comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gens habenda est ne forte du
unant diligencius sequeris
in aliam deterius prolabaris
uii pater comectoriu qui
nommne damelis iuscribitur
auctoritatis et ueritatis robo¬
re destitutunt cum res sui¬
gulas singulis sig̃ cõnibus
arcet de ꝯuibz non iundetur
lacius exequendum, cum tota
hiioi sit mepta tradicio et
uagus comectorum lib̃ ꝓcurio¬
sorum manus ĩpudentet di¬
scurrat huit saue damel grãz
int̾pretandi uisiones et sop̾¬
ma ꝙͣ ei diis inspirabat. sz
absit ut hanc uanitatẽ mar

Expanded text:
gens habenda est, ne forte dum gens habenda est, ne forte dum unam diligentius sequeris, in aliam deterius prolabaris. Unde patet conjectorium, qui nomine Danielis inscribitur, auctoritatis et veritatis robore destitutum, cum res singulas singulis significationibus arcet. De quibus non videtur latius exsequendum, cum tota hujusmodi sit inepta traditio, et vagus conjectorum liber, per curiosorum manus impudenter discurrat. Habuit sane Daniel gratiam interpretandi visiones et somnia, quam ei Dominus inspirabat; sed absit, ut vani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuiciosissune dorunt ueritas
si quidem ab eo louge factã qt
nec eam facilius p̾t apphendere
qui urionem ex pungere uel
puncto curare cartineam qui ca¬
ligantibus occulis muuñde pal¬
pat. Et licet, hec sommolencia
perfidie su fidei stumilis exci¬
tanda. Et malesicu pocius ꝙͣ ar¬
tisicu impugnanda sllusio di¬
uine tamen gracie disposicionis
sue non obsti uias nõ
precludimius semuitas quin sp̃s
ubi uult spiret. Et pro arbit̾o
suo subiectis mentibz infundat
ueritatem. Uerum quisqui
credulitatem suami sig̃cõnib
alligat sompniorum planu
est quia tam a cuiceritate fi¬
dei ꝙͣ a tranute racionis exor¬
bitat. plane si sermo ꝓfera¬
tur ambiguus Et cuius mul¬
te suit sig̃tiones. nonne me¬
rito parum datus uidebitur
quisquis ex eo citra discussioez
sensuum sibi ad ꝑtinacuis sua¬
debit profecto rerum ouimũ
ut predutum est multiplex
est et uaria siginficacõ ¶ Mul¬
tiplicium uero distincio dili¬

Expanded text:
perniciosissime dormit. Veritas perniciosissime dormit. Veritas siquidem ab eo longe facta est, nec eam tam facile potest apprehendere, quam urionem expungere, vel puncto curare cartineam, quae caligantibus oculis in meridie palpat. Et licet haec somnolentia perfidiae sit fidei stimulis excitanda et maleficii potius, quam artificii impugnanda illusio, divinae tamen gratiae dispositionis suae non obstruimus vias, non praecludimus semitas, quin Spiritus ubi vult spiret, et pro arbitrio suo subjectis mentibus infundat veritatem. Verum quisquis credulitatem suam significationibus alligat somniorum, planum est, quia tam a sinceritate fidei, quam a tramite rationis exorbitat. Plane si sermo proferatur ambiguus, et cujus multae sint significationes, nonne merito parum doctus videbitur, quisquis ex eo citra discussionem sensuum sibi aliquid pertinacius suadebit? Profecto rerum omnium, ut praedictum est, multiplex est, et varia significatio. Multiplicium vero distinctio dili
Abbreviated transcription (Latin):
sequenti die pretio interesset
paruit itaq lectici deuectu
in prelium et uicit ¶ Socrates
sibi ex ara ueneris ꝯachademe
erat uidit offerre cignum col¬
lum insereutem celo rostro tã¬
gentem sydera regionem que
aplaue dicitur peuetrautem
et transcendentem aspectus om¬
mum et tanta uocis souoritare
ei leticia canentem ut totunt
nuilcerei orbemi cquenti die
aristides ab achadenua ꝓuilunt
filium platonem socrati obtu¬
lit licteris et moribus imbuen¬
dum. Quo uiso mentis uirib
er corporis d isposicoe conceptis
Dic est inquit ciginis quem
uro appollun uenus achadenuca
consecraint. ¶ Plato trarum
quas per sequebatur ca ꝓficisc̃es
in egiptum se a piratis capi
intercundum et uenundari ui¬
tradiciones cxequuur uereo:
ue merito non tam comertoria
ereqͥ que aut nulla aut ma¬
ui⁊ ars est quam doruutare
uideamur. Quicquis euu sõp¬
morum sequitur uauitatent.
parum in lege dei uigilans est
et dumi fidei facit dispendium

Expanded text:
sequenti die praelio interesset. sequenti die praelio interesset. Paruit itaque lectica devectus in praelium, et vicit. Socrates sibi ex ara Veneris, quae academiae erat, vidit offerri cygnum collum inserentem coelo, rostro tangentem sidera, regionem quae Aplane dicitur, penetrantem et transcendentem aspectus omnium, et tanta vocis sonoritate et laetitia canentem, ut totum mulceret orbem. Sequenti die, Aristides ab academia parvulum filium Platonem Socrati obtulit, litteris et moribus imbuendum. Quo viso, mentis viribus ex corporis dispositione conceptis: « Hic est, inquit, cygnus, quem nostro Apollini Venus academica consecravit. » Plato litterarum, quas persequebatur, causa proficiscens in Aegyptum, se a piratis capi inter eundum et venundari vitraditiones exsequimur, vereor ne merito non tam conjectoriam exsequi quae aut nulla, aut inanis ars est, quam dormitare videamur. Quisquis enim somniorum sequitur vanitatem, parum in lege Dei vigilans est, et dum fidei facit dispendium,
Abbreviated transcription (Latin):
quior aut crudelior quem decor
bersabre ad prodicoen homici¬
dium et adulterium muitaut
que quid̃ ounua contrariu
faciunt intellectum cum ua
peccatorum labe defornus ecc̃a
figuretur. ¶ Itrequens tamen
et qi regulare ius est. ut a sum¬
libus ad fumilia recurrar in¬
interpretacio ¶ Perum hanc
uisionum quas quies inducit
diuisionem per opposita nou
fieri certum est cum cadem pro
parte sit diuisio alũm oracłin
Et ꝓpter rerum figuras possit
sompuns aggregari et uniu̾saᷤ
eorum species quaudoqz conti¬
gat quod et studõs scͥpturar
plauum est. uisio asfrican apo¬
calipsis apli. damelis et erechie¬
lis oracula. sompnia pharao¬
ius et ioseph. corumqz duta
sunt sacumt fidem personis
quoqz quibusdan ueritas sre¬
quencius Illucescit ut pote cõ¬
positum habentibz aminum
alias requencior error inuol¬
uit augustus ecsar cum aduer¬
sus antonium dimicaturus
eet egritudine grau la borãs
inquiete mandatum accepu
ut ad uictoriam consequendã¬

Expanded text:
quior aut crudelior, quem decor quior aut crudelior, quem decor Bethsabeae ad proditionem, homicidium et adulterium invitavit. Quae quidem omnia contrarium faciunt intellectum, cum Urpeccatorum labe deformis, Ecclesia figuretur. Frequens tamen et quasi regulare jus est, ut a similibus ad similia recurrat interpretatio. Verum hanc visionum, quas quies inducit, divisionem per opposita non fieri certum est; cum eadem pro parte sit visio, aliunde oraculum, et propter rerum figuras possit somniis aggregari, et universas eorum species quandoque contingat: quod et studiosis Scripturarum planum est. Visio Africani, Apocalypsis apostoli, Danielis et Ezechielis oracula: somnia Pharaonis et Joseph, eorum quae dicta sunt faciunt fidem. Personis quoque quibusdam veritas frequentius illucescit, utpote compositum habentibus animum, alias frequentior error involvit. Augustus Caesar, cum adversus Antonium dimicaturus esset, aegritudine gravi laborans, in quiete mandatum accepit, ut ad victoriam con
Abbreviated transcription (Latin):
applicabitur que ommia con¬
iectorum disciplina quasi ua¬
rici contempini. Iuxta illud
uiri sapientis ompiia ne
cures nam mens humana
quod optat dum uigilat spar
per sompnum ceruit Idipsuux
¶Interdum tameu et per an¬
tithesun rerum sequenda sunt
ueritatis uestigia ficui cumt
maguo pompeio ruma inini¬
neret contraria inisis uaticina¬
ta. quies. leticiamqz urbis ppli
tripudiantis preconia plau¬
sumq theatri sui. qͣi re tociꝰ
imperii bene gesta fortima ꝑi¬
turi ducis occulis ingerebant
Les quoqz q̃ turpis et obsteua
est in suꝑficie. honestissime ue¬
ritatis quandoqz sbam tegit.
¶G. cesar in minori etate in
sompnis sͥ uisus est matri.
incestare cubicula. et tur pitu¬
diue soporis acconitus cum rem
ad mathematicos retulisset. uii¬
uersam terram diciomi eius subi¬
ciendam respouderunt. dic itaqz¬
uiri maguanum spes ad occu¬
pandum imperium recta est.¬
¶ Deniqz ad spein facti quis
uria iustior. quis dauid ne¬

Expanded text:
applicabitur, quae omnia conapplicabitur, quae omnia conjectorum disciplina, quasi vana contemnit, juxta illud viri sapientis: Somnia ne cures, nam mens humana, quod optat, Dum vigilat, sperat, per somnum cernit id ipsum. Interdum tamen et per antithesin rerum, sequenda sunt veritatis vestigia, sicut cum magno Pompeio ruina immineret, contraria visis vaticinata quies, laetitiamque urbis, populi tripudiantis praeconia, plausumque theatri sui, quasi re totius imperii bene gesta, fortuna perituri ducis oculis ingerebat. Res quoque quae turpis et obscena est in superficie, honestissimae veritatis quandoque substantiam tegit. C. Caesar in minori aetate in somnis sibi visus est matris incestare cubicula, et turpitudine soporis attonitus, cum rem ad mathematicos retulisset, universam terram ditioni ejus subjiciendam responderunt. Sic itaque magnanimi viri spes ad occupandum imperium erecta est. Denique ad speciem facti quis Uria justior? quis David ne
Abbreviated transcription (Latin):
ticipent. Cause quoqz confor¬
matur suus effectus et recipte
causa si tamen minor est. effcui
suo dicitur ee consimlis. Cete¬
rum similium rerum sicut Idem
iudicium. Ita et eadem nota est
Et quia signa frequenter eadem
in eo uel maxune ars come cto¬
ris apparet si sub ydemptitate
signorum diuersitatem rerumi
cauta discrectoe distingint. hec
quidem generalia sunt. Qus
uerosunt specialia singulor
lacuis patent. non tamnen pre¬
terundum est. signorum uiui
pro qualitate personarum se¬
ueriorem aut miciorem es¬
¶ Ieccume si quĩd contrectacio
aliis letum tristem aliis euen¬
tum denuniciat. Sit ex non
apparentibus causis mopina
ueueris presentia amaritudiez
fortune frequencius ingerit¬
¶ Uude Illud siphiles arche¬
morum lugentis extinctum
numquam impunc per uin¬
bras actonite mnͣ uisai uenus
di enim ex reliquiis cogitacio¬
num aui cereris bachi. uesti¬
mulis incitata uenus occurrat
in sompniorum uauitati recti

Expanded text:
ticipent. Causae quoque suus conforticipent. Causae quoque suus conformatur effectus, et reciproce causa, si tamen minor est, effectui suo dicitur esse consimilis. Caeterum similium rerum sicut idem judicium, ita et eadem nota est. Et quia signa frequenter eadem, in eo vel maxime ars conjectoris apparet, si sub identitate signorum, diversitatem rerum cauta discretione distinguit. Haec quidem generalia sunt. Quae vero sunt specialia singulorum, latius patent. Non tamen praetereundum est, signorum vim, pro qualitate personarum, saeviorem aut mitiorem esse. Pecuniae siquidem contrectatio, aliis laetum, tristem aliis eventum denuntiat. Sic ex non apparentibus causis inopina Veneris praesentia amaritudinem fortunae frequentius ingerit. Unde illud Hypsipyles Archemorum lugentis exstinctum . . . . Nunquam impune per umbras Attonitae mihi visa Venus. Si enim ex reliquiis cogitationum, aut Cereris Bacchive stimulis incitata Venus occurrat, insomniorum vanitati rectius
Abbreviated transcription (Latin):
ler ter actendenda rerum sig̃iõ
que tanto multiplicior est ꝙ iocũ
ꝙͣto ab operibus nature oꝑa
uincuntur artificis imitantis
uaturam. si quis enu sermo
tres aut quatuor habet signi¬
idem multarum sigͣcionum
Omnnis uero res quot habet
aliarum similitudines tot
gerit carumdem significacões
Ita tamen ut maior nũꝙͣ mi¬
noris sit signum. digna si¬
quid̃ semper iuuora sunt. inde
est ꝙ hominem substancia q̃ius
in figura reptilu pet᷑ et in
locis pluribus scripturarum
manfestum est. porro quo
similitudo exp̾ssior est eo ma¬
gis cognata et familiarior
est significacio similitudo uero
substantialis est. ut que ex ge¬
uere aut sp̃e aut accidentalis
ut ex quantitate aut ex quali¬
tate cuit uariis accidencium
sormis aut nuitacioms est
ut cum quis alii quous mo¬
tu operis conformantur. Et
ħ quid̃ modo pt creatura creci¬
tori ee consimilis cum tamen
nullo sbãli uel ciccidentali par¬

Expanded text:
lerter attendenda rerum significatio, lerter attendenda rerum significatio, quae tanto multiplicior est quam vocum, quanto ab operibus naturae, opera vincuntur artificis imitantis naturam. Si quis enim sermo tres aut quatuor habet signiid est multarum significationum. Omnis vero res, quot habet aliarum similitudines, tot gerit earumdem significationes; ita tamen, ut major nunquam minoris sit signum. Signa siquidem semper minora sunt. Inde est quod hominem substantia quaeviin figura reptilium Petri, et in pluribus locis Scripturarum manifestum est. Porro, quo similitudo expressior, eo magis cognata et familiarior est significatio. Similitudo vero aut substantialis est, ut quae ex genere, aut specie: aut accidentalis, aut ex quantitate, aut qualitate, aut variis accidentium formis: aut imitationis est, ut cum quis alii quovis motu operis conformatur. Et hoc quidem modo potest Creatori creatura esse consimilis, cum tamen nullo substantiali vel accidentali par
Abbreviated transcription (Latin):
principum eorum ad exitum
uite uatura ducente puenerit¬
¶ Dñ et Illud satiricum itlis
aptissue facit ad gener̃ cereri
siue cede ad sangume pauci de¬
sceudunt reges et sicca morte
tyrampni in scripturis quoq
canonicis uiueniuntur pluri¬
ma oracula. ut cum Ioseph in
sompnis ab angelo sepus eru¬
ditur. magis interdicitur ue
redeant adherodem. doce tur pe¬
trus in reptilix̾i liithecine
pleuitudinem gencium colli¬
gendam. Et cum uisitato ab
apostolis constantino crucis
crectum est imperni arte uexil¬
lum et pace eccliis restituta
maiestas orbis publica uoce
st̾maniorum aduocatorum
et iudicium omment uictoriã
regnum et imperium xp̃i eẽ
ꝑsonuit ¶ Uerum quia due
prime species ommino uane
suni. et in postremis quasi u¬
sibili specie ueritas menti
occurrit mediam que corpori
ueritatis quasi uelum figu¬
rarum oppandit diligencius
exequitur.
it ⁊ q tam ad inter¬
pniorum ꝙͣ ad reuelacionem
eniginatum et figurarum sol¬

Expanded text:
principum eorum ad exitum principum eorum ad exitum vitae, natura ducente, pervenerit. Unde et illud satyricum, illis aptissime facit: Ad generum Cereris, sine caede et sanguine, pauci Descendunt reges, et sicca morte tyranni. In Scripturis quoque canonicis inveniuntur plurima oracula, ut cum Joseph in somnis ab angelo saepius eruditur; magis interdicitur, ne redeant ad Herodem; docetur Petrus in reptilium linteamine, plenitudinem gentium colligendam. Et cum visitato ab apostolis Constantino, crucis erectum est in imperii arce vexillum, et pace ecclesiis restituta, majestas orbis publica voce scriniariorum, advocatorum et judicum, omnem victoriam, regnum et imperium Christi esse personuit. Verum quia duae primae species omnino vanae sunt, et in postremis quasi visibili specie veritas menti occurrit, mediam, quae corpori veritatis quasi velum figurarum oppandit, diligentius exsequimur.itaque tam ad intermniorum, quam ad revelationem aenigmatum et figurarum, so
Abbreviated transcription (Latin):
uñ si de semiie Illo genus ori¬
tur toxicatum impium in
deun crudele in homines per¬
secucioni sanctorum in iugi¬
lias fide rara. sollempi per¬
fidia seruile morib fastu
regale. fedum auaricia cu¬
piditatibus insigne super¬
bia tuinidum omininoda
nequicia non ferendiun mi¬
raculis non debet ascribi cumi
auctor corum homicida fu̾i
ab micio et a ueritate desficiẽs
mindiespiculo orbi terrarum
infixerit mortem. Qui ergo
ex co patre sunt. Et si em
nequeant implere mensura
solent tamen inlur imitari
maliciam licet in orto Iuo
nonnullas plantas que
uirtutis fructum irrigacio¬
ne apostonca faciunt inanu
domun coustat ee mserta¬
¶ Sed si quis ab iuicio ur¬
biz condite totam reuol¬
uat hystoriam. ed ambi¬
cione et auaricia pre cete¬
ris gentibus innemet
lauorasse et uarir sedicio¬
inbus. et plagis totum¬
totum concussisse orbem.
Ipi quoq tyramudis et sedicio¬
num suarum tam crebra damp¬
na senserunt. ut uix quis qmͣ

Expanded text:
Unde, si de semine illo genus oriUnde, si de semine illo genus oritur toxicatum, impium in Deum, crudele in homines, persecutioni sanctorum invigilans, fide rara, solemni perfidia, servile moribus, fastu regale, foedum avaritia, cupiditatibus insigne, superbia tumidum, omnimoda nequitia non ferendum, miraculis non debet ascribi: cum auctor eorum homicida fuerit ab initio, et a veritate deficiens, invidiae spiculo orbi terrarum infixerit mortem. Qui ergo ex eo patre sunt, etsi ejus nequeant implere mensuram, solent tamen illius imitari malitiam: licet in horto illo nonnullas planetas, quae virtutis fructum irrigatione apostolica faciunt, manu Domini constet esse insertas. Sed si quis ab initio urbis conditae totam revolvat historiam, eos ambitione et avarita prae caeteris gentibus inveniet laborasse, et variis seditionibus et plagis totum concussisse orbem. Ipsi quoque tyrannidis et seditionum suarum, tam crebra damna senserunt, ut vix quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
bus ut religiosi aut fortima
ut magratus aut religione
ut dei angli. hominis ue sac̃s
et cerinonns dimiiis consecra¬
ti. Ex quo apparet et si non sim¬
p ͭ tamen secundum quid per¬
sonas arte comectoria non
modo honestas sed et detesta¬
biles uenerabilium nomine
claudi sicut enim catholice re¬
ligiomis uiri uero deo eisq
que muere eis sacra sunt
piam ueneratocĩ impendunt
Ita heretice et supsticiose reli¬
giomis homines fitis mim̃ib
ymo potius ueris demonibz
et exetrablibus sacris corum
non debitam reuenciam que
nulla est sed turpissimum ex¬
hibent famulatum ꝙ lacius
ex gẽtilium libris colligitur.
¶Eneas oraculorum iudicio
ꝓmissam et quesitam inue¬
nit ytaliam et in ec non tam
nuiminum ꝙͣ demonum mitu
sedem statuit et semeutem
romani generis iorto que
eis complacuerat semmauit
Quid enun a liud agit isop¬
nis pater anchises. quid iupi¬
ter. quid appollo. quid alii.
quod longum est euarrare.

Expanded text:
bus, ut religiosi; aut fortuna, bus, ut religiosi; aut fortuna, ut magistratus; aut religione, ut Dei, angeli, hominisve, sacris et caeremoniis divinis consecrati. Ex quo apparet, etsi non simpliciter, tamen secundum quid personas arte conjectoria non modo honestas, sed et detestabiles venerabilium nomine claudi. Sicut enim Catholicae religionis viri, vero Deo, eisque quae munere ejus sacra sunt, piam venerationem impendunt, ita haereticae et superstitiosae religionis homines, fictis numinibus, imo potius veris daemonibus, et exsecrabilibus sacris eorum, non debitam reverentiam, quae nulla est, sed turpissimum exhibent famulatum. Quod latius ex gentilium libris colligitur. Aeneas oraculorum indicio, promissam et quaesitam invenit Italiam, et in ea non tam numinum, quam daemonum nutu, sedem statuit, et sementem Romani generis, in horto qui eis complacuerat, seminavit. Quid enim aliud agit in somnis pater Anchises, quid Jupiter, quid Apollo, quid alii, quos longum est recitare?
Abbreviated transcription (Latin):
que urbem dextͣ contineret. in
cris materia fieri studuetunt
Ca uero perfecta in forꝰ egre¬
gia. uenusta quantitate apta
parcium dispec. meubris quoq
condecentibus et s̾ mintem
congruentibus uniuersis
cum non tam populi exami¬
sua commendacoe deposceret
quid̃ solas tibias tante moli
perferende inhabiles ẽẽ cansati
sunt. Quibus saber respondit
cas usqz quaqz sussicere douec
uirgo pareret onnino credẽs
impossibilem uirginis ꝑtum
quod et xp̃o nato impletum
est ea corrnente et fracta qr
humianum contrahitur ubi
diuuium imperium dilatatur¬
¶ Cum uero res per quietem
alio innciante clarescit si tamẽ
enunciantis honesta cuiqz ꝑsona
sit et uenerabilis in oraculorum
spemcadu. ¶ Est enim oraclin
lacione censetur quicquĩd in spe¬
pidetur hominis homo angelus
sit an deus an queiis alia trea¬
tura persona autem ciiqz ho¬
nesta est et uenerabilis aut
natura aut parentis aut cou¬
dicione ui donuni aut mori¬

Expanded text:
quae orbem dextra contineret, in quae orbem dextra contineret, in aeris materia fieri studuerunt. Ea vero perfecta in forma egregia, venusta quantitate, apta partium dispositione, membris quoque condecentibus, et sibi invicem congruentibus universis, cum non tam populi examisui commendatione deposceret, quidam solas tibias tantae moli perferendae inhabiles esse causati sunt. Quibus faber respondit eas usquequaque sufficere, donec virgo pareret, omnino credens impossibilem virginis partum. Quod et Christo nato impletum est, ea corruente et fracta, quia humanum contrahitur, ubi divinum imperium dilatatur. Cum vero res per quietem alio nuntiante clarescit, si tamen enuntiantis honesta cuique persona sit et venerabilis, in oraculorum speciem cadit. « Est enim oraculumlatione censetur, quidquid in specie hominis videtur, homo, angelus sit, an Deus, an quaevis alia creatura. Persona autem cujusque honesta est et venerabilis, aut natura, ut parentis; aut conditione, ut domini; aut mori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pleua et uera spẽs sis occulis
uidoatur eẽ subiecta quale est
ꝙ. cassandrum omnino non
uisum a quo alex̾ hausto ue¬
ueno perimendus erat agnon
quia eum quies ei repritauãt
Porro uisionum alia manise¬
stior est. ut que llara rei occur¬
rit ymagine alia ꝓfinidiorẽ
desiderat intellectunt ui cum
rem aduuxta spẽs figurariu
obmibilat sicui est. quod .G.
cesare transito rubicone bellũ
patrie inferente. ad designan¬
dum terrorem cunum qui erat
per concuus miuriam oppri¬
mendi ingens uisa duci prie
trepidantis ymago duci suo
demincians. ne ꝯciues armic
cunlib impuguaret. publici
namq ymago imperni. ꝓu
metus et cesareo noinine sru¬
strate urbis erat indicio quõd
si imperii nullam in ueritate
q̃sic appareret credit quis sinsse
ymaginem hystori. fide cercio¬
rabitur. Cum enim meue statẽ
urbis principes uisibili specie
censuerint honorandani exqui¬
sito artisicio muliebrem forͣ

Expanded text:
quod plena et vera specie sui, oculis quod plena et vera specie sui, oculis videatur esse subjecta; quale est, quod Cassandrum omnino non visum, a quo Alexander hausto veneno perimendus erat, agnovit, quia eum quies ei repraesentaverat. Porro visionum alia manifestior est, ut quae clara rei occurrit imagine; alia profundiorem desiderat intellectum, ut cum rem admista species figurarum obnubilat; sicut est, quod C. Caesare transito Rubicone bellum patriae inferente, ad designandum terrorem civium, qui erant per concivis injuriam opprimendi, Ingens visa duci, patriae trepidantis imago, duci suo denuntians, ne concives armis civilibus impugnaret. Publici namque imago imperii, publici metus, et Caesareo nomine prostratae urbis erat indicio. Quod si imperii nullam in veritate, quae sic appareret, credidit quis fuisse imaginem, historiarum fide certiorabitur. Cum enim majestatem urbis principes visibili specie censuerunt honorandam, exquisito artificio muliebrem formam,
Abbreviated transcription (Latin):
torem uite eterne beaititudimᷤ
ex grã largitorem requidem
uel rei uicma predestinacoe
Ideo dictum est quia magi¬
stratus nunc pris intelligr̃
nunc futurus. ¶ Excidium
quippe numacie iumori mo¬
pene miles. dum autupnis.
adultus est aut p̾ruptus somp¬
uia frequencius euauescunt. ar¬
borum namqz labentibus foliis
uisompnorum uanitas domi¬
natur quod et uirgilius in li¬
bro in quo tocius phie rumatꝰ
arihana sensisse uisus est. du
labencia folia apud iuseros ua¬
riis sompniis houerauit ¶Lo¬
corum quoq diuer suas uaricis
figuras quietis admictit. ut
alia alu⁊ nunc horum uel is¬
lorum sompniorum uberiora
sini. ¶ Locus uamqz pallustris
aui desertus emmenciori ant
celebriori phantasticorum yma¬
guuun secundior est. Re
quoq interdum manifestiꝰ
interdum obscurius aperitur
Et nunc se ipam anmo ingerit
nunc uitimante alio dedaras᷑
¶Cum uero luce imediata se
ipsam infundit usio est. ex co

Expanded text:
torem vitae, et aeternae beatitudinis torem vitae, et aeternae beatitudinis ex gratia largitorem. Re quidem vel rei vicina praedestinatione, ideo dictum est, quia magistratus nunc praesens intelligitur, nunc futurus. Excidium quippe Numantiae juniori innopene miles. Dum autumnus adultus est aut praeruptus, somnia frequentius evanescunt. Arborum namque labentibus foliis, insomniorum vanitas dominatur: quod et Virgilius, in libro in quo totius philosophiae rimatur arcana, sensisse visus est, dum labentia folia apud inferos, variis somniis ornavit. Locorum quoque diversitas varias figuras quietis admittit, ut alia aliis, nunc horum nunc illorum somniorum, uberiora sint. Locus namque palustris aut desertus eminentiori aut celebriori phantasticarum imaginum fecundior est. Res quoque interdum manifestius, interdum obscurius aperitur, et nunc se ipsam animo ingerit, nunc intimante alio declaratur: cum vero luce immediata se ipsam infundit, visio est, ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eoꝙ pluribus romanis
ciuibus secundum quosdam si¬
billa interprete de misterio in¬
carnacionis reuelatumm scribr̃
Ei quid̃ non modo incarnacõnis
sed passionis. ascencionis. posi
resurrectoem̃ aduentus quoq
seculi interpres docente et dit¬
tante spiritu patefecit archana
sicut in uersibus sibillinis ma¬
niseste reperies. Quorum Istud
sicut in plerisq patrum scrip¬
turis inuenitur uicium est.
¶Iudicii signum tellus sudo¬
re incidescet. si uero apices capi¬
tales singulorum uersuum ex
oidine coniuuugantut ad con¬
fundendam perfidiami indeoꝵ
hoc inuemetur exp̾ssum. Iħs ip̃s
latuia grecarum licterarum
pprietas ad plenum non potuͬ
obseruari ipos uero uersus ut
opinor apud beatum augusti¬
num in libro de ciuitate dei¬
iystice uisionis eius capud et
sumina intencio Ihin qui pre¬
figurabatur indubi tanter ee
filium dei uiui hominem
uerbum iudicem omnium
regeni eternum reniunera¬
torem sperancium iii se auc¬

Expanded text:
ut in eo quod pluribus Romanis ut in eo quod pluribus Romanis civibus, secundum quosdam Sibylla interprete de mysterio incarnationis, revelatum scribitur. Et quidem non modo incarnationis, sed passionis, ascensionis post resurrectionem, adventus quoque secundi interpres, docente et dictante Spiritu, patefecit arcana, sicut in versibus Sibyllinis manifeste reperies. Quorum istud, sicut in plerisque Patrum scripturis invenitur, initium est: Judicii signum, tellus sudore madescet. Si vero apices capitales singulorum versuum ex ordine conjungantur, ad confundendam perfidiam Judaeorum hoc invenitur expressum: JesusLatina Graecarum litterarum proprietas ad plenum non potuit observari. Ipsos vero versus, ut opinor, apud beatum Augustinum in libro De civitate Demysticae visionis ejus caput et summa intentio, Jesum qui praefigurabatur, indubitanter esse Filium Dei vivi, hominem verum, judicem omnium, regem aeternum, remuneratorem sperantium in se, auc
Abbreviated transcription (Latin):
attendunt quouiam exe
aliquas sig̃ciones in quo gu̾e
⁊ ephialte quoquis uariis pres¬
suris quod qiͣ inter ingilio s
sompno pocius inquieto opi¬
nans se uigilare cum dormiat.
putatur ab aliquo interim
p̾grauari coniumerandum
arbitrantur. Que quid̃ om̃ia
medicorum pocius iudigent
cura. ꝙͣ uentilacõe nr̃a preser¬
tun cum nichil in eis ueru
appareat nsi ꝙ uerissime sũt
ei molestisfune passione⁊.
Gompnium uero cinus appel¬
lacio commus est licet in spetie
ꝓpria censeatur per quandam
in uolucra rerum gerit yma¬
gines. in quibus comectorum
precipue disciplina uersatur
Et nunc suumt cuiusqz est nũc
alienum modo comne. inter¬
dum publicum aut generale
est. in his uero ominibus ꝙͣ tas
personarum rerum et tempo¬
rum diligentissime obẜuatur
¶Di enm cut nestor de statu
publico regis credatur sompiio
aut eius qui magratum gerit
uel ce quidem uel rei uitinia pre¬
destinacoe. aut si publice fortune
signum ostensum est multis

Expanded text:
attendunt, quam ex eis attendunt, quam ex eis aliquas significationes. In quo genere et ephialtem, quo quis variis pressuris quodam quasi intervigilio, sed somno potius inquieto, opinans se vigilare cum dormiat, putatur ab aliquo interim praegravari, connumerandum arbitrantur. Quae quidem omnia medicorum potius indigent cura, quam ventilatione nostra; praesertim cum nihil appareat, nisi quod verissimae sunt et molestissimae passiones. Somnium vero cujus appellatio communis est, licet in specie propria censeatur, per quaedam involucra rerum gerit imagines, in quibus conjectorum praecipue disciplina versatur, et nunc suum cujusque est, nunc alienum, nunc commune, interdum publicum, aut generale est. In his vero omnibus qualitas personarum, rerum et temporum diligentissime observatur. Ut enim ait Nestor, de statu publico regis credatur somnio, aut ejus qui magistratum gerit, vel re quidem vel rei vicina praedestinatione, aut si publicae fortunae signum ostensum est multis,
Abbreviated transcription (Latin):
aut euim in sompnium aut
fantasina aut sompnium aut
oraculum aut uisioest. Pdorro
insompnia ex ebrietate uel cra¬
pula aut uariis passiombus
corporis affectuumq tumul¬
tibus et reliquiis cogitacõnum
frequentissue orunitut. uñ
et male sains amancum mẽ¬
tibus in somnia nũꝙͣ desunt
quod prudenter inrurit maro.
ana soror que me suspẽsam
in sompnia terrent. ¶ Multa
uiri uirtus ammo uultuq re¬
cursat gentis honos. herent in¬
fixi in pectore uultus uerbaqz
ne placidam menbris dat cura
quietem. hec quoq dolencum
aut gaudencium aut quos tuno¬
ris uexat angustia aut immode¬
rate cupidinuis ardor accendit
non pretereunt passionem.
¶ Fantasina cum rerum ig¬
note uidentur spes qualitate
uel quantitate aut parcium
modo uel numero a natura di¬
st̃pantes ut si forte nec pes u
capud uni reddatur forme. du¬
tetrum desunt ini piscem mulier
formosa supernie. has quidam
species ex infirmitate mentis
et corporis tradunt ph̾ici ꝓue¬
iure earumqz causas magis

Expanded text:
Aut enim insomnium, aut phantasma, aut somnium, aut oraculum, aut visio est. Porro insomnia ex ebrietate, vel crapula, aut variis passionibus corporis affectuumque tumultibus, et reliquiis cogitationum frequentissime oriuntur. Unde et male sanis amantium mentibus insomnia nunquam desunt. Quod prudenter innuit Maro: Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent? Multa viri virtus animo, multusque recursat Gentis honos, haerent infixi pectore vultus, Verbaque, nec placidam membris dat cura quietem. Haec quoque dolentium aut gaudentium, aut quos timoris vexat angustia, aut immoderatae cupidinis ardor accendit, non praetereunt passionem. Phantasma, cum rerum ignotae videntur species, qualitate vel quantitate, aut partium modo vel numero a natura discrepantes, ut si forte « nec pes nec caput uni reddatur formae, tetrum Desinit in piscem mulier formosa superne. Has quidem species ex infirmitate mentis et corporis, tradunt physici provenire, earumque causas magis
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃as agitat ꝙͣto exp̾ssiis tãto
ad opera nature que singu¬
laria sunt familiarius cic¬
cedit sibi substanciam suis
uestitam ꝓprie tatibus inspi¬
cit a nature cõdicõe nõ diu̾tit
Sin autem det̾cta spẽ eam
quasi formar exiit uestimẽto
acumen quid̃ simm exercet
et rerum naturam quid sel¬
latun discutit et disceriut
Que et si sigillatun ee nou pos¬
suit. sigillatun tamen inuesti¬
gari queunt. Et ad tocuis phye
compendium utilissima est hec
speculaco. in qua magnitudĩs
et multitudinis que duo to¬
tum orbem complectuntur et
ambint natura discutitur.
nunquid abstraheus intellectꝰ
dumi hec agi occiosus est. aut
mutilis per quem aminus ho¬
uestarum arcium gradibu
ad throuuor consummate phit¬

Expanded text:
as agitat, quanto expressius, tanto ad opera naturae, quae singularia sunt, familiarius accedit, si substantiam suis vestitam proprietatibus inspicit, a naturae conditione non divertit. Sin autem detracta specie, eam quasi formarum exuit vestimento, acumen quidem suum exercet, et rerum naturam, quid scillatim discutit et discernit. Quae etsi singillatim esse non possint, singillatim tamen investigari queant: et ad totius philosophiae compendium, utilissima est haec speculatio, in qua magnitudinis et multitudinis, quae duo totum orbem complectuntur et ambiunt, natura discutitur. Nunquid abstrahens intellectus, dum haec agit, otiosus est, aut inutilis, per quem animus honestarum artium gradibus, ad thronum consummatae phi
Abbreviated transcription (Latin):
quod et illum non latuit qui
sompni depuigens portas al¬
teram eburrieam. alteram
corneam fixerit cum et cornu
sit paruum uisui. qui non
frequenter errat. Et ebur nͣe
deusioris et usqz ad extremam
tenuitatent rasum iuillo usꝰ
acumine penetretur. ħ quĩd̾
dentibus. Illud occlis ueriorib
silius est. huic uera sompnia
huic falsa ad celum mictunt¬

Expanded text:
Quod et illum non latuit, qui Quod et illum non latuit, qui somni depingens portas, alteram eburneam, alteram corneam finxit. Cum et cornu sit pervium visui, qui non frequenter errat, et ebur naturae densioris, et usque ad extremam tenuitatem rasum, nullo visus acumine penetretur. Hoc quidem dentibus, illud oculis verioribus similius est. Hinc vera somnia, hinc falsa, ad coelum mi
Abbreviated transcription (Latin):
giis sunt et ostentis. Demq
sub helỹa et helyseo. multe
fidei et uirtutis signa p̾ces¬
sisse non ambigis. minuite
quoq signorum indiciis pe¬
nitentiam egerunt in pre¬
dicacõe ione. Infidelitas nã¬
q signorum argumenti
erigitur. et fides tenera eisdẽ
roboratur. Unde Illud quod
homini inuiuuit uoluntatẽ.
Signum si quid̃ est quod se
ipsum sensui et preter se am¬
mo aͥd ostendit. quidam ta¬
men sigria sunt que nulli
corporalium sensimm aliquĩd
ostendunt. sed animo cuius¬
cumqz rei spẽ mediante aut
citra medii difficultate i
uerum falsimmi ne frequenter
ingerunt signa. et enim in¬
terdum uera. interdum falsa
sunt. quis nescit sõpmiorum
paria ⁊ ee sigciones qua.
et usus approbat. Et maio¬
rum confirmat auctoritas in
quiestũt. s nales intẽdimur
Contingit interim ut animꝰ
corporis exercicio releuatus in
se ipsum liberius redeat et
ueritatem nnc per figuras
et enginata nunc numerata
facie licencius contempletur

Expanded text:
plena sunt et ostentis. Denique plena sunt et ostentis. Denique sub Elia et Eliseo multa fidei et virtutis signa praecessisse non ambigis. Ninivitae quoque signorum indiciis, poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae. Infidelitas namque signorum argumentis exigitur, et fides tenera eisdem roboratur. Unde illud: Quodhomini innuunt voluntatem. Signum siquidem est, quod se ipsum sensui, et praeter se aliquid animo ostendit. Quaedam tamen signa sunt, quae nulli corporalium sensuum aliquid ostendunt, sed animo cujuscunque rei specie mediante, aut citra medii difficultatem, verum falsumve frequenter ingerunt. Signa etenim interdum vera, interdum falsa sunt. Quis nescit somniorum varias esse significationes, quas et usus approbat, et majorum confirmat auctoritas? Inquiescunt; sed naturales intenduntur. Contingit interim ut animus corporis exercitio relevatus, in se ipsum liberius redeat, et veritatem nunc per figuras et aenigmata, nunc immediata facie licentius contempletur.
Abbreviated transcription (Latin):
nature ciunculis digestus et
maturcitus humor absq tprr
intersticio in opinatum uerta¬
tur in uinum miraculum
quid̃ est quici altitudo diume
dispensacionis nostrum tran¬
scendit intellectum. sed ut au
sapiens. cedat in sticie nubilꝰ
erior. cessant profecto mira
uideri non tamen mirabliuz
dei fidem uel auctoritatem in¬
fringo sed altitudinem diuicia¬
rum sapiencie et sciencie sue
plena humilitate ueneror et
admiror sciens quia quod stul¬
tum est dei sapiencius est ho¬
iminibus. in multis et emm
labi humana infirmitas
et sicut in nillo aliter sentire
ꝙ res se habeat augelica uel
diuina perfectio
Ignorancicm nram qñq
premunit. Cometa si quidẽ
apparente credimur innuinere
conut̾a an ignoras terris nu¬
tautem regna cometem. Ita¬
lie quoqz numinente excidio
que signa contigeruit non
nescit quisquis aliquatenus
rerum publicarum ystorias
actigit. Hystoricorum uolu¬
nuna que de rebus memora¬
bilibus scribuntur plena ꝓdi

Expanded text:
naturae cuniculis, digestus et naturae cuniculis, digestus et maturatus humor absque temporis interstitio, inopinatum vertatur in vinum, miraculum quidem est, quia altitudo divinae dispensationis nostrum transcendit intellectum. « Sed, ut ait Sapiens, cadat inscitiae nubilus error, cessent profecto mira videri. » Non tamen mirabilium Dei fidem vel auctoritatem infringo; sed altitudinem divitiarum sapientiae et scientiae suae, plena humilitate veneror et admiror, sciens quia quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. In multis etenim labi, humana infirmitas est, sicut in nullo aliter sentire, quam res se habeat, angelica vel divina perfectio. ignorantiam nostram quandoque praemunit. Cometa siquidem apparente, creduntur imminere comitia. An ignoras terris mutantem regna cometem? Italiae quoque imminente excidio, quae signa contigerint, non nescit quisquis aliquatenus rerum publicarum historias attigit. Historicorum volumina, quae de rebus memorabilibus scribuntur, prodigiis
Abbreviated transcription (Latin):
quid sapia dei et bouitas que
rebus ommibus originem pre¬
bet natura rectissime appella᷑
contra quam utiqz nichil sit
quia dispoem dei nichil enacu¬
at aut causas que in mẽte
illius qui fecit celos in intellcu
ab eterno constituerurit iuo
priuat esfeccu. insunt itaqz
rebus semmales enentu
cause et originariẽ racõncs
que p ordinato tempore in
suos procedunt effectus. ex co
quid mirabiles non ꝙ nulsas
s ꝙ occultissimas habeant ra¬
ciones. humor si quid̃ de in¬
tuus terre uisceribus ab ar¬
borum uel uiicariun radicib
appeti ͣ quad̃ uirtute attrahr
deinde quad distribucoe uateͣ
digeritur per plantarum mẽ¬
bra et cum sua decoctioe pro¬
fecerit. turgescit in surcubos
et quo ad sustentacoent sin nõ
indiget in folia et fructus emiͭ¬
tit. qui cum maturuerint in
musca despumant. et sic per
interualla temporum cõsueto
usu uina parturumt. si uero
aculta dispoe dei qui busdam

Expanded text:
quidem sapientia Dei et bonitas, quae quidem sapientia Dei et bonitas, quae rebus omnibus originem praebet, natura rectissime appellatur: contra quam utique nihil fit, quia dispositionem Dei nihil evacuat, aut causas quae in mente illius, qui fecit coelos intellectu, ab aeterno constiterunt, suo privat effectu. Insunt itaque rebus seminales eventuum causae et originariae rationes, quae praeordinato tempore in suos procedunt effectus, ex eo quidem mirabiles, non quod nullas, sed quod occultissimas habeant rationes. Humor siquidem de intimis terrae visceribus, ab arborum vel vinearum radicibus, appetitiva quadam virtute attrahitur, deinde quadam distributione naturae, digeritur per plantarum membra, et cum de sua decoctione profecerit, turgescit in surculos, et quo ad sustentationem sui non indiget, in folia et fructus emittit, qui cum maturuerint, in musta despumant, et sic per intervalla temporum consueto usu vina parturiunt. Si vero occulta dispositione Dei, quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
generis temporis ppetintate cõ¬
pensat. ars et cuim illa moy¬
si faciem detexit uinuersi
per petuam duciciam scidit
et resurrectionis pͥmicias ini
cternam leticiam introduxit
¶Illa quoqz que diem iudicii
preuenire dicuntur per dies
quindecim si tameu futura
sunt quonia de scriptura ca¬
nomica firmamentum uon
habent nature legibus nun¬
me subiacebunt. dum tamiẽ
naturam ħ ut in locis ꝙͣ pluri¬
bus dicamus solitum cursum
rerum aut causas occultae
euentuum quarum racio red¬
di potest.
fecto nichil istorum euenit con¬
tra naturam cum illa omnia
quecumqz uolint fecerit. Ille
quid̃ dum rerum causas ere¬
quitur finem ommium duuã
astruit bonitatem. optunus
est inquit. Porro ab optuno
longe relegata est omnis mnin¬
dia itaqz consequenter cuncta
sui sumlia prout natura cu¬
usqz becititudinis capax ẽẽ po¬
terat effici uoluit. ꝙͣ quid̃ dei
uoluntatem certissimam rerum
origiiem el si quis ponat. recte
eum putare cousenciam. Et

Expanded text:
generis, temporis perpetuitate comgeneris, temporis perpetuitate compensat. Mors etenim illa, Moysi faciem detexit universis, perpetuam duritiam scidit, et resurrectionis primitias in aeternam laetitiam introduxit. Illa quoque quae diem judicii praevenire dicuntur, per dies XV, si tamen futura sunt, quoniam de Scriptura Canonica firmamentum non habent, naturae legibus minime subjacebunt, dum tamen naturam hic, ut in locis quam pluribus, dicamus solitum cursum rerum, aut causas occultas eventuum quarum ratio reddi potest. fecto nihil istorum evenit contra naturam, cum ille omnia quaecunque voluit fecerit. Ille quidem dum rerum causas exsequitur, finem omnium divinam astruit bonitatem. « Optimus est, » inquit. Porro ab optimo longe relegata est omnis invidia. Itaque consequenter cuncta sui similia, prout natura cujusque beatitudinis capax esse poterat, effici voluit, quam quidem Dei voluntatem, certissimam rerum originem esse, si quis ponat, recte eum putare consentiam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
contingit. cum coustet p̾die lu¬
nam. rimi ͫ extitisse. nͥ sorte ꝯͥ
de iudaica ꝑfidia incredulitat᷑
sue solacium nutuetur asse¬
rens cum eis ueuerem tunc in
ecliptica linea soli suisse oppo ͭ ͣ
que quid̃ mnagua est. et ubi
astrologi tradunt sola de.u.
syderibus. de nocte umbram
de se emictit ut luna. Quod qr
nec raco ꝓbat. nec auctoritas
aut sides aꝓpbat. repudiatur
ut futile si enim a deo lumino¬
sum est. ueneris corpus quomͦ
tantas parit tenebras. dyom¬
sius criopagita in epla ad po¬
licarpun scribit se et plures
alios phantes tunc uidisse lu¬
naui soli incidentem. et quid
contra naturam non emimi
erat coitus quod tempus quod
ei postinodum paulo p̾dicante
conuersioms dedit occasiouent
scio tamnen plures alitex huic
prias sequntur oppiniones
sunt autem sigua plerumq
non modo uniuersalia sedͥ ge¬
ueralia. sicut Illud ꝙ deo mo¬
riente tenebre sacte sunt per
unuiersam terram. ab hora
nuius uniuer sale capacitate

Expanded text:
contingit, cum constet pridie lucontingit, cum constet pridie lunam XIV exstitisse, nisi forte quis de Judaica perfidia incredulitatis suae solatium mutuetur; asserens cum eis Venerem tunc in ecliptica linea soli fuisse oppositam, quae quidem magna est, et ut astrologi tradunt, sola de quinque sideribus de nocte umbram de se emittit, ut luna. Quod quia nec ratio probat, nec auctoritas, aut fides approbat, repudiatur ut futile. Si enim adeo luminosum est Veneris corpus, quomodo tantas parit tenebras? Dionysius Areopagita in Epistola ad Polycarpum scribit, se et plures alios philosophantes tunc vidisse lunam soli incidentem. Et quidem contra naturam, non enim erat coitus tempus. Quod ei postmodum Paulo praedicante, conversionis dedit occasionem. Scio tamen plures aliter tunc prias sequuntur opiniones. Sunt autem signa plerumque non modo universalia, sed et generalia, sicut illud quod, Deo moriente, tenebrae factae sunt per universam terram, ab hora minus universale, capacitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dentem pro tribunali pariter
audierunt. orantes opem uali¬
tudi. eo ꝙ s̾ foret inquiete mõ¬
strauuim. occulos restimuendos si
eos ille iuspiceret. et crus debili
roborandum. Ii illud dignare᷑
calce contingere. Otantibz ami¬
cis uuuitus licet utrumq temp¬
taiit. nec defuit euentꝰ impui
quoqz eus et interitus iitellu
et occonis qui fedo neroui succes¬
serant pluribus celestum signiꝰ
prenuuciatum est. et pro parte
stupendr
signa ee non ambigit quisq̃s
euuanglĩce ꝓmissionis. sidelit̾
memunt. cum scriptum sit. Er̃t
signa in sole et luna ⁊ stell tc̃
¶ Ea tamen que hic p̾m̃ciãt᷑
sine p̾uidicio sentencie melioriᷤ
ea intelli genda arbitior que
ini his contra naturam fuint
quale est ꝙ in passione domii
sol obscuratus est. uelum scissũ
petre rupte. aperta monuita
et sanctorum qui dormierant¬
corpora surrexerunt. naturalis
et enim eclipsis est ee nõ potuit
que lunaris corporis obiectu

Expanded text:
dentem pro tribunali pariter dentem pro tribunali pariter adierunt, orantes opem valetudini, eo quod sibi foret in quiete monstratum, oculos restituendos, si eos ille inspiceret, et crus debili roborandum, si illud dignaretur calce contingere. Orantibus amicis, invitus licet, utrumque tentavit; nec defuit eventus. Imperium quoque ejus et interitus Vitellii et Othonis, qui foedo Neroni successerant, pluribus coelestium signis praenuntiatum est, et pro parte stupendissigna esse non ambigit, quisquis evangelicae promissionis fideliter meminit, cum scriptum sit: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, etc. . Ea tamen quae hic praenuntiantur, sine praejudicio sententiae melioris, ea intelligenda arbitror, quae in his contra naturam fiunt; quale est quod in passione Domini sol obscuratus est, velum scissum, petrae ruptae, aperta monumenta, et sanctorum corpora qui dormierant surrexerunt. Naturalis etenim eclipsis esse non potuit, quae lunaris corporis objectu
Abbreviated transcription (Latin):
t quide n bet onna
passi sunt qui in filium dei
manus sacrilegas extendere
presumpserunt. cum testimo¬
iiis scͥpturarum et uirtute mi¬
rabilium operum Ip̃m xpini
donuni ee constaret. uni iosephꝰ
¶Iuit autem hisdem tempo¬
ribus ihũs sapiens uir s tñ
uirum eum appellare fas est
Erat eium mrabilium operũ
effector. doccorqz honi eoruni
qui libenter que uera sunt au¬
diuiit. et multos quid̃ iudcoꝵ
mustos etiam ex gentibus ad
accusacõe primorum nre gen¬
tis uirorum. cum pilatus in
crucem agendum ẽẽ dec̾uiss
eum dilexerant. apparint enum
eis tercia die iterum uiuu
secundum quod diuinitus in¬
spirati ꝓpħe uel hec uel alia de
eo innuiuera miracula futã
ec p̾dixerant. sed et in hodiernu
dieui xpianoꝵ qui ab eo num¬
rosolinorum puissum eũ soris
ut quibusdam scriptoribus pla¬
cuit. miraculorum signis ad
tus excrtauit ipĩ namiqz nec¬
dumi imperatorem quidam et
plebe lunuubus orbatus iteqz
alius claudus crure debilis. Ic¬

Expanded text:
t quidem haec omnia passi sunt, qui in Filium Dei manus sacrilegas extendere praesumpserunt, cum testimoniis Scripturarum, et virtute mirabilium operum ipsum Christum Deum esse constaret. Unde Josephus: « Fuit autem iisdem temporibus Jesus sapiens vir, si tamen virum eum appellare fas est. Erat enim mirabilium operum effector, doctorque hominum eorum, qui libenter quae vera sunt audiunt, et multos quidem Judaeorum, multos etiam ex gentibus sibaccusatione primorum nostrae gentis virorum, cum Pilatus in crucem agendum esse decrevisset, eum dilexerant. Apparuit autem die eis tertia iterum vivus, secundum quod divinitus inspirati prophetae, vel haec, vel alia de eo innumera miracula futura esse praedixerant. Sed et in hodiernum diem Christianorum, qui ab eo nunrosolymorum piissimi eversoris, ut quibusdam scriptoribus placuit, miraculorum, signis ad tus excitavit. Ipsum namque necdum imperatorem; quidam e plebe luminibus orbatus, itemque alius claudus crure debilis, se
Abbreviated transcription (Latin):
rebus ꝓficiat dumi sibi ꝓsua¬
serit diuinam maiestatem
fideliter honorandam. Et mme
amplectendam. ¶ Demiq apõ
philosophos cautum est talia
natiuo calore destitutam Et
robore alterari plane defficit
ius uerborum et intellectus
ipẽ mortalis subcumbit ubi
diuine discutitur unmersi¬
tas maiestatis et in natu¬
que rerum numerum au¬
gent uel ninuunt ut quod
fuit non possit non fuisse
aut non preteriisse quod pre¬
terut dum tamen quod ue¬
rum fuit sorten forte les¬
turum inchilonunus uerum
non fuisse possit ¶Quod
Itaq preteritum est renoca¬
ri non pot ue fuerit et que
quod ex insidiis fortune pen¬
det dumi ex facilitate nature
utuslib sor tis expeitat euetus
nuilla euemendi sͥ ncc̃itas su¬
bicit. sic forte du ꝓuidẽcie nõ

Expanded text:
rebus proficiat, dum sibi persuarebus proficiat, dum sibi persuaserit divinam majestatem fideliter honorandam, et miseamplectendam. Denique apud philosophos cautum est, talia nativo colore destitutam, et robore, alterari. Plane deficit vis verborum, et intellectus ipse mortalis succumbit, ubi divinae discutitur immensitas majestatis, et in natuquae rerum numerum augent vel minuunt, ut quod fuit non possit non fuisse; aut non praeteriisse, quod praeteriit, dum tamen quod verum fuit, secum forte lecturum, nihilominus verum non fuisse possit. Quod itaque praeteritum est, revocari non potest ne fuerit, et aeque quod ex insidiis fortunae pendet, dum tamen ex facilitate naturae utriuslibet sortis exspectat eventum, nulla eveniendi sibi necessitas subjicit. Sic