comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eisclem quȩ in illis rephendimus aut aliis quib libet simus facinorib
iirretiti Cuenit enĩ sepe. ut qui uerbi gr̃a homicidam publicȩ pec¬
ntem iudicant: peius odiorum malũ quo ipsi insecreto depo¬
tur. ñ senciant: Quo formcationẽ accusars: pestẽ suꝑbiȩ. qua ipsi
de sua castitate extolluntur ignorent: Qui ebriosum condempnañ:
uirus inuidie. quo exeduntur ipsi non uident: Quid gͦ nob̾ in huiꝰ modi.
periculis remedii: quid restat salutis: nisi ut cumpeccantem conspicimus
alium: mox inclinemꝰ deorsum. id est quã deiecti ex nrã conditione fragili¬
tatis simus. si ñ nos diuina pietas sustentet humiliter inspiciamus: Digico
scribamꝰ int̾ra: id est discriminȩ sollerti pensemus. ancum beato iob dicere
possimus Neq enim rep̃hendit nos cor nr̃m iom̃i uita nr̃a: et memine¬
rimus seduli. quia si rep̃henderit nos cor maior est ds̃ corde nr̃o: et nouit

Expanded text:
eisdem quae in ipsis reprehendimus, aut aliis quibuslibet simus facinoribus eisdem quae in ipsis reprehendimus, aut aliis quibuslibet simus facinoribus irretiti. Evenit enim saepe ut qui, verbi gratia, homicidam publice peccantem judicant, pejus odiorum malum quo ipsi in secreto depopulantur non sentiant; qui fornicatorem accusant, pestem superbiae, qua ipsi de sua castitate extolluntur, ignorent; qui ebriosum condemnent, virus invidiae quo exeduntur ipsi non videant. Quid ergo nobis in hujusmodi periculis remedii, quid restat salutis? nisi ut cum peccantem conspicimus alium, mox inclinemur deorsum, id est, quam dejecti ex nostrae conditione fragilitatis simus, si non nos divina pietas sustentet, humiliter inspiciamus. Digito scribamus in terra, id est dicrimine solerti pensemus, an cum beato Job dicere possimus, neque enim reprehendit nos cor nostrum in omni vita nostra ; et meminerimus seduli quia si reprehenderit nos cor nostrum, major est Deus corde nostro, et novit
Abbreviated transcription (Latin):
ad lapidandam ream concurrite: Primo: spiritalia legis Sedicta
fidem. miscdiam. et caritatem ꝑficitȩ: et sic ad carnalia iudicanda di¬
uertite: Dato aut̃ iudicio: dñs iterum se inclinans. scribebat int̾ra
Et quidem iuxta morẽ consuetudinis humanȩ. potest intelligi qd̃ idõ¬
dñs coram temptatoribus iñꝓbis inclinare et int̾ra scribere uoluerit.
ut alio uultum intendens. lib̃um eis daret exire quos sua responsione
ꝑcussos. citius exituros quam plura int̾rogaturos eẽ p̃uiderat: Demq
audientes. unus pest unũ exiebant: incipientes a senioribus Sed figu¬
rate nos ammonet ueo qd̾ et ante datam. et post dat᷑a sententiam:
Inclinans se int̾ra: seribit ut et prius quam peccantem ꝓximũ cori¬
piamus. et postquã debite castigationis munsterium reddiderimus.
nos ipsos digna humilitatis inuestigatione ꝑpendamus. ne forte aut

Expanded text:
ad lapidandam ream concurrite. Primo spiritalia legis edicta, ad lapidandam ream concurrite. Primo spiritalia legis edicta, fidem, misericordiam et charitatem perficite, et sic ad carnalia judicanda divertite. Dato autem judicio, Dominus iterum se inclinans scribebat in terra. Et quidem juxta morem consuetudinis humanae potest intelligi, quod idDominus coram tentatoribus improbis inclinari et scribere in terra voluerit, ut alio vultum intendens, liberum eis daret exire arbitrium, quos sua responsione percussos citius exituros, quam plura interrogaturos esse praeviderat. Denique audientes unus post unum exibant incipientes a senioribus. Sed figurate nos admonet in eo quid ante datam et post datam sententiam inclinans se scribit in terra, et ut priusquam peccantem proximum corripiamus, et postquam debitae castigationis illi ministerium reddiderimus nos ipsos digna humilitatis investigatione perpendamus, ne forte aut
Abbreviated transcription (Latin):
teris: Cum aut̃ ꝑseuerarent interrogantes eũ: erexit se: et dixit eis: Qun sine
peccato est ur̃m: primus in illã lapidem mittat: Quia hinc et inde dño scribe.
et pharisȩi tendebant laqueos insidiarum. putantes eum uł inmisericordẽ
futurũ iniudicando. uł inustum: preuidens ille dolos quasi fila traxit a¬
rance. et iudicium iusticiȩ ꝑom̃ia et mansuetudinẽ pietatis ostendens:
completum est in eis illud psalmistȩ qd̃ diximꝰ: Quia dissoluti sunt: nec
conpuncti sunt: Dissoluti sunt namq: ne dnm̃ insidiis concluderent
nec conpuncti sunt: ut eum dilectionis sequerent᷑ officiis: Uis enim
audire. temperantiam miserendi: qui sine peccato ẽ urm:
Uis iterũ iusticiam audire iudicandi: primus in illã lapidem
mittat: Si moyses inquit mandauit uob̾ muliȩrem
huius¬
modi lapidarȩ: uidete quia non hoc peccatores. sed¬
sed iustos facere p̃cepit: Primo uos ipsi iusticiam
legis ii¬
plete: et sic innocentes manibus et mun do corde

Expanded text:
erarent interrogantes eum, erexit se, et dixit eis: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat. Quia hinc et inde Domino Scribae et Pharisaei tendebant laqueos insidiarum, putantes eum vel immisericordem futurum in judicando, vel injustum: praevidens ille dolos, quasi fila transit araneae, et judicium justitiae per omnia, et mansuetudinem pietatis ostendens: completumque est in eis illud Psalmistae quod diximus, quia dissoluti sunt, nec compuncti sunt . Dissoluti sunt, namque ne Dominum insidiis concluderent; nec compuncti sunt, ut eum dilectionis sequerentur officiis. Vis enim audire temperantiam miserendi? qui sine peccato est vestrum. Vis iterum audire justitiam judicandi? primus in illam lapidem mittat. Si Moyses, inquit, mandavit vobis mulierem hujusmodi lapidare, videte quia non hoc peccatores, sed justos facere praecepit. Primo vos ipsi justitiam legis implete, et sic innocent
Abbreviated transcription (Latin):
soluit aerimine: et studeamus ipsi templum existere nr̃i conditoris. Studea¬
mus discussis uitiorum tenebris inlucem ꝓficere uirtutum: quatenus
eciam niã pͥcordia uisitare dñs. nos celestibus instruere disciplinis. t quic¬
qͥd in nobis sordidum reppererit propitiꝰ emundare dignetur: qui uiuit

Expanded text:
solvit a crimine, et studeamus ipsi templum existere nostri Conditoris, studeasolvit a crimine, et studeamus ipsi templum existere nostri Conditoris, studeamus discussis vitiorum tenebris in luce proficere virtutum, quatenus etiam nostra praecordia visitare Dominus, nos coelestibus instruere disciplinis, et quidquid in nobis sordidum repererit protinus emundare dignetur, qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
tionem oꝑatur: ut eam tunc consequi mereamur specie. que dilectionis
meritũ. et remuneret et addat: Ipso attestante: qui ait: Qui aut̃ diligit
me: diligetur apatre meo. et ego diligam eum. et manifestabo ei me ipsũ:
Ueniamus tota m̃tis intentione ad eum. qui inuisibili monte oliuetilocũ
et : unxit enĩ eum ds̃ ds̃ eiꝰ oleo leticie p̃consortibus eiꝰ: ut et nos co
eiusdem sue untionis. id est grẽ spiritalis: dignet᷑ facere participes: Qd̾ non-
tam̃ aliter. ꝙͣ am diligendo iusticiam: et odiendo iniquitatem adipisci me¬
rebimur: Ham et de ip̃so: psalmus qui hec loquitur p̾misit Dilexisti iꝰticiã
et odisti iniquitatem Ut p̾dicando uidelicet głam capitil. mbra emoadhos
ꝑtinere possnt qualiter conuersari debeant oftenderet. Reminiscomur
quia ipse disuculo uenit intemplum: atq interdocendum. peccatricear

Expanded text:
tionem operatur, ut eam tunc consequi mereamur specie, quae dilectionis tionem operatur, ut eam tunc consequi mereamur specie, quae dilectionis meritum et remuneret et addat, ipso attestante, qui ait: Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Veniamus tota mentis intentione ad eum qui in invisibili monte Oliveti locum habet: unxit enim eum Deus, Deus ejus, oleo laetitiae prae consortibus ejus, ut et nos consortes ejusdem suae unctionis, id est gratiae spiritualis dignetur facere participes. Quod non tamen aliter quam diligendo justitiam et odiendo iniquitatem adipisci merebimur. Nam et de ipso psalmus qui haec loquitur praemisit: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem , ut praedicando videlicet gloriam capitis, membra quae ad hoc pertinere possent qualiter conversari debeant ostenderet. Reminiscamur quia ipse diluculo venit in templum, atque inter docendum peccatricem
Abbreviated transcription (Latin):
intemplum quid digito scribendo int̾ra: arcẽ uidelicet se ẽẽ miscdiarũ
et dm̃ totuis consolationis p̃conẽ simul et largitorem lucis indeficientis.
legis pariter latorẽ et gr̃e Ego sum inquie: lux mundi Ac si aꝑte dicat
Ego sum lux uera: que ullumino om̃em hominẽ: uenientem in mundũ:
Ego sol iusticiȩ: qui timentibus dnm̃ orior. et si nube carnis
ad tempus uideor tegi. tegor enim nube carnis. non ut abs-¬
condar querentibus: sed ut temperer infirmis Sanent ocłis m̃tis fide pu¬
rificent corda sua: ut me ipsum mereantur intueri: beati mundo enim
corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃: Qui sequitur me ñ ambulabit intenebris: sed
habebit lum̃ uite Qui meis mͦ iussis. et exemplis obsequitur nontimebit
infuturo tenebras dampnationis. sed lucẽ potiꝰ uite ubi nũnquã prorsus
moriatur habebit: Sequamur igitur fr̃s mͦ lucẽ iusticie fide que ꝑdilec¬

Expanded text:
in templum, quid digito scribendo in terra: arcem videlicet se esse misericordiarum, in templum, quid digito scribendo in terra: arcem videlicet se esse misericordiarum, et Deum totius consolationis, praeconem simul et largitorem lucis indeficientis, legis pariter latorem et gratiae. Ego sum, inquit, lux mundi. Ac si aperte dicat: Ego sum lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in mundum: ego sol justitiae qui timentibus Deum orior, etsi nube carnis ad tempus videor tegi. Tegor enim nube carnis, non ut abscondar quaerentibus, sed ut temperer infirmis. Sanent oculos mentis, fide purificent corda sua, ut meipsum mereantur intueri: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Qui sequitur me non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen vitae. Qui meis modo jussis et exemplis obsequitur, non timebit in futuro tenebras damnationis, sed lucem potius vitae, ubi nunquam prorsus moriatur, habebit. Sequamur igitur, fratres, modo lucem justitiae fide quae per dilec
Abbreviated transcription (Latin):
certamine uirtutum Deduxit eum mirabiliter dextera sua: quia habitans
in homine ds̃. mirabilem eum inom̃ib que faceret et doceret: ostendit: Sed-
uidias. quas astuti hostes excogitare poterant: mirabili prudenti
semꝑ eludentem monstrauit: Nec egote inquit condempnabo: uade et ãpliꝰ
iã noli peccare: Qm̃ misericors et pius ẽ: p̃terita peccata relaxat Qm̃ iustꝰ¬
est: et iusticiam diligit: neampliꝰ iam peccet. interdicit Uerum quia po¬
terant dubitare aliqui. an posset iħs quẽ uerum hominem nouerant
dimittere peccata: dignat᷑ ipse apertius quid diuinitus ualeat ostend̃e:
Post repulsam namq temptatorũ nequitiam: post solutam peccatricis
culpam: iterũ loquitur dicens Ego sum: lux mundi Qui sequitur me:
in abulabit intenebris. sed habebit lucem uite Ubi manifeste doci
solum qua actoritate mulieri peccata dimiserit: sed quid etiam figuralit᷑
exp̃sserit. ipse ꝑgendo in montẽ oliueti. quid diluculo iterum ueniendo

Expanded text:
certamine virtutum. Deduxit eum mirabiliter dextra sua, quia habitans in homine Deus mirabilem eum in omnibus quae faceret et doceret ostendit; sed insidias quas astuti hostes excogitare poterant, mirabili prudentia semper ducentem monstravit. Nec ego te, inquit, condemnabo. Vade, et amplius jam noli peccare. Quoniam misericors et pius est et est, et justitiam diligit, ne amplius jam peccet, interdicit. Verum quia poterant dubitare aliqui an posset Jesus, quem verum hominem noverant, dimittere peccata, dignatur ipse apertius quid divinitas valeat, ostendere. Post repulsam namque tentatorum nequitiam, post solutam peccatricis culpam, Iterum locutus est, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lucem vitae. Ubi manifeste docet non solum qua auctoritate mulieri peccata dimexpresserit ipse pergendo in montem Oliveti, quid diluculo iterum veniendo
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt: s hiͥs pociꝰ qui ea qͦ discere potuerunt. operando
entia inflet. s caritas pociꝰ edificet: sequam᷑ exemplum appa¬
rentis in homine filii dei: qui eis quos se ad sublimia discenda
sequi. necdũ ualere conspexit: se ipsum benigna humilitate
subiecit. Cuiꝰ exemplo imbutos eoꝵ animos. celesti gr̃a dignoᷤ:
celestis archani redderet capaces. Et mat̾ inquit eiꝰ conserua-¬

Expanded text:
cipiunt, sed his potius qui ea quae discere potuerunt operando cipiunt, sed his potius qui ea quae discere potuerunt operando entia inflet, sed charitas potius aedificet: sequamur exemplum apparentis in homine Filii Dei, qui eis quos se ad sublimia discenda sequi necdum valere conspexit, seipsum benigna humilitate subjecit, cujus exemplo imbutos eorum animos coelesti gratia dignos coelestis arcani redderet esse capaces. Et mater, inquit, ejus conserva
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum arcem tanti mysterii ascendere intelligendo ñ posses:
nec qualiter eum in his que uere patris eius eẽnt manere deceret
eis pia dispensatione subiectꝰ. donec proficiente humilitatis
magisterio. quantũ om̃ib creaturis eẽt preferendus agnos¬
cerent. Quid pro his agat nr̃a superbia: obsecro paucis atten¬
damꝰ uerbis. Certe cum ea que non eternalit̾ nouimꝰ. s iuuan-¬
te dño ex tempore didicimꝰ archana scripturarum. simplicio¬
res quosq fr̃s loquentib nobis intelligere ñ posse sentimꝰ:
statim extolli consueuimꝰ. eisq despectis. de nr̃a nos qͣsi singu¬
lari. ac per plurima eruditione iactamꝰ: quasi non sint per-¬
plures etiã nobis multo doctiores. & qui a doctiorib nolumꝰ
despici: ipsi indoctiores nobis despicere immo etiã irridere
gauderemꝰ. Neq reminisci curamꝰ. quia non eis qͥ uł myste¬
ria fidei. uel sui precepta conditoris tantũ meditando per-¬

Expanded text:
Qui cum arcem tanti mysterii ascendere intelligendo non possent, neque aliter eum in iis quae vere patris ejus essent manere decernereis pia dispensatione subjectus, donec proficiente humilitatis magisterio, quantum omnibus creaturis esset praeferendus agnoscerent. Quid pro his nostra agat superbia obsecro paucis attendamus. Certe cum ea, quae non aeternaliter novimus, sed juvante Domino ex tempore didicimus, arcana Scripturarum, simpliciores quosque fratres loquentibus nobis intelligere non posse sentimus, statim extolli consuescimus, eisque despectis de nostra nos quasi singulari ac perplurima eruditione jactamus, quasi non sint perplures etiam nobis multo doctiores; et qui a doctioribus nolumus despici, ipsi indoctiores nobis despicere, imo etiam irridere gaudemus: neque reminisci curamus, quia non eis qui vel mysteria fidei, vel sui praecepta conditoris tantum meditando per
Abbreviated transcription (Latin):
ti nobis sic: ecce pater tuus & ego dolentes querebamꝰ te.
respondit. quid est quod me querebatis. nesciebatis qui a
in his quȩ patris mei sunt oportet᷑ eẽ: diuine est maiesta¬
tis indicium. De qua alibi dicit. Omĩa quecunq habet
pater : mea sunt. Atq ideo rectissime templum non mi-¬
nus ad se: quã ad patrẽ pertinere testat᷑. In uentꝰ qͥppe
in templo dicit. quia in his que patris mei sunt oportet
me eẽ: quia nimirum quoꝵ una ẽ maiestas & gła. hoꝵ
etiam una sedes ac domus. ẽ. Nec solum materialis dĩ do¬
mꝰ que ad adorandum eum temporalit̾ fieri solet: s etiã
domꝰ intellectualis quȩ ad laudandũ eũ in et̃nũ construit᷑.
eque patri & filio. immo etiam sp̃ui sco constat ẽẽ cõmu¬
nis. Deniq idem filiꝰ qui de se. ac de patre. dilectori suo ꝓ¬

Expanded text:
ti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. ti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quaerin his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse: quia nimirum quorum una est majestas et gloria, horum etiam una sedes ac domus est; nec solum materialis Dei domus, quae ad adorandum eum temporaliter fieri solet, sed etiam domus intellectualis quae ad laudandum eum in aeternum construitur, aeque Patri ac Filio, imo etiam Spiritui sancto constat esse communis. Denique idem Dei Filius, qui de se ac Patre dilectori suo p
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam patris tui: & ne dimittas legem matris tuȩ.
ut addatur gr̃ã capiti tuo: & torques collo tuo. P audi¬
tum qͥppe disciplinȩ paterne. ac ꝑ obseruantiã materne
legis. grã capiti nr̃o. & collo torques addit᷑: qͥa qͣnto qͥs di-¬
uinis intentiꝰ auscultare p̃ceptis: qͣnto ea que didicerit
ingnita matris eccłẽ diligentiꝰ obseruare studuerit: tan-
to & nc̃ digniꝰ ad honorẽ p̃ce ptaͥ & in futo sullimiꝰ ascen¬
dec ad beatitudinẽ cũ xp̃o sine fine regnandi. Uerum ne
quis autumet dñm saluatorem ob impericie necessitatẽ
adisse. audisse. & interrogasse magistros: uideamꝰ quid seqͥt᷑
Stupebant aut̃ om̃s qui eum audiebant: suꝑ prudentia
& responsis eiꝰ. & uidentes ãdmirati sunt: Quia enim idem
uerus homo uerus erat & deus ad ostendendũ quia ho-¬
mo erat: homines magistros humiliter audiebat: ad cõ¬
probandum quia deus erat. eisdem loquentib sullimiter
respondebat. Quod matri querenti. ac dicenti. fili quid fecis¬

Expanded text:
disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne quis autumet Dominum Salvatorem ob imperitiae necessitatem adiisse audisseque et interrogasse magistros, videamus quid sequitur: Stupebant autem omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis ejus, et videntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comprobandum quia Deus erat eisdem loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecis
Abbreviated transcription (Latin):
consilium & equitas. mea ẽ prudentia. mea est fortitudo. ꝑ
me reges regnant. & conditores legum iusta decernunt beatꝰ
homo qui audit me. qui uigilat ad fores meas cotidie. & ob¬
seruat ad postes ostii mei ipsa homine induta. ad audiendos
homines aduenire dignata ẽ: ut nimirum hominib quam¬
uis summo ingenio preditis. necessariam discendi uerbi for-¬
mã prerogaret. ne si qui discipuli ueritatis. fieri refugerent:
officium. puerulus adhuc seniores audit & interrogat: ut ui¬
delicet eoꝵ prouida dispensatione cõpescat audatiam. qui ñ
solum indocti. s etiam impubes ad docendum prorumpere.
magis quam ad discendum uolunt submitti. Sequamur
iter humane conuersationis eiꝰ: si nos mansio diuine delec¬
ta ͭ uisionis. memores semꝑ illius precepti. Audi fili mi

Expanded text:
consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submitti. Sequamur iter ejus humanitatis, si nos mansio divinae delectat visionis, memores semper illius praecepti: Audi, fili mi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit gͦ ds̃ inter homines humanitꝰ: quod faciendũ hominib
ꝑ angłos imperauerat diuinitꝰ. Seruauit ipse legem quam
dedit: ut nobis qui puri homines sumus. seruandũ ꝑ om̃ia
quicqͥd ds̃ iubet ostenderet. Sequamur iter humanȩ con-¬
uersationis eius. si deitatis głam delectamur intueri. si op¬
tamꝰ inhabitare domum eiꝰ eternã in celis. om̃ib dieb uite
nr̃ȩ : si iuuat uidere uoluntatẽ dñi & protegi a templo scõ¬
eiꝰ. ne ulla internoꝵ maloꝵ aura pulsem᷑. meminerimꝰ p̃sentẽ
eccłẽ domũ necessariis precũ mundarũ frequentare munerib.
Quod ipse duodennis intemplo sedet in medio doctoꝵ. audiens
& interͣgͦans illos. humane est humilitatis indiciũ: immo etiã
eximium discende humilitatis exemplum. Dei qͥppe uirtus¬
& dĩ sapientia et̾na. que diuinitus loquitur. ego sapientia
habito in consilio. & eruditis intersũ cogitationib: meum est

Expanded text:
Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamur igitur iter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem DEt ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est
Abbreviated transcription (Latin):
re suo regem scłoꝵ soli uidere possunt oculi mundi sc̃oꝵ: ta¬
lem me ad rependendã uicem dilectionis. his qui me diligt̃
ostendam. Igitur speremꝰ nos ut diximꝰ. per humanitatis
eius sacramenta. ad uidendam diuinitatis speciem posse cõ¬
scendere: si tam̃ eadem sacram̃ta digno iusticie & sc̃itatis
& ueritatis honore ut accepimꝰ illibata seruamꝰ. si humane
conuersationis eius exemplo. si doctrine quã ꝑ hominẽ nobis
ministrauit : humiliter dicta sẽquimur. Nã qͥ humilitatis
eiꝰ uestigia seqͥ dedignatꝰ. qͣ temeritate sperat se ad intuen-¬
da claritatis eiꝰ posse gaudia penetrare: Quod ergo dñs ꝑ
om̃s annos cum parentib in pascha iherosolimam uenit:
humane nimirum ẽ humilitatis indicium. Hominis nãq¬
est: ad offerenda dõ sacrificium spiritalium uota concurrere:
& auctorem suum orationib lacrimisq conciliare profusis: s̃.

Expanded text:
re suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, tare suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis ejus gaudia posse penetrare? Quod ergo Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis.
Abbreviated transcription (Latin):
eternitatem diuinȩ maiestatis. in qua patri mansit ac manet
sẽper equalis. Ut uidelicet incarnationis eius humilitate
ad memoriam reuocata: & ipsi contra om̃ium peccatoꝵ uicia.
medicamento uere humilitatis curemꝰ exerceri: pio semꝑ
animo recolentes. quantum nos pro diuino timore oportet
potestas pro nobis humiliari non respuit: ut ad suscipien¬
da nr̃e fragilitatis infirma descenderet. Item: audita. cre¬
dita. & confessa diuinitate dñi saluatoris. qͣ patri & sp̃ui
scõ consubstantialis semꝑ. & coeternꝰ perseuerat: speremꝰ no
ꝑ humilitatis eius sacram̃ta quib imbuti sumꝰ. usq ad con-¬
templandam diuinitatis eiusdem głam posse ꝑtingere. Quã
ipse contemplationẽ: fidelib suis seruis fideli pietate pollice¬
tur dicens.Qui habet mandata mea & seruat ea. ille ẽ qui
diligit me. Qui aut̃ diligit me: diligetur a patre meo. Q
ego diligam eum: & manifestabo ei me ipsum. Me ipsum
inquit manifestabo: id est non qualem me om̃s conspicere.

Expanded text:
eternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse pertingere, quam ipse suis fidelibus servis fideli pietate pollicetur, dicens: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere,
Abbreviated transcription (Latin):
dia nuptiarum non de nichilo facere uoluit: s hydrias sex
impleri aqua precipiens. hanc mirabile conuertit in uinũ:
quia sex mundi etates sapientie salutaris largitate dona¬
uit. Quam tam̃ ipse ueniens: sullimioris sensus uirtute fe¬
cundauit. Nam que carnales carnaliter tantum sapiebant.
ipse spiritalib spiritaliter sentienda reserauit. Hultis au¬
dire fr̃s. qualit̾ de aqua fecerit uinum: Apparuit post re¬
surrectionem suam duob discipulis ambulantib in uiã.
ibatq cum illis. & incipiens a moyse. ꝙ omnib propħis
interpretabat᷑ illis in om̃ib scripturis quȩ de ipso erant.
Nultis iterum audire. quomͦ eodem sint uino inebriati: Post¬
modum cognoscentes quis esset qui eis uerbũ uite propinabat:
dicebant adinuicem. Nonne cor nrm ardens erat in nobis. cũ
loqueret᷑ in uia. & aperiret nob̃ scripturasͦ. Dicit ergo Iħe mi
nistris. Implete hydrias aqua. Et impleuerunt eas: usq ad

Expanded text:
dia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex dia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua praecipiens, hanc mirabiliter convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit. Quam tamen ipse veniens sublimioris sensus virtute fecundavit. Namque carnales carnaliter tantum sapiebant, ipse spiritalibus spiritaliter sentienda reseravit. Vultis scire qualiter de aqua fecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis; et incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire, quomodo eodem sunt vino inebriati? Postmodum cognoscentes quis esset, qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret nobis Scrinistris: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oportet me eẽ. & ipsi non intellexerunt uerbum quod
locutus est ad illos: sicut eugłista consequenter insinuat.
descendit cum eis & uenit nazarech: & erat subditus illis.
Dtͥcebat enĩ archanũ sue diuine uirtutis. parentib huma-¬
ne sue fragilitatis. matri scilicet uere sue carnis: & castis-¬
simo tutori castitatis illius : qui per id temporis. necdum
prolata luce eũgłica. ab om̃ib pene qui eos nosse poteran:
carnali coniunctione uir eiꝰ. carnali administratione pat̾
estimabat᷑ simul ꝙ uocabat᷑. ipsius dñi saluatoris. Dicebat
Inquã his: quia in his que patris mei sunt oportet me eẽ:¬

Expanded text:
sunt, oportet me esse? et ipsi non intellexerunt verbum quod sunt, oportet me esse? et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos, sicut evangelista consequenter insinuat: Descendit cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis. Dicebat ergo arcanum suae divinae virtutis parentibus humanae suae fragilitatis, matri suae scilicet verae suae carnis, et castissimo tutori castitatis illius, qui per id temporis, nec dum prola a luce Evangelica, ab omnibus pene qui eos nosse poterant, carnali conjunctione vir ejus, carnali administratione pater aestimabatur simul et vocabatur ipsius Domini Salvatoris. Dicebat, inquam, his, Quia in iis quae Patris mei sunt, oportet me e
Abbreviated transcription (Latin):
& in uobis erit: qͥa uidelicet eiusdem sc̃ȩ trinitatis. cuius
una atq indiuisibilis natura diuinitatis est: mansio in
cordib electoꝵ dispar ẽẽ non potest. Ergo quod Iħc in tẽ-¬
plo sedens dicit. in hiis quȩ patris mei sunt oportet me
ẽẽ : declaratio ẽ consempit̾ne dõ patri potestatis & głe.
Quod autẽ rediens nazareth erat subditus parentib suis.
humane est ueritatis indicium: simul & humilitatiꝰ exẽ¬
plum. In ea namq natura subditꝰ erat hominib: in qua
minor̃ est patre. Unde ipse dicit. Uado ad patrẽ : quia pat̾
maior me ẽ. In qua etiã. minoratꝰ est paulominꝰ ab angłis.
In illa autẽ in qua ipse & pat̾ unum sunt: in qua non ex
ipso est: õmnia ꝑ ipsum facta sunt. & ipse ÷ ante om̃s. Cuius
multũ miranda: magne dispensatio pietatis. Qui dũ parẽnᷤᷤ
suos mysterium diuine suę maiestatis necdũ capere uidiss
exhibuit eis humane subiectionẽ humilitatis. ut ꝑ hanc eos

Expanded text:
in vobis erit . Quia videlicet ejusdem sanctae Trinitatis, cujus una atque indivisibilis natura divinitatis est, mansio in cordibus electorum dispar esse non potest. Ergo quod Dominus in templo sedens dicit, In his quae Patris mei sunt oportet me esse, declaratio est consempiternae Deo Patri potestatis et gloriae. Quod autem rediens Nazareth erat subditus parentibus, humanae est veritatis indicium, simulque humilitatis exemplum. In ea namque natura subditus erat hominibus, in qua minor est Patre. Unde et ipse dicit: Vado ad Patrem, quia Pater major me est: in qua etiam minoratus est paulo minus ab angelis . In illa autem in qua ipse et Pater unum sunt, in qua non ex pso est, omnia per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes. Cujus multum est miranda magnae dispensatio pietatis, qui dum parentes suos mysterium divinae suae majestatis necdum capere vidisset, exhibuit eis humanae subjectionem humilitatis, ut per hanc eos
Abbreviated transcription (Latin):
em discriminis. ipsi sollicitius examinando diluamus: ne
forte tunc ingrediens rex qui has suo filio nuptias fecit.
si uiderit nos. nuptiali karitatis ueste carentes. eiciat nos:
& ligatis a bene agendi facultate pedib nr̃ĩs ac manib: ex-¬
teriores mittat in tenebras. Mundemus fide. fortia cordiũ
nr̃oꝵ uascula: scdm purificationem preceptoꝵ cȩlestium.
Impleamus hec aqua scientiȩ salutaris: sacre lectioni cre-¬
brius attendendo. Rogemus dñm. ut ipsam quam nob̾
scientie gram contulit: ne forte inflet. caritatis suȩ feruore
calefaciat: & ad superna solum querenda. ac sapienda con¬
uertat: quatinꝰ spiritaliter in ebriati. possimꝰ & ipsi cum
ꝓpha cantare. Potasti nos: uino compunctionis. Sic q sit
ut nobis qͦ proficientib. & nunc ex parte prout capere
sufficimus. & in futuro perfecte Iħ̃c manifestet głam suã:
in qua uiuit & regnat cum patre. in unitate sp̃c sc̃ĩ deus:

Expanded text:
extremi discriminis ipsi sollicite examinando diluamus; ne extremi discriminis ipsi sollicite examinando diluamus; ne forte tunc ingrediens rex, qui suo filio nuptias fecit, si viderit nos nuptialem charitatis vestem non habere, ejiciat nos, et ligatis a bene agendi facultate pedibus nostris ac manibus exteriores mittat in tenebras. Mundemus fide fortia cordium nostrorum vascula secundum purificationem praeceptorum coelestium, impleamus haec aqua scientiae salutaris, sacrae lectioni crebrius attendendo. Rogemus Dominum ut ipsam quam nobis scientiae gratiam contulit ne forte inflet charitatis suae fervore calefaciat, et ad superna quaerenda sola ac sapientia convertat, quatenus spiritualiter inebriati, possimus et ipsi cum Propheta cantare: Potasti nos vino compunctionis . Sicque fit ut nobis quoque bene proficientibus, et nunc ex parte prout capere sufficimus, et in futuro perfecte Jesus manifestet gloriam suam, in qua vivit et regnat cum patre in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui inicio signoꝵ. que mortalis adhuc. mortalib erat ostensu¬
rus. aquam conuertit in uinum: ipse inicio signoꝵ. que im¬
mortalis iam ꝑ resurectionem effectus. immortalis uite
studia sola sectantib ostenderet: carnalem prius & quasi
insipidam mentem eoꝵ sapore scientie celestis imbuit. Nã
& primo consistens in terra. dato sui sp̃c munere aperuit
illis sensum ut intelligerent scripturas: & post modum mis¬
so eodem de celis. maiorem suꝑni amoris. simul & sapientie
spiritalis flagrantiam eoꝵ cordib infudit: data insuper
omnium cognitione linguarũ. quib uniuerso orbi eam quã
perceperant uite gr̃am: propinare sufficerent. Has ergo x
tota mente diligamꝰ. Harum gaudiĩs celestib in defessa
bonoꝵ operum intentione iungam᷑: has quia ꝑ fidem
uocati intrauimꝰ : mundo dilectionis habitu. celebrare cure¬
mus: nr̃eq actionis. simul & cogitationis maculas ante di-

Expanded text:
qui initio signorum quae mortalis adhuc mortalibus erat ostensuqui initio signorum quae mortalis adhuc mortalibus erat ostensurus, aquam convertit in vinum: ipse initio signorum quae immortalis jam per resurrectionem effectus, immortalis vitae studia sola sectantibus ostenderet, car nalem prius et quasi insipidam mentem eorum sapore scientiae coelestis imbuit. Nam et primo consistens in terra, sui Spiritus munere aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas: et postmodum misso eodem de coelis majorem superni amoris simul et sapientiae spiritualis flagrantiam eorum cordibus infudit, data insuper omnium cognitione linguarum, quibus universo orbi eam, quam perceperant, vitae gratiam propinare sufficerent. Has ergo Chtota mente diligamus, harum gaudiis coelestibus indefessa bonorum operum intentione jungamur. Has quia per fidem vocati intravimus mundo dilectionis habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis maculas ante diem
Abbreviated transcription (Latin):
cipulus tunc eius saulus: nunc autẽ magister tocius eccłȩ
paulus apłs. Et dum talib uerbum euuangelii. quod in
lictera legis & propħiȩ latebat occultum credit᷑: uinum
utiq architridino de aqua factum propinat᷑. Unde con¬
uenienter perhibet᷑. quod architriclinꝰ uocato sponso di¬
xerit. Omnis homo. primum: bonum uinum ponit. &
cum in ebriati fuerint: tunc id quod deterius ẽ. Tu autem
seruasti bonum uinum: usq ad huc. Quia doc̾toꝵ est cog-¬
noscere distantiam legis & euͣgł̃ii. ueritatis & umbre: cunc¬
tis q ueterib institutis. cunctis regni terreni promissis
nouam eugłice fidei grãm: & perpetua celestis patriȩ dona
preferre. Hoc fecit inicium signoꝵ Iħe in chana galilee:
& manifestauit głam suam. Manifestauit hoc signo: quia
ipse est rex głȩ: & ideo sponsus eccłe. Qui ut homo cõmunis
ueniret ad nuptias: s quasi dñs celi & terre. elementa ꝓ-¬
ut uoluiss conuerteret. Pulcra autem rerum conuenientia.

Expanded text:
cipulus tunc ejus Saulus, nunc autem magister totius Ecclesiae Paulus apostolus. Et dum talibus verbum Evangelii creditur quod in littera legis et prophetiae latebat occultum, vinum utique architriclino de aqua factum propinatur. Unde convenienter perhibetur quod architriclinus vocato sponso dixerit: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc. Quia doctorum est cognoscere distantiam legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona proferre. Hoc fecit initium signorum Jesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam. Manifestavit hoc signo quia ipse esset rex gloriae, et ideo sponsus Ecclesiae, qui ut homo communis veniret ad nuptias, sed quasi Dominus coeli et terrae elementa prout voluisset, converteret. Pulchra autem rerum convenientia,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid: scđm carnem. Quomodo enim ex semine dd̾ scđ̃m
carnem. si non ex corpore marie scđm carnem. quȩ ex dauid
semine descendit: s in eo quod miraculum facturus ait.
quid michi & tibi est mulier. significat se diuinitate¬

Expanded text:
David secundum carnem . Quomodo enim ex semine David secundum David secundum carnem . Quomodo enim ex semine David secundum carnem, si non ex corpore Mariae secundum carnem, quae ex David semine descendit? sed in eo quod, miraculum facturus, ait: Quid mihi et tibi est, mulier? significat se divinitat
Abbreviated transcription (Latin):
in zelo transmigrationis perpetratȩ. eȩdem nuptiȩ facte eẽ
perhibent᷑: typice denuntiat eos maxime gr̃a xp̃i dignos
mata maiora. ac de uiciis ad uirtutes bona operando. de t̾¬
renis ad eterna norunt sperando & amando transmigrare.
Discumbente autem ad nuptias dno uinum defecit: ut uino
meliore per ipsum mirabili ordine facto. manifestaretur
gloria latentis in homine dei: & credentium in eum spes aucta
proficeret. Quod si mysterium querimus: apparente in carne
año. meraca illa legalis sensus suauitas. paulatim ceperat
ob carnalem phariseoꝵ interpretationẽ: a prisca sua uirtute
deficere. Qui mox ea que carnalia uidebantur mandata.
ad spiritalem conuertit doctrinam. Cunctamq littere legal
superficiem euuangelica celestis gr̃ȩ uirtute mutauit: quod
est uinum fecisse de aqua. S primum uideamus. quid sit
nos iubet honorare patrem & matrem: aut eam sibi ẽẽ ma-¬

Expanded text:
in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat, eos maxime gratia Christi dignos mata majora, ac de vitiis ad virtutes, bona operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino vinum defecit, ut, vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides aucta proficeret. Quod si mysterium novimus  Ms. et Beda, quaerimus, apparente in carne Domino, meraca illa legalis sensus suavitas paulatim coeperat, ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere. Qui mox ea, quae carnalia videbantur, mandata ad spiritalem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelica coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de aqua. Sed primo videamus quid sit q nos jubet honorare patrem et matrem; aut eam sibi esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
sociandam sibi eccl̃am tãnquã sponsus processit. łrimus nup¬
tiarũ loc̃ iudea extitit. in qͦ filiꝰ dĩ homo fieri. & eccłam sui cor
poris ac sanguinis participatione consecrare: suiq sp̃c pignore
in fide confirmare dignatꝰ ẽ S uocatiᷤᷤ ad fidẽ gentib usq ad fine̾
orb̾ t̾re earũdẽ nuptiarũ uotiua gaudia ꝑuenert̃. Nec uacat amys¬
cerio qͦd die t̾cio pꝰ ea qͤ. suꝑior eugłii sermo dẽcripserat. nuptie facce
referunt᷑: s t̾cio tẽpe scli dñm ad aptandã sibi eccłam uenisse designat.
Primum quippe tempus scł̃i: ante legem patriarcharum ex-¬
emplis. scđm. sub lege. ꝓpħarum scriptis. Tercium sub gr̃a
preconiis euuangłistarũ. quasi tercie diei luce mundo reful-¬
sit: in quo dñs & saluator nr̃ pro redemptione generis huͣ
in carne natus apparuit. S & hoc quod in cana galileȩ id ÷

Expanded text:
sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nupsociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dporis ac sanguinis participatione consecrare, sui Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est, sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae, earumdem nuptiarum votiertio post illa, quae superiori Evangelii sermone descripserat. Nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse, designat. Primum quippe saeculi tempus, ante legem, patriarcharum exemplis, secundum sub lege Prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi tertia diei luce mundo refulsit, in quo Dominus et Salvator noster, pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid possunt filii sponsi lugere. quam dui cum illis ẽ
sponsus. Uenient autem dies. cum auferetur ab eis sponsus:
& tunc ieiunabunt. Quia nimirum incarnatio nr̃i salua¬
toris. ex quo patrib cepit ꝓmitti: multis scõꝵs est lacrimi
& luctu semꝑ expectataꝰ. donec ueniret. Similiter ex quo
post resurrectionem ascendit in cęlum: omnis scoꝵ spes
ad eius pendet redicum. Solo autem quo cum hominibus
conuersatus cempore: flere ac lugere nequiuerunt: quia iã
secum etiam corporaliter eum quem spiritaliter dilexerunt
nuptiarum: singuli quiq fidelium cius sunt. Tempus nupti¬
arum tempus est illud: quando ꝑ incarnationis mysterium
scãm sibi eccłam sociauit. Non gͥ casu. s certi gr̃a mi stern
uenit ad nuptias in terra. carnali more celebratas: qui ad
copulandam sibi spiritali amore ecclam. de celo descendit ad
terras. Cuius quidem thalamus incorrupte genitricis uterꝰ
fuit: in quo deus humane nature coniunctus est: & ex quo

Expanded text:
gere quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt  sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ aquas sedere consueuit: ut uenturi raptum accipitris
preuisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus. ac
mundatoriis scripturarum fluentis: seduli assidere curemꝰ.
Quarum speculis edocti: dinoscere & precauere ualeamus
sicut columbe quȩ lacte sunt lote: & resident uixta fluenta ple¬
nissima. Hidificare solet in foraminib petre: in cauerna ma¬
cerie. Fetra xp̃c est: cuius in cruce clauis manus. latus est
lancea perforatum: unde continuo sanguis & aqua. nr̃e uidei¬
licet sanctificationis & ablutionis mysterium exiuit. Maceria
tionis: quo tencriores fidelium animos. dũ ad fidei. spei. &¬

Expanded text:
Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus, ac mundati Scripturarum fluentis seduli assidere curemus, quarum speculis edocti dignoscere et praecavere valeamus sicut columbae, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Nidificare solet in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Petra Christus est, cujus in cruce clavis manus, latus est lancea perforatum, unde continuo sanguis et aqua, nostrae videlicet sanctificationis et ablutionis mysterium, exivit. Maceria ie sinus paternae dilectionis, quo teneriores fidelium animos dum ad fidei, spei
Abbreviated transcription (Latin):
est. Om̃is amaritudo & ira. ꝙ indignatio: tollat᷑ a nobis cũ¬
om̃i malicia. Nullum ore uel unguib ledit: nec minimas qui¬
dem musculas. uel uermiculos: quib om̃s pene minores auiculȩ
se suosq pullos nutriunt. Uideamus ne dentes nr̃i sint arma
medentes inuicem. contineamus manus nr̃as a rapinis. Qui
manib quod bonum ẽ ut habeat unde tribuat necessitatẽ
pacienti. Nam & columba: sepe alienos quasi suoᷤ fertur ale¬
re pullos. Ipsa terrȩ fructib: & semine pascitua. Audi apłm.
uirtute autem: scienciam. In scientia autem: abstinentiam.
In abstinentia autẽ: pacientiam. In pacientia aut̃: pietatem.
In pietate autẽ: amorem fraternitatis. Gemitum pro cantu
habet. Miseri simus. & lugeamus: & ploremus coram dño
qui fecit nos. Risus nr̃ in luctum conuertatur: &̃ gaudiũ
in merorem. Beati enim lugentes: qm̃ ipsi conso labuntur.

Expanded text:
est. Omnis amaritudo, et ira et indignatio tollatur a nobis, cuest. Omnis amaritudo, et ira et indignatio tollatur a nobis, cuomni malitia . Nullum ore vel unguibus laedit, ne minimas quidem aviculas, vel vermiculos, quibus minores pene omnes aviculae se suosque nutriunt. Videamus ne dentes nostri sint armmur ab invicem . Contineamus manus a rapinis; qui manibus, quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti . Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos, ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apvirtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis . Gemitum pro cantu habet. Miseri simus, et lugeamus, et ploremus coram Domino qui fecit nos. Risus noster in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Beati enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
bis ipsi. qui uitȩ iter obcludat. nr̃oꝵ crebro accendamus
fomite uicioꝵ. Flammeus namq gladius qualiscumq illi
fonte baptismatis extinctus ẽ: & ut redire possint ablatus.
Infidelib autem: manet semꝑ immobilis. Sed & falso fideli¬
b. uocatis quidem. sed non electis: dum post baptismum
se criminib implicare. non metuunt: quasi post extinc̾ti¬
onem idem ignis reaccendit᷑: ne mereantur intrare reg-¬
num quod ficto ac duplici corde requirunt. serpentino
potius dente fraudulenti: quam simplici oculo colum¬
bini. Quem in ȩcclesia sua multum se diligere dñs os¬
tendit : qui in amoris cantico ait. Ecce tu puchra es a¬
mica mea. ecce tu pulchra: oculi tui columbarum. Un-¬
de quia nobis ad discendam dõ placitam simplicitatem.
columbȩ forma proponit᷑: diligentius eius naturam uidẽ¬
amus. ut ꝑ singula eius innocentiȩ exempla: uite nobis
emendatioris instituta sumamus. A malicia fellis: aliena

Expanded text:
bis ipsi, qui vitae iter occludat, nostrorum crebro accendamus fomitem vitiorum. Flammeus namque gladius qualiscunque illefonte baptismatis exstinctus est, et ut redire possit homo ablatus, infidelibus autem manet semper immobilis. Sed et falsis  Al., falso fidelibus vocatis quidem, sed non electis, dum post baptisma se criminibus implicare non metuunt, quasi post exstinctionem idem ignis reaccenditur; ne mereantur intrare regnum, quod ficto corde ac duplici requirunt, serpentino potius dente fraudulenti quam simplici oculo columbini, quem in Ecclesia sua multum se diligere Dominus ostendit, qui in amoris Cantico ait: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra: oculi tui columbarum . Unde quia nobis ad discendam Deo placitam simplicitatem columbae forma proponitur, diligentius ejus naturam videamus, ut per singula innocentiae ejus exempla, vitae nobis emendatioris instituta sumamus. Haec a malitia fel
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. & pulcherrima comparatione: umbra ueritati concinit.
Ramum oliuȩ. columba corporalis: ablutam diluuñ aquis de¬
tulit in archam. Sp̃c sc̃s in specie columbȩ corporalis: bapti
eccłe menbra. quos non solum homines qui erant in archa
cum noe: s & animantia quȩ archa continebat. & ipsa qͦq
ligna ex quib eadem facta ẽ archa. post acceptum unde re¬
generatricis lauacrum: per unctionẽ sacri cͥrismatis. gr̃a
spc̃ scĩ signamur. Quam conseruare in nobis intemeratam

Expanded text:
omnia . Et pulcherrima comparatione umbra veritatis concinit. omnia . Et pulcherrima comparatione umbra veritatis concinit. Ramum olivae columba corporalis ablutam diluvii aquis detulit in arcam, Spiritus sanctus in specie columbae corporalis baptizaisti et Ecclesiae membra, quos non solum homines qui erant in arca cum Noe, sed et animantia quae arca continebat, et ipsa quoque ligna ex quibus eadem facta est arca, figurant post acceptum undae regenerationis lavacrum: per unctionem sacri chrismatis gratia Spiritus sancti signamur, quam conservare in nobis intemeratam