comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mento aguntur ues si neutrum
fucere maulit et exuna parte
sb fice cã gestorum iuram̃tu
p̾stari uel retem uel recusari ex
iudicis trutinandis an ab ucra¬
q parte uel ab alt̾a oportet cas
dependi. nullo tã expoc litib
impedim̃to g̾nanto. sr donec
er ꝓcedunt aliis capituł uellitĩ
menbris auidice examinandis
et post qm fueruit ei intimata
gesta suꝑ uiramento subsecuta

Expanded text:
mento aguntur, vel si neutrum facere maluerit, et ex una parte, sub fide tamen gestorum, iuramentum praestari vel referri vel recusari. Exiudicis trutinandis, an ab utraque parte vel altera oportet eas dependi. Nullo tamen ex hoc litibus impedimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta,
Abbreviated transcription (Latin):
pillam uel adultam auondam
suam sibi uel filio suo nullo di¬
ninio impetrato bñ ficõ in m̃io
collocau̾it ¶ manet infamia ct eu̾
cionis reg̾e laborauit. et dos da

Expanded text:
pillam vel adultam quondam suam sibi vel filio suo nullo divino impetrato beneficio in matrimonio collocaverit, manet infamia contra tionis tegere laboravit, et dos da
Abbreviated transcription (Latin):
antr .x. obnoxiũ staiturmus excũ
honore obient p aitiii digni¬
tucem uilnpare. ꝓhi bemꝰ tali
scil pena ut si cͥca honorem eũ
qio male usus est uendicandũ
nrĩs statutis parere nolu̾it eam
u̾icare ꝑ roge bienniũ non sinatur
no indelic. idiciendo ut etmn po

Expanded text:
xium statuimus et, cum honore abierit, peractam dignitatem usurpare prohibemus, tali scilicet poena, ut, si circa honorem eum, quo male usus est, vindicandum statutis nostris parere noluerit, eam habitare per iuge biennium non sinatur. Illo videlicet adiciendo
Abbreviated transcription (Latin):
tutore necuratore nel nogoꝵ
gestore res pupille ad mistrau¬
crit eam q sͥ fino uesuo co¬
pulau̾it tales imptias stare ñ
ad exemplũ tutorum sc̃imꝰ nec¬

Expanded text:
pro curatore vel negotiorum gestore res pupillae administraverit eamque sibi filiove suo copulaverit, tales nuptias stare et non ad exemplum tutorum in
Abbreviated transcription (Latin):
et condicõne uel adũsus pos¬
sidentem uendicacõne dem̃¬
çipiis uti non ꝓ hibetis cum
alt᷑a penamcontinent alt̾ius
electõne minime tossi possit
comparau̾int. si hanc sãm¬
leges agiꝓbibent. ¶aͣ smnõ
cnͣsegisti. s desb̾latis parte̾
tm̃ accepisti residuc nuendi¬
tare uel condicare ⁊ actone¬
d furti ap ud p̃sidem ꝓuincie

Expanded text:
et condictione vel adversus possidentem vindicatione de mancipiis uti non prohiberis, cum altera poenam continens alterius electione minime tolli possit.comparaverunt, si hanc cauleges agi prohibent. quod si non transegisti, sed de sublatis partem tantum accepisti, residuam vindicare vel condicere et actione furti apud praesidem age
Abbreviated transcription (Latin):
etatis quos barbarica feritas ca¬
ptiitatis nccͣite tnͣsuexerat in¬
uitos nemo retiueat. s ad ꝓpͥa
redire cupientib lib̾a sit fucul¬
tas. ¶Quib siquid quͣ imusu
uestium uel alimonie inpensũ
est. humauitati sit p̾stitum noc

Expanded text:
ionis aetatis, quos barbarica feritas captiva necessitate transvexerat, invitos nemo retineat, sed ad propria redire cupientibus libera sit facultas. . Quibus si quicquam in usum vestium vel alimoniae impensum est, humanitati sit praestitum nec
Abbreviated transcription (Latin):
.Per ouis regiones in qͥbr
serã ⁊ piculi sui nesti lat̾num
fu insauia ꝓbatissimi quo
⁊ de strictissimi de fenibres afsit
distipliune et cotidiauis accib
p̾sint aui non sinant cͥmina ĩ¬
punita coalestere remoueant
patrocinia que feruorem res
et auxiliũ scclerosis imꝑtinen¬
do maturar scelera fecerunt.
mꝑr. De fensores ametatum
oblatos sibi reos imipo patrcci¬
no nel congressu molencie. ai¬

Expanded text:
Per omnes regiones, in quibus fera et periculi sui nescia latronum feruet insania, probatissimi quique et districtissimi defensores adsint disciplinae et quotidianis actibus praesint, qui non sinant crimina impunita coalescere: removeantur patrocinia, quae feruorem reis et auxilium scelerosis impertiendo maturari scelera fecerunt.. Defensores civitatum oblatos sibi reos in ipso latrocinio vel congressu violentiae a
Abbreviated transcription (Latin):
b p̾sentib uel inscriptis uł sñ
lict᷑arum sb̃ põicõne aliqusuo¬
lu̾it mortis cã donacõm facere
et siue monumentorũ acoessi¬
lis uideatur et omnes effectꝰ
sorciatur quos ultime bñt li¬
b̾alitates n exqͣcum partead¬
sumił ei intelligatur.¬
ui iure neti orbatis et decima
nii federe fulcirentur sit q õ¬
nib eqͣ condicõ capescendi qd̾
quisq mepertur. Nec u̾o quis

Expanded text:
bus praesentibus vel in scriptis vel sine bus praesentibus vel in scriptis vel sine litterarum suppositione aliquis voluerit mortis causa donationem facere, et sine monumentorum accessilis videatur et omnes effectus sortiatur, quos ultimae habent liberalitates, nec ex quacumque parte absimiles esse intelleganturus et orbitatis et decimarnii foedere fulcirentur, sitque omnibus aequa condicio capessendi quod quisque mereatur. Nec vero quis
Abbreviated transcription (Latin):
i secolloando dotem dans ꝓbibe¬
atur. qmͣ uellet Condiconem
sum mortis sue eam dotem. e¬
undem frẽm suum stipulari pa¬
ssa est cumdiui seneri constrtuci¬
onc ci minortis cã donaconibus.
si decet̾o primonio qnͣtum falci¬
dia iubet hr̃s non b̾et ꝓuisuim¬
est sitꝰ is qui nurui tue hr̃s ex¬
titent eius constitucõnis uñfi¬
cium non ꝓ bibetur postulare.
ꝙ pr. Decͣ fũt sui mortis cã
iccte factam donicom sorori res¬
cindere lcet.
ꝙp̾r. Qui demortis cã dona¬
cione dubitibtur et alu quid̾e
int̾ultimas uoliuctates eam
posuerunt et legatis agregan¬
dam ẽc̃ censuerinit. alii autem
int̾ donacõnes que int̾umnos
consisturit eam rosu̾nt clubie¬
tate corũ explosa scĩnius õĩ m¬
ortis cã donacões siue ixͣ morte
facien tis fu̾int celebͣte. suie lõ
giore cogitacone mortis subse¬
cute sunt actis minime indige̾
n expectare publicatum ꝑso¬
moniun̾itis solent ad bib̃i. s
ita resꝓcetut ut si quinq testi¬

Expanded text:
i se collocando dotem dans prohibebatur quam vellet condicionemsum mortis suae eam dotem eundem fratrem suum stipulari passa est, cum divi severi constitutione etiam in mortis causa donationibus, si de cetero patrimonio quantum falcidia iubet heres non habet, provisum sit, is qui nurui tuae heres extiterit eius constitutionis beneficium non prohibebitur postulare. . Nec fratris sui mortis causa recte factam donationem sorori rescindere licet.. Cum de mortis causa donatione dubitabatur et alii quidem inter ultimas voluntates eam posuerunt et legatis adgregandam esse censuerunt, alii autem inter donationes quae inter vivos consistunt eam posuerunt, dubietate eorum explosa sancimus omnes mortis causa donationes, sive iuxta mortem fgiore cogitatione mortis subsecutae sunt, actis minime indigere neque expectare publicarum persomonumentis solent adhiberi. sed ita res procedat, ut, si quinque testi
Abbreviated transcription (Latin):
et qmͣ ius non int̾uemant li¬
bi ex suis quoq eos solid caꝑe
testĩs nisi forte lexalia minu
muicem dereunquat qnͣtum
atrem defuncti uel defuncte p̃¬
t̾is fiebat temporib ꝓ iusticie¬

Expanded text:
quamvis non interveniant liberi, ex suis quoque eos solidum capere testamentis, nisi forte lex alia minueinvicem derelinquant, quantum matrem defuncti vel defunctae praeteritis fiebat temporibus, pro iustiti
Abbreviated transcription (Latin):
sectam et ad deicultum resper̾it s¬
fien cognoiumis. iusus fu̾it. ntẽ¬
tare mox flaminis dedendus est
et cum oĩb sius participib con¬
cremandus.

Expanded text:
sectam et ad dei cultum respexerit, sfieri cognovimus, ausus fuerit adtemptare, mox flammis dedendus est et cum omnibus suis participibus concremandus.
Abbreviated transcription (Latin):
etnã iussione tiid duitis etad¬
aitis et repletis nec non tiͣforma¬
tis nob̾ o blatus est. et iussimus
nẜo eũ ex integroꝯ itribi nõ expri¬
ore opõnd̃ne. s exrepetita cĩ ple¬
cone treum nr̃i nois aucoritate
nitente moi̾b iudiciis sotũ qͣnͣt᷑

Expanded text:
tra iussione et circumductis et additis et repletis nec non transformatis nobis oblatus est, iussimus in secundo eum ex integro conscribi non ex priore compositione, sed ex repetita praelectione, et eum nostri numinis auctoritate nitentem in omnibus iudiciis solum, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙstatuendum ÷ et ꝗd iuris est.¬
i siconiunctimꝰ ^ eꝑatim eis re
ca̾ib sil conurcti sũ soͣli fũ
sepius eidem relictus eq̃lan¬
te ⁊ h̾rditatem qt agr̃ et aliam
ꝙͣo rem diuidi ct ad dimudiã¬

Expanded text:
statuendum est, et quid iuris sit, si coniunctim an separatim eis relcasibus sive coniunctim sive soli sive saepius eidem relictus, aequa lance et hereditatem et agrum et aliam quamcumque rem dividi et ad dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
tabatur eĩ siquis agr corneli¬
aniiel forte aliũ ł qnͣdam rẽ
cuidam legau̾it et postea it̾m
uel sepius ei eande rem ꝑiegu¬
tum ł fideiꝯmisss̃ decłit post
tana aut̾ u̾ba tesasempnio¬

Expanded text:
tabatur enim, si quis agrum Cornelianum vel forte alium vel quandam rem cuidam legaverit et postea iterum vel saepius ei eandem rem per legatum vel fideicommissum dederit, post talia autem verba testamen
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs sr̃fiuas etccͣias uolunta¬
ti tstotum om̃s ẽe sopiendas
censcius ¶ Eum em manifes¬
unc̾ias rei cuidam reliquit a¬
lii aut̃ postea sexrecesuse mlĩc
quid apriore uoluntate. uol¬
uure at̾ minui cum sex unã¬
is cum alu eas optulit ⁊t pre¬
sensdasus exitian aꝑtissimũ

Expanded text:
rfluas et contrarias voluntati testatorum omnes esse sopiendas censemus. Cum enim manifesuncias rei cuidam reliquit, alii autem postea sex, recessisse quidem a priore voluntate, voluisse autem minui eam sex unciis, cum alii eas obtulit, et praesen
Abbreviated transcription (Latin):
pcõm ac mox tibi legaant x
uidꝰ legatis. non ambigitus
uis legati dati nõ minuit.
legatu consequatur non ĩ pedi¬
t. Niec eĩ iuste abea petone re¬

Expanded text:
ptionem ac mox tibi legavit, cnibus legatis non ambigitur, ius legati dati non minuit.legatum consequatur , non impedit: nec enim iuste ab ea petitione re
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Si infraudem eorũ que
incesto tenga sunt ao missus
iubebit. int̾poitatalcone si
D̾. Cum auenam rem quis
reliquerit siquid̾ scietis tam
gciegato qmͣ ex fideimisso ab
eo qui legatum seu fipermis¬
sil mrerutt recirot᷑est. ¶ Q si fu¬

Expanded text:
. Si in fraudem eorum quae testamento relicta sunt admissus iubebit, interposita cautione, si s . Cum alienam rem quis reliquerit, si quidem sciens, tam ex legato quam ex fideicommisso ab eo qui legatum seu fideicommissum meruit peti potest. Quod si su
Abbreviated transcription (Latin):
a strinͣgi uxorem. cum p̃ruis
ni cam incegro ⁊ segum s¬
tu religiosũm sit ⁊ dona wͣ i¬
ae rratus collata muxcorem qr
pudicicie pͥmio cessit obsuan¬
da est. tan qͣ simaritũ eus na
disoluitur. ita ut sius adui
res nullam mposterum cõmn¬
nionem bĩturo.

Expanded text:
 stringi uxorem, cum paternis ui eam integro legum statu religiosum sit. Et donatio mac reatus collata in uxorem, quia pudicitiae praemio cessit, observanda est, tamquam si maritum eius nadissolvitur, ita ut si usque adres nullam in posterum communionem habituro.
Abbreviated transcription (Latin):
largicõne uiriineara ⁊mereatũ
iure ꝑuenerant dampnato ac
mortuo expena mando uel me
uilem condicõm cepene qͣlitateᷤ
ceducto illibatas eẽ p̃cipintus a¬

Expanded text:
largitione viri in eam ante reatum iure pervenerant, damnato ac mortuo ex poena marito vel in servilem condicionem ex poenae qualitate deducto, illibatas esse praecipio
Abbreviated transcription (Latin):
mintegrum restifu cõ pnuciftur̃
amento ci tͣremediũ appelłonis¬
m pr. Impetrara Rescripta non
placet ad micti si decise. semel cãe
reptum meruerint a limine iu

Expanded text:
integrum restitutio permittitur. amento citra remedium appellati et impetrata rescripta non placet admitti, si decisae semel causarescriptum meruerint, etiam limine iu
Abbreviated transcription (Latin):
accepisset qnͣtum cumq ab eo pe¬
reretiꝵ p̾ sertim cum ip̃e qui ipe¬
extra ordinem iudicibat inter¬
licutus sit dotem datam q̃ repe¬
tetur non liquidam eẽ iudicati
auctoritate non nititur. ¶ Cum
gͥ is qui post ea uidicibat᷑ ccͣ te

Expanded text:
accepisset quantumque ab eo peteretur, praesertim cum ipse qui extra ordinem iudicabat interlocutus sit dotem datam quae repeteretur non liquidam esse, iudicati auctoritate non nititur. cum igitur is qui postea iudicabat contra te
Abbreviated transcription (Latin):
non ucent ptib aute diffrru¬
tiuiam sin̾am ad appessonis uẜ
recusa co̾nis uenire agilium.
quidam putabant non licere
ante litem contestatam nec
iudioem recusare qmad mos
nec abco appetiare. ¶ Cundẽ¬
iuim simul utrumq uocabie¬
lum ponitur tam. applłacois¬

Expanded text:
non liceat partibus ante definitivam sententiam ad appellationis vel recusationis venire auxilium, quidam putabant non licere ante litem contestatam nec iudicem recusare, quemadmodum nec ab eo appellare. cum enim simul utrumque vocabulum ponitur tam appellati
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ recusacõnis ꝓuocacõ autem
ante litem contestatem noͣ pote¬
st porigiputabant q nec recu sa¬
re quidem iudicem cuidam cõ¬
ceditur antelitem contestatam
ꝙ minime uetit᷑um est.eaue¬
aut itaq iudices huus ẜm̃one̾
simł. et sine c̾ta distunictõne ꝓffre

Expanded text:
am recusationis, provocatio autem ante litem contestatam non potest porrigi, putabant, quod nec recusare quidem iudicem cuidam conceditur ante litem contestatam. quod minime vetitum est. caveant itaque iudices huiusmodi sermonem simul et
Abbreviated transcription (Latin):
ces quisãs diximendas suscipi¬
unt᷑ p su am sftilitatem require¬
re ut ħ ꝙ reuera inducitur dap¬
num s reddatur set non ex quib dã
mathinacoib et inmodicis per¬
uersi onib incͥcuitus mextrica¬
nat᷑ure ꝯgruum eas tm̾mo pen

Expanded text:
causas dirimendas suscipiunt, per suam subtilitatem requirere, ut, quod re vera inducitur damnum, hoc reddatur et non ex quibusdam machinationibus et immodicis perversionibus in circuitus inextricanaturae congruum eas tan
Abbreviated transcription (Latin):
at nec ꝓfectum ad seiũ tũq
suscipiat ne fame nota cm
bonorin pubsicacone plecta¬
tur. ꝑiculo eo eum puniatu
officiicandellarios iẜ̃ fice gesto¬
rum exeodem offõ electos iu¬
dicesib .ipolicati iubemus
ita ur post depoitam admistra¬
cionem nec miliciam de serãt
et ꝓuin cialib ꝓsanciam su¬
i exhibeant quo uolentib
sic accusandi eos facultas si
enim y donea cã exeg̾it. ad de¬
tegenda iudicis flagicia et

Expanded text:
at, nec profectum ad se undecumque suscipiat, ne famae nota cum bonorum publicatione plectatur. periculo enim primatum officii cancellarios, sub fide gestorum ex eodem officio electos iudicibus applicari iubemus, ita ut post depositam administrationem nec militiam deserant et provincialibus praesentiam sui exhibeant, quo volentibus sit accusandi eos facultas, si enim idonea causa exegerit, ad detegenda iudicis flagitia et
Abbreviated transcription (Latin):
petitis. ut intencõm un̾m hon
constitusse decegant uñ dñi ft̾i
sunt em̾ gente q̃one docẽre con¬
memĩsti sibi uelut a te dõnatũ
disti nec ad nom̃ fce̾ donacõis fun¬
dus iste ꝑuenit unde adito iudice
asse. ut sed tenorem ixptimi pos

Expanded text:
petitis, ut intentionem vestram non constitisse detegant, unde domini facti sunt, emergente quaestione docere commeministi sibi velut a te donatum disti, nec ad nomen factae donationis fundus iste pervenit. Unde adito iudice asse, ut secundum tenorem rescripti nos
Abbreviated transcription (Latin):
dican ciminis exempla meciũt
amat̾na uelauita omnium qͥ pro¬
xunorum hrditate ac successione
heatur aliem testĩs extraneorũ
nicħꝰ capiant. sint ppetuo egentes
et pauꝑes. infania eos paterna
semper ꝯmictetur. ad nullos un¬
qmͣ honores nulla ꝓrsus sacra¬
menta ꝑueniant. suit postremo
cales ut hiis ppetua egestate sor¬
tentib sit et mors solacium etui¬
tasupplicium deniq iulemus q̃ coͦ
tau̾it sidsibas sanecorum quolib
nũo fu̾int falcidiam cm̃ eebonis
matris siuc cestata siue inrestata
decessit uolumus ꝑcin̾e ut habe¬
ant mediocrem pocius filie. alimo¬
nam qmͣ integrum molumtum
ac nom̃ hr̃dis. micior eĩ cͥra casd¬
nus u suras confidimus. em̃cipa¬
cio q̃ ap p̾dcis siue isilios postlog¬
em dumtaxat latam fiue infllias
fu̾it collata non ualeat dotes don¬
acõnes q̃ꝵlib postremo rerualie¬
nacõnes qͣs ex eotp̃r qͣlib frande
uel ire fcãs ẽẽ constit̾it quo pri¬
mum memorati deneunda factõ¬

Expanded text:
i, criminis exempla metuuntur, a materna vel avita, omnium etiam proximorum haereditate ac successione habeantur alieni, testamentis extraneorum nihil capiant, sint perpetuo egentes et pauperes, infamia eos paterna semper comitetur, ad nullos unquam honores, ad nulla sacramenta perveniant; sint postremo tales, ut his perpetua egestate sordentibus sit et mors solatium et vita supplicium. Denique jubemus etiam eos Ad filias sane eorum, quolibet numero fuerint, Falcidiam tantum ex bonis matris, sive testata sive intestata defecerit, volumus pervenire, ut habeant mediocrem potius filiae alimoniam quam integrum emolumentum ac nomen heredis. mitior enim circa eas dnus ausuras esse confidimus Emancipatio, quae a praedictis sive in filios, post legem dumtaxat latam, sive in filias fuerit collata, non valeat. Dotes donationes, quarumlibet postremo rerum alienationes, quas ex eo tempore qualibet fraude vel iure factas esse constiterit, quo primum memorati de ineunda factio
Abbreviated transcription (Latin):
lo adlegem iuliam maiestatis
pꝰ diui marci constitucõm h̾iu¬
reuti cepinus. ut qͥ pꝰ mertem
nocencium s cͥmen inmoati po¬
ssit ut conuictomortuo memo¬
tra eus dampnetur etlonacius
surcessoribo eius erpiantur.
sam exquo scelatissimum quis¬
q consilum cepit exfudeqno¬
dam iri sua mente puniius est
tere eum posse. nec ei solue iu¬
re debitorem magnus anconiꝰ
irĩs adrõnales missis Rpscri

Expanded text:
iestatis. Post divi Marci constitutionem hoc iure uti coepimus, ut etiam post mortem nocentium hoc crimen inchoari possit, ut convicto mortuo memoria eius damnetur et bona eius successoribus eripiantur: nam ex quo sceleratissimum quis consilium cepit, exinde quodammodo sua mente punitus est.tere eum posse: nec ei solvere iure debitorem Magnus Antoninuionales missis rescri
Abbreviated transcription (Latin):
madulrio noctu deỹ̾hensum
int̾secoe. Sicius condiconis su
it iitꝑlegem ulim impune¬
d̾ est. ox si legis auctẽ cessante ĩ¬
stus fc̃m sius releuat in exilium

Expanded text:
adulterio noctu deprehensum interfecerit, si eius condicionis fuit, ut per legem Iuliam impundum est. Sed si legis auctoritate cessante instus factum eius relevat, potest in exilium
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃is eorumdem q filiis cauimus
q̃ de sacellictib conciis acmin¬
itris filus q eorum simili seu̾¬
itate censemus. ¶ Sane sigins
exhiis inceordio ihite factõis
sudio uerelaudis accensus ip̃e
et honore donabris ũo quin.¬
sus fñiit factõnẽ siłie Incognita¬
tñ ad huc consilionim archina
pate fecĩt. absolucõne tm̾ acue

Expanded text:
ctis, eorumque filiis cavimus, etiam de satellitibus consciis ac ministris, filiisque eorum simili severitate censemus. Sane si quis ex his in exordio initae factionis, studio verae laudis accensus, ipse et honore donabitur. Is vero qui usus fuerit factione, si tamen incognita ad haec consiliorum arcana patefecerit, abso
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Meminisse oporrebit.
siquid cͣcͣ maiestatem imꝑato¬
ris ꝯmissum dicatur q̃ post mo¬
ttem rei id cinen instaurari so¬
lere. posterqm liuus marcus
cliuanciam ut puta senatoris
qui casiam furoris socius fĩrat
bona post mortem fisco uendica¬
ri uissit et nro cp̃ multis hrdi¬
bo ablatas sunt. ¶ In ̾at̾em cri

Expanded text:
. Meminisse oportebit, si quid contra maiestatem imperatoris commissum dicatur, etiam post mortem rei id crimen instaurari solere, posteaquam divus Marcus Depitiani utpote senatoris, qui Cassiani furoris socius fuerat, bona post mortem fisco vindicari iussit et nostro tempore multis heredibus ablata sunt. In hoc item cri
Abbreviated transcription (Latin):
moꝗnob̾ militant cogitau̾it eadẽ
eĩ seu̾itate uoluntatem scelens qͣ
effeitum piniri iura uolũnt ĩpe
quid̃ ut pote maiestatis reusgla¬
dio ferrtur bonis eius ommbus
fisco nrõ aditis ¶ filii uõ eiuus qbꝰ
iucam imꝑatoria sp̃ałr lentate
ꝯcedimus p̃rno eĩ debent ꝑtre sup¬

Expanded text:
qui nobis militat cogitarit, eadem enim severitate voluntatem sceleris qua effectum puniri iura voluerunt: ipse quidem utpote maiestatis reus gladio feriatur bonis eius omnibus fisco nostro addictis, filii vero eius, quibus vitam imperatoria specialiter lenitate concedimus, paterno enim d
Abbreviated transcription (Latin):
dicto noĩa nr̃a crediderit lacescenda
ac remulen cia turbulentus ob¬
trectator temporum fu̾it eum pe¬
ne noliuimus sb̃iugari n dur̃
aliquid n aspum sustineꝙͣ si
id exleuitate processit contemp¬
nend̾ ẽ si ex insania miserarone
dignissim. si ab in iuria reinicte¬
dꝰ unde integris omnibo ẜ̾ adn¬
ostrm stiam referatur. ut exꝑso¬
nis hõim dicta pensemus ut u¬
trum p̾t̾micti. an exequirite deb¬

Expanded text:
dicto, nomina nostra crediderit lacessenda, ac temulentia turbulentus obtrectator temporum fuerit, eum poenae nolumus subjugari, neque durum aliquid, neque asperum sustinere, quoniam id ex levitate processerit, contemnendum est, si ex insania, miseratione dignissimum, si ab iniuria, remittendum. Vnde integris omnibus ad nostram scientiam referatur, ut ex personis hominum dicta pensemus et, utrum praetermitti an exequi rite deb
Abbreviated transcription (Latin):
iucqͣm pͥuilĩo dignitatis ancinꝰ
astrictore inquisicõne defendat᷑
stiat se quocum tormentis eẽ
sb̃dend̃ sialiis manifestis indici¬
is accusacõnem suam non pocu¬
it comprobare cum coquibus
ẽẽ cem̃itatis reus dep̾hend̾r. illũ
quiq tormentis sb̾dio cuius cõ¬
silio acq instinctu adaccusacõ
accessisse uidebr̃ utab omnub
comssis. consciis statuca nin¬
dicta possit reportari.
copr. Iulluis oĩo cui inconsul¬
tis nescientib nob̃ fidicularum
tormenta offe̾ntur milicis uel ge¬
netis. aut dignitatis defensione
nciꝓbibeatur. excepta tm̃ cã ma¬
iestatis inqͣ sola omnib eqͣ do̾ ẽ.¬

Expanded text:
io dignitatis alicuius a strictiore inquisitione defendatur, sciat se quoque tormentis esse subdendum, si aliis manifestis indiciis accusationem suam non potuerit comprobare. Cum eo, qui huius esse temeritatis deprehenditur, illum quoque tormentis subdi oportet, cuius consilio atque instinctu ad accusationem accessisse videbatur, ut ab omnibus commissi consciis statuta vindicta possit reportari.pu. Nullus omnino, cui inconsultis ac nescientibus nobis fidicularum tormenta offerentur, militiae vel generis aut dignitatis defensione uti prohibeatur, excepta tamen maiestatis causa, in qua sola omnibus ae
Abbreviated transcription (Latin):
D. ⁊iquis cun capitali pecriuł
teporiacõne dampnitus eetappe¬
nacõne int̾poĩta et insuspenso con¬
scta fatidiem sunitus ẽ gͥmen
mort sintimm est idemobsua¬
tur et sl accinator pendente appeil¬
acõnis tempore ulcim diem obis¬
set. ¶ Sm aute̾ relegacõnis peux
sustimuut et in partem rõnorum
dampnatus appelłone usus esta
post mortem eius nicħoꝰ appelło
nec ne ꝑticularis pubutaco¬

Expanded text:
. si quis, cum capitali poena vel deportatione damnatus esset, appellatione interposita et in suspenso constituta fati diem functus est, crimen morte finitum est. Idem observatur et si accusator pendente appellationis tempore ultimum diem obisset. Sin autem relegationis poenam sustinuit et in parte bonorum damnatus appellatione usus est, etiam post mortem eius nihilo minus apnec ne particularis public
Abbreviated transcription (Latin):
U. Nis qm̃bomicidii seucuiꝰ¬
iis cninis postulasti reum auta
furctus est. frustra obpenamd̾¬
serte accusicõnis conueniris cũ
morte eius cͥmen cumpeni eius
sit extinctumi. ar ꝑ b̾ cͥadempta¬
ria ademolumentum tuum spͤ
tuus intendeoit uita sunctus sit
rtesubditi iam sb̃ sist̾e nori possit

Expanded text:
 is, quem homicidii seu cuiusvis criminis postulasti reum, vita functus est, frustra ob poenam desertae accusationis conveniris, cum morte eius crimen cum poena eius sit extinctum ac per ria ad emolumentum tuum spectuus intendebat, vita functus sit, rte subducti iam subsistere non po
Abbreviated transcription (Latin):
uidico̾ suo qͣłi suam declarauit
uoluntaten int̾ eos qui ei suc¬
cesserunt eẜ stucidie retencõms
b̾rta rõnes familie diuidende cã
one inadiuidicando pris sequet᷑¬
D̾. ECruum coe̾m non consen¬
id eum qui possid ꝑtin̾o credẽti¬
d tenens. cum oĩs uerus titulꝰ
deficiat suũ nõ facit. S in eo
porcõnes h̾iditanias. issignatas
penes sig̾ulos successores rema
piridicarus portoib credicorũ
data inucari non possit tñ adex

Expanded text:
it voluntatem, inter eos qui successerunt, exemplo falcidiae retentionis habita ratione, familiae dividendae causa one in adiudicando patris sequet. Servum communem non consenad eum qui possidet pertinere credentibus tenens, cum omnis verus titulus deficiat, suum non facit, sed in eo portiones hereditarias adsignatas penes singulos successores remanhereditariis portionibus creditori parata mutari non p
Abbreviated transcription (Latin):
Dꝰ. Si cum pacruo ur̃o ħ ac con¬
dutone diuisionem fecistis ut
se nullũ dolum malũ adhibu¬
ure iurarenec fidem placitis ex¬
hiput quuo minus reiudm saͣ
nmiratis eorum placitum qͥ ĩ
dmisionem uenerut nich̾ uo¬
bis nocere potest. No ssing¬

Expanded text:
. Si cum patruo vestro hac condicione divisionem fecistis, ut se nullum dolum malum adhibuisse iuraret, nec fidem placitis exhibuit, quominus res indivisas requiratis, eorum placitum quae in divisionem venerunt nihil vobis nocere potest. DI
Abbreviated transcription (Latin):
des suos qu exauolib. uenrien¬
tes gͣdu tm pures uideantur
ẽe uel emancipatos quos p̾tor
ad succesnionem nocat. suie cep¬
tum n impletum test̾m uel co¬
dicisiꝰ seu epła parentis ẽe me¬
ab incestato ad successionem li¬
b̃i uocentur ẜ uato senatus ꝯsul¬
ti auxilio defuncti dis posicõ cus¬
codiatur et si sollempnitate logu̾
Nuuis disposicõ fu̾it destitut.i  a¬
Si uero nnhus uoluntare desig¬
natis lib̾is alia sit mixta ꝑ ibras¬
certum est tam uoluntatem qnͣ¬
tum ad illam dumitarat ꝑsonã

Expanded text:
des suos, qui ex quolibet venientes gradu tamen pares videantur esse, vel emancipatos, quos praetor ad successionem vocat, sive coeptum neque impletum testamentum vel codicillus seu epistula parentis esse me intestato ad successionem liberi vocentur, servato senatus consulti auxilio defuncti dispositio custodiatur, etsi sollemnitate legum huiusmodi dispositio fuerit destituta. Si vero in huiusmodi voluntate designatis libcertum est eam voluntatem, quantum ad illam duntaxat personam
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdium ccͣ uĩm uoluntatem ob
m̃cõne ꝑuenit euictis partib
q̃ ante diuisionem sociorum fu¬
erant inquib obligo crã con¬
stitit exstipulatu si int̾cessit
alioqu qnͣti interest p̃screptis
uerb̾ coͣ srẽs age̾ potestis. ¶Nã
si fundi scientes obligacõmdo¬
minium suscepistis tm̃ eiucto¬
nis ꝓmissionem sollempnitate
u̾borum uel pacto promissam
ꝓbantes eos conueniendi facul

Expanded text:
dium citra vestram voluntatem oblmentione pervenit, evictis partibus, quae ante divisionem sociorum fuerunt, in quibus obligatio tantum constitit, ex stipulatu, si intercessit, alioquin quanti interest praescriptis verbis contra fratres agere potestis. Nam si fundi scientes obligationem dominium suscepistis, tantum evictionis promissionem sollemnitate verborum vel pacto promissam probantes eos conveniendi facul
Abbreviated transcription (Latin):
diusione uinei int̾ teͣ etcredi¬
toiem frĩs cincognoscet et ibe¬
bit eumar cepta pecumã qnͣti itu¬
tu̾it partem frĩs tui ual̾e eam ꝑ¬
tem qm̃ de fr̾e tuo accepit. tibi
restitũe aut estiata tua parte
adcreditorem frĩs tui data pe¬
cuna qnͣti extimauit eam tnͣfde
D̾. Ad otfm̾ arbitri qui unt te
et frem tuum decli uidendis bo¬
emptorib tibi coĩa sunt et ad u̾¬
sus singłos arbitrum pet̾e debes
si.ab illorũ quo societa te disce¬
di placeat. ¶c umat̾ regionibꝰ
diuidi comode.aliquis ager inter
socios non potest uel ee płib suͥg¬
guli estunaro̾ne iustafcã unitui¬
q socõrum adiudicantur compen
traneo emptore admissomax unc
si se nõ sufficere ad iusta p̾cia. al¬
ter ex socus sua petunia iuncere
uliꝰ ticitantem ꝓfiteatiu.¬

Expanded text:
isione vinearum inter te et creditorem fratris tui cognoscet et iubebit eum accepta pecunia, quanti statuerit partem fratris tui valere, eam partem quam de fratre tuo accepit tibi restituere aut aestimata tua parte ad creditorem fratris tui data pecunia quanti aestimaverit eam transfe. Ad officium arbitri, qui inter te et fratrem tuum dividendis boemptoribus tibi communia sunt et adversus singulos arbitrum petere debes, si ab illorum quoque societate discedi placeat Cum autem regionibus dividi aliquis ager inter socios non potest, vel ex pluribus singuli aestimatione iusta facta unicuique sociorum adiudicantur, compentraneo emptore admisso, maxime si se non sufficere ad iusta pretia alter ex sociis sua pecunia vincere vilius licentem profiteatu
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Eciam siis diuisiomi
arbitrum dedit qu dandi uis nõ
funit᷑ tr̃ n socu quondam dioni
consensum dederint ꝙ quisq
soci domuiũ nactus est ẜͦ¬

Expanded text:
. Etiamsi is divisioni arbitrum dedit, cui ius dandi non fuit, tamen si socii quondam divisioni consensum dederint, quod quisocii dominium nactus est
Abbreviated transcription (Latin):
D. Plit̾ras eius secutus qͥ
peccunie mandatoꝵ fuerat ei
mandatum secutus es mandas¬
ti actõ tibi petit.

Expanded text:
 litteras eius secutus, qui pecuniae auctor fuerat, eimandatum secutus es, mandati actio tibi competit.
Abbreviated transcription (Latin):
añ quis reptum ad extiaordi¬
narium iudicem reportau̾it di¬
lacõ eĩ penitus ei deneganda ÷
ilł autem qui in iud̾icõ uocan¬
turdanda est. ad ꝓbanda p̾cum
m̃dacia uel ꝓferanda aliqua ĩ¬
ostrum̃ta uel testes qr instrnit᷑
eẽ non potint qui pter spem ad
P̾. Siue pars siue integradi¬
laco fu̾it dataeo us iudicis off¬
licium conquiescat conet peti¬
ti temporis deflurerint curric¬
ula. ¶ Fene autem in repentine¬
sint dilacõnũ temporib nõ ex¬
cipi antur ¶S hiis cõmun̾aut᷑¬

Expanded text:
ando quis rescriptum ad extraordinarium iudicem reportaverit, dilatio ei penitus deneganda est: illi autem, qui in iudicium vocatur, danda est ad probanda precum mendacia vel proferenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, si praeter spem ad. Sive pars sive integra dilatio fuerit data, eo usque iudicis officium conquiescat, donec petiti temporis defluxerint curricula. feriae autem, sive repentinsint, dilationum temporibus non excipiantur, sed his connu
Abbreviated transcription (Latin):
it nec mortis cã donacomn ceie¬
brare concedatur nec lib̾tateni
sũ umdicta. sũ alio modo iupo¬
ti int̾cdixinꝰ. ħ ei sua monucon
scritenti ꝑmictũmq¶ Sin at
infortumũ oiccretũ est ꝙ itara

Expanded text:
ere neque mortis causa donationem celebrare concedatur nec libertatem sive vindicta sive alio modo impori interdiximus, haec ei sua manu scribenti permittimus. Sin autem infortunium discretum est
Abbreviated transcription (Latin):
at exsingulorũ affectone et qui
mnag̾ ad suspicoe̾m ex spe sucgessi¬
ne in asim̾torum p̾stacõue moc.¬
ra ficit partib sius fungetur. Id̾
et ⁊ al destatu pupilli senad ut¬
ti et debonis eius controũsia pe

Expanded text:
at, ex singulorum adfectione et qui magis ad suspicionem ex spe successine in alimentorum praestatione mora fiat, partibus suis fungetur. Idem est et si de statu pupilli seu adulti et de bonis eius controversia pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qĩ uet̾ib legib placuit. ¶ hec
aut̃ oia que decrenõnib curator
cum ꝑ nonam diffincom introdu¬
t̾ta funt futuris cã̾ib imponant᷑
etn auita fc̃i curatores remoueat᷑
antiquo ordine statint᷑ in antiqs

Expanded text:
eribus legibus placuit Haec autem omnia, quae de creationibus curatorum cum per novam definitionem introducta sunt, futuris casibus imponantur et neque antea facti curatores removeantur antiquo ordine statuti in antiquos
Abbreviated transcription (Latin):
adire hr̃ditatem uł bonorum
possom pete̾ furiosus possit sũ
non et sui non tsi curator eus
ad bonorum poscom petendani
adiuicti debeat ⁊ uir̾. ingores
exutroq Iat̾e magnum hi̾umt
c̃camen. ¶Nos itaq utramiq. ac¬
cionem. iuctorum cerio fecere
com pestrutes scͣimꝰ. furiosum
quidꝰ nullo mo posse uł pr̾dita¬
tem. ad ire uel bonorum possõm
agnoscere. curatori aut̃ eius li¬
ceritiam damꝰ imo mag̾ noci¬
tatem in poniiriꝰ si utilem eius
succefsi onem existimau̾it oam
lonorum postõm agnoscere que
ante ex tecreto dabatur etad si¬
mulitudiuenem bonorũ possoĩs
confrantiniana loge sb̾lata est

Expanded text:
adire hereditatem vel bonorum possessionem petere furiosus possit, sive non, et si curator eius ad bonorum possessionem petendam admitti debeat. et iuris auctores ex utroque latere magnum habuere certamen. Nos itaque utramque aciem auctorum certo foedere compescentes sancimus furiosum quidem nullo modo posse vel hereditatem adire vel bonorum possessionem agnoscere: curatori autem eius licentiam damus, immo magis necessitatem imponimus, si utilem esse successionem existimaverit, eam bonorum possessionem agnoscere, quae antea ex decreto dabatur, et ad similitudinem bonorum possessionis �onstantiniana lege sublat
Abbreviated transcription (Latin):
issus etcuratoris curatosti non c̾e
simendam s mati̾e smitem enm do¬
nec tał futiosus uuiat qr non est
pene tempus in quo y iuus morb
despatur s ꝓ int̾yilli que ꝑrectis¬
sima est nicħ curatorem age serip¬
sum posse stiriosimi aum sipir ⁊ͥ
hẽditatem ad ite ⁊ oĩa alia facere
furor stͥmi suis it̾m cum aicenderit
nom̃ quid̃ curatoris in oĩe tẽpiis
dibriosa fiat curatoris creacõ et
freqñt᷑ tam nascatar qmͣ desine

Expanded text:
 curatoris creationem non esse finiendam, sed manere quidem eum, donec talis furiosus vivit, quia non est paene tempus in quo huiusmodi morbus desperatur: sed per intervalla, quae perfectissima sunt, nihil curatorem agere, sed ipsum posse furiosum, dum sapit, et hereditatem adire et omnia alia facere, furor stimulis suis iterum eum accenderit, nomen quidem curatoris in omne te mpus dibriosa fiat curatoris creatio et frequenter tam nascatur quam desine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sonis cisi omnis curator cale̾
sum est. ut humanogenen con¬
sulentes ocm quid̾ obicuritate
mexcticabilem cͥcuitum tola¬
miis compendioso aurem ⁊ di¬
lucido remedi o totum ⁊ plectat᷑
ci pͥꝰ cecr rcõne curatoris qui
suriostis uirius secus datur sc̃i¬
entes. tunc ⁊ aliis c̾cum fiuer

Expanded text:
personis, et si omnis curator talem sum est, ut humano generi consulentes omnem quidem obscuritatem et inextricabilem circuitum tollamus, compendioso autem et dilucido remedio totum complectamur. Et prius de creatione curatoris, qui furiosis utriusque sexus datur, sancientes tunc et alii
Abbreviated transcription (Latin):
tella partica.abolita sunt q qui¬
eni ppetue tradica. et tei tiapars
mundi nob̾ acrenit et post eu¬
rorem emi etasiam  talibien¬
osiro impio ad uicta ÷ etumo
opi. legum capud impõitum
latu iudulta. ¶Ita om̃s iudi

Expanded text:
ella Parthica abolita sunt et quieti perpetuae tradita, et tertia pars mundi nobis adcrevit post Europam enim et Asiam et tota Libya nostro imperio adiuncta est et tanto operi legum caput impositum sulatui indulta. Itaque omnes iudi
Abbreviated transcription (Latin):
pticulorũ sb̃ cilitatrm. ad uocate
ncupantur comidn̾e. Alias a̾
legum int̾p̾tacõnes ĩmo magiꝰ
puerslones eos iactare non coce¬
gibꝰ nrĩs assat ex confusiont ce
tum decrai̾unt ut pene omnem
talc fac̾e. uise fu̾int ip̃i quid̾ fal¬
si tatis rei constouantir noluni¬
na. ant̾ eorum oĩm̾o corrũpant᷑.
Si ꝗd uero ut aͣ dcm̃ est ambign¬
um fu̾it usum ħ. id impialem¬

Expanded text:
titulorum subtilitatem adnotare uncupantur componere. alias autem legum interpretationes, immo magis perversiones eos iactare non concegibus nostris adferat ex confusione dedtum detraxerunt, ut paene omnem tale facere ausi fuerint, ipsi quidem falsitatis rei constituantur, volumina autem eorum omnimodo corrumpentur. si quid vero, ut supra dictum est, ambiguum fuerit visum
Abbreviated transcription (Latin):
est piecture. s q̾ libri extima¬
at et ip̃e ãris ignorans trlem
lbrum uel compant uel con
ob̾ disiõitum est consiitucõne
ꝙͣ ad ligitim ꝓfessores dimi¬
simus. leges aut̾ irt̾as que in
bns codicib uei institucõnũ
seu ciementoriim. ⁊ digestorũ
uei pandectarum po sumnus fũ
licissimo sc̃i mꝰ consulatr p̃ sc̃¬
tis duodetime indiconis. u̾cio¬

Expanded text:
est plectetur, sed etiam libri aestimasi et ipse dominus ignorans talem librum vel comparaverit vel conobis dispositum est in constitutione, quam ad legum professores dimisimus. Leges autem nostras, quae in his codicibus, id est institutionum seu elementorum et digestorum vel pandectarum posuimus, suum licissimo sancimus consulatu, praesentis duodecimae indictionis
Abbreviated transcription (Latin):
cais. siue que poster enĩfint
sũ mindictris ad hucpendenti
bo. nec iudiciar uel amicabił
forma compescut. q̃ et eĩ um
uel iudiciali sũra sinita sunt
resuscitati muslo uolumus m̃o

Expanded text:
is, sive quae postea emerserint sive in iudiciis adhuc pendent nec eas iudicialis vel amicalis forma compescuit. quae enim iam vel iudiciali sententia finita sunt resuscitari nullo volumus modo.
Abbreviated transcription (Latin):
neat acii defendat. ¶S stiar se
cognitor.xxx. libraꝵ auri młtta¬
ciprimates offici capitali eẽ sina
fenendos nin usur pacõ ista. ani
ꝓtinus uindicetur.uut si taͣta
cłicorũ uel monachorñ audacia
est ut rellũ pocius amͣ indicium
futurũ eẽ existimẽtur ad clemẽ¬

Expanded text:
neat aut defendat, sed sciat se cognitor XXX librarum auri multa, primates officii capitali esse sententia feriendos, nisi usurpatio ista aut protinus vindicetur aut, si tanta clericorum ac monachorum audacia est, ut bellum potius quam iudicium futurum esse existimetur, ad cleme
Abbreviated transcription (Latin):
tos reoi de custodia carceraliui¬
ceant et int̾rogent ne biisbu¬
manitas clausis ꝑcormptos car¬
belł duob ant tribus diurnis
uel quot existiman̾nt mm̃tariẽ¬
alimonie pauꝑuni cios ad laba¬
crum sb̃ ada custodia duci o mł
librarũ auri młita aꝓpõita si sa¬
lub̃ima statita ꝯtempiennt.
nec deerit antistitũ curclaudabi

Expanded text:
tos reos e custodia carcerali videant interrogent , ne his humanitas clausis per corruptos carbellis duobus aut tribus diurnis vel quot existimaverint commentarienalimoniae pauperum: quos ad lavacrum sub fida custodlibrarum auri multa proposita, si saluberrime statuta contempserint. Nec deerit antistitum Christianae
Abbreviated transcription (Latin):
D. Si indebitam peccuniam
qrͣ ex cã fide uissionis obstritt᷑
incancõm ꝓ errorem deduxisti
tam doli mali excepcõne utiꝙͣ
condic̾e ut obligacõ tibi accep¬

Expanded text:
. Si indebitam pecuniam quasi ex causa fideiussionis obstrictus in cautionem per errorem deduxisti, tam doli mali exceptione uti quam condicere, ut obligatio tibi accep
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Cmissis quoq pignorib
fide nissorem acreditorib utilr̾
conueniri uisl inid ꝙͣ hiis renci
non potu̾it acceptus sit explora
bitura obligatum non isto pre¬
cio uendidisti residuam qnͣtita¬

Expanded text:
. Omissis quoque pignoribus fideiussorem a creditoribus utiliter conveniri, nisi in id quod ex his refici non potuerit acceptus sit, explorabitum obligatum non iusto pretio vendidisti, residuam quantita
Abbreviated transcription (Latin):
areo pͥncipałr consticuto obliga¬
cõnem suicepisti uel ficeiustori¬
o siuemandatorio uł quõcum
alio noi̾e ꝓdebitore int̾cessisti
non posse urgere creditorem eñ
qui mutuam accepit peccunsam
mag̾ qmͣ te conuenire scire de¬
bueras cuinsi s in inicõ ccͣtus

Expanded text:
uto obligationem suscepisti vel fideiussorio sive mandatorio vel quocumque alieno nomine pro debitore intercessisti, non posse urgueri creditorem, eum qui mutuam accepit pecuniam quam te convenire, scire debueras, cum, si hoc in initio cont
Abbreviated transcription (Latin):
uel aduersus debitorem seu elꝰ¬
qdi deber comparerit rectli iu¬
bebit. pignora ⁊ eĩ que reo sti¬
pulanti nexa fuerant ita dem̃
aduos tineunt si fcã noĩs redẽ¬

Expanded text:
el adversus debitorem seu herequae deberi compererit reddi iubebit Pignora etenim, quae reo stipulandi nexa fuerunt, ita demum ad vos transeunt, si facta nominis rede
Abbreviated transcription (Latin):
est maiimm ad lib̾tatem non
pot̾ ꝓuenire s in po̾ito int̾ est¬
cum filio educatos eẽ testator
exp̾serit pp̃ fumiliare mist̾iũ
et usum filiorum nccͣim etue¬
qiͣ male m̾itis penam uroga¬
nent. Nam priore cãu eins in
orte cui consulebatur obseqni
nctitate finita lib̾t᷑as potest
puenire post̾iore id ꝙ̃ pene cã
ius nos statutum est necesse
est iures suas oꝑtiuere qͥnͣ
diuis parentib in eis plicuit

Expanded text:
est manumitti, ad libertatem non potest pervenire. Sed in proposito interescum filio educatos esse testator expresserit, propter familiare ministerium et usum filiorum necessarium et vei male meritis poenam inrogaverit. Nam priore casu, morte eius cui consulebatur obsequii necessitate finita, libertas potest pervenire, posteriore id, quod poenae causa in servos statutum est, necesse est vires suas obtinere, quando divis p
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Acconem eiqui ab¬
sentis noĩe ag̾e uult sinon
eum de fendat denogan op¬
tere iam edc̃o ppetuo expre
tutum defensionem tãe su¬
scipere non posse. iuce ꝙͣ pu¬
rget in nocentiam suam in q¬
cognitum non est.
D̾. M ilitem nec pro patre
uel matre uel cl uxore nec
ex sacro ixpto ꝓcuratorio no
redunere negocia uel qiͣ suf¬
fragatorem accedere utilita¬
te n publico n ꝑmutatur.

Expanded text:
. Actionem ei, qui absentis nomine agere vult, si non eum defendat, denegari oportere iam edicto perpetuo exprestutum defensionem causae suscipere non posse, antequam purgarit innocentiam suam, incognitum non est. D. vel matre vel uxore nec ex sacro rescripto procuratorio nomredimere negotia vel quasi suffragatorem accedere utilitate publica permittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cutus iutis dictõm q̃ excer¬
ceri adũ sus indefentos sol
catum dicis equinn est tͥ¬
restitui cõe defensionem
Nec obent tibi quod uror
tua int̾ fuit iudicõ aut c̃i
na negocia ꝑ mltes non alr᷑
agi potest nisi p̃tirem suam

Expanded text:
cutus iurisdictionem, quae exerceri adversus indefensos soletcatum dicis, aequum est restitui tibi causae defensionem: nec oberit tibi, quod uxor tua interfuit iudicio aut etiam na negotia per mulieres non aliter agi pos
Abbreviated transcription (Latin):
sius negõciis sr eẽ inoffensa
discipłina fossunt nec pot̾
dicigum qui bonesta ⁊ ue¬
recundia ca̾ p̾cedenre man¬
datas sibi actõnes ex̾cũit .⁊¬
ueno negoio firgi cum
bona fice sumatur hime tn̾

Expanded text:
otiis superesse inoffensa disciplina possunt: nec potest dici eum, qui honesta et verecunda praecedente causa mandatas sibi actiones exercuerit, alieno negotio fungi, cum, bona fide sumatur, hunc t
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Eꝑlatioris gradꝰ uidicib̾
ab inferiorib conpetens reu̾en¬
cia tribuatur. S ubi publica
t̃ractatur utilitas. et si mͥnor iu¬
deru̾itatem in uestigaritn
ulla maioris nirrogatur Iiu¬
ria. sane qui nis uiã dignita¬
tis ad B excert ut indigius in¬
luriis cristim afficiendos cos
qui officia cum põtate in od̾ent᷑
nõ declinabit ur̃e idignacõ¬
nis ccleos.

Expanded text:
. Potioris gradus iudicibus ab inferioribus competens reverentia tribuatur. Sed ubi publica tractatur utilitas, etsi minor iudex veritatem investigaverit, nulla maiori inrogatur iniuria. Sane qui insignia dignitatis ad hoc exercet, ut indignis iniuriis existimet adficiendos eos, qui officia cum potestate moderantur, non declinabit nostrae indignationis aculeos.
Abbreviated transcription (Latin):
Alii at̾ huiꝰ legatum non ceres¬
puend̾ enuin auerant taler alt᷑¬
cacõnes decidentes censemius
et hus legatum firmũ ẽe. et całe
usũ fructum una cũ brde fmu
et illo moriente uel alns li̾mis
modis eũ muctente exspirare.
¶Qͣre eĩ ute usufructus sibitale
uendicat priułm ut gn̾ali int̾¬
empcõne uslifructus ip̃e solus
excipiatur. ¶ Q exnulla induc

Expanded text:
lii autem huiusmodi legatum non esse respuendum existimaverunt: tales altercationes decidentes censemus et huiusmodi legatum firmum esse et talem usum fructum una cum herede finiri et illo moriente vel aliis legitimis modis eum amittente expirare. Quare enim iste usus fructus sibi tale vindicat privilegium, ut generali interemptione usus fructus ipse solus excipiatur? quod ex nulla induci
Abbreviated transcription (Latin):
et prio quid̃ cinsisis est utrͣ¬
ne usui uel usufructui an neu
gata cit eandem locarosuel do
tum iurgium detidences com
cionem resecamus. Et si quid
hĩtticom reuquerit ad huma¬
morem declinare sentenciaᷤ
nob̾ iussmest qdari legata¬
rio c̃ locacon lic̾iam. ¶Oruid
eĩ distat siue it̾e legatariusm¬
aneat siue aui cedat ut m̃oedẽ
accipiat᷑ et multo mag̾. sili¬
tacõis bsum fructum relique¬
rit cum ⁊ n ninie sb̾tilitati so¬

Expanded text:
et primo quidem cui similis est, utrumne usui vel usui fructui an neutgata est eandem locare vel doum iurgium decidentes compsmodi dubitationem resecamus. Et si quidem habitationem reliquerit, ad humaniorem declinare sententiam nobis visum est et dare legatario etiam locationis licentiam. Quid enim distat, sive ipse legatarius maneat sive alii cedat, ut mercedem accipiat Et multo magis, si habitationis usum fructum reliquerit, cum et nimiae subtilitati sa
Abbreviated transcription (Latin):
stitui uibebit. ¶ Euis autẽ qd̃
impendit tom hri non posse
mũto septuta est cum malefi¬
dei possores eius qłł inrem ali¬
enam natrendunt᷑ no eoru nego¬
ciumt gͥentes quorũ res est nulla
cencia eis ꝑmictitur sine lesio¬
ne poris status rei eos aufene¬

Expanded text:
bit. Eius autem quod impendit rationem haberi non posse merito rescriptum est, cum malae fidei possessores eius quod in rem alienam impendunt, non eorum negotium gerentes quorum res est, nullacentia eis permittitur sine laesione prioris status rei eos aufe
Abbreviated transcription (Latin):
innuln̾abiles cãe reb incidu̾t
mortalib ꝑ quas hdies iugͣit
cetinere ꝙ u̾nt no possiuit ¶ Et
est sat̾ durum ꝑ huiꝰ difficł¬
tates amitt̾e ꝙ semei possessũ
est᷑ / isi tał excepto usu fructũ
uendicabat poterat cum p̃ sen¬
tem uel ab sentem excludere
S noc ꝑ omnem capitis dimi¬
nucõnem huiꝰ detrimentũ ĩmi¬
uere nr̃is patimur subiectis
¶Gre cũi si faius fauĩ fuerat pis
imi usum fructum ħet forte ex
fastrensi peculio uͥ nec patri u¬
suffructus acquirit᷑̾ ei possessũ
excepcõnis ugor reclamau̾it ex¬
cepta uidelic tali capitis dini¬
nicõne que uel lib̾tatem uelci¬
uitatem romanam possit ad im̾c
et tuc eñi uslifruitus omnim̃o

Expanded text:
cidunt mortalibus, per quas homines iugiter detinere quod habent non possunt, et est satis durum per huiusmodi difficultates amittere quod semel possessum est, nisi talis exceptio usufructuarinium vindicabat, poterat eum praesentem vel absentem excludere. Sed nec per omnem capitis deminutionem huiusmodi detrimentum imminere nostris patimur subiectis. Quare enim, si filius familias fuerit is qui usum fructum habet, forte ex castrensi peculio, ubi nec usus fructus adquiritur ei, possessum, exceptionis vigor reclamaverit Excepta videlicet tali capitis deminutione, quae vel libertatem vel civitatem romanam possit adimere: et tunc enim usus fructus omnimo
Abbreviated transcription (Latin):
incempus ur̃e pub̃tatis m̃ri
tu ros qm̃ uos adoleuistis roste¬
tiorio temporis frustus ꝑceptos
abea repetere potestis quos milu
rõne sciens dealieno ꝑcepit.¬
solum maritus tuus indotem ac¬
ceꝑitin ꝓpriesas quiͣdem doti
datasit᷑ U̾m pactum int̾icessit
ut moriente eo tibi eadem
possõ recderetur. Nam usufr¬
uttuarius quidem ꝓprietatẽ
pignorere non potuit. Qui
qutem sprietatem extigio̾¬

Expanded text:
tatis matri tu postquam vos adolevistis, posterioris temporis fructus perceptos ab ea repetere potestis, quos nulla ratione sciens de alieno percepitsolum maritus tuus in dotem acceperit, an proprietas quidem doti data sit, verum pactum intercessit, ut moriente eo tibi eadem possessio redderetur. Nam usufructuarius quidem proprietatem pignorare non potuit: qui autem proprietatem aesti