comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑe ⁊ ascendens cotͣnix
te sinu arabico.
uͥ p̃cipue nutͥtur. tͣns¬
censo medio mani.
oꝑuit cast̃. ⁊ ad libitũ
ppłi caꝑiebant᷑. ẽ aũt
aius regia. ꝙͣ iosepħꝰ ortigiã uocat. Grerꝰ
ortogomenã. Hos uul go curlegiũ dmo.
acurrẽdo. Mane uͦcũ  drafet moises: ros
nem ⁊ panẽ ꝓmissum atũ intłłex. ⁊ iacuit
ros: ꝑ cͥcuitũ castror. Et erat gͣnũ minutũ.
qͣi sem̃ẽ coriandi. albũ in mod̾ pruine. ⁊ qi
us lotunsũ. Qd̃ iudentes fihi isrł: ox̾unt.
Manhui: i. qͥd ẽ hoc: Inde ⁊ deraceps mannadic¬
tum ẽ. ꝙ qͥoã indeclinabile putant. auii ĩ pͥma.
adño. Colligite uł gomor ꝑ sigła capita. ee
colloger alii pla alii minꝰ. ⁊ mensi sẽ ad nse¬

Expanded text:
e. Et ascendens coturnix » de sinu Arabico, ubi praecipue nutritur, transcenso medio mari operuit castra, et ad libitum populi capiebatur. Est autis regia, quam Josephus ortygiam vocat, Graecus orthogometrum, nos vulgo curlegium dicimus a currendo Mane vero cum orasset Moyses, ros nem, et panem promissum datum intellexit, et jacuit ros per circuitum castrorum, et erat granum minutum qasi pilotusum. Quod videntes filii Israel dixerunt: Manhu, id est quid est hoc. Unde deinceps manna dictum est. Quod quidam indeclinabile putant, alii in prima a Domino. Colligite vobis gomor per singula capita. Et collegerunt alii plus, alii
Abbreviated transcription (Latin):
comedebat᷑. Colligebãt aũt mi¬
calesc̾et sol: liq̃fie bat. ꝙ
miracłosũet
Cerat cũ ad ignẽ durum
fiebat. tere bant aut¬
uerẽ. ⁊ ꝯglutinatum in panes forma¬
bant. cuiꝰ sꝑ or erat dulcissimꝰ fanilaͣ
cũ melle. et
alibi dr. sapor panis
at. non multũ autecicũ
e. Dic̃ ÷ iosephꝰ¬

Expanded text:
atur. Colligebatur autem macalescebat sol, liquefiebat, quod miraculosum erat, cum ad ignem durum fiebat. Terebant auverem, et conglutinatum in panes formabant, cujus sapor erat dulcissimus, pro cum melle. Et alibi « sapor panis at non multum authenticum est. Dicit Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
tio reuelatur. dum adhuc rex est: passionibus¬
q suis dominari potest. Tu inquid rex regum
es. Scius quia motui corporis presidet corpo¬
reus sensus. sensui appetitus. appetitui affectus.
et his omnibus rationalis consensus. secundum
quod scriptum est. quia excelso alius excelsior est.¬
⁊ super hos quoq eminentiores sunt alii. In super
et uniuerse terre rex imperat seruienti. Rex
itaq regum est rationalis cõsensus: qui omnib
cordis corporis q motibus presiclet. et in tracli

Expanded text:
tio revelatur. Dum adhuc rex est, passionibustio revelatur. Dum adhuc rex est, passionibus suis dominari potest: Tu, inquit, Rex regum es. Scimus quia motui corporis praesidet corporeus sensus, sensui appetitus, appetitui affectus, et his omnibus rationalis consensus, secundum quod scriptum est, quia excelso alius excelsior est, et super hos quoque eminentiores sunt alii, insuper et universae terrae rex imperat servienti. Rex itaque regum est rationalis consensus, qui omnibus cordis corporisque motibus praesidet, et intra di
Abbreviated transcription (Latin):
lius cognoscimus. numquam plenius de prehendimꝰ:
quam cum inter compunctionis lacrimas totũ
cor nostrum domino effundunus. Si igitur per
damelem deuotio recte intelligitur: merito illi
gratia illa ascribitur. per quãm uite uostre sta¬
tus uel corruptela deprehenditur. Contingit
autem sepe unum in una illarum quas dyxa. ⁊
alium in alia gr̾a perfectum esse. ot quod quisq
persemet ipsum noti potest. ab alterutro discere.
Quandoq unus idemq homo utriusq gratie
plenitudinem accipit. et tamen in uno eodemq
animo quasi uns alium consulit: quando illud
quod per unum mentis statum non potuit. per
alium addiscit. Nam multa que ex comtem¬
plationis gratia non possumus : merito deuoti¬
onis optinemus. Hoc est quod clamel a rege con¬
sulitur. hoc est quod rexper damelem eruditur.
hoc est inquid somnium interpretationemq
eius dicemus corante rex. Felix cui eo adhuc
tempore uisio hec ostenditur. eiusq interpreta¬

Expanded text:
lius cognoscimus, nusquam plenius deprehendimus, lius cognoscimus, nusquam plenius deprehendimus, quam cum inter compunctionis lacrymas totum cor nostrum Domino effundimus. Si ergo per Danielem devotio recte intelligitur, merito illi gratia illa ascribitur per quam vitae nostrae status, vel corruptela deprehenditur. Contingit autem saepe unum in una illarum quas dixi, et alium in alia gratia perfectum esse, et quod quisque per semetipsum non potest, ab alterutro discere. Quandoque vero unus idemque homo utriusque gratiae plenitudinem accipiet, et tamen in uno eodemque animo quasi unus alium consulit, quando illud quod per unum mentis statum non potuit, per alium addiscit. Nam multa quae ex contemplationis gratia non possumus, merito devotionis obtinemus. Hoc est quod Daniel a rege consulitur, hoc est quod rex per Danielem eruditur: Hoc est, inquit, somnium interpretationemque ejus dicemus coram te, rex. Felix cui eo adhuc tempore visio haec ostenditur, ejusque interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝯtẽplatõne uid̾e qͥd inrerũ soleat ł oporteat u¬
niu̾sitate accicłe. atq aliud ÷ qͥd cui ꝑsone qͣli d̾ cã.
qua ue illiꝰ cui accidit utilitate debeat ꝯtingere.
Unũ qͣ ad somnii uisionem aliud ꝑtinet ad som¬
nii int̾p̾tatõnẽ. Etꝗ regi nabugodonosor da¬
tũ est ex cliuina reuelatõne ꝑ similitudinẽ uid̾e̾.
ex qͣnto sublimitatis fastigio ꝯtingat hõĩem in
ua corruere. ⁊ it̾um ad integͥtatis statũ ꝑfe¬
ctõisq culmen resurge̾: s ñ eq̃ accop̃ qͣlitatẽ
ꝑsone agnosce̾. cui debeat tale aliqͥd accid̾e. S
qd̾ ꝑsemet ipĩ uid̾e ñ potuit. ab alio accip̃. cum
ꝑ danielem audit. Tu es caput aureũ. ⁊ post te ⁊
diudicamus merita propria uel aliena. Illud
est comtemplationis: istu d meditatõnis. seu po¬
tius deuotionis. Ham illa sane meditatio deuo¬
tioui recte ascribitur: per quam uite nostre mo¬
dus meritoꝵq qualitas duudicatur. Et qͥdem
infirmitatis nostre corruptelam numquam me¬

Expanded text:
 soleat vel oporteat accidere, atque aliud est quid cui personae, quali de causa, quave illius cui accidit utilitate debeat contingere. Unum quasi ad somnii visionem, aliud pertinet ad somnii interpretationem, et quid regi Nabuchodonosor datum est ex divina revelatione per similitudinem videre, ex quanto sublimitatis fastigio contingat hominem in ima corruere, et iterum ad integritatis statum, perfectionisque culmen resurgere, sed non aequa accepit qualitatem personae agnoscere cui debeat tale aliquid accidere. Sed quod per semetipsum videre non potuit, ab alio accepit, cum per Danielem audit: Tu es caput aureum, et post te cdijudicamus merita propria vel aliena. Illud est contemplationis, istud est meditationis, seu potius devotionis. Nam illa sane meditatio devotioni recte ascribitur, per quam vitae nostrae modus meritorumque qualitas dijudicatur. Et quidem infirmitatis nostrae corruptelam nunquam me
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̃ de babilonis sapientibus ꝓposuit: hic
quosdam specialit̃ expressit. Arioli inquit.
magi. chaldei. ⁊ aruspices. S quia ueraciter
constat. huiusmodi sapientes ñ uere sapientes
ẽẽ : nusquam pene scriptura saera dicit eos
sapientes. nͥ cum determinatione. S mͦ babilo¬
inis. mͦ dicit eos rex sapientes regni sin: uel
aliquid hunis modi. Si gͥ ꝑ ariolos. magos.
chaldeos. ⁊ aruspices. studia praua. studia fri¬
uola. in epta ⁊ uana intelligimus : uide qͣm
utiliter. uide qͣm salubriter eius modi studia
ad spiritualia exercicia conuertimus : Sapi¬
entes itaq babilonis ad interiora compellimꝰ:
cum curam ⁊ sollicitudinem quam rebus suꝑ¬
uacuis impend̾e solebamꝰ. solis sp̃ualibꝰ im¬
pendimꝰ. Sapientes babilonis uelut in sõmoꝵ
int̃p̃tatiõe occupamꝰ: qñ studiis suꝑuacinꝰ oĩo se¬

Expanded text:
raliter de Babylonis sapientibus proposuit, hic raliter de Babylonis sapientibus proposuit, hic quosdam specialiter expressit. Arioli, inquit, magi, Chaldaei et aruspices. Sed quia veraciter constat hujusmodi sapientes non vere sapientes esse, nusquam pene Scriptura sacra dicit eos sapientes nisi cum determinatione, sed modo Babylonis, modo dicit eos rex sapientes regni sui, vel aliquid hujusmodi. Si igitur per ariolos, magos, Chaldaeos et aruspices, studia prava, studia frivola, inepta et vana intelligimus, vide quam viriliter, vide quam salubriter ejusmodi studia ad spiritualia exercitia convertimus. Sapientes itaque Babylonis ad interiora compellimus, cum curam et sollicitudinem quam rebus supervacuis impendere solebamus, solis spiritualibus impendimus. Sapientes Babylonis velut in somniorum interpretatione occupam
Abbreviated transcription (Latin):
querit anima mea. ⁊ ñ inueni. Oportet
gͦ sapientes suos in unum congregare.⁊
ad interiora reuocare: qui cupit ad eus¬
modi que iam determinauimus somnioꝵ
interpretationem. gratiatn obtinere. Tunc
ingrediebant᷑ arioli. magi. chaldei.⁊ aruspi.¬
ces. Tunc inquit ingrediebantur. Quid est
tunc. nͥ post decretum. post deliberationis
ꝓpositum: Multi enim m̃ulta sepe. ꝓponunt.
minime tamen faciunt: quia quam facile
aliquid statuunt. tam facile rursum statu¬
ta reiciunt. Primo itaq obseruandum no¬
bis est. ut utilia statuamus: sed̾o autem. ut
utilit̃ statuta firmiter teneamꝰ. Attende qͣm
firmiter statuit : quod optimus ille delibe¬
rator optimum ẽẽ ꝑpendit. Iitraui inquit
⁊ statui. custodire uidicia iusticie tue. Au-¬
disti de uoti institutione: audi ⁊ de uoti exe¬
cutione. Uota mea reddam in conspectu om¬
nis populi eius. Tunc ingrediebantur ario.¬
li. magi. chaldei. ⁊ aruspices. Suꝑius gene.¬

Expanded text:
quaerit anima mea, et non inveni . Oportet quaerit anima mea, et non inveni . Oportet ergo sapientes suos in unum congregare, et ad interiora revocare, qui cupit ad ejusmodi, quae jam determinavimus somniorum interpretationem gratiam obtinere. Tunc ingrediebantur arioli, magi, Chaldaei et aruspices. Tunc, inquit, ingrediebantur. Quid est tunc, nisi post decretum, post deliberationis propositum? Multi enim saepe multa proponunt, minime tamen faciunt, quia quam facile aliquid statuunt, tam facile rursum statuta rejiciunt. Primo itaque observandum nobis est, ut utilia statuamus. Secundo autem, ut utiliter statuta firmiter teneamus. Attende quam firmiter statuit, quod optimus ille deliberator, optimum esse perpendit: Juravi, inquit, et statui custodire judicia justitiae tuae . Audisti de voti institutione, audi et de voti exsecutione: Vota mea reddam in conspectu omnis populi ejus . Tunc ingrediebantur arioli, magi, Chaldaei et aruspices. Superius gene
Abbreviated transcription (Latin):
pretationem ꝑtinet. misticam eorum intel¬
ligentiam querere. ⁊ per expositionem ex-¬
planare posse: Nonne ad huiusmodi som¬
nia anhelabat. qui in oratione dicebat. ib¬
lumina oculos meos. ⁊ considerabo mira¬
bilia de lege tua: Quam autem pro mag.¬
no haberet in huiusmodi somnioꝵ. interp̃¬
tationem diunitꝰ gratiam accipere : pote¬
stis ex illa eius sententia ꝑpendere. Cum
enim de dño premiserit. qui annuntiat
uerbum suum iacob. iusticias ⁊ iudieia sua
isi ł: statim annectit. Non fecit taliter om¬
ni nationi: ⁊ iudicia sua non manifestauit
eis. Uelut soumiium iam uiderat: qui ex
contemplationis sue luce deprehenderat.
quod uniuersa eque eueniant iusto ⁊ impi-¬
o. bono ⁊ malo. mundo ⁊ immundo. im¬
molanti uictimas. ⁊ sacrificia contempnen-¬
ti. Somnii interpretationem quesierat.
s necdum inuenerat: cum alio loco dicebat.
Ecce hoc inueni dixit eccłastes. unum ⁊
alterum: ut inuenirem rationem quam

Expanded text:
pretationem pertinet mysticam eorum intelpretationem pertinet mysticam eorum intelligentiam quaerere, et per expositionem explanare posse? Nonne ad hujusmodi somnia anhelabat, qui in oratione dicebat: Illumina oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Quam autem pro magno haberet in ejusmodi somniorum interpretationem divinitus gratiam accipere, potestis ex illa ejus sententia perpendere. Cum enim de Domino praemiserit: Qui annuntiat verbum suum Jacob, justitias et judicia sua Israel, statim adnectit: Non fecit taliter omni nationi, et judicia sua non manifestavit eis . Veluti somnium jam viderat quae ex contemplationis suae luce deprehenderat, quod universa aeque eveniant justo et impio, bono et malo, mundo et immundo, immolanti victimas et sacrificia contemnenti. Somnii interpretationem quaesierat, sed necdum invenerat, cum alio loco dicebat: Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ed udeamus mͦ cur sapientes suos
mnunum cogat. uel ad interiora com-¬
peliat. Ut solutionem inquit somnii indn-¬
carent mͥ. Sicut in alterius uisionis expositi-¬
one iam diximus. aliud ẽ. diuna iudicia ocu-¬
lo contemplationis. ⁊ quasi ꝑsomnum cerne-¬
nere. ⁊ aliud eoꝵ dem rationem ꝑpendere:
⁊ qua equitate uel utilitate ꝓueniant. Aiscre¬
tionis sue uiuacitate diuidicare. Illud ad sõ-¬
in ĩ iusionem: istud ꝑtinet ad sõnii int̃p̃tationẽ.
Somnium gͦ quodam mͦ uidemus : quan¬
do occulta dei iudicia in contemplationem
⁊ admirationem adducunus. Somnii nr̃i
interpretationem querimus: quando post
contemplationis nostre spectacula. eorum
que ꝑ mentis subleuationem uidimus. rati-¬
onem. modum. ⁊ ordinem inuestigamus.
Nonne ad soni i uisionem ꝑtinet. stupen¬
da illa que inscripturis legimus diuinorum
iudiciorum magnalia in consideratione ad¬
ducere. ⁊ eorum admirationi diutius ⁊ dili-¬
gentius inherere: Nonne ad somnii inter-¬

Expanded text:
ed videamus modo cur sapientes suos in unum cogat, vel ad interiora compellat, ut solutionem, inquit, somnii indicarent mihi. Sicut in alterius visionis expositione jam diximus, aliud est divina judicia oculo contemplationis, et quasi per somnium cornere, et aliud eorumdem rationem perpendere, et qua aequitate, vel utilitate proveniant discretionis suae vivacitate dijudicare. Illud ad somnii visionem, istud pertinet ad somnii interpretationem. Somnium ergo quodammodo videmus, quando occulta Dei judicia in contemplationem et admirationem adducimus. Somnii nostri interpretationem quaerimus, quando post contemplationis nostrae spectacula eorum, quae per mentis sublevationem vidimus rationem, modum et ordinem investigamus. Nonne ad somnii visionem pertinet stupenda illa, quae in Scripturis legimus divinorum judiciorum magnalia in considerationem adducere, et eorum admirationi diutius et diligentius inhaerere? Nonne ad somnii inter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fere desperans departit. ꝑrex̃ ut ꝯsuset¬
forte ad montem moria. uͥ abrahã altare fec̾at.
ũo. uut. ⁊ unmolatis hostiis. substratis pellibꝰ
eat incubans: ꝑ somniũ accep oracłm. forte
more geneĩ ꝙ̃ iuidat inparentib. spẽm lau¬
ri ꝙͣ tripodem dñt. capiti supposiut ⁊ ramis
arboris q̃ agnꝰ castꝰ dr. incubuit. ut uisiones
capitis fantasticas dormiẽs nõ sentiret. ł ad¬
huc uiuẽtẽ melchisedech ꝯsulit. Cĩq aũt¬

Expanded text:
et fere desperans de partu, perrexit utforte ad montem Moria, ubi Abraham altare fecerat Domino, fit, et immolatis hostiis, substratis pellibus earum incumbens, per somnium accepit oraculum. Forte more gentium, quem viderat in parentibus, speciem lauri, quam tripodem dicunt, capiti supposuit, et ramis arboris, quae agnuscastus dicitur, incubuit, ubi visiones capitis phantasticas, dormiens, non sentiret. Vel adhuc viventem Melchisedech consuluit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃pretes posues ludebant. ⁊ calcitralũt. aqͥla.
ꝯfringebantur. simacꝰ. insuꝑficie. ferẽbãt᷑.¬
⁊ insisitudine nauus leginmo ꝑdde car̃ẽ¬
tis. Mouebant᷑ .ni. mixti pũi. ut iuicissim
alt̃ pͥor att̾o uicłet᷑ posse ꝓlireatortũ. ñ x

Expanded text:
pretes posuerunt, ludebant, vel calcitrabant. Aquila confringebantur, Symmachus in superficie ferebantur, in similitudinem navis legitimo pondere carentis. Movebantur enim mixtim pueri, ut vicissim alter p
Abbreviated transcription (Latin):
cob. nͥ forte intlłigat᷑ esau seruisse iacob dũ ꝑ¬
secutꝰ est eum: ut lima ꝯfert ferro. fornax auro.
flagellũ gno. Cũ gͦ drios peꝑiss. qui prior egͦs¬
sus ẽ. rufiis erit. ⁊ totus inmodũ pełł hispidus.
sũt ei paruuli. uiuebat gͦ abrahã. adhric .xu.¬

Expanded text:
cob. Nisi forte intelligatur, Esau servisse Jacob, dum persecutus est eum, ut lima confert ferro, fornax auro, flagellum grano. Cum ergo duos peperisset, qui prior egressus est rufus erat, et totus in modum pellis hispidus, sunt ei parvuli. Vivebat ergo Abraham, et adhuc qu
Abbreviated transcription (Latin):
de his om̃ib q̃ dicta sũt de uitulo: tacet. Iore¬
phꝰ tm̃ opiniones eor. de mora moisi. natrat.
ali .ii. dicebant eũ abestiis comestũ. Alii ado¬
mino tͣnͣsiatũ. ali sane mentis: cũ dño phi¬
losophantẽ.

Expanded text:
De his omnibus, quae dicta sunt de vitulo, tacet Josephus; tantum opiniones eorum de mora Moysi narrat. Alii enim dicebant eum a bestiis comestum, alii a Domino translatum, alii sanae mentis cum Domino philosophantem.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnͣs uidit uitulũ. ⁊ coros. ⁊ iratꝰ ꝓiec̃ tabłas.
⁊ fracte sunt. ꝯbussitq uitulũ ⁊ massam rede¬
git inpuluerẽ. ꝗͣ sparsit inaqm. ⁊dedit ex eo
potum. filiis isrł. cumq accusaret aaronq
ppłm audierat: excusans se aarõ: dix̾. qͥ suꝑdic¬
ta sunt. dicens se timuisse ppłm. qr ꝓnꝰ erat¬

Expanded text:
ns, vidit vitulum, et choros, et iratus projecit tabulas, et confractae sunt. Combussitque vitulum, et massam redegit in pulverem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. » Cumque accusaret Aaron, quia populum audierat, excusans se Aaron, dixit quae supradicta sunt, dicens se timuisse populum, quia pr
Abbreviated transcription (Latin):
boñ. ponentes amarũ indulce. ⁊ dulce in¬
amarũ. potientes tenebras lucẽ ⁊i lucẽ tenebͣs.
Hc̃ sensũ ex magna parte recipiunt. qͥ uidi¬
cant int̾ diẽ ⁊ diẽ. pleniꝰ aũ qͥ iudicant om¬
in eo grã reꝑat᷑. Sensũ aũ recip̃ dũ ocłos leuat.
onis iudiciũ euigilat. Dũ enĩ cȩlestib uehe¬
m̃t̾ intendit. uidec ꝗͣ nicħ sit qͥcqͥd t̾renum

Expanded text:
ntes amarum dulce et dulce amarum, ponentes tenebras lucem et lucem tenebras. Hunc sensum ex magna parte recipiunt qui judicant inter diem et diem, plenius autem qui judicant omin eo gratia reparatur. Sensum autem recipit dum oculos levat, tionis judicium evigilat. Dum enim coelestibus vehementer intendit, videt quam nihil sit quidquid terren
Abbreviated transcription (Latin):
pit̾na ⁊ regnũ eiꝰ in gu̾atione ⁊ gu̾ationẽ. E õs
habitatores t̾rȩ ap̃ eũ in nichilũ reputati sunt.
Ecce itm resurg̃. ecce ad pͥorẽ ĩmo ad potiorẽ potiꝰ
głam redit. qͥ de tã sublimi intã ꝓfundũ ruit.
Qͥs ñ miret᷑ qͥs ñ obstapescats Qͥs diuinȩ pietatiᷤ

Expanded text:
piterna, et regnum ejus in generatione et generationem. Et omnes habitatores terrae apud eum in nihilum reputati sunt . Ecce iterum resurgit, ecce ad priorem, imo ad potiorem potius gloriam redit, qui de tam sublimi in tam profundum ruit. Quis non miretur, quis non obstupescat? Quis di
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sio in mĩã ꝯmutat᷑. Hoꝵ dier̃ finẽ in sua na¬
bugodonosor attritione accep̃. qͣñ eũ ĩa diuina
miseratio respex̃. Nã si ñ respicẽt. nͨ ip̃e quid̃e
ocłos suos ad cȩlũ leuaret. O clos ad celũ leua¬
re ẽ. cȩlestia ⁊ ęt̾na cogitare.⁊ cura ⁊ sollicitu¬

Expanded text:
ommutatur. Horum dierum finem in sua Nabuchodonosor attritione accepit, quando eum jam divina miseratio respexit. Nam si non respiceret, nec ipse quidem oculos suos ad coelum levaret. Oculos ad coelum levare, est c
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos mõs ad celũ. finis dier̃ ꝯpletio diuinoꝵ iu¬
dicioꝵ. Si lum̃ ẽ iusticia ł iudicia hũana. cͦñ
multomag̃ iudicia diuina: Et educet inqͥt
dies ĩmo meridies pͭ ee̾ iudiciũ tuũ. ꝗͣto ma̾g̾
udiciũ diuinũ: Iudicia dĩ dies st̃. qr ĩ lumi¬

Expanded text:
is dierum, completio divinorum judiciorum. Si lumen est justitia, vel judicia humana, cur non multo magis judicia divina? Et educet, inquidies imo meridies potest esse judicium tuum, quanto magis judicium divinum? Judicia Dei dies sunt, quia in lumi
Abbreviated transcription (Latin):
eo tpre submersi ꝑierunt. & qͦ perc̃o credr
d̾s egiꝑtios tradidisse in hunc eirdrẽ. ut apĩ.
ꝓd̾o colerent. Erat aũt apis ut ait plinius.
qui ⁊ testatur se eum uidisse. quidam
thaurꝰ. qͥ ex in ꝓuiso egrediebat᷑ de flumi¬
ne. hñs in humo dextro signum cãdidũ.
instar lune cornicłate. Ad quem cũ statĩ
dfluerent egiptii om̃i gn̾e musicor psal¬
lentes. Leuabatur in aere ⁊ suꝑ eos tãꝙͣ
psallens ferebat᷑.⁊ ad motum ł stationẽ
ip̃iꝰ ip̃i int̾ra mouebant᷑ ⁊ stabant ⁊⁊ ead̾
die euanescebat. Dicunt tñ qͥdam ꝙ in
festo serapis annuatĩ emergebat. uñ ⁊
ipũ serapĩ .i. serapi ꝯsecratum. autumãt
uocatum. Aln tm̃ ꝑdecenniũ semł appare̾
dñt. Alii. tm̃ tpre uisti sacerlotis eliopo¬
poleos. in iusti no. ut qĩ dumitꝰ iusticia

Expanded text:
eo tempore submersi perierunt . Pro quo peccato creditur Deum Aegyptios tradidisse in hunc errorem, ut Apim pro Deo colerent. Erat autem Apis, ut ait Plinius, qui et testatur se vidisse eum, quidam taurus, qui ex improviso egrediebatur de flumine, habens in humero dextro signum candidum instar lunae corniculatae, ad quem cum statim confluerent Aegyptii omni genere musicorum psallentes, levabatur in aera, et super eos tanquam psallens ferebatur, et ad motum vel stationem ipsius ipsi in terra movebantur, et stabant, et eadem die evanescebat. Dicunt autem quidam quod in festo Serapis annuatim emergebat, unde et ipsum Serapin, id est Serapi consecratum, autumant vocatum. Alii autem per decennium semel apparere dicunt. Alii, tantum tempore justi sacerdotis Heliopoleos, i
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinis qͥsqͥs ñ obtẽꝑat: ab illa celestis militie
sotietate se alienat. Recte a̾ ut arbitͦr iste pͥn.¬
ceps militie arioch at̃. nã arioch ad solitudinẽ
redigẽs int̾p̾tat᷑. Scinꝰ qr regñ celoꝵ int᷑ nos ẽ. De¬
b itaq iste pͥnceps militie. qͣcq regnũ ł regionẽ¬

Expanded text:
ciplinis quisquis non obtemperat, ab illa coelestis militiae societate se alienat. Recte autem, ut arbitror, iste princeps militiae Arioch dicitur. Nam Arioch ad solitudinem redigens interpretatur. Scimus quia regnum coelorum intra nos est. Debet itaque iste princeps militiae q
Abbreviated transcription (Latin):
ad sẽpit̾nã solitudinẽ redig̾e ⁊ si fieri pot̾ in et̾nũ
delere. Si gͥ ꝑ danielẽ deuotionẽ. ꝑ arioch ⁊elũ
rectitudinis debemꝰ intllig̾e. qͥd ẽ danielẽ ab atioch
de lege ⁊ sent̃ntia regis qͥ rere. nͥ ꝯpũctã m̃tẽ eqͥ¬
tatis iuditiũ ꝯsulere.⁊ ex magna deuotiõe uehe¬
m̃t̃ discut̾e an forte iꝰtũ ł in iꝰtũ sit. qͥ memi

Expanded text:
udinem redigere, et si fieri potest, in aeternum delere. Si igitur per Danielem devotionem, per Arioch zelum rectitudinis debemus intelligere, quid est Danielem ab Arioch  et sententia regis quaerere, nisi compunctam mentem aequitatis judicium consulere, et ex magna devotione vehementer discutere, an fo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mebat ꝗͣ egiptii. cui ꝓpͥũ auferebat ini¬
ris. Mirabat᷑ au̾t om̃s ꝙ mortuꝰ ñ fu̾at.
Surgẽs phinees filiꝰ eleazari. de meclio mł¬
tituomis ⁊⁊ arrepto pugione ĩgssꝰ ẽ pꝰ illu¬
ĩ lupanar. Et cũ inueniss coeutes ꝑfodit
ambos ĩ locis genitalib. Cessaũq plaga⁊

Expanded text:
m Aegyptii, cui proprium auferebant viris. Mirabantur autem omnes quod mortuus non fuerat. Surgensque Phinees, filius Eleazari, de medio multitudinis, et arrepto pugione ingressus est post illum lupanar, et cum invenisset coeuntes, perfodit ambo in locis genitalibus, cessavitque plaga, et
Abbreviated transcription (Latin):
num. de qͦ ut ait ier uanie dispritant hebrei.
dici ꝗuidam iamnũ. mãria. q lacũ in here¬
mo inrienit. Alii putant aqͣs calidas lingua
punica. q̃ affinis ẽ hebree. ħ noĩe dici. qͣs greci
t̾mas uocant. Alii dc̃it cum onagris asinabus
ad misisse. ut int̾ ueloces asini nascerentur
qͥ uocant᷑ iannũ. Alii dũt iamnũ assotiationẽ.
qͥa pͥmꝰ eqͣs asinis fecit ascendi: ut muli nasce¬
rẽtur.⁊ notand̾. ꝙ inrecapitulatõne filior esar.
pouit moises alia nõĩa uxor ens ab illis q̃ añ¬

Expanded text:
ut ait Hieronymus, varie disputant Hebraei. Dicunt quidam Jamnum Maria, quia lacum invenit in eremo. Alii putant aquas calidas, lingua punica quae affinis est Hebraeae, hoc nomine dici, quas Graeci Thermas vocant. Alii dicunt eum onagros asinabus admiscuisse, ut inde veloces asini nascerentur, qui vocantur jamnum. Alii dicunt, jamnum associationem, quia primus asinis equas fecit ascendi, ut muli nascerentur. Et notandum quia, in recapitulatione filiorum Esau, posuit Moyses alia nomina uxorum ejus, ab illis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
gito ꝙͥ medicũ uocant: pon̾etur. adomatũ dig¬
morẽ hũc telin᷑qͣns. dicens ꝙ abeo u sq ad cor
q̃ cam uena ꝑtingat. dr̃ etiã ea tẽpestate tritole¬
mus innaui inqͣ pictus erat draco : greciam ue¬
nisse. ⁊ ampliasse agͥtulturam. Ceres uͦ pt̾ insttu¬
menta arandi: ⁊̃ mensurandi granũ ad inuenit.
cũ priꝰ mareoniis segetes ponerentur.⁊ tͥticũ
ꝑ ac̾uos nũabatur. uñ ⁊ agrecis demetra dicta ẽ¬

Expanded text:
ad ornatum, digniorem hunc reliquis dicens, quia ab eo usque ad cor, quaedam vena pertingat. Dicitur etiam ea tempestate Triptolemus in navi, in qua pictus erat draco, in Graecia venisse, et ampliasse agriculturam. Ceres vero praeter instrumenta arandi, etiam mensurari granum adinvenit, cum prius in arconiis segetes ponerentur, et triticum per acervos numerabatur, unde et a Graecis dicta e
Abbreviated transcription (Latin):
de cetero reposita ẽ mͥ corona iusticie. quam
rebdet mͥ dñs in illa die iustꝰ uidex. Nonue ⁊
ille tͥ in palatio suo florere uidet᷑. cuiꝰ sensus de
die in diẽ renouatur: In palatio suo sedet. &¬
fioret: qui int̾ magna oꝑa sua q̃ libent̃ facit.
modo contemplationis nr̃e spectacula menti

Expanded text:
posita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Nonne et ille tibi in palatio suo florere videtur, cujus sensus de die in diem renovatur? In palatio suo sedet, floret, qui inter magna opera sua quae libenter facit, omodo contemplationis nostrae spectacula, menti
Abbreviated transcription (Latin):
mordet. qͥetã ꝯscĩam fac̃ p̃t̾itoꝵ maloꝵ. ꝯdigna
de p̃terita nec de p̃senti culpa remordet. Quietꝰ in
domo erat: qͥ ueracit᷑ dicebat. Neq it rep̃hendit
me cor meũ. in om̃iuita mea. Quietꝰ indomo sua
extitit: qͥ ueracit̃ dr̃e potuit. Nichil it in consciꝰ
sũ. Quietꝰ sane tc̃ temporis in domo erat. ⁊ in pa-¬
recte ꝑ florem certa futuroꝵ. bonoꝵ. expectatio
figurat᷑. Quia flos ẽ inchoatio futuroꝵ fructiũ:
recte nichilominꝰ ꝑ florem intelligit᷑ in nouatio
ꝓfectuumi. In flore gͦ figurat᷑ ł certa p̃mioꝵ expe-¬
ctatio: ł noua meritoꝵ ꝓmotio. In palatio ita-¬
q suo ille ueracit̾ floret: qͥ sub bone conscientie
sue testimonio coronã gle securus expectat. Au-¬
di indomo sua qͥescentem: ⁊ in palatiosuo flo¬
rentem. E go aũ in iusticia apparebo conspectin
tuo: saciabor c̃ apparuerit gła tua. Quod dicit
in iusticia apparebo. ꝑtinet ad domꝰ qͥetem: qͦd

Expanded text:
mordet. Quietam conscientiam facit praeteritorum made praeterita, nec de praesenti culpa remordet. Quietus in domo erat, qui veraciter dicebat: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quietus in domo sua exstitit, qui veraciter dicere potuit: Nihil enim mihi conscius sum . Quietus sane tunc temporis in domo erat, et in parecte per florem certa futurorum bonorum exspectatio figuratur. Quia flos est inchoatio futurorum fructuum, recte nihilominus per florem intelligitur innovatio profectuum. In flore ergo figuratur vel certa praemiorum exspectatio, vel nova meritorum promotio. In palatio itaque suo ille veraciter floret, qui sub bonae conscientiae suae testimonio coronam gloriae securus exspectat. Audi in domo sua quiescentem, et in palatio suo florentem: Ego autem in justitia apparebo conspectui tuo; satiabor, cum apparuerit gloria tua . Quod dicit in justitia apparebo, pertinet ad domus quietem. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sublimatori uł potiꝰ subu̾sori dicturꝰ ẽ in
fine. in ipso ꝯfumo ruinȩ. nͥ qr eleuans alli¬
sistime: Conu̾sent᷑ uolueres cȩli inramis.
locũq teneant in sũmis. qͦs subleuat penna
scĩtatis. Bestiȩ sub ramis locum teneant in
imis. ⁊ qͥ ꝓnos uult᷑ hñt ꝑ appetitũ carnis
districtionẽ sentiant piȩ seueritatis. ⁊ uistę
humiliationis. Subt̾ eã habitabant aĩalia
⁊ bestiȩ. ⁊ in ramis eiꝰ ꝯu̾sabant᷑ uolu cres cȩli.
⁊ ex ea uescebat᷑ om̃is caro. Ex illa sane omis

Expanded text:
sublimatori, vel potius subversori dicturus est in sublimatori, vel potius subversori dicturus est in fine in ipso confinio ruinae, nisi quia elevans allisisti me? Conversentur volucres coeli in ramis, locumque teneant in summis quos sublevat penna sanctitatis. Bestiae sub ramis locum teneant in imis, et qui pronos vultus habent per appetitum carnis, districtionem sentiant piae severitatis et justae humiliationis. Subter eam habitabant animalia et bestiae, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli, et ex ea vescebatur om
Abbreviated transcription (Latin):
re sublimari. Subt̃ eã inqͥt habitabant aĩalia
⁊ bestiȩ. ⁊ in ramis eiꝰ ꝯu̾sabant᷑ uolueres celi.
S bestiales in imis cobercebat. sp̃itales uͦ malta
subleuabat. Discant plati nr̃i discant hie qͥd fa¬
cẽ debeant. Discant inꝗͣ indisciplinatos mores
p̃m̾e. bonos actolłẽ i honorare. Quid queso hoc¬
genꝰ monstri ẽ. qd̾ nr̃i tpris arbores. ursos ⁊ leo¬
nes uł alias hmͦi qͣslibet bestiales nĩtes portañ
in ramis. uolueres uͦ cȩli ⁊ quȩlibet uolatilia
pennata contͣ ꝯditionis uira creatorisq insti¬
tuta p̃munt in imis: Quotiens ipse ego ui¬
di uidensq ingemui. impiũ suꝑ exaltatũ ⁊
eleuatũ suꝑ cedros libani. Qͥd queso ẽ qd̾ faci¬
tis qͥ eiꝰmͦi bruta ⁊ bestialia corda in sublime
atcollitis: ⁊ uelut in aere suspenditis : Si uͦeos
diligitis. cur eis ñ parcitis: Qͥd q̃so eis aliud
ꝗͣ ruinã paratis dum eos ad alta suspendits.
⁊ qͣsi in ramis portatis: Qͥd aliud qͥsq suo

Expanded text:
blimari: Subter eam, inquit, habitabant animalia, et bestiae, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli. Ergo bestiales in imis coercebat, spiritales vero in alta sublevabat. Discant praelati nostri, discant hic quid facere debeant; discant, inquam, indisciplinatos mores premere, bonos attollere et honorare. Quid, quaeso, hocgenus monstri est, quod nostri temporis arbores, ursos, et leones, vel alias hujusmodi quaslibet bestiales mentes portant in ramis; volucres vero coeli, et quaelibet volatilia pennata contra conditionis jura, Creatorisque instituta premunt in imis? Quoties ego ipse vidi, vidensque ingemui impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani. Quid, quaeso, est quod facitis, qui ejusmodi bruta et bestialia corda in sublime attollitis, et velut in aere suspenditis? Si vere eos diligitis, cur eis non parcitis? Quid, quaeso, eis aliud quam ruinam paratis, dum eos ad alta suspenditis et quasi in ramis portatis? Quid aliud quisque suo
Abbreviated transcription (Latin):
hac arbore: audiamꝰ ad huc ex seqͣntiꝰ cꝰ fu̾it ei
discipline. Audiuimꝰ qͦmͦ ꝑ doctrinã potuit ł indo¬
ctos erudire. ł inconsultos instruere: audiamꝰ qmͦ
blimare. Subt̃ eam habitabant aĩalia ⁊ bestie.
⁊ in ramis eiꝰ conu̾sabant᷑ uolucres celi. ⁊ ex ea uesce¬
bat᷑ õĩs caro. ꝑ aĩalia ⁊ bestias intellige hõies aĩales:
m̃tes carnales ⁊ scłares. ꝑ uolucres accipe spiritales.
tes. Duo aũ gn̾a carnaliũ solemꝰ uidere: unũ qͥd̾ qͦd
serint concupiscentie. alt̾m qͣ cedit iracundie. ꝑ
aĩalia itaq intelligimꝰ m̃tes uoluptati deditas: ꝑ be¬
stias mentes tracundas. Si ꝑbestias ñ nͥ fera aĩalia
congrue intellig̾e possumꝰ: relinquit᷑ ut nõie aĩaliũ
sola ħͥ mansueta intelligere debeamꝰ. Recte gͦ uolup¬
tuo se mentes designant᷑ ꝑ aialia que soliuen¬
tri deseruiunt. recte nichilominꝰ m̃tes ira¬
cundȩ designant᷑ ꝑ bestias que dente ⁊ ungue

Expanded text:
hac arbore, audiamus adhuc ex sequentibus cujus fuerit disciplinae. Audivimus quomodo per doctrinam potuit vel indoctos erudire, vel inconsultos instruere, audiamus quoblimare. Subter eam habitabant animalia, et bestiae, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli, et ex ea vescebatur omnis caro. Per animalia et bestias, intellige homines animales, mentes carnales et saeculares; per volucres accipe spiritales, tes. Duo autem genera carnalium solemus videre. Unum quidem quod servit concupiscentiae, alterum quod cedit iracundiae. Per animalia itaque intelligimus mentes voluptati deditas; per bestias, mentes iracundas. Si per bestias nonnisi fera animalia congrue intelligere possumus, relinquitur ut nomine animalium sola hic mansueta intelligere debeamus. Recte ergo voluptuosae mentes designantur per animalia quae solo ventri deserviunt. Recte nihilominus mentes iracundae designantur per bestias quae dente et ungue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uriã in nocentem. ppłm iudaicum int̃p̃tari
uoluisset. qͥd inqͥd ꝑ effectum istũ da scelestꝰ.
qͥd uria mutidiꝰ dicipͭ: S rursus ꝑmist̾ium qͥd dd
saeratiꝰ. qͥd uria infideliꝰ inuenit᷑. qñ ⁊ ille ꝑuitȩ
culpã ꝓpħie signat innocentiã. ⁊ iste ꝑ uite in¬
nocentiam. in ꝓpħia expͥmit culpam: Uirtus
nãq sacͥ eloqͥi sic tͣnsacta narrat: ut uentura
expͥmat. Sic in facto rem approbat: ut ei in
mist̾io contͣdicat. Sic gesta damnat: ut ħ misti¬
ce gerenda ꝑsuadeat. Sic ⁊ ħ loco sane qͣ ureta hi
bile aliqͥd expͥmere. Cuiꝰ nom̃ inqͥt balchasar. sed̾
nom̃ di mei. Si ꝑ regiam ꝑsonã. regium recte in¬

Expanded text:
 Uriam innocentem populum Judaicum interpretari voluisset, quid, inquit, per effectum istum David scelestius, quid Uria mundius dici potest? Sed rursus per mysterium, quid David sacratius, quid Uria infideliuinnocentiam in prophetia exprimit culpam? Virtus namque sacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat. Sic in facto rem approbat, ut ei in mysterio contradicat. Sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. Sic et hoc loco sane, quod juxta bile aliquid exprimere. Cui nomen, inquit, Balthassar secundum nomen Dei mei. Si per regiam personam, regium recte in
Abbreviated transcription (Latin):
balthasar scd̾ nom̃ d̃ĩ mei. Illd̾ aũ ħ loco p̃monere
iã uolumꝰ. q multa scͥpturarum loca in eptũ aliqͥd
ł ꝑu̾sum sonant iuxta historiam. q̃ tñ mistice dis¬
cussa rectum aliqͥd locunt᷑ uꝑxta spiritalemintł¬
ligñtiam. Nam qͥ daniel arege scd̾ nom̃ d̃ĩ sui
balthasar dr̃. qͥd aliud qͣm idolat̾an sonare iude¬

Expanded text:
Balthassar, secundum nomen Dei mei. Illud autem hoc loco praemonere jam volumus, quod multa Scripturarum loca ineptum aliquid vel perversum sonant juxta historiam, quae tamen mystice discussa, rectum aliquid loquuntur juxta spiritalem intelligentiam. Nam quod Daniel a rege, secundum nomen Dei sui Balthassar dicitur, quid aliud quam idololatriam ju
Abbreviated transcription (Latin):
uranudare. uestes nolite sc̃iõe. nefmo ͤ¬
riamini. Nõ exibitis fores tabnacłi. ⁊am̃
iosephꝰ alit̾ dic̃. qr dũ portarẽt hostias sr̃
bãt᷑. subito ĩflamati st̃. nͥ ualuit qͥsqͣ
eos extĩguere. Iussitq moises prẽ eor ⁊
fr̃es portãtes corꝑa extͣ castͣ ꝯgruo honore
sepelire. Dixq moises aarõ ⁊ filiis eiꝰ ut
tolłent partes suas de uostiuis salutaribꝰ.
⁊ oblata ꝓpecc̃o qͦr̃ sanguuis non erat illatꝰ
lios eiꝰ. excusauit se aaron dicẽs. mͥ accidit

Expanded text:
vestra nudare; vestes nolite scindere, ne forte moriamini; non exibitis fores tabernaculi. » Tamen Josephus aliter dicit, quia dum portarent hostias super t, nec valuit quisquam eos exstinguere. Jussitque Moyses patrem eorum, et fratres, portantes corpora extra castra, congruo honore sepelire, dixitque Moyses Aaron, et filiis ejus, ut tollerent partes suas de hostiis salutaribus, et oblata pro peccato, quorum sanguinis non erat illatuslios ejus, excusavit se Aaron dicens. « Mihi accidit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatio. Multa sepe diuinoꝵ. mist̾ioꝵ. ꝓfunda
insite nob rõnis uiuacitate penetramꝰ. ⁊ ñ nul-¬
la de fut᷑is prudñtie ocło anꝗͣ ueniant cauta
solucitudine p̃uidemꝰ. S in his sepe constan¬
tia titubat. ⁊ qͥd ꝑ certitudinis securitate incõ¬
cusse teneat haut plene ꝯp̃hendit. Cogitatiõeᷤᷤ
nemꝰ. ut nullo sr̃ ħ ãbiguitatis ancipiti pul-¬
saripossimꝰ. ħ ẽ. qđ psalmista figalr̃ expͥmit.
c̃ dic̃. Pre fulgore in ꝯspectu es nubes tͣnsier̃t.
Dñi respic̾e̾. ẽ illuminare. Cũ i sit lux uera.
more utiq solis eo ip̃o qͦ respic̃. ⁊ illustrat. ac¬
cendit. ⁊ illuminat. Ad diuinũ itaq respectũ
tanto sepe diuini luminis splend ore replemͣ:
ut in eo qͥ diuinitꝰ reuelat᷑. õis mox ãbiguita.¬
tis ł hesitatiõis obnubilatio de medio tollat᷑.
Nubes itaq tͣnseunt. c̃ ille qͦ animũ obnubi¬
lare consues̾ant dubitatiões recedt̃. Nubes

Expanded text:
rpretatio. Multa saepe divinorum mysteriorum profunda insitae nobis rationis vivacitate penetramus, et nonnulla de futuris prudentiae oculo antequam veniant cauta sollicitudine praevidemus. Sed in his saepe constantia titubat, et quid per certitudinis securitatem inconcusse teneat haud plene comprehendit. Cogitationes enemus, ut nullo super hoc ambiguitatis ancipiti pulsari possimus. Hoc est quod Psalmista figuraliter exprimit, cum dicit: Prae fulgore in conspectu ejus nubes transierunt , Domini respicere, est illuminare. Cum enim sit lux vera, more utique solis eo ipso quo respicit, illustrat, accendit et illuminat. Ad divinum itaque respectum tanto saepe divini luminis splendore replemur, ut in eo quod divinitus revelatur omnis mox ambiguitatis vel haesitationis obnubilatio de medio tollatur. Nubes itaque transeunt, cum illae quae animum obnubilare consueverant dubitationes recedunt. Nubes
Abbreviated transcription (Latin):
reuelau̾at. ut eiꝰ magnitudinẽ ñ ĩm̾ito p̃ cet̾is
magnificare debeat. Ds̃ magnꝰ ostendit regi.
Ñ euilib hõi s regi ista dñs oftendit: ut regia
lib̾tate ⁊ auctoutate illd̾ suũ regnũ regendũ
atq disponendũ agnoscat. qͥ ad fut᷑oꝵ p̃scientiã¬
⁊ eiꝰmͦꝰi gr̃am anhelat. Dĩ magnꝰ ostendit regi
q̃ fut᷑a st̃ pꝰea. O qͣnta dĩ pietate agr̃. ut c̃ ad huc
fu̾ta ẽ. dũ adhuc p̃cau̾i pͭ. sua hõi ruina reuelat᷑.
ut cauta sollicitudine p̃uideat ⁊ agnoscat. qͥd

Expanded text:
revelaverat, ut ejus magnitudinem non immerito prae caeteris magnificare debeat. Deus magnus ostendit regi, non cuilibet homini, sed regi ista Dominus ostendit, ut regia libertate et auctoritate illud suum regendum atque disponendum agnoscat, qui ad futurorum praenoti ejusmodi gratiam anhelat. Deus magnus ostendit regi quae futura sunt postea. O quanta Dei pietate agitur, ut cum adhuc futura est, dum adhuc praecaveri potest, sua homini ruina reveletur, ut tanta sollicitudine
Abbreviated transcription (Latin):
diuina dispositio ad sũmã crudelita¬
tem effrenari ꝑmictit. qͦs cñ ad penitñtiam
tis crudeles qͥq intelligi posst̃. De qͣlib
psalmista filii hominũ inqͥt dentes eoꝵ
arma ⁊ sagitȩ. ⁊ ling eoꝵ gladiꝰ acut᷑. ꝑͥ
herbã tr̃e intelligimꝰ oblectam̃ta carnis¬

Expanded text:
divina dispositio ad summam crudelitatem effrenari permittit, quos tamen ad poenitentiam tis crudeles quique intelligi possunt. De qualibus Psalmista: Filii hominum, inquit, dentes eorum arma, et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Per herbam terrae intelligimus oblecta
Abbreviated transcription (Latin):
seuire. Cor ab hũano ꝯmutat᷑ qñ nul¬
la cõpassione mouet᷑. nulla hũanitate
mollit᷑. qñ i exercendis rapinis nullo
diuini timoris respectu nulla pene
ł nulla penit᷑ ꝯscĩȩ stimulatione mor¬
det᷑. Cor fere accip̃ qͥ gͣtis ⁊̃ seuit. qͥ sine
causa aliqͣ ad aꝑtã maliciã erũpit. Pmͦ
itaq maliciȩ gdꝰ ẽ. qñ ñ sñ cã oĩo erga ꝓ
seriis ꝓximi nulla ꝯpassione tangit᷑
terciꝰ ⁊ pessimꝰ. qñ iã in eiꝰ malis pascit᷑
omniformit̾ corrumpi. quã tam̃ constat

Expanded text:
saevire. Cor ab humano commutatur, quando nulla compassione movetur, nulla humanitate mollitur, quando exercendis rapinis nullo divini timoris respectu, nulla poenae vel nulla penitus conscientiae stimulatione mordetur. Cor ferae accipit qui gratis etiam saevit, qui sine causa aliqua ad apertam malitiam erumpit. Primus itaque malseriis proximi nulla compassione tangitur. Tertius et pessimus, quando jam in ejus malis pascituromniformiter corrumpi, quam tamen constat
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ad rapinã ⁊ fraudẽ ⁊ ad omnẽ crude¬
litatẽ effrenant᷑. Qͥd enĩ ẽ cũ crudelitatis
imnistͥs. talibq feris partẽ hr̃e. nͥ cũ ta¬
lib sociis sic̃ in moꝵ similitudine. sic ⁊
in retͥbutionũ debito sortẽ acciꝑe : Ecͣcͣ
Odiui eccłiã malignantiũ. ⁊ cũ ĩpiis ñ se¬
debo. Uñ ⁊ alias. Non adhesit mͥ corpͣuũ.
Cor eiꝰ ab hũano ꝯmutet᷑. Cor aĩȩ p̃uari¬
catͥcis ⁊ in una ruentis ab hũano ꝯmu¬
tat᷑. qñ totiꝰ hũauitatis ⁊ pietatis affectꝰ
oĩo amittit᷑. qñ tpr̃aliũ amore ⁊ ex aua¬
rat᷑. Scd̃m illud. Uiscera auari crudelia.
Post tot aũ corruptiõis gͥdꝰ adhuc in aug¬
m̃tũ mali. Q illud addit᷑. qd̾ subinfert᷑. Et
cor fere det᷑ ei. Cor ferȩ dat᷑ i acctpit᷑. qñ ꝓximꝰ¬

Expanded text:
inam et fraudem et ad omnem crudelitatem effrenantur. Quid enim est cum crudelitatis ministris, tabulisque feris partem habere, nisi cum talibus sociis, sicut in morum similitudine, sic et in retributionum debito sortem accipere? EcontOdivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Unde et alias: Non adhaesit mihi cor pravum . Cor ejus ab humano commutetur. Cor animae praevaricatricis et in ima ruentis ab humano commutatur, quando totius humanitatis et pietatis affectus omnino amittitur, quando temporalium amore et ex aratur, secundum illud. Viscera avari crudelia . Post tot autem corruptionis gradus, adhuc in augmentum mali et illud additur, quod subinfertur, et cor ferae detur ei. Cor ferae datur et accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea ꝯmitunt᷑ ⁊ mala. In excussione folioꝵ
⁊ disꝑsione fructuũ in tellige detͥm̃ta bo¬
noꝵ. In alligatione in herb ⁊ obduratiõe
cordis. intellige increm̃ta maloꝵ. Illud
aũ notandũ qͥb gͥdib accrescat accumu¬
latio uicioꝵ. Eriꝰ in auariciã deicit᷑ tan¬
dẽ aũ ꝑ multiplices corruptioĩs gͣdꝰ ad
omnẽ crudelitatẽ effrenat᷑. Primo itaq
uincło ferreo ⁊ ereo p̃uaricatͥx anima
ligat᷑ qñ cũ forti labore ⁊ ꝑtinaci sollicitu¬
dine cͥca trenoꝵ acqͥsitionẽ infatigabilit̾
occupat᷑. Rore celi tinguit᷑. qn maligna
suggestioẽ ad fraudẽ imbuit᷑. ut ad aua¬

Expanded text:
et mala. In excussione foliorum, et dispersione fructuum, intellige detrimenta bonorum. In alligatione in herbis et obduratione cordis, intellige incrementa malorum. Illud autem notandum, quibus gradibus accrescat accumulatio vitiorum, prius in avaritiam dejicitur, tandem autem per multiplices corruptionis gradus ad omnem crudelitatem effrenatur. Primo itaque vinculo ferreo et aereo praevaricatrix anima ligatur, quando cum forti labore et pertinaci sollicitudine, circa terrenorum acquisitionem infatigabiliter occupatur. Rore coeli tingitur, quando maligna suggestione ad fraudem imbuitur, ut ad ava
Abbreviated transcription (Latin):
sritim siriam uocatam. abalio uͦ qͥdictꝰ est aphe¬
ram. affric̃ã dictã. cui descendenti in libĩa. her¬
urles ailiũ tulit. ⁊ filiam ip̃iꝰ nõie ethẽã diit̃
h̾cides uxorẽ. ⁊ exea geruit dotorĩ. iꝰ filius fuit

Expanded text:
rim Syriam vocatam. Ab alio vero, qui dictus est Apher, Africam dictam. Cui descendenti in Libyam Hercules auxilium tulit, et filiam ipsius nomine Ethaeam, duxit Hercules uxorem, et ex ea genuit Dodo
Abbreviated transcription (Latin):
dñt .ĩ. hanc fuisse agar. q̃ de ꝯcubina mortua sara
tͣnsut inꝯiugẽ. de non copłata incopłatã. ne senex
cũctaq que possed̾at dedit ysani. aliis uͦ largitꝰ e
mun̾a. filii tñ cethure anoine lib̾e se santicenos.
ꝙ ex uno eor natꝰ est apħer qͥ castra sua fĩs ĩ libꝑam
qͣm posti eius habitantes. al illo afftĩca dxiunt. ił¬
denominauef. dicit qͦ ꝓpħam eli eum qͥ ⁊ mal

Expanded text:
anc fuisse Agar, quae prius concubina, mortua Sara, transit in uxorem, de non copulata in copulatam, ne senex et cuncta, quae possederat dedit Isaac. Aliis vero largitus est munera. Filii tamen Cethurae a noquod ex uno eorum natus est Afer, qui castra sua fixerat in Lybiam, quam posteri ejus inhabitantes ab illo Africam denominaverunt. Dixit quoque E
Abbreviated transcription (Latin):
uitate aua tacinit. ⁊ q seꝑar tĩ de petc̃o
C̃ ilł .u. suptũ agnũ amucłm ĩ holocar¬
posim ꝙ sonat holocaustũ fructuosũ. Di¬
cebatͥ holocarposis bolocaustũ illd̾. ꝙ
dñs aliqͦ signo uisibili ostẽdebat sͥ gtũ eẽ.

Expanded text:
vitate illa tacuit. Et quia separatim de peccato quinque sumptum agnum anniculum in holocarposin, quod sonat holocaustum fructuosum. Dicebaturque holocarposis, holocaustum illud quod Dominus aliquo signo visibili ostendebat sibi gratum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
on potat ultra se cohib̾e ioseph ⁊ eiec¬
tis aliis foras. cum fletu clamauit.iͦ.
ꝙ qui exierant audierunt. Ego sum ioseph:
nolite pauere. Pro salute u̾ra misit me
ds an̾ uos. d̾ieniriũ famis iam tnsiit. ad
dit᷑ accidisse. et adiecit. festinate ⁊ nũcia¬
te patri meo głam meam. adducite eũ
ad me. ⁊ pascã uos et peccora ur̾a ne mo¬
riamini.⁊ habitabitis int̾ra iesen. ocłi
ur̾i udent. ꝙ os meum loqͣtur ad uos .i.¬
ũm ẽ ꝙ loquor. Oscłatusq ẽ ioseph: om̃es
tr̾es suos. fleuitoi suꝑ singlos. auditũq est

Expanded text:
on poterat ultra se cohibere Joseph, et ejectis aliis foras cum fletu clamabat, ita quod qui exierant, audirent: Ego sum Joseph, nolite timere; pro salute vestra misit me Dominus ante vos. Biennium jam famis transiit, adhditur accidisse. Et adjecit. Festinate, et nuntiate patri meo gloriam meam, adducite eum ad me, ut pascam vos, et pecora vestra, ne moriamini, et habitabitis in terra Gessen. Oculi vestri vident quod os meum loquatur ad vos, iuod loquor. Osculatusque est Joseph omnes fratres suos, flevitque super singulos. Auditumque est
Abbreviated transcription (Latin):
ples nationes dapifer pͥncipis honorabilior
asserit. hic hu̾it uxorem ⁊ lib̾os. qr ⁊ ioseph
filiam ip̃iꝰ uxorem dux̃. nͨ de eunuchis
regis fuit. qui paruuli castrabant᷑. s tͥlũt
ebrei. ꝙ udens ioseph elegantem. emit eum.
illum ad̾o infrigdauit. ut deinceps ĩpotẽ
tes eum ierophantͭi ᷤ are factum de more
suo eum pontificem hesiopoieos. treaunt. et

Expanded text:
ationes dapifer principis honorabilior tum nomen asserit. Hic habuit uxorem, et liberos, quia et Joseph filiam ipsius duxit uxorem, nec de eunuchis regis fuit, qui parvuli castrabantur. Sed tradunt Hebraei, quod videns Joseph elegantem, emit eum uillum adeo infrigidavit, ut deinceps impotens tes eum hierophanti arefactum, de more suo eum pontificem Heliopoleos, id est domus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dñs iratꝰ. qi hironice dix̾at ei uade cũ
eis. & q iste nõ intller̾at. obstitit ei ãgłs.
tu̾m stetit angłs ĩ angustiis macetiarũ.
qͥb uinee cingebant᷑. Timensq asma
uixit se parieti ⁊ ⁊ attͥuit pedẽ sedentis.
at ille u̾b̾abat eam. Istẽ stetit angłs ĩ loco
angusto uͥ nͨ addext̾am nͨ adsinistrĩ. pot̾at
deiuare. ⁊umensq asina. cecidit subpedi¬
t̾a: aꝑuit dñs os asme. ⁊ ait. cur ꝑcutis
me ecce iã t̾cia: Q respõdit. Illusisti
mͥ. utinã hrẽ gladiũ ut ꝑcut̾em te. assu¬
etꝰ iste monstrif ad uocẽ asine ñ expaũ.¬

Expanded text:
nus iratus, quasi ironice dixerit ei: « Vade cum eis. » Quod quia non intellexit obstitit ei angelusiterum stetit angelus in angustiis maceriarum, quibus vineae cingebantur, timensque asina junxit se parieti, et attrivit pedem sedentis. At ille verberabat eam. Iterum stetit angelus in loco angusto ubi nec ad dexteram, nec ad sinistram poterat deviari. Timensque asina, cecidit sub pedit Dominus os asinae, et ait: « Cur percutis me? Ecce jam tertio? Qui respondit. Illusisti mihi; utinam haberem gladium, ut percuterem te! » Assuetus iste monstris ad vocem asinae non expa
Abbreviated transcription (Latin):
sephor. qͥ t̾c rex erat inmoab. qͥd tece¬
bit nos. sic̃ bos sol berbas usq admdiceᷤ
cape. Misitq eoi ꝯsilio ad balaã filiũ
beor auolũ. qͥ habitabat supͣflim̃ amo¬
nitanĩ. ut ueniret ⁊ maledic̾et ꝓpło huis.
Audierãt .ii. ꝙ benedietꝰ enit ciui undi¬
cebat balaã.⁊ malelictꝰ cͥ maledicebat.

Expanded text:
Sephor, qui tunc rex erat in Moab, quid fecebit nos, sicut solet bos herbas usque ad radices carpere . Misitque eorum consilio ad Balaam, filium Beor, ariolum, qui habitabat super flumen Ammonitarum, ut veniret, et malediceret populo huic. Audierant enim quod benedictus erat cui benedice
Abbreviated transcription (Latin):
subito cad̾et. ⁊ in imis iac̾et: tandẽ tñ ad pͥstimuĩ
statum rediret. ħ ẽ. qͣ arboi magna pͥꝰ in al tum
erigit᷑. pꝰmodum abscidit᷑. ⁊ tñ radices eiꝰ in t̾ra
reseruant᷑: uñ it̾m reparet᷑. Uideamꝰ gͦ ⁊ nos.
⁊ discamꝰ ab ip̃o qͥł sit arbor qͣm ip̃e uidit. ł qͦmͦ

Expanded text:
subito caderet, et in imis diu jaceret, tandem tamen ad pristinum subito caderet, et in imis diu jaceret, tandem tamen ad pristinum statum rediret. Hoc est quod arbor magna prius in altum erigitur, postmodum abscinditur, et tamen radices ejus in terra reservantur unde iterum reparetur. Videamus ergo et nos, et discamus ab ipso