comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eabo domini cȩli sirmiti sunt: et spũ
oris eius omnis uirtus erum.
uamius et ad condrionem rerum
uersus iste ꝑtinere iudeatur: ta¬
men et spiritalit̾ decent̾ accipit᷑.
Uerbo dorriui. hoc ẽ. afilio dei cęli firma-¬
ti sunt: id est apostoli. siue scĩ stabiliti sunt:
qui orbem terrariun salutari p̃dicatione
complerent. Sequitur. Et spũ oris eius om¬
nis uirtus eorum. Utiq quando aspũ scõ
eorum doctrina ueniebat. Uirtus enim et
adiniracula ꝑtinet que faciebant: et ad-
tius ꝑsuutemur: ot seãm inc significat tͥnitatẽ.
Dicendo eium uebo: filium declarat. Aduri¬¬

Expanded text:
sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Quamvis et ad conditionem rerum versus iste pertinere videatur, tamen et spiritualiter decenter accipitur. Verbo Domini, hoc est a Filio Dei coeli firmati sunt, id est apostoli, sive sancti stabiliti sunt, qui orbem terrarum salutari praedicatione complerent. Sequitur, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum: utique, quando a Spiritu sancto eorum doctrina veniebat. Virtus enim et ad miracula pertinet quae faciebant, et ad ltius perscrutemur, et sanctam hic significat Trinitatem. Dicendo enim Verbo, Filium declarat; adjun
Abbreviated transcription (Latin):
Qua propt prenheta merito petit adño
omnia cominouer. qua omne quod eius
dispositione ordintur. reb semꝑ utilibus
applicatur. S licer prius dixisset genera¬
liter omnia: nunc descendit ad homines.
Nam quamius uniuersa eius imperio ad-¬
ministrari egeant: maxime humanis
genus quod anatura sua de prauatis
subripientib uitiis culpis probatur
debeant omnia commoue
xtor. Et uecesse ẽ. ut utilti
alminutrer existerrcias: qui easdi¬
tus esi creare ꝑgrãm. Dixit et fact
sunt. liqui fuat inctium rerum qui¬
do niuersa f lii iysuis imperio pri
perueri. Ipse mandatut et creata sin
ꝑprophetas utiq mandauit legen
ꝑ quam fideles dũo uolente creatisu
Uicles quam salubrit̾ propħa adam
petiit omma moueri: qui solus erna¬
rum uarum p orest esse misericoil¬

Expanded text:
Quapropter propheta merito petit a Domino Quapropter propheta merito petit a Domino omnia commoveri, quia omne quod ejus ordinatione disponitur, rebus semper utilibus applicatur. Sed licet prius dixisset generaliter omnia, nunc descendit ad homines. Nam quamvis universa ejus imperio administrari egeant, maxime humanum genus, quod a natura sua depravatum surripientibus vitiis, culpis probatur debeant omnia commoveri: ator est, et necesse est ut utiliter administret existentias, qui eas dignatus est creare per gratiam. Dixit, et facta sunt, significat initium rerum, quando universa Filii ipsius imperio jussa proruperunt. Ipse mandavit, et creata sunt: per prophetas utique mandavit legem, per quam fideles, Domino volente, creati sunt. Vides quam salubriter propheta a Deo petiit omnia commoveri, qui solus creaturarum suarum potest esse miserico
Abbreviated transcription (Latin):
uod ait enigregins sicur in utte aquas
maris: s ealitaram uelii aduerrere:
clausim. si mnificat mare littoribus.
Nam si hoc spiritaliioi uelis agnoscere. uter
est ex atum petoris tergus. quol uisib hiuna¬
nis deserurt ad siquares aliquos con gregandoᷤ.
Hic uter ȩcclesꝑ comparatur: quia sicut iste
susceptas aq a sue aliouid tale complectit᷑:
ita et illa adunationem populi eredentis in¬
cludit. Aqu: uero maris. populum signifi¬
sua humanos in se des.endere noi ꝑmutet
aspectus. Ergo in thesauris sini e sa-¬
pientiȩ et scientiȩ. ponit altiuidi. pre n¬
das. ut probet quis euis scripturai srudio pi-
cominoueantur i: uuersa et omnes qui
habitanit orberi.
enra hie: dicrum significat per om-
Ergo perco or stt terrenus qui amare nes¬¬
cit timeat cñĩn. ut si non deuderio p̃mio.¬
rum ape abstinet. saltem uindictȩ
consideratime renocetur. Dicendo enim
abipso: in dicat et adiabolo commoueri. De
ysaias dicit. Hic ͤ qui commouebat terram.

Expanded text:
uod ait, Congregans sicut in utrem aquas maris, si ad litteram velis advertere, clausum significat mare littoribus. Nam si hoc spiritualiter velis agnoscere, uter est exutum pecoris tergus, quod usibus humanis deservit ad liquores aliquos congregandos. Hic uter Ecclesiae comparatur: quia sicut iste susceptas aquas, sive aliquid tale complectitur, ita et illa adunationem populi credentis includit. Aquae vero maris populum signifisua humanos in se descendere non permittit aspectus. Ergo in thesauris suis, id est sapientiae et scientiae ponit altitudines profundas; ut probet quis ejus Scripturas studio pietcommoveantur universa, et omnes qui habitant orbem. Terra hic durum significat per omniErgo peccator iste terrenus qui amare nescit, timeat Dominum; ut si non desiderio praemiorum a peccatis abstinet, saltem vindictae consideratione revocetur. Dicendo enim, ab ipso, indicat et a diabolo commoveri: de quo et Isaias dicit: Hic est qui commovebat terram .
Abbreviated transcription (Latin):
esse confitetur. Reuera pessuna: qñ
eam ȩterna pena comitatur. Namsi
adistam mortem respicias que oeuls
nr̃is patet: frequenter in uenias diu¬
tes peccatores pomposis apparatibus
decenter efferri. Quos sic familia
plangit: ut pius fuisse humanis au¬
rib mentiatur. Amiei etiam eius
impensis lacrimis prosecuntur: ut
reuera putes bonorum aliquem ere¬
tum: qui magna cognoseitur lamel-¬
tatione defletus. Quid de p̃ciosis re¬
feramus odorib. qͣuib et post morũ¬
t hio et
alter uer¬
sus ad¬
huc ius-¬
torum
bona commemorant.
Aptum enim fuit
plus de ista parte loqui. ne fragi¬
lia corda mortalium̃. iterato sepi¬
us timore subcumberent. Oultȩ
reuera tribulationes u̾int iustorũ.
quia eos et diabolus ualidius in se.¬
quitur: & homines ꝑ in uidiam fre.¬
quenter affligunt. HDe inde impuis
tribulari potest: ⁊quid aduersum
solus ipse patiatur. Iustus uero et
proprũs. passionib affligitur: ce altis

Expanded text:
profitetur esse. Revera pessima, quoniam profitetur esse. Revera pessima, quoniam eam aeterna poena comitatur. Nam si ad istam mortem respicias quae nostris oculis patet, frequenter invenis divitem peccatorem pomposis apparatibus decenter efferri, quem sic familia plangit, ut pium fuisse humanis auribus mentiatur. Amici etiam eum impensis lacrymis prosequuntur; ut revera putes bonorum aliquem ereptum, qui magna cognoscitur lamentatione defletus. Quid de pretiosis referamus odoribus, quibus et post mort hic et alter versus adhuc justorum bona commemorant. Aptum enim fuit plus de ista parte loqui, ne fragilia corda mortalium iterato saepius timore succumberent. Multae revera tribulationes sunt justorum, quia eos et diabolus validius insequitur, et homines per invidiam frequenter affligunt. Deinde impius tribulari potest, si quid adversum solus ipse patiatur; justus vero et propriis passionibus affligitur, et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlorumr.
impedire non potest multitudo. Un¬
de colligitur omnẽ iustum multis
quidem tribulationib onerari: sed de
omnib in dubitant̾ absolui.
ns custodit omnia ossa eorum.
unum ex his non conteret᷑
ssa dixit fidelium firmita¬
tem. id est pacientiam. et¬
mansuetudinem ceterasq iis¬
tutes que perire in sanctis nequeunt:
quia dñi custodia seruant᷑. Ipsa sunt
enim quȩ commninui non possunt:
quamuis corporea ossa frangantur
Nam si adlitteram consideres: non
minima questio uidetur oboriri.
Quomͦ enim latronis illius ossa en
dominus dixerat. hodie mecum ers
in paradiso. non sunt contrita: Qu
amilitib leguntur esse confracta. e
multorum martyrum corporali em¬
tri tione repperis esse iuolata. Sel
hoc omnẽ nodum dubietatis ex elicdit
si ossa uirtitem fidei et robur auins
sentiamus.
ors peccatorum pessima: et qui
oderunt iustum delinquent.
ortem peccatorum illaidi¬
cit: qui ab homine non potil
intueri. Quam non solum
malam: sed etiam pessimã

Expanded text:
r: impedire non potest multitudo. Unde colligitur omnem justum multis quidem tribulationibus onerari, sed de omnibus indubitanter absolvi.s custodit omnia ossa eorum: unum ex his non conteretur. Ossa dixit fidelium firmitatem, id est patientiam, mansuetudinem et caeteras virtutes, quae perire in sanctis nequeunt, quia Domino custode servantur. Ipsa sunt enim quae comminui non possunt, quamvis corporea ossa frangantur. Nam si ad litteram consideres, non minima quaestio videtur oboriri: quomodo latronis illius ossa cui Dominus dixerat: Hodie mecum eris in paradiso , non sunt contrita, quae a militibus leguntur esse confracta; et multorum martyrum corporali conditione reperis esse violata? Sed hoc omne naevum dubietatis excludit, si ossa virtutem fidei et robur animae sentiamus.ors peccatorum pessima; et qui oderunt justum delinquent. Mortem peccatorum illam dicit quae ab homine non potest intueri, quam non solum malam, sed etiam pessimam
Abbreviated transcription (Latin):
s sunt iniquitates. Hie absolutione
desiderans peccatorum. nec tamer. duas
sinlia postulare. Merito gͦ uocat .llos bea¬
tos: qui hȩc ante meruerunt. Hȩc enim spe-¬
ces octaue diffinctionis est. que grece diert᷑¬
tam contrarii. Beato siquudem peceaca con¬
traria sunt. Et qm̃ bic dici: remissa: com¬
petent̾ sub hac formula ⁊ iffin itionis beatũ
uirum constat expressum. Inter niquita.¬
tes uero et peceata: sõs ibironimus ui hios
psalmo banc difsean facit iniqurta¬

Expanded text:
sae sunt iniquitates; hic absolutionem sae sunt iniquitates; hic absolutionem desiderans peccatorum, nec tamen audens similia postulare. Merito ergo vocat illos beatos, qui haec ante meruerunt. Haec enim octava species definitionis est quae Graece dicitiam contrarii. Beato siquidem peccata contraria sunt. Et quoniam hic dicit remissa, competenter sub hac formula definitionis beatum virum constat expressum. Inter iniquitates vero et peccata sanctus Hieronymus in hoc psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum suum euident̾ agnoseens. penan
sibi merito cdistinctionis indicens. qm̃ noa¬
a facinora credidit oc culenda. ubi breut
principium et narratio continetur. Ins.¬
cunda parte sola correctio est. Namari
se propͥ a confessione dampnauerit: ado.¬
mitio sibi credit esse parcendum. Terou
parte penitudiuis bona cominendans. etũ
scõs in hoc mundo asserit dño supplicare:
in quo sibi merito testatur esse refugum:
ubi et penitentis istius uerba finuintiur.
Quarta dñs xp̃s ad eius u̾ba respondas.
sperantes in se circumdare mĩa pollieetur
ne supplicantis in tegritas negligi aliqua
dissimulatione putaretur. Que quatuor
partes interiectis dia psalmatib diudui.¬
tur: quas induusisiub sequi nr̃i eonstat
esse propositi.
cens. ad exemplar illius puplia.¬
ni qui tonso pectore oculos noli
leuabat adcelum totis uirib humiliato
c orde suspirans. nec in uocare maiestae
p̃sump sit. s beatos dicit ens quib reris¬

Expanded text:
peccatum suum evidenter agnoscens, poenam peccatum suum evidenter agnoscens, poenam sibi merito districtionis indicens, quoniam noxia facinora credidit occulenda, ubi breviter principium et narratio continetur. In secunda parte sola correctio est; nam cum se propria confessione damnaverit, a Domino sibi credit esse parcendum. Tertia parte poenitudinis bona commendans, etiam sanctos in hoc mundo asserit Domino supplicare, in quo sibi merito testatur esse refugium, ubi et poenitentis istius verba finiuntur. Quarta Dominus Christus ad ejus verba respondens, sperantes in se circumdare misericordia pollicetur: ne supplicantis integritas negligi aliqua dissimulatione putaretur. Quae quatuor partes interjectis diapsalmatibus dividuntur, quas in divisionibus sequi, nostri constat esse propositi. cens, et ad exempla illius publicani qui tunso pectore oculos non levabat ad coelum , totis viribus humiliato corde suspirans, nec invocare majestatem praesumpsit, sed beatos dicit eos quibus remis
Abbreviated transcription (Latin):
enim quod dicit intolleotũ: ut cum nos in-¬
telligere dunaitas pres: crit. peccata nr̃a.
pro eis diluendis st ueliosissiore supplicemus.
Non enim pro ille errore quis supplicat.
uersu sic inchoat. Intellectum tibi dabo.
ut istius penitentis merito intellectus in
titulo p̃missus sit. eui etiam diuina uoce
ꝓmittitur. S licet sint ut alii penitenti¬
um ꝑsalmi. tamen propter subtilitatom
distantiȩ. diuersa titulorum significations
notati sunt. Prinuis enim qui in sextop
ꝑtinet tinorem. Iste uͦ merito tali est n¬
tulo p̃ictatus. qui se deterioratum tardi¬
us intellexit. ꝯuia peccata que confestim
prod. aebuerant. domino se dutius ta.¬
euisse cenfrists est. Status autem prina.¬
palis hunis causȩ corcessio est. qui eunens
peuitentib datur. Concessio est enum uli
aduer sariis omnia conceduntur. et ꝑsolis
lacritas supplices defenditur reus. dudoy¬
N prirna parte psalmi penttens loqutur

Expanded text:
enim quod dicit intellectus; ut cum nos inenim quod dicit intellectus; ut cum nos intelligere Divinitas praestiterit peccata nostra, pro eis diluendis studiosissime supplicemus. Nam pro illo errore quis supplicat, versu sic inchoat: Intellectum dabo tibi; ut istius poenitentis merito, intellectus in titulo praemissus sit, cui etiam divina voce promittitur. Sed licet sint et alii poenitentium psalmi, tamen propter subtilitatem distantiae diversa titulorum significatione notati sunt. Primus enim qui in sexto ppertinet timorem. Iste vero merito tali est titulo praenotatus, qui se deterioratum tardius intellexit, quia peccata quae confestim prodi debuerant Domino, se diutius tacuisse confessus est. Status autem principalis hujus causae 103 concessio est, quae cunctis poenitentibus datur. Concessio est enim, ubi adversariis omnia conceduntur, et per solas lacrymas supplices defenditur reus. Dprima parte psalmi poenitens loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
decora contextio: ub e imi clluas huma-¬
nitatis exprimitu: et benofuea di iria
erecte supputationis culmsten. Prema
quoq fideli coniugio eum omatio: it umse
anima huis p̃chicationi her ⁊ eo .ii. satigne sotia¬
uerit. tricenaria remunersons diteseat. Huic eti¬
am numero et alia saeramenta coruieniunt. Tri-¬
ginta siquidem annorum icsenh dñs legiturn
egipto constitutus. Trig ita etiam anne. uiu
saluator nr̃ uica baptisma intinctus aisiis
iordanicis consertauit. Est ouoo in ins decadi-¬
bus scã trinitos. Que ficlei ñx in uiolabileni re¬
gulam tribiat et saluten. Explicit de
n stet sunt adintellec¬
tuni. ut ees sensus nr̃ ag-¬
nosecet. ne uuiendi re¬
nlas ignoraret. merito
in hoc citulo poiuerit
dͥaua intellectus. Pri¬
adipsum respieit quicqiut penitens iste die-
in tellexerimus: alpenitentiȩ stuchium ueni.¬
re non possumus. In alio psalmo quippe die-¬
tum est. Peicta quis it aligit: Hoc est

Expanded text:
decora contextio, ubi et imbecillitas humadecora contextio, ubi et imbecillitas humanitatis exprimitur, et beneficia divina erectae supputationis culmen ostendit, praemia quoque fideli conjugio compromittit; ut cum se anima huic praedicationi beata conversatione sociaverit, trigenaria remuneratione ditescat. Huic etiam numero et alia sacramenta conveniunt. Triginta siquidem annorum Joseph dominus legitur in Aegypto constitutus. Triginta etiam annorum Salvator noster vitale baptisma intinctus, aquis Jordanicis consecravit. Est quoque in his decadibus sancta Trinitas, quae fidei nostrae inviolabilem regulam tribuit et salutem. EXPOSITIO IN dicti sint ad intellectum, ut eos sensus noster agnosceret, ne vivendi regulas ignoraret, merito in hoc titulo posuerit David intellectus? Priad ipsum respicit quidquid poenitens iste dictuintellexerimus, ad poenitentiae studium venire non possumus. In alio quippe psalmo dictum est: Delicta quis intelligit ? hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
scilieet ne p̃clietis passib terrerent᷑. s adimi¬
tationem. gloriosare s lelium se corda robora¬
rent. quam sciehant  riundi medieiam sa¬
lutarit᷑ intreduetam. Hec figura dicitur epi¬
phonema. id est adelar.⁊o: que post narratas
res breuit̾ eu nexclatione prorumpit. Qua¬
ꝓpt̃ exhortatio isso bonorum est: ne se arecto
proposito cari. as i nbecillitate sublueant. Hiri¬
liter agite id est inbonis oꝑib constantissime
ꝑdurate. Nec feminea mollr. ce deficiatis:
qui corda ur̃a domino constanter offertis. Sic
enim sustinentium pectora roborantur: si
spem suam in donuni uirtuite confirment.
Hoc autem p̃ceptum: uiris feminisq cominu-¬
ne est. Uiriliter enim omnis sexus agit. qui
nescit mollissim is facilitatib immutari. Et
respice quem admodum partes illas passionis
sue in toto psalmo seruauerit. Prius dixit
orationem. in de secuta passio est: ad postre¬
mum leticiam fidelium constantiamq cõ-¬
monuit. no tals munere suscerto luterius mirica si-¬

Expanded text:
scilicet ne praedictis passionibus terrerentur, sed ad imitationem gloriosam fidelium se corda roborarent, quam sciebant ad mundi medicinam salutariter introductam. Haec figura dicitur epiphonema, id est acclamatio, quae post narratas res, breviter cum exclamatione prorumpit. Quapropter exhortatio ista bonorum est, ne se a bono proposito carnis imbecillitate subducant. Viriliter agite, id est in bonis operibus constantissime perdurate, nec feminea mollitie deficiatis, qui corda vestra Domino constanter offertis. Sic enim sustinentium pectora roborantur, si spem suam in Domini virtute confirment. Hoc autem praeceptum viris feminisque commune est, viriliter enim omnis sexus agit, qui nescit mollissimis facilitatibus immutari. Et respice quemadmodum partes illas passionis suae in toto psalmo servaverit. Prius dixit orationem, inde secuta passio est; ad postremum laetitiam fidelium constantiamque commonuit: ne tali munere suscepto, ulterius inimica fi
Abbreviated transcription (Latin):
dicina. que non solum a peccatis absoluit.
sed etiam sc̃orum premia beata concedit.
Uia est enim quam ingressus fuerit sumire dño
prioris actionis pranitate dampuata a que
non habet errorem nui cum ab ipsa rreedtur.
Nia pacis et ueritatis.quam beare uartiueiom¬
meant. ubi nulla facies ꝑusitanis dt
tur. Fi̾rmabo suꝑ te oculos mios in est ãnig: inute
lumen intelligentiȩ meȩ. Nen q recto iamente.
et mandata diũ siticeia menteferi usle nus

Expanded text:
dicina, quae non solum a peccatis absolvit, dicina, quae non solum a peccatis absolvit, sed etiam sanctorum praemia beata concedit! Via est enim quam ingressus fuerat servire Domino, prioris actionis pravitate damnata; via quae non habet errorem, nisi cum ab ipsa receditur; via pacis et veritatis, quam beatae virtutes commeant, ubi nulla facies perversitatis accedit. Sequitur, firmabo super te oculos meos, id est dirigam in te lumen intelligentiae meae. Nam qui recte sapiens est, et mandata Domini sincera mente perfecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
hac qua in gradieris. firmabo suꝑte oculos meos.
enit ad quartam partem ubi sermo
domini quasi mellifluus imber irro¬
rat. S consicdereinus quam apte qͣm
misericorditer x p̃s introductus est loquens:
ut ipsa iudice promittente spes penitentib cer¬
tior appareret. S quid licit inprimis : In.¬
tellectum darotil.. Uides quia peccatores
non habent a tell ectina: nisi quando eis dñs
conuers s propitiati s in dul̾get: Intelligere
ẽ. enim bei e c itre: et admardata dĩ uota cõ¬
uertere. Ipse ẽ. enim in tellectus quem tituli
ueritas indicauit: quem pen. tentib potestas
dñi clement  in fundit. Addidit et instru¬
am te. Quasi nescientem doceam: quasi in¬
ermem gladio uite s alutaris accingam. An¬
te enim cum dño tulpas taceret. fuerat con¬
silio destitutus. minc autem instruitur. qͦn¬
do contra se pronuntiare prestante dño
commonet᷑. Openctentiȩ in estimabilis me¬

Expanded text:
hac qua ingredieris; firmabo super te oculos meos. hac qua ingredieris; firmabo super te oculos meos. Venit ad quartam partem, ubi sermo Domini quasi mellifluus imber irrorat. Sed consideremus quam apte, quam misericorditer Christus introductus est loquens; ut ipso judice promittente, spes poenitentibus certior appareret. Sed quid dicit imprimis? Intellectum dabo tibi. Vides quia peccatores non habent intellectum, nisi quando eum Dominus conversis propitiatus indulget. Intelligere est enim, bene agere, et ad mandata Dei vota convertere. Ipse enim intellectus est, quem tituli veritas indicavit, quem poenitentibus potestas Domini clementer infundit. Addidit: Et instruam te, quasi nescientem docebo, quasi inermem gladio vitae salutaris 105 accingam. Ante enim, cum Domino culpas taceret, fuerat consilio destitutus; nunc autem instruitur, quando contra se pronuntiare, praestante Domino, commonetur. O poenitentiae inaestimabilis me
Abbreviated transcription (Latin):
rorum. Uenite oratores qui negrtia terrena et¬
humana artificiosa subtilitate tractatis. uidere
reum lacrimis se diluentem. aud te peccatorem
confessionib ai lutum. intelligite sententiam
princt is rense batem hominis impedire. s poeiꝰ
peccata dampnare Ist ⁊ su.t tribunalia que nul¬
lus redur: ista sontentia que nichil subambi¬
guitate decernit. Tali potuis modo causas ur̃as
defendite. qui ne gaudo ueritatem eum fuscep¬
torum crimin h consuestis delicta ur̃a misceri.
Conu̾tite ord nem secularnum uidicioꝵ. orati¬
onem ur̃am ab epilogis incipite. per uersas fle¬
bilit̾ narrate miserias. Correctionem ur̃am pro¬
tinus ueracit̾ intunate: et tunc meremini gau-¬
dentes concludere quod flentes felicit᷑ in choas¬
tis Hinc enim intelligetis quid differat ordo iste
salutaris: quando nichil pot̾ sustinere contra¬
rium. quod terminatur in gaudium. Nunc
uideamus in parte finitima quid ei dominus
ipse respondeat

Expanded text:
rorum. Venite, oratores, qui negotia rorum. Venite, oratores, qui negotia humana artificiosa subtilitate tractatis; videte reum se lacrymis diluentem, audite peccatorem confessionibus absolutum, intelligite sententiam principis non salutem hominis impetere, sed potius peccata damnare. Ista sunt tribunalia, quae nullus redimit, ista sententia quae nihil sub ambiguitate decernit. Tali modo potius causas vestras defendite, qui negando veritatem, cum criminibus consuestis delicta vestra miscere. Convertite ordinem saecularium judiciorum, orationem vestram ab epilogis incipite, perversas flebiliter narrate miserias, correctionem protinus veraciter intimate, et nunc meremini gaudentes concludere quod flentes feliciter inchoastis. Hinc enim intelligetis quid differat ordo iste salutaris, quando nihil potest sustinere contrarium, quod terminatur in gaudium. Nunc videamus in parte finitima, quid ei Dominus ipse respondeat.
Abbreviated transcription (Latin):
on ad solitudines inuias. non
aamunita castrorum non ad hominis
auxilia conuolauit: s ad dm̃ quicireũ¬
eintes spiritales inimicos poterat dissi.¬
pire. Deinde gaudium suum dicit do¬
nuũ: aquo sibi nouerat esse parcen¬
dium. Nam quod ait redime me: nũ-¬
qud ille aurum dat ut liberet: Sed
ilidit sanguinem pretiosum: nullis di-¬
iitiis nullis opib conferendum. S pau.¬
lo sollieitius indagemus: quid nobis uͭ¬
bi ista denuntient. Ham cum dicit
iltatio mea. accepti beneficii uidetur
sse professio. Dum subiungit redime
ne: ad huc periclitantis indicat timo¬
rim. S quia iam gaudebat in spe et
aclhuc timebat in re. congrue utraq
conuincta sunt. Possumus enim animo
gaudere: cum mala presentia nouimꝰ
sue celerrimo terminanda. Addidit
lrcuin dantib me. siue uitiis carna-¬
lh siue spiritib immundis. qui nos
ꝑdere p̃cipitati uelocitate festinant. finita ẽ. con¬
clusio penctentis in timore ĩsentium et spe futu¬

Expanded text:
non ad solitudines invias, non non ad solitudines invias, non ad munita castrorum, non ad hominis auxilia convolavit: sed ad Deum, qui circumeuntes spirituales inimicos poterat dissipare. Deinde gaudium suum dicit Dominum, a quo sibi noverat esse parcendum. Nam quod ait, redime me, nunquid ille aurum dat ut liberet? Sed dedit sanguinem pretiosum, nullis divitiis, nullis opibus conferendum. Sed paulo sollicitius indagemus, quid nobis verba ista denuntient? Nam cum dicit, exsultatio mea, accepti beneficii videtur esse professio. Dum subjunxit, redime me, adhuc periclitantis indicat timorem. Sed quia jam gaudebat in spe, et adhuc timebat in re, congrue utraque conjuncta sunt. Possumus enim animo gaudere, cum mala praesentia novimus fine celerrimo terminanda. Addidit, a circumdantibus me, sive vitiis carnalibus, sive spiritibus immundis, qui nos perdere praecipiti velocitate festinant. Finita est conclusio poenitentis in timore praesentium et spe futu
Abbreviated transcription (Latin):
sexto psalmo dictum ẽ: nemo ꝓfieue
domino confitetur.
eriuntamen in diluiuo aquarum
multarum: adeum ñ ad pxunabĩs.
Num suꝑuis sanctos ugiter orare
testetur. nunc pietatem istam
negat. diu̾sis suꝑstitionib con¬
udendam: Diluuium enim multarũ
aquarum est error hominum pessimo.¬
nm qui uariis prauitatib fluctuantes.
multiplices sibi doctrinas constituunt.
quas auero magistro nullatenus. accepe¬
runt. Que sententia maxime hereticos
arguit᷑: qui in diluiuo ꝑuersitatis suȩ tẽ¬
pestuosas et naufragas excitant questio¬
nes. Et hi adeum non adpropiabunt.
qm̃ auera religione discedunt. Que figu
ndicitur metafora. id est translatio. cũ
mitatur nomen aut uerbum exeo loco
inquo proprium ẽ. in eum in quo aut
imprium de ẽ. aut translatum propͥo
u michi es refugium a pressura que
ereumdedit me: exultatio mea redime
nȩ acircumdantib me.
efugium ẽ. ad quod confugitur.
ut ꝑicula declinentur. S iste

Expanded text:
sexto psalmo dictum est, nemo proficue sexto psalmo dictum est, nemo proficue Domino confitetur.erumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non approximabunt. Cum superius sanctos jugiter orare testetur, nunc pietatem istam negat diversis superstitionibus concedendam. Diluvium enim aquarum multarum est error hominum pessimorum, qui variis pravitatibus fluctuantes, multiplices sibi doctrinas constituunt, quas a vero Magistro nullatenus acceperunt. Quae sententia maxime haereticos arguit, qui in diluvio perversitatis suae tempestuosas et naufragas excitant quaestiones. Et hi ad eum non approximabunt, quoniam a vera religione discedunt. Quae figura dicitur metaphora, id est translatio, cum mutatur nomen aut verbum ex eo loco ubi proprium est, in eum in quo aut proprium deest, aut translatum proprio Vers. 10. Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me: exsultatio mea, redime me a circumdantibus me. Refugium est ad quod confugitur, ut pericula declinentur. Sed iste
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri: merito quando aliquem sola
uoluntas aut absoluit aut punit. Pro¬
nuntiabo dicit. publice fatebor. ut alus
adimitationem trahat pia fidelisq an¬
fessio. Sequitur. de accusatione propr
salutare remedium: quando peperin
iudex. cum sibi non parceret reus. lm¬
etas enim cordis fuit: quia tacere do¬
creuerat. ut illi se crederet celatum qu
ante quam fiant omnia potest habere
notissima.
tione uel satisfactione. uenitadͥ.
conclusionem dep̃cationis suȩ
in qua sic cõmendat ueniȩ postulationõ.
ut eam etiam sanctis omnib dicat esse
communem. Merito. qm̃ꝰ nͣion ẽ. apei¬
catis alienus: in supplicationib debet
esse ꝑmixtus. Omedicina salutaris.
Contra morbos omnium peccatorum
diuersa remedia prestantur e grotis. Ho
unum antidotum si pura mente sumi¬
tur: delictorum omniũ uenena uin-¬
cuntur. Addidit in tempore oportuno.
In ista scilicet mundi urta: ubi conĩti
fas ẽ. Nam in inferno sicut suꝑius in

Expanded text:
confiteri; merito quando aliquem sola confiteri; merito quando aliquem sola voluntas aut absolvit, aut punit. Pronuntiabo dicit, publice fatebor, ut alios ad imitationem trahat pia fidelisque confessio. Sequitur de accusatione propria salutare remedium, quando pepercit judex, cum sibi non parceret reus. Impietas autem cordis fuit, quia tacere decreverat; ut illi se crederet celatum, qui antequam fiant omnia, potest habere notissima. atione vel satisfactione, venit ad conclusionem deprecationis suae, in qua sic commendat veniae postulationem, ut eam etiam sanctis omnibus dicat esse communem: merito, quoniam qui non est a peccatis alienus, in supplicationibus debet esse permistus. O medicina salutaris! Contra morbos omnium peccatorum, diversa remedia praestantur aegrotis; hoc unum antidotum, si pura mente sumitur, delictorum omnium venena vincuntur. Addidit, in tempore opportuno, in ista scilicet mundi vita, ubi converti fas est; nam in inferno, sicut superius in
Abbreviated transcription (Latin):
clamat causa quem lingue Nui et si abho¬
mine non aucliat: ceris omnia nouit qͣm
ille qui facit. S ꝯoc ĩ. cogriium tacere:
in confessionem delicta ꝑdicere.Iperire
est autem. ualde aliqud silentio ⁊ egere.
aut cordis dissimulatione ce.ore. Hoc fa¬
ciunt stulti: qui putant dm̃ ignorare
posse quod agunt. Contra qui illum noue-¬
runt res omnes habere mauifestas. adhumilẽ
confessionem et penitentiȩ uota descendunt.
ne uidicem patiantur infensum: qui pro-¬
pitium habere poterant aduocatum. De-¬
lictum uero quidam leue putauerunt ẽẽ
peccatum: quasi negligentius derelictum.
In iusticiam autem. immane aliquid se-¬
uumq commisum. S hie puritas confi-¬
tentis ostenditur. ut nec illud passussit e¬
lare. quod credebatur forte ueniale.
ticias meas domino: et tu remisisti it
cditurꝰ. ut ad solam ꝓmissionem¬
deuotionis subito p᷑eccata lay
gesserat. et tamquam iam cuncta pro¬
diderit. ita illi remissa sunt que uolut

Expanded text:
clamat causa quam lingua; qui etsi ab hoclamat causa quam lingua; qui etsi ab homine non audiat, certius omnia novit quam ille qui facit. Sed hoc est cognitum facere, in confessionem delicta perducere. Operire est autem valde aliquid silentio tegere, aut cordis dissimulatione celare. Hoc faciunt stulti, qui putant Deum ignorare posse quod agunt. Contra, qui illum noverunt res omnes habere manifestas, ad humilem confessionem et poenitentiae vota descendunt, ne judicem patiantur infensum, qui propitium habere poterant advocatum. Delictum vero quidam leve putaverunt esse peccatum, quasi negligentius derelictum; injustitiam autem immane aliquid saevumque commissum. Sed hic puritas confitentis ostenditur, ut nec illud passus sit celare, quod credebatur fore veniale. Vas meas Domino: et tu remisisti impenditur, ut ad solam promdevotionis subito peccata laxavgesserat; et tanquam jam cuncta prodiderit, ita illi remissa sunt quae voluit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me manus ÷ ia. Erumnosus enini di-¬
eitur: ualde rui iosus. Ruina quippe
a ppellata ẽ. quasi repetens ima. Conuersus ergo
fuerat in exumna. qui ceciderat ͥ esuꝑbia: ut
qui ante clamau t ꝑelationem: nunc confitere.¬
tur domino ꝑhum itatem. Cui ideo salutis speꝰ
rediit: qm̃ in suis oꝑ i: mortifera facta cognouit.
Spina ẽ. enim. que totum corpus erigit at᷑q re-¬
continet. Hec ꝓsuꝑ a merito posita est. que
confracta non dricit adinteritum: s erigit po-¬
tuis ad salutem. Ho: argumentum dicitur
a necessitate: quando ca isȩ grauissimȩ p̃ it¬
tuntur. ut ad confessionem proficuam correc-¬
tus animus adducatur.
neratus. ita nunc ueniens ad secun¬
dam partem. refert unde curam
dño largiente ꝑceperit. Oingrniosa simpli¬
citas: et mille mira tergiu̾satorib cautior pu¬
ritas. Illi dicitur de ictiun fuis ẽ manifesta¬
tum eui nichil occulturte .t. adquem plus

Expanded text:
super me manus tua. Aerumnosus enim disuper me manus tua. Aerumnosus enim dicitur valde ruinosus. Ruina quippe appellata est, quasi repetens ima. Conversus ergo fuerat in aerumna, qui ceciderat de superbia; ut qui ante clamavit per elationem, nunc confiteretur Domino per humilitatem; cui ideo salutis spes rediit, quoniam in suis operibus mortifera facta cognovit. Spina est enim quae totum corpus erigit atque recontinet. Haec pro superbia merito posita est, quae confracta non dejicit ad interitum, sed erigit potius ad salutem. 104 Hoc argumentum dicitur a necessitate, quando causae gravissimae praemittuntur, ut ad confessionem proficuam correctus animus adducatur. neratus, ita nunc veniens ad secundam partem, refert unde curam, Domino largiente, perceperit. O ingeniosa simplicitas, et mille tergiversatoribus cautior puritas! Illi dicitur delictum fuisse manifestatum, cui nihil occultum est, ad quem plus
Abbreviated transcription (Latin):
tacnisse se licos hic iterum se clamasse ꝓfitet᷑.
S ⁊acure druinitati: eii iugiter supplicare
debuisset. Clamauit. qui ꝑsꝑatia longi tem¬
poris de sua iustifiratione locuciis locutus est.
Taeruit ergo quod ioumi fas fuit: locutus. ẽ.
quod tacere. lebutism. s fac̾tuni est utrumq
eul pabile: quor uus uuletur diuersum. Me¬
mento antem qued uta uirtus huius psalmi
cc̃ tia hie exerrabile humani generis uitium
prohetuii. opposita : ne quis dño putet ab¬
sconditum. quod incons. ientie suȩ penetra¬¬
lib recondit occulnum.
eccatori graus manus est que flagel¬
lat. ex ponderosa que uiudicat. Die
ac nocte oontinnum tempiis significat.
ut merito sinsa fuerit grauis. que castigationis
nitatis impͥmeret. Manus enim ꝑtropologi¬
am operationem significat: quia hominum
nisus est manib operari. Quunitas enim non ma-¬
nib aliquidd agit: s uoluntatis suȩ uirtute omĩa
disponit ac ꝑficit.
tur michi sꝑiia.
oc est quod suꝑius dixit grauata est

Expanded text:
tacuisse, hic iterum se clamasse profitetur. Sed tacuit Divinitati, cui jugiter supplicare debuisset. Clamavit qui per spatia longi temporis de sua justificatione locutus est. Tacuit ergo quod loqui fas fuit; locutus est quod tacere debuisset. Sic factum est utrumque culpabile, quamvis videatur esse diversum. Memento autem quod tota virtus hujus psalmi contra hoc exsecrabile humani generis vitium probatur opposita: ne quis Domino putet absconditum, quod in conscientiae suae penetralibus recondit occultum.  manus tua. Peccatori gravis manus est quae flagellat, et ponderosa quae vindicat. Die ac nocte continuum tempus significat; ut merito sensa fuerit gravis, quae a castigationnitatis imprimeret. Manus enim per tropologiam, operationem significat: quia hominum usus est manibus operari. Divinitas enim non manibus aliquid agit, sed voluntatis suae virtute omnia disponit et perficit. tur mihi spina. Hoc est quod superius dixit: Gravata est
Abbreviated transcription (Latin):
non occides. non mechaberis. nonfiti
facies. non loqueris contra fratremtus
falsum testimonium. non concupisess
mum proximi tui: nec desiderabis
tur. Psallimus quoq et decem cordli
quando inquinq sensib carnalib st
inquinq spiritalib probabili nos cis¬
uersatione tractamus. Uerum istas
dicimus non sunt extra nos posita si
in musica disciplina. In nobis ẽ. etus
in nobis est psalterium. immo ipsas
i nos sumus. quando ad similitudinẽ
mutate cantamus. Hoc autem et illo
implo datur in telligi. ubi ait. In me sũt
s̃ uota. quȩ redlam laudis tibi. Hec autẽ
s similia sicut sepe diximus: tropicis al¬
lionib edicuntur.
antate ei canticum nouum: bene psal¬
lite in iubilatione.¬

Expanded text:
Non maechaberis. Non furtum facies. Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. Non concupisces domum proximi tui. Non desiderabis tur. Psallimus quoque et in decem chordis quando in quinque sensibus carnalibus et in quinque spiritalibus probabili nos conversatione tractamus. Verum ista, quae dicimus, non sunt extra nos posita, sicut in musica disciplina. In nobis est cithara; in nobis est psalterium, imo ipsa organa nos sumus, quando ad similitudinem qualitate certamus. Haec autem et illo exemplo datur intelligi, ubi ait: « In me sunt Deus vota, quae reddam laudes tibi . » Haec autem et similia, sicut saepe diximus, tropicis allusionibus edicuntur. Cantate ei canticum novum. bene psallite ei in jubilatione.
Abbreviated transcription (Latin):
drxiunt qm̃ ꝑuisos agnosertur quicquid in
megotig nua inrined illeus cortinetur. Dicit
enim Nm̃ non sum tibi confessus delictum. om̃is
firiait s mra inu firintinte conserait mere uul¬
ner ncoralis. ¶ Iuod noiaperitur adenram.¬

Expanded text:
iam per ipsas agnoscitur quidquid in negotiorum viribus medullitus continetur. Dicit enim: Quoniam non sum tibi confessus delictum, omnis firmitas mea in infirmitate consenuit, more vulneris corporalis, quod si non aperitur ad curam
Abbreviated transcription (Latin):
sendum ẽ. In domino gloriaauni: scilicet
isesse ei subiectos. seruitiumq ipsius
lbertatem urãm credite uel honorem.
dum uos uide noueritis ol eternȩ beati¬
tuidinis premia ꝑuenire. Considerandũ
t̃eiam quod gr̃a uarietatis iupra dixe.¬
at. iusti: tiunic recti corle. Onines enim
uissi et recti sunt cordde: & rurfus reo¬
a corde sunt siue dubitatione iustĩsimi.
Qua propt̾ cum hec diuidi nequeant :¬
nest dubium causa uarietatĩ appesita.
Diter ẽ. enim satietatis eisdem uerbis
bequenter geminata rezecitio. Conside¬
amus autem quid penitens iste merue.
ut ipse illi manifesta uoce respon.¬
leret. eui totis uirib supplicauit. Isle
uulo ante prostratus. ille qui peccator
erit mole compressus. int̾ iustos annu¬
erant᷑. int̾ rectos corde recipitur: ut
uanto prius satis faciendo fuerot hu¬
latus: tanto post ueniam uideatur
elsus. Qua propter iam ipse beatus ẽ:
ibic señtentia piissimi iudicis noscit᷑
ssolutus.
Concdusio

Expanded text:
endum est, in Domino gloriamini; scilicet vos ei esse subjectos, servitioque ipsius libertatem vestram credite vel honorem: dum vos inde noveritis ad aeternae beatitudinis praemia pervenire. Considerandum est etiam quod gratia varietatis supra dixerit, justi; nunc, recti corde. Omnes enim justi et recti sunt corde; et rursus recti corde sunt sine dubitatione justissimi. Quapropter cum haec dividi nequeant, non est dubium causa varietatis apposita. Mater est enim satietatis, eisdem verbis frequenter geminata repetitio. Consideremus autem quid poenitens iste meruerit, ut ipse illi manifesta voce responderet, cui totis viribus supplicavit. Ille paulo ante prostratus, ille qui peccatorum fuerat mole compressus, inter justos annumeratur, inter rectos corde recipitur; ut quanto prius satisfaciendo fuerat humiliatus, tanto post veniam videatur excelsus. Quapropter jam ipse beatus est qui hic sententia piissimi judicis noscitur absolutus. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
nedictum. Psalterium uero de caeordi
esse diximus. quod ordine conuerso aliã
cytharȩ in suꝑiorib habet. Unde adu
feriorem partem canora fila descendunr
cui p̃cepta de calogi conuenienter ape¬
tur: quia secundum formam in strir¬
ti huius de suꝑnis uenientia dñi uisil
cipimus. Et considera quia solumẽi
strumentum musicum quod pro era¬
tia sui decacordum dicatur. Nonen
hoc decythara uel de aliis huiusoeml
strumentis lectum esse memini mussi
cacordum uͦ psalterium sicut uetisl
runt. et illud nobis indicat sacramiti
ut referamus tria addm̃ qui tͥnitasil
id est pͥmum quod ait. non habebis dͥs
alienos coram me. Secundum. nnfa¬
es tibi scultile. Tercium. non assums
men cłi tui inuanum. In quo iungite
desabbato. Septem uero que secuntur.
dilectionem proximi dixerunt pertas

Expanded text:
benedictum . Psalterium vero decachordum benedictum . Psalterium vero decachordum esse diximus, quod ordine converso alvum citharae in superioribus habet, unde ad inferiorem partem canora fila descendunt; cui praecepta Decalogi convenienter aptantur. Quia secundum formam instrumenti hujus, de supernis venientia Domini jussa suscipimus. Et considera quia solum est instrumentum musicum, quod pro excellentia sui decachordum dicatur: Non enim hoc de cithara, vel aliis hujuscemodi instrumentis lectum esse meminimus. Decachordum vero psalterium, sicut veteres dixerunt, et illud nobis indicat sacramentum, ut referamus tria ad Deum, qui Trinitas est, id est, primum, quod ait: Non habebis deos alienos coram me ; secundum, Non facies tibi sculptile : tertium: Non assumes tibi nomen Dei tui in vacuum . In quo jungit et de Sabbato. Septem vero quae sequuntur ad dilectionem d
Abbreviated transcription (Latin):
Collaudatio ueri multoꝵ ore una laudatio ẽ.
Dictum. propt̾ unitatem ȩcelesiȩ: quam pre-¬
dicat ubiq seruari. Et cum dicitur decet:
significat hoc optum. hoc esse conueniens: ut
qui dñi laudem decautat. similiter illi et fidĩ¬
rio decem cordarum psallite ei.
sti sunt iusti quos suꝑius dixit: qui scĩs ac¬
tib laudes domini deuota modulatione de¬
cantant. Cythara ẽ. sicut in prefatione iam
dictum est: lignei uentris inimo sita conca¬
uitas. que sursum cordarum fila transmit-¬
tens. sonis dulcissimis ꝑcussa proloquitur.
Que ideo tale nomen accepit: qm̃ erta itera¬
tione ꝑeutitur. Huic merito comparant
porriguntur: id est dum esurientem
mus. dum nudum uestimus. dum eqr
uisitamus. et cetera que licet uideanti
carnalia. diunitatis tamen amori pe¬
aguntur. Citharizamus quoq eum
passionib nr̃is uel dampnis securi aelen
dicimus. Dñs dedit dñs abstulit. sieuts

Expanded text:
Collaudatio vero multorum ore una laudatio est; Collaudatio vero multorum ore una laudatio est; dicta propter unitatem Ecclesiae, quam praedicat ubique servari. Cum dicitur decet, significat hoc aptum, hoc esse conveniens, ut qui Domni laudem decantat, similiter illi et fidrio decem chordarum psallite ei. Isti sunt justi, quos superius dixit, et qui sanctis actibus laudes Domini devota modulatione decantant. Cithara est, sicut in praefatione jam dictum est, lignei ventris in imo sita concavitas, quae sursum chordarum fila transmittens, sonis dulcissimis percussa proloquitur. Quae ideo tale nomen accepit, quoniam cita iteratione percutitur. Huic merito comparantuporriguntur, id est, dum esurientem pascimus, dum nudum vestimus, dum aegrotum visitamus, et caetera quae, licet videantur carnalia, Divinitatis tamen amore peraguntur. Citharizamus quoque, cum in passionibus nostris vel damnis securi aut laeti dicimus: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Cal hereticoium contagione
di uigens: rectis commonet
xp̃ anos. ut non nterrenis de-¬
actaio ub s gaudeant semper
in domino. ui gaudia continua
suaurati ꝑ cta sunt. Nam cũ
Tentil secul. afflicliones deceant
tidelũ. dicitur uii is gaudete.
S quo gaudio msi illo quo dominu: monet cũ
uos ꝑsecu̾ti fuerint honines et dixerint ꝯmne
malum aduersum uos mentientes ꝓpĩ nomen
in cessanter affirmat. Ait enim. Gaude.e ini .lo.¬
mino: iterum dico gaudete. Hai ista repetitio
illud significat: ut & bic in afflictionib gau-¬
deamus: et in illo reguo ꝑpetua pace letemur.
Unde et dominus in euuangelio dicit. Iterũ
uidebo uos: et gaudebit cor ur̃m. et gaudiũ
ur̃m nemo auferet auobis. Addidit quoq Rec.¬
tos decet collaudatio. S qui sint isti recti: in
secunda parte clicturus ẽ. Ilam quod ponit
rectos decet collau latio. ostendit prauos here¬
ticos decere non posse. sicut et alius propħa
dicit. Non est spctiosa laus in ore peccatoris.

Expanded text:
ab haereticorum contagione disjungens, rectos commonet Christianos, ut non in terrenis delectationibus, sed gaudeant semper in Domino, ubi gaudia continua suavitate perfecta sunt. Nam cum praesentis saeculi afflictiones deceant fideles, dicitur justis: gaudete. Sed quo gaudio? nisi illo quo Dominus monet: Cum vos persecuti fuerint homines, et dixerint omne malum adversum vos, mentientes, propter nomen incessanter affirmat; ait enim: Gaudete in Domino, iterum dico, gaudete . Nam ista repetitio illud significat, ut et hic in afflictionibus gaudeamus, et in illo regno perpetua pace laetemur. Unde et Dominus in Evangelio dicit: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Addidit quoque: Rectos decet collaudatio. Sed qui sunt isti recti, in secunda parte dicturus est. Nam quod ponit, rectos decet collaudatio, ostendit pravos haereticos decere non posse; sicut et alius propheta dicit: Non est speciosa laus in ore peccatoris .
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ueritatem requiret dñs: et retri¬
buet his qui habundant᷑ faciunt suꝑbiã.
e putaretur hereticoꝵ blasphemi¬
Uas dñm posse negligere: dicit ue
riteter iuecia e . qiam illi nesciunt falsis er
et quil eleri ulatie e co iuertunt. Illis
ta dor ÷ iniqua p̃s intioi e despiciunt: in

Expanded text:
iret Dominus, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ne putaretur haereticorum blasphemias Dominum posse negligere, dicit: Veritatem requiret Dominus, quam illi nesciunt falsis erret qui se celeri emendatione convertunt: illis ta Domini iniqua praesumptione despiciunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
ee eirum quidera psalmum pro phe¬
ca loquitar. s in prima sestione cõ¬
re mec uistos. uian demino debeant
tota meniis macritare gaudere. qui creturas
suas mirahii potentio anorcitur contitiere.
Secunda sectione exclamat beatum esse. qui
ad eius eulturam meruit ꝑ tinere. Significans
tempora xp̃iana. in quib erat multitudo gentiũ
creditura

Expanded text:
er totum quidem psalmum propheta loquitur; sed in prima sectione commonet justos, ut in Domino debeant tota mentis alacritate gaudere, qui creaturas suas mirabili potentia dignoscitur continere. Secunda sectione exclamat beatum esse, qui ad ejus culturam meruit pertinere, significans tempora Christiana, in quibus erat multitudo gentium creditura
Abbreviated transcription (Latin):
in ist̾o mundo certamina sustinens eype¬
ditionalis habitaculi nomine uocitatir
Suꝑis enim dixit abscondes. hic prr¬
ges. Ibi enim abscondentur: ubi abimpis
non uidebuntur. Hic uͦ ꝓteguntur: ibi
malorum improbitas mͦinime nocerei
mittitur. quando illesȩ animȩ iustoum
sub qualibet corporis afflictione serum.
ria dona ꝑuenerunt. Ciuitatem circũ.¬
stantiȩ hierusalem localem debenus ab¬
uertere. qui in medio gentium constu.¬
ta. quasi templum fidei ꝓbabatur exiltas.
Abhac enim cireumiect᷑ȩ nationes xp̃sa¬
ni dogmatis regulas suscipere merierũ
et uelut purissimo fonte pate facto el¬
tis uitȩ sunt munerib irrigati. In has
ciuitate mirificauit dominus mĩanl
am: quando ibi et docere. ibi miracull
facere. ibi et pati pro hominum salus
clignatus est. lbi quoq glam suȩ resit ll¬
tionis ostendit. ut merito dictum sit
quia in hierusalem potentiam suam al¬
ram fecit. ubi declarare tam ingentiasa¬

Expanded text:
in isto mundo certamina sustinens, expein isto mundo certamina sustinens, expeditionalis habitaculi nomine vocitatur. Superius enim dixit, abscondes; hic proteges. Ibi enim abscondentur, ubi ab impiis non videntur; hic vero proteguntur, ubi malorum improbitas minime nocere permittitur, quando illaesae animae justorum sub qualibet corporis afflictione servantria dona provenerunt. Civitatem circumstantiae, Jerusalem localem debemus advertere, quae in medio gentium constituta, quasi templum fidei probabatur existere. Ab hac enim circumjectae nationes Christiani dogmatis regulas suscipere meruerunt; et velut purissimo fonte patefacto, coelestis vitae sunt muneribus irrigatae. In hac ergo civitate mirificavit Dominus misericordiam suam, quando ibi et docere, ibi miracula facere, ibi et pati pro hominum salute dignatus est. Ibi quoque gloriam suae resurrectionis ostendit, ut merito dictum sit quia in Jerusalem potentiam suam miram fecit, ubi declarare tam ingentia sa
Abbreviated transcription (Latin):
quando omnes iusti comtemplationis eius pre-¬
mia premia consequentur. sicut legitur. Be¬
ati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Acõ¬
turbatione hominum malorum scilicet. Di¬
cit enim fidelissimos occulendos. quando iã
inȩterna beatitudine locabuntur. ubi pu-¬
rissimam ueritatem nemo fecilenta uolun¬
tate conturbat: s bonitas rerum in suis splens.¬
dorib ꝑseuerat. Et quam pulebre rega¬
lẽm conspectum esse dicit. in abdito: reue¬
ra quia contemplationem eius quia iusti
ꝑfruentur impii non uidebunt. Homi¬
nes enim hic: omnes ꝑ secutores et scisma
tiei significantur: qui hic terrere consue.
los sceleratoꝵ conturbationes locum di¬
cit ulterius non habere. quippe quosast
constat diuidendos. Illi enim mittunt᷑
inȩternam penam. iusti uocantur ad
requiem sempit̾nam. S ne. tantum fu¬
turi premii promissio fragilia cordatur.¬
baret. secundo capite dicit esse eos pro-¬
tegendos. Nam tabernaculum sepe cha¬
mus ȩcclesiam catholicam significari. ax

Expanded text:
contemplationis ejus praemia consequentur; sicut legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . A conturbatione hominum, malorum scilicet, dicit etiam fidelissimos occulendos, quando jam in aeterna beatitudine locabuntur, ubi purissimam veritatem nemo faecilenta voluntate conturbat, sed bonitas rerum in suis splendoribus perseverat. Et quam pulchre regalem conspectum esse dicit in abdito, revera, quia contemplationem ejus, qua justi perfruentur, impii non videbunt. Homines enim hic omnes persecutores et schismatici significantur, qui hic consueverunt terlos sceleratorum conturbationes, locum dicit ulterius non habere, quippe quos a se constat esse dividendos. Illi enim mittuntur in aeternam poenam, justi vocantur ad requiem sempiternam. Sed ne tantum futuri praemii promissio fragilia corda turbaret, secundo capite dicit eos esse protegendos. Nam per tabernaculum saepe diximus Ecclesiam catholicam significari, quae