comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teris latuit. Sedistud quod dicit. in abscondito non sum locutus: de euuan¬
gilica doctrina in tellegendũ est quae om̃s̃ in fines terre ꝑ predicationẽ aploꝵ
in sonuit. Non doxi semini ia cob frustra querite me : quia primũ ad eos usni
ꝓmisi si relictis imaginib: legis & caerimaniarum. cuuangelii ueritatẽ seque¬
rant᷑ Ego dns loquens iustitiã. ꝑ quã iustificabit omis quicã adimplere uolu¬
erit : ad nuncians recta. ut om̃is creatura suũ ador& creatorẽ iustitiã locutꝰ
fidem & uenite ad me non loco sed merito : quia ego ubiq: sum. & accedite simul
in unũ ouile quis aluati estis & gentib: sanguine meo aberrore & peccatis¬
Quia uidei noluer̃ agere paenitentiã & indignos seuidicauerunt &erne uitae : allo¬
quit̃ gentiles ut congregentur in unũ ouile Vnde cũ dicit congregamini :
ostendit non oms̃ gentes statim credituras. sed paulatim & ꝑ partes Mescier̃

Expanded text:
teris latuit. Sed istud quod dicit: In abscondito non sum locutus, de evanteris latuit. Sed istud quod dicit: In abscondito non sum locutus, de evangelica doctrina intelligendum est, quae in omnes fines terrae per praedicationem apostolorum insonuit. « Non dixi semini Jacob, frustra quaerite me, » quia primum ad eos venit sequerentur. « Ego Dominus loquens justitiam, » per quam justificabitur omnis qui eam adimplere voluerit, « annuntians recta, » ut omnis creatura suum adoraret Creatorem. Justitiam locutus fidem « et venite » ad me non loco sed merito, quia ego ubique sum, « et accedite simul » in unum ovile « qui salvati estis » sanguine meo « ex gentiQuia Judaei noluerunt agere poenitentiam, et indignos se judicaverunt aeternae vitae, alloquitur gentiles ut congregentur in unum ovile. Unde cum dicit congregamini, ostendit non omnes gentes statim credituras, sed paulatim et per partes. « Nes
Abbreviated transcription (Latin):
& erubuer̃ om̃s non ut panitentiã agerent sed in tribulatione positi. & abier unt
simul in ꝑditionẽ corporis & anime. Illi quidẽ perier̃ : isrł aut̃ id ÷ chorus apłoꝵ¬
in futuro inbeatitudineꝰ ȩt̃na constituti Quia haecdicit dñs Creans caelos ipse
ds̃ ut habitatio in eis sit angelorũ : formans trã & faciens eã ut eã in habitent
culcores dĩ ipse plastes cius hoc ÷ formator terre. Non inuanũ creauit eã :
ut habitaretur ab omnib: ad orantib: & intellegentib: creatorẽ suũ & idola con¬
tem pnentib: id eo formauit cam Ego dñs & non ÷ alius ds̃ : faciens similia
H ec contra idolorũ cultores dicta sunt: Non in abscondito locutussum : in loco
t̃rae tebroso Quondã locutus ÷ in abscondito in montesina : quando dox̃ filus
isrł Nonerunt tibi du alieni. quia uni tantum modo populo locutus :: Ca¬

Expanded text:
et erubuerunt omnes, non ut poenitentiam agerent, sed in tribulatione positi abierunt et erubuerunt omnes, non ut poenitentiam agerent, sed in tribulatione positi abierunt simul in perditionem corporis et animae. Illi quidem perierunt. « Israel autem, » id est choin futuro in beatitudine aeterna constituti. « Quia haec dicit Dominus creans coelos ipse Deus » ut habitatio in eis sit angelorum, « et formans terram et faciens eam » ut eam inhabitent cultores Dei, « ipse plastes ejus, » hoc est formatur terrae. « Non in vanum creavit eam: ut inhabitaretur, » ab hominibus, adorantibus et intelligentibus Creatorem suum, et idola contemnentibus, ideo formavit eam. « Ego Dominus, et non est alius Deus, » faciens similia. Haec contra idolorum cultores dicta sunt. « Non in abscondito locutus sum, in loco terrae tenebroso. » Quondam locutus est in abscondito in monte Sina, quando dixit filiis Israel: Non erunt tibi dii alieni, quia uni tantummodo populo locutus est, cae
Abbreviated transcription (Latin):
tricti ambulabunt de uirtute inuirtutẽ. & te ad orabunt derelicta iã idola
teque deprecabuntꝰ pura mentis deuotione. Tantũ inte ÷ ds̃ : & non ÷ absq teds̃
uerus : Vox patris defilio Sic dicent illi Tantũ inte ÷ ds̃: id÷ infilio
Sic enĩ ipsedicit. Ego in patre : & pater ime est Et non ÷ absq: teds̃: sicut
Nitatem ista dicunt᷑ : quia in humanitate latuit diuinitas Ipsc ÷ ds̃ saluator
isrł : quia ipse saluat populũ suum a peccatis corũ Confusisunt & erubuer̃¬
om̃s : abierunt simul in confusionẽ hoc ÷ in perditionẽ fabricatores errorum
Contra scribas & phariseos loquitur : qui fabricatores &titer̃ errorũ quan¬
do in toto mundo seminauer̃ mendaciũ dicentes ab aplis dnm̃ furtim cẽ sublatũ
confusisunt ergo scribe & pharisei in malitia sua traditi inmanꝰ romanorũ.

Expanded text:
tricti ambulabunt de virtute in virtutem « et te adorabunt » derelicta jam idololatria tricti ambulabunt de virtute in virtutem « et te adorabunt » derelicta jam idololatria « teque deprecabuntur » pura mentis devotione. « Tantum in te est Deus, et non est absque te Deus verus. » Vox Patris de Filio. Sic dicent illi: Tantum in te est Deus, id est in Filio. Sic enim ipse dicit: « Ego in Patre, et Pater in me est . » Et non est absque te Deus, sicut nitatem ista dicuntur, quia in humanitate latuit Divinitas. « Ipse est Deus salvator Israel, » quia ipse salvat populum suum a peccatis eorum. « Confusi sunt et erubueromnes: abierunt simul in confusionem, » hoc est in perditionem « fabricatores eorum. » Contra scribas et Pharisaeos loquitur, qui fabricatores exstiterunt errorum, quando in toto mundo seminaverunt mendacium, dicentes ab apostolis Dominum furtim esse sublatum . Confusi sunt ergo scribae et Pharisaei in malitia sua traditi in manus Romanorum,
Abbreviated transcription (Latin):
unius dĩ religio Tantũ : ut pre omnib: regnis ac tenus ibi monachorum
caterue consistant pugnantes si ne gladio materiali contra principẽ mundi
Impletũq est ibi: qđ dicit apłs ubi ab undauit peccatũ : suꝑ habundauit
gratia Similit̃ & hi opes qui antea terrena lucra & ercebant: Conuersi
ad fidem xpĩ ceperunt terrena post ponere. & toto mentis affectu caelestia
luera desiderare Sabaim eadẽ ÷ & saba regio uł ciuitas infinib: a & hiopiȩ
posita : dequa fuit & regina saba. Viri aut̃ sublimes appellantur : quia potentis¬
simi & ditissimi semꝑ & titerunt. qui & ipsi ad fidem dnĩ transicrunt. dequib
dicit ꝓphata iste Om̃s de saba uenient aurum & thus deferentes: & laudem
dño ad nunciantes ꝑahaectria quȩ commemorauimꝰ : Intellegunt᷑ omã reg¬
na & regiones dequib: ad fidẽ dñi cotidie colligunt᷑. Postte ambulabunt rec

Expanded text:
unius Dei religio, adeo ut prae omnibus regnis hactenus ibi monachorum unius Dei religio, adeo ut prae omnibus regnis hactenus ibi monachorum catervae consistant, pugnantes sine gladio materiali contra principem mundi. Impletumque est ibi quod dicit Apostolus: « Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . » Similiter Aethiopes, qui antea terrena lucra exercebant, conversi ad fidem Christi, coeperunt terrena postponere, et toto mentis affectu coelestia lucra desiderare. Sabaim eadem est et Saba, regio vel civitas in finibus Aethiopiae posita, de qua fuit et regina Saba. Viri autem sublimes appellantur, quia potentissimi et doctissimi semper exstiterunt, qui et ipsi ad fidem Domini transierunt. De quibus dicit propheta, « Omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annuntiantes . » Per haec tria quae commemoravimus, intelliguntur omnia regna et regiones, de quibus ad fidem Domini quotidie colliguntur. « Post te ambulabunt » re
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitats uenculo obligati sunt do nec uenit altis simi filius per incarnatio¬
nis tarsterium &e sua morte simpla duplam nram̃ destruoxit. reuoaet cando
nos ad gaudia paradisi unde expulsi fueranus unde & subiungitur
acciperet ex inde pretium. sed ꝓpriasponte & misericordia larga
Haecdicit dñs. Labor egipti hoc ÷ cultura idolorx quam p̃ omnib:
gentibus ad impl& & negotiatio & iopie terrena. sub̵ cessabit
in aduentu tuo filidilectis sime. & sabaim uiri sublimes. adte tran¬
idolorũ quã aegrptu dissus inpendebant laborẽ appellat : quia multum
laborabant illi in offerendis sacrificiis diuersorũ portentorum uidelic& auiũ
ouium hrrcorum aliorũq: multorũ Sed adueniente xp̃o inmundum
cũ apłi post eius as censionẽ ad illud & alia regna transis sent. predicantes gra¬
tiã cuuãgdii : ubi antea colebatur multitudo simula croꝵ. caepit uenerari

Expanded text:
tivitatis vinculo obligati sunt, donec venit Altissimi Filius per incarnatiotivitatis vinculo obligati sunt, donec venit Altissimi Filius per incarnationis mysterium, et sua morte simpla duplam nostram destruxit, revocando nos ad gaudia paradisi, unde expulsi fueramus. Unde et subjungitur. « acciperet exinde pretium: sed propria sponte et misericordia larga. « Haec dicit Dominus: Labor Aegypti, » hoc est cultura idolorum, quam prae omnibus gentibus adimplet, « et negotiatio Aethiopiae, » terrena subaudis, cessabit in adventu tuo, Fili dilectissime, « et Sabaim, viri sublimes ad te tranidolorum quam Aegyptii diis suis impendebant laborem appellat, quia multum laborabant illi in offerendis sacrificiis diversorum portentorum, videlicet avium, ovium, hircorum, aliorumque multorum; sed adveniente Christo in mundum, cum apostoli post ejus ascensionem ad illud et ad alia regna transissent praedicantes gratiam Evangelii, ubi antea colebatur multitudo simulacrorum, coepit venerari
Abbreviated transcription (Latin):
gentib quã & iudcis : & captiui tatem meã dimitt& sub auditur liberam
Quidã uolunt hoc referre ad crrum cuius temporib: dimissa ÷ captiuitas.
& tem plum ꝑmissũ ÷ aedificari : sed non conueniunt precedentia quia non
sunt om̃s uiae eius directe cui & dictũ ÷ assimilauite & non cognouistime
Nec &iã ipse edificauit lic& aedificari ꝑ miserit : quia non eius tempore
completa ÷ acdificatio eius sed temporib: assueri Red eamꝰ ad precedentia:
referentes ad dnm̃ iħm xpm̃ cuiista plenissime asscribi debentur Ipse
aedificauit ciuitatẽ patris : scam uidelic& aecclãm Contra quã porte in¬
ferinon p̃ualebunt : quia fundata ÷ supra firmã petrã hoc ÷ suꝑ ipsum & quae
in monte posita id ÷ in illo qui est mons montiũ latere nũ quã poterit Deb
uius ciuitatis funda mento : dicit egregius predicator Fundamentum ali
a proprio solo positus ÷ in huius peregrinationis ꝙilio om̃tq filucis cap¬

Expanded text:
ram. Quidam volunt hoc referre ad Cyrum, cujus temporibus dimissa est captivitas, et templum permissum est aedificari, sed non conveniunt praecedentia, quia non sunt omnes viae ejus directae cui et dictum est: Assimilavi te, et non cognovisti me. Nec etiam ipse aedificavit, licet aedificari permiserit, quia non est ejus tempore completa aedificatio, sed temporibus Assueri. Redeamus ad praecedentia referentes ad Dominum Jesum Christum, cui ista plenissime ascribi debentur. Ipse aedificavit civitatem Patris, sanctam videlicet Ecclesiam, contra quam portae inferi non praevalebunt, quia fundata est supra firmam petram , hoc est super ipsum, et quae in monte posita, id est in illo qui est mons montium, latere nunquam poterit. De hujus civitatis fundamento dicit egregius praedicator: « Fundamentum aa proprio solo positus est in hujus peregrinationis exsilio, omnes filii ejus cap
Abbreviated transcription (Latin):
ner uđ in confusionem huius mundi : quia redim& genus humanum
quiin con fusiane peccatorum morabatur Dñs hs inomnib que ges set¬
lit eis potestatem Nam ipse dox̃ Nunc princeps huius mundi eiciet᷑
foras Ego ego locutus sum defilio meo ꝑ morsen. ceterosq ꝓphatas
Etuocaui eum nomine ꝓprio antequã nas cerctur & uirgine : loquens
ꝑgabrihlem archangelum. ad mariã. Ecce concipies & paries filium
& uocabis nomen cius iħm Ad dixi eũ hoc ÷ in carnari constitui &¬
directa est uia eius : quia peccatum nonfecit. nec dolus inuentus ÷ in
ore eius Accedite ad megentes. & audite hoc Uox filu dĩ Non a
principio in abscondito locutussum. sub̵ morsi loquens ad cum in monte
sina per angelum: quia multi audierunt uerba mea. Ex tempore
antequã fierent ea qua facta sunt: ibi eram sub auditur in patre
Filius dĩ cumpatre locutus ÷ morsi. cum patre fecit om̃a & disposuit om̃ã:

Expanded text:
nem, id est in confusionem hujus mundi, quia redimet genus humanum, nem, id est in confusionem hujus mundi, quia redimet genus humanum, qui in confusione peccatorum morabantur. Dominus Jesus in omnibus quae gessitlit eis potestatem. Nam ipse dixit: « Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . » Ego, ego locutus sum de Filio meo per Mosen caeterosque prophetas, et vocavi eum nomine proprio antequam nasceretur ex virgine, loquens per Gabrielem archangelum ad Mariam: « Ecce concipies et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. directa est via ejus, quia « non peccatum fecit nec dolus inventus est in ore ejus . » « Accedite ad me, » gentes, « et audite hoc. » Vox Filii Dei. « Non a principio in abscondito locutus sum, » subaudis Mosi, loquens ad eum in monte Sina per angelum, quia multi audierunt verba mea. « Ex tempore antequam fierent ea » quae facta sunt « ibi eram. » Subaudis in Patre. Filius Dei cum Patre locutus est Mosi, cum Patre fecit omnia et disposuit omnia:
Abbreviated transcription (Latin):
haec detrro quod destructurus esset babrlonem. uł defilio meo quod nas¬
aturus ess& & uirgine:: haec quae secuntur proprie ad xpm̃ ꝑtinent :
possunt tamen referri ad crrum dariumq. Sicut beatus hieronimus
dicit usq adillũ locum ubi dicitur directa ÷ uia eius Dñs dilexit cum¬
sub auditur errum ueldarium. auunculum eius. ut dimitter& capti¬
uitatem populi sui : fcici& uoluntatem suam in babrlonem quia capiet
cam & brachium suum in caldeis. quia interficiet eos Ego ego locitt
sum de trro ꝑ prophatas meos : & uocaui eum nomine proprio. antequã
cum deoriente suꝑ babr lonẽ ut cam uastar& : redderet quae ei uoxta qđ
merebati Quod aut̃ ad dit sermo diuius & directa ÷ uia eius: quomo¬
Ao possunt referri ad errum cultorem idolorum : quod uia eius directa
ip se doenit  E ie filius ms dilectus: Faciet uoluntatem suam inbabelo¬

Expanded text:
haec » de Cyro, quod destructurus esset Babylonem, vel de Filio meo quod nashaec » de Cyro, quod destructurus esset Babylonem, vel de Filio meo quod nasciturus esset ex virgine? Haec quae sequuntur, proprie ad Christum pertinent, possunt tamen referri ad Cyrum Dariumque, sicut beatus Hieronymus dicit, usque ad illum locum ubi dicitur: Directa est via ejus. « DominuDarium, avunculum ejus, ut dimitteret captivitatem populi sui, « et faciet voluntatem suam in Babylone, » quia capiet eam « et brachium suum in Chaldaeis, » quia interficiet eos . « Ego, ego locutus sum » de Cyro per prophetas meos; « et vocavi eum » nomine proprio antequam eum ab oriente super Babylonem, ut eam vastaret redderetque ei juxta quod merebatur. Quod autem addit sermo divinus « et directa est via ejus, » quomodo possit referri ad Cyrum cultorem idolorum, quod directa ipse dixit: « Hic est Filius meus dilectus . » Faciet voluntatem suam in Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
blas phemer: id ÷ ne in perpetuũ te in captiuitatẽ retinentes. dicant qđ
du eorum uos retinuerint. & ego nan poterim liberabae uos: & gloriã
meam hoc ÷ Laudem meam alteri deorum non dabo ut ds̃ sit. Lic& ab om¬
nibus dicatur preter filio meo & spiritui scõ. qui mihi consubstantiales
uoco ad paenitentiã & ad salutem Nondicit dĩ pater audime iacob¬
serue meus. & isrł dectus m̃s ut intellegeretur deia cob. uł isrł spiritali:
sed audi iacob & isrł. qui carnales estis Ego ipse ego primus. ante quẽ
in sapientia fecisti : & uerbo dñi caelifirmatisunt Et ds̃ sapientia
fundauit terram : & dex tera illius mensa :÷ celos Ego uocabo eos sub̵
celos : & stabunt simul in conspectu meo Congregamini om̃s uos. uł
cali uł om̃s ereature. uł om̃is multitudo filiorum isrł: & audite qu&̧
dicturus sum Quis decis sub auditur caelis siue creaturis ad nunciaut

Expanded text:
blasphemer, id est ne in perpetuum te in captivitate retinentes dicant, quod blasphemer, id est ne in perpetuum te in captivitate retinentes dicant, quod dii eorum vos retinuerunt et ego non potuerim liberare vos . « Et gloriam meam, » hoc est laudem meam « alteri » deorum « non dabo » ut Deus sit, licet ab hominibus dicatur, praeterquam Filio meo et Spiritui sancto, qui mihi consubstantiales voco » ad poenitentiam et ad salutem. Non dicit Deus pater, Audi me, Jacobserved audi, Jacob et Israel, qui carnales estis. « Ego ipse primus » ante quem in sapientia fecisti . » Et: « Verbo Domini coeli firmati sunt. » Et: « Deus sapientia fundavit terram, et dextera illius mensa est coelos. » « Ego vocabo eos, » subaudis coelos, « et stabunt simul » in conspectu meo. « Congregamini omnes vos » vel coeli, vel omnes creaturae, vel omnis multitudo filiorum Israel, « et audite » quae dicturus sum. « Quis de eis, » subaudis coelis sive creaturis, « annuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
faciam furorem meum ꝓ eo qđ ÷ feci quando ad orasti uitulum nedis perderẽ
te & laude mea id ÷ oblaudẽ meam in frenabote ꝓ eo qđ ÷ infrenauite legẽ
quasi argentum sub audis ꝓbauite quia non es purgatus. & elegite in camino
paupertatis hoc ÷ in tribulatione paupertatis & in opiae dans diuitias tuas hos¬
tib: tuis siue in aegrpto ubieras. quasi incamino pauperrima Exhoc datur¬
har̃ intellegi : quia ds̃ omp̃s aliquando diuitus. aliquando paupertate ꝓbat homines
uerbi gratia: Illos qui habundant diuitus. sullis male ab utuntur : facit eos
deuenire in pauper tatem: Qui aut̃ cas recte utuntur : facit amplius abun¬
dare Similiter qui paupertatem pauenter tolerat᷑ dat eis diuitias. sicut
econtra illos qui murmurant ad maiorem egestatem deducit Unde & sa¬
lomon Diutias inquid & paupertatem nedederis mihi Propt̃ me
faciam hoc ÷ ꝓpt̃ meam misericordiam liberabote decaptiuitate. ut non

Expanded text:
furorem meum, pro eo quod est feci quando adorasti vitulum, ne disperderem te, et laude mea, id est ob laudem infrenabo te, pro eo quod est infrenavi te, legem quasi argentum, » subaudis, probavi te, quia non es purgatus, « et elegi te in camino paupertatis, » hoc est in tribulatione paupertatis et inopiae, dans divitias tuas hostibus tuis. Sive in Aegypto, ubi eras quasi in camino pauperrima. Ex quo datur intelligi, quia Deus omnipotens, aliquando divitiis, aliquando paupertate, probat homines. Verbi gratia: illos qui abundant divitiis, si illis male abutuntur, facit eos devenire in paupertatem. Qui autem ei rite utuntur, facit amplius abundare. Similiter qui paupertatem patienter tolerant, dat eis divitias, sicut econtra illos qui murmurant, ad majorem egestatem deducit. Unde et Salomon: « Divitias inquit et paupertatem ne dederis mihi . » « Propter me faciam, » hoc est propter misericordiam meam liberabo te de captivitate. Ut non
Abbreviated transcription (Latin):
sicut predõ isa ias. quianisi dñs reliquis set nobis semen. quasi sodoma
coꝵ a faciae mea quia non merentur dm̃ uidere Et si ad apłos hoc
referatur : er et sensus Ochorus apłorũ si ad tenderis p̃cepta mea:
non interibit sementuum & nonerit axtritum nomen filiationis urae

Expanded text:
Sicut praedixit Isaias. « Quia nisi Dominus reliquisset nobis semen, quasi Sodoma Sicut praedixit Isaias. « Quia nisi Dominus reliquisset nobis semen, quasi Sodoma omen eorum a facie mea, quia non merentur Deum videre. Et si ad apostolos hoc referatur, erit sensus: O chorus apostolorum, si attenderis praecepta mea, non interibit semen tuum, et non erit attritum nomen filiationis vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
referimus : erit sensus ochorus apłorũ utnã ad tendas mandata mea
Quod si feceris quae precepi : erit pax tua sicut flumen quod semꝑ deciorrit
& numquã minoratur. hoc ÷ securitas tua & pax semꝑ manebit. in bea¬
ttudine &terna Eterit iustitia tua sicut gurgites marrs fluctu¬
ando & elcuando & ecundo deuirtute in uirtutem: Merit semen tu um
hoc ÷ om̃s credentes ꝑpꝑedicationẽ tuã siue gentiles siue iudei sicut arena
sub auditia quae premultitudine numerari non ual&. & stirps uteritiu
id÷ filii doctro oe e tuae erunt ut lapilli arene Semen & strrps apos¬
toloꝵ sunt om̃s ⁊ credentes : sicut dicit apostolus Filioli mei quos ite¬
men tuum. õ isrł si ad tendisses mandata mea. & non fuis set at tritũ
tuum preter in apłis in quib: reseruasti semen & nomen patri ar charũ

Expanded text:
referimus, erit sensus: O chorus apostolorum, utinam attendas mandata mea! referimus, erit sensus: O chorus apostolorum, utinam attendas mandata mea! Quod si feceris quae praecepi, erit pax tua sicut flumen quod semper decurrit et nunquam minoratur, hoc est, securitas tua et pax semper manebit in beatitudine aeterna; « et erit justitia tua sicut gurgites maris, » fluctuando et elevando, et eundo de virtute in virtutem. « Et erit semen tuum, » hoc est, omnes credentes per praedicationem tuam, sive gentiles, sive Judaei, « sicut arena, » subaudis quae prae multitudine numerari non valet. « Et stirps uteri tui, » id est, filii doctrinae tuae erunt « ut lapilli arenae. » Semen et stirps apostolorum sunt omnes credentes, sicut dicit Apostolus: « Filioli mei quos itemen tuum, o Israel, si attendisses ad mandata mea; « et non fuisset attritum notuum, praeter apostolos in quibus reservasti semen et nomen patriarcharum.
Abbreviated transcription (Latin):
Breui uersiculo trinitatis nobis ostonditur sacramentum. Homo assũp¬
tus a potestate uerbiloquitur : qđ dĩ pater & sp̃s cius miserit eum. id ÷
in carnari constituerit H aec dicit dñs ds̃. redẽptor tuus sc̃s isrł
Chorum apłorum isto in loco alloquitur Redemptor tuus dicitur : quia
redemit eum pretioso sanguine suo Ego dñs ds̃ tuus docens te utilia. hoc
÷ quod ad salutem ꝑtinent: ꝑ euuangelium gubernans te in uia qua ambu¬
las hoc ÷ in presenti sđo siue in officio predicationis. sicut tibi ꝓmisi dicens
s& sicut flumen pax tua: hoc ÷ ꝓfunda securitas tibi ess& Possumꝰ
hoc & parte ad isrł referrae. Gisrł si ad tendisses mandata mea & opereꝰ
adimplesses. facta ess& securitas. & pax tua ꝓfunda. ꝑhaec om̃ã quae se¬
cuntur : habundatia & plenitudo omnium bonorũ ostenditur . quã ille
populus haber& nisi preuaricator & ister& Siaut̃ ad chorum apłorum

Expanded text:
ritus ejus. » Brevi versiculo Trinitatis nobis ostenditur sacramentum. Homo assumptus a potestate Verbi, loquitur quod Deus Pater et Spiritus ejus miseritur eum, id est incarnari constituerit. « Haec dicit Dominus Deus redemptor tuus sanctus Israel. » Chorum apostolorum isto in loco alloquitur. Redemptor ejus dicitur, quia redemit eum pretio, id est sanguine suo. « Ego Dominus Deus tuus docens te utilia, » hoc est, quae ad salutem pertinent, per Evangelium « gubernans te in via qua ambulabis, » hoc est, in praesenti saeculo, sive in officio praedicationis: sicut tibi promisi, dicensset sicut flumen pax tua, » hoc est, profunda securitas tibi esset. Possumus hoc ex parte ad Israel referre. O Israel, si attendisses mandata mea et opere adimplesses, facta esset securitas et pax tua profunda. Per haec omnia quae sequuntur, abundantia et plenitudo bonorum omnium ostenditur, quam ille populus haberet nisi praevaricator existeret. Si autem ad chorum apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
stellis mandaui hoc ÷ precepi qiđ agere debeat. Precepi angelis. ut melau¬
darent creatorẽ suũ & ministeria sua implerent: precepi soli ut illumin&
ad occidentem. Siergo ego feciterrã ut habita retur ab hominib: & calos
& tendi desuꝑ cosq uarietate astrorũ de coraui ut morarentur interra
cultores dĩ. qiđ mirum ÷ si filium meum iustum regẽ misi inmundum.
ut mihiad quireret multos filios adoptiuos & qiđ mirum si eum suscitaui
amortuis ut sua morte om̃s liberar& an&u mortis. qui homnib: que ui¬
uunt presto ut uitã habeant: Egosus citaui cũ adiustitiã. sub̵ ut sit sal¬

Expanded text:
stellis « mandavi: » hoc est praecepi quid agere debeant. Praecepi angelis, ut me laustellis « mandavi: » hoc est praecepi quid agere debeant. Praecepi angelis, ut me laudarent creatorem suum, et ministeria sua implerent. Praecepi soli, ut illuminet ad occidentem. Si ergo ego feci terram ut habitaretur ab hominibus, et coelos extendi desuper, eosque varietate astrorum decoravi, ut morarentur in terra cultores Dei: quid mirum est si Filium meum justum regem misi in mundum, ut mihi acquireret multos filios adoptivos? Et quid mirum, si eum suscitavi a mortuis, ut sua morte omnes liberaret a nexu mortis, qui omnibus qui vivunt praesto ut vitam habeant? « Ego suscitavi eum ad justitiam, » subaudit
Abbreviated transcription (Latin):
qiđ facis & opus tuũ absq manib est. sicut illa testa uellutũ nom potest contra¬
dicere fictori suo dicens. Hoc qđ operaris absq: manib: est. sic humana creatu¬
ra neqiđ resistere conditorisuo: Va quidiat dõ patri quid generas sub̵ filiũ
aqualẽ tilii : & mulieri beatae uidelic& mariae quid parturis. qđ non & semine
uiri suscepisti. Dequa mulieredicit a postolus. Xp̃s factus ÷ de muliere : fac¬
quia plas mauit cũ in utero uirginali Uentura mysteria incerrogate me o
beam eos regere : & suꝑ opus manuum mearum mandate mihi hoc ÷ precipite
mibi qualiter ea quae condidi gubernem s ronice ista intellegendas̃ quae doximꝰ
Ego sea terrã: & hominiẽ suꝑ eã creaui ego Mlanus mee tetenderunt celos ut ha¬
biatio sit in cis angelorũ : & omni militie corũ caelorũ uidlic& angelis &

Expanded text:
Quid facis? et opus tuum absque manibus est. » Sicut illa testa vel lutum non potest contraQuid facis? et opus tuum absque manibus est. » Sicut illa testa vel lutum non potest contradicere factori suo dicens, Hoc quod operaris absque manibus est: sic humana creatura nequit resistere conditori suo. « Vae qui dicit » Deo « Patri, Quid generas? » subauditur Filium aequalem tibi « et mulieri, » beatae videlicet Mariae, « Quid parturis » quod non ex semine viri suscepisti? De qua muliere dicit Apostolus: « Christus factus est de muliere, facquia plasmavit eum in utero virginali. « Ventura » mysteria « interrogate me, »beam eos regere, « et super opus manuum mearum mandate mihi, » hoc est praecipite mihi qualiter ea quae condidi gubernem. Ironice ista intelligenda sunt, quae diximus. « Ego feci terram, et hominem super eam creavi. Manus meae tetenderunt coelos, » ut habitatio sit in eis angelorum, « et omni militiae eorum, » coelorum videlicet angelis et
Abbreviated transcription (Latin):
operatione sp̃s scĩ illũ eẽ formatũ in utero uirginali : non separamꝰ potentiã
patris & fili ab eo ut sine patre & filio formauerit illud corpus. quia scã tri¬
nitas in separabilis. & in diuisibilis Ideoq tota trinitas illud operata est
humane fragilitati non conceditur discutere. Vnde & isaias dicit Generati
ei: corrigiã calciamenti Hoc÷ : misteria utriusq natiuitatis eius enucle¬
arenon ualeo. Vae qui contradicit fictorisuo testa desamus terre Samꝰ
ciuitas ÷ : inqua primũ inuenta est illa ars fingendorũ uasculorũ. Ettale÷
qđ dicit testa desamus t̃rae: quasi dicer& Testa detestis terrae. Fictori.
& figulo commparat᷑ ds̃ omp̃s : quia ipse sua potentia formauit uniuersitatem is¬
tius mundi Uȩ illi homini qui contradicit omnipotenti dõ fictori suo aliqiđ.
a quo ipse formatus ÷ Ac sidicer& Va illi qui non credit xpm̃ cẽuentarum
in carne : Contra dicens uerlis omnipotentis dĩ Nũ qiđ dicit lutũ figulo suo.

Expanded text:
ti Spiritus illum esse formatum in utero virginali, non separamus Patris potentiam et Filii ab eo, ut sine Patre et Filio formaverit illud corpus. Quia sancta Trinitas inseparabilis et indivisibilis est: ideoque tota Trinitas illud operata est.humanae fragilitati non conceditur discutere. Unde et Isaias dicit: « Generaejus corrigiam calceamenti , » hoc est mysteria utriusque nativitatis ejus enodare non valeo. « Vae qui contradicit fictori suo, testa de samiis terrae. » Samus civitas est, in qua primum inventa est illa ars fingendorum vasculorum. Et tale est quod dicit, testa de samiis terrae, quasi diceret testa de testis terrae. Factori et figulo comparatur Deus omnipotens, quia ipse sua potentia formavit universitatem istius mundi. Vae illi qui contradicit omnipotenti Deo factori suo aliquid, a quo ipse formatus est. Acsi diceret: Vae illi, qui non credit Christum esse venturum in carne, contradicens verbo omnipotentis Dei. « Nunquid dicit lutum figulo suo:
Abbreviated transcription (Latin):
& abmitio creaturarũ quȩ nec dũ facta sunt sub̵ ego ad nunciaui Acsidicer& aliis uerbis

Expanded text:
et ab initio » creaturarum « quae necdum facta sunt, » subaudis ego annuntiavi. Acsi diceret aliis verbiet ab initio » creaturarum « quae necdum facta sunt, » subaudis ego annuntiavi. Acsi diceret aliis verbi
Abbreviated transcription (Latin):
&suꝑ domos Qui confertis aurum desacculo sicut temporib: aaron in deserto
& argentũ statera ponderatis uolentes scre quantũ unus quisq afferat
Conducentes id ÷ conuocantes aurificem hoc ÷ statuariũ ut faciat uobis dm̃
& ꝓcidunt ante illud om̃s quicum ꝑ spexerint & adorant illud Portant
illud simulacrum sacor dotes deloco adlocum: quia non ualet se ipsũ mouere :
& stabit in eoloco ubi positũ fuerit ac dedoco suo non mouebitur sua uirtute¬
mini infide agentes poenitentiã Allo quitur modo eos dñs & ꝓuocat ad poeni¬
tentiã nolens mortẽ corũ: sed mauult ut saluentur Redite p̃uaricatores ad
cor hoc ÷ ad mentem uram. & intellectũ iustitiae : recordamini prioris sđi
tas & iudices adie qua edioxi uos desqualore carceris aegiptiorũ qm̃ egosũ ds̃ uerus
qui uobis ista prestiti nec ÷ similis mei. Ad nuncians ab & ordio mundi nouissimũ

Expanded text:
et super domos. « Qui confertis aurum de sacculo » sicut temporibus Aaron in deserto, et super domos. « Qui confertis aurum de sacculo » sicut temporibus Aaron in deserto, « et argentum in statera ponderatis » volentes scire quantum unusquisque astatuarium « ut faciat vobis deum: et procidant » ante illum omnes qui eum perspexerint « et adorent illud, et portant illud » simulacrum sacerdotes de loco ad locum, quia non valet seipsum movere, « et stabit in eo loco » ubi positum fuerit « ac demini » in fide agentes poenitentiam. Alloquitur modo eos Dominus et provocat ad poenitentiam: nolens mortem eorum, sed magis vult ut salventur . « Redite, praevaricatores, ad cor, » hoc est ad mentem vestram et intellectum justitiae. « Recordamini prioris saectas et judices, a die qua eduxi vos de squalore carceris Aegyptiorum, « quia ego sum Deus » verus qui vobis ista praestiti « nec est similis mei. » « Annuntians ab exordio » mundi « novissimum
Abbreviated transcription (Latin):
rȩꝓmissionis Quantũ uero ad altiorem in tellectũ attin&: portatus :
adĩ misericordia ꝑ desertũ quia sustinuit cum peccantem nolens statĩ¬
illã tantã multitudinẽ delere Similit̃ postquã introdix̃ eũ in t̾ram
omnib: meliorc̃ & ille abco seperecssisset irritans eũ ad iracundiã ad¬
orando idola. diu sustinuit & portauit iniquitatẽ cius prestolans cũ ad
paenitentiã sicut & post passionẽ suã ꝑ annos xlduos usq ad senectã
sub̵ uram Non meã ego ipse sub auditur sum quidexi olim morsi ego
sum quisum : ud &iã usq ad senectã uram̃ ego ipse ꝓtegã uos. &usque
ad canos urõs non meos id ÷ usq: addiem iudicii ego portabo uos. & susti¬
nebo ut cũ plenitudo gentiũ introierit. uos saluemini credendo in me
in me credere uolueritis Cui sub deo manu facto. as similastis me:
nunc maxime contra illos loquitur: quitem porib: achat. & etechiae
idola coluerunt statuentes ca in omnib: angulis platcarũ & in ortis nemorib: q:

Expanded text:
vero ad altiorem intellectum attinet, portatus est a Dei misericordia per desertum, quia sustinuit eum peccantem nolens statim tantam multitudinem delere. Similiter postquam introduxit eum in terram omnibus meliorem, et ille ab eo saepe recessisset irritans eum ad iracundiam adorando idola, diu sustinuit et portavit iniquitatem ejus, praestolans eum ad poenitentiam: sicut et post passionem suam per annram, non meam, « ego ipse, » subaudis sum, qui dixi olim Mosi: « Ego sum qui sum ; » vel etiam usque ad senectam vestram ego ipse protegam vos « et usque ad canos » vestros non meos, id est usque ad diem judicii « ego portabo, » vos sustinebo: ut cum plenitudo gentium intraverit, vos salvemini credendo in me.in me credere volueritis. « Cui, » subaudis deo manufacto, « assimilasti me? » Nunc maxime contra illos loquitur, qui temporibus Achaz et Ezechiae idola coluerunt, statuentes ea in omnibus angulis platearum, et in hortis, nemoribusque,
Abbreviated transcription (Latin):
dem uocarentur. Hac quaȩ diximus: & persona filii dĩ ꝓlata sunc
Egres sus ÷ saluator m̃s : id ÷ iã ame genitus eggredietur & tempore ama¬
tre iustũ appellat dñs pater. filium suum & saluatorem : quia ꝑ
illum iustificat & saluat om̃s electos suos Quod aut̃ subiungit &
brachia mea populos iudicabunt. Apłos uult intellegi. & a posto¬
licos uiros qui iudicaturi sunt om̃s gentes iti die iudicii: Sicut ipse
dñs promisit illis Cũ sederit in quiens filius hominis in sede ma¬
iestatis sue : sedebitis & uos suꝑduodetim sedes. uidicantes auodecĩ

Expanded text:
dem vocarentur. Haec quae diximus, ex persona Filii Dei prolata sunt: dem vocarentur. Haec quae diximus, ex persona Filii Dei prolata sunt: Egressus est Salvator meus, » id est jam a me genitus: egredietur tempore a matre. Justum appellat Dominus pater filium suum et Savatorem, quia per illum justificat et salvat omnes electos suos. Quod autem subjungit, « et brachia mea populos judicabunt, » apostolos vult intelligi et apostolicos viros, qui judicaturi sunt omnes gentes in die judicii: sicut ipse Dominus promisit, dicens: « Cum sederit inquiens Filius hominis in sede majestate suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duode
Abbreviated transcription (Latin):
geri filios eius Et ponet desertum ei id ÷ primitiuae accłae quasi de¬
licias : & solitudinem eius quasi ortum dm̃ Hoc ÷ : quae antea deser¬
ta erat adõ. id est derelicta & insolitudinem redacta. habeat habita torẽ
in se dm̃. & ꝓferat flores uirtutum & fructus bone operationis. Gau¬
dium & laecitia inuenietur mea: gratiarũ actio. & uox laudis¬
Hoc : probeneficus sibi adõ conlatis & quia redemit eam sanguine pas¬
sionis sue gratias referet ei. & laudes fidei ac confessionibus: Adten
uł gentibus audite me Iste ẽ populus &iste sunt tribus: dequib ga¬
brihel loquitir ad io seph Ipse enĩ saluũ faciet populum suum apec¬
infide populoꝵ requiescet quimtenebris infidelitatis erant. uixta
illud apłi  Eopulus qui cmbul abat intenebris. lucem uidit magnã
Iudicium discretionis fuit : ut udaeis nolentib credere gentiles ad fi¬

Expanded text:
gere filios ejus. « Et ponet desertum ejus, » id est primitivae Ecclesiae, « quasi degere filios ejus. « Et ponet desertum ejus, » id est primitivae Ecclesiae, « quasi delicias, et solitudinem ejus quasi hortum Domini, » hoc est, quae antea deserta erat a Deo, id est derelicta et in solitudinem redacta, habeat in se habitatorem Deum, et proferat flores virtutum, et fructus bonae operationis. « Gaudium et laetitia invenietur in ea. Gratiarum actio et vox laudis. » Pro beneficiis sibi a Deo collatis. Et quia redemit eam sanguine passionis suae, gratias referet ei et laudes fidei ac confessionis. « Attendvel gentibus, « audite me. » Iste est populus, et istae sunt tribus, de quibus Gabriel loquitur ad Joseph: « Ipse enim salvum faciet populum suum a pecin fidem populorum « requiescet qui in tenebris » infidelitatis « erant » juxta illud: « Populus qui ambulabat in tenebris vidit lucem magnam . » Judicium discretionis fuit, ut Judaeis nolentibus credere, gentiles ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ꝓpt̃ firmitatem fidei dequo ꝓcessistis : & ad cauernã laci. id ÷ sarã
&x cisi estis: a quo fidem accepistis. & a quo xpĩ an uocamini. de qua
Foderunt manꝰ meas & pedes meos
Dequo &x cisi sumus : quando
redep̃tionis nrae & aqua baptis matis. Possumꝰ
&iã cauernã laci intellegi sepulchrum dm̃ : de quo ipse resurgens.
in numerabiles filios sibi genuit
am quae diu sterilis fuit : & de qua cotidie & cidemꝰ
id ÷ nascimur ꝑ lauacrum baptis mi
Ad tendite ad abrabam patrẽ
urm̃ : & ad saram quae peperit uos
Idem sensus ÷ qui & superius
Quia unũ id ÷ solum uocaui eũ dicens
Exi deterra tua & decogna¬
tione tua : & cetera quae ibi secuntur. & benedixi ei in omiub operib¬
suis & multiplicaui eum in auro & filui
qui olim abra ham multiplicaui : possum &iã consolari ecđam & au¬

Expanded text:
fuit propter firmitatem fidei, de quo processistis, « et ad cavernam laci, » id est ad Saram fuit propter firmitatem fidei, de quo processistis, « et ad cavernam laci, » id est ad Saram istum, unde excisi estis, a quo fidem accepistis, et a quo Christiani vocamini. De qua « Foderunt manus meas et pedes meos . » De quo excisi sumus, quandoredemptionis nostrae, et aqua baptismatis. Possumus etiam cavernam laci intelligere sepulcrum Domini, de quo, ipse resurgens, innumerabiles filios sibi genuit.am, quae diu sterilis fuit, et de qua quotidie excidimur, id est nascimur per lavacrum baptismi. « Attendite ad Abraham patrem vestrum, et Saram quae peperit vos. » Idem sensus est qui et superius, quia unum, id est solum « vocavi eum, » dicens: « Exi de terra tua et cognatione tua , » et caetera quae ibi sequuntur: « Et benedixi ei in omnibus operib multiplicavi eum in auro et filiiqui olim Abraham multiplicavi, possum etiam consolari Ecclesiam, et au
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣtis quã uobis parastis. & inflãmis uastationis & miseriae. quas
suc cendistis Demanu mea iđ depotentia mea factum ÷ : sub hoc
malũ uobis O impussimi iudaei Taler hoc : quod alio in loco di¬
tur Si est malum inciuitate quod dñs non fecit Indoloribus sub¬
uastationis & captiuitatis dormietis : uł in doloribus inferni iacentes.
ista sustinebitis. uidelic& flammã & ignẽ tribulationis. Audite me¬
qui sequimini quod iustũ ÷ : & queritis dnm Superius locutus ÷ con¬
traiuedeos incredulos quiminfidelitate permanserunt : nunc alloquit᷑
apłos & omnẽ chorũ credentium. Audite in qiđ me õ apłi. id ÷ audientes
me intellegite quaedico. quisequimini & qui imitamini ꝑfidem quodiustũ
est. id est xp̃m : & queritis dñm fide & deuotione. & non lucra terrena
Ad tendite oꝰ apłi ad petram. unde &cisi estis. iđ ad abraham qui petra

Expanded text:
tatis quam vobis parastis, « et in flammis » vastationis et miseriae « quas tatis quam vobis parastis, « et in flammis » vastationis et miseriae « quas succendistis. De manu mea, » id est de potentia mea, subaudis hoc malum vobis, o impiissimi Judaei. Tale est hoc quod alio in loco dicitur: Si est malum in civitate quod Dominus non fecit , « in doloribus, » subvastationis et captivitatis, « dormieris, » vel doloribus inferni jacentes ista sustinebitis, videlicet flammam et ignem tribulationis. CAPUT ni quod justum est et quaeritis Dominum. » Superius locutus est contra Judaeos incredulos, qui in infidelitate permanserunt: nunc alloquitur apostolos et omnem chorum credentium: Audite inquit me, o apostoli, id est audientes me, intelligite quae dico: qui sequimini et qui imitamini per fidem quod justum est, id est Christum, et quaeritis Dominum fide et devotione, et non lucra terrena. « Attendite, » o populi, « ad petram unde excisi estis, » id est ad Abraham, qui petra
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur Qui sub auditur filius dĩ ambulauit intenebris. & non ÷
lumen ei : id÷ gloria iillo populo. sicut ipse dixit. Nemo pro¬
phaeta ÷ sine honore. nisi inpatria sua. Quod ergo lumen uł quae glo¬
ria erat filio dĩ. quando conspuebatur & colaphis cedebatur : di¬
camus & aliter referentes hoc ad gentiles. Quigentilis populus
Qui gentilis populus
ambulauit in tenebris infidlitatis : & non erat ei lumen in corde iđ
xp̃s quidixit Egosum lux mundi Sed qiđ subi¬
di Sed qiđ subiungitur. Ideo
uł ignẽ uastationis contra uos propt̃ peccata ur̃a : & accincti flam¬
mis: id÷ circumdati peccatis. Ignem quo sue censa ÷ ciuitas droma¬
nis ipsi accenderunt : quando filium morti tradiderunt. succensi
igneteli & inudiae contra eum. Ideo ergo dicit accincti flammis:
quia sicut iustus quilib& circumdatur̃ uirtutibus. Ita peccator iniqui¬
tatibus Ambulate in lumine ignis ur̃i. id ÷ in tribulatione captiui¬

Expanded text:
dicitur: « Quis, » subaudis Filius Dei, « ambulavit in tenebris, et non est lumen ei, » id est gloria in illo populo, sicut ipse dixit: « Nemo propheta est sine honore, nisi in patria sua . » Quod ergo lumen vel quae gloria erat Filio Dei quando conspuebatur et colaphis caedebatur? Dicamus et aliter, ad gentiles hoc referentes. Qui gentilis populusQui gentilis populus ambulavit in tenebris infidelitatis, et non erat ei lumen in corde, id us, qui dixit: « Ego sum lux mundi . » Sed quid subjungitur? Ideo vel ignem vastationis contra vos propter peccata vestra, « et accincti flammis, » id est, circumdati peccatis. Ignem, quo succensa est civitas a Romanis, ipsi accenderunt, quando Filium Dei morti tradiderunt, succensi igne zeli et invidiae contra eum. Ideo ergo dicit accincti flammis, quia sicut justus quilibet circumdatur virtutibus, ita peccator iniquitatibus. « Ambulate in lumine ignis vestri, » id est, in tribulatione captivi
Abbreviated transcription (Latin):
quae cotidie & omnib mundi climatib confluit ad fidem acđae
Viuo ego dicit dñs : quia his omnib sub auditur credentib tã & iudaeis
quã ex gentib uelud ornamento uestieris. id ÷ or naberis & circũ daberis
tibi eos quasi sponsa. Sidici fas÷ : llud qđ dicitur uiuo ego iuram̃tũ dĩ ÷
sicut sepe & inueteri testam̃to locutus ÷. & sicut in nouo. amen amen
deo aut̃ dicitur iurare more nr̃o : ut om̃is sermo eius sic teneatur firmꝰ
quasi uramentũ Haec quae ꝓphaeta & ꝑsona dĩ patris loquitur: dupli
scõꝵ Dicamus & aliter : referentes hoc ipsum ad aecdesiam Sic̃
ornatur multitudine credentiũ diuersisq ordinib qui in ea consistunt.
ep̃is uidelic&. presbiteris dia conib: . subdia conibus nec non &iã coniuga¬

Expanded text:
quae quotidie ex omnibus mundi climatibus confluit ad fidem Ecclesiae. quae quotidie ex omnibus mundi climatibus confluit ad fidem Ecclesiae. « Vivo ego, dicit Dominus, quia his omnibus, » subaudis credentibus, tam ex Judaeis quam ex gentibus, « velut ornamento vestieris, » id est ornaberis « et circumdabis tibi eos quasi sponsa. » Si dici fas est illud quod dicitur Vivo ego, juramentum Dei est, sicut saepe in Veteri Testamento locutus est, et sicut in Novo Amen, amen. Ideo autem detur jurare more nostro, ut omnis sermo ejus sic teneatur firmus quasi juramentum. Haec quae propheta ex persona Dei Patris loquitur, duplicsanctorum. Dicamus et aliter, referentes hoc ipsum ad Ecclesiam: Sicut ornatur multitudine credentium diversisque ordinibus qui in ea consistunt, episcopis videlicet, presbyteris, diaconibus, subdiaconibus, nec non etiam mu
Abbreviated transcription (Latin):
mataeriali Muritui. id ÷ ꝓphaetae & patriarchae in p̃sentia meas.
Rorantes iugit̃ ꝓte : & ideo misebor tui Uenerunt scructores tui
congregationẽ fidelium quaȩ destructa erat ꝑ infidelitatem millis.
tamen qui ex eis credere uoluerunt Destruentes sub scribe. & pha
sius malis &xemplis ate eibunt : ducti in capciutatẽ aromanis ¶ Leua
incir cuitu oculos tuos & uide : om̃s isti congregatisunt. uenerunt tibi
die pente costes predicantib apłis concurrerit multitudo iudeoꝵ que
conuenerat & diuersis partibus mundi ad quas dis ꝑsi fuerant prenimia
ꝑsecutione antiochi epiphane temporib machabeoꝵ. & quib sicut lucas
Et de illis modo loquit̃ ad primitiuã aeccłam Leua inquiens oculos
sis partibus congregati. uenerunt tibi : id ÷ ut ꝑte credant & consotient᷑
tibi in unitate fidei Potest &iã & ad multitudinẽ gentiũ referri :

Expanded text:
materiali. Muri tui, id est prophetae et patriarchae in praesentia mea sunt; materiali. Muri tui, id est prophetae et patriarchae in praesentia mea sunt; orantes jugiter pro te, et ideo miserebor tui. « Venerunt structores tui, » congregationem fidelium, quae destructa erat per infidelitatem, in illis tamen qui ex eis credere voluerunt. « Destruentes, » subaudis, scribs, te suis exemplis, « a te exibunt, » ducti in captivitatem a Romanis. « Leva in circuitu oculos tuos, et vide, omnes isti congregati, venerunt tibi.die Pentecostes praedicantibus Apostolis concurrerit multitudo Judaeorum, quae convenerat ex diversis partibus mundi, ad quas dispersi fuerant prae nimia persecutione Antiochi Epiphane, temporibus Machabaeorum: ex quibus sicut Lucas Et de illis modo loquitur ad primitivam Ecclesiam: Leva inquiens oculos ientur tibi in unitate fidei. Potest etiam et ad multitudinem gentium referri,
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur herłm : quã uidei & nr̃i uidartantes descendere dicunt de
calo ornatã. uexta a pocalipsin loannis Et hoc querendũ : qu&e & his om¬
nib dixerit dereliquiđ me dñs hoc aut̃ sciendũ ÷ : quia hierłm ide
congregatio scõrũ que prima fuerat. in iudeis ista commemorat. quae po¬
sita in captiuitate babrlonis. dicit se adõ derelictã Sed quiddicat ci
dñs blandientis affectu : audiamus Nũ qiđ obliuis cipotest mulier
infantẽ saum ut non misereatur filio uterisui: minime Et÷ sensus
Sicut illa non potest obliusci infantẽ suũ ut non misereat᷑: sic ego non
tamen non oblius car tui dicit dñs om̃ps Ecce inmanib id÷ in presen¬
tia mea de scripsite uł depinxite ut tui sẽꝑ memoriã habeam : muri
tui corã oculis meis semꝑ Quis isti muri dequib loquitur : patri¬
arche. ꝓphaetae. & iusti &xilla plebe procrtati. quisemꝑ inter pellant
pea. & quorũ orationib diuilli uallatis sicut ciuitas uallatur muro

Expanded text:
descendere dicunt de coelo ornatam: juxta Apocalypsim Joannis . Et hoc quaerendum, quae ex his omnibus dixerit, dereliquit me Dominus. Hoc autem sciendum est, quia Hierusalem id est congregatio sanctorum quae prima fuerat in Judaeis, ista commemorat: quae posita in captivitatem Babylonis dicit se a Deo derelictam. Sed quid dicit ei Dominus blandientis affectu? Audiamus. « Nunquid oblivisci potest mulier infantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? » Minime. Et est sensus: Sicut illa non potest oblivisci infantem, ut ei non misereatur: sic ego non tamen non obliviscar tui, » dicit Dominus omnipotens. « Ecce in manibus, » id est in praesentia mea. « Descripsi te, » vel depinxi te, ut tui semper memoriam habeam. « Muri tui coram oculis meis semper. » Qui sunt isti muri de quibus loquitur? Patriarchae, prophetae, et justi ex illa plebe procreati, qui semper interpellant pro ea, et quorum orationibus diu illi vallati sunt, sicut civitas vallatur muro
Abbreviated transcription (Latin):
magni consilu angelus & creauiiđ disposui cũ ipso & spũ scõ quomodo illud impleat̃
& faciã illud consiliũ uxta uoluntatẽ meã Audite me duro corde : qui longe estis
austitia Quib: supra doxerat sine priuilegio honoris. audite medomus iacob.
& omne residuũ domus isrł & illud redite preuaricatores adcor: ad eosdẽ modo
loquitur: Audite me inquiens duro corde. hoc ÷ in creduli quisẽꝑ ꝓ phaetis.
om̃s inse credentes Deistis talib: & ꝓto martrr. stephanus in agone constitus:
dorit Dura ceruice & in circũ cidĩ cordib & aurib : uos semꝑ spiritui scõ res¬

Expanded text:
lud impleatur, « et faciam illud » consilium juxta voluntatem meam. « Audite me duro corde, qui longe estis a justitia. » Quibus supra dixerat sine privilegio honoris, audite me, domus Jacob, et omne residuum domus Israel. Et illud: Redite praevaricatores ad cor: ad eosdem modo loquitur: Audite me inquiens duro corde, hoc est, increduli qui semper prophetis et ustificat omnes in se credentes. De istis talibus et protomartyr Stephanus in agone constitutus dixit: « Dura cervice et incircumcisi cordibus et auribus: vos semper Spiritui sancto res
Abbreviated transcription (Latin):
bantur inuidea. decem uero iã ducte erant in assirios. ideoq dioxit
residuũ domus usrł Qđ aut̃ ad dit quiportamini a meo utero qui
ges tamini amea uulua. Non debemus putare dm̃ omnipotentem
qui sp̃s ÷ habere uuluam aut uterum sed ꝑ uuluã & uterum demen¬
tiã & miseri cordiã illius debemus intellegere qua ꝓtegimur & quan¬
tũ ad litteram ꝑtine : instatupuerorũ ac latantiũ ille populus ita adõ

Expanded text:
bantur in Judaea, decem vero jam ductae erant in Assyrios: ideoque dixit bantur in Judaea, decem vero jam ductae erant in Assyrios: ideoque dixit residuum domus Israel. Quod autem addit « qui portamini a meo utero, qui gestamini a mea vulva, » non debemus putare Deum omnipotentem, qui spiritus est, habere vulvam aut uterum: sed per vulvam et uterum, clementiam et misericordiam illius debemus intelligere qua protegimur. Et quantum