comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niss et uidissẽt eum cecos illuminasse. leꝓsos mundasse.
ꝑ aliticos curasse. demones ab omĩb fugasse. mortuos etiã
suscitasse. imꝑasse uentis. ambulasse sixcis pedibꝰ suꝑ un¬
das maris. et multa alia mrabilia fecisse. cum om̃s popłs
iudeoꝵ hunc dĩ filiũ dice̾nt. inuidiã contra eũ passi sunt.
pͥncipes sacerdotum. m̃ͥq tradidert̃ẽum. et alia ꝑ aliis m̃¬
nentes. dixerut̃ illũ maginĩ eẽ. et contra legẽ eoꝵ age̾. Ego
autẽ credidi ita eẽ: et flagellatũ t̾didi arbitrio eoꝵ. At illi
militibꝰ meis custodientib eũ: die tͣcia resurrex̃. S in tan¬
tum exarsit nequitia eoꝵ ut daret̃ eis peccumã dicentes.
Dicite quia discipłi eiꝰ nocte ipsius corpꝰ rapuerũt. Uerũp¬
tamen milites cũ accepissȩt̃ peccunã: ꝙ factum fuerat
tacere non potuerunt. Nam et illũ resurrexisse testati
ne quis alit̃ mentiat᷑. et existimet credendũ mendaciis ui

Expanded text:
sset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium diceret: invidiam contra eum passi sunt principes sacerdotum ntientes, dixerunt illum magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi arbitrio eorum. At illi militibus meis illum custodientibus, die tertia surrexit. Sed in tantum exarsit nequitia eorum, ut darent eis pecuniam dicentes: Dicite, quia discipuli ejus nocte corpus ejus rapuerunt. VeruSed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam et illum resurrexisse testati ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis I
Abbreviated transcription (Latin):
bras in anes. foris grãm: intus fauillam. quis dubi¬
tare pot̃ ꝙ ap̃ inferos uersemur. et ubi iam elementa
tis religio. Quis enin parentes etiam mortuos non¬
diligat Quis amissos filios non amet. et loco pignoꝵ
teneat. Manet affectus. et sipignꝰ obierit. ꝑseuerat

Expanded text:
bras inanes, foris gratiam intus fauillam. Quis dubitare potest quod apud inferos uersemur, apud quos etiam elementa tis religio. Quis enim parentes non etiam mortuos diligat? Quis enim amissos filios non amet, et loco pignorum teneat? Manet affectus, etsi pignus obierit, perseverat
Abbreviated transcription (Latin):
Exiit edictum acesare augusto: ut descͥberet᷑ uniu̾sus orb.
cesaris octousani faciens itm̃ mentionẽ. quatinꝰ illa que
munꝰ erat̃ hominibꝰ nota. ab his que pene ap̃om̃s celebri
fama ferebant᷑. cum firmarent᷑. et roborarent᷑. Qd̃ et mł¬
ti alii religiosi diuinaꝵ tractatores hystoriaꝵ fecisse legunt᷑.
Iue quippe res geste. que nuilla regum ac temꝑum certitu-¬
dine ꝯmendat᷑. non ꝑ hystoria recipiunt᷑. s in ter aniles fabu¬
las deputant᷑. Porro idẽ xp̃c usq ad sextam uenire distuht
Namsi ante ueniss cuncta forsitan legis noue p̃cepta uetustas
temꝑis aboleuisset. Nunc autẽ ea seruare. ip̃e inminens iu¬
dicii t̾ror exigit. nec sinit ꝓpinquitas uicini examinis ꝑ ia¬
clitar noue fidei ꝑfectionẽ. Pĩde debat ut qui sexta fe¬
ria hommẽ fecerat .ui. die ꝑfecerat .ui. mundi etate eum
ad plenitudinẽ legis ꝑduc̾ẽt. et iam uetãcentẽ suo nouo
aduentu refic̾ẽt. Pro inde p̃senti ꝓlogõ qm̃ idmultuni

Expanded text:
beretur universus orbis, Caesaris Octaviani faciens iterum mentionem, quatinus illa quae minus erant hominibus nota ab his quae pene aput omnes celebri fama ferebantur confirmarentur et roborarentur; quod et multi alii religiosi divinarum tractatores historiarum fecisse leguntur. Illae quippe res gestae quae nulla regum ac temporum certitudine commendantur, non per historiam recipiuntur, sed inter aniles fabulas deputantur. Porro ideo Christus usque ad sextam venire distulit Nam si ante venisset, cuncta forsitan legis novae precepta vetustas temporis abolevisset. Nunc autem ea servare ipse imminens judicii terror exigit, nec sinit propinquitas vicini examinis periclitari novae fidei perfectionem. Proinde decebat, ut qui 6. feria hominem fecerat, 6. die perfecerat, 6. mundi aetate eum ad plenitudinem legis perduceret; etiam veterascentem suo novo adventu reficeret. Proinde presenti prologo, quoniam id multum
Abbreviated transcription (Latin):
nentia castitate atq ieiumo. sic̃ quadã pietatis ueste ex¬
t̾ius tecti. itͥnsecꝰ uõ habentes amimũ uenatũ. ꝑ dulces
sermones multis in eccłia scandalum intulert᷑. quoꝵ ꝑfi¬
diam demidare curabo. et eoꝵ errorib locis oportunis
paucis qu dẽ s affatim dĩ opitulante iuuamine respõ¬
debo. Quod illis maxime ꝓfuturũ eẽ confido. qui mag¬
na doctoꝵ uolumina quib eis responsum ẽ ñ hñt.
aut scłaribꝰ inpliciti curis. ea mimime legẽ possunt.
Nam ex his tam et si breuibꝰ responsis poterunt et in¬
cautam simplicitatis imꝑitiam deuitare. et dogna¬
ta fidei xp̃iane ꝯtͣria declinare. Arguam deniq ce-¬
citatẽ uideoꝵ qua nolunt in xp̃m cred̾e. quẽ scuint

Expanded text:
ejunio sicut quadam pietatis veste exterius tecti, intrinsecus vero habentes animum venenatum, per dulces sermones multis in Ecclesia scandalum intulerunt. Quorum perfidiam denudare curabo, et eorum erroribus locis oportunis, paucis quidem sed affatim, Dei opitulante juvamine, respondebo . Quod illis maxime profuturum esse confido, qui magna doctorum volumina, quibus eis responsum est, non habent, aut secularibus impliciti curis ea minime legere possunt. Nam ex his tametsi brevibus responsis potuerit et incautam simplicitatis impericiam devitare et dogmata fidei christianae contraria declinare. Arguam denique cecitatem Judeorum, qua nollunt in Christum credere; quem sciunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant᷑ scã scõꝵ. licet fu̾it umbra non ũtas. Umbra tamen
designat uestigia uitatis et diligent̃ in tuentibꝰ signis quibꝰ¬
seram. et totum hoc opꝰ legittima rõne corroborare ꝯtendã.
Incipiens quippe aboctaus augꝰto ab octouiano omĩum im¬
ꝑatoꝵ noĩa itimanoꝵ ibi seriatim de notabo. usq ad karolũ
magnũ. et eiꝰ filiũ imꝑatorẽ ludouicũ. et temꝑa quibꝰ florue¬
runt lucide de signabo. ut simͦ dictũ sicq scdm eoꝵ katalo
gm.rerum relatioẽs gestarum. ita temꝑib assignabo.
ut simͦ dictum decurras katalogũ. quid fub uno quoq
imꝑatore gestum sit euident̃ agnoscẽ possis. Sunt tñ ñ¬
nulli quib uidet᷑ fore suꝑfluum. cum scđm temꝑa regũ.
uł imꝑatoꝵ eccłiastice ꝑtractant᷑ hystorie. S non ẽ contra¬

Expanded text:
as; umbra tamen designat vestigia veritatis et diligenter intuentibus signis quibuseram, et totum hoc opus legitima ratione corroborare contendam . Incipiens quippe ab Octaviano Augusto, omnium imperatorum nomina Romanorum ibi seriatim denotabo usque ad Karolum magnum et ejus filium imperatorem Ludovicum, et tempora quibus floruerunt lugum rerum relationes gestarum ita temporibus assignabo, ut, si modo dictum decurras katalogum, quid sub unoquoque imperatore gestum sit, evidenter agnoscere possis. Sunt tamen nonnulli quibus videtur fore superfluum, cum secundum tempora regum vel imperatorum ecclesiasticae pertractantur historiae. Sed non e
Abbreviated transcription (Latin):
sulum noĩa romanoꝵ hic inseram demũꝙ qui uiri catholici lo¬
cis celeberrums post ip̃os apłos regendas susceꝑunt eccłias
expediam. Nec p̃tĩbo ꝑsecutionũ tͣbines quibꝰ scĩ martyres
urgebant᷑. S illi diuino amore flagrantes seuientib innecẽ
illoꝵ legib et regibꝰ ducibꝰ et gentibꝰ flecti millicruciatibꝰ po¬
tuert̃. semꝑ i expugnabiles ꝑmanentes. Similit̃ et scẽ
mulieres uirilem gerentes anmo fidẽ carceribꝰ inclu¬
debant᷑. cedebant᷑. torquebant᷑ urebant᷑. laniabant᷑ truci

Expanded text:
sulum nomina Romanorum hic inseram , demumque qui viri catholici locis celeberrimis post ipsos apostolos regendas susceperunt ecclesias expediam. Nec preteribo persecutionum turbines, quibus sancti martires em illorum regibus et legibus, ducibus et gentibus, flecti nullis cruciatibus potuerunt, semper inexpugnabiles permanentes. Similiter et sanctae mulieres virilem gerentes animo fidem, carceribus includebantur, cedebantur. torquebantur, urebantur, laniabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Et cum popłs insymonẽ impetum facẽt. ut lapidaretur.
artes nil ualere. uiunt et xͥ. regnum cresce uideat. uł inuitus.
agalileis. relicturum se urbem quam tueri solebat. Diem
statuit. pollicet᷑ uolatum qd suꝑnis sedibꝰ inueheret᷑. Et
inmedio stans. ait. Iħu xp̃e dñe ostende: ei uanas artes ẽẽ

Expanded text:
. Et cum populus in Simonem insurgeret ut lapidaretur, artes nihil ualere. Viuat et Christi regnum crescere uideat uel inuitus’. a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem statuit, pollicetur uolatum, quo supernis sedibus inueheretur, in medio stans ait: ‘Iesu domine, ostende ei uanas artes suas
Abbreviated transcription (Latin):
solitudines errare soliti nonagrum exercet. s uxores ⁊ libos
secum in plaustris uehunt. coris ymbrem et hyemis aspita¬
tem euitantes. Armenta et peccora cũ eis gradiunt. lacte
et melle uescunt᷑. Gens laboribꝰ et bellis asꝑa: uires corꝑum
nifich. s armis et eqͥs ac uenationib dudũ exercebãt. in ustis in¬
aspei Mbant᷑. Due his regine fuere. martesia et lampedo. Que
acta asye quoq non nullas ciuuitates pꝰ p̃fati nin regis in¬
ãtum occupauert̃. Ibiq epheso multisq aliis urbibus
conditis. partẽ exercitꝰ cum ingenti p̃da domũ dimiser̃t.
Relique uo que adtuendũ asye imꝑium remanserant
cum c̃su barbaroꝵ cũ martesia regina int̾ficiunt᷑. Incuiꝰ
locum filia eius brstia regno succedit. Cui p̃t̃ singłarẽ
belli sc̃ĩam. ex imia seruate in omnẽ euũ uirginitatis
ammiratio fuit. Deniq amaronũ uirtute exereaꝰ her¬

Expanded text:
solitudines errare soliti non agrum exercent, sed uxores et liberos secum in plaustris vehunt, coriis imbrem et hiemis asperitatem evitantes, armenta et pecora secum pertrahunt. Lacte et melle vescuntur; gens laboribus et bellis aspera, vires corporum nificio,sed armis, equis, venationibus exercebant, inustis inAmazones. Duae his reginae fuere, Martesia et Lampeto, quae acta Asiae quoque nonnullas civitates occupavere. Iates occupavere. Ibi Epheso multisque aliis urbibus conditis partem exercitus cum ingenti praeda domum dimittunt. Reliquae, quae ad tuendum Asiae imperium remanserant, concursu barbarorum cum Martesia regina interficiuntur. In huius locum filia eius Orithyia regno succedit, cui praeter singularem belli scientiam eximia servatae in omne aevum virginitatis admiratio fuit. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
taret. Intẽa uo̾ cũ ap̃ uideos corrupta eẽt̃. legis uira.
et uiolata religio: deseruit eos diuina ꝓuidentia. et
non solum illos urgebat̃ romani. s et ip̃i int̾ se domes¬
ticis seditionibꝰ laborabant. Cuiꝰ seditionis erat duo pͥn-
cendi affectꝰ doli callidꝰ. fallendi artifex. doctus m̃da¬
ciis. que rere fidem. et crudelitatẽ ꝯpositis ascisc̾e m̃¬
hemens ad audiendũ. ace̾r ẽ ad efficiendũ. Cui etiã erat

Expanded text:
ti. Interea cum apud Judaeos corrupta essent jura legis, et violata religio, deseruit eos divina Providentia, et non solum urgebant Romani, sed et ipsi inter se domesticis seditionibus laborabant. Omnis seditionicendi affectciis, fidem quaerere et crudelitatem compositis adsciscehemens ad audendum, acer ad efficiendum, conturbat
Abbreviated transcription (Latin):
outxr qm̃ iocuidũ sapienti sacsͣ hystorias nosse quaꝵ
sola suꝑficies solet abhumanis mentibꝰ nebulas erris
ibuẽ. et eaꝰ ad iaginẽ u̾itatis adducẽ. curabo nune.
nta hystore eta lepentibꝰ nouilicate quoñi pe sit
in mundo recta eruditio tidei ꝑ quoldã gradꝰ ecarticlos etatum
ac temꝑm et quomͦ uetꝰ testam̃tum euũgłicis ministrauit pͥn¬
cipiis inp̃figatioẽ duinoꝵ sacͣmentoꝵ sic̃ uirilem etatẽ solet etã
puerilis p̃ced̾e. Gͣ quamuis ab ip̃a mundi origine in tota mũ¬
di latitudĩe ñ nͥ duas societates hominũ conꝑimꝰ extitisse cũ
tes multiplici lingaꝵ armoꝵ uestiũꝙ s̃ uanetate distincte qͣs
ciuitates duas mĩto possumꝰ appellare quaꝵ una ciuita tũ

Expanded text:
quoniam jocundum est sapienti sacras historias nosse, quarum sola superficies solet ab humanis mentibus nebulas erroris abigere et eas ad imaginem veritatis adducere, curabo nunc juxta historiae textum legentibus notificare, quomodo processit in mundo recta eruditio fidei per quosdam gradus et articulos aetatum ac temporum, et quomodo Vetus Testamentum evangelicis ministravit principiis in prefiguratione divinorum sacramentorum, sicut virilem aetatem solet aetas puerilis precedere. Sed quamvis ab ipsa mundi origine in tota mundi latitudine nonnisi duas societates hominum comperimus extitisse, tes, multiplici linguarum, armorum vestiumque sint varietate distinctae, quas civitates duas merito possumus appellare; quarum una civita
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cesar alȩxandriam p̃misisset alexandrinos desꝑatione ad
deditionẽ coegit. Q uibꝰ patratis rursus regnũ egypti deo pat̾ dedit.
Benumn uo syram pragat᷑ pharade n ponto deuicit mñꝙ lodo
romam regressus. dictator et ꝯsul ẽ appellatꝰ. De ñ in affricam tͣn¬
siens om̃es magni ponpeii atq nepotes debellauit. Conflix̃
apud mundam ciuitatẽ aduersus ponpeii duces. labie num
atq actiũuarum et suꝑauit. S et filiam ponpeii ponpeiã
fraustũ. et sillam affraniũ et petreiũ int̾feõ Cato uõ apud
urticam sese int̾ẽmit. Indeq romam rursus reu̾sus. rerum
sũmam ac potestatũ solus sͥ p̃sumpsit: qd̾ gc̃i monarchiam
uocãt. S dum ibi rei publice statũ ꝯͣ morẽ maioꝵ clement̃
runt. Romanꝰ uõ popłs dolore stimulatꝰ capitoliũ cũ ac¬
torib cedis incend̾e uoluit ap̃ quos etiã ita pꝰ modũ me¬

Expanded text:
cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad deditionem coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Demum vero Syriam pervagatus, Pharnacem in Ponto devicit. Indeque Romam sesiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit apud Mundam civitatem adversum Pompeii duces, Labienum atque Accium Varrum, et superavit. Sed et filiam Pompei Pompeiam, Faustum, et Syllam, Affranium et Petreium interfecit. Cato vero apud Uticam sese interemit. Indeque reversus Romam, rerum summam ac potestatem solus sibi praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae statum contra morem malorum clementer runt. Romanus vero populus dolore stimulatus capitolium cum auctoribus caedis incendere voluit. Apud quos etiam post modum me
Abbreviated transcription (Latin):
equites in sinistro cornu. sexcenti: et in dextro qͥngenti. Int̾
quos erat̃ reges multi senatoresq et equites romani pli¬
mi. Cont᷑ cesar similit̃ octoginta chohortes. triplici ordina¬
uit dispositione. In exercitu cesaris fuere muiꝰ qmͣ .xxx.
tandem uniu̾sus ponpeii fug̃ exercitꝰ. Cesis ut ineo p̃lio
attigit. iussu ptolomei adolescentis ingram cesaris uictoris
occisus ẽ. Ponpeio u̾õ int̾fecto cesar sẏriam ꝑuagatus.
alexandriam uenit. ubi alexandrinis petentibꝰ p̃fatũ pto¬
lo meũ adolescentẽ alexandrie uo̾ regno donauit. qui tñ
ilico contra cesarẽ rebellauit. et bellũ instruxͣ. In quo
ditã. Uũ t̃ ritꝰ ptolomeꝰ scapham ascẽdit ut fugẽt. S multis pꝰ eũ
in eadem scapha in silientibꝰ mersus necatꝰq ẽ. Cuiꝰ dum cõpꝰ
ad littus de uolutũ fuiss inditio lorice auree cognitũ fuit. Qmͣ

Expanded text:
equites in sinistro cornu sexcenti, et in dextro quingenti. Inter equites in sinistro cornu sexcenti, et in dextro quingenti. Inter quos erant reges multi, senatoresque et equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris fuere minus quam trigtandem universus Pompeii fugit exercitus. Caesa sunt in eo praelio attigit, jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victoris, occisus est. Pompeio interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexandriam venit, ubi Alexandrinis petentibus praefatum Ptolemaeum adolescentem Alexandriae regno donavit; qui tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum instruxit. In quo dita. Unde territus Ptolemaeus scapham ascendit ut fugeret, sed multis post eam in eamdem scapham insilientibus mersus, necatusque est. Cujus dum corpus ad littus devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem
Abbreviated transcription (Latin):
licet occeanũ: dilatauit. Qd̃ totum intra decenniũ ꝯsum¬
mauit. Quo tnͣsacto decerui sͥ asenatu romano postulauit.
alterum ꝯsulatũ. Contradictũ ẽ amarcello tunc ꝯsule ad¬
uitente ponpeio. De in de crecum ast asenatu ut iuurbẽ
ñ nͥ dimisso ueniret exercitu. Qd̃ cesar grauit̃ tulit. ⁊ ꝯtͣctis
undiq uiribꝰ romã hostilit̃ ꝯtẽdit. Et rubicone fluio tnͣs¬
meato ariminũ cep̃. ⁊ rauennã se ꝯtulit. At ponpeiꝰ ⁊ oĩs
romanoꝵ senatꝰ. crescentibus cesaris uirib. trepidi tanqͣ
ytalia pulsi greciã adierut. Dnachiũ gẽndi belli sedẽ eligen¬
tes. Celar aute ci ian adñstis ponpen dueel musta periset.
certamina: t andem romam intrauit. et erario publico fractis¬
cuniam tulit. qm suis militibꝰ erogauit. Intẽa uo apud aua¬
hnim multi reges orientis adponpeiũ cum auxiliis suis ꝯ¬
uenẽ. Qd̾ audiens cesar agmine p̃ꝑato. ꝑepirũ intessaliam
uenit. Pompeiꝰ octoginta. et .uiii. cohortes ordine tripliq

Expanded text:
licet Oceanum, quod totum intra decennium consummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio transmisso, Ariminium cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fcuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. Pompeius octoginta et octo cohortes ordine triplici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑium. his p̃tẽa temꝑibꝰ crassus romanũ assecutꝰꝯ sula¬
tum. ꝑ mesopotamiam tendens inparthiam. euphiatẽ
fluiũ. ꝯͣ fedris luculli. ⁊ ponpei ꝯsulũ romanoꝵ transi¬
uit. et carras usꝙ ꝑuenit. ubi aparchis circonuẽtꝰ exer¬
citũ amisit. et ipẽ extinctus ẽ. Pormo memorati orodis

Expanded text:
. His temporibus, Crassus, Romanum assecutus consulatum, per Mesopotamiam tendens in Parthiam, Euphratem fluvium, contra foedus Luculli et Pompeii, consulum Romanorum, transivit, et Carras usque pervenit, ubi a Parthis circumventus exercitum amisit, et ipse est exstinctus. Porro Orodi successit
Abbreviated transcription (Latin):
detuncs. Quo pͥss refurgere. Tunc symon qui pirabat
nem teosuste nut uͣ e te suscitaret moatuuĩ. petrus occid̾e f.¬
Sioluisset petrꝰ ip̃m pari gen̾e uindicaretur. Adqros
na Tunouisus e agitare cap qui mortuus erae. Et subio¬
toringens gentilisi clamor exorit᷑ qd̾ ium iiueret. q uod
tumset ait: Sunuit defunct loquat᷑. si resusctat eo
surgat ambulet. fabulet. fanitasma illd̾ eẽ ñ utatẽ quod

Expanded text:
defuncto, quo posset resurgere. Simon, qui putaret nem proposuit ut si ipse resuscitasset mortuum, Petrus occideluisset Petrus, in Simonem pari genere uindicaretur. Adquieuepit. Visus est agitare caput qui mortuus erat. Clamor ingens gentilium quod iam uiueret, quod ntium et ait: ‘Si uiuit defunctus, loquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantasma illud esse, non ueritatem quod
Abbreviated transcription (Latin):
tẽs officioꝵ. Pꝰ alexandre itõ mortẽ aristobolꝰ inuasit regnum.
ac demũ hyreanꝰ sac̃dotii dignitatẽ ei dimisit. Pꝰ u̾o idẽ huranꝰ
exetat᷑ ab antipatio patre herodis pͥmũ ad arabie regẽ se ꝯtulit.
nem regẽ debellaturꝰ aduenerat. querimoniã suꝑ fratre suo¬
detulit. Qua occasione idẽ ponpeus ꝯsul romanoꝵ urbẽ iero¬
solimã obpugnauit. et templum polluit et aristobolũ ponti¬
ficẽ uinctũ cũ lib̃is romam misit. Hurano u̾o pontificatum
reliqͥt. et memoratũ antipatrũ ꝓcuratorẽ tociꝰ regni consti¬
tuit. Sicq deinceps gens uideoꝵ tributaria facta ẽ roma
regno int̾ se dimicantes. pͥmi occasionẽ p̃buere romanis.

Expanded text:
officiorum. Post Alexandrae mortem Aristobolus invasit regnum, et demum Hircanus sacerdotium ei dimisit. Postea vero idem Hircanus excitatus ab Antipatro, patre Herodis, primum ad Arabiae regem se contulit nem regem debellaturus advenerat, querimoniam detulit. Qua occasione idem Pompeins consul Romanorum urbem Jerosolymam expugnavit, et templum polluit, et Aristobolum pontificem vinctum cum liberis Romam misit. Hircano vero pontificatum reliquit, et memoratum Antipatrum procuratorem totius regni constituit. Sicque deinceps gens Judaeorum tributaria Romano facta atres inter se dimicantes primi occasionem praebuere Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
cam nom̃ accepit. Hircano uo successit aristobolus. Aristo¬
bolus autẽ factus ẽ rex et sacerdos. ⁊ aristobolo successit rex
et sac̃dos. parit alexander. Alexander qͦ moriens reliquit
suꝑ stites filios. aristobolũ.s. et hyrcanũ. S donec adole scẽnt
piũ alexandrã ꝯugẽ suam temꝑam̃to regali p̃ eẽ uoluit. si¬
mul arbitram statuens. cui nam potissimũ illoꝵ duoꝵ sũ mũ
sac̃dotiũ cõmittẽt. Illa hyrcanũ in sac̃dotro patͥ sustinuit. ꝓp̃¬

Expanded text:
cani nomen accepit. Joanni Hircano successit Aristobolus. Aristobolus autem factus est rex et sacerdos, et Aristobolo successit rex pariter et sacerdos Alexander. Alexander vero moriens reliquit superstites filios duos, Aristobolum et Hircanum. Sed donec adolescerent pueri, Alexandram conjugem suam temperamento regali praeesse voluit, simul arbitram sacerdotium committeretur. Illa Hyrcanum patri substituit
Abbreviated transcription (Latin):
cupiens cep̃ udaice legis uira non in occulto uiolare. s palã
omib destituere. qͣi sacerdotium qd̾ affectabat. alit̃ quam
scełe consequi ñ ualeret. Ausus ẽ eñĩ subipã templi arce gĩ¬
nasiũ construere et optimos quosq epheboꝵ in lupanaribꝰ
ponere eosq qui erant ierosolinuis antiocenos. scribe. S h
impii et non saẽdotis iasonis ne fariũ et in auditũ scelus.
ultio diuina ꝯsecuta ẽ. In leges quippe diuinas impie age̾
antiochi. expulsus ẽ m amanitidẽ regionẽ. ⁊ menelaus qͥdã
de tribu beniamin sacerdotiũ optinuit. Uerũ ħ menelai
factione. omaspius pontifet dolo ꝑempt᷑ẽ ꝑ quendam regis
suffectum andronicũ.⁊ ñ multo pꝰ menelaus motꝰ ẽ sac̃¬
dotio. succedente sͥ frẽ lisimaco. S tum nec sic mał desis
ro exportato. plebeio concͣsu. secꝰ erariũ lapidatus intĩit.
post hec autem p̃fatꝰ rex antiochꝰ ascendens ierosolimã intͭͣ¬

Expanded text:
cupiens, coepit Judaicae legis jura non in occulto violare, sed palam omnibus destruere, quasi sacerdotium quod affectabat aliter quam scelere consequi non valeret. Ausus est enim sub ipsa templi arce gymnasium construere, et optimos quosque Epheborum in lupanaribus ponere, eosque qui erant Jerosolymis, Antiochenos scribere. Sed hoc impii, et non sacerdotis Jasonis nefarium et inauditum scelus ultio divina consecuta est. In leges quippe divinas impie agere is Antiochi expulsus in Amanitidem est regionem, et Menelaus quidam de tribu Benjamin sacerdotium obtinuit. Unde hujus Menelai factione Onias pius pontifex interemptus est per quemdam regis suffectum Andronicum, et non multo post Menelaus mortuus est, sacerdotio succedente fratre ejus Lysimacho. Sed cum nec sic malis desistro exportato plebeio concursu secus aerarium lapidatus interiit. Post haec Antiochus rex Syriae ascendens Jerosolymam, intra
Abbreviated transcription (Latin):
pilian habtos. et hoꝵ agminũ ordines nemo mei setasree¬
marsꝰ dar aet si pͥ nctpia castroꝵ cerneres senatũ te cerueire
nanlicie duces ex istimares. Nemo deniꝙ illoꝵ in plio fugã
s malos an cogitauit. neo inp̾edib ciuiqm̃ sꝑes. s inlaceras
fur poro iex daruis fiducia iuriũ ñ hostẽ aꝑsar finibus

Expanded text:
ingentos. Et horum agminum ordines nemo nisi sexagenarius duxit, ut si principia castrorum cerneres, senatum te cernere non militiae duces existimares. Nemo denique illorum in praelio fugam, sed victoriam cogitavit, nec in pedibus cuiquam spes, sed in lacertis fuit. Porro re
Abbreviated transcription (Latin):
darii mat̃. et uxor. eademq soror. et due darii filie. Quarũ¬
Illas tm̃ alexander hr̃i ap̃ se ut reginas p̃cepit. filiabq non
sordidiꝰ matͥmoniũ dignitate patris sꝑare uissit. Pꝰ hec autẽ
darius in grãm uictoris alȩxandri aureis uincit᷑ cathenis acog¬
natis suis. et uinctus: uitã parit̃ cum ꝑsarum regno fintust.
Cuiꝰ corpꝰ alexander more regio sepeluiit. Sic ꝑsarũ regnũ
cessit inpotestat̾ẽ macedonũ. postqͣm steterat ꝑ annos .cc. ⁊ .xxx.
nauit. et alexandrũ suꝑ annẽ thanaii edisicauit. et̃ in dỹani
er petitent ultimo ouentil occeam limbo imnpii lui tinel tai¬
nare tͣ Ubi cũ poro ip̃ius gentis rege fortissimo equo uect sm¬
gulari certamine dimicauit. S occiso deiectꝰ equo eũ ciersu
satellitã suoꝵ martẽ euasit. Subactis demq om̃b orie nees
gerełib usq ad flumen indũ et ad occeanũ statuit remeare lemar¬

Expanded text:
rorum mater et uxor eademque soror et rorum mater et uxor eademque soror et Illas tamen Alexander haberi apud se ut reginas praecepit, filiabus non sordidius matrimonium dignitate patris sperare jussit. Post haec autem Darius in gratiam victoris Alexandri aureis vincitur catenis a cognatis suis. Et vinctus pariter cum Persarum regno vitam finivit. Cujus corpus Alexander more regio sepelivit. Sicque Persarum regnum cessit in potestatem Macedonum, postquam steterat per annos ducentos amnem Tanaim aedificavit, et Indiam expetiit, ut ultimo Oceani limbo imperii sui fines terminaret. Ubi cum Poro ipsius gentis rege fortissimo equo vectus singulari certamine dimicavit, sed occiso dejectus equo concursu satellitum suorum mortem evasit. Subactis deinde omnibus Orientis gentibus usque ad flumen Indum et ad Oceanum, statuit remeare retror
Abbreviated transcription (Latin):
eufraten. et montẽ cilicie taurũ. illi sine impedim̃to transire ꝑ¬
misit. ac demũ in cãpis adrasti dirigit atiem adu̾sꝰ eũ habuit itaq
clariꝰ inea cong̃ssioẽ sexcenta militũ milia. S tam numerosus exer
uitute. Magna cedes ꝑsaꝵ in eo p̃lio fuit. De exercitu uõ alȩxandri
ior pars asye statim ad alexandrũ defec̃. Deniq płima gessit alexã¬
der bella cum p̃fectis darii quos iam ñ tam armis qͣm nõĩs sui
t̾rore suꝑauit. Iam enim milites alexandri ꝑsi cũ aurũ et tociꝰ
orientis opes quasi suam p̃dam ducebat. nec belli ꝑiculoꝵ q
s diuitiaꝵ meminerant. Pꝰ hec autẽ dariꝰ cum qͣudringentis
milibꝰ peditum.  c. milibꝰ equitũ in aciẽ ꝓcedit. Occurrit ei
alexander. et ꝯmittit᷑ p̃liũ ingentibꝰ animis. In eo p̃lio ut̾q rex
uuln̾at᷑. et tam diu certamen anceps fuit. quo aufugẽt darius.
lu̾o cecid̾e pedestres.c.⁊.xxx.⁊ equites.c.l. Incastris ꝑsaꝵ multũ

Expanded text:
Euphratem, et montem Ciliciae murum illum sine impedimento transire permisit, ac demum in campis Adrasti dirigit aciem adversus cum. Habuit itaque Darius in ea congressione sexcenta millia militum. Sed tam numerosus exercvirtute. Magna caedes Persarum in eo praelio fuit; de exercitu vero Alexandri toriam major pars Asiae statim ad Alexandrum defecit. Denique plurima gessit bella cum praefectis Darii, quos jam non tam armis quam nominis sui terrore superavit. Jam enim milites Alexandri Persicum aurum, et totius Orientis opes quasi suam praedam ducebant, nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant. Posthaec autem Darius cum quadringentis millibus peditum, et centum millibus equitum in aciem procedit. Occurrit ei Alexander, et committitur praelium ingentibus animis. In eo praelio uterque rex vulneratur, et tandiu tamen anceps fuit quoad fugus cecidere pedestres CXXX, equites CL. In castris Persarum multum
Abbreviated transcription (Latin):
dixise referunt᷑. Quadraginta et .ui. annis edificatũ ẽ tẽplum
istud. et cetã. Dariou̾o xerxes filius successit. Cuiꝰ imꝑii. anno.uii.
esdras scriba legis dĩ ascendit de babilone. egypti in ierłm. referens
septuaginta milia armatoꝵ. et de auxiliis trecenta milia gre¬
ciam expugnaturꝰ legit᷑ habuisse. Naues etiã rostratas mille
Ducentas. et honerarias tͥa milia. S tanto agniini dux de fuit.
Nam semꝑ inp̃lio postremꝰ: et infuga pͥmꝰ. xerxes apparuit.
mentũ belli opibꝰ magnis fretꝰ. montes in planũ ex equabat.
et mara pontib honabat. et in mensas aquaꝵ uoragines
ꝑ meabiles faciebat. S ubi ad angustias t̾mopilaꝵ ꝑuenit.
qua introitus in greciam patet. turpit̃ ẽ deuictus. Et cum
inde fuiss reuersus t̾restri naualiq p̃lio suꝑatꝰ. et iam suis
contẽptui eẽ cepit. Deficiente itaq cotidie regis maiestate.

Expanded text:
dixisse referuntur: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum istud, etc. Dario successit Xerxes filius ejus. Cujus regni anno septimo Esdras scriba legis Dei, ascendit de Babylone; qui Aegypti referens septingenta millia armatorum, et de auxiliis trecenta millia Graeciam expugnaturus legitur habuisse. Naves etiam rostratas mille ducentas et onerarias ad tria millia; sed tanto agmini dux defuit, nam semper in praelio postremus, et in fuga primus Xerxes apparuit. m belli opibus magnis fretus, montes in planum exaequabat, et maria pontibus onerabat, et immensas aquarum voragines permeabiles faciebat, sed ubi ad angustias Thermopylarum pervenit, qua introitus Graeciam patet, turpiter est devictus, et cum deinde fuisset terrestri navalique praelio superatus, etiam suis contemptui esse coepit. Deficiente itaque quotidie regia in eo majestate,
Abbreviated transcription (Latin):
de scithaꝵ regno pͥus pauca narrabo ꝙͣ qͣm ordo p̃posterus
eẽ uideat᷑. quicqͥd pꝰ post ponpeii et cesaris bella que iã dis¬
gessi. de uesone rege egypti. et de amaronũ regno. et de int̾i¬
tu cyri insithyam que ante cesaris ortũ ꝯti gert̃ tͣctabo.
cytharum gͥ gensantiquissima subseptem¬
tͥone posita. ab uno lat̾e ponito. ab altõ ueni
montibꝰ ripheys. ⁊ as ya at̃go t̃minat᷑. S sciche
ñ minꝰ illustria pͥncipia ꝗͣ imꝑia habuere.
nec uiroꝵ mag̃ quam feminaꝵ uirtitib
bactrianosq. femine u̾o eoꝵ amaronum regna ꝯdiderunt.¬

Expanded text:
de Scitharum regno prius pauca narrabo; quamquam ordo preposterus esse videatur, quod post Pompeii et Caesaris bella, que jam digessi, de Vesone rege Aegypti et de Amazonum regno et de introitu Cyri in Scythiam, quae ante Caesaris ortum contigerunt, tractabo.citharum igitur gens antiquissima, sub septentrione posita, ab uno latere Ponto, ab altero vero montibus Riphaeis et Asia a tergo terminatur. Sed Scythae non minus illustria principia quam nec virorum magis quam feminarum virtutibus Bactrianosque, feminae autem eorum Amazonum regna condiderint
Abbreviated transcription (Latin):
sacficia p̾sca iustoꝵ. Igͥ prima lex uelud pedãgog̾. rudibꝰ
atq carualibꝰ hominib pͥmũ posita ẽ. erudiens eos
uł peccare ꝓhibens metu pene p̃sentis. scda u̾o subli¬
miorẽ uite iuã. iã eruditis sine int̾minatioe pene ꝑ̃ sẽtis¬
I õstẽdit.
Nam queq ꝑfecta solent eẽ postĩora. his ita se hñtibꝰ restat et
nunc. ut de partis qui du in ꝑside regnauert̃ aliquid dicam
anteqͣm ꝓpositum opꝰ attingam. Tantum enim regnũ silentio
p̃tĩre non debeo. Cum parthis quippe romanꝰ popłs orb im¬
ꝑum legit᷑ diuisisse. S quia parchi seithaꝵ regno pͥus pau

Expanded text:
prima lex velut pedagogus rudibus atque carnalibus hominibus primum posita est, erudiens eos vel peccare prohibens metu poenae presentis; secunda vero sublimiorem vitae viam jam eruditis sine interminatione poenae presentis ostendit. Nam quaeque perfecta solent esse posteriora. His ita se habentibus restat et nunc, ut de Parthis, qui diu in Perside regnaverunt, aliquid dicam, antequam propositum opus attingam. Tantum enim regnum silentio preterire non debeo. Cum Parthis quippe Romanus populus orbis imperium legitur divisisse. Sed quia Parthi Scitharum exu
Abbreviated transcription (Latin):
ce gentis inhonorem in debitũ feẽ cep̃ in sac̃datiũ indig¬
nissimos et ignobiles qͦ sustituere. quos ei uoluntas aut
casus dediss. Uestem qͦ sũmi pontificis obclusam sub
tenebat signacło. nec unꝙͣ eius usum potestatẽ ue ꝑmifit.
pontificib sui temꝑis. Et ut suam so bolem regioui¬
acceꝑat. oopulauit sͥ mariãn ẽ neptẽ regis aristoboli.
expetita societas. sic̃ pꝰ de clarabit᷑ eiꝰ potentiã potiꝰ i¬
aimant quam ertulit. et domnestiesases doelorb. Nam cun

Expanded text:
cae gentis in honorem indebitum, coepit in sacerdotium indignissimos et ignobiles quosque substituere, quos ei voluntas aut casus dedisset. Vestem quoque summi pontificis occlusam sub suo tenebat signaculo, nec unquam ejus usum potestatemve permisit pontificibus sui temporis, et ut suam sobolem regioacceperat, copulavit sibi Mariannan regis Aristoboli fexpetita societas, sicut post declarabitur, ejus potentiam potius inclinabit quam extulit, et domesticis affecit doloribus. Nam dum
Abbreviated transcription (Latin):
muro aniplexa tota pene mari cingebat᷑ absq faucibus.
que tribus milibꝰ passuũ aꝑiebant᷑. Porro hic loc̃ muruini¬
.xx. pedes latumi habebat. saxo quadrato in altitudinẽ
quam duo milia passũ tenebat. Ex una parte murus
cõmunis erat urbi et hirse iminens mari. Diruta et ꝯ¬

Expanded text:
muro amplexa, tota paene mari cingebatur absque faucibus, quae tribus milibus passuum aperiebantur. is locus murum triginta pedes latum habuit saxo quadrato in altitudinem quam duo milia passuum tenebat. ex una parte murus communis erat urbis et Byrsae imminens mari, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tus. celitus notificantur prudentissimo senonensium
Weniloni pontifici.⁊ auastasio abbati cenobio scĩ pe¬
tri apłi. Qui puro exhiłate mentis uoto. conuocatis utͥ¬
usq sefus milibus populi. transferre satagit in basili¬
ca sancti petri apłorum principis. Nunc locus emerita re

Expanded text:
tur, notificantur coelitus prudentissimo Senoniensium Weniloni pontifici et Anastasio abbati coenobii sancti Petri apostoli, qui, puro exhilaratae mentis voto, convocatis utriusque sexus millibus populi, transferre satagunt in basilicam sancti Petri apostolorum principis sibi contiguam:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑium qd̾ abiecerat. iterum arriꝑe uolens a constantino
nundum imꝑatore masilie opp̾ssus ẽ. et extinct. Galeriꝰ
etiam augꝰcus seuerum cesarem adytaliam cum exer¬
citu misit ubicum urbem obsid̾et militum suoꝵ scełe
desertꝰ et ꝑditꝰ. rauenne int̾fectus ẽ. diocletianꝰ quoq sic̃
iam dictũ ẽ. regia dignitate deposita salone defunctus ẽ.

Expanded text:
quod abjecerat, iterum arripere volens, a Constantino nondum imperatore Massiliae exstinctus est. Galerius autem Augustus Severum Caesarem ad Italiam cum exercitu misit. Ubi cum Urbem possideret, militum suorum scelere desertus et proditus, Ravennae exstinctus est. Diocletianus quoque, sicut jam dictum est, regia dign
Abbreviated transcription (Latin):
allecti socii sui interfectus ẽ. Allectus u̾o pꝰ ea ereptam carau¬
sio insulam ꝑtriennium tenuit. Quem asclipio dotꝰ p̃sectꝰ
cesar in gallia primo p̃lio ab alemãnis ꝓsligato ȩxercitu
suo: uix ip̃e subreptꝰ ẽ. Scdõ autem secuta ẽ satis satis
scd̾a uictoria. Nam paucis horis .l.xx. milia alemannoꝵ¬
es tesa referunt᷑. At maximianꝰ aug̾tꝰ qͥnq̃gentianos in affri
menses ap̃ alȩxandriam cep̃ et int̃cefeẽ. s immod̾ata uic¬
toria usus. alexandriam directioni dedi egyptũq totã¬

Expanded text:
Allecti socii sui interfectus est. Allectus postea ereptam Carausio insulam per triennium tenuit, quem Asclepiodotus praefectius vero Caesar in Gallia, primo praelio ab Alamannis profligato exercitu suo, vix ipse surreptus est: secundo autem secuta est satis secunda victoria. 527. Nam paucis horis sexaginta millia Alamannorum caesa referuntur. At Maximianus Augustus Quinquegentianos in Africamenses, apud Alexandriam cepit et interfecit. Sed immoderata victoria usus Alexandriam direptioni dedit, Aegyptum tota
Abbreviated transcription (Latin):
tinopolitatie gub nacula tenere ui debat᷑ ecclie. non
regens s suam potiꝰ mergens naui. Qui in ip̃o baptis¬
matis temꝑe. iure uirando miserrimũ oblagauit ua
Papientes ex pelleret. Sic gͥ ille. doctrinam apłicam de̾¬
linquens contrarias partes sumpsit. et quod uraue¬
tationem du texit. nec uoluntati potestatẽ amis¬
cuit. quo ad huc uiuentis frĩs auctoritate ꝯp̃ssus ẽ.
Contemplabat᷑ enim de eo quantã mulciscendam uͭ¬
fidem fidelis imꝑator posset ȩxercere. qui tantã ꝯ-¬
stantiam ꝓ retinenda quondam miles habuisset.
tor. qui mediolensium dui tenuerat p̃sulatum.
eruditi eloquiis qualem oporteat ẽẽ pontificem. et a¬
uersatione subiectos et toctus semet ip̃m imitatorem
uirtutis ostend̾e. testemq doctrine ꝯu̾sationẽ bonã
hr̃e. Talem itaq in pontificali constituite sede. cui et
nos qui gub̃namꝰ imꝑium sincere capita  sũmitamus.
et eius monimenta dũ tanquã homines deliquerimꝰ

Expanded text:
tinopolitanae gubernacula tenebat Ecclesiae, non regens, sed suam potius mergens navem. Tunc ergo in ipso baptismatis tempore, jurejurando miserrimum obligavit, utsapientes expelleret. Sic igitur ille doctrinam apostolicam derelinquens, contrarias partes sumpsit, et post pautationem diu texit, nec voluntati potestatem admiscuit, quoad viventis fratris auctoritate compressus est. Contemplabatur enim de eo, quantam vim in ulciscenda fide imperator posset exercere, qui tantam constantiam pro retinenda quondam miles habuisset. tor, qui Mediolanensium diu tenuerat praesulatum, divinis eloquiis, qualem oporteat esse pontificem, et tione gubernare subiectos et totius semet ipsum imitatorem virtutis ostendere testemque doctrinae conversationem bonam habere. Talem itaque in pontificali constituite sede, cui et nos qui gubernamus imperium sincere nostra capita summittamus et eius monita, dum tamquam homines deliquerimus
Abbreviated transcription (Latin):
nis.xi. Iste: non modo fortitudine s prudentia. temꝑã¬
tia atꝙ iusticia. et omꝑis magnitudine p̃fulgebat.
regimen imꝑii. Uerum ũbi hoc ego suscepi. meũ iã
et non ur̃m ẽ. de reb cogitare cõmunibꝰ. Et mor fratrẽ¬
suum ualentem sͥ in consortium regni assumplie. et d
quidem occiduas retinuit. fr̃ĩ uõ suo orientales par¬
tes regendas concessit. Uerumptam̃ iste ualens sue¬

Expanded text:
Is enim non modo fortitudine, sed etiam prudentia, temperantia atque justitia et corporis magnitudine, praefulgebat. regimen imperii; verum ubi hoc ego suscepi, meum jam et non vestrum est, de rebus cogitare communibus. Cujus vesuum sibi in consortium regni assumpsit, et sibi quidem occiduas retinuit, fratri vero suo orientales partes regendas concessit. Verum Valens
Abbreviated transcription (Latin):
quib demones placari suesct̃. Reserauit etiam templa
ꝑsecutor. Nam non ui neq tormentis s p̃miis et ho-¬
noribꝰ blanditiis et ꝑsuasionibꝰ maiorem pene popłĩ
partem qͣm si pulsaret atincit̾ expugnauit. Militie
quippe cingulum et ꝓcurationẽ ꝓuinciarum et offictũ
uiris dicendi xͥanis ñ deb̃e cõmitti. dicebat. ut pote
quibꝰ lex ꝓpͥa gladio uti uetuiss. Uñ militibꝰ publico pꝰ¬
modum p̃cep̃ edicto. ut aut sacͥficarẽt. aut milicie ce¬
d̾ent. uerum quidam catholic p̃cepti conditionẽ ani¬

Expanded text:
i daemones solent. Reseravit enim templa us callidior persecutor. Nam non vi neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, et persuasionibus majorem pene populi partem, quam si pulsaret atrociter, expugnavit: militiae iae cingulum, et procurationem provinciarum, officium juris dicendi, Christianis non debere committi dicebat, ut pote quibus lex propria gladio uti vetuisset. Unde militibus publico postmodum praecepit edicto, ut aut idolis sacrificarent, aut militiae cederent. Verum quidam catholici officium mi
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis. et illo temꝑe millenanus quo uilianus elec
militares habebat. Qui cum uiolent̃ post iulian
le paganis hominibꝰ. imꝑare. cum ip̃e xͥanꝰ existe̾t.
Cumq uox omĩum ei cõmunit᷑ ꝓ clamass dicentiũ
se quoq xp̃ianos eẽ. suscepit imꝑium. factꝰ gͥ imꝑa¬
cũ locoꝵ inquitate captꝰ. et hostib circumseptꝰ. nul¬
lam euadendi facultatẽ ꝓspiceret. pepigit fedus.
cum sapore ꝑsarum rege. et insibin opidum par¬
temq suꝑioreis mesopotanne ei concessit. moxq
ꝑsarum rex forum uenalium illi indeserto p̃ꝑari
fec̃. et ita iouianus demedio hostium : romanum il¬
lesum edux̃ ȩxercitum. uerum cum ad illiricum ꝑ
galiam remearet: in quodam cubiculum nouum
sese recep̃. ubi calore prunaꝵ. et nidare parietum nei¬
ꝑ calce illitoꝵ ꝑgrauatus et suffocatꝰ. uiii. demum men¬
se quam imꝑare ceꝑat uitam finiuit. et tam pia tamq leta
pͥncipia mors in matura corrupit. sum mesiam nmi¬

Expanded text:
nobilis, et illo tempore millenarius, quo Julianus electmilitares habebat. Qui cum violenter a militibus le paganis hominibus imperare, cum ipse Christianus existeret. Cumque vox omnium communiter proclamasset, dicentium se quoqcorum iniquitate captus et hostibus circumsaeptus nullam euadendi facultatem nancisceretur, fcum Sapore rege Persarum, et Nisibim oppidum, partemque superioris Mesopotamiae ei concessit. Moxque Persarum rex forum venalium rerum illi in deserto praeparari fecit. Et ita Jovinianus de medio hostium Romanum exercitum eduxit illaesum. Verum cum ad Illyricum per Galatiam remearet, in quoddam cubiculum novum sese recepit, ubi calore prunarum, et nidore parietum nuper calce illitorum praegravatus et suffocatus, octavo mense imperii sui vitam finivit. Et tam pia atque tam laeta principia mors immatura corrupit. CAP. V. De V
Abbreviated transcription (Latin):
tinopolitanus augꝰtꝰ in suburbio nichomedie defundꝰ ẽ
Constans ꝙͦ frat̃. eiꝰ dum se intołandis uitiis tradidiss
magnentii tyranni dolis neccatꝰ ẽ. Pidem ptẽa tẽpꝰ.
litteras litt̾ãꝵq sillabas imꝑator senex in t̃dum inuitꝰ
meditaret᷑. a constantio qui tunc magnentiũ ultione
fr̃is accensus. bellum p̃ꝑabat. deponere iussus imꝑiũ
palatiũ simul scołãq dimisit. his etiam diebꝰ rome ne
potianꝰ constantini sororisq filius gladiatoꝵ manu fretꝰ¬

Expanded text:
tinopolitanus Augustus in suburbio Nicomediae defunctus est. Constans quoque frater ejus, dum se intolerandis vitiis tradidisset, Magnetii tyranni dolo necatus est. Mortuo vero litteras litterarumque syllabas imperator senex interdum inuitus meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium ultione fratris accensus bellum parabat, deponere iussus imperiupalatium simul scholamque dimisit. Nepotianus deinde Romae, Constantini sororis filius, gladiatorum
Abbreviated transcription (Latin):
incredibile ẽ memoratu quam breui eius studio scã late
ꝑ totum orbem creu̾it eccłia. et quanta cura gͣ suptum e¬
dificandarum eccłiarum fũit ardens. Nam cum edicto pu
agendum ex regiis thesauris peccunias affluentissime confe¬
rebat. Scͥbebat in suꝑ singulis ciuitatibꝰ regni sui ut popłs
fide quippe dĩ animꝰ eius estuabat. et benignum ip̃ius in¬
genium atq clemens boms oꝑibꝰ pascebat᷑. Pmde licinius qͥ¬

Expanded text:
incredibile est, quam brevi ejus studio sancta late per totum orbem creverit Ecclesia, et quantus ei erga sumptus aedificandarum Ecclesiarum fuerit ardor. Nam cum edicto pub hoc peragendum ex regiis thesauris pecunias profluentissime conferebat. Scribebat insuper singulis civitatibus regni sui, ut populus rentur. Fide quippe Dei ejus animus aestuabat, et benignum ejus ingenium atque clemens bonis operibus pascebatur. CXI.
Abbreviated transcription (Latin):
quem propietate habuit non celauit. Dum eñi quadã
parte ianuaꝵ astarẽt minist̾ templi. qui asꝑsione aqͦ
sic̃ ip̃i dicebat᷑ pͣgarẽt ingredientes. ualentianus p̃cẽ¬
dens pͥncipem assꝑsionis guttam suam uidit in clamide.
respiciens imꝑator iussit eum incustodia recipi. et

Expanded text:
quem pro pietate habuit non celavit. Eo namque temporparte januarum astarent ministri templi, qui aspersione, sicut ipsi dicebant, purgarent ingredientes, Valentinianus praecedens principem, aspersionis gcernens Julianus, jussit eum in custodiam recipi, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nasii int̃rogauit. uͥ audisset̃ eẽ athanasiũ. Cumq ailli res¬
pondissẽt iiidisse se eum ñ longe euntem tota scelitare
larebras donec ꝑsecutio cessaret exegit. his ptẽa diebꝰ
et enisdẽ scĩmr̃is reliquias igne cremauit. et pulũ in¬
mirtas ꝑ agros sparsit. Affuere tamen quidam ꝑ eg̃ i
de ierosotimis qui panca in de ossa incendio furtim sub¬

Expanded text:
uos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate latebras usquequo persecutio cessaret, exegit. CAPUT XXXV. et ejusdem martyris reliquias concremavit, et pulveri immistas per agros sparsit. Adfuere tamen quidam peregrini de Jerosolymis, qui pauca ossa incendio furtim sub
Abbreviated transcription (Latin):
IELatõnis dei clementissimã misericordiam.
quam penes regionis nostre situm promerito
sanctissimi martyris. sauiniani nobis deus de¬
mens rector concesferit. arbitror pauculis uer¬
bis futurorum memorie commendare. A pascha enim do¬
mini que est sollempnitas sollempnitatum et głe de¬
cus omnium xp̃ianorum. non stillauerat penitus decȩlo
pliuua. et marcebat humus crebris scissionibus fixa. usq
indiem translationis eius. Die ergo quo subleuatum est cor¬
pus supradicti martiris deloqu̾o antiquo propͥe pausatõ¬
nis descendit pluuiarum copiosa habundantia. ⁊ terra pͥuata
est sictitate sua. datur nunc patenter intellegi. quod res¬
pererit deus humilitatem pauperum suorum. per marty¬
rems auinianum merito sibi gratum et afflictam patriam
penutia pluiuie. pͥene releuauerit gutarum defiuentium in¬

Expanded text:
erationis Dei clementissimam misericordiam, quam penes regionis nostrae situm pro merito sanctissimi martyris Saviniani nobis Deus clemens rector concesserit, arbitror pauculis verbis futurorum memoriae commendare. A pascha enim Domini, quae est solemnitas solemnitatum et gloriae decus omnium Christianorum, non stillaverat penitus de coelo pluvia, et marcescebat humus crebris scissionibus fissa usque in diem translationis ejus. Die ergo quo sublevatum est corpus supradicti martyris de loco antiquo propriae repausationis, descendit pluviarum copiosa abundantia et terra privata est siccitate sua. Datur nunc patenter intelligi quod respexerit Deus humilitatem pauperum suorum per martyrem Savinianum, merito sibi gratum, et afflictam patriam penuria pluviae plene relevaverit guttarum defluentium in
Abbreviated transcription (Latin):
E lanpade uero que ante sacrum euis corpus arde¬
re consueuit noctes et dies. et ante aliorum nob̾
innumerabilium scõrum menbra incripta que
lapidum uolubilitate construeta consistit. et arcubus
sustentata decenter stabilitur aliquid narare ut uox iu¬
dentium testatur absurdum non debet uideri Sepe nume¬
ro accidere solet. ut pigricia custodis lumen lanpadis
deficiendo decidat. et derepente inluminata. clarificos
ignes emittat. Et non tantum modo una hora uel die lu¬
cem clarisimam emittere dicitur. sed trium dierum spa¬
tio et totidem noctium tenebras pellere. hec igitur lampas
scõrum. diuinitus plerumq succenditur. et sine infusiõe
olei tunc scripus clarissimum clarissimum lumen emit

Expanded text:
e lampade vero, quae ante sacrum ejus corpus ardere consuevit noctes et dies, et ante aliorum nobis innumerabilium sanctorum membra in crypta, quae lapidum volubilitate constructa consistit, et arcobus sustentata decenter stabilitur, aliquid narrare ut vox videntium testatur, absurdum non debet videri. Saepenumero accidere solet ut pigritia custodis lumen lampadis deficiendo decidat, et deinde repente illuminata clarificos ignes emittat; et non tantummodo una hora vel die lucem clarissimam emittere dicitur, sed trium dierum spatio et totidem noctium tenebras pellere. Haec igitur lampas sanctorum divinitus plerumque succenditur et sine infusione olei, tunc scirpus clarissimum lumen emit
Abbreviated transcription (Latin):
Robertus ex regum pissimus. hic peractis diuersis res¬
turationibus ecclesiarum. nec non ornamentis sc̃o¬
rum corporum corpus scĩ sauiniani auro et gemuris
argentoq ornauit. Qd̃ qualiter actumsit: paueis
est disserendum. factum est dum quodam temꝑ̾e.
Rotbertus rex romam peteret: ut constantia regina
una cum filioꝰ ugone paruulo. tillo remaneret. Qd̾
ut berta regina dudum causa consangiunitatis age¬
re repudiata compereͥt. prosecuta est eum spetans se
fauentib ad hoc quibusdam aulicis regẽis. iussu apos¬
tolico: restituturam : toro regio. Unde constantia regi

Expanded text:
Rotbertus regum piissimus. Hic, peractis diversis restaurationibus ecclesiarum, nec non ornamentis sanctorum corporum, corpus sancti Saviniani auro et gemmis argentoque ornavit: quod qualiter actum sit paucis est disserendum. FacRotbertus rex Romam peteret, ut Constantia regina una cum Hugone filio parvulo Tillo remaneret. Quod ut Berta regina, dudum causa consanguinitatis a rege repudiata, comperit, prosecuta est eum, sperans se, faventibus ad hoc quibusdam aul cis, decreto apostolico restituturam toro regio. Unde Constantia regi