comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qd añ laborem fuit. Licet ds̃
p̃scius futuroꝵ. et ieremiã scĩficet
in ut̾o. et ioħm in aluo matͥs faciat
eaAltare. ⁊ paulũ añ ꝯstitutionẽ
mũdi separet in eugłio filii sui.
Ad ea uenio q̃ post duodecimũ an¬
num sudore ꝓpͥo elegit. arripuit.
tenuit. cepit. impleũ. uniꝰ cellulȩ
clausa angustiis. latitudine paradisi
fruebat᷑. Idem t̾re solũ. ⁊ or̃onis locꝰ
extitit. ⁊ qͥetis. Ieiuniũ ꝓludo ha¬
buit. mediam. refectionẽ. & cũ eã
nõ uescendi desid̾iũ s humana cõ¬
fectio ad cibũ traheret: pane. ⁊ sale.
et aqua frigida. cõcitabat magiᷤᷤ esu¬
riem: quã restĩguebat. Et qͥa pene
oblitus sum qd in pͥncipio debui
dicẽ: cũ pͥmũ hoc ꝓpositũ arripuit.
aurũ colli sui qͣm murenã uulgꝰ
uocat. qd scilicet metallo ĩ uͥgulas
lentescentes. quedã ordinis flexuosi
cathena cõtexrit᷑: absq parentibus
uendidit. et tunicã fusciorẽ quã

Expanded text:
omne, quod ante laborem fuit, licet deus omne, quod ante laborem fuit, licet deus praescius futurorum et Hieremiam sanctificet in utero et Iohannem in aluo matris faciat exultare et Paulum ante constitutionem mundi separet in euangelium filii sui: ad ea uenio, quae post duodecimum annum sudore proprio elegit, arripuit, tenuit. coepit, inpleuit. Unius cellulae clausa angustiis latitudine paradisi fruebatur. idem terrae solum et orationis locus extitit et quietis. ieiunium pro ludo habuit, inediam refectionem; et cum eam non uescendi desiderium, sed humana confectio ad cibum traheret, pane et sale et aqua frigida concitabat magis esuriem, quam restinguebat. et quia paene oblitus sum, quod in principio debui dicere, : cum primum hoc propositum arripuit, aurum colli sui. quam murenulam uulgus uocat, quod scilicet metallo in uirgulas lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur, absque parentibus uendidit et tunicam fusciorem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ENO Rephendat q̃d in epłis
aliqͦs aut laudamꝰ aut carpi-¬
mus. Cũ et in arguendis mał.
sit correptio cet̾oꝵ et in optimis
p̃dicanđ. bonoꝵ ad uͥtutẽ studia
cõcitent᷑. Nudiꝰ teitiꝰ de bẽ memo¬
riȩ lea aliqͣ dix̾amꝰ. ilico pupugit
animũ. ⁊ mͥ ueñ in m̃tẽ. nõ deb̾e
nos tacẽ de uͥgine: qͥ de scđo ordi¬
ne castitatis locuti sumꝰ. Igitur
a sellȩ nr̃e uita breuit̾ explicãda
ẽ. tui q̃so ne hãc epłam legas. Gra¬
uatur qͥppe laudibꝰ suis. sed his
potiꝰ quȩ adolescentule s̃ leg̾ẽ dig¬
nare: ut ad exẽplũ eiꝰ se instituen¬
tes cõu̾sationẽ illiꝰ ꝑfecte uite nor¬
mam arbitient᷑. ẜ ret̾mito q̃d in
matͥ ut̾o bñdicit᷑ ei: añ qͣm nas¬
catur. Qd in fiala nitentis uitri.
et om̃i specło purioris. patͥ uͥgo
tradit̾ ꝑ qͥetem. Ed adhuc ĩfantie
inuoluta pannis. et uix annũ
decimũ etatis excedens. honore
fute̾ b̃ĩtudinis cõsecrat᷑. sit gr̃ȩ

Expanded text:
emo reprehendat, quod in epistulis aliquos aut laudamus aut carpimus, cum et in arguendis malis sit correptio ceterorum et in optimis praedicandis bonorum ad uirtutem studia concitentur. nudius tertius de beatae memoriae Lea aliqua dixeramus: ilico pupugit animum et mihi uenit in mentem non debere nos tacere de uirgine, qui de secundo ordine castitatis locuti sumus. igitur Asellae nostrae uita breuiter explicanda est, cui quaeso ne hanc epistulam legas - grauatur quippe laudibus suis -, sed his potius, quae adulescentulae sunt, legere dignare, ut ad exemplum eius se instituentes conuersationem illius perfectae uitae normam arbitrentur. Praetermitto, quod in matris utero benedicitur ei, antequam nascatur, quod in fiala nitentis uitri et omni speculo purioris patri uirgo traditur per quietem, quod adhuc infantiae inuoluta pannis, uix annum decimum aetatis excedens honore futurae beatitudinis consecratur; sit gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
si tua int̾preta eio ꝑ multaᷤᷤ eccłiaᷤᷤ ceꝑit¬
lecfitari. qd̃ a gress eccł̃iis latine eccł̃ie
dissonabũt maxime quia facile¬
⁊ contradictor conumcit᷑ greco ꝓ¬
lato libro. id ẽ lingue notissime.
Qauisquis aut in eo qd̾ ex hebreo
tͣnssatũ ẽ aliquo insolito ꝑmotꝰ
fuerit. et falsi crim̃ intenderit.
uix aut ninqͣm ad hebrea testi¬
monia ꝑuent᷑ a quibꝰ aefendat᷑
obiectũ. Qđ si etiã ꝑuentũ fuerit.
tot auctoritates latinas ⁊ grecas¬
quis aãpnari ferat: huc accedit
qͥa etiã consulti hebrei possũt abi¬
ud respond̾e. e̾t tu solus necessariꝰ
uidearis qͥ ̃ ipsos possis conuĩcere.
s tñ quo udice mirũ si potueriᷤ
inuenire. Nlã quidã fr̃ nr̃ ep̃s

Expanded text:
si tua interpretasi tua interpretalectitari, quod a Graecis ecclesiis Latinae ecclesiae dissonabunt, maxime quia facile contradictor conuincitur Graeco prolato libro, id est linguae notissimae. quisquis autem in eo, quod ex Hebraeo translatum est, aliquo insolito permotus fuerit et falsi crimen intenderit, uix aut numquam ad Hebraea testimonia peruenitur, quibus defendatur obiectum. quod si etiam peruentum fuerit, tot quis ferat? huc accedit, quia etiam consulti Hebraei possunt aliud respondere, ut tu solus necessarius uidearis, qui etiam ipsos possis conuincere, sed tamen quo iudice, mirum si potueris inuenire. Nam quidam frater nos
Abbreviated transcription (Latin):
sti que in hebreo sũt et greco des.
obelis aut̃ que in greco inuenuit᷑
et in hebreo ñ sũt. tã miribili ̃i¬
ligentia. ut quibꝰdã in socis ad
u̾ba singłã stellas significantes
uideamus eadẽ u̾ba eẽ in hebreo. ⁊̃
greco aut̃ nõ ẽe. Porro in hac ꝓos
Nec parũ turbat cogitantẽ uł curã
illa pͥma tanta diligentia fingant᷑
asterisci. ut minimas &ẽ particłas
oronis indicẽt deeẽ codicibꝰ grecis q̃
sũt in hebreis uł cur in hac altera
que ex hebreis est negligentius
hoc curatũ sit. ut hecdẽ paraicłe lo¬
cis suis inuenirent᷑. Aliquid inde
exempli gr̃a ponere uolui. s mͥ ad
horam codex defuit qui ex hebrxo
est. Uerũptñ qͥa p̃uolas ingenio ñ
solũ quid dix̃im uerũ cẽ quid dicere
uoluerĩ satis ut opinor intelligis. ut
causa reddita qđ mouet edisseras.
int̾pretari scͥpturas que septuagn-¬
ta int̾p̃tũ ꝑhibent᷑. Per durũ enĩ erit

Expanded text:
sti, quae in Hebraeo sunt et Graeco desunt, sti, quae in Hebraeo sunt et Graeco desunt, obeliscis autem, quae in Graeco inueniuntur et in Hebraeo non sunt, tam mirligentia, ut quibusdam in locis ad uerba singula stellas significantes uideamus eadem uerba esse in Hebraeo, in Graeco autem non esse. porro in hac postnec parum turbat cogitantem, uel cur in illa prima tanta diligentia figantur asterisci, ut minimas etiam particulas orationis indicent deesse codicibus Graecis, quae sunt in Hebraeis, uel cur in hac altera, quae ex Hebraeis est, neglegentius hoc curatum sit, ut hae eaedem particulae locis suis inuenirentur. aliquid inde exempli gratia ponere uolui, sed mihi ad horam codex defuit, qui ex Hebraeo est. uerum tamen, quia praeuolas ingenio, non solum, quid dixerim, uerum etiam, quid dicere uoluerim, satis, ut opinor, intellegis, ut causa reddita, quod mouet, edisseras. interpretari scripturas, quae septuaginta interpretum perhibentur. perdurum enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa scͥpta que iã misisti. itm mit¬
te si forte seruata s̃. Sin minus.
rursus dicta qd̾ legam: dũ tam̃
his responde nõ graueris. qđ ia
dii est ut expecto. P rimas etiã.
quas ad te adhuc p̃sbit̾ litteras
p̃paraueram mittendas ꝑ quẽdã
frẽm nr̃m ꝓfuturũ. qui postea
collega nob̃̾ factus. iã ex hac inita
emigrauit. nec eas tc̃ ipse ꝑferre
potuit. qr continuo dũ ꝓficisci
disponit. ep̃atꝰ sarcia decentus
ac deinde breui defunctꝰ est: etiã
nẽ mittere uolui ut scias in tua
colloquia quã olim inardescam.
et quã iĩ paciar qd̾ a me tã lon-¬
ge absunt sensus corporis tui ꝑ
quos adire possit ad anmũ tuũ
animꝰ m̃s. mi fr̃ dulcissime. et in
am̃ m̃bris hororande. In hacaut̃
epła hoc addo dã postis didiciusᷤ
iob ex hebreo tenitpatũ. cũpon
quandã haberemꝰ int̾eretationẽ
tuã eꝰ apħe eax greco eloquio u̾sã
in latinũ ubi tñ hasterseis nota¬

Expanded text:
ipsa scripta, quae iam misisti, iterum mitipsa scripta, quae iam misisti, iterum mitte, si forte seruata sunt; sin minus, rursus dicta, quod legam, dum tamen his respondere ne graueris, quod iam diu est, ut expecto. primas etiam, quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaueram mittendas per quendam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus iam ex hac uita migrauit nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo, dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus ac deinde breui defunctus est, etiam nunc mittere uolui, ut scias, in tua conloquia quam olim inardescam et quam uim patiar, quod a me tam longe absunt sensus corporis tui, per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime et in domini membris honorande. In hac autem epistula hoc addo, quod postea didicimus Iob ex Hebraeo te interpretatum, cum iam quandam haberemus interpretationem tuam eius prophetae ex Graeco eloquio uersam in Latinum, ubi tamen asteriscis nota
Abbreviated transcription (Latin):
et desid̾abili sc̃õ fr̃i et com-¬
p̃sbitero ieronimo: augustinꝰ in
dño salutẽ. E x quo cepi ad te sebe
ac tua scripta desid̾are. nunqͣm mͥ
melior occuirit occasio: quã ut ꝑ
dĩ seruũ. ac ministrũ fidissimũ.
m̃q carissimũ. m̃a tibi afferretur
epła. quał est filiꝰ nr̃ ciprianus dia¬
conus. ꝑ hũc certe ita spero littãs
tuas. ut certiꝰ in hoc rerũ genere
quicqͣm sꝑare nõ possim. Nã nec¬
studiũ in petendis rescriptis me¬
meato filio meo acerit. nee gr̃a
an qmerenpos. nec diligentia an
cestodienbis. noc ala critas ĩ ꝑferẽ¬
dis. nee files in redendis. Aantũ
si aliquio modo mereor adiuuet
Añs. at issit cordi tuo. et desidio m̃o.
ut frat̃iã uoluntatẽ : nulla uolũtaᷤ
maior amnpediat. Quia gͦ iam duas
epłas anisi. nullã aut̃ tuã postea re¬
cepi. easdẽ ipsas rursꝰ mittere uolui:
crees eas nõ ꝑuenisse. Qd si et ꝑue¬
nerunt ac fortasse potius tue ad
me ꝑuenire minime potuer̃. ea

Expanded text:
desiderabili sancto fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. Ex quo coepi ad te scribere, ac tua scripta desiderare, nunquam mihi melior occurrit occasio, quam ut per Dei servum, ac ministrum fidelissimum, mihique carissimum, mea tibi afferretur epistola, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. Per hunc certe ita spero litttuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. nam necstudium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit nec gratia in promerendis nec diligentia in custodiendis nec alacritas in perferendis nec fides in reddendis; tantum, si aliquo modo mereor, adiuuet dominus et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam uoluntatem nulla uoluntas maior inpediat. Quia ergo duas iam epistulas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere uolui credens eas non peruenisse. quodsi et peruenerunt ac fortasse tuae potius ad me peruenire minime potuerunt, ea
Abbreviated transcription (Latin):
ud inueniat᷑. uñ aliquid ꝓfeire aut
ꝓbare dubitemꝰ. B̾teuẽ putabã futã
factũs. in ea ꝓgradi acsi tecũ lo¬
querer. S obsecro te ꝑ dum nede
pigeat ad om̃ia respondẽ et p̃stare
mͥ qͣntam potueris p̃sentiã tuam.

Expanded text:
ud inueniatur,\' ut inde aliquid proferre aut ud inueniatur,\' ut inde aliquid proferre aut probare dubitetur. breuem putabam futuram factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. sed obsecro te per dominum, ne te pigeat ad omnia respondere et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse falli. Et iude hoc quale sit
in illis litãs que nõ possũt colla¬
tis usitataꝵ linguaꝵ testimoniis
em̃dari. Prom̃ ñ paruas dõ gr̃as
agimꝰ de oꝑe tuo qd̾ eugłium ex
groco int̾p̃tatꝰ es: qe pene ĩ om̃ibꝰ¬
offensio ẽ nulla: cũ scͥpturã gre-¬
cam contulerimꝰ. Uñ si quis qͣm
ueti falsitati contentiosus fauet.
ꝓlatis collatisq codicibꝰ: uł docet᷑
facillime. uł refellit᷑ et si quedã
rarissima merito mouẽt. quis tã
durꝰ ẽ qui labori tã utili ñ facile
ignoscat: cũ uicẽ laudis reffere ñ
sufficit: Quid tͥ aut̃ uideat᷑ curĩ
mltis alit̾ se habeat hebreoꝵ codicũ
aginta: uellẽ dignareris apire.
Neq enĩ paruũ pondꝰ ht̃ illa que
sic meruit diffamari. et qua usos
apłos nõ solũ res ipsa indicat: s
ẽ te attestatũ memini. ac ꝑ hoc
płimũ ꝓfueris. si eã scͥpturã gre-¬
cam quã septuaginta oꝑati sunt.
sit. et ita suspecta ne in greco ali-¬

Expanded text:
tuisse. Et vide hoc quale sit, in eis litteris, quae non possunt collatis usitatarum linguarum testimoniis emendari. 6. Proinde non parvas Deo gratias agimus de opere tuo, quo Evangelium ex Graeco interpretatus es: quia pene in offensio est, cum Scripturam Graecam contulerimus. Unde si quisquam veteri falsitati contentiosus faverit, prolatis collatisque codicibus, vel docetur facillime, vel refellitur. Et si quaedam rarissima merito movent; quis tam durus est qui labori tam utili ignoscat, cui uicem laudis referre non sufficit? quid tibi autem uideatur, cur in multis aliter se habeat Hebraeorum codicum aginta, uellem dignareris aperire. neque enim paruum pondus habet illa, quae sic meruit diffamari et qua usos apostolos non solum res ipsa indicat, sed etiam te adtestatum esse memini. ac per hoc plurimum profueris, si eam scripturam Graecam, quam Septuaginta operati sunt, sit, et ita suspecta, ne in Graeco ali
Abbreviated transcription (Latin):
gerente quo scͥpta s̃. sius locis expla.¬
nare conabim᷑. Si aũt b̾uitas habet᷑
cõtẽptui: contẽpnat᷑ abdias. naũ.
sophonias. et alii auodecĩ ꝓpħaꝵ¬
in quibꝰ tã mira tã gͣndia s̃ q̃ ferũ¬
tur ut nescias utrum b̾uitatẽ ser.¬
monum in illis arbitrari debeas.
an magnitudinẽ sensuum. Nđ̃ si
intelligẽnt hii qui epłam ad phile¬
monem repudiant: nunꝗͣ. b̾uitatẽ
despice̾nt. que ꝓ lasciniosis legis on̾bꝰ
eu̾głico decore conscripta ẽ: dũ bre¬
uiatũ consũmatũq sermonẽ facit

Expanded text:
gerente, quo scripta sunt, suis locis explanare conabimur. Si autem brevitas habetur contemptui, contemnatur Abdias, Naum, Sophonias, et alii duodecim pin quibus tam mira et tam grandia sunt quae feruntur, ut nescias utrum brevitatem sermonum in illis admirari debeas, an magnitudinem sensuum. Quod si intelligerent hi, qui Epistolam ad Philemonem repudiant, numquam brevitatem despicerent: quae pro laciniosis Legis oneribus, evangelico decore conscripta est, dum breviatum consummatumque sermonem facit
Abbreviated transcription (Latin):
putãdas: aut si iste recipũt᷑. recipiẽ.¬
dã eẽ &e ad philemonẽ: ex p̃ iudicio
similiũ receptaꝵ. Ualde aut̃ eos sĩplicit̾
eirare: si putẽt cibũ emere hospiciũ
p̃parare. uestim̃ta conquirere ẽẽ pec¬
catũ. ⁊ asserunt fugari sp̃m sc̃m. si
corpuscłi paulisꝑ necessitatibꝰ serin-¬
at᷑. Holite inquit apl̃s contͥstare sp̃m̃¬

Expanded text:
putandas: aut si istae recipiuntur, recipienputandas: aut si istae recipiuntur, recipiendam esse et ad Philemonem, ex praejudicio similium receptarum. Valde autem eos et simpliciter errare, si putent cibum emere, hospitium praeparare, vestimenta conquirere, esse peccatum, et asserere fugari Spiritum sanctum, si corpusculi paulisper necessitatibus serviamus. Nolite, inquit Apostolus, contristare Sp
Abbreviated transcription (Latin):
s apͥe hoc eẽ saluatoris insigne qđ
ꝑmaneat in eo. His &e cet̾is huiꝰmodi
uolunt aut epłam ñ eẽ pauli que ad
philemonẽ scͥbit᷑. aut si &ẽ pauli sit
nichil hab̾e qd edificare nos possit:
et a płisq uet̾ibꝰ repudiatam. dũ cõ¬
mendandi tm̃ scͥbit officio. ñ docẽdi.
At e contͣrio qui germane auctoritatis
ẽẽ eam defendunt: dicũt nũqͣm ĩ toto
orbe a cunctis eccłiis fuisse susceptã. nͥ
pauli apłi credẽtꝰ᷑: et hac lege nec scdã
qͥdẽ ad thimoteũ & ad galathas eos de¬
bere susciꝑe: de quibꝰ ⁊ ipsi humane
imbecillitatis exẽpla ꝓtuler̃. Penulã
ꝙͣ. reliqͥ troade. ap̃d carpũ ueniẽs tec̃
defer: et utinã excidant᷑ qui uos cõ-¬
turbãt: inueniri plura & ad romanoᷤ
& ad cet̾as eccł̃ias. maxrimeq ad corm¬
tdnios remissiꝰ & cotidiano pene sermo.¬
ne dictata: in qͥbꝰ apłs loquat᷑. Cet̾is
aut̃ ego dico ñ dñs. quas et ipsa qͥa
aliquid tale hant. aut pauli epłas ñ

Expanded text:
 hoc esse Salvatoris insigne, quia permaneat in eo. His et caeteris istiusmodi, volunt aut Epistolam non esse Pauli, quae ad Philemonem scribitur: aut etiam si Pauli sit, nihil habere quod aedificare nos possit; et a plerisque veteribus repudiatam, dum commendandi tantum scribatur officio, non docendi. At econtrario qui germanae auctoritatis eam esse defendunt, dicunt numquam in toto orbe a cunctis Ecclesiis fuisse susceptam, nisi Pauli apostoli crederetur: et hac lege ne secundam quidem ad Timotheum, et ad Galatas eos debere suscipere, de quibus et ipse humanae imbecillitatis exempla protulerit: Penulam quam reliqui Troade apud Carpidantur qui vos conturbant. Inveniri plurima et ad Romanos, et ad caeteras Ecclesias maximeque ad Corinthios remissius et quotidiano pene sermone dictata, in quibus Apostolus loquatur: Caeteris autem ego dico, non Dominus. Quas et ipsas quia aliquid tale habent, aut Pauli epistolas non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̃a cominemorat: multis in ordi¬
nẽ uiciis peccisq digestis. ad extre¬
mũ inferens in om̃ibꝰ utis ꝯtͥstabas
me. Alioqͥn : calicẽ aque frigide por¬
rigere. pedes lauare. immolare uitu¬
lum. pͣndiũ pp̃arare. pecc̃m sit: cum
sciamꝰ ex his rebꝰ in dĩ quosdam filioᷤ
adoptari. Non est huiꝰ temporis om̃ia
responde: qe nec om̃ia que ꝓponere¬
alterum mͥ conditorẽ. uixta ualenti.¬
num martionẽ et appellen. formice.
u̾miũ. culicũ. locustaꝵ. altm celi. tr̃e
maris:⁊ angłoꝵ. debent introducẽ:
an potius eiꝰdẽ potentie ẽ ingeniũ
qd̾ in maioribꝰ exercueris &̃. minoribꝰ
non negare : & qm̃ martionis mẽ¬

Expanded text:
propheta commemorat, multis in ordine vitiis peccatisque digestis, ad extremum inferens: In omnibus istis contristabas me. Alioqui calicem aquae frigidae porrigere, pedes lavare, immolare vitulum, prandium praeparare, peccatum sit: cum sciamus ex his rebus in Dei quosdam filios adoptari? Non est hujus temporis ad omnia respondere: quia nec omnia, quae illi proalterum mihi Conditorem, juxta Valentinum, Marcionem et Apellen, formicae, vermium, culicum, locustarum: alterum coeli, terrae, maris, et angelorum debent introducere. An potius ejusdem potentiae est, ingenium quod in majoribus exercueris, etiam in minoribus non negare?
Abbreviated transcription (Latin):
pͣndiũ cibũ caꝑe. esurire. saciari. in¬
gesta digerere. exhausta complere.
Taceo de cetĩs: que exquisite et coacte
reliqui troade. ap̃d carpũ ueniẽs tec̃
affer.& illud ad galathas. utinã abs.¬
cidant᷑ qui uos conturbant. Et in hac
ipsa epła. simul aut̃ &e pp̃ara mͥ hos¬
piciũ : Hoc aut̃ ñ solum apłis. s ꝓ.¬
phetis qͦ similit̾ accidisse. Unde se.¬
pius scͥptum ferat᷑. factũ ẽ ũbũ dm̃i
ad ezochiel siue ad quẽlibet aliũ ꝓpħa.¬
rum ÷ quia post expletũ uaticinũ.
rursũ in semetipso reu̾tens. homo
cõmunis fieret e ꝓpħa : et eacepto

Expanded text:
prandium, cibum capere, esurire, saturari, ingesta digerere, exhausta complere; taceo de caeteris, quae exquisite et coacte reliqui Troade apud Carpum, veniens tecum affer . Et illud ad Galatas: Utinam et excidantur qui vos conturbant . Et in hac ipsa Epistola: Simul autem et praepara mihi hospitium. Hoc autem non solum apostolis, sed prophetis quoque similiter accidisse: unde saepius scriptum feratur: Factum est verbum Domini ad Ezechiel , sive ad quemlibet alium prophetarum: quia post expletum vaticinium, rursum in semet revertens, homo communis fieret e propheta; et excepto
Abbreviated transcription (Latin):
uł quedã in his mutau̾it atq corro¬
serit. in hãc solam manꝰ ñ ausus
est mitt̾e. qͥa sua illam b̃uitas deten¬
debat. S mͥ uident᷑ dũ epła sim-¬
plicitatis anguũt. suã imꝑiciã ꝓd̾e.
nõ intelligẽtes qͥd in singłis sermo-

Expanded text:
vel quaedam in his mutaverit atque corroserit, in hanc solam manus non est ausus mittere: quia sua illam brevitas defendebat. Sed mihi videntur, dum epistolam simplicitatis arguunt, suam imperitiam prodere, non intel
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͥeuisse heretice prauitati. Non
hominis ẽ. nosse iñsurã suã. nec
zelo abłi ꝯcitatũ: imꝑitie sue cun¬
ctum orbẽ testẽ facere. Scilic głiari
cupis ut in patͥa tua iactes me ñ
potuisse responde eloq̃ntie tue. ⁊ acu¬
men in te crisippi formidasse. dop̃ia¬
na u̾ecundia teneor.⁊ cellule mee
latebras nolo mordaci sermone re¬
serare. Alioqͥn ꝓferrẽ.nat ari¬

Expanded text:
adquieuisse hereticae prauitati. Non adquieuisse hereticae prauitati. Non hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non potuisse respondere eloquentiae tuae et acumen in te Chiysippi formidasse. Christiana uerecundia teneor et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reserare. alioquin proferrem
Abbreviated transcription (Latin):
uł correxi. uł tacui. arguendꝰ sum
cur ꝑ me latin bona eiꝰ habeat et
ignorent mala: Si hoc cͥmen ẽ. ar¬
guatur ꝯfessor hylaruus: qͥ psalmoꝵ
int̾p̃tationẽ. ⁊ omelias in iob ex libriᷤᷤ
eiꝰ idem ex greco in latinũ tͣnstulit.
Sit in culpa eiꝰdẽ ꝯfessionis. uercer¬
lensis eusebiꝰ qͥ eusebius. qui om̃iũ
psalmoꝵ comm̃tarios heretici homi
minis uidear q̃rere. Ad te ipsum ue¬
niam. Cur tractatus eiꝰ in iob de¬
scͥptos habes. in qͥbꝰ ꝯtra diabolũ.⁊
de stellis celoq disputans: quedam
loquutꝰ ẽ. que eccłia nõ recipit: T̃ibi
ctis grecis ⁊ latinis tractatoribꝰ fer¬
re sententiã. ⁊ qͣsi censoria uirga
alios reicere de bibliotechis. alios
reciꝑe. ⁊ cũ tͥ placuerit. me uł here¬
nõ licet ꝑu̾sa respuere ⁊ dãpnare
q̃d sepe dã pnauimꝰ: Lege ad here¬
et liqͥdo ꝑuideb̾ me ab adolescẽtia
nunqͣm alicuiꝰ auctoritate det̾ritũ:

Expanded text:
uel correxi uel tacui, arguendus sum, uel correxi uel tacui, arguendus sum, cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius, qui psalmorum interpretationem et homilias in Iob ex libris eius, id est ex Graeco, in Latinum transtulit, sit in culpa eiusdem confessionis Uercellensis Eusebius, qui omnium psalmorum commentarios heretici hominminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes, in quibus contra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesia non recipit? tibi cis et Latinis tractatoribus ferre sententiam et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel cathnon licet peruersa respuere et damnare, quod saepe damnauimus? lege ad Epheet liquido peruidebis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum
Abbreviated transcription (Latin):
oscientiã tuã et linguam alia
predicantẽ aut inuitus subscͥpsisti et p̃ua¬
ricator es: aut uolens et hereticus. Di¬
misisti egiptũ. cũctas ꝓuntias reliqͥsti.
in quibꝰ sectã suã lib̾a pleriq fronte
defendũt. et elegisti me ad insectãdũ.
qui om̃ia contͣ eccłiam doginata pu-¬
blica uoce cõdẽpnas. O rigenes here-¬
ticus qͥd ad me qui illũ hereticũ in¬
plerisq nõ nego  Ẽ rrauit de refur¬
rectione. errauit de am̃aꝵ statu. de
diaboli penitentia.⁊ q̃d his maiꝰ ẽ.
seraphim ẽẽ testatꝰ ẽ. Si errasse non
dicerẽ. ⁊ hec cotidie nõ a nathemati¬
zarem: eẽm erroris illiꝰ sociꝰ. Neq ꝓp
ita debemꝰ bona eiꝰ reciꝑe: ut mala
quoq susciꝑe cogam. At idem
et script᷑as in multis bñ int̾ptatꝰ ẽ.
et ꝓpħarũ obscura disseruit.⁊ tam
ueteris qͣm noui testam̃ti. reuelaũ
maxxima sacram̃ta. Si gͥ que bona
sũt tͥnstuli. ⁊ mala uł amputaui.

Expanded text:
conscientiam tuam et linguam alia conscientiam tuam et linguam alia praedicantem aut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. dimisisti Aegyptum, cunctas prouincias reliquisti, in quibus sectam suam libera plerique fronte defendunt, et elegisti me ad insectandum, qui omnia contra ecclesiae dogmata publica uoce condemno. Origenes hereticus: quid ad me, qui illum in plerisque hereticum non nego? errauit de resurrectione corporis; errauit de animarum statu, de diaboli paenitentia et — quod his maius est — eraphin esse testatus est. si errasse non dicerem et haec non cottidie anathematizarem, essem erroris illius socius. neque enim ita debemus bona eius recipere, ut mala quoque suscipere cogamur. at idem et scripturas in multis bene interpretatus est et prophetarum obscura disseruit et tam noui quam ueteris testamenti reuelauit maxima sacramenta. si igitur, quae bona sunt, transtuli et mala uel amputaui
Abbreviated transcription (Latin):
Qyidem fuerat ut nequaqͣm litt̾is¬
tibi satis face̾m. qͥ tuis auribꝰ nõ cre¬
didisti. Neq enĩ scedule potes adqͥes¬
cere. qͥ uiuo sermoni nõ accõmodas
oscłm ꝓditori.⁊ latͦnis penitentiam
in patibulo suscipiens. eadẽ absenti
significo que p̃senti quoq loquutꝰ sũ.
me ita origenẽ legisse uł legere. ut
apollinarem. ut cet̾os tractatores. qͦꝵ
in quibꝰ dã libros eccłia nõ recipit.
nõ quo om̃ia dicam ẽẽ dãpnanda
que in illoꝵ uoluminibꝰ cõtinent᷑:
s quo quedã rephendenda ofiteor.
Uerũ qͥa oꝑis mĩ ẽ. ⁊ studii: młtos
legere. ut ex płimis diu̾sos flores
carpã. nõ tã ꝓbaturꝰ om̃ia. qͣm quȩ
bona s̃ electurꝰ assumo multos in
manu mã: ut a multis cognoscam.
que bona s̃: retinentes. Unde satis
miror te uoluisse origenis mͥ obic̾e
dogmata. cuꝰ in plerisq errorem
usq ad hanc etatẽ ignoras. Ego ne
hereticus E cur me q̃so heretici
nõ amãt Ty ortodoxus.qͥ etiã ꝯtͣ

Expanded text:
quidem fuerat nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti — neque enim scidulae potes adquiescere, qui uiuo sermoni non adcommodastosculum proditori et latronis paenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, qsed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manu mea, ut a multis multa cognoscam quae bona sunt, retinentes. unde satis miror te uoluisse Origenis mihi obicere dogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et cur me, quaeso, heretici non amant? tu orthodoxus? qui etiam contra
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ⁊ iuarta errorẽ origenis. tũc ue¬
est diab̾łs. qui nunqͣm plus qͣm ꝑ os
tuũ dephendit᷑ blasphemasse. Meam
muriã patient̾ tuli: impietatẽ cont᷑
dñm ferre nõ potui. Unde ⁊ insꝰ sum
mordaciꝰ in extrema epła scrib̾e quã
ꝓmiserã quãqͣm post pͥorẽ penitentiã
qua a me ueniã dep̃catꝰ es. it̾um com¬
misisse uñ penitentiã agas: stolidis¬
simum sit. T ribuat tͥ dñs ut audias.
taceas. intelligas. ⁊ sic loquaris. lerx

Expanded text:
c ueest et diabolus, qui numquam plus quam per os tuum deprehenditur blasphemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum mordacius in extrema epistula scribere, quam promiseram; quamquam post priorem paenitentiam, qua a me ueniam deprecatus es, iterum commisisse, unde agas paenitentiam, stolidissimum sit. tribuat tibi Christus, ut audias et taceas, ut intellegas et sic loquaris. LX
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾as qͥrpe blasphemias qͣs ore sacrilego
ꝓtulisti. ausus es dice. montẽ de quo
abscisus ẽ lapis in daniele fine manibꝰ
ẽẽ diabolũ. ⁊ lapidẽ xp̃m. qͥ assumpsit
corpꝰ de adam. qͥ abło ante ꝑ uicia cohe¬
serat: natũ ẽẽ de uͥgine. ut a monte ħ
est a diabolo hoĩem separaret. O p̃ciden¬
dam linguã ac ꝑ partes et frusta lace
SI int̾p̃tationẽ tuã qͥsquã nõ dicam
catholicoꝵ sed hereticoꝵ. siue gentiliũ.
unqͣm recepit: piũ sit qd loquutꝰ es.
S in aut̃ tantũ nełas nunqͣm ꝙͥ audiũ

Expanded text:
ceteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego ceteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere montem, de quo abscisus est in Danihelo lapis sine manibus, esse diabolum et lapidem Christum, qui adsumpsit corpus Adam, qui diabolo ante per uitia cohaeserat, natum esse de uirgine, ut a monte, hoc est a diabolo, hominem separaret. o praecidendam linguam ac per partes et frusta lacersi interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, quod locutus es; sin autem tantum nefas numquam Christi audiuit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uecordiã. Nec rep̃hendo scm̃ uirũ.
M aluit enĩ ap̃d me dissimulare q̃d no¬
uerat: qͣm portitorẽ clientulũ suis
litt̾is accusaret. S memet ipsũ aiguo
qui alt̾iꝰ potiꝰ adqͥeui. qͣm mõ uiditio.
et ocłis aliud cernentibꝰ. aliud scedule
credidi qͣm uidebã. Iuã obrẽ desine me
lacessere. et uoluminibꝰ tuis obruere.
Paite saltĩ numimis tins qͥbꝰ libiarios
notariosq conducis. eisdẽ et scriptoribꝰ
utens ⁊ fautoribꝰ Qui te idõ forsitan
laudant: ut lucrũ scribendo faciant.
Si libet ereicere ingeniũ. trade te gͣmma¬
ticis atq rethoribꝰ disce dialecticã sectis
instruere philosophoꝵ. ut cũ om̃ia didi¬
ceris. saltẽ tũc tacere incipias: qͣmquã
stulte faciã magistio cunctoꝵ magistrũ
q̃rere. et ei modũ impon̾e: qui loqͥ nesc̃.
et tacere nõ pot̃. Uerũ ẽ illud ap̃s grecos
tota m̃te dormitas. et ꝓfundissimo nõ
tam somno stertis: qͣm letango Inter

Expanded text:
quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare —, sed memet ipsum arguo, qui alterius potius adquieui quam meo iudicio et oculis aliud cer- , nentibus aliud scidulae credidi, quam uidebam. Quam ob rem desine me lacessere et uoluminibus tuis obruere. parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus, qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum scribendo faciant. si libet exercere ingenium, trade te grammaticis atque rhetoribus, disce dialecticam, sectis instruere philosophorum, ut, cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias; quamquam squaerere et ei modum imponere, qui loqui nescit et tacere non potest. Verum est illud apud Graecosm. nam tota mente dormitas et profundissimo non tam somno stertis quam lethargo. inter
Abbreviated transcription (Latin):
ce cantatũ. S hec aliis aut loq̃nda
aut ridenda dimitto. Ego qͣsi cep̃ianꝰ
cũ xp̃iano loq̃ns: obsecro te frater.
ne plus uel saꝑe: quã sapis. ne uel m¬
nocentiam tuã. uł simplicitatẽ tuã.
uł certe ea que taceo. et te nõ intelligẽ¬
te.ceti intelligũt: stilo ꝓferas. ⁊ mep¬
tiarum tuaꝵ cũctis cachinnũ p̃beaᷤ.
Aliud a parua etate didicisti. aliis assuetꝰ
es disciplinis. Nõ est cidẽ hominis au
reos numinos. et script̾as ꝓbare. degu
Me laceras. scm̃ frẽm oceanũ in culpam
Solus es cato. iomani gen̾is disertissimꝰ.
qui testimonio tuo ⁊ prudentie ueł
credi. Recordare q̃so illiꝰ diei. qño me
de resurrectione ⁊ u̾itate corporis pre¬
P ostquã naingare cepisti.⁊ ad intimũ
cerebrũ tuũ sentine putredo ꝑueñ.
tũc nos hereticos recordatꝰ es. Quid tͥ¬
rare iudiciũ. ⁊ licet statĩ accepta epła¬
nem tuũ intelligerẽ: tam̃ rusticitatẽ.¬
et simplicitatẽ magis in te arbitrabar.

Expanded text:
ce cantatum. sed haec aliis aut loquenda aut ridenda dimitto: ego quasi Christianu3 cum Christiano loquens obsecro te, frater, ne plus uelis sapere, quam sapis, ne uel innocentiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aetate didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos nummos et scripturas probare, degusme laceras, sanctum fratrem Oceanum in culpam Solus es Cato Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae velis credi. Recordare, quaeso, illius diei quando me de Resurrectione, et veritate corporis praePostquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid trare iudicium et, licet statim accepta episnem tuum intellegerem, tamet simplicitatem magis in te arbitrabar,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. in manu habebat carbonem: ina¬
num intelligamus operationem. u̾ibi
In manu linguę. mors ⁊ uita: et in
psalmo eadent in manu gladii: Aut
certe uere manus apparuit: ut ꝑ
similituduiẽ humane formȩ dum ĩ¬
manꝰ ceruitur porrigentis apħ̃a nos
timeat. Iuxta q̃d ⁊ ip̃m dm̃. ⁊ angłos¬
uidemus in humanas mutͥasse for¬
mas: ut metus uidentibꝰ demeret᷑.
Septuaguita: et diã Ecce tetigit iͥ
hoc labia tua. ⁊ aufert iniquitates
Et dix̃. Ecce tetigi hoc labia tua ⁊ re¬
cedet iniquitas. ⁊ pec̾em tuum ꝓpi¬
ciabitur. Cet̾i int̾pretes ui aquilȩ uer¬
ba ꝯsentiunt. Primum necesse ẽ ut
labia nr̃a tangantur. deinde ẽ tacꝰ¬
Ta fuerint: fugetur iniquitas. Et
cum iniquitas fuerit effugata. ꝓpi¬
cietur dñs : quia apud ipsum ꝓpi-
pecc̃is nr̃is audietis mus uocem
dñi dicentis. Quem mittam Et
respõdemus. Ecce ego: mitte me.
Septuaginta. & audiui uocẽ dm̃i

Expanded text:
ait: In manu habebat carbonem, maait: In manu habebat carbonem, manuum intelligamus operationem, ut ibi, In manu linguae mors, et vita ; et in psalmo: cadent in manu gladii. aut certe uere manus apparuit, ut per similitudinem humanae formae, dum manus cernitur porrigentis, propheta non timeat; iuxta quod et ipsum deum et angelos in humanas uidimus mutasse formas, ut metus uidentibus demeretur. 19. Septuaginta: et dixit: etud labia tua, et auferet iniquitates : ecce tetigit hoc labia tua et recedet iniquitas tua et peccatum tuum propitiabitur; ceteri interpretes in Aquilae uerba consentiunt. primum necesse est, ut labia nostra tangantur; deinde, cum tacta fuerint, fugetur iniquitas et, cum iniquitas fuerit effugata, propitietur dominus, quia apud ipsum est ppeccatis nostris audibimus uocem domini dicentis: quem mittam? et respondebimus: ecce ego, mitte me. 20. Septuaginta: et audiui uocem domini
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe. quibꝰ multipharie. ⁊ multi. s
modis olim ds patribus nr̃is locutꝰ
est in ꝓpħis. Et quia in hebreo ꝓ carbo¬
ne calłs legr̃: cet̾is quoq suꝑ hoc con¬
sonãtibꝰ: uidetur michi sẽmo diuinꝰ
calculi appellatione signari. Sicut
enim calculus genꝰ est lapidis duris¬
simi & rotundi. ⁊ omni puritate le¬
nissimi: ita sermo dri qui neq ħeticoꝵ.
neq omuium aduersarioꝵ potest cõ¬
tradictionibus cadere: calculus dr̃.
de boc calculo sephora filium suum cireũ¬
cidit: ⁊ tħs ppłm purgat a uieiis. Et in
apochalipsi dñs pollicetur uincentibus:
ut accipiant calculum.⁊ scribatur suꝑ
idem sensisse. quod cet̾i: antbrax quippe
quem nos caꝰ rbuncłm interp̾tamur.
genus est lapidis fulgidi atque lucen¬
tis: quem etiã in duodecim lapidibus
inuenimus. Siue gͥ calculum. siue car¬
bunculum lapidem accipimꝰ : in calcu¬
lo diuini sermonis ueritas ⁊ rigor: in
carbuncło lucens doctrina ⁊ manifesta
lucioum: illuminans oculos. Qdaũ

Expanded text:
quibus multifarie, et multis modis olim Deus patribus nostris locutus est in Prophetis. Quia in Hebraeo pro carbone, calculus legitur, caeteris quoque super hoc consonantibus, videtur mihi sermo divinus calculi appellatione signari. 61 Sicut enim calculus genus est lapidis durissimi et rotundi, et omni puritate laevissimi, ita sermo Dei, qui neque haereticorum, neque omnium adversariorum potest contradictionibus cedere, calculus dicitur. De hoc calculo Sephora filium circumcidit: et Jesus populum purgat a vitiis: et in Apocalypsi Dominus pollicetur vincentibus, ut accipiant calculum et scribatur supeidem sensisse quod caeteri. Ἄνθραξ quippe, quem nos carbunculum interpretamur, genus est lapidis fulgidi atque nitentis, quem etiam in duodecim lapidibus invenimus. Sive igitur calculum, sive carbunculum lapidem accipimus, in calculo divini sermonis veritas et rigor; in carbunculo lucens doctrina et manifesta lucidum, illuminans oculos » . Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
cum am̃e nr̃e archana penetret. ⁊ ta
nos dissoluit ita a uet̾i homine in
nouum exquoqͥt: ut in illam uocẽ
possimus erũꝑe. Uuo ego iã ñ
ego: s gr̃a dei que est in me. For¬
cipes qͦq scd̃m int̾ptes cet̾os lic
in sacerdotali semꝑ suppellectili fu¬

Expanded text:
cum animae nostrae arcana penetrarit, ita cum animae nostrae arcana penetrarit, ita nos dissoluit, ita a ueteri homine in nouum excoquit, ut in illam uocem possimus erumpere: uiuo autem iam non ego, sed gratia dei, quae in me est. forcipes quoque secundum interpretes ceteros, licet in s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suꝑ cherubim scriptum est sede
dm̃: ut ibi: Qui sedes suꝑ cheru¬
bim ostende. Suꝑ seraphim uero
sedere dm̃ nulla script᷑a commemo¬
rat. Et nec ip̃a quidem seraphim
circa dm̃ stantia: excepto p̃senti
loco. in scripturis omnibus iuue¬
uimus. Septuagiuĩta: Et in ma¬
nuhabebat carbonem quẽ forcipe
tułat de altari. et tetigit os meũ.
Aquila : Et in manu eius caleulus.
altaris. ⁊ tetigit os meum. Theodo¬
cio: Et ĩ manu eiꝰ calculus in for¬
cipe. quem acceperat de altari: ⁊ te¬
tigit os meum. Simmachus Et ĩ
manu eius calculus in forcipibꝰ. q̃m
sumpserat de altari: et detulit eũ¬
ados meum. Quantum ad historiã
pertinet: uidetur d̃s̃ sed̾e in templo
ierusalem: ⁊ ante eum de altari se¬
cundum septuaginta ad ysaiam car¬
bo deferri. de altari uero ucẽsi : siue
holo caustoꝵ. Quantum aũ ad misti¬
cos intellectus.ille ei ignis mittit᷑:
quem ieremias ferre non pot̾at. Qui

Expanded text:
et super cherubim scriptum est sedere et super cherubim scriptum est sedere deum. ut ibi: qui sedes super cherubim, ostendere, super seraphim uero sedere deum nulla scriptura commemorat, et ne ipsa quidem seraphim circa deum stantia excepto praesenti loco in scripturis omnibus inuenimus. 18. Septuaginta: et in manu habebat carbonem, quem forcipe acceperat de altari, et tetigit os meum; Aquila: et in manu eius calculus altari, et tetigit os meum; Theodotion: et in manu eius calculus in forcipe, quem acceperat de altari, et tetigit os meum; Symmachus: et in manu eius calculus in forcipibus, quem sumpserat de altari, et detulit ad os meum. quantum ad historiam pertinet, uidetur deus sedere in templo Hierusalem et ante eum de altari secundum Septuaginta ad Esaiam carbo deferri, de altari uero incensi siue holocaustorum. quantum autem ad mysticos intellectus, ille eis ignis mittitur, quem Hieremias ferre non poterat, qui,
Abbreviated transcription (Latin):
a quila. ⁊ theodocio. Et uolauit ad
me uni. in d seraphim: simmaebꝰ.
Et uolauit ad me unus de seraphĩ:
Cotidie ad nos mittitur s eraphim
cotidie ingemiscẽtium atq dicẽti¬
um. o i iiser ego.qm̃ compunctus
sum ora purgantur: & cum a
pecc̃is fuerint lib̾ati ÷ p̃parant se
minist̾io dei: Qd autem cet̾i intp̃tes
xerũt. intellige uelocem diuini
sermoĩs aduentum: super eos qui
digni eius societate iudicantur. In
genere quoq diuersitas est :. Lacr.
aquila.⁊ theodocios. seraphim neutͦ
gen̾e transtuler̃t. Siminachus mas¬
cłino. Nec putandum sexum ẽẽ ui
apͥetatem lingue hebreȩ feminino ge¬
uere ꝓferatur. rua. Grece neutro.
aliquid seu femininum ponitur:
non tam searũ significari. ꝗͣ ydioma
sonare linguȩ. Si quiden ipse d̃s
inuisibilis & incomparabilis omnibꝰ
pene linguis ꝓfertur geu̾e mascłimno.
Et ec̃ in eũ nõ cadat sex. illoꝵ qͦq pius
nibꝰ ⁊ oroibus sins audent dic̾e. Qui
sedes suꝑ cherubĩ. ⁊ seraphun. Nã

Expanded text:
 Theodotion: et uolauit ad me unum de seraphim; Symmachus: et uolauit ad me unus de seraphim. cotidie ad nos mittitur seraphim, cotidie ingemescentium atque dicentium: o miser ego, quoniam conpunctus sum, ora purgantur et, cum a peccatis fuerint liberati, praeparant se ministerio dei. quod autem ceteri interpretes xerunt, intellege uelocem diuini sermonis aduentum super eos, qui digni societate illius iudicantur. in genere quoque diuersitas est. Septuaginta, Aquila et Theodotion seraphim neutro genere transtulerunt, Symmachus masculino. nec putandum sexum esse in etates linguae Hebraeae feminino genere proferatur \'ruach\', Graece neutro et masculinum aliquid\' seu femininum ponitur, non tam sexum significari, quam idioma sonare linguae; siquidem ipse deus inuisibilis et incorruptibilis omnibus paene linguis profertur genere masculino, et cum in eum non cadat sexus. illorum quoque, pius nibus et oblationibus suis audent dicere: \'qui sedes super cherubim et seraphim\'. nam
Abbreviated transcription (Latin):
et de sequenti taeuerit: intelligẽs
nullum hominũ dignum ẽẽ. qui
dõ ꝑgeret. et omne iter suum eius
faceret ẽẽ qui mitt̾et. Quam humi¬
litatem dñs auertens. qͣd se sedđis
pu taret indignum: imperauit
sequentia dicens. Uade: Septua¬
ginta: & diã. Ecce ego sum: nutte
me: Aquila ⁊ theodocios. Ecce as¬
sum. mitte me. Su machus:
Ecce mitte me: D̾s qui uocat ea
qui dixẽ. ego sum qui sũ.⁊ alibi.
qui est misit me: quoseũq uocaue¬
gatus a uitiis ausus est dieere. ecce
ego sum. lic inlatinis codicibꝰ ꝓpt̾
int̾pretum uarietatem. sum. nõ sit
appositũ. Qui dum obseruandum
putant ad quos ꝓpħas. mittentis
aut missi sermo dicatur. q̃d ẽ grece

Expanded text:
et de sequenti tacuerit, intelligens et de sequenti tacuerit, intelligens nullum hominem dignum esse, qui Deo pergeret, et omne iter suum ejus faceret esse, qui mitteret. Quam humilitatem Dominus advertens quod se secundis putaret indignum, imperavit sequentia dicens: uade. 21. Septuaginta: et dixi: ecce ego sum, mitte me; Aquila et Theodotion: ecce adsum, mitte me; Symmachus: ecce, mitte me. deus, qui uocauit ea, qui dixit: ego sum, qui sum, et alibi: qui est, misit me, quoscumque uocauegatus a uitiis ausus est dicere: ecce ego sum, licet in Latinis codicibus propter interpretum uarietatem \'sum\' non sit adpositum. quidam obseruandum putant, ad quos prophetas \'mittentis\' aut \'missi\' sermo dicatur, quod est Graece
Abbreviated transcription (Latin):
se offerens dira ꝑpessus sit: inalio
loco disputauimꝰ. S ne uidemur
aliquio p̃t̾isse eoꝵ quas iudei uo¬
quibus uniu̾sam sciẽtiã ponunt :
nc̃ breuit̾ illud attingimꝰ. qr sit
i hebreo positũ. quis ibit nobis.
Sic̃ eium in genesi dr̃. faciamus ho¬
minem ad ymaginem et similitu¬
dinem nr̃am : ita et hic puto dictũ.¬
e Sͫ quis ibit nob̾.ꝰ Nobis aũ quibꝰ
aliis estimandum est. nisi patri. et
filio. & sp̃ui sc̃o:ꝰ quibꝰ uadit. quiẽq
eoꝵ obsequitur uoluntati. Et in
eo quidem q̃d uniꝰ loquentis ꝑso¬
na ꝓpoũr. diuinitatis est imitas:
in canticis canticoꝵ. uocem sp̃osi
dicentis ad sponsam. Surge ue¬
ni ꝓxuna m̾a. sponsa ma colum¬
ba m̃ã: quia ecce hiems transiit.
pluuia abiit sibi. Quando enun
anima in cogitationũ tranquilli¬
tate n osistit. qñ supͣ petram funda¬
ta est: et fides eiꝰ alta radice fixa est
uni uersi temptationum fluctꝰ sibi
ꝑtranseunt: et ei nõ ꝑtͣnseunt qui¬
temptatur. Notandun aũ quomodo

Expanded text:
se offerens dura perpessus sit, in alio loco disputauimus. sed ne uideremur aliquid praeterisse eorum, quas Iudaei uoquibus uniuersam scientiam ponunt, nunc breuiter illud adtingimus, quare in Hebraeo sit positum: et quis ibit nobis? sicut enim in Genesi dicitur: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, ita et hic puto dictum: quis ibit nobis? «nobis\' autem quibus aliis aestimandum est, nisi patri et filio et spiritui sancto, quibus uadit, quicumque eorum obsequitur uoluntati? et in eo quidem, quod unius loquentis persona proponitur, diuinitatis est unitas; in Canticis Canticorum uocem sponsi dicentis ad sponsam: surge, ueni, proxima mea, sponsa mea, columba mea, quia ecce hiems transiit, pluuia abiit sibi. quando enim anima in cogitationum tranquillitate consedit, quando supra petram fundata est et fides eius alta radice fixa est, uniuersi temptationum fluctus sibi pertranseunt et ei non tentatur. Notandum autem quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾ ⁊ apłi. Ad quos uero mit¬
tentis sermo nõ ponitur. tantũ
ꝓpħe sint: quod ego superfluũ
puto. Et quia semel ad tractatũ
istius uocabuli uenimꝰ: sciendũ
las epłas seribit: et uitiose silua
in apłoꝵ actibus nõ legamus.

Expanded text:
pariter et apostoli, ad quos uero mittentis sermo non ponitur, tantum prophetae sint; quod ego superfluum puto. et quia semel ad tractatum istius uocabuli uenimus, sciendum las epistulas scribit; et uitiose \'Siluanin apostolorum Actis nOlI legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Introdux̃ me rexx ĩ cubicłm suum.
Itaq illo oꝑe p̃tmisso quia ingentis
ocii. ẽ ⁊ laboris. ⁊ sumptiũ: tantas res
hos duos tͣctatꝰ quos in morẽ cotidiani
eloquii pariulis adhue lactentibꝰ q cõ
tatus sum. gustum tibi sensuũ eius. ñ
cibum offerens: ut aĩaduertas qͣnta sint
illa estimanda q̃ magna s̃: ẽ sic possint
plac̾e que parua sunt.

Expanded text:
Introduxit me rex in cubiculum suum . Itaque illo opere praetermisso, quia ingentis est otii, laboris et sumptuum, tantas res,hos duos tractatus, quos in morem quotidiani eloquii parvulis adhuc lactentibus  Al. tatus sum: gustum tibi sensuum ejus, non cibum offerens; ut animadvertas quanti sint illa aestimanda, quae magna sunt, cum sic possint placere, quae parva sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
siũ prb̃m. & sui m̾ito &e te iubẽte
suscepi: s incidit tẽpꝰ difficillimũ
qñ mͥ tace̾ meliꝰ fuit ꝙͣ. loqͥ: ita ut
nr̃a studia cessarẽt. & iuxta appiũ
canina exerceret᷑ facũdia. Itaq duo.¬
bꝰ libellis tuis qͦs mõ nõi dedicasti
eruditissimis. & oĩ eloq̃ntie splẽdore
fulgẽtibꝰ ad tẽpꝰ respõdere nõ potui:

Expanded text:
ito et te iubente suscepi. sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta Appium canina exerceretur facundia. itaque duobus libellis tuis. quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus ad tempus respondere non potui,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃reret᷑ occisi st̃ : in honore mr̃m
nire sentẽtiã. Sic̃ eñi paulo ante
natiõe opinionũ uera eẽt ĩcuͥpatã
substãtiã creatoris & a nr̃oꝵ pecc̃oꝵ
societate remotissimã: intebar ostẽ.¬
dere. Et id̾o q̃cũq illaꝵ ueritate
poss ꝯuĩci ce repudiari. ad curã
ĩtẽtionis mee ꝙͣ tẽ habebã ñ ꝑtine.¬
bat: qñqͥdẽ cũctis diligẽtiore dis.¬
putatiõe discussis. q̃cũq illaꝵ rec.¬
te uĩcet cet̾as: me securisfimo fie.¬
ĩuictũ ꝑsistẽ demõstrabã. Nũc̃ uͦ
unã uolo si possũ rõnẽ rectã elig̾e
mꝰ defẽsiõe in his q̃ cõm̾aui. de illo
m̃tũ eiꝰ illud ẽ. q̃d ibi dixi. Qs aũ
noũ qͥd paruuł de quoꝵ cruciatibꝰ
duricia maioꝵ ꝯtũdit᷑ aut exer.¬

Expanded text:
quaereretur, occisi sunt, in honorem martyrum nire sententiam. sicut enim paulo ante tuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. et ideo, quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat, quando quidem cunctis diligentiore disputatione discussis, quaecumque illarum recte uinceret ceteras, me securissimo fieinvictum persistere demonstrabam. Nunc vero unam volo, si possum, ratione recta eligere us defensionem, in his, quae commemoravi de illo entum ejus illud est, quod ibi dixi, Quis autem novit quid parvulis, de quorum cruciatibus duritia majorum contundit
Abbreviated transcription (Latin):
apłis approbata est. Uñ illud ap̃d
ionã uͥgultũ. si in hebreo nec hedera
nec cucurbita ẽ: s nescio qͥd aliud
q̃d trũco suo niaxũ. nullis sustentatũ
ãminicłis erigat᷑. mallẽ iã in om̃ibꝰ
latinis cucurbitã legi. Nõ eñi frustã
hoc puto septuagĩta posuisse: nͥ qr
⁊ huic simile sciebat. Satis me ĩmo
fortasse plusꝗͣ. satis. tͥbꝰ epłis tuis
respõdisse arbitror. quaꝵ duas per
cipͥanũ accepi: unã ꝑ firmũ. Rescͥ.

Expanded text:
is approbata est. Unde et illud apud is approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum , si in Hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum, nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus Latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic si mile sciebant. » 36. « Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Resc