comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ leuitarũ. Nuꝑ ad uigilias beati gregori
pontificis. anglorũ seibie& gentis apłi. leeh¬
one de paulino ciuitatis nolanȩ p̃sule consu¬
etudinalit᷑ ꝑsonante. uisus es a uenerabilib
ep̃is diuino quodã instine tu cõmotꝰ requirere.
cur tantus pontifezxe qui multorum patrũ uitas texuerat. geste
opr in mꝙ pria dũtaxat ecclia caruisset. pͣsertrm ẽ etapo fae¬
oconues o aorid langobardorũ sibi pror sus infesissirĩa gents̃
gestes perus ubiq pollerae. Cũq uenerabiles epiarer ab atsq¬

Expanded text:
us levitarum. Nuper ad vigilias beati Gregorii, Romani pontificis, Anglorum gentis apostoli, lectione de Paulino civitatis Nolanae praesule consuetudinaliter personante, visus es a venerabilibus episcopis, divino quodam instinctu commotus, requirere cur tantus pontifex, qui multorum sanctorum Vitas texuerat, gestis propriis in propria duntaxat Ecclesia caruisset; praesertim cum et apud Saxones, et apud Langobardorum sibi prorsus infensissimam gentem, gestis pr
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ tuentib. me ꝑpetuo placiturũ fore p̃sumã. Feto gͥ
ut sic̃ tuis iussionib humilit̾ parui. sic beati gregorii p̃cib
& in hoc scło ab emuloꝵ insidiis. et in futuro a peccatoꝵ nexib

Expanded text:
veritatem tuentibus me perpetuo placiturum fore praesumam. Peto igitur veritatem tuentibus me perpetuo placiturum fore praesumam. Peto igitur ut sicut tuis jussionibus humiliter parui, sic beati Gregorii precibus, et in hoc saeculo ab aemulorum insidiis, et in futuro a peccatorum nexibus
Abbreviated transcription (Latin):
fecisset. sollicitꝰ deflorare curaui. In quib mu̾lta ce uaria qͣm
quã memoratu digna. ftudio breuitatis omiserim: nichil me¬
memini posuisse quȩ seriptorũ ueterũ nequeant auctoritate
defendi : exceptis illis miraculis. quȩ nr̃is tẽporib facta. multoꝵ
adhue suꝑstitũ. uiuis uocib declarant᷑. Sicui tam̃ ut assolae¬
alit̾ uisũ fuerit. ad plenitudinẽ sermii nr̃i recurrens. tot
carticios libros epłarũ eiꝰdẽ patris. quot annos ꝓbat᷑ uixisse
reuoluat. Et quia quędam illaꝵ uario tẽpore destinate. ua¬
rietatẽ sensuũ. retuient. eedẽq ñnullis integre. quib dã uͦ parce
aliq̃ diminutȩ. ꝓ ꝑsonarũ. locoꝵ. siue tẽpoꝵ dispensatione uiden¬
tur. finetenus relegendo conspiciat: Sicq demũ lucic̾a ueri¬
tatẽ cognoscens. me aut cũ amasiis defendat. aut cũ õsori¬
b arguat. Qũaqu̾a in eo quod tuo iudicio placeo. cimotis

Expanded text:
fecisset, sollicitus deflorare curavi. In quibus quanquam multa et vfecisset, sollicitus deflorare curavi. In quibus quanquam multa et varia memoratu digna studio brevitatis omiserim, nihil memini me posuisse, quod scriptorum veterum nequeat auctoritate defendi, exceptis illis miraculis quae, nostris temporibus facta, 22 multis adhuc superstitibus, vivis vocibus celebrantur. Si cui tamen, ut assolet, visum fuerit aliter, ad plenitudinem scrinii vestri recurrens, tot charticios libros epistolarum ejusdem Patris, quot annos probatur vixisse, revolvat. Et quia quaedam iliarum, vario tempore destinatae, varietatem sensuum retinent, eaedemque nonnullis integrae, quibusdam vero parte aliqua diminutae, pro personarum, locorum, sive temporum dispensatione, videntur, fine tenus relegendo conspiciat; sicque demum lucidam veritatem cognoscens, me aut cum amasiis defendat, aut cum ausoribus arguat; quanquam in eo quod tuo judicio placeo, cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
aubiꝰ decderit pctestate. Itaq tam imꝑiosis auetoritatib
tande comyulsus: uiae primũ libru gregoriane uite cõple¬
ueram: quando hunc in epsdẽ iugiliis annua uertigiie
reuonit s tuia ꝓbauit parit᷑ ac publicauit auetor iraes.
Ergo sollicicior fact add cytera: ꝑ auea de multis te inceri¬
tore. te p̾ceptore. te fautore teq uidice colligens. in libris qua¬
tuor auxiliante dño coartaui: & scdm distribucionẽ doctoris
ciꝰdẽ. qua librũ regule pastoralis quadriꝑtita racione distinxe¬
rat. ego quoq illũ qualit̾ ad culm̃ regiminis uenerit. in pͥmo
huiꝰ operis libro ꝑhibui: & ad hoc rite ꝑueniens. qualit̾ ui¬
xerit. in scdõ disserui: & bene uiuens. qualit̾ doeuerit. in t̃¬
cio designaui: & recte docens infirmitatẽ suã cotidie quan¬
ta consideratione cognouerit. in quarto conelusi. Neq
magnope tempora tẽporib contuli. s reb similib similia
coaptaui: qm̃ reuera ñ tantũ quando fecisset. quantũcũq

Expanded text:
statem. Itaque tam imperiosis auctoritatibus tandem compulsus, vix primum librum Gregorianae Vitae compleveram, quando hunc, in ejusdem vigiliis annua vertigine revolutis, tua probavit pariter ac publicavit 21 auctoritas. Ergo sollicitior factus ad caetera, pauca de multis, te incentore, te praeceptore, te fautore, teque judice, colligens, in libris quatuor, auxiliante Domino, coarctavi; et secundum distributionem ejusdem doctoris, qua librum Regulae pastoralis quadripartita ratione distinxerat, ego quoque illum, qualiter ad culmen regiminis venerit, in primo hujus operis libro perhibui; et ad hoc rite perveniens, qualiter vixerit, in secundo disserui; et bene vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoverit, in quarto conclusi. Neque magnopere tempora temporibus contuli, sed rebus similibus similia coaptavi, quoniam revera non tantum quando fecisset, sed quantum
Abbreviated transcription (Latin):
elagius ep̃s dilecto filio gregorio uenerabili diacono.
Om̃ia quidẽ quȩ necessaria fuert̃ ꝑhonoratũ notarium
tionẽ tuã direximꝰ: ut qͥa illis inpartib ad rauennã usq nc̃.
cũ uiro głoso donno decio patricio fuit. ipse sua relatione. te ex
omĩb studeat informare: uł siqua necessaria iudicaueris.
possit donno imꝑatori suggerere: quia tantȩ calamitates ac
tribulationes nob̃ aꝑfidia langobardoꝵ illatȩ sunt. contra suũ
ꝓpriũ iusiurandũ: ut nullus possit ad referendũ sufficere. Predic¬
tum aut̃ frẽm sebastianũ. quomͦ susceꝑimꝰ. uł in quali apud nos
te suggerente suerit caritate: ipsius poteris relatione cognoscere.
Qui etiã ꝓmisit nob: necessitates. uel ꝑicula italiȩ. piissimo
donno imꝑatori suggerere. Loquimini gͦ &e tractate pariter.
quomͦꝰ nr̃is possitis celerit subuenire ꝑiculis: quia hic ita coan¬
gustiata ẽ res publica. ut nisi ds̃ piissimi incorde principis

Expanded text:
elagius episcopus dilecto filio Gregorio venerabili diacono. Omnia quidem quae necessaria fuerunt, per Honoratum notarium tionem tuam direximus, ut quia illis in partibus ad Ravennam usque nunc cum viro glorioso domno Decio patricio fuit, ipse sua relatione te ex omnibus studeat informare; vel si qua necessaria judicaveritis, possit domno imperatori suggerere. Quia tantae calamitates ac tribulationes nobis a perfidia Langobardorum illatae sunt, contra suum proprium jusjurandum, ut nullus possit ad referendum sufficere. Praedictum autem fratrem Sebastianum quo modo susceperimus, vel in quali apud nos, te suggerente, fuerit charitate, ipsius poteris relatione cognoscere. Qui etiam 34 promisit nobis necessitates vel pericula totius Italiae piissimo domno imperatori suggerere. Loquimini ergo et tractate pariter, quo modo nostris possitis celeriter subvenire periculis: quia ita hic coangustata est respublica, ut nisi Deus piissimi in corde principis
Abbreviated transcription (Latin):
sedis pontificem: cȩpit uehementer expetere. ut inbri¬
Tanniam aliquos uerbi ministros mitteret. Quo cũ neminẽ
ire uelle cognosceret: semetipsum quoq ñ dubitauit ingere:
dum mͦ sibi pontifex licenciam cõmodaret. Qui licet cum
magna cunctatione tocius deri ac popłi. gregoriũ sponte
pltrimũ ꝑturbati: deliberato consilio. trifariȩ ꝑ loca
uiȩ contigua. unde pontisex a beati petri basilica ꝓfectur
erat partuint᷑: eumq turmatun talit̾ alloquuntur. Petrũ
offendisti:. romã destruxisti: quia gregoriũ dimisisti. Quib
sententiis omnino papa ꝑterritus: misit continuo nunci¬
os. qui uirũ dñi reuocarent gregoriũ. Quod ipse sibi com¬
meantibꝰ.iam p̃dixerat fore futurum.

Expanded text:
sedis pontificem, coepit vehementer expetere ut in Britanniam aliquos verbi ministros mitteret. Quo cum neminem ire velle cognosceret, semetipsum quoque non dubitavit ingerere, dummodo sibi pontifex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte perturbati, deliberato consilio, trifarie per loca viae contigua unde pontifex ad beati Petri basilicam profecturus erat, partiuntur, eumque turmatim taliter alloquuntur: Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimisisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
si ad me uenire diu distulerit. exercere in eo districtionẽ
canonicã nullomͦ cessabo. In omĩpotente aut̃ dño confido.
quia longua piissimis dominis uita tribuetur. ẽt nos sub

Expanded text:
si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtionem si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtionem canonicam nullo modo cessabo. In omnipotenti autem Domino confido, quia longam piissimis dominis vi
Abbreviated transcription (Latin):
ente ordinatus ẽ. hoc qͦd in ordinatione suã me uł respon-¬
salẽ p̃termittere p̃sũpsit. ita ex corde laxaui: ac si me auc-¬
tore fuerit ordinatus. Alia uͦ ꝑuersa illiꝰ scilicet mala cor-¬
poralia quȩ cognoui. uł quia cũ peccuniis ẽ electus. uł qd
ex cõmunicatus missas facere p̃sũpsit. ꝓpt̾ dm̃ requisita pre¬
terire ñ possũ. S opto et dnm̃ dep̃cor. quatinꝰ nichil de eo
de his quȩ dicta sunt ualeat inueniri: et sine ꝑicło animȩ
meȩ causa ipsius terminet᷑. Prius tam̃ quã hȩc cognoscant᷑.
serenissimꝰ dñs discurrente iussione p̃cepit. ut eũ uenientẽ
cũ honore suscipiam. Et ualde graue ẽ: ut uir de quo tan¬
ta et talia nunciantur. cũ ante requiri et discuti debeat
facio: S ut epĩ mei me despiciant. et contra me refugiũ ad
scłares iudices habeant. omipotenti dõ grãs ago: peccatis me¬
is deputo. hoc tam̃ breuit̃ suggero qͥaaliquantulũ expecto. b t

Expanded text:
ente, ordinatus est, hoc quod in ordinatione sua me, vel responsalem praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fuerit ordinatus. Alia vero perversa illius, scilicet mala corporalia, quae cognovi, vel quia cum pecuniis est electus, vel quia excommunicatus missas facere praesumpsit, propter Deum irrequisita praeterire non possum; sed opto, et Dominum deprecor, quatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius terminetur: prius tamen quam haec cognoscantur, serenissimus dominus discurrente jussione praecepit ut eum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir, de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante requiri et discuti debeat, facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum expecto; et
Abbreviated transcription (Latin):
nde casidiod poursueteris. scribens ait. Sũ ꝑcuslio corpora
us ue ru ppu gatione an ꝓ uindicta contingat itboeno
dicut i uoratur n debet a nob addi flagellatis asflctio nenos
cuĩe qa sibsit ofensa respiciat. Et quia psentiũ lacor calup¬
aosula ulia a sserit denegari. ideirco fẽnitatẽ psentib hortamꝰ¬
eplisiꝗ uatenus nichil eũ ad ꝑcipienda quȩ consueta st.hec
egtis isdoo debeat impedir. Q uia diuersis in ȩccła malitartib
uaria sicut nosti sepe contingit infirmitas. Ets hoe fuerort
ucemplo deterriti. nullus de cetero qui eccłe militec ꝑ oterita¬

Expanded text:
bens, ait: « Cum percussio corporalis, utrum pro purgatione an pro vindicta contingat, Dei in hoc judicium ignoratur, non debet a nobis addi flagellatis afflictio, ne nos culpae, quod absit, offensa respiciat. Et quia praesentium lator Calumab Ecclesia vestra asserit denegari, idcirco fraternitatem tuamlis quatenus nil eum ad percipienda quae consueta sunt, haec aegritudo debeat impedire, quia diversis in Ecclesia militantibus, varia, sicut nosti, saepe contingit infirmitas. Et si hoc fuerint exemplo deterriti, nullus de caetero qui Ecclesiae militet poterit
Abbreviated transcription (Latin):
uestitus. ad pueros ur̃os ꝑ romanũ defensorẽ scripsimꝰ p̃beri:
quia debeati petri apłi reb quamuis parua sint quȩ offeran¬
tur. ꝓmagna benedictione suscipienda sunt semꝑ: qm̃ et hic
uobis ualebit maiora impendere: & apud omĩpotentẽ dm̃
beneficia ȩtña prestare.

Expanded text:
vestitus ad pueros vestros per Romanum defensorem scripsimus praeberi, vestitus ad pueros vestros per Romanum defensorem scripsimus praeberi, quia de beati Petri Apostoli rebus, quamvis parva sint quae offerantur, pro magna benedictione suscipienda sunt semper, quoniam et hic vobis majora valebit impendere, et apud omnipotentem Deum beneficia aeterna praestare.
Abbreviated transcription (Latin):
rego rius libertino exp̃torii. Quanta uos scłi huiꝰ
p̃mat angustia. in cognitũ ñ habemꝰ. S quia insũma
te quem uult ꝑmittit affligi: & confidentẽ in se misericor¬
diter liberabiit. Ipsi gͦ grãs agite : &e pacient̃ quȩq illata st̃
sustinete. Nam rect̾e mentis ẽ. dm̃ ñ solũ in ꝓsꝑis benedi-¬
cere: s etiam in aduersitatibꝰ collaudare. In his igitur quȩ paci¬
mini. nullũ contra dm̃ murm cordi ur̃o subripiat: quia ad
quid hoc creator nr̃ oꝑetur. ignotũ ẽ. Forsitan enĩ magnifice¬
fili. aliqͥd illũ in ꝓsꝑis positus offendisti: unde te clementi
amaritudine uult purgari. Et ideo nec temporalis te fran¬
gat afflictio nec rerũ dampna discrucient: quia si in aduer¬
sis grãs referens. dm̃ tibi patientia feceris eẽ placabilẽ: et quę
amissa sunt multiplicata reddent᷑. et suꝑ hȩc gaudia ęt̃na p̾s¬
tantur. Peto aut̃ ne in iuriosũ ducatis. qd̾ uiginti annuos

Expanded text:
regorius Libertino expraetori: « Quanta vos saeculi hujus premat angustia, incognitum non habemus. Sed quia in summa te quem vult permittit affligi, et confidentem in se misericorditer liberabit. Ipsi ergo gratias agite, et patienter quaeque illata sunt sustinete. Nam rectae mentis est Deum non solum in prosperis benedicere, sed etiam in adversitatibus collaudare. In his igitur quae patimini nullum contra Deum murmur cordi vestro subrepat, quia ad quid hoc Creator noFili, aliquid illum in prosperis positus offendisti, unde te clementi amaritudine vult purgari. Et ideo nec temporalis te frangat afflictio, nec rerum damna discrucient, quia si in adversis gratias referens, Deum tibi patientia feceris esse placabilem, et quae amissa sunt, multiplicata reddentur, et super haec gaudia aeterna praestantur. Peto autem ne injuriosum ducatis quod viginti annuos
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid & dieb magnitudinis tuȩ. multi de ciuitate in qua
consistis. ad longobardoꝵ milites ñ fuga lapsi sunt: Et quis
tantȩ in discretionis. tantȩq possit stulticiȩ repperiri. ut eoꝵ
iniquitatẽ tibi ȩstimet applicandam:¬

Expanded text:
Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis, ad Langobardos milites fuga non lapsi sunt? Et quis tantae indiscretionis, tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam
Abbreviated transcription (Latin):
terii diceris exarsisse. ut nisi occultans se tempore iracundiȩ tuȩ
latuisset. ñ leue discrimen incurreret: deniq ut metu tuo
ꝑterritus. de domo inqua se olim receperat. exire huc usq ñ
audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan uidereris. fugã mona-¬
chi ipsius qui ad hostes abiit. ad eiꝰ quantũ ad nos ꝑlatum ẽ
crim̃ inpingis: asserens quod cũ illiꝰ uoluntate fugierit. Quod
si ita ẽ: contristam᷑. et ualde uram sapientiam miram᷑. Nam si
licitũ putatis. ut alioꝵ culpa. alii sit noci ua: multi huic pos¬
sunt crimini subiacere. Diuersoꝵ enĩ nobiliũ serui multa-¬
rum ȩccłarũ derici. diuersoꝵ monasterioꝵ monachi. multorũ
iudicũ homines. sepe se hostibꝰ tradiderunt. Ergo si hoc credit᷑.
seruoꝵ utiq dñi. clericoꝵ ep̃ĩ. monachoꝵs abbates. diuersoꝵ
fugatiũ iudices: om̃s sub culpa sunt & crimine constituti.

Expanded text:
terii diceris exarsisse, ut nisi occultans se iracundiae tuae tempore terii diceris exarsisse, ut nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve discrimen incurrisset; denique, ut metu tuo perterritus, de domo in qua se olim receperat, exire hucusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit, ad ejus quantum ad nos perlatum est crimen impingis, asserens quod illius voluntate fugerit. Quod si ita est, contristamur, et valde sapientiam vestram miramur. Nam si licitum putatis, ut aliorum culpa aliis sit nociva, multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim nobilium servi, multarum ecclesiarum 107 clerici, diversorum monasteriorum monachi, multorum judicum homines saepe se hostibus tradiderunt. Ergo si hoc creditur, servorum utique domini, clericorum episcopi, monachorum abbates, diversorum fugitivorum judices, omnes sub culpa sunt et crimine constituti.
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpantur. Et considera. quã et hominib execrabile.
&e ꝑicłosũ ante dĩ sit occulos. si ꝑ eũ aquo plectanda sunt
crimina: nutriri uicia uideantur. Hȩc gͥ dilectissime fr̃ di¬
ligenter adtende. et ita agere stude: ut prauos salubriter cor¬
alium rectissimꝰ iudex gregrorius minime ꝑmittebat.
Ideoq godiscalco duci campaniȩ scribens. ait. Illa p̃positoꝵ
sollicitudo utilis. illa ẽ cautela laudabilis: in qua totum
ratio agit: et furor sibi nil uendicat. Restringenda gͦ sub rati-¬
one potestas ẽ: nec quicquã agendũ priusquã concitata ad
tranquillitatẽ mens redeat. Nam commotionis tempore: iustũ
putat ira quod fecerit. Puenit itaq ad nos magnitudinẽ tuã
usq ad hoc ẽẽ impetu furoris impulsam: ut ñ solũ frangi ianu-¬
as monasterii scĩ arcangłi. uerũ etiã diripi exinde quod ibi
inuentũ ẽ feceris insuꝑ aut̃ sic contra abbatem eiusdẽ monas¬

Expanded text:
corrumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et corrumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina, nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter attende, et ita agere stude, ut pravos salubriter coralium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum omne putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monas
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio tua libent̃ malos homines in societate uł consilio¬
suo recipiat: adeo ut prb̃m quendã. qͥ postquam lapsus est.
ce insuȩ adhuc dicitur iniquitatis pollutione uersari fami¬
liarem habeat. Quod quidem nos extoto ñ credimꝰ: quia
qui talem recipit scelera ñ corrigit: s magis aliis talia ꝑpe¬
trare uidetur dare licentiam. S ne forte aliquid tibi subrep¬
tione. uł dissimulatione ut ate reciperetur. atq ad huc
habeatur. gratis suaserit. ñ solũ hunc ate longiꝰ expellere. uerũ
etiã excessus ipsius. sacerdotali ⁊elo modis omib conuenit
resecare: Alios uero qui praui eẽ memorant᷑. pat̾na adhortati¬
one a sua prauitate conpescere: et ad uiã stude rectitudinis re-¬
uocare. Quod si qd̃ absit salubri monitu. eos uideris innul¬
lo ꝓficere: et hos quoq curabis ate ꝓcul abicere: ne prauitates
eoꝵ ex eo quod recipiuntur displicere minime uideantur: et
ñ solũ ipsi in emendati remaneant: s etiã eoꝵ receptione alii

Expanded text:
dilectio tua libenter malos homines in societate sua vel consilio recipiat, adeo ut presbyterum quemdam, qui, postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrandi videtur dare licentiam. Sed, ne forte aliqua tibi surreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur atque adhuc haberetur gratus suaserit, non solum hunc a te longius expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero, qui pravi esse memorantur, paterna adhortatione a sua pravitate compesce, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur, et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii
Abbreviated transcription (Latin):
quin etiã cum magno angore animi summũ sacerdotiũ
suscepisse. satis ut opinor ꝓbatum ẽ: qua discretione id fecerit.
uidetur breuit᷑ indicandũ. Ne scilicet tantus uir. aut ꝑtinatiȩ
aut pusillanimitatis uicio. saltem leuit̾ succubuisse puterur:
dit enĩ in epła. anastasio corinthioꝵ archiep̃o. Iudicia dnĩ quan¬
to sunt in uestigabilia. tanto debent ẽẽ humanis sensib metu-¬
enda: ut quia ea ratiomortalis conp̃hendere ñ ualet: his se
necesse ẽ humili cordis ceruice substernat: quatinꝰ quo eam
regentis uoluntas duxerit. illic obedientis mentis gressibus
ꝓsequatur. Ego aut̃ considerans infirmitatẽ meã. ad apłicȩ
sedis culmen ñ posse ꝑtingere⁊ onus hoc malui decl inare:
ne inpastorali regimine. imparis administrationis actione
succũberem. S quia contra ire ñ ẽ dnĩ disponentis arbitrio:
obedient̃ secutus sum. quod misericors deme regentis manus
uoluit oꝑari. Nam fr̃nitati ur̃ȩ. et sip̃sens ñ eueniret occasio.

Expanded text:
quin etiam cum magno angore animi summum sacerdotium suscepisse satis, ut opinor, probatum est, qua discretione id fecerit, videtur breviter indicandum, ne scilicet tantus vir, aut pertinaciae, aut pusillanimitatis vitio saltem leviter succubuisse putetur. 54. Ait enim in epistola Anastasio Corinthiorum episcopo: « Judicia Dei quanto sunt investigabilia, tanto debent esse humanis sensibus metuenda: ut quia ea ratio mortalis comprehendere non valet, his se necesse est humili cordis cervice substernat, quatenus quo eam regentis voluntas duxerit, illic obedientis mentis gressibus prosequatur. Ego autem considerans infirmitatem meam ad apostolicae sedis culmen non posse pertingere, onus hoc malui declinare, ne in pastorali regimine imparis administrationis actione succumberem. Sed quia contraire non est Domini disponentis arbitrio, obedienter secutus sum quod misericors de me regentis manus voluit operari. Nam fraternitati vestrae, et si praesens non eveniret occasio,
Abbreviated transcription (Latin):
dem deeadem re. philippico comiti excubitoꝵ. Inquantũ homo
discutere et in uestigare iudicia suꝑna ñ sufficit: intantum
subea debet ceruicem cordis infectere: ut quia id quod sibi
tribuitur. quo iudicio disponatur ignorat: nec ad appetendũ
locũ ꝓcax in sistere: nec ad repellendũ contumax de. bet
inueniri. Unde indignus ego. ad suscipienda ep̃atus onera.
iussioni omĩpotentis dĩ. ur̃ęq uoluntati me subdidi: cui me
p̃eẽ. largitate magis grẽ. quam iudicii estimatione. uoluistis.
Potens est enĩ ds̃ ꝓpt̃ quem me indignũ diligitis. hanc uobis
in ꝑpetuũ recompensare mercedem: ut grãm quam indignis
famulis eius impenditis. apud eũ multipliciꝰ in uenire ualeatis.¬
S hȩc hactenꝰ. At ego hic ãdeflorationis oꝑe paululũ respirabo: ut quȩ
specialiter de pontificio eius dicenda sunt. in libello alio. sus¬
fragante dnõ referantur. Exelic̃ LiseR ꝑoꝰ.¬

Expanded text:
em de eadem re Philippo comiti excubitorum. « In quantum homo discutere et investigare judicia superna non sufficit, in tantum sub eis debet cervicem cordis inflectere, ut quia id quod sibi tribuitur quo judicio disponatur ignorat, nec ad appetendum locum procax insistere, nec ad repellendum contumax debet inveniri. Unde 43 indignus ego ad suscipienda episcopatus onera, jussioni omnipotentis Dei vestraeque voluntati me subdidi, cui me praeesse largitate magis gratiae quam judicii aestimatione voluistis. Potens est enim Deus, propter quem me indignum diligitis, hanc vobis in perpetuum recompensare mercedem, ut gratiam 44 quam indignis famulis ejus impenditis, apud eum multiplicius invenire valeatis. » At ego hic a deflorationis opere paululum respiro, ut quae specialiter de pontificio dicenda sunt, in libello alio suffragante Domino referantur. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
minime intrauit. Quȩ paulisꝑ crescens: usq ad fenestras
ȩccłȩ quȩ erant tecto ꝓximȩ ꝑuenit. Sicq stans aqua. ȩcclȩ¬
ia nuã clausit: ac si il lud elementũ liquidũ. insoliditatẽ
ue Inti. s aquarũ magnitudine circundata omĩ eccła. qua
possent egredi ñ haberent: ibiq fame et siti deficere formi-¬
darent: ad eccłȩ ianuã ueniebant: ad bibendũ hauriebant aquã.
quȩ usq ad fenestras excreuerat: & tam̃ intra ȩccłam ut aqua¬
defluere nullomodo p̃ualebat. Stans aut̃ ante ianuã. ad osten¬
dendum cunctis meritũ martyris. & aqua erat ad adiutoriũ:
ce aqua non erat ad occupandũ locũ. Qđ nimirũ miracłm. ba¬
bylonici illiꝰ ignis miracło ñ dissimile poterat ȩstimari: qui
triũ pueroꝵ et uestimenta nontetigit. et uincła incendit:
unc etiã innumerabilis multitudo serpentiũ .xxxui.¬

Expanded text:
minime intravit. Quae paulisper crescens usque ad fenestras minime intravit. Quae paulisper crescens usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem venti, sed aquarum magnitudine circumdata omni Ecclesia, qua possent egredi non haberent, ibique se fame et siti deficere formidarent, ad Ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam ut aqua nullo modo diffluebat. Stans autem ante januam, ad ostendendum cunctis meritum martyris, et aqua ad adjutorium erat, et aqua non erat ad occupandum locum. Quod nimirum miraculum Babylonici illius ignis miraculo non dissimile poterit aestimari, qui trium puerorum et vestimenta non tetigit, et vincula incendit . 36. Tunc etiam innumerabilis multitudo serpentium cu
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Cũq post eos ipse quoq fuisset egressus. mox in eiusdẽ
portus ꝓfundũ nauis demersa ẽ: ac si illis egredientib ꝓpon¬
dere subleuatione caruisset: & quȩ plena hominib in pelago
aquas portauerat atq natauerat: maximiano cũ fr̃ĩb rece¬
dente. aquas sine hominib inportu nec natare potuit nec
ritũ gregorii quem fr̃s uisitauerant. hanc onustam sua ma¬
gregorius uenerabilis leuita reuersus ẽ: aliquanto interiecto
tempore. tanta inundatione cyberis fluuius alueũ suum
egressus ẽ: tantumq excreuit. ut eius unda suꝑ muros urbis
influeret: atq in ea regiones maximas occuparet: antiqua
ȩdium plurima męnia destrueret : ęccłastica quoq horrea
apud ueronensem urbem. fluuius athesis ut idem grego.¬
rius refert excrescens: ad beati tenonis martyris atq pontifi¬
cis eccłam uenit. Cuiꝰ ȩccłȩ dum eẽnt ianuȩ aꝑtȩ: aqua in ea

Expanded text:
bant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem bant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis 35 egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat atque natarat, Maximiano cum fratribus recedente, aqua sine hominibus in portu nec ritum Gregorii, quem fratres visitaverant, hanc onustam sua mavenerabilis levita reversus est, aliquanto interjecto t. Tanta inundatio Tiberis fluvius alveum suum egressus est tantumque excrevit, ut eius unda super muros urbis influeret atque in eedium plurima monimenta dejiceret, ecclesiastica quoque horrea d Veronensem urbem fluvius Athesis, ut idem Gregorius refert , excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus eleuati seuirent: ce exnaui claui ꝑditi. arbei absci¬
sa est. uela inundis ꝓiecta: totumq uas nauis. nimiis quas¬
satũ fluctib. abonĩ fuerat sua compage dissolutũ. Rimis
itaq patentib incrauit mare: atq usq ad suꝑiores tabulas
impleuit: ita ut ñ magis nauis int̾ undas. quã undȩ iam
intra nauim eẽ uiderentur. Tunci in eadem naui residen¬
tes. ñ iam exmortis uicinia. s exipsa eius p̃senti uisione
turbati : om̃s sibimet ipsis pacem dederunt: corpus
&e sanguinẽ redemptoris acceperunt: dõ se singuli com men¬
dantes: ut eoꝵ animas benigne susciꝑet: quoꝵ corpora ita
Nam dieb octo nauis eadem usq adsuꝑiores tabulas aquis
plena: iter ꝓprium ꝑagens enatauit. Nono aut̃ die: incothro¬
nensis castri portu deducta ẽ. Ex qua exierunt om̃s inco-¬
lumes: qui cũ p̃dicto maximiano uiro uenerabili nauiga¬

Expanded text:
fluctus elevati saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscifluctus elevati saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis nimiis quassatum fluctibus ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus, intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit; ita ut non magis navis inter undas quam undae jam intra navim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, sed ex ipsa ejus praesenti visione turbati, omnes sibimetipsis pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora ita Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto Maximiano viro venerabili naviga
Abbreviated transcription (Latin):
Quia maxime partes romanȩ omĩ p̃sidio uacuatȩ uidentur.
&e ex archus scribit. nullũ nob̃ posse remediũ facere. quippe.
qui nec ad illas partes custodiendas. se testatur posse sufficere.
nefandissimȩ gentis exercitus. loca quȩ adhuc are publica
detinentur: dõ sibi contrario. qđ absit. p̃ualeant occupare.
et in monasterio tuo. & in opꝰ qđ ei p̃posumus. necessarius
papa pelagius monasterio meminit. quod eodem tem¬
spore siculus maximianꝰ qui post siracusanus ep̃s exticit. eodẽ
tẽp̃r p̃fuit. Qui aduenerabilem leuitam gregoriũ. in eiusdẽ
regiȩ urbis palacio ꝓresponsis ȩccłasticis desudantem: uisitati¬
onis grã cum fr̃ib uenit. Et dũ ad monasteriũ eiꝰ sibi qͦq
cõmissũ romã rediret. in mari adriatico nunia tempestate
dep̾hensus: in estimabili ordine atq inusitato mniraculo. erga
se cunctosq qui secũ ad erant. omĩpotentis dĩ et iram cogno¬
uit. et grãm. Nam cũ ineorum morte. uentoꝵ nimietatib

Expanded text:
quia maxime partes Romanae omni praesidio vacuatae videntur. Et Exarchus scribit, nullum nobis posse remedium facere, quippe qui nec ad illas partes custodiendas se testatur posse sufficere. nefandissimae gentis edetinentur, Deo sibi contrario, quod absit, praevaleant occupare. et in monasterio tuo, et in opus cui eum praeposuimus, necessarius a Pelagius monasterio meminit, Siculus Maximianus, qui postea Syracusanus episcopus exstitit, eodem tempore praefuit. Qui ad venerabilem levitam Gregorium in ejusdem regiae urbis palatio pro responsis ecclesiasticis desudantem, visitationis gratia, cum fratribus venit ; et dum ad monasterium sibi quoque commissum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se, cunctosque qui secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus
Abbreviated transcription (Latin):
confen sũ. quia uicarius sc̃i ambrosũ in dignꝰ euident ostendit᷑.
si electus a talibꝰ oidmatur. Et post pauca. Ut igit᷑ in ordinando
dẽ dedit diaconẽ qui a uob̾ electus ẽ. nulla possit mora contingere:
pantaleonẽ notariũ nr̃m transinisimꝰ. qui eũ ut moris ẽ adnten¬
te consensus nr̃i auctoritate. faciat consecrari.
b aduersis potestatibꝰ p̃grauatos fortissimꝰ miles xp̃i gregori
uirilit̾ defendebat. in iusteq deiectos ñ solũ inter depositos
non habebat. uerũ etiã pristinis gradibꝰ auctoritaitis suę pͥuilegio
reformabat. Nam anastasiũ anthiochenũ patriarcha. qui qd̾ iohem
constantinopolitanũ p̃sulem uoce libera rep̃hendens. impatoris

Expanded text:
consensum, quia vicarius sancti Ambrosii indignus evidenter ostenditur, consensum, quia vicarius sancti Ambrosii indignus evidenter ostenditur, si electus a talibus ordinatur. » Et post pauca: « Ut igitur in ordinando Deusdedit diacono, qui a vobis electus est, nulla possit mora contingere, Pantaleonem notarium nostrum transmisimus, qui eum, ut moris est, annuente consensus nostri auctoritate, faciat consecrari. » 25. Ab adversis potestatibus praegravatos fortissimus miles Christi Gregorius viriliter defendebat, injusteque dejectos non solum inter depositos non habebat, verum etiam pristinis gradibus auctoritatis suae privilegio reformabat. Nam Anastasium, Antiochenum patriarcham, qui Joannem Constantinopolitanum praesulem voce libera reprehendens, imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscis.: tunc eũ aꝓpriis ep̃is sicut antiquitatis mos exigit. cũ
nr̃ȩ auctoritatis assensu solaci ante dño facias consecrari: quatenꝰ
huimodi seruata consuetudine. et apłica sedes ꝓpriũ uigorẽ retinear
et a se concessa aliis sua iura ñ minuat. S cũ post annos aliquot
constantiꝰ functus in signit̾ pontificio. dormisset in dño: clerus
et plebs mediolanensis ds̃ dedit diaconẽ eligentes. ab agilulfo re¬
ge terrerentur. quatinꝰ illũ eligerent. quẽ longobardoꝵ barbari¬
es uoluisset. At illi decretũ suũ gregorio dirigentes: consilium
et licentiã petunt. Quib ipse intercetera sic rescripsit. Iuud qͥd
uob̾ abagilulso indicastis scriptũ: dilectionẽ urãm non moueat lã
qd̾ noᷤᷤ. utilitati ur̃ȩ saltibrit̾ consulere uelimꝰ. in homine qͥ non
a catholicis et maxime longobardis eligit᷑. nulla p̃bebimꝰ ratione

Expanded text:
cognoscis, tunc eum a propriis episcopis, sicut antiquitatis mos exigit, cum cognoscis, tunc eum a propriis episcopis, sicut antiquitatis mos exigit, cum nostrae auctoritatis assensu, solatiante et auxiliante Domino, facias consecrari: quatenus hujusmodi servata consuetudine, et apostolica sedes proprium vigorem retineat, et a se concessa aliis sua jura non minuat. » Sed, cum post annos aliquot Constantius functus insigniter pontificio dormisset in Domino, clerus et plebs Mediolanensis Deusdedit diaconum eligentes ab Agilulfo rege terrentur, quatenus illum eligerent quem Langobardorum barbaries voluisset. At illi decretum suum Gregorio dirigentes, consilium et licentiam petunt. Quibus ipse inter caetera sic rescripsit: « Illud quod vobis ab Agilulfo indicastis scriptum, dilectionem vestram non moveat. Nam quod nos utilitati vestrae salubriter consulere velimus, in homligitur nulla praebemus ratione
Abbreviated transcription (Latin):
inc est nimirũ quod gregoriꝰ a consuetudine prisca ñ discre¬
pans. ioħi subdiacono rectori patrimonii liguriȩ scribit
dicens. Quanto apłica sedes dõ auctore cunctis p̾lata constat
ȩcełiis: tanto inter multiplices curaᷤ et illa nos ualde sollicitat.
ubi ad conse̾randũ antistitẽ. nrm expectatur arbitriũ. Defunc-¬
to gͥ laurentio ȩccłȩ mediolanensis epo. sua nob relatione tlerꝰ
innotuit. in electione se filii nr̃i constantini diaconi sui. una-¬
nimit̾ consensisse. S qm̃ eadem ñ fuit scripta relatione qͥdquid
ad cautelam ꝑtinet omitamꝰ. idcirco huiꝰ p̃cepti auctoritate
suffultũ. genua ꝓficisci necesse ẽ. Et quia illic multi mediolanen¬
siũ coacti longobardoꝵ barbarica feritate consistunt: eoꝵ te uo¬
luntates oportet conuocatis eis in cõmune ꝑscrutari si eos nulla
diuersitas ab electionis unitate disterminat. Si quidẽ inp̃dicto
filio nr̃o constantino. omiũ uoluntates atq consensus ꝑdurare

Expanded text:
inc est nimirum quod Gregorius a consuetudine prisca non discrepans, Joanni, subdiacono rectori patrimonii Liguriae, scribit dicens: « Quanto apostolica sedes, Deo auctore, cunctis praelata constat ecclesiis, tanto inter multiplices curas et illa nos valde sollicitat, ubi ad consecrandum antistitem, nostrum exspectatur arbitrium. Defuncto igitur Laurentio, Ecclesiae Mediolanensis episcopo, sua nobis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconi sui, unnimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod ad cautelam pertinet omittamus, idcirco hujus praecepti auctoritate suffultum, Genuam te proficisci necesse est. Et quia illic multi Mediolanensium coacti Langobardorum barbarica feritate consistunt, eorum te voluntates oportet, convocatis eis in commune, perscrutari. Et si nulla eos diversitas ab electionis unitate disterminat, si quidem in praedicto filio nostro Constantio omnium voluntates atque consensum perdurare
Abbreviated transcription (Latin):
discedere ex eodẽ monasterio latent̃ uoluit.
Cum̃q hoc mente tractassor. uoluit monasteriũ
lacent̾ ingredi s demone corripiente nequiuit.
elinquebat᷑ a demonio: quã dui extaoratpriũ
stabat. Si ingredi conabat᷑. statim maligno spũi tͣditꝰ
uexabatur. Hoc dũ sepius fieret: tandẽ gregorio disquirente.
se de monasterio uolusse fugere confe̾sus est. Eiusq ꝑtri¬
duũ simul cũ fr̃m p̃cib. ita pietate diuina curatus est: ut
ad eũ postmodũ malignus sp̃s numquã accedere temptaret.
lio quoq tempore. duo fr̃s ex eodem¬

Expanded text:
discedere ex eodem monasterio latenter voluit; cumque hoc mente tractasset, oratorium ingredi voluit, sed daemone corripiente nequivit. Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cum fratrum precibus ita pietate divina curatus est, ut ad eum postmodum malignus spiritus nunquam accedere tentavisset. 14. Alio quoque tempore duo fratres ex e
Abbreviated transcription (Latin):
is exortationib augustinus cũ frĩb roboratus. ꝑetherii
petiit. ad edilbtũ regem cantuariorũ ueniens. dĩ cooꝑante gr̃ã.
ñ solũ licentiã p̃dicandi: uerũ etiã uictus et mansiones inciui¬
tate doruesnensi quȩ erat regni eius metropolis. facile impe¬
trauit. Ad qũa augustinꝰ cũ sociis p̃lata cruce seu saluatoris
imagine ad ꝓpinquans. cetinit dicens. Deprecamur te dñe in oĩ
misericordia tua. ut auferatur furor tuus et ira tua aciuitate
ista. et adomo scã tua: qm̃ peccauimꝰ. Predicantib aut̃ eis. et
in nomine iħu miracła facientib. credidert̃ multi et baptitati
sunt: mirantes in nocentis uitȩ simplicitatẽ. cõplectentesq dul¬
cedinẽ cęlestis doctrinȩ.

Expanded text:
is exhortationibus Augustinus cum fratribus roboratus, per Aetherii petiit, et ad Edelbertum regem Cantuariorum veniens, Dei cooperante gratia, non solum licentiam praedicandi, verum etiam victus et mansiones in civitate Dorovernensi, quae erat regni ejus metropolis, facile impetravit. Ad quam Augustinus cum sociis, praelata cruce, seu Salvatoris imagine, appropinquans cecinit, dicens: « Deprecamur te, Domine, in omni misericordia tua, ut auferatur furor tuus iraque tua a civitate ista, et a domo sancta tua, quoniam peccavimus. » Praedicantibus autem eis, et in nomine Jesu miracula facientibus, crediderunt multi, et baptizati sunt, mirantes innocentis vitae simplicitatem, complectentesque dulcedinem coelestis doctrinae.
Abbreviated transcription (Latin):
taq maximꝰ cenens tandẽ aliquando durũ eẽ contra stimulũ
calcitrare. relictis imꝑialib adminiculis. ꝑ gallinicũ exarcum
satis humilit̃ concedi sibi pęnitentiã. simulq ueniã a gregorio
postulauit. Quẽ ipse romã fatigari nolens: causam eiꝰ discutien-¬
dã rauenne cõmisit. constantino mediolanensi ep̃o scribens. Ma-¬
ximͦ inquit salonitanȩ eccłe p̃uaricator. postquã ꝑ potestates
maiores scłi obtinere nil ualuit. ad minores se contulit. Nobisq
tam nimietate p̾cũ. quã attestatione bonoꝵ oꝑũ.p̃ualere con¬
tendit. Ex qua re inhumanũ credidi:. si is quise quasi multũ
timere me dic̃. inaliquo me temꝑatiorẽ minime in uenire
marinianꝰ. eus causam debeat in rauennati urbe cognoscere.
fr̃nitas si ei laboriosũ ñ ẽ. ad eandẽ ciuitatẽ fatigare se debeat.
ect cũ p̃dicto fr̃e in eodẽ iudicio parit̃ sedere. Quidqͥd aut̃ ur̃e
et urm ego iudiciũ meũ deputo.

Expanded text:
taque Maximus cernens tandem aliquando durum esse contra stimulum calcitrare, relictis imperialibus adminiculis, per Callinicum exarchum satis humiliter concedi sibi poenitentiam simulque veniam a Gregorio postulavit. Quem ipse Romam fatigari nolens, causam ejus discutiendam Ravennae commisit, Constantio, Mediolanensi episcopo, scribens: « Maximus, inquit, Salonitanae ecclesiae praevaricator, postquam per potestates majores saeculi obtinere nil valuit, ad minores se contulit: nobisque tam nimietate precum, quam attestatione bonorum operum praevalere contendit. Ex qua re inhumanum credidi, si is qui se quasi multum timere me dicit, in aliquo me temperatiorem minime invenire pus noster Marinianus ejus causam debeat in Ravennati urbe cognoscere. uoque fraternitas, si ei laboriosum non est, ad eamdem civitatem fatigare se debeat, et cum praedicto fratre in eodem judicio pariter sedere. Quidquid autem veset vestrum ego judicium meum deputo.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis pontifex iam missarũ sollempnia celebraret :
ac ꝓpt̃ eiusdem loci angustias. popłi se turba comprimeret:
quidã exhis qui extra sacrariũ stabant. porcũ subito inter suos
pedes huc illucq discurrere senserunt. Quem dũ unusquisq
sentiret. et iuxta se stãtib in dicaret: ĩsdem porcus ianuas¬
ȩccłȩ petiit: et om̃s ꝑ quos transiit. inãmirationẽ conuertit.
S uideri nil potuit: quamuis sentiri potuisset. Quod idcirco
diuina pietas ostendit: ut cunctis patesceret quia ueniente
cũ reliquiis scõ gregorio. de loco eodem in mundꝰ habitator

Expanded text:
venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia veniente cum reliquiis sanctorum Gregorio, de loco eodem immundus habitator
Abbreviated transcription (Latin):
Bxtat usq hodie insacratissimo lateranensis palatii scri-¬
nio.huiꝰ confectum temporib charticiũ p̃grande uolum̃.
in quo cominunis sexus. cunctarũ ȩtatũ ac ꝓfessionũ nomina.
tam romȩ quã ꝑ suburbana uicinasuȩ ciuitates. nec ñ longin¬
quas maritimȩ urbes degentiũ cũ suis es nominib tempo¬
rib. et remunerationibꝰ exp̃ssius continent᷑. Quoꝵ sũmã. ne
uidelicet fastidiatur transiliar. ego tranfferre diffugio. meiq
lectoris occulũ. ad illiꝰ uenerandi scrinii plenitudinẽ. cuius
ipse pene in cunctis auctoritatẽ papȩ largiente secutus sum
arrianoꝵ basilica in regione urbis huiꝰ quȩ subura dicit᷑.
clausa usq ad gregorii pontificatus tempora remansisset :
placuit. ut in fide catholica introductis illic beati sebastia¬
ni. et scȩ agathe martirũ reliquiis. dedicari debuisset. Quod
factum ẽ. Nam cum magna popłi multitudine gregorius
laudes canendo ꝑueniens: basilicã p̃fatã ingressus ẽ. Cumq

Expanded text:
tat usque hodie in sacratissimo Lateranensis palatii scrinio hujus confectum temporibus chartaceum praegrande volumen, in quo communis sexus cunctarum aetatum ac professionum nomina tam Romae quam per suburbana civitatesve vicinas, necnon longinquas maritimas urbes degentium, 54 cum suis cognominibus, temporibus, et remunerationibus expressius continentur. Quorum summam, ne videlicet fastiditus transiliar, ego transferre diffugio, meique lectoris oculum ad illius venerandi scrinii plenitudinem, cujus ipse pene in cunctis auctoritatem, papa largiente, secutus sumcum Arianorum basilica in regione urbis hujus quae Suburra dicitur clausa usque ad Gregorii pontificatus tempora remansisset, placuit ei ut in fide catholica, introductis illuc beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset, quod factum est. Nam cum magna populi multitudine Gregorius laudes canendo perveniens, basilicam praefatam ingressus est; cumque
Abbreviated transcription (Latin):
ulla occasione gregorius quicquã dedonariis. siue p̃¬
diis quarũlibet eccłarũ patiebatur auferri. Id circo
maximiano siracusano epõ. inter alia scribit dicens. Rari¬
tatẽ tuã commonere curauimꝰ. ut si quispiã ep̃oꝵ de hac
luce migrauerit. uł quod absit ꝓ suis fuerit remotꝰ excessib:
conuenientib hieraticis cunctisq cleri priorib. atq sui
p̃sentiã in inuentario ȩełȩ rerũ facientibꝰ. omĩa quę reꝑta
fuerint subtilit̃ describantur: nec sicut antea fieri dicebat᷑
species quȩdam. aut aliud quodlibet de reb eccłȩ. quasi ꝓfa
ciendi inuentarii labore tollatur. Sic namq ea quȩ ad
munitionẽ facultatis pauꝑũ ꝑtinent desideramꝰ expleri:
ut nulla penitus in reb eoꝵ ambitiosis hominib uenalitatis
relinquatur occasio: uisitatores eccłarũ clericorumq eoꝵ qͥ
cum ipsis ꝑ non suȩ ciuitatis parroechias fatigantur: aliquid
laboris sui capiant te disponente subsidii. Iustũ namq est.

Expanded text:
ulla occasione Gregorius quidquam de donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scribit, dicens: « Charitatem tuam commonere curavimus ut si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel, quod absit, pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium Ecclesiae rerum facientibus, 692 omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur, nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam aut aliud quodlibet de rebus Ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem pauperum facultatis pertinent desideramus expleri, ut nulla penitus in rebus eorum ambitiosis hominibus venalitatis relinquatur occasio. Visitatores Ecclesiarum, clericique eorum, qui cum ipsis per non suae civitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant, te disponente, subsidium. Justum namque est
Abbreviated transcription (Latin):
debeant considerandũ ẽ. quia gregorius ioħi abbati ñ dalma-¬
ticã s tunicã nominarat. Qui si dalmaticã quoq scĩ ioħis fu¬
isse sentiret: eiꝰ tunicã querens. consequent̃ habere se ipsius dal

Expanded text:
debeant, considerandum est quia Gregorius Joanni abbati non dalmadebeant, considerandum est quia Gregorius Joanni abbati non dalmaticam, sed tunicam nominarit: qui si dalmaticam quoque sancti Joannis fuisse sentiret, ejus tunicam quaerens, consequenter habere se ipsius dal
Abbreviated transcription (Latin):
ltera uͦ quȩ largiorib manicis ẽ. ñ tunica. s plane iudetur
eẽ dalinatica nisi fallor. scĩ paschasii apłicȩ sedis diacom
constat̃. qui iuxta qd̾ idem beatus gregoruis in quarto dialogoꝵ
libro meminit. cũ temporib symachi papȩ fuisset defunctus.
eiꝰ dalmaticã feretro suꝑ positam demoniacus tetigit. statimq sal¬
uatus ẽ. S quã obrem ambȩ uestes scĩ ioħis dicantur. ideo pris¬
cam consuetudinẽ obtinuisse crediderim: qd̾ sub eiꝰ altari con-¬
suetudinalit̃ recundant᷑. Nam quod earũ altera ioħis euuange¬
listȩ ñ aut̃ baptistȩ sit. nemo ẽ qui dubitet: presertu cũ omĩs sapi¬
ens nouerit baptistam cameloꝵ pilis ꝓuestib usũ fuisse. Euuan-¬
głistam uͦ qui ꝑtot annos pꝰ passione̾ dnĩ pontificiũ gerens.
missarũ sollepnia frequentissime celebrarat: sine sacerdotalib
ca. quia pontificalia sunt indumenta. utraq scĩ ioħis credi

Expanded text:
ltera vero quae largioribus manicis, non tunica, sed plane videtur esse dalmatica, nisi fallor, sancti Paschasii apostolicae sedis diaconi constat, qui juxta quod idem beatus Gregorius in quarto Dialogorum libro meminit, cum temporibus Symmachi papae fuisset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Sed quamobrem ambae vestes sancti Joannis dicantur, ideo priscam consuetudinem obtinuisse crediderim, quod sub ejus altari consuetudinaliter recondantur. Nam quod earum altera Joannis Evangelistae, non autem Baptistae sit, nemo est qui dubitet, praesertim cum omnis sapiens noverit Baptistam camelorum pilis pro vestibus usum fuisse , Evangelistam vero, qui per tot annos post passionem Domini pontificium gerens, missarum solemnia frequentissime celebrabat, sine sacerdotalibusca, quia pontificalia sunt indumenta, utraque sancti Joannis credi