comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eugenia. Anastasia. Margarita. Lũcia.
Agatha. Genouefa. Columba. quo eoꝵ earũq:
interuentu: ciuitas extra saluetur & intra.
Dans ei alodiuincauannis uilla quã heldeb̃tꝰ¬
sc̃ĩ stepħi seruus adqͥsierat. ad luminaria
illic ꝓ animȩ sue remedio nocte dieq p̾pa¬
randa. Sitq idem alodiũ in manus prb̃i. qͥ
supra uł infra missarũ celebrauerit sollem¬
nia. Preordinans etiã ut is quineã quã plan
uigiliã & missam celebrantib.Ui. sextari¬
os uini ad exibendã caritatẽ ꝓ eo ꝑsoluat. Post
duos quoq parentes uł fideles suos. qͥb pre¬
dictam plantã reliq̃rit: canonici in sua re¬
cipiant. & ipsi qd̃ instituit ꝑse expleant. Qd
si non fecerint: merces abeo ñ collatur. & d̃s
illis reqͥrat. Deniq abbatias sc̃i iuliani scił.
& sc̃i amatoris. ac sc̃e mariȩ. ab ep̃oꝵ potesta¬
te longo iam tpr subtractas ꝑ supplem̃tum
domni hugonis frantie ducis. ꝑ p̃ceptũ regale

Expanded text:
Eugenia, Anastasia, Margarita, Lucia, Eugenia, Anastasia, Margarita, Lucia, Agatha, Genovefa, Columba, quo eorum earumque interventu civitas extra salvetur et intra, dans ei alodium in Cavannis villa, quam Hildebertus S. Stephani servus acquisierat, ad luminaria illic pro animae suae remedio nocte dieque praeparanda: sitque idem alodium in manu presbyteri, qui supra vel infra missarum celebraverit, solemnia praeordinans etiam ut is qui tenebit vineamvigiliam et missam celebrantibus sex sextarios vini ad exhibendam charitatem pro eo persolvat, post duos quoque parentes, vel fideles suos quibus praedictam plantam reliquerit, canonici in sua recipiant, et ipsi quod instituit pro se expleant; quod si non fecerint, merces ab eo non tollatur et Deus ab illis requirat. Denique abbatias sancti Juliani, scilicet sancti Amatoris ac sanctae Mariae ab episcoporum potestate longo jam tempore subtractas per supplementum domini Hugonis Franciae ducis, per praeceptum regale regis
Abbreviated transcription (Latin):
bentes in se cum fuste libras .xu. Labara cũ¬
argento compta. fustes duos de argentatos:
quib feruntur cruces auree. Coronas .ui.
ex argento: habentes libras decẽ. Cliotedrũ
optimũ: auro argentoq constructũ. In¬
troitũ qd̃ waldricus edificare ceꝑat. in al¬
tum extulit. camera ex ornans. & in parie¬
tib paradisi turmas ache rebi corm̃ta
depingens: gratũ intrantib p̾buit ingres¬
sum:. Illic suam in fodiens sepulturã. quã
postea ante uultũ saluatoris & altare sc̃i
laurentii. qd̃ post exustionẽ ciuitatis & tẽ¬
pli sua desudatione honorifice adornauit.
& dedicauit: remoueri iussit. Supra quã
capellã edificauit in honore sc̃oꝵ. quorũ
memoria infra ciuitatẽ uł extra uix aut
raro celebrabat᷑. quoꝵ hȩc sunt nõta. Matħs.
Thomas. Philippus. Mathias. Dionisius. Mau¬
ricius. Ignatius. De metrius. Desiderius.
Ieronimus. Siluester. Augustinꝰ. Uigilius.

Expanded text:
bentes in se cum fuste lib. XV, cbentes in se cum fuste lib. XV, cargento compta, fustes duos deargentatos, quibus feruntur cruces aureae, coronas duas ex argento habentes lib. X; cliotedrum optimum auro argentoque constructum. Introitum, quod Waldricus aedificare coeperat, in altum extulit, camera exornans et in parietibus paradisi turmas ac erebi tormenta depingens gratum intuentibus praebuit ingressum; illic suam infodiens sepulturam, quam postea ante vultum Salvatoris et altare S. Laurentii, quod post ustionem civitatis et templi suae desudatione honorifice adornavit et dedicavit, removere jussit. Supra quam capellam aedificavit in honore sanctorum quorum memoria infra civitatem vel extra vix aut raro celebrabatur, quorum haec sunt nomina Matthaeus, Thomas, Philippus, Matthias, Dionysius, Mauricius, Ignatius, Demetrius, Desiderius, Hieronymus, Sylvester, Augustinus, Vigilius,
Abbreviated transcription (Latin):
euangłiste.ii. Non̾̃. mai: qͣndo inferuentis
olei dolio missus fuit. Alia octabis sc̃i lau¬
rentii: tercia festiuitate sc̃i mathei apłi
& euangłiste. & qͦd suꝑ fuerit ex decimis ec¬
clesiarum: ad stipendia sit canonicoꝵ. ꝓ aĩe
sue adqͥrenda absolutione. Prepositus deni¬
q canonicoꝵ sc̃i stepħi autissiodorensis. pre¬
biteros in eisdem ȩccłiis consensu fr̃m eligat:
qui & fidelit̾ decimas eccłiarũ ad suũ & ca¬
nonicoꝵ opus recipiant. & archiep̃o senonen¬
si sinodale seruitium reddant. sicut circũiec¬
te eccłiȩ : & nichil aliud reqͥrat᷑ ab archiep̃o.
uł a suis ministris. Et ut hoc firmũ & stabi¬
le imꝑpetuũ ꝑmaneat: ipse Archembaudꝰ
poscit. ac archidiaconoꝵ suorũ. Prodagii. Ber¬
nardi. & ⁊ eoderici ceteroꝵq canonicoꝵ nõib:
corroborari pcepit. Tabulis argenteis bases
discooꝑtas optime decorauit. lampades qͦq
ibi septẽ optimas ex argento cõposuit ha¬

Expanded text:
evangelistae, II Nonas Maii, quando in ferventis evangelistae, II Nonas Maii, quando in ferventis olei dolium missus fuit; alia, Octavis sancti Laurentii, tertia festivitate sancti Matthaei apostoli et evangelistae, et quod superfuerit ex decimis ecclesiarum ad stipendia sit canonicorum, pro animae suae acquirenda absolutione. Praepositus denique canonicorum S. Stephani Antissiodorensis presbyteros in eisdem ecclesiae consensu fratrum eligat, qui et fideliter decimas ecclesiarum ad suum et canonicorum opus recipiant, et archiepiscopo Senonensi synodale servitium reddant, sicut circumjectae ecclesiae, et nihil aliud requiratur ab archiepiscopo vel a suis ministris. Et ut hoc firmum et stabile in perpetuum permaneat, ipse Archembaudusposcit, ac archidiaconorum suorum, Prodagii, Bernardi et Theoderici, caeterorumque canonicorum nominibus corroborari praecepit, tabulis argenteis bases discoopertas optime decoravit, lampades quoque ibi septem optimas ex argento composuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nonicis: & ꝓ absolutione anime ipsius pon¬
tificis. Alt̾am uͦ medietatẽ p̃dictis canoniciᷤᷤ
indie obitus p̾fate regine: & ꝓrecordatione
anime supradicti pontificis. Piscatores ta¬
men inseruitio maneant ep̃i. ꝑiussionem
p̃positi canonicoꝵ. Ambonem ibi uilem as¬
piciens. criptis honeste compositis. desuꝑ ho¬
norifice constructũ locauit: & iuxta illum
ep̃o si adfuerit & aclero eccłiȩ missa celebra¬
retur. quo eoꝵ interuentu iuuentis & mori¬
entis necessitatib sub ueniret deuotissime
sacrauit. Institu ens histrib dieb quo cano¬
nici quot annis ꝓ animȩ suȩ remedio refici¬
antur: impetrans ab archiep̃o & ep̃is sibisub¬
iectis decimas triũ eccłiarũ. Quarum in ay¬
gliniaco scilicet una consecrata ẽ in honore
Sc̃i stepħi: In matriaco alia. in honore sc̃ife¬
licis. alia in domini martini honore structa.
Instituens ut de his trib eccłiis tres fiant
fr̃ib refectiones. Una infestiuitate sc̃i ioħis

Expanded text:
nonicis, et pro absolutione animae ipsius pontificis; alteram vero medietatem praedictis canonicis in die obitus praefatae reginae, et pro recordatione animae supradicti pontificis. Piscatores tamen in servitio maneant episcopi per jussionem praepositi canonicorum. Ambonem ibi vilem aspiciens cryptis honeste compositis desuper, honorifice constructum locavit, et juxta illum episcopo, si adfuerit, et a clero ecclesiae missa celebretur, quo eorum interventu viventis et morientis necessitatibus subveniret devotissime sacravit; instituens his tribus diebus quo canonici quotannis pro animae suae remedio reficiantur, impetrans ab archiepiscopo et episcopis sibi subjectis decimas trium ecclesiarum, quarum in Aggliviaco, scilicet una consecrata est in honore sancti Stephani in Matriaco alia in honore sancti Felicis, alia in domini Martini honore structa, instituens ut de his tribus Ecclesiis tres fiant tribus refectiones, una, in festivitate sancti Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
S quod ibi oꝑatus ẽ. neforte obliuoni tradat᷑.
& cupiditate successoꝵ. ac ministroꝵ ab eccłiȩ¬
dñio subtrahat᷑. huic opusculo racũ duximꝰ
in serendũ: scientes qͥa facientis ñ deerit p̃miũ.
Primũ namq uillam creuennũ sc̃o stepħo
sublatam. cũ suis appendiciis ꝑ p̃ceptũ regale¬
re regis coniuentia. loco restituit pͥstino. tra¬
dens medietatẽ ipsius uille canonicis in die obitꝰ.

Expanded text:
sed quod ibi operatus est, ne forte oblivioni tradatur sed quod ibi operatus est, ne forte oblivioni tradatur et cupiditate successorum et ministrorum ab eccleuximus inserendum, scientes quia facientis non deerit praemium. Primum namque villam Crevennum sancto Stephano sublatam cum suis appendiciis per praeceptum regale regis conniventia loco restituit pristino, tradens medietatem ipsius villae canonicis, et
Abbreviated transcription (Latin):
rensis ep̃s. senonico pago ortus ẽ: pa¬
tre Bosone. Matre abigail. hic uir apͥ¬
meue etatis crepundiis. eccłiȩ sc̃i stepħi autis¬
siodorensis. sub regimine domni herifridi p̃¬
sulis traditus. ac tonsoratus ẽ. Ubi licteris
tam diuinis quã humanis ꝓposse eruditus ẽ. quo¬
usq ibi degens ad ꝑfectam ꝑuenit etatẽ. De¬
hinc rebus om̃ib dõ se ꝓtegente post positis.
rodulfi regis & uxoris eius emme seruitio se
mancipauit: ibiq diuersans. decedente Wal¬
drico ep̃o. ad episcopalem mox inuitat᷑ hono¬
rem. & electione cleri. & plebis. rex regine p̃¬
cib. ep̃alem ei adtribuit cathedrã. Sicq xiiii.
kalendarũ uniarũ senonis ordinatus: tandẽ
ascensionis dñice die. amonasterio sc̃icierma¬
ni in autissiodorensem ut moris ẽ sc̃istepħi
intronizatus ẽ eccłiam. Cuiꝰ possessio quãuis
ẽẽt exilis: quantũ potuit. ut cresceret eccłia
cui p̃fuit & decoraret᷑. uigilantissime sategit.

Expanded text:
episcopus, Senonico pago ortus est, patre Bosone, matre Abigail. Hic vir primaevae aetatis crepundiis ecclesiae S. Stephani Antissiodorensis sub regimine Domini Herifridi praesulis traditus ac tonsuratus est, ubi litteris tam divinis, quam humanis pro posse eruditus est, quousque ibi degens ad perfectam pervenit aetatem, dehinc rebus omnibus Deo se protegente postpositis Rodulphi regis et uxoris ejus Emmae servitio se mancipavit, ibique diversans decedente Waldrico episcopo, ad episcopalem mox invitatur honorem, et electione cleri et plebis, rex reginae precibus ei attribuit cathedram. Sicque XIV Kal. Januar. Senonis ordinatus tandem ascensionis Dominicae die, a monasterio S. Germani in Antissiodorensem, ut moris est, S. Stephani inthronizatus est ecclesiam, cujus possessio, quamvis esset exilis, quantum potuit, ut cresceret ecclesia, cui praefuit, et decoraretur vigilantissime sategit;
Abbreviated transcription (Latin):
impar. increm̃tis sibi cõmisse eccłiȩ. Fuit
autem temporib regũ lotharii uinioris
acludouici filii eiꝰ: qui finẽ regnandi suo
generi imposuert̃. Secdit quoq in ep̃atu
Sepultusq ẽ. in eccłia beati Germani. Fuit

Expanded text:
impar incrementis sibi commissae Ecclesiae. Fuit impar incrementis sibi commissae Ecclesiae. Fuit autem temporibus regum Lotharii Junioris, ac Ludovici filii ejus qui finem regnandi suo generi imposuerunt. Sedit quoque in episcopatu sepultusque est in ecclesia beati Germani, fuitq
Abbreviated transcription (Latin):
inquãtũ ualuit. ñ magis preẽe quã ꝓdẽe
uoluit uniu̾sis. Nam int̾ cet̾a honestatiᷤᷤ
oꝑadictatu ꝓpͥe manꝰ edidit responsoria cũ
antipħis. canenda insollempnitate sc̃i m̃ris
iuliani: instar tam̃ armonie habentia me¬
lodiam cermani głosi. Ob hoc p̾cipue. qd
isclem pontifex sc̃issimus. sicut ingestis ipsi
inuenitur. predicti mart̾ sollempnis nata¬
licii diem uniuersis incognitũ. dño sibi re¬
uelante ostendit celebrandũ: sicq cũ ẽẽt reli¬
giosoꝵ acbonoꝵ amator. prauoꝵq seuerus¬
redargutor. egit quã diu extitit. Sedit autẽ
in ep̃atu annis .xxix: & obiit inpace .uiii.
idꝰ iar̾. & sepultus est in eccłia scĩ stephani
patre iohe. & matre maria. qͥ beati
germani aꝑueritia extitit monachꝰ:
atq ut eplurib suꝑiorib fieri contigit.
exeiusdem p̃sulis monasterio. rogatus tã
aclero quam aplebe: constitutus est ep̃s.
Erat enĩ nimie simplicitatis. & minoris
industrie: & idcirco predecessoris sui ualde

Expanded text:
aluit non magis praeesse quam prodesse voluit universis; nam inter caetera honestatis opera dictata propriae manus edidit responsoria cum antiphonis canenda in solemnitate sancti martyris Juliani, instar tamen harmoniae habentia melodiam Germani gloriosi ob hoc praecipue, quod eidem pontifex sanctissimus sicut in gestis ipsius invenitur, praedicti martyris solemnis natalitii diem universis incognitum Domino sibi revelanti ostendit celebrandum: sicque cum esset religiosorum ac bonorum amator pravorumque sutor, egit quandiu exstitit. Sedit autem in episcopatu annis 29 et obiit in pace VIII Idus Januar., et sepultus est in ecclesia S. Stephani patre Joanne, et matre Maria, qui beati Germani a pueritia exstitit monachus, atque ut e pluribus superioribus fieri contigit, ex ejusdem praesulis monasterio rogatus tam a clero quam a plebe constitutus est episcopus; erat enim nimiae simplicitatis et minoris industriae, et idcirco praedecessoris sui valde
Abbreviated transcription (Latin):
forte negotia q̃ conceꝑat ꝓmoueret: Romam adiit. ubi ab innocentio papa t̃cio
supradc̃o. honorifite est receptus. ded ualida statim correptꝰ egͥtudine infra decẽ
dies post eiꝰ ingressum ibi apud scm̃ Clementem uidelicet humane debitũ condi¬
piramides humilieri licet mausoleo honesto tamen ⁊ marmoreo collatus.
anno dñi. mͦ. cͦcͦ. sexto infesto beati uidelicet Nicholai. uacauitq ep̃atus
duob mensib ⁊ paulo plus scilicet usꝙ ad sextam feriam post purificationẽ beate
Marie. Rexit autem eccl̃am suam armis fere iuginti qͣtuor Regnante infrancia
illustri rege philippo. sub romanis pontificib. Urbamo. Lucio. Clemente. Celestino.
Innocentio. t̃cio. Dimisitq ep̃atum ab omni debitoꝵ honere liberum penitꝰ ⁊
ĩmunem: exceptis duab marcis auri de Cruce ⁊ tringinta argenti de quib suꝑiꝰ
fecimꝰ m̃tionem deputatis ad cooꝑiendam ymaginem crucifixi.
de signis mor

Expanded text:
forte negotia, quae conceperat, promoveret, Romam adiit, ubi ab Innocentio papa III supradicto honorifice est receptus. Sed valida statim correptus aegritudine infra decem dies post ejus ingressum, ibi, apud sanctum Clementem videlicet, humanae debitum condipyramides humiliori licet mausoleo, honesto tamen et marmoreo collocatus, anno Domini 1206 sexto, in festo beati Nicolai; vacavitque episcopatus duobus mensibus, et paulo plus, scilicet usque ad sextam feriam post Purificationem beatae Mariae. Rexit autem Ecclesiam suam annos fere 24, regnante in Francia illustri rege Philippo III, Rom. pontific. Urbano, Lucio, Clemente, Coelestino, Innocentio III. Dimisitque episcopatum ab omni debitorum onere liberum penitus et immunem, exceptis duabus marcis auri de cruce, et triginta argenti, de quibus superius fecimus mentionem, deputatis ad cooperiendam imaginem Crucifixi. De signis mor
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ debat᷑ ostulũ dedusent. diuinis gͥ. oesebratis exeqͥis. canonios ⁊ cleria ad
pi concurrunt ꝰ⁊ quot qͦt ꝯcigit penetre : sic̃ glebe peris manꝰ aut

Expanded text:
tegebatur osculum dedissent. Divinis igitur celebratis exsequiis canonici et clerici ad tegebatur osculum dedissent. Divinis igitur celebratis exsequiis canonici et clerici ad ipsum concurrun
Abbreviated transcription (Latin):
doloris insignia in extremo mortis articulo indicaret: Et qui infirmitate spolia-¬
i renuerat. mortuus spoliat᷑. Amouecur herens carui ciliciũ. quod tanta pe-¬
diculoꝵ ac uermiũ sqͣtebat copia. ut horrorẽ aspͦcui ⁊ fetoĩe olfatus inferret ĩmien-¬
sum. cuiꝰ caro uermib corrosa. ossiũ per soca nudũ prebeb̾at aspͤtũ. Igit᷑ pontifi-¬
asib gleba scã induit᷑ feretro q imponit᷑. atq a loco qui pulcħ redditꝰ dicit᷑.
ubi mortem perdid̾at. ⁊ uitam inuen̾at ad eccłiam autissio doreñ. Uubi sepultu¬
ram eleg̾at. defertur. Occurrit ei deuotꝰ ciuitatis derꝰ cũ ppło. ruit in occur¬
sum eiꝰ curba indiscc̾e etatis ⁊ sexꝰ. ⁊ c̾tacim feretrũ tang̾e cupiens. se prerega¬
tiua quadam cet̾is preferebant. qui manu feretrũ terigissent. uel sericis qͥb

Expanded text:
doloris insignia in extremo mortis articulo indicaret, et qui in infirmitate spoliardoloris insignia in extremo mortis articulo indicaret, et qui in infirmitate spoliari renuerat, mortuus spoliatur; amovetur haerens carni cilicium, quod tanta pediculorum ac vermium scatebat copia, ut horrorem aspectui et foetorem olfactui inferret immensum, cujus caro vermibus corrosa ossium per loca nudum praebebat aspectum. Igitur pontificalibus gleba sancta induitur, feretroque imponitur, atque a loco, qui pulcher Reditus dicitur ubi mortem perdiderat et vitam invenerat, ad ecclesiam Antissiodorensem ubi sepulturam elegerat, defertur. Occurrit ei devotus civitatis clerus cum populo; ruit in occursum ejus turba indiscretae aetatis et sexus, et certatim feretrum tangere cupiunt. Se praerogativa quadam caeteris praeferebant qui manu feretrum tetigissent, vel sericis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Iugis tybiarũ infirmitas q̃ a medicis malũ mortuũ nũcupat᷑ cum asslig̾er. timẽs
ne cum istis onerib ep̃atꝰ onera sufficient̾ ferre non posset: licet sicut ex ip̃ius regis ore
eo qͦ eccl̃ie autissiod̾. astctꝰ fu̾at iuĩculo solu̾et᷑. Qͦ facto: om̃is temꝑaliũ sollicitudo
abicit᷑. ⁊ totum sp̃m in seipm reflectens. solius sp̃c curam gessit. Cuiꝰ confabulatio
plura: predc̾e infirmitatis atq sencctutis in ꝯmodis. febris adicit᷑. ꝓst̾nit᷑ corpꝰ in lec¬
tulũ: offu̾nt medicinat᷑e contͣ morbos remedia. qͥb raro ⁊ paucis utit᷑. ⁊ his so¬
lis qͥbus eũ uti frẽs p̾dicatores ⁊ mĩores qͥ assistebant eid̾ cũ magna precũ uiolũcia
ꝯpulert̃. Tandem cũ post ꝓlixum cum supͣdc̃is fr̃ib de sc̃a religione tͣctatũ aliqͣntu¬
lum pausasset. ut cũ cred̾ent astantes dormire: p̾ciosam resolut᷑ in mortẽ. ea
serenitate d̾o spm reddidit. ut om̃ib menbris quietus. uultu serenus. nullius omino

Expanded text:
ugis tibiarum infirmitas, quae a medicis malum mortuum nuncupatur, eum affligeret, timens ne cum istis oneribus episcopatus onera sufficienter ferre non posset, licet sicut ex ipsius regis ore eo, quo ecclesiae Antissiodorensi astrictus fuerat, vinculo solveretur. Quo facto omnis temporalium sollicitudo abjicitur, et totum spiritum in seipsum reflectens, solius conscientiae curam gessit. Cujus quies sola cplura? praedictae infirmitatis atque senectutis incommodis febris adjicitur; prosternitur corpus in lectulum; offerunt medici naturae contra morbos remedia, quibus raro et paucis utitur, et his solis quibus eum uti Fratres praedicatores et minores, qui assistebant eidem, cum magna violentia compulerunt. Tandem cum post prolixum cum supradictis Fratribus de sancta religione tractatum aliquantulum pausasset, ut eum crederent astantes dormire, pretiosam resolutus est in mortem; ea serenitate Deo spiritum reddidit, ut omnibus membris quietus, vultu serenus, nullius omnino
Abbreviated transcription (Latin):
li desiderio bibliothecas aliarum Ciuitatum Italiae yisendi fla¬
grare sciret. Iam perscrutatis omnibus sedulo loculis Deneta
bibliothecae locupletissimae. ad mstitutum opus Pludarchi scri¬
pta conferendi. emendandi. et elegantius gallice uertendi Uene.¬
tiis Romam se contulit. ubi perhumaniter acceptus est ab Epõ
Airapicensi. qui domi suae cum retinuit. e ber biennium ferme conui.¬
ctorem habuit. quo cum ultro citroq sermones haberet. deꝗ literis ac
disciplinis uerba faceret. Codem ferme tempore in Illustrios. Cardi¬
nalis Turnonii amicitiam insinuauit. qui a Rege ad aulam reuocatus

Expanded text:
li desiderio bibliothecas aliarum civitatum Italiae visendi flali desiderio bibliothecas aliarum civitatum Italiae visendi flagrare sciret. Jam perscrutatis omnibus sedulo loculis Venetae bibliothecae locupletissimae ad institutum opus Plutarchi scripta conferendi, emendandi, et elegantius Gallice vertendi, Venetis Romam se contulit. Ubi perhumaniter acceptus est ab episcopo Mirapicensi, qui domi suae eum retinuit, et per biennium ferme convictorem habuit, cum quo ultro citroque sermones haberet, de litteris ac disciplinis verba faceret. Eodem ferme tempore in illustrissimi cardinalis Turnonii amicitiam se insinuavit, qui a rege ad aulam revocatus
Abbreviated transcription (Latin):
uioe responsuram labori apud Gallos ratus. neese ad alios honorum gra¬
dus prouectum iri. instituit in Italiam proficisci. ut illie uitam boc
mediocri censu agitaret. bibliothecas Italicas consulendi animo. C
codicem Plutarchi mendose excussum cum manuscriptis conferendi.
e cum eruditis uiris quos ibi nancisceretur. sermones ea de re ultro ci¬
troꝗ habendi. Dum hac cum animo agitaret. obtulit ei se cõmoda
ad modum occasio eiusmodi. Anno muilesimo quingentesimo quadrage¬
simo sexto idem Moruillerius ab Henrico secundo Rege mi sius
ad Uenetos legatus. Amyotum sibi adiunxcit itineris comitem.
qui tum tricesimum secundum aetatis annum attigerat. cum paulo
maior natu Moruillerius eset. Per id legationis tembus Lęgatus
Regius tanto cum eo amicitiae es familiaritatis uinculo adstrictus
est. ut pati non potuerit ipsum a se discedere. etiamsi incredibi¬

Expanded text:
vix responsuram labori apud Gallos ratus, nec ad alios honorum gravix responsuram labori apud Gallos ratus, nec ad alios honorum gradus provectum iri, instituit in Italiam proficisci, ut illic vitam hoc mediocri censu agitaret, bibliothecas Italicas consulendi animo, et codicem Plutarchi mendose excusum cum manuscriptis conferendi, et cum eruditis viris, quos ibi nancisceretur, sermones ea de re ultro citroque habendi. Dum haec cum animo cogitaret, obtulit ei se commoda admodum occasio ejusmodi anno millesimo quingentesimo quadragesimo sexto. Idem Morvillerius ab Henrico II rege missus ad Venetos legatus, Amyotum sibi adjunxit itineris comitem, qui tum tricesimum secundum aetatis annum attigerat, cum paulo major natu Morvillerius esset. Per id legationis tempus legatus regius tanto cum eo amicitiae et familiaritatis vinculo astrictus est, ut pati non potuerit ipsum a se discedere, etiamsi incredibi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. authoris nomen inscriptum nusquam esset. ut parentẽ script
illius interpres ignoraret. donee Romam profectus in Taticana.
biblio theca exemplum manu exaratum illius historia iuenit. in
quo Feliodori nomen adscriptum erat. ut idem in tertia editione
pallica declarauit. Taulo post uersionem gallicam nonullarum
Plutarchi Cheronei uitarum illustrium uirorum aggressus est. quã
Francisco primo Regi magno obtulit er consecrauit. a quo tam splen¬
dida trãlatio tantopere probata est. ut iusserit Amyoto inchoatam
translationem prosẽqui er ad umbilicum ducere: eiꝗ tanti operis ac
laboris ratione habita. pro remuneratione. Abbatiam Belloz aniensem.
niae forte tum uacauerat. Regia liberalitate concessit: idꝗ bostremum
sacerdotium fuit quod Rex ille contulit. quia non multo post uitam
um morte commutauit. Quabropter Amyotus fortunam maiorem.

Expanded text:
fuerat, auctoris nomen inscriptum nusquam esset, ut parentem scripti fuerat, auctoris nomen inscriptum nusquam esset, ut parentem scripti illius interpres ignoraret, donec Romam profectus in Vaticana bibliotheca exemplum manu exaratum illius historiae invenit, in quo Heliodori nomen ascriptum erat, ut idem in tertia editione Gallica declaravit. Paulo post versionem Gallicam nonnullarum Plutarchi Chaeronei Vitarum illustrium virorum aggressus est, quam Francisco primo, regi magno, obtulit et consecravit, a quo tam splendida translatio tantopere probata est, ut jusserit Amyoto inchoatam translationem prosequi, et ad umbilicum ducere, eique tanti laboris ac operis ratione habita pro remuneratione abbatiam Bellozaniensem, quae forte tum vacaverat, regia Iiberalitate concessit, idque postremum sacerdotium fuit, quod rex ille contulit, quia non multo post vitam cum morte commutavit. Quapropter Amyotus fortunam majorem
Abbreviated transcription (Latin):
Biturigum. honestis ad id Stipendiis annuis constitutis. quo nunc¬
re er professione per duodecim ferme annos tanta cura e sedulitate
e doetrina functus est. ut magnam inde eruditionis ac probitatis sa¬
mam compararit: quo rumore percrebescente. amplissinus uir p.
Moruillierius tunc Proprefectus urbi Diturigum. eruditione ac pro¬
bitate Amyoti impulsus. nepotes ex sorore. erornatissini uiri Buce¬
telli Toparchae de Sacy. Consiliarii era Secretis erepistolis Regiis.
cure es moderationi tradidit instituendos: quo institutionis tempore
horis succisiuis. Tragediis quibusdam Graecis gallico rythino expri-¬
mendis. aliisꝗ graecis opusculis Gallice uertendis ut Heliodori histo¬
ria De Theaqͥene e Charielea: itemꝙ Longi graeci bucolico dramate
prosaico de Daphne es Chloe Ioperam dedit. er uersiones suas typis
mandauit. Tametsi in codice graeco de Teagene. quo quidem ysus tum

Expanded text:
Biturigum, honestis ad id stipendiis annuis constitutis. Quo muneBiturigum, honestis ad id stipendiis annuis constitutis. Quo munere et professione per duodecim fere annos tanta cura, et sedulitate, et doctrina functus est, ut magnam inde eruditionis ac probitatis famam compararit. Quo rumore percrebrescente, amplissimus vir D. Morvillerius, tunc propraefectus urbi Biturigum, eruditione ac probitate Amyoti impulsus, nepotes ex sorore et ornatissimi viri Bucetelli, Toparchae de Sacy, consiliarii, et a secretis et epistolis regis, curae ac moderationi tradidit instituendos. Quo institutionis tempore horis successivis tragoediis quibusdam Graecis Gallico rhythmo exprimendis, aliisque Graecis opusculis Gallice vertendis Heliodori historia de Theagene et Chariclea, itemque Longi Graeci bucolico dramate prosaico de Daphne et Chloe operam dedit, et versiones suas typis mandavit, tametsi in codice Graeco de Theagene, quo quidem usus tum
Abbreviated transcription (Latin):
Petri Danaesii in Oratoribus er Philosophis assiduus auditor pen
aliquot annos fuit. Et Ciceronis orationes aliquot latinas ercq
disserente magna cum omnium doctorum admiratione didicit.
Hathematicis item disciplmis sub Grontio Tineo professore Regio se¬
dulam nauauit operam. Sic linquarum es liberalium artium co-¬
onitione instructus Bituricum postea perrexit cum U. C. Canaio.
qui celebris causarum Patronus in Senatu Parisiensi fuit. ut Iuri Ci¬
uili operam daret. Ibi Reuerendus Abbas Caenobii D. Ambrosii Bitul¬
ricensis D. Colmus. qui tunc Anagnostes ordinarius. er Cubicularius
erat Magui trancisci Regis illuis disciplinae nepotes suos commisit:
eiusdemꝗ beneficio er hortatu Auousta. Margarita Regis Coror unica
Nauarreorum Regma e Biturigum Ductrix e Moderatrix. auia
materna Magni Tenrici quarti faelicis memoriae. Anyolum Pro¬
febsorem nstituit literarum Graecarum e latmarum in Regia

Expanded text:
Petri Danesii in oratoribus et philosophi assiduus auditor per Petri Danesii in oratoribus et philosophi assiduus auditor per aliquot annos fuit, et Ciceronis orationes aliquot Latinas eo disserente magna cum omnium doctorum admiratione didicit. Mathematicis item disciplinis sub Orontio Finaeo professore regio sedulam navavit operam. Sic linguarum et liberalium artium cognitione instructus Bituricum postea perrexit cum V. C. Canayo, qui celebris causarum patronus in senatu Parisiensi fuit, ut juri civili operam daret. Ibi reverendus abbas coenobii divi Ambrosii Bituricensis D. Colinus, qui tunc lector anagnostes ordinarius et cubicularius erat magni Francisci regis, illius disciplinae nepotes suos commisit, ejusdemque beneficio, et hortatu Augusta Marguarita regis soror unica, Navarreorum regina, et Biturigum ductrix et moderatrix, avia materna Magni Henrici quarti felicis memoriae, Amyotum professorem instituit litterarum Graecarum et Latinarum in regia
Abbreviated transcription (Latin):
COBUS AΛΥΟTUS Meloduns quod oppidum cet millibus
uiginti supra Lutetiam ad Sequanam positum. natus est. iii Cal.
osis. Nĩcolao Amyoto. e Margareta de Amoribus. quorum opibus
tenuiter sustentatus a puero. primum Meloduni. demde Lutetiae:¬
ita in Studio honarum literarum. e Philosophiae rudimentis pro.¬
fecit: ut circa annum undeuigesimum Magisterio facultatis artium
ut uocant. cohonestaretur. Ex aequalibus sius facile preluceret.
Usus est in Latinis uulgaribus Magistris quales fere in Gymnasiis
publicis Lutetiae iuuentutem terunt: sed in Graecis ad prima huius
linquae elementa. quae ualde paucis ea tempestate erant familiaria.
primum Ioanne Euagrio Remensi. qui in Collegio Cardmalitio.
nouo er aliis musitato more Classem regebat ab aliis segregatam.
quae Graecorum dicebatur. quoniam in ea nihil nisi Graecum
legebatur e docebatur. Sed ubi Regii lectores ab Augustae memo¬
riae Francisco Rege primo instituti sunt. Iacobi Tusani in poetis.

Expanded text:
cobus Amyotus Meloduni, quod oppidum est millibus viginti supra Lutetiam ad Sequanam positum, natus est III Kalendosis Nicolao Amyoto et Marguareta de Amoribus. Quorum opibus tenuiter sustentatus a puero, primum Meloduni, deinde Lutetiae in studio bonorum litterarum et philosophiae rudimentis ita profecit, ut circa annum undevicesimum magisterio Facultatis Artium, ut vocant, cohonostaretur, et aequalibus suis facile praeluceret. Usus est in Latinis vulgaribus magistris quales fere in gymnasiis publicis Lutetiae juventutem terunt; sed in Graecis ad prima ejus linguae elementa quae valde paucis ea tempestate erant familiaria, primum Joanne Evagrio Remensi, qui in collegio cardinalitio novo, et aliis inusitato more classem regebat ab aliis segregatam, quae Graecorum dicebatur, quoniam in ea nihil nisi Graecum legebatur et docebatur. Sed ubi regii lectores ab augustae memoriae Francisco rege primo instituti sunt, Jacobi Tusani in poetis,
Abbreviated transcription (Latin):
ria. S ne uł ꝑcuiꝰlibet monachi aut abbatis ꝓmonitionem.
onus aliquod fortasse sustineant: studendũ nob̃ ẽ. ut siquispiã
abbatum. aut monachoꝵ ex quocumq monasterio ad cleri-¬
catus officiũ uł ordinẽ sacrũ accesserit. ñ illic aliquã habeat
ut diximꝰ ulterius potestatẽ: nec monasteria huiꝰ occasionis
uelamine. ea quȩ ꝓhibemꝰ sustinere onera compellantur. Hȩc
itaq omĩauigilanti cura em̃dare iam scđo commonita scĩtas
urã ñ differat: ne si post hoc neglegentes uos eẽ qd̾ ñ credimus
senserimꝰ: aliter monasterioꝵ quieti ꝓspicere compellamur.
Nam notũ uobis sit: quia tantȩ necessitatis seruoꝵ dĩ congre
gationẽ amplius subiacere ñ patim᷑.¬

Expanded text:
ria. Sed ne vel per cujuslibet monachi aut abbatis promotionem, ria. Sed ne vel per cujuslibet monachi aut abbatis promotionem, onus aliquod foabbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem, ne monasteria, hujus occasionis velamine, ea quae prohibemus sustinere onera compellantur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam notum vogationem amplius subiacere non pati
Abbreviated transcription (Latin):
qui cotidie ministerio ȩccłastico cogetur ꝑmanere. Proinde
fr̃nitas tua hoc quolibet in loco factũ ẽ emendare festinet:
Dudũ ad nos multoꝵ relatione ꝑuenerat. monasteria in¬
rauennatib partib constituta.
omĩno clericoꝵ ur̃oꝵ dominio
p̃grauari: ita ut occasione
quasi regiminis. et qđ dici
graue ẽ uelut inꝓpͥ.etatepossideant: Quib ñ modi
cũ condolentes: decessori ur̃o luteras misimꝰ. ut hoc emendare
se recolimꝰ. Et quia ut comꝑimꝰ in huiꝰ reilactenus correptione
cessatum ẽ: hȩc ad uos iterũ p̃uidimꝰ scripta disigere. Hortam᷑
gͦ. ut omi mora omĩq excusatione sũmota. ita monasteria ipsa
ab huiꝰmodi teneatis grauamine releuare: quatenꝰ nullã deinceps
in eis clerici. uł hi qui insacro sunt ordine constrtuti ob aliud
habeant nisi orandi tantũmodo causa accedendi licenciam:
Aut si forte ad ꝑagenda sacra missarũ fuerint inuitati miste¬

Expanded text:
qui quotidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde qui quotidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum est, emendare festinet, vennae: « Dudum ad nos multorum relatione pervenerat monasteria inRavennae partibus constituta omnino clericorum vestrorum dominio praegravari, ita ut occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, decessori vestro litteras misimus, ut hoc emendare se recolimus, et quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correptione cessatum est, haec ad vos iterum pervidimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatione summota, ita monasteria ipsa ab hujusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel ii qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant nisi orandi tantummodo causa accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerunt invitati myste
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ordinet. & maiorẽ domꝰ: quatinꝰ possit uł hospitib suꝑ¬
uenientibꝰ. uł causis quȩ inueniunt idoneus & paratus existe¬
re. Si uͦ uł neglęgentẽ eũ prospicis. uł ea quȩ dicimꝰ implere
disferentẽ: om̃ĩs clerus eius adhiberi debet: ut conmuni con¬
silio ipsi eligant. quoꝵ ꝑsonȩ. ad ea quȩ p̃diximꝰ ualeant
de M rauennatibꝰ clericis.
ad monasteriorũ regimina importune tendentib restitit:
ioħi rauennati epõ scribens. Peruenit adme: quod in eccłiis
fr̃nitatis tuȩ. aliqua loca dudũ monasteriis consecrata. nunc
habitacula clericoꝵ. aut etiã laicorũ facta sunt. Dumq hi
qui sunt in ęccłiis fingunt se religiose uiuere. monasteriis
p̃poni appetunt. et ꝑ eoꝵ uitã. monasteria destruunt᷑. Nemo
et enĩ potest et eccłasticis obsequiis deseruire. et in monichica
regła ordinate ꝑsistere: ut ipse districtionẽ monasterii teneat.

Expanded text:
sibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supsibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant tem Ravennatibus clericis, ad monasteriorum regimina importune tendentibus, restitit, i Ravennati episcopo scribens: « Pervenit ad me quod in Ecclesiis fraternitatis tuae aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum, aut etiam laicorum facta sunt, dumque hi qui sunt in Ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt, et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest, et ecclesiasticis obsequiis deservire, 66 et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat
Abbreviated transcription (Latin):
alũ conferendum ẽ hoc officiũ. alii committendũ ẽ illud.
Neq uni quantũ libet exercitatȩ ꝑsonȩ uno tempore duarũ
rerũ officia committenda sunt: quia si totũ corpus ocełs:
ubi auditus : Sicut enĩ uarietas menbroꝵ ꝑ diuersa officia.
ce robur corporis seruat. & pulchritudinẽ repħentat. ita ua-¬
rietas ꝑ sonarũ ꝑ diuersa nichilominꝰ officia distributa: et for-¬
ticudinẽ. et uenustatẽ scẽ dĩ ȩecłȩ manifestat. Et sicut in dͤcoꝵ ẽ
ut incorpore humano. alterũ menbrum. alterius fungatur
officio: ita nimirũ noxiũ simulq turpissimũsi singula rerũ
ministeria. ꝑ sonis totidem ñ fuerut distributa. Hunc ẽ. quod
quibdã ambitiosis. sicut insius litteris quas ego breuitatis stu¬
dio omisi. poterit inueniri:moderationis frena frequenter
imposuit. Unde antemio subdiacono. ꝓpaschasio ep̃o qͥ ꝑsemet

Expanded text:
alii conferendum est hoc officium, alii committendum est istud; alii conferendum est hoc officium, alii committendum est istud; neque uni, quantumlibet exercitatae personae, uno tempore duarum rerum officia committenda sunt, quia si totum corpus oculus, ubi auditus? Sicut enim varietas membrorum per diversa officia et robur corporis servat, et pulchritudinem repraesentat, ita varietas personarum per diversa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuit. Unde Anthemio subdiacono pro Paschasio episcopo, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑdiuersas ȩccłas. ꝑpetualit̃ obseruanda. censebat. Unde
ianuario caralitano epõ: int̾cetera scribit dicens. Indicatũ
nob̃ ẽ. quod laicis quib̾dã curã ur̃i patrimonii cõmitten
ex fatigationibꝰ fuerint deprehensi. Quod si ita ẽ: districte
cũ pęna. legibꝰ statura. reddere compellantur. Decetero uͦ
cauendũ afr̃iritate ur̃a ẽ: ne scłarib uiris. atq ñ sub regula
urã degentibꝰ. cuiuslibet res ȩecłȩ cõmitantur: s ꝓbatis de
ur̃o officio dericis. in quib si quod repperiri poterit prauitatis.
ut insubditis emendare. quod illicite gestũ fuerit ualeatis:
quos uidelicet apud uos habitus sui officiũ magis conueniat.¬
ingula ȩccłastici paris¬
officia: singulis quib ꝑsonis singillatim cõmitti debere
dicebat: asserens. quia sicut in uno corpore multa menbra
habem̾. omĩa aut̃ menbra ñ eundem actũ habent: ita in ȩccle
corpore. scam ueridicã pauli sententiã. in uno eodemq spũ

Expanded text:
 diversas Ecclesias perpetualiter observanda censebat. Unde Januario Caralitano episcopo inter caetera scribit, dicens: « Indicatum est nobis quod, laicis quibusdam curam vestri patrimonii committentexfatigationibus, fuerint deprehensi, et redderecum poena legibus statuta reddere compellantur. De cetero vero cavendum a fraternitate vestra est, ne saecularibus viris atque non sub regula nostra degentibus res ecclesiasticae committantur, sed probatis de vestro officio clericis, in quibus, si quid reperiri poterit pravitatis, ut in subditis emendare quod illicite gestum fuerit valeatis: quo videlicet apud vos habitus sui officium magis conveniingula ecclesiastici jurisofficia, singulis quibusque personis singillatim committi debere jubebat, asserens quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent , ita in Ecclesiae corpore, secundum veridicam Pauli sententiam, in uno eodemque spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
Meus namq honor ẽ. honor uniuersalis ȩccłȩ. Meus namq ho¬
nor ẽ. frm̃ meorũ solidus uigor. Tunc gͦ u̾ere honoratus sũ:
cũ singulis quibꝰq honor debitus ñ negatur. Si enĩ unuersa¬
lem me papã scĩtas ur̃a dicit.: negat se hoc eẽ. qd̾ me fatetur
uniuersũ. S absit hoc. Recedant uerba quȩ uanitatem
inflant: caritatẽ uulnerant. Et̃ quidem in scã caleidonensi si¬
nodo. atq pꝰ a subsequentib patribꝰ. hoc decessorib meis oblatũ¬
uiã scĩtas nouit. S tam̃ nullus coꝵ uti hoc uinquã uocabu¬
lo uoluit: ut dũ in hoc mundo honorem sacerdotũ diligerent
om̃iũ. apud omĩpotentẽ dm̃ custodirent suum. Explici

Expanded text:
Meus namque honor est honor universalis Ecclesiae. Meus hoMeus namque honor est honor universalis Ecclesiae. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant Et quidem in sancta Chalcedonensi synodo, atque post a subsequentibus Patribus hoc decessoribvestra sanctitas novit. Sed tamen nullus eorum uti hoc unquam vocabulo voluit: ut dum in hoc mundo honorem sacerdotum diligerent omnium, apud omnipotentem Deum custodirent suum. » Et in
Abbreviated transcription (Latin):
studuit.iam se quibdam conscribere suꝑba uocabula. quȩ
ex uanitatis radice ꝓdierint: et mͥ loquitur dicens. sicut
iussistis. quod uerbũ iussionis. peto ameo auditu remouete.
quia scio qui sum. qui estis. Loco enĩ mͥ fr̃s estis. morib pa¬
tres. Non gͦ uisi. sed quȩ utilia uisa sunt indicare curaui:
ñ tam̃ in uenio urãm beatitudinẽ. hoc ipsũ qd̾ memorię
ur̃ȩ intuli. ꝑ fecte retinere uoluisse. Nlam dixi. nec mͥ uos
nec cuiquã alteri. tale aliquid scribere debere. Et ecce in p̃fa¬
tione epłȩ quã adme ipsũ qui ꝓhibui direxistis. suꝑbȩ ap¬
pellationis uerbo uniuersalẽ me papã dicentes imprime¬
re curastis. Qd̃ peto. dulcissima mͥ scĩtas ur̃a ultra non
faciat: quia nob̾ sub trahitur. quod alteri plusquã ratio exi¬
git p̃betur Ego enĩ ñ uerbo quero ꝓsperari. s moribꝰ. Nec ho¬
norẽ eẽ deputo: in quo fr̃s meos honorẽ suũ ꝑdere cognosco.

Expanded text:
studuit, jam se quibusdam non scribere superba vocabula, quae studuit, jam se quibusdam non scribere superba vocabula, quae ex vanitatis radice prodierunt, et mihi loquitur, dicens: Sicut jussistis. Quod verbum jussionis peto a meo auditu removete, quia scio qui sum, qui estis. Loco enim mihi fratres estis, moribus patres. Non ergo jussi, sed quae utilia visa sunt, indicare curavi. Non tamen invenio vestram beatitudinem hoc ipsum quod memoriae vestrae intuli, perfecte retinere voluisse. Nam dixi, nec mihi vos, nec cuiquam alteri tale aliquid scribere debere; et ecce in praefatione epistolae quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universalem, me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi sanctitas vestra ultra non faciat, quia vobis subtrahitur quod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognosco.
Abbreviated transcription (Latin):
ec de scĩ ioħis uestib de quib aquam plurimis dubitatũ
est ut cumq in beati gregorii gestis inseruisse sufficiat.
Ceterũ ioħs constantinopolitanꝰ hy̧ pocrita. qui abuniuersalis
nominis ambitione conuerti multis tergi uersationib recu-¬
sabat. iuxta eiusdem patris ꝓpħiam. uidicia dnĩ suꝑ se uigilare
cognoscens. pꝰ ñ multi temporis spaciũ subita morte defungit᷑¬
Et cuiꝰ ambitiosam suꝑbiã totus capere mundus uix poterat.
in unius sepulchri angustia facile collocatur. Post cuius
paulatim discessũ. cũ mauricius imꝑator sacerdotũ uide¬
licet xp̃i contemptor. ꝓ cyriaco qui ioħi successerat suaderet.
ne ꝓ causa tam friuoli nominis gregorius laboraret: ipse
tam diu pontificatus sui auctoritatib restitit: quousq
pestẽ uniuersalis nominis. ab ipsis etiã subdolis ad ulatorũ
labiis. penitus abstulisset. Quappt̃ eulogio patriarchȩ ale¬
xandrino. pꝰ aliqua scribens ait. Indicare urã beatitudo

Expanded text:
ec de sancti Joannis vestibus, de quibus a quamplurimis dubitatur, me utcunque in beati Gregorii gestis inseruisse sufficiat. Caeterum Joannes Constantinopolitanus hypocrita, qui ab universalis nominis ambitione converti multis tergiversationibus recusabat, juxta ejusdem Patris prophetiam judicia Domini super se vigilare cognoscens, post non multi temporis spatium subita morte defungitet cujus ambitiosam superbiam totus capere mundus vix poterat, in unius sepulcri angustia facile collocatur. Post cujus paulatim discessum, cum Mauricius imperator, sacerdotum videlicet 120 Christi contemptor, pro Cyriaco, qui Joanni successerat, suaderet ne pro causa tam frivoli nominis Gregorius laboraret, ipse tandiu pontificatus sui auctoritatibus restitit, quousque pestem universalis nominis ab ipsis etiam subdolis adulatorum labiis penitus abstulisset. Quapropter Eulogio, patriarchae Alexandrino, post aliqua scribens, ait: « Indicare vestra beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
portarũ rimas excutiens. ferula caput taurelli ꝑcussit. eũq
infugã compellens: me abilliꝰ ꝑ secutionibꝰ liberauit. E rgo
ũ incolȩ deperissent. &e nullus ibidem habitator accederet:
ac ꝑ hoc monachi ꝓ desolatione loci satagerent. ciudã eorum¬
beatus gregorius in somnis apparens iubet ut si demonem
amonasterii fundo uoluissent repellere: aboratorio scẽ mar¬
tine in eodẽ fundo usq adoratoriũ scȩ mariȩ ibidẽ indomo
dñica constitutũ. fĩs cũ letaniis aquã spͣgentes exorcitatam.
pcederent. Quo facto. ita demon ab monasterii omi posses¬
sione repulsus ẽ: tt postea ꝑ confinii limites. ore. naribꝰ.
atq ocłis flammas eicere. pͥorcosq cogere. ac subulcos nun¬
ciatus sit s intra fines monasterii numquã intrare ꝑmissus ẽ.

Expanded text:
portarum rimas excutiens, ferula caput taurelli percussit, eumque portarum rimas excutiens, ferula caput taurelli percussit, eumque in fugam compellens, me ab illius percussionibus liberavit. » Ergo dum incolae deperissent, et nullus ibidem habitator accederet, ac per hoc monachi pro desolatione loci satagerent, cuidam eorum Gregorius in somnis 183 apparens jubet, ut si daemonem a monasterii fundo voluissent depellere, ab oratorio sanctae Martinae usque ad oratorium sanctae Mariae ibidem in domum Dominicam constitutum, fratres cum litaniis aquam spargentes exorcizatam procederent. Quo facto ita daemon ab omni monasterii possessione repulsus est, ut postea per confinii limites ore, naribus atque oculis flammas ejicere, porcosque cogere a subulco notatus sit, sed intra fines monasterii nunquam intrare permissus.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ similit̾ affligebat. reliquerit. Qui romã ueniens. dũ tantȩ
claudis ꝑicłm fr̃ibꝰ indicaret. interrupto sermone monaste¬
rii portas ingressus ẽ. ce. obstupentibꝰ monachis. ñ nisi hanĩ
festo reuersus ẽ. A quibꝰ curiose discursus quo nam se pri¬
dem tam subita uelocitate ꝓriperet. confessus ẽ dicȩns. Dũ
uobis insaniã demonis reuelarem. taurellus affuit. anterio¬
rib pedibꝰ me cõplectens. a siuis corniculis tundens. ante se
cepit minare. &e tota nocte me subire muros coegit et
arbores. Cumq nouissime ꝑpontem me conaret᷑ demer¬
gere. de complexibꝰ ipsius exiiui eũꝙ toto conamine fuger¬
ens ad portas quas euthimius egumenus fecerat monasterii
huiꝰ p̃positus ꝑueni. Quas clausas inueniens: ambabꝰ mani¬
Uambos euis anulos adp̃hendi. & dũ abeis me luctaret᷑
diuellere. quidã caluus pontifex obliquo latere se inter

Expanded text:
quem similiter affligebat, reliquerit. Qui Romam veniens, dum tantae quem similiter affligebat, reliquerit. Qui Romam veniens, dum tantae cladis periculum fratribus indicaret, interrupto sermone monasterii portis egressus est, et obstupescentibus monachis nonnisi mane facto reversus est. A quibus curiose discussus, quonam se pridem tam subita velocitate proriperet, confessus est, dicens: « Dum vobis insaniam daemonis revelarem, taurellus adfuit, anterioribusque pedibus me complectens, ac suis corniculis tundens, ante se coepit minare, et tota nocte me subire muros coegit et arbores. Cumque novissime per pontem me conaretur demergere, de complexibus ipsius exilui, eumque toto conamine fugiens, ad portas quas Euthymius hegumenus fecerat monasterii hujus perveni; quas clausas inveniens, ambabus manibus ambos ejus annulos apprehendi; et dum ab eis me luctaretur divellere, quidam calvus pontifex obliquo latere se inter
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus ẽ. ut uideatur actenꝰ in eiusdem patris monaste¬
rio. tanto fidelius deseruisse. quanto se illiꝰ ad miniculo me¬
memoriȩ nicholai pontificis tempore. regim̃ eiusdẽ monas¬
terii tacharia ciuitatis ananiginȩ p̃sule sic̃ hodie suꝑ est
ꝓcurante. fundũ barbilianũ. cuiꝰ suꝑiꝰ fecerã mentionẽ. ꝓ in¬
colarũ sceleribꝰ demon agressus est. et insimilitudinẽ tau¬
relli de pratis mugiendo ad domũ reuertens. in uisibilit̾
suis corniculis uirilit̾ sentiebatur noctu ꝑ cutere. bouesq
ap̃sepiis extrahens. ꝑ contiguos campos & cõpita cursu ue¬
locissimo fatigare Cumq hoc diutius faceret. crebroq rus¬
ticis noxius immineret. huiꝰmodi ꝑcussionibꝰ saxulum
quendã eiꝰdẽ p̃dii conductorem affligendo disꝑdidit. Dein-¬
de bubulcos aggressus. tanta cede ꝑ domuit. ut intra triũ
mensrũ spaciũ. neminẽ illie nisi unũ cocũ ursulũ nomine.

Expanded text:
reversus est, ut videretur hactenus in ejusdem Patris monastereversus est, ut videretur hactenus in ejusdem Patris monasterio tanto fidelius deservisse, quanto se illius adminiculo mememoriae Nicolai pontificis tempore, regimen ejusdem monasterii Zacharia civitatis Anagninae praesule, sicut hodie superest, procurante, fundum Barbilianum, cujus superius feceram mentionem, pro incolarum sceleribus daemon aggressus est; et in similitudine taurelli de pratis mugiendo ad domum recurrens, invisibiliter suis corniculis virum sentiebatur noctu percutere, bovesque a praesepiis extrahens, per contiguos campos et compita cursu velocissimo fatigare. Cumque hoc diutius faceret, crebroque rusticis noxius immineret, hujusmodi percussionibus Saxulum quemdam ejusdem praedii conductorem affligendo disperdidit. Deinde bubulcos aggressus, tanta caede perdomuit, ut intra trium mensium spatium neminem illic praeter unum tantum Ursellum nomine,