comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuam pecuiam acceꝑat sol¬
uenda in longinqmͣ pͥum¬
ciam post menses tres eam¬
ꝙ ibi dari stiplanti spopon¬
dit. ⁊ post paucos dies rome
testato cͥreditori dixit eam
dedrat. quesitũ ÷ cum inte¬
gram sũmam qua stiplone
obligatus ẽ o̾btulit ane̾o lo
comquo soluenda promis¬
sa ẽ sua die integra peti poss¬

Expanded text:
at sol‹u›endam in longinqua prouincia per menses tres eamque ibi dari stipulanti spopondisset, post paucos dies Romae testato creditori dixit paradederat. quaesitum est, cum in integrum summam, qua stipulatione obligatus est, optulerit, an eo loco, in quo soluenda promissa est, sua die integra peti poss
Abbreviated transcription (Latin):
sũpͣscriptã nõ reꝑasset m̾ces
nec naigasset de hac tͣiuit¬
ate reddet unũsam Aͣtinuo
p̃etuiam qiͣ ꝑfcõ nauigio et
prestaret sumptus om̃s p̃se¬
qñtibꝰ eam petiũam ut ĩ ur¬
bem romam eãm deportarẽt
ti sticho ẜuolucu ticũ ꝓmis¬
it calimachus. s cũ ant̃e di¬
em suprascͥptam ẜ ꝯuencicẽ

Expanded text:
scriptam non reparasset merces nec enauigasset de ea ciuitate, redderet uniuersam continuo pecuniam quasi perfecto nauigio et praestaret sumptus omnes prosequentibus eam pecuniam, ut in urbem Romam eam deportarent: ti Sticho seruo Lucii Titii promisit Callimachus. et cum ante idus supra scriptas secun
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quia sepulcri sit. nõ solũ is lo¬
cus q recipiat huatr̃em. Set om̃e
molati agi põsse. ¶Si ĩs qui denũ¬
ciauit se opus fcũrũ ꝯfestim opꝰ
fec̾it clam fecisse nõ inelli slami
si post tp̃c. uidebr clam fecisse

Expanded text:
ri sit non solum is locus, qui recipiat humationem, sed omne violati agi posse. Si is, qui denuntiaverit se opus facturum, confestim opus fecerit, clam fecisse non intellegitur: nam si post tempus, videbitur clam fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
peti pͦot̾. utiq quam diuutr¬
umꝙ ẽ. ¶Actio u̾o in obli¬
gatõine aut ꝑsone. aut rei
fit ¶ Persone cum micħ aut
ticio stipillor ¶ Rei. tũ micħ
.x. aut ticio hoĩem stipulor
ubi queritur an ip̃o uire fi¬
at libratio hoĩe soluto titio¬
¶ Srita stipłatus sim si fund
nõ dedris .c. dare spondes. So¬
la .c. in stipiltone sunt. fundꝰ
am manumiserit. sĩs prius¬
qmͣ suꝑ eo promissor Sueni¬
retur decesserit. nõ tenetũ᷑
nõ cĩ per eũ stetisse iudetur

Expanded text:
peti potest, utique quamdiu utrumque est. Accessio uero in obligatione aut personae aut rei fit. personae, cum mihi aut Titio stipulor. rei, cum mihi decem aut Titio hominem stipulor: ubi quaeritur, an ipso iure fiat liberatio homine soluto Titio. Si ita stipulatus sim: 'si fundum non dederis, centum dare spondes?' sola centum in stipulatione sunt, in am manumiserit et is, priusquam super eo promissor conveniretur, decesserit, non tenetur: non enim per eum stetisse videtur
Abbreviated transcription (Latin):
int̾esse queras utrum aliquiꝰ
obligetur. an aliquis libretur
ubi de obligando queritur. ꝓ¬
⁊  pensiores ẽẽ debrenos si henꝰ
octasionem ad negandum uͥ

Expanded text:
interesse, quaeras, utrum aliquis obligetur an aliquis liberetur: ubi de obligando quaeritur, propensiores esse debere nos, si habeamus occasionem, ad negandum: u
Abbreviated transcription (Latin):
quo tp̃r sit locupletior tr̃r qͥuo agĩ
inspicitur. aut si  exceptio doli ma¬
li oppoĩta ei noceat. tp̃c qͤlio agitur
spectatur. plane ut sceuola aiebat
erit quã nccio de suo erat empt¬
Curus. nã hoc ip̃o q nõ ẽ paupior ⁊¬
ftũs: locupletior ẽ. sic inifilio fa
putabat macedoianũ cessare siiͣ
nccͣias causas filiꝰam mutuã pec¬
tĩan accepit ⁊ eam p̾dibrit

Expanded text:
sit locupletior, tempus quo agitur inspicitur: et ut exceptio doli mali posita ei noceat, tempus quo agitur spectatur. Plane, ut Scaevola aiebat, t, quam necessario de suo erat empturus: nam hoc ipso, quo non est pauperior factus, locupletior est. sic et in filio familias putabat Macedonianum cessare, si in necessarias causas filius mutuam pecuniam acceperit et eam perdiderit
Abbreviated transcription (Latin):
dese audeat qudelitatẽ tims
eoꝵ ꝗd scopͥulos inte fecerũt
hãc ie presides exeq solet̃ gra¬
uit̾ us ad penã capitis qr et ip̃a
res mortẽ cominat᷑. ¶n egipt̃¬

Expanded text:
dere audeat crudelitatem timens eorum qui scopelismon fecerunt. hanc rem praesides exequi solent grauiter usque ad poenam capitis, quia et ipsa res mortem comminatur. 10 I
Abbreviated transcription (Latin):
apd se depoĩta nsus ẽ. alit̾ atq acc¬
epit si existumat senõ ĩuito dnõ id
face̾ furti nõ tenet s nec depoĩti ul¬
lo modo tenebr ꝯmodati an ten¬
catirin cuipa existimatõ erit id est

Expanded text:
apud se deposita usus est aliter atque accepit, si existimauit se non inuito domino id facere, furti non tenetur. sed nec depositi ullo modo tenebitur: commodati an teneatur, in culpa aestimatio erit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ascꝑsit. obeam rem qd ip̃ius
manu ascꝑtũ est. minꝰ libr sit S
ubrtas ei ex fidei cõmssi cã prẽs¬
seqrlam eẽ hun senatus ꝯ sulti ꝙͣ
scꝑturã. na ẜuos cũ dñis sus parẽt
ncc̃itate potestatis ext̾usari. Simͣ

Expanded text:
it, ob eam rem, quod ipsius manu adscriptum est, minus liber sit: sed libertas ei ex fideicommissi causa praessequendam esse huius senatus consulti quam scripturam: nam servos, cum dominis suis parent, necessitate potestatis excus
Abbreviated transcription (Latin):
tolo fec̾ quo minus ad eũ pueĩat¬
S si nicb fet̃ in frautẽ nlieris nõ
eĩ adu̾sus illã ħ excrgitauit an
io nõ denegamo huic actõnes: ꝙ¬
qui sibi ius su testatoris legatu

Expanded text:
dolo fecit, quo minus ad eum perueniat'? sed nihil fecit in fraudem mulieris: non enim aduersus illam hoc excogitauit. an ideo non denegamus huic actiones, qqui sibi iussu testatoris legatum
Abbreviated transcription (Latin):
a cet̾is creditorib nõ seꝑant᷑.
⁊ m̾ito aliud ẽ eĩ creͣdẽ. aluro
depon̾e. si tũ nũumi extent
uendicari eos posse puto a deꝰ¬
positarus ⁊ future eũ qui uẽ¬
dicͣat añ pͥuilegia. ¶ Eor̾u
ratio prior est creditoꝵ quoꝵ

Expanded text:
ceteris creditoribus non separantur, et merito: aliud est enim credere, aliud deponere. si tamen nummi exstent, uindicari eos posse puto a depositariis et futurum eum qui uindicat ante priuilegia. Eorum ratio prior est creditorum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Qp̃.  UUius modi stiplo¬
nes nõ sunt inutiles qdͤ tͥ
ticius debet cũ debitor eẽ de¬
sierit. dare spondes nam ua¬
let sriplo quasi sb quauis.a

Expanded text:
.Huiusmodi stipulationes non sunt inutiles: 'quod tibi Titius debet, cum debitor esse desierit, dare spondes?' nam ualet stipulatio quasi sub quauis a
Abbreviated transcription (Latin):
prietario repmictẽti finctuariꝰ ca¬
neatur denegandã ei fructus pe¬
ticõm iul. scrib. set si fructuarius
de soli uicio quid prestic̾it ius dñii
ad eũ tnͣsferri oportet

Expanded text:
prietario repromittenti fructuarius caueat, denegandam ei fructus petitionem Iulianus scribit. sed si fructuarius de soli uitio quid praestiterit, ius domini ad eum transferri oportet
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit respondi seiũ si a¬
lioqu obligatus uon esset. nõ
propter quocl ea scriptura q̃
proponẽtur interposita sit ob¬
et in eacem affectone circa
me es qua semper fiusti. ex cõ¬
tinenti acceptis litteris mei
ualde me bene ames/ quero
cum ⁊ rem suam distraxit lu¬
tius ticius ⁊ ad eam profectꝰ
sit et ex᷑ eo cum ea sit an ei ex

Expanded text:
 respondit Seium, si alioquin obligatus non esset, non propter quod ea scriptura quae proponeretur interposita sit, obet eadem affectione circa me es, quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis valde me bene ames". quaero, cum et rem suam distraxerit Lucius Titius et ad eam profectus sit et ex eo cum ea sit, an ei ex
Abbreviated transcription (Latin):
ituenda. a tua insula non¬
ab agro tuo. pp quem eams
ula tua facta fi̾t. nam ꝙd¬
intest quat ager sit cuiui
pꝑ ꝓpinquitate posti̾or insu

Expanded text:
uenda a tua insuab agro tuo, propter quem ula tua facta fuerit: nam est, qualis ager sit, cuius propter propinquitatem posterior insu
Abbreviated transcription (Latin):
siua in flumine publico ꝓx¬
ima tuo fundo nata est ea¬
tũa est paulus. ui deamus¬
nehoe falsum sit de ea insu¬
cohet. s uirgultis aut alia
qualz leui mat̾ia ita sustiñ¬
eturin flumiẽ ut solum eiꝰ¬
notangat atꝙ ip̃a mouetũ.¬
hei ꝓpe modum publica at
ip̃ius flumis est insula.¬
¶Dau̾lus. si insula influmiᷤ¬
nenata tua fu̾it. deinte i¬
ter eam insulam hcͣnam ni¬

Expanded text:
nsula in flumine publico ima tuo fundo nata est,tua est. Paulus: uideamushoc falsum sit de ea insused uirgultis aut alia qualibet leui materia ita sustietur in flumine, ut solum ein tangat, atque ipsa mouetpemodum publica atque ipsius fluminis est insulaPaulus: si insula in fluminata tua fuerit, deinde ter eam insulam
Abbreviated transcription (Latin):
sone cepisse nerua filius  .
euis rei uestigiũ temarse.
hus que tra mari celoꝯ capiũ¬
tur.nam hꝑtinus eorum fiu¬
nt qui primo possom. eorimi
apprehenorint. ¶Item belio
capta. ⁊ msula in mari nata
igeme. lapilli. marganite. in
utoribmuente eius fiunt. q
primus eoꝵ possõm nactus
pillus sinc tũtoris anctorita¬
te ndpossunt incipe possidere
quia affectom tenendi nõ ha
corsmenti aliquid in manu
us quid inerua filius et̃ sin de
tutoris auctoritate possidere
incipe posse pupillũ anint. ei
intllem capͣiant. ¶ Siuir

Expanded text:
one coepisse Nerua filius ait eiusque rei uestigium remanere in his, quae terra mari caeloque capiuntur: nam haec protinus eorum fiunt, qui primi possessionem eorum adprehenderint. item bello capta et insula in mari enata et gemmae lapilli margaritae in litoribus inuentae eius fiunt, qui primus eorum possessionem nanctus pupillus sine tutoris auctoritate, non potest incipere possidere, quia affectionem tenendi non habdormienti aliquid in manu us quidem et Nerua filius etiam sine tutoris auctoritate possidere incipere posse pupillum aiunt: eam intellectum capiant. Si uir
Abbreviated transcription (Latin):
ro ꝯsetutus sit ¶ Ei cũius ususf¬
ructus ediũ est. de uicio eanĩte
ediũ cau̾i nõ oportet ⁊ si alias in¬
tinas bat. quia reficiendi ħt fa¬
cultatem/nã quia uiriboniarbi¬
tratu uti debet. reficiendi quoq
potestatẽ ꝯsequitur ergo nec ꝓ¬
prietarius audiri tebet si uelit
sibi tam̃i afructuario ediũ noiẽ
quas uicinas fructuarius hat¬

Expanded text:
Ei, cuius usus fructus aedium est, de uitio earundem aedium caueri non oportet, etsi alias uicinas habeat, quia reficiendi habet facultatem: nam qui uiri boni arbitratu uti deberet, reficiendi quoque potestatem consequitur. ergo nec proprietarius audiri debet, si uelit sibi caueri a fructuario aedium nomine, quas uicinas fructuario ha
Abbreviated transcription (Latin):
pser̃t ea quedat.i opa abeͣgt¬
nt a presite intprale exi̾liũ dan¬
dani ĩdignũ eĩ uidri pot̃. ĩpune
famãd dñm ẜ̃uus ꝓo statuam
pti ẜui actõmã ex edicto iretu¬

Expanded text:
pserunt eam, quae data opera abegit, a praeside in temporale exilium dandam: indignum enim uideri potest impune famandum dominum seruus ad statuam pti serui actionem, quae ex edicto pe
Abbreviated transcription (Latin):
si effectu scelis potiri nõ possunt.
ppuolũtatẽ ꝑnitiose libidĩs ertͣ
ordinẽ pimunt᷑ ¶fit ĩuria ꝯtra
bonos mores. uluiti siquis fimo
cormpto aliq ꝑfud̾it. ceno luto
oblimint aquas purgau̾it fi¬
stulas lacus qd ue aliud ad in¬
quos grauit᷑ aiadũti solet.
Eo pueto stuprũ abͣcto abeo
ul cormpto comite psuasit aut¬
mulierẽ ꝑuellã ue int̾pellau̾it
quidue inpudicitie gracia fe¬
c̾it comũ p̾bũit p̃ciũ ue quo is

Expanded text:
non possunt, propter uoluntatem perniciosae libidinis extra ordinem puniuntur. Fit iniuria contra bonos mores, ueluti si quis fimo corrupto aliquem perfuderit, caeno luto oblin‹i›erit, aquas spurcauerit, fistulas la‹c›us quidu‹e› aliud ad inquos grauiter animaduerti solet. ro stuprum abducto ab eo uel cormulierem aut puellam interpellaverit, quidve impudicitie gratia fecerit, donum prebuerit, pretiumve quo is
Abbreviated transcription (Latin):
uenire yrenarchẽ. ⁊ qd sb̾scripsit᷑
erequi ⁊ si diligent᷑ ac fidelr ħ fe¬
cerit collandand eñ si parũ pru¬
dent᷑ no ex quisitis argum̃tis sĩ¬
plicit᷑̾ dnotare yrenarche minꝰ
retulisse s siquis maligne int̾¬
irgasse aũt nõ dicta retulisse pro

Expanded text:
d scripserit, exsequi: et si diligenter ac fideliter hoc fecerit, conlaudandum eum: si parum prudenter non exquisitis argumentis, simpliciter denotare irenarchen minus rettulisse: sed si quid maligne interrogasse aut non dicta rettulisse pro
Abbreviated transcription (Latin):
maria pena plectitu ꝑuto tam̃
si dolo nõ exibeat. ⁊ exͣ ordinẽ eẽ
dampnand̃. set si neq in tauti¬
onẽ. neꝙ in decreto presidis cer¬
ta qnͣtitas ꝯprerensa est. ac nec
ĩ ht. preses de modo pecͣũie qua
ꝓfetri oporteat statuet¬

Expanded text:
plectitur. puto tamen, si dolo non exhibeat, etiam extra ordinem esse damnandum. sed si neque in cautione neque in decreto praesidis certa quantitas compraehensa est, ac nec habet, praeses de modo pecuniae, quae inferri oporteat, statuet
Abbreviated transcription (Latin):
set si aluis defendat erit nece¬
ssaria sacisdatio. si ip̾e nõpuco
necessaniam sac̃dacõm. ergo
oblata defensione eici pot̾it
interdco rẽddito

Expanded text:
sed si alius defendat, erit necessaria satisdatio, si ipse, non puto necessariam satisdationem. ergo oblata defensione deici poterit interdicto reddito
Abbreviated transcription (Latin):
no denegatur ei interdictũ
uti possidetis quĩ cepit rem
es in tibrim dinisi eent nau¬
fragio ⁊ post tꝑe ertĩti. an dĩ¬
uni in integro meũ fu̾it pid
tp̃c quo erant insi ego amũ
me retine puto. possom non
puto/ nec÷ si le fugitiuo. naiiz
fugitiuus idcuto a nob possi

Expanded text:
n denegatur ei interdictum uti possidetis, qui coepit rem es in Tiberim demersi essent naufragio et post tempus extracti, an dominium in integro fuit per id tempus, quo erant mersi. ego dominium me retineputo, nec est simile fugitiuo: namque fugitiuus idcirco a nobis possi
Abbreviated transcription (Latin):
e̾et testm̃ sũ calicilli sbrepti eẽ
nũciant᷑ul qd dicat᷑ quis thes¬
aurũ inuenisse/ul magmͣ ptu
it̃ minoris ex fiscoꝯpasse uel
tecessicre qui in capitali tͥmie
erat uł et̃ post mortẽ aliquem
ieũ eẽul tomũ destructã eẽ ul
ab accusatoẽ retessĩul litigiosã¬
rem uenũtanul penã fisco ex
contractu priuato debriulad¬
uersus legea ꝯmissũ. fc̃m eẽsin
uonaque soluento nõ sit ip̃o iur

Expanded text:
tamentum siue codicilli subrepti esse nuntiantur: uel quod dicatur quis thensaurum inuenisse: uel magni pretii rem minoris ex fisco comparasse: uel decessisse, qui in capitali crimine esset: uel etiam post mortem aliquem reum esse: uel domum destructam esse: uel ab accusatione recessum: uel rem litigiosam uenumdari: uel poenam fisco ex contractu priuato deberi: uel aduersus leges commissum factum esse.An bona, quae soluendo non sint, ipso iur
Abbreviated transcription (Latin):
mołis accide ut quis rem ali¬
enam aliquo errore deceptus
tanꝙͣ suam uendat forte aut
donet.⁊obid a bone fidei res po¬
ssõre res usucapi possit uelu

Expanded text:
modis accidere, ut quis rem alienam aliquo errore deceptus tamquam suam uendat forte aut donet et ob id a bonae fidei possessore res usucapi possit: uelu
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ꝑsona uł stiplo uires
hat. ul legatum ⁊ puto uen¬
ip̃e marcellus tractat si qui¬
dem adeatur hrlitas omia
adita non sit ut in ꝓprio pa¬
tus fu̾it huic euo relictus

Expanded text:
cuius persona vel stipulatio vires habeat vel legatum. et puto veripse Marcellus tractat, si quidem adeatur hereditas, omnia adita non sit, ut in proptus fuerit huic servo rel
Abbreviated transcription (Latin):
qua m̃te donet./ nam siboc solu̾
egit ut ea sepetur a sius rõnib
⁊n peculio sui sit. manelat eiꝰ¬
dem drũ ꝓprietas. Si uero eomͦ
fiet scc̾ioꝵ cõĩs ꝓ̃ portione qua
um ita ẜuo cõi pectin̾am don¬
asse. ut ꝓprietate suam ma̾ne
uellet. s si exhac pecũia ẜnus
clus coĩs sccioru pro portõne
dnu. nam ⁊ si furtuuis nũmi

Expanded text:
donet. nam si hoc solum egerit, ut ea separetur a suis rationibus et in peculio serui sit, manebit eiusdem domini proprietas: si uero eo mofiet sociorum communis pro portione, quam um ita seruo communi pecuniam donasse, ut proprietatem suam manere uellet. si ex hac pecunia seruus ndus communis sociorum pro portione dominii: nam et si furtiuis n
Abbreviated transcription (Latin):
triaito tñsfert dñium set
ita si uenclit̃o aut aliqua ius¬
ta cainsa precessit ꝓpter quã
tracdicõ scqueretur. ¶Chesau¬
rus est uetus queda deposicõ
pecume. cũius nõ exstat meni¬
oria. utiam dim no hat. sic
Deĩ fit eius qui muen̾it quol
no alt̾ius sitialioqum si quis
aliquidl lucri cansa imetuꝰ

Expanded text:
nium, sed ita, si uenditio aut aliqua iusta causa praecesserit, propter quam traditio sequeretur.Thensaurus est uetus quaedam depositio pecuniae, cuius non exstat memoria, ut iam dominum non habeat: sic enim fit eius qui inuenerit, quod non alterius sit. alioquin si quis aliquid uel lucri causa
Abbreviated transcription (Latin):
ait. adusus filiũfam̃. in repetuli¬
ari neiem clam uidri fetisse. slãq
siscit eũ filiũfam̃. eẽ nõ indetur
enis celandi grã fecisse quẽ cert̾
est nllam sctũ actõm hre ¶Si ex
sccus cõiᷤ fundi unus arbores suct¬
iorit. scrius cũ eo hoc int̾cico exꝑi¬
apud siuiũ amplius relatũ est.
Si mich cesseris ut ex fundo tuo
arbores cedã. deiñ eas alius iii.
aut clam cecidrit mͥ hoc int̾dc̃o
pet̾e. quia egosũ tuius inc̾est. gd
facilius ent admittend̃. Si ate
eni ul ex aliquo gͣtũ hoc ꝯsetut᷑

Expanded text:
ias in re peculiari neminem clam videri fecisse: namque, si scit eum filium familias esse, non videtur eius celandi gratia fecisse, quem certus est nullam secum actionem habere. Si ex sociis communis fundi unus arbores succiderit, socius cum eo hoc interdicto exapud Servium amplius relatum est, si mihi concesseris, ut ex fundo tuo arbores caedam, deinde eas alius vi aut clam ceciderit, mihi hoc interdictum competere, quia ego sim cuius interest: quod facilius erit admittendum, si a te emi vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
L. cũritore cons¬
eatuentobociure utimuri¬
ut prẽt or adͣeaturisꝙ curat¬
orem. curatoresꝙ ꝯstituat¬
exꝯsensu maioris ꝑtis creo¬
itorum uelpreses prouĩcie
si bona distrabenda ĩprouin

Expanded text:
 curatore constuendo hoc iure utimur,ut praetor adeatur isque curatorem curatoresque constituatonsensu maioris partis critorum, uel praeses prouinciae, si bona distrahenda in pro uin
Abbreviated transcription (Latin):
ens u̾mͣ est. quociens quis sci¬
ret. se bona side nõ possidere ⁊
ucri faciendi causa incipet po
possidebit pro possore. ¶S
sicundem a domino em̃it.
incipiet.i pro emptore poai¬
prõhrde possid̾e. ¶ Secampli¬
us si iustam cam habũnt ex¬
istimand se hirlem ul ronoꝵ
possõrez dnõ extitisse. fundũ¬

Expanded text:
ens uerum est, quotiens quis sciret se bona fide non possidere et lucri faciendi causa inciperet ppossidebit pro possessore: sed si eundem a domino emerit, incipiet pro emptore possipro herede possidere. hoc amplius si iustam causam habuerit existimandi se heredem uel bonorum possessorem domino extitisse, fundu
Abbreviated transcription (Latin):
id predium añquam in pot̾a¬
te diũ recleat a hone fidei em¬
ptore usucapitur. quia lex ꝑ¬
tuit longa possõne capi que
ui possessa fuissent. nõ et̃ exꝙͥ
ui quis deiectus fuisset ¶Si
michi gicius a quo fundum
pete uolebam possõm cesserit.
usucipionis cãm iustãm ha¬
beo ¶ Setͥus. a quo exstipla¬
tu fund̃ pet̾e uolebam ceden¬
do michi possõm si soluendi
causa id fecit eo ip̃o eaiciet. ii
fund longo ꝑe capiam ¶Qũi¬
pignori rem dat. usucapit q¬
diires apd̃ creditore est si cre¬
ditoreius posid̃m alu tradide¬
nt interpellabr usucapio. et
quantũ ad usucapione acti¬
net. silĩs est ei. qui quod depo¬
suit. ul comcdauit quos palã
est desm̃e usu cape si comoda.a
ul depoĩta res alu tradita sit

Expanded text:
 etiam antequam in potestate domini redeat, a bonae fidei possessore usucapitur, quia lex Ptuit longa possessione capi, quae vi possessa fuissent, non etiam ex quibus vi quis deiectus fuisset. Si mihi Titius, a quo fundum petere volebam, possessione cesserit, usucapionis causam iustam habebo. sed et is, a quo ex stipulatu fundum petere volebam, cedendo mihi possessione, si solvendi causa id fecerit, eo ipso efficiet, ut fundum longo pignori rem dat, usucapit, quamdiu res apud creditorem est: si creditor eius possessionem alii tradiderit, interpellabitur usucapio: et quantum ad usucapionem attinet, similis est ei qui quid deposuit uel commodauit, quos palam est desinere usucapere, si commodata uel deposita res alii trad
Abbreviated transcription (Latin):
bone sidei emptores. s om̃s q
possitent ex eacã quam usu¬
capio sequi sosẽt. ptũm anͣcul¬
le furtuie usu suum facumt
arbitror. nã ex q̃ua causa quiꝰ
ancillam uisucapet. nisi ler .xii.
tabulaꝵ ulãtiniana obstaret.
ex ea causa nccẽ est ptuĩ usuca¬
pi. si. ipd ẽum ceptus editus
eo tꝑr fu̾it quo fuitua eẽ i¬
atrem ignorabat ¶Qucci nu

Expanded text:
bonae fidei emptores, sed et omnes, qui possident ex ea causa, quam usucapio sequi solet, partum ancillae furtiuae usu suum faciuntarbitror: nam ex qua causa quis ancillam usucaperet, nisi lex duodecim tabularum uel Atinia obstaret, ex ea causa necesse est partum usucapi, si apud eum conceptus et editus eo tempore fuerit, quo furtiuam esse mat
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ ex alus caĩs concessa mt̾im
ꝓpt̾ ea que nr̃a eristimates pos¬
sucapiet et̃ si fla fint eius ex¬
istimatio/. Quod tñ ita inter¬
pretand̾ ẽ ut ꝓbabil error pos¬
sidentis usucapioni nõ obst¬

Expanded text:
 ex aliis causis concessa interim, propter ea, quae nostra existimantes posusucapiet, etiamsi falsa fuerit eius existimatio. quod tamen ita interpretandum est, ut probabilis error possidentis usucapioni non obst
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib ieb sine pena dñi dcõ
auͣdiens eẽ solet. sicuti si do
hoĩem occidere aut furtum
alicui facere seruo uississet
qua rira exlitibus ⁊ conten¬
tõne nata ẽet. aut aliqua ur
uiris retinendi cã fc̃a ẽet. et
ab hus reb fãcinus ab esset.
tunc nõ ꝯuenit pretorẽ. ꝙ si
uus iuissu dñi fetisset. de ea
re in liberũ uidiciũ dare

Expanded text:
omnibus rebus sine poena domino dicto audiens esse solet, sicuti si dominus hominem occidere aut furtum alicui facere seruum iussissetqua rixa ex litibus et contentione nata esset aut aliqua uis iuris retinendi causa facta esset et ab his rebus facinus abesset, tum non conuenit praetorem, quod seruus iussu domini fecisset, de ea re in liberum iudicium dare
Abbreviated transcription (Latin):
fraudatonis cã gesta ext̃ cum eo
ꝗ fraudem non ignosauit. De his
cut atoͬri bonoꝵ. uł ei cui de ea re ac¬
tõem dare oportebit iutra annum
quo ex piundi potestas fu̾it acrõe
pposuit. quo ecc̃o ssuluit creditori¬
fraudis ca fc̃m est. uidenur his u̾b̾
renocari. qͣletumq fu̾it. nam late
ista u̾bi patent. Siue gͦ rem liẽa¬
uit. siue accẽptilatõne. uł pacro

Expanded text:
fraudationis causa gesta erunt cum eo, qui fraudem non ignorauerit, de his curatori bonorum uel ei, cui de ea re actionem dare oportebit, intra annum, quo experiundi potestas fuerit, actionem proposuit, quo edicto consuluit creditorifraudis causa factum est, uidetur his uerbis reuocari, qualecumque fuerit: nam late ista uerba patent. siue ergo rem alienauit siue acceptilatione uel pacto
Abbreviated transcription (Latin):
tatur .R. eam stiplom uti¬
lem eẽ. ita ut in ea stip̃. eoꝵ¬
quap annoꝵ qui añ inple¬
tam ꝯditõm int̾cesseri̾t pr¬
estatõ in id tr̃t collata int¬
elligatur ut siũa eius sit
tal. tũc cũ ticius ꝯsul fcũs
fuĩt ĩ annos singulos et̃
pret̾iti tp̃ris hita rõne dena

Expanded text:
t eam stipulationem utilem esse ita, ut in ea eorum quoque annorum, qui ante impletam condicionem intercesserint, praestatio in id tempus collata intellegatur, ut sententia eius sit talis: tunc cum Titius consul factus fuerit, in annos singulos, etiam praeteriti temporis habita ratione, dena
Abbreviated transcription (French):
spondeo nichominꝰ ualet.
tis auieos spondendo oblig¬
abris. ⁊ ẜuo stipulanti ticio
dũo suolucio. siticio qui idẽ
sit᷑ datursi te spondeas oblig

Expanded text:
spondeo", nihilo minus valet. tis aureos spondendo obligaberis: et servo stipulanti Lucio domino suo, si Titio, qui idem sit, daturum te spondeas, oblig
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.  Nomnibꝰ pretorus sti¬
rator mens stipuletur michi cã.¬
cognita ex ea stipulone acͥtõ ꝯpet.¬
at. Idem e̾ ⁊ cũ institor in ea caus
bonis eius uenditis succurrere

Expanded text:
mnibus praetoriis sticurator meus stipuletur, mihi cacognita ex ea stipulatione actio at. idem est et cum institor in ea causabonis eius uenditis: succurrere
Abbreviated transcription (Latin):
ecanũ est. qd preciba petẽ¬
ti utend ꝯceditur.tam diu
a donatõne eo ꝗd qui donat. sic
dat. ut nõ recĩpiat. qui p̾cario cõs¬
ceclit. sic dat quasi tũc recepturꝰ
cũ sibi libũit pariũ solu̾e. ¶Et
est sile cõmodato. slanr ⁊ qui coͣ¬
modat suam rem sic comodat ũ
nõ faciat rem acͨcipientis. set ut
ei uti re comodata permictat.
illo hes ant c̾olo malo fecisti ut d¬
siñes hre qua de re agitur id illi
restituas. ¶ Hoc incerdictũ resti¬
cutoriũ est. ⁊ naturalem ht in se
nouͣitatem. Namq precanũ reu

Expanded text:
ecarium est, quod precibus petenti utendum conceditur tamdiu, a donatione eo, quod qui donat, sic dat, ne recipiat, at qui precario concedit, sic dat quasi tunc recepturus, cum sibi libuerit precarium soluere.Et est simile commodato: nam et qui commodat rem, sic commodat, ut non faciat rem accipientis, sed ut ei uti re commodata permittat. illo habes aut dolo malo fecisti, ut desineres habere, qua de re agitur, id illi restituas'.Hoc interdictum restitutorium est.Et naturalem habet in se aequitatem, namque precarium reu
Abbreviated transcription (Latin):
qd pretes adhibuit.⁊ inpetͣuit
nt sibi possidere aut uti liceat
rogaius ut ꝑ fund meũ ire ui a¬
gere tibi liceat. ul ut in tectũ ul
iaream ediũ mediarũ stillicid¬
iũ ul tignũ in pietẽ uimissũ has¬

Expanded text:
d preces adhibuit et impetrauit, ut sibi possidere aut uti liceat:rogaueris, ut per fundum meum ire uel agere tibi liceat uel ut in tectum uel in aream aedium ‹m›earum stillicidium uel tignum in parietem immissum ha
Abbreviated transcription (Latin):
an si ita fu̾it int̾sccutus lucius
ticius tem̾e accusasse uidetiu
an calũpmatorẽ ꝓnũciasse uide¬
atur⁊ pap̃ait temitatẽ falcitati¬
atis uesam ꝯtin̾e ⁊ incõsultũ ca¬
lorem calũpnie uicio carere. et

Expanded text:
ita fuerit interlocutus: 'Lucius Titius temere accusasse uidetur', an calumniatorem pronuntiasse uideatur. et Papinianus temeritatem facilitatis ueniam continere et inconsultum calorem calumniae uitio carere
Abbreviated transcription (Latin):
darepot̾ ¶Siplura trimĩa iõeitẽ
intͣulit singuloꝵ debet abolitõe
petẽ. alioqn prout quid omiẜit
ei noĩe senatus ꝯsulti penã paci¬
acur. ¶ accnͣsatõm is intulit qui
prescptone sũmon̾i pot̾at. ut ql¬
adult̾u masculo post .u. annos cõ¬
tinuos ex die ꝯmissi adult̾iiuel
fese post .ui. mẽsesutiles ex die di¬
uorcu an si desiet hosenatus cõ¬
sulti pena plecti dẽbeat. necͦ ne d

Expanded text:
dare potest. Si plura crimina idem eidem intulit, singulorum debet abolitionem petere: alioquin prout quid admiserit, eius nomine senatus consulti poenam patietur. Accusationem is intulit, qui praescriptione summoueri poterat, ut qadulterii masculo post quinque annos cotinuos ex die commissi adulterii uel e post ‹s›ex menses utiles ex die dan, si des‹ti›terit, hoc senatus consulto plecti debet, belle d
Abbreviated transcription (Latin):
uluti siquis pignus prodebito uẽ¬
drorit creditori. euenit eĩut er
uendico tollatur obligõ ł debi¬
ti ¶ Item si pupillo qui sine tu¬
toris aucͣte mutuam peciũam.
aͦccepit legatũ acreditore fu̾it
sb̾ ea ꝯtc̃one. si cam petũiam̃ iu¬
merau̾it in duas causas eiun.¬
uidri nũasse. ⁊ nn debitũ suum
ut infalcroiam ħrdi iputet᷑¬

Expanded text:
luti si quis pignus pro debito uendiderit creditori: euenit enim, ut et ex uendito tollatur obligatio et debiti. item si pupillo, qui sine tutoris auctoritate mutuam pecuniam accepit, legatum a creditore fuerit sub ea condicione, si eam pecuniam numerauerit, in duas causas uideri eum numerasse, et in debitum suum, ut in Falcidiam heredi imputet
Abbreviated transcription (Latin):
ciaria insula fu̾it qua quis deies¬
lud utiq in dubiũ nõ erit. hoc in¬
terclictũ ad res mobiles nõ ꝑtin̾e.
Nam er causa fuitiul ui bonorũ
raptorũ actõne ꝯpetit. pot̾ ⁊ ad er¬
ibend agi. ¶Plane sique res sũt.
ul ĩfunidoul ĩ edib. uñ si quis de¬

Expanded text:
ciaria insula fuerit, qua quis deiecllud utique in dubium non uenit interdictum hoc ad res mobiles non pertinere: nam ex causa furti uel ui bonorum raptorum actio competit: potest et ad exhibendum agi. plane si quae res sint in fundo uel in aedibus, unde quis de
Abbreviated transcription (Latin):
Iħu̾m est. Rectuis eĩ dr in malefi¬
igit᷑. ad ditur aut familia tua de¬
ietit. m̃ itoscͥptũ est in eũ casũ in
quẽ familia tua u tesetit. ¶ Ce¬
terũ si iussĩt. ⁊ ip̃e deiecit. uec gͣna

Expanded text:
um est: rectius enim dicitur in malefiigitur additur 'aut familia tua deiecit', merito scriptum est in eum casum, in quem familia mea ui deiecit. ceterum si iussit, ipse deiecit, nec gra
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ¶ Deietisse aut̾ et̃ is uidetur
qui mandauit ul sussit ut aliqs
deic̾etur. ꝓni eĩ re̾ferre uisũ est suis
manib quis deiciat. an u̾oꝑ aliũ¬
¶Quare si familia ex uolũtate mea¬
teietit. ego uideor deiecisse Quoci¬
ens ue̾rus ꝓturator deiet̾it. cũ utro¬

Expanded text:
cit'.Deiecisse autem etiam is uidetur, qui mandauit uel iussit, ut aliquis deiceretur: parui enim referre uisum est, suis manibus quis deiciat an uero quare et si familia mea ex uoluntate meaecerit, ego uideor deiecisse.Quotiens uerus procurator dei‹e›cerit, cum utro
Abbreviated transcription (Latin):
pruri promiꝰ manussous comiciliũ
aut originẽ secũt ¶Yidua mulier
amissi manti dõmiciliũ ietinet ex¬
emplo clariss mneꝑsone ꝑ maritu
ftẽ s utrũq alus int̾uẽt entib
nuptus ꝑmutat᷑ ¶⁊ Himitipes sũt
ubrtrim eolcto inꝗuo ip̃i domicili

Expanded text:
patroni manumissoris domicilium aut originem sequuntur. Vidua mulier amissi mariti domicilium retinet exemplo clarissimae personae per maritum factae: sed utrumque aliis interuenientibus nuptiis permutatur. Municipes sunt liberti e
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .ł ¶R dine cecurionũ ad tpẽĩ. r¬
motus ⁊ inordinẽ regresꝰ ad ħono¬
ie᷑ exẽplo resegͣati tantotpr nõ ad m¬
utit᷑. qnͣto dignitatecart Si m̃n
utͣitq placuit examĩari quo fri¬
mine dãpnati sũiam huiꝰmoĩ me¬
ruerũt diorib̾i eĩ penis alfectõ
ignominia ulut tnͣsacto nego᷑ pe

Expanded text:
m. Ordine decurionum ad tempus motus et in ordinem regressus ad honorem, exemplo relegati, tanto tempore non admittitur, quanto dignitate caruit. sed in utroque placuit examinari, quo crimine damnati sententiam eiusmodi meruerunt: durioribus etenim poenis affectos ignominia uelut t
Abbreviated transcription (Latin):
aut uanitas fecit. aut manumi¬
ssio aut ãcoptõet pprie qͣuid mũi¬
cipes appellant muneris ꝓticipes rec¬
eptĩ inciuitate nt muia nobcum
dñis: sue cuiusq cinitatis ciues
ut puta canpanos puteolanos
qui ex duobrigitur cãpans parẽ¬
capano. mrẽ puteolana eque mũi¬
ceps capanus est. nisi forte prulio
aliquo mat̾na origocenseat tun
eĩ mĩne origĩs ent muiceps ut pu¬
ta illinẽsib cõcessũ est. ut ꝗ mr̃e ił¬
liensis est. flat eoꝵinũiceps et̃ delꝑ¬
hus hoc id̾ tributũ et ꝯẜuatũ est ce¬
lsus ẽt refert re põrticis exbrificio
pompen magni ꝯpet̾e. ut qui pontit᷑¬
mr̃e natus eẽt. ponticus eẽt. qd̾ b̾nf¬
ciũ aduulgo quesitos solos ꝑtin̾e
quida putat quoꝵ siliam celsus no
probat neqd eĩ debuisse cam ntmil¬
go quesitus mr̃is ꝯtcõm sequeretur
ꝙͣ eĩ aliã originẽ hĩc ht̃ s ad eos qui

Expanded text:
natiuitas facit aut manumissio aut adoptio. Et proprie quidem munippellantur muneris participes, reepti in ciuitate‹m›, ut munera nobiscum suae cuiusque ciuitat‹i›s ciues, ut puta Campanos, Puteolanos. Qui ex duobus igitur Campanis pareCampano, matre Puteolana, aeque ceps Campanus est, nisi forte priuilegio aliquo materna origo censeatur: tunc enim maternae originis erit municeps. ut puta Iliensibus concessum est, ut qui matre Iliensi est, sit eorum municeps. etiam Delhis hoc idem tributum et conseruatum est. Ceam refert Ponticis ex beneficio Pompeii Magni competere, ut qui Pontitre natus esset, Ponticus esset. quod beneficium ad uolgo quaesitos solos pertinere quidam putant. quorum sententiam Celsus non probat: neque enim debuisse caueri, ut uolgo quaesitus matris condicionem sequeretur quam enim aliam originem hic
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ul nõ ydosieũ accepit. ip̃e d qu
sit obst̾rictꝰ. nlła dubitatõ est. pruo
ita demũ obligat᷑. sic̃ et fideuissores
solẽt. s hoc noĩe obligari sẽ nõ so̾lent
ser et eĩ et relatũ est et reptũ est. qrs
ͥam attinet int̾÷ pupill tucores da¬
n. ¶Is quiultra ꝯmeatũ ab ulul¬
tra formã ꝯmeatui datã ad nu¬

Expanded text:
eum acceperit, ipse quidem quin sit obstrictus, nulla dubitatio est: pater uero ita demum obligatur, si et fideiussores solent hoc nomine obligari. sed non solent hoc enim et relatum et rescriptum est, quia am attinet, interest pupillis tutores dari. Is, qui ultra commeatum abest uel ultra formam commeatui datam, ad mu
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃.¶ Oneste sacͣmento salutĩ
data im̾imitas. et̃ in eis cunt¬
atib apd̾ quas incole sũt ualet
nec labefactat᷑ siquis eoꝵ uolũta¬
te sua honorẽ aut munus suscepit
uectĩgalia iprimoi̾oꝵ honera sol¬
lẽpnia. om̃s sustine̾ oportet.

Expanded text:
. Honeste sacramento solutis data immunitas etiam in eis ciuitatibus, apud qu‹a›s incolae sunt, ualet: nec labefactatur, si quis eorum uoluntate sua honorem aut munus susceperit. Uectigalia et patrimoniorum onera sollemnia omnes sustinere oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
grĩ quadã m̃cede renuunatũ re¬
gulũ. Idoq nõ uidri donatõmi se¬
qnͣtis tpris nritã eẽ. Qd̾ si expul¬
sus incostͣtͣus ueĩat ad iudice
ad exẽplũ int̾dci qd fructuario
pponitur defendendꝰ erit. qnͣcco
possõris ꝯstitutus qusũ cenacli

Expanded text:
ri quadam mercede remuneratum Regulum ideoque non uideri donationem sequentis temporis irritam esse. quod si expulsus Nicostratus ueniat ad iudicem, ad exemplum interdicti, quod fructuario proponitur, defendendus erit quasi loco possessoris constitutus qui usum cenaculi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Paͣt ꝗ filie qmͣ hint in potesta¬
te mancipia donanit ⁊ peculiũ
emancipate nõ ademit ex post ft̃o
conacõm uidet᷑ ꝑfetisse ¶ Eui̾sm¬
odi lege d̾poĩta mille de archa.
nt ea ip̃e sol q deposuit tollet aũ
post mortẽ dm̃i eliꝰ seꝑatus non
nidri celebͣtam dõnatom.re ¶ ꝑ¬

Expanded text:
 filiae, quam habuit in potestate, mancipia donauit et peculium emancipatae non ademit, ex post facto donationem uidebatur perfecisse. Eiusmodi lege deposit‹a› in aede arca, ut eam ipse solus qui deposuit tolleret aut post mortem domini Aelius Speratus, non uideri celebratam donationem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. onatores in ocubinã colla¬
tas nõ posse reuocari ꝯuenit. nec.
si. m̃m. int̾ eoscem poste.⁊ fu̾it ⁊¬
tractũ aduritũ recidere q. ãno ieͤ
ualuit an̾ aut̃ marital honoret
affectus pridẽ precesẜit psonis

Expanded text:
. Donationes in concubinam collatas non posse reuocari conuenit nec, si matrimonium inter eosdem postea fuerit contractum, ad irritum reccidere quod ante iure ualuit. an autem maritalis honor et affectio pridem praecesserit, personis
Abbreviated transcription (Latin):
elcqͣntia ⁊ diligẽtia tua meliorẽ¬
tare ĩ illo tenaculo. ecq uti defu¬
ncto regulo ꝯtrou̾siam hitatõĩs
paciebat᷑. incostratꝰ ⁊ cũ de ea re¬
metũ ꝯtuliss diti posse rendri ñ

Expanded text:
entia et diligentia tua meliortare in illo cenaculo eoque uti'. defuncto Regulo controuersiam habitationis patiebatur Nicostratus et cum de ea rem contulisset, dixi po
Abbreviated transcription (Latin):
Tlit. Si pronus ex debita ꝑte
hrs instituat᷑i libtus fi̾dei enus cõ¬
misit ut quid daret. ⁊ ħ stiplanti
fidei missario ꝓmͣisit nõ erit co¬
gentꝰ solue ne ps ex legib u̾et̾u¬
die prõmali debitaminuat᷑ꝰ de

Expanded text:
. Si patronus ex debita parte heres instituatur et libertus fidei eius commisit, ut quid daret, et hoc stipulanti fideicommissario promiserit, non erit cogendus soluere, ne pars ex legibus uerecundiae patronali debita minuatur. De
Abbreviated transcription (Latin):
usus fi̾ns nõ pt̃ libralitas nolẽti
adqͣuiri ¶ Siquis dedrit pecũia
mutuã ticio reddam seio cui do¬
natũ uolebat. demde ticius mor¬
tuo donatore seio dedisse. ꝓponat᷑
mortuũ scu̾t. sũ ignorauit is q
dabat. quia petũia fuit dantis.
s si quid̾ ignorauit mortuũ erit
libratus. si sic mutuã petãm acc¬
epit soluendã seio si at̾ mãdau̾o
tibi ut peciũa ticio des cui cona¬
re uoleba. ⁊ tu ignorãs me mort¬
uũ s fet̾is hebis adu̾sus hrdes me¬
os mat᷑ati accom sisciens nõ heb¬
¶ Sĩquis ẜuo petiña credidrit. de¬
inde is lib ftũs eam exꝓmisit p̃¬
pupillo ꝗ sũ tutoris aucͣte debu̾it
dicend ẽ. si postea tutore actore ꝓ
laturũ nõ eẽ conatõm qr obrem

Expanded text:
usus fueris. Non potest liberalitas nolenti adquiri. Si quis dederit pecuniam mutuam Titio reddendam Seio, cui donatum uolebat, deinde Titius mortuo donatore Seio dedisse proponatumortuu‹m› sciuit siue ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis: sed si quidem ignorauit mortuum, erit liberatus, si sic mutuam pecuniam accepit soluendam Seio. si autem mandauero tibi, ut pecuniam Titio des, cui donare uolebam, et tu ignorans me mortuum hoc feceris, habebis aduersus heredes meos mandati actionem: si sciens, non habebis. Si quis seruo pecuniam crediderit, deinde is liber factus eam expui sine tutoris auctoritate debuerit, dicendum est, si postea tutore auctore platurum, non esse donationem, quia ob rem
Abbreviated transcription (Latin):
st̾m̃ uͤalet. ille eĩ sun retepitiset
si debitorẽ meũ tibi donatõis in¬
tonatõis exteptõe nec ne tractabr
⁊ mens qd̃ debitor exceptõne te
agentẽ repelle nõ pot̃. qui a pinde
Nit qiͣ exactã a debitore meo siimã
tibi donaium. ⁊ tu illam ei crecui¬
dris. Set ⁊ ego siquid petiũe a deb¬
itore meo nõ solute sint. heo adu¬
sus debitorẽ meũ rescissoriã ĩ id
qd supͣ legis mod̾ tib̾i ꝓmisit. ita
ut ĩ reliqũ tñimodo maneat ob¬
ligatus. Sin ant̃ petiũam a debi¬
tore meo exegisti. in hoc qd̾ mod̾
legis excedit. heo ꝯtͣte alcom̃
am ulquid aluid promisit de:
mora sołonis petuie usuras nõ
tebe sũ me eqͥtatis est m̃axiẽ cũ
ĩbone adei aͣtib donatõis spẽs ñ¬

Expanded text:
recepit. Sed si debitorem meum tibi donationis imdonationis exceptione necne, tractabitur. et meus quidem debitor exceptione te agentem repellere non potest, quia perinde sum, quasi exactam a debitore meo summam tibi donauerim et tu illam ei credideris. sed ego, si quidem pecuniae a debitore meo nondum solutae sint, habeo aduersus debitorem meum rescissoriam in id, quod supra legis modum tibi promisit ita, ut in reliquum tantummodo tibi maneat obligatus: sin autem pecunias a debitore meo exegisti, in hoc, quod modum legis excedit, habeo contra am uel quid aliud promisit, de mora solutionis pecuniae usuras non debere, summae aequitatis est, maxime cum in bonae fidei contractibus donationis sp
Abbreviated transcription (Latin):
misit. ille ilłe salutẽ. hospicio illo
ꝙͣ diu uolius utans suꝑloribus
dictis omĩb gratuito. idq te ex
nõlũtate mea face̾ hac epla not̾
tibi facio. quero anhrdes eius

Expanded text:
misit: 'ille illi salutem. hospitio illo quamdiu uolueris utaris superioribus diaetis omnibus gratuito, idque te ex uoluntate mea facere hac epistula notum tibi facio': quaero an heredes eius
Abbreviated transcription (Latin):
¶Spẽs exͣ dotema mr̃e filie noĩe
iro traclitas filie que presens.
fuit donatas. ⁊ ab ea niro tradit
peticõm þre. ul eas recte uendica¬
re qͣd̾ uir cauiss extͣ dotẽ usibuͣs
puelle sibi traditas cũ ea signi¬
ficatc̃e nõ modꝰ donatõis declarẽ
nec ab usu ꝓprietas separet᷑. s pe

Expanded text:
es extra dotem a matre filiae nomine uiro traditas filiae quae praesens fuit donatas et ab ea uiro traditarepetitionem habere uel eas recte uindicare, quod uir cauisset extra dotem usibus puellae sibi traditas, cum ea significatione non modus donationis declaretur nec ab usu proprietas separetur, sed pe
Abbreviated transcription (Latin):
filie sin uiris effecte donauit. cͣre.¬
ditorib hrchitarus filia satͥisfac̾e
debet. ul si hoc mĩme facĩat. ⁊ crecli¬
tores ꝯtͣ prẽm ueĩant coge̾ndam
eam ꝑactõmi prescptis uerb prẽm
aduersus ẽos defentere
nllo iure cogente xeclit᷑.
Did̾am in uire int̾rogatũs nͥ
sibi debere tutoris hr᷑des. Reu
ẽi nõ tnͣsactõmi. set donatõis h u̾ba
ꝯfessus est suã ꝯfessionẽ infirma¬
noꝵ ꝓxiẽ cognate ninẽtis nllam
fuisse ꝯstat. ũm ei q̃ donauit acpꝰ¬
ea iuire p̾torio sũccessit. quĩ adu̾s
bonos mores ⁊ius genciũ festin¬
ass actõnes heclitarias in totimiꝰ¬

Expanded text:
filiae sui iuris effectae donauit: creditoribus hereditariis filia satisfacere debet, uel, si hoc minime faciat et creditores contra patrem ueniant, cogendam eam per actionem praescriptis uerbis patrem aduersus eos defenderenullo iure cogente conceditur. Quidam in iure interrogatus nihil sibi debere tutoris heredes respoenim non transactionem, sed donationis haec uerba n iure confessus est, suam confessionem infirmaoximae cognatae uiuentis nullam fuisse constabat: uerum ei, qui donauit ac postea iure praetorio successit, quoniam aduersus bonos mores et ius gentium festinasset, actiones hereditarias in totum
Abbreviated transcription (Latin):
netuero librum ẽẽ. lib esto. sic est at
sidic̾et aicus si in capitoliũ nõ ascẽ¬
dero libesto. nam ⁊ beres sic institui
prior enira filiũ exposuit. hic sblatꝰ
abalioetlicatus ẽ. noĩe prĩs uocat᷑

Expanded text:
etuero liberum esse, liber esto': sic est atque si diceret: 'Stichus, si in Capitolium non ascendero, liber esto': nam et heres sic institui prior enixa filium exposuit: hic sublatus ab alio educatus est nomine patris uocitatus
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ sisme ũb annuiss. ¶ Non
obligaturqui ita annuit et
ideo recte dictũ est nõ obliga¬
ri pro eo nec fideuissiore qde¬
Siquis simpłr in t̾rogatus¬
uid stm erit᷑ dabo. nõ obliga¬

Expanded text:
si sine uerbis adnuisset. non obligatur, qui ita adnuit: et ideo recte dictum est non obligari pro eo nec fideiussorem quidem.Si quis simpliciter interrogatusillud factum erit, dabo
Abbreviated transcription (Latin):
acom ꝯstrahe possunt nec ab¬
sens quid quonia eraudire¬
se inuicez debent. ¶ Siquis.
igitur ex hus nult stipulari
persuũ presentem stipuletũ
⁊ acqsuret ei ex stiplatu actõ
tem siquis obligari uelit
iureat. ⁊erit qd iussu obliga¬
tus. ¶Qui presens introga

Expanded text:
tionem contrahere possunt: nec absens quidem, quoniam exaudire invicem debent. si quis igitur ex his vult stipulari, per servum praesentem stipuletur, et adquiret ei ex stipulatu actionem. item si quis obligari velit, iubeat et erit quod iussu obligatus. Qui praesens interroga
Abbreviated transcription (Latin):
nis aux̾it. nũquid dubites qn
et insula mei maneat. ⁊ nicħ¬
ominꝰ eius soli qd̾ auii reli¬
quid pars fiat me. Rego qd
relicto amieo maiore qui in¬
ter eam insulam fu̾at. ieum
fundum uicimi qui trans
aumẽ erat aluere cepit int̾
camr⁊ insulam ⁊ funclum
tuũ. inchominꝰ insula tua
manet s alueus qui fuit in¬
teream insulam ⁊ funclum
uitini. meclius cluuidi deb.
itant ꝑs ꝓpriorũ in suic tue¬
sit tua. pars aut̃ agro uicim¬
ꝓprior eius ẽẽ intiligat᷑. inte¬
Nligo enim ut et cũ altera ex¬
alumĩs. desisse insulam esse.¬
̃ set quo facilius ros incellig¬
etur ut agrum qui insula
atum a marito. nec ex re qp¬
pe eius cui donatus est ada¬
ri quicꝙͣ posse. Iul. scribit. ħ¬

Expanded text:
nis fluerat, numquid dubites, quin etiam insula mea maneat et nihilo minus eius soli, quod flumen reliquit, pars fiat mea? rogo, quid relicto alueo maiore, qui inter eam insulam fuerat et eum fundum uicini, qui trans flumen erat, fluere coepit inter eam insulam et fundum tuum, nihilo minus insula tua manet. set alueus, qui fuit inter eam insulam et fundum uicini, medius diuidi debet, ita ut pars propior insulae tuae tua, pars autem propior agro uicini eius esse intellegatur. intellego, ut et cum ex altera aruerit, desisse insulam esse, sed quo facilius res intellegeretur, agrum, qui insul‹aatum a marito nec ex re quidem eius, cui donatus est, adquiri quicquam posse Iulianus scribit:
Abbreviated transcription (Latin):
eam recepit eo ammout ipse¬
eam lucri fac̾et. futũ uid̾ri.
nobis eum ꝯmisisse pleriq ñ
aliter pͣntͣau̾nt eam nr̃am ẽẽ
quam si eam ceꝑimus. quia
multa possunt ut eam no cap¬
iamꝰ. qued uerius est. ¶ Apiuiz
quoq natura fera ẽataq que
in arbore nr̃a ꝯsederint anteꝙͣ
A nob̾ alueo concluclantur.¬

Expanded text:
eam ceperit eo animo, ut ipse lucrifaceret, furtum uideri nobis eum commississe. plerique non aliter putauerunt eam nostram esse, quam si eam ceperimus, quia multa accidere possunt, ut eam non capiamus: quod uerius est. Apium quoque natura fera est: itaque quae in arbore nostra consederint, antequam a nobis alueo concludantur
Abbreviated transcription (Latin):
arnitus ꝑubellũ aiulio tar¬
tino ⁊ iudicante eo flis testiõ¬
nus ꝯspiratõne adusariorũ
⁊testib petiũa corruptis re¬
ligionem iudicis cutũuen¬
tam eẽ. inintegrũ cam resti¬
tueridã. in huerba repsit ex¬
ur plũ libelli dati michi au

Expanded text:
r libellum a Iulio Tartino et indicante eo falsis testinspiratione aduersariorum testibus pecunia corruptis, religionem iudicis circumuentam esse, in integrum causam restituendam in haec uerba rescripsit: 'Exemplum libelli dati mihi
Abbreviated transcription (Latin):
promutendi fierent.
ter ab alt̾o postera die resp¬
reos. ac ne obligatũ quide
inclłigi eũ qui postera die
respondrit cũ actor ad alia
negitia discesẜit. ul ꝓmissor
licet ꝓactis ill reb r̾endrit.
¶Siaticio ⁊ pupillosine tu

Expanded text:
promittendi fierent. ter, alter postera die respreos ac ne obligatum quidem intellegi eum, qui postera die responderat, cum actor ad alia negotia discesserit uel promissor, licet peractis illis rebus responderit. Si a Titio et pupillo sine tu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶sreus ꝓmittẽdi
alt̾rreo ħrs exstit̾it duas ob¬
ligõnes eum sustin̾e dicend
est nam ubi quid altera di¬
ffentia obligõnũ ẽẽ possit.
ut in fideuissore ⁊ mreo prĩ¬

Expanded text:
num. Si reus promittendi altero reo heres extiterit, duas obligationes eum sustinere dicendum est. nam ubi quidem altera differentia obligationum esse possit, ut in fideiussore et reo pri
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝙ eĩ dunde cogendus:
set pot̾it eund ut principalẽ
reum. Itͣem qui fitenissor
tionib ꝯuenire¶Eum tab¬
ul eet ꝯprehensũ illũ. ⁊ illũ
centum aureos scipulatoᷤᷤ
neꝙ adiectũ ita ut duorei
stipulandi ẽent iurilem.
ꝑtem singuli scipulati᷑i

Expanded text:
ue enim diuidere cogendus est, poterit eundem ut principalem reum, item qui fideiussor tionibus conueniret. Cum tabulis esset comprehensum 'illum et illum centum aureos stipulatos' neque adiectum 'ita ut duo rei stipulandi essent', uirilem partem singuli stipul‹a›ti
Abbreviated transcription (Latin):
Alul.i S ẜuoͣ mortis causa
tonatũ sit. uideamꝰ cuiꝰ mors in¬
spici debeat. ut sit licus ꝯcc̃on
mortẽ ante aꝑtas tabulas testĩ
manũissũ ħ donatõ nõ seꝗtur¬

Expanded text:
alium Si servo mortis causa donatum sit, videamus, cuius mors inspici debeat, ut sit locus condictmortem ante apertas tabulas testamenti manumissum haec donatio non sequ
Abbreviated transcription (Latin):
que mortis causa consilioͣ ad titu¬
lũ hret. s tenegari nõ pot̾. mortis
causa ftãm iudri. seq̃tur ut solũ¬
ta priore datõe. qm̃ scia ticio super¬
stes fuit. seqͣns extͣorq̃ri uideat᷑.¬
ticu si cautõm ex ꝯsensu mlieris
in extremis uite ꝯstitutꝰ eman¬
cipato filio quedã sñ ulla dlcõe
redibendi donãsset. ac fr̃es ⁊ cohr¬
des eius boĩs ꝯtribii donatõnes

Expanded text:
quae mortis consilium ac titulum haberet? sed denegari non potest mortis causa factam videri. sequitur, ut soluta priore donatione, quoniam Seia Titio superstes fuit, sequens extorqueri videattii si cautionem ex consensu mulieris in extremis uitae constitutus emancipato filio quaedam sine ulla condicione redhibendi donasset ac fratres et coheredes eius b
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin̾e. qm que lege c̾ta  conaret᷑.¬
⁊ morte insetuta quodã mõ bõĩs
anferũt᷑ spe retinendi ꝑeͣmpta. cũ
aͣnt̃ ꝗ ab solũte donaret nõ tam
mortis cã ꝙͣ moriẽtẽ donare N¬

Expanded text:
tinere, quam quae lege certa donarentur et morte insecuta quodammodo bonis aufer‹r›entur spe retinendi perempta: eum autem, qui absolute donaret, non tam mortis causa quam morientem donare