comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tristatus iracundior sit.
Non enim dr̃ iracundus
qui in huiusmodi passione
iracundior est : sed magis
aliquid passus: Qua re
passiones quidem huius¬
modi dicuntur : qualita¬
tes uero minime
Quartum uͦ genus
qualitatis est. forma
& circa aliquid con¬
stant figura. Ampli¬
us autem. Ad hȩc.
Secundu enim unum¬
quodq eorum quale
enim uł quadrangulũ
eẽ quale quid dicitur:
& rectum autcuruum.
Scđm figuram uero.
unũ quodq quale quid
dicrtur. Rarum uͦ
& spis sum. & asperũ
& lene. putabuntur
quidem qualitatem
significare : sed ali¬
ena huiusmodi putan¬
tur eẽ adiuisione quȩ
cura qualitatem est
Qualidim enĩ positio¬
nem quodammodo
uuidentur partiumꝰ
re. Spissum qͥde.
sibipartes iaceant: asperũ uõ quod h aec quidem p̃ars
superet : Iil a uõsit inferior & fortasse aliiqͦq ap¬
parent qualitatis modi s quim axime dñr husunt:
Qualitates ergo sunt haec quae dicta sunt. Quali auõ

Expanded text:
tristatus iracundior sit; tristatus iracundior sit; non enim dicitur iracundus qui in huiusmodi passione iracundior est, sed magis aliquid passus; quare passiones quidem huiusmodi dicuntur, qualitates vero minime. Quartum vero genus qualitatis est forma et circa aliquid constans figura AMPLIVS AVTEM ad haec secundum enim unumquodque eorum quale enim vel quadratum ESSE quale quid dicitur, et  rectum AVT curvum. Et secundum figuram verquodque quale QVID dicitur. Rarum vero et spissum ET asperum ET lene putabitur quidem qualitatem significare, SED aliena huiusmodi PVTANTVR ESSE A DIVISIONE QVAE CIRCA QVALITATEM EST; quandam enim positionem quodammodo videntur partium re; spissum quidemsibi partes iaceant, asperum vero cum haec quidem pars superet, illa vero sit inferior. Et fortasse alii quoque appareant qualitatis modi, sed qui maxime dicuntur hi sunt. Qualitates ergo sunt haec quae dicta sunt, qualia vero
Abbreviated transcription (Latin):
ficies namq qm̃ indi alatatione quadam & spacio
constat quantitas ẽ: S conpositio ipsius suꝑ ficiei
qualitas Nam qm̃ tres line ae conuenient̃ in seiunc¬
łis t̃minis unũ spacium concluser̃. quod tribus an¬
gulis & tribus line is continet᷑. hoc ipsuom spaci¬
um quod concludunt ad quantitatem refferripo¬
test Quod uõ tribus lineis. hoc.ẽ qualitas: Figura
enim .ẽ. triangula: hoc idem qͦq dicipotest etiam in
linea Nam qm̃ longitubo sine latttudine. ẽ. ad quã¬
titatem dr̃ Quod recta siue curua. ẽ. reddit᷑ rursus
ad qualitatem : Rarum uõ & spissum. & asperum
ł lene. put abunt᷑ quidem qualitatem significare:
Vident᷑ aut̃ aliena. eẽ. huius modi aqualitatis diuisi¬
one: quandam enĩ quodam modo positionem ui¬
dentꝰ par tiũ utrũq monstrart Spissum quidem.
eo quod partes sibi ipsae ꝓpinquent: Rarũ uõ quod
tereunt fiuint. passiones
dicuntur. ut siquis con¬

Expanded text:
ficies namque quoniam in dilatione quadam et spatio ficies namque quoniam in dilatione quadam et spatio constat, quantitas est, sed compositio ipsius superficiei, qualitas. Nam quoniam tres lineae convenienter in se junctis terminis unum spatium conclusere, quod tribus angulis a tribus lineis continetur, hoc ipsum spatium quod concludunt ad quantitatem referri potest, quod vero tribus lineis, hoc est qualitas, figura enim est triangula. Hoc idem quoque dici potest etiam in linea: nam quoniam longitudo sine latitudine est, quantitas dicitur, quod recta sive curva est, redditur rursus ad qualitatem. Rarum vero et spissum, asperum vel lene putabitur quidem qualitatem significare, videntur autem aliena esse huiusmodi a qualitatis divisione; quandam enim quodammodo positionem videtur partium utrumque monstrare; spissum quidem eo quod partes sibi ipsae propinquae sint, rarum vero quod tereunt fiunt, passiones dicuntur, ut si quis con
Abbreviated transcription (Latin):
utas ẽ unde etia formosos hões dicimus:
Figura enĩ quaedam ł pulchrior ł medio cris ł alio
quodam moldo constituta: qualitas formaq no¬
minat᷑: has aut̃ ẽẽ qualitares nullus dubitat
Si quidem & afigura dr̃ figuratus & a forma for¬
mosus: amplius quoq triangulum eti ã atri¬
angulatione nomin atum ẽ. & quabratum a
quadratura Quodsi ille sunt qualitates scdm̃
quas quale aliquid appellat᷑. non ẽ qui dubit&
forman siguramq eẽ. qualitat es qm̃ quae his par
nuce quantitatis speciebus & triangulum & suꝑ¬
ficies enunmerata ẽ. ipsa quidem superficies quanti¬
tas ẽ. ipsi us uõ suꝑficiei composino qualitas : ẽ enĩ
figura ut geome trici de finiunt quae ali quo ł ali¬
quib: t̃minis contine t᷑: sub aliquo quidem : ut cir¬
culus. sub aliquibus uõ ut triangulum ł quadra¬
tus: Quare spacium quidem ipsum quod ex supͣ dic¬
tis lineis contine t᷑ . suꝑficies dr̃. quae quantitas. ẽ Suꝑ¬

Expanded text:
tas, unde etiam formosos homines dicimus. Figura enim quaedam vel pulchrior, vel mediocris, vel alio quodammodo constituta, qualitas formaque nominatur: Has autem esse qualitates nullus dubitat. Siquidem et a figura dicitur figuratus, et a forma formosus. Amplius quoque triangulum etiam a triangulatione denominatum est, et quadratum a quadratura. Quod si illae sunt qualitates, secundum quas quale aliquid appelletur, non est qui dubitet formam figuramque esse qualitates, quoniam omnia nuae quantitatis speciebus et triangulum et superficies enumerata est, ipsa quidem superficies quantitas est, ipsius vero superficiei compositio qualitas, est enim figura ut geometrici diffiniunt quae sub aliquo vel aliquibus terminis continetur. Sub aliquo quidem, ut circulus, sub aliquibus vero, ut triangulus vel quadratus. Quare spatium quidem ipsum, quod a supra dictis lineis continetur, superficies dicitur, quae est quantitas. Super
Abbreviated transcription (Latin):
uttȩdere quisq dicinon potest nisi alterum
caedat.
uellegere nisi ipsẽ legens aliudsit
aliud eplllegit. ita ergo & inusia ẽ extrapati¬

Expanded text:
edere quisque dici non potest nisi alterum caedat, uel legere nisi ipse legens aliud sit, aliud quod legit ita ergo et in usia est et extra. P
Abbreviated transcription (Latin):
cretasunt: & differentiȩ q̃q scienciȩ atq danimalis om̃ib
qualitatib: disiunguntur: Est namq differentia anuna.¬
lis bipes & quarupes: animaluͦ ab aleio animali diffet
specierũ ꝗꝗ differentias ẽt̃ discretas: atque hoc est qđait:
diũ sorũ generum socnon subalter natim posatoꝵ
diũsas seđm ipeciem dfferentias ẽr &e ex hoc erempli

Expanded text:
creta sunt, et differentiae quoque scientiae atque animalis omnibus qualitatibus disjunguntur. Est namque differentia animalis, bipes et quadrupes, animal enim ab alio animali differt, specierum quoque differentias esse discretas. At hoc est quod ait. Diversorum generum et non subalternatim positorum diversas secundum speciem differenti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium diuisio: insubstantia. atq m accidens Sed qͣm̃ subitantia
ꝓforri non potest : nisi aut uniũ salit̃. aut particularit̃ in tollegatur.
Nam cum dico homo rem dici uniuersalem : Id circo ꝙ nom̃ hoc
demultis indiuiduis p̃dicatur : Cum uero dico sotrates.ł plato:
rem doci particularem: Qm̃ socrates : denullo subiecto dr: &
accidens qq̃ eodem modo : Nam cũm dixero scientiam rem ꝓfero unũ
om̃ib sub sepositis predicatur: Siuͦ dixero platonis scientiã.
qm̃ om̃e accidens qđ indiuidua uenit indiuiduum fit:
particularem scientiam dico : Hãꝙ platonis scientia : sicut

Expanded text:
omnium divisio in substantiam atque accidens. Sed quoniam substantia omnium divisio in substantiam atque accidens. Sed quoniam substantia proferri non potest nisi aut universaliter aut particulariter intelligatur; nam cum dico homo, rem dixi universalem, idcirco quod nomen hoc de multis individuis praedicatur: cum vero dico Socrates vel Plato, rem dixi particularem; quoniam Socrates de nudo subiecto dicitur: et accidens quoque eodem modo; nam cum dixero scientiam, rem protuli unus sub se positis praedicatur; si vero dixero Platonis scientiam, quoniam omne accidens quod individua venit individuum fit, particularem scientiam dico, namque Platonis scientia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
aristoteles sermonum om̃ium multitudinem : in paruissimam
collegit diuisionẽ : Nam qđ rerum uocabula indecem predicamenta
distribuit : maior hacdiuisione non potost inueniri: Nichil enĩ ẽẽ
poterit: ꝙ buio diuisioni undecimum adiciquaeat. Om̃is res: aut
substantia ÷. aut quantitas. aut qualitas. aut ad aliquid. aut facere.
aut pati. aut quando. aut ubi. aut habere. aut iacere: Quocirta:
tot erunt & i am sermones. quinsta significent: & haco x maximadiuisio :
cui ultra nichil potest adiungi: Paruissima uero x: quaefit inquattuor
In substantiã . & accidens & uniuersale & particulare : Om̃is onĩ ros:
aut substantia x. aut accidens. aut uniersalis. aut particularis:
Sicut gͦ decem superiorib nichil adicipoterat: ita exhis nichil demi
Namq nec minor ulla diuisio his quattuor fieri potest: nec maior
quamsi denariolimite predicamenta claudantur : Cur aut̃ in his
quattuor dunsio facta paucis exponam: Prima quidẽ rorum

Expanded text:
Aristoteles sermonum omnium multitudinem in parvissimam colligit divisionem. Nam quod rerum vocabula in decem praedicamenta distribuit, maior hac divisione non potest inveniri, nihil enim esse poterit quod huic divisioni undecimum adiici queat. Omnis enim res aut substantia est, aut quantitas, aut qualitas, aut ad aliquid, aut facere, aut pati, aut quando, aut ubi, aut habere, aut situs; quocirca tot erunt etiam sermones qui ista significent, et haec est maxima divisio, cui ultra nihil possit adiungi: parvissima vero est quae fit in quatuor, in substantiam et accidens, et universale et particulare. Omnis enim res aut substantia est, aut accidens, aut universalis, aut particularis. Sicut ergo decem superioribus nihil addi poterat, ita ex his quatuor nihil demi. Nam neque minor ulla divisio his quatuor fieri potest, nec maior quam si denario limite praedicamenta claudantur. Cur autem in his quatuor divisio facta est, paucis exponam. Prima quidem rerum est
Abbreviated transcription (Latin):
sit non sic ut quae dam
.pars
mmpossibile ẽ ẽẽ.sine co
in quo ẽ: ut quaedam
gramatica : insubiecto
ꝗdem ẽ in anima: de sub¬
qd̃dam album in subiecto
it ẽ corpore: om̃is color.
incorpore ẽ. Alia uõ
& de sub iecto dñr . & in
sub iecto sunt. ut scienna.

Expanded text:
sit non sicut quaedam sit non sicut quaedam pars, impossibile est esse sine eo in quo est, ut quaedam grammatica in subiecto quidem est in anima, de subquoddam album in subiecto est in corpore omnis enim color corpore est; alia vero et de subiecto dicuntur et in subiect
Abbreviated transcription (Latin):
sed gñe discrepantib : nunc ostendit quid sine conplexi¬
one sit cũlib& uocabuli facta ꝓlatio Pine cõplexi¬
one enim dicuntur. quatũq scđm simplicẽ sonũ nõis ꝓferũt᷑
ut homo eqiuus : his enim : ex tranichil adiunctũ
S cđim cõplexionẽ uͦ dñr : que cũꝗ aut aliqua toniunctiono
copulant᷑: ut aut socrates aut plaro uł quae cũq: scđdm
aliquod accidens coniunguntur: Naqui uerbigrã in socratẽ
uenit. ã bulatio : dicimus socrates ambulat. & est ꝓlatio ista
scđm cõplexionẽ : id circo cũ dico socrates ambular socratom
sũ cum ambulatione cõplexus: Quod añt uit seor que
dñr : nichil aliud denonstrare uult nisi se deprimis rerũ
uocabulis huiꝰ libri disposuisse tractatum: Rerũ enim
uocabula sunt : quae dñr : Ipsa enim : ꝓpria nominamus
iso que sunt alia desubiecto quodã dñr insubiecto u̾
nulo sunt. ut homo: De sabicotos quidem dr aliquo honme: ut gramanca saliauõ¬
et̃ dicoꝗdem cũ maliquo

Expanded text:
e discrepantibus, nunc ostendit quid sit sine complexione cujuslibet vocabuli facta prolatio. Sine complexione enim dicuntur quaecunque secundum simplicem sonum nominis proferuntur, ut homo, equus: his enim extra nihil adjunctum est. Secundum complexionem dicuntur quaecunque aliqua conjunctione copulantur, ut aut Socrates aut Plato, vel quaecunque secundum aliquod accidens conjunguntur. Nam quia, verbi gratia, in Socratem venit ambulatio, dicimus: Socrates ambulat, et est prolatio ista secundum complexionem, idcirco quia cum dico Socrates ambulat, Socratem sum cum ambulatione complexus. Quod autem ait: Eorum quae dicuntur, nihil aliud demonstrare vult nisi de primis rerum vocabulis hujus libelli disposuisse tractatum. Rerum enim vocabula sunt quae dicuntur, ipsa enim proprie nominamus quae sunt alia de subiecto quodam dicuntur, in subiecto vero nullo sunt, ut homo de subiecto quidem dicitur aliquo homine, in sue dico quod, cum in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
insub iecto.
sullo ÷: Alia aũt insubiecto quidẽ sunt: De subiecto uero nullo
dñr: Insubiecto aũt̃ ẽẽ dico qđ oũ in aliquosit: nonsicut quadã
pars : in possibile ÷. eẽ sineeo inquoꝵ: Ut quaedã gramatica. in
subiecta quidẽ ÷ inanima: desubiec touero nullo dr̃: & quiddã
album in subiecto quidẽ ÷ corpore : Om̃is enĩ coloꝵ: in coipore

Expanded text:
in subiecto vero nullo est; alia autem in subiecto quidem sunt, de subiecto vero nullo dicuntur in subiecto autem esse dico quod, cum in aliquo sit non sicut quaedam pars, impossibile est esse sine eo in quo est, ut quaedam grammatica in subiecto quidem est in anima, de subiecto vero nullo dicitur, et quoddam album i
Abbreviated transcription (Latin):
tectina ire:ai pratiorinotone siniluctio est oratio
quę redri. nor dubiis captat assensionem cus. quen
ineso sontis uxore eui pso douo sonte aspasiam¬
preui maioris habeat quã iu habes. tuiũ ne an illius ma¬
habet quam tu hal es. utrum ne tuum uirũ malis in
sluis: hic muliei eribiut lipasia autem sermontan
uicis itaus esui aeliorei baber quã tuis est. tiun

Expanded text:
t per ratiocinationem. Inductio est oratio, quae rebus non dubiis captat assensionem eius, quicXenophontis uxore et cum ipso Xenophonte Aspa- prehabeat, quam tu habes, utrumne tuum virum malis an illius? hic mulier erubuit. Aspasia autem ser- monem vicinus tuus equum meliorem habeat, quam tu
Abbreviated transcription (Latin):
& paites argunentandi. tonruse aꝑmixtũ dispsimꝰ
Post: destripte & electe. ingrenus qđq. cause quoa
iuduo conuenit ex hac̾ copia digeremus Ilas
inuetum qdam omus exhis locis arguntaro. peteria
nuntã exoruati & certas inpartos distingui: & sua¬
uuinũ est & somne necessarium & ab artis scriptorib
atprime negledtumt Quare & de ca preceptione nobis
& uihoc ioco dicendum sapde ad inueraionem ar¬

Expanded text:
et partes argumentandi confuse et permixtim dispersimus; et partes argumentandi confuse et permixtim dispersimus; post discripte et electe in genus quodque causae, quid cuique conveniat, ex hac copia digeremus. Atque inveniri quidem omnis ex his locis argu- mentatio poterit: inventam exornari et certas in partes distingui et suavissimum est et summe necessarium et ab artis scriptoribus maxime neglectum. quare et de ea praeceptione nobis et in hoc loco dicendum visum est, ut ad inventionem ar
Abbreviated transcription (Latin):
censura nihil gessit: post censuram consule fecit
¶Comparabile aut̃ ÷: quod in reb. diuersis. similem al quã
rationem contin&: Eius partes: sunt tres. linago. colla¬
tio. exemplum Ilmago ÷ oratio: demonstrans corpoꝵ
aut nat᷑arum similitucanem. Collatio est oratio: rem
cum re exsimilitudine conferens: EExemplum est: qđ
rem auctoritate. aut casu. alicuius hominis aut ne¬
goti. confirmat aut infirmat. horum exempla. &
descriptiones: inp̾ceptis elocutionis cognoscentur
Ac fons ꝗdẽ confirmationis ut facultas tulit aꝑtus est:
nec minus di lucide quam rei nat̾a ferebat demonstiat᷑
est: Quem admodum aut̃ q̃q constitutio & prirs consti¬
.tutionis: & omnis controuersia. siue in ratione. sige inscrͥpto.
uersetur tractari. debeat &quȩ inquãq au m̾tationes
corueniant: tglatim in scđo libro de uno q̃q gn̾e
dicemus inprisentia tatrien moo. nũos. & modos.

Expanded text:
censura nonnihil gessit post censuram consulem fecit. censura nonnihil gessit post censuram consulem fecit. conparabile autem est, quod in rebus diversis similem aliquam rationem continet. eius partes sunt tres: imago, conlatio, exemplum. imago est oratio demonstrans corporum aut naturarum simi- litudinem. conlatio est oratio rem cum re ex simili- tudine conferens. exemplum est, quod rem auctoritate aut casu alicuius hominis aut negotii confirmat aut in- firmat. horum exempla et descriptiones in praeceptis elocutionis cognoscentur. Ac fons quidem confirmationis, ut facultas tulit, apertus est nec minus dilucide, quam rei natura fere- bat, demonstratus est; quemadmodum autem quaeque constitutio et pars constitutionis et omnis contro- versia, sive in ratione sive in scripto versabitur, tractari debeat et quae in quamque argumentationes conve- niant, singillatim in secundo libro de uno quoque ge- nere dicemus. in praesentia tantummodo numeros et modos
Abbreviated transcription (Latin):
altro iꝑ sonis maxime uersatur ¶ Ea qri anuegorior un
er pos tions rolta este cres habet partes ł aulamlsestora
uncea ugolhestoria est geata ti. ihgtatiest̃ monoria
aut iudicatum. aut comparabile. TSignũ est quod sub
sensum aliquem cadi. & quid dam significat quod ex
ꝓso profectum uidetur qđ aut antea fuerit: aut imipso
neotio. aut post su consecutũ. & ttonen indiget destimo¬
nũ &egrauioris confirmationis. ut cruor. fugã. pallor.
pulius. & quęhis sunt similia. TCredibile est: quod sine
ullo testt auditoris opinione firmatur hoc modo Nemo
est ꝗnũ lib̾os suos incolumes & beatos. eẽ. cupiat Iludi¬
catum est: res assensione aut auetoritate. aut iudicio
alicuius. aut aliquorum comꝓbata ld tribus ingr̃ab
specturtatur: Religioso. comuni. aꝓbato: Religiosum est:¬
qđ iurati legibus
assurgatur. ut subplicũ misereatur. ¶apꝓbatũ est qđ
homines cũ dubium. e&̃ quale hab̾i oporteret: sua

Expanded text:
altera in personis maxime versatur. ea, quae in negotiorum altera in personis maxime versatur. ea, quae in negotiorum expositione posita est, tres habet partes: fabulam, historiam, iuncti iugo historia est gesta res, ab aetatis nostraaut iudicatum aut comparabile. signum est, quod sub sensum ali- quem cadit et quiddam significat, quod ex ipso pro- fectum videtur, quod aut ante fuerit aut in ipso neg- otio aut post sit consecutum et tamen indiget testi- monii et gravioris confirmationis, ut cruor, fuga, pallor, pulvis, et quae his sunt similia. credibile est, quod sine ullo teste auditoris opinione firmatur, hoc modo: nemo est, qui non liberos suos incolumes et beatos esse cupiat. iudicatum est res assensione aut auctori- tate aut iudicio alicuius aut aliquorum conprobata. id tribus in generibus spectatur, religioso, communi, adprobato. religiosud iurati legibus assurgatur, ut supplicum misereatur. adprobatum est, quod ho- mines, cum dubium esset, quale haberi oporteret, sua
Abbreviated transcription (Latin):
faciat auditorẽ. cumbeniuolentiam causa desideret. Aut
si principio utatur. cum insinuatnonẽ res postulet Icon¬
tra precepta est: quod niħil eorum efficit quorum causa
de exordiis precepta traduntur hest qđ eum qui audit.
neq beniuolũ. neq attent dũ. neq dicilem efficit. Aute quo
nasni ꝓ fecto peicis est: ut contra st facu At de exordio quidẽ
satis dictũ est s arratio est: rerum getarum aut it gestarũ
etpositio N arrationum genera: tria uint Unum genus elł:
in quo ipsa causa. & omnis ratio contouersiȩ continetur.
Arterum: inquo digressio aliqua Etu causam. aui erumi¬
nationis. aut similitudinis. ait delectaionis non alienȩ
abeo negotio de quo agitur. aut amplicationis causa
utr ponitur ł Tertiũ genus est remotim acuulibus causis.
quod delccationis causa non inuttili. cũxeretationie dc̃
cseribitur: Eiuis partes sunt duȩ Quarun altera mnegorus.

Expanded text:
faciat auditorem, cum beni- volentiam causa desideret, aut faciat auditorem, cum beni- volentiam causa desideret, aut si principio utatur, cum insinuationem res postulet. contra praecepta est, quod nihil eorum efficit, quorum causa de exordiis praecepta traduntur; hoc est, quod eum, qui audit, neque beni- volum neque attentum neque docilem efficit, aut, quo nihil profecto peius est, ut contra sit, facit. Ac de exordio quidem satis dictum est. Narratio est rerum gestarum aut ut gestarum expo- sitio. narrationum genera tria sunt: unum genus est, in quo ipsa causa et omnis ratio controversiae con- tinetur; alterum, in quo digressio aliqua extra causam aut criminationis aut similitudinis aut delectationis non alienae ab eo negotio, quo de agitur, aut amplificationis causa interponitur. tertium genus est remotum a civi- libus causis, quod delectationis causa non inutili cum exercitatione dicitur et scribitur. eius partes sunt duae, quarum altera in negotiis,
Abbreviated transcription (Latin):
.tatem inse contere: Propterea quod id optume faciendũ
est: quod oratorm auditori maxime commendat Splen.¬
doris & festuuatis & concinnitudinis minimũ ꝓpterea
qđ exhis suspeio quȩdã apparationis atq artificiosȩ
diligentiȩ natur Quȩ maxune orationi fidem. oratori
adimit aucaritatẽ.¶ Uti auero haec sunt certissima exor¬
diorũ. quesino ꝑe utare oportebit bolgare. cõmunȩ
cõnuitabile. Longum. sepaatũ. trans latũ. contra p̃ceptai
uhare est. quod inplures causis potest acconͣdarrit
conuenire iudeatur ¶ Comiuie: quod nibil hominus
inhanc quã incontrariã patẽ causȩ potest conuenire¬
¶ Commutable: quod ab aducisario potest leutter mutatũ.
ex corstraria parte durs Longũ est qđ pluribus
uerbis alii sententiis. ultra qiã satis est produettut. Pde¬
paiatum: qđ non ex ipsa causa duccũ est.: nec sicut aliqđ
menbrum adnexum orationis Translatum est. quod
aliuo confic̃ quã causȩ genius postulat. ut siquis docilem

Expanded text:
tatem, in se continere, propterea quod id optime faciendum est, quod oratorem auditori maxime commendat; splendoris et festivitatis et concinnitudinis minimum, propterea quod ex his suspicio quaedam apparationis atque artificiosae diligentiae nascitur, quae maxime orationi fidem, oratori adimit auctoritatem. Vitia vero haec sunt certissima exordiorum, quae summo opere vitare oportebit: vulgare, commune, com- mutabile, longum, separatum, translatum, contra prae- cepta. vulgare est, quod in plures causas potest accom- modari, ut convenire videatur. commune, quod nihilo minus in hanc quam in contrariam partem causae potest convenire. commutabile, quod ab adversario potest leviter mutatum ex contraria parte dici. longum est, quod pluribus verbis aut sententiis ultra quam satis est producitur. separatum, quod non ex ipsa causa ductum est nec sicut aliquod membrum adnexum orationi. translatum est, quod aliud conficit, quam causae genus postulat: ut si qui docilem
Abbreviated transcription (Latin):
enãq ad categorias arastoteł introitꝰ & quedã quasi ianua uenientes ad mittit:
ricissillogis mis fec̃ & demultis quidẽ aliisquȩ in philo sophia grauia illustͥaq ũsant᷑.
x hoc apud siperionres in dubitandũ ÷ quib nosnolle credere inscientia ÷ Ac̃ fabiuꝰ. Restat

Expanded text:
namque ad Categorias Aristotelis introitus et quaedam quasi ianua uenientes admittet. Tricis syllogismis fecit et de multis item aliis quae in philosophia grauia illustriaque uersantur. et hoc apud superiores indubitatum est, quibus nos nolle credere inscitia est. — Tunc Fabius : Restat
Abbreviated transcription (Latin):
genera st̃ rerũ rerũ uͦ sermonũq: diũsitas spetieb differentus ꝓpͥisq: insignire tͣ ludens
rtiã qđ accidentiũ incategoriis magnauis est& Om̃senũ res arqsto teles induas pͥmũ duudit
partes in accidens atq subsitintiã & accidensinnouẽ partes dsꝑsiti dicen s aut substantiã
Sic gͥ cũ ante a podicticã. dialecticãq rẽ sillogistica p̃legat᷑: ante sillo gisticã iꝓpo¬
sitionib: pͥmꝰ labor sit ante ꝓpositiones incategorus pauca desudent antecate¬
torias q̃ generib: speieb: differentiis ꝓpͥis. accidentib: q: censent᷑ Ordo ẽ dehis ipsis
reb: pauca p̃libare. Recteg & filio qͦdã hio porphriilib pͥmꝰ legentib: studioꝵ

Expanded text:
uero sermonumque diuersitas speciebus, differentiis propri- isque insigniretur, uidens etiam quod accidentium in categoriis magna uis esset — omnes enim res Aristoteles in duas primum diuidit partes, in accidens atque substantiam, et accidens in nouem membra dispersit dicens aut substantiam esic igitur cum ante apodicticam dialecticam que rem syllogistica praelegatur, ante syllogisticam in propositionibus primus labor sit, ante propositiones in categoriis pauca desudent, ante categorias quae generibus, speciebus, differentiis, propriis accidentibusque censentur, ordo est de his ipsis rebus pa
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ additur om̃is. & res uniuersilis. uniuersaliter p̃dicatur:¬
In eo uero usq non ÷ uerũ̃ hanos sententia quẽ ad locũ uni¬
uersilitatis de terminationẽ recte ponamus. instituit: doca
enĩ semꝑ istam unui ersalitatẽ quã de terminationẽ uniũ¬
salem uocamus: ad subiectũ poni debere terminũ nũquã
ad p̃dicatũ : Siquis enĩ sic dicat: Om̃is animal÷ recte dixerit

Expanded text:
st universaliter praedicare, non est verum. Hac nos sententia quem ad locum universalitatis determinationem recte ponamus, instituit. Docet enim semper istam universalitatem, quam determinationem universalem vocamus, ad subjectum poni debere terminum, nunquam ad praedicatum. Si quis enim sic dicat, omnis homo animal est, rect
Abbreviated transcription (Latin):
differentia rerumoninũ modis tribus aut mattrio
aut ope aututntq cnateriasi sint anui similes duo

Expanded text:
 174. Fit autem differentia rerum omnium modis tribus, aut materia aut opere aut utroque: materia, si sint anuli similes duo
Abbreviated transcription (Latin):
rit uerũ dicere deeo eẽ non albũ hominẽ: Sihȩe nega¬
tio ẽ suꝑioris affirmationis. sed utrȩq falsȩ sunt: hec i¬
gitur non ẽ illius affirmationis negatio: Ergo semper¬
scđm eẽ & non eẽ contradictiones sibi m& opponũtur :
in quib eẽ ñ additur Sed id qđ in his enuntiatur idẽ
ualet: tam quã sieẽ poneretur Ut in eo quod est
homo ambulat: Quod dico ambulat : taleẽ tamquã
si dicã homo ambulans ẽ: Ergo in his quoq quȩ ñ
habent ẽ uerbum unctũ sinegationẽ ad uerbum
illudiunxero qđ ꝓ e ẽ positũ e : talis mihi nega

Expanded text:
 eo dicere esse non album hominem, si haec negatio est superioris affirmationis, sed utraeque falsae sunt. Haec igitur non est illius affirmationis negatio. Ergo secundum esse et non esse contradictiones sibimet opponuntur. Qin quibus esse non additur, sed id quod in his enuntiatur idem valet tanquam si esse poneretur, ut in ea quae est, homo ambulat, quod dico ambulat, tale est tanquam si dicatur, homo ambulans est. Ergo in his quoque quae non habent est verbum junctum, si negationem ad verbum illud junxero, quod pro esse positum est, talis
Abbreviated transcription (Latin):
possibile ẽn ẽe : Sed aliud rursus occurrit : qđ nos ab hac op¬
pinione demoueat: In om̃b: enĩ : aut affirmatiouera ẽ aut
negatio: In his enĩ utrȩq sunt uere : Nã quod possibile ẽ. eẽ:
possibile ẽ nõ eẽ : ut quia possibile ehomine ambulare :
le ẽnuideri : Rursus qđ possibile ẽ sec ari. & diuidi & nõ
secari & nõ diuidi possibile.ẽ Quare utrȩq in eodẽ uerȩ
sunt possibile ẽ eẽ n eẽ : Nã quod dicimus possibile ẽ ee
ta intellegendũ ẽ ut si diceremꝰ possibile e hodie pluuia
non eẽ cumsit possibile ut sit Cur aute hoc ita eueniat: ipse
demonstrat dicens: Ratio autẽ ẽ qm̃ omne quodsic possibi¬

Expanded text:
liud rursus occurrit, quod nos ab hac opinione dimoveat. In omnibus enim aut affirmatio vera est, aut negatio. In his enim utraeque sunt verae, nam quod possibile est esse, possibile est non esse, ut quia possibile est hominem ambulare, ple est non videri. Rursus quod possibile est secari et dividi, et non secari et non dividi possibile est. Quare utraeque in eodem  Nam quod dicimus, possibile est non esse, ita intelligendum est ut si diceremus, possibile est hodie pluviam non esse, cum sit possibile ut sit. Cur autem hoc ita eveniat, ipse demonstrat, dicens: Ratio autem est quoniam omne quod sic possibi
Abbreviated transcription (Latin):
mo ambulat: Ambulat: ꝓeẽ posituẽ huius ergo affirmati¬
onsambulat homo: non e negatio ea quȩdicit ambulat nõ
homo: Sedilla potius quȩdicit: n ambulat homo: In hac enĩ
adidquodẽ ambulat: negatio ẽ iuncta qđ ambulat hom q̃
niꝓeo quodẽ eẽ conunctũ ẽ: tale ẽ enĩ dicere homo am¬
bulat : ta quasiquis dicat. eambulans homo: Quare si hoc
contradictio facienda ẽ : In eo enĩ qđ dicimus posse eẽ illa
se ee : Nasi ei quȩ ẽ. possibile ẽ eẽ illa opponatur quȩ ẽ nõ

Expanded text:
mo, ambulat pro esse positum est. Hujus ergo affirmationis, ambulat homo, non est negatio ea quae dicit, ambulat non homo, sed illa potius quae dicit, non ambulat homo. In hac enim ad id quod est ambulat negatio juncta est, quod ambulat homini pro eo quod est esse conjunctum est. Tale enim est dicere, homo ambulat, tanquam si quis dicat, est ambulans homo. Quare si hoc e et non esse contradictio facienda est; in eo enim quod dicimus possibile se. Nam si ei quae est possibile est esse, illa opponatur quae est non
Abbreviated transcription (Latin):
mo: sedea quae est ñ¬
ambulat homo Ni¬
hil enĩ differt dice¬
re hominem ambu¬
lare ł hominẽ am¬
bulantẽ eẽ. Quare si
co modo in omnib &¬
eius quae est possibili

Expanded text:
mo, sed ea quae est,ambulat homo. Nihil enim differt dicere hominem ambulare, vel hominem ambulantem esse. Quare si c modo in omnibuejus quae est, possi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. eẽ hominem negatio ẽ : non. eẽ hominẽ: hȩc enĩ ipsuis
affirmationis: scđm eẽ & non eẽ negatio ẽ : Nam & hic
sub audiendum ẽ non illa negatio ẽ ꝑ quã dicitͥ
eẽ non hominẽ ut sit sensus: Affirmationis quȩ
ẽ. eẽ hominẽ negatio ẽ. non eẽ hominẽ. non illa quȩ
dicit: eẽ non homine : Ethoc quidẽ desimplicib Rursus
dehis inquib ẽ terciũ p̃dicatur. eius quȩ ẽ. eẽ albũ ho¬
minẽ Non hic subaudiendũ ẽ. illa ẽ negatio quȩdicit
eẽ non albũ hominẽ. sed hic quoq subaudiendũ. il¬
la quȩ dicit non eẽ albũ hominẽ ut hic sensus: Cius¬

Expanded text:
hominem. Haec enim ipsius affirmationis secundum esse, et non esse negatio est, et hic subaudiendum est, non illa negatio est, per quam dicit esse non hominem, ut sit sensus affirmationis quae est esse hominem, negatio est non esse hominem. Non illa quae dicit esse non hominem. Et hoc quidem de simplicibus. Rursus de his in quibus est tertium praedicatur, ejus quae est, esse album hominem, non hic subaudiendum est, illa est negatio quae dicit, esse non album hominem. Sed hic quoque subaudiendum est, illa qu
Abbreviated transcription (Latin):
quidda ualeat effici. hominis quidẽ nom̃ : significat ani¬
mal. significat mortale . rationale quoq designat. sed haec
iuncta unũ quiddã efficiunt qđ ÷ animal rationale mor¬
tale. Haet nãq oma unũ hominẽ cõplents St̃ quoq alia
quȩ duas. ł plures huimodi resdesignant : ex quib: iunc¬
tis unũ aliquid eẽ ñpossit. Vt lib dicit᷑ nãq & dionisius
liber Dr̃ liber & ingenuus. Sed ingenuus et dionisius
iuncti: nihil efficiunt. Quare siqͥd tale sit inquiđ aut
subiectũ aut p̃dictũ qđ plura significet ex quib: unũ
aliqͥd eẽ Nom possit ñ ÷ illa una adfirmatio neq una unũ : ñ e
a ł falsa contradic¬
tio. et quare: et quan¬
do uera ł falsa:¬
Ana aut̃ est adfir¬
tio etnegatio: quȩ urũ
le uno significat.
ł cum sit uniuersa
uniuer salit̃ ł ñ

Expanded text:
tis unum quiddam valeat effici, hominis quidem nomen significat anitis unum quiddam valeat effici, hominis quidem nomen significat animal, significat mortale, rationale quoque designat, sed haec juncta unum quiddam efficiunt, quod est animal rationale mortale. Haec namque omnia unum hominem complent. Sunt quoque alia quae duas vel plures hujusmodi res designant, ex quibus junctis unum aliquid esse non possit, ut liber. Dicitur namque et Dionysius liber, et ingenuus, sed ingenuus et Dionysius juncti, nihil efficiunt. Quare si quid tale sit, inquit, aut subjectum aut praedicatum quod plura significet, ex quibus unum aliquid esse non possit, non est illa una affirmatio, neque una ne falsa contradictio, et quare, et quando vera vel falsaVna autem est adfirmatio et negatio quae unum de uno significat, vel cum sit universale universaliter
Abbreviated transcription (Latin):
sit una ad firmatio & supͣiã diximus & nc̃ quõq idẽ do¬
cere nonpiget : Cũ idẽ aristoteles reuoluerit : Vna
enĩ ad firmatio ÷ quȩ unã rem deuna significat.
uttruq singula significet. Nc̃ siunũ aliquid signific& p̃¬
dicatũ simplex atq unũ est: Qđsirursus unũ aliquid
circa si unũ p̃dicatũ deuno erit subiecto : utraq: singu¬
la significabunt. et non plura: Eoque fit ut ñ sit mul¬
tiplex ꝓpositionis significatio unũ quȩ signific& una sit :
Idem aut̃ oport& eẽ &iam in uniuersalib: uniuersalit̃
p̃dicatis et in particularib: quas uniuersalib: opponi
necesse : : Quorũ &iã subdit exempla. Dicit enim una
Qđ siplura de signat ñ ÷ una ad firmatio nec una negatio
Hocaut̃ subiecto conuenit custodire. Scilic&. ut subiecti quo¬
q simplex significatio seruet᷑. Doc& aut̃ ñ. eẽ unã ꝓpositio¬
nẽ si p̃dicatũ ł qđ libet in ꝓpositione uerbũ multa signi
dã res. quae plura quidẽ significant : ex quib: om̃ib: unum

Expanded text:
sit una affirmatio et supra jam diximus, et nunc quoque idem docere non piget. Cum idem Aristoteles revolverit, una enim affirmatio est, quae unam rem de uno significat, utrumque singula significet. Nam si unum aliquid significet praedicatum, simplex atque unum est. Quod si rursus unum aliquid circa si unum praedicatum de uno erit subjecto, utraque singula significabunt et non plura. Eoque fit, ut non sit simplex propositionis significatio, et quae unum significet, una sit. Idem autem oportet esse etiam in universalibus universaliter praedicatis, et in particularibus, quas universalibus opponi necesse est, quorum etiam subdit exempla. Ut omnis homo quod si plura designat non est una affirmatio, nec una negatio. Hoc autem et in subjecto convenit custodire, scilicet ut subjecti quoque simplex significatio servet. Docet autem non esse unam propositionem, si praedicatdam res quae plura quidem significent, ex quibus omnibus junc
Abbreviated transcription (Latin):
diuersũ p̃dicatũ ÷ & diuersȩ sunt ꝓpositiones & ñ
oppositȩ & hoc ÷ qđ dictũ ÷ Si aut̃ aliudali quid
plato non disputat : de alio subiecto idem p̃dicauit.
et sunt ase diuersȩ ꝓpositiones. et non oppositȩ. Eterit
posita rursus exempla contendut . et uni ad firmatio¬
ni : unã aenuntiacionẽ negationis opponit: Angulari¬
b: angulares. et ad firmatiuas negatiuis particularib:
uniuersales indefinitis indefinitas: opponens et cõpa¬

Expanded text:
ersum praedicatum est, et diversae sunt propositiones, et non oppositae, et hoc est quod dixit Si autem aliud aliquid,Plato non disputat, de alio subjecto idem praedicavit, et sunt a se diversae propositiones, et non oppositae. Et erit proposita rursus exempla contendit, et uni affirmationi unam enuntiationem negationis opponit, angularibus angulares, affirmativis negativas, particularibus universales, indefinitis indefinitas opponens et compa
Abbreviated transcription (Latin):
liquo singulariũ¬
E dealiquo uniũ¬
salium ł uniusalit¬
ł non uniũ saliter:
ocrates alb
opposita sed erit
Ab eo diuer sa
abeo diuer sa
hiuc uero quȩ est¬
omnis homo albus est¬
illa quae est non om̃is
homo albus est. Illi uꝰ
quae est aliquis ho¬
mo albus est: Illa quȩ
illi quãe est homo al¬
bus est: illa quae est
non est homo alb¬
go qm̃ uni negatio¬
ni una adfirmatio
aesunt contrariae

Expanded text:
liquo singulariul de aliquo universalium, vel universalit non universaliter; ocrates albusopposita, sed erit ab ea diversaab eo diuersa. HUIC VERO QUAE ESTOMNIS HOMO ALBUS ESTILLA QUAE EST 'NON OMNIS HOMO ALBUS EST', ILLI VERO QUAE EST 'ALIQUIS HOMO ALBUS EST' ILLA QUAE utem quae est 'homo albus est' illa quae est 'non est homo albgo uni negationi una adfirmatio ae sunt contrariae
Abbreviated transcription (Latin):
dispositiones uõ non necesse. ẽ. habitꝰ ẽẽ. Qui enĩ retinent¬
habitũ &. quodãmodo dispositi sunt ad eaquae habnt̃ ł pe¬
ius ł melius : qui aut̃ dispositi st̃ non omĩno retinent habttũ¬
Sensꝰ quidẽ talis ẽ quodom̃is quicũq. habeat habitũ hab&
qͦq in eo dẽ habitu dispositionẽ Siquis uõhabeat dispo¬
sitionẽ nonsit eũ necesse etiã habitũ retinere habitꝰ¬
uõ ab abendo dicłꝰẽ. idcirco quod ab aliquo immutabili¬
t̃ ł difficil e mut abilit̃ hab eat᷑ ut glauci oculi ł ad uncae
nares ł alicuius artisscientia atq dotrina quaȩsi quis
habeat etiã dispositꝰad ea. eẽ. dr̃: Siquis aut̃ dispositꝰ ad
aliquã rẽ sit non eũ necesse.ẽ. etiam habitũ habere.
ut siquis ne glegentiuiꝰ opertus algore quatiat᷑: dispositꝰ¬
tẽ quidẽ ad frigus. ẽ.: nontam̃ eius retm&. habitum Ui¬

Expanded text:
DISPOSITIONES VERO NON NECESSE EST HABITDISPOSITIONES VERO NON NECESSE EST HABIThabitum et quodammodo dispositi sunt ad ea quae habent vel peius vel melius, qui autem dispositi sunt, non omnino retinent habituquidem talis est, quod omnis quicunque habeat habitum, habet quoque in eodem habitu dispositionem. Si quis vero habeat dispositionem, non necesse sit eum etiam habitum retinere. Habitus ab habendo dictus est. Idcirco quod ab aliquo immutabiliter vel difficile immutabiliter habeatur, ut glauci oculi, vel aduncae nares, vel alicuius artis scientia atque doctrina, quae si quis habeat, etiam dispositus ad ea esse dicitur. Si quis autem dispositus ad aliquam rem sit, non eum necesse est etiam habitum habere, ut si quis negligentius opertus algore quatiatur, dispositus quidem tunc ad frigus est, non tamen eius retinet habitum. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
difficile mobile habt᷑ e. qualit ates difficile mobiles & duit᷑¬
nissime ꝑ manentes. hoc argum̃to confirmat: quod eos qui¬
b: quae lib& sci entia tradit᷑ si ab eis nonfor titer ad discat.¬
eos eius reiquã discunt habitũ retinere nondicimus:
Qui enĩ ltter as discens nondũ solito cursu sermonis h silla¬
batĩ quodã modo atq int̾cise ꝑ impericiã legerit eũ
quid ẽ dispositũ. eẽ.atq affectũ dicimꝰ ad scientiã lit tera
rũ nontam̃ ad huc ullũ habitũ retinere : Quarendẽ
qq ẽ in aliis rebus: Om̃es enĩ quicũq ad aliquãrẽ dispo¬
siti eiꝰ rei quas aliquomodo affecti nondiut᷑nã inse recep¬
tionẽ habñt eos ad illã rẽdispositos quidẽ ẽẽ. arbitram᷑
habitũ uõ haberȩ nondicimꝰ Recte igit᷑ habitꝰ dut᷑nior
& ꝑmanentior: dispositio uõ facile mobilis neq ꝑdurabilis
ab aristotele proponit᷑ Sunt᷑ aut̃ habitꝰ etiã dispositiones:

Expanded text:
DIFFICILE MOBILE. Habitus esse qualitates difficile mobiles et diuturnissime permanentes hoc argumento confirmat, quod eos quibus quaelibet scientia traditur, si ab eis non fortiter addiscatur, eius rei quam discunt habitum retinere non dicimus. Qui enim litteras discens nondum soluto cursu sermonis, sed syllabatim quodammodo atque intercise per imperitiam legerit, eum quidem dirum, non tamen adhuc illum habitum retinere. Quare idem quoque est in aliis rebus. Omnes enim quicunque ad aliquam rem dispositi, eius rei qua sunt aliquo modo affecti, non diuturnam in se receptionem habent, eos ad illam rem dispositos quidem esse arbitramur, habitum vero habere non dicimus. Recte igitur habitus diuturnior et permanentior, dispositio vero facile mobilis neque perdurabilis ab Aristotele proponitur. SVNT AVTEM HABITVS ETIAM DISPOSITIONES,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad huc habitũ non haber&: Alii uõ habitꝰ intentione
fiunt atq inue teratione dispositionis ut ea que inartib
do ctrinisq uersant᷑: Priuꝰ enĩ ꝗs ad ea dispositus ẽ. post uõ
habitũ capit alia uõ non intentione. s quadã ꝑmutati¬
one adhabitũ ueniunt ut lacꝙ ex liquido liquore
defigit᷑ & constipat᷑ in case ũ .&. uinũ quod ex dulciatq
suaui in acidũ gustũ sapor emq. conũtit᷑ Neq enĩplus
tt̃ uinũ ẽ. quã fuit ante cũ fuit suaue. d cũ quadam
ꝑmutatione in aliã qualitatem habitudinẽq. transgres¬
sum ẽ: e de prima quidẽ qualitatis specie suffucient̃

Expanded text:
qui adhuc non haberet. Alii vero habitus intentione qui adhuc non haberet. Alii vero habitus intentione fiunt atque inveteratione dispositionis, ut ea quae in artibus doctrinisque versantur. Prius enim quis ad ea dispositus est, post vero habitum capit, alia vero non intentione, sed quadam permutatione ad habitum veniunt, ut lac quod ex liquido defigitur et constipatur in caseum, et vinum quod ex dulci atque sua vi in acidum gustum saporemque convertitur; neque enim plus tunc vinum est quam fuit ante cum esset suave, sed cum quadam permutatione in aliam qualitatem habitudinemque transgressum est. Ac de pr
Abbreviated transcription (Latin):
circa qc ꝗd ẽ. habitꝰ disposttio sit ꝗc ꝗd dispositio non
onũ no sit habitꝰ: Vide tꝰ genus eẽ ꝙ dã habitꝰ dispositio:
Sillud uerius ubi intentio ẽ atq renussio genus inten¬
tionis remisionẽ ẽẽ non posse: Nam sicut in eo quodẽ. album
ꝙ magis album quadã quasi intentione augm̃toq crescit
atq porrigitꝰ. Sic etiam habitꝰ atq dispositio cũidem
sint utraq sola differ̃ intentionẽ ꝙ. auctior quodã modo
& crem̃to quod am & ꝑmanentior firmiorq ẽ habitꝰ
dispositione Quoc irca dispositio habitꝰ genꝰ nonẽ. Eo¬
s.dẽ quoq. modo nec dispositionis species h abitꝰ Sednc̃
qui dẽ itaẽ habitꝰ ut non ꝑ dispositionẽ creuerit neq
ꝑ aliquam non dũ durabilem qualitatem ad ꝑfectũ uene¬
rit statũ ut ẽ nasicuruitas ł cecitas oculoꝵ si subita fac¬
ta sit: haec enĩ ab ipso habitu nulla p̃cedente dispositio ne
ceper᷑: ferme enĩ numquam ad ea dispositꝰ aliquis fuit.

Expanded text:
idquid est habitus, dispositio sit, quidquid dispositio non omnino sit habitus, videtur genus esse quoddam habitus dispositio, sed illud verius, ubi intentio est atque remissio, genus intentionis, remissionem esse non posse. Nam sicut in eo quod est albumquod magis album quadam quasi intentione augmentoque crescit porrigitur, sic etiam habitus atque dispositio cum idem sint, utraque sola differunt intentione, quod auctior quodammodo, et incremento quodam permanentior firmiorque est habitus dispositione; quocirca dispositio habitus genus non est, eodem quoque modo nec dispositionis species, habitus. Sed nunc quidam ita est habitus, ut non per dispositionem creverit, neque per aliquam nondum durabilem qualitatem ad perfectum venerit statum, ut est nasi curvitas, vel caecitas oculorum, si subita facta sit. Haec enim ab ipso habitu nulla praecedente dispositione coeperunt; forte enim nunquam ad ea dispositus fuit aliquis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. non quod sint
dispositi : sed quod ha¬
beant potentiam hoc
facile faciendi
Sanatiui autẽ dñr.:
eoquod habeant po¬
tentiam naturalem
ut nihil aquibus lib&
accidentibus patiantur
łgrotatiui uero. qđ
habeant impotentiam
nihil patiendi
Similiter autẽ

Expanded text:
dicuntur non quod sint dispositi, sed quod habeant potentiam hoc facile faciendi, sanativi autem dicuntur eo quod habeant potentiam naturalem ut nihil a quibuslibet accidentibus patiantur, aegrotativi vero quod habeant impotentiam nihil patiendi. Similiter autem
Abbreviated transcription (Latin):
sario. Dico aut̃ ne¬
cesse est quidem
futurũ eẽ bellũ No¬
uale cras. ł non eẽ
futurũ. Sed non fu¬
turũ eẽ cras bellũ
nauale necesseest

Expanded text:
sario. Dico autem, necesse est quidem futurum esse bellum navale cras vel non esse futurum, sed non futurum esse cras bellum navale necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
consimiles : Qd sic̃mutatio huiꝰ modi motus ẽet ut non om̃ino
A suꝑiorib seꝑ coret̃ : nulli cot dubitatio qͥn scꝑ oportera : qͥc qͥd
c̃mutatur scđm aliquẽ pͥorẽ motũ modũq cõmutari ita ut

Expanded text:
consimiles. Quod si commutatio huiusmodi motus esset, ut non omnino consimiles. Quod si commutatio huiusmodi motus esset, ut non omnino a superioribus separaretur, nulla esset dubitatio quin semper oporteret quidquid commutatu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ÷. Quod dicit tale:. Si quadrato inquit addat᷑ gnomo
crescit quidẽ quadratus ñ tam̃ cõmutat᷑. Idẽq sublato gnomone
quad ratus diminint᷑ ñ tam̃ cõmutat᷑: Sit enĩ quadratus . xp.
.C. .p. & ducat᷑ ei anguł. B. .c. & diuidantur quattuor la¬
tera. a c. a B. I .d. DC. in equalia .G. c̃ H .E. punctis & du¬
cantur . .G. .e. .h .E. lineȩ diuisus ig̃ quadrat᷑. a .p. in quattuor
quadratos qͥs̃ E G. FG. e h. h.f: quorũ lib& in. qͥcaircaeũ¬
dem angularẽs̃ sidemant᷑ figura ipsa gnomo uocatur.
hodocdꝰ c̃siquis tollat treshos .e .G.G. Et .h. inuenit᷑ i .n.gnomo Q
m .n. gnomo sepat agꝰ .o .h. quadrato : Iotus qͥdẽ .a.D. qͣ driaꝰ
inminutus ÷ : Qđ extã magno factus ÷ paruus ritam̃ formam
totrtigoniũ c̃mucuuit: Iđ si .c.ii. tetragonus solus sit & ei cir¬
cũ ponut᷑ gnomo qͥ ÷ i .n. creuit qͥdẽ tedrgonꝰ & maior factus:
sdnĩ cõmutatus ẽ. Om̃s enĩ tecrugoni sibi sunt ꝓpͥa qͣlitato

Expanded text:
. Quod dicit tale est: Si quadrato, inquit, addatur gnomo, crescit quidem quadratus, non tamen commutatur. Ideoque sublato gnomone quadratus diminuitur, sed non commutatur. Sit enim quadratus A B C D, et ducatur ei angularis B C, et dividantur quatuor latera A C, A B, B D, A C, in aequalia G E H F punctis, et ducantur G H F E lineae. Divisus igitur quadratus A D in quatuor quadratos qui sunt E G, F G, E H, H F, quorumlibet tres qui circa eamdem angularem sunt si demantur, figura ipsa gnomo vocatur, ut si quis tollat hos tres, E G, G F, F H, invenitur M N gnomo, qui M N gnomo separatur A B E H quadrato. Totus quidem A D quadratus imminutus est, qui ex tam magno factus est parvus, non tamen formam tetragoni commutavit. Quod si E H tetragonus solus sit, et ei circumponatur gnomo, qui est M N, crevit quidem tetragonus, et maior factus est, sed non commutatus est. Omnes enim tetragoni sibi sunt propria qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ p̃ter eos qui dicti sunt.
alter eẽ pͥorum modus. Eorũ
enĩ quȩ conuertuntur scđm
essentiȩ consequentiã. quod
alterius alteri quomodo lib&
causa ÷ : digne pͥus natura dr̃
Quia uͦ sunt quȩdã huiꝰ modi.
palam est: Esse namq homi¬
nem. conuertitur scđm eẽ
eon sequentiã: aduerã dese
orationem. Nam si est homo.

Expanded text:
autem praeter eos qui dicti sunt autem praeter eos qui dicti sunt alter esse prioris modus; eorum enim quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, quod alterius quomodolibet causa est digne prius natura dicitur. QVIA VERO sunt quaedam HVIVSMODI, PALAM est; esse NAMQVE hominem convertitur secundum ESSE consequentiam ad VERAM de SE ORATIONEM; nam, si est homo,
Abbreviated transcription (Latin):
sa ÷ & ueluti naturalẽ subsistentiam subministrat. illa natu¬
ralit̾ prius eẽ ꝑhib&ur. ipse aut̃ aptissimo quod proposuit
firmaũ exemplo. Namsiẽ res aliqua uerũ ÷ dicere deea¬
qm̃ duohȩc sibim& conũtuntur: Respiciamus nc̃ quȩsit
harum causa altrĩ ut subsistere ualeat atq ut eẽ possit.
Uideo aut̃ rem dicto subsistenti dare pͥnçipium. namquia
homo ÷ iccirco uerũ ÷ dicere deeo quod ÷. sđ non iccirco homo ÷¬
principium ÷ sđ nonut res subsistat uero efficitur dicto : Quo¬
dirca prius: eẽ homẽm posterius deeo uerum eẽ dictum. id¬
circo qm̃ quanuis conũtantur. tam̃ una harum rerum altri
subsistendi causa ÷. Ait enim id eẽ pͥus intrẽa quȩ conũtun¬
tur scđm eẽntiȩ consequentiam quod altrius quo modo¬
Quod aristoteles ita aic est aut̃ uerus sermo nullo modo
causa subsistendi rem. res aut̃ uid& ur quodam modo cau¬
de pͥore isti sunt Nidetur

Expanded text:
sa est, et veluti naturalem subsistentiam subministrat, illa natusa est, et veluti naturalem subsistentiam subministrat, illa naturaliter prius esse perhibetur. Ipse autem aptissimo quod proposuit affirmavit exemplo. Nam si est aliqua res, verquoniam duo haec sibimet convertuntur, respiciamus nunc quae sit harum causa alteri, ut subsistere valeat, atque ut esse possit. Video autem rem dicto vero subsistentiae dare principium, nam quia homo principium est, sed non ut res subsistat, vero efficitur dicto. Quocirca prius est, esse hominem, posterius, verum de eo esse dictum. Idcirco quoniam quamvis convertantur, tamen una harum rerum alteri subsistendi causa est. Ait enim id esse prius inter ea quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, quod alterius quomodoQuod Aristoteles ita ait: Est autem verus sermo nullo modo causa subsistendi rem. Res autem videtur quodammodo cauDE PRIORE isti sunt. Videtur