comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onne anua plus est quã
esca: ⁊ corpus plusqͣm uesti¬
mentum: Ammonet ut memi¬
nerimus. multo amplius nobis
dm̃ dedisse: qui nos fecit ⁊ cõposu¬
it ex anima ⁊ corpore: qͣm est a li¬
mentum. atq tegum̃tum: ut in¬
telligas eum qui dedit animã.
multo facilius escam esse daturũ.
Similit̾ eum qui corpus dedit. ml¬
to facilius daturũ esse uestimẽtũ.
in corporea sit: iste aut̃ cib corpo¬
reus. Sed animam hoc loco ꝓ
ista uita positam nouerimꝰ cuiꝰ
retinaculum est alim̃tum istud
corporeum. Scd̾m hanc significa¬
tionẽ. dictum est etiam illud. Q
amat animã suã. ꝑ illam. Qd̃
nisi de hac uita accepimus qͣm
oportet ꝓ regno di ꝑdere. quod
potuisse martyres claruit. con¬
trarium hoc preceptũ erit illi
sententie qua dictum est. Quid
ꝓdest homini si totum mundũ
lucretur: anime aut̃ sue detri¬
m̃tum faciat: Considerate coruoᷤ.

Expanded text:
 Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. a incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem cuae detrimentum faci
Abbreviated transcription (Latin):
ficatos eius corpori ad unatos
esse meminissent. qui ꝓ ipsis
morte gustata cicius exemplũ
resurgendi a morte preberet:
resurgere a mortuis die tercio.
necessarius. ut prius pro redẽp¬
tione mundi. sangius effiude¬
onẽ et ascensionẽ patefieret ho¬
minib celestis ianua regni:
et sic demum mitterent᷑. qui
cunctis ꝑ orbem nationibus
uerbum uite predicarent ac
sacram̃ta fidei quib saluari
atq ad gaudia suꝑne patrie
possent atringere ministra¬
rent. cooꝑante ip̃o mediatore
dei et hominum. homine iħu
xp̃o. qui uiuit et regnat cum
patre. inunitate sp̃s scĩ deus.

Expanded text:
ficatos, ejus corpori adunatos ficatos, ejus corpori adunatos esse meminissent, qui, pro ipsis morte gustata, citius exemplum resurgendi a morte praeberet? resurgere a mortuis die tertia, necessarius, ut prius pro salute mundi sanguis fundeonem et ascensionem patefieret hominibus coelestis janua regni; et sic demum mitterentur qui cunctis per orbem nationibus verbum vitae praedicarent, ac sacramenta fidei, quibus salvari atque ad gaudia supernae patriae possent attingere, ministrarent, cooperante ipso Mediatore Dei et hominum, homine Jesu Christo, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
portebat xp̃m pati. et resurgere
a mortius die tercio. et predica¬
ri in nomine eius penitentiam
et remissionẽ peccatoꝵ in om̃s
gentes. Ideo aut xp̃m pati et re¬
surgere oportebat a mortius. qͥ¬
a impossibile erat mundum
saluari. nisi ds̃ homo ueniret qͥ
in hominis habitu apparens. et
homines que ẽẽnt diuina instru¬
eret: et mortem ut homo susci¬
piens diuina uirture reuinceret.
Sic q in se credentes. et ad contẽp¬
tum subeunde mortis accende¬
ret. et certitudine sꝑande resur¬
rectionis ac uite ꝑpetue anima¬
ret. Quo enim aptius exemplo
poterant homines ad fidẽ par¬
ticipande głe et ꝓmerende uite
immortalitatis erigi. quã cũ
nitatis ac mortalitatis sue
ꝓ sua salute. aduersa queq ꝓ¬
uocarentur qmͣ cum auctorem
suum didicissent ꝓ ipsoꝵ sa
genera ꝓbroꝵ. et ip̃am mortis
subisse sententiam: Qua ratio¬
ne congruentius spem resur¬
rectionis acciꝑent. quã cũ eiꝰ
se sacramentis ablutos et scĩ¬

Expanded text:
ere a mortuis die tertia, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes. Ideo autem Christum pati et resurgere oportebat a mortuis, quia impossibile erat mundum salvari nisi Deus homo veniret, qui in hominis habitu apparens, et homines quae essent divina instrueret, et mortem ut homo suscipiens divina virtute revinceret, sicque in se credentes, et ad contemptum subeundae mortis accenderet, et certitudine sperandae resurrectionis ac vitae perpetis animaret. Quo enim aptius exemplo poterant homines ad fidem participandae gloriae, et promerendae vitae immortalis erigi, quam cum nitatis ac mortalitatis suaepro sua salute adversa quaeque provocarentur, quam cum auctorem suum didicissent pro eorum genera probrorum, et ipsam mortis subiisse sententiam? Qua ratione congruentius spem resurrectionis acciperent, quam cum ejus se sacramentis ablutos et sancti
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sum ad uos cũ adhuc
essem uobiscum. id est cum mor¬
tali adhuc et passibili carne ur̃i
essem similis. qm̃ necesse est in¬
pleri omnia que scripta sunt in
lege moysi et psalmis ⁊ ꝓph̾is
de me. Omnẽ magister u̾itas tol¬
lit scrupulum simulationis.
undiq ueritas ista confirmat.
uidetur. palpat᷑ reficitur. sermo
exhortationis ꝑsingula prebet᷑.
et ne solum eius testimonium
minus sufficere putaretur. etiã
moysi et ꝓpħarum auctoritas.
qui eius in carnationẽ. passionẽ
et resurrectionẽ suis presigna¬
uerunt scriptis ad medium de¬
ducitur. Ne uero ad intelligen¬
da hoꝵ mystica dicta tardi forte
remanerent: sensum quoq il¬
lis. quo hec intelligere possent.
aꝑuit. Quo facto. nil ultra pͥsce¬
tionem passionis ac resurrecti¬
onis sue reddere destitit. Et dix̾¬

Expanded text:
locutus sum ad vos, cum adhuc locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. Id est, cum mortali adhuc et passibili carne vestri essem similis. Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me. Omnem Magister veritatis tollit scrupulum simulationis, undique veritatis jura confirmat. Videtur, palpatur, reficitur, sermo exhortationis per singula praebetur, et ne solum ejus testimonium minus sufficere putaretur, etiam Moysi et prophetarum auctoritas, qui ejus incarnationem, passionem et resurrectionem suis praesignaverunt scriptis, ad medium producitur. Ne vero ad intelligenda horum mystica dicta, tardi forte remanerent, sensum quoque illis quo haec intelligere possent aperuit: quo facto, nil ultra prisctionem passionis ac resurrectionis suae reddere desistit
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatem. at tamen faculta¬
tem habuisse uescendi: ideoq
ubi oportunitas probande sub¬
stantie naturalis exigebat. ci¬
bis esse refectum: qui nimirum
cibi. nullum sagine ad ium̃ tũ.
ut mortalium corporib solent.
illi prebuerint. S quomodo in
ignem missa aqua. ita mox
comesti. sp̃itali eius sunt uir¬
tute assumpti. Sed et nr̃a post
resurrectionẽ corꝑa celesti gła
predita. credendum est ad quic¬
quid uoluerint agendum eẽ
potentia: ad ꝑueniendũ ubi¬
cumq libuerit esse ꝓmptissi¬
ma. Sed quia nulla tuncmã¬
ducandi necessitas uel utilitaᷤᷤ
tenus immortale sc̃m cibis mor¬
talib esse fruiturum. Ubi filiis
resurrectionis nõ aliud esca et
potus. uita et salus. gaudiũ
pax. et omnia bona quã illd̾
nimirum. fit. qd̾ in psalmo ca
te. Et iterum. Uidebitur ds̃ deo¬
erit deus omnia in omnib. Ex¬
pleta autem refectione. dominꝰ
ad huc exhortationis monita sb̾¬
iunxit dicens. Hec sunt uerba q̃

Expanded text:
necessitatem, attamen facultanecessitatem, attamen facultatem habuisse vescendi; ideoque ubi opportunitas probandae substantiae naturalis exigebat, cibis esse refectum, qui nimirum cibi nullum saginae adjumentum, ut mortalium corporibus solent, illi praebuerint, sed quomodo in ignem missa aqua, ita mox comesti spirituali ejus sint virtute absumpti. Sed et nostra post resurrectionem corpora coelesti gloria praedita, credendum est ad quidquid voluerint agendum esse potentia, ad perveniendum ubicunque libuerit esse promptissima; sed quia tunc nulla manducandi necessitas vel utilitas tenus immortale saeculum cibis mortalibus esse fruiturum, ubi filiis resurrectionis non aliud esca et potus quam vita et salus, gaudium, pax, et omnia bona, quam illud nimirum sit quod in psalmo cante . Et iterum: Videbitur Deus deoerit Deus omnia in omnibus . Expleta autem refectione Dominus adhuc exhortationis monita subjunxit, dicens: Haec sunt verba quae
Abbreviated transcription (Latin):
pulis comedit coram eis. ut si
uisib ocłoꝵ. si suoꝵ tactib ñ
crederent digitoꝵ: uł alim̃torũ
carnalium ꝑceptõne. carnẽ eẽ
que apparuit cognoscerent.
nequis uidelicet puerilit̾ desi¬
piens. estimet uł mediatoris d̾i
et dñi nr̃i corpus excitatum a
mortuis sustentacło eguisse
ciboꝵ uł nr̃a post resurrectionẽ
corꝑa in uita et conu̾satone sp̃i¬
tali. escis reficienda carnalibus:
ubi diuine contemplatio clari¬
tatis. esurire et sitire. sicut et
bonoꝵ ceteroꝵ penuriam pati
nullatenus sinit. Unde arden¬
tissimus uite illius amator de
sua cetus deuotione. deo spele¬
tabundus loquitur. Ego aud̃
cum iustiua a pparebo in cõs¬
pectu tuo: saciabor dum mani¬
festabitur gła tua. Et phylippꝰ
eodem feruens amore. dñe inqͥt
ostende nobis patrem. et sufficit
nobis. Simplicit̾ itaq et pie
senciendum est. resuscitatum
a morte et immortale iam fr̃m
corpus dominicũ: nullã quidẽ

Expanded text:
pulis, comedit coram eis, ut si pulis, comedit coram eis, ut si visibus oculorum, si suorum tactibus non crederent digitorum, vel alimentorum carnalium perceptione carnem esse quae apparuit cognoscerent. ne quis videlicet pueriliter desipiens aestimet vel Mediatoris Dei et Domini nostri corpus excitatum a mortuis, sustentaculo eguisse ciborum, vel nostra post resurrectionem corpora in vita et conversatione spirituali escis reficienda carnalibus, ubi divinae contemplatio claritatis esurire et sitire, sicut et bonorum caeterorum penuriam pati nullatenus sinit. Unde ardentissimus vitae illius amator de sua certus devotione, Deo spe laetabundus loquitur: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua . Et Philippus eodem fervens amore: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Simpliciter itaque et pie sentiendum est resuscitatum a morte, et immortale jam factum corpus dominicum, nullam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
borant. Non ergo fallit nos
fides resurrectionis xp̃i. non
decipit nos spes resurrectioniͤ
nr̃e. quia ds̃ pat̾ et dñm sus¬
citauit et nos suscitauit per
uirtutem suã. Et sicut ali¬
a mortius uiuificabit ⁊ morta¬
lia corpora ur̃a ꝓpt̾ in habitan¬
tem sp̃m eius in uobis. quid de
electis spetialit̾ dictum cõstat.
Qm̃ om̃s quidem resurgemus.
nõ aut̃ om̃s immutabimuꝵ
sed soli qui nunc scĩ sp̃s in ha¬
bitatione reguntur. tunc in et̾¬
ne uite beatitudinẽ mai ori eiꝰ
dem sp̃s grã subleuant᷑. Igit᷑
dñs ad confirmandam resur¬
rectionis fidem. seip̃m uiuũ
discipłis prebuit. uerba exhor¬
tationis attulit. uestigia pas¬
sionis. non solum intuenda. sed
et palpanda demonstrauit. Sed
infirma ad huc eoꝵ precordia no¬
uitatẽ tante potentie capere ne¬
queunt:magisꝙ mirari pre gau¬
dio qd uidebant. qͣm credere quod
docebant᷑ incipiunt. Lc.iiiͣ.¬
rum mente resideret ambi¬
gui: conuiuii sumptis etiam e¬

Expanded text:
borant. Non ergo fallit  Al. add. nos borant. Non ergo fallit  Al. add. nos fides resurrectionis Christi, non decipit nos spes resurrectionis nostrae, quia Deus Pater et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam . Et sicut alia mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Quod de electis specialiter dictum constat, quoniam quidem omnes resurgemus, non autem omnes immutabimur, sed soli qui nunc spiritus sancti inhabitatione reguntur, tunc in aeternae vitae s gratia sublevantur. Igitur Dominus, ad confirmandam resurrectionis fidem, se ipsum vivum discipulis praebuit, verba exhortationis attulit, vestigia passionis non solum intuenda, sed et palpanda demonstravit. Sed infirma adhuc eorum praecordia novitatem tantae potentiae capere nequeunt, magisque mirari prae gaudio quod videbant, quam credere quod docebantur incipiunt. Verum Drum mente resideret ambigui, sumptis etiam e
Abbreviated transcription (Latin):
miroq atq in effa bili nobis or¬
dine eum qui numquã potest
obliuisci. qui semꝑ misereri pa
misereatur. quoꝵ particeps na¬
ture. doloris et passionis ipse
filius dei effectus sit. ꝓquib ip̃e
confligens mortis imꝑiũ mori¬
endo ꝓstrauerit. Tertio ut omnes
electi ꝑpetua beatitudine suscep¬
ta. uidentes in deo ac dño suo sig¬
na passionis. num qm illi gr̃as
agere desistant. ꝑ cuius mortem
se uiuere cognoscant. Sicq fieri
ualeat qd̃ uoce totius eccłie can¬
tat ꝓpħa inpsalmis. Miscdi
inuiditio signa eius dem pas¬
sionis aspiciant. sicut scriptũ
est. Uidebunt in quẽ transfixe¬
runt. Ac se iustissime dampnã¬
dos intelligant non solum hi
qui ei impias intulere manus.
sed et illi qui qui uel suscepta eiꝰ
mysteria pro nchilio contemꝑ¬
nunt: uel sibi oblata numqͣm
susciꝑe curarunt. uł etiam ma¬
iori impietate in eis qui susce¬
perant odiis aut ꝑsecutionib
extinguere. aut corrumꝑe la¬

Expanded text:
miroque et ineffabili nobis ormiroque et ineffabili nobis ordine eum qui nil unquam potest oblivisci, qui semper misereri parmisereatur, quorum particeps naturae, doloris et passionis ipse Dei Filius effectus sit, pro quibus ipse confligens, mortis imperium moriendo prostravit. Tertio, ut omnes electi perpetua beatitudine suscepti, videntes in Deo ac Domino suo signa passionis, nunquam illi gratias agere desistant, per cujus mortem se vivere cognoscunt, sicque fieri valeat quod voce totius Ecclesiae cantat propheta in Psalmis: Misericin judicio signa ejusdem passionis aspiciant, sicut scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt , ac se justissime damnandos intelligant, non solum hi qui ei impias intulere manus, sed et illi qui vel suscepta ejus mysteria pro nihilo contemnunt, vel sibi oblata nunquam suscipere curarunt, vel etiam majore impietate in eos qui susceperant odiis ac persecutionibus exstinguere aut corrumpere la
Abbreviated transcription (Latin):
temeritate confiditis. quia xp̃s
quem colitis. ur̃a de puluere pos¬
sit corpora in corrupta reducere.
qui nec suoꝵ uulnerum que ĩ
cruce suscepit potuit ci catrices
obducere: Sed resuscitando ut di¬
citis suo corpore a mortuis: sig¬
na adhuc mortis inesse nõ ce
ꝓmisit corpora decorruptione ad
in corruptionẽ: de morte ad uitã:
de t̾re puluere. celestem suscitauit
ad głam: et suum qͦd moriendo
exuerat corpus. quale uoluit re¬
uocauit aduitam. Qd̾ cum abo¬
litis passionis indiciis ostend̾e
maluit in dicia reseruare. Pͥri¬
mo uidelicet ut discipuli qui
hec uidebant manifeste possẽt
dignoscere. nõ sp̃m sine corpore.
sed corpus esse sp̃ale qd uidebãt:
certamq fidem ꝑacte resurrectio¬
nis eius. certam spem future om¬
nium hominũ resurrectionis mũ¬
te patrem in terpellat ꝓ nobis.
ostensis uulnerum sũ oꝵ cicatri¬
cib. quantum ꝓ humana salu¬
te laborau̾it. ei ꝑpetuo demõstret.

Expanded text:
temeritate confiditis quia Christus temeritate confiditis quia Christus quem colitis vestra de pulvere corpora possit incorrupta reducere, qui nec suorum vulnerum, quae in cruce suscepit, potuit cicatrices obducere, sed resuscitato, ut dicitis, suo corpore a mortuis, signa adhuc mortis inesse non cel et nostra, ut promisit, corpora de corruptione ad incorruptionem, de morte ad vitam, de terrae pulvere coelestem suscitavit ad gloriam, et suum quod moriendo exuerat corpus quale voluit revocavit ad vitam. Quod cum abolitis passionis indiciis ostendere maluit indicia reservare. Primo, videlicet, ut discipuli, qui haec videbant, manifeste possent dignoscere non spiritum sine corpore, sed corpus esse spirituale quod videbant, certamque fidem peractae resurrectionis ejus, certam spem futurae omnium hominum resurrectionis munte Patrem interpellat pro nobis, ostensis vulnerum suorum cicatricibus, quantum pro humana salute laboraverit, ei perpetuo demonstret,
Abbreviated transcription (Latin):
a milite fuerat uulneratum.
discipłis eum ostendisse ꝑhibet:
ut quo plura notissime passio¬
nis ac suscepte mortis in dicia
cognoscerent: eo cerciori patra
te resurrectionis iam ac dirute
mortis fide gauderent. Qui uͥ
illos ꝑ omĩa de fide resurrectõniᷤ
certos redderet: nõ tantũ ocłis in¬
tuendum. sed ad trectandum qͦ
manib corpus qd̃ immorta le
illis ostendebat. exhibuit dicẽs.
Palpate et uidete. quia sp̃s car¬
nem et ossa nõ habet. sicut me
uidetis habere: quatenus glam
resurrectionis predicaturi. mo¬
dum quoq nobis resuscitati
corꝑis qualis esset sꝑandus:
absq omni ualerent ambigu¬
itate monstrare. Unde cũ mag¬
na siducia beatus apłs audi
ueritatis qua didicit archana. pro¬
uocat dicens. Qd̃ fuit ab initio.
qd audiuimꝰ et uidimus oculis
nr̃is. qd̾ ꝑspeximus. et manus
nr̃e temptauert̃ de uerbo uite. So¬
lent aut̃ gentiles hoc in loco sĩ¬
plicitan fidei nr̃e deceptionum

Expanded text:
a milite fuerat vulneratum, a milite fuerat vulneratum, discipulis eum ostendisse perhibet, ut quo plura notissimae passionis ac susceptae mortis indicia cognoscerent, eo certiori patratae jam resurrectionis ac dirutae mortis fide gauderent. Qui ut illos per omnia de fide resurrectionis certos redderet, non tantum oculis intuendum, sed attrectandum quoque manibus corpus, quod immortale illis ostendebat, exhibuit dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Quatenus gloriam resurrectionis praedicaturi, modum quoque nobis resuscitati corporis qualis esset sperandus absque omni valerent ambiguitate monstrare. Unde cum magna fiducia beatus Joannes apveritatis, quam didicit, arcana provocat dicens: Quod fuit ab initio, quod audivimus et vidimus oculis nostris, quod perspeximus, et manus nostrae tentaverunt de Verbo vitae . Solent autem gentiles hoc in loco simplicitati fidei nostrae deceptionum
Abbreviated transcription (Latin):
pparente aut̃ sibi dño con¬
turbati et conterriti discipu¬
li. existimant se sp̃m uidere. ag¬
noscentes quidẽ dñm esse qui ap¬
paruit. sed putantes quia non
quia nõ corpus ip̃ius quod de¬
functum et sepultum nouerãt.
iam et resuscitatũ a morte cõs¬
picerẽt: sed sp̃m potius quem
relicto corpore in manus patͥs
commendau̾at. p̾ ocłis haberẽt.
Sed hunc eoꝵ errorem simul
et pauorẽ. quo ad nouam in
simus gra consolationis et
admonitionis abst̾gere cu¬
rauit. Quid inquiens turba¬
ti estis: et cogitationes ascen¬
dunt in corda ur̃a: Uidete ma-¬
nus meas et pedes: quia ipse
ego sum. Non aut̃ sine causa
qͣm uultum quẽ eque nouerant.
eos uidere et recognoscere iubet:
sed ut uisis clauoꝵ signis qͥb
cruci erat affixus. nõ solum cor¬
pus esse qd̃ uidebant. sed ut ip̃m
dñi sui corpus esse quod crucifi¬
xum nouerant intelligere pos¬
sent. Unde bene ioħs huius do¬
minice apparitionis mc moriã
faciens. latus quoq suũ quod

Expanded text:
pparente autem sibi Domino, conturbati et conterriti discipuli, existimabant se spiritum videre. Agnoscentes quidem Dominum esse qui apparuit, sed putantes quia non quia non corpus ipsius quod defunctum et sepultum noverant, jam resuscitatum a morte conspicerent, sed spiritum potius quem, relicto corpore, in manus patris commendaverat, prae oculis haberent. Sed hunc eorum errorem simul et pavorem, quo ad novam incsimus gratia consolationis et admonitionis abstergere curavit. Quid, inquiens, turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia ego ipse sum. Nquam vultum quem aeque noverant, eos videre ac recognoscere jubet, sed ut, visis clavorum signis quibus cruci erat affixus, non solum corpus esse quod videbant, sed ut ipsum Domini sui corpus quod crucifixum noverant intelligere possent. Unde bene Joannes, dominicae apparitionis memoriam faciens, latus quoque suum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sunt annua. sed continua. non
terrena. sed celestia semꝑ ascend̾e.
fixumq tenere. quia non intẽ¬
pore mortalitatis huius. sed in
et̾nitate future in corruptionis
uera nobis querenda felicitas. ue¬
ra est inuenlenda sollempnitas.
Ubi cessantib cunctis angoribus.
tota in dei uisione ac laude uita ge¬
ritur: iuxta hoc quod ꝓpħa corde
parit̾ et carne in dm̃n uiuum ex¬
ultans aiebat. Beati qui habitãt
in domo tua dñe: in scłm scłi lau¬

Expanded text:
sunt annua sed continua, non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia, semper accendere fixumque tenere, quia non in tempore mortalitatis hujus, sed in aeternitate futurae incorruptionis vera nobis quaerenda felicitas, vera est invenienda solemnitas, ubi, cessantibus cunctis languoribus, tota in Dei visione ac laude vita geritur. Juxta hoc quod Propheta corde pariter et carne in Deum vivum exsultans, aiebat: Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
limus sollempnitate subtilius
aliquid loqui. Sicut enim im¬
minentib sollempniis pascha¬
lib. quadragesimam ieiunio¬
rum obseruantia celebrauimꝰ.
sic eisdem ꝑactis. quinqua gesimã
non sine certi causa misterii festa
deuotione agimus. Nam quia sc̃a
eccl̃ia in quibdam sius membris
adhuc ꝓ et̾na requie laborat in ter¬
ris: inquibdam uero omni finito
labore. cum xp̃o iam regnat ĩ celis.
in memoriam utriusq uite. ꝯstitu¬
ere patres nostri. gemina hec con¬
grua religionis sollempnia: qua¬
dragesimam uidelicet afflictioniᷤᷤ
⁊ ieiunioꝵ instante iam dñice
resurrectionis dempore gaudiis
memoriam reuocarent: quia per
labores et continentiam. ꝑ uigi¬
uite immortalis premia debea¬
mus attingere. Porro quinqua¬
gesimam ab ip̃o dñice resurrec¬
tionis die inchoare. et gaudiis po¬
tius ac laudib diuinis. quam
ieiuniis uoluerunt esse celebremr:
quatinus annuis eius festis dul¬
cius ammonerem᷑ desi derium
nr̃m ad optinenda festa que nõ

Expanded text:
esimae solemnitate subtilius aliquid loqui. Sicut enim imminentibus solemniis paschalibus Quadragesimam jejuniorum observantia celebravimus, sic eisdem peractis, Quinquagesimam non sine certi causa mysterii festa devotione agimus. Nam quia sancta Ecclesia in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna requie laborat in terris, in quibusdam vero omni finito labore cum Christo jam regnat in coelis, in memoriam utriusque vitae constituere patres nostri gemina haec congruae religionis solemnia, Quadragesimam videlicet afflictionis et jejuniorum, instante jam Dominicae resurrectionis tempore, gaudiismemoriam revocarent: quia per labores et continentiam, per vigivitae immortalis praemia debeamus attingere. Porro Quinquagesimam ab ipso Dominicae resurrectionis die inchoare, et gaudiis potius laudibusque divinis, quam jejuniis voluerunt esse celebrem, quatenus annuis ejus festis dulcius admoneremur, desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
Unc autem ciprũ uado
et ibi uitam finiens. te
amplius non uidebo. Tamẽ
ora pro me ad dominũ ut ci
placcat misterium meum.
et conflens. ad pedes eius se
uolueret cõpaciens ei pau¬
lus dixit. Noli flere frater
qui a sic ist uoluntas dei. Nã
et michi hac nocte apparuit
dominus diceus. Ne ꝓbilu¬
as barnabam ire ciprum. qͥa
multos ibi illuminabit: et
martyrium consummabit.
Et cum sic abinuicem disces¬
sissent. barnabas et iohannes
discipulus eius properantes
ciprum. multos in itinere cõ-¬
uerterunt: secum aũt ferens
euͣngelium sancti mathei. su¬
per egros illud imponebat: et
continuo sanabantur. lc̾.uͣ¬
e cipro autem exeuntes.
inuenerunt barien ma-¬
leficum quem sanctus pau
rat: sed precib sergii. pauli
pro consulis sanauerat. et
ab eo prohibiti intrare taphũ.
uenerunt ad locum ubi gen¬
tiles uiri. et femine. nudi ludẽ¬
do currebant. Unde indigna¬
tus sanctus barnabas. male¬
dixit templum et statim pars
templi cecidit. et occidit plu¬

Expanded text:
unc autem Cyprum uado et ibi uitam finiens te amplius non uidebo. Tamen ora pro me ad dominum ut ei placeat ministerium meum. Et cum flens ad pedes eius se uolueret, compatiens ei sanctus Paulus dixit: «Noli flere, frater, quia sic est uoluntas dei. Nam et michi hac nocte apparuit dominus dicens: “Ne proas Barnabam ire Cyprum, quia multos ibi illuminabit et martyrium consummabit”». Et cum sic ab inuicem discessissent, Barnabas et Iohannes discipulus eius properantes Cyprum multos in itinere conuerterunt; secum autem ferens euangelium Mathei, super egros illud ponebat et continuo sanabantur. De Cypro autem exeuntes inuenerunt Barieu maleficum, quem sanctus Paulit, sed precibus Sergii Pauli proconsulis sanauerat et ab eo prohibiti intrare Paphum uenerunt ad locum ubi gentiles uiri et femine nudi ludendo currebant. Vnde indignatus sanctus Barnabas maledixit templum et statim pars templi cecidit et occidit plu
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit in itinere: et omnia in¬
uenit inꝑuentione. Uos letam
uitam ducitis. tristem in ortem
timetis: illa tristem uitã ꝑtulit:¬
⁊ ad letam mortem ꝑuenit. Uos
ad tempus queritis obsequium ho¬
minum: illa despecta ab homĩb.
iuenit socios choros angeloꝵ. Dis¬
cite igitur frẽs temporalia cũcta
despicere:discite honorem transe¬
untem contempnere: et̾nam
gl̾am amare. Honorate quos pau¬
ꝑes cernitis: ⁊ quos foris cõspici¬
tis despectos scłi. intus arbitra¬
mini amicos dei. Cum his par¬
ticipamini qd̵ habetis: ut hii
quandoq dignentur uobiscũ
participari qd̵ hñt. pensate qd̃
ore magistri gentiũ dicitur. In
hoc tempore nr̃a habundantia
illoꝵ in opiam suppleat: ut et
illoꝵ habundantia. nr̃e in opie
sit supplem̃tum. Pensate quod

Expanded text:
quaesivit in itinere, et omnia inquaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplem
Abbreviated transcription (Latin):
anima carne soluta est. Qua ad ce¬
lum ducta: qͣnto chori psallentiũ
altius ascendebant: tanto cepit psal¬
modia lenius audiri: quousq eiꝰ
dem psalmodie sonius.⁊ odoris
suauitas elongata finiretur. Hec
igitur quã dui uixit in corpore:
quis illam haberet in honore: In¬
digna cunctis: omnib despecta
uidebatur. Quis ad illam acced̾e:
qͥs ad illam uenire dignaretur:
S latebat inst̾quillinio. marga¬
rita d̾i. S̾t̾quilliniũ fr̃s. hanc ip¬
sam corruptibilitatẽ corꝑis ap¬
pello. St̾quilliniũ abiectionem
pauꝑtatis nomino. Assumpta
est ergo margarita que iacebat
in stquillimo: et posita in celestis
regis ornam̃to. Iam int̾ suꝑnos
ciues emicat: iam int̾ ignitos il¬
los lapides et̾ni diadematis cho¬
ruscat. Ouos qui in hoc mundo¬
uos diuites aut esse creditis. aut
estis: ꝯferte si potestis falsas diui¬
tias uras. ueris diuiciis romule.
Uos in huuis mundi uia omĩa
amissuri possidetis: illa nichil

Expanded text:
anima carne soluta est. Qua ad coeanima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil
Abbreviated transcription (Latin):
lux emissa t̾ruerat. odoris su aui¬
tas refoueret. S cũ uim clarita¬
tis illius ferre non possent:cepit
eadem romula assistentẽ ⁊ trem̃¬
tem redemptam. suã magistrã.
blanda uoce ꝯsolari dicens. No¬
li timere mat̾. ñ morior modo.
Cũq hoc crebro diceret: paulañ
lux que fuerat emissa subtͣcta
est: s is qui subsecutus est odor
remansit. Sicq dies seundus
⁊t̾cius transiit: ut asꝑsa fraglan¬
tia odoris maneret. Nocte igitur
quarta eandem magistrã suam
iterum uocauit. Qua ueniente.
uiaticum petiit ⁊ accepit. Necdũ
uero eadem redempta. uł alia eius
discipula a lecto iacentis abcesse¬
rant: ⁊ ecce subito in platea ante
eiusdem cellule ianuam. duo cho¬
ri psallentium. ꝯstittrunt. Et si¬
cut se dicebant uidisse: sexus ex
cubias discreuisse. psalmodie cã¬
tus dicebant: uiri ⁊ femine respõ¬
debant. Cumq ante fores celle ex¬
hiberentur celestes exequie: sc̃a illa

Expanded text:
lux emissa terruerat, odoris suavilux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa
Abbreviated transcription (Latin):
utrasq discipłas suas filiaꝵ lo¬
discipula surrexit. Sicut utrisq re¬
ferentib ⁊ multis res eadem claru¬
it: ⁊ ego qͦ in eodem tempore ag¬
noui: cũ circa noctis mediũ lec¬
tulo iacentis assisterent: subito ce¬
litus lux emissa. omne illius cel¬
lule spaciũ impleuit. Et splẽdor
tante claritatis emicuit: ut corda
assistentiũ in estimabili pauore
constring̾et: atq ut post ip̃e re¬
ferebant omne in eis corpus ob¬
rigesceret:⁊ subito in stuporem
remanerent. Cepit namq qua¬
si cuius dam magne multitu¬
dinis ingredientis sonitꝰ audi¬
ri: hostium celle concuti: ac si
ingredientiũ turba p̾meretur:
atq ut dicebant intrantium
multitudines sentiebant: sed nimi¬
etate timoris ⁊ luminiᷤ. nil uidere
poterant: quia earum ocłos. ⁊ pa¬
uor depresserat: ⁊ ip̃a tanti lumini̾
claritas reu̾berabat. Quã lucem
ꝓtinus miri odoris ẽ fraglantia
subsecuta: ut earũ animũ. quia

Expanded text:
utrasque discipulas suas filiarum loutrasque discipulas suas filiarum locondiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit, et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
custos oris sui: ad silentiũ stu¬
diosa ualde: ad ꝯtinue orationis
usum. S qͥa plerũq hi qͦs iam
ꝑfectos hoĩes estimant. adhuc in
ocłis summi opificis aliquid im¬
ꝑfectionis hñt: sicut pene imꝑiti
hominis necdum ꝑfecte sculpantis
sigilla conspicimus: etiam quasi
ꝑfecta laudamus. que ad huc arti¬
fex ꝯsiderat.⁊ limat. laudare iam
audet:⁊tamen eam tondere me¬
liorando ñ desinit. Hec quam p̾¬
diximus romula. ea quã greco
uocabulo. medici ꝑalisim uo¬
cant. molestia corꝑali ꝑcussa ẽ.
Multisq annis in lectulo decu¬
bans. pene omĩ iacebat membroꝵ
officio destituta: nec tam̃ hec ea dẽ
eius m̃tem ad impacientiã flagel¬
la ꝑduxerant. Nam ip̃a ei detrim̃¬
ta m̃broꝵ. facta fuerant increm̃ta
uircutũ: quia tanto sollicicius ad
usum orationis subcreuerat: quã¬
to ⁊ aluid qd̾ libet agere nequa ꝙͣͣ
ualebat. Nocte igitur quadã. eadẽ
redemptam quã prefatus sũ. que

Expanded text:
custos oris sui ad silentium, stucustos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi, quos jam homines perfectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
lis cernit᷑. moueri debet: ⁊ despici
ñ debet. Si u̾o rep̾hensionis nil
habet: uenerari summoꝑe sicut
int̾cessor debet. S multos c̾nimꝰ.¬
⁊ quis. ⁊ cuius sit meriti nescimꝰ.
Om̃s ergo uenerandi sunt. Tãto¬
q necesse est ut omnibz de humi¬
liare debeas. quanto quis sit xp̃c
quedam redempta nomine. in scĩ¬
moniali habitu constituta. in
urbe hac iuxta beate marie sẽꝑ
uirginis eccł̃iam manebat. Hec
illius herundinis discipula fu̾at.
que magnis uirtutib pollens.
suꝑ prenestinos montes uitam
heremiticam duxisse ferebatur.
Huic due in eodem habitu disci¬
pule adherebant: una nomine
romula: ⁊ altera que nunc adhuc
suꝑ est: quã quidem spetie scio.
s nomine nescio. Tres itaq hee
in uno habitacło commorantes.
morum quidem diuiriis plenam:
mula. aliam quã predixi codisci¬
pulam suam magnis uite meri¬
tis ante ibat. Erat quippe mire
pacientie: summe obedientie:

Expanded text:
lis cernitur, moneri debet, despici lis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, quanto quis eorum sit quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaquein uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, mula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
cernimus. Ecce importune se pau¬
ꝑes offerunt: rogant nos. qui tunc
ut ꝓ nobis int̾cessores ueniant. cer
de omnino rogare debemus. ⁊ tam̃
rogamur. Uidete si negare debemꝰ
qd̃ petimur: quando patroni st̃.
qui petunt. Nolite ergo miscd̃ie
tempora ꝑdere: nolite accepta re¬
media dissimulare. Ante suppli-¬
cium cogitate de supplicio. Cũ qͦs¬
libet in hoc mundo abiectos aspi¬
citis: etiam si qua reprehensibili¬
a eoꝵ esse ui deantur. nolite despic̾e:
quia fortasse quos moꝵ infirmitaᷤᷤ
uulnerat: medicina pauꝑtatis cu¬
rat. Quoꝵ si qua qua sunt utilia
que decebant iure rep̾hendi: hec si
uultis ad usum ur̃e mercedis in¬
flectitis: ut ex ip̃is eoꝵ uiciis cumu¬
lentur uobis in crem̃ta pietatis:
quatenus panẽ parit̾ detis.⁊ uer¬
bum: panem refectionis. cũ u̾bo
correptionis: ⁊ duo a uob̃ alim̃ta
ꝑcipiat qui unum querebat: dũ
exterius cibo. interius saciature¬
loquio. Pauꝑ ergo cũ rep̾hensibi¬

Expanded text:
cernimus. Ecce importune se paucernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
legem dicitur: quã hoc quod ꝑ
dñm iubetur. Illa en im dare de¬
cimas precipit: redemptor uero
nr̃ ab his qui ꝑfectionem secun¬
tur. omnia dimuti uibet. Illa
peccata carnis resecat: redemp¬
tor u̾o nr̃. illicitas etiã cogitati¬
ones dampnat. Si ergo moysẽ
⁊ ꝓpħas ñ audiunt: neq siquis
ex mortius resurrex̾it credent: quia
hi qui uiliora legis p̾cepta implere
negligunt: saluatoris nr̃i manda¬
tis altiorib obedire. qͣndoq ñ cõua¬
lescunt. Et mmirum constat. qͥa
cuiꝰ implere dicta rennuunt: ei ꝓ¬
culdubio credere recusant. Hec nos
de ip̃a rei geste ꝯsideratione dixisse
larari.⁊ penam diuitis cognoscẽ¬
tes agite: culparũ ur̃aꝵ int̾cessores
querite: atq aduocatos uobis in
die iudicii pauꝑes ꝓcurate. Mul¬
tos etenim nunc lararos habetis.
tionis debent nos instruere.ad im¬
plenda mandata pietatis. Cotidi¬
e latarum si querimus inueni¬
mus: cotidie lararũ si ñ q̃rimus

Expanded text:
legem dicitur , 1659 quam hoc quod per legem dicitur , 1659 quam hoc quod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse Later agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; crae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ubi iam compassio miserie
ñ erit: minuere ꝓculdubio beatoꝵ
leticiam ñ ualebit. Quid aut̃ mi¬
rum qui dũ iusti in iustoꝵ dorm̃¬
ta conspicuint. hoc eis eueniat ĩ
obsequio gaudioꝵ: quando ⁊ in
pictura niger color subst̾nitur.ut
albus uł rubens clarior uideatur:
Et quãius eis sua gaudia ad per¬
fruendũ plene sufficiant: mala ta¬
m reꝓboꝵ absq dubio semꝑ aspici¬
unt: quia qui creatoris sui clarita¬
tem uident. nichil in creatura agi¬
tur qd̾ uidere nõ possint. Petenti aũ¬
ysen ⁊ ꝓpħa. audiant illos. S qͥ
d̾i uerba despexerat: hec audire ñ
posse suos sequaces estimabat. Un¬
de ⁊ respondit diues. Non pat̾ mr.¬
Si moysen ⁊ ꝓphas non audiũt:
neq si quis ex mortius resurrexe¬
rit credent: quia nimirum qui
u̾ba legis despiciunt: redempto¬
ris precepta qui ex mortius resur¬
rexerit quanto subtiliora sunt.
tanto hec difficilius implebũt.
Minus est enun quicquid per

Expanded text:
quia ubi jam compassio miseriae quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint » sen et prophetas, audiant illos. Sed qui verba Dei despexerat, haec audire non posse suos sequaces aestimabat; unde respondit dives: Non, paterSi Mosen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt, redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per
Abbreviated transcription (Latin):
namq suam ei cognitio seruat᷑
⁊ memoria. Cognoscit enĩ lara¬
rum quẽ despexit: fr̃m quoq suoꝵ
meminit quos reliquit. ꝑfecta qͥp¬
pe ei ultio de de pauꝑe ñ eẽt: si hũc
in retͥbutione ñ recognosceret. Et
ꝑfecta pena in igne ñ esset: si non¬
in hoc quod ip̃e patitur. etiam suis
timeret. Ut ergo peccatores in suppli
głam quos contempserunt: ⁊ illoꝵ
etiam pena torquẽtur quos in uti¬
lit̾ amauert̃. Credendũ u̾o est qd̾
ante retributionẽ extremi iudicii.
iniusti in requiem quosdam ius¬
tos aspiciunt: ut eos iudentes in
gaudio. ñ solum de suosupplicio.
sed etiam de illoꝵ bono crucient᷑.
Iusti u̾o in torm̃tis semꝑ in tuen¬
tur in ustos: ut hinc eoꝵ gaudiũ
crescat: qui a malum conspiciunt
qd miscd̾iter euasert̃. Tantoq ma¬
iores creatori suo grãs referunt. qͣn¬
relicti potuerint. Nec illam tante
beatitu dinis claritatẽ apd iustoꝵ
animũ fuscat. aspecta pena reꝓboꝵ:

Expanded text:
namque suam, ei et cognitio servatur namque suam, ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam suis timeret. Ut ergo peccatores amplius inent gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori sui gratias referant, quanrelicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum,
Abbreviated transcription (Latin):
eis quos eriꝑe ñ possunt. nec mi
sericordia condescendunt: quia tã¬
tum illos tunc a se uident extraneoᷤ:
qnͣtum ⁊ ab eo quẽ diligunt auc¬
tore suo conspicuint repulsos. Nec
in iusti ergo ad beatoꝵ sortẽ tran¬
seunt: qui a dampnatione ꝑpetu
a ꝯstringuntur. nec iusti ad re
ꝓbos transire possunt: quia erecti
iam ꝑ iusticiã iudicii. eis nullo
modo ex aliqua ꝯpassione mise¬
rentur. S postqm ardenti diuiti de
sespes tollit᷑: eius animus ad ꝓpinqͦs
qͦs reliquerat recurrit: quia reꝓboꝵ
mentem pena sua quandoq in uti¬
lit̾ erudit ad caritatẽ: ut iam tunc
etiam suos spiritalit̾ diligant: qͥ
hic dum peccata diligerent. nͨ se
amabant. Unde nunc dicit᷑. Rogo
te pat̾. ut mittas eũ in domũ paͥs
mei. Habeo enĩ qͥnq fr̃s: ut teste
tur illis. ne ⁊ ip̃i ueniant in locũ
hunc corm̃toꝵ. Qua in renotan¬
dum est. ardenti diuiti quanta ad
supplicia cumulant᷑: ad penam

Expanded text:
eis quos eripere non possunt nec ex eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb int̾ nos ⁊ uos chaos
magnũ firmatũ est. ut hi qͥ uo¬
sint: neq inde huc transmeare.
Qua in re ualde querẽdum est.
quomͦ dicitur: hi qui uolunt ad
uos transire non possunt. Quia
enim hi qui minf̾n̾o sunt ad be¬
atoꝵ sortem transire cupiunt. du¬
bium ñ est. Qui uero iam in bea¬
titudinis sorte suscepti sunt. quo
pacto dicitur. quia transire ad eos
qui in inf̾no cruciant᷑ uolunt: S
sicut transire reꝓbi ad electos cu¬
piunt. id est a supplicio suo ⁊ ab
afflictione migrare: ita ad afflic¬
tos atq in torm̃tis positos. tͣnsire
iustoꝵ est m̃te ire ꝑ miscd̾iam: eos¬
q uelle liberare. S qui uolunt de
beatoꝵ sede ad afflictos atq in tor¬
m̃tis positos transire ñ possunt:
quia iustoꝵ anime qmius ĩ sue
nature bonita te miscd̾iam habe
ant: ita tunc auctoris sui iusticie
coniuncte. tanta retributione cõ¬
iunguntur: ut nulla ad reꝓbos
compassione moueantur. sp̃i qͥppe
uidici concordant. cui in herent:⁊

Expanded text:
nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui vosint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est, quomodo dicatur, hi qui volunt ad vos transire non possunt, quia enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est: qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt, quo pacto dicitur, quia transire ad eos qui in inferno cruciantur, volunt. Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitateant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et
Abbreviated transcription (Latin):
uite commendauerat dicens. Pa¬
cem relin quo uob̃: pacẽ meam
do uobis. Cuius gr̃am mun̾is
eo qͦ nato. uisi mox pastorib
angeli predicabant. laudantes
dĩn et dicentes. Gła in excelsis
deo: et in t̾ra pax hominib bo¬
ne uoluntatis. Quia nimirũ
tota redemptoris nr̃i in carne dis¬
pensatio: mundi est reconcilia¬
tio. Ad hoc quippe in carnatus.
ad hoc passus. ad hoc est resusci¬
tatus a mortius: ut nos qͥ pec¬
cando iram dei incidimus: ip̃e
reconciliando ad dei pacem re¬
duceret. Un de recte et a ꝓpheda
pater futuri scl̃i princeps pacis
nominatur. Et apłs de eo scribẽs
his qui ex gentib crediderant ait.
Et ueniens euangelirauit pacẽ
uobis qui longe fuistis. et pacẽ

Expanded text:
curate commendaverat dicens: Pacurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Cujus gratiam muneris eo quoque nato visi mox pastoribus angeli praedicabant laudantes Deum, et dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia nimirum tota Redemptoris nostri in carne dispensatio, mundi est reconciliatio. Ad hoc quippe incarnatus, ad hoc passus, ad hoc est resuscitatus a mortuis, ut nos qui peccando iram Dei incidimus, ipse reconciliando ad Dei pacem reduceret. Unde recte et a propheta Pater futuri saeculi, Princeps pacis, nominatur . Et Apostolus de eo scribens his qui ex gentibus crediderant, ait: Et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis, et pacem