comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Solebant uidei indieb ieuiniorũ in angulis platearũ orare &x¬
pansis manib: adcelũ. Et in medio templi similiter cum
clamare & ciulatu. ut ab audientibus & eos cernentibus lau¬
darentur. sicut & ille phariseus quia dño in aeuuangelio contẽp¬
nitur Ideoq dicitur ad eos.
Holite ieiunare sicuti
usq ad hanc diem. sub absq misericordia.
Et ut debito¬
res cum lite & contentione repetatis : ut audiatur clamor
urt̃ in ex celso hoc ÷ intemplo. siue in plateis & cum clamore
oretis¬
retis Num qiđ tale ÷ ieuiniũ quod elegi. sib quale uos
sũb auditur. & postea multa ꝑ petrare inlicita. uł cibis in mo¬
derate repleri.
Quid ergo ꝓficit corpus temptrare acibis
quere quasi arculum capud suum. iđ capud ad pedes e in¬
dinare. & saccum induere. & crnerem sternere.
Iũ quid istud uocabis itiunium & diem acceptabilem dño :
sub auditus nonerit ei acceptum tale ieunium. quia hu¬
militatem pretendis & trinsecus & tumore superbi & in¬

Expanded text:
udaei in diebus jejuniorum in angulis platearum orare, expansis manibus ad coelum, et in medio templo similiter cum clamore et ejulatu, ut ab audientibus eos et cernentibus laudarentur . Sicut et ille Pharisaeus qui a Domino in Evangelio contemnitur, ideoque dicitur ad eos : « Nolite jejunare sicut usque ad hanc diem, » subaudis absque misericordia, et ut debitores cum lite et contentione repetatis, ut audiatur clamor vester in excelso, hoc est in templo sive in plateis, et cum clamore oretis. « Nunquid tale est jejunium quod elegi, » subaudis quale vos subaudis, et postea multa perpetrare illicita, vel cibis immoderate repleri? Quid ergo proficit corpus temperare a cibisquere quasi circulum caput suum, » id est caput ac pedes inclinare « et saccum » induere « et cinerem sternere? Nunquid istud vocabis jejunium et diem acceptabilem Domino: » Subaudis, non erit ei acceptum tale jejunium, quia humilitatem praetendis exstrinsecus, et tumore superbiae in
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabis oꝰ eccła : credendo & confetendo xp̃m uerũ dm̃. & ue¬
rum hominẽ cẽEundamentũ singulari numero prolatum : xp̃m
significat. secundũ qđ paulus aitFundamentũ aliud nemo potest
ponere p̃ter id quod positũ ÷  qđ ÷ xp̃s ihis Plurali uero numero

Expanded text:
suscitabis, o Ecclesia, credendo et confitendo Christum verum Deum, et vesuscitabis, o Ecclesia, credendo et confitendo Christum verum Deum, et verum hominem esse. Fundamentum singulari numero prolatum Christum significat, secundum quod Paulus dicit: « Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positu
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius fontis aquae iđ doctrine non deficient : quia caelũ & t̃ra
transibunt. uerba aut̃ omni potentis dĩ non preceribuns
A eccła igitur: xp̃o assimilatur. Etom̃is dectus quia corp̾¬
eius. Vnde est illud Fulgebunt iusti sicut sol. iđ sicut xp̃s¬
mregno patris eorumDicitur ergo ad quemlib& dectũ spe¬
tialit̃ : & ad aeccłam generaliter: Eris inquit quasi fortus¬
id ÷ sic̃ paraslsus. & sic̃ fons aquarũ cuius nondeficient aquae:
iđ similis eris xp̃o qui ẽ capudtuũ. cuius non deficient dactrinȩ
Et aedificabuntur inte deserta scłorũ.: fundamenta generationis. &
generationis suscitabis iudaei hoc referunt ad restaurationem quae
facta÷ atorobabel. & lħu sacerdote magno uł &iã ad illã quã aua¬
tumant futurã inultimo tẽpore : sedmdius ẽ ut adaecđam ista
conuenticula iudeorũ : que deserta sunt ꝑ infidelitatem . & in accđa
restaurata ꝑfidem. Fundamenta generationis & generationis

Expanded text:
quia coelum et terra transibunt, verba autem omnipotentis Dei non praeteribunt . Ecclesia ergo Christo assimilatur, et omnis electus corpest, unde est illud: « Fulgebunt justi sicut sol in regno patris eorum . » Dicitur ergo ad quemlibet electum spesiam generaliter: Eris inquit quasi hortus sicut paradisus et sicut fons aquarum cujus non deficient aquae, id est, similis eris Christo qui est caput tuum, cujus non deficient doctrinae. « Et aedificabuntur in te deserta saeculorum, fundamenta generationis et generationis suscitabis. » Judaei hoc referunt ad restaurationem quae facta est a Zorobabel et Jesu sacerdote magno, vel etiam ad illam quam autumant futuram in ultimo tempore: sed melius est ut ad Ecclesiam ista conventicula Judaeorum, quae deserta sunt per infidelitatem, et in ecclesia restaurata per fidem. Fundamenta generationis et generationis
Abbreviated transcription (Latin):
& quid rex ei mandabat. H aec dicetis dño ũro .s. non meo. Haec dicit
dñs meus Pueri uocantur duces regũ: quia obsecuntur regibus suis
Ecceggo dabo ei spm̃ : et reueraetur ad terrãsuã. hoc÷ in caldetĩ Daba ei sp̃m¬

Expanded text:
et quid ei rex mandabat. « Haec dicetis Domino vestro, » subaudis, non meo. « Haec dicit et quid ei rex mandabat. « Haec dicetis Domino vestro, » subaudis, non meo. « Haec dicit Dominus meus. » Pueri vocantur duces regum qui obsequuntur regibus suis. « Ecce ego dabo ei spiritum » et revertetur ad terram suam, hoc est, in Chaldaeam, dabo ei sp
Abbreviated transcription (Latin):
rens consilio quid facere possit : si nos modo obsessi undiq: ignoramus quid
agere debetimus Vł etiã ab omodo Filiinrĩ : consilia sunt nr̃a Et quan¬
lo concipimꝰ cosiliũ &illud opore non ualemꝰ adimplere : grauit̃ angustemur
Sicilli consiliũ quidem pariebant: sed opere implere m inime ualebant
Iã enĩ decemtrib ductȩ erant ii captiuitatem: & om̃s ciuitates iudae et benia¬
min uastatȩ. pars etiã inferior ciuitatis tradita fuerait inmanus hostiũ per
manũ somnȩ impiissimo ponti fices. quuã sacer dotale officiũ compleuerat
Ideoq dicit preliquis quaere ꝑtesunt Et uener̃ serui regis etehiae adisaiã
tis consiliarus qui amici regis uocant᷑ Vnde cusi dictur: Quare non isti¬
cũ amicotuo: &doxit ad eos isaus Preuenit ꝓpheit nuntios illius : quia
ꝑspm̃ quo futura p̃ dicebat cogno uit quid actũ ess&. quid rabsaces doxerat

Expanded text:
rens consilio quid facere possit: sic nos modo obsessi undique ignoramus quid rens consilio quid facere possit: sic nos modo obsessi undique ignoramus quid agere debeamus. Vel etiam alio modo: Filii nostri consilia sunt nostra, et quando concipimus consilium et illud opere non valemus adimplere, graviter angustiamur: sic illi consilium pariebant, sed opere implere minime valebant. « Jam enim decem tribus ductae erant in captivitatem, et omnes civitates Judae et Benjamiam sacerdotale officium compleverat. Ideoque dicit pro reliquiis quae repertae sunt: « Et venerunt servi regis Ezechiae ad Isaiamtis consiliariis qui amici regis vocantur. Unde cum dicitur: Quare non is« Et dixit ad eos Isaias. » Praevenit propheta nuntios illius, quia per spiritum quo futura praedicebat cognovit quid actum esset, quid Rapsaces dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃. et nẽerrorẽ suis uerb̵ in ferret populo haecdudienti Et ingressi sunt
scissis uestib: ad regem Consuetudo erat illius populi: ut si quando audiret
blas phemiã contra dnm̃. scinderet uestim̃ta sua Sidegimus fecisse princi¬
pẽ sacerdotũ : quando dĩs doxit A modo uidebitis filiũ hominis uenientem
in nubibus Sic fecer̃ etiã paulus & barnabas. licaonias : quando illi offerentes
indomũ h̃i Illi scider̃ uestimenta sua ꝓpt̃ blas phemiã quã audierunt: iste
quia peccatissuis inpedientib: reputiuit obsidionem & uastationem eueni re
Haecdicit erechias Nondicit haecdicit rex erechias : seditor tũ modo cũ humi¬
non ÷ pariendi Si quomodo iđ fortassis audiat dñs ds̃tuus Et est sensus
Sicut mulier tempore parturitionis cũ nequit emittere partũ. angustatior ca¬

Expanded text:
Dominum, et nec terrorem suis verbis inferret populo haec audienti. « Et ingressi sunt Dominum, et nec terrorem suis verbis inferret populo haec audienti. « Et ingressi sunt scissis vestibus ad regem. » Consuetudo erat illius populi, ut si quando audiret blasphemiam contra Dominum, scinderet vestimenta sua. Sic legimus fecisse principem sacerdotum quando Dominus dixit: « Amodo videbitis filium hominis venientem in nubibus . » Sic fecerunt etiam Paulus et Barnabas Licaoniae, quando illi offerentesin domum Domini. » Illi sciderunt vestimenta sua propter blasphemiam quam audierunt: iste qui peccatis suis impedientibus reputavit obsidionem et vastationem evenire. « Haec dicit Ezechias. » Non dicit: haec dicit rex Ezechias, sed tantummodo cum huminon est pariendi: si quomodo, » id est fortassis « audiat Dominus Deus tuus. » Et est sensus: Sicut mulier tempore parturitionis cum nequit emittere partum, angustatur ca
Abbreviated transcription (Latin):
incultu & situ. & non ÷ dubiũ quin illã eis ꝓmiserit. Ubi est ds̃ emath et arphat
ubi ÷ ds̃ urbis sepharuaim sub̵ contritisunc H aeciuitates diuersos deos co
resistere mihi unds̃ poterit : ex hoc aut̃ quoddicit nũ quid liberauer̃ sama¬
riã demanumea ostenditur .x tribus inquarũ medio erat urbs regedis mul¬
tos deos coluisse antequã in captiuitatẽ ducerentur. &ideo perierunt Et silu¬
erunt. & non responderunt ei uerbũ Quare nonres ponderint : manifestat᷑
cũ subuingitur: mandauerat enĩ eis rex : nerespondeatis ei Vł &iã ideo non res¬
ponderunt : quia recordatis illud salomonis Neres pondeas stulto uota
stultitiã suã : neuidearis eius eẽ similis Et illud Ne succendas carbones
Idcirco &iã non responder̃ ei : neillũ ad maiorẽ blas phemiã ꝓuocarent contra

Expanded text:
in cultu et situ, et non est dubium quin illam eis promiserit. « Ubi est Deus Emath, et Ephath, in cultu et situ, et non est dubium quin illam eis promiserit. « Ubi est Deus Emath, et Ephath, ubi est Deus urbis Sepharvaim? » Subaudis contriti sunt. Hae civitates diversos Deos colresistere mihi, unus Deus poterit? Ex hoc autem quod dicit « nunquid liberaverunt Samariam de manu mea? » Ostenditur decem tribus, in quarum medio erat urbs regalis, multos Deos coluisse antequam in captivitatem ducerentur, et ideo perierunt. « Et siluerunt et non responderunt ei verbum. » Quare non responderunt, manifestatur cum subjungitur. « Mandaverat enim eis rex, Ne respondeatis ei. » Vel etiam ideo non responderunt, quia recordati sunt illud Salomonis: Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne videaris ejus esse similis . Et illud: Ne succendas carbones. Idcirco etiam non responderunt ei, ne illum ad majorem blasphemiam provocarent contra
Abbreviated transcription (Latin):
pedũ seruorũ suorũ consũ mant in ꝓprios usus ut qui non fuerit abhostib: interemptus
famis inopia perett Eidamabat uoce magna iudaicae : ut terreret populũ suis minis
Non seducatuos erechias: quia non poterit eruereuos Blas phemia rabsacis tosti¬
moniũ erechiae ÷: : quod captis cunctis iudeae urbib: confisus indĩo sit Audientt
enĩ ille ꝑfidus quod comnforcass& etechias populũ dñ neti meret a facie assyrioꝵ dicens
nolie mecuere ner: paueatis multo enĩ plures sunt nobis cũ quãũ illis: cũ ills bntchiũ
Hł is & huius cemodi uerbis confortatus ÷ populus Facite mecũ benedictionem:
hoc ÷ laudateme benediciteme Uelut in alia edicione habetur: facite qđ uobis
repmissionis inuenire non poterat: sed similitudinẽ pollic&ur Beatus itm̃
hieronimus dicit : terrã medrũ similitudinẽ quandã habere terrae reꝓmissionis

Expanded text:
pedum suorum consumant in proprios usus: ut qui non fuerit ab hostibus interemptus, pedum suorum consumant in proprios usus: ut qui non fuerit ab hostibus interemptus, famis inopia pereat. « Et clamabat voce magna » Judaice, ut terreret populum suis minis:« Non seducat vos Ezechias, quia non poterit eruere vos, » blasphemia Rapsacis testimonium Ezechiae est, quod captis cunctis Judaeae urbibus confisus in Domino sit. Audierat enim ille perfidus quod confortasset Ezechias populum Domini, ne timeret a facie Assyriorum dicens: Nolite metuere neque paveatis, multo enim plures sunt nobiscum quam cum illis. Cum illis est brachium His et hujuscemodi verbis confortatus est populus. « Facite nobis benedictionem, » hoc est, laudate me, benedicete me. Vel, ut in alia editione habetur, facite quod vobis repromissionis invenire non poterat, sed similitudinem pollicetur. Beatus tamen Hieronymus dicit, terram Medorum similitudinem quamdam habere terrae repromissionis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Non multi plicabit sibi equos eccurrus neq uxores plurimas. quod
quia salomon egit : incidit h irã dũi Poterat enĩ et echias habere currus &oquos:
sedobhanc causã omisit. timens in cidere in pecattũ Etnunc iđ numiquid modo
gua iđ caldaica : intelligimus enĩ eã Hebraicȩ loquebatur illeꝑsidus:
quia inscola patrissui isaiae hoc didiceiet Ideo hoedexerunt : ne incuteret
terrorem suis uerbis populo ad stanti suꝑ murũ. Numquio addimtuũ & adte
misit me dñs m̃s & non potius ad uiros quisedent suꝑ muros ut comedant scereora sua
& bibant urinã pedũ seruorũ uobiscũ: in suꝑbiã elatus : ob eorũ humiliationei uotũ
& supra diccis nuntiis tediter alloquitur Vrinã pedum dicit: quia ad pedescendit
S ensus telis : Tadiuent obsersa cuutas haec: quousq conpulsi fanx. steriora & urinã

Expanded text:
dicens: Non multiplicabit sibi equos et currus, neque uxores plurimas : quod dicens: Non multiplicabit sibi equos et currus, neque uxores plurimas : quod quia Salomon egit, incidit in iram Domini. Poterat enim Ezechias habere currus et equos, sed ob hanc causam omisit, timens incidere in peccatum. « Et nunc, » id est, « nunquid modo ra lingua, » id est, Chaldaica. « Intelligimus enim » eam Haebraice. Loquebatur ille Perside, quia in schola patris sui Isaiae hoc didicerat. Ideo hoc dixerunt, ne incuteret terrorem suis verbis populo astanti super murum. « Nunquid ad Dominum tuum et ad te misit me Dominus meus, et non potius ad viros qui sedent super muros ut comedant stercora sua, et bibant urinam pedum suorum vobiscum? » In superbiam elatus ob eorum humilitatem, unum e supradictis nuntiis taliter alloquitur. Urinam pedum dicit, quia ad pedes tendit. Sensus talis est: Tandiu erit obsessa civitas haec, quousque compulsi fame, stercora et urinam
Abbreviated transcription (Latin):
tcudine acgypti Obcopiam a quarũ nilifluminis sunt ibi multȩ harundines ꝑ
quas sabsan nando desgnat foreitudinẽ aegroti Sic pharao rexaegrpti. in potenis :
Quodsi responderis michi indño dõnr̃o confidimus Nonne ipse ÷ cuius abstulit ez echias
excelsa & altaria. et doxit uidae ethierł corã alttri isto adonibitis. quod ÷ intemplo
diĩ sicuerba regissui narrabat iste : quasi p̃sens e&̃e uterq rex & conflictum
interse haberet Erechias rex suotep̃r destrigxit anis & simulachno qua e fecerat
ater eius achat : sed quod ille causa religionis egit. hocrapsaces in malã par¬
tem muttiuerat Et nunc tradete o erechia dño meo: & dabotib duo milia¬
a equorũ nec poteris p̃bere extẽ hoc ÷ extuis militib: ascensores eorũ Ex ꝑsona
regis ista dicebat Non deinbecillitate uenit populo uidicorũ qutitendi care¬
rescientia. sed deobseruationtꝰ mandatorũdĩ. qui ꝑ morsen suꝑ regeisrł prȩctpit

Expanded text:
tum. » Ob copiam aquarum Nili fluvii, subaudis ubi multae arundines sunt: per quas subsannando designat fortitudinem Aegypti, « sic Pharao rex Aegypti » impotens est. « Quod si responderis mihi: In Domino Deo nostro confidimus: nonne est ipse cui abstulit Ezechias excelsa et altaria, et dixit Judae et Hierusalem: Coram altari isto adorabitis, quod est in templo Domini? » Sic verba regis sui narrabat iste, quasi praesens esset uterque rex, et conflictum inter se haberent. Ezechias rex suo tempore destruxit aras et simulacra quae fecerat pater ejus Achaz. Sed quod ille causa religionis egit, hoc Rapsaces in malam partem mutaverat. « Et nunc trade te, » o Ezechia, « domino meo, et dabo tibi duo millia equorum, nec poteris praebere ex te; » hoc est, ex tuis militibus « ascensores eorum. » Ex persona regis ista dicebat. Non de imbecillitate venit populo Judaeorum equitandi carere scientia, sed de observatione mandatorum Dei, qui per Mosen super regem Israel praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo auditorũ corda ad superna appetenda eleu& dicciuitatibus
iudae ochorus doctorũ .÷. si negogis uł populis iuda eoium : uł uniuerrali¬
a ecclesiae. Ecceds̃ uester. O iuddei quiuobis repromissus ÷ inle

Expanded text:
exemplo auditorum corda ad superna appetenda eleventur « Dic civitatibus exemplo auditorum corda ad superna appetenda eleventur « Dic civitatibus Judae, » o chorus doctorum, id est synagogis, vel populo Judaeorum, vel universali Ecclesiae: « Ecce Deus vester. » O Judaei qui vob
Abbreviated transcription (Latin):
beais heronimus: quic quando iuueni prosperi uidentur suecensas & seruit
uctus maxime libidini: quasi in floreest Cũ uero subito p̃occupat eumn serten¬
tiadi: redgtur adnihilum Uerbum aut̃ dni man& in aeternum Foc :
xp̃s filiusdĩ cũ corporesuo quod÷ aecła quaee. adheret ꝑfidem &operationem. reg¬
qui cuuangelizas genere masculino: sed felso scriptum ÷ Bectus enĩ hie¬
ronimus feminino genere ox ponit : dicens in hebraica ueritate & in hxx
Similia loquitur adhieruselem Ohieruł quae euangelizas iđ quae ad¬
nuntias bona : ex alat in fortitudine uocentuã. ut amultis audiri possis
tiam ꝑsion & hierusalem : chorum apłorũ et doctorũ uult intellegi
Et allo quitur eos sermo diuinus : ut et predicent & adnuntient. quae adnõ
nis : quia om̃is predicator ad culmina uirtutum debet conscendere. ut suo

Expanded text:
beatus Hieronymus, quia quando juveni prosperi videntur successus, et servit beatus Hieronymus, quia quando juveni prosperi videntur successus, et servit vitiis et maxime libidini, quasi in flore est. Cum vero subito praeoccupat eum sententia Dei, redigitur ad nihilum. « Verbum autem Domini manet in aeternum, » s Filius Dei, cum corpore suo quod est Ecclesia, quae ei adhaeret per fidem et operationem: regqui evangelizas genere masculino, sed falso scriptum est. Beatus enim Hieronymus feminino genere exponit, dicens in Hebraica veritate, et in SeSimilia loquitur ad Hierusalem: O « Hierusalem quae evangelizas, » id est quae annuntias bona, « exalta in fortitudine vocem tuam: » ut a multis audiri possis,tiam. Per Sion et Hierusalem, chorum apostolorum et doctorum vult intelligi: et alloquitur eos sermo divinus, ut ea praedicent et annuntient, quae a Dominis: Quia omnis praedicator ad culmina virtutum debet conscendere, ut suo
Abbreviated transcription (Latin):
nitt̃ : respondit Ecceego mateme&quiatunc duis
nunti auit populo suo : timebat & nuno similia nuntiare. Ideoq non sponte
seo ptulit sicut superius: sed requisiuit rem operis dictũq ÷ eiadnõ
id om̃is homo foenũ: & om̃is gloria eius quã in p̃senti possidet quasi flos agri. ttĩ sanitas
quã iuuentus quamq &iã diuitiae temporales. Et ÷ sensus Sicit foenum
nascendo habet uiridittetem pullulando decorem. abscisũ autẽ siccatur & inpul¬
uerem redigitur : sic homo ꝑ successiones aecatum amittit uiriditatem uigoris
& decorem & desinit esse
Ex siccatum ÷ foenũ & cecidit flos quia sp̃s dĩ
sufflauit heo Foenũ subito producitur exterra & subito decidit: qui a
uentus urens et aestus ardens sicc auit eum  Si militer homo subito nas citur¬
et subito cadit in mortem : qui sp̃sl̃ hoc ÷ sententia omni potenosdi abstulit ei utã
prerentem  Uere foenum : populus Alodo exponit. quod supre attdiett

Expanded text:
ittam, respondit: Ecce ego, mitte me. Et quia tunc dura nuntiavit populo suo, timebat et nunc similia nuntiare. Ideoque non sponte obtulit sicut superius, sed requisivit rem operis. Dictumque est » id est omnis homo « fenum, et omnis gloria ejus » quam in praesenti possidet « quasi flos agri, » tam sanitas quam juventus, quamque etiam divitiae temporales. Et est sensus: sicut fenum nascendo habet viriditatem, pullulando decorem, abscissum autem siccatur, et in pulverem redigitur: sic homo per successiones aetatum amittit viriditatem vigoris et decorem, et desinit esse. « Exsiccatum est fenum et cecidit flos, quia Spiritus Dei sufflavit in eo. » Fenum subito producitur ex terra et subito decidit, quia ventus urens et aestus ardens siccavit illud. Similiter homo subito nascius Dei, hoc est sententia omnipotentis Dei, abstulit ei vitam praesentem. « Vere fenum est populus. » Modo exponit quod supra ait. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Recogitabo om̃s annos meos hoc ÷ : ad memoriã redicã om̃s dies felietiar¬
tis meae et considentbo oñs fiusse amaros. quia p̃sens tribulito nilboni
sentit ex his omnibus Reuent utbetitꝰ hieronimus dicit: hamana seli¬
cittos nullius ÷ securitatis dnẽ sicuiuitur quidã codicer habent¬

Expanded text:
Recogitabo tibi omnes annos meos, » hoc est, ad memoriam reducam omnes dies felicitaRecogitabo tibi omnes annos meos, » hoc est, ad memoriam reducam omnes dies felicitatis meae, et considerabo omnes fuisse amaros, quia praesens tribulatio nil boni sentit ex his omnibus. Revera, ut beatus Hieronymus dicit: humana felicitas nullius est securitatis. « Domine, sic vivitur
Abbreviated transcription (Latin):
hrrundinis ad parẽ & matrẽ ut audiatur & ꝑcipiat escã. & sicut genit colula
sicego inclamore Egenitu ꝑ fati adelm̃. utreddet mihi sanitttẽ: Atcenuatis oculi
mer hoc ÷ : tenues effectis dũ prospicerẽ incaelũ addm̃ meũ quime suis aitriuerat
flagellis dñe uimpatior Voxobserantis : Plus quã dignussim afflgor
& ultra quã uires sufferre possint Sponde prome Quidã codices habent
responde ꝓme: sed stalso scriptũ : Melius ÷ enĩ sponde : quia sic ex ponit
beatus hieronimus Acsidiceret Siquid erraui : conuertar ad melius tu
sponde ꝓmehoc ÷ : sis mibi fide uussor. & accipeme infide & ꝓtertionetua:
Non ÷ enĩ uolentis neq: currentis sed miserentis ÷ di quiddicũ s. faccorimeo¬
cũ iuste sustineã istt duo quio res pondebit mihi ipsequime focit. & quod
uolui tribuit mihi susti uenda ergos mihi omã quaetũq de treuerit

Expanded text:
hirundinis ad patrem et matrem, ut audiatur et percipiat escam, et sicut gemit columba: sic ego in clamore et gemitu perstiti ad Deum, ut redderet mihi sanitatem. « Attenuati sunt oculi mei, » hoc est, tenues effecti sunt, dum prospicerem in coelum ad Deum meum, qui me suis attriverat flagellis. « Domine, vim patior. » Vox obsecrantis est. Plus quam dignus sim affligor, et ultra quam vires sufferre possint. « Sponde pro me. » Quidam codices habent responde pro me, sed falso scriptum est. Melius est enim sponde, quia sic exponit beatus Hieronymus. Ac si diceret: si quid erravi. convertar ad melius; tu sponde pro me; hoc est, sis mihi fidejussor, et accipe me in fide et protectione tua. « Non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis Dei . » « Quid dicamcum juste sustineam ista? « Aut quid respondebit mihi » iste qui fecit me, et quod voluit tribuit mihi? Sustinenda ergo sunt mihi omnia quaecunque decreverit. «
Abbreviated transcription (Latin):
te roborar&lur: Quae ÷ lta fidtia inqua confidis. autquo consilio uł fortitu¬
dine rebellare disponis ex ꝑsena regis ista loquebatur rabsaces Primum
siquidem factus: et echas tributirius : sal postat rebolla uit nolens reddere tri¬
bictũ. ideo dicat dat in qua fertitudine relellare disponis. at: obhane causam¬
quia abeo recessit. ueniebat contrt eum. Ecce confidis suꝑbaculũ harundineũ con¬

Expanded text:
te roboraretur. « Quae est ista fiducia in qua confidis, aut quo consilio vel fortitute roboraretur. « Quae est ista fiducia in qua confidis, aut quo consilio vel fortitudine rebellare disponis? » Ex persona regis ista loquebatur Rapsaces. Primum siquidem factus est Ezechias tributarius, sed postea rebellavit, nolens reddere tributum. Ideo dicit, aut in qua fortitudine rebellare disponis: atque ob hanc causamab eo recessit, veniebat contra eum. « Ecce confidis su
Abbreviated transcription (Latin):
eris inuia agri fullonis : hocẽ ubi fullo manebat Piscina superior dictt᷑
quia gat ibi & alia instrior Et gressus ÷ adeũ eliachim. quierat suꝑ
domũ dñi : hocẽ sum mꝰ pontifex Iste ÷ eliachim: qui suocessit post suꝑ¬
bissimũ somnã in sacerdotii dignittẽ. et dequo superius dixit dnis Ecce ggo
uocabo eliachim seruũ meũ. & erit mihi in sacerdotem Egressus : etiã et
somna seriba: id grã maticus Nondebemꝰ putare quodistesit somna cui supe¬
rius dictũ ÷ aꝓpli&a. quidtuhic dat quasi quis hicEgressus: et ioaefilius
saph a commentri ÷ . A com̃atrius uocabatur quigesta regũ conseribebat
idem ÷ & cancellarius & iste ioae acancellaris siue a com̃triis quib perat
ueniens : iuit cũ supredictis & dxt adeos nbsaces dicte etechiae Hac¬
dicit rexmagnꝰ rexassyriorũ Verdud quesepe aptorsuo audienat dicens haecdi¬
cit dĩs : ꝓpt̃ potentiae dignitatẽ suio regidabat. et usgmo illius maiori ductoritta¬

Expanded text:
 hoc est, ubi fullo manebat. Piscina superior dicitur, quia erat ibi et alia inferior. « Et egressus est ad eum Eliachim qui erat super domum Domini, » hoc est, summus pontifex. Iste est Eliachim qui successit post superbissimum Sobnam in sacerdotii dignitatem, de quo superius dixit Dominus: Ecce ego vocabo Eliachim servum meum, et erit mihi in sacerdotem . Egressus est etiam « et Sobna scriba, » id est, grammaticus. Non debemus putare quod iste sit Sobna cui superius dictum est a propheta: Quid tu hic, aut quasi quis hic? Egressus est « et Joe filius Asaph a commentariis. » A commentariis vocabatur qui gesta rerum conscribebat, id est, cancellarius. Et iste et Joe a cancellariis sive a commentariis quibus praeerat veniens, ivit cum supradictis. « Et dixit ad eos Rapsaces: Dicite Ezechiaedicit rex magnus Assyriorum. » Verba Dei quae saepe a patre suo audierat dicente: Haec dicit Dominus, propter potentiae dignitatem suo regi dabat: et ut sermo illius majori auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
midii quotem pore contẽpserunt habitatoression recipere saluatorem suũ & legu¬
latorem a quo &iã tepr mortieũ tradiderunt. Iste ÷ annus: dequo in subse¬
torrentes eius in picẽ & humus eius in sulphur Propt̃ nimiã romanorũ seuitiã
& crebre incendia quib: om̃is cernt repmissionis uallatti ÷ insuꝑ et quia ciuitas
& templũ igne consũptũ ÷ torrenter & humus eius dicuntur conuersaesse inpi¬

Expanded text:
midii: quo tempore contempserunt habitatores Sion recipere salvatorem suum et legimidii: quo tempore contempserunt habitatores Sion recipere salvatorem suum et legislatorem, quo etiam tempore morti eum tradiderunt. Iste est annus, de quo in subsetorrentes ejus in picem, et humus ejus in sulphur. » Propter nimiam Romanorum saevitiam et crebra incendia, quibus omnis terra repromissionis vallata est: insuper et civitas sed et templum igne consumptum est: torrentes
Abbreviated transcription (Latin):
Vlictima En imidm̃ iđ undistt in bosri : & int falo mugno interrt alom Bosrta quae
int p̃ticur munia łcircũ ditti siue firmatt. & alom quiint p̃titur terrenussiuesar¬
gumneus¬
significant hunc mundũ qui munitus ÷ & urtũdatus aquis sod pleñ sanguine & malitia
ut fuit ociiuianus nero e&eriq: imperatores romanorũ Tauri uocantur: reguli comi¬
tes & princpes Potentes uero amici & consilarii regũ & nobles quique Rges enĩ
terrenȩ uiuentes cũ suis principib: & amicis sui similib: in in fernũ descendent: ut sicut
fuer̃ uniti in malis sic sint coniuncti in poenis In hebriabiturterra . iđ infernus
ora Postgenendẽ totius orł consũ mationẽ : reueratur sermo ꝓph&icus adhierł
cui illo intempore loquebatur. & uastitatẽ eius pleno sermone deseribit quae
a romanis facttt est. Diultionis dñi ÷ uindicatio sanguinis xpͥi. Annũ retri¬
butionũ iudicii sion appellat omine tempꝰ p̃dicationis xp̃i : hoc ÷ triũ annorũ & di¬

Expanded text:
o magna in terra Edom. » Bosra, quae interpretatur munita vel circumdata sive firmata, et Edom, qui interpretatur terrenus sive sanguineussignificat hunc mundum qui munitus est et circumdatus aquis, subaudis plenus sanguine et malitia ut fuit Octavianus, Nero, caeterique imperatores Romanorum. Tauri vocantur reguli: comites, et principes. Potentes vero, amici et consiliarii regum, et nobiles quique. Reges enim terrene viventes cum suis principibus et amicis sui similibus in infernum descendent: ut sicut fuerunt uniti in malis, sic sint conjuncti in poenis. « Inebriatur terra, » id est, infernus ora. Post generalem totius orbis consummationem, revertitur sermo propheticus ad Hierusalem, cui in tempore illo loquebatur, et vastationem ejus pleno sermone describit, quae a Romanis facta est. Dies ultionis Domini est vindicatio sanguinis Christi. Annum retributionum judicii Sion, appellat omne tempus praedicationis Christi, hoc est trium annorum et di
Abbreviated transcription (Latin):
qui uobis repromissus ÷ in lege
& prophetis. et quem uos ex petitbatis iam uenit. iauas redemit dela queo mor¬
tis. tantũ credite in eum & uos ogentiles credite in eum quiiã uenit hoc :
in IHTC quem uobis repromisit ia cob patri archadicens. et ipseent ex pectectio
quẽ contem psistis ouidaei & gentes uenientem in humilittete & in forma serui.
ueniet in potentia iudicii. sicut ipsedicit Cũ uenerit filius hominis in potes

Expanded text:
qui vobis repromissus est in lege et prophetis, et quem vos exspectabatis, jam venit. Jam nos redemit de laqueo mortis: tantum credite in eum. Et vos, o gentiles, credite in eum qui jam venit, hoc est in Jesum, quem vobis repromisit Jacob patriarcha, dicens: « Et ipse erit exspectatio quem contempsistis, o Judaei et gentes, venientem in humilitate et in forma servi, veniet in potentia judicii. Sicut ipse dicit: « Cum venerit Filius hominis i
Abbreviated transcription (Latin):
tutis meae in frenabo & reducãte abhierł in terrã tuã Cũ ignominia
sponte nascuntur iđ quaeprius seueras quã uenin& assrrius  & in anno
scđo pomis uescere Illo tem pore cũ iãtempꝰ messionis insttret : uener
assrrii. & conculea uer̃ messes. uineta &oliueta corũ
sessionẽ uas tatis segetib: quod postmodũ ex granis reparatũ : habuerunt
primo anno iuictũ. simdit̃ anno scđo. quia anno obsessionis serere nom po¬
tuer̃ qua erepperer̃ exfrugib: ec pomis sumpserunt In anno aut̃ tertio
fugtto iã assirio : cũ seruritate seminate etmette & plantate uineas iterum

Expanded text:
tutis meae infrenabo, et reducam te ab Hierusalem in terram tuam cum ignominia.tutis meae infrenabo, et reducam te ab Hierusalem in terram tuam cum ignominia.sponte nascuntur, » id est, quae prius severas quam veniret Assyrius « et in anno secundo pomis vescere. » Illo tempore cum jam tempus messionis instaret, venerunt Assyrii et conculcaverunt messes, vineta, et oliveta eorsessionem vastatis segetibus, quod postmodum ex granis reparatum est habuerunt primo anno in victum, similiter anno secundo: quia anno obsessionis serere non potuerunt quae repererunt ex frugibus et pomis sumpserunt. « In anno autem tertio, » fugato jam Assyrio cum securitate, « seminate et metite, et plantate vineas » iterum
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓpt̃ istius merita Ed ꝓeorũ peccatis eradicauit In enedicationẽ &iã cuitatũ
munitarũ fuitH abitatores earũ terrarũ uł ciuntitũ. breuiata manu con
neae fructuosisq: arboribus: sed foenio & gramini herbis quae frugibus inpedim̃ta
prefitoꝵ. & ante marcescunt quã ad maturittaẽ ꝑueni antFacti sunt ha¬
bitatores scilic& earũ ciuitatũ sicat foenũ agri. & gram̃ pascuae
tectorũ Gram̃ in hoc laco: herba ÷ quagapudnos ternua uocatur. ꝑsoen
& reliqua quaehic dicuntur : debemꝰ intellegere populos quicito peccatis npedi¬
entib: perier̃. antequã tempꝰ mortis erũ adueniss& traditi in manꝰsenn acherib
H abitationemtuã baby lonẽ uidelic& cognoui osennacherib: et egressũ tuum inde
& introitũ tiũ interrã remissionis: & in saniã tuã hoc ÷ dementiã contrame
unc in saniuit : quando dexit Qaisds̃ poterituos libentre de manu mete
debemꝰ intellegere Acsidiceret aliis uerb ostuũ bas phemũ potentia uir¬

Expanded text:
adicavit. In eradicationem etiam civitatum munitarum fuit. « Habitatores earum » terrarum vel civitatum « breviata manu contneae fructuosisque arboribus: sed feno et gramini herbisque, quae frugibus impedimenta praestant, et ante marcescunt quam ad maturitatem perveniant. « Facit sunt » habitatores scilicet earum civitatum « sicut fenum agritectorum. » Gramen in hoc loco herba est, quae apud nos trinua vocatur. Per fenum et reliqua quae hic dicuntur, debemus intelligere populos, qui cito peccatis impedientibus perierunt, antequam tempus mortis eorum advenisset, traditi in manus Sennacherib. « Habitationem tuam. » Babylonem videlicet, cognovi, o Sennacherib, « et egressum tuum » inde « et introitum tuum » in terram repromissionis « et insaniam tuam » hoc est dementiam « contra me. » Tunc insanivit, quando dixit: Quis Deus poterit vos liberare de manu mea? « itatis debemus intelligere. Ac si diceret aliis verbis: Os tuum blasphemum potentia vir
Abbreviated transcription (Latin):
cũ omip̃s ds̃ pius & misercors uictorã dedisset
or echiae dehostibus suis si ne aliquo labore &eigratia ꝓmunere sibi enlato
non reculiss&: in infirmitate deuenit ut qui noluit deprospertate decan¬
uare laudes deꝓmer& post modũ desua calamiate & postqua conua lut
In dimidio dierũ meorũ uadã ad porias inferi Non complebo numerũ dicrũ
meoiũ ut ꝑueniã ad seneetitẽ bona sicut patres mei sed posicus moriar. & ibo
ad insernũ Illucenĩ nouerat. om̃s ante aduentũ bũ descendere: Sed alit̃ pios
ob peccatũ siꝑbiae annos adõ Dox apudme postus in in firmitate Nen uidebo
lnm̃n bum interra uiuentũ : nonaspitiã hominẽ ulmt & hiab anterẽ quets Qulc̃

Expanded text:
Cum omnipotens Deus pius et misericors victoriam dedisset Ezechiae de hostibus suis sine aliquo labore, et ei gratias pro munere sibi collato non retulisset, in infirmitatem devenit ut qui noluit de prosperitate decantare laudes, depromeret postmodum de sua calamitate. Et postquam convaluit, « In dimidio dierum meorum: vadam ad portas inferi. » Non complebo numerum meorum dierum, ut perveniam ad senectutem bonam sicut patres mei: subaudis potius moriar, et ibo ad infernum. Illuc enim noverat omnes ante adventum Domini descendere, sed aliter pios, ob peccatum superbiae annos a Deo. « Dixi » apud me, positus in infirmitate. « Non videbo Deum Deum in terra viventium. » « Non aspiciam hominem u
Abbreviated transcription (Latin):
i N na noniman festitur quare gpotauerit uł quare
in firmatus senca sed in libro regr & para lr pomenon aꝑtus istomlenet deo
iđ ordina quatib succedere debeat irgnũ Etconuerte fauen suã adpa¬
rietẽ domussuae uł templi: net circũ stantib: aud iretur gemitus eius & ui¬
derentur lacrimȩ Inueritite abulaui corãte : hoc ÷ incula religionis
in cordeꝑ fecto nonclaudicans post idola Quod bonũ futt inoculisbũ fecit
quia idola quae pat̃ eius fecerat destrioxit. & hostia donus dñi quae clause¬
rat impius geniar eius ipse aperuit. e serpentẽ a eneũ quierat in gaba om
quẽ iudaei ad orabant minutatim confregit. et inuentũ sparsit. ꝑtfleuit
flec magno et echias Ideo flebat: quia sine filus erat. & uidebat insede¬
penre ꝓpt̃ peccata sua ꝓmissionẽ illã quae addauid adio facti ÷ Cum

Expanded text:
ic non manifestatur, quare aegrotaverit, vel quare infirmatus sit. Sed in libro Regum et Paralipomenon apertius ostenditur ideo est, ordina, qui tibi succedere debeat in regnum. « Et convertit faciem suam ad parietem, » domus suae vel templi, ne a circumstantibus audiretur gemitus ejus, et viderentur lacrymae. « In veritate ambulavi coram te, » hoc est, in cultu religionis « in corde perfecto, » non claudicans post idola. Quod bonum fuit in oculis Domini feci, quia idola quae pater ejus fecerat destruxit. Et ostia domus Domini, quae clauserat impius genitor ejus, ipse aperuit, et serpentem aeneum qui erat in Gabaon, quem Judaei adorabant, minutatim confregit et in ventum sparsit. « Et flevit fletu magno Ezechias. » Ideo flebat, quia sine filiis erat. Et videbat in se deperire propter peccata sua promissionem illam, quae ad David a Domino facta est:
Abbreviated transcription (Latin):
primũ datis illi : sed psuꝑbia & peccatissus in pedientb: subtracti sunt e:
propt̃ humilitatẽ suã uero restituti Dicunt quidã : quod duob: modis
potest homo antici paret̃minũ uitaesuae Uł male uiuendo ig ꝓpt̃ peccatto
sue ñ mereatur ꝑuenire adillũ uł etiã uthene etuiste uiuendo & scipsũ
afligendo antetempꝰ uitȩsuae ob premia meritorũ suorũ uocari mereatur
adño ad geudia uitae aeternae: H octibiert signũ ludaci sem ꝑ signaquer̃
Et reuersus : sol decẽ lineis ab undecima ł decinta hona subtto redut in primã
& poene duplicata ÷ dies¬

Expanded text:
t illi, sed superbia et peccatis suis impedientibus subtracti sunt ei, propter humilitatem suam vero restituti. Dicunt quidam, quod duobus modis potest homo anticipare terminum vitae suae, vel male vivendo ut propter peccata sua non mereatur pervenire ad illum: vel etiam ut bene et juste vivendo et seipsum affligendo ante tempus vitae suae, ob praemia meritorum suorum vocari mereatur a Domino ad gaudia vitae aeternae. « Hoc tibi erit signum. » Judaei semper signa quaerunt. « Et reversus est sol decem lineis. » Ab undecima vel decima hora subito rediit in primam, et pene duplicata es
Abbreviated transcription (Latin):
riuos alueorũ etꝑ aquã: debemus intellegere regna & regiones quas
ipse ex siccauit. habitatorib: eirũ interfectis Numquid non audisti
dnumquid non intellexisti oisara quȩ olim fecerim er hoc ÷ quad ei predes¬
tinauerim uoxdi ad ꝓphett̃ desennacherib Ex diebus antquis iđ¬

Expanded text:
rivos alveorum et per aquam debemus intelligere regna et regiones quas rivos alveorum et per aquam debemus intelligere regna et regiones quas ipse exsiccavit, habitatoribus earum interfectis. « Nunquid non audisti, » id est nunquid, non intellexisti, o Isaia, « quae olim fecerim ei, » hoc est, quae ei praedestinaverim? Vox Dei ad prophetam de Sennacherib. « Ex diebus antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
quando eliachim & cȩtormissi eteduae : non res ponderunt nuntis illus
ostett aut̃ interfectis assyriis eredcunt sennacherib cũ gnominia : caput¬
mouet filia sion siue huerł subsannando e in sulitondo & Cui ex pbraesti &
quem blas phemasti ꝑseruos tuos: Uex ex echiae sub irrisione ad senna cherib
Dixisti o sennacherib Ascendi altitudinẽ montiũ iaga libani: & succidam
excelsa cedorũ eius & eleats habites illius ꝑcedros matt phorice & labie¬
tes : suꝑb aregna & reges diuersarũ gentiũ qui sub eius dominio consisterunt de¬
signantur ꝑlibanũ aut̃ ec sum mitatẽ Palatudinẽ &us : hierł eetem plũ
ad quod ipse uoluit ascendere ꝑ saltũ carmeli: populus hrensolimitanꝰ
Egofodi abibi aquã: & exsiccaui uestigio pedismei om̃s riuos aggerum
Tanta fuit mulaitudo exercitus illius : ut om̃a fluenta terme iudeae ex sic¬
cauerit. & ideo ampulsi pateos sibi foderunt. Met aphorice aut̃ per

Expanded text:
echiae non responderunt nuntiis illius. Postea autem interfectis Assyriis, et redeunte Sennacherib cum ignominia, captivavit filia Sion sive Hierusalem, subsannando et inconculcando ei. « Cui exprobasti, et quem blasphemasti, » per servos tuos? Vox Ezechiae sub irrisione ad Sennacherib. « Dixisti, » o Sennacherib, « ascendam Altitudinem montium, juga Libani, et succidam excelsa, et thronum ejus, et electas abietes illius. » Per cedros metaphorice et abietes, superbia, regna, et reges diversarum gentium qui sub ejus dominio constiterunt, designantur. Per Libanum autem et summitatem vel altitudinem ejus Hierusalem et templum, ad quod ipse voluit ascendere. Per saltum Carmeli, populus Hierosolymitanus. « Ego fodi et bibi aquam, et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum. » Tanta fuit multitudo exercitus illius, ut omnia fluenta terrae Judaeae exsiccaverit: et ideo compulsi puteos sibi foderunt. Metaphorice autem per
Abbreviated transcription (Latin):
Modo &iã graendo miseriarũ suꝑ illos ÷
qua in seruitutẽ gentium redacti sunt
Et quod grauius ÷ alieni adõ ex istentes
cotidie miserrimȩ illorũ animȩ adiabo¬
lo captiuantis Indit aut̃ iudicii sipom̃s quiduĩ pdicationẽ apłorũq eus despexer̃¬
& in in fide lititis errore ꝑmanserunt int & sententia dĩ ominiꝑotentis. suꝑillos ueni¬
ens tradent̃ igni ꝑp&uo cruciandi in corpore & in anima  Beati quiseminatis suꝑ
om̃s aquas  inmitentes peden boius & a sini Locutus ÷ sermo diuinus actenus de
sabuersione & miseria iudeorũ amuerat seiterũ ad apłos & p̃dicatores saõs quigen

Expanded text:
Modo etiam grando miseriarum super illos est, quia in servitutem gentium redacti sunt. Et quod gravius est, alieni a Deo existentes, quotidie miserrimae illorum animae a diabolo captivantur. In die autem judicii, super omnes qui Domini prlitatis errore permanserunt, ira et sententia Dei omnipotentis super illos veniet, tradenturque igni perpetuo, cruciandi in corpore et in anima. « Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentis pedem bovis et asini. » Locutus est sermo divinus hactenus de subversione et miseria Judaeorum; convertit se iterum ad apostolos et praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
Quõ complecto ÷ malitia eius Malitia non semꝑ ꝓpeccato ponitur: sed proas¬
flictione & tribulatione ut illud quoddĩs doxit ꝑ prophecã Siest malũ
inciuitate iđ afflictio quoddñs non fecit. Conplet ÷ ergo malita eius
id afflictio ꝑ secutionis : quae quieuit in morte martirũ & mododo dante ab:
Dimissa ÷ iniquitas illiur  Hoc ÷: sialiquando peccauit dimissũ ÷ ei¬

Expanded text:
« Quoniam completa est malitia ejus. » Malitia non semper pro peccato ponitur, sed pro af« Quoniam completa est malitia ejus. » Malitia non semper pro peccato ponitur, sed pro afflictione. Ut illud quod Dominus dixit per Prophetam: « Si est malum in civitate, » id est afflictio, « quod Dominus non fecit . » Completa est ergo malitia ejus, id est afflictio persecutionis quae evenit in morte martyrum, et modo Deo dante abest. « Dimissa
Abbreviated transcription (Latin):
ficem peccitũ suũ ut da uio & int̃dbũ amnouere a posterissus lut conpatt
ot non ses populo que ido deleri sepetiit delibro uitae ołscelis populi adnorte dest¬
nati in quiens ditdimite es hanomox̃: autdolere delito que serpust
dentes exuidaeis : conso lamini in xp̃o quia rexur̃ ñ conpatitur nec sibi net uob
Potest & ad gentes reserni: de quib dͥns ꝑ zachariã Ego ego congregabo popu¬
lũ orientis: & erunt mihi in populũ &ego ero illis indĩ: loquimini ado
intẽpr erant: uł etiã apłos doctoresq gentiũ. &dicit Oeliachim gteriq
fideles uł apłi. Io quimini ad cor herł ad cor loquitur : qui mestũ uł tris¬
tem blande allo quitur & conso latur. sicut laimꝰ desichem filio emor quan¬
do corrupit dinã Locitus ÷ aut̃ sichem ad cor eius : & consolatus : ecem
N oitendũ aut̃ quod dicit auocate ec̃. hierł scilicet łgentilitutẽ: subaudien
dũ ẽẽ atrisutia ad geudiũ: amalo adbonũ. abidolatna adluciũ penitentiae

Expanded text:
fiteri peccatum suum ut David, et iram Domini amovere a posteris suis, aut compati, ut Moses populo, quando delere se petiit de libro vitae ob scelus populi ad mortem destinati, inquiens: « Aut dimitte eis hanc noxam, aut dele me de libro quedentes ex Judaeis, consolamini in Christo: quia rex vester non compatitur nec sibi, nec vobPotest ad gentes referri, de quibus Dominus per Zachariam: Ego congregabo populum orientis, et erunt mihi in populum, et ego ero illis in Deum . Loquimini ad tempore erant. Vel etiam apostolos doctoresque gentium, et dicit: O Eliachim, caeterique fideles, vel apostoli, loquimini ad cor Hierusalem. Ad cor loquitur, qui moestum vel tristem blande alloquitur et consolatur. Sicut legimus de Sichem filio Emor quando corrupit Dinam: « Locutus est autem Sichem ad cor ejus, et consolatus est eam . » Notandum autem quod dicit: Advocate eam, Hierusalem scilicet vel gentilitatem sel tristitia ad gaudium, a malo ad bonum, ab idololatria ad luctum poenitentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
sus lomnã. superatriã lachis lomna: ciutts fuit iudaeę
Nã in lachis
credidit. ẽẽ. undemissus fuerat adhierł: sediã recesserat inde
secutus que ẽ
eum in lomnã & audiuit sennacherib. deceracha rege:
Iste ÷ nunti¬
us. de quodictũ ÷ superius
us dequodictũ ÷ superius Ececu audisti om̃a quae fecer̃ reges assiriorũ
patres mei : quimulisdõ ꝑmatente uastauer̃ regiones. & sub uerterunt¬
urbes Gotan et ara et reseph reges assyriorũ fuer̃ potentissimi: & filios
eden .s. subuerterunt Eden: regio ÷ mientis Ane &eua: gentes uł ciuitates
nobilissime Eitulat ex echias libros iđ epłas quas miserat adeũ sennacherib:
& ascendit indomũ dnĩ. & orauit dicens Ideo dicitur ascendisse indomun dñi
quia insuperiorib: erat Primũ quando ascendit indomũ dñi scssaueste obsersa
ciuitate non legimus cũ ortsse dim: quia ꝓpt̃ peccatusua repatabat h oc uenire

Expanded text:
sus Lobnam, superata jam Lachis. » Lobna civitas fuit Judaeae. Nam in Lachis creditum esse, unde missus fuerat ad Hierusalem: sed jam recesserat inde secutusque est eum in Lobnam. « Et audivit Sennacherib de Taracha rege. » Iste est nuntius de quo dictum est superius. « Ecce tu audisti omnia quae fecerunt reges Assyriorum » patres mei, qui multas Deo permittente vastaverunt regiones, « Bozan, et Aran, et reges Assyriorum » fuerunt potentissimi, « et filios Eden, » subaudis subverterunt. Eden regio est orientis. Ana et Ava gentes vel civitates nobilissimae. « Et tulit Ezechias libros, » id est, epulas quas miserat ad eum Sennacherib. « Et ascendit in domum Domini, et oravit dicens. » Ideo dicitur ascendisse in domum Domini, quia in superioribus erat. Primum quando ascendit in domum Domini scissa veste, obsessa civitate, non legimus eum orasse Dominum, quia propter peccata sua reputabat hoc evenire.
Abbreviated transcription (Latin):
solia erant neq postea ibi habitauerunt Posuer̃ enim nomani legem : ut ñ
ꝑmiaterent quem quã iud a eorũ reuerti interna natiuitatis suae Et possi debunt
illam .s. terrã iuda eorũ onocrotidus &eritius : & ibis & coruus habitabt in ec
Onocrotelus : duis a quatica ÷ inimic serpentib: rostrũ acitissimũ habens &
longum quas dicit iosephus amoyse delatas in bello contra echiopes propter
multitudinẽ serperitiũ quibus repleta eratterra ꝑq̃ ꝓgredi debebat contra & hicpes
Ascendit enĩ suꝑcapuo serpentis : & ictu rostri interficit eum Hae aues łanimalia
solitudinẽ querunt : & post deolationẽ hominũ habitauer̃ ibi. ubi antec templum
non sit habitatio uideorũ ibi saddemanũ ut redigatur ad nihilin & ꝑpendiculum
indesolitionem .s. redigatur ꝑpendiculũ ÷ : quo cem̃trii maceriã ad rectitudi¬
nẽ deducunt & illa terra in arbitrio sententia edi positaẽ in solitudinem. Nobiles

Expanded text:
soliti erant, neque postea ibi habitaverunt. Posuerunt enim Romani legem, ut non permitterent quemquam Judaeorum reverti in terram nativitatis suae. « Et possidebuntsubaudis, terram Judaeorum. « Onocrotalus et eritius, et ibix, et corvus habitabunt in ea. » Onocrotalus avis aquatica est inimica serpentibus, rostrum acutissimum habens et longum, quas dicit Josephus a Mose delatas in bello contra Aethiopes, propter multitudinem serpentium quibus repleta erat terra, per quam progredi debebat contra Aethiopes. Ascendit enim super caput serpentis, et ictu rostri interficit eum. Hae aves vel animalia solitudinem quaerunt, et post desolationem hominum habitaverunt ibi ubi antea templum non sit habitatio Judaeorum ibi, sed daemonum: « ut redigatur ad nihilum, et perpendiculum in desolationem » subaudis redigatur. Perpendiculum est quo caementarii maceriam ad rectitudinem reducunt, et illa terra in arbitrio sententiae Dei posita est in solitudine. « Nobiles
Abbreviated transcription (Latin):
nifesiatus ÷ filius di ingentibus  Et uidebit omis caro iđ om̃is homo: salutaredi
Hocaddiem iudicii ꝑtin& Loquens nãq ꝓpheat deprimo aduentu xp̃i: tetendit
oculũ mentis ad scđm Nã in primo aduentu: non uider̃ cum om̃s In scđo uero
cons pecturi sunt illũ om̃s: & qui uider̃ & qui non uiderunt Orbũ locutum est
.÷ ꝓphecae ꝑquos p̃dixit et quae futura sunt. Quodaut̃ doxie & uidebit: potest
&itt hitellegi. Videbit omnis catro iđ tunc intellegent om̃s quatibĩs ꝑ propheats
suos p̃dexit uert esse

Expanded text:
nifestatus est Filius Dei in gentibus. « Et videbit omnis caro, » id est omnis homo, « salutare Dei. » Hoc ad diem judicii pertinet. Loquens namque Propheta de primo adventu Christi, tetendit oculum mentis ad secundum. Nam in primo adventu non viderunt eum omnes, in secundo vero conspecturi sunt illum omnes, et qui viderunt et qui non viderunt. « Os Domini locutum est per quos praedixit ea quae futura sunt. Quod autem dixit et videbit, potest et ita intelligi: Videbit omnis caro, id est, tunc intelligent omnes quae Dominus per prophetas suos praedixit vera esse.