comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pensantur: non aequũ fuit: quod beatus
iob sicut dixi ꝑ disciplinã districtionissibi
fieri credidit: Si uero misericordia uidi¬
cis ad tenditur.: quã ꝑpoenã iusti uiri ui¬
tae eius merita cumulantur: aequũ uel po¬
tius misericors iuiditiũ fuit: Igitur et
uera iob dixit idũ uitã cũ fla gello pen¬
sauit: et deus non iniusto uiditio iobafflix̃.
quia ex merita flagello cumulauit. et
diabolus quod ꝓmiserat nonimpleuit:
quia beatus iob interuerba quae durum
sonant auera sententia & amente humi¬
li non recessit: Sed haec afflicti uerba
minus fortasse intelligimus. nisi senteai¬
tiã iudicis cognoscamus: Quicũ inter
utrasq partes sententiã daret:. dixit
amicis iob: Non estis locuti corã mereo¬
te sicut seruus meus iob Qiuis ergo¬
tam stulta mente: beatumiob in locutione sua pec¬
casse fateatir.: dum ipsa uoce iudicis recte locu¬
tus asseritur : quã quidẽ uocẽ siad ꝑsonam

Expanded text:
pensantur, non aequum fuit quod beatus pensantur, non aequum fuit quod beatus Job, sicut dixi, per iram districtionis sibi fieri credidit. Si vero misericordia judicis attenditur, quia per poenam justi viri vitae ejus merita cumulantur, aequum vel potius misericors judicium fuit. Igitur et vera Job dixit, dum vitam cum flagello pensavit; et Deus non injusto judicio Job afflixit, quia merita ex flagello cumulavit; et diabolus quod promiserat non implevit, quia beatus Job inter verba quae durum sonant et a vera sententia et a mente humili non recessit. Sed haec afflicti verba minus fortasse intelligimus, nisi sententiam judicis cognoscamus. Qui 451 cum inter utrasque partes sententiam daret, dicit amicis Job: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Quis ergo stulta mente beatum Job in locutione sua peccasse fateatur, dum ipsa voce judicis recte locutus asseritur? Quam quidem vocem si ad personam
Abbreviated transcription (Latin):
quit. quia aueritatis tramiteꝰ ttestatio¬
necerta et corde humili non recessit:
ustã itaq beatusi obuitã suã sentiens dicat
non se eẽ iusto uiditio afflictũ : ne peccet
inhacuoce inqͣ nondis crepat ab auctore:¬
Quiaius quẽ deus frustra ꝑcusit. i pse quoq se¬
metipsum asserit non uisto uiditio afflictum
Sedrursus alia quaestio oritur. quã iã in huus
operis memini ex ordio solutã : Cũ omni pocens
deus frustra nil fatiat. curbeatũiob frustra
affuxisse testatur: Iustus enim conditor
nr̃ tot uerberib inbȩatũ iob nonuitia illius
curauit ȩxtinguere : sed merita augeri : Ae¬
quũ ergofuit quod fecit: ꝑ augmentũ
boni meriti non tamen uidebatur aequum.
quod erebatur causas punire peccati. Beatꝰ
autẽ iob peccata suaillis flagelis delere
credidit. non merita augeri: & idcirco non
aequũ uiditiũ uocat: quia uitã suã cũ fla¬
gellis examinat: ergosi uita et flagella

Expanded text:
quit, quia a veritatis tramite et attestatioquit, quia a veritatis tramite et attestatione certa et corde humili non recessit. Justam itaque beatus Job vitam suam sentiens, dicat non se esse justo judicio afflictum. Nec peccat in hac voce in qua non discrepat ab auctore,quia is quem Deus frustra percussit, ipse quoque semetipsum asserit non justo judicio afflictum. Sed rursus alia quaestio oritur quam jam in hujus operis memini exordio solutam , cum omnipotens Deus frustra nil faciat, cur beatum Job frustra se afflixisse testetur? Justus enim conditor noster tot verberibus in beatum Job, non vitia illius curavit exstinguere, sed merita augere. Aequum ergo fuit quod fecit per augmentum boni meriti; non tamen videbatur aequum, quod causas credebatur punire peccati. Beatus autem Job peccata sua illis flagellis deleri credidit, non merita augeri; et idcirco non aequum judicium vocat, quia vitam suam cum flagellis examinat. Ergo si vita et flagella
Abbreviated transcription (Latin):
cũ frustra: Quodenim dicit deuis quia
beatũ iob frustra afflixerit. hoc rursũ
beatus iob asserit: quia nonaeqͦuiditio adnõ
sit afflictus : In quoitaq peccauit. quia sen¬
tencia autorissu innullo discrepauit :¬
sed fortasse aliquis dicat id nos de nobis
bonsi dicere: qđ denobis in occulto uidex
dixerit: sine peccato eẽ nonposse: Nã
quẽ uidex iustũ laudat eẽ ħ unc iure lau¬
dabilẽ nondubitatur: At uõ sise ipse lau¬
dauerit.: ĩam eius iustitia laude dignaeẽ
non creditur Quod uidelicet recte dicit᷑:
hocdeseis de quo agitur p̃sumat post
dicere ꝑelatã mentẽ. Nã supse qͦq
in humili cogitatione ꝑmanens exigen¬
te causa uel dolore bona de se ueratia dixe¬
rat Intanto aiustitia non recessit: inquan¬
cũ aueritate nullo modo discrepauit Vn
de paulus qͦq apostolus multa de sẽ for¬
tia ꝓ discipulorũ suorum aedificatione
narrauit : sed haec narrando minime deli¬

Expanded text:
eum frustra . Quod enim dicit Deus, quia eum frustra . Quod enim dicit Deus, quia frustra beatum Job afflixerit, hoc rursum beatus Job asserit, quia non aequo judicio a Domino sit afflictus. In quo itaque peccavit qui a sententia auctoris sui in nullo discrepavitSed fortasse aliquis dicat id nos de nobis bonum dicere quod de nobis in occulto judex dixerit sine peccato esse non posse. Nam quem justus judex laudat, esse hunc jure laudabilem non dubitatur. Ad vero si se ipse laudaverit, jam ejus justitia laude digna esse non creditur. Quod videlicet recte dicitur,tiam perhibet, hoc de se is de quo agitur, praesumat post dicere per elatam mentem. Nam si ipse quoque in humili cogitatione permanens, exigente causa vel dolore, bona de se veracia dixerit, in tantum à justitia non recessit, in quantum à veritate nullo modo discrepavit. 38. Unde Paulus quoque apostolus multa de se fortia pro discipulorum suorum aedificatione narravit; sed haec narrando minime deli
Abbreviated transcription (Latin):
imus quod ꝓposuit dicens. tange os
eius & carnẽ. si non in fatiem benedixe¬
rit tibi Grauis itaq quȩstio oritur:
siet enim non peccauit in eo quod dicit.
saltem nunc intelligite. quia deus non
aequo uiditio afflixerit me. deũ quod
lo quod ꝓmisit exhibuit Astruendumẽ
igitur quia et deus recte circa beatum
iob egerit. & tamen beatus iob exeo qđ
dicit se non uisto deiuiditio afflictum
mentitus non sit: & antiquus hostis ineo
quod debeati uiri ꝓmiserat: cul pã men¬
titus sit N onnũ quã nãq ideo praua
creduntur uerba bonorũ: quia in interio¬
ra sua intelligentia minime pensantur:
Beatus enimiob uitã suã adtenderat:
& eaꝙ̃ patiebatur flagella pensabat.
& uidebat aequũ nonẽc̃. ut adtalem
uitam talia flagella reciperet: et eum
dicit non se aequo uiditio afflictum. hoc
lberauoce locutus ẽ. quod insecretosuo
dñs de illo aduersario eius dixerat: Cõ¬
moustime aduersus eum. ut affligerẽ

Expanded text:
imus quod proposuit, dicens: Tange os imus quod proposuit, dicens: Tange os ejus et carnem, si non in faciem benedixerit tibi . Gravis itaque quaestio oritur. Si etenim non peccavit in eo quod dicit: Saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo judicio afflixerit me, Deum quodlo quod promisit exhibuit. Astruendum est igitur quia et Deus recte circa beatum Job egerit, et tamen beatus Job ex eo quod dicit se non justo Dei judicio afflictum mentitus non sit, et antiquus hostis in eo quod de beati viri promiserat culpa mentitus sit. Nonnunquam namque ideo prava creduntur verba bonorum, quia interiori sua intelligentia minime pensantur. Beatus enim Job vitam suam attenderat, et ea quae patiebatur flagella pensabat, et videbat aequum non esse ut ad talem vitam talia flagella reciperet. Et cum dicit non aequo se judicio afflictum, hoc libera voce locutus est, quod in secreto suo Dominus de illo adversario ejus dixerat: Commovisti me adversus eum, ut affligerem
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑcussionis flagello conspitiunt: Nul
& enim inmoribus. nil inactibus quaerunt:
sed quos libet in hacuita ꝑcussos uiderint.
cẽ iã diuino iuditio dãnatos arbitrantur:
Onde bene nunc beaciiob uoce dictur: Et¬
cum uistum ante flagella nouerant.
iniustũ eẽ exipsa iam sua ꝑ cussione ui¬
dicabant: U nde et saepe heretici quiaf¬
fligi quosdla. intra scam acdlesiã uidene
Scriptũ quippe de deo est. flagellat omẽm
filiũ que mrecipit. Tribulationes fideli¬
um non nisi expeccato eẽ suspicantur:
Sẽq ideo uistos credunt. quia in prauita¬
cissuae sensu dimissi sine flagello: duruer̃:
deus non e quo uiditio afflixerit me:
Oquã durum sonat iuox iuisti uerberib
afflicti: quã tam̃ nonelatio. sed dolor
ex praessit: sed iustus nonẽ : qui usticiã
indolore deserit B eatus autem iob¬
quia mite cor habuit: nec indura uoce
peccauit: Nam si hunc peccasse in hac
uoce dicimus:implesse diabolum astru¬

Expanded text:
percussionis flagello conspiciunt. Nil percussionis flagello conspiciunt. Nil etenim in moribus, nil in actibus quaerunt; sed quoslibet in hac vita percussos viderint, esse jam divino judicio damnatos arbitrantur. Unde bene nunc beati Job voce dicitur: eum justum ante flagella noverant, injustum esse ex ipsa jam sua percussione judicabant. Unde et saepe haeretici, quia affligi quosdam intra sanctam Ecclesiam vident, scriptum quippe de Deo est: Flagellat omnem filium quem recipit , tribulationes fidelium non nisi ex peccato esse suspicantur, seque ideo justos credunt, quia, in pravitatis suae sensu dimissi, sine flagello duruerunt. Deus non aequo judicio afflixerit me. - O quam durum sonat vox justi verberibus afflicti, quam tamen non elatio, sed dolor expressit. Sed justus non est qui justitiam in dolore deserit. Beatus autem quia mite cor habuit, nec in dura voce peccavit. Nam si hunc peccasse in hac voce dicimus, implesse diabolum astru
Abbreviated transcription (Latin):
ciscendũ ire debuissent: uistũ c̃. quia uix¬
ta diuinae uocis imperium ꝑrexit. et se¬
mel ed secundo peritͥ. et tunc demũ pec¬
catricẽ tribum ualde feriens: pene fun¬
ditus extunxit: Quidest quod inultione
sceleris in flammatur & tamen priusip¬
se ꝓsternitur: nisi quod prius ipsi pur
gandisunc ꝓ quos aliorũ culpȩ feruint̃.
ut ipsi iam mundi ꝑultionẽ ueniant. qͥ
aliorũ utia corrigere festinant: Un¬
de necesse ẽ. ut cũ contranos ultio diuini
ex aminiscessat: nostra se cons ientia ipsa
rep̃hendat. atq ad lamenta penitenciȩ
ipsase contra semetipsam erigat. ne con¬
tra bonos elata iet sibi humilis. sed con¬
sa: Suꝑbis ergo corripientibus : recte
nuncdicitur. at uos contrame erigimini:
& arguitis me obꝓbrus meis: Omnes ela¬
ti graueet̃ ob ꝓbriũ deputant malatẽ¬
poralia: ettantũ unũ quẽq eẽ adeo des¬
pectum credunt: quanto hunc afflictũ

Expanded text:
ciscendum ire debuissent, jussum est. Qui juxciscendum ire debuissent, jussum est. Qui juxta divinae vocis imperium perrexit, et semel et secundo cecidit, et tunc demum peccatricem tribum valde feriens pene funditus exstinxit. Quid est quod in ultionem sceleris inflammatur, et tamen prius ipse prosternitur, nisi quod prius gandi sunt, per quos aliorum culpę feriuntur, ut ipsi iam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia corrigere festinant. Et cum contra nos ultio divini examinis cessat, nostra se conscientia ipsa reprehendat atque ad lamenta paenitentiae ipsa se contra semetipsam erigat nec contra bonos elata ssa  Vet. XVI . Superbis ergo corripientibus recte nunc dicitur: At vos contra me erigimini, et arguitis me opprobriis meis. Omnes elati grave esse opprobrium deputant mala temporalia; et tanto unumquemque esse a Deo despectum credunt, quanto hunc afflictum
Abbreviated transcription (Latin):
recte nunc dicitur. at uos contra me eri¬
gimini: Idest uos ipsos redarguendos
relinquitis: & me districtis sententi is
increpatis:. Qui enĩ semetipsũ prius non
udicat : quid in alio rectũ uidicet igno¬
rat: et si nouit fortasse ꝑ auditũ quod
recte iudicare debeat: Pecte tamen uidi¬
care aliena merita nonualet. cui consci¬
entia innocentiae ꝓpriae nullam uidi¬
tu regulam p̃bet Hincẽ enim quod
insidiantibus quibusdã etpuniendam
adulterã deducentib dicitur. qui sine
peccato ẽ ur̃m. pͥmus in illam lapidẽ mit¬
tat: adaliena quippe punienda pec¬
cata ibant: ec sua reliquerant Reuocent᷑
itaq intus ad conscientiã. ut pͥus ꝓpria
corrigant : et tunc aliena rep̃hendant :
Hinc ẽ quod cũ trib beniamin in carnis
scelere fuisset obruta collectus omnis
is rahel ulcisciiniquitatẽ uoluit. sed tam̃
semel &iterũ inbelli certamine ipse
ꝓstratus es: Consulto autem dño siadul¬

Expanded text:
recte nunc dicitur: At vos contra me 449 erirecte nunc dicitur: At vos contra me 449 erigimini; id est, vosmetipsos redarguendos relinquitis, et me districtis sententiis increpatis. Qui enim semetipsum prius non judicat, quid in alio rectum judicet ignorat. Et si novit fortasse per auditum quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est enim quod insidiantibus quibusquam, et puniendam adulteram deducentibus dicitur . Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat . Ad aliena quippe punienda peccata ibant, et sua reliquerant. Revocantur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena reprehendant. Hinc est quod cum tribus Benjamin in carnis scelere fuisset obruta, collectus omnis Israel ulcisci iniquitatem voluit, sed tamen semel et iterum in belli certamine ipse prostratus est. Consulto autem Domino si ad ul
Abbreviated transcription (Latin):
Acsieis aꝑtius dicitur: Quierigi contra
uos metipsos. ex mea ꝑcussione debuistis.
Oido quippe erectionis inbono iste ẽ : ut
pͥmũ contranos. & post modũ contra
maloserigamur: Nã qui contra bonos
erigitur. ꝓsuꝑbiam inflacur: contranos¬
mecipsos enĩ erigimur : quando mala ꝓ¬
pria recognoscentes. districta nosmet¬
ipsos penitentiac ultione ferimus. Quan¬
donequa quam nobis inpeccatis partimus ẽtnullis
erganos cogitationum blandimentis inclina¬
mur: qui si districce pͥus nrã in nobis mala in¬
sequimur: Iustũ quoq ẽ ut & iã contra aliena
mala utiliter erigamur & ea qua e inno¬
bis punimus: & iã in aliis redarguendo supe¬
remus: Sed hanc erectionẽ mali nefciunt: q̃uia
serelinquunt: et bonos impetunt. sibi se
intra conscientiã suam mollitiae blandȩ ad¬
ulationis inclinant: ẽt contrabonorũ uitã
districtione asperitatis eriguntur: Vnde
amicis beatiiob in eis flagello tumentibus :¬

Expanded text:
Ac si eis apertius dicatur: Qui erigi contra Ac si eis apertius dicatur: Qui erigi contra vosmetipsos ex mea percussione debuistis  Vet. XV . Ordo quippe erectionis in bono iste est, ut primum contra nos et postmodum contra malos erigamur. Nam qui contra bonos erigitur per superbiam inflatur. Contra nosmetipsos enim erigimur quando, mala propria recognoscentes, districta nosmetipsos poenitentiae ultione ferimus, quannequaquam nobis in peccatis parcimus, et nullis erga nos cogitationum blandimentis inclinamur. Qui si districte prius nostra in nobis mala insequimur, justum quoque est ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur; et ea quae in nobis punimus, etiam in aliis redarguendo superemus. 34. Sed hanc erectionem mali nesciunt, quia se relinquunt, et bonos impetunt. Sibi se intra conscientiam suam mollitie blandae adulationis inclinant, et contra bonorum vitam districtione asperitatis eriguntur. Unde amicis beati Job in ejus flagello tumentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ serutantis sensũ dũ noncapitur ris t¬
quia ergo scientia sua hereticor inflat᷑
fidelisautẽ cog ifatio ignorantiae sus
humiliat: Dicat beatus iob uoce sua Di¬
cat siã conflssione uniuersalis acclesiae:
nẽpe & sugnoraui mecũ erit ignoran:¬
tamea Acsi aꝑte hereticis dicatur. Om
nsurã scientia uobiscũ non ẽ: quia con¬
gauosẽ dum stulta elatione uoserigit:
non audeo. inueritate me humiliter ser¬
ut contra fideles ethumiles docti uide¬
antur. Fecte subiungitur: Atuoscon¬
trame erigimini: Sed haec fortasse
melius uerba ꝑpendimus: siipsisspeti¬
aliter a micis beatiiob quẽ ad modum
congruant. de monstremus: Ipsi et enĩ
ꝑcussũ iustũ uidentes. ad sua intima re¬
dire debuerunt. Nequa quã beatum
iob uerbis increpationis praemere
sed sedeflere. Quia si sic ꝑ cussus fuerat
qui ita seruiebat. qua ultione ferireͥ me¬
rebantur. qui nonita seruerunt: Quib:
benedicitur. et uos contra me erigimini:

Expanded text:
perscrutantis sensum, dum non capitur, rumperscrutantis sensum, dum non capitur, rumQuia ergo scientia sua cor haeretici inflat, fidelis autem cognitio ignorantiae suae humiliat, dicat beatus Job sua voce, dicat etiam confessione universalis Ecclesiae, Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. Ac si aperte haereticis dicatur: Omnis vestra scientia vobiscum non est, quia contra vos est, dum stulta elatione vos erigit. non audeo, in veritate me humiliter serut contra fideles et humiles docti videantur, recte subjungitur: VERSrant mali. --Sed haec fortasse melius verba perpendimus, si ipsis specialiter amicis beati Job quemadmodum congruant demonstremus. Ipsi etenim percussum justum videntes, ad sua intima redire debuerunt, et nequaquam beatum Job verbis increpationis premere, sed se deflere, quia si sic percussus fuerat qui ita serviebat, qua ultione feriri merebantur qui non ita servierant? Quibus bene dicitur: At vos contra me erigimini.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisse. peiusẽ mala appetita. non eru¬
bescere: Sequitur: Nempe et siignora
ui. mecumerit ignorantia mea: habent
hoc heretici ꝓpriũ. ut de in ani scientiae
suae arrogantia inflentur. et recceere¬
dentiũ simplicitatẽ sȩpe derideant: et
raciter sapit : sensum humiliter depͥmit.
ne inscientia infletur. ne in requisitio¬
ne occultorũ tumeat Et ꝑscrutare ali¬¬
qua quȩ ultra uires sunt illius p̃sumat:
U tilius et enĩ studet nescire. quae per¬
scrutari nonualet: quã audacter de¬
finire quae nescit: Scriptũ quippeẽ:
Sicut qui mel multũ comedit. non elt
eibonum: sic qui scrutator ẽ maiestatis
obprimetur agloria: Dulcedo etenim
mellis si plusquã necesseẽ sumitur:
Vnde delectaturus. inde uita comeden¬
tis negatur: Dulcis quoq ẽ requisitio
maiestatis : sed qͥ plus hanc scrutaria ppe¬
tit quã humanitatis cogitatio ꝑmit¬
tit: ipsa hunc eius gloria opprimit:
quia uelut in mode rate mel sumptũ

Expanded text:
voluisse, pejus est male appetita non eruvoluisse, pejus est male appetita non erubescere. Sequitur: vi, mecum erit ignorantia mea. - Habent hoc haeretici proprium, ut de inani sciensuae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et raciter sapit sensum suum humiliter deprimit, ne scientia infletur, ne in requisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra vires sunt illius praesumat. Utilius etenim studet nescire quae perscrutari non valet quam audacter definire quae nescit. Scriptum quippe est: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis opprimetur a gloria . Dulcedo etenim mellis, si plus quam necesse est sumitur, unde delectatur os, inde vita comedentis necatur. Dulcis quoque est requisitio majestatis; sed qui plus hanc scrutari appetit quam humanitatis cognitio permittit, ipsa hunc ejus gloria opprimit, quia velut immoderate mel sumptum,
Abbreviated transcription (Latin):
cere metuunt. quanto magis ꝓpter deũ
qui cuncta inspicit. neappetere mala
debuerunt : In quib fit. ut mala maiora
corrigant ꝑ bona minima : scilicet ꝑ ex¬
teriorẽ uerecundinteriorẽ culpã: et sunt ÷¬
quidã qui post quã deum inmente con¬
tempserint. multo magis humana uidi¬
tia sꝑnunt: atq omne malũ quod appe¬
tunt audacter ꝑagere non erubescunt:
quos ad ꝑpetrandũ malũ occulta iniqͥ¬
tas inuitat. & nulla aꝑta uerecundia
retardat: sicut et dequodã iniquo uidi¬
ce dicitur. deum nontimebat: & hominẽ
nonpebatur: Hinc ẽ &eiã quod dequib¬
dã iipudenti fronte peccancibus dic¬
tũẽ. et peccatũ suũ quasi sodoma prae¬
dicauerunt: Plerũq. ergo talessunt
aduersari i scãc a ecdesiae : qui adper¬
petranda mala nectimore dñi nechominũ
pudore refrenantur: Quib: bene ꝓbea¬
tum iob dicitur. et non erubescitis oppri¬
mentesme : quia et prauum fuit mala

Expanded text:
cere metuunt, quanto magis propter Deum, cere metuunt, quanto magis propter Deum, qui cuncta inspicit, nec appetere mala debuerunt? In quibus fit ut mala majora corrigant per bona minima, scilicet per exteriorem verecundiam interiorem culpam. Et sunt quidam qui postquam Deum in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, atque omne malum quod appetunt, audacter peragere non erubescunt. Quos ad perpetrandum malum occulta iniquitas invitat, et nulla aperta verecundia retardat; sicut et de quodam iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non verebatur . Hinc est etiam quod de quibusdam impudenti fronte peccantibus dictum est: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt . Plerumque ergo tales sunt adversarii sanctae Ecclesiae, qui a perpetrandis malis nec timore Domini, nec hominum pudore refrenantur. Quibus bene per beatum Job dicitur: Et non erubescitis opprimentes me, quia etsi pravum fuit mala
Abbreviated transcription (Latin):
cum audiens taceret. et cũ loquens non
audiret᷑ : ipse laborẽ ꝑtulit. qͥet tacendo
patienter. et eis loquendo inutiliter cor¬
dis dolorẽ sensit. Vnde et superius dicit:
Quid agam.: Si locutus fuero non quiese et
dolor meus: et sitacuero non recedetame:
Si uero adtipum scãẽ aedesiae hacc uerba refe¬
rimus. łiquet quod magnum eiusẽ gaudium
seruare decalogi precepta: sed hanc ꝑuersi
deties confundunt: quia ꝑ omnẽ quod pec¬
cant prauis sius moribus decalogi prae¬
cepta derelinquunt. et totiens bonis con¬
fusionẽ fatiunt: quotiens insius actib duu ꝑ¬
nis uocibus obsistunt: Sequitur. et nan łb
Serubescitis opprimentesme: Sunt non
nulli: quos ad ꝑpetrandã nequitiã ab hor¬
ta subitomalitia inuitat Sedtamen huma¬
na uerecundia reuocat Etplerũq. ꝑ hoc
quod exterius erubescunt: ad interiora
sua redeunt et contrase internũ iuditiũ
sumunt : quia si ꝓpter hominẽ mala fa¬

Expanded text:
cum audiens taceret, et cum loquens non cum audiens taceret, et cum loquens non audiretur, ipse laborem pertulit, qui et tacendo patienter, et eis loquendo inutiliter, cordis dolorem sensit. Unde et superius dicit: Quid agam? Si locutus fuero, non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me . Sin vero ad typum sanctae Ecclesiae haec verba referimus, liquet quod magnum ejus est gaudium servare Decalogi praecepta. Sed hanc perversi decies confundunt, quia per omne quod peccant pravis suis moribus Decalogi praecepta relinquunt, et toties bonis confusionem faciunt, quoties in suis actibus diviniserubescitis opprimentes me. » Sunt nonnulli quos ad perpetrandam nequitiam oborta subito malitia invitat, sed tamen humana verecundia revocat. Et plerumque per hoc quod exterius erubescunt, ad interiora sua redeunt, et contra se internum judicium sumunt, quia si propter hominem mala fa
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando autẽ extrposunt uniuersalis ȩde¬
siae sencienda Ualde uõ affligitur anima
iustorũ: quando illi contra bonos districtas
sententias intorquent: quibene uiuere igno¬
rant: &e ex uoce sibi iusticiam uindicant: quã
morib inpugnant: Vnde amicisbeatiiob
ut sepeiã diximꝰ hereticorũ typũ tenenti¬
bus rette ab eodẽ respondetur. usq quo
affligits animã meã et atteritis me ser¬
monibus Atteruntur enĩ boni sermonib
iniquorũ : quando contra eos illi in uerbis
tument. qui aut in ꝑuersa fide : aut in pͣ¬
uis moribus iacent. Sequitur Endeties
confudistis me: numeratis uicib locutionũ
amicorũ iob adhuc quinquies locutos eos
eẽ cognoscimus: sed ꝓpter hocabeis quin¬
quies increpationes audiaerat. quorum
increpationib quinquies ipse respondit.
detiesse ꝑhibet esse confusũ : quia et in eo
grauiter laborauit: quod frustra mere¬
patusẽ : & in eo confusionẽ ꝑtulit: quoduer¬
ba doctrinȩ non audientibus dixit: Itaq

Expanded text:
aliquando autem ex typo universalis Ecclesiae sentienda. Valde ergo affligitur anima justorum, quando illi contra bonos districtas sententias intorquent, qui bene vivere ignorant, et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde amicis beati Job, ut saepe jam diximus, haereticorum typum tenentibus, recte ab eodem respondetur: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? Atteruntur enim boni sermonibus iniquorum, quando contra eos illi in verbis tument, qui aut in perversa fide, aut in pravis moribus jacent. Sequitur: CAPUTconfudistis me. - Numeratis vicibus locutionum amicorum Job, adhuc quinquies locutos eos esse cognoscimus. Sed propter hoc quod ab eis quinquies increpationes audierat, quorum increpationibus qdecies se perhibet esse confusum, quia et in eo graviter laboravit quod frustra increpatus est, et in eo confusionem pertulit quod verba doctrinae non audientibus dixit. Itaque et
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Omĩs itaq homo quia ex anima et carne
constat: quasi ex robore et infirmitate cõn¬
positus ẽ Exea enimparte qua sp̃s rationa¬
lis ẽ conditus. non in congrue dicitur robust
exeauõ qua carnalisẽ. in firmus : Roboͥr
ergo ẽ hominis anima rationalis : quae im¬
pugnanduitiis resistere ꝑration lem
ualeo Vnde et superius ꝑbeatum iobdic¬
tumest: Roborasti eum paululum. ut in
ꝓpetuũ ꝑtransiret Exracionali quip¬
pe anima habet homo ut in ꝑpetuũ uuat:
huius ergo iniqui robor fame actenuatur:
quia eiusanimã nulla interni cibi refec¬
tione pascitur: Dequa sclicet fame: ꝑ¬

Expanded text:
tis. Omnis itaque homo, quia ex anima et carne tis. Omnis itaque homo, quia ex anima et carne consistit, quasi ex robore et infirmitate compositus est. Ex ea enim parte qua spiritus rationalis est conditus, non incongrue dicitur robustus; ex ea vero qua carnalis, infirmus est. Robur ergo est hominis anima rationalis, quae impugnantibus vitiis resistere per rationem valet. Unde et superius per beatum Job dictum est: Roborasti eum paululum, ut in perpetuum pertransiret . Ex rationali quippe anima habet homo ut in perpetuum vivat. Hujus ergo iniqui robur fame attenuatur, quia ejus anima nulla interni cibi refectione pascitur. De qua scilicet fame
Abbreviated transcription (Latin):
ipse eẽ contra om̃s nititur: Quae nimirum
formidines: quid ineius actione fatiant sub
gressus liberos habere non possunt. et nul¬
lũ carpsiter ualent: quia sua eos in uolu¬
menca retinent : Praua itaq desideria ad
pessimã actionẽ trahunt : sed pessima actiõ
restringit informidine : quaȩ uidelicet
formido in uoluit pedes: ne in rectam exi¬
reualeant accionẽ : Et saepe contingit. ut id¬
cireo quisq bonuseẽ mecuatꝰ. hoca prauis
ipse patiatur. quod se bonis fecise reminisci¬
tur : Dũq hoc pati quod fecit metut. C¬
diq territus. undiq suspectus. quasi pe¬
des in uolucos habet: quitimore irrecitus
nichillibere agere praeualet. qui inbono
opere quasi inde gressũ ꝑdidit: unde ad
mala quȩ concupierat edessit Sequitur:
Attenuabitur fame robur eius: e inaedia
inuadet costas illius Scripturae sacrae mo¬
re obtare uidetur : quod futurum p̃udeg:
Scilicet non maledicentis animo. sed p̃ dicen¬

Expanded text:
ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus actione faciant, subgressus liberos habere non possunt, et nullum carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque desideria ad pessimam actionem trahunt, sed pessima actio restringit in formidine. Quae videlicet formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem. Et saepe contingit ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit metuit, undique territus, undique suspectus, quasi pedes involutos habet, qui timore irretitur, nil libere agere praevalet, quia in bono opere quasi inde gressum perdidit, unde ad mala 442 quae concupierat excessit. SeAttenuet fame robur ejus, et inedia invadat costas ejus. - Scripturae sacrae more optare videtur quod futurum praevidet, scilicet non maledicentis animo, sed praedicen
Abbreviated transcription (Latin):
ta tẽporalis: Quae mens infirma dũ qua¬
si aescã uidet: et decipulã non uidet. Per
escã quã uidens appetit. inculpa constrin¬
gitur quae non uidetur Existunt et enĩ
qualitates morũ : quae cẽrris uitiis sunt
uicinȩ. Nammores asperra ut crudelita¬
te. aut suꝑbi& solent eẽ coniuncti Mo¬
res autemblandi. et quã decet pauloam¬
plius latioris : nonnum quã luxuriae
& dissolutione : Intuetur ergo inimicus
generis humani unus cuiusq mores. cui
uitio sint ꝓ pinqui: Et illa opponit ante
faciem. adq uȩ agnoset faclius incliodio
mentẽ utblandis adȩcis morib acpelipu¬
mam i norniqua uanã gloriã Asper iuo
natrlbi ergo decipulam pontubi ee semi¬
tamentis conspicit: quia illio periculum
deceptionis inserit. ubiuiã et̃ inuenerit
ꝓpinquȩ cogitationis: et quia ꝑue us ho¬
mo omne quodd facit & iã pati metut atq
hoc sibi ab omnib fieri aestimat. quo dipiẽ

Expanded text:
ta temporalis; quae mens infirma dum quata temporalis; quae mens infirma dum quasi escam videt, et decipulam non videt, per escam quam videns appetit, in culpa constringitur quae non videtur. Existunt etenim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mores asperi, aut crudelitati, aut superbiae solent esse conjuncti; mores autem blandi, et quam decet paulo amplius laetiores, nonnunquam luxuriae et dissolutioni. Intuetur ergo inimicus generis humani uniuscujusque mores cui vitio sint propinqui, et illa opponit ante faciem ad quae cognoscit facilius inclinari mentem, ut blandis ac laetis moribus saepe luxuriam, nonnunquam vanam gloriaIbi ergo decipulam ponit, ubi esse semitam mentis conspicit: quia illic periculum deceptionis inserit, ubi viam esse invenerit propinquae cogitationis. Et quia perversus homo omne quod facit etiam pati metuit, atque hoc sibi ab omnibus fieri aestimat quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ncerra pedica ab sconditur: cũ cil pa superterx¬
nis cõmodis occultatur. Inimicus quippe in sidi¬
ans ostendit humanȩ menti interreno luero
quid appetat: & occultat peccati la queum.
ut eius animam stringat:: Quatinus uide:¬
at quidẽ quod concupiscere ualeat: & ta¬
men nequa quã uideat. in quo culpȩ laqueo
pedẽ ponat: Decipula uõ a decipiendo uoca¬
ta ẽ: E ttunc ab antiquo hoste suꝑ semittam
decipu a ponitur : quando in actione huius
mundi quam mens appetit. peccati laque¬
us paratur: Quae uidelicet non facile deci¬
peret: siuiderȩ potuisset Sic qui ppe de¬
cipula ponitur. utdũ aesca ostendit᷑. ne qua¬
quã ipsa a transeunte uideatur: Quasies¬
ca quippe inla queo ẽ. Tucrũ inculpa & huiꝰ
mundi ꝓsperitas cum iniquitate : Dũ itaq
a concupiscente lucrũ appecitur : quasi
pedẽ mentis ap̾prehendit decipula quȩ
non uidetur : Saepe ergo ꝓponuntur
animo cũ culpa honorss: diuitiae salus. & iu¬

Expanded text:
erra pedica absconditur cum culpa sub terrenis commodis occultatur. Inimicus quippe insidians ostendit humanae menti in terreno lucro quid appetat, et occultat peccati laqueum, ut ejus animam stringat, quatenus videat quidem quod concupiscere valeat, et tamen nequaquam videat in quo culpae laqueo pedem ponat. Decipula vero a decipiendo vocata est. Et tunc ab antiquo hoste super semitam decipula ponitur, quando in actione hujus mundi, quam mens appetit, peccati laqueus paratur; quae videlicet non facile deciperet, si videri potuisset. Sic quippe decipula ponitur, ut dum esca ostenditur, nequaquam ipsa a transeunte videatur. Quasi esca quippe in laqueo est lucrum cum culpa, et hujus mundi prosperitas cum iniquitate. Dum itaque a concupiscente lucrum appetitur, quasi pedem mentis apprehendit decipula, quae non videtur. Saepe ergo proponuntur animo cum culpa honores, divitiae, salus, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
Omnipotens deus quid nobis ꝓfuturum
eẽ ualeat sciens. dissimulat ex audire do¬
lentium uocẽ. ut au geat utilitatem
ut purg et᷑ uitia ꝑ poenam et quietis
tranquillitas quae hic inuenire non ualet:
Alibi quaerat᷑: Sed haȩc dispensationes
gratiã nonnulli &e iam fideliũ ignorant

Expanded text:
Omnipotens Deus quid nobis profuturum esse valeat sciens, dissimulat exaudire dolentium vocem, ut augeat utilitatem, ut purgetur vita per poenam, et quietis tranquillitas, quia hic inveniri non valet, alibi quaeratur. Sed hanc dispensationis gratiam nonnulli etiam fidelium ignorant,
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc eaũ scriptumẽ. Donec plenitudo gentium
introiret: & sic om̃is israhel saluus fieret. Dupli¬
cia & enim post modum recipit. quia finito
labore presentis temporis: non solum adanima¬
rũ gaudum. sed & iam adbeatitudinem corpo¬
rũ ascendit. Vndebene ꝑ ꝓphetam dicitur
UIn terra sua duplicia possidebunt. Scĩ quippe

Expanded text:
Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde bene per prophetam dicitur: In terra sua duplicia possidebunt . Sancti qui
Abbreviated transcription (Latin):
tamea arrogans ꝑueritatem cru deͥlitatis in¬
uentus est: sed ꝑtumoris siu obstaculum. accepta¬
bilis nonẽ. Hunc ergo increpatiore dargiit sed
sacrificium non reducit: Quia in ea quidem fi¬
de est. inqua esse debut: sedsuꝑna hunc iusticia
increpans. ꝓsuꝑfluis repellit. Vnde e benehe¬
liu latino sermone dicitur deus meus iste: uel
deus dñs. Arro gantes enim uiri. intra scãm
aecclesiã quamuis dm̃ elate uiuendore fugiunc:
eum tam ea ueraciter credendo confitentur.
Quid ẽ enim deus meus iste nomine dicere: nisi
credere & dnm̃ ꝑ incarnationem ꝑ hibere
Bene autem post dampna rerum: post funera
pignerum. post cruciatus uulnerum. postcer¬
tamina pugnasq uerborum duplici remune¬
ratione subleuatur: Quia nimirũ scã aecle¬
sia adhuc &iam in hac uita posita : ꝓlaborib
quos sustinet duplicia munera reci¬
pit: cum suscepta plȩnegentis infine mun¬
diuidaeorum &iam adse corda conuertat :

Expanded text:
tamen arrogans: per veritatem credulitatis itamen arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum acceptabilis non est. Hinc ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Heliu Latino sermone dicitur, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Arrogantes enim viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis Deum elate vivendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi credere, et Dominum ex incarnatione perhibereBene autem post damna rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
ducatus gregum sequentium designatur: Quid
est ergo. ꝓeis tauros harietesq mactare. nisi eorum
superbum ducatum interficere.:  Ut de se humi¬
lia sentiant : & post se corda in nocentiũ non sedu¬
cant. Ceruice enim tumenti ab aecclesiae unitate
resilierant: & infirmos post se populcis quasi se¬
quentes greges trahebant. Ueniant igitur adbea¬
tum iob. Idest reuertantur a decclesiam & septe¬
nario sacrificio : tauros & harietes mactandos
offerant : quia ut uniuersali aecclesiae coniungan¬
tur. humilitate interueniente interficiant.
Q uic quid prius timidum de suꝑboducatu sapieba&ł:
Perheliu autem qui rectis quidem sensibus loquit᷑.
sed ãstulta elationus uerba deriuatur ꝓsonia
uni uscuiusq arrogantis exprimitur: Mul¬
tinamq intra scãma et clesiam positi. recta quȩ
sapiunt : recte ꝓferre contemnunt: Vnde &e ui di¬
uinȩ increpationis arguitur. nec tametipillo sa¬
crifitium offertur: quia fidelis quidem. sed

Expanded text:
ducatus gregum sequentium designatur. Quid ducatus gregum sequentium designatur. Quid est ergo pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere; ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae unitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est, revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant; qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiebant. Per Heliu autem, qui rectis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte proferre contemnunt. Unde et divinae increpationis verbis arguitur, nec tamen pro illo sacrificium offertur; quia fidelis quidem est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
amicorũ reconciliatione signatur: ꝓ quibus
tamenbeatus iob. ex orare praecipitur. quia heretico¬
rum sacrifitia accepta deo esse nequeunt: nisi ꝓeis
uniuersalis aecclesiae manibus offerantur. ut eiꝰ me¬
ritis remedium salutis inueniant : quam uerborum
uculisimn pugnando feriebant Vnde ꝓeis & septem
sacrifitia memorantur oblata. quia dum septifor¬
mis gratiae sp̃m confitentes accipiunt: quasi sep¬
tem oblationibus expiantur. Hinc ẽ quod iohan¬
nis a pocalrpsi ꝑseptem eclesiarũ numerũ : unu¬
uersalis ecdesia designatur. hinc ꝑsalomonem :¬
ndesapientia dicitur: Sapientia ȩdificauit sibi do¬
mum. excidit columpnas septem: Ipsoergo sacri¬
fitiorum numero reconcilati heretici: quid pri¬
us fuerint exprimunt : qu ꝑfectioni septi for¬
mis gratiae : non nisi redeundo uinguntur. Bene
autem tauros ꝓse &e harietes obtulisse describunt᷑:
In tauro quippe ceruix superbiae. In ariete autẽ.

Expanded text:
amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo esse nequeunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc est quod in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesiarum numerum universalis Ecclesia designatur . Hinc per Salomonem de Sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici, quid 16 prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae non nisi redeundo junguntur. autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores appeturt : uecustas sola nominantur:
Adloquendũ quippe non telo noui hominis:
sed uitȩ ueteris prauitate concitantur : Sophar
quoq latino sermone dicitur dissipatio speculȩ
uel speculatorem dissipans. Mentes namque
fidelium ad contemplanda suꝑna seerigunt
sed dum hereticorũ uerba ꝑuertere recta con¬
templantes appetunt: speculã dissipare conan
tres hereticarum mexitium ꝑdicionis casus ex¬
primuntur : Nisi enim dm̃ contempnereat: ne¬
quaquam de illo peruersa sentireat. & nisi
uetustates contraherent: in nouȩ uitae intelli¬
gentiam non errarent : It nisi speculationem
bonorum destruerent: nequaquam eos suꝑ¬
nauidicia tam districto ex amine ꝓuerborum
suorũ culpa reꝓbraret. Contempnendo igitur
dm̃inuetustate se retineał: sed inuetustate re¬
tinendo prauissuis sermonibus. speculationib
heretici diunae gratiae largitate perfusi ad
unitatem scaẽ acclesiae redeunt: bene hoc ipsa

Expanded text:
dicatores appetunt, vetustas sola nominantur. dicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conanttres haereticarum mentium perditionis casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus speculationi haeretici divinae gratiae largitate perfusi ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt, bene hoc ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
rere : quos scs̃ uir redarguit cultui ꝑuerso
reticus in eo quod defendere cernitur. ueri¬
tatillius aduersatur: P sal mista adtestante¬
I quiait. Ut destruas inimicũ & defensorem:
nimicus quippe & defensor ẽ qui dm̃ quo p̃¬
dicat in pugnat. Nam quia betitus iobuen
turi redemptoris speciẽ teneat: & iam no¬
I mine demonstrat. Iob quippe: interprȩta¬
tur dolens. Quonimirum dolore: uel me¬
diatoris passio uel scȩ̃ acclesiae labor exprimitur :
quae multiplici presentis uitae fatigatione cruci¬
atur A mici quoq eius ex uocabulo nominis: me¬
ritũ suae indicant actionis. Namelifaz : latina
lingua dicitur daũ contempt . Et quid aliud hereti¬
ci faciunt. nisi quoddum falsa dedeo sentiunt: eum
suꝑbiendo contempnunt: Baldach: interpreta¬
riuetustas sola. Bene autem omnes heretici in his
quae de dão locuntur. dum non intentione recta
sed appeticione temporalis gloriae uideri prȩ¬

Expanded text:
rere, quos sanctus vir redarguit cultui perversrere, quos sanctus vir redarguit cultui pervers Omnis vero haereticus in eo quod Deum defendere cernitur, veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo praedicat impugnaturi Redemptoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri prae
Abbreviated transcription (Latin):
poris teneat. Vnde & esaias ꝓpheta:
eiusdem daĩ uerba ex primenis ait.
Quia igitur ipse in capite sponsus. ipse ẽ
in corpore sponsa: necesse ẽ. ut cum non num quam
Mqudo de apte diectir. sensim acsibito a iam ad
redem ptoris insinuat. Uxor uero eius quac
cum admaledicendim ꝓuocat : uitam carnaliũ
degͥrat qui intra sc̃am ecdesiam incorrertis
moribus posti : quo ꝑfidembonis uxta suat :
eo ꝑutam dirius prȩmunt. Quia dum qua¬
si fideles uitareͥ nompossunt: a fidelibus tan¬
to decerius: quanto & interius tolerantur.
hereticorum figuram exprimunt. qui sub
specie consulendi. agunt negotium seducen¬
di Vnde & adbeatum iob. quasi ꝓdaĩo locun
uidelicet omnesheretici. dum dm̃ defendere
nituntur: offendunt. Vnde & eis apte ab eo
n dem scõ uiro dicitur. Disputare cum deo cupio¬
ii prius uos ostendens fabricatores mendacii:
N & cultores ꝑuersorum dogmatum : Constat
ergo eos hereticorum tippum errando ge¬

Expanded text:
poris teneat. Unde et Isaias propheta poris teneat. Unde et Isaias propheta ejusdem Domini verba exprimens, ait: e LXI, 10. Quia igitur ipse in capite sponsus, ipse est in corpore sponsa, necesse est ut cum nonnunquam aliquid de capite dicitur, sensim ac subito etiam ad Redemptoris insinuat; uxor vero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt; quia dum quasi fideles vitari non possunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et ihaereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis apte et ab eodem viro sancto dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Conergo eos haereticorum typum errando ge
Abbreviated transcription (Latin):
quousq uerus lucifer surgeret: qu acternum
nobis mane nuntians: stellis caeteris clarius
dumbene uiuendo prae eunt: & rebus &e uocib
de & sine cessatione ꝓmitti debuit: quod &
sine aestimatione dabatur ꝑcipia&e sine fi¬
ne retineri : ut simulomnia scła dicereaT.
quod in redemptione communu saeculo¬
rum finis exhiberet Unde necesse fuit.
ut & iam beatus iob. qui tanta in cartiorus
eius misteria ꝓtulit: eum quem uoce dice¬
ret. ex conuersatione signaret: et ꝑ ea quȩ
pertulit: quae passurus eẽt ostenderet.
Tantoq uerius passionis illius sac ramenita
prȩdiceret. quanto haec non loquendo tan¬
tũ modo: sed& iam patiendo prophetaret.
Is de ipso enim dicitur. Qui est caput om¬
nuim nr̃m. Et de aeclesia eiꝰscriptũ est.¬
NE t corpus xp̃i:  quod ẽ eclesia. Quisquis
eum insemet ipso significat: modo hunc
ex capite. modo excorpore de signat:
ut non solũ ÷ uocem capitis. sed& iam cor¬

Expanded text:
quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius dum bene vivendo praeeunt, et rebus et vocibus de et sine cessatione promitti debuit quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri; ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi saeculorum finis exhiberet. Unde et necesse fuit ut etiam beatus Job, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoque verius passionis illius sacramenta praediceret, quanto haec non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo prophetaret. ; de ipso enim dicitur, Qui est caput omnium nostrum ; et de Ecclesia ejus scriptum est: Corpus Christi, quod est Ecclesia ; quisquis eum in semetipso significat, modo hunc ex capite, modo ex corpore designat, ut non solum vocem capitis, sed etiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
tor humani generis quasi uerus lucifer sur¬
gat. Nocturn ũnamq spatium: dũ deceden¬
tum succedentiumq stellarũ cursibus in lustra¬
tur: magno cȩli decore peragitur. Ut ergo
noctis nrãe tenebras suotempore editus. uicissi¬
que ꝑmutatus. stellarum radius tangeret:
adostendendam in nocentiam uenit abel. Ad
Ad insinuandã longanimitatemspei & operis:
uenit noe. Ad manifestandamoboedientiã :
uenit habraham. Ad demonstrandam coniu¬
galis uitae castimoniam: uenit isaãc. A diai¬
sinuandã laboris tolerantiam : uenit ia cob
Adrep̃ endam ꝓmalo bonȩ retributionis gra¬
tiam: uenit ioseph. A dostendendam man¬
suetudinem: uenit morses. Ad informandã
contra aduersa fidutiam: uenit iosuȩ Ad
ostendendã inter flagella pacientiã uenit
iob. Ecce quã fulgentes stellas incelo cernim:
bulemus. Nam cognitioni hominum diui¬
na dispensatio quot iustos exhibuit: quasi tot
astra suꝑpeccantium tenebras caelum misit :

Expanded text:
tor humani generis, quasi verus lucifer, surtor humani generis, quasi verus lucifer, surgat. Nocturnum namque spatium, dum decedentium succedentiumque stellarum cursibus illustratur, magno coeli decore peragitur. Ut ergo noctis nostrae tenebras suo tempore editus, vicissimque permutatus stellarum radius tangeret, ad ostead insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendam pro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit Josue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Job. Ecce quam fulgentes stellas in coelo figurabulemus. Nam cognitioni hominum divina dispensatio quot justos exhibuit, quasi tot astra super peccantium tenebras coelum misit,