comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se purgari. sibiq misereri posse iudicauit. Tunc
enim illaca conuicia bene toleramus: cum in setre¬
to mentis ad mala ꝑpetrata recurrimus. Leue
quippe uidebitur. quod inuiria ꝑcutimur: dum
in actione nr̃a conspicimus. quia peuis ÷ quod me¬
remur. Sicq: fit. ut contumeliis magis grã quam
ira debeatur: quarum interuentu. deo uidice pe¬
dum mundi huius successibus ꝑficit: lenocinã¬
te cordis leticia. temptari se luxurie stimulis sen¬
tit. S ioseph factum ad memoriani reuocat: et in
arce se casticatis seruat. Qui dum sibia domina
conspiceret pudicicie dampna eonsueri. suade¬
ri: ait Ecce dominus m̃s omnibus mͥ traditis
ignoratꝰ habeat in domo sua: nec quicquam ÷ quod
non in mea sit potestate uel non tradiderit inichi.
p̃ter te que uror eius ͤ Quomodo possum ergo
malum hoc facere: et peccare in dominum meũ:
Quibus uerbis ostenditur. quia bona que asse¬
cutus fuerat. repente inemorie inculit: et ma-¬

Expanded text:
se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur, quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod meremur. Sicque fit ut contumeliis gratia magis quam ira debeatur, qua rum interventu, Deo judice, poedum mundi hujus successibus proficit, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit; sed Joseph factum ad memoriam revocat, et in arce se castitatis servat. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ecce dominus meus, omnibus mihi traditis, ignorat quid habeat in domo sua, nec quidquam est quod non in mea sit potestate, vel non tradiderit mihi praeter te, quae uxor ejus es; quomodo ergo possum hoc malum facere, et peccare in dominum meum ? Quibus verbis ostenditur quia bona quae assecutus fuerat repente memoriae intulit, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
ne suꝑbie non fuisset elacus. De quo nequaqͣ.
moueat. quod suꝑius dictumẽ: quartum
quod incedit feliciter. Tria quippe incedere
bene dixit: et quartum feliciter. Non enĩ om̃e
quod feliciter bene: omne. neq in hac uita
dauid factum ad memoriamn reducit: quein cum
semei tot conuiciis urgeret: araati ꝓceres ulcis¬
ei contenderent ait. Quid mͥ et uobis filiĩ saliues
Uunictite eum ut maledicat: dominus enim p̾ce¬
pit eiut malediceret dauid. Ꝙ quis ẽ qui audeat
dicereͥ quare sic fecerit: Et paulo post. Dimitti¬
ce eum ut maledicat uirta p̃ceptum domini si for¬
te respiciat dominus afflictionem meam: et reddat
mͥ bonum ꝑ malelictione hac hodierna. Quib
ꝓfecto uerbis indicat: quia ꝓperpetrato bethsabee
scelere. exurgentem contra se filium fugiens. redu¬
xit ad animum malum quod ꝑpetrauit et equani¬
mider ꝑtulit quod auduit: et contumeliosa uer¬
ba non tam conuicia quam aduitoria credidit qͥb

Expanded text:
ne superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam ne superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam moveat, quod superius dictum est, Quartum quod incedit feliciter: tria quippe incedere bene, dixit, et quartum feliciter; non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vitaDavid factum ad memoriam reducat, quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: « Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum, ut maledicat. Dominus enim praecepit ei ut malediceret David. Et quis est qui audeat dicere, quare sic fecerit? » Et paulo post: « Dimittite eum, ut maledicat juxta praeceptum Domini, si forte respiciat Dominus afflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac die hodierna. » Quibus profecto verbis indicat, quia pro perpetrato Bersabeae scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum malum quod perpetravit, et aequanimiter pertulit, quod audivit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
iuuentibus. nullus rex scifficit omnino resistẽ:
um quem desiderant et anxie currere: et mo-¬
rieudo ꝑuenire. Ponitur ergo pͥmus leo ⁊ se¬
cundus gallus: tercius aries. Apparuit enum
xp̃c. i deinde scĩ p̃dicatores apłi: et tunc demũ
sꝑitales patres eccłiarum p̃positi : uidelicet
duces gregum: quia doctores sequentium po¬
pulorum. S hec adhuc melius affirmamus:
si eiusdem loci etiam reliqua exponendo subici¬
mus. Nai quia post hec et antixp̃c apparebit:
hoc illic quartum subdidit dicens. Et qui stul
tus appairuit. postquani eleuatus est i
sublime. Si enĩ intellexisset: ori impossuisset
manum. Ipse qͥppe in sublime eleuabitur:¬
cum dm se esse mentietur. S eleuatus in sub¬
lme. stultus apparebit: quia in ipsa elacione
sua ꝑ aduentum ueri uidicis deficiet. Q uod
si indellexisset. ori impossuisset manum: id⁊ si
supplicium suum cum suꝑbire exorsus ẽ p̃ui¬
dissec:÷ bene aliquando conditus. in tanta iactatio¬

Expanded text:
viventibus nullus rex sufficit omnino resistere; qum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo pervenire. Ponitur ergo primus leo, secundus gallus, tertius aries. Apparuit enim Christus, deinde sancti praedicatores apostoli, et tunc demum, spirituales Patres Ecclesiarum praepositi, videlicet duces gregum, quia ductores sequentium populorum. Sed haec adhuc melius affirmamus, si ejusdem loci etiam reliqua exponendo subjicimus. Nam quia post haec et Antichristus apparebit, hoc illic quartum subdidit dictus apparuit, postquam elevatus est in sublime. Si enim intellexisset, ori imposuisset manum . Ipse qcum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod si intellexisset, ori imposuisset manum, id est, si supplicium suum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus in tantae jactatio
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Dicit enum. lenit enim princeps hu¬
us mundi: et in me non habet quicquam.
Gallus succintus lumbos: id ÷ p̃dicatores
sci. uter noctis huius tenebras uerum ma-¬
ne nunciandes. Qui succinti lumbos sunt.
quia a menbris suis luxurie siuxa restringt̃.
Inlumbis quippe luxuriaẽ. Inde et eisdem a
domino dicitur. Sinc lumbi uestri p̃cincti. Et
aries: nec ẽ rex qui resistat ei. Quem alium
hoc loco arietem accipimus. nisi pͥmum intra
eccłiam ordinem sacerdortum ⁊ de quibus scr̃ip¬
tum ẽ afferte domino filios arietum : Qui ꝑ
sequentem ouium gregem trahunt. Qui ꝓ¬

Expanded text:
sum; dicit enim: Venit enim princeps husum; dicit enim: Venit enim princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . Gallus succinsancti inter hujus noctis tenebras verum mane nuntiantes. Qui succincti lumbos sunt, quia a membris suis luxuriae fluxia restringunt. In lumbis quippe luxuria est. Unde et eisdem a Domino dicitur: Sint lumbi vestri praecincti . Et aries, nec est rex qui resistat ei. Quem alium hoc loco arietem accipimus nisi primum intra Ecclesiam ordinem sacerdotum? De quibus scriptum est: Afferte Domino filios arietum ; qui pesequentem ovium gregem trahunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
obsequentem deo suam p̃sentiam ostendunt.
Assumus namq dicere ẽ: p̃sentes se amando
monstrare. Sequitur. Quis possuit in uisce
galli nomine designãtur ⁊ nisi aliomͦ repeti¬
ti idem p̃dicadores scĩ. qui inder denebras ui¬
te p̃sentis. student uenturam lucem p̃dican¬
do quasi cantando nunciare. Nicunc enim. Nox
p̃cessit: dies autem appinquauit. Qui uocib
sius sõpnum nr̃i tor poris excuciunt: claman¬
tes. Hora ẽ: iam nos de sõnno surgere. Et rur¬
sum. E uigilate iusti: et nolide peccare. De hoc
dunt feliciter: bene gradiuntur: et quar¬
tum quod incedic feliciter. Leo fortissimus
bestiarum. ad nullius pauebit occursum⁊
gallus succintus lumbos: et aries. nec est
rex qui resistat ei. Ipse quippe hoc loco leo
ponicur: de quo scriptum ÷ Nicit leo de tri¬
bu uida. Qui fortissimus bestiarum dicit᷑:
quia in illo hoc quod infirmum ẽ deifortiꝰ:
hominibus. Qui ad nullius pauebit occur¬

Expanded text:
obsequentes Deo suam praesentiam ostendunt. obsequentes Deo suam praesentiam ostendunt. Adsumus namque dicere est praesentes se amando monstrare. Sequitur: CAPUT III Regalli nomine designantur, nisi modo alio repetiti iidem praedicatores sancti, qui inter tenebras vitae praesentis student venturam lucem praedicando, quasi cantando, nuntiare? Dicunt enim: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Qui vocibus suis somnum nostri torporis excutiunt, clamantes: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, noliuae bene gradiuntur, et quartum quod incedit feliciter: leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: gallus succinctus lumbos suos, et aries: nec est rex qui resistat ei. Ipse quippe hoc loco leo ponitur, de quo scriptum est, Vicit leo de tribu Juda . Qui fortissimus bestiarum dicitur, quia quod in illo infirmum est Dei, fortius est hominibus : qui ad nullius pavet occur
Abbreviated transcription (Latin):
slisi enim ad concem plandum deum sollicita m̃te
recurrerent: nimirum incerna cecitas etiã exce¬
riora p̾dicationis eorum uerba siccaret. S dum
uidere deum indesinenter siciunt: quasi decur¬
sura ftumina foras. intus semꝑ oruintur: quatinꝰ
illic amando sumant. unde ad nos p̃dicando fiu¬
ant. Dicatur gͥ recte. Numquid midtis fulgura
ibunt. et reuercentia dicenc tͥ assumus. sub¬
audis ut egõ. qui p̃dicatores meos cum uoluero.
post contemplacionis grãm ad actiue uite mi¬
nisterium compono. ⁊ quosin semꝑ a bonisex¬
cerioribus ad internum culm en condemplati¬
onis reuoco: ut modo uissi ad exercencda oꝑa
exeant. modo reuocati. inspeculationis studi¬
uin. apud me familiarius uiuant: reuercen¬
tes itaq dicunt assumus: quia quamuis per
ex ceriora acta parum quid condem plationi
deesse uideantur. ⁊ per ardorem camen de¬
sideri i. quem in mente sua continus accendt̃.

Expanded text:
Nisi enim ad contemplandum Deum sollicita semper mente Nisi enim ad contemplandum Deum sollicita semper mente recurrerent, nimirum interna siccitas etiam exteriora praedicationis eorum verba siccaret. Sed dum videre Deum indesinenter sitiunt, quasi decursura foras flumina intus semper oriuntur, quatenus illic amando sumant unde ad nos praedicando defluant. Dicatur igitur recte: Nunquid mittes fulgura, et ibunt, et revertentia dicent tibi, Adsumus? Subaudis ut ego, qui praedicatores meos cum voluero post contemplationis gratiam ad activae vitae ministerium compono; quos tamen semper a bonis exterioribus ad internum culmen contemplationis revoco, ut modo jussi ad exercenda opera exeant, modo revocati ad speculationis studium apud me familiarius vivant. Revertentes itaque dicunt Adsumus, quia quamvis per exteriora acta parum quid contemplationi deesse videantur, per ardorem tamen desiderii, quem in mente sua continue accendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cerent: nisi intentione sollicita ad comtemplatio¬
nis ignem incessanter redirent. Unde bene per
salomonem dicitur. Ad locum de qͦ exeunc su¬
mina reuercuntur: ut iterum siuant. Ipsi quͥpe
illic stumina: qui hic fulgura sunt uocati. Q uia
enim corcla audientium rigant. siumina: quia uͦ
accendunt. fulgura memorantur. De quibiis alias
scriptum ẽ. E leuauerunt stummina domine: ele¬
uauerunt fiumina uoces suas. Et rursum. Illu¬
xerunt fulgura eiuis orbiterre. Ad lociuigͦ de qͦ
exeunt flumina reuertuntur: quia scĩ uiri et si
a copspectu creatoris sui cuius claritatem mence
conspicere conantur. foras ꝓpt̃ nos ad actiue uice
ministerium ueniunt: incessander tamen ad scm̃
contemplacionis studium recurrunt. Et si utp̃¬
dicatione sua exterius nrĩs auribus per corꝑalia
uerba se fundunt: mente tamen tacitarad consi¬
d̾andum semꝑ ipsum fondem lumini sreuercun¬
tur. De quibus et bene dicitur: ut iterum siuant.

Expanded text:
cerent, nisi intentione sollicita ad contemplatiocerent, nisi intentione sollicita ad contemplationis ignem incessanter redirent. Unde bene per Salomonem dicitur: Ad locum, de quo exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant . Ipsi quippe illic flumina qui hic fulgura sunt vocati. Quia enim corda audientium rigant, flumina; quia vero accendunt, fulgura memorantur. De quibus 959 alias scriptum est: Elevaverunt flumina, Domine; elevaverunt flumina voces suas . Et rursum: Illuxerunt fulgura ejus orbi terrae . Ad locum ergo de quo exeunt flumina revertuntur, quia sancti viri etsi a conspectu creatoris sui, cujus claritatem mente conspicere conantur, foras propter nos ad activae vitae ministerium veniunt, incessanter tamen ad sanctum contemplationis studium recurrunt, et si in praedicatione sua exterius nostris auribus per corporalia verba se fundunt, mente tamen tacita ad considerandum semper ipsum fontem luminis revertuntur. De quibus et bene dicitur: Ut iterum fluant.
Abbreviated transcription (Latin):
iħm. Et paulo post. Cuius nos destes sumus: et
in fide nominis eius hunc quem uidistis et nos¬
tis. confirmauit nomen eius: et fidesque per
ipsumẽ dedic in degram sanitateni ustam in
conspectu omnium uestruꝯi. Iuit gͦ furgur
cum pecrus miracułin fecit. redut cum non
sibi tribuit. s qͥctori quod fecit. hacdunt fui¬
gura. cum p̃dicatores sci mira oꝑa ostendunt. S.
reuercendo dicunt assumus: cum in eo quod facunt.
ad pocentiam acͬtoris recurrunt. Quod tamen in tel
dictumͤ. sancti uiri mictuntur et eunt: cuma secre¬
to condemplationis. ad publicum exeunt oꝑationis.
Mittuntur et uadunt. cumab absconditos peculatio¬
nis intime. i actiue uice lacitudinem diffundunt᷑.
S reuertentia dicunt deo assumus: quia pꝰ oꝑa ex¬
teriora que ꝑagunt. semper ad sinum contemplati¬
onis recurrunt. ⁊ ut illic ardoris suifiãmam refici¬
ant: et quasi ex tactu superue caritatis ignescant.
Cigtus enim in ipsa licet bona oꝑa exteriora friges¬

Expanded text:
it a mortuis: cujus nos testes sumus: et in fidem nominis ejus: hunc quem videtis: et nostis: confirmavit nomen ejus: et fides qui per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrum. Ivit ergo fulgur cum Petrus miraculum fecit, rediit cum non sibi tribuit, sed auctori quod fecit. Vadunt fulgura cum praedicatores sancti mira opera ostendunt, sed revertendo dicunt adsumus, cum in eo quod faciunt ad potentiam auctoris recurrunt. 8. Praedicatores dictum est, sancti viri mittuntur et eunt cum a secreto contemplationis ad publicum operationis exeunt. Mittuntur et vadunt cum ex abscondito speculationis intimae in activae vitae latitudinem diffunduntur. Sed revertentes dicunt Deo, adsumus, quia post opera exteriora quae peragunt semper ad sinum contemplationis recurrunt, ut illic ardoris sui flammam reficiant, et quasi ex tactu supernae claritatis ignescant. Citius enim inter ipsa licet bona exteriora opera friges
Abbreviated transcription (Latin):
negotiorum: quib mens uehementer atteritur:
quam uis in eis sponte desudetur. Cuius
seruitutis condicione sarere ẽ: u mundo iam
nichilconcupiscere. Quasi enim quodam u¬
go seruicii p̃munt ꝓsꝑa. dum apetuntur. p̃¬
munt aduersa. dum formidantur. At siquis
semel adominatione desideriorum tempora¬
lium. colla mentis excusserit. ⁊ quadam iam
tatis terrore cohartatur. Hoc graue seruitutis
uigum. dominus uidit sclarium ceruicibus
up̃ssum cun diceret. Henite ad me omnes
qui laboratis. et ouerati estis: et ego uos reficiam.

Expanded text:
negotiorum, quibus mens vehementer atteritur, negotiorum, quibus mens vehementer atteritur, quamvis in eis sponte desudet. Cujus servitutis conditione carere est in mundo jam nil concupiscere. Quasi enim quodam jugo servitutis premunt prospera dum appetuntur, premunt adversa dum formidantur. At si quis semel a dominatione desideriorum temporalium colla mentis excusserit, quadam jam ettatis terrore coarctatur. Hoc grave servitutis jugum Dominus vidit saecularium cervicibus impressum, cum diceret: Venite ad me omnes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
omnes enun coguoscent me a minimo usq
ad maximum. dicit dominus. Tunc unple¬
tur quod in eugłio ueritas dicit. P alam de pa¬
tre annunciabo uobis. filius enim de patre
palam annunciat: quia sicut et suꝑͥus diximꝰt.
ꝑ hoc quod uerbum ẽ. ex natura nos duunita¬
tis illustrat. Herba gͦ tunc docentiu quasi
quosdam humane linque riuulos non que¬
runt: quando de ipso iam diuinitatis fonde
diriuantur. Igitur postquam figurata incur¬
uatione ceruarum. multa de magistrorum
uirtute narrata sunt: nunc ad eorum uitam
qui remote conuersationis secreta appecunt.
uerba uercuntur. Qui ipsa cessandi ocia. qr
diuino amore adiutorio et non suis uiribus
assecuntur: de eis adomino dicitur. Quis
dimisit onagrum liberum. et uincula eius
quis soluit: subaudis nisiego: O nager enim
qui in solitudine conmoratur. non incongrue
uitam eorum significat: qui remoti aturbis
popularibus conuersantur. Qui apde eciam
liber dicitur: quia magna ẽ seruitus scłariũ

Expanded text:
omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Dominus . Tunc impletur quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre meo annuntiabo vobis . Filius quippe de Patre palam annuntiat, quia sicut superius diximus, per hoc quod Verbum est, ex natura nos divinitatis illustrat. Verba enim tunc docentium quasi quosdam humanae linguae rivulos non quaerunt, quando de ipso jam veritatis fonte derivantur. Igitur postquam figurata incurvatione cervarum, multa de magistrorum virtute narrata sunt, 979 nunc ad eorum vitam, qui remotae conversationis secreta appetunt, verba vertuntur: qui et ipsa cessandi otia, quia divino adjutorio et non suis viribus assequuntur, de eis a Domino dicidimisit onagrum liberum, et vincula ejus quis solvit, etc? . Subaudis, nisi, ego. Onager enim, qui in solitudine commoratur, eorum vitam eorum significat, qui remoti a turbis popularibus conversantur. Qui apte etiam liber dicitur: quia magna est servitus saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
mi: quautus sit eis dolor de cadentibus.i
quantus de stantibus timori quo feruore
alia adipisciappetunt: quo pauore alia adep¬
ta conseruant. Quia gꝰ ꝑ paucorum est ista
pensare: bene ei dicitur. Nel parturientes
ceruas obseruasti: Nichil uero obstat. quod
uerba deus de doctoribus faciens. non cer¬
uorum s ceruarum eos specie designat: qr
nuimirum non nulli ille uere doctores sunt.
qui cum ꝑ uigorem discipliue pacres sunt.
ꝑ pietatis iuscera patres sematres esse noue¬
runt: qui labores sc̃e conceptionis tolerant.
et ꝓferendos deo filios. uitra uterum cari¬
tatis portant. In ecdenda enim ꝓle amplius
matres laborant: que crescentem intra
uterum conceptionem. longo mensium
temꝑe sustinent.i atq ex utero ꝓceden¬
tem non sine magnis doloribus deponunt.
lnde ⁊ hic apta consideratione sub iungĩ.¬

Expanded text:
miter, quantus sit eis dolor, de cadentibus miter, quantus sit eis dolor, de cadentibus quantus de stantibus timor, quo fervore alia adipisci appetunt, quo pavore alia adempta conservant. Quia ergo perpaucorum est ista pensare, bene ei dicitur: vel parturientes cervas observasti? Nihil vero obstat quod verba Deus de doctoribus faciens non cervorum, sed cervarum eos specie designat, quia nimirum illi vere doctores sunt, qui cum per vigorem disciplinae patres sunt, per pietatis viscera esse matres noverunt. Qui labores sanctae conceptionis tolerant, et proferendos Deo filios intra uterum charitatis portant. In edenda enim prole amplius matres laborant, quae crescentem intra uterum conceptionem, longo mensium tempore sustinent, et quae ex utero procedentem non sine magnis doloribus deponunt. Unde et hic apta consideratione subjungi
Abbreviated transcription (Latin):
dicicur. Nuinquid nosti tempus parcus ibicũ
in pecris. ac siaꝑde dicat ut ego. ⁊ qui iccirco elec¬
corum fecus uiuaces facio. quia p̾scito in temꝑe
ꝓcluco : ħ ene autem expleco fecu audicorum:
subdicur. helparcurientes ceruas obseruastt:
Parcurientes enim ceruas obseruare ẽ: ipsos
labores patrum qui sp̃uales filios generant.
intuendum ÷ quod hic sermo tam ugilanter
in prunitur. ut dicatur obseruasti:. quia utiq
per paucorum .ẽ. pensare. qui labor sit in p̃¬
dicationibus patrum ⁊ quantis doloribus
quasi quibusclam conatibus auunas in fide
et conuersacione parturiunt: quã cauta se
obseruatione cireunspicint. ut sint fortes
in p̃ceptis: compacientes in infirmitatib:
un minis terribiles. ⁊ inexorcatione blandri
in ostendendo magisterio hunules ⁊ in rerũ
temporalium condemptu dominantes. i ui
tolerandis auersitatibus rigidi: et camen
dum uires suas sibimet non tribuunt uifir¬

Expanded text:
dicitur: Nunquid nosti tempus partus ibicum dicitur: Nunquid nosti tempus partus ibicum in petris? Ac si aperte dicat. Ut ego, qui idcirco electorum fetus vivaces facio, quia praescito in tempore produco. Bene autem expleto fetu auditorum subditur: Vel parturientes cervas observasti? Parturientes enim cervas observare est illos labores patrum qui spiritales filios generant intuendum est quod hic sermo tam vigilanter imprimitur, ut dicatur, observasti, quia utique perpaucorum est pensare quis labor sit in praedicationibus patrum; quantis doloribus, quasi quibusdam conatibus animas in fide et conversatione parturiunt; quam cauta se observatione circumspiciunt, ut sint fortes in praeceptis, 976 compatientes in infirmitatibus, in minis terin ostendendo magisterio humiles, in rerum temporalium contemptu damnantes, in tolerandis adversitatibus rigidi: et tamen dum vires suas sibimet non tribuunt fir
Abbreviated transcription (Latin):
nequeunt: quia oriendo tempus parcus aute¬
cedunt. Et quia necdum plene in cogitatiõe
formata. humanos oculos ꝓdeunt: uelud ab¬
ortiua moriuntur. Bona quippe adhuc tenera.
plerumq humana lingua dum iam quasi for¬
tia laudat: extinguit. Tando enim celerus oc¬
cidunt: quanto ad fauoris nociciam in tempesti¬
ue ꝓrumpunt. Nonnumquam uero in ꝑfecta
nr̃a cogitatio necdunq roborata. dum cicius
homiibus ostendicur. resistentum aduersica¬
te dissipatur. E t cum conatur aude tempus
iuderi. quia sic: agit ut non sit. Scĩ autem uri
quia cuncta que bene cogitant. student ut oc¬
culde conualescant. ⁊ et quasi ꝓcessuros fecus.
pͥus intra uterum mentis formant: recte beatꝰ
iob de temꝑe parcus discutitur. ⁊ quod uide¬
licet unicuiq quando sit congruum. nisi acre¬
atore nescitur. Quidum penetralia cordis
aspicit: quando ad humanam nociciam bona
nr̃a congruȩ nascantur app̃hendit. Pene itaq

Expanded text:
nequeunt, quia oriendo tempus partus antenequeunt, quia oriendo tempus partus antecedunt. Et quia necdum plene in cogitatione formata ante humanos oculos prodeunt, velut abortiva moriuntur. Bona quippe adhuc tenera, plerumque humana lingua, dum jam quasi fortia laudat, exstinguit. Tanto enim celerius occidunt, quanto ad favoris notitiam intempestive prorumpunt. Nonnunquam vero imperfecta nostra cogitatio necdum roborata, dum citius hominibus ostenditur, resistentium adversitate dissipatur; et cum conatur ante tempus videri quia sit, agit ut non sit. Sancti autem viri, quia cuncta quae bene cogitant student ut occulte convalescant, et quasi processuros fetus prius intra uterum mentis formant, recte beatus Job de partus tempore discutitur, quod videlicet unicuique quando sit congruum nisi a creatore nescitur. Qui dum penetralia cordis aspicit, quando ad humanam notitiam bona nostra congrue nascantur, apprehendit. Bene itaque
Abbreviated transcription (Latin):
S cum diuina p̃cepta corde concipimus: non
statim quasi iam solide cogitata parturimus.
Unde et beatus iob non de partti ibicum s de
temꝑe partus inquiritur: quod uidelicet tempꝰ
in nobismet ipsis cum uix comp̃hendimus: mulco
magis in aliena mente nescimus. Prius enim
suꝑni timoris semina utero cordis excepta. ꝑ me¬
dicationem studii coagulantur ut maneant.
postinodum stricta intentione cogitationis. af¬
fixa dum ad discretionis cendunt. quasi in m̃¬
brorum distinctione formantur.i de hinc usu
ꝑseuerantie confirmata. uelut in soliditatem
ossuum ueniunt: ad extrenium uero ꝑfecta
auctoritate roborata quasi in partum ꝓcedunt.
Que incrementa diuinorum seminum.
nullus in aliena mente considerat: nisi ipse qͥ
creat. Nam et si quemlibet. ium suꝑne concu¬
piscentiȩ concepisse. quarumdam rerum at¬
destatione cognoscimus: quando tamen in
parcu erumpat ignoramus. Sepe audemcon¬
cepta mente semina. ꝑuenire ad ꝑfectionem

Expanded text:
 cum divina praecepta corde concipimus, non statim quasi jam solide cogitata parturimus. Unde et beatus Job non de partu ibicum, sed de tempore partus inquiritur. Quod videlicet tempus si in nobismetipsis vix comprehendimus, multo magis in aliena mente nescimus. Prius enim superni timoris semina utero cordis suscepta per meditationem studii coagulantur ut maneant, postmodum, stricta intentione cogitationis affixa, dum ad discretionis rationem tendunt, quasi in membrorum distinctionem formantur; dehinc, usu perseverantiae confirmata velut in soliditatem ossium veniunt; ad extremum vero, perfecta auctoritate roborata, quasi in partum procedunt; quae incrementa divinorum seminum nullus in aliena mente considerat, nisi ipse qui creat. Nam etsi quemlibet jam vim supernae concupiscentiae concepisse quarumdam rerum attestatione cognoscimus, quando tamen in partu erumpat ignoramus. 41. Quidamcepta mente semina pervenire ad perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
cent tͥ adsumus subaudis ut mͥ: Nadunc enĩ
fulgura. cum p̃dicacores miraculis choruscanc.
et acl superna reuerentia audicorum corda trans¬
figunt. Reuere̾ntia uero dicunt adsumus:
cum non sibi. sed dei uiribus tribuunt. quic¬
quid se forticer egisse cognoscunt. Q uid ẽ etũ
deo dicere adsumus: & uoddam namq obse
buere laudem grẽ: a quo se accepisse sentiunt
uictoriam pugne: ne sibi tribuant quod ope¬
rantur. E c irequidem figura oꝑando pos¬
sunt: sed reuerti superbiendo non possunt.
dam ait petrus. argentum et aurum non:
mͥ: quod aut̃ habeo hoc tͥdo. In nomine ih̾u
xp̃i narareni: surge et ambula. Et aphensa
manu eius dextera. alleuauit eum: ec ꝑtinus
consolidate sunt bases euis et plande. ⁊ et exi¬
liens stecit et ambulabat. S cum de hoc facto.
iudeorum fuisset turba conmoca: uideamus nc̃
fulgur rediens. ait. I iri isrłite. quid admirami¬
n in hoc aut quid nos utueminrquasi nr̃a uir¬
tude aut podestate fererimus hunc ambula¬

Expanded text:
dsumus? subaudis ut mihi. Vadunt enim fulgura cum praedicatores miraculis coruscant et superna reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti superbiendo non possunt. dam ait Petrus: Argentum et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. Et aevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut po
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nac areoꝵ nomine: nͥ abstinentiũ ⁊ continentiũ
uita signat᷑ : Quȩ̃ niue candioior: ⁊ lacte nitidior
dr̃. Nix enĩ ex aqͣ congesescit: quȩ desuꝑ uenit.
Lac aut̃ ex carne expͥmit᷑ : q̃ in inferiorib nutrit᷑.
Quio gͦ ꝑ niuẽ. nͥ candor uitȩ cȩlestis: qͥd ꝑ lac nisi
tpralis dispensationis aministratio demonstrat᷑:
Et qr plerq continentes uiri in ȩccła cã mira oꝑa
faciunt. ut ab eis multi qͥ celestem uitã tenuerant.
multi qͥ t̾rena bene dispensauerant. suꝑari uideant᷑.
et candidiores niue. ⁊ nitidiores lacte referiuit᷑. Q

Expanded text:
enim Nazaraenorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit, quae desuper venit: lac autem ex carne exprimitur, quae inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem, nisi candor vitae coelestis. Quid per lac, nisi temporalis dispensationis administratio demonstratur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi, qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur: et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
pestifera argumta machinationũ. Per ipsa qͥppe¬
fus calliditatis sue uires erigit. ⁊ fluxa mortaliũ
corda corrũpit. Testes eiꝰ st̃. suggestioes p̃ue quib
in m̃tis corruptione feruescit: atq in const upata
anima. aniqͥ oꝑis ꝓlem gignit. S hoꝵ testicłoꝵ¬

Expanded text:
pestifera argumenta machinationum . Per ipsa quippe calliditatis suae vires erigit, et fluxa mortalium corda corrumpit . Testiculi ejus sunt suggestiones pravae, quibus in mentis corranima iniqui operis prolem gignit, sive pesti
Abbreviated transcription (Latin):
lendo se erigunt: amisso cęlo qͥd aliud ꝗͣ t̾ram
petunt. Quib hoc ipsũ iã mimis cecidisse ẽ:
relictis suꝑiorib ima quesisse. Recte gͦ eoꝵ facies
in foueam demergi ꝑhibent᷑: qr seq̃ntes infima.
ad inferni baratrũ tendunt. Iusto enĩ uidicio
agitur:. ut qͦs hic uoluntaria adu̾sio excẽcat: illic
ab intiutu ueri luminis digna supplicii fouea
abscondat. Igit᷑ qr uir sc̃s tanto diuine potentię
t̾rore discussus ẽ. ut ei diceret᷑. si habes brachiũ
sicut ds. ⁊ si uoce sinili tonas. disꝑge suꝑbos
in furore tuo. ⁊ respiciens omuẽ arrogantẽ hu¬
milia. ⁊ cet̾a q̃ ds quidẽ facere.s honio uix suf¬
ficit audire : cuncta hȩc qua dñs intentione
p̃miserit. fine subditę conclusionis ostendit di

Expanded text:
lendo se erigunt, amisso coelo quid aliud quam terram lendo se erigunt, amisso coelo quid aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infima, ad inferni barathrum tendunt. Justo enim judicio agitur, ut quos hic voluntaria aversio excaecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discussus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus intentione praemiserit, fine subditae conclusionis ostendit, di
Abbreviated transcription (Latin):
Iusto nãq iudicio suꝑboꝵ facies dñs in foueã
mergit: qr intentionẽ cordis eoꝵ sese ultra ho¬
mines erigentẽ. inferiꝰ deicit. Ima enĩ respicit:
cuiꝰ facies foueã attendit. Q̾ bene de suꝑbis dr̾.¬
qđ eoꝵ facies in foueã demergunt᷑: qr inia petunt.
dũ suꝑbiendo altiora appetunt.. quo magis
extollendo se erigunt : eo magis ruendo inferiꝰ
sunt q̃ ꝓspiciunt. dũ suꝑbiendo alta sectant᷑.
Uñ miro ac diu̾so mͦ res agit᷑ : ut humiles cęlũ
petant.dũ se infra deiciunt: suꝑbi infima appe¬
tant. dũ despiciendo cet̾os quasi in altiorib ex¬
tollunt᷑. Isti se dũ despiciunt. celestib uingunt᷑:
illi dũ se erigunt a suꝑiorib diuidunt᷑: atq
ut ita dixerim. illi se subleuantes depͥmunt :
isti se depͥm̃tes leuant. E bene de suꝑbientib
ꝑ psalmistã d̾r. Humiliat aut̃ peccatores usq
ad t̾ram. Nͥa ea q̃ infra. st̃ ambientes dũ extol¬

Expanded text:
Justo namque judicio superborum facies Dominus in foveam Justo namque judicio superborum facies Dominus in foveam mergit, quia intentionem cordis eorum sese ultra homines erigentem inferius dejicit. Ima enim 1054 respicit, cujus facies foveam attendit. Et bene de superbis d eorum facies in foveam demerguntur, quia ima petunt, dum superbiendo altiora appetunt; et quo magis extollendo se erigunt, eo magis ruendo inferius sunt quae prospiciunt, dum superbiendo alta sectantur. Unde miro et diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima appetant, dum despiciendo caeteros quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus dividuntur, atque, ut ita dixerim, illi se elevantes deprimunt, isti deprimentes elevant. Et bene de superbientibus per Psalmistam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram , quia ea quae infra sunt ambientes, dum extol
Abbreviated transcription (Latin):
subcinericiꝰ panis : qui ñ reu̾sat᷑. Ex nat᷑a qͥppe
bene condita. ẽ nob̾ intentio q̃ furgat in dñi:
s ex conu̾satioẽ nequit̃ assueta. in est uoluptas
q̃ p̃sens p̃mat in scłm. P anis aut̃ subcinericiꝰ ex
ea parte ẽ mundior ꝗͣ inferiꝰ occultat: atq ex¬
ea parte sordidior. qͣ desuꝑ cinerẽ tołat. Nsqͥs gͦ
intentionẽ qͣ din debuisset querere negligit. qͣsi
more sub cinericii panis mundiorẽ partẽ in feriꝰ
p̃mit. & cũ curas scłi libent̃ tołat: quasi conge¬
stũ cinerem suꝑiꝰ portat. Reu̾saret᷑ aut̃ panis
sub cinericiꝰ. si desidioꝵ carnaliũ cinerẽ repelleret.
⁊ intentionẽ bonã quã in se dudũ despiciendo
opp̃sserat. suꝑiꝰ ostentaret. S reu̾sari renuit:
cũ mens amore curarũ scłariũ p̃ssa. molem
suꝑpositi cineris abicere negligit. Dũq asfurg̾e
intentione bona ñ appetit : quasi mundiorẽ fa¬
⁊ facies eoꝵ demerge in foueã: acsi dicat. ut ego.

Expanded text:
ur . Ex natura quippe bene condita nobis est intentio quae surgat in Dominum; sed ex conversatione nequiter assueta, inest voluptas quae praesens premet in saeculum. Panis vero subcinericius ex ea parte est mundior quam inferius occultat, et ex parte sordidior qua desuper cinerem portat. Quisquis igitur intentionem qua Dominum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subcinericii mundiorem partem inferius premit. Et cum curas saeculi libenter tonis subcinericius, si desideriorum carnalium cinerem repelleret, et intentionem bonam quam in se dudum despiciendo oppresserat, superius ostentaret. Sed reversari renuit, cum mens amore curarum secularium pressa, molem superpositi cineris abigere negligit; dumque assurgere in intentionem bonam non appetit, quasi mundiorem fai dicat, Ut ego.
Abbreviated transcription (Latin):
dum alleuarent᷑. Non enĩ dix̃ deiecisti eos pꝰ quã
eleuati st̃. s cũ alleuarent᷑: qr hoc ipsũ fit suꝑb
interius deici: qđ eis falso contingit exterius
eleuari. Ꝙrdinante enĩ diuino udicio. ñ eis hic ali¬
ud culpa ẽ. atq aliud pena: s sua ilł in penã u̾tit᷑
culpa: ut elatis fastu suꝑbię hoc ipsi sit uere
interius cadere: qđ foris ostendit᷑ ꝓfecisse. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
quam elevati sunt, sed dum allevarentur, quia hoc ipsum sit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante enim divino judicio, non eis hic aliud culpa est, atque aliud poena, sed sua illis in poenam vertitur culpa, ut elatis fastu superbiae hoc ipsum sit vere intus cadere quod foris ostenditur profecisse. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
do̾ ualde intołabił demonstrat᷑. aꝑte cognoscimꝰ
tanto se pleniꝰ auctori subiciat: quanto contra se
uerius uolentas aduersarii uires pensat. Qd nãq
nos aͥ puluis fumꝰ: Qͥd uͦ ille. nͥ unus eque excele
ꝓpͥa uirtute audeat : qñ contͣ angłoꝵ principem
angłm. humilis puluis uincit. In herendo qͥppe uere
fortitudini. uires accipit: quas transfuga sp̃s cum
semet ipsũ seqͥt᷑ amisit. Et dignu̾ ẽ. ut uincatur a
puluere. qͥ fortẽ se credioit deserto creatore: ut suꝑatꝰ
mueniat qr defecit elatus. Ualde aut̃ seuiens
anhelat: qđ cun ipsum ima crucient. homo ad sum¬
ma conscendat: qđ in illa celsitudine subuecta caro
ꝑmanet: a qua tantus ipse sp̃s sine fine ꝓiectꝰ iacet.
S loca mentiũ : mutauit ordo meritoꝵ. Sic sic su¬
ꝑbia meruit deici: sic humilitas exaltari: qͣtinꝰ
et cęlestis sp̃s erigendo se. tartarũ coleret: ⁊ terra

Expanded text:
o valde intolerabilis demonstratur, aperte cognoscimus tanto se plenius auctori subjiciat, quanto contra se verius violentas adversarii vires pensat. Quid namque nos nisi pulvis sumus? Quid vero ille, nisi unus ex coelepropria virtute audeat, quando contra angelorum principem angelum humilis pulvis vincit. Inhaerendo quippe verae fortitudini vires accipit, quas transfuga spiritus, cum semetipsum sequitur, amisit. Et dignum est ut vincatur a pulvere, qui fortem se credidit deserto cinveniat quia defecit elatus. Valde autem saeviens anhelat, quod eum ipsum ima crucient, homo ad summa conscendat, quod in illa celsitudine subjecta caro permaneat, a qua tantus ipse spiritus sine fine projectus jacet. Sed loca mentium mutavit ordo meritorum. Sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se tartarum tolleret, et terra
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ magnitudine cognita. qͥs ñ ĩmensa formidine
corruat: qͥs ñ desꝑationis ꝑ cussione succunbat:
S qr elationẽ nr̃am ostensa hostis potentia repͥmit:
ꝙ̃ infirmitatẽ nr̃am dñs patefacta gr̾a suȩ dispen¬
sationis fouet. Unde cũ eũ pͥncipiũ uiarũ suarũ
diceret: ilico adiunxit. Qͥ fecit eũ: applicauit¬

Expanded text:
ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, illico adjunxit: C
Abbreviated transcription (Latin):
claritatẽ eredit᷑: ipse extentꝰ ⁊ ꝓ tegens fuisse me¬
morat᷑. Reliquos enĩ quasi obumbrando oꝑuit: qͥ eoꝵ
illic speciosus in multis frondib. qđ illic signacłm
similitudinis: qđ illic cherub. qđ illic ꝓtegens d̾r:
hoc hic uoce dnĩca beemoth iste. uiarũ dĩ pͥncipiũ
uocat᷑. De qͦ iccirco tam mira in quib fuit. ⁊ quȩ
anusit insinuat: ut territo homini ostendat: qͥd
ipse si suꝑbiat de elationis suȩ culpa passurus sit.
si illi feriendo parcere noluit. quẽ creando in gła
tante claritatis eleuauit. Considet gͦ hõ qͥd elatus
in t̾ra mereat᷑: si prelatus angłis angłs in cȩlo ꝓster¬
gladius meus. Ac si aꝑte diceret. Qua ira feriã suꝑ¬
bos t̾rȩ ꝑpendite : si ipsos ⁊̃ qͦs in celo iuxta me con¬
didi. ꝓ elationis uicio ꝑcut̾e ñ peꝑci. Tot itaq
antiqui hostis uirtutib auditis. tanta conditioĩs

Expanded text:
creditur, ipse extentus et protegens fuisse recreditur, ipse extentus et protegens fuisse reperitur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui e4. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic Cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce Dominica Beemoth, iste viarum Dei principium vocatur. De quo idcirco tam mira, in quibus fuit, et quae amisit, insinuat, ut territo homini ostendat, quid ipse, si superbiat, de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit, quem creando in gloriam tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, si et praelatus angelis anggladius meus . Ac si aperte diceret: Qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere non peperci? Tot itaque hostis antiqui virtutibus auditis, tanta conditionis
Abbreviated transcription (Latin):
maneret. Iabuit gͦ iste lapis foramina: s ꝑ fu¬
ꝑ biȩ uiciũ. caritatis auro ñ st̃ repleta. Nam qr
iccirco ligant᷑ auro. ne cadant. iceirco iste cecidit.¬
qr ⁊̃ ꝑforatꝰ manu artificis. amoris iuncłis ligari
contemsit. Nunc aut̃ ceti lapides qͥ hiuc similit̃
fuerant ꝑforati. penetrante se iniuicẽ caritate
ligati st̃ : atq hoc in munere. isto cadente meru¬
ert̃: ut nequaꝗͣ iam de ornam̃to regio cadendo
intuens: adiungit. Tu cherub extentꝰ ⁊ ꝓtegens
in monte scõ dĩ: in medio lapidũ ignitoꝵ ꝑfectꝰ
ambulasti. Cherub qͥppe plenitudo scientie
int̾p̃tat᷑.&. iccirco iste cherub dṙ: qr transcen¬
disse cunctos scientia ñ dubitat᷑. Q in medio
ignitorũ lapidum ꝑfectus ambulauit: qr inteꝵ
angłoꝵ corda caritatis igne succensa. clarus gła
conditionis extitit. Quẽ bene extentũ ac ꝓtegentẽ
dic̃. Omẽ enĩ qđ extenti ꝓtegimus: obumbranius.

Expanded text:
maneret. Habuit ergo lapis iste foramina, sed per sumaneret. Habuit ergo lapis iste foramina, sed per superbiae vitium, charitatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco ligantquia etiam perforatus manu artificis amoris vinculis ligari contemsit. Nunc autem ceteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetranti se invicem caritate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruerunt, ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo intuens adjungit: Tu Cherub extensus, et protegens in monte sancto Dei, et in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti. Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur, et idcirco iste Cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur, qui in medio ignitorum lapidum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda caritatis igne succensa clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, ob umbramus,
Abbreviated transcription (Latin):
ones. uircutes. pͥncipatꝰ. potestates. cherubin.
atq seraplnĩ. aꝑta narratione memorant᷑. suꝑ¬
noꝵ ciuiũ qͣnte sint distinctiones ostendunt᷑.
Quib tñ beemoth iste oꝑtꝰ fuisse describit᷑ : qr eos
quasi uestem adornatũ suũ habuit : quoꝵ dum
claritatẽ transcendet. ex eoꝵ cõparatione clari¬
or fuit. De cuiꝰ ad huc illic descriptione subiungit.
Aurũ opus decoris tui extitit: ⁊ foramina tua in
die qua conditꝰ es p̃parata s̃. Aurũ opꝰ decoris eiꝰ
extitit : qr sapientię claritate canduit. quã benę
ereatus accepit. Foramina uͦ iccirco in lapidib fi¬
unt : ut uincłati auro. inornam̃ti cõpositione
dis in die conditionis fuę foramina p̃parata st̃:
qr uidelicet capax caritatis ÷ conditus. Qua si
repleri uoluisset: stantib angłis canꝗͣ positis in
regis ornam̃to lapidib potuisset in herere. Si enĩ
caritatis auro se penetrabilẽ p̃buisset : scis angłis
sociatꝰ in ornam̃to ut diximus regio lapis firus

Expanded text:
 potestates, cherubim, atque seraphim aperta narratione memorantur, supernorum civium quantae sint distinctiones ostenditur, quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur, quia eos quasi vestem ad ornamentum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: « Aurum opus decoris tui, et foramina tua in die quxstitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit. Foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro, in ornamenti compositione dis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax charitatis est conditus: qua si repleri voluisset, stantibus angelis, tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus, in ornamento ut diximus regio lapidis fixus
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑. recte dr. Cartilago eiꝰ quasi lamminȩ ferreȩ.
b̾eemoth eni iste. quo sub pretertu boni calliditatẽ
suã fraudulentiꝰ ex hibet: eo in culpa intẽ durius
estimant eẽ qd̾ agunt: ⁊ sic̃ excolende uirtuci. sic
uicio ꝑsei̾antia iungunt. Rectũ estimant ẽẽ qđ¬
agunt. ⁊ iecuto suo iudicio enixius seruiunt. Unde
bene iheremias cũ dic̾ẽt. candidiores nacarei eiꝰ iuue.
intidiores lacte. rubicundiores ebore antiqͦ. saphiro

Expanded text:
ndatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. ndatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa mentem durius aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae virtuti, sic vitio perseverantiam jungunt. Rectum existimant quod agunt, et idcirco suo judicio enixius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundior
Abbreviated transcription (Latin):
ueri lib̾tas estimat᷑: ⁊ cũ ꝑ elationẽ ueritati con¬
tradicit᷑: loq̃ndi ꝓcacitas ueritatis defensio putat᷑.
Plerq pigricia. quasi continentia quietis attendit᷑.
⁊ eũ grauis culpe sit. recta studiose agere: magnȩ
iurtutis meritũ credit᷑ a pͣua tantũ actione cessare.
Plerq inqͥetudo sp̃s iugilans sollicitudo nominat᷑:
⁊ cũ quietẽ qͥsq ñ tołat: agendo q̃ appetit. uirtu¬
tis debitȩ implere se exertitiũ putat. Sepe ad ea
q̃ agenda st̃ incauta pcipitatio laudandi studii
feruor credit᷑: ⁊ cũ desidatũ bonũ intẽpestiua
actione corrumpitur: co agi melius quo celerius
estimatur. Sepe accelerandi boni tarditas consiliũ
putatur: ⁊ cũ expectat᷑ ut ex tractatione ꝓficiat:
lut uirtus aspicit᷑: necessario pensandũ ẽ qr tanco
tardins mens uiciũ deserit: quanto ꝑ uircutis
cile aut̃ culpa corrigit᷑. q̃ ⁊ erubescit᷑. qr eẽ culpa

Expanded text:
veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati converi libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat,  cum culpa velut virtus aspicitur, necessario pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod cile autem culpa corrigitur, quae et erubescitur; quia esse culpa
Abbreviated transcription (Latin):
frangunt᷑. Plerũq oissoluta remissio quasiman¬
suetudo ac pietas habet᷑. ⁊ dũ plusꝗ decet delin¬
quentib tẽpr̃alit̾ parcit᷑: ad ȩtña supplicia cru¬
delit̃ reseruant᷑. Nonnũꝗ effusio misccłia eredit᷑:
et dũ male seruire culpa sit: perus spargi qd ac¬
ceptũ est. ñ timet᷑. Nonnũꝗ tenacia pareitas
putat᷑. ⁊ cũ graue sit uiciũ ñ tribuere: uirtꝰ
credit᷑ accepta retinere. Sepe maloꝵ ꝑtinacia. con¬
stantia dr̃: ⁊ dũ mens a prauitate sua flecti ñ
patit᷑: quasi ex recti defensione głant᷑. Sepe in¬
constantia quasi tractabilitas habet᷑: ⁊ qͦ quisq
fidem integram nulli seruat: eo se amicũ omnibꝰ
estimat. Aliqn timor incõpetens. humilitas credit᷑.
⁊ cũ tpr̃ali formidine pressus qͥsq a defensione ue¬
ritatis taceat: arbitrat᷑ qd̾ iuxta dĩ ordinẽ. hu¬
nulem se potiorib exhibeat. Aliqñ uocis suꝑbia.

Expanded text:
franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi manfranguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam effusio misericordia creditur, et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ. dũ fuauit consulit. m̃tẽ ab intentione ꝓpͥa alienã
reodit: recte dr. Ossa eiꝰ ułiit fistulȩ eris. n enĩ
ꝑ fraudulenta consilia audientis animo blandũ so¬
nat: quasi cũ fistulis eris cantat.: ut unde mulcet.
exercet: tunc aut̃ duriores tẽptationes excitat. qͣn¬
ante temptati ocłos. iniqͥtatis laqueos sub sp̾e uir¬
tutis occultat. Unde ⁊ recte subiungit᷑. Cartilago
nͥ simulatio expͥmit᷑ Cartilago naq ossis ostendit
sp̃em: s ossis ñ habet firmitatẽ. Et sunt ñnulla
q̃ ostendunt in se rectitudinis sp̃em: s ex pͣuitatis
ꝓdeunt infirmitate. Hostis enĩ nr̃i malicia tan¬
ta searte palliat. ut plerq ante deceptȩ m̃tis
oclos. culpas uirtutes fingat: ut inde qͥsq quasi
menta. Y lerũq enĩ in uleiscendis uiciis crudelitas
agicur.⁊ iusticia putat᷑: atq ĩmodata ita iusti
eli meritũ credit᷑: ⁊ eũ a distortis morib peccan¬
ces dirigi caute debeant. iuolenta inflerione

Expanded text:
ab intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia audientis animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde mulcet, exercet. Tunc autante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde et subditur: « Cartilagonisi simulatio ejus accipitur? Cartilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et sunt nonnulla ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex pravitatis prodeunt infirmitate. Hostis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisque quasmenta. Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione