comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod sine molestia breuitatis suȩ calcetur: cui contrariꝰ
est scrupulus lapillus minutus et asꝑ qui si incidĩt
in calciamentum nocet: et molestia ẽ animo. Un¬
de et animimolestiam scrupulum dicimus. Hinc
et scrupea saxa idest aspera. Cos nomen accepit
quod ferrum acuat. Cotis enim greco sermone in¬
cisio nominatur. Ex his aliȩ aquariȩ sunt : aliȩ oleo
indigent in acuendo. sed oleum lenem. aquȩ aci¬
em acerrimam reddunt. Pum ex uocatur. eo quod
spumȩ densitate concretus fiat. et est aridus cando¬
re paruus: tantamq naturam refrigerandi habens.
ut in uase missus musta deferuere desinant. Ru¬
dos artifices appellant. lapides contusos ⁊ calce admixtoᷤ qͦs
ĩ pauimentis faciendis suꝑfundunt: unde et rudera¬
dicuntur. Ripsus cognatus calci est: et est grecum
nomen: plura eius genera. Om̃ium autẽ optimus
lapides speculari. Est autem signis edificioꝵ

Expanded text:
quod sine molestia brevitate sui calcetur: cuius contrarius quod sine molestia brevitate sui calcetur: cuius contrarius est scrupus, lapillus minutus et asper, qui si inciderit in calciamentum, nocet et molestia est animo; unde et animi molestiam scrupulum dicimus: hinc et scrupea saxa, id est aspera. Cotis nomen accepit quod ferrum ad incidendum acuat; †cotis† enim Graeco sermone incisio nominatur. Ex his aliae aquariae sunt, aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem; aquae aciem acerrimam reddunt. Pumex vocatur eo quod spumae densitate concretus fiat; et est aridus, candore parvus, tantamque naturam refrigerandi habens ut in vas missus musta fervere desinant. Rudus artifices appellant lapides contusos et calce admixtos, quos in pavimentis faciendis superfunduntiunctus. Gipsum cognatum calci est et est grecum nomen; plura sunt eius genera, omnium autem optimum lapis specularis, est enim insigniis edificiorum
Abbreviated transcription (Latin):
uim habeat ad stringendum ut ñ ualeant mordere.
etiam uulgo discernitur. Lapis autem dictus quod ͭ¬
ledat pedem. Lapis mollis est et sparsus. Saxa
herent et a montibus exciduntur. Petra grecum
est. Silex est durus lapis eo quod exiliat ignis ab eo
dictus. Scopulus a saxo eminenti quasi abspeculando
cauata. Crepido extremitas saxi abrupti: unde et
crepido uocata quod sit abrupti saxi altitudo. sicut
aspera saxa in mari dictȩ a cauendo quasi cautȩ.
Murices petrȩ in littore. similes muricibꝰ uiuis acu-¬
tissime. et nauibus ꝑnitiosȩ. Lam saxum est quod
humane uocis sonum captans. etiam loquentiũ uerba¬
imitatur. Lcon autem grece. latine imago uocatur.
eo quod ad uocem respondens alieni efficitur imago
sermonis. Licet hoc quidem et locorum natura eue¬
nit. ac plerumq conuallium. Caloulus est la-¬
pillus terrȩ admixtus. rotundus atq durissimus. et
omni puritate lenissimus. Dictus autem calculus

Expanded text:
vim habeat adstringendi ut non valeant mordere. vim habeat adstringendi ut non valeant mordere. etiam vulgo discernuntur. Lapis autem dictus quod laedat pedem: lapis mobilis est et sparsus: saxa haerent et a montibus exciduntur. Petra Graecum est. Silex est durus lapis, eo quod exsiliat ignis ab eodictus. Scopulus a saxo eminenti, quasi ab speculando cavata. Crepido extremitas saxi abrupta; unde et crepido vocata quod sit abrupti saxi altitudo, sicut aspera saxa in mari, dictae a cavendo, quasi cautae. Murices petrae in litore similes muricis vivis, acutissimae et navibus perniciosae. Icon saxum est, qui humanae vocis sonum captans, etiam verba loquentium imitatur: icon autem Graece, Latine imago vocatur, eo quod ad vocem respondens alieni efficitur imago sermonis; licet hoc quidem et locorum natura evenit, ac plerumque convallium. Calculus est lapillus terrae admixtus, rotundus atque durissimus, et omni puritate lenissimus. Dictus autem calculus
Abbreviated transcription (Latin):
nitri grecus es a fronitrũ. Colligitur autem in asia
in speluncis distillans. dehine siccatur sole optimũ
putatur siminime fuent ponderosum. et maxi.¬
me fricabile. colore pene purpureo. Cale cantum
dictum quia calcitis est timum idest flos. Unde
et apud latinos aeris flos appellatur. Eit autẽ
nunc multis in regionibus: olim in spamȩ pri¬
teis uł stagnis id genus aquȩ habentibus. Qu̾an
do coquebant et in piscinas ligneas fundebant
appendentes suꝑ aereas restes lapillis extentas.
quibus limus in similitudinem uitreis acinis adhe-¬
rebat. sicq eiestum siccabatur diebus.xxx. fit
autem nunc alibi in speluncis: quod liquide col-¬
lec̾tum. dehinc diffusuim in quosdam botros soli¬
datur. Fit et in scrobibus cauatis: quorum e late¬
ribus decadentes guttȩ coalescunt. Ft et salis mͦ
ex flagrantissimo sole. Adeo autem constricte uir¬
est: ut in leonum et ursorum ora asꝑsum tantam

Expanded text:
nitri. Graecus es? aphronitrum. Colligitur autem in Asia nitri. Graecus es? aphronitrum. Colligitur autem in Asia in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur si minime fuerit ponderosum et maxime friabile, colore pene purpureo. Chalcantum dictum quia chalcitis est thymum, id est flos; unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis vel stagnis id genus aquae habentibus, quam decoquebant et in piscinas ligneas fundebant, adpendentes super eas restes lapillis extentas, quibus limus in similitudinem vitreis acinis adhaerebat, sicque eiectum siccabatur diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virest ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam
Abbreviated transcription (Latin):
tis enim saporem dat: excitatãuiditatem. et ap-¬
petitum in omnibus facit. Ex eo quippe omnis
uictus delectatio. et summa hilaritas. Hinc et
salus nomen accepisse putatur. Nichil utiliꝰ sale
et sole: deniq cornea uidimus corpora nauticoꝵ.
quin etiam pecudes. armenta. et iumenta
sale maxime ꝓuocantur ad pastum. Multũ
largiores lacte. multosq gratiores casei dote. cor¬
pora etiam salastringit. siccat et alligat defuncta
etiam a putrescendi labe uendicat: ut durent. Ni¬
trum a loco sumpsit uocabulum nascitur enim
in oppido uł regione egipti. nitria: ex quo et me.¬
dicine fiunt. et sordes corporum uestiumq lauan¬
tur. Huiꝰ natura ñ multum a sale distat. habet
enim urtutem salis. et similiter oritur canescen¬
tibus siccitate littoribus. Nfronitrum grece la¬
tine spumanitri ẽ de quo quidam ait. Rusticus
es. nescis quid greco nomine dicar. spuma uocor.

Expanded text:
tis enim saporem dat, excitat aviditatem, et aptis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et sole: denique cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et iumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte multoque gratiores casei dote. Corpora etiam sal adstringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat ut durent. Nitrum a loco sumpsit vocabulum; nascitur enim in oppido vel regione Aegypti Nitria, ex quo et medicinae fiunt et sordes corporum vestiumque lavantur. Huius natura non multum a sale distat; habet enim virtutem salis et similiter oritur canescentibus siccitate litoribus. Aphronitrum Graece, Latine spuma nitri est. De quo quidam ait Mart. 14, 58: Rusticus es? nescis quid Graeco nomine dicar: spuma vocor
Abbreviated transcription (Latin):
quibiis hauritur. Dehinc in salinis ingestus sole
sicatur. Sed et flumina densantur in salem: amne
reliquo sub ge lu fluente. Alibi quoq derractis arenis
colligitur: crescens cum lune noctibꝰ: nam in cirinea
ammoniacus sub arenis inuenitur. Siuit et montes
natiui salis in quibus ferro ceditur ut lapis. renasceis
maius. tante alicubi duriciȩ. ut muros domosq mas¬
sis salis faciant. sicut in arabia. Innatura quoq
salis differentiȩ sunt: nam alibi suauis. alibi salsis.¬
simus. commune sal in igne crepitat. Traguase¬
um nec crepitat in igne nec exilit. Agrigentinũ
siciliȩ flammas patiens in aqua exilit: in igne
fluit contra naturam. Sunt et colorum differen¬
tiȩ. Memfiticus rufus ẽ in parte quadam siciliȩ
ubi ethna ẽ. et purpureus. Iem in eadem sicilia
in pachino adeos splendidis et lucidus. ut imagi¬
nes reddat. In cappadocia croccinus effoditur. Sa¬
lis natura necessaria est ad omnem ȩscam. Pulm̃¬

Expanded text:
quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purpureus; item in eadem Sicilia in Pachyno adeo splendidus et lucidus ut imagines reddat; in Cappadocia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmen
Abbreviated transcription (Latin):
emergit. cuiꝰ glebas suꝑnatantes nautȩ sca¬
fis ad propinquantes colligunt. In syria autẽ limꝰ
est passim a terra exestuans. spissatura autẽ ut᷑q
et densitate cocunt. et utraq greci spissa asfal¬
ton appellant. Natura eius ardens et ignium ar-¬
cognata: et neq aqua neq ferro uł putredine rum¬¬
pitur. nisi solis muliebribꝰ inquinamentis. utilis ad
compages nauium. Flumen uocatum a lumine qͦd
lumen coloribus prestat tinguendis. Est autemꝰ sal¬¬
sugo terrȩ. efficiturq hieme ex aqua et limo. et esti-¬
uis solibus maturatur. Huiꝰ species duȩ sunt: liqui¬
dum et spissum. Sal quidam dictum putant. qͦd
in igne exiliat. Fugit enim ignem dum sit igneum.
sed naturam sequitur. quia ignis et aqua semꝑ int̾
se inimica sunt. alii sal a salo et sole uocatum existi¬
mant. Nam aquis maris spontegignitur ex spuma
in extremis littoribus uł scopulis derelicta. et sole
decocta. Sunt et lacus. et flumina. et putei. e

Expanded text:
emergit, cuius glebas supernatantes nautae scaphis adpropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim aestuans a terra. Spissantur autem utraque et densitate coeunt, et utraque Graeci πισσάσφαλτον appellant. Natura eius ardens et ignium cognata, et neque aqua neque ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis: utilis ad conpages navium. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendis. Est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Huius species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e
Abbreviated transcription (Latin):
oris similia. his quȩ fiunt iumentis asꝑitate
frenoꝵ. Ulcus putredo ipsa. uulnus quod ferro
fit qͣsiui. Et ulcus ꝙdol quasi olcus. unde et ulcera
Pustula ẽ. in suꝑficie corporis: turgida ueluti
collectio. Papula ẽ paruissima cutis erectio. eir¬
cum scripta cum rubore et idõ papula qͣsipupu¬
la.Sirimpiosanies dicta. quia ex sanguine nascit᷑.
Excitato enim calore uulneris sanguis in
saniem uertitur. Nam sanies ñ fit in qͦcũq
loco nisi ubi sanguis aduenerit. Quia om̃e
quod putrescit nisi calidum et humidum
fuerit quod ẽ sanguis. putrefieri ñ potest.
Sanies autem et tabes sibi differunt. Flue¬
re enim sanei uiuorum ẽ tabe mortuorum
Cicatrix ẽ obductio uulnerum naturalem
colorem partibus seruans: dicta quod obducat
uulnera atq obtegat.
UIIII.De remediis
et medicamiNibus

Expanded text:
oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, quod ferro fit, quasi vi. Et ulcus, quod olet, quasi olcus, unde et ulcera. Pustula est in superficie corporis turgida veluti collectio. Papula est parvissima cutis erectio, circumscripta cum rubore; et ideo papula, quasi pupula. Syringio. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat. § 9 De remediis et medicaminibus
Abbreviated transcription (Latin):
nomen morbo in hominibus dedit: quia cor
poris suꝑficiem similem facit. elefantorum
cutis. siue quia ingens passioẽ sicut anunal
ipsud ex quo diriuatum ducit nomen. Hicte¬
ris greci appellant: a cuiusdam animalis no¬
mine quod sit coloris fellei. hunc morbum
latini arcuatum dicunt. a similitudine ce¬
lestis arcus. Auriginem uero appellari uarro¬
ait a colore auri. Regium autem morbum
inde estimant dictum: quod uino bono et
regalibus cibis facilius curetur. Cancer a
siilitudine maritimi anmalis uocatum
uulnus. sicut medici dicunt nullis medicam̃¬
tis sanabile. Aut gͦ precidi solet a corpore
menbrum ubi nascitur. ut aliquando diutiꝰ
uiuat. tamen inde mortem quamlibet tar¬
dius ad futurã. Farunculus ẽ tumor in acutũ
surgens. eo quod ferueat quasi ferbun culus. un¬
de et grece. antrax dicitur quod sit ignitus. Os.¬
cedo ẽ qua infantum ora exulcerantur: dicta ex
langore oscitantium. frenusculi ulcera curaictũ

Expanded text:
nomen morbo in hominibus nomen morbo in hominibus poris superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solet a corpore membrum, ubi nascitur, ut aliquantum diutius vivat: tamen inde mortem, quamlibet tardius, adfuturam. Furunculus est tumor in acutum surgens, dictus quod fervet, quasi fervunculus; unde et Graece ἄνθραξ dicitur, quod sit ignitus. Ocedo est qua infantum ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum
Abbreviated transcription (Latin):
granum similans. unde et nomen accepit.
Uerrucȩ aliud sunt: satiriasis aliud. uerruce
singulatim sunt. satiriasis uͦ una fortior.
et circa ipsam plures inueniuntur. Scabies
et lepra utraq passio asperitas cutis cum pru¬
ritu et squamatione. Sed scabies tenus aspe¬
ritas et squamatio est. Hinc deniq nomen ac¬
cepit: quȩ ita ueluti purgam̃ta amittat. Nã
scabies quasi squamies. Lepra uero asꝑitas
cutis squamosa lepide herbe similis unde et
nomen sumpsit. Cuius color nunc in nigredi¬
nem uertitur. nunc in alborem. nune in ru¬
borem. incorpore hominis ita lepra dinoscitur.
si uarietatim inter sanas cutis partes color
diuersus appareat: ac si ita se ubiq diffun¬
dat. ut omnia unitis coloris quamus adulte¬
patentibus oculis denegatur. et nocturnis
in ruentibꝰ tenebris redditur: aut uersa uice
ut pleriq uolunt. Die redditur. nocte negat᷑.
fanti cuius naturaliter dura pellis et aspera

Expanded text:
granum similans; unde et nomen accepit.granum similans; unde et nomen accepit.Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adultepatentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. phantis, cujus naturaliter dura et aspera pellis
Abbreviated transcription (Latin):
lopicia ẽ capillorum fluor circunscriptis
Ipilis fulius. aeris qualitatem habentibus.
Nocata autem hoc nomine a similitudine
animalis uulpeculȩ quam greci alopitiam uo¬
cant. Paraotidę sunt duriciȩ uł collectiones¬
quȩ ex febribus aut ex aliquo nascuntur in
aunium uicinitate. Unde et paraotide sunt
appellatȩ. Ota enim grece auricula dicitur.
Lentigo ẽ uestigium macularum paruula
in rotunditatem formata: ab specie lenticule
appellant. id ẽ. execrandum ꝑ antifra sin. si¬¬
quidem in suꝑficie rubore flammeo cutes ru¬
bescunt. tunc in multo rubore quasi ab igne
uicina inuaduntur loca: ita ut etiam febris
excitetur. Serpedo ẽ rubor cutis cum pustula¬
rum exstantia. et nom en sumpsit a serpen¬
do eo quod serpiat menbrum. In petigo est
scabies sicca ꝓminens a corpore cum asꝑitate.
et rotunditate formȩ: hanc uulgus sarnam
uocant. Prurigo uocata ẽ ab ꝑurendo et ar¬
collectio in capillis palpebrarum constituta.
in medio lata. et ex utioq conducta ordei

Expanded text:
lopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀλώπεκα vocant. Parque ex febribus, aut ex alio aliquo nascuntur in aurium vicinitate. Unde et parotide sunt appellate: ota enim grece, auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parvula, in rotunditate formata a specie lenticule appellant, id est, exsecrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutis rubescit. Tunc moto rubore quasi ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. 5. Serpedo est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominens a corpore, cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellat. 7. Prurigo vocata a perurendo et arcollectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum ẽ. Sed postquam xp̃e in sepul¬
tura sua eius figuram adimpleuit. obser¬
uatio eius quieuit. Dominicus dies ꝓinde
uocatur: quia in eo resurrectionis dñi nr̃i
gaudium celebratur. Qui dies non ideis
sed xp̃ianis in resurrectionem domini declara¬
tus ẽ: et ex illo habere cepit festiuitatem suã.
lilis enim solum celebrandum sabbatum
traditum ẽ: quia erat antea requi es mor¬
tuoꝵ. resurrectio autem nullius erat nͥ qͥ
resurgens a mortius ñ moreretur. Postquam
autem facta ẽ talis resurrectio in corpore
dñi ut prȩiret in capite ęccłȩ. quod corpus
eccłȩ speraret in fine. iam dies dominicus
idẽ octauus qui et primus celebrari cepit.¬
XUIIII. De officiis

Expanded text:
praeceptum est. Sed postquam Christus in sepulpraeceptum est. Sed postquam Christus in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae quod corpus Ecclesiae speraret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepit. De officiis
Abbreviated transcription (Latin):
sedisse ꝑhibetur. Tunc gradiens cũ ramis
palmarum multitudo plebium obuiam
ei clamauerunt: osanna. benedictus qui ue
tunc moris ẽ lauandi capita in fantum qui
unguendi sunt: ne obseruatione quadrage¬
sime sordidata ad unctionem accederent᷑.
Hoc autem die simbolum cõpetentibꝰ tradi.¬
tur: ꝓpter confinem domi nici pasche solem.¬
nitatem. ut qui iam ad dĩ grãm ꝑcipiendam
festinant. fidem quam confiteantur agnos¬
cant. Cena dominica dicta.ẽ. eo quod in eo
die saluator pascha cum suis discipulis fe¬
cerit: quod et usq hodie sicut ẽ traditum ce¬
lebratur. scm̃q in eo chrisma conficitur. atq
initium noui et ueteris testamenti cessatio
declaratur. Sabbatum ab hebreis ex int̃¬
pretatione uoca buli sui requies nominat᷑.
quod ds̃ in ipso ꝑfecto mundo requi euisset.
Si quidem et in ea die requieuit dñs in se.¬
pulchro. ut qͥetis illius mysteriũ confirmaret.
quẽ iu deis obseruandum in umibra futuri

Expanded text:
sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui ventunc moris est lavandi capita infantium, qui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem aHoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumque in eo chrisma conficitur, atque initium novi et veteris testamenti cessatio declaratur. Sabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri
Abbreviated transcription (Latin):
gos adoraturos exhibuit. Scenophegia solẽ.¬
nitas hebreorum de greco in latinum. taber¬
naculorum dedicatioꝰ interpretatur: quȩ
celebrabatur a iudeis in memoriam expediti¬
onis. cum ab egipto ꝓmoti in tabernaculis
agebant: et ex eo scenophegia. Scena enim
grece tab̃naculum dicitur: quȩ solem nitas
apud hebreos septembri mense celebrabat᷑.
Nleomenia apud nos Ralendȩ. apud bebre¬
os autem quia scđm lunatem cursũ menses
supputantur. et grece. mene. luna appella¬
tur. inde neomenia id ẽ noua luna. Erat̃
enim apud hebreos ipsi dies Rł rum. ex le¬
gali institutione solemnes: de quibus in
psalterio dicitur. Canite initio mensis tu-¬
ba in die insignis solemnitatis ur̃e. en cenia¬
ẽ noua templi edificatio. Grece enĩ ericenon
dicitur nouum. Quando enim aliquid no¬
uum declicatur: encenia dicitur. hanc dedi¬
cationis tẽpli solẽpnitatem iudei octobrio
mense colebant. Dies palmarum idõ dici¬

Expanded text:
gos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemgos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur; quae celebrabatur a Iudaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabeagebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicatio. Graece enim kainon dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense celebrant. 13. Dies Palmarum ideo dici
Abbreviated transcription (Latin):
in sabbato. Pascha.festiuitatum omnium pruna est.
de cuius uocabulo iam superius dictum est. Pen¬
thecosten. sicut et pascha. apud hebreos celebris
dies erat. quod post quinq decadas pascbȩ
celebratur. unde et uocabulum sumpsit.
Pente enim grece quinq. in quo die scđm le.¬
gem panes ꝓpositionis de nouis frugibus
offerebantur. Cuius figuram annus iubeleꝰ
in testamento ueteri gessit: quȩ nunc iterum
ꝑ futuram reꝓmissionis eternam requiem
p̃figuratur. Epiphania grece. latine appa¬
ritio. siue manifestatio uocatur. Eo enumdie.
xp̃c sideris inditio magis apparuit ad orandꝰ.
quod fuit figura primicie credentium gen¬
tium: quo die et dominici baptismatis sacra¬
mentum et ꝑmutatȩ in uinum aquȩ. factoꝵ
ꝑ dñm signorum principia extiterunt.
Duȩ sunt autem epiphanie. pͥma in qua na¬
tus ẽ xp̃c ͤ pastoribus hebreoꝵ angło nunti.¬
ante apparuit. Secunda in qua ex gentrũ
populis. stella indice presepis cunabula ma-¬

Expanded text:
 agantur. Pascha festivitatum omnium prima est, de cuius vocabulo iam superius dictum est. Pentecoste, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae colebatur; unde et vocabulum sumpsit. Πέντε enim Graece quinque, in quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur. Cuius figuram annus iubileus in Testamento Veteri gessit, qui nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sacramentum et permutatae in vinum aquae, factorum per Dominum signorum principia extiterunt. Duae sunt autem epiphaniae: prima, in qua natus Christus et pastoribus Hebraeorum angelo nuntiante apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Ma
Abbreviated transcription (Latin):
lucere dinoscitur: et fiunt in annum luna¬
res dies.ccc liiii. remanent ad cursum an¬
ni solaris. dies undecim quos egiptii adiciuñ.
Un de et adiectiones uocantur. absq bis non
inuenies lunam quota sit. in quolibet an¬
no. et mense et die. Iste epactȩ semꝑ.xi.
Kł aprł reperiuntur. in eadem luna quȩ
fuerit eo die. Continent᷑ aut̃ eircło decennouenali.

Expanded text:
lucere dinoscitur, et fiunt in anno lunalucere dinoscitur, et fiunt in anno lunares dies CCCLIV; remanent ad cursum anni solaris dies undecim, quos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiones vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper XI Kal. April. reperiuntur in eadem luna quae fuerit eo die. Continentur autem circulo decemnovenali;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos annos quarta pars assis. At uͥ .iiiͦi.
anno assẽ cõpleu̾it. bissextilẽ annũ fac̃. Dictus autẽ
bissextꝰ quia bis sexies ductꝰ. assem fac̃. qͦd ẽ unꝰ dies.
sic̃ et qͣdrantẽ ꝓpt̃ quat̃ ductã quod ẽ bissextꝰ. Quẽ
suꝑ dierũ cursũ ĩ. annũ solfac̃.siue q̃d nequeat anno
suo introduci. nͥ bissextã in nonas marcias cõputaũis:
hoc ÷̃ ⁊ pͥmo die serto nonas martii.⁊ a addito bissexto
alio die. sexto nonasmartias iteraũis. A sexto aũ nonis
martias. usq indiẽ pͥdie Kł ianuar. in limȩ cursu
bissextꝰ apponit᷑. atq inde detͣhit᷑. Int̾calares aũ dies
iccirco uocant᷑ qͥa int̾ponunt᷑. ut iatiolunȩ solis ꝙ cõ¬
ones annuas lunares. quȩ ꝑ undenarium
numerum usq ad tricenarium in se reuol¬
uuntur. Quas idõ egyptii aditiunt. ut
lunaris emensio rationi solis equetur. Luna
enĩ iuxta eursũ suum uiginti nouem semis dies

Expanded text:
per singulos annos quarta pars assis. At ubi quarto per singulos annos quarta pars assis. At ubi quarto anno assem compleverit, bissextum unum facit. 26. Dictus autem bissextus, quia bis sexies ductus assem 275 facit, quod est unus dies; sicut quadrantem propter quater ductum, quod est bissextus, quem super diersuo introduci, nisi bis sextum nonas Martias conputaveris, hoc est et primo die sexto nonas Martias et, addito bis sexto, alio die sexto nonas Martias iteraveris. A VI autem Non. Mart. usque in diem prid. Kal. Ian., in lunae cursu bissextus adponitur atque inde detrahitur. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quia interponuntur, ut ratio lunae solisqones annuas lunares, quae per undenarium numerum usqvuntur. Quas ideo Aegyptii adiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aequetur. Luna enim iuxta cursum suum viginti novem semis dies
Abbreviated transcription (Latin):
turbat. Cominunis annus dicitur. qui xii.
tantum lunas hoc : dies .ccc. Liiii. habet.
Dictus autẽ cõmunis quia sepe duo ita con¬
iuncti incedunt. ut inuicem se in paschali
solemnitate sequantur. Nam embolismꝰ
annus semꝑ solus ẽ. Embolisius annus ẽ
qui tredecim menses lunares id. ẽ .ccc .Lxxx.¬
iiͦiͬͬ. dies habere monstratur. Ipse ẽ annus
scõ moysi oliuinitus reuelatus. in quo iubent᷑
qui longius habitant. in secundo mense pas-¬
cha celebrare. Embolismus autẽ nom̃ grecũ
ẽ. quod interpretatur latine suꝑ auginentũ.
eo quod expleat numerum annoꝵ cõmuniũ.
quibus undecim lunares dies deesse cernunt᷑.
Embolismi autẽ anni et cõmunes sic inueni¬
untur. Si enim a quarta decima luna paschȩ
p̃cedentis usq ad quartam decimam sequentis
ccc. Lxxx.iiii. dies fuerint. embolismꝰ annꝰ
est. si. cccl iiii. cõmunis annꝰ:. Bissextꝰ ẽ ꝑ annoᷤ
quatuor unus dies adiectus. Creseit enim

Expanded text:
turbat. 21. Communis annus dicitur qui duodecim turbat. 21. Communis annus dicitur qui duodecim tantum lunas, hoc est, dies CCCLIV habet. Dictus autem communis, quia saepe duo ita conjuncti incedunt, ut invicem se in Paschali solemnitate sequantur; nam embolismus annus semper solus est. 22. Embolismus annus est qui tredecim menses lunares, id est, CCCLXXXIV dies habere monstratur. Ipse est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo jubentur ii qui longius habitabant in secundo mense Pascha celebrare. 23. Embolismus autem nomen Graecum est, quod interpretatur Latine superaugmentum, eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. 24. Embolismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quarta decima luna Paschae praecedentis, usque ad quartam decimam sequentis CCCLXXXIV dies fuerint, embolismalis annus est; si CCCLIV, communis. 25. Bissextus est post annos quatuor unus dies adjectus. Crescit enim
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad uicesimam primam ꝑ dies .uii. pas¬
chalis dies queritur ꝓpter ipsum numerũ
septenariũ sit quo uniuersitatis significatio
sepe figuratur. Qui etiam ipsi eccłȩ tribui¬
tur. ꝓpter instar uniuersitatis. Unde io
hannes apłs in apocalypsin ad septem seri¬
bit ȩccłas. Eccła uero adhuc in ista morta¬
litates carnis constituta: propter ipsam mu¬
tabilitatem. lunȩ nomine in scripturis sig
nificatur. Uaria autem obseruantia opͥnionũ
paschalis festiuitatis. interdum errorem gig¬
int. Latini namq a tc̃io nonas martias
usq in .iii. nonas aprilis. pͥmi mensis lunã
inquirunt. et si quinta decima luna die
dominico ꝓuenerit. in alio die dnĩco pascha
protrahunt. Qreci primi mensis lunam
ab octauo idus marcias. usq in diem nonas
aprilis obseruant. Et si quinta decima lu¬
na die dñice incurrerit. scm̃ pascha celebraÑ.
Huiꝰ modi gͦ dissensio int̾ utͦsq paschalẽ. regulam

Expanded text:
usque ad vicesimam primam per dies septem pasusque ad vicesimam primam per dies septem paschalis dies quaeritur, propter ipsum numerum septenarium, quo universitatis significatio saepe figuratur; qui etiam ipsi Ecclesiae tribuitur propter instar universitatis, unde et Iohannes Apostolus in Apocalypsin ad septem scribit ecclesias. Ecclesia vero adhuc in ista mortalitate carnis constituta propter ipsam mutabinificatur. 19. Varia autem observantia opinionum paschalis festivitatis interdum errorem gignit. Latini namque a tertio Nonas Martii, usque in tertium Nonas Aprilis primi mensis lunam inquirunt, et si quarta decima luna die Dominico provenerit, in alio die Dominico Pascha protrahunt. 20. Graeci primi mensis lunam ab octavo Idus Martias usque in diem Non. April. observant, et si quinta decima luna die Dominico incurrerit, sanctum Pascha celebrant. Hujusmodi igitur dissensio inter utrosque Paschalem regulam
Abbreviated transcription (Latin):
agimus pascha ut non solum mortem et
resurrectionem xp̃i in memoriam reuocemꝰ.
sed etiam cetera quȩ cirea eum ad testantur
ad sacramentorum significationem inspici-¬
amus. Propter initium enim noue uitȩ. et
fermentum ut simus noua consparsio. qm̃
pascha nr̃m immolatus ẽ xp̃o. Propter
hanc gͦ uitȩ nouitatem pͥmus mensis no.¬
uorum in anni mensibus celebrationi pas-¬
chali mystyce adtributus ẽ. Quod uero terciȩ
ebdomade die pascha celebratur. id est quȩ
dies occurnt a quinta decima in uicesimã
primam. hoc significat quia in toto tẽpore
scłi quod septenario dierum numeroagitur:
hoc tertium tempus. in sacramentum
apparuit. Primum enim tẽpus ẽ ante le-¬
gem. scdm sub lege. tertium sub gratia.
iͦbi iam manifestum ẽ sacramentũ prius
occultum in ꝓpħico enigmate. Idõ et ꝓpter
hȩc tria scłi tempora: resurrectio dñi tridu¬
ana ẽ. Quod uero a quarta decima luna

Expanded text:
agimus pascha, ut non solum mortem et agimus pascha, ut non solum mortem et resurrectionem Christi in memoriam revocemus, sed etiam cetera, quae circa eum adtestantur, ad sacramentorum significationem inspiciamus. Propter initium enim novae vitae et fermentum, ut simus nova consparsio, quoniam pascha nostrum inmolatus est Christus. Propter hanc ergo vitae novitatem primus mensis novorum in mensibus anni celebrationi paschali mystice adtributus est. Quod vero tertiae hebdomadae die pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in vicesimam primam, hoc significat quia in toto tempore saeculi, quod septenario dierum numero agitur, nunc tertium tempus hoc sacramentum aperuit. Primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia; ubi iam manifestatum est sacramentum prius occultum in prophetico aenigmate: ideo et propter haec tria saeculi tempora resurrectio Domini triduana est. Quod vero a quarta decima luna
Abbreviated transcription (Latin):
ł xuii.
ost cuius expletionem ad pͥmum exordiũ
cha quarta decima luna cum uideis cę̧le¬
brabat. quocumq die occurreret. Quẽ
ritum scĩ patres in nicena synodo ꝓhibuer̃.
constituentes ñ solum linam paschalem
et mensem inquirere: sed etiam et diem
resurrectionis dominice obseruare. et
ob hoc pascha a quarta decima luna usq
ĩ uicesimã pͥmã extenderunt: ut dies dñicus
non omiteretur. Paschȩ autem uocabulũ
non grecum sed hebreum est. nec a passi¬
one. quoniam paschin grece dicitur pati.
sed a transitu hebreo uerbo pascha appel¬
latur: eo quod tunc populus dĩ ex egipto
transierit. Unde et in euangłio. cum ui
siret de mundo ad patrem cuius nox idõ
ꝑuigil ducitur. ꝓpter aduentum regis ac
dĩ nr̃i: ut tempus resurrectionis eius nos
non dormientes sed uigilantes inueniat.
cuius noctis duplex ratio ẽ. siue quod in
ea uitam tunc recepit cum passus est.
siue quod postea eadem hora qua resurrex̃
ad iudicandum uenturiis ẽ. eo autem modo

Expanded text:
 XVII. ost cuius expletionem ad primum exordium cha quarta decima luna cum Iudaeis celebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem resurrectionis Dominicae observare; et ob hoc pascha a quarta decima luna usque ad vicesimam primam extenderunt, ut dies Dominicus non omitteretur. Paschae autem vocabulum non Graecum, sed Hebraeum est; nec a passione, quoniam πάσχειν Graece dicitur pati, sed a transitu Hebraeo verbo pascha appellata est, eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transierit. Unde et in Evangelio Ioann.siret de mundo ad Patrem.' Cuius nox ideo pervigilia ducitur, propter adventum regis ac Dei nostri, ut tempus resurrectionis eius nos non dormientes, sed vigilantes inveniat. Cuius noctis duplex ratio est: sive quod in ea et vitam tunc recepit, cum passus est; sive quod postea eadem hora, qua resurrexit, ad iudicandum venturus est. Eo autem modo
Abbreviated transcription (Latin):
undecim ꝓnunties.
De Reliquis festiuuitatibꝰ.
estiu̾itas dicta: a festis diebꝰ. qͣsi festiditas. eo qͦd
in eis sola res diuina fit. Quibꝰ contͣrii st̃ fasti
no dr̃. Solemnitas a sacris dicit᷑ ita suscepta: ut iutarĩ
obreligionẽ ñ debeat. ab soluto id firmo atq solido nomi¬
nata. uł ex eo qd soleat fieri ĩ anno. Celebritas autẽ uo¬
cat᷑. qͦd ñ ibi trena sed celestia tantũ agant᷑. Parasceue¬

Expanded text:
undecim pronunties. De reliquis festivitatibus . Festivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit. Quibus contrarii sunt fasti, r. Sollemnitas a sacris dicitur, ita suscepta ut mutari ob religionem non debeat, ab †solito†, id est firmo atque solido nominata. vel ex eo, quod soleat fieri in anno. Celebritas autem vocatur quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pasc
Abbreviated transcription (Latin):
petes. quia om̃s aues priora petunt uolantes.
Terciam faciunt speciem auguriorum in auibꝰ.
quam cominunem uocant ex utroq ꝑmixtam: id
est cum aues et ore et uolatu auguria faciunt.
sed fides non habet. Omntum autem genera uolu-¬
crum bis nascuntur. Primum enim oua gignun¬
tur. inde calore materni corporis forman-
tur: et animantur. Oua autem dicta: ab eo
quod sint uuida. Unde et uua eo quod intrin¬
secus humore sit plena. Nam humidum est
quod exterius bumorem habet: uiudum qͦd
interius. Quidam autem putant ouum grecã
babere originem nominis: illi autem dicunt
nisique fuerint concubitu masculino concepta.
et seminali spũ penetrata ouorum ium tantam
dicunt ut lignum ꝑfusum eo non ardeat. ac ne
uestis quidem eo contacta aduratur.: admixta
quoq calce glutinare fertur uitri fraginenta.
UIIi. De minutis uolatilibus.

Expanded text:
petes, quia omnes aves priora petunt volantes. 78. petes, quia omnes aves priora petunt volantes. 78. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permistam, id est, cum aves ex ore et volatu auguriantur, sed fidem non habet. 79. Omnium autem genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur, inde calore materni corpotur, et animantur. Ova autem dicta ab eo quod sint uvida. Unde dicitur uva eo quod intrinsecus humore sit plena. Nam humidum est, quod exterius humorem habet; uvidum, quod interius. Quidam autem putant, ovum Graecam habere originem nominis. Illi autem dicunt nisi quae fiunt concubitu masculino concepta, et seminali spdicunt, ut lignum perfusum ovo non ardeat, ac ne vestis quidem contacta aduratur. Admista quoque calce glutinare fertur vitri fragmenta. CAPUT VIII. De minutis volatilibus.
Abbreviated transcription (Latin):
moratur. Turdos a tarditate dictos. Hiemis
enim confinio se referunt. Turdela quasi ma-¬
ior turdus. cuius stercore uiscum generari pu¬
tatur. Unde et prouerhium apudueteres e¬
rat malũ sibiauẽ cacare. Furfurio uocatus : quod
prius farre in farinam redacto pasceretur. Ei
cedulȩ dictȩ : quod ficos magis edant. pandit᷑
uersiculo ueteri illo. Cum meficus alat cum
pascar dulcibus uus. cur potiꝰ nomen non dedit
iua michi: Carduelus: quod spinis et cardibꝰ
pascitur. Unde etiam apud grecos acantis dicta
est: abacantis id est spinis quibus alitur. Au-¬
gures autem dicunt et in gestu et in motu et
in uolatu. et in uoce auium signa ẽẽ constituta.
Oscines aues uocant quȩ ore cantuq auspicium
faciunt. ut coruus. cornir. picus. Alites quȩ
uolatu ostendere futura uidentur. quę si ad¬
uerse sunt in hibe dicuntur quod inhibeant
id est uetent : si prospere prepetes. et ideo pre-¬

Expanded text:
moratur. 71. Turdi a tarditate dicti, hiemis moratur. 71. Turdi a tarditate dicti, hiemis enimv confinio se referunt. Turdela, quasi major turdus, cujus stercore viscum generari putatur. Unde, et proverbium apud antiquos erat: Malum sibi avem cacare. 72. Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto pasceretur. 102 73. Ficedulae dictae, quod ficos magis edant. Quod panditur versiculo veteri illo: Cum me ficus alat, cum pascar dulcibus uvis: Cur potius nomen non dedit uva mihi? 74. Carduelis, quod spinis, et carduis pascitur, unde etiam apud Graecos ἀκανθὶς dicta est ab ἀκάνθαις, id est, spinis quibus alitur. 75. Augures autem dicunt, et in gestu, et in motu, et in volatu, et in voce avium signa esse constituta. 76. Oscines, aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt, ut corvus, cornix, picus. 77. Alites, quae volatu ostendere futura videntur: quae si adversae sunt, inebrae dicuntur, quod inhibeant, id est, vetent; si prosperae, praepetes; et ideo prae
Abbreviated transcription (Latin):
cantes se uidebit. Tucos quos spani ciculos uocañ
a uoce propria nominatos: hi dum ueniendi ha.¬
bent tempus. miluorum scapulis suscepti propt̃
breues et paruos uolatus: ne ꝑ longa aeris spatia
fatigati deficiant. Horum saliuȩ cicadas gignunt.
Passeres sunt munuta uolatilia a parintate uo¬
cati: unde et pusilliet parui. Merula antiqui¬
tus medula uocabatur: eo quod modulet. Alii
merulam aiunt uocatam: quia sola uolat.
quasi mera uolans. Hec cum in omnibus locis
nigra sit: in achaia autem candida est. Hirun.
dodicta. quod eibos non sumit residens: sed
in aere capiat escas et edat. Garrula auis
et ꝑtortuosos orbes. et flęxuosos cireuitus ꝑuo-¬
lans: et innidis construendis educandisq feti-¬
bus solertissima. Habens etiam quiddam presci¬
um: quod lapsura de serat. nec appetat culmina.
Aliis quoq auibus non impetitur. nec umquã
preda estt. Maria transuolans. ibiq hieme cõ¬

Expanded text:
cantes se videbit. Tucos, quos Hispani ciculos vocant, cantes se videbit. Tucos, quos Hispani ciculos vocant, a voce propria nominatos. Hi veniendi habent tempus, milvorum scapulis suscepti propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt. Passeres sunt minuta volatilia, a parvitate vocata; unde et pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia autem candida est. do dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas, et edat, garrula avis, et per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus solertissima, habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina, a diris quoque avibus non impetitur, nec unquam praeda est, maria transvolat, ibique hieme com
Abbreviated transcription (Latin):
pulli propriȩ uocem genitricis audierint. natura¬
li quodam instinctu hanc quȩ fouit relinquuñ:
et ad eandem quȩ genuit reuertuntur. Cotur¬
nices a sono uocis dictas. quas greci ortigas uocant
eo quod uisȩ fuerint primum in ortigia insula.
He adueniendi habent tempora. namestate
depulsa. maria transmeant. Ortigometra di¬
citur quȩ gregem ducit. eam terrę ꝓpinquan-¬
tem accipiter uidens rapit. ac p̾ropterea
cura est uniuersis ducem sollicitare generis
externi : ꝑ quem caueant pͥma discrimina. Ci.¬
bos gratissimos habent semina uenenorum:
quam obcausam eas ueteres uesci interdixert̃.
Solum enim hoc animal sicut et homo ca¬
ducum patitur morbum. Upupam greci
appellant. eo quod stercora humana con-¬
sederit. et fecenti pascatur fimo: auis spurcissima
cristis extantibus galeata. semꝑ in sepulchris et
humanostercore commorans. cuius sanguine qͥq
se in unxerit. dormitum ꝑ gens: demones suffo-¬

Expanded text:
pulli propriae vocem genetricis audierint, naturapulli propriae vocem genetricis audierint, naturali quodam instinctu hanc quae fovit relinquunt, et ad eandem quae genuit revertuntur. Coturnices a sono vocis dictas, quas Graeci ὄρτυγας vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. Upupam Graeci appellant eo quod stercora humana consideret, et foetenti pascatur fimo; avis spurcissima, cristis extantibus galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans. Cuius sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffo
Abbreviated transcription (Latin):
enim hominum et conuersationem fugit: et com-¬
moratur in siluis. que etiam hieme deplumata.
intruncis arborum concauis habitare ꝑhibetur.
Cuius econtrario columba hospitia humana dili¬
git. domorum blanda semꝑ habitatrix. Colum be
dictȩ: quod earum colla ad singulas conuersationes
colores mutent. Aues mansuete et in hominum
multitudine conuersantes. ac sine felle. quas antiqͥ
uenerias noncupabant: eo quod nidos frequentant.
et osculo amorem concipiant. Palumbes aues eo qͦd
sint farse a pabulo quas uulgus titos uocat auis
casta ex moribus appellatur. quod comes sit casti¬
tatis. Nam dicitur quod amisso corporali consor¬
tio: solitaria incedit. nec carnalem copulam ultra
requirat. Perdix de uoce nomen habet: auisdo¬
losa atq inmunda. Nam masculis in masculũ
insurgit. et obliuiscitur sexum libidine p̃ceps.
Adeo autem fraudulenta. ut alteriꝰ oua diripieis
foueat: sed fraus fructum ñ habet. Deniq dũ

Expanded text:
enim hominum et conversationem fugit, et comenim hominum et conversationem fugit, et commoratur in silvis. Quae etiam hieme deplumata in truncis arborum concavis habitare perhibetur. Cuius e contrario columba hospitia humana diligit; domorum blanda semper habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem concipiant. Palumbes eo quod sint farsae, a pabulo; quas vulgus titos vocant avis casta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de voce nomen habet, avis dolosa atque inmunda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum non habet: denique dum
Abbreviated transcription (Latin):
stans. Hic ab accipiendo idest capiendo.: nomen
sumpsit. Est enim auis rapiendis aliis auibus aui¬
da: ideoq uocatur accipiter. hoc est raptor: un
Ut enim diceret si quis rapit. dixit siquis accipit.
Fertur autem accipitres cirra pullos suos impios ee.
Nam dum uiderint eos posse temptare uolatus:
nullas eis prebent escas. sed uerberant pennis.
et anido precipitant: atq a tenero cõpellunt
ad predam. ne forte ad ulti pigrescant. Capus
italia lingua dicitur a capiendo. hunc nr̃i falco.¬
nem uocant: quod incuruis digitis sit. Miluus
mollis. et uiribus et uolatu. quasi mollis auis. un¬
de et noncupatus. rapacissimus tamen: et semꝑ do¬
mesticis auibus insidiatur. Ossifrangus uulgo appel¬
latur auis: quȩ ossa ab alto demuttit. et frangit. Un¬
de et a frangendo ossa nomen accepit. Tuitur de
uoce uocatur: auis pudica. et semꝑ in montium ui¬
gis et in desertis solitudinibus cõmorans. Tec̾ta

Expanded text:
stans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen stans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Undut enim diceret 'si quis rapit', dixit 'si quis accipit'. Fertur autem accipitres circa pullos suos inpios esse; nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nuncupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta