comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meum corripi¬
am eos. Cong̾¬
gabunt᷑ suꝑ eos
ppłi. cum corri¬
gentur ꝓpter
duas miquita¬
tes suas. Ephra¬
im uitula docta
diligere triturã
c̃e ego transiui
suꝑ pulchritu¬
dinem collieiꝰ.
ascendam suꝑ
ephraim. ara¬
bit iudas con¬
fringet sibi sul¬
cos racobdem

Expanded text:
meum corripiam eos congregabuntur super eos populi cum corripientur propter duas iniquitates suas Ephraim vitula docta diligere trituram ego transivi super pulchritudinem colli eius ascendam super Ephraim arabit Iudas confringet sibi sulcos Iacob sem
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta tropologiam uideant᷑ sonare
dinon ht̃ facultatem. Tropologiã. li¬
ba est. ⁊ his tm̃legib cͥcumscript᷑a: ut
pietatem sequatur intelligentie. ser¬
monisq contextum. N ec inreb multũ
int̾ se contͣriis: uolenta sit copłandis.

Expanded text:
juxta tropologiam videantur sonare di non habet facultatem. Tropologia libera, et his tantum legibus circumscripta, ut pietatem sequatur intelligentiae, sermonisque contextum, nec in rebus multum  se contrariis violenta sit copulandis.
Abbreviated transcription (Latin):
nabugodonosor.
contͣ uidamt
diabolum. con-¬
trac̾dentes. acci-¬
ꝑe potestatem
ut corripiat eoᷤ
⁊ p̃ correptionẽ
ip̃e qͦ puniat
infine. respon¬

Expanded text:
Nabuchodonosor contra Judam, sive diabolum contra credentes accipere potestatem, ut corripiat eos, et post correptionem ipse quoque puniatur in fine, respon
Abbreviated transcription (Latin):
le iosaphat. &e¬
disceptabo cũ
eis ibi super
populo meo ce
hereditate mea
isrł. quos disꝑ¬
serunt in natio¬
nib oe terram
meam diuise¬
runt. &e super
populum me¬
um miserunt
sortem. Et po¬
suerunt pue¬
rum in prosti

Expanded text:
lem Josaphat: Eisceptabo cum eis ibi super populo meo, et haereditate mea Israel, quos disperserunt in nationibus, et terram meam diviserunt. Et super populum meum miserunt sortem: et posuerunt puerum in prosti
Abbreviated transcription (Latin):
liter intelligunt. quod inualle q̃ ẽ
in latere montis oliuȩti descensurꝰ
sit dñs ad iudicium. Qd fruiolum
est. quia ñint̾ra. s inspatio huius
aeris sedebit contͣlocum montis
oliueti. ex quo ascendit. ⁊ sicut io¬
hannes crisostomꝰ dic̃. angłi defent
ante eum signum crucis. Iosaphat

Expanded text:
liter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis; unde in
Abbreviated transcription (Latin):
apłis. ut sicut leom ñ pot̾ resisti
inraptu ium̃toꝵ ł ouium. sic
apłi libati de manuassirii.⁊ di-
abolr rapiunt ⁊ seꝑant ab infi¬
delib ium̃ta .i. simplices. ut sal

Expanded text:
is, ut sicut leoni non potest resisti in raptu jumentorum vel ovium, sic apostoli liberati de manu Assyrii, id est diaboli, rapiunt et separant ab infidelibus jumenta, id est simplices ut sal
Abbreviated transcription (Latin):
nationes non erunt in
te. & Perire faciam sculp¬
tilia tua. et statuas tuas
de medio tui. & non ad¬
orabis ultra oꝑa manu¬
um tuarum. & euellã¬

Expanded text:
nationes non erunt in te. Et perire faciam scutilia tua et statuas tuas de medio tui: et non adorabis ultra opera manuum tuarum. Et evella
Abbreviated transcription (Latin):
iona afflictione ma¬
gna. ⁊iratus ẽ &e ora¬
uit addominum.
&e dix̃ O bsecro dñe
ñquid ñ hoc ẽ u̾bũ
meum cum adhuc
pter hoc p̾occupaui
ut fugereminthar¬
sis. Scio enimqr tu

Expanded text:
a adflictione magna et iratus est et oravit ad Dominum et dixit obsecro Domine numquid non hoc est verbum meum cum adhuc opter hoc praeoccupavi ut fugerem in Tharsis scio enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
dem inuia egypti ꝑ¬
cussi in gladio iuue¬
nesu̾r̃os usq ad cap¬
tuitatem equorum
ur̃orum. &e ascendere
feci putredinem cas¬
troꝵ ur̃orum inna¬
res uestras. & non re¬
distis ad me dicit do¬

Expanded text:
tem in via Aegypti, percussi in gladio juvenes vestros, usque ad captivitatem equorum vestrorum: et ascendere feci putredinem castrorum vestrorum in nares vestras; et non redistis ad me, dicit Do
Abbreviated transcription (Latin):
militas que int̾ uirtutes p̃cipua
ẽ. de spe hereditatis di nascitur. h¬
de conscientia peccatoꝵ. s que int
amini sub potenti manud̃ĩ. qui
ce qĩ ad urtutis auspitium imponunt᷑.
uocabula u̾bigr̃a. uictoris. casti.pii.ꝓ¬

Expanded text:
itas, quae inter virtutes vel praecipua est, spe haereditatis Dominicae nascitur. de conscientia peccatorum; sed quae inter amini sub potenti manu Dei, ut et quasi ob virtutis auspicium ponuntur vocabula: verbi gratia: victoris, casti, pii
Abbreviated transcription (Latin):
tem eduxit dñs isrł
de egypto. & inpro¬
pħa seruatꝰ est: ad¬
iracundiam me ꝓ¬
uocauit ephraim ĩ
amaritudinib susᷤ.¬

Expanded text:
tem eduxit Dominus Israel de Aegypto: et in propheta servatus est. Adiracundiam me provocavit Ephraim in amaritudinibus s
Abbreviated transcription (Latin):
reoꝵ:
idolorum: quiaho¬
stie ñ suppetunt: fi¬
lios. ⁊ filias ur̃as. ido¬
la uob̃cum colentes
hisdem uitulis im¬

Expanded text:
ret: idolorum, quia hostiae non suppetunt, filios et filias vestras idola vobiscum colentes, id est vitulis im
Abbreviated transcription (Latin):
indignatio d̾iadisꝑsi sunt
ꝑ omĩa regna uitiorum.⁊ de¬
solata ẽ t̾ra eoꝵ. ł anima. ł
nec inse sp̃m reu̾tentem. ⁊
t̾ra qͦndam desiderabił. quȩ
erat hospitium tnitatis. l̃sa
est in desertum ⁊babitationem dra¬
conum.
talla confringit. ⁊ anullo confringit᷑.¬

Expanded text:
dispersi sunt per omnia regna vitiorum, et desolata est terra eorum, vel anima vel nec in se spiritum revertentem. Et terra quondam desiderabilis, quae erat hospitium Trinitatis, versa est in desertum, habitationemque draconum. talla confringat, et ipse a nullo confringat
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ram aquilonis. eo qd̾ intͣ me¬
dos di mpleuerunt uoluntat̾e.
rum. amacedonib sit deletum.
Grandis enim eorum qͥ p̃munt᷑.
cito eẽ ꝑituros.

Expanded text:
in terra Aquilonis, eo quod contra Medos Dei impleverint voluntatem, rum a Macedonibus sit deletum. Grandis enim eorum est consolatcito esse perituros.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥorib peccat: si pe¬
nitet. conu̾tit eum
ds̃ ad uultũ clem̃tie
sue. Si uͦi ñpenitet a¬
u̾tit᷑ ab eouultꝰ clem̃¬
tie.¬

Expanded text:
oribus peccat, si penitet, conuertit ad eum deus uultum clementie sue; si uero non penitet, auertitur ab eo uultus clementie
Abbreviated transcription (Latin):
uitas. omĩa concu-¬
deret. que induob
annis. dupplicem
ostendit angustiã
ut agentes si uellẽt
penitentiam motũ
t̾re de cet̾oñsentirẽt.

Expanded text:
vitas universa concuteret, quae in duobus annis duplicem ostendit angustiam ut agentes, si vellent, poenitentiam, motum terrae de caetero non sentirent.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit adme. ħ est maledlictio q̃
egreditur super faciemtrȩ: Quia
similit iudicabit᷑. Educam illud
dicit dñs exertituum. ⁊ ueniet
ad domum furis. ⁊ addomum
iurantis in nomine meo m̃daci¬
ter. ⁊cõmorabitur inmedio do¬
mꝰeius. &e consumet eũ.⁊ ligna eiꝰ

Expanded text:
dixit ad me: haec est maledictio, quae egreditur super faciem omnis terrsimiliter iudicabitur. educam illud, dicit dominus exercituum, et ueniet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter: et commorabitur in medio domus eius et consumet eum et ligna ei
Abbreviated transcription (Latin):
dis obsiti. uacuo sonoris strepitu
nulla sui ucilitate. frequenti ⁊̃ of¬
feusione intus inanta: foris speci¬
osa sectantur: Harundines sumꝰ.
nulla tralidioris nature radice fu¬
clati:i si leuis aspimu̾it ꝓsꝑioris
aura successu fatago motu ꝓxi¬
mos ũb̾amus. inopes ad susfiagã¬
dum. faciles ad uocendum. Harũ¬
dines fluuios amante nos labẽ¬
tra mundi caducaq delectantTñ
hanc harundinẽ siqͥs de t̾ra euel¬
lat. plantariis ⁊ suꝑflius exuat ex¬
polians uet̾em hoĩem c̃actib eius.
iscͥbe uelocit̾ scͥbentis manu tẽꝑet:
incipit ñ hariuido ẽẽ sed calamiᷤ.
qͥ p̾cepta celestium scͥpturꝵ pene¬
trasib m̃tis impͥmat. cabłi cordĩ
uiscͥbat. De quo calamo habes dic¬
tum. lingua mea calamus scͥbe
uelocit᷑ scͥbentis. Qd̃ ad xp̃m refer¬
re alii uolunt. Uno gͥ loco. ⁊ uer¬
bum ⁊ calamus legitur: ⁊ scriba¬
i ũbum: quia de genitali patris
ꝓcessit archano: eructauit corme¬

Expanded text:
dis obsiti, uacuo sonori strepitu, dis obsiti, uacuo sonori strepitu, nulla sui utilitate, frequenti etiam offensione intus inania, foris speciosa sectantur. harundines sumus, nulla ualidioris naturae radice fundati, et si leuis adspirauerit prosperioris aura successus, uago motu proximos uerberamus, inopes ad suffragandum, faciles ad nocendum. harundines fluuios amant, et nos labentia mundi caduca delectant. Tamen hanc harundinem si quis de terrae uellat plantariis et superfluis exuat, exspolians se ueterem hominem cum actibus eius et scribae uelociter scribentis manu temperet, incipit non harundo esse, sed calamus, qui praecepta caelestium scripturarum penetralibus mentis inprimat, tabulis cordis inscribat. de quo calamo habesdictum:lingua mea calamus scribae uelociter scribentis, quod ad Christum referre alii uolunt. uno igitur loco et uerbum et calamus legitur et scriba: uerbum, quia de genitali patris processit arcano — eructuauit cor me
Abbreviated transcription (Latin):
firmi. sponsa itilib. et̃nis cadut¬
ca p̃ferrent. sed humili sp̃u cru¬
cem potius tollerent. qͣm faleras
mundi huiꝰ extollerent. Et qͣsi be¬
ati pauꝑes qui nichil hab̾ent scli
qd̃ amitt̾ent: libent̾ corpisuitã
cum ĩmortali gła cõmittarẽt Nõ
ociose gͥ sc̃i ioh̃is. hic ꝑsona lauda¬
tur: qui uite amore post habito.
iusticie formam nͨ mortis t̾rore
mictauit. Qo inqͥt existis in deser¬
tum uidere: Deserto mundrs ħ cõ¬
parari iidetur. adhuc incultus. ad¬
huc st̾ilis. ad huc infecundus. In
qͦmi negat nob̾ ita dñs ꝓdeundũ.
ut mente carnis inflatos. uacuoᷤ¬
q uͥtutis int̾ne utros. ⁊ fragilis
głe secłaris sublimitate iactan¬
tes. ꝓ exemplari quodam ⁊ yma¬
gin̾e nob̾ putemus unitandos.
quõ ꝓcellis huius mundi obnox¬
ios uita mobilis inquietat. iu¬
re harundini comꝑandos: in qͥ¬
bus solide iusticie nullus ẽ fruc¬
tus. Qui forensib tͥniti faleris no¬

Expanded text:
nfirmi speciosa utilibus, aeternis cadunfirmi speciosa utilibus, aeternis caduca praeferrent, sed humili spiritu crucem potius tollerent quam faleras mundi huius extollerent et quasi beati pauperes, qui nihil haberent saeculi quod amitterent, libenter corporis uitam cum inmortali gloria conmutarent. non otiose igitur sancti Iohannis hic persona laudatur, qui uitae amore posthabito iustitiae formam nec mortis terrore mutauit. quid inquit existis in desertum uidere deserto mundus hic conparari uidetur adhuc incultus, adhuc sterilis, adhuc infecundus, in quem negat nobis ita dominus prodeundum, ut mente carnis inflatos uacuosque uirtutis internae uiros et fragili se gloriae saecularis sublimitate iactantes pro exemplari quodam et imagine nobis putemus imitandos, quos procellis mundi huius obnoxios uita mobilis inquietat iure harundini conparandos, in quibus solidae iustitiae nullus est fructus, qui forensibus criniti faleris, no
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. plenitudo fidei crux dñi. obit᷑
isset ad didit beatus inqͥt. qͥ in me
ñ fu̾it scandaliratus Crix .ii. ꝙ̃. e¬
lectis scandalum posset afferre.
s nullum hoc maius diuine ꝑso¬
ne est testimonium. slichil est qd̾
magis esse ultͣ humana uidecit᷑.
qͣm toto seunum obculisse ꝓmũ¬
do. Hoc uł solo plene dñi declarat᷑.
Deniq sic designatus est a ioh̾e. Ec¬
ce agnus der ecce qui tollit pecc̃a
mundi. uerum hec ñ duob ilł ui¬
ris ioh̃is discipłis sed nob̃ respon¬
dentur omĩb: ut ita credamus ĩ
hoc sibi nomen usurpet. qͤm licet
nominis ñ queas appellatõne se¬
cernere. factoꝵ tũ ꝯsideratõne diᷤ¬
cernas. Quid ex istis in deftun iu¬
clere: Arundinem uento mon̾̃ie
Uͥ p̃monuit discipłos iohrs in cͥcẽ
dĩcam ẽẽ credendum. redeuntib
ilł ꝯir̃sus ad tuibas. cepit ad u̾tu¬
tem pauꝑes ꝓuocaiemne exaltati
corde. mente instabiles. ꝯ silio i¬

Expanded text:
sunt: plenitudo fidei crux domini, obitsunt: plenitudo fidei crux domini, obitisset, addidit: beatus inquit qui in me non fuerit scandalizatus. crux enim etiam electis scandalum posset adferre, sed nullum hoc maius diuinae personae est testimonium, nihil est quod magis esse ultra humana uideatur quam toto se unum obtulisse pro mundo; hoc uel solo plene dominus declaratur. denique sic designatus est a Iohanne: ecce agnus dei, ecce qui tollit peccata mundi. uerum haec non duobus illis uiris, Iohannis discipulis, sed nobis respondentur omnibus, ut ita credamus in enim qui hoc sibi nomen usurpet, quem licet nominis non queas adpellatione secernere, factorum tamen consideratione discernas. Quid existis in desertum uidere? harundinem uento moueri? ubi praemonuit discipulos Iohannis in crucem dominicam esse credendum, redeuntibus illis conuersus ad turbas coepit ad uirtutem pauperes prouocare, ne exaltati corde, mente instabiles, consilio i
Abbreviated transcription (Latin):
cecos. dñs diligit iustos. Dñs custod̾
cipitri utam pec̃coꝵ ext̾mtnabit.
Qui ista inquit faciet. regnabit
dñs in et̾rum. Gͦ ñ humane esta:
sed diuine uͥtutis insignia sc̃. secd̃
ꝑpetue tenebras noctis aꝑire. defos¬
sorumq cculoꝵ uulña. in fusa lu¬
ce sanare. auditum in aures sur
re compagib. in lucem qͦ resuso
uigore iuiuendi reuorare defunc¬
tos hec añ euͣngłium uł mara ł
nulla. Receꝑit tobias oculos. unꝰ
est in exemplo:⁊ tũ angłi fuit
illa medicina ñ hoĩs. Helyas mor¬
tuum suscitau̾it. ille tñ irgauit
⁊ flerit. hic uissit helysens leꝓ¬
sum mundari fẽc̾it.ñ tñ illi ua¬
luit p̃cepti auctoritas. sed figͣa
myst̾ii. slõ defec̃it ad escam ui¬
due esurientis. ꝓph̾icis se inulti¬
plicans farina p̃ceptisuinam tñ
iuditam farina illa uł potiꝰ ean¬
dem qͦ sacram̃ti spẽs p̃figuiata
seruant. S tñ pͣua adhrc ista do¬
minice testificatõnis exempla

Expanded text:
cos, dominus diligit iustos, dominus custodit cipiet et uiam peccatorum exterminabit. qui ista inquit faciet regnabit dominus in aeternum. ergo non humanae ista, sed diuinae uirtutis insignia sunt, caecis perpetuae tenebras noctis aperire defossorumque oculorum uulnera infusa luce sanare, auditum in aures insire conpagibus, in lucem quoque refuso uigore uiuendi reuocare defunctos. haec ante euangelium uel rara uel nulla. receperit Tobias oculos: unus est in exemplo, et tamen angeli fuit illa medicina, non hominis. Helias mortuum suscitauerit: ille tamen rogauit et fleuit, hic iussit. Helisaeus leprosum mundari fecerit: non tamen illic ualuit praecepti auctoritas, sed figura mysterii. non defecerit ad escam uiduae esurientis propheticis se multiplicans farina praeceptis: unam tamen uiduam farina illa uel potius eandem quoque sacramenti species praefigurata seruauit. sed tamen parua adhuc ista dominicae testificationis exempla
Abbreviated transcription (Latin):
Ne forte mystice docem: qi est pͥ¬
mum regnum celoꝵ illud apłi¬
pͥmum regnuu qñ sc̃ĩ rapiunt᷑
in nubib obuiam xp̃o in aere.
sslulti .i. dormientium surgent:
Isti in uitam et̾uam. illi in obꝓ¬
brium. Pͥmum gͦ regnum celoꝵ
scĩs ꝓpositum est in absolutõne
corꝑis. scdł̃m regnum celoꝵ est:
post resurrectionẽ ẽẽ cum xp̃o. s
fũis in regnum celoꝵtẽ est ꝓces¬
sus mansionum. Et si unũ reg¬
num: din̾sa tñ i̾ita st̃ in regno
celoꝵ post resurrectionẽ: t̾ram
tuam incipies possidere absolu¬
tus amorte. Ileni. cui dr teria es.
⁊ in t̾ram ibis. si possidet t̾ram su¬
am. son .ii. potest ẽẽ possessor qͥ¬

Expanded text:
Ne forte mystice docemur quia est priNe forte mystice docemur quia est primum regnum coelorum illud apprimum regnum, quando sancti rapiuntur in nubibus obuiam Christo in aera; multi enim dormientium surgent, isti in uitam aeternam, illi in obprobrium. primum ergo regnum caelorum sanctis propositum est in absolutione corporis, secundum regnum caelorum est post resurrectionem esse cum Christo. cum fueris in regno caelost mansionum; etsi unum regnum, diversa tamen merita sunt in regno coelorum. Post resurrectionem terram tuam incipies possidere, absolutus a morte. Ille enim cui dicitur: Terra es, et in terram ibis , non possidet terram suam; non enim potest esse possessor, q
Abbreviated transcription (Latin):
est. Octaua: b̾i qui ꝑsecutionẽ
paciunt᷑ ꝑꝑ iusticiam. Neni do¬
mine ih̾u. doce nos ordinem be-¬
atitudinum tuaꝵ: neq .ii. sine
ordine dixisti. pͥmo beatos par
atos quilugent. Etiã si cognos¬
co aliquid: tñ ex parte cognosco.
Si .i. sc̃i paulus ex ꝑte cognouit:
qͣntum ego possum cognosc̃e
ũbo infĩor sum. uita qi. ñbũ exi
testis bib̾e calicem quem ego bi¬
biturus sum: Usq ad finemte
Qui mitis est: potest luge p̾sen¬
cia. Qui infiora luget. potest de¬
ritas. Qui ã patitur ꝑsecutõnẽ
in ultimo c̃tamine ꝯstitutus
ꝓbat᷑ adũsis. ut cum legitiie
c̾taũit coronet᷑. hosquidam gͣ¬
dusuolunt ẽẽ uirtutum. ꝑ qͦs
ab ultimis ad suꝑiora possimꝰ
ascendere. Bentq sicut increm̃¬
ta nͥtutum. ita ĩ increm̃ta st̃
p̃mioꝵ. Plenus ẽ .i. dei ẽẽ filiũ
qͣm possidere t̾ram nsolatõnẽ
num celoꝵ est aunqͥd eqͣle p̃mi¬
um incipientib atq ꝑfectis est:

Expanded text:
est. octaua: beati qui persecutionem est. octaua: beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. ueni, domine Iesu, doce nos ordinem beatitudinum tuarum; neque enim sine ordine dixisti primo beatos paupatos qui lugent. etiamsi cognosco aliquid, tamen ex parte cognosco. si enim Paulus ex parte cognouit, quantum ego possum cognoscere, uerbo inferior sum? uita enim uerbum exitestis bibere calicem quem ego bibiturus sum . Usque ad finem teQui mitis est, potest lugere praesentia; qui inferiora luget, potest deritatis. qui autem patitur persecutionem in ultimo certamine constitutus probatur aduersis, ut cum legitime certauerit coronetur. hos quidam gradus uolunt esse uirtutum, per quos ab ultimis ad superiora possimus ascendere. denique sicut incrementa uirtutum ita etiam incrementa sunt praemiorum; plus est enim dei esse filium quam possidere terram etnum coelorum est: numquid aequale praemium incipientibus atque perfectis est?
Abbreviated transcription (Latin):
nunc esuriunt ⁊ sitiunt: qui¬
a sat᷑abuntur. Becti qͥ nc̃ flecis:
qi ridebitis. Beati eritis. cum uõ
õderint homines. Quatuor tm̃
beatitudines sc̃s lucas dñicas po¬
suit. octo uͦ sc̃s math̾s. s in his
tites amplexus ẽ cardinales:il¬
le in ilłꝰ octo mystic̃ num̃um re¬
serauit. ꝓ octaua .ii. młti scͥbunt᷑
psalmi:i mandatũ accipis. octo il¬
lis partem dare fortasse bñdicti¬
onib. Sic̃.ii. spei nr̃e octaua ꝑfec¬
tio est: ita octaua sũma uͥtutum.
pͥma est. ⁊ parens quedam ge¬
ñatioq uirtutum: qr qͥ ꝯtẽpse¬
rit secłaria ip̃e m̃ebit᷑ sempit̃¬
na. Nec potest quisqͣm m̃itũ
regni celestis adipisci:qͥ mũdi
cupiditate possessus emgendi
ñ h̃t̃ facultatem. Sccla bñdictõ:
beati inquit mites: Tercia: beati
qui lugent. Quarter: beati qui
pacifici. Et bñ septima: qm̃ hac
die ab omnib mundi oꝑib reqͥ¬
euit ũs. Dies .ii. quietis et pacis

Expanded text:
nunc esuriunt et sitiunt, quinunc esuriunt et sitiunt, quia saturabuntur. beati, qui nunc fletis, quia ridebitis. beati eritis, cum uos oderin t homines. quattuor tantum beatitudines sanctus Lucas dominicas posuit, octo uero sanctus Matthaeus. sed in istis tutes amplexus est cardinales: ille in illis octo mysticum numerum reservavit. Pro octava enim multi scribuntur psalmi , et mandatum accipis octo illis partem dare fortasse benedictionibus ; sicut enim spei nostrae octava perfectio est: ita octava summa virtutum prima est et parens quaedam generatioque uirtutum, quia qui contemserit saecularia ipse merebitur sempiterna; nec potest quisquam meritum regni caelestis adipisci, qui mundi cupiditate possessus emergendi non habet facultatem. secunda benedictio: beati inquit mites. tertia: beati qui lugent. quarta: beati qui pacifici. et bene septima, quoniam eo die ab omnibus mundi operibus requieuit deus; dies enim quietis et pacis
Abbreviated transcription (Latin):
quidemr sed in infi̾orib relincͤ¬
bat. hidensã turbas ut legistraᷤᷤ¬
cendit in montẽ. et cum sediss:
accesserunt ad eui discipuli
eius. Euͣngłiraturus eian ⁊be¬
nedictionum de thesauro diui¬
nitatis ꝓmpt᷑us oracla: incipit
ẽẽ sublimior. hic ã ⁊ si in humi¬
li stabat: tñ alte ocłos leuauit.
Sic .ii. ⁊̃ cum lararum suscitaret.
uit. cum mulieri ad ulte pecc̃a
Thesauros scił̃ sapientie ⁊ sciencie
dei reclusis aditis templi sui ma
reserauit. Ergo ⁊ tu aꝑi ostuũ:
sed pͥus ut aꝑiat᷑ implora.Si .n.
paulus in aꝑtionem oris sui ĩ
plorat auxilium: ml̾to magis
implorare te ꝯuenit. Ostẽdit q̃
tͥ clauem scientie qͣ osaꝑire tu¬
um debeas dicens ꝓph̃a. Aꝑi os
tium u̾bo dei. u̾bum dei claus¬
est tui oris ẽ slauis scientie oriᷤ
tui clauis est. qͣ laxatis silẽcii
cathenis imꝑitie claustra rese¬
rantur. Beati pauꝑes spir qui¬
a ur̃m est regnum dei. Beati qͥ

Expanded text:
quidem, sed in inferioribus relinququidem, sed in inferioribus relinquebat. uidens autem turbas, ut legisti, ascendit in montem. et cum sedisset, ascenderunt ad eum discipuli eius. euangelizaturus enim et benedictionum de thesauro diuinitatis promturus oracula incipit esse sublimior. hic autem etsi in humili stabat, tamen oculos eleuauit. sic enim etiam, cum Lazarum suscitaret, uit, cum mulieri adulterae peccata thesauros scilicet sapientiae et scientiae dei, reclusis adytis templi sui ora reserauit. ergo et tu aperi os tuum, sed prius ut aperiatur inplora. si enim Paulus in apertionem oris suiplorat auxilium, multo magis implorare te convenit . Ostendit etiam tibi clavem scientiae, qua os aperire tuum debeas, dicens Propheta: Aperi os tuum uerbo dei. uerbum dei clauis tui oris est; clauis scientiae oris tui clauis est, qua laxatis silentii catenis inperitiae claustra reserantur. Beati pauperes, quia uestrum est regnum dei. beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
suum qͣm affectum maliit:
Susceꝑat.ii. hoĩs fragilitatem:
⁊ iõ nec has partes recusauit in¬
firmitatis humane. uoluit de¬
seri. uoluit ꝓdi. uoluit ab apło̾
suo tͣdi: ut tu a socio destus. a
socio ꝓditus. mod̾ate feras tuũ
eriasse iudicium. ꝑisse bñficiũ.
¶Et descendit inquit cum illisiste¬
tit in loco pede plano. Adũte oĩa
diligent᷑. quomͦ ⁊ cum aplis as¬
ceudat. ⁊ descendat ad turbas. Q¬
uideret: sion sequit᷑ ad excelsa:
ñ ascendit ad sublimia. Demq
uͥ descendit: inuenit infirmos.
In excelsis .. infirmi ẽẽ ñ posst̃.
Sic &̃ matheus docet in inferiori¬
bus debiles ẽe sanatos. Pͥus enĩ
unusqͥsq sanatus estait pau¬
latim uirtutib ꝓcedentib as¬
cend̾e posset ad montem. Et iõ
umunqͤmq in infi̾orib sanat
hoc est a libidine reucrat. in iu¬
riam cecitatis aũtit. Ad uuln̾a
nr̃a descendit: ut usu quodam
⁊ copra sui nat᷑e compotes nos
faciat ẽẽ celestis. Et sanabat bos

Expanded text:
suum quam adfectum maluit! suum quam adfectum maluit! susceperat enim hominis fragilitatem et ideo nec has partes recusauit infirmitatis humanae. uoluit deseri, uoluit prodi. uoluit ab apostolo suo tradi, ut tu a socio desertus, a socio proditus moderate feras tuum errasse iudicium, perisse beneficium. Et descendit inquit cum illis et stetit in loco pede plano. aduerte omnia diligenter, quomodo et cum apostolis ascendat et descendat ad turbas; quideret? non sequitur ad excelsa, non ascendit ad sublimia. denique ubi descendit, inuenit infirmos; in excelsis enim infirmi esse non possunt. sic etiam Matthaeus docet in inferioribus debiles esse sanatos; prius enim unusquisque sanatus est, ut paulatim uirtutibus procedentibus ascendere posset ad montem. et ideo unumquemque in inferioribus sanat, hoc est a libidine reuocat, iniuriam caecitatis auertit, ad uulnera nostra descendit, ut usu quodam et copia sui naturae conpotes nos faciat esse caelestis. et sanabat hos
Abbreviated transcription (Latin):
iat inquit ꝑ noctans in or̃one
dei Septies tͥ datur. forma p̃scri¬
bitur. qͣm debeas emulari. Qͥo
enim ꝓ salute tua facere opor
aliqd̃ officium pietatis adoriri:
pͥuse Et solus orauit. slec usqͣm
alibi si non fallor orasse cũ apłi
reppitur. Ubiq solus obsecrat. Dei
enim ꝯsilium humana uota ñ
capiunt: nec quisqͣm ext̾ioꝵ po¬
cest ẽẽ particeps xp̃o. iis scire ꝙͣ
mͥ ñ sibi oraũite uocauit inqͣt
discipłos suos ⁊ elegit .xii. exip¬
sis: qd̾ ad ꝓpagandum auxiliũ
satores fidei destinaret. simł ad¬
ũte celeste ꝯsilium. Nõ sapiẽtes
aliquos. ñ diuites. ñ nobiles. sed
piscatores ⁊ publicanos. quos di¬
rigeret elegit. ne tͣduxisse pru¬
dentia. ne redemisse diuitiisne
potentie nobilitatisq auctori¬
uideret᷑ ut u̾itatis rõne dispu¬
tationis gr̃a p̃ualeret. Eligit᷑i
dentiam. Qnta est u̾itas. qͣui u̾
adũsarius minist̾ in firmatesenͣ¬
tari magis apd̃ nos iudicium

Expanded text:
rat inquit pernoctans in oratione rat inquit pernoctans in oratione dei. species tibi datur, forma praescribitur quam debeas aemulari. quid enim te pro salute tua facere oportaliquod officium pietatis adoriri, prius et solus orauit? nec umquam alibi, si non fallor, orasse cum apostolis repperitur: ubique solus obsecrat; dei enim consilium humana uota non capiunt, nec quisquam interiorum potest esse particeps Christo. uis scire quam mihi, non sibi orauerit? uocauit inquit discipulos suos et elegit duodecim ex ipsis, quos ad propagandum auxilium rbem satores fidei destinaret. simul aduerte caeleste consilium; non sapientes aliquos, non diuites, non nobiles, sed piscatores et publicanos quos dirigeret elegit, ne traduxisse prudentia, ne redemisse diuitiis, ne potentiae nobilitatisque auctoriuiderentur, ut ueritatis ratio, non disputationis gratia praeualeret. eligitur et prouidentiam. quanta est ueritas, quam nec aduersarius minister infirmat! qtari magis aput nos iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
multis corꝑalib sed factis sub¬
limiorib in hunc moutẽ ascẽ¬
das Sequere xp̃m. ut ip̃e ẽẽ mõs
possis. Montes .ii. incuruitu eiꝰ.
Quere in enͣngłio: inientes soloͤ
cum dño montem ascẽdisse dis¬
cipulos. Orat gͦ dñs ñut ꝓ seo
obseicret: sed ut ꝓme impetͤt.
Nam ⁊ si om̃ia posũit paterin
potestate filii. filius tñ ut for¬
mam hominis impleret. obse¬
crandum patrem putat ẽẽ pro
nob̾. quia aduocatus estm̃: No¬
li insidiatͥces aꝑtre aures. ut
putes filium qͣsi infirmum ro
gare: ut impetret qd̃ implere
ñ possit potestatis auctor. Obe¬
dientie magist᷑. ad p̃cepta uir¬
tutis suo nos informat exem¬
plo. Aduocatum inquit habemꝰ
apud patrem. Si aduoratus est.
debet ꝓ meis int̾ueniie pec̃cis.
Non gͦ qͣsi infirinus sed qͣi piꝰ
obseciat uis scire qͣm oĩa q̃ ue¬
lit possit: i aduocatus iudex ẽ.
In alt̾um pietatis officium:in
alt̾o insigne est potestatis. Et e¬

Expanded text:
corporalibus, sed factis subcorporalibus, sed factis sublimioribus in hunc montem ascendas. sequere Christum, ut ipse esse mons possis; montes enim in circuitu eius. quaere in euangelio: inuenies solos cum domino montem ascendisse discipulos. orat ergo dominus non ut pro se obsecret, sed ut pro me inpetret; nam etsi omnia posuerit pater in potestate fili, filius tamen ut formam hominis inpleret, obsecrandum patrem putat esse pro nobis, quia aduocatus est noster. noli insidiatrices aperire aures, ut putes filium quasi infirmum rogare, rogare ut inpetret quod inplere non possit potestatis auctor. oboedientiae magister ad praecepta uirtutis suo nos informat exemplo. aduocatum inquit habemus aput patrem. si aduocatus est, debet pro meis interuenire peccatis. non ergo quasi infirmus, sed quasi pius obsecrat. uis scire quam omnia quae uelit possit? et aduocatus et iudex est. in altero pietatis officium, in altero insigne est potestatis. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
uiues: ⁊ uibue p̃sidium ferase
riptas iniurie. Qm uides in iuste
ꝯtumelie subiacere:excende ad
dm̃ ꝓ pecc̃is tuis. sic manus extẽ¬
ditur. sic sanatur. sic ieroboam
manum cum ydolis sacͥficaret
contxit: cum dm̃ rogaret exten¬
dit. factum est ã in illis dtebus
exiit in nocte orare ⁊ erat ꝑ noc¬
cans inor̃one dei. Non omnis
qui orat: ascendit in montem:
Est .i. or̃o que pec̃cm facit.sedqͥ
bñ orat: a t̾renis ad suꝑiora ꝓgͣ¬
diens. ãtticem curie sublimisas¬
cendit. At ille ñ ascendit in mõ¬
tenr: qui de scli diitiis aut de
honore sollicitus est. Nõ ascẽdit
montẽ: qui fundi uis optat a¬
liem. Ascendit ille qui dm̃ qͦnt:
ascendit ille qui cursus sui do¬
minica adium̃ta deposcit. ¶s
magni: om̃s sublimes montẽ
ascendunt. Non .ii. curc̃q ꝓph̾a
dicit. Ascende in montem excel¬
sum qui euͣngeliras syoir: ex¬
alia in uirtute uocem tuamiq̃ͥ e¬
angeliras ierłm. Non uestigiis

Expanded text:
iuues, ut uiduae praesidium feras, iuues, ut uiduae praesidium feras, eripias iniuriae quem uides iniustae contumeliae subiacere, extende ad deum pro peccatis tuis. sic manus extenditur, sic sanatur. sic Hieroboam manum cum idolis sacrificaret contraxit, cum deum rogaret extendit. Factum est autem in illis diebus, exiit in monte orare et erat pernoctans in oratione dei. non omnis qui orat ascendit in montem — est enim oratio quae peccatum facit — sed qui bene orat a terrenis ad superiora progrediens uerticem curae sublimis ascendit at ille non ascendit in montem qui de saeculi diuitiis aut de honore sollicitus est, non ascendit in montem qui fundi ius optat alieni. ascendit ille qui deum quaerit, ascendit ille qui cursus sui dominica adiumenta deposcit. omnes magni, omnes sublimes montem ascendunt; non enim cuicumque propheta dicit: ascende in montem excelsum qui euangelizas Sion, exalta in uirtute uocem tuam qui euangelizas Hierusalem. non uestigiis
Abbreviated transcription (Latin):
qui solus est xp̃s hinc aid alia ꝓ¬
greditur dñs ih̾c. slam qui totũ
hoĩem saluum face disposuerat:
ꝑ singula m̃bra cuirebat ut uere
diceret. Mͥ irascimini qͥ totum ho¬
minẽ saluum feci in salbo: Itaq
hoc loco manum illam qͣm extẽ¬
di adama int̃dicte arboris poma
decerpsit: succis bonoꝵ factoꝵ sa¬
lutarib irrigauit. ut q̃ tͥmine
aruerat bonis oꝑib sauaretur:
malis int̃p̃tationib legisp̃cep¬
ta iuolarent. estimantes salb̃o
ã bonis & oꝑib ferrandum. cũ
lex inp̃sentib formam p̃figaũ¬
it fitturoꝵ. In quib itaq malo
rum ferie fitture st̃ ñ bonorũ.
Nam licet seclaria oꝑa ꝯquies¬
cant ãĩ otiosus tñ bonioꝑis actꝰ
est in dei laude requiescere. Au
num tuamꝰ sommnunis estista
geñalisq medicina. Et tu qͥ pui¬
tas manum hab̾e te satanã: ca¬
ue ne auaricia. caue ne saclegi¬
o contͣhatur. Ex tende sepius eã:
extende ad illum paupem qui
te obsecrat. Extende ut ꝓximum

Expanded text:
nc ad alia progreditur dominus Iesus. nam qui totum hominem saluum facere disposuerat per singula membra currebat, ut uere diceret: mihi irascimini, qui totum hominem saluum feci in sabbato? itaque hoc loco manum illam, quam extendit Adam et interdictae arboris poma decerpsit, sucis bonorum factorum salutaribus inrigauit, ut quae crimine aruerat bonis operibus sanaretur. malis interpretationibus legis praecepta uiolarent, aestimantes sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex in praesentibus formam praefigurauerit futurorum, in quibus utique marum feriae futurae sunt. non bonorum. nam licet saecularia opera conquiescant, non otiosus tamen boni operis actus est in dei laude requiescere. audnum tuam. communis ista generalisque medicina est. et tu qui putas manum habere te sanam, caue ne auaritia, caue ne sacrilegio contrahatur. extende saepius eam, extende ad illum pauperem qui te obsecrat, extende ut proximum
Abbreviated transcription (Latin):
se alentes ꝓfectu. srabat gͥ iam
seges fecunda uirtittum pul¬
lulantib spicis. quib nimirũ
fructus m̃ito cõparant. Eque
enim aut ymbre mairescunt.
aut sole torrentur: aut pluuii
humescunt. aut tempestatib
elidunt᷑. aut messorib intͣ hor¬
reorum felicium receptacla re¬
tundunt᷑. Receꝑat gͦ iam terra
cdei u̾bunr ⁊ celesti semine satꝰ.
diuites fetus. ager almus effu¬
derat. Csumebant discipli salu¬
tem hominũ ⁊ tamꝙͣ ex follicu¬
lis corꝑum ⁊ mentiũ fructusad
fidei lucem p̾claris oꝑum suoꝵ
miraculis eruebant. S hoc pu¬
tabant iudei sabł̃o ñ licere. xͥ
autem noue gr̃e mun̾e desig¬
nabat otium legis ẽẽ opus grẽ.
Nlec sine myst̾ĩo hoc in euͣngłio
pure posita puto: qm̃ sabb̃a ꝑ-¬
petua ferie sunt resurrectiomiᷤ
et̾ne. hł in hoc gͥ secło feriatis ac
uaccantib suꝑstitionib iude¬
orum uł in futurum ferias ip¬
si ꝑpetua sollempnitate celebͣn¬

Expanded text:
se alentes profectu. stabat igitur lam se alentes profectu. stabat igitur lam seges fecunda uirtutum pullulantibus spicis, quibus nostri fructus meriti conparantur; aeque enim aut imbre marcescunt aut sole torrentur aut pluuiis umescunt aut tempestatibus eliduntur aut a messoribus intra horreorum felicium receptacula reconduntur. receperat ergo terra iam dei uerbum et caelesti semine satus diuites fetus ager almus effuderat. esuribant discipuli salutem hominum et tamquam folliculis corporum mentium fructus ad fidei lucem praeclaris operum suorum miraculis eruebant. sed hoc putabant Iudaei sabbato non licere, Christus autem nouae gratiae munere designabat otium legis opus gratiae. Nec sine mysterio hoc ab euangelispure posita puto, quia sabbata perpetuae feriae sunt resurrectionis aeternae. uel in hoc igitur saeculo feriatis ac uacantibus superstitionibus Iudaeorum uel in futurum ferias ipsi perpetua sollemnitate celebran
Abbreviated transcription (Latin):
mines. qui peceatis ur̃is cogitati¬
ones ebrias geritis. Et egõ leui
talibus eram passionib saucra¬
tus. Inueni medicum qui in ce¬
lo habitat:i in t̾ris spargit me¬
dicamentaz hic solus potest sa¬
nare uuln̾a mea: qui sua nesc̃.
hic auferre cordis dolorẽ pal¬
loremq anime qui nouit occl̾¬
tat. fcm̃ est autem in sabbato
scdo pͥmo cum tͣnsiret ꝑsemina¬
ta. uellebant discipuli eiusspi¬
cas ⁊ manducabant. ꝯfricantes
eas manib suis. Nec solum cõp̃¬
hensionem ũborum. sed ꝙ̃ usu
ip̃o spẽq gestorum incipit ho¬
minẽ dñs ih̾c uet̾is obsuacõne
legis exuere: nouoq indumẽto
uestire gre. Itaq eum iam in sab¬
bato ꝑseminata tͣnsducit. lic ẽ
admouet fructuosis. Quid s sab¬
batum uelit. qͥd seges. qͥd spice:
ñ mediocre myst̾ium est Agern.
est omĩs hic mundus. Agͥ seges
insatione humant gem̃s. fecũ¬
ditas num̃osa scõꝵ. Spice agri
fuctus ecclie: quos oꝑib discu¬
tientes suis apłi pascebant᷑ nr̃o

Expanded text:
mines, qui peccatis uestris cogitationes ebrias geritis. et ego Leuis talibus eram passionibus sauciatus. inueni medicum, qui in caelo habitat et in terris spargit medicamenta. hic solus potest sanare uulnera mea, qui sua nescit, hic auferre cordis dolorem, pallorem animae, qui nouit occulta. Factum est autem in sabbato secundoprimo, cum transiret per seminata, uellebant discipuli eius spicas et manducabant confricantes eas manibus suis. nec solum conprehensione uerborum, sed etiam usu ipso specieque gestorum incipit hominem dominus Iesus ueteris obseruatione legis exuere nouoque indumento uestire gratiae. itaque eum iam in sabbato per seminata transducit, hoc est admonet fructuosis. quid sibi sabbatum uelit, quid seges, quid spicae, non mediocre mysterium est. ager enim est omnis hic mundus, agri seges in satione humani generis fecunditas numerosa sanctorum, spicae agri fructus ecclesiae, quos operibus discutientes suis apostoli pascebantur nostro
Abbreviated transcription (Latin):
surrectio. Qui surgit gͥ inuenit eẽ
a gentib adoratur. Rapitur cum
ab illis repudiatur: colitura nob̾.
Rapitur cum ꝑ hereditatem nõ
agnoscit᷑. ꝑ adoptõnem ad qͥrit᷑:¬

Expanded text:
surrectio. qui surgit igitur inuenit esse a gentibus adoratur; rapitur cum ab illis repudiatur, colitur a nobis; rapitur cum per hereditatem non agnoscitur, per adoptionem adquirit
Abbreviated transcription (Latin):
uidere cupiebant. qͥ erat clansus
in carcere: quem nob̾ dñs ꝓponit
imitandum: Qui utam dño ñ so¬
lum nascendi scd̃m carnẽ ordine
ꝓph̃a. in quo finis ẽ ꝓpharum. ssta¬
ior ꝓpha: quia młti ud̾e cupiert̃
qm iste ꝓph̃auit. qͣm iste ꝯspexit.¬

Expanded text:
uidere cupiebant, qui erat clausus in carcere? quem nobis dominus proponit imitandum, qui uiam domino non solum nascendi secundum carnem ordine propheta, in quo finis est prophetarum. maior propheta, quia multi uidere cupierunt quem iste prophetauit, quem iste conspexit
Abbreviated transcription (Latin):
implere omnẽ iusticiam. Ergo
ñ gͣcis mortuus sed ꝓ nob̾ mor¬
tuus xp̃c est: ut iusti fulgerẽt
sicut sol in regno patͥs sui. s ñ
iudei iusti quib di. sum uide¬
ritis iustos inrtͣre in regnum
celorum. Isti st̃ iusti qui ꝑcuci¬
entem ñ reꝑcutiunt. qͥ inimĩc
diligunt. si sic ñ accipimus. ĩ¬
uenit᷑ ꝯtrarium: ñ ueni uocare
iustos. s illos ñuorat: qui se ius¬
tos ẽẽ dicunt. ignorantes.i. dm̃.
⁊ suam querentes usticiã sta¬
tuere. iusticie dei ñ sunt subiec¬
ti. Ergo usurpatores iusticie ñ
uocant᷑ ad grãm. Nam si gr̃a ex
penitentia:utiq qui fastidit pe¬
nitentiam. abdicat gĩam. Sitie¬
runt uulũati: Qui se sc̃ificant.
Istis sponsus aufert᷑. Nob̃ autẽ ñ
cayphas. ñ pylatus xp̃m abstu¬
lit. Non possumus ieuinare qi

Expanded text:
inplere omnem iustitiam. ergo non gratis mortuus, sed pro nobis mortuus est Christus, ut iusti fulgerent sicut sol in regno patris sui. sed non Iudaei iusti. quibus dicitur: cum uideritis iustos intrare in regnum caelorum. isti sunt iusti, qui percutientem non repercutiunt, qui inimicum diligunt. si sic non accipimus, inuenitur contrarium: non ueni uocare iustos, sed illos non uocat, qui se iustos dicunt; ignorantes enim deum et suam quaerentes iustitiam statuere iustitiae dei non sunt subiecti. ergo usurpatores iustitiae non uocantur ad gratiam; nam si gratia ex paenitentia, utique qui fastidit paenitentiam abdicat gratiam. isti erunt uulnerati qui se sanctificant, istis sponsus aufertur, nobis autem non Caiphas, non Pilatus Christum abstulit, nec possumus ieiunare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dñice crucis ⁊ pleno resurrectio¬
nis testimonio panderet᷑. Et for¬
tasse isti discipuli st̃ duo popłr
quorum unꝰ ex iudeis credidit.
alt̾ est ex gentib qui deo credi¬
dit. qui audiuit. uoluerũt gͦ
isti uidere ꝑꝑ illud: ur̃i autem
beati oculi qui uident. ⁊ aures

Expanded text:
Dominicae crucis, et pleno resurrectioDominicae crucis, et pleno resurrectionis testimonio panderetur. 96. Et fortasse isti discipuli sunt duo populi, quorum unus ex Judaeis credidit, alter ex gentibus, qui ideo credidit, quia audivit. Voluerunt ergo isti videre propter illud: Vestri autem beati oculi qui vident, et aures
Abbreviated transcription (Latin):
fecunda penarum ⁊ fortis am̃¬
tie coherceret:. plenum exitũ
testimonii dũce dispensatio¬
nis sine eungłii nequit ad sti¬
pulatõne ꝑferre. ꝓphauit qͥ¬
dem lex in exodo baptismatis
gr̃aur: ꝑ nubem ⁊ mare. sp̃ita¬
lem in agno p̃nuntiauit escã.
fontem ꝑhennem designauit
in petra. remissionẽ peccoꝵ in
leuitico reuelauit. Regnum
celoꝵ ad nunciauit in psalmiᷤ.
t̃iam repmissionis in ihu na¬
ue manifestissime declarauit
hec omia cum iohis quoq con¬
gruunt testimomo. S tñ tyrã¬
uicis mundi istius potestatib.
quo muuis lucem dñice resurret¬
tionis effunderet. in ditsa cohibe¬
tr. ssliccit gͦ discipulos ad xp̃m
suos ioh̃s: ut supplem̃tum sciẽ¬
tie dseqͣntur. quia plenitudo le
dicta sine factis. ⁊ fides plenior
gestoꝵ testificatõnib qͣm ũboꝵ
sponsionib exhibetur: q̃ tũc in
pectorib udeoꝵ. uł ut obsira¬
ta lege nutabat. ip̃o spectaculo

Expanded text:
fecunda poenarum et fores amefecunda poenarum et fores amentiae cohercerent, plenum exitum testimonii dominicae dispensationis sine euangelii nequit adstipulatione perferre. Prophetauit quidem lex in Exodo baptismatis gratiam per nubem et mare, spiritalem in agno praenuntiauit escam, fontem perennem designauit in petra; remissionem peccatorum in Leuitico reuelauit, regnum caelorum adnuntiauit in psalmis, terram repromissionis in Iesu Naue manifestissime declarauit — haec omnia cum Iohannis quoque congruunt testimonio — sed tamen tyrannicis mundi istius potestatibus, quominus lucem dominicae resurrectionis effunderet, inclusa cohibetur. mittit ergo discis, ut supplementum scientiae consequantur; quia plenitudo Legdicta sine factis, et fides plenior gestorum testificationibus, quam verborum sponsionibus exhibetur, quae tunc in pectoribus Judaeorum velut obserata Lege nutabat, ipso spectaculo
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ remedia uitande mortis in¬
dulu̾t. Et ꝯuocauit duos de diᷤ¬
lectus in simplicib ẽ u̾bis Ali¬
oquin p̃sentib suꝑtora cõpug¬
nant. Quom .ii. ioħ̃s quem in
suꝑiorib deo patre de monstnte
cognouit. hic nescit: quomͦ ⁊ ibi
quen añ nesciuit agnouit ⁊ hͥ
qͤm iam sciebat ignorat: Nescie¬
bam inqͥt eumsz qui misit me
⁊ demonstͣtum agnouitri bapti¬
zatum adorauit. iueniẽtem pro¬
testimoniũ ꝑhibur. qm̃ hic est
electus dei. Qd gͦ fieri posset ut
sic ꝓpha tantus erraret ut de qͦ
dixerat. ecte qui tollit pec̃ta mun¬
di. ad hus eum dei filium eẽ nõ
credet: Aut .ii. insolentie est eitͥ¬
buere diuinitatem qͣm nescias:
aut de dei filio dubitasse ꝑfidia
est. Nõ cadit gͥ in talem ꝓph̾am:
tanti erroris suspicio. Itaq si in¬
tellectus simplicis forma cõpug¬
natispĩtalem q̃ramus sigam.
Et quia supͣ iam diximus in io¬
ribus licce uacuatis. corꝑalit̾
tenebatur inclusa qͣm uscera

Expanded text:
nobis remedia uitandae mortis innobis remedia uitandae mortis indulserit. Et conuocauit duos de displex intellectus in simplicibus est uerbis, alioquin praesentibus superiora conpugnant. quomodo enim Iohannes quem in superioribus deo patre demonstrante cognouit hic nescit? quomodo et ibi quem ante nesciuit agnouit et hic quem iam sciebat ignorat? nescibam inquit eum, sed qui misit me et demonstratum agnouit et baptizatum adorauit et uenientem protestimonium perhibui quoniam hic est electus dei. quid ergo? fieri posset ut sic propheta tantus erraret, ut de quo dixerat: ecce qui tollit peccata mundi, adhuc eum dei filium esse non crederet? aut enim insolentiae est ei tribuere diuina quem nescias aut de dei filio dubitasse perfidia est. non cadit igitur in talem prophetam tanti erroris suspicio. itaque si intellectus simplicis forma conpugnat, spiritalem quaeramus figuram. et quia supra iam diximus in Ioribus luce uacuatis corporaliter tenebatur inclusa, quam uiscera
Abbreviated transcription (Latin):
cuus alit m̃tem: hi sunt nr̃i fu¬
ñis portitores. S qͣmiis supp̃ma
mortis spem uite om̃is aboleue¬
rint. ⁊ cumulo ꝓxia corꝑa iace¬
ant defiuictoꝵ. uibo tñ dei rã mori¬
tura resurgunt cadauera. Hox ie¬
dit. redditur filius matͥ reuorat᷑
atumulo. eripit᷑ a sepłchro. Quis
est iste tumulus tiusaͥ mali n¬
mores: Tumulus tuus ꝑfidia ẽ:
surges si audras u̾bum dei.Et si
gͣue pecc̃m est qd̃ penitencie tue
lacͥmis ip̃e lauare ñ possis: fleat ꝓ
te mat̾ eccłia. que ꝓ singulis tã¬
qͣm ꝓuagis filiis uidua mater
int̾uenit. Compatit᷑ .ii. quodam
sp̃itali dolere nature: tum suos
lib̾os letalib uitiis ad mortem
pra mat̾: ad sistat ⁊ turba. Non so¬
lum tͣba: sed etiam multa cõpaci¬
atur bone parenti. Iam restirges
in fuñe: iam lib̾abetis a sepłchro.
Stabunt illi ministͥ tui fitñs. ĩ¬
cipies uitalia loqͥ: tunebunt õs.
Unius .ii. exemplo:. plurimi corri¬
gent᷑. laudabunt ⁊̃ dm̃ qͥ tanta

Expanded text:
cuus alit mentem? hi sunt nostri funeris portitores. Sed quamuis suprema mortis spem uitae omnia aboleuerint et tumulo proxima corpora iaceant defunctorum, uerbo tamen dei iam moritura resurgunt cadauera. uox redit, redditur filius matri, reuocatur a tumulo, eripitur a sepulchro. quis iste est tumulus tuus nisi mali mores? tumulus tuus perfidia est, surges, si audias dei uerbum. etsi graue peccatum est, quod paenitentiae tuae lacrimis ipse lauare non possis, fleat pro te mater ecclesia, quae pro singulis tamquam pro unicis filiis uidua mater interuenit; conpatitur enim quodam spiritali dolore naturae, cum suos liberos letalibus uitiis ad mortem pia mater, adsistat et turba, non solum turba, sed etiam multa conpatiatur bonae parenti. iam resurges in funere, iam liberaberis a sepulchro; stabunt illi ministri tui funeris, incipies uitalia loqui, timebunt omnes; unius enim exemplo plurimi corrigentur. laudabunt etiam deum, qui tanta
Abbreviated transcription (Latin):
dit. nͥ auris audiuit. uͨ in corho¬
miis ascendit. hec p̃paruit d̾s
diligentib eum. Religiosis ħ
lapsus amoris fidem ñ impedit.
denq dũs sciens neminẽ siue e¬
ungłio posse credere. qi sic̃ fides a
uetere incipit testam̃to. ita im¬
pletur in nouo: int̾irgatus de se.
ũ u̾bo aliquo sed facto se eẽ signa¬
uit. Ite inquit minciate ioh̃rq̃
udistis ⁊ audistis. Ceci uident:c
cdaudi amblant: surdi audiũt.
lepsi mundant᷑. sortuui resurgt̃:
pauꝑes euͣngłiant᷑. plenum sa¬
ne testimonium. qͦ dñm ꝓphta
cognosceret. De ip̃o .ii. ñ de alio fu¬

Expanded text:
dit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit, haec praeparauit deus diligentibus eum. religiosis itaque lapsus amoris fidem non inpedit. Denique dominus sciens neminem sine euangelio plene posse credere, quia sicut fides a uetere incipit testamento ita inpletur in nouo, interrogatus de se non uerbo aliquo, sed factis se esse signauit. ite inquit nuntiate Iohanni quae uidistis et audistis. caeci uident, claudi ambulant, surdi audiunt, leprosi mundantur, mortui resurgunt, pauperes euangelizantur. plenum sane testimonium, quo dominum propheta cognosceret; de ipso enim, non de alio fu
Abbreviated transcription (Latin):
lii scͥptura uenisse ꝯfirmat. Non¬
nulli &̃ de ip̃o ioh̾e sic intellig̃t̃
magnum qͥdem ita ꝓph̃am ut
xp̃m agnosc̾et. anniuitiaret re¬
missionẽ pecc̃oꝵ fitt᷑am: sed tũ ñ
tamqͣm dubium. s tamqͣmpiũ.
uatem. quem uenturum credid̾at
ũ credidisse morttiun. siõ gͥ fide:
sed pietate uubrtauit. Dubttarit
⁊ petrus dicens. ꝓpitius esto dñe.
crediderat: de morte xp̃i nec xp̃o
credidit. pretatis affectus. ñ in de¬
uocionis est lapsus. Deniq ali
agnoscit dum dñico guatur ob¬

Expanded text:
lii scriptura uenisse confirmat. nonlii scriptura uenisse confirmat. nonnulli etiam de ipso Iohanne sic intellegunt, magnum quidem ita prophetam, utm agnosceret, adnuntiaret remissionem peccatorum futuram, sed tamen non tamquam dubium, sed tamquam pium uatem, quem uenturum crediderat non credidisse moriturum. non igitur fide, sed pietate dubitauit. dubitauit et Petrus dicens: propitius esto, domine! crediderat, de morte Christi nec Christo credidit. pietatis adfectus, non indeuotionis est lapsus. denique aliberium non agnoscit, dum dominico grauatur ob
Abbreviated transcription (Latin):
fixa est. Itaq ⁊ nunc qui uetus
testamñtum recensent ainteqͣm cognoᷤᷤ¬
corꝑis uestigia legant irent᷑umn pie¬
tant ⁊ requirunt utrum ip̃e sit xͤ¬
dei filius qui uent᷑us est Et cum le¬
gunt qñ cum abraham locutiis ẽ.
uł qñ se dux milicie celestis ostẽ¬
ditebicunt utiq̃. Lu es qui uentu¬
rus es an alium expectamuse sũ
ã uen̾int ad euͣngłiuma cognoũ¬
int illuminari cecos. ambulare
claudos. audisse surdoᷤ. mindaato
eẽ lepsos mortuos resurrexissetẽ
dicunt. uidinus eum ⁊ cculiꝰ uriᷤ
ꝑspeximus:i in uestigia cdauoꝵ
eius digitos nr̃os in seruimꝰ. uide¬
mur.ii nob̃ uidisse quem legimꝰ.
spectasse pendentemr: iuuln̾a eius
sp̃u eccłie scrutante temptassesi
.ii. digito dei eicuint᷑ demortatideᷤᷤ
quoq digito eccłie repꝑiturAut
fortasse in parte qͣda m oꝑatrice
corꝑis nr̃tom̃s uidemur inuesti¬
gasse dñice seriem passionts fides
.N. ꝑ pautos: atͦ plutes ꝑuenit lex gͦ
xp̃m uentum ad nuntiat: euͣnge¬

Expanded text:
fixa est. Itaque et nunc qui uetus testamentum recensent. antequam cognoscorporis uestigia legant, uenturum putant et requirunt utrum ipse sit dei filius, qui uenturus est. et cum legunt quando cum Abraham locutus est uel quando se dux militiae caelestis ostendit, dicunt utique: tu es qui uenturus es an alium exspectamus? cum autem uenerint ad euangelium et cognouerint inluminari caecos, ambulare claudos, audisse surdos, mundatos esse leprosos, mortuos resurrexisse, tunc dicunt: uidimus eum et oculis nostris perspeximus et in uestigia clauorum eius digitos nostros inseruimus. uidemur enim nobis uidisse quem legimus, spectasse pendentem et uulnera eius spiritu ecclesiae scrutante temtasse; si enim digito dei eiciuntur daemonia, fides quoque digito ecclesiae repperitur. aut fortasse in parte quadam operatrice corporis nostri omnes uidemur inuestigasse dominicae seriem passionis; fides enim per paucos ad plures peruenit. lex ergo Christum uenturum adnuntiat, euange
Abbreviated transcription (Latin):
sa compungant. dm̃ pacis in¬
quirere. qͥ stulta mundi elegit
ut ꝯfundat sapientesi qui ea
q̃ ñ sunt destruat. rt qͤ st̃ possit
adipisci. Beati eritis crm uos o¬
derint homines: habes fortitu¬
dinem. S eam q̃ ñ odium m̾e¬
atur ex tͥmine s ꝑsecutionem
pacratur ex fide. Sic .ii. ad passi¬
onis ꝑuenitur coronã. si grãm
hoĩum negligas. diuinam seqͣ¬
ris. Deniq ut scias ꝯsũmatio¬
nem ẽẽ fortitudinis passionẽ.
scłm hec inquit faciebãt ꝓph̾is

Expanded text:
sa conpugnent, deum pacis insa conpugnent, deum pacis inquirere, qui stulta mundi elegit, ut confundat sapientes et qui ea quae non sunt destruat, ut quae sunt possit adipisci. beati eritis, cum uos oderint homines. habes fortitudinem, sed eam quae non odium mereatur ex crimine, sed persecutionem patiatur ex fide; sic enim ad passionis peruenitur coronam, si gratiam hominum neclegas, diuinam sequaris. denique ut scias consummationem esse fortitudinis passionem, secundum haec inquit faciebant prophetis