comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Maledicite tͣrȩ meroth dixit angłs
dnĩ. maledicttȩ habitatorib eius.
quia ñ uenert᷑ ad auxiliũ dñĩ. in
adiuitoriũ fortissimoꝵ eius. x
orte dicit quis. Hely sacerdos
dñi. ipse quoq ifrł iudicauit.
sic̃ scriptũ est. Senex enĩ erat uir
& grandeuus . & ipse uidicauit ifrł¬
xlannis. Cur gͦ cũ cęt̾is iuidicib ille
nͨ aenniumeratur. An iccirco de
numero tollit᷑ ut pulchrã tibi col¬
lationẽ facere liceat. & tot nume¬
rare iudices ante regnũ daiid. qͦd
habemꝰ uidices alios scilic& apłos
regnante iã xp̃o filio daiuid. Aad
hȩc inquã. Non iccirco. ut tantũ
duodecim uidices numeremus.
iã dictũ hely de numero tollimꝰ.
s iecirco quia ille de numero tol¬
litur. iccirco tantũ duodecim ui¬
dices habemꝰ. quoꝵ gestis liber
ipse c̃textus ẽ. qui iudicũ nũcu¬
patur. quoꝵ & nomina suꝑuis
digessimus. Quomodo ille uł qua
ob eausam de numero tollit᷑: Nimirũ

Expanded text:
Maledicite terrae Meroth, dixit angelus Maledicite terrae Meroth, dixit angelus Domini; maledicite habitatoribus ejus, quia non venerunt ad auxilium Domini, in adjutorium fortissiorte dicit quis: Heli sacerdos Domini ipse quoque Israel judicavit, sicut scriptum est: « Senex enim vir et grandaevus et ipse judicavit Isrannis. Cur ergo cum cęteris iudicibus ille non adnumeratur? An idcirco de numero tollitur, ut pulchram tibi collationem facere liceat et tot numerare iudices ante regnum David, quot habemus iudices alios scilicet apostolos regnante iam Christo filio David? Ad hęc inquam: Non idcirco, ut tantum duodecim iudices numeremus, iam dictum Heli de numero tollimus, sed idcirco, quia ille de numero tollitur, idcirco tantum duodecim iudices habemus, quorum gestis liber ipse contextus est, qui iudicum nuncupatur, quorum et nomina superius digessimus. Quomodo ille vel quam ob causam de numero tollitur? Nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃is usũ gladii uerbũ in carna¬
tũ xp̃c ademit. Plac& itaq mul¬
tũq delectat. qͦd sic̃ coronas aure¬
as. ita tã isti quã illi. scilic& om̃s
urginti quatuor seniores in eadẽ
apocalypsi cytharas quoq & phya¬
las dicunt᷑ habere aureas. Cũ enĩ
aꝑuiss& agnꝰ librũ. quatuor inꝗtͣ¬
& phyalas aureas. plenas od oram̃¬
sic̃ ex iã dicto eantico memoratũ
ẽ offerrent animas suas ad ꝑieulum.
cũ offerrent sem&. ipsos ꝓpͥa uolunta¬
te discrimini. orationes quoq offe¬
rebant necessarias angustati & afflic¬
ti. Pinde sic̃ uictoriȩ in coronis
aureis. & sic̃ benedictiones qͥb dño
benedicunt pꝰ uictorias in cytha¬
ris. ita & orationes. quib intpr̃e
angustiȩ đm exorabant. uenerabi¬
liter agnoscantur in phyalis aure¬
is. Tanta quippe illoꝵ angustia fu¬
it. ut pugnantib eis ñ ferre auxi¬
liũ magni fuerit sceleris. testante
eode cantico uerbis huuiscemodi.

Expanded text:
temporis usum gladii Verbum incarnatemporis usum gladii Verbum incarnatum Christus ademit. Placet itaque et multum delectat quod, sicut coronas aureas, ita tam isti quam illi, scilicet omnes viginti quatuor seniores, in eadem Apocalypsi citharas quoque et phialas dicuntur habere aureas: « Cum enim aperuisset Agnus librum, quatuor et phialas aureas, plenas odoramesicut ex jam dicto cantico memoratum est, cum offerrent animas suas ad periculum, cum offerrent semetipsos propria voluntate discrimini, orationes quoque offerebant necessarias angustiati et afflicti? Proinde, sicut victoriae in coronis aureis, et sicut benedictiones quibus Domino benedicunt post victorias in citharis, ita et orationes, quibus in tempore angustiae Deum exorabant, venerabiliter agnoscantur in phialis aureis. Tanta quippe illorum angustia fuit ut pugnantibus eis non ferre auxilium, magni fuerit sceleris, testante eodem cantico verbis hujuscemodi: «
Abbreviated transcription (Latin):
Recte ig̃ in omĩum semoꝵ illoꝵ capitib
coronȩ aureȩ. qͥa ꝓfecto uxta diuer¬
sas rationes tpr̃oꝵ & istoꝵ militaris
industria. & illoꝵ uerbo di famu¬
lata ẽ in ermis patientia.
t cũ talis eoꝵ ut dictũ ẽ inp̾li¬
ando fuerit intentio. c̃sidandũ
quoq ẽ quod in illa intentione bo¬
na magno & lacrimabili fatigati
fuerint ꝑiculo. Cũ enĩ ꝑ singła fere
pͣlia sic̃ seriptura testatur fuerint
paucissimi numero. ñ poterat de¬
esse aliqua timoris infirmitas
cũ ipso quãuis firmissimo fidĩ
uł spei p̾sidio. Unde unꝰ eoꝵ barach
filius abynoem canit cũ debbora.
Qui sponte obtulistis de isrł ani¬
mas urãs ad ꝑiculũ. benedicite
dnõ. & rursũ. Qui ꝓpria uolunta¬
te optulistis uos discrimini. bene¬
dicite dñõ. Non gͦ fuert̃ aut sunt
exꝑtes patientiȩ uł passionis in ipso
usu gladii. ꝓqua coronati st̃ uidi¬
ces illi qͥb ut iã dictũ ẽ ꝓ ratioẽ

Expanded text:
Recte igitur in omnium seniorum illorum capitibus Recte igitur in omnium seniorum illorum capitibus coronae aureae, quia profecto juxta diversas rationes temporum, et istorum militaris industria, et illorum verbo Dei famulata est inermis patientia.t cum talis eorum ut dictum est in preliando fuerit intentio, considerandum quoque est, quod in illa intentione bona magno et lacrimabili fatigati fuerint periculo. Cum enim per singula fere prelia, sicut scriptura testatur, fuerint paucissimi numero, non poterat deesse aliqua timoris infirmitas cum ipso quamvis firmissimo fidei vel spei presidio. Unde unus eorum Barach filius Abinoem canit cum Debbora: Qui sponte obtulistis de Israel animas vestras ad periculum, benedicite domino, et rursum: Qui propria voluntate odicite Domino . » Non enim fuerunt aut sunt expertes patientiae vel passionis in ipso usu gladii pro qua coronati sunt judices illi quibus, ut jam dictum est, pro ratione
Abbreviated transcription (Latin):
uidicantes duodecim tͥbus isrł &
ecce gladii duo hic. statĩ eiꝰ modi
gladios eis intͣdixit. Ait enĩ. SatisN
est. Itẽq ẽtinuo eũ ꝑeuter& unus
ex illis in gladio sinite inqͥt usq
huc. & ad petrũ qui ꝑcusserat. ẽuer¬
te ait gladiũ tuũ in locũ suũ Nem¬
pe auod ait satis ẽ. uł sinite usq
bue. hoc dat intelligi quod sibi cõ¬
placuerit ante aduentũ suũ. usq
illuc usus gladii. quomͦ usi stͣ eo
duodecim illi. de qͥb nc̃ sermo est.
uidices pͥmi. iã autẽ sibi ñ placer&.
ut uterent᷑ illo. immo rec̃derent
& ƿenitꝰ deponerent eũ udices illi
nouissimi. c̃tenti meliori gladio.
qui iã uenerat. qui iã datus erat.
quod est ipsũ uerbũ đi. ꝓinde sic̃
laudabiliter materialẽ illi gla¬
diũ demiserunt omĩno quia iam
ñ erat necessarius. ita nimirũ isti
laudabilit᷑ illo usi st̃. qͥa te̾ erat
necessarius. ne uidelic& pͥus radye
bona perir&. quã uenir& fructus eiꝰ.

Expanded text:
udicantes duodecim tribus Israel, ecce gladii duo hic, statim hujusmodi gladios eis interdixit, ait enim: « satis est. » Itaque continuo cum percuteret unus ex illis gladio: « Sinite, inquit, usque huc, et ad Petrum, qui percusserat: Converte, ait, gladium tuum in locum suum. Nempe quod ait Satis est, vel Sinite usque huc, hoc dat intelligi, quod sibi complacuerit ante adventum suum usque illuc usus gladii, quomodo usi sunt eo duodecim illi, de quibus nunc sermo est, iudices primi, iam autem sibi non placeret, ut uterentur illo, immo reconderent et penitus deponerent eum iudices illi novissimi contenti meliori gladio, qui iam venerat, qui iam datus erat, quod est ipsum verbum dei. Proinde sicut laudabiliter materialem illi gladium demiserunt omnino, quia iam non erat necessarius, ita nimirum isti laudabiliter illo usi sunt, quia tunc erat necessarius, ne videlicet prius radix bona periret, quam veniret fructu
Abbreviated transcription (Latin):
eniͣ neemias tẽplũ & altare ȩdifi¬
cauit. iã qͥppe illud ȩdificauerat᷑
dua zorobabel & sac̾dos ihesus
filiꝰ iosedech. anteꝗͣ muteretur
neemias a rege ꝑsidis. s muros
ciuitatis iste reȩdificauit. Cũ
gͥ ita dicunt. quando neemias
ȩdificato tẽplo et altari obtu¬
lit sacͥficia. sub audit᷑ ꝓmuroꝵ
ꝑ acta ȩdificatione. ꝓcul dubio
hȩc intͣpositio edificato tẽplo &
altari. cõmendatio ẽ tẽpli sepe
clicti. qͦd solũ illud scm atq legi¬
timũ fuerit. cuiꝰ in altari & an¬
te babyloniã captiuitate᷑ ignis
iste ꝑpetuus extitit. et pꝰ capti¬
uitatẽ tanto miraculo recupe¬
ratꝰ est. qͦd uere intͣ cȩteras aue¬
toritates testimonioꝵ qͥbꝰ tẽplũ
illud fuisse c̾̃stat illustratu. mag¬
nũ atq p̾clarũ fuit. Quale enim
fuit ligna & sacͥficia suꝑ imposi¬
ta. itẽq lapides magnos aqua ꝑ¬
fundi. magnũq de c̃trario ele¬
mento igne̾ accendi. Ad eandẽ

Expanded text:
templum et altare ędificavit – iam quippe illud ędificaverunt dux Zorobabel et sacerdos Iesus, filius Iosedech, antequam mitteretur Neemias a rege Persidis –, sed muros civitatis iste reędificavit. Cum igitur ita dicunt: Quando Neemias ędificato templo et altari obtulit sacrificia, subauditur pro murorum peracta ędificatione procul dubio hęc interpositio ędificato templo et altari commendatidicti, quod solum illud sanctum atque legitimum fuerit, cujus in altari et ante Babylonicam captivitatem ignis iste perpetuus exstitit, et post captivitatem tanto miraculo recuperatus est, quod vere inter caeteras auctoritates testimoniorum, quibus templum illud fuisse constat illustratum, magnum atque praeclarum fuit. Quale enim fuit, ligna et sacrificia superimposita, itemque lapides magnos aqua perfundi, magnumque de contrario elemento ignem accendi? Ad eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
derandũ gͦ quomͦ dicant. frequen¬
tate dies scenophegiȩ. sub uingen¬
tes m̃sis chasleu. qͥ apud illos eͣ men¬
sis nonꝰ. uidelicet ab apͥli. apud¬
romanos autẽ decẽb̾ dr̃. eo qͦd a
martio sit decimꝰ. Aliã sine dubio
scenophegiã illis indicunt. pͣter
illã quã ex qͦ lex data ẽ celebrare
c̃sueuerant. ut idelicet dñ ipsi
inm̃se chasleti encenia faciunt
in iherosolimis idẽ sollẽpnia de¬
dicationis uel purificationis
tẽpli. celebrent etiã illi ꝑ egip¬
tũ purificatione̾ eande̾ nonsicut
encenia quȩ ad tẽplũ utiq illoꝵ
ñ ꝑtinent. s sic̃ scenophegiã. Po¬
namꝰ iã huiꝰ rei de scriptura ipsa
docum̃ tũ Qua die autẽ in qͥt
tẽplũ ab alienigenis pollutũ fu¬
erat. c̃tigit eadẽ die purgati¬
onẽ fieri. uicesima & qͥnta m̃sis¬

Expanded text:
derandum ergo, quomodo dicant: « Frequenderandum ergo, quomodo dicant: « Frequentate dies scenopegiae, » subjungentes « mensis Casleu, » qui apud illos est mensis monus, videlicet ab ApRomanos autem december dicitur, eo quod a martio sit decimus. Aliam sine dubio scenophegiam illis indicunt preter illam, quam, ex quo lex data est, celebrare consueverant, ut videlicet dum ipsi in mense casleu encin Hierosolymis, id est solemnia dedicationis vel purificationis templi. Celebrent etiam illi per Aegyptum purificationem eamdem, non sicut Encaenia, quae ad templum utique illorum non pertinent, sed sicut scenopegiam. Ponamus jam hujus rei de Scriptura ipsa documentum. « Qua die autem, inquit, templum ab alienigenis pollutum fuerat, contigit eadem die purificatione
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificatũ. Hac re animadũsa. non
miraberis cur scãm t̾ra dicant
hoc mͦ. ex qͦ recessit iason a scã t̾ra
Deinde cũ subiungt᷑ et orauimꝰ ad
dñm et exauditi sumꝰ. & obtulimus
sacͥficiũ et similagine̾ & accendi¬
mꝰ lucernas & ꝓposuimꝰ panes. cunc¬
ta hȩc dicta sic recte accipimꝰ tã¬
quã firmissimas defensiones pͥui¬
legii legitimi ꝓ tẽplo iã dicto qͦd
erat iherosolimis. qͦd ipsoꝵ qͥ tẽplo
illi deseruiebant fuerit uel e̾ẽ debu¬
erit. sacͥficia offerre. panes ꝓponere.
& hȩc faciendo eraudiri illie.ñ in
tẽplo montis garizun. ñ intẽꝑbo
ehopoleos. quȩ tẽpla erant emulati.¬
mplius autẽ huc spectat .xiiii.¬
Aid qͦo sequit᷑. Et nc̃ frequentate di¬
es scenophegiȩ iñsis chasleu. Sceno¬
phegia festiuitas tab̾naculoꝵ erat.
et hȩc celebrababat᷑ ab illo popło
mense septimo qͥ apud illos theseri
apud nos autẽ october dr̃. Consi¬

Expanded text:
aedificatum. Hac re animadversa, non aedificatum. Hac re animadversa, non miraberis, cum sanctam terram dicant, hoc modo, ex quo recessit Jason a sancta terra. Deinde cum subjungunt: « Et oravimus ad num et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes, cuncta hęc dicta sic recte accipimus tamquam firmissimas defensiones privilegii legitimi pro templo iam dicto, quod erat Iherosolimis; quod ipsorum, qui templo ilii deserviebant, fuerit vel esse debuerit sacrificia offerre, panes proponere et hęc faciendo exaudiri illic, non in templo montis Garizim, non in templo Elyopoleos, quę templa erant emulatimplius autem huc spectat id quod sequitur: « Et nunc frequentate dies scenopegiae mensis Casleu . » Scenopegia festivitas tabernaculorum erat, et haec celebrabatur ab illo populo mense septimo, qui apud illos Theseri, apud nos October dicitur. Consi
Abbreviated transcription (Latin):
unocentẽ. ante recessũ aute̾ uel
apostasiam eiꝰ scã ciuitas in om̃i
pace habitabat᷑. & ipsi reges ac pͥn¬
cipes locũ sũ mo honore dignũ
ducebant. et tẽplũ maximis mu¬
neribus illustrabant.
emorit᷑ tenendũ id qͦd iã supͣ dixi¬
Amꝰ. totã libri uel scripturȩ huiꝰ se¬
riẽ spectare atq intendere adihero¬
solimȩ ciuitatis uenerationẽ. tẽpliq
qͦd erat inea dignitatẽ et honore̾ sin¬
gularẽ. simulq causa scienda quã
itidẽ supͣ diximꝰ. qr mouebant eos
tẽpla ẽtra legẽ facta ubi e̾e ñ de¬
bebant. ad illiꝰ tẽpli similitudinẽ
Templũ illud scm̃. sacͥficia illo in
tẽplo celebrata. scã e̾e̾ et legituna.
ciuitatẽ ihrłm scãm e̾e̾ ubiq scrip¬
tura libri huiꝰ tota intentione
declamat. ut dignũ ẽ. udelicet
ad destruendã tẽploꝵ ad ulterinoꝵ
fiduciã. quoꝵ alterũ in monte ga¬
rizim alterũ inegiptũ fuerat

Expanded text:
innocentem; ante recessum autem vel innocentem; ante recessum autem vel apostasiam eius sancta civitas in omni pace habitabatur et ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducebant et templum maximis muneribus illustrabant.emoriter tenendum id, quod iam supra diximus, totam libri vel scripturę huius seriem spectare atque intendere ad Iherosolimę civitatis venerationem templique, quod erat in ea, dignitatem et honorem singularem; simulque causa scienda, quam itidem supra diximus , quia movebant eos templa contra legem facta, ubi esse non debebant ad illius templi similitudinem. Templum illud sanctum, sacrificia illo in templo celebrata sancta esse et legitima, civitatem Iherusalem sanctam esse ubique scriptura libri huius tota intedeclamat, ut dignum est, videlicet, ad destruendam templorum adulterorum fiduciam, quorum alterum in monte Garizim, alterum in Aegypto fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ andronicꝰ menelai rogatiunt᷑¬
fecit. iason inquã impiꝰ et ñ sacer¬
dos. s ab impio rege fr̃i c̃tra fas
suꝑ positꝰ a scã tͣra recessit. Quomͦ
recessit: Primũ mente uolens.
deinde etiã corꝑpe inuitꝰ ac pro¬
fugus. Cũ enĩ illi rex ambienti
et pecunias offerenti annuisset.
& obtinusset pͥncipatũ. stati
ad gentilẽ ritũ c̾tribules suos
transferre cȩpit. Ita incipiens.
nmirũ tota m̃te at̾ra scã et
regno recessit. deinde cũ in malis
ꝓfitiens. multas euuũ strages de¬
disset. finẽ insidiarũ suarũ c̃susi¬
onẽ cępit. & ꝓfugꝰ abut in ama¬
inteꝰ regionẽ. ad ultimũ in exiti¬
ũ sui om̃ibꝰ odiosus ut refuga
leguͣ & erecrabilis. ut patͥȩ & ci¬
uiũ hostis megiptũ extrusus atq
inde lacedemonas ꝓfectꝰ. tandẽ
abiectꝰ ẽ insepultꝰ. ł & qͦ inqui unt
talis ille iazon ita recessit. portas
succendert᷑. & effudert̃ sanguine̾

Expanded text:
quem Andronicus Menelai rogatu interquem Andronicus Menelai rogatu interfecit –, Iason, inquam, impius et non sacerdos, sed ab impio rege fratri contra fas superpositus a sancta terra recessit. Quomodo recessit? Primum mente volens, deinde etiam corpore invitus ac profugus. Cum enim ille rex ambienti et pecunias promittenti annuisset et obtinuisset principatum, statim ad gentilem ritum contribules suos transferre cępit. Ita incipiens, nimirum tota mente a terra sancta et regno recessit; deinde cum in malis proficiens multas civium strages dedisset, finem insidiarum suarum confusionem cępit et profugus abiit in Amanithen regionem, ad ultimum in exitium sui omnibus odiosus ut refuga legum et exsecrabilis, ut patrię et civium hostis in Ęgyptum extrusus atque inde Lacedemonas profectus tandem abiectus est insepultus. Ex quo, inquiunt, talis ille Iason ita recessit, portas succenderunt et effuderunt sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
dã tradiditis. istud dĩ phanũ in
planitie᷑ deducã. et altare effo¬
diã. et tẽplũ hoc libopat᷑ c̃secͣbo
Illo blasphemo nichanore ꝑ emp¬
to et dõ cęli collaudato qͥ locuͣ
suũ in c̾taminatũ c̾seruauit.
habitoq cõmuni c̃silio atq de¬
creto ut nullo mͦ dies illa absq
annua celebritare ꝑ transeat. nos
inquiunt uidei scripsimꝰ uob̃. qͥ &
ipsi debetis e̾e uidei ñ solũ gente.
s & fide habrahȩ. atq fidelis darid.
ad qͦs repromissio facta et ẽfirmata
ẽ in loco quẽ ds̃ elegit. hoce̾ in ihe¬
rosolimis. scripsimꝰ inquã uob̾ intͥ¬
bulatione & impetu qͥ suꝑ uenit
nob̾ in istis annis. Quȩ fuit illa
tͥbulatio. uelqͥs fuit ille impetus.
Exqͦ recessit iason a scã tͣra et regno.
portas suecenderunt. et effudert᷑
sangͥnẽ innocente̾. Sic̃ iã longe su¬
ꝑius diximꝰ. hoc fuit initiũ doloꝵ
qͦd iason qͥ et ihesus dictꝰ fuerat
patͥo nomine fr̃ onẏȩ pontificis

Expanded text:
adideritis, istud dei phanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo. Illo blasphemo Nicanore perempto et deo cęli collaudato, qui locum suum incontaminatum conservavit, habitoque communi consilio atque decreto, ut nullo modo dies illa absque annua celebritate pertranseat, nos, inquiunt Iudei, scripsimus vobis, qui et ipsi debetis esse Iudei, non solum gente sed et fide Abrahę atque fidelis David, ad quos repromissio facta et confirmata est in loco, quem deus elegit, hoc est in Iherosolimis, scripsimus, inquam, vobis in tribulatione et impetu, quę supervenit nobis in istis annis. Quę fuit illa tribulatio vel quis fuit ille impetus? Ex quo recessit Iason a sancta terra et regno, portas succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem. Sicinitium dolorum, quod Iason – qui et Ihesus dictus fuerat patrio nomine, frater Onię pontificis,
Abbreviated transcription (Latin):
& in eo cͣtutati st̃ eũ. ita ut om̃i¬
bus ignotꝰ e̾et locus. Quid illoꝵ
fidi c̃tẽplatione pulchrius: Ig¬
ne̾ moriente᷑ qͥ nutͥri nͥ poterat.
qͥ ubi nutret᷑ ñ habebat. illi re¬
suscitandũ cõmisert᷑. in qͦ e spes
pesurrectionis mortuoꝵ Nec
eos fefellit spes. Iuomͦ x.uiiii.
icuit do ut mitteret᷑ neȩ mias
arege ꝑsidis. nepotes sac̾dotũ illoꝵ
qͥ absconderant misit ad reqͥren
dũ ignẽ. et sic̃ narrauert᷑ nob̾
ñ inuenert᷑ igne̾ s a qua crassã.
& cętͣa S anifesta narratio. ma¬
nifestũ diuinȩ ꝓuisionis ĩditiu.
multuꝰq ꝑtinens ad causã sepedicꝰ¬
tã & sẽꝑ memoria tenendã. qua
& pulchrę littera hȩc recitauit.
dicendosio. Et die ignis qͥ datꝰ est

Expanded text:
et in eo contutati sunt eum, ita ut omniet in eo contutati sunt eum, ita ut omnibus ignotus esset locus . » Quid illorum fidei contemplatione pulchrius? ignem morientem qui nutriri non poterat, qui ubi nutriretur non habebat, illi resuscitandum commiserunt, in quo est species resurrectionis mortuorum. Nec eos fefellit spes. Quomodo? CAPUT cuit Deo, ut mitteretur Nehemias a rege Persidis, nepotes sacerdotum illorum qui absconderadum ignem; et sicut narraverunt nobis, non invenerunt ignem sed aquam crassam et cetera. Manifesta narratio, manifestum divinę provisionis indicium multumque pertinens ad causam sepe dictam et semper memoria tenendam, quam et pulchre littera hęc recitavit dicendo sic: Et d
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplũ. scmq altare qͦd tanti pͥ¬
uilegii munꝰ haberet. quale u¬
tiq in illo emulo tẽplo egipti.
nec fuit nec ẽe debuit. Illud
obserriari potuit. ut nuͣ quam
deficeret ignis in altari usq ad
tẽꝑa babyloniȩ captiuitatis.
tis eatenꝰ exsurrexerint. nͥ tan¬
tȩ fuer̾t. ut necessario extingue¬
ret᷑ ille ignis. nec eniͣ ante na¬
bugodonos or rege babylonis
ulla usꝗͣ scriptura memorat. ta¬
le qͥppiã euenisse. ut ignis ille
nutriri uel custodiri nͣ potue¬
rit. Ubi autẽ & tẽplũ destruc¬
tũ. et ciuitas igne chaldaico ex¬
usta fuit. quomͦ uel in qͦ sacerdos
curare posset ne deficeret ignis
ille in altari fecert᷑ gͥ qͦd potu¬
ert᷑. fidẽ. et spẽ habentes ad dm̃.
scđm littere huiꝰ sensũ mani¬
festũ. Cũ inꝑsidẽ ducerentur
patres nr̃i. sac̃dotes qͥ tunt dei
cultores erant. acceptũ igne̾ de
altari. occulte abscondert᷑ in ual¬
le. ribi erat putexs altꝰ siccus.

Expanded text:
templum sanctumque altare, quod tanti prtemplum sanctumque altare, quod tanti privilegii munus haberet, quale utique in illo ęmulo templo Ęgypti nec fuit nec esse debuit. Illud observari potuit, ut numquam deficeret ignis in altari usque ad tempora babylonicę captivitatis, tes eatenus exsurrexerint, non tantę fuerunt, ut necessario exstingueretur ille ignis, nec enim ante Nabuchodonosor regem Babylonis ulla usquam scriptura memorat tale quidpiam evenisse, ut ignis ille nutriri vel custodiri non potuerit. Ubi autem et templum destructum et civitas igni Chaldeorum exusta fuit, quomodo vel in quo sacerdos curare posset, ne deficeret ignis ille in altari? Fecerunt igitur, quod potuerunt, fidem et spem habentes in deum secundum littere huius sensum manifestum: Cum in Persidem ducerentur patres nostri, sacerdotes, qui tunc dei cultores erant, act in valle, ubi erat puteus altus siccus,
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ. ad olebit adipes pacificoꝵ
Ignis ẽ iste ꝑpetuus. qͥ nũꝗͣ defici¬
et in altari. Unde aute̾ iste ig¬
nis tã diligent᷑ nutͥendus. ñ al¬
teriꝰ s sac̾dotis cura et diligen¬
tia ne deficeret custodiendus
fuerat datꝰ. siue acceptꝰ. Ab ipso
dño. nimiru̾ magno et euiden¬
ti miraculo Uncto naͣq tab̾¬
naculo. ritu quoq sacerdotii.
atq sacͥficioꝵ uixta p̾ceptũ dñi
ordinato. hodie inqͥt moysesdnͣs
apparebit uob̾. Itẽ. facite. & appa¬
rebit uob̾ gła eiꝰ. Subinde seqͥt᷑.
Ingressi aute moyses et aaron
tab̾naculũ testimonii. et dein¬
ceps egressi benedixert᷑ populo
Apparuitq gła dñi. om̃i mul¬
titudini. Et ecce ignis egressus
a dño. deuorauit holocaustũ. &
adipes qͥ erant suꝑ altare. Hoc
cũ uudissent tͣbȩ. laudauerunt
dñm. ruentes infacies suas. Dig¬
nus gͥ ignis que̾ sac̾dos nutͥret.
qͥq de altari deficere nuqua
deberet. et dignꝰ locus. dignu᷑

Expanded text:
desuper adolebit adipes pacificorum. desuper adolebit adipes pacificorum. Ignis est iste perpetuus, qui numquam deficiet in altari. Unde autem iste ignis tam diligenter nutriendus non alterius, sed sacerdotis cura et diligentia, ne deficeret custodiendus, fuerat datus sive acceptus? Ab ipso domino nimirum magno et evidenti miraculo. Uncto namque tabernaculo ritu quoque sacerdotii atque sacrificiorum iuxta preceptum domini ordinato: Hodie, inquit Moyses, dominus apparebit vobis. Item: Facite et apparebit vobis gloria eius. Subinde sequitur: Ingressi autem Moyses et Aaron tabernacula testimonii et deinceps egressi benedixerunt populo apparuitque gloria domini omni multitudini; et ecce ignis egressus a domino devoravit holocaustum et adipes, qui erant super altare. Hoc cum vidissent turbę, laudaverunt dominum ruentes in facies suas. Dignus igitur ignis, quem sacerdos nutriret, quique de altari deficere numquam deberet, et dignus locus, dignum
Abbreviated transcription (Latin):
illud. et quãuis ꝓpt᷑ peccata in habi¬
tantiũ in t̾dũ acciderit circa lo¬
cũ despectio. ñ tam̃ impune abi
inqͥunt. quando neȩmias ȩdisica¬
to tẽplo et altari. obtulit sacͥficia.
satis manifesta ẽ. meliꝰq placet. si
lect oris memoriȩ ñ desit causa
uel intentio quã diximꝰ. scilieet
hȩc om̃a tendere ad defendends
pͥuilegiũ. ad testificandã digni¬
tatẽ singularẽ sc̃ẽ ciuitatis &
tẽpli. euiꝰ ad similitudinẽ factu
fuerat qͦd fieri ñ debuerat. tẽplũ
int̾ra egipti. I gnis nãq qͥ taliter
datꝰ e̾. magnũ & memorabile illi
tẽplo legitime scĩtatis testimoni¬
um ẽ. Et qͥdẽ narratiosicut iam
diximꝰ manifesta ẽ. ueruntam᷑
ꝓptͣ simplitiores de ipso igne al¬
taris aliqͥd dicendũ est. x. uiii.
gnis inqͥt dñs ad moysen in alta¬
ri sẽꝑ ardebit. que nutͥet sacer¬
os. subitiens mane ligna ꝑ singu¬
los dies. Et imposito holocausto

Expanded text:
illud; et, quamvis propter peccata inhabiillud; et, quamvis propter peccata inhabitantium interdum acciderit circa locum despectio, non tamen impune abirinquiunt, quando Nehemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia, satis manifesta est meliusque 616 placet, si lectoris memoriae non desit causa vel intentio, quam diximus, scilicet, haec omnia tendere ad defendendum privilegium, ad testificandam dignitatem singularem sanctę civitatis et templi, cuius ad similitudinem factum fuerat, quod fieri non debuerat, templum in terra Ęgypti. Ignis namque, qui taliter datus est, magnum et memorabile illi templo legitimę sanctitatis testimonium est. Et quidem narratio sicut iam diximus manifesta est, verumtamen propter simpliciores de ipso igne altaris aliquid dicendum est. 18.nis, inquit dominus ad Moysen, in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos subiciens mane ligna per singulos dies. Et imposito holocausto
Abbreviated transcription (Latin):
Iã suꝑiꝰ dicrimꝰ qͥs ille fuerit rex
antiochꝰ. nec rursus dicere pi¬
get. qr ipse fuit de qͦ circa finẽ
libri machabeoꝵ pͥmi narratio
cepta. s ñ c̾sũmata ẽ. quomͦ cͣtra
sẏmone̾ et c̃tra iohannẽ hircanũ
multa mala gesserit. quomͦ ut
iosephꝰ narrat eunde̾ hircantĩ in
ciuitate inclusũ. septẽ aciebꝰ cir¬
cumdedit. eosq uehem̃t᷑ afflixe¬
rit. Qualit᷑ iste interierit. hic
scripture locus manifestꝰ expͥmit.
qr cũ inꝑside e̾e̾t dua ipse et cũ
ipso immensus exercitꝰ. cecidit
in tẽplo naneȩ. c̃silio deceptꝰ sacer¬
dotis naneȩ. Per omia inqͥunt be¬
nedictꝰ ds qͥ tradidit impios. Ista
quoq gratulatio de impioꝵ inte¬
pitu ad cõmendationẽ spectat
loci scĩ. et eiꝰ cuiꝰ inegipto simili¬
tudinẽ fecerant tẽpli dĩ. qͦd ue¬
re solũ illuo som̃ deberet habe¬
ri. in qͦ totiens apparuerit mani¬
festa quedã dĩ uirtꝰ uindictas
exigens de his qͥcũq in honorassent

Expanded text:
Iam superius diximus, quis ille fuerit rex Antiochus, nec rursus dicere piget, quia ipse fuit, de quo circa finem primi Machabeorum libri narratio cepta sed non consummata est, quomodo contra Symonem et contra Iohannem Hyrcanum multa mala gesserit, quomodo ut Iosephus narrat eundem Hyrcanum in civitate inclusum septem aciebus circumdederit eosque vehementer afflixerit. Qualiter iste interierit, hic scripturę locus manifestius exprimit, quia cum in Perside esset dux ipse et cum ipso immensus exercitus cecidit in templo Naneę consilio deceptus sacerdotis Naneę. Per omnia, inquiunt, benedictus quoque gratulatio de impiorum interitu ad commendationem spectat loci sancti, et ejus, cujus in Aegypto similitudinem fecerant, templi Dei, quod vere solum illud sanctum deberet haberi, in quo toties apparuerit manifesta quaedam Dei virtus, vindictas exigens de his, quicunque inhonorassent
Abbreviated transcription (Latin):
ationis tã ueris. locũ x .x.¬
Uelectũ tẽplũ scm̃ atq legitimũ.
decertantes ñ potiusse illos hab̾e
int̾ra egipti. s haberi iniheroso¬
limis. ñ nichil sibi de e̾e sentie¬
bant. qr uidelicet tab̾naculũ &
archã. & altare incensi qͦd fȩcit
moyses ñ habebant. Profecto emu¬
lis ipsoꝵ scilicet uideis habentibꝰ
siũ inegipto tẽplũ hoc uidebat᷑.
qͦd gła magna translata fuiss ai̾e¬
rosolimis. tãꝗͣ ratio nulla ẽet uel
ẽe posset alia. sufficiens ad cõmen¬
dandã uel p̾ferendã dignitate᷑
tẽpli iherosolunttani. qmͣ non ha¬
berent illa insignia. tab̃naculũ
& archã & altare incensi. Suꝑ
isto quasi głȩ detͥm̃to c̃solantur

Expanded text:
ationibus tam veris locum ationibus tam veris locum electum, templum sanctum atque legitimum decertantes non potuisse illos habere in terra Ęgypti, sed haberi in Iherosolimis, nonnihil sibi deesse sentiebant, quia videlicet tabernaculum et arcam et altare incensi, quod fecit Moyses, non habebant. Profecto emulis ipsorum scilicet Iudeis habentibus suum in Ęgypto templum hoc videbatur, quod gloria magna translata fuisset a Iherosolimis, tamquam ratio nulla esset vel esse posset alia sufficiens ad commendandam vel preferendam dignitatem templi iherosolimitani, quoniam non haberent illa insignia tabernaculum et arcam et altare incensi. Super isto quasi glorię detrimento consolantur
Abbreviated transcription (Latin):
tienti. Sufficit nc̃. ẽtine manum
tuã. Irat autẽ angłs dñi iuxta
areã areuna iebusei. Uenit autẽ
Gad ad dauid in die illa. & dicc̾ei.
Ascoende. c̃stitue d̾no altare in a¬
rea areuna iebusei. At illi mę
gipto immolabant. Ulide gͥ quã
subtilit᷑. quã moderate cͣueni¬
ant illos et arguant ut legis pͣua¬
ricatores. ex illa oratione nee miȩ
dictũ ita recensentes. c̃stituę po¬
płm tuũ in loco sc̃o tuo. sic̾ dixit
moẏses. numirũ locũ di scm̃ ihe¬
rosolimis e̾e uolentes. c̃tra curtis
electionẽ locꝰ in egipto p̃sũptus.
sc̃s utiq e̾e̾ ñ posset. Diẽ illũ siue
sacͥficiũ illud appellauit neemi¬
as. neptͥar. qͦd intͣp̃tat᷑ purisicatio.
quȩ alia uel alteriꝰ rationis erat
quã purificatio m̃sis chasleui.
de qͣ supͣ diximꝰ. quã appellabant
purificationẽ tẽpli. istã uͦ diẽ i¬
nas qͥuidelicet dies cuiꝰ m̃sis quotꝰ
fuerit ñ oportuit illis amunti¬
ari. qi sciebant & olĩ celebrauerat¬

Expanded text:
tienti: Sufficit nunc, contine manum tuam. Erat autem angelus domini iuxta aream Areuna Iebusei. Venit autem Gad ad David in die illa et dixit ei: Ascende, constitue domino altare in area Areuna Iebusei. At illi in Ęgypto immolabant Vide igitur, quam subtiliter, quam moderate conveniant illos et arguant ut legis prevaricatores ex illa oratione Neemię dictum ita recensentes: Constitue populum tuum in loco sancto suo, sicut dixit Moyses, nimirum locum dei sanctum Iherosolimis esse volentes, contra cuius electionem locus in Ęgypto presumptus sanctus utique esse non posset. Diem illum sive sacrificium illud appellavit Neemias nepthar, quod interpretatur purificatio, quę alia vel alterius rationis erat quam purificatio mensis casleu, de qua supra diximus, quam appellabant purificationem templi, istam vero diem ignis; qui videlicet dies cuius mensis quotus fuerit, non oportuit illis annuntiari, quia sciebant et olim celebravera
Abbreviated transcription (Latin):
ptolomei phila delphi. qͥ lege̾ per
septuaginta int̾pͣtes sibi fecit
int̾pͣtari. magistros udeos habe¬
re õsueuerant reges egipti XUI.
De magnis inquiunt periculis
a dõ lib̾ati. magnifice gr̃as agi¬
mus ipsi. ut pote qͥ adu̾stis talẽ
regẽ dimicauimꝰ. Ipse eniͣ ebul¬
lire fecit de ꝑside eos qͥ pugna¬
uert᷑ c̃tra seãm ciuitatẽ. Alide
quomͦ scđ̾m intentionẽ quam
diximꝰ ꝓcedant dicta uenerabi¬
lia. scãm t̾rã scãm ciuitatẽ pro¬
nuntiantia qͥ uidelicet pulchri
sermonis ornatꝰ ab huiꝰ modi pͥn¬
cipio usq ad finẽ fere ꝑ om̃e li¬
bri corpꝰ seruat᷑. sine dubio c̃t᷑
emulationes illoꝵ qͥ alibi contra
legẽ uolebant hab̾e tẽplũ. uel
fuisse tͣrã. scãm ciuitatẽ. scm̃ lo

Expanded text:
Ptolomaei Philadelphi, qui legem per Ptolomaei Philadelphi, qui legem per septuaginta interpretes sibi fecit interpretari, magistros Judaeos habere consueverant reges Aegypti. De magnis, inquiunt, periculis a deo liberaus magnifice gratias agimus ipsi, utpote qui adversus talem regem dimicavimus. Ipse enim ebullire fecit de Perside eos, qui pugnaverunt contra sanctam civitatem. Vide quomodo secundum intentionem, quam diximus, procedant dicta venerabilia sanctam terram, sanctam civitatem pronuntiantia, qui videlicet pulchri sermonis ornatus ab huiusmodi principio usque ad finem fere per omne libri corpus servatur, sine dubio contra emulationes illorum, qui alibi contra legem volebant habere templum vel fuisse terram, sanctam civitatem, s
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotũ. etꝰ is qͥ in egipto st̃ ideis.
Nom̃ qͥppe senatꝰ udicialis inten¬
tionis signũ ẽ. Porro qͥs ille uidas
fuerit ñ facile ex historiis potest
agnosci nͥ forte ille sit uidas es¬
seus genere qͥ sub illis tẽꝑibꝰ exti¬
tit. qͥ ut ait iosephꝰ nũꝗͣ in his quȩ
pͣdixit m̃titꝰ ẽ. Similit̾ qͥs ille
aristobolus magister ꝑtolomei
fuerit ñ facile reperit᷑ exchisto¬
riis. nͥ qr cũ dicunt qͥ ẽ de genere
christoꝵ sac̃dotũ quẽpiã signifi¬
cant fuisse dẽ posteris uel cogna¬
tis onyȩ supͣ memorati qͥ cũ esset
filiꝰ symonis pontificis quasi
auctoritate pontificali cũ patͦ¬
oinno ꝓphetici pconii. nimiruꝰ
male intellecti tẽplũ ȩdisicaue¬
rat in t̾ra ȩgipti. Aristobolus iste
aliqͥs erat ex illiꝰ onyȩ cognatis uel
posteris. eratq magister ptolomei
regis philometoris. Nec miruͣ
regis ȩgiptii. qr udelicet adiebꝰ

Expanded text:
sacerdotum, et his, quisacerdotum, et his, qui» Nomen quippe senatus judicialis intentionis est signum. Porro quis ille Judas fuerit, non facile ex historiis potest agnosci, nisi forte ille sit Judas Essaeus genere, qui sub illis temporibus exstitit; qui, ut ait Josephus, nunquam in his quae praedixit mentitus est. Similiter quis iste Aristobulus magister Ptolomaei fuerit, non facile reperitur ex historiis, nisi quod eum dicunt, « qui est de genere christorum sacerdotum, » quempiam significant fuisse de posteris vel cognatis Oniae supra memorati, qui cum esset filius Simonis pontificis, quasi auctoritate pontificali cum patrocinio prophetici praeconii nimirum male intellecti, templum aedificaverat in terra Aegypti. Aristobulus iste aliquis erat ex illius Oniae cognatis vel posteris, eratque magister Ptolomaei regis Philometoris. Nec mirum, regis Aegyptii, quia videlicet, a diebus
Abbreviated transcription (Latin):
no. deinde anno centesimo octoge¬
simo octauo. Per hoc qͦd semel &
iterũ scripsert᷑ annis decẽ et noue̾
intͣ utrasq uices in tͣiectis. illud
dat᷑ intelligi qͦd ad pͥmã uicẽ ñ ob¬
tẽperauerint. ut pote qͥ tẽplum
aliud habentes qͦd ut supͣ dictũ ẽ
scđm ysaiȩ uaticiniuꝰ se c̃struxris¬
se iactabant. tẽplũ illud qͦd erat
in iherosolimis nͣ ad se ꝑtinere uo¬
lebant. atq idcirco festiuitatẽ
dedicationis uel purificationis
illiꝰ susciꝑe detrectabant. Proinde
notandũ. qͦd pͥma amonitione
sequens aliquantulũ acrior fuit.
Nã pͥma uice salutatio tã dulcis
e᷑. ut animadũti potest ꝑ id quod
dicunt fr̃ibꝰ udeis. fr̃es iudei. &
bene faciat uob̾ ds̃ et meminerit
testam̃ti sui. & cetͣa. in scđa uͦ fra¬
tͣni nominis. de est dulcedo dicit᷑q
popłs qͥ ẽ iherosolimis & inidea.
adiecto quasi cũ suꝑcilio. senatꝰq
et iudas. aristobolo magistro pto¬
lomei regis. qͥ ẽ de genere christoꝵ

Expanded text:
ogesimo octavo. Per hoc, quod semel et iterum scripserunt annis decem et novem inter utrasque vices interiectis, illud datur intelligi, quod ad primam vicem non obtemperaverint, utpote qui templum aliud habentes, quod ut supra dictum est secundum Ysaię vaticinium se construxisse iactabant, templum illud, quod erat in Iherosolimis, non ad se pertinere volebant atque idcirco festivitatem dedicationis vel purificationis illius suscipere detrectabant. Proinde notandum, quod prima admonitione sequens aliquantulum acrior sit. Nam prima vice salutatio tam dulcis est, ut animadverti potest per id, quod dicunt fratribus Iudeis fratres Iudei: Et benefaciat vobis deus et meminerit testamenti sui et cętera; in secunda vero fraterni nominis deest dulcedo diciturque populus, qui est Iherosolimis et in Iudea, adiecto quasi cum supercilio: Senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptholomei regis, qui est de genere cristorum
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾q illudẽ notandũ. Et c̃grega
disꝑsioneꝰ nr᷑am. et c̾stitue popłm
tiũ. in loco scõ tuo. sic̃ dico̾ moyses.
Quomͦ enĩ dix̾ moyses: Cũ inqͥt
suerit cͣstitutꝰ rex. ñ multi plicabit
sibi equos. nec reducet popłm in
ȩgiptũ. eqͥtatꝰ numero subleuatꝰ.
pͣsertĩ cũ dñs p̾ceperit uob. utue¬
quaquã ampliꝰ ꝑ eande̾ uiã reuer¬
tamini. At illi inegiptũ fuerant
reu̾si. Itẽ dia̾ moyses. Non fatietis
ita dño dõ uro. s ad locũ quẽ ele¬

Expanded text:
illud est notandum: Et congrega dispersionem nostram et constitue populum tuum in loco sancto tuo, sicut dixit Moyses. Quomodo enim dixit Moyses? Cum, inquit, fuerit constitutus rex, non multiplicabit sibi equos nec reducet populum in Ęgyptum equitatus numero sublevatus, presertim cum dominus preceperit vobis, ut nequaquam amplius per eandem viam revertamini. At illi in Ęgyptum fuerant reversi. Item dixit Moyses: Non facietis ita domino deo vestro, sed ad locum, quem ele
Abbreviated transcription (Latin):
celebrat᷑. celebrate m̃se nono istam
quoq festiuitatẽ purificationis
tẽpli. quȩ inde purificatio drͣ. qr
c̃taminatũ fuerat tẽplu ab alieni¬
genis machabeus autẽ et qͥ cũ illo
erant. dño se ꝓtegente. tẽplũ qͥde
& ciuitatẽ recepit. aras autẽ quas
alienigene ꝑ plateas exstruxerant.
itẽq delubra demolitꝰ ẽꝰ. & purga¬
to tẽplo aliud altare fecert᷑. et ob¬
tulert᷑ sacͥficia. et incensũ. et lu

Expanded text:
celebratur, celebrate mense nono istam celebratur, celebrate mense nono istam quoque festivitatem purificationis templi, quę inde purificatio dicitur, quia contaminatum fuerat templum ab alienigenis. Machabeus autem et qui cum illo erant domino se protegente templum quidem et civitatem recepit, aras autem, quas alienigenę per plateas exstruxerant, itemque delubra demolitus est, et purgato templo aliud altare fecerunt et obtulerunt sacrificia et ince
Abbreviated transcription (Latin):
recordantes qͦd ante modicũ tẽ¬
poris diẽ sollẽpne tab̾naculoꝵ in
montibꝰ et speluntis more bestiarũ
egerant. Propt᷑ qͦd ramos & thyr¬
sos iurides et palmas p̃ferebant.
ei qͥ ꝓsperauit mundare locum¬
suũ. Et decreuert cõmuni p̾cepto
et decreto uniu̾sȩ genti uideoꝵ om¬
nibꝰ annis agere dies istos. Manifeste
dicit qr diebꝰ octo egert᷑ in modũ
tab̾naculoꝵ. causãq reddit. cur non
in modũ pͥscȩ dedicationis quã fecit
Salomon s in modũ egerint tab̾na¬
culoꝵ quę festiuitas agebat᷑ ut ia̾
dictũ ẽ m̃se septimo ꝓptͣ aliã ratio¬
nẽ Quȩ illa causaẽ. Recorlan
tesait qͦd ante modicũ tẽꝑis diem
sollẽpne̾ tab̾naculoꝵ in montibꝰ &
spelunois more bestiarũ egerint
Claret gͥ qͥd dioant et nc̃ frequenta¬
te dies scenophegiȩ. m̃sis chasleu. Idẽ
eniꝰ ẽ. acsi dicant. In modũ sceno¬
phegiȩ idẽ festiuitatis tab̾naculoꝵ
quȩ excausa antiqua mͣse septimo

Expanded text:
dantes quod ante modicum temporis diem sollemnem tabernaculorum in montibus more bestiarum egerant propter quod tyrsos et ramos virides et palmas praeferebant ei qui prosperasuum. Et decreverunt communi precepto et decreto universę genti Iudeonim omnibus annis agere dies istos. Manifeste dicit, quia diebus octo egerunt in modum tabernaculorum causamque reddit, cur non in modum priscę dedicationis, quam fecit Salomon, sed in modum egerint tabernaculorum, quę festivitas agebatur ut iam dictum est mense septimo propter aliam rationem. Quę illa caustes, ait, quod ante modicum temporis diem solemnem tabernaculorum in montibus et speluncis more bestiarum egerint. Claret igitur, quid dicant: Et nunc frequentate dies scenophegię mensis casleu. Idem enim est acsi dicant: in modum scenophegię, id est festivitatis tabernaculorum, quę ex causa antiqua mense septimo
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ra egipti. quale dñs ꝑ isaiã ñ
mandauit. nec incor eiꝰ ascendit.
Suꝑ hac re rec̾ciliet᷑ auint uob̾.¬
laliter p̃misso exordio quo xii.¬
manifeste beniuolentia quere¬
batꝰ fr̾um. qͥ erant ꝑ egiptũ qua¬
tinꝰ beni uoli attenti et docilessi¬
erent ad audiendũ. seqͥt᷑ narratio
Regnante demetrio anno cente¬
simo & seragesimo nono. nos ui¬
dei scripsimꝰ uob̾ intribulatio¬
ne et impetu qͥ suꝑuenit nobis¬

Expanded text:
in terra Ęgypti, quale dominus per Ysaiam non in terra Ęgypti, quale dominus per Ysaiam non mandavit nec in cor eius ascendit. Super hac re reconcilietur, aiunt, vobaliter premisso exordio, quo manifeste benevolentia querebatur fratrum, qui erant per Ęgyptum, quatenus benivoli, attenti et dociles fierent ad audiendum, sequitur narratio. Regnante Demetrio anno centesimo et sexagesimo nono, nos Iudei scripsimus vobis in tribulatione et impetu
Abbreviated transcription (Latin):
Pxaudiat orationes ur̃as et rec̾ci¬
liet᷑ uob̃. nec uos deserat in tẽꝑe
malo. Et nc̃ hic sumꝰ orantes pro
uob̾. Quomꝰ debuit fr̾na caritas.
ita salutauit. et inp̾cata ẽ fr̃ibꝰ
suis iudeis. quoꝵ utiq eor ñ fue¬
rat ad aꝑtũ in lege et inp̃ceptis
dñi. dicentes. et nc̃ hic sumꝰ oran¬
tes ꝓ uob̾. Si enĩ cor ad aꝑtũ ha¬
nequa quã fecissent qͦd erat c̾tra
legẽ et c̃tra pͣceptũ dñi. ut edifi¬
carent tẽplũ et altare interra
egipti. clauso corde. et auribus
male ad aꝑtis ad illã isaiȩ ꝓphe¬
tiã. et erit altare dñi in medio
t̾rȩ egipti. Hoc naͣq faciendo.
p̾uaricatores se c̃stituerant legis
dictũ fuerat. filĩ qͦq pͣuaricator
popłi tui extollent᷑. ut impleant
uisionẽ et corruant. Id circo
dicunt. et rec̃liet᷑ uob̾. et nc̃ hic su¬
mꝰ orantes ꝓ uob̃. subaudiendũq eͣ
qr pͣuaricatores uel filii pͣuaricatoꝵ
estis. faciendo uel habendo tẽplũ

Expanded text:
cilietur vobis nec vos deserat in tempore malo. Et nunc hic sumus orantes pro vobis. Quomodo debuit fraterna caritas, ita salutavit et imprecata est fratribus suis Iudeis, quorum utique cor non fuerat adapertum in lege et in preceptis domini. Dicentes: Et nunc hic sumus orantes pro vobis. Si enim cor adanequaquam fecissent quod erat contra legem et contra praeceptum Domini, ut aedificarent templum, et altare in terra Aegypti, clauso corde et auribus male adapertis ad illam Isaiae prophetiam: « Et erit altare Domini in medio terrae Aegypti . » Hoc namque faciendo praevariatores se constituerant legis dictum fuerat: « Filii quoque praevaricatorum populi tui extollentur, ut impleant visionem, et corruant . » Idcirco dicunt: « Et reconcilietur vobis, et nunc hic sumus orantes pro vobis, subaudiendumque est: quia prevaricatores vel filii prevaricatorum estis faciendo vel habendo templum
Abbreviated transcription (Latin):
is animaduersis. simul appenđe
potes qualis ista salutatio sit Be¬
Ne faoiat uob̾ as. et meminerit
testam̃ti sui. qͦd ad abrahã. et ssaac.
et iacob locutꝰ ẽ seruoꝵ suoꝵ fide

Expanded text:
is animadversis simul appendere potes, qualis ista salutatio sit: « Benefaciat vobis Deus, et meminerit testamenti sui, quod ad Abraham, Isaac et Jacob locutus est servoru
Abbreviated transcription (Latin):
uel mutatũ fuerit altare. Qod sie¬
uenisset. multo ãpliꝰ mirari posses.
homieide. immo parricide tantũ
licuisse ut religionis caput ide̾ al¬
tare ipse poneret. cui xpͣs uel in qͦ
dĩ filiꝰ homo factꝰ. dõ patri protinus
cũ hostiis legalibꝰ p̃sentari deberet.
Hȩc breuit᷑ de tẽplo dicta sint. ut iã
uideat prudens laudator uidicior
dĩ qr pret̾ causas alias ꝓpt̾ quastẽ¬
plũ ulud manere ñ debuit. ista qͦq
causa nocere potuit. ut ñ qͦmͦcũq
s nimis male nimio cũ fragore
quẽ totꝰ orbis audunt caderet. qͦd
ille fubricauit hominũ hostis. inimi¬
ciis dĩ. Nc̃ ad susceptũ sermo redeat
pyopheticȩ ueritatis capitulum.

Expanded text:
vel mutatum fuerit altare. Quod si evel mutatum fuerit altare. Quod si evenisset, multo amplius mirari possis homicidę immo parricidę tantum licuisse, ut religionis caput, id est altare, ipse poneret, cui Christus vel in quo ded filius homo factus deo patri protinus cum hostiis legalibus presentari deberet. Hęc breviter de templo dicta sint, ut iam videat prudens laudator iudiciorum dei, quia preter causas alias, propter quas templum illud manere non debuit, ista quoque causa nocere potuit, ut non quomodocumque, sed nimis male, nimio cum fragore, quem totus orbis audivit, caderet, quod ille fabricavit hominum hostis, inimicus dei. Nunc ad susceptum sermo redeat prophetice veritatis capitulum.
Abbreviated transcription (Latin):
manu dñi adme. ut intelligerẽ
uniũsa oꝑa exẽplaris. Qđ illũ
di ostensionẽ uidisse arbitrem᷑.
ut diceret᷑ ei qͦmͦ dictũ ẽ et moy¬
si de faciendo tab̾naculo. inspice
et fac scđ̾m exẽplar qͦd tͥ in mon¬
te monstraui Salomon quoq
aurũ et argentũ ñ exrapinis.
s ex dono dĩ habuit. Nũ qͥd talibꝰ
ac tantis. herodes nebulo sese
conferre debuit. xui.
peccatori ñ debuit adulari. Sꝰ
inprudens leticia cõpletus est.
et pͥmũ qͥdẽ ꝓceleritate do̾ gra¬
tias agebat. deinde de alacrita¬
te regis quã in dedicatione ha¬
buit laudibꝰ extollebat. Meri¬
to gͥ risus ed in fletũ. et gandiũ
uerti debuit in merorẽ. Ue¬
runtam̃ sciendũ. qr licet hero¬
des mutauerit parietes. et spec¬
tandos pro sua gła magnos con¬
gesserit lapides. qͦs admirari pote¬
rant discipuli qͦꝙ rp̃i dicentes.
magister aspice quales lapides. &
quales structure. ñ tam̃ depositũ

Expanded text:
manu Domini ad me, ut intelligerem manu Domini ad me, ut intelligerem universa opera exemplaris. Quod illum di ostensionem vidisse arbitremur, ut diceretur ei, quomodo dictum est et Moysi de faciendo tabernaculo: Inspice et fac secundum exemplar, quod tibi in monte monstravi? Salomon quoque aurum et argentum non ex rapinis, sed ex dei dono habuit. Numquid talibus ac tantis Herodes nebulo sese conferre debuit? 16. peccatori non debuit adulari, sed imprudens laetitia completus est, et primum quidem pro celeritate Deo gratias agebat, deinde de alacritate regis, quam in dedicatione habuit laudibus extollebat. Merito igitur risus eorum in fletum, et gaudium verti debuit in moerorem. Verumtamen sciendum quia licet Herodes mutaverit parietes, et spectandos pro sua gloria magnos congesserit lapides, quos admirari poterant discipuli quoque Christi, dicentes: « Magister, aspice, quales lapides et quales structurę, non tamen depositum
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ qͥ om̃iũ rerũ dñi existunt.
cur ñ studemꝰ relictũ necessitate
seruitutis tẽꝑe  corrigere. et
integrũ dõ p̃bere. ꝓbeneficiis eiꝰ
in meo regno collatis. Hec dicens
ꝓperauit. tẽplũq in uno anno &
m̃sibꝰ qͥnq ꝑ actũ ẽ. Nonne homo
ille immo bestia sic loquens. &
sic ꝓperant̾ faciens darid fideli &
pacifico salomoni regibꝰ legitimis
regibꝰ de tͥbu uida sese c̾ferre aut
etiã p̃serre c̃tendit. At ille uide¬
licet fidelis dauid nulli quic quã
rapuit. nec de rapinis domũ no¬
mini dñi ȩdificari instituit. sed
ecce ego inquit inpauꝑtaticn la
mea p̾para impensas domꝰ dñi. au¬
ri talenta centũ milia & argenti
mille milia. ęris uꝰ et ferri ñ est
pondus. uuncit᷑ enĩ numerꝰ mag¬
nitudine. ligna et lapides p̃para¬
iii. ad uniu̾sa impendia. łȩc di¬
cens. etiã dedi salomoni filio meo
descriptionẽ tẽpli. & cuiꝰq operis

Expanded text:
norum, qui omnium rerum domini existunt, norum, qui omnium rerum domini existunt, cur non studemus relictum necessitate servitutis tempore opus corrigere et integrum Deo prebere pro beneficiis eius in meo regno collatis? hec dicens properavit templumque in uno anno et mensibus quinque peractum est. Nonne homo ille, immo bestia, sic loquens et sic properanter faciens, David fideli et pacifico Salemoni regibus legitimis, regibus de tribu Iuda, sese conferre aut etiam preferre contendit? At ille, videlicet fidelis David, nulli quicquam rapuit nec de rapinis domum nomini Domini edificari instituit, sed: Ecce, ego, inquit, in paupertacula mea paravi impensas domus Domini, auri talenta C milia et argenti mille milia, eris vero et ferri non est pondus, vincitur enim numerus magnitudine, ligna et lapides preparavi ad universa impendia. hec dicens etiam dedit Salemoni filio suo descriptionem templi et cuiusque operis
Abbreviated transcription (Latin):
recuperabilit᷑ e̾e ext̾minatũ. Hocꝰ
inter ĩ dictũ sit. qͦd tẽ libanꝰ cacde
cȩpit. quando herodes tẽplũ uetꝰ
deposuit. et aliud c̃didit maiꝰ quide
et duplũ quã fecerant filii trans¬
migrationis. sed hoc fȩcit glori
am. querens suã ñ dei .x u.¬
Dene inquit nostis qͦd istud marimo
õ tẽplũ nr̃i patres ȩdificauert᷑.
cũ de babẏlonia remeassent. et qr
de sunt ei ad magnitudinẽ in altũ
cubiti seraginta. scd̾m instar illiꝰ
qͦd salomon ẽstruxrerat. Nemo nes¬
ligentiã pietatis parentũ nr̃oꝵ ac¬
cusat. Non culpa illoꝵ factũ est
breuiis tẽplũ. s eynꝰ. et darius.
huiꝰ modi m̾sura ȩdificationis fi¬
eri p̃cepert᷑. Ar̃i patres et paren
Subsecutꝰ et hoc ait. Nc̃ antẽ qmͣ
nutu dĩ pͥncipatui meo pax lar¬
ga c̾cessa ẽ. et diuitiarũ possessio
et multitudo redituũ. et qͦd ma¬
ximũ ẽ amicitiȩ. fauorq roma¬

Expanded text:
recuperabiliter esse exterminatum. Hoc recuperabiliter esse exterminatum. Hoc interim dictum sit, quod tunc libanus cadere cępit, quando Herodes templum vetus deposuit et aliud condidit maius quidem et duplum quam fecerant filii transmigratam querens suam non Dei. Bene, inquit, nostis, quod istud maximo Deo templum nostri patres edificaverunt, cum de Babilonia remeassent, et quia desunt ei ad magnitudinem in altum cubiti sexaginta secundum instar illius, quod Salemon construxerat, nemo negligentiam pietatis patrum nostrorum accusat. Non culpa illorum factum est brevius templum, sed Cyrus et Darius huiusmodi mensuram edificationis fieri preceperunt. 'Nostri patres et parentSubsecutus et hoc ait: Nunc autem quoniam nutu Dei principatui meo pax larga concessa est et divitiarum possessio et multitudo redituum et, quod maximum est, amicitiae favorque Roma