comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiris audiri. atq ideo ueracit᷑ regis. quia mar¬
tiris Quidam etiam ferunt. quod illic noc¬
turno tempore accense lãpades apparebant.
Uncde factum est quatinꝰ corpus illius ut uideli¬
cet martiris:iure a cunctis fidelibus uenera¬
ri debuisset. Pat̃ uero ꝑfidus & parricicta com¬
motus poenitentia. hoc fecisse se doluit. nec tam̃
usq ad obtinendam salutem. Nam quia uera
ẽẽt. catholica fides agnouit. sed gentis sue timo¬
re ꝑterritꝰ. ad hauc ꝑuenire non meruit. Qui
oborta egritudine ad extrema ꝑductus. lean¬
ctro ep̃o quem prius uehem̃ter afflixerat.
recharedum regem filium quem in sua heresi
relinquebat cõmendare curauit. ut in ipso qͦq
talia faceret: qualia infr̃e illius suis exhorta¬
tionibus fecisset. Qua iudelicet cõmendatione
expleta: defunctus est. Post cuius mortem
recharedus rex non patrẽ ꝑfidum sed frẽm
martirem sequens : ab arriane hereseos pra¬

Expanded text:
tyris audiri; atque ideo veraciter regis, quia et martyris audiri; atque ideo veraciter regis, quia et martyris. Quidam etiam ferunt quod illic nocturno teunde factum est, quatinus corpus illius, ut videlicet martyris, iure a cunctis fidelibus venerari debuisset. Pater vero perfidus et parricida commotus paenitentia, hoc fecisse se doluit; nec tamen usque ad optinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides, agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer adflixerat, Reccharedum regem filium, quem in sua heresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia in fratre illius suis exortationibus fecisset. Qua videlicet commendatione expleta, defunctus est. Post cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arrianae hereseos pra
Abbreviated transcription (Latin):
tatis die intẽpeste noctis silentio. adeum
ꝑfidus pater arrianũ ep̃m misit. ut ex
eius manu sacrilege consecrationis cõmunio¬
nem ꝑciꝑet: atq ꝑho ad patris grãm redire
mereretur. Sed uir deo deditus. arriano
ep̃o uenienti exꝓbrauit ut debuit. eiusq a
se ꝑficdiã dignis increpationibus reppulit.
Quia & se exterius iacebat ligatus: apud se
tamen in magno mĩtis culmine stabat securuˢ.
Ad se itaq reuerso ep̃o arriano: pater infre¬
muit. statim suos apparitores misit. qui cons¬
tantissimũ confessorem dei illic ubi iacebat
occiderent. Quod factum est. Nam mox ut
ingressi sunt. securĩ cerebro illius infigentes.
uitam corporis abstulerunt. Hocq ualuerunt
ꝑimere. quod ipsum quoq qui ꝑemptus est
in se constiterat despexisse. Seid ꝓ ostendenda
uera eius gła suꝑna quoq non defuere
miracula.Iam coepit innocturno silentio psal
modie cantus ad corpus eiusdem regis ac mar¬

Expanded text:
itatis die, intempestae noctis silentio ad eum itatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut ingressi sunt, securem cerebro illius infigentes, vitam corporis abstulerunt. Hocque in eo valuerunt perimere, quod ipsum quoque qui peremptus est in se constiterat dispexisse. Sed pro ostendenda vera eius gloria superna quoque non defuere miracula. Nam coepit in nocturno smodiae cantus ad corpus ejusdem regis et mar
Abbreviated transcription (Latin):
ieut multorum qui ab hispaniarum partib
ueniunt relatione cognoui: nuꝑ hermine¬
geldus rex leuilgildi regis uiusigothorum
filius ab arriana heresi adcatholicam fidem
uiro reuerentissimo leancdro hispalitano ep̃o
dudum michi in annciciis familiarit᷑ iuncto
predicante conuersus est. Quem pater arri¬
anus ut acdeandem heresem rediret . et
premiis suadere. & minis terrere conatus
est. Cumq ille constanfissime responderet .¬
nunquã se ueram ficdem posse relinquere
quam semel agnouisset : iratus pater eum
re ualuisset. in arta illum custoclia conclu¬
dens. collũ manusq illuis ferro ligauti.
Loepit itaq: iclem herminegelclus re& iuiuentꝰ
t᷑renum clespiciens regnim. &e forti desicde¬
rio celeste querens. inciliciis iacere uincrilatꝰ.
ommipotenti deo ad confortanctũ se p̾ces
effundere. tantoq sullumus glam transe¬
untes mundi despicere: quanto & religatus
agnouerat nichil fuisse quod poterat᷑ au¬
ferri. Suꝑueniente autẽ paschalis festiu¬

Expanded text:
icut multorum qui ab Hispaniarum partibus veniunt relatione cognovimus, nuper Herminigildus rex Leuvigildi regis Visigothorum filius, ab Ariana haeresi ad fidem catholicam, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter juncto, praedicante conversus est. Quem pater Arianus, ut ad eamdem haeresim rediret, et praemiis suadere, et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet nunquam se veram fidem posse relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum re valuisset, in arcta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro ligavit. Coepit itaque idem Herminigildus rex juvenis regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festiv
Abbreviated transcription (Latin):
isanus ede. ret. cunctosor egros inmsis
clamoribus ꝓturbaret. ita ut nulli illic
cape sominũ licerei: fiebat res ualde misera¬
bilis.
quia unde unus male. inde om̃s deterius
habebant. Sed sicut ce prius a reuerentissi
mo florido ep̃o. qui tunc cum predicto pres¬
bitero illic pariter manebat. &e post a puero.
qui nocte eadem egrotantibus seruiebat
subtilit̃ agnoui. idem uenerabilis prb̾r de
ꝓprio stratu surgens. ad lectum frenetici
silenter accessit. &e suꝑ eum positis manibuꝰ
orauit. Moxq illum melius habentem tu¬
lit. atq insuꝑiora domus secum adoratoriũ
duxit. ubi ꝓ eo liberius orationi incubuit.
&e statim eum sanum adlectum ꝓprium
reduxit. ita ut nullas ulterius uoces ede¬
ret. neq egrotum quemꝑiã aliquo clamo
re turbaret. Hec iam egritudinem auxit
alienam: qui ꝑfecte receꝑat mentem suam.
Ex quo eius uno facto didicimus: ut de eo

Expanded text:
insanus, ederet, cunctosque aegros immensis insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo
Abbreviated transcription (Latin):
cipue simplicitatis narrauit uirum. Quẽ
hoc habere uirtutis ꝑhibet. ut apłorum
more manum suꝑ egros ponat. &e saluti
restituat. & quamlibet uehemens egritudo
sit : ad tactum illius abscecdat. Quem hoc¬
etiam habere miraculi adiunxit. quia in
quolibet loco quamuis ĩmanissime aspita¬
tis serpentem reꝑit. mox ut eum signo
erucis signat extinguit. ita ut uirtute cru¬
eis quam uir dei digito edit. diruptis uice¬
ribus moriatur. Quem siquando serpens
inforamine fugit. signo erueis os forami¬
nis benedicit. statimq ex foramine serpens
iam mortuus trahitur. Quem tante iuir¬
tuts uirum. etiam ipse uidere curaui.
eumq ad me deductum in infirmorum
domo pancis diebus manere uolui. ubi si
qua ei ẽẽt. curationis gr̃a. titius probari
potuusset. Ibi autem quicam inter egros
alios mente captus iacebe̾t. quem inegiei
greco uocabulo freneticum appellante. Qui
nocte quadam cum magnas uoces seilicet

Expanded text:
cipue simplicitatis narravit virum. Quem cipue simplicitatis narravit virum. Quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super egros ponat et salutem restituat, et quelibet vehemens egritudo sit, ad tactum illius absceetiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut
Abbreviated transcription (Latin):
i nimirũ terram australem & anͤtem habent.
sed ad huc irriguam indigent. Quia inbonis
oꝑibus positos. inꝰ quibus magni atoꝵ feruentes
sunt. oportet nimis ut aut timore supplicii
aut amore regni celestis mala que ante ꝑpe
trauerunt deplorent. Sed quia ut dixi duo
sunt cõpunctionis genera: dedit ei pater suus
irriguum superius. & irriguũ inferius. Irri¬
guum quppe suꝑius accipit anima. cum sese
in lacrimis regni celestis desiderio affligit. Irri¬
guum uero inferius accipit: cum inferni suꝑ¬
plicia flencto pertimeseit. Et quidẽ ꝓrius in¬
ferius. ac post irriguum suꝑius cdatur. Secd
quia cempunctio amoris dignitate p̃minet.
necesse fuit. ut prius irriguum suꝑius. &
poa irriguum inferius cõmemorari debuiss.
Petrus. Placet quod dicis. Sed post¬
quam hune lenerande uite eleutherium
huius meriti fuisse dixisti. libet inquirere
si nunc inmundo. ẽẽ. credendum est aliquos
loridus tiburtine ep̃s.
se prb̃m quencdam amantium nomine. pre¬

Expanded text:
i nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet, oportet nimis, ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset. PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum est aliquos Floridus Tiburtinae Ecclese presbiterum quemdam, Amantium nomine, pre
Abbreviated transcription (Latin):
situla depenclebat crebro rumpebatur.
Unde factum est ut eandem catenam quã
ex pecle suo uir dñi soluerat. eius discipłi
peterent : eamq funi acliungerent atꝙͣ
in illa situlam ligarent. Ex qͦuo iam tẽꝑxe
contigit. ut idem funus & cotidie intingue¬
returꝰ aqua: & nullomodo rumperetur :
Quia enim catenam uiridei funis ille con¬
tigit. ipse quoq adtolerandam aquam fer¬
risinse fortitudinem traxit. PetRu.

Expanded text:
situla dependebat crebro rumpebatur. situla dependebat crebro rumpebatur. Unde factum est ut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque funi adjungerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut idem funis et quotidie tingeretur aqua, et nullo modo rumperetur. Quia enim catenam viri Dei funis ille contigit, ipse quoque ad tolerandam aquam, ferri in se fortitudinem traxit. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit: qui ctiuina prouidentia cdispo¬
ni omiã fidelit̃ credit. Hic cum prius ineo¬
dem monte se contulit. necdum clariso sꝑe¬
cu habitans catena sibi ferrea peclem ligauit.
eamq saxo ex parte altera affixit. ne eiꝰ ultra
liceret ꝓgredi. quam catene eiusdem quan¬
titas tencdebat᷑. Qd̾ uir uite uenerabilis
benedictus audiens. euius superius memo¬
riam feci. ei ꝑdiscipłm suum matidare cu-¬
te teneat catena ferri: sed catena xp̾i. Ad
quam uocem martinꝰ ꝓtinus eandem com¬
pedem soluit. sed nunquam postinoctum
solutum tetendit pedem ultra loeum quo
hunc tencdere ligatum consueuerat. Atq
in tanto se spacio sine catena coereuit. in
quanto & ante ligatus mansit. Quidũ
se postmoctum ineiusdem loci specu con¬
clus isset : coepit etiam dispłos habere. qui
ab eius speeu seorsum habitantes actusum
uite aquam cle puteo haurire consueuerãt.
sed funus in quo ad hauriendam aquam

Expanded text:
intelligit, qui divina providentia dispointelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit. Hic cum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cujus superius memoriam feci, ei per discipulum suum mandare cuteneat te catena ferri, sed catena Christi. Ad quam vocem Martinus protinus eamdem compedem solvit, sed nunquam postmodum solutum tetendit pedem ultra locum quo ligatum hunc tendere consueverat, atque in tanto se spatio sine catena coercuit, in quanto et antea ligatis mansit. Qui dum se postmodum in ejusdem loci specu conclusisset, coepit etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum habitantes, ad usum vitae aquam de puteo haurire consueverant. Sed funis in quo ad hauriendum aquam
Abbreviated transcription (Latin):
mentarii nepos. cum magna rusticorum mul-¬
titudine ueniens : precabatur ut uir dei de
specu eoclem dignaretur exire. quatinus ipse
ruituram rupem ex monte potuisset euellere.
atq inspecu suo dei famulus iam securus habi¬
taret Cumq hoc uir dei nequaquam adqiui¬
esceret : ei quod posset ut faceret p̾cepit. et
iꝑpse incellule sue remotiori parte se contulit.
Si tam ingens moles rueret : clubium ñ erat.
quocl simul & specum clestrueret oe marti¬
num necaret. Itaq dum ea que uenerat mul¬
titudo conaretur. si posset sine ꝑiculo uiridei
ingens illud quod desuꝑ incubuerat saxum
leuare: cunctis uicdentibus repente res ualde
admirabilis contigit. qui a moles iꝑsa quam
conabantur euellere. subito ab eiscdem laboran¬
tibus euulsa. ne spelunce martim tectum tange
saltum decdit. & quasi serui dei lesionem fu¬
giens longius cecidit. Quod ad iussum
omnipotentis dei angelico ministerio actu

Expanded text:
mentarii nepos, cum magna rusticorum mulmentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum
Abbreviated transcription (Latin):
que sub monte eocdem sita quasi in ꝑfundo
conspicit᷑. In loco quippe eodem tanta mõs
ipse altitudine excreuit: ut arbusta ingen¬
tia que ex eadem ualle prodeunt. ex mon¬
te aspicientibus quasi frutecta. ẽẽ. iudeban¬
tur. Perturbati itaq sunt cuncti qui
ueniebant. sũmaq cura quesitum est: sicu¬
bi corpus aelapsi pueri potuisset inueniri.
ius enim aliud nisi extinctum crederet᷑.
Qiuis uel corpus adterram integrum ꝑuenis¬
se silsꝑicaretur. dum int̾positis ubiq scopulis
inpartibus discerpa potiusset. Decl requisitꝰ
puer inualle inuentus est xon solum uirius
segł etiam incolumis: Nine eũnctis patent᷑
innotuit. quod ides secli. non potuit. quia
hunc incasu suo matinto oratio portauit.
Nspecum uero illius magna de suꝑrupes
eminebat. Que cum ex parte exigua monti
uideretur affixa martim celle ꝓ m̾mens casũ
suum cotidie &e illius interitum ruitura mi-¬
nabatur. Adhune maseator illustris uiri ar¬

Expanded text:
quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Ar
Abbreviated transcription (Latin):
ir iste uite uenerabilis inclusi¬
onĩs sue tempore primo decreuerat. ut ultra
mulierem non uideret. Non quia asꝑnabat᷑
sexum. sed ex contemplatione speciei. temyta¬
tionis incutrere metuebat. uitium. Quod
qidelam mulier aucliens. ariclacter ascencit
iontem. atq ad eius specim impudenter
ꝓrupit. et ills paulo longius intuens. orrses
es̃ n I uientis ad se muliebria intlum̃ta
conspiciens. sese inorationem dedit. int̾ram
faciem depressit. & eoi usq prostratus iacuit.
quo impudens inuliex a fenestra cellude illui
fatigata recederet. Que die eoctem mox
ut de monte descendit. uitam fimuie. ꝑt
ex mortis eius sententia ddaretur intelligi.
quia ualde om̃ĩpotenti deo displicuit. quod
eis famulum ausu improbo contristauit.
lio quoq tempore dum multi adhunc
religiosa deuotione concurrerent. ato:
arta. ẽẽt. semita. que indeuexo montis la¬
tere adeius cellam proꝑantes ducebat. pu¬
er paruulus incaute grachens. ex eodem
monte cecidit. &e usq ad uallem corruit.

Expanded text:
ir iste vitae venerabilis, inclusionis suae tempore primo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent obstricte: immobilis perstitit. facto
autem mane expletisq lauctibus dei : ab eccłã
egressi sunt cleriei. & i nuenerunt ignotum
hominem ueruecem tenentem manu. Res
uenit indubium. utrum ueruecem tolleret
an offerret. Sed culpe reus cicus incdicauit
poenam. Mirati omnes quia ingressus fur.
uiri dm̃ merito ad prectam suam stabat ligatꝰ.
Qui se pro eo protinus inorationem dederunt.
siusq precibus uix obtinere ualuerunt.
ut qui res eorum uenerat rapere. saltem
uacuus exire mereretur. Itaq fur quidiu
steterat cum preda captiuus: quandoq exiit
uacuus &e liber. Petrus. A ppare¬
te sit suꝑ nos dulcedinis omnipotens deus
cuus erga nos fiunt ioeunda miracula.

Expanded text:
fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, sque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR. Apparetae sit super nos dulcedinis omnipotens Deus, cujus erga nos fiunt tam jucunda miracula.
Abbreviated transcription (Latin):
ualentionis relatione cognita. Ibi &r enu qͥdam
uenerabilis sacerdos erat. qui cum clericis suis
dei laudibus bonisos oꝑibus intentus. sc̃e conũ¬
sationis uitam ducebat. Suꝑueniente autem
uocationis die defunctus est ato ante eccłam
sepultus. Eidem uero eccłe caule inhere bant
ouium. ato idem locus in quo sepliltus est acd
Quacdam autem nocte cum elerieis intra eccłã
psallentibus fur uenisset. ut ingressus catilas
furtum faceret. ueruecem tulit & concitus
exiit. Cum uero ꝑuenisset adlocum ubi uir
dñi sepultus erat : repente hesit. ce gressum
mouere non potuit. Ueruecem quicdem cle
collo deposuit. eumq dimittere uoluit. sed
manu laxari non ualuit. Coepit gͥ stare miser
cum preda sua reus ce ligatus. Uolebat uer¬
uecem dimittere: nec ualebat. Uolebat cum¬
ueruece egredi: nec poterat. Miro itao modo
fur qui a uiis uideri tumuerat: hunc mor¬
tuus tenebat. Cumq ita gressus manuse: illiꝰ

Expanded text:
Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius
Abbreviated transcription (Latin):
porcum concedere sp̃ui immundo ctebuit.
Giegornis. Preposite regule nr̃e actioni.
sunt facta ueritatis. Ipsi ce enim redemptori
nostro a legione que hominem tenebat: dictũ
est. Sieicis nos: mitte nos ingregem porcorum.
Qui hanc &e ab homine expulit: &e inporeos ire.
eosq in abyssum mictere concessit. Ex qua re hoc¬
etiam colligitur. quod absq concessione omĩpo¬
tentis dei nullam malignus spiritus contra
hominem potestatem habet. qui inporcos in¬
trare non potrut nisi ꝑmissus. Illi gͦ nos necesse
est sponte subdi. eui &e aduersa omnia subiciunt᷑
inuita. Unde tanto nr̃is hostibus potentiores
simus. quanto eum auctore omium unum effi¬
mur ꝑhumilitatem. Quid autem mirum si
electi quiq incarne positi multa facere mira¬
biliter possunt. quorum ipsi quoq ossa mor¬
tua plerunq inmultis miraculis uiuunt:¬
N ualeria nanq prouintia res est hec gesta quã
narro. michiq beate memorie abbatis mei

Expanded text:
porcum concedere spiritui immundo debuit. porcum concedere spiritui immundo debuit. GREGOR. Propositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi vivuntn Valeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei
Abbreviated transcription (Latin):
lioris generis puelle conuerti. atq omipo¬
tenti dño cticata uirgnitate seruire. Qua¬
clam uero clie idem eleutherius abbas. uir
uite uenerabilis adeam gr̃at exhortationis
ato edificationis accesserat. & cum ea de u̾bo
dm̃ colloquens sedebat. cum repente ex eo¬
ctem fundo quem insex unciis a patre ꝑce¬
ꝑat̾: cum exenio rusticus uenit. Qui dum
ante eos assisteret: maligno spu correptus
cecidit. fatigariq nimiuꝰ stridoribus reatoꝵ
balatibus cõepit. Tunc sanctimomalis femi¬
na surrexit. atq irato uultu magnis clamo¬
ribus imꝑauit dicens. Exi ab eoꝰ miser.
exi ab eo miser. ddciuus uocem: mox ꝑos uexati
diabolus respondit icens. Et side isto exeo in
quem intrabo: Casu autem iuxta poreus
par uulus pascebatur. Tunc sanctimonialis fe¬
mina precepit dieens. Exi abeo. & inhunc por¬
cum ingredere. Qui statim de homine exiit.
porcum quem ussus fuerat. inuasit. occidit.
& recessit. Pctrus. Cellem nosse. si saltem

Expanded text:
lioris generis puellae converti, atque omnipolioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem
Abbreviated transcription (Latin):
osum ualcle atq terribile est cõntra in¬
quasi inacie assistere. Gregoriꝰ. aboriosũ
non erit. si custoctiam nr̃am noñ nobis s
gre suꝑne tribuimꝰ. Ita tamen. ut oe ipsi
quantum possumus sub ꝓtectione dei ui¬
gilemus. di autem antiquus hostis am̃te
coeꝑit. expelli: diuina largitate plerumq
agitur. ut non solum iam t̾uneri non clebeat:
sed ipse etiam bene uiuentium uirtute ter
reatur. ei namq quam narro. iur scĩs¬
simus eleutherius senex pater. cuius suꝑuis
memoriam feci. testis mextitit. michiq: boc
intimare curauit. quol inspoletana urbe
puella quettam iam nubilis. cuiuscdam pri-¬
mari filia celestis uite desiclerio exarsit.
sect contempto patre. sc̃e conuersationis ha
bitum suscepit. SQua ex re factum est ut
eam pater sue substantie ex heredem faceret.
nichiloꝵ illi aliud nisi sex uncias unius pos¬
sessiuncule largiretur. Eius uero exemplo
prouocate ceperunt apuct eam multe nobi¬

Expanded text:
osum est valde atque terribile contra inosum est valde atque terribile contra inquasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute teratus. Rei namque quam narro, vir sanctissimus Eleutherius senex Pater, cujus memoriam superius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, st; sed contempto patre, conversationis sanctae habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobi
Abbreviated transcription (Latin):
apud examen etͣni iudicis accusator existat.
Uis & enim nosse. quomodo adclecipienclum
nunc nobiscum sunt rem quam narro
testantur. quod uir uite uenerabilis Scepħ
nomine ualerie prouintie prbr fuit. huiꝰ
nostri bone facii diacomi ato dispensatoris
eccłe agnatione ꝓximus. Qui quaclam die
de itinere domum regressus: mancipio
suo neglegenter loquens precepit dicens.
Ueni diabole discalcia me. Ad euius uocem
mox coeperunt se caligarum corrigie
insumma uelocitate dissoluere. ut aꝑte
constaret quod ei ipse qui nominatus
fuerat ad extrahencłas caligas diabolus¬
obedisset. Quot mox ut prb̃r uictit:
uehement᷑ expauit. magnisq uocibus cla¬
mare cepit̾ dicens. Recede miser. rececle.
on enim tibi: sed mancipio meo locutus
sum. Ad cuius uocem protinus recessit.
ita ut iiuente sint magna iam ex parte
antioiuiis hostis qui tam presto est factis
corporalibus : quam nimiis insictiis nostri
cogitatiomibus insistat. Ectrus.abori

Expanded text:
apud examen aeterni judicis accusator existat. apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum nunc nobiscum sunt rem quam narro testantur. Vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae agnatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit, dicens: Veni, diabole, discalcea me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahenobedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamare, dicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. CAP. 65.
Abbreviated transcription (Latin):
Hauriri itaq ut aqua poterat. sed diffluere¬
ut aqua non poterat. Saans autem ante ia¬
nuam ad ostendendum cunctis martiris me¬
ritum. & aqua erat acdadiutorium. &e quasi
non erat adinuͣdenctum locum. Quod ego
antiquo ante dicti ignis miraculo uere pre¬
dixi nonfuisse dissimile qui trium puero¬
rum & uestimenta non contigit. & iuncu¬
la incenctit. Petrus. Mixa sunt ualde sanc̃¬
torum facta que narras. o presenti infir¬
mitati hominum uehementer stupencda. Deci
quia tantos nuꝑ initalia fuisse audio aclim¬
rande uirtutis uiros: nosse uellem si nullas
eos contigit antiqui hostis insiclias ꝑtulisse.
an ex ins̾ictiis profecisse. Oregorꝰ. Sĩne labore
certaminis non est palma iuictorie. Uncle
ergo uictores sunt: nisi contra antiqui hos¬
tis in sicdias decertauerunt: Malignus qͥppe
sp̃s. cogitatiomi. locittioni. atq oꝑi nostr o
semꝑ insistit. si fortasse quid inueniat. uncde

Expanded text:
Hauriri itaqHauriri itaqut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortasse quid inveniat unde
Abbreviated transcription (Latin):
quinquennium quancto apuel hanc roma-¬
nam urbem alueum suum tyberis egressuˢ
est tantumq crescens ut enis uncla super
muros urbis influeret. atq incle iam
maximas regiones occuparet. apud uero¬
nensem urbem fluuius athesis excrescen᷑
ad beati zenonis martiris atq pontifieis
eccłam uenit. Cuius eccłe dum essent ia¬
nue aꝑte: aqua in eam minine intrauit.
Que paulisꝑ crescens: usq ad fenestras eccłẽ
que erant tectis proxime peruenit. Sicq
stans aqua eccłe ianuam clausit. ac si illucł
elementum liquictum insoliditatem pari-¬
etis fuisset immutatum. Cumq. ẽẽnt. mul¬
ti interius inuenti. sed aquarum magni¬
tudine eccła om̃i cireunclata. qua possent
egrecli non haberent. ibiq se siti ac fame cle¬
ficere formilarent. ach ecełe ianuam uenie¬
bant. & adbibenctum hauriebant aquam.
Que ut p̾dixi usq ad fenestras excreuerat.
& tamen intra eccłam nullo modo defluebat.

Expanded text:
quinquennium, quando apud hanc Romaquinquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantum crescens, ut ejus unda super muros urbis influeret, atque inde in ea jam maximas regiones occuparet, apud nensem urbem fluvius Athesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit, sed paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit. Sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset immutatum. Cumque essent multi interius inventi, qui prae aquarum magnitudine ecclesia omni circumdata, viam, qua possent egredi, non haberent, ibique se fame ac siti deficere formidarent; ad ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praediximus, usque ad fenestras excreverat; et tamen intra ecclesiam nullo modo defluebat.
Abbreviated transcription (Latin):
puerorum miraculum qui ꝓiecti inignib
lesi non sunt. GREGOsiꝰ. llud ut opinor
miraculum. ex parte aliquã dissimiliter
gestum est. Tumc quippe tres ꝓueri ligatis
peclibus ac manibus mignem proieeti st̃.
quos die altero rex requirens: in camino
illesis uestibus deambulantes ⁊ epꝑit. Ex qͦ¬
re colligitur. quia ignis in quo iactati fuerant.
qili eor̾um uestime̾nta non contigit eorum
uincula consũpsit. ut uno eodemq temꝑe
inobsequio iustorum &e haberet flamma
uirtutem suam adsolatium. & non habe¬
ret ad tormentum. Huic tam antiquo mi
raculo diebus nostris res similis e contra¬
rio euenit elemento. Nam nuꝑ ioħes tribu¬
nus relatione sua me docuit. quocl ꝓnul¬
fus comes cum illum adisset: se eum rege¬
ꝓprio autaricheo temꝑore in loco eodemꝰ
ubi mira res contigit affuisse eamq se cog¬
nouisse testatus est. Predictus or enim tri-¬
bunus narrauit dicens. Quia ante hoc fere

Expanded text:
puerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus puerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus laesi non sunt . GREGOR. Illud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qre colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad tormentum. raculo, diebus nostris res similis e contrario evenit elemento. Nam nuper Joannes tribunus relatione sua me docuit, quod Pronulphus comes, cum illic adesset, se cum rege Autharico eo tempore in loco eodem ubi mira res contigit adfuisse, eamque se cognovisse testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere
Abbreviated transcription (Latin):
Nͣ quidam fuit mecum in monaste rio
conuersatus. inseriptura sancta studiosissi¬
snus. qui me etate preibat. Hic ex multis
que nesciebam: me edificare consuerat.
Huius itaq narratione didici. quod fuit qui¬
dam incampanie partibus intra quactrages¬
imum romane urbis miliarium nomine
benedictus. &r quidem etate iuuenis. secd
moribus grandeuus. & in scẽ conuersatio¬
nis regula se fortiter stringens. Quem
totile regis temꝑore cum gothi repꝑissent:
hunc incedere cum sua cella moliti sunt.
gnem nanq: posuerunt sed incireuitu ar¬
serunt omĩa. cella uero illius igne comburi
non potuit. Quocd uidentes gothi magisꝙ
seuientes. atꝙ hunc ex suo habitaculo tra¬
hentes. non longe aspexerunt suecensum
clibanum qui eoquendis panibus paraba¬
tur eumq in illo proiecerunt. clibanumq
clauserunt. Sed die altero ita illesus inuẽ¬
tus est ut non solum eius caro ab ignibus
sed neq extrema ullo modo uestimenta
cremarentur.
ntiquum tri

Expanded text:
 quidam mecum est in monasterio conversatus, in Scriptura sacra studiosissimus, qui me aetate praeibat, et ex multis quae nesciebam, me aedificare consueverat. Hujus itaque narratione didici quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragesimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus; et quidem aetate juvenis, sed moribus grandaevus, et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi reperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque supposuerunt, sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt. Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur. ntiquum trium
Abbreviated transcription (Latin):
pinquasset. Intra paucos gͥ dies priꝰuir uenerandus anastasi
ceteri autẽ in eo ordine excarne ediicti sunt qͦ de rupis uertice
fuerant uocati. frater uͦ ille adquẽ uocandũ uox parũ siluit. ati
cum tta nominarit: morientibꝰ aliis paucis diebꝰ uixit. et cunc
uitã finuut. Ut aꝑte monstraret᷑ qͥa interiectũ uocis filentiũ.
uenerabilis uir anastasuis de corpore extret: erat qͥdam frat̃
inmonasterio qui super eum iuuere nolebat. s prouolutꝰ eus
pedibꝰ cepit abeo cum lacrimis postulare dicens Per illũ ad
quẽ uadis te rogo. ne septẽ dies suꝑ te inhoc mundo faciam. An¬
te cuiꝰ septimũ diẽ: etiã ipse defunctꝰ ẽ. Qui taũ in illa nocte int̾
ceteros non fuerat uocatus. ut aꝑte claresceret. quia eiꝰ obitum sola ue¬
uerabilis anastasii intercessio obtinere potrusset.
u m idem fr̾ et uocatꝰ inter ceteros ñ ẽ. & tam̃ sc̃i uiri intercessio¬

Expanded text:
pinquasset. Intra paucos igitur dies primus venerandus vir Anastasius, pinquasset. Intra paucos igitur dies primus venerandus vir Anastasius, caeteri autem in eo ordine ex carne educti sunt, quo de rupis vertice fuerant vocati. Frater vero ille ad quem vocandum vox parum siluit, atque eum ita nominavit, morientibus aliis, paucis diebus vixit, et tunc vitam finivit; ut aperte monstraretur quia interjectum vocis silentium venerabilis vir Anastasius dum de corpore exiret, erat quidam frater in monasterio qui super cum vivere nolebat: provolutus vero ejus pedibus coepit cum lacrymis ab eo postulare, dicens: Per illum ad quem vadis, te adjuro, ne septem dies super te in hoc mundo faciam; ante cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset. PETR. Cum idem frater et vocatus inter caeteros non est, et tamen sancti viri intercessio
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ oꝑat᷑ & ego oꝑor. GR. Eodem qͦ tempore uenerandus uir
anastasius ciuꝰ suꝑiꝰ memoriã feci: sc̃e romane eccł̃iȩ cui cleo auctore
deseruio. notarius fuit. Qui soli deo uacare desiderans: scriniũ de¬
seruit. monasteriũ elegit: atq ineo loco quẽ prefatus sum qui sup¬
pentomia uocat᷑. ꝑannos multos insc̃is auctibꝰ uitam duxit. eiq mo¬
nasterio solerti custodia prefuit. Quo iudelicet in loco ingens de suꝑ
rupes eininet. et ꝓfundũ subter precipiciũ patet. Quadani uͦ nos
cum iam omp̃s ds̃ eiusdẽ uenerabił iuiri anastasũ labores remiu¬
rari decreiusset: ab alta rupe mox facta ẽ. quȩ ꝓclucto sonitii elan¬
ret diceus. Anastasi uemi. Quo uocato: alii quoq seꝑtem fr̃s ex no¬
mine sunt uocati. Paruo autẽ mom̃to ea quȩ fuerat emissa uoi
siliuit: et octauũ frẽm uocatut. Quasctum aꝑte uoces congrega¬
tio audisset: dubiũ ñ fuit. quia eoꝵ qͥ uocati fuerant obituis pͥri¬

Expanded text:
re venerandus vir Anastasius, cujus superius memoriam feci , sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, notarius fuit . Qui soli 181 Deo vacare desiderans, scrinium deseruit, monasterium elegit, atque in eo loco quem praefatus sum, qui Suppentonia vocatur, per annos multos in sanctis actibus vitam duxit, eique monasterio solerti custodia praefuit. Quo videlicet in loco ingens desuper rupes eminet, et profundum subter praecipitium patet. Quadam vero nocte cum jam omnipotens Deus ejusdem venerabilis viri Anastasii labores remunerare decrevisset, ab alta rupe vox facta est, quae producto sonitu clamaret, dicens: Anastasi, veni. Quo vocato alii quoque septem fratres vocati sunt ex nomine. Parvo autem momento ea quae fuerat emissa vox siluit, et octavum fratrem vocavit. Quas dum aperte voces congregatio audisset, dubium non fuit quin eorum qui vocati fuerant obitus appro
Abbreviated transcription (Latin):
uood nus. Uiot aliquid de tusciȩ partib narrẽ. ut cognos s o¬
cas quales in eauiri fueriit. et om̃ipotetis di noticie quantũ ꝓpinqui᷑

Expanded text:
OR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui?
Abbreviated transcription (Latin):
quendo testatꝰ ẽ. Qđ plerumq contingit iustiss
ut in morte sua scõꝵ p̾cedentiũ iusiones aspiciant.
ne ipsam mortis sue penalem sentenciã ꝑtrinesẽt.¬
cant. S dum eoꝵ menti int̾noꝵ cuuũ sõcietas os¬
tenditur: a carnis sue copula doloris ⁊ formidinis
qd ꝓbtis om̃ĩpotentis dei famulꝰ qͥ nc̃ ui hac ur̃be
monasterio presto ẽ. qdđ appellat̾ renati: de ꝓbo
patruo suo reatine ciuitatis ep̃o mͥ naxrarare
cnsueuit dicens. qͥd appropinqͥnte uite eiꝰ t̾mino
eum grauissima dep̾ssit egritudo. Cuiꝰ pat̾ no¬
mine maximus. pueris cirẽguaq transmissis
colligere medicos studuit si fortasse eiꝰ molestie
subuenire potussent S congregati exuicinis
locis undiꝙ medici: atactu uene deninciauer̃t
elꝰ exitum ciciꝰ affutitrum. Cum uͦ iam tentpꝰ
refectionis incumberet. atq diei hora tardior

Expanded text:
quendo testatus est. Quod plerumque contingit justis, quendo testatus est. Quod plerumque contingit justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones aspiciant, ne ipsam mortis suae poenalem sententiam pertimescant, sed dum eorum menti internorum civium societas ostenditur, a carnis suae copula sine doloris et formidinis quod Probus omnipotentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monasterio praeest, quod appellatur Renati, de Probo patruo suo Reatinae civitatis episcopo mihi narrare consuevit, dicens quia, appropinquante vitae ejus termino, eum gravissima depressit aegritudo. Cujus pater nomine Maximus, pueris circumquaque transmissis colligere medicos studuit, si fortasse ejus molestiae subvenire potuisset. Sed congregati ex vicinis locis undique medici, ad tactum venae denuntiaverunt ejus exitum citius adfuturum. Sed cum jam tempus refectionis in
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo ordinationis sue m ardescente grauit̾
febre correptꝰ. ad extrema deductꝰ ẽ. S cum euĩ
p̃sbitera sua conspiceret. solutis iam m̃bris. quasi
in morte distensum. si qđ ad huc ei uitale spira¬
men inesset. naribꝰ eiꝰ apposita curauit aure di¬
noscere. Qd ille senciens cui teniussimꝰ inerat
flatꝰ quantulo annuisu ualuit ut leqͥ potuisset.
inferuescente sp̃u collegit uocẽ. atq erupit di¬
cens. Recede ãme mulier. ad huc igniłs ui-
uit paleam tolle. Illa gͥ recedente concrescen¬
te iurtute corꝑis cum magna cepit lȩticia cla¬
mare dicens. Heue ueniunt dñi mei. bene ueniurl̃
donuni mei. Quid ad tantillũ seruulũ ur̃m estis
dignati conienire: Uenio. uenio. gr̃as ago. grãs
ago. Cumq hoc iterata crebro uoce repeteret. quibꝰ
Ad quos iterum conuersus dicebat. Ecce uenio.
ecce uenio. Atq uter hȩo uerba: anunã reddidit.
Et qͥa ueraciter scõs apłos uiderat: eos etiam se¬

Expanded text:
gesimo ordinationis suae inardescente graviter gesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apposita curavit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me, mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant domini mei; 389 bene veniant domini mei; quid ad tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus icitis? Ad quos iterum conversus, dicebat: Ecce venio, ecce venio; atque inter haec verba animam reddidit. Et quia veraciter sanctos apostolos viderit, eos etiam se
Abbreviated transcription (Latin):
que mor aꝑto tecto oratorũ egressa. aspicientibꝰ
fr̃ibꝰ penetrauit cęlum. Cuiꝰ iccirco animã inco¬
lube speciȩ. apparuisse credendũ ẽ. ut om̃ps
ds̃ exhac ipsa speciȩ ostendet eis. uir illȩ quã
qđ uir uenerabilis abbas stephanꝰ qͥ ñ longe aute
hoc tempꝰ in hac urbe defunctus ẽ. quem ip̃se etiã
bene nosti. in eadem ꝓuincia nursie contigisse
referebatit. Niebat enĩ qđ illic prb̃i: qͥdam cõ¬
missam sibi cũ magno tremore dñi regebat ec
ram suam ut sororem diligens s quasi hostem
cauens: ad se ꝓpiꝰ accedere nunquã sinebat. eãq
sibimet appropinquare nulla occasione ꝑunit¬
tens. abea sibi comunionẽ funditꝰ familiarttatis
absciderat. Habent qͥppe scĩ utri hoc ꝓpͥum.
am ut semꝑ abillicitis longe suit: ase pler̃ꝙ
ꝑ illam recusabat necessaria. Hic gͦ uenerabił
prbr cũ longam uite implesset etatẽ: anno qͦ¬

Expanded text:
quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus idcirco animam in columbae specie apparuisse credendum est, ut omnipotens Deus ex hac ipsa specie ostenderet quam quod vir venerabilis abbas Stephanus, qui non longe ante hoc tempus in hac urbe defunctus est, quem ipse etiam bene nosti, in eadem provincia Nursiae contigisse referebat. Aiebat enim quod illic presbyter quidam commissam sibi cum magno timore Domini regebat Eccram suam ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque inistrari recusabat necessaria. Hic ergo venerabilis presbyter cum longam vitae implesset aetatem, anno quadra