comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex hac interrogutione scribe.
grauẽ sepe iter scrilus et
phiseos questionẽ esse uer¬
satam. quod ẽẽt mandatũ
priuiũ sine maxiniũ di-¬
uine legis quibzdã iudelz
hostias et sacrificia laudã¬
tibus aliis uero maiori
auitoritate fidei et dilectõnis
opera p̾ferentib eo qd̃ pluri¬
ni patrũ aute lege̾ absq
onũ uictunaꝵ et sacrificioꝵ
ꝯsuetudĩe ex fide tm̃ que ꝑ
dilectionẽ openit᷑ placerent
deo. sũuuq apud ip̃m loci
haberẽtur: neuio ãt iuiquͣ
absq fide et dilectione per
holocaulta solum et sacri¬
ficia deo placuisse ĩuenintͦ.¬

Expanded text:
ex hac responsione scribae, gravem saepe inter scribas et Pharisaeos quaestionem esse versatam, quod esset mandatum primum sive maximum divinae legis, quibusdam videlicet hostias et sacrificia laudantibus, aliis vero majore auctoritate fidei et dilectionis opera praeferentibus, eo quod plurimi Patrum ante legem absque omni victimarum et sacrificiorum consuetudine ex fiddilectionem operatur, placerent Deo, summique apud ipsum loci haberentur. Nemo autem unquam absque fide ac dilectione per holocausta solum et sacrificia Deo placuisse invenit
Abbreviated transcription (Latin):
lum dicit᷑ sedes dei. celũ ergo
est ãa iusti. Hinc ꝑ psal¬
nustam de scĩs p̾dicatorib
dicitur. Celi euarrãt glo¬
riam dei. Regnũ eigo celoꝵ
est ecc̃a iustoꝵ quia dũ eoꝵ
corda ĩ terra iul ambiunt.
ꝑ hoc quod ad superua suspi¬
rant: iani ĩeis dominus
quasi ĩ celestib reguat.

Expanded text:
des Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coelestibus regnat.
Abbreviated transcription (Latin):
tanto plus sitit. Ideo iecte cõ¬
paratur ei quẽ fluxus carua¬
lium uoluptatũ exulxuius
agguauat. Compartur di¬
uiti auaro: qui quanto ẽ
copiosior diuiciis quib ñ
bene utitur. tanto ardẽtius
talia concupiscit. ¶ł.uiii.¬
t respoudẽs ih̾e dixit ad
legisperitos et phiseos.¬
Si lioet saltõ ciuure: At illi

Expanded text:
ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus, dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? A
Abbreviated transcription (Latin):
quos cotidie prandiũ fieret:
ip̃m quoq prandiũ cena
nocabatur¬
epe autem iani dixisse
mie menum qd̃ plerum
loꝵ p̾sens ecc̃a noĩatur. Cõ¬
gregatio quippe iustoꝵ regnũ
celoꝵ dicitur. Quia enĩ per¬
ꝓph̃am dñs dicit. celum in
sedes est. et salomon ait.
Aĩa iusti sedes est sapientie.
Paulus etian dicit xp̃m
dei uirtutẽ et dei sapienciã.
Liquido collig̾e debemus.

Expanded text:
quos quotidie prandium fieret, quos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabaturepe autem jam me dixisse memini quod plerulorum praesens Ecclesia nominatur; congregatio quippe justorum regnum coelorum dicitur, quia per prophetam Dominus dicit: Coelum mihi sedes est . Et Salomon ait: Anima justi sedes sapientiae . Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam : li
Abbreviated transcription (Latin):
apud lucani sub appellatio¬
ne ceue describitur. Et qui¬
dem st̃ nõ nilla que sibi
dissona ẽe uideantur. quia
hic praudiũ illie cena me¬
moratur. Hic qui ad nup-¬
tias ñ dignis uestib ĩtra¬
uit repulsus est: illic nul¬
lus qui ĩtrasse dicitur de¬
pulsus ẽẽ pechibetur. Qua
ex re rette colligitur: quod
et hic ꝑ uuptias presens
ecc̃a et illic per ceuã et̾uum ⁊
ultumũ comuniũ designat᷑
quia et hanc nõnulli exitu¬
ri nitrant. et ad illud quis¬
quis semel ĩtrauerit: ulte¬
rius non exibit. ¶lc .uiii.¬
t si quis forte ꝯteudãt
hanc eandẽ esse lectionẽ:
ego melius puto salua fide
alieuo ĩtellectui cedere. quã
coutẽtionib deseriuire. quĩ
et ĩtelligi congrue forsitan
potest. quia de ꝓiecto illo qui
cũ nuptiali ueste ũ uen̾at.
qd̃ lucas tacuit: matheus
dixit. Qd̾ uero per illũ ce¬
na. per hunc ãt prandium
dicitur. nequaquã hoc nr̃e
ĩtelligentie obsistit. qr cum
ad horam nouã apud anti¬

Expanded text:
pud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud anti
Abbreviated transcription (Latin):
dare. nusi p̾sens ẽet et cor¬
pore. Si enĩ ꝑfette credidiss
locus ubi ñ ẽet deus. Ex
magna ergo parte diffisꝰ
est: quia uirtutẽ nõ dedit
maiestati. sed p̾sentie cor¬
porali. Et salutẽ itaq fi¬
lio petiit. et tamẽ in fide
dubitauit: qr eũ ad que
uen̾at et potentẽ ad cur¬
randum credidit. et tamẽ
moriẽti filio ẽe absentem¬
dñs qui rogatur ut
uadat quia ñ desit ubi in¬
uitatur indicat: solo iussu
salutẽ reddidit. qui solo nu¬
tu oĩa creauit. Qua in re
hoc est nobis sollerter ĩtu¬
endum qd̃ sicut enuange¬
lista alio testante didicimꝰ.

Expanded text:
si praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absenteminus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ii. et deridebant illũ. ydro¬
picus quippe quo amplius
biberit amplius sitit. ⁊ oĩs
auarus sitim multiplicat
qui cũ ea que appetit a deptꝰ
fu̾it ad appetenda alia am¬

Expanded text:
ri, et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia am
Abbreviated transcription (Latin):
a aũt solui modo raci¬
one aduentui et illu¬
strationi sancti sp̃ apti exi¬
stinus si et corda nr̃a diui¬
no amore repleta et corpora
sint dunus mancipata p̾¬
ceptis. Uude et ĩexordio le¬
ctionis huius euͣngelice dis¬

Expanded text:
a autem solummodo ratione adventu et illustratione sancti Spiritus apti existimus, si et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde in exordio lectionis hujus Evangelicae dis
Abbreviated transcription (Latin):
ciami uirtutũ. alii graciã
curtionũ. alii geuera lui¬
guaꝵ. Alii ĩ terp̾tationem
dona hominibz. De hac ascẽ¬
sionis eius gła etiã abacue
ait. Eleuatus est sol. et luna
stetit ĩ ordiue suo. Quis eĩ

Expanded text:
m virtutum, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem dona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
e hac sollẽpnitate per
psaluustã dicit᷑. Ele¬
uata est magnificẽcia tua
sr̃ celos. De hac rursus ait.
Asceudit deus ĩiubilatio¬
ue: et dũs ĩuoce tube. De
hac iteꝵ dicit. Ascendens
ĩ altum. captiuã dux̃ ca

Expanded text:
e hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam du
Abbreviated transcription (Latin):
deus homo peuetrauit: qr
uascente dũo iudebat᷑ diui¬
nitas hunuliata. ascẽdẽte
ãt dño est hũauitas exal¬
tata . Albe et enĩ uestes exal¬
tationi magis congruũt
Nascensione ergo eius
angłi ĩ asẜ uestib uideri
debuerunt. quia qui ĩ na¬
tiuitate sua apparuit deus
hunulis: ĩ ascensioue sua
ostensus est honio sullumᷤ.
est hodierna die cyrogͣphũ
dampnationis nr̃e nuica¬
ta est sentencia corruptõis
ur̃e. Illa enĩ natura cui di¬
ctum est. teru es et ĩ termũ

Expanded text:
homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata; ascendente vero Domino, est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura cui dictum est: Terra es, et in terram
Abbreviated transcription (Latin):
obis eui est repuissio⁊
filiis urĩs. et om̃ib qui
louge sunt quoscũqz ad no¬
cauerit dũs deus ur̃. Aliis
stificatus est et exhortabat᷑
eos dicẽs. Saluanuu a ge¬
ueratione ista praua. Qui
ergo receper̃t seruiones eus
baptizati sunt et apposite st̃
ĩ illa die aĩe circiter tria mi

Expanded text:
obis enim est repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster. Aliis stificatus est, et exhortabatur eos, dicens: Salvamini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt, et appositae sunt in illa die animae circiter tria mi
Abbreviated transcription (Latin):
uieo sede a dextris meis do¬
ues pouam ĩuuicos tuos
scabellum pedum tuoꝵ.¬
ertissune ergo sciat
omĩs donius isrl̃. quia
et dũm eum et xp̃m deus
fecit hunc ih̃ui quem ues
crucifixistis. hiis auditis
ꝯprincti sunt corde et dixe¬
runt ad petrum et ad re¬
liquos apłos. Quid fucie¬
inus uiri fr̃es: Petrus u̾o¬
ait ad illos. Penitenciau
ĩquit agite et baptizetur
unusquisq nr̃m in uõie
ih̃u ip̃i ĩ remissionẽ pecru¬
tor ur̃oꝵ. et accipietis do¬

Expanded text:
a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuoertissime ergo sciat omnis domus Israhel quia et Dominum eum et Christum Deus fecit hunc Iesum quem vos crucifixistis his auditis conpuncti sunt corde et dixerunt ad Petrum et ad reliquos apostolos quid faciemus viri fratres Petrus vero ad illos paenitentiam inquit agite et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Iesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum et accipietis do
Abbreviated transcription (Latin):
du fr̃es liceat andẽter
dicere ad nos de patu¬
archa dauid: qm̃ et defun¬
ctus est. et sepultus est.⁊
usq ĩ hodiernũ diem. Pro
scret quia iuire iuando
iuuisset illi deus de fructu
rouidens locutus ¶ m̃

Expanded text:
fratres, liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David, quoniam et defunctus et sepultus est, ssque in hodiernum diem. Moxqsciret quia jurejurando jurasset illi Deus, de fructu providens loc
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis p̾mia deleauius¬
quinqua gesimã ab
ip̃o diu̾̃ce resurrectionis die
ĩ choare. et gaudiis pocius
laudibzqz diuinis. quaui
ieumiis uoluer̃t ẽẽ celebrẽ.
quatinus aunuis eius fe¬
stis dulcius ad mon̾enur.
desideriũ ur̃m ad optiuẽda
festu que nõ st̾ amina sed
continua. nõ tecrena s̾ ce¬
lestia semꝑ ascend̾e. fixũq

Expanded text:
is praemia debemusquinquagesimam ab ipso Dominicae resurrectionis die inchoare, et gaudiis potius laudibusque divinis, quam jejuniis voluerunt esse celebrem, quatenus annuis ejus festis dulcius admoneremur desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinioꝵ obseruautiã cele¬
branius: sic eisdẽ perattis
quinquagesimã nõ siue cer¬
ti causa nusterii festa deuo¬
aui quia saucta ecrã ĩ
quibz dan suis m̃bris
ad huc pro eterna requie
laborat ĩ terris ĩ quib da
uero om̃i finito labore. cũ
xp̃o iami reguat ĩ celis. in
memoriã utriusq uite cõ¬
stituere pitres nrĩ gemina
hec congrue religionis sol¬
l iupuia quadragesimani
uidel afflictionis et ieiumo¬
rum ĩstuite iam duĩce re¬
surrectionis cp̃re. gaudiis¬
q raschalib ut per eaui uo¬
bis sepuis ad memorian
reuocarẽt. quia per labo¬
res et contineuriã. ꝑ iugi¬
lias et or̃ones. ꝑ oetera q̃¬

Expanded text:
uniorum observantia celebravimus, sic eisdem peractis, Quinquagesimam non sine certi causa mysterii festa devoam quia sancta Ecclesia in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna requie laborat in terris, in quibusdam vero omni finito labore cum Christo jam regnat in coelis, in memoriam utriusque vitae constituere patres nostri gemina haec congruae religionis solemnia, Quadragesividelicet afflictionis et jejuniorum, instante jam Dominicae resurrectionis tempore, gaudiisque paschalibus, ut per eam nobis saepius ad memoriam revocarent, quia per labores et continentiam, per vigilias et orationes, per caetera q
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib natum tribuit ⁊ iu¬
mẽtis ac bestiis hoĩbz quoq
ꝯmune est huius cura peni¬
tus ñ libenamur. s p̾cipitur
nobis ne solliciti simus qͥd
comedaniꝰ. Et quia ĩ sudore
nultus p̾paranius nob̾ pa¬
uem labor exercendus est.
sollicitudo tollenda. ¶ Sr̃ Dꝰ .ĩ.

Expanded text:
omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est
Abbreviated transcription (Latin):
reb istis terrens merico
sue ꝑuecsitatis p̾positꝰ prin¬
ceps huius scl̃i a dño dicit᷑.
Cigo ant unũ odiet. et alteꝵ
diliget: ut fieri debet. Odiet
scilicet diabolum. diliget deũ.
Aut uni adherebit. et alteꝵ
onitẽpnet. Adherebit scilioet
diabolo cũ quasi eius p̾mia
tp̃ralia sectat᷑. contempuet
on dixit odiet. sed sicut
solent minas eius post¬
ponere cupiditatib suis
qui debonitate eurs sibi ad
ĩpuuitatẽ blandiũt᷑. Quib
ꝑ salomouẽ dicitur. ffili ne
adicias peccatũ fr̃ pecoatum.¬

Expanded text:
merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus saeculi a Domino dicitur. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet. Odiet scilicet diabolum, diliget Deum. Aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Adhaerebit scilicet diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur. Contemnet on dixit Odiet, sed sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ii aũt tam uitaudi st̾
ecõe ut si fieri potest
lougius reuioti magno
clamore ĩterpellent. Inde
apte subiũgitur. Qui ste¬
terunt a longe: et leuauer̃t
uocẽ dicentes. Ihũ p̾ceptor
uuserere nr̃i. Et bene ut
saluẽtur: ih̃m p̾ceptorẽ no¬
minant. Quia enĩ ĩ eius
uerbis se errasse significãt
hunc saluandi humiliter
p̾ceptorẽ uocant. Cumq
ad cognitionẽ preceptoris
redeunt: mox ad formã sa

Expanded text:
vitandi sunt Ecclesiae, ut, si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent. Unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene, ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeun
Abbreviated transcription (Latin):
equitur. Ques ut ui¬
dit dixit. Ite: ostendite
uos sacerdotibz. Et faitũ est
dum irent: inundati sunt.
delioet sacerdotiũ iudeoꝵ
figuni erat futiari sacerdo¬
tii regalis qd̃ est ĩ ecc̃a quo ꝯ¬
secrautur om̃s ꝑtiuẽtes ad
corpus xp̃i sũmi et ueri pͥn¬
cipis sacerdotum. Et quisqͥs
heretica prauitate uel sĩsti¬
tione gentili uel iudaica per¬
fidia. uel etiã scmate super¬
no quasi uario colore ꝑ xp̃i
gr̃am cauuerit. neccesse est
ad ecc̃am ueniat. colorẽ q
fidei uerũ quiͣ a ceperit ostẽ¬

Expanded text:
equitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. delicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit osten
Abbreviated transcription (Latin):
tamius nũcios ad uiuu̾sos
teruuuos isrł: et si nõ fuit
qui defendat nos egrediemͦ
nuncii ĩ gabach saulis
et locuti st̾ uerla hec audiẽ¬
te ppło. Et leuaint ouũs
ppłs uocẽ suã. et fleuit.
Et ecce saul uenielat se¬
quens boues de agro ⁊ ait.
Quid h̾t ppłs ꝙ plorat. et
iurorum iabes. ¶¬

Expanded text:
sos terminos Israhel et si non fuerit qui defendat nos egrediemur ad te in Gabaath Saulis et locuti sunt verba audiente populo et levavit omnis populus vocem suam et flevit et ecce Saul veniebat sequens boves de agro et ait quid habet populus quod plorat et virorum Iabes
Abbreviated transcription (Latin):
eiplũ eius sicut homo
ignobilis: uasa glorie
euis captiua abducta sunt:
trucidati sunt senes enis ĩ
plates et iiuenes eius ceci¬
derin ⁊ gladio inemicoꝵ.
Que gens ñ hereditauit reg¬
num eius et ñ obtinuuit spolia
nũs compositio ¶eius:
ablata est. que erat libemi
fait est ancilla: et ecr̃s santta
nr̃a et puilchritudo nõa. et clari¬
tas nr̃a desolata est. et coĩqui

Expanded text:
ut homo ignobilis vasa gloriae eius captiva abducta sunt trucidati sunt iuvenes eius in plateis et iuvenes eius ceciderunt gladio inimicorum quae gens non hereditavit regnum eius et non obtinuit spolia eius omnis conpositio eius ablata est quae erat libera facta est ancilla et ecce sancta nostra et pulchritudo nostra et clarita
Abbreviated transcription (Latin):
antiochi. nec sacrificabinus
transgredientes legis nostre
mandata: ut eamꝰ alt̾a uia.
t ut cessauit loqui u̾ba
hec: accessit quidam iudeus.
ĩ oĩ oculis sacrificare
ydolis sr̃ aram ĩ ciuitate
modin scd̾m ussum regis.
Et uidit mathathias et do¬
luit et contrenuer̃t uenes ei
et accensus est furor eius se¬
cundum iudicium legis et
infilieus trucidauit eum sr̃¬
qui cogebat ĩmolare occidit
aram destruxit: et zelatus ẽ
h̃t legis statues testam̃tum
exeat post me. Et fugit ip̃e ⁊
filii eius ĩ montes et relique¬
runt quecũq hẽbant ĩ ciuita
unc asceuderunt ¶te.¬

Expanded text:
Antiochi nec sacrificabimus Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum squi cogebat immolari occidit aram destruxit et zelatus estlegis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
t uenerunt illuc qui
nussi euant a rege antio¬
cho ut cogerent eos qui cõfu¬
gerant ĩ ciuitateni modin ĩ¬
molare et accende thura et a
lege dei disced̾e. Et multi de ppło
isrł consentientes accesserunt
ad eos: sed mathathias et filii
euis constanter steterint . ¶lc.¬
t respondentes qui muissi
erant ab antiocho. dixer̃t ma¬
ie. Princeps et clarissimus et ma¬
gnus es ĩ hac ciuitate et ornatͥ¬
natus filiis et fratrib. Eigo
accede prior et fac ussimi regis¬
autiochi sicut fecerunt omnes
gentes et uiri iuda et qui ue¬
manserunt ĩ ierłm: et eris
et filii tui inter amuicos regis.
et amplificatus aigento et
auro et muneribz multis.
t respondit mathathias
et dixit magna uoce Et
si omnes gentes regi antioch
obediunt ut discedant uuub¬
quisq a seruitute patrũ suoꝵ
et consentiunt mandatis eiꝰ.
egoet filii mei et fr̃es mer o¬
bediemus legi patrum nr̃oꝵ.
ropicius sit nobus de
non est nobis utile
quere legem et iusticias i
Non audiemus uerla regis

Expanded text:
runt illuc qui missi erant a rege Antiocho ut cogerent eos qui confugerant in civitate Modin immolare et accendere et a lege Dei discedere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis
Abbreviated transcription (Latin):
est in luctum. ¶lcõ.¬
t scripsit rex autiochus
om̃i regno suo: ut essec
ouũs ppłs unus. Et reliq̃¬
runt uriusquisq legẽ suam
et consensert om̃s gentes se¬
cundum uerbũ regis antio¬
chi. et multi ex isrł consense¬

Expanded text:
est in luctum et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consense
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificalũt sr̃ auĩ que euat
nlieres que cicũcidebãt
filies suos trucidabãtur
scd̃m uissum regis autiochi
et suspeudebaut pueros a cer¬
uicib per uiuiuersas domos
eoꝵ: et eos qui curũciderunt
eos trucidabant. ¶lcõ.
magis mori. quͣ cibis com¬
quinari ĩmundis: et noli.e¬
runt ĩ fring̾e legeui dei sc̃am
et trucidati sunt. et fcã est
ira magna sr̃ ppłui ualde.
Ndieb illis surrexit ma¬
thathias filius ioħis filii
sỹmeois sa cerdotis ex filies
ioarim ab ierł̾m: et ꝯsedit
ĩ monte modin: et habebat
filios quinq ioh̾em qui au¬
nominabatur gaddis et sy¬
meor qui ouominabatur
thasi et iudas qui uocabatur
machabeus. et ellzarus qui
cognominabatͤ abacon et io¬
nachis qui orggnoininabat᷑
i uiderunt mala que
faciebant ĩ ppło iunda et

Expanded text:
at ulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multimagis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira magna super populum valde in illis diebus surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur i viderunt mala quae fiebant in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ierłm. et i̾ om̃s ciuitates in¬
de ut sequerẽtur legẽ gentuĩ
t̾ire et ꝓhiberent holocaustu
et sacrificia et placationes
fieri ĩ templo dei. ꝓhiberent
celebrari salbatum et dies
sollempnes. et coĩquinari
t iussit edificari auis

Expanded text:
m et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinari t iussit aedificari aras
Abbreviated transcription (Latin):
oculis meis et uocẽ quasi au¬
re lens audiui. Nũquid hõ
dei ꝯpauitione iustificabitur.
aut factori suo purior erit
uir: Ecce qui seruuiũt ei ñ
st̾ stabiles et ĩangłis sius
repperit pͣuitate̾. qnͣtomagis
hii qui ⁊̃ hĩtant domos luteas.
qui t̾renũ hñt fũdam̃tũ con¬
suũtur uelut a tiuea. ¶łc.¬
e mane usqz uespeui
succindẽtur. et qr millus
ĩtelligit ĩ et̾uum peribunt.
Qui ãt reliqui fuerĩt aufe¬
rentur ex eis moriẽtur et ñ
ĩ sap̃ia. Doca eigo si est qui
respondeat tibi et ad aliquẽ

Expanded text:
em quasi aurae lenis audivi numquid homo Dei conparatione iustificabitur aut factore suo purior erit vir ecce qui serviunt ei non sunt stabiles et in angelis suis repperit pravitatem quanto magis hii qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum consumentur velut a tinea e mane usque ad vesperum succidentur et quia nullus intellegit in aeternum peribunt qui autem reliqui fuerint auferentur ex eis morientur et non in sapientia voca ergo si est qui tibi respondeat et ad aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
moniuũta editicando pa¬
truu suoꝵ fra qui hos ooci¬
derant aiguebant sed pa¬
trata facinora emulãco
cuntur: i se ip̃os seniciã re¬
torquebant eade̾ rudelicet
ip̃iq ĩ parentib dampua¬

Expanded text:
monumenta aedificando patrum suorum facta, qui eos occiderunt, arguebant, sed paterna facinora aemulando, quuntur, in seipsos sententiam retorquebant, eadem, quae ipse in parentibus damna
Abbreviated transcription (Latin):
stis eoꝵ se puichra. Siuui¬
labant quidẽ se ad fauore̾
uulgi captaudã. patrũ suoꝵ
horiere ꝑfidiã mieniorias
ꝓphax qui ab eis occisi sũt
maguifice oruaudo. se ip̃os¬
aũt opere testificant᷑ quã¬
tuni paterue nequicie con¬
senciãt. dũii qui ab eisce
ꝓphetis est p̾nũciatus ĩ¬
iuriis agendo. ubi se pa¬
riter et suos honucidar
et ad sue damipnationis
augm̃tũ sciẽtes pecoare
declarant. ¶Le ixͣ¬

Expanded text:
ra. Simulabant quidem se, ob favorem vulgi captandum, patrum suorum horrere perfidiam, memorias prophetarum qui ab eis occisi sunt magnifice ornando, sed ipso opere testificantur quantum paternae nequitiae consentiant, Dominum qui ab eisdem prophetis est praenuntiatus, injuriis agendo. Ubi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
occidentis: et xtra eos p̾ciue
qui contẽpser̃t ĩperium nie¬
um. Nõ parcet oculus tuus
ulli regno. omnẽq urbem
uunita subiugabis michi.
Tũc holofernes uocauit du¬
ces et magistratus mrtutis
alsyrioꝵ. et dinumeraut ui¬
uos ĩ expeditione. sicut p̾cepit
ei rex centũ uiginti milia

Expanded text:
Occidentis, et contra eos praecipue, qui contempserunt imperium meum. Non parcet oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi. Tunc Holofernes vocavit duces, et magistratus virtutis Assyriorum: et dinumeravit viros in expeditionem, sicut praecepit ei rex, centum vig
Abbreviated transcription (Latin):
unc exaltatum est reg¬
uũ nabugodonosor et
cor eius eleuatũ est. et misit
ad om̃s qui hĩtabant ĩcilicia
et damasco et libauo et ad
g̾s que sunt ĩcariuelo et ce¬
dar et ĩ hĩtantes galileam ⁊̃
campo magno hesdraelon ⁊
om̃s qui erant ĩ samaria
et transflumẽ iordauẽ usq
ierłm. et omnẽ terrã yesse
quousq perueniatur ad mõ¬
tes cthiopie .R. Nos aliũ deuui¬

Expanded text:
unc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos
Abbreviated transcription (Latin):
lii scõꝵ suuiꝰ et uitã illa expe¬
ttanius quã deus daturus ẽ¬
illis qui fidẽ suã iniquã
mutant ab eo. ¶lcõ.¬
uua uero uxor eius i¬
bat ad textrinũ opus
cotidie et de labore mauuun
suaꝵ uttũ quẽ consequi po¬
tuiss deferebat. Unde factũ
est ut hedũ capraꝵ accipiẽs:
detuliss domũ. Cuiꝰ cũ uocẽ
balantis uir eius audisl dix̃
Uidete ne forte furtiuus sit.¬
dhec uxor eius ¶łe.¬
irata: sudit. Mauifeste
uaua fca est spes tua. et ele¬
mosiue tue modo aparuer̃t.
atq hiis et aliis huitiscemio
di exprobralut ei. Thobias

Expanded text:
itam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sitre ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias
Abbreviated transcription (Latin):
yxumi sur: dicẽtes. Ia̾
huius rei causa ĩterfici iussꝰ
es et ux effugisti mortis ĩ¬
peruum et iteꝵ sepelis mor¬
tuos: Sed thobias plus ti¬
mens deuin quã regeni ra¬
piebat corpora occisoꝵ: et oc¬
cultabat ĩ domo sua. et me¬
diis noctibz sepeliebat eos ¶lt.¬
ontigit aũt ut cũ qua¬

Expanded text:
dicentes: Jam hujus rei causa interfici jussus es, et vix effugisti mortis imperium, et iterum sepelis mortuos? Sed Tobias plus timens Deum quam regem, rapiebat corpora occisorum, et occultabat in domo sua, et mediis noctibus sepeliebat ea. Contigit autem ut qua
Abbreviated transcription (Latin):
Douui quoq ariuẽta gre¬
numerus: frum̃tũ ex om̃i
syria ĩ transitu suo parari
constituit. Aurũ uero et ar¬
gentũ de domo regis assũpsit
multũ uinus: et ꝓfectus est
ip̃e et oĩs exercitus cũ qua¬
drigis et equitib et sagitta

Expanded text:
oum quoque armenta grenumerus. Frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit. Aurum vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et
Abbreviated transcription (Latin):
nno igitur duodecimo
regni sui nabugodono¬
sor uex assyrioꝵ: qui regua¬
bat ĩ niniue ciuitate mag¬
na puguauit ꝯtra arfaxath.
et obtinuit eũ ĩ campo ma¬
gno qui appellatͤ ragau cir¬
ca eufratẽ et tygrin et rada¬
san. ĩ campo herioch regis

Expanded text:
duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum, qui regnabat in Nineve civitate magna, pugnavit contra Arfaxath et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau, circa Eufraten et Tigrin et Hiadas, in campo Erioch regis
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃mim ꝓdiens nec pa¬
tris linquens dextrrã ado¬
pus suũ exiẽs uenit ad ui¬
te uespemi. Tu mortem a
disciplo suis tradẽdus enu¬
lis prius ĩuite ferculo se
tradidit discipłis. Quib¬

Expanded text:
prodiens, Nec Patris linquens dexteram, Ad opus suum exiens, Venit ad vitae vesperum. In morte a discipulo Suis tradendus aemulis: Prius in vitae ferculo Se tradidit discipulis. Uni
Abbreviated transcription (Latin):
ilius ergo deus de patre.
pater aute deus. s nõ
de filio. Ille aũt filius prĩs
et deus de patre. Equalis
tanẽ per oĩa filius patri:
quia nec nasci cepit aliqũ
nec desiit. Hic etiã uuius
quod et houio usyon pr̃i
dicitur. hoc est eiusde̾ cum
patre subẽ. Honio eui gre

Expanded text:
ilius ergo Deus de Patre, Pater autem Deus, sed non de Filio, ille autem Filius Patris, et Deus de Patre, aequalis, tamen per omnia Filius Deo Patri, quia nec nasci coepit aliquando, nec desiit. Hic etiam unius quod et homousion Patri dicitur, hoc est, ejusdem cum Patr
Abbreviated transcription (Latin):
a patre. mittitur et a filio
ꝓcedit a patre. ꝓcedit et a
filio. quia et eius missio
ip̃a ꝓcessio est qua de patre
ꝓcedit et filio. Uenit ⁊ sua

Expanded text:
a patre, mittitur et a filio. Procedit a patre, procedit et a filio, quia et eius missio ipsa processio est qua ex patre procedit et filio. Ipse a
Abbreviated transcription (Latin):
id est de suba eiusdẽ filius
genitus uel uatus esse fi¬
lius credendus est. Seuip¬
qm̃ si pater semꝑ fuit. sẽ¬
per habuit filium ciius
pater ẽet. et ob hoc filium
de patre natum sine ũtio
confiteniur. Nõ enĩ eũde
filium dei pro eo ꝙ de pr̃e
sit genitus de fecte nature
portiũculã noĩamus: sed
ꝑfectum patrẽ. ꝑfectum
filium siie diminutione
siue defectione genuisse as¬
serimus. qr solius diuiui¬
tatis est ĩ equalẽ filium

Expanded text:
a ejus idem Filius genitus vel natus esse credendus, est sempiQuod si Pater semper fuit, semper habuit Filium cujus Pater esset, et ob hoc Filium de Patre natum sine initio confitemur. Nec enim eumdem Filium Dei pro eo quod de Patre sit genitus, disectae naturae portiunculam nominamus, sed perfectum Patrem, perfectum Filium sine imminutione, sine defectione genuisse asserimus, quia solius divinitatis est inaequalem Filium
Abbreviated transcription (Latin):
uiuo pp̃ patre. et qui man¬
ducat me ip̃e uiuet. ꝓpter
lum tanqui ad maiorem
referã uitũ meã exinani¬
Ego itaq huĩliatus uiuo
apt̃ patre. ille rectus uiuit¬

Expanded text:
vivo propter Patrem, et qui manducat me, et ipse vivit propter lum tanquam ad majorem referam vitam meam, exinaniEgo itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille rectus
Abbreviated transcription (Latin):
ic etiam filius dei ru¬
tum est filius: uñ ado¬
ꝑtione. Quẽ deus pater
nec uoluntate nec ne¬
cessitate genuisse creden¬
nec uolunitas sapienciã

Expanded text:
ic etiam Filius Dei natura est Filius, non adoptione, quem Deus Pater nec voluntate, nec necessitate genuisse credennec voluntas sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
nis qui uature. Quia le¬
nedictione etiã ip̃i nuta
mutatur. Unde uirgani
teuelut moyses ꝓiecit eã
et fucta est serpeus. Rur¬
sum app̾hendit caudã ser¬
pentis: et ĩ uirge natum̃
reuertitur. Dide ergo ꝓ
phetica gr̃a bis naturam
pentis et uirge. Curbelãt
egipti flumiua puro iuea¬
ueiis sangius cepit erũ¬
pere. ũ euit potus i fluuio¬

Expanded text:
quam nature, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur. Virgam tenebat Moyses, proiecit eam et facta est serpens. Rursus prendit caudam serpentis et in uirge naturam reuertit. Vides igitur prophetica gratia bis mutatam pentis et uirge. Currebant Egypti flumina puro aquauenis sanguis cepit erumpere. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
seo ꝓph̾a uni ex filiis ꝓpħax
excussũ est ferrũ de securi.
et statiui sub mersum est.
R̾ogauit heliseũ qui ami¬
liseus liguum ĩa qua et
ferrũ natauit. Utiq et
hoc preter naturã factum
est species ferri ꝙͣ aquaꝵ li
quor. Auertunus igitur
maiorẽ esse gr̃m qua ua¬
turam: et ad huc cã apheti¬
ce benedictionis numenĩ¬

Expanded text:
opheta, uni ex filiis prophetarum excussum est ferrum de securi, et statim mersum est : rogavit Eliseum qui amiliseus lignum in aquam, et ferrum natavit. Utique et hoc praeter naturam factum est e Aduertimus igitur maioris esse gratiam quam naturam, et adhuc tamen prophetice benedictionis grati
Abbreviated transcription (Latin):
Doctis recolitur cena uo¬
agnũ et azuna dedisse fra¬
trib uixta legituna priscis
ĩdulta patrib. P ost ag¬
num typicũ expletis epu¬
lis corpus dñicum datuni
discipulis sic totũ omnub
qd̃ totũ singulis eius fate¬
mur mianib. O edit fra
gilib corporis ferculum de¬
dit et tristib sangis po¬
culum dicẽs accipite quod
trado uasculũ oĩs ex eo
bibite. Sic sacrificiũ istõ
ĩstituit cuius officiũ ⁊n¬
tti uoluit solis p̾sbiteris
quibz sic congrint ut su¬
mant et deut ceteris. D a¬
ius angelicus fit panis
hoĩm dat panis celitus fi¬
guris terrunũ o res nuira¬
bilis manducat dñm pau¬
per seruus et hũilis. Te
trina deitas unaq põscimꝰ
sicut uos uisitas sicut te co¬
limus ꝑ tuas semitas duc
nos quõ tendimus ad lu¬

Expanded text:
olitur coena noagnum et azyma Dedisse fratribus, juxta legitima Priscis indulta patribus. Post agnum typicum, expletis epulis, Corpus Dominicum datum discipulis, 4 Sic totum omnibus, quod totum singulis, Ejus fatemur manibus. Dedit ex frugibus corporis ferculum, Dedit ex vitibus sanguinis poculum, Dicens, Accipite quod trado vasculum, Omnes ex eo bibite. Sic sacrificium istud instituit, Cujus officium committi voluit Solis Presbyteris, quibus sic congruit, Ut sumant, et dent caeteris. Panis Angelicus fit panis hominum, Dat panis coelitus figuris terminum: O res mirabilis! manducat Dominum Pauper, servus, et humilis. Te Trina Deitas, unaque poscimus, Sic nos tu visitas, sicut te colimus: Per tuas semitas duc nos quo tendimus, Ad lu
Abbreviated transcription (Latin):
a patre ꝓcedit quã cũ a filio
mntitur. S ideo filius eũ
mitti a se. et a patre dicit ꝓ¬
ced̾e. ut aliã patus aliai
ẽẽ suã personã designet ac
ĩ eadẽ distũtione persone
unã ẽẽ operationẽ ac uo¬
luntatem suã cũ patris uo¬

Expanded text:
a Patre procedit quam a Filio mittitur, sed ideo eum Filius et a se micti et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam personam designet, ac in eadem distinctione personarum unam esse operationem ac voluntatem suam cum vo
Abbreviated transcription (Latin):
nitus creditur. ne aut
si ĩgenitũ dixerimꝰ duos pa¬
tres dicauns. aut si geni¬
tum duos filios p̾dicare mõ¬
stremur. Qui tũ nec prĩs
tantũ nec filii tru: s simul
monstrat᷑. qr caritas siue scĩ¬
tas amboꝵ ẽẽ dignoscitur.
hic igitur sp̃s sanctus nussꝰ
filius pp̃ assũptã carnem
ninorẽ se patre et sp̃u scõ
c̃e testat᷑ hec ẽ sc̃ẽ trinita¬
tis relata uarratio: que ñ
triplex s triuitas et dici et
credi debet. Nec recte dici po¬
test ut ĩ uno deo sit trini¬
tas: s unus deus trinitas¬

Expanded text:
nitus creditur, ne aut si ingenitum dixerimus duos patres dicamus, aut si genitum duos filios praedicare monstremur; qui tamen nec Patris tantum nec Filii tantum sed simul monstratur, quia charitas sive sanctitas amborum esse agnoscitur: hic igitur Spiritus sanctus missus Filius 131 propter assumptam carnem minorem se Patre et Spiritu sancto esse testatur. Haec est sanctae Trinitatis relata narratio, quae non triplex, sed trinitas, et dici et credi debet, nec recte dici potest, ut in uno Deo sit Trinitas, sed unus Deus Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
menti figura p̃cessit.
quando mãna plinit pa¬
trib ĩ deserto qui cotidia¬
no celi pascebantur alim̃¬
auglor manducauit hõ¬

Expanded text:
Cujus figura praecessit, quando manna pluit Deus patribus in deserto, qui quotidiano coeli pascebantur alimeangelorum manducavit ho
Abbreviated transcription (Latin):
uuitare qd̾ ñ enĩt ñ ẽ eĩ minꝰ dareꝙͣ mutates
iuentis utiuiur suis urant᷑ exẽplis
ĩ carnationisq astruamus misterii
nem querimꝰ. uiro mxta
feniia geuenire ⁊ sueu̾at.
Liquet igit᷑ ꝙ p̃ter nature
ordiuẽ: iurgo generauit.
Et hoc qd̃ conficimiꝰ corpus
ex iuogine est. Qͥd hic q̃ris
nature ordinẽ in xp̃i corꝑe
cum pret̾ uaturã sit ipse

Expanded text:
 dare quam mutare mentis utimur, suis utamur exemplis, incarnationisque astruamus mysterii nem querimus, uiro mixta femina generare consueuit. Liquet igitur quod preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Quid hic queris nature ordinem in Christi corpore, cum preter natura
Abbreviated transcription (Latin):
ange liungna gł̾iosi cor¬
poris nisterium san¬
guinisq p̾ciosi quẽ ĩ mũ¬
di p̾cium fructus uentris
generosi rex effudit gẽtiũ
Dobis datus nobis natus
ex ĩtacta iurgĩe et ĩ mũdo
ꝯuersatus sparso uerbi se¬
mine sui moras ĩcolatus
uuro clausit ordĩe. In su¬
p̾me nocte cene recumbẽs
cũ fr̃ib obseruata lege
plene cibis ĩ legalib cibũ

Expanded text:
ange lingua gloriosi Corporis mysterium, Sanguinisque pretiosi, Quem in mundi pretium Fructus ventris generosi Rex effudit gentium. Nobis datus, nobis natus Ex intacta Virgine, Et in mundo conversatus, Sparso verbi semine; Sui moras incolatus Miro clausit ordine. In supremae nocte coenae, Recumbens cum fratribus, Observata lege plene C
Abbreviated transcription (Latin):
uinet pp̃me. Non enĩ filius
participatione patris fit iue¬
lior. qui est uatus coeqͣlis
sicut participatione filii ꝑ
unitate̾ corporis et sangui¬
nis qui illa manducãtio
potacio q significat. esfi¬
cit nos meliores. Diuunꝰ¬

Expanded text:
opter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis, sicut participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, efficit nos meliores. Vivi
Abbreviated transcription (Latin):
ous igitur ip̃e et origo
est tocius diuinitutie.
Ip̃e quoq pater essencia
ip̃e est. Genuit deus deũ.
lux luceni: ab ip̃o ergo est
celo et que ĩ terra est filiũ
quoq de subã patris sine
micio aute scł̃a natum:
nec tũ factũ esse fatenͦ
quia nec pater sine filio.
nec filius aliqñ exstitit
sine patre. Et tamen nõ
sicut filius de patre. rta pa¬
ter de filio: quia ñ pater de
filio. sed filius a patre ge¬
nerationem accepit. ¶ se.¬

Expanded text:
 igitur et origo est totius divinitatis: ipse quoque Pater essentia quod ipse est. Genuit Deus Deum, lux lucem. Ab ipso ergo est coelo, et in terra. Filium quoque de substantia Patris sine initio ante saecula natum, nec tamen factum esse fatemur. Quia nec Pater sine Filio, nec Filius aliquando exstitit sine Patre, et tamen non sicut Filius de Patre, ita Pater de Filio, quia non Pater a Filio, sed Filius a Patre generationem accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
unius nature. uniusq
maiestatis atq uirtutis.
Et patrẽ quidẽ nõ genitũ
uec crratum. s ĩgenitum
ꝓfitenur. Ip̃e eui a nullo
origuiein duxit ex quo ⁊¬
filius natiuitate̾ et sp̃us
sanitus ꝓcessione accepit.

Expanded text:
unius naturae, unius quoque majestatis, atque virtutis; et Patrem quidem non factum, non creatum, non genitum profitemur. Ipse enim a nullo originem duxit, ex quo eFilius nativitatem, et Spiritus sanctus processionem accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiua. ubi ip̃ diũ saluato¬
sacuiũtũ istud qd accipitꝰ
xp̃i seruione ꝯfiscitur. Qd
si tiũ ualuit sermo helie ut
ignen de celo de poueret. uõ¬
ne ualebit xp̃i sermo ut
sp̃ẽm mutet elem̃toꝵ. De
tocius nudi operib legi¬
stis: quia ip̃e dixit et fõi st̃¬
ip̃e mandauit et creata st̃.

Expanded text:
atosacramentum istud quod accipis, Christi sermone conficitur. Quod si tantum ualuit sermo Helie ut ignem de celo deponeret, non ualebit Christi sermo ut species mutet elementorum? De totius mundi operibus legisti: Quia ipse dixit et facta sunt, mandauit et
Abbreviated transcription (Latin):
natum temeauit. Circũ¬
clusus erat undiq ppls he¬
breoꝵ. huic egiptiis ualla¬
tus. inde mari conclusus
uirgã leuauit moyses:
sepanunt se aqua et ĩ uiui¬
rorum sp̃em se ꝯgelauit.
atq uter uudas uia pede¬
stris appiruit. Iordais cõ¬
turaui ĩ sui fontis reu̾tit᷑
exordiũ. Nouue claret ua

Expanded text:
natura remeavit. Circumclusus erat undique populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari conclusus. Virgam levavit Moyses, separavit se aqua, et in murorum specie congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit. Jordanis retturam in sui fontis convertitur exordium. Nonne clar
Abbreviated transcription (Latin):
de celo: hoc sr̃ celũ. Illud oe¬
li: hoc diũ celoꝵ. Illud cor¬
ruptiomi obuoxiũ si ĩ die¬
alterũ seruaretur. hoc a¬
lienũ ab oĩ corruptione.
Quicũq euĩ religiose gu¬
stauerit corruptione sen¬
ture ñ poterit. silis aqua
de petia fluxit: tibi sãgiuis
de xp̃o. Illos ad horã sacia¬
uit aqua: de xp̃o sauguis
dilint ĩeternũ. Iudeus bi¬
bit et sitit tu cũ biberis si
tire nõ poteris. Et illud ĩ
umbra: hoc ĩueritate. Et si
illud qd̃ miraris umbra
est. Quauta maius est
ris: Audi quare iubra ẽ
que apud patres frã est.
Bibelant ĩquit de sp̃uali¬
consequẽte aũt eos petra:

Expanded text:
e celo, hoc supra celum. Illud celi, hoc domini celorum. Illud corruptioni obnoxium si in alterum diem seruaretur, hoc alienum ab omni 431 corruptione. Quod quicumque religiose gustauerit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiauit aqua, te sanguis diluit in eternum. Iudeus bibit et sitit, tu cum tire non poteris; et illud in umbra, hoc in veritate. Si illud, quod miraris, umbra est, quantum istud est, ris? Audi, quia umbra est, quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, de consequente eos petra;
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ et a diis urĩs. et a
grauatis corda urũ sic
aggrauauit egiptus et
phanio cor suum. Nonue
postquͣ pertussits ẽ dimi¬
sit eos et abier̃t. Nũc eigo
arripite et fucite plaustiũ
nouũ inũ. et duas nac¬
cas fetas quib ñ est ĩ po¬
situm ingũ. et iuugite ĩ

Expanded text:
obis et a diis vestris et a gravatis corda vestra sicut adgravavit Aegyptus et Pharao cor suum nonne postquam percussus est tunc dimisit eos et abierunt nunc ergo arripite et facite plaustrum novum unum et duas vaccas fetas quibus non est inpositum iugum iungite in
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ isrł dicẽs. Si ĩ toto cor
auferte deos alienos de medio
uestri boalim et astaroth. et
p̾parate corda nr̃a dño. et ser¬
uite illi soli: et eruec uos de
manu philistinoꝵ. ¶łc.¬
bstuler̃t ergo filii baali¬
et astaroch :. et seruier̃t¬

Expanded text:
 dicens: Si in toto corde auferte deos alienos de medio vestri, Baalim, et Astaroth: et praeparate corda vestra Domino: et servite ei soli, et eruet vos de manu Philisthiim. Abstulerunt ergo filii Iet Astaro
Abbreviated transcription (Latin):
uiri cariathiariui. et re¬
duxer̃t archã dnũi et ĩtule¬
runt eã ĩ domũ auinadab
ĩ gabea: eleazarum ãt filiũ
mansit archa dei ĩ caria¬
thiariin multiplicati sunt
dies. Euit quippe iã uicesimiꝰ¬
anus: et requeuit ouu̾s do

Expanded text:
iri Cariathiarim, et reduxerunt arcam Domini, et intulerunt eam in domum Abinadab in Gabaa: Eleazarum autem ejus mansit arca Domini in Cariathiarim, multiplicati sunt dies erat quippe jam annus vicesimus et req
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illo die magno iosue bech¬
ãt dñs de uiris bechsa¬
mitib eo ꝙ uidissent ar¬
chani diũ et percussit de po¬
pulo septuagĩta nulia
bechsamte. Quis poterit
stare ĩ conspectu dñi dei scĩ
huius. et ad quẽ asceudet¬
nũcios ad hĩtatores

Expanded text:
o Iosue Bethautem de viris bethsamitibus eo quod vidissent arcam Domini et percussit de populo septuaginta viros bethsamitae quis poterit stare in conspectu Domini Dei sancti huius et ad quem ascendnuntios ad habitatores
Abbreviated transcription (Latin):
archã et gauisi st̃ cũ uidissẽt.¬
et ueuit plaustrũ ĩ agrũ
iosue bethsamite. et stetit
ibi. Et euit ibi lapis mag¬
nus et concider̃t ligua plau¬
stri uacrasq iniposuerũt
que erat uixta eã inqua
erant uasa aurea. et po¬
suerunt sr̃ lapide graude᷑.
Diri ãt bethsamite obtu¬
lerunt holocausta et ĩmio¬
lauecunt uittimas dũo ĩ¬

Expanded text:
arcam, et gavisi sunt cum vidissent. Et plaustrum venit in agrum Josue Bethsamitae, et stetit ibi. Erat autem ibi lapis magnus, et conciderunt ligna plaustri, vaccasque imposuerunt quae erat juxta eam, in qua erant vasa aurea, et posuerunt super lapidem grandem. Viri autem Bethsamitae obtulerunt holaucausta, et immolaverunt victimas
Abbreviated transcription (Latin):
fecit malũ hoc grande sin
aũt nuume scietisq quia
nequaqmͣ manus eius
tetigit uos s casu accidit.
ecerũt eigo illi hoc et¬
tollẽtes uaccas duas

Expanded text:
nobis malum hoc grande sin autem minime sciemus quia nequaquam manus eius tetigit nos sed casu accidit fecerunt ergo illi hoc tollentes duas
Abbreviated transcription (Latin):
uocauer̃t philistiini sacer¬
dotes et diuinos dicentes.
Quid faciemus de archa
dei. Indicate nob̾: quoio¬
do remittemꝰ eã ĩ locũ suũ.¬
xerunt. Si remittitis
archa̾ dei isrł᷑ nolite diuit¬
te̾ eã uacuã. s qd debetis¬
ei reddite ꝓ pecr̃o. et tunc
curabinim: et scietis qͣre
nõ recedat manus eis a
uobis. Qui dixer̃t. Quid
anos auiros facietis. et
quinqz mures aureos. qr
plaga una fuit omnib
uobis et satrapis urĩs
fucietis siłitudinẽ anorũ
qui demoliti st̃ termi. et
dabitis deo isrł głaui. si for

Expanded text:
caverunt Philisthim sacerdotes et divinos dicentes quid faciemus de arca Dei indicate nobis quomodo remittemus eam in locum suuxerunt si remittitis arcam Dei Israhel nolite dimittere eam vacuam sed quod debetis reddite ei pro peccato et tunc curabimini et scietis quare non recedat manus eius a vobis qui dixerunt quid anos aureos facietis, et quinque mures aureos, quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris. Facietisque similitudines anorum qui demoliti sunt terram, et dabitis
Abbreviated transcription (Latin):
bis a paruo usz ad maio¬
reui. et ꝯputrescebant pro¬
nuientes ex tules eoꝵ.
Nierunt q gethei ⁊siliĩ
et fecer̃t sibi sedes pellice¬
ãs. Miser̃t itaq archam
dei ĩ accharon. Cũ aũt per
ueniss archa dei ĩ accharõ:
exclamauer̃t accharonite

Expanded text:
tis a parvo usque ad majorem, et computrescebant prominentes extales eorum. Inieruntque Getthaei consilium, et fecerunt sibi sedes pelliceas. Miserunt ergo arcam Dei in Accaron. Cumque venisset arca Dei in Accaron, exclamaverunt Accar