comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deduci. eũq in spectaculo popli ursis ad deuorandũ ꝑici
Cũq idẽ iex ꝑfidus in ipso qͦq spectaculo consedisset: ad
aspiciendã mortẽ ep̃i magna popłi turba confluxit. Tunc
ep̃s deductus in medio. ẽ. atq ad eius mortẽ immanissimꝰ
ursus exquisitus. qui dũ humana menbra crudelit̃
carpet: seui regis animũ satiaret. Dinissus itaq ursus ex
cauea .ẽ. Qui accensus et concitus ep̃m petitt ed subito sue
feritatis oblitus: deflera ceruice sũmisioq humilit̃ capite. lã¬
bere ep̃i pedes cocpit. ut patent̃ om̃ib daret᷑ intelligi. quia
erga illũ uirũ dĩ et ferina corda. ẽẽnt. hominũ et quasi huina¬
nã bestiarũ. Tunc popłs qui ad spectaculũ uenerat mortis.
magno clamore uersus. ẽ. in admirationẽ uenerationis. Tune
ad eiuis reuerentiã colendã rex ipse ꝑmotus .ẽ. Quippe cũ¬
qͦ suꝑno iudicio actũ fuerat. ut qui dm̃ sequi prius in custo¬

Expanded text:
deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc episcopus deductus in medio est, atque ad eius mortem inmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa cervice summissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intellegi, quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione venerationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse quo superno judicio actum erat, ut qui Deum sequi prius in custo
Abbreviated transcription (Latin):
ras ȩccłe ledere presumas. Atq eidẽ notario subiunxit di¬
cens. Uade et hoc scripe. et in aqua eiusdẽ fluminis ꝓice.
Quo facto sci uiri preceptũ suscipiens. statĩ se a terris ȩcclẽ¬
fluminis aqua cõpescuit. atq adppriũ alueũ reuersa. cxi¬
re ulterius in loca eadẽ ñ presũpsit. Qua in re petre. quid
aliud quã in oboedientiũ hominũ duricia confunditur.
quando in uirtute iesu et elem̃tũ irrationale scĩ uiri precep
populonii ep̃s. magnã dieb nr̃is scitatis suȩ ꝓbationẽ de¬
dit. Nam cum hospitalitatis studio ualde esset᷑ intentus:
die quadã transeuntes milites hospitio suscepit. Quos go¬
this suꝑuenientib abscondit: eorq uitã ab illorũ nequi¬
cia abicondendͥo seruauit. Qqͣ dũ gothorũ regi ꝑtido to¬
tilȩ nunciatũ fuisset: crudelitatis immanissimȩ uesania
succensus. hunc ad locũ qui octauo huius urbis milia¬
rio merolis dr̃. ubi tunc ipse cũ exercitu sedebat iuissit

Expanded text:
re praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclefluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationaPopulonii episcopus magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit. Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit
Abbreviated transcription (Latin):
dat sͥ ep̃s ut te cõpescas et adꝓpriũ alueũ redeas.d
diaconiis cus audiens. desperitꝰ et irrisit. Iunc uir diũ
arcersito notario dictauit dicens.: Sabinus dĩ ies u ser

Expanded text:
dat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod dat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini Jesu Chr
Abbreviated transcription (Latin):
cũ consueti cursus desereret. et ibi sibi alueũ ubi tracto
ꝑterrã rastro uir dñi signũ fecerat uindicaret. et quęq
essent alim̃tis hominũ ꝓfutura fata uł plantata ultra non
lederet.
UIUS quoq uenerabilis uiri uenantii ep̃i
aliud miraculũ relatione cognoui. qđ in placentina urbe
ꝑhibet gestũ. qđ uir qͦq ueracissimꝰ ioħ̃es in hac romana mo¬
do ciuitate locũ p̃tectoriũ seruans. qui in eadẽ placentina
urbe est ortus et nutritus. ita ut ep̃s memorat quia gestũ
fuerat attestat᷑. In ea nanq ciuitate sabinũ nomine fu¬
isse asserunt mirȩ uirtutis ep̃m. Cui dũ die quadã suus
diaconus nuntiasset. qđ cursus sui padus alueũ egressus
ȩcłe agros occupasset. totaq illic nutriendis seminib
ptictura aqua eiusdẽ fluminii teneret: uenerabilio
uite sabinis ep̃s respondit dicens. Hade et dic ei: Man¬

Expanded text:
cum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto cum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent alimentis hominum profutura sata vel plantata ultra non laederet.Hujus quoque venerabilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Man
Abbreviated transcription (Latin):
me ante biduũ contigit agnouisse. Lucanȩ nanq ȩccłȩ
sibimet ꝓpinquũ fuisse: mirȩ uirtutis uirũ frigidianum
nomine narrauut ep̃m. Cuius hoc opinatissimũ a cunctis il¬
lic habitantib testat᷑ memorari miraculũ qđ ausareth flu¬
uius qui uuxta urbis illius muros influebat. sepe in unda¬
tione facta cursus iui alueũ egressus. ꝑ agros diffundi con-¬
sueuerat. et quȩ sata ac plantata reꝑiret euerteret.Cũq
hoc crebro fieret. et magna eiusdẽ loci incolas necessitas
urgeret. dato studio oꝑis. eũ ꝑ loca alia deriuare conati
sunt. Sed quanus diutius laboratũ fuisset. a ꝑprio alueo
deflecti ñ potuit. Tunc uir dĩ frigidianꝰ rastrũ sibi paruu
fecit. ad aluieũ fluminis accessit. et solus orationi incu¬
buit. atq eidẽ flumini precipiens ut se sequeret ꝑ loca
quȩ ei uisa sunt. rastrũ ꝑ terrã traxit. Quẽ relicto alueo
ꝓprio tota fluminis aqua secuta. ẽ. ita ut funditus lo¬

Expanded text:
biduum contigit agnovisse. Lucanae namque Ecclesiae, sibimet propinquae, fuisse mirae virtutis virum Frigdianum nomine narravit episcopum: cujus hoc opinatissimum a cunctis illic habitantibus testatur memorari miraculum, quod Auseris fluvius, qui juxta illius urbis muros influebat, saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros diffundi consueverat, ut quaeque sata et plantata reperiret everteret. Cumque hoc crebro fieret, et magna ejusdem loci incolas necessitas urgeret, dato studio operis, eum per loca alia derivare conati sunt. Sed quamvis diutius laboratum fuisset, a proprio alveo deflecti non potuit. Tunc vir Domini Frigdianus rastrum sibi parvulum fecit, ad alveum fluminis accessit, et solus orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei visa sunt rastrum per terram traxit. Quem relicto alveo proprio 296 tota fluminis aqua secuta est, ita ut funditus lo
Abbreviated transcription (Latin):
multi testantur qui eũ familiarit scire potuerunt. Cuius
intẽ musta hoc ferunt. religiosi ueracesꝙ uiri qui presentes
fuerunt. qđ indie obitus sui cum a curcunstantib ciuib
ut pote discessurus pat̾ tã amabilis amarissime plangeret᷑.
du. mulions Post mulionẽ fullonẽ. Ute aquine. et hoc habes
cia conus ulius. qui quondã in stabulis itinerũ cursũ ser¬
uanerit Cquorũ. Atꝙ hoc ex hac uita subducto episco¬
patus ordinẽ ioumnꝰ sortitus. ẽ qui in eaddẽ urbe fullo
tuerat. Q uo adhuc suꝑstite. ita cuncti in habitatores
siantitis illuis. et barbarorũ gladiis. et pestilentie im¬
manitate uastati sunt. ut post mortẽ illius necquis ep̃s

Expanded text:
multi testantur, qui eum familiariter scire potuerunt. Cujus inter multa hoc ferunt religiosi veracesque viri qui praesentes fuerunt, quod in die obitus sui cum a circumstantibus civibus utpote discessurus Pater tam amabilis amarissime plangeretur, tium, mulionem; post mulionem, fullonem. O te, Aquine, et hoc habes.ram Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post mortem illius nec quis episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
nunquam indebilitatis formidine corruunt.
qui inpaçe prius eccłe fortiter starȩ crede¬
bantur. Sed eos de quibus prectiximꝰ. fieri
marti.res potuisse fideliter fatemur. qui
hoc iam ex eorum fine eolligimus. Cadere
enim nec in aꝑta persecutione poterant u
de quibus constat. quia usq ad finem uite
inocculta animi uirtute ꝑstiterunt.. PtxR̾
T astrius ita est. ded suꝑ indignos nos di¬
iline misccłie dispensationem miror. quia lan¬
gobarcdorum seuitiam ita moderatur. ut
eorum sacerdotes sacrilegos qui fidelium
quasi uictores. eẽ. uidentur. orthodoxorũ¬

Expanded text:
nnunquam in debilitatis formidinem corruunt, nnunquam in debilitatis formidinem corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute perstiterunt. PETR. Ut asseris ita est, sed super indignos nos divinae misericordiae dispensationem miror, qui Langobardorum saevitiam ita moderatur, ut eorum sacerdotes sacrilegos, qui esse fidelium quasi victores videntur, orthodoxoru
Abbreviated transcription (Latin):
eisclem captiuis inaxima multitudo magis
eligens moriendo ad uitam inmortalem
tenidere. quam adorando uitam mortalem
tenere: obtemꝑare iussis sacrilegis noluit.
creature inclinare contẽpserunt. Unde fae¬
tum est : ut hostes qui eos ceperant graui
iracundia accensi cocunctos gladiis int̾fice¬
rent. quos inerrore suo participes non¬
haberent. Quid gͦ mirum. si erũpente
ꝑsecutionis tempore illi martires esse potu¬
issent. qui in ipsa quoq pace eccłe semetip¬
sos semꝑ affligendo angustam martirii tenu¬
erunt uiam. quando irruente ꝑsecutionis
articulo etiam meruerunt martirii pal¬
mas acciꝑe. qui inpace eccłe latas huiꝰ sełi
uias seciui uidebantur. Hec tamen hoc qd̾
de eisdem electis uiris dicimus. de cuuctis
iam quasi in regulam tenemꝰ. Nam cum
persecutionis apͦte tempus irruit. sicut
pleriq subire martirium possunt. qui
esse inpace eccłe despicabiles uidentur: ita nͣ¬

Expanded text:
eisdem captivis maxima multitudo magis eisdem captivis maxima multitudo magis eligens moriendo ad vitam inmortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare iussis sacrilegis noluit creaturae inclinare contempsit. Unde factum est, ut hostes qui eos ceperant gravi iracundia accensi cunctos gladiis interficerent, quos inhaberent. Quid ergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere, qui in pace Ecclesiae latas hujus saeculi vias sequi videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem electis dicimus viris, de cunctis jam quasi in regulam tenemus. Nam cum persecutionis apertae tempus irruit, sicut plerique martyrium subire possunt, qui esse in pace Ecclesiae despicabiles videntur; ita no
Abbreviated transcription (Latin):
martirii ꝑuenisse: Nam ante hoc fere annos
quindecĩ. sicut ii testantur qui interesse po¬
tuerunt. quadraginta rustici a langobardis
capti: carnes un molaticias comeclere cõpelle¬
bantur. Qui cum ualcle resisterent ce contin¬
gere cibum sacrilegum nollent. coepere lan¬
gobardi qui eos tenuerant. nisi im molata
comeclerent eis mortem minari At illi et̾nã
potius quã presentem ac transitoriã diligen¬
tes uitam: fidelit᷑ perstiterunt. atq in sua
constantia simul om̃s occisi sunt. Quid itaq
isti. nisi ueritatis martires fuerunt. qui ne
uetitum comedendo conditorem suũ offen¬
derẽt.
elegerunt gladiis uitam finire.
quoq temꝑore dum fere quadringentos
captiuos alios langobardi tenuissent: more
suo im molauerunt capud capre chiabolo. hoc
ei currentes ꝑ circũitum carmine nefando
declicantes. Cumq illud ipsi prius sũmissis
ceruicibus adorarent: eos quoq quos coeꝑ¬
ant. hoc adorare parit̾ cõpellebant. Sed ex

Expanded text:
are. 27. Nam ante hos fere annos quindecim, sicut hü testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti carnes immolaticias comedere conpellebantur. Qui cum valde resisterent et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, nisi immolata comederent, eis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteterunt; atque in sua constantia simul omnes occisi sunt. Quid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo Conditorem suum offenderent, elegerunt gladiis vitam finire? 28. Eodem quoque tempore dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo inmolaverunt caput caprae diabolo, hoc ei currentes per circuitum et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius summissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam feci. cur cdicamꝰ quia si ꝑsecutionis
tempus existeret. martires. esse. potuissent. qͥ
occulti hostis insidias tolerantes. suosq in hoc¬
multo mundo aduersarios diligentes. cunctis
carnalibus desicleriis resistentes. per hoc qd̃
se omipotenti deo incorde mactauerunt. etam
pacis tempore martires fuerunt. dũ nr̃is mͦ
temporibus uiles quoq & scłaris uite ꝑsonas.¬

Expanded text:
memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecularis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
quoq in publico. Nam & si persecitio flesit
exterius : martirii meritum mocculto est
cum uirtus ad passionẽ ꝓmpta flagrat in ani¬
nio. Quod enim. eẽ. possit. & sine aꝑta passi¬
one martiriũ : testatur in euangłio dñs. qͥ
debedei filiis adhuc pre infirmitate mentis
maiora loca sessionis querentibus dicit. Po¬
testis bibere calicem quem ego bibiturus
sum: Cui uidelicȩt cum responderent possu
niꝰ: utrisq ait. Calicem quidẽ meum bibe¬
tis. sedere autem ad dexterã meam uł ad
suustrã non est meũ dare uobis. Quid aut̃
calieis nom̃. nisi passionis poculũ signat:
Acum nimirum constet. quia iacobus inꝑassio¬
ne occubuit. ioħes uero in pace eccłe quieuit. in¬
cunctant᷑ colligitur esse & sine aꝑta passione
martyrium. quando & ille calicem dñi bibe¬
re dictus est. qui ex ꝑsecutione mortuus ñ est.
De iis aut̃ talibus tantisq uiris quorum suꝑius

Expanded text:
 in publico. Nam etsi persecutio desit  in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, martyrii meritum in occulto est, cum virtus ad passionem prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Cui videlicet cum responderent: Possumus; ait utrisque: Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius
Abbreviated transcription (Latin):
do desicderio cdeiuictus : quandã sc̃imonia¬
lem feminam raꝑuit. sibiq illicito matri¬
monio coniunxit. Quod mox ut uir dñi
cognouit. ei ꝑ quos potuit. que fuerat dig¬
mis audire mancdauit. Cumq ille sceleris
asꝑe ut delinquentes solebat increparet:
oblationes omniũ deportate. uir dei tacitus
sedit singillatim om̃s considerare studuit. Et
om̃s alias eligens atq seorsum ponens: obla¬
tiones quas idem carterius transmiserat ꝑ
&e dicite ei. Oblationem suam omĩpotenti
dũo tulisti. & michi tuas oblationes trans¬
mittis: Ego tuam oblationem non accipio.
quia suã abstulisti deo. Qua exre actũ est
ut presentes quoq maguꝰ timor inuaderet.
cum uir dñi tam scienter de absentib iudica¬
ret. Petxos. Multos horum suspieor mar¬
tirium subirę potuisse: si eos tempus ꝑsecu¬
tionis inuenisset. Gregoriꝰ. uo sunt petͤ
martiruĩ genera. unũ inocculto. alterum¬

Expanded text:
do desiderio devictus, quamdam sanctimoniado desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam rapuit, sibique illicito matrimonio conjunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, ei per quos potuit quae fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille 337 sceleris aspere, ut delinquentes solebat, increparet, oblationes omnium deportatae, vir Dei tacitus sedit, sigillatim omnes considerare studuit, et omnes alias eligens atque seorsum ponens, oblationes quas idem Carterius transmiserat coens: Ite et dicite ei: Oblationem suam omnipotenti Domino abstulisti, et mihi tuas oblationes transmittis? Ego oblationem tuam non accipio, quia suam abstulisti Deo. Qua ex re factum est ut praesentes quosque magnus timor invaderet, cum vir Domini tam scienter de absentibus judicaret. PETR. Multos horum suspicor martyrium subire potuisse, si eos tempus persecutionis invenisset. GREGOR. Duo sunt, Petre, martyrii genera, unum in occulto, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
est ut sicut aꝑud omnes incolas. ita etiã
apud aeandem barbaran gentem eius¬
nom celebre haberet᷑. nullusq ultra
p̾sumeret eius cellam intrare nisi hu
milis. Sepe uero ex uicina silua uenientes
ursi. apes eius comedere conabantur. Quos
os formidare uix poterant. ex eius manu
ictus ferule pertimescebant. Huiꝰ studium
fuit. nichil in hoc mundo habere. nchil que¬
rere. om̃s qui ad se caritatis causa ueniebãt.
ad eterne uite desicderia accendere. siquan¬
qͥdo autem quorumlibet culpas agnosce¬
ret: nunquã ab increpatione parrere. sed
amoris igne succensus. stucdebat ineos uehe¬
menter ꝑ linguam seuire. Consuetuctinẽ
uͦ uicini. uel longe positi eiusclem loci acole
fecerant. ut diebus singulis ꝑebdomacdam
unus quisq ei oblationes suas transimiiterei.
ut. ẽẽt. quod ipse ad se uementibus offerre
potiusset. yodam uero tempore pos-¬
sessor quiclam̃ carterius nomine. in mun-¬

Expanded text:
est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eandem barbaram gentem eius celebre nomen haberetur nullusque ultra praesumeret eius cellulam nmilis intrare. Saepe vero ex vicina silva venientes ursi, apes ejus comedere conabantur: quos os formidare vix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimescebant. Hujus studium fuit nihil in hoc mundo habere, nihil quaerere; omnes qui ad se charitatis causa veniebant, ad aeternae vitae desideria accendere. Si quando autem quorumlibet culpas agnosceret, nunquam ab increpatione parcere, sed, amoris igne succensus, studebat in eis vehementer per linguam saevire. Consuetudinem vero vicini vel longe positi ejusdem loci accolae fecerant ut diebus singulis per hebdomadam unusquisque ei oblationes suas transmitteret, ut esset quod ipse ad se venientibus offerre potuisset. sessor quidam, Carterius nomine, immun
Abbreviated transcription (Latin):
erexit. Sicq ex illa hora om̃s in eius corpore
nerui ac menbra solidata sunt: ut solutio¬
nis illius signa ulterius nulla remanerent.
ed si cuncta que ineius eccła gesta cognoui¬
mus. euoluere conam᷑: ab omniũ iam ꝓcul¬
dubio narratione conticescimus. Unde ne¬
cesse est ut ad modernos patres. quorum
uita ꝑ italie prouuncias claruit. narratio
ꝓuincia quidam uir ueneranctus menãs
nomine solitariam uitam ducebat. qui
nr̃orum multis cognitus ante hoc fere
est decennium defunctus. De cuiꝰ oꝑis nar¬
ratione unũ auctorem non infero. quia
tot michi ineius uita testes sunt : quot
sanniam ꝓuintiã nouerunt. Hic itaq in¬
chil adusum suum aliud. nisi pauea apiũ
uascula possidebat. Huic cum langoboͣrdus
quidã in eiusdem apibus rapinam uoluis¬
set ingerere: prius abeodem uiro u̾bo
correptus est & mox ꝑ malignũ sp̃m an¬
te eius uestigia uexatus. Quã ex re factũ

Expanded text:
erexit. Sicque ex illa hora omnes in ejus corpore erexit. Sicque ex illa hora omnes in ejus corpore nervi ac membra solidata sunt, ut solutionis illius signa ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae in ejus ecclesia gesta cognovimus, evolvere conamur, ab omnium jam proculdubio narratione conticescimus. Unde necesse est ut ad modernos Patres, quorum vita per Italiae provincias claruit, narratio se provinciae quidam venerandus vir Menas nomine solitariam vitam ducebat, qui nostrorum multis cognitus ante hoc fere est decennium defunctus. De cuius operis narratione unum auctorem non infero, quia paene tot mihi in eius vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum
Abbreviated transcription (Latin):
luis illic non ante longa tempora sieut nostri
seniores ferunt. custos eccłe accontius lietꝰ
est magne humilitatis ato grauitatis uir.
itaq omnipotenti deo seruiens: fideliter
ut idem beatus petrus apłs signis ostende¬
ret. quam de illo haberet estinationẽ. Nam
cum queclam puella paralitica in eius eccła
permanens manibus reperet. & dissolutissre¬
nibus corpus per terram traheret. diuq
ab eodem beato petro apło peteret ut sana-¬
ri mereretur. nocte quadam ei per uisio¬
nem astitit ce clixit. Uacle ad acontium man¬
sionarium & roga illum. atq: ipsete salu¬
ti restituet. Cumq illa de tanta uisione
te ipse factus est obuiam quem querebat.
eiq dixit. Rogo te pater. indica michi quis
est acontius custos. Cui ille respondit. Ego
sum. At illa inquit. Pastor or nutritor nr̃
beatus petrus apłs ad te me misit. ut ab
infirmitate ista liberare me clebeas. Cu ille
respondit. Si ab ipso missa es. surge. Eiusq
manum tenuit. & eam instatu suo protinus

Expanded text:
us illic non ante longa tempora, sicut nostri seniores referunt, custos ecclesiae Acontius dictus est, magnae humilitatis atque gravitatis vir, ita omnipotenti Deo fideliter serviens, ut idem beatus Petrus apostolus signis ostenderet quam de illo haberet aestimationem. Nam cum quaedam puella paralytica, in ejus ecclesia permanens, manibus reperet, et dissolutis renibus corpus per terram traheret, diuque ab eodem beato Petro apostolo peteret ut sanari mereretur, nocte quadam ei per visionem astitit, et dixit: Vade ad Acontium mansionarium, et roga illum, et ipse te saluti restituet. Cumque illa de tanta visione te ipse factus est obvius, quem quaerebat, eique dixit: Rogo te, Pater, indica mihi quis est Acontius custos? Cui ille respondit: Ego sum: At illa inquit: Pastor et nutritor noster beatus Petrus apostolus ad te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. Manumque ejus tenuit, et eam in statum suum protinus
Abbreviated transcription (Latin):
modum cepit cogitare bona que ꝑdidit scriptum de
illo ẽ. in se reuersus dixit. Quanti mercennarii uido¬
mo patris mei habindant panibꝰ. Si gͥ secum fuit.
unde ad se redut : hunc gͦ uenerabilẽ utrũ secum
habitasse dixerim: quia iͥsua semꝑ custodia cir¬
cumspectus ante occłos conditoris se semꝑ aspiciens
se semꝑ examinans extra mentis sue occłm  duil¬

Expanded text:
modum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divul
Abbreviated transcription (Latin):
btinere nequaquam
efficiunt. ita predestinata sunt: ut prȩcibꝰ obtineant᷑. Nam ipsa qͦq
ꝑhenius regni predestinatio ita ẽ ab om̃i potente deo disposita
uta hoc electi ex labore ꝑueniant. quatiiꝰ postulando mereant᷑
accipere: quod eis omĩps ds̃ ante secuła dispostut.

Expanded text:
btinere nequaquam efficiunt, ita praedestinata sunt ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio, ita est ab omnipotente Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit
Abbreviated transcription (Latin):
Tempore acccepto ȩraudiui te: & indie salutis
adiuui te. Quod paulus apłs exponens dicit.
Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies
salutis. Salomon qͦq ait. Qđ cumq potest manꝰ
tua facere inscanter oꝑare. qͥa nec opus nec
ratio nec scientia nec sapientia erit apdꝰ

Expanded text:
Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te . Quod Paulus apostolus exponens, dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Salomon quoque ait: Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec scientia, n
Abbreviated transcription (Latin):
predictumi paschasium diachnem stantẽ & obse¬
Cui ille respondit. Pronulla alia causa in hoc pę¬
nali loco deputatꝰ sum: nisi qͥa iuparte lauren¬
cii contra simmachũ sensi. S queso te ꝓme do¬
minũ dep̃care. atq in hoc cognosces qđ exauditꝰ¬
sis: si huc rediens me ñ inueneris. Qua de re
uir dñi germanus inp̃cibꝰ se struixit. & pꝰ pati-¬
cos dies redũt. sed iam p̃dictũ paschasiũ in lo¬
co eodem minime inuen̾it. La eiũ ñ maliciȩ
s ignoranciȩ errore peccauerat: purgari post
mortem potuit apeccato. Qł tam̃ c̾redendũ
ẽ. qͥa ex illa elemosinar̃ suar̃ largitate hoc ob
tinuit. ut tunc potuisset ꝓmereri ueiuã: cũ
iam nicħ posset oꝑari Petrꝰ Qid hoc ẽ
queso te qđ in his extremis temporibꝰ tam
multa de aninabꝰ clarescunt ꝙͣ antea latuer̃
ita ut aꝑtis reuelationibꝰ atq ostensibnibus

Expanded text:
praedictum Paschasium diaconum stantem et obsepraedictum Paschasium diaconum stantem et obseCui ille respondit: « Pro nulla alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum consensi. Sed, quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc te cognoscas exauditum, si huc rediens me non inveneris. Qua de re vir Domini Germanus se in precibus strinxit, et post paucos dies rediens jam praedictum Paschasium in loco eodem minime invenit, quia autem non malitiae sed ignorantiae errore peccaverat, purgari potuit post mortem a peccato. Quod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum lartinuit, ut tunc potuisset promereri veniam, cum jam nihil posset operari. PETR. Quid hoc est, quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revelationibus atque ostens
Abbreviated transcription (Latin):
sem niuenculus atq in laico habitri coonstaueꝰ  et¬
rari amaioribꝰ atq scientibꝰ audiui. qd paschasius
hus apłiȩ sedis diaconus. cuiꝰ apd̃ nos rectissuni
& liculentissimi de spũ scõ libri extant mire scĩ¬
tatis uir fuerit. elemosinar maxime oꝑibꝰ uacãs
cultor pauꝑũ & concemptor sui.S hic inea con¬
temptione tentione que inardescente ⁊elo fide¬
lium uiter siminachũ & laurentiũ facta ẽ. acd
pontificatꝰ ordinẽ laurentiũ elegit. Et om̃ĩ urit
post unanunitate suꝑatꝰ in sua tam̃ sentencia
usq uidiem sui exitus ꝑstitit. illũ amando
atq. pferendo: quẽ ep̃oꝵ uidicio prȩ esse sibi ec¬
clia refutauit. Hic itaq cum temꝑibꝰ simmache
apłi sedis p̃sulis ẽẽt. defunctꝰ: eiꝰ dalmaticã fe¬
retro suꝑpositã demoniacꝰ tecigit. statimq sal¬
uatꝰ ẽ. Poͥst multũ uͦ temꝑis germano capuano
salute dictauer. ut in angulanis thermis laua¬
ri debuisset. Qui inregressus easclem therinas

Expanded text:
sem juvenculus, atque in laico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate superatus, in sua tamen sententia usque ad diem sui exitus perstitit, illum amando atque praeferendo, quem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. Hic itaque cum temporibus Symmachi apostolicae sedis Praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano salute dictaverri debuisset. Qui ingressus easdem thermas,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pascit᷑. Quia autẽ uistꝰ. ẽ: ab iniqͦr̃ ulcione in ꝑ¬
petuũ ñ sedat᷑. S iniqͥ om̃s ȩt̾no supplico ⁊ depu¬
putati: sua qͥdem iniqͥtate puniunt᷑. & tam̃ ad
aliqͥd ardebunt. Scilicet ut usti om̃s & indeo
uideant gaudia quȩ ꝑcipiunt. & in illis ꝑspici¬
ant supplicia que euaser̃. Quatinꝰ tanto magis ui
ȩt̾nũ diuinȩ gr̃e debitores se. eẽ. cognoscant: qͣuo
inet̾nũ mala puniri conspictunt. que eiꝰ aduito¬
micis sui si qͦs tunc ardere uiderint. ñ orabunt
qͥbꝰ utiq dictũ ẽ. ꝓinimicis ur̃is orate: E
Orant ꝓuumicis suis eo tempore qͦ possunt ad fruel¬

Expanded text:
uia vero justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evasere divinae 452 debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutomicis suis quos tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate ? Pro inimicis suis o
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia eiꝰ. E xquibꝰ nimrum sentencus constat.
qͥa qualis hinc quisq egredit᷑: talis in uilicio
presentat᷑. Secł tamen de quibꝰdam leuibꝰ culpis
esse ante iudicium purgatoriꝰ ignis credendus e:
pro eo qđ ueritas dicit. Qͥa siquis inscõ spu blas¬
phemiã dixerit: neq inhoc scło temudetur ei naq
culpas in hoc scło. qͦsdam uͦ infutͦo posse relarari.
Qł enĩ de uno negat᷑: consequens intellectꝰ pacet.
oe parius minisq peccatis fieri posse credendũ ẽ.
sicut ẽ assiclius otitisus sermo sermo unmocdatꝰ
risus uel peccatum citrȩ rei familiaris. quȩ uix
sine culpa uł abipsis agit᷑ qͥ culpa qualit̾ declina¬
ri debeat scuuit. aut in ñ grauibꝰ rebꝰ error ig¬
noranciȩ. Que cuncta etiam post mortẽ grauãt.
si adhuc in hac uita possitis minime fuerint
relaxata. Nam & cum paulus dicat. xp̃mi ẽẽ.
fundam̃tũ. atq subiungat. siqͥs suꝑedificadit
suꝑ hoc fundam̃tũ. aurum. argentum. lapides

Expanded text:
sericordia ejus . Ex quibus nimirum sententiis constat quia qualis hinc quisque egreditur , talis in judicio praesentatur. Sed tamen de quibusdam levibus culpis esse ante judicium purgatorius ignis credendus est, pro eo quod Veritas dicit, quia si quis in sancto Spiritu blasphemiam dixerit, neque inculpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse relaxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet imisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant sciunt; aut in non gravibus rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentu
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit: mercedem accipiet. & si cuiꝰ opus arse¬
rit: decrunentũ pacietur. ipse autẽ saluuserit.
sic tam̃ qͦsi ꝑ ignem. quamius hoc de igne tri¬
bulationis in hac nobis uita ad hibito possit
intelligi. tam̃ siqͥs hec de igne future purga¬
tiouis a t ipiat pensanduĩ sollicite ẽ qͥa illis duxit ꝑ¬

Expanded text:
si cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, tamen si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite e
Abbreviated transcription (Latin):
noscendã ueritatẽ. & resa piscant ã diaboli laqueis
a quo capti tenent᷑ ad ipsius uoluntatem: Et qͦmͦ
oret᷑ tunc ꝓhominuibꝰ et̃no igne dampnatis. qͦ nunc
causa. ẽ. ut ñ orec᷑ ꝓdiabolo angłis eiꝰ ęt̾no supplicio
deputatis. Que uunc etiam causa .ẽ. ut n̾orent sc̃i
homines ꝓhonunubꝰ infidelibꝰ. upũsq defunctis.
nisi qͥa de eis utiq qͦs ȩtno supplicio deputatos iam
nouer̃ ante illũ iudicis iusti conspectũ oracionis
suȩ meritũ cassari refugiunt: Qd̃ si nunc qͦq
iuiuentes iusti mortius & dñatis inuistis nuiime
compactunt᷑. quando adhuc aliqͥd iudicabile de
sua carne sese ꝑpeti etiam ipsi nouer̃. qnto distri¬
tius. ⁊ tuc iiiquoꝵ torm̃ta respiciunt. qͦnid ab oĩ
uicio corruptionis exuto. ipsi iã iusticie iucinuiꝰ
bet. ut om̃ino eis ñ libeat. qͥcqͥd ab illiꝰ et̾nȩ regule
subtilitate discordat. Petrꝰ Non ẽ. iam qł respon¬
dere debeam aꝑte rationi. S hȩc nunc qͦstio tũtẽ

Expanded text:
am, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem ? Et quomodo oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc causa est, ut non oretur pro diabolo angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Ipsa nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus, impiisque defunctis, quia de eis utique quos aeterno supplicio deputatos jam noverunt, ante illum justi judicis conspectum orationis suae merviventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt; quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius bet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate discordat. PETR. Non est jam quod responderi debeat apertae rationi. Sed haec nunc quaestio mentem
Abbreviated transcription (Latin):
fine iuuere. ut pocuissent sine fuie peccare. Osten¬
desinunt peccare dum uiuunt. Na magnã gͦ
iusticiam uidicantis ꝑtinet. ut nunꝗͣ careant sup¬
ni plicio qͥ ui hac uita nunquã uoluer carere peccato.
Ded nullus iustꝰ crudelitate pascitur. Gregoriꝰ
& delinqͣns seruus auisto dño iccirco cedi precipit᷑.
ut aneqͥcia corrigat᷑. Ad hoc gͦ uapulat. ut em̃¬
dari debeat. Iniqͥ autẽ gehennȩ ignibꝰ traditi. si
aclcorrectionẽ ñ ꝑueniunt. qͦ fine semꝑ ardebunt:¬

Expanded text:
ere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendesinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato. PETR. Sed nullus justus crudelita delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc enim vapulat, ut emendare debeat. Iniqui autem gehennae igni traditi, si ad correctionem nunquam veniant, quo fine semper ardebunt
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Ilui manii sua ꝓtinus oblationem cedit di¬
cens. Ite & hanc oblationẽ ꝓeis oferri dño facite.
ce ulteruis ex comuni catȩ non erunt. Que cum obla¬
to peis fiussec inmolata. & ad iacono iuxta morẽ
clomatum ẽ ut ñ comunicantes ab eccłia ex irent:
ille exire abeccłia ulteriꝰ usȩ non sunt. Qua exre
indubitanter patuit. quia dum uiter eos qui com¬
munone priuati sunt minime recederent: com¬
iunionẽ a deo ꝑseruum dñi recepissent. P etrꝰ

Expanded text:
tum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, ditum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr
Abbreviated transcription (Latin):
Yir autem dei hec de illis audiens: eis ꝓtinus man¬
dauit dicens. Corrigite linguam ur̃am quia si non
emendaueritis ex comunico uos. Quam rudelicet
ex comunicationis sententiam ñ ꝓferendo intulit.
s intentando. Ille autem apristinis moribꝰ nichil
mutate. intra paucos dies defuncte sunt. atq inec¬
cłia sepultȩ. Cumq ineadem eccłia inissartim sol¬
lemua celebrarentur atq ex more diaconus clama¬
ret. siquis tĩ comunicat deͭ locoͣm nutrix eaꝵ quȩ
peis oblationem dño deferre consueuerat. de sepul¬
chris suis. progredi & exire extra eccł̃iam uidebas
Q& dum sepius cerneret quia ad uocem diaconi
clamantis exibant foras. atq intra eccłiam ꝑmane¬
re non poterant. admenioriam reduit. que uir dei
illis adhuc uiuentibꝰ mandauit. Fas qͥppe se comu¬
nione priuare duerat. nisi mores suos & uerba cor¬
rigerent.: Tiuc seruo dei cum graui merore indica¬

Expanded text:
Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus manVir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indica
Abbreviated transcription (Latin):
ore illius incassum cadebant. Siqͥd uͦ unquam ñ
iam decernendo s minando diceret: tantas uires ser¬
mo illiꝰ habebat. ac si hoc ñ dubie atq suspense s iam
ꝑsentenciam ꝓtulisset. Namͣ longe ab eiꝰ monasterio
duȩ quedam scĩmoniales feminę̾ nobiliore genere ex¬
orte in loco ꝓprio conuersabant᷑. quibꝰ quidam uit re¬
ligiosus adexterioris uite ipsum prebebat obsequiũ
S ucut non nullis solet nobilitas generis parere igno¬
bilitatem mentis. ut minus se in hoc mundo despici¬
aut. qui plus se ceceris aliquid fuisse meminer̃ nec¬
dum prȩdictȩ scimoniales femine ꝑfecte linguam
subhabitus sui freno restrinxerant. & eundẽ religiosũ
uirum qui adexteriora necessaria eis obsequium prę¬
bebat: uicautis sepe sermonibꝰ adiracindiam ꝓriocabãt.
Qui cum du ista coleraret: ꝑrexit ad dei hominem
quantasq pateret᷑ uerboꝵ contumnelias ẽnarrauit.

Expanded text:
ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit.
Abbreviated transcription (Latin):
tans rei geste orcdinem. ambigis petre : Liquet ꝓfecto.
quia mobilioris nature ẽ. sp̃c quam corpus. A certe
script᷑a teste nouimus. qđ ꝓpħa ex rudea subleuatus
repente. ẽ. cum prandio inchaldea depositus qͦ uide¬
licet prandio ꝓpħam reficit. seq repente in uidea ite¬
rum inuenit. Si gͥ tam longe abacuc potuit sub mo¬
mento corporaliter ire & prandiũ deferre quid mi¬
rum si sen̾edictus pater obtinuit. quatinꝰ iret ꝑ sp̃m.
& fr̃̾m quiescentium spiritibꝰ necessaria narraret. ut
sic̃ ille ad cibum corporis corporaliter ꝑrexit. ista iste
ad institutionẽ spũalis uite. spũaliter ꝑgeret: Peciꝰ
Manus tuȩ locutionis tersit ame fateor dubietatẽ
mentis. S uellẽ nosse in comuni locutione. qualis
iste uir fuerit. Gregoriꝰ Uix ipsa petre cõmunuis
eiꝰ locutio.a iurtutis erat pondere uacua. Liua cor
cuiꝰ se se iualta suspenderat nequaqͣm uerba de

Expanded text:
tans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, tans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit. CAPUejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de
Abbreviated transcription (Latin):
uisioni illi om̃imͦ fidem dantes: uirũ dei sic̃ se ue¬
nire ꝓmiserat. expectabant. Cumq uir dei constitu¬
co die minime uenisset: ad eum cum merore reuersi
siuit dicentes. Expectaiumus pater: ut uenires sic̃ pro¬
miseras. & nobis ostendes ubi quid edificare deberemtis.
et ñ uenisti. Nitibꝰ ipse ait. Quare fr̃s. quare ista dicitis:
Iumquid sic̃ ꝓmisi ñ ueni: Cui cum ipfs̃ dicerent. qͣndo
uenisti : Respondit. Numqͥd utrisq uobis dormientibꝰ
ñ apparui. & loca singula designaui : Ite & sic̃ ꝑuisionẽ
audistis: om̃e habitaculũ monasterii construite. Qiui
hȩc audientes uehem̃ter admirati. ad prȩdictum pre¬
dium sunt reuersi: & cuncta habitacula sic̃ ex reuela¬
tione didicerant construxerunt. Petrus
Doceri uellem. quo fieri ordine pot̾uit ut longe iret.
responsum dormientibꝰ diceret. qđ ipsi ꝑuisionẽ audi-¬
rent & recognoscerent Gregorius Qid ẽ qđ ꝑscru¬

Expanded text:
visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se vevisioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscru
Abbreviated transcription (Latin):
Ilio qͦq tempore aquodam fideli uiro fuerat rogatus.
ut in eiꝰ predio uixta terracinensem urbẽ missis discipu
lis construere monasteriũ debuisset. Qui roganti consen¬
ciens: deputatis fr̃ibꝰ patrem constituit. & quis ei scd̃s. eẽt
ordinauit. Quibꝰ euntibꝰ spopondit dicens. Ite & die il¬
lo ego uenio: & ostendo uobis inqͦ loco oratorium. in
quo refectoriũ fr̾m inquo susceptionẽ hospitũ uel qͦq
sunt necessaria edificare debeatis. Qui benedictione
percepta. ilico ꝑrexer̃: & constitutum diem magno oꝑe
prestolantes. parauer̃ oñia quȩ iis qui cum tanto patre
uenire potiussent. iudebantur necessaria ẽẽ. Nocte uero
eadem qua ꝓmissus illuscebat dies: eidem seruo dei
quẽ illic patrẽ constituierat. atq eiꝰ preposito uir dñi in
somnis apparuit. & loca singula ubi qͥd edificari de¬
buisset. subtilit̾ designauit. Cumq utriq a somno sur¬
gerent: sibi inuicem qđ uiderant reculer̃. Non tam̃

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ipse exteriꝰ sculpe reꝰ qͣntũ ꝑdebat intus. Hunc
itaq cum dies mortis egredi a corꝑe urgẽt: con¬
uenerun nuła. ut tam scẽ animȩ de hoc inumn¬
do reçedenri suias animas conĩdareft  hor gun

Expanded text:
ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo re
Abbreviated transcription (Latin):
nũ refero. ut ex hoc uno ualeant eiꝰ multa pensare
Is naniq cũ quodam uiȩ messeu quã sua manu se¬
uerat. decisam ad reã deduxisset. Nicħq aliitd cum
discipłis suis ad tociꝰ arini stipendiũ haberet: qͥdã
ꝑuerse uir uoluntatis. antiqͥ hostis stimulis instigatꝰ.
eandẽ messem igne supposito ita ut erat in area in¬
cendit. Qd factũ dum alt̾ aspiceret: ad euudem
dei famulũ cucurrit. & nunciauit. Qđ pꝰ quam
indicauit: aduuxit dicens. Ue. uẽ. pater scephane
qͥd tibi contigit: Cui statim uultu ac m̃te placi¬
da ille respondit. Ye illi contigit qui hoc fecit.
Nam michi qͥd contigit Inqͥbꝰ eiꝰ uerbis ostendit᷑.
in quo uirtutis culmine sedebat qui unũ qđ insũ¬
ptꝰ mundi habuerat. tam secura ꝑdebat m̃te inagiᷤ¬
ꝙ illi dolebat qui peccatũ cõmiserat. quã sibi qui
peccati illiꝰ dampna tolerabat. Nec pensabat qͥd

Expanded text:
 refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari.  refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commiserat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid