comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret uox peccatoris addm̃. Unde claman¬
tis. nisi deprofundo maloꝵ & uidete: quia
uox percatoris clamat deprofundo. Deꝓfun¬
dis clamaui ad tedñe: dñe ex audi uocẽmeã:¬
Quis ergoclamat. peccator. & qua sp̾e clamat.
quia qui uenit soluere peccata: dedit spem etiã
in profundo posito peccatori. Ideo quid sequit᷑
post istas uoces : Si iniquitates obseruaueris
dñe. dñequis sustinebit. Ecce aperuit : de qͦ
ꝓfundo clamarae. Clamat enim sub molibus
& fluctib iniquitatum suarum: Circumspex̃
se circũspexit uitamsuã: uidit illam undiq fla¬
gitiis & facinorib cooꝑtim. Quacũq respexit.
nihil in se bonum inuenit. nihil illi iustitiae
serenũ potuit occurrere. Etcum tanta & tã mul¬
ta peccata undiq & cateruas scelerum suorum
uideret: tanquã ex pauescens exclamauit di
cens Si iniquitates obseruaueris dñe. dñe
quis sustinebit: nondixit. ego non sustinebo:

Expanded text:
veniret vox peccatoris ad Deum: unde clamanveniret vox peccatoris ad Deum: unde clamantis, nisi de profundo malorum? 2. Et videte quia vox peccatoris clamat de profundo: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi voceQuis est ergo qui clamat? Peccator. Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori. Ideo quid sequitur post istas voces? «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Ecce aperuit de quo profundo clamaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa peccata undique et catervas scelerum suorum videret, tanquam expavescens exclamavit, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Non dixit, Ego non sustinebo;
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut dm̃ roget: irridet. Quib: modis:: primo
dicit. Si dõ displicerent facinora ego uiuerẽ
Si curaret dĩ res humanas. ad tanta scelera quȩ
feci: nonsolum uiuerem. sed & bene mihi eẽt
Solet enĩ hoc illis euentre. qui multũ inꝓfundo
sunt: & ꝓsperantur in iniquitatib suis. &
tantomagis in profundo merguntur: quantõ
magis uidentur. eẽ. felices Fallax enim felicitas:
ipsã. ẽ. maior infelicitas. Deinde & hoc solent
homines dicere. Iam qm̃ multa feci & dãnatio
sum. Quomodo solent desperati latrones dice¬
re. Si me occisurus. ẽ tudex ꝓ decem homicidiis
quomodo ꝓquinq. quomodo ꝓ uno. quare non
iam factant quicquid mihi occurrerit facio
Hoc ẽ. peccator cũ in ꝓfundo uenerit malorum.¬
nr̃a contẽpsit. qui usq ad istam uitã uenire dig¬
natus. ẽ ꝓmittens remissionẽ omniũ peccatoꝵ
etiam deprofundo ex citauit hominẽ ut clama¬
ret deprofundo sub molib peccatorum. & per¬

Expanded text:
rit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo rit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viverem? Si curaret Deus res humanas, ad tanta scelera quae feci, non solum viverem, sed et bene mihi esset? Solet enim hoc illis evenire, qui multum in profundo sunt, et prosperantur in iniquitatibus suis: et tanto magis in profundo merguntur, quanto magis videntur esse felices; fallax enim felicitas, ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc solent homines dicere: Jam quoniam multa feci et damnatio sum? Quomodo solent desperati latrones dicere: Sic me occisurus est judex pro decem homicidiis, quomodo pro quinque, quomodo pro uno; quare non jam quidquid mihi occurrerit facio? Hoc est, «Peccator, cunostra contempsit, qui usque ad istam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo excitavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et per
Abbreviated transcription (Latin):
pirat. donec dȩꝓ fundo eruatur. & ueniat
adeum qui suꝑ oms abyssos seda. suꝑ cherubin.
suꝑ omĩa quae creauit. non solum corporalia
sed etiam sp̃italia: donec adeum ueniat anima
donec abillo liberetur imago ipsius quod. ẽ ho¬
mo. quae in hoc ꝓ fundo tanquam assiduis flucti¬
b exagitata detrita fiat. Et nisi renouetur & re¬
paretur adõ qui illam impressit quando forma¬
uit hominẽ: Idoneus potuit. eẽ. homo ad casũ
suum: non ẽ. idoneus ad resurrectionẽ suam.:
surgit de ꝓfundo. & ipse clamor non eũ ꝑmit¬
tit multũ inimo. eẽ.: Ualde enim in profundo st̃:
qui nec clamant deprofundo. Dicit scriptura.
Peccator cũ uenerit inprofundũ malorum: cõn¬
tẽpnit. lam uidete fr̃s: quale ꝓfundũ sit. ubi
contẽpnitur dĩ Cũquisq uiderit se cotidianis
peccatis obrutum. aceruis quib dã & molib
quib dam tniquitatum p̃mi : si dictum illi fue¬

Expanded text:
pirat, donec de profundo eruatur, et veniat pirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad eum qui super omnes abyssos sedet et super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum corporalia, sed etiam spiritualia; donec ad eum veniat anima, donec ab illo liberetur imago ipsius, quod est homo, quae in hoc profundo tanquam assiduis fluctibus exagitata, detrita est: et nisi renovetur et reparetur a Deo, qui illam impressit quando formavit hominem Idoneus potuit esse homo ad casum suum; non est idoneus ad resurrectionem suam, surgit de profundo, et ipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura: «Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit» . Jam videte, fratres, quale profundum sit, ubi contemnitur Deus. Cum quisque viderit se quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam et molibus quibusdam iniquitatum premi, si dictum illi fue
Abbreviated transcription (Latin):
AUOS NONSOLUM OCULIS COREORIS
sed etiam corde uigilare p̃sumimus.
in telligenter nos cantare oportet
OTPROFUNDIS CLAMA¬
UI ADTE DÑI: DÑE EX AUDI UOCIM MEA
Et enim uox haec ascendentis.ẽ: & ꝑtinens
adcanticum graduũ. Debet itaq unus quisq
nr̃m uidere. in quo ꝓfundo sit: deqꝰ clamãt
addñm. Clamauit deꝓfundo iona deuentre
cȩti: erat non solum sub fluctib uerum etiam
inuiscerib beluȩ Nectamen illud corpus &
illi fluctus intercluserunt orationẽ ne ꝑuenir&
addm̃. & uenter bestiae non potuit tenere uocẽ
dep̃cantis. Penetrauit omĩa. disrupit omĩa. ꝑ¬
uenit adaures dĩ. Si tamen nunc dicendum
est. quia disruptis omĩb ꝑuenit ad aures dĩ
quando auresdĩ incorde p̃cantis erant. Ubi
enimdm̃ p resentem non habet. cuiꝰ fidelis. ẽ.
uox: uerũtamen & nos debemus intelligere :¬
dequo ꝓfundo exclamamꝰ ad dñm Profundũ
enim nobis. ẽ: uita ista mortalis. Quisquis se
inprofundo intellexerit: clamat. gemit. sus¬

Expanded text:
os non solum oculis corporis, sed etiam corde vigilare praesumimus, intelligenter nos cantare oportet: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meam.» Etenim vox haec ascendentis est, pertinens ad canticum graduum. Debet itaque unusquisque nostrum videre in quo profundo sit, de quo clamet ad Dominum. Clamavit de profundo Jonas, de ventre ceti . Erat non solum sub fluctibus, verum etiam in visceribus belluae; nec tamen illud corpus et illi fluctus intercluserunt orationem ne perveniret ad Deum, et venter bestiae non potuit tenere vocem deprecantis. Penetravit omnia, disrupit omnia, pervenit ad aures Dei: si tamen dicendum est quia disruptis omnibus pervenit ad aures Dei, quando aures Dei in corde precantis erant. Ubi enim Deum praesentem non habet, cujus fidelis est vox? Verumtamen et nos debemus intelligere de quo profundo clamemus ad Dominum. Profundum enim nobis est vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, sus
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ideo
beatos fecit. quia nonerat illa saturitas dequa
dicitur: beati qui esuriunt & sitiunt iustitiam.
qm̃ ipsi saturabuntur. Itaq hoc loco. animã
non scđm id qđ rationãbilis. ẽ dixit: sed scđm
id quod animans corpus animal facit: Ad cuiꝰ
animalis sustentationẽ ꝑtin& cib & potus:
scđm hoc quod in euangło dr̃. Nonne anima
plus. ẽ quã ȩsca & corpus quam uestimentũ.
tanquã ad animã ꝑtineat uesci. ad corpus
uestiri. Scđm hoc dr̃ apud isaiam. Quid ẽ.
quod ieiunauimꝰ & non uidisti. de fraudauimꝰ¬

Expanded text:
Nec ideo beatos fecit; quia non erat illa saturitas de qua dicitur: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Itaque hoc loco animam non secundum id quod rationalis est, dixit, sed secundum id quod animans corpus animal facit. Ad cujus animalis sustentationem pertinet cibus et potus, secundum hoc quod in Evangelio dicitur, «Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum» ? tanquam ad animam pertineat vesci, ad corpus vestiri. Secundum hoc dicitur apud Isaiam: «Quid est quod jejunavimus, et non vidisti; defraudavim
Abbreviated transcription (Latin):
Non ita dixit stetisse inconfracti¬
one. quasi ut franger& iramdĩ. sed in confrac¬
tione idẽ inplaga qua erant illi feriendi. id ẽ.
obiecisse seipsum ꝓeis dicens. sidimittis illis pec¬
catum dimitte. sin autem deleme delibro tuo
Ubi de monstratum. ẽ. intercessio sc̃õꝵ: quantũ
ꝓaliis ualeat apuddm̃ Securꝰ enĩ moyses de
iustitia dĩ. qua eũ delere non poss&: impetrauit
miscđiam neillos quos iuste possit delere aufer¬
ret: Ita steat in confractione in conspectu eiꝰ
Vt auerter& irã eꝰ ne disꝑder& eos. & ꝓnihi

Expanded text:
Non ita dixit stetisse «in confractione,» quasi ut frangeret iram Dei; sed «in confractione,» id est, in plaga qua erant illi feriendi: id est, nisi objecisset seipsum pro eis, dicens, «Si dimittis illis peccatum, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo» . Ubi demonstratum est intercessio sanctorum quantum pro aliis valeat apud Deum. Securus enim Moyses de justitia Dei, qua eum delere non posset, impetravit misericordiam, ne illos quos juste posset, deleret. Ita stetit «in confractione in conspectu ejus, ut averteret iram ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nostis fr̃s. quod non. ẽ. p̃termittendũ quasi ius¬
tos eminentiores inse. tenentes uelut primum
gradũ iustitiae. electos uocari apud manicheos
Qui nouer̃ recognoscant. qui nesciebant audie̾nt
turis ¶ Sed usurpar̃ sibi illud nomen. & quasi
familiarius sibi applicauer̃: ut tanquam pro¬
prie iam electi appellentur. Qui sunt istielecti :
Quib si dixeris peccasti: statim illã defensionem
impiam & peiorem cȩteris magisq sacrilegam
ꝓͥferunt: non ego peccaui. sed gens tenebrarum:
Quae ẽ. ista gens̃ tenebrarum: quae bellũ gessit
cum dõ. Et ĩpsa peccat. cum tũ peccas: Ipsa inqͥt:
quia cõmixtus sum illi. Ds̃ enim quitẽ cõmiscuit.
quid timuit: hoc enimdicunt. quodilla gens
tenebrarũ rebellauerit aduersus dm̃. antequã

Expanded text:
Nostis, fratres, quod non est praetermittendum, quasi justos eminentiores in se tenentes velut primum gradum justitiae, Electos vocari apud Manichaeos. Qui noverunt, recognoscant; qui nesciebant, audiant.turis : sed usurparunt sibi illud nomen, et quasi familiarius sibi applicaverunt, ut tanquam proprie jam electi appellentur. Qui sunt isti electi? Quibus si dixeris, Peccasti; statim illam defensionem impiam et pejorem caeteris magisque sacrilegam proferunt: Non ego peccavi, sed gens tenebrarum. Quae est ista gens tenebrarum? Quae bellum gessit cum Deo. Et ipsa peccat, cum tu peccas? Ipsa, inquit, quia commixtus sum illi. Deus enim qui te commiscuit, quid timuit? Hoc enim dicunt, quod illa gens tenebrarum rebellaverit adversus Deum, antequa
Abbreviated transcription (Latin):
petit rectori. aliud quod ꝓfertur emptoriꝰ ł rgo
electi eorum qui sunt. electi malorum. electi im¬
piorum. conquib non ẽ. cõnbinandũ: id.ẽ. cum
quib nonẽ. habenda societas. Qui sunt: aut
arbitrantes se iustos. & contẽ nentes cȩteros qua¬
si peccatores. sicut erant illi pharisȩi. Aut qͥa
ipsa peccata manifesta uel dep̃henduntur. uel
publice fiunt defendentes & asserentes. ne aliqͥd
eorum culpe tribuatur. & ut ipsi nihil mali
feciss e iudicentur: sed totũ ds̃ qui uel si crea¬
uit hominẽ dicunt. uel stellas composuit. uel
res humanas neglegit. Defensiones sunt elec¬
torum scłi: seddicat menbrum xp̃i. dicat corpus

Expanded text:
petit rectori, aliud quod profertur emptori? Ergo electi eorum qui sunt? Electi malorum, electi impiorum, cum quibus non est combinandum, id est, cum quibus non est habenda societas. Qui sunt autem? Arbitrantes se justos, et contemnentes caeteros quasi peccatores, sicut erant illi pharisaei: aut quia ipsa peccata manifeste vel deprehenduntur, vel publice fiunt, defendentes et asserentes, ne aliquid culpae eorum tribuatur; et ut ipsi nihil mali fecisse judicentur, sed totum Deus, qui vel sic creavit hominem, dicunt, vel stellas composuit, vel res humanas negligit. Defensiones sunt electorum saeculi. Sed dicat membrum Christi, dicat corpus
Abbreviated transcription (Latin):
enun in ꝑsecutionib : & multi defecer̃. Et quia
se. & multos pereclitatos. ẽẽ. & tanquam in medus
tribulationib persecutionum emissa. ẽ p̃cantis
uox. Qm̃ ad te dñe oculi mei. Noncuro quid
minentur qui circũstant: ad tedñe oculi mei
Plus figo oculum in promissis tuis: quã inminis
eorum. Noui quid ꝓme passussis: quid mihi
ꝓmiseris Ad te dñe oculi mei: inte speraui ne
auferas animã meam

Expanded text:
enim in persecutionibus, et multi defecerunt. Et quia se et multos periclitatos esse; et tanquam in mediis tribulationibus persecutionum emissa est vox precantis, «Quoniam ad te, Domine, oculi mei.» Non curo quid minentur qui circumstant; «Ad te, Domine, oculi mei.» Plus figo oculum meum in promissis tuis, quam in minis eorum. Novi quid pro me passus sis, quid mihi promiseris: «Ad te, Domine, oculi mei: in te speravi; ne auferas animam meam
Abbreviated transcription (Latin):
& falsa maledictio filiorum hominũ diligen¬
tium uanitatem. & quȩrentium mendatium:
Ds̃ autẽ cũ benedicit. facit quod dicit. Qui in¬
surgunt in me confundantur

Expanded text:
 falsa maledictio filiorum hominum, diligentium vanitatem, et quaerentium mendacium ; Deus autem cum benedicit, facit quod dicit. «Qui insurgunt in me, confundantur
Abbreviated transcription (Latin):
homo. non hereticus. qui nec probare nouit.
nec scire potest cor meum: Ubi tu probas.
& scis quia non consentiam factis malorum.
et illime putant contaminari posse peccatis
aliorum: ut dumego in longinqua peregri¬
natione mea facio quod in alio psalmo gemo.
id ẽ. cumhis qui oder̃ pacem. sum pacificus.
donec ꝑueniã ad illam uisionẽ pacis. quod in¬
terp̃tatur hierłm. quae. ẽ. mat̾ omniũ nostrũ.
ciuitas aet̾na in cęlis ipsilitigando & calump¬
niando. seq separando accipiant non plane in ȩt̃¬
nitatem. sed inuanitatẽ ciuitates suas. Proba me
ergo ds̃ & scito cormeũ.
Scrutare me & cog¬
nosce semitas meas:
Vt quid hoc : attende qđ¬

Expanded text:
homo, non haereticus, qui nec probare novit, nec scire potest cor meum, ubi tu probas et scis quia non consentiam factis malorum, et illi me putant contaminari posse peccatis aliorum: ut dum ego in longinqua peregrinatione mea facio quod in alio psalmo gemo, id est, cum iis qui oderant pacem sum pacificus , donec perveniam ad illam visionem pacis, quod interpretatur Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, civitas aeterna in coelis; ipsi litigando et calumniando seque separando, accipiant, non plane in aeternitate, sed «in vanitate civitates suas. Proba» ergo «me, Deus, et scito cor meum; scrutare me, et cognosce semitas meas.» Utquid hoc? Attende q
Abbreviated transcription (Latin):
illud nr̃m ipse saluator corporis in aliquam
malignã uiam carnali cupiditate ferretur.
ut ei necesse esset pedessuos inde ꝓhibere. quasi
illuc euntes motib sius. quod nosfacimus: quan¬
do ea quae ille non habuit. ne uias malignas
teneant. desideria nr̃a praua cohibemus Sic
enim uerba dĩ possumus custodire. si post nr̃as
malas concupiscentias non eamus. ut ad m̃alẽ
cõncupita perueniant: sedeas potius aduers
carnem spũ concupiscente refrenemus. nenos
raptos atq sub uersos: permalignas uias per

Expanded text:
illud nostrum, ipse Salvator corporis, in aliquam malignam viam carnali cupiditate ferretur, ut ei necesse esset pedes suos inde prohibere, quasi illuc euntes motibus suis: quod nos facimus, quando ea quae ille non habuit, ne vias malignas teneant, desideria nostra prava cohibemus. Sic enim verba Dei possumus custodire, si post nostras malas concupiscentias non eamus , ut ad mala concupita perveniant; sed eas potius adversus carnem spiritu concupiscente frenemus , ne nos raptos atque subversos per malignas vias pert
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi quid aliud dicit. quam
tas Quid ergo aliud petit. quã ut donante
dõ diligat dm̃. diligendo enim dm̃. diligit
seipsum̃: ut salubriter diligere possit & ꝓxi¬
mum sicut seipsum Inquibus prȩceptis: cota
lex pendet et ꝓphetae. Quid ĩgitur orat.
nisi utio p̃cep̾ta quae ds̃ imponit iubendo
impleri faciat adiuuando: Sed quid est¬

Expanded text:
bi quid aliud dicit quam, tas. Quid ergo aliud petit, quam ut donante Deo diligat Deum? Diligendo enim Deum, diligit seipsum, ut diligere salubriter possit et proximum sicut seipsum: in quibus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Quid igitur orat, nisi ut praecepta quae Deus imponit jubendo, impleri faciat adjuvando? 7. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
Magis magisq ubi orit᷑ soliste. ut intelligatur ab t̾irbe
t̃rarũ. & cdarificet᷑ xp̃c in toto mundo. Congregant᷑
catulileonũ : illa dęmonia recedunt aꝑsecutione
eccłȩ. quȩ instigabant ꝑ seqͥdomũdĩ. operando
infiliis diffidentiae. Nam dictũ÷ scđm pͥncipẽ potes
tatis aeris: qͥ nc̃ oꝑat᷑ infiliis infidelitatis. Modo
Cubilia eoꝵ: corda infideliũ. Quã multiger᷑ leones.
cubantes incordib suis: Ñ inde erupunt. ñ faciuns
impetũ inistã peregrinant̾ẽ hierłm. Quare ñ faciuns :
Quia iã ortusestsol: & splend& intoto orbet̾rarũ. Ergo
uide qͥ dsequat᷑: qͥa ortꝰ: sol & congregatisunt: & in
cubilib suis cubabuns. Quidtu ohomodi: Quidtu
o eccładĩ: Quidtu o corpꝰ xp̃i. cuiꝰ caput incęlo est.
Quidtu facis o homo unitas eiꝰ
Exi & inqͥt homo
adopussuum.

Expanded text:
Magis magisque ubi oritur sol iste, ut intelligatur ab orbe terrarum, et clarificetur Christus in toto mundo, congregantur catuli leonum; illa daemonia recedunt a persecutione Ecclesiae, quae instigabant persequi domum Dei, operando in filiis diffidentiae. Nam dictum estatis aeris, qui nunc operatur in filiis infidelitatis» . Modo Cubilia eorum, corda infidelium. Quam multi gerunt leones cubantes in cordibus suis? Non inde erumpunt, non faciunt impetum in istam peregrinantem Jerusalem. Quare non faciunt? Qvide quid sequatur, quia «ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Quid tu, o homo Dei? quid tu, o Ecclesia Dei? quid tu, o corpus Christi, cujus caput in coelo est? quid tu facis, o homo, unitas ejus? «Exiet,» inquit, «homo ad opus suum.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt autem ꝓp̃t correptionẽ nr̃ãm. in quos
finis scłorum obuenit. Dñe memoriale
tuum ingeneratione & generationem. Gene¬
ratio ista & generatio alia: generatio qua fide¬
les efficimur. & ꝑbaptismum renascimur
Generatio qua amortuis resurgemus. & ange-¬
lis coniuncti uiuemꝰ in aeternum. Memoria
nec nunc nos oblitus. ẽ. ut uocaret: nec tunc
obliuiscetur ut coronet. Memoriale tuum
dñs plebem suam. Compleuit certe illa om¬
nia inpopulo iudeoꝵ. Nũquid iam reman¬
serunt oꝑa eiꝰ. post quam induxit plebem
suam int̾ram repromissionis. ad huc plane

Expanded text:
ta sunt autem ad correptionem nostram, in quos ta sunt autem ad correptionem nostram, in quos rum obvenit» . «Domine, memoriale tuum in generationem et generationem». Generatio ista et generatio altera: generatio qua fideles efficimur, et per Baptismum renascimur; generatio qua a mortuis resurgemus, et Angelis conjuncti vivemus in aeternum. Memorialnec nunc nos oblitus est, ut vocaret; nec tunc obliviscetur, ut coronet. «Memoriale tuum, nus plebem suam.» Complevit certe omnia illa in populo Judaeorum. Numquid jam remanserunt opera ejus, postquam induxit plebem suam in terram repromissionis? Adhuc plane
Abbreviated transcription (Latin):
tunc humiliabitur quando non uult. Sunt
enĩ uasa irae: quae ꝑfecta sunt ad ꝑditionẽ
Modo extollant se. garriant. extendant se
suꝑ fideles: irridẽant fideles Blasphement̃
xp̃ianos. dicant anicularia sunt ista quae
dicunt dedie iudicir: ista elatio eorum para¬
ta est humilitati: quando uenerit iudex. qͥ
modo annuntiatꝰ irridetur : tunc ille qui
modo suꝑbit. non utilit̾ sed pęnalit̾ humilia¬
bitur. Modo autem non humiliabitur : sed
paratur humilitati. id .ẽ. paratur dãnationi.
ds̃ corporalit̾ tunc: quando patres nr̃i educ¬
ti sunt deterra aegypti: Euertit spiritaliter
nunc. nec cessat manus eiꝰ usq infinem. Ideo
ne istas potentias dĩ tunc putes ꝑ actas cessasse :
Dñe nomen tuum inquit in scło. Id ẽ. noncessat
miscđia tua. non cessat manus tua in scło face¬
re ista: quae tunc p̃nuntiasti figurando. Omĩa
enim illa. infigura contingebant illis. Scrip¬

Expanded text:
tunc humiliabitur, quando non vult: sunt tunc humiliabitur, quando non vult: sunt enim vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . Modo extollant se, garriant, extendant se super fideles, irrideant fideles, blasphement Christianos; dicant, Anicularia sunt ista quae dicunt de die judicii. Ista elatio eorum parata est humilitati. Quando venerit judex, qui modo annuntiatus irridetur; tunc ille qui modo superbit, non utiliter, sed poenaliter humiliabitur. Modo autem non humiliatur, sed paratur humilitati, id est, paratur damnationi, Deus; corporaliter tunc, quando patres nostri educti sunt de terra Aegypti; evertit spiritualiter nunc, nec cessat manus ejus usque in finem. Ideo ne istas potentias Dei tunc putes peractas cessasse: «Domine, nomen tuum,» inquit, «in saeculum.» Id est, non cessat misericordia tua, non cessat manus tua in saeculum facere ista, quae tunc praenuntiasti figurando: «Omnia enim illa in figura contingebant illis; scrip
Abbreviated transcription (Latin):
plebs. Quos modo concludit ut noncredant
inxp̃m: quando apparuerit xp̃c om̃s confun¬
dentur. & transducent eos ex aduerso in iqͥ¬
tates eorum: Tunc dicent impi confusi. quid
nobis ꝓfuit superbia: Magna miseria fr̃s
mei:. Dissipatio rex afflictione. Dissipantur:
ut affligantur. Magna miseria: tẽptatio ocu¬
lorum. idẽ. fallatia: rex amaricantiũ. Ealluł
enim: ut amaricent. Conclusio: rex confu¬
sionis. Concluduntur enim: netranseant
ad fidem. Et cũ uenerit inquem credimus:
confundentur. Et omĩa regna chanaan.
occidit ds̃ Chanaan: intẽrp̃tatur paratus
humilitati. Humilitas quasi bonum aliqd
significat: sed si sit u̾tilis humilitas Nam
qui se exaltat humiliabitur. Non enim
beneficium illi prestatur: quando punitur.
ut humilietur: Chanaan ergo: modo suꝑb
.ẽ. O mĩs impius. omĩs infidelis exaltat cor
suum: non uult credere indm̃ Sed haec ex-¬
altatio. parata. ẽ. humilitati indiem iudicir:

Expanded text:
plebs. Quos modo concludit, ut non credant plebs. Quos modo concludit, ut non credant in Christum, quando apparuerit Christus, omnes confundentur, et traducent eos ex adverso iniquitates eorum. Tunc dicent impii confusi: «Quid nobis profuit superbia» ? Magna mysteria, fratres mei. Dissipatio rex afflictionis; dissipantur ut affligantur. Magna mysteria. Tentatio oculorum, id est fallacia, rex amaricantium; fallunt enim ut amaricent. Conclusio rex confusionis; concluduntur enim ne transeant ad fidem, et cum venerit in quem credimus, confundentur. «Et omnia regna Chanaan» occidit Deus. Chanaan interpretatur, Paratus humilitati. Humilitas quasi bonum aliquod significat, sed si sit utilis humilitas: nam «Qui se exaltat humiliabitur» : non enim beneficium illi praestatur, quando punitur ut humilietur. Chanaan ergo modo superbus est. Omnis impius, omnis infidelis exaltat cor suum; non vult credere in Deum. Sed haec exaltatio parata est humilitati in diem judicii;
Abbreviated transcription (Latin):
tatem Manus dĩ non quiescit id agẽre. Nã
quẽ admodum egit ad litteram tunc: sic agit᷑
nunc sp̃italiter ut impleat q̃uod tunc ꝓphẽ¬
tice p̃nunciauit. Occidit etiam aliũ regẽ.
& alium populum eiꝰ Et og regembas an:
Et hic quãmalus : og. int̾pretatur conclusio
Basan: interp̃tatur confusio. Malus rex ille:
qui intercludit uiam addm̃. Hoc enim agit
diabolus semꝑ opponendo figm̃ta sua. õppo¬
nendo idola sua÷ faciendo sine cessatione fig¬
fuerat int̾clusa. nam ꝑ eum redemptꝰ quidam
dicit. & indõ meo transgrediar murum: sic
diabolus nihil aliud agit. nisi ut intercludat
pat& uia. & ipse xpc̃.ẽ. uia. Si autẽ noncredi¬
tur indm̃: int̾clusa . ẽ. uia. Si autem int̾clusa
fuerit quia noncreditur. quid restat. nisi ut
cũ uenerit qͥ noncredebatur. confundantur
qͥ noncrediderunt. quare : quia conclusio
precedit. & sequitur confusio. Conclusio p̃¬
cedit ut rex: sequitur confusio tanquam

Expanded text:
tatem. Manus Dei non quiescit id agere. Nam tatem. Manus Dei non quiescit id agere. Nam quemadmodum egit ad litteram tunc, sic agit nunc spiritualiter, ut impleat quod tunc prophetice praenuntiavit. Occidit etiam alium regem et alium populum ejus: «Et Og regem Basan.» Et hic quam malus! Og interpretatur, Conclusio: Basan interpretatur, Confusio. Malus est rex ille qui intercludit viam ad Deum. Hoc enim agit diabolus; semper opponendo figmenta sua, opponendo idola sua, opponendo se necessarium fuerat interclusa; nam per eum redemptus quidam dicit, «Et in Deo meo transgrediar murum» : sic dpatet via; et ipse Christus est via : si autem non creditur in Deum, interclusa est via. Si autem interclusa fuerit, quia non creditur; quid restat, nisi ut cum venerit qui non credebatur, confundantur qui non crediderunt? Quare? Quia conclusio praecedit, et sequitur confusio: conclusio praecedit ut rex, sequitur confusio tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
amorreorum occidit Audite nomina gra¬
seruorum suoꝵ. & atẽptationib aeccłae suae.
neccess&e manus eiꝰ in occidendis talib regib.
& talib populis Interp̃tatur enim seon tẽp¬
tatio oculorum : & amorrei interp̃tantur
amaricantes Iam hic uidete si intelligere
possumts. quomodo a maricantes regẽ habe¬¬
ant tẽptationẽ oculorum Temptatio oculo¬
rum non ẽ.: nisi mendatiũ oculorũ. habet¬
rem: ueritatem non habet. Iam quid mirum
.ẽ. si a maricantes talem habeant regem. men¬
dacẽ regem: nisi enĩ mendatium & simulatio
p̃cedat : non sunt amaricantes in aeccła. Inde
enim amaricant: quia fingunt. Precedit
tẽptatio oculorum. amaricatio sequitur:
& in ipso diabolo p̃cessit. Nam temptatio
oculorum. ẽ: quod transfigurat se uelut an-¬
gelum lucis Occidat manus dĩ illũ & illos
Illum ne inducat: illos ut corrigantur. lt¬
enim in uno quoq homine occiditur illerex:
quando damnat simulationẽ. & diligit ueri¬

Expanded text:
Amorrhaeorum.» Audite nomina graservorum suorum, et a tentationibus Ecclesiae suae, nec cesset manus ejus in occidendis talibus regibus et talibus populis: interpretatur enim Seon, Tentatio oculorum; Amorrhaei interpretantur, Amaricantes. Jam hic videte si intelligere possumus quomodo amaricantes regem habeant tentationem oculorum. Tentatio oculorum non est nisi mendacium: colorem habet, veritatem non habet. Jam quid mirum est si amaricantes talem habeant regem, mendacem regem? Nisi enim mendacium et simulatio praecedat, non sunt amaricantes in Ecclesia; inde enim amaricant, quia fingunt. Praecedit tentatio oculorum, amaricatio sequitur: et in ipso diabolo praecessit; nam tentatio oculorum est quod «transfigurat se velut angelum lucis» . Occidat manus Domini et illum et illos; illum, ne inducat; illos, ut corrigantur. Etenim in unoquoque homine occiditur ille rex, quando damnat simulationem, et diligit veri
Abbreviated transcription (Latin):
AUDIUIUOS. ET CINTANDO
RES PON BIMUS
Non diu laborabitis in audi¬
endo: nec infructuose labo¬
rabitis in operando: Est enim
sicut eiꝰ titulus p̃nuntiat canticã graduum:
grece scriptum est. anabathmon: Gradus:
uel descendentium sunt. uł ascendentium:
Sed gradus quo modo inhis psalmis positi sunt.
ascendentes significant: Intelligamus ergo
tanquã ascensuri. nec ascensiones pedib cor¬
poralib quaeramus: sed sicut in alio psalmo
scriptũ est: ascensiones incorde eius disposuit
in conuallẽ plorationis. in lõcõquẽ disposuit
Dixit ascensiones ubi: idest incorde. Vnde :
aconualle plorationis & iã quo ascendatur
tanquam deficit sermo humanꝰ: nec explica¬
ri potest forte nec cogitari. Audistis modo
cum apłs legeretur: quod oculus nonuidit.
nec auris audiuit: nec incor hominis ascendit:
In cor hominis non ascendit: cor hominis illuc
ascendat. E rgo quia oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec̃ incor hominis ascendit. quomͦ

Expanded text:
audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum graduum.» Graece scriptum est, ἀναβαθμῶν. Gradus vel descendentium sunt vel ascendentium: sed gradus quomodo in his psalmis positi sunt, ascendentes significant. Intelligamus ergo tanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibus quaeramus, sed sicut in alio psalmo scriptum est, «Ascensiones in corde ejus disposuit, in convalle plorationis, in locum quem disposuit» . Dixit «ascensiones;» ubi? Id est, «in corde.» Unde? A «convalle plorationis.» Et jam quo ascendatur, tanquam deficit sermo humanus, nec explicari potest, forte nec cogitari. Audistis modo, cum Apostolus legeretur, «Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . «In cor hominis non ascendit;» cor hominis illuc ascendat. Ergo quia «oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit;» quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
N on sint ergoreges terrae suꝑbi: sed humiles sint
Tunc cantent inuus dni: si humiles sint. Ament.
& cantabunt. Nouimus uiatores cantatores
Cantant. et ꝑuenire festinant. Sunt cantica ma-¬
la tanquam ueteris hominis: sed canticum
nouum ꝑtin& adhominẽ nouum. Ambul enit
ergo et regest̾rae inuiis tuis: ambulent et can¬
tent inuiis tuis. Quid cantent: qm̃ magnagła
cantare in uiis humilit̃ portantes dñm: non
se extollentes aduersus dñm. Namsise extu¬
erint. quid sequitur Q m̃ excelsus dñs:
& humilia respicit

Expanded text:
o sint reges terrae superbi, sed humiles sint. Tunc cantent in viis Domini, si humiles sint: ament, et cantabunt. Novimus viatores cantatores; cantant, et pervenire festinant. Sunt cantica mala tanquam veteris hominis; sed canticum novum pertinet ad hominem novum. Ambulent ergo et reges terrae in viis tuis, ambulent et cantent in viis tuis. Quid cantent? «Quoniam magncantare in viis, humiliter portantes Dominum, non se extollentes adversus Dominum. Nam si se extulerint, quid sequitur? «Quoniam excelsus Dominus, et humilia respicit
Abbreviated transcription (Latin):
solꝰ unꝰ peccator inuentꝰ:. Accessit numerus. superiori
generationi. Deinde detrib filuis noc t̾aqua detrib
m̃suris farinȩ : impletꝰ: orbis electꝰ. Abraham isaac
& iacob sciuiri patri archȩ placuer̃ dõ: dedit & illa
generatio. sequentes etiã genẽrantes. Deder ꝓpħas.¬
xp̃c: misit ferm̃tũ intresm̃suras farinȩ. quousq fer¬
decot generationib colliges om̃sscas ꝓlesomiũ gene¬
rationũ: & facies inde una generationẽ. Inistagene¬
ratione generationũ annitui : id÷ et̃nitas illa ip
illa genẽratione erit: quȩ de om̃ib generationib
colligit᷑. & in una redigit᷑: ipsa particeps erit aeter¬
nitatissua. Cȩterȩ generationes implendis teporib
generant᷑: ex quib illa in aet̾nũ regeneratur.
Mutata uiuificabit᷑: erit idonea portarete̾. uires
accipiens ate. Ingeneratione generationũ annitui

Expanded text:
solus unus peccator inventus est. Accessit numerus superiori solus unus peccator inventus est. Accessit numerus superiori generationi. Deinde de tribus filiis Noe, tanquam de tribus mensuris farinae, impletus est orbis. Electus est Abraham, Isaac, et Jacob; sancti viri, patriarchae, placuerunt Deo . Dedit et illa generatio sequentes etiam generantes, dedertus, misit fermentum in tres mensuras farinae, quousque ferDe tot generationibus colliges omnes sanctas proles omnium generationum, et facies inde unam generationem: «In» ista «generatione generationum anni tui,» id est, aeternitas illa in illa generatione erit, quae de omnibus generationibus colligitur, et in unam redigitur; ipsa particeps erit aeternitatis tuae. Caeterae generationes implendis temporibus generantur, ex quibus illa in aeternum regeneratur; mutata vivificabitur, erit idonea portare te, vires accipiens a te. «In generatione generationum anni tui
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa ꝑ ipsũ factasunt: & sine ipso factũ est nichil.
Ouerbũ ante tẽpora: ꝑ qd factasunt tẽpora. Natu iÑ
t̾epore cũ sit uita aet̾na : uocans teporales. faciens
aet̾nos. Haec generatio generationũ. Generatio enĩ
uadit: & genẽratiouenit. Et uidetis generationes
hominũ eẽ. sic int̾ra: taqu̾a in arbore folia. Sed in
arbore oliuȩ uellauri. uł cuiꝰq alterius quȩ toto tẽpore
fronde uestitaest: sic t̾aqu̾a foliagenꝰ humanũ t̃ra
portat: plenaest hominib seddũ aliis morientibus
alii nascẽdo succedunt: semꝑ enim arbor illa ueste
uiridior nataest: sed subt̃ adtende. quã multa
caleis arida folia. Ergo fuit generatio: subadã transiit.
Natisunt qͥdã indefuturi participes aet̾nitatis: etiã
illo tepore: Inde enĩ abel: indesech. inde enoch.
Transuit illa generatio: uenit diluuũ. remansit ura
domꝰ. Et illa generatio dedit aliquos: ipsũ noe &tres filios
ciꝰ & tres nurus eiꝰ. In totoeñ domo ista octonaria:

Expanded text:
hil» . O Verbum ante tempora, per quod facta sunt tempora, natum et in tempore, cum sit vita aeterna, vocans temporales, faciens aeternos! Haec generatio generationum. Generatio enim vadit, et generatio venit . Et videtis generationes hominum sic esse in terra, tanquam in arbore folia; sed in arbore olivae, vel lauri, vel cujusque alterius quae toto tempore fronde vestita est. Sic tanquam folia genus humanum terra portat: plena est hominibus, sed dum aliis morientibus alii nascendo succedunt. Semper enim arbor illa veste viridi ornata est: sed subter attende quam multa calces arida folia. 11. Ergo fuit generatio sub Adam, transiit. Nati sunt indeillo tempore: inde enim Abel, inde Seth, inde Enoch. Transiit illa generatio, venit diluvium, remansit una domus. Et illa generatio dedit aliquos, ipsum Noe, et tres filios ejus, et tres nurus ejus: in tota enim domo ista octonaria
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsum: ꝗͥ est misit me aduos. Magnũ ecce est: magnũ :
Adhochomo. Quidest: Adillud t̃a magnu est homo:
Quidest. Quicqͥd ÷ : Quis app̃hendat illud. eẽ. qͥs eius
particeps fiat: Quis anel&: Quis aspir&: Quisibi
ec̃. posse p̾sumat: Noli desperare humana fragilitas:
Egosum inqͥt ds abraha. & ds̃ isaac̃. & ds iacob Audisti
qͥdsim apd̾ me: audi& qͥdsim. & ꝓpc̃te. Haecigit᷑
aet̃nitas uocauit nos: & erupit exat̾nitate uerbu.
Iam aet̾nitas. iã uerbũ: & ñdũtepꝰ. Quare ñdum

Expanded text:
um ecce «Est,» magnum «Est!» Ad hoc homo quid est? Ad illud tam magnum «Est,» homo quid est, quidquid est? Quis apprehendat illud esse? quis ejus particeps fiat? quis anhelet? quis aspiret? quis ibi se esse posse praesumat? Noli desperare, humana fragilitas. «Ego sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» . Audisti quid sim apud me, audi et quid sim propter te. Haec igitur aeternitas vocavit nos, et erupit ex aeternitate Verbum. Jam aeternitas, jam Verbum, et nondum tempus. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ñdu sit. Sedñ ÷ ibi nisiest: ñ est ibĩ fuerit & erit.
Quia & qđ fuit iã ñest: & qđ erit ñ dũ est. Sed qͥeqͥd
ibiest: ñ nsiest. Merito sicmisicas famulũsuũ moy seꝵ
Quȩ siuit eni nom̃ mittentisse. quęsiuit & audiuit: nec
desertũ: desideriũ c̃cupiscentia bonȩ. Iuęsiuit autẽ
Ñ qͣsicuriositate p̃sum̃di: sed necessitate ministrandi.
Quidinqua dicã filiis isrł sidixerint mͥ. qͥs te misit ad pos:
Et ille indicans se creaturae creatorẽ. dm̃ homini in¬
mortalẽ mortali. aet̾ nũ tẽporali: ego inqͥt sũ quisum
Tudiceres egosum: Quis: Gaius. alius lucius. alius marcus.
Aluid nedicerss : nisi tuũ nom̃ diceris. Hoc expectabat᷑
deđo. Hoc enĩ erat quȩsitũ: qͥduocaris. A quo memissũ

Expanded text:
quasi nondum sit. Non est ibi nisi, Est; non est ibi, Fuit et erit; quasi nondum sit. Non est ibi nisi, Est; non est ibi, Fuit et erit; quia et quod fuit, jam non est; et quod erit, nondum est: sed quidquid ibi est, nonnisi est. Merito sic misit Deus famulum suum Moysen. Quaesivit enim nomen mittentis se; quaesivit, et audivit, nec desertum est desiderium concupiscentiae bonae. Quaesivit autem, non quasi curiositate praesumendi, sed necessitate ministrandi. «Quid,» inquit, «dicam filiis Israel, si dixerint mihi: Quis te misit ad nos?» Et ille indicans se creaturae Creatorem, Deum homini, immortalem mortali, aeternum temporali: «Ego,» inquit, «sum qui sum.» Tu diceres, Ego sum. Quis? Gaius; alius, Lucius; alius, Marcus. Aliudne diceres, nisi nomen tuum diceres? Hoc exspectabatur de Deo. Hoc enim erat quaesitum. Quid vocaris
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ego didieb exiguis
quȩsiui : qr lic& usq infinẽ scłi durent mecũ istidies.
exiguisunt in cõparatione dierũ tuoꝵ. Annienĩ tui :¬
ingeneratione generationũ. Quare ñ ait annitui in
scripturisscis. sed ait in generatione generationũ anni
tui: Sedqͥ annitui : Quinisi qͥñ ueniunt & transeuns :
Quinisi qͥñ idõ ueniunt ut ñ sint: Om̃senĩ dies in hoc
tẽpore : idõ uenĩunt ut nonsint. Omis hora. omĩs
m̾sis. om̃ĩs annꝰ: nichil horostat. Antequa ueniãterit :
cũ uenerit ñerit. Illi gͦ annitui aet̃ni. annitui qui ñ
mutantur : ingeneratione generationũ er̃. Est quȩdã
generatio gencrationũ: in illa er̃ annitui. Quae istaest:
Est quȩła & sibenc agnoscamꝰ inillaerimꝰ: & annidĩ in
nobiser̃. Quomͦ in nobis er̃: Quomͦ ipseds in nob̾ erit:
Unde dictũ est : ut sit ds̃ omĩa inom̃ib. Nonenĩ aliud
annidi. & aliudipse : sedanni dĩ aet̾nitas est dei.

Expanded text:
o ego de diebus exiguis quaesivi, quia licet usque in finem saeculi durent mecum isti dies, exigui sunt in comparatione dierum tuorum: «Anni» enim «tui in generatione generationum.» Quare non ait, Anni tui inicari in sanctis Scripturis: sed ait, «In generatione generationum anni tui?» sed qui «anni tui?» Qui, nisi qui non veniunt et transeunt? qui, nisi qui non ideo veniunt, ut non sint? Omnis enim dies in hoc tempore ideo venit, ut non sit; omnis hora, omnis mensis, omnis annus: nihil horum stat; antequam veniat, erit; cum venerit, non erit. Illi ergo anni tui aeterni, anni tui qui non mutantur, «in generatione generationum» erunt. Est quaedam generatio generationum; in illa erunt anni tui. Quae est ista? Est quaedam, et si bene agnoscamus, in illa erimus, et anni Dei in nobis erunt. Quomodo in nobis erunt? Quomodo ipse Deus in nobis erit: unde dictum est, «Ut sit Deus omnia in omnibus» . Non enim aliud anni Dei, et aliud ipse: sed anni Dei, aeternitas Dei est:
Abbreviated transcription (Latin):
& pigro corpore nasceremur. quid ergo¬
qui predestinauit nos. dedit t̾rae niuem ipsos
nos: Iamueniamꝰ ẽnim adillos psalmiuersus
sub obscuros: incipiant illa in uoluta euolui.
qm̃ uos uerbumdĩ quantomagis ꝑ nos dr̃:¬
titnto auidiores inuenit. Ecce nos pigri in hac
terra: qua si congelauimꝰ hic. Et quomodo con¬
tigit niuib: Rũrsus enim flagrant: & in
ima decidunt: Sic frigescente caritate. decidit
humana natura in hasterras. & pigro corpo¬
re inuoluta: uelut nix facta ẽ. Sed in ista
niue: sunt p̃destinati filii dĩ
Dat enim ille
niuem: uelut lanam

Expanded text:
et pigro corpore nasceremur? Qui ergoet pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involucra evolvi: quoniam vos verbum Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam
Abbreviated transcription (Latin):
deserit.: ł tubi ẽ uelocitas. hoc facit uelocitas.
ut & ubiq semꝑ sit: & nusquam inclusa teneat᷑.
Sed cogitare ista nonpossumus: pigri sumus
potui. sitamenpotui. si intellexi : & quomodo
potiustis intellexistis. Sed quid dicit apostolꝰ.
Fi autemqui potens. ẽ. facere supra quam petimꝰ
& intelligimus. Quid hic ostendit. quia
quotiescumq intellexerimus: non intelleximꝰ
sicutẽ: Quare hoc: corpus enim qđ corrũpi¬
tur aggrauat animã. Ergo int̾ra frigidi sumꝰ
Uelocitas enim feruens est: & omĩa feruentiã
uelociora. omĩa frigidiora tardiora. Nos tar¬
di: ergo frigidi. Illa autem sapientia: currit
usq inuelocitatem: Ergo feruentissima .ẽ. nec
renȩ uitae huius corruptibilis onerati. nullã¬¬
ne spem habemus ad capiendum uerbũ. quod
usq inuelocitatẽ currit: Anuero ille quãuis
excorpore ininfima dep̃ssos deseruit.: non ne
ipse p̃destinauit nos antequã in isto mortali

Expanded text:
deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. i quomodo potui si tamen potui, si intellexi, et quomodo potuistis intellexistis. Sed quid dicit Apostolus? «Ei autem qui potens est facere supra quam petimus, aut intelligimus» . Quid hic ostendit? Quia quotiescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventissima est; nec renae vitae hujus corruptibilis onerati, nullamne spem habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali
Abbreviated transcription (Latin):
Uelocitas ipsa quidem̃ fr̃s ubiq est: non ẽ. in par¬
te. hoc ꝑtinet aduerbum dĩ: non. eẽ. in parte.
ubiq eẽ. perseipsum uerbũ. ex quo dĩ uirtꝰ
& dĩ sapientia. ẽ. nondũ assũpta carne: Sic co-¬
gitemus dm̃ informa dĩ. uerbum ȩquale patri.
Ipsa ẽ. sapientia dĩ dequadictum.ẽ: attingit
a fine usq ad finem fortiter. Quanta uelocitas
attigit a fine usq ad finem fortiter. Sed
forte immobilitate attingit. Si immobilitate.
tanquam moles saxea aliqua. impleat locũ
aliquem. Dicitur quod eiꝰdem loci a fine usq
ad finem: nontamen motu: quid ergodicimus.
N on habet motum uerbum illud. & sapientia illa
stolida ẽ: Et ubi . ẽ quoddicitur desapientiae
spũ: Cum multa dicerentur. actitus inquit.
mobilis. certus. incoinquinatus: sic utiq sapi¬
entia dĩ mobilis. Siergo mobilis quando hoc
tangit illud nontangit. aut hoc tangit. illud

Expanded text:
Velocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in parVelocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in parte. Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubique esse per seipsum Verbum, ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sapientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud
Abbreviated transcription (Latin):
N ondixit uelox ẽ uerbumeiꝰ: currit uerbum eiꝰ
usq in uelocitatem: Intelligamus fr̃s Non po¬
tuit eligere melius uerbum: Calidus calore
calescit. Frigidus frigore frigescit. Uelox:
uelocitate uelox fit. Quid calidius ipso calore
quo calescit quicquid fit calidum. quid frigi¬
dius ipsofrigore quo frigescit quicquid frigi¬
dum fit : quid ergo uelocius ipsa uelocitate
qua uelox fit. quicquid uelocit̾ currit:: pos¬
sunt dici multa uelocia: &e alia maius & alia
mintis E ttanto quođquęris uelox.ẽ: quanto
.ẽ. particeps uelocitatis. Illa res quae magis
particeps.ẽ. uelocitatis: est magis uelox: Et¬
quae minus particeps uelocitatis . ẽ minus
uelox. Ipsa itaq uelocitate. quid uelocus.
Ergo quousq currit: Usq in uelocitatem. Quan.¬
tũm uis auge. qđ uelox ẽ uerbum: & dic uelo¬
cius . ẽ. quam illud aut illud. quam aues. quã
uenti. quam angłi Nũquid aliquid horum
quantũ ĩpsa uelocitas usq in ipsam ue locitatem :

Expanded text:
n dixit, Velox est verbum ejus: «currit verbum ejus usque in velocitatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius ipso calore, quo calescit quidquid fit calidum? Quid frigidius ipso frigore, quo frigescit quidquid frigidum fit? Quid ergo velocius ipsa velocitate, qua velox fit quidquid velociter currit? Possunt dici multa velocia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus particeps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitate quid velocius? Ergo quo usque currit? «Usque in velocitatem.» Quantum vis auge quod velox est verbum, et dic: Velocius est quam illud aut illud, quam aves, quam venti, quam Angeli. Numquid aliquid horum tantum, quanta ipsa velocitas, usque in ipsam velocitatem?
Abbreviated transcription (Latin):
iã dixi scĩtati ur̃ae. ut antequam efficeremur
participes immortalitatis ipsius: fier& ip̃sẽ
particeps mortalitatis nrãe. Sicut autem ille
mortalis non desua substantia sed denr̃a: sic
nos immortales. non denr̃ã substantia seddeip.¬
sius Participes ergo erimus. Nemodubitet.
scriptura hoc dixit: Et cuius rei erimus partici¬
pesꝰ quasi partes sint apud dm̃. aut ꝑ partes
diuidatur ds̃ .: Quis ergo explicat. quomodo
sint participes unius simplicis multi: Non
ergo exigatis. quod apte dici non posse puto. qͥa
uidetis. Sed redite ad remedia saluatoris: con-¬
terite cor. confringatur animi duritia. conte¬
accusetur inmalo: renascatur inbono. Diri¬
get ipse. alligabit fracturã. consolidabit sani¬
tatem. & non er̃ iam impossibilia nobis. quȩ
modo impossibilia sunt. Bonũ. ẽ ut confiteatur
beas facere indifficultate intelligendi: ostendit
tibi cum consequent̃ dicit
Suscipiens mansue¬
tos dñs

Expanded text:
jam dixi Sanctitati vestrae, ut antequam efficeremur jam dixi Sanctitati vestrae, ut antequam efficeremur participes immortalitatis ipsius, fieret ipse prius particeps mortalitatis nostrae. Sicut autem ille mortalis, non de sua substantia, sed de nostra: sic nos immortales, non de nostra substantia, sed de ipsius. Participes ergo erimus: nemo dubitet, Scriptura hoc dixit. Et cujus rei participes erimus, quasi partes sint apud Deum, aut per partes dividatur Deus? Quis ergo explicat quomodo sint participes unius simplicis multi? Non ergo exigatis quod apte dici non posse, puto quia videtis: sed redite ad remedium Salvatoris; conterite cor, confringatur animi duritia, conteaccusetur in malo, renascatur in bono. Diriget ipse, alligabit fracturam, consolidabit sanitatem; et non erunt jam impossibilia nobis, quae modo impossibilia sunt. Bonum est enim ut confiteatur beas facere in difficultate intelligendi, ostendit tibi, cum consequenter dicit: «Suscipiens mansuetos D