comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bor. At enĩ sepe diximus. omis hu¬
mana iustitia in iustitia ẽe̾ conuin¬
citur: si districte uidicet᷑. Precis
gͦ post iustitiã indig&: ut quȩ suc¬
cũbere discussa poterat ex sola iudi¬
cis pietate conualescat: Que cũ ple¬
ne aꝑfectiorib habet᷑. hab̃i de illa
quippiã dr̃. quia mens humana ꝙ cõ¬
p̃hensa uix ꝑagit. & ualde extrema
sunt quȩ cõprehendit. Dicat gͦ qͥsi
habuero quippiã iustũ non respon¬
debo: s meũ iudicẽ depͣcabor uelud
si aꝑtius fateat᷑ dicens  si ad opꝰ
uirtutis excreuero ad uitã non ex¬
merito. s ex uenia conualesco: Preci
itaq innitendũ est: cũ recta agimꝰ.
ut omẽ quod iuste uiuimꝰ. ex humi¬
pulsa uideat᷑. & sepe hanc creator
misericors ꝑcipit: s qr illibatã se ut
uult exercere ñ ual&. suꝑse uidituͣ
reꝓbationis pauet Unde & subditira
rũq & enĩ mens ui diuini amorisac
cendit᷑. atq ad int uenda celestia &
archana subleuat᷑: ad sũma iã rapi᷑

Expanded text:
t enim saepe diximus, omnis humana justitia injustitia esse convincitur, si districte judicetur. Prece ergo post justitiam indiget, ut quae succumbere discussa poterat, ex sola judicis pietate convalescat. Quae cum plene a perfectioribus habetur, haberi de illa quidpiam dicitur, quia mens humana et comprehensa vix peragit, et valde extrema sunt quae comprehendit. Dicat ergo: Qui si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Velut si apertius fateatur, dicens: Et si ad opus virtutis excrevero, ad vitam non meritis, sed ex venia convalesco. Preci itaque innitendum est, cum recta agimus, ut omne quod juste vivimus, ex humipulsa videatur. Et saepe hanc creator misericors percipit; sed quia illibatam se ut vult exerere non valet, super se judicium reprobationis pavet. Unde rumque etenim mens divini amoris igne accenditur, atque ad intuenda coelestia et arcana sublevatur; ad summa jam rapitur,
Abbreviated transcription (Latin):
resistere ire nemo potest Qͦd bene
& ad spetialẽ intellectũ ducimꝰ. sieiꝰ¬
dem plebis yfraheliticȩ dãpna pensa¬
mus: quã redẽptor ꝑ dispensationis
sue mysteriũ ostensus suꝑbientẽ de¬
seruit: atq ad cognitionis suȩ gr̃am
gentes uocauit: Unde & apte mox
subdit᷑. Sub quo curuant᷑ qui por
tant orbẽ. Ipsi & enĩ orbẽ portant:
qui curas p̾sentis scłi tolerant. Tanto¬
rũ quippe pondera unusqͥsq sustine¬
re cõpellit᷑: quantis in hoc mundo pͥn¬
cipat᷑. unde & t̾rȩ pͥnceps ñ in congru¬
ꝑ se popłm sustin&: qui motꝰ illius po¬
testatis pond̾e fixuis regit. Quo eniͣ¬

Expanded text:
ere irae nemo potest. Quod bene et ad specialem intellectum ducimus, si ejusdem plebis Israeliticae damna pensamus, quam Redemptor per dispensationis suae mysterium ostensus superbientem deseruit, atque ad cognitionis suae gratiam gentes vocavit. Unde et apte mox subditur: Sub quot. --Ipsi etenim orbem portant qui curas praesentis saeculi tolerant. Tantorum quippe pondera unusquisque sustinere compellitur, quantis in hoc mundo principatur. Unde et terrae princeps non incongruper se populum sustinet qui motus illius potestatis pondere fixus regit. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ire dĩ obuiant. ab ipso accipunt.
ut contra impetũ ꝑ cussio̾is eiꝰ oppo¬
nant᷑: atq ut ita dixerĩ cũ ipso se
erigunt contra ipsũ: eosq diuina
uis sibi opponit secũ: qͥa in eo qͦd adu̾sũ
seuientis iram foris obtinent: intus
tes interius leuat. quos quasi aduer¬
santes exteruis tolerat. Portat gͦ
contradictionẽ dep̾cantiũ quam
aspirat. &uelut nolenti imponit᷑
quod ab ipso ut fiat imperat᷑. Moy¬
si & enĩ dicit. Dimitte me ut irascat᷑
furor m̃s contra eos & deleam eos:¬
seruo dicere dimitte me. nisi depͣ¬
candi ausũ p̃bere: Ac si ei aꝑte dice¬
ret᷑. Pensa quanti apud me ualeas:
& cognosce quia obtinere poteris. qͥe¬

Expanded text:
qui irae ejus obviant, ab ipso accipiunt ut contra impetum percussionis ejus opponantur, atque ut ita dixerim, cum ipso se erigunt contra ipsum, eosque divina vis sibi opponit secum, quia in eo quod adversum se saevientis iram foris obtinent, intus lantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium, quam aspirat, et velut nolenti imponitur quod ab ipso, ut fiat, imperat dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et servo dicere, dimitte me, nisi deprecandi ausum praebere? Ac si ei apertius diceretur: Pensa, quantum apud me valeas; et cognosce quia obtinere poteris, q
Abbreviated transcription (Latin):
Diral iles elationes maris: mirabilis
in excelsis dñs: quia contra electoꝵ
nitã ad ꝑ secutions undas mundus
emirabilit᷑ extulit. s has fuꝑnoꝵ
anditor subl euata uirtute predi¬
antiũ mirabilius strauit. Mitustros
i enĩ suos plus ostendit posse ꝑ mi¬
racula. quã potestates terrene
tumuerant ꝑ irã. Qͦd bene &iam
ꝑ iheremiã dñs exteriora narrans :
interiora denuntians dicit. Posui
arenã terminũ mari. p̃ceptũ sem¬
piternũ qͦd ñ p̃teribit. & cõmoue¬
bunt᷑ & ñ poterunt: & intumescent
fluctꝰ ciꝰ. & ñ transibt̃ illud. Frenã
qpͥpe dñs mari t̃minũ posuit: quia
ad frangendũ mundi głam abiectos
& pauꝑes elegit: Cunis nimiruͣ maris
fluctꝰ intumescunt: cũ potestates
scłi ad cõmotionẽ ꝑsecutionis exili¬
unt. S transire arenã nequeunt.

Expanded text:
Mirabiles elationes maris, mirabilis Mirabiles elationes maris, mirabilis in excelsis Dominus , quia contra electorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabiliter extulit, sed has supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mirabilius stravit; ministros etenim suos plus ostendit posse per miracula, quam potetumuerunt per iram. Quod bene etiam per Jeremiam Dominus exteriora narrans. interiora denuntians, dicit: Posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum, quod non praeteribit; et commovebuntur, et non poterunt; et intumefluctus ejus, et non transibunt illum . Arenam quippe Dominus mari terminum posuit, quia ad frangendam mundi gloriam abjectos et pauperes elegit. Cujus nimirum maris fluctus intumescunt, cum potestates saeculi ad commotionem persecutionis exsiliunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
ris nomine. nisi inbonoꝵ nece se¬
uiens mundi huiꝰ amaritudo signa¬
gans quasi in utre aquas maris
Aquas & enĩ maris quasi in utredii
congregat: cũ miro moderamine
cuncta disponens. in suis clausas cor¬
aib carnaliũ minas frenat. duꝑ
fuctus gͦ maris dñs gradit᷑: quia cũ
se ꝓcelle ꝑ secutionis erigunt. mira¬
culoꝵ eius obstupe factione frangun¬
tur. Qui enĩ tumores humane uesa¬
mȩ mitigat: quasi erectas incumu¬
so undas calcat Nã cũ morẽ suũ
gentilitas destrui noue conuersa¬
tionis p̃dicatione conspiceret. cũm
mundi huus aiuites elatione̾ suȩ
ba pens arent: inꝑsecutionis proti¬
nus tẽpestate tumuert᷑. S qͥ uerboꝵ
aduersitate cõmoti ad ꝑsecutionis
ncellas insiliunt. signoꝵ ut dix imꝰ
ammiratione tẽꝑant᷑. Tot gͦ inhis
fluctib dñs gressꝰ posuit: quot suꝑ¬
bis ꝑsecutorib miracła ostendit.
Unde bene rursũ ꝑ psalmistã dr̃.

Expanded text:
ris nomine nisi in bonorum nece saeris nomine nisi in bonorum nece saeviens mundi hujus amaritudo signagans quasi in utre aquas maris . Aquas etenim maris quasi in utre Dom nus congregat cum, miro moderamine cuncta disponens, in suis clausas cordibus carnalium minas frenat. Super fluctus ergo maris Dominus graditur, quia cum se procellae persecutionis erigunt, miraculorum ejus obstupefactione franguntur. Qui enim tumores humanae vesaniae mitigat, quasi erectas in cumulo undas calcat. Nam cum morem suum gentilitas destrui novae conversationis praedicatione conspiceret, cum mundi hujus divites elationi suae cba pensarent, in persecutionis protinus tempestate tumuerunt. Sed qui verborum adversitate commoti, ad persecutionis procellas insiliunt, signorum, ut diximus, admiratione temperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus posuit, quot superbis persecutoribus miracula ostendit. Unde bene rursum per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑgit᷑: isti ubiq ꝑ grãm in hono¬
re tendunt᷑. Angusti quippe cel
fuerant: cũ una plesb tot egregi¬
os p̃dicatores tenebat. Quis enim
gentiliũ petrũ noss&. si in solius
hifrahelitici popłi p̃dicatione rema¬
ner&: Quis pauli uirtutes agnos¬
cer&. nisi hutic uidea ad nrãm no¬
titiam ꝑ sequendo trans misiss:
Ecce iã qui flagris & contumelus
ab ysrahelitica plebe repulsi sunt.
ꝑ mundi fines honorant᷑. Solus gͦ
dñs cȩlos tetendit: qui secreti mi¬
ra dispensatione consilii p̃dicato¬
res suos unde ꝑmisit inuna gente
opprimi : fecit in mundi cardines in¬
de dilatari.
dedita mundo gentilitas
cũ culpas eiꝰ apłoꝵ lingua
corripuit. uerba uite libenter aͦe¬
cepit. Nam ꝓtinuis inelatione con¬
tradictionis intumuit: atq ad
crudelitatẽ s̃e ꝑsecutionis excita¬
uit S que p̃dicationis uerbis con¬
traire nitit᷑. signoꝵ citius ammi¬
ratione tẽperat᷑. unde & apte qͦq¬
inauctoris laude sub iungit᷑. &ga

Expanded text:
spergitur; isti ubique per gratiam in honore tenduntur. Angusti quippe coeli fuerant, cum una plebs tot egregios praedicatores tenebat. Quis enim gentilium Petrum nosset, si in solius Israelitici populi praedicatione remaneret. Quis Pauli virtutes agnosceret, nisi hunc Judaea ad nostram notitiam persequendo transmisisset. Ecce jam qui flagris et contumeliis ab Israelitica plebe repulsi sunt, per mundi fines ornantur. Solus ergo Dominus coelos extendit, qui secreti mira dispensatione consilii, praedicatores suos unde permisit in una gente opprimi, fecit in mundi cardines inde dilatari. dedita mundo gentilitas, cum culpas ejus apostolorum lingua corripuit, verba vitae libenter accepit. Nam protinus in elatione contradictionis intumuit, atque ad crudelitatem persecutionis se excitavit. Sed quae praedicationis verbis contraire nititur, signorum citius admiratione temperatur. Unde quoque in actoris laude apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Mirũ ualde quod irȩ dĩ nullũͣ posse
resistere drͣ: cũ multos indignatioi̾
suꝑne animaduersionis obuiasse elo¬
qͥa diuina testant᷑. Annon irȩ di
moyses restitit. qͥ ꝓcadente popło e¬
rectꝰ ipsũ suꝑne ꝑcussionis impetũ
mortis suȩ oblatione restrinxit di¬
cens. dimitte illis hanc noxã: alioqͥn
deleme delibro quẽ scripsisti: Anñ
irȩ dĩ aaron restitit: cũ int̾ uiuen¬
tes ac mortuos turybulũ sũpsit: atq
animaduersionis ignẽ incensi fumo
qͥ luxuriantes cũ alienigenis in ipso
coitu trucidans zelũ suũ diuinȩ in¬
dignationi obtulit. & furorẽ gladio
placauit: Annon dd ire dĩ restitit:
qui angło ferienti se offerens placati¬
onis graͣm & ante tẽpus ꝓpositũ exe¬
git: Annon helyas irȩ dĩ restitit. qͥ
longo iã tẽꝑe t̾ra arente subductas
decelo pluuias uerbo reuocauit:
Qͦ mͦ gͥ diuine ire nullũ posse resiste¬
redr̃. cũ multos sepe restitisse exẽplis

Expanded text:
Mirum valde quod irae Dei nullum posse resistere dicatur, cum multos indignationi supernae animadversionis obviasse eloquia divina testentur. Annon irae Dei idem Moyses restitit, qrectus, ipsum supernae percussionis impetum mortis suae oblatione restrinxit, dicens: Dimitte illis hanc noxam; alioqui dele me de libro tuo, quem scripsisti ? An non irae Dei Aaron restitit, cum inter viventes ac mortuos thuribulum sumpsit, atque animadversionis ignem incensi fumo qui, luxuriantes cum alienigenis in ipso coitu trucidans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit ? An non irae Dei David restitit, qui, angelo ferienti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit ? An non Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terra arente, subductas de coelo pluvias verbo revocavit ? Quomodo ergo divinae irae nullum posse resistere dicitur, cum multos saepe restit
Abbreviated transcription (Latin):
Ire igit᷑ dĩ & resisti ual& quandor
se qͥ irascit᷑ opitulat᷑: & resisti om̃io
ñ ual&: quando se & adulciscendũ
excitat: & ipse p̃cẽ que ei fundit᷑ non
aspirat. Hinc ad iheremiã dr̃. Iñ gͦͥ
noli orare pro popło hoc. & ne assu¬
mas ꝓ eis laudẽ & orationẽ. quia non

Expanded text:
Irae igitur Dei et resisti valet, quando Irae igitur Dei et resisti valet, quando ipse qui irascitur opitulatur; et resisti omnino non valet, quando se et ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei funditur non aspirat. Hinc ad Jeremiam dicitur: Tu ergo noli orare pro populo hoc, et ne assumas pro eis laudem et orationem, quia no
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Cũ uͦ suꝑna in dignatio sese
oppositio humana non retin&. nec
se utilit᷑ ciuuslib& dep̾catio obicit:
cũ semel ds̃ aliqͥd ab intimis irascen¬
do disponit. Hinc ẽ enĩ qͦd moyses
qui reatũ totius plebis apud dñm
suis p̃cib tersit: dũq se obicẽ obtu¬
lit. diuine iracundię uim placauit.
ad petrã oreb ueniens. & ꝓ aque
exibitione diffidens reꝓmissionis
trã ingredi. dnõ irascente ñpotuit.
& sepe hac de re affligit᷑ : sepe desi¬
derio se excitante turbat᷑. & disposi¬
te ultionis iracundiam repellere
a sem& ipso ñ ualuit: qui hanc uolen
diũ p̃ce conpescuit: prius plorans
& eiulans nudis pedib filiũ suũ fu¬
git : & quo usq perpetrati facinoris
re. Hinc helias ut sicut homo parũ
aliquid quasi de diuina animad.¬
uersione sentir&: qui uerbocelos a¬
peruit. ante indignationẽ mulieris
territꝰ ꝑ desertũ fugit. & ꝓ sema ip¬
so infirmat᷑ informidine : qui furo¬
rẽ łi placat aliis ꝑ int̾uentionẽ.

Expanded text:
t, cum ejus indignatio sese, oppositio humana non retinet. Nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit; apud petram auexhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit . Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volendium prece compescuit , prius plorans et ejulans, nudis pedibus filium fugit; et quousque 300 perpetrati facinoris  valuit. Hinc Elias, ut sicut homo parum aliquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit , ante indignationem mulieris territus per desertum fugit; et pro semetipso infirmatur in formidine, qui furorem Dei placat aliis per interventionem .
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ ex orasse ꝓ aduersantib inuenimꝰ.
Unus qͥppe eoꝵ seuientis popłi ꝑsecu¬
tionẽ fugit. ꝙ tam̃ ꝓuita sui ꝑsecu¬
toris inte̾ruenit: alter exprincipa¬
tu popłi de iectꝰ. ipsis suis aduersariis
dicit. absit ame hoc peccatũ in dño.
quominus cessem orare ꝓuob̾ Nͥa est
& samuhelẽ deducere. nisi aꝑtius in¬
dicare. quia eiꝰ irȩ neq illi si adstareis
rent: Hinc ad eandẽ uideã dr̃. Plaga
mimici ꝑcussi te: castigatione crũ¬
deli: & rursũ. qͥd clamas suꝑ contritio¬

Expanded text:
sse pro adversantibus invenimus. Unus quippe eorum saevientis populi persecutionem fugit, et tamen pro vita sui persecutoris intervenit; alter, ex principatu populi dejectus, ipsis suis adversariis dicit: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Quet Samuelem deducere, nisi apertius indicare quia ejus irae neque illi si astarent rent? Hinc ad eamdem Judaeam dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad
Abbreviated transcription (Latin):
bereᷤ in eiꝰ laudis expletione consid̾at
Dicat gͦ. Qui facit magna & inscrũ¬
tabilia. & mirabilia quoꝵ ñ ẽ numerꝰ
uidelic& magna uirtute : in scru¬
tabilia ratione. innumerabilia
multiplicitate Duitna gͦ oꝑa qͦ
explere dicendo ñ potuit. facun¬
dius deficiendo diffimurt. Sed in
consid̾atione rerũ cur longe ex¬
tra nos ducim᷑. qͥ hoc ipsũ qͦq quod
erga nos agit᷑ ignoramꝰ : Unde ap-

Expanded text:
onsiderat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
me: & rursũ. si steterint moyses ꝙ
samuhel corã me: ñ ẽ anima mea
ad popłm istũ Aua inre queri utili.¬
ter potest. cur relictis tot antiqͥorib
patrib adeffundendã p̾cẽ moyses
& samuhel tantũ mͦ prestantius elegan¬
tiusq nominant᷑. Quod tamͣ facile
agnoscimꝰ : si eius que diligere & mi¬
micos p̃cipit. caritatis merita pensan.
oratio cõmendat᷑: que ꝓinimi cis qͦq
int̾cede nitit᷑ Unde & ꝑ sema ipsa
ueritas dicit Orate ꝓꝑsequentib &
calũpniantib uos. ꝙ rursũ : cũ sta.¬
bitis ad orandũ: dimittite si qͥd ha¬
betis aduersus alterum: Cũ uero pli

Expanded text:
Et rursum: Si steterint Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Qua in re quaeri utiliter potest cur, relictis tot antiquioribus patribus, ad effundendam precem Moyses et Samuel tantummodo praestantius elegantiusque nominantur? Quod tamen facile agnoscimus, si ejus quae diligere et inimicos praecipitur charitatis merita pensamusoratio commendatur, quae pro inimicis quoque intercedere nititur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Et rursum: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid hab
Abbreviated transcription (Latin):
iustus preinfirmitate ñ penetrans.
sed hanc ut cũq ex subiectis sũmoꝵ
spũũ ministeriis pensans. ad consi¬
derationẽ se ꝓpriã sollicita humi-¬
litate recolligit. sibiq corã se pre
potestate suꝑne magnitudinis uileᷤᷤ¬
atura illa hunc consid̾are ñ sufficit
quȩ carne ñ p̃mit᷑: qua m̃te de eiꝰ
ego iuditiis disputo. qui ponde cor¬
ruptionis angustor: Sicut autẽ
lius. quȩ nr̃oꝵ actuũ sententiam
loquunt᷑: ita uerba nr̃a ad dm̃ sunt
oꝑa que exibemꝰ. S cũdõ loqui uer¬
bis suis hõ nͣ ual&: quia apud subti¬
le eius iuditiũ nullã de suis actib
fidutiã ten& Unde & apte sub¬

Expanded text:
justus prae infirmitate non penetrans, justus prae infirmitate non penetrans, sed hanc utcunque ex subjectis summorum spirituum ministeriis pensans, ad considerationem se propriam sollicita humilitate recolligit, sibique coram se prae potestate supernae magnitudinis vilesatura illa hunc considerare non sufficit, quae carne non premitur, qua mente de ejus ego judiciis disputo, qui pondere corruptionis angustor? Sicut autem lius, quae nostrorum actuum sententiam loquuntur, ita verba nostra ad Deum sunt opera quae exhibemus. Sed cum Deo loqui verbis suis homo non valet, quia apud subtile ejus judicium nullam de suis actibus fiduciam tenet. Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
O subiectos quonda districte dese¬
ris: & erectas potestates genti¬
um miscditer flectis. Quamuis¬
ꝑ hoc qͦd dr̃. sub quo curuantur
qui portant orbẽ. possint & ange¬
licȩ uirtutes intelligi. Ipse &enĩ
orbem portant. quę regendi mun-¬
di curas amministrant. paulo at¬
testante qui ait. Nonne om̃s sunt
amministratorii sp̃c. in ministe¬
riũ missi. ꝓpt̾ eos qui hereditatem
capiunt salutis: it gͦ. Ds̃ cuius
resistere ire nemo potest. sub quo
curuantur qui portant orbem. acsi
humilitatẽ om̃is creature conspici¬
at: & tremefactꝰ dicat. Quis infir¬
moꝵ hominũ tuis nutib obuiat:
cuiꝰ se formidin & uirtutes an¬
gelicȩ inclinant: Uel certe qm̃
cũ curuamur. suꝑiora ñ cernimus:
erecti essent illi subtilissimi sp̃c. si
plene potentiã eius maiestatis
attingerent. Sed qui a orbẽ por¬
tant. sub do curui sunt: quia diuini¬
tatis eiꝰ celsitudinẽ. quamuis suble¬
uate uideant. nec uirtutes tamen
angłicȩ comp̃hendunt. Quam uir

Expanded text:
Et subjectos quondam districte deseris, et erectas potestates gentium misericorditer flectis. Alio curvantur qui portant orbem, possunt et angelicae virtutes intelligi. Ipsae etenim orbem portant, quae regendi mundi curas administrant, Paulo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? Ait ergo: Deus cujus resistere irae nemo potest, sub quo curvantur qui portant orbem. Ac si humilitatem omnis creaturae conspiciat, et tremefactus dicat: Quis infirmorum hominum tuis nutibus obviat, cujus se fortitudini et virtutes angelicae inclinant? Vel certe, quoniam cum curvamur, superiora non cernimus: Erecti essent illi subtilissimi spiritus, si plene potentiam ejus majestatis attingerent. Sed qui orbem portant, sub Deo curvi sunt, quia divinitatis ejus celsitudinem quamvis sublevatae videant, nec virtutes tamen angelicae comprehendunt. Quam vir
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ me exaudierit. uocẽ meã. Cur
tanta circũspectione trepida
curtanta sollicitudine formidat. ni¬
si qͥa t̾rorẽ uidicis in extrema distri¬
ctione considerat: & ium discussioĩs
illius ñ ferens. om̃e quod gerit. e̾e̾
sibi insufficiens pensat: Unde &
atterit᷑. qui erectꝰ intranqͥllitate uide¬
bat᷑ : qr quẽ diu suꝑna longanimi.¬
tas tolerat. extrema uditu se ueri¬
tas necat. Quȩ recte turbo dicit᷑
qͥa inelem̃toꝵ cõmotione reuelat᷑
psalmysta attestante qui ait. D̾s

Expanded text:
 exaudierit vocem meam. Cur tanta circumspectione trepidat, cur tanta sollicitudine formidat, nisi quia terrorem judicis in extrema districtione considerat, et, vim discussionis illius non ferens, omne quod gerit esse sibi insufficiens pensat? Unde et atteritur, qui erectus in tranquillitate videbatur, quia quem diu superna longanimitas tolerat, extrema judicii severitas necat; quae recte turbo dicitur, quia in elementorum commotione revelatur, Psalmista attestante, qui ait: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ diuini oꝑis : eo sem& ipsũ re¬
darguit. ne contra manũ result &
oꝑantis. qͥa qͥ benigne qͦd ñ erat fe¬
uit. qͦd est iniuste non deserit. Ad
semo ipsam gͦ in ꝑ cussione mens re¬
deat. & quod ad p̾ͥhende ñ ual& ñ re¬
quirat: ne si diuinȩ irȩ causa discu¬
tit᷑ ampliꝰ discussa ꝓuocet᷑. & quã
placare humilitas p̾oterat. in extin¬
giubilit̾ suꝑbia accendat. Unde¬

Expanded text:
mentum divini esse operis, eo semetipsum rementum divini esse operis, eo semetipsum redarguit, ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat fecit quod est, injuste non deserit. Ad semetipsam ergo post percussionem mens redeat, et quod apprehendere non valet, non requirat: ne si divinae irae causa discutititur, amplius discussa provocetur, et quam placare humilitas poterat, inexstinguibiliter superbia accendat. An
Abbreviated transcription (Latin):
quando ꝑcutit᷑ gemit. s responde
ñ sufficit. qr & ip̃sa ei sue ꝑcussiõis
aduersitas displic&. s tam̃ semoip¬
udicia discutere metuit. qui esse se
puluerẽ agnoscit Unde & ꝑ paulũ
ar. O homo : tuqͥses qͥ respondeas do¬
nominat᷑: quia ꝑ hoc qͦd de humo sũp¬
tus est. uiditia suꝑna discutere dignꝰ
Uel qͥs dic̾e ei potest. curita facu.: Auc¬
toris facta semꝑ indiscussa ueneran¬
da sunt: quia inuista ẽe̾ nequa ꝗͣ
possunt. Rationẽ quippe de occul¬
to eiꝰ confilio querere. nichil ẽ aliud
quã contra eiꝰ consiliũ suꝑbire.
Cũ gͦ factoꝵ causa ñ dep̃hendit᷑. res¬
tat ut sub factis illius cũ humilitate
taceat᷑ : quia nequa ꝗͣ sufficit sensꝰ
carnis. ut secreta penetr& maiesta¬
tis. Qui gͦ infactis di rationẽ ñ uids:
infirmitatẽ suaͣ consid̾ans. curnͣ
udeat rationẽ uid&. Unde ꝑpay
dicit figmentũ ei qͥ se finsit : quare
me fecisti sic: Quo eniͣ secernit fig¬

Expanded text:
qui percutitur, gemit. Sed respondere non sufficit, quia et ipsa ei percussionis suae adversitas displicet, sed tamejudicia discutere metuit, qui esse se pulverem agnoscit. Hinc Paulus ait: « O homo, tu quis es qui respondeas Dnominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est judicia superna discutere dignus Vel quis dicere potest, Cur ita facis? » Auctoris facta semper indiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere, nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factorum causae non deprehenduntur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis; qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans, cur non videat rationem videt. Unde per dicit figmentum ei qui se finxit, quare me fecisti sic? quo se enim cernit fig
Abbreviated transcription (Latin):
&iã placidos erexit. Ex oryonibi
taq hiems inhorruit: quia clares¬
cente scõꝵ constantia. frigida mos
in fidelium ad tẽpestatẽ se ꝑsecuni¬
onis excitauit. Oryones gͦ celũ e.¬
didit. cũ scã eccła martires misii
quidũ loqui recta rudib ausi ft̃
omẽ pondꝰ ex frigoris ad uersitat
ꝓtulerunt. Bene autem protinꝰ ya¬
das subdit : quȩ iuuenescente. uerno
ad celi faciẽ ꝓdeunit. & cũ sol i am ealo¬
ris fui uires exerit ostendunt᷑. Illiꝰ
qͥppe signi initiis in herent: quod ła¬
pientes scłi taurũ uocant: ex quo all¬
geri sol incipit. atq ad extendenda
diei spatia feruentior exsurgit.
s longe illud ꝙ in cõpara biliter
pulcrus. ad quod inuisibilit̾ ꝑueni¬
tur. Vnde bene iterũ sponsus in
sponse suȩ laudib dicit. Quã pul¬
cta esamica mea quã pulcra: ocłi
tui colũbarũ. absq eo qͦd intrinsecꝰ¬

Expanded text:
etiam placidos erexit. Ex Orionibus etiam placidos erexit. Ex Orionibus itaque hiems inhorruit, quia, clarescente sanctorum constantia, frigida mens infidelium ad tempestatem se persecutionis excitavit. Orionas didit, cum sancta Ecclesia martyres misit. Qui dum loqui recta rudibus ausi sunt, omnino pondus ex frigoris adversitate pertulerunt. Bene autem protinus Hyadas subdidit, quae juvenescente verno, ad coeli faciem prodeunt, et cum jam sol caloris sui vires exerit, ostenduntur. Illius quippe signi initiis inhaerent, quod sapientes saeculi Taurum vocant; ex quo augeri sol incipit, et ad extendenda diei spatia, ferventior exsurgit.sed longe illud et incomparabiliter pulchrius ad quod invisibiliter pervenitur. Unde bene iterum sponsus in sponsae suae laudibus dicit: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra! oculi tui columbaru
Abbreviated transcription (Latin):
bi quia usq adint̾netionẽ ꝑsecuti
sunt. quasi hanc se funditꝰ extinxisse
crediderunt. s eo multiplicius ad
statũ sui ꝓfectꝰ rediit. quo inter
manus ꝑsequentiũ moriendo labi¬
rauit. Arcturꝰ gͦ dũ uersat᷑ erigis
quia tẽ scã eccła ualentius inuert¬
te reficit᷑. cũ ardentius ꝓ ueritati
fatigat᷑. Unde apte qͦq post arcti¬
rum ꝓtinus oryonas subdit : oryong
qͥppe in ipso pondere temporis hye¬
malis oruint᷑. suoq ortu tẽpestats
excitant. & maria terrasq ꝑtur¬
bant. Quid gͥ post arcturũ perori¬
ones nisi martires designant᷑. quiꝙ̃
in scã eccła ad statũ p̃dicationis ẽ¬
rigunt᷑. pondus ꝑse quentuĩ molã¬
tiasq passuri. ad cęli faciẽ quasi m
hyeme uenert̃: His & enĩ natis ma¬
re t̾raq turbata ẽ: quia dũ gentii¬
tas mores suos destrui apparenti
illoꝵ fortitudine doluit: in eoꝵ nt¬
cẽ non solũ iracundos ac turbidoss

Expanded text:
robi, quia usque ad internecionem persecuti robi, quia usque ad internecionem persecuti sunt, quasi hanc se funditus exstinxisse crediderunt; sed eo multiplicius ad statum sui provectus rediit, quo inter manus persequentium moriendo laboravit. Arcturus ergo dum versatur erigitur, quia tunc sancta Ecclesia valentius in veritate reficitur, cum ardentfatigatur. Unde apte quoque post Arcturum protinus Orion subdit; Oriones quippe in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. Quid igitur post Arcturum per Oriones, nisi martyres designantur? Quia dum sancta Ecclesia ad statum praedicationis erigitur, pondus persequentium molestiasque passuri, ad coeli faciem quasi in hieme venerunt. His etenim natis, mare terraque turbata est, quia dum gentilitas mores suos destrui, apparente illorum fortitudine, doluit, in eorum necem non solum iracundos ac turbidos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
In scriptura gͥ sacra dũ nota astroꝵ no¬
mina audimus: dequib astris sermo
moueat᷑ agnoscimꝰ : cũ uero quȩ narren¬
F astra ꝑpendimꝰ. rextat ut ex eoꝵ
motib ad spũalis intelligentiȩ archa
na surgamus. Neq enĩ uixta litterã
mirũ aliquid drͣ. qd ds̃ arcturũ. ory¬
onas. & yadas fecit : dequo nimiruͬ con¬
stat. quia omĩno in mundo nichilsit
dñm dicit. ꝑ quȩ signari propriȩ ea
que spũalit᷑ gerunt᷑ intelligit. Quid
nãq at turi nomine. qui in celi axe
constitutꝰ. septẽ stellaruͣ radiis fulg&.
nͥ eccła unuiersalis expͥmit᷑. quȩ in io¬
hannis apocalipsi ꝑseptẽ eccłas sep¬
tẽq candelabra figurat᷑ : Quȩ dum
quasi ab axe ueritatis lue&. Pensan¬
dũ quoq ẽ. qͦd arcturꝰ semꝑ uersat᷑.
cutiones iniqͦꝵ sine cessatione tolerat.
s tamͣ usq ad mundi terminũ sine
defectu ꝑdurat. Sepe nãq eã reꝓ¬

Expanded text:
In Scriptura igitur sacra dum nota astrorum noIn Scriptura igitur sacra dum nota astrorum nomina audimus, de quibus astris sermo moveator agnoscimus. Cum vero quae narrentur astra perpendimus, restat ut ex eorum motibus ad spiritualis intelna surgamus. Neque enim juxta litteram mirum aliquid dicitur, quod Deus Arcturum, et Oriona, et Hyadas fecit, de quo nimirum constat, quia omnino in mundo nihil sit,Dominum dicit, per quae signari propriae ea quae spiritualiter geruntur, intelligit. Quid namque Arcturi nomine, qui in coeli axe constitutus septem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae duquasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus semper versatur, cutiones iniquorum sine cessatione tolerat, sed tamen usque ad mundi terminum sine defectu perdurat. Saepe namque eam rep
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis uanas esyodi. arati & challi.¬
mari fabulas seqͥt᷑. ut arcturũ no¬
minans. extremã stellaꝵ septẽ cau¬
dã urse suspicet᷑. & quasi oryon gladi¬
ũ teneat amator insanꝰ. hec qͥppe as¬
troꝵ noĩa. acultorib sapientiȩ car¬
nalis inuenta sunt: s scriptura sacra
ideirco eisdẽ uocabulis ut it᷑. ut res
quas insinuare appetit. notitia usita¬
te appellationis expͥmant᷑. Namsi as¬
tra quȩ uell&s ꝑ ignota nob̾ nomina.
dicer&: homo ꝓ quo hȩc eadẽ script᷑a
facta est. nescrr& ꝓculdubio qͥd audir&:
Sic igit᷑ in sacro eloqͥo sapient esdi.
sermonẽ trahunt asapientib scłi. sic̃
ineo ꝓutilitate hominis. uocẽ inse hu¬
mane passionis ipse conditor homitũ
spicit
nequaquã post quã aliquid fecerit
penitendo resipiscit: Quid gͦ mirũ
si spu̾ales uiri ut unt᷑ uerbis carnaliuĩ:
quando ipse ineffabilis & creator omĩ¬
ũ sp̃c. nt ad intellectũ suũ carnẽ ꝑtra¬
hat. in seipso carnis sermonẽ format:

Expanded text:
veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem caudam Ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt; sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res quas insinuare appetit notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra quae vellet per ignota nobis nomina diceret, homo, pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio quid audiret. Sic igitur in sacro eloquio sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi, sicut in eo pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor hominum spicit, nequaquam postquam aliquid fecerit poenitendo resipiscat. Quid ergo mirum si spiritales viri utuntur verbis carnalium, quando ipse ineffabilis et creator omnium Spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem format?
Abbreviated transcription (Latin):
numerus. Diuine fortitudinis fac¬
ta tunc ueruis explemus. cũ hec nos
explere ñ posse cognoscimꝰ : tunc
facundius loqͥm᷑ cũ abhis obstupeᷤ¬
cendo reticemꝰ. Ad narranda qͥppe
dĩ opera hab& defectꝰ nrͣ quã suf¬
ficient᷑ exerat linguam suam: ut
quȩ cõp̃hende̾ idoneȩ ñ ualꝙ. hȩc
idonee mutꝰ laud&. Unde berie
ꝑ psalmistã dr̃. Laudate eũ in po¬
tentatib eiꝰ : laudate eũ scđ̾m mul¬
titudinẽ magnitudinis eiꝰ Ille

Expanded text:
mus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene per Psalmistam dicitur: Laudate eum in potentatibus ejus, laudate eum secundum multitu
Abbreviated transcription (Latin):
menbra uidelic& om̃s electi quia
ad cuncta simplicit᷑ incedunt. eius
oculi colũbaꝵ uocant᷑ : qui magna
luce irradiant. qr & signoꝵ mira
hoc miracłm quod uidĩ potest:
llud de intͣnis miraculũ ẽ mirabi¬
apte subdit᷑. absq eo qͦd intrinsecꝰ
lat&. Magna qppe ẽ gła aꝑti oꝑis:
s longe incõparabilis occulte remu¬
nerat᷑ionis. Qͦd gͦ ꝑ beatũ iob as¬
troꝵ noĩȩ. hoc salomonis uocib o¬
culoꝵ appellatione signat᷑. & qͦd ꝑ
salomonẽ drͣ: absq eo qͦd intͥnsecus
latet. hoc nobis beatꝰ iob intimat
cũ austri intͣiora cõmendat.. NII¬
ED ecce uir sẽs ext̾iora mi¬
rans. interiora consideranᷤᷤ.
aꝑta narrans. occulta pe¬
nẽtrans. omẽ qͦd interiꝰ ext̾iꝰq agi¬
t᷑ dicere conat᷑. s oꝑa sũmȩ mag̾¬
nitudinis. quando explic& lingua
arnis: Unde apte mox hȩc eadẽ
opera melus deficiendo cõprehen¬

Expanded text:
membra, omnes electi, quia ad cuncta simpliciter incedunt. Ejus oculi, columbarum vocantur, quia magna luce irradiant, quia magnorum sighoc miraculum, quod videri potest? Illud de internis miraculum est mirabiapte subditur: Absque eo quod intrinsecus latet. Magna quippe gloria aperti operis, sed longe incomparabilis occultae remunerationis. Quod ergo per beatum Job astrorum nomine, hoc Salomonis vocibus oculorum appellatione signatur; et quod per Salomonem dicitur: Absque eo quod intrinsecus latet, hoc nobis beatus Job intimat, cum Austri interiora commendat. Sed ecce vir sanctus exteriora mirans, interiora considerans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod interius exteriusque agitur dicere conatur; sed opera summae magnitudinis quando explicet lingua carnis? Unde et apte mox haec eadem opera melius deficiendo comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
si arena maris. reliquie salue fient.
hinc paulus ait. donec plenitudo
gentiũ introir&. & sic om̃ĩs isrł salinis
fier&. Quia igit᷑ p̃ dicatores suos.
nunc uidee oculis subtrahit. s post¬
modũ subtrahit quasi sub signacło
stellas clausit. ut absconsis prius &
post coruscantib astroꝵ spũalim
radiis noctẽ suȩ ꝑfidie & nc̃ repulsa
ñ uideat: & tunc illuminata dep̃hen¬
dat. Flinc est qͦd duo illi eximii p̃di¬
catores. dilata morte sub trachi suis
ut ad p̃dicationis usũ infine reuocen¬

Expanded text:
si arena maris, reliquiae salvae fient . Hinc Paulus ait: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Qui igitur praedicatores suos nunc Judaeae oculis subtrahit, sed postmodum ostendit, quasi sub signaculo stellas clausit, ut, absconsis prius, et post coruscantibus, astrorum spiritalium radiis, noctem suae perfidiae et nunc repulsa non videat, et tunc illuminata deprehendat. Hinc est quod duo illi eximii praedicatores dilata morte subtracti sunt, ut ad praedicationis usum in fine revocen
Abbreviated transcription (Latin):
quia intercedendo protegunt: sol au¬
tẽ qui a p̃dicando uim luminis osten¬
dunt. Cõmota gͥ t̾ra celi extensi st̃
quia cũ uidea adium ꝑsecutionis
infremuit. apłoꝵ uitã dñs incune¬

Expanded text:
quia intercedendo protegunt, sol autem, quia praedicando vim luminis ostendunt. Commota igitur terra, coeli extenti sunt, quia cum Judaea ad vim persecutionis infremuit, apostolorum vitam Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
se sunt: qui & nẽ occultant᷑ ne appa¬
reant: & post ut ꝓdesse ualeant appa¬
rebunt. S tam̃ plebs israhelitica
que ubertim infine colliget᷑ : in ip¬
sis scẽ eccłȩ exordiis crudelit̾ obdu¬
ratur Nam p̃dicatores ueritatis
rennuit. uerba ad iutorii spernit
Qͦa tam̃ mira auctoris dispensatiõe
agit᷑. ut nimirũ p̃dicantiũ gła que
recepta in uno popło latere pote¬
rat. incunctis gentib repulsa dila¬
tet᷑. Unde & apte mox subdit᷑: qui¬

Expanded text:
nunc occultantur ne appareant, et post ut prodesse valeant apparebunt. Sed tamen plebs Israelitica, quae ubertim in fine colligetur, in ipsis sanctae Ecclesiae exordiis crudeliter obduratur. Nam praedicatores veritatis renuit, verba adjutorii sprevit. Quod tamen mira auctoris dispensatione agitur, ut nimirum praedicantium gloria, quae recepta in uno populo latere poterat, in cunctis gentibus repulsa dilatetur. Unde et apte mox subditu
Abbreviated transcription (Latin):
iã iãq nr̃i oꝑis pedem exẽplo suę re¬
ctitudinis dirigunt. S quia expul¬
sis p̃dicatorib ñ fuit qui plebi uidai¬
ce inperfidiȩ sue nocte remanenti
uel claritatẽ contẽplationis ostende¬
ritas qͥppe que hanc repulsa deseruit
subtracto pͣdicationis lumine meri¬
to suȩ prauitatis excecauit: recte
dr̃. qui p̃cipit soli & ñ orit᷑ & stellas
claudit quasi subsignacło. Oriri qͥp¬
pe ei solem noluit: aqua p̃dicantiũ
animũ diuertit. & quasi subsigna¬
cło stellas clausit: quidũ p̃dicatores
suos ꝑ silentium intrasem& ipsos reti
nuit cecis inquoꝵ sensib celeste lum̃
abscondit. Pensandũ uͦ est quia id¬
circo aliquid subsigillo claudimus.
ut hoc cũ tẽpꝰ congruit ad mediũ pro¬

Expanded text:
jamjamque nostri operis pedem exemplo suae rejamjamque nostri operis pedem exemplo suae rectitudinis dirigunt. Sed quia expulsis praedicatoribus non fuit qui plebi Judaicae in perfidiae suae nocte remanenti vel claritatem contemplationis ostenderitas quippe, quae hanc repulsa deseruit, subtracto praedicationis lumine, merito suae pravitatis excaecavit, recte dicitur: Qui praecipit soli, et non oritur; et stellas claudit quasi sub signaculo. Oriri quippe ei solem noluit, a qua praedicantium animum divertit. Et quasi sub signaculo stellas clausit, qui dum praedicatores suos per silentnuit, caecis iniquorum sensibus coeleste lumen abscondit. Pensandum vero est, quia idcirco aliquid suut hoc, cum tempus congruit, ad medium pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstellas claudit quasi subsignacło:¬
A uquando namq insacro eloquio
solut saccus ciliciniis. In extremo qͥp¬
ie temprẽ sol quasi cilicmus saccus
ostendit᷑ quia fulgens uita p̃dicanti¬
ũ ante reꝓboꝵ oculos asꝑa & despec̾¬
ta monstrat᷑. Qui stellarũ quoq cla¬
ritate figurant᷑. quia dũ recta pec¬
catorib p̃dicant. tenebras nr̃e noctis
illustrant. Unde & subtractis p̃dica
hant: & plerũq insacro eloqͥo diei
appellatione et̃na patria. noctis au¬
tem nomine p̃sens uita signat᷑. p̃dica¬
tores scĩ. & sol nr̃is oculis fiunt. cum
contemplationẽ nobis uere lucis aꝑi¬
unt: & uelud stellȩ intenebris lucent.
cũ ꝑactiuã uitã ꝓfuturis nr̃is neces¬
sitatib terrena disponunt: Quasi
indie ut sol chorusc̾ant: cũ ad con¬
tẽplandã int̾nȩ claritatis patrian
mentis nr̃e aciem subleuant: & qua¬
si stelle innocte resplendent: quia
& & cũ t̾rena agunt. offensurum

Expanded text:
et stellas claudit quasi sub signacet stellas claudit quasi sub signacAliquando namque in sacro eloquio sol ut saccus cilicinus . In extremo quippe tempore sol quasi cilicinus saccus ostenditur, quia fulgens vita praedicantium, ante reproborum oculos aspera et despecta monstratur. Qui stellarum quoque claritate figurantur, quia dum recta peccatoribus praedicant, tenebras nostrae noctis illustrant. Unde et subtractis praedicdiant; et plerumque in sacro eloquio diei appellatione aeterna patria, noctis autem nomine praesens vita signatur: praedicatores sancti ut sol nostris oculis fiunt cum contemplationem nobis verae lucis aperiunt, et velut stellae in tenebris lucent cum per activam vitam profuturi nostris necessitatibus terrena disponunt. Quasi in die ut sol coruscant cum ad contemplandam internae claritatis patriam mentis nostrae aciem sublevant; et quasi stellae in nocte resplendent, quia et cum terrena agunt offensurum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. De loco quippe suo terra cõmo¬
ta est. cũ plebs israhelitica de ude
finib e uulsa nimirũ colla gentib
subdidit: quia subdi auctori recusi¬
uit. Quȩ scilic& terra colũpnas ha¬
buit : qr in sac̾dotes & principes. legi
doctores atq pharisȩos. ruit᷑a eiꝰ ꝑ¬
tinatiȩ structura surrexit. In ipss
nãq litterȩ ȩdificiũ tenuit : & tran¬
quillitatis sue tẽpore sacrificioꝵ
car naliũ quasi suꝑ impositȩ fabn
ce onera portauit: s trans latis
montib colũpnȩ concussȩ sunt.
qui a subductis auidea apłis. nec
qpsi uiuere in alla ꝑmissi st̃. qui ab ib¬
la uite p̃dicatores expulerr̃. Dignũ
qͥpe erat. ut terrenã patriã sub ac
l ꝑderent: cuiꝰ amore nequaquam
sunt ueriti celest is patrie milites im¬
pugnare: Sed expulsis scis doctorib
udea funditꝰ torpuit. & iusto uidi¬
untis ex amine. in erroris sui tene¬
bras oculos mͣtis clausit: Unde ad
hic subdit᷑. Qui p̃cipit soli & ñ orit᷑:

Expanded text:
tur. --De loco quippe suo terra commota est cum plebs Israelitica, de Judaeae finibus evulsa, nimirum colla gentibus subdidit, quia subdi auctori recusavit. Quae scilicet terra columnas habuit, quia in sacerdotes et principes, legis doctores atque Pharisaeos, ruitura ejus pertinaciae structura surrexit. In ipsis namque litterae aedificium tenuit, et tranquillitatis suae tempore, sacrificiorum carnalium quasi icae, onera portavit. Sed translatis montibus columnae concussae sunt, quia subductis a Judaea apostolis, nec ipsi vivere in illa permissi sunt, qui ab illa vitae praedicatores expulerunt. Dignum quippe erat ut terrenam patriam subacti perderent, cujus amore nequaquam sunt veriti coelestis patriae milites impugnare. Sed expulsis sanctis doctoribus, Judaea funditus torpuit, et justo judicantis examine, in erroris tenebras oculos mentis clausit. Unde et adhuc subditur: « Qui praecipit soli, et non oritur:
Abbreviated transcription (Latin):
catores et̃nę patriȩ. non in merito
montes uocant᷑. qr ꝑ uitȩ suę celsitu¬
dinẽ ima terraꝵ deserunt: & celo ꝓ¬
te iterũ ꝑ psalmistam dr̃. Trans¬
ferent᷑ morites in cor maris. Incor¬
de enim maris montes trans lati sutł:
pulsi ad intellectũ gentiliũ uenert̃
Unde ip̃si quoq insuis actib dicus
Wob̾ oportebat pͥmũ loqui u̾bũ di
s quia repellitis illud. & indignos
uos uidicatis et̾ne uite : ecce conuer¬
timur adgentes. S hanc eãdem
trans lationẽ montiũ. hi ipsi nesci¬
erunt qui in dñi furore subuersist̃
quia cũ de suis finib hebrei apłos
pellerent. lucrũ se fecisse arbitrati
sunt : quia p̃dicationis lum̃ amisert
Exigentib qͥppe meritis iusta ani¬
maduersione ꝑcussi. tanto intelli¬
gentie errore cecati sunt : ut qͦi
lucẽ ꝑderent. hoc e̾e̾ gaudiũ puta¬
rent S repulsis apłis. ꝑ romanũ
ꝓtinus pͥncipẽ tytũ uidea destrui¬
t᷑. atq in cunctis gentib sparsadis¬

Expanded text:
catores aeternae patriae non immerito montes vocantur, quia pro vitae suae celsitudine ima terrarum deserunt, et coelo prote iterum per Psalmistam dicitur: Transferuntur montes in cor maris . In corde enim maris montes translati sunt, cpulsi, ad intellectum gentilium venerunt. Inde ipsi quoque in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Sed hanc eamdem translationem montium hi ipsi nescierunt, qui in Domini furore subversi sunt, quia cum de suis finibus Hebraei apostolos pellerent, lucrum se fecisse arbitrati sunt, quod praedicationis lumen amiserunt. Exigentibus quippe meritis, justa animadversione percussi, tanto intelligentiae errore caecati sunt, ut quod lucem perderent, hoc esse gaudium putarent. Sed repulsis apostolis, per Romanum protinus principem Titum Judaea destruitur, atque in cunctis gentibus sparsa dis
Abbreviated transcription (Latin):
be gͦ pacẽ resistens non potest. quia
aũ superbiã confusio sequit᷑. quod
stulte ꝑ culpã gerit᷑. hoc in agentis
pena mirabiliter ordinat᷑.
sp̃s plenus. cũ confusionem
generalit᷑ humane suꝑbiȩ
conspicit᷑. ad spetiale malũ ꝓtinus
plebis israhelitice oculos mentis ten¬
dit. & quȩ pena elatos om̃s maneat.
ex unuis gentis interitu ostendit.
Nam repente sub iungit dicens. Qui
quos subuertit infurore suo. Inscͥp

Expanded text:
bere ergo pacem resistens non potest, quia bere ergo pacem resistens non potest, quia dum superbiam confusio sequitur, quod stulte per culpam geritur, hoc in agentis poenam mirabiliter ordinatur. piritus plenus, cum confusionem generaliter humanae superbiae conspicit, ad speciale malum protinus plebis Israeliticae oculos mentis tendit, et quae poena elatos omnes maneat, ex unius gentis interitu ostendit. Nam repente subjungit, dicens: CAPUquos subvertit in furore suo. 6. P
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑnature sue inquietudinẽ fo-¬
ras uagat᷑ Sic primꝰ humani gene¬
ris parens. quia auctoris p̃cepto re¬
stitit: carnis ꝓtinus contumeliam
sensit. & quia sub e̾e̾ conditori ꝑ o
bedientiã noluit: sub semꝙ ipso pro
gͦ drͣ. quis resistit ei & pacẽ habuit
qr peruersa mens unde se cont᷑a aue¬
to rẽ erigit. inde se inse m& ipsa con¬
fundit Resistere autẽ do dicim᷑ :
cũ repugnare erus dispositionib co¬
namur: N eq enĩ infirmitas in cõ¬
mutabili eiꝰ sententiȩ obuiat: s ta¬
m̃ quod explere ñ ual& tẽptat: Nã
sepe humana infirmitas in cõmuta¬
bili eius sententiȩ obuiat. s tamen
quod ex plere non ual& tẽptat. Nam
sepe humana infirmitas occulte uim
dispositionis agnoscit. & tam̃ hanc si
mutare ualeat appetit. Contraire
satagit. s ipso se gladio contradictio¬
nis frangit. Ordini interno reniti¬
tur. s suis uicta conatib ligat᷑. Ha¬

Expanded text:
quia per naturae suae inquietudinem foquia per naturae suae inquietudinem foras vagatur. Sic primus humani generis parens, quia auctoris praecepto restitit, carnis protinus contumeliam sensit; et quia subesse conditori per obedientiam noluit, sub semetipso prosergo dicitur: Quis restitit ei, et pacem habuit? quia perversa mens unde se contra auctorem erigit, inde se in semetipsa confundit. Resistere autem Deo dicimur, cum repugnare ejus dispositionibus conamur. Neque enim nostra infirmitas incommutabili ejus sententiae obviat, sed tamen quod explere non valet tentat. stra infirmitas incommutabili ejus sententiae obviat, sed tamen quod explere non valet tentat. Nam saepe humana infirmitas occulte vim dispositionis agnoscit, et tamen hanc si mutare valeat appetit. Contraire satagit, sed ipso se gladio contradictionis frangit. Ordini interno renititur, sed suis victa conatibus ligatur. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ nulluis ignorat : S sc̃s uir
duob uerb̃ in laude auctoris ꝓlatis.
aliquid nob intimat: unde nos ad cog¬
ntionẽ nram trepidos reducat. Sa¬
t qi ualent̾ cognita ꝑcutit Nec
falli gͦ a nob̃ quia sapiens: nec uitari
qi fortis est ualet. Nunc ut sapiens
omã inuisibilis aspicit: tunc ut fortis
sine ullo obstaculo quos reꝓbat punit:
Qui hoc quoq forti hic sapientia ordi¬
nat : ut humana mens cum contra
auctorẽ se eleuat: ipsa se sua elatiõe
confundat. Unde & subdit᷑. Quis re
m& conueniant ordinat. In qͦ gͦ con¬
ditori resistit᷑. pacis conuentio dissipa¬
tur. qr ordinata esse nequeunt. quę
suꝑni moderaminis dispositionẽ perdt̃
Quȩ enĩ sub iecta dõ intranqͥllitate
ꝑsisterent. ipsa se sibim& dimissa con¬
fundunt: quia inse pacẽ non in ueni¬
unt. cui uenienti desuꝑ in auctore
contradicunt. Sic summꝰ ille angłicus
sp̾c qui sub iectꝰ dõ inculmine stare
potuiss&. a sema ipso repulsꝰ patit᷑.

Expanded text:
titudinem nullus ignorat? Sed sanctus vir duobus verbis in laudem auctoris prolatis, aliquid nobis intimat, unde nos ad cognitionem nostram trepidos reducat. Satur, quia valenter cognita percutit. Nec falli ergo a nobis, quia sapiens; nec vitari, quia fortis est, valet. Nunc ut sapiens omnia invisibilis aspicit, tunc ut fortis sine ullo obstaculo quos reprobat punit. Qui hoc quoque hic forti sapientia ordinat, ut humana mens cum contra auctorem se elevat, ipsa se sua elatione confundat. Unde et subditur: met conveniant ordinat. In quo ergo Conditori resistitur, pacis conventio dissipatur, quia ordinata esse nequeunt, quae superni moderaminis dispositionem perdunt. Quae enim subjecta Deo in tranquillitate persisterent, ipsa se sibimet dimissa confundunt, quia in se pacem non inveniunt, cui venienti desuper in auctore contradicunt. Sic summus ille angelicus spiritus, qui subjectus Deo in culmine stare potuisset, semetipsum repulsus patitur,