comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit inmundum. & perpeccatum mors. & ita
in oms homines ꝑ transiit. maior ira dĩ est
quia multo breuius uiuunt quã uixerunt anti¬
qui. cũ & uitae ipsorum irrisa sit longitudo.
ubi mille anni cõparati sunt diei hesterno. atq
pr& erito & horis trib Ꝙ utiq tunc multũ
uiuebant. quando iram dĩ pro uocauerunt.
usq ad diluuiũ quo perirent: Septuaginta
porro anni & octoginta. fiunt centum quinqua¬
ginta. quẽ sacratũ esse numerũ. satis insinuat
liber iste psalmorum: Hant enĩ habent in signi¬
ficatione rationẽ centum quin quaginta. quam
quindecim: Quinumerus fit septe & octo con¬
iunctis. quorum primus insinuat propter sab¬
bati obseruationẽ testamentum u& us. secundus
testamentũ nouum. propter dnĩ resurrectionẽ :
Hinc sunt intẽplo quindecim gradus. hinc
sunt inpsalmis quind ecĩ cantica graduũ. hinc
quindecim cubitis summos montes aqua dilu¬
uii superauit. & si quib: aliis locis sacratus

Expanded text:
vit in mundum, et per peccatum mors, et ita vit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit , major ira est Dei, quia multo brevius vivunt quam vixerunt antiqui; cum et vitae ipsorum irrisa sit longitudo, ubi mille anni comparati sunt diei hesterno atque praeterito, et horis tribus: et utique tunc multum vivebant, quando iram Dei provocaverunt usque ad diluvium quo perierunt. 10. Septuaginta porro anni et octoginta, fiunt centum quinquaginta; quem sacratum esse numerum satis insinuat liber iste Psalmorum. Hanc enim habent in significatione rationem centum quinquaginta, quam quindecim: qui numerus fit septem et octo conjunctis; quorum primus insinuat propter sabbati observationem Testamentum Vetus, secundus Testamentum Novum propter Domini resurrectionem. Hinc sunt in templo quindecim gradus; hinc sunt in Psalmis quindecim cantica graduum; hinc quindecim cubitis summos montes aqua diluvii superavit ; et si quibus aliis locis sacratus
Abbreviated transcription (Latin):
QM OAĨS DIES NR̃I DETECERUNT ET IN MA
Tua deteci aaus: Satis in his uerbis ostendi¬
tur. pornalis. eẽ. ista mortalitas De fecisse
dies dicit. siue quod in eis deficiant homines
amando quȩ transeunt. siue quod ad paucita
meditas antur. diES aNNORuaa NEORual
IN IPSIS SEPTUAGINTA ANNIS: SIATTEMA IN
ꝑotenitatisus octosinza anNi. Et ameli¬
us ł oruaa laBOR ETDOloR Hȩc quidem
uerba uidentur ex primere breuitatẽ miseriãq
uitȩ huius. quia longęui appellantur hoc tem¬
pore. & iam qui septua ginta annos uixerunt.
usq ad octoginta autẽ uidentur aliquas uires
habere: His uero amplius siuixerint. multi¬
plicatis labore dolorib uiuunt: Sed mula
intra septuaginta annos. gerunt infirmissi¬
mam & ģrũnosissimã senectutẽ. & sępe ulqre
octoginta annos. senes mirabiliter uigere pro¬
bati sunt: Melius est ergo in his numeris. spĩ¬
tabe aliquid ꝑscrutan: Neq enĩ super filios
adam per quem unũ hominẽ peccatum intra¬

Expanded text:
m omnes dies nostri defecerunt, et in ira tua defecimus.» Satis in his verbis ostenditur poenalis esse ista mortalitas. Defecisse dies dicit, sive quod in eis deficiant homines amando quae transeunt, sive quod ad paucitatmeditabantur. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni: si autem in potentatibus octoginta anni, et amplius eorum labor et dolor.» Haec quidem verba videntur exprimere brevitatem miseriamque vitae hujus; quia longaevi appellantur hoc tempore etiam qui septuaginta annos vixerunt. Usque ad octoginta autem videntur aliquas vires habere: his vero amplius si vixerint, multiplicatis labore doloribus vivunt. Sed multi et intra septuaginta annos gerunt infirmissimam et aerumnosissimam senectutem, et saepe ultra octoginta annos senes mirabiliter vigere probati sunt. Melius est ergo in his numeris spirituale aliquid perscrutari. Neque enim super filios Adam, per quem unum hominem peccatum intra
Abbreviated transcription (Latin):
Q ut quia fofte multi urm̃ lectionẽ non pos¬
t quia noneis uacat legere. aut lit teras
un norunt. saltẽ assidue audiendo non
uscantur salubrem fidem suã. ceste ea
dendo quib: dam molesti uideamur dũ
nei quosdam aedificemus : Nouimus enĩ
ultos eẽ & memoria preualentes. & lecti¬
sdiumȩ studiosos. qui ea quȩ dicturi sumꝰ
ueruint. & foste nos ea uolumus dicere
non nouerunt: Sed si celeriores sunt.
neantur quia cũ tasdiorib ambulant uiã.:
Luando autẽ duo comites unã uiã ambu¬
i quorum est imus celerior. alter tardior.
qnestate celerioris est. ut cum illo ambul&
ndur. non in potestate tardioris: Quia si
dicelenor tantum facere quantum po
tadior illũ non sequitur: Opus est ergo
tiedirior refren& celeritatẽ suam & non
inquat comitẽ tardiorem Hoc est ergo
addixi. me sȩpe dixisse. & nunc iterũ dico
ut dicit apłs : Eadem scribere uobis mihi

Expanded text:
piget; ut quia forte multi vestrum legere non pospiget; ut quia forte multi vestrum legere non possunt, quia non eis vacat legere, aut litteras non norunt, saltem assidue audiendo non obliviscantur salubrem fidem suam. Certe ea repetendo quibusdam molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novimus enim multos esse et memoria praevalentes, et lectionis divinae studiosos, qui ea quae dicturi sumus noverunt; et forte nos ea volunt dicere quae non noverunt. Sed si celeriores sunt, intueantur quia cum tardioribus ambulant viam. Quando autem duo comites unam viam ambulant, quorum est unus celerior, alter tardior, in potestate celerioris est ut cum illo ambulet tardior, non in potestate tardioris; quia si velit celerior tantum facere quantum potest, tardior illum non sequitur. Opus est ergo ut celerior refrenet celeritatem suam, et non relinquat comitem tardiorem. Hoc est ergo quod dixi me saepe dixisse, et nunc iterum dico: sicut dicit Apostolus, «Eadem scribere vobis, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
quia diligentius consideranda sunt neuossti¬
mus. differamus incrastinũ quia & crasti
deb& ur uobis sermo ut ab isto loco psaln
sus incipiamus propter tedium urm̃. naui
uolumus finire. resobscuras prȩcipitemus e
icut non dubito meminisse caritatta
quem coeperamus exponere ad terminimi
nir& angustia tẽporis impediuit & dilatis
pars eius in hodiernũ diem : Hoc quihȩna¬
istis recordamini qui non audistis cognost
Propterea fecimus ipsam lectionem euani
recitari ubi dñs tẽptatus est. per ea ueri
mi quȩ hic audistis: Ideo temptatus est ꝓ
ne uincatur a tẽptatore xpĩanus Ille qu
magister inomĩb: temptari uoluit quat
mur. sicut mori uoluit quia morimursi
re surgere uoluit. quia resurrecturi sim
Illa eni quȩ ostendit in homine qui facass
ortr nos homo cum ess& dr̃. ꝑ quem facasu
Propter nos ostendit. & sepe cõmenda¬
sis cartati uraẽ. quod nos sȩpe iterare non

Expanded text:
Sed quia diligentius consideranda sunt, ne vos fatigemus, differamus in crastinum quia et crastino debetur vobis sermo, ut ab isto loco Psalmi rursus incipiamus, propter taedium vestrum; ne cum volumus finire res obscuras, praecipitemus, et non icut non dubito meminisse Charitatemquem coeperamus exponere, ne ad terminum perveniret, angustia temporis impedivit; et dilata est pars ejus in hodiernum diem. Hoc qui heri adfuistis, recordamini, qui non adfuistis, cognoscite. Propterea fecimus ipsam lectionem Evangelii recitari, ubi Dominus tentatus est per ea verba Psalmi, quae hic audistis . Ideo tentatus est Christus, ne vincatur a tentatore christianus. Ille quippe magister in omnibus tentari voluit, quia tentamur; sicut mori voluit, quia morimur; sicut resurgere voluit, quia resurrecturi sumus. Illa enim quae ostendit in homine, qui factus est propter nos homo, cum esset Deus per quem facti sumus, propter nos ostendit. Et saepe commendavimus Charitati vestrae, quod nos saepe iterare non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ueniendo maneã. & nihil ulterius iã requi¬
ram: Et numerũ dierũ meorũ qui est. utiq
qui est. non qui non est. quia dies isti. de quib:
& illic consequenter dicit. ecce u& eres posu¬
isti dies meos non sunt. quia non stant non
manent. celerrima mut abilitate transam
nec una hora meis inuenitur inqua ita sin
non alia pars enis transierit. alia uentns
ex aestu& anima nrã: Illorum ditrumdi¬
repleamur. ibi satiemur. ibi dicamus quai
prȩdicimus. satiati sumus mane misenoni
tua & exultauimus & iocundati simis n
omib dieb: nris: Latrati stiaicis inons¬

Expanded text:
perveniendo maneam, et nihil ulterius jam requiperveniendo maneam, et nihil ulterius jam requiram, «et numerum dierum meorum qui est;» utique «qui est,» non qui non est. Quia dies isti, de quibus et illic consequenter dicit, «Ecce veteres posuisti dies meos» , non sunt, quia non stant, non manent, celerrima mutabilitate transcurrunt; nec una hora in eis invenitur in qua ita simus, ut non alia pars ejus transierit, alia ventura sit, Exaestuet anima nostra illorum dierum desi ut illic repleamur, ibi satiemur, ibi dicamus quod hic praedicimus: «Satiati sumus mane misericordia tua; et exsultavimus, et jucundati sumus in omnibus diebus nostris. Laetati sumus pro
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. nihil boni nobis sufficit: nec sufficere de¬
b&. ne desideriũ nrm̃ muia remaneat: quod
donec ꝑueniat extendendũ est. repl&i sumus
mane misercordia tua : ET EXULTa alus
Et oelectati suaius. In oauigus biebus
qnĩs : Dies ille dies est sine fine : Simul sun
illi oms dies ideo satiant : Non eni succedenti¬
bus cedunt. ubi non est aliquid quod non uenie¬
do nondũ sit. & ueniendo iam non sit : Omnes
simul sunt. quia unus est qui stat non transit
ipsa est & ernitas Hi sunt dies. de quib dicit᷑.:
Quis est homo qui uult uitã. & diligit uide¬
re dies bonos: Hidies & alio loco anni appel¬
lantur. ubi dõ dicitur: Iu autẽ idem ipse es
& anni tui non deficient: Non eni anni sunt
qui ꝓnihilo habentur. aut dies sunt qui sicut
umbra declinauerunt. sed dies sunt qui sunt.
quorũ numerũ notũ sibi fier precabatur qui
dicebat. notũ mihi fac dnẽ finem meũ. quo

Expanded text:
fiat, nihil boni nobis sufficit; nec sufficere defiat, nihil boni nobis sufficit; nec sufficere debet, ne desiderium nostrum in via remaneat, quod donec perveniat extendendum est. «Repleti sumus mane misericordia tua; et exsultavimus, et jucundati sumus» «in omnibus diebus nostris.» Dies ille, dies est sine fine. Simul sunt illi omnes dies; ideo satiant. Non enim succedentibus cedunt, ubi non est aliquid quod non veniendo nondum sit, et veniendo jam non sit. Omnes simul sunt, quia unus est qui stat et non transit: ipsa est aeternitas. Hi sunt dies de quibus dicitur: «Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos» ? Hi dies et alio loco anni appellantur, ubi Deo dicitur: «Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient.» Non enim anni sunt qui pro nihilo habentur, aut dies sunt qui sicut umbra declinaverunt : sed dies sunt qui sunt, quorum numerum notum sibi fieri precabatur qui dicebat, «Notum fac mihi, Domine, finem meum» quo
Abbreviated transcription (Latin):
aliĩ uerbũ de uerbo. de precare interpraeati
sunt . Sed qui ait deprecabilis esto. uitauit am¬
biguũ quia depretare cõmune uerbum est .i
RSam & ille deprecatur qui de precationem
fundit. & illecui fanditur. Dicimus enim
bona quȩ futura sunt. spe anticipans & uel ut facta¬
iam deputans. RE PLERI Suauus INꝗu alant
AVSERICOrdIa tua: Ergo in his uelut noctur¬
nis laborib: & dolorib: proph&ia nobis accensa ẽ
sicut lucerna in obseuro loco. donec dits lucescat.
& lucifer onatur in cordib nris: Beati enĩ mim¬
di corde. quia ipsi dm̃ uidebunt: Tunc replebunt᷑
eo bono nusti. quod numc esurunt & situnt: cũpsi
dem ambulantes peregrinantur a dño: Vn de
& illud dicitur. replebis me l&itia cum uultutuo
mane astabunt & contẽplabuntur. & sicut ali
dixerunt interpr& es. satiati sumus mane misen¬
cordia tua. tunc satiabintur : Sicut enĩ alibi
ait. satiabor dum manifestabitur gła tua. un

Expanded text:
alii verbum e verbo, «deprecare,» interpretati alii verbum e verbo, «deprecare,» interpretati sunt. Sed qui ait, «deprecabilis esto,» vitavit ambiguum; quia deprecari commune verbum est: nam et ille deprecatur qui deprecationem fundit, et ille cui funditur; dicimus enim, bona quae futura sunt, spe anticipans, et velut jam facta deputans: «Repleti sumus,» inquit, «mane misericordia tua.» Ergo in his velut nocturnis laboribus et doloribus prophetia nobis accensa est, sicut lucerna in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus nostris . Beati enim mundi corde, quia ipsi Deum videbunt. Tunc replebuntur eo bono justi, quod nunc esuriunt et sitiunt , cum per fidem ambulantes peregrinantur a Domino . Unde et illud dicitur, «Replebis me laetitia cum vultu tuo» . Mane astabunt et contemplabuntur ; et, sicut alii dixerunt interpretes, «Satiati sumus mane misericordia tua,» tunc satiabuntur: sicut enim alibi ait, «Satiabor, dum manifestabitur gloria tua» . U
Abbreviated transcription (Latin):
ptnsinuostuos: Vox est eorũ ul procis qui
multa ꝑsequente isto sȩculo mala tolerantes mn¬
notiscunt cõꝑediti corde in sapientia ut nec tan¬
tis malis coacta. refugiant a dnõ adhuius scli
bonaa S ec undum au̾te illud quod alib scriptũ
est. qͥuo usq auestis facit tuã ame iam
hoc dietũ est: conuestere dnẽ quo usque. Etut
soiant quia multũ carnaliter dõ tribuunt hu¬
mani corporis formã. auersionem uultus eius
a& conuersione non fier motu simili moab cor¬
poris mri. in hoc eode psalmo recolant superi¬
modo hic ergo dicit conuestere ut sit ꝓpitius.
quasi facie auestiss& iratus cũ ibisic insinu&
ham ut non a nesterit facit̃ ab iniquitatibus.
& sȩculo eorũ quib nascer&eur. sed ea potius
in conspectu suo. & inluminatione uultus sui
posuerit : Quod aute dicitur quo usq uerbũ
est crantis iustitiȩ. non indignantis inpatien¬
tiȩ : Sant quod hic positũ est de precabilis esto.

Expanded text:
per servos tuos.» Vox est eorum, vel pro eis, qui multa, persequente isto saeculo, mala tolerantes, innotescunt compediti corde in sapientia, ut nec tantis malis coacti refugiant a Domino ad hujus saeculi bona. Secundum autem illud quod alibi scriptum est, «Quousque avertis faciem tuam a me» ? Etiam hoc dictum est, «Convertere, Domine; quousque?» Et ut sciant qui multum carnaliter Deo tribuunt humani corporis formam, aversionem vultus ejus et conversionem non fieri motu simili motibus corporis nostri; in hoc eodem psalmo recolant superimodo ergo hic dicit, «Convertere,» ut sit propitius, quasi faciem avertisset iratus; cum ibi sic insinuet iratum, ut non averterit faciem ab iniquitatibus et saeculo eorum quibus irasceretur, sed ea potius in conspectu suo et in illuminatione vultus sui posuerit? Quod autem dicitur, «quousque,» verbum est orantis justitiae, non indignatis impatientiae. Sane quod hic positum est, «deprecabilis esto;»
Abbreviated transcription (Latin):
bit quia sic tosti sunt: Propinquauit carni
tormentũ. sed nonꝑ uenit ad locũ fidei. Itaq
longe erat fidesipsorũ. a terrore torquentiũ ⁊
Torqueant nec appropinquabit terror.
Torqueant. sed irridebunt tormentũ. prę¬
sumentes in illo qui prior uicit. ut c& eriuin¬
cerent: Ꝙ qui uincunt nisi quide se non
presupserunt : Intendat caritas ur̃a : d hoc
enĩ dixit omĩa superiora. dic& dnõ susceptar
meus es & refugiũ meũ. & sperabo in eum qͥm̃
ipse eruit me de muscipula uenantiũ: Ipse
eruit me. nonego me Inter scapulas suas obũ¬
brauit tibi. sed quando sub alis enis sperabis.
scuto eircumdabit te uerita seius Quia ergo
millo prȩsup̃ sisti. & totam spẽ tuam in illo po
suisti. sequitur. Quid non timebis: Atimo¬
re nocturno a sagitta uolante ꝑdiem. anegotio
ꝑambulante intenebris aruina & dȩmonio
iam sibi sperabant latus xp̃i tamquã iudicatu¬
ri. & si futuros seiam sperabant. ad extris xp̃i

Expanded text:
bit?» cur sic torti sunt. Propinquavit carni bit?» cur sic torti sunt. Propinquavit carni tormentum, sed non pervenit ad locum fidei. Itaque longe erat fides ipsorum a terrore torquentium. Torqueant, nec appropinquabit terror; torqueant, sed irridebunt tormentum, praesumentes in illo qui prior vicit, ut caeteri vincerent. Et qui vincunt, nisi qui de se non praesumpserunt? Intendat Charitas vestra; ad hoc enim dixit omnia superiora. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum;» et, «Sperabo in eum; quoniam ipse eruet me de muscipula venantium. Ipse eruet me,» non ego me. «Inter scapulas suas obumbrabit tibi:» sed quando? Quando «sub alis ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus.» Quia ergo in illo praesumpsisti, et totam spem tuabis a timore nocturno, a sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris, a» «ruina et daemonio jam sibi sperabant latus Christi tanquam judicaturi, etsi futuros se jam sperabant a dextris Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittebant. quia iudicaturi erant cum xp̃õ Non
potuerunt ferre aestum ꝑsecutionis. & ceciderunł
alatere p̃sius: Erant ibi alii qui non sibi pro¬
mittebant sedes iudicantiũ. sed ꝑ elymosinas
ꝓmittebant sibi quia addexterã futuri eraNT.
quib: dicturus erat xp̃s: Uenite benedicti pa¬
tris mei. ꝑcipite regnũ quod uobis paratum est
aborigine mudi: Ꝙ quia multi de spe illa
iudicandi ceciderunt. multi autẽ & multo plu¬
res de spe illa dextra ceciderunt. ideo dictum
est xp̃o. cadent alatere tuo mille. & dena mi¬
lia ad extristuis : Et quia multi erunt cũ illo.
quiomĩa illa noncurarunt cum quib: tam quã
mẽbris unus est xp̃c. ad te autẽ inquit non ap¬
ꝓpinquabit Numquid ad solum caput dixit
non appropinquabit: Nonutiq sed nec ad
p&rum. nec ad paulũ. nec ad oms a postolos.
nec ad oms mastrres qui intormentis nonde¬
fecerunt: Quomodo ergo non appropm qua¬

Expanded text:
promittebant quia judicaturi erant cum Christo; non promittebant quia judicaturi erant cum Christo; non potuerunt ferre aestum persecutionis, et ceciderunt a latere ipsius: erant ibi alii, qui non sibi promittebant sedes judicantium; sed per eleemosynas promittebant sibi quia ad dexteram futuri erant, quibus dicturus erat Christus, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et quia multi de spe illa judicandi ceciderunt, multi autem et multo plures de spe illa dexterae ceciderunt, ideo dictum est Christo: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis.» Et quia multi erunt cum illo, qui omnia illa non curarunt, cum quibus tanquam membris unus est Christus: «Ad te autem,» inquit, «non appropinquabit.» Numquid ad solum caput dixit, «non appropinquabit?» Non utique; sed nec ad Petrum, nec ad Paulum, nec ad omnes Apostolos, nec ad omnes martyres, qui in tormentis non defecerunt. Quomodo ergo «non appropinqua
Abbreviated transcription (Latin):
iudit oues ab hedis: Qoues pon& ad extris.
dis autẽ a sinistris. & iudicabuntur: Mula
sit qui iudicabunt. sed pauciores erunt quã
quiante tribimnal stabunt: Quia illi tam¬
qu mille. illi tamquã denamilia: Adextris
pstis quid dicturus est: Esuriui & dedistis
nhimanducare. hospes fui & suscepistis me ⁊
Manifestum est quia his dic&&. qui habentes
sibstantiã huius scłi. unde ista humana faci¬
nt. tamen & ipsi cũ illis regnabunt. quia illi
mles & prouintialis in regno est Miles for¬
sprouintialis deuotus: Miles fostis oratio¬
nibus pugnat aduersus diabolum deuotus pro¬
uintialis. annonã tribuit militibus. Intellegat
cantas ur̃a. & audiant infine ad dexteram positi
uenite benedicti patris mei. percipite regnum qđ
uobis paratũ est ab origine mundi Erant ergo
illo tẽpore multi. quando grauiter inferbuerat sol
ꝑ secutionis & dȩ monium meridianũ. erant qui sibi

Expanded text:
dividit oves ab haedis; et oves ponet a dextris, dividit oves ab haedis; et oves ponet a dextris, haedos autem a sinistris;» et judicabuntur. Multi erunt qui judicabunt, sed pauciores erunt quam illi qui ante tribunal stabunt: quia illi tanquam mille, illi tanquam dena millia. A dextris positis quid dicturus est? «Esurivi, et dedistis mihi manducare; hospes fui, et suscepistis me.» Manifestum est quia his dicet qui habent substantiam hujus saeculi, unde ista humana faciant. Tamen et ipsi cum illis regnabunt: quia illi miles et provincialis in regno est. Miles fortis, provincialis devotus: miles fortis orationibus pugnat adversus diabolum, dovotus provincialis annonam tribuit militibus. Intelligat Charitas vestra. Et audient in fine ad dexteram positi: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Erant ergo illo tempore multi, quando graviter inferbuerat sol persecutionis et daemonium meridianum, erant qui sibi
Abbreviated transcription (Latin):
bitauit in prȩsumptione qua credidit us¬
tare se inter illos. qui iudicabunt cum xp
Qui ergo iudicabunt cum xpo : Princpes
Anult hoc fecerunt. & multihoc faciunt. ⁊¬
no isti cum illo iudicabunt. sed mula promit
sibi quia iudicabunt cũ xpo. quia dimit¬
t omĩa sua. & secuntur xpm̃: Sed habeNt
sumptionẽ de se. habent quendam tifum
upbiam quam ds̃ solus potest nosse. & non
isunt euitare dȩ moniũ meridianũ. id est
um feruentis caloris. nimiȩ ꝑsecutionis. ⁊¬
ules multi cum essent illo tẽpore. qui distri¬
ueant omĩa sua pauperibus. & sibi iam pro¬
tebant quia sessuri erant cum xp̃o. & iudi
mis & negauerunt xpm̃ ipsi sunt qui a late
uuderunt tamquã sessur cum xp̃o ad
tidũ iudicandum ceciderunt. Adextris
itam dicã. qui cadunt: Nostis quia cum ap¬
ascerent de sole & dȩmonio meridiano. hoc
it dñs: Congregabuntur ante eum omnes
mts & diuid& illos ab inuicẽ. sicut pastor

Expanded text:
dubitavit in praesumptione, qua credidit, computare se inter illos qui judicabunt cum Christo. Qui ergo judicabunt cum Christo, principes sed multi hoc fecerunt, et multi hoc faciunt: ergo isti cum illo judicabunt. Sed multi promittunt sibi quia judicabunt cum Christo, quia dimittunt omnia sua et sequuntur Christum, sed habent praesumptionem de se, habent quemdam typhum et superbiam, quam Deus solus potest nosse, et non possunt evitare daemonium meridianum, id est, casum ferventis caloris nimiae persecutionis. Tales multi cum essent illo tempore, qui distribuerant omnia sua pauperibus, et sibi jam promittebant quia sessuri erant cum Christo, et jmentis, et negaverunt Christum. Ipsi sunt qui a latere ceciderunt: tanquam sessuri cum Christo ad mundum judicandum, ceciderunt. 10. A dextris autem dicam qui cadunt. Nostis quia cum apte, ut non arescerent de sole et daemonio meridiano, hoc ait Dominus, «Congregabuntur ante eum omnes gentes, et dividet illos ab invicem, sicut pastor
Abbreviated transcription (Latin):
no altissimi Qui est qui habitat maduton
altissimi: Qui non habitat in adiuto nosu
Quis est qui habitat in adiutorio al tisims
Qui non est suꝑbus. quomodo illi quimano¬
carunt ut tssent quasi dii : & perdiderunt a
erant. facti homines mortales: In adiutono tu
suo habitare uoluerunt: non in adutono al¬
tissimi: Ideo suggestiones serpentis audiennt
prȩcepta dĩ contẽpserunt: & in uenerunt hor
euenisse in se quod minatus est dr̃: non qud
nisi ut tota spes nr̃a non sit in nobis non st

Expanded text:
itat in adjutorio Altissimi?» Qui non habitat in adjutorio suo. Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non est superbus, quomodo illi qui manducaverunt ut essent quasi dii, et perdiderunt quod erant facti homines immortales. In adjutorio enim suo habitare voluerunt, non in adjutorio Altissimi: ideo suggestionem serpentis audierunt, praeceptum Dei contempserunt; et invenerunt hoc evenisse in se quod minatus est Deus, non quonisi ut tota spes nostra non sit in nobis, non sit
Abbreviated transcription (Latin):
iiseis qui illũ dicebant. in nomine beelze
ningelista eũ esse spm̃di : Digito ergo dĩ
Data est lex sed lexilla ad timore
usamorẽ. At autẽ timor conuerter& ur
hor occisus est iustus iam in ueritate. cuius
serat ille agnus. quem occidebant udȩi.:
sinrexcit &e adie pascȩ chir sicut adie pascȩ
nacisi. numerantur quinquaginta dies.
itielo est pedes in terra: Si caput incȩlo.
nsnterra. Quid est pedesdnĩ in terra:¬

Expanded text:
espondens eis qui illum dicebant in nomine Beelzebub icens eum esse Spiritum Dei. Digito ergo Dei ginta dies, data est Lex. Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor converteretur in amorem, occisus est justus jam in veritate; cujus typus erat ille agnus quem occidebant Judaei. Resurrexit; et a die Paschae Domini, sicut a die Paschae agni occisi, numerantur quinquaginta dies; em quia caput in coelo est, pedes in terra. Si caput in coelo, pedes in terra; quid est, pedes Domini in terra
Abbreviated transcription (Latin):
nt eorum Pro nihilo enĩ habentur. quȩ
inquã ueniant adhuc non sunt. cũ ue¬
ent iam non erunt Non eni ut ad¬
tueniunt. sed ut non sint Mane.
pnus sicut herba transeat. mane flo
i durescat incada uere. arescat inpul¬
um. Quȩ. nisicaro. ubi est concupis¬
madãpnata carnalium : Omis enim
eofenum. & claritas hominis ut flos faeni:
nnum aruit. flos decidit. uerbum autem

Expanded text:
erunt eorum.» Pro nihilo enim habentur, quae erunt eorum.» Pro nihilo enim habentur, quae antequam veniant, adhuc non sunt; cum venerint, jam non erunt: non enim ut adsint veniunt, sed ut non sint. «Mane,» id est prius, «sicut herba transeat, mane floreat, te; «durescat,» in cadavere; «arescat» in pulvere. Quae, nisi caro, ubi est concupiscentia damnata carnalium? Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni: fenum aruit, flos decidit; verbum autem
Abbreviated transcription (Latin):
tres horas. & tamen ausi sut homines sie¬
sumere scientiã temporũ. quod scire capta
dieb posse finmm. nec attenderunt quoddia
est. tamquã dies unus qui pr&eriit : Nonea
quando dietũ est. soli mille anm pr&̧ eneias
cime debuit ad monere. ne tẽporum lu¬
entur incerto. quod est sicut uigilia in
te.Neq enĩ sicut de sex dieb aliquid
isi mile uidentur opinati. propter sexpn
uigilias. id est horas decẽ & octo possunt
nis sapientia conscriptam. ubi uitę morta¬
i peccatrici constituit procurrendi modum
mortalitatis trumnã. uidetur quodã modo
mare cũ dicit. QuaE PRONIHILO HABENT
M ERUNT EORUMA MANẼ SICIT HER
MANSEAT. MANEELOREAT ET ERETERE
VISPENE DECIDAT. DURESCAT ETARES
Pelicitas ergo heredum u&eris testamen
io Hanc legem accipere meruit in oc¬
i eius prouidentia. quã uid& ur recita
norses: Quȩ ꝓnihilo habentur. anmi

Expanded text:
tres horas. Et tamen ausi sunt homines praetres horas. Et tamen ausi sunt homines praesumere scientiam temporum; quod scire cupiendiebus posse finiri. Nec attenderunt quod dictum est, «tanquam dies unus, qui praeteriit:» non enim, quando dictum est, soli mille anni praeterierant. Et eos maxime debuit admonere, ne temporum luderentur incerto, quod est, «sicut vigilia in nocte:» neque enim, sicut de sex diebus aliquid verisimile videntur opinati, propter sex disex vigilias; id est horas decem et octo, possunt illi ejus sapientia conscriptam, ubi vitae mortalium peccatrici constituit procurrendi modum ac mortalitatis aerumnam, videtur quodam modo recitare, cum dicit, «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum. Mane sicut herba transeat, mane floreat, et praetereat; vespere decidat, durescat, et arescat.» Felicitas ergo haeredum Veteris Testamenti, suo, hanc legem accipere meruit in occulta ejus providentia, quam videtur recitare Moyses: «Quae pro nihilo habentur, anni
Abbreviated transcription (Latin):
um uolintatis : Temptationes huius un
perare non possumus Ne auertas inquit
minẽ in humilitatẽ. & tamen tu dixso a
uertimini filii hominum. Sed da quodis
precẽ p&entis exaudiendo & ad iuuanao¬
tabilitate tues. ab his pr& ereimtib labenbi
conuerti: Qm̃ quantum lib& huic utģ bor
tẽpus opt&ur. mille anni ante oculos tuot
quam dies hesternus est. qui pr& enit: Nti
saltẽ tam quã dies crastinus. quiuentimlisi
Ita omia quȩ tẽporis fine claudintur pm
trans actis habenda sunt. unde & ea sibian
post posuit intentio. quȩ r&ro sunt oblinsta¬
tis: Ubi tẽporalia cuncta oport& intelligi
& in ea quȩ ante sibit ex tenti. quȩ app& uo
est a & ernorum Neputarent lautẽ aliqu
mille annos sic cõputari apud dm̃ pro im
die. quasi tã longos dies ds̃ habeat. cu hor
ad contẽpnendam tẽporis longitudme ditu
sit. ideo addidit: Et Sicur uGilia i qnt
Cum uigilia spatiũ non habeat amplussia

Expanded text:
um voluntatis tentationes hujus vitae superare non possumus. «Ne avertas,» inquit, «hominem in humilitatem:» et tamen tu «dixisti, Convertimini, filii hominum.» Sed da quod jussisti, precem petentis exaudiendo, et adjuvando voutabilitate tu es, ab liis praetereuntibus labenticonverti; quoniam quantumlibet huic vitae longum tempus optetur, «mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesternus est, qui praeteriit;» non saltem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternorum. Ne putarent autem aliqui mille annos sic computari apud Deum pro uno die, quasi tam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit, «Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non habeat amplius quam
Abbreviated transcription (Latin):
bam uerbis quȩ trataturi sumus ipse ad¬
uintiatur. De illo eni inter c&era. paulo
siprrius dictũ erat. QꝘ ego primogenitũ
ma illũ. ex celsum apud reges terrae.
haternum seruabo illi miseri cordiã meã.
& testamentũ meũ fidele ipsi: Et ponam in
sȩculum scłi semen eius. & thronũ eius sicut
dies cęli. :De his & de omĩb supra. ab ipso
autem: SIDERELIQUE RIIIT FILII EIUS LeGẼ
actã. Ei ini iurdicus Mt iS Non AMBulaut¬
RIIIT. SI IUSTIFICANONES MEAS PROTA

Expanded text:
etiam verbis quae tractaturi sumus, ipse anetiam verbis quae tractaturi sumus, ipse annuntiatur. De illo enim inter caetera paulo superius dictum erat: «Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae. In aeternum servabo illi misericordiam meam, et testamentum meum fidele ipsi. Et ponam in saeculum saeculi semen ejus, et thronum ejus sicut dies coeli.» De his et de omnibus supra ab ipso autem, «Si dereliquerint filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint; si justificationes meas
Abbreviated transcription (Latin):
usint dies tȩli. alii sunt diesterire. Dies
nm illius sunt. de quib dicitur: Tu autẽ
imipse es & anni tui non deficient: Dies
qc suecedentib urgentur. prȩcedentes ex¬
iduitur: Nec qui succedunt manent.
iueniunt᷑ ut eant. & pęne antequã ueni
łiant ita sunt dies terrȩ. : Dies autẽ cȩli
& illi anni non deficientes. nec mnitium
iunnt nec terminum. nec ullus ibi dies
nusatur Inter hesternũ & crastinum ne
uibi expectat futurum. nemo ibi ꝑdit prę¬
qum. sed dies cęli semꝑ prȩsentes sunt. ubi
ithonus eius in a& ernum: Quod restat
smc uobiscum aliquid. in nomine dni actu
nsinus. Reficite ergo uires. non dico animi
um &sam audeo quod animo in fatiga¬
lis estis sed propter seruos animȩ. ut du¬
ut inministerio corpora aliquantulum
fumini & refecti ad cibos redite. ⁊
dequo inmatutino locuti sumus ani¬
AImum intendite & pium debitum exi¬
git to reddituro pernos. qui fecit & nos
nsso di adnuntiabatur. & ad huc in his

Expanded text:
i, alii sunt dies terrae. Dies coeli anni sunt illi de quibus dicitur: «Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Dies terrae succedentibus urgentur, praecedentes excluduntur, nec qui succedunt manent; sed veniunt ut eant, et pene antequam veniant eunt. Ita sunt dies terrae. Dies autem coeli et illi anni non deficientes, nec initium habent nec terminum; nec ullus ibi dies angustatur inter hesternum et crastinum: nemo ibi exspectat futurum, nemo ibi perdit praeteritum; sed dies coeli semper praesentes sunt, ubi erit thronus ejus in aeternum. Quod restat,adhuc vobiscum aliquid in nomine Christi acturi sumus. Reficite ergo vires; non dico animi vestri, nam video quod animo infatigabiles estis: sed propter servos animae, ut durent in ministerio corpora vestra, aliquantulum reficimini, et refecti ad cibos redite. SE de quo in matutino locuti sumus, animum intendite, et pium debitum exigite; eo reddituro per nos, qui fecit et nosmisso Dei annuntiabatur, et adhuc in his
Abbreviated transcription (Latin):
quit tuo. quod est xp̃s. Sed forte ille
xp̃c caput aecclesie saluator corporis.
semen est abrahȩ. & ideo dauid Nos aut̃
non sumus semen abrahȩ. immo uero sumus
sicut a postolus ait Si autem uos xpĩ.
ergo abrahȩ semen estis. secundum ꝓmis¬
sionem heredes : Sic ergo hic accipiamus
fratres. usq imnae ternum prȩparabo semen
tuum. Non tantum illam carnem xpĩ
natam ex uirgine maria. sed & iam nos
oms̃ credentes in xpm. illius enim capitis
membra sumus: Non potest hoc corpus
de collari. si in aeternum caput. mȩter¬
num gloriantur & membra. ut sit ille xpc
integer in aeternum. usq in aeternum prȩ¬
parabo sementuum. Et atditicabo uͦ
GENERATONE ET GENERATONEMI SED̃E IUÃ
Putamus. hoc dixit in aeternum. quod in
generationem & generationem : U m̃ & su¬
pra dixerat. ingenerationem & generatio¬
nem annuntiabo ueritatẽ tuam in ore
meo. Quid est ingenerationt̃ & genere¬

Expanded text:
quit, «tuo, quod est Christus» . Sed forte ille quit, «tuo, quod est Christus» . Sed forte ille Christus caput Ecclesiae, salvator corporis , semen est Abrahae, et ideo David; nos autem non sumus semen Abrahae? Imo vero sumus, sicut Apostolus ait: «Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes» . Sic ergo hic accipiamus, fratres, «Usque in aeternum praeparabo semen tuum;» non tantum illam carnem Christi natam ex virgine Maria, sed etiam nos omnes credentes in Christum: illius enim capitis membra sumus. Non potest hoc corpus decollari: si in aeternum caput, in aeternum gloriantur et membra, ut sit ille Christus integer in aeternum. «Usque in aeternum praeparabo semen tuum; et aedificabo in generationem et generationem sedem tuam.» Putamus, hoc dixit, «in aeternum,» quod «in generationem et generationem;» quoniam et supra dixerat, «In generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Quid est, «in generationem et genera
Abbreviated transcription (Latin):
perueniunt usq ad terminos orbis terrae.
Benedccipimus. in his impl&um quod nunc
legimus: Incȩlis prȩparabitur ueritas tua. ⁊¬
Intellegitis hoc totum : Dixisti. disposui tes¬
electis meis. quod testamentum. nisi nouũ ⁊
Quod testamentum. nisi quo reno uamur
ad nouam herereditatem : Quod testamentũ.
Nisi cuius
hereditatis desiderio & amore
cantamꝰ
canticum nouum: Disposuim
quit tes tamentum meum. IuRaui da¬
tito St ruo aaEO Quam securus loquit᷑
iste. qui intellegit cuius os seruit ueritati
Qm̃ dixisti securus loquor. si securum me
facit quia dyxi fti. quanto securiorem quia
iurasti. ⁊ Dĩ quippe iuratio. promissionis
est confirmatio: Bene ꝓhib& ur homo iunr¬
re. ne consu&udme iurandi. quia potest
homo falli. & iam in ꝑuirium prolabatur. ⁊¬
Ds̃ solus securus uirat. quia falli non potest.
IN AE TERNTAA PREPARABO SEMENIŨ
Semen dauid quod est. nisi semen abrahe.
Quod autẽ semen abrahȩ: Ꝙ semani in¬

Expanded text:
pervenerunt usque ad terminos orbis terrae: pervenerunt usque ad terminos orbis terrae: bene accipimus in his impletum quod nunc legimus, «In coelis praeparabitur veritas tua.intelligitis hoc totum: dixisti, «Disposui tesectis meis.» Quod testamentum, nisi novum? Quod testamentum, nisi quo renovamur ad novam haereditatem? Quod testamentum, nisi cujus haereditatis desiderio et amore cantamus canticum novum? «Disposui,» inquit, «testamentum electis meis. Juravi David servo meo.» Quam securus loquitur iste, qui intelligit, cujus os servit veritati? Quoniam dixisti, securus loquor. Si securum me facis, quia dixisti; quanto securiorem, quia jurasti? Dei quippe juratio, promissionis est confirmatio. Bene prohibetur homo jurare ; ne consuetudine jurandi, quia potest homo falli, etiam in perjurium prolabatur. Deus solus securus jurat, quia falli non potest. in aeternum praeparabo semen tuum.» Semen David quod est, nisi semen Abrahae? Quod autem semen Abrahae? «Et semini,» in
Abbreviated transcription (Latin):
pari&em ex gentibus susciper& Ille itaq paries.
tamquam ꝓprie pertm& adueritate. iste autẽ
alius ad misericordiam : Dico enim inquit¬
trum Gentes autem super misericordiam
glorificare dm̃: Merito in cęlis. prȩ parabi¬
tur ueritas tua : Et enim om̃s illi israhelitȩ
uocati a postoli cęli facti sunt. qui napent glo¬
riam dĩ. : De his cęlis dicitur qui enamrnt
gloriamdi. & opera manuum eius annunti¬
ant firmamentum Ꝙ noueritis de his cęlis
dici. certe de his in consequenti ex pressius dic¬
tum est: Non sunt loquelȩ neq sermones.
quorum non audianti uoces eorum Quȩre
quorum non inuenies supra. nisi cę̧lorum. ⁊¬
Siergo apostoli sunt quorum in omĩb loque¬
lis uox audita est. ipsi sunt dequibus dictũ
est. momnem terirm exiit sonus eorum. &
infines orbis terrar uerba eorum: Quia & si
ad sũpti hinc sunt. antequam ȩcclesia imple¬
r& orbem terrarum. tamen uerba eorum

Expanded text:
parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries tanquam proprie pertinet ad veritatem, iste autem alius ad misericordiam. «Dico enim,» inquittrum; Gentes autem super misericordia glorificare Deum» . Merito, «In coelis praeparabitur veritas tua.» Etenim omnes illi Israelitae vocati Apostoli, coeli facti sunt qui enarrant gloriam Dei. De his coelis dicitur, «Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum.» Et ut noveritis de his coelis dici, certe de his in consequenti expressius dictum est, «Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum.» Quaere quorum, non invenies supra nisi coelorum. Si ergo Apostoli sunt, quorum in omnibus loquelis vox audita est, ipsi sunt de quibus dictum est, «In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» ; quia etsi assumpti hinc sunt antequam Ecclesia impleret orbem terrarum, tamen verba eorum
Abbreviated transcription (Latin):
inndiam & ueritatem. Uniuersȩ enim iuȩ
ni. misericordia & ueritas: Neq. enĩ ex hi¬
ur ueritas in impl&ione ꝓmissorum.
ui preceder& mistricordia. in remissione
paorum. Deinde qm̃ populo israhel
ln secum dum carnem uenienti de semine
iur promissa dĩ. non autẽ clausit ds̃
nam bonitatis suȩ. & iam in alienas gen¬
s quas sub angelis constituerat. portionem
nfaciens populum israhel In hȩc duo &
iblus distincte distribuit. miseri cordiã
t plebem suam. quam prȩsciuit: Q enĩ
cum de casu iudȩorum ageretur. nequis putar& sic
illos in probatos. ut nihil frumenti exilla uen¬
tilatione inhorrcum mitter& ur.ait apłs.¬
Non reppulit ds̃ plebem suam. quã pręsciuit
Ham & ego is rahelita sum Si totum illud spinȩ
fuerunt. unde granum uobis loquor Ergo
impl& a est ueritas dĩ. in his qui i srahelitis cre¬
diderunt: Quenit unus paries de circumcisi¬
one. applicans se ad lapidem angularem.:
Sed ille lapis angulum Non facer&. nisi alium

Expanded text:
diam et veritatem. Universae enim viae Domini misericordia et veritas . Neque enim exhiberetur veritas in impletione promissorum, nisi praecederet misericordia in remissione peccatorum. Deinde, quoniam populo Israel etiam secundum carnem venienti de semine rentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi faciens populum Israel: in haec duo et Apostolus distincte distribuit misericordiam ulit plebem suam, quam praescivit. Etenim cum de casu Judaeorum ageretur, ne quis putaret sic illos improbatos, ut nihil frumenti ex illa ventilatione in horreum mitteretur, ait Apos«Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit; nam et ego Israelita sum» . Si totum illud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus paries de circumcisione applicans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sunt isti : Modo planũ erit in ne
qui dimiserunt omĩã. & secuti sunt cimi
Nam & paerus ait illi : : Ecce nos dimeis
omia & secuti sumus te. & hoc illis pron
sedebitis super duo decim sedes: iudicams
odecim trib: isrł : Nolite putare quaps
solis promisit dns. NIbi enĩ sedebit palis
apłs. qui plus omĩb: illis laborauit snonii
sedebunt nisiduodecim Ille enĩ tesnus
decimus est: Nam de duo decim cecidt ud
in locum autẽ iudȩ traditoris. mathias qui¬
tus est. in actib apostolorum legimus. Inp
sunt duodecim sedes non ibi sedebit qupl
tio est tribimalis Nam milia sedebins
in duo decim sedib sedebunt: Sed imdii
ꝓbas ait aliquis. quia & paulus internds

Expanded text:
Qui sunt isti? Modo planum erit in nomine Qui sunt isti? Modo planum erit in nomine qui dimiserunt omnia, et secuti sunt eum. Nam Petrus ait illi, «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te;» et hoc illis promisit, «Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Nolite putare quia ipsis solis promisit Dominus. Ubi enim sedebit Paulus apostolus, qui plus omnibus illis laboravit , si non ibi sedebunt nisi duodecim? Ille enim tertius decimus est. Nam de duodecim cecidit Judas; in locum autem Judae traditoris Matthias ordinatus est: in Actibus Apostolorum legimus . Impletae sunt duodecim sedes. Non ibi sedebit qui ptio est tribunalis? Nam millia sedebunt in duodecim sedibus. Sed unde mihi probas, ait aliquis, quia et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ut ostender& illis quia ipse protegit.
ipse temperat tep̃tationes ipse tantum ue¬
nire ꝑmittit. quantũ potest ferre cuiuenit :
Multi ergo ceciderunt. ademonio meridi¬
ano : Quam multi uultis nosse. sequitur
& dicit .: CAdENT AlatERE tuo a ille
Et oena aulia ad extris tuis. ao it̃
Cui dicitur hoc. cuifrs. nisi dnõ ihũ xpo
bis: Recordamini uerba illa saule saule
quid me ꝑsequeris. Quando ipsũ nemo
tangebat. & dicebat. quid me persequars
Num quid non in nobis se ipsum cõputaba
do dicebat. qui fecit uni ex minimis mesiu
fecit .: Nonne in nobis se ipsum cõputabe
Non enĩ diuisa sinait ab inuicẽ membra &
& corpus: Quid est caput & corpuss
tor & aecclesia. Quomodo ergo dictime
cadent a latere tuo mille & dena mila
tristuis: Cadent enim adȩ moniomen
mille a lateres. & denamilia adexcris
est alatere mille.: Quia pauciores sim
quam dena milia. quȩ ad extris cadant

Expanded text:
Deo, ut ostenderet illis quia ipse protegit, Deo, ut ostenderet illis quia ipse protegit, ipse temperat tentationes, ipse tantum venire permittit, quantum potest ferre cui venit. 9. «vers.» 7. Multi ergo ceciderunt a daemonio meridiano. Quam multi, vultis nosse? Sequitur, et dicit: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis: ad te Cui dicitur hoc? cui, fratres, nisi Domino a illa: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Quando ipsum nemo tangebat, et dicebat, «Quid me persequeris?» numquid non in nobis seipsum computabat? Quando dicebat, «Qui fecit uni ex minimis meis, mihi fecit» ; nonne in nobis seipsum computabat? Non enim divisa sunt ab invicem membra, caput et corpus. Quid est caput et corpus? Salvator et Ecclesia. Quomodo ergo dictum est, «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis?» Cadent enim a daemonio mermille a latere, et dena millia a dextris? Quid est, a latere mille? Quia pauciores sunt mille, quam dena millia quae a dextris cadent.
Abbreviated transcription (Latin):
lantẽ ꝑdiem & dȩ monium meridianum :
Sagitta uolans ꝑ diem quid erat  Qui
confessus fuerit xpĩanum se esse fenatur.
Quis fidelis. eam mortis celeritatẽ decli¬
nar&. Illud autẽ si se confit& ur xpĩanum
non occidatur. sed torqueatur doneo negae.
si se negauerit dimittatur de monium
mendia nũ erat: Multi ergo non negan¬
tes. in tormentis deficiebant : Tamdiu enĩ
torquebantur. donec negarent Perse ue¬
rantib autẽ in non negando xpm̃. quod fac¬
tuus erat gladius. imo ictu occidendo cor¬
pus. animam ad dm̃ mittendo. hoc facie¬
bant diuturna tormenta : Sedquis tandt̃
inuenirur. qui ditrar& ad uersus tantos
& tam longos cruciatus : Mult defecerurł
& credo illi defecerunt. quide se presũ pse¬
runt. qui non habitabant madiutorio al¬
tissimi. & in protectione dĩ cȩli Quinon
dixerunt dñõ susceptor meus es. qui non
sub umbra alarum eius sperauerunt. sed
uirib suis multũ dederunt. de iect sunt a

Expanded text:
lantem per diem, et daemonium meridianum. lantem per diem, et daemonium meridianum. Sagitta volans per diem quid erat? Qui se confessus fuerit christianum, feriatur. Quis fidelis eam mortis celeritate non declinaret? Illud autem, Si se confitetur christianum, non occidatur; sed torqueatur, donec neget; si se negaverit, dimittatur: daemonium meridianum erat. Multi ergo non negantes, in tormentis deficiebant; tamdiu enim torquebantur, donec negarent. Perseverantibus autem in non negando Christum, quid facturus erat gladius, uno ictu occidendo corpus, animam ad Deum mittendo? Hoc faciebant et diuturna tormenta: sed quis tandem inveniretur qui duraret adversus tantos et tam longos cruciatus? Multi defecerunt: et, credo, illi defecerunt qui de se praesumpserunt, qui non habitabant in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli; qui non dixerunt Domino, «Susceptor meus es;» qui non sub umbra alarum ejus speraverunt, sed viribus suis multum dederunt. Dejecti sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
est spu: expectare coepit. positus apud dm̃
inqui&e & iam redẽptionem corporis sui. ipi
resurrectionem mortuorum: euasit a tẽpta¬
tione illa. a sagitta uolante ꝑdiem: Ergo
quicumq se confessus fuerit xp̃ianum. feriꝰ¬
atur: Quomodo sagitta uolans ꝑ diem
fuit:Nondum erat dȩ moniũ meridianũ.
flagrans uehementi persecutione. & faciens
magnos aestus & iam fortibus : Audite enĩ.
quid secutum sit : Cum uidissent mimici
quod multi festinarent ad mastinium. & tan¬
to plures crederent in xp̃m. quanto plures
patiebantur : dixerunt apud se: Nos occi¬
sum sumus genus humanum: Tot milia
quȩ credunt in hoc nomine. si occiderimus
om̃s. prope nullus interra remanebit : Coe¬
pit feruere sol cępit feruere aestus. Audite
enim quid iusserint : quomodo autẽ iusseran
Quicũq confessus se fuerit xpĩanum tor¬
queatur. & tamdiu torqueatur . donec se ne
g& esse xpĩanum: Comparate sagitta uo¬

Expanded text:
est spiritu; exspectare coepit positus apud Deum est spiritu; exspectare coepit positus apud Deum in quiete, etiam redemptionem corporis sui in resurrectione mortuorum: evasit a tentatione illa, a sagitta volante per diem. Ergo, Quicumque se confessus fuerit christianum, feriatur; quomodo sagitta volans per diem fuit. Nondum erat daemonium meridianum, flagrans vehementi persecutione, et faciens magnos aestus etiam fortibus. Audite enim quid secutum sit: cum vidissent inimici quod multi festinarent ad martyrium, et tanto plures crederent in Christum, quanto plures patiebantur, dixerunt apud se, Nos occisuri sumus genus humanum, tot millia quae credunt in hoc nomine, si occiderimus omnes, prope nullus in terra remanebit. Coepit fervere sol, coepit fervere aestus. Audite enim quid jusserint: quomodo antea jusserant, Quicumque confessus se fuerit queatur, et tamdiu torqueatur, donec neget se esse christianum. Comparate sagittam vo
Abbreviated transcription (Latin):
est Sic enim dnis dicit Ortus est sol & a¬
ruit herba. quȩ radicẽ non habebat Et ex¬
ponens nobis quid est a sole arescere herbam:
dixit. Qquia ꝑsecutione facta. non manent
illi infidem. quia altã radicem non habeba.
Recte hic intellegimus daemoniũ meridi¬
anum. persecutionem uehementẽ: qualis
fuit illa persecutio aliquando fr̃s cͥomme¬
morem unde ds̃ liberauit aecclesiam suã:
Dign& ur adtendere caritas ura: Pnmo
quod imperatores & reges sȩculi. putauerunt
sc̃ ꝑsequendo tollere posse de terra nomen xp̃i.
& nomen xpĩanorum iusserunt ut quis quis
se confiter&ur xpĩanum ferir&ur: Quicũq
noluit fermi. negauit se xp̃ianum: Sciens
quid mali facer& : peruenit ad illum sagitta
uolans ꝑdiem: Quicũq autem non curauit
prȩsentẽ uitam. sed certus sperauit futuram:
declinauit sagittã uolantem ꝑdiem: confes¬
sus est sẽ xp̃ianum: percussus carne liberatus

Expanded text:
est. Sic enim Dominus dicit: «Ortus est sol, et aest. Sic enim Dominus dicit: «Ortus est sol, et aruit herba, quia radicem non habebat.» Et exponens nobis quid est a sole herbam arescere, dixit, quia persecutione facta non manent illi, «quia altam radicem non habebant.» Recte hic intelligimus daemonium meridianum persecutionem vehementem. Qualis fuit illa persecutio aliquando, fratres, commemorem, unde Dominus liberavit Ecclesiam suam, dignetur attendere Charitas vestra. Primo, quod imperatores et reges saeculi putaverunt se persequendo tollere posse de terra nomen Christi et nomen Christianorum, jusserunt ut quisquis se confiteretur christianum, feriretur. Quicumque noluit feriri, negavit se christianum, sciens quid mali faceret; pervenit ad illum sagitta volans per diem. Quicumque autem non curavit praesentem vitam, sed certus speravit futuram, declinavit sagittam volantem per diem, confessus est se christianum: percussus carne, liberatus