẽ legis ꝙͣ
descubit. ut e ꝯtrario intelligatur suauitas gre
Mos enĩ ꝯꝑancium rem rei est ut alteram depri¬
mnant atq ercemuent. ut sic alterꝰ eminentia
lorũ ergo asꝑitatẽ describens ait. Non enĩ acces
ad. ig tractabilem .i. palpabilem. et accessibilem
quo .s. motu corporis accedit᷑. s ad sp̃m .s. qui ẽ¬
titu m̃tis itur. et si accessistis ad turbinẽ. Cur¬
bo esti uis uentoꝵ cum grandine et pluua. ħ
ad luteram in datione legis fca suuit. Turboã
sigt̃at impetum uttioꝵ que perlegem mag̃ dona¬
ꝑ gr̃am sp̃c .s. uł turbo sigc̃at ominationem sp̃iꝰ
legis. Si quis hoc uł illã fecerio: morte moriatur
et caliginem. Caligo tenebrositas ignis. ⁊ fumi qͣ
significatur: qr obscura erat lex Caligo enĩ ob¬

Expanded text:
gratiae his modis quos subdidit. Nec debet aliquis deesse, parata est enim gratia. Et hoc est quod hic ostendit: Non enim accessistis ad asperitatem legis quam describit, ut econtrario intelligatur suavitas gratiae. Mos enim comparantium rem rei est, ut alteram deprimant, et alteram extenuent, ut sic alterius eminentia lorum ergo asperitatem describens, ait: Non enim accessistis ad ignem tractabilem, id est palpabilem, et accessibilem, quod scilicet motu corporis acceditur, sed ad Spiritum ritu mentis itur. Et non accessistis ad turbinem. Turest vis ventorum cum grandine et pluvia. Haec ad litteram in datione legis facta sunt. Turbo autem significat impetum vitiorum quae per legem magis do gratiam. Vel turbo significat comminationem ipsius legis. Si quis hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur, quia obscura erat lex. Caligo enim
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iusti. cur nõ: qr sapi¬
unt ea que car. sunt .i. in¬
tenti et curiosi sunt ĩ car¬
nalib. car nalia pio sũ¬
mis bonis ꝯcupiscentes

Expanded text:
sunt justi. Cur non? Quia sapiunt ea quae carnis sunt, id est intenti et curiosi sunt in carnalibus, carnalia pmis bonis concupiscentes
Abbreviated transcription (Latin):
talttas interneniendo percducat. ꝙ neq fie¬
ta uerbi diuinitate. s carins suscepta ĩ firmi¬
ip̃i beati ⁊ ĩ mortales cũ deo ut ni sint mor¬
tales. uł miseri cũ hoĩb. mali ã angłi quodã
modo medii sunit. qr ĩ mortales sunt cũ deo.
dii. qr ad hoc se interponit medius malus ange¬
lus ĩmartalis et miset. ut ad beatã ĩ mortalita¬
tem transire nõ sinat. cui corararius ẽ medi¬
ator bonus. qui et mortalis ad ip̃c ee uoluit.
et beatus meterntate per sistere potinit. qui
nõ se interposuit ut ad beatam ĩ mortalitatẽ
beatus ut mortalitate transacta ex mortuis
ĩmortales et ex miseris beatos faceret. alius
est ergo medi̾us malus qui separat amicos
alius bonis qui reconciliat inimicoẜiixp̃e¬
un dedit re

Expanded text:
talitas interueniendo perducat. quem neque non fieta uerbi diuinitate, sed carnis infirmiipsi beati et immortales cum Deo, ut non sint mortales vel miseri cum hominibus. Mali autem angeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt cum Deo, dii, quia ad hoc se interponit malus angelus medius immortalis et miser, ut ad beatam immortalitatem transire non sinat. Cui contrarius est bonus Mediator, qui et mortalis ad tempus esse voluit, et beatus in aeternitate persistere potuit, qui non se interposuit ut ad beatam immortalitatem tbeatus, ut, mortalitate transacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconciliat inimicos, id equi dedit se
Abbreviated transcription (Latin):
tere et iunge sic. unus
mediat. hic est arbit ille quẽ iob desidirat di¬
cens. utinam sec nobis arbiter. Mecliator ã intex
dm̃ et hoĩes opertebat ut haberet aliqͥd siłe deo.
et aliqͥd siłe hoĩb ne per oĩa hoĩb siłis longe

Expanded text:
terae, et junge sic: unus mediat. Hic est arbiter ille quem Job desiderat dicens, uter esset nobis arbiter. Mediator autem inter Deum et homines oportebat ut haberet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominibus, ne per omnia hominibus similis, longe
Abbreviated transcription (Latin):
onire legis. uł custecliebamur sub lege. qy inum.
custocdiebanur dico: conclusi. q̃. in ergastulis ser¬
uire coacti. cõnclusio eoꝵ erat timor unius dei ⁊
cognino preuaticationis. et ꝙ pͥuaricatores ip̃ius
legis inuent sunt. nõ ad perniciem s ad utilita¬
tem ualuit eis qui credidecirat. cognitio enũ ma¬
ions egritudinis et desiderari medicũ uehemen
cut et gr̃a in quo enim nr̃ra prins erat fides quã
ueniret gr̃a. Nemo penitus glouetur se fidem ex
ꝓprio sensu genuisse. per quem poss oredere deo:
s agnoscat pet gr̃am a deo uniciriq reuelatam
litatem lex tp̃a hũit. Quid ergo itilitas post fidẽ¬

Expanded text:
nus Vel, custodiebamur sub lege, quasi inviti. Custodiebamur dico, conclusi, quasi in ergastulis servire coacti. Conclusio eorum erat timor unius Dei et cognitio praevaricationis, et quod praevaricatores ipsius legis inventi sunt, non ad perniciem, sed ad utilitatem valuit eis qui crediderunt. Cognitio enim majoris aegritudinis et desiderari medicum vehementcut et gratia. In quo enim nostrum prius erat fides, quam veniret gratia? Nemo penitus glorietur se fidem ex proprio sensu genuisse, per quem posset credere Deo, sed agnoscat per gratiam a Deo unicuique revelatam.litatem lex tantum habuit, quid ergo utilitatis post fide
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo sic deus disposuit. ut hoĩes nota sua ͭ legis in fir¬
nutate accelecarent ad gr̃am et credendo ꝓmissa
osequerentur. lex ergo data est ut gr̃a quereretur.
gr̃a data est ut lex impleretur. nec enĩ suo uitio
si implebetur lex. s uitio puidentie. carus quod
uicium per legem demonstranclum. ⁊ per gc̃am.
quasi spontanea quã
nullum mercum

Expanded text:
su Christi. Quasi dicat: Ideo sic Deus disposuit, ut homines vota sua et legis infirmitate accelerarent ad gratiam, et credendo promissa consequerentur. Lex ergo data est ut gratia quaereretur, gratia data est ut lex impleretur. Nec enim suo vitio non implebatur lex, sed vitio prudentiae carnis: Quod vitium per legem demonstrandum, et per gratiamquasi spontanea, quam nullum meritum
Abbreviated transcription (Latin):
qr non dat sp̃m uiuificani¬
tem. s tm̃ est scciptura¬
et hec. conclusit oĩa sub
peccato .i. iudeos oĩo clau¬
sit sub peccan ds̃is oictĩ enim concupis ceutia
⁊̃ ipsius mandata trans gressione rei facti sunt.
sos esse sub peccatõ. Non est enũ lex data ut pec¬
catum anferret. s ut sub peccatoꝰ oĩa ꝯclusa os
ceret. qui sibi sanus iudebatur. ut peccata. de¬
monstratẽtur: nõ ut auferertur data ẽ ut in¬
uenitet se homo. nõ ut morb sanaretur. s
ut preuaticatione morbo crescente medicus
quereretut. Cau ergo negat egrinidinem su¬
am. suꝑfluram indicat saluatorem. ergo et in
uicium qd̃ nobis inflictum est saluatorem q̃ramus.
ꝯclusit deus oĩa in mnccedulitate ut olm misertat᷑.¬

Expanded text:
ificantem, sed tantum est ScripturaEt hoc conclusit omnia sub peccato, id est Judaeos omnino clausit sub peccati dominio. Victi enim concupiscentia, et ipsius mandati transgressione rei facti sunt. sos esse sub peccato. Non est enim lex data ut peccatum auferret, sed ut peccato omnia conclusa ostceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in vitium quod nobis inflictum est Salvatorem quaeramusConclusit Deus, omnia in incredulitate ut omnium misereat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quo euuangłio predi¬
cando. laboro usq ad
u̾bũ dei ñ ẽ alliga. in
me. et si corpus .i. licet
ego sim alligatus corpo
sentes. et litteris absen¬
des docere sĩ cesso. ⁊ ideo¬

Expanded text:
in quo Evangelio praedicando, laboro usque adverbum Dei non est alligatum in me, etsi corpus, id est licet ego sim alligatus corporsentes et litteris absentes docere non cesso. VE
Abbreviated transcription (Latin):
itaq enuangłistam. non ad hoc eunangłizantẽ
ut euuangłi uendat. seciraun facit et nult
ut intelligat. quod nect̾ia sibi suĩe ab eis ĩ qͥb
deo militat ⁊ quos canqͣm cultor uintã greccit.
uł tanqͣm gregẽ pascit. sĩ ẽ m̃dacitas. s potestas.
timotħs ã tante abstinentie fuit. qd ⁊̃ alicits
temperans se uolebat de labore manuũ uiuere
tum dñs decreuent. ut qui euuãgłm annuncias
de euuangłio uiuat.sttellige .q. dicoi¬

Expanded text:
itaque evangelistam non ad hoc evangelizantem, ut Evangelium vendat, securum facit; et vult ut intelligat quod necessaria sibi sumere ab eis in quibus Deo militat, et quos tanquam cultor vineam exercet, vel tanquam gregem pascit, non est mendicitas, sed potestas. Timotheus autem tantae abstinentiae fuit, quod etiam a licitis se temperans volebat de labore manuum vivere, cum Dominus decreverit ut qui Evangelium annuntiat de Evangelio vivat. Intellige.
Abbreviated transcription (Latin):
cipias nec̾cia a subditis
et in hoc si uideor contra¬
ria. et otra ħ qd̃ ipse ego
fatio dr̃e. intellige q̃ dico
u discerne quid quare
d̾r. Iõ enũ dico ut accipi¬
as. qr tu in firmus es. iõ
ego abstinco. qr mͥ de ac¬
ceptione scandalum ẽ.
Intellige dico qd potes.
nabitur. ⁊ ut legitime

Expanded text:
cipias necessaria a subditis. Et in hoc si videor contraria, et contra hoc quod ipse ego facio, dicere, intellige quae dico, id est discerne quid quare dicitur. Ideo enim dico, ut accipias, quia tu infirmus es. Ideo ego abstineo quia mihi de acceptione scandalum est. Intellige dico quod potes. nabitur, et ut legitime
Abbreviated transcription (Latin):
est. non sirm gratis
gf̃e der ut ei ꝯparem
alud .i. legem ut di¬
cam per legem esse
iusticiam. uec debeo.
ra legis quib iudei
confidebant. iusticia

Expanded text:
est: Non sum ingratus gratiae Dei, ut ei comparem aliud, id est legem, ut dicam per legem esse justitiam. Nec debeo: ra legis quibus Judaei confidebant, justitia
Abbreviated transcription (Latin):
. qr ex deo pendet.
et est ei subiectus
ut alii hoĩes. ⁊ iõ ouenit ei pat si opus ẽ. ⁊ ꝙ
omnes eque et uno deo pendent. ⁊ sunt. ecce u̾m
quomodo coniungit dicens eẽ gx uno. It̾m intu¬
ere quantum inter est. ille quidem sanctifica:
nos scificamur. licet ergo er uno simus. u̾mp¬
tñ multũ interest. Ille eñ est ex pr̃e scd deita¬
tem ut ꝓprius silius .l. ex enis tẽntia genitus. nos

Expanded text:
 ex Deo pendet, et idem ei subjectus ut alii homines, et ideo convenit ei pati opus est, et quod omnes, aeque ex uno pendent et sunt. Ecce iterum quomodo conjungit dicens esse ex uno, item, intuere quantum interest, ille quidem sanctificat, nos sanctificamur. Licet ergo ex uno simus, verumtamen multum interest. Ille enim est ex Patre secundum deitatem ut proprius Filius, id est ex ejus essentia genitus, nos
Abbreviated transcription (Latin):
et non instat ues dni:
Itaq frẽs state. ĩ mobiles
in fide. et ut stetis. te.¬
nete traditiones quas
a nobis cliclicistis. us ꝙ
ad intellectum. siuc ꝑ
sermonẽ. prisentem. suit
per epłam nt̃am. Ipse

Expanded text:
et non instat dies Domini, itaque fratres, state immobiles in fide. Et ut stetis tenete traditiones quas a nobis didicistis usque ad intellectum, sive per sermonem praesentem, sive per epistolam nostram. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur d̾s potentia qua
creator est imii̾isoꝵ. et
caritatis. qui dilg̃t nos
dendo filium suum ꝓ¬
nos et declit
nam. et spem
ni opere et

Expanded text:
dicitur Deus, potentia qua Creator est universorum; et charitatis, qui dilexit nos dando filium suum nos, et dedit nam, et spem ni opere et
Abbreviated transcription (Latin):
faciant ñ nuitantur. s ip̃a mutant in se inte¬
gra et in ꝯcussa manentia sic̃ sapĩa accedens ho¬
mini si ip̃a mutatur. s hoĩem mutat ꝙ̃ de stul¬
to sapientem facio quedam uero sic accediuit¬
ut mutent et mutentur. ut cib qui amitens
spẽm suam in corpus u̾titur. et grilitatem atꝙ
languorem in robur atq ualentiam conmutat.
tertium genus est cum ea que accedunt nͨ mu¬
tant ea quib accidunt. nͨ ab eis ip̃a mutantur.
sicut amlus positus indigito quod genus rarss¬
sune reperinir. quartũ gemus est c̃ ea q̃ accedũt
nuitantur ñ asua natura. s qͦdemm formant᷑.
it aliam spẽm et formam acciplunt. ut ẽ ueitis
que deiecta atq deposita ñ ht̃ tam formã quã
sumit inclita. In cluta enĩ m̃bris accepit fo¬
tipieus. neq ou̾sus aut transiuitatus in hoĩem
amissa inomutabili stabilitate. ⁊ ĩ siłi. ho. fa. Ẽ.¬

Expanded text:
faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se intefaciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic acceduut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens suam speciem in corpus vertitur, et exilitatem atque languorem in robur atque valentiam commutat. Tertium genus est cum ea quae accidunt nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus in digito positus, quod genus rarissime invenitur. Quartum genus cum ea quae accidunt mutantur non a sua natura, sed quodammodo formantur, et aliam speciem et formam accipiunt, ut est vestis quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enicipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed in similitudinem hom
Abbreviated transcription (Latin):
rebus. et creatorem hoĩs
est qd̃ ille. qr ille est deus: et ille. ille omp̃e: ⁊ ille
ille ĩmutabilis: et ille: ideo non rapina erat e
natus. ita semꝑ equał non itaq nõ equalẽ genust.
uł equalitatẽ iam nato addidit. s gignendo eam
dedit. qua equalẽ nõ imparem genuit. Nõti igit᷑
ĩmerito scriptura utrumq cdicit. ẜ et equalem pa¬
ta silium. et pattem mainem filio. illud so fomã
dei. hoc ẜ̃p formã sccui so qd̾ si tm̃i pt̃e. s etiã se¬
qr dei u̾bum. homo qr inimitate persone accessit
u̾bo aĩa rõnalis et caro. Cum eis̃ eẽt uscris dei
filius si gr̃ã s natura ut eẽt ⁊̃ plemis gr̃a fc̃s est
⁊̃ hõĩs filius. unius dei filius. idtmnq filius hoĩs.
initio. hõ acecto initio. Sicut enũ nõ augetur
nis personaꝵ cum caxo accedit aĩe ut sit unus
homo. sic augetur non nu̾s ꝑsonaꝵ cum homo
liganus huius singularitatem petsone. niõ ut¬
ram mutata est. ut de sisteret ẽẽ liuinitas. nec

Expanded text:
rebus; et Creatorem hominiquia ille Deus et ille; ille omnipotens, et ille; ille immutabilis, et ille. Ideo non rapina erat aenatus, ita semper aequalis. Non itaque inaequalem genuit, vel aequalitatem jam nato addidit, sed gignendo eam dedit, quia aequalem, non imparem genuit. Non igitur immerito Scriptura utrumque dicit, scilicet et aequalem Patri Filium, et Patrem majorem Filio, illud propter formam Dei, hoc propter formam squia Dei Verbum; homo, quia in unitate personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut esset etiam plenus gratia factus est et hominis filius, initio, homo a certo initio. Sicut enim non augetur numerus personarum, cum caro accedit animae, ut sit unus homo, sic non augetur numerus personarum, cum homo legamus huius ram mutata est, ut desisteret esse divi
Abbreviated transcription (Latin):
u hñdo hoĩem inuentus est ut homo eis quib
in hoĩe apparut. qd̵ dicit ut hõ talis ẽ quile ĩ
in se natura hõis uaturã dei nutanit. nat es
sed̾o. Non enim mutauit homo dm̃ ⁊ mutatus
est ab illo. nec eotexcio. Non eñ sic assiptus
est hõ ut nec ip̃e inutaret dm̃ nec ab illo mui¬
taritur. s pocius ex quarto. Sic enĩ assumptꝰ¬
sibi uniens quodammodo atq ꝯformans in¬
mortalitati eternitatiq sociaret. Nec eigo oportet
intelligi mutatum se uerbum susceptione ho
minus sicut nec m̃bra ueste inclucta mutantur.
quainus illa suscepno mesfabibłr susceptio
suscipienti copularet. hĩtus ergo est. susceptio
hominis qĩ uestis qui non mutat quod uestitur

Expanded text:
ndo hominem, inventus est ut homo eis quibus in homine apparuit. Quod dicit ut homo, tale est, quale et in se natura hominis naturam Dei commutavit: neque ex secundo; non enim et mutavit homo Deum, et mutatus est ab illo: neque ex quarto; non enim sic assumptus est homo, ut neque ipse mutaret Deum, nec ab illo mutaretur: sed posibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum minis, sicuti nec membra ueste induta mutantur, quam quam illa susceptio ineffabiliter susceptum suscihominis, quasi vestis quae non mutat, quod vestitur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut qui gustat breuiter erꝑitur. gustarer
mortem redempti sunt et saluati. uł ꝓ oĩb
hominib gñaliter mortuus est. qr omnib
precium sufficit. et iõ ꝓprie dixto. pͥro omĩb¬
mortuus est. et si enim omnes nõ crecdunt:
ipse tñ quod suum est impleuit. Dicebat¬
icebat enim

Expanded text:
sicut qui gustat breviter experitur. Gustaret,sicut qui gustat breviter experitur. Gustaret,mortem redempti sunt et salvati. Vel pro omnibus hominibus, generaliter mortuus est, quia omnibus pretium suffecit. Ideo mortuus est. Et si enim omnes non credunt, ipse tamen quod suum est implevit. Decebat enim
Abbreviated transcription (Latin):
angeli possunt dicit homine. qr maiores
sunt hominis corpore et sunt aĩo maiores¬
s in eo tr̃a quod peccan originalis merito
corruptibile corpus aggrauat ip̃m aĩm.
natura uero humanie merius. qualem xp̃c
assumpsit que nullo pcco potuit depraua¬
ri solus maior est deus. sꝑ quid ergo mo.¬
dico quam angłi minoratus dicatur. a
passionem mortis. Nlatura uero homitus
que mente rõnali ⁊ intellectuali creaturas
ceteras anteceuit. deus solus est maior.
tre dici si forma serui maior est qua ma¬
iores uidentur angeli. nec recte cogitas nec
bat. pater maior me est. qui si carni sue
solum. s ⁊̃ m̃ti quam gerebat humane
dm̃ prẽm ꝓ fecebat. que tota sine dubio
forma agnoscitur serui quam seruip tota
qui est gratia dei. qr gratis dat. uł qr gra¬
tis datiuĩ est nobis qustaret mortẽ. uł ita¬
ut sit casus ablatiiuis hoc modo. ut grã dei.
.i. per gc̃am deb qr homo non meruit. iple gͣ¬
taret. moꝵ proprie dicit gustaret. q a mara

Expanded text:
angeli possunt dici homine, quia majores sunt hominis corpore, majores sunt et animo; sed in eo tantum quod peccati originalis merito corruptibile corpus aggravat ipsum animum. Natura vero humanae mentis qualem Christus assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Propter quid ergo modico quam angeli minoratus dicatur apepassionem mortis. Natura vero hominis quae mente rationabili et intellectuali creaturas caeteras antecedit, Deus solus est major. tre dici, si forma servi majorem qua majores videntur angeli, non recte cogitas, necbat: Pater major me est, qui non carni suae solum, sed etiam menti quam gerebat humanae Deum Patrem praeferebat. Quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, quoniam servit tota qui est gratia Dei, quia gratis dat, vel quia gratis datus est nobis, gustaret mortem. Vel itaut sit ablativi casus hoc modo: ut gratia Dei, id est per gratiam Dei qua homo non meruit, ipse gustaret, proprie dixit gustaret, quia amara
Abbreviated transcription (Latin):
tismi sui potestatem da¬
re alicui. uł aliquib p̾ci
pius seruis suis. ut quẽ¬
admod̾. ꝑ uirgaro floren¬
tem demonstratus est a aron sacerdos. ita ꝑ aliꝙ sig¬
tium demonstrarentur excellentioris dignitatis mi¬
nistri. et dispensatores minist̾ioꝵ qui soli haptiza¬
re deberent. s si hoc sieret ip̃oꝵ iam bapts dr̃etur.
quamuis eis a domino attributus. sic̃ bop̃s ioħis
baptitauit. qui canqͣm obliti in cuius noĩe bapti¬
⁊ati ẽẽnt. ꝑ hoĩm noĩa se diuidebant. Cum enĩ

Expanded text:
tismi sui potestatem dare alicui, vel aliquibus puis servis suis, ut quemadmodum per virgam florentem demonstratus est Aaron sacerdos, ita per aliquod signum demonstrarentur excellentioris dignitatis ministri, et dispensatores mysteriorum qui soli baptizare deberent. Sed, si hoc fieret ipsorum jam baptismus diceretur quamvis eis a Domino attributus, sicut baptismus Jbaptizavit, qui tanquam obliti in cujus nomine baptizati essent, per hominum nomina se dividebant. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Unde id ip̃m dixit. suꝑ quẽ uideris sp̃m quasi
columbam descendentem et manentem. hic est
stepħe domun i il

Expanded text:
Unde ad ipsum dicitur: Super quem videris Spiritum quasi columbam manentem et descendentem, hic est Stephanae domum, i
Abbreviated transcription (Latin):
enum dubium est quia
onmes nõ querentes dm̃.
declinant ab eo et inclitĩa¬
cum ipsa declinatione. in¬
utiles fac. sunt. qr et ali¬
os declinare fecerunt idro
nauerunt ut diximus. ita
aliis inutiles fucrurt. qd̾
cipati bonos si poss fieri uoe¬
pare uellent ut sic̃ sepul¬
crum patet ad recipienda
cadauera ita et ad u̾sus
qr huius modi homuiũ uerba niuscipula sunt. ad
hoc enu locuntur ut decipaut dot sicut per labia

Expanded text:
enim dubium est, quia omnes non quaerentes Deum declinant ab eo, et inclinancum ipsa declinatione, inutiles facti sunt, quia et alios declinare fecerunt. Augnaverunt, ut diximus, et ita aliis inutiles fuerunt, quodcipati bonos si posset fieri, devorare vellent, ut sicut sepulcrum patet ad recipienda cadavera, ita et adversus quia hujusmodi hominum verba muscipula sunt. Ad hoc enim loquuntur ut decipiant. Ut sicut per labia
Abbreviated transcription (Latin):
contennonem et litẽ com¬
ponit q̃ inter uideos et gen¬
tiles orta erat. cum illi tã¬
qͣm ex m̃itis oꝑm legis si¬
hi redditũ euuangłu pre¬
mium athitrarentur. illi

Expanded text:
contentionem, et litem componit quae inter Judaeos et gentiles orta erat, cum illi tanquam ex meritis operum legis, sibi redditum Evangelii praemium arbitrarentur; illi
Abbreviated transcription (Latin):
siłitudo sĩ otinuo ymago: nec equalitas u̾bi gr̃a.
inspeculo est ymago et siłitudo. nõ tñ equalitas
qr multa desit ymagini. q̃ in sunt illi rei de qͣ
ex pressa est. pot̾ etiã aligñ eẽ ẏmago ĩ qua fit
equalitas ut ĩ ꝑentib ⁊ filiis inuenitur ymago.
et siłitudo. et equalitas. eccepte tp̃e quo procedũt
pentas. qr de pente exprimitur siłitudo filii. ut recte

Expanded text:
similitudo, non continuo imago, nec aequalitas. Verbi gratia, in speculo est imago et similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, de qua expressa est. Potest etiam aliquando esse imago in qua sit aequalitas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte
Abbreviated transcription (Latin):
uera intermisceat. uera ergo falsis in ordint¬
de per muixta una docͥtrina significantt lepͣm
que uinus corporis colorem diuensis locis narrati.
onis lepra libera monstraretur cũ alus apłis ⁊¬
tulit enmuangelium. alier enim non crederet
ecclesia ei qui non fuerat cum domino S en¬

Expanded text:
rmisceat. Vera ergo falsis inordinate permista in una doctrina significant lepram, quae unius corporis colorem diversis locis variat onis lepra libera monstraretur, cum aliis apostolis contulit Evangelium. Aliter enim non crederet Ecclesia ei qui non fuerat cum Domino. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Iam enũ ab ipsis predicabatur qñ per reuelatio¬
nem xp̃i ip̃m u̾bum eoꝵ paulus accepit. ⁊ ꝑ
hec uerbum. et si si per eos cũ accepiss adeo
illud credidit paulus. Unde et contulit cum il¬
lis euuangłm. et dextras accepit. qr idem u̾bũ cũ
eis. et si nõ per eoi hũit. Ip̃a enĩ collatio unam
doctene spẽm excussa oĩ lepre uanetate monis¬
trauit. leprosi enĩ quos drts inenuangłio cricas¬
se leg̃r et misssse ad sacerdotes ut se ens ostende¬
rent absurde intłu ilłi qui scĩam uere fidei si
hũtes uanias doctrnas profitentur erroris. Nul

Expanded text:
er revelationem Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit, et per hoc verbum, et si non per eos. Cum accepisset a Deo illud, credidit Paulus: unde et contulit cum illis Evangelium, et dextras accepit, quia illud verbum cum eis, etsi non per eos habuit. Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem excussa omni leprae varietate monstravit. Leprosi enim quos Dominus in Evangelio curasse legitur, et misisse ad sacerdotes ut se eis ostenderent, non absurde intelliguntur, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur er
Abbreviated transcription (Latin):
se securitatem euuangelii msi eẽt auctorita¬
te petei ꝯfirmatum et alioꝵ roboratũ. apłc erũ
paulus post xp̃i ascensionem de celo uocatus si
nõ apłis coĩcaret et cũ eis emuãgłm ꝯ ferret quo
eiusdẽ societatis appareret. eccłia illu omnino
nõ crederet. S cũ cognouissent eum ħ annuu¬
cantem qđ illi ⁊ in eoꝵ coĩone et unitate ui¬
uentẽ accedentib ã per eum talib signs qu̾a
tissime dixit locutus audiatur. nõ pro his tan

Expanded text:
Evangelii, nisi auctoritate Petri esset et aliorum roboratum. Apostolus enim Paulus post Christi ascensionem, de coelo vocatus, si non apostolis communicaret, et cum eis Evangelium conferret, quo ejusdem societatis esse appareret, Ecclesia illi omnino non crederet, sed cum cognovissent eum hoc annuntiantem quod illi, et in eorum communione et unitate viventem, accedentibus etiam per eum talibus signis, quaipse dixit, locutus audiatur. et putat Man
Abbreviated transcription (Latin):
trum tenenda eẽt annon. tt̃m ascencdi iero. non
ait ini. s ascendi prositu tetre. ascendi dico cum
barnaba qui de iudeis erat assumpto et tyto.
qui degentib quasi hinc inde testes hũi quib
assertione predicationis. qr multil erat scrapu¬
lus in doctua apłi per turbantb iudeis. per ħ¬

Expanded text:
trum tenenda esset an non, iterum ascendi Hierosolymam, non ait, ivi, sed ascendi, pro situ terrae. Ascendi, dico, cum Barnaba, qui de Judaeis erat. Assumpto Tito, qui de gentibus. Quasi dicat: Hinc inde testes habui, quibassertione praedicationis, quia multis erat scrupulus in doctrina Apostoli, perturbantibus Judaeis.
Abbreviated transcription (Latin):
plius est amaloẽ
et si nõ amalo iu¬
mẽtis amalo est si
credentis Ideoq nõ
ait. Si quis ampliꝰ¬
lum ẽ. S qd ampli¬
us est amalo ẽ. Se¬

Expanded text:
plius est, a malo est : et si non a malo jurantis, a malo est non credentis. Ideoque non ait, si quis amplilum est; sed, quod amplius est, a malo est. De
Abbreviated transcription (Latin):
Memores enim
estis fr̃s labo¬
gationis noc¬
de et die ope¬
rantes ne ꝙ̃
remus. predi¬
cauimus uo
bis euuange¬
nim testes es¬
tis et deus ꝙͣ
sc̃e et iuste et
sine q̃rela uo

Expanded text:
memores enim estis fratres labogationem nocte et die operantes ne quem remus praedicavimus in vobis evangevos testes estis et Deus quam sancte et iuste et sine querella vo
Abbreviated transcription (Latin):
paecepit. qi ñdum tanta gã salintoris illixcrtat. et per
moysen dñs usserat. ne qui alienigenam iporem du¬
quib si nõ amibo crederent. s unis uł una. ⁊ infide¬
lis cum fideli ꝯsenticet habitare nec ꝓhibeci a dño
debuit fidelis in fidelem dimitte nec iubeti. Ideo sĩ

Expanded text:
praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duquibus si non ambo crederent, sed unus vel una, et infidelis cum fideli consentit habitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere, nec juberi, ideo nec
Abbreviated transcription (Latin):
hnn qi  nib consulit. Mõnet er¬
osset licite relinquere
usus ip̃ius potestatis aliis affect impeclimenturm
salitis sic̃ est illud unde iam diu loquimur.s.
discessio fidelis ab in fideli quã ñ prohibet dñs. ꝙs
coram illo non est in iusta s apłs ne fiat suadet ꝯsi¬
fornicationis ꝑ misit quidem uoeorema dimittx s ñ
iussit. et sic dedit apło locum monendi: ut qͥ uo¬
luerit non dumtat duuttat infidelem q̃ forsan
fiat fideł. et qui uoluecit licite dimtttere possie
Qlĩia enĩ fidelis in fidelem relinq̃re licite potest.
Ideo hoc dñs non prohibet. Quod enim dr̃s ꝓ hibet
feri oio nõ licet. hoc ã sieti licet. Nadã si foriucatio
carrus detestanda est in comuge. quatomagis
fornicatio mentis ĩ: in fidelitas. s quia italicate
intrrccedit apł et monet si fica. Sic ecgo ab io¬
fidelib nec iubentis a dño. nec ꝓhibentur fide¬
dimittere alierugenas ꝑ quas ibarit ad deos alienos.
noa ille ꝑmaritos acqͥrebanitur deo. Rcte mas hos

Expanded text:
rginibus consulit. Monet erosset licite relinquere,usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum salutis, sicut est illud unde jam diu loquimur, scilicet discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est injusta. Sed Apostolus ne fiat, consifornicationis permisit quidem uxorem dimitti, sed non jussit: et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fidelis infidelem relinquere licite potest, ideo Dominus non prohibet. Quod enim Dominus prohibet, fieri omnino non licet: hoc autem fieri licet. Nam si fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est infidelitas. Sed quia ita licituintendit Apostolus et monet non fieri. Si ergo ab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fidedimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte itaque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
alteti nuibere et scłr
uir non diuttat.
ixorem suam nisi causa forucationis preter ꝙ¬
non debet uio demittere uxirem suam ꝙ facdret
eam mechari quod si iłla est adultem᷑. ipse neu
facit s adulteram dimiprit. Supplendum est
hic quod de uxore pͥmisit. s quod si dumsexit
ne cluicat aliam. uł reconcilictur igrom. Simi¬
liter eñ forma seruatut inuiro et in mulis¬
re ambro siuis tã ccto ideo uon subdrr ħ de
uito sicut de muliere. quia licet uiro aliam diꝑ¬
cere. quia infecior non omnino hac lege utitiro
qpaa pocior quod afalsariis d̾r &̃ appositum
am ceteris postqͣm¬
am ceteris ego et de conutio f delie¬

Expanded text:
alteri nubere. Et similiter, vir non dimittat uxorem suam, nisi causa fornicationis. Praeter non debet vir dimittere uxorem, quia faceret eam moechari. Quod si illa est adultera, ipse non facit, sed adulteram dimittit. Supplendum est hic quod de uxore praemisit, scilicet quod si dimiserit, ne ducat aliam, vel reconcilietur uxori. Similis enim forma servatur in viro, et in muliere. Ambrosius tamen dicit: Ideo non subdit hoc de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere, quia inferior non omnino hac lege utitur qua potior. Quod a falsariis dicitur esse appositum. Nam caeteris. Postquam egit de conjugio fideli
Abbreviated transcription (Latin):
ã nic iuberi. qr non cͣc uissionem dsu gentiles fu¬
exurit ambo ꝯiuncti. licirii ergo erat ꝑ iusticiam.
s licitum non erat faciend̃ p̃p liẜram beniuolentia
Quod ã cligerat de uiro: subdit de muliert. Et si qͣ¬
Et si qua muli

Expanded text:
beri, quia non contra jussionem Domini gentiles fuerunt ambo conjuncti. Licitum ergo erat per justitiam, sed licitum non erat faciendum propter liberam benevolentiam; quod dixerat de viro subdit de muliere. Et si qua muli
Abbreviated transcription (Latin):
suple niu causa for¬
nicationis. ħ ẽ enun¬
pit que hic taceture.
forucationis. hanc enmm solam cãm excrpit de¬
iiauĩ. ceteras uero uniũsas molestiał si q̃ for¬
te extitint. iubet ꝓ fide ꝯiugũ ⁊ pro castitate
feater sustieri. et noca quod aliud est disce¬
dere. aliud ẽ ex coĩ ꝯsensu ꝯtinere. illd̾ enim
quod si discrisrat .s.¬
cansa formeationis¬
pretipio manece in¬

Expanded text:
supple, nisi causa fornicationis. Haec epit, quae hic tacetur, qcet causa fornicationis. Hanc enim solam causam excepit Dominus; caeteras vero universas molestias, si quae forte exstiterint, jubet pro fide conjugii, et pro castitate fortiter sustineri. Et nota quod aliud est discedere, aliud est communi consensu continere. Illud enim quod si discessecausa fornicationisecipio manere in
Abbreviated transcription (Latin):
delicus et laxurie uacet uuens mortua ha¬
benda est. qr genus imposture est. honoiẽ
indue hr̃e uelle. et si obsequi des aliud
agere et alud pro fiteri cum pro fitetur religi¬
onem. et hiis iudius p̾cipe hoc ut nõ sint in
delicus. et ut suit irrepͥhensibiles. qr si ẽ eis
occo mundi tantã diligentiam actuũ ł moꝵ.
uiduam uult hr̃e ut reprehendi ñ possit. Amo¬
ta enĩ aspe mũdane comu̾sationis. et corpo¬
ris curandi ab officio ad dm̃i se ꝯtulit. ut pro¬
babilem agat uitam. sublatis cnĩ occ̃onibus
mundi q̃ aditum solent aperire pcõis potest
bona ou̾satio in columis permanere. S iquis
iquis autẽ suo

Expanded text:
habenda est, quia genus imposturae est honorem viduae habere velle, et non obsequi Deo, et aliud agere, et aliud profiteri, cum profiteatur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et ut sint irreprehensibiles, quia non est eis occasio mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus mundi quae aditus solent aperire peccatis, potest bona conversatio incolumis permanere. Si quis autem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
asius ꝯtempta sperat in deo. uidens enim
se ex nulla pacce habere suffragium. toco
aĩd est: deuota deo. de quo solo sperat au¬
sperat et instat uera midua est. nam alia
nõ et hoc est qd ait. Nam que in delicus huiꝰ
mundi est: uiuens. coĩ uita. mortua est. in

Expanded text:
a suis contempta sperat in Deo. Videns enim se ex nulla parte habere suffragium toto animo devota Deo, de quo solo sperat aulla quae sperat et instat, vera vidua est, nam alia non. Et hoc est quod ait, Nam quae in deliciis, hujus mundi est, vivens, communi vita mortua est in
Abbreviated transcription (Latin):
nõ facile admittenda
ad stipendia ecc̃e docuit.
qr sipie si pie ⁊ sollici¬
te domum suam gub̾¬
nauit. iustum est et ne

Expanded text:
non facile admittendam ad stipendia Ecclesiae docuit, quia et si pie et sollicite domum suam gubernaverit, justum est et ne
Abbreviated transcription (Latin):
non qr ĩ muncdus sit
cibus s p̃o illum qui
indicauit. ne credat
de manducare sub ue¬
ncratione ydobr ⁊̃ glo¬
rietur in suꝑsticione
sua. qr qui p̾dolis ser¬
neretis ydola et ꝯfir¬
mabitur. in errore
suo. qr iudet te liben¬
ter appetere ydoloti¬
tum. et fratrib ma¬
lum datur exempls̃i.
hoc ergo sapientib
loq̃r qui ꝯtempnen¬
tes ỹdolum qr nicħ
est manclucabant
de sacrificio cũ scan¬
terminat dicẽs. Qõ¬
scĩam ã dico nõ tuã
que firma est. s al¬
terius. s infirmi.
dum est. qr si ałr fa¬
cerem de licito dãp
tire ẏdolum aliquid
magnum ẽẽ. quod
cado et blasphemiã
imperitor. pro eo qd̵
gr̃as ago. et qr hec ma¬
la contingunt. iĩ.

Expanded text:
Non quia immundus sit cibus, sed propter illum qui indicavit, ne credat te manducare sub veneratione idoli, et glorietur in superstitione sua; et qui idolis sernereris idola, et confirmabitur in errore suo, quia videt te libenter appetere idolothytum, et fratribus datur malum exemplum. Hoc ergo sapientibus loquor, qui contemnentes idolum quia nihil est, manducabant de sacrificio cum scanterminat dicens: Conscientiam autem dico non tuam, quae firma est, sed alterius, scilicet infirmi. dum est, quia si aliter facerem, de licito damnatire idolum aliquid magnum esse: quod cado in blasphemiam imperitorum, pro eo quod gratias ago, et quia haec mala contingunt inde, sive
Abbreviated transcription (Latin):
tuamr s alterius
ut quid enim
libertas mea iu¬
clicatur ab alie¬
na conscientia.
b cut ita ago ut de eo quod libete licet damu
ner alium qui inde aliquid suspicatur imꝑi
libera quid opus est. ut puter causa ueneratio¬
nis edere uidicor enĩ non distare ab ydolatra. Et

Expanded text:
tuam, sed alterius, ut quid enim libertas mea judicatur ab aliena conscientia? cientia? id est cur ita ago ut de eo quod libere licet damner propter alium, qui inde aliquod suspicatur improlibera, quid opus est ut puter causa venerationis idoli edere? Judicor enim non distare ab idololatria. Si
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat. que scrr uo. quia uere spũalia
sunit. per hoc innuit difficilia ẽẽ u̾ba epłaꝵ
ignorabr̃. non de omnib qued scccpsit dicit
hoc apostolus tanquã ista penia sint illi plec¬
dendi. qui nõ ualent discernere in effabilem
cciitatis unitatem ppssilli enĩ ra crude ꝓ¬
glouantes et si ignorant que subtilissime
disseruritur tñ ad głam perueniunt. qr ñ ꝑit
unus de pusillis pro quib mortuus est ⟦se. Non
ignur dicit hoc de his que uix ad pancorum
intelligentiam eamq exiguam qͣntulamc̃s
in hac uita de retantaᷤ ẽẽ pot̃ perueniunt. s
de predc̃is que fidem et mores edificant .s. ut
lingius ꝓphetia p̃ponatur. ut illa nõ ꝑturba
ret. ut mulieres tacranit ui ecc̃a. ut oĩa honeste
⁊ scd̃ orclines fiant. eohertet ergo et ad pacifi¬
cum ordinem reuocat in quietos. tanto ad se¬
diciontra faciliores quanto sibi uidebantur
sp̃ũ excellete. cum spperbiendo cuncta turba¬
tent. ⁊ ẽ. Siquis ã ig. et hec predc̃a siue

Expanded text:
intelligat, quae scribo vobis, quia vere spiritualia sunt. Per hoc innuit difficilia esse verba Epistgnorabitur. Non de omnibus quae scripsit, dicit haec Apostolus, tanquam ista poena sint illi plectendi, qui non valent discernere ineffabilem Trinitatis unitatem. Pusilli enim in Christi cruce gloriantes, etsi ignorant quae subtilissime disseruntur, tamen ad gloriam perveniunt, quia non perit unus de pusillis, pro quibus mortuus est Christus. Non igitur hoc dicit de his quae vix ad paucorum intelligentiam, eamque exiguam quantulacunque in hac vita de re tanta esse potest, perveniunt, sed de praedictis quae fidem et mores aedificant, scilicet ut linguis prophetia praeponatur, ut illa non perturbatret, ut mulieres taceant in Ecclesia, ut omnia honeste et secundum ordinem fiant. Coercet ergo et ad pacificum ordinem revocat inquietos, tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi videbantur spiritu excellentiae, cum superbiendo cuncta turbarent. Et est, si quis ignorat haec praedicta, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt dei que scribo. s si quis ã ignorat. hec
eẽ mandata dei et non uult ocedere esse n¬
mandata dei. ignorabr a deo in fututo .i. re
probabitur. et non cognosoctur eẽ in predesti¬
natos. ut in eumnangłio legiar. dñs dcũrus
malis. nescio uos. i. nõ noui nos Eẽ meos uł
intec predestinatos. et recte qui nescit dñi essẽ
que dicit apłs. et ip̃r a dño ignoiabr in die
iudicui. uł ita. Si quis. ⁊ c̃. Solidam nult ẽẽ

Expanded text:
ta sunt Dei quae scribo, sed si quis ignorat haec esse mandata Dei, et non vult credere esse mandata Dei, ignorabitur a Deo in futuro, id est reprobabitur, et non cognoscetur esse inter praedestinatos, ut in Evangelio legitur, Dominus dicturus malis: Nescio vos , id est non novi vos esse meos, vel inter praedestinatos. Et recte qui nescit Domini esse qui dicit Apostolus, et ipse a Domino ignorabitur in die judicii. Vel ita: Si quis, etc., solid
Abbreviated transcription (Latin):
non conueniunt sic fidelis et qui libet infidebs.
qui ã. ttem iõ nolite. qr uos estis templimr ĩ quo
est sp̃c sc̃s. et ipsi sunt in quib cliabolus hitat et
la coli que demplo dei spnt mimica. qr ab uin
deo seꝑant his omnib modis ostencdit esĩcantem pseu

Expanded text:
non conveniunt, sic fidelis et quilibet infidelis. Qui autem. Item, ideo nolite, quia vos templum Dei, in quo est Spiritus sanctus, et ipsi sunt in quibus diabolus habitat. Et coli, quae templo Dei sunt inimica, quia ab uno Deo separant. His omnibus modis ostendit communitatem pseu
Abbreviated transcription (Latin):
ciet faciet. sicut dominiis dicit in edechiele. Q̃
ego qui ubiq sum pec subam et in hĩtabo. ꝑ gr̃am

Expanded text:
e faciet. Sicut Dominus dicit, in Ezechiele , quoniam ego qui ubique sum per substantiam, inhabitabo per gra
Abbreviated transcription (Latin):
cipio uobis quiddam.
onere quod quid̾. est ad¬
cie et hoc cdico ꝓpter in fir. car. i.u. que ex carne ur̃a
ꝑio qua humatum dico quia maiora dicere deberem
si possetis ferre. quia plus seruitutis debetis iusticie ꝙ
piccato. s parco in sirmitati ur̃e nõ exigens plus bo¬
ni a uobis quam fecistis mali. Seq̃r. Sicut enũ ⁊ c̃ hic os¬
tendit illud humanũ p̃udorem in ciciens illis dum di¬
cit. ut hoc saltim depñdant iusticie. qd piius iusticie¬
leue. tam sine onere qd̾ prorsus nulla possit carius in¬
que uestri unis ẽent si uelletis. serure. opexando in
unqui. mentis que et si corpus non in quinet aĩam
tã corrumpit. imiquitat dico ducenti. Ad imqͥ u ad
u ad boni consummationem. et est sensus. Sicut tunc
tas ꝙ pecc̃i clip̃tit. sicut mͦ ad ͦte uiuend̾. nõ uos suppoli¬
cũ mẽtus urgeat. s delectatio cantasq iusticie cbuicat.

Expanded text:
cipio vobis. Quiddam onere, quod quidem est adae. Et hoc dico prpro qua humanum dico, quia majora deberem dicere si possetis ferre, quia plus servitutis debetis justitiae quam peccato; sed parco infirmitati vestrae non exigens plus boni a vobis, quam fecistis mali. Sicut enim, etc. Hic ostendit illud humanum, pudorem incutiens illis dum dicit, ut hoc saltem dependant justitiae, quod prius anum, id est tam leve, tam sine onere quod prorsus nulla possit carnis inquae vestri juris essent, si velletis, servire operando imminiquitati mentis, quae etsi corpus non inquinet animam tamen corrumpit. Iniquitati dico ducenti, ad iniquitatem, id est ad cationem, id est ad boni consummationem. Et est sensus. Sicut tunc tasque peccati, sic ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed ducat delectatio caritasque iustitiae?
Abbreviated transcription (Latin):
tũ seriuatur quant̃ tẽ iniqͥtati seciuelutur. hoc dic̃
ne fides q. asꝑa et importabilis fug̾etur. Inu̾eniunt᷑
ferisitm aliqui qui sicut usticie pecti uoluptatẽ ĩpo¬
suerist. ita p̃ponant iusticie delectationẽ uoluptatib
carnis pro iusicia tñ penas mortẽq ꝑati formident.
humasi ẽ hoc. par̃ est ut contempnas quicquid te de¬
lectabat. contempne etiã quicquid te terrebat. carc̃es
tonũta ⁊̃ mortẽ. In utroꝙ gradu amatores iusticie uos

Expanded text:
tantum serviatur, quantum tunc iniquitati serviebatur. Hoc dicit ne fides, quasi aspera et importabilis fugiatur. Inveniuntur tamen forsitan aliqui qui, sicut justitiae peccati voluptatem praeposuerunt, ita praeponant justitiae delectationem voluptatibus carnis, pro justitia tamen poenas mortemque pati formident. Humanum est hoc. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat, contemne etiam quidquid terrebat, carceres, tormenta, etiam mortem. In utroque gradu, amatores justitiae, vos
Abbreviated transcription (Latin):
spes impłnda sit. ut quid xp̃e.
fecit. ẜ ut moreretur. et hos.
impiis dico nõ qui olim fuis
co incligãtes. mormus ẽ dico
et hoc sed̾m tp̃s i. per t̾aidu

Expanded text:
spes implenda sit, ut quid Christfecit, scilicet ut moreretur? Et hoc, impiis, dico, non qui olim fuissco indigentes, mortuus est, dico et hoc, secundum tempus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
est in sp̃m uinificantẽ. i qui ita corpus uiuiti¬
caret. ut ultra non egeret aliqua sustrntatio¬
ne nec eẽt solubile. hlc ex ponit quid sit sp̃na¬
le. hoc enĩ niter aĩam ui̾uentẽ et fp̃m uinificã¬
tem inter ẽẽ uoluit ut illis sit corpus aĩale ħ
spũcile. aĩa enim in corpore aĩali ꝙ uiuit. s nõ
uinificat. usq ad auferendam corruptionẽ. In cor¬
pore uͦ sp̃uali qr per fecte adħet dño sic uiuifi¬
cat ut spuale corpus efficiat. atrende ⁊̃ qͣr xp̃e
matenia est. Nonisamus qr post eum nõ sucee
gi illud. si est corꝑus. ut eꝓ bet. q̃ a relatiuis corpꝰ ẽẽ¬

Expanded text:
est in spiritum vivificantem, id est qui ita corpus vivificaret, ut ultra non egeret aliqua sustentatione, nec esset solubile. Hic exponit quid sit spirituale. Hoc enim inter animam viventem et spiritum vivificantem interesse voluit, ut illic sit corpus animale, hic spirituale. Anima enim in corpore animali vivit quidem, sed non vivificat usque auferendam corruptionem. 113 In corpore vero spirituali, quia perfecte adhaeret Domino, sic vivificat, ut spirituale corpus efficiat. Attende etiam quare materia est; novissimus, quia post eum non succedgi istud: si est corpus, ut probet quasi a relativis, corpus e
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est ĩ gene.¬
aĩali pr̃e procoeatos.
scriptum est enim¬
hic exponit quid sit
aĩale corpus cũ aiti

Expanded text:
scriptum est in Geneanimali patre procreatos, scriptum est ibHic exponit quid sit animale corpus, cum ait,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enĩ d̾r corpus frustra additur aĩale. nisi sit
aliud sp̃nale ad cuius discrepantiam d̾r aĩale. ꝙ
dutẽ sit aiale ꝓbat ꝓ auctoritatẽ genesũ. factus̃
est. ⁊ c̃. que non inutantur. uł ita. Si est. cor .A.
homo ⁊ c̃. et ꝙ sit spuale ostendit ibi nouissims
adam. hoꝵ uterboꝵ sensus non mutatur s non
est⁊ prius fuit inxp̃o. deinde qd̾ spũale est. sic ẽt
de nobis quod fier potent. in xp̃o ergo hoc ex¬
partus unus quũq hoc sibi expectet. ẜ ut de a¬
ãale fiat sp̃ualis. deinde un̾de aĩales. et unde
fitati siumis sp̃uales ostendit subdens. sil¬

Expanded text:
Cum enim dicitur corpus, frustra additur animale, nisi sit aliud spirituale, ad cujus discrepantiam dicatur animale. Quod autem sit animale probat per auctoritatem Genesis, quia factus est, etc. quae non mutantur. Vel ita, si est corpus. Qhomo, etc., et quod sit spirituale, ostendit ibi, quia novissimus Adam. Horum verborum sensus non mutatur. Sed nos immutabimur. Deinde quod spirituale est, sic et de nobis fieri poterit. In Christo ergo hoc expertus unusquisque, hoc sibi exspectet, scilicet ut de animali fiat spiritualis. Deinde unde simus animales et unde futuri simus spirituales, ostendit subdens, pri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ non intelligo. qr et ditto bonum ad̾ uolo ⁊
facio malum qd̵ nolo et ẽ probatio apertib et ab
effectu. dimittere ensi bonũ et facere malsi: sunt par.¬
des oꝑteati malum. d̾r enim larica acceptẽt. ⁊ osueta
locitiont etiam ille operari malum qui clumitnt bo¬
nim. uelo ã et nolo sunt huiꝰ effectus uxtelligo. ex eo
ego interior uolo .i. a pro approbo. Subiectus enim pͦ¬
cato facit qued non uult. qr nampałr quidem uult
bonu s uoluntas ħ semper capet effectu. isi grã
dei addidetit: uelle siuim. ad amand̾ bonũ qd ad
effectum pͣ perduci. est emĩ tmplex uelle .s. uelle na¬
ture. uelle gratie. uelle uiciss elle nature perse
impotens est. nec palmam merctur. et mncitur. at¬
quo uelle uicii fugat. et uelle nature liberat. Id̾o
iste non redemptus gratia carens ait . ñ. a .b. q .ii.
sed facio illud quod odio .i. malum. Sequitur.
Si autẽ. ⁊ ẽ. Supra ostñ

Expanded text:
quod non intelligo, quia et dimitto bonum quod volo, et facio malum quod nolo. Et est probatio a partibus et ab effectu. Dimittere enim bonum, et facere malum, sunt partes operari malum. Dicitur enim larga acceptione et consueta locutione etiam ille operari malum qui dimittit bonum. Volo autem et nolo sunt effectus intelligo. Ex eo ego interior, volo, id est approbo. Subjectus enim peccato facit quod non vult, qua naturaliter quidem vult bonum, sed voluntas haec caret effectu, nisi gratia Dei addiderit velle suum ad amandum bonum quod ad effectum potest perduci. Est enim triplex velle, scilicet velle naturae, velle gratiae, velle vitii. 35 Velle naturae per se impotens est, nec palmam meretur, et vincitur atquod velle vitii fugat, et velle naturae liberat. Ideo iste non redemptus gratia carens ait: Non ago hoc quod volo, sed facio illud quod odio, id est malum. Si autem, etc. Supra ost
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si nõ aĩo introcducendi hesums obliuio¬
ne p̾ter mittatur nõ iõ minus ꝯficitur. Ue¬
rumptũ grantter puniend̾ est. nec greti aqͣm
addunt. Illud etiam sciend̃ est qd abrutis aĩa¬
ductam. post ħ quid ꝑtes ille q̃ ibi iuderitur
fũ quid significent uideamus triforme ẽ cor
pus xp̃i pars oblate in calicem missa corpus
tp̃i ꝙ iam surrexit monstrat cõmesta pars
ambulantem ad huc sẜ terram pars in alta¬
ri usq ad finẽ remanens misse corpoia scõri
usq in finẽ scłi in sepulchris iacentia se

Expanded text:
 oblivione praetermittitur, non ideo minus conficitur. Verumtamen graviter puniendum est, nec Graeci aquam addunt. Illud etiam sciendum quod a brutis animaductam. Post haec partes illae quae ibi videntur fieri quid significent videamupus Christi. » Pars oblata in calicem missa, corpus ti quod jam resurrexit monstrat; pars comesta, ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem remanens missae, corpora sanctorum usque in finem saeculi in sepulcris jacentia. VE