comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re possinius. secundum ui¬
res nostras ad daudam ele¬
niosinam. et ad tenendai
cum omnibz pacem. nr̃os
animos preparemus na
ab omui scurrilitate uł
turpiloquio. non solum
nos ipsos. sed et omuem
fanuiliam nostram et u¬
niuersos ad nos pertinẽ¬
tes. pro amore dei et zelo
sancte discipline prohibe
totis uiribz laboremus.
eos. sollempnitatem sã¬
ctai cantica luxuriosa
proferendo polluere. Tũc
enim pro nobis sanctus
iohannes quicquid petie¬
rit poterit obtinere. si uos
festiuitatem suam paci¬
absq ullo turpiloquio
cognouerit celebrare. hec
ergo fratres karissimi

Expanded text:
re possimus, secundum vire possimus, secundum vires nostras ad dandas eleemosynas, et ad tenendam cum omnibus pacem nostros animos praeparemus: et ab omni scurrilitate vel turpiloquio non solum nosmetipsos, sed et omnem familiam nostram et universos ad nos pertinentes pro amore Dei et zelo sanctae disciplinae prohibere totis viribus laboremus, e solemnitatem sanctam cantica luxuriosa proferendo polluere. Tunc enim pro nobis sanctus Joannes quidquid petierimus poterit obtinere, si nos festivitatem suam paciabsque ullo turpiloquio cognoverit celebrare. Haec ergo, fratres charissimi
Abbreviated transcription (Latin):
tis oculos ad uidẽ¬
dum prouocas si exigu¬
un splendorem lucerne
ostenderis. et amplius
crucias si lumen magnũ
ingesseris: ita dominus
et saluator noster qui ẽ
lumen uerum. nisi prius
beatum iohannem uelut
lucernam prenutteret: cla¬
ritatem eius totus mun¬
dus sustinere non posset.
Loquatur iohannes et di¬
cat. Ego uox clamantis
in deserto. Uox erat quia
uerbi dei spiritu replebat᷑.
Sicut sermo uocis quodã
ministerio ac uehiculo
ad audientem a loquẽte
transmittitur. ita ioh̾es
xpistum sonans uerbi e¬
rat muuster et portitor.
Sanctus in quam iohes
strabat ostendit. Et ideo
misit ad xpistum duos de
discipulis sius. Isti duo
discipuli a iohanne ad-
xpistum nussi. forte duo
populi sunt. quorum unꝰ
ex iudeis credidit. alter ex
gentib. Iohannes dirigit
ad xpistum. lex muttit ad
graciani. et per euuange¬
lii fidem uetereni desiderat
astrui ueritatem. lcõ .iii.
lectissimi. ut tani
sanctam festuutatem nõ
solum corporali sed etia ni
spirituali gaudio celebra¬

Expanded text:
tes oculos ad videdum provocas, si exiguum splendorem lucernae ostenderis; et amplius crucias, si lumen magnum ingesseris: ita Dominus et Salvator noster, qui est lumen verum, nisi prius beatum Joannem velut lucernam praemitteret, claritatem illius totus mundus sustinere non posset. Loquatur Joannes, et dicat, Ego vox clamantis in deserto . Vox erat; quia Verbi Dei spiritu replebatur. Sicut sermo vocis quodam modo ministerio ac vehiculo ad audientem a loquente transmittitur; ita ille Christum sonans, Verbi erat minister et portitor. Sanctus, inquam, Joannes ndicia monstrabat, ostendit; et ideo misit ad Christum duos de discipulis suis. Isti duo discipuli a Joanne ad Christum missi, forte duo populi sunt, quorum unus ex Judaeis credidit, alter ex Gentibus. Joannes dirigit ad Christum; Lex mittit ad gratiam, et per Evangelii fidem, veterem desiderat astrui veritatem. 4. Adhortatio. harissimi, ut tam sanctam festivitatem non solum corporali, sed etiam spirituali cum gaudio celebra
Abbreviated transcription (Latin):
d hoc enun nos exẽ¬
plis atqz doctruns
ni ecclesia sua xp̃us erudit.
non ut nichil mali patiamꝰ
ĩ mundo: sed ut mundum
multimoda passione uinca¬
mus. Cecunt quondã ua¬
riis tribulationib coartat᷑
ille clarissimus ꝓphetarũ
caluit cor meum intra me
et ĩmeditatione mea exar¬
descet iguis. Quan sentẽ¬
tiam etiam uenerabili lau¬
rentio conuenire manifestũ
est cuius cor tanta in fide xͥ
magnanimitate concaluit:
ut despectis proprii corporis
cruciatib. insanissimo tor¬
tori suo triumphans eius
ignibz letus illu deret. Uere
ignis. qui odio fi ꝑfidie et
amore ueritatis accensus.
appositam sibi extrinsecus
flammain aut non sensit
mino. non dubitantes et ꝑ¬
secutorem martiris pro ig¬
nibus quos accendit. prepa¬
rata impiis incendia susti¬
nere. Et ip̃m beatissimum
martirem ꝓ flama quam ꝑ¬
tulit. apud omnipotentem
dñm incorruptibilis lucis
illuminatione fulgere.

Expanded text:
d hoc enim nos exemplis atque doctrinis in Ecclesia sua Christus erudit, non ut nihil mali patiamur in mundo, sed ut mundum multiplici passione vincamus. Cecinit quondam variis tribulationibus coarctatus ille clarissimus prophetarcaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Quam sententiam etiam venerabili Laurentio convenire manifestum est: cujus cor tanta in fide Christi magnanimitate concaluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere ignis, qui odio perfidiae et amore veritatis accensus appositam sibi extrinsecus flammam aut non sensit,mino, non dubitantes, et persecutorem martyris pro ignibus quos accendit, praeparata pro impiis incendia sustinere, et ipsum beatissimum martyrem pro flamma quam pertulit, apud omnipotentem Deum incorruptae lucis illuminatione fulgere.
Abbreviated transcription (Latin):
stantem domii nuncia¬
ret aduentum. et in semi¬
tas rectas male uiuentiũ
dirigeret prauitatem. Qͥd
dici. purgato a uiciis pecto¬
re. simplicis cordis habita¬
culum preparare: Quid ẽ
rectas facere semitas dei:
nisi ut tales actuum tuoꝵ.
tibi munias mas. quas
perambulare propicius ue¬
niens ad te donunus dele¬
cretur: Ille uian domuno
suo paint: qui luxuriantis
carius respuens uolupta¬
tes. toto mentis sue spiritu
suspensus ad deumi ingore
se castitatis accingit. Op¬
qui cogitationes suas aua¬
ricie fluctibz estuantes. se¬
rene conscientie tranquil¬
litate compescit. Uiam do¬
mino parat: qui ydoloꝵ
uana atq omnium suꝑ¬
sticionum fignienta con¬
culcans. unum dei uiui
cultum et fidem ueritatis
inquirit.

Expanded text:
stantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quiddici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Opqui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Marcha autẽ satage¬
bat. sirca frequens ministeri¬
um. Hec utriq uite congniere
nemo estqͥ dubitet: et contẽ¬
platiue quidẽ uniformis ꝑ-¬
fectio est. exutam mẽ ao tte¬
a cunctis habere terrenis. eãq
quantũ humana inbecilli-¬
ctiue uero quam freqñs
sit ministeriũ gentiũ
magist̾ edocet. qui creberrimis
t̾ra mariqz labores. sua ꝑicu¬
la cõmemorat. In quib etiã
insiones et reuclationes do¬
mini cõmendans ñ minus se
in speculatiua uirtute. quod
ꝑ paucis est inutabile. con-¬
fũmatũ fuisse significat.
unde dicit. Siue mente exce-¬
dimus deo. siue sobrii sumꝰ
nobis. Que stecit et ait. Dñe ñ
ẽ tibi cure qd soror mea re¬
liquit me solã ministrare:
dic ergo illi ut me adiuuet.
qui adhuc diuine contem¬
plationis ignari. solũ quod
didicere fr̃ne dilectionis opꝰ
deo placitũ ducunt. ideoq
tisse maria secus pedes do-
mini sedisse describitur: qr
uita actiua laborioso desu¬
dat in certamine. cõtempla¬

Expanded text:
illius. Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere, nemo qui dubitet. Et contemp1ativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem in cunctis habere terrenis, eamque quantum humana imbecillictivae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet , qui celeberrimis terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mentem excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae stetit, et ait: Domine, non est tibi curliquit me solam ministrare? Dic ergo illi ut me adjuvet .qui adhuc divinae contemplationis ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt: ideoquetisse, Maria vero secus pedes Dmini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contempla
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiori pulcherrima
ratione connectitur. quia ui¬
delicet illa dilectionem dei
et ꝓximi uerbis et parabolis.
hec autem ip̃is rebus et ueri-¬
tate designat. Due quippe
iste domino dilecte sorores
duas uitas sp̃uales. quibris
in presenti sc̃a exercetur ec¬
clesia. designant. Marchaqͥ¬
dem actualem: qua proxi¬
mo incaritate sociamir.
Maria uero contemplatiũa.
qua in dei amore suspiramꝰ.
Actiua eni uita est. panem e¬
surienti tribuere: uerbo sapi¬
entie nesciente docere. erran-¬
tem corrigere. adhumilita-¬
tis uiam suꝑbientẽ ꝓximũ
reuocare: infirmantis cura
gerere. que singulis quibus
q̃ expediant dispensare. et
cõmisfis nobis qualiter sub¬
sistere ualeant prouidere.¬
UIIi. Contemplatiua uero
uita est. caritatẽ quidem dei
et ꝓximi tota mente retinere.¬
sed ab extertori actione quies-¬
cere. soli desiderio conditoris
inherere: ut nichil iam agere
libeat. sed calcatis curis oĩb.
ad uidendam faciem creato¬
ris sui ammus mardescat.

Expanded text:
riori pulcherrima ratione connectitur, quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate designat. Duae quippe istae domino dilectae sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amone suspiramus. Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulique expediant, dispensare, et commissis nobis, qualiter subsistere valeant, praevidere. Contemplativa vero vita est, charitatem quidem Dei et sed ab exteriori actione quiescere, solius desiderio conditoris inhaerere; ut nihil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem creatoris sui animus inardescat:
Abbreviated transcription (Latin):
ogitis me opaula et
eusthochiũ. immo ca¬
ritas xp̃i me compellit.
qui uobis dudũ tractatibus
loqui consueuerã. ut nouolo¬
quendi genere: scĩs q̃ uobiscũ
iegunt uirginib latino uten¬
tes eloquio. exhortationis gr̃a
sermone faciã de assumptõe
beate et glõse semꝑ uirginis
marie. more corũ qui de cla¬
matorie inecclis solent loqui
ad ppłm. Qd̃ utiq genus docen¬
di: nec dũ attigeran. sed quis
negare nequeo quicqͥd iniun¬
gitis: nimia ur̃a deuinctus
dilectione experiar q̃ hoeta¬
mini affectu infantiũ more
balbutientiũ qui quecumq
audierint fari gestiunt: cũ
nec dũ possint ad plenũ uer¬
ba formare. Maxime quia
ꝓpter simpliciores quosq id
me deꝓmere cõpellitis. ut ha¬
se occupent laudibz  eadẽ
die. quib ue diuinis uacent
lectionib presertim cũ et e-¬
adem in multis festiuitati¬
bus multorũ sc̃orum patrũ
studia. miro cuderint eloqͥo:
que de hac quidem uberius.
ubiq inscͥpturis diuinis pre¬

Expanded text:
ogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut hase occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis prae
Abbreviated transcription (Latin):
templũ eius. Ina ergo et
sola est theoria. idest contem¬
platio dei. cui merito omĩa
iustificationũ merita. uniu̾¬
sa uirtutũ studia post ponũ¬
tur. Maria ootimam partẽ
elegit. que ñ auferetur ab ea.
Ecce pars marche ñ reprehen¬
ditur. sed marie laudat᷑ Neq
enim bonã partẽ elegisse. ma¬
riam dicit sed ortimã. ut e¬
tiam pars marche indicaret᷑
bona. Quare autẽ pars marie
sit optima subinfercur: cũ
dicitur. Que ñ auferetͤ ab ea.
actiua et eñi uita cũ corpore
deficit. Quis enĩ in et̾na ui-¬
ta panẽ esurienti porrigat
ubi nemo esurit: Qs potum
tribuat sicienti: ubi nemo
sitit: Quis mortuũ sepelia.
ubi nemo moritur: Cum p̾¬
senti ergo scł̃o. uita aufertur
actiua. Contemplatiuo uero
hic incipit. ut in celesti patri¬
a perficiatur. quia amoris
ignis qui hic ardere inchoat.
cũ ip̃m quẽ amat uiderit in
amore ampluis ignescit. Con¬
templatiua ergo uita mini¬
me aufertur. quia subtracta
p̾sentis scl̃i luce ꝑficitur.

Expanded text:
tum ejus . Una ergo et sola est theoria, id est, contemplatio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita, cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa. Contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur. Quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
quem alii in longa futu¬
ruit. et annunciare presẽ¬
tem. Nam sicut sacratis¬
sinuni euuangelium re¬
fert: ueniente domino ad
baptismum eius huius¬
modi prorupit in uocem.
Etce agnus dei. ecce qui
tollit pecrata mundi. Pro¬
pter hoc nimirum. salua¬
tor ipse de illo dicebat ad
turbas. Quid existis in
desertum uidere: Prophe¬
tam: Dico uobis. et plus
lus reuera est qmͣ
propheta. qm̃ cet̾i
omnes uenturi ad huc
xp̃ifuere precones. hic

Expanded text:
quem alii in longa tempruit et annuntiare praesentem; nam sicut sacratissimum Evangelium refert, veniente Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis in desertum videre? Prophetam? dico vobis, et plus lus revera est quam propheta, cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecones; hic
Abbreviated transcription (Latin):
querere et saluare quod ꝑie¬
rat. Hoc est quod alibi dicit.
Non ueni uocare iustos. sed
peccatores. Puis sane magi¬
ster qui murmurantibz turb̃
sua misteria non dedignatur
exponere. a dõ scilicet pcc̃orũ
penitenciam non ẽẽ respuen¬
dam: ut ip̃e dei filius ob hanc
maxie q̃rendã: sit destinatꝰ
ad t̾ras. Qui ut pietatis sue
nob̃ dispensatõnem inculeit:
sepissime se fil iũ hoĩs appel¬
lat. cõmendans sollicite nob̃
quod factus est benigne pro
nobis.

Expanded text:
erere et salvare quod perierat. » Hoc est quod alibi dicit: « Non veni vocare justos, sed peccatores. Pius sane magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignatur exponere, adeo scilicet peccatorum poenitentiam non esse respuendam, ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est benigne pro nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ohanne nato congra¬
tulabantur uiciui et
coguati genitrici illius.
quia magnificauit domi¬
nus miscd̃iam suam cum
illa: domino autem nato
congratulabantur eccł̾ie
quia uenit tempus mise¬
rendi eius spiritus augeli¬
ci qui sunt uiciui eius et
cognati. ciues uidelicet eiꝰ

Expanded text:
oanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet e
Abbreviated transcription (Latin):
fontis origine secundũ
phisicos uterqz liquor e¬
manare probetur: Nisi
forte putanda est semẽti¬
nam sue carius materiã
nutriendo in carne dei fi¬
lio suggere potuisse. in¬
carnando autem quasi
maiori et ĩusitato mira¬
culo minume potuisse. S
huic opinioni obstat a¬
postolus dicens. qr misit
deus filium suum factũ
ex muliere. factum suble¬
ge. Neq enum auoiendi
sunt qui legendũ putãt.
natum ex muliere. factũ
ex carne. Alioquin nec u̾e
filius hominis diceretur:
qui origineui non haberet
ex homine. Et nos igitur
hiis contra euticen dictis:
extollamus uocem cumi
ecclesia catholica cuiꝰ hec
mulier typum gessit. ex¬
tollamus et mentem de
medio turbarum. dicamꝰ¬
q saluatori. Beatus uẽ¬
ter qui te portauit. et ub̾a

Expanded text:
fontis origine, secundum fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio suggerere potuisse, incarnando autem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera
Abbreviated transcription (Latin):
agne deuotioins
et fidei hec mulier
ostenditur. que scribis et
phariseis dominum tem¬
ptantib simul et blasphe¬
mantib: tanta eius ĩcar¬
nationem pre omnbz sĩ¬
ceritate cognosct. tanta
fiducia confitetur: ut et
presentium procerum ca¬
lumpuiam et futuroꝵ con¬
fundat hereticoꝵ perfidiã.
Nai sicut tune iudei sp̃s¬
sancti opera blaspheman¬
do. uerum ꝯsubstantialẽ¬
q patri dei filium nega¬
bant: sic heretici negando
mariam semper uurginem
sancti sp̃us operante uirtu¬
te nascituro ex humans
miembris uingenito deo
carus sue materiam mi¬
instrasse: uerum consub¬
stancialemq matri filiũ
homuns fateri non debere
dixerunt. Sed si caro uer¬
bi dei scd̃m carnem nasce̾¬
tis. a carne uuguus mr̃is
ꝓnuncia tur extranea: si¬
ne causa uenter qui eum
portass. ubera que lactas¬
sent beatificantur lc .uiii.¬
ua enin conseque¬
tia eius lacte creda¬
tur nutritus. cuius semi¬
ne negatur ẽẽ conceptus¬
cum ex unius eiusdemq

Expanded text:
agnae devotionis et fidei haec mulier ostenditur, quae Scribis et Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc Judaei sancSpiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando Mariam semper virginem sancti Spiritus operante virtute nascituro ex humanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptuscum ex unius ejusdemque
Abbreviated transcription (Latin):
filium eius. quem t̾ciadie
suscitauit a mortuis: ut
eũ ex hac hora ia non fera¬
tis. sed dimittatis eũ. Et
continuo inuoce petri.im
cecidit ex alto. in loco qui

Expanded text:
Filium ejus quem tertia die suscitavit a mortuis, ut eum ex hac hora jam non feratis sed dimittatis. » Continuo in voce Petri ex cecidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
die ciuitate barcinona. na¬
tale beati cucufati marty¬
ris: qui ꝓ nõie xp̃i atrocis¬
sima tormentoꝵ genera.
sub trib exꝑtꝰ iudicib no.¬
uissĩe gladio uictor migra

Expanded text:
 Civitate Barcinona, natalis beati Cucufatis martyris, qui pro nomine Domini atrocissima tormentorum genera sub tribus expertus judicibus, novissime gladio victor migra
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc accessit ad eũ mater
filioꝵ zebeclei cũ filiis su¬
is:adorans et petens ali¬
Quid autem ꝑtinuit ad
hanc mulierem. ut cum
audierit a domino contu¬
meliam et penam passi-¬
onis. ab illo gl̾am et dig-¬
nitatem peteret filiis siˢ:
Nichil enim predixerat
de gła regni: sed solummͦ
de supplicio passionis. Sed
petendam dignitatem
raliter. et dignitatem t̾re¬
nam suis electis ẽẽt distri¬
buturus. Hac ergo auidita
te feminea incitata ad do¬
minum accessit. rogans¬
eum ut post resurrectio

Expanded text:
t accessit ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis, adorans et petens aliQuid autem pertinuit ad hanc mulierem, ut cum audierat a Domino contumeliam et poenam passionis, ab illo gloriam et dignitatem peteret filiis suis? Nihil enim praedixerat de gloria regni, sed solummodo de supplicio passionis. Sed petendam dignitatem raliter, et dignitatem terrenam suis electis esset distributurus. Haec ergo fervore muliebri incitata ad Dominum accessit, ut post resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
mense septembrio. octauꝰ
kalendas octobris. inci¬
piente luna undecima.
quando oportebat iudeos
ieiunium scenophegie ce¬
lebrare. et ĩuentum est ip̃a
die octauo kalendas octo¬
bris. esse equinoctumi. ĩ
qua est inchoatio maior
noctis quam lucis. Illũ

Expanded text:
mense Septembri, octavo mense Septembri, octavo Kalendas Octobris, incipiente luna undecima, quando oportebat Judaeos jejunium Scenopegiae celebrare. Et inventum est ipsa die octava Kalendarum Octobrium esse aequinoctium, in qua est inchoatio noctis major quam lucis.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnuens illis. et ꝑmansit
niutus. Et factum est.
Ut npleti sunt dies offi¬
cii eius: abiit in domuni
suam. Hoc est quod dixi. qr
uicis sue tempore pontifi¬
ces templi tantum offici¬
is mancipati. non solum
a complexu uxoꝵ. sed ab
ipso quoq domoꝵ suarũ
abstinerent ingressu. Ubi
nostri temporis sacerdoti¬
bus. quibz semiper altari
seruire iubetur: perpetuo
seruande castitatis exem¬
plum datur. Quia enim
tunc sacerdotalis exstir pe
a aron suocessio querebat᷑:
necessario tempus obstitu¬
ende soboli procurabatur.
At quia nunc non carna¬
lis successio. sed perfectio
spiritualis inquiritur: cõ¬
sequenter sacerdotibz ut
semper altari queant assi¬
stere. semper abuxoribz con¬
tinendum. semper castitas
obseruanda precipit᷑. post
hos autem dies. concepit
elisabeth uxor eius. Post
dies uidelicet officu zacha¬
rie completos. huius sacra¬
tissime conceptionis ioh̾es
constantinopolitane urb̃
antistes mentioneni faci¬
ens. gesta sunt hec inquit

Expanded text:
nuens illis, et permansit mutus. Et factum est ut implerentur dies officii ejus, abiit in domum suam. Hoc est quod dixi, quod vicis suae tempore pontifices, templi tantum officiis mancipati non solum a complexu uxorum, sed ab ipso quoque domorum suarum abstinerent ingressu. Ubi nostri temporis sacerdotibus, quibus semper altari servire jubetur, perpetuo servandae castitatis exemplum datur. Quia enim tunc sacerdotalis ex stirpe Aaron successio quaerebatur, necessario tempus substituendae soboli procurabatur. At quia nunc non carnalis successio, sed perfectio spiritalis inquiritur, consequenter sacerdotibus ut semper altari queant assistere, semper ab uxoribus continendum, semper castitas observanda praecipitur. Post hos autem dies concepit Elisabeth uxor ejus. Post dies videlicet officii Zachariae completos. Hujus sacratissimae conceptionis Joannes Constantinopolitanae urbis antistes mentionem faciens: Gesta sunt haec, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
b altitudinem pro¬
missorum hesitans zacha¬
rias. signum quo credere
ualeat inquirit. cui sola
angeli uisio uel allocutio
pro signo sufficere debue¬
rat. Unde meritam diffi¬
dencie tacendo penam luit:
cui taciturnitas eadem et
signum fidei quod quesiuit.
et infidelitatis esset pena
quam meruit. Et respon¬
deus angelus dixit ei. Ego
suin gabriel qui asto ante
deumi. et missus sun loqui
ad te. et hec tibi enuange¬

Expanded text:
Ob altitudinem promissorum haesitans signum quo credere valeat inquirit, cui sola angeli visio vel allocutio pro signo sufficere debuerat. Unde meritam diffidentiae tacendo poenam luit, cui taciturnitas eadem et signum fidei quod quaesivit, et infidelitatis esset poena quam meruit. Et respondens angelus dixit ei: Ego sum Gabriel qui adsto ante Deum, et missus sum loqui ad te, et h
Abbreviated transcription (Latin):
ligi. quia si hono talia ꝓ¬
mitteret: impugne signũ¬
flagitare liceret. At cuni
angelus promittat: iam
dubitare non deceat. Dat¬
q signum quod rogatur.
ut qui discredendo locutus
est: iani tacendo credere di¬
scat. Ubi notandum. qd̃
angelus se et ante deum
astare. et ad euuangeliz ã¬
dum zacharie missuui
esse testatur. quia et cum
ad nos ueniunt angeli:
sic exterius implent m¬
nisterium. ut tamen nũ¬
quam desint interius per
contemplationem. Et
nttuntur igitur et assi¬
stunt. qui et si circuinscrip¬
tus est angelicus spirituˢ.
sũmus tamen spiritus ip̃e
qui deus est curiuscriptꝰ
non est. Angeli itaq et
missi ante ip̃sum sunt: qr¬
aquolibet missi ueniant.
inter ipsum currunt .uiii.¬
t erat plebs expe¬
ctans zachariam.
et mirabantur quod tarda¬
ret ipse in templo. Egres

Expanded text:
ligi quod si homo talia promitteret, impune signuflagitare liceret; at cum angelus promittat, jam dubitari non deceat. Datque signum quod rogatur, ut qui discredendo locutus est, jam tacendo credere discat. Ubi notandum quod angelus se et ante Deum adstare, et evangelizandum Zachariae missum esse testatur. Quia et cum ad nos veniunt angeli, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur et assistunt, quia et si circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniunt, intra ipsum currunt. Et erat plebs exspectans Zachariam, et mirabatur quod tardar
Abbreviated transcription (Latin):
hannis: paremus domno
miani. rectas faciamus
senuitas dei nostri. Quati¬
nus uidens in nobis dñs
itinera bone uoluntatis:
ouiculas suas multis iã
periculis fessas. beniguis¬
simus pastor inquirat. Ut
sicut de baptiste donun ho¬
die natiuitate letamur:
ita de dei nostri reconcilia¬
tione gaudeamus. cui ho¬

Expanded text:
annis, paremus Domino annis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobis interea Dominus itinera bonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui ho
Abbreviated transcription (Latin):
uicuniq uero uo¬
luptuosis seculi hꝰ
languet illecebris. cupidi¬
tatibus auaricie feruẽtis
insanit. in fraterna odia
feralis iuidie facibz mar¬
descit. atq ad contumeliã
dei omnipotentis ꝑ aufra¬
ctas demonum semitas
erraticus uiator incedit:
non parat donuno uian.
sed munico miser suo exici¬
abilem in semet ip̃o pate¬
facit ingressum. Hi mo.¬
res et uita huiusmodi. ã¬
pla itinera et largissimaᷤ
uias barbaris nationib
inexicium cõmunis salu¬
tis aperiunt. hi mores ple¬
bem dei inimicis gentibus
iugo misere captiuitatis
ad dicunt. hi niores arma¬
tos dissipant populos. et
nunitas diruunt ciuita¬
Quicquid potencie. quichͥ
uirium uidemus in hostib.
corruptione uite nr̃e. nr̃aq
infidelicate nutritur. Et
inde est quod nichil fusa al
deum supplicatione profi¬
cimus. quia incessabilit̾
impiis prauisq desideriis
inherentes. iuan domno
nostro secundum ꝓphetica
monita non preparanius.
Propter qued reuertentes
ad beatissimi precepta io¬

Expanded text:
uicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitaQuidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptione vitae nostrae, nostraque infidelitate nutritur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravisque desideriis inhaerentes, viam Domino nostro secundum prophetica monita non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Jo
Abbreviated transcription (Latin):
in honore sc̃i iohis baptiste con¬
secratã. ubi caput eius cũ tribus
par auł innocẽtib reconditum
est. Qd̃ accipiens tranfer in por¬
tib galliarũ. in regione aqui-¬
tanie in locũ que tibi oftende-¬
rõ. De qua uisione certus et
exꝑgefactus reuerendus senex
gaudio amplissimo repletus.
ꝑgens illico ubi iussus fuerat
neris sui grates innumeras
rependit. ꝑgensq ad locumr:
thesaurũ sibia deo destir accũ
dusit sinu. Statimq retroit̾
artipiens iunctis sibi sociis
tribus siuis quicũ eo abierant.
onẽ illam: ꝑueniens adlitꝰ
maris inuenit nauim cũ
remigis ac gubernaculis a
socii eius descendentes cum
eo innauim: grãs agentes
in ymnis et laudibz deũ bene¬
dicentes alta petunt equora.

Expanded text:
i Joannis Baptistae consecratam, ubi caput ejus cum tribus parvulis Innocentibus reconditum est. Quod accipiens transfer in partibus Galliarum in regione Aquitaniae in locum quem tibi ostendero. » De qua visione certus et expergefactus reverendus senex, gaudio amplissimo repletus, pergens illico ubi jussus fuerat,grates innumeras rependit, properansque ad locum, thesaurum sibi a Deo destinatum clusit sinu: statimque retro iter arripiens, junctis sibi sociis ibus suis, qui cum eo abierant, onem illam, perveniens ad littora maris, invenit navem cum remigiis ac gubernaculis a socii ejus descendentes cum eo in navi, gratias agentes, in hymnis et laudibus Deum benedicentes, alta petunt aequora.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pup̃i tam in die qͣm in
dũ in partib aquitanie ꝑtin-¬
qui appellat᷑ angolinense qͥ
est situs inpago almense: ibi¬
q exeuntes de naui ad t̾ram:
paulisꝑ requieuenirit. Moue¬
tes autẽ ex eode loco duobz mi¬
liariis ꝑactis inuenerunt e

Expanded text:
stitit, tam in die quam in dum in partibus Aquitaniqui appellatur Angolismensis, qui est situs in pago Alniensi. Ibique euntes de navi ad terram, paulisper requieverunt. Moventes autem ex eodem loco, duobus milliaribus peractis, in venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
salutat. Mitat᷑ itaq et ip̃e
qualis et quanta sit: qũa
on enĩ simplex fate¬
or uel consueta furit
ista salutatio. sed om̃i ad¬
miratione digna. Si quidẽ
uenerationis fuit delat .o:
oblatio muneris. famulatꝰ
obsequii: quia et si in scĩs
patrib ac ꝓpħis gr̃a fuisse
creditur. ñ tam̃ eatenus ple¬
na. In mariã uero totius gr̃e
q̃ in xp̃o est plenitudo uenit.
quamꝙ̃ alit̾. Et ideo inqͥt bẽ¬
nedicta tu int̾ mulieres: so
est. plus benedicta quam
omnes mulieres. Ac perhoc
quicqͥd maledictionis in¬
fusum est ꝑ euam: totum
abstulit benedictio marie.
Insuꝑ et gr̃ãm refudit xp̃i
ortus: quam non habuit
prius om̃is mundus. Igit᷑
qd natura ñ habuit. usus
nesciuit. ignorauit ratio.
mens non capit humana:
pauet celum. stupet terra.
creatura om̃is etiam cele-¬
stis miratur. hoc totum est
qd ꝑgabrielem marie di¬
uinitus nuntiatur: et ꝑ
xp̃m ad impletur. In¬

Expanded text:
salutat. Miratur itaque et ipse salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam on enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae in Christo est plenitudo venit, quamquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu in mulieribus, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur: hoc totum est, quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur, et per Christum adimpletur.
Abbreviated transcription (Latin):
humanis p̾stitit mentib.
Dñs tecũ inquit. Mira res.
Et iam crat cũ uirgine.
qui ad uirgiẽ mittebat
angłm. et precessit nunti¬
um suũ deus: sed a deo ñ reces¬
sit. nec teneri potuit
locis: qui om̃ibz habetur
in locis. et totus ubiq est. si¬
ne quo nichil totum l.
ige uerbum patris nũꝙͣ
apatre disce dens.
homo ꝓprie fieri dignatus
est: secreto suo mysterio ꝙ
ip̃e nouit. Qui qm̃ totum.
suscepit qd̃ est hominis: hõ
totus est. Et totũ accipiens
qd̾ dei est: om̃ino aliudꝙ̃
ẽe non potuit. Scit eñid̾̃s
or ĩa et potest. propt̾ea cͥa
ita est: sciuit se ac potuit
in utero uirginis sine sui
corruptione miscere. atq uni¬
ri: ut unus eẽt xp̃c deus et
homo. una ꝑsona: unacs sub¬
stantia. Obqd̃ dei genttrix¬
electa et preelecta: iure ab
angło gr̃a salutatur. et p̾¬
dicatur plena. Uere plena.
suꝑfusa est om̃is creatura.
et ideo satis eã deuotissime
primũ angls ueneratur et

Expanded text:
humanis praestitit mentibus. humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrixelecta et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et
Abbreviated transcription (Latin):
ne angł̾s ad uirginem
mittitur. quia semꝑ est
anglis cognata uirgini¬
tas. ꝓfecto in carne pret̾
carnem uiuere: ñ terre¬
na uita est. sed celestis.
Unde in carne angelicã
głam ad quirere: maioris
est meriti quam habere.
Es̃e enim angłm felicita¬
tis est. esse uͦ uirginem uir¬
tutis: dũ hoc optinere ui¬
angł̾s ex natura. Utrum¬
q tam̃ et ẽe uirginẽ uel
angłm diuini muneris ẽ
officium. ñ humani. Le. nin¬
Et bene plena. quia ce¬
teris ꝑ partes prestatur:
marie uero simul se tota
infudit plenitudo gratie.
Hoc quippe est: qd̃ daind
canit. Descendit sicut plu¬
uia inuellus. Uellus itaq
cũ sit de corpore: nescit cor¬
poris passionem. Sic et uir
ginitas cũ sit in carne:
uitia carnis nescit. Celestis
plane imber uirgineũ in¬
uellus placido se infudit
elapsu: et tota diuinitatis
unda secontulit in carne.
quando uerbũ caro factũ
est. ac deinde per crucis pa¬
tibulum expressũ. terris
om̃ib pluuiam salutis
effudit. et stillicidia gr̃e

Expanded text:
ne Angelus ad Virginem mittitur, quia semper est Angelis cognata virginitas. Profecto in carne præter carnem viuere, non terrena vita est, sed cœlestis. Vnde in carne Angelicam gloriam adquirere, maius est meritum, quam habere. Esse enim Angelum felicitatis est, esse vero Virginem virtutis: dum hoc obtinere viUtrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inet bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et vivirginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
iratus constantius: subro¬
gatu lib̾ii inclusit eusebi¬
um prb̃rm in quodam lo¬
co domus sue qui humilis
erat in latitudine pedib
quatuor. et ibi multis m̃sib
in oratione constant̾ ꝑ¬
seuerans clausus tamen
post menses septem dormi¬
gñt gregorius et orosius p̾s¬
pelierunt incripta iuxta
corpus beati sixti marcy¬
ris et ep̃i uia apia: inci-¬
miterio calixti. Ubi et titu-¬
lum ip̃nis scribentes posue
runt pro cõmemoratione
eius. eusebio homini dei.
odem tempore se. i¬
auditũ est hoc acon¬
stantio imperatore: eo q̃d
gregorns et orosiꝰ prb̃ri col-¬
legissent corpus eusebii p̃¬
sbiteri: et in eadem cripta
uiuum includi precepit g̃¬
gorium. Tunc orosiꝰ prbr col-¬
legit semiuiuum beatum
gregoriũ noctu occulte:
ꝓpter constantiũ augustũ.
et emisso sp̃u: sepeliuit
eũ iuxta corpus beati euse¬

Expanded text:
ictus Constantius subrogatu Liberii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, quod humile erat in latitudine pedibus quatuor, et ibi multis mensibus in oratione constanter perseverans, inclusus tamen post menses septem dormigerunt Gregorius et Orosius prespelierunt in crypta, juxta corpus beati Sixti martyris et episcopi, via Appia in coemeterio Calixti. Ubi et titulum ipsius scribentes, posuerunt pro commemoratione ejus: Eusebio homini Dei. Eodem tempore auditum est a Constantio imperatore eo quod Gregorius et Orosius presbyteri colligerent corpus Eusebii presbyteri, et in eadem crypta vivum includi praecepit Gregorium. Tunc Orosius presbyter collegit semivivum beatum Gregorium noctu occulte propter Constantium Augustum, et emisso spiritu sepelivit eum juxta corpus sancti Euse
Abbreviated transcription (Latin):
te sicut inppb ita et indignꝰ
laudator inueniar. ꝓfecto
cũ nec sc̃itas. nec facundia
sippeattat: ut beatam
et gloriosã uirginẽ digne
laudare queam. Qm̃ ut ue-¬
rum fatear. quicqͥd hu¬
manis dici potest uerb̃: mi¬
nus est a laude celi. qua di¬
uinis est et anglicis excellẽ¬
tius p̾dicata. et laudata pre¬
coniis. aꝓphis quidẽ prenũ¬
ciata: a patriarchis figuris
et enigniatib presignata.
ab eungelistis exhibita et
monstrata: ab angło scõ
uenerabilit̾ atq officiosissi¬
me salutata.¬
reterea qualis et qͣn-¬
ta ẽẽt ab eodem diui¬
nitus declaratur: cũ ait.
Aue gratia plena. doꝰ tecũ:
bñdc̃a tu ĩ młierib. ĩ alib
nãq decebat uͥginẽ oppintr

Expanded text:
te sicut improbus, ita et indignus te sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam Virginem Mariam digne laudare queam: quoniam ut verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutata.aeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum dicitur: Ave, gratia plena, Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus. Talibus namque decebat Virgin
Abbreviated transcription (Latin):
fatear in effabilit̾ sullima¬
ta: cũ xp̃o regnat in et̾nũ
Regina mundi: hodie de
tris et de presenti scło ne-¬
quam eripitur. Iterum di-¬
co gaudete: quia securade
immarcescibili gła ad cẽli
iam ꝑuenit palatium.
Exultate inquam ac gau-¬
dece. et letet᷑ om̃is orbis:
quia hodie nobis om̃ibz
cius int̾uementib meri-¬
tis salus aucta est. Uobis
quoq diligentib eam ho-¬
nor et uirtus. una cũ reli¬
plior p̾statur et gr̃a. Iccirco
dilectissimi letamini et
laudate quia si deũ ore ꝓphe¬
tico in scĩs suis laudare iu¬
bemur. multo magis eum
inhac celebritate beate uir.
ginis matris eiꝰ oportet cũ
ẏmnis et canticis diligen¬
tius extollere: et dignis deo
iubilare p̾coniis: a ͤ misticis
honorare muneribus. lectio
quintotũ ad głam¬
laudis eius ꝑtineat: qͥcqͥd
digne genitrici sue impen¬
sum fuerit ac solempnit̾ eu̾¬
bitũ. Ex quo timeo setis. et
ualde ꝑtimesco. dũ ur̃is cu¬
pio parere profectib: ne for¬

Expanded text:
 ineffabiliter sublimata cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, et gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus ejus intervenientibus meritis salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam, honor, et virtus una cum reliplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli quin totum ad gldigne genitrici suae impensum fuerit, ac solemniter attributum. Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne for
Abbreviated transcription (Latin):
turbis. dominus autem
pro infirmitate carius a
quibusdam non xpĩstus.
sed esse propheta diceretur.
illum inquit oportet cres¬
cere. me autem minui.

Expanded text:
turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam non Christus, sed esse propheta putaretur, Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui.
Abbreviated transcription (Latin):
unctorum quidẽ¬
prophetaꝵ fr̃es
karissimi uene¬
randa recordatio est. Bea¬
hodie natalis honoratur.
nn tantum omnium illoꝵ.¬
to supergressus est gloria.
ut dominum ihesum sal¬
uatorem nostrum nou so¬
lui esse uenturum. sed
aduentasse iam et cohabi¬
tare hominibz. uerita te p¬
sentis testimonii reuelaret.
Queni cum inter proni¬
scuas turbas ad laptis¬
mum suum properare
iudisset: uelut digito de

Expanded text:
unctorum quideprophetarum, fratres carissimi, veneranda recordatio est. Benuinus natalis honoratur, in tantum omnium illo supergressus est gloriam, ut Dominum Jesum Salvatorem nostrum, non solum esse venturum, sed adventasse jam et cohabitare hominibus veritate praesentis testimonii revelaret, quem inter promiscuas turbas ad baptismum suum properare vidisset, velut digito de
Abbreviated transcription (Latin):
us castissima: et que mer¬
celsis semper et in arborib
nidificare uel morari solet.
apostolos uel ceteros docto¬
res significat qui possunt
dicere. nostra conuersatio
ni celis est. Quod etiam
gemitum pro cantu habet
sanctoꝵ ploratum signifi¬
cat: quiqz suos ad fletum
et lamenta hortantur dicẽ¬
tes. miseri estote et lugete:
ut luctus uester ingaudi¬
ris audica est in terra no¬
stra. Uox predicantium
apostoloꝵ sonat in terra
nostra. hoc est in eoclesia.
de qua psalmista ait. Do
suos. Fficus synagoga est
grossi autem dicuitur pri
cile cadunt. Uoce ergo tur¬
turis insonante. ficus ꝓ¬
tulit grossos suos: quia
apostolis predicantibus
emerserunt multi de syna¬
goga iudeoꝵ: qui et ĩ ip̃m
crederent. et tamen legem
carualiter obseruari uel¬
lent: magisq austeritate
legis delectarentur quam
dulcedine enuangelii. uo¬
lentes curũcisionem et sab¬
batum. et alia legis prece¬
pta iuxta litteram obser¬
uari: de quibz apls ait.¬

Expanded text:
vis castissima, quae in excelsis et in arboribus semper nidificare vel morari solet, Apostolos vel caeteros doctores significat, qui possunt dicere: « Nostra conversatio in coelis est. » Quod etiam gemitum pro cantu habet, sanctorum ploratum significat, qui suos ad fletum et lamenta hortantur, dicentes: « Miseri estote et lugete, » vel, « luctus vester in gaudiris audita est in terra nostra, id est vox praedicantium apostolorum; in terra nostra, hoc est in Ecclesia, de qua Psalmista, Domini suos. Ficus Synagogam significat; grossi autem dicuntur primcile cadunt. Voce autem turturis insonante ficus protulit grossos suos: quia apostolis praedicantibus emerserunt multi de Synagoga Judaeorum, qui et in Christum crederent, et tamen legem carnaliter observare vellent, magisque auctoritate legis delectarentur quam dulcedine Evangelii: volentes circumcisionem, sabbatum, et alia legis praecepta juxta litteram observare; de quibus Apost
Abbreviated transcription (Latin):
reb simule dicitur: ut ex
hiis que animus nouit
siurgat ad incognita. Qua¬
tinus exemplo uisibiliũ
se ad ĩuisibilia rapiat. et
per ea que usu didicit qͣsi
confrictus ĩ calescat. Ut
per hoc quod scit nota dili¬
gere: discat et ĩ cognita a¬
mare. Eire enim celoꝵ re-¬
gnum thesauro abscõdito
ĩ agro comparatur. quem
qui ĩuenit homo abscon¬
dit. et p̾ gaudio illius ua¬
dit et uendit uniu̾sa que
habet. et enut agrum illũ.

Expanded text:
citur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum il
Abbreviated transcription (Latin):
spiritib custodire nõ suf¬
ficit: qui hoc ab humanis
laudibz non abscondit.
In p̾senti et enii uica-
quasi ĩ uia sumus. qua
ad patriam pergimꝰ. Ma¬
ligii autem spiritus. iter
nostrum quasi quidã la¬
trunculi obsident. Depre¬
dari engo desiderat: qui the¬
saurum publice portat in
uia. hoc autem dico. nõ ut
ꝓximi opera nr̃a nou uide¬
ant. cum scriptum sit. ui¬
deant opera ur̃a bona et
glificent patren ur̃m qui
ĩ celis est. sed ut per hoc qd̃
agius. laudes exterius
non queramus. Sic aũt
sit opus ĩ publico: quati¬
nus ĩtentio maneat in oc¬
culto. Ut et de bono opere
qua soli deo placere queri

Expanded text:
stodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra bona non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est , sed ut per hoc quod agimus laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio maneat in oculto, ut qua soli Deo placere desi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dominus coram testi¬
bus electis głam suam: et
cõmunem illam cum cet̾is
dore clarificat. ut et facies
euis solis fulgori similis:
et uestitus candori iumiun
esset equalis. lcõ. ixͣ.
Nqua transfiguratio
tur: ut de cordibz apłorum
crucis scandalimi tolleret᷑.
tarie humilitas passionis:
quibz esset reuelata abscon¬
dite excellentia dignitatis.
Sed non minore ꝓuidencia
spes ecclesie fundabatur: ut
totum corpus xp̃i agnosc̾et.
quali cõmutatione donan-¬
dum esset: et eius honoris
consortium sibi membra ꝓ¬
mitterent. qui in capite pre¬
fulsisset. De quo dominus
apostolus. Mortui enim
estis: et uita uestra abscon-¬
dita est cum ip̃o in deo. Cũ
autem xp̃us apparuerit ui¬
ta uestra: tunc et nos appa¬
rebitis cum ipso in gloria.¬

Expanded text:
ergo Dominus coram electis testibus gloriam suam, et communem illam cum caeteris dore clarificat, ut et facies ejus solis fulgori similis, et vestitus candori nivium esset aequalis . In qua transfigurationtur, ut de cordibus discipulorum crucis scandalum tolleretur; tariae humilitas passionis, quibus revelata esset absconditae excellentia dignitatis. Sed non minore providentia spes sanctae Ecclesiae fundabatur, ut totum corpus Christi agnosceret quali esset commutatione donandum, et ejus sibi honoris consortium 195 membra promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idem Dominus us. mortui enim estis, ait apostolus, et uita uestra abscondita est cum Christo in deo; cum Christus apparuerit, uita uestra, tunc et uos cum ipso apparebitis in gloria.