comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
affectum caritatis ⁊¬
ut formam huilitatiꝰ
ostenderet illis ttagͦ
⁊ ñ minius ꝙͣ rogani
facito quid rogaui: ut¬
reman̾es ephesi ador¬
dinandam ecc̃am ẽphe¬
sus ẽ cuutas met᷑pot
asye ẽ irem ĩ macedo.¬
iõ regãui te ibi reniã

Expanded text:
affectum charitatis,ut formam humilitatis illi ostenderet. Ita on minus quam rogavi facito. Quid rogavi? uteres Ephesi, ad ordinandam Ecclesiam. Hsus est civitas metropolis Asiae. Cum irem in Macedoideo rogavi te i
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝯfirmat eam si .ii.
lex posset p̃słare uitã¬
⁊ id ꝙ reꝓmissio spopon¬
derat ex hibere uere ꝓ¬
missio ꝑlegem putare¬
tur exclusa. S .i.ii. qͣi

Expanded text:
firmat eam. Si enim lex posset praestare vitaquod repromissio spoponderat exhibere, vere missio per legem putaretur exclusa. Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓle p̃dicantes. sic̃ plurimi faciunt. ħic ꝑseudo a¬
płos tang̾ qui corrupta dectͥna u̾itatẽ iuolabãt.
de quib ysaias ait Caupanes tui uno aꝙͣ inis
ñ ꝓ questu. ⁊ sñ admixtioẽ corruptionis. sic̃ di¬
Ncipinus tt̾m¬

Expanded text:
le praedicantes, sicut plurimi faciunt. Hic pseudoapostolos tangit: qui corrupta doctrina veritatem violabant. De quibus Isaias ait: Caupones tui vino aquam misnon pro quaestu, et sine admistione corruptionis, sicut dincipimus it
Abbreviated transcription (Latin):
eis orare ut quietam agat uitam. In pace .ai. pͥn¬
cipum quies ⁊ regnũ seruatur ecẽiaꝵ. nam ĩ bel¬
lis tranquillitas dissipatur. tepescit pietas
districtio soluitur qͣ soluta: uifirmoꝵ castitaᷤ
uiolatur. In pace babilonis pax nr̃a utiq est
ñ eẽ facienda ꝓhiis ꝑ quos patitur eccã add̾. ħ poc¬
oc i bonũ est

Expanded text:
eis orare ut quietam vitam agant. In pace enim principum quies et regimen servatur Ecclesiarum. Nam in bellis tranquillitas dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas violatur. In pace Babylonis pax nostra est, utinon esse facienda pro his per quos patitur Ecclesia, addit: VEenim bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
meum filios isrł. ⁊ ego bũdicam eis. uł postu¬
lauoẽs sunt qũ .q. ex debito aliquid postulat᷑
ut ꝙ hic geritur ĩ et̾na uita ꝑficiatur. gr̃aꝵ
acc̾io ẽ de ꝑ actis q̃ totum coneludit qͣi tõ¬
mus dño. uł obsecratões ft̃ adiuratões pro

Expanded text:
er filios Israel, et ego benedicam eis . Vel postulationes sunt, quando quasi debito aliquid postulatur, ut quod hic geritur in aeterna vita perficiatur. Gratiarum actio est de peractis, quae totum concludit quasi tomus Domino. Vel obsecrationes sunt adjurationes pro
Abbreviated transcription (Latin):
ma in formam mutani. ⁊ transimꝰ de obse¬
ura forma. in lucidam formam. ꝙ ip̃a obscit¬
re ⁊ͥ mago dei ẽ. hec ẽ ymago in qua hoĩes sũt
reb creatis exceentissina ẽ ałuo creatore
ab impietate ĩtificatur. a deformi forma ĩ
formosam mitatur formã. erat .ii. int̾ ui

Expanded text:
ma in formam mutamur, et transimus de obscura forma in lucidam formam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua homines creati rebus creatis excellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim eti
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝓficite us ad eos il¬
lununandos: qui fĩ for
ne scandalizẽtur. ne
fiat eis occõ blaspheni¬
andi ⁊ ne ĩcitentur ad
ꝑ sequend̾ sapient̾ ani¬
bulate dico ñ impediẽ¬
tes s redim̃tes tem pꝰ
.i. aliquib modis p̃pa¬
rantes oꝑtunitatẽ p̾di¬
candi eis. ⁊ hĩto tep̃e¬

Expanded text:
d eos illuminandos, qui sunt foris, ne scandalizentur, ne fiat eis occasio blasphemandi, et ne incitentur ad persequendum. Sapienter ambulate dico, non impedientes, sed redimentes tempus, id est aliquibus modis praeparantes opportunitatem praedicandi eis: et habito tempo
Abbreviated transcription (Latin):
axͦ qͣi uolo ut sitis ĩ
dum habetis: ẜ ut nenio quntumẽꝙ saptel:
detiir que sublrantas ñ ẽ n łmoniam. uit ũb
q sapientes mundi arte quadam ⁊ inunitul
disputatõnum irretire gestiuntt asas siungli

Expanded text:
at: Volo ut sitis insdum habetis, sed ut nemo, quantumcunque sapiens, detur: quae sia sapientes mundi arte quadam, minutiis disputationum irretire gestiunt animas simpli
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tẽ fit si sumͣ ĩ timore dei .i. si timorem dei seqͥ¬
mur. quia qui sñ d̾o hoc agit: scs̃ mũdiẽ ⁊ ñ d̾i
⁊ ad hec si fornia exemplinecũa ẽ.
Capite uos. nenui

Expanded text:
 fit, si sumus in timore Dei, id est si timorem Dei sequimur. Quia qui sine Deo hoc agit, sanctus mundi est et non Dei. Et ad haec si forma exempli necessaria capite nos, i
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩ ydolo diabolus coln᷑¬
bebat. Uñ locꝰ iste sumpsit exordium. ne putaret
iõ ñ nocere si de sacrificiis ederuͤnt ydolor. qr ydolũ
ꝙ ẏdolũ aliquid sit. Q q demonis. ⁊ ñ deoi ĩmo¬
lantur. ñ gͦ se extusant qr ydolis ĩ sensatis dediti
uł nicħ nocuerfint. ꝙ nec ydola nͨ eiꝰ ymolata a
dam. ⁊ maliuolencia. noscendi uob̾. Molouos¬

Expanded text:
ia in idolo diabolus colibebat, unde locus iste sumpsit exordium, ne putarent ideo non nocere, si de sacrificiis ederent idolorum; quia idolum  idolum aliquid sit, sed quia daemoniis, et non Deo immolantur. Non ergo se excusent quia idolis insensatis dediti illis nihil nocerent, quia nec idola, nec eis immolata alaedam, et malevolentia nocendi nobis. Nolo
Abbreviated transcription (Latin):
Seeñt subpcc̃o. nc̃ ostend̾
gentes fuisse ĩ dignioreᷤ
cas ut modo eqͣles ui¬
deis magis sint ob no
tis oĩa eẽ agrã dei. me¬
mores estote. ut mag̃
grati sitis. ꝙ uos ephe

Expanded text:
ent sub peccato, nunc ostendit gentes fuisse indigniores, sas, ut modo aequales Judaeis magis sint obnoxitis omnia esse a gratia Dei, memores estote, ut magis grati sitis, quod vos, Ephes
Abbreviated transcription (Latin):
tib ea. atende ꝙ ait
⁊̃ honesta. absit ut ĩ
m̃bris scõꝵ. sit aliqͣ tur¬
pitudo. S dt̃r ĩ hone᷑¬
decoris quam hũt ea

Expanded text:
tibus ea. Attende quod ait, inhonesta. Absit ut in membris sanctorum sit aliqua turpitudo! sed dicuntur inhonesdecoris quam habent ea
Abbreviated transcription (Latin):
lib exemplum dẽp̃cipu¬
alia minora detempora¬
eorum est. ut legem ꝑ qͣm addisc̾ent rectum a ꝑu̾¬
so drstinguere. dign iudicarentur acciꝑe. et ĩo plꝰ
est uideis scd̃m statum priorem. qͣm gentib. set di¬
ces. nonidõ plus factum est eis. quia non credide¬
runt eloquiis ut xp̃m promissum redemptorem
acciꝑent quidam eorum ad qd̃ ẜdet dicens.

Expanded text:
libus, exemplum de pt: Ut alia minora de temporaeorum est, ut legem per quam addiscerent rectum a perverso distinguere, digni judicarentur accipere: et ideo plus est Judaeis secundum priorem statum quam gentibus. Sed dices: Non ideo plus factum est eis, quia non crediderunt eloquiis, ut Christum promissum redemptorem reciperent quidam eorum. Ad quod respondet dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura .i. dꝰ in ea pharaomi. qr ĩ hoc ip̃m. qr.
si ꝯtrnuatur hic s legt̃ ac si ñ eẽt qͣi excitaui
te opħo. malus quidem eras. s quasi sopitꝰ
ego aũ ostendens tͥ signa q̃ feci ꝑ moysen.
exectaui te ĩ hoc ip̃m .i. ĩ hauc eandem mali¬
c̾ĩam. ut det̾ior sias ⁊ hoc iꝰtum ẽ ut qͥ ĩ sordibuꝰ
exigit ut ip̃e qui ñ uult pectiñ deser̾e: pecõ
amplius ꝯtaminetur sic̃ pħo qui uisis sigĩs
debuiss corgi s dẽt̾ioi factus ẽ uicio suo nec
meam ut insignis egypti fecit Ecce hic
patet qr ⁊̃ malis bsi initur. deus ostendam dico.

Expanded text:
st Dominus in ea Pharaoni: Quia in hoc ipsum, quod non continuatur hic, sed legitur ac si non esset, quasi excitavi te, o Pharao, malus quidem eras, sed quasi sopitus. Ego autem ostendens tibi signa quae feci per Mosen, excitavi te in hoc ipsum, id est in hanc eamdem malitiam, ut deterior fias; et hoc justum est, ut qui in sordibus exigit ut ipse qui non vult peccatum deserere peccato amplius contaminetur, sicut Pharao qui visis signis debuisset corrigi, sed deterior factus est vitio suo. Necmeam, ut in signis Aegyptiis feci. Ecce hic patet quod etiam malis bene utitur Deus. Ostendam dico,
Abbreviated transcription (Latin):
nec dĩgͣm sunt. ꝙͥb .ii. ñ ĩꝑtitur nͤ dignist̾.
tũ d̾ebite. ⁊ quisqͥs aduitꝰ. se aduit᷑ gratis ag¬
noscat. miseretur gͦ magna banitate. ⁊ obau¬
rat nulla iniquitate ait nͨ lib̾atꝰ de suis m̾itiᷤ
gnietur. nec dampnatꝰ nͥ de suis m̃itł ꝯq̃rat᷑
sola .ii. gr̃a redemptor disceruit aꝑdrcis qͦs
ĩ una ꝑdicioũs concreau̾at massa ab otigitie

Expanded text:
 digni sunt, tum debite et quisquis adjutus, se adjutum gratis agnoscat. Miseretur ergo magna bonitate et obdurat nulla iniquitate, ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia Redemptor discernit a perditis, quos in una perditionis concreaverat massa ab origine
Abbreviated transcription (Latin):
sa m̾uto dampnata: ꝯtumeliam debitã cui
uult reddit dei iusticia. hoĩem in debitum do¬
nat cui uult dei gr̃a. sĩ pu̾itor p̃rogatiua. sĩ fa¬
tali ncãtate. ñ te̾tate fortine. ħ esaula al¬
titudine sapte ⁊ scĩe sue. ¶ ¶u̾lti de isto ꝓ

Expanded text:
sa merito damnata, contumeliam debitam, cui vult reddit Dei justitia; honorem indebitum donat cui vult Dei gratia, non meritorum praerogativa, non fatali necessitate, non temeritate fortunae, sed clausa altit
Abbreviated transcription (Latin):
splende᷑re de tenebris
ꝙ fuit ĩ seꝑatõe elem̃¬
ex qͦ ꝯfusa moles celi
eẽt. qua illuminaret᷑
ꝙ sñ luce fu̾at tenebͦsũ.¬
postea uͦ accedente luce
ꝙ fcm̃ ẽ. melius redditur ĩ qͦ ꝓficientis hõĩs at¬
fectio sigc̃atur. uñ apłẽ loq̃ns ad fideles ait su¬
istis . ir aliqñ tenebre: ñcaũlux ĩ dũo. ille hoc
fec̃ qui ẽ tenebre eẽtit sr̾ abyssum. dix̾. fiat lux

Expanded text:
ndescere de tenebris, quod fuit in separatione eleex quo confusa moles coeli esset qua illuminaretur, quod sine luce fuerat tenebrosupostea vero accedente luce, quod factum est, melius redditur, in quo proficientis hominis affectio significatur. Unde Apostolus loquens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoñ. Tem̃ꝑa gͦ uariata sũt si fides. qr illi uen¬
tur̃ xpm̃. passur̃. resurrectur̃ ⁊ ascensur̃ credi¬
deriuit. Nos aũ credimꝰ xp̃m uenisse. passũ eẽ.
resirr rexisse. ĩ celũ ascendisse. ⁊ ꝙ antiqnos i̾tos
fides saluanerit: ostendit subdens. s Sic̃ scͥptũ¬

Expanded text:
ides, quia illi venturum Christum, passurum, resurrecturum, et ascensurum crediderunt; nos autem credimus Christum venisse, passum esse, resurrexisse, in coelum ascendisse. Et quod antiquos justos fides salvaverit, ostendit, dicens, sicut scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
tis uł ad bonos mores: refert᷑. Cantplano u̾tatis in
solius dei dssectiõe ⁊ toguitõe fundata ẽ. bomimores
in dilectioẽ dei ⁊ ꝓximi. In quib duob tota lex pendet
tis a sp̃u scõ une eum ꝓuectiores estis ꝯsumamini .÷.
q̃ritis consumari carne .i. ꝑ carnales obseruancias
a quib nec iuitiũ iusticte pot̾at haberi. ⁊iͣ orͣdinẽ
confunditis ordo .ii. ẽ a carnalib ad spũalia surg̾e¬

Expanded text:
tis, vel ad bonos mores refertur. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi. In quibus duobus tota lex pendettis a Spiritu sancto, nunc cum provectiores estis consummamini, id est quaeritis consummari carne, id est per carnales observantias, a quibus nec initium justitiae poterat haberi, et ita ordinem confunditis
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ a moyse ⁊ ꝓħis. obseruata sũt ⁊ ꝯgruentia oĩ
tpͦ cui adhuc tał seruitꝰ utił erat ut sub timore cus¬
todiretur. nichil .n. tam pie t̾ret aiãm: quam sa¬
cͥm̃tum ñ intelectum. Intellectũ uero piũ gau¬
dium parit. ⁊ celebratur lib̃e si opꝰ ẽ temꝑi. giͦ s̃ ẽ tẽpꝰ¬

Expanded text:
sicut a Moyse et prophetis observata sunt congruentia illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam praeterret animum quam sacramentum non intellectum; intellectum vero pium gaudium parit, et celebratur libere, si opus est tempori; si ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ accepistis sp̃m scm̃ in¬
habitantem. ⁊ cum hoc
au ex oꝑib legis ubila
accepistis eum an exau¬
ditu fidei .i. ex fide q̃ au¬
ditꝰ facilitate uenit: ex¬
sñ Cã. fid̾e utiq ñ ex oꝑib legis ab ãpło .it p̃di¬
uitatõis ad fidem. ⁊̃ sensibilibus minicuł p̾sencia sci¬

Expanded text:
 accepistis Spiritum sanctum inhabitantem. Et cum hoc an ex operibus legis, ubi accepistis eum, an ex auditu fidei? id est ex fide quae auditus facilitate venit? Augustinus Ex fide utique, non ex operibus legis. Ab apostvitationis ad fidem etiam sensibilibus miraculis praesentia s
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ añꝙͣ oꝑa legis haberetis ⁊̃ sciend̾ ꝙ nunc de oꝑib
maxime tractat q̃ sunt in sacram̃itis: q̃ ñ sũt ne¬
cessaria uͥiam gra fideiẽ Niꝑtĩta .ni. sunt iamo¬
ꝑa iegis. Nam partun ĩ sacm̃tis partĩ inmorib
accipiuntur ad sacͣnta ꝑtinẽt. c̾ciuncisio. salb̃m.

Expanded text:
bis antequam opera legis haberetis. Et sciendum quod nunc de operibus maxime tractat quae sunt in sacramentis, quae non sunt necessaria, ubi jam gratia fidei est. Bipertita enim sunt opera legis. Nam partim in sacramentis, partim in moribus accipiuntur. Ad sacramenta pertinent circumcisio, Sabbatum,
Abbreviated transcription (Latin):
rumpantur sensus
ur̃i. s ñ debetis eospa
quam ego. ⁊ idẽ de¬
t̾uis quam ego. cur
uores ill. ⁊ hoc ẽ ꝙ ait
Nam si is quiuenit.

Expanded text:
rumpantur sensus vestri, sed non debetis eos quam ego, et deterius quam ego. Cur ores illis? Et hoc est quod ait: Nam, si is qui venit,
Abbreviated transcription (Latin):
quic̃ dño fuert̃. uł ꝓpsendo apłis ħ dicit quib se
si minꝰ eis fetisse ostendit. Eccã .ni. corrĩchioꝵ uaris
errorib fluctuabat. aliqͥ .n. fauebant apłis. qͥ c̃ do¬
nuno fuert̃ ĩ carne. paulum deformantes. qr c̃ dũo
qͦs loqũr qͣi. ñ alia p̃dicant nobͥꝙͣ ego. ⁊ quia poss
dici. ꝙ ⁊ si eadem meliꝰ tñ paulo p̃dicarent. remo¬
uet. qͥĩ nec aliud p̃dicant nec meluis. existi .i. me.

Expanded text:
pseudoapostolis hoc dicit, quibus se non minus eis fecisse ostendit. Ecclesia enim Corinthiorum variis erroribus fluctuabat. Aliqui enim favebant apostolis qui cum Domino fuerunt in carne, Paulum deformantes, quia cum Domino  Non alia praedicant vobis quam ego. Et quia posset dici, quod etsi eadem, melius tamen Paulo praedicarent, removet. Quasi dicat: Nec aliud praedicant, nec melius. Existimo enim me
Abbreviated transcription (Latin):
sui. qr tansitoria amant
q̃ sensualitas suggerit hñ¬
tes ĩtlłectum. naturalem ob¬
scuratum a tenebris .i ñ parum obseurũ ⁊ iõmi¬
nus mirum ẽ si inuanitate ambulant ꝙͣ de uo¬
bis qui estis illuminati. ⁊ sp̃e uie habetis. ⁊ oĩs qͥ
ĩtłłigit quadam luce int̾iore iliustratur. est gͦ
dico alienati a mia dei .i. sñ spe imortalitatis ł
ritur corpꝰsie atã morit᷑ si deserat d̾c aiã recedens
a luce iusticie quanto magis querit quid inuemat
ꝯͣiustictam: tanto plus repelłr aliunine u̾itatiᷤ
uitateni ł societatem ⁊
hoc totum facit ĩ carita
etudine antiq geutili
lia dedit ad ciustodiãm
unitatis. ⁊ qr cresc̾e poteᷤ¬
tis ⁊ ei occurretis. gigͦ di.
sub testimonio dĩ hoe¬

Expanded text:
uia transitoria amant: quae sensualitas suggerit. Habentes intellectum naturalem obscuratum a tenebris, id est non parum obscurum. Et ideo minus mirum est si in vanitate ambulant, quam de vobis qui estis illuminati, et spiritum vitae habetis. Omnis qui intelligit quadam luce interiore, illustratur. Est ergdico, alienati a fide Dei, id est sine spe immortalitatis. Vel ritur corpus; sic anima moritur si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae quanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, itatem vel societatem, et hoc totum facit in charitaetudine antiquae gentillia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potestis et ei occurretis, ergo dico, sub testimonio Do
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit corde ꝯceptus:¬
oĩa bona debent uiden¬
nec ex aliqua parte pi
bonꝰ ẽ. ualens ad edifi.¬
fidei. ita oꝑtuue. ⁊ cͥcũ¬
spect̾e ꝓcedat ut det gͣ¬
ciam .i. ut sit gratus au¬
dientib. Et nolite
ꝯt̾stare. ꝑ inobedientiã¬

Expanded text:
fuerit corde conceptusnia bona debent vidnec ex aliqua parte purbonus est valens ad aedififidei, ita optime et circumscripte procedat ut det g ut sit gratus audientibus. Et nolite stare per inobedientia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc dũt eẽ nist̾im iniquitatis qr indetur ce¬
tultum. ⁊ de hoc dem̃ eẽ quid nc̃ detmneat scitis
ut infide quam tenẽt tenatit̾ ꝑ seu̾ent do¬
nec exeat de medio ecc̃e miffium iniquitatiꝰ
d̾ ut qui te .n. si. te .i. firmiter ĩ ea ꝑseueret¬

Expanded text:
hoc dictum esse mysterium iniquitatis, quia videtur occultum, et de hoc dictum esse, quid detineat scitis, ut in fide quam tenent tenaciter perseverent, donec exeat de medio Ecclesiae mysterium iniquitatis, dum, ut qui ten
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine xͥ consecratum. ppꝰ trausiens sigc̃ fide¬
les. mors egyptioꝵ sigc̃ abluuonem pecc̃oꝵ. illa
gͦ oĩa ir̃i suerunt sigure. illa tuc sigurate
gesta. nũc in nr̃a salute complent᷑. Nunc ĩ nr̃a
num bapĩni acceꝑntard̃ ⁊ credentib idem ualu¬
it. Q cc̃e quidem ꝙ dixerat mare transierũt.
hic exponit. eum ait. om̃s bapt̃i sunt ĩ moy. ĩ nu.
⁊ in mari. S Sigͦ sigurã maris tm̃ ualuit. spẽ bãpi
qͥuant ualebit: S iꝙ gestum ẽ ĩ figura traiec¬
tum ppłui ad manna ꝑduxit. ꝙͥ exibebit xͤ ĩ u̾i

Expanded text:
sanguine Christi consecratum; populus transiens significat fideles; mors Aegyptiorum significat ablutionem peccatorum. Illa ergo omnia nostri fuerunt figurae. Illa tunc figurate gesta, nunc in nostra salute complentur, num baptismi acceperunt, quod et credentibus idem valuit. Ecce quid est quod dixerat mare transierunt. Hic exponit cum ait: Omnes baptizati sunt in Moyse in nube et in mari. Si ergo figura maris tantum valuit, species baptismi quantum valebit? Si quod gestum est in figura trajectum populum ad manna perduxit,
Abbreviated transcription (Latin):
de ceł uent̾us erat. qui spũałr pasceret. uñ ⁊
mantia pͥus dnĩco die uenit decelo ad saturita
ea fluebat aq. ꝯ seꝙ̃.e. p
.i. satis faciente uolũta¬
inundantes secute st̃
di. suos cõmitatur.⁊u ł

Expanded text:
de coelis venturus erat, qui spiritualiter pasceret. Unde et manna prius Dominico die venit de coelo ad saturitatea fluebat aqua consequente est satisfaciente voluntainundantes secutae sunt di suos comitatur. Vel,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ annos singłos ierosolinã ueiuebãt putã¬
tes se ĩpłe dnĩ p̃ceptũ dicentis tͥb tꝑ̃ib anni
oiem festum agetis mͥ. ⁊ apparebit mascłinũ
tuũ ĩ ꝯspectu dnĩ eui. ⁊ annos. septimos. pnto
equidem hoc de septimo remissionis anno di¬
ti. ⁊ de qͥnquagesimo qui ab ilł iubileus dr̃ ꝙ̃¬

Expanded text:
annos singulos Hierosolymam veniebant, putantes se implere Domini praeceptum, dicentis: Tribus temporibus anni, diem festum agetis mihi, et apparebit masculinum tuum in conspectu Dei tui . Et annos septimos. Puto equidem hoc de septimo remissionis anno dici, et de quinquagesimo qui ab illis jubileus d
Abbreviated transcription (Latin):
structi ĩ caritate. ꝙ deus ad
tradidit hec siqͥs atten¬
dit potest se ĩ hac mise¬
pendit talcata suꝑbia
ꝑ huilitatem ad pat̾ã¬

Expanded text:
ucti in charitate, quam Deus ad tradidit. Hoc si quis attendit, potest se in hac misependit calcata superbia, per humilitatem, ad pat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidos adiuuantib me
signis uirtutum ꝑ q̃ uita
infelicitatis ꝯpͥmitur ut
cedant qͣi dic̾et labori
meo ad uingit deus mi¬
ratula ad ꝯfirmatõem¬

Expanded text:
fidos adjuvantibus me signis virtutum, per quae vita infidelitatis comprimitur, ut cedant. Quasi dicat: Labori meo adjungit Deus miracula ad confirmationem
Abbreviated transcription (Latin):
uincendam atq auferen¬
dam tał medicina celitꝰ
uenit adelatum hoĩem ꝑsuꝑbiam deus huił des
m̃dans ĩ ip̃o hoĩe quanta p̾participib suis ca¬
conuincioẽ unuis filius dei. ⁊ idem ip̃e unus filiꝰ hõi
fieret p̃cedentib sue uoluntatis m̾itis fecit unũ

Expanded text:
uincendam atque auferendam talis medicina caelitus uenit: ad elatum hominem per superbiam deus humilis dmmendans in ipso homine. quem tanta prae participibus suis caconjunctione unus filius Dei et idem ipse unus filius hominis fieret, praecedentibus suae voluntatis meritis fecit. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscitur ꝙ aplc̃ magna cum diligentta ag̾e
testatur ut erudiens oem hoĩem ĩ fac sapĩa ꝯ
sumatum exhibeat eum d̾o. uñsuldit dU ⁊ exli.¬
.i. offeramus deo ĩ sacrifi¬
um quam gentilem ꝑ¬
fectum ñ in iege s ĩ ᷤ  ie.¬

Expanded text:
agnoscitur: quod Apostolus magna cum diligentia agere testatur, ut erudiens hominem in hac sapientia, consummatum exhibeat eum Deo. Unde subdit: Ut exhibest offeramus Deo in sacrifium quam Gentilem, perfectum, non in lege, sed in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sam głiam tam digni sa¬
cram̃ti in quo sunt mul¬
dona scĩ sp̃c̃ futura bea¬
titudo.⁊ iõ diuicias ditit
satram̃ti dico existentis
ĩ gentib ꝙ sacram̃tum

Expanded text:
sam gloriam tam digni sacramenti, in quo sunt muldona Spiritus sancti, futura beatitudo. Et ideo dicit divitias, sacramenti dico, existentis; in gentibus: quod, sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
na adfruendum ilia. uñ bona faciamꝰ ista
uñ boni efficiam᷑. Sꝰ quid faciant de suis di
tuntur ñ ꝑduntur. i hoc p̃cipe fac̾ ut apͥph¬
ua ⁊ uana ut ħuita quid plura. Otymo¬
tħee ꝑ nom̃ admonet ꝓpͥum reddens eũ

Expanded text:
na ad fruendum: illa, unde bona faciamus; ista, unde boni efficiamur. Si vero quid faciant de suis divtuntur, non perduntur: ita haec praecipe facere, va et vana ut haec vita. Quid plura? O Timothee, per nomen admonet proprium reddens eum
Abbreviated transcription (Latin):
sis que uox ht̃ se. ⁊ ad
uocis multiplicitate
ĩ duc̾e uolebant tres
nouitates ⁊ op¬
tates ñ sunt uitande
gt̃ .N. doctͥne religionis

Expanded text:
sis, quae vox habet se ad vocis multiplicitate ere volebant tres novitates non sunt vitandae. Sunt enim doctrinae religionis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uisucia ⁊ urta. s lex ñ ẽ ex fide. ut ꝓfuturiᷤᷤ
impleatur. S timore posset .ii. uideri ꝙ oꝑa
legis ex fide fierent ut ꝓ eis sꝑarent eterna
de cuub fides est ꝙ utiꝙ non faciebant sec ex
timore pene illa seruabant. uñ subdit. S qͥ¬
in ea cum p̃misisset lex ũ ex fide ut intlłigas
inhiis ħ oꝑib tunebant utiq si ñ ea fecissent:
ea iii. ĩ i. s̃i apud dñi .i. habebit p̃mium ne is¬
ta morte pumatur. ałr̾ .ii. plecteretur quiã
ex fideiuit cum hinc exierit: tunc magis
habebit p̃sentissimum p̾mũ. ñ gͥ ex fide uiuit
quisquisquis p̃sencia queuidentur uł cup̃

Expanded text:
est justitia et vita, sed lex non est ex fide, ut profuturis impleatur, sed timore. Posset enim videri quod opera legis ex fide fierent, ut pro eis sperarent aeterna, de quibus fides est, quod utique non faciebant, sed ex timore poenae illa servabant. Viin ea, cum praemisisset: lex non est ex fide; ut intelligas in his operibus, timebant utique si non ea fecissent et in illis, non apud Deum, id est habebit praemium, ne ista morte puniatur, aliter enim plecteretur. Qui autem ex fide vivit, cum hinc exierit, tunc magis habebit praesentissimum praemium. Non igitur ex fide vivit quisquis praesentia quae videntur, vel cupit,
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs uocant. uñ Ieronimꝰ fr̃em dnĩ dicit ĩtlłigi
hunt iaboliacobum. ⁊ srẽs eiꝰ hiis u̾bis. Quĩdam
secuientes deliram̃ta a pocͥphoꝵ suspitaittur siẽt
dñi foris stanteł eẽ filios ioseph de qͣdam tuieli¬
ercula ꝯ ꝯsobrinos fies saluatoris hicĩtlłig̾e

Expanded text:
fratres vocant. Unde Hieronymus fratres Domini dicit intelligi hunc Jacobum, et fratres ejus, his verbis: Quidam sequentes deliramenta apocryphorum suspicantur fratres Domini foris stantes esse filios Joseph de quadam muliercula; sed consobrinos fratris Salvatoris hic intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
.ĩ. fragilitatis eiꝰ .i. in corꝑe suo passibili. ⁊ hoc ꝓm̾de
dem exhibeat .i. rep̃senter uos scõt uirtutib ⁊ in
maculatos. a peccatis. ⁊ usq adeo ꝙ utep̾hensibi
les dicꝯ coram ip̃o qui oiã uidet. ł rep̾sentet torã
ip̃o quia tunc et p̾sentes eritis: uidentes eum sit̃
÷ facie ad faciem de qͦ diffidend̾ ñ ẽ . si .il. mortał
⁊ mortuus petuit reꝯciliare iam ĩ mortałꝰ potuit
seuerent. iõ .ni. tot ⁊ tã
ietis ta dix̾at dexp̃o ut po¬
nant᷑ speni ĩ eo solo ĩ

Expanded text:
 fragilitatis ejus, id est in corpore suo passibili et mortali. Edem exhibeat, id est repraesentet vos sanctos virtutibus, et immaculatos a peccatis, et usque adeo quod irreprehensibiles d i co, coram ipso, quia omnia videt. Vel repraesentet, coram ipso, qui tunc ei praesentes eritis, videntes eum sicuti est facie ad faciem, de quo diffidendum non est. Si enim mortalis et mortuus potest reconciliare, jam immortalis potest severent. Ideo enim tot et tanta dixerat de Christo, ut ponant spem in eo solo,
Abbreviated transcription (Latin):
s pͥe ẽ. Dĩcerne. ħ st̃ tres leges. ⁊ satis nccia ẽ ista
distinctio. lex inquuid sp̃c iute: ecce una lex. aloge
pect̃ĩ⁊ mortis. ecce alt̾a lex. ⁊ seqũr: ꝙ ĩ possibile erat
legi. ecte t̾tia lex ħ ẽ lex ꝑ moysen data ĩ monte ex.xi¬
Nña. Due gͦ leges hic bone sunt .s. lex fidei q̃ poc¬
catiᷤm taulit. ⁊ lex moysi q̃ pecc̃m ostend̾. lexuͦ¬

Expanded text:
rnendae hic sunt tres leges, et satis necessaria est ista discretio. Lex, inquit, spiritus vitae; ecce una lex; a lege peccati et mortis, ecce altera lex; et quod impossibile erat legi, ecce tertia lex. Haec est lex per Mosen data in monte Sina. Duae ergo leges hic bonae sunt, scilicet lex fidei quae peccatum tollit, et lex Mosi quae peccatum ostendit e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre. ⁊ quod ubiq oran¬
d̾ sit. nẽ dicit ꝙ docendi
officiũ solis uitis aueni
at. ⁊ quales ad illud de¬
beant ordinari de t̾min¬

Expanded text:
quare, et quod ubique orandum sit; nunc dicit quod officium solis viris conveniat, et quales ad illud dbeant ordinari, determin
Abbreviated transcription (Latin):
ceptatõe .i. hesitatõe
ubi. ẽ .ñ. tempestas ire
uł hesitatio: ñ placet
deo. distingue. Iraẽ
ad ꝓximumi. discep¬
tatio ad dm̃. simiłr
⁊ mulieres. uõlo ut
orent. ⁊ manus leuẽt
sñ ira ⁊ disceptatõe
existentes ĩ habior.¬
.s. religione eaꝵ ornã¬
te eas mulieres dico
omnantes se. aliis uir¬
tutib eũ uerecũdia
uultus ut ñ sĩt atͥcẽ
se aut auro. aut nãt.¬

Expanded text:
ceptatione, id est haesitatione. Ubi est enim tempestas irae vel haesitatio, non placet Deo. Distingue: ira est ad proximum: disceptatio ad Deum. Similiter et mulieres, volo ut orent et manus levent sine ira et disceptatione existentes, in habi religionem earum ornante. Eas mulieres dico, ornantes se, aliis virtutibus cum verecundia vultus, ut non sint attritae se aut auro aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
testum ẽ. ⁊ sic ꝯstat aliũ surg̾e. gͦ illud ñ ꝯsũrta¬
bat Insiste litt̾e. translato .ii.q. si leuiticũ sac̃¬
dociĩ ꝯsumaret: frustra surgeret illiꝰ sac̾dos s
surgit alꝰ tranfertur. N. sac̃dociũ. ⁊ traullato
tur lex. ꝓpłs .ii. acce. le: sub ip. sac̾docio qr ĩ manꝰ
sac̾dõtis ẽ lex ꝑeum implet̾ lex q̃ dr̃ ꝯsũmare uł

Expanded text:
festum est, et sic constat alium surgere. Ergo illud non consummabat. Insiste litterae, translato. Quasi dicat: Si Leviticum sacerdotium consummaret, frustra alius surgeret sacerdos. Sed surgit alius, transfertur enim sacerdotium. Et translatortur lex. Populus enim accepit legem sub ipso sacerdotio, quia in manu sacerdotis est lex, e
Abbreviated transcription (Latin):
etate humilitatis accepit atq ita exempłui postis
p̃buit canto santtiꝰ qͣnto aduuitand̾ difficiliuᷤ qͦ ñ
dedignarentur maiores. sic uͥ forte recti tramitẽre¬
liquissent eciã apost̾iorib corrigi. laus itaq sꝰte
libertatis ĩ paulo. ⁊ scẽ hũ̾ilitans in petro eminuit
dix inquam. SSitu o petre cũsis uideꝰ natõe

Expanded text:
itatis accepit, atque ita exemplum posteris praebuit, tanto sanctius quanto ad imitandum difficilius, quo non dedignarentur majores sicubi forte recti tramitem reliquissent, etiam a posterioribus corrigi. Laus itaque justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro eminuit. Dixi inquam, si tu, o Petre, cum sis Judaeus, natione
Abbreviated transcription (Latin):
. sectare uͦ iͦticiani faci¬
endo unicuiq ꝙ nis exigit ꝙ ñ cupidꝰ facit
pietatẽ ut egenti condescendas ꝙ ñ cupidꝰ¬
facit fidem ueran. qui uerã fidẽ de deo ht̃
concupiscit ĩmiseriis fĩ diues nͨ płis ẽ ei m̃dꝰ

Expanded text:
. Sectare vero justitiam, faciendo unicuique quod jus exigit quod non cupidus facit; pietatem, ut egenti condescendas, quod non cupidus; fidem, veram. Qui veram fidem de Deo habet, non cupit in miseriis fieri dives, nec pluris
Abbreviated transcription (Latin):
nolite ẽẽ amari.a. ac̾
bĩ adillas. ꝑ hoc ⁊ rigor¬
ẽ dnii emollit ut po¬
quis ĩ dnãtu uxoris ñ
nimis seuere utatur
⁊ uos filii obedite pa¬
dõ. si ꝑ oiã obeditis s
tñ si ĩ dño obeditis¬
cundiam alia lic ut ñ pu

Expanded text:
nolite esse amari, id est acerbi, ad illas. Per hoc rigorem dominii emollit, ut poquis in dominatu uxoris, non nimis severe utatur. Et vos filii, obedite pao si per omnia obeditis, ita tamen, si in Domino obediticundiam, alia littera: u
Abbreviated transcription (Latin):
alia p̃cepta monens
diu̾sos seꝑatim utin¬
uicem sibi sermauit
ñ solum obediendo
ut iilieres uiris. ⁊ fi¬
iii parentibus. ⁊ serui
uiri mulierib patreꝰ
.ii. pax domestita. ⁊ cho¬
habitanciũ ordinata
a deo concordia. ⁊̃ cͣla¬
ra iusticia. ut .s. qui
excellunt rõe excellãt
dñatõe. hane cõcordi¬
am docet ditens muli¬
eres subdite sic̃ oꝑt¬

Expanded text:
laria praecepta monens diversos separatim, ut invicem sibi serviant, non solum obediendo ut mulieres viris, et filii parentibus, et servi viri mulieribus, patres  pax domestica, et cohabitantium ordinata a Deo concordia, et clara justitia, ut scilicet qui excellunt ratione, excellant dominatione. Hanc concordiam docet dicens: Mulieres subditae estot
Abbreviated transcription (Latin):
hñs scriptum in cordib.¬
unde ip̃i testes erunt
sibi infuturo boni uł
rito dampnari uł sal¬
uari. et hoc est natura¬
lit facumt ea que legis

Expanded text:
habent scriptum in cordibunde ipsi testes erunt sibi in futuro boni et rito damnari, vel salvari. Et hoc est, naturaiunt ea quae legis
Abbreviated transcription (Latin):
dens inuari ab ea. cõdelector dico: ẜ. int̾iorẽ
hominem. Interior hõ. animꝰ est.quemdi¬
eit obletaris hii que a lege dĩ traduntur.
qr iam ĩ aĩo ñ habitat pecc̾m. s in carne .i.
cã pecc̾i ñ est ex aĩa s extarne qr caro est exo¬
rigine carnis pectatͥcis. ⁊ ꝑtraducẽ. hoĩs caro
fit pecc̾i. Quia .n. caro ex adam tͣducitꝰ᷑. pecca¬

Expanded text:
em hominem. Interior homo animus est, quem dicit oblectari his quae a lege traduntur, quia in anima non habitat peccatum, sed in carne, id est causa peccati non est ex anima, sed ex carne, quia caro est ex origine carnis peccatricis, et per traducem omnis caro fit peccati, quia enim caro ex Adam traducitur, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
mine: nõ utiq. ip̃iꝰ. n uicio ⁊ desiderio ħ cep¬
ta sunt. qr .ñ. in ancipauit se ꝑ assensũ peroõ: iu¬
re cͥn̾atur illius. hoc ideo cicit. ut notet. de qͣntiᷤ
cui nec lex subuenire potuit. per hoc gͦ bñficia
xp̃i demonstrat. qui de tantis lib̾at. I nuenio¬

Expanded text:
utique. Ipsius enim vitio et desiderio haec coepta sunt, quia enim mancipavit se per assensum peccato, jure dominatur illius. Hoc ideo dicit, ut notet de quantis cui nec lex subvenire potuit. Per haec ergo beneficia Christi demonstrat qui de tantis liberat. VE
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. ⁊ uere.si .xi. ami¬
sio eoꝵ .i. infidelitas
assumptio reliquoꝵ
nͥ uita. gentũ. ex mortuis.i. ex eõ ꝙ mortise
sunt : ꝙ aũ uideĩ possint assumi ad repͥm̃eã
suꝑbiam quordimi gentiliũ forte dicẽciũ.
totum genus eẽ dampnatũ ꝑ bat ꝑuade
ne dicatis õ genteles ñ posse sĩ qͣi totum ge¬
nius sit repudiand̾. ꝙ .i. quia si delibatio scã
ami discrpuli sc̃ scĩ tẽ. ⁊ massa .i. gẽ potest
ftficari. ẽ ã delibatio parua ex aliqͣ re
assumptio ad ex ꝑm̃itum tociꝰmasse ut ex
cibo mi potĩ. cum .i. delibatio uniꝰ sub̾e fit̃¬

Expanded text:
Si enim amissio eorum, id est infidelitas assumptio reliquorum, nisi vita gentium ex mortuis, id est ex eo quod mortuae sunt. Quod autem Judaei possunt assumi ad reprimendam superbiam quorumdam gentilium forte dicentium totum genus esse damnatum, probat pene dicatis gentiles non posse fieri, quasi totum genus sit repudiatum, dico quod si delibatio, id i discipsanctificari. Est autem delibatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius subst
Abbreviated transcription (Latin):
de uĩ aue. ysaie ꝓbat uideos ex parte fuisse ex¬
cecatos dicens. Sic̃ scͥptũ ẽ ĩ ysa. licet aliis

Expanded text:
itate Isaiae probat Judaeos ex parte fuisse excaecatos dicens: Sicut scriptum est in Isaia, licet et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc temꝑe ñ tepulit
helie multos sibi ser¬
mauit. c̃ solus sibi he¬
lias uidereti qui si
ignorauit: ñ mir̃ si is¬
ti ignorant. tẽꝑe nã¬

Expanded text:
in hoc tempore non repulit Eliae multos sibi reservavit, cum solus sibi Elias videretur; qui si ignoravit non mirum si isti ignorant. A
Abbreviated transcription (Latin):
quemi sibi uniens quodã mͦ atq ꝯformans ĩ mor¬
talitati et̾nitatiq sociaret. ñ gͦ oꝑtet ĩtłti muta¬
tum eẽ u̾bum susceptioẽ hõis sic̃ nec m̃bra uel¬
te ĩouta mutantur quamiuis illa susceptio ĩ effa¬
bitr susceptum suscipienti copularet. hĩtus gͦ¬

Expanded text:
ens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. His
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. s hoĩem nutat ꝙ̃ destulto sapientem fac̃
q̃dam uͭ sic accedũt ut mutant ⁊ mutẽt᷑ ut tibus
qui amittens spem suam ĩ corpus u̾titur ⁊ exili
ea quib accidũt nec ab eis ip̃a nutantur. sic̃ ami¬
ẽ ĩ ea q̃ accedũt mutantur ñ a sua nꝰ s qͦdã modo¬
formantur. ⁊ aliã spẽm ⁊ formam accipiũt ut est
uestis q̃ de iecta atq de poĩta ñ ht̃ eam formã ꝙͣ su

Expanded text:
tatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens suam speciem in corpus vertitur, et exilitea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicuest cum ea quae accidunt mutantur, non a sua natura, sed aliam speciem ac formam accipiunt, ut est vestis, quae dejecta atque deposita, non habet eam formam quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ c̃ anglõs bonos amicos hab̾e se putat hat ma¬
los demones fictos amicos. eoq tanto nocentiõreᷤ.
quanto astuciores ac fallatiores patitur ĩ uintos¬
n sc̃i ⁊ fideles. uniꝰ ueri dei cultoies. ab eoꝵ fallatiis
⁊ multiformi temptatõe securi st̃. In hus diebus
malignis. ubi ista sollicitudo ñ ẽ t̃ uta. he eumisa¬
thanas setranffigurat fallendo: ad aliqͣ ꝑuiti¬
ose seducat. Nam qͣn sensus corꝑis corꝑis fallit.
uitam fidelem gerit. lullum ẽ ĩ religione ꝑiclii.
uł cum se bauũ singens. ea uł facit uł dic̃ q̃ bo¬
nis angłis congruũt. ⁊̃ si credatur bous ñ ẽ er¬
ror ꝑiculosus. aut morbidꝰ. c̃ uero ꝑ ħ aliena ad
sua incip̃ oucere: ne cuus post eum eat. opꝰ ẽ mag¬
na iugilancia ꝙ nemo sũ dd̾ pͥot̾. ⁊ ip̃a huius oĩt¬
ficultas ad hoc ẽ utił. he sit spes sibi quisq aut
homo alt̃ alt̾i. s deus tũ. ꝙ nob̾ expedire ꝓr ꝯꝰ
pioꝵ ambigit nemo. ⁊ q sathanas se transigu¬

Expanded text:
quam cum angelos bonos amicos se habere putat, habeat malos daemones, fictos amicos; eosque tanto nocentiores, quanto astutiores ac fallaciores patitur inimicoscti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt, in his diebus malignis, ubi ista sollicitudo non inutilis, ne, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam, quando sensus corporis fallit, vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum. Vel, cum se bonum fingens ea vel facit, vel dicit quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur, bonus non est error, periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, ne quis post eum eat, opus est magna vigilantia; quod nemo sine Deo potest, et ipsa hujus difficultas ad hoc utilis est, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed Deus tantum: quod nobis expedire prorsus piorum ambigit nemo. Et quia Satanas transfigu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aũ facio. nc̃. ⁊ faciã.
semꝑ ut meo exemp¬
lo amputẽ occõem. il
qui ꝑ me uolunt ha¬
bere occõemꝰ sum̃ di
nr̃a. Intentio .ai. pse¬

Expanded text:
 autem facio nunc et faciam semper, ut meo exemplo amputem occasionem eorum qui per me volunt habere occasionem sumendi vestra. Intentio enim e
Abbreviated transcription (Latin):
lo aliqũ recessit. s in hoc erratum ẽ ꝙ gentes
cogebat uidaizare suo exemplo dũ agentib¬
ter ꝑ aliquas occões¬
a cibis gentiliũ. ⁊ segre¬
cum uideis faciebat
timens ñ cibos s eos¬
qui ex circuicisione
rant ĩ firmi. uł eciã
suo scandaliz arentͤ
hii gͥne scandaliza¬
de nutrirentur fact᷑¬
simulans cum ĩ fir¬
uidei quierant anti

Expanded text:
lo aliquando cessit. Sed in hoc erratum est, quod gentes cogebat judaizareter per aliquas occa cibis gentilium. Et segrecum Judaeis faciebat, timens, non cibos, qui ex circumcisione erant infsuo scandalizarentur. Igitur ne scandalizade nutrirentur, factsimulans cum infiJudaei, qui erant A
Abbreviated transcription (Latin):
eis ĩ illanis qui mec̃ erat doctor
ĩntroq ppło ab oliciõe eadem tñ intẽciõe
qua petrus se agentilib subtrah̾et. ⁊ eum
infirmis idẽ sentire se simularet. hec aũ si¬
mulatio gentib ĩ utił eiat iõ pauluspetr̃¬
redarguit. uñ subd̾. s

Expanded text:
et Barnabas, qui mecum erat doctor in utroque populo abolitione, eadem tamen intentione qua Petrus, se a gentibus subtraheret, et cum infirmis idem sentire se simularet. Haec autem simulatio gentibus inutilis erat, ideoque Paulus Petrredarguit. Unde subd
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad recta drrigens timo¬
lastiuiens refrenatur e¬
tas ⁊ ꝓtia in uicia tene¬
atur corda dum ten̾a studiiᷤ¬
uistificem. exuditur infancia. ⁊ metu
pene cohercita p̃ꝑatur ad maiora. ⁊ hoc tp̃mpe
agat .i. ducet. lex gͦ ppͦ lascmienti ad instar peda¬
gosi apponsa ẽ ut eustoduet eos ⁊ future fidei p̃p̃a¬
uaret. Ecce honor legis qr custoduut ut pedaigo¬
gus ħ hoc ñ ẽ magnum. qr pueroꝵ ẽ ñ adułtoꝵ

Expanded text:
 ad recta dirigens timolasciviens refrenetur aetas, et prona in vitia teneantur corda, dum tenera studiis eruditur infantia, et metu poenae coercita, praeparatur ad majora. Et hoc ipsum agat, id est ductet. Lex ergo populo lascivienti ad instar paedagogi apposita est ut custodiret eos, et futurae fidei praepararet. Ecce honor legis, quia custodivit ut paedagogus: sed hoc non est magnum, quia puerorum est non adultorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pouit manum cet̾is
assencientib. Manus
adduntur. u̾ba missi¬
ea quib confirmatur
ad lioc opus electus a¬
uctoritatem accipiẽs
teste ꝯscĩa sua ut aude¬
at uice diũ sacͥficium
deo offerre. uł ẜ alia̾
ĩpoĩtio manuum dat
p̾br̃iũ ordinato.⁊. hec
p̃dcã ad officiũ tuũ ꝑ¬
tiuencia meditare. qr
ad hec electus es. ⁊ ĩ

Expanded text:
is assentientibus. Manus adduntur verba mystica, quibus confirmatur ad hoc opus electus auctoritatem accipiens, teste conscientia sua, ut audeat vice Domini sacrificia Deo offerre. Vel secundum aliam impositio manuum dat presbyterium ordinato. Et haec praedicta ad officium tuum pertinentia meditare, quia ad haec electus es, in hi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓetatis hotiore ne ĩdigne ferens se aminore¬
corripiatur ꝙ turpe ẽ semorib genior tñ stil¬
ciõis ut iudentes amoris cã se comon̾i: facilius
se corrigant. anus ut ma. ut c̃ tuiti smone do¬
ceantur. ⁊ sic honorifice ꝓfictat. iuuenculas
ut sorores ut prõp te possĩt bone ꝯu̾satioĩs ac¬

Expanded text:
proprietatis honorem, ne indigne ferens se a juncorripiatur: quod turpe est seniori. Senior tamen stionis, ut videntes amoris causa se commoneri, facilius se corrigant; anus ut matres, ut cum miti sermone doceantur, et sic honorifice proficiant; juvenculas ut sorores, ut prompte possint bonae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
poreum habitare ĩ sub̾a
diant gͦ ⁊ ueniant culto¬
ies elem̃toꝵ ⁊ credant ĩ¬
xp̃m ut fiant maiores
eoꝵ quos nune colunt. Iõ¬

Expanded text:
poreum habitare in substantia diant ergo et veniant cultores elementorum et credant im ut fiant majores eorum quos nunc colunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
tam iudõs qmͣ grecos reos essesitꝑ ostendit uͥ
etiam demonstranit ꝑsonarum acceptionẽ
apd̾ dñi nõ esse. ubi etiam quesiuut. qd̃ q̃rẽ¬
dum esse putait .s. quoͥd ampluis sit iuidõ.¬
qm greco. scd̃m pͥorem statum. et sdet. mui¬
cum. et inquo maxime. demonstranit. Mlodo
querit. utrum in hocstatu gr̃e plegs atiu¬
do̾. cpͣm gentili. et Rdittũo. immo partes funt
et quod bono eis impleuit. non est erałiquo
rum acceptio apd̃ dñi. setinonũ gente que
timet dm̃.acceptis est slli. uere non sumus

Expanded text:
am Graecos reos esse supra ostendit, tiam demonstravit personarum acceptionem apud Deum non esse, ubi etiam quaesivit quod quaerendum esse putavit, scilicet quid amplius sit Judaeo secundum priorem statum. Et respondet, multum. Et in quo maxime demonstravit. Modo quaeritur utrum in hoc statu gratiae plus sit Judaeo quam gentili; et respondet, non. Imo pares sunt,et quod bona eis implevit non est ex aliquo rsonarum acceptio apud Deum, sed in omni gente qui timet Deum hic acceptus es
Abbreviated transcription (Latin):
uł doctorib. qͣt meluis
ab uno quan ab alio¬
recipiat. cum ñ sunt da
ur̃a sunt .i. ad seruiẽd̾
uobis data. ⁊ ñ ẽ głiau

Expanded text:
l doctoribus, quasi melius ab uno quam ab alirecipiat, cum non sint dattra sunt, id est ad serviendum vobis data,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt ꝓpͥo ritu uiuerent. ⁊ patriis cerimoniis de¬
seruirent. quiẽq gͥcirtũcisus erat licet ĩ xpm
trederet quasi uideus hãtur ĩgentib. qͥ ił ĩccũ¬
cisus se ñ ẽẽ uideum p̃pucio p̃ferebat ꝑsecuti¬
onib tam gentiliũ quam uideoꝵ fiebat ob¬
noxius. has gͥ ꝑsecutões qui galatas de pͣua

Expanded text:
o ritu viverent, et Patrum caeremoniis deservirent. Quicunque igitur circumcisus erat, licet in Christum crederet, quasi Judaeus habebatur a gentibus. Qui cisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones, qui Galatas depra
Abbreviated transcription (Latin):
petõ ẽ set quia hõ est
ut ñ sit adiudicatd̾ re¬
missus nec ad subueni¬
end̾ humanꝰ. ita utr̃q p̃ceptum tenebis odias
seciuere ut ꝑimas ꝙ homo fecit. ⁊ ꝯferua qsd̃¬
⁊ ñ suscipias pecc̃orem ut uelis saluũ ĩ eo eẽ ꝙ
malus ẽ. S quia hõ ut iali hoĩ claudatur mĩa
nulli pecc̃o relaxetur ĩpuntias. ꝑ sequans gͦ ĩma¬
lis ꝓpͥam inquitatem misereamur ĩ eisdem
comunẽ condicidem. D idete⁊ ẽ postꝙ̃ad
ao

Expanded text:
tor est; sed quia homo est, on sis ad judicandum remissus, nec ad subveniendum inhumanus. Ita utrumque praeceptum tenebis; odias ersequere, ut perimas quod homo fecit, et non suscipias peccatorem, ut velis salvum esse in eo quod malus est, sed quia homo, ut nulli homini claudatur misericordia, nulli peccatori relaxetur impunitas. Persequamur ergo in malis propriam iniquitatem, misereamur in eisdem communem conditionem. Videte, etc. ad
Abbreviated transcription (Latin):
esca sumptauł ñ simmipta.
ñcom̃dat nos. dõ. s fides
esce qͥ cͦduntur oĩa cre¬
siñ manducau̾t inꝰ. desici¬
nũ. n si mandu. habũ.

Expanded text:
esca sumpta, vel non sumpta, non commendat nos Deo, sed fides escae, qua creduntur omnia cresi non manducaverimus deficinum; neque si mandu
Abbreviated transcription (Latin):
plebemi dñico die ꝯue¬
nire ad ectãm ⁊ illuc de¬
ferre ꝙ uolebat unꝰqͥs
dare ad opꝰ scõꝵ ⁊ ne a
malis ministris deꝑiret.
si ap̃eccãm dimitt̾ent.
⁊ cuto loco reponerẽt.
qͦadusz ip̃e ueniret. ⁊ hoc
faciebant. qr ꝙ paulatĩꝗ

Expanded text:
plebem Dominico die convenire ad ecclesiam, et illuc deferre quod volebat unusquisque dare ad opus sanctorum, et ne a malis ministris deperiret, si apud Ecclesiam dimitterent, et tuto loco reponerent, quoadusque ipse veniret. Et hoc faciebant, quia quod paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
salb̾ti. uocabatur ap̃ ur¬
diem applłamꝰ. Colligi¬
ap̃.se. ne dicatis ũẽẽ fide¬
lem muustrũ. eui credate᷑.
cuent. ñꝙ grauet eum.
reꝯdens illud ĩusũ scõꝵ
⁊̃ cauens ne it̾m illud
sumat. hic ẽ .ii. sensus

Expanded text:
Sabbati vocabatur apud Juicum appellamus. Colligie dicatis non esse fidelem ministrum cui credatis: cuerit, non quod gravet eum retendens illud in usum sanctorum, et cavens ne iterum illud sumat. Hic est sensus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dm̃i ad destructõem
aut ꝯsilia hoĩm seu
demonũ diu̾sis callidi
dico. destru ꝯsilia. ho¬
minũ. uł demonũ. ⁊
oẽm altitudinẽ .i. pro¬
sunditatẽ ĩtlłctꝰ. tam
legis ꝑitoꝵ ꝙͣ philoso

Expanded text:
Deum, ad destructionem uant consilia hominum seu daemonum diversis calliditdico, destruentes consilia hominum et daemonum, et omnem altitudinem, id est profunditatem intellectus, tam legis peritorum
Abbreviated transcription (Latin):
audeam ĩ qͦsdam. ĩ corrͤ¬
tos .i. ne p̾sens audac¬
t̾ puuiani eos. ꝑ eamꝯ
fidenciam qͥ existimor
p̃sens faciam ĩ renisi se
enĩdau̾it. hoc gͦ rogat
ut tales illos ĩueniat:
ne cogatur irasci. ⁊ ut̃
tate. lecetur c̃ eis qͦsdã
dico. qui arbitrantur

Expanded text:
audeam in quosdam incorrectos, id est ne praesens audacter puniam eos, per eam confidentiam qua existimor tantum praesens faciam in re, nisi se emendaverint. Hoc ergo rogat ut tales illos inveniat, ne cogatur irasci et ritate laetetur cum eis. Quosdam dico, qui arbitrantur
Abbreviated transcription (Latin):
nos de elemosins in
scõs fatieudis: ag̾ de cͥor¬
rectis quu pseudo seq̃¬
bautur. ⁊ eumi ferocem
putabant. qͣĩ correctos
ad elemosinas ĩuto.
uos &̾. alios. qui ꝓseudo
milis ñ suꝑbus. ip̃e qͥ
alios ad elemosinas
moueo. idem uob̾ qͥ il
sim uobis lenis ⁊ c̃ mͦ¬

Expanded text:
nos de eleemosynis in sanctos faciendis, agit de incorrectis qui pseudo sequebantur, et eum ferocem putabant. Quasi dicat: Correctos ad eleemosynas invito, vos autem, alios qui pseudo milis non superbus ipse qui alios ad eleemosynas moneo, idem vobis qui illsim vobis lenis, et
Abbreviated transcription (Latin):
uocat illos aduniu
nom̃. qui multa noĩa sibi¬
tiestis: fac̾e uolebanta pellit eos aba
tis. s mecum sitis. met̃ estote. om̃s illiꝰ simꝰ. q ꝓ
nob̾ crucistxus ẽ. Dimttuntur .ai. uob̾ pecc̃a

Expanded text:
vocat illos ad unum nomen qui multa nomina sibi facere volebant, repellit eos ab atis, sed mecum sitis, mecum estote, omnes illius sumus qui pro nobis crucifixus est. Dimittuntur enim nobis pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ini regis filiꝰ de ꝯsensu patͥs ad tolleranda̾ mortẽ pͤ¬
sionis de eqͣutate maiestatiᷤᷤ ad patibulũ i̾cis de sede
regali. ad officinam peccati de lumine celi. ad te¬
nebras mnundi uł itferui. uenit ⁊ ueniens locutꝰ
u̾a ꝯfessioẽ qͣt magius clamorib flagitare re¬
narentur. morb euraretur recepta nero sani¬
tate.⁊ donata uenture ĩmortalitatis felicitate
N uitͣ restabit petend̾. ⁊ tẽ er̃ t̾cuil beatum silen¬
ꝑ angłos ĩ quib deus soqͥbatur. Qͥ gͦ nuunic eam
reducit contͣ otdinem angłoꝵ fac̃. lex dico po¬
sita ĩ manu mediatoris .i. ĩ potestate xp̃i ut sta
dius .n. sĩ ẽ nͥ int̾ duas recesseranins a maiestate di
⁊ pecc̃o nr̃o offenderamꝰ eum. missus ẽ dei filius me¬
diator qui sanguine suo salu̾et pecc̃a nr̃a qͥli a dõ
seꝑabam̃ ⁊ int̾ po̾tus redderet nos ⁊ reꝯciliaret ei
a quo au̾si pect̃is m̃is ⁊ delictis denebam᷑. Ip̃e ẽ ca¬

Expanded text:
regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutusvera confessione, quasi magnis clamoribus flagitare narentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silenper angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, id est potestate Christi, ut stardius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est ca