comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erperia q̃ ꝓꝓterea menbratim exsecant᷑ & eitiunt᷑ ex uteri
pregnantiũ. ne matres qͦq si mortua ibi relinquant᷑ occi¬
dant: inpudentia nimia uidet᷑. Exqͦ aute̾ inciꝑit homo
uiuere. ex illo utiq mori iã potest. Mortuus uͦ ubicũq illi mors
potuit euenire. qͦmͦ ad resurrectionẽ n ꝑtineat mortuoꝵ. reꝑirẽ
qualibet cito moriant᷑: aut resurrectura negabunt᷑. aut
ita resurrectura credenda sunt. ac ñ potiꝰ correcta ęmendataq
natura. Absit enĩ ut illũ bimenbrẽ qͥ nuꝑ natꝰ ẽ in oriente. de qͦ¬
& frẽs fidelissimi qͥ eũ uiderunt retulerunt: & scȩ memoriȩ ihe¬
ronimꝰ presbiter scriptũ reliqͥt. Absit inqͦm ut unu hominẽ
tur. resurrecturos existimemꝰ. Ita &. cet̾a q̃ singli qͥq partus uel ampliꝰ
uel minꝰ aliqͥd habendo. uel qͣdã nimia deformitate monstra dicun¬
tur. ad humane figure naturã resurrectione reuocabunt᷑: ita ut

Expanded text:
erperia, quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris erperia, quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matres quoque si mortua ibi relinquantur occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero, ubicumque illi mors potuit evenire, quomodo ad resurrectionem nonquamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in oriente, de quo, fratres dilectissimi, qui eum viderunt retulerunt, et beatus Hieronymus presbyter scriptum reliquit. Absit, inquam, ut unum . Ita caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
currit de abortiuis fetib qͣstio. qͥ iã qͥd̾e nati st̃ in uteris matrũ:
s nͣdũ ita ut iã possent renasci. Si enĩ resurrecturos eos dire¬
rimꝰ. de his qͥ iã formati sunt. tolerari potest utcũq qđ dicit᷑.
Infories uͦ abortus qͥs ñ ꝓcliuius perire arbitret᷑ sicut semina
q̃ concepta ñ fuerint: S qͥs negare audeat. & si affirmare nͦ
audeat id acturã resurectionẽ. ut qͥcqͥd formȩ defunit impleat᷑.
atq ita ñ desit ꝑfectio. qͦ accessura erat tempore. quẽ admodũ
ñ erunt uiciata qͦ accesserant tẽpore: ut neq in eo qđ aptũ &
congruũ dies allaturi fuerant. natura fraudet᷑. neq in eo ꝗđ
aduersũ atq contrariũ dies attulerant. natura turpet᷑. s inte¬
tari potest. qđ utrũ ab homine inueniri possit ignoro. qͣndo in¬
cipiat homo in utero uiuere. utrũ sit qdã uita & occuita. qͣ
nondũ motib uiuentis appareat. Nam negare uixisse pu¬

Expanded text:
currit de abortivis fetibus quaestio, qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita ut jam possent renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus; de iis qui jam formati sunt, tolerari potest utcumque quod dicitur: informes vero abortus quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed intetari potest, quod utrum ab homine inveniri possit ignoro, quando incipiat homo in utero vivere; utrum sit quaedam vita et occulta, quae nondum motibus viventis appareat. Nam negare vixisse pu
Abbreviated transcription (Latin):
aide sine culpa es qd̾ quedam habenda concupiscis. qͥa ñ
multiplicari appetis. s egere ꝑtimescis: & qd̾ male alius reti¬
net. ipse melius expenctis
Mundi contẽptus respondet.

Expanded text:
e sine culpa es quod quaedam habenda concupiscis quia non multiplicare appetis, sed egere pertimescis: et quod male alius retinet, ipse melius expendis. Sed mundi contemptus respondet
Abbreviated transcription (Latin):
mitatib nulla sua cõtaninato liberauit: Itaq magnas pati¬
unt᷑ angustias. & cũ timent qđ fieri ñ potest. nehumana carne
ueritas inqͥnet᷑: ueritatẽ dicunt ee̾ mentitã : Et cũ ille p̃ceꝑit
dicens. sit in ore ur̃o. ẽ. ẽ. non . non. & apłs clamat. nonerat in
illo ẽ & non. sed est in illo erat: isti totũ corpꝰ eiꝰ falsã carnem
fuisse contendunt. ut non sibĩ uideant᷑ imitari xp̃msi non¬
¶ suis auditorib mentiant᷑. Nec eos audiamꝰ qui trinitatem

Expanded text:
rmitatibus nulla sua contaminatione liberauit! itaque magnas patirmitatibus nulla sua contaminatione liberauit! itaque magnas patiuntur angustias et, cum timent, quod fieri non potest, ne humana carne ueritas inquinetur, ueritatem dicunt esse mentitam. et cum ille praeceperit dicens: sit in ore uestro: est, est; non, non, et apostolus clamet: non erat in illo est et non, sed est in illo erat, isti totum corpus eius falsam carnem fuisse contendunt, ut non sibi uideantur imitari Christum, si non suis auditoribus mentiantur. Nec eos audiamus, qui trinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lari filius dĩ. hos enĩ catholica disciplina misit foras: qm uanae
gł ȩ cupiditate decepti. contentiose disputare uoluert̃. antequã
intelligerent qͥd sit dĩ uirtꝰ & dĩ sapientia. & in pͥncipio uerbum
ꝑ qđ facta sunt om̃a. & quomͦ uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit in nobis
Nec eos audiamꝰ qui ñ uerũ hominẽ suscepisse dicunt filiũ dĩ.
neq natũ ee defemina: sed falsam carnẽ & imaginẽ simulatam
corporis humani ostendisse uidentib. Hesciunt enĩ quomͦ sub¬
stantia dĩ administrans uniũsam creat᷑am in qͥnari omĩno non
possit: &. tam̃ p̃dicant istũ uisibilẽ solẽ radios suos ꝑ om̃s feces &
sordes corpoꝵ spargere: & eos mundos & sinceros ubiq seruare. Sigͦ
uisibilia mundi uisibilib in mundis contingi posst̃ & ñ inqͥnari.
quantomagis inuisibilis & in cõmutabilis ueritas. ꝑ spm̃ animã.

Expanded text:
lari filius dei. et hos enim catholica disciplina misit foras, quia uanae lari filius dei. et hos enim catholica disciplina misit foras, quia uanae gloriae cupiditate decepti contentiose disputare uoluerunt, antequam intellegerent, quid sit dei uirtus et dei sapientia et in principio uerbum, per quod facta sunt omnia, et quomodo uerbum caro factum est et habitauit in nobis. Nec eos audiamus, qui non uerum hominem suscepisse dicunt filium dei neque natum esse de femina, sed falsam carnem et imaginem simulatam corporis humani ostendisse uidentibus. nesciunt enim, quomodo substantia dei administrans uniuersam creaturam inquinari omnino non possit, et tamen praedicant istum uisibilem solem radios suos per omnes feces et sordes corporum spargere et eos mundos et sinceros ubique seruare. si ergo uisibilia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommutabilis ueritas per spiritum ani
Abbreviated transcription (Latin):
Et dehisreb quasꝑ oculos carneos uidere consueuert̃. uanas
imagines ad disputationes suas transferunt : qͥa reuera magnũ
est m̃te conspicere generationẽ quȩ nͣfit ex aliquo tẽpore. sed
ȩt̃na est. & ipsã caritatẽ & scĩtatẽ qua generator & generatꝰ
ineffabilit̃ sibi copulant᷑. Magnũ & difficile ẽ. hec m̃te con
spicere. etiã sipacata & tranquilla sit. Nonpotest gͦ fieri ut
illi hec uideant. qͥ t̾renas generationes nimis intuent᷑: &¬
adistas tenebras addunt adhuc fumũ quẽ sibi contentione.
& certaminib cotidianis excitare ñ cessant: habentes ani¬
mas carnis affectib diffluentes tãquã ligna humore saginata
in quib ignis fumũ solũ uomit. & habere flãmas lucid as ñ potest¬
Ethocquidem deom̃ib hereticis rectissime dicipotest. Credentes
in cõmutabilẽ trinitatẽ: credamꝰ etiã dispensationẽ tẽporalẽ.

Expanded text:
et de his rebus, quas per oculos carneos uidere consueuerunt, uanas et de his rebus, quas per oculos carneos uidere consueuerunt, uanas imagines ad disputationes suas transferunt, quia reuera magnum est mente conspicere generationem, quae non fit ex aliquo tempore, sed aeterna est, et ipsam caritatem et sanctitatem, qua generator et generatus ineffabiliter sspicere, etiamsi pacata et tranquilla sit. Non potest ergo fieri ut illi haec videant, qui terrenas generationes nimis intuentur, et ad istas tenebras addunt adhuc fumum, quem sibi contentionibus et certaminibus quotidianis excitare non cessant; habentes animas carnis affectibus diffluentes, tanquam ligna humore saginata, in quibus ignis fumum solum vomit et habere flaet hoc quidem de omnibus haereticis rectissime dici potest. Credentes ergo incom.mutabilem trinitatem credamus etiam dispensationem temporalem
Abbreviated transcription (Latin):
pellari filiũ. aliquando spm̃ scm̃. Nesciutit enĩ pͥncipiũ ex qͦsunt
om̃a. & imaginẽ eiꝰ ꝑ quã formant᷑ om̃a. & sc̃itatẽ eiꝰ in qua ordinant᷑
omã. Nec eos audiamꝰ qͥ m dignant᷑ & stomachant᷑. quia ñ tres dos
colendos dicimꝰ. Nesciunt enĩ quidsit una eadẽq substantia. & fan¬
tasmatis suis illudunt᷑. quia solem idere corporalit̃ uł animalia
tria. uł quȩ c̃q corꝑa tria locis suis e̾e separata. sic putant in telli¬
gendã substantiã d̾i & multũ errant qm̃ suꝑbi sunt. & ñ possunt
discere. quia nolunt credere. Nec eos audiamꝰ qͥ patrẽ solũ uerũ
& sẽpit̾nũ ee dicunt. filiũ autẽ ñdeipso genitũ sed ab ipso factũ
denihilo. & fuisse tẽpꝰ quando nͥerat. Sed tam̃ pͥmũ locũ tene
filiũ . & ipsũ factũ eẽ post filiũ. & hoꝵ triũ diũsas eẽ substantias.
tãquã aurũ & argentũ & gram̃tũ. Nesciunt enĩ qͥd loquantur

Expanded text:
. nesciunt enim principium, ex quo sunt omnia, et imaginem eius, per quam formantur omnia, et sanctitatem eius, in qua ordinantur omnia. Nec eos audiamus, qui indignantur et stomachantur, quia non tres deos colendos dicimus. nesciunt enim, quid sit una eademque substantia, et phantasmatibus suis inluduntur, quia solent uidere corporaliter uel animalia tria uel quaecumque corpora tria locis suis esse separata. sic putant intellegendam substantiam dei et multum errant, quoniam superbi sunt, et non possunt discere, quia nolunt credere. Nec eos audiamus, qui patrem solum uerum deum et sempiternum esse dicunt, filium autem non de ipso genitum, sed ab ipso factum de nihilo, et fuisse tempus, quando non erat, sed tamen primum locum tenerfilium et ipsum factum esse post filium; et horum trium diuersas esse substantias, tamquam aurum et argentum et aeramentum. nesciunt enim, quid loquantur,
Abbreviated transcription (Latin):
non intelligetis. F ides in eccła breuissi me tradit̃. inqua cõm̃dantur
ȩt̃na. quȩ in telligi a carnalib ñ dũ possunt. & tẽporalia p̾terita & fu¬
tura que ꝓsalute hominũ gessit. & gestura ẽ et̃nuitas diunȩ ꝓuiden

Expanded text:
non intellegetis. Fides in ecclesia breuissime traditur, in qua commendantur non intellegetis. Fides in ecclesia breuissime traditur, in qua commendantur aeterna, quae intellegi a carnalibus nondum possunt, et temporalia praeterita et futura, quae pro salute hominum gessit et gestura est aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. & dediabolo triũphare Fides ẽ. pͥma quȩ subiugat
animã dõ: deinde p̃cepta uiuendi  quib custoditis spes
nr̃a firmat᷑. & nutrit᷑ caritas. & lucere incipit qđ antea
tantũmͦ credebat᷑ Cũ enĩ cognitio. & actio. beatũ hominẽ
factant. sic̃ in cognitione cauendus ẽ. error: sir in actione.
cauenda ẽ. neqͥtia Errat autẽ quisquis putat ueritatẽ se
posse cognoscere. cũ adhuc neqͥt̃ uiuat: Neqͥtia ẽ autem
mundũ istũ diligere: & ea que nascunt᷑ & transeunt ꝓ
magno habere & ea concupiscere: & ꝓhis laborare ut
adquirant᷑. & lȩtari cũ habundarint. & timere ne pere¬
ant: & contristari cũꝑeunt Talis uita ñ potest purã
illã & sincerã & in cõmutabilẽ uidere ueritatẽ. & in he¬
rere illi. & in ȩt̃nũ iã ñ moueri. Itaq pͥus quã mens nr̃a
purget᷑. debemꝰ credere. qđ intelligere nondũ uale¬
mus: qm̃ uerissime dictũ ẽ. ꝑ prophetã. Hisi credideritis.

Expanded text:
rum et de diabolo triumphare. fides est prima, quae subiugat animam deo; deinde praecepta uiuendi, quibus custoditis spes nostra firmatur et nutritur caritas et lucere incipit, quod antea tantummodo credebatur. cum enim cognitio et actio beatum hominem faciant, sicut in cognitione cauendus est error, sic in actione cauenda est nequitia. errat autem quisquis putat ueritatem se posse cognoscere, cum adhuc nequiter uiuat. nequitia est autem mundum istum diligere et ea, quae nascuntur et transeunt, pro magno habere et ea concupiscere et pro his laborare, ut adquirantur; et laetari, cum abundarint, et timere, ne pereant, et contristari, cum pereunt. talis uita non potest puram illam et sinceram et incommutabilem uidere ueritatem et inhaerere illi et in aeternum iam non moueri. itaque priusquam mens nostra purgetur, debemus credere quod intellegere nondum ualemus, quoniam uerissime dictum est per prophetam: nisi credideritis,
Abbreviated transcription (Latin):
ac suꝑbos inquietudine exagitat. Quã in quietudinẽ
musce ille breuissime significauerunt. sub quib magi
pharaonis defecerunt dicentes. digitꝰ dĩ est hic. Ex o¬
dum lege. ouide ubi pascha cȩlebrauerunt: post quot
dies alata sit lex. L.oquit᷑ ds̃ amoysen inheremor fyna:
die tͣcii menssis. Nota gͦ unum diẽ exingressu ipsius t̃tii
mensis: &uide quid dicat int̾ cetera. Descende inquit
testare pło &purifica illos hodie &cras: lauent ues¬
timenta sua & sint parati indiem t̾tium. Tercia eni
die descend& dñs inmonde syna corã omni populo. Tunc
data est lex tercia scilic& die tercii mensis. Numera
arca est scĩficatio incorpore dñi. ꝑ cuuis resurrectionẽ
nobis requies futura ꝓmititur. ad quã ꝑ ficiendam sco
sp̃ũ caritas inspirat᷑. Sp̃s aut̃ nondum erat datus.
quia iħs nondum erat glorisicatꝰ. Inde ꝓphetia illa
cantata est : exurge dñe in requiem tuã. tu& arca

Expanded text:
ac superbos inquietudine exagitat. quam inquietudinem ac superbos inquietudine exagitat. quam inquietudinem muscae illae breuissimae significauerunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes: Digitus dei est hic. Exodum lege et uide, ubi pascha celebrauerunt, post quot dies data sit lex. loquitur deus ad Moysen in heremo Sina die tertia tertii mensis. nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis et uide, quid dicat inter cetera: Descende, inquit, testare populo et purifica illos hodie et cras et lauent uestimenta sua et sint parati in diem tertium. tertia enim die descendet dominus in montem Sina coram omni populo. tunc data est lex tertia scilicet die tertii mensis. arca est sanctificatio in corpore domini, per cuius resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam sancto ritu caritas inspiratur. spiritus autem nondum erat datus, quia Iesus nondum erat clarificatus. inde prophetia illa cantata est: Exsurge, domine, in requiem tuam, tu et arca
Abbreviated transcription (Latin):
multa quidem ꝑ corpꝰ delectant. sed nonest in eis ȩt̃na qͥes.
nec saltem diurturna. Et ꝓpt̾ea magis sordidant animã¬
a ad grauant potius. ut sincerum eiꝰ pondus quo insuꝑna
fert᷑ impediant. Cum uͦ anima se ipsa delectat᷑: non dũ
re incõmutabili delectat᷑. Et ideo ad huc suꝑba est:
quia se ꝓ summohab& cum suꝑior sit ds̃. nec intali peccato
inpunita relinquit᷑ : quia ds̃ suꝑbis resistit: humilib aut̃
dat grãm. Cum aut̃ dõ delectat᷑. ibi ueram. cęrtam.
et̃nam: inuenit requiem. quam malus querebat uec inue¬
ebat. Pro inde ammonet᷑ inpsalmo. Delectare in dño
& dabit tͥ petitiones cordis tui. Quia gͦ caritas dĩ dis¬
susa est incordib nr̃is. ꝑ sp̃m scm qui datꝰ est nobis: Idõ¬

Expanded text:
multa quidem per corpus delectant, sed non est in eis aeterna requies multa quidem per corpus delectant, sed non est in eis aeterna requies nec saltem diuturna; et propterea magis sordidant animam et grauant potius, ut sincerum eius pondus. quo in superna fertur, impediant. cum uero anima se ipsa delectatur, nondum re incommutabili delectatur et ideo adhuc superba est, quia se pro summo habet. cum superior sit deus. nec in tali peccato inpunita relinquitur, quia deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. cum autem deo delectatur, ibi ueram, certam, aeternam inuenit requiem, quam in aliis quaerebat nec inueniebat. proinde admonetur in psalmo: Delectare in domino et dabit tibi petitiones cordis tui. Quia ergo caritas dei diffusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
requies illa requies sempit̾na est: & excipit᷑ ab octauo.
non extinguit᷑: neq enm e̾et̾ alit̾ sempit̾na. Ita gͦ erit
octauus qui primus. ut prima uita sed ęt̾na reddatirr.
rali temporalit̾ celebrandum. ut sigura ẽẽt scĩficatio¬
nis irequiem sp̃s sc̃i. Nus quam enin legimꝰ ingenesi sc̃i¬
sicationem ꝑ om̃s priores dies. sed desolo sabbato dictũ
est. Et sanctificauit tblid diem septimum. Amant¬
enim requiem. sue piȩ aninȩ. siue miqͦ. sed qua ꝑueni¬
ant adid quo el amant: plurime nesciunt. nec aliquid ap¬
petunt etiam ipsa corpora ponderib suis: nisi quod anims
amorib suis. Nam sicut corpꝰ tam diu nitit᷑ pondere surea
deorsum ũ sus. siue sursum ũ sus. donec ad locum quo nititur
ueniens conquiescat. Pondus quippe olei sidimittat᷑ in aere
deorsum. si aut̃ sub aquis sursum nitit᷑: sic anime adea que
amant. ꝓpterea nitunt᷑. ut ꝑueniendo requiescant. Et

Expanded text:
requies illa, quae sempiterna est, excipitur ab octauo, requies illa, quae sempiterna est, excipitur ab octauo, non extinguitur; neque enim esset aliter sempiterna. ita ergo erit octauus, qraliter celebrandum, ut figura esset sanctificationis in requie Spiritus sancti. Nusquam enim legimus in Genesi sanctificationem per omnes priores dies; sed de solo sabbato dictum est: Et sanctificavit Deus diem septimum . Amantenim requiem, sive piae animae, sive iniquae; sed qua perveniant ad illud quod amant, plurimae nesciunt: nec aliquid appetunt etiam ipsa corpora ponderibus suis, nisi quod animae amoribus suis. Nam sicut corpus tandiu nititur pondere, sive deorsum versus, sive sursum versus, donec ad locum quo nititur veniens conquiescat; pondus quippe olei si dimittatur in aere, deorsum; si autem sub aquis, sursum nititur: sic animae ad ea quae amant propterea nituntur, ut perveniendo requ
Abbreviated transcription (Latin):
ut in alterius uite actione gaudeatur. Sed quia talis
actio in dĩ laude agit᷑. sine labore menbroꝵ: sine angore
curarum. non ad eam sic transit᷑ ꝑ quietem. ut ipsi labor suc¬
cedat: id est nonsic t̾t̾ inciit actio: ut e̾t̾ desinat quies.
Neq enim redit᷑ ad labores & curas: sed ꝑman& inactione quod
adquietem ꝑtinet nec moꝑe laborare. nec incogitatione
fluctuare. Quia gͦ ꝑrequiem ad primam uitam redit᷑. unde
anima lapsaest inpeccatum. ꝓpt̾ea sabbatum requies sig.¬
nificatur. Illa autẽ prima uita que aperegrinatione re¬
dcuntib & primã stolam accipientib reddit᷑. ꝑ unã sabbati
quem dominicum diem dicimꝰ sigurat᷑. Quere septẽ dies
genesim legens inuenies septimũ sine uespere. quia requiẽ
sine sine significat. Prima ergo uita non fuit sempit̾na
peccanti. Requies autẽ ultima: sempiterna est. Ac
ꝑ hoc &octauꝰ sempit̾nam bratitudinem habebit: quia

Expanded text:
ut in alterius uitae actione gaudeatur. sed quia talis ut in alterius uitae actione gaudeatur. sed quia talis actio in dei laude agitur sine labore membrorum, sine angore curarum, non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor succedat, id est non sic esse incipiat actio, ut desinat quies, neque enim reditur ad labores et curas, sed permanet in actione, quod ad quietem pertinet, nec in opere laborare nec in cogitatione fluctuare. quia ergo per requiem ad primam uitam reditur, unde anima lapsa est in peccatum, propterea sabbato \'requies significatur. illa autem prima uita, quae a peregrinatione redeuntibus et primam stolam accipientibus redditur, per unam sabbati, quem diem dominicum dicimus, figuratur. quaere septem dies, Genesim lege: inuenies septimum sine uespere, quia requiem sine fine significat. prima ergo uita non fuit sempiterna peccanti, requies autem ultima sempiterna est ac per hoc et octauus sempiternam beatitudinem habebit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pascha quo passus est dñs ita occurrit. ut int̾ mortẽ
eiꝰ &resurrectionem medius e̾e̾ sabbati dies: ad dendũ
patres nr̃i censuerunt. ut & nr̃a festiuitas apudeorum
festuntate distingueret᷑. Et quod non frustra factũ
ẽẽ credendum est abillo qui est ante tempora. & ꝑ
quem facta sunt tempora & qui uenit inplentudin
tempoꝵ. & qui potestatem habebat ponendi animã
suam. citerum recipiendi eam. Et ideo non fatalẽ
sed oportunam sacramento quod conmẽdare institue¬
rat horam expectabat: cũ dicer&. Nondũ uenit
hora mea : ut in anͥuersaria passionis eiꝰ celebratione
aposteris seruaret᷑. Quod enim nunc ut suꝑius
dim fide acspe peregrinam᷑. atq ut adid ꝑueniamꝰ dilreho¬
ne satagim. requies est quȩdam ab om̃i labore omnium
molestiarum scã atq ꝑp&ua: in eam nobis exhac uita fit
sidiosa segnitia: sed quedam ineffubilis tranquillitas actio¬
nis ociose. Sic enim ab huuis uite oꝑib insine requiescit᷑.

Expanded text:
pascha, quo passus est dominus, ita occurrit, ut inter mortem eius et resurrectionem medius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festiuitas a ludaeorum festiuitate distingueretur et, quod non frustra factum esse credendum est ab illo, qui est ante tempora et per quem facta sunt tempora et qui uenit in plenitudine temporum et qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum recipiendi eam et ideo non fatalem sed opportunam sacramento, quod commendare instituerat, horam expectabat, cum diceret: Nondum uenit hora mea, ut in anniuersaria passionis eius celebratione a posteris seruaretur. Quod emm nunc, ut superius dixi, fide ac spe peregrinamur atque, ut ad id perueniamus, dilectione satagimus, requies est quaedam ab omni labore omnium molestiarum sancta atque perpetua. in eam nobis ex hac uita fit sidiosa segnitia sed quaedam ineffabilis tranquillitas actionis otiosae. sic enim ab huius uitae operibus in fine requiescitur,
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ ds̃
sed quia nulla mago eiꝰ coli
deb&. nisi illa qui & hoc est qd̃ & ipse. nec ipsa ꝓillo
sed cum illo. Et quia creatura mutabilis e̾: ac ꝓpt̃.¬
ea dicit᷑. Omnis cratura uanitati subrecta est . qm̃
natura uniuersa etiam inparte monstrat᷑: Nequis¬
quam filium di uerbum ꝑ quod facta sunt omnia: iã
putar& esse creaturami Sequit᷑ aliud p̾ceptum.

Expanded text:
imaginem deus, imaginem deus, sed quia nulla imagoeius coli debet nisi illa, quae et noc est, quod ipse, nec ipsa pro illo sed cum illo; et quia creatura mutabilis est ac pea dicitur: Omnis creatura uanitati subiecta est, quoniam natura uniuersi etiam in parte monstratur, nequisquam filium dei uerbum, per quod facta sunt omnia,. iam putaret esse creaturam, sequitur aliud praeceptum:
Abbreviated transcription (Latin):
aduiti sicut dicit apłs. Dĩ enim est qui oꝑat᷑ in nob̾
& uelle &oꝑari ꝓbona uoluntate: Nec rȩquiescere
poterimꝰ post om̃ia bona oꝑa nr̃a quę sn hac uita geri¬
mus: nisi eiꝰ dono adet̾nitatem scĩficati atq ꝑsocti:
ropterea deipso dõ dicit᷑. quia cum fecissoꝵ omiua oꝑa
bona ualde: septimo dre requituit ab om̃ib oꝑib
suis quȩ secit. Futuram enim requitm significabat.
quam post bona oꝑa daturas erat hominib. Sicut
enim cumbene oꝑ am᷑ ipse dicit᷑ oꝑari in nobis. cuus
munere bene oꝑam᷑: ita requie scimꝰ ipse requiescere
dicitur. quo donante requiescimus. Hinc e̾ quod etiã
intrib primis prȩceptis decalogi quȩ ad dñm ꝑtinent
Cetera enim septem ad ꝓocimum ꝑtinent. idest adhomi¬
nem : quia induob p̃ceptis tota lex pend&. t̾tium
ibi deobseruatione sabbati positum e̾: ut inprimo
p̾cepto patrem intelli gamꝰ. ubi ꝓhibet᷑ coli aliqua
insigmentis hominũ dĩ similitudo: non quia non hab&

Expanded text:
apostolus dicit: Deus enim est, qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate, nec requiescere poterimus post omnia bona opera nostra, quae in hac uita gerimus, nisi eius dono ad aeternitatem sanctificati atque perfecti, propterea de ipso deo dicitur, quia, cum fecisset omnia opera bona ualde septimo die requieuit ab omnibus operibus suis, quae fecit. futuram enim requiem significabat, quam post bona opera daturus erat hominibus. sicut enim, cum bene operamur, ipse dicitur operari in nobis, cuius munere bene operamur, ita, cum requiescimus, ipse requiescere dicitur, quo donante requiescimus. Hinc est, quod etiam in tribus primis praeceptis decalogi, quae ad deum pertinent — cetera enim septem ad proximum pertinent, id est ad hominem, quia in duobus praeceptis tota lex pendet —, tertium ibi de obseruatione sabbati positum est, ut in primo praecepto patrem intellegamus, ubi prohibetur coli aliqua in figmentis hominum dei similitudo, non quia non habet
Abbreviated transcription (Latin):
Scelo & in t̾ra. S de illa qͣ in cęlo ẽ affirmare qͥd possumꝰ. nͥ qdđ
nullus in ea malus ẽ: Nec qͥsquã deinceps inde cecidit. aut
casurus ẽ. exqͦ ds angłis peccantib ñ peꝑcit. sicut scribit apłs
pecrus. s carcerib caliginis inferi retrudens. tradidit in iudicio
puniendos seruari. Qͦmͦ autẽ se habeat beatissima illa & suꝑna
societas. q̃ ibi sint differentie pͦpositurarũ. ut cũ oms tamquã
generali nomine angłi nu̾cupent᷑. sicut in epła ad hebreos legimꝰ
cui enĩ angłoꝵ dixit aliqͣndo sede a dextͥs meis: hoc qͥppẽ mͦ

Expanded text:
coelestis. Sed de illa quae in coelo est, affirmare quid possumus, nisi quod nullus in ea malus est, nec quisquam deinceps inde cecidit aut casurus est, ex quo Deus angelis peccantibus non pepercit, sicut scribit apostolus Petrus; sed carceribus caliginis inferi rincertum. Quomodo autem se habeat beatissima illa et superna societas, quae ibi sint differentiae praepositurarum, ut cum omnes tanquam generali nomine Angeli nuncupentur sicut in Epistola ad Hebraeos legimus: Cui enim Angelorum dixit aliquando, Sede a dextris meis
Abbreviated transcription (Latin):
inter se distent qͣtuor illa uocabula. qͥb uniu̾sa ipsã cȩ lestẽ
societate uidet᷑ apłs ẽẽ cõplȩxus dicendo. siue sedes siue dñat¬
on es. siue pͥncipatꝰ siue potestates: dicant qͥ possunt. si tam̃
possunt ꝓbare q̃ dicunt. Ego me ista ignorare confideor. aꝗ¬
et nec illud qͥdẽ certũ habeo. utrũ ad eande̾ socittatẽ
ꝑtineant sol & luna & cuncta sidera. quãuis n̾nullis¬

Expanded text:
inter se distent quatuor illa vocabula, quibus universam ipsam coelestem societatem videtur Apostolus esse complexus, dicendo, Sive Sedes, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates , dicant qui possunt, si tamen possunt probare quod dicunt: ego me ista ignorare confiteor. Sed ne illud quidem certum habeo, utrum ad eamdem societatem ertineant sol et luna
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplũ. s etiã ipse tẽplũ ẽt. T̃ emplũ aute habet: de qͦ dicit apl̃s. Nes-¬
citis qͥa corpora ur̃a. tẽplũ in uob ẽ sp̃s sc̃i. quẽ habetis a do: De qͥb
aliua tẽplũ eiꝰ. aliud cẽplũ di ẽ: cũ idẽ dicat apłs. Descitis qͥa cẽplũ

Expanded text:
templum, sed etiam ipse templum esset. Templum autem habet, de quo dicit Apostolus: Nestemplum, sed etiam ipse templum esset. Templum autem habet, de quo dicit Apostolus: Nescitis quia corpora aliud templum ejus, aliud templum Dei est, cum idem di
Abbreviated transcription (Latin):
de homine xpͣo dictũ ẽ. ad unitatẽ ꝑsonȩ unigeniti ꝑtinet. Rectꝰ itaq
confessionis ordo poscebat. ut cͥnitati subiungeret᷑ eccłia. tãquã
habitatori domꝰ sua. & do tẽplũ suu̾. & conditori ciuitas sua.
qͥ tota hic accipienda ẽ. ñ solũ ex paite qͣ peregrinat᷑ in t̾ris: a so¬
lis ortu usq ad occasũ laudans nom̃ dni. & post captiuitate̾ uetu¬
statis cantans canticũ nouu̾. ueru̾etiã ex illa q̃ in celis sẽꝑ exqͦ con-¬
dita ẽ cohesit d̃o nͨ ullũ malũ sui casus exꝑtaẽ. Hec ĩ scĩs angłis
beata ꝑsistit. & suȩ parti peregrinanti sicuit oportet opitulat᷑: qͥa
unũ đm. Unde nͨ tota nͨ ulla pars eiꝰ uult se coli ꝓ do. nͨ cuiqͣm eẽ ds̃
sp̾s sc̃s si creatura ñ creator eẽt. ꝓfecto creatura rationalis eslet.
Ipsa ẽ enĩ sũma creatura. E ideo in regula fidei ñ poneret᷑ ante ecl̃iam:
qͥa & ipse ad eccłiam ꝑtineret. in illa eiꝰ parte q̃ in celis c̾. nec haberet

Expanded text:
Unigeniti pertinet. Rectus itaque Confessionis ordo poscebat, ut Trinitati subjungeretur Ecclesia, tanquam habitatori domus sua, et Deo templum suum, et conditori civitas sua. Quae tota hic accipienda est, non solum ex parte qua peregrinatur in terris, a solis ortu usque ad occasum laudans nomen Domini , et post captivitatem vetustatis cantans canticum novum; verum etiam ex illa quae in coelis semper, ex quo condita est, cohaesit Deo, nec ullum malum sui casus experta est. Haec in sanctis Angelis beata persistit, et suae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur; quia unum Deum. Unde nec tota, nec ulla pars ejus vult se coli pro Deo, nec cuiquam esse Deus  hoc Spiritus sanctus si creatura, non creator, esset, profecto creatura rationalis esset; ipsa est enim summa creatura. Et ideo in Regula fidei non poneretur ante Ecclesiam, quia et ipse ad Ecclesiam pertineret in illa ejus parte quae in coelis est. Nec haberet
Abbreviated transcription (Latin):
disceptatio moderata: & absit error opinantiũ se scire qđ nesci¬
unt. Qͥa enĩ opus ẽ. ut hec atq huimodi affirment᷑ uel negen¬
tur. uel definant᷑ cũ discrimine: quando sine crimine
se satanas transfigurat uelut angłm lucis: ne fallendo ad
aliqͣ ꝑniciosa sediicat. Nam quando sensus corporis fallit.
mentẽ uͦ ñ mouet a uera rectaq sententia. qͣ qͥsq uitã fidi¬
lem gerit. nullũ est in religione periculuᷤ. uel cũ se bonũ
fingens ea qͦ facit siue dicit q̃ bonis angłis congruunt. etiã si
credat᷑ bonꝰ. ñ est error xp̃ianȩ fidei ꝑiculosus aut morbidus.
Cũ uͦ ꝑ hec aliena ad sua incipit ducere: tunc euꝰ dinoscere
nec ire post eũ. magna necessaria uigil antia eͦ. S quotus¬
qͥsq hominũ idoneus ẽ omnes mortiferos dolos etꝰ eua-¬
dere: nisi regat atq tueat᷑ ds : Et ipsa huiꝰ rei difficul¬

Expanded text:
disceptatio moderata, et absit error opinantium se scire quod nescidisceptatio moderata, et absit error opinantium se scire quod nesciunt. Quid enim opus est ut haec atque hujusmodi affirmentur, vel negentur, vel definiantur cum discrimine, quando sine crimine se satanas transfigurat velut angelum lucis , no fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia est. Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos evadere, nisi regat atque tueatur Deus? Et ipsa hujus rei difficul
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs explicet cũ qͣlib corporib apparuerint hominib: ut ñ
solũ cernerent᷑. ueru̾etiã tangerent᷑: E rursus nͨ solida cor¬
pulentia. s spiritali potentia qͣsdã uisiones. nͨ ocłis corpo¬
ris. s spiritalib uel mentib ingerant: uel si dicant aliqͥd.
nͦ ad aurẽ forinsecus. s intꝰ animȩ hominis etia ipsi
ibidẽ constituti. sicut scriptu eͦ in ꝓpħarũ libro. Et dixit
mͥ angłs. qͥ loqͥbat᷑ in me. Non eni ait. loqͦbat᷑ ad me. s
in me. Uel appareant & in somnis: & colloquant᷑ more som¬
nioꝵ. habeniꝰ qͥꝑpe in euuangłio. Ecce angłs dñi apparu-
it in somnis illi dicens. His eniꝰ modis uelut indicant se
angłi contrectabilia corpora nͨ habere: faciuntq difficilli¬
mã qͣstionẽ. qͦmͦ patres eis pedes lauerint. qͦmͦ iacob cũ angło tã
solida contrectatione luctatꝰ sit. Cũ ista querunt᷑. & ea sicut po¬
test qͥsq coniectat: ñ inutiliter exercent᷑ ingenia. si adhibeat᷑

Expanded text:
quis explicet cum qualibus corporibus apparuerint hominibus, ut non solum cernerentur, verum etiam tangerentur; et rursus non solida corpulentia, sed spirituali potentia quasdam visiones, non oculis corporeis, sed spiritualibus, vel mentibus ingerant, vel dicant aliquid non ad aurem forinsecus, sed intus in animo hominis, etiam ipsi ibidem constituti: sicut scriptum est in Prophetarum libro, Et dixit mihi angelus qui loquebatur in me : non enim ait, qui loquebatur ad me; sed, in me. Vel appareant et in somnis, et colloquantur more somniorum: habemus quippe in Evangelio, Ecce Angelus Domini apparuit illi in somnis, dicens . His enim modis velut indicant se angeli contrectabilia corpora non habere: faciuntque difficillimam quaestionem, quomodo patres eis pedes laverint , quomodo Jacob cum angelo tam solida contrectatione luctatus sit . Cum ista quaeruntur, et ea sicut potest, quisque conjectat, non inutiliter exercentur ingenia, si adhibeatur
Abbreviated transcription (Latin):
tis: humili sermone conscriptꝰ ẽ Bidei regulã continet & p̃cepta
uiuendi: In qͦ illud qđ positũ ẽ. nec eos audiamꝰ. qͥ carnis resur¬
rectionẽ futurã negant. & cõmemorant qđ ait paulus apłs.
caro & sanguis regnũ dĩ ñ possidebunt. ñ intelligentes qd ipse
dicit apłs. oportet corruptibile hoc induere incorryptionem
& mortale hoc induere immortalitatẽ cũ em̃ hoc factũ fuerit.
iã nonerit caro & sanguis. sed celeste corpꝰ: non sic accipiendũ ẽ. qua¬
si carnis ñ sit futura substantia: sed & carnis & sanguinis no¬
mine. ipsã corruptionẽ carnis & sanguinis intelligendu̾e st
apłs nuncupasse. quȩ utiq in regno illo ñerit. ubi caro incor¬
ruptibilis erit. quãuis & alit̾̃ possit intelligi. ut tarnẽ & sangui¬
nẽ. opera carnis & sanguinis dixisse accipiamꝰ apłm. & eos reg

Expanded text:
tis humili sermone conscriptus est fidei regulam continens et praecepta uiuendi. In quo illud, quod positum est: nec eos audiamus, qui carnis resurrectionem futuram negant et commemorant, quod ait Paulus apostolus: caro et sanguis regnincorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem; cum enim hoc factum fuerit, iam non erit caro et sanguis, sed caeleste corpus, non sic accipiendum est, quasi carnis non sit futura substantia, sed carnis et sanguinis nomine ipsam corruptionem carnis et sanguinis intellegendus est apostolus nuncupasse, quae utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit, quamuis et aliter possit intellegi, ut carnem et sanguinem opera carnis et sanguinis dixisse accipiamus apostolum, et e
Abbreviated transcription (Latin):
mus. sanctisicet᷑ nom̃ tuũ. adueniat regnũ tuũ. fiat uoluntas tua
sic̾ ĩ celo & ĩ t̾ra. qđ ñ abfurde qͥda intellexerunt. in sp̃u & corpore.
omnino sine fine retinenda funt: & hic inchoant᷑. qnͣtũq ꝓficimꝰ
possidebunt᷑. Qđ uͦ dicimꝰ. panẽ nr̃m cotidianũ da nob̃ hodie. &
dimitte nob̾ debita nr̃a sic̃ & nos chimnitamꝰ debitorib nr̃is. neuos

Expanded text:
omen tuum: Adveniat regnum tuum, et fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Quod non absurde quidam intellexerunt in spiritu et corpore, omnino sine fine retinenda esse, et hic inchoantur. Quantumcunque prpossidebuntur. Quod vero dicimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; et: Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ nec iste locus deserendus ẽ quẽ fugere appetis. qͥa & in ipso
d̾s ẽ. at inqͥs. Meliorẽ inqͥro: meliorẽ inuenio. S respondeo.
Nũqͥd meliorẽ aut etiã talem inuenis. qͣlem diabolũ. et
hominẽ ꝑcdidisse cognoscis: Memor esto itaq qͥa pͥmus an¬
gelus de celo ruit. & primꝰ homo de paradiso expulsus ad
erũpnam huiꝰ scłi ꝑuenit. Attende qͥa loth ex ercitio ma¬
ior ꝓbatus. int̾ sodomitas sc̃s fuit. in monte uͦ securitate¬
torpẽs: debriatus cũ filiab peccauit. Qd̾ uidelicet uagationis
tediũ ad huc alterã speciẽ reddit. dũ quosdã etiã in loco uno
ꝑ seu̾antes. ab spiritalib ret̾hens. uł t̾renis negotiis implica

Expanded text:
go nec iste locus deserendus est, quem fugere appetis, quia et in ipso Deus est. At, inquis, meliorem inquiro, meliorem invenio; sed respondeo: Nunquid meliorem aut etiam talem invenies, qualem diabolum et hominem perdidisse cognoscis? memor esto itaque quia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad aerumnam hujus saeculi pervenit . Attende quia Lot exercitio malorum probatus inter Sodomitas 215 sanctus fuit, in monte vero securitatetorpens inebriatus cum filiabus peccavit ; quod videlicet vagationis taedium adhuc alteram speciem reddit, dum quosdam etiam in uno loco perseverantes a spiritualibus retrahens, vel terrenis n
Abbreviated transcription (Latin):
nliꝰ Ds sine inicio: homo a certo inicio. dns nr iħs apͥe.¬
ic omnino grandicer a. euident᷑ qħi gr̃a cõm̃dat᷑. Qͥa enĩ aat̃e
humana in homine xp̃o meruit. ut in unitatẽ ꝑsonȩ¬
unici filii di. singularit᷑ eẽt assũ pta: Qͤbona uoluntas: Cuiꝰ
boni ꝓpositi studiuꝰ: Qͤ bona oꝑa p̾cesserunt. qͥb mereret᷑ iste
homo una fieri ꝑsona cũ do: Nũqͥd ante fuit homo. & hoc ei
singulare beneficiuꝰ p̾stituꝰ eͣ: cũ singularit᷑ ꝓmereret᷑ dm:
Nẽpe ex quo eẽ homo cepit. ñ aliud cepit eẽ quã d̃i filiꝰ. &¬
hoc unicus: & ꝓpt̾ dm̃ u̾bu᷑. qđ illo suscepto. caro factũ ẽ utiq
d̾s. ut quẽadmodũ ẽ una ꝑsona qͥlibet homo. anima scilicet
rationalis & caro: ita sit xpͣc una ꝑsona. u̾bũ & homo. Unde
nat᷑ȩ humanȩ tanta gła. nullis p̾cedentib meritis. si ne
dubitatione gratuita: nͥ qͥa magna hic & sola di gr̃a fidelit᷑¬
& sobrie considerantib euident᷑ ostendit᷑. ut intelligant homi¬

Expanded text:
Filius, Deus sine initio, homo a certo initio. Item in eic omnino granditer et evidenter gratia Dei commendatur. Quid enim natura humana in homine Christo meruit, ut in unitatem personaunici Filii Dei singulariter esset assumpta? Quae bona voluntas, cujus boni propositi studium, quae bona opera praecesserunt, quibus mereretur iste homo una fieri persona cum Deo? Numquid antea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, cum singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo esse homo coepit, non aliud coepit ecus; et propter Deum Verbum, quod illo suscepto caro factum est, utique Deus: ut quemadmodum est una persona quilibet homo, anima scilicet rationalis et caro, ita sit Christus una persona, Verbum et homo. Unde naturae humanae tanta gloria, nullis praecedentibus meritis, sine dubitatione gratuita, nisi quia magna hic et sola Dei gratia, fideliter et sobrie considerantibus evidenter ostenditur, ut intelligant homi
Abbreviated transcription (Latin):
ham. fiue celestiũ siue terrestriũ. siue iisibiliũ. siae m¬
uisibiliũ non n bonitatẽ credere creatoris qͥ est uiꝰ dẽ
& uerus: nullamq esse naturã. quȩ nonaue ꝓpse. sit.
unuĩ eundemq spm̃ & patris e filii. Ab hac summa
&e equaliter & inmutabiliter bona tͥnitate ereata sunt
om̃ia nec summe nec equaliter nec immutabiliter
bana. s tñ bona etiã singula. Simul uero uniu̾sa ual¬
de bona: quia ex om̃ib consistit uniu̾sitatis admirabil
pulchritudo.

Expanded text:
sam, sive coelestium sive terrestrium, sive visibilium sive isam, sive coelestium sive terrestrium, sive visibilium sive invisibilium, non nisi bonitatem credere Creatoris, qui est Deus unus et verus; nullamque esse naturam quae non aut ipse sit, unum eumdemque Spiritum Patris et Filiet aequaliter et immutabiliter bona Trinitate creata sunt omnia, et nec summe, nec aequaliter, nec immutabiliter bona, sed tamen bona etiam singula: simul vero universa valde bona ; quia ex omnibus consistit universitatis admirabilis pulchritudo.
Abbreviated transcription (Latin):
aplo paulus ficdẽ quȩ ꝑdilectionẽ oꝑatur ad pbat atos eõ¬
mendat: quȩ utiq stne spe non potest esse. Pinde nec amor
Rne Spe ẽ. nec sine amore spes. nec ugtu ꝙ ane fadboe anore
pei eat: ⁊ on rerũ natura. ita rimanda ⁊ iquie admodũ
ab eis quos physicos sreci uocant Nes metue ndłl e se de u¬
aliquid de ii &e mimero elementoꝵ de motu eteli dedre
& defectib siderũ. de figura cȩli de generib ꝑ natutis am¬
maltiũ. friticũ. lapidũ. fontiũ. flummũ. monte st dẽ sẽ¬
tiis loccꝵ &e tempoꝵ. de signis imminentiũ tempestat u es
aa secceist.a. ae his reb quas illi uel iuener unt ustuenis¬
u se sristimiant x pianus ignoret: quia nec ipsi õisa iop¬
pererunt. tanto eacellentes ingenio. Nagrantes scudio.
abundantes otio. & queda humaena comectura muest¬
gantes. queiła uero historica expientia ꝑscrutantes.
& meis quȩ se inuenisse gloriant᷑ plura opmantes
potiũ qũa scientes. Satis ẽ xp̃iano rerũ ereata r ũ car¬

Expanded text:
 Paulus fidem quae per dilectionem operatur, approbat atque commendat , quae utique sine spe non potest esse. Proinde nec amor sine spe est, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide. CAPUT pertineat, non rerum natura ita rimanda est, quemadmodum ab eis quos physicos Graeci vocant: nec metuendum est, ne aliquid de vi et numero elementorum, de motu atque ordine et defectibus siderum, de figura coeli, de generibus et naturis animalium, fruticum, lapidum, fontium, fluminum, montium, de spatiis locorum et tempoalia sexcenta de iis rebus quas illi vel invenerunt vel invenisse se existimant, christianus ignoret; quia nec ipsi omnia repererunt tanto excellentes ingenio, flagrantes studio, abundantes otio, et quaedam humana conjectura investigantes, quaedam vero historica experientia perscrutantes, et in eis quae se invenisse gloriantur, plura opinantes potius quam scientes. Satis est christiano rerum creatarum cau
Abbreviated transcription (Latin):
gat: qͥ t insultat. qͥte conuicĩis exasꝑat. qͥ tͥ peccata qa in¬
pperat. qͥ te dictis. oꝑib atꝙꝑ honorib semꝑ p̾ire festinat.
ꝓpterea ñ est amanda cl̃ imago in hõie sicut imago xp̃i. qͥ
in cruce positꝰ inimicos suos cilexit. et ante crucis torintũ.¬
discipłos ãmonuit dicens. Diligite inimicos ur̃õs. bene fa¬
cite his qͥ oderunt uos: et orate ꝓ ꝑsequentib &e calũpnian

Expanded text:
 te convictis exasperat, qui tibi peccata tua improperat, qui te dictis, operibus atque honoribus semper praeire festinat? opterea non est amanda Dei imago in homine? sicut Christus, qui in cruce positus inimicos suos dilexit, et ante crucis tormentum admonuit dicens: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos, et or
Abbreviated transcription (Latin):
ni. stabilis est semꝑ. quia simul hab& onma. Nr̃a enĩ
uoluntas idõ nonstat: quia non hab& simulom̃ia. idõ
modo hoc : modo illud uolumꝰ. ¶Item sic fuerunt in
hominis sic abto precognita est: quomodo sipictor
uelit pingere totã domũ. & cogit uł nouerit locũ
ubi &iam se pingere debeat. totum inarte habet
& in preparatione & inuoluntate. quã uis certis &
suis queq temporib explicos. Sic om̃is creatura
xipse homo qui euis dem sapientie ꝑ sonam myestice
o innarrabili susceptione gesturus erat. inpsa sapren¬
tia cãquam dĩ arte sempit̾na. semꝑ erat quȩ suis queq
temporib efsitiat. queꝑtendit asine usq ad sinem
fortit̾. & disponit om̃ia suauit̾ : quȩ ise manens in

Expanded text:
ni stabilis est semper, quia simul habet omnia: nostra autem ni stabilis est semper, quia simul habet omnia: nostra autem voluntas ideo non stat, quia non habet simul omnia; ideo modo hoc, modo illud volumus. Item sic fuerunt in nt, et ipsa susceptio hominis sic ab eo praecognita est, quomodo si pictor velit pingere totam domum, et cogitet vel noverit locum ubi etiam se pingere debeat: totum in arte habet, et in praeparatione, et in voluntate, quamvis certis et suis quaeque temporibus explicet. Sic omnis creatura et ipse homo qui ejusdem Sapientiae personam mystice et inenarrabili susceptione gestaturus erat, in ipsa sapientia tanquam Dei arte sempiterna semper erat, quamvis suis quaeque temporibus efficiat, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponi
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicamus. unꝰ qͥsq eligat quid sequ̾at᷑. Ego em̃
quod bona fide coram dõ dixerim. sine ullo studio con¬
tentionis. sine aliqua dubitatione ueritatis: sine
aliquo p̃uiditio diligentioris tractationisq michi.
ut indebant᷑ exposui.
eneualem iustitiã non uiolat quis: nisi libidi¬
ne transgressus fuerit placitum sotioxtatis
humane. sicut est furtũ. rapina. ad ulteriũ. incestũ.
& huiuis modi. Aut naturam. sicut est contumelia.
caedes. homicidium. concubitꝰ masculoꝵ. uł pecoꝵ
Aut modũ inconcessis. sicut est seruũ amplius ũberate
quã oporta. uel filium. uel edere uel bibere amplui
quã oportet. cũ ipsa conuige cuncinbere amplius
quã oporto & his similia. Bene intellegitur sp̃s
sc̃s idõ primũ linguarum donũ dedisse hominib. que
pacto &placito hominum insttͣtͥe sunt: & forinsecus ꝑ
sensus corporis consuetudine audiendi discuntur. ut

Expanded text:
ista dicimus, unusquisque eligat quid sequatur. Ego enim, ista dicimus, unusquisque eligat quid sequatur. Ego enim, quod bona fide coram Deo dixerim, sine ullo studio contentionis, sine aliqua dubitatione veritatis, et sine aliquo praejudicio diligentioris tractationis, quae mihi videbantur exposui.eneralem justitiam non violat quis, nisi libidine transgressus fuerit aut placitum societatis humanae, sicut est furtum, rapina, adulterium, incestus, et hujusmodi; aut naturam, sicut est contumelia, caedes, homicidium, concubitus masculorum vel pecorum; aut modum in concessis, sicut est superbum amplius verberare quam oportet, vel superfluum edere vel bibere amplius quam oportet, cum ipsa conjuge concumbere amplius quam oportet, et similia. 3. Bene intelligitur Spiritus sanctus ideo primum linguarum donum dedisse hominibus, quae pacto et placito hominum institutae sunt, et forinsecus per sensus corporis consuetudine audiendi discuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ. aut aliquis sermo ad modum obscucior descrip.¬
tu.ris uł sacris ltͣceris. aperit᷑ ubi non eadem p̾cepta
reperiam. Finis enĩ precepti e̾ caritas. decorde puro.
& conscientia bona. & fide nonficta: & plenitudo legis
caritas Itaq & tu carissime siue ista. siue alia sic lege sic
disce: ut memineris uerissime dictum. scientia inflat. ca¬
Sic itaq adhibeatur scientia tãquã machina quedã ꝑ quã
stuctura caritatis ad surgat. quȩ maneat mȩt̾num. etiam
ut sit aliud alia meluis. atq ita om̃i genera bonoꝵ uni¬
uersitas ista conploxur. Que quib dam prefrctis
quib dam inꝑfectis tota ꝑfecta est quã dĩ ꝑfectus
conditorq iusto moderamini ad ministrare non cessat.
qui om̃ĩa bona fecit uoluntate: nichil mali patitur
necessitate. Cuiꝰ enĩ uoluntas suꝑat om̃ia. nulla ex
parte quic quã sentis inuntus. Cun gͦ illa illi &nos

Expanded text:
sacramentum aut aliquis sermo admodum obscurior desacramentum aut aliquis sermo admodum obscurior de sacris litteris aperitur, ubi non eadem praecepta reperiam: Finis enim praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, et: Plenitudo legis caritas. Itaque et tu, carissime, siue ista siue alia sic lege, sic disce, ut memineris uerissime dictum: Scientia inflat. casic itaque adhibeatur scientia tamquam machina quaedam, per quam structura caritatis adsurgat, quae manet in aeternum, etiam ut sit aliud alio melius; atque ita omni genere bonorum universitas ista compleatur, quae quibusdam perfectis, quibusdam imperfectis, tota perfecta est, quam Deus effector conditorque ejus justo moderamine administrare non cessat; qui omnia bona facit voluntate, nihil mali patitur necessitate. Cujus enim voluntas superat omnia, nulla ex parte quidquam sentit invitus. Cum ergo illa illi, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
moccasionem carnis assumant. Mideo iã nonr fre¬
nande carnalis concupiscentie causa aquib liba
cibis cemperare: quia non eis hoc ꝑmittit᷑ super¬
stitiose atq infulelit̾ sacere. Hiuero qui depagi¬
nis euangelicis sortes legunt. & si optandum est
ut hex potius faciant quã ut ad demonia con¬
suetudo. ad negotia secularia & aduite huiꝰ uauita¬
tẽ ꝓpt̾ aliã uitã loquentia oracula diuina uelle
nes meas. Tantũ enĩ ab sum ab eo quod putasti ni¬
chil me latere. ut niͦhil mepła tua legerim tristuiꝰ.
quia & aꝑtissime falsũ e̾. & miror quia hoc telator
quod non solum malus innumerabilib reb multa ie la¬
tent. sed etiam in ipsis sc̃ĩs scripturis multo nesciam plu¬
ra qu̾a sciam. S ed ideo spem innomine xp̃i non fructu¬
osam gero. quia non solum credidi dõ meo uuillis duob
preceptis totam lege̾ ꝓphetasq pendere. sed etiam ex¬
ꝑtus sum exꝑiorq cotidie. quando quidẽ nullum michi

Expanded text:
occasionem carnis assumant, et ideo jam nolint refrenandae carnis concupiscentiae causa a quibuslibet cibis temperare, quia non eis permittitur superstitiose atque infideliter facere. 37. Hi vero qui de paginis evangelicis sortes legunt, etsi optandum est ut hoc potius faciant, quam ad daemonia concet consuetudo, ad negotia saecularia, et ad vitae hujus vanitatem, propter aliam vitam loquentia oracula divina velle nes meas. Tantum enim absum ab eo quod putasti nihil me latere, ut nihil in epistola tua legerim tristius, quia et apertissime falsum est; et miror quia hoc te latet, quod non solum in aliis innumerabilibus rebus multa me latent, sed etiam in ipsis sanctis scripturis multo nesciam plura, quam sciam. sed ideo spem in nomine Christi non infructuosam gero, quia non solum credidi deo meo in illis duobus praeceptis totam legem prophetasque pendere, sed etiam expertus sum experiorque cotidie, quando quidem nullum mihi