comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aperte diceretur. Mortem
quidẽ et sapientiã parit̃ fugi¬
unt. s sapĩam penitꝰ deserunt.
Mortis autẽ laqueos ñ euadũt.
Et qui q̃nq morituriuiu̾e mo¬
riendo potuͤrunt: dũ mortẽ q̃
ꝓculdubio uentura ẽ metuũt.
et uitã simul et sapĩam pro¬
cdunt. At contra usti in sapi¬
entia moriuntur. qr mortem
quã deuitare funcditus neque¬
unt. cũ ꝓ ueritate imminet.
differre contẽpnũt: eamq dũ
equanimiter ferunt. penam ꝓ¬
paguus uertunt in instrum̃to
uirtutis. ut inde debeat uita
recipi. unde ꝑ pͥme culpe meri¬
tiui cagit᷑ finiri. S qr hec he¬
lyphaz contͣ iniquos ueraciter
ꝓtulit. Beatum iob rep̃hensi¬
bilem estimans. de fastu se sapia
inflauit. Uñ ⁊ pꝰ p̃dicam̃ta tant
rectitudius. irrisionis uerba
qui tͥ respondeat. Ompẽ enun
deus. sepeeuis p̃cẽ ĩ ꝑturbatione
deserit: qui p̾cepta illiꝰ intranqͥl¬
litate contempnit. Uñ scͥptũ ẽ

Expanded text:
Ac si aperte diceretur: Mortem Ac si aperte diceretur: Mortem quidem et sapientiam pariter fugiunt; sed sapientiam penitus deserunt, mortis autem laqueos non evadunt. Et quia quandoque morituri vivere moriendo potuerant, dum mortem quae procul dubio ventura est metuunt, et vitam simul et sapientiam perdunt. At contra justi in sapientia moriuntur, quia mortem quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, differre contemnunt; eamque dum aequanimiter ferunt, poenam propaginis vertunt in instrumentum virtutis, ut inde debeat vita recipi, unde per primae culpae meritum cogitur finiri. Sed quia haec Eliphaz contra iniquos veraciter protulit, beatum Job reprehensibilem aestimans, de fastu se sapientiae inflavit. Unde et post praedicamenta tantae rectitudinis, irrisionis verba qui tibi respondeat. - Omnipotens Deus saepe ejus precem in perturbatione deserit, qui praecepta ejus in tranquillitate contemnit. Unde scriptum est: «
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃is alienis: ut enim ħ eadem
pcc̃a qͣnta sollicitudine ꝑqui¬
renda eẽnt ostend̾e̾tz interposi¬
tam contra infirmitatis mo¬
lestiam. discretionis ad moni¬
tionem ꝓtinus intulit. ꝙ in
aliis patescerent. ĩ aliis late¬
rent: dicens. Quoꝵdã hoĩm pec¬
cata manifesta sunt. preceden¬
tia ad iudiciũ: quosdã autem
⁊ subsequunt᷑. Sic̃ ergo per hãc
sententiã paulus ñ eisdem u̾¬
bis ꝯgruit. quib eã loquens
de tymothei infirmitate sub¬
uingit. s ad illud rediit quod
superius int̾mittendo uarrauit:¬
ita hoc loço helypha cũ de elec¬
tis dr̃et. qͥ reliqui fi̾unt. auferẽ¬
tur ex eis ilico adiungens. mo¬
rientur et ñ insapientia. ad il¬
lud ꝓtinus recurrit. ꝙ superiꝰ
de reprobis ꝓtulit.tlicens. Et
qr nullus intelligit: in et̾num
tos despiciunt: Quod ad uitã
inuisibilẽ ꝑ uisibilem mortẽ
tenclunt. De quibz bene nunc
dr. Morientur. et ñ ĩ sapientia

Expanded text:
peccatis alienis? Ut enim haec eadem peccatis alienis? Ut enim haec eadem peccata quanta sollicitudine perquirenda essent ostenderet, interposita contra infirmitatis molestiam discretionis admonitione, protinus intulit quod in aliis patescerent, in aliis laterent, dicens: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur. Sicsententia Paulus non eisdem verbis congruit, quibus eam, loquens de Timothei infirmitate, subjunxit, sed ad illud rediit quod superius intermittendo narravitita hoc loco Eliphaz cum de electis diceret: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis, illico adjungens: Morientur, et non in sapientia, ad illud protinus recurrit, quod superius de reprobis protulit, dicens: Et quia nullus intelligit, in aeternum tos despiciunt, quod ad vitam invisibilem per visibilem mortem tendunt. De quibus bene nunc dicitur: Morientur, et non in sapientia.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendimꝰ: si ex eo aliqm huiꝰ
re similitudinẽ ꝓferamus.
paulus namq apłs. cũ dilec¬
tum discipulũ. de inftituendis
escłie officiis ammoneret. ne qͦs
forte ad sacros orclines in ordi¬
liate proueheret⁊ dixit. Manuᷤ
cito nemini imposueris: neq cõ¬
inunicau̾is peccatis alienis. Te
ip̃m castsi custodi. Qui ã infir¬
mitatẽ eiꝰ corporis ꝓtinꝰ u̾ba cõ¬
uertens: ait. Noli adhuc aquã
bibere. s mo dico uino ut̾e: ꝓpt̾
stomatum tuũ. ⁊ frequentes
tuas infirmitates. Statuq
subiungit. dicens. Quoꝵdam
hominũ pcc̃a manifesta sunt.
precedentia ad iudiciũ quoꝵdã
autẽ ⁊ subsequent᷑. Quid gͦ
ad illud ꝑtinet quod ab infir¬
mo bibi aquam ꝓhibuit. hoc
ꝙ de pccis absconditis quoꝵdã
hominũ manifestisq subiun¬
xit: nisi ꝙ interposita de eius
infirmitate sententia. ad hoc
in extremo rediit. ꝙ superiꝰ
cdixit. manꝰ cito nemini impo¬
sueris. neq comminucau̾is

Expanded text:
ostendemus, si ex eo aliquam hujus ostendemus, si ex eo aliquam hujus rei similitudinem proferamus. Paulus namque apostolus cum dilectum discipulum de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis, te ipsum castum custodi . Qui ad infirmitatem ejus corporis protinus verba convertens ait: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . Statimque subjungit, dicens: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur . Quid ergo ad illud pertinet, quod ab infirmo bibi aquam prohibuit, hoc quod de peccatis absconditis quorumdam hominum manifestisque subjunxit, nisi quod interposita de ejus infirmitate sententia, ad hoc in extremo rediit, quod superius dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris
Abbreviated transcription (Latin):
reproboꝵ interitũ ꝓtulit. dicã
qr nullus intelligit in et̾num¬
ꝑhib peribũt ⁊ de elestis dei ili¬
co adiunxit. qui reliqui fu̾int
auferentur ex eis: et hoc proti¬
nuł ꝙ eiscem electis ñ conue¬
niat subclit dicens. morientur
et ñ in sapientia: Si enĩ a repro¬
bis diuinitus auferunt᷑ qͦ pacto
mori ũ in sapĩa dicunt᷑: Sed
nimirũ sacre scripture consue¬
tudo est.: ut cũ aliquid narrat.
interposita alterius cause sen¬
tentia ad suꝑiora ꝓtinus rede¬
at. Nã postqmͣ dixit.⁊ quia
nullus est qͥ intelligat in et̾¬
nũ ꝑibunt. electoꝵ mox sortẽ
sub intulit:clicens. Q autẽ re¬
liqui fu̾int auferentur ex eis.
Et uirsum sententie sue ocłm.
ineum quẽ p̾cdixerat interitũ
reꝓboꝵ mittens: subito adun¬
xit.Morientur et ñ insapientia.
Atsidiceret hii quos lixi. qͥ a
ĩ intelligentes ureternũ pere¬
unt: proculdubio ñ insapĩa
moruintur. S hunc ẽẽ ñ nũ¬
quã morem sacri eloquii meliꝰ

Expanded text:
 interitum protulit, dicens: Quia nullus intelligit, in aeternum peribunt; et de electis Dei illico adjunxit: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis; et hoc protinus, quod eisdem electis non conveniat, subdit dicens: Morientur, et non in sapientia? Si enim a reprobis divinitus auferuntur, quo pacto mori non in sapientia dicuntur? Sed nimirum sacrae Scripturae consuetudo est, ut cum aliquid narrat, interposita alterius causae sententia, ad superiora protinus redeat. Nam postquam dixit: Et quia nullus est qui intelligat, in aeternum peribunt, electorum mox sortem subintulit, dicens: Qui autem reliqui fuerint, auferentur ex eis. Et rursum sententiae suae oculum in eum, quem praedixerat, interitum reproborum mittens, subito adjunxit: Morientur, 174 et non in sapientia. Ac si diceret: Hi quos dixi quia non intelligentes in aeternum peribunt, procul dubio non in sapientia morientur. Sed hunc esse nonnunquam morem sacri eloquii melius
Abbreviated transcription (Latin):
tentat. Cum enĩ corporeas y¬
magines deserit: insemet ipsã
mens ueniens. ñ modicũ ascen¬
at s qmͣius in corporea sit
auma. qr tamen corpori ĩhe¬
nt. ex ip̃a sui qualitate agnos¬
atir qr carnali loco continet᷑.
Que dũ obliuiscitur scita.
ognoscit in cognita: memi¬
nt obliuione mandata. Hy¬
larescit post tristiciã: addicit᷑
pst leticiã. Ip̃a sui cliu̾sitate ĩ¬
aicat quantũ a substantia et̾¬
ne iucõmutabilitatis nature

Expanded text:
tendat. Cum enim corporeas itendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
uitio. a para clisi gaudiis e¬
totã se ĩ amorẽ uisibiliũ fum̃
Tantoq ab interna speculatiẽ
cecata est: qnͣto foras deforns
sparsa. Unde. fit ut nulla no¬
uerit: nisi ea que corporess or¬
lis. ut ita clixerun palpando
noscit. Hõ enĩ qui si p̃cepti
seruare uoluissz. et iani car
spiritalis futurus fuerat.
cando fcs̃ est etiam mente.
nalis: ut sola cogitet. qui
ad anunũ ꝑ ymagines
poꝵ trahit. Corpus quipe
in quib dum totam seas¬
intelligentie subtilitatie
grosse scit. Et quia nui
gere ad sũma se ñ uale
his infirina libent̾ iacer.
Cum u̾o miris conatil s
ab his ex surgere nititur. mag¬
num ualde est si ad cognitionẽ
suam repressa corporali specie
anua ꝑclucatur: ut semetip̃am
sne corporea ymagine cogitet:
rcogitando se. iuã dͥ usq ad cõ¬
lderandã et̾nitatis substantiã.¬
pint. hoc autẽ mͦ qͣi quandam
salam sibi exhibet semetip̃am:
yquã ab exteriorib ascendendo
nse transeat.⁊ase in actorem

Expanded text:
a paradisi gaudiis etotam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippein quibus dum totam se dintelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad summa se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiapit. --Hoc autem modo quasi quamdam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
nas uirea. actas subleuatas¬
ꝙ transcentlit. Uñ ⁊ bene sb̃¬
uamq non lieunus: nisi
de eo utiq. quẽ expͥmere aut
uolunus. aut ñ ualemus
S qua mente hoc loco dicatͥ
quidã. iudelicet expouitur
cũ ꝓtinus subinfertur. auꝰ
ñ agnoscebam uultũ. ħnu

Expanded text:
nas vires auctas sublevatasnas vires auctas sublevatasque transcendit. Unde et bene subnamque non dicimus, nisi de eo utique, quem exprimere aut nolumus, aut non valemus. Sed qua mente hoc loco dicitur quidam, videlicet exponitur, cum protinus subinfertur: Cujus non agnoscebam vultum. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑflua generat: q̃ semꝑ sp̃c̃.
ferro sollicitudinis recidat.
S ħ internos tunc subtiliꝰ
conspicimꝰ: cum speculatioĩs
alta penetramus. Uñ recte nẽ¬
Humana et enim mens cum¬
in contemplationis arce suble¬
uatur. tanto semetip̃am duriꝰ
desuperfluis cruciat: qnͣto ni¬
mis subtile inconspicit ẽẽ ꝙ
amat. Et cũ pulchium ĩtue¬
tur. hoc ꝙ super se appetit: dis¬
tricte uidicat. quicquid in se
infirmũ prius tranquille colle¬
rabat. Transeunte gͦ sp̃u. pi¬
li ꝑtimescunt. qr ante cõpũe¬
tionis uim cogitationes suꝑ¬
flue fugnuit: ut nil fluxũ
flatã inentẽ. ⁊̃ ⁊ͣt semet ip̃am.
iusitationis utie se ueritas
corde ullicitũ nascitur. conti¬
nua districtione resecatur: fit
plerumq ut uegetata mens.
paulo latius radio sue specu¬
latioĩs inlxreat. ⁊ pene figat
sp̾m qui transibat. Nec tamen
hec ip̃a contemplationia mo¬
ra diuinitatis uim plene ape¬
rit. qr eius ĩmensitas. huma¬

Expanded text:
superflua generat quae semper spiritus superflua generat quae semper spiritus ferro sollicituSed haec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis alta penetramus. Verum --Humana etenim mens in contemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat. Transeunte ergo spiritu pili pertimescunt, quia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fugiflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque ut vegetata mens paulo latius radio suae speculationis inhaereat, et pene figat spiritum qui transibat. Nec tamen haec ipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit, quia ejus immensitas huma
Abbreviated transcription (Latin):
li carnis sunt: quelibet
lesua humane corruptioi̾s
Plcarnis sunt uite ueteris
clationes: qgͣ sic amente
insdimus. ut de amissione
eap uullo dolore fatigemis.
Bene autẽ ꝑ moysen drͣ. Le¬
uite radant omnes pilos car¬
nis sue. leuita quippe: assũp¬
tus uocatur. Oportet ergo le¬
uitas õs pilos carnis radere.
quia his qui inobsequiis
diuinis assumitur. debet añ
dei oculos acunctis carnis to¬
gitationib mundꝰ apparere:
ne allicitas cogitationes mens
proferat. ⁊ pulthiã aĩe sp̃ẽm.
qͣiͣ pilis fructificantib. defor¬
mem reddat. Q quantalibet
ut diximꝰ quẽpiam uircus
sc̃e conu̾sationis euexerit: ad¬
huc tamen ei deuetustate in¬
te nascitur quod toleretur.
Unde ⁊ ip̃i leuitaꝵ pili. radi
p̃cepti sunt: ñ euelli. Rasis
etenim pilia. in carne raclices
remanent. ⁊ crescunt iterum
ut recidantur: quia magno
quidẽ studio suꝑflue cogitatõ¬
nes amputande sunt. s tam̃
amputari funditus nequa¬
quam possũt. Semꝑ enĩ caro

Expanded text:
m carnis sunt quaelibet superflua humanae corruptionis. Pili carnis sunt vitae veteris cogitationes, quas sic a mente incidimus, ut de amissione earum nullo dolore fatigemur. Bene autem per Moysen dicitur: Levitae radant omnes pilos carnis suae . Levita quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is qui in obsequiis divinis assumitur, debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere, ne illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fruticantibus deformem reddat. Sed quantalibet, ut diximus, quempiam virtus sanctae conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate vitae nascitur quod toleretur. Unde et ipsi Levitarum pili radi praecepti sunt, non evelli. Rasis etenim pilis in carne radices remanent, et crescunt iterum ut recidantur, quia magno quidem studio superfluae cogitationes amputandae sunt, sed tamen amputari funditus nequaquam possunt. Semper enim caro
Abbreviated transcription (Latin):
tẽredeant. et insemet ip̃is re¬
uersi considerent. qmͣ sint in¬
ania que querebant. seseq
ꝓ tam stulto desiderio. ꝓtinus
ad lamentũ uertant. Et tanto
ualentius et̾nadesideraͬnt. quan¬
to se ftulticius laborasse ꝓ tempo¬
ralib dolent. Undebene descriptis
reprobis. subditur. Qui autem
Quos alios reliꝙͣ. nisi huius
mundi despectos accipimꝰ: Qͦa
dũ psens seculs̃i ãnulliꝰ głe usũ
eligit. qͣiͣ minimos indignosq
derelĩqͥt. S mundi reliquos au¬
ferre idus drͣ. quia despectos huiꝰ
seculi eligere dignatur. Paulo
attestante qͥ ait. Non multi sa¬
pientes scd̾m carnẽ. ñ multi potẽ¬
tes. ñ multi nobiles: s q̃ stulta¬
mundi sunt elegit deus. ut con¬
fiuidat sapientes: et infirmamũ¬
di elegit deus. ut confundat for¬
tia. Quod bene in libria regum
egyptio puero in uia lassescen¬
te signatur. ꝙ̃ a malechita egro¬
tũ initinere deserit: Daiuid uero
inuenit. cibo reficit: ducẽ sin iti

Expanded text:
tem redeant, et in semetipsis retem redeant, et in semetipsis reversi considerent, quam sint inania quae quaerebant, seseque pro tam stulto desiderio protinus ad lamentum vertant; et tanto valentius aeterna desiderent, quanto se stultius laborasse pro temporalibus dolent. Unde bene descriptis reprobis subditur: CAPUT Quos alios reliquos, nisi hujus mundi despectos accipimus? Quos dum praesens saeculum ad nullius gloriae usum eligit, quasi minimos indignosque derelinquit. Sed mundi reliquos auferre Dominus dicitur, quia despectos hujus saeculi eligere dignatur, Paulo attestante qui ait: Non multi sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi nobiles; sed qsunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes; et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Quod bene in libris Regum Aegyptio puero in via lassescente signatur, quem Amalecita aegrotum in itinere deserit, David vero invenit, ci
Abbreviated transcription (Latin):
S quia nequaꝙͣ sic humani
generis multitudo deseritur.
ut cuncta ad interitũ tend̾e per¬
mittentur: Sunt ñ nulli qui
presentis uite oblectamenta des¬
piciunt: etiam cũ adsunt. trasi¬
toria ẽẽ consederant.⁊tq hec
ex amore et̾nitatis calcant. Cũq
in hoc pͥmo gradu. inlicii gres¬
sum ponunt. uegetatiores ad
altiora perueniunt. ut cuncta
temporalia ñ solũ qr cicius sunt
amittenda despiciant. s inhis
inherere ũ appetant. etiam si et̾¬
na ẽẽ potuissent: et apulchre
conditis. amore se subtrahunt
qr in ip̃m actorẽ pulchritudi¬
nis. cordis passib tendunt. Et
sunt ñ nulli. qui bona uite p̃¬
sentis diligunt. s tamen hec
nullatenus assecunt᷑: Qui rebꝰ
tp̃alib totis desideriis inhiant.
mundi głam querunt: s adi¬
pisci uequaqͣm possunt. Hos
ut ita cdixerim. cor ad mundũ
ꝑtrahit: mundus ad cor repel¬
lit. Nam sepe cõtingit. ut ipsis
sius adu̾sitatib fracti ad mẽ¬

Expanded text:
Sed quia nequaquam sic humani Sed quia nequaquam sic humani generis multitudo deseritur, ut cuncta ad interitum tendere permittatur, sunt nonnulli qui praesentis vitae oblectamentum despiciunt, etiam cum adsunt, transitoria esse considerant, atque haec ex amore aeternitatis calcant. Cumque in hoc primo gradu judicii gressum ponunt, vegetiores ad altiora perveniunt, ut cuncta temporalia non solum quia citius sunt amittenda, despiciant, sed his inhaerere non appetant, etiam si aeterna esse potuissent; et a pulchre conditis amorem subtrahunt, quia in ipsum auctorem pulchritudinis cordis passibus tendunt. Et sunt nonnulli qui bona vitae praesentis diligunt, sed tamen haec nullatenus assequuntur: qui rebus temporalibus totis desideriis inhiant, mundi gloriam quaerunt, sed adipisci nequaquam possunt. Hos, ut ita dixerim, cor ad mundum 173 pertrahit, mundus ad cor repellit. Nam saepe contingit ut ipsis suis adversitatibus fracti ad men
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet eoꝵ. qͥ a mane usq
aduesperam succidentur. Nul¬
lus intelligit. uel eoꝵ qui pere¬
unt: uel eoꝵ qui ꝑditos pereũ¬
tiũ mores imitantur. Uñ aliaᷤᷤ
scriptum est. Iustus perit et
uemio est qui recogi
in corde suo: et uiri mĩe colli-
guntur. qr non est qui itelligat
nqͥgͦ dũ sola temporalia appe¬
tunt. et que bona electis ĩ eter¬
ũ maneant. scire contempnũt.
dii iustoꝵ afflictionẽ conspici¬
uit. s q̃ sit affuctionis retri¬
butio ũ agnoscunt: actionis
sue pedẽ in ꝓfunclũ porrigunt.
qluce intelligentie.sponte sua
ns uoluptatib decepti. clũq̃
uident tempora liter cliligunt:
semetip̃is alienati. ñ uident
ubun eternum ruant. Potest
⁊̃ mane ꝓsperitas: uespe huius
mundi cidu̾sitas designari. De
mane gͦ usq aduesperã repro
bisuccidiuitur: qr et ꝑprospera
lesciuientes depereunt. et ꝑ ad¬
uersa inpacientes. ad in samã
lesurgunt. Quos demane us¬
sucrideret:si uł ꝓspera fomen¬

Expanded text:
videlicet eorum qui a mane usque ad vesperam succidentur. Nullus intelligit vel eorum qui pereunt, vel eorum qui perditos pereuntium mores imitantur. Unde alias scriptum est: Junon est qui recogitet in corde suo. Et uiri misericordię guntur, quia non est qui intelligat . Iniqui ergo dum sola temporalia appetunt, et quae bona electis in aeternum maneant scire contemnunt; dum justorum afflictionem conspiciunt, sed quae sit afflictionis retributio non agnoscunt actionis suae pedem in profundum porrigunt, quia a luce intelligentiae sponte sua im voluptatibus decepti, dum quae vident, temporaliter diligunt, a semetipsis alienati non vident ubi in aeternum ruunt. Potest etiam mane prosperitas, vespere hujus mundi adversitas designari. De mane ergo usque ad vesperum bi succiduntur, quia et per prospera lascivientes depereunt, et per adversa impatientes ad insaniam exsurgunt. Quos de mane ussuccideret, si vel prospera fomen
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qͣntitas tp̃ris inpassione reticet᷑.
docemͣ ꝙͥ nescire debeam᷑. In longũ
p̃fationis u̾ba ꝑtraximꝰ. ut qͣsi
totũ breuiter ꝑstringendo loque¬
remur. S qr ad loquendi initiũ
diu loquendo ꝑuenimꝰ: debemꝰ priꝰ
hystorie ralicẽ fig̾e̾. ut uale̾mꝰ pꝰ
modtũ m̃tẽ de allegoriaꝵ fructu sa

Expanded text:
quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. In longum praefationis verba protraximus, ut quasi totum breviter perstringendo loqueremur. Sed quia ad loquendi initium, diu loquendo, pervenimus, debemus prius historiae radicem figere, ut valeamus mentem postmodum de allegoriarum fructu sa
Abbreviated transcription (Latin):
debunt. Scĩ quippe in t̾ra uiuẽ¬
tiũ. clupplicia possident: qr ni-¬
mirũ beatitudine mentis simł
et corporis gaudent. Uñ ⁊ ioh̾es
ĩ apocalipsi. qr ante resurrectio¬
nem corpoꝵ. clamantes sc̃orũ
aĩas uclit. accepisse eas stellas
stolas singulas aspex̃. dicens.
Et date sunt illis single stole
albe. ⁊ dictum est ilł ut requi¬
escerent tempus adhuc modi¬
cum. donec impleretur numerꝰ
accepisse clicti sũt: qr sola ad¬
huc mentis beatitudĩe ꝑfruũ¬
tur. Sinas gͥ accept᷑i sũt. qñ¬

Expanded text:
ti quippe in terra viventium duplicia possident, quia nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Unde Joannes in Apocalypsi, quia ante resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis, ut requiescerent tempus 17 adhuc modicum, donec impleretur numerusaccepisse dicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
habitaiit drͣ: ut eius meritũ uir¬
tutis. expͥmatur. Hus nãq quis
nesciat. ꝙ sit t̾ra gentiliũ: Genti¬
litas aũt eo obligata uiciis excitit:¬
ꝙͣ diu cognitionẽ sui ⁊ditoris ig¬
norauit. Dicat᷑ itaq ubi habi¬
bonus int̾ malos fuit. Neq .n.
ualde laudabile ẽ bonũ ẽẽ cũ bo¬
nis: s bonũ ẽẽ cũ malis. Sicut
.n. gͦnioris culpe est. int̾ bonos bo¬
nũ ñ ẽẽ: ita ĩmensi est p̃conii bo¬
num etiã int̾ malos extitisse.
Hinc est ꝙ idẽ beatꝰ Iob. sibimet
attestat᷑ dicens. Fr̃ fui draconũ. ⁊
sociꝰ structionũ. Hĩc petrꝰ mag¬
nis loth laudib extulit: qr bo¬
nũ int̾ reꝓbos inuenit dicẽs. Et
iustũ loch op̃pssũ a nefandoꝵ in

Expanded text:
habitaverit dicitur, ut ejus meritum virtutis exprimatur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Gentilitas autem eo obligata vitiis exstitit, quo cognitionem sui conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habibonus inter malos fuit. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdem beatus Job sibimet attestatur, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Loth laudibus extulit, quod bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Loth oppressum a nefandorum in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dẏabolus iniq̃ postulauit.
set hostis. ut ꝯsum eret: temp¬
tando egit. ut ei̾ m̾ita auge̾t.
Scͥptũ quippe ẽ. In oĩb hiis ñ
peccauit Iob labiis suis. Et qͥdẽ
quedã u̾ba responsionũ illius
ĩꝑitis lectorib asꝑa resonant:
qr sc̃oꝵ dicta pie intellig̾e sic̃
duͣr ignorant. Et q aĩm dolen¬
tis ⁊ iusti in semerip̃is assum̾e
nesciũt: id̾o doloris u̾ba bene ĩ¬
t̃p̾tari ũ possunt. Mentẽ qͥppe
patientis. bene pensare nouit
condescensio passionis. Credunt
liquisse minꝰ cante intuentes:
qr si bĩ iob responsa redarguũt.
falsã etiã de eo dñi sententiam
fuisse testant᷑. Dyabolo nãq¬

Expanded text:
quod diabolus inique postulavit. quod diabolus inique postulavit. set hostis ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius imperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo doloris verba bene interpretari non possunt. Mentem quippe patientis bene pensare novit condescensio passionis. 8. Ab imliquisse, minus caute intuentes, quia si beati Job responsa redarguunt, falsam etiam de eo Domini sententiam fuisse testantur. Diabolo namq
Abbreviated transcription (Latin):
buit. sic̃ ip̃e ꝑhibet licẽs. foris
ñ mãsit ꝑegriꝰ ostiũ meũ uia¬
toripatuit. Discipline uigorẽ
tenuit: sic̃ ip̃e inclicat dicens:
Ppͥncipes cessabãt loqͥ ⁊ digitũ sr̃¬
ponebant ori sur. Mansuetudi¬
ne̾ in ugore custocliuit. sicut
ip̾e fatet᷑ dicens. Cũ sed̾em qͣi rex
cucũstante exercitu: erã tñ me-¬
rentiũ consolator. Elemosina¬
rem largitatẽ amplexꝰ ẽ sicut
ip̾e insinuat dicens. Si come¬
cli bucellam meã solꝰ ⁊ ñ come¬
ditpupillus ex ea. Cũ gͥ oĩa uir¬
tutũ mãdata ꝑfic̾et: unũ ei de¬
erat. ut etiã flagellatꝰ ag̾e grãs
sciret. Notũ erat qr seruire d̾o int̾
dona nouerat. s lignũ fuit. ut
districtio seueritatis inquireret:
utrum deuot᷑ d̾o. ⁊ int̾ flagella
ꝑman̾et. Pena qͥppe interco¬
gat. si qͥetꝰ qͥs ueracit̾ amat
Quẽ hostis quidẽ ut defic̾et
peciit. s ut ꝓficeret accepit.
fieri enĩ dñs benigneꝑmisit.

Expanded text:
buit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris buit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrt. Poena quippe interrogat, si quietus quis veraciter amat. Quem hostis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit
Abbreviated transcription (Latin):
terat᷑. neqͣ ꝙͣ uis uͥtutis eiꝰ agnosci¬
tur. Nã nõ ꝯtͥtũ leue ẽ si u̾o con¬
terat᷑ inardescit. ⁊ quiꝙͥ in se ac¬
cerrimũ latebat ostendit. Sic
unusqͥsq uͥ sc̾s. cũ ñ pulsat᷑. des¬
piscabilis ac lenis aspicit᷑. Si qͣ
u̾o illũ tritura ꝑsecutioĩs oppͥ¬
mat. mox õe ꝙ calidũ sapit os¬
tentat: Atq in feruorẽ u̾ͥnitis
uertitur. quicqͥd nullo ante
despicabile infirmũq udebat᷑:
libens operuerat: exagitatus
tribulationib coactus in̾no
die mãdat᷑: qr ĩ tranqͥllo tp̃r
cognoscendo percipit᷑. In nocte
uero declaratur: qr donũ sin
tranquillitate sumitur intͥ¬
bulationib manifestatur.
s subtilius ꝑscrutanclũ est.
cur tot flagella ꝑtulit: qui
tantã uircutũ custodiam. si¬
ne rep̾hensione seruauit hu¬
militatẽ quippe habuit: qr
ip̃e testat᷑ dicẽs. Si contẽpsi
iuidiciũ subire cũ seruomeo
⁊ ancilla mea: cũ clisceptarẽt
adu̾sũ me. Hospitalitatẽ exhi¬

Expanded text:
oscitur. Nam non contritum lene est: si vero conteratur, inardescit, et quod in se acerrimum latebat, ostendit. Sic unusquisque vir sanctus, cum non pulsatur, despicabilis ac lenis aspicitur: si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne, quod calidum sapit, ostentat; atque in fervorem virtutis vertitur, quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatulibens operuerat, exagitatus tribulationibus coactus innotedie mandatur, quia in tranquillo tempore cognoscendo percipitur; in nocte vero declaratur, quia donum, quod in tranquillitate sumitur, in tribulationibus manifestatur. subtilius perscrutandum est cur tot flagella pertulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhi
Abbreviated transcription (Latin):
ligentia ñ errarent. Et nisi spe¬
culationẽ bonoꝵ destruerent.
culpa reprobarẽt. Contẽpnando
gͥ dñi. in uetustate se retinent.
s in uetustate ͤ retinendo. pͣuis
suis sermonib. speculationi rec¬
heretici diuine gre largitate
ꝑfusi. ad unitatẽ sce̾ ecce redeunt:
bene hoc ip̃a amicoꝵ reconciliatõ¬
ne. signat᷑ pro quib tñ b̃s Iob
exorare p̃cipit᷑: qr hereticoꝵ sa¬
crificia accepta deo ẽẽ nequeunt.
nisi pro eis. uniu̾salis ecc̃e ma
nib offerentur. ut eiꝰ meritis
iaculis. impugnando feriebãt.
Uñ ⁊ septẽ pro eis sacrificia me¬
morant᷑ oblata: qr dũ septifor¬

Expanded text:
ligentia non errarent; et nisi speligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, borum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus speculationi rechaeretici divinae gratiae largitate perfusi ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt, bene hoc ipsa amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo esse nequeunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata; quia dum septifor
Abbreviated transcription (Latin):
mitur: q̃ multiplici presentis ui-¬
te fatigatione. cruciat᷑. Amici
qͦ eiꝰ ex uocabulo noĩs. meritũ
sue inclicant actionis. Nam eli¬
phaz. latina lingua drͣ dñi cõ¬
temptꝰ᷑. Et ꝙͥ aliud ħ̾etici faci¬
unt. nͥ ꝙ clũ falsa de dõ senti¬
unt. eum suꝑbiendo contemp¬
nunt: Baldad int̾ptat᷑ uetus¬
tas sola. Sñ autẽ oa heretici.
in hiis que de dõ locuntur. dũ
non intentioe recta. s appetitioe
tp̃alis głs. uderi p̾dicatores ap
petunt. uctustas sola nominã¬
tur. Ad loquendũ quippe. ñ ze
latino sermone dr᷑ dissipatio
spetule: uł speculã aissipanᷤ
Mentes nãq fideliũ ad contẽ¬
planda suꝑna se erigunt: s
contemplantes appetunt. spe¬
tulam dissipare conant᷑. Intͥ¬
b itaq amicoꝵ Iob nõib: tres
hereticaꝵ mentiũ ꝑditionis
casꝰ expͥmunt᷑. Nisi .n. deũ con¬
tempn̾ent: neqͣꝙͣ de illo pu̾sa
sentirent. Et nisi uetustates
contraherent. ĩ noue uite intel¬

Expanded text:
multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe, non zeLatino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sedcontemplantes appetunt, speculam dissipare conantur. In tribus itaque amicorum Job nominibus tres haereticarum mentium perditionis casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intel
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliati heretici ꝙͥ pͥus fue¬
rint expͥmũt: qui ꝑfectioni septi¬
formis gr̃e. ñ nͥ redeundo iungunt᷑.
Sñ aũ tauros et arietes. ꝓ se ob¬
tulisse describunt᷑. In tauro qͥppe
ceruix suꝑbie: ĩ ariete autẽ. du
Quid est gͦ ꝓ eis tauros arietes¬
q mactare. nisi eoꝵ suꝑbũ du¬
catũ ĩtfic̾e: ut de sehumilia sen¬
tiant. ⁊ post se corda innocentiũ
infirmos pꝰ se ppłos. qiͣ sequentes
eͤges trahebant. ueniant gͥ ad bea
septenario sacrificio. tauros ⁊
arietes mactandos offerant.
Quia ut uniu̾sali ecce coniun¬
gãtur. humilitate interueni¬
ente. interficiant. qͥcqͥd prĩ tu¬
midũ de suꝑbo lucatu sãpie
bant. ꝑhelui autẽ qͥ rectis qui¬
dẽ sensib loquit᷑. s ad stulta ela¬
tioĩs u̾ba diriuat᷑. ꝑsona uniꝰ¬
cuiusq arrogantis expͥmitur.
Multi nãq intra sc̃am ecc̃am
positirecta q̃ sapĩt. recte ꝓfer¬
cliumne increpatioĩs arguitur.

Expanded text:
reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducaQuid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad  Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumi Heliu autem, qui rectis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte profervinae increpationis verbis arguitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣuis dm̃ elate uinendo refu¬
guint. eũ tñ ueracit᷑ credendo cõ¬
fitentur. Quid ẽ .n. d̾s ms̾ iste.
noĩe dr̃e. nͥ eũ cui credidit. aper¬
ta ꝓfessiõe monstrare: uelquid
carnatiõe ꝑhibere: Sñ autẽ pꝰ¬
dãpna rerũ post fun̾a pignoꝵ.
pꝰ cruciat᷑ uulnerũ. p̃ certami¬
napugnas ꝙ u̾boꝵ dupplici re¬
muneratione sublenat᷑. Qͥ a
nimirũ sc̃a ecc̃a adihuc ⁊̃ ĩ hac
uita posita pro laborib qͦs susti¬
net. dupplicia munera recipit:
cũ susceptis plene gentib. in
fine mundi. iudcoꝵ etiã ad se
corda eu̾tit. Hinc enĩ scriptũ
est donec plenitudo gentium ĩ¬
traret. ⁊ sic omĩs isrł saluus
fieret. Dupplicia post modũ
recipit: qr finito labore p̾sentis
tp̃ris. ñ solũ ad animaꝵ gau-¬
aium. s ⁊̃ ad beatitudinẽ corpo¬
rũ ascendit. Uñ bene ꝑ ꝓpħ am¬

Expanded text:
fugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione monstrare? vel quidcarnatione perhibere? CAPUT damna rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
ferens. quasi foras extertitum
admouit aĩm u̾o uxoris in uer¬
bis male ꝑsuasionis accendens:
qͣi intus tiuiũ corda corrumpit.
Ex bellis .ni. ext̾iorib discimꝰ: quid
de interiorib sentiamꝰ. Inimitus nãꝙ¬

Expanded text:
ferens, quasi foras exercitum ferens, quasi foras exercitum admovit; animum vero uxoris in verbis malae persuasionis 12 accendens, quasi intus civium corda corrupit. Ex bellis enim exterioribus discimus quid de interioribus sentiamus. Inimicus na
Abbreviated transcription (Latin):
sierat desparet. S iam nũc ip̃m
ordinem temptatioĩs eiꝰ exeqͣmur.
Inimitꝰ seuiens. ⁊ sc̃i uiri ualidis¬
simũ pestus debellare contendẽs:
cunctas contra eũ tẽptationis
machinas erexit. Abstulit sb¬
stantiã interfecit filios. ꝑcus¬
sit corpꝰ. in stigauit uxorem:
amicos ad ꝯsolationẽ addux̃.
s in asperitatẽ ĩ crepationis
excita uit. aliũ qͦ amicũ cdu¬
rius ĩ crepantẽ. in extrema ⁊ acͥoͥ¬
ri inuectione seruauit: ut saltẽ
crebrius ferendo cor atting̾et qͦd
nouo uuln̾e semꝑ ita̾ret. Quia
enĩ in scl̃o potentẽ uilit: damp¬
nis substantie eũ mou̾i credidit.
quẽ ñ ꝯcussũ ex filioꝵ morte pul¬
sauit. Uidens autẽ qr ad augm̃¬
tũ diuine laudis. ⁊̃ ex uuln̾e cre¬
uit orbitatis: peciit feriendam
salutẽ corporis. Intuens ⁊̃ qr ꝑ do
passionẽ m̃tis: instigauit uxorẽ.
Ciuitatẽ quippe qmͣ expugnare
appetiuit. nimis munitã uidit:
⁊ idcirco itexterus tot plagis in¬

Expanded text:
nunc ipsum ordinem tentationis ejus exsequamur. Inimicus saeviens, et sancti viri validissimum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit; abstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem, amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit: alium quoque amicum durius increpantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum moveri credidit, quem non concussum ex filiorum morte pulsavit. Videns autem quia ad augmentum divinae laudis etiam ex vulnere crevit orbitatis, petiit feriendam salutem corporis. Intuens etiam quia passionem mentis, instigavit uxorem. Civitatem quippe, quam expugnare appetiit, nimis munitam vidit; et idcirco exterius tot plagas in
Abbreviated transcription (Latin):
ebãt. Hii nãq qͥ ad ⁊solanlũ uene¬
rant. dũ qͣi eiꝰ iniusticie exprobrãt.
desꝑare eũ de semetip̃o fundit᷑ ⁊pelle¬
bant. Ꝙ gͦ bona sua adm̃tẽ reuo¬
tat. ñ se ꝑ iactantiã elenat. s qͣi col¬
lapsũ int̾ u̾ba ⁊ nulu̾a. ad spem ani¬
mũ reformat. Graui .n. desꝑatioĩs
ri ꝑ obꝓbria potuit: ad statũ se fi¬
ducie. ex anteacta uita ꝯfirmãdo
reuocauit. Neqͣꝙͣ gͦ ĩ arrogantie ni¬

Expanded text:
um venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis tri per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Neq
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in m̾ito int̾ hebreoꝵ uitas
ĩ auctoritates reuerentiam uita
uisti gentilis adducit᷑: Quia re¬
demptor nr̃ sicut ad redemptio¬
nẽ uideoꝵ ⁊ gentiliũ uenit. ita
cib uoluit. Ut ꝑ utrũq ppłm di

Expanded text:
Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita cibus voluit; ut per utrumque p
Abbreviated transcription (Latin):
sen gestoꝵ illiꝰ qͣi longe ante po¬
siti scriptorẽ putant: Ut uideli¬
cet hiis qui potuit ad eruditio¬
nẽ nr̃am legis p̃cepta ed̾e̾: ip̃e creda¬
tur etiã ex gentiliᷤᷤ uiri hẏstoria.
uirtutis ad nos exempla man¬
dasse. Nõnulli uͦ ut clc̃m ẽ. scripto¬
rem huuis operis unũ quẽlibet ex
ꝓpħis arbitrant᷑. asserentes quod
nultus tã mistica dei u̾ba cognos¬
c̾e potuit. nͥ cuiꝰ mñtẽ. ꝓpħie sp̃c ad¬
scripsit ualde suꝑuacue qͥrit. cũ
tñ actor libri sp̃ẽ sc̃s fidelit̾ credat᷑.
Ip̃e gͥ ħ scripsit: qui scribenda dicta¬
uit. Ip̃e scripsit. qͥ ⁊ in illiꝰ tp̃r opere
ĩspirator excitit. ⁊ ꝑ scribentis uocẽ.
imitanda ad nos fc̃a eius trans¬
misit. Si magni cuiusdã uiri
susceptis epłis legeremꝰ u̾ba. eaꝙ
qͦ calamo fuissent scripta quere¬
ctorẽ scue sensumq cognosce: s qͣ¬
li ꝗ calamo eaꝵ uerba imp̾ssa fue

Expanded text:
sen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtutis ad nos exempla mandasse. Nonnulli vero, ut dictum est, scriptorem hujus operis unum quemlibet ex prophetis arbitrantur: asserentes quod nullus tam mystica Dei verba cognoscere potuit, nscripserit, valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereauctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo ea
Abbreviated transcription (Latin):
colit d̾m: Nonne tu uallasti eũ
cunctãq familiã eus: S mitte
manũ tuã ⁊ tange eũ. siñĩ faciẽ
benedix̾it tͥ. Hostis itaq ĩ bõ Iob
quẽdeũ qͥ pro illo ꝓposuerat. per¬
didisse reprchendit. Ip̃e quippe
ĩ se temptati cãm susciꝑe uoluit:
qui eũ ⁊ ante flagella p̾tulit. ⁊
liut ꝑ flagella ꝑmisit. Si gͦ ex¬
cessisse Iob dr᷑. laudatorilliꝰ suc¬
tubuisse ꝑhibet᷑. Qmiuis eũ nul¬
latenus deliquisse ⁊dona tes¬
tant᷑. Qͥs .n. nesciat ꝙ culpis ñ
p̾mia s pene debeant᷑: Qͥ gͦ du¬
plicia reciꝑe q̃ amiserat meruit:
ex remuneratione docuit. quia
nequaꝙͣ uiciũ s uͥtꝰ fuit omne
ꝙ dix̃. Assertioni ꝙͦ huic adhuc
adiungitur. ꝙ ip̃e ꝓ amicis de¬
linquentib int̾cedit. Ingͣnib
nãꝙ peccatis quis positus. adum
sius p̾mit᷑. aliena ñ diluit. Mundꝰ
gͦ ostendit᷑ eẽ de seqͥ emũdationẽ po¬
tuit optin̾e ꝓ aliis. Si u̾o hoc qͥb¬

Expanded text:
vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job quam Deum, qui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tentati causam suscipere voluit, qui eum et ante flagella praetulit, et r flagella permisit. Si ergo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibu
Abbreviated transcription (Latin):
funderem. Nec ut dc̃m est eoꝵ exẽ¬
plis qͦs lex astring̾et. s qͦs lex a
pcc̃o nulla cohiberet. Circonscͥp
sit nos cliuina ꝓuidentia. circũ¬
uenit excusationẽ nr̃am: undi
ꝙ ⁊clusus e̾ adituᷤ tergiu̾satioĩs
humane. Hõgentilis. hõ sñ lege
ad mediũ adducit᷑: ut eoꝵ qͥ sub
In sẏcone quippe figurat᷑ stabili¬
tas in lege positoꝵ: in mari aũt
uita gentiliũ. Erubesce gͦ sydõ ait
mare. qr ex uita gentiliũ. redar¬
guit᷑ uita sub lege positoꝵ: atꝙ¬
eractiõe scłarũ. confundit᷑ actõ
religiosoꝵ: dũ illi etiã ꝓmittendo
ñ seruant q̃ ĩ p̃ceptis audiũt ⁊ isti
uiuendo ea tustodiũt. ĩ qͥb neqͣ¬
quã mandatis legalib astringũ¬

Expanded text:
funderemur; nec, ut dictum est, eorum exemfunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohiberet. 5. Praecepivina providentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege positorum - in mari autem, vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitex actione saecularium confunditur actio religiosorum: dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo ea custodiunt, in quibus nequaquam mandatis legalibus astringu
Abbreviated transcription (Latin):
ed iã debemꝰ ista p̾pͥon̾e. ⁊ ad cõ¬
sideranda sacre hystorie ges¬
ta ꝓpare. Oi̾s hõ eo ip̃o qͦ hõ est. su¬
um intellige debet auctorẽ: Ciuꝰ
uoluntati tanto magis seruiat.
qͣnto se qr de seip̃o nicħ sit pensat.
Ecce autẽ ꝯditi dñm considerare
negleximꝰ:. adhibita sũt p̃cepta:
nob̾ apositis sub lege ꝯspicimus.
Qr enĩ d̾s aꝑte qͥb dã sub lege cõ¬
spicimꝰ positis locutꝰ ẽ: qͣi alienos
nos ab eisdẽ p̃ceptis aspicimꝰ. qͥb
hec speciałr locutus ñ est. Unde
ad confu tãdã ĩpudentiã nr̃ãm.
gentilis hõ ad exemplũ deducit᷑:
Ut qr obedur lõ legi sub lege po¬
sitꝰ despicit: eiꝰ saltem ꝯꝑatione
euigilet. qui sine lege legaliter
uixit. Errantigͥ hõi data ẽ lex.
erranti u̾o ⁊̃ sublege. adducitur
testimoniũ eoꝵ qui extͣ legẽ st̃:
Ut qr ecliti conlitionis nr̃e ordi¬
nem seruare noluimꝰ. p̃ceptis
admoneremͣ  Et qr p̃ceptis obedi¬
re contempsimꝰ: exemplis con¬

Expanded text:
ed jam debemus ista postponere, et ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praeceptanobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis con
Abbreviated transcription (Latin):
in seip̃õ ꝙ erat ꝯtinuit: cõmotꝰ ad
noticiã oĩm odorẽ sue fortitudi¬
nis asꝑsit. Sic̃ enĩ unguenta re¬
dolere latius nesciũt. nͥ cõmota.
⁊ sicut aromata fragrantiã suã
ñ nͥ cũ ĩcendunt᷑ expandũt: ita

Expanded text:
ipso quod erat continuit, commotus ad notitiam omnium odorem suae fortitudinis aspersit. Sicut enim unguenta redolere latius nesciunt, nisi commota, et sicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ tñ ꝑ ħ ꝙ dic̾. u̾itatis regulã de¬
serit: Qr cuiꝰ minist̾iũ ł cone exi¬
bet: eiꝰ dñiũ uoce p̾tendit. Itaq
tuit sua gesta q̃ erant uidelicet
suꝑne aspirationis dona. quasi
ñ suascrib̾e: qr eo alteriꝰ erant q̃
loquebat᷑. qͦ hõ loquebat᷑ q̃ deist̃.
⁊ eo alt̾ q̃ erant illiꝰ loquebat᷑.

Expanded text:
itatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque tuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ hoc ꝙ exteriꝰ loquendo seruie¬
bat: Dñs autẽ dr᷑. qr interiꝰ pre¬
sidens. loquendi efficatiã minis¬
strabat. Cũ gͥ loquens ab inte¬
riore regit᷑: ⁊ ꝑ obseqͥũ angłs.
⁊ ꝑ inspirationẽ dñs noi̾at᷑. He¬

Expanded text:
opter quod exterius loquendo serviebat; Dominus autem, quia interius praesidens loquendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiore regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
moyses mitissimꝰ sr̃ õs hoĩes qͥ
Discipłs ille quẽ diligebat iħe.
huic lucas ait. Ꝙ ambularent
cluo ex discipłis ĩ ma: cleophas
et alius. Quẽ ꝓpħ ꝓfecto alium.
dũ tam studiose tatuit: ut quidã
tores gͥ sacri eloquii qr impulsu

Expanded text:
Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui Discipulus ille, quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait: Quod ambularent duo ex discipulis in via, Cleophas et alius ; quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam tores igitur sacri eloquii, quia impulsu
Abbreviated transcription (Latin):
cum estis rep̾hensibiles: quanto
ẜesunt ñ nulli. qui q̃n ad m̃tẽ rede.¬
unt i dei usticiã ⁊ rectitudinẽ cõ¬
templant᷑. et orando ac flendo z¬
ra transierit. sic audaces ad iniqͥ¬
tates redeunt: ac sic pꝰ dorsũ eiꝰ po¬
si. a iusticie eiꝰ lumĩe. minime
uideant᷑. Hii itaꝙ apud se. in
abscondito. qiͣ corporalit̾ uidentẽ
tes fiunt. blandiunt᷑ fletib. et
tũ qͣi a conspectu illius recedũt.
morib detrahunt. Quitanto
amplius de malis siis feriendi
suit: qnͣto ⁊ in occulto cogitatõ¬
nis recta dei iuidicia cognoscũt.

Expanded text:
eum estis reprehensibiles, quanto eum estis reprehensibiles, quanto Et sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo cra transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem tes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detamplius de malis suis feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt.