comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͣsi in incertũ. Sic pugno. ñ qͣsi
aerẽ u̾berans. s castigo corpꝰ meũ⁊
in seruitutẽ redigo. ne forte aliĩs
p̾dicans. ip̃e reꝓbus efficiar. Cũ itaq
⁊ se ip̃m curre̾ ⁊ pugnare insintiat
qͥd nͥ se qͦ ad portã ferreã ꝓꝑare de¬
monstrat: Bene gͦ de hac porta dicit̃
q̃ ultro aꝑta ÷ eis. qͥa scĩ p̾dicatores
nr̃i. qͥ nos de caroe̾ peccatoꝵ educunt.
nobiscũ porrã ferreã intrant. cũ ip̃i
qͦ. ut nobis exẽplũ penitentie p̾be¬
tiis dura afflictione castigant. Seqͥt᷑.
Et ȩxeuntes ꝓcessert̃ uicũ unũ.
⁊ ꝯtinuo discessit angłs ab eo. Qd
ꝑ uicũ unũ. nͥ mors carnis accipit᷑.
Qͤ uidelicet mors carnis bñ ñ uicꝰ
unã uniu̾sitas carnis tͣnsire cõpel¬
lit᷑. Unde ⁊ in scͥpt᷑is mors eadẽ uia
uniu̾se carnis uocat᷑. Angłs itaq
qͥ petrũ de carõe educit. qͦusq uicũ
unũ ꝓcedat. eũ ñ deserit. qͥa sermo
diuinꝰ qͥ nobis ꝑ ora p̾dicantiũ uiã

Expanded text:
si aerem verberans: sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte, aliis praedicans, ipse reprobus efficiar. Cum itaque et seipsum currere et pugnare insinuat, quid nisi se quoque ad portam ferream properare demonstrat? Bene ergo de hac porta dicitur, quae ultro aperta est eis; quia sancti praedicatores nostri, qui nos de carcere peccatorum educunt, nobiscum portam ferream intrant, cum ipsi quoque, ut nobis exemplum poenitentiae praebet dura afflictione castigant. XX. Sequitur: Et exeuntes processerunt vicum unum, et continuo discessit angelus ab eo. Quid per vicum unum, nisi mors carnis accipitur? Quae videlicet mors carnis, bene non vicus viam universitas carnis transire compellitur. Unde et in Scripturis mors eadem, via universae carnis vocatur. Angelus itaque qui Petrum de carcere educit, quousque vicum unum procedat, eum non deserit; quia sermo divinus, qui nobis per ora praedicantium viam
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e itaq petͦ suo gentib scilicet
qͣs de carcere infidelitatis eduxerat
qͥd ait. Sic currite. ut ꝯp̾hendatis.
Om̃is qͥ in agone ꝯtendit. ab om̃ib
se abstinet. Cũ gͦ eos sic currere ut
ꝯp̾hendant. admonet. qͥd cũ illis
agit. nͥ ad portã illã q̃ ducit ad ci¬
uitatẽ. ubi brauiũ recepturi sunt.
tendere ꝑsuadet: Cũ uͦ illos exẽplo
singłaris atblete ab om̃ib q̃ agonẽ
p̾pediunt. p̾cipit abstinere. qͥd cũ¬

Expanded text:
Ipse itaque Petro suo, gentibus scilicet, quas de carcere infidelitatis eduxerat, quid ait? Sic currite ut comprehendatis; omnis enim qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet. Cum ergo eos sic currere ut comprehendant admonet, quid cum illis agit, nisi ad portam illam quae ducit ad civitatem ubi bravium recepturi sunt tendere persuadet? Cum vero illos, exemplo saecularis athletae, ab omnibus quae agonen impediunt praecipit abstinere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ angłs. qͣm ille de qͦ scͥptũ ÷. eccemit
to angłm icũ ante te. ⁊ p̾parabit
uiã tuã: Qͥ nimirũ cũ dic̾e̾t. facite
fructꝰ dignos penitentie. qͥd aliud
tores ad portã ferreã ꝓꝑare mone¬
bat: Hi deamꝰ nc si ⁊ ip̃e ꝑ cãdẽ portã
tͣnsierit. sẜ qͥs melius illo. immo
qͥs adeo sicut ille. qͥ in indiciũ pe-¬
nitentie ⁊ afflictionis. pilis came¬
lor corpus suũ lamabat. qͥ in sig.¬
nũ mortificande uoluptatis zonã
pelliciã circa lũbos habebat. qͥ m
docum̃tũ singłaris abstinentie
pane ꝯtentꝰ. locustas ⁊ mel silues¬
tre edebat. qͥ exẽplũ remote ꝯu̾sa¬
tionis in heremo ꝯsis Uebat:
Nideamꝰ aliũ angłm cũ petͦ suo
ad portã ferreã ꝓꝑantẽ. Qͥs ⁊enĩ

Expanded text:
quam ille de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante te, et praeparabit viam tuam? qui nimirum cum diceret, Facite fructus dignos poenitentiae, quid aliud s peccatores, ad portam ferream properare monebat? Videamus nunc si et ipse per eamdem portam transierit. Et quis melius illo, imo quis adeo sicut ille qui, in indicium poenitentiae et afflictionis, pilis camelorum corpus suum limabat; qui in signum mortificandae voluptatis zonam pelliceam circa lumbos habebat; qui, in documentum singularis abstinentiae, pane contempto, locustas et mel silvestre edebat; qui, in exemplum remotae conversationis, in eremo consistebat? Videamus alium angelum cum Petro suo ad portam f
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aꝑto aditu. ꝑ subtilitatẽ angłice
nat᷑e ut᷑uit. ide ip̃e ut eũ eduo̾et
ꝑ u̾ͥtutẽ dñi ostiũ carceris patefecit.
S qͦlibet modo eũ eduxerit. uide¬
tate ad int̾nã intelligentiã mit¬
tim᷑. qͣm si paulo diligentiꝰ intue¬
mͣ. uidebimꝰ st̃atĩ. qͣm ꝯgruenter
ãbob aꝑta ee̾ porta eadẽ memoret᷑.
Sicut enĩ supͣ iã diximꝰ. uir fortis
ꝓ lapsus in peccatũ ꝑpetrũ desig¬
nat᷑ ꝑ angłm qͥlibet p̾dicator u̾i¬

Expanded text:
n aperto aditu per subtilitatem angelicae naturae intravit, idem ipse, ut eum educeret, per virtutem Domini ostium carceris patefecit. Sed quolibet modo eum eduxerit, videtate ad internam intelligentiam mittimur, quam si paulo diligentius intuemur, videbimus statim quam congruenter ambobus aperta esse porta eadem memoretur. Sicut enim supra jam diximus, vir fortis prolapsus in peccatum per Petrum designatur, per angelum quilibet praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
exiuit. ⁊ cũ resurgeret. cũ eodẽ suo
ĩmortali. s tñ uero corꝑe clausisia¬
nuis ad discipłos intrauit. Nã siqͥs
illud opponit. qd̾ de qͦdã apło legit᷑
qd̾ scilicet ad regẽ q̃ndã clausis ianuis
intͣuit. exẽplũ hoc ñ me tenet. nec
me terret. qͥa ip̃a ꝙͦ. scͥpt᷑a in qͣ hoc

Expanded text:
esurgeret, cum eodem suo immortali sed tamen vero corpore, clausis januis, ad discipulos intravit. Nam si quis illud opponit, quod de quodam apostolo legitur, quod scilicet ad regem quemdam clausis januis intravit, exemplum hoc non me tenet, non me terret; quia ipsa quoque Scriptura in
Abbreviated transcription (Latin):
tie subire refugit. qͥa longa sibi
uite spacia reꝑmittit. Ideo eũ
torpor negligentie astringit. qͥa
metus eũ ad frigus ꝑsen̾antie
suspectũ reddit. ⁊ ideo ne ꝯtingat
ab iniqͥtate redire. eligit potiꝰ
semꝑ in peccato torpere. qͣmbo¬
nũ aliqd̃ inqͦ ꝑseuerare nequeat
inchoare. cũ deberet ⁊ de bona sua
uoluntate inciꝑe. ⁊ de dõ ꝑfectio¬
nẽ ꝑseu̾antie sperare. S iã qͥa
istos parit̾ ꝯtulimꝰ. uideamꝰ nunc
qͦmͦ nichilominꝰ tͣnseant᷑. Transi
pas suas detegens salubri odio
insectat᷑. Transita leuigatione cul¬
qͥa dũ reatũ suũ ip̃e sibi aggra-¬
uat. d̾o soli placere gestiens. de fa¬
ma int̾iori ñ curat. Transito ri¬
gore penitentie. longeuitatsqͦꝙ
ꝓmissio parit̾ ꝑtͣnsit᷑. qͥa dũ illu̾
quẽ offendit. placare citiꝰ ꝯcupiscit
seductorie dilationis inducias ñ
admittit. Transito torpore negli
iutorio hoc posse ꝯsũmare se p̾¬

Expanded text:
tiae subire refugit, quia longa sibi tiae subire refugit, quia longa sibi vitae spatia repromittit; ideo eum torpor negligentiae astringit, quia metus eum ad frigus perseverantiae suspectum reddit. Et ideo ne contingat ab iniquitate redire, eligit potius semper in peccato torpere quam benum aliquid, in quo perseverare nequeat, inchoare: cum deberet et de sua bona voluntate incipere, et de Deo perfectionem perseverantiae sperare. Sed jam quia istos pariter contulimus, videamus nunc quomodo nihilominus transeantur. Transiticitur, dum culpas suas detegens, salubri odio insectatur. Transita levigatione culquia, dum reatum suum ipse sibi aggravat, Deo soli placere gestiens, de fama exteriori non curat. Transito rigore poenitentiae, longaevitatis quoque promissio pariter pertransitur; quia, dum illum quem offendit placare citius concupiscit, seductoriae dilationis inducias non admittit. Transito torpore negligjutorio hoc posse consummare se prae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pudor ꝯfessionis dicit᷑. ⁊ t̾ciũ qͤm
amorẽ pͥuatũ nominauimꝰ. cũ suis¬
militib parit̾ ꝯferamꝰ. et eos in
sodam custodiã ꝓut ratio dicta¬
u̾it ordinemꝰ. S qͥa de istoꝵ qͣt̾nio¬
nũ agmine st̃ illi duo milites. int̾
qͦs ꝑ significationẽ captiuus dor¬
mire suꝑiꝰ dictũ est. illis duob
p̾t̾missis. de aliis uideamꝰ. De agmi¬
ne itaq scdi qͣt̾nionis uno intra
carcerẽ excubante. reliqui tͤs sunt.
leuigatio culpe. longiturnitas ui¬
te. torpor negligentie. Itẽ de agini¬
ne t̾cii qͣt̾nionis. uno milite intͣ
carcerẽ relicto. residui tres sunt
appetitꝰ fame. rigor penitentie.
ones ita sibi ꝯueniunt. Ideo nãq
culpas suas ꝯfiteri erubescit. qͥa
pͥuato amore se diligit. Ideo pec¬
catũ suũ excusationib leuigat.
ne apud estimationẽ alioꝵ rep̾¬
hensibilis ꝯuctꝰ nom̃ fame qd̾
appetit ꝑdat. Ideo rigorẽ peniten¬

Expanded text:
qui pudor confessionis dicitur, et tertium, quem qui pudor confessionis dicitur, et tertium, quem amorem privatum nominavimus, cueramus, et eos in secundam custodiam, prout ratio dictaverit, ordinemus. Sed, quia de istorum quaternionum agmine sunt illi duo milites inter quos per significationem captivus dormire superius dictus est, illis duobus praetermissis, de aliis videamus. De agmine itaque secundi quaternionis uno extra carcerem excubante, reliqui tres sunt levigatio culpae, longiturnitas vitae, torpor negligentiae. Item de agmine tertii quaternionis, uno milite intra carcerem relicto, residui tres sunt appetitus famae, rigor poenitentiae, ones ita sibi conveniunt. Ideo namque culpas suas confiteri erubescit, quia privato amore se diligit; ideo peccatum suum excusationibus levigat, ne, apud aestimationem aliorum reprehensibilis convictus, nomen famae, quod appetit, perdat; ideo rigorem poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
recordatione p̾t̾ite uoluptatis. con¬
dabilẽ obliuionẽ. tͣnsactas delecta¬
tiones a sua m̃te oblitterat. ad eũ
qͥ se diu tolerauit. citiꝰ redire post¬
posito contẽptu festinat. Transita
excusatione fragilitatis. ob duratio
qͦ cordis parit̾ ꝑtͣnsit᷑. qͥa cũ sub duc¬
to excusationis uelamine. semet¬
ipsũ accusare incipit. ꝯfestim ꝑ
respectũ diuine gr̃e. cordis sui du¬
riciã in lacrimis liq̃facit. Transi
diligent̾ q̃ penitentes maneant in¬
tuet᷑. qͥnimmo ad penitentiã tanto
celeriꝰ currit. qͣnto ne in malis suiꝰ
dep̾hendat᷑ formidolosiꝰ ꝑtimescit.
Transita ratiocinatione ꝯditionis.
torquet. illuminatꝰ ꝑ grãm. qͥd seqͥ
qͥd cauere debeat. lucidius uidet.
Ecce duo qͣt̾niones cũ suis militib
in pͥmã custodiã ꝯuenientes. qͣlit̾
tͣnseant᷑ ostendimꝰ. nunc duo alii
qͣlit̾ in scd̾am custodiã ꝯueniant
ostendamꝰ. Scd̾m itaq qtͣmonem

Expanded text:
recordatione praeteritae voluptatis, conrecordatione praeteritae voluptatis, condabilem oblivionem transactas delectationes a sua mente obliterat, ad eum qui se diu toleravit, citius redire postposito contemptu festinat. Transita excusatione fragilitatis, obduratio quoque cordis pariter pertransitur; quia cum, subducto excusationis velamine, semetipsum accusare incipit, confestim, per respectum divinae gratiae, cordis sui duritiam in lacrymis liquefacit. Transitdiligenter quae poenitentes maneant intuetur: quin imo ad poenitentiam tanto celerius currit, quanto ne in malis suis deprehendatur, formidolosus pertimescit. Transita ratiocinatione conditionistorquet, illuminatus per gratiam, quid sequi, quid cavere debeat, lucidius videt. Ecce duo quaterniones, cum suis militibus in primam custodiam convenientes, qualiter transeantur ostendimus: nunc duo alii, qualiter in secundam conveniant, ostendamus. Secundum itaque quaternionem,
Abbreviated transcription (Latin):
duo qͣtniones ⁊ eoꝵ milites intͣ se ui¬
cissim ꝯtineant᷑. ita unꝰ cũ suis alter
qͦ cũ suis parit̾ suꝑet᷑. Ecce enĩ qͥa
ꝑ affectũ peccandi peccator peccatũ
repetit. in ꝓfundũ maloꝵ descendit.
qͥa ꝑ recordationẽ p̾t̾ite uoluptatis
ꝓfundo redire ꝯtẽpnit. qͥa culpis
suis excusationẽ fragilitatis obten¬
dit. p̾aulatim adu̾sus uiscera di¬
uine miscđie obdurescit. qͥa ꝑ imi-¬
tationẽ pͣuitatis. exẽpla aliene ini¬
qͥtatis attendit. ñ curat ꝑ peniten¬
tie correctionẽ. em̃dare qd̾ fecit.
qͥa reatũ suũ ratiocinando tueri
conat᷑. iusto iudicio rationis lumi¬
ne. qd̾ ad malũ intorquet priuaͥt᷑.
niant. monstraremꝰ. Nunc ñ per
hanc pͥmã custodiã. qͣlit̾ duce an¬
gelo peccator tͣnseat ostendamꝰ. Itaꝙ
tͣnsito peccandi affectu. ꝓfundũ ma¬
loꝵ tͣnsit᷑. qͥa ꝓfecto peccata multi-¬
plicare iterando ñ potest. qͥ peocan¬
di uoluntatẽ ñ habet. Transita

Expanded text:
quaterniones et eorum milites inter se vicissim contineantur, ita ut unus cum suis, alter quoque cum suis pariter superetur. Certe enim quia per affectum peccandi peccator peccatum repetit, in profundum malorum descendit; quia per recordationem praeteritae voluptatis profundo redire contemnit; quia culpis suis excusationem fragilitatis obtendit, paulatim adversus viscera divinae misericordiae obdurescit; quia per imitationem pravitatis exempla alienae iniquitatis attendit, non curat per poenitentiae correctionem emendare quod fecit; quia reatum suum ratiocinando tueri conatur, justo judicio, rationis lumine quod ad malum intorquet privatur. niant, monstraremus. Nunc etiam per hanc primam custodiam qualiter, duce angelo, peccator transeat ostendamus. Itaque transito peccandi affectu, profundum malorum transitur; quia profecto peccata multiplicare iterando non potest qui peccandi voluntatem non habet. Transita
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie. qͣslibet angustias sñ dif¬
ficultate ꝑtͣnsit. S q̃rendũ uideo
cur dictũ sit aꝑta est eis. ⁊ ñ potius
aꝑta ÷ ei. Certe angłs qͥ petrũ duce¬
bat. sp̃s erat. ⁊ ꝓinde etiã ñ aꝑta
porta eadẽ ꝑ subtilitatẽ sp̃ualis na¬
ture. tͣnsire poterat. Nã carcer qͦꝙ
de qͦ petrũ extͣrit clausus erat. in qͦm
tñ cũ intrasset. ñ legit᷑ aliqͦ ianua
patefacta. S hic forte opponit᷑. qͥa
sicut ñ legit᷑ aliqͥs aditus patefactꝰ
cũ ad eũ intrauit. ita nͨ tc̃ qͥdẽ dũ
cũ eo exiuit. ac ꝓinde uideri debere.
qd̾ illũ ñ reserato aditu eduterit.
S ħ opimo ñ mͥ recipienda uidet᷑.
nͥ aliqͦ canonice scͥpte testimonio
ꝯfirmet᷑. Canonicã autẽ scͥpturam
nc̃ appello eã. q̃ in canone libroꝵ
uet̾is ac noui testam̃ti ꝯtinetur.
In qͣ plane nusqͣn me legisse reco¬
lo. qd̾ homo qͥspiã mortali corꝑe
suo solido corꝑe tͣnsire potuerit. ex¬

Expanded text:
ustias sine difficultate pertransit. Sed quaerendum video cur sit dictum, aperta est eis, et non potius, aperta est ei. Certe angelus qui Petrum ducebat, spiritus erat, et proinde, etiam non aperta porta eadem, per subtilitatem spiritualis naturae transire poterat. Nam carcer quoque de quo Petrum extraxit, clausus erat; in quem tamen cum intrasset, non legitur aliqua janua patefacta. Sed hic forte opponitur quia scilicet non legitur aliquis aditus patefactus cum ad eum intravit, ita nec tunc quidem dum cum eodem exivit; ac proinde videri debere quod illum non reserato aditu eduxerit. Sed haec opinio non mihi recipienda videtur, nisi aliquo canonicae Scripturae testimonio confirmetur; canonicam autem Scripturam nunc appello eam quae in canone librorum Veteris et Novi Testamenti continetur. In qua plane nusquam me legisse recordor quod homo quispiam, mortali corpore suo solido corpore transire potuerit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
mirtũ migia comedunt .i. ordeũ cũ
palea. Ap̃c enĩ nob̾ ad solatiũ exspec¬
tatiõis eccłie sacm̃ta ꝓponit ut susten
u̾itatẽ. mnemoria in p̾sentiã. tẽpus
in et̾nitatẽ. corcer furfureus ĩ farinã.
tc̃ saciabim᷑ gła uultꝰ eiꝰ. Saciabor inqͥt
ꝓpħa. cũ apparuerit gła tua Adhuc¬

Expanded text:
tum migma comedent, id est hordeum cum palea. Christus enim nobis ad solatium exspectationis Ecclesiae sacramenta proponit, ut sustentveritatem, memoria in praesentiam, tempus in aeternitatem, cortex furfureus in farinam: tunc satiabimur gloria vultus ejus. Satiabor, inquit Propheta, cum apparuerit gloria tu
Abbreviated transcription (Latin):
miuit illicita ꝑpetrasse. Ad hanc
itaq portã ferreã petrũ eductũ de
carre̾ angłs ducit. qͥa sermo diuinꝰ
postqͣm nos de carc̾e̾ peccati ꝑ offi¬
ciũ ꝯfessionis extͣħit. qͣm districta
satisfactione dm̃ nobis placare de¬
beamꝰ ostendit. Qͤ nimirũ porta
ferrea ducit ad ciuitatẽ. qͥa satisfac¬
tionis angustia. ad latitudinẽ nos
suꝑne ciuitatis intromittit. Ad cuiꝰ
nimirũ ciuitatis gaudia. cũ ꝯu̾sus pec¬
cator feruenti amore festinat: gres¬
sus desid̾ii eiꝰ q̃libet porte ferree dis¬
trictio ñ recardat. Uñ bene de porta
ferrea dicit᷑. Que ultro aꝑta est eis.
Cũ petrus angło p̾cunte ad portam
uenit. ante ipsũ porta cadẽ se ultro
aꝑit. qͥa cũ ꝯuersus peccator uestigia
sc̃e p̾dicationis cũ alacritate ꝓseqͥt᷑.

Expanded text:
minit illicita perpetrasse. Ad hanc minit illicita perpetrasse. Ad hanc itaque portam ferream Petrum eductum de carcere angelus ducit, quia sermo divinus, postquam nos de carcere peccati per officium confessionis extrahit, quam districta satisfactione Deum nobis placare debeamus ostendit. Quae nimirum porta ferrea ducit ad civitatem, quia satisfactionis angustia ad latitudinem nos supernae civitatis intromittit. Ad cujus nimirum civitatis gaudia cum conversus peccator ferventi amore festinat, gressus desiderii ejus quaelibet portae ferreae districtio non retardat. Unde bene porta ferrea dicitur, XIX. Quae ultro aperta est eis. Cum Petrus angelo praeeunte ad portam venit, ante ipsum porta eadem se ultro aperit; quia cum conversus peccator vestigia sanctae praedicationis cum alacritate
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ meã inqͥt annunciabo. ⁊ co¬
gitabo ꝓ peccato meo. Peccator
yenĩ cũ iniqͥtatẽ suã ꝯficendo
annunciat. de carce̾ exit. cũ uͦ co¬
gitat qͣlit̾ dõ ꝓ unoqͦq peccato
satisfaciat: ad portã ferreã tendit.
Ip̃a itaq satisfactio q̃ do ꝓpecca¬
tis nr̃is satisfacimꝰ. porta ferrea
ñ inconuenient̃ accipit᷑ qͥa homi¬
ni mollib desideriis olim dedito.
ualde durũ est. dũ ꝯu̾sus ad peni¬
tentiã. cogit᷑ eadẽ desid̾ia relinq̃re.
carnẽ macerare. ingemiscere flere.
arbitͥũ uiuere. Peccati gͦ satisfac¬
tio recte porta ferrea noĩat᷑. ꝑ qͣm
homo ut d̾in sibi placatũ reddat.
qͥcqͥd in. se carnalit̾ uixit. ferro
dure penitentie necat. Unde ⁊
iohes baptista peccatores ad se
ꝯfluentes. ad portã ferreã inui¬
dignos penitentie. Dignos enim
fructꝰ penitentie facere. hoc est
ad portã ferreã ꝓperare. ħ÷ ita ple¬
nariã dõ satisfactionẽ offerre. ut
a licitis ⁊̃ debeat abstinere. qͥ se me¬

Expanded text:
itatem meam annuntiabo, et cogitabo pro peccato meo. Peccator etenim, cum iniquitatem suam confitendo annuntiat, de carcere exit; cum vero cogitat qualiter Deo pro unoquoque peccato satisfaciat, ad portam ferream tendit. Ipsa itaque satisfactio, qua Deo pro peccatis nostris satisfacimus, porta ferrea non inconvenienter accipitur; quia homini mollibus desideriis olim dedito valde durum est, dum conversus ad poenitentiam cogitur, eadem desideria relinquere, carnem macerare, ingemiscere, flere,arbitrium vivere. Peccati ergo satisfactio recte porta ferrea nominatur, per quam homo, ut Deum sibi placatum reddat, quidquid in se carnaliter vixit, ferro durae poenitentiae necat. Unde et Joannes Baptista peccatores ad se confluentes ad portam ferream invidignos poenitentiae. Dignos enim fructus poenitentiae facere, hoc est ad portam ferream properare, hoc est ita plenariam Deo satisfactionem offerre ut a licitis etiam debeat abstinere qui se me
Abbreviated transcription (Latin):
todia deputant᷑. qͥa sicut ⁊ supra
dictũ est. ideireo peccator de carcere¬
suo exire detrectat. qͥa eũ iterũ pec
qͣt̾nionẽ. qͥ rubor confessionis est
cũ suis militib deputemꝰ. Congru¬
ent̾ autẽ ⁊ ip̃e ꝓ scd̾a custodia col¬
locat᷑. qͥa ⁊pͥus nos in peccatũ p̾cipi¬
tat affectꝰ peccandi. ⁊ subsequenter
pudor ꝯfessionis in peccato retentat.
S qͥ angłm seqͥt᷑. a neutra harum
custodia detinet᷑. qͥa qͥ p̾dicatorem
u̾itatis obedient̾ ascultat. nec ꝑ pec¬
candi affectũ peccatũ iterat. nec
ꝑ pudorẽ ꝯfessionis ea q̃ ꝯmisit oc¬
cultat. Cũ gͦ post angłm uadit. u¬
tͣmq custodiã sñ lesione ꝑtͣnsit.
qͥa p̾dicator suus ex scͥpt᷑is scĩs ei¬
arma assidue subministrat. qͥb
se contͣ ꝑicła circũiecta defendat.
Ne enĩ illũ peccandi affectꝰ ad ite¬
randũ peccatũ rethat. sententia
eũ de scͥptis ꝑ p̾dicatorẽ adhibita

Expanded text:
todia deputantur, quia scilicet, ut supra todia deputantur, quia scilicet, ut supra dictum est, idcirco peccator de carceresuo exire detrectat, quia eum peccare sionis est, cum suis militibus deputemus. Congruenter autem et ipse pro secunda custodia collocatur, quia et prius nos in peccatum praecipitat affectus peccandi, et subsequenter pudor confessionis in peccato retentat. Sed quia angelum sequitur, a neutra harum custodia detinetur; quia qui praedicatorem veritatis obedienter auscultat, nec per peccandi affectum peccatum iterat, nec per pudorem confessionis ea quae commisit occultat. Cum ergo post angelum vadit, utramque custodiam sine laesione pertransit; quia praedicator suus ex Scripturis sanctis ei assidue arma subministrat quibus se contra pericula circumjecta defendat. Ne enim illum peccandi affectus ad iterandum peccatum pertrahat, sententia eum de Scripturis per praedicatorem adhibita
Abbreviated transcription (Latin):
tur ignorat. Sequit᷑. Transeun¬
tes autẽ pͥmã ⁊ scd̾am custodiã.
uenert ad portã ferreã q̃ ducit
ad ciuitatẽ. q̃ ultro aꝑta est eis.
Supra legimꝰ qd̾ ꝯp̾hensus petrꝰ
tͣditus fuerit qͣtuor qͣterniob. id÷
simul uiginti militib. Unde iu¬
dat᷑ intelligi. qd̾ ide ip̃i qͥ custodĩ¬
endũ susceꝑant. ut eũ cautius
obseruarent. in binas se diuise¬
runt custodias. Preter istos enĩ
alios illi custodes deputatos ñ
legimꝰ. Qͥa gͦ idẽ ip̃i in pͥmã ⁊
sed̾am custodiã distingunt᷑. nos
qͦq uirta sensũ int̾iorẽ. easdem
custodias diuidamꝰ. S ab hac
diuisione illos duos milites seq̃stre¬
mus. int̾ qͦs eũ dormire supͣ osten¬
uimꝰ. Illis gͦ duob exceptis. qͦmͦ
reliqui in pͥmã ⁊ scdam custodiã
diuidi ualeant uideamꝰ. Primũ
itaq qͣtͣnionẽ. quẽ affectũ peccan¬
di nominauimꝰ.cũ suo agmine
ꝓ pͥma custodia habeamus. Recte
ecenĩ ip̃e ⁊ milites sui ꝓ pͥma cus¬

Expanded text:
seuntes autem primam et secundam custodiam, venerunt ad portam ferream, quae ducit ad civitatem, quae ultro aperta est eis. Supra legimus quod comprehensus Petrus traditus fuerit quatuor quaternionibus, id est, simul viginti militibus. Unde datur intelligi quod iidem ipsi qui custodiendum susceperant, ut eum cautius observarent, in binas se diviserunt custodias. Praeter istos enim, alios illi custodes deputatos non legimus. Quia ergo iidem ipsi in primam et secundam custodiam distinguuntur, nos quoque juxta sensum interiorem easdem custodias dividamus. Sed ab hac divisione illos duos milites sequestremus, inter quos eum dormire supra ostendimus. Illis ergo duobus exceptis, quomodo reliqui in primam et secundam custodiam dividi valeant videamus. Primum itaque quaternionem, quem affectum peccandi nominavimus, cum suo agmine pro prima custodia habeamus. Recte etenim ipse et milites sui pro prima cus
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. duo qͦq alii ꝯtinent᷑. E qͥa
scͥpturã sacrã ille ꝯgruent̾ exponit.
qͥ om̃ib q̃ lectorẽ possunt mouere
ꝓuidenter occurrit. ostendamꝰ si
possumꝰ. qͦmͦ in hac pͥma ⁊ scd̾a custo¬
dia. qͣm de pͥmo ⁊ sedo q̃t̾nione con
dant᷑. ita ut duob illis tͣnsitis. duo
ꝙͦ alii tͣnseant᷑. Ecce enĩ pͥmũ q̃ter¬
nionẽ qͦm affectũ peccandi diximꝰ¬

Expanded text:
alii continentur. Et quia Scripturam sacram ille congruenter exponit qui omnibus quae lectorem possunt movere, providenter occurrit, ostendamus, si possumus, quomodo in hac prima et secunda custodia, quam de primo et secundo quaternione confdantur; ita ut duobus illis transitis, duo quoque alii transeantur. Ecce enim primum quaternionem
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾am custodiã tͣnsiit. ductorẽ suũ
seq̃ndo. uideamꝰ qͦ uenerit. U ene¬
runt inqͥt ad portã ferreã. q̃ ducit
ad ciuitatẽ. Postqͣm de carcere te¬
uebrose ꝯscientie peccator exiĩt.
postqͣm pͥmã ⁊ scd̾am custodiã
tͣnsiit .i. obstacula uicioꝵ q̃ se in
peccato detinebant euasit. ad
portã ferreã uenit. qͥa sola pec¬
catoꝵ ꝯfessio ad salutẽ ñ sufficit.
si ñ etiã ꝓ his q̃ cõmisit. ꝑ satis¬
factionis duriciã ñ affligit. Ni

Expanded text:
um sequendo, videamus quo venerit. XVIII. Venerunt, inquit, ad portam ferream, quae ducit ad civitatem. Postquam de carcere tenebrosae conscientiae peccator exiit, postquam primam et secundam custodiam transiit, id est, obstacula vitiorum quae se in peccato detinebant evadit, ad portam ferream venit; quia sola peccatorum confessio ad salutem non sufficit, si non etiam, pro his quae commisit, per satisfactionis duritiam se aff
Abbreviated transcription (Latin):
mota om̃i corruptionis caligine.
claritatẽ u̾itatis incõmutabilit̾
contuent᷑. Nos qͥ adhuc in huiꝰ
exilii cecitate detinem᷑. sicut ex
sic etiã ex parte uidemꝰ: qͥa ⁊ si
iam uidemꝰ ꝑ fidem. ñdũ tamen
ꝑ speciẽ. Per qͣm uidelicet fidei
uisionẽ. sic iã in spe de nr̃a libera-¬
tione gaudemꝰ ut tñ de occulta
suꝑ nos int̾ni iudicis dispositioe
solliciti. lib̾ationẽ nr̃am clare con¬
spicere ñ possimꝰ. Nam ut scͥptũ
est. om̃ia infut᷑ũ seruant᷑ incerta.
⁊ nescit homo utrũ amore an odio

Expanded text:
mota omnis corruptionis caligine, mota omnis corruptionis caligine, claritatem veritatis incommutabiliter contuentur. Nos, qui adhuc in hujus exsilii caecitate detinemur, sicut scsic etiam ex parte videmus. Quia etsi jam videmus per fidem, nondum tamen per speciem. Per quam videlicet fidei visionem sic jam in spe de nostra liberatione gaudemus, ut tamen, de occulta super nos interni judicis dispositione solliciti, liberationem nostram clare conspicere non possimus. Nam, ut scriptum est: Omnia in futurum servantur incerta, et nescit homo utrum amore a
Abbreviated transcription (Latin):
bat qͥa uerũ est qd̾ fiebat per
angłm. Estimabat autẽ seuisũ
uidere. Tanta fuerat custo dia
circũ septꝰ. ut uisũ se uidere esti¬
maret etiã cũ eũ in u̾itate an¬
głs liberaret. Solet enĩ in ami¬
mo humano ex ꝯsid̾atione p̾t̾i¬
te tͥbulatiõis. ista lib̾ationis he¬
se ip̃e qͣsi dubitando miratur.
Unde est n illa uox beatoꝵ mar¬
tirũ ꝑ psalmistã dicentiũ. Tor¬
rentẽ ꝑtͣnsiuit anima nr̃a. for¬
sitan ꝑtͣnsisset aĩa nr̃a aqͣm in¬
tolerabilẽ. Non enĩ ideo dicunt
forsitan. qͣsi uere de sua libera¬
tione dubitent. s u̾bo hesitati¬
illiꝰ ꝑ qͣm tͣnsierunt insinuent.
Qd̾ bene etiã minist̾io significa¬
tionis coaptat᷑. Nã qͥa in die cla-¬
re uidemꝰ. in nocte uͦ sub usu du¬
bio caligamꝰ. qͥd ꝑ uisionẽ diurnã
nͥ manifesta u̾itas. qͥd ꝑ nocturnã.
nisi dubia designat᷑. In die itaq
ñ ĩ merito iam esse dicunt᷑. qͥ re¬

Expanded text:
bat quia verum est quod fiebat per bat quia verum est quod fiebat per angelum; existimabat autem se visum videre. Tanta fuerat custodia circumseptus, ut visum se videre aestimaret, etiam cum eum in veritate angelus liberaret. Solet enim in animo humano, ex consideratione praeteritae tribulationis, ista liberationis haese ipse quasi dubitando miratur. Unde est illa vox beatorum martyrum per Psalmistam dicentium: Torrentem pertransivit anima nostra, forsitan pertransisset anima nostra aquam intolerabilem. Non enim idcirco dicitur forsitan quasi vere de sua liberatione dubitent; sed, verbo haesitatiper quam transierunt, insinuant, quod bene etiam mysterio significationis cooptatur. Nam quia in die clare videmus, in nocte vero sub visu dubio caligamus, quid per visionem divinam nisi manifesta veritas, quid per nocturnam, nisi dubia designatur? In die itaque non immerito jam esse dicuntur qui, re
Abbreviated transcription (Latin):
trũ angłs face̾ monuit. ad tantã
ꝑfectionẽ ꝑtineant. q̃rit fortas¬
se aliqͥs. qͦmodo peccatori adhuc
retruso in carcere. hec tante ꝑ¬
fectionis instituta conueniant.
Qd̃ recte forsitan q̃ reret᷑ si nos
m ageremꝰ de peccatore adhuc
in peccati sui carcere dormienti.
o ñ de illo potiꝰ cuiꝰ iã carc̾erẽ
angłs illustrauit. qͣm iã dñs ꝑ
ꝯpunctionis sp̃m excitauit. Cui
certe om̃e qd̾ de ꝑfectione dicit᷑.
tanto ueriꝰ congruit. qͣnto ip̃e
se deuotius ꝑ oppositũ ꝯfessiõis
accingit. Petrus itaq ad hac in
captione positus. p̾cepta lib̾tatis
accipit. qͥa peccator tunc etiã ꝑ
os p̾dicatoris q̃q sibi sint agenda
tebris delitescit. S iã tandem
omnẽ nodũ debilitatis abrũpat.
ta ꝑfectionis ñ se frustra audis¬
se testet᷑. Qd adhuc in carcere
facit. ad qͣm liberandũ. angłm
suũ iam dñs misit. Sequit᷑.
Et exiens seq̃bat᷑ eũ. ⁊ nescie¬

Expanded text:
trum facere angelus monuit ad tantam trum facere angelus monuit ad tantam perfectionem pertineant, quaerit fortasse aliquis quomodo peccatori adhuc retruso in carcere haec tantae perfectionis instituta conveniant? Quod recte forsitan quaereretur, si nos modo ageremus de peccatore adhuc in peccati sui carcere dormiente, et non de illo potius cujus jam carcerem angelus illustravit, quem jam Dominus per compunctionis spiritum excitavit. Cui certe omne quod de perfectione dicitur, tanto verius congruit, quanto ipse se devotius per oppositum confessionis accingit. Petrus itaque, adhuc in captione positus, praecepta libertatis accipit, quia peccator tunc etiam per os praedicatoris quaeque sibi agenda tebris delitescit. Sed jam tandem omnem nodum debilitatis abrumpat, ta perfectionis non se frustra audisse testetur. Quid adhuc in carcere facit, ad quem liberandum jam angelum suum Dominus misit? XVI. Sequitur: Et exiens sequebatur eum, et nescie
Abbreviated transcription (Latin):
quia nulla q̃ didicit p̾termisit.
tancũ ꝓfecit: S huic angło ad¬
huc nͨ ista sufficiunt. ad huc ĩstat
adhuc q̃ nouit suꝑesse inculcat.
ut eũ quẽ liberandũ suscepit.
aut obedientẽ ꝑfecte excipiat.
aut si obedire neglexerit ab
illiꝰ dãpnatione se ĩmunẽ reddat.
Unde cũ dixisset circũda tͥ ues¬
tim̃tũ tuũ ꝓtinꝰ intulit dicens.
Et sequere me. Circũdato au
petro uestim̃to suo. petrus post
uersus sic uestigiis sc̃e p̾dicati¬
onis inheret: ut ab itinere
iusticie nullo diuerticulo tͣnsi¬
torie intentionis aberret. Post
circũdationẽ uestim̃ti sui an¬
tatu sui angłi deuiat. qͥ ꝑ
bonũ qd̾ agit aliud intendit:
qͣm est illud.I singłarit̾ appeten¬
dũ ex ore sui p̃dicatoris audiuit.
Oportune gͥ angłs petrũ ut se se¬
q̃retͣ ammonuit. qͥa sermo diui¬
nus postqͣm de om̃ib q̃ ꝑtinent
ad nr̃am salutẽ instruit. etiam
qͣlit̾ appetitũ inanis głe p̾terire
debeamꝰ ostendit. S cũ ea q̃ pe¬

Expanded text:
termisit. tantum profecit? Sed huic angelo adhuc nec ista sufficiunt: adhuc instat, adhuc quae novit superesse, inculcat; ut eum quem liberandum suscepit, aut obedientem perfecte excipiat, aut si obedire neglexerit, ab illius damnatione se immunem reddat. Unde cum dixisset: Circumda tibi vestimentum tuum, protinus intulit dicens: Et sequere me. Circumdato autem Petro vestimento suo, Petrus post peccator sic vestigiis sanctae praedicationis inhaeret, et ab itinere justitiae nullo diverticulo transitoriae intentionis abstinet. Post circumdationem etenim vestimenti sui antatu sui angeli deviat qui, per bonum quod agit, aliud intendit quam est illud quod singulariter appetendum ex ore sui praedicatoris audivit. Opportune igitur angelus Petrum ut sequeretur admonuit, quia sermo divinus, postquam de omnibus quae pertinent ad nostram salutem instruit, etiam qualiter appetitum inanis gloriae praeterire debeamus ostendit. Sed cum ea quae Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Fieri enĩ porest in aliqͦ genere uesti¬
m̃ti. ut sic ex una parte tegamur.
ut ex parte alia intecti uideamͣ.
Quando autẽ sic uestim᷑. ut nulla
ex parte nudi remancamꝰ: tu ne
ñ tantum uestim̃to uestiti s etiã
circũdati sumꝰ. Qi igit᷑ sic quedã
bona agit. ut alia negligat. ⁊ ex
parte uestitꝰ est. ⁊ ex parte midꝰ.
quia ꝓfecto partẽ eã sui intestam
reliqͥt. quam uelam̃to iusticie
oꝑire neglexit. Petͦ itaq de
carcere educendo p̃cipit᷑. ut uesti¬
m̃tũ suũ sibi circũdet: quia ni¬
mirũ necesse est: ut qui ꝑfeste
de carcere peccatoꝵ exire desid̾at.
sic se undiq uestim̃to iusticie
cireũtegat: ut nulla que ad dm̃
dũ ꝑtinent p̃termutat. S ecce
carcerẽ. in quo tenebat᷑ astans
angłs illustrauit. qͥa lux scẽ pre¬
dicatõis in conscientia peccato¬
ris emicuit: ecce iam surrexit
qͥa stratũ peccati in quo iacebat
reliqͥt. Ecce iã lũbos p̃cuixit.
qͥa lururie flura restruirit.

Expanded text:
estimenti si ex una parte tegamur, ut ex parte alia intecti videamur. Quando autem sic vestimur ut nulla ex parte nudi remaneamus, hinc non tantum vestimento vestiti, sed etiam circumdati sumus. Qui igitur sic quaedam bona agit ut alia negligat, et ex parte vestitus est et ex parte nudus; quia profecto eam partem sui intectam relinquit, quam velamento justitiae operire neglexit. Petro itaque de carcere educendo praecipitur ut vestimentum suum sibi circumdet; quia nimirum necesse est ut qui perfecte a carcere peccatorum exire desiderat, sic se undique vestimento justitiae circumtegat ut nulla quae ad eum pertinent praetermittat. Sed ecce carcerem jam quo tenebatur, adstans angelus illustravit, quia lux sanctae praedicationis in conscientia peccatoris emicuit. Ecce jam surrexit, quia stratum peccati in quo jacebat reliquit; ecce jam lumbos praecinxit, quia luxuriae fluxa restrinxit:
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ inuitat. In qͦ nimirũ ꝯgressu.
⁊̃ contͣ semetipsũ pugnare ꝯpellit̾.
cũ contͣ delectationes pecc̃oꝵ. q̃ se
gessisse meminit reluctat᷑. Si enĩ
nullus in statu penitentie labor
ee̾t. psalmista utiq ñ dixisset. labo¬
raui in gemitu meo. In gemitu enĩ
suo peccator laborat. qͣndo de malis
q̃ ꝑpetrauit. penitentie se dolore ca¬
stigat. S ad huiꝰ laboris ꝯgressũ
tẽ fortiꝰ roborat᷑. qndo ei ꝑ p̾dicatio¬
nis uocẽ passio redẽptoris ad me

Expanded text:
. In quo nimirum congressu, etiam contra semetipsum pugnare compellitur, cum contra delectationes peccatorum quae se gessisse meminit reluctatur. Si enim nullus in statu poenitentiae labor esset, Psalmista utique non dixisset: Laboravi in gemitu meo . In gemitu enim suo peccator laborat, quando de malis quae perpetravit poenitentiae se dolore castigat. Sed ad hujus laboris congressum tunc fortius laboratur, quando ei per praedicationis vocem passio Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
Qd enĩ est uoluntarie peccare. nͥ
uidelicet peccandi uoluntas ꝑ par¬
ticipiũ p̾sentis tẽꝑis notat᷑. S ei
qͥ uoluntarie peccans÷. id÷ cui pec¬
candi uoluntas semꝑ inp̾senti est.
ꝓ peccatis hostia ñ relinqͥt᷑. qͥa ꝑ
oblationẽ corꝑis. xp̃i. peccatis euis
medicina nulla confert᷑. Item ne
ꝑ pudorẽ ꝯfessionis perata suapes¬
cator abscondat. sententias illi
ex scͥpt᷑is p̾dicator opponat. fili.
ue confundaris ꝯfiteri peccata
tua. Est enĩ ꝯfusio adducens pec¬
catũ. ⁊ est ꝯfusio adducens głam
Q item. Qͥ ab scondit scelera sua
ñ diriget᷑. Qͥ autẽ ꝯfessus fuerit

Expanded text:
d enim est voluntarie peccare, nisae videlicet peccandi voluntas per participium praesentis temporis notatur. Sed ei qui voluntarie peccans est, id est, cui peccandi voluntas semper in praesenti est, pro peccatis hostia non relinquitur; quia per oblationem corporis Christi peccatis ejus medicina nulla confertur. Item ne per pudorem confessionis peccata sua peccator abscondat, sententias illi ex Scripturis praedicator opponat: Fili, ne confundaris confiteri peccata tua, est enim confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam; Et iterum: Qui abscondit seelera sua, non dir
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa peccator ꝑ recordationẽ dnĩce
passionis. a sõpno sue inertie ex¬
citat᷑. Excitatꝰ autẽ surgere uolocit᷑
imꝑat᷑. ut qͥ eatenꝰ ꝓstratꝰ in cu¬
bili iniqͥratis iacebat. nc̃ humili¬
atꝰ ꝑ gr̃am. mala q̃ ꝑpetrauit re¬
linquat. Ubi notandũ. qd̾ ñ solũ
surgere. s ⁊̃ uelocit̾ surgere uibet̾:
qͥa st̃ ñnulli. qͥ ⁊̃ post illuminati

Expanded text:
quia peccator per recordationem Dominicae quia peccator per recordationem Dominicae passionis a somno suae inertiae excitatur; excitatus autem surgere velociter imperatur: ut, qui eatenus prostratus in cubili iniquitatis jacebat, nunc humiliatus per gratiam, mala quae perpetravit relinquat. Ubi notandum quod non solum surgere, sed etiam velociter surgere jubetur; quia sunt nonnulli qui, etiam post illuminati
Abbreviated transcription (Latin):
ris sauguis ⁊ aqua manauit.
quoꝵ unũ ad p̾ciũ. aliud uͦ ad
lauaerũ. recte ħ utraq peccatori
ꝯu̾so ad memoriã reuocant᷑ ut
⁊ dignitatẽ sui p̾cii ꝑpendens.
peccare ulteriꝰ dedignet᷑. ⁊ inqua¬
tus post lauacrũ. penitentie fon¬
tib iterũ baptizet᷑. Uel certe ideo
necesse ÷ ut penitens qͥsq angus¬
tias dñice passionis ante oculos
m̃tis sue depingat. qͣtinꝰ exẽplo
illiꝰ. suũ qͦ animũ ad tolerantiã
passionũ accingat. Un de qͦ ip̃e
beatꝰ petrꝰ uos ãmonet dicens. Ap̃o
gͥ passo in carne. ⁊ uos eadẽ cogita¬
tione armamini. Acsi aꝑte dicat.
Nos qͥ peccatores estis. tanto neces¬
se ÷ ut ur̃m animũ ad toleran¬
tiã informetis. qͣnto eũ qͥ peccatũ
ñ fecit. talia passũ agnoscitis. Er¬
go q̃ ⁊ qͣnta in carne ur̃a ꝓ uobis
sit ꝑpessus redemptor attendite.
⁊ ita demũ uos ip̃os ad eandẽ pa¬
tientiã ꝑ cogitationẽ armate. S
petrꝰ ꝑcussus in latere exꝑgiscit᷑.

Expanded text:
ris, sanguis et aqua manavit, quorum unum ad pretium, aliud vero ad lavacrum, recte haec utraque peccatori converso ad memoriam revocantur, ut et, dignitatem sui pretii perpendens, peccare ulterius dedignetur, et, inquinatus post lavacrum, poenitentiae fontibus iterum baptizetur. Vel certe ideo necesse est ut poenitens quisque angustias Dominicae passionis ante oculos mentis suae depingat, quatenus, exemplo illius, suum quoque animum ad tolerantiam passionum accingat. Unde quoque ipse beatus Petrus nos admonet, dicens: Christo igitur passo in carne, et vos eadem cogitatione armamini. Ac si aperte dicat: Qui peccatores estis, tanto necesse est ut vestrum animum ad tolerantiam informetis, quanto eum qui peccatum non fecit, talia passum agnoscitis. Ergo quae et quanta in carne vestra pro vobis sit perpessus Redemptor, attendite; et ita demum vos ipsos ad eamdem patientiam per cogitationem armate. Sed Petrus percussus in latere expergiscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tat. habitacłm carceris illustrat᷑.
qͥa cũ p̾dicatio scã a corde obedien¬
ti excipit᷑. tantomagis illud reddit
ꝑspicuũ. qͣnto ampliꝰ ꝑ obedientiã
sibi sentit ꝓpinquũ. Tunc angłs
ñ solũ stat s ñ astat. qͥa uox pͥdica¬
tionis ñ solũ exteriꝰ ꝑstrepit. s etiã
int̾s iuxta cor ꝯpunctũ assistit. Po
tisse dicit᷑. adhuc aliud figurari.
Nã qͥa stare laborantis est. uł pug¬
nantis. qͥd ꝑ stantẽ angłm. nͥ laboe
penitentie signat᷑ : Anglłs itaq pe¬
trũ de carcere educturus. iurta eũ

Expanded text:
tat, habitaculum carceris illustratur; tat, habitaculum carceris illustratur; quia cum praedicatio sancta a corde obedienti excipitur, tanto magis illud reddit perspicuum, quanto amplius per obedientiam sibi sentit propinquum. Tunc angelus non solum stat, sed etiam astat; quia vox praedicationis non solum exterius perstrepit, sed etiam interius juxta cor compunctum assistit. Pottisse dicitur, adhuc aliud figurari. Nam, quia stare laborantis est vel pugnantis, quid per stantem angelum, nisi labor poenitentiae signatur? Angelus itaque Petrum de carcere educturus, juxt
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ dni lucra. ñ ad suos fauores a¬
nhelat. Nam ñ iam ꝓpͥe dni. s suus
angłs eẽt. si ideo loq̃ret᷑. ut ꝑ uocẽ eiꝰ
exercitꝰ dni ñ cresceret. s ut ip̃e qͣm
esset doctꝰ ꝯsapiens appareret. Q a
tendit. ut sui dñi exercitꝰ augeat᷑.
angłs dni exercituũ nominatur.
De qͦ minirũ angło magnope no¬
tandũ est. qͥa ñ ꝓpͥe stetisse. s asti¬
tisse refert᷑. Astare etenĩ ꝓpͥe. qͣsi
iurta stare dicimꝰ. Predicator autẽ
legẽ dni nuncians. auditori suo stat
qͥdẽ s neqͣqͣm astat. qͣndo ip̃e qͥdem
recte iuxta regłam fidei exhortat᷑.
s auditor id qd̾ audit nullo amoris
brachio cõplexat᷑. Ualde itaq p̾dica¬
tor ab eo cui p̾dicat remot᷑ est q̃ndo
ad cor ipsiꝰ p̃dicando appropinq̃re
ñ ualet. Unde ⁊ habitacłm talis
carceris angłs illustrat. qͥa dũ pecca¬
tor ñ curat obechent̾ audire qd̾ au¬
dit. lum̃ sc̃e p̾dicationis tenebras illiꝰ
ꝯscientie ñ expellit. Cũ uͦ angłs as¬

Expanded text:
sdem Domini lucra, non ad suos favores, anhelat. Nam non jam proprie Domini, sed suus angelus esset, si ideo loqueretur, ut per vocem ejus exercitus Domini non cresceret, sed ut ipse, quam esset doctus et sapiens, appareret. Quia tendit ut sui Domini exercitus augeatur, angelus Domini exercituum nominatur. De quo nimirum angelo magnopere notandum est quia non proprie stetisse, sed astitisse refertur: astare etenim proprie quasi juxta stare dicimus. Praedicator autem legem Domini nuntians, auditori suo stat quidem, sed nequaquam astat, quando ipse quidem recte juxta regulam fidei exhortatur, sed auditor id quod audit nullo amoris brachio complexatur. Valde itaque praedicator ab eo cui praedicat remotus est, quando ad cor ipsius praedicando appropinquare non valet. Unde et habitaculum talis carceris angelus non illustrat, quia, dum peccator non curat obedienter audire quod audit. lumen sanctae praedicationis tenebras illius conscientiae non expellit. Cum vero angelus as
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ p̾uidemꝰ. magnã ⁊ in p̾senti
fut᷑e nr̃e exultationis dulcedinem
p̾gustamꝰ. Dos ⁊ enĩ qͣmdiu in huiꝰ
exilii relegatione detinem᷑. nobiscũ
ẽẽ ꝑfecte ñ possumꝰ. qͥa imaginẽ illã
⁊ similitudinẽ qͣm a conditore acce¬
pimꝰ. ĩ munẽ a pecc̃o seruare sicut ꝯdi¬
ta ÷ ñ ualemꝰ Nã qͦtiens peocamꝰ. ⁊ nos
sumꝰ ⁊ nobiscũ ñ sumꝰ qͥa ꝑ pecc̃m subt̾

Expanded text:
nam et in praesenti futurae nostrae exsultationis dulcedinem praegustamus. Nos etenim, quandiu in hujus exsilii religatione detinemur, nobiscum esse perfecte non possumus; quia imaginem illam et similitudinem quam a conditore accepimus, immunem a peccato servare, sicut condita est, non valemus. Nam quoties peccamus, et nos sumus, et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
insipiens ui in infidelitatis carcẽ
custodiat᷑ inclusus: ut poeta in
codẽ loco ipsiꝰ ꝙͦ carceris fecerit
m̃tionẽ. Ait enĩ. hinc metuunt
cupiuntꝙ dolent gaudenti. neq
auras respiciunt clause. tenebris
& carcere ceco. A uctoritate itaꝙ sc̃p¬
pͥmũ qͣtnionẽ ponimꝰ cupiditatẽ.

Expanded text:
insipiens in infidelitatis carcere custodiatur inclusus. Et poeta, in eodem loco, ipsius quoque carceris fecerat mentionem, ait enim: Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque, nec auras Respiciunt, clausae tenebris et carcere caeco. Auctoritate itaque Scripprimum quaternionem, ponimus cupiditatem;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ qͥsnã eẽt inuenit. Qͥ certe in
tuitu sue benignitatis respiceret
respiciens emolliret. emolliens ad
amaras lacrimas ꝯmoueret. ꝯmo¬
uendo ad lacͥmas crim̃ qd̾ ꝯmise¬
rat indulgeret. Q nimirũ exẽplo
nos infirmi ad cautele uigilantiã
euident̾ instruim᷑: ut mens nr̃a ñ
sũmis uͥtutib p̾dita. semꝑ se inhu¬
militate depͥmat. semꝑ ñ ex se esse
qd̃ ÷ tͤpida recognoscat: ne forte dũ
ult᷑ se p̾sũptioĩs aura raptat᷑. qͣnto
se altiꝰ extulit. tanto grauiꝰ elidat᷑.
Seqͥt᷑. Erant autẽ dies arimoꝵ.
Iurta licterã patet sensus: qd̾ scił¬

Expanded text:
 quisnam esset invenit. Qui certe in tuitu benignitatis suae respiceret, respiciens emolliret, emolliens ad amaras lacrymas commoveret, commovendo ad lacrymas, crimen quod commiserat indulgeret. Quo nimirum exemplo nos infirmi ad cautelae vigilantiam evidenter instruimur, ut mens nostra, etiam summis virtutibus praedita, semper se in humilitate deprimat, semper non ex se esse quod est, trepidare cognoscat: ne forte, dum ultra se praesumptionis aura raptatur, quanto se altius extulit, tanto gravius elidatur IV. Sequitur: Erant autem dies azymorum. Juxta litteram patet sensus, quod sci
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtelligit᷑ qd̾ ei a dextͦ ⁊ sinistro lat̾e
milites coherebant. Usu autẽ co¬
tidiane locutionis ꝓ dextro hab̾e
qͥd adu̾sat᷑. Sit itaq miles qͥ dextͦ
lateri assistit. p̾sũptio uenie. qͣm
ꝓ t̾cio milite sub sccło qͣt᷑nione su¬
pͣposuimꝰ. q̃ nimirũ dũ peccatori
qͣndocũq redeat ueniã reꝓmittit.
securũ illũ iuxta se dormire facit.
Miles gͦ iste dextrũ latꝰ dormientis
obseruat. qͥa illud scilicet pollicet᷑
qd̾ peccatorẽ sõpno negligentie re¬
solutũ. ad uenie p̾sũptionẽ adiu¬
uare uidet᷑. Sit ⁊̃ miles sinistro
lat̾i assistens. rubor abiectionis.
deputatꝰ. ꝑ quẽ uidelicet ruborẽ
abiectonis. dũ peccator adu̾si aliqͥd
se ꝑpeti opinat᷑. eligit potiꝰ intus
apud se q̃liꝯq qͥete qͥesoe. qͣm foras
ȩxeundo adiectionis uecundiã susti¬
nere. Que autẽ cathene qͥb dormi¬
ens uincit᷑ st̃ ꝯsuetudo ⁊ desꝑatio.

Expanded text:
intelligitur quod ei a dextro et a sinistro latere intelligitur quod ei a dextro et a sinistro latere milites cohaerebant; usu autem quotidianae locutionis, pro dextro nos dquid adversatur. Sit itaque miles qui dextro lateri assistit, praesumptio veniae quam pro III milite sub secundo quaternione supra posuimus; quae nimirum dum peccatori, quandocunque redeat, veniam repromittit, securum illum juxta se dormire facit. Miles ergo iste dextrum latus dormientis observat, quia illud scilicet pollicetur quod peccatorem, somno negligentiae resolutum, ad veniae praesumptionem adjuvare videtur. Sit etiam miles sinistro lateri assistens rubor abjectionis deputatus; per quem videlicet ruborem abjectionis, dum peccator adversi aliquid se perpeti opinatur, eligit potius intus apud se qualicunque quiete quiescere, quam, foras exeundo, abjectionis verecundiam sustinere. Duae autem catenae quibus dormiens vincitur, sunt consuetudo et desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut eũ diabolꝰ eductũ decorpore
ad et̾nã irrisionẽ ꝑducat: In ip̃a
nocte inqͥd erat petrꝰ dormiens.
Comp̾hensus petrꝰ in nocte dormic
qͣndo uir fortis in peccatũ ꝓlapsus
a cognitione reat̾ sui m̃tis ocłos
claudit. Nox enĩ in qͣ dormit ig¬
norantia÷. Nisi enĩ se ipsũ & que
cura eũ agunt᷑ ignoraret. in sui utiꝙ
ꝯsid̾ationẽ oculos aꝑiret. aꝑiens ꝑi¬
culũ suũ uid̾e̾t. uidens sentiret.
sentiens doleret. dolens ingemis¬
cet. ingemiscens autẽ euadere fe¬
stinaret. S ꝯp̾hensus petrꝰ dor¬
mit. qͥa qͥd sibi ĩmineat ñ attendit.
Dormit autẽ int̾ duos milites uinc¬
tꝰ cachenis duab. Iterũ cogim᷑ in¬
uestigare qͥnã sint isti duo
milites. qͥ dormientis petͥ latꝰ utrũ¬
q ambiunt. uel q̃ sint cathene.
q̃ manꝰ illas astringunt. Supͣ au
qͣtuor qͣt̾nionib sit ad custodiam
ligi possit ostendimꝰ. S cũ dicit᷑.
qd̾ int̾ duos milites dormiebat.

Expanded text:
est ut eum diabolus eductum de corpore ad aeternam irrisionem perducat? In ipsa nocte, inquit, erat Petrus dormiens. Comprehensus Petrus in nocte dormit, quando vir fortis, in peccatum prolapsus, a cognitione sui mentis oculos claudit. Nox enim in qua dormit, ignorantia est: nisi enim seipsum et quae circa eum aguntur, ignoraret, in sui utique considerationem oculos aperiret; aperiens, periculum suum videret, videns sentiret, sentiens doleret, dolens ingemisceret, ingemiscens autem evadere festinaret. Sed comprehensus Petrus dormit, quia quid sibi immineat non attendit. Dormit inter duos milites, vinctus catenis duabus. Iterum cogimur investigare quinam sunt isti duo milites qui dormientis Petri latus utrumque ambiunt, vel quae sint catenae quae manus illas astringunt. Supra auquatuor quaternionibus sit ad custodiam er intelligi possit, ostendimus. Sed cum dicitur quod inter duos milites dormiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
roc iraq captiuum suũ tã diligẽ¬
ter diabolus seruat. ut eum ppło
ad spectaculum pꝰ pascha ꝓdu¬
cat: q ad hoc peccatorem usq ad
mortem in peccato retentat : ut
illum de hac uita transeuntem
de carc̾e in carc̾em mittat: de car¬
cere scilicet tenebrose oscientie
in carc̾em penalis gehenne. Si au
captionẽ istam. ad eum qui p̾t
susceptũ religionis habitun.ĩ
crimen letale corruit ꝓprie refe¬
ramus: hoc qd̃ ait. ꝓduc̃e eum
ppło. ñ ociose additũ adũtemuᷤ.
Certe enĩ ad illud extremũ iudi¬
ciũ ñ solum homines. s ⁊ boni ⁊
mali angłi deducent᷑. Cum uͦ
illi extremo iudicio ⁊ homines
⁊ angłos bonos ⁊ malos affutos
nouerimꝰ. cur religiosus in ꝑpetrato
crimine usq ad finẽ ꝑdurans soli
ppło ꝓduci ad spectacłm ꝓhibet᷑. Ui¬
detͤ itaq ad ignominiã nr̃am qͥ scło

Expanded text:
itaque captivum suum tam diligenter diabolus servat, ut eum populo ad spectaculum post pascha producat, quia ad hoc peccatorem usque ad mortem in peccato retentat, ut illum de hac vita transeuntem de carcere in carcerem mittat: de carcere scilicet tenebrosae conscientiae in carcerem poenalis gehennae. Si autem captionem istam ad eum qui, post susceptum religionis habitum, in crimen lethale corruit, proprie referamus, hoc quod ait: Producere eum populo, non otiose additum advertemus. Certe enim ad illud extremum judicium non solum homines, sed et boni et mali angeli deducentur. Cum ergo illi extremo judicio et homines et angelos bonos et malos adfuturos noverimus, cur religiosus in perpetrato crimine usque ad finem perdurans, soli populo produci ad spectaculum perhibetur? Videtur itaque ad ignominiam nostram, qui saeculo