comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubdit breuit̃ rationẽ quare uelit baptizari. Quia sic dec et nos implere om¬
nẽ iustitiã. Baptisma ẽ confirmatio omĩs iustitię. Quancũcũq enĩ fuerit
uistꝰ. religiosus elemos in aruuꝰ. ieuinator. castꝰ ⁊ cet̾a. tam̃ si baptismatis
grã caret. nih il ei ꝓficit. Unde corneliuꝰ ad petrũ missus ẽ. Baptismus
sine uirtutib aliquando solus ualet sicut puero. sed uirtutes sine baptis¬
mate nũquã. ex qͦ dictũ ẽ. nisi qͥs renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ spũ ⁊ cetera.
ocat᷑ gͥ consũmatio iustitię. ad quã dñs uolens homines inuitare. ne
ab inferiori dedignent᷑ baptixari. uel in conspectu hominũ denudari.
baptitabor. Decet uos scilicet᷑ꝰ dñm baptismũ suscipientẽ ⁊ te seruũ serm̃
baptitando implere omẽm uistitiã .i.docere consũmationẽ om̃is ui stne

Expanded text:
mplere omnem justitiam. Baptismus est consummatio omnis justitiae. Quantumcunque enim fuerit justus, religiosus, eleemosynarius, jejunator, castus, etc., tamen si baptismatis gratia caret, nihil ei proficit. Unde Cornelius ad Petrum missus est. Baptismus sine virtutibus aliquando solus valet, sicut in puero, sed virtutes sine baptismate nunquam. Ex quo dictum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, etc . Vocatur ergo consummatio justitiae, ad quam Dominus volens homines invitare, ne ab inferiori dedignentur baptizari, vel in conspectu hominum denudari, baptizabor. Decet nos, scilicet me Dominum baptismum suscipientem, et te servum me baptizantem imp
Abbreviated transcription (Latin):
suã. & palliũ suũ in sanguine uuȩ. Pulcriores sunt oculi tui uino. & dentes
tui lacte candidiores. Hȩc enĩ omĩa ad xp̃m ꝑtinent. hunc enĩ laudant fres sui.
oc est om̃is scõꝵ multitudo. Manꝰ eiꝰ in ceruicibus inimicoꝵ ẽ. quia aduersarios
umiliat. ꝙ fidei suȩ colla eoꝵ subdit. Hunc adorant filii patris eius. quia
om̃s filii dĩ hunc ut dm̃ uenerant᷑. Xp̃c ad predã ascendit. quando contra di¬
abolũ pugnaturꝰ uenit. ut suos qui in inferno erant eriperet. qđ in die pas¬
sionis impletũ est. quando ad inferos descendit. Bene inquit ascendit. quia qͥ¬
prius in mundo humilis uenerat. tunc potentiã suã declarauit. Requiescens
iccubuit quando in sepulchro iacuit. Accubuit ut leo. quia t̃cia die ut leo
uoce patris excitatꝰ est. Et quis suscitabit eũ : Nullus nisi pater. Non auferet᷑

Expanded text:
suam, et pallium suum in sanguine uvae. Pulchriores sunt oculi tui vino, et dentes suam, et pallium suum in sanguine uvae. Pulchriores sunt oculi tui vino, et dentes tui lacte candidiores . Haec enim omnia ad Christum pertinent. Hunc enim laudant fratres sui. Haec est omnis sanctorum multitudo. Manus ejus in cervicibus inimicorum ejus, quia adversa omnes filii Dei hunc ut Deum venerantur. Christus ad praedam ascendit, quando contra diabolum ad pugnam venit, ut suos, qui in inferno erant, eriperet, quod in die passionis completum est, quando ad inferos descendit. Bene, inquit, ascendit, quia prius in mundo humiliter vixerat, tunc potentiam suam declaravit. Requiescens accubuit, quando in sepulcro jacuit, accubuit velut leo, quia tertia die velut leo, voce patris excitatus est. Et quis suscitavit eum? Nullus, nisi Pater. Non auferetur
Abbreviated transcription (Latin):
confessio. Merito dat᷑ .iiiͦi. locꝰ uidȩ. quiaꝙ tumc quartũ in ordine frem̃ tenet l¬
insi confessio sedm̃ allegoriã uire.iiͦͦi. ponit᷑. Priꝰ ẽ ruben: scds simeon: tercus
leui. quartus uidas. Ruben concupiscentiã significat. quia de eo in benedicli¬
nibus dicit᷑. Ruben effusus ut aqua. quia quida fluens in concupiscentiis fu
sed ꝑ initationẽ maliciȩ cũ eo remanens quasi idẽ cũ illo puniet᷑. Unde. usitabo pec¬
cata patrũ in filios. In benedictione etiã suã quã recepit a patre suo iacob. uidas
a pm̃ significauit. Ait enĩ iacob. Iuda. te laudabunt frẽs tui. manus tuȩ in uiscerib
uel ceruicib inimicoꝵ. Adorabunt te filii patris tui. ad predã fili mascendisti
requiescens accubiusti ut leo. quis suscitabit eum: Non auferet᷑ sceptrũ de
uida nec dux  de femore eiꝰ. donec ueniat qui mittendus ẽ. & ipse erit expec¬
tano gentiũ. Ligans ad uineã pullũ suũ & ad uitẽ asinã fuã. lauabit uino stolã

Expanded text:
um in ordine fratrum tenet, ubi et confessio, secundum allegoriam jure quarta ponitur. Primus est Ruben, secundus Simeon, tertius Levi, quartus Judas. Ruben, concupiscentiam significat, quia de eo in benedictionibus dicitur: Ruben effusus ut aqua , quia quidem fluens in concupiscentiis fused per imitationem malitiae cum eo remanens, quasi idem cum illo punietur. Unde: Visitabo peccata patrum in filios . In benedictione etiam sua, quam recepit a patre suo Jacob, Judas Christum significavit Ait enim Jacob: Juda, te laudabunt fratres tui; manus tuae in visceribus vel cervicibus inimicorum, adorabunt te filii patris tui. Ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo. Quis suscitabit eum? Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femore ejus donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
pe. Qͥd enĩ credimꝰ. qd Speramꝰ id diligimꝰ Uideamꝰ quare iacob significat. carica¬
E lacobbinoniĩ est. Prius enĩ dictus ẽ iacob. deinde post luctatioẽm sũ angło qr
łm uiderat in angło uocatus ẽ isrł. id ẽ uir udens dm̃. deinde ꝓfectꝰ ẽ ad laban &
eruut ei septẽ annuis ꝓ rachel: sed supposita ẽ ei lia lippis oculis quia maior erat.
deuide seriuuit septẽ aliis annis & habuit rachel. Multos filios generauit lia. pau¬
os rachel hoc totũ significat caritatẽ. Dilectio enĩ hab& duos ramos. dilectio¬
sĩe dĩ & ꝓximi. dilectio dĩ pͥor ẽ natura & dignitare. dilectio ꝓrcuni prior ẽ tepe

Expanded text:
eramus, diligimus. Videamus quare Jacob significet charitatem. Jacob binomius est; prius enim dictus est Jacob, deinde post luctationem cum angelo, quando Deum viderat in angelo, vocatus est Israel, id est vir videns Deum. Deinde profectus est ad Laban, et servivit ei septem annis pro Rachel, sed supposita est ei Lia lippis oculis, quia major erat. Deinde servivit septem aliis annis, et habuit Rachel. Multos filios generavit Lia, paucos Rachel. Hoc totum significat charitatem. Dilectio enim habet duos ramos, dilectionem Dei et proximi. Dilectio Dei, prior est natura et dignitate. Dilectio proximi, prior est te
Abbreviated transcription (Latin):
bene ẽ enĩ auaritia ⁊ cupiditas scientiȩ sicut peccuniȩ ⁊ iste ordo fes
ẽ tunc scđ̃m hoc qđ diabolo conuentiuꝰ uisũ ẽ. Postquã uͦ corruptac u¬
alius ordo sup̃dictus a natura constitutꝰ ẽ. pͥus ꝑ concupiscentiã cari
deinde extĩoꝵ. ⁊ cetã In ada enĩ nullus ordo naturalit̃ erat. cũ nul
concupiscentiã sentiret. Querit᷑ qͦmꝰ hȩ tẽp̃tationes factȩ sint. cũ n

Expanded text:
bene est enim avaritia cupiditas scientiae, sicut pecuniae, et iste ordo factus est tunc secundum hoc quod diabolo convenientius visum est. Postquam alius ordo supradictus a natura constitutus est. Prius per concupiscentiam carnis, deinde exteriorum, etc. In Adam enim nullus ordo naturaliter erat, cum nullam concupiscentiam sentiret. Quaeritur quomodo hae tentationes factae sunt, quum
Abbreviated transcription (Latin):
rabã duitꝰ ẽ ad inimolandũ. comitantib duoh pueris. Quib abrabã cũ ad
antẽ puenis set in c̃cio die in quo monte as̃ isaac immolari p̃ceꝑat. dixit. ex¬
state hic cũ asins. Aonec ⁊ erertam᷑ ad uos. & tõ portauit isa ac ligna. abrahã uͦ
ladiũ & igñe. Nec enĩ ur molaudiis ẽ isaa.÷. aries herens cornib int̾ nepres. Abraha¬
m̃ patrẽ significat. qui filiũ suũ passiẽ tiad̾:dit. duo uͦ pueri uulaicũ poplm. in
Ndei cũ asio expectant. quia adhuc in stulticia sua ꝑseuerant. Aries ñ isaac im.¬
olatꝰ ẽ: quia caro xͥ herens cornib crucis. int̃ uepres tribulationis. ñ ditas quȩ p
saac significat᷑ passa ẽ: & hoc int̾cio die hoc ẽ in tẽpore gr̃ȩ. Trra enĩ tẽpora sunt.

Expanded text:
aham ductus est ad immolandum, comitantibus duobus pueris, quibus Abraham, cum ad montem pervenisset in tertio die, in quo monte Deus Isaac immolari praeceperat dixit: Exspectate hic cum asino, donec revertamur ad vos . Et tunc portavit Isaac ligna; Abraham vero, gladium et ignem nec tamen immolatus est Isaac, sed aries haerens cornibus inter vepres. Abraham asino exspectant, quia adhuc in stultitia sua perseverant. Aries, non Isaac immolatus est, quia caro Christi haerens cornibus crucis inter vepres tribulationis, non deitas, quae per Isaac significatur, passa est, et hoc tertio die, id est in tempore gratiae. Tria
Abbreviated transcription (Latin):
gebat. ꝙ usq ad cȩlũ extensa erat. ꝑ quã angłi ascendebant ꝙ descendebant qutequã intraret in egyptũ. in quã ambo postea cũ patre transierunt. In ȩgypto uͦge
nuit phares esrõ. & esrõ arã. & ara aminadab: & aminadab naason: & tunc moy
duxit eos de egypto. & naason fuit dux sub moyse. in tribu uida ꝑ desertũ. m
autẽ die corruerunt muri. in septima tuba. Raab uͦ meretͥc quȩ ꝓposuerat coccũ
iudices inceꝑint i iosue. & durauerint usq ad dauid. Isti autẽ qui conputant᷑
linea a salmon usq ad dauid. tam̃ quedã capita fuerunt in tribu uida ñ pͥncipes.
duces. quia postq. diuisi suint in terra ꝓmissionis ũ habuerunt principes singu

Expanded text:
genuit Esrom. Judas autem genuit Phares et Zaram, antequam intraret in Aegyptum, in quam ambo postea cum patre suo transierunt. In Aegypto vero genuit Phares Esrom, et Esrom Aran, et Aran Aminadab, et Aminadab Naasson. Et ideo Moyses duxit eos ex Aegypto, et Naasson fuit dux sub Moyse in tribu Juda per desertum, in quo autem die corruerunt muri in septima tuba. Raab vero meretrix, quae proposuerat coccinum in judices coeperunt a Josue, et duraverunt usque ad David. Isti autem qui computantur in hac linea a Salmon usque ad David, tantum quaedam capita fuerunt in tribu Juda, non principes, non duces, quia, postquam divisi sunt in terra promissionis, non habuerunt principes singu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ incussit tͥ timorẽ. cũ scires me mea diligentiꝰ exquisit᷑um : Ecce ꝙ ad duxisti al
excusationẽ tuã te potiꝰ incusat. quia ꝗnto nouisti me seuerũ tanto oportus t

Expanded text:
non incussit tibi, cum scires me mea diligentius inquisiturum? Ecce quod adduxisti ad non incussit tibi, cum scires me mea diligentius inquisiturum? Ecce quod adduxisti ad excusationem tuam, te potius incusat, quia quanto me novisti severum, tanto oportuit
Abbreviated transcription (Latin):
iacere in sui torporis ignauia ñ ꝑtimescunt. & cũ se peccatores considerãt. sẽĩ¬
tis uias arriꝑe trepidant. & tñ remanere in suis iniquitatib ñ reformidant.
in ħ noto duritiã tuã. quia tu metis ubi ñ seminasti. Gentiles st̃ in qͥb tuñ sen¬
nasti legẽ scriptã inmo sine lege fuerunt. ⁊ tñ metis eos. i falce udiciĩ p̃cidis a
⁊ dãpnas quia male oꝑant᷑. quãuis semine legis scripte careant. Et cong̃gas ubis
ñ sparsisti. quia quosdã gentiliũ ubi ñ sparsisti scriptã legẽ congregas. scilicoꝵ ãe
tione qui naturalẽ legẽ seruant. dãpnas eos qui negligunt scriptã. ⁊ iõ tinens
abscondi in t̾ra .i. in carnali uita degens. & sic̃ habui. sic tenui talentũ. ñ augens
ł minuens. Ecce habes ꝗ tiuĩ ẽ. Respondens aũ dñs eiꝰ dixit ei. Serue male q ꝑ¬
suꝑbiã tuã dño calũpniaris. ⁊ piger. qr lucrũ fac̾e neglexisti. sciebas qͥa meto ibi

Expanded text:
orporis? ignavia non pertimescunt Cumque se peccatores considerant, sanctitatis viam arripere trepidant, et tamen remanere in suis iniquitatibus non formidant. et in hoc noto duritiam tuam, quod tu metis ubi non seminasti. Gentiles sunt, in quibus tu non seminasti legem scriptam, imo sine lege fuerunt, et tamen metis eos, id est falce judicii praecidis eos, et damnas, quia male operantur, quamvis semine scriptae legis careant. Et congregas, ubi non sparsisti. Quia quosdam gentilium, ubi non sparsisti scriptam legem, congregas; scilicet de iratione, qui naturalem legem servant, damnas eos, qui negligunt scriptam; et ideo ego timens abscondi in terra, id est, in carnali vita degens, et sicut habui, sic tenui talentum tuum, non augens vel minuens. Ecce habes quod tuum est. Respondens autem dominus ejus, dixit illi: Serve mule, biam tuum dominum calumniaris, et piger, qui lucrum facere neglexisti. Sciebas quod meto ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ ad pęnitentiã multis modis reuocare. occultis uideł notationib minis. sacda¬
to unitatis. exẽplo humilitatis. Occultis notationib ħmͦ. Cũ uidas putarae conscient¬
am suã dnm̃ latere. ostñdit ap̃c eã sibi manifestã eẽ. tñ ñ nominando discipl n
impudentiorẽ fac̃ce. manifeste redargutũ Uũ tangit crim̃. ad penitentiã in uia
Sil&e nom̃. ne ĩpudentior fiat. Minis reuocat. cũ ait. Ue illi ꝑquẽ filiꝰ h .t. Saantouns

Expanded text:
pulum ad poenitentiam multis modis revocare, occultis videlicet notationibus, minis, sacramento unitatis, exemplo humilitatis. Occultis notationibus hoc modo: Cum Judas putaret conscientiam suam Deum latere, ostendit Christus eam manifestam esse, tamen non nominando discipulum, ne impudentiorem faceret manifeste redargutum; dum tangit crimen, ad poenitentiam invitat. Silet nomen, ne impudentior fiat. Minis revocat, cum ait: Vae illi per quem Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ auderoe. accedere. & nota in hoc extremo obsequio corꝑi ihũ exibendo minꝰ curas
de udȩis. ꝗͣuis pͥmũ occultꝰ xp̃i discipls. solae in dño audiendo eoꝵ inimicitias deui¬
sepult᷑a dnĩ ãbitionẽ diuitũ dãpnari. qui nec in tumulis carere posst̃ diuitiis.
enĩ ibi fuit aurũ. ñ gẽma. nec sericũ. s linteam̃ purũ ⁊ mundũ. Hinc ⁊̃ ecclĩa
nsueuit ut sacͥficiũ altaris ñ in serico. neq in panuo tracto. s in lino t̃reno cele¬

Expanded text:
o servitio corpori Jesu exhibendo, minus curasse de Judaeis, quamvis prius occultus Christi discipulus soleret in Domino audiendo eorum inimicitias devisepultura Domini, ambitionem divitum damnari, qui nec in tumulis carere possunt divitiis. Non enim fuit ibi aurum, nec gemma, nec sericum, sed linteamen purum et mundum. Hinc etiam Ecclesia consuevit, ut sacrificium altaris non in serico
Abbreviated transcription (Latin):
inifessus. & continuo g.c̃. Post t̃ciã negationẽ seqr̃ galli cant᷑ & nota sacram̃
ẽ t̃ negau̾at. ter se amare ꝓfessus ẽ. quia qͦd in tenebris obliuionis errauit. sꝑate
lucis rememoratione correxit. & eiꝰdẽ uerȩ lucis p̃sentia. plane totũ se erex̃. qͥcqͥd
utau̾at correxit. Leo. Ob hoc hesitare ꝑmissus ẽ. ut in ecclĩȩ pͥncipe remediũ
eret᷑ penitentiȩ. & nemo auderoe de sua uirtute confidere. cũ mutabilitatis ꝑicu
nec beatꝰ petrus potuiss&e euadere. Mistice gallus aliquis doctor ẽ. qui sõnoleu¬
bs increpans ait. E uigilate iusti &e nolite peccare. Eͦd petrꝰ añ pͥmũ galli cantũ
gat. eos significat qui xp̃m añ resurrectionẽ dni ẽẽ ñ putauert̃. morte eiꝰ t̾bati.¬

Expanded text:
it, etc. Beda. Post tertiam negationem sequitur galli cantus. Et nota sacramenquem ter negaverat, ter se amare professus est: Quia quod in tenebris oblivionis erravit, speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis praesentia, plane totum se erexit, et quidquid nutaverat, correxit. LEO. Ob hoc haesitare permissus est, ut in Ecclesiae principe remedium consideretur poenitentiae, et nemo auderet de sua virtute confidere, cum mutabilitatis periculum, nec beatus Petrus potuisset evadere. Mystice gallus aliquis doctor est, qui somnolentos increpans ait: Evigilate, justi, et nolite peccare. Quod Petrus ante primum galli cantum negat, eos significat, qui Christum ante resurrectionem Deum esse non putaverunt, morte ejus turbati
Abbreviated transcription (Latin):
undisse credendi st̃. nec ulla rõne illoꝵ tem̾itati fides ẽ a c̃modanda. qui pͥus illos reũ¬
ciner ẽ dicunt. qͦd uͦ dicit᷑. ⁊ apparuert̃ multis. ostñdr̃ ñ fuisse illa resurrectio ge¬
ualis. Quȩ om̃ib apparer&. si generalis eẽt. s spũalis fuit ad plurimos. ut hii udert̃
digni erant. Centurio aũ ⁊ qͥ c̃. eo erat. ⁊ c̃. Quã ceci udei qui nec miraculis credunt.
suenturionẽ credere conspitiunt. In centurione fides designat᷑ eccliȩ. q̃ uelo cęlestiũ mis-¬
⁊ ꝑ mortẽ dñi reserato ihm̃ dĩ filiũ iacentẽ sinagoga confirmat. & notandũ qr centu
mulieres de sua substantia uictũ ac uestim̃tũ p̃ceptorib suis ministrarẽt. Hoc tñ

Expanded text:
ascendisse credendi sunt. Neque ulla ratione illi temeritati fides accommodanda, qui eos postecinerem dicunt. Quod vero dicitur: Et apparuerunt multis, ostenditur non fuisse illa resurrectio generalis, quae omnibus appareret, si generalis esset; sed specialis fuit ad plurimos, ut hi videant qui digni erant. Centurio autem et qui cum eo erant, etc. Quam caeci Judaei, qui nec tot miraculis credunt, dum centurionem credere conspiciunt! In centurione fides Ecclesiae desi mortem reserato, Jesum Dei Filium tacente Synagoga confirmat. Et notandum quod centurio mulieres de sua substantia victum atque vestitum praeceptoribus suis ministrarent. Hoc tamen quia
Abbreviated transcription (Latin):
uarundinis ñ ẽ grandis iniuria. s typica inẽ significatio. ut .s. infirmitas gentiliũ cor
xp̃i añ manu cõp̃hensa ⁊̃ in dm̃ patrẽ qui caput eiꝰ ẽ adqͥescat. Spuunt in faciẽ eiꝰ.
uasi fabulosa despiciunt. & ꝓmissa regni uilipendunt. In suis uestib ñ illudr̃. sed ĩ¬

Expanded text:
u arundinis non est grandis injuria, sed typica inest illic significatio, ut scilicet infirmitas gentilium coru arundinis non est grandis injuria, sed typica inest illic significatio, ut scilicet infirmitas gentilium coristi ante manu comprehensa, etiam in Deum Patrem, qui caput ejus est, acquiescat. Spuunt in faciem ejus,ejus quasi fabulosa despiciunt, et promissa regni vilipendunt. In suis vestibus non illuditur, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
fagellatꝰ ñ ab alio quã ab ipso pilato intelligendus ẽ. Qͦd qͥdẽ iõ fecisse credendũ ẽ u
erat. multa flagella peccatoꝵ. illo flagellato nos a ũberib liberarem᷑. dicente seri¬
tura. Flagellũ ñ apꝓpinquabit tab̾naculo tuo. Tunc milites p̃sidis su. iħe ĩ.ꝑ. e ade¬
uestib induant pͣpura. qua reges ueteres utebant᷑. ⁊ ꝓ diademate ponant ei spine.
ronã. ꝓ sceptro regali dent calamũ. & adorent quasi regẽ. Nos aũ hec omĩa intell¬
mꝰ mistice. Quomiͦ enĩ caiphas dixit oportae unũ hominẽ mori & c̃. nesciens qͣ di¬
in aliis scĩs. Quia uͦ sol& fieri script᷑a calamo. caput. xp̃i ꝑcutint qͥ diuinitati eiꝰ cor¬
tra dicentes errorẽ suũ auctoricate sc̃ȩ script̾ȩ ꝯfirmare conant᷑. Alit̾ in arundine
uaẽ gentiũ infirmitas & inanitas cõp̃ssa signat᷑. qͥn ⁊̃ capiti eiꝰ induit᷑. Capiti enĩ de ic¬

Expanded text:
agellatus, non ab alio quam ab ipso Pilato intelligendum est, quod quidem ideo fecisse credendus est, ut iptum erat: Multa flagella peccatoris , ut illo flagellato, nos a verberibus liberaremur, dicente Scriptura. Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Tunc milites praesidis, evestibus induant purpura, qua reges veteres utebantur, et pro diademate, ponunt ei spineam coronam, pro sceptro regali dant calamum, et adorant quasi regem. Nos autem et haec omnia intelligamus mystice. Quomodo enim Caiphas dixit, Oportet unum hominem mori , etc., nesciens quid diin aliis sanctis. Quia vero solet fieri scriptura calamo, calamo caput Christi percutiunt, qui divinitati ejus contradicentes errorem suum auctoritate sacrae Scripturae confirmare conantur. Aliter: In arundine earumdem gentium infirmitas atque inanitas compressa signatur, quin etiam capiti ejus induitur. Capiti enim de ict
Abbreviated transcription (Latin):
aurã post meridiẽ. Post meridiẽ nãq inclinata iã fidĩ luce. ad aurã uͦ. refrige̾¬
te caritatis feruore. de ambulans aũ audiebat᷑. qr ab homine iã peccante reces
incanti. ianuã paradisi obcluserat. tunc latroni penitenti reserar&. & qua ho

Expanded text:
auram post meridiem . Post meridiem namque, inclinata jam fidei luce. Ad auram vero, refrigesauram post meridiem . Post meridiem namque, inclinata jam fidei luce. Ad auram vero, refrigescente charitatis fervore, deambulans autem audiebatur, quia ab homine jam peccante recessaevaricanti januam paradisi occluserat, nunc latroni poenitenti reseraret, et qua hora
Abbreviated transcription (Latin):
emantes. A sexta aũ hora. teneb̾.f. Quiscripsert̃ contra eugliã suspicant᷑ disciplm̃
ii. ob ĩꝑitiã dixisse hoc pro eclipsi solis. qui certis statutisq tẽꝑib sol& accidere.
ectꝰ enĩ solis nũquã nisi ortu lunę solae fieri. Nulli aũ dubiũ ẽ. pasche tpr̃e lunã
sse plenissimã. & ne forte uideret᷑ lunȩ ł orbis ũbra soli appositꝰ. breues ⁊ qͣsi fer¬
neas fecisse tenebras. criũ horarũ spatiũ ponit᷑. ut omĩs causantiũ occasio tolle
& hoc factũ ẽ. ut cõpleret᷑ ꝓphetia dicens. occũb& solin meridie. & tenebrabit᷑ in
tlux. ⁊ alio loco. Occubuit sol cũ eẽt meridies. Uidet᷑ ⁊̃ mͥ solradios suos retraxis.
entro mundi crucifixus ẽ. diluculo aũ .i. oriente iã sole celebrant᷑ misteria resurrec¬
nis suȩ. Statu enĩ tẽꝑis designauit qͥ effectu oꝑis exibuit. qr mortuus ẽ ꝓpt̃ pec¬
ã adã peccator factꝰ ẽ. uñ scriptũ ẽ. qd audierit uocẽ dĩ deãbulantis in paradiso.

Expanded text:
e factae sunt, etc. Qui scripserunt contra Evangelium, suspicantur discipulum Christi ob imperitiam dixisse hoc pro eclipsi solis, quae certis statutisque temporibus solet accidere; defectus enim solis nunquam nisi ortu lunae solet fieri. Nulli autem dubium est Paschae tempore lunam fuisse plenissimam. Et ne forte videretur lunae vel orbis umbra soli opposita breves et quasi ferrugineas fecisse tenebras, trium horarum ponitur spatium, ut omnis causantium occasio tolleretur. Et hoc factum est ut compleretur prophetia dicens: Occumbet sol in merrdie et tenebrabitur in die lux . Et alio loco: Occubuit sol cum adhuc esset merides. Videtur etiam mihi sol radios suos retraxisse, a centro mundi, crucifixus est. Diluculo autem, id est oriente jam sole, celebrabantur mysteria resurrectionis suae. Statu enim temporis designavit, quod effectu operis exhibuit, quia mortuus est pillam Adam peccator factus est. Unde scriptum est, quod audierit vocem Dei ambulantis in paradiso ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uoluit añ disciplĩs suis tradere sacͣm̃tũ corꝑis & sangͥnis sui. & pꝰ ea ipsũ co
ite .x locete. & nota congruũ ordinẽ. Primo enĩ docendus ẽ auditor. deinde
sacram̃tis imbuendus. tunc ad seruanda mandata instituendus. qͦd scdm̃ hył
test fieri. ut corpus baptisini recipiat sacram̃tũ. nisi ante anima fidĩ suscepe
ueritatẽ. nec ual& adhuc baptismo mundari. ut beda dicit. si ñ pꝰea insistat
aatecizate ⁊ confirmate. & pꝰea baptitate. quia nͥ qͥs re. fu. &e ẽ. Baptitate di¬

Expanded text:
et voluit ante discipulis suis tradere sacramentum corporis et sanguinis sui, et postea ipsum coite et docete. Et nota congruum ordinem. Primo enim docendus est auditor, deinde fidei sacramentis imbuendus, tunc ad servanda mandata instituendus quod secundum Hilarium non potest fieri, ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi antea anima accipiat fidei veritatem, nec valet adhuc baptismo mundari, ut Beda dicit, si non postea insistat catechizate et confirmate, et postea baptizate, quia nisi quis renatus fue
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in monte oliueti. iohs. transtorrentẽ cedron. qͦd idẽ. ÷. qr goehsemani locꝰ ẽ
quo orauit ad radicẽ moncis oliueti. ubi ẽ ortꝰ. ⁊ ubi ⁊̃ ecclĩa edificata ẽ. Gethse¬
mani int̃p̃tat᷑ uallis pinguiũ. & nota. loca ⁊ tẽꝑa plena eẽ figͣis. Cũ enĩ dic̃. in me¬
tẽ orat. nos sursũ habere cor in oratione docoe:. Cũ in ualle. oe ħ in ualle pingius
docoe in oratione humilitatẽ. & int̾nȩ dilectionis pinguedinẽ seruandã eẽ . Rꝗͦ

Expanded text:
dicit in montem Oliveti, Joannes trans torrentem Cedron, quod idem est, quia Gethsemani locus, in quo oravit, est ad radicem montis Oliveti, ubi est hortus, et ubi etiam ecclesia aedificata est. Gethsemani interpretatur vallis pinguium, et nota loca et tempora plena esse figuris. Cum enim dicit in monte orat, nos sursum in oratione cor habere docet. Cum in valle, et in hac valle pinguium, docet in oratione humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
rat enĩ quasi illud offerrae. ⁊ tali oblatione mundus ab illo peccato forae. & abiensia¬
queo. se .s. ñ statĩ. sed in die resurrectionis uulgata iã & p̃dicata ubiq resurrectio
hoc aũ genꝰ mortis elegit. ut. ꝓarae tali mortis genere se ꝑosũ cęlo ⁊ trae. & nota qr q
mortẽ peccant. cantã ignorantiã sui ⁊ animi cȩcitatẽ in currt̃. ut nec in scelerib fu
curbent᷑. nec penitentiȩ dolore crucient᷑. Princeps aũ sac̃dotũ. a.a .d. Non lic&¬
tunt pecuniã in corbanã .i. in gatofilatiũ int̾ dona dĩ. qr p̃ciũ sanguinis ẽ cu
mer̃ ad ꝑegrinos sepeliendũ: Magnũ sacram̃tũ ẽ in factis iniquitatis. figulus a
ẽ. in manu cuiꝰ ẽ ex eodẽ luto fac̾e uas in honorẽ ł in contumeliã. Ager eiꝰ ẽ ẜ ꝗu¬

Expanded text:
rat enim quasi illud offerret, et tali oblatione mundus ab illo peccato foret. Et abiens, laqueo se suspendit. Non statim, sed in die resurrectionis, vulgata jam et praedicata ubique resurrectione. Hoc autem genus mortis elegit, ut probaret tali mortis genere se perosum coeli et terrae. Et notmortem peccant, tantam ignorantiam sui et animi caecitatem incurrunt, ut nec in sceleribus suis turbentur, nec poenitentiae dolore crucientur. Principes autem sacerdotum actunt pecuniam in corbonam, id est, in gazophylacium et dona Dei, quia pretium sanguinis est, cur emerunt ad peregrinos sepeliendos? Magnum sacramentum est in factis iniquitatis. Figulus est Deus, in manu cujus est ex eodem luto vas facere in honorem, vel in contumeliam. Ager ejus est
Abbreviated transcription (Latin):
sirẽt uidert̃ ficũ aridã factã. ⁊ recordat᷑ ẽ petrꝰ ⁊ dix̃ ei. Rabi ecce ficꝰ cui male¬
si aruit. De iñ multis aliif relatis. ostñdit dnm̃ in monte oliueti sedisse. & hec que
ita sunt de consũmatione sclĩ locutũ aplĩs ibi fuisse. In qua locutione matħait
trant᷑ s a transicu. P ascha enĩ g̃ce. transitꝰ int̾p̃tat᷑. qͥ hebraice phase appellat᷑.
stꝰ aũ iõ dr̃ dies ille. qr ea nocte qua in molatꝰ ẽ agnꝰ in aegipto. transiert̃ filii is rahel
gipto. Uł iõ dicit᷑ transitꝰ. qr tẽ transibat domos iudȩoꝵ ext̾minacor angls. cũ ui¬
e sanguinẽ agni in p̾tib. ł qr ipse dñs p̃bens auxiliũ transibat suꝑ poplm̃ suũ. mi

Expanded text:
sirent, viderunt ficum aridam factam. Et recordatus est Petrus et dixit ei: Rabbi, Ecce ficus, cui maledixisti, aruit . Deinde multis aliis relatis, ostendit Dominum in monte Oliveti sedisse, et haec omnia, quae jam dicta sunt de consummatione saeculi, locutum apostolis ibi fuisse, in qua locutione Matthaeuarbitrantur, sed a transitu. Pascha enim graece transitus interpretatur, quod Hebraice phase appellatur. Transitus autem ideo dicitur dies ille, quia ea nocte, qua immolatus est agnus in Aegypto, transierunt filii Israel de Aegypto. Vel ideo dicitur transitus, quia tunc transibat domos Judaeorum exterminator angelus, cum videret sanguinem agni in postibus; vel quia ipse Dominus praebens auxilium transibat super populum suum. Mystice
Abbreviated transcription (Latin):
utemꝰ leuia eẽ ł pauca que p̃cepit. iõ dixit omĩa. & quanta merces piȩ ꝯũsationis
ego uobcũ sũ. ⁊. Ex quo intelligit᷑ dusq infinẽ sclĩ. ñ sint defuturi in mundo
diuma mansione. ⁊ in habitatione sint digni. Nec dubitandũ ẽ eos post huius
ere mansorẽ in sui cordis hos ꝑitio.
⁊ ima sabhati diluculo si cuc om̃s consentiunt uentũ ẽ ad monum̃tũ. & iã
ctũ erit qͦ ł solus r ath ait de t̾rȩ motu & reuolutione lapide. ⁊ t̾ritdꝰ

Expanded text:
utemus levia esse vel pauca quae praecepit, id est, dixit omnia. Et quanta merces piae conversationem saeculi. Ex quo intelligitur, quod usque in finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum est eos post hujus um, habere mansorem in sui cordis hospitio. Prima Sabbati. Diluculo sicut omnes consentiunt, ventum est ad monumentum et jam factum erat quod solus Matthaeus ait de terraemotu, e
Abbreviated transcription (Latin):
tus a proditione pedẽ retrahit. s pacientia dnĩ ĩpudentiã suã nutrit. ⁊ irã dĩ hesau¬
ritat sibi. Pena gͥ p̃dicit᷑ sibi. ut ꝗͦ pudor ñ uicerat. corrigant denuntiata supplica
S & hodie in sempit̾nũ ue illi homini qui ad m̃sã dni malignꝰ accedit. qui p̃crdiis
aliquo scelere imbutis sacroscĩs misteriis participare ñ metuit. Uonũ enĩ erat illi ħ
simplicit̃ intelligendũ ẽ. ⁊ usitate .q.d. Sinatꝰ ñ fuissae hõ ille .i. uidas. ł sinatꝰ ñ sus¬
s&e hõ ille .i. xp̃c. P ot̃ ⁊̃ hic uersus alio mͦ exponi. Bonũ eẽt illi.i. minꝰ malũ eẽt iudȩ ut
minꝰ malũ bonũ dicat᷑ cõꝑatione maioris mali. Si hõ ille .i. uidas ñ nat᷑ eẽt infide &
in aplõꝵ electione. ꝑ xp̃i uocationẽ. Nisi enĩ natꝰ eẽt ꝑ uocationẽ. ñ eẽt apostata ꝑp¬

Expanded text:
udentiam suam nutrit et iram Dei thesaurizat sibi. Poena igitur praedicitur sibi, ut quem pudor non vinceret, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie et in sempiternum, vae homini illi, qui ad mensam Domini malignus accedit, qui praecordis aliquo scelere imbutus, pollutis sacrosanctis mysteriis participari non metuit. Bonum enim erat illi, etc. Hoc simpliciter intelligendum est et usitate. Quasi dicat: MuChristus. Potest etiam hic versus alio modo exponi. Bonum esset illi, id est minus malum esset Judae, ut mitius malum bonum dicatur comparatione majoris mali. Si homo ille, id est Judas, non natus esset in fide, et in apostolorum electione per Christi vocationem; nisi enim nat
Abbreviated transcription (Latin):
qui de.u. talentis .x. fecerat. ⁊ qui de duob iii. patris familias sermoblandit᷑. Se
aũ qui de talento oꝑari noluit. infelicissimũ a sua conscientia habens testimonũ. q̃
bis excusationis redit ad dnm dicens. Anẽ. scio quia hõdurꝰ es . & c̃. Durũ uocat dn¬
ꝓpt̃ docͥtͥnã eiꝰ durã. Ardua ẽ enĩ uia quȩ duc̃ aduitã. quia quanto gradus altior
uire dissimulat ad lucrũ. & timuisse se dicit in lucrũ talentũ expendere. quis
solũ timere debuerat. ne ħ sine lucro ad dñm reportar& Sunt enĩ pleriq uis

Expanded text:
que decem talenta fecerat, et qui de duobus quatuor, paterfamilias blanditur. Servus autem qui de talento operari noluit, infelicissimum a sua conscientia habens testimonium, cum verbis excusationis redit ad dominum, dicens: Domine, scio quia homo durus es, etc. Per doctrinam ejus duram. Ardua enim est via, quae ducit ad vitam, quia quanto gradus altior amen servire dissimulat ad lucrum et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim ple
Abbreviated transcription (Latin):
hõ iustꝰ nͥ pat solus. ubi pat̃ cognouit ibi filiꝰ oe sp̃c sc̃s intelligit᷑ ẜ qlib a  plenuanꝰ
nom̃ cota ẽẽntia diuinitatis intelligr̃. cũ eadẽ ẽentia sit triũ ꝑsonarũ. Sic auinu
hoc ostũdit ꝑsimile dicens. Sicut fuit in diebus noe ita erit aduentꝰ filis h. & dat¬

Expanded text:
homo justus, nisi Pater soluhomo justus, nisi Pater solum, tota essentia divinitatis intelligitur cum eadem essentia sit trium personarum. Sicut auhoc ostendit per simile dicens: Sicut fuit in diebus Noe, ita erit et adventus Filii h
Abbreviated transcription (Latin):
lebunt᷑. quã cõmutationẽ suã cęlũ ⁊ tra nobis ñtiant alt̾nis uicissitudinib suis. nã cę
nũ. ait. de die nouissima pꝰ qͦt annos. E dies sit uent᷑a. Nolite ẽẽ solliciti. quia nemo
lib addit᷑. Nec ipse scit filiꝰ qͥ omĩa scit ȩque ut pat̾. s ñ facit homines scire sic̃ ait
s in eo eẽ absconditos õs thesauros sapientiȩ.⁊ scientiȩ. ñ facit dico ħ scire ꝗ inutilit̃
et᷑. Uuit enĩ ut semꝑsimꝰ incerti de aduentu udicis. ut sic cotidie uiuamꝰ quasi ĩ
udie iudicandi simꝰ. Satis inuenit᷑ in diuina pagina huiꝰmoĩ gramatica. Sic̃ enĩ
uit᷑. spc̃ sc̃s postulat ꝓuob̾ gemitib menarrabilib hẽ postulare facit. sic dicit᷑.
filiꝰ nescit hoc ẽ nescire facit. Uł ita legit᷑. Si neq filiꝰ in codicibus inueniat᷑ ioni
scit de die illa. ⁊ pꝰea sub diuidit neminẽ .s. neq anglĩ. neq filiꝰ adoptuus. ues uus

Expanded text:
 suam coelum et terra ipsis nobis nuntiant alternis vicissitudinibus suis. Nam coelum rminum, ait de die novissima post quot annos vel dies ventura sit. Nolite esse solliciti, quia nemo dicibus additur: nec ipse scit Filius, qui omnia aeque scit ut Pater, sed non facit homines scire, sicut ait Apostolus, in eo esse absconditos omnes thesauros sapientiae et scientiae . Non facit dico hoc scire, quod inutiliter sciretur. Vult enim ut semper simus incerti de adventu judicis, ut sic quotidie vivamus, quasi in alia die judicandi simus. Satis in divina pagina itus sanctus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus , id est postulare facit, sicut dicitur: Filius nescit, hoc est, nescire facit. Vel ita legitur: Si neque Filius in codicibus inveniatur, nemo scit de die illa, et postea subdividit: Nemo scilicet, neque angeli, neque Filius, neque aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
alii relinquent᷑ illi scił qui sꝑauert̃ in incerto diuitiaꝵ suarũ. Bene utriq femineo
nomine de signant᷑. qr indiget regimine alioꝵ. ut feminȩ uiroꝵ. Uident᷑ ⁊̃ desi¬
nari hic tria gña hominũ ꝑ illa tria nomina que ponit iezechiel ꝓphã.s. noe¬
daniel. iob. quib significant᷑ rectores. continentes. coniugati. Uigilate gͦ Qͥa¬
do qͥdẽ xp̃i adũtꝰ erit repentinꝰ. gͦ uigilate .i. solliciti estote. hȩc enĩ causa ẽ cur
dñs adũtũ suũ nescire uoluerit. ut scił iugilaretis. Uigilate dico. qr nescitis qua

Expanded text:
ilicet qui speraverunt in incerto divitiarum suarum. Et bene utrique nomine femineo designantur, quia indigent regimine aliorum, ut feminae virorum. Videntur etiam designari hic tria hominum genera, per illa tria nomina quae ponit Ezechiel procontinentes et conjugati. Vigilate ergo. Quando quidem Christi adventus erit repentinus, ergo vigilate, id est solliciti estote. Haec enim causa est cur Dominus adventum suum nesciri voluerit, ut scilicet vigilaretis. Vigilate dico, quia nescitis qua
Abbreviated transcription (Latin):
ita diuisit. & ꝑfectꝰ ẽ statĩ. ñ locũ mutans. s lib̾am eis oꝑandi potestatẽ ꝑmittens.
sis arbito relinquens. Abiit aũ qui .u. talenta acceꝑat. Quasi dicat. ꝓtiouit sese in sci
ub calentis ditati. in tellectũ atq oꝑationẽ ꝑcipiunt. ⁊ dũ subtilia in telligunt. mi
lr ext̾iorib oꝑant̃. Cũq intelligñdo ⁊ oꝑando aliis p̃dicant. quasi duplicatũ de ne¬
tatio ĩpendit᷑. quasi accepta lucra geminant᷑. Qui aũ unũ .i. intellectũ acceꝑat. ⁊ꝙ
t Sunt nãq ñ nulli qui intelligentiȩ talentũ accipiunt. s tam̃ quę carnis st̃ so

Expanded text:
it. Et profectus est statim, etc. Non locum mutans, sed liberam ei operandi potestatem permittens, et suo arbitrio relinquens. Abiit autem qui quinque talenta acceperat. Quasi dicat: Promovit sese in scieduobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, et dum subtilia intelligunt, mira de exterioribus operantur. Cumque intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de necatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Qui autem unum, id est intellectum, acceperat, et vit. Sunt namque nonnulli qui intelligentiae talentum perceperunt, sed tamen quae carnis sunt sola
Abbreviated transcription (Latin):
bus pauꝑib. s de his tantũ qui st̃ pauꝑes spũ. qui scit uoluntate. ꝓͥa pꝰposita uolu¬
tatẽ suꝑni patris faciunt. Tc̃ dicoe & his qui a sinistris eiꝰ ert̃. Discedite a me maledia¬
in ignẽ ȩt̃nũ. Uisi sunt mali cũ dõ ẽẽ dũ st̃ ꝑmixti bonis in p̃senti tẽꝑe. s tandẽ
dicit qui fecistis homicidia. s quia ea elemosinis redim̾e noliustis. Cogita qͥd nnt᷑ si
diena rapit. si et̃ nalit̃ lapnat᷑ qui de suo ũ dedit. Tc̃ respondebunt & ipsi dicente.¬

Expanded text:
peribus, sed de his tantum qui sunt pauperes spiritu, qui scilicet voluntate propria postposita, voluntatem superni Patris faciunt. Tunc dicet et his qui a sinistris erunt: Discedite a me, maledicti, etc. Visi sunt mali cum Deo esse, dum sunt permisti bonis in praesenti tempore, sed tandem manducare, etc. Non dicit, qui fecistis homicidia, sed quia ea eleemosynis redimere noluistis. Cogita quid meretur qui aliena rapit, si aeternaliter damnatur, qui sua non dedit. Tunc respondebunt ei et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊multi ing̃diunt᷑ ꝑ eã. Isti st̃ qͥ uocẽ ñ audiunt saluatoris. qr ñ sunt in arta uia
aciosa. Uñ his qͥ foris erant ñ sua uoce. s ꝑ parabolas loquebat᷑. Secir. Arundi
quassatã ñ confringae. arundinẽ uocat uidȩos qͦs ⁊ auento agitatos ⁊ quasi
nuncẽ dissipatos ñ statĩ c̃dẽp̃nabit s patient̃ suppor tabit. & linũ fuinigans ñ¬
ngi .i. popłm de gñtib c̃gregatũ. qͥ extinoco naturat legis ardore fumi a ma-
uit incendia ita ut tocꝰ orbis arderde igne dĩ saluatoris quẽ uenit mitt̃e u¬
qͥ modicã fidĩ scintillã contẽpñ in paruulis. hic linũ fumigans extinguit. ꝗ un
scił huiꝰ mundi pͥncipẽ qui iã udicatꝰ ẽ eitiat de mundo ad uictoriã suã un iu
scintillã ueritatis ꝑ legẽ putat̃ hr̃e. s amarissimas penitentias emittebãt n

Expanded text:
n audiunt Salvatoris, quia non sunt in arcta via, sed spatiosa. Unde his, qui foris erant, non sua voce, sed per parabolas loquebatur. Sequitur: Arundinem quassatam non conteret. Arundinem vocat Judaeos, quos et a vento agitatos, et quasi ab invicem dissipatos, non statim condemnabit, sed patienter supportabit. Et linum fumigans nnguet, populum de gentibus congregatum, qui extincto legis naturalis ardore fumi amarissuscitauit incendia ita, ut totus orbis arderet igne domini saluatoris, quem uenit mitte modicam fidei scintillam contemnit in parvulis, hic linum fumigans exstinguit, quodcet hujus mundi principem, qui jam judicatus est, ejiciat de mundo ad victoriam suam. Unde scintillam veritatis per legem habebant, sed amarissimas sententias emittebant. N
Abbreviated transcription (Latin):
scił qr cororaim & boehsaida p̃sente dño credere noluert̃. Tirꝰ aũ ce sidon pꝰea e¬
ingłirantib discipulis credidert̃. tantaq fide ce deuotione fuerunt. ut paulũ
in abeuntẽ cuncti ciues cũ uxorib & filiis foras ciuitatẽ ꝓseq̃rent᷑. pulcherrimo.
sectaculo tanta hominũ multitudo paucissimas hospites s sibi carissimos ad naues
usq ualedietura ꝑducerae. Quãuis ꝓuidebat d̃ illos eẽ habiles ad conũsionẽ q¬

Expanded text:
scilicet Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere noluerunt. Tyrus autem et Sidon postea evangelizantibus discipulis crediderunt, tantaque fide et devotione fuerunt, ut Paulum Tyro abeuntem, cuncti cives cum uxoribus et filiis foras civitatem prosequerentur, pulcherrimoque spectaculo, tanta hominum multitudo paucissimos hospites, sed sibi charissimos ad naves usque valedictura perduceret. Quamvis praevidebat Deus illos habiles esse ad conversione
Abbreviated transcription (Latin):
is. neq foras eitias. ⁊ ideireo de solo sab̾to calũpniant᷑. ⁊ ñ de frugib Mistice dis
ł psata transeunt. cũ doctores scĩ qͦs fide ueritatis instruere quert̃ cura piȩ solli¬
nis inspiciunt. ⁊ qͣlit̃ unũquẽq ⁊ qͦc̃q ordine ad salutẽ attrahere debeant sedu
nisderatione ꝑpendunt. ⁊ salutẽ hominũ esuriunt. Uellere spicas: homines a
ẽ exuere homines quasi grana a palcis uicioꝵ cũ manib uirtutũ. Manducare

Expanded text:
metas, neque foras ejicias . Idcirco de solo sabbato calumniantur, et non de frugibus. MYSTICE discipuli per sata transeunt, cum doctores sancti, quos verbo veritatis instruere quaerunt, cura piae sollicitudinis inspiciunt, et qualiter unum quemque et quo ordine ad salutem attrahere debeant, sedula consideratione perpendunt, et salutem hominum esuriunt. Vellere spicas, est homines a gelistae referunt, est exuere homines, quasi grana a paleis vitiorum cum manibus virtutum. Manducare
Abbreviated transcription (Latin):
mailectione pocimi implentur. Eoc dilectione similit̃ bene erga dm̃ ⁊ erga praxi
mũ agit. Sic gͦ dilectio dĩ ⁊ proximi ẽ impletio legis. Ad hane gͦ accepto spũ homi
studete in dilectione ꝓximi.⁊ hoc ẽ. om̃ia quecunq uultis ⁊ cet̾a. Si uultis be

Expanded text:
. Ex dilectione similiter Dei erga Deum et erga proximum bene agit. Sic ergo dilectio Dei et proximi est impletio legis. Ad hanc ergo accepto spiritu studete in dilectione proximi. Et hoc est: Omnia quaecunque vultis, etc. Si vultis be
Abbreviated transcription (Latin):
manui. tenebrȩ sunt.i. p̾ua ⁊ mala ꝑ se.mal& intentione facta tenebrȩ qͣntȩ
erunt. postquã malȩ intentioni unitȩ erunt : Et alit̃ lum̃ ẽ intentio dicta. quia
nota ẽ illi qͥ intendit. Ex itꝰ uͦ rei qr incertꝰ ẽ tenebrȩ dicunt᷑. Ille enĩ qui intendit.
liet cognoscat qͥd intendat. nescit tam̃ qͥd de facto eueniat. siue bonũ siue malũ
Ut cũ aliqͥd alicui do uel ago. nescio utrũ bono cedat illi an malo. Dicit gͦ. Sin
cuiꝰ exitus dubiuꝰ ẽ. qͦd ⁊ si benecedat alii qͦd ñ bona intentione facis nlus
quasi unꝰ dd ꝑhos dños duos intelligit᷑ ds̃ : diaboluꝰ. Aut enĩ. Reddit auisa qu

Expanded text:
id est, prava et mala per se mala intentione facta, tenebrae quantae erunt, postquam malae intentioni unitae erunt? Vel aliter: Lumen est intentio dicta, quia nota est illi qui intendit. Exitus vero rei, quia incertus est, tenebrae dicitur. Ille enim qui intendit, licet cognoscat quid intendat, nescit tamen quid de facto eveniat, sive bonum sive malum. Ut cum alicui aliquid do vel ago, nescio utrum bono cedat illi an malo. Dicit ergo: Sisum factum, cujus exitus dubius est? Quod etsi bene cedat alicui, quod non bona intentione facis, nihiquasi uni Domino. Per hos duo
Abbreviated transcription (Latin):
mninatione om̃is qui petit ⁊ cet̾a. Hoc ut meluiꝰ credatis audite. Si patres
ales dant bona filiis. multomagis pat̾ celestis. Duo ponit. piscẽ. panem.
sualent significat. Piscis. fidẽ quȩ ex aquis baptismatis orta ẽ ⁊ in medus
imai spem designat. Cont᷑ caritatẽ pouit lapidẽ .i. odii duritiã. contͣ fidem
mintem ponit .i. perfidiȩ uenenũ. cont᷑ ouũ .i. sp̃e. scorpionẽ ponit .i. desperati¬
t̃ quȩ retro pungit sicut scorpuis. cũ enĩ spes in anteriora se extendit. despe¬
ns. Qui enĩ habet dilectionẽ praxini. pertinet ad dilectionẽ dĩ. & qui iterũ
ut dilectionẽ proximi habet dilectionẽ sui. Precipit᷑ enĩ homini diligere praxi¬
nñ tanquã se ipsũ : se autẽ ñ potest diligere in malo cũ scriptũ sit. Qui diligit
nquitatẽ. odit animã suã. Si gͦ pari amore iubetur praximũ diligere cũ se in
hulo non diligat. nec praximũ in malo potest diligere. Qui gͦ habet dilectionem

Expanded text:
minatione, omnis qui petit, etc. Hoc ut melius credatis audite: Si patres carnales dant bona filiis, multo magis Pater coelestis. Duo ponit, panem et piscemin nobis non valent. Piscis, fidem, quae ex aqua baptismatis orta est, et in mediis animal, spem designat. Contra charitatem ponit lapidem, id est odii duritiam. Contra fidem serpentem ponit, id est perfidiae venenum. Contra ovum, id est spem, scorpionem ponit, id est desperationem, quae retro pungit, sicut scorpius. Cum enim spes in anteriora se extendat, despes. Qui enim habet dilectionem proximi, pervenit ad dilectionem Dei, et qui iterum habet dilectionem proximi, habet dilectionem sui. Praecipitur enim homini diligere proximum sicut seipsum. Se autem diligere non potest in malo, cum scriptum sit: Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Si ergo pari amore jubetur proximum diligere, cum se in malo non diligat, nec proximum in malo potest diligere. Qui igitur habet dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ne malũ tam̃ contingat inde alicui. ñ ẽ mͥ imputandũ ꝓ peccato. sic̃ si dũ leuo lapi-¬
t in edificiũ eccłiȩ lapis suꝑ hominẽ cadet ⁊ eũ int̾ficeret. S bona si mala in¬

Expanded text:
ne, malum tamen inde contingat alicui, non est imputandum mihi pro peccato, sicut si dum levo lapidne, malum tamen inde contingat alicui, non est imputandum mihi pro peccato, sicut si dum levo lapidem in aedificiu
Abbreviated transcription (Latin):
illo cor tuũ infigis .i. intentionẽ tua̾. Si cor ẽ in celo mundũ ẽ. qr munda sunt
lestia. Si enĩ in t̃ra uoluptat᷑ qͦmͦ mundũ ẽ.ͦ Quando sordescit res dignior dũ
feriori miscet᷑. sicut aurũ argento. Lucerna. Suꝑuiꝰ insinuauerat qr nulla
hona mala intentione debent fieri. hic in ꝓximo ubi dixit ubi ẽt.t.i. ⁊ cetã.
o ẽ lucerna .i. illuminatio corꝑis tui .i. congeries bonarũ actionũ. Si enim.¬
bona. Non tam̃ intellegendũ ẽ de malis. si bona intentione fiant. qͦd idõ siit
ona. Nullũ enũ ꝑ se malũ bonũ potest ẽẽ. etiã si bona intentione fiat. Furcũ
nnĩ facere ut darẽ pauꝑib.ñ eẽt bonũ. S quedã sunt quȩ in differentia existũt
quȩ possunt flecti ad bona ꝑ intentionẽ ⁊ ad mala. Sicut leuare lapidẽ ut ponã in
edificio templi. ⁊ leuare lapidẽ ut feriã hominẽ. ⁊ si dũ bonũ facio bona intentio¬

Expanded text:
i cor est in coelo, mundum est, quia munda sunt coelestia, Si autem in terra volutatur, quomodo mundum est? quoniam sordescit res dignior, dum inferiori miscetur, sicut aurum argento. Lucerna, etc. Superius insinuavit, quod nulla bona mala intentione debent fieri, et hoc in proximo ubi dixit: Ubi est thesaurus tuutio, est lucerna, id est illuminatio corporis tuibona. Non tamen intelligendum est de malis, si bona intentione fiant, quod, ideo bona sint. Nullum enim per se malum bonum potest esse, etiamsi bona intentione fiat. Furtum enim facere, ut darem pauperibus, non esset bonum. Sed quaedam sunt quae indifferentia existunt, quae possunt flecti ad bona per intentionem, et ad mala. Sicut levare lapidem ut ponam in aedificio templi, et levare lapidem ut feriam hominem, et si dum bonum facio bona intentio
Abbreviated transcription (Latin):
numȩ quȩ ñ uidentur. sicut ẽ ira inuidia.fures. dęmones. Erugo comedit
osaurũ tẽporaliũ ⁊ tinea. dũ ex amore gulȩ uel inanis głȩ rubigo lurcuriȩ
scitar. ⁊ dormitionis ⁊ aliarũ uoluptatũ. quȩ illũ gulȩ amorẽ obfuscant. &.
ũ exinani gła nascitur inuidiȩ tinea ⁊ timor n cura quȩ consumunt illã głam.
aut̃ ut diximꝰ ꝓpt̃ laudẽ bona faciunt illa. fures .i. demones auferunt. ꝓbat

Expanded text:
nimae, quae non videntur, sicut est ira, invidia, fures, daemones. Aerugo comedit thesaurum temporalium et tinea, dum ex amore gulae, vel inanis gloriae, rubigo luxuriae nascitur, et dormitionis, et aliarum voluptatum, quae illum gulae amorem obfuscant, et dum ex inani gloria nascitur, invidiae tinea, et timor et cura quae consumunt illam gloriam. Si autem, ut diximus, propter laudem faciunt bona, illa fures, id est daemones, auferunt. Probat
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse desideriũ. s inconsideratã petitionẽ. lõ ⁊ si impetrare ñ debebat̃. simpliera
titionis eoꝵ nondũ confundi merebat᷑. quia de amore dñi nascebat᷑.
ꝓptẽa ñ uoluntatẽ neq ꝓpositũ eoꝵ culpauit. s solã ignoranciã eoꝵ rep̃hendĩt q
rat petitio respondit. Nesciunt qͥd petant. qui sedẽ glẽ adño quã ñdũ merent ne¬

Expanded text:
onum quidem fuisse desiderium, sed inconsideratam petitionem. Ideo etsi impetrare non debebant, simplicitas onum quidem fuisse desiderium, sed inconsideratam petitionem. Ideo etsi impetrare non debebant, simplicitas petitionis eorum non tamen confundi merebatur, quia de amore Domini nascebatur. Propterea non voluntatem neque propositum eorum culpabat, sed solam ignorantiam eorum reprehendit dicens: sed ipsis quorum erat petitio, respondit: Nesciunt quid petant, qui sedem gloriae a Domino quam nondum merent
Abbreviated transcription (Latin):
u rebedei habeant opinionẽ regni. s deꝰ causa ut reor qr audierãt t̾cia die resur¬
aurũ. Putabat̃ gͦ pꝰ resurrectionẽ in mundo regnat᷑um. ⁊ iõ cupidi honoris desiderãt
ũ pͥorẽ locũ tenere. S cũ ñ audeat ħ ꝑ se postulare. ꝑ matrẽ postulãt. Qui dixit ei.
introgat quasi nesciens qͥd uelit. s ut illa exponente manifestã fac̾&e irationabilẽ
ntionẽ ẽẽ. Petebat̃ enĩ quasi inreligiosi. & glãe amatores. ñ habentes utiliũ postu¬
conũ diseretionẽ & noca ꝙ freqnt̃ patit᷑ dñs disciplõs suos aliqͥd ñ recte aut dic̾e.
u agere. aut cogitare: ut ex illoꝵ. culpa inueniat occasionẽ docendi & exponendi
dãm pietatis. Ait illi. Bic. Postulat mat̾ f.x. errore muliebri. ⁊ affectu pietatis
sucis qͥ pet̾de. Nec mirũ si ista arguit᷑ imꝑitiȩ. cũ de petro dicat᷑ qñ facere uoluit
tab nacula nesciens sare̾t. Et notandũ quia matħ scribit matrẽ ħ postulasse.

Expanded text:
 Zebedaei habent opinionem regni? De hac causa, ut reor, quia audierant tertia die resurrecturum. Putabant ergo post resurrectionem in mundo regnaturum, et ideo cupidi honoris, desiderant apud eum primum locum tenere. Sed cum non audeant hoc per se postulare, per matrem postulant. Qui dixit ei, interrogat quasi nesciens quid velit, sed ut illa exponente, manifestam faceret irrationabilem esse petitionem. Petebant enim quasi irreligiosi et gloriae amatores, non habentes utilium postulationum discretionem. Et nota quod frequenter patitur Dominus discipulos suos, aliquid non recte aut dicere, aut agere, aut cogitare, ut ex illorum culpa inveniat occasiones docendi et exponendi regulam pietatis. Ait illi, etc. Postulat mater filiorum Zebedaei, errore muliebri et affectu pietatis, nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguitur imperitiae, cum de Petro dicatur, quando facere vult tria tabernacula, nesciens quid diceret . Et notandum quia Matthaeus scribit matrem postulasse hoc