comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poisimꝰ magnus
nos et eopiosa dar¬
ba desidertit . Iam
de sua in cobomitate se¬
cura ad huc de m̾a sa¬
lute pollicita ad hoꝵ cõ¬
spectũ ⁊ cõplexũ uem¬

Expanded text:
magnus nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uen
Abbreviated transcription (Latin):
tores m̃di qui añ pau¬
ca ꝑ̃ a nobiscũ erant
nichi ex eis remiãsit
nisl cineres ⁊ u̾mes
atoende diligencer
quid sunt uł quid sũt¬
erunt sicut tu. come¬
decunt bib̾unt riserũt
dirxunt in boms dies
suos ⁊ inpũcto ad Inf̾¬
na destendin hic caro
eoꝵ u̾mibus Et illicaĩ¬
ma ignibus deputat᷑
donec turst infebocol¬
legio colligati sẽpit er¬
m̃s inuoluantur/.¬
qui socii fuerũt ĩ uicus¬
nãq pena ĩplicat qͦs unꝰꝰ
amor incͥmine liqͥat.

Expanded text:
di, qui ante pauca tempora nobiscum erant? Nihil ex eis remansit, nisi cineres et vermes. Attende diligenter quid sunt, vel quid erunt sicut tu: comederunt, biberunt, riserunt, duxerunt in bonis dies suos; et in puncto ad inferna descenderunt . Hic caro eorum vermibus, et illic anima ignibus deputatur, donec rursus infelici collegio colligati, sempiternis involvanturqui socii fuerunt in vinamque poena implicat, quos unus amor in crimine ligat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Solus in dei oꝑe sraudẽ ..¬
nõ facit qui cũ ad studiã
bane actõius Inuigilat
nec ad corͣsrei pmia.
nec ad laudis uerba.
nec ad hũam Iudicii grã

Expanded text:
 Solus in Dei opere fraudem non facit: qui cum ad studia bonae actionis invigilat, nec ad corporalis rei praemia, nec ad laudis verba, nec ad humani judicii gratiam
Abbreviated transcription (French):
copia possesor miec
sit augustior amm̾osi¬
date cohedũ Sec tan¬
tu est młas qnͣta pau¬
cis tanda singls qnͣ¬

Expanded text:
copia possessorum, nec fit angustior numerositate cohaeredum; sed tanta est multis quanta paucis, tanta singulis qua
Abbreviated transcription (Latin):
Egrestit ꝓrecto ĩ¬
geuun il Iugi lectõe
reꝑetur cito expen¬
dunt̾ horreã que as¬
sidua nõ suerũt ad¬
iectõne fulcita thzan¬
rus ip̃e qm fache ꝓfui¬

Expanded text:
egrescit profecto ingenium, nisi jugi lectione reparetur. Cito expenduntur horrea, quae assidua non fuerint adjectione fulcita. Thesaurus ipse quam facile profun
Abbreviated transcription (Latin):
¶Suꝑbus uult credi
ponstantẽ. prodigus
liberalem. auarusdi¬
ligẽtem. temerarius
fortem In huanus
ꝑcum. gulosus hũa¬
uũ. ignauus quiecũ

Expanded text:
bus vult se credi constantem, prodigus liberalem, avarus diligentem, temerarius fortem, inhumanus parcum, gulosus humanum, ignavus quietum,
Abbreviated transcription (Latin):
erogare debemnꝰ. siqd̃
eis deputatũ est wrĩs
cupiditstibus uł uam¬
tatibus reẜuamꝰ qnͣti
pauꝑes in locis ubi
nos sumꝰ fame ułn
ditate mortui fuint
mabus illaꝵ indie Iudi¬

Expanded text:
erogare debemus: si quod eis deputatum est, nostris cupiditatibus vel vanitatibus reservamus, quanti pauperes in locis ubi nos sumus, fame vel nuditate mortui fuerint, mabus illorum in die judi
Abbreviated transcription (Latin):
uerseris freqũna.
rioais explorator
aut temerarius
Iudex . Et si ꝑꝑe¬
prehendes . nec sic
iudites proxnũ m¬

Expanded text:
verseris frequentiariosus explorator, aut temerarius judex. Etiamsi peprehendas, nec sic judices proximum, m
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑibus legisti qr ip̃e
dixit ⁊ fr̃a sunt ip̃e
mandauit ⁊ crrarã st̃.
it ex ruchilo facere
qd̾ nõ erat nõ port
ea que sunt mutͥate

Expanded text:
operibus legisti: Quia ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt . potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
est si nõ ida eg̾it ut
metur exire nichł
Iudicio. ⁊ ab hoĩbus
udetur expłsus ⁊ ita
fit ut Iot̾dum ille qui
foras mutitꝰ rutus sit
⁊ ille foris sit qui iucꝰ
retĩeri uidetur origꝰ¬

Expanded text:
est, si non ita egit ut mereretur exire, nihil judicio ab hominibus videtur expulsus, et ita fit ut interdum ille qui foras mittitur, intus sit, et ille foris sit qui intus retineri videtur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bñ dicẽs fregit
⁊ figurans corꝰ suũ in ꝑa¬
bus dãtur in ees sutur
in doctuis et formãs sã¬
giñer siit in caloem ui¬
no ⁊̾ aqua cõmixtũ ut
Alio purgaremꝰ ad pis

Expanded text:
t benedicens fregit, transfigurans corpus suum in pabus, datur in exemplis, sumitur in doctrinis: formans sanguinem suum in calicem, vino et aqua mixtum, ut alio purge
Abbreviated transcription (Latin):
si longa int̾calpedĩe
quiesat egre resirm¬
.qͥs. eĩ ignoͣt cũctis
aut artificibus aut
artibus maxiꝰ decus
sueta nõ frgaũtantꝰ
brachia rocorbus iuge¬
na pigresde in artib¬

Expanded text:
si longa intercapedine quiescat, aegre resumisnam enim ignoret cunctis aut artificibus aut artibus maximum decus nsueta non frequentantur, brachia in corporibus, ingenia pigrescere in artib
Abbreviated transcription (Latin):
donare cõsueuit acce¬
dat ad eucharistiam In¬
trepidus et securus
ded hoc de illo quẽda¬
pit alia et mortalla
peccata nõ grauant
ueltinina post bapm

Expanded text:
donare consuevit, accedat ad Eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico quem capitalia et mortalia peccata non gravant; crimina post bapti
Abbreviated transcription (Latin):
¶ duut creꝑalis cibus
cum uencre Inuen̾it
aduas hucribus occu¬
pacũ amphꝰ ledit ma¬
gis nocet ⁊ ulłm p̾¬
stat. auxiliã Ita ⁊
ille spñalis cibus si
te polll̃tũ magis enua
ꝑdet nõ sua uatura
Sed acciputis bitio. qb¬

Expanded text:
ut corporalis cibus cum ventrem invenerit adversis humoribus occupatum amplius laedit, magis nocet, nullum praestat auxilium, ita est iste spiritualis cibus, si te pollutum, magis eum perdit, non sua natura, sed accipientis ex vitio.
Abbreviated transcription (Latin):
Set uitam suam aneqͥ¬
cia nõ custo dit rem
suam deo tͥbuit ⁊ se
pitõ hoc qd̾ minꝰ est
ubtulit actori ⁊ hoc¬

Expanded text:
sed vitam suam a nequitia non custodit; rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit actori
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ali quis dir bonꝰ uob̾
eligendꝰ est ac seboꝑ añ
ocłos hñdus ut sic tã¬
qmͣ ille spectante uiua¬
uidente faciariꝰ mag¬

Expanded text:
 Aliquis uir bonus eligendus / ac semper ante oculos habendus, ut sic tanquam illo spectante uiuauidente faciam
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ conseqntum igno¬
rant ide ex ꝯuinuis et
luxia ule ex ꝯmbitõne.
⁊ d̾ꝯfusa cliuẽtũ turba
ta fallacia ⁊ breuia deci¬
puit sicut ebͥetas q̃ uni¬
us hore yabem iosama
longi derpporis tedio pẽ

Expanded text:
magnumque consequantur, ignorant. Ille ex conviviis et luxuria, ille ex ambitione et circumfusa clientium turba,ta fallacia et brevia decipiunt, sicut ebrietas, quae unius horae hilarem insaniam longi temporis taedio
Abbreviated transcription (Latin):
iͥ pltet. cũ a karissĩs
meis talis esse existimor
qualis nõ summ. profecto
ir. nõ me ded pro me aliũ
ib̾ meo noĩe diligñt N nõ
qd̃ sum / Sed qd̾ nõsum

Expanded text:
mihi placet, cum a charissimis meis talis esse existimor, qualis non sum. Profecto enim non me, sed pro me alium sub meo nomine diligunt, si non quod sum, sed quod non sum
Abbreviated transcription (Latin):
stillare illũ ꝙͣ liclo cur¬
rere nec extendat au¬
res nec obruat illa ꝙ ĩ
Intentũ auditorẽ ht̃ re¬
dio Int̾rupte tarditatis

Expanded text:
stillare illum nolo quam currere; nec extendat aures nec obruat. Nam illa intentum auditorem habet taedio interruptae tarditatis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ille bñ lo aũdi facũdiam
ꝑcipit qui sinũ cordis ꝑ
lecte uiuendi studia de¬
tendit nec loqñtẽ cõstĩa
ppedit cũ uita lungmͣ añ¬

Expanded text:
 Ille bene loquendi facundiam percipit, qui sinum cordis per recte vivendi studia extendit; nec loquentem conscientia praepedit, cum vita linguam ant
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nam moris est elom̃ti¬
tatẽ negõꝵ probate diffi¬
cłtatibus. et illic stilũ peri¬
tum qͣsi quẽdam fecũdi
bbi mat̾ie stlł arguuiẽtũ
uelut arida cespicis matͥ
gleba Ieiunat staturit
uiũdus silibus exẽplis.
meditus indesperatõue.
gub̾uacor In tempesrate
cognostitur quoꝵ oĩum
farnã precedentia ꝑicula
excollũt que profecto ingͦs¬
ot al. ubi probetur Iuue

Expanded text:
nam moris est eloquentiltatem negotiorum probare difficultatibus et illic stilum peritum quasi quendam fecundi ubi materiae sterilis argumentum velut arida caespitis macri glaeba ieiunat. scaturrit mundus similibus exemplis: medicus in desperatione, gubernator in tempestate cognoscitur; horum omnium famam praecedentia pericula extollunt, quae profecto delitescit, nisi ubi prob
Abbreviated transcription (Latin):
¶Me quidẽ diu cogitantẽ
rõ ip̃a in hanc potissimã
suĩam ducit ut existmẽ
prodeste ciuitatibus. eloqñ¬
obesse płmq prodesse nũꝙͣ¬

Expanded text:
me quidem diu cogitantem ratio ipsa in hanc potissimum sententiam ducit, ut existimem prodesse civitatibus, eloqueobesse plerumque, prodesse nu
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ . Qd̾ abes panus
fidem Incesut ꝙ mo¬
yses legen tulit ꝙ
petrus crucem resupi¬
nius asceudit deus
tacet ⁊ clamat solũ
qd̃ comedit pauꝑ þe.¬
tis Ianuam claudit

Expanded text:
tium quod Abel passus fidem incoepit, quod Moyses legem tulit, quod Petrus crucem resupinus ascendit, Deus tacet, et clamat solum quod comedit paupetis januam claudit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Must̾ialiũ si quidẽ
tanca est młado qnͣta
est locustaꝵ ut istis re¬
sidentibus alii sugedãt
Et qd̾ ex ꝑte fuit de¬
uoratum alii deuorant

Expanded text:
isterialium siquidem tanta est multitudo, quanta est locustarum, ut istis recedentibus illi succedant, et quod ex parte fuerat devoratum, alii devorent
Abbreviated transcription (Latin):
EManus pauꝑis est
pauꝑi t̾ram ut accipi¬
ascelũ. danũmum
ut accipias uegnũ.
da micam ut acipi¬
as totum da pauꝑi
ut det tͥ qr quid quid
pauꝑi ded̾is tu hebis
qd̾ pauꝑi nõ dedens

Expanded text:
Manus pauperis est pauperi terram, ut accipias coelum. Da nummum, ut accipias regnum. Da micam, ut accipias totum. Da pauperi, ut des tibi: quia quidquid pauperi dederis, tu habebis; quod pauperi non dederis,
Abbreviated transcription (Latin):
¶btantur dĩtes consue¬
tudĩe infirm tatis sue
Sed doleant aliꝰ senon
posse melus enĩ facent
Si alr̾ possent si go
nõ ex tollr̾ pauꝑ deroẽ¬
dicitate tu quare ex q̃r̾¬
ex tolleris de Infrrami¬
tate btecibis eleclis¬

Expanded text:
Utantur divites consuetudine infirmitatis suae: sed doleant, aliter se non posse. Melius enim possent, si aliter possent. Si ergo non extollitur pauper de mendicitate, tu quare extolleris de infirmitate? Utere cibis electis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iucendit ubi posse¬
dit aĩmũ nria uis
uini . auicgiud male la¬
tebat em̾git. nõ sacit
ebrietas uicia sed ꝓ¬
trahit tunt Inpuidi
cus uaorbũ ꝓñtetur
at publicat. duncpe¬
dulans nõ linguã nõ
manũo continet crestit
Insolenti suꝑbia. crudłi¬
tas seno malignitas
liuido omẽ ꝓuiũ taxat
¶ Addite illio ignoratõe al
sui dubia et paꝵ expla¬
nata x̾ba Iu c̾bos ocu¬
los gradũ ewpantem
u̾tigĩen capitis tecta
ip̃a moblla uelut
auquo turbine cͥoa¬
geu̾te totam domũ.
scomachi cormeca õ
efferuescit moerũ ac

Expanded text:
inent. Ubi possedit animum nimia vis vini, quicquid mali latebat, emergit. Non facit ebrietas vitia, sed protrahit; tunc libidicus morbum profitetur ac publicat; tunc petulans non linguam, non manum continet. Crescit insolenti superbia, crudelitas saevo, malignitas livido. Omne vitium laxatur Adice illam ignorationem sui, dubia et parum explanata verba, incertos oculos, gradum errantem, vertiginem capitis, tecta ipsa mobilia velut aliquo turbine circumagente totam domum, stomachi tormenta, cum effervescit merum ac
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ locuti sunt aͣ de
illo ꝙ̃ sic cido laudãt
saluberrima pietate tredẽ¬
dũ est ab hac ergo excellẽ¬
ca tam longe absũ ut si
ulłũ berbũ qd̃ reuotare
belim protulero fatuo fũ
qmͣ sapienti si realioꝵ alliꝰ
quippe scripta ssima sũt
aucte dignissua. qui ullũ
Rbũ non quid̃ qd̾ reuocare
þellet sed qd̾ retiocare de¬
beret etisit. nõ michi
Igr tulliana illa blanditur
oaua sentẽtia nescit uoꝵ¬

Expanded text:
sancto acti locuti sunt, quam de illo, quem sic Cicero laudat, saluberrima pietate credendum est. ab hac ego excellentia tam longe absum, ut, si nullum uerbum, quod reuocare uellem, protulero, fatuo sim quam sapienti similior. illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum uerbum, non quod reuocare uellet. sed quod reuocare deberet Tulliana illa blanditur,tiana sententia: Nescit uo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑeg̾natõem pro pã¬
da diligit dolere ⁊ inter
dolores nestit. Iusti aut̃ u̾¬
quouiq p̾rencia tolerat
ad aliud loꝙãdo susparat

Expanded text:
Qui peregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem vequousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cotidie eucharistie
coĩonem ꝑcipe. nec
laudo iͭ reprehendo
adhuc uolũdatem pcc̃a n¬
di gͦuari mag̾. dico eu¬

Expanded text:
otidie Eucharistiae communionem percipere nec laudo, nec reprehendo.adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico Eu
Abbreviated transcription (Latin):
in ex illis ilu̾cłis dab̾
uix retractatis arogo.
u ux atadauere reuulsis
cui lacorne in totũ mon¬
sem durauerint nulla
res ocuis in odiu uenit
qu dolor qui uecens.
oru polatorem Inuenit ⁊
alique ad se adducit.
Inueteraius u̾o deridetur
net ĩmelito. aut n si¬
młatus. aut stłtus est

Expanded text:
i ex illis mulierculis dabis uix retractatis a rogo, uix a cadauere reuulsis, cui lacrimae in totum mensem durauerunt? Nulla res citius in odium uenit quam dolor, qui recens consolatorem inuenit et aliquos ad se adducit, inueteratus uero deridetur, nec immerito: aut enim simulatus aut stultus est
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad ep̃alem dignitatẽ
eligi nõ debuit qui mĩora
officia gub̾nare nõdidicͭ
qr tuta nauis illi cõmi¬
tti nõ debuit qui reniũ
ten̾e nõ nouit᷑. augn¬

Expanded text:
: Ad episcopalem dignitatem eligi non debuit, qui minora officia gubernare non didicit; quia cura navis illi committi non debuit, qui remum tenere non novit. A
Abbreviated transcription (Latin):
¶Conquerebat᷑ se fre
nõ posse. et Iuuenile eta¬
terni In congam saicer¬
docio causabatur Sed
qnͣto plus repugnabt᷑
tãto magis oiumin se
studia cracitabat ⁊ m̾e¬
batur negãdo qd̾ eẽuole¬
bat eo qd dignior erat.
ꝙ se clamabat Indis¬

Expanded text:
querebatur se ferre non posse et iuuenalem aetatem incongruam sacerdotio causabatur. sed quanto plus repugnabat, tanto magis omnium in se studia concitabat et merebatur negando, quod esse nolebat, eoque dignior erat, quod se clamabat indi
Abbreviated transcription (Latin):
ficum fat̾e ut nõ que¬
rant eos qui pust̾ ecc̃e
plus prodesse in ecc̃a
erigere colũ puas sed
quos uł ip̃i amant uł
quoꝵ sunt obsequus
ioꝵ quispiam rogaue¬
eit/ Et ut denora ta¬
ceam qui ut clici sie¬
rent iuniib Impe¬

Expanded text:
ficium facere, ut non quaerant eos, qui possunt Ecclesiae plus prodesse, in Ecclesiae erigere columnas: sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis jorum quispiam rogaverit, et, ut deteriora taceam, qui ut clerici fierent, muneribus impe
Abbreviated transcription (Latin):
elaborand̾ est ut ĩelectõe
eius qui sliꝑ oẽs gͣdus cõ¬
stituitur nonerretur
Nam tocius fauille doͥ
stecus ⁊ ordo muta br̾
Si qd̾ requiritur in cor¬
pore nõInuor̃tur i ca¬

Expanded text:
elaborandum est ut, in electione ejus qui supra omnes gradus constituitur, non erretur? Nam totius familiae Domini status et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore, non invenitur in ca
Abbreviated transcription (Latin):
P Ro magno diligi nõ
d quicqͣd fine ꝯcluditur
illa appetenda illa sũ¬
mo oꝑe diligenda suit
que hiet inuẽta tnͣse¬
rint nec adepta desiciũt

Expanded text:
pro magno diligi non debet quidquid fine concluditur. Illa ergo appetenda, illa summopere diligenda sunt, quae nec inventa transeunt, nec adepta deficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid curpius ebrioso
cui feto ĩ dre tremorĩ
torꝑe. qui ꝓmit stulta: pro¬
dit᷑ occulta. cui mẽs alie¬
natur. fqes tuffortur.
ulłr eñi secrectũ ubi reg¬
nat ebrietas reꝯdi cali¬
tes quẽ nõ fecere diser¬
tum Iumoꝰ de .uił. ꝯd̾ hu¬

Expanded text:
Quid turpius ebrioso? Cui fetor est in ore, tremor in corpore; qui promit stulta, prodit occulta; cui mens alienatur, facies transformatur. «Nullum enim secretum, ubi regnat ebrietas»: Fecundi calices quem non fecere disertum
Abbreviated transcription (Latin):
dit qm tune sic plus
dibi Ingere qr capi¬
at. ⁊ scõmachi su no
ulta ebri faciant A¬
bus sobrii erubestat.
nichł aliud esse ebrietatem
qm uolũtaniam insaamẽ
extende Iir płes dies illũ
Ebrii hĩtum nũquid de fu¬
rore dubitabis nr̃ quo
nõ est minor Sed breuior¬
¶Refer alexandri ma¬
ordonis exemplũ qui di¬
tõ kaussimũ sibi ac siosi¬
ssimũ int̾ epłas tnͣsfodit
et Intellecto facinore mori
edid̾it publica ebrietas ħ
sc̾rimas gentes bellico sas¬
q hostibus tindscst hot
iultor ãnoꝵ ꝑtiuatia bello
defensa merua patefecͭ
lecusantes in alierũ re¬
¶Alexandrũ cuiꝰ mõ fec

Expanded text:
m turpe sit plus sibi ingerere quam capiat et stomachi sui non multa ebrii faciant, quibus sobrii erubescant, nihil aliud esse ebrietatem quam voluntariam insaniam. Extende in plures dies illum ebrii habitum; numquid de furore dubitabis ? Nunc quoque non est minor, sed breviorRefer Alexandri Macedonis exemplum, qui Clitum, carissimum sibi ac fidelissimum, inter epulas transfodit et intellecto facinore mori ediderit publica ebrietas; haec acerrimas gentes bellicosasque hostibus tradidit, haec multorum annorum pertinaci bello defensa moenia patefecit, recusantes in alienum Alexandrum, cuius modo feci
Abbreviated transcription (Latin):
Non alta romane ur¬
bis ect̃a alt̾a tociꝰ orbis ex¬
timanda est. et gallia ⁊ bri
India. et om̃s barbare
unã obẜuant regla uita¬
tis. Si aũctas ꝯuelit᷑ or¬
bis maior est urbe u̾q fu¬

Expanded text:
nec altera Romanae urbis ecclesia, altera totius orbis aestimanda est. et Galliae et BrIndia et omnes barbarae unam obseruant regulam ueritatis. si auctoritas quaeritur, orbis maior est urbe. ubicumque fu
Abbreviated transcription (Latin):
ius Iasaua suit ebri¬
ctaate pro stratus.
auersus respicit sum¬
tos quos inregros ui¬
⁊ bñ sibi sonaus aux¬
sui oĩo nestius specta

Expanded text:
is, insana fuerit ebrietate prostratus, aversos respicit nutantes, quos integros viet bene sibi sonans, vusui omnino nescius, specta
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ille ꝑ ftẽ tͥbuit qui ah¬
cuui uo qd̾ afflicto
porrigit afflicti quo
us in se dolentis pam̃¬
onẽ tnfferat . Et tc
strum concirat gx¬

Expanded text:
 ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoqu prius in se dolentis passionem transferat, et tunc isterium concurrat
Abbreviated transcription (Latin):
¶uimn usus olim boma¬
ms semim ignotus
fuit ue. stil i alqd̾
de decus prolahentur
qr proximꝰ alib̾o prẽ
liitemꝑancie gradus
ad In toucessam uen̾em

Expanded text:
i usus olim Romanis feminis ignotus fuit, ne scilicet in aliquod dedecus prolaberentur, quia proximus a Libero patre intemperantiae gradus ad inconcessam uenerem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Asaint Int̾ pocla miu¬
sta certamina. et ulłis
existentibus orũs asbam
exitat uixar. Q int̾po¬
nendou̾ba uana alior
sana dicta nõ patitui.
liam erigitir c̃uauaꝵ

Expanded text:
 Assumit inter pocula injusta certamina, et nullis stantibus causis asperam excitat rixam: quia interponendo verba vana, aliorum sana dicta non patitur, liam erigitur convivarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad regendũ. Et si forte
⁊̃ si rex maxĩam p̾ferat
equi ͭ ͤ nolũt ei tocũ
res accipit ne ĩ oũs ol¬
pitũ solus Indicet . Sic¬

Expanded text:
ad regendum; et si forte si rex maximam praeferat aequitatem, nolunt ei totum res accipit, ne in causis capitum solus iudicet;
Abbreviated transcription (Latin):
concilio nõ fec̾at tꝑe In¬
p̾denti remediũ meroris
lassitudo m̾endi malo re¬
linquas doloren amͣ ab
illo relmquaris . arũ

Expanded text:
consilio non fecerat, tempore inprudenti remedium maeroris lassitudo maerendi. Malo relinquas dolorem quam ab illo relinquaris, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lobis aut̃ ignosti potest
pro lapsis as lacmias si ñ
nmie detirerunt. Si illas
ip̃i rep̾sẜimꝰ nec sicci sit
oculi amito amisso net
fluant la cimand̾ est nõ

Expanded text:
obis autem ignosci potest prolapsis ad lacrimas, si non nimiae decucurrerunt, si ipsi illas repressimus. Nec sicci sint oculi amisso amico nec fluant. Lacrimandum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
succressores sibi nõ eos.
qui cõ sangĩtate gu̾is
Iũcti sunt: neq qui car¬
stamento siguare neꝙ
h̾editariũ trudere ecc̃e prĩ¬
cipatũ: Sed referre ad iudi¬
ciĩ dei ⁊ nõ elig̾e ilũ quẽ

Expanded text:
successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carstamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem
Abbreviated transcription (Latin):
quid gaudeo disc e doceam
nec me ulla res delectobit
sum. sicũ hac exceptõne
detur sopĩa. ut illam In¬
clussim teneã nͨ enũcien
nencie reniam nullius
boni sñ socio iocũda est

Expanded text:
 gaudeo discere, ut doceam. Nec me ulla res delectabit, sum. Si cum hac exceptione datur sapientia, ut illam inclusam teneam, nec enunciem, rejiciam; nullius enim boni sine socio jucunda est
Abbreviated transcription (Latin):
marticło memorie recõ¬
datur. uñ post modũ.
cum res exigit aliqua
plicare . ⁊ de uentre me¬
moriẽ ad palatũ teuoca¬
re nccẽ est nelongua
Int̾missione aboleat hug̃
¶Lectõ duobus modis aiõ
fastidiũ Ing̾ere solet et
licet si obscurior fu̾it ⁊
qnͣtitate si peolixior ex¬
tieit Inquo utiyq mag¬
no ut mod̾amĩe oꝑcet
neqd̾ ad refectõnẽ Cĩtũ¬

Expanded text:
arcula memoriae recondatur, unde postmodum cum res exigit aliqua plicare et de ventre memoriae ad palatum revocare necesse est, ne longa intermissione obsoleat. 8. lectio duobus modis animo fastidium ingerere solet, et licet si obscurior fuerit, et quantitate si prolixior exstiterit, in quo utroque magno uti moderamine oportet, ne quod ad refect
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpe deus ost decũ est mꝰ
est Ita dico lucili. sacer ĩt᷑
hic prolit a nobis tͣctatus
est. Ita nos ip̃e dractat
bonus u̾o uir sũ ded neõ

Expanded text:
e deus, tecum est, intus est. ' Ita dico, Lucili: sacer intraHic prout a nobis tractatus est, ita nos ipse tractat. Bonus vero vir sine deo nemo
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam ⁊ Nd̾o p̾ceptis legẽ¬
di pretepta quoq uiiẽ¬
di adiũgit ut ⁊ moda
uite sue ⁊ studii sui rõnẽ
lector agnostat illau¬
dabłłs enĩ est scĩa. ꝙͣ uita
mactat Nrapudica / Et
est ei qmquerit ssĩam.
ut nõ negligat discipili

Expanded text:
eptis legendi precepta quoque vivendi adiungit, ut et modum vite sue et studii sui racionem lector agnoscat. Illaudabilis enim est sciencia, quam vita maculat impudica. Et est ei, qui querit scienciam, ut non negligat discipli
Abbreviated transcription (Latin):
celestia di pamꝰ aus nos¬
ce u̾thesaurizas aicende
quid amas uis nosse q̃d
amas atcende quid co¬
gitas. Ita fiet ut che¬
zaurũ tuũ dex tuo amo¬
re cognospas ⁊ amorẽ
Inclligas. fłgẽciꝰ ĩqd̾s̃.¬

Expanded text:
coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem in
Abbreviated transcription (Latin):
nos abilł legimꝰ Sepe
nob̾loqui illi solebant illi
ssumi. illi famosi cogno¬
unt nos sed utinam me
nemo agpostat etego

Expanded text:
nos ab illis legimus; saepe nobis illi loqui solebant, illi summi, illi famosi cognoverunt nos. Sed utinam me nemo agnoscat, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ingrauata. ꝑse¬
asflictõnibus seꝑ auget᷑.
sangne martirũ rigatur
tͥstĩa magis erigitur augu¬
stia dilatatur fletibus
pastitur Ieuiniis reficit᷑
Et Inde pocius crestit.

Expanded text:
dibus ingravata; perseafflictionibus semper augetur, sanguine martyrum rigatur, tristitia magis erigitur, angustia dilatatur, fletibus pascitur, jejuniis reficitur, et inde potius crescit,
Abbreviated transcription (Latin):
etas ad ꝑdocend suffit̾ e
potest doce u̾o alios arfe¬
cbare eum qui nõ suificũ¬
ter iastructus est ues
m uidetur antiqui pro¬
u̾bii udolio dutere artõ
doctͥnã distͥe pietatis .ge.¬

Expanded text:
etas ad perdi­ scendum sufficere potest, docere uero alios affectare eum, qui non sufficienter instructus est, res mihi uidetur antiqui prouer­ bii in dolio discere artem doctrinam discere pietatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uec sonus sit qui aurẽ
ꝑcutiat nec color qui
qmi naribus capiatur nc
sapor qui baucibus iudicep.¬
uec auꝵ ⁊ molle qd tã¬
gendo sentiatur ⁊ tũ aliqͥd
eit qd̾ sentire facile est ex¬
plicare nõ ponible. augꝰ
tus praue suggestionis ob¬

Expanded text:
d nec sonus est qui aurem percutiat, nec color qui est qui naribus capiatur, nec sapor qui faucibus judicetunec durum et molle quod tangendo sentiatur: tamen aliquid est quod sentire facile est, explicare impossibile est. tus pravae suggestionis ob
Abbreviated transcription (Latin):
¶lata ⁊ spatõsa Itñq ui¬
de letalis illic illecebre
⁊ mortifere uolupta¬
tes illic dyaboꝰ blan¬
dr̾ ut fallat arridet.
ut noceat. allicit ut ot¬

Expanded text:
Lata et spatiosa itinera vitae lethalis: illic illecebrae, et mortiferae voluptates; illic diabolus blanditur ut fallat, arridet ut noceat, illicit ut o
Abbreviated transcription (Latin):
dilectõne elames. ssi
emẽdes dilectõne emẽ¬
des. sũ peccas dilectr̃e
pectas Radix sit iutꝰ
dilectõnis. nõ pt̃ de
uba m̾dice uͥ bonũ exi¬

Expanded text:
dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum exi
Abbreviated transcription (Latin):
ctas ad ꝑdocend̾ suffit̾e
potest doc̾e u̾o alios.affe¬
ctare eũ qui nõ susatũt᷑
instctus est res michi
uidetꝰ antiqͥ ꝓu̾bii . In
dolio dite artem figuli.
hoc est In ꝑicło aĩaꝵ
doctrinam dist̾e pieta¬
mõ ⁊ forma disdendi
introgaretur. Mensmn
quit hlis scudiũ queren¬
di uita quieta. Scrutim¬
iuii tatitum prptas¬
hec reserare solent mꝑ¬
tis obstura legendi au¬
est mores oruãt stĩam¬
Et id̾o p̾ceptis legendi
precepta abio uiuendi
adiũgit ut ⁊ modũt ui¬
de sue̾ ⁊ studii sui rõnẽ
lector agnostat ⁊llauda¬
bilis eĩ est scia .qmͣ uita
maculat tImpudica.
dum elt ei qui querit
stienciam. ut nõ ne¬
gligat disciplinam. hu

Expanded text:
tas ad perdi­ scendum sufficere potest, docere uero alios affectare eum, qui non sufficienter instructus est, res mihi uidetur antiqui prouer­ bii in dolio discere artem figuli\', hoc est in periculo animarum doctrinam discere pietamodo et forma discendi interrogaretur: Mens – inquit – humilis, studium querendi, vita quieta, scrutinium tacitum, paupertashec reserare solent multis obscura legendi. Au: Mores ornant scienciam. Ideo preceptis legendi precepta quoque vivendi adiungit, ut et modum vite sue et studii sui racionem lector agnoscat. Illaudabilis enim est sciencia, quam vita maculat impudica. dum est ei, qui querit scienciam, ut non negligat disciplinam. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
tas Iuxͣ est lecis moͥ¬
ribuis luxuriam propo
dant pauencib t̾rores
Iutentat ⁊ qr elatos ex¬
tolli laudibus cõsꝑicit
blandis fauoribus tͣhit
ꝯ̾entibus Insidiatur.

Expanded text:
tas juxta est, laetis moribus luxuriam propondant, paventibus terrores intentat. Quia elatos extolli laudibus conspicit, blandis favoribus trahit. variis insidiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
miser ego qnͣtũ debam
dilig̾e deũ meũ qui me
fecit cum nõ eram
redent cĩ perieram. nõ¬
em̃ eram ⁊ de nichilo me
rem nõ aliquid de am¬
malibus Sed hoĩem no
Pentire distern̾e rediuͭ¬
me de exilio redemit de
xit me oleo leticie quo
ip̃e erat unctus ut ab
uocto essem unctus ⁊¬

Expanded text:
Miser ego quantum deberem diligere Deum meum, qui me fecit cum non eram, redemit cum perieram? Non eram, et de nihilo me vem, non aliquod de animalibus; sed hominem me sentire, discernereme de exsilio, et redemit de xit me oleo laetitiae quo ipse erat unctus, ut ab uncto essem unctus
Abbreviated transcription (Latin):
o ĩa ꝯplectiur oĩa suꝑexce¬
dit oĩa sustmet oĩa ne¬
ꝑte suilmet. atq alia suꝑ¬
excedit neq exalia ꝑte mi¬
pleotitur Bed c̾ꝯpllectẽdo
implet Implẽdo c̾oplecti¬
tur sustinẽdo saꝑ extedit
suꝑ excedendo suilroet sñ¬
inquedidine suꝑius regẽs
dũ lacitudĩe inferius susti¬
nens Int̾ius sñ extenua¬
exteusione ctendans Est
Itaque Inf̾ior ⁊ suꝑior sine
loco est amplius sñlactu¬
diue. Et sb̾cilis sũ extenua

Expanded text:
plectitur omnia, superexcedit omnia, sustinet omnrte sustinet, atque alia superexcedit; neque alia ex parte implectitur; sed circumplectendo implet, implendo circumplectitur, sustinendo superexcedit, superexcedendo sustininquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuaextensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenua
Abbreviated transcription (Latin):
cum qnͣto pro fũdius que¬
ritur tanto głosus in¬
¶ Querat eruditus u
poisit exute głosus. P¬
dens fregñqiam non
respuat hõiuũ In qua
se noruit esse sandandũ
alioqu uirttibus fa¬
ma tollitur: Si ear me¬
rita in hoĩbus neseian¬
tur Nam quale desid̾iũ¬

Expanded text:
ndum quanto profusius quaeritur, tanto gloriosius in Quaerat eruditus ubi possit existere gloriosus: prudens frequentiam non respuat hominum, in qua se novit esse laudandum. Alioqui virtutibus fama tollitur, si earum merita in hominibus nesciantur. Nam quale desid
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dyabolus mali aut¬
tor nequite origo roz
ille laqueõs tendit lap¬
sus ꝑat foueas sodit
aptat rumas stimbat
corpora.pugit aias.
.cogitõnes słgg̾it Imit¬
tit iras dat u̾cutes
odio uicia addit amo¬
ri ercores serit dispor¬
dias nutͥt. patẽ turbat.
affcũs dissiꝑat huãna¬

Expanded text:
 Diabolus mali auctor, nequitiae origo, rerum ille laqueos tendit, lapsus parat, foveas fodit, aptat ruinas, stimulat corpora, pungit animas, cogitationes suggerit, immittit iras, dat virtutes odio, vitia dat amori, errores serit, discordias nutrit, pacem turbat, affectus dissipat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ordinẽ dilecto nis illi
penĩtunt. nec modũ dili¬
genda plus diligũt aut
re ipõs aut desi plꝰꝙͣ se¬
ip̃es forte nõ diligũt. ꝓsꝑ¬

Expanded text:
Ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligenda, plus diligunt, aut seipsos aut Deum plusquam seipsos forte non diligunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
¶Linguas detrshen¬
ciũ sic̃ut nr̃o studio nõ
debeꝰ exotare ne ip̃i
ꝑeant Ita ꝑ suu mali¬
liam exutatas de bemꝰ
bis lnala dureminãt¬
eoz qui au dire nos ad bũ
poc̾ant corda Ĩ uocẽtũ cor

Expanded text:
linguas detrahentium sicut nostro studio non debemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus bis mala disseminantrum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium cor
Abbreviated transcription (Latin):
daret cum hostilia in
bortis tela uibrarent
Et ip̃m solũ sustossi¬
onibiis ⁊ cuiculis
tremiet sederem ocio¬
disti habes. Cormia
Si istis ipendero

Expanded text:
ret, cum hostilia in portis tela vibrarent et ipsum solum suffossionibus et cuniculis tremeret, sederem otiodisti, habes. Cornua si istis inpendero
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Int̾dum expedit prĩ¬
anli neglig̾e᷑ at sapĩa
quis possit acqͥrere ulixes
laborib ꝓpriis forte la¬
tauset. ciuus sapiaw hĩc
marime homeri noble

Expanded text:
 interdum expedit patriam neglegere, ut sapientiam quis possit adquirere. Ulixes laribus propriis forte latuisset, cuius sapientiam hinc maxime Homeri nobile
Abbreviated transcription (Latin):
iumobilis ꝑreu̾at. Sedita
ꝯu̾sio huͣane cõuienit fragili¬
tati ut deleto quis tͥstis de
platato iraicũdꝰ de beniuo¬
lo reddatur offeusus suꝑ id¬

Expanded text:
immobilis perseverat. Sed ista conversio humanae convenit fragilitati, ut de laeto quis tristis, de placato iracundus, de benevolo reddatur offensus
Abbreviated transcription (Latin):
Intnas aĩe cogitatõ¬
nes dyabolũ nõ uide c̾ti¬
ab illo ⁊ affectõnũ in dicuis
colligi. ⁊ exꝑmmiẽto didisdi¬
mꝰ secrocta at̃ cordis
solus ille nouit ad quẽ
dicit ͦ tu solus nosti corda

Expanded text:
s animae cogitationes diabolum non videre certiab illo et affectionum indiciis colligi, experimento didicimus; secreta autem cordis solus ille novit, ad quem dicitur: Tu solus nosti corda
Abbreviated transcription (Latin):
rib mou̾e nõ possumꝰ
arteleuamꝰ. Sic ininis
est ĩ oĩstudio Qui siueor¬
dine ⁊ distrectõne oꝑatur
aspite auos ꝑiter siluam
tassentes. Et hunc qy
recti itrins ꝯpendia eli¬
gentẽ pari ⁊ motu cur¬
sunçendũt sed nor

Expanded text:
ribus movere non possumus, arte levamus. Sic nimirum est in omni studio, qui sine discretione operatur,Aspice duos pariter silvam transeuntes, et hunc quidem recti itineris compendia legentem, pari motu cursum tendunt, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
cũ leuaros ad suꝑiora cor
leua in celum ⁊unde i¬
quis possũ qui fumes aue
pa achine que stole opius
sunt ꝯradus affecbus est
iter tuũ ualũtas tua est
amando astendis negli¬
gendo descend is stans
incra incolo es siaili¬

Expanded text:
ares in superiora; cor leva in coelum. Et unde, inquis, possum? Qui funes, quae machinae, quae scalae opus sunt? Gradus, affectus sunt; iter tuum, voluntas tua est. Amando ascendis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, si dili
Abbreviated transcription (Latin):
runt quãl suã diligen¬
ciam Inferiorẽ esse ui¬
debit. Alii calcabant
honores alii proiec̾unt
dicias alii acceptis in¬
iuriis gandebant alii
penas spreunt alii cõ¬
tes ultimos recessus
⁊ socrecta heremipene¬
trantes soli se phiede¬

Expanded text:
rint, quamlibet suam diligentiam inferiorem esse videbit. Alii calcaverunt honores, alii projecerunt divitias, alii acceptis injuriis gaudebant, alii poenas spreverunt, alii contes et intimos recessus et secreta eremi penetrantes, soli se phi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ub̃i tpulã ructãtis ĩter
pocla senserit xpẽ uina sua
dultora sr̾ meł ⁊ fauũ mẽti
ꝓpmare nõ dignat᷑ ubi
curiosa ciboꝵ diusitas ubi
diuitis srͦ lectulũ disuoloꝵ
uarietas ocłos ꝑiter pastͭ
⁊ uentrẽ celestis pauis

Expanded text:
 Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uote plingẽti estredima¬
sibłiorẽ qnͣdo credr᷑ ab hũs
Qui aud ũtur corde I nu¬
to ⁊ ingis condolẽtis ar¬
fectu um maliciote pro¬
ferri doleo Inqͥt uehem̃¬
ter ꝓ eo qd̾ diligo eñ sacis
⁊ nũmͣ potui dehat recor¬
pigere eu ⁊ alias m quidẽ¬

Expanded text:
edi masibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo, inquit, vehementer, pro eo quod diligo eum satis, et nunquam potui de hac re corrigere eum. Et alius: Mihi quide
Abbreviated transcription (Latin):
prospicit. Et tũc tẽptatõis
laqueos oppouit. aliuis rlam¬
que letis alius dristibus.
alius Iraodis. alius elatis
moribus exastit quo ergo
capiat uicinas ꝯplexionib
disceptõnes parat qr leci

Expanded text:
perspicit, et tunc tentationis laqueos apponit. Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, alius elatis moribus existit. Quo ergo capiat, vicinis conspersionibus deceptiones parat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
det ququo omia cõtĩen¬
tur . o lucrũ mrabhe .o
ꝯpendiu singhare cur
nos ꝑ diu̾sa fatigamꝰ
Ad ip̃m gͦ unairuiter
festi nemꝰ. post ꝙ̃ cũcta
bona ultra nõ querimꝰ

Expanded text:
 quo omnia continentur. O lucrum mirabile! O compendium singulare! Cur nos per diversa fatigemus? ad ipsum ergo unanimiter festinemus, post quem cuncta bona ultra non quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
auiat ut caritas uouit ut
uitas sedet ut equitas dũat᷑
ut maiestas regit. ut p̾uci ͭꝰ
tuetur ut salus oꝑatur ut
uͥtus reuolatur ut lux. assistit
ut pietas quo oĩa sucũt ⁊ an¬
gli facimꝰ ⁊ nos. Sed longe
In feriori modo. nõ utique bo¬
no ꝙ sumꝰ Sed qd̾ ꝑticipamꝰ¬

Expanded text:
amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pietas. Quae omnia faciunt et Angeli, facimus et nos: sed longe inferiori modo, non utique bono quod sumus, sed quod participam
Abbreviated transcription (Latin):
in cõuiniis potator n
cumedas cũ eis qui car¬
nes aduestend̾ cõferũt
ferre est in collociitõi
debogatõnis uitissim
proximor uicia dicere.

Expanded text:
in conviviis potatorum, neque comedas cum eis qui carnes ad vescendum conferunt ferre est in collocutione derogationis vicissim proximorum vitia dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
Iste ieptie poetis re¬
lin qnͣtur. Quiblio aures
oblect are ꝓpoĩtĩ est ⁊¬
dulcem fablam becre
ded qui Iugenia sa¬
nare ⁊ fidem̃ in uebus
huãĩs retuiere acme¬
ingerere uolu̾int serio
loqnͣtur. Et maguis
uiribus agant peͣ .lii.¬

Expanded text:
ineptiae poetis relinquantur, quibus aures oblectare propositum est et dulcem fabulam nectere. At qui ingenia sanare et fidem in rebus humanis retinere, meingerere animis volunt, serio loquantur et magnis viribus agant ; ni
Abbreviated transcription (Latin):
.x
¶Quid est cor durũ
ipm est ꝙ nec ꝯpũctõe
stinditũr n ec pietate
mollitur. nec moriet᷑
ẜ̾cibus minis non ce¬
dit flagellis duratur
Iugratũ est ad bñfina
Iuadũ ad consilia.

Expanded text:
. Quid est cor durum? ipsum est quod nec compunctione scinditur, nec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duratur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sit sub auctote suꝑ¬
bia ⁊ hũanꝰ timor sub
huilitate se palliant
ut sepe necille uasat
cansidare quid deo
nec iste quid debat

Expanded text:
 sub auctoritate superbia, et humanus timor sub humilitate se palliat, ut saepe nec ille valeat considerare quid Deo, nec iste quid debeat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ex eo qnͣtũ cuiq sa¬
tis est meciũt᷑ hoĩes
dĩciaꝵ modũ filiam
filias płes sed ñuuaa¬
błes cupiditates ht̃ que
breui tempore maxĩas¬

Expanded text:
 ex eo quantum cuique satis est metiuntur homines divitiarum modum. Filiam filias plures, sed innumerabiles cupiditates habet, quae brevi tempore ma
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem dilectõis illi
diligunt. aut corꝑa sua
minꝰ diligerda płus di¬
ligcunt aut pioximos
suos nõ sicut re ip̃os. at
deum plus qrͣ se lp̃osfor¬
pe nõ diligunt prosꝑ.

Expanded text:
Ordinem dilectionis illidiligunt, aut corpora sua minus diligenda plus diligunt; aut proximos suos non sicut se ipsos, aut Deum plus quam se ipsos, forte non diligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tũda metiri/. si artifex
es mecire hoĩs ãi¬
mũ dic qmͣ magnus
dic qm busillus sit.
scis que recta sit
linea qdtͥ ꝓdest si qͥd ĩ bi¬
ta rectũ sit ignoras

Expanded text:
cadat. Si artifex es, metire hominis animum. Dic quam magnus sit, dic quam pusillus sit. Scis, quae recta sit linea; quid tibi prodest, si quid in vita rectum sit ignoras
Abbreviated transcription (French):
¶dunt qͥ desertis ututi¬
bus. ⁊ nesciẽtes quid sit
tant. Si uniu̾sam isbã
corporis molem qi mnũ¬
dũ nutupamꝰ ariosissiẽ¬

Expanded text:
ui desertis virtutibus, et nescientes quid sit tant, si universam istam corporis molem, quam mundum nuncupamus, curiosissim
Abbreviated transcription (Latin):
Non putrescit cor
si leuetur ad deura
haberes ĩ ĩ floribꝰ¬
ne paitrescet lenares iꝰ ad siꝰ¬
iora frumẽto tuo mutare¬
queris locũ ⁊ cor ꝑmtis¬
leuares ad suꝑiora cor leua
in celũ tande in quit possũ.
qͥ funef. que machine que
stale opus sunt gͥdus
affcũs est iter cũ uolũtas
dia est amando ascendis
hegligẽ do destendis stãt
interiam in celo es sidili

Expanded text:
non putrescit cor, si levetur ad Deum. haberes in inferioribune putresceret, levares ad superiora. Frumento mutares locum, et cor levares in superiora; cor leva in coelum. Et unde, inquis, possum? Qui funes, quae machinae, quae scalae opus sunt? Gradus, affectus sunt; iter tuum, voluntas tua est. Amando ascendis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, si dili
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Illud nõ ociose tnͣscur¬
reu̾dum est ꝙ uno ꝑcc̃an¬
te ira dĩ suꝑ õem ppłm
sunt erga delinqutes
⁊ ꝟ̾entes pcc̃anciũ lĩgo᷑¬
ne forte male de eis
loquãtur. sa c̾dotalis
seuu̾itatis ĩ memores
nolunt cõplere qd̾ sc¬
tum est pitantes corã
onubus argue. ut ted¬

Expanded text:
 illud non otiose transmittendum est, quod uno peccante ira Dei super omnem populum sunt, erga delinquentes et verentes peccantium lingne forte male de eis loquantur, sacerdotalis severitatis immemores nolunt complere quod scriptum est: Peccantem coram omnibus argue, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
est maxĩe adilsatur que¬
dam ut ita dicam impe¬
bitusima scĩa dũ nos scro
gaudemꝰ quid anaxime¬
nes quid auaxagoras.
quid pythagbras auid

Expanded text:
 maxime aduersatur quaedam, ut ita dicam, inperitissima scientia, dum nos scire gaudemus, quid Anaximenes, quid Anaxagoras, quid Pythagoras, quid
Abbreviated transcription (Latin):
acutior est ista pcille¬
ctõ mnus sillaba est
suła aut̃ caseũ non
rodit mꝰ gͦ caseũnõ
rodit o pililes ineptias
in ħ suꝑcilia subdux imꝰ
in hocͥ barbam demisimꝰ
hoc est ꝙ t̾stes docemꝰ

Expanded text:
acutior est collectio: " Mus syllaba est. Syllaba autem caseum non rodit; mus ergo caseum non rodit." O pueriles ineptias! In hoc supercilia subduximus ? In hoc barbam demisimus ? Hoc est, quod tristes docemus
Abbreviated transcription (Latin):
sit aualic sit qñ eẽ In¬
cipiat qmdui sit anali¬
unde alio dnͣsseat et
doĩcilia mutet ⁊ adali
as ałium formas an
getur in toto auidsᵈ
quõ lib̾tate sua usuꝰ
cumerhat esfugit ta¬
uea an obluuscatur pͥon.¬

Expanded text:
sit, qualis sit, quando esse incipiat, quamdiu sit; aliunde alio transeat et domicilia mutet in alias animalium formas aligetur in toto; utrum quomodo libertate sua usurus, cum ex hac effugerit cavea; an obliviscatur p
Abbreviated transcription (Latin):
bam ht̃ qui qd̾ potest
occulta correctõ ne pur¬
ganda sed palam sunt
arguendi . qͥru palam
nocent ut dum aꝑtaob¬
iurgatõne sanãtur hii
qui eos imutfndo delin¬
querant corrigant᷑ dũ
n. unus corripitur pał¬
ni emendantur ⁊ meliꝰ¬

Expanded text:
est occulta correctione purganda; sed palam sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant corrigantur. Dum enim unus corripitur, plurimi emendantur. Et meli
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si is qui corrig̾enint᷑
iru suꝑatur oppͥmt.
añꝙͣ corrigat Nam dũ
plusqmͣ d actenditur
sub iuste ultõnis ob¬
tentu ad ĩmanitatẽ
crudłitatũ effrenatur

Expanded text:
 si is qui corrigere nititur ira superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem crudelitatis effrenatur
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑto ore captantẽ q̃d¬
quid accepit protinꝰ
intearũ deuorat ⁊sẽp
ad sp̃em fut᷑i hiat Ide
enenit nobis quicq̾d̾
ex pectantib fortima
proieat id suie ulla
uolũtate dimitcimꝰ
stacun ad rapinã alt̾is
erecti ⁊ actoniti in

Expanded text:
to ore captantem ? Quicquid excepit, protinus integrum devorat et semper ad spem venturi hiat. Idem evenit nobis: quicquid expectantibus fortuna proiecit, id sine ulla voluptate demittimus statim, ad rapinam alterius ere
Abbreviated transcription (Latin):
¶uide quid de deo tuo
sencias uide qnͣtũ deeo
p̾sumas uide quibus bra¬
chiis uicarie caritatis
⁊ amandus ⁊ amplectã¬
dus sit qui tg̃o te esti¬
lauit. ĩmo ora taiti te
fecit. de lade .n. suo te for

Expanded text:
 quid de Deo tuo sentias, vide quantum de eo praesumas, vide quibus brachiis vicariae charitatis redamandus et amplectendus sit, qui tanti te aestimavit, imo qui tanti te fecit. De latere enim suo te r
Abbreviated transcription (Latin):
concupistis qr nõ ml¬
tiplican appetis Sed e¬
gere ꝑtimestis et qd̾
malus alius tetmet
ip̃e melius expendis

Expanded text:
concupiscis, quia multiplicare non appetis, sed egere pertimescis, et quod male alius retinet, ipse melius expendis.
Abbreviated transcription (Latin):
difficłe est cor malicia in¬
duratũ ad for ma disoplĩe
et spẽm hõestatis intur¬
uare Sed ucc̃e est ut du¬
ra matia ꝯ facile ad formã

Expanded text:
difficile sit, cor malitia induratum ad formam disciplinae et speciem honestatis incurvare, sed necesse est ut dura materia cum facile ad formam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non debet uitia alio¬
na corriꝑe qui adhuc ui¬
est argnere qͥcꝙͣ in alio
qdꝰ ad ht̃ rep̾hendit in
se ipõ qui .n. uaciter
frat̾uam uolt corripe
at sanare infutatẽ.
talit̾ se p̾stare frat̾ne
btlitati studeat ut eũ
quẽ corriꝑe cupit ha̾cor¬
de admoneat suut ar¬
uiti spũales alien pcã
emendatõem expectant
ita proterui delinqũtib
de ridendo insultant ⁊
qnͣtũ in ip̃is est eos in¬

Expanded text:
 Non debet vitia aliena corripere, qui adhuc vienim arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant. Et quantum in ipsis est, eos in
Abbreviated transcription (Latin):
uitiũ que dimi cuslibet
mẽtem. Ad Inuestipand̾
uitam proxum excuis du¬
abstondit. ut aliena mẽs
se nestiens fit ⁊ curion
alieni meriti tñto siat
ignarus sui. ggͦ omeł.¬

Expanded text:
itium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius duabscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ex hibe te iohẽm ĩcestuo¬
sis : machachiã apostatis
foruicantib phine eui. helꝰ¬
ain ydolatris pet̾m menti
entibus blaphemancibus
brenissimꝰ est huiꝰ uite
temporalis excuesus finis
aut̃ horribilis ⁊rc̾tus.¬

Expanded text:
Exhibe te Joannem incestuosis, Jehu et Mattathiam apostatis, fornicantibus Phineem, Eliam idololatris mentientibus Petrum, blasphemantibus Brevissimus est hujus vitae temporalis excursus; finis autem horribilis et
Abbreviated transcription (Latin):
¶demꝑ sceła dum nõ
resecãntar Increstunt
et in augmẽta saci¬
noꝵ prosilitur quociẽs
tur . dumi n mabialom
frĩs occisi facinꝰ non
uindicatur ĩ paricidiũ
brĩs retidiuã facinꝰ it̾a¬

Expanded text:
m scelera, dum non resecantur, increscunt, et in augmenta facinorum prosilitur, quoties tum. Dum enim in Absalom fratris occisi facinus non vindicatur, in parricidium patris recidivum facinus it
Abbreviated transcription (Latin):
riga malitie diccaria
¶ Radie malor est cuꝑi¬
ditas hec sacrilegia cõ¬
mutit ⁊ furta. uapins
exret ⁊ predas bellagit
et hoĩcidia dymodate
uendit ⁊ enuit unque
petit ⁊ becipit Iuiuste
negociatur. ⁊ fen̾atur
Iustat dolis ⁊ ĩunes

Expanded text:
in omnium malorum est cupiditas». 2 Hec sacrilegia committit et furta, rapinas exercet et predas, bella gerit et homicidia, symoniace vendit et emit, inique petit et recipit, iniuste negotiatur et feneratur, instat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si ab increpatõne id cbo
retitemus qr contͣ nos
Insurge depisionis odia
formida mꝰ nõ iam. lu¬
cradĩ sed nr̃a querimꝰ¬

Expanded text:
si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerim
Abbreviated transcription (Latin):
pauli q const antam
que ehanã magũ uiis
d̾o resistentẽ et̾na
cetitate dãpnauit
uõ est crudłitas Sed¬
pro deo pietas m̃⁊
tuus ⁊ amicus ⁊ uxor
que est ĩsu tuode¬
prauare te uoluerit

Expanded text:
 constantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. undtuus et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te uoluerit
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ bibenites digitos me¬
diotenus poells nnmer¬
gunt abii unctas manꝰ
ad uestimẽta sua dant
rursus ad cibaria tractã¬
da redeunt. alii nudis
aiticłis uite coclearis oła
sua pistantͥͦ. Ita ut deod̾
Iure manꝰ ablutõem ⁊
ciura suay offas fcũui
in pocłis demergunt.
tenda essent si afacien¬
tibus p̾sũpta suissent.

Expanded text:
i bibentes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et tium suorum offas facturi in poculis demergunt. cenda fuerant, si a facientibus praesumpta non fuissent.