comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑuenationẽ esau. ausi eorum uita figuat
quin eeterioribus uoluptictibus fisi carnem
auntu: Qui giam agricola esse describitur.
qua amatores huuis sđi. tanto magis geterio¬
A incolunt: quantic interiora sua incultu
deredinquunt la cob uero uir simplex incuber¬
naculis uel in domo habiticre ꝑhibetur : quia
uimirum omnes qui induris exterioribus spar¬
si refugiunt simplices in cogitucione atq
in conscieatue suae habitadione consistun:
ntubernaculis eaum aut indomohabitare ÷ :
seintra meaitis secreta restringere . & nequa¬
quam excerius ꝑdesidera dissi pare: Altne
dum ad multer foras in hiant : a semetipsis
alienatis cogitictionibus recedant:
ne disimulaui. non ne siliũ. nonne quieui.
Vt eaũ supra diximus scĩ uiri cum eis transito¬
na ꝓsperitas arridet. fauorem mundi qua¬
si nescientes dissimulant: Et forti in gressu ia¬
terius. hoc unde exterius subleuantur: cal¬
cant: Silent autem: quia nullis prauȩ ae¬
tionis clamoribus ꝑstrepunt: Omnis nãq

Expanded text:
per venationem Esau, nisi eorum vita figuratur, qui interioribus voluptatibus fisi, carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi, tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua in culpa derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnis qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione, atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a seipsis, alienatis cogitationibus, recedant. ne dissimulavi? nonne silui? nonne quievi? Ut enim supra diximus, sancti viri, cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius hoc unde exterius sublevantur calcant. Silent autem, quia nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt. Omnis namque
Abbreviated transcription (Latin):
altiora dicere conantur: ipsi sibi testes sunt
quia quȩ ꝓferunt uera aon sunt : Ia noccur¬
ua quippe iuisione dubiȩ cerautur : Rimas
ergo susurrii in pauore nocturnae uisionus
seꝑcepisse asserunt: qui aut ea quȩ docent.
alta aliis ostendant: uix ea se capere pos¬
se deaiuntiant: sed hinc colligendũ ÷ quo¬
modo audientib: cesta esse poteruał :
quae ipse dubiaȩ uiderunt: Miro igit᷑
ordine cum alta loquentes ꝓfluune
inpate factione stulticiae ipsi suae alti¬
tudiaus uocibus ligantur: Quantum
uero de singularitate sapieatiae eleuan¬
tur ostenditur: ꝓntinus subdic: quando
solet sopor occũpare homines: Acsi ab
hereticis aꝑte dicerecur. cum homines
inferiunt dormuint : nos ad ꝑcipienda
suꝑna uigilamus. quia ea nobis aota sunt :
adquȩ ui delicet cognoscenda cȩterorũ
hominũ corda corpexitia non adsurgunt :
Acsi a ꝑtius diceretur : In quo incelligeni¬
tia nrã seerigit. reliquorũ omauum sedi¬

Expanded text:
altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sen
Abbreviated transcription (Latin):
actu signancur. De quibus & ꝓphetũ dicit̃:
Dñs custodit om̃nia ossaͤ orum: & sacpe eaq̃.
agunt homines eẽ aliciuus momeniti esti¬
mant : quia districtionus intimȩ quã sit
subtile iuditiũ ignorant: Sed cum ꝑ contẽ¬
plationẽ rapti suꝑna conspiciunt: ab ipsa
aliquando p̃sumptionis suae sȩcuritacte
lique fiunt: Etanto magis indiuino conspec¬
tu trepidant: quanto necbona sua digna
eius examiaił quẽ conspicunt pensant :
Hinc ÷ enĩ quodis qͥ fortia operando ꝓfłce
ossamea dicent: dnẽ qui similis cibi Acsi
diceret. Carnis meae uerbũ non haben:
quia infirma mea apud te funditꝰ sileaT:
Ossa autẽ mea tuae magatudinis laudẽ
dicunt: quia ipsa quoq quȩ eẽ in me fortia
credidi tua consideratione contreme scunt:¬

Expanded text:
hetam dicitur: Dominus custodit omnia ossa eorum. Et saepe quae agunt homines esse alicujus momenti aestimant, quia districtionis intimae quam sit subtile judicium ignorant. Sed cum per contemplationem rapti superna conspiciunt, ab ipsa aliquo modo praesumptionis suae securitate liquefiunt; et tanto magis in divino conspectu trepidant, quanto nec bona sua digna ejus examine quem conspiciunt pensant. Hinc est enim quod is qui fortia operando profecossa mea dicent: Domine, quis similis tibi ? Ac si diceret: Carnes meae verbum non habent, quia infirma mea apud te funditus silent; ossa autem mea tuae magnitudinis laudem dicunt, quia ipsa quoque quae esse in me fortia credidi tua consideratione contremiscunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bensibilia se cognouisse indiceaT aor
stecisse. sed transisse coram se spin narrant:
& uultum se uidisse in cognitum simulant.
ut esse cicognuitos qui abhumaua meaite
cognosci nonualet ostendant: Vbi ad¬
heretici deũ sibi imaginaliter fingunt :¬
quem intueri specialiter aequeun:
eiusq uocẽ quasi aurȩleaus audire se
ꝑhibent̃: quia ad secreta illius cognos¬
cenda. quasi esse secȩteris familiasres¬
iactare audeNT Non eaũ ea docent. quae
deus publice loquitur: sed quȩ eorum
auri quasi latenter aspirantur: Hoc
igitur ut diximus ut quid subheretico¬
rum spetiae ineliphat sermonubus sen¬
tiendum sit intimemus: sed quia a mici
beati iob tanti uiri amici non esse&T. Au¬
si manifeste aliquid ex ueritacte didicis¬
sent. qui quamuis inseditenciis correptio¬
Nis errant: inueritatis tameai cogautio

Expanded text:
prehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi adhaeretici Deum sibi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptioni
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnũ quãm uero heretici uera qua edã
& sublima loquuntur. Non quod haec
diuinitus ipsi ꝑcipiunt. s ed quõ ex scãẽ aec¬
clesiȩ contemplationie didecerunt: Ne¬
que haec adꝓuectum conscientiae. sed
ad scientiae osteaitacionẽ trahunt: Vn¬
de fit plerũq ut alta sciendo dicinc:
sed uiuenido quae dicunt nesciant. Di¬
ue igitur ex hereticorũ speciemiudelic&
Non uitã scientiae sed uerba temeatiũ:
seri certe exꝑsona amicorum beati iob
quide cogautione ueritatis pocuerua
ꝓcul dubio ꝑ cipieado experiri. quod¬
ex studuer̃ docexido eloqui haec eadẽ
que transcurrimus subtilius dicta dis¬
seramus. ut dũ sollicite heliphaz sermo¬
Ne dicuntur: quantie scientiaȩ fue¬
rint demonstretur Quamuis eadem
scienitia humilitatem nonteauut:
qui commune bonũ sibi specialiter ar¬

Expanded text:
Nonnunquam vero haeretici vera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter ar
Abbreviated transcription (Latin):
illefur es ł & latro: Cenas itiq diuuau su¬
surriifustiue suscepit : qui ad ꝑcipieadam
uirtutis eius Moticiã deserto publicȩ praedica¬
tionis hostio prauȩ intelligentiȩ rimas quȩ¬
rie: Quia uero fur & latro. qui intrat
aliunde teaebras diligit. & claritatem lu¬
munus ꝑbrrescit : Recte subiuingitur. In¬

Expanded text:
et latro . Venas itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
nem p̃parant : in ipso actions it inere
obsidet: Cumq has ꝑ insidias suꝑat: qua¬
si formicas frumenita gestantes in ꝓui¬
sus necat Rectȩ autem mirori coleon:
idem leo & formica dicitur: Formicis
enum . ut diximus leo ÷ Molatibus : For¬
mica. Quia ni mirum antiquus hostis
sicut contra consenitieates fortis es*
ita contra resisteaites debilis : Si eaum eius
suggestionibus ad sexsus p̃betur : quasi
leo tolerari nequa quã potest: Si autem
resisticur : quasi formica acteritur : Aliis
ergo leo ÷ : aliis formica. quia crudelita¬
tem illius carnales mextes uix toleranT:
spĩtales uero in firmitatem illius. pede ur¬
tutis calcant: Heretici igitur quia de scĩ¬
tatis p̃sumptione suꝑbiunt : quasi exul¬
tantes dicunt. Mirmicoleon. uel certe¬

Expanded text:
nem praeparant, in ipso actionnem praeparant, in ipso actionobsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem myrmicoleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesumptione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon,
Abbreviated transcription (Latin):
& urtutem antiqui hostis. & cupiditatẽ
non haberet p̃dam. & catulileonũ dissipa¬
ti sunt. Hunc uocabulo tigridis repetut:¬
quem leonis appellatione signauit:
Sacan quippe & ꝓpter erudelitatem leo
dicitur & ꝓpger multi formis astuciae
uarictutem: Nonin congruȩ tigris uo¬
catur: Modo eaũ se sicut ÷ ꝑditus huma¬
uif seaisibus obicit: modo quasi ange¬
lumlucis ostendit: Alodo stultorũ meni¬
tes blandiendo ꝑsuadet : modo adculpã
terrendo ꝑ trahit: Modo suadere uitia
aꝑte aititur: modo insuis sug gestioni¬
bus suburtut esspetiȩ palliatur : Haec
itaq belua quae tanita uarietute res¬
ꝑgitur iure tigris uocatur: Quae apud
septuagiatto inter practes. ut p̃fati sum.:
mirmicoleon dicitur: Quod iudelic&
animal absconsum puluerem : formicas
ut diximus frumeaita gestantes incer¬
ficit: Quia iuimirum apostata an
gelus incerra decaelis ꝓiectus. iustorũ
meates ꝙ̃ bonorũ sibi operũ refectio¬

Expanded text:
et virtutem antiqui hostis, et cupiditatem et virtutem antiqui hostis, et cupiditatem non haberet praedam, et catuli leonum dissipati sunt. » Hunc quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se sicut est perditus humanis sensibus objicit, modo quasi angelum lucis ostendit. Modo stultorum mentes blandiendo persuadet, modo ad culpam terrendo pertrahit. Modo suadere 158 vitia aperte nititur, modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimgelus in terram de coelis projectus justorum mentes, quae bonorum sibi operum perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
praediximus babiloniã fiunt. & tamea
hit idem singuli babiloniam filii quasi
Nonleenae. sed leenae catuli uocant᷑:
Sicut eaum sion tota simul aecdesia dicit᷑.
filii autemsion sc̃orũ quique singuli
memorantur : ita & filii babilonua sin¬
guli quique reꝓborum. & eademba¬
bilonia: simulomnes reꝓbi uocantur:
Sed sc̃i uiri quã diu in hac uita sunt. se¬
metipsos sollicita circumspectione
custodiunt: neleo circuiens insidiando
subripiat: id ÷ antiquus hostis subaliqua
imagine uirtutis occidat Me leenae
uox auribus obstrepet. id ÷ nebabiloauȩ
gloriaȩ seasũ ab amore patriae celestis
auertit Ne catulorum dentes mor¬
deant. id ÷ nereꝓborum suasio in corde
conualescat: At contra heretici iam qua¬
si descitate securi suNt : quia uitae suae
meritis cuncta se superasse suspicantur:
Unde & niunc dicitur: Rugitus leonus.
& uox leenae. & dentes catulorũ leonium :¬
ideo nullis flagellis atterimur quia

Expanded text:
praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen iidem singuli Babyloniae filii, quasi non leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut enim Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanctorum quique singuli memorantur, ita et filii Babyloniae singuli quique reproborum, et eadem Babylonia simul omnes reprobi voSed sancti viri, quandiu in hac vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subrepat, id est antiquus hostis sub aliqua imagine virtutis occidat; ne leaenae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici, jam quasi de sanctitate securi sunt quia vitae suae meritis cuncta superasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: « Rugitus leonum, et vox leaenae, et dentes catulorum ideo nullis flagellis atterimur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq rei: ex diuersitate compoautur:
In sa cro eloquio ꝑrem quã libet: licite di¬
uersa figurantur. Habet quippe leo uir¬
tutem habet & seuitiã: Uirtute ergo dñm:
scuitia diabolum signat: Hinc de dn õ
dicitur. Uicit leo de tribu iuda : radix
dauid Hinc dediabolo scriptum ÷: Aduer
quando scã aecclesia. aliquando babilonia
de signatur. Peo quod contra aduersa au¬
dax ẽ: leena a ecclesia dicitur. Sicut eidẽ
benti iob uocibus adꝓbatur. Qui de relicste
ab ecclesia uideã indicansait. Non calca¬
uerunt eam filii institutorum. neq ꝑtran¬
siuit ꝑ eã leenam : Aliquando uero leenȩ
Nomine huius mundiciuitas : id ÷ babiloniã
exprimitur. quae contra uitã in nocenitiũ
inmanitate crudelicitis efferatur. Quae
& reꝓbos ex eo filios: ad similitudinem
illius quasi crudeles catulos gigaut : Ca¬
tuli autem leoriũ sunt. qui. lib& reꝑbi
adiniquamuitam malignorum spuum
errore generati. Qui ã simul omaies
uni uersã mundi ciuitatẽ filii quam

Expanded text:
cujusque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutem, habet et saevitiam. Virtute ergo Dominum, saevitia diabolum signat. Hinc enim de Domino dicitur: Vicit leo de tribu Juda, radix David . Hinc de diabolo scriptum est: Advequando sancta Ecclesia, aliquando Babylonia designatur. Pro eo enim quod contra adversa audax est, leaena Ecclesia dicitur; sicut ejusdem beati Job vocibus approbatur, qui derelictam ab Ecclesia Judaeam indicans, ait: Non calcaverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena . Aliquando vero leaenae nomine hujuexprimitur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis effrenatur. Quae eprobos ex se filios ad similitudinem illius quasi crudeles catulos gigtuli autem leonum sunt quilibet reprobi, ad iniquam vitam, malignorum spirituum errore generati: qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Qua erum dedocꝰtrinae suae altitudiue
miri uideri appetunt: quasi ꝑ cumneseunt
quae firgunt : & cum minioris labordiic
audire quam dicere adea ꝓfererda audi¬
as surt quae sulicet astruunt. qua ipisi
ux audirt pocuerunt: Vnde adhuc sub¬
ditur. E cum sp̃s me praeserte transiret

Expanded text:
Quia enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
pbiam crigunt. & quasi fede uitae suae ꝑ fec¬
bonem gloriantur : Et ꝓeo quod fortusse se¬
md apericulo tempestictis erepti sunt :¬
um quia in mare uaiugent. obliuiscuntur:
Magtio seiaonnubus estimant. & uicissee
sc antiquum aduersariũ funditus putant:
In fra se cunctos respitiunt. quia sepi ꝑ sapi¬
entiã transcendere omnes arbitrantur:
uerbum absconditum. Heretici audire se
simulant : ut auditorũ mentibus quandã
p̃dicationis suȩ reuerenitiã obducaNt:
Vnde & latenter p̃dicant: quatinus eorũ
p̃dicatio tanto scã: quanto & occulta uideat:
Communẽ autẽ scieatiã habere refugiunt:
ue cȩteris a equales aestimentur : Et quȩ¬
dã noua semꝑ exquirunt. quȩ dũ alii nesci¬
unt: apud imperitorũ mentes ipsi desci¬
entiȩ singularitate gloriantur : Quã ut
diximus occultã insinuat: quia scilicet ut
mira ostendere ualeant: hanc se latenter
ꝑcipisse confirmant: Vnde apud salo mo¬

Expanded text:
perbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfecperbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. erbum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
studia iamuinctus iacet: idcirco autem
mirmicoleonus appellatione uel tigridis
repetitus quia iam concritus leonus rugitus
fuerat desigaatus. Quia quicquid ꝓgau¬
diũ dicitur : saepe replicatur: Uoces quippe
in geminat anumus: cum exultat: unde & ue¬
raci leticiam psalmistã crebro repetut:
hoc quod se exauditum eẽ cognouit dicens.
Ex audiut dãs uocẽ fletuf mei. ex audiuit
dd̃s dep̃cationẽ meã. dñs orationẽ incũ
dã seiuitus ereptos hila rescunt: magno
se metu &iam in ipsa exultaccione concu¬
tiunt. Quia & siiam de cuiuslibet pro¬
cella tempestatis erepti sunt : esse secu¬
mea adhuc in incerti maris dubiis fluc¬
tibus sciunt : Et sic spe exultant: ut pauore
trepidenit Sic pauore trepidant: ut spa
fiducia exultant U nde ꝑeundem psal¬
mistam dicitur: Seruite daiõ intimore &
exaltate ei contremore: At contra hi
qͥ despetie scĩtatis intumescunt : cũ uauim
quodibet utium superant: mox meatem in su¬

Expanded text:
studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia quidquid per gaudium dicitur, saepe replicatur. Voces quippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit Dominus deprecationem meam, Dodam se vitiis ereptos hilarescunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in su
Abbreviated transcription (Latin):
latione autem Septuaginta interprecũ
nequa quã dicitur tigris : sed mirmi coleon
periit. eo quod non haberet p̃dam: Mir¬
mi coleon quippe paruũ ualde ẽ animal
formicis aduersum. quod se subpuluere
abscondit: & formicas frumeata gestan¬
tes interficit : interfectas que consumc:
M irmicoleoꝵ autẽ latine dicitur fomicarũ
leo. Uel certe expressius formica pari¬
ter & leo Recte autemleo & formica no
minatur. quia siue uolatilibus. seu quib¬
lib& aliis minutis animalib formica ÷
ipsis autem formicis leo Has exũ quasi
leo deuorat: sed abillis quasi formica
deuoratur : Cumigitur clifaz dicit. Alir¬
micoleoꝵ periit. Quid inbeatũ iob sub
mirmi coleon is nomine. ausi pauort̃
& audatiã rep̃hexidit : Acsi a ꝑte dias:
Noriniuste ꝑ cussus es: quia congaat
cos timnidis. contra subdieos aud ax fius E
A osiaꝑte dicat contra astutos te formido
pras sic: contra simplices temeritas in¬
fiauit: Sedp̃dam iam mirmicoleota
nou habetit: quia timida tua elatiodũ

Expanded text:
latione autem Septuaginta interpretum nequaquam tigris dicitur, sed, Myrmicoleon periit, eo quod non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum
Abbreviated transcription (Latin):
uersi quippe duobus modis bonorũ uitã
impedliꝰ qͣuia aut praua eos dicere asserunt
aut non recta seruare quȩ dicunt: Vnde
ebeatus iob inferius aba micis siuis deloqui¬
tione rep̃henditur : Niunc autemrecta
dixisse: sed haec non seruasse laceratur.
Abiniquis ergo modo bonorũ loquutio
modo actiore ꝓbat . Quatinus autre¬
prehensa lingua tuceat.: aut eiusdem lin¬
guae suȩ adiudicata testimoniam incri¬
mine uita succumbat & notandum
quod prius laudes linguae inferunt᷑ &
post modũ deuitͥe infirmitate conquerun¬
tur: Inique & enim ne publice prauiu
deantur: loquuntur aliquando bona de
iustis quae eẽ iam cogautic: & aliis nouer
Sed sicut praediximus. haec ipsa ꝓtinus adeu¬
mulum reatus ꝑ crahunt: Et credendum
sibi in contrariis ex eo quod & ꝓspera loque¬
bantur: ostendunt: Tantoq mala quasi ue¬
rius insinuant: quanto & bona quasi de uo¬
te laudat: Adusum ergo intorqueaT cruri¬
nis uoces fauoris dum iustorum uitã iꝰ dex

Expanded text:
ersi quique duobus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde
Abbreviated transcription (Latin):
inter curas domus. inter multiplicũ rerũ
custodiam inter affectus pignorum. inter
studia tot laborum se erudiedidis cȩteris
impeaidit. & illa quidem occupatus exer¬
cuit Sed tamen liber magister doctrinȩ
militauit. temporalia regenda disposuit.
acterna praedicanda nuntiauit: Alitae
rec titudinc̃ e agendo uideattib ostendie:
& loquendo audientibus in gessit: Sed siue

Expanded text:
inter curas domus, inter multiplicium rerum inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo audientibus ingessit.  Ve
Abbreviated transcription (Latin):
nem dicitur. Qui demittit aquam: caput
est gurgiorum : A qua quippe dimictitur:
sor aquȩ iurgiorum caput efficitur : quia
ꝑ linguȩ in concinenciã discordȩ origo ꝓpi¬
nacur: ł raui igiur sicut in seaisu le ueratl:
itu in loquutione precipites. & reticere per¬
tractando neglegunt quȩ loquantur Sed
quod leuis concupiscentia concipit leuior
lingua ꝓtinus ꝓdit: Unde nunc eliphar
ex suo ex primit quod desperate de omnib:
sentit dicens. Sed conceptum sermonem
isti plurimos. & manus lassas roborasti:
Vacillates confirmauer̃ sermones tui & ge¬
nua trementia confortasti: Supse histo¬
riae textus a spicitur magna ÷ lectoris
utilitas: quodamicis uirganitibus inbea¬
to iob ꝓ laceratione uitiorum uirtutum
praetonia ꝑ feruntur : Numquam quip¬
pe ÷ tam̃robustum uitae testimoauum. quã
cumille laudanda lo quitur. qui in gerere
crimen conatur: Pens e Autem cuius celsi¬
tudinis isterurfuerit quo doctus docens
Lasscis roborans ua cillantesque confirmans.

Expanded text:
nem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere essor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem isti plurimos, et manus lassas roborasti; vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua trementia confortasti. riae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans,
Abbreviated transcription (Latin):
conuersioaus eradicant : Cunctos autem
uicia adima ꝑtrahunt: sedtiamea quel
eꝰ abhis facalius ntdcunt : quosemeñ Porru¬
isse altius cribescunt : Eosemꝑ uraure ud
suꝑna subleuant Sed non mugnqui dons pici
dipir dum cumorem deuir tige conspici¬
unt pipsum tiamitem asecaioaus cuduint:
Quia ergo potestas diunae ue minime
cognoscitur : incunctis necesse ÷. ut sine
cessatione timeatur : Sequitur Non¬

Expanded text:
conversionis eradicant. Cunctos autem conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad sdam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad inpendenda ꝓximis pia opera non ad
cedem non augere considerant. & iam
transactio opera displicuisse formida&
Unde benebeatus iob cumrugitum suum
quasi inundantes a quas diceret: ilico ad¬
se lumeaicis cruciant: quia deserifor¬
midant: & quamuis de correctione gau¬
deant : eorum trepidam mentẽ correc
tio ipsa ꝑturbat Nemalũ quod coleranT
nonpia ꝑ cussio disciplinȩ sit : sed anim uer¬
sio iusta uindictȩ: Quod benepsal mistu
considerans: ait. Quis nouit potestittm
ire tua e. Potestatem quippe diuinaȩ ire
nostra non pocest mens conp̃hende S ua
eius dispensatio obscuris suꝑnis dis positiom¬
bus Saepe unde aestimatus de serere : inde
nos recipit. & unde nos recipere queritur:
inde derelinquit Ut plerumq hoc fiat
gratia quodira dicitur: & hoc aliquando
ira sit: quod gratia putictur: Non nullos
enim flagella corrigunt : non Nuillo sid
quaedemulceat. ab insania mitigant:
alios quia eleuant fundicus ab omni spe

Expanded text:
ad impendenda proximis pia opera non assad impendenda proximis pia opera non asscedem non augere considerant, etiam transacta opera displicuisse formidant. Unde bene beatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas diceret, illico adse lamentis cruciant, quia deseri formidant. Et quamvis de correctione gaudeant, eorum tio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impquia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe
Abbreviated transcription (Latin):
gitus meus : A quae cũ inundant. cum im¬
pecu uenunt : & crescentibus multiplicit᷑ ee
abluminib intłmescunt: Elecꝰti uero dũ
meatis suae oculis diuna iudicia oppo¬
nunt: dum inde occulta suꝑse sextenca
trepidant. dũ se addm̃ ꝑuenire posse con¬
fidunt Sedtamea ue non ꝑueriant me¬
tuunt: dum p̃teritorum suorium : recolent
quȩ deflent dũq̃ sibi ad huc futura suaT
quia nesciunt ꝑtimescunt : quasi quaedã
in eis a quarum more uflumina colligun¬
tur. quȩ in meroris rugitus quasi in subiecta¬
ta littora defluunt: Uirigitur sc̃s uidit.
quanta sint in lamentis peduteaiciae uo¬
lumina cogitacionus. atq ipsas meroris
rius diximus : in ipsis bonis operibus po¬
siti trepidant. ac ne in eisdem occulto ali¬
quo errore displiceant: continius lameai¬
tis uacant. Quur cum diuina subito fla¬
gella corripiunt: autori silo se gratiã
offendisse suspicantur. Quia uel in firmia.¬
tib p̃pediti. uel a maritudinibus praessi

Expanded text:
causae. --Aquae cum inundant, cum impetu veniunt; et crescentibus multipliciter voluminibus, intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metuunt, dum praeteritorum suorum recolunt, 145 quae deflent, dum quae sibi adhuc futura sunt, quia nesciunt, pertimescunt; quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus quasi in subjecta littora defluunt. Vir igitur sanctus vidit, quanta sint in lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris  et paulo superius diximus, in ipsis bonis operibus positi trepidant, ac ne in eisdem occulto aliquo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur, quia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam superius dicta sunt quae his uocabu¬
lorum inter practuciorubus ex primant᷑:
Quia ergo festine ad indiscussa tendimus:
ꝓlatẽ replicare deuitamus : Hoc itaq
est sollerter intuendum: quod hi qui he¬
reticorum speciem texent. loqui molliter
inchoant diceaites: si c oeperimus loqui tibi:
forsiean molestt accipies. Exasperare quippe
heretici auditoressuos in exordio loquutio¬
ais metuunt : ne uor uigilanter audiantur.¬
nant: & ꝑ neglegentiam : capiunt: & pene
semꝑblanda sunt quae ꝓporiunt : sedaspe¬
ra quae ꝓsequeaido inferunt: Unde & nunc
amici iob areuereaitia mansuece loquutionus
incipiunt: sedusq adiacula asꝑrimȩ in¬
uectionis erũy punt Quia & radices spi¬
narum molles sunt : sed tamea exipsa sua
mollitiae ꝓferunt: unde pungunt: Sequit:¬

Expanded text:
am superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Ehaeretici auditores suos in exordio locutionis metuunt, ut vigilanter audianturnant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ductis ađse qualitatib dissidunt: Sunt
namq alii. qui & ad loquendum praua
concipiunt: & aello quutione sua nulla
sileatu grauitate refrenantur: Et sunt
alii: qui cđn praua concipiunt magaio silen¬
tiiuigore restringunt: Et sunt nion nulli
qui uirtutȩ usu roboratiusq ad eam cel¬
situdinẽ ꝓ ueuntur: ut adlo queaidum: ne
Mincorde quidem ꝑ uersa concipiant: quȩ
silendo conpescant: Elipha⁊ ituq. ex quo
sit ordine ostenditur : qui conceptum sermo¬
Nem tenere se non posse testatur: Quare
eillud in notuit: quod se loquendo offea¬
surum aouit: Neque eaum retinere uerba
quȩ non potest uellet: Nisi semꝑ ꝑ haec uulnera
inferre p̃nosceret: boni eaum uiri freaio
consilii retinent praccipita cionem uerbi :¬
& caute considerant. ne relaxantes linguȩ
lasciuiã. audicorum conscieatiã in cautui
loquutione tranfigant: Vnde bene ꝑsdlomo

Expanded text:
ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
quia iniusibilibus latet: Et nunc mortifi
mur : Si hanc cor effodientes querimus
ut omne quod terrenũ mens cogitut :
a semetipsa manusscãe discretionis eiciat.
& thesaurũ uirtutis queͥ se latebat agnoscat:
F acile enĩ se thesaurũ inuenit: si eam quȩ se
me praesserat molem a se terrenae cogiti¬
cionis reppellit: Qui autem quesitã mor¬
tẽ sicut thesaurus dicit. recte subiungit:

Expanded text:
quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificquia in invisibilibus latet. Et tunc mortificmur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
initinere comes iungitur. uia quidem
non adtrahitur : sed tameai de societa¬
te comitis labor itineris leuigatur
Dumitaq paulus consolari laborantes
in labore quereret: adiunxit dicexis. lan¬
comagis quanto uideritis ad ꝓpinquan¬
tem diem. Acsi diceret. Eolabor crescat:
quo ipsa iam praemia laboris ad ꝓpinquant:
Uelut aꝑte dicat. Thesaurum queritis sedeo
fodere ardeatius debetis. quo iamiuxtt
que situm aurũ fodiendo ꝑuenistis: Hoc¬
quod dicitur. Expectant mortem & MOM
uenut: qua si fodieaites thesaurum. ini¬
telligi & aliter pocest: Qiua enĩ ꝑfecte
mori mundo non possumus. nisi intra
mentis nostrae in uisibilia auisibilibus
abscondamur: rectȩ hi qui mortificatio¬
nẽ suã appetunt.: thesaurd effodieatibi
comparantur: Mundo enim ꝑ in uisibilẽ
sapientiã morimur: Pequa ꝑsalomonem
dr̃: Si quesieris illam quasi peccuniam:
& sicut thesaurus effoderis eam: Sapien¬
tia quippe inrerum suꝑficiae noniacet:

Expanded text:
in itinere comes jungitur, via quidem in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodiendo pervenistis. Exspectant mortem, et non venit, quasi effodientes thesaurum, intelligi et aliter potest. Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet;
Abbreviated transcription (Latin):
um subilius expleret: ilico adiungit.¬
qui effodiendo thesaurum querunt. cum
fodere altius cocperi nt ad laborem ins¬
tancius in ardescunt: Suia quofe thesau¬
re abscondito iam ad ꝑpinquare
aestimanc: co ineffasione enixius labo¬
rant: Quiigitur pl ene morcificatio¬
uem suam appetunt: quasi effodieaites
thesaurum querunt Suia quanco fiunt
uiciaiores ad finem: tanto se ex hibea
ardeatiores in opere: laborando ergo Non
deficiunt : sed magis adusum laboris cres¬
cunt: Quia quo iamp̃mia ꝓpinquiora
considerant: coin opere delectubilius¬
exudant . Vndebene paulus quibus dam
absconditũ & ernae patriae thesaurũ
quereatibus: dicit: Non desereaites collec¬
tionem nostram sicut ẽ consuetudinis qui¬
busdim: sed consolantes tanto magis.
quanto uideritis ad ꝓpinquantẽ diem:
Laborantem quippe consolari ẽ.: pariter
in labore ꝑ sistere. Quia subleuatio la¬
boris est: uisio conlaborantis. Sicut cum

Expanded text:
um subtilius expleret, illico adjungitum subtilius expleret, illico adjungitqui fodiendo thesaurum quaerunt, cum fodere altius coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere. Ldeficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; qui quoniam praemia propinquiora considerant, exsudant. Unde bene Paulus quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut unde sedes tructiores estimant : in delo¬
cupletiores ad caelestis patriȩ constructio¬
nem resurgant Nonnum quam uero id¬
circo ad concepta desideria minime ꝑuc¬
niunt : ut ipsa inter uenieate tarditate.
ad eadem desi deria lassato menitis sinudili¬
tentur Et quae extenuari fortiesse imple¬
ta poterant: magna dispositione agitur.
ut pulsa crescant: Sic quippe mortifia¬
riappetunt: ut iam ꝑ fecte siliceat condito¬
rissui faciem contemplantur.: Sedeorum
sinu autritus: ut crescat Unde bene spon¬
sa: insponsi sui uoce anbelans clamat. Ixlec¬
tulo meo ꝑ noctes quae siui. quem diligi
anima mea: quaesiui illum & noninueais
Abscondic se sponsus cum quaeritur : ut uor
inueaitus ardentius queratur: Et differas
quaerens sponsa aeinuenuat: uiturditi
sui capacior redldit. mulciplicius quads
inueniat quod querebat: Unde beatus iob
cum diceret expectant mortem & hori
uent. ut hoc ipsum quęrentium desideri¬

Expanded text:
ut unde se destructiores aestimant, inde lout unde se destructiores aestimant, inde locupletiores ad coelestis patriae constructionem surgant. Nonnunquam vero idcirco ad concepta desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur. Et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispositione agitur ut repulsa crescant. Sic quippe mortificari appetunt ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur; ssinu nutritur, ut crescat. Unde bene sponsa in sponsi sui desiderio anhelans clamat: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi illum, et non inveni . Abscondit se sponsus cum quaeritur, ut non inventus ardentius quaeratur; et differtur quaerens sponsa, ne inveniat, ut tarditate sua capacior reddita, multiplicius quandoque inveniat quod quaerebat. Unde beatus Job cum diceret: Exspectant mortem, et non venit, ut hoc ipsum quaerentium desideri
Abbreviated transcription (Latin):
conpelluntur. atque interhace morcifi¬
cationẽ plenissimam in desinenter exped¬
tant: Sed expectata mors non inuenut.
quia corũ usus temporali gloriae & iam
uolens uut. Quam tamea ꝑeo diuino
timore tolerant. & intus quidem seruant
desiderium pietictis: foris autem explea
ministerium ordinis. Quatinus nec a&
ꝑfec̾ta.  intentione reredant: nec
dispositioni conditoris ꝑsuꝑbiam contra di¬
cant Mira enuim diuinitutis pietate agtur
cumis qui ꝑ fecto corde ad contemplationiẽ
tenditur: Humanis min isteriis occupatur
Vt ex multis infirmioribus eius mens ꝑfeo¬
ta ꝓficiat. & quose ipse in ꝑfectum respicit:
inde adhumilitatis culmen ꝑfectior ads¬
surgat: Non num quam & eaum scĩ uiri un¬
de desideriorũ suorũ detrimenta tolerant :
inde maiora lucra conuersis aliis reportant.
Quadum meis uacare. ut appetunt noa
licet: rapere secũ alios quibus ad miscent᷑
libet: fit ergo mira dispositione pietatis:

Expanded text:
compelluntur, atque inter haec mortificompelluntur, atque inter haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant. Sed exspectata mors non venit, quia eorum usus temporali gloriae etiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agcum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur, ut et multis infirmioribus ejus mens perfecta proficiat, et quo semetipsum imperfectum respicit, inde ad humilitatis culmen perfectior assurgat. Nonnunquam enim sancti viri unde desideriorum suorum detrimenta tolerant, inde majora lucra conversis aliis reportant, quia dum eis vacare, ut appetunt, non licet, rapere secum alios quibus admiscentur libet. Fit ergo mira dispensatione pietatis,
Abbreviated transcription (Latin):
lus uet mundi gloriam querebat. nec amun¬
digloria ipse querebat᷑ : E t se mundo &
mundũ sibi cruafixũ eẽ gloriaar : Quod
quia multi appetunt. sedta mexiusque ad
culmen extinctionis omui mode nor
a ssurgunt. Rectȩ gemeates dicunt: Qua¬
redatie ÷ miserolux. &iuitamhis qui in
a maritu dine sunt animȩ: ita quippe
amaricatis datur : cum huius mundi glo¬
ria tristibus gementibusq tribuitur: In
qua nimirum uita: poena se ualidissima
timoris afficiunt: Qiuia & si ipsi mundum
Nontenent adhuc tumen tules seesse me¬
tuunt. quia mundo teneantur: Suia au¬
siei quantulum cumq uiuerint: hos adusũ
suum ꝓcul dubio nona maret : Mare eaũ
uiua corpora in semetipso retinet: nam
morcua extra sȩ ꝓtinus expellit. Sequit᷑.¬
rant quippe mortificare se funditus. atq
abomai uita gloriae temporalis extingue¬
re : sed occultis sȩpe dei uidiciis uel p̃esse
in regimine. uel occupari iniuinctis honorib

Expanded text:
lus nec mundi gloriam quaerebat, nec a munlus nec mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo, et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstinctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen ttuunt qui a mundo teneantur: quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet, nam mortua extra se protinus expellit. Nonnunrant quippe mortificare se funditus, atque ab omni vita gloriae temporalis exstinguere; sed occultis saepe Dei judiciis vel praeesse in regimine, vel occupari injunctis honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
est: quasi eaũ uuus adhuc mundus cũ cons¬
picit: dum alio intentum insius actionibus
rapere conteadit: Unde bene paulus
cum ipse seculum ꝑfecte despice & talẽ
se factum uideret. quẽ iã hoc seculum
concupiscere omni noñ posset: ruptis hui
uitae uinculis liber dicit. Michi mundus
crucifixus ẽ & egomundo: Mundus quip¬
pe ei crucifixus fuerat: quia hue corde suo
iam mortuum nouamabat. sed& ipsum
mundo cruafixerat : quia talem scei exhi¬
bere studuit. ut abeo quasi mortuus concui¬
pisci noa posset : Sieaum uno in loco sint
alteriũ nequaquamuidet. Ita quiiã nͦuxi¬
dum non amat. sed ta mea abillo uel non
uolensa matur. Etsi ipse uelut mortuus
mundum uonuidet. hunctac men mundus
adhuc non mortuus uidet : Si uero nec
ipse in amore mundum retinet. nec rur¬
sum amundi amore retinetur.: uicissim si¬
bi utrique extincti sunt. Ouia dũ alter
alterum Non appetit: quasi mortuum
mortuus non ad tenidit: Quiaigitur pau¬

Expanded text:
est. Quasi enim adhuc vivus mundus eum consest. Quasi enim adhuc vivus mundus eum conspicit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Unde bene Paulus, cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus non attendit. Paulus va