comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rium quantitatem. cõpensato
nobiscum agone luctantur. IN
nobis pertimescendum est: ne
nauem nr̃am aut ꝓcella tempes.¬
latis abripiat. aut inȩternam
duersus hȩc ergo multi UI.¬
formia icł̃i mala castigatis et
castis actibus resistamus. beati autẽ
patris. N merita iam intuto positi
securi magnificemus : qui guberna.¬
culum fidei uiriliter tenens ancho.¬
ram spei tranquilla tam instatione
composuit. et plenam cȩlestibus
diuiciis. et ȩternis mercib nauem
optato inlitore collocauit. Qui con¬
tra omnes aduersarios scutum ti¬
moris dĩ tandiu infatigabiliter te¬
nuit. donec aduictoriam ꝑueniret.
uidenm fuit totus UIi¬
uitȩ illius cursus: nisi unus
cum uigili hoste conflictus: Quan¬
tis hic cȩcis auiaueritatis errantib
et desumma iam inprofundũ ru-¬
pe ru entibus amissũ reddidit
uisum et illum quo xp̃c uiderẽt
reparauit intuitum: quantorum
auribus surdis et infidelitatis ob¬
turatione dampnatis adꝑcipiendã

Expanded text:
rium quantitatem, compensato rium quantitatem, compensato nobiscum agone luctantur. In valde pertimescendum est, ne navim nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absdversus haec ergo multiformia saeculi mala, castigatis et castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita jam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla jam in statione composuit, et plenam coelestibus divitiis, et aeternis mercibus navim optato in littore collocavit, qui contra omnes adversarios scutum timoris Dei tandiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perveniret. Quid enim fuit totus vitae illius cursus, nisi unus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic caecis, a via veritatis errantibus, et de summa jam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, et illum quo Christus videretur, reparavit intuitum? Quantorum auribus, sordis et infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam
Abbreviated transcription (Latin):
uplici enim excausa utilius
est hominũ magis memoriȩ
laudẽ dare quã uitȩ. ut illo potis¬
simũ tempore merita sanctitatis
extollas. quando nec laudantein
acdulatio notet. nec laudatũ tẽptet
elatio. Lauda ergo post periculum.
prȩdica securum. Lauda non naui¬
gantis felicitatem. sed cum ꝑuenit
ad portum. Tauda ducis uirtutem.
sed cum ꝑductus est adtrium phum.
uis autem uiuens tuto IIII¬
possit acsine trepidatione
laudari. qui et de prȩterito memi¬
nit sehabere quod doleat: & defu¬
turo uidet sibi suꝑ esse qđ timeat:
Quis uero in hoc corpulculo positus
debeat sibi quicquam uendicare
de meritis. quos iterum dȩ monum
infestatio uelut latronũ obsidet
multitudo: quibus per om̃s uias
supplantatores inuisi anmarum
laqueos tendunt. innumerabilium
mortibus ex pauescendos:
auigantibus enim nobis ꝑ hoc
mare magnum et spatiosum
inquo sunt reptiba quorum
non est numerus. animalia pusilla
et magna. id est diuersa genera
inimicorum. qui scd̃m nr̃arum ui-¬

Expanded text:
uplici enim ex causa utilius est hominum magis memoriae laudem dare, quam vitae, ut illo potissimum tempore merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio movet, nec laudatum tentat elatio. Lauda ergo post periculum; praedica securum; lauda non navigantis felicitatem, sed cum pervenit ad portum; lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem vivens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui et de praeterito meminit se habere quod doleat, et de futuro videt superesse quod timeat? Qui vero in hoc corpusculo positi debeant 251 sibi quidquam vindicare de meritis, quos iterum daemonum infestatio velut latronum obsidet multitudo, quibus per omnes vias supplantatores invisi animarum laqueos tendunt innumemortium expavescendos? Navigantibus enim nobis per hoc mare magnum et spatiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus, animalia pusilla et magna, id est, diversa sunt genera inimicorum, qui secundum nostrarum vi
Abbreviated transcription (Latin):
adȩmonio libe.¬
patum moraliter
animum abinmunda cogiatio.¬
ne purgatum significare dixe¬
rimus. consequenter femina
febribus tenta. sed adimperium
dñi curata. carnem ostendit
a concupiscentiȩ suȩ feruore ꝑ
continentiȩ prȩfepta frenatam.
Omnnus enim anritudo et ira
et indignatio el clamor et bła¬
sphemia. spiritus in mundi fu¬
ror est. Fornicationem uero
in munditiam. libididem. con-¬
cupiscentiam malam. & auari-¬

Expanded text:
a daemonio liberatum moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tentata, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia , spiritus immundi furor est. Fornicationem vero, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avari
Abbreviated transcription (Latin):
ri. priscȩ consuetudinis obstacu¬
lo retardatur : sepe inter ipsas
orationis secretȩ dulcedines et
quasi suaue cum dño colloquiũ.
turba cogitationum interueni.¬
ens aciem mentis ne xp̃c uideat᷑
intercludit. Et quid inter hȩc
agendum: Non utiq in infimis
exterius qua turbȩ tumultu-¬
antur remanendum. sed tectum
domus in qua xp̃c docet ascen-¬
dendum id est sacrȩ scripturȩ
sublimitas est appetenda: lexq
dñi cum psalmista die noctuq
mecditanda. In quo enim corri¬
git iuuenior uiam suam: incu¬
stodiendo inquit sermones tuoᷤ.
Et summiserunt illum cũlecto
in medium ante ih̃m.

Expanded text:
ri, priscae consuetudinis obstacuri, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o afferant. id est bonis docto¬
ribus qui spem sanationis opẽq
intercessionis suggerant indi.¬
get. Qui benẽ marco narrante
quattuor fuisse reperiuntur.
siue quia quattuor euangelii li.¬
bris omnis prȩdicantium uirtꝰ.
omnis sermo firmatur: seu
quia quattuor sunt uirtutes
quibus ad ꝓmerendam sospita¬
tem fiducia mentis erigitur.
de quib inȩternȩ sapientiae
laude dicitur. Sobrietatem
enim et sapientiam docet. & iu-¬
stitiam & uirtutem: quibus
utilius nihil est inuita homini¬
bus. quas non nulli uersis no.¬
minibus prudentiam. Fortitu.¬
dinem. temperantiam. et iusti.¬
tiam appellant. Et non inue.¬
nientes qua parte illum infer¬
rent p̃turba: ascenderunt su¬
pra tectum per tegulas.: iII.¬
esiderant paralyticũ
xp̃o offerre. sed turba
inter posita ab omni par¬
te recluduntur: quia sepe
anima post infimi torporis desidi¬
am ad dm̃ resipiscens. supernȩq
gratiȩ remedio cupiens innoua¬

Expanded text:
Christo afferant, id est, bonis doctoChristo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus . Quas nonnulli versis nominibus, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur. Quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innova
Abbreviated transcription (Latin):
sedens docuerit
quandoscribis
et phariseis
consedentib
paralyticum
curauit.
lucas breuiandi gratia prȩte.¬
rit : sed matheus & marcus qui
narrant quȩstionem facere ui.¬
dentur: quoniam quidem matbe¬
us inciuitate sua. marcus inca-¬
pharnaum hoc eum fecisse tes-¬
tantur: quȩ difficilius soluere.¬
tur si matheus etiam nazar&
nominaret: nunc uero uel ipsa
galilea inqua erat nazareth
intellegenda est dicta ciuitas
xp̃i addistinctionem uidelicet
regionis transmarinȩ gerase¬
norum. de qua tranfretando
sicut matheus scribit uenerat
galileam: uel certe ipsa caphar.¬
naum ciuitas xp̃i est dicta.
quam non nascendo sed uirtu¬¬
tibus illustrando suam ipse
fecerat..
Tecce uiri portantes
in lecto hominem qui
erat paralyticus. et
quȩrebant eum inferre et
ponere ante eum. Curatio para-¬
lytici huius. animȩ post diutur-¬
nam illecebrȩ carnalis inertiam
ad xp̃m suspirantis indicat sal-¬
uationem : quȩ primo omnium
ministris qui eam subleuent et

Expanded text:
sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et
Abbreviated transcription (Latin):
tos uero apłos dñs non admuncli
gaudia: sed sicut ipse missus est.
ad passiones inmundum mittit.
ina ergo & filius. xII.¬
amatur apatre. & tamen
ad passionem mittitur .
qui tamen ad passionem mittun¬
Otur inmundo. Itaq dicitur.
Sicut misit me pater. et ego
mitto uos. id est ea caritate uos¬
diligo. cum inter scandala per¬
secutorum mitto . qua me ca-¬
ritate pater diligit quem ue¬
nire ad tolerandas passiones fe¬
cit : quam uis mitti etiam iuxta
naturam diuinitatis possit iN¬
telligi. Eo enim ipso apatre fi.¬
lius mitti dicitur: quo apatre
generatur. N̾am scm̃ quoq sp̃m
qui cum sit coȩqualis patri & fi¬
lio: non tamen in carnatus est.
isdem se filius mittere perhib&
dicens. Cum uenerit paracli¬
tus. quem ego mitto uobis apa¬
tre. Si enim̾ mitti solum modo
in carnari deberet intelligis

Expanded text:
tos vero apostolos Dominus non ad mundi tos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed siad passiones in mundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, qui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sanctum quoque Spiritum, qui cum sit coaequalis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
carnem prȩbuit: quam clausis ia¬
niuis introduxit. Qua inre duo
mira. & iuxta humanam rationẽ
sibi ualde contraria ostendit. dũ
post resurrectionem corpus suum
& incorruptibile. & tamen palpa¬
bile demonstrauit. Nam & corru¬
mpi necesse est. quod palpatur:
& palpari non potest quod non
corrumpitur.
ed miro modo atq in estimabi.¬
li redemptor nr̃ & incorru-¬
ptibile post resurrectionẽ.
& palpabile corpus exhibuit.
ut monstrando in corruptibile
inuitaret ad prȩmium: prȩbendo
pal pabile formaret ad fidem.
Et incorruptibilem seergo et
palpabilem demonstrauit: ut pro¬
fecto esse post resurrectionem
ostenderet corpus suum & eius¬
dem naturȩ. & alterius gloriae.
Dicit eis. Pax uobis. Sicut misit¬
me pater: & ego mit̾to uos. Pater
filium misit: qui hunc ꝓredemp¬
tione generis humani incarnari
constituit: quem uidelicet in
mundum uenire adpassionem
uoluit. sed tamen amauit filium
quem ad passionem misit. Elec¬

Expanded text:
carnem praebuit, quam clausis jacarnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxsibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. ed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo et palpabilem demonstravit ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum, et ejusdem naturae et alterius gloriae. Dicit eis: Pax vobis. Pacemme Pater, et ego mitto vos ; Pater Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium, quem ad passionem misit. Elec
Abbreviated transcription (Latin):
tam templi quȩ dicitur specio¬
sa. ut peter& elemosinam ab in.¬
troeuntibus intemplum. Is cum
uidisset petrum et iohannem in¬
cipientes introire intemplum:
rogabat ut elemosinam acciper&¬
abeis. Intuens autẽ in eum petrus
cum iohanne dixit. Respice iN
nos. Atille intendebat in eos.
sperans se aliquid accepturum
abeis. Petrus autẽ dixit. Argen

Expanded text:
 dicitur Speciosa ut peteret elemosynam ab introeuntibus in templum is cum vidisset Petrum et Iohannem incipientes introire in templum rogabat ut elemosynam acciperet intuens autem in eum Petrus cum Iohanne dixit respice in nos at ille intendebat in eos sperans se aliquid accepturum ab eis Petrus a
Abbreviated transcription (Latin):
quia non sum sicut cȩteri homi.¬
nes: raptores. iniusti. adulteri.
uelut etiam hic publicanus. Iua.¬
ttuor sunt species quib omnis
tumor arrogantium demonstrat᷑.
cum bonum aut asemet ipsis ha-¬
bere se estimant. aut sibi datum
desuper credunt: ac ꝓsuis se hoc
accepisse meritis putant. aut cer.¬
te cum iactant se habere quod non
habent : aut despectis cȩteris
singulariter uideri appetunt
habere quod habent. Qua phari¬
seus iste iactantiȩ peste laborasse
dep̃henditur. qui ideirco cletem¬
plo absq iustificatione descendit.
quia bonorum operum merita
sibi quasi singulariter tribuens
oranti publicano se prȩtulit.
eiuno bis insabbato

Expanded text:
i hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Quia Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
mrabili atq inestimabili modo.
omnum rerum et suum peperit
saluatorem.Quȩ enim hȩc uirgo¬
est tam scã. adquam uenire digna¬
retur sp̃s sc̃s: Quȩ tam speciosa. ut
eam sibi ds̃ eligeret sponsam.
Quȩ tam casta. ut esse posset uirgo
post partum: Hec est dĩ tẽplun
fons ille sĩgnatus. & porta indomo
tans. et angelorum et homnum
cibum nutriens.

Expanded text:
mirabili atque inaestimabili modo mirabili atque inaestimabili modo omnium rerum et suum peperit Salvatorem. Quae enim haec virgo tam sancta, ad quam venire dignaretur Spiritus sanctus? quae tam speciosa, ut eam sibi Deus eligeret sponsam? quae tam casta, ut esse posset virgo post partum? Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta in domo tans, Angelorum et hominum cibum nutriens.
Abbreviated transcription (Latin):
filius matrem reliquit. Restat ergo
ut homo mendaciter non fingat aꝑ¬¬
tum. Uera autẽ de eius assumptione
pus ignorantes. assumptam super
angelos credamus.
is igitur prȩter milłis. loquam᷑
aliquid in laudibus sacratissimȩ
uirginis. Sed quid nos tantilli:
quil actione pusilli : quid ineius
laudibus referamus. cum etiam si
omnium nr̃m menbra uerterentur
in linguas. eam laudare sufficeret
nullus .: Altior enim cęlo est dequa
loqui nitimur. abysso profundior
cui laudes dicere conaur. Deum
enum quem omius creatura ñcapit.
ipsa inmaculato utero clausũ gesta.¬
uit. Hec enun est quȩ sola meruit
mater et sponsa uocari. hȩc primȩ
matris dampna resoluit. hȩc homi¬
ni perdito redemptionẽ adduxit.
ater enun generis Ui¬
nr̃i pęnã intulit mundo. ge¬
intrix dñi nr̃i salutẽ edidit
mundo. Auetrix peccati eua. aue
trix meriti maria. Eua occidendo
obfuit. maria uiuificando profuit.
Illa ꝑcussit. ista sanauit. Hec enim¬

Expanded text:
filius matrem reliquit. Restat ergo filius matrem reliquit. Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apetum. Vera autem de ejus Assumptione pus ignorantes, assumptam super coelos credamus. His igitur praemissis loquantur aliquid in laudibus sacratissimae Virginis. Sed quid nos tantilli, quid actione pusilli, quid in ejus laudibus referamus, cum etsi omnium nostrorum membra verterentur in linguas, eam laudare sunullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura non capit, ipsa immaculato utero clausum gestavit. Haec est enim quae sola meruit mater et sponsa vocari, haec primae matris damna resolvit, haec homini perdito redemptionem adduxit. Mater enim generis nostri poenam intulit mundo; Geitrix Domini nostri salutem edidit mundo. Auctrtrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro i
Abbreviated transcription (Latin):
decorporis eius notitia sollici¬
tum quem piam esse. quã non
dubitat suꝑ angelos eleuatã cũxp̃o
regnare. Sifficere debet tantum
notitiȩ humanȩ hancuerȩ fateri
reginã cȩlorum. ꝓ eoquod regẽ pe-¬
perit angelorũ. Sednec inuenitur
apud latinos aliquis tractatorum. de
eius morte quippiam aꝑte dixisse.
Nam cum illũ euangelii uersiculum
quosy meon dicit adinatrem du
et tuam ipsius animan ꝑ transibit
gladius beatȩ recordationis tracta-¬
ret ambrosius. ait. Nec hystoria
nec litterȩ docent. mariam gladio
untam finisse. Hinc et ysidorus.
Incertum est inquit. ꝑhoc dictũ
utrum gladrum sp̃c. angladium di¬
xerit persecutionis.¬
ed quid de his quibus loquor dic̃a.
cum nec ipse quihanc ante crucẽ
dñi accepit insua ide iohannes
euangelista de hoc posteris aliquid
retinendum scriptis mandauit.
Nullus enim hoc fidelius narrare
potuit si illud ds̃ manifestari uolu-¬
isset. quam ille utiq qui hanc mi¬
triendam suscepit : nec contra morẽ

Expanded text:
de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat super angelos elevatam cum Christo regnare. Sufficere debet tantum notitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur apud Latinos aliquis tractatorum de ejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam cum illum Evangelii versiculum, in quo Simeon dicit ad Domini matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium spiritus, an gladium dixerit persecutionis. Sed quid de his, de quibus loquor, dicam? cum nec ipse qui hanc ante crucem Domini accepit in suam, id est Joannes evangelista, de hoc posteris aliquid retinendum scriptis mandarit. Nullus enim hoc fidelius mandare potuit, si illud Deus manifestare voluisset, quam ille utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui xp̃c estunalatur quod
non xp̃c ipse sed prȩco xp̃i esset
apparuit. Ideoq iure nato iohan-¬
ne lux diurna minorari incipit.
cuius fama diuinitatis desitura. et
dño adbreuiata dies adcrementũ
luminis redit. quia ille nimirum
apparuit qui lucem suȩ cognitio-¬
exparte habebat cunctis gentib
aperiret. suȩ calorem dilectionis
intotam mundi latitudinem diffun-¬
deret. Notandum autem quod
hec eadem beati iohannis natiuitas
non nullam habet similitudinẽ
aduentus dominici et gratiȩ. quã
prȩdicare ueniebat.

Expanded text:
quia qui Christus aestimabatur, quod quia qui Christus aestimabatur, quod non Christus ipse, sed praeco Christi esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitura, et Domino abbreviata dies ad incrementum luminis redit  Al., rediit, quia ille nimirum apparuit qui lucem suae cognitioex parte habebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat.
Abbreviated transcription (Latin):
bat operibus.
ecte ortus illius sollempnitas
colitur. cuius tanta ẽ uitȩ
sublimitas ut quicquid illo subli¬
mius est : hoc iam hominis naturã
transcendere dubium nonsit.
Siquidem dñs cum maiorem eo ne¬
minem innatis mulierum esse di¬
xisset. mox subdidit dicens. Qui
autem minor est in regno cȩlorum
maior est illo. se ipsum indelicet
insinuans qui humana natiuitate
posterior iohanne. sed cȩlestis reg¬
ni esset apice prȩstantior. Nec ua¬¬
cat amysterio. quod iohannis nati.¬
uitas cum dies decrescere. dñi autẽ
cum dies crescere inchoat facta
memoratur. Huius et enim secre¬
tum distantiȩ. reuelat ipse iohan¬
nes: quicum p̾magnitudine uir¬
tutum xp̃c crederetur aturbis.
dñs autem p̃mfirmitate carnis
aquibusdam non xp̃c sedesse pro¬
phȩta testaretur⁊ illum inquit
oportet crescere. me autẽ minui.
reuit quippe dñs.II.
quia per totum orbem fide¬
libus quod xp̃c esser qui ꝓ¬
pheta credebatur innotuit. Decre.¬
uit autem ac minoratus ẽ iohannes.

Expanded text:
bat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum dies crescere inchoant  Al., inchoat, facta memoratur. Hujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam non Christus, sed esse propheta putaretur, Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui. Crevit quippe Dominus, quia per totum orbem fidelibus quod Christus esset, qui propheta credebatur, innotuit. Decrevit ac minoratus est Joannes,
Abbreviated transcription (Latin):
nuhel quod est nobiscũds̃. Hanc
quippe imitionem cdiuinitatis atq
humanitatis inconfusam indiuisa¬
q fidescatholica seruat: quã sane
intellegendo cognoscit naturalis.
atq secundũ subsistentiam conue¬
ntio unitatis. ut neq conuersio
in alterutram duarum substantia¬
rum partẽ recipiatur. neq diui-¬
sio. Sic namq credere. honorare
est matrẽ dm̃ quȩ & dm̃ nobis ge¬
nuit et hominẽ: neq hominẽ
sine dõ. neq sine homine dm̃. sed
dm̃ et hominem. unum & uerũ¬

Expanded text:
nuel, quod est nobiscum Deus. Hanc nuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis inconfusam atque indivisam fides catholica servat: quem sane intelligendo cognoscit naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini quae Deum nobis genuit et hominem: neque hominem sine Deo, neque sine homine Deum, sed Deum et hominem unum et veru
Abbreviated transcription (Latin):
xisse. nullidubium quin omnem
illam cȩlestem hierusalem tunc
exultasse meffabili lȩtitia: tunc
iocundatam esse inestimabili cari.¬
tate: tuncq cũ omni gratulatio.¬
ne iubilasse. qm̃ festiuitas hȩc quȩ
nobis hodie reuoluitur annua.
Pillis om̃ibus facta est continua.
Nec inmerito. Creditur enim qđ
saluator omnium ipse quantũ clatur
intellegi ꝑse totus festiuus occurrit.
et cum gaudio eam secum inthrono
collocauit. Alias autem quomodo
impleuisse creditur quod in lege ip.¬
se prȩcepit. Honora inquit patrem
tuum & matrẽ tuam: Porro quod
patrẽ honorauerit. ipse sibi testis ẽ.
cum adiudeos ait. Ego głam meã
non quȩro: est quiquęrat & iudicet.
Sed ego honorifico patremmeum: &
ait nazareth. et erat subditus illis.
Sedalia est natura quads̃ pater
secundum se honoratur. alia qua
idem parentib subditur. Inutraq
tamen unus idemq xp̃c recte cre¬
ditur. eo quod uerbũ caro factũ ẽ
et habitauit in nobis: unus emina¬

Expanded text:
xisse! Nulli dubium, omnem xisse! Nulli dubium, omnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse: quoniam festivitas haec quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est cnec immerito. Creditur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem . Porro quod patrem honoraverit, ipse sibi testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero, est qui quaerat et judicet, sed ego honorifico Patrem meum, eait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : unus Emma
Abbreviated transcription (Latin):
iatur. et adorat suꝑ se eleuatum
cum patre insede maiestatis dñi.:
egius ergo quam
sepe ad funera et ad sepulturas
quorum libet sc̃orum angelos adue¬
nisse. et adexequias eorum obse¬¬
quia prȩstitisse: nec non et animaᷤ
electorum usq ad cȩlos cũ hyminis
et laudibus detulie. ubiet utriusq
sexus chori cominemorantur fre¬
quenter auditi laudes cecinisse. Inter-¬
ea et quod perspicatius est multo
non numquam lumine eosdem re¬
splenduisse. insuper et adhuc uiue¬
ntes incarne. ibidem miriodoris
fraglantiam diutius per sensisse.
Quodsi adrecreandam spem dilec
comprobanda. talia et tanta digna¬
tus est exibere ꝑ suos cęli munstros
circa de functos: quantomagis cre¬
dendum. hodierna die militiam
cȩlorum cũ suis agminibus festiue
obuiam aduenisse genitrici dĩ.
eamq ingenti lumine circũfulsisse.
& usq adthronũ olmi sibi etiã ante
muncdi constitutionẽ paratũ. cum
laudib et canticis spiritalib percdu¬

Expanded text:
raturatucum Patre in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequias eorum obsequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad coelos cum hymnis et laudibus detulisse, ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse, interea et quod perspicacius est, multo nonnunquam lumine eosdem resplenduisse, insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dileccomprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perdu
Abbreviated transcription (Latin):
equa rursus idem sp̃c sẽs in
eisdem canticis. Quȩ est ista
quȩ ascendit inquit quasi aurera
consurgens: Pulchra ut luna. electa
ut sol. terribilis ut castrorum acies
ordinata. Admiratur autẽ sp̃c sẽs.
admirantes facit: quod quasi noui
diluculi aurora rutilans ascensu
suo resplendeat: multis freta et ual¬
lata scõrum agminibus. Unde dici-¬¬
tur. terribilis ut castrorum acies or¬
dinata. Siquidem terribilis suis fac-¬
ta uirtutibus. ut castrorum acies
admodum ordinata. hinc inde sc̃oꝵ
angelorum fulta prȩsidiis. Pulchra
ut luna. immo pulchrior quam
luna: quia iam sine defectu sui cho¬
ruscat cȩlestibus illustrata fulgo¬¬
ribus. Electa ut sol fulgore uir-¬
tutum. quia ipse eam elegit sol iu-¬
stitiȩ ut nasceretur exea. Adcuius
ꝓfecto exequias quantũ fas est cre-¬
dere famulabantur angeli. et uni¬
uersȩ cȩlorum congratulabantur
curiȩ. Nec mirum: quia honor
maternus. eius est qui est natus ex
ea: quemom̃is cȩlorum ordo uene.¬

Expanded text:
qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus saadmirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata: hinc inde angelorum sanctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus ejus est, qui est natus ex ea: quem omnis coelorum ordo vene
Abbreviated transcription (Latin):
illum errorem incidentes legis
soluerentur questiones: atq: ita
edoctus : sensim atq paulatun
heresis illa iseratione diuna eiꝰ
exanimo pulsa est. Protinusq in
fide catholica confirmatus. ꝓfiti¬
endi in religione eiusdem amoris
ardor innatus est: quo propin¬
quantibus diebus scĩs pasche sa¬
luts aquam perciperet. III.¬
ł factum est diuina prȩs¬
tante opitulatione. ut per
illum talem ac tantum antistitem
ambrosium: et doctrinam salurta¬
rem ȩcdȩ catholicȩ. et diuma ꝑ¬
ciperet sacramenta: moxq exm
tunis cordis medullis. ipemoninẽ
quam habebat in scło dereliquit.
iam non uxorem nonfilios car.¬
nis. non duntias. non honores sȩ¬
culi querens. sed dõ cimu suis ser.¬
uire ftatuit. in illo et exillo pis¬
sillo grege esse fuderi quẽ dñs
alloquitur dicens. Hlolite timere
pusillus grex: quia cũplacuit
patri ur̃o dare uobis regnuni.

Expanded text:
illum errorem incidentes legis illum errorem incidentes legis solverentur quaestiones: atque ita edoctus, sensim atque paulatim haeresis illa miseratione divina ejus ex animo pulsa est; protinusque ipse in fide catholica confirmatus, proficiendi in religione eidem amoris ardor innatus est, quo propinquantibus diebus sanctis Paschae salutis aquam perciperet. Et factum est divina praestante opitulatillum talem tantumque antistitem Ambrosium, et doctrinam salutarem Ecclesiae catholicae, et divina perciperet Sacramenta. Moxque ex intimis cordis medullis spem omnem quam habebat in saeculo dereliquit. Jam vero non uxorem, non filionis, non divitias, non honores saeculi quaerens; sed Deo cum suis servire statuit, et in illo, et ex illo pusillo grege esse studens, quem Dominus alloquitur, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quoniam complacuit Patri vestro dare
Abbreviated transcription (Latin):
exprouincia africana
ciuitate hagastensi de
numero curialium
parentibus honestis
et xp̃ianis progenit
litteris eruditus ad prime. omnib
uidelicet disciplinis imbutus. quas
liberales uocant. Nam et grãmati-¬
cam prius in sua ciuitate: et retho¬
ricam in afficȩ capite carthagine
postea docuit: consequenti etiam
tempore transmare inurbe roma.
et apud mediolanum ubi tunc im¬
peratoris ualentiniani minoris
comitatus fuerat constitutus: in
qua urbe tunc episcopatũ adini¬
nistrabat acceptissimin dõ. et in
optinus uiris prȩclarissimus sa¬
cerdos ambrosius. ILI.¬
Iuius interea uerbi dñi prae¬
dicato is. frequentilł mis in
ȩccła dispitationibus astaus iN
populo: intencdebat suspensus
atq ałtixus. Ueruii aliquando
manicheorum apud carthaginem
adolescens fuerat errore seductus.
et ideo cȩteris iuspensior aderat ne
quid uel pro ipsa. uel contra ipsam
heresim diceretur. Et preuẽnit
di liberatoris clementia sui sacer¬¬
dotis cor per tractantis. ut contra

Expanded text:
ergo hic Africana, civitate Tagastensi, de numero curialium parentibus honestis stianis progenitulitteris eruditus apprime, omnibus videlicet disciplinis imbutus, quas liberales vocant. Nam et grammaticam prius in sua civitate, et rhetoricam in Africae capite Carthagine postea docuit. Consequenti etiam tempore trans mare in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubi tunc imperatoris Valentiniani minoris comitatus fuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Deo, et in optimis viris praeclarissimus sacerdos Ambrosius. Hujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in ecclesia disputationibus astans in populo, intendebat suspensus atque affixus. Verum aliquando Manichaeorum apud Carthaginem adolescens fuerat errore seductus: et ideo caeteris suspensior aderat, ne quid vel pro ipsa, vel contra ipsam haeresim diceretur. Et praevenit Dei liberatoris clementia sui sacerdotis cor pertractantis, ut contra
Abbreviated transcription (Latin):
cere cupiens. siuis esse perfectus.
uende omnia quȩ habes et dapau.¬
peribus. et habebis thesaurũ in
cȩlis. et ueni sequere me: & suꝑ¬
sed aurũ argentũ et lapides prȩ¬
tiosos. Erat enim tunc annis ma-¬
ior triguita: sola superstite matre
sibiq adherente: et de suscepto
eius proposito seruiendi dõ am-¬
plius. quam decarnis nepotibus
exultante : nam eius pater antea
defunctus erat. Renuntiauit etiã
scolasticis quos rethoricam doce¬
bat ut sibi magistrum alium pro¬
uiderent: eoquod seruire dõ ipse
gratia. cumaliis ciuibus & amcis
sus dõ pariter seruientibus ad
affricam & propriani donũ agrosq
remeare. Ad quos ueniens. et in
quibus fer me constituens triennio.
et ase se iam alienatis: cum his qui
eidem adherebant dõ uiuebat.
ieumiis. orationibus. & bonis oꝑib.
in lege dñi meditans die acnocte.
et dehis quȩ sibi ds cogitanti atq
oranti intellecta reuelabat. & prae¬
sentes & absentes sermombus ac li-¬
bris docebat.

Expanded text:
diuiti: si uis esse perfectus, uade uende omnia quae possides et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelis, et ueni sequere me. trissed aurum, argentum, et lapides pretiosos. Et erat tunc annis major triginta, sola superstite matre, sibique adhaerente, et de suscepto ejus proposito serviendi Deo amplius quam de carnis nepotibus exsultante. Nam ejus pater antea defunctus erat. Renuntiavit etiam scholasticis, quos rhetoricam docebat, ut sibi magistrum alium providerent, eo quod servire Deo ipse dgratia cum aliis civibus et amicis suis Deo pariter servientibus ad Africam et propriam domum agrosque remeare. Ad quos veniens, et in quibus constitutus, ferme triennio, et à se jam alienatis ceidem adhaerebant Deo vivebat jejuniis, orationibus, bonis operibus in lege Domini meditans die ac nocte. Et de his, quae sibi Deus cogitanti atque oranti intellecta revelavit, et praesentes et absentes sermonibus ac libris docebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ds̃ ur sic captiuus et
religatus catenis igneis constric¬
loqui aucleat ex illa hora qua illuc
xit. Amicus est dĩ omnipotentis.
ut omnia numina quȩ colunt
ut possimus inuenire eum. quia
inter multa milia honunum non
possuinus cognoscere eum. Respon
oculigiandes. nates ȩquales et di.¬
rectȩ. aures coopertȩ crine capi.¬
tis. barba plixa. habens paucos

Expanded text:
r captus et ligatus cathenis igneis detineloqui audeat ex illa hora qua illuc xit: «Amicus dei omnipovinciam, ut numina, quae colunt ut possimus inuenire eum, quoniam inter multa milia hominum non poterimus agnoscere eum». Quibus oculi sunt grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens paucos
Abbreviated transcription (Latin):
inmundo est concupiscentia car¬
nis & concupiscentia oculorum
est et superbia uitȩ. quȩ non
est ex patre. sed ex mundo est.
et mundus transibit & concupi-¬
scentia eius. Qui autem facit uo¬¬
luntatem dĩ manet inȩternum:¬
sicut & ds̃ manet ineternum.
alioli nouissima UII.¬
hora est. et sicut audistis
autem antixp̃i multi factisunt.
Unde scimus quia nouissima
hora est: Ex nobis prodierunt.
sed non erant ex nobis. Namsi
fuissent ex nobis. per mansisse¬¬
nt utiq nobiscum. Sed ut ma-¬
nifesti suit qm̃ non sunt omnes
ex nobis: sed uos unctionem ha-¬
betis ascõ et nostis om̃ia. Non
scripsi uobis quasi ignorantib
ueritatem. sed quasi scientibus
eam: & qm̃ omne mendatium
ex ueritate non est. Quis est men
qui negat filium nec patrem ha¬
bet . qui confitetur filium. et¬
UIII patrem habet.

Expanded text:
est in mundo, concupiscentia carnis et concupiscentia oculorum est et superbia uitae, quae non est ex patre, sed ex mundo est. et mundus transit et concupiscentia eius, qui autem facit uoluntatem dei, manet in aeternumtem Dei, manet in aeternum. Filioli, novissima hora est: et sicut audistis nunc Antichristi multi facti sunt: unde scimus, quia novissima hora est. Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis. Nam, si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: sed ut manifesti sint, quoniam non sunt omnes ex nobis: sed vos unctionem habetis a Sancto, et nostis omnia. Non scripsi vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scientibus eam: et quoniam omne mendacium ex veritate non est. Quis est mendqui negat Filium, nec Patrem habet: qui confitetur Filium, et Patrem habet.
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ut iusserat aman ad
omnes satrapas regis & iudices
prouintiarum diuersarum que
gentium. ut quȩque gens legere
poterat et audire prouarietate
linguarum ex nomine regis assu¬
eri. Et litterȩ signatȩ ipsius
anulo missȩ sunt percursores
regis aduniuersas prouintias.
ut occilerent atque lelerent
omnes iudȩos apuero usq ad senẽ.
paruulos et mulieres uno die.
hoc est tertio decimo mensis du¬
odecimi qui uocatur adar. et
bona eorum diriperent. Sumina
autem epistolarum hȩc fuit.
ut omnes prouintiȩ scirent &¬
pararent se ad prȩdictandiem.
Festinabant cursores qui missi
erant explere regis imperium.
statimq insusis pependit edic
tum regis: aman celebrante
conuiuium. et cunctis iudȩis
qui inurbe erant flentibus

Expanded text:
tum est, ut jusserat Aman, ad tum est, ut jusserat Aman, ad omnes satrapas regis, et judices provinciarum, diversarumque gentium, ut quaeque gens legere poterat, et audire pro varietate linguarum, ex nomine regis Assueri: et litterae signatae ipsius annulo, missae sunt per cursores regis ad universas provincias, ut occiderent atque delerent omnes Judaeos, a puero usque ad senem, parvulos et mulieres, uno die, hoc est, tertio decimo mensis duodecimi qui vocatur ADAR, et bona eorum diriperent. Summa autem epistolarum hut omnes provinciae scirent et pararent se ad praedictam diem festinabant cursores qui missi erant explere regis imperium statimque in Susis pependtum, rege et « Aman celebrante convivium, et cunctis Judaeis qui in urbe erant flentibus
Abbreviated transcription (Latin):
que uoluit omnem iudeorũ¬
qui erant iuiregno assueri per¬
dere nationem. Mense primo
cuius uocabulum est nisan anno
duodecimo regni assueri. misła
est sors inurnam quod hebraice
dicitur phur coram aman: quo
die et quo mense gens udȩorum
deberet interfici. Et exiuit.
mensis duodecimus qui uocatur
adar : dixit que aman regi alsu¬
ero. Est populus ꝑ omnes pro¬
uintias regnitui dispersus et
ase mutuo separatus. nouis utenᷤ
legib & cerimoniis. insuper et
regis scita contempnens. et
optime nosti. quod non expedi-¬
at regno tuo ut insolescat per li¬
centiam. Si tibi placet. decerne
ut pereat : et decem milia talen¬
torum appendam arcaruis gaze
rex anulum quo utebat᷑
de manu sua. et dedit eum
Iaman filio amadathi clepro-¬
genie agag hosti iudeorum:
dixit que adeum. Argentum
quod polliceris tuumsit: de
populo age quod tibi placet.
Uocatique sunt scribȩ regis
mense primo nisan tertia deci-¬
ma die eiusdem mensis. et scrip.¬

Expanded text:
que voluit omnem Judaeoruque voluit omnem Judaeoruqui erant in regno Assueri, perdere nationem. Mense primo cujus vocabulum est NISAN anno duodecimo regni Assueri, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur PHUR, coram Aman, quo die et quo mense gens Judaeorum deberet interfici: et exivit mensis duodecimus, qui vocatur ADAR. Dixitque Aman regi Assuero: Est populus per omnes provincias regni tui dispersus, et a se mutuo separatus, novis utens legibus et caeremoniis insuper et regis scita contemnens. Et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam. Si tibi placet, decerne ut pereat: et decem millia talentorum appendam arcariis gazae rex annulum, quo utebatur, de manu sua, et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag, hosti Judaeorum, dixitque ad eum: Argentum, quod tu polliceris, tuum sit, de populo age quod tibi placet. Vocatique sunt scribae regis mense primo NISAN, tertia decima die ejusdem mensis, et scrip
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiauit reginȩ hester: et
illa regi ex nomine mardochei
qui adse rem detulerat. Quȩ¬
situm est et inuentum. et
appensus uterque eorum inpa-¬
tibulo: mandatum que iN
historiis et annalibus traditum
coram rege.
altauit aman filium
amadathi qui erat cdestir¬
pe agag : et posuit solium eius
super omnes principes quos
habebat. cunctique serui re-¬
gis qui inforibus palatii uer.¬
sabantur flectebant genu et
adorabant aman : sic enim eis
prȩceperat imperator: solus
mardocheus non flectebat ge¬
nu neq adorabat eum. Cui
dixerunt regis pueri qui adfo¬
res palatii prȩsidebant. Cur
prȩter cȩteros non obseruas
manclata regis: Cumque hoc
crebrius dicerent et ille noll&
audire: nuntiauerunt aman
scire cupientes utrum perse¬
ueraret insententia. direrat
enun eis se esse uidȩumUll¬
uocl cum audisset aman
ualde: et pronichilo duxit
inunum mardocheum mitte.¬
re manus suas : audierat enim
quod esset gentis uideȩ. magis.¬

Expanded text:
nuntiavit reginae Hester et nuntiavit reginae Hester et illa rqui ad se rem detulerat. Quaesitum est, et inventum: et appensus uterque eorum est in patibulo. Mandatumque est historiis, et annalibus traditum coram rege. altavit Aman filium Amadathi, qui erat de stirpe Agag: et posuit solium ejus super omnes principes, quos habebat. Cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabantur, flectebant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator. Solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. Cui dixerunt pueri regis, qui ad fores palatii praesidebant: Cur praeter caeteros non observas mandatum regis? Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire, nuntiaverunt Aman, scire cupientes utrum perseveraret in sententia; dixerat enim eis se esse Judaeum. Quod cum audisset Aman,valde, et pro nihilo duxit in unum Mardochaeum mittere manus suas: audierat enim quod esset gentis Judaeae. Magis
Abbreviated transcription (Latin):
t proferens cle pera sua¬
caput olofernis. ostendit
illis dicens. Ecce caput
olofernis principis militiȩ assy¬
riorum. et ecce conopeum illi¬
us inquo recumbebat inebrie¬
tate sua: ubi et per manum
feminȩ per cussit illũ dñs ds nr¬
per magnificum cunctis princi.¬
pibus et seruis suis. procon¬
uinctione et nuptiis hester:
et dedit requiem in uniuersis
prouintiis. ac dona largitus est
iuxta magnificentiam p̾ruici-
secundo quȩrerentur
uirgines et congregaren¬
tur : mardocheus manebat
acd regis ianuam. nec dumque
prodiderat hester patriam
et populum suum: iuxtaman¬
cdatum eis. Quic quid enim
ille prȩcipiebat obseruabat
hester et ita cuncta faciebat:
ut eo tempore solita erat quo
eam paruulam nutriebat.
Eo igitur tempore quo mardo¬
cheus adregis ianuam moraba.¬
tur. iratisunt bagathan et
t hares duo eunuchi regis qui
ianitores erant et inprimo
palatii limine prȩsidebant: uo.¬
lueruntq insurgere in regem
et occidere eum. Quod mardo.¬
cheum non latuit. statimque

Expanded text:
t proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et per manum feminae percussit illum Dominus permagnificum cunctis principibus et servis suis pro coniunctione et nuptiis Hester et dedit requiem in universis provinciis ac dona largitus est iuxta magnificentiam principalem secundo quaererentur virgines et congregarentur Mardocheus manebat ad regis ianuam necdumque prodiderat Hester patriam et populum suum iuxta mandatum eius quicquid enim ille praecipiebat observabat Hester et ita cuncta faciebat ut eo tempore solita erat quo eam parvulam nutriebat eo igitur tempore quo Mardocheus ad regis ianuam morabatur irati sunt Bagathan et Thares duo eunuchi regis qui ianitores erant et in primo palatii limine praesidebant volueruntque insurgere in regem et occidere eum quod Mardocheum non latuit statimque
Abbreviated transcription (Latin):
OC LOCO¬
nobis ni hil
aliud prȩcipi
existimo. nisi
ut ea facta
quȩ dubium
est quo animo
fiant. in meliorem partem in¬
terprȩtemur. Quod enim scrip
tum est exfructibus eorum
cognoscetis eos. de manifestis
dictum est . que non possunt
bono anmo fieri. sicuti sunt
stupra. uel blasphemiȩ. uel fur¬¬
ta. uel ebrietates. et siqua sunt
talia : dequibus nobis iudicare

Expanded text:
Hoc loco, nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta, quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur, quod enim scritum est: ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare
Abbreviated transcription (Latin):
cognati ciues indelicet eiusdem
patriȩ cȩlestis quam et ipsa expec-
nendo quid illa per orbem esset
actura priores ipsi decelis admo-¬
nebant. Recte igitur natiuitas
celebratur illius. qui talis potentia
magnitudinuis dominicis ꝓpinqua

Expanded text:
cognati, cives videlicet ejusdem cognati, cives videlicet ejusdem patriae coelestis, quam et ipsa exspectnendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinqua
Abbreviated transcription (Latin):
eus uirtute. quidde amore¬
iustitiȩ loquar. cuisicut legitur
mitabilis uictus et luce ip̃sa clari¬
or ueritas fuit: Conuersatus enim
indeserto uestitum habens depilis
cameli et ronam pellitiam circa lum.¬
bos suos locustas edebat et mel silue¬
strȩ. ut increpaturus hominũ ma-¬
la nullam pęnitus haberet uel in
ueste uel inepulis uoluptatẽ. Deniq
tanta eius mentem diuinȩ legis ȩmu-¬
latio possidebat. ut et prauitatem
ꝑfidȩ generationis ꝓphȩtico uigore
corriperet. et auctoritate feruen-¬
tis inse sp̃c sc̃i regem intrepidus
increparet errantem.
Maluitq uir beatissimus subdenun¬¬
ciatione uistitiȩ furentis succumbe¬
re gladio. quam reticere ueritatẽ
qua manifestare uenerat aucterem.
ohanne nato congratulabantur
uicini et cognati genitrici illius
quia magnificauit dñs miscd̃iam
suam cum illa. dño autem nato con-¬
gratulabantur ȩccl̃ȩ quia uenit
tempus miserendi eius. spiritus
angelici qui sunt uicini eius et

Expanded text:
jus virtute, quid de amorejus virtute, quid de amorejustitiae loquar, cui, sicut legitur, inimitabilis victus, et luce ipsa carior veritas fuit? Conversatus enim in deserto vestimentum habens de pilis cameli, et zonam pelliceam circa lumbos suos, locustas edebat et mel silvestre : ut increpaturus hominum mala nullam penitus haberet vel in veste, vel in epulis voluptatem. Denique tanta ejus mentem divinae legis aemulatio possidebat, ut et pravitatem perfidae generationis prophetico vigore corriperet, et auctoritate ferventis in se Spiritus sancti regem intrepidus increparet errantem: maluitque vir beatissimus sub denuntiatione justitiae furentis succumbere gladio quam reticere veritatem, qui manifestare venerat auctorem.Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et