comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib semꝑ : ea net bona sit nec mala. Unum gͦ bonũ ipsa uirtꝰ ẽ:
que inter hanc fortunã & illam suꝑba incedit. cũ magno utriusq
contẽptu. Si hanc opinionẽ receꝑis. aliquid bonũ ẽẽ. pret̃ hone¬
stum: nulla non uirtus laborabit. Nulla enĩ optineri pot̾it: si
quiqͣm excra se respex̃it. Qd̃ si est: rationi inpiggnat. ex qua uir¬
tutes st̃: & ueritati que sine ratione non ẽ. Quecumq autem
opino ueritati repugnat: falsa ẽ. Uirum bonum concedas ueceẽ
ẽ. summe pietatis erga deos ẽẽ. Itaq quicqͥd illi accidit: equo aĩo
sustinebit. Sciet enim atcidisse lege diuina: qua uniuersa ꝓcedr᷑
Qd̾ si est: unũ illi bonũ erit qd̃ honestum. Inhoc enũ positum. &
parere diis. nec excandescere ad subita. nec deplorare sortẽ suam.
s patienter exciꝑe fatum. & facere imꝑata. Siullũ aluid ÷ bonũ

Expanded text:
tibus semper, ea nec bona sint nec mala. Unum ergo bonum ipsa virtus est, tibus semper, ea nec bona sint nec mala. Unum ergo bonum ipsa virtus est, quae inter hanc fortunam et illam superba incedit cum magno utriusque contemptu. Si hanc opinionem receperis, aliquid bonum esse praeter honestum, nulla non virtus laborabit. Nulla enim optineri poterit, si quicquam extra se respexerit. Quod si est, rationi repugnat, ex qua virtutes sunt, et veritati, quae sine ratione non est. Quaecumque autem opinio veritati repugnat, falsa est. Virum bonum concedas necesse est summae pietatis erga deos esse. Itaque quicquid illi accidit, aequo animo sustinebit; sciet enim id accidisse lege divina, qua universa procedunt. Quod si est, unum illi bonum erit, quod honestum; in hoc enim positum est et parere dis nec excandescere ad subita nec deplorare sortem suam, sed patienter excipere fatum et facere imperata. Si ullum aliud est bonum
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Ab honesto ulla re deterrebit᷑: ad turpia nulla inuitabit᷑.
Ergo si houestum utiq secuturus ẽ. turpe utiq uitaturꝰ. & in omni
indeprauata uirtus ẽ. & sola ꝑmanet tenoris sui. Unũ ÷ bonum
iuitus cui iã actidere ut ñ s it. bonũ non potẽ. mutationis ꝑicłm
esfugit.Dtulticia ad sapientiã. eripit. sapientia instulticiã ũne
reuoluit᷑. Dixi si forte meministi. concupita uulgo & formidata in¬
consultu ut contempnerent. impetu plerosq calesse. Inuentus ÷ qͥ
tlaminis impoueree. manũ. tuiꝰ risum ñ interrumꝑet tortor: qui
infiere liberoꝵ latͥmam ñ iniiteret. qui morti ñ trepidꝰ octurre¬
ret. Amor & inira cupiditas: ꝑicula depoposcert̃. Qd̃ potẽ. bre¬
uis obstinatio animi aliquo stimulo excitata. qͣntomagis uirtus
que ũ eximpetu nec subito. sed equaliter ualet. cui ꝑpetuum ro¬
bur ẽ ÷ Sequit᷑. ut que ab inconsultis sepe contẽpnunt᷑ asapien¬

Expanded text:
tiam. Ab honesto nulla re deterrebitur, ad turpia nulla invitabitur. tiam. Ab honesto nulla re deterrebitur, ad turpia nulla invitabitur. Ergo si honestum utique secuturus est, turpe utique vitaturus et in omni indepravata virtus est et sola permanet tenoris sui; unum est bonum virtus, cui iam accidere, ne sit bonum, non potest. Mutationis periculum effugit; stultitia ad sapientiam erepit, sapientia in stultitiam non revolvitur. Dixi, si forte meministi, concupita volgo et formidata inconsulto impetu plerosque calcasse. Inventus est, qui flammis inponeret manum, cuius risum non interrumperet tortor, qui in funere liberorum lacrimam non mitteret, qui morti non trepidus occurreret. Amor enim, ira, cupiditas pericula depoposcerunt. Quod potest brevis obstinatio animi aliquo stimulo excitata, quanto magis virtus, quae non ex impetu nec subito, sed aequaliter valet, cui perpetuum robur est. Sequitur, ut quae ab inconsultis saepe contemnuntur, a sapien
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ uirtus. hoc est honestũ & unicũ hominis bonũ. Nam cũ
sola ratio ꝑficiat hominẽ: sola ratio ꝑfecta. beatum facte. Hoc
autẽ unũ bonũ est: quo uno beatus effitit᷑. Dicimꝰ ⁊ illa bona eẽ.
que a uirtute ꝑfecta contractaq sunt. id ẽ. oꝑa eiꝰ omnia: sed idõ
bonũ ẽ. Ualidiorẽ autẽ aminnũ & excelsiorẽ. & ampliorẽ. facit
uirtus. Nam tet̾a que cupiditates nr̃as irritant: dep̾munt quoq
aniinũ & labefaciunt. & cũ uident᷑ atcollere instant: ac multa ua¬
uitate deludunt. Ergo unum id bonũ ẽ: quo melior animꝰ effiuet᷑.
ñs actiones totius uite: honesti acturpis respectu temꝑant᷑. Adh̾:
faciendi & non faciendi ratio dirigit᷑. Quid sit hoc dicam. Uir bonꝰ
quod honeste se facturũ putau̾it: fatiet etiam siue petunia si la¬
non faciet. etiam si pettuniã afferet. etiã si uoluptatẽ. etiã si poten¬

Expanded text:
vocatur virtus, hoc est honestum et unicum hominis bonum. Nam cum vocatur virtus, hoc est honestum et unicum hominis bonum. Nam cum sola ratio perficiat hominem, sola ratio perfecta beatum facit; hoc autem unum bonum est, quo uno beatus edicitur. Dicimus et illa bona esse, quae a virtute profecta contractaque sunt, id est opera eius omnia; sed ideo bonum est; validiorem autem animum et excelsiorem et ampliorem facit virtus. Nam cetera, quae cupiditates nostras inritant, deprimunt quoque animum et labefaciunt et, cum videntur adtollere, inflant ac multa vanitate deludunt. Ergo unum id bonum est, quo melior animus efficietur. Omnes actiones totius vitae honesti ac turpis respectu temperantur; ad haec faciendi et non faciendi ratio derigitur. Quid sit hoc, dicam: vir bonus quod honeste se facturum putaverit, faciet, etiam si lanon faciet, etiam si pecuniam adferet, etiam si voluptatem, etiam si poten
Abbreviated transcription (Latin):
osis colorib picta ẽ. nec cui argenteũ aut aureũ rostrũ ẽ. nec
cuiꝰ tutela ebore celata ẽ. nec quȩ f̾iscis atq opib regũs pressaẽ:
s stabilis & firma & iuincturis aqͣm extrudentib spisa. ad fe¬
rendũ intursũ maris solida. gubnaculo parens. uelos. & ñ sen¬
tiens uentũ. Gladiũ bonũ dices ñ cui auratus : balteus. nec cui
uagia gẽmis distinguit᷑  sed cui & ad secandum subtilis anes &
mucro munimentũ omtie rupturꝰ. Regula nom qͣm formosa. s
quã rega sit quarit᷑. Eo quidq laudat᷑. cui comparat᷑. qd illi ꝓpͥ
uinẽ. Gi homine quoq nichil adrem ꝑtinet qͣntum aret. qͣn¬
tum feneret. aquã multis salutet᷑. qͣm pretioso incumbat lecto
q̃m ꝑlucido poculo bibat: s qͣm bonus sit. Bonus autẽ ẽ. si utio
ex plicita & recta ẽ. & ad nature sue uoluntatẽ accominodata. Hec

Expanded text:
osis coloribus picta est nec cui argenteum aut aureum rostrum est nec osis coloribus picta est nec cui argenteum aut aureum rostrum est nec cuius tutela ebore caelata est nec quae fiscis atque opibus regiis pressa est, sed stabilis et firma et iuncturis aquam excludentibus spissa, ad ferendum incursum maris solida, gubernaculo parens, velox et non sentiens ventum. Gladium bonum dices non cui auratus est balteus nec cuius vagina gemmis distinguitur, sed cui et ad secandum subtilis acies est et mucro munimentum omne rupturus. Regula non quam formosa, sed quam recta sit quaeritur. Ein homine quoque nihil ad rem pertinet, quantum aret, quantum faeneret, a quam multis salutetur, quam pretioso incumbat lecto, quam perlucido poculo bibat, sed quam bonus sit. Bonus autem est, si ratio eius explicita et recta est et ad naturae suae voluntatem accommodata. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
unũ bonũ est in homine: qd unũ hominis ẽ. Nunc enĩ non que¬
rimus qͥd sit bonũ : s quid sit homim bonũ. Sinullũ aliuds
hoĩs quam ratio: hec erit unũ eius bonũ. sed pensandũ cũ
omnib. Di sit aliqͥs malus. puto imꝓbabit᷑. sibonus puto ꝓba¬
bit᷑. Id ergo in hoĩe pͥmum. solumq ẽ. quo & ꝓbatur. ⁊ imꝑ¬
batur. Non dubitas an hoc sit bonũ. dubitas an solum bonũ
sit. si quis omnia alia habeat ualitudinẽ: diuitias. imagine
multas. frequẽs atriũ. s malus exconfesso sit: imꝓbabis illum.
tem siquis nichil quidẽ illoꝵ quȩ retuli habeat. deficiat᷑ pectu¬
nia. clientiũ turba. nobilitate & auoꝵ ꝓ aurorumq serie. sed
ex confesso bonus sit. ꝓbabis illum. Gͦ ħot unũ: bonũ hõĩs.
qd̃ qui habet. etiam si de aliis destituit᷑: laudandꝰ esb. Qd̃ qui
non habet: in omniũ. alioꝵ copia dampnat᷑ dc reicit᷑. Que
conditio rerũ: eadẽ hominũ ẽ. Nauis bona dr̃. non quȩ prect¬

Expanded text:
hominis est. Nunc enim non quaerimus, quid sit bonum, sed quid sit hominis bonum. Si nullum aliud est hominis quam ratio, haec erit unum eius bonum, sed pensandum cum omnibus. Si sit aliquis malus, puto improbabitur; si bonus, puto probabitur. Id ergo in homine primum solumque est, quo et probatur et inprobatur. Non dubitas, an hoc sit bonum; dubitas an solum bonum sit. Si quis omnia alia habeat, valetudinem, divitias, imagines multas, frequens atrium, sed malus ex confesso sit, inprobabis illum. Item si quis nihil quidem eorum, quae rettuli, habeat, deficiatur pecunia, clientium turba, nobilitate et avorum proavorumque serie, sed ex confesso bonus sit, probabis illum. Ergo hoc unum est bonum hominis, quod qui habet, etiam si aliis destituitur laudandus est, quod qui non habet, in omnium aliorum copia damnatur ac reicitur. Quae condicio rerum, eadem hominum est. Navis bona dicitur non quae preti
Abbreviated transcription (Latin):
atutiorẽ aquile. grauiorẽ tauri. dulciorem. mobilioremq lusci¬
nii. Quid in homine ꝓpriũ: Ratio. Hec recta & consũmata:
felicitatẽ hominis impleuit. Gͦ si omnis res cum bonũ suũ ꝑfe¬
cit laudabilis ẽ. & ad finẽ nature sue ꝑuenit. hõi autẽ suũ
bonũ ratio ẽ: si hanc ꝑfecit laudabilis ẽ. & finẽ nature sue teci

Expanded text:
acutiorem aquilae, graviorem tauri, dulciorem mobilioremque lusciacutiorem aquilae, graviorem tauri, dulciorem mobilioremque luscinii ? Quid in homine proprium ? Ratio. Haec recta et consummata felicitatem hominis implevit. Ergo si omnis res, cum bonum suum perfecit, laudabilis est et ad finem naturae suae pervenit; homini autem suum bonum ratio est; si han
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ꝓbatam putas. & in artũ que dicta sunt contraham. Omnia
suo bono constant. Uitẽ fertilitas cõmendat. & sapor uinũ. ue¬
locitas cerutĩ. Qmͣ fortia dorso uim̃ta sint queris. quoꝵ hic unus
÷ nsus. sarcinam ferre. In cane. sagacitas pͥma ẽ: si inuestigare
debes feras cursus. si conseqͥ audatia: si mordere. & inuad̃e. Ad id
quoꝰq optimũ ẽẽ. debet: cui nascit᷑ quo censet᷑. In homine opti¬
mũ quidem ratio. hac antecedit animalia. deos seq̃r. Ratio gͦ ꝑ
fecta propͥum bonũ est: cet̾a. illi cũ animalib. satisq cõmuna
st̃. Ualet. ⁊ leones. forriosus ÷ ⁊ pauones. Uelox ẽ: ⁊ equi. Non
dico. in his omnib uincit᷑. Non quero quid inse marimũ hãt. s
quid: suum corpꝰ habet. & arbores. Habet impetum at motũ uolun¬
tarium: & bestie & uermes. Habet uotẽ: sed qͣntum clariorẽ canes.

Expanded text:
quam probatam putas, et in artum, quae dicta sunt, contraham. Omnia quam probatam putas, et in artum, quae dicta sunt, contraham. Omnia suo bono constant. Vitem fertilitas commendat et sapor vini, velocitas cervum. Quam fortia dorso iumenta sint quaeris, quorum hic unus est usus, sarcinam ferre. In cane sagacitas prima est, si investigare debet feras, cursus, si consequi, audacia, si mordere et invadere. Id in quoque optimum esse debet, cui nascitur, quo censetur. In homine optimum quid est ? Ratio; hac antecedit animalia, deos sequitur. Ratio ergo perfecta proprium bonum est, cetera illi cum animalibus satisque communia sunt. Valet; et leones. Formosus est; et pavones. Velox est; et equi. Non dico, in his omnibus vincitur. Non quaero, quid in se maximum habeat, sed quid suum. Corpus habet; et arbores. Habet impetum ac motum voluntarium; et bestiae et vermes. Habet vocem; sed quanto clariorem canes,
Abbreviated transcription (Latin):
co inquo uir bonus querit᷑. in quo uir bonꝰ discit᷑. pautissimi sedent.¬
& hi plerisq uident᷑ nitħ boni negotũ hr̃e: quid agant mnepti. &
inertes uocant᷑. Michi contingat iste derisus. Equo animo audienda¬
st̃ imꝑitoꝵ conuitia. & ad honesta uadenti: contẽpuendꝰ ⁊ ipse con¬
tẽptus. ꝑge lucili & proꝑa tibi ne tibi accidat qd̾ michi. ut senex
exspectas : Nulli saꝑe: casu obtigit. Pe cunia ueniet ultro. honor
affert᷑. gratia ac dignitas fortasse ingerent᷑ tibi. Uirtus inte ñ in¬
cidet : ne leui quidẽ oꝑa. aut paruo labore cognoscit᷑. S est tan¬
ti laborare. omnia hona semel occupat᷑. Unum ẽ. enim bonũ:
qd̃ honestum. In illis nicħ inuenies ueri. nichil certi: quecumq fa¬
ma placent. Quare unũ sit bonũ. qd̵ honestũ: dicam. q̃m parũ
me executũ me priore epła uidicas. magisq hanc rem tͥ laudatã

Expanded text:
co, in quo vir bonus quaeritur, in quo vir bonus discitur, paucissimi sedent, etco, in quo vir bonus quaeritur, in quo vir bonus discitur, paucissimi sedent, et hi plerisque videntur nihil boni negotii habere quod agant; inepti et inertes vocantur. Mihi contingat iste derisus; sunt imperitorum convicia et ad honesta vadenti contemnendus est iste contemptus. Perge, Lucili, et propera, tibi ne et ipsi accidat, quod mihi, ut senex expectas ? Nulli sapere casu obtigit. Pecunia veniet ultro, honor offeretur, gratia ac dignitas fortasse ingerentur tibi; virtus in te non incidet. Ne levi quidem opera aut parvo labore cognoscitur; sed est tanti laborare omnia bona semel occupaturo. Unum est enim bonum, quod honestum; in illis nihil invenies veri, nihil certi, quaecumque famae placent. Quare autem unum sit bonum, quod honestum, dicam, quoniam parum me exsecutum priore epistula iudicas magisque hanc rem tibi laudatam
Abbreviated transcription (Latin):
nec bona. nec mala. morbũ. dolorem. pauꝑtatem. exillium. moniꝰ
NiD borim ꝑ se głosum ẽ: nichil tam̃ sine his. Laudat᷑ enĩ pauꝑ
que uichil coegit dolor. Net mortem laudat. s. eimmi cuiꝰ mior slnt
abstulit. Animũ. qͣm conturbauit. Omiua ista ꝑse non st̃ honesi
nec gloriosa: s quicqͥd ex illis uirtus adiit. tractiuntq: honeti
& gloriosum facit. Illa inmedio posita st̃. Inter ẽ. utrũ malica
alis aut iuitus manũ admouerit. Mors enim illa que maatone
Qosa ẽ. inbruto statum turpis ẽ. & erubescenda. Hic ̃. enanr buit
qui el̃ prurus morais moras pet̾ẽt. ad exhontrandĩi icentr ens¬
sit. & euocatus ad morce̾. ussusq preb̾e ceruite. preb uo mq tt¬

Expanded text:
 id est nec bona nec mala, morbum, dolorem, paupertatem, exilium, mortem.  id est nec bona nec mala, morbum, dolorem, paupertatem, exilium, mortem. Nihil horum per se gloriosum est, nihil tamen sine his. Laudatur enim non quem nihil coegit dolor. Nemo mortem laudat, sed eum, cuius mors ante abstulit animum quam conturbavit. Omnia ista per se non sunt honesta nec gloriosa, sed quicquid ex illis virtus adiit tractavitque, honestum et gloriosum facit; illa in medio posita sunt; interest, utrum malitia illis an virtus manum admoverit. Mors enim illa, quae in Catone gloriosa est, in Bruto statim turpis est et erubescenda. Hic est enim Brutus, qui cum periturus mortis moras quaereret, ad exonerandum ventrem secessit et evocatus ad mortem iussusque praebere cervicem: "praebebo,"
Abbreviated transcription (Latin):
exercueris s animũ. si contra mortẽ te preꝑaueris. aduersus qͣm q̃
exhortabit᷑. nec atcollet : qui cauillationib tibi ꝑsuadere temꝑisie¬
rit. mortẽ malum ñ eẽ. Libet enĩ lutili uiroꝵ optune ridere mepe¬
as greoas. qͣs non dũ quamuis mirer excussi. Tenon nr̃ hac collecti¬
one utit᷑. nullũ malũ głosum ẽ. mors autẽ gloriosa ẽ. Mors gͦ non
ẽ. malum. ꝓ fecisti. liberitus sũ metu. post hoc ñ dubitabo porss
ceruicẽ. non uis seueriꝰ loqui. nec morituro risum mouere. Non
me hertules facile tͥ dixissem. utrũ ineptior fuerit. qui se hac int̾¬
rogatione iudicauit mortis metũ extingitere: an qͥ hoc tantͣm ad
rem ꝑtineret. conatus ÷ soluere. Nam ⁊ ipse int̾rogationẽ contͣuã
opposuit. ex eo natam: qd mortem̃ int̾ in differentia pominus. que¬
de si ibi obrepat. Mors ñ est gloriosa. fortit̾ mori głosum ẽ. Et
cũ ditis. indifferens nichil gloriosũ ẽ: concedo tͥ. ita ut dicam nichi

Expanded text:
exercueris, sed animum, si contra mortem te praeparaveris, adversus quam non exhortabitur nec adtollet, qui cavillationibus tibi persuadere temptaverit mortem malum non esse. Libet enim, Lucili virorum optime, ridere ineptias Graecas, quas nondum, quamvis mirer, excussi. Zenon noster hac collectione utitur: "nullum malum gloriosum est; mors autem gloriosa est; mors ergo non est malum." Profecisti; liberatus sum metu; post hoc non dubitabo porrigere cervicem. Non vis severius loqui nec moritura risum movere ? Non mehercules facile tibi dixerim, utrum ineptior fuerit, qui se hac interrogatione iudicavit mortis metum extinguere, an qui hoc, tamquam ad rem pertineret, conatus est solvere. Nam et ipse interrogationem contrariam opposuit ex eo natam, quod mortem inter indifferentia ponimus, qudes ubi obrepat: mors non est gloriosa, sed fortiter mori gloriosum est. Et cum dicis: " indifferens nihil gloriosum est," concedo tibi ita, ut dicam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
anussione. ñ amicoꝵ. Eodem enĩ animo fert illoꝵ mortẽ: qͦ suã
exspectat. non magis hant tunet. qͣm illam dolet. Uircus enĩ:
conuenientia constat. Omnia oꝑa eiꝰ: cum ipsa concordant. &
congruunt. Hec concordia ꝑit: si auimꝰ quẽ excelsum eẽ. opor¬
ret. luctu aut desiderio sũmtititur. In houesta ẽ. omnis trepida¬
uo. & sollicitudo in ullo actu pigricia. Honestũ enũ : securũ. e ex¬
peditum ẽ. int̾itum ẽ. in ꝓcinctu stat. Quid g: Non aliquid ꝑ¬
turbationi simile patietur. ñ & color eiꝰ mutabit᷑. & uultꝰ agi¬
asio eadem. Nichil illoꝵ malũ ẽẽ ÷ nec dignũ ad quod mens sa¬
na beficiat. Oinnia que facienda ert̃: audaciter facit ⁊ ꝓmꝑte.
Hoc eñ stultitie propͥum quis dix̾it. ignaue & contumaciter fa¬
tere que faciat. ⁊ alio corpus impellere. alio amiũ. distrahiq
inter diu̾sissimos motus: nam ꝓpter illa ipsa quib excollit se

Expanded text:
amissione, non amicorum. Eodem enim animo fert illorum mortem, quo suam amissione, non amicorum. Eodem enim animo fert illorum mortem, quo suam expectat. Non magis hanc timet quam illam dolet. Virtus enim convenientia constat; omnia opera eius cum ipsa concordant et congruunt. Haec concordia perit, si animus, quem excelsum esse oportet, luctu aut desiderio summittitur. Inhonesta est omnis trepidatio et sollicitudo, in ullo actu pigritia. Honestum enim securum et expeditum est, interritum est, in procinctu stat. " Quid ergo? Non aliquid perturbationi simile patietur? Non et color eius mutabitur et vultus agiasio eadem, nihil illorum malum esse nec dignum, ad quod mens sana deficiat. Omnia, quae facienda erunt, audaciter facit et prompte. Hoc enim stultitiae proprium quis dixerit, ignave et contumaciter facere, quae faciat, et alio corpus inpellere, alio animum distrahique inter diversissimos motus. Nam propter illa ipsa, quibus extollit se
Abbreviated transcription (Latin):
nec temꝑe. Non magis ꝓdun: quã continbi potẽ. honestã uitã
excentũ annoꝵ numero in qͣntum uoles corripe. & imunũ diẽ coge:
eque honesta ẽ. Modo latius uirtus fundit᷑. regna urbes. ꝓuinti¬
as temꝑat. fert leges. colit amiticias. inter ꝓpinquos liberosq dis¬
pensat officia: modo arcto fine circiundat᷑. pauꝑtatis exilii orbi¬
tatis. Non tam̃ minor ẽ: si exaltiore fastigio in pͥuatum. ex regio
inhumilem subducit᷑. expublico & spatioso uire mangustias do¬
mꝰ uł anguli coit. Eque magna ẽ: eciam si in se recessit. undiq
exelusa. Nithilominꝰ enim magni sp̃s ẽ. & erecti. exacte prudentie.
indeclinabilis iusticie. Ergo eque beata ẽ. Beatũ enĩ illud. uno
loco positũ est: in ipsa mente. stabile. grande. tnquillum. qd̾ sine
scientia diuinoꝵ. humanoꝵq ñ potest effici. Sequit illud qd̾ me
responsurũ esse dicebam. Non affligit᷑ sapiens liberoꝵ

Expanded text:
nec tempore; non magis produci quam contrahi potest. Honestam vitam nec tempore; non magis produci quam contrahi potest. Honestam vitam ex centum annorum numero in quantum voles corripe et in unum diem coge; aeque honesta est. Modo latius virtus funditur, regna urbes provincias temperat, fert leges, colit amicitias, inter propinquos liberosque dispensat officia, modo arto fine concluditur paupertatis exilii orbitatis. Non tamen minor est, si ex altiore fastigio in privatum, ex regio in humile subducitur, ex publico et spatioso iure in angustias domus vel anguli coit. Aeque magna est, etiam si in se recessit undique exclusa. Nihilominus enim magni spiritus est et erecti, exactae prudentiae, indeclinabilis iustitiae. Ergo aeque beata est. Beatum enim illud uno loco positum est, in ipsa mente, grande, stabile, tranquillum, quod sine scientia divinorum humanorumque non potest effici. Sequitur illud, quod me responsurum esse dicebam. Non adfligitur sapiens liberorum
Abbreviated transcription (Latin):
decurrens int̾cipiatur atq abeat. si fons ex quo fluxerat salnis
ẽ e non dices uitam iustiorẽ saluis liberis qͣm amissis. nec ordi¬
natiorẽ. nec prud entiorẽ. uec honestiorẽ. Ergo nec meliorẽ
orẽ detractio. Gͦ nec beatiorẽ aut miseriorẽ. Qmͣ dui uirtꝰ sal¬
ua fuerit: ñ senties qͥd abcesserit. Quid gͣ: Non : beatior. &
amicoꝵ & liberoꝵ turba succinctus: Quid ni ñ sit: Sĩtmum
enĩ bonũ: nec infringit᷑ nec auget᷑. Insuo mͦ ꝑmanet. uteumq
fortuma se gessit. Siue illi senectus longa contigit. siue citra se¬
nectutẽ finitus ẽ: eadem mensura sũmm boni ẽ. qͣmus etatis
diuersa sit. Utrum mdiorẽ an minorẽ circłm scribas: ad spatui
cus ptinet. non ad formam. Licet alter din manserit: alterũ statim
obdux̃is. & in eum in quo scriptus ẽ. puluerẽ solueris: in eadem ut̾q
forma fuit. Qd̃ rectum ẽ. nec magnitudine estimat᷑ nec numero.

Expanded text:
decurrens intercipiatur atque abeat, si fons, ex quo Auxerat, salvus decurrens intercipiatur atque abeat, si fons, ex quo Auxerat, salvus est ? Non dices vitam iustiorem salvis liberis quam amissis nec ordinatiorem nec prudentiorem nec honestiorem; ergo ne meliorem qorem detractio, ergo nec beatiorem aut miseriorem. Quamdiu virtus salva fuerit, non senties, quidquid abscesserit. " Quid ergo? Non est beatior et amicorum et liberorum turba succinctus?" Quidni non sit? Summum enim bonum nec infringitur nec augetur; in suo modo permanet, utcumque fortuna se gessit. Sive illi senectus longa contigit sive citra senectutem finitus est, eadem mensura summi boni est, quamvis aetatis diversa sit. Utrum maiorem an minorem circulum scribas, ad spatium eius pertinet, non ad formam. Licet alter diu manserit, alterum statim obduxeris et in eum in quo scriptus est pulverem sol veris, in eadem uterque forma fuit. Quod rectum est, nec magnitudine aestimatur nec numero
Abbreviated transcription (Latin):
extincta: cecitate nos affecit. Nontantũ uelotitas ꝑit. poplitib
incisis: s debilitas ꝓ illa subit. Hoc non ẽ. ꝑiclm inhis que pau¬
loante retulimꝰ. Qua re si amicũ bonũ amisi: non ⁊ mͥ pro illo
ꝑficlia patienda. nec si bonos liberos extuli: in illoꝵ locũ impie¬
tas succedit. De inde ñ amicoꝵ illis aut liberoꝵ int̾itus. s corpo¬
rum ẽ. Bonũ autẽ uno modo perit. si in malũ transit qd̃ nat᷑a
non patit᷑ : quia oĩs uirtus. & opus omne uirtutis in corruptũ
manet. Deinde etiã si amici ꝑierunt. etiã si ꝓbati responden¬
tesq uoto patris liberi: est qd̃ illoꝵ expleat lotũ. Qd̃ sit qͦui:
quod illos quoq bonos fecerat: uirtus. Hec nichil uacare pan¬
tur lotr: totũ aninũ tenet. desidium omniũ tollit. sola satisẽ
omniũ enim bonoꝵ uis. ⁊ origo. in ipsa ẽ. Quid refert an aqͦ

Expanded text:
exstincta caecitate nos adficit ; non tantum velocitas perit poplitibus exstincta caecitate nos adficit ; non tantum velocitas perit poplitibus incisis, sed debilitas pro illa subit. Hoc non est periculum in iis, quae paulo ante rettulimus. Quare ? Si amicum bonum amisi, non est mihi pro illo perfidia patienda, nec si bonos liberos extuli, in illorum locum impietas succedit. Deinde non amicorum illic aut liberorum interitus, sed corporum est. Bonum autem uno modo perit, si in malum transit; quod natura non patitur, quia omnis virtus et opus omne virtutis incorruptum manet. Deinde etiam si amici perierunt, etiam si probati respondentesque voto patris liberi, est quod illorum expleat locum. Quid sit quaeris ? Quod illos quoque bonos fecerat, virtus. Haec nihil vacare patitur loci, totum animum tenet, desiderium omnium tollit; sola satis est, omnium enim bonorum vis et origo in ipsa est. Quid refert, an aqua
Abbreviated transcription (Latin):
petus p̃stat indomitas. Iuuenilia ñ numqͣm ingenia: cupido głe.
incontemptũ tam ferri qͣm igniũ misit. Speties quosdam atqͥ
umbra untutis. in morte uoluntariam trudit. Quanto his oib
fortior ratio ẽ. qͣnto constantior: tanto uehementiꝰ ꝑ metꝰ ipsos &
ꝑicula eribre. Nichil agitis inquit qd negatis ullũ ẽt. aliud ho¬
nesto bonum. Non faciet uos hec munitio tutos a fortuna &
inmunes. Dicitis enĩ inter bona ẽẽ. liberos pios. & bene moracã
patriam. & parentes bonos. Hoꝵ ꝑicula: non potestis spectare
securi. ꝑturbabit uos obsidio patrie. liberoꝵ mors: parentum
seruitꝰ. Quid adu̾sus hos ꝓ nobis responderi soleae ponã: dem̃
tunc aditiam. quid p̃terea respondendũ putẽ. Alia conditio ẽ.
in his que ablata in locũ suũ aliquid in cõmodi substituunt.
tanqͣm bona ualitudo uitiata. in malã transfert᷑. Aties ocłoꝵ

Expanded text:
petus praestat indomitas; iuvenilia nonnumquam ingenia cupido gloriae petus praestat indomitas; iuvenilia nonnumquam ingenia cupido gloriae in contemptum tam ferri quam ignium misit; species quosdam atque umbra virtutis in mortem voluntariam trudit. Quanto his omnibus fortior ratio est, quanto constantior, tanto vehementius per metus ipsos et pericula exibit. "Nihil agitis," inquit, "quod negatis ullum esse aliud honesto bonum; non faciet vos haec munitio tutos a fortuna et inmunes. Dicitis enim inter bona esse liberos pios et bene moratam patriam et parentes bonos; horum pericula non potestis spectare securi. Perturbabit vos obsidio patriae, liberorum mors, parentum servitus." Quid adversus hos pro nobis responderi soleat, ponam; deinde tunc adiciam, quid praeterea respondendum putem. Alia condicio est in iis, quae ablata in locum suum aliquid incommodi substituunt; tamquam bona valitudo vitiata in malam transfertur; acies oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
pescuit. Hot multarũ tibi urbiũ ostendet euentꝰ. quarũ in ipso
tiore lururiosa imꝑia cecidert̃. & qͥcquid uircute partũ erat intẽ¬
ꝑantia corruit. Adũsus hos casus. muniendi sumꝰ. Nullus autem
cont᷑ fortunã. mexpugnabilis murꝰ ẽ. lntus instruam᷑. Sulla pars
tita t̃: pulsari homo potẽ. capi non potẽ. Quod sit hoc instru¬
mentũ scire desid̃as: nichil indignet᷑ sibi accid̾e. sciatq illa ipsa qͥb¬
limiudet᷑ ad conu̾sationẽ uniu̾si ꝑtinere. & ex his ẽẽ. que cursũ
mundi officiũq consumant. Placeat homini quicqͥd deo placuit.
ob hoc ipsũ suaq miret᷑: quod ñ potest uinti. qd mala ipsa sub se
tenet. qd̾ rõne qua ualentiꝰ nicħ est: casum doloremq & inuiriam
subigit. Ama rationẽ. huiꝰ te amor contͣ durissima armabit. Ca
tuloꝵ amor inuenabula impingit feras feritasq & in consultꝰ im¬

Expanded text:
pescuit. Hoc multarum tibi urbium ostendet eventus, quarum in ipso pescuit. Hoc multarum tibi urbium ostendet eventus, quarum in ipso flore luxuriosa imperia ceciderunt et quicquid virtute partum erat, intemperantia corruit. Adversus hos casus muniendi sumus. Nullus autem contra fortunam inexpugnabilis murus est; intus instruamur. Si illa pars tuta est, pulsari homo potest, capi non potest. Quod sit hoc instrumentum, scire desideras ? Nihil indignetur sibi accidere sciatque illa ipsa, qionemconservationem universi pertinere et ex iis esse, quae cursum mundi officiumque consummant. Placeat homini, quicquid deo placuit; ob hoc ipsum se suaque miretur, quod non potest vinci, quod mala ipsa sub se tenet, quod ratione, qua valentius nihil est, casum doloremque et iniuriam subigit. Ama rationem ! Huius te amor contra durissima armabit. Feras catulorum amor in venabula inpingit feritasque et inconsultus im
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ extra nos ẽẽ. etiam si apud nos sint. urter subiecta & humilia
num̾entur ꝓpter quȩ nemo atcollere debeat. Quid enĩ stulcuis.
qͣm aliquẽ eo sibi placere qđ ipse non fecit: Omuia ista nobis acce¬
dant ñ hereant. ut si abducant᷑ sine ulla nr̃i laceratione discedaÑ.
tamur illis ñ gloriem᷑. & utam᷑ parce tanqͣm depositis apud nos &̃
abituris. Quisqͥs illa sine rõne possedit. ñ diu tenuit. Ipsa enĩ se
felicitas nisi temꝑ atur p̃mit. Fugacissimis bonis si credidit: cito de¬
serit᷑. & ut deserat᷑ affligit᷑. Pautis: depon̾e felicitatẽ mollit̾ licuit.
Cẽti cum his inter que eminuere labunt᷑: & illos degranant. ipsa
que extulerant. Ideo adhibebit᷑ prudentia. q̃ modũ illis ac parsi¬
moniã imponãt : qñiquidẽ litentia opes suas precipitat atq ur¬
gẽ. Nec uiqͣm immodica durart̃: nisi illa mod̾atrir ratio com¬

Expanded text:
rimus extra nos esse. Etiam si apud nos sint, inter subiecta et humilia rimus extra nos esse. Etiam si apud nos sint, inter subiecta et humilia numerentur propter quae nemo se adtollere debeat. Quid enim stultius quam aliquem eo sibi placere, quod ipse non fecit ? Omnia ista nobis accedant, non haereant, ut si abducentur, sine ulla nostri laceratione discedant. Utamur illis, non gloriemur, et utamur parce tamquam depositis apud nos et abituris. Quisquis illa sine ratione possedit, non diu tenuit, ipsa enim se felicitas, nisi temperatius premit. Si fugacissimis bonis credidit, cito deseritur et, ut non deseratur, adfligitur. Paucis deponere felicitatem molliter licuit; ceteri cum iis, inter quae emiquae extulerant. Ideo adhibebitur prudentia, quae modum illis aut parsimoniam imponat, quoniam quidem licentia opes suas praecipitat atque urget. Nec umquam inmodica durarunt, nisi illa moderatrix ratio con
Abbreviated transcription (Latin):
non eque fatigant᷑. uis alis maior ẽ. & equabilior firmitas. sq̃r.
ut multo feliciora suit homine. Nam sine nequitia. sine fraudi¬
bus degunt. fruunt᷑ uoluptatib quas & magis capunit. & exfacili
sine ullo pudoris aut penitentie metu. Consideratu itaq an id
bonũ uocandũ sit: qd̃ eius ab homine iuncit᷑. Summũ bonũ in
amino contineamus. Obsolescit. si ab optima nr̃i parte ad pessimã
transit. & tranfeit᷑ ad sensus. qui agiliores st̃ animalib mutis. N
est sũma felicitatis nr̃e in carne ponenda. Bona illa sunt uera qͦ
ratiodat. solida ac sempit̾ua que cad̾e non posst̃. nec decrescere
quidẽ ac minui Cet̾a o pinione bona st̃. & nomen qͥdem hñt
cõmune cum ueris. ꝓprietas quidẽ. in illis boni ñ est. Itaq com¬
moda uocent᷑. & ut nr̃a lingua loquar: ꝓducta. Cet̾m sriamus
mancipia nr̃a ẽẽ. non partes. ⁊ sint apud nos. s ita ut memue¬

Expanded text:
non aeque fatigantur, virium illis maior est et aequabilior firmitas. Sequitur, non aeque fatigantur, virium illis maior est et aequabilior firmitas. Sequitur, ut multo feliciora sint homine. Nam sine nequitia, sine fraudibus degunt. Fruuntur voluptatibus, quas et magis capiunt et ex facili sine ullo pudoris aut paenitentiae metu. Considera tu itaque, an id bonum vocandum sit, quo deus ab homine vincitur. Summum bonum in animo contineamus; obsolescit, si ab optima nostri parte ad pessimam transit et transfertur ad sensus, qui agiliores sunt animalibus mutis. Non est summa felicitatis nostrae in carne ponenda; bona illa sunt vera, quae ratio dat, solida ac sempiterna, quae cadere non possunt, ne decrescere quidem aut minui. Cetera opinione bona sunt et nomen quidem hcommoda vocentur et, ut nostra lingua loquar, producta. Ceterum sciamus mancipia nostra esse, non partes; et sint apud nos, sed ita, ut memine
Abbreviated transcription (Latin):
Abhoc discede iudicio: non pietas constabit. ñ fides. Multa utrã
prestare cupienti patienda st̃. ex his que mala uocant᷑: multa
impendenda. ex his quib indulgemꝰ tamqͣm bonis. Eit fortitu¬
do quȩ ꝑicłm facere debet sui. ꝑit magnantmitas. que ñ potẽ.
eminere: nisi omnia uelut mimita contempsit. que ꝓximis uul
sius fide nouimꝰ. si ñ optima spectamꝰ. S ut illa pret̾eam: aut
ista bona ñ sunt que uocant᷑. aut homo felicior deo ẽ : qm̃i qͥdẽ
que parata nob̾ sunt : non habet in usu ds. Nec enĩ libido adi¬
lum. nec epularũ letitia. nec opes. nec qͥcqͣm ex his hominẽ ines¬
cantib & uili uoluptate ducentib ꝑtinec. Ergo aut intredibile
ẽ. bona deo deẽẽ. aut hoc ipsũ arguiũtum ẽ. bona ñ eẽ. qd̵ deo
desunt. Adice qd̃ multa que bona uideri uolunt: anralibus
qͣm hõĩ plenora contingunt. Illa cibo auidius utunt᷑. uenere

Expanded text:
Ab hoc discede iudicio; non pietas constabit, non fides. Multa enim utramque Ab hoc discede iudicio; non pietas constabit, non fides. Multa enim utramque praestare cupienti patienda sunt ex iis, quae mala vocantur; multa inpendenda ex iis, quibus indulgemus tamquam bonis. Perit fortitudo, quae periculum facere debet sui; perit magnanimitas, quae non potest eminere, nisi omnia velut minuta contempsit, quae pro maximisius fide novimus, si non optima spectamus. Sed ut illa praeteream, aut ista bona non sunt, quae vocantur, aut homo felicior deo est, quoniam quidem quae parata nobis sunt, non habet in usu deus. Nec enim libido ad illum nec epularum lautitiae nec opes nec quicquam ex his hominem inescantibus et vili voluptate ducentibus pertinet. Ergo aut non incredibile est bona deo deesse aut hoc ipsum argumentum est bona non esse, quod deo desunt. Adice, quod multa, quae bona videri volunt, animalibus quam homini pleniora contingunt. Illa cibo avidius utuntur, venere
Abbreviated transcription (Latin):
tent bona ista pendentia. & ipsi magis pendeant. Quicũq bea¬
tum eẽ. se constituet: unũ eẽ. bonũ putet. qd̾ honestũ ẽ. Nam si
ullũ aliud existimat. pͥmum male de ꝓuidentia uidicat. quia
multa in cõmoda iustis uiris accidunt: & quia qͥcqͥd nob̾ dedit.
breue ẽ. & exiguũ. si compares mundi totiꝰ euo. Ex hac deplorati¬
one nascit᷑. ut ingrati diuinoꝵ int̾pretes simꝰ. Querim᷑ quod ñ
semꝑ. qd ⁊ pauca nob̃ & incerta. & abitura contingant. Indeẽ.
qd nec uiuere nec mori uolumꝰ. uite nos odium tenet. timor
mortis. mutat omne consiliũ. nec implere uos ulla felicitas po¬
test. Causa. autẽ ẽ. qd non ꝑuenimꝰ ad illud bonũ inmensũ. &
insuꝑabile ubi necesse ẽ. resistat uoluntas nr̃a. quia ultra sum¬
mã non ẽ. locus. Queris quare uirtꝰ nullo egeat : Presentibus
gaudet. ñ concupiscit absentia. Nicħ non illi magnũ ẽ : qͥa satis.

Expanded text:
tent bona ista pendentia et ipsi magis pendeant. Quicumque beatent bona ista pendentia et ipsi magis pendeant. Quicumque beatus esse constituet, unum esse bonum putet, quod honestum est. Nam si ullum aliud esse existimat, primum male de providentia indicit, quia multa incommoda iustis viris accidunt et quia, quicquid nobis dedit, breve est et exiguum, si compares mundi totius aevo. Ex hac deploratione nascitur, ut ingrati divinorum interpretes simus; querimur, quod non semper, quod et pauca nobis et incerta et abitura contingant. Inde est, quod nec vivere nec mori volumus; vitae nos odium tenet, timor mortis. Natat omne consilium nec inplere nos ulla felicitas potest. Causa autem est, quod non pervenimus ad illud bonum inmensum et insuperabile, ubi necesse est resistat voluntas nostra, quia ultra summum non est locus. Quaeris, quare virtus nullo egeat ? Praesentibus gaudet, non concupiscit absentia. Nihil non illi magnum est, quod satis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ dam quia nimis captabant᷑ amissa. & dũ auide rapiunt᷑. expulsi
f̃. Nulli uͦ etiam cui rapina feliciter cessit: gaudiũ rapti dura¬
uit inposterũ. Itaq prudentissimus quisq cũ pͥmũ induti uidee
munuscula. atheatro fugit. & scit magno parua constare. Nemo
manũ conserit cũ recedente : nemo exeuntẽ ferit circa p̾miũ rixa
est. Idem inhis euenit. que fortuna desuꝑ iactat. Estuamꝰ miseri.
distringin᷑. multas hr̃e cupimꝰ manus. modo in illam respicimꝰ. ni¬
mis tarde nob̾ inttti uident᷑: que cupiditates nr̃as irritant. Ad
paucos ꝑuentura exspectata. omnib ire obuiam cadentib cupi-¬
mus. Gaudemꝰ si quid inuasimꝰ. iuadendiq: aliqͥs spes uana de¬
lusit. uilem p̃dam magno aliquo in cõmodo luimꝰ: aut inde fal¬
li᷑. Decedamꝰ itaq abistis ludis. & demꝰ raptorib locũ. Illi spee¬

Expanded text:
quaedam, quia nimis captabantur, amissa et, dum avide rapiuntur, expulsa quaedam, quia nimis captabantur, amissa et, dum avide rapiuntur, expulsa sunt. Nulli vero etiam cui rapina feliciter cessit, gaudium rapti duravit in posterum. Itaque prudentissimus quisque cum primum induci videt munuscula, a theatro fugit et scit magno parva constare. Nemo manum conserit cum recedente, nemo exeuntem ferit; circa praemium rixa est. Idem in his evenit, quae fortuna desuper iactat: aestuamus miseri, distringimur, multas habere cupimus manus, modo in hanc partem, modo in illam respicimus. Nimis tarde nobis mitti videntur, quae cupiditates nostras inritant, ad paucos perventum, expectata omnibus. Ire obviam cadentibus cupimus. Gaudemus, si quid invasimus, invadendique aliquos spes vana delusit; vilem praedam magno aliquo incommodo luimus aut destituti fallimur. Secedamus itaque ab istis ludis et demus raptoribus locum; illi spec
Abbreviated transcription (Latin):
sunde sonus t̾ritat: nos ita ñ ictũ tm̃ exagitam᷑. sed ad crepitum.
N on potẽ. gͦ quisqͣm beatus ẽẽ. qui huic se opinioni credidit. Non
nĩ beatũ ẽ: nisi qd̃ intrepidũ. Inter suspecta. male uiuit᷑. Quisqͥs
semultũ fortuitis dedit: ingentẽ sibi mat̾iam conꝑturbationis
& inexplicabilem facit. Una hec uia ẽ. & adtuta uadenti. ex terna
despitẽ. & honesto contẽptum ẽe. Nam qͥ aliquid uirtute melius
putat. aut ullũ preter illã bonum: ad hec qͣ a fortuna spargunt᷑
snũ expandit. & sollicitꝰ missilia eiꝰ exspectat. hanc imaginẽ aĩo
tuo ꝓpone. ludos facere fortumã. & in hc̃ mortaliũ cetum. hono¬
res. diuitias. gr̃am excutere. quoꝵ alia inter diripentiũ manus
stissa st̃. alia infida sotietate. diuisa. alia magno detͥmento eoꝵ
inquos deuen̾ant p̾nsa. exquib quedã aliud agentib inciderunt.

Expanded text:
fundae sonus territat, nos ita non ad ictum tantum exagitamur, sed ad crepitum. fundae sonus territat, nos ita non ad ictum tantum exagitamur, sed ad crepitum. Non potest ergo quisquam beatus esse, qui huic se opinioni credidit. Non enim beatum est, nisi quod intrepidum; inter suspecta male vivitur. Quisquis se multum fortuitis dedit, ingentem sibi materiam perturbationis et inexplicabilem fecit; una haec via est ad tuta vadenti, externa despicere et honesto contentum esse. Nam qui aliquid virtute melius putat aut ullum praeter illam bonum, ad haec, quae a fortuna sparguntur, sinum expandit et sollicitus missilia eius expectat. Hanc enim imaginem animo tuo propone, ludos facere fortunam et in hunc mortalium coetum honores, divitias, gratiam excutere, quorum alia inter diripientium manus scissa sunt, alia infida societate divisa, alia magno detrimento eorum, in quos devenerant, prensa. Ex quibus quaedam aliud agentibus inciderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aq ut in hostili regione uersantib. huc & illuc circũspiciendũ ẽ.
arad omnẽ strepitum cͥcumagenda ceriur. Nisi hic timor e pectore
eiestus ẽ. palpitantib precordiis uiuit᷑. Occurrent. acti in exiliũ. &
euoluti bonis occurrent. qd̃ genus egestatis grauissimũ. ẽ. indiuitus
mopes. Occurrent naufragi. similia ue naufragis passi. quos aut
popłaris ira. aut inuidia ꝑuiciosũ optimis telum inopinantes. se¬
curosq deiecit. procelle more que in ipsa sereni fiducia solet emer¬
gere. aut fulminis subiti. ad cuiꝰ ictũ etiam uitina tremuert̃. Nã
ut illic quisqͥs abigne ꝓpior stecit. ꝑcusso similis obstupuit: sic in
his ꝑ aliqͣm ium. accidentib. unũ calamitas oppͥmit: ceteros metꝰ.
paremq passis tristiciã facit: pati posse. Omniũ animos. mala
aliena ac repentina sollicitant. Quẽ admodũ aues etiã in anis

Expanded text:
que ut in hostili regione versantibus huc et illuc circumspiciendum est que ut in hostili regione versantibus huc et illuc circumspiciendum est et ad omnem strepitum circumagenda cervix; nisi hic timor e pectore eiectus est, palpitantibus praecordiis vivitur. Occurrent acti in exilium et evoluti bonis. Occurrent, quod genus egestatis gravissimum est, in divitiis inopes. Occurrent naufragi similiave naufragis passi, quos aut popularis ira aut invidia, perniciosum optimis telum, inopinantes securesque disiecit procellae more, quae in ipsa sereni fiducia solet emergere, aut fulminis subiti, ad cuius ictum etiam vicina tremuerunt. Nam ut illic quisquis ab igne propior stetit, percusso similis obstipuit, sic in his per aliquam vim accidentibus unum calamitas opprimit, ceteros metus, paremque passis tristitiam facit pati posse. Omnium animos mala aliena ac repentina sollicitant. Quemadmodum aves etiam inanis
Abbreviated transcription (Latin):
scdm fortitudinẽ. Non st̃ dei fastidiosi. non inuidi. admittunt.
& ascendentib manũ porrigunt. Miraris hominẽ ad deos ire. s
ad homines uenit. Immo qđ ẽ. ꝓpus: in homines uente. Nul¬
la sine deo mens bona ẽ. Semina in corꝑib humanis diuina
disꝑsa st̃. que si bonus cultor. excipit: sumilia origini ꝓdeunt. e
paria his exquib orta sunt surgunt. Si malus. ñ alit̾ qͣm hu¬
mus sterilis. ac palustris necat. at de inde creat purgam᷑ta pro
tu mi lutili maximũ putes instrum̃tũ beate uite hanc ꝑsuasi¬
hic sollititus egris. hic turpib.⁊ aliqͣm passis infamiã tristis. il¬
lũ uidebis aliene uroris amore cruciari. illũ sue. nĩ deerit quẽ
repulsa detorqueat. Erunt qͦs ipse honor ueret. Illa uero maxi¬
ma ẽ. ex omni mortaliũ popło turba miseroꝵ: qm exspestatio
mortis exagitat. undiq impendens. nichil enĩ est unde ũ subeto.

Expanded text:
secundum fortitudinem." Non sunt di fastidiosi, non invidi; admittunt secundum fortitudinem." Non sunt di fastidiosi, non invidi; admittunt et ascendentibus manum porrigunt. Miraris hominem ad deos ire ? Deus ad homines venit, immo quod est propius, in homines venit; nulla sine deo mens bona est. Semina in corporibus humanis divina dispersa sunt, quae si bonus cultor excipit, similia origini prodeunt et paria iis, ex quibus orta sunt, surgunt; si malus, non aliter quam humus sterilis ac palustris necat ac deinde creat purgamenta protu, mi Lucili, maximum putes instrumentum beatae vitae hanc persuasihic sollicitus aegris, hic turpibus et aliquam passis infamiam tristis. Illum videbis alienae uxoris amore cruciari, illum suae. Non deerit quem repulsa distorqueat; erunt quos ipse honor vexet. Illa vero maxima ex omni mortalium populo turba miserorum, quam expectatio mortis exagitat undique inpendens. Nihil enim est, unde non subeat.
Abbreviated transcription (Latin):
quib parscientia regendi gub̾nacłm ẽ: meliorẽ dixeris. cuiꝰ maiꝰ
spetiosiusq nauigiũ ẽ. Iupiter qͦ ante cedit uirũ bonũ: duitiꝰ
bonus ẽ. Sapiens nichilo se minoris existimat: qd̵ uirtutes eiꝰ spa
tio breuiore cludunt᷑. Quemadinodũ exduob sapientib qui
senior decessit. ñ est beatior eo. cuiꝰ intra pauciores annos t̾mina¬
ta uircus ẽ : sic ds non uincit sapientẽ felicitate. etiã si uincit
etate. Non ẽ. uirtus maior: que longior. Iupiter oĩa ht̃ : s nem¬
pe aliis tradidit habenda. Ad ipsum hic unus usus ꝑtinet. qdͦ
utendi omnib causa ẽ. Sapiens tam equo aĩo oĩa apud illos
uidet contẽpnitq : quã iupiter uti illis ñ potẽ. sapiens ñ uult.¬
tamꝰ itaq sextio. monstranti pulcherrimũ iter. ⁊ clamanti. Pac
itur ad astra. hac scdm frugalitatẽ. hac scd̃m temꝑantiã. Hac

Expanded text:
quibus par scientia regendi gubernaculum est, meliorem dixeris, cui maius quibus par scientia regendi gubernaculum est, meliorem dixeris, cui maius speciosiusque navigium est. Iuppiter quo antecedit virum bonum ? Diutius bonus est; sapiens nihitio breviore cluduntur. Quemadmodum ex duobus sapientibus qui senior decessit, non est beatior eo, cuius intra pauciores annos terminata virtus est, sic deus non vincit sapientem felicitate, etiam si vincit aetate. Non est virtus maior, quae longior. Iuppiter omnia habet, sed nempe aliis tradidit habenda; ad ipsum hic unus usus pertinet, quod utendi omnibus causa est. Sapiens tam aequo animo omnia apud alios videt contemnitque quam Iuppiter et hoc se Credamus itaque Sextio monstranti pulcherrimum iter et clamanti: "hac 'itur ad astra,' hac secundum frugalitatem, hac secundum temperantiam, hac
Abbreviated transcription (Latin):
tinsuo grãs. hoc docet philosophia. precipue bene deb̾e benesicia.
be soluere. interdũ autẽ solutio ẽ. ipsa confessio. Confitebit᷑ ergo
multũ se deb̾e ei. cuiꝰ administratione ac ꝓuidentia contingat il¬
li pugne otiũ. & ꝗrbitriũ su temꝑis. & inꝑturbata publicis oceu¬
pationib quies. Omelib ee d̾s nobis hec otia fecit. namꝙ erit il¬
le mͥ semꝑ ds̃. Siilla quoq otia multũ auctori suo debent. quoꝵ
munꝰ hoc marimũ ẽ. ille meais errare boues ut cernis. & ipsũ lu¬
dere que uellẽ. calamo ꝑmisit agresti: qͣnti estimamꝰ hoc otium
qd inter deos agit᷑. qd deos facie: Ita dieo lucili. & te incelũ com¬
penlario uoco. Solebat sextius dicere. iouem plus ñ posse qͣm bo¬
num uirũ. Plura iupiter habet qͦ prestet hominib. S inter
duos bonos: ñ est melior qui lotupletior ñ magis qͣm inter duos

Expanded text:
tori suo gratias. Hoc docet philosophia praecipue, bene debere beneficia, tori suo gratias. Hoc docet philosophia praecipue, bene debere beneficia, bene solvere; interdum autem solutio est ipsa confessere ei, cuius administratione ac providentia contingit illi pingue otium et arbitrium sui temporis et inperturbata publicis occupationibus quies. O Meliboee, deus nobis haec otia fecit: Namque erit ille mihi semper deus. Si illa quoque otia multum auctori suo debent, quorum munus hoc maximum est: Ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum Ludere quae vellem calamo permisit agresti; quanti aestimamus hoc otium, quod inter deos agitur, quod deos facit? Ita dico, Lucili, et te in caelum compendiario voco. Solebat Sextius dicere Iovem plus non posse quam bonum virum. Plura Iuppiter habet, quae praestet hominibus, sed inter duos bonos non est melior, qui locupletior, non magis quam inter duos,
Abbreviated transcription (Latin):
possessionẽ. ꝓropͥetatemq discernit. nec quisqͣm suũ credit eẽ. qd̾
publitũ ẽ. At ille sapiens nichil uidicat suũ: magisqͣm cuiꝰ. illi cũ
humano gñe consortiũ ẽ. Nec enĩ essent ita cõmunia: nisi pars il¬
loꝵ ꝑtineret ad singłos. Sotiũ efficit: etiam qd̃ ex minima portio¬
ne cõmune ẽ. Adice nc̃. qd magna & uera bona ñ sic diuidunt᷑: itt
eriguũ insingłos cadat. Adunũ quẽq tota ꝑueniunt. excongia
notm feruire hoĩes. qͣntum in capita ꝓmissum ẽ. Apulũ & iusce¬
iltio & siquid Aluid manu capit᷑. discedit in partes. Ad hec in¬
duudua bona. pax & lib̾tas: & tam omniũ tota. qͣm singłorum st̃.
Cogiat itaq ꝑ quẽ sibi horum usus fructusq contingãt. ꝑ quẽ
ñ ad arma illum. nec ad seruandas uigilias. nec adtuenda menia
e multiplex belli tributũ. publica necessitas uocet. agitq gub̾na¬

Expanded text:
possessionem proprietatemque discernit nec quicquam suum credit esse, quod possessionem proprietatemque discernit nec quicquam suum credit esse, quod publicum est. At ille sapiens nihil iudicat suum magis quam cuius illi cum humano genere consortium est. Nec enim essent ita communia, nisi pars illorum pertineret ad singulos; socium efficit etiam quod ex minima portione commune est. Adice nunc, quod magna et vera bona non sic dividuntur, ut exiguum in singulos cadat; ad unumquemque tota perveniunt. Ex congiario tantum ferunt homines, quantum in capita promissum est. Epulum et visceratio et quicquid aliud manu capitur, discedit in partes. At haec individua bona, pax et libertas, et tam omnium tota quam singulorum sunt. Cogitat itaque, per quem sibi horum usus fructusque contingat, per quem non ad arma illum nec ad servandas vigilias nec ad tuenda moenia et multiplex belli tributum publica necessitas vocet, agitque guberna