comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hibendi. s si in hiis ꝯfidebant: erant ꝑditi sic
bat gͦ ghiis qͦs fides q̃ reuelata ẽ eis iam ĩbutos.
ĩueneraut illa ten̾e ne uideantur ĩꝓbata pociꝰꝙͣ
t̾minata. gentib uͦ ñ sunt ĩpouenda ne uideantur
t̾e s cessando iam apareant sigura suturi fuisse
q̃ c honore puuilatim deserendo erant sepeliẽ da
ñ ut sacͥlega gencium sugienda põstea uͦ tanquã
p̃oitatõ: oportuit circum cidi. nc̃ aũ legi fidei suc¬
cedente: nich̾ ꝓdenit fideli addita cirumcisios

Expanded text:
prohibendi; sed si in his confidebant, erant perditi sicut prohibendi; sed si in his confidebant, erant perditi sicut is quos fides quae revelata est eis, jam imbutos invenerat, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne videantur ere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea vero tanquam edicatio oportuit circumcidi, nunc autem lege fidei succedente nihil proderit fideli addita circumcisio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
illos gͥ anguit qui se inlege rꝰcificari c̾redebant ũ qͥ
legtitima iua ĩ eiꝰ honorem a qͦ mandata sunt obsꝰ¬
uabant ĩ clłigentes.⁊⁊ qua p̃muntiande u̾tatis ra¬
tioẽ mandata sinit. ⁊ quous debeant ꝑdurare. il¬
la .ii. q̃ sigc̃atiõis causa p̃cepta sunt q̃ gr̃e reuela¬
tioẽ lacius in notescente necc̃e fu̾at abholerr:
tꝰcificare nenunem pot̾ant ñ iõ tñ fuerant tan¬
quam diabolica gentumi sacͥlega fugienda ⁊̃
cũ ip̃a gr̃a iam ceꝑat reuelar q̃ umbris talibuᷤ
fu̾anit p̃nũtiata. Inde ẽ ꝙ tymotheum uidea ma¬
tre. ⁊ greco patre natũ curcuncidit apłs ⁊ ip̃e
stitutis ñ eiant noxia. licet iñ sĩ eent si gc̃andis
ꝓhib̾e ĩ hiis oĩliuis usq ad quos ourare debueĩt
gentiles uͦ ex diu̾so ueluti parite uelut ad eundẽ
lapidem angularem uenientes ñ ernt ad talia
talibq sacͣm̃tis ad huc det̾ti ert ult᷑ uellẽt
sic̃ tymotheus conferre congruentiam ñ erãt

Expanded text:
Illos igitur arguit qui se in lege justificari credebant, non qui legitima illa in ejus honorem a quo mandata sunt observabant, intelligentes et qua praenuntiandae veritatis ratione sint mandata, et quousque debeant perdurare. Illa enim quae significationis causa praecepta sunt, quae gratiae revelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, justificare neminem poterant: non ideo tamen fuerant tanquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia jam coeperat revelari quae umbris talibus fuerat praenuntiata. Inde est quod Timotheum Judaea matre et Graeco patre natum circumcidit Apostolus, estitutis non erant noxia, licet jam significandis prohibere in his hominibus, usque ad quos durare debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem venientes, non erant ad talia talibus sacramentis adhuc dediti erant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant
Abbreviated transcription (Latin):
illos. ⁊ iõ ħ pouitur ut
sciant ea q̃ faciunt apłm
ñ lat̾e. Paulus ĩꝙͣ ⁊ty
mocheus scribut. uł
mandant hanc epłam.¬

Expanded text:
illos. Et ideo hic ponitur, ut sciant ea quae faciunt, Apostolum non latere. Paulus, inquam, et Timotheus scribunt vel mandant hanc Ep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͥstati: postea tñ em̃¬
dati fuerant.⁊ mul¬
qui uero eoꝵ adhue.
ꝑtinacit̾ apłm despi-¬
ciebant. ⁊ ei pseudo¬

Expanded text:
stati, postea tamen emendati fuerant, et mulqui vero adhuc rtinaciter Apostolum despiciebant, et ei pseudo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectis loqur̃ de tͥbu¬
latõe ꝓponens se exẽ
ait gͦ. d̾e. s. creator oĩ¬
bñde̾ ⁊ si in se głia eiꝰ
nec potest aug̾inee mi¬

Expanded text:
perfectis loquitur de tribulatione, proponens se exempiae. Deus. Creator omnet si in se gloria ejus nec potest augeri, nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
modis com̃dans. Notat
⁊̃ illos ĩelemosinis par¬
foruicatorẽ recipi. ꝙ sa
egre ferre. c̃ ip̃e ꝓ aliox salute ꝑiełis cotidie. et
morti subiaceat. Est gͥintentio euis ĩ hac epła.
ĩ correctos corrig̾e. ⁊ correctos adutiliora ꝓuo¬
careti psendo cum sui ꝯm̃datõe de pͥm̾e. madꝰtẽ

Expanded text:
modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parfornicatorem recipi, quem on debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorrectos corrigere, et correctos ad ulteriora provocare,
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ꝓnutcebat
uł defectiu. cantam
ĩ solenctã ĩiquitatis
sigc̃ ĩ sur rexisse ꝯͣ fidei
p̃dicarores ut mortem
añ ocłos hr̃ent. sic u
afflicti suerant ut des¬
paret de p̾sentiuita.

Expanded text:
mortem promittebat, vel defectum. Tantam insolentiam iniquitatis significat insurrexisse contra fidei praedicatores, ut mortem ante oculos haberent. Sic enim afflicti fuerant ut desperarent de praesenti vita.
Abbreviated transcription (Latin):
re de alia uxore .s. cetura
iõ multi legentes apłm¬
librum aũ geneseos ig¬
norantes putant solos
ꝯuos filios habuisse abͣ¬
ham. s hos solos come¬
duob scͥptura spãlr sĩguia exequr̃ immiẽs aliaiio
egregium ĩ hiis p̃sigurari. Item attende ꝙ subdit. imi
dem de abram natus ẽ s du̾sa oꝑatõe quia quide
antilla: ẜ carnis naturam natusẽ. qr uiuencła
qui ꝓmisit. Illum̃ gͦ genuit. demonstrans ꝯsuetu¬
do naturã. Ilmu uͦdedit ꝓmissio sigẽans gr̃am. Ibi hu¬
manus usus ostendr̃ hic diuiũ bñfitium com̃dat᷑¬

Expanded text:
rae, de alia uxore, scilicet Cethura, o multi legentes Apolibrum autem Geneseos ignorantes, putant solos duos filios habuisse Abham. Sed hos solos commeduobus Scriptura specialiter singula exsequitur, innuens aliquid egregium in his praefigurari. Item attende quod subdit, u de Abraham, sed de diversa operatione. Quia qui de ancilla secundum carnis naturam, qua juvencula qui promisit. Illum ergo genuit, demonstrans consuetudo naturam. Illum vero dedit promissio, significans gratiam. Ibi humanus usus ostenditur, hic divinum beneficium commendat
Abbreviated transcription (Latin):
uelut triplici fune circumligata. de la¬
cu ignorantie ⁊ infidelitatis pec̾atoꝵ ad
lucem gr̾e. ⁊ ueritatis educitur. Inter
omnes uero epłarum scriptores paulus
datione: seu spei subleuatione. in operis
tus. ad fidei cathice assertionẽ coͣugrua
auctoritate legis ⁊ ꝓp ħi ce induxit testi¬
monia.ait eẽt basis sub columpna. In gra.¬
tie conmendatione. seu spei subleuatione.
quia contra suꝑbos ⁊ arrogantes. ⁊ de suis
oꝑib p̾sumentes. pro ꝯmẽ danda dei grã
que nimium in illo euidentior ⁊ clarior ap¬

Expanded text:
velut triplici fune, circumligata , de lavelut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucem gratiae et veritatis educitur. Inter omnes vero epistolarum scriptores, Paulus datione, seu spei sublevatione: In operis tus ad fidei catholicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset basis sub columna; in gratiae commendatione, seu spei sublevatione, quia contra superbos et arrogantes, et de suis operibus praesumentes pro commendanda ista dei gratia quia reuera in illo euidentior et clarior ap
Abbreviated transcription (Latin):
Rincipia rerum requi¬
renda sunt prius: ut e aꝑ
noticia plenior possit ha¬
eri. Tunc enim demũ faci¬
lius poterit cause ratio de¬
clarari. si eius origo discat᷑.
Sigͦ epłarum scripture pꝰ
euangłum edite modum
endimus. poterit uideri ue¬
rum quod dicimus. Sciendum gͥ quod sic̃
in ueteri testamento. ⁊ post legis mosayce
eruditionem ubi culture diuine manda-¬
ta continebantur: Prophica doctrina fuit
necessaria. que rediuiua ppłi peccata suppli-¬
ciorum denunciatione compesceret. atqͣ:e
umidem ppłm bonoꝵ reꝓmissionib ad obe¬
diendum ad seruiendum deo inuenti cõ¬
moneret: ita in nouo test̾. post euangłm
in quo xp̾iane religionis ordo ⁊ perfecte
sanctitatis doctͥna traditur. epłarũ paulr ⁊
alioꝵ ꝑutił secuta est doctrina. ut eccłi am
dei contͣ hereticas premuniret pͣuitates ⁊ sb̾o¬
rientia uicia resecaret. ⁊ post futuras qͥ sti¬
ones excluderet. Hii sunt panni qui ad ex¬
tra hnd̾ ieremiam de lacusunib circumliga

Expanded text:
rincipia rerum requirenda sunt prius, ut earum notitia plenior haberi possit. Tunc enim demum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evangelium editae modumerimus, poterit videri verum quod dicimus. Sciendum igitur quod sicut in Veteri Testamento post legis Mosaicae eruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoneret, ita in Novo Testamento post Evangelium, in quo Christianae religionis ordo et perfectae sanctitatis doctrina traditur, Epistolarum Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligat
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ uolintatem hoc m̾uisse. sic̃ .ii. excecat deuᷤᷤ.
sic̃ obdurat ꝙ ẽ deserendo. ũ faciendo. ⁊ ħm̾uit
uoluitas. hoc .i. uiciũ cecitatis ⁊ diuricie suꝑ¬
bientis. audatia uoluntatis in flix̃ si gͦ dicit ñ
possunͣt uidei credere. q ysaias p̃drxit. respondeo.
uoluntas sic suꝑba erat. ut tm̃ suis iunribus
iueari hoĩes ĩ mełius ñ possunt. s ꝙͣ duitalia
sapuit. ñ possit crede. sit̃ gͦ ꝙ deus seip̃m ne¬

Expanded text:
 voluntatem hoc meruisse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deserendo, non faciendo, et hoc meruit voluntas. Hoc enim meritum caecitatis et duritiae superbientis audacia et voluntatis, inflixit. Si ergo dicitur, non possunt Judaei credere, quia Isaias praedixit, respondeo voluntas sic superba erat, ut tantum suis viribus mutari homines in melius non possunt, sed quandiu talia sapiunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
filii gehente. quõ natura: ꝙr peccante pͥmo hoĩe
utium ꝓnatura inoleuit. tenebatur .ii. iusta dãp¬
natõe genis huãnum ⁊ erant õs filii ire deq irad̾
ira: cum qua om̃s nati simꝰ cui nascendo hesimꝰ
ira deꝓpagine iniquitatis de massa pect̃i ⁊ no¬

Expanded text:
filii gehennae. Quomodo natura? quia peccante primo homine vitium pro natura inolevit. Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant omnes filii irae, de qua ira ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo cohaesimus; ira de propagine iniquitatis, ira de massa peccati:
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. s hoĩem nutat ꝙ̃ destulto sapientem fac̃
q̃dam uͭ sic accedũt ut mutant ⁊ mutẽt᷑ ut tibus
qui amittens spem suam ĩ corpus u̾titur ⁊ exili
ea quib accidũt nec ab eis ip̃a nutantur. sic̃ ami¬
formantur. ⁊ aliã spẽm ⁊ formam accipiũt ut est
uestis q̃ de iecta atq de poĩta ñ ht̃ eam formã ꝙͣ su
nuit ĩduta. Irduta .ni. m̃bris accip̃ formam ꝙͣ ñ ha

Expanded text:
tatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens suam speciem in corpus vertitur, et exilitea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicu aliam speciem et formam accipiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris
Abbreviated transcription (Latin):
zechiel dicit. mist̾ia diui¬
na nouit. t̃ ĩ paradiso d̾i¬
illũ fuisse.⁊ p̾ciosos la¬
pides habuisse testatur.¬
tate ĩsr̾biam ꝓsiliuit.¬

Expanded text:
zechiel dicit, mysteria divina novit, cum in paradiso Dllum fuisse, et pretiosos lapides habuisse testatur,tate in superbiam prosiluit
Abbreviated transcription (Latin):
dentib. qni canta meis mirabilia fecit et Itm dic̃.
Ꝙ extusatõnem nõ habebunt depeccato infideli¬
catis quia uenit. ⁊ locutus est eis. deq̃uo hñt excusa¬
tionem illi quib nec ꝑse. nec ꝑ suos locutus est. qui
eñ nõ effugient dampnationem. Quia qui legẽ sñ
peccaũnti sine lege ꝑobunt. leuior a tñ passuri. qi
cͣu plus cõmittit᷑: plus abeo exigitur. et sernus

Expanded text:
dentibus, qui tanta in eis fecit mirabilia? Et item dicit quod excusationem non habebunt de peccato infidelitatis, quia venit et locutus est eis , de quo habent excusationem illi, quibus nec per se, nec per suos locutus est, qui tamen non effugient damnationem, quia qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt, leviora tamen passuri. Cui enim plus commit
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe carnis ⁊ sangͥis. hic accip̃ oꝑa carnis. per
carnem .ii. ⁊ sangnẽ. uentrẽ ⁊ libidinẽ .i. oꝑa
carnis. q̃ ibi ñ erũt sigc̃. ñolens eos arbitrari
uita. sic̃ uidei putabant. Iudei .ii. credebant fut᷑¬
am resurrectioẽm: s more hꝰ uite. ut ibi nub̾¬
ent. o gn̾arent. uñ saduteis R̾d̾e ñ pot̾ant ꝓ¬

Expanded text:
nomine carnis et sanguinis hic accipit opera carnis. Per carnem enim et sanguinem ventrem et libidinem, id est opera carnis quae ibi non erunt, significat, nolens eos arbitrari vita, sicut Judaei putabant. Judaei enim credebant futuram resurrectionem, sed more hujus vitae ut ibi nuberent et generarent. Unde Sadducaeis respon
Abbreviated transcription (Latin):
eq tor.⁊ c̃ .q. iõ dico ꝙ caro ⁊ sangͥs ñ possidebit
mortalitatĩs. q̃ noĩe
carnis hic ostendit᷑:
dix̃ electos resurr᷑¬
turos ĩgłia ⁊ post¬
dixcarnẽ ⁊ sangͥnẽ

Expanded text:
nguis non possidebunt talitatis, quae nomine carnis hic ostenditur,dixit electos resurrecturos in gloria, et poscarnem et sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝙ infuꝑ addider̃t. iõ ñ se excusent hoĩes qͥ no¬
lũt recte uiu̾e dicentes. quid nos fecimꝰ. qui male¬
ueracit̾ possũt se exeusare. si is. nasa irest̃ quibꝰ
debita ꝑdicio redoitur. hoc sibu mmputent. qr ex
massa ft̃ ꝙͣ in̾ito peccati d̾e̾ iuste dampnauit. gi

Expanded text:
uod insuper addiderunt; ideo non se excusent homines, qui nolunt recte vivere dicentes: Quid nos fecimus quveraciter possunt se excusare. Si enim vasa irae sunt quibus debita perditio redditur, hoc sibi imputent, quia ex massa sunt quam merito peccati Deus juste damnavit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uelut eꝯͣio sp̃m uinificantem ingerit. Ea certe ÷
de talogus ĩ in illis duabus tabulis scriptus. q
lex sub intrauit: ut habundaret delictum. p̃oero
aũ p̃cepta ista tam sunt utilia facierrti ⁊ salubri¬
aut nisi quis ea fecerit: uitam hr̃e ñ possit.
ꝓͣbens pectm̃ ñ uiuifieat hoĩen. s auget ꝯcup¬
iscentiam. ⁊ peccatum p̃uaricatĩe cumulat. nͥ lib̾

Expanded text:
 spiritum vivificantem ingerit. Ea certe est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utilia facienti et salubria, ut nisi quis ea fecerit, vitam habere non possiprohibens peccatum non vivificat hominem, sed auget concupiscentiam et peccatum, praevaricationem cumul
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si airͥ quidam ꝓutent dicentes pectã cartus
auaricia .i. largiendite
natitate monet ut ñ sĩt
tenates ĩ habitis ⁊ sĩt ꝯ¬
tenti p̃senti ꝑ hoc mo¬

Expanded text:
etsi aliter quidam putent dicentes peccata carnis avaritia, id est largiendi nacitate. Monet ut non sint tenaces in habitis, et tenti praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
les. ñ altos. qui ⁊ si pͥmũ elegerit pauꝑes ĩ doc¬
tos in firmos. fitñ relinquid sapientes diuiteᷤ.
⁊ nobiles. s si eos elig̾et pͥtuos merito taliũ
rerum uiderentur gͥ eligi atq inflati de hiiͨ
rebus. sauiteni humilitatis ñ reciꝑent. ⁊ ita eẽt
ĩ eis suꝑbia q hõcecid̾. iõ ꝙ ñ elegit reges. uł se
beios. pauꝑel. ĩ dectos. piscatores. nͥ fidelit̾ p̃ced̾¬
et piscator ñ humsłr oretor seciueretur orator.
uñ nathanael doct̾us. ñ ẽ ĩ apłm electus. ut ã
humilitatis cã hec ẽẽ fcã intlłigerentur. subdit.

Expanded text:
les non altos, qui, etsi primum elegerit pauperes, indoctos, infirmos, non tamen reliquit sapientes, divites et nobiles; sed si eos primos eligeret, merito talium rerum viderentur sibi eligi, atque inflati de his rebus salutem humilitatis non reciperent, et ita esset in eis superbia qua homo cecidit. Ideoque non elegit reges, vel sebeios, pauperes, indoctos piscatores. Nisi fideliter praecederet piscator, non humiliter sequeretur orator. Unde Nathanael doctus non est in apostolum electus. Ut autem humilitatis causa, haec esse facta intelligantur, subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑ cum fuent ua¬
ta. nutͥtur cuni fu̾it
uutͥta. roboratur cũ¬
fuerit roborata. ꝑfi¬
impendar. Licet plꝰ¬
uos diligens minus
ailigar. a uob̃ quam̃
psendo. s esto .q. foi

Expanded text:
nascitur, cum fueta nutritur, cum fuerit nutrita roboratur,fuerit roborata ter superimpendar, licet pl diligens minus diligar, a vobis quam pseudo. Sed esto. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
um .i. hoĩes ip̃os. sic̃ ioseph frum̃ta uendens ĩ
egypto ñ argentum q̃rebat. s ip̃os enĩtes
seruos regios faciebat. ⁊ sic frum̃ta q̃ t̃uendidit
nendidit. uenditõem gͦ istani. Inellige gratu¬
tram. ⁊ aliquis enut gratis. uñ dcm̃ ẽ. sicienteᷤ
ite ad aquam. ⁊ emite uobis sũ argento. qñ e¬
mis ñ argentũ das. te ip̃m das ⁊ ita emis. Nec .ii.¬

Expanded text:
 homines. Sicut Joseph frumenta vendens in Aegypto, non argentum quaerebat, sed ipsos ementes servos regios faciebat, et sic frumenta quae non vendidit, vendidit. Venditionem ergo istam intelligite gratuitam, et aliquis emit gratis. Unde dictum est: Sitientes, venite ad aquam, et emite vobis sine argento . Quando emis, non argentum das, teipsum das, et ita emis. Nec eni
Abbreviated transcription (Latin):
bere parentib spũalib. uos aut̃ thesauritatis
pseudo apłis. s pocus parentes spũales debeãt
filiis. spũales thesaurizare diuitias et̾ne uite
filiis congregant. Nam ⁊ spũales digntĩ ẽ ut afilis̃
sumptus accipiant ad sustendendam uitam. hic
aũ tt̾m ꝓbat se nolle acciꝑe ut tͣnsferat cãm car¬
nał patris ad spũalem. ⁊ dierc nĩ solum se ꝑ salu¬
te eoꝵ uelle impend̾e sua. s eciam mori paratũ¬
uñ sũbdit. Ego aũ ł n. libentissime. ñ ĩ uitꝰ im¬
pendam uob̾ spũasia
⁊ eciam temꝑalia ad
usus ur̃os ĩpendan

Expanded text:
alibus. Vos autem thesaurizatis pseudoapostolis, sed potius parentes spirituales debent filiis spiritualibus thesaurizare divitias vitae aeternae, filiis congregant; nam et spirituales dignum est ut a filiis sumptus accipiant ad sustentandam vitam. Hic autem probat se nolle accipere, ut transferat causam carnalis patris ad spiritualem, et dicit non solum se pro salute eorum velle impendere sua, sed etiam mori parate subdit: Ego autem, vel enim, libentissime, non invipendam, vobis spiritualia et etiam temporalia ad usus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ñ grauaui uõs accipi¬
endo nr̃a. ꝙ si putatis ĩ¬
uiriam ut imꝑiti. dona
di ignoscite ni. ⁊ q stul¬
tꝰ bomi acc᷑atorẽ ut illos
ĩmꝑitos ostenderet ue¬
nian ab eis postulat eiꝰ
fcĩ de qͦ saude dignus est.

Expanded text:
ipse non gravavi vos, accipiendo vestra. Quod si putatis injuriam ut imperiti, donatdi, ignoscite mihi. Et, quia stultus boni accusator est, ut illos imperitos ostenderet, veniam ab eis postulat ejus facti, de q
Abbreviated transcription (Latin):
tias. ĩ auro ⁊ argento. ⁊ c̃. s q̃ro saluare uos. qd̾
ałł ñ fieret nͥ allimptib ab stiuerem. Ostendit
se iõ acciꝑe nolle ab eis ut eos lucraretur ut ĩ tlłi¬
gentes ꝙ pecunie p̃pouit eos tandem cognosce¬
rette affectum illiꝰ erga se. Nõ q̃ rebat apłẽ datũ
set fructum ne qͣi uenditor euͣngłli putaretur ⁊¬

Expanded text:
gento, etc., sed quaero salvare vos, quod aliter non fieret nisi a sumptibus abstinerem. Ostendit ideo accipere nolle ab eis, ut eos lucraretur, ut intelligentes quia pecuniae praeponit eos, tandem cognoscerent affectum illius erga eos. Non quaerebat Apostolus datum, sed fructum, ne quasi venditor Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
reluq̃t hõ ⁊ ẽ ut fcias ꝑextasim soporis q̃ p̾cessit ĩ a¬
dam ĩ qua angłice curie int̾fint ĩgressus. ĩ sauctua¬
rium dei ut uttlłig̾et in nouissima hoc .n. eutu di¬
uinitus tanꝙͣ ꝓħam dic̾e potuisse ut ostend̾et ꝙͥ in
hiis u̾bis q̃reremꝰ ut ũ comecturis nĩis aliqͥ dic̾e in¬

Expanded text:
relinquet homo, etc. . Ut scias per exstasim soporis qui praecessit in Adam, in qua angelice interfuit, ingressus in sanctuarium Dei ut intelligeret in novissima, hoc eum divinitus tanquam prophetam dicere potuisse. Et ut ostenderet quid in hi
Abbreviated transcription (Latin):
dei ñ estis hospites .i. in¬
digmores inside uideis
sic̃ olim recepti in lege
aduene. s estꝰ¬
deo. s estis cuies scõꝵ .i.
niris ⁊ dignitatis ĩ do
mo dei cum scĩs. ⁊ domiẽ¬
titi .i. faiuiliares dei. qͥ¬
b .s. archana reuelat qͣi
de beabylonia translati
quiꝑpe tiuitates in toto¬
mundo faciunt duo a¬
dei. babyloniam amor
scłi. Int̾oget se gͦ quis
quid amet ⁊ inueniet

Expanded text:
Non estis hospites. digniores in fide, sicut olim recepti in lege. Et advenae. Id estDeo. Sed estis cives. Id t dignitatis in domo Dei cum sanctis, et domestici, id est familiares, Dei, qilicet arcana revelat, quasi de Babylonia translati quippe civitates in ttes faciunt duo aDei; Babyloniam, amor saeculi. Interroget ergo se quid amet, et inveniet
Abbreviated transcription (Latin):
angłis ⁊ adoranit ĩ faciem in detur ĩ clłexisse
ꝙ angłi eeũt. s rursus c̃ ad refecticẽm corꝑi
ĩuitat q̃ mortalib ncc̃ĩa ẽ uidetur pͣutasse ꝙ
hoĩes eent. gͦ pͣ hic dici sic̃ ocm̃ ẽ det̾bus qͥue
nerunt ad abeohani .s. ꝙ apparebat qͥbrdã
signis diuintus eẽ missos qui tñ hoĩes eẽ c ͤ¬
derentur. Exibuit itaq hospitalitatẽ ut sc̃i
hoĩb dei ĩ quib dm̃ eẽ cognouit ẽ eoĩ sit̃ ip̃e

Expanded text:
etur intellexisse quod angeli essent, sed rursus cum ad refectionem corporis invitat quae mortalibus necessaria est, videtur putasse quod homines essent. Ergo potest hic dici sicut dictum est de tribus qui venerunt ad Abraham, scilicet apparebat quibusdam signis divinitus esse missos, qui tamen homines esse crederentur. Exhibuit itaque hospitalitatem ut sanctis hominibus Dei, quia Deum esse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
sigularẽ miñi lociuebatur tñ eos hoĩes oẽ
arbitrabantur cum eis namq tãꝙͣ indigẽ¬
tib humanam refectioẽm nniiustrabant.
Mem̃tote. hic monet eos ad aliud bomũ.s. ut iũ¬

Expanded text:
singularem numerum loquebantur eos homines esse arbitrabantur, cum eis tanquam indigentibus humanam refectionem ministrabant. Mementote. Hic monet eos ad aliud bonum, scili
Abbreviated transcription (Latin):
nͣgħio uiu̾e. ne ꝙ̃ tñ accipiendo scandalitaret ab¬
stinuit. qͣi abstitiete ab hoc licito. qr ⁊ ego habeᷤ lib̾ta¬
tẽ accipiendi stipendia. ⁊ tũ ñ accipio. ⁊ n̾e habeo li¬
bertatem. ñqͥd .n. ñ sũ lib̾. acciꝑe: utiq lib̾ sum ac¬
ciꝑe. ꝙr licet mͥ ꝙ ⁊ aliis apłis . s. de euugłio uiu̾e.

Expanded text:
ngelio vivere, ne quem tamen accipiendo scandalizaret, absi dicat: Abstinete ab hoc licito, quia et ego habeo libertatem accipiendi stipendia, et tamen non accipio. Et vere habeo libertatem. Nunquid enim non sum liber accipere? Utique liber sum acc
Abbreviated transcription (Latin):
met fim̃tis nr̃e tͥbunal
ascendentes accus¬
quiq seiuidicau̾it. ñ dampnabit᷑. Uerset᷑ gͦ añ
oculos ymago iudicii fututi. ⁊ adu̾sat᷑ hõ ad¬
u̾sũs se tͥbunal m̃tis sue constituat se anĩfa¬
ciem suam atꝙ constituto ĩ corde iudicio as¬
sit accꝰatͥ cogitatio ⁊ testis cogitatio ꝯscĩa t car¬
nifex timor. Iñ quidam sangus aĩ ꝯfitẽtis.
ꝑlacͥmas ꝓfluat. postremo ab ip̃a iũte talis
snĩa ꝓfaturi ut se indignum hanio iudicet por¬
ticipͤatione corꝑis ⁊ sanguuus dñi ut qͥ seꝑa¬
ri a regno timet ꝑ ultimam scĩãm ad tempꝰ
ꝑ ecc̃asticam disciplinam a sacͣm̃to celestispa¬
nis separetur. In digne .a. accip̃si tt̃ accip̃cũ
te pĩe se exesceat. ut a se ip̃o iudicatus: si ui¬
dicetur a dnõ. pect̃a .ni. suie parua siue mag¬
na sint. ãpunita eẽ ñ possũt. qi uel hoĩe peni¬
tente. uł deo uindicante. plectuntur. cesset a¬

Expanded text:
l ascendentes accquicunque se judicaverit non damnabitur. Versetur ergo ante oculos imago judicii futuri, et ascendat hoversus se tribunal mentis suae, et constituat se ante faciem suam atque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis separetur. Indigne enim accipit, si tunc accipit, tentiae se exerceat, ut a seipso judicatus non judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat a
Abbreviated transcription (Latin):
ro. tñ ẜ huãnsi affectum ꝙ̃ ħdebat ad carnẽ suã.
potuit iñ t̾reri. uł coutristari uiuus de eo ꝙ ñerat
sensurus mortiuis ⁊ ꝑ hoc ĩ obediencia ꝓħ̃e puni¬
ri potuit. ne ad suppliciũ tartareum eiuis atã raꝑ¬
etur. uñ subdit ut ñ ⁊ c̃.q. iõ iuoicam ⁊ corripinᷤ¬

Expanded text:
ndum humanum affectum quem habebat ad carnem suam, potuit inde terreri vel contristari vivus, de eo quod non erat sensurus mortuus. Et per hoc inobedientia potuit puniri, ne ad supplicium tartareum ejus anima raperetur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
medisti panem. ⁊ bibisti ꝑa aquam. uͥ p̃cepi tͥ ne
comederes uł biberes. ñ inferetur cadau̾ tuum
ĩ sepulcrum patrum tuor. Acm̃ .ii. fuerat illi
ut in samaria p̃dicaret. ⁊ ñ iͥ p̾dicaret comed̾et.¬
⁊ ip̃e tñ comedit iͥ. uñ illud minatur ei doꝰꝑ alt̾m

Expanded text:
cepit tibi ne comederes, vel biberes, non inferetur cadaver tuum in sepulcro patrum tuorum . Dictum enim fuerat illi, ut in Samaria praedicaret, et non ibi comederet. Ipse tamen comedit ibi. Unde illud minatur ei Dom
Abbreviated transcription (Latin):
tate gaudebanit q̃ tͥsticia laudabił ẽ qr uenit ex
caritate ꝙͣ infund̾ spẽ sc̃s ⁊ iõ dr̃ contristari qrħ¬
facit in suis cꝰ dono tam boni sũt ut eos mestifi¬
cent mali. ⁊ hũ maxue quos bouos fuisse uł no¬
uert̃ uł crediderunt. hoc lecutioĩs modo d̾s dr̃
q̃ ualde bona fecerat qi nos fac̃ requiescere c̃

Expanded text:
tate gaudebant: quae tristitia laudabilis, quia venit ex charitatehoc facit in suis, cujus dono tam boni sunt ut eos moestificent mali, et hi maxime quos bonos fuisse vel noverunt, vel crediderunt. Hoc locutionis modo dicitur quae valde fecerat bona, quia nos facit requiescere cum
Abbreviated transcription (Latin):
bis si deo ꝓficimꝰ. ałr tristatur .i. deserit nos. ñ .ii.
sic tͥstatur ut paciatur cum ĩpassibił sit. s tͥsta¬
ri dr̃ qr a uobis receoit. sic coutristat᷑ hõ cũ de
ꝓpͥa domo expelłr ꝙͣ sibi edificauit ita. spẽ sc̃s.
contristari dr̃ eum de hoĩe quem sibi mũdauit

Expanded text:
bis, si de eo proficimus. Aliter tristatur, id est deserit nos. Non enim sic tristatur ut patiatur, cum impassibilis sit, sed tristari dicitur, quia a nobis recedit. Sicut contristatur homo cum de propria domo expellitur quam sibi aedificavit, ita Spiritus sanctus contristari dicitur cum de homine quem sibi mundavit
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs forma: de hortans
eos a lege. qͣi uos stan
tes uidete ne sedueami¬
ui. s uos alii qui lega¬
lia recepistis dicite qͣre
legem seruatis: ⁊ hoc¬
morte ab elem̃tis mũ
institutõ puecoꝵ qui
mundana petunt mor¬

Expanded text:
is forma dehortans eos a lege, quasi dicat: tes videte ne seducamini, sed vos alii qui legalia recepistis, dicite, quare legem servatis? Et hocmorte ab elementis mundi, institutio puerorum qui mundana petunt, mor
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsuitioẽ abstinend̾: quasi pͥus dun eratis igna¬
ri hoc faciebatis curueritate ꝓpalata idem faci¬
ut portum uł pisces ñ habentes sqͣmas. neq con¬
trectau̾itis quodam siudio ⁊ delectatõe qͣi ñ debe¬
daico ritu ut abhus abstineat illis utatur cre¬
dens iñ iusttficari. ista dico iam existẽtia ẜ p̃ceꝑ¬

Expanded text:
superstitiose abstinendum! quia si prius dum eratis ignari hoc faciebatis, cur veritate propalata idem faciut porcum, vel pisces non habentes squamas; neque contrectaveritis, quodam studio, et delectatione, quasi ddaice, ut ab his abstineat, illis utatur, credens inde justificari. Ista dico jam existentia, se
Abbreviated transcription (Latin):
gocium seculare a¬
faciens quis de spũa¬
lib carnalia q̃rat.¬
Et ẽ hic oiffinitio
boni militis. ut gͦ sit
banus miles si imp¬
licet se secularib ne¬
gotiis. hoc iõ dicit a¬
płe scribens tymothe¬
o ne forte tum indi¬
geret tymothꝰ.⁊ no
laceat sili uᷝet iuctu cotidiano
sustentari ab eis quib¬
se ꝓbauit. euͣgłm ministrabat neco
oꝑe corporali laborare pos¬
set. aliqua sibi negocia quer̾et quib aĩ eiꝰ¬
intencto implicaretur. slam ⁊ illa negocia
sũt secłaria cum aĩmꝰ occupat᷑ collig̾e cura
pecunie sñ labore corꝑis ut faciunt nego
licitudinem. ꝙ ne iste fac̾et qr ĩfirmus la¬
borare ũ pot̾at phibet dices. ne .mi. ĩ se .u.¬

Expanded text:
gotium saeculare afaciens quis de spiritualibus carnalia quahaec diffinitio boni militis: ut ergo nus miles non implicet se saecularibgotiis. Hoc ideo dicit Apostolus scribens Timothne forte cum indigeret Timotheus, et nollet victu quotidiano ab eis sustentari quibus Evangelium ministrabat, nec in opere corporali laborare posset, aliqua negotia sibi quaereret quibus animi ejus implicarentur. Nam et illa negotia sunt saecularia, cum animus occupatur colligendae cura pecuniae sine labore corporis, ut faciunt negotlicitudine. Quod ne iste faceret, quia infirmus laborare non poterat, prohibet, dicens, nemo militans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ hostes fidei sic̃ beuus
les uis eẽ ñ implices te
secularib negocus qr
Demo. in sp̃ualibus
potest duuidi duob
contrariis seruis sic̃
nemo p̃seruire duobꝰ
dñis: ĩ plicat se scła.¬
sibet uł ĩpũałr ne

Expanded text:
 hostes fidei, sicut bonus les esse vis, non implices te saecularibus negotiis, quia nemo in spiritualibus potest dividi duobus contrariis servis, sicut nemo potest servire duobus dominis, implicat se saslibet.
Abbreviated transcription (Latin):
absq sermone conu̾satõ. qnͣtum exemplo
ꝓdest: tm̃ silentio nocet. uam latratu camĩ
⁊ baculo lupi arcendi sũt. uñ maledẽs cans

Expanded text:
absque sermone conversatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis
Abbreviated transcription (Latin):
noganum post bap¬
lMtismũ. si i ⁊ añbapm conuigẽ hũit
q̃ obierit᷑ ñ ei imputatur cui ꝓrsus nouo nͨ
stupͣ nec alia q̃ añ fuert̃ obsunt. sobriũ. nã¬
⁊ ministri templi ꝓhibentur uinũ ⁊ sic̾am
bibe. ne ĩebrietate grauentur corda eoꝵ ⁊ ut
sensus ugeat semꝑ ⁊ temus sit. pendentẽ

Expanded text:
nogamum post baptismum. Si enim et ante conjugem habuit quae obierit, non ei imputatur, cui prorsus novo, nec stupra, nec alia quae ante fuerunt jam obsunt. Sobrium, etc. Ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum, et ut se
Abbreviated transcription (Latin):
sanat. iua p bꝰi habundauit dolictum suph.¬
⁊ grã: omĩa ꝯdonans. totũ .n. quod de adaᷤ
traxisti. totũ quod tuis pͣius morib adlidisti.
qimisit. totum deleuit. oonẽ docuit critam in¬
dixit. saboranti sũbuenitꝰ iuct᷑orẽ caeonabiit. uel¬

Expanded text:
s, qui ubi abundavit delictum, supt gratia, omnia condonans. Totum enim quod de Adam traxisti, totum quod tuis pravis moribus addidisti, dimisit, totum delevit, orationem docuit, certamen indixit, laboranti subvenit, victorem coronabit.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut qui in sordib erat: p̃uarica ndo ma¬
auctor est boni. Remonstnda enĩ fuerat homi¬
it lex. ut mediccͥs pedagogum hr̃et. ⁊ ꝑfec¬
tusꝰ signũ. ⁊ durus sentiret flagellũ. ¶Et
qr de lege hic magnus sermo occurrit:
uidend̾ est qͥb modis accipiatur lex. ⁊ cui
ppꝰ datasit. ⁊ qͣre slli ⁊ ñ alii. ⁊ quib ⁊

Expanded text:
vit, ut qui in sordibus erat praevaricando, maAmbrosius Lex ergo auctor est boni. Demonstranda enim fuerat homiit lex, ut mediocris paedagogum haberet, et perfectus signum, et durus sentiret flagellum. Et quia hic de lege magnus sermo occurrit, videndum est quibus modis lex accipiatur, et cui populo data sit, et quare illi, et non alii; et quibus,
Abbreviated transcription (Latin):
accreuit. legem a̾n hic accipimꝰ. ẜ legalia.
bum. ad flagellandum durũ. ad instrue̾¬
dum incipientem. ad ostensionem delicci
⁊ humane infirmitatis. ad manifestaci
tionem. Ubia. ⁊t̾. hic agͥit de u̾rtute gr̃e.¬
⁊ quanta efficit gra. os¬
bundauit delictũ. s nõ¬
ideo despiciatur indeut:

Expanded text:
accrevit. Legem autem hic accipimus secundum legalia. bum, ad flagellandum durum, ad instituendum insipientem, ad ostensionem delicti et humanae infirmitatis, ad manifestatiotionem. Ubi autem hic agit de virtute grt quanta efficit gratia osbundavit delictum, sed noideo despiciatur
Abbreviated transcription (Latin):
erat dei filius. ⁊ ideo lex fuit data eiꝰ per ꝙͣ uid̾
Cum lex data sit illi soli pͥo. data est ⁊̃ om̃ib
gñib hominũ. qui erant in illo ppꝰ s ñ pro
oĩb. Erant .i. in illo ppͦ tria gn̾a hominũ. b du
ri. incipientes. ⁊ ꝑfecti. hus om̃ĩb data est¬
Incipientib: inpedagegn. iustis in signũ s¬

Expanded text:
erat Dei Filius, et ideo data fuit ei lex, per quam illud Cum lex data sit illi soli populo, data est etiam omnibus generibus hominum qui erant in illo populo, sed non pro omnibus. Erant enim in illo populo tria genera hominum, scilicet duri, insipientes et perfecti. Hinsipientibus in paedagogum, justis in signu
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio. lex a̾ moysi sb̾¬
cator libatorẽ saluatoremq reqͥreret. atq ia
eum humilem fcm timor legis tãꝙ pedagog̾
ad fide̾ grãmq ꝑduc̾et. O porrebat gͦ ut supb̾.
⁊ de libertate sua arbitrii p̾sumͣtib lexͣ da¬
retur. qua p̾uaricatasuam ĩfirmitatem.
Nlegis insufficienciã pecc̾m ñ ꝯsumentis. in¬
tesligentes. humiliarentur.⁊ ad subuemetẽ
currerent grãm. natis .n: in peccĩs. ⁊ uirib
suis młtũ assignãtib. cdatur lex adeo. ad do¬
ma̾dã suꝑbiãqͣ dicebant. non deost qui un¬
pleat: s deest qui uibeat. horũ gͦ suꝑbiam uo¬
lens domare deus legeni dedit. qͣi dicens ho¬
miuibs. Ecce do uobis pcepta. ne putetis deesse
iubentem. ñ deest qui ubeat. s de est qui imple
ta est lex. ut crescente peccõ: humiliarentur suꝑ
molestia. q̃ rit᷑ medicus ⁊ sanatur totum corpꝰ.
ret delictũ. ut in hausf̾itate legis ddiscepent in¬
tellig̾e suã ĩfirmitatẽ. ⁊ infirmi ad medieũ

Expanded text:
ficatio; lex autem Mosi subcator, liberatorem salvatoremque requireret, atque eum ita humilem factum timor legis, tanquam paedagogus, ad fidem gratiamque perduceret. Oportebat ergo ut superbis, et de libertate sui arbitrii praesumentibus lex daretur, qua praevaricata suam infirmitatem, et legis insufficientiam peccatum non consumentis intelligentes humiliarentur, et ad subvenientem currerent gratiam. Natis enim in peccatis, et viribus suis multum assignantibus, datur lex a Deo ad domandam superbiam, qua dicebant: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Eorum igitur superbiam domare volens Deus, legem dedit, quasi dicens hominibus: Ecce do vobis praecepta, ne putetis deesse jubentem, non deesse qui jubeat; sed deest qui impleata est ut crescente peccato humiliarentur supemolestia, quaeritur medicus, et totum sanatur corpus. ret delictum, ut in austeritate legis suam intelligentes infirmitatem, infirmi ad medicum
Abbreviated transcription (Latin):
nor. Cet̾i .ii. apłiui¬
debantur eẽ maioreᷤ
qr pͥores. isteminimꝰ¬
q tiouissimꝰ. s iñ
apparet dignior qr
pͥores ꝯstituti sunt

Expanded text:
nor. Caeteri enim apdebantur esse majores: quia priores. Iste minimovissimus. Sed inde apparet dignior: constituti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶O. teriorem homine̾: dimittendo bona. uł
taciendo mala. Intelligo sccł̾m interiorem ho¬
minem. nõ esse oꝑand̾. qi aliud uidet se ꝑ le
nõ intelligo. qr ⁊ di¬
mitto bonũ qd̾ uolo. ⁊¬
D. l facio malũ qd̾ nolo. ⁊
est ꝓbatio a ꝑtib. ⁊ ab¬
effẽctu. Dimittẽ .N. bo¬
nũ. ⁊ fac̾e malum: st̃ partes oꝑa¬
TaclO. ri malũ. Dicit᷑.n. larga acceptõne
⁊ ꝯsueta loqutione. ⁊̃ ille oꝑari malum. qui
dimittit bonũ. uolo aũ. ⁊ nolo. sunt effectus
intelligo. Ex eo .N. qd̾ quisq intelligit aliꝙͥ
eẽ bonũ. ⁊ aliud esse malũ. nult ⁊ illucd ⁊ ñ

Expanded text:
teriorem hominem dimittendo bona vel faciendo mala, intelligo, secundum interiorem hominem non esse operandum, quia aliud videt se per legnon intelligo, quia et dimitto bonum quod volo, et facio malum quod nolo. Et est probatio a partibus et abeffectu. Dimittere enim bonum, et facere malum, sunt partes operari malum. Dicitur enim larga acceptione et consueta locutione etiam ille operari malum qui dimittit bonum. Volo autem et nolo sunt effectus intelligo. Ex eo enim quod quisque intelligit aliquid esse bonum et aliud malum, vult illud et non
Abbreviated transcription (Latin):
n̾a uł mala tẽ erunt aꝑta. ⁊ ꝙ tẽ eriuit oĩa no¬
ta oninibus pot̾unt de se iudicare. ⁊ de alii. ⁊
tunc unituiq bñ agenti uł cogitanti ent ꝓ
modo suo laus .i. rͥemin̾atõ a deo. hie aũ nes¬
citur quis sit iaude dignus.: Hec aũ. qͣĩ friꝰ
dixerit illos dixisse ego sũ apollo ego sum pa¬

Expanded text:
ia nota omnibus, poterunt de se judicare, et de aliis. Et tunc unicuique bene agenti, vel cogitanti erit pro modo suo laus, id est remuneratio a Deo. Hic autem nescitur quis sit laude dignus. Haec autem, quia superius dixerit illos dixisse, ego sum Pauli, ego Apo
Abbreviated transcription (Latin):
osa opimione fallam᷑
ut qr ũ possumꝰ hoĩm¬
ĩdagare ꝯscĩam de ip̃iᷤ¬
tamq sententiam. ħ
mͦ ut si nesciꝰ an ille
tus sie iniustus oderimꝰ tñ impudiciciom. ⁊ ĩ tͣti¬
ciam. ⁊ ꝑudicitiã ⁊ iꝰtitiam diligamꝰ. ⁊ ħ appetẽ¬
da illaq uitanda. In dei u̾itate ꝯspitiamꝰ ut cũ

Expanded text:
osa opinatione fallamur, ut quia non possumus homindagare conscientiam, de ipsitamque sententiam, hoc modo, ut si nescimus an ille, stus, sive injustus. Oderimus tamen impudicitiam et injustitiam; et pudicitiam, et justitiam diligamus. Et haec appetenda, illaque vitanda
Abbreviated transcription (Latin):
Aine q iui ̃os cecipit uidecur confidere ĩcar.¬
udo qr ego sum̃ circuncisus octana die anatiuitate
mea. quasi ñ iraior tircumtisus sum. s habeo tͥcũ¬
cisicẽm ect̾aui diei ut lex moysi p̃cip̃ hoĩem .s. occ̾a
ua die tireuneidi cultello petrino ĩmuens iy post

Expanded text:
me qui vos decipit, videtur confidere in carudo, quia ego sum circumcisus octava die, a nativitate mea. Quasi dicat: Non major circumcisus sum, sed habeo circumcisionem octava die, ut lex Moysi praecipit hominem, scilicet octava die circumcidi cultello petrino. Innuens quod post
Abbreviated transcription (Latin):
templo q̃ fcã sepuratio ĩ seruos s alomonil. Tunc
N. tribus uida q̃ erat regia ⁊ iͥbus benianun ⁊ tͥ¬
bus leui que erat sacͥdotał remanserunt simul
ñ recedentes a iexł̃m ⁊ a templo ⁊ ego natus ex
hebreis ꝑeuntib sum. hebus. qͣi ñ seuiam a¬
mutata litt̾a ab hab̾ham uñ origo trahitur ñ
ab heber. hoc aũ aus̃. retractat ita dites ꝙꝑ dixi
ex abraham cepisse gentem hebreoꝵ ẽ qudem ⁊
sioe credibile ut hebrei uelum abrahei distieẽ iu¬
deautur s exillo ueriꝰ t̃sfiguntur appellati qui
ucrabatur ebere tanquam heberĩ. ⁊ fui. E d¬

Expanded text:
Salomonis. Tunc enim tribus Juda quae erat regia, et tribus Benjamin, et tribus Levi quae erat sacerdotalis remanserunt simul non recedentes a Jerusalem et a templo; et ego natus ex hebraeis parentibus sum Hebraeus. Quasi mutata littera ab Abraham, unde origo trahitur, non ab Heber. Hoc autem Augustinus retractat ita, dicens: Ex Abraham coepisse gentem Hebraeorum ; est quidem et hoc credibile, ut Hebraei, velut Abrahaei, dicti esse videantur: sed ex illo verius intelliguntur appellati, qui vocabatur Heber, tanquam Heberaei, d
Abbreviated transcription (Latin):
seruit deo qui de reb
carnalib sꝑat se psa¬
cere cum uero ⁊ ip̃a ca¬
road bona oreaepum¬
subditur. sp̃u seriumꝰ
deo qui carnem doma¬

Expanded text:
sevit Deo, qui de rebus carnalibus sperat se pDeo. Cum vero et ipsa caro ad bona opsubditur, spiritu servimus Deo, qui carnem doma
Abbreviated transcription (Latin):
t̾o ꝯͣ ꝑsendo apłos monet
ne legalia abeis recipiãt
s fidem xͥ solam suffic̾e cͤ¬
cant. ⁊ incrp̃ hic ag̾e de
suc̾itate fidei .q. de tolł¬
ancta ⁊ quibdam aliis
gaudium oĩs boni hãtis
ĩduõ ñ ĩ carnalib obser¬
uancuis. ⁊ ħ quidẽ p̃sens
dixi uob̾. s eadem scri

Expanded text:
tra pseudoapostolos monet ne legalia ab eis recipiant, sed fidem Christi solam sufficere credant. Et incipit hic agere de sinceritate fidei quasi de tolerantia et quibusdam aliis.gaudium omnis boni habeatis in Domino, non in carnalibus observantiis. Hoc quidem praesens dixi vobis, sed eadem scrib
Abbreviated transcription (Latin):
bñdi. maledicimur.
.i. ob ꝓbria patimur
sit qui dat uitam qͥ
cũ ium̃tis eram saluãt¬
carnales corꝑali salu¬
maxime fideliũ
ce te ad pietatẽ. ⁊ p̃¬
cipe ecientib hec eã¬
tant. ⁊ se ex̾ceant ⁊
docet nescientes ut si¬
ita mature fac ꝙ ne
lo tui ꝓficiant esto
ex empłm dico ĩ u̾bo
ut tuo exemplo cau¬
te lequantur ⁊ ĩ ꝯu̾¬
sattoẽ honesta int̾
alios ĩ caritate diꝓꝓ
ximi ĩ fide ⁊ castitate

Expanded text:
t maledicimur, id est opprobria patimur,sit qui dat vitam, qui cum jumentis enim salvatcarnales corporali salumaxime fidelium,ce te ad pietatem, et praecipe scientibus haec eatent, et se exerceant. Et doce, nescientes ut siita mature fac, quodlo tui proficiant. Esto exemplum, dico, in verbo, ut tuo exemplo caute loquantur, et in conversatione honesta inter alios, in charitate Dei et proximi, in fide et castitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ in̾feriore tanꝙͣ fa¬
fit sacrisiciũ. cum ig¬
ne dini amoris ac¬
censa. formã ꝯcupis¬
tencie scłaris amittit¬
⁊ deo se referens ei tã¬
ꝙ ĩ cõmutabili forme
subdita reformatur.
deformati. qr in eo partim ẽ amissa ymago
dei. 2ani si ñ amisisset homoᷤ pͥmagiẽ ⁊ rur¬

Expanded text:
 inferiore tanquam fait sacrificium, cum igne divini amoris accensa, formam concupiscentiae saecularis amittitDeo se referens ei tanquam incommutabili formae subdita reformatur. deformati, quia in eo partim est amissa imago Dei. Nam si non amisisset homo imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
decdi spm̃ seĩficõnis. scĩficationis dico incepte: ex re¬
surrectione anime .i. aremissione peccatoꝵ. ꝑ quam
anuma resurgat a uiciis. Est enĩ dupłx resutrectio
una amime: altera corporis. De resurrectione ani¬
medici dicitur infirmus.  ocest᷑ ⁊ dehumana
natura hoc accipi: quod ait aplc̾. qui p̃cestinatus est
diest ista nature humane danta. ⁊ tam exella ⁊
sumina subuectio. ut quo atolleretur ult̾ius nõ
ħret. sicut pronobis ipã diuinitas quousq se depo¬
neret humilius non hu̾it. qͣm suscepta natura
hominis cum infirmitate carnis usq ad mortem
ctule̾et. humantt̃as enim que nonerat anã illa
p̃ destina eͥst. scd̾ hoc sslege litteram qui xp̃e sedm̃
quod homo p̃destinatus ẽ .i. euis humanitas p̃¬
destinata est. ⁊ p̾ordinata. line suis meritis. ut
eẽt filius dei inuictute .i. esser assumpta aũbo
existente in ead̾ uirtute dininitatis cum paire
⁊ unita illi inunitate ꝑsone. Seq̃r scd̃m spm̾̃¬

Expanded text:
resurrectione animae, id est a remissione peccatorum per quam anima resurgit a vitiis. Est enim duplex resurrectio una animae, altera corporis. De resurrectione animedici dicitur infirmus. Potest etiam de humana natura hoc accipi, quod ait Apostolus, qui praedestinatus est, ta est ista naturae humanae tanta et tam celsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quousque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hoctus esset: humanitas enim, quae non erat antea, illa praedestinata est, secundum hoc sic lege liquod homo, praedestinatus est, id est ejus humanitas praedestinata est, et praeordinata sine suis meritis, ut esset Filius Dei in virtute, id est esset assumpta a Verbo existente in eadem virtute divinitatis cum Patre, et unita illi in unitate personae. Secundum sp
Abbreviated transcription (Latin):
niat ⁊ seipmn. qui in eo ueram naturam eredit
ur qui suscepit:⁊ quod suscepit. una esset intri¬
nitate ꝑsona. Meq enĩ inhmni ine allũpto ã¬
ternitas seã est. s trinitas mansit. acsumptio¬
ne illa in effabilit faciente ꝑsone uniꝰ indeo ⁊

Expanded text:
is inquam, qui in eo ueram naturam credit ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona. Neque enim homine assumpto quaternitas facta est, sed Trinitas mansit, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum xͥ dicens cum ĩtͦdueit. assumptio gͦ
carius exitus ⁊ introitus applłat  reste. utiq fõrs
.ii. eramꝰ adeo sic̃ qui ft̾ extͣ ĩrgales aulas ĩ uicłis
solligati ⁊ qui hñt ap̃ regẽ ꝓculpis aliquibus
offensam qui añ uolu̾it issis nemiam ĩpetare
ñ pͥmũ ipõs ĩ aulam regis ĩ ducit s ip̃e foras agͤ¬
nem sumens ⁊ collocictus nob̾ͥc̃ pͣcexta regis in
tens ĩ aulam regalẽ uelut mediator optimꝰ in¬

Expanded text:
adventum Christi, dicens: Cum introducit. Assumptio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egrnem sumens, et collocutus nobiscum praecepta regis innonvertens in aulam regalem velut mediator optimus in
Abbreviated transcription (Latin):
Iudei uero sub elem̃tis deo seruiebant qi ip̃e ħ manda¬
batum q̃ obseruabant iuidei ñ ꝙ ielem̃tis sparent
ut pagani s in hiis om̃ uenerabant dum pariuili
erant ⁊ ad tempꝰ plenitudinis ñ ꝑueu̾ant. sic̃ gͦ par¬
uulus sub pedagogo ẽ. ⁊̃ auctore ⁊ tutore aũquam
sit adiitus. Itauideis adhuc paruuł lex suit peda¬
gogꝰ qr timote com p̃hensit. ⁊ p̃ceptis dei seruire co¬
egit seuit ⁊̃ tutor ⁊ actor uideis quoc deus ħedes
ĩslituit dum paruisli erant cognitõe dei ⁊ urribus
resistendi peccatis qͦ temꝑe: erant ⁊̃ qͣi seru legali¬
na incitati nec sui dnãbantur. s uicia nec suoꝵ .i. ħe¬
ditatis et̾ne eum eẽnt haꝵ dñ a d̾o instituti. hiis gͥ
admouendo increpando. aliqnͣ pumendo. ⁊ sic et̾nabo¬

Expanded text:
ero sub elementis Deo serviebant, quia haec ipse mandabata, quae observabant Judaei, non quod in elementis sperarent, ut pagani, sed in his Deum venerabantinis non pervenerant. Sicut ergo parvulus sub paedagogo est et actore et tutore, antequam sit adultus, ita Judaeis adhuc parvulis lex fuit paedagogus, quia timore compressit, et praeceptis Dei servire coegit. Fuit etiam tutor et actor Judaeis quos Deus haeredes instituit, dum parvuli erant cognitione Dei, et viribus resistendi peccatis: quo tempore erant etiam quasi servi, legalina incitati; nec sui dominabantur, sed vitia; nec suorum, ditatis aeternae, cum essent horum domini a Deo instituti. His igitur admonendo, increpando, aliquando puniendo, et sic aeterna bo
Abbreviated transcription (Latin):
uerĩ ⁊ usq ad quam e¬
tatem subiectus ẽẽ debe¬
tipetur. statuert̃ Ita ut¬
quam dui paruulus est
lib̾tate sua uti ñ ualeat
exemplo ꝓbat eos cuu¬
entes. sub loge fuert̃ paruulos fuisse cͥca n̾u¬
tum nec libertatem huisse cã peccĩ. Uñ hanc illis
comꝑatõem ad aptans: subdit ita ⁊ nos. iudei eũ
eẽmus paruuli cognitõe oet ⁊ uirib resistend pec̃o
tum abelem̃tis pͥmum usum discendi assumũt
pariuuli elem̃tis dito m̃di bñ lex dr̃ elem̃ta m̃di

Expanded text:
et usque ad quam aetatem subjectus debecipetur statuerunt, ita utquandiu parvulus est, libertate sua uti non valeat, exemplo probat eos qui sub lege fuerunt parvulos fuisse circa meritum, nec libertatem habuisse causa peccati, unde hanc illis comparationem adaptans, subdit: Ita et nos, Judaei, cum essemus parvuli cognitione Dei, et viribus resistendi peccato,cut ab elementis principium discendi assumunt parvuli. Elementis, dico, mundi, bene lex dicitur elementa mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃. In tm̃ et donũ dei ẽ. in quantum datur eis. qui
tri ⁊ filio coet̾nus. añꝙͣ alicui daretur. nͨ qr illi
dant ⁊ ip̃ẽ datur: iõ nunor ẽ ilł. ita .ii. datur si¬
cut deidonũ. ut ⁊̃ se ipm̃ oet sic̃ deus. ñ .N. dici po¬
test ñ eẽ sue potestatis. de qͦ dcm̃ẽ. sp̃e uͥułt spirat.

Expanded text:
s. in tantum ergo donum dei est, in quantum datur eis quibutri et filio coaeternus, antequam cuiquam daretur. nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. ita enim datur sicut dei donum, ut etiam se ipsum det sicut deus. non enim dici potest non esse suae potestatis de quo dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
si õs hoc agebant. q quidam uit̾ illos. ¶ Et
rini. ut multiunũ corpius suit ĩ xͦ. hoe .n. ĩ sa¬
cram̃to altaris sidelib toto. demonstratur
eccẽ. que ĩ ea re quani offert. signisicatiui sic̃
.ii. panis ex multis granis ꝯficitur ita exiuł¬

Expanded text:
omnes hoc agebant, sed quidam inter illos. Et rum, ut multi unum corpus sint in Christo. Hoc enim in sacramento altaris fidelibus voto demonstratur Ecclesiae, quae in ea re quam offert significatur. Sicut enim panis ex multis conficitur grani