comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nonnulli qui dum plus terrenã substantiam quam
oues diligunt: merito nomen pastoris perdunt. Dequib
ꝓtinus subditur. Mercennarius autẽ & qui non est pastor
cuius non sunt oues ꝓprie: uid& lupum uenientem. & di¬
mittit oues & fugit. Non pastor sed mercennarius uoca
tur : qui non pr̃o amore intimo oues dominicas. sed ad
temporales mercedes pascit. Mercennarius quippe. ẽ. qui locũ
quidem pastoris tenet: sed lucra animarum non quaerit. Ierre¬
nis commodis inhiat. honore praclationis gaudet: tempora¬
lib lucris pascitur. inpensa sibi ab hominibus reuerentia lae¬
tatur. Istae sunt enim mercedes mercennarii : ut ꝓeo ipso
quod in regimine laborat hic quod quaerit inueniat: & ab
hereditatẽ gregis inposterum alienꝰ existat. Utrum uero
pastor sit an mercennarius cognosci ueraciter non pocest.
si occasio necessitatis de est. Iran quillitatis enim tempore.

Expanded text:
sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit otur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit: terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit, inveniat, et ab haereditate gregis in popastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
Udistis fr̃s lm̃i exlectione euangłica eruditio¬
periculum Nr̃m. Ecce enim is qui non
ex accidenti dono sed essentialiter bonus
est: dicit. ego sum pastor bonus
Atq eiusdem bonitatis formam quam nos imitemur ad¬
iungit dicens. Bonus pastor: animã suam ponitꝓouib
suis. Fecit quod monuit: ostendit quod iussit. Bonus
pastor ꝓ ouib suis animã posuit. ut insacramento nr̃o
corpus suum & sanguinẽ uerteret. & oues quas redime¬
rat: carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis: ẽ. de
contẽptu mortis uia quã sequam̃: ad posita forma cui
inprimamur. Primũ nobis est exteriora nr̃a miscditer
ouib eiꝰ impendere: postremũ uero si necesse sit &iam mor¬
tẽ nr̃am ꝓeiꝰ sdẽ ouib ministrare. Aprimo autẽ hoc mi¬
nimo: ꝑuenit᷑ ad postremũ mauis. Sed cum in cõparabi¬
liter longe sit anima qua uiuimꝰ & terrena substantia
quã exterius possidemus: qui nondat ꝓ ouib substan¬
tiã suã: quando ꝓhis daturus est animam suam: Et

Expanded text:
issimi, ex lectione evangelica eruditiopericulum nostrum. Ecce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. Bonus pastor pro ovibus suis animam suam posuit, ut in sacramento nostro corpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et
Abbreviated transcription (Latin):
Prima quippe uigilia: primeuum tempus. ẽ id ẽ. pueri¬
tia. Scdã adolescentia uel iuuentꝰ: quȩ auctoritate sacri
eloquii unũ sunt dicentis. Laetare iuuenis: in adolescen¬
tia tua. Tertia autẽ: senectꝰ accipit᷑. Qui ergo uigilare
in pͥma uigilia noluit. custodiat uel scdam : ut qui conuer¬
ti aprauitatib suis inpueritia neglexerit. aduias uitae sal¬
tem intẽpore iuuentutis euigilet. Et qui uigilare noluit
tẽpore iuuentutis: tertiae uigiliae remedia non amittat.
Ut quiꝰᷤ miuuentute ad uias uitae non euigilat. saltem
in senectute resipiscat. Pensate fr̃s km̃i: quia conclusit dĩ
pietas duritiã Nr̃am. Non . ẽ. iã quid homo excusationis
inueniat. Ds̃ despicit᷑ & expectat: contẽpni se uidet &
reuocat. Inuiriã de contẽptu suo suscipit: & tameN
quandoq reuertentib etiã praemia ꝓmictit. Sedne¬
mo hanc eiꝰ longanimitatẽ neglegat: quia tanto distric¬
tiore iusticiã iniudicio exig&. quanco longiorẽ pa¬

Expanded text:
pus est, id est, pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt dicentis: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit, custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit, ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui vigilare in secunda vigilia noluit, tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui et in juventute ad vias vitae non evigilat, saltem in senectute repietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem pa
Abbreviated transcription (Latin):
uosa uerba cõmoueunt: nulla periturarum rerum
dampna ꝑturbent. Si enim fixa mente mansura dãp¬
napertimescitis: dampna rerum transeuntium grauia
Nonpututis. Siaeternȩ retributionis glam conspicitis
de temporali iniuria nondoletis. Tolerate ergo aduer¬
sarios uros: sed ut fr̃s diligite quos toleratis. Aeterna
prȩmia pro dampnis temporalibus quȩrite: nec quis¬
quam ur̃m suisse uirib hanc implere posse confidat.
Sed obtinere precibus: ut ipse hanc qui imperat prȩstet
Et scimus quia petentes libenter exaudiet: qͣndo hocpeꝗ¬
tur largiri quodiubet. Cum continue pulsatur in pre¬
ce concĩte opitulantur intemptatione: ꝑiħm xp̃m dñm¬

Expanded text:
liosa verba commoveant, nulla periturarum rerum liosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur in tentatione, per
Abbreviated transcription (Latin):
butionem mali: Ne contra tẽptumenta aduersarii sedu¬
catur ad delectutionẽ uel consensum delicti. necontra flagella
opificis. ad excessum proruat murmurationis.
Perfecte enim aduersarius uincitur. quando mens
ditur abodio. et inter flagella dĩ compescitur a mur¬
muratione: Nec haec agẽntes : retribui nob p̃senti
bona requiramus. Nam pro labore patientiae bora
speranda sunt sequentis uitac: ut tunc prȩmium nñ
laboris incipiat. qͣndo omĩs iam tabor funditus cessat.
Unde et ꝑpsalmistam dr̃: Noninfine obliuio erit pau¬
peris: patientia pauperum nonperibit infinem.
Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur: cum
Nil pro illa in hac uita humilib repensatur: Sed pati¬
entia pauperum infine non peribit. quia tunc eius
gła percipitur: cũsimul omĩa laboriosa terminantur
Sẽruate qͦ fr̃s inmente patientiam: eamq cũ res exigit ex¬
ercere inoperatione. Nullũ urm odium ꝓrimi c̃tume¬

Expanded text:
butionem mali, ne contra tentamenta adversarii sedubutionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flageopificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens ditur ab odio; et inter flagella Dei compescitur a murmura requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contume
Abbreviated transcription (Latin):
tantam głam indic eius exitus et fors innotuit: Quibus
hunc crẽdamus nisi scĩs martyrib sociatum. quẽ ad testan¬
cibus corporeis quoq oculis abeutis spĩtib constat esse
susceptum: Nullo isto gladio ꝑcussus ocubuit. et ta¬
men coronam patientiaẽ quãmmente tenuit: inegressio¬
ne ꝑcepit. Probamus cotidie uerum ẽẽ: quod ang̃e nos
dictum est: Quia sca ȩccłia electorũ florib plena habet
Npace lilia. inbello rosas. Sciendũ prȩterea ẽ: quod tri¬
bus modis uirtus pacientiae exerceri solet: Alia Nanq
sunt quae adõ: alia quae ab antiquo aduersario. alia quȩ
a proximo sustinemus. Aproximo nanq ꝑsecutionis
dampna et contumelias: abantiquo enim aduersariotẽp
tamenta. adõ autem flagella toleramus. Sed inomibus h¬
trib modis. uigilanti oculo semet ipsam debet mens
circunspicere: ne contra mala proximi ꝑtrahat᷑ ad retri¬

Expanded text:
tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; atamenta, a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetiipsam debet mens circumspicere: ne contra mala proximi pertrahatur ad retri
Abbreviated transcription (Latin):
egredi decorpore urgeretur. conuener̃ multi ut tamscãe
animae dehoc mundo recedenti suas animas cõm̃darent.
Cunque circa lectum illius hiqui conuenẽrant omnes
assisterent. alii corporeis oculis ingredientes angelos
uiderunt: sed dicere aliquid nullomodo potuerunt.
Alis omĩno nichil uiderunt: sed om̃s qui aderant it a
uehem̃tissimus timor ꝑculit. ut nullus egrediente
illa scã anima illic stare potuisset. Et hi ergo quiui¬
derant et hi qui omĩno nichil uiderant: uNo
om̃s timore ꝑculsi et territi fugerunt: Nullusq e
illic asistere illo moriente potuit: Pensate ꝗͥ fr̃s. om̃ps
ds qualiter terreat: quando districtus uidex uenturus
est. si sic ad sistentes terruit. quando gratus remune¬
rans uenit. aut qualiter timeri põtest cũuideri
potuerit. si sic mentes p̃sentium strauit: et quando ui¬
euexit. Quidhuic suus conditor intus dedit. de quo nob̾

Expanded text:
egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate ergo, fratres, omnipotens Deus qualiter terreat quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando vievexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
passionem quã non suscepit incorpore: seruauit inmente
Et nos ergo horum exemplo sine ferro ẽẽ. martyrespos
sumuf: sĩ patientiam ueraciter in animo custodiamus
quidam dieb nr̃is Stephanus nomine pater monaste¬
rii. iuxta reatinae urbis moenia constituti: uir ualde
qui illum nouerunt: eiusq uel uitã uel obitum nar¬
rant. Erat autem huius lingua rustica: sed doc tauita
Hinc proamore caelestis patriae cunc ta despexerat: possi¬
dere aliquid in hoc mundo fugiebat: Tumultus deuita¬
bat hominum: crebris ac prolixiorib orationib intentus
erat. Uirtus tam̃ patientiae in eo uehem̃ter excreuerat:
ita ut eum sibi amicum crederet. qui sibi molestiae aliqͥd
irrogasset:. Reddebat contumeliis grãs. Siquod in ipsa
sua ĩn opia ei dampnum fuisset illatum: hoc maximum
lucrum putabat. Om̃s suos aduersarios: Nichil aliud
quam adiutores aestimabat. Hunc cum̃ dies mortis eius

Expanded text:
passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro esse possumus martyres, si patientiam veraciter in animo custodimus. quidam diebus nostris Stephanus nomine, pater monasterii juxta Reatinae urbis moenia constituti, vir valde qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis
Abbreviated transcription (Latin):
nos dño uirtutẽ patientiae seruare contendimus
et in pace aeccłiae uiuimus. et tamen marty rii pal¬
mam tenemus: Duo quippe st̃ martyriigenera:
unum in publico. aliud inmente simuletactiot is
Itaq osse martyres possumus: etiam sirullo ferro ꝑcuti¬
entium trucidemur: Mori quippe aꝑsequente. martrri¬
um in apto opere ẽ: ferre uero contumelias. odientem dili
duo sc̃ martẏrii genera. unum in oc̃culto opere. aliud in
publico: testutur ueritas. quae ⁊ebedei filios requirit
dicens : Potestis bibere calicem. quẽ ego bibiturus sum:
Qui cum ꝓtinus responderent. possumus: ilico dñs res¬
pondit dicens. Calicem quidem meum bibetis
Quid enim ꝑcalicem. nisi dolorem passionis accipimus:
de quoalio loco dicit. Pater si fieri potest: transeat ame
calix iste. Et zebedei filii id est iacobus et ioħs. not
uterq ꝑ martyrium occubuit: et tamen quod uterque
calicem biberet audiuit. Ioħs nanq nequaquã ꝑ mar¬
tyrium uitam finiuit: sed tamen martyr extitit. quia

Expanded text:
nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumeliduo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur veritas, quae Zebedei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, ilico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus et Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tcalicem biberet audivit. Joannes namque nequaquam per martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lias: dixit seruo suo. Exi cito inplateas et uicoscuu¬
tatis: & pauperes ac debiles. et caecos et claudos intro¬
duc huc Etait seruus. Domine: factum ẽ. ut impe¬
rasti: et adhuc locus est. Et ait dominus Seruo.
Exi inuias et sȩpes. et compelle intrare: ut impleutur

Expanded text:
it dominus seruo suo: exi in plateas et uicos ciuitatis, et pauperes ac debiles et caecos et claudos introduc huc. et ait seruus: domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. et ait dominus seruo: exi in uias et saepes, et compelle intrare, ut impleatur
Abbreviated transcription (Latin):
aliud cecidit secus uiam. & conculcatum. ẽ. & uolucres
caeli comeder̃ illud. Et aliud cecidit super terram.
& natum aruit quia non habebat humorem. Et ali¬
ud cecidit inter spinas: & simul ex ortȩ spinae suffoca¬
uerunt illud. Et aliud cecidit in terrã bonam: &
ortum fecit fructum centuplum. Haec dicens: clamabat:
Qui habet aures audiendi: audiat. Interrogabant autẽ cum
discipłi eius: quae ess& haec parabola. Quibus: ipse
dixit. Uobis datum. ẽ. nosse mrsterium regni dĩ
ceteris autẽ inparabolis. ut uidentes non uideant. & audi

Expanded text:
d cecidit secus viam, & conculcatum est, volucres caeli comederunt illud. 6. Et aliud cecidit supra petram: & natum aruit, quia non habebat humorem. 7. Et aliud cecidit inter spinas, & simul exortae spinae suffocaverunt illud. 8. Et aliud cecidit in terram bonam: & ortum fecit fructum cqui habet aures audiendi audiat interrogabant autem eum discipuli eius quae esset haec parabola quibus ipse dixit vobis datum est nosse mysterium regni Dei ceteris autem in parabolis ut videntes n
Abbreviated transcription (Latin):
bus. & diuitus. & uoluptatibus uitae euntes suffocantur.¬
& non referunt fructum. Quod autem interram bonã:
hisunt qui incorde bono & optimo audientes uerbum
retinent.¬
T Et fructum afferunt: inpatiencia.¬

Expanded text:
bus, et divitiis, et voluptatibus vitae euntes suffocantur, non referunt fructum. Quod autem in terram bonam, hi sunt, qui in corde bono et optimo audientes verbum retinent, et fructum afferunt in patien
Abbreviated transcription (Latin):
mores mutatae mala temptancia resistendo uincite: per¬
petrata autẽ fletibus punite: Aduentũ nanq uidicis
iudicis tanto securiores quandoq uidebitis : quanto nc̃
districtionẽ illius timendo preuinitis

Expanded text:
mores mutate, mala tentantia resistendo vincite, permores mutate, mala tentantia resistendo vincite, perpetrata autem fletibus punite. Adventum namque aeterni judicis tanto sdistrictionem illius timendo prevenimus
Abbreviated transcription (Latin):
incidere: in manꝰ dĩ uiuentis Hinc psalmista expͥmit
dicens. Ds̃ manifestꝰ ueniet: ds̃nr̃ & non silebit. Ignis
inconspectu eiꝰ ardebit: & incircuitu eiꝰ tempestas ualida.
Districtionem quippe tantae iusticiae tempestas ignisq
comitant᷑ : quia tẽpestas examinat quos exurit. Illumgͦ
graue credit᷑ in eius comparatione leuigatur: De illo¬
& enĩ die: perꝓpħam dicitur. Iuxta est dies dñi magnꝰ:
iuxta & uelox nimis. Uox diei dñi amara: tribulabitũr
ibi fortis. Dies irae. dies illa. dies tribulationis & angustiȩ:
dies calamitatis & miseriae. dies tenebrarum & caliginis.
dies Nebulae & turbinis. dies tubae & clangoris. De hac
diximus. aerem mouit: & terra Nonsubsistit. Quis
ergo ferat. cum caelũ mouerit: Quid autẽ terrores
quos cernimus. Nisi sequentis irae p̃cones dixerim: Un¬
de & considerare Necesse. ẽ: si ab illa tribulatione ulti¬
ma. tantum sunt tribulationes istae dissimiles: quan¬

Expanded text:
incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempesDistrictionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur. Quia tempestas examinat quos ignis exurat. Ilgrave creditur, in ejus comparatione levigetur. De illo enim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amara, tribulabitur ibi fortis. Dies irae dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . De hacdiximus, aerem movit, et terra non subsistit; quis ergo ferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quan
Abbreviated transcription (Latin):
do sunt: quia siquis diligit mundum: Non est caritas
patris in co. Nudius tercius fr̃s agnouistis. quod subi¬
to turbine annosa arbusta erutã. destructae domꝰ. atq
aeccłae a fundamentis euersae sunt. Quanti aduesperũ
sani atq incolomes acturos se incrastinum aliquid
putabant. & tamen nocte eadem repentina morte de¬
functi sunt: in laqueo ruinae dep̃hensi. Sed conside¬
randum Nobis. ẽ quod adhaec agenda in uisibilis¬
iudex uenti tenuissimi sp̃m mouit᷑ unius ꝓcellam
nubis excitauit. & terram subruit: casura tot aedifi¬
ciorum fundamenta concussit. Quid ergo udex
iste facturꝰ. ẽ cum ꝑsemetipsum uenerit. & iultionem
peccatorum ira eiꝰ ex arserit: Si portari nonpotest cũnos
ꝑtenuissimã nubem ferit. in irae eiꝰ p̃sentia quae caro
subsistit: Si uentũ mouit & t̾rã subruit. concitauit
aera. & tot aedificia strauit: Hanc districtionem
uenturi iudicis : paulus considerans ait. Horrendũ ẽ.

Expanded text:
do sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas do sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinae deprehensi? 6. Sed considerandum nobis ejudex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen adhuc quotidie flagella urgent. repentini
cas oppͥmunt : Nouae nos & in ꝓuisae clades affliguaT
Sicut enĩ iniuuentute uig& corpꝰ : forte & incolom̃e
manet pectus. torosa ceruix. plena sunt brachia: in annis
autẽ senilib statura curuat᷑. ceruix exsiccata deponit᷑.
frequentib suspiriis pectꝰ urguet᷑᷑ uirtꝰ deficit. loquen¬
tis uerba anhelitꝰ intercidit: Namsi & languor desit.
plerumq senib ipsa sua salꝰ aegritudo. ẽ: ita mundꝰ
in annis pͥorib uelut iniuuentũte uiguit. ad propa¬
gandam humani generis ꝓlem robustꝰ fuit: salute
corporum uiridis: opulentia rerum pinguis At
nunc ipsa sua senectute depͥmitur: & quasi ad uicinã
mortẽ molestus crescentib urguetur. Nolite ergo fr̃s
mei diligere : quẽ uidetis diũ stare Nonposse: Prae¬
cepta ap̃łica in animo ponite: quib nos ammonet
dicens Nolite diligere mundum: Neq ea quae inmun¬

Expanded text:
et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mun
Abbreviated transcription (Latin):
firmantur : cum subiungit᷑ sententia qua dicitur Amer
dico uobis: quia non preteribit generatio haec: donec
omĩa fiant. Caelũ & t̾ra transibunt: uerba autẽ non
transibunt. Nihil enim in rerum corporaliũ natura
caelo & terra durabilius. & nihil inrerum natura tã
uelociter quã sermo transit. Uerba enĩ quousq in per¬
fecta sunt: uerba nonsunt. Cum uero perfecta fuerint.
om̃ino iã non sunt: quia nec perfici nisi transeundo
possunt t ergo. Caelum & terra transibunt.
uerba autẽ mea Nontransient: Ac si aperte dicat. Om̃e
quod apud uos durabile. ẽ &sine mutatione: durabile
ad aec̃nitatẽ non. ẽ. Et omne quod apud me transire
cernitur: fixum & sine transitu tenetur : quia sine mu¬
tabilitate manentes sententias exprimit meus sermo
qͥ transit. Et ecce fr̃s mei iã cernimꝰ: quod audiebamꝰ.
Nouis quotidie. & creͣscentib malis: mundꝰ urguecur
Ex illa plebe innumera. quanti remanseritis aspicitis.

Expanded text:
firmantur, cum sententia subjungitur qua dicitur: Amen firmantur, cum sententia subjungitur qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis;
Abbreviated transcription (Latin):
aduersitas non angũstat: Quid. ẽ uita mortalis. nisi
lassescere: & tamen eandẽ uiã nolle finire: Quod aut
calcari mundꝰ ac despici debeat. redẽptor nr ꝓuida
comparatione manifestat: cũꝓtinꝰ subiungit. Uide¬
te ficulneã: & om̃s arbores: Cum ꝓdũcunt iã ex
se fructũ: scitis qm̃ ꝓpe ẽ aestas.Ita & uos cũ uide¬
ritis. haec fieri : scitote qm̃ ꝓpe ẽ. regnum dei. Nesi aꝑte
dicat. Quia sicut ex fructu arborũ uicina aestas cog¬
noscitur : ita exruina mundi ꝓpe. ẽẽ. cognoscit᷑ regnũ
dĩ. Quib ꝓfecto uerbis: ostendit᷑ quiã fructũs mun¬
di ruina estAd hoc enim crescit: ut cadat. Ad hoc
germinat: ut quaeq germinauerit. cdadib consumat
Bene autẽ regnũ dĩ aestati comparat᷑ quia tunc me¬
roris nr̃i nubila transeunt: & uitae dies aeterni solis cla¬
ritate fulgescunt. Quae omĩa submagna certitudine con¬

Expanded text:
adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum in Evangeliulneam, et omnes arbores cum producunt jam ex se fructum, scitis quoniam prope est aestas: ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Aperte ergo docet quia sicut ex fructu arborum noscitur, ita ex ruina mundi prope esse agnoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt. 4. Quae omnia sub magna certitudine con
Abbreviated transcription (Latin):
bentur : quia uidelicet eum quẽ amant inueniunt.
dum transit is quẽ non amauerunt. Ab sic enĩ ut
fidelis quisq qui dm̃ uidere desiderat: de mundi ꝑ¬
cussionib lugeat. quẽ finiri eisdẽ suis ꝑcussionib
non ignorat. Scriptũ nãq est. Quicũq uoluerit
amicꝰ. eẽ. scłi huiꝰ : inimicꝰ dĩ constituet᷑. Qui autẽ ap
ꝓpinquante mundi fine nongaudet amicũ se illius
.eẽ. testat᷑: atq ꝑ hoc inimicꝰ dĩ. ẽẽ. conuincitur. Sed
absit hoc afidelium cordib: absit abhis qui & esse
aliam uitã ꝑfidẽ credunt. & eã ꝑ operationẽ diliguNs.
Exmundi enĩ destructione lugere eorũ. ẽ : qui radices
cordis in eiꝰ amore plantauer̃ Qui sequentẽ uitã Non
quaerunt. qui illã neq ẽẽ. suspicantur. Nos autẽ qui
caelestis patriae gaudia aet̾na cognouimꝰ: festinare ad
malis non mundꝰ urguetur : Quae nos tristitia. quae

Expanded text:
bentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, bentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus! absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destcordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos, qui illa coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ibus malis non mundus urgetur? Quae nos tristitia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Inpotestate & maiestate uisuri
sunt: quem inhumilitate positum audire Noluerunt.
ut uirtutem eiꝰ tanto districtius sentiant: quanto Nunc
ceruicem cordis ad eiꝰ pacientiam Non inclinant. Sed
quia haec contra reprobos dicta sunt: mox ad electoꝵ.
consolationem uerba uertuntur NAM SUBDITUR.
HIS AUTEMI FIERI INCIPIENTIBUS: RESBICIIE TI LEUIIE CAEITA UISTRA
QCONIAM ABOROBINQUAT REDEMPLIO UESTRA
Ac si aperte ueritas electos suos commoneat: dicens. Cum
plagae mundi crebreseͣ nt. cum terror iudicui uirtuti¬
bus commotis ostenditur. leuate capita. id est ex hila¬
rate corda quia dum finitur mundus cui amici Non
estis: prope fit redẽptio quam quaesistis. In scriptura
& enim sacra : saepe caput ꝓ mente ponitur quia
sicut capite reguntur menbra. ita cogitationes mente
disponuntur. Leuare itaq est capita: mentes Nr̃as
ad gaudia patriae caelestis erigere. Qui ergo dm̃
diligunt. ex mundi fine gauderẽ. atq hilarescere iu¬

Expanded text:
In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam et subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate vos capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere ju
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ quaerimꝰ salutis. amarũ poculũ sumimus
purgationis Amaritudo quidẽ inpoculo displic&
sed resticuenda ꝑ amaritudinẽ salus placet. Amaũ
ergo iuxta carnẽ FEliciTAS filios. sed ꝓ amore caelesti:
pãtriae mori corã sẽ uoluit. quos amauit: Ipsa eorũ
uulnera accepit. sed ipsa in eis ad regnũ preuenien¬
tib excreuit. Recte ergo hanc feminã ultra martr¬
ran dixerim :: quae & totiens infilus. ẽ. desiderabili¬
ter extincta. dum multiplex martrrium obtinuit
ipsa quoq martrnii palmã uicit. Fert᷑ apud uece¬
res mos fuisse. ut quisquis consul exister&: iuxta
ordinẽ temporũ honoris sui locũ tener& At̃ siquis
posteriaa ad consulatũ ueniens. consul non semel¬
sed bis fortasse aut tentio fieret. &iam illos laude &
honore transcenderet: qui non plusquã semel consu¬
les extitissent. Uicit ergo beata Ftlicitas martyras.
quae tot ante se morientib filus ꝓ xp̃o frequent̃ occu¬

Expanded text:
gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore coelestis patriae mori etiam coram se voluit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semelsed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ se plusquã ꝓpħam nouerat: eẽ. se ꝓpħam nega¬
bat. Qui id curco plusquã ꝓpħa dicitur: quia ꝓpħae¬
est officium uentura nuntiare. Non etiam ostende¬
re Iohannes uero plusquã ꝓpħa. ẽ: quia quẽ uerbo
dixit. digito ostendit. Non ergo hanc feminã mar¬
trram. sed plusquã martyram dixerim.: quae septẽ
pignerib ad regnũ p̃missis. tõties ante se mortua
ad poenas primã uenit: Sed peruenit octaua. Aspe¬
xit mater & cruciata & inperterrita: filiorũ mor¬
iffectꝰ minime pulsauit. Neq enĩ filios quos carnem
suã. ẽẽ. nouerat: sine dolore poterat morentes uidere:
sed erat uis amoris interior. quae dolorẽ uinceret carnis
Unde & passuro petro dicit᷑. Cũ senueris extendes ma
Neq enĩ pͥlenissime petrus si nollet. ꝓ xp̃o patipotu¬
issec: sedmarty riũ qđ ꝑ infirmitatẽ carnis noluit.
purtutem sp̃s amauit. Qui dum ꝑ carnẽ ad poenas

Expanded text:
enim se plus quam prophetam noverat, esse prophetam negaenim se plus quam prophetam noverat, esse prophetam negabat. Qui idcirco plus quam propheta dicitur, quia prophetae officium est ventura praenuntiare, non etiam ostendere. Joannes vero plus quam propheta est, quia quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum moraffectus minime pulsarit. Neque enim filios, quos carnem suam esse noverat, sine dolore poterat morientes videre; sed erat vis amoris interior, quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dicitur: Alius te cinget et e enim plenissime Petrus, si nollet, pro Christo pati potuisset, sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ predicando. Quasi enĩ parit dñm: quẽ cordi audi¬
entis infuderit. Et mat̾ eiꝰ efficit᷑ si per eiꝰ uocẽ amor
dñi in ꝓximi mente generat᷑. Ad quã rem nobis ido¬
ne e confirmandã: ad ẽ beata telicitãs. cuiꝰ hodie
natalitia caelebramꝰ: quae credendo extitit ancilla
xp̃i. & predicando facta. ẽ mat̾ xp̃i. Septẽ quippe
filios sicut ingestis eiꝰ emendatiorib legit᷑: sic post
se timuit uiuos incarne relinquere. sicut carnales pa¬
rentes solent metuere: ne mortuos praemittant. In per¬
secutionis enĩ labore dep̃hensa. filiorũ corda in amore
supernae patriae praedicando roborauit: & parturi¬
uit sp̃u. quoscarne peperat: ut predicatione parer&
dõ. quoscarne peꝑerat mundo. Considerate fr̃s lem̃i
infemineo corpore: uirile pectus:. Ad mortẽ stetit
inperterrita : amittere se infilus lumen ueritatis ci¬
ipse requisitꝰ: respondit dicens. Nonsum ꝓpħa. Quia

Expanded text:
citur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audicitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione pareret Deo quos carne pepererat mundo. Considerate, fratres charissimi, in femineo corpore virile pectus. Ad mortem stetit 1445 imperterrita. Amittere se in filiis lumen veritatis tiipse requisitus respondit, dicens: Non sum propheta . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ patris mei qui incaelis. ẽ: ipse m̃s fr̃. & soror.
& mater: ẽ. Quib nobis uerbis quid aliud innuit.
uisi quod obsequentes iussionib suis multos exgen¬
cilitate collegit. & iudaeam excuiꝰ carne. ẽ. genitus. noN
agnoscit: Unde & mat̾ eiꝰ cũ quasi nonag̃noscit᷑ foris
stere perhibetur : quia uidelic& synagoga id circo
ab auctore suo non recognoscit᷑. quia legĩs obserua¬
tionẽ tenets: sp̃italem intellectũ perdidit. & se ad
custodiam literae foris fixit. Seddum is qui uo¬
luntatẽ patris fecerit soror & fr̃ dñi dicit᷑. propter
utrumq sexũ qui ad fidem dñi colligit᷑ mirũ non . ẽ.
Mirandum uero ualde. ẽ quomodo etiam mater
dicatur. Fideles ergo discipłos. fr̃s uocare dignatꝰ ẽ.
dicens. Ite : nuntiate frib meis. Qui ergo frat̃ dñi
fieri ad fidem ueniendo potuerit: quaerendum est
quomodo. ẽẽ. etiam mater possit. Sed sciendum Nio¬
bis. ẽ: quia qui xp̃i frat̃ & soror. ẽ. credendo. mat̃ effi¬

Expanded text:
is mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum vero valde est quomodo etiam mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam et mater esse possit? Sed sciendum nobis est quia qui Christi frater et soror est credendo, mater effi
Abbreviated transcription (Latin):
suffecit. Consideremꝰ gͦ fr̃s km̃i hanc feminã. consi¬
deremꝰ nos qui menbris corporis uiri sumꝰ: in eiꝰ cõpara¬
tione quid existimabimur. Saepe namq agenda ali¬
qua nra ꝓponimꝰ : sed si unꝰ contra nos leuissimꝰ sermo
abore irridentis eruperit. ab intentione actionis nr̃ae
fracti ꝓtinꝰ & confusi resilimus. Ecce nos plerumq abs

Expanded text:
ideremus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit se: intellegi & aliter potest. Multa quippe
iudaeis praedicauerãt: sed praedicationis eiꝰ uerba deri¬
debant. Deteriores quoq exp̃dicatione facti sunt: qui
usq ad iaciendos lapides ꝑuener̃. Et quid abscondendo
se dñs signat. nisi quod eis ipsa ueritus absconditur. qui
eius uerba sequi contẽpnunt: Sam quippe quam non in¬
inuenit humilem: ueritas fugit mentẽ. Quã multi sunt
hodie qui udaeorum duritiam detestantur. quia pre¬
dicationem dñi audire noluer̃: & tamen quales illos
arguunt fuisse ad fidem. tales ipsi sunt ad operationẽ.
Precepta dĩ audiunt. miracula cognoscunt: sed conuer¬
ti a suis prauitatib rennuunt. Ecce uocat: & redire no¬
lumus. Ecce sustinet: & eius pacientiã dissimulamꝰ.
Dum ergo tempꝰ ẽ. fr̃s. prauitatẽ suam unusquisq
deserat: dĩ pacientiã ꝑtimescatꝰ Neqͣ Nunc tranquillũ
despicit: iratũ postmodum euadere nequaquã possit.

Expanded text:
Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum nequaquam evadere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
tium. humilit̃ declinemꝰ: Unde & per paulũ dicitur.
Date locum irȩ. Quanta humilitate irã ꝓximi fuge¬
re debeat. perpendere homo: si furores irascentiũ abs¬
condendo se declinauit ds̃. Nemo ergo se contra ac¬
ceptas contumelias erigat: nemo conuicus conuitium
reddat. Imitatione & enĩ dĩ głosius. ẽ. in iuriã tacendo
fugere: quã respondendo superare. Sed contra hoc.
suꝑbia dicit incorde. Iurpe. ẽ: ut accepta iniuria ta¬
ceas. Quisquis conspicit cur contumeliã accipis & ta¬
ces. nonputat quia pacientiã exhibes: sed crimina cog¬
noscis. Sed unde uox ista incorde nr̃o contra pacien¬
ciã nascit᷑. nisi quia in imis cogitationẽ figimꝰ: Et dũ
interra głam quaerimꝰ: placere ei qui nos de caelo cons¬
picit non curamus: ccepta ergo contumelia: medite¬
mur in opere uocẽ dĩ. Ego non quęro głam meam: est
quiquaerat & iudicet. Hoc̃ autẽ quoddẽ eo scriptum. ẽ.

Expanded text:
tium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: tium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cur ꝑsecutores suos dñs sese abscondendo dedinauerit:u
Qui diuinitatis suae potentiam exercere uoluisset.
tacito nutu mentis insuis eos ictib ligaret: aut inpoenã
mortis subito obrueret. Sed quia pati uenerat: exerce¬
re iudicium nolebat. Certe subipso passionis tẽpore
& quantũ poterat ostendit: & tamen hoc ad quod ue¬
nerat ꝓtulit. Nam cũ ꝑsecutorib suis se quęrentibus
diceret ego sum: sola hae uoce eorũ suꝑbiam ꝑculit-¬
Nam cumpersecutorib suis sẽ quaerentib diceret egosũ.
sola hac uoce eorũ suꝑbiam perculit: & om̃s interram stra¬
uit. Quia ergo hoc in loco potuit manꝰ lapidantium
nonse abscondendo euadere. cur abscondit se: nisi qđ
homo inter homines factꝰ redẽptor nr̃. alia uerb ᷝ ᷤᷤ nobis
loquitur. alia exemplo:ͣ. Quid autẽ nobis hoc exẽplo
loquitur. nisi ut etiã cũ resistere possumꝰ. iram suꝑbien¬

Expanded text:
cur persecutores suos Dominus sese abscondendo declinaverit, cur persecutores suos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena mortis subitae obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore, et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat, pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum, sola hac voce eorum superbiam Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbien
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis contemplationẽ trahit dicens: Amen amendico
uobis: antequã abraham fieret egosum. Ante enimp̃¬
teriti temporis. ẽ: sum p̃sentis. Et quia preteritũ & fu¬
turũ tempꝰ diuinitas non habet. sed semꝑ esse habet:
non ait ante abraham ego fui. sed ante abrahã ego sum.
Vnde & admorsen diçitur. Egosum quisum: &dices
filiis israhel. Qui est: misit adũos. Ante ergo uel post
abraham habuit. qui & accedere potuit ꝑ exhibitionẽ
p̃sentiae: & recedere ꝑ cursum uitae. Ueritas uero.
semper. ẽe. habet: quia ei quicquã nec priori tempore
incipitur. nec subsequenti terminatur. Sed sustinere
ista aeternitatis uerba mentes infidelium non ualentes.
adlapides currunt: & quẽ intelligere nonpotuerant.
obruere quaerebant. Quid autẽ contra furorẽ lapidan¬
tium dñs fecit: ostendit̾ cũ ꝓtinꝰ sub infert᷑. Iħc autẽ abs¬
condit se : & exiuit decẽplo. Mirũ ualde. ẽ. fr̃s km̃i.

Expanded text:
nitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico nitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, Sum praesentis. Et quia praeteritum et futurum tempus Divinitas non habet, sed semper esse habet, non ait: Ante Abraham ego fui, sed Ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et, Dices aliis Israel: Qui est misit me ad vos . Ante ergo et post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper eincipitur, nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aeternitatis verba, mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecit, ostenditur cum protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. Mirum val