comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hetae hoc dicerunt. uerũ etiam lex dicit sua culpa quemq interimendũ : ñ aute patris
sui aut filu sui. Quid ẽ gͦ qͣd alibi dr̃ ds̃ reddens peccata patrum infilios in tertiã & quarta ꝓge¬
niem: An de filiis nondũ natis illud intelligit᷑ ꝓpt̾ originale peccatũ qd etiã ex adam traxit
umanũ: Hic autẽ de filiis iam natis ẽ facta distinctio. ut unusquisq
& ibi dicit his quioderunt me : manifestũ ẽ etiam illã conditionẽ posse mutari si filii paren¬
tũ suoꝵ facta ñ fuerint imitati. Nã & illud ex adam temporaliter reddit᷑. quia om̃s ꝓpt̾ hoc
serint usq infinẽ : quamuis & illud merito quaeri põssit sireddunt᷑ peccata patrũ in filios his
qui oderunt dm̃. tur in tertiã & quartã generationẽ. uel p̃termissa prima & scđa. uel non
etiam inceteras ꝑmanente impietate & imitatione maloꝵ parentũ. An ꝑ hunc numerũ qm̃
septenarius intelligit᷑ uniuersitatem significare uoluit & ideo ñ ipsum potius septena

Expanded text:
hetae hoc dixerunt , verum etiam Lex dicit, sua culpa quemque interimendum, non autem patris sui, aut filii sui. Quid est ergo quod alibi dicitur, Deus reddens peccata patrum in filios, in tertiam et quartam progeniem? An de filiis nondum natis illud intelligitur, propter originale peccatum, quod etiam ex Adam traxit genus humanum; hic autem de filiis jam natis est facta distinctio, ut unusquisqueet ibi dicit, his qui oderunt me ; manifestum est etiam illam conditionem posse mutari, si filii parentum suorum facta non fuerint imitati. Nam et illud ex Adam temporaliter redditur, quia omnes propter hoc serint usque in finem. Quamvis et illud merito quaeri possit, si redduntur peccata patrum in filios his qui oderunt Deum, cur in tertiam et quartam generationem, vel praetermissa prima et secunda, vel non etiam in caeteras permanente impietate et imitatione malorum parentum. An per hunc numerum, quoniam septenarius intelligitur, universitatem significare voluit: et ideo non ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
anna ederunt quo ad usq uenirent in partẽ
phoenicis. lam dixerat quousq uenirent ad terrã quȩ in habitat᷑. sedquia non
ex p̃sserat ꝓprie quã dicer& : repetitione uidet᷑ quandam ꝓprietatem exp̃ssisse
qua illos transisse non legitur. quanquã scriptura fortasse poͬtuerit t̾rã phoe¬
nices appellare ubi palmarũ arbores iam esse coeperant p̾heremi uastitatẽ. qm̃
palma grece sic appellat᷑. In initio eñi ꝑfectionis suae inuenerant locũ ubi sep¬
tuaginta palmarũ arbores fuerant & duodecim fontes. sed p̾ea eos excepit
heremi plixitas. ubi tale aliquid non fuit quousq uenirent ad loca quae co
ur. Uerum ille sens ẽ ꝓbabilior. ut credamꝰ sic appella tã

Expanded text:
anna ederunt quoadusque uenirent in partem Phoenices. iam dixerat: quoadusque uenirent ad terram quae inhabitatur; sed quia non expresserat proprie quam diceret, repetitione uidetur quandam proprietatem expressisse qua illos transisse non legitur. quamquam scriptura fortasse potuerit terram Phoenices appellare, ubi palmarum arbores iam esse coeperant post heremi uastitatem, quoniam palma graece sic appellatur. initio enim profectionis suae inuenerunt locum, ubi septuaginta palmarum arbores fuerant et duodecim fontes: sed postea eos excepit heremi plebantur. Verum ille sensus est probabilior, ut credamus sic appellatam
Abbreviated transcription (Latin):
uod ait ds̃ ad abimelechꝓpt̃ saram. & peꝑcitibi ut non peccares in me : quando eũ ad monuit ueo¬
re abraham ẽ t᷑ quã putabat sororem. Aduertendum ẽ & notandũ indm̃ petcari. quando talia
cõmittunt᷑ quae putant homines leuit̃ habenda : tamquã in carne peccaa: Qđ aut̃ dix̃ ei ecce tu
morieris. etiam hoc notandũ ẽ quomͦ dicat ds̃ tã quã p̃dicens sine dubio futurũ qd̾ ad monendo dic̃
ut apeccato abstinendo caueat᷑¬

Expanded text:
uod ait deus ad Abimelech propter Sarram: et peperci tibi, ut non peccares in me, quando eum admonuit uxorem Abraham esse quam putabat sororem, aduertendum est et notandum in deum peccari, quando talia committuntur quae putant homines leuiter habenda tamquam . in carne peccata. quod autem dixit ei: ecce tu morieris, etiam hoc notandum est quomodo dicat deus tamquam praedicens sine dubio futurum quod admonendo dicit, ut a peccato abstinendo caueat
Abbreviated transcription (Latin):
Nequis qũa gloriet᷑ qͥd ei loquit᷑ ds̃ eomodo quotalib loquendũ ẽẽ nouit. quando potest hoc & re¬
ꝓbis fieri : quia & cũ ꝑ angłm loquit᷑ ipse loquit᷑¬

Expanded text:
ne quisquam glorietur quod ei loquitur deus eo modo quo talibus loquendum esse nouit, quando potest hoc et rene quisquam glorietur quod ei loquitur deus eo modo quo talibus loquendum esse nouit, quando potest hoc et reprobis fieri, quia et cum per angelum loquitur ipse loquit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥd scriptum est & diuinationes in manib eoꝵ. cũ de his diceretur quos miserat balac
ad conducendũ balaam ut maledicer& isrł: Numquid nam ipsi diuinabant. an aliqua
ferebant unde facer& balac quo poss& diuinare tã quã aliqua quae in sacrificus incen¬
derentꝰ aut quo quomodo inpenderent᷑. & ideo dicte sunt diuinationes quia ꝑhaec ille
porerat diuinare: Anquid aliud: Opscure eñĩ dictũ est. Notandũ sane qd uenit dĩ ad ba¬
laam : & dixit ei. Quid homines hi penes te: & cetera. Nec dictũ ẽ utrum in somnis hoc
factũ sit : quamuis ꝑ noctem factũ satis eluceat. cũ post haec dicit scriptura & exurgens
balaam mane . Potest enim mouere. quomodo cum homine pessimo ds̃ locut᷑ sit. Quod
Sic & dñs iħs xp̃s ait. de diuite illo qui destruere ueteres apothetas & ampliores nouas dispo¬
nebat implere. Docit ad illũ ds̃. Stulte hac nocte anima tua auferet᷑. quae parasti cuiꝰ erunt:

Expanded text:
 quod scriptum est: et diuinationes in manibus eorum, cum de his diceretur quos miserat Balac ad conducendum Balaam, ut malediceret Israhel? numquidnam ipsi diuinabant? an aliquid ferebant, unde faceret Balaam, quo posset diuinare, tamquam aliqua quae in sacrificiis incenderentur aut quoquo modo inpenderentur, et ideo dictae sunt diuinationes, quia per haec ille poterat diuinare? an quid aliud? obscure enim dictum est. notandum sane, quod uenit deus ad Balaam et dixit ei: quid homines hi penes te? et cetera. nec dictum est utrum in somnis hoc factum sit, quamuis per noctem factum satis eluceat, cum post haec dicit scriptura: et exsurgens Balaam mane. potest enim mouere quomodo cum homine pessimo deus locutus sit, quod atem. sic et dominus Iesus Christus ait de diuite illo, qui destruere ueteres apothecas et ampliores nouas disponebat inplere: dixit ad illum deus: stulte, hac nocte anima tua auferetu
Abbreviated transcription (Latin):
d dicit scriptura qm̃ ignorauit manue quia angłs
dĩ est: manifestũ ẽ etiam eiꝰ uxorẽ hominẽ credidisse. Qd gͦ ei dixit uim faciamꝰ tibi nunc &
faciamꝰ in conspectu tuo hedũ caprarũ. tã quã hominem in uitauit sed ita ut hoc cũ illo epularet᷑
qͣd sacrificiũ feciss&
Nam facere hedum caprarũ ñ sol& dici. nisi cũ sit sacrificiũ. Deniq
& ile respondit Si Q¬
uim feceris mihi ñ manducabo de panib tuis. ubi ostendit se fuisse ad ȩp¬
las inuitatũ. deinde addidit. & si feceris holocaustũ: dño offeres illud Utiq ideo docit si feceris
holo caustũ. quia illedtxerat faciamꝰ in conspectu tuohedũ caprarũ. Non autẽ om̃e sacrificiũ. ho¬
locaustũ erat. Nam de holo causto ñ manducabat᷑ quia totũ incendebat᷑. & ideo uocabat᷑ holocaus¬
tũ. Sed angłs etiam ñ manducaturus holo caustũ fieri potius ad monuit ñ tam̃ sibi sed dño. ꝓpt̃

Expanded text:
d dicit scriptura: quoniam ignorauit Manoe quia angelus dei est. manifestum est etiam eius uxorem hominem credidisse. quod ergo ei dixit: uim faciamus nunc tibi et faciamus in conspectu tuo haedum caprarum, tamquam hominem inuitauit, sed ita, ut hoc cum illo epularetur. quod sacrificium fecisset. nam facere haedum caprarum non solet dici nisi cum fit sacrificium. denique et ille ita respondit: si uim feceris mihi, non manducabo de panibus tuis: ubi ostendit se fuisse ad epulas inuitatum. deinde addidit: et si feceris holocaustum, domino offeres illud. utique ideo dixit: si feceris holocaustum, quia ille dixerat: faciamus in conspectu tuo haedum caprarum. non autem omne sacrificium holocaustum erat; nam de holocausto non manducabatur, quia totum incendebatur, et ideo uocabatur holocaustum. sed angelus etiam non manducaturus holocaustum fieri potius admonuit non tamen sibi, sed domino; propter
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓtulerunt pauorem terrae quam ex plorauerunt. Pauo¬
rem terrae dixit. ñ quo paueat eadem terra: sed quem ex ea t̾ra conceperant. XXIII.

Expanded text:
tulerunt pavorem terrae quam exploraverunt. Pavorem terrae dixit, non quo pavebat eadem terra, sed quem ex ea terra conceperant. XXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
imperantẽ. An ꝑmittentẽ dm̃ signific&. non facile definiri potest. Quod enim hic positũ
ẽ emisit. grȩcus hab& ex apestilen qͥd ẽ etiam in psalmis ubi legit᷑ emitte lucem tuã : quan¬
qua in quibusdam locis interp̃tes nr̃i ubi ẽ ingreco exapestilen misit interp̃tati sunt non
potestatem dederit maligno sp̃ui ad eoꝵ pacẽ ꝑturbandã. Usq ad eo autem etiammitti ad ño
inmisit interp̃tati sint

Expanded text:
imperantem aut permittentem Deum significet, non facile definiri potest. Quod enim hic positum est, emisit, Graecus habet exapesteilen, quod est etiam in Psalmis; ubi legitur: Emitte lucem tuam ; quanquam in quibusdam locis interpretes nostri, ubi est in Graeco exapesteilen, misit interpretati sunt, nserit, id est, potestatem dederit maligno spiritui ad eorum pacem perturbandam. Usque adeo autem etiam mitti a Domiimmisit interpretati sint
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ł hiatus terrae quos inueniss& auferr& . Sic & infine ziramis separabunt᷑ frum̃ta
ut malos cremantib flamis iustifulgeant sicuit sol in regno patris eoꝵ.XXUIII Qđ a

Expanded text:
ignis uel hiatus terrae quos inuenisset auferret? sic et in fine a zizaniis separabuntur frumenta, ut malos cremantibus flammis iusti fulgeant sicut sol in regno patris sui. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
i horũ : sed utrumq:. Detane quippe uerat fieri cõmutatione pri
quam iub& fieri dealiis inmundis animalib. id est equis & asinis & siquid ẽ eoꝵ quae
adiuxc uant hominẽ & latine adiuuando iumenta dicunt᷑. De cane aut̾ẽ noluit. utrũ
& de porco. Et quare noluit. requirendũ est. Et si de om̃ib talib noluit . quare solum canem
isto loco exceptum fecerit & de mercede autẽ meretricis ut dicer&: Uidet᷑ ea esse causa. quia
gitationi ex piari posse hoc peccatum si aliquid inde offerretur in templum. dicendũ fuit

Expanded text:
 horum, sed utrumque. de cane quippe uetat fieri commutationem primogenitorum, quam iubet fieri de aliis inmundis animalibus, id est equis et asinis et si quid est eorum quae adiuuant hominem et latine a iuuando iumenta dicuntur. de cane autem noluit; utrum et de porco et quare noluerit, requirendum est et, si de omnibus talibus noluit, quare solum canem isto loco exceptum fecerit. de mercede autem meretricis ut diceret, uidetur ea esse causa, quia gitationi expiari posse hoc peccatum, si ali
Abbreviated transcription (Latin):
uaeritur quare scriptum sit sem
erat pater omnium filiorum heber: cum
inueniatur heber quintus a
sem filio noe utrumq ex illo hebrei dicuntur appellati. Per illum eni
eneratio transit ad abraham. Quid ergo probabilius sit
XXU. Q

Expanded text:
uaeritur, quare scriptum est: Sem erat pater omnium filiorum Heber, cum inueniatur Heber quintus a Sem filio Noe . utrum quia ex illo Hebraei dicuntur appellati? per illum enim generatio transit ad AbrXXV.
Abbreviated transcription (Latin):
d ẽ qđ dr̃ ad mo: sen ad tende tibi nequando ponas testam̃tũ hisc
sedent suꝑ t̾ram Mon eñi hab& grec̾ nequando ponas. sed nequando ponat. Anfor¬
te de populo dicere uoluit cuĩ ipse ddcto fuit: Sed ñ ipse introdux̃ populũ in eam
t̃ram. ubi phib& poni testam̃tũ cũ eis qui in illa habitabant. Mirũ itaq locutio
nꝰ est & adhuc in exꝑtũ uel animaduersum si tam̃ locutio ẽ acñ¬

Expanded text:
r ad Moysen, Attende tibi, nequando ponat testamentum his qui sedent super terram. Non enim habet graecus, nequando ponas; sed, ne quando ponat. An forte de populo ei dicere voluit, cujus ipse ductor fuit? Sed non ipse introduxit populum in eam terram, ubi prohibet poni testamentum cum eis qui in illa habitabant. Mirum itaque locutionis genus est, et adhuc inexpertum vel non animadversum: si tamen locutio est, ac
Abbreviated transcription (Latin):
inuenietis hominem facient̾e̾ iustitiã & quȩrentẽ fidẽ. & ꝓpitius ero peccatis eoꝵ. id est¬
& parco cȩteris. ad exaggerandũ & demonstrandũ qd nec unꝰ ibi
s& inueniri

Expanded text:
inuenietis hominem facientem iustitiam et quaerentem fidem, et propitius ero peccatis eorum, id est: inuenite uel unum, etinuenietis hominem facientem iustitiam et quaerentem fidem, et propitius ero peccatis eorum, id est: inuenite uel unum, et parco ceteris, ad exaggerandum et demonstrandum, quod nec unus ibi posset inueniri
Abbreviated transcription (Latin):
uaeri sol& utrum quod de sod omis dixit
ds̃ non se ꝑdere locum siinuenirentur il¬
enirentur illic uel decem iusti. speciali quadã senten¬
tia de illa ciuitate ande om̃ib intelligendum sit generaliter. parcere dm̃ loco in
om̃i loco accipere compellam᷑. Uerum tam̃ de sodomis potuit & sic dici: quia
sciebat ds̃ ibi ñ esse ueldetem. & ideo sic respondebatur abrahae ut significaretur
nec tot ibi posse inueniri ad exaggerationem iniquitatis illorum. Non eñ necesse erat
multitudinis illius dixit : si decem ibi inuenero parcam uniuersȩciuitati. Tam quã
si dicer&. certe possum nec pios cum inpus ꝑdere nec tam̃ ꝓpterea impus parcere.
quia liberatis & separatis in de piis possum impus digna rependere. & tamen subi
inueniantur parco. hoc est quia nec tot ibi possent inueniri: Tale aliquid ẽ apud hiere¬
miam ubi ait. circuite uias hierusalem & uidete . & quȩrite in plateis eiꝰ & cognoscite. si

Expanded text:
uaeri solet utrum, quod de Sodomis dixit deus non se perdere locum, si inuenirentur illic uel decem iusti, speciali quadam sententia de illa ciuitate an de omnibus intellegendum sit generaliter, parcere deum loco, in  necesse ut hoc de omni loco accipere compellamur, uerum tamen de Sodomis potuit et sic dici, quia sciebat deus ibi non esse uel decem. et ideo sic respondebatur Abrahae, ut significaretur nec tot ibi posse inueniri, ad exaggerationem iniquitatis illorum. non enim necesse erat multitudinis illius dixit: si decem ibi inuenero, parcam uniuersae ciuitati. tamquam si diceret: "certe possum nec pios cum inpiis perdere nec tamen propterea inpiis parcere, quia liberatis et separatis inde piis possum inpiis digna rependere; et tamen, si ibi inueniantur, parco", hoc est, quia nec tot ibi possent inueniri. tale aliquid est apud Hieremiam, ubi ait: circuite uias Hierusalem et uidete et quaerite in plateis eius et cognoscite: si
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendũ ẽ quasi iurari iusserit : sed in alterius alicuius dĩ nomine iurari ꝓhi¬
buit. Melius autem fit : si scđm euangeliũ nec iuraueris. ñ quia mala ẽ uera iu
ratio : sed ne in ꝑiuriũ incidatur facilitate iurandi. Qui eñĩ iurat. non solũ uerũ
sed etiam falsũ potest iurare. Qui autẽ omnino non iurat. aꝑiurio longe ambu
lat .XIII. Et recordaberis omnem uiam quam duxit te dñs ds̃ tuus in deserto
uabis mandata eiꝰ annon. Hic apertius dictũ est quod alibi genere locutionis obs¬
positũ esse ut sciat: ꝓ eo qd est ut sciri faciat: quomodo dilucide dictũ est ut tẽpta
r& & cognita facer& quaȩ in corde tuo sunt. Non enĩ ait & cognoscer&. Qd qui¬
dẽ si dixiss& : intelligendũ erat cognita facer&¬

Expanded text:
accipiendum est, quasi iurari iusserit, sed in alterius alicuius dei nomine iurari prohiaccipiendum est, quasi iurari iusserit, sed in alterius alicuius dei nomine iurari prohibuit. melius autem fit, si secundum euangelium nec iuraueris; ratio, sed ne in perjurium incidatur facilitate jurandi. Qui enim jurat, non solum verum, sed etiam falsum jurare potest: qui autem omnino non jurat, a perjurio longe ambulat. XIII. Ib. VIII, 2. Et recordaberis omnem viam quam duxit te Dominus Deus tuus in deserto, sunt, si observabis mandata ejus, an non. Hic apertius dictum est, quod alibi genere locutionis obsgitur enim positum esse, ut sciat, pro eo quod est, ut sciri faciat; quod modo dilucide dictum est, Ut tentaret te, et cognita faceret quae in corde tuo sunt: non enim ait, et cognosceret; quod quidem si dixisset, intelligendum erat, cognita facer
Abbreviated transcription (Latin):
uid ẽ qͣd ait moxses dic¬
tũ sibi esse a dño de populo hebreo quis dabit esse sic cor eoꝵ in eis ũt timeant me & custo¬
uant mnandata mea : An hic iam uult intellegi gr̃ã sua concedi hoc bi
tat dicens. Auferam eis cor lapideum & daboeis cor carneũ. qd ꝓpt̾ sensũ dictũ est
que caro hab& & lapis ñ hab&. Uerbo utiq translato. hoc ipsũ & alibi dicit. Eccedies
eoꝵ ut educerem eos de terra agypti. qm̃ hoc testamentũ qͣd disposui ad eos post
dies illos dans leges meas in cor eoꝵ & in mente eorũ suꝑ scribam eas. & iniquita¬
tum eoꝵ & peccatoꝵ eoꝵ ñ memor ero amplius. hic em̃discreuit nouum testa¬
mentũ aueteri quod ueteridata ẽ lex in tabulis lapideis. in nouo autẽ in cor¬
dib. qͣd fit ꝑ grãm. Unde & apłs dicit. Non in tabulis lapideis. sed in tabulis
cordis carnalib. Et alio loco. Idoneos nos inquit fecit mii¬
d ait de dño & in nomine eiꝰ iurabis. ñ ita p̃ceptum

Expanded text:
uid est quod ait Moyses dictum sibi esse a domino de populo hebraeo: quis dabit esse sic cor eorum in eis, ut timeant me et custodiant mandata mea? an hic iam uult intellegi gratia sua concedi hoc bencat dicens: auferam eis cor lapideum et dabo eis cor carneum: quod propter sensum dictum est, quem caro habet et lapis non habet, uerbo utique translato. hoc ipsum et alibi dicit: ecce dies eorum, ut educerem eos de terra Aegypti. quoniam hoc testamentum quod disposui ad eos: post dies illos dans leges meas in cor eorum et in mente eorum superscribam eas et iniquitatum eorum et peccatorum eorum non memor ero amplius. hic enim discreuit nouum testamentum a uetere, quod in uetere data est lex in tabulis lapideis, in nouo autem in cordibus, quod fit per gratiam. unde et apostolus dicit: non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus, et alio loco: idoneos nos, inquit, fecit mid ait de domino: et in nomine eius iurabis, non ita praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
t qui tetigerit omñẽ inmunditiã
si male dixerit dm̃ suũ peccatũ accipia. Nominans autẽ nom̃ dñi morte moriat᷑. quãsi aliud

Expanded text:
t qui tetigerit omnem immunditiam si maledixerit Deum suum, peccatum accipiet: nominans autem nomen Domini, morte moriatur: quasi aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tes possent aquis redeuntib obrui: filidͥs uͦ isrł quib profuit qđ aqua diui¬
sa ẽ. ñ fuit ille sp̃s iredĩ. Unde significat᷑ ꝓpt̾ diuersas operationes & effectus
sp̃s dĩ dissimiliter appellari. cum sit unus atq idem ille dum taxat qui etiã
sp̃s sc̃s in unitate trinitatis accipit᷑. Proinde non arbitror aliũ quã eundẽ sig¬
nificari ubi dicit apłs. ñ enim accepistis spm̃ seruitutis iterũ intimorẽ. sed acc̾e¬
pistis sp̃m adoptionis in quoclamamꝰ abba pat̃: quia eodem spũ dĩ idest digito
dĩ qͦđ lex intabulis lapideis conscripta ẽ . timor incussus est
eis qui grãm nondũ intelligebant. ut de sua infirmitate atq peccatis ꝑ lege
conuincerent᷑. & lex illis fier& pedagogus quo ꝑducerentur ad grãm qu&
ẽ infide iħuxp̃i. De hoc autẽ spũ adoptionis & gr̃e idẽ de hoc opere sp̃s dĩ

Expanded text:
tes possent aquis redeuntibus obrui, filiis uero Israhel, quibus profuit quod aqua diuisa est, non fuit ille spiritus irae dei. unde significatur propter diuersas operationes et effectus spiritum dei dissimiliter appellari, cum sit unus atque idem ille dumtaxat, qui etiam spiritus sanctus in unitate trinitatis accipitur. proinde non arbitror alium quam eundem significari, ubi dicit apostolus: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timorem, sed accepistis spiritum adoptionis in quo clamamus: abba, pater, quia eodem spiritu dei, id est digito dei, quo lex in tabulis lapideis conscripta est, timor incussus est eis, qui gratiam nondum intellegebant, ut de sua infirmitate atque peccatis per legem conuincerentur et lex illis fieret paedagogus, quo perducerentur ad gratiam quae est in fide Iesu Christi. de hoc autem spiritu adoptionis et gratiae, id est de hoc opere spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
em in qua ꝓsperat angłm dñs mecũ. quasi a ꝓphetissa diem audire ñ potuerit nec illa
diem respondit sed ꝑrexit cum illo: Et quid est ꝓsperauit angelũ dñs mecũ: An hic
de monstratũ est quia & angelorum actus ꝓsperantur id est adiuuant᷑ ad ño ut feliciter:
cedant. an locutionis ẽ ꝓsperat angelũ mecũ. id est facit mecum ꝓspera ꝑ angłm:
scriptura agere dm̃ in cordib : ut d& exitum reb quem constituit. Utiq eñĩ paue¬
fecit uel obstupe fecit si saram : ut trader& eũ
XXUIII.U

Expanded text:
em in qua prosperat angelum Dominus mecum; quasi a prophetissa diem audire non potuerit? nec illa em in qua prosperat angelum Dominus mecum; quasi a prophetissa diem audire non potuerit? nec illa diem respondit, sed perrexit cum illo. Et quid est, prosperat angelum Dominus mecum? An hic demonstratum est, quia et Angelorum actus prosperantur, id est adjuvantur a Domino, ut feliciter cedant? an locutionis est, prosperat angelum mecum, id est, facit mecum prospera per angcommendat Scriptura agere Deum in cordibus, ut det exitum rebus, quem constituit. Utique enim pavefecit vel obstupefecit Sisaram, ut traderet eum. XXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
t post eũ surrexit
samegar filius aneat & ꝑcussit aliemgenas insexcentos uiros. p̃ter uitulos boum: & saluauit
uomodo post add iste ꝓifrł pugnauerit & dictus sit saluasse isrł: p
Non enimrursus fuerant captiuati uel iugo seruitutis innexi. sed intelligendũ ita dictum
seruauit ñ quia nocuerit aliquid hostis. sed ne ꝑmitteret᷑ nocere : qm̃ credendũ ẽ bello
coepisse tẽptare & huiꝰ uictoria fuisse depulsum. Sed quid sibi uelit qͣd addidit p̃ter uitu
se sex centos uiros p̃ter illud qͣd fecit de bob occisis : Sed quare uitulos: Angrȩcȩ locu¬
tionis consuetudo est etiam uitulos eos appellare qui grandes sunt: Namita loqui
uulgo in axgypto ꝑhibet᷑. sicut apud nos pulli appellant᷑ gallinae cuius lib& ȩtatis. Non
autem hab& interp̃tatio ex hebreo p̃ter uitulos boũ sicut ista qua& scđm septuaginta
ẽ : sicut hab& illa ex hebreo uomere occisos sex centos uiros qͣd ista non hab&.

Expanded text:
t post eum surrexit Samegar filius Aneath, et percussit alienigenas in sexcentos viros praeter vitulos boum; et salvavit  Israhel. quomodo post Aod iste pro Israhel pugnauerit et dictus sit saluasse Israhel potest esse quaestio; non enim rursus fuerant captiuati uel iugo seruitutis innexi. sed intellegendum ita dictum" saluauit," non quia nocuerit aliquid hostis, sed ne permitteretur nocere: quem credendum est bello coepisse tentare et huius uictoria fuisse depulsum. sed quid sibi uelit quod addidit: praeter uituse sexcentos uiros praeter illud quod fecit de bubus occisis? sed quare uitulos? an graecae locutionis consuetudo est etiam uitulos eos appvulgo in Aegypto perhibentur; sicut apud nos pulli appellantur gallinae cujuslibet aetatis. Non autem habet interpretatio ex hebraeo, praeter vitulos boum, sicut ista quae secundum Septuaginta est: sicut habet illa ex hebraeo, vomere occisos sexcentos viros, quod ista non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
etheos. At quęrit᷑ de istis bestus. quid intelligendũ sit. Nam & ꝓmittit hoc ds̃. & liber
sapientiae dicit impletũ ubiait. & misit antecessores exercit̾ suiuespas. Non autẽ legi¬
m̾ factũ neq moysi tẽporib neq sub iesu naue. neq subiudicib neq subregib. ac ꝑͥ hoc
spae ista aculei timoris intelligendi sunt fortasse quib agitaban¬
tes ut cederent filus isrł. Ds̃ enim loquit᷑. in cuus sermone si figurate aliquid dicat᷑
qđ ad ꝓprietatem ñ sit impletũ. ñ impedit hystoria fidem in qua ꝑ spicit̾ ueritas nar¬
ratoris. sic̃ nec euangelistarũ narratio scđm ꝓprietatẽ impedit̾ si aliquid axp̃o dr̃¬

Expanded text:
eas. Quaeritur de istis bestiis, quid intelligendum sit. Nam et promittit hoc Deus, et liber Sapientiae dicit inpletum, ubi ait: et misit antecessores exercitus sui uespas. non autem legimus factum neque Moysi temporibus neque sub Iesu Naue neque sub iudicibus neque sub regibus. ac per hoc uespae istae aculei timoris intelltes, ut cederent filiis Israel. Deus enim loquitur: in cujus sermone si figurate aliquid dicatur, quod ad proprietatem non sit impletum, non impedit historiae fidem in qua perspicitur veritas narratoris. Sicut nec evangelistarum narratio secundum proprietatem impeditur, si aliquid a
Abbreviated transcription (Latin):
chasmati quod grece positũ est phasmati. Qd ꝓeo dictũ ẽ ac si diceret᷑ in mamfesta¬
tione. qͣd aꝑte oculis apparebit . Non enĩ sic dictũ ẽ in uisione que madmodũ solent
tione. Nonnulli autem aliud opinantes. in fantasmate int̾p̃tari uoluerunt. quod
om̃ino sic abhorr& a consuetud me locutionis nr̃ae. ut nusquam fere dicat᷑ fantasma.
aliud loquendi consuetudo p̾iudicauit

Expanded text:
χάσματι, quod graece positum est φάσματι, quod pro eo dictum est, ac si diceretur, In manifestatione, quod aperte oculis apparebit. Non enim sic dictum est, In visione, quemadmodum solent tione. Nonnulli autem aliud opinantes, In phantasmate interpretari voluerunt; quod omnino sic abhorret a consuetudine locutionis nostrae, ut nusquam fere dicatur phantasmadixi, aliud loquendi consuetudo praejudicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
lum eumꝑsequi non potest in rogando suppliciũ. sed etiam orare ꝓ illo pote
uidetur mihi quod se homo soluat etiam apeccatiui culo simdic& talib qui
magis possunt ꝓ desse quã esse ꝑ iuro. siue ad corrigendũ eũ siue ad dm̃ pillo

Expanded text:
lum eum persequi non potest inrogando supplicium sed etiam orare pro illo potest, lum eum persequi non potest inrogando supplicium sed etiam orare pro illo potest, uidetur mihi quod se homo soluat etiam a peccati uinculo, si indicet talibus, qui magis possunt prodesse quam obesse periuro siue ad corrigendum eum siue ad deum pro
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Qđ enĩ additũ est &. locutionis est usitatȩ inscripturis. Uerum
iste sensus quia obscurus est: exponendus uiderur. Hoc enĩ uidet᷑ dicere pec¬
care hominem quo audiente iurat aliquis falsum. & scit eum falsum iu¬
rare & tac& : Tunc autem scit si ei rei de qua iuratur testis fuerit Aut ui¬
dit aut conscius fuit. id est Aliquomodo cognouit aut oculis suis conspexit
t ipse qui iurat illi indicauit. Ita enim potuit esse conscius
remhuius peccati & timorem proditionis hominum non parua extitit ple¬
rumq tẽptatio. Possumus enim paratum ad ꝑiurium ad monendo uel pro¬
hibendo atam graui peccato reuocare. sed si non audierit & coram nobis dere
quam notuimꝰ falsum iurauerit utrum ꝓdendus sit sipditus etiam inpericulũ
mortis incurrat . difficillima quaestio est. Sed quia non expressit cui hoc in¬
dicandum est utrum illi cui ad iuratur an sacerdoti uel cuipiam quinon so¬

Expanded text:
tum. quod enim additum est "et", locutionis est usitatae in scripturis. uerum tum. quod enim additum est "et", locutionis est usitatae in scripturis. uerum iste sensus quia obscurus est, exponendus uidetur. hoc enim uidetur dicere, peccare hominem, quo audiente iurat aliquis falsum, et scit eum falsum iurare et tacet. tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur testis fuit aut uidit aut conscius fuit, id est aliquo modo cognouit aut oculis suis conspexit aut ipse qui iurat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus falsum iurauerit, utrum prodendus sit, si proditus etiam in periculum mortis incurrat, difficillima quaestio est. sed quia non hic expressit cui hoc indicandum est, utrum illi cui iuratur an sacerdoti uel cuipiam qui non so
Abbreviated transcription (Latin):
includebat spatiũ atrii ubi ess& altare sacrificiorũ. quattuor e¬
ta & laterib ternis. Ac ꝑ hoc non poterant etiã portã cingere illa cubita quinqua¬
ginta. sedusq Ad cooperienda obliqua illa latera tendebant᷑ quae in columnis
ternis & quindenis cubitis erant. Frigebant᷑ autẽ capillacia uela cubitis quat¬
les uero rubricatae suꝑ capillacia uela ueniebant. De suꝑ aut̃ id est a parte tecti
uice camerae tabernaculũ pellib iacinthinis tegebat᷑. utrũ cũ atrio & spatium
illud interius ñ appar& . sed credibilius ẽ atrũ spatia quae int̾ exteriores & in
teriores colũnas erant calũ aꝑtũ habuisse. maxime illud occidentis ubi erat altare
sacrificiorun.
iaurem apima peccauerit aut audierit uocem iura¬
tionis & ipse testis fuerit aut uiderit aut conscius fuerit si non utiq nun¬
tiauerit. & accipi& peccatũ : hoc est si non nuntiauerit accipi& pecca¬

Expanded text:
quae concludebat spatium atrii. ubi esset altare sacrificiorum, quattuor quae concludebat spatium atrii. ubi esset altare sacrificiorum, quattuor t a lateribus ternis. ac per hoc non poterant etiam portam cingere illa cubita quinquaginta, sed usque ad cooperienda - obliqua illa latera tendebantur, quae in columnis ternis et quindenis cubitis erant. erigebantur autem capillacia uela cubitis quatles uero rubricatae super capillacia uela ueniebant. desuper autem, id est a parte tecti uice camerae tabernaculum pellibus hyacinthinis tegebatur: utrum cum atrio et spatium illud interius. non adparet; sed credibilius est atrii teriores columnas erant, coelum apertum habuisse, maxime illud occidentis, ubi erat altare sacrificiorum. autem anima peccauerit et audierit uocem iurationis et ipse testis fuerit aut uiderit aut conscius fuerit, si non nuntiauerit. et accipiet peccatum. hoc est: si non nuntiauerit, accipiet pecca
Abbreviated transcription (Latin):
& occidentis. Ex ambitu autem capillaciorum uelorum quo atrium exterius
bat᷑ quia ambitus erat in cubitis trigenis. centena erant in
quagena autẽ in reliquis partib orientis & occidentis. ac ꝑhoc duoilla cubita
quib longius erat auleo uelũ capillacium ñ laterib austri & aquilonis quae pa
ria erant Atrii exterioris & tabernaculi interioris : sed laterib orientis & occi¬
dentis ꝑficiebant. In eis enim laterib creuerat tabernaculi latitudo circumpo¬
sito extrinsecus atrio. sed quinquaginta cubita uelorũ capillatioꝵ a parte orientis
tem columnarum recto ordine tendebant᷑. eisq ꝓficiebat uni¬
duob illis quib eorundem uelorũ maior fuerat longitudo. Alia uero quinqua¬
ginta qua occidentali lateri debebant᷑ quib alterũ ex duob illis cubitũ ꝓficiebat.
non tendebantur ꝑ columnarũ ordinem rectũ. Ibi enim erat illa tãquã triportic

Expanded text:
et occidentis: ex ambitu autem capillaciorum velorum, quo atrium exterius et occidentis: ex ambitu autem capillaciorum velorum, quo atrium exterius tegebatur, quia ambitus erat in cubitis trecentis, centena erant in quagena autem in duabus reliquis partibus orientis et occidentis. Ac per hoc duo illa cubita, quibus longius erat aulaeo velum caria erant atrii exterioris et tabernaculi interioris, sed lateribus orientis et occidentis proficiebant. in eis enim lateribus creuerat tabernaculi latitudo circumposito extrinsecus atrio. sed quinquaginta cubita uelorum capillaciorum a parte orientis per decem columnarum rectum ordinem tendebantduobus illis. quibus eorundem uelorum maior fuerat longitudo; alia uero cubita quinquaginta, quae occidentali lateri debebantur, quibus alterum ex duobus illis cubitum proficiebat, non tendebantur per columnarum ordinem rectum. ibi enim erat illa tamquam triporticus,
Abbreviated transcription (Latin):
ginta : qm̃ uela singula trigenoꝵ fuerant cubitorum. Sed ut alia pars alter¬
coequaretur. duplicatum unũ uelũ a ficie tabernaculi id est aboriente & subcectũ
ẽ dimidium uelũ a parte posteriore id est ab occidente. Atq ita sub tracti sunt cu¬
bita triginta quanta erat ueli unius longitudo. & remanserunt centũ quinqua¬
ginta : quanta etiam ex parte altera fuerunt. Circuitus itaq uelorum capilla¬
ciorum quo cingebatur Atrium tabernaculi. trecentis cubitis tendebatur. sicu
circuitus decem Auleorum interioris tabernaculi cubitis ducentis octoginta.
Aulea quippe singula habebant cubita uigena & octona in longitudine: capillacia
uero uela trigenis cubitis longiora erant : qua ꝓpt̃ ex ambitũ auleorũ interio
ris tabernaculi qui erat incubitis ducentis octoginta centena cubita in laterib
longiorib erant austri & aquilonis. & quad ragena in duob breuiorib orientis

Expanded text:
ta erant centum octoginta, quoniam uela singula tricenorum fuerunt cubitorum. sed ut alia pars altta erant centum octoginta, quoniam uela singula tricenorum fuerunt cubitorum. sed ut alia pars altequaretur, duplicatum est unum uelum a facie tabernaculi, id est ab oriente, et subtectum est dimidium uelum a parte posteriore, id est ab occidente. atque ita subtracta sunt cubita triginta, quanta erat ueli unius longitudo, et remanserunt centum quinquaginta, quot etiam ex parte altera fuerunt. circuitus itaque uelorum capillaciorum, quo cingebatur atrium tabernaculi, trecentis cubitis tendebatur, sicut circuitus decem aulaeorum interioris tabernaculi cubitis ducentis octoginta. aulaea quippe singula habebant cubita uicena et octona in longitudinem, capillacia uero uela tricenis cubitis longa erant. quapropteris tabernaculi, qui erat in cubitis ducentis octoginta centena cubita in lateribus longioribus erant austri et aquilonis, et quadragena in duobus brevioribus orientis
Abbreviated transcription (Latin):
nullis : & erant haec aulea decem de quattuor colorib texta. Hoc ergo interius
tabernaculum circumdabat᷑ atrio ab austro uiginti columnis. & ab aquilone ui¬
guiti. Quae duo atrulatera xqualem habebant longitudinem cum laterib inte¬
id est centenis. Alatere autem orientis atrium concludebatur. columnis
detem. cubitis quinquaginta. Qui ordo columnarum rectus erat. & incur¬
rebat iillas duas angulares interioris tabernaculi quas solas orientis pars ha¬
bebat : ꝓinde cum ipsis cõplebant᷑ detem. Alatere autem occidentis habebat
quidem atrium decem columnas. non tamen recto ordine sed sicut iam osten¬
dimus tãquã triporticum quattuor aporta. & ternis a laterib. Uniuersum
bim& conexa. & alia sex. Inconexione ergo quinq uelorũ cubitaerant centũ
iinquaginta. ex alia uero parte in conexione sex ueloꝵ cubit

Expanded text:
nis, mediis autem nullis; et erant haec aulaea decem de quattuor coloribus texta. hoc ergo interius nis, mediis autem nullis; et erant haec aulaea decem de quattuor coloribus texta. hoc ergo interius tabernaculum circumdabatur atrio ab austro uiginti columnis et ab aquilone uiginti. quae duo atrii latera aequalem habebant longitudinem cum lateribus inteantur in cubitis totidem, id est centenis. a latere autem orientis atrium concludebatur columnis decem, cubitis quinquaginta: qui ordo columnarum rectus erat et incurrebat in illas duas angulares interioris tabernaculi, quas solas orientis pars habebat; proinde cum ipsis conplebantur decem. a latere autem occidentis habebat quidem atrium decem columnas, non tamen recto ordine, sed, sicut iam ostendimus, tamquam triporticum quattuor a porta et ternas a lateribus. Vniuersum sibimet conexa, ex alia sex. in conexione ergo quinque uelorum cubita erant centum quinquaginta; ex alia uero parte in conexione sex uelorum cubi
Abbreviated transcription (Latin):
ab ostio qđ appellabat᷑ ostiũ tabernaculi & finiebatur in longum latere orientis
bierat arca testimonii. decem auleis condudebatur : quoꝵ eram
octo cubitorũ quinq hinc & quinq inde sibim& conexa ansulis & circulis ex ad¬
uerso sibim& constituta. & columnis uigenis in laterib longiorib: aquilonis atq: aus¬
tri. & columnis octo alatere occidentis : A latere autem orientis nullis columnis sed
solis auleis. Quȩ aulea decem. erigebantur incubitis quattuor & ꝑ totum circuitũ
tende bantur incubitis ducentis octoginta quorũ centena in laterib erant longio¬
rib austri & aquilonis ꝑuigenas columnas. quad raginta uero cubita in reliquis duo¬
b laterib breuiorib. uno occidentis ꝑ columnas octo. altero orientis ubi columne
ant sed sola tendebant᷑ aulea de solis duob angularib column

Expanded text:
ab ostio, quod appellabatur ostium tabernaculi, et finiebatur in longum latere orientis, ab ostio, quod appellabatur ostium tabernaculi, et finiebatur in longum latere orientis, ubi erat arca testimonii, decem aulaeis concludebatur, quorumocto cubitorum, quinque hinc et quinque inde, sibimet conexa ansulis et circulis et ex aduerso sibimet constituta, et columnis uicenis in lateribus longioribus aquilonis atque austri et columnis octo a latere occidentis, a latere autem orientis nullis columnis, sed solis aulaeis. quae aulaea decem erigebantur in cubitis quattuor et per totum circuitum tendebantur in cubitis ducentis octoginta: quorum centena in lateribus erant longioribus austri et aquilonis per uicenas columnas, quadragena uero cubita in reliquis duobus lateribus breuioribus: uno occidentis per columnas octo, altero orientis, ubi columnae non erant, sed sola tendebantur aulaea de solis duabus angularibus colum
Abbreviated transcription (Latin):
te aquilonis. & contra eã candelabrum aureũ septem lucernarũ in parte austri.
Huc usq secundis sacerdotib licebat intrare. Interius autem id est in scm̃scõrum
intra uelum quattuor columnarũ arca erat testimonii de aurata. in qua erant ta¬
bulae lapidexe legis & uirga aaron & urna aurea cummanna. & ꝓpitiatorium
entes in uicem & ipsum. Ante arcam uero id est int̾ arcã & uelum positũ erat
altare incensi qđ aliquando aureum dicit scriptura. aliquando. Auratũ. Au¬
ñ licebat intrare cotidie ꝓpt̾ inferendũ incensũ. semelaut̃ in anno eum sangui¬
ne adpurificandũ altare. Et siquando forte exigebat necessitas ꝓpeccato sacer¬
dotis aut uniuersae synagoga sicut in leuitico scriptũ est : sic intrabatur taberna¬
um ab occidente id est a porta austriusq ad latus orientale intr
ca testimonii. Hoc autem interius tabernaculum qđ incipiebat non aporta atrii sed

Expanded text:
te aquilonis et contra eam candelabrum aureum septem lucernarum in parte austri. te aquilonis et contra eam candelabrum aureum septem lucernarum in parte austri. huc usque secundis sacerdotibus licebat intrare. Interius autem, id est in sancto sanctorum ultra uelum quattuor columnarum, arca erat testimonii deaurata, in qua erant tabulae lapideae legis et uirga Aaron et urna aurea cum manna et propitiatorium entes invicem et ipsum. Ante arcam vero, id est inter arcam et velum, positum erat altare incensi, quod aliquando aureum dicit Scriptura, aliquando deauratum, aun licebat intrare cotidie propter inferendum incensum, semel autem in anno cum sanguine ad purificandum altare et, si quando forte exigebat necessitas pro peccato sacerdotis aut uniuersae synagogae, sicut in Leuitico scriptum est. sic intrabatur tabernaculum ab occidente, id est a porta atrii usque ad latus orientale introrsus ubi erat arca testimonii. Hoc autem interius tabernaculum, quod incipiebat non a porta atrii sed
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis quindenis. erecta cubitis quinis. Ab hoc ergo atrio intrabatur ostiũta¬
uernaculi cum transiss& altare & labrum aeneũ. Intrabatur autem aꝑtis auleis.¬
quib decem quinq hinc & quinq inde ex aduerso sibim& constitutisi totũ ipsum
interius tabernaculum cingebatur. Quo ostio uero ingresso occurrebat uelũ qđ
lorib. Qđ uelum cum faciendum praciper& adductorium uocauit. credo quod
currer& ducendo & reducendo. cũ operir& atq aperir& ingressũ: transito isto
uelo excipiebat pars tabernaculi media int̾ hoc uelum & illud alterũ interius
qđ columnis quattuor fuerat inpositũ exillis quattuor colorib factũ. & se¬
parabat int̾ sc̃a quae forinsecus erant & scã sc̃oꝵ interius posita. In hoc itaq medio
spatio inter ista duo uela mensaerat aurea quae habebat panes ꝓpositionis in par¬

Expanded text:
cubitis quindenis, erecta cubitis quinis. Ab hoc ergo atrio, intrabatur ostium tacubitis quindenis, erecta cubitis quinis. Ab hoc ergo atrio, intrabatur ostium tabernaculi cum transitum esset altare, et labrum aeneum. quibus decem, quinque hinc et quinque inde. ex aduerso sibimet constitutis totum ipsum interius tabernaculum cingebatur. quod ostium ingresso occurrebat uelum, quod ad s quattuor coloribus: quod uelum cum faciendum praeciperet. adductorium uocauit, credo quod curreret ducendo et reducendo, cum operiret atque aperiret ingressum. transito isto uelo excipiebat pars tabernaculi media inter hoc uelum et illud alterum interius, quod columnis quattuor fuerat inpositum, ex illis quattuor coloribus factum. et separabat inter sancta quae forinsecus erant et sancta sanctorum interius posita. in hoc itaque medio spatio inter ista duo uela mensa erat aurea, quae habebat panes propositionis in par
Abbreviated transcription (Latin):
ea parte quo ꝑueniebant sicut in medio ponebant portam Atru ab e.
incipiebant. hoc itaq atrium latius erat quam longius. Nam longitudo eius
erat a porta ipsius usq ad ostium tabernaculi interioris in cubitis ferme quindeci.
latitudo autem circa portã cͥubitis uiginti: circa ostium uero in cubitis triginta.
unde obliqua illa latera fuisse intelligunt᷑. quae dextra leuaq in columnis ternis
& quindenis cubitiserant. In hoc atrio erat altare sacrificiorum quadratum quinq
scilic& cubitis longum. & totidem latũ. Inter portam & altare spatium erat. ubi
uersabantur qui sacrificia inponebant altari. introrsus uero inter altare & ostiũ taber
locus erat cineris : & deinde labrum xreum ubi manus & pedes sacerdotes
lauabant uel altari in atrio seruituri uel tabernaculũ interius ingressuri: Tento¬
ria porro huius atrii in laterib ternarum columnarũ byssina erant excenta¬

Expanded text:
ea parte quo perueniebant, sicut in medio ponebant portam atrii ab eaea parte quo perueniebant, sicut in medio ponebant portam atrii ab ea parte unde incipiebant. hoc itaque atrium latius erat quam longius. nam longitudo eius erat a porta ipsius usque ad ostium tabernaculi interioris in cubitis ferme quindecim: latitudo autem circa portam in cubitis uiginti, circa ostium uero in cubitis triginta. unde obliqua illa latera fuisse intelleguntur, quae dextra laeuaque in columnis ternis et quindenis cubitis erant. in hoc atrio erat altare sacrificiorum quadratum, quinque scilicet cubitis longum et totidem latum. inter portam et altare spatium erat, ubi uersabantur qui sacrificia inponebant altari; introrsus uero inter altare et ostium tabernaculi locus erat cineris ante altare et deinde labrum aeneum, ubi manus et pedes sacerdotes lauabant uel altari in atrio seruituri uel tabernaculum interius ingressuri. tentoria porro huius atrii in laterib
Abbreviated transcription (Latin):
ora ex quib duob cubitis unius cuiusq ueli cubitum ꝑfecerat parti orientali. resta¬
bat utiq alterum cubitũ parti occidentali. ut cubitum ex hoc ess& contegens su
lagia tabernaculi. Unde dictum est hinc atq hinc ut operia
rebat totum si eadem quina cubita defuissent. Nunc iam qm̃ satis disputatũ
ẽ quomodo illa om̃a intelligenda sunt quae in tabernaculi constitutione uide¬
tione confectum. Ab occidente igitur trahebant᷑. & prima erat ingrediendi
porta atru quae patebat uiginticubitis. & habebat quattuor columnas quib de¬
pendebat uelũ uiginti cubitis extentũ. Frectum autem cubitis quinq quattu
scaepe cõmemoratis colorib acupicto opere uariato. hac porta ingrediens
excipiebatur atrio cuius latera dextra leuaq quindenis cubitis & ternis colum¬
nis porrigebant᷑ introrsus ut in medio ponerent ostium tabernaculi interioris in

Expanded text:
ora, ex quibus duobus cubitis uniuscujusque veli cubitum profecerat parti orientali: restaora, ex quibus duobus cubitis uniuscujusque veli cubitum profecerat parti orientali: restabat utique alterum cubitum parti occidentali, ut cubitum ex hoc esset contegens super πλάγια tabernaculi. Unde diat. quia non operiebat totum, si eadem quina cubita defuissent. Nunc iam quoniam satis disputatum est. quomodo illa omnia intellegenda sint, quae in tabernaculi constitutione uidet eadem disputatione confectum. ab occidente igitur intrabatur et prima erat ingrediendi porta atrii, quae patebat uiginti cubitis et habebat quattuor columnas, quibus dependebat uelum uiginti cubitis extentum, erectum autem cubitis quinque, quattuor illis saepe commemoratis coloribus acu picto opere uariato. hac porta ingrediens excipiebatur atrio, cuius latera dextra laeuaque quindenis cubitis et ternis columnis porrigebantur introrsus, ut in medium ponerent ostium tabernaculi interioris in
Abbreviated transcription (Latin):
bebant int̾ se cubita triginta : ꝓculdubio erant obliqua.¬
tebant ex hac parte ubi habebant media cubita triginta. quã ex illa parte ubi
habebant media cubita uiginti. Ita illa decem cubita capillaciorũ uelorũ qđ
erat dimidium habundantis longitudinis quae ꝓficiebant posteriori parti
rnaculihoc est occidentali sicut alia decem ꝑficiebant prioi
entali quinis cubitis cõplebant tecturam laterũ illorũ qua grece plagia dicta
sunt inde quinq & hinc quinq. Quaȩ si de fuissent dena cubita tegerent᷑ in eis¬
dem laterib & quina nuda essent. Itaq quantũ mihi uidet᷑ melius intelligit᷑
hinc esse dictum cubitũ ex hoc & cubitũ ex hoc ex eo qđ superat uelis de lon¬
gitudine uelorum tabernaculi. non quia erant cum hinc & inde quina essent. sed qui
exila longitudine redundabant in quabinis cubitis erant auleis capillacia longi¬

Expanded text:
bebant inter se cubita triginta; procul dubio erant obliqua: quoniam plus inter se patebant ex hac parte ubi habebant media cubita triginta, quam ex illa parte ubi habebant media cubita viginti. Ita illa decem cubita capillaciorum velorum, quod erat dimidium abundantis longitudinis, quae proficiebant posteriori parti tabernaculi, hoc est occidentali, sicut alia decem proficiebant priori parti, id est orientali, quinis cubitis complebant tecturam laterum illorum, quae graece πλάγια dicta sunt, inde quinque et hinc quinque. Quae si defuissent, dena cubita tegerentur in eisdem lateribus, et quina nuda essent. Itaque, quantum mihi videtur, melius intelligitur hinc esse dictum, Cubitum ex hoc, et cubitum ex hoc, ex eo quod superat velis de longitudine velorum tabernaculi, non quia erant, cum hinc et inde quina essent; sed quia ex illa longitudine redundabant, in qua binis cubitis erant aulaeis capillacia longi
Abbreviated transcription (Latin):
cordis pharaonis ut signa dĩ multiplicarent᷑ uel implerentur in aegypto aturir
ergo ds bene cordib malis ad id quod uult ostendere bonis. uel quod facturus
est bonos. Et quamuis unius cuiusq cordis in malitia qualitas idest quale coru
habeat admalum suo fiat uitio quod in oleuit ga aꝓbitrio uolurcus fatamen qua¬
litate malaut huc uel illuc moueatur: qnsn ft quib miis popeltiturqua

Expanded text:
cordis Pharaonis, ut signa dei multiplicarentur uel inplerentur in Aegypto. utitur cordis Pharaonis, ut signa dei multiplicarentur uel inplerentur in Aegypto. utitur ergo deus bene cordibus malis ad id quod uult ostendere bonis uel quos facturus est bonos. et quamuis uniuscuiusque cordis in malitia qualitas, id est quale cor habeat ad malum. suo fiat uitio, quod inoleuit ex arbitrio uoluntatis, ea tamen qualitate mala, ut huc uel illuc moueatur, cum siue huc siue illu