comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid mirum si conditorem
sapientium sapiente dici¬
mus: que ipsam esse sapien¬
tiam scimus: Et qͥd miru
qͦd fortem esse memorat :
quem hane ipsam ẽẽ for¬
titudinem nullus ignorat:
Sed sc̃s uir duob uerbis in
laude auctoris prolatis.
aliquid nobis intimat.
unde nos ad cognitionem
nr̃am trepidos reducat.
Sapiens quippe d̾s dicitur:
quia occulta nr̃a subtilit᷑
agnoscit: & esse fortis ad¬
uingitur: quia ualenter
cognita ꝑcutit: Nec falli
ergo a nobis quia sapiens:
nec uitari quia fortis est
ual&: Nunc ut sapiens
om̃ia inuisibilis aspicit:
tunc ut fortis sine ullo ob¬
staculo quos reꝓbat punit:
Qui hoc quoq hic forti sa¬
pientia ordinat: ut hu¬
mana mens cũ contra aue¬
torem se eleuat. ipsa se sua elati¬
one confundat. Inde & suban¬

Expanded text:
Quid mirum si conditorem sapientium, sapientem dicimus, quem ipsam esse sapientiam scimus? Et quid mirum quod fortem esse memorat, quem hanc ipsam esse fortitudinem nullus ignorat? Sed sanctus vir duobus verbis in laudem auctoris prolatis, aliquid nobis intimat, unde nos ad cognitionem nostram trepidos reducat. Sapiens quippe Deus dicitur, quia occulta nostra subtiliter agnoscit; et esse fortis adjungitur, quia valenter cognita percutit. Nec falli ergo a nobis, quia sapiens; nec vitari, quia fortis est, valet. Nunc ut sapiens omnia invisibilis aspicit, tunc ut fortis sine ullo obstaculo quos reprobat punit. Qui hoc quoque hic forti sapientia ordinat, ut humana mens cum contra auctorem se elevat, ipsa se sua elatione confundat. Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
Nequaqu̾a sermo ueritatis ua¬
nas esyodi. arati & challi¬
mari fabulas seqͥtur :  ut
arcturi nominans. ex tre.¬
mam stellarũ sept̾e cauda
urse suspi cetur : & quasi
oryon gladium teneat.
amator insanus : hec qͥppe
astror nomina. a cultorib sas¬
dȩ carnalis inuenta st̃: sed s¬
tura sacra idcirco eisdem uoci
utitur. ut res quas insinuare an¬
tit. noticia usitatȩ appellatior
exprimantur: Nam si astra
uell& ꝑ ignota nobis nomina
cer&: homo ꝓ quo hȩc eade soin¬
tura facta ẽ. nescir&e ꝓculdibi
qͥd audir&. Sic igitur in sacu

Expanded text:
Nequaquam sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem caudam Ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt; sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res quas insinuare appetit notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra quae vellet per ignota nobis nomina diceret, homo, pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio quid audiret. Sic igitur in
Abbreviated transcription (Latin):
to consto qͦd abipso mun¬
di exordio usq ad redẽpto¬
ris aduentũ. ꝑ eugli̾stam ñ
amplius qu̾a septuaguta &¬
septem ꝓpagines numeren¬

Expanded text:
 constet, quod ab ipso mundi exordio usque ad Redemptoris adventum per Evangelistam non amplius quam septuaginta septem propagines numeren
Abbreviated transcription (Latin):
dium ꝓpriȩ defensionis calcat
atq audita ꝓtinꝰ approbat. di¬
⁊ d̃o. Homo qͥppe dõ subpositꝰ
iusticiam ꝑcipit. cõparatꝰ amit¬
tit: quia quisqͥs se auctori bons¬
rum comparat. bono se qͦd ac¬
cepat priuat: Eui eñi accep¬
ta bona sibi arrogat : suis con¬
tra dñm donis pugnat: Unde
ergo despectus erigitur: dig¬
nũ est ut erectus inde destru¬
atur: Sc̃s autͬe uir quia om̃e
uirtutis nrͣe meritũ ẽẽ uitiũ
conspicit. si ab intͣno arbitro

Expanded text:
dium propriae defensionis calcat, dium propriae defensionis calcat, atque audita protinus approbat, di. --Homo quippe Deo suppositus justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo despectus erigitur, dignum est ut erectus inde destruatur. Sanctus autem vir, quia omne virtutis nostrae meritum esse vitium conspicit, si ab interno arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
eruerse mentes si se¬
mel ad studium con¬
trarietatis eruperint.
siue prauum seu rec¬
tum qͥd a contradicen¬
tib audiant. aduersis
hoc responsionib un¬
pugnant: quia cum
persona ꝑ contrarietat᷑e lisplic&
nec recta quȩ ꝓtulerit placent.
At contra bonor corda. qͥb in oclui
non uenit ꝑsona sed culpa. sic
uersa duudicant: ut recta qũ
dicuntur assumant. Discerne¬
dis quippe contradicentiũ seni¬
b ȩquissimi arbitreͥs resident.
& sic male ꝓlata respuunt. ut tu¬
men approbent quȩ ex ueritate
cognoscunt: Sol&e nãq int̾ spi¬
narum multitudines. &iam de
frugis semine. spica succrescere
Cauta gͦ manu oꝑantis agendu e
ut dũ spina tollitur. spica nuta¬
atur: quatenꝰ qui stud& eradicu¬
re qͦd pungit. nouerit seruare
qͦd reficit. Unde & beatus iob
qͥa baldach suites recte ꝑ inquis¬
tionem dixerat. nũqͥd dͣs sup¬
plantat iuchicium. aut om̃ps
rat: bene hȩc & contra prauos
generalit᷑ ꝓlata conspiciens. stu¬

Expanded text:
erversae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat judicium, aut Omniporat, bene haec et contra pravos generaliter prolata conspiciens, stu
Abbreviated transcription (Latin):
tunditur: pedib extra urbem
trahitur: quia extinctus est¬
matur: Sed usq qͦ lampas is¬
ta contẽpnitur: Usq qͦ despi¬
cabilis habetur: Nũquidña
fulgorem suuͣ nullatenus exe¬
rit: & nũqu̾a quanta clanta¬
te candeat ostendit. ofendit
plane: Nam cũ lampas contẽp¬
ta apud cogitaciones diuitu
diceretur : protinꝰ additur.¬
parata ad tempus statutum
Is tempus. ẽ. extremi iudicii
edestinatus dies: quo iustus
uisq qui nunc despicitur. qͣn-¬
a potestate fulgeat. demonstra¬
tur: Tunc enim cũ dõ iudices
uenunt. qui nunc ꝓ dõ in iuste
udicantur: tunc eoꝵ lux
tinto latius enncat. quanto
ns nunc manus ꝑsequentiũ
uirius angustat: tunc repro¬
lor oculis patesc&. qͦd cȩlesti
potestate subuixi sunt. qui
itena om̃ia sponte relique¬

Expanded text:
tunditur, pedibus extra urbem tunditur, pedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus additur« Parata ad tempus statutum. » dis tempus, est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque qui nunc despicitur, quanta potestate fulgeat demonstratur; tunc enim cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto nunc eos manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte relique
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentia aut̾e corꝑis infirma.
& sermo conteptibilis: Ouem
enum talia dicere posse cogno¬
uerant: secũ cõmuniter uiue¬
re nͣ posse iuidicabant: Cũq
eum & humilem uiuendo cer-¬
nerent. & altu sermone pensa¬
rent: sua eos elatio cõpulit. ut
quem ꝑ scripta timuerant. ꝑ
p̃sentiȩ uerba despicerent:
Quid igitur paulus nisi contẽp¬
ta lampas apud cogitaciones qi¬
tu fuit: Oui unde magisterim
militatis exibuit : inde a ruos
discipulis suꝑbiȩ contumelid
cepit: Horrendo enͣi modo
guor suꝑbientium unde tuns¬
cere debuit. excreuit: dũ men
elata carnalium. hoc quasi de¬
dignabile repulit. qͦd magiti
unitabile ostendit: An conte¬
ta lampas ñ erat: qui tot un¬
tib emicans. tanta a ꝑsecuton¬
b aduersa tolerabat: Legai¬
one in catena fungitur: eusq
uincula in om̃i pretorio mani¬
festantur: Uirgis cȩditur. mul¬
tuq ex genere & gentib peri¬
culis urgetur: Lapidib hstris

Expanded text:
praesentia autem corporis infirma, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibiliia dicere posse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris
Abbreviated transcription (Latin):
lis prȩsentare recusabat:. qui
ad unctionis grãm dũ septem
filios deduxiss&: a ꝓpha reqͥ¬
situs an numerũ sobolis exples¬
s&. cũ magna desperatione re-¬
spondit. est puer paruulus.
qui pascit oues: quo deducto.
& electo. ꝓtinus audiuit. ho¬
mo uid& infacie: d̃s autẽ per¬
scrutatdr cor: Lampas ergo dauid
ꝑ innocentiam fuerat: sed tam̃
ualde contẽpta: quia exteriora
ceruentib ñ lucebat: Sciendũ
uero ẽ qͦd iustus quisq aut tẽ¬
poralem glãm non hab&: aut
hanc sub sem& ipso frangit si ha¬
b& : ut honori suo liber emine¬
at: ne ei uictus delectacione
succũbat: Hinc ẽ enim qͦd ille
pͣdicator egregius. ante huma¬
nos oculos apla̾tus sui gla̾m hu¬
miliauerat. qui dicebat: Non
usi sumus hac potestate. cũ pos¬
simus oneri esse. ut xp̃i apli:
sed facti sumus paruuli in me¬
dio ur̃m: Quis uero auditorib
nimirũ tumor diuitũ adhuc
in corde remanserat: cũ dice¬
bant : Eplẽ graues st̃ & fortes:

Expanded text:
lis praesentare recusabat. Qui lis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electo, protinus audivit: Homo videt in facie, Deus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui gloriam humiliaverat, qui dicebat: Non usi sumus hac potestate, cum possimus oneri esse ut Christi apostoli, sed facti sumus parvuli in medio vestrum . Ejus vero auditoribus nimirum tumor divitum adhuc in corde remanserat, cum dicebant: Epistolae graves sunt et fortes, 363
Abbreviated transcription (Latin):
di gr̃a indignus estimatur.
sed tam̃ ante occulti iudicis
oculos uirtutib emicat: uitȩ
meritis coruscat: Honorari
metuit: despici non refugit:
orpus continentia afficit.
sola in animo dilectione pin¬
guescit. Uentem semꝑ ad pa¬
tientiam prȩparat: & erectus ꝓ
iusticia. de perceptis contume¬
liis exultat: Afflictis ex cor¬
de cõpatitur: de bonor prospe¬
ritatib. quasi de propriis lȩta-¬
tur: Sacri uerbi pabula in men-¬
te sollicitus ruminat. & inqui¬
situs quod lib& eloqui duplici¬
ter ignorat: Bene itaq iusti
simplicitas. & lampas esse drͣ.
& contẽpta: lampas. quia inte¬
rius luc&: contempta. quia
exterius non luc&: Intꝰ ards
flamma caritatis : foris nulla
gła resplend& decoris: Luc&
ergo & despicitur: qui flagrans
uirtutib. abiectus estimatur:
Mentes qͥppe carnalium pensa-¬
re bona non ualent: nisi que
carnaliter uident: Nine est
qͦd dauid sc̃m. pater ipse despex¬
erat: quem ꝓphe samuelis ocu¬

Expanded text:
di gratia indignus aestimatur. di gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis ocu
Abbreviated transcription (Latin):
bona gratis exibere: mala li¬
bentius tolerare. qũa facere.
nullam iniurie ultione quȩ¬
rere: pro ueritate contume¬
liam luerum putare: Sed
hȩc iustoꝵ simplicitas deride¬
tur: quia ab huius mundi sa
gionis pressi. exibere malũ pupli¬
cȩ irrisionis erubescunt: unde
sit ut apud se tumidi tacentesq
derideant. quos ab iectos ualde
itq infimos ꝑ simplicitate pu¬
tant: Bene ergo dr̃. lampas con¬
tẽpta apud cogitaciones diui¬
tum: quia suꝑbi quiq dũ pen¬
sare bona sequentia ut suꝑius
diximꝰ: nesciunt: pene nil esti¬
mant. quem ñ uident habere
qͥdamant: Sepe nãq contin-¬
git ut electus quisq qui ad
et̾ua felicitat᷑e ducitur. con¬
unua hic aduersitate depri¬
natur: non hunc rerũ abun¬
dantia fulciat : non dignita¬
tu glã honorabilem ostendat:
nulla ei obsequentũ frequen¬
tia subpetat: nulla hunc hu¬
manis oculis uestium pompa
cõponat : a cunctis uero despi¬
cabilis cernitur: & huiꝰ mun¬

Expanded text:
bona gratis exhibere, mala libona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujus mundi sagionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensare bona sequentia, ut superius diximus, nesciunt, pene nihil aestimant, quem non vident habere quod amant. Saepe namque contingit ut electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
illũ facit humana derisio dõ
prauitatib uite innocentia
seruat alienum..xuii.¬
eq̃r: Deridetur enim iusti
sapientia ẽ. cor machinati¬
onib tegere: sensũ uerbis ue¬
lare: quȩ falsa st̃ uera osten¬
dere: quȩ uera sunt falsa dengi¬
strare: Nȩc nimirũ prudent.
usu a iuuenib scitur: hec ant¬
ris pretio discitur: Hanc quil
unt ceteros despiciendo sum¬
unt: hanc qui nesciunt. subief
& timidi in aliis mirantur: qui
ab eis hec eadem duplicitas ini¬
tatis. nomine palliata diligitar
dũ mentis ꝑuersitas. urbanitas
uocatur: Nec sibi obsequentib
prȩcipit honorũ culmina quȩ¬
rere : adepta temporalis glȩ
uanitate gaudere. irrogata
ab aliis mala multiplituis red¬
dere: cũ uires subpetunt. nul¬
lis resistentib cedere: cũ uirtu¬
tis possibilitas deest. quicqͥd
explere ꝑmalitiam non ual&
hoc in pacifica bonitate simu.¬
sensũ uerbis aperire: uera it
sunt eligere: falsa deuitare.

Expanded text:
illum facit humana derisio Deo illum facit humana derisio Deo pravitatibus vitae innocentia servat alienum. Sequitur: Deridetur enim justi sapientia est, cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simusensum verbis aperire, vera ut sunt diligere, falsa devitare,
Abbreviated transcription (Latin):
liquatur: Bene itaq nunc di¬
eitur. qui deridetur abamico
suo ficut ego inuocabit dm̃.
& exaudi& eum: quia bonoꝵ
menti cdũ praui exprobrant.
ostendunt quem suoꝵ actuũ
testem quęrat: quȩ dũ com¬
puncta sese in precib accin¬
git: inde intra se suꝑnȩ exau¬
ditioni iungitur. unde extra
se abhumana laude separat᷑:
terponitur. sicut ego: quia st̃
non nulli. quos & humane irri¬
siones deprimunt: & tam̃ diui-¬
nis aurib exaudibiles non sunt:
Nam cũ derisio contra culpa nas-¬
citur: ꝓfecto nullũ uirtutis me¬
ritũ in derisione generat᷑: Baal
&enim sacerdotes el amosis hͣc
uocib implorantes derisi ab
helya fuerant. cũ dicebat. cla-¬
mate uoce maiori: d̃s enim ẽ
& forsitan loquitur. aut indi¬
uersorio est: sed hec eis irrisio
ad uirtutis usum ñ fuit: quia
ꝑ culpȩ meritũ uenit: Prouide
ergo nunc dr̃. qui deridetur
ab amico suo sicut ego. inuoca¬
bit dm̃. & exaudi& eũ: quia

Expanded text:
liquatur. Bene itaque nunc diliquatur. Bene itaque nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humana laude separatur.terponitur Sicut ego, quia sunt nonnulli quos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meritum venit. Provide ergo nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo, sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
infirma mens cũ debonis acti¬
bus aura humani fauoris ex¬
cipitur: ad gaudia exteriora
diriuatur: ut postponat qͦd
intus appetit: & in hoc liben¬
ter resoluta iaceat. qͦd foris
audit: ita ut beatam ñ tam
fieri quam dici se gaudeat: cũq
laudis suȩ uocib inhiat. qͦd esse
ceperat relinquat : Inde ergo
a do disiungitur: unde in dõ
laudanda uidebatur: Nonnũ¬
quam uero recto operi animꝰ
constanter innititur: & tamen
humanis irrisionibus urgetur:
Miranda agit. & obꝓbria recipit.¬
& qui exire foras ꝑlaudes potu¬
it. repulsus contumeliis. ad se¬
n& ipsum redit: & eo seipsum
robustius in dõ solidat: quofo¬
ris ñ inuenit quo requiescat:
Tota señi spes in auctore figit᷑:¬
& inter irrisionum conuitia
solus interior testis implorat᷑:
atꝙ afflicꝰti animꝰ fit dõ tan¬
to proximꝰ. quanto & a gratia
humani fauoris alienꝰ: In pre¬
cem protinus funditur: et
pressus exterius. adpenetran¬
da quȩ intus sunt mundius

Expanded text:
infirma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanto 360 et a gratia humani favoris alienus: in precem protinus funditur, et pressus exterius, ad penetranda quae intus sunt mundius
Abbreviated transcription (Latin):
one nos obsid&. ipsa hunc de
nobis multiplicit᷑ expugn&:
uam nimirum legem. si sol.U¬
licita consideratione pen¬
samus: auctori nr̃o quant᷑u
cotidie delinquamꝰ agnosci¬
mus: Si aut̾e culpas ppendi¬
mus: ꝓfecto ȩquanimiter
flagella toleramꝰ: nec ex do¬
lore ad impatientiam proru¬
it: cũ suo se iudicio conscien¬
tia addicit. Inde sophar qͥd
dicer& sciens. sed cui dicer&
nesciens. postqu̾a premisit
dicens. ut ostender& tͥ secre¬
ta sapientiȩ. & qͦd multiplex
sit lex euis: ꝓtinꝰ adiungit:

Expanded text:
one nos obsidet, ipsa hunc de one nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
u quia quo ardentius intus
sua satagit. foras nullatenꝰ
ena concupiscit. Non quȩrit
e sua sunt: quia cuncta quȩ
e transitorie possid&e. uelut
liena negligit: cũ nihil sibi ẽẽ
prium nisi qͦd secum ꝑmane.¬
s agnoscit: Non irritatur
ui& iniuriis lacessita ad nul¬
sse ultionis suȩ motus exci¬
ut: dũ ꝓ magnis laborib ma¬
ura post prȩmia expectat:
smn cogitat malũ : quia in amo¬
re munditiȩ ment̾e solidans.
dũ om̃e odium radicitus eru¬
it uersare in animo qͦd inqui¬
nat nescit: Non gaud& suꝑ
iniquitate: quia quo sola di¬
lectione erga om̃s inhiat. nec
de ꝑditione aduersantium
exultat: Congaud& autem
ueritati: quia ut se ceteros di¬
ligens. ꝑ hoc qͦd rectum in ali¬
is conspicit quasi de augm̃to
propru ꝓuectus hilarescit:
quȩ contra uniuscuiꝰq culpȩ
iaculu qͦd perimendã ment᷑e
impetit instructionis suȩ mu¬
nimine occurrit: ut quia an.¬
tiquus hostis uaria circufusi¬

Expanded text:
osa, quia quo ardenter intus ad osa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilecde perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit quasi de augmento proprii profectus hilarescit. quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusi
Abbreviated transcription (Latin):
mescat: ut sic ea quȩ tac
ne tam̃ ꝑ grãm ã iure recͥte¬
nis excedat: ut cuncta pan
hec impendendo non cumer
ut sic inbonis quȩ exhiba& a¬
moris precipitium paueat n
tam̃ a boni exercitio torpes.¬
cat: ut sic quȩ possid&̃ tau¬
at. quatinus quanta sit larg¬
tas remunerantis ad tenciait
ne cum terrena largitur ul
plus qua necesse ẽ inopian
git&: & in oblatione muners
hilaritatis lumen tristicun.
scur&: Bene ergo lex di ml.¬
tiplex dicitur : quia niminm
cũuna eacdẽq sit caritas. si mdite
plene ceperit. hanc ad inune¬
ra opera multiformiter dem.¬
dit: Cuius diuersitate breu¬
ter exprimimus: si in electis
singulis bona illius ꝑstringen¬
do numeremus: Hȩc namꝙ
ꝑ abel & electa dõ muneran
tulit. & fratris gladium ns¬
anbutionis anxia desiderat.
honis se exteriorib ñ exaltat:
nagit perperam: quia quo se
ibolum cd̃i ac proximi amorem
Mitat. qͥcqͥd a rectitudine dis¬
apat ignorat: Non est ambiti¬

Expanded text:
mescat; ut sic ea quae tacemescat; ut sic ea quae tacene tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proxat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium nbutionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambiti
Abbreviated transcription (Latin):
tat: pensat nimirũ. ut ma¬
lis bona. ut bonis meliora
respondeat: ut erga procaces
mansuetudinem longani mi¬
tatis exhibeat : ut malitiae
peste languentib grãm be¬
nignitatis impendat: ut dis
cordes pace uniat: ut con¬
cordes ad concupiscentiam
uerȩ pacis accingat: ut indi¬
gentibus necessaria tribuat.
ut errantib uiam rectitu¬
dinis ostendat: ut afflictos
uerbo & cõpassione mulce¬
at: ut accensos in huiꝰ mun¬
di desideriis increpatione
restringat : ut minas poten-¬
tium ratiocinatione mitig&.
ut oppressor angustias qͣn¬
foris resistentib opponat
patientiam: ut intus suꝑ¬
bientib exhibeat eũ pati-¬
entia disciplinam: ut erga
errata subditoꝵ. sic mansu¬
etudo zelũ temper&. qua-¬
tinus ã iusticiȩ studio non
eneruet: sic ad ultionem
relus ferueat. ne tam̃ pieta¬
tis limitem feruendo trans¬
cendat: ut ingratos benefi¬
ciis ad amor̃e ꝓuocet: ut
gratos quosq ministeriis in
silentium consensum esse pn¬

Expanded text:
tat, pensat nimirum ut matat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis perducat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restringat; ut minas potentium ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanforis resistentibus opponat patientiam; ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, nec tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in silentium consensum esse perti
Abbreviated transcription (Latin):
numera uirtutu ministeria
tenditur: ne uel ad auferen¬
da quȩ ñ hab& desideriis inqͥ¬
eta mens ferueat: uel erga ex¬
hibenda quȩ deb& otio reso¬
luta torpescat. Nã cũ cau&
alteri facere qͦd nequaqu̾a
uult ab altero ipsa tolerare:
sollicita se intentione circũ.
spicit. ne suꝑbia eleu& & us-¬
q ad despectũ proximi ani¬
mum deiciens exaltet: ne
ambitio cogitacionẽ laniet:
cũq hanc ad appetenda ali-¬
ena dilatat: angust&: ne cor
luxuria polluat. & subiectũ
desideriis ꝑ illicita corrũpat:
ne ira exasper&. & usq ad ꝓ.¬
ferendam contumeliam in-¬
flaminde: ne inuichia morde
at. & alienis felicitatibus e¬
mula. sua se face consumat:
ne immoderate linguam
loquacitas ꝑtrahat. eamq
usq ad lasciuiam obtrecta¬
cionis extendat: ne odium
malitia excit&. & os usq
ad iaculũ maledictionis ir.¬
ritet: Et rursum cũ cogi¬
tat. ut ea alteri faciat. quȩ
ipsa sibi fieri ab altero expec¬

Expanded text:
numera virtutum ministeria numera virtutum ministeria tenditur: ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Cum quisque cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipse tolerare, sollicita se intespicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet; cumque hanc ad aliena appetenda dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Et rursum, cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspec
Abbreviated transcription (Latin):
lectio ꝑtria distinguitur.
quia ex toto corde. ex tota a¬
nma. & ex tota fortitudine
auigi conditor iubetur: Qua
nre notandũ ẽ. qͦd diuinus
serno c̃ũ dm diligi prȩcipit
nsolum narrat ex quo. sed eti¬
in informat ex quanto.cum
sibiungit. ex toto: ut uidelie&
qui perfecte d̃o placere desi¬
derat. sibi de se nihil relinqͣt:
uximi aut̾ẽ dilectio. ad duo
pecepta diriuatur: cum & ꝑ
mendam iustu dicitur: Ed
ualio tibi odis fieri. uide ne
sui alteri facias: & per sem &¬
ssam ueritas dicit. quȩ uul¬
ds ut faciant uobis homines.¬
ta de uos facite illis: Quib du¬
ob scilic& utriusq testam̃ti
mandatis. ꝑ unũ malitia cõ¬
pescitur: per aluid benigni¬
tas prerogatur: ut maluꝰ qͦd
pati non uult quisq ñ faci¬
ens cess& a nocenli opere.
& rursum bonũ qͦd sibi fieri
appetit. impendens erga uti¬
litatem ꝓximi. se exerceat
ex benignitate. Sed hȩc ni
mirũ duo dũ sollicita inten¬
done cogitantur: cor ad in¬

Expanded text:
lectio per tria distinguitur, lectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, et tota anima et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat: proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur, « quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias; » et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis hominesita et vos facite illis ; quibus duobus, scilicet utriusque Testamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult, quisque non faciens, cesset a nocendi opere. Et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benigmirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad in
Abbreviated transcription (Latin):
sua tibi: Ipse quippe sibi hon
loquitur: cũ ꝑ hoc quod sem
nequaqu̾a diuinitatis sp̃u
nalis prudentiȩ intellectu
paratur. cũ caro sensũ exen
& mentͬe quasi ad intelligen¬
am ꝓuocans foras mittitꝰ:
de & adhuc petro terrena lu¬
enti ueritas dicit:Non enu
sapis quȩ di sunt: sed quȩ ho¬
minũ: Cui tam̃ recta confiten¬
ti dicitur: Caro & sanguis ure
uelauit tibi: sed pater m̃s que
incȩlis: Ouid aut̾e d̾i labia ni
iudicia eius accipimꝰ: Clausis
naq labris uor premitur & si¬
sus tacentis ignoratur: aperti
aute. dũ sermo ꝓmitur anirꝰ
loqueritis inuenitur: Labia
itaq sua d̾s aperit: cu uolura¬
tem suam hominib ꝑ aperta
iudicia ostendit: Quasi em̃ i¬
serato ore loquitur: cũ remoti
obscuritate dispositionis inti¬
mȩ renuit occultare qͦd uilt:
Nam uelut clausis labris sensuns
nobis suum ñ indicat: cũ ꝑ ocell¬
ta iudicia cur qͥd faciat cęlat
Sophar itaq beatũ iob ut de cal¬
nali intellectu redarguat. seq

Expanded text:
sunt Ipse quippe sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur: cum caro sensum exerit, et mentem quasi ad intelligentiam provocans foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? Clausis namque labiis vox premitur, et sensus tacentis ignoratur; apertis autem sermo dum promitur, animus loquentis invenitur. Labia itaque sua Deus aperit cum voluntatem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redarguat, seq
Abbreviated transcription (Latin):
consumit: Si flagellat oc¬
cidat semel : & ñ de penis
innocentũ rideat: Terra
data ẽ in manu impii.
uultus iudicum eiꝰ operit:
Qd si ñ ille est: quis ergo ẽ:
Dies mei uelotiores fuert curso¬
re : fugerunt. & ñ uider̃t bo¬
nu: Pertransiert quasi naues¬
poma portantes : sicut aquila
uolans ad escam: Cũ dixero
nequaqu̾a ita loquar : cõmuto
faciem meam: & dolore tor¬
queor. Uerebar om̃ia opera
mea: sciens qͦd non parceres
delinquenti: Si autͬe & sic
impius sum : quare frustra
laboraui: Si lotus fuero quasi
aquis niuis. & fulserint ue¬
lut mundissime manꝰ meȩ
tamen sorlib intingues me
& abominabuntur me uesti¬
menta mea: Neq enim uiro
qui similis mei ẽ respondebo:
nec qui mecũ in iudicio ex
ȩquo possit audiri: Non ẽ
qui utrũq ualeat arguere:
& ponere manum suam in
ambobus: Auferat a me
uirgam suam : & pauor eius
non me terreãt.Loquar.
& n timebo eum : neq eni
possum metuens responde

Expanded text:
consumit si flagellat occonsumit si flagellat occidat semel et non de poenis innocentum rideat terra data est in manu impii vultum iudicum eius operit quod si non ille est quis ergo est dies mei velociores fuerunt cursore fugerunt et non viderunt bonum pertransierunt quasi napoma portantes, sicut aquila volans ad escam. Cum dixero: Nequaquam ita loquar: commuto faciem meam, et dolore torqueor. Verebar omnia opera mea, sciens quod non parceres delinquenti. Si autem et sic impius sum, quare frustra laboravi? Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae: Tamen sordibus intinges me, et abominabuntur me vestimenta mea. Neque enim viro qui similis mei est, respondebo: nec qui mecum in judicio ex aequo possit audiri. Non est qui utrumque valeat arguere, et ponere manum suam in ambobus. Auferat a me virgam suam, et pavor ejus non me terreat. Loquar, et non timebo eum: neque enim possum metuens responde
Abbreviated transcription (Latin):
Si uenerit ad me ñ uidebo:
si abierit ñ intellig̾a eũ:
Si repente interrog&: qͥs
respondebit ei: Uel qͥs
dicere potest. cur facis:
D̾s cuiꝰ resistere irȩ nemo
potest : & sub quo cur¬
uantur qui portant or.¬
bem: Quantus ergo sũ
ego qui respondeam ei.
& loquar uerbis meis cũ eo:
Qui &iam si habuero qͥppiam
iustu ñ respondebo: sed me¬
um iudicem depͬcabor : &
cuͣ inuocantem me exau¬
dierit. ñ credo qͦd exaudi¬
erit uocem meam: In tur¬
bine enim conter& me : &
multiplicauit uulnera mea
&iam sine causa. Non con¬
cedit requiescere sp̃m meũ:
& impl&e me amaritudini¬
b: Si fortitudo queritur
robustissimꝰ ẽ : si ȩquitas
iudicii. nemo pro me au-¬
det testimonium di¬
cere: Si iustifi care me
uoluero : os meum condẽp¬
nabit me: Si innocentͬe
ostendere: prauum me
c̃oꝓbabit: Etiam si sim¬
plex fuero : hoc ipsum ig¬
norauit anima mea: &
cedebit me uite meȩ:
Unũ ẽ qͦd locutus sũ : & in¬
nocentem & imꝑiũ ipse

Expanded text:
n videbo; si abierit, non intelligam eum. Si repente interroget, quis respondebit ei? vel quis dicere potest, cur facis? Deus cujus resistere irae nemo potest, et sub quo curvantur qui portant orbem. Quantus ergo sum ego qui respondeam ei? et loquar verbis meis cum eo? Qui etiamsi habuero quippiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Et cum invocantem exaudierit me, non credo quod audierit vocem meam. In turbine enim conteret me, et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Non concedit requiescere spiritum meum, et implet me amaritudinibus si fortitudo quaeritur robustissimus est si aequitas iudicii nemo pro me audet testimonium dicere si iustificare me voluero os meum condemnabit me si innocentem ostendere pravum me conprobabit etiam si simplex fuero hoc ipsum ignorabit anima mea et taedebit me vitae meae unum est quod locutus sum et innocentem et impium ipse
Abbreviated transcription (Latin):
scio qͥa uniũsoꝵ memine.¬
ris: Si peccaui & adhorã
peꝑcisti mͥ: cur ab iniqͥtatȩ
mea mundũ me esse ñ pate¬
ris : Et si impius fuero:
ue mͥ ẽ: Et si iustus: non
leuabo caput saturatus af-¬
flictione & miseria: Et
ꝓpter suꝑbiam quasi leen̾a
capies me : reuersusq mira¬
biliter me cruties: Instau-¬
ras testes tuos contra me.
& multiplicas iram tuam ad¬
uersũ me : & penȩ militant
inme: Ouare de uulua e¬
duxisti me . Oui utiña con¬
sũptus essem : ne oculus me

Expanded text:
io, quia universorum memineris. Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Et si impius fuero, vae mihi est: et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Et propter superbiam quasi leaenam capies me; reversusque mirabiliter me crucias, et instauras testes meos contra me. Et multiplicas iram tuam adversum me, et poenae militant in me. Quare de vulva eduxisti me? Qui utinam consumptus essem, n
Abbreviated transcription (Latin):
t respondens
iob ait. Uere
scio quod ita
sit : & quod nͣ
iustificetur
homo compa¬
ratus dõ: Si uoluerit conten¬
dere cum eo: non poterit
ei respondere unũ ꝓ mille:
Sapiens corde est : & fortis
robore: Quis resistit ei:
& pacem habuit : Qui
transtulit montes : & nes¬
cier̾t hi quos subuertit
in furore suo: Qui commo¬
uit terram de loco suo:
& colũpnȩ eius concutu¬
tur : qui p̾cipit soli & nͣ
oritur: & stellas claudit
quasi sub signaculo: qui
extendit cęlos solus. &
graditui suꝑ fluctus
maris: qui facit are¬
turum. & oryona. & hya¬
das. & interiora austri:

Expanded text:
t respondens Iob ait vere scio quod ita sit et quod non iustificetur homo conpositus Deo si voluerit contendere cum eo non poterit ei respondere unum pro mille sapiens corde est et fortis robore quis restitit ei et pacem habuit qui transtulit montes et nescierunt hii quos subvertit in furore suo qui commovet terram de loco suo et columnae eius concutiuntur qui praecipit soli et non oritur et stellas claudit quasi sub signaculo qui extendit caelos solus et graditur super fluctus maris qui facit Arcturum et Oriona et Hyadas et inte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquis negant: Hine ẽ
enim quod quidã cum di¬
cer&. permitte michi pri-¬
us ire & sepelire patrem
meum: ueritatis ore pro-¬
tinus audiuit. sine ut
mor tui sepeliant mortu¬
os suos : tu autͬe uade an¬
nuntia regnũ d̃i : Qua in
re notandũ est. quia elec¬
tus discipulus dũ aparen¬
tis sepultura cõpescitur.
hoc deuotũ quemq exi¬
bere patri mortuo ex af¬
fectu carnali propter
Hinc rursum ueritas dicit:
Si quis uenit ad me & nͣ¬
S odit patrem suum & ma¬
‸trem. & uxorem & filios.
⁊ & fratres. & sorores alhuc
aut᷑e & animam suam.¬
‸ non potest m̃s ẽe clisci¬
‸pulus: Quo in loco uide¬
lie&e dum propinquoru
odio animȩ quoq nr̃e ocdus
subinfertur : patenter oste¬
ditur. quia sic ꝓpinquos siu
nosm&ipsos. odio habere p¬
cipimur : ut hos ad eterna
rapientes. eorũq carnalen
grãm cum prepedit postpo¬
nentes. discamus tempera
eos discretionis arte & ei¬
uenienter diligere. & sa¬
lubriter odio habere: qu¬

Expanded text:
propinquis negant. Hinc est propinquis negant. Hinc est enim quod quidam cum diceret: Permitte mihi prius ire, et sepelire patrem meum , Veritatis ore protinus audivit: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, annuntia regnum Dei. Qua in re notandum est quia electus discipulus dum a parentis sepultura compescitur, hoc devotum quemque exhibere patri mortuo ex affectu carnali propter Hinc rursum Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et fiet fratres, et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus . Quo in loco videlicet, dum propinquorum odio animae quoque nostrae odium subinfertur, patenter ostenditur quia sic propinquos, sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam cum praepedit postponentes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubriter odio habere, qua
Abbreviated transcription (Latin):
pectu subiecert : cumq
plusqu̾a necesse est carnis
ꝓpinquos diligunt: retra¬
cti exterius a cordis pa¬
rente diuiduntur: Nam
sȩpe quosdã uidemꝰ quan¬
tu ad proprium studium
spectat iam prȩsentis uitȩ
desideria non habere.
mundum & opere & pro¬
fessione reliquisse: sed
tamͣ pro inordinatis affe¬
ctib propinquorũi preto¬
ria irrumpere. terrena¬
rũ rerum iurgiis uacare:
libertat᷑e intimȩ quietis
relinquere: & mundi in¬
se studia iamducłu des¬
tructa reparare: Quo
itaq isti nisi in rete ambu¬
lant.Quos apresenti se¬
culo inchoata iam uitȩ
perfectio soluerat : sed
inordinatus amor terre¬
ne cognationis ligat
Qui enĩ districto studio. &
ñ dissolutis gressib eter¬
nȩ sponsionis premium
sequuntur : si cut sem&¬
ipsos ꝓdiuino amore
despiciunt: sic cuncta qui¬
bus se sentiunt prȩpediri
postponunt. & cũ pro do
necesse est ut quib ualent
cunctis inseruiant: pro d̾o
priuata obsequia & iam

Expanded text:
pectu subegerunt. Cumque pectu subegerunt. Cumque plus quam necesse est carnis propinquos diligunt, retracti exterius, a cordis parente dividuntur. Nam saepe quosdam videmus, quantum ad proprium studium spectat, jam praesentis vitae desideria non habere, mundum et opere et professione reliquisse; sed tamen pro inordinatis affectibus propinquorum praetoria irrumpere, terrenarum rerum jurgiis vacare, libertatem intimae quietis relinquere, et mundi studia in se jam dudum destructa reparare. Quo itaque isti nisi in rete ambulant, quos a praesenti saeculo inchoata jam vitae perfectio solverat, sed inordinatus amor terrenae cognationis ligatQui enim districto studio, et non dissolutis gressibus aeternae sponsionis praemium sequuntur, sicut semetipsos pro divino amore despiciunt, sic cuncta, quibus se sentiunt praepediri, postponunt; et cum pro Deo necesse est ut quibucunctis inserviant, pro Deo privata obsequia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
plicantur. Cũq terrends
ses studiose tueri desiderant:
cordis requiem desert quam
querebant: & cũ substantia
sugiens continua ꝓuisione
ƿrotegitur: conceptus in a¬
nimo diuine scientiȩ ser-¬
mo dissipatur: quia iuxta
ueritatis sententiam obor¬
tum semen spinȩ opprimunt.
cum uerbum di amemoria
importunȩ terrenarũ reru
sollicitudines expellunt
Oisolutis itaq gressib in re¬
de ambulant : qui dum
mundũ perfecte non dese¬
runt: sem& ipsos gradiendo
olligant ne gradiantur:
Et sunt plerique qui non
solu aliena non appetunt:
uerum &iam cuncta quȩ
possederant in mundo
derelin quunt: sem&e ipsos
despiciunt. nullã p̃sentis
uitȩ glãm requirunt.
ab huius mundi se actioni¬
bus separant: & pene qͥeqͥd
prosperitatis arriserit cal¬
cant. secd tamͣ adhuc uin¬
culo carnalis cognationis
obligati. dum amori ꝓpin¬
quitatis indiscrete deser¬
ulunt: ad ea sȩꝑe per af¬
fectũ cognationũ redeunt.
quȩ iam & cum proprio des¬

Expanded text:
plicantur; cumque terrenas plicantur; cumque terrenas res studiose tueri desiderant, cordis requiem deserunt, quam quaerebant; et cum substantia fugiens continua provisione protegitur, conceptus in animo divinae 231 scientiae sermo dissipatur, quia, juxta Veritatis sententiam , obortum semen spinae opprimunt, cum verbum Dei a memoria importunae terrenarum rerum sollicitudines expellunt. Dissolutis itaque gressibus in rete ambulant, qui dum mundum perfecte non deserunt, semetipsos gradiendo obligant, ne gradiantur. 40. Et sunt plerique qui non solum aliena non appetunt, verum etiam cuncta quae possederant in mundo derelinquunt, semetipsos despiciunt, nullam praesentis vitae gloriam requirunt, ab hujus mundi se actionibus separant, et pene quidquid prosperitatis arriserit calcant. Sed tamen adhuc vinculo carnalis cognationis obligati, dum amori propinquitatis indiscrete deserviunt, ad ea saepe per effectum cognationum redeunt, quae jam et cum proprio des
Abbreviated transcription (Latin):
quippe auster: saba aut̃
rete interpretatur: Qd
hic ꝑ austrũ qui ad flatũ
teporis membra dissol¬
uit. nisi fluxa uiuendi
nisi actionis obligatio demi¬
stratur:. Qui enĩ dissoluta
mente ea quȩ ȩterna sun
appetunt: ne gressu liber
ad dm̃ prodeant. ipsi se sus
in ordinatis conatib liga
Cumq fluxis conuersationis
suȩ actib implicantur. qͥi
remansuros in retis macu¬
paulo superius quosdã ad
deuictas iam culpas retrah
ꝑ aperta quȩdam & non
deuicta uitia diximꝰ: ita
non nulli ad ea quȩ reliqu¬
rant redeunt. ꝑ quȩdam
quȩ uel honestatis nomint
uel laudis honore palliau¬
tur: Nam sunt pleriq qui
iam aliena non appetunt
atq ab huius mundi iui¬
is inchoato quietis amor
diuiduntur: erudiri sacris
eloqui is sitiunt: uacare
supernis contemplationib
concupiscunt: nec tamen
perfecta animi libertate
curam reru familiarium
deserunt: cui sepe dum
licite seruiunt. &iam illio¬
tis huiꝰ mundi iurgiis in¬

Expanded text:
 auster, Saba autem  auster, Saba autem rete interpretatur. Quid hic per austrum, qui flatu teporis membra dissolvit, nisi fluxa remissionisi actionis obligatio demonstratur? Qui enim dissoluta mente ea quae terrena sunt appetunt, nec per gressus liberos ad Deum prodeunt, ipsi se suis inordinatis conatibus ligant; cumque se fluxis conversationis suae actibus implicant, quasi remansuros in retis macupaulo superius quosdam ad devictas jam culpas retrahi per aperta quaedam et non devicta vitia diximus, ita nonnulli ad ea quae reliquerant redeunt per quaedam quae vel honestatis nomine, vel laudis honore, palliantur. Nam sunt plerique qui jam aliena non appetunt, atque ab hujus mundi jurgiis inchoato quietis amore dividuntur, erudiri sacris eloquiis sitiunt, vacare supernis contemplationibus concupiscunt; nec tamen perfecta animi libertate curam rerum familiarium deserunt, cui saepe dum licite serviunt, etiam illicitis hujus mundi jurgiis im
Abbreviated transcription (Latin):
men quippe iudicii portan¬
des manipul os ueniunt
qui in sem& ipsis recta oꝑa
quib uitͬa mercantur os.¬
tendunt: Hinc de unoqͦq
electo psalmysta iterũ di¬
‸ cit: Qui non accipit in ua¬
: no anim̾ã suam: In uanu
quippe anima suam acci¬
pit : qui sola prȩsentia co¬
gitans. quȩq se sequantur
in ꝑpetuum ñ attendit:
In uano anim̃a suam acci-¬
pit . qui eiꝰ uit᷑a negligens.
ei cur̃a carnis anteponit:
Sed anim̾a suam in uanum
iusti nͣ accipiunt: quia
intentione continua ad
eius utilitat᷑e referunt.
qͥcqͥd corporaliter oꝑan-¬
tur: quatenus & transeun¬
te opere. operis causa nͣ
transeat. quȩ uitȩ pre¬
mia post uitam parat
Sed hȩc curare reprobi ne-¬
gligunt. quia profecto
ambulantes in uacuum
uitam sequentes fugiunt.
inuenientes ꝑdunt:XI¬
elius uero a prauorum
Limitacione cõpesci¬
mur. si eorum clampna
ex fine pensamꝰ: Unde
bene &iam cum exhorta¬
tione subiungitur: Con¬
‸siderate semitas theman:

Expanded text:
men quippe judicii portanmen quippe judicii portantes manipulos veniunt qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur ostendunt. Hinc de unoquoque electo Psalmista iterum dicit: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum namque animam suam accipit, qui, sola praesentia cogitans, quae se sequantur in perpetuum non attendit. In vanum animam suam accipit qui, ejus vitam negligens, ei curam carnis anteponit. Sed animam suam justi in vanum non accipiunt, quia intentione continua ad ejus utilitatem referunt quidquid corporaliter operantur, quatenus et transeunte opere, operis causa non transeat, quae vitae praemia post vitam parat. Sed haec curare reprobi negligunt, quia profecto, ambulantes in vacuum, vitam sequentes fugiunt, invenientes perdunt. Melius vero a pravorum imitatione compescimur, si eorum damna ex fine pensamus. Unde bene etiam cum exhortatione subjungitur: Csiderate semitas Thema,