comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel uos quitã doctoꝵ hominũ talia scriptuiꝰ dilectu.
& aliquid magnũ uos didicisse iactatis. int̾p reci ãtq
hoc: nolo dicere scđm illã ȩternã incõmutabamq
naturam qui solus est ds̃. seil saltẽ scđm animãn e quȩ¬
di & partes eius quos deos eẽ ueros existimatis: partemophus
animȩ mundi. quȩ mare ꝑme at. deũ uob̃ fecisse nc isũ¬
tunum. ut cumq tolerabilioris erroris est. Itane unda nẽ¬
acdlitus ueniens & insalũ rediens duȩ sunt partes mun⁊¬
di. aut duȩ partes animȩ mundi: quis ur̃m ita desipiat.
ut hoc sapiat: cur ergo uob̾ duas deas fecer̃. nisi quia
ꝓuisum est a sapientib maiorib ur̃is. non ut du plures
uos regerent. sedut ea quȩ istis uanitatib & falsitatib
gaudent. plura uos doemonia possiderent:cur autem
illa salatia ꝑ hanc interp̃tationẽ inferiorẽ maris partẽ
qua uiro erat subdita ꝑdidit: Nanq illã modo cũ
refluentẽ fluctum eẽ ꝑhibetis: insuꝑficie posiustis:

Expanded text:
uel uos, qui tam doctorum hominum talia scripta legistis et aliquid magnum uos didicisse iactatis, interpretamini hoc, nolo dicere secundum illam aeternam incommutabilemque naturam, qui solus est Deus; sed saltem secundum animam mundi, et partes ejus, quos deos veros esse existimatis. Partem animae mundi, quae mare permeat, deum vobis fecisse Neptunum, utcumque tolerabilioris est erroris. Itane unda ad littus veniens et in salum rediens, duae sunt partes mundi, aut duae partes animae mundi? Quis vestrum ita desipiat, ut hoc sapiat? Cur ergo vobis duas deas fecerunt, nisi quia prouisum est a sapientibus maioribus uestris, non ut di plures uos regerent, sed ut ea, quae istis uanitatibus et falsitatibus gaudent, plura uos daemonia possiderent? Quur autem illa Salacia per hanc interpretationem inferiorem maris partem, qua uiro erat subdita, perdidit? Namque illam modo, cum relluentem fluctum esse perhibetis, in superficie posuistis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriũ magnę dilectionis indiciũ. Quanquã enim
habemus mentẽ atq rationẽ qua cũ ipsũ qui hȩc
omnia condidit inqͥ ramꝰ. nequaquã ualẽmꝰ actioni
sufficere gratiarũ: tamen qđ nos oneratos obrutosq
peccatis & a contẽplationẽ suȩ lucis auersos. ac
tenebrarum id est iniquitatis dilectione cecatos
non omĩno deseruit: misitq nob̃ uerbũ suũ qui est
eius unicus filius. quo ꝓ nob̾ assumpta carne nato
atq passo. quantids̃ hominẽ penderet nosceremꝰ.
atq ullo sacrificio singulari apeccatis om̃ib mun.¬
daremur. eiusq sp̃s incordib nr̃is dilectione diffusa
omib difficultatib superãtis. in eternã requiẽ & con-¬
templationis eiꝰ in effabilẽ. ueniremꝰ: quȩ corda. quȩ

Expanded text:
proprium magnae dilectionis indicium. Quanquam enim, proprium magnae dilectionis indicium. Quanquam enim, habemus mentem adque rationem, qua eum ipsum, qui haec omnia condidit, inquiramus, nequaquam ualeamus actioni sufficere gratiarum: tamen quod nos oneratos obrutosque peccatis et a contemplatione suae lucis auersos ac tenebrarum, id est iniquitatis, dilectione caecatos non omnino deseruit misitque nobis Verbum suum, qui est eius unicus filius, quo pro nobis adsumta carne nato adque passo, quanti Deus hominem penderet, nosceremus adque illo sacrificio singulari a peccatis omnibus mundaremur eiusque spiritu in cordibus nostris dilectione diffusa omnibus difficultatibus superatis in aeternam requiem et contemplationis eius ineffabilem dulcedinem
Abbreviated transcription (Latin):
e usus: munus terreni ignis
ufuar aue que aliunde accepit. siue quȩ ipse
amiste distribucre. laborauit. Hȩc autẽ facitatq
Rlitiinus utrus ds̃. sed sicut ds̃: idemubiq: totus.
nalli s. inclusus locis. nullis uinculis alligatus. in
nullas partes scctilis. exnulla paite mutabilis. implcis
cdum & terrã presente potentia. non indigente natura:
Sic itaq administrat. omĩa quȩ ereauit: ut etiam
ipsa ꝓprios eocercert & agert motus sinat: Quãuis
enim nichil eẽ possint sinc ipso: nontam̃ sunt qđ
ipse. Agit autẽ multa ctiã ꝑ angłos: sed non nisi
ex seipso beatificat anglos. Ita quamuis ꝓpter
aliquas causas hominib angłos mittat: non tam̃
eoc angłis homines. sed easeipso sicut angłos bea¬
tificat: Ab hoc uno & uero dõ: uitã speramꝰ eternã:
Habemus enĩ ab illo p̃ter huiuscemodi beneficia:
quȩ eochac de qua non nulla dixcimꝰ administratione
naturȩ bonis malisq largitur. magnũ & bonoꝵ

Expanded text:
 usus munus terreni ignis imus Varro, siue quae aliunde accepit, siue quae ipse coniecit, distribuere laborauit. Haec autem facit adque agit unus uerus Deus, sed sicut Deus, inullus inclusus locis, nullis vinculis alligatus, in nullas partes sectilis, ex nulla parte mutabilis, implens coelum et terram, praesente potentia, non indigente natura. Sic itaque administrat omnia, quae creavit, ut etiam ipsa proprios exercere, et agere motus sinat. Quamvis enim nihil esse possint sine ipso, non sunt quod ipse. Agit autem multa etiam per Angelos, sed nonnisi ex se ipso beatificat Angelos. Ita quamvis propter aliquas causas hominibus Angelos mittat, non tamen ex Angelis homines, sed ex se ipso, sicut Angelos, beatificat. Ab hoc uno et vero Deo speramus vitam aeternam: habemus enim ab illo praeter hujusmodi beneficia, quae ex hac, de qua nonnulla diximus, administratione naturae, bonis, malisque largitur, magnum, et bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
uero dõ merito immunditiȩ destituta. ac ꝑ multas
falsas auiditate maioris immundiciȩ ꝓstituta. ista
sacrilegia sacra nominaret: seseq spurcoꝵ doe.¬
monum turbis coniuolandã polluendamq p̃beret:¬

Expanded text:
vero Deo merito immunditiae destituta, ac per multos vero Deo merito immunditiae destituta, ac per multos falsos aviditate majoris immunditiae prostituta, ista sacrilegia sacra nominaret, seseque spurcorum daemonum turbis conviolandam polluendamque praeberet
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis: ut ieiꝰ honorẽ pudenda uirilia colerent᷑.
non saltẽ aliquantũ uerecundiore secrcto: sed in
ꝓpatulo exultante nequicia.: Nam hoc turpe mem-¬
brum ꝑliberi dies festos cum honore magno plostel.¬
lis impositũ. prius rure incõpitis: & usq inurbẽ
postea uectabatur. In oppido autẽ lanuino uni libe¬
rototus mensis tribuebatur. cuius dieb om̃s uerbis
flagitiosissimis uterent᷑ : donec illud membrũ ꝑforũ
transuectũ eẽt. atq in loco suo quiesceret:. Cui mẽ¬
bro in honesto: matrẽ familias honestissimã palã
coronã necesse erat imponere. Sic udelicet liber deus
placandus erat ꝓuentib seminũ: sic ab agris fascina¬
tio repellenda. ut matrona facere cogeret᷑ inpublico:
qđ nec meretrix si matronȩ spectarent ꝑmitti debu¬
it intheatro. Propter hȩc saturnꝰ solus creditus non
est sufficert posse seminib. ut occasiones multipli.¬
candoꝵ deoꝵ immunda anima repperiret: & ab uno

Expanded text:
tudinis, ut in ejus honorem pudenda virilia colerentur; non saltem aliquantum verecundiore secreto, sed in propatulo exsultante nequitia. Nam hoc turpe membrum per Liberi dies festos cum honore magno plostellis impositum, prius rure in compitis, et usque in urbem postea vectabatur. In oppido autem Lavinio uni Libero totus mensis tribuebatur, cujus diebus omnes verbis flagitiosissimis uterentur, donec illud membrum per forum transvectum esset, atque in loco suo quiesceret. Cui membro inhonesto matremfamilias honestissimam palam coronam necesse erat imponere. Sic videlicet Liber deus placandus fuerat proventibus seminum: sic ab agris fascinatio repellenda, ut matrona facere cogeretur in publico, quod nec meretrix, si matronae spectarent, permitti debuit in theatro. Propter haec Saturnus solus creditus non est sufficere posse seminibus, ut occasiones multiplicandorum deorum immunda anima reperiret, et ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
orientis & occidentis qͣs imperio romano subditas cerni¬
mus. non ea celeritate acfacilitate ꝑdomuit: qm̃ paula¬
tim crescendo. robustas eas & bellicosas quaqͣuersũ dila¬
tabat᷑ inuenit. Tempore igit᷑ quo roma conditat̃: poplłs
isrł habebat interra ꝓmissionis annos septingentos
decẽ & octo. ex quib uginti septẽ ꝑtinent ad hicsũ naue:
deinde ad tempus iudicũ crecenti uiginti nouẽ. Ex
quo autẽ reges ibi eẽ coeperant: annierant crecenti
sexaginta duo. Et rex tunc erat inuida. cuiꝰ nom̃ erat
achaz: uel sicut alii cõputant qͥ ci successit ezechias in¬
regnũ: quẽ quidẽ constat optimũ & pussimnũ regem

Expanded text:
Orientis et Occidentis, quas imperio Romano subditas cerniOrientis et Occidentis, quas imperio Romano subditas cernimus, non ea celeritate ac facilitate perdomuit, quoniam paulatim crescendo robustas eas et bellicosas, quaqua uersum dilatabatur, inuenit. Tempore igitur, quo Roma condita est, populus Israel habebat in terra promissionis annos septingentos decem et octo. Ex quibus uiginti septem pertinent ad Iesum Naue, deinde ad tempus iudicum trecenti uiginti nouem. Ex quo autem reges ibi esse coeperant, anni erant trecenti sexaginta duo. Et rei tunc erat in Iuda, cuius nomen erat Achaz uel, sicut alii conputant, qui ei successit Ezechias, quem quidem constat optimum et piissimum regem
Abbreviated transcription (Latin):
suo deinceps idest romulo nepote regnauit. Ne mul
tis morer. condita ẽ . roma ciuitas uelut alcera babilon
& uelut prioris filia babilonis. ꝑ quã dõ placuit orbẽ
debellare terrarũ: & in unã societatẽ rei publicȩ le¬
gumq ꝑductũ longelateq pacare. Erant enĩ iam
popłi ualidi & fortes. & armis gentes exercitatȩ quȩ
non facile cederent: & quas opus et̃t ingentib ꝑiculis
& uastatione utrimq ñ parua. atq horrendo labore
superari: Nam quando regnũ assirioꝵ totã pene asiã
subiugauit: licet bellando sit factũ. non tam̃ multũ
asperis & difficilib bellis fieri potuit: qͥa rudes adhuc
ad resistendũ gentes erant. nec tã multȩ uł magnae:
Siquidẽ post illud maximũ atq uniuersale diluuiũ.
cũ in arca noe octosoli homines euascrunt: anni non
multo amplius quã mille transierant. quando ninꝰ
asiã cotã excepta india subiugauit: Roma uero tot gs̃

Expanded text:
suo deinceps, id est Romulo, nepote regnauit. CAPUsuo deinceps, id est Romulo, nepote regnauit. CAPUtis morer, condita est ciuitas Roma uelut altera Babylon et uelut prioris filia Babylonis, per quam Deo placuit orbem debellare terrarum et in unam societatem rei publicae legumque perductum longe lateque pacare. Erant enim iam populi ualidi et fortes et armis gentes exercitatae, quae non facile cederent, et quas opus esset ingentibus periculis et uastatione utrimque non parua adque horrendo labore superari. Nam quando regnum Assyriorum totam paene Asiam subiugauit, licet bellando sit factum, non tamen multum asperis et difficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec tam multae uel magnae. Si quidem post illud maximum adque uniuersale diluuium, cum in arca Noe octo soli homines euaserunt, anni non multo amplius quam mille transierant, quando Ninus Asiam totam excepta India subiugauit. Roma uero tot gentes et
Abbreviated transcription (Latin):
argumentũ: qđ infantes expositos lupa nutriuerit:
Hoc enĩ genus bestiȩ ad martt̃ eoustimant ꝑtincre.
ut uidelicet ideo lupa credatur ad mouisse ubera
paruulis: quia filios domini sui martis agnouit.
Quãuis non desint qͥ dicant cũ excpositi uagientes
iacerent. a nescio qua primũ meritrice fuisse collec¬
tos. & primas eiꝰ suxisse mamillas. Meretrices autem
lupas uocabant. unde etiã nunc turpia loca earũ lupa¬
naria nuncupant᷑: & eos postea ad faustulũ ꝑuenisse
pastorẽ. atq ab eiꝰ acca uxore nucritos: quanquã si ad
arguendũ hominẽ regẽ qui eos in aqͣ ꝓici crudelit̃
usserat. eis infantib ꝑ quos tanta ciuitas condenda
fuerat deaqua diuinitꝰ liberatis ꝑlactantẽ ferã ds̃
uoluit subuenire. quid mirũ est. Amulio successit
in regnũ latiare frat̃ eiꝰ numitor: auus romuli. Cuiꝰ
numitoris primo anno condita ẽ. roma: ac ꝑhoc cum

Expanded text:
argumentum, quod infantes expositos lupa nutriuerit. argumentum, quod infantes expositos lupa nutriuerit. Hoc enim genus bestiae ad Martem existimant pertinere, ut uidelicet ideo lupa credatur admouisse ubera paruulis, quia filios domini sui Martis agnouit; quamuis non desint qui dicant, cum expositi uagientes iacerent, a nescio qua primum meretrice fuisse collectos et primas eius suxisse mamillas meretrices autem lupas uocabant, unde etiam nunc turpia loca earum lupanaria nuncupantur, et eos postea ad Faustulum peruenisse pastorem adque ab eius Acca uxore nutritos. Quamquam si ad arguendum hominem regem, qui eos in aquam proici crudeliter iusserat, eis infantibus, per quos tanta ciuitas condenda fuerat, de aqua diuinitus liberatis per lactantem feram Deus uoluit subuenire, quid mirum est? Amulio successit in regnum Latiare frater eius Numitor, auus Romuli, cuius Numitoris primo anno condita est Roma; ac per hoc cum
Abbreviated transcription (Latin):
cõparuisse dixer̃. nec eac eiꝰ uocabulo appellatũ montẽ:
sed ex aduentu auiũ dictũ auentinũ. Post hunc non
est ds̃ factus in latio: nisi romulus conditor romae.
Inter istũ autẽ & illũ. reges re periunt᷑ duo: quorũ
primus est ut cũ uirgiliano uersu eloquar ꝓximꝰille
ꝓcas troianȩ gła gentis: cuius cẽpore quia iã quodã
modo roma parturiebatur. illud omniũ regnoꝵ maxi¬
mũ assirioꝵ: finẽ tantȩ diuturnitatis accepit. Ad
medos quippe trans latũ est post annos ferme mulle
trecentos qͥnque: ut etiã beli qͥ ninũ genuit & illic par.¬
uo contentus impcrio primꝰ rex fuit tẽpora cõputent᷑.
Procas autẽ : regnauit ante amuliũ. Porro amulius
fratris sui numitoris filiã ream nomine quȩ etiã ilia
uocabatur romuli matrẽ: uestalẽ uirginẽ fecerat.
Quam uolunt de marte geminos concepisse: istomodo
stuprũ eius honorantes uł excusantes. & ad hibentes

Expanded text:
conparuisse dixerunt; nec ex eius uocabulo appellatum montem, conparuisse dixerunt; nec ex eius uocabulo appellatum montem, sed ex aduentu auium dictum Auentinum. Post hunc non est deus factus in Latio nisi Romulus conditor Romae. Inter istum autem et illum reges reperiuntur duo, quorum primus est, ut eum Vergiliano uersu eloquar: Proximus ille Procas, Troianae gloria gentis. Cuius tempore quia iam quodam modo Roma parturiebatur, illud omnium regnorum maximum Assyrium finem tantae diuturnitatis accepit. Ad Medos quippe translatum est post annos ferme mille trecentos quinque, ut etiam Beli, qui Ninum genuit et illic paruo contentus imperio primus rex fuit. tempora conputentur. Procas autem regnauit ante Amulium. Porro Amulius fratris sui Numitoris filiam, Rheam nomine, quae etiam Ilia uocabatur, Romuli matrem, Vestalem uirginem fecerat, quam uolunt de Marte geminos concepisse, isto modo stuprum eius honorantes uel excusantes, et adhibentes
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc athenienses habere deinde reges post codri interi¬
tum destiterunt: & magistratus habere cocperunt
administrandȩ rei publicę. Post dauid qͥ etiã ipse
quad raginta regnauit annos: filius ciꝰ salomon rex
israhelitarũ fuit. qui tẽplũ illud nobilissimũ dĩ hie¬
rosolimitanũ condidit. Cuius tempore apud latinos
condita est alba: ex qua deinceps non latinoꝵ sed
albanoꝵ reges appellari in eodẽ tam̃ latio coeperuał
Salomoni successit filius eiꝰ roboam: sub quo induo
regna popłs ille diuisus. ẽ. & singulȩ partes suos
singulos reges habere coeperunt. Latiũ post ȩneã
ds̃ factus est: Auentinus autẽ qui duodecimo loco
ȩneam sequit᷑ cũ eẽt ꝓstratus inbello. & scpultus
in eo monte qͥ ctiã nunc eiꝰ nomine nuncupatur:
deoꝵ taliũ quales sibi faciebant numero est additus
Alu sane. noluerunt cũ scribere in p̃lio occisũ: sed ñ

Expanded text:
Tunc Athenienses habere deinde reges post Codri interiTunc Athenienses habere deinde reges post Codri interitum destiterunt et magistratus habere coeperunt administrandae rei publicae. Post Dauid, qui etiam ipse quadraginta regnauit annos, filius eius Salomon rex Israelitarum fuit, qui templum illud nobilissimum Dei Hierosolymitanum condidit. Cuius tempore aput Latinos condita est Alba, ex qua deinceps non Latinorum, sed Albanorum reges appellari, in eodem tamen Latio, coeperunt. Salomoni successit filius eius Roboam, sub quo in duo regna populus ille diuisus est, et singulae partes suos singulos reges habere coeperunt. CAPUT XXI. De deus factus est. Aventinus autem qui duodecimo loco Aeneam sequitur, cum esset prostratus in bello, et sepultus in eo monte, qui etiam nunc ejus nomine nuncupatur, deorum talium, quales sibi faciebant, numero est additus. Alii sane noluerunt eum in proelio scribere occisum, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
posthumũ ȩncas dicit᷑ habuisst a ssirioꝵ autẽ ui¬
cesimo & nono onc̃o. & melantho atheniensiũ sextode¬
cimo. iudice autẽ hębreoꝵ heli sacerdote: regnũ sicio¬
nioꝵ consũptũ est qđ ꝑ annos nongentos qͥnqͣginta
& nouẽ traditur fuisse porrectũ. Mox cisdẽ ꝑ loca¬
memorata regnantibus: isrłitarũ regnũ finito cẽpore
iudicũ. a saule rege sũpsit excordiũ: quo tẽpore fuit
ꝓpħa samuhel: Ab illo igitur tẽpore. Hii reges latinoꝵ
eẽ coeperunt: quos cognominabant siluios. Ab eo qͥppe
qui filius eneȩ primꝰ dictus ẽ. siluius. cęteris subsecu.¬
tis & ꝓpria nomina imponebant᷑. & hoc ñ defuit cogno¬
mentũ: sicut longe postea cęsares cognominati sunt.
qui successer cęsari augusto. Rȩꝓbato autt̃ saule ne
quisquã ex cius stirpe regnaret. eoq defuncto: dauid
successit in regnũ. post a saulis impcrio qͣ draginta.

Expanded text:
postumum Aeneas dicitur habuisse, Assyriorum autem uipostumum Aeneas dicitur habuisse, Assyriorum autem uicensimo et nono Oneo et Melantho Atheniensium sexto decimo, iudice autem Hebraeorum Heli sacerdote regnum Sicyoniorum consumtum est, quod per annos nongentos quinquaginta et nouem traditur fuisse porrectum. CAPUT memorata regnantibus Israelitarum regnum finito tempore iudicum a Saule rege sumsit exordium, quo tempore fuit propheta Samuel. Ab illo igitur tempore hi reges Latinorum esse coeperunt, quos cognominabant Siluios; ab eo quippe, qui filius Aeneae primus dictus est Siluius, ceteris subsecutis et propria nomina inponebantur et hoc non defuit cognomentum; sicut longe postea Caesares cognominati sunt, qui successerunt Caesari Augusto. Reprobato autem Saule, ne quisquam ex eius stirpe regnaret, eoque defuncto Dauid successit in regnum post annos a Saulis imperio quadraginta.
Abbreviated transcription (Latin):
sicionioꝵ iam pelasgus erat. & hȩbreoꝵ iudea sanson
Qui cũ mirabilit̾ eẽt fortis: putatus c̃. hercules. Sed
ȩneam qm̃ quando mortuus. ẽ. non cõparuit: deq̃
sibi fecerunt latini. Sabini etiã: regem suũ sancũ.
siue ut aliqui appellant scm̃: retulerunt in deos
Per idem tempus: codrus rea atheniensiũ. peloponen¬
sib ciusdẽ hostib ciuitatis se interficiendũ ignotꝰ
obiecit: & factũ est. Hoc modo: eũ prȩdicant patriã
liberasse. Responsũ cnĩ acceperant & peloponenses:
tunc demũ se supcraturos. si eoꝵ regẽ non occidissent
Fefellit ergocos habitu pauperis apparendo: & in
suam necẽ ꝑ iurgiũ ꝓuocando. Unde ait uirgilius.
Et uirgia codri. Et hunc athenienses: tanquã dm̃
sacrificioꝵ honore colucrunt. Quarto latinoꝵ rege
siluio encȩ filio. ñ de creusa de qua fuit ascanius qui
cercius ibi regnauit. sedde lauinia lacini filia: quã¬

Expanded text:
Sicyoniorum iam Pelasgus erat et Hebraeorum iudex Samson; Sicyoniorum iam Pelasgus erat et Hebraeorum iudex Samson; qui cum mirabiliter fortis esset, putatus est Hercules. Sed Aenean, quoniam quando mortuus est non conparuit, deum sibi fecerunt Latini. Sabini etiam regem suum primum Sancum siue, ut aliqui appellant, Sane tum, rettulerunt in deos. Per idem tempus Codrus rex Atheniensium Peloponnensibus eiusdem hostibus ciuitatis se interficiendum ignotus obiecit; et factum est. Hoc modo eum praedicant patriam liberasse. Responsum enim acceperant Peloponnenses tum demum se superaturos, si eorum regem non occidissent. Fefellit ergo eos habitu pauperis apparendo et in suam necem per iurgium prouocando. Unde ait Vergilius: Et iurgia Codri. Et hunc Athenienses tamquam deum sacrificiorum honore coluerunt. Quarto Latinorum rege Siluio Aeneae filio, non de Creusa, de qua fuit Ascanius, qui tertius ibi regnauit, sed de Lauinia Latini filia, q
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea loca ꝑductȩ ac repente suppositȩ: credunt᷑ eẽ
conuersi. Qđ autt̃ diomedis tẽplo aquã rostris affe
alienigenas ꝑsecuntur: mirandũ non ẽ. fieri doe.¬
monũ instinctu. quoꝵ interest ꝑsuadere deũ factũ
et̃ diomedẽ ad decipiendos homines: ut falsos deos cũ
ueri dĩ in iuria multos colant: & hominib: mortuis
qui nec cũ uiuerent uere uixerunt. templis. altarib
sacrificus. sacerdotib quȩ omĩa cũ recta sunt ñ nisi
uni dõ uiuo & uero debentur: inseruiant
o tempore post captã troiã atq deletã eneas cũ
uiginti nauib quib portabant᷑ reliquiȩ troianoꝵ
in italiã uenit. regnante ibi latino: & apud atheni¬
enses menesteo. apud sicionios polifide: apud assirios
autane.: Apud hȩbreos autẽ: iudea ab don fuit
Mortuo autẽ latino: regnauit eneastrib annis.
cisdẽ in supradictis locis manentib regibus: nisi qđ

Expanded text:
ad ea loca perductae ac repente subpositae, creduntur esse ad ea loca perductae ac repente subpositae, creduntur esse conuersi. Quod autem Diomedis templo aquam rostris adferalienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu, quorum interest persuadere deum factum esse Diomeden ad decipiendos homines, ut falsos deos cum ueri Dei iniuria multos colant et hominibus mortuis, qui nec cum uiuerent uere uixerunt, templis altaribus, sacrificiis sacerdotibus quae omnia cum recta sunt non nisi uni Deo uiuo et uero debentur inseruianto tempore post captam Troiam adque deletam Aeneas cum uiginti nauibus, quibus portabantur reliquiae Troianorum, in Italiam uenit, regnante ibi Latino et aput Athenienses Menestheo, aput Sicyonios Polyphide, aput Assyrios Tautane, aput Hebraeos autem iudex Labdon fuit. Mortuo autem Latino regnauit Aeneas tribus annis, eisdem in supradictis locis manentibus regibus, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur mandatũq est litteris. ab diis uel potius doemo¬
nib arcadib in lupos solere conuerti. & qđ carminib
circȩ socios mutauit ulixis: scđm istũ modũ michi
uidetur fieri potuisse quẽ dixi: sitamen factum est.
Diomedeas autẽ uolucres: quando quidẽ genus carũ
per successionẽ ꝓpaginis durare ꝑhibetur. ñ mutatis
hominib factas. sed subtractis hominib credo fuisse
suppositas: sicut cerua ꝓ esigenia regis agamennonis
filia. Neq enĩ doemonib iudicio dĩ ꝑmissis: huiusmo¬
di prestigiȩ difficiles eẽ potuerunt. Sed quia illa
uirgo postea uiua reꝑta est: suppositã ꝓilla cẽceruã
facile cognitũ est. Socii uero diomẽdis. qͥa nusquã
subito cõparuerunt. & postea nullo loco apparuer̃
perdentib cos ultorib angłis malis: in eas aues quȩ
ꝓillis sunt occulte ex alus locis ubi ẽ. hoc genus auiũ

Expanded text:
tur mandatumque est litteris ab dis uel potius daemotur mandatumque est litteris ab dis uel potius daemonibus Arcadibus in lupos solere conuerti, et quod Carminibus Circe socios mutauit Ulixi, secundum istum modum mihi uidetur fieri potuisse, quem dixi, si tamen factum est. Diomedeas autem uolucres, quando quidem genus earum per successionem propaginis durare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo fuisse subpositas, sicut cerua pro Iphigenia, regis Agamemnonis filia. Neque enim daemonibus iudicio Dei permissis huius modi praestigiae difficiles esse potuerunt; sed quia illa uirgo postea uiua reperta est, subpositam pro illa esse ceruam facile cognitum est. Socii uero Diomedis quia nusquam subito conparuerunt et postea nullo loco apparuerunt, perdentibus eos ultoribus angelis malis, in eas aues, quae pro illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus auium,
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi somnia narrasse quȩ passus est: caballũ sc scilic&e
factũ. annonã inter alia ium̃ta bauilasse militib quȩ
dicitur retica. qm̃ ad recicias deportat᷑. Qđ ita ut
narrauit: factũ fuisse cõꝑtũ est: Quȩ tam̃ sua somnia
uidebant᷑ andicauit. & aliudse domi suȩ ꝑ noctẽ ante¬
quã reqͥesceret uidisse. uenientẽ ad se philosophũ quen¬
dam sibi notissimũ. sibiq exposuisse ñ nulla platonica:
quȩ antea rogatus exponere noluisset: Et cũ ab eodc̃
philosopho quȩsitũ fuisset. cur indomo eiꝰ feccrit qđ
indomo sua petenti negauerat: non feci inqͥt. sed me
fccisse somniaui.: Ac ꝑ hoc: alteri ꝑ imaginẽ phantasti¬
cam exchibitũ est uigilanti. qđ alter uidit in somnis:
Hȩc adnos ñ quib cũq qualib credere putaremus
indignũ. sed cis referentib ꝑuencrunt: quos nob̃ ñ
estimaremꝰ fuisse m̃titos aꝑinde qđ homines dicun¬

Expanded text:
 quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet  quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet factum annonam inter alia iumenta baiulasse militibus, quae dicitur Retica, quoniam ad Retias deportatur. Quod ita, ut narrauit, factum fuisse conpertum est; quae tamen ei sua somnia uidebantur. Indicauit et alius se domi suae per noctem, antequam requiesceret, uidisse uenientem ad se philosophum quendam sibi notissimum sibique exposuisse nonnulla Platonica, quae antea rogatus exponere noluisset. Et cum ab eodem philosopho quaesitum fuisset, quur in domo eius fecerit, quod in domo sua petenti negauerat: "Non feci, inquit, sed me fecisse somniaui." Ac per hoc alteri per imaginem phantasticam exhibitum est uigilanti, quod alter uidit in somnis. Haec ad nos non quibuscumque, qualibus credere putaremus indignum, sed eis referentibus peruenerunt, quos nobis non existimaremus fuisse mentitos. Proinde quod homines dicun
Abbreviated transcription (Latin):
mira celcritate formas capit. sopitis aut opp̃ssis corpo.¬
reis hominis sensib. ad alioꝵ sensũ nescio quo in effabi¬
li modo figura corporea posse ꝑduci: ita ut corpora ipsa
hominũ alicubi iaceant. uiuentia quidẽ. sed multo
grauius atq uehem̃tius quã somno suis sensib ob.¬
seratis: phantasticũ autẽ illud ueluti corporatũ in
alicuius animalis effigie appareat sensib alienis.
talisq etiã sibi et̃ homo uideatur: sicut talis sibi
uideri posset in somnis. & portare oncra: Quȩ onera
siuera sunt corpora. portant᷑ a doemonibus: ut illu¬
datur hominib partĩ uera oncrũ corpora. partĩ ium̃¬
toꝵ falsa cernentib Nam quidã nomine p̃stantius.
patri suo contigisse indicabat: ut uenenũ illud per
cascũ indomo sua sumeret. & iaceret in lectulo suo
quasi dormiens: qui tam̃ nullomodo poterat exci.¬
tari. Post aliquot autẽ dies: cũ udut eugilasse dicebat.¬

Expanded text:
mira celeritate formas capit, sopitis aut obpressis corpomira celeritate formas capit, sopitis aut obpressis corporeis hominis sensibus ad aliorum sensum nescio quo ineffabili modo figura corporea posse perduci; ita ut corpora ipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed multo grauius adque uehementius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalis effigie appareat sensibus alienis talisque etiam sibi esse homo uideatur, sicut talis sibi uideri posset in somnis, et portare onera; quae onera si uera sunt corpora, portantur a daemonibus, ut inludatur hominibus, partim uera onerum corpora, partim iumentorum falsa cernentibus. Nam quidam nomine Praestantius patri suo contigisse indicabat, ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo modo poterat excitari. Post aliquot autem dies eum uelut euigilasse dicebat et
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc uel falsa sunt: uł tã inusitata. ut merito ñ credant᷑
Firmissime tam̃ tenendũ est. omi potentẽ dm̃ om̃ĩa posse
facere quȩ uoluerit siue uindicando suit prestando. nec
docmones aliquid operari scđm naturȩ suȩ potenciam.
quia & ipsa angłica creatura est licet ꝓprio uitio sit
maligna: nisi qđ ille ꝑmistrit cuiꝰ udicia occulta sunt
multa. iniusta nulla. Nec sane doemones naturas creant.
si aliquid tale faciant de qualib factis ista uertit᷑ quȩs.¬
tio: sed specietenꝰ quȩ a uero dõ sunt creata cõmutant.
ut uideant᷑ cẽ qđ non sunt. Non itaq solũ animũ: sed
ne corpus quidẽ ulla ratione crediderĩ docmonũ arte
uel potestate inbestiarũ membra & lini am̃ta bestialia
ueraciter posse conuerti. sed phantasticũ hominis: qđ
etiam cogitando siue somni ando ꝑrerũ innumerabilia
genera uariat᷑. & cũ corpus ñ sit: corpoꝵs tam̃ similes

Expanded text:
Haec uel falsa sunt uel tam inusitata, ut merito non credantur. Haec uel falsa sunt uel tam inusitata, ut merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, siue uindicando siue praestando, nec daemones aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica creatura est, licet proprio uitio sit maligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista uertitur quaestio; sed specie tenus, quae a uero Deo sunt creata, commutant, ut uideantur esse quod non sunt. Non itaque solum animum, sed ne corpus quidem ulla ratione crediderim daemonum arte uel potestate in membra et liniamenta bestialia ueraciter posse conuerti, sed phantasticum hominis, quod etiam cogitando siue somniando per rerum innumerabilia genera uariatur et, cum corpus non sit, corporum tamen similes
Abbreviated transcription (Latin):
quippe in hȩc ima potestatẽ doemonũ maiorẽ uidemꝰ:
tanto tenacius mediatori est inherendũ. ꝑquẽ de imis
ad sũma conscendimꝰ. Si cnĩ dixxerimꝰ ea non eẽ creden.¬
da: non desunt etiã nunc qui eiusmodi quȩdã uel
certissima audisse. uł etiã exꝑtos eẽ se asseuerent. Nã
& nos cũ essemus in italia: audiebamꝰ talia de qͣd am
regione illarũ partiũ. ubi stabularias mulieres imbu¬
tas his malis artib in caseo dare solere dicebant qͥb
uellent seu possent uiatorib unde in ium̃ta ilico
uerterent᷑. & necessaria quęq portarent: postque
perfuncta opera iterũ ad se redirent. nec tam̃ incis
mentẽ fieri bestialẽ. sed rationalẽ humanãq serua¬
ri: sicut apulcius in libris quos asini aurei titulo inscrip¬
sit. sibi ipsi accidisse ut accepto ueneno. humano animo
ꝑmanente asinus fieret: aut indicauit aut finxit:

Expanded text:
quippe in haec ima potestatem daemonum maiorem uidemus, quippe in haec ima potestatem daemonum maiorem uidemus, tanto tenacius Mediatori est inhaerendum, per quem de imis ad summa conscendimus. Si enim dixerimus ea non esse credenda, non desunt etiam nunc, qui eius modi quaedam uel certissima audisse uel etiam expertos se esse adseuerent. Nam et nos cum essemus in Italia audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres inbutas his malis artibus in caseo dare solere dicebant quibus uellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria quaeque portarent postque perfuncta opera iterum ad se redirent; nec tamen in eis mentem fieri bestialem, sed rationalem humanamque seruari. sicut Apuleius in libris, quos asini aurei titulo inscripsit, sibi ipsi accidisse, ut accepto ueneno humano animo permanente asinus fieret, aut indicauit aut finxit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ: & anno decimo infigurã ꝓpriã restitutũ pugillatu
sese exc ercuisse. & olimpia conuicisse certamina: nec idem
ꝓpter aliud arbitratur historicus in arcadia tale nom̃
ad fictũ panilicȩo. & ioui licȩo: nisi ꝓpt̃ hanc inlupos
hominũ mutationẽ. qđ eã nisiui diuina ficri ñ putare&
Lupus enĩ. grece licos dicitur: unde licci nom̃ apparet
inflexum: Romanos etiã luꝑcos: ex illoꝵ misterioꝵ ue.¬
luti semine dicit exortos. Sed de ista canta ludifica¬
tione docmonũ: nos quid dicamꝰ qui hȩc legent for¬
tassis expectent. Et quid dicemꝰ nisi de medio babi¬
lonis cẽ fugiendũ : Qđ preceptũ ꝓpheticũ. ita spirit᷑alit̃
intelligitur: ut de huiꝰ scłi ciuitate quȩ ꝓfecto & angłoꝵ
& hominũ societas impioꝵ est fidei passib quȩ ꝑdilec¬
tionẽ operatur: in dm̃ uiuũ ꝓficiendo fugiamꝰ. Quanto

Expanded text:
tatum et anno decimo in figuram propriam restitutum pugilatum tatum et anno decimo in figuram propriam restitutum pugilatum sese exercuisse et Olympiaco uicisse certamine. Nec idem propter aliud arbitratur historicus in Arcadia tale nomen adfictum Pani Lycaeo et loui Lycaeo nisi propter hanc in lupos hominum mutationem, quod eam nisi ui diuina fieri non putarent. Lupus enim Graece Xoxoc dicitur, unde Lycaei nomen apparet inflexum. Romanos etiam Lupercos ex illorum mysteriorum ueluti semine dicit exortos. CAPUT tione daemonum nos quid dicamus, qui haec legent, fortassis exspectent. Et quid dicemus, nisi de medio Babylonis esse fugiendum? Quod praeceptum propheticum ita spiritaliter intellegitur, ut de huius saeculi ciuitate, quae profecto et angelorum et hominum societas inpiorum est, fidei passibus, quae per dilectionem operatur, in Deum uiuum proficiendo fugiamus. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
greci uenerint uł grecoꝵ stirpe progn iti. non solũ
quictas ẽt̃: uerũ & insuꝑ adulart Si autẽ alicnigenas
uiderint: sub uolare ad capita. tamq grauib ictib
ut etiã perimant uulnerare. Nam duris & grandib
rostris: satis ad hec prelia ꝑhibent᷑ armatȩ. Hoc uarro .IA. caͫ
ut adstruat: cõmemorat alia ñ minꝰ incredibilia
de illa maga famosissima ciret. quȩ socios quoq ulixis
mutauit inbestias: & de artadib qui sorte ducti trans¬
natabant quoddã stagnũ. atq ibi conuertebant᷑ in
lupos: & cũ similib feris ꝑ illius regionis deserta ui-¬
uebant. Si autẽ carne ñ uescerent᷑ humana: rursꝰ post
nouẽ annos codẽ renatato stagno. reformabant᷑ in
homines. Deniq etiã nominatim exp̃ssit quendam
demenetũ gustasse de sacrificio qđ arcades immolato
puero deo suo liceo facere solerent. & in lupũ fuisse mu¬

Expanded text:
Graeci uenerint uel Graecorum stirpe prognati, non solum Graeci uenerint uel Graecorum stirpe prognati, non solum quietas esse, uerum et insuper adulare; si autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandibus rostris satis ad haec proelia perhibentur armatae. CAPUT XVII. De ut adstruat, commemorat alia non minus incredibilia de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutauit in bestias, et de Arcadibus, qui sorte ducti tranatabant quoddam stagnum adque ibi conuertebantur in lupos et cum similibus feris per illius regionis deserta uiuebant. Si autem carne non uescerentur humana, rursus post nouem annos eodem renatato stagno reformabantur in homines. Denique etiam nominatim expressit quendam Demaenetum gustasse de sacrificio, quod Arcades immolato puero deo suo Lycaeo facere solerent, et in lupum fuisse mu
Abbreviated transcription (Latin):
diffamatũ atq uulgatũ est gestũq regnante iã latino
fauni filio. ex quo latinoꝵ regnũ dici coepit. lauren¬
tumq cessauit: greci uictores deletã troiam relinquen¬
tes. & ad ꝓpria remeantes . diuersis & horrendis cladib
dilacerati atq contriti sunt: & tam̃ etiã excis deoꝵ
suoꝵ numerũ auxerunt. Nam & diomedẽ fecerunt
deũ. quc̃ poena diuinitꝰ irrogata ꝑhibent ad suos
non reuertisse: ciusq socios in uolucres fuisse c̃uersos.
non fabuloso pocticoq mendacio. sed historica attes¬
tatione confirmant: quib nec deus ut putant factꝰ.
humanã reuocare naturã uł ipse potuit. uł certe
a ioue suorege. tanquã cęlicola nouicius impetrauit.
Quin etiã templũ ciuis et̃ auint in insula diomedea.
non longe amonte gargano qui est in apulia: & hoc
templũ circũ uolare atq incolere has alites tã mira¬
bili obsequio. ut aquã impleant & asꝑgant: & cõ si

Expanded text:
diffamatum adque uulgatum est gestumque regnante iam Latino diffamatum adque uulgatum est gestumque regnante iam Latino Fauni filio, ex quo Latinorum regnum dici coepit Laurentumque cessauit, Graeci uictores deletam Troiam relinquentes et ad propria remeantes diuersis et horrendis cladibus dilacerati adque contriti sunt; et tamen etiam ex eis deorum suorum numerum auxerunt. Nam et Diomeden fecerunt deum, quem poena diuinitus inrogata perhibent ad suos non reuertisse: eiusque socios in uolucres fuisse conuersos non fabuloso poeticoque mendacio, sed historica adtestatione confirmant; quibus nec deus, ut putant, factus humanam reuocare naturam uel ipse potuit uel certe a Ioue suo rege tamquam caelicola nouicius inpetrauit. Quin etiam templum eius esse aiunt in insula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, ut aquam inpleant et adspergant; et eo si
Abbreviated transcription (Latin):
Aurea quȩ ꝑhibent illo subrege fuere scła. Sed hȩc
poctica opinent᷑ et̃ figmenta: & pici patrẽ stercen po.¬
tius fuisse asseuerent: a quo peritissimo agricola inuen-¬
tum ferunt. ut fimo animaliũ agri foecundarentur.:
qđ ab eius nomine stercus ẽ. dictũ. Hunc quidam
stercutiũ etiã uocatũ ferunt. Qualibet autẽ ex cau
sa saturnũ cũ appellare uoluerint: certe tam̃ hunc
stercen siue stercutiũ. merito agriculturȩ fecerunt
dm̃. Picũ quoq similiter eius filiũ. in taliũ deoꝵ nu-¬
merũ receperunt: quẽ preclarũ augurt̃. & bellige.¬
ratorẽ fuisse asserunt. Picus faunũ genuit: lauren¬
tũ regem scđm. Etiam istẽ: ds̃ illis uel est uel fuit.
Hos ante troianũ bellũ diuinos honores: mortuis
hominib detulerunt. Troia uero euersa. & excidio
illo usquequaq cantato pucrisq notissimo. qđ & mag¬
nitudine sui & scriptoꝵ excellentib linguis insignit̃

Expanded text:
Aurea quae perhibent illo sub rege fuere Saecula. Sed haec Aurea quae perhibent illo sub rege fuere Saecula. Sed haec poetica opinentur esse figmenta et Pici patrem Stercen potius fuisse adseuerent, a quo peritissimo agricola inuentum ferunt, ut fimo animalium agri fecundarentur, quod ab eius nomine stercus est dictum; hunc quidam Stercutium uocatum ferunt. Qualibet autem ex causa eum Saturnum appellare uoluerint, certe tamen hunc Stercen siue Stercutium merito agriculturae fecerunt deum. Picum quoque similiter eius filium in talium deorum numerum receperunt, quem praeclarum augurem et belligeratorem fuisse adserunt. Picus Faunum genuit, Laurentum regem secundum; etiam iste deus illis uel est uel fuit. Hos ante Troianum bellum diuinos honores mortuis hominibus detulerunt. illo usquequaque cantato pueris- . que notissimo, quod et magnitudine sui et scriptorum excellentibus linguis insigniter
Abbreviated transcription (Latin):
fuit agamennon: & exortũ est regnũ laurentũ. ubi
saturni filius picus regnũ primꝰ accepit. udicante
apud hȩbreos femina deͥbora: sed ꝑ illam dĩ sp̃s id
agebat. Nam etiã ꝓphetissa erat. cuiꝰ ꝓphetia minus
aperta est: quã ut possimꝰ eam sine diuturna exposi¬
tione de xp̃o demonstrare ꝓlatã. Iam ergo regnabaN
laurentes utiq in italia: ex quib cuidentior ducit᷑
origo romana post grecos. Et tam̃ adhuc regnũ
assirioꝵ ꝑmanebat. ubi erat rea uicesimꝰ & tercius
lampares: cũ primus laurentũ picus esse cocͥpisset
De huius pici patre saturno. uiderint quid sentiant
taliũ deoꝵ cultores qui negant hominẽ fuisse. de quo
& alii scripserunt qđ ante picũ filiũ suũ initalia ipse
regnauerit: & uirgilius notiorib litteris dicit. Isgenꝰ
indocile & disꝑsũ montib altis Composuit legesq dedit.
latiumq uocari Maluit his qm̃ latuisset t̾utus in oris.

Expanded text:
fuit Agamemnon, et exortum est regnum Laurentum, ubi fuit Agamemnon, et exortum est regnum Laurentum, ubi Saturni filius Picus regnum primus accepit. iudicante aput Hebraeos femina Debbora; sed per illam Dei spiritus id agebat; nam etiam prophetissa erat, cuius prophetia minus aperta est, quam ut possimus eam sine diuturna expositione de Christo demonstrare prolatam. Iam ergo regnabant Laurentes utique in Italia, ex quibus euidentior ducitur origo Romana post Graecos; et tamen adhuc regnum Assyrium permanebat, ubi erat rex uicensimus et tertius Lampares, cum primus Laurentum Picus esse coepisset. De huius Pici patre Saturno uiderint quid sentiant talium deorum cultores, qui negant hominem fuisse; de quo et alii scripserunt, quod ante . Picum filium suum in Italia ipse regnauerit, et Vergilius notioribus litteris dicit: Is genus indocile et dispersum montibus altis Conposuit legesque dedit Latiumque uocari Maluit, his quoniam latuisset tutus in oris.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate creatoris & suis meritis ordinati: & siqͥd
de uno uero dõ inter multa uana & falsa cccinerunt.
colendo cũ illo alios qui di ñ sunt. eisq exhibendo
famulatũ qui uni tantũ debetur dõ. non eiutiq rite
seruierunt. nec a fabuloso deoꝵ suoꝵ dedecore etiam
ipsi se abstinere potuerunt: orpheus. muscus. linus.
Uerum isti theologi deos colucrunt. ñ ꝓdus culti sunt:
quãuis orpheũ nescio quomodo infernuis saeris uł po¬
cius sacrilegus p̃ficere soleat ciuitas impioꝵ Uxor
autẽ regis athamantis quȩ uocabat᷑ ino & cius filius
melicertes. p̃cipitio spontanco in mari perierunt:¬
& opinione hominũ in deos relatisunt sicut alu
homines eoꝵ tẽpoꝵ castor & pollux. Illã sane me¬
licertis matrẽ. leucothean greci. matutã latiniuoca.¬
uerunt: utriq tam̃ putantes deam. Per catẽpora reg.¬
num finitũ est argiuoꝵ. trans latũ ad micenas unde

Expanded text:
uoluntate Creatoris et suis meritis ordinati, et si quid uoluntate Creatoris et suis meritis ordinati, et si quid de uno uero Deo inter multa uana et falsa cecinerunt, colendo cum illo alios, qui di non sunt, eisque exhibendo famulatum, qui uni tantum debetur Deo, non ei utique rite seruierunt nec a fabuloso deorum suorum dedecore etiam sibi se abstinere potuerunt — Orpheus, Musaeus, Linus. Verum isti theologi deos coluerunt, non pro dis culti sunt; quamuis Orpheum nescio quo modo infernis sacris uel potius sacrilegiis praeficere soleat ciuitas inpiorum. Uxor autem regis Athamantis, quae uocabatur Ino, et eius filius Melicertes praecipitio spontaneo in mari perierunt et opinione hominum in deos relati sunt, sicut alii homines eorum temporum, Castor et Pollux. Illam sane Melicertis matrem Leucothean Graeci, Matutam Latini uocauerunt, utrique tamen putantes deam. CAnum finitum est Argiuorum, translatum ad Mycenas, unde
Abbreviated transcription (Latin):
qui tamen sic est ds̃ creditus. ut plurimi ac pene om̃s¬
unũ eundẽq apollinẽ fuisse opinent᷑. Tunc & liberpat̃
bellauit inindia: qui multas habuit in excitu feminas
quȩ bachȩ appellatȩ sunt. ñ t̾am uirtute nobiles quã
furore. Aliqui sane & uinctũ scribunt istũ liberũ et
uix̧tum: nonnulli & occisũ in pugna apersco. nec ubi
fuerit sepultus tacent: & tam̃ uelut eius dĩ nomine.
per immundos doemones bacchanalia sacra uł pottus
sacrilegia sunt instituta: De quoꝵ rabiosa turpitu.¬
dine. post tã multos annos sic senatꝰ crubuit: ut in
urbe roma cẽ ꝓhiberet. Pea tempora. & perscus & uxor
cius andromeda postea quã sunt mortui sic eos in cęlũ
receptos eẽ crediderunt: ut imagines eoꝵ stellis de¬
faciebant: sed talib dus. qͥ licet magni homines tamen
homines fuerunt. aut mundi huiꝰ quẽ uerus ds̃ fecit
elementa sunt. aut in principatib & potestatib pro

Expanded text:
qui tamen sic est deus creditus, ut plurimi ac paene omqui tamen sic est deus creditus, ut plurimi ac paene omunum eundemque Apollinem fuisse opinentur. Tunc et Liber pater bellauit in India, qui multas habuit in exercitu feminas, quae Bacchae appellatae sunt, non tam uirtute nobiles quam furore. Aliqui sane et uictum scribunt istum Liberum et uinctum; nonnulli et occisum in pugna a Perseo, nec ubi fuerit sepultus tacent; et tamen eius uelut dei nomine per inmundos daemones Bacchanalia sacra uel potius sacrilegia sunt instituta, de quorum rabiosa turpitudine post tam multos annos sic senatus erubuit, ut in urbe Roma esse prohiberet. Per ea tempora Perseus et uxor eius Andromeda postea quam sunt mortui, sic eos in caelum receptos esse crediderunt, ut imagines eorum stellis defaciebant, sed talibus dis, qui licet magni homines, tamen homines fuerunt aut mundi huius, quem uerus Deus fecit, elementa sunt aut in principatibus et potestatibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
stuprũ raptũ pulcherrimũ pucrũ ganimcdẽ. qđ nefas
rex tantalus fecit & ioui fabula tribuit. uel danaeͥs
per imbrẽ aurcũ appetusse concubitũ. ubi intelligit᷑
pudicicia mulieris auro fuisse corruptã: quȩ illis tẽpo¬
ribus uel facta uł ficta sunt. aut facta ab alus & ficta
de ioue: dici ñ potest quantũ mali de hominũ p̃sump¬
serint cordib qđ possent ista pacient̃ ferre mendacia.
quȩ tam̃ etiam libent̃ amplexi sunt: qui utiq quanto
deuocius iouẽ colunt. tanto eos qui hȩc de illo diccre
ausi sunt scucrius punire debuerunt. Nunc uero ñ
solumcis qui ista finxerunt irati ñ sunt: sed ut talia fig.¬
menta eciã incheatris agerent. ipsos deos poctus iratos
habere timucrunt. His tẽporib latõna apollinẽ peperit:
non illũ cuius oracula solere consuli supcrius loque.¬
bamur. sed illũ qui cũ hercule seruiuit ad meto:

Expanded text:
stuprum raptum pulcherrimum puerum Ganymedem, quod nefas stuprum raptum pulcherrimum puerum Ganymedem, quod nefas rex Tantalus fecit et Ioui fabula tribuit, uel Danaes per imbrem aureum adpetisse concubitum, ubi intellegitur pudicitia mulieris auro fuisse corrupta, quae illis temporibus uel facta uel ficta sunt, aut facta ab aliis et ficta de Ioue, dici non potest quantum mali de hominum praesumserint cordibus, quod possent ista patienter ferre mendacia, quae tamen etiam libenter amplexi sunt. Qui utique quanto deuotius Iouem colunt, tanto eos, qui haec de illo dicere ausi sunt, seuerius punire debuerunt. Nunc uero non solum eis, qui ista finxerunt, irati non sunt, sed ut talia figmenta etiam in theatris agerent, ipsos deos potius iratos habere timuerunt. His temporibus Latona Apollinem peperit, non illum, cuius oracula solere consuli superius loquebamur, sed illum, qui cum Hercule seruiuit Admeto;
Abbreviated transcription (Latin):
triceps inferoꝵ canis. De frixo & helle eius sorore:
qđ uecti ariett uolauerint. De gorgone: qđ fuerit
crinita serpentib. & aspicientes conuertebat in lapides
De bellero fonte: qđ equo pennis uolante sit uectus.
qui equus pegasus dictus est. De amphione: qđ ci¬
tharȩ suauitate lapides mulserit & attraxerit: De
fabro ded alo. & eius icaro filio: qđ sibi coaptatis pennis
uolauerint. De oedipo: qđ monstrũ quoddã quod¬
suo p̃cipicio perire cõpulerit: De antheo quẽ nccauit
hercules: qđ filius terrȩ fuerit. ꝓpt̃ qđ cadens incerrã
fortior soleret assurgere: & si qua forte alia p̾termisi
Hȩ fabulȩ bellũ adusq troianũ. ubi scđm librum
marcus uarro de popłi romani gente finiuit. ex occa¬
sione historiarũ quȩ res ueracit̃ gestas continent. ita
sunt ingenus hominũ fictȩ: ut ñ sint obꝓbrus numi¬
num affixȩ. Porro autẽ quicũq fincer̃ a ioue ad

Expanded text:
triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius sorore, triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius sorore, quod uecti ariete uolauerint; de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus et adspicientes conuertebat in lapides; de Bellerophonte, quod equo pennis uolante sit uectus, qui equus Pegasus dictus est; de Amphione, quod citharae suauitate lapides mulserit et adtraxerit; de fabro Daedalo et eius Icaro filio, quod sibi coaptatis pinnis uolauerint; de Oedipo, quod monstrum quoddasuo praecipitio perire conpulerit; de Antaeo. quem necauit Hercules, quod filius terrae fuerit, propter quod cadens in terram fortior soleret adsurgere; et si qua forte alia praetermisi. Hae fabulae bellum ad usque Troianum, ubi secundum librum Marcus Varro de populi Romani gente finiuit, ex occasione historiarum, quae res ueraciter gestas continent, ita sunt ingeniis hominum fictae, ut non sint obprobriis numinum adfixae. Porro autem quicumque finxerunt a Ioue ad