comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N
solum abopere sed &iam acgitatione resetatur: hincest quod geroba alcum a pal eis
frumenta &cuter& anglum uidt ad cuius imperium ptinus cedũ aoxtt: qũe
supes petram posut &ius car niom desiper effudit quae angłs iurgatetigit eaque
uiditu auitiorum paleis urtutum grana separare : sedhiaec agentibus angłs appar&
quiat antomagis dnis iteriora denuntiat quanito se studiosius homi nes abeterioribus
purgant: Quioccidi edim praecipit id est omnem appettũ nrȩ carnisim molari
Cor nesque super petram poni &is carnum desuper fundi quem alium signat petra
mit : quia afflatus a redemptore sp̃s tanta cor nr̃m flamma conpungͥtionis concre¬
mat ut omne quod ineo est inlicitum & operis & cogitationis &urat : Quodergo illic

Expanded text:
n solum ab opere, sed etiam a cogitatione resecatur. Hinc est etiam quod Jeroboal, cum a paleis frumenta excuteret, angelum vidit; ad cujus imperium protinus haedum coxit, quem supra petram posuit, et jus carnium desuper fudit. Quae angelus virga tetigit, eaquejudicii a vitiorum paleis virtutum grana separare? Sed haec agentibus angelus apparet, quia tanto magis Dominus interiora denuntiat, quanto se studiosius homines ab exterioribus purgant. Qui occidi haedum praecipit, id est omnem appetitum nostrae carnis immolari, carnesque super petram poni, et jus carnium desuper fundi. Quem alium signat petra,mit; quia afflatus a Redemptore spiritus tanta cor nostrum compunctionis flamma concremat, ut omne quod in eo est illicitum, operis et cogitationis exurat. Quod ergo illic
Abbreviated transcription (Latin):
datud ad mensom ꝓpriam suscipt. eique epistolas ꝑ quas moridebeat tradit: Cuius
nutrimuruo per cognitionem legis in fusione spiritalis gratiaȩ ꝑfectanobis sipientia mi¬
nistratur: Quenuero urias nisi uducum popul um de signat cuius nomen inter p̃tatũ
nuoni sorti quod luud dcitur in carne rademptor apparens dumdese spirtaliter loqua
derunomotuit per hoc qualuxta la teram tenebatur. hanc anidi icopopulo &tra nrã
demonistrauit: Sibique coniunxit qua seper illam pratdcaridec larauit: sa ram tanten
eddomũ ne dundadmon& & pides lauarẽ quia mtarnatus chñs ueniens iucdiuco ropiulo

Expanded text:
David ad mensam propriam suscepit, eique epistolas per quas mori debeat, tradidit. Cujus David ad mensam propriam suscepit, eique epistolas per quas mori debeat, tradidit. Cujus quia nimirum per cognitionem legis infusione spiritalis gratiae perfecta nobis sapientia ministratur. Quem vero Urias, nisi Judaicum populum signat, cujus nomen interpretatum manu fortis, qui David dicitur, in carne Redemptor apparens, dum de se spiritualiter loqui legem innotuit, per hoc, quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico populo extraneam demonstravit, sibique conjunxit, qui se per illam praedicari declaravit. 55. Uriam tamen ad domum ire David admonet pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens Judaico pop
Abbreviated transcription (Latin):
pert ad patriam reditũ querere deerumpna huuius ꝙoilii strenu e dolem iiaiu¬
poestiono sollicita lingũa frenant. Ciiauident quod contra co da cdbolerer mensu
ualoqui aduer sarius metuit quia uidelic& quod intentam mentemlaces sie us non
solloniad per uerisit atemitrahere nonual&: sedꝑ eeitatam sani taen& quo cei¬
silun derdł ÷ fortas se aliquos mou&. nos hec ita dixis se quod quȩ bent abamicis
gestasunt male abhiert ticis gerenda significent : Sed si plerum que resquȩ lib&
perlustoriamuirtus est per significationem culpa sicut aliquando resgesta infac
tocausa damniationis est : in scrpto aut̃e ꝓphetia uirtutis:. Quoduerũ citius osten¬
tetur: Quod dauid in solariũ deambu lans b& sabee uriae concipiscit uxorẽ : Qũ
tenena proelio reuertentem ire addomũ ad mon& pedes lauare. quꝓtinus
respondit dicens: Ar cadñi suppellibus est. & ego mdomomea requiescam : quẽ

Expanded text:
pere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circupere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circumspectione sollicita linguam frenant, quia vident quod contra corda dolentium incassva loqui adversarius metuit, quia videt quod intentam mentem lacessens, non solum ad perversitatem trahere non valet, sed per excitatam forsitan et quos teice versa. --Fortasse aliquos movet nos haec ita dixisse, quod quae bene ab amicis gesta sunt, male ab haereticis gerenda significent. Sed sic plerumque res quaelibet per historiam virtus est, per significationem culpa: sicut alisa facta damnatio est, in scripto autem prophetia virtutis, quod utrumque citius ostentetur, quod David in solario deambulans, Bersabee Uriae concupivit uxorem? Quem tamen a praelio revertentem ire ad domum admonet, pedes lavare; qui protinus respondit, dicens: Arca Domini sub pellibus est, et ego in domo mea requiescam? Quem
Abbreviated transcription (Latin):
uunt al iquandonos s̃lis uerbis n secntur. Aliquando quie tos lasensunt aln¬
quando autem si os tacentes uideant quiescunt : Et mutis amici surt loquen¬
tbusadar sntur : Vnde quiabeitus iobmetdũ adillos aliquid disserdis dixerat
rete aduingtur. Et neniolo quebatur eiuerbũ: Tacentes eñĩ aduer lariosiu
habemunniue sidei filios praedicandogenerare negleginius: Siaũt pestaloqui
indpimus graues mox contumelias ꝯxorũ responsione sentomus Protinui
adubi sitã tem peo sibueit & contora nos inuocem doloris erũpunt. Quia uidlice
metuunt necorda quae in infimis pondus stultitiae ad grauat : Adaltua uore
retuloquentis  ahat : Quia ergo ut diximus mutos nos aduer arucdligerti
Nonnũ quatamen cumꝑtor porẽ mertia fideliũ corda considerant e. aeris
semina srar gere loquendo nonces iant Qũ ueromentes bonoꝵ uident altasa¬

Expanded text:
viunt, aliquando nos solis verbis insequuntur, aliquando quietos lacessunt, aliviunt, aliquando nos solis verbis insequuntur, aliquando quietos lacessunt, aliquando autem, si nos tacentes videant, quiescunt; et mutis amici sunt, loquentibus adversantur. Unde quia beatus Job necdum ad illos aliquid disserens dixerat, recte subjungitur: Et nemo loquebatur ei verbum. Tacentes enim adversarios habemus, si verae fidei filios praedicando generare negligimus. Si autem recta loqui incipimus, graves mox contumelias ex eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, et contra nos in vocem doloris erumpunt, quia videlicet metuunt ne corda, quae in infimis pondus stultitiae aggravat, ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ergo, ut diximus, mutos nos adversarii diligunt, Nonnunquam tamen cum per torporem inertia fidelium corda considerant, erroris semina spargere loquendo non cessant. Cum vero mentes bonorum vident alta sa
Abbreviated transcription (Latin):
adisrł dicitur : Altare deterra facietis mihi : Altare enĩ deterra dõ facere
orõ estꝰ incar natione mediatoris sperare: Tunc quippe ado nr̃o munus accipitur:
quando in hoc altare nr̃ahumi litas id est suꝑ dominicȩ incarnationis fidem posue¬
rit quic quidoperatur: In altare ergodeterra oblatũ munus ponimus. siactus
nr̃os dominicae incarnatiomis fidesolidamus : Sed sunt non nulli here tici qui
factam mediatoris in carnationem non denegant sed aut dediuinitate quã est
aliter aestimant. aut in ipsa: nobis incar nationem redemptoris ꝑhibent : quasi
cum iob interra pariter sedent: Septem uero diebus & septem noctibus in terra
cm sedere describuntur. quia uel in hoc quod aliquid deplenitudine ueritatis intel¬
legunt uel in hoc quodsuae stultitiae tenebris &cecantur: incarnationis myste¬
nun negarenon posiut : Cumbtato ergo ebinterra sedereest uranr denptoris

Expanded text:
ad Israel dicitur: « Altare de terra fad Israel dicitur: « Altare de terra f, est in incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo munus nostrum accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est, super Dominicae incarnationis fidem, posuerit quidquid operatur. In altari ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros Dominicae incarnationis fide solidamus. Sed sunt nonnulli haeretici qui factam Mediatoris incarnationem non denegant, sed aut de divinitate quam est aliter aestimant, aut in ipsa a nobis incarnationis qualitate discordant. Quicum Job in terra pariter sedent. Septem vero diebus et septem noctibus in terra consedere describuntur, quia vel in hoc quod aliquid de plenitudine veritatis intelligunt, vel in hoc quod suae stultitiae tenebris excaecantur, incarnationis mysterium negare non possunt. Cum beato ergo Job in terra sedere, est veram Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
nihil cernimus aut dubi etatecaligamus: Perdiem itaque intellegentia :
pernostem uero ignorantia designatur: Septenario autem numero summa
uniuersitatis ex primitur. Unde & non amplius qua diebus septem. omne hoc
tempus transitorium consummatur: Quid est ergo quod amicibeati iob.
consedere ei septem diebus . & septem noctibus referuntur. nisibe iodhere tici
linlus quibus uerum lumen intellegunt. uel in his in quibus ignorantiae tene¬
bras patiuntur. quasi infirmante scae ecclesiae se condescendere simulant. ei¬
que subblandimentorum speti. edolos deceptionis parant : & quauis uł in his
&xistimant : Nonnum qua tamen scae ecclesiae sespecie tenus inclinant &dũ
uerba molliunt uirus infundunt : Interra ergo considere est: aliquid deimagine
humulitatis ostendere: Ut dum humilia & hibent ꝑ suadeant suꝑb a quȩ do¬
cent: Potest ueroperterram ipla&iam mediatoris incarnatio designari : Vnde

Expanded text:
nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, per noctem vero ignorantia designatur. Septenario autem numero summa universitatis exprimitur. Unde et non amplius, quam diebus septem, omne hoc tempus transitorium consummatur. Quid est ergo, quod amici beati Job consedere ei septem diebus et septem noctibus referuntur, nisi quod haeretici, vel in his in quibus verum lumen intelligunt, vel in his in quibus ignorantiae tenebras patiuntur, quasi infirmanti sanctae Ecclesiae se condescendere simulant, eique sub blandimentorum specie, dolos deceptionis parant? Et quamvis vel in hiexistimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae specie tenus inclinant; et dum verba molliunt, virus infundunt. In terra ergo consedere, est ahumilitatis ostendere, ut, dum humilia exhibent, persuadent superba quae docent. Potest etiam per terram ipsa Mediatoris incarnatio designari. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
separtibusscindunt ad que a sem& ipsis plerumque longius confusionis suae alterca¬
tione diuidunitur: Quia ergohos quossuare per fidiae adiungunt. adhuc inmulta
diuisione dilaniant : dicatur reste quod amici quiueniunt uestes rumpant : Aup¬
tis autem uestibus corpusostenditur quia saepe scissis sequacibus malitiatoꝵ
cogitationis aperitur : Ut discordia dolos patefaciat : quos graus prius concorediat
nisterrena intellegentia: quid per capud nis. hoc quod principale nostruest mens
uidelic& designatur: quid per carlum nisi praeceptum suꝑnȩ locutionis & primit᷑:
lul uerem ergo super capud incalo aspergere est. seculari intellestumentem
corrumpere & de uerbis caelestibus terrena sentire : Diuina autem uerba plus
discutiunt plerumque quamcapiunt : Supercapita igitur puluerem spargunt:
quia in praeceptis dei perterrenam intellegentiam ultra suarumnentium

Expanded text:
se partibus scindunt, atque a semetipsis plerumque longius confusionis suae altercase partibus scindunt, atque a semetipsis plerumque longius confusionis suae altercatione dividuntur. Quia ergo hos quos suae perfidiae adjungunt, 93 adhuc in multa divisione dilaniant, dicatur recte quod amici qui veniunt vestes rumpant. Ruptis autem vestibus corpus ostenditur, quia saepe scissis sequacibus, malitia eorum cogitationis aperitur; ut discordia dolos patefaciat, quos gravis prius concordiae nisi terrena intelligentia? quid per caput, nisi hoc, quod principale nostrum est, mens videlicet, designatur? Quid per coelum, nisi praeceptum supernae locutionis exprimitur? Pulverem ergo super caput in coelum spargere, est saeculari intellectu mentem corrumpere, et de verbis coelestibus terrena sentire. Divina autem verba plus discutiunt plerumque, quam capiunt. Super capita igitur pulvorem spargunt, quia in praeceptis Dei per terrenam intelligentiam ultra suarum mentium
Abbreviated transcription (Latin):
lic& psi mimo sunt & cum eius opera respiciunt in altosunt si cernunt sed tamen
ranc indolore positam non cognoscunt ipsa quippe appetit hic mala recipere. ut posset
adhȩternaer emimerationis praemium purgata peruenire: Plerumque prosperame¬
tuit : & disciplina eruditionis hilarescit Here ticiigitur quia ꝓmagno praesentia appe¬
tut eam inuul neribus positam non cognoscunt : Hoc namque quod in illa cernunt.
in suoꝵ cordium cognitione non relegunt. Cumergo haec & aduersi tibus proficit
ipsisuo stupori inherent quia per & primentum ignorant quae iudent: Scis sis queuestib¬
les accipimus unde & perꝓphe tamdicitur : Om̃ibus his uelutior namento uestieris:
it ahereticoum uestes sunt om̃s quieis concorditer inherentes illorum erroribus in¬
uoluuntur: Habent uero heretici hoc ꝓprium quod ieo gradu in quode ecclesia &e¬
unt diustare nom possunt sed ad deteriora cotidieruunt. & sentiendo peiora onmultis

Expanded text:
imo positi sunt, et cum ejus opera respiciunt, in alto sunt sita quae cernunt; sed tamen hanc in dolore positam non cognoscunt. Ipsa quippe appetit hic mala recipere, ut possit ad aeternae remunerationis praemium purgata pervenire. Plerumque prospera metuit, et disciplina eruditionis hilarescit. Haeretici igitur, quia pro magno praesentia appetunt, eam in vulneribus positam non cognoscunt. Hoc namque quod in illa cernunt, in suorum cordium cognitione non relegunt. Cum ergo haec et adversitatibus proficit, ipsi suo stupori inhaerent: quia per experimentum ignorant quae vident. CAPUTles accipimus; unde et per prophetam dicitur: Omnibus his velut ornamento vestieris; ita haereticorum vestes sunt omnes, qui eis concorditer inhaerentes, illorum erroribus involvuntur. Habent vero haeretici hoc proprium, quod in eo gradu in quo de Ecclesia exeunt, diu stare non possunt; sed ad deteriora quotidie ruunt, et sentiendo pejora, in multis
Abbreviated transcription (Latin):
ner& cumpos se mortalia perpeti humanitatis uider& omne quod de eius diuuni¬
tate s uspicatus est ei fastusuae superbiae indubium uenit : Nil quippmnisi suꝑbum
sapiens dumesse hunc humilem conspicit : dm̃ essedubitauit : nde & ad tempta¬
tionẽ seargumenta conuertit dicens : Si filius deres: dic ut lapides istipanes fiant : Quia
igitur pas sibilem uidit nondum tantum. sed dei gratia custoditũ credidit : Vnde¬

Expanded text:
neret, cum posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinineret, cum posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad tentationum se argumenta convertit, dicens: Si Filius Dei es, digitur passibilem vidit, non Deum natum, sed Dei gratia custoditum credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
adiuc enumerando subuingat: Sequitur Homo simplex & rectus astimens dm̃ & re
bendum exemplum uitae hominibus simplex : ad non parcendũ malignis spiritibus
restu : Ad debellandam suꝑbiam timens dm̃ : ad de tergeridam uero ineletis suisut ae
mintunditiam recedens a malo : De pso enim per isaiam princi paliter dicitur. Et reple
quȩ in hominibus inuenit. Qm̃ ad testante petro peccatum non fecit : nec dolus in¬
uentus est inore euis : Sequitur. Respondes satan ait. Num quid frustra iobtim&
dm̃ nonne tuuallasti eum acdomum eius uniuersamq substantiam percircuitũ:
operibus manuum eius bene dixisti : & pos sessio illius creuit interra : Antiquus hos
tis redemptorem humani generis debellatorem suum in mundũ uenis se cognouit:
unde & per obsessum hominen in euuangelio dicitur. Quid nobis & tibi filui : dei.
uenistiliuc ante tempus tor que renos :: qui tamen prius cum hunc passibilem cer¬

Expanded text:
adhuc enumerando sadhuc enumerando sbendum exemplum vitae hominibus, simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebquae in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan aiDeum? nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum, operibusque manuum ejus benedixisti, et possessio ejustis Redemptorem 56 humani generis, debellatorem suum in mundum venisse cognovit: unde et per obsessum hominem in Evangelio dicitur: Quid nobis, et tibi, Fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos . Qui tamen prius cum hunc passibilem cer
Abbreviated transcription (Latin):
tus non est : Nec manstati iniuriam intulit ad sumpta humalitas carnis: quia
& ut seruanda susciper& : nec tamen habita permutar& nec diuina humanitate
minuit nec humana diuinitate consumpsit : Quia & siper paulum dicitur. Quicum
informade ess& non rapinã arbitratus est esseseaqualem dõ : sed sem& ipsum &i¬
naniuit formam serui accipiens. Eisem& ipsum exinanis seest : ab in iusibili¬
tatis suae magnitudine seui sibilem demonstrasse . ut serui formategera. hoc
quod incir cum scripte om̃ia ex diumnitate penetrar& : deiaũt ad satan perfigurã
dicere est numquid considerasti seruum meum iob: unigenitum filium conitra cum
informa serui ammirabilem demonstrere : Eoerom quo illum tantȩ urtutis in car¬
n eo inotuit : quasi superbienti aduersario quod dolens considerar& indicauit : Sed qui¬
abonũ est quod miraretur intulera restat ut adreprimendam eiusuꝑbiam uirtutes illun

Expanded text:
tus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia tus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius
Abbreviated transcription (Latin):
nisse : Sed iam satan redeat id est abeffestu suae malitiae uis illum diuina constringat :
quia iam apparuit incarnie. quimpeccati contagio & carnis nilhabeat in firmitate:
uent humilis que & suꝑbus hostis ad miretur : quateus qui fortia diuinitatis eius
despexerat. &iam humanitatis euis infirma percimos cit : Vnde & mox significa¬
tione mirifica contra eum ipsaliumanitatis infirmitas obstupescenda ꝓponitur :
ra : quod iobinter praetetur dolens : paulo ante iam diximus: Dolens uero ipse
ueraciter per fig ã dicitur : qui portare dolores nestros ꝓpheta ad testante
perhibetur : Cui interra similis non est : quia om̃is homo tantum modo homo est
ipse autem ds̃ & homo : Interra ei similis noriest : quia & si ad optiuus quisq filius
adpercipiendam diunitatem ꝓfiti : nequaquã tamen ut ds̃ naturaliter ess&
accipit : Quibene &iam seraus dictus est : quia formani serui suscipere dedigna¬

Expanded text:
nisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, nisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponitur,  --Quod Job interpretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedigna
Abbreviated transcription (Latin):
inmerito in hoc die filii dei coram dño ad sitisse referuntur : quia iudelic& adac¬
ternȩ patriae uocationem elestiomines luce sapientiae sein lustrante collesti sunt :
Quos quamiuis in carnata sapientia ad gregare effestu operis uenerat .: diuinitati tamien
illius iamper enis praescientiam intrinsecus ad sistebant: Sed quia deuus suis anti¬
quus hostis redemptore ueniente discutitur : quiddicat. audiamus: Circuuu¬
terram &per ambulauitam. Ab adam quippe ante aduentũ dñi : om̃s post segen¬
tatis suae uestigia in pressit : Cadens eñi a sublimibus. humanas mentes iure posse¬
dit : quia incul paesuae uinculo uolentes astrinxit: Ianto que latius inmundo
uagatus est : quanto & reatuquisq illius liber per omia inuentus non est: Cui qua¬
si ex potestate mundum circuisse est : nullũ hominẽ quisibi plene resister& inue¬

Expanded text:
immerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet ad aeimmerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet ad aeternae patriae vocationem electi omnes, luce sapientiae se illustrante, collecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis Redemptore veniente discutitur, quid dicat audiamus. CAPUvenit, et possedit. --Ab Adam quippe, ante adventum Domini, omnes post se gentatis suae vestigia impressit. Cadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret inve
Abbreviated transcription (Latin):
satan ad fusse per hubetur : Eccta dextris dei steterunt angeli : quia nominan¬
tur filiidei Ecce asinistris stant angeli : quia ad fuit inter eos &iam satan: Sed quia
allegoriae mysteria indagare decreiumus : non in conueniente: accipimus quod indie
dñs satanuidit . Quiauias eius insapientiae suae in carnationte corripuit : quiasi eum
non uidis sefuerit tamdiu prauitatem illius inliumanigeneris perditione toleras se
Vnde &ei diuina uoce mox dicitur. Vndeuenis : Indie satan deui is suis requiritur :¬
quia uinluce manifestatȩ sapientiae. occulti hostis insidiȩ deteguntur: Quiaergo in¬
carnato dño diabolus increpatur : & a sua pestifera effrenatione corripitur. Recte
sub iungitur : Cuidixit dñs. Endeuenis. tunc enĩ satanae uias requrendo arguit:
cum per mediatoris aduentũ per suasionis eus nequitias reprimens increpauit: ¶lec

Expanded text:
Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominanSatan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce a sinistris stant angeli, quia adfuit inter eos etiam Satan.  Vet. XXII. 39. Sed quia allegoriae mysteria indagare decrevimus, non inconvenienter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fuerit, tandiu pravitatem illius in humani generis perditione tolerasse. Unde et ei divina voce mox dicitur: CAPUT quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur: Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis aeris huuis : a dextra ergo dei & sinistra angłoꝵ exertitus stat quia & uo¬
luntas elestorum spirituum diuinae piaetati concordat & rȩpborũ sensus suae
malitiae seruiens uidicio dist: istionis eius obtemperat: Unde & mox fallax sp̃s in
medium ꝓsilas se describitur : ꝑque achabrex exigentibus sius meritis decipiatur :
Neque enim fas est crederebonum sp̃m fallatiae deferire uoluisse . ut dicer&. Egri¬
diar & eromendax sp̃s more om̃ium ꝓphetarum euis : Sed quia quatenus qi¬
quatenus qui
sepe uolens ceciderat inculpam. quandoq: nolens caperetur ad poenam : Occul¬
ta iustitiat licentiamalignis spiritibus datur : ut quos uolentes in peccati laqueo
strangu. lant in peccati poenam & iam nolentes trahant : Quodergo illic adextris
at que sinistris dei exertitus caeli adstitisse describitur : hoc hic inter filios dei

Expanded text:
potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat, quia et vopotestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat, quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prositiisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar et ero mendax spiritus in ore omnium prophetarum ejus . Sed quia Achab quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam. Occulta quippe justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo stratque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei
Abbreviated transcription (Latin):
in quo decipiam achab ut ascendat & cadat in ramoth galaad : & dixit alius ta & ali¬
us aliter: Et egressus est unus & dixit : Ego decipiam achab: Et distumest : In quo deci¬
eud enũ solium dñ nisi angelicas potestates accipimus. quarum mentbuas altius prarsidens in¬
ferius cunsta disponit : & quid exercitus caeli. nusi ministrantium angelorũ multitudo
describitur : quid est ergo quod exertitus caeli adextris & sinistris eius stare per iubetur:
ds enĩ quuita est intra om̃ia ut &iã sit ex traom̃ia nec dextra nec sinistra concluditur: Sed
quia culparedeuntes subleuent: sed& iam qui redire nolentes grauent: Nec quod caeli
exertitus dicitur angłoꝵ pars repba ineo intelligi posse perlubetur. Quas enĩ suspen¬
di in aerenouimus : aues caeli nominamus : Et de eisdeni spiritibus paulusdicit : Con¬
traspiritalia nequitiae incaelestibus : Quorũ capud: enuntians ait: Secundũ principẽ

Expanded text:
In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et aliIn quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decid per solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus Deus altius praesidens inferius cuncta disponit? Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo, quod exercitus coeli a dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim, qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra conclqui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem
Abbreviated transcription (Latin):
mus uertitur : ab illa cogitatione separatur : Cumuero adillam reducitur : ab harcui in he
comprehendit. uidelic& & bona quaeiuuat . & mala quȩ iudicat & quae ad uta remunerat
& quȩ iudicans dampnat in his quȩ diuersodisponit ordine diuersus non est : Indie ergo
ei satan ad fuisse describitur : quialumen aeternitatis eius. nulla mutabilitatis fus¬
catione tangitur: Et in hoc quod ei tenebrȩ praesentes fiunt: quiad fuisse interfilios
deidicitur : quia eaui iustxiae inmundus sp̃s pene tratur . qu a uidelic& mundorum spi¬
rituum corda complntur. eoq radiolumuus iste trans figitur. quo illiutluceant perfun¬
bationem seruit : Inter filios dei ad fuit : quia & si abillis. in hac uita laborantibus auxili¬
um piaetatis impenditur. iste oc cultȩ iustitiae nesciendo seruiens. ministeriuom &e
sedentem suꝑsolium suum : & exercitum caeli adextris & sinistris eius. &distum est

Expanded text:
mus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad illam reducitur, ab hac cui inhaesmus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad illam reducitur, ab hac cui inhaescomprehendit: videlicet et bona quae adjuvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans damnat. In his quae diverso disponit ordine diversus non est. » Et Hieroei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut luceant perfunbationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsesedentem super solium suum, et exercitum coeli a dextris et sinistris ejus, et dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
pabilem prebuit: Qua eñi infirma adhuc gestabant corda discipuli : in cognitione misterii ista fuerar
dispensatione nutriendi ut paulis per aliquid querentes inuenirent. inuenientes crescerent &
crescentes cognita robustius tenerent : Qiuia igitur non repente sed causarum uerborum¬
que incrementis quasi quibus dam ad aeternitatem passibus ducuntur : intus apud eum
quadam die aliquid factum dicitur qui ipsa quoque tempora sine tempore contuetur :
studuit. quia inluce ds̃ tenebras uidit: nos quippe uno eodemq contuitulucem & tenebras
intueri non possumus : quiacum intenebras oculus figitur. lux fugatur : Et cum adlucis
secoruscationem uerterit : tenebrarum umbra discedit : Illa autem uis quae cuncta muta¬
bilia inmutabiliter uid& : quasi indieei satan ad fuit. quia apostatȩ angelitenebrassi ne
obscuritate comprebendit : Nos ut distum est uno eodemq: intuitu. comtemplari non
possumus : & quȩ ad ꝓbando eligimus & quȩ re probando dampnamus Quia cumadhianc ani¬

Expanded text:
pabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine tempore contuetur. studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc ani
Abbreviated transcription (Latin):
rem o rigiont e aboninirestitudine corda sequentium sub uer turti ui debr ne
aduinge ur Qt ef fugiego solus. ut nurtiaremtibi. Qiua dum impletur p̃dis¬
ta causa malitiar falla ciae interitũ euadit sermo ꝓphetiae quiatt. Et nunie is¬
nis aduer sarios consumt : da csi apertedicit malos non solum ignis perumndictam
post erutiat : sednuc &im perliuorem cremat. Quia qui post puniendisunt retri¬
butionis supplitio: nunc sem& ipsos af ficiunt miudiae tor mento. suer er gosolus fugi¬
ens remeat & igne peris seoros pueros que denuntiat: dñ ꝓphetia iudacum populũ
doserens: uen  etexis se manifestat quae ait: Relus adp̃bendit populũ inlieruditũ
at sia perte dicat: dum ꝓphetarum uer baplebs discutere noluit. sed credulita¬
tem suã uerbis in uidentium dedit. Reliigne perut: quia in alienae inuidiae

Expanded text:
rem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertunt. Ubi et bene rem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertunt. Ubi et bene adjungitur: Et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi; quia dum impletur praedicta causa malitiae, fallaciae interitum evadit sermo prophetiae, qui ait: Et nunc ignis adversarios consumit . Ac si aperte dicat: Malos non solum ignis per vindictam post cruciat, sed nunc etiam per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis supplicio, nunc semetipsos afficiunt invidiae tormento. Puer ergo solus fugiens remeat, et igne periisse oves puerosque denuntiat, dum prophetia Judaicum populum deserens, vera se dixisse manifestat, quae ait: Zelus apprehendit poAc si aperte dicat: Dum prophetarum verba plebs discutere noluit, sed crudelitatem suam verbis invidentium dedit, zeli igne periit, quia in alienae invidiae
Abbreviated transcription (Latin):
populum abhis &iam quiuera docere pitabantur flam ma inuidiae & ar sit:
Testequppr euuiangelio nouimus : quod dos trinae ueritatis in uidentes oportuni¬
tatem dominicae traditionis & quirebant. sed metuentes populumi. quȩ molieban¬
tur ihn notescere non audebant: hinc&iam ineo scriptumest. quod de suadendis
papulis dicioit flum quid aliquis x principibus credidit ineum. aut e plari scoris
seatur bahuet que non nouit legem maledis tisunt: Quidl autẽ in ouibus at  inpu¬
eris nisi in nocentes quos que sedtaien adliuc infirmos accipimus : quidũ adues¬
sitatem pharisaeorũ ac principũ tolerare timuerunt : infidelitatis conerematione
consumptisunt : Dicatur ergo: Ignis dei caecidit decaelo.: & tactas ores pueros que con¬
sumpsit : Idest aprepositorum cordibus flamma iudiae corruit : & quic quiaboni
inplebibus oriebatur incendit: Qua dum mali prepositi suum cortrauerttate lorio¬

Expanded text:
populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. Teste quippe Evangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquirebant; sed metuentes populum, quae moliebantur innotescere non audebant. Hinc etiam in eo scriptum est, quod dissuadendis populis dicunt: Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit legem, maledicti sunt . Quid autem in ovibus atque in pueris, nisi innocentes quosque, sed tamen adhuc infirmos, accipimus? qui dum adversitatem Pharisaeorum ac principum tolerare timuerunt, infidelitatis concrematione consumpti sunt. Dicatur ergo: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves, puerosque consumpsit, id est, a praepositorum cordibus flamma invidiae corruit, et quidquid boni in plebibus oriebatur, incendit; quia dum mali praepositi suum contra veritatem hono
Abbreviated transcription (Latin):
tibus sententia ꝓphetiat conualuit quȩ candem captiuitate ꝓruintians dicit: Prop¬
terea captiuus dustus est populus meus : quia non habuit scientiam : Prophetia ergo
quasi saluater : dum captiuitas quam predixit ostenditur : Sequitur. Cumq: adhuc¬
in sinagoga tenuerunt . caelum resteuocati sunt : quia nimirum sapere super nacre¬
debantur : Vndo & moises cumsacerdotes acpopulum ad uerba suae ad monitionis
xxcitar& : dixit : Ad tende carlum & loquar. aaudat terra uerba ex oremeo : Per caclũ
uidelica : signans prȩpositorũ ordinem. Perterram uero : subditam plebam :Ioc
igitur loco caelum sacer dotes uel pharis aeos uellegis dostores non in conuenienter
accipimus : quiante oculos hominum dum caelestibus officiis inseruirent quasi
de super lucere uidebantur : Sed quia isi summopere in redemptoris nostri aduer¬
sttate commotisunt : quasi ignis deccelo caeciditidum ad decipiendum imperitũ

Expanded text:
tibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Proptibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam . Prophetia ergo quasi salvatur, dum captivitas, quam praedixit, ostenditur. Sequitur: CAPUin synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore meo ; per coelum videlicet signans praepositorum ordinem, per terram vero subditam plebem. Hoc igitur loco coelum, sacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerant quos nec dum iuuenalis constantia liberos uel robustos seruat : Quibene
quidem bona incipiunt : sed in ipsa adiuc inchoationis suae teneritudine. captiuantibus
in mundis spiritibus substernuntur : Quos gladio hostis percitit quia aeternitatis
desperatione trans figit : Quid est autem quod nuntius uenit quidicer &. euasi egosolus:
quis est istenuntius quialis pereuntibus solus euadit. nisi ꝓpheticus sermo quidum fiunt
mala om̃ia que p̃dixit quasi sanus ad dñm solus redit : dumenĩ uera dixise deperditoꝵ
casu cognoscitur : quasi intermortuos uixisse monstratur : Hinc est quod ad rebeccã
in isaac coniugio deducendã puermittitur. Quia uide lic& ad desponsandam ecde¬
siam : dño interposita ꝓphetia famulatur : Sabaeis ergo inruentibus solus puer qui
nuntiar& euasit : qui a malignis spiritibus infirmorũ mentes in captuuitatem ducen¬

Expanded text:
vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos gladio hostis percutit, quia aeternitatis desperatione transfigit. REC. XIX. Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducen
Abbreviated transcription (Latin):
tione uescelantur : Nuntius uenit adiob quidicer&: Boues arabant & asinae pascebantur
uixta eos : & inruerunt sabaei tuleq om̃ia apueros percusserunt gladio & etiasi ego solus
ut nuntiaremtibi : Qud aliud perfigura bores. quam bene operantes : quid aliud ainas
qunquos dm simplitte uuents acpimus quadiene uataloues pascir feriortur: quia mentes
simplicium &am cumdta capere nonpossunt comagis uicinae sunt. quo& fraternabona siaper
cartatem creduint : Qunque iudere alienis sensibus nescunt : quasi in pastu semuirui mediuidunt
Simul ergose asi nae cumbubus reficiunt : quia prudentibus coniunstitar diores. eorũ intel¬
legentia pascuntur: Sabaeraute : captiuantes inter praetantur: Et quialii captiuanti¬
um nomine nisi inmundi sp̃s designantur. quicunctos quos subiciunt in infidelitatem car¬
tiuos ducunt : qui& pueros gladio feriunt : quia eos tempͣtionis suae grauiter iaculis

Expanded text:
ogeniti, nuntius venit ad Job, qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur ogeniti, nuntius venit ad Job, qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt in gladio, et evasi ego solus ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc loquerequam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis
Abbreviated transcription (Latin):
num nesciens deseruir& & corruptis per secutorum cordibus licentiam dominicae pas¬
sionis ex peter& scĩ a postoli necdum ad gregandam deogentilitatem nouerant & soli
iudeae fidei archana praedicabant: Cur. satan exis se adño dicitur. filii & filiae indomo
fratris primogeniti conuiuar referuntur : Distum quippe eis fuerat. Inuiam gen¬
tium neabieritis. Post pertem namque resur rexionẽ que dni : ingentium praedica¬
tionem conuersi sunt : Ande & insuis astibus dicunt : Vobis oportebat primum loqui
uerbum dei sed quia repulistis illud & indignos uos iudicastis aeternae uitae : ecce con¬
uertimur ad gentes : Hu itaque fili sponsi dequibus & eiusdem sponsi uocedicitur. non
ieuinabunt filii sponsi quam diu cũ illis est sponsus. Indomofratris primogeniti coniu¬
uantur : quia uideli& adhuc apostoli sacrȩ scrpturae deliciis in soluis uidaici populi collec¬

Expanded text:
num nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae pasnum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae passionis expeteret, sancti apostoli necdum aggregandam Deo gentilitatem noverant, et soli Judaeae fidei arcana praedicabant; cum Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem conversi sunt. Unde et in suis Activerbum Dei; sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii sponsi, de quibus et ejusdem voce sponsi dicitur: Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae deliciis in solius Judaici populi collec
Abbreviated transcription (Latin):
manus extendiꝓ hbetur : Quod tamen fieri substantia amissa conceditur : quia
nimirum prius iudea quȩ possessio eius fuerat. in infidelitate sublata est: & posteiis
caro patibulo crucis ad fixa : Qui igitur prius iudeam aduersantem pertulit.
& post modum usque ad orucem uenit. quasiprius habita amisit : & post in sem& ipso aditer¬
satan a facie dñi &ut : quia ad desideri stn uota perlienit: Iuasi eni ante ipsum erat : dũ
propter ipsum quae malesitiebat implere non poterat: Cumautem quadam die filii¬
iobfilios ac filias : uel a postlorum ordinem uel cunctorũ fidelium diximus multitudi
nem designasse : Incar natus autem dñs prius ex iudea ad fidem paucos elegit : & post
sibi multitudinem populigentilis adgregauit Quiseñmaior dñifilius nisi iudaicus
accipi populus qui& in miuadi extremitate collestus est : Quia igrur cumsatan utilitati homi¬

Expanded text:
manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adverSatan a facie Domini exiit, quia ad desiderii sui vota pervenit. Quasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat implere non poterat. CAPUT XXIX. VEJob filios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cunctorum fidelium multitudinem diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicusi et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati homi
Abbreviated transcription (Latin):
creuit interra : Cum quippe acdomum eius adõ uallatam dicit : quia temptando
eius conscientiam pene trare non potuit: Substantiam euis uallatam asserit quia
elestos eius inuadere non praesumit : Operibus manuum eius benedixis se dm̃S
& pos sessionemeius ex crescere interra queritur : quia scilic& tabescens uid&
quod fides eius in notitiam hominũ praedicantibus a postolis multiplicatur:
Pos sessio quippe eius crescere dicitur : di laborantibus praedicatoribus fideliũ
re deigratia custoditum credidit: peccare posseper passionẽ putauit : Acsi aperte
dicat: Interrogatus afflictionibus homo &peccator agnoscitur : qui in miraculis
ds̃putatur: Dixit ergodñs ad satan. Ecceuniuersa quae hab& inmanutua sunt :
tantum in eum neextendas manumtuam : Cum sacram historiam subfigurali in
tellestu discutimus : satanae manus non potestas. sed temptatio deb& intellegi:
Oniuersa itaque quae hab& in manutemptantis dantur : & in eo temptationis

Expanded text:
itavit. --Eum quippe ac domum ejus a Deo vallatam dicit; quia tentando ejus conscientiam penetrare non potuit. Substantiam ejus vallatam asserit, quia electos ejus invadere non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse Deum, et possessionem ejus excrevisse in terra queritur: quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium re, Dei gratia custoditum credidit, peccare posse per passionem putavit. Ac si aperte dicat: Interrogatus afflictionibus homo, et peccator agnoscitur, qui in miraculis Deus putatur, Dixit ergo Dominus ad tantum in eum ne extendas manum tuam. tellectu discutimus, Satanae manus non potestas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
alcerũ nequaquã uid&: itaqui. iã mundũ nonamat. sedtam̃ abillo uł nonuolensamat᷑
Et supse uł ut mortuus mundũ nonuid& iunstam̃ mundus adliuc nommortuusuda:
Siueronec ipse mamore mundũ retin&  Necrur sũ amudi amore retoretur ÷
ul icis simsibiutriq & tinetisunt quĩdũ alt̃ alterum non oppetit. quasimortuũ mortuus
rebat᷑ : & senundo & mundu sibi cruci fixũ essegloriat : Quad quua multiappetunt

Expanded text:
alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus erebatur; et se mundo et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Qu