comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nati. Sciens gͦ ualere sibi ad mor¬
tis ipsoꝵ ꝓuentũ c̃sortia mulie¬
rũ alienarũ. id ẽ earũ quȩ de
generatione cain ex ortȩ stͣ. ẽgit
ut fier& quod scriptura factũ
narrat dics. Cũq cȩpissent ho¬
mines multiplicari suꝑ t̾ram.
filiasq ꝓcrea ssent: uidentes filiiđi¬

Expanded text:
nati. Sciens ergo valere sibi ad mornati. Sciens ergo valere sibi ad mortis ipsorum proventum consortia mulierum alienarum, id est earum, quę de generatione Cain exortę sunt, egit ut fieret, quod scriptura factum narrat dicens: Cumque cępissent homines multiplicari super terram filiasq
Abbreviated transcription (Latin):
ipse cai. qͥ iã cuuitatẽ c̃debat. Rec¬
te gͦ & ueracit᷑ sapiens dixit. Here¬
ditas ad quã festinat᷑ inpͥncipio:
innouissimis benedictione carebit.
Hoc enĩ ñ solũ in quolib& hom ine.
uerũ etiã inuniũsitate hominũ.
certis clar& exꝑim̃tis : qͥ a uidelic&
generatio cai sem̃ serpentis. & cũ
festinatione uenit. & cũ festinati¬
one ciuitates c̃diditꝰ generatio
autẽ abel siue seth. sem̃ đi quod
posuit ds ꝓ abel. & tardius uenit.
& ciuitatem hic manente̾ ñ habu¬
it :s fut᷑am inquisiuit. xxiiii.
erpens antiqꝰ. dũ semini suo ẽtra¬
riũ sem̃ đi multiplicaretur : In¬
uenit quid facer& : unde uerbũ
đi suꝑare ꝓpositũq eius ad huc
sese auertere posse sꝑar&. Sciebat
quod ꝑmulierẽ uirũ pͥmũ cȩpiss&.
At uͦ tẽ multę succreuerant mu¬
lieres pulchrȩ & c̃cupiscibiles:
& uiri quãus iustiꝰ ad libidinẽ
ꝓni : ut pote de uitiata radice

Expanded text:
ipse Cain, qui iam civitatem condebat. Recipse Cain, qui iam civitatem condebat. Recte ergo et veraciter sapiens dixit: Hereditas, ad quam festinatur in principio, in novissimis benedictione carebit. Hoc enim non solum in quolibet homine, verum etiam in universitate hominum certis claret experimentis, quia videlicet generatio Cain, semen serpentis, et cum festinatione venit et cum festinatione civitates condidit, generatio autem Abel sive Seth, semen dei, quod posuit deus pro Abel, et tardius venit et civitatem hic manentem non habuit, sed futuram inquisivit. 23. serpens antiquus, dum semini suo contrarium semen dei multiplicaretur? Invenit quid faceret, unde verbum dei superare propositumque eius adhuc sese avertere posse speraret. Sciebat quod per mulierem virum primum cępisset. At vero tunc multe succreverant mulieres pulchrę et concupiscibiles et viri quamvis iusti ad libidinem proni, utpote de vitiata radice
Abbreviated transcription (Latin):
occidit cam. S & seth natus ẽ filiꝰ
quẽ uocauit enos. lste cȩp̃ inuocare
nom̃ dni. Abisto gͦ altero semine
mulieris generatio rectoꝵ quȩ scđm
carnẽ defecerat:̃ in ab el resuscitata
ẽ. Unde & c̃gruũ satis uocabulum
posuit illi pocter: ut uocar& eum
seth. Seth nãq resurrectio int̃pre¬
tatur. Nimirũ uł ꝓphetico spu
uł ab exꝑim̃tis qͥbus libet adam
p̃doctꝰ ẽ: ut scir& eũ esse de parte
đi. & ꝑ generationẽ eiꝰ implendũ
ẽẽ ꝓpositũ di: ut p̃destinati nasce¬
rentur electil& iccirco dixit. Po¬
suit mͥ ds aliud sem̃ ꝓ abel: quẽ
occidit cam. Quanta mora fueratꝰ
anteꝗͣ̃ resuscitaretur hoc pͥncipiũ
bonȩ generationis . Uixit adã inquit
scriptura centũ tͥginta annos: & ge¬
nuit ad similitudinẽ & imaginem
suã uocauitq nom̃ eiꝰ seth. Nimirũ
ꝑ tot annos adã potuit genuisse fi¬
łios & filiasꝰ nec solus adam: sed&

Expanded text:
occidit Cain. Sed et Seth natus est filius, occidit Cain. Sed et Seth natus est filius, quem vocavit Enos. Iste cępit invocare nomen domini. Ab isto ergo altero semine mulieris generatio rectorum, quę secundum carnem defecerat in Abel, resuscitata est. Unde et congruum satis vocabulum posuit illi pater, ut vocaret eum Seth. Seth namque 'resurrectio' interpretatur. Nimirum vel prophetico spiritu vel ab experimentis quibuslibet Adam predoctus est, ut sciret eum esse de parte dei, et per generationem eius implendum esse propositum dei, ut predestinati nascerentur electi, et idcirco dixit: Posuit mihi deus aliud semen pro Abel, quem occidit Cain. Quanta mora fuerat, antequam resuscitaretur hoc principium bonę generationis? Vixit Adam, inquit scriptura, centum triginta annas et genuit ad similitudinem et imaginem suam vocavitque nomen eius Seth. Nimirum per tot annos Adam potuit genuisse filios et filias, nec solus Adam, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
rius filii isrł contra pͣceptũ dnĩ
duxert̃ uxores filias chananeoꝵ
ipsiq filias suas eoꝵ filus tͣdidert̃.
unde & accidit. ut ꝑ mulieres sub¬
uersi. facerent malũ in ẽspectu
dnĩ: seriuendo diis alienis. Sic in¬
quã & illud contͣdi p̃ceptũ extitit.
quod̃ tẽ fili dĩ. id ẽ homines elec¬
tȩ generationis filias hominũ. id
ẽ generationis reꝓbȩ cuiꝰ cainerat
principiũ uxores acceperuntꝰ un¬
de & ita corrupti st̃: ut inducer&
đs diluuiũ & deler& eosꝰ pęnitet
enĩ inqͥt me fecisse eos. Cũ igitur
sublatus ess& iustus abel. quasi
de uictoria tumidus serpens sibi
plaudebatꝰ. eoquod sublato bonȩ ge¬
nerationis seminario. sola in mun¬
do pullular& generatio sua gene¬
ratio mala & ad ultera. xXIII.
ed cognouit ad huc adã uxorẽ
suã ait script᷑a. & peperit fi¬
liũ uocauitq nom̃ illius seth dic̃s.
Posuit mͥ ds semen aliud ꝓ abel. quẽ

Expanded text:
rius filii Israel, contra praeceptum Domini, rius filii Israel, contra praeceptum Domini, duxerunt uxores filias Chananaeorum, ipsisque filias suas, et eorum filiis tradiderunt, unde et accidit ut, per mulieres subversi, facerent malum in conspectu Domini, serviendo diis alienis. Sic, inquam et illud contra dei preceptum exstitit, quod tunc filii dei, id est homines electę generationis, filias hominum, id est generationis reprobę cuius Cain erat principium, uxores acceperunt; unde et ita corrupti sunt, ut induceret deus diluvium et deleret eos; pęnitet enim, inquit, me fecisse eos. Cum igitur sublatus esset iustus Abel, quasi de victoria tumidus serpens sibi plaudebat eo, quod sublato bonę generationis seminario sola in mundo pullularet generatio sua, generatio mala et adultera. 22.ed cognovit adhuc Adam uxorem suam, ait scriptura, et peperit filium vocavitque nomen eius Seth dicens: Posuit mihi deus semen aliud pro Abel, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ patris euis modi id ẽ serpentis
antiquiꝰ ut pote homicidȩ & in¬
uidi : quia ꝑ inuidiã & ipse occidit.
uelocit᷑ in quã pullulabat semen
illudꝰ. iãq regnare ꝓperabat con¬
dens ciuitates & oppida. sicut
scriptũ est & ȩdificauit cam ci¬
uitatẽ : uocauitq nom̃ eius ex no¬
mine filii sui enoch. Porro semen
mulieris. siie sem̃ đi. tardius ue¬
niebat immo & ã radice perusse
uidebatur. qm̃ abel ñ relicto se¬
mine: id ẽ nullos habens liberos
fuerat int̾fectus. Sciendũ qͥyye
e cam & abel duarũ fuisse genera¬
tionũ pͥncipia: quarũ altera reꝓbo¬
rũ. altera electoꝵ generatio est.
St̃ qͥdẽ generationes istę scđm carn̾e
cõmixtȩ. sed hoc accidit ꝑ peccatỹ:
qͥa cũ cȩpissent homines muttipli¬
cari suꝑ t̾ram. uidentes filii đi fi¬
lias hominũ qͦd essent pulchrȩ :
accepert᷑ sibi uxores ex omĩb quas
elegerant. Hoc ita c̃tra di statutũ
euenit. sic̃ & illud qͦd longe poste¬

Expanded text:
entis antiqui, utputa homicidę et invidi, quia per invidiam et ipse occidit. Velociter inquam pullulabat semen illud, iamque regnare properabat condens civitates et oppida, sicut scriptum est: Et ędificavit Cain civitatem vocavitque nomen eius ex nomine filii sui Enoch. Porro semen mulieris sive semen dei tardius veniebat, immo et a radice perisse videbatur, quoniam Abel non relicto semine, id est nullos habens liberos fuerat interfectus. Sciendum quippe est Cain et Abel duarum fuisse generationum principia, quarum altera reproborum, altera electorum generatio est. Sunt quidem generationes istę secundum carnem commixtę; sed hoc accidit per peccatum, quia cum cepissent homines multiplicari super terram, videntes filii dei filias hominuacceperunt sibi uxores ex omnibus quas elegerant . » Hoc ita contra Deum statutum evenit, sicut et illud quod longe poste
Abbreviated transcription (Latin):
tionis qua ante peccatũ benedicen¬
do. & dicendo crescite & muttipli¬
camini. nasci iusserat om̃s scõs. Intͣ
hoc semen mulieris. & ulud sem̃
serpentis: ds memor ꝓpositi. statĩ
inimicitias posuit. Inimicitiarũ
pͥncipiũ illud extitit᷑. qͦd ã sem&¬
ipsis dissenserunt studũs diuer¬
sis: immo contrariis. Cam nãq
infidelis & agricola extitit: abel
fidelis pastor ouium fuit. De quo

Expanded text:
x bono benedictionis, qua ante peccatum benedicenx bono benedictionis, qua ante peccatum benedicendo et dicendo: « Crescite et multiplicamini , » nasci jusserat omnes sanctos. Inter hoc semen mulieris, et illud semen serpentis, Deus memor propositi sui, statim inimicitias posuit. Inimicitiarum principium illud exstitit, quod a semetipsis dissenserunt studiis diversis, imo contrariis. Cain namque infidelis et agricola exstitit, Abel fidelis et pastor ovium fuit , de quo
Abbreviated transcription (Latin):
rent. sic̃ docet omis liber iustoꝵ
omĩs textus scripturarũ scãrũ.
gitur ab hoc micio libri iustoꝵ
libri belloꝵ dniͣ. quo sic ds edixͣ.
inimicitias ponã int̾ te & mulie¬
rẽ & sementuũ. & semen illius.
ipsa ẽter&. caput tuũ. et tu in¬
sidiaberis calcaneo eius. ab hoc in¬
qua inicio tanꝗͣ de monte excelso
uirtutẽ c̃ templemur uerbi dei :
descendentem uelut in campi pla¬
nitiẽ. aduersꝰ malitiam. siue men¬
dacium diaboli serpentis antiqͥ.
qualit̃ pugnauerit. qualit᷑ uice¬
rit atq triumphauerit: ut cõ¬
mundi. dicat tandẽ. uenite bene¬
dicti patris mei. possidete para¬
tũ uobis regnũ a constititione
mundi.
sicut cain: qui ex maligno erat.
Serpentis gͦ semen erat. iuidelic&.
imitatione inuidiȩ ñ natura. Por¬
ro semen mulieris: semen benedie¬
tionis dei pͥmus exticit abel. Sem̃
autẽ mulieris dicõ. quia fuit nͣ ex
peccato ꝓpt̃ qͦd mulieri dictũ est

Expanded text:
rent, sicut docet omnis liber iustorum, rent, sicut docet omnis liber iustorum, omnis textus scripturarum sanctarum. Igitur ab hoc initio libri iustorum, libri bellorum domini, quo sic deus edixit: Inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen iIpsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus . » Ab hoc, inquam, initio tanquam de monte excelso virtutem contemplemur Verbi Dei, descendentem velut in campi planitiem adversus malitiam sive mendacium diaboli, serpentis antiqui, qualiter pugnaverit, qualiter vicerit atque triumphaverit, ut commundi, dicat tandem: « Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi sicut Cain, qui ex maligno erat , » serpentis ergo semen erat, videlicet imitatione invidiae, non natura. Porro semen mulieris, semen benedictionis Dei, primus exstitit Abel, semen autem mulieris dico, quia fuit non ex peccato, propter quod mulieri dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
seribenda esse nͣ ignorauit. cũ esset
ꝓpheta qualis uitra ñ surręxit
in isrł. sieut de illo scriptũ est.
quẽ noss& dñs facie ad faciem in om
nib signis atq portentis. Et quis
dubit& librũ eiusmodi. scilicet
scãm scripturã librũ esse. uł recꝰ¬
te dici belloꝵ dnĩ: Qͥd enĩ aliud
ẽtinetur uł agct᷑ in scĩs scripturis.
nͥ bellũ & certam̃ uerbi diꝰ adde¬
structionẽ peccati et mortis .
Dicitur autẽ eadẽ scriptura saera:
liber iustoꝵ Scriptũ ẽ enĩ. P lanx̃
Autẽ dauid planctũ suꝑ saul. et
suꝑ ionathan filiũ eius. & p̾cepit
ut docerent filios uida arcũ:
si c̃ scriptũ ẽ in libro iustoꝵ. Idẽ
enĩ ẽ acsi dicat᷑. Qm̃ male pugna¬
tũ fuerat ꝓpt̾ saul qͥa uerbum
diui ñ custodierat. p̾cepit ut do¬
cerent filios uida in quo sꝑare
deberent belli fortitudinẽ. quȩ
intelligitur ꝑ arcũ: id ẽ ut sic
pugnare & uictoriã sperare sci¬

Expanded text:
scribenda esse non ignoravit, cum esset scribenda esse non ignoravit, cum esset propheta, qualis ultra non surrexit in Israel, sicut de illo scriptum est: Quenibus signis atque portentis . » Et quis dubitet librum ejusmodi, scilicet sacram Scripturam, librum esse vel recte dici bellorum Domini? Quid enim aliud continetur vel agitur in sanctis scripturis nisi bellum et certamen verbi dei ad destructionem peccati et mortis? Dicitur autem eadem scriptura sacra liber iustorum. Scriptum est enim: Planxit autem David planctum super Saul et super Ionathan filium eius, et precepit, ut docerent filios Iuda arcum, sicut scriptum est in libro iustorum. Idem enim est ac si dicatur: Quoniam male pugnatum fuerat propter Saul, quia verbum domini non custodierat, precepit, ut docerent filios Iuda, in quo sperare deberent belli fortitudinem, quę intelligitur per arcum, id est ut sic pugnare et victoriam sperare sci
Abbreviated transcription (Latin):
apitulũ hoc inicium
ẽ libri belloꝵ dñi: euiꝰ moyses
hoc mͦ meminit. Si quidẽ ait ar-¬
non t̃minus eͣ moab: duudens mo¬
abitas et amorreos. Unde dr̃ in
libro belloꝵ dñi. Sieut fecit in
mari rubro: sic faciet intorrentib
annon. Qͥs enĩ ẽ ille liber belloꝵ.
dñi. itł quȩ st̃ ipsa bella dñĩ: Con¬
stat nimirũ ante ipsam in qua
hoc seriptũ est legẽ moysi nullos
fuisse materiales itł manu scrip¬
tos libros belloꝵ dnĩ. S nec ulla
nouimus alia bella dñi nͣ illa qͥ¬
bus extẽ positis inimicitũs inter
mulierẽ & serpentẽ. int̾ semen
mulieris. & semen serpentis.
hactenus certatũ est . & certabi¬
tur usq infinẽ scłi & ẽtritũ est
caput serpentis. & idem udentibus
ec̃tis p̃cipitabit᷑ indie iudicii: quȩ
uictoria ẽ uerbi dĩ. Erho liber bel¬
loꝵ dñi uniũsa sc̃a scriptura ẽ. cuiꝰ
partẽ p̃cipuã scilicet pentatheuey
moyses ipse scripsit: & cęt̾a uolumi¬
na sacra ueteris ac noui testam̃ti

Expanded text:
apitulum hoc initium est libri bellorum domini, cuius Moyses hoc modo meminit: Siquidem Arnon ait terminus est Moab dividens Moabitas et Ammorreos, unde dicitur in libro bellorum domini: Sicut fecit in mari rubro, sic faciet in torrentibus Arnon. Quis enim est ille liber bellorum domini vel quę sunt ipsa bella domini? Constat nimirum ante ipsam, in qua hoc scriptum est, legem Moysi nullos fuisse materiales vel manuscriptos libros bellorum domini. Sed nec ulla novimus alia bella domini nisi illa, quibus ex tunc positis inimicitiis inter mulierem et serpentem, inter semen mulieris et semen serpentis hactenus certatum est et certabitur usque in finem seculi. Et contritum est caput serpentis et idem videntibus cunctis precipitabitur in die iudicii, quę victoria est verbi dei. Ergo liber bellorum domini universa sancta scriptura est, cuius partem precipuam scilicet pentateucum Moyses ipse scripsit et cetera volumina sacra veteris ac novi testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
scȩ ȩcđȩ ƿȩne cunctis qͦd dicimꝰꝰ
erat occisurus. in uoce uł clamo¬
re sanguinis abel accusatio scele¬
ris uideoꝵ in excusabiliũ. int̾ra
quȩ aꝑuit os suũ. & suscepit san¬
guinẽ abel ȩccła: quȩ sanguinẽ
xp̃i fidelit᷑ insacram̃to bibitura
erat pia similitudine significa¬
bat᷑. N gͦ iunci. s uincere ineipi¬
ebat uerbũ uł ꝓpositũ đi in mor¬
te iusti. qͥ tẽ reuera ꝑfectꝰ ẽ ad
imaginẽ & similitudinẽ đi: qndo
tali mͦ decidit. & enĩ hominib qͥ¬

Expanded text:
clesiae, pene cunctis, quod dicimus erat occisurus, in voce et clamore sanguinis Abel, accusatio sceleris Judaeorum inexcusabilium, in terra quę aperuit os suum et suscepit sanguinem Abel ecclesia, quę sanguinem Christi fideliter in sacramento bibitura erat, pia similitudine significabatur. Non ergo vinci, sed vincere incipiebat verbum vel propositum dei in morte iusti, qui tunc revera perfectus est ad imaginem et similitudinem dei, quando tali modo decidit. Etenim hominibus q
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ consecutus ẽ esse uistus.
testimoniũ ꝑ hibente munerib eiꝰ
đo. Conimiru modo maxime ds
inimicitias posuit int̾ eos: udeli¬
c& munerib abel testimoniũ per¬
hibendo. Sic enĩ scriptũ est. & re
sƿexit dñs ad abel. & ad minera
eius: ad cain uͦ & ad munera eius
ñ respexit. Iratꝰq ẽ cam uehem̃ter:
& c̃cidit uultꝰ eiꝰ. Inimicitias gͦ
int̾ utrũq ds posuit: qͥa respectꝰ
đi in abel semini nequã inimicitia¬
rũ & odii causa extitit. Sed & il¬
lud c̃sidandũ: quia contra serpen¬
te̾ in ipsa oblatione sua pus abel
usibiles inimicitias exercuit.
uidelie& offerendo agnũ. simplȩx
animal & in nocuũ : contra ser¬
pente̾ malitiosũ atq nociuum.
S quid euenit: Qualis inimici¬
tiarũ tẽ euentꝰ extitit : Pium
impius occidit : sem bonũ inuudia
seminis nequã extinxit. Ecce ini¬
ciuĩ belloꝵ dnĩ Hic pͥmus ex acie
nerbi di: uictoriã eiusdẽ uerbi
ꝑiȩ mortis p̃cursione declamaũ.

Expanded text:
testimonium consecutus est esse justus testimonium perhibente muneribus ejus Deo . » Eo nimirum modo maxime Deus inimicitias posuit inter eos, videlicet muneribus, Abel testimonium perhibendo. Sic enim scriptum est: « Et respexit Dominus ad Abel et munera ejus, ad Cain vero et ad munera illius non respeet concidit vultus eius. Inimicitias ergo inter utrumque deus posuit, quia respectus dei in Abel semini nequam inimicitiarum et odii causa exstitit. Sed et illud considerandum, quia contra serpentem in ipsa oblatione sua pius Abel visibiles inimicitias exercuit, videlicet offerendo agnum, simplex animal et innocuum contra serpentem malitiosum et nocivum. Sed quid evenit? Qualis inimicitiarum tunc eventus exstitit? Pium impius occidit. Semen bonum invidia seminis nequam exstinxit. Ecce initium bellorum domini. Hic primus ex acie verbi dei victoriam eiusdem verbi pię mortis precursione de
Abbreviated transcription (Latin):
uunt. Ex abundanti ẽ hoc astru¬
ereꝰ. qͦ omĩum pͥmꝰ abel mortuus
hominib nihilominꝰ uixerit đo:
nͥ quod delectabile ẽ in sultar e
serpenti antiquo. qͥtã fatuus ẽ ut
uictorẽ faciat dyi in bono ꝓposito.
dũ cuꝑit ipse ẽe uictor: quia quẽ
fecit int̾fici hominib melius fec̃
uiuere & hominib & dõ. uere suꝑ
pectꝰ suũ gradiens: id ẽ nequissunȩ
intentioni suȩ omĩno ẽtraria effici

Expanded text:
vunt . » Ex abundanti est hoc astruere quod omnium primus Abel mortuus hominibus nihilominus vixerit Deo, nisi quod delectabile est insultare serpenti antiquo, qui tam fatuus est ut jam victorem faciat Deum in bono proposito, dum cupit ipse esse victor. Quia quem fecit interfici hominibus, melius fecit vivere hominibus et Deo, vere super pectus suum gradiens, idem nequissimae intentioni suae omnino contraria effici
Abbreviated transcription (Latin):
do. faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ
& similitudinẽ nr̃am. lste enĩ
ñ solũ ad imaginẽ di factꝰ ẽ. id ẽ
rationalis. quod ñ negatur etiã
de maligno cai: uerũ ad simili¬
tudine̾ quoq eiꝰdẽ dĩ in eo quod
imitator eiꝰ extitit ꝑ usticiam
fidi. Amplius autẽ in eo spectat
ad similitudinẽ đi. quod pulcher¬
rimã in sem& ipso p̃tulit figurã
uerbi di: uerbi incarnandi & ꝑ
patientiã ꝑ acturi uictoriã pec

Expanded text:
 hominem ad imaginem et similitudinem nostram . » Iste enim non solum ad imaginem Dei factus est, id est rationalis, quod non negatur etiam de maligno Cain, verum ad similitudinem quoque ejusdem Dei, in eo quod imitator ejus exstitit, per justitiam fidei. Amplius autem in eo spectat ad similitudinem Dei, quod pulcherrimam in semetipso praetulit figuram Verbi Dei, Verbi incarnandi, et per patien
Abbreviated transcription (Latin):
tebat. int̾dũ lugens. & pdnẽ desi¬
derabilẽ ñ comedens. multisq
modis sem& ipsũ affligens. ut totis
urib ad hibitis ualidã usq in cę¬
lũ subleuar& orationẽ. indeq opor¬
tunã sibi attraher& c̃solationem.
Exploratꝰ ẽ. accusatꝰ in uidiciũ ue¬
nit. tanquã p̃uaricator magnȩ
legis. tanquã reus maiestatis.
Uere õ beata anima. cũ te nec ipse
rex liberare posset ponens corut
te liberara. & usq ad occasũ solis
laborans ut te eruer&. tc̃ qͥdem
tristiciã habebas. Ibi dolores ut
parturientis. Mulier cũ parit
tristiciã hab&. quia uenit hora
euis. ait ipsũ uerbũ incarnatũ. ciũ
in obseqͥo tu tam uehem̃ter doliusti.¬

Expanded text:
tebat, interdum lugens et panem desitebat, interdum lugens et panem desiderabilem non comedens multisque modis semetipsum affligens, ut totis viribus adhibitis validam usque in cęlum sublevaret orationem indeque opportunam sibi attraheret consolationem. Exploratus est, accusatus in iudicium venit tamquam prevaricator magnę legis, tamquam reus maiestatis. Vere, o beata anima, cum te nec ipse rex liberare posset ponens cor, ut te liberaret, et usque ad occasum solis laborans, ut te erueret, tunc quidem tristitiam habebas, ibi dolores ut parturientis: Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora eius, ait ipsum verbum incarnatum, cuius in obseq
Abbreviated transcription (Latin):
stultã diaboli inuidiã. õ in¬
uidã draconis antiqui stul¬
ticiã. qui natũ sibi quartũ caput
iniqͥtatis. scilic& porestatẽ medici
uł ꝑsici regni. tam eito ad hane
partẽ leuabat. & intendebat. ut
damel ñ inuocar& dm suũ. aut obli¬
ui sceretur uerbuͣ di sui. qͦd mͣte
gestabat. Nũquit mulier in ute¬
ro habens obluisei potest doloris
siui . & ñ clamare dũ cruciatur &
parturit. Sio nimirũ beata ani¬
ma ꝓpħȩ scĩssimi quȩ intra se c̃cep¬
tũ gestabat uerbũ bonũ beatȩ ꝓmis¬
sionis. tacere n poterat. & occupa¬
ta in expectatione salittis pͥncipũ
in ꝑd i tione currentiũ leges
ñ curabat. c̃silia ñ ad mittebat. Il¬
luc ubi ꝓmissio uirata fuerat ani¬
mo tendebat. in ihrłm mͣte prȩsens
ad erat. unde corpore absens exu¬
labat. ubi uiramͣtũ accepit fide¬
lis dauid. unde exĩre oportebat
effectũ ꝓmissionis. quia de syon
fȩnestris aꝑtis in cęnaculo suo cͣtͣ
ihrłm uir desiderioꝵ genua flec¬

Expanded text:
stultam diaboli invidiam, o invidam draconis antiqui stultitiam, qui natum sibi quartum caput iniquitatis scilicet potestatem medici vel persici regni tam cito ad hanc partem levabat et intendebat, ut Danihel non invocaret deum suum aut oblivisceretur verbum dei sui, quod mente gestabat. Numquid mulier in utero habens oblivisci potest doloris sui et non clamare, dum cruciatur et parturit? Sic nimirum beata anima prophetę sanctissimi, quę intra se conceptum gestabat verbum bonum beatę promissionis, tacere non poterat, et occupata in exspectatione salutis principum in perditionem currentium leges non curabat, consilia non admittebat. Illuc ubi promissio iurata fuerat, animo tendebat, in Iherusalem mente presens aderat, unde corpore absens exsulabat, ubi iuramentum accepit fidelis David, unde exire oportebat effectum promissionis, quia de Syon fenestris apertis in cenaculo suo contra Iherusalem vir desideriorum genua flec
Abbreviated transcription (Latin):
Denitudine
igitur & dolore cordis tactꝰ in¬
trinsecꝰ: idẽ bono relo excitatꝰ: quid
dixit. qͥd fecit dñs ds : Non inquit
ꝑmanebit spc m̃s in homine in ȩt̾nũ:
quia caro ẽ. Eruntq dies illuis: cen¬
tũ uiginti annoꝵ. Ac deinde ad
noȩ. fãc tͥ ait arcã de lignis leuiga¬
tis. Ecce ego ad ducã diluius aqͣs
suꝑ t̾ram: ut int̾ficiã omnẽ carnẽ

Expanded text:
enitudine igitur et dolore cordis tactus intrinsecus, id est, bono zelo excitatus quid dixit? quid fecit Dominus Deus? « Non, inquit, permanebit spiritus meus in homine in aeternum, » quia caro est, eruntque dies illius centum viginti annorum: Ac deinde ad Noe: « Fac tibi, ait, arcam de lignis levigatis. Ecce ego adducam diluvii aquas super terram, ut interficiam omnem carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑministros suos c̃surgit: ds̃ autẽ
eiꝰ quidẽ a quo relus eiꝰ recessit
ƿeccatoris uł imƿis ꝓ eo quod de
iniquitate incorrigibilis ẽ. & cor¬
pus & animã ingehennã mititꝰ
eũ autẽ ꝓ quo relari dignat᷑ punit
tpralit̃: ne puniat ȩt̾nalit᷑. De huꝰ modi
corripim᷑: ut ñ cũ hoc mundo dãp¬

Expanded text:
per ministros suos consurgit. Deus autem per ministros suos consurgit. Deus autem eum quidem, a quo zelus eius recessit, peccatoris vel impii, pro eo quod de iniquitate incorrigibilis est, et corpus et animam in gehennam mittit; eum autem, pro quo zelari dignatur, punit temporaliter, ne puniat eternaliter. De huiusmodi corripimur, ut non cum hoc mundo da
Abbreviated transcription (Latin):
ligere autẽ hominũ iniquitates.
& iste quidem đi: ille autẽ ⁊ elus
diligit hominẽ. odit autẽ hominis
miquitatẽ: imitat᷑ autẽ hc̃. quicũq
homines ꝓrimos suos ita diligunt.
ut odio habeant & ꝓsequantur
mala facta ipsoꝵ. Econt᷑ diabolus
pͥmus & p̃omĩb odit hominẽ. dili¬
git autẽ hominis iniquitatẽ. ĩmi¬
tant᷑ autẽ illũ quicũq homines
uł frẽs suos ita oderunt ut eorũ
diligant iniquitatẽ: id ẽ nͣ diligt̃
nͥ c̃sentiant: uł c̃similes sibi fiant
ad faciendã iniquitatẽ. Ista zeli
oppositio contraria. diabolũ deo
c̃trariũ. & hominib ẽstituit ini¬
micũ. & utriꝰq zeli c̃ͣtinuũ ab ini¬
cio usq ad finẽ scłi ꝑseuerat duel¬
lũ. semꝑ uincente ⁊ elo dnĩ exerci¬
tuũ: semꝑ zelo dabꝰ cͣadente in con¬
fusionẽ & obꝓbriũ. Diabolus in
zelo a maritũdinis dũ ad iniquita¬
tẽ quȩ mors animȩ ẽ hominẽ alli¬
cere ñ potest᷑: ad occidendũ corpꝰ

Expanded text:
em hominum iniquitates. Et iste quidem dei est, ille autem zelus diligit hominem, odit autem hominis iniquitatem. Imitantur autem hunc, quicumque homines proximos suos ita diligunt, ut odio habeant et persequantur mala facta ipsorum. Econtra diabolus primus et pre omnibus odit hominem, diligit autem hominis iniquitatem. Imitantur autem illum, quicumque homines vel fratres suos ita oderunt, ut eorum diligant iniquitatem, id est non diligunt, nisi consentiant vel consimiles sibi fiant ad faciendam iniquitatem. Ista zeli oppositio contraria diabolum deo contrarium et hominibus constituit inimicum, et utriusque zeli continuum ab initio usque ad finem seculi perseverat duellum semper vincente zelo domini exercituum, semper zelo diaboli cadente in confusionem et opprobrium. Diabolus in zelo amaritudinis, dum ad iniquitatem, quę mors animę est, hominem allicere non potest, ad occidendum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs: dicturũ se ꝓfitens malis
hominib Ite maledicti in igne̾ eter¬
nũ : qui paratus ẽ diabolo & angłis
eiꝰ. N igitur uane p̾missũ ẽđm pe¬
nitusse. & dolore cordis tactum
fusse intrinsecus: qͥa uidelic& qui
tanti iudicii pęnã erat illat᷑us. ipse
ẽ qͥ miseroꝵ pęnis nͣ delectat᷑. nec
rursus potest negligens e̾ẽ. aut in¬
iustus: ut peccata scđm modũ ciũꝰ¬
q ñ ulciscatur. Ninc ait ipse in
ȩugłio. Non possũ ego ã me ipso fa¬
cere qͥequa: sic̃ audio iudico. Ase¬
ipso nãq facit Et uidicat quod ñ
audit. is qui merita rerũ sub uer¬
tit. & in ordinata relinquit. uerbi
grã ut dicat bonũ malũ. & inalũ
bonũ : & ꝓfauore sto sic̃ iustũ. ita
I& in iustũ dimittat impunitum.
Hoc qui facere homo nͣ audet᷑: ut cũ¬

Expanded text:
ipse Dominus dicturum se profitens malis ipse Dominus dicturum se profitens malis hominibus: « Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. Non igitur vane premissum est deum pęnituisse et dolore cordis tactum fuisse intrinsecus, quia videlicet qui tanti iudicii pęnam erat illaturus, ipse est, qui miserorum pęnis non delectatur nec rursus potest negligens esse aut iniustus, ut peccata secundum modum cuiusque non ulciscatur. Hinc ait ipse in evangelio: Non possum ego a meipso facere quidquam; sicut audio, iudico. A seipso namque facit et iudicat, quod non audit is, qui merita rerum subverterit et inordinata relinquit, verbi gratia ut dicat bonum malum et malum bonum, et pro favore suo sicut iustum ita et iniustum dimittat impunitum. Hoc qui facere non audet, homo utcum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uictoriȩ uerbi dĩ pars magnaꝰ
triũq udicioꝵ eiꝰ quoddã mediu̾
ẽ. Notũ quippe ẽ tria trem̃dȩ ma¬
iestatis eiꝰ esse uidicia. Primũ quo
diabolus & sathanas ille de cȩlo ꝓ¬
iectus ẽ. scđm hoc quo mundus
ꝑaquã inundatus perĩtꝰ t̾cium
quod in nouissimo die fut᷑um ẽ per
c̃flagrationẽ ignis. & pͥmo qͥdem
soli angłi. scđo soli homines uidicati :
tͣcio tande & homines & angłi st̃
uidicandi. Itẽq pͥmi pęna uidicii.
solis angłisꝰ pęna scđi. solis hominib :
pena tͣcii. simul & angłis & homini¬
bus.  sui qualitate conueniens uł
sufficiens parata ẽ mira & t̾ribili
disposttione creatoris. Angłos qͥpe
& ñ etiã homines aeris substantia
uehit: inquẽ angłi demones facti.
de cęlo st̃ p̃cipitati. Econtra ñ an
iđ potuit: qͥb in undantib tc̃ ho¬
mines t̾ribiliter st̃ deleti. At uͦ sub¬
stantia ignis tam angłos. quã homi¬
nes urere simul potełit. ut testat᷑

Expanded text:
magna triumque iudiciorum eius quoddam medium est. Notum quippe est tria tremendę maiestatis eius esse iudicia. Primum quo diabolus et sathanas ille de cęlo proiectus est. Secundum hoc, quo mundus per aquam inundatus periit. Tertium quod in novissimo die futurum est per conflagrationem ignis. Et primo quidem soli angeli, secundo soli homines iudicati, tertio tandem et homines et angeli sunt iudicandi. Itemque primi pęna iudicii solis angelis, pęna secundi solis hominibus, pena tertii simul et angelis et hominibus pro sui qualitate conveniens vel sufdispositione Creatoris. Angelos quippe, et non etiam homines aeris substantia vehit, in quem angeli daemones facti, de coelo sunt praecipitati. Econtra, non avel potuit, quibus inundantibus tunc homines terribiliter sunt deleti. At vero substantia ignis, tam angelos quam homines urere simul poterit, ut testatur
Abbreviated transcription (Latin):
indomũ regni. in robore fortitudinis
meȩ. & in gła decoris mei: Cui itł ẽtra
quid respondisse dr̃. nͥ contra id qͦd
audierat. hȩc ẽ int᷑pretatio altissi¬
mi. quȩ ꝑuenit suꝑ dominũ meum
regẽ. eicient te abominib & cũ fe¬
ris erit habitatio tua. & fenũ ut
bos comedoᷤ: Clar& itaq maxima
in illo culpa suꝑbiȩ. qͥa cͣsidando mag¬
nitudinẽ babiloniȩ. roburq mag¬
nitudinis suȩ. & amplitudinẽ ut
putabat głȩ. impossibise uidicauit
qͦd audierat ex diina auctoritate
faciliusq posse infectũ p̾terire uer¬
bũ dñi scđm int᷑pretationẽ somnii.
quã uenire aliquid aduersiͭ se re
gẽ tantũ magnȩ babylonis. Igͦ ubi
statĩ subiungitur. cũ ad huc sermo
ess& in ore regis. uox de cȩloruit. tͥ drͣ
nabugodonosor rex. regnũ tuũ tran¬

Expanded text:
in domum regni, in robore fortituin domum regni, in robore fortitumeae, et in gloria decoris mei? » Cui vel contra quid respondisse dicitur, nisi contra id quod audierat: « Haec est interpretatio Altissimi, quae pervenit super dominum meum regem: Eicient te ab hominibus et cum feris erit habitatio tua et fęnum ut bos comedes? Claret itaque maxima in illo culpa superbię quia considerando magnitudinem Babylonię roburque fortitudinis suę et amplitudinem, ut putabat, glorię impossibile iudicavit, quod audierat ex divina auctoritate faciliusque posse infectum preterire verbum domini secundum interpretationem somnii, quam venire aliquid adversi super se tantum regem magnę Babylonis. Igitur ubi statim subiungitur: Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de cęlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex, regnum tuum tran
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat nabugodonosor rex. ut ab alti¬
tudine sua netumescer&. ac de sem&¬
ipso mortalis homo humilia sentir&.
& pͥor qͥdẽ ammonitio tͣribilis. seqͣns
autẽ terribilior. atq seuerior exti¬
tit. Nã in pͥma tantũmͦ t̃ritꝰ fuit. in
scđa uͦ cũ tͣrore dapnũ qͦq de sus
accepit. quia uiros illos fortissimos
de exercitu suo qͥ ad eiꝰ imꝑiũ seruos
ddi excelsi miserant infornacẽ int̾fecit.
flãma ignis. lusta gͦ suꝑ ipsũ pꝰhȩc ꝑ
uenit sententia. pͣ eunre uisione
cuiꝰ int̃pretatio sententiã ipsã p̾nun¬
tiabat. nihilominꝰ ꝑ seuerante cordis
eiꝰ indomabili suꝑbia. Nã ut sciamꝰ
quanta in corde eiꝰ arrogantia qͣnta
in oculis eius fuerit extollentia. signant᷑
ita dictũ ẽ. Post finẽ mensiũ xii. sub¬
audit᷑ ex quo de arbore succidenda
sõniũ uiderat & int̾pretationẽ eius
audierat in aula babylonis deambu¬
labat. responditq rex & att. Nne hȩc
eͣ babylon magna quã ego edificaiu

Expanded text:
fuerat Nabuchodonosor rex, ut ab altitudine sua detumesceret, ac de semetipso mortalis homo humilia sentinet, et prior quidem admonitio terribilis, sequens autem terribilior atque severior exstitit. Nam in prima tantummodo territus fuit, in secunda vero cum terrore damnum quoque de suis accepit; quia viros illos fortissimos de exercitu suo, qui ad eius imperium servos dei excelsi miserant in fornacem, interfecit flamma ignis. Iusta ergo super ipsum post hęc pervenit sententia preeunte visione, cuius interpretatio sententiam ipsam prenuntiabat nihilominus perseverante cordis eius indomabili superbia. Nam ut sciamus, quanta in corde eius arrogantia, quanta in oculis eius fuerit extollentia, signanter ita dictum est: Post fines mensium duodecim – subauditur ex quo de arbore succidenda somnium viderat et interpretationem eius audierat – in aula Babylonis deambulabat responditque rex et ait: Nonne hęc est Babylon magna, quam ego ędificavi
Abbreviated transcription (Latin):
niuolũ. magisq fecit attentũ. Si
inquit inueni gram inconspectu
regis. & si regi plac& ut det mi¬
hi qđ postulo. & mea̾ impleat¬
& amapetitionẽ. ueniat rex ad conui¬
uiũ quod paraui eis. & cas regi
aperiã uoluntatẽ meã. Feram
immanẽ. ursũ ferocẽ. ut tradat
ad suppliciũ. allicit ad eduliũ ne
prius audiat famã. quã subeat
pęnã ne prius uideat foueã quã
incidat in ea. prudens & sciens
cõmoduis esse ferã cõprehensam.
intus opprimi. quã exterritam.
& ꝑ saltus fugiente̾. cũ canibus
dubio euentu insequi.

Expanded text:
nevolum magisque fecit attentum. « Si, nevolum magisque fecit attentum. « Si, inquit, inveni gratiam in conspectu regis, et si regi placet, ut det mihi quod postulo, et meam impleat petitionem; veniat rex et Aman ad convivium quod paravi eis, et cras regi aperiam voluntatem meam . » Feram immanem, ursum ferocem, ut tradat ad suplicium, allicit ad edulium, ne prius audiat famam quam subeat poenam, ne prius videat foveam quam incidat in eam, prudens et sciens commodius esse feram comprehensam intus opprimi, quam exterritam et per saltus fugientem cum canibus dubio eventu insequi.
Abbreviated transcription (Latin):
am prudentię uirtus in ea specta¬
bilis. ad laudẽ dĩ pͣdicanda est. fe̾¬
cit enĩ tã prudent̃ ut dictante
sp̃ũ sapientiȩ. fecisse illã non du¬
bites. & sicut de beato ioseph die¬
tũ est. eloquiũ dñi inflaͣmauit eũ.
ita de ista quoq ueracit dicas. elo¬
quiũ dñi inflammauit eã. Dicen¬
ti ad eã regi. quid uis hester re¬
gina quȩ est petitio tua etiã si
dimidiã regni mei partẽ petieris.
dabitur tibi. ita respondit. Si re
suaͣ. non confestĩ aperuit uolun¬
tatẽ suã. sed ad coniuuiũ utrũq
lic aperire inimicitias. unde esfu¬
gere non posset hostis homieida.
Sea nec in primo coniuo re ape¬
ruit. dimisitq hoste̾ morti de¬
stinatũ. unius diei mala securi¬
tate ꝑfrui. & de magnitudine
diutiarũ głari iactante̾ atq
dieente̾. Regina quoq hester nul¬
lũ aliũ uocauit cũ rege ad conui¬
uiũ p̃ter me. apudqu̾ã etiã cras
cũ rege pransurus sũ luũ utiq¬
male securũ. regẽ autẽ magis be¬

Expanded text:
am prudentie virtus in ea spectabilis ad laudem dei predicanda est. Fecit enim tam prudenter, ut dictante spiritu sapientię fecisse illam non dubites, et sicut de beato Ioseph dictum est: Eloquium domini inflammavit eum, ita de ista quoque veraciter dicas: Eloquium domini inflammavit eam. Dicenti ad eam regi: Quid vis, Hester regina? Quę est petitio tua? Etiam si dimidiam regni mei partem petieris, dabitur tibi, ita respondit: Si regsuam, non confestim aperuit voluntatem suam, sed ad convivium utrumque lic aperire inimicitias, unde effugere non posset hostis homicida. Sed nec in primo convivio rem aperuit dimisitque hostem morti destinatum unius diei mala securitate perfrui et de magnitudine divitiarum gloriari iactantem atque dicentem: Regina quoque Hester nullum alium vocavit cum rege ad convivium preter me, apud quam etiam cras cum rege pransurus sum. Illum utiqmale securum, regem autem magis be
Abbreviated transcription (Latin):
& figura mea reuersa ẽ ad me. ꝓfec¬
to datur intelligi qͦd de figura siue
statꝰ humani rectitudine ñ nihil
amiserit. & qͦd etiã si manuũ uł pe¬
dũ effigies digitoꝵq discretio siue
discreta numerositas ꝑmansit. nihilo¬
minus tam̃ quadrupes incesserit.
pͣsertim cũ ita dictũ uł expͣssũ sit.
fȩnũ quasi bos comedes. & fenũ ut
bos comedit. qͥ uidelic& bos quadru¬
pes nullis utit᷑ manib qͥ ppe cui manꝰ
nat᷑a ñ creauit. s ꝓnꝰ humi fęnũ
dente demetit. & os ꝑt̾ram trahendo
comedit. S & illud dictũ ẽ insen¬
tentia. cũ bestiis & feris erit habita¬
tio tua. figurã eiꝰ demutatã fuisse
ut iã dictũ ẽ nͣ nulla ex parte ꝓbat.
p̃sertim quia dixit & figura mea
reuersa ẽ ad me & quia bestiȩ siue fere nͣ
facile sociarent᷑ illi. sine aliqua sui simi¬
litudine. Ueruntam᷑ quomꝰcũq figura
eiꝰ se habuerit. hoc in laudẽ omp̃tis di
uerbi admirandũ ẽ. qͥa regẽ tam poten¬

Expanded text:
 figura mea reversa est ad me, » profecto datur intelligi, quod de figura sive status humani rectitudine nonnihil amiserit et quod etiam si manuum vel pedum effigies, digitorumque discretio sive discreta numerositas permansit, nihilominus tamen quadrupes incesserit, praesertim cum ita dictum vel expressum sit, « fenum quasi bos comedes . » Et fenum ut bos comedit, qui videlicet bos quadrupes nullis utitur manibus, quippe cui manus natura non creavit, sed pronus humi fenum dente demetit, et os per terram trahendo comedit. Sed et illud quod dictum est in sententia: « Cum bestiis atque feris erit habitatio tua , » figuram ejus demutatam fuisse, ut jam dictum est, nonnulla ex parte probat, praesertim quia dixit: « Et figura mea reversa est ad me. » Et quia bestiae sive ferae non facile sociarentur illi sine aliqua sui similitudine. Verumtamen quomodocunque figura ejus se habuerit, hoc in laudem omnipotentis verbi Dei admirandum est, quia regem tam poten
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. sic malores nr̃i assert᷑. qͥa quando
dic̃ sensũ sibi redditũ. ostendit nͣ for¬
mã se amisisse fed mͣtem. S ad huc
illud occurrit & repugnare uidet᷑.
qͦd ide pꝰmodũ repetens dicit. In ip¬
so tpre sensus m̃s reuersus ẽ ad me:
& ad honorẽ regni mei. decorẽq
ꝑueni. & figura mea reuersa ẽ ad

Expanded text:
ri asserunt, quia quando dicit sensum sibi redditum, ostendit non formam se amisisse, sed mentem. Sed adhuc illud occurrit et repugnare videtur, quod idem postmodum repetens dicit: In ipso tempore sensus meus reversus est ad me et ad honorem regni mei decoremque perveni et figura mea reversa
Abbreviated transcription (Latin):
mulatũ imꝑiũ tuũ portans. et
stans repleuit omiã morte. & usq¬
ad cȩlũ ꝑtingebat stans int̾ra. Hoc illa
scriptura dixit de illo noctis medio
quando ꝑcussit omẽ yͥmogenttũ
in t̾ra ȩgyƿtiꝰ a pͥmogenito pharao¬
nis qui sedebat in solio eius usq
ad pͥmogenitũ captiuȩ quȩ erat
in carcere: & omẽ pͥmogenitũ ui¬
mentoꝵ. Surrex̃q pharao nocte.
& om̃s serui eius. cunctaq egyptꝰ:
& ortus ẽ clamor magnus in egỹp¬
to. Neq enĩ erat domus: in quã
ñ iacer& mortuus. Cũ igit᷑ & il¬
la script᷑a pͥor dixerit. factũ est
in noctis medio ꝑcussit dñs ome
pͥmogenitũ in terra egypti &
ista sequens dicat. dum nox in
suo cursu mediũ iter haber&.
omp̃s sermo tuus dñe exiliens de
cȩlo ã regalib sedib durus debel

Expanded text:
um imperium tuum portans et stans replevit omnia morte et usqad cęlum attingebat stans in terra. Hoc illa scriptura dixit de illo noctis medio, quando percussit omne primogenitum in terra Ęgypti a primogenito Pharaonis, qui sedebat in solio eius, usque amogenitum iumentorum. Surrexitque Pharao nocte et omnes servi eius cunctaque Egyptus, et ortus est clamor magnus in Egypto. Neque enim erat domus, in qua non iaceret mortuus. Cum igitur et illa scriptura prior dixerit: Factum est in noctis medio, percussit dominus omne primogenitum in terra Egypti, et ista sequens dicat: Dum nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermo tuus, domine , exsiliens de cęlo a regalibus sedibus durus debel
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnẽ beati seminis tolleret expec¬
tationẽ. aboler& di nom̃ ꝑderet ꝓ¬
missionis fidẽ: de glutir& regni fu¬
turi sƿem. Econtra uerbũ di per
moysen. siue inuerbo dei moyses
multis caput illud plagis ꝑcutie¬
batꝰ dimite inquiens ppłm: ut
sacrific& mͥ indeserto. At ille ui¬
delic& pharao. ñ solũ ñ dimisit
ppłm. uerũ etiã irridens atq di¬
cens. uacant otio. & iccirco uocife¬
rantur dicentes. eamus & sacrifi¬
cemꝰ dnõ. ampliuis oppressit eos oꝑi¬
bus: intantũ ut dicerent ad moysen.
& aaron. Fetere fecistis odorẽ no¬
strũ corã pharaone & seruis euis:
& pͥbuistis ei gladiũ ut occidet nos.
uid multa Post ranas& xiiii.
sciniphes. pꝰ muscas. & locustas.
quib illud caput draconis exti¬
mulatũ. atq corrosũ fueratꝰ pꝰ
uesicas turgentes. & grandines ig¬
ne ꝑmixtas quib exulceratũ atq
grandinatũ ingemuerat. cũ neq
istis. neq cę̧t̾is plagis ad huc cede¬

Expanded text:
ut omnem beati seminis tolleret exspecut omnem beati seminis tolleret exspectationem, aboleret dei nomen, perderet promissionis fidem, deglutiret futuri regni spem. Econtra verbum dei per Moysen sive in verbo dei Moyses multis caput illud plagis percutiebat: Dimitte, inquiens, populum, ut sacrificet mihi in deserto. At ille videlicet Pharao non solum non dimisit populum, verum etiam irridens atque dicens: Vacant otio et idcirco vociferantur dicentes: Eamus et sacrificemus domino, amplius oppressit eos operibus in tantum, ut dicerent ad Moysen et Aaron: Fetere fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis eius, et prebuistis ei gladium, ut occideret nos. uid multa, post ranas et ciniphes, post muscas et locustas, quibus illud caput draconis exstimulatum atque corrosum fuerat, post vesicas turgentes, et grandines igne permistas, quibus exulceratum atque grandinatum ingemuerat, cum neque istis, neque caeteris plagis adhuc cede
Abbreviated transcription (Latin):
ñ statĩ misit: at saltẽ signũ aliqͦd.
signũ magnũ. sacram̃tũ magnũ
eius p̾misit. Tollat inqͥt unusqͥsq
agnũ ꝑfamilias & dõmos suas: im¬
molabitq eũ uniũsa multitudo
ille signũ & sacram̃tũ fuit uen¬
turi xp̃i qͥ mittendus erat. ꝓ quo
sc̃ iam dictũ ẽ suspirans dixerat
moyses. obsecro dnẽ. mitte quẽ mis¬
surus es. Hoc intendens baptista
iohannes qͥ ante illũ missus ẽ.: ubi
uidit eũ ambulantẽ dixit. Ecce
agnus di : qui tollit peccata mun
di. Econtra ille pharao qui tẽ erat
rex ȩgyptil signũ draconis iã dicti:
signũ & similitudinẽ gerebat di¬
assimilatus es: & draconi qui est
in mari. & cȩtͣa. In illa similitu¬
dine sui. id ẽ in illa immolatioẽ
sagni qualit᷑ pugnauerit uerbũ
diꝰ qualit̃ illud pͥmũ caput dra¬
conis. id ẽ regnũ ȩgyꝓti uicerit.
atq c̃triuerit. quis nescit : Eri¬
gebat se caput contra mulierem.

Expanded text:
non statim misit, at saltem signum aliquod, non statim misit, at saltem signum aliquod, signum magnum, sacramentum magnum eius premisit. Tollat, inquit, unusquisque agnum per familias et domus suas immolabitque eum universa multitudo ille signum et sacramentum fuit venturi Christi, qui mittendus erat, pro quo sicut iam dictum est suspirans dixerat Moyses: Obsecro, domine, mitte, quem missurus es. Hoc intendens baptista Iohannes, qui ante illum missus est, ubi vidit eum ambulantem, dixit: Ecce agnus dei, qui tollit peccdi . » Econtra ille Pharao, qui tunc erat rex Aegypti, signum draconis jam dicti, signum et similitudinem gerebat diassimilatus es, et draconi, qui est in mari , » etc. In illa similitudine sui, in illa immolatione agni, qualiter pugnaverit Verbum dei, qualiter illud primum draconis, id est regnum Ęgypti, vicerit atque contriverit, quis nescit? Erigebat se caput illud contra mulierem,
Abbreviated transcription (Latin):
r& ipse qui mitendus erat. de quo
pat̾ iacob inbenedictionib uidȩ :
ñ auferetur inquit sceptrũ de
uida. & dux de femorib eius . do¬
nec ueniat qͥ mittendus ẽ. E hoc
utiq ñ sine magni desider i clamo¬
re dixit: qͥppe qͥ & alibi etiam
tacito ore clamasse legitur. dño
dicente. Quid clamas adme. Cla¬
mabat igͣ mulier. id ẽ gens quȩ
iã incipiebat ẽe̾ ȩccła. quã signi¬
ficat mulierl& cruciabatur ut
parer&. ñ nullisĩã cũ tpr̃ali li¬
beratione corpoꝵ desidantibus
aduenire ꝓmissũ ꝓatrib liberatorẽ
animarũ parit᷑ & corpoꝵ. .Xiii.
ed iratus inquit dñs in moysen.
ait. ꝑge. aaron fr̃ tuus egredi¬
etur in occursũ tuũ: & ego ostendã
uob̃ quid agere debeatis. In hoc ipso
dño sibi iratũ dixit. quod xp̃m su¬
um distulit. & ñ statim misit. qui
catũ accidit. Ueruntam̃ ñ omĩno
illũ in exauditũ reliquitꝰ qͥa uide¬
lic& et si ipsũ quẽ missurus erat

Expanded text:
ret ipse, qui mittendus erat, de quo ret ipse, qui mittendus erat, de quo pater Iacob in benedictionibus Iudę: Non auferetur, inquit, sceptrum de Iuda et dux de femoribus eius, donec veniat, qui mittendus est. Et hoc utique non sine magni desiderii clamore dixit, quippe qui et alibi etiam tacito ore clamasse legitur domino dicente: Quid clamas ad me? Clamabat igitur mulier, id est gens, quę iam incipiebat esse ecclesia, quam significat mulier, et cruciabatur, ut pareret, nonnullis iam cum temporali liberatione corporum desiderantibus advenire promissum patribus liberatorem animarum pariter et corporum. 13. ed iratus, inquit, dominus in Moysen ait: Perge, Aaron frater tuus egredietur in occursum tuum et ego ostendam vobis, quid agere debetis. In hoc ipso dominus sibi iratum dixit, quod Christum suum distulit et non statim misit, qui catum Adę accidit. Verumtamen non omnino illum inexauditum reliquit, quia videlicet etsi ipsum, quem missurus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
corporum sola salute solliciti.
uertendũ est multũ ꝓfuisse mulieri
quod pͥmũ caput draconis ẽtra se sta¬
re uiditꝰ qͥa uidelic& illo ꝑicło cõ¬
monita. se in utero habere recogno¬
uit: & in partus sui felicitate sꝑare
didicit. Nã si tranqͥllitas tẽporis in
egypto illi arrisiss& male secura
iaciiss& in medio fornicationũ ido
ce dictũ est. Fili hominis. duȩ mu¬
lieres filiȩ matris uniꝰ fuert̃. & for¬
nicatȩ st̃ inȩgyptoꝰ in adolescentia
sua fornicatȩ st̃ ibi: ibi sub actast᷑
ubera earũꝰ & fractȩ st̃ mãmȩ pu¬
btatis earũ. & cȩt̃a. Bene ig quod
saltẽ uexatio intellectũ dedit au¬
ditui. ut quãuis pauci. tam̃ ñ nul¬
li sũspirarent: & optarent iã ue¬
nire sem̃ illud qͦd abrahȩ ds̃ reꝓmi¬
sit. Nã pͥmꝰ moyses tẽ ad dnm̃ dixit.
Obsecro dnẽ : mute quẽ missurus es:
Sentiebat nãq nihil ꝑse uł ꝑ alium
posse ad ꝑfectũ ad duci. nisi ueni¬

Expanded text:
corporum sola salute solliciti, corporum sola salute solliciti, vertendum est multum profuisse mulieri, quod primum caput draconis contra se stare videt, quia videlicet illo periculo commonita se in utero habere recognovit, et in partus sui felicitate sperare didicit. Nam si tranquillitas temporis in Aegypto illi arrisisset, male secura jacuisset in medio fornicationum idolce dictum est: « Fili hominis, duae mulieres filiae matris unius fuerunt, et fornicatę sunt in Egypto, in adolescentia sua fornicatę sunt, ibi subacta sunt ubera earum et fractę sunt mammę pubertatis earum et cetera. Bene igitur quod saltem vexatio intellectum dedit auditui, ut quamvis pauci, tamen nonnulli suspicarent et optarent iam venire semen illud, quod Abrahę deus repromisit. Nam primus Moyses tunc ad dominum dixit: Obsecro, domine, mitte quem missurus es. Sentiebat namque nihil per se vel per alium posse ad perfectum adduci, nisi veni
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cinemꝰ: qd suꝑatis cẽtis draconis
capitib filius mulieris masculus
raptus ẽ adđm & ad thronũ eius.
gentes om̃s inuirga ferrea rectus.¬
uando sicut iã dictũ est .xii.
surrex̃ rex nouus suꝑ egyptũ
qui ignorabat ioseph. & ppłm fili¬
orũ urł crescentem affligere cep̃.
& masculos occidi: uł in aqua ius¬
sit necare. ꝓ hoc inuidens quia
crescebant & multi plicabanturł
tẽ mulier illa in utero habens cla¬
mare cepit: quia uidelic& tẽ eri¬
gebat se pͥmũ caput draconis.
tam in illo rege. quã in eo qͥ mor¬
tuo illo successit. Tẽ nãq in gemi¬
scentes filii ifrł ꝓpt̾ oꝑa uocife¬
rati stͣ: ascenditq clamor eoꝵ ad
eoꝵ. & om̃s qͥđe uociferati st̃. s nͣ
om̃s uociferandi scientiã habue¬
rt᷑ꝰ idẽ ñ om̃s uociferando corpoꝵ
parit̃ & animarũ suarũ libera¬
torem qͥ ad patres ipsoꝵ repro¬
missus fuerat querere uł desidã¬
re scierunt. Nam fere om̃s de

Expanded text:
concinemus, quod superatis cunctis draconis concinemus, quod superatis cunctis draconis capitibus filius mulieris masculus raptus est ad deum et ad thronum eius gentes omnes in virga ferrea rectucut iam dictum est surrexit rex novus super Ęgyptum, qui ignorabat Ioseph, et populum filiorum Israel crescentem affligere cępit et masculos occidi vel in aqua necare iussit pro hoc invidens, quia crescebant et multiplicabantur, tunc mulier illa in utero habens clamare cępit, quia videlicet tunc erigebat se primum caput draconis tam in illo rege quam in eo, qui mortuo illo successit. Tunc namque ingemiscentes filii Israel propter opera vociferati sunt ascenditque clamor eorum ad Et omnes quidem vociferati sunt, sed non omnes vociferandi scientiam habuerunt, id est non omnes vociferando corporum pariter et animarum suarum liberatorem, qui ad patres ipsorum repromissus fuerat, quaerere vel desiderare sciverunt. Nam fere omnes de