comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Patͥa ẽ. illi quecũq su p̃ma & uniu̾sa circuitu suo cingit᷑. Hocos
conuexũ intra qd̵ iacent maria cũ t̾ris. intͣ qd̃ aer humanis dui¬
na secernens ⁊ã coniungit. In qd̃ disposita tot numina in actus
ũ tp̃s. cũ uenerit dies ille. qͥ mixtũ hoc diuini humaniq secernat
tp̃s. Hic ubi uenerit inqͣm ipse me diei reddã. nec nt̃ sine illis sũ
s grauit̾ regnoq detiueor. ꝑ has mortalis eui morais. Illi meliori
uite longioriq ꝓludit᷑. Quẽadinodũ inuicẽ m̃sib tenet nos ma¬
termis uterꝰ. & p̃̾parat ñ sibi s illi loco inquẽ uidemꝰ emitti. iã
idonei sp̃m trahere. & ii aꝑto durare: sic ꝑ hoc spatiũ qd̃ abin¬
fantia patet in senectutẽ: in aliũ nature: siiꝰ parcũ alia origo
nos exspectat. alius rerũ status. Non dũ celũ nisi ex int̾uallo pa¬
ti possumꝰ. ꝓ inde uitrepidꝰ horã illã decretoriã ꝓspice. ñ ẽ. aĩo

Expanded text:
patria est illi quodcumque suprema et universa circuitu suo cingit, hoc omne convexum, intra quod iacent maria cum terris, intra quod aer humanis divina secernens etiam coniungit, in quo disposita tot lumina in actus um tempus. Cum venerit dies ille, qui mixtum hoc divini humanique secernat, corpus hic, ubi inveni, relinquam, ipse me dis reddam. Nec nunc sine illis sum, sed gravi terrenoque detineor." Per has mortalis aevi moras illi meliori vitae longiorique proluditur. Quemadmodum decem mensibus tenet nos maternus uterus et praeparat non sibi, sed illi loco, in quem videmur emitti iam idonei spiritum trahere et in aperto durare; sic per hoc spatium, quod ab infantia patet in senectutem, in alium maturescimus partum. Alia origo nos expectat, alius rerum status. Nondum caelum nisi ex intervallo pati possumus; proinde intrepidus horam illam decretoriam prospice: non est animo
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. & beuefecisse. me gaudeo. & gratos me inuenisse uͥtutũ
int̾pretes lecor. Hoc pluriũ bonũ ẽ. qd̃ gpati st̃. s ⁊ meũ. Ita enĩ
aĩo compositꝰ sũ ut alioꝵ bonũ meũ uidicẽ. utiq eoꝵ quib istiꝰ
sũ boni causa. E. istud laudantiũ bonũ. uͥtute enĩ geritur.
ĩs autẽ uirtutis actio: bonũ ẽ. Hoc conting̃e illis ñ potuisset.
nͥ ego talis ẽẽm. Itaq ntͦq bonũ ẽ. merito laudari tã me hercłes
qͣm bene iudicasse iudicantis bonũ ẽ: & eiꝰ scđm quẽ iuditatũ ẽ.
lumqͥd dubitas qͥn uisticia & habentis bonũ sit. & dut sit eiꝰ cui de¬
bitũ soluit ⁊ merentẽ. laudare iusticia ẽ. G itͥusq bonũ ẽ. Cauil¬
latorib istis habunde respondebimꝰ. s ñ debet hoc nob̾ ẽẽ. ꝓpo¬
sitũ arguta disserere & philosophiã in has angustias insua
mdiestate detrahere. Qnto satiꝰ ⁊ ire aꝑta uia ⁊ recta. qͣm sibi

Expanded text:
nuit, et bene fecisse gaudeo, et gratos me invenisse virtutum nuit, et bene fecisse gaudeo, et gratos me invenisse virtutum interpretes laetor; hoc plurium bonum est, quod grati sunt, sed et meum. Ita enim animo conpositus sum, ut aliorum bonum meum iudicem, utique eorum, quibus ipse sum boni causa. Est istud laudantium bonum, virtute enim geritur; omnis autem virtutis actio bonum est. Hoc contingere illis non potuisset, nisi ego talis essem. Itaque utriusque bonum est merito laudari, tam mehercules quam bene iudicasse iudicantis bonum est et eius, secundum quem iudicatum est. Numquid dubitas, quin iustitia et habentis bonum sit et autem sit eius, cui debitum solvit ? Merentem laudare iustitia est; ergo utriusque bonum est. Cavillatoribus istis abunde responderimus. Sed non debet hoc nobis esse propositum arguta disserere et philosophiam in has angustias ex sua maiestate detrahere; quanto satius est ire aperta via et recta quam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
laudẽ funebrẽ s laudationẽ. Cuiꝰ officiũ oratione constat. cũ dici¬
mꝰ aliqua laude dignũ ñ uerba ulla benigna hominũ s uditia
ꝑmittimꝰ. Ergo laus enã taciti ẽ. bene sentientis ac bonũ uirũ
apud te laudantis. De inde ut dixi ad amimũ refert᷑ laus ñ ad
uerba. qͦ conceptã laudẽ egert̃. & innocentiã pluriũ emiitunt.
Laudat qͥ laudandũ ẽẽ. iudicat. cũ tragitꝰ ille apud nos. ait. Mag¬
nificũ ẽẽ. laudari a laudato uiro. laude digno. ait. Et cũ eqͣi an¬
itquus poeta ait laus alitt̾is ñ laudationẽ dit̃ que corrũpit artẽ.
Nicħ enĩ eque ⁊ eloqͣntiã & omine aluid studiũ aurib deditũ uiti¬
auit. qͣm popłaris ad sensio. famã uotẽ utiq desid̾at claritas.
Dit̃ enĩ circa uotẽ conting̾e contenta uidicio. plena ẽ. ñ tm̃ int̾ ta
tis. Utrũq meũ qͥ laudor qͥa natura me: amantẽ omniũ ge¬

Expanded text:
laudem funebrem, sed laudationem, cuius officium oratione constat. Cum dicilaudem funebrem, sed laudationem, cuius officium oratione constat. Cum dicimus aliquem laude dignum, non verba illi benigna hominum, sed iudicia promittimus. Ergo laus etiam taciti est bene sentientis ac bonum virum apud se laudantis. Deinde, ut dixi, ad animum refertur laus, non ad verba, quae conceptam laudem egerunt et in notitiam plurium emittunt. Laudat qui laudandum esse iudicat. Cum tragicus ille apud nos ait magnificum esse " laudari a laudato viro," laude digno ait. Et cum aeque antiquus poeta ait " laus alit artis," non laudationem dicit, quae corrumpit artes. Nihil enim aeque et eloquentiam et omne aliud studium auribus deditum vitiavit quam popularis adsensio. Fama vocem utique desiderat, claritas potest etiam citra vocem contingere contenta iudicio. Plena est non tantum inter tactis ? " Utriusque, Meum, qui laudor; quia natura me amantem omnium ge
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ multoꝵ exigit. diuersa hoꝵ condicio ẽ. ⁊ illiꝰ ẽ. Quare. qͥa si
de me bene uir bonus sentit. eodem loco sũ quo si om̃s bom idẽ
sentient. Oit̃is enĩ si me cognou̾int idẽ sentirent ꝓar alis ideq
tis uuiꝰ oꝑinio illic idẽ pot̾ una sententia qd omurũ. qr oium
si ꝑroget᷑ una erit. Hic diu̾sa st̃ dissimiliũ uiditia. difficileł at¬
fectꝰ. dubia oĩa inuenies. leuia. suspecta. Fittas tu posse senten
Uertatisina uis una facies ẽ. Apud hos falsa st̃ quib auseutuntꝰ
nuniꝗ autẽ falsis constantia ẽ. uariaut᷑ & dissident. d laus inqͥe i
chil aliud qͣm uox ẽ. Uot autẽ bonũ ñ ẽ. cũ dicant claritatẽ eẽ. lau
dem bonoꝵ. abonis reddi iã ñ aduocẽ refer̃t. s ad sententiã. Licet
eĩ uir bonꝰ taceat. s aliquẽ uidicet dignũ laude ẽẽ. laudatꝰ ẽ. Re¬
t̾ea alud  laus. aliud laudatio. hec & nocẽ exigit. Itaq nrmo dicit

Expanded text:
enim multorum exigit." Diversa horum condicio est et illius. Quare ? Quia, si de me bene vir bonus sentit, eodem loco sum, quo si omnes boni idem sentirent; omnes enim, si me cognoverint, idem sentient. Par illis idemque tis unius opinio." Illic idem potest una sententia, quod omnium, quia omnium, si perrogetur, una erit; hic diversa dissimilium iudicia sunt. Difficiles adfectus, dubia omnia invenies, levia, suspecta. Putas tu posse unam omveritatis una vis, una facies est; apud hos falsa sunt, quibus adsentiuntur. Numquam autem falsis constantia est: variantur et dissident. " Sed laus," inquit, " nihil aliud quam vox est, vox autem bonum non est." Cum dinorum a bonis redditam, non ad vocem referunt, sed ad sententiam. Licet enim vir bonus taceat, sed aliquem iudicet dignum laude esse, laudatus est. Praeterea aliud est laus, aliud laudatio, haec et vocem exigit. Itaque nemo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudo in ardeat motu erroris. Consid̃a que sint. que hominẽ
inꝑnitiẽ hoĩs instigẽs. Inuemes spem. inuidiã. odiũ. metũ. con¬
temptũ. Exoĩb istis adeo leuissimũ ẽ. contẽptꝰ. ut multi in illo re¬
medii causa delituerint. Quẽ qͥs contempuit: calcat. sine dubio
s tͣnsit. Nemo homini contẽpto: ꝑtinacit᷑. nemo diligent̃ notet.
etiã in atie iacens p̾t̾itus : cũ stante pugnat᷑. Spem imꝑboꝵ ui
dabis: si nich habueris qd cupiditatẽ alienã & imꝓbam irritee.
iaro iuidiã effugies. si te ñ ing̃sseris ocłis. si bona tua ñ iactaue
minẽ lacessendo. aut gratuitũ aquo te sensus cõminis tuebit᷑.
fuit hoc multis ꝑiełosũ. Quidã odiũ habuert̃ nec inmicũ. Illd̃
ne timearis. p̃stabie tͥ ⁊ fortune mediocͥtas. & ingenii lenitas.
um ẽẽ. te homines sciant. quẽ offend̾e sine ꝑiculo possint. Re¬
conciliatio tua: & facilis sit & certa. Lineri aittẽ tam domi

Expanded text:
 quae hominem in perniciem hominis instigent: invenies spem, invidiam, odium, metum, contemptum. Ex omnibus istis adeo levissimum est contemptus, ut multi in illo remedii causa delituerint. Quem quis contemnit, violat sine dubio, sed transit; nemo homini contempto pertinaciter, nemo diligenter nocet. Etiam in acie iacens praeteritur, cum stante pugnatur. Spem inproborum vitabis, si nihil habuerinvidiam effugies, si te non ingesseris oculis, si bona tua non iacta vminem lacessendo; aut gratuitum: a quo te sensus communis tuebitur. Fuit hoc multis periculosum; quidam odium habuerunt nec inimicum. Illud, ne timearis, praestabit tibi et fortunae mediocritas et ingenii lenitas; eum esse te homines sciant, quem offendere sine periculo possint; reconciliatio tua et facilis sit et certa. Timeri autem tam domi
Abbreviated transcription (Latin):
lis furt intanta in eqͣlitate fortime. Uis alt̾m exemplũ : Accipe
hc̃ marcũ catonẽ recentiorẽ cũ quo & infestiꝰ fortuna egit ⁊ ꝑtina¬
tius. Cui oĩb locis obstitiss nouissime ⁊ inmortẽ: ostendit tñ iurũ
fortẽ posse inuita fortuna uiuere. in uita mori. Tota illi etasant
ii armis ẽ. exacta ciuilib. aut intanta concipiente iam cuulebl¬
lũ. Et hc̃ licee dicas ñ ininꝰ qͣm socratem. inse eruisse dixisse nͥ for
te. E .N. pompeiũ. ⁊ cesarẽ. ⁊ crassũ. putas lib̾tatis sotios fuisse.
Nemo nuitatũ catonẽ totiens mutata re .p. uidit. eundẽ se in õ
statu p̾stitit. inp̃tura. in repulsa. in accusatione. in ꝓuntia inco¬
nctione. inexcessit. in morte. Demq in illa rei .p. trepidatione
cũ illuic cesar eẽt. decẽ legionib pugnacissimis subuixꝰ. totis ex¬
malũ adcesarem inclinarent. alĩ ad pompetũ solus cato fec̃ ali¬
quas ⁊ rei .p. parces. Si aĩo complecti uolueris aliꝰ imaginẽ ꝑps.

Expanded text:
inaequalitate fortunae. vis alterum exemplum ? Accipe hunc M. Catonem recentiorem, cum quo et infestius fortuna egit et pertinacius. Cui cum omnibus locis obstitisset, novissime et in morte, ostendit tamen virum fortem posse invita fortuna vivere, invita mori. Tota illi aetas aut in armis est exacta civilibus aut in toga concipiente iam civile bellum. Et hunc licet dicas non minus quam Socraten in servis se liberte Cn. Pompeium et Caesarem et Crassum putas libertatis socios fuisse. Nemo mutatum Catonem totiens mutata re publica vidit: eundem se in omni statu praestitit, in praetura, in repulsa, in accusatione, in provincia, in contione, in exercitu, in morte. Denique in illa rei publicae trepidatione, cum illinc Caesar esset decem legionibus pugnacissimis subnixus, totis exum alii ad Caesarem inclinarent, alii ad Pompeium, solus Cato fecit aliquas et rei publicae partes. Si animo complecti volueris illius imaginem temporis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam qͦm᷑ ñ ẽ. uuiꝰ sermo. nec ufamͥa uniꝰ mala existimatio. sit nec
claritas uni bono platuisse. consentire in hoc plures insignes exsbes¬
no reddita. Laus. or̃o. uox ⁊ aliqͥd significans. Uox ẽ. autẽ licet iu¬
dit. & sibilat. s nec plausũ quisꝗ nec sibilũ licet oĩa eiꝰ adnnret᷑
laudet: bonũ dic̃. Non magis quã sternum̃ttũ aut tussim. cͦ
cdaritas bonũ ĩ ẽ. Ad sũmam dicite nob̾ utrũ laudantis an lau¬
danti bonũ sit. Silaudantis bonũ eẽ. dicitis : tã ridicłam rem
facitis qͣm si affirmetis meũ eẽ. qd̾ alius bene ualeate.  laudare
dignos honesta actio ẽ. ita laudantis bonũ ẽ. cuiꝰ actio ẽ. ñ nr̃i
qui laudam̃. At qͥ hoc querebat᷑. Respondebo nẽ singłis cur si n¬

Expanded text:
a non est unius sermo nec infamia unius mala existimatio, sic nec claritas uni bono placuisse. Consentire in hoc plures insignes et specno reddita; laus oratio, vox est aliquid significans; vox est autem, licet vidit et sibilat, sed nec plausum quisquam nec sibilum, licet omnia eius admiretur et laudet, bonum dicit, non magis quam sternumentum aut tussim. Ergo claritas bonum non est. Ad summam dicite nobis, utrum laudantis an laudati bonum sit: si laudati bonum esse dicitis, tam ridiculam rem facitis, quam si adfirmetis meum esse, quod alius bene valeat. Sed laudare dignos honesta actio est; ita laudantis bonum est, cuius actio est, non nostrum, qui laudamur. Atqui hoc quaerebatur." Respondebo n
Abbreviated transcription (Latin):
ore erat. dñi mei gallionis. qͥ cũ in achaia febrẽ hr̃e cepissee. ꝓtinꝰ
nauẽ ascendit clamitans ñ corꝑis eẽ. s loci morb ii. Hoc ego pauli¬
ne mee dixi qͦ mͥ ualitudinẽ meã cõm̃da t. Nã cũ scias sp̃m iliꝰ
in ineo ñti. incipio ut illi consulã mͥ consulere. Et cũ me fortiorẽ
senectꝰ ad multa reddidĩt. hoc bñficiũ etatis amitto. Uente enĩ
uͥi uim̃tẽ in hoc sene ⁊ adolescentẽ ẽẽ. cui parcit᷑. Itaq qm̃ ego al
illo impetro. ut me fortiꝰ amet. impetrat illa ut me diligentiꝰ ane
udulgendũ ẽ. enĩ honestis affectib. & int̾dũ. etiã si p̾munt cause.
sp̃s in honorẽ suoꝵ uł torinto reuocandꝰ & in ipso ore retiuendꝰ ẽ

Expanded text:
ore erat domini mei Gallionis, qui cum in Achaia febrem habere coepisset, protinus navem ascendit clamitans non corporis esse, sed loci morbum. Hoc ego Paulinae meae dixi, quae mihi valitudinem meam commendat. Nam cum sciam spiritum illius in meo verti, incipio, ut illi consulam, mihi consulere. Et cum me fortiorem senectus ad multa reddiderit, hoc beneficium aetatis amitto, venit enim mihi in mentem, in hoc sene et adulescentem esse, cui parcitur. Itaque quoniam ego ab illa non impetro, ut me fortius amet, a me impetrat illa, ut me diligentius amem. Indulgendum est enim honestis adfectibus; et interdum, etiam si premunt causae, spiritus in honor
Abbreviated transcription (Latin):
cau̾e. Sic uiuendo qͥ c̃seq̃ris: ne ñ re noceant s ne fallant. Qnͣtum
potes autẽ: inphilosophiam recede. Illa te nisu suo ꝓteget in hui
sacͣrio. eris aut tutꝰ aut tutior. Non arietant int̾ se. nͥ in eod̃ am¬
bulantes. Quia autẽ ipsam philosophiam ñ debebis iactare: mu¬
tis fuit ꝑicli causa insolent̃ tractata & contumatit᷑. Libi uitia d¬
trahat. ñ aliis exꝓbet. Non abhorreat apublicis morib nec hoc
agat: ut qͥd qͥ non fant dampnare uideat᷑. Licet saꝑe sine pom

Expanded text:
quae cavere. Sic vivendo quid consequaris ? Non te ne noceant, sed ne fallant. Quantum quae cavere. Sic vivendo quid consequaris ? Non te ne noceant, sed ne fallant. Quantum potes autem, in philosophiam recede: illa te sinu suo proteget, in huius sacrario eris aut tutus aut tutior. Non arietant inter se nisi in eadem ambulantes via. Ipsam autem philosophiam non debebis iactare; multis fuit periculi causa insolenter tractata et contumaciter. Tibi vitia detrahat, non aliis exprobret. Non abhorreat a publicis moribus nec hoc agat, ut quicquid non facit, damnare videatur. Licet sapere sine pomp
Abbreviated transcription (Latin):
uant: que captant pares sibi casus etiã si graues. Nlaufragiũ fa¬
tere. uehicło eũti. ab hoĩe homim cotidianũ ꝑicłm. Adu̾sus hoc
t expedi. hoc intentis ocłis intuere. nullũ ẽ. malũ frequentiꝰ.
nullũ ꝑtinatiꝰ. nullũ blandiꝰ. Tempestas minat᷑ anteqꝗ surgat.
crepant edificia anteqͣm corruant. p̾nuntiat fumꝰ incendium.
Subita ẽ. ex hoĩe ꝑnicies. & eo diligentiꝰ tegit᷑ quo ꝓpiꝰ accedit.
e rias a istoꝵ tͥ qui occurit̃ uultib credis. homnũ effigies hũt
aĩos ferarũ. Nisi qd̃ illarũ ꝑnitiosior ẽ. pͥmus intursus qͦ tͣnsi¬
re ñ quert̃. Numqͣm em̃ illas ad nocendũ nͥ necessitas uncit.¬
He aut fame aut timore coguut᷑ ad pugnã. hõi ꝑ dẽ hominẽ
libet. Iu tñ ita cogtia ut ex homine ꝑicłm sit. ut cogites qd̃ sit hi¬
minis officiũ. Alt̃m intuere ne ledaris. alt̾m ne ledas. Cõmodis
omniũ leteris. mouearis incõmodis. Et mennĩs qͣ p̃stare debeas:

Expanded text:
etiam si graves, naufragium facere, vehiculo everti; ab homine homini cotidianum periculum. Adversus hoc te expedi, hoc intentis oculis intuere. Nullum est malum frequentius, nullum pertinacius, nullum blandius. Ac tempestas minatur antequam surgat, crepant aedificia antequam corruant, praenuntiat fumus incendium; subita est ex homine pernicies et eo diligentius tegitur, quo propius accedit. Erras, si istorum tibi qui occurrunt vultimos ferarum, nisi quod illarum perniciosus est primus incursus; quos transiere, non quaerunt. Numquam enim illas ad nocendum nisi necessitas incitat; aut fame aut timore coguntur ad pugnam; homini perdere hominem ita cogita, quod ex homine periculum sit, ut cogites, quod sit hominis officium. Alterum intuere, ne laedaris, alterum ne laedas. Commodis omnium laeteris, movearis incommodis et memineris, quae praestare debeas,
Abbreviated transcription (Latin):
optes nͥ deos faciles: Qd sibi uult ista carminis effeminati tupi¬
cudo: Qd timoris deũitissum pactio: Qdtã feda unte cõmenditio
ci pitas unꝗ recitasse. uͥgiliũ. usq ad eõ ueuiori miserũ ẽ. p
net utrua uial oꝵ. &. quȩ pati grauissimũ ẽ. extendi ac susi¬
neri cupit. Qua mercede: scilicet uitȩ longioris. Qd̃ autẽ uui¬
re ẽ. du mori. Inuenit᷑ aliqͥs qͥ uelit int̾ supplicia tabescẽ. Eꝑi¬
re m̃bratim. & totiens ꝑ flillicidia emitt̾e animã qͣm semel et¬
balare. Inuenit᷑ qui uelit ad astꝰ ad illud iufelix lignũ iam de¬
bilis. iam prauꝰ. &infedũ scapularũ. acceptoris tuber eli sus.
cui multe moriendi cause etiã citia crucẽ fuerant: traħe aiam
ot conũita tiacturã. Nega nc̃ magnũ beueficiũ eẽ. nate. qd neccẽ.
mdere s ot conscia scełum extutienda uitȩ cupido ẽ. Discendũq

Expanded text:
optes nisi deos faciles ? Quid sibi vult ista carminis effeminati turpioptes nisi deos faciles ? Quid sibi vult ista carminis effeminati turpitudo ? Quid timoris dementissimi pactio ? Quid tam foeda vitae mendicatioitasse Vergilium: Usque adeone mori miserum est ? Optat ultima malorum, et quae pati gravissimum est extendi ac sustineri cupit; qua mercede ? Scilicet vitae longioris. Quod autem vivere est diu mori ? Invenitur aliquis, qui velit inter supplicia tabescere et perire membratim et totiens per stilicidia emittere animam quam semel exhalare ? Invenitur, qui velit adactus ad illud infelix lignum, iam debilis, iam pravus et in foedum scapularum ac pectoris tuber elisus, cui multae moriendi causae etiam citra crucem fuerant, trahere animam tot tormenta tracturam ? Nega nunc magnum bevidere tot consciam scelerum, Excutienda vitae cupido est discendumque
Abbreviated transcription (Latin):
serruna oĩa efficiet metꝰ mortis. Inde illud mecenatis turpisi
mũ uotũ. qͦ & debilitatẽ ñ recusat & deforinitatẽ. ⁊ uouissine
acutã. crucẽ: dũ mͦ int̾ hec mala sp̃s ꝓroget᷑. Debilẽ facito
manu. debilẽ pedecorã. Tuber astrue gipperũ lubritos quate
dentes. uita dũ suꝑ ẽ. bene ẽ. ac mͥ. uł acuta si sedeaui oruce subie¬
ne. Qd̃ miserrimũ errat si incidiss: optat᷑ & tanqͣm uita peat᷑
suppligii mora. contẽptissimũ putarẽ. simũe uellet usq do cru¬
cem. Iu uͦ inqͥt me debilites. licet dũ sp̃s in corꝑe fracto i utili
maneat depraues. licet dũ monstroso & deserto tempis aliqͥ d̃ aett¬
dat. susfigas licet ⁊ acutã sessuro crutẽ subdas. s tanti iuilnus
sium ꝓmere. & patibulo pencłe. districtũ dũ differat id qd  i
malis optimũ supplicii finẽ ⁊ tanti hr̃e aĩani ut agam qͥd huis

Expanded text:
serrimaserriman recusat et deformitatem et novissime acutam crucem, dummodo inter haec mala spiritus prorogetur: Debilem facito manu, debilem pede coxo, Tuber adstrue gibberum, lubricos quate dentes; Vita dum superest, benest; hanc mihi, vel acuta Si sedeam cruce, sustine. Quod miserrimum erat, si incidisset, optatur et tamquam vita petitur supplici mora. Contemptissimum putarem, si vivere vellet usque ad crucem::' Tu vero " inquit, " me debilites licet, dum spiritus in corpore fracto et inutili maneat. Depraves licet, dum monstroso et distorto temporis aliquid accedat. Suffigas Meet et acutam sessuro crucem subdas." Est tanti vulnus suum premere et patibulo pendere districtum, dum differat id, quod est in malis optimum, supplicii finem ? Est tanti habere animam, ut agam ? Quid huic
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis fatoꝵ necessitas fixit. S nemo scit nr̃m qͣm ꝓpe uerset᷑
t̾mmꝰ. ic itaq formemꝰ ammũ tanqͣm adextrema uentũ sit.
Nicħ aisferamꝰ cotidie. cũ uita paria faciamꝰ. Maximũ uitȩ ui¬
tiũ ẽ. qd̾ imꝑfecta semꝑ ẽ. qd in aliqͥd ex illa differt᷑. Qui coni¬
die uite suȩ summã manũ imposuit. ñ indiget cp̃r. Ex hac
autẽ indigentia timor nascit᷑ & cupiditas futi ȩxcedens amiũ
Nicħ ẽ. miseriꝰ dubitatione uementiũ quorfus euadant. Qnst
ilud qd̾ restae: aut q̃li collecta meus explicabili foruuame. Ae
& cũ multo risu seriẽ tempũ cogitat. Quid enĩ uarietas mobuͣ¬
tasq casuũ ꝑturbabit si certꝰ sit adu̾sus incerta: Ideo ꝓpera lu¬
cili imi uiuere. & singłos dies singłas uitas pitta. Qui. ħoc mͥ se
aptabit. cui uita sua cotidie suit tota. securꝰ c̃. In spẽ uiuentib
pxinnĩ qd̃q tp̃s elabit᷑. subitq auiditas. & miserrimũ at ini¬

Expanded text:
pe versetur terminum. Sic itaque formemus animum, tamquam ad extrema ventum sit. Nihil differamus. Cotidie cum vita paria faciamus. Maximum vitae vitium est, quod inperfecta semper est, quod aliquid ex illa differtur. Qui cotidie vitae suae summam manum inposuit, non indiget tempore. Ex hac autem indigentia timor nascitur et cupiditas futuri exedens animum. Nihil est miserius dubitatione venientium quorsus evadant; quantum sit illud quod restat aut quale, sollicita mens inexplicabili formidine agio prospicit et cum multo risu seriem temporum cogitat. Quid enim varietas mobilitasque casuum perturbabit, si certus sis adversus incerta ? Ideo propera, Lucili mi, vivere et singulos dies singulas vitas puta. Qui hoc modo se aptavit, cui vita sua cotidie fuit tota, securus est; in spem viventibus proximum quodque tempus elabitur subitque aviditas et miserrimus ac mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑinatia distuberã. Quedã enĩ ut sis moralib rõnalia in mixta
t̃. Itaq illã parcẽ rectam & admores ꝑtinentes tͣctaui. Nãqͥd
stuttũ sit acsuꝑuacirũ ułtra extremũ ddiẽ curas p̃ilmttere.
a dialecfiris contͣ hanc opinionẽ oucint᷑. segreganda fuert̃.⁊ iõ
seposita st̃. Nt̃ qͥa oĩa erigis: oĩa quȩ diet̃ ꝑseq̃uar. & derũ singłis
occuriã. e nsi aliqͥd p̃dixero uitelligi ñ potert̃. que refellent᷑.
dam ẽẽ. composita ut nauẽ domũ. Sĩa deniq quoꝵ diu̾̃se par¬
tes uinctina in inũ coacte st̃. quedã exdistantib quoꝵ ad huc

Expanded text:
mixta sunt. Itaque illam partem rectam et ad mores pertinentem tractavi: numquid stultum sit ac supervacuum ultra extremum diem curas, transmittere, a dialecticis contra hanc opinionem dicuntur, segreganda fuerunt et ideo seposita sunt. Nunc, quia omnia exigis, omnia quae dicunt persequar, deinde singulis occurram. Nisi aliquid praedixero, intellegi non poterunt quae refellentur. aedam esse composita, ut navem, domum, omnia denique, quorum diversae partes iunctura in unum coactae sunt; quaedam ex distantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm oĩb erat sani ac ualentis officii functꝰ. decessit. Ille qͥ ⁊ mari
⁊t̾m petuniã agitabat. qͥ ad publita qͦ nullũ relinqͣns in exꝑtũ
geuꝰ q̃stꝰ accesserat. inipso actu bene cedentiũ rerũ. in ipso ꝓcur¬
rntis percune impetu raptus ẽ. Insere nc̃ melibee piros: pone
mordine uites. Qmͣ stultũ ẽ. etatẽ dispoñe. nͨ crastin qͥd̃ dnm.¬
qͣnta dem̃ttia spes longas inchoantiũ. E mã. edificabo. credã exi¬
gu. honores gerã. tũ dem̃ lassã & plenã senectutẽ in otiũ referã.

Expanded text:
quam omnibus erat sani ac valentis officiis functus, decessit. Ille, qui et mari quam omnibus erat sani ac valentis officiis functus, decessit. Ille, qui et mari et terra pecuniam agitabat, qui ad publica quoque nullum relinquens inexpertum genus quaestus accesserat, in ipso actu bene cedentium rerum, in ipso procurrentis pecuniae impetu raptus est. Insere nunc, Meliboee, piros, pone ordine vites. Quam stultum est aetatem disponere ne crastini quidemnta dementia spes longas inchoantium, dicentiumque: Emam, aedificabo, credam, exigam, honores geram, tum demum lassam et plenam senectutem in otium referam.
Abbreviated transcription (Latin):
sagilitatis oblitos. Ium etiã meditatos respic̃e ad mortẽ. Qd sibi istd
pͥncipiũ uelit queris. Senitionẽ corneliũ eqͥt ẽ .R. splendidũ & of¬
feiosũ ne n̾as extenui pͥncipio se ipse ꝓmou̾at. Etiam illi decliuis
erat cursus ad cet̾a. Faciliꝰ enĩ crescit dignitas qͣm incipit. Pe cunia
quoq circa pauꝑtatẽ plurimũ amorẽ ht̃. dũ ex illa erepat. Hic¬
etiã senecio diuitiis ĩminebat. ad qͣs illũ due res ducebant efficacis¬
sie conqͤrendi & custodiendi scientia. Quarũ uł alt̾a locupletẽ
facẽ potuisset. Hic homo sũme frugalitatis si muniꝰ patͥmonii ꝗͣ
corꝑis diligeus. cũ me ex consuetudine mane uidisset. cũ ꝑ totũ diẽ
amico guiter affecto sine spe iacenti usq innoctẽ adfedisset cũ
hilaris cendss gñe ualitudinis p̃cipͥti arreptꝰ angina uix cõp̾s¬
sũ artatis fautib sp̃m traxit in lucẽ. Intͣ paucissimas gͦ horas pꝰ

Expanded text:
d sibi istud principium velit quaeris ? Senecionem Cornelium, equitem Romanum splendidum et officiosum, noveras: ex tenui principio se ipse promoverat et iam illi declivis erat cursus ad cetera. Facilius enim crescit dignitas quam incipit. Pecunia quoque circa paupertatem plurimum morae habet, dum ex illa erepat haeret. Iam Senecio divitiis imminebat, ad quas illum duae res ducebant efficacissimae, et quaerendi et custodiendi scientia, quarum vel altera locupletem facere potuisset. Hic homo summae frugalitatis, non minus patrimonii quam corporis diligens, cum me ex consuetudine mane vidisset, cum per totum diem amico graviter adfecto et sine spe iacenti usque in noctem adsedisset, cum hilaris cenasset, genere valitudinis praecipiti arreptus, angina, vix conpressum artatis faucibus spiritum traxit in lucem. Intra paucissimas ergo horas,
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ me facilẽ opinionib magnoꝵ uiroꝵ rem gͣcissimã ꝓmitcentiũ
magis ꝙͣ ꝓbantiũ. Dabam me spei tancȩ. iãm erã fastidio mͥ iã
celiquias etatis infracte contẽpnebã inmm̃sum illud tp̃s. & inpos¬
fissionẽ oĩs eui tͣnsiturũ : cum subito exporrectꝰ sũ epła tua ac¬
apta. tam bellũ sõpniũ ꝑdidi. Qd̃ repetã. si te dimisero ⁊ redi¬
iã. Negat me epła pͥma totã q̃stionẽ explicuisse. in qua ꝓbare
conabaris qd̃ nr̃is placet claritatẽ quȩ post mortẽ contingit bo¬
nũ ẽẽ. Id em̃ me ñ soluisse qd opponit᷑ nob̾ nullũ inqͥunt bonũ¬

Expanded text:
enim me facilem opinionibus magnorum virorum rem gratissimam promittentium magis quam probantium. Dabam me spei tantae. Iam eram fastidio mihi, iam reliquias aetatis infractae contemnebam in immensum illud tempus et in possessionem omnis aevi transiturus; cum subito experrectus sum epistula tua accepta et tam bellum somnium perdidi. Quod repetam, si te dimisero, et redimam. Negat me epistula prima totam quaestionem explicuisse, in qua probare conabar id quod nostris placet, claritatem, quae post mortem contingit, bonum esse. Id enim me non solvisse, quod opponitur nobis: " Nullum," inquiunt
Abbreviated transcription (Latin):
intidit. Uoluit᷑ tempꝰ rata quidẽ lege s ꝑ obscurũ. Quid aut̃
ad ine. annature certũ sit qd mͥ incercũ ẽ: Nauigationes lon¬
gas. & ꝑ erratis littorib alienis seros inpatͥam reditus ꝓponimꝰ.
nilitiã & dastrensiũ laboꝵ tarda mani p̃tia. ꝓcurõnes. offitioꝵꝙq
ꝑotficia ꝓcessus ciĩ int̾im ad latꝰ mors ẽ. Que qͣm numqͣ cogitat᷑¬

Expanded text:
 tempus rata quidem lege, sed per obscurum; quid autem ad me, an naturae certum sit quod mihi incertum est ? Navigationes longas et pererratis litoribus alienis seros in patriam reditus proponimus, militiam et castrensium laborum tarda manipretia, procurationes officiorumque per officia processus, cum interim ad latus mors est, quae quoniam numquam cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓ otio audendũ ẽ. aut in ista solluitudine ꝓcurationũ. & de inde ur¬
banoꝵ officioꝵ senescendũ intumultu. ac semꝑ nouis fluctib. quos
effugere nulla modestia. nulla uite quiete contigit. Quid enĩ ad rem
ꝑtinet. an tu quiescere uelis : Fortuna tua ñ uult. Qd si illi etiã nunc
ꝑmiseris crescere: qͣntum ad suecessum accesserit: accedat & ad mecus.
olo tibi hoc loco referre dictũ mecenatis. Uera in ipso equuleo edocuit.
psa enĩ altitudo: attonat sũma. Si queris in quo libro dit̾̃io: in eo
quo ꝓmetheus inscribit᷑. Hoc uoluit dicere. attonita ht̃ sũma. Est gͦ
tanti ulla potentia. ut sit tibi tam hebriꝰ sermo: Ingemosus ille uir
fuit. magnũ exemplũ romane. eloquentie daturꝰ nisi illũ eneruasset
felicitas. imino castrasset. Hic de exitus manet. nisi iam contrahes uela.
nisi qd ille sero uoluit: t̾ram leges. Poteram tecũ hac metenatis sen¬

Expanded text:
et pro otio audendum est, aut in ista sollicitudine procurationum et deinde uret pro otio audendum est, aut in ista sollicitudine procurationum et deinde urbanorum officiorum senescendum in tumultu ac semper novis fluctibus, quos effugere nulla modestia, nulla vitae quiete contigit. Quid enim ad rem pertinet, an tu quiescere velis ? Fortuna tua non vult. Quid si illi etiam nunc permiseris crescere? Quantum ad successus accesserit, accedet ad metus. Volo tibi hoc loco referre dictum Maecenatis vera in ipso culmine elocuti: "Ipsa enim altitudo attonat summa." Si quaeris, in quo libro dixerit; in eo, qui Prometheus inscribitur. Hoc voluit dicere, attonita habet summa. Est ergo tanti ulla potentia, ut sit tibi tam ebrius sermo? Ingeniosus ille vir fuit, magnum exemplum Romanae eloquentiae daturus, nisi illum enervasset felicitas, immo castrasset. Hic te exitus manet, nisi iam contrahes vela, nisi, quod ille sero voluit, terram leges. Poteram tecum hac Maecenatis sen
Abbreviated transcription (Latin):
istis ꝓmittit᷑. Maiora de inde officia te excipient: ex aliis alia. Quis
exitus erit ⁊ qͥd exspectas. donec desinas habere qd cupias: Numqͣm
erit tempꝰ. Qualem dicimꝰ seriem ẽẽ. causarũ. ex quib nectit᷑ fatum:
talem ẽẽ. cupiditatũ. Altera: ex fine alteriꝰ nascitur. In eam dsmissus
es uitã : que numqͣm tͥ temninũ miseriarũ. ac seruitutis ipsa factura
sit. Subduc ceruicem iugo tritam. Demel illam uitidi: qͣm semper
p̾mi satuis ẽ. Si te ad pͥuata reculeris: minora erunt om̃ia. s affatĩ
implebunt. At nunc plurima & uudiq ingesta ñ satiant. Utrum
autẽ mauis ex inopia satułitatẽ. an incopia famem᷑. Et auida felicites
est. & aliene aiditati exposita. Quã diu tͥ satis nich fuerit: ipse aliis
ñ eris. Quomͦ inquis eribo : Otcumq cogita. qͣm multa temere pro
pecimia. qͣm multa liboriose ꝓ honore temptaueris. Aliqͥd

Expanded text:
istis promittitur; maiora deinde officia te excipient et ex aliis alia. Quis istis promittitur; maiora deinde officia te excipient et ex aliis alia. Quis exitus erit ? Quid expectas, donec desinas habere, quod cupias ? Numquam erit id tempus. Qualem dicimus seriem esse causarum, ex quibus nectitur fatum, talem esse cupiditatum; altera ex fine alterius nascitur. In eam demissus es vitam, quae numquam tibi terminum miseriarum ac servitutis ipsa factura sit. Subduc cervicem iugo tritam; semel illam incidi quam semper premi satius est. Si te ad privata rettuleris, minora erunt omnia, sed affatim implebunt; at nunc plurima et undique ingesta non satiant. Utrum autem mavis ex inopia saturitatem an in copia famem ? et avida felicitas est et alienae aviditati exposita. Quamdiu tibi satis nihil fuerit, ipse aliis non eris. "Quomodo," inquis, "exibo?" Utcumque. Cogita, quam multa temere pro pecunia, quam multa laboriose pro honore temptaveris; aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi liberũ non ẽ. in mediũ te ꝓtulit ingenii uigor. scriptoꝵ elegantie.
clare & nobilis amiticie tam noticia te inuasit: ut licet inextrema mer¬
garis ac penitus recundaris. tam̃ pͥora monstrabunt. Cenebras habere
ñ potes. Sequet᷑ quocumq fugeris : multũ pͥstine lucis. Quiecẽ potes
uendicare sine ulliꝰ odio.sine desid̾io. aut morsu animi tui. Quid eni.
Relinques qd̃ inuitꝰ relictũ a te possis cogitare. clientes quoꝵ nemo te
ipsum sequit᷑. S aliqͥd ex te olim amicicia. petebat᷑ : nc̃ preda. Muta¬
bunt. testam̃ta destituti senis. migrabit ad aliud limen salutator. Non
potẽ. paruo: res magna constare. Estima utrũ te relinquere. an aliqͥd
ex tuis malis. Utinam quidẽ tibi senescere contigisset intͣ natalium
tuoꝵ modũ. nec te in altum fortuna misisset. Lulit te longe a conspec¬
tu uite salubris: rapida felicitas. ꝓuintia. & ꝓcuratio. & quicqͥd ab

Expanded text:
tibi liberum non est. In medium te protulit ingenii vigor, scriptorum elegantia, tibi liberum non est. In medium te protulit ingenii vigor, scriptorum elegantia, clarae et nobiles amicitiae. Iam notitia te invasit. Ut in extrema mergaris ac penitus recondaris, tamen priora monstrabunt. Tenebras habere non potes; sequetur, quocumque fugeris, multum pristinae lucis. Quietem potes vindicare sine ullius odio, sine desiderio aut morsu animi tui. Quid enim relinques, quod invitus relictum a te possis cogitare? Clientes ? Quorum nemo te ipsum sequitur, sed aliquid ex te. Amicitia olim petebatur, nunc praeda; mutabunt testamenta destituti senes, migrabit ad aliud limen salutator. Non potest parvo res magna constare; aestima, utrum te relinquere an aliquid ex tuis malis. Utinam quidem tibi senescere contigisset intra natalium tuorum modum, nec te in altum fortuna misisset! Tulit te longe a conspectu vitae salubris rapida felicitas, provincia et procuratio, et quicquid ab
Abbreviated transcription (Latin):
lam quoq fouent usq mnincendiũ. Ita est milucili. Ingentis ire etitꝰ:
furor ẽ. Et ideo ira uitanda est: ñ moderationis causa. s sanitatis. Uał.
Implent enĩ me bona spez & iam ñ ꝓmittunt de te s spondent.
ta fac ora atq obsecro. Quid enĩ habeo meliꝰ qͣm qd̾ amicũ rogem.
qͣm qd pro illo rogatus sum: Si potes: subduc te istis occupationib.
Siminꝰ eripe. Satis : eripe multũ temꝑis sparsimꝰ. incipiamꝰ uasa in
senectute colligere. Num qͥd inudiosum ẽ: Infreto uiximꝰ. moriam᷑
inportu. Neq ego suarͤim tibi nom̃ ex otio petere. qd̵ nec iactare de¬
bes nec abscondere. Numꝗͣ enim usq eo te abigam gñis humani fu¬
rore dapnato: ut latebim tͥ aliqͣm parari & obliuionẽ uelim. Id age
ut otiũ tuum ñ emineat s appareat. De inde udebunt de istis qͥb
integra sunt & pͥma consilia. anuelint uitam ꝑ obsturũ tͣnsmitiere.

Expanded text:
lam quoque fovent usque in incendium. Ita est, mi Lucili, ingentis irae exitus lam quoque fovent usque in incendium. Ita est, mi Lucili, ingentis irae exitus furor est, et ideo ira vitanda est non moderationis causa, sed sanitatis. VALE. Inplent enim me bona spe et iam non promittunt de te, sed spondent. Ita fac, oro atque obsecro. Quid enim habeo melius, quod amicum rogem, quam quod pro ipso rogaturus sum ? Si potes, subduc te istis occupationibus; si minus, eripe. Satis multum temporis sparsimus; incipiamus vasa in senectute colligere. Numquid invidiosum est ? In freto viximus, moriamur in portu. Neque ego suaserim tibi nomen ex otio petere, quod nec iactare debes nec abscondere. Numquam enim usque eo te abigam generis humani furore damnato, ut latebram tibi aliquam parari et oblivionem velim; id age, ut otium tuum non emineat, sed appareat. Deinde videbunt de isto, quibus integra sunt et prima consilia, an velint vitam per obscurum transmittere;
Abbreviated transcription (Latin):
mertiue. Nuide hospes contẽpnere opes. &ere quore digniũ dnese des.
I mneo ałi st aro cignus: qͣni qͥm opes contẽpsit. Quarum poseluor iẽ
tubi n in t̾dieo: si efficere uolo ut illas intrepide possideas. Qd̾ uno con¬
sequeris m si te etiam sine islis beate uicturũ ꝑsuaseris tibi. s illastan¬
qͣm erituris semꝑ aspexeris. S iam incipiamꝰ epłam cõplicare. Prĩ
inquis redde qd debes. Delegabo te adepicurũ. ab illo fiet einim̾atio
ninodica ira gignit insaniam. Hoc qͣm uerũ sit: uecesse est scias. cũ
habueris & seruũ & iminicũ. In om̃s ꝑsonas: hic exardescit affectus.
⁊am examore nascitur: qͣm erodio. Non minus uit̾ seria qͣm inter
lusus & iocos. Nec int̾ est ex qua magna causa nascat᷑: s inqͣlem ꝑ¬
ueniat animũ: Dic ignis ñ refert qͣm magnꝰ. s quo iucidat. Nam eciã
marimũ: solida ñ receperunt. Rursus arida & corripi facilia: scuncil¬

Expanded text:
mercium. Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum Finge deo. mercium. Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum Finge deo. Nemo alius est deo dignus quam qui opes contempsit. Quarum possessionem tibi non interdico, sed efficere volo, ut illas intrepide possideas; quod uno consequeris modo, si te etiam sine illis beate victurum persuaseris tibi, si illas tamquam exituras semper aspexeris. Sed iam incipiamus epistulam conplicare. "Prius," inquis, "redde quod debes." Delegabo te ad Epicurum; ab illo fiet numeratio: " Inmodica ira gignit insaniam." Hoc quam verum sit, necesse est scias, cum habueris et servum et inimicum. In omnes personas hic exardescit affectus; tam ex amore nascitur quam ex odio, non minus inter seria quam inter lusus et iocos. Nec interest, ex quam magna causa nascatur, sed in qualem perveniat animum. Sic ignis non refert quam magnus, sed quo incidat. Nam etiam maximum solida non receperunt; rursus arida et corripi facilia scintil
Abbreviated transcription (Latin):
labore pensaret. Hoc certe in his epłis ait. quas scripsit carino ina¬
gistratu ad polienũ. Et quidẽ gloriat᷑. non toto asse pasci metro¬
doꝵ. qui ñ dum tm̃ ꝓfecerit. Toto in hoc tu uictu saturitatẽ pu¬
tas ẽẽ: & uoluptas ẽ. Uoluptas autẽ ñ illa leuis & fugax. & sub¬
inde reficienda: s stabilis ⁊ cerca. Non enĩ iocunda res ẽ. aqua &
polenta. aut fructum ꝯͣdeici panis: s sũma uoluptas ẽ. posse¬
capere etiam ex his uoluptam. & ad id se debuxisse. qd corꝑe nulla
foptrr e ianquttas p osfit. L ibiora alimenta sunt carceris. Se postos
AScapie lonsup lis iuin: i. cãm anguste qui occisurꝰ eEt pastie. Qitarẽ.
Aouari ma gntuido ad id fua sponte destendere. qd̵ ne ext̃itis quidem
hecilis qui brorum consuetudiẽ. & aliquos dies destiua. quib secodã
Acilis oebi mniniioq facias familiarẽ. Incipe cũ pauꝑtate hĩe core.¬

Expanded text:
labore pensaret. Hoc certe in his epistulis ait, quas scripsit Charino malabore pensaret. Hoc certe in his epistulis ait, quas scripsit Charino magistratu ad Polyaenum. Et quidem gloriatur non toto asse se pasci, Metrodorum, qui nondum tantum profecerit, toto. In hoc tu victu saturitatem putas esse ? Et voluptas est. Voluptas autem non illa levis et fugax et subinde reficienda, sed stabilis et certa. Non enim iucunda res est aqua et polenta aut frustum hordeacei panis, sed summa voluptas est possecapere etiam ex his voluptatem et ad id se deduxisse, quod eripere nulla fortunae iniquitas possit. Liberaliora alimenta sunt carceris, sepositos ad capitale supplicium non tam anguste, qui occisurus est, pascit Quanta est animi magnitudo ad id sua sponte descendere, quod ne ad extrema quidem Lucili, sequi horum consuetudinem et aliquos dies destina, quibus secedas a tuis rebus minimoque te facias familiarem; incipe cum paupertate habere com
Abbreviated transcription (Latin):
& panis durꝰ ac sordidus. Hec triduo & qͣtriduo fer: int̾dum plurlbo
dieb. ut ñ lusus sit. s exꝑimentũ. Tunc mͥ crede lucili exultabi
dispondio satur. & intelliges: ad securitatẽ ñ opus ẽẽ. fortuna. Hoc
enĩ qd necessitati sat est: debet irata. Non ẽ. tñ qͣre tumultũ tͥ fac̾e
uidearis. facies enĩ qd multa milia seruoꝵ. multa milia pariꝑum
faciant. Illo nomine tu suscipe. qd̃ facies ñ coactus. Qd̃ tam  fa¬
tile erit tibi illud pati semꝑ. qͣm aliquando exꝑiri. Exerteamͣ ad
paululũ. & ne imparatos fortua dep̾hendat: fiat nob̾ pauꝑtas
familiaris. Securiꝰ diuites erimꝰ. si scierimꝰ qͣm ñ sit graue pauꝑes
ẽẽ. Certos habebat dies ille magister ẽpicurꝰ uoluptatis. quib ma¬
ligne famemextingueret uisurus. an aliqͥd de eẽt explena ⁊ consũ¬
mata uoluptate. uł qͣntum deesset. & andignũ qd quis magno

Expanded text:
et panis durus ac sordidus. Hoc triduo et quatriduo fer, interdum pluribus et panis durus ac sordidus. Hoc triduo et quatriduo fer, interdum pluribus diebus, ut non lusus sit, sed experimentum; tunc, mihi crede, Lucili, exultabis dipondio satur et intelleges ad securitatem non opus esse fortuna; hoc enim, quod necessitati sat est, dat et irata. Non est tamen quare tu multum tibi facere videaris. Facies enim, quod multa milia servorum, multa milia pauperum faciunt; illo nomine te suspice, quod facies non coactus, quod tam facile erit tibi illud pati semper quam aliquando experiri. Exerceamur ad palum. Et ne inparatos fortuna deprehendat, fiat nobis paupertas familiaris. Securius divites erimus, si scierimus, quam non sit grave pauperes esse. Certos habebat dies ille magister voluptatis Epicurus, quibus maligne famem extingueret, visurus, an aliquid deesset ex plena et consummata voluptate, vel quantum deesset et an dignum quod quis magno
Abbreviated transcription (Latin):
se. nec insignire. nec misceri omnib. & eadem s ñ eddem mͦ face¬
re. Licet enĩ sine luxuria agere festũ diem. Ceterũ ad eo mͥ placet
temptare animi tui firmitatẽ: ut exp̃ceptis magnoꝵ uiroꝵ tibi
quoq p̾cipiam int̾pone aliquot dies. quib contentꝰ minimo ac ui¬
lissimo cibo. dura atq horrida ueste dicas tͥ. Hoc ÷ qd̾ timebatur.
Inipsa securitate animꝰ ad difficilia se p̃paret: & contͣ in uirias for¬
tune. inter beneficia firmet᷑. Miles in media pace decurrit. sine
ullo hoste uallũ iacit. & suꝑuatuo labore lassat᷑. ut suffic̾e neces¬
sario possit. Quẽ in ipsa re crepidare uolueris. Ante rem exerces
ne umqͣm expauescerent qd̵ sepe didicissent. Non ÷ nune qd̾ existi¬
mes me dicere. ad moueas cenas & pauꝑum cellas. & qͥcqͥd aliud ẽ.
ꝑ qd̃ luxuria diuitiarũ tedio ludit. Grabatus ille uetus sit. & sagũ.

Expanded text:
se nec insigniri nec misceri omnibus et eadem, sed non eodem modo, facese nec insigniri nec misceri omnibus et eadem, sed non eodem modo, facere. Licet enim sine luxuria agere festum diem. Ceterum adeo mihi placet temptare animi tui firmitatem, ut ex praecepto magnorum virorum tibi quoque praecipiam: interponas aliquot dies, quibus contentus minimo ac vilissimo cibo, dura atque horrida veste dicas tibi: " Hoc est quod timebatur ? " In ipsa securitate animus ad difficilia se praeparet et contra iniurias fortunae inter beneficia firmetur. Miles in media pace decurrit, sine ullo hoste vallum iacit et supervacuo labore lassatur, ut sufficere necessario possit. Quem in ipsa re trepidare nolueris, ante rem exerceasne umquam expavescerent quod saepe didicissent. Non est nunc quod existimes me dicere Timoneas cenas et pauperum cellas, et quicquid aliud est, per quod luxuria divitiarum taedio ludit; grabatus ille verus sit et sagum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uideat᷑ mͥ errasse qui dixit. olim mensẽ decembrẽ fuisse: nc̃ annũ.
Si te hichaberem. libent̾ tecũ conferrẽ qͥd existimares ẽẽ. faciendũ. utr̃
nicħ ex cotidiana consuttudine mouendũ. Anne dissidere iuiderem᷑
cũ publicis morib & hilariꝰ cenandũ & exuendã togam. Nam qd̾ fi¬
eri nisi intumultu & tristi temꝑe ciuitatis ũi solebat. uoluptatis causa
ac festoꝵ dierũ uestem mutabimꝰ:i te bene noui. arbitri. partib
functꝰ nec ꝑ omina nos similes ẽẽ. pilleate turbe uoluisses: nec per
oĩa dissimuiles. nisi forte ꝑ oĩa his maxime reb animo imꝑandũ :
ut nt̃ uoluptatib solus abstineat: cum in illas oĩs turba ꝓtubuit.
Certissimum argumentũ firmitatis sue capte: si ad blanda & inlix¬
uriam trahentia nec it nec abducit᷑. Hoc multo fortꝰ ẽ: ebrio ac
uomitante popło siccũ ac sobriũ ẽẽ. Illud temꝑantiꝰ: non excerpe

Expanded text:
non videatur mihi errasse, qui dixit olim mensem Decembrem fuisse, nunc annum. non videatur mihi errasse, qui dixit olim mensem Decembrem fuisse, nunc annum. Si te hic haberem, libenter tecum conferrem, quid existimares esse faciendum: utrum nihil ex cotidiana consuetudine movendum an, ne dissidere videremur cum publicis moribus, et hilarius cenandum et exuendam togam. Nam quod fieri nisi in tumultu et tristi tempore civitatis non solebat, voluptatis causa ac festorum dierum vestem mutavimus. Si te bene novi, arbitri partibus functus nec per omnia nos similes esse pilleatae turbae voluisses nec per omnia dissimiles; nisi forte his maxime diebus animo imperandum est, ut tunc voluptatibus solus abstineat, cum in illas omnis turba procubuit; certissimum enim argumentum firmitatis suae capit, si ad blanda et in luxuriam trahentia nec it nec abducitur. Hoc multo fortius est, ebrio ac vomitante populo siccum ac sobrium esse, illud temperatius, non excerpere
Abbreviated transcription (Latin):
qd sat est. Pot̾am hoc loco epłam daudere. nisi te male instituissem.
eges parthos si potest qͥsqͣm salutare sine munere: tibi maledicere
ñ sicet gͣtis. Quid istic e ab epicuro mutuũ sumã. Multis parasse di¬
uitias. ñ finis miseriarũ fuit: s mutatio. Nec hoc miror. Non ẽ. enĩ
in reb uitiũ: s in ipso animo. Illud qͦ qd paͥpͥtatem nob̾ grauẽ fece¬
rat: & diuitias graues fecit. Quẽadmodĩi nicħ differt. utrũ egrũ in
ligneo lecto. anin aureo colloces. quocũq tͣnstuleris morbũ suũ setũ
tͣnfert: sic nich refert. utrũ animꝰ eger indiuitiis. an inpauꝑtate po¬
nat᷑. Malũ illum suũ seq̃r. Ual.
ecems er ẽ. mensis: cũ maxime ciuitas feruet. iis luxurie
publice datũ ẽ ingenti apparatu sonant oĩa tamqͣm qͥcqͣm
inter saturnalia int̾ sit. & dies rerum agendarũ. Ad eo nicħ int̾ ẽ. ut

Expanded text:
saeculo, quod sat est. Poteram hoc loco epistulam claudere, nisi te male instituissem. saeculo, quod sat est. Poteram hoc loco epistulam claudere, nisi te male instituissem. Reges Parthorum non potest quisquam salutare sine munere; tibi valedicere non licet gratis. Quid istic ? Ab Epicuro mutuum sumam: " Multis parasse divitias non finis miseriarum fuit, sed mutatio." Nec hoc miror. Non est enim in rebus vitium, sed in ipso animo. Illud, quod paupertatem nobis gravem fecerat, et divitias graves fecit. Quemadmodum nihil refert, utrum aegrum in ligneo lecto an in aureo conloces,—quocumque illum transtuleris, morbum secum suum transferet,—sic nihil refert, utrum aeger animus in divitiis an in paupertate ponatur. Malum illum suum sequitur.December est mensis; cum maxime civitas sudat. Ius luxuriae publicae datum est. Ingenti apparatu sonant omnia, tamquam quicquam inter Saturnalia intersit et dies rerum agendarum. Adeo nihil interest, ut
Abbreviated transcription (Latin):
erit ustinum uite instrumentum. & it ita dicam: additamentũ. lu
uero sune aliqd Habes iam philosophare. Unde enĩ stis an minis habe¬
as siue nuaebal. ħot priꝰ quere qͣm quitqͣm. At necessana deeruit. Pra¬
arĩ dece. ii potert̃. qͥa nat᷑a minimũ petit. Nature dut̃ se sapiens ac¬
commodat: D si necessitates uttime intid̾int. iam dudũ eribse e uica.⁊
morius sbi ẽ desinet. Si uero exiguũ erit ⁊ angustiũ. qͦ possit uita
ꝓduti. id boni consulet. Nei ultra necessaria sollititꝰ au anxi: uentri
⁊ scapulis sinĩ reddec. Et occupationes dunts̃ concur sationesq ad di¬
uitias euntiũ: securꝰ lecusq rdebit ac dicet. Quid in longũ ipse te
differse Exspectabis ne fenoris qͣstum. aut exmerce compendiũ. aut
tabulas beati senis. cũ fieri possis statim diues: Rep̃sentat opes sa¬
pientia. qͣs cuicũq fecit: supuacuas dedit. Hec ad alios ꝑtineut. Iu
locupletib ꝓpior es.Dcłm muta. Nimis habes. Idem ante oĩa seła

Expanded text:
erit ultimum vitae instrumentum et, ut ita dicam, additamentum ? Tu vero, sive aliquid habes, iam philosophare,—unde enim scis, an iam nimis habeas ?—sive nihil, hoc prius quaere quam quicquam. " At necessaria deerant." Primum deesse non poterunt, quia natura minimum petit, naturae autem se sapiens accommodat. Sed si necessitates ultimae inciderunt, iamdudum exibit e vita et molestus sibi esse desinet. Si vero exiguum erit et angustum, quo possit vita produci, id boni consulet nec ultra necessaria sollicitus aut anxius ventri et scapulis suum reddet et occupationes divitum concursationesque ad divitias euntium securus laetusque ridebit ac dicet: "Quid in longum ipse te differs? Expectabisne fenoris quaestum aut ex merce conpendium aut tabulas beati senis, cum fieri possis statim dives ? Repraesentat opes sapientia, quas cuicumque fecit supervacuas, dedit." Haec ad alios pertinent; tu locupletibus propior es. Saeculum muta, nimis habes. Idem est autem omni
Abbreviated transcription (Latin):
ch debes. Siqͥd impendis: uoluntariũ ẽ. Uenter p̃cepta ñ audit polat
appellat. Non ẽ. tñ molestris creditor. Paruo dinttait᷑: si modo das dli
qd̃ debes. non qd̾ potes. Uał.¬

Expanded text:
ihil debes; si quid inpendis, voluntarium est. Venter praecepta non audit; poscit, ihil debes; si quid inpendis, voluntarium est. Venter praecepta non audit; poscit, appellat. Non est tamen molestus creditor; parvo dimittitur, si modo das illi, quod debes, non quod potes. VAL