comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uideat qui hoc dicere uoluerit ne forte
sibi ipsi ꝑicłm statuat. Ergo aliud ẽ. qđ
reddere possis ꝓ uirginitate tua si eã ꝑdi¬
disti. Qd aliud. Redde pęnitentiã
frange cor. Humilitatẽ ꝑ se debiusti
etiã si uirginitatẽ habueras. E tamͣ si
⁊ socia humilitatis uirginitatis. ⁊ ñ potest.
si ab est. humilitas satisfacere dõ uirgini¬
etiã si istam non offeras. Nunqͥd sic
dico de anima tua ꝑde aninã tuã
ita ut eã ampliꝰ reddere ñ possis. ⁊ uide
si aliqͥd tͥ suꝑ ẽ. qd̾ ꝓ illa reddẽ possis:
tio nulla dari pot̾. si hoc solũ darinon
pot᷑. Hoc nͥ reddis. quicqͥd deđis non
satisfacis. Hoc si reddis. quicquid
non dederis non offentis.

Expanded text:
Videat qui hoc dicere voluerit ne forte sibi ipsi periculum struat; ergo aliud est quod reddere possis pro virginitate tua si eam perdidisti. Quid aliud? Redde poenitentiam frange cor; humilitatem per se debuisti etiamsi virginitatem habueras; et tamen si et socia humilitas virginitatis, et non potest, si abest humilitas, satisfacere Deo virginietiam si istam non offeras, nunquid sic dico de anima tua? Perde animam tuam ita ut amplius eam reddere non possis; ei vide si aliquid tibi superest quod pro illa reddere possis. tio nulla dari potest. Si hoc solum dari non potest, hoc nisi reddideris quidquid dederis non satisfacis. Hoc si reddis quidquid non dederis, non offendis.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud cõmutare. s dispensatori magi¬
stro tuo si uoluerit ⁊ expedire nouerit
licet alud acciꝑe. Si idẽ ate dat᷑. de¬
bitũ est. si aliud ab illo accipit᷑ indul¬
gentia eͥ. Nã icento dispensator dr ille
qr subiectis omĩbus scd̾m utilitatẽ ⁊
fructũ recõpensationis diuersa quȩdã

Expanded text:
aliud commutare, sed dispensatori et magialiud commutare, sed dispensatori et magistro tuo; si voluerit et expedire noverit licet aliud accipere. Si idem a te datur debitum est; si aliud ab illo accipitur, indulgentia est. Nam idcirco dispensator dicitur ille qui a subjectis omnibus secundum utilitatem et fru
Abbreviated transcription (Latin):
uł in habitu. uł in societate aliqͣ. dico
qr ⁊ hoc totũ cõmutationẽ habere
potest. qr potest ⁊ locus destrui. et
homines mori. ⁊ habitus mutari. Nũ¬
quid putas i deo ꝑdis animã tuã si lo¬
cus aliqͥs uastat᷑. aut si hoĩes moriun¬
tur. tantũmͦ ex te ñ fiat qd̾ in illis
fit. neq inte remaneat qd̾ a te fieri
debuit Nonẽ. ꝑicłm tuũ uͥ non
est. culpa tua. fac qd̾ potes tu. ⁊ qͣn¬
tũ potes: et sufficit tͥ. Abona uolun¬
tate ñ ampliꝰ exigit᷑. nisi qͣntũ pot̾.
Si aut̃ horũ aliquid uoueris. uel
similiũ aliquid quȩ uł inuitis auferri
possunt uł a uolentibꝰ cõmutari. ⁊ im¬
plere qͥdẽ uales qđ uoiusti. non ẽ. in tuo
arbitrio cõmutatio uoti tui. etiã si maiꝰ
aliqͥd uideris. uł melius faciendũ qđ
facias. Potest quidẽ dispensatio fieri
circa te. sed ñ debet fieria te. Nam
tu qͥdẽ qͣntũ in te ẽ. hoc debes qd̾ uo¬
iusti. ipsũ ⁊ nͣ aliud. Nontͥ licet ꝓ alio

Expanded text:
bitu, vel in societate aliqua, dico quod hoc totum commutationem habere potest, quia potest et locus dirui, et homines mori, et habitus mutari. Nunquid, putas, ideo perdis animam tuam, si locus aliquis vastatur, aut si homines moriuntur? Tantum ex te non fiat quod in illis fit, nec in te remaneat quod in te fieri debuit. Non est periculum tuum, ubi non est culpa tua, fac quod potes tu, et quantum potes, et sufficit tibi. A bona voluntate non amplius exigitur, nisi quantum potest. Si autem aliquid horum voveris vel similium aliquid, quae vel invitis auferri possunt, vel a volentibus commutari, et implere quidem vales quod vovisti, non est in tuo arbitrio commutatio voti tui, etiamsi majus aliquid videris, vel melius faciendum quod facias. Potest quidem dispensatio fieri circa te, sed non debet fieri a te. Nam tu quidem quantum in te est hoc debes quod vovisti ipsum et non aliud. Non tibi licet pro alio
Abbreviated transcription (Latin):
onis manuum ⁊̃ querit᷑ utrũ maiꝰ
sit sacͣm̃tum ꝗͣ baptisinus. S sic̃ sacͥ
canones diffiniunt. utrumq magnũ
oĩo ÷ sacͣm̃tum. ⁊ sumina deuotione
cificib cȩlebratur. maiori uideatur re¬
uerentia colendum. S ħ duo ita con¬
iuncta sunt in oꝑatione salutis. ut nͥ
morte int̾ueniente omĩo separari ñ
possit̃.

Expanded text:
ionis manuum etiam quaeritur utrum majus sit sacramentum quam baptismus. Sed sicut sacri canones definiunt, utrumque magnum omnino est sacramentum, et summa devotione tificibus celebratur, majori videatur reverentia colendum, sed haec duo ita conjuncta sunt in operatione salutis, ut nisi morte interveniente omnino separari non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
rabit. qr in igne reuelabit᷑. In die
qͥppe dñi iste aer t̾rȩ uicinus qͦusq
aq diluuis ascender̃t igne replebit᷑
sic iste ignis resurgentiu oꝑa ꝑfecta
ꝓbabit. imꝑfecta purgabit. Sic dic
bit᷑. Sicuiꝰ opus arserit. ipse salius
ut nͥ qd̾ condẽpnet s qđ coronet in
nob̾ inueniat. Preoccupemus aduentũ
eiꝰ in ꝯfessione. plangamus mala quȩ
fecimiis. statuamus uidices conscienti¬
as nr̃as aduersũ nos. qr fic̃ ait apłs. si
nos ipsos udicaremus ñ utiq uidicare¬
mur. Sũmus pontifex qͥ se ipsũ op

Expanded text:
rabit, quia in igne revelabitur . » In die quippe Domini iste aer terrae vicinus, quousque aquae diluvii ascenderunt, igne replebitur: sic ignis iste resurgentium opera perfecta probabit, imperfecta purgabit. Sic enimbitur: si cujus opus arserit, ipse salvus ut non quod condemnet, sed quod coronet, in nobis inveniat. « Praeoccupemus adventum ejus in confessione , » plangamus mala quae fecimus: statuamus judices conscientias nostras adversum nos, quia sicut ait Apostolus: « Si nos judicaremus, non utique judicaremur . » Summus
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. Ignos in conspectu es exardeset
⁊ m circuitu eius tẽpestas ualita ait re¬
ꝓbos a gł̃a uisionis eiꝰ tẽpestas ꝓculpellat.
quos demceps ignis exurat. De hac tem¬
pestate scriptũ ẽ. T̃ ollat᷑ impiꝰ nuga¬

Expanded text:
onspectu ejus exardescet, et in circuitu ejus tempestas valida , » ut reprobos ad gloriam visionis ejus tempestas procul pellat, quos deinceps ignis exurat urat. De hac tempestate scriptum est: « Tollatur impiu
Abbreviated transcription (Latin):
Sesurrectio iustificatio scđa in ĩmorti¬
Duentꝰ nr̃e restaurationi fuit ieces¬
tius. utriiq sub unus tẽporis obser¬
tione sc̃a uenerari consueuit ȩccła.
iustificata pͥoris beneficis recolat
grarũ actione. confũmata ũ futi
Aentus bona cũ pia expectet tre¬
latione. Icciteo que de utroq diũ
recitatur in eccła. ut his quattuor testi¬
monioꝵ generib de ꝑceptis beneficiis
ad gr̃arũ actionẽ moucnm᷑. Conserue¬

Expanded text:
resurrectio, justificatio; secunda, in immortalidventus nostrae restaurationi fuit necessarius, utrumque sub unius temporis observatione sancta venerari consuevit Ecclesia, ut inchoata prioris beneficia recolat cum gratiarum actione: consummata vero futuri adventus bona, cum pia exspectet trepidatione. Idcirco ea quae de utroque Domini recitantur in Ecclesia, ut his quatuor testimoniorum generibus, de perceptis beneficiis ad gratiarum actionem muniamur mone
Abbreviated transcription (Latin):
ADUENTYuI.
celebiamus. distinguendũ est. fr̾nitati
beatis credere. qͥd futurũ expectare.
quatinus expectatio futiros ꝑ timorẽ
sollicitos uos cõpescat a malis. pret̾itoꝵs
aut̃ fides ꝑ caritatẽ non tepescentes con¬
firmet in bonis. Dñm iam in forma
serui uenisse ut iudicaret᷑. itẽ in eadẽ

Expanded text:
adventum celebramus, distinguendum est fraternitatbeatis credere, quid futurum exspectare, quatenus exspectatio futurorum, per timorem sollicitos vos compescat a malis: praeteritorum autem fides, per charitatem non tepescentes confirmet in bonis. Dominum enim jam in forma servi venisse, ut judicaretur, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑ illũ uenit a qͦ uenit. qm̃ minis¬
tianti oõꝑat᷑ auctor mun̾is. s ñ si¬
milit̾ ab illo uen̾ ꝑ quẽ uenit. quia
aut tor mun̾is eẽ ñ potest qͥ solum :
minist᷑ dispensationis. Nemo igicur
dicat qͦmͦ homo scĩficat qn̾ deus per
hominem scĩficat. qm̃ in ħ uerius
Sic̃ gͦ ds̃ solus mirabilia fac̾. qm̃ de

Expanded text:
llum venit a quo venit; quoniam ministranti cooperatur auctor muneris, sed non similiter ab illo venit per quem venit, quia auctor muneris esse non potest qui solum est minister dispensationis. Nemo igitur dicat quomodo homo sanctificat, quando Deus per hominem sanctificat; quoniam in hoc verius sicut ergo Deus solus mirabilia facit, quonia
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ħ ⁊̃ facẽt ⁊ ds̃. Ds̃ eñi sine hoĩe
ereat. s hõ sine deo ñ scĩficat. Ut gr̃a
qͦdãmͦ a sũmo ĩcipiat ⁊ ĩ imo ꝯsumet᷑.
⁊ ĩ ħ ipso descensus gr̃ȩ nb̃ significet᷑.
qr nͥ gr̃a descendet. iacentes ñ eleua¬
ret. Creauit pͥmũ ds̃ ꝑ se ⁊ in suo. ħ
nitate. Scĩficat postremo sac̃dos
neq ꝑ se. neq ĩ suo. quia nec solus
ipse ÷ qͥ oꝑatur. nec uͥtꝰ ipsiꝰ ÷ q̃ ad¬

Expanded text:
iam faceret et Deus. Deus enim sine homine creat, sed homo sine Deo non sanctificat. Ut gratia quodammodo a summo incipiat, et in imo consummetur; et in hoc ipso descensus gratiae nobis significetur, quia nisi gratia descenderet, jacentes non elevaret. Creavit primum Deus per se et in suo, Sanctificat postremo sacerdos neque per se neque in suo, quia nec solus ipse est qui operatur, nec virtus ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ex illo ÷ qͥ dator ÷ inun̾is. ⁊ qͣntũ ex ipso
uł potius ꝑ ipsũ qui solũ minist̃ ÷ dis¬
pensationis. Postremo qͥnq discreta
& distincta abinuicẽ ad cognitionẽ
ꝓcedunt. Ds medicꝰ. homo egrotus.
sac̃dos minist̾ ÷. ł nunciꝰ gͣ antidotũ.
Uas. sacͣm̃tũ. Medicꝰ donat. minist̃
insticuta sunt sac̃m̃ta ut ex eis
essent q̃ meis essent. s ut ꝑiciã suã
medicꝰ ostend̾et. ĩ illo remediũ p̃pa¬
rauit a qͦ languidꝰ occasionẽ morbi
accepꝰ. Quia enim homo iusibilia
ꝯcupiscens corruptꝰ fuerat. ꝯgrue
reparandꝰ. ĩ eisdẽ uisibilibꝰ salutis oc¬
casionẽ reciꝑe debebat. ut ꝑ eadem
resurg̃et ꝑque corruerat

Expanded text:
quantum ex ipso vel potius per ipsum qui solum minister est dispensationis. Postremo quinque discreta et distincta ab invicem ad cognitionem procedunt: Deus medicus, homo aegrotus, sacerdos minister vel nuntius, gratia antidotum, vas sacramentum. Medicus donat, ministerinstituta sunt sacramenta ut ex eis esset quod in eis esset; sed ut peritiam suam medicus ostenderet in illo remedium praeparavit, a quo languidus occasionem morbi accepit. Quia enim homo visibilia concupiscens corruptus fuerat, congrue reparandus in eisdem visibilibus salutis occasionem recipere debebat, ut per eadem resugeret per quae corruerat
Abbreviated transcription (Latin):
ħ. istitutioĩs sacͣm̃toꝵ omniũ:
humiliatio. eruditio. ⁊ ex̃citacio
hõis. Quȩ cause si ñ essent: sacͣm̃ca
sacͣm̃ta s̃ ñ nat᷑a pͥma fac̾. s apposita
ĩstitutio ꝑ dispensacionẽ.⁊ gr̃a in¬
fusa ꝑ bñdictionẽ. quȩ duo. si elem̃ta
pꝰ pͥmã nat᷑am ñ accepissent: sacͣm̃ta
habilitatẽ ut ħ ẽẽ possẽt. ad iunx
scda insticutio auctoritatem. ut h
fierent. suꝑ addit t̃cia benedictio
scĩtatẽ ut ħ essent. Prima facta
t̃cia ad ministrata ꝑ dispensatorẽ.
Primũ c̾ator ꝑ maiestatẽ uasa for¬
mauit. pꝰea saluator ꝑ institucionẽ
ead ꝓposuit. postremo dispẽsator
ꝑ bñdictiõẽ ħ ipsa mundauit. et
gra impleuit.⁊ apparet mirabile
quia qui maior fuit. d minus erat
fec̾.⁊ qͥ minor fuit. fec̃ qd mauis fuit.

Expanded text:
 institutionis sacramentorum omnium: humiliatio, eruditio et exercitatio hominis. Quae causae si non essent, sacramenta t, non natura prima facit; sed apposita institutio per dispensationem, et gratia infusa per benedictionem, quae duo si elementa post primam naturam non accepissent, sacramenthabilitatem ut hoc esse possent; adjunxit secunda institutio auctoritatem ut hoc fierent; superaddidit tertia benedictio sanctitatem ut haec essent. Prima facta tertia administrata per dispensatorem. Primum Creator per majestatem vasa formavit, postea Salvator per institutionem eadem proposuit; postremo dispensator per benedictionem haec ipsa mundavit; et gratia implevit. Et apparet mirabile, quod qui major fuit, quod minus erat fecit; et qui minor fuit, fecit quod majus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pe q̃ nullo ẽ: ⁊ ipsa nulla ẽ. Om̃is
gͦ scientia de aliqͦ:. qͥa si nicħ ess
de qͦ scientia ess: scientia nulla ess.
Nõ gͦ ĩ deo ec̃na scientia uł p̃scientia
eẽt. nͥ futũ ess aliqͥd de qͦ eẽt. Si ergo
catũ nichil. uł cãnd̾ fuisset. nicħ¬

Expanded text:
pe de nullo est; et ipsa nulla est. Omnis ergo scientia de aliquo est; quia si nihil esset de quo scientia esset, scientia nulla esset. Non ergo in Deo aeterna scientia vel praescientia esset nisi futurum esset aliquid de quo esset. Si ergo creatu
Abbreviated transcription (Latin):
bantꝰ᷑. ⁊ eo mͦ sciebãt᷑ quo habebant᷑.
⁊ ñ cognouit aliqͥd extͣ se ds̃. qͥ oĩa
habebat ĩ se: Nec iõ ibi fuer̃. quia
hic fut᷑a fuer̃. ne causa illoꝵ fuisse
c̃dat᷑ existis. neq iõ huc uenerunt.
qͥa ibi fuer̃ qͣsi ẽẽ ñ potuissent. illa si¬
ne istis: Nã ⁊ illa fuissent ĩ si ista ex
illis fut᷑a ñ fuissent.¬

Expanded text:
ciebantur quomodo habebantur; et non cognovit aliquid extra se Deus qui omnia habebat in se? Nec ideo ibi fuerunt, quia hic futura fuerunt; nec causa illorum fuisse credatur ex istis, neque ideo huc venerunt quia ibi fuerunt, quasi esse non potuissent illa sine istis. Nam et illa fuissent etiam si ista ex illis futura non fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
catoribꝰ cruciandis di penas cor¬
ꝑales p̾pariuit. ita ⁊̃ ad ipsas penaᷤ
corꝑales loca corꝑalia distinxit: qͥa
enim ea quę foris st̃ oꝑa eiꝰ nͣ so¬
lũ instrum̃ta s ⁊̃ docum̃ta esse de¬
bent. eoꝵ q̃ in uisibilit̾ oꝑatur id
cͥco corꝑalib ⁊̃ locis ⁊ torm̃ta ĩpioꝵ.
& gaudia iustoꝵ distinxit. Infer
sum p̃mit. ⁊ ꝰacia sursũ sustollit.
Marima torm̃ta locum ĩimo hñt.
Maxima gaudia ĩ sũmo. O edia
aut̃ bona ⁊ mala in medio ħ ẽ. ĩ
ferior eẽ locus ĩ imo t̾re penis dãp¬
nandoꝵ p̃paratꝰ. de qͦ tñ om̃io c̾tũ
ñ ẽ. in qua parte eius .i. utrũ intͣ
ꝯcauitatẽ illius siue extrinsecꝰ ĩ aliqͣ
regione ambitꝰ ipsiꝰ dispositꝰ sit.
qͣm ius tñ u̾i similiꝰ uideat᷑. in fra
t̾rã quasi caicerẽ qͣndam. ⁊uelut
ergastulũ tenebrarũ collocatũ.
In ħ ĩ ferno dñt in extingiubilẽ
igne̾.⁊ qui ut semꝑ ardeat nutͥ¬
mͣto ñ eget abinicio mundi de¬

Expanded text:
catoribus cruciandis Deus poenas corporales praeparavit, ita etiam ad ipsas poenas corporales loca corporalia distinxit. Quia enim ea quae foris sunt opera ejus non solum instrumenta sed etiam documenta esse debent eorum quae invisibiliter operatur; idcorporalibus locis et tormenta impiorum et gaudia justorum distinxit. Infernsum premit, et justitia sursum sustollit. Maxima tormenta locum in infimo habent; maxima gaudia in summo. Media autem bona et mala in medio, hoc est in ferior locus, in imo terrae poenis damnandorum praeparatus. De quo tamen omnino certum non est in qua parte ejus, id est utrum intra concavitatem illius sive extrinsecus in aliqua regione ambitus ipsius dispositus sit; quamvis tamen verisimilius videatur infra terram quasi carcerem quemdam, et tulum tenebrarum collocatur. In hoc inferno debent inexstinguibilem ignem, et qui ut semper ardeat, nutrimento non eget, ab initio mundi dae
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. ⁊ scđm aliqͥd soluti ĩ qͣntũ
uidelic ad cẽptãdos hoĩes scdm mo¬
deram̃
diuine dispensacionis ab ilł ui¬
t̾im maximis gehenne toriñtis
laxari uacare ꝑmittunt᷑. De in¬
ferno aut̃ ubi ille ȩt̾nꝰ ignis pa¬
ratꝰ ẽ. cruciandis : beatꝰ. gg̾. inli¬
bro dialogoꝵ testatͦ. ħ u̾i similiꝰ
iudicari. ut sic̃ diximꝰ sub t̾ra
esse c̾dat᷑. ꝓpt̾ scͥpturã q̃ dic̃. nec¬

Expanded text:
d soluti, inquantum videlicet ad tentandos homines secundum moderamen divinae dispensationis ab illis interim maximis gehennae tormentis laxati vacare permittuntur. De inferno autem ubi ille aeternus ignis paratus est cruciandis, beatus Gregorius in libro Dialogorum testatur hoc verisimilius judicari, ut, sicut diximus, sub terra esse credatur
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiis differunt᷑. De in ꝑfectiᷤᷤ
sint donec ĩ tp̃e uniu̾salis re¬
surronis receptis ꝙͣibꝰ ad illa.
tormenta descendãt. ubi sẽꝑ sic.
Nã si id cͥco ab illis differri dñr
quia minꝰ mali sunt : pot̾unt
simili ro̾e ñ differri credi qͥa
dãpnandi sunt. Quid eri faciat
dilatio ubi emendatio uł p᷑gatõ

Expanded text:
gaudiis differantur. De imperfectis gaudiis differantur. De imperfectis sint, donec in tempore universalis resurrectionis receptis corporibus ad illa tormenta descendant, ubi semper sint. Nam, si idcirco ab illis differri dicuntur, quia minus mali sunt, poterunt simili ratione non differentur credi quia damnandi sunt. Quid enim faciat dilatio, ubi emendatio et purgatio
Abbreviated transcription (Latin):
dorum eoꝵ .s. qui ab impiis ⁊
sceratissimis. qͣ dã ni uendi m̃¬
sura in malicia in feriores fuer̃
eg̾sse acorꝑibꝰ. statim ad inferni
loca rapiant᷑. siue in aliis aliqͥ¬
bꝰ locis penalibꝰ. scđm occultam
dei dispensationẽ ab illis gͣuio¬
ribꝰ gehenne torm̃tis adhuc ĩtim
differant᷑. ut uidelicet quẽ admũ
boni qui cum culpis qrubꝰda mã¬
sionibꝰ decinent᷑. ut ñ stastim ad
gaudia cęloꝵ ascendant. ita qͦ
minꝰ mali hinc egrediunt᷑ qͣuis
dãpnandi quibꝰdã tñ leuioribꝰ
penis scđm mũ .s. ⁊ m̃surã cul¬
parũ disposici non statĩ ad tor¬
menta inferni descendant. de
ꝑfectis quippe bonis dubitũ ñ
÷ quin egdientes statĩ ad gau¬
dia tͣnseant. Similit̾ ⁊de uald
malis dubium ñ ẽ. quin exe¬
untes hinc sine mora ad ĩfer¬
ni torm̃ta descendãt. De inꝑfer
as qͦ bonis c̾tũ ÷ qͥ nunc int̾umn
quibdã penis usq ad plenã ui¬
delicet purgationẽ auenturis

Expanded text:
orum scilicet qui ab impiis et sceleratissimis quadam vivendi mensura in malitia inferiores fuerunt, egressae a corporibus statim ad inferni loca rapiantur; an vero in aliquibus aliis locis poenalibus secundum occultam Dei dispensationem ab illis gravioribus gehennae tormentis adhuc interim differantur, ut videlicet quemadmodum boni qui cum culpis quibusdam mansionibus detinentur, ut non statim ad gaudia coelorum ascendant, ita quoque minus mali cum hinc egrediuntur quamvis damnandi, quibusdam tamen levioribus poenis secundum modum seu mensuram culparum dispositis non statim ad tormenta inferni descendant. De perfectis quippe bonis dubium non est quin egredientes statim ad gaudia transeant. Similiter etiam et de valde malis dubium non est, quin exeuntes hinc sine mora ad inferni tormenta descendant. De imperfectis  bonis certum est, quod nunc interim quibusdam poenis usque ad plenam videlicet purgationem a venturis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectorũ iustoꝵ. ⁊ qui ab hac uita
pͦgati exeunt. sine mora ad cęlũ
nuo deduci c̃dunt᷑. sicͣ scͥptũ:
Ubicũq fuerit corpꝰ illuc ꝯg̾ga¬
bunt᷑ a quile. Est aut̃ alia pena
pꝰ mortẽ ꝗͣ pͣgatoria dr̃. in ꝗͣ hii¬
qui ab hac uita cũ qͥbꝰdã culpis
iusti tñ. ⁊ aduitã p̾destinati exi
multis exẽplis.⁊ reuelationibus
aĩarũ in eiusmͦi pena positarͣ
illã exerẽi. & fortassis ꝓbabiliꝰ
erit. ut ĩ his potissimũ locis.
singłe penã sustinere credantꝰ.
in quib culpã ꝯmisert̃ sic̃ młtis
sepe docum̃tis ꝓbatũ ẽ. Alia uͦ si
qua sunt harũ penarũ loca noͣ
decrusi st̃ usq ad futurã ĩ die ui¬
dicii ultimã dãpnacionẽ. Nã q̃
petrꝰ caicerẽ caliginis uocat ĩ feri.
id̾ paulꝰ tenebͣs appellasse c̾ditur
dicens rectores tenebrarũ harum
sp̃alia neqͥcię in celestibꝰ. hũc aũ
caiceit̾ siue tenebras istas aerẽ
ni sp̃c añ ultimi uidiciĩ diẽ. et

Expanded text:
fectorum et justorum et qui ab hac vita purgati exeunt, sine mora ad coelum,nuo deduci creduntur, sic scriptum est: « Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae . » Est autem alia poena post mortqui ab hac vita cum quibusdam culpis, justi tamen et ad vitam praedestinati exiemultis exemplis et revelationibus animarum in ejusmodi poena positarum illam exerceri, et fortassis probabilius erit ut in iis potissimum e poenam sustinere credantur, in quibus culpam commiserunt, sicut multi saepe documentis probatum est. Alia vero si qua sunt harum poenarum loca non detrusi sunt usque ad futuram in die judicii ultimam damnationem. Nam quod Petrus carcerem vocat caliginis inferi , idem Paulus tenebras appellasse ostenditur, dicens: Rectores tenebrarum harum spiritualia nequitiae in coelestibus . Hunc autem carcerem sive tenebras istas aerem ni spiritus ante ultimi judicii diem et
Abbreviated transcription (Latin):
tionem cołare uoluerunt. qd si nolu¬
issent oĩo ñ fecissent. Ergo m ħ qđ
uolentes id qͥ caro uoluri fecert̃. id
q̃ cãtor uoluit noluert̃. qr si illud
uoluissent ad istud faciendũ uolun¬
tarie ñ ꝯsensissent. Cũ enĩ eduobus¬
quȩ simul fieri non possunt: unum
uoluntate eligit᷑. ꝓculdubio alt̾um
in uoluntate ñ ẽẽ ꝯꝓbat᷑. In ea gͦ uo¬
luntate qͣ ꝯtͣdm̃ carni ꝯsentire elege¬
runt. caritatem utiq dĩ nullatenus
bũert̃. ꝗͣuis tñ in eo ipso q̃ magnam
in temptatione u olentiã passi sunt:
aliquam in pecẽo suo excusationem
hr̃e possunt. De affectu uͦ pietatis qu̾e
huiusmͦi peccãtes ñ nũꝗͣ hr̃e uidentur:
qn̾ simul ⁊ peccare ꝯsentiunt.⁊ tñ qͦ

Expanded text:
tionem tolerare voluerunt; quod si nolutionem tolerare voluerunt; quod si noluissent omnino non fecissent. Ergo in hoc volentes id quod caro voluit fecerunt, id quod Creator voluit, noluerunt; quia si illud voluissent, ad istud faciendum voluntarie non consensissent. Cum enim e duobusquae simul fieri non possunt unum voluntate eligitur, procul dubio alterum in voluntate non esse comprobatur. In ea ergo voluntate qua contra Deum carni consentire elegerunt, charitatem utique Dei nullatenus habuerunt, quamvis tamen in eo ipso quod magnam in tentatione violentiam passi sunt aliquam in peccato suo excusationem habere possunt. De affectu vero pietatis quem hujusmodi peccantes nonnunquam habere videntur, quando simul
Abbreviated transcription (Latin):
hĩs . ⁊ tudicis qr recedente ⁊ absente
spũ scõ caritas manet : & dict̃. Quid
gͦ: Nulla scintilla piecatis. nulla af¬
fectio dilectionis in dd̃.⁊ inpetro re
mortis timore fractꝰ quodãmͦ ut̾q ĩuitꝰ
peccauit : Inmo uoluntarie ut̾q pecca¬
uit. qr si noluissent utͥq ñ peccassent.
S qr semetipsos mag̾ ꝗͣ dm̃ dilex̾unt.
suã potius ꝗͣ dĩ uoluntatẽ impleuert̃.
Caro aliud suadebat. ⁊ aliud ds p̃cipi¬
ebat. ⁊ eleger̃ mag̾ obedire carni ꝗͣ
catori. Si uoluissent carnis uolunta¬
tem ꝯtempsissent. ⁊ uoluntatẽ cãtoris
p̃posuissent. S ñ dũ magistrũ bonum
imitabant᷑ docentem ⁊ dicente̾. pater
ñ mea uoluntas fiat. s tua. Et fieri
pͭ q̃ ipsam carnis uoluntatẽ cuius uio¬
lentia senserunt at̃ nullã. aut ñtã
uiolentã ẽẽ uoluerunt: tñ qͥ eidem
temptanti ⁊ fatiganti ꝯsenserunt. ñ
nͥ uolentes fecert̃. qr mag̾ c̃atorem of¬
fendere quã ipsam molestiam ⁊ fatiga¬

Expanded text:
us; et tu dicis: quod recedente et absente Spiritu sancto charitas manet? Et dicunt: Quid ergo? Nulla scintilla pietatis, nulla affectio dilectionis in David et in Petro remmortis timore fractus, quodammodo uterque invitus peccavit. Imo voluntarie uterque peccavit; quia si voluissent utrique non peccassent. Sed quia semetipsos magis quam Deum dilexerunt, suam potius quam Dei voluntatem impleverunt. Caro aliud suadebat, et aliud Deus praecipiebat; et elegerunt magis obedire carni quam Creatori. Si voluissent, carnis voluntatem contempsissent, et voluntatem Creatoris praeposuissent. Sed nondum magistrum bonum imitabantur dicentem: Pater, non mea voluntas fiat, sed tua . Et fieri potest quod ipsam carnis voluntatem, cujus violentiam senserunt, aut nullam aut non tam violentam esse voluerunt; tamen quod eidem tentanti et fatiganti consenserunt, non nisi volentes fecerunt, quia magis Creatorem offendere quam ipsam molestiam et fatiga
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓfessione ⁊ nomine filiorum: Nõ
quia iꝰticiam simulauerunt. s quia
in ea ñ ꝑmanserunt. Neq enim att
nam si fuissent exnb uerã ñ fictam ius¬
ticiam cenuissent. utiq nob̾cum. s fu
issent inquit ex nob̃. ꝑmansissent utiq
Non enim ꝑtit filius ꝓmissionis. s
ꝑditionis. Ac ꝑħ nullus p̾destina¬
torum ex bono in malũ mutatus.
finit hanc uita. qm̃ sic ÷ ordinat᷑. et
et̾nã. de quibꝰ ait ioħs. Scimus qn̾¬

Expanded text:
essione et nomine filiorum? non quia justitiam simulaverunt; sed quia in ea non permanserunt. Neque enim ait, Nam si fuissent ex nobis, veram, non fictam justitiam tenuissent utique nobiscum: sed, si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent utique Non enim periit filius promissionis, sed perditionis. Ac per hoc nullus praedestinatorum ex bono in malum mutatus finit hanc vitam, quoniam sic est ordinatus et aeternam. De quibus ait
Abbreviated transcription (Latin):
ie ignorare respondeo. Respondeant¬
⁊ ipsi si possunt. cͣ illos ds cum fidelit̾
⁊ piȩ uiu̾ent. ñ tẽ de uite hꝰ ꝑiculis ra¬
puit. ne malicia mutaret incellectum
eorum ⁊ ne siccito deciꝑet auimas eorñ:
Utrũ ħ inpotestate ñ hũit. an eorum¬

Expanded text:
me ignorare respondeo. Respondeant etme ignorare respondeo. Respondeant et ipsi si possunt, cur illos Deus cum fideliter et pie viverent non tunc de vitae hujus periculis rapuit, ne malitia mutaret intellectum eorum, et ne fictio deciperet animas eorum? Utrum hoc in potestate n
Abbreviated transcription (Latin):
h. Sciuit dñs qͥ s̃ eius. Horũ fides quȩ ꝑ
dilectionem oꝑatur ꝓfecto aut oĩo ñ
defic̃. aut si qui sunt quorum defic̃. re¬
paratur. añꝗͣ uita ista finiatur. ⁊ deleta
quȩ quȩ int̾ cͤrerat iniquitate usq in
finem ꝑseuerantia deputatur. Qui uͦ
ꝑseueraturi ñ sunt. ac si a fide x̾rana et
ꝯuersatione lapsuris̾. ut tales eos
uite huius finis inueniat: ꝓculdubio
nec illo tp̃e qͦ bñ pieq uixerunt. ĩ
istoꝵ nũo ꝯputandi st̃. Non enim
s amassa illa ꝑditionis p̾scientia dei
⁊ p̃destinatione discreti. ⁊ i̾o nec scd
ꝓpositum uocati. ac ꝑħ nec electi. S
in eis uocati de quib dictum ÷. multi
Plane dñr electi a nescientib quid
futuri sint. ñ ab illo qui eos nouit ñ
hr̃e ꝑseu̾antiã quȩ ad beatam utam
ꝑducit electos. Scitq illos ita stare.
ut p̾scierit ẽẽ casuros. Hic si a me q̃rat᷑
cͦeis ds̃ ꝑseuerantiam ñ ded̾it qui eam
qua xͥanȩ uiu̾ent dilectionem dedit.

Expanded text:
ui sunt ejus . Horum fides, quae per dilectionem operatur, profecto aut omnino non deficit, aut si qui sunt quorum deficit, reparatur antequam vita ista finiatur, et deleta quae intercurrerat iniquitate, usque in finem perseverantia deputatur. Qui vero perseveraturi non sunt, ac sic a fide christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat; procul dubio nec illo tempore, quo bene pieque vivunt, in istorum numero computandi sunt. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti; et ideo nec secundum propositum vocati, ac in eis vocati de quibus dictum est: Multi Plane dicuntur electi a nescientibus quid futuri sint; non ab illo qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam perducit electos. Scitque illas ita stare ut praescierit esse casuros. Hic si a me quaeratur cur eis Deus perseverantiam non dederit; qui eam qua christiane viverent dilectionem dedit;
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾rogant utrũ dd̾ ⁊ petrꝰ dampna¬
ri debuissent: Si an̾ penicentiam
in peccatis suiᷤ mortui fuissent. Quȩ
q̃stio qua responsione digna sit uti¬
nam uidere possent. Qre enĩ ꝑire ñ
debuissent si in peccatis ss mortui fu¬
issent : S ꝑire inquiunt ñ potuert̃.
qm̃ ad uitã p̃destinati fuerut. Qr gͦ
similit̾ ñ peccare ñ pocuer̃t. qm̃ pecca
Si aut̾ p̾scientia peccandi ñ infert
necessitatẽ. nec p̾destinacio dampna¬
cionis tollit possibilitatẽ. Uis adhuc
audire quid dicat augustinus qr mͥ
ñ credis : Audi qui sunt qui diligt̃.
& qui sunt qui ꝑseueraturi s. ⁊ q̃ sit
unitas dilectionis. ⁊ ꝗ̃ sit unitas p̾des¬
tinationis. Scimus qm̃ diligentib¬
aut̃ ñ suum. s dĩ. Qui ⁊̃ p̃destinati
atq p̾sciti sunt. Usq adeo ꝓrsꝰ omnia.
ut ⁊̃ si qͥ eorum deuiant ⁊ exorbitant.¬
⁊̃ hoc ipsum eis faciat ꝓfic̾e̾ ĩ bonum.
quia humiliores redeunt atq doctiores.

Expanded text:
Interrogant utrum David et Petrus damnari debuissent, si ante poenitentiam in peccatis suis mortui fuissent. Quae quaestio quali responsione digna sit utinam videre possent! Quare enim perire non debuissent si in peccatis suis mortui fuissent? Sed perire, inquiunt, non potuerunt quoniam ad vitam praedestinati fuerunt. Quare ego similiter non peccare non potuerunt, quoniam peccaSi autem praescientia peccandi non infert necessitatem, nec praedestinatio damnationis tollit possibilitatem. Vis adhuc audire quid dicat Augustinus; quia mihi non credis, audi qui sunt qui diligunt, et qui sunt qui perseveraturi sunt; et quae sit unitas dilectionis, et quae sit unitas praedestinationis. Scimus quoniam diligentibautem non suum sed Dei. Qui etiam praedestinati atque praesciti sunt. Usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui eorum deviant et etiam exorbitant, hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt atque doctiores.
Abbreviated transcription (Latin):
tant. nͥ eam solam q̃ usq in finem ꝑ¬
seu̾at. S ħ siquis dice uoluerit qͣ
rõne uł auctoritate ꝓbare possit ñ
inuenio. nͥ forte iccirco aliud dilecti¬
onem. aliud caritatem sonare putet.
qr alt̾um latinum. alt̾ũ g̃cũ uocabu¬

Expanded text:
nem perseverat. Sed hoc si quis dicere voluerit, qua ratione vel auctoritate probare possit non invenio. Nisi forte idcirco aliud dilectionem, aliud charitatem sonare putet, quia alterum latinum, alterum graecum vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
existimet᷑. Si enĩ in his qͥ abiniquitate
adiusticiam ꝯuercunt᷑. affectꝰ quidem
⁊ de lectationes p̾t̾icorum maloꝵ re¬
manent. qui tñ in bono pposito ꝯstitutis
ad iniquitatem ñ inputant᷑: qr̾ ñ simi¬
lit̾ in his qui ad iniquitatem declina¬
uerunt ex usu p̾tite uircutis: ⁊̃ ĩmalo
ꝓposito affectiones q̃dã amissi. siue
corrupti boni. aliq̃n suꝑ ẽẽ dicantur.
quȩ quid sine ꝓposito bone uoluntatis
ex usu siue ex nata in ẽẽ posft̃. s sine

Expanded text:
 in iis qui ab iniquitate ad justitiam convertuntur, affectus quidam et dilectiones praeteritorum malorum remanent; qui tamen in bono proposito constitutis ad iniquitatem non imputantur; quare non similiter in iis qui ad iniquitatem declinaverunt ex usu praeteritae virtutis etiam in malo proposito affectiones quaedam amissi sive corrupti boni aliquando superesse dicantur, quae quidem sine proposito bonae voluntatis ex usu sive ex natura inesse possunt; sed sine
Abbreviated transcription (Latin):
lue gͦ sp̃s foris more loquebat᷑ quitꝰ
in corde dñabat᷑. qͥ cor regebat lin¬
gũa mouebat. S dicẽt forte. Sp̃s
qͥd̾ dĩ recessit. s caritas remansit.
Consid̾ate utrũ u̾itas hoc dictum
patiat᷑. Apłs dicit. Caritas dĩ diffu

Expanded text:
us foris in ore loquebatur, qui intus in corde dominabatur. Qui cor regebat, linguam movebat. Sed dicent forte: Spiritus quidem Dei recessit, sed charitas remansit. Considerate utrum veritas hoc dictum patiatur. Apostolus dicit: Charitas Dei diffu
Abbreviated transcription (Latin):
qñ intã gͣui pecc̃o ꝓstratꝰ erat. neq ad eũ
tẽ ꝑtinuit : qd scͥptum ÷. itꝰ in die septies
dõ ũ ꝑiret. nullatenus tñ sic erat ire
dampnabilit̃ ñ peccaret. Simile ÷ quod

Expanded text:
quando in tam gravi peccato prostratus erat, neque ad eum quando in tam gravi peccato prostratus erat, neque ad eum tunc pertinuit quod scriptum est: Justus in die septies do non periret; nullatenus tamen sic erat, ut damnabiliter non peccaret. Simile est quod
Abbreviated transcription (Latin):
recedat ad auid abeo die ⁊ deinceps:
Si enim caritas recessit. quomͦ sp̃s
alia remanere non potuerit. ⁊̃ si scd
donũ caritatis recessit. Honne ⁊ in
ilł siue cum ilł remanet. qͦs cadentes
custodit. ne ꝑeat̾. qͦs tñ stantes non
custodit ne cadant: Iustꝰ cum cecidđit
ñ collidetur q dñs supponit manum
suam. Quidgͦ: Si p̾sens erat dñs stãti.
qr lapsꝰ ÷: Ꝙ si p̾sens ñ erat cadenti. qr̃
collisus ñ ÷: Si enim ten̾et᷑ ñ lab̾et᷑. ⁊ itẽ
simanus ñ suppoñet᷑ collideret᷑. Propt̃
ħ gͦ collisus ñ ÷ͥ qr cecidit suꝑ manum.
Si manus suꝑ eum cecidisset collisus
releuaret. Supposuit ut ad uiuãdo repa¬
raret. ñ suꝑ posuit ut udicando ꝯdẽp¬
naret. Sic itaq sp̃s dñi ñ recessit a dauid
qi cum eo erat ut abeũtẽ reduc̾et. ⁊ peni¬
tentem iustificaret. ⁊ forte cum eo erat. s
ineo erat. Cum eo erat ad custodiam. sed
in eo ñ erat adiͦticiã. Nõ enĩ cc̃ i̾tꝰ erat dd̾.

Expanded text:
recedebat a David ab eo die et deinceps? Si enim charitas recessit, quomodo spialia remanere non potuerit, etiamsi secundum donum charitatis recesserit. Nonne et in illis sive cum illis remanet quos cadentes custodit ne pereant, quos tamen stantes non custodit ne cadant? Justus cum ceciderit non collidetur; quia Dominus supponit manum suam . Quid ergo? Si praesens erat Dominus stanti, quare lapsus est! Et si praesens non erat cadenti, quare collisus non est? Si enim teneretur, non haberetur. Item si manus non supponeretur, collideretur. Propter hoc ergo collisus non est; quia cecidit super manum. Si manus super eum cecidisset collisus relevaret. Supposuit ut adjuvando repararet, non superposuit ut judicando condemnaret; sic itaque spiritus Domini non recessit a David, quia cum eo erat, ut abeuntem reduceret, et poenitentem justificaret et forte cum eo erat, sed in eo non erat. Cum eo erat ad custodiam, sed in eo non erat ad justitiam. Non enim tunc justus erat David
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ sit: siue malum.⁊ itẽ si malũ ÷
ñ ÷ ad bonum. qͥcqͥd reliquũ ÷ siue bo¬
nũ. siue malum. Ad hc̃ gͦ oculum ex qͦ
solo totum corpꝰ lucet respicẽ debuerunt.
qui in affectionib nescio qulylibet. qͣs
⁊ in creduł. ⁊ iniqͥs aliquociens sue ex
natura. siue ex usu in ẽẽ uidemus.¬

Expanded text:
 item si malum est, non est ad bonum quidquid reliquum est, sive bonum sive malum. Ad hunc ergo oculum ex quo solo totum corpus lucet respicere debuerunt, qui in affectionibus nescio qualibus quas et incredulis et iniquis aliquoties sive ex natura sive ex usu inesse
Abbreviated transcription (Latin):
uuntur ut dum ꝑtinacit̾ caritatem
semel habitã ꝯtendt̾ ñ posse amitti: as¬
serere incipiant eam aquibusdã non
solum minora pecc̾a. s cͥminalia qͦ
⁊ dampnabilia ex de lib̾atione ꝑpetnͣ¬
tibus retiñi. Dauid ad ult̾ũ ⁊ homicidam
caritatẽ dĩ habuisse dict̃. qñ libidini
seruiẽs in uxorẽ ꝓximi sui uiolandam
t᷑pitudini frena laxauit.⁊ ad eandem
pꝰea t᷑pitudinẽ regendam illũ ipsum
cuiꝰ chorum fede uiola u̾at: innocentẽ
⁊ iꝰtum crudeli ꝓditione excinx̃. Dicãt
mͥ uͥ t̃c fuit caritas ñ agẽs ꝑperã uͥ in¬
nocens oppͥmit᷑. ñ q̃rẽs quȩ sua sunt: qñ
aliena rapiunt᷑. Ostendant mͥ hic si pos
corrumpitur. Lex dicit. Hon occides.
non mechaberis. ñ ꝯcupisces uxorem
ꝓximi tui. Si caritas hic ÷ plenitudo
legis hic ÷. Si plenitudo legis ÷ qͦmͦ pre¬
faciendo nicħ peccasse dicunt. quia
scͥptã dic̃. Qui natꝰ ÷ ex deo ñ peccat :

Expanded text:
vuntur, ut dum pertinaciter charitatem vuntur, ut dum pertinaciter charitatem semel habitam contendunt non posse amitti, asserere incipiant eam a quibusdam non solum minora peccata, sed criminalia quoque et damnabilia ex deliberatione perpetrantibus retineri. David adulterum et homicidam, charitatem Dei habuisse dicunt, quando libidini serviens in uxorem proximi sui violandam turpitudini frena relaxavit; et eamdem turpitudinem tegendam illum ipsum cujus torum foede violaverat, innocentem et justum crudeli proditione exstinxit. Dicant mihi ubi tunc fuit charitas non agens perperam, ubi innocens opprimitur, non quaerens quae sua sunt, quando aliena rapiuntur. Ostendant mihi hic si posss naturae corrumpitur. Lex dicit: Non occides. Non moechaberis. Non concupisces uxorem proximi tui . Si charitas hic est, plenitudo legis hic est. Si plenitudo legis est, quomodo praefaciendo nihil peccasse dicunt, quia Scriptura dicit: Qui natus est ex Deo non peccat ;
Abbreviated transcription (Latin):
facit. ⁊ q iste dilig̃ male fac̃. Augus¬
tinus dic̃ apłm scisse qͦsdã dm̃ dilig̾e.
⁊ in eo bono usq infinem ñ ꝑmanere.
et bonã uocat dilectionẽ dĩ ⁊̃ in his
qui non sunt ꝑ mansuri in illa ⁊ isti
nescio quot sp̃es caritatum in uenert̃.
more pigm̃tariorum ĩnũ dinis de cla¬
mationum stultarum. Dict̃ ñ d om̃i
Et si ego illos int̾rogo q̃ sit illa ꝑfecta
caritas ñ mͥ respondent nͥ illa q̃ non
amittit᷑. Non enĩ audent dicẽ de illa
se ꝑfectione caritatis loqui quȩ infu¬
curo habebit᷑. ne suꝑfluo de illa loqͥ
ꝯuncant᷑ quȩ adhãc uitã ñ ꝑtinet.
Ergo ñ inueniũt ꝗͣ caritatem hic per¬
fectam dicant. nͥ illam quȩ ñ amittit᷑.
Et rursum cũ assignare uolt̾ quȩ sit
illa caritas quȩ ñ amittit᷑. ñ inueni¬
unt qͥd dicant nͥ illa quȩ ꝑfecta ÷.
Ita circulum faciunt in uoluente
semecipsos. quia quo exeant ñ hñt.
Postremo tanta erroris caligine in uol¬

Expanded text:
te diligit male facit. Augustinus dicit Apostolum scisse quosdam Deum diligere, et in bono usque in finem non permanere; et bonam vocat dilectionem Dei, etiam in iis qui non sunt permansuri in illa; et isti nescio quot species charitatis invenerunt, more pigmentariorum in nundinis declamationum stultarum. Dicunt non de omEt si ego illos interrogo quae sit illa perfecta charitas, non mihi respondent, nisi illa quae non amittitur. Non enim audent dicere de illa; sed de perfectione charitatis loqui quae in futuro habebitur, ne superfluo de illa loqui convincantur quae ad hanc vitam non pertinet. Ergo non inveniunt quam charitatem hic perfectam dicant nisi illam quae non amittitur. Et rursum cum assignare volunt quae sit illa charitas quae non amittitur, non inveniunt quid dicant nisi illa quae perfecta est. Ita circulum faciunt, involventes semetipsos, quia quo exeant non habent. Postremo tanta erroris caligine invol
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis sine ꝓlatione uerborũ baptizatꝰ.
uel ꝙr his qui baptieauit loqui ñ potuit.
siue ⁊ ob festinationẽ uel stuporẽ ĩminen¬
tis ꝑicłi. siue alia qͣcq causa p̾uentus
dum baptiraret locutionis memor ñ fuit.
Si quis gͦ forte enĩ querat: ego de his quȩ
occulta st̃. udicare nolo. p̃cipuȩ quia
nomen trinitatis h ñ audiui. Ubi⁊ si u̾a
fides fuit: ꝯfessio tñ fidei ñ fuit. Et hȩc
qd̃ de eo quidsit sacͣm̃tũ baptismatis. et
de u̾bo scĩficante inp̃senti dicta suffici

Expanded text:
nitatis sine prolatione verborum baptizatus, nitatis sine prolatione verborum baptizatus, vel quia is qui baptizavit loqui non potuit, sive quia ob festinationem vel stuporem imminentis periculi, sive alia quacunque causa praeventus dum baptizaret, locutionis memor non fuit. Si quis ergo forte hoc quaerat, ego de his quae occulta sunt judicare nolo, praecipue quia nomen Trinitatis hic non audivi. Ubi etsi vera fides fuit, confessio tamen fidei non fuit. Et haec quidem de eo quid sit sacramentum baptismatis, et de verbo sanctificante in praesenti dicta suffici
Abbreviated transcription (Latin):
cupasti. Uñ uͥ rõni copulet᷑ auctoritas. in
spũ qͦ recte baptizari nos pꝰ se scͥptura
indicat dicẽte dño. Uos aut̾ baptirabimi
Unũ opꝰ. qr unũ mysteriũ. unũ baptis¬
ma qr mors una ꝓmundo. Unitas gͦ
ri. Hucusq uerba bĩ ambrosii qͣlit̃ de
recta bapcizandi forma sentiendũ ste
manifeste explanant. Uides gͦ qͣliter ĩ
fide tͥnitatis solo patre uł filio. uł spũ
scõ nũcupato. plenũ sit baptismatis sacͣ¬
m̃tum.⁊ quẽadmͦũ sine fide ͥnitatis ⁊̃
tͥbꝰ simul nominatis inperfectum. Sicut
enĩ ubiq fides integͣ q̃rit᷑. sic ead̾ fidĩ in¬
tegͥtate manente sine detͥm̃to salutis ser¬
mo uariatur. Uerun t̾n eccłastica ꝯsu¬
ecudo hãc potissimũ in baptizando formã
cen̾e eleg̃. ꝗͣ ab ipso sc̃ificõnis auctore
ex pͥma institutione seruandam accepit.
Siquis forte querat ucr̾u in articulo ne¬
cessitatis suffic̾e possit. ad plenũ baptis¬
matis sacͣm̃tum si fuerit quis in fide tri¬

Expanded text:
cupasti. Unde ut rationi copuletur auctoritas, in Spiritu quoque recte baptizari nos posse Scriptura indicat, dicente Domino: Vos autem baptizabiminUnum opus, quia unum mysterium; unum baptisma, quia mors una pro mundo. Unitas ergo ri. Hucusque verba beati Ambrosii qualiter de recta baptizandi forma sentiendum sit manifeste explanant. Vides ergo qualiter in fide Trinitatis solo Patre vel Filio vel Spiritu sancto nuncupato plenum sit baptismatis sacramentum, et quemadmodum sine fide Trinitatis etiam tribus simul nominatis imperfectum. Sicut enim ubique fides integra quaeritur, sic eadem fidei integritate manente sine detrimento salutis sermo variatur. Verumtamen ecclesiastica consuetudo hanc potissimum in baptizando formam tenere elegit, quam ab ipso sanctificationis auctore ex prima institutione servandam accepit. Si quis forte quaerat utrum in articulo necessitatis sufficere possit ad plenum baptismi sacramentum, si fuerit quis in fide Tri
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ sp̃m sc̃m fatĩ. Si unũ neges. totũ
sub rius. ⁊ quẽ ad mͦũ si unũ in sermone
apprehendas. aut patre. aut filium aut
spm sc̃m. fide aut̾ nec patrẽ. nec filium.
potestatem uacuũ ÷ om̃e mysteriũ. De¬
niq ⁊ illi ipsi qui dix̾ant nec si sp̃s¬

Expanded text:
ue sanctum fatearis. Si unum neges, totum subrues. Et quemadmodum si unum in sermone comprehendas, aut Patrem, aut Filium, aut Spiritum sanctum; fide autem nec Patrem, nec Filium, potestatem, vacuum est omne mysterium. Denique et illi ipsi qui dixerant: Nec si Sp
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sũ ess. s. ꝗͣtum adꝑfessionẽ u̾itatis
ñ ess ꝯtͣrium. utrũ ne uerũ baptisma¬
tis sacͥm̃tũ ĩ illo ꝯstare deb̾et. pot̾ant
fortasse adhanc q̃stionẽ tuã soluendam
plime hinc inde rõnes ꝯduci. ⁊ osten¬
di. qr uͥ ead̾ fides ꝯstat. diuersitas
sermonis ab ipsa dum taxat sinceritate.
⁊ unitate fidei ñ disc̃ꝑans nichil offi¬
ciat. S in hac parte uisũ mͥ ÷ auctori¬
tate potius ꝗͣm̾a rõne int̾rogacioni tuȩ

Expanded text:
eritatis non esset, contrarium: An ne verum baptismatis sacramentum in illo constare deberet? Poterant fortasse ad hanc quaestionem tuam solvendam plurimae hinc inde rationes conduci et ostendi, quod ubi eadem fides constat, diversitas sermonis ab ipsa duntaxat sinceritate et unitate fidei non discrepans, nihil officiat. Sed in hac parte visum est mihi auctoritate potius
Abbreviated transcription (Latin):
nomine plenũ eẽ legimus baptismatis
chil desit ad msterii plenitudinẽ. ⁊ rõ¬
nẽ sequamur. qr qͥ unũ dix̾it tͥnitatem
sig̾cauit. Si xp̃m dicas ⁊ dm̃ patrẽ a qͦ¬
unctus ÷ filius.⁊ ipsũ qui unctus ÷ filiũ.

Expanded text:
nomine plenum esse legimus baptismatis ncupato, nihil desit ad mysterii plenitudinem. Rationem sequamur; quia qui unum dixerit, Trinitatem signavit. Si Christum dicas, et Deum Patrem a qu
Abbreviated transcription (Latin):
go fortitudo corꝑis sola in eo laudanda
ñ uirtꝰ dĩtatis. Non ita ꝯuenit. s exhi¬
buit se qualẽ uoluit. admittens ad se
exeo q sponte portabat. qͣntũ uoluitꝰ.
dispensationis diuinȩ pꝰquã ẽã ꝑhen¬
parte deposuit. ⁊ it̾ũ cũ tp̃s postulabat
in qͣ cũ ad huc cũ tp̃s postulabat passurꝰ
fuit. Si gͦ ħ ẽẽ potuit ut ipse se ipsum
manib gestaret ⁊ discipłs sine corrup¬
cione sui edendum distribueret. ⁊ cn̾
ipse qui dedit ⁊ qui dabatur. qͥ porta¬
uit ⁊ qui portabatur id ess. quid mi¬
rum ẽ si dr̃ quia ipse in eo qđ dab mor¬
cał fuit. ⁊ in eo qd dabatur in mortał
fuit. ⁊ tñ ipse qui mortał dabatur ñ¬

Expanded text:
go fortitudo corporis sola in eo laudanda go fortitudo corporis sola in eo laudanda est, non virtus Deitatis? Non ita convenit, sed exhibuit se qualem voluit admittens ad se, ex eo quod sponte portabat quantum voluit. dispensationis divinae, priusquam eam, perenparte deposuit, et iterum cum tempus postulabat, in qua tamen adhuc, cum tempus postulabat, passurus fuit. Si ergo hoc esse potuit ut ipse seipsum manibus gestaret, et discipulis sine corruptione sui edendum distribuit, et tamen ipse qui dedit et qui dabatur, qui portavit et qui portabatur, idem esse, quid mirum est si dicitur quia ipse in eo quod dabat mortalis fuit, et in eo quod dabatur immortalis fuit, et tamen ipse qui mortalis dabat,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ uite p̾dicaret. ⁊ ad uitã mortales
⁊ morituros inuitaret: relantes hostes
quem rõne ꝯuincẽ ñ pot̾ant. furore ex¬
tinguere uolebant. Itaq quasi in eum
qui nichil amplius mortali hr̃et. manꝰ
iniecerunt in ipsum. ⁊ duxerunt eum
in suꝑcilium montis. ut illine eũ pre¬
cipitarent. Ipse aut̃ ut ostendet sed
mortalẽ eẽ sustinuit ut ten̾et᷑. ⁊ ut
it̾m demonstraret quia uoluntate
ñ necessitate mortalitatẽ ⁊ passibilitatẽ
ferebat. ñ sustinuit ut p̾cipitaret᷑. Cum
esset ducendus tenĩ se patient̃ cołabat.
cũ aut̃ esset p̾cipitandus pocenter per
medium illorum cͣnͣsiens ibat. Quantu
uoluit tenebatur. ⁊ ꝗͣcum uoluit ñ
tenebatur. Quãtũ uoluit. ⁊ qñ uoluit.
nacuram mortalitatis admisit. qͣntũ
aũ eã sustin̾e noluit. ⁊ qñ uoluit ean¬
dẽ a se pocestate remouit. Transiens
corum subtraxerit. cũ abeis ten̾et᷑ ut
tͣnsiens lib̾ ꝑmedium illorum iret: Er¬

Expanded text:
bum vitae praedicaret, et ad vitam mortales bum vitae praedicaret, et ad vitam mortales et morituros invitaret, zelantes hostes quem ratione convincere non poterant, furore exstinguere volebant. Itaque quasi in eum qui nihil amplius mortali haberet: Manus injecerunt in ipsum, et duxerunt eum in supercilium montis, ut illinc eum praecipitarent . Ipse autem ut ostenderet se quidem mortalem esse, sustinuit ut teneretur; et ut iterum demonstraret, quod voluntate non necessitate mortalitatem et passibilitatem ferebat, non sustinuit ut praecipitaretur. Cum esset ducendus, teneri se patienter tolerabat. Cum autem esset praecipitandus, potenter per medium illorum transibat. Quando voluit tenebatur, et quando voluit non tenebatur. Quantum voluit et quando voluit naturam mortalitatis admisit. Quantum autem eam sustinere noluit, et quando noluit, eamdam a se potestate removit. Transiens,corum subtraxerit, cum ab eis teneretur ut transiens liber per medium illorum iret? Er
Abbreviated transcription (Latin):
tionem dñs iħc xp̃s corpus mortale por¬
tabat. ⁊ ħ ipsi in dubitant̾ ꝓficemur
ñ c̾demus mortuum negaremꝰ. Huma
nagͦ natura in ap̃o mortał fuit. s
uoluntate ñ necessitate. Ex eo enĩ qͦ
ꝑ grãm ab om̃i peccato mũda. uerbo
dei inunitatẽ ꝑsone iuncta ÷ ab omni
mortis necessitate ⁊ debito lib̾a facta ÷.
ut nichil morti deb̾ et ꝓeo q̃ peccati ni¬
chil hrẽt. Sustinuit tñ sponte mortali¬
tatem. qr mortẽ sustinere uolebat. qr
si mortalitatem ñ sustinuisset. mori oĩo
ñ potuisset. Sic gͦ sponte mortalitatẽ
portauit. quousq mortẽ gustaret. et
ita mortalitatem depon̾et. Quia ergo
uoluntate ñ necessitate mortał fuit.
ipsius mortalitatis ꝓpͥetatẽ. ẜ q rõ et¬
tã exueret aliqn̾ ex parte qñ uoluit
deposuit. ⁊ r̃sum qn̾ uoluit recepit.
Ut in ħ ipso ꝓbaret. qr in ꝗͣtũ eã sustinu¬
it. ex necessitate ñ esset. qui sic ꝓpotesta¬
te in quantũ uoluit eã ñ hr̃e. sustinere

Expanded text:
inus Jesus Christus corpus mortale portabat, et hoc ipsi indubitanter profitemur non crederemus, mortuum negaremus. Humana ergo natura in Christo mortalis fuit, sed voluntate, non necessitate. Ex eo enim quo per gratiam ab omni peccato munda verbo Dei in unitatem personae juncta est, ab omni mortis necessitate et debito libera facta est, ut nihil morti deberet pro eo quod peccati nihil haberet. Sustinuit tamen sponte mortalitatem, quia mortem sustinere volebat; qui si mortalitatem non sustinuisset mori omnino non potuisset. Sic ergo sponte mortalitatem portavit, quousque mortem gustaret, et ita mortalitatem deponeret. Quia ergo voluntate non necessitate mortalis fuit, ipsius mortalitatis proprietatem, setam exueret, aliquando ex parte quando voluit deposuit, et rursum quando voluit recepit. Ut in hoc ipso probaret, quod inquantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui sic pro potestate inquantum voluit eam non habere, sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
debatur. Sigͦ in eo qͥ dabat q̃ ipse erat ui¬
debatur ⁊ in eo qͥ dabatur. q erat ipse ñ
uidebatur.⁊ si in eo qͥ dabat tenebatur
⁊ crucifigebatur.⁊ in eo qd dabatur
frangebatur .⁊ ñ diuidebatur. edebat᷑.
⁊ ñ corrumpebat᷑. quid miraris si in eo
q̃ dabat mortał dr̃.⁊ in eo qͥ dabat᷑ ĩmor¬
tał ⁊ in passibił fuisse p̾dicatur: ħ tñ sic
dicta sint ut nemini in eo qͥ latet. p̾uidi

Expanded text:
 in eo quod dabat, quod ipse erat videbatur, et in eo quod dabatur, quod ipse erat non videbatur, etsi in eo quod dabat tenebatur et crucifigebatur, et in eo quod dabatur frangebatur et non dividebatur, edebatur et non corrumpebatur: quid miraris si in eo quod dabat mortalis dicitur, in eo quod dabatur immortalis et impassibilis fuisse praedicatur? Hoc tamen sic dicta s