comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tra circuitum templi ipsuis. & contra porta orientalẽ sacrifica¬
runt. imperatorem titũi. sũmis p̃dicantif. uocibus. : Interea puer
quidã. eo loci ubi &iam sacerdotes erant quos et in opia aquae
aestus finitimi incendi cõmacerabat siti: rogabat unum decusto¬
dib romanis dexteram sibi dare. potum offerre: Porrexit
ilico. & atem pariter miseratus acnecessitatem Bibit puerulus
Et quia sedulo in noxiȩ creditum fuerat &xtati: rapuit aquȩ uas.
& cursu sese proripuit. ut etiam sacerdonb inbendi cupiã mi¬
nistrarte Uoluit sequi miles. sed nonpotuit conphendere Iile¬
genculo suo sacerdorum sitim ienauit: bona fraus quȩ nemuis
edene Mibuenire necesstiati benique miles isc mirats estimagis
iseelui puenqnam dolum detestatiis. qđ milla sater aqueroex¬
aseo nociulenbis. u& comimuni periculo. quid deberetur reuerentę
nacensons us potunt nininisterio nom inex pressum reliquit: Ner

Expanded text:
tra circuitum templi ipsius et contra portam orientalem sacrificatra circuitum templi ipsius et contra portam orientalem sacrificarunt impquidam eo loci, ubi etiam sacerdotes erant, quos et inopia aquae et aestus finitimi incendii commacerabat siti, rogavit unum de custodibus Romanis dexteram sibi dare, potum offerre. Porrexit illico, aetatem pariter miseratus ac necessitatem: bibit puerulus: et quia sedulo innoxiae creditum fuerat aetati, rapuit aquae vas, et cursu sese proripuit, ut etiam sacerdotibus bibendi copiam ministraret. Voluit sequi miles, sed non potuit comprehendere. Ilculo suo sacerdotum sitim levavit. Bona fraus, quae neminem laederet, subveniret necessitati. Denique miles ipse miratus est magis affectum pueri, quam dolum detestatus, quod in illa aetate excidio totius urbis et communi periculo, quid deberetur reverentiae sacerdotibus, quod potuit ministerium, non inexpressum reliquit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ppło uetustis enam literis scriptu erat tunc periturã. cutetragonũ
iemplum factum fuissce: Itaq sibi obliti. siue olistupefacti ingru¬
sentium malorii necessitate. ubi occupata est antonia. tetragonii
circuitum. templi fecer̃: Interq illud p̃cellentssimum. quod
inlitieris aeque uetustis. quas sacras uocabant. manebat inpssum.
quod scđm illud temps fitturus esset uir. qui deregione eorũ
imperiũ adsumer& in orbem terrarum. Quȩ res eos. intanto
furore posuit. ut sibi nonsolum libertatem sed &riã regnm̃a pollice¬
rent᷑ l&d alii aduespasianũ referendũ putarient. prudentiores acĩ
dñm ħm. qui eorũ interris scđm carnẽ genitis exmaria. regnũ suũ
ꝑuniuersa ierrarũ diffudit. Iantis itaq reb monentil nonporue¬
runt cauere quod diuinitꝰ decernebai᷑ s Fugientib iaque aucto¬
rib sedicionum. cũ tẽpłu exureret᷑. romani signa põsuerunt in¬

Expanded text:
 ipsam cum templo uetustis etiam litteris scriptum erat tunc perituram, cum tetragonum  ipsam cum templo uetustis etiam litteris scriptum erat tunc perituram, cum tetragonum templum factum fuisset. Itaque siue obliti siue obstupefacti ingruentium malorum necessitate, ubi occupata est Antonia, tetragonum circuitum templi fecerunt. Inter quae illud praecellentissimum, quod in litteris aeque uetustis, quas sacras uocabant, manebat inpressum quod secundum illud tempus futurus esset uir, qui de regione eorum imperium adsumeret in orbem terrarum. Quae res eos in tanto furore posuit, ut sibi non solum libertatem sed etiam regnum pollicerentur. Id alii ad Vespasianum referendum putarunt, prudentiores ad dominum Iesum, qui eorum in terris secundum carnem genitus ex Maria regnum suum per uniuersa terrarum diffudit spatia. Tantis itaque rebus monentibus non potuerunt cauere quod diuinitus decernebatur. Fugientibus itaque auctoribus seditionum cum templum exureretur, Romani signa posuerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Defessus itaque albinus. hoc enim nomen iuro łdimisit
At ille neque sermonemi ullum caun quo¬
quam hahebat. neque aliud loqui per requum
auditusẽ sed hoc tamquam lugubre. atque
funerum canicum asieb & noctib iugiter resultabat. Ue hicroso.¬
limis Neq uerberanti conuiciabat᷑. neq cibum mpertienti gra¬
cias agebat Una erat ad pm̃s eademq plena functris ululats
responsio. & maxime sacrificiorum cȩlebritatib Per .uii. naquẽ
annos & quinq menses. eadem uerborum series. idẽ uocis son man¬
sit. Itaque in defessus tanto tempr. ubi obsidio cepit eadem ula uo¬
ciserari desttit quasi cessare oporterie denuntiar. cũ ad essent
quȩ fucrant denuntiata Sed ubi flama cȩpit urbem pariter &
templum inuoluere. circum iens murum: clamare nerũ cꝑpit.
ȩ cuutati. & poyulo. & templo. Et ad postremit addidit. Ue dia
mihi. Et findibulo ictus in eadem uore amisit fpm̃: Urbẽ ipsa cũ

Expanded text:
Defessus itaque Albinus hoc enim nomen viro dimisit Defessus itaque Albinus hoc enim nomen viro dimisit entientem. At ille neque sermonem ullum cum quoquam habebat, neque aliud loqui per reauditus est, sed hoc tamquam lugubre atque funereum canticum canens diebus et noctibus iugiter resultabat: ‘Vae Hierosolymis.’ Neque uerberanti conuiciabatur, neque cibum inpertienti gratias agebat. Vna erat ad omnes eademque plena funebris ululatus responsio et maxime sacrificiorum celebritatibus. Per septem itaque annos et quinque menses eadem uerborum series, idem uocis sonus mansit. Itaque indefessus tanto tempore, ubi obsidio coepit, eadem ille uociferari destitit, quasi cessare oporteret denuntiare, cum adessent quae fuerant denuntiata. Sed ubi flamma coepit urbem pariter et templum inuoluere, circuiens murum clamare iterum coepit: ‘Vae ciuitati et populo et templo.’ Et ad postremum addidit: ‘Vae etiam mihi’ et fundibalo ictus in eadem uoce emisit spiritum. Vrbem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
grauiorib interminationib territis. Iusum aut uocem mutauit.
cadem denuntiationis ꝑseuerantia. c̃texione sermonũ: Ntlla obsecrationis
itpolatione ĩ hisdẽ manebat. ĩ uiriȩ neglegens. affectii ammobilis Qd nequa¬
quã ꝑfunctoriũ rati s ĩ excessti m̃tis uterat expͥmi. iletulerꝰ adloci uidicem.
qui tunc temporis aromanis per id locorũm publica agitabatt
negotia. Is rimandę ueritatis gr̃a seuissimis eum poenis ex ul¬
cerauit. quo magis ꝑseuerara. eo uehementius corripi flagellis ho¬
minẽ ubens:. Ut saniansecretiora futuri tumultꝰ iudicia compe¬
riss&e: manifestar&: At ille neque fleuit. neque rogauit. sed ad sin¬
gula uerba. non suum sed pͥatriȩ excidium flebiliter deplorabat
dicens Ue hie rosolimis Neq interrogatus quis ess&. uel unde.
uel cur eadem dicerie responsum redidit. sedtantum modo lamen
tationem illam patriȩ. questu miscrabili prosequebatur:

Expanded text:
grauioribus interminationibus territus usum aut uocem mutauit. grauioribus interminationibus territus usum aut uocem mutauit. Eadem denuntiationis perseuerantia contextione sermonum, nulla obsecrationis interpolatione, in isdem manebat iniuriae neglegens, affectu immobilis. Quod nequaquam perfunctorium rati sed in excessu mentis, ut erat, exprimi, detulerunt ad loci iudicem, qui tunc temporis a Romanis per id locorum publica agitabat negotia. Is rimandae ueritatis gratia grauissimis eum poenis exulcerauit, quo magis perseueraret eo uehementius corripi flagellis hominem iubens, ut si qua secretiora futuri tumultus indicia conperisset manifestaret. At ille neque fleuit neque rogauit, sed ad singula uerbera non suum sed patriae excidium flebiliter deplorabat dicens: ‘Vae Hierosolymis.’ Neque interrogatus quis esset uel unde uel cur eadem diceret responsum reddidit, sed tantationem illam patriae, questu miserabili prosequebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nocturno tempore ut sacrificiã ad sucta cęlebrarent: primo motũ
quenda sensisse se ꝓdider᷑ & sonũ ecbtũ: postea &iam audisse
pepentina uoce clamatum Transeamus hinc. Ins quoq anna¬
nie filius ruricula uir. ante quatuor annos quam bellũ uidę.¬
orũ populus adoriret᷑. insumma pare urbis & abundantia cũ
scenophegia cũ sacrificiis sollenib celebrarent᷑ : templum ascetu¬
dens coepit clamare: Uax aboriente. uox ab occidente. uox aqua
tuor pinnis. xox suꝑ herosolimã.& suꝑ tẽplũ. uox super spon¬
sos & super sponsas. xox suꝑ omnẽ populũ hoc noctib & dieb
uociferabat᷑. Quo moti primores loci. corripuerunt eũ. terri¬
bile uocis eius indiciun ꝑhorrescentes. & plurimis eũ suppliciis
affecere. Quo saltim ad flictus dolore. desinera tribilia ueple¬
na ꝓdigus denuntiare: At ille nec mau ullo. nec uerberib aut

Expanded text:
nocturno tempore, ut sacrificia assueta celebrarent, primo motum nocturno tempore, ut sacrificia assueta celebrarent, primo motum quemdam sensisse se prodiderunt, et sonum editum; postea etiam audisse repentina voce clamatum: Transeamus hinc. Jesus quoque Ananiae filius, ruricola vir, ante annos quatuor quam bellum Judaeorum populus adoriretur, in summa pace urbis et abundantia, cum scenopegia sacrificiis sollemnibus celebrarentur, templum ascendens coepit clamare: ‘Vox ab oriente, uox ab occidente, uox a IIII uentis, uox super Hierosolyma et super templum, uox super sponsos et super sponsas, uox super omnem populum.’ Hoc noctibus et diebus uociferabatur. Quo moti primores loci corripuerunt eum, terribile uocis eius indicium perhorrescentes, et plurimis eum suppliciis adfecere, quo saltem adflictus dolore desineret terribilia et plena prodigii denuntiare. At ille nec metu ullo nec uerberibus aut
Abbreviated transcription (Latin):
solente aduesperã iuginti uir& multo clauidi labore obseratam
ueilib ferreis. Per aliquas noctes sponte reseratã. & ute postea
acissidib clausa. Id quoq arbitrabant᷑ pleriq futu ror postea
signũ bon&. quib ingressuris porta aperirtiꝰ. Cmsultiores au̾
aielant custodiã temꝑliꝰ resoluta uider. Ut quȩ ci into. forent
abhostib diriperent᷑ Exira cultus intrnte ustias: uti. foren
celebritas. sacrificiũ destrueretꝰ. Quod & ia antequam craci¬
figerent xp̃m ibm. liquido signifiratũ iectio docet Eost mul¬
tos quoq dies figura quȩdã apparuit in estimabilis magrtnli¬
nis. qua plurimi circũ spexere. sicut libri iudea manisestarunt
t ante solis occasũ subito iusi innubib curriuis aacios rmate etͥbo
totius iudeȩ: regionisꝗeiꝰ urbes incursarent᷑ In ipsa autem¬
pente costes solemnitate ingradientes sacerdotes intẽpli interiora.

Expanded text:
soleret ad vesperam viginti virorum multo claudi labore, obseratam soleret ad vesperam viginti virorum multo claudi labore, obseratam vectibus ferreis, per aliquot noctes sponte reseratam, et vix postea a custodibus clausam. Id quoque arbitrabantur plerique futurorum signum bonorum, quibus ingressuris porta aperiretur. Consultiores autem aiebant custodiam templi resolutam uideri, ut quaecumque intus forent ab hostibus diriperentur, exiret cultus, introiret uastitas, euacuaretur celebritas, sacrificium destrueretur. Quod etiam ante, cum crucifigerent Christum Iesum, liquido significatum lectio docet. Post multos quoque dies figura quaedam apparuit inaestimabilis magnitudinis, quam plurimi circumspexere, sicut libri Iudaeorum manifestarunt, et ante solis occasum subito uisi in nubibus currus et acies armatae, quibus totius IudPentecostes solemnitate, ingredientes sacerdotes in templi interiora
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt tãquã tẽpꝰ adsorie ubertatis recipiendę: Prudentiores ẽp
opinabant᷑. quod ĩd genus stellȩ bellũ soleat enuntare. Nec̃
quisquã arbitret᷑ aliena nos acultu nr̃o &e disciplina locutos. pͥ¬
mũ quia ñ quid nobis uideat᷑ adstruimus sed quid accuderit᷑
quȩ ue opiniones tunc temporis fucrint Qd prudentes senserins
quid in prudentes Neq cũ de secta iudeo aliquid dictũ est
ita scriptũ uidetur a nobis. quasi inueritate cultus eꝙ. non
quasi inũbra & figura pͣmissos contexeremꝰ. ut sequerentur ꝑ¬
fectiora. Nã designis stellarũ. etiam in euuangelio docemur
tẽ. Qiua erent signa insole. & inluna & instellis Uitulȩ quoq
partu ad seruerꝰ cũ immolanda adstar& altarib inmedio tẽ¬
pli Agnũ aeditũ inipsis sacr& quȩ supra memorauimꝰ cȩlebri¬
tatib Orientalẽ quoq portã interiorẽ solido ere grauẽ quȩ

Expanded text:
si sunt tamquam tempus adforet libertatis recipiendae. Prudentiores contra si sunt tamquam tempus adforet libertatis recipiendae. Prudentiores contra opinabantur, quia id genus stellae bellum soleat denuntiare. Nec quisquam arbitretur aliena nos a cultu nostro et disciplina locutos, primum quia non quid nobis uideatur adstruimus, sed quid acciderit, quaeue opiniones tunc temporis fuerint, quid prudentes senserint quid inprudentes. Neque cum de secta Iudaeorum aliquid dictum est, ita scriptum uideatur a nobis, quasi in ueritate cultus eorum non quasi in umbra et figura praemissos contexeremus, ut sequerentur perfectiora. Nam de signis stellarum etiam in Euangelio docemur quia erunt signa in sole et luna et stellis. Vitulae quoque partu adseruerunt, cum immolanda adstaret altaribus, in medio templi agnum editum in ipsis sacrorum quae supra memorauimus celebritatibus, ori
Abbreviated transcription (Latin):
coepit in excessu mentis suȩ̨. templo suo diuina dei presidia
non defutura uocare ad se populum xeliit quodam
oraculo. adhuc dm̃ intemplo suo manere.
Ilico repulsurum hostium cuneos. flammarum incendia
Sic miseri dum infideliter falsis circum uentionib credunt.:
dedecores atq inulti sicut peccora trucidabantur: Qui
luissent credere. euidentia iniminentise
ad monebantꝰ: fine sin ad fore. Nam peramiu ferme. supra tẽplu ipsũ
cometes a¬
tẽ funira. Quid enĩ similitudo gladii. nisi bellui : Quid ignis.nisi in¬
cendiũ denuntiar&: Uisus ẽ autẽ pri qua populas amiranis s se
dissotiarie. ipsis aũ pascȩ dieb xandici mensis octaua die. Et ꝑsin¬
gulas noctes hora circit nonã templũ &ara eiꝰ ita lumine refuig¬
bat: quasi dies ess& ꝓdimidiit ferme horȩ cottidie manens. qd̃
uulgus int̃pretabat᷑ cumulande gentis inclicui iuderi. co inpul¬

Expanded text:
coepit in excessu mentis suae templo suo diuina dei praesidia coepit in excessu mentis suae templo suo diuina dei praesidia non defutura, uocare ad se populum uelut quodam oraculo, adhuc sese in templo suo manere, ilico repulsurum hostium cuneos, flammarum incendia. Sic miseri, dum fideliter falsis circumuentionibus credunt, dedecores atque inutiles sicut pecora trucidabantur. Qui si uoluissent credere, euidentia imminentis exadmonebantur finem sibi adfore. Nam per annum fere supra templum ipsum cometes atem futuram. Quid enim similitudo gladii nisi bellum, quid ignis nisi incendium denuntiaret? Visus est autem priusquam populus a Romanis sese dissociaret. Ipsis autem Paschae diebus Xanthici mensis octaua die et per singulas noctes hora circiter nona templum et ara eius ita lumine refulgebat quasi dies esset, per dimidium ferme horae cotidie manens, quod uulgus interpretabatur cumulandae gentis indicium uideri eoque inpul
Abbreviated transcription (Latin):
cellentiorẽ fuisse tepl&. suꝙ operib fatebatꝰ Mirabatꝰ saxorũ mag¬
nitudinẽ. metalli nitorẽ: uenustatẽ operis. gram pulcritudinis Nec
inmerito tantã fuisse celebritate loci ꝓnuntiabat ut eõ exlocis om̃ib
conueniret᷑. quia tantũ nnisi dĩ sũmi crederet᷑ eẽ domiciliũ. Ad iungo¬
bat honos fidẽ religionis. quo &iã barbar& gentes tẽplii illud uenera¬
bant᷑. & inferebant munera predones religionis: quȩ tamen tunc diripie¬
bant sui. & disꝑdebant latrones mruentes in omar uus dersꝗiuduromanis minuer
int sui. & disꝑdebant latrones mruentes in om̃a quȩ deposita iuduarum
ardere conspicientes: ipsi incendebant cȩtera. ne qđ excidio tẽpli super¬
stes e& acdificiũ. Aedificiũ religionis putantes. si om̃a cum tẽple
perirent Nec adhuc tamen uidȩi ꝑfidiam deponebant. quȩ
causa maioris exiti fuit Nam cũ animi multorũ inflecterent᷑ ut
se facto agmine romanis tradeit. pseudo propheta qui dam racta

Expanded text:
cellentiorem fuisse templorum suorum operibus fatebatur. Mirabatur saxorum magnitudinem, metalli nitorem, uenustatem operis, gratiam pulchritudinis. Nec immerito tantam fuisse celebritatem loci pronuntiabat, ut eo ex locis omnibus conueniretur, quia tantum non nisi dei summi crederetur esse domicilium. Adiungebat honos fidem religionis, quo etiam barbarorum gentes templum illud uenerabantur et inferebant munera. Praedones religionis quae tamen tunc diripiebant sui et disperdebant, latrones inruentes in omnia, quae deposita uiduarnt sui et disperdebant, latrones inruentes in omnia, quae deposita uiduarum ardere conspicientes ipsi incendebant cetera, ne quod excidio templi superstes esset aedificium, religionis putantes si omnia cum templo perirent. Nec adhuc tamen Iudaei perfidiam deponebant, quae causa maioris exitii fuit. Nam cum animi multorum inflecterentur, ut se facto agmine Romanis traderent, pseudopropheta quidam iactare
Abbreviated transcription (Latin):
st. eiuod te arbitror sanctiendũ: Aeliquit rerum onmisum a idebiu
confirauandõt istiurt utiq quem cliger& ad imperandum At insuit¬
sore salli potuit qui non e falsus in confirinapera ielun llet insuicee¬
trem constituit cognouit utiq talem successorem sibi constituendũ
qui stibrntiuem constitueres non displicere: Auditis partibus cat¬
som semensiam distulit: Dem de conlato tonsibio cũ senatu. arthclau
enion ctemptam̃ta adlissensiorus is taheditȩ ꝓpli nunciabant saradus

Expanded text:
at, quod te arbitro sanciendum reliquit rerum omnium domino: cuat, quod te arbitro sanciendum reliquit rerum omnium domino: cuconfirmandum, scivit utique quem eligeret ad imperandum, nec in successore falli potuit, qui non est falsus in confirmatore. Nam qui arbitrum constituit te, cognovit itaque talem successorem sibi constituendum, qui tibi quem constitueres non displiceret. Auditis partibus Caesar sententiam distulit: deinde collato cum Senatu consilio enim tentamenta dissensionis Israelitici populi nuntiabantur. Tetrarchas
Abbreviated transcription (Latin):
discederent. De testamenti autẽ pͣlatione quis dubitar&. cũ & postenus
p̃seni soleat sipionibus. Et hoc imulto ualidius catris iuderi debeat in
quo cesiti consi rmandi regalis iudicii seruata sit p̃ rogatuta quo cumila¬
ta potuis quam inminuta romani nominis reuerentia sit. se IotLa
te qne potussinnã sbi cupiant succedere. ultimo scribant stilo. At ab ilbs
perami ca uob honorficentia seruocur ut confironatio iuedc a aiabolis
pguti. a us succedit que pat elegerit uos pbauentis Quandos mags
sapuut hes mles cum ł ceser seruauerit p roginua an qua ⁊ clarlog qragis¬
simmamtito nulla res stabilis: Diuino itaq iudicio ubi iustic iadssesat st
simuletiomi uł uoluntati firmam̃tum defuit. Vbi aũ equitas. ex amna
sub pa ebet ir obor quesitum ut iudicium consir naleciuta& omutani
gitur atrũ fecenit inuinam qui te elegit. aut si rescino debe¬

Expanded text:
discederent. De testamenti autem praelatione quis dubitaret, ‘Cum et posterius discederent. De testamenti autem praelatione quis dubitaret, ‘Cum et posterius praeferri soleat superioribus et hoc multo ualidius ceteris uideri debeat, in quo Caesari confirmandi regalis iudicii seruata sit praerogatiua, quo cumulata potius quam imminuta Romani nominis reuerentia sit, si et a uet quem potissimum sibi cupiant succedere ultimo scribant stilo, atque ab illis iterum ea uobis honorificentia seruetur, ut confirmatio iudicii a uobis petatur, ut is succedat quem pater elegerit, uos probaueritis? Quando igitur magis sapuit Herodes, cum tibi, Caesar, seruauit praerogatiuam, an quando pra: sine firmamento nulla res stabilis. Divino itaque judicio ubi justitia deerat, vel simulationi, vel voluntati firmamentum defuit. Ubi autem aequitas examini suppetebat, robur quaesitum, ut judicium confirmaretur. Considera igitur, utrum fecerit injuriam qui te elegit, aut si rescindi debe
Abbreviated transcription (Latin):
ex illo ude& res imminutas egisse: ut hostẽ non ut rectorẽ: Cũ gͥ &iã
ipse adulter regni fuerit.: quomodo potuisse ab eo legitimũ regem
creari: Non dep̾cari tamen quo minus subiregno sint. sed poscere ut
sub romano cuius sibi grãm iam inde a machabeis partã. tantũ ꝑ usurpa¬
tionẽ regni postea degerierauerint. ut multo inferiores sint his. aduersum
quos romanã p&ierint soci&atẽ Deniq orare se se ut eadẽ conditione
udea qua syria pͣsidale iudicium a uob̃ adipiscat᷑ quo deuotionis nr̃ae
d&ur exꝑimentũ: Utrum qui sediciosi ac rebelles uocam᷑. possimus
moderatis iudicib obtemperare Aduersus eanicolaus ꝓ archilao respon¬
detis. in qui&issimã nationẽ. in solentiȩ suȩ ad seruit pęnas dedisse: Nec
hinc potissimũ aꝑchelaus iniuidia in excusabilis criminis arcesser&ur.
si ꝑ seditionẽ pacem turbarent: atq a roman& soci&ate animis atq armis

Expanded text:
ex illo Iudaeorum res imminutas, egisse ut hostem non ut rectorem. Cum igitur etiam ex illo Iudaeorum res imminutas, egisse ut hostem non ut rectorem. Cum igitur etiam ipse adulter regni fuerit, quomodo potuisse ab eo legitimum regem creari? Non deprecari tamen quo minus sub regno sint, sed poscere ut sub Romano cuius sibi gratia iam in Macchabaeis parata tantum per usurpationem regni postea degenerauerint, ut multo inferquos Romanam petierunt societatem. Denique orare sese, ut eadem conditione Judaea qua Syria praesidiale judicium a vobis adipiscatur, quo devotionis nostrae detur experimentum, utrum qui seditiosi ac rebelles vocamur, possimus moderatis judicibus obtemperare. Adversus ea Nicolaus pro Archelao respondens, inquietissimam nationem insolentiae suae asseruit poenas dedisse: ne hinc potissimum Archelaus invidia inexcusabilis criminis accerseretur, si per seditionem pacem turbarent atque a Romanorum societate animis atque armis
Abbreviated transcription (Latin):
si modo tolerabilem licer& uce ꝑpoci sub rege iusto longe illũ ab ẽẽ aui¬
re imperitandi Si quidẽ nulli apud iudeos regnũ cõp&ere. nisi ei qͥ
ess& ex generatione iudȩ. sicut lex dicer& at uero istum idum eum
genere quem nulla ꝓsapiȩ regalis origo continger&: in repsisse in ho.¬
norẽ indebitum siquidem cũ antipatros atq archelao fuerit auus
prestans diuiciis c&erisq artib potens. & maxime romano amicicia
cȩsariq seniori bello ꝓbatus: Cum possit regnum sibi ad sciserȩ. numꝗ
tam̃ adfectauerit: Quin &iam defendere aliis. maluerit: quã sibi
parare: Meritoq illũ habitum ut parentẽ optimũ. qui nudeã in lib̾¬
tatem uindicauerat uulnerib suis. nec inseruitutẽ deduxerit Herodẽ
antonii testimonio. ꝗ paternus sibi hospes fuiss&: in regnũ ad spirauisse:

Expanded text:
si modo tolerabilem liceret perpeti sub rege justo, longe illum abesse a jusi modo tolerabilem liceret perpeti sub rege justo, longe illum abesse a jure imperitandi. Siquidem apud Judaeos nulli regnum competere, nisi ei qui esset ex generatione Judae, sicut lex diceret. At vero istum Idumaeum genere, quem nulla prosapiae regalis origo contingeret, irrepsisse in honorem indebitum. Siquidem cum Antipater sibi atque Archelao fuerit avus, praestans divitiis, caeterisque artibus potens, et maxime Romanorum amicitia, Caesarique seniori bello probatus. Cum posset regnum sibi adsciscere, numquam tamen affectauerit, quin etiam defendere aliis maluerit quam sibi parare, meritoque illum habitum ut parentem optimum, qui Iudaeam in libertatem uindicauerit uulneribus suis nec in seruitutem deduxerit. Herodem Antoni testimonio qui paternus sibi hospes fuisset in regnum adspirauisse;
Abbreviated transcription (Latin):
cęsare uetustam conferendi imꝑii reseruar& pͣrogatiuã : quid fac¬
turum ẽc cum regnare legitime coepiss& qui ante regnũ inso¬
leuissa. Neratos pͣterea plurimos quia opẽ fessis rebus & tributoꝵ
ad leuamentũ poposcerant. remediũ postulantib bellum inͭ rogatum
In terfecta nouẽ milia iude&. in ipsa uenebebili apud suos pascͥȩ cele¬
britate. ꝓ pecudib homines homines ummolatos: sacratoꝵ qui ad templi festa
conuenerant: sanguinẽ fusum spectaculũ miserabile: Siquis cęso stragẽ
recenseat: babylonios reuertisse arbitr&cur: quanto crudelius a ciue
cõmissa. quȩ in hoste ibarbaro plenaimmanis seuiciae atq impi&attͥs
ȩstimarentur. hanc sportulam ciuib datam. hoc sacrificio archelaum reg
ni sui primordia cõmendauisse: debere miseren cęsarem senatumq reli¬
quiarũ iudex: quȩ quondã liberis fulta populis seruitutẽ optar&

Expanded text:
Caesare uetustam conferendi imperii seruaret praerogatiuam. Quid facCaesare uetustam conferendi imperii seruaret praerogatiuam. Quid facturum esse, cum regnare legitime coepisset qui ante regnum insoleuisset? Necatos praeterea plurimos, quia opem fessis rebus et tributorum alleuamentum poposcerant, remedium postulantibus bellum inrogatum, interfecta VIIII milia Iudaeorum in ipsa uenerabili apud suos paschae celebritate, pro pecudibus homines immolatos, sacratorum qui ad templi festa conuenerant sanguinem fusum, spectaculum miserabile. Si quis caesorum stragem recenseat, Babylonios reuertisse arbitretur. Quanto crudelius a ciue commissa quae in hoste barbaro plena immanis saeuitiae atque impietatis aestimarentur? Hanc sportulam ciuibus datam, hoc sacrificio ni sui primordia commendavisse. Deberi misereri Caesarem senatumque reliquiarum Judaeae, quae quondam liberis fulta populis servitutem optaret,
Abbreviated transcription (Latin):
quo antipan succedere sibi in regnũ. sensu in tegro ꝑpensoq con¬
silio declarauerit. & posteriora omnia cęsaris iudicio reserua¬
uisse. Quam uis soluto corpore anxius. supmo periculo
net ullius iam sensus aut consilii capax dictauerit. non qđ
arbitrabatur. sed qđ in gerebatur. Preceptorẽ gͥ imperii de se.¬
ipso ꝓ nunciasse. qđ non mereret᷑ tuo nisi cęsar iudicio in regnũ
substitui. Nam si meriti sui conscius for&. ꝓ&ere potius quam
eripere maturauiss&. non petendo autem. sed usurpando quę
in p&cicione consisterent. &iam in pecuniaris negotiis p̃udicare
solere. Ut pͣposten litigatores cadant causa hit uͦ ñ pecunia¬
rium quȩstũ in crimen uocari. sed imperii romani uiolatũ ius.
reuerentiã despectam. spr&am potestatẽ. in dignũ estimatũ roma¬
nę curiȩ senatũ. qui soler& regnum dare atq eripere: Utcũ

Expanded text:
quo Antipam succedere sibi in regnum sensu integro ac perpenso conquo Antipam succedere sibi in regnum sensu integro ac perpenso consilio declaraverit, et postremo omnia Caesaris judicio reservasse: quamvis soluto jam corpore, anxius supremo periculo, nec ullius jam sensus aut consilii capax, dictaverit non quod arbitrabatur, sed quod ingerebatur. Praeceptorem igitur imperii de seipso pronuntiasse, quod non mereretur tuo, Caesar, judicio in regnum substitui, nam si meriti sui conscius foret, petere potius quam eripere maturauisset. Non petendo autem sed usurpando quae in petitione consisterent etiam in pecuniariis negotiis praeiudicare solere, ut praeposteri litigatores cadant causa. Hic uero non pecuniarum quaestum in crimen uocari sed imperii Romani uiolatum ius, reuerentiam despectam, spretam potestatem; indignum aestimatum Romanae curiae senatum, qui soleret regnum dare atque eripere, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
senatumq ubi de regno archelai confirmando. ab rogando que
diu decertatum: Deniq cum intemplo apollinis qđ caesar condiderat
multisq ornatib uenustarat. locus eẽt cognitioni datus: salomes
filius antipater. illa quȩ supradiximus. & multa alia di
cendi ualidus ꝓsequebatur: mirari se quod archelaus quasi peten¬
dum a cęsare regnum pretender&. cum usurpatione temeraria
iam dudum intra iudeam in consulto cęsare regem exercuissa: Qd
enim sella aurea. allatumq diadema nisi regni insignia forent.
uo sp̃u sedere pͣ sumpserit supra thronum regium de sublimi solio
salutare plebem. circum fusum stipantibus numeris militarib more
quodã & usu imperatorũ ꝓmi Diadema qđ casaris iudicio seruari¬
oportuerat. non solum ꝓ potestate romani imperii sed &iam
ꝓ iure testamenti: herodem enim nec p̃ eripere potuisse cęsari
uel senatui. qđ ipse uel asenatu accepiss&. ł a cęsare recepiss&.
t superiora testamento exp̃ssisse. satis ꝓpriȩ indiciũ uoluntatis.¬

Expanded text:
Sepulto Herode libera ut in defunctos solent iudicia populi diu decertatum. Denique cum in templo Apollinis, quod Caesar condiderat multisque ornatibus venustarat, locus esset cognitioni datus, Salomes filius Acendi ualidus prosequebatur: mirari se quod Archelaus quasi petendum a Caesare regnum praetenderet, cum usurpatione temeraria iam dudum intra Iudaeam inconsulto Caesare regem exercuisset. Quid enim sella aurea allatumque diadema nisi regni insignia forent? Quo spiritu sedere praesumserit supra thronum regium? De sublimi solio salutare plebem circumfusum stipantibus numeris militaribus; more imperitarent. Sub illis tolerabiliora exilia quam sub Herode domestioportuerat non solum pro potestate Romani imperii sed etiam pro iure testamenti. Herodem enim nec praeripere potuisse Caesari uel senatui, quod ipse uel a senatu accepisset uel a Caesare recepisset. et superiore testamento exp
Abbreviated transcription (Latin):
competente atꝙ magnificeo funus curatũ omni ambitu regaliũ
diuiciarum ũmisso ad pompȩ funebns elebritatem: Lectus erat
auro totus & genimis in signitus. stratum refulgens munce corp̃
ad optum purpurea diploide quam internectebat fibula
lapidib p̃ciosis coruscans. Piadema ad herebat uertici. suprau
corona aurea. sceptrum indextraaꝑut uiuentem putares.
reibat agmen tracium germaniꝗ & igalli isti patores regi.
militaremꝰ seruabant. ordinem. pari modo succineti arnus ac suns
prosequebantir.
Reliqua manus ꝓ sequebatur omatu solito. & cultu a suoo comi¬
& liberttorum Rege domũis aspergebat aromati
fundebantur Sepultus est inherodio ut ipse mandauit. quod aberat
ducentis stadiis ab eo loco in quo finem uita inuenit: Magno obse¬
quio ꝑ tantum spacii deductus uniuersorum. sed non omniũ pari affectu
Netus enim officium non uotum extorserat. dolor intra se saltim liberã

Expanded text:
conpetenter atque magnifice funus curatum conpetenter atque magnifice funus curatum divitiarum praemisso ad pompae funebris celebritatem: lectus erat auro totus et gemmis insignitus, stratum refulgens murice, corpus adopertum purpurea diploide, quam internectebat fibula lapidibus pretiosis coruscans, diadema adhaerebat vertici, supraque corona aurea, sceptrum in dextera, ut viventem putares. Praeibat agmen Thracicum; Germanique et Galli stipatores regii militarem servabant ordinem, pari modo succincti armis, ac si in prosequebantur. Reliqua manus prosequebatur ornatu solito, et cultu assueto comi libertorum regiae domus aspergebantur aromafundebantur. Sepultus est in Herodio ut ipse mandauit, quod aberat CC stadiis ab eo loco, in quo finem uitae inuenit, magno obsequio per tantum spatii deductus uniuersorum sed non omnium pari affectu. Metus enim officium non uotum extorserat, dolor intra se saltem liberam
Abbreviated transcription (Latin):
cium factum. Processit ptolomeus. qui regis amicicit intersidissimos
quosq usq in extremũ adhȩserat. & anulum deferens quem de functi
digito daraxit conlaudat regem &ppłm ad mon& tranquillitatis.
A perita epistolam qua pͣcatus fidelissimos sibi milites hortabatur.
ut successori suo beniuolentiã exhiberent & grãm A pertis &iam
tabulis testamenti recitatur philippus traconitidis regionis & finiti¬
morum locorum heres nuncupatus. tetraches antipas. rex archelaus.
ta tamen ut ad cȩsarem deferri anulum suũ atq ei arbitrum &
firmamentum omnium dispositionum suarum reseruareur ac tunc de¬
mum ratũ eẽt testamentũ suum si cȩsar ꝓpbass&: Reliqua scđ̃m prio¬
ra sua testamenta. custodiri pͣceꝑit. Continuo adclamatio facta mi¬
litum arebelati plaudentium circum uallatur ilico stipatorun
ambitu. ꝓ mittunt beniuolentiam. spondent fidem: TPost hȩx

Expanded text:
cium factum. Processit Ptolomaeus, qui regis amicitiae inter fidissimos cium factum. Processit Ptolomaeus, qui regis amicitiae inter fidissimos quosque usque in extremum adhaeserat, et anulum deferens, quem defuncti digito detraxit, conlaudat regem et populum admonet tranquillitatis. Aperitque epistulam, qua precatus fidelissimos sibi milites hortabatur, ut successori suo beniuolentiam exhiberent et gratiam. Apertis etiam tabulis testamenti recitatur Philippus Trachonitidis regionis et finitimorum locorum heres nuncupatus, tetrarches Antipas, rex Archelaus, ita tamen ut ad Caesarem deferri anulum suum atque ei arbitrium et firmamentum omnium dispositionum suarum reseruaretur, ac tunc demum ratum esset testamentum suum si Caesar probasset. Reliqua secundum priora sua testamenta custodiri praecepit. Continuo adclamatio facta militum Archelao plaudentium, circumuallatur ilico stipatorum ambitu, promittunt beniuolentiam, spondent fidem. Post haec
Abbreviated transcription (Latin):
potitus. En epro autem antigonũ sustulit regi ęmulum annosex ex̃ & quat¬
tuor inumpeno extgit. Vtinam tam domestico usu quam putsicis Eoqus
succesibus Namq ita foris seđa eires adspirauerunt. ut priuatus in¬
regium aes seusceretur. Coꝗ ꝑ multa usus annoe curricula quod difficie
saluo potestatis usu decedere. Relinquens liberis imperii successione
quam ipse a sius non acceperat: Sed intra domum infelicissimus quant
a cerbo suorum sanguine & luctu repleuit. nec tamen exsecutioneni in¬
uenti ultiiȩ erudelitatis. Hoc uno salome obliterante criminum
suorum ludibria supiora qđ eos quos ꝑcuti rex iusserat. om̃s dimisit.
Dicens regen p̃cepti feralis postea penituisse. Reuocatisq mandatis
supioribus precipisse ut ad sua om̃s dimitterentur. Dem posteã in am¬
phitatro mibtum & reliqui populi congregatione : de obitil regis indi¬

Expanded text:
potitus: ex quo autem Antigonum sustulit regni aemulum, annos triginta quapotitus: ex quo autem Antigonum sustulit regni aemulum, annos triginta quatuor imperio exegit: utinam tam domestico usu, quam publicis laetus successibus. Namque ita foris seregnum adscisceretur, eoque permulta usus annorum curricula, quod difficile, saluo potestatis usu decederet relinquens liberis imperii successionem, quam ipse a suis non acceperat, sed intra domum infelicissimus, quam acerbo suorum sanguine et luctu repleuit. Nec tamen exsecutionem inuenit ultimae crudelitatis, hoc uno Salome obliterante criminum suorum ludibria superiora, quod eos quos percuti rex iusserat omnes dimisit, dicens regem praecepti feralis postea paenituisse reuocatisque mandatis superioribus praecepisse ut ad sua omnes dimitterentur. Deinde postea facta in amphitheatro militum et reliqui populi congregatione de obitu regis indi
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ. ut eo pomũ solitus incidere. refectionis aliꝗd ad sumer& Et
paulisp se attollens. cubitoq ad nixus. leuauit dexterã cũpiens se se
ferire: sed occurrit achiab & impediuit. ictũ. Luctuq tota concrepuit
domus. ut obisse herodes foris estimar&ur. Ex ultauit antipat̃ ad sonũ
planctus & a custodib postulauit. ut uinculis resoluer&ur. Sed pͣpositus
ei muneri non solũ abnuit. ꝗđ rogabatur: s &iã regi adnuntiabat:
Ex clamans ille in sultari sibi. Ad huc uiuenti ꝑ cussores direxit qui
antipatrũ interficerent. Cȩsumq inhyrtania sepeliri iussit. atq iterũ
mutauit testamentũ Regemq archelaum instituit: seniorẽ ex fr̃ib anti¬
te tetrarchiam reliquit Quinq itaq dieb antipatro superstes. defecit:
Triginta & septẽ annis. ex quo a romanis imꝑitare iussus ẽ regno

Expanded text:
gladium, ut eo pomum solitus incidere refectionis aliquid assumeret, et gladium, ut eo pomum solitus incidere refectionis aliquid assumeret, et paulisper se attollens cubituque adnixus leuauit dexteram cupiens sese ferire, sed occurri Achiabus et inpediuit ictum, luctuque tota concrepuit domus, ut obisse Herodes foris aestimaretur. Exultauit Antipater ad sonum planctus et a custodibus postulauit ut uinculis resolueretur. Sed praepositus ei muneri non solum abnuit quod rogabatur, sed etiam regi adnuntiauit. Exclamans ille insultari sibi adhuc uiuenti percussores direxit qui Antipatrum interficerent, caesumque in Hyrcania sepeliri iussit. Atque iterum mutauit testamentum regemqpae tetrarchiam reliquit. Quinque itaque diebus Antipatro superstes defecit: triginta et septem annis ex quo a Romanis imperitare jussus est, regno
Abbreviated transcription (Latin):
te scelesta imꝑia. mandata exsecutio destituer& quinquagenas
dragmas iussit militibus dari. ut talis sceleris inposita merce
deferale ministerium milites non recusarent. Conpensaturi exsecutio¬
nis horrorẽ remunerationis emolumento: Cedebat ꝓpe iam tant& in cõ¬
moditatis suppliciis. sed expectabat funesta: responsa legationis quȩ
r&ulit de agme supplicium sumptũ adherodis quęrelã. Antipatrũ
quoq conuictum parricidii: morti adiudicatũ. Iam̃ si pulso patria¬
& regno. pater fugȩ potestatẽ tribuere uell&: cȩsar iuber& sententiã
Sceleri ferens. consilium pi&ati relinquens: soluerat nagtura. parricidu
necessitatẽ: Nam recreatus paulisꝑ. ꝑ missa sibi utendi Ut uell&
potestate: Dũ degenere necis tractat. distentus dolorib propriȩ
propriȩ
diem mortis pͣ uenire desiderauerat Poposcit itaq malum parit̾q

Expanded text:
te scelesta imperia mandata exsecutio destitueret, quinquagenas te scelesta imperia mandata exsecutio destitueret, quinquagenas drachmas jussit militibus dari, ut tali sde ferale ministerium milites non recusarent, conpensaturi exsecutionis horrorem remunerationis emolumento. Cedebat prope iam tantae incommoditatis suppliciis, sed expetebat funestae responsa legationis, quae rettulit de Acme supplicium sumtum ad Herodis querellam, Antipatrum quoque conuictum parricidii morti adiudicatum, tamen si pulso patria, regno pater fugae potestatem tribuere uellet, Caesar iuberet sententiam sceleri ferens, consilium pietati relinquens. Soluerat natura parricidii necessitatem. Nam recreatus paulisper permissa sibi utendi ut uellet potestate, dum de genere necis tractat, distentus doloribus propriae diem mortis praeuenire desiderauerat. Poposcit itaque malum pariterque
Abbreviated transcription (Latin):
facinus ex cogitauit. quo udut inferias sibi populi materentur
Namq ex omni iudea congregari iam dudũ pͣcipiens quosꝗ nõbi¬
liores ut ex singulis uicis in unum conuenirent.
Ubi imperio ob tempe
ratum est. claudi eos in tra hippodromum iussit. & arcessita salome
atq eius alexandro uiro legatũ sanguinis mandauit. ad serens laeticiae.
populis gentis iudee suam mortem futuram. Et ideo cõmentũ sequo pre¬
darissime suum epitafium cęlebrarocur deposcere a suis. Ut cũ ultimũ ex
a lass& sp̃m. statim eos omnes qui clausi tenebantur necari iuberent:
Ita neminem futurũ in uniuersa iudea atq om̃i domo cui mors ei ẽẽt in¬
lacrimabilis. cum uniuersis domestici luctus hereditatẽ dereliquiss&:
Qui dum suorum deplorant necẽ iusta regi uiderent᷑ ꝑ soluere. Atq ita
publicos leticia uotorum. domesticis dolorib impedir&ur Ac ne for¬

Expanded text:
facinus excogitauit, quo uelut inferiae sibi populi mitterentur. facinus excogitauit, quo uelut inferiae sibi populi mitterentur. namque ex omni Iudaea congregari iamdudum praecipiens quosque nobiliores, ut ex singulis uicis in unum conuenirent, ubi imperio obtempratum est, claudi eos intra hippodromum jussit, et accersita Salome atque ejus Alexa viro, legatum sanguinis mandavit, asserens laetitiae populis gentis Judaeae suam mortem futuram; et ideo commentum se, quo praeclarissime suum epitaphium celebraretur, deposcere a suis, ut cum ultimum exhalasset spiritum, eos statim omnes qui clausi tenebantur, necari juberent: ita neminem futurum in universa Judaea atque in omni domo, cui mors ejus esset illacrymabilis, cum universis domesticis luctus haereditatem dereliquisset; qui dum suorum deplorant necem, justa regi viderentur persolvere, atque ita publicorum laetitia votum domesticis doloribus impediretur. Ac ne for
Abbreviated transcription (Latin):
intolerabilis. Continui ac sine ulla intermissione. int̾iorũ dolores
uiscerũ. colomedius uexabat᷑. hydropȩ grauabant᷑ uestigia. ab scon¬
dita corporis scatebant uermib spasmi totius corporis. Anhelitus
grauis. & spiritus ꝑnitiosus. Cuiuis indicio erant. qđ iniusti parri¬
cidii. & sacrilegȩ damnationis poenas reposcerent᷑: Noncedebat
tam̃ animo & uiuendi cupiditate passionib reluctabat: P&it
trans iortdanen callores aqua calidae nihil ꝓfuerant. Asfaltis la¬
cus. plerisq medicabilis sine ullo ꝓfectu ȩgrũ tenebat Ubi dum
oleo plurimo fouer&ur. laxato resolutus corpore morientiũ specie
oculos in uertit. & uox defecerat. nec sensus manebat
Sed ex citatus strepitu conclamantiũ. resumpsit. & ad sua regredi
cupiens. Ibi ad regionem loci qui appellabat᷑ mercho aduenit:
atro felle ex agitatus. & ipsi quodã modo morti minitans inmͥane

Expanded text:
intolerabilis, continui ac sine ulla intermissione interiorum dolores intolerabilis, continui ac sine ulla intermissione interiorum dolores uiscerum, colo medius uexabatur, hydrope grauabantur uestigia, abscondita corporis scatebant uermibus, spasmi totius corporis, anhelitus grauis et suspiritus perniciosi cuiuis indicio erant, quod iniusti parricidii et sacrilegae damnationis poenas reposceretur. Non cedebat tamen animo et uiuendi cupiditate passionibus reluctabatur. Petitae trans Iordanen Callirrhoes aquae calidae nihil profuerant. Asphaltius lacus plerisque medicabilis sine ullo profectu aegrum tenebat. Vbi dum oleo plurimo foueretur, laxato resolutus corpore morientium specie oculos inuertit, et uox defecerat nec sensus manebat, sed excitatus strepitu conclamantium resumsit. Et ad sua regredi cupiens ubi ad regionem loci qui appellabatur Hiericho aduenit, atro felle exagitatus et ipsi quodammodo morti minitans immane
Abbreviated transcription (Latin):
essent. cum ad mortis uocarentur periculum. retulerunt. ⁊¬
pioatis & deuotionis pͣmus: Quorum remuneratio ꝓritu patriomor¬
tem expetentib ꝑ soluer&ur Nec diutius referre potuit respon¬
sionis constantiã. sed indignatione suꝑ aegritudinẽ factꝰ. ut infirmi¬
tatem iuncer&. In conuentũ populi ꝓ cessit ibiq tamq sacrilegu
reos ad plebem deferens accusare cępit. quod miora de talibus
factis suspectarent᷑: Quae &iã si non ꝓbarent᷑: tam̃ cuncti sibi quisq me¬
tuentes. auctorũ qui compͣhensi forent luenda supplitio depͣcabant᷑.
Nec ꝑgendum in c&eros. ne quȩstio plures atq alienos & innoxios ꝑ¬
turbar& Rogatus itaq: in pͣsentis sententiã tulit ut uui exurerent᷑:
Unde in cõmoditas aucta & grauioris egritudinis uis diuersis totũ
corpus eius passionib depascebatur febris erat uehem̃s pnirigo

Expanded text:
essent, cum ad mortis vocarentur periculum, responderunt: essent, cum ad mortis vocarentur periculum, responderunt: is et devotionis praemiis, quorum remuneratio pro ritu patrio mortem expetentibus persolveretur. Nec diutius ferre potuit responsionis constantiam, sed indignatione super aegritudinem facta, ut infirmitatem uinceret, in conuentum populi processit. Ibique tamquam sacrilegii reos ad plebem referens accusare coepit, quod maiora de factis talibus suspectarentur. Quae etiamsi non probarentur, tamen cuncti sibi quisque metuentes auctorum qui conprehensi forent luenda supplicio deprecabantur, nec pergendum in ceteros, ne quaestio plures atque alienos et innoxios perturbaret. Rogatus itaque in praesentes sententiam tulit ut uiui exurerentur. Vnde incommoditas aucta et grauioris aegritudinis uis diuersis totum corpus eius passionibus depascebatur. Febris erat uehemens, prurigo
Abbreviated transcription (Latin):
hebantur. Auctoribus maxime iuda atq marthia iuuentutis
doctoribus. qui cognitis & conspirantib sibi uenisse tempꝰ aiebant.
quo uiolatae legis iniuria uindicar&: Dare poenas sacrilegũ qui
putar& fas esse quicꝗd potestati licer& Nec religione inclinatum.
sed elatum suꝑbia. in penetrabilib templi faciendi qđ uell& libidinẽ
ꝓ iure ex ercuisse: Et quam uis diuina ultio accelerar& ei mortẽ.
tamen pulchrum uideri. si &iam templo sacrato libertatẽ suã inde¬
fendentis paterni ritus obseruationib ad ꝓbarent: Nec ꝑiculi mau
quem quam reuocari oportere. cũ &iam mori ꝓlege patria in signe.
in mortalitatis sit: Primiq ad orsi auream aquilã supra fastigiuni
porta adfixam derahere : compͣhensi atq ad regem ꝑducti. sũ in¬
terrogarent᷑ cui obȩdire cupientes. tantũ facinus adorsi forent. re¬
sponderunt: legi paternȩ: Iterum quȩrenti quo fr&i leciores ad¬

Expanded text:
hebantur, auctoribus maxime Juda atque Matthia juventutis hebantur, auctoribus maxime Juda atque Matthia juventutis doctoribus, qui cognitis et conspirantibus sibi venisse tempus aiebant, quo violatae legis injuria vindicaretur: Dare poenas sacrilegum, qui putaret fas esse quidquid potestati liceret: nec religione inclinatum, sed elatum superbia in penetralibus templi faciendi quod vellet, libidinem pro jure exercuisset. Et quamvis divina ultio mortem ei acceleraret: tamen pulchrum videri, si etiam templi sacrati libertatem suam, in defendendis paterni ritus observationibus approbarent: nec periculi metu quemquam revocari oportere, cum etiam mori pro lege patria insigne immortalitatis sit: primique adorsi auream aquilam supra fastigium portae affixam detrahere comprehensi, atque ad regem perducti: cum interrogarentur, cui obedire cupientes, tantum facinus adorsi forent, responderunt legi paternae. Iterum quaerenti, quo freti laetiores ad
Abbreviated transcription (Latin):
ex filiis. heredem imperii testam̃to scripsit. Platum archelauo &
philippo seniorib liberis. q̃m ipsos quoq antipat̃ dolis atq falla¬
cus suspectos patri fecerat: cęsarꝗ legauit mille talenta donis mune¬
ribq ad ditis in uxorem. & filios. libertis atq amicis quingenta c̃¬
tulit nec salomen sororem. munerũ suorũ exꝑtẽ reliꝗuit. ꝓcede¬
bat in deterius agritudo atq accessu temporis asperabatur. quã
in becilla senectus suis in cõmoditatibus a cerbabat cottidie. Se qui¬
dem non minus septuagenario: grauatũ annis corpus. crebro q̃q
merore animi adflictumꝰ gerebat: Tot parricidus c̃uulneratus
Qua aut dep̾hendisse in filiis extremȩ miseria erat. aut intulisse.
In medicabilis tamen aegritudinis feruor. qđ suꝑstes antipater
metuebatur. Contemptus quoq indies uilior qđ imagines cȩsaris
atq animalium similitudines. contra legẽ templo ad positae: detra¬

Expanded text:
ex filiis haeredem imperii scripsit, praelatum Archelao et ex filiis haeredem imperii scripsit, praelatum Archelao et Philippo senioribus liberis, quoniam ipsos quoque Antipater dolis atque fallaciis suspectos patri fecerat. Caesari legavit mille talenta, donis muneribusque additis. In uxorem et filios, libertos atque amicos quinquaginta contulit: nec Salomen sororem munerum suorum expertem reliquit. Procedebat in deterius aegritudo atque accessu temporis exasperabatur, quam imbecilla senectus suis incommoditatibus acerbabat quotidie. Siquidem non minus septuagenario gravatum annis corpus, crebro quoque moerore animi afflictum gerebat, tot parricidiis convulneratus, quae aut deprehendisse in filiis extremae miseriae erat, aut intulisse. Immedicabilis tamen aegritudinis fervor, quod superstes Antipater metuebatur. Contemptus quoque in dies vilior, quod imagines Caesaris atque animalium similitudines contra legem templo appositae detra
Abbreviated transcription (Latin):
est. & in uincula antipater imperio patris ducit᷑ nec tamen ab insidus
uacuus erat: Nam tum maxime salomes periculũ. dolis temptabat.
directis epistolis. quas salomes nomine antipat̃ cõposuerat plenis in re¬
gem contumeliarũ. atq ad agme̾n ancilłã iuliȩ q̃ uxor cesaris erat per
antifili seruulum ꝑ ferri usserat Quas acm̃es sibi redditas regi
trans mitter&: ac poene in mulieris ꝑnitiem fraus conualuerat
isi reꝑta ẽẽt epistola acmes ad antipatrũ que dolum ꝓdidit.
scripta in hunc modum sicut uoluisti patri tuo stripsi & epłas illas
direxi. Nec dubito regem in periculum sororis insurrecturũ. Iuuicẽ
restitue optato effectuꝰ potitus his litteris dep̾hensis: rex in suspitio¬
nem deductus qđ &iam alexander pari arte cõpositis a fratre ẽc̃t
ad pecitus epistolis: & nimia cõmotione ex asperatus: aegritudinem
grauem contraxit Quo se uidens urguen ꝑiculo antipatri. unum

Expanded text:
est, et in vincula Antipater imperio patris inducitur: nec tamen ab insidiis vacuus erat. Nam tum maxime Salomes periculum dolis tentabat directis epistolis, quas Salomes nomine Antipater composuerat, plenis in regem contumeliarum atque ad Acmen ancillam Juliae quae uxor Caesaris erat, per Antiphili servulum perferri jusserat, quas Acmes sibi redditas regi transmitteret: ac pene in mulieris perniciem fraus convaluerat, ni reperta esset epistola Acmes ad Antipatrum, quae dolum prodidit, scripta in hunc modum: Sicut voluisti, patri tuo scripsi, et epistolas illas direxi: nec dubito regem in periculum sororis insurrecturum. Tu vicem restitue optato effectu potitus. His litteris deprehensis, rex in suspicionem deductus, quod etiam Alexander pari arte compositis a fratre esset appetitus epistolis, et nimia commotione exasperatus, aegritudinem gravem contraxit. Quo se videns urgeri periculo, Antipam unum