comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpotentiam. octauum pignus debitori redbi¬
disse. nonum ꝑiuim nichil rapuisse. uł uixta
esurienti dedisse. undecimũ nudũ oꝑuisse
uestimento. duodecimũ ad usuram pecuniã
non dedisse. t̾ciumdecunũ nicħ ex iis que de¬
deris amplius accepisse. qͣrtum decimum
ab iniquitate auertisse manũ suam. qͥntum
diu̾sumẽ. uidicium uerũ fecisse int̾ uirũ
& uirum. siue ꝑximũ suum. sextum decimũ
in p̾ceptis dnĩ ambulasse. septimũ decimũ
iudicia & iustificationes illius custodisse.
Q orum singła quiduelint. dicemꝰ inconseqͣn¬
cib. Si fuerit ait uir iustus et fecerit iudiciũ:
Scͥptum ÷ in ꝑuerbiis. Cogitationes iustorũ
iudicia. Qui hanc uircutẽ possedit. ut nichil
sine racione faciat & iudicio: pot̾ illito ꝓpħicũ.¬
dicere. Iudicia dñĩ uera iustificata inseinetip¬
ipsis. E cum recte iudicarit omnia ut ñ acci¬
piat ꝑsonam pauꝑis in iudicio: implehit

Expanded text:
 oppressisse per potentiam. Octavum, pignus debitori reddi oppressisse per potentiam. Octavum, pignus debitori reddidisse. Nonum, per vim nihil rapuisse, aut juxtanem suum esurienti dedisse. Undecimum, nudum operuisse vestimento. Duodecimum ad usuram pecuniam non dedisse. Tertium decimum, nihil ex his, quae dederis amplius accepisse. Quartum decimum, ab iniquitate avertisse manum suam. Quintumdiversum est, judicium verum fecisse inter virum et virum, sive proximum suum. Sextum decimum, in praeceptis Dei ambulasse. Septimum decimum, judicia et justificationes ejus custodisse. Quorum singula quid velint dicemus in consequentibus: « Si fuerit, ait, vir justus, et fecerit judicium. » Scriptum est in Proverbiis: « Cogitationes justorum judicia . » Qui hanc virtutem possiderit, ut nihil sine ratione faciat et judicio, poti vera, justificata in semetipsis . » Et cum recte omnia judicaverit, ut non accipiat personam pauperis in judicio, implebit
Abbreviated transcription (Latin):
faciet inter uirum et ꝓximũ eiꝰ inpreceptis
meis ambulauerit. iustificationes meas custo¬
dierit ut faciat eas: hic iustꝰ ÷ uita iuiuet. dicit
adonay dñs. Uultis ait scire hoc quod dictũ
est peccata patrũ reddam int̾eiam & qͣrtam
gen̾ationem. ñ io sonare qđ pleriq estimant.
nec e̾ẽ. simile huic sententiȩ. patres comeduis
uuam acerbam. etdentes filiorũ obstupuerufi:
Audite qͦ illaturus sum. Si fuerit pater iustꝰ
qui hec fecerit & illa non fecerit. & habuerit
filiũ pessimũ. qͥ desercis uirtutib patͥs se fla¬
que pat̾ uitando iustus effectꝰ ẽ: Uideamus
cathalogum uirtutũ p̃atris. que mͥ uidentur
indecem & septẽ partes diuidi. Quarũ: pͥmũ
ẽ fecisse iudicium. scđ̾m huic simile iudicio
copulasse iusticiam. t̾cium non comedisse iN
ut lxx. transtulerunt cogitationes domꝰ isrł.
quintũ uxorem ꝓximi ñ iuolasse. sextũ m̃stru¬
ate uxoris uitasse complexus. septimũ hoĩem

Expanded text:
faciet inter virum et proximum ejus; et in praeceptis meis ambulavit, et justificationes meas custodierit, ut faciat eas: hic justus est, vita vivet, dicit Adonai Dominus. Vultis, ait, scire hoc quod dictum est: Peccata patrum reddam in tertiam et quartam generationem , non id sonare quod plerique existimant; nec esse simile huic sententiae: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt : audite quae illaturus sum: si fuerit pater justus, qui haec fecerit, et illa non fecerit, et habuerit filium pessimum, qui, desertis virtutibus patris, se flaquae pater vitando justus effectus est? Videamus catalogum virtutum patris, quae mihi videntur in decem et septem partes dividi. Quarum primum est, fecisse judicium; secundum huic simile, judicio copulasse justitiam; tertium, non comedisse in ta transtulerunt: ad cogitationes domus Israel. Quintum, uxorem proximi sui non violasse. Sextum, menstruatae uxoris vitasse complexus. Septimum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ait domins denis Muitum in hoc loco sep¬
tuaginta int̾ꝑretum editio ⁊ oraine & trans¬
latione discord̾at. & quedam Inea de theodo¬
tione additasunt. Unde nee eẽ. habiumus ec
ipsam ponere nequaquam parcentes longi¬
tudini. & studiosi lectoris diligentie serien¬
tes. Lixxx. Et factum÷ induo decimo anno.
inquinta decima mensis. factus ẽ sermo anĩ
adme dicens. Fil̃i hominis plange super
Smultitudinẽ egipti. et deducent filias eius
gentes mortuas inprofundum terre adeos
quidescendunt infoueam. Porro sub asteri̾cis
Sadditum est de aqua pulcherrima descend̾.
Set dormmi cum ncuruncisis. Rursum ordo
Isecir. In medio uulueratorum gladio cadẽt
Scum eo. & dormniet om̃is fortitudo euis. et di¬
cent tibi gigantes inprofundo fouee. Descẽ¬
de qͦ melior es. descende & dori cum uu¬
circuncisis. in medio uulneratorum gladio.
Ibi assur & om̃is congregatio eius.

Expanded text:
s Deus. » Multum in hoc loco Septuaginta interpretum editio, et ordine et translatione discordat, et quaedam in ea de Theodotione addita sunt. Unde necesse habuimus et ipsam ponere, nequaquam parcentes longitudini, et studiosi lectoris diligentiae servientes. LXX. Et factum est in duodecimo anno in quinta decima mensis: factus est sermo Domini ad me: dicens: Fili hominis, plange super multitudinem Aegypti, et deducent filias ejus gentes mortuas in profundum terrae, ad eos qui descendunt in foveam Porro sub asteriscis additum est: + De aqua pulcherrima descende; + et dormi cum incircumcisis ⁑ Rursum ordo sequitur: In medio vulneratorum gladio cadent cum eo, et dormiet omnis fortitudo ejus, et dicent tibi gigantes, in profundo foveae, descende, quo melior es, descende, et dormi cum incircumcisis in medio vulneratorum gladio. Ibi Assur, et omnis congregatio ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
decheodotione additum ẽ. ad ipsã egiptũ.
De aqua pulcherrima descende et dormi
cum incircuncisis. Quod specialit̾̃ ad eũ
ꝑtinet qui inbaptismate xp̃i renatus. et
audiens cum ȩcclia. quȩ est ista que ascen¬
dit de albata innitens suꝑ fratruelẽ suũ.
pꝰea uel fornicatione uel aliis uitiis sordi

Expanded text:
de Theodotione additum est, ad ipsam Aegyptum: De aqua pulcherrima descende, et dormi cum incircumcisis. Quod specialiter ad eum pertinet, qui in baptismate Christi renatus, et audiens cum Ecclesia: Quae est ista quae ascendit dealbata, innitens super fratruelem suum ? postea vel fornicatione, vel
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio uirtutis augmentum est
precipiente domino. Feneramini iisaqͥbus
non speratis reciꝑe. Sequitur int̾cio
decimo loco. Et amplius non acceꝑit.
Putant quidam usuram tm̃ esse inpecu¬
nia quod preuidens scriptura diuina:¬

Expanded text:
in Evangelio virtutis augmentum est, in Evangelio virtutis augmentum est, praecipiente Domino: Feneramini his a quibus non speratis recipere . Sequitur in tertio decimo loco: Et amplius non acceperit. Putant quidam usuram tantum esse in pecunia. Quod praevidens Scriptura divina
Abbreviated transcription (Latin):
neq mittatis margaritas ante porcos: ur̃as
o decimum possidet locum. et nudum
operuerit uestim̃to. Qui sermo uixta suꝑioris
u̾siculi explanationẽ dupplicit̾ disserendꝰe᷑:
fide atq uircutib tͥbuamus uestim̃tum xꝑi.
dequo scͥptum e̾. Quotqͦt enim in xꝑo bapti¬
rati estis xꝑm induistis. hoc uestim̃to nudꝰ
erat. qui uestem ñ habens nuptialem ꝓ¬
iectiis ÷ de conuiio. Dehac nuditate &
ad ierłm dñs loquit᷑. łii aut̃ eras nuda:
& confuisione plena. Ouodecimũ nume¬
rum tenet. & ad usuram ñ cõmodauerit.
siue ut septuaginta tnstulerunt. peccuniã
suam adusuram ñ dełit. In hebraico cun¬
tarum specierũ usura ꝓhibet᷑. inseptuagui¬
ta tantum pecunie. uixta qđ & inqrͣto de¬
fenerabis. alieno autem fenerabis: Sed ui¬
de ꝓfectum. In principio legis afr̃ibus
tm̃ fenus tollitur. inꝓpħa ab omnibus
usura ꝓhibetur. dicente iezechiele. Pecu¬
niam suam non dedit adusuram. Porro

Expanded text:
neque mittatis margaritas vestras neque mittatis margaritas vestras Undecimum possidet locum: « Et nudum operuit vestimento. » Qui sermo juxta superioris versiculi explanationem dupliciter disserendus est, fide atque virtutibus tribuamus vestimentum Christi, de quo scriptum est: « Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . » Hoc vestimento nudus erat, qui vestem non habens nuptialem, projectus est de convivio. De hac nuditate et ad Jerusalem Dominus loquitur: « Tu autem eras nuda et confusionis plena . » Duodecimum numerum tenet: « Et ad usuram non commodaverit; » sive ut Septuaginta transtulerunt, « pecuniam suam ad usuram non dederit. » In hebraico cunctarum specierum usura prohibetur, in Septuaginta tantum pecuniae, juxta quod et in defenerabis, alieno autem fenerabis . Sed vide profectum: In principio Legis a fratribus tantum fenus tollitur; in propheta ab omnibus usura prohibetur, dicente Ezechiele: Pecuniam suam non dedit ad usuram. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
lius autem ÷ ut intelligamiis panẽ iusti eum
ẽẽ qͥ dicit. ego sũ panis qͥ decelo descendi: & quẽ
substantiuũ siue suꝑuenturũ da nob̾. ut quem
pꝰea semꝑ accepturi sumꝰ: in p̾senti scło cotidie
mereamur acciꝑe. hunc panẽ iꝰtus esurientibꝰ
tribuit. dequib scͥptum ẽ. Beati qui esuri¬
unt & sitiunt iusticiam. Quia qͥuistꝰ ẽ com¬
munẽ oniniũ panẽ suum facit ꝓpͥum. qͥ defic̃ãt
in udea ꝓpħa dicente. Auferam ab eis fortitudi¬
nem siue baculum panis. Hoc qđ loquim ur.
si tam̃ xꝑi sumus immo qđ ꝓpħa cõmemorat:
panis credentium ÷ & esurientium q̃ͥ ominoñ
dandus: iis qui manducauerunt et
biberunt. & saturati sunt. et inerassa¬
ti calcitrauerunt. de quib dicitur.
ue qui saturati estis nunc: quia esurietis.
ne euomant illum: dicente salomone.
E uomet enim et contaminabit sermo¬
nes tuos bonos. Quod aliis ũbis sal¬
uator loguitui: Hedetis scm canibus

Expanded text:
lius autem est, ut intelligamus panem justi eum lius autem est, ut intelligamus panem justi eum esse qui dicit: « Ego sum panis, qui de coelo descendi ; » et substantivum, sive superventurum da nobis ; ut quem postea semper accepturi sumus, in praesenti saeculo quotidie mereamur accipere. Hunc panem justus esurientibus tribuit, de quibus scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt . Quia qui justus est, communem omnium panem, suum facit proprium, qui defecerat in Judaea, propheta dicente: Auferam ab eis fortitudinem, sive baculum panis. Hoc quod loquimur, si tamen Christi sumus immo quod propheta commemorat, panis credentium est et esurientium. Qui omnino non dandus est his, qui manducaverunt et biberunt et saturati sunt, et incrassati calcitraverunt, de quibus dicitur: Vae qui saturati estis nunc, quia esurietis , ne evomant illum, dicente Salomone: Evomet enim et contaminabit sermones tuos bonos . Quod aliis verbis Salvator loquitur: Ne detis sanctum canibus:
Abbreviated transcription (Latin):
filii manu que dedit pater nemo pot᷑ raꝑe.
& hec eadem inpatris manu sunt q̃ ñ rapiuri¬
cur abeo. liquido comꝑbat᷑ omnia patris
& filii ẽẽ communia. & infilii manu ceneri¬
que patͥs sunt. sicut patris inanu tenent᷑
que filii sunt.D ecimũ est. panẽ suũ esu¬
rienti dedit. Perquod docem᷑ elemosinam ñ
saturis faciendam s esurientib nec dandũ
panẽ iis qui ructant plenitudine: s iis qͥ
inanicate cruc iantur. In pane autẽ omnis
continetur cibus. Et significant᷑ dñ suum.
nederapinis & usuris & alieno malo quesitũ
panem u̾tamus in misericordiam. Redẽptio
facere conspicimus. siclientes & pauꝑes x agͥ¬
suis scelerib glentur. publiceq diaconꝰ recitet¬
in eccłus offerentiũ nomina. tantũ offertille.
ille tantum potlicitus ẽ placentq adͥ plau
sum popłi torquente eos conscientia daniꝰq
materiam miseris ut gaucdeant ad ea que tri¬
buunt. & ñ lugeant ad ea que rapuerint. Me¬

Expanded text:
Filii manu, quae dedit Pater, nemo potest rapere, et haec eadem in Patris manu sunt quae non rapiuntur ab eo, liquido comprobatur, omnia Patris et Filii esse communia, et in Filii manu tenere Patrem, sicut Patris manu tenentur quae Filii sunt. Decimum est: Panem suum esurienti dederit. Per quod docemur eleemosynam non saturis faciendam, sed esurientibus: nec dandum panem his qui ructant plenitudine, sed his qui inanitate cruciantur. In pane autem omnis continetur cibus. Et significanter dicitur, suum: ne de rapinis, et usuris et alieno malo quaesitum panem, vertamus in misericordiam: Redemptionfacere conspicimus, clientes et pauperes, et agrisuis sceleribus glorientur. Publiceque diaconus in Ecclesiis recitet offerentium nomina: tantum offert illa, tantum ille pollicitus est, placesum populi torquente eos conscientia. Damusque materiam miseris, ut gaudeant ad ea quae tribuunt, et non lugeant ad ea quae rapuerint. Me
Abbreviated transcription (Latin):
suum int̾ra uiuentiũ. & portauerunt ignomi¬
niam suam cum his qui descendunt inlacũ.
In medio intfectorum posuerunt cubile eius in
unuersis popłis enis. incircuitu eius sepulchr̃
illius. Om̃s hi incircuncisi interfatiq glactio.
Dederunt enĩ terrorẽ interra uuentium. et por
tauerunt ignominiã suam cum his qui des¬
cendunt in lacum. Inmedio incircuncisorum
Om̃s hi incuruncisi intfectiq & cadentes gla¬
dio. qui deserunt formidinẽ suam interra ui¬
uentium. Et ñ dormient cũ fortib cadentibꝰ q
⁊ incircuncisis. qui descenderunt ad infernum
cum armis sius. &e posuerunt glachos suos
sub capitib suis. Et fuerunt miquitates corum
Imossib corum. quia terior fortium facci funt
Sinterra iuuentium. Et tu ergo in medio nicir¬
Icuncisorum contereris. & dorimes cũ iut̃factis
gladio: Ibi idumea & roges euis. om̃s auces eiꝰ
Iqui sunt dati cum exerciti suo cum nt fectis
gladio. & qui cum in circuncisis dormierunt.¬

Expanded text:
suum in terra viventium et portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum in medio interfectorum posuerunt cubile eius in universis populis eius in circuitu eius sepulchrum illius omnes hii incircumcisi interfectique gladio dederant enim terrorem in terra viventium etaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum: in medio interfectorum Omnes hi incircumcisi, interfectique et cadeates gladio: quia dederunt formidinem suam in terra viventium.incircumcisis qui descenderunt ad infernum cum armis suis et posuerunt gladios suos sub capitibus suis et fuerunt iniquitates eorum in ossibus eorum quia terror fortium facti sunt in terra viventium et tu ergo in medio incircumcisorum contereris et dormies cum interfectis gladio ibi Idumea et reges eius omnes duces eius qui dati sunt cum exercitu suo cum interfectis gladio et qui cum in
Abbreviated transcription (Latin):
heditario malo ⁊ impietate: in ramos quoq
deradice crescente. Solent in hoc loco hetici
qui uetus nõ recipiunt instrumtũ cõtra
creatorẽ dicere. Quã bonus ⁊ iustꝰ deus
legis ⁊ꝓpħarum. qui quiescens ⁊ silens ad
peccata patrũ: reddit is qui ñ peccauert̃.
Immo quanta meo crudelitas. ut irã suam
usq adt̾ciam ⁊ qͣrtam eoctendat genera¬
cionem. Quibꝰ nos respondemus. & in hoc
dĩ creatoris clem̃tiam demonstrari. Non
enĩ truculentie ÷ iseueritatis irã tenere
usq̃ adt̾ciam & quartam generationem.
s signũ miscałiȩ penã differre peccat. ꝗͣdo

Expanded text:
haereditario malo et impietate, in ramos quoque haereditario malo et impietate, in ramos quoque de radice crescente. Solent quoque in hoc loco haeretici qui vetus non suscipiunt Instrumentum, contra Creatorem dicere: Quam bonus et justus Deus legis et Prophetarum, qui quiescens ad peccata patrum, reddit his qui non peccaverunt; immo quanta in eo crudelitas, ut iram suam usque ad tertiam et quartam extendat generationem! Quibus nos respondebimus, et in hoc Dei Creatoris clementiam demonstrari. Non enim truculentiae est, et severitatis, iram tenere usque ad tertiam et quartam generationem, sed signum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
seminũ. in magraĩ consurgit arborẽ. ita ꝓpo¬
nit : ut aliud p̃tendat inu̾bis. alud insensibꝰ
teneat. Et nos usq inp̃sente diem putabamus
duo testimonia eocodi que supra posuimꝰ ñ eẽ
parabolam. s simplicẽ ecplicare sententiam:
I quanquam ñ auderemꝰ quippiã dicere.
nec uas fictile loqui cont᷑ figulum. quare
ita uł ita me fecisti: tam̃ scandalum paci¬
ebamur occultũ. quod iniustitia uideretur
dĩ aliũ peccare ⁊ alium luere peccata.Si
enĩ reddit peccata patrum suꝑ filios int̾¬
ciam ⁊ quartam generationẽ: in iustum ui¬
det ut alius peccoł ⁊ alius puniat᷑: S exeo
qdꝰ sequit᷑. iis quime odert̃ comminationis si¬
ue p̃cepti scandalũ soluit᷑. Nõ enĩ idõ ꝑuni¬
untur intercia ⁊ qͣrta generatione. quia de¬
liq̾runt patres eotum. cum patres potius qͥ
fuerunt peccatores puniri debuerint: s qr
patrum extitert̃ emulatores. & odunt deũ

Expanded text:
seminum, in magnam consurgit arborem, ita proposeminum, in magnam consurgit arborem, ita proponit, ut aliud praetendat in verbis, aliud in sensibus teneat. Et nos usque in praesentem diem putabamus duo testimonia Exodi, quae supra posuimus non esse parabolam, sed simplicem explicare sententiam. Et quanquam non anec « vas fictile loqui contra figulum, Quare ita vel ita fecisti me? » , tamen scandalum patiebamur occultum, quod injustitia videretur Dei, alium peccare, et alium luere peccata. Si enim reddit peccata patrum super filios in tertiam et quartam generationem, et injustum videtur, ut alius peccet, et alius puniatur. Sed ex eo quod sequitur: « His qui me oderunt, » comminationis sive praecepti scandalum solvitur. Non enim ideo puniuntur in tertia et quarta generatione, quia deliquerunt patres eorum, cum patres potius qui fuerunt peccatores puniri debuerint: sed quia patrum exstiterunt aemulatores, et oderunt Deum
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. fui hominis. quid parabola hȩc int̃ filios
isrł dicentium. patres comederunt uiam acerb̃a.
& dentes filioꝵs obstupuerunt: Hoc quod
.lxxͣ. dixerunt fili hominis: in hebraico ñ habet᷑.
Monet autẽ scriptura dituna illud quod in exodo
dictum ẽ. ego sum dñs ds̃ tuus. ds̃ emulator.
qui reddo peccata patiũ suꝑfilios usq adt̾ciam
& quartam generationẽ iis qui odunt me & facio
miscłiam in milia iis qui diligunt me ⁊ custodi¬
unt p̃cepta mea. et iterum. descendit dñs in nu¬
be. & astitit iuxta moysen. et inuocauit moyses
& inuisticias et peccata. et non emundab̾ reum.
redlens inqͥtates patrũ suꝑ filios. et suꝑ filios
filiorum in t̾ciam et quartam generationem:
sic accipi debere quasi parabolam et ꝓ u̾bium
ut aliud in u̾bis sonet. aliud in sensu teneat.
Aꝑiam inquid inparabola osmeũ. loqͣr ꝓpo
sitiones abinitio. Et in eũgłio parabolã sem̃¬
tis ⁊ lolii ⁊ sinapis qđ cum sit minimũ oͣium

Expanded text:
est parabola haec in filios Israel, dicentium: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt? Hoc quod Septuaginta dixerunt, fili hominis, in Hebraico non habetur. Monet autem divina Scriptura illud quod in Exodo dictum est: Ego sum Dominus Deus tuus. Deus aemulator, qui reddo peccata patrum super filios, usque ad tertiam et quartam generationem his qui oderunt me, et facio misericordiam in millia his qui diligunt me, et custodiunt praecepta mea . Et iterum: Descendit Dominus in nube et astitit juxta Moysen, et invocavit Moyses et injustitias, et peccata: et non emundabit 199 iniquitates patrum super filios et super filios filiorum, in tertiam et quartam generationem , sic accipi debere, quasi proverbium, et parabolam, ut aliud in verbis sonet, aliud in sensu teneat; Aperiam, inquit, isitiones ab initio. » Et in Evangelio parabolam sementis et lolii et sinapis, quod cum sit minimum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
parentes scĩsunt: ⁊malos hñt filios: Et e cõ¬
rant: Ergo scđm hunc sensum cuncta ac¬
cipienda que supra diximus. peccata parẽ¬
tum atq generantium inramis ñ inradice
puniri. hoc interim deꝓu̾bio siue parabola
& ierechiel immo ipse ds̃ qui et hic & ibi locutꝰ
est nequaquam in sententiis discrepare uideat.
aut hic corrigere quod ibi male dixerit. Si qͥs
autem uel meliorem uel alterum sensum potue¬
rit reꝑire. qui contrarioꝵ inter se testimonio¬
rum scandalum tollat: illius magis ad qͥescẽ¬
dum sententie ẽ. Iuo ego dic̃ dñs cds: si erit uob̾
ultra parabola hec in ꝓuerbium in israel. Eece
omnes anime mee sunt. Ut anima ꝑatris.
ita & anuna filii mea ÷. Anima que pecca¬
uerit ipsa morietur. Loc .&x. Niuo ego dicit
dñs ad onay sifuerit ultra ut dicatur hec
parabola in ifrł: quia om̃s animee meȩ sunt.
Quomo s anima patris ita anima filii mea ÷.
Am̃ma que peccauerit ipsa morietur:

Expanded text:
parentes sancti sunt, et malos habent filios: et e conparentes sancti sunt, et malos habent filios: et e conrant? Ergo secundum hunc sensum cuncta accipienda quae supra diximus, peccata parentum atque generantium, in ramis, non in radice puniri. Hoc interim de proverbio sive parabola  Exodus et Ezechiel, immo ipse Deus qui et hic et ibi locutus est, nequaquam in sententiis discrepare videatur, aut hic corrigere, quod ibi male dixerit. Si quis autem vel meliorem, vel alterum sensum potuerit reperire, qui contrariorum inter se testimoniorum scandalum tollat, illius magis acquiescendum sententiae est. Vivo ego, dicit Dominus, si erit vobis ultra parabola haec in proverbium in Israel. Ecce omnes animae meae sunt: ut anima patris, ita et anima filii mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur. LXX: Vivo ego, dicit Adonai Dominus, si fuerit ultra, ut dicatur haec parabola in Israel: quia omnes animae meae sunt. Quomodo anima patris, ita anima filii 202 mea est. Anima quae peccaverit
Abbreviated transcription (Latin):
cogitauit. Sin aut̃ sullimis illa natura pec¬
cato ñ caret. quid dicendum ẽ. de hominibꝰ
qui fragili carne circundati debent lo qui
mus debeamus dicere. serui inutiles sumus qđ
debuimus facere fecimus. ⁊ nisi dñs edificaue¬
custodit eam : Ad ꝓbationẽ aut̃ huius rei
qđ neqͣ quam pͥmus pulsus cogitationis ĩ mo
pariuis mentis instinctꝰ puniatur adõ. s si
quod mente conceꝑis oꝑe cõsummes : illud de¬
que genesi ꝓferendum ÷. Cham peccauit ir¬
ridens nuditatẽ p atris. & sententiam ñ ipse qͥ
yisit s filius eius suscepit chanaan. Maledictꝰ
ait chanaan: seruus erit fr̃m suoꝵ. Que enĩ
iustitia ÷ ut pat̃ peceauerit. ⁊ infilium senten¬
cia ꝓferatur. N et nõ qd in contriam partẽ
ponit apłs saluam eẽ mulierẽ si filu eius per¬
manserint infide ⁊iscĩtate ipudicicia: uidetur
sententie iustitiam ñ hr̃e. ut si filu boni fuerĩt.¬
⁊ nepotes. saluentur parentes. Quanti enĩ

Expanded text:
cogitavit . Sin autem sublimis illa natura peccogitavit . Sin autem sublimis illa natura peccato non caret, quid dicendum est de hominibus, qui fragili carne circumdati, debent loqui cmus, debeamus dicere: Servi inutiles sumus: quod debuimus facere, fecimus . Et: Nisi Dominus aedificavecustodit eam . Ad probationem autem hujus rei, quod nequaquam primus pulsus cogitationis, immo parvus mentis instinctus puniatur a Deo, sed si quod mente conceperis, opere consumes, illud de Genesi proferendum est: Cham peccavit, irridens nuditatem patris; et sententiam non ipse qui risit, sed filius ejus suscepit Chanaam: Maledictus, ait, Chanaan; servus erit fratrum suorum . Quae enim justitia est, ut pater peccaverit, et in filium sententia proferatur? Necnon quod in contrariam partem ponit Apostolus , salvam esse mulierem, si filii ejus permanserint in fide, et sanctitate, et pudicitia, videtur sententia justitiam non habere, ut si filii boni fuerint et nepotes, salventur parentes. Quanti enim
Abbreviated transcription (Latin):
os in t̾ciam & quartam generationem. ita edis¬
serant: ut ad animam humanam sententiã
referant. patrem in nob̃ leuem puctum sen¬
suum. & incentiua uicioꝵ eẽ. dicentes. filium
uͦ si cogitatio peccatum conceꝑit: nepotem
si quod cogitau̾is atq conceꝑis oꝑe ꝑpetraris.
Pro nepotem autẽ hoc est quartã generatio
nem. si non solum feceris qͦd malum est sed
iscelestum si intuis soclerib głieris scd̾m illo̾
qđ scͥptum ẽ. Impiꝰ cum inꝓfundumm ma¬
lorum uenerit. contemnit. Ds̃ gͥ pͥmos
pocest. neqͣquam punit. s sicogitata quis
facere decreuerit. aut ipsa que fec̃ nolure¬
rit corrigere penitentia. Unde scriptũ ẽ.
Hullus hominũ sine paccato. ne siunius
quidẽ dici fuerit uita eius numerabiles
aut̃ anni uite illiꝰ. Et in alio loco. Quis
głabitur castum se habere cor . Irur¬
Astra quoq nõ sunt munda in conspectu
eiis. ⁊ adu̾sus angłos suos ꝑu̾sum quid edc¬

Expanded text:
os in tertiam et quartam generationem, ita edisos in tertiam et quartam generationem, ita edisserant, ut ad animam humanam sententiam referant, patrem in nobis lenem, punctum sensuum et incentiva vitiorum esse dicentes: filium vero, si cogitatio peccatum conceperit; nepotem si quod cogitaveris atque conceperis, opere perpetraris. Pronepotem autem, hoc est, generationem quartam, si non solum feceris quod malum est, et scelestum, sed in tuis sceleribus glorieris, secundum illud quod scriptum est : Impius cum in profundum malorum venerit, contemnit Al. contemnetpotest, nequaquam punit; sed si cogitata quis facere decreverit, aut ipsa quae fecerit, noluerit corrigere poenitentia. Unde scriptum est: Nullus hominum sine peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus. Numerabiles autem anni vitae illius . Et in alio loco: Quis gloriabitur castum se habere cor? Et rurAstra quoque non sunt munda in conspectu ejus: et adversus Angelos suos perversum quid ex
Abbreviated transcription (Latin):
iiquitatȩ̃ ꝑ atrum siuꝑ filios. ⁊ filioe Eli¬
hoc indicat. qđ tante misca̾iȩ sit ut ñ statĩ
puniat. s sententiam differat punienãi: Sĩ
aut̃ uindicta peccantiũ differtur int̾ciam
⁊ quartam generationẽ. cum iustis scĩs ꝙ
quid amplius facit: Seqͣr. Et seruasti ius-¬
ticiam ⁊ miscłiã inmulta milia iis qui cus¬
to diunt mandata eius: & faciunt p̃cepta
illius. Scriptum ẽ in ꝓ uerbiis. Sic̃ uua
acerba dentibꝰ noccia eͣ ⁊ fumus occłis sic
miquitas iis qui utunt᷑ ea. Excqͦ ꝑ spicuũ
ẽ ñ alioꝵ dolere dentes ⁊ obstupescere. sed
eorum qui uuam acerbam comedunt.
Est autẽ locĩ istius hic sensus. Quomͦ si qͥs
uelit dicere. patres uuã acerbã comederutł
et dences filioꝵ obstupuerunt. ridiculũ :
&enullam habens consequentiam: sic iniquũ:
ate ꝑu̾sum peccare patres. & filios nepotesq
cruciari. Sunt qui hoc quod in exodo scrip¬
tum ẽ. reddens iniquitates patrum suꝑ fili¬

Expanded text:
 filios, et filios filihoc indicat, quod tantae misericordiae sit, ut non statim puniat, sed sententiam differat puniendi. Sin autem vindicta peccantium differtur in tertiam et in quartam generationem, cum justis sanctisque quid amplius facit. Sequitur: Et servans justitiam et misericordiam in multa millia, his qui custodiunt mandata ejus, et faciuntillius. » Scriptum est in Proverbiis: « Sicut uva acerba dentibus noxia est et fumus oculis, sic iniquitas his qui utuntur ea . » Ex quo perspicuum est, non aliorum dolere dentes et obstupescere, sed eorum, qui uvam acerbam comederint. Est autem loci istius hic sensus: Quomodo si quis velit dicere: « patres uvam acerbam comederint, et dentes filiorum obstupuerunt, » ridiculum est, et nullam habens consequentiam: sic iniquum est atque perversum peccare patres, et filios nepotesque cruciari. Sunt qui hoc, quod in Exodo scriptum est: Reddens iniquitates patrum super fili
Abbreviated transcription (Latin):
cundum anagogen qͦd alii ad celestem re¬
ferunt ierłm. ut dicant ex ea in istam ual¬
lem lacͥmarum plurimos corruisse. & re¬
ges esse desisse. & uineam quondã pulcher¬
rimã uento urente siccatam. ita ut nullꝰ
in ea uirentiũ palmitum remanserit.
quam post ea sub urbis figura plangit
ieremias: nos intelligimus suꝑ eccłiam
eoquod in nouissimo temꝑe. multiplica¬
ta iniquitate refrigescat caritas multoꝵ¬
cipes eiꝰ capiant᷑ retib diaboli. qui non
sit uniꝰ regis captione contentꝰ. s cotidie
reges &. pͥncipes caꝑe festinet. scd̃m illud

Expanded text:
cundum 222 anagogem, quod alii ad coelestem recundum 222 anagogem, quod alii ad coelestem referunt Jerusalem, ut dicant ex ea in istam vallem lacrymarum plurimos corruisse, et reges esse desisse, et vineam quondam pulcherrimam vento urente siccatam, ita ut nullus in ea virentium palmitum remanserit, quam postea sub urbis figura plangat Jeremias, nos intelligimus super Ecclesiam, eo quod in novissimo tempore multiplicata iniquitate, refrigescat  Alcipes ejus capiantur retibus diaboli, qui non sit unius regis captione contentus, sed quotidie reges et principes capere festinet, secundum illud
Abbreviated transcription (Latin):
ut congregaret & regeret reliquias populi.
Contra quem surrexit de stirpe regia & deuir¬
& sceptisum dominantium. Nullus enim
remanxt de regibus qui populum guber¬
naret. s cum iohanna filio charee ad egyp¬
tum confugerunt. Iccirco plantꝰ . ẽ .a. para¬
bola lamentationis. ut plangat᷑ regrum.
genus quod in uidea ultra cessauit: done ue¬
nret cui repostrum ẽ. & ipse erit expestatio
gentium. Ex quo ꝑspicuum ẽ. & suꝑiorem
lestionem in qua dr̃. qͣre mat᷑ sua leena int̃
leones cubauit. & hanc in qua scriptum ẽ.
mat᷑ tua quasi uineꝗ in sangnine tuo suꝑ
aquam plantata: ad ioxłm ꝑtinere. quȩ ꝑ¬
didit leones. &. palmites suos. & ñ remansit
in ea uirga quȩ consurgeret in tribum. siueĩ
sceptra dominantium. Aplantu enim inci¬
pit. &. finitur in planctu. Assume planstũ
suꝑ principes isrł. Hoc in pͥncipio. &. nc̃
in fine planctꝰ. ẽ. & lamentatione plantuq
parabole stirpis regia ꝓsequenda. Porro se¬

Expanded text:
ut congregaret et regeret reliquias populi . Contra quem surrexit de stirpe regia, et de viret sceptrum dominantium . Nullus enim remansit de regibus qui populum gubernaret, sed cum Joannam filio Careae ad Aegyptum confugerunt. Idcirco planctus est, et parabola lamentationis, ut plangatur regium genus quod in Judaea ultra cessavit, donec veniret cui repositum est: Et ipse erat exspectatio gentium . Ex quo perspicuum est, et superiorem lectionem, in qua dicitur: Quare mater tua leaena inter leones cubavit? et hanc in qua scriptum est: Mater tua quasi vinea in sanguine tuo super aquam plantata, ad Jerusalem pertinere, quae perdidit leones et palmites suos, et non remansit in ea virga quae consurgeret in tribum, sive in sceptra dominantium. A planctu enim incipit, et finitur in planctu. Assume planctum super principes Israel. Hoc est, in principio et nunc in fine, planctus est; et lamentatione, planctuque parabolae stirps regia prosequenda. Porro se
Abbreviated transcription (Latin):
dare debenꝰ. & nudum oꝑire uestim̃to. qͣnto
magis suum redłe. sitam̃ debitoris indubitata
pauꝑtas ẽ: Possimꝰ quoq pignus reddere
debitori. quando ei dilectione coniungim.
& qui nob̾ debet iutuã caritatẽ. reddimus
pigniis suum: nicħ debitieius apud nos ult᷑
retinentes. Nonum possidet locum. ꝑuim
Om̃isq rapina mixta iuolentiȩ ÷. Nisi eñi uis
fuerit illata. rapina non ꝓficit. Est aut̃ ⁊ sc̃a uio¬
lentia. rayina optabił. de qua scbit ⁊ euangłm. Adi
eb ioħis baptiste regnũ celoꝵ ium patit᷑. & uiolen¬
ti diripiunt illud. De qua & uidas fr̾ iacobi loqͥt᷑.
Et alios qͥdem de igne rapite. alioꝵ uͦ qui iudican¬
tur miseremini. E contrario adu̾sariȩ potestates
in ꝑniciem eoꝵd qͦs rapiunt p̾dam raꝑe festinant:
quod significat & iacob dicens. Bestia mala come¬
dit eũ. bestia mala rapuit ioseph. Unde ⁊ oues dñ

Expanded text:
dare debemus, et nudum operire vestimento: quanto dare debemus, et nudum operire vestimento: quanto magis suum reddere, si tamen debitoris indubitata paupertas est? Possumus quoque pignus reddere debitori, quando ei, cui dilectione conjungimur, et qui nobis debet, mutuam charitatem reddimus pignus suum, nihil debiti ejus apud nos ultra retinentes. Nonum possidet locum: « Per vim Omnisque rapina mixta violentiae est, nisi enim vis fuerit illata, rapina non proficit. Est autem et sancta violentia rapinaque optabilis, de qua scribit et Evangeliebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . De qua et Judas frater Jacobi loquitur: Et alios quidem de igne rapite: aliorum vero qui judicantur miseremini . Et e contrario adversariae potestates in perniciem eorum quos rapiunt, praedam rapere festinant. Quod significat et Jacob, dicens: Bestia mala comedit eum: bestia mala rapuit Joseph . Unde et oves Domini
Abbreviated transcription (Latin):
qi meuangłio qđ iurta hebrtos natarei leg̃e
consuerunt int̾ maxima ponit᷑ crimina. qui
frĩs sui sp̃m contristauerit. Sin aut̃ tristicia
alt̾ius int̾ficit contristantẽ. quid de miqͥtate
& tirannica m̃te dicendum ẽ. cui illut conueñ.
quid głatur t̾ra & cinis. ut oblitus conditiõis
sue plenus pituitis. felle. stercorib. & pꝰ paulu¬
lum u̾mib exarandus ponat incelũ ossuũ.
& lingua eius ꝑtranseat usq int̾ram. & dicat
cũ uero nabucodonosor. ascendam incelum.
suꝑ sidera celi ponam thronũ meum. ero sumł
altissimo: Octauum e̾. pignꝰ debitori redidit.
Non omni debitori. alioquin multis occasio
recipiendoꝵ pignerum fiet duitiarũ mat̾ia.
sed ei debitori deqͦ inlege scribit᷑ qͦd pauꝑ sit
&x ꝓpͥum opposuerit uestim̃cum. & ante solis
occasum oꝑiñtum reciꝑe debeat. ne cruciat᷑
frigore clamet ad dm̃ quiultor ÷ eiꝰ iniuriȩ.
Sin aut̃ iixta ea que secuntur panẽ esurienti

Expanded text:
Et in Evangelio quod juxta Hebraeos Nazaraei legere consueverunt, inter maxima ponitur crimina, qui fratris sui spiritum contristaverit. Si autem tristitia alterius interficit contristantem, quid de iniquitate et tyrannica mente dicendum est, cui illud convenit: Quid gloriatur terra suae quomodo plenus pituitis, felle, stercoribus, et post paululum vermibus exarandus, ponat in coelum os suum, et lingua ejus pertranseat usque in terram, et dicat cum vero Nabuchodonosor: « Ascendam in coelum, super sidera coeli ponam thronum meum, ero similis Altissimo . » Octavum est: « Pignus debitori reddiderit. » Non omni debitori, alioquin multis occasio recipiendorum pignorum fiet divitiarum materia. Sed ei debitori, de quo in lege scribitur, quod pauper sit, et proprium opposuerit vestimentum, et ante solis occasum operimentum recipere debeat, ne cruciatus frigore clamet ad Dominum, qui ultor est ejus injuriae. Sin autem juxta ea, quae sequuntur panem esurienti
Abbreviated transcription (Latin):
manum meã ꝓ eis ut educerem eos de terra
egypti. in terram quam ꝓuid̾am eis fluentẽ
Tacte &. meile. quȩ ÷ egregia unt̃ om̃s terras.
Lxx. Hec dicit drĩs ds̃. Ex quadie elegi do¬
mum irł. & notꝰ factus sum seniorib domꝰ ia-¬
cob: & cognitꝰ eis in t̾̃ra egipti & suscepi eos
eos manu mea dicens. ut educerem eos de i̾ra
egipti in terram quã paraui eis. teriam flu¬
entem laste .&. melle. fauus ÷ ult omẽm t̃ĩam.
Pio eo quod dixere septuaginta fauis: ul¬
tra om̃s terras. ꝓquo nos int̃pretati sumus.
egregia: iitt̃ om̃s t̃ras. aquile pͥmaeditio posuit
firmam̃tum. scda inclituui. Simachꝰ regio¬
nem. theodotior fortitudinem. quo uideli¬
cet omĩum t̃rarum ista sit fundam̃tũ. quod
in ea dĩ religio sit. & templum. & cerimonie.
& noticia dĩ. Et in tantum populus urł in
egypto constitut᷑ ignorabat dm̃ ut missus
ad eos diceret moy ses. si iutrogauerint me
quis misit re. quid dicam eis. Dic inquit ad

Expanded text:
rem eos de terra Aegypti in terram quam provideram eis, fluentem lacte et melle: quae est egregia inter omnes terras. LXX: Haec dicit Dominus Deus: Ex qua die elegi domum Israel, et notus factus sum semini domus Jacob, et cognitus eis in terra Aegypti, et suscepi eos ehendi eos manu mea, dicens: ut educerem eos de terra Aegypti in terram quam paravi eis, terram fluentem lacte et melle: favus est ultra omnem terram. Pro eo quod dixere Septuaginta, favus est ultra omnes terras, pro quo nos interpretati sumus, egregia est inter omnes terras, Aquilae prima editio posuit, firmamentum; secunda, inclytum; Symmachus, regionem; Theodotio, fortitudinem; quod videlicet omnium terrarum ista sit fundamentum, quod in ea Dei religio sit, et templum, et ceremoniae, et notitia Dei; et in tantum populus Israel in Aegypto constitutus ignorabat Deum, ut missus ad eos Moyses: Si interrogaverint, ait, me, quis misit te? quid dicam eis? Dic, inquit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
laam ut uerissime ẽ. inlinguã nr̃am trans¬
latum uanũ popłm sonat: ꝑfpicuũ ÷ qđ uanꝰ
pͥus gentiũ popłs desideret habere consortiũ
cum animab iustorum. abraham. Ysaac &
iacob: qui eytheis. id ÷ recti et iusti nuncu¬
pantur. Unde et geneseos liber: ex eorũ uocabło
nomen accepit. Et uir si fuerit iustus et fece¬
rit udicium & iusticiam. inmontib non
comederit. et oculos suos ñle uauerit ad idola

Expanded text:
erisimile est, in linguam nostram translatum, vanum populum sonat: perspicuum est quod vanus prius gentium populus desideret habere consortium cum animabus justorum, Abraham, Isaac et Jacob, qui εὐθεῖς, id est, recti et 203 justi nuncupantur. Unde et Geneseos liber, ex eorum vocabulo nomen accepit. Et vir si fuerit justus, et fecerit judicium et justitiam; in montibus non c
Abbreviated transcription (Latin):
auceni qui fuerit iustus. qͥ facit iudicium et
iusticiam. suꝑ montes ñ comedit. & ocłos suos
ñ leuauerit adcogitaciones domꝰ isrł a&e uxorẽ
ꝑximi sui ñ contaminauerit. & admulierem
fluet᷑em sanguine ñ accesserit. & hominẽ non
opp̃sserit. pignus debitori reddiderit. et rapi¬
nam ñ rapuerit. panẽ suum esurienti dedit.

Expanded text:
em qui fuerit justus, qui facit judicium et justitiam; super montes non comederit, et oculos suos non levaverit ad cogitationes domus Israel; et uxorem proximi sui non contaminaverit, et ad mulierem fluentem sanguine non accesserit; et hominem non oppresserit; pignus debitori reddiderit; et rapinam non r
Abbreviated transcription (Latin):
N siue uenatores qui deducti sunt cũ intfec¬
tis pauentes & in sua fortitudine confusi. qͥ
Sdormierunt in circuncisi cum int̾ fectis gladio
S& portauerunt confusionẽ suam cum his qui
Idescendunt in lacum. U idit eos pharao et cõ¬
solatus est suꝑ uniuersa multitudine sua quȩ
Iint̾fecta ÷ gladio. pharao et om̃is exercitus euis¬

Expanded text:
venatores, qui deducti sunt cum interfectis paventes, et in sua fortitudine confusi, quia dormierunt incircumcisi cum interfectis gladio, et portaverunt confusionem suam cum his qui descendunt in lacum. Vidit eos Pharao et consolatus est super universa multitudine sua, quae interfecta est gladio: Pharao et omnis exercitus e
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob̾ qͥ sermonẽ meũ audit etcredit ei
qui misit me habet uitamet̾nam. & in iuclici¬
um non uenit. sed transibit de morte in uitã.
Illud autem quod ad balaam dicit᷑ moriat᷑ aĩa
mea in animab iustoꝵs. hunc bt̃ sensum. ut
cupiat mori scło atq peccato. & uiuere cum

Expanded text:
 sermonem meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam: et in judicium non venit, sed transibit de morte in vitam . Illud autem quod a Balam dicitur: Moriatur anima mea in animabus justorum : hunc habet sensum, ut cupiat mori saeculo atque peccato, ac vivere cum
Abbreviated transcription (Latin):
bola ił ꝓu̾bium. supra plenius didimus. qͦ
ñ habent. nec possunt ꝑ spicere ueritatẽ. Os̃
inquit aĩemee st̃. iuxta creaturam ñ iuxta
meritum. ut moy ses appellabat᷑ homo dei. De
quo scriptũ ẽ. Oratio moysi hominis dei.
peccati et filius iniquicatis ñ uocat᷑ homodĩ.
sicut seruus et fainulus di hi appellantur
deqͥb dici ñ potest. omĩs qͥ facit peccatũ ser¬
uus ÷ peccati. Et iterũ. A quo enĩ quis uncit᷑.
eiꝰ et seruus ẽ. Sicut peccata filioꝵ ñ nocent
patrib. sic peccata patrũ adfilios ñredundani.
si anima que peccauerit ipsa moriet᷑ ñ aboliti¬

Expanded text:
l proverbium, supra plenius diximus: quanotitiam non habent, nec possunt perspicere veritatem. Omnes, inquit, animae meae sunt; juxta creaturam, non juxta meritum: ut Moyses appellabatur homo Dei, de quo scriptum est: Oratio Moysi hominis Dei . peccati et filius iniquitatis, non vocatur homo Dei, sicut servus et famulus Dei hi appellantur, de quibus dici non potest: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Et iterum: A quo enim quis vincitur, ejus et servus est . Sicut peccata filiorum non nocent patribus, sic peccata patrum ad filios non redundant; sed anima quae peccaverit, ipsa morietur: non aboliti
Abbreviated transcription (Latin):
quod medio serpente confos¬
so non reuiuiscerent ydre
nouella plantatio. et uxta
fabulas poetarum scylla mortua
nequaquam in me scyllei seuirent
canes qui latrare non cessant. & hereticis dei
ꝑcussis manu ne temptarent᷑ si fieri pot̃ etiam
eleccidei. Heresis ipsa non morit᷑. hereditaris
contra nos odiorum suorum catulis derelictis. qui
nr̃a simulantes genitricis antique & pellacis uli-¬
xis uenena non cdeserunt. labiaq tantum melle
circũlinunt. & uixta eloquia script᷑arum mollie¬
runt u̾ba sua suꝑ oleun. ipsi aut̃ sunt iacula.
& iacula ignita que scuto fidĩ repellenda simul
et extinguenda sunt. Hȩc dixi filia eustochium.
planacionum in ierechiel meo ore: suo sensu
reuelent᷑. ut possimus dicere. Os meum aꝑui.
& attraxi sp̃m. Et factus ẽ. sermo dñi ad me
dicens. Quid ẽ: quod int̾ uos parabolã u̾titis

Expanded text:
quod, medio serpente confosso, non reviviscerent hydrae novella plantaria, et juxta fabulas poetarum, Scylla mortua, nequaquam in me Scyllaei saevirent canes, qui latrare non cessant: et haereticis Dei percussis manu, ne tentarentur, si fieri potest, etiam electi Dei , haeresis ipsa non moritur, haereditariis contra nos odiorum suorum catulis derelictis, qui nostra simulantes, genitricis antiquae, et pellacis Ulyssis venena non deserunt: labiaque tantum melle circumlinunt; et juxta eloquia Scripturarum , mollierunt verba sua super oleum: ipsi autem sunt jacula, et jacula ignita, quae scuto fidei repellenda simul et exstinguenda sunt. Haec dixi, filia Eustochium, planationum in Ezechiel, meo ore, suo sensu revelentur, ut possimus dicere: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Quid est quod inter vos parabola
Abbreviated transcription (Latin):
transiit m̃sis. ⁊ nos saluati ñ sumꝰ. Uñ respõ¬
dit ei dñs ħ qͥd resina ñ ẽ ĩ galaad aut me¬
dici ñ sunt ibi: Quare non ascendit sa na¬
tio filii ppłi mei : Et ipse ieremias uocife¬
ratur ⁊ dicit: Sana me dñe ⁊ sanabor. sal¬
uũ me facies ⁊ saluͥs ero Neniq angłi qͥ p̾si¬
des erant ppłi ideoꝵ eo temꝑe qñ clamauit
multitudo ĩsipiens ⁊ ait. sangnis eiꝰ suꝑ noᷤ
i suꝑ filios nr̃os. ⁊ uelũ templi scissũ est
iõi a hebęreoꝵ sacͣm̃ta reserata: respõder̃t
p̃cipiente oño atq dixert̃. Curaumꝰ babilo¬
ẽ ⁊ uelum tẽpli scissũ siue liminare tem¬
pli fractũ corruit. andita sit uox ĩ aditis
tẽpsi uͥtutũ celestiũ. tͣnseamꝰ exini sedib. Hõca
totũ ñ suꝑfluo s necessario dictũ sit: qr
mare mortuũ ĩ fluente ĩ se flumine
gaddi ocło ⁊ fonte hedi qͥ ꝓpect̾is sẽꝑ offer¬
tur.usq ad engallim fontẽ uituloꝵ qui

Expanded text:
ertransiit messis, et nos salvati non sumus. Unde respondit eis Dominus: Numquid resina non est in Galaad, aut medici non sunt ibi? Quare non ascendit sanatio filiae populi mei ? Et ipse Jeremias vociferatur, et dicit: Sana me, Domine, et sanabor: salvum me fac, et salvus ero . Denique angeli qui praesides erant populi Judaeorum eo tempore quando clamavit multitudo insipiens, et ait, Sanguis ejus super nos, et super filios nostros ; et, Velum templi scissum est, et omnia Hebraeorum sacramenta reserata, responderunt praecipienti Domino, atque dixerunt: Curavimus Babyloest, et velum templi scissum est, sive liminare templi fractum corruit, audita sit vox in adytis templi virtutum coelestium, Transeamus ex his sedibus. Hoc totum non superfluo, sed necessario dictum sit, quia mare Mortuum, influente in se flumine gaddi, oculo et fonte haedi, qui pro peccato semper offertur ad Engallim, fontem vitulorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
egredientur. Ne putemꝰ ripaꝵ ẽẽ ł ar¬
boꝵ. aut m̃siũ tantarũ frugum habũ¬
dantiam: reddit causas ub̾tatis ⁊ ĩfert.
Qua aque eiꝰ desc̃uario egredientur. ñ
gͦ uolentis neq currentis: s miserẽtis oĩ
nũ uite qd̾ intelligitur sapientia. de
qua scriptum ẽ lignũ uite ẽ om̃ib cre¬
dentib in ea. Illudq qd̃ dr᷑. ⁊erunt fruc¬
tus eiꝰ incibum. ⁊ foliũ eiꝰ ad medicinã.
diuinoꝵ libroꝵ sacram̃ta demonstrat.
ut u̾ba simplicia ĩ telligamꝰ infoliis. in
fructib uͦ sensum latentẽ. Sĩc eñĩ scĩa
scripturaꝵ ducit ad regna celoꝵ. ⁊ p̾bet
nob̾ panẽ qui dicit. Egosũ panis qui de
celo descendi sic folia eiꝰ moralẽ doctri¬
nam ꝯtinent ⁊ tͥbuũt sanitatẽ. ut pec¬
cantiũ curent uulnera. ꝓfoliis q̃ hebra¬
⁊ ip̃m sic edisseri pot̾ ut pꝰ cibos fructuũ.
u̾boꝵ monitis ad celestia conscenoamꝰ.
Hed dicit dñs d̃s. hit ẽ t̾minꝰ inqͦ posside¬

Expanded text:
egredientur: Ne putemus riparum esse, vel arborum, aut mensium, 596 tantarum frugum abundantiam, reddit causas ubertatis, et infert: Quia aquae ejus de sanctuario egredientur. Non ergo volentis neque currentis, sed mnum vitae, quod intelligitur sapientia, de qua scriptum est: « Lignum vitae est omnibus credentibus in ea . » Illudque quod dicitutus ejus in cibum, et folium ejus ad medicinam, divinorum librorum sacramenta demonstrat: ut verba simplicia intelligamus in foliis, in fructibus vero sensum latentem. Sicut enim scientia Scripturarum ducit ad regna coelorum; et praebet nobis panem quioralem doctrinam continent, et tribuunt sanitatem, ut peccantium curent vulnera. Pro foliis quae Hebrant, quod et ipsum sic edisseri potest, ut post cibos fructuum, verborum monitis ad coelestia conscendamus. Haec dicit Dominus Deus: Hic est terminus in quo posside
Abbreviated transcription (Latin):
me sp̃es ĩ mo genera pisciũ erunt ĩ mari
qͦndam mortuo Quos pisces ad dext̾ã partẽ
iubente dño extrait petrꝰ. ⁊ erant cẽtũ
qͥnqͣguitatres ita ut ꝓmultitudine eoꝵ
retia rũꝑentur: Auunt autẽ qͥ de animã¬
latino ꝙͣ g̾co didic̾e sermone. deqͥb appia¬
nicꝰ cylex ẽ poeta doctissimꝰ: centũ qͥnqͣgin¬
ta tͥa ẽẽ genera pisciũ. Qne oĩa captaĩ ab apłis.¬
uncħ̾ remansit ĩ captũ. dũ ⁊ nobiles ⁊ igno¬
biles. ⁊ diuites ⁊ pauꝑes. ⁊ om̃e genꝰ hoĩ̃ de
mari huiꝰ scłi extralitur ad salutẽ. Qd̃ aũ
sequitur. inlittorib eiꝰ ⁊ ĩ palustrib. siue ĩ
his q̃ extra littora egrediũtur atqͦ ñ sana¬
buntur. illud latent᷑ o stñdit. qd qͥ ĩ noe archa
non fuerit ꝑeat regnante diluiuo ⁊ qͦs iste
fluuius ñ attigerit. ñ suscipiant sanitatẽ:
S ĩsalinas ĩ qͥt dabũtur. uixta illud qd̃ scͥptũ
ẽ. Pestilente Flageslato stultus sapientior erit:

Expanded text:
e species, imo genera piscium erunt in mari quondam mortuo: quos pisces ad dexteram partem jubente Domino extrahit Petrus , et erant centum quinquaginta tres, ita ut prae multitudine eorum retia rumperentur. Aiunt enim, qui de animanLatino, quam Graeco didicere sermone, de quibus Oppianus Cilix est, poeta doctissimus, centum quinquaginta tria esse genera piscium quae omnia capta sunt ab aposnobiles, divites et pauperes, et omne genus hominum de mari hujus saeculi extrahitur ad salutem. Quod autem sequitur: In littoribus ejus, et in palustribus, sive in his quae extra littora egrediuntur, aquae non sanabuntur, illud latenter ostendit, quod qui in Noe arca non fuerit, pereat regnante diluvio: et quos iste fluvius non attigerit, non suscipiant sanitatem; sed in salinas, inquit, dabuntur, juxta illud quod scriptum est: Pestilente flagellato, stultus sapie
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ psalmista canit. ñqͥd syou dicet homo.
⁊ homo natꝰ ẽ in ea. ⁊ ip̃e fũdauit eã altissimꝰ:
aliã ht̃ tͥbuũ ĩt̾ra sc̃a descͥptionẽ ⁊ m̃suram
ciuitatis ⁊ possessionis ordinẽ. ⁊ plagas tri¬
buũ sĩgłaꝵ. Primũ enĩ plage aqͥlonis op¬
ponũtur tres porte siue exitꝰ ciuitat isqͣn
ẽ pͥmogenitꝰ ruben. u iudas regie stirpis auc¬
cͥptione nil dictũ ẽ. ut pͥmogenita possi¬
dentes qͣsi genꝰ regale ⁊ sac̾dotale aqͥ lonis
frigora ꝯtẽnamꝰ. Scd̾o uͦ adorientẽ ẽ ioseph
benianun ⁊ dan ambo filii rachel ⁊ unus¬

Expanded text:
et Psalmista canit: Numquid Sion dicet homo, et Psalmista canit: Numquid Sion dicet homo, et homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus , aliam habent tribuum in terra sancta descriptionem, et mensuram civitatis et possessionis ordinem, et plagas tribuum singularum. Primum enim plagae Aquilonis opponuntur tres portae, sive exitus civitatis, quorum est primogenitus Ruben, et Judas regiae stirpis aucriptione nil dictum est: ut primogenita possidentes, quasi genus regale et sacerdotale, Aquilonis frigora contemnamus. Secundo vero ad Orientem est Joseph, Ben