comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pos eput is ce filii sp̃s dicitur. Nec uideo quid aliud significare
Neq eniflatus ille corporeus cũ sensu corporaliter tangendi ꝓcedeas
ꝯxcorpore substantia sp̃s scĩ fuit: sed de monstratio ꝑ congruã sig¬
pificationem non tantũ a patre sed et afilio ꝓcedere sp̃m sc̃m. Quis
eni dementissimꝰ dixerit aliũ fuisse sp̃m scm̃ quẽ sufflans dedit & aliũ¬

Expanded text:
 patris et filii spiritus dicitur. Nec uideo quid aliud significare Neque enim flatus ille cex corpore, substantia Spiritus sancti fuit, sed demonstratio per congruam significationem, non tantum a Patre, sed et a Filio procedere Spiritum sanctum. Quis enim dementissimus dixerit, alium fuisse Spiritum sanctum, quem sufflans dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum dabit uobis. ut uobiscum sit in aeternum: spm̃ ueritatia
Illo autẽ in loco ita de illo dictũ ẽ. tamquã solus omnino suffi
cũ uenerit inquit ille sp̃s ueritatis. docebit uos omnẽ ueritats
Nũquid ergo hinc separatur filius. tãquã ipse nondoceat omi
ueritatẽ : Aut quasi hoc impleat sp̃s sc̃s quod minꝰ poterit am¬

Expanded text:
aduocatum dabit uobis, ut nobiscum sit in aeternum, spiritum ueritaillo autem loco ita de illo dictum est, tamquam solus omnino sufficiat: cum uenerit ille spiritus ueritatis, docebit uos omnem ueritatem. numquid ergo hinc separatur, tamquam ipse non doceat omnem ueritatem ? aut quasi hoc impleat spiritus sanctus quod minus potuit
Abbreviated transcription (Latin):
uuent. Nonde scdã resurrectione idẽ. corporũ loqͥtur. quae
infine futura ẽ. sed de prima quae nc̃ est. Hanc quippe ut
astingueret: ait: uenit hora & nc̃ est. Nonautẽ ista corporũ.
sedanimarũ ẽ. Habent enĩ & animae mortẽ suã inimpietate
atq peccatis: scđmquã mortẽ suã mortui sunt de quibus dñs
ait. Sinc inortuos sepeliant mortuos suos scilicet ut in anima
mortui. incorpore mortuos sepelirent. Propt̃ istosergo im¬
pietate in anima mortuos. uenit inquit hora quando mortui
dyxit. idẽ. qui obedicrint. qui crediderint. & usque infinẽ ꝑse¬
uerauerint: nec fecit hic ullam differentiã bonorũ & malorum.
Om̃ĩb enĩ bonũ ẽ. audire uocẽ ciꝰ &iuuere: aduitã pietatis ex
impictatis morte transeundo. De qua morte: ait apostolus

Expanded text:
um de secunda resurrectione, id est, corporum, loquitur, quae in fine futura est, sed de prima, quae nunc est. Hanc quippe ut distingueret, ait: Venit hora et nunc est, non autem ista corporum, sed animarum est. Habent enim et animae mortem suam in impietate atque peccatis, secundum quam mortem mortui sunt de quibus idem Dominus ait, Sine mortuos sepelire mortuos suos, ut scilicet in anima mortui, in corpore mortuos sepelirent. Propter istos ergo impietadixit qui oboedierint, qui crediderint et usque in finem perseuerauerint". nec fecit hic ullam differentiam bonorum et malorum; omnibus enim bonum est audire uocem eius et uiuere ad uitam pietatis ex impietatis morte transeundo. de qua morte ait apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
sb facit ea habet uitã acternã. & iniuditio non ueniet. al
sict de morte inuitã. id est ptinendo ad primã resurude
qua nẽ transitur a morit aduitã. Indãpnationẽ non une
quã signisicauit appellatione iuditii: sic̃ &iam hoc locii¬
au. qui mala egerunt in resurrectionẽ iudicu: idc̃. dini¬
tionis. Resurgat ergo mnprima : qui non uultinscda mi¬
nuenient. quae scđa mors dicitur. In quã mortẽ. post sdi
qua: cor porũ futura ẽ. resur rectionẽ p̃cipitabuntur: qui inti
quac animarũ c̃ non resurgunt. Veniet enĩ hora. ubi nonaui

Expanded text:
s it me, h a bet u ita m aeternam et in iudicium non uenit, sed transiit a morte in uitam, id est, pertinendo ad primam resurrectionem, qua nunc transitur a morte ad uitam, in damnationem non ueniet, quam significauit appellatione iudicii, sicut etiam hoc locuero mala egerunt, in resurrectionem iudicii, id est damnationis. Resurgat ergo in prima, qui non uult in secunda remnationem non uenient, quae secunda mors dicitur: in quam mortem post secundam, quae corporum futura est, resurrectionem praecipitabuntur, qui in prima, quae animarum est, non resurgunt. Veniet enim hora ubi non ai
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur docet. Quibona inquit egerunt in resurrectionẽ uiti
hu sunt qui uiuent. Qui uͦ mala egerunt in resur rectionc̃ udo
husunt qui nonuiuent. quia sccła morte morientur. Mala
rum resur rectione non rtuixerunt. aut inco quod reui xerunt.
non infinc̃ use ꝑ manserunt. Sic crgo duac sunt resuirractione¬

Expanded text:
sequitur docet; qui bona, inquit, fecerunt, in resurrectionem uitae, hi sunt qui uiuent; qui uero mala egerunt, in resurrectionem iudicii, hi sunt qui non uiuent, quia secunda morte morientur. Mala marum resurrectione non reuixerunt aut in eo, quod reuixerant, non in finem usque manserunt. Sicut ergo duae sunt regeneratione
Abbreviated transcription (Latin):
Mia sedai quit ifine sełi nec animarũ sed corporũ c̃. quac p
alius̃ uiditiũ alios mittet inscđã morte. alios inuitã quac

Expanded text:
ine futura est, nec animarum, sed corporum est, quae per ultimum judicium alios mittet in secundam mortem, alios in eam vitam quae
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ ferme sextũ : unde sine ullis ambagibus. liqui dissime constat. siue miso udie¬
tatũ ingentio siue non misso. nihil postea contra cȩcilianũ fiuisse uidicatũ im no
iuditus quoque imperalib uictorẽ aduersariorũ et persecutorũ suorũ : postea dels
Etnunc pars donati: totiens in ꝓbata. totiens calumniosa. totiens mendix. totie
confutata : totiens modis om̃ib sȩperata atq confusa : Adhuc iactet iudic̃ arbs
corruptũ : quasi uox alia uictis esse consueuit: Pror sus udex corrum pendus fut
lnt᷑ reuera contra ipsos: Si autẽ ꝓsecutiones eorũ legant᷑ magis secundũ ipsos
duaut: Anuõ in ea causa ille qui medius erat aduersaret᷑ nobis inqua illi
un aduerso stabant dixcerunt. ꝓtulerunt. recitauerunt tanta ꝓ nobis quid
nre aiudice deberemus. quando ab aduersarus illa non emimus quae iudicẽ

Expanded text:
ensem ferme sextum. unde sine ullis ambagibus liquidissime constat siue misso ad censem ferme sextum. unde sine ullis ambagibus liquidissime constat siue misso ad comitatum Ingentio siue non misso nihil postea contra Caecilianum fuisse iudicatum, immo eum iudiciis quoque imperialibus uictorem aduersariorum et persecutorum suorum postea declaratum.; Eat nunc pars Donati totiens inprobata, totiens calumniosa, totiens mendax, totiens confutata, totiens modis omnibus superata atque confusa: adhuc iactet iudicem a nobis fuisse corruptum. quasi uox alia uictis esse consueuit! prorsus iudex corrumpendus fuit,sideretur, re uera contra ipsos, si autem prosecutiones eorum legantur, magis secundum ipsos iudicauit. an uero in ea causa ille qui medius erat aduersaretur nobis, in qua illi qui ex aduerso stabant dixerunt protulerunt recitauerunt tanta pro nobis? quid emere a iudice deberemu
Abbreviated transcription (Latin):
epis copali uditio miltiadis ẽ ab solutus: Seinde non post longum tepusfeluns
consulari uiditio constitit in nocentem. acsi postea cȩcilianus &iã ab impentor q
partes cognoscente purgatus ẽ: Deinde post quot annos aduersaru eiꝰ ignomin
illa indulgentia relaxati sunt : Nã militiades iudi cauit constantino. teroliemo e
consulibus VI. Nonas. octobres : Elianus ꝓ consule causa felicis audiuit udusuan tas¬
ano consulibus .xo. tał. matias idẽ post menses ferme quattuor : Constantinis ada
alium uicarium depurgatione caeciliani scripsit. sabino &rufino confulib ii. id
nouembr qs. idẽ post biennũ et menses ꝓpẽ octo : Etidem imperitor ad ualera
uicariũ de illorũ exilio soluti. et eorũ fupri dõ uindici dimittendo literas de
crispo et constantino iterũ consulib .iii. nonas maias. idẽ postquartũ annũ etno¬

Expanded text:
episcopali judicio Melchiadis est absolutus, deinde non post longum tempus Felicem episcopali judicio Melchiadis est absolutus, deinde non post longum tempus Felicem proconsulari judicio constitit innocentem, ac sic postea Caecilianus etiam ab Imperatore partes cognoscente purgatus est, deinde post aliquot annos aduersarii eius ignominiosa illa indulgentia relaxati sunt. nam Miltiades iudicauit Constantino ter et Licinio iterum consulibus VI Nonas Octobres. Aelianus pro consule causam Felicis audiuit Uolusiano et Anniano consulibus XV Kal. Martias, id est post menses ferme quattuor. Constantinus ad Eumalium uicarium de purgatione Caeciliani scripsit Sabino et Rufino consulibus IIII Idus Nouembres, id est post biennium et menses prope octo. et idem imperator ad Ualerium uicarium de illorum exilio soluto et eorum furore deo uindici dimittendo litteras dedit Crispo et Constantino iterum consulibus III Nonas Maias, id est post quartum annum et m
Abbreviated transcription (Latin):
nidiam comparasse. & ad uersus eũ uiolent̃ ĩsurgere uluisse Ipsi reciaiuer̃ quis
nostrũ hoc audent optar ut quosiniquitus fecnt nost ros accusatores. cosients.
cenet defensores: Sic et illũ balaam quem temporib: antiquis ad maledicendẽ dp n
condupit inquitas. benedicere compulit ueritas : Sicie autem ordo consulũ ostenit ni
considerne tẽpori angustia non sinebat. neque enĩ presto erart lbelli quionsa
misso ingentio gestum fuerit ul utrum omnino sit missus ingentius cũ et sudan
felicis ꝓ consularis sententia declarauert. et eaꝰ dẽ sententiã responsio i peratn
ipsis plata et recitata firmauert: Et magis utique ips ꝓtulissent si qua nso
gentio ꝓsegestũ fuisse confiderent. sicut ergo consulũ ordo declarat: primo catel

Expanded text:
nvidiam comparasse, et adversus eum violenter insurgere voluisse. Ipsi recitaverunt. Quis nvidiam comparasse, et adversus eum violenter insurgere voluisse. Ipsi recitaverunt. Quis nostrum hoc auderet optare, ut quos iniquitas fecerat nostros accusatores, eos veritas nostros faceret defensores? Sic et illum Balaam, quem temporibus antiquis ad maledicendum Dei populum conduxit iniquitas, benedicere compulit veritas . CAPUT XXXIII.--56. Sicut autem ordo consulum ostendit, quem tunc considerare temporis angustia non sinebat: neque enim praesto erant libelli qui coquid misso Ingentio gestum fuerit, vel utrum omnino sit missus Ingentius, cum et innocentiam Felicis proconsularis sententia declaraverit, et eamdem sententiam responsio Imperatoris ab ipsis prolata et recitata firmaverit: et magis utique ipsi protulissent, si quid misso Ingentio pro se gestum fuisse confiderent: sicut ergo consulum ordo declarat, primo Caecilianus
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt et easdẽ imperis litteras de ingentio ad semitendo priores ꝓculer̃
ntauer: lam fortasse nobis ea non recitaturus quia sufficere putabamus. & iam
usi aeciliani. ita peractã esse. ut nihilamplius exigi uideretur. sed ad uersa¬
s iostris idagentibus ut persecutio quam muores eorũ apud imperatores nostris muorib
paccipere & gratias dnõ in om̃ib: agere. Constantini ergoliteras ipsi ꝓtulerunt
terũ ꝓsecutiones. tenentur subscribtiones : Ipsi inquam recitauerunt constantoũ
scpsisse. quod elianus ꝓconsule in causa felicis ꝓbuerit conpetentẽ : & quod a crimine
a cuns in nocentem felicem fuisse constiterit : Sedingentiũ ad comitatũ suũ ꝓpterta
tuolussẽ : ut his inquit qui in p̃sentiarũ agunt. & diuturnis diebus interpellare non
sunt. p̃sentib & coram adsistentib: apponere et intimari posset. fristra eos caecili

Expanded text:
uenerunt et easdem imperatoris litteras de Ingentio ad se mittendo priores protulerunt et recitauerunt, iam fortasse nobis ea non recitaturis, quia sufficere putabamus etiam causam Caeciliani ita peractam esse, ut nihil amplius exigi uideretur. sed aduersariis nostris id agentibus, ut persecutio, quam maiores eorum apud imperatores nostris maioribuaccipere et gratias domino in omnibus agere? Constantini ergo litteras ipsi protulersunt eorum prosecutiones, tenentur suscriptiones. ipsi, inquam, recitauerunt Constantinum suscripsisse, quod Aelianus pro consule in causa Felicis audientiam praebuerit conpetentem et quod a crimine traditionis innocentem Felicem fuisse constiterit, sed Ingentium ad comitatum suum propterea mitti uoluisse, ut his, inquit, qui in praesentiarum agunt et diurnis diebus interpellare non desinunt, praesentibus et coram adsistentibus apparere et intimari posset frustra eos Caecili
Abbreviated transcription (Latin):
ib agu inilieu. qm̃ mortales sensus ꝑfantasmata deccpturꝰ
Apt quod non facit facere uideatur: anquia illa ipsa &iam si
cruntu ꝓdigia & ad mendatiũ ꝑtrahent credituros nori
porinsit nsi diuinitꝰ ficri Uirtutẽ diaboli nescientes. maxime
qando tantũ quantũ nũquã habuit acceperit potestatẽ. sed
ficrent. Idõ mittet illis ds̃ operationẽ erroris: ut credant meN¬
dato ds̃ enĩmittet. quiads̃ diabolo facere ista ꝑmittet iusto
ips iuditio: quãuis ille faciat in quo malignoq consilio. Seduc¬

Expanded text:
i, quoniam mortales sensus per phantasmata decepturus est; ut quod non facit, facere videatur: an quia illa ipsa, etiamsi erunt vera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi divinitus fieri, virtutem diaboli nescientes; maxime quando tantam, quantam nunquam habuit, acceperit potestatem. Non dicere: Ideo mittet illis Deus operationem erroris ut credant mendacio. Deus enim mittet, quia Deus diabolum facere ista permittet, iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio
Abbreviated transcription (Latin):
Ułuo enĩ scribens apłsait. Spẽ uitac act̾ne quã ꝓmisit
Qon mendax as ante tempora act̾na. Cũ autẽ retroisũ tẽpora
aconslitutione mundi habere uidcantur iniciũ quomodo st̃
am̃a: Nisi qui aetnia diã qui ante se non habent ullũ tẽpus.
cri legimũ acternũ. Eo modo sepe preceperat quac finc̃ fucr
subitura. quac sidiligentius dicta intelligantur qͥa fortusse
Quae illis sacramentis signisicabantur finẽ non erant ha

Expanded text:
uitae aeternae, quam promisit non mendax deus ante tempora aeterna.cum autem retrorsum tempora a constitutione mundi habere uideautur initium, quomodo sunt aeterna, mi. quia aeterna, dixit quae ante ce non habent ullum tempus? cramentis eo modo saepe praeciperet quae finem fuerant habitura. Quae si diligentius dicta intelligantur, ea fortasse quae illis sacramentis significabantur finem non erant ha
Abbreviated transcription (Latin):
pls aic ipsa ego mente seruio legi di. carnc aute legaecan
mente se nuo legi dĩ carne autẽ lege peccati. Quomodo
lege peccitis Nũquid concupiscentiat consentiendo cami.
Absit sed motus desideriorũ illic habendo quas haberraa
ce nomen habebat. sedcis consentiendo mente scruieit ieua
renebat mebra nefierent arma peccati. Sunt gͦ innobil uN¬
ne pfeceritis: Fiunt itaq in nobis concupiscentiae nultc ou
id euod nonlicet libet. Sed non ꝑficiuntur. cũ mnlege dintt
seruiente libidines continentur. Etbonũ fit cũia quolit
lib et uincente bona delectitione non fit. Sed boni ꝓfactir
impletus:e nie diu legc peccati carne seruiente libido nlut
quamuis contincatur tam immouetur. Erit ab ano qlins
amor. sũmus continentiae. labor nullus. Q¬

Expanded text:
gitur ipse ego mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quo modo carne legi peccati? numquid concupiscentiae consentiendo carnali? absit; sed motus desideriorum illic habendo, quos habere nolebat et tamen habebat. sed eis non consentiendo mente seruiebat legi dei et tenebat membra, ne fierent arma peccati. Sunt ergo in nobis dene perfeceritis. fiunt itaque in nobis concupiscentiae malae, quando id quod non licet libet; sed non perficiuntur, cum legi dei mente seruiente libidines continentur. et bonum fit, cum id, quod male libet, uincente bona delectatione non fit; sed boni perfectio non inpletur, quamdiu legi peccati carne seruiente libido inlicit et quamuis contineatur, tamen mouetur. non enim opus amor summus, continentiae labor nullus.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ benc cordibus malis ad id quod uult ostendere bonis uel
facturus est bonos. Et quã uis unius cuiusq cordis in mal
Quod uero ca facta st̃ quib cor suo uitio tã malignum stll¬
ret iussionib dĩ. hoc est quod dicitur induratũ: Quia Nos
flexibiliter consentiebat. sed inflexibiliter resistebat disp¬
sationis fuit diuine. qua tali cordi non solum non iusta sed
cuidenter iusta pęna parabatur. qua timentes dm̃ comgs¬

Expanded text:
s bene cordibus malis ad id quod uult ostendere bonis uel quos facturus est bonos. et quamuis uniuscuiusque cordis in maliquod uero ea facta sunt quibus cor suo uitio tam malignum resisteret iussionibus dei — hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat — dispensationis fuit diuinae, qua tali cordi non solum non iniusta, sed euidenter iusta poena parabatur, qua timentes deum co
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uoluntas: Et quid ẽ. metus atq tristicia. nisi uoluntas iN
ritas appellatur. Sed nonnulli aliud arbitrantur eẽ. dilectionẽ.
amorẽ in malo. Sic autẽ nec ipsos auctores seculariũ litterarũ
locutos c̃ẽ ccrtissimũ est. Recta itaq uoluntas ẽ. bonꝰamor: & uo¬
luntas ꝑͥuersa malus amior. Amor ergo inhiens habere quod amat᷑:
timor est. Id que si acciderit: tristicia est. Apud nos autẽ iuxta
metuunt peccare. cupuint ꝑseuerare: dolent inpeccatis. gaudent
inopibus bonis. Ut eni metuant peccare: audiunt: Qui ꝑseuerauerit

Expanded text:
 hos motus; si aon ex carne tantum efficitur anima ut cupiat, metus: laetetur, ras dicitur. Nonnulli arbitrantur aliud esse dilectionem amorem in malo. sic autem nec ipsos auctores saecularium litterarum locutos esse certissimum est. Recta itaque uoluntas est bonus amor et uoluntas peruersa malus amor. amor ergo inhians habere quod amatur timor est; idque si acciderit sentiens tristitia est. proinde mala sunt metuunt peccare, cupiunt perseuerare; dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis. Ut enim metuant peccare, audiunt: Quoniam abundabit
Abbreviated transcription (Latin):
tur. satis ostendunt nonse crimina ista defendere. aut quasi leuia uel nilla snt
Quis enim adulterium bonae spei xp̃ianus. nullum seu parium erimen exastime.
dinẽ tamen quo baec in alis uel corriegantur uel ferantur descripturis scis sc psent a
trantur : cum dicunt a postolos sic egisse & delitteris eoꝵ quedam cestimonia prefin
ubi reperiuntur prius insinuas se doctrinam fidei acde inde morum tradidisse par
Atq hinc intellee uolunt fidei tantum modo regulam baptiz andis esse insinurs
postea uero iam baptizatis &iam uitae in melius mutande. precepta tradenda: quss
aliquas a postoloꝵ epistolas legant ad eos qui bapti ⁊ andi sunt cdatas: ubi defide sola ds¬
tauerunt. & alias adbaptinatos quib p̃cepta demalis cauendis. bonisq institue nds ns¬
bus continentur: Cum igitur eos ad baptiratos iamxpianos dedisse lit teras consie

Expanded text:
tur: satis ostendunt non se crimina ista defendere aut, quasi leuia uel nulla sint, tur: satis ostendunt non se crimina ista defendere aut, quasi leuia uel nulla sint, agere. quis enim adulterium bonae spei christianus nullum seu paruum crimen existimet? Ordinem tamen, quo haec in aliis uel corrigantur uel ferantur, de scripturis sanctis se proferre arbitrantur, cum dicunt apostolos sic egisse et de litteris eorum quaedam testimonia proferunt, ubi reperiuntur prius insinuasse doctrinam fidei ac deinde morum tradidisse praecepta. atque hinc intellegi uolunt fidei tantummodo regulam baptizandis esse insinuandam, postea uero iam baptizatis etiam uitae in melius mutandae praecepta tradenda: quasi aliquas apostolorum epistulas legant ad eos, qui baptizandi sunt, datas, ubi de fide disputauerunt, et alias ad baptizatos, quibus praecepta de malis cauendis bonisque instituendis moribus continentur. cum igitur eos ad baptizatos iam christianos dedisse litteras conste
Abbreviated transcription (Latin):
cesserit: tunc male fidei phibet᷑ tunc iuste in iustus uocatur: Absit erg iel edlus
non hum ano. sed plane uano. sic doleamꝰ cum flagitia corriguntur: tamqua conbi
matur maxime incuitatẽ d̃ nri in monte sco enꝰ hoc s̃ in aecdesia ubi mptann
solum uinculum uerũ &iam sac ram̃tum ita comm̃ditur :ut nonliceat uirs iuro
cato fecisse ꝑhibet᷑: Neque hinc modo ducius disputare opꝰẽ: cum &ili qubi isi
deo non audeant affirmare. nullũ hoc. eẽ. petcatum: neque negent eẽ adulterũ
mit tendos. eẽ. tales ad ꝑcipiendum baptis mi sacram̃tum. & ad dm̃cam mensam: &ui¬
sicorrectionẽ uoce manifestissima recusauerint. imino uero nihil eos dehacre prs
ad moneri oportere sed postea doceri utsi precepti obseruationẽ receperint cuilpo
correxerint. habeantur intritico : si autẽ contempserint : inter ti cana tilim¬

Expanded text:
recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatur. absit ergo, ut sensurecesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatur. absit ergo, ut sensu plane non humano, sed plane uano sic doleamus, cum flagitia corriguntur, tamquam conubia dirimantur, maxime in ciuitate dei nostri, in monte sancto eius, hoc est in ecclesia, ubi nuptiarum non solum uinculum, uerum etiam sacramentum ita commendatur, ut non liceat uiro uxorCato fecisse perhibetur. neque hinc modo diutius disputare opus est, cum et illi, quibus respondeo, non audeant adfir:uare nullum hoc esse peccatum neque negent esse adulteriuadmittendos esse tales ad percipiendum baptismi sacramentum et ad dominicam mensam, etiamsi correctionem uoce manifestissima recusauerint; immo uero nihil eos de hac re prorsus admoneri oportere, sed postea doceri, ut, si praecepti obseruationem receperint culpamque correxerint, habeantur in tritico; si autem contempserint, inter zizania toleren
Abbreviated transcription (Latin):
auperint. in tantis criminib ꝑmanentes &iam postbaptifinũ. non noui homines sed
ieteres ut uidelic& ꝑ uersitate mirabili. prius eis dicat᷑. induite hominẽ nouum. & cum
blautẽ aliud agit totum tẽpꝰ quo cathicuminoꝵ locum & nom̃ tenent: nisi ut au¬
sut quȩ fides & qualis uita debeat. eẽ. xpianis.: Uit cumse ipsos ꝓbauerint. tunc dem̃sa
pimanducent & decalice bibant: qm̃ quimanducat & bibit indigne. iudiciũ sibi mandu
sbibit:. Quod autẽ fit ꝑ om̃e tempꝰ: quo in aeccłia salubrit̃ constitutũ . ẽ. ut ad nomen
s auedentes cathicuminoꝵ gradus excipiant: hoc fit multo diligentius & instantius
ih quib competentes uocantur. cum adpcipiendũ baptismum sua nomina iam
dederunt. Quids̃ inquunt urgo nescens uro nipserit alieno : Hocsrd
quam diui se possidere aenorat alienum: Cum uero scierit : naȩc ab aliera poabsine

Expanded text:
acceperint, in tantis criminibus permanentes etiam post baptismum, non noui homines, sed acceperint, in tantis criminibus permanentes etiam post baptismum, non noui homines, sed rei ueteres? ut uidelicet peruersitate mirabili prius eis dicatis: induite hominem nouum, et cum uid autem aliud agit totum tempus, quo catechumenorum locum et nomen tenent, nisi ut audiant, quae fides et qualis uita debeat esse christiani, ut, cum se ipsos probauerint, tunc de mensa domini manducent et de calice bibant? quoniam qui manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit. quod autem fit per omne tempus, quo in ecclesia salubriter constitutum est, ut ad nomen Christi accedentes catechumenorum gradus excipiat, hoc fit multo diligentius et instantius his diebus, quibus conpetentes uocantur, cum ad percipiendum baptismum sua nomina iam dederunt. Quid? si, inquiunt, uirgo nesciens uiro nupserit alieno? hoc si squamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione
Abbreviated transcription (Latin):
ut siȩxhacinta migrauerit : liberatꝰ exeat areatu p̃teritoꝵ omniũ peccatoꝵ. Diautẽ saluus
set. spatium quediscendi ẽ. qđ aliud oportumius tẽpꝰ reperiri potest : quo audiat quemad¬
adim fidelis fieri acuiuere debeat. quam illud cumattentiore animo atq: ipsa religione
fenso: saluberrimae fidei sacramentum p&it : Anusq adeo dissimulamꝰ a sensib mrĩs
ed eurabamur cum fontis illius sacram̃ta peteremꝰ: atq ob hoc competentes &iam uo¬
mur: Vel non intueamur alios qui ꝑ annos singulos ad lauacrum regenerationis
trrunt : quales sint ipsis dieb quib: cathecitantur. ex horcixant᷑ scrutantur : Quan
iugilantia conueniant. quo studio ferueant. qua cura pendeant.: Si tunc tempꝰ non .ẽ.
siendͥ quȩ uita congruat tanto qđ accipere desiderant sacram̃to quando erit : Anuero

Expanded text:
ut, si ex hac uita emigrauerit, liberatus exeat a reatu praeteritorum omnium peccatorum; si autem saluus ut, si ex hac uita emigrauerit, liberatus exeat a reatu praeteritorum omnium peccatorum; si autem saluus petit spatiumque discendi est, quod aliud oportunius tempus reperiri potest, quo audiat, quemadmodum fidelis fieri ac uiuere debeat, quam illud, cum adtentiore animo atque ipsa religione suspenso saluberrimae fidei sacramentum petit? an usque adeo dissimulamus a sensibus nostcatechizabamur, cum fontis illius sacramenta peteremus atque ob hoc conpetentes etiam uocaremur? uel non intueamur alios, qui per annos singulos ad lauacrum regenerationis adcurrunt, quales sint ipsis diebus, quibus catechizantur, exorcizantur, scrutantur, quanta uigilantia conueniant, quo studio ferueant, qua cura pendeant? si tunc tempus non est dicendi, quae uita congruat tanto, quod accipere desiderant, sacramento, quando erit? an uero cum
Abbreviated transcription (Latin):
saeuiamus Haec ergo saecundũ sanam doctrinam moderatione seruata: uideamus uib
aeitur. idẽ utrum ad ꝑcipiendum baptisimum sic admittendi sunt homines. ut milla d
ingilae diligentia. ne scm̃ canib detur. usque adeo ut naec aꝑtissimi adulterii ꝑp&eritaris
& eius ꝑseuerantiae ꝓfessores a sacram̃to tante scĩtatis uideantur arcendi. quosime dibo
lusra quamius alio tẽpore licitas: paucis ipsis sollepnib dieb nullam continentiam ser¬
uros Quomodo igitur adilla scã recusans correetionẽ adulter acmittitur. quo recusans
ilruationẽ non admittitur coniugatus: Sed prius in quiunt baptizet᷑: de inde doce¬
be quid adbonam uitam. moresque ꝑtineat: Fit hoc ubi quẽquã forte dies urg& extre¬
qis ut aduerba paucissima. quib tam̃ omnia continentur credit. sacramentũ qu ꝑcipiat:

Expanded text:
saeuiamus. Hac ergo secundum sanam doctrinam moderatione seruata uideamus, unde saeuiamus. Hac ergo secundum sanam doctrinam moderatione seruata uideamus, unde agitur, id est, utrum ad percipiendum baptismum sic admittendi sunt homines, ut nulla ibi uigilet diligentia, ne sanctum canibus detur, usque adeo ut nec apertissimi adulterii perpetratores et eius perseuerantiae professores a sacramento tantae sanctitatis uideantur arcendi: quo sine dubio tur atque huius rei, quamuis alio tempore licitae, paucis ipsis sollemnibus diebus nullam continentiam seruaturos. quo modo igitur ad illa sancta recusans correctionem adulter admittitur, quo recusans obseruationem non admittitur coniugatus? Sed prius, inquiunt, baptizetur, deinde doceatur, quid ad bonam uitam moresque pertineat. fit hoc, ubi quemquam forte dies urget extremus, ut ad uerba paucissima, quibus tamen omnia continentur, credat sacramentumque percipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptio. qua existimemꝰ nos ab his eẽ separandos ut peccatis eoꝵ non inquinemur: atre
postnos trabere conemur ueluti mundos scõsq dicipulos abunitatis compage quasian
loꝵ consortio segregatos: ueniant inmentẽ illȩ descripturis similitudines & diuna oraul
uel cortissima exempla quib demonstratam & p̃mintiatum .ẽ malos in aecdesia pmites
bonis usque in finẽ setuli. tempusq iudicii futuros: & mhnl bonis inunitate ac partiopt¬
one sacramentorũ. qui eoꝵ factis non consenserint obfuturos: Cum uero eis ꝑquosut di
reȩitur: ad est salua pace aecclesiae. potestas disciplinae. aduersus imꝓbos aut nefarios ee¬
cende: Tunc rursus nesocordia segnitiaque dormiamꝰ. alis aculeis preceptoꝵ quȩads
tatẽ coercitionis ꝑtinent ȩxcitandi sumꝰ ut gressus nr̃os inuia dñi ȩxutrsq testimonis
illo ducȩat qi tutore dirigentes naec patientiae nomine torpescamꝰ. naet optentu diligra

Expanded text:
sumptio, qua existimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur atque ita post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos, ab unitatis conpage quasi a malorum consortio segregatos, ueniant in mentem illae. de scripturis similitudines et diuina oracula uel certissima exempla, quibus demonstratum et praenuntiatum est malos in ecclesia permixtos bonis usque in finem saeculi tempusque iudicii futuros et nihil bonis in unitate ac participatione sacramentorum qui eorum factis non consenserint obfuturos. cum uero eis, per quos ecclesia regitur, adest salua pace ecclesiae potestas disciplinae aduersus inprobos aut nefarios exercendae, tunc rursus, ne socordia segnitiaque dormiamus, aliis aculeis praeceptorum, quae ad seueritatem cohercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus nostros in uia domini ex utrisque testimoniis illo duce atque tutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec obtentu diligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt uno die tria milia: ut eis solã fidẽ qua inxp̃m crederent p̃dicar& Quicũ:
sent. quid faciemꝰ : Respondit eis: A gite paenitentiã. & baptiretur unꝰ quisquȩ
e nonaduertunt. qđ diccum .ẽ. agite pęmtentã : Ibi ẽ enim uitae ueteris expo¬
liatio ut noua induantur quilaptirantur: Cin autẽ fructuosa est iuentena¬

Expanded text:
zati sunt uno die tria milia, ut eis solam fidem, qua in Christum crederent, praedicaret. qui cum zati sunt uno die tria milia, ut eis solam fidem, qua in Christum crederent, praedicaret. qui cum dixissent: quid faciemus? respondit eis: agite paenitentiam, et baptizetur unusquisque  non aduertunt, quod dictum est: agite paenitentiam? ibi est enim uitae ueteris spoliatio, ut noua induantur qui baptizantur. cui autem fructuosa est paeniten
Abbreviated transcription (Latin):
dicant: Quod sistultissimum . ẽ. dicere : nullũ ergo documentum . ẽ. huius opinionis
onstolis apłoꝵ: cur ideo arbitrem᷑ baptizandos desola fide: baptizatos autẽ demoribus
nmendos. quia illi primis partib: literaruim̃ suarum comm̃dauerunt fidẽ. ac postea
is quenter ut bene a fidelib: uiue retur hortatisunt: Quamuis enim illud prius
a posterius. sepissi me tamen una contextione sermonis: utrumq cathicuminis.
irimq fidelib utrumq: baptix andis. utrumq: baptizatis. siue ut instruantur. siue
piuscantur. siue ut ꝓfiteantur siue ut confirmentur. doc trina sanissama & diligen¬
sini predicandum. ẽ : Epistolae itaq p&ri. & epistolȩ iohannis : de quib: qued ain testi¬
berterunt prius defide. ac postea demorib dici: quã msi fallor aꝑtissime exposui:
mnactib ipostoloꝵ p&rus inquiunt sic allocutꝰ ẽ. illos: qui uerbo audito bapti¬

Expanded text:
debeant. quod si stultissimum est dicere, nullum ergo documentum est huius opinionis debeant. quod si stultissimum est dicere, nullum ergo documentum est huius opinionis ex epistulis apostolorum, cur ideo arbitremur baptizandos de sola fide, baptizatos autem de moribus admonendos, quia illi primis partibus litterarum suarum commendauerunt fidem ac postea consequenter, ut bene a fidelibus uiueretur, hortati sunt. quamuis enim illud prius, hoc posterius, saepissime tamen una contextione sermonis utrumque catechumenis, utrumque fidelibus, utrumque baptizandis, utrumque baptizatis, siue ut instruantur siue ne obliuiscantur, siue ut profiteantur siue ut confirmentur, doctrina sanissima et diligentissima praedicandum est. epistulae itaque Petri, epistulae Iohannis, de quibus quaedam testi est, quod aduerterunt prius de fide ac postea de moribus dici, quam, nisi fallor, apertissime exposui. Sed in actibus apostolorum Petrus, inquiunt, sic allocutus est illos, qui uerbo audito bapti
Abbreviated transcription (Latin):
sent um plac&. ut baptizandis utrumq nondemꝰ & baptiratis utrumq reddamꝰ. Quod
asurde dicitur. ergo fateant᷑ a postolos doctrinam suam exutroq ꝑfectam. suis epistolis
ddisse sed ꝓpterea plerumq in sinuasse prius fidẽ. ac deinde qđ ad uitam bonam pertin&
Dueisse: quia & in nomine ipso nisi p̃cedat fides: uita bona sequi non poterit: Nuicquid
hio homo ueluti recte fecerit : nisi adpi&atẽ quȩ ad hm ẽ referatur : rectum dicinonoport& ::
uds arbitrarent᷑ aliqui stulti & nimis imperiti. a postoloꝵ epistolas ad cathicumino s datas:
osaito &iam ipsi faterentur nondum baptizatis. p̃cepta moꝵ quȩ fidei congruant : simul
un fidei regulis inamanda : Nisi forte alhanc necessitatẽ. sua nos isti disputatione compel¬
ant ut primȩ partes epistolarum a postolicarum: ubi defide loquuntur: cathicuminis
gendas uelint. posteriores autẽ fidelib: ubi iam precipitur quem ad modum xp̃iani inue

Expanded text:
e jam placet ut baptizandis utrumque non demus, et baptizatis utrumque reddamus? Quod si absurde dicitur, ergo fateantur Apostolos doctrinam suam ex utroque perfectam suis Epistolis indidisse; sed propterea plerumque insinuasse prius fidem, ac deinde quod ad vitam bonam pertinet subjecisse, quia et in homine ipso nisi praecedat fides, vita bona sequi non poterit. Quidquid enim homo veluti recte fecerit, nisi ad pietatem quae ad Deum est, referatur, rectum dici non oportet. Quod si arbitrarentur aliqui stulti et nimis imperiti Apostolorum Epistolas ad catechumenos datas, profecto etiam ipsi faterentur, nondum baptizatis praecepta morum qui fidei congruant, simul cum fidei regulis intimanda: nisi forte ad hanc necessitatem sua nos isti disputatione compellunt, ut primas partes Epistolarum aposlegendas uelint, posteriores autem fidelibus, ubi iam praecipitur, quemadmodum christiani uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
quem ad mõdũm̃ se abhõc prauo saeculo erpunt.: Ibi enim necesse ẽ: ut audant. qun:¬
modum credentes uuere debeant: Spado in quiunt ille quẽ phulippis liparis
ũ Num ergo plac& : ut hoc solum homines respondeant: & continuo baptixentur.
rtuoꝵ. Postremo deipso dño ihu xp̃o: nihil niłi quia filius dr̃ẽ. Nonde incarnatio
aus exuirgine: non depassione. demorte crucis. desultura detertii diei resurrectione.
ufensione ac sede ad dexteram patris aliquid dicendum.ẽ. cathecizanti. ac ꝓfitendum
ut continuo baptizat᷑ absceder&: cur non id sequim : Cur non imitamur: atq aufe¬
tnnis c&era. quȩnecesse habemꝰ. &iam eum adbaptixandum temporis urg& angustia
a primere interrogando. ut baptizandus ad cuncta respondeat: & iam siea memoriae
aindire nonuãcauit. Siautẽ scriptura taruit: atq intellegenda dimisit c&era quȩ

Expanded text:
quemadmodum se ab hoc prauo saeculo eripiant. ibi enim necesse est, ut audiant quemadquemadmodum se ab hoc prauo saeculo eripiant. ibi enim necesse est, ut audiant quemadmodum credentes uiuere debeant. Spado, inquiunt, ille, quem Philippus baptizest. num ergo placet, ut hoc solum homines respondeant et continuo baptizentur? mortuorum, postremo de ipso domino Iesu Christo nihil, nisi quia filius dei est, non de incarnatione eius ex uirgine, non de passione, de morte crucis, de sepultura, de tertii diei resurrectione, de ascensione ac sede ad dexteram patris aliquid dicendum est catechizanti ac profitendum est, ut continuo baptizatus abscederet, cur non id sequimur? cur non imitamur atque auferimus cetera, quae necesse habemus, etiam cum ad baptizandum temporis urget angustia, exprimere interrogando, ut baptizandus ad cuncta respondeat, etiamsi ea memoriae manis non uacuit? si autem scriptura tacuit atque intellegenda dimisit cetera, qu
Abbreviated transcription (Latin):
teris uerbis plurib testificabatur dicense eripite uos a sieculo hoc priuo: Atliaes¬
sime capientes exceperunt uerba : & crediderunt & baptitati sunt: & adiec taesint ula
die tria milia animae: Quis hie non intellegat. & ceteris plurb uerbis que asrs
Quando quidẽ ipsa sententia ab reuiter. indita. ẽ: cui ꝑsuadendae uerbis pluribpes
instabat: Ipsa quippe summa posita ẽ: cumdictum. ẽ: eripite uos asaeculo hac gss
Uerbis autẽ plurib ut hoc fierae: testificabatur petruss In bns uerbis erat morturs
rum condempnatio que nequiter agunt huius saeculi dilectores. & cõmendato u
bonȩ. quamteneant atque sectent᷑ quise ab hac prauo saeculo eripiunt sam ta
siplac&. tiffirmare conentur eum se enpere ab hoc sȩculo prauo. qui tantũ mods
credit impim̃e &iam si inflagitiis quib uoluerit ꝑseuer&. usq ad ꝓfessionẽ alides
Quod si dicere nefas ẽ: audiant baptizandi: non solu qui credere debeant : sel aus

Expanded text:
ceteris uerbis pluribus testificabatur, . dicens: eripite uos a saeculo hoc prauo. at illi auidissime capientes exceperunt uerba et crediderunt et baptizati sunt; et adiectae sunt illa die tria milia animae. quis hic non intellegat "ceteris pluribus uerbis", quae quandoquidem ipsa sententia breuiter indita est, cui persuadendae uerbis pluribus Petrus instabat? ipsa quippe summa posita est, cum dictum est: eripite uos a saeculo hoc prauo; uerbis autem pluribus, ut hoc fieret, testificabatur Petrus. in his uerbis erat mortuorum operum condemnatio, quae nequiter agunt huius saeculi dilectores, et commendatio uitae bonae, quam teneant atque sectentur, qui se ab hoc prauo saeculo eripiunt. iam itaque, si placet, adfirmare conentur eum se eripere ab hoc saeculo prauo, qui tantummodo credit in Christum, etiamsi in flagitiis quibus uoluerit perseueret usque ad professionem adulterii. quod si dicere nefas est, audiant baptizandi non solum quid credere debeant, sed etiam 1
Abbreviated transcription (Latin):
BIDEMONDI CONSIITUTIONE SACRAE LITTIRAE LOCUNTUR
non cuidenter dr̃ utrum uel quo ordine cicati sunt angłi. sed
precermissi nonsuntꝰ. Uel caeli nomine ubidictũ c̃. in principio fecit
ascadũ & terrã. uelpotius lucis huius dequo loquor significati st̃.
fecit ds̃ caclũ &terrã. ut ante caelũ &terrã nichilaliud fecisse uideat᷑
fucrunt suꝑabyssum. Ubicnuĩ lux ñc̃ tenebrat sunt. Necesse est¬
ergo deinde omĩa crtundo disposita esse quac ꝑsex dieo c̃sũmata
narrantur. quomodo angłi p̃t̾mitterent᷑ tãquã ñessent inoꝑib
di aquib indic septimo requicuit. Opꝰaut̃ dĩ esse angloscertissimũ¬

Expanded text:
bi de mundi constitutione sacrae litterae loquuntur, non euidenter dicitur, utrum uel quo ordine creati sint angeli; sed si praetermissi non sunt, uel caeli nomine, ubi dictum est: In principio fecit Deus caelum et terram, uel potius lucis huius, de qua loquor, significati sunt. fecit Deus caelum. et terram, ut ante caelum et terram nihil aliud fecisse uideatur. im lux non est, tenebrae sint necesse est; deinde omnia creando disposita sint, quae per sex dies consummata narrantur: quomodo Angeli praetermitterentur, tanquam non essent in operibus Dei, a quibus in die septimo requievit? Opus autem Dei esse Angel
Abbreviated transcription (Latin):
Nec hoc quidem. Tunc enĩ firmam̃tũ factũ ẽ. suꝑaquas suꝑiores celũ¬
q appellutũ ÷. in quo firmam̃to quarto die facta st̃ sydera. Nimi¬
rum ergo si adistorũ dicrũ opusdĩ ꝑtinent angłi: ipsi st̃ illa lux qui
incelligitur angelorum ꝓfecto factist̃ participes lucis acterne
quod ẽ ipsa incõmutubilis sapientia dĩ ꝑ quã facta sunt omĩa.
sed amissio boni. mali nom̃ accepit.

Expanded text:
ne hoc quidem; tunc enim firmamentum factum est super aquas superiores caelumque appellatum est; in quo firmamento quarto die facta sunt sidera. nimirum ergo si ad istorum dierum opera dei pertinent angeli, ipsi sunt illa lux, quae intellegitur angelorum, profecto facti sunt participes lucis aeternae, quod est ipsa incommutabilis sapientia dei, per quam facta sunt omnia, sed amissio boni mali nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
UATRNTU sirecte quisq arguitur de peccato. quooodo recteat¬
itur de iustitia: Nũquid enĩ siarguendus ẽ. peccator ꝓ prerta qus
Multũ enĩ se facit iustũ. qͥdicit se nonhabere peccatũ: aut quise pid
nongrã dĩ sed sua uoluntate sufficiente effici iuistũ. Nec recti
uiuendo ustẽ: sed potius inflatus putando cẽ. quod ñ est¬

Expanded text:
um est, si recte quisque arguitur de peccato, quomodo recte arguatur et de justitia. Numquid enim si arguendus est peccator propterea quia Multum enim se facit justum, qui dicit se non habere peccatum; aut qui se putat non gratia Dei, sed sua voluntate sufficiente effici justum; nec recte vivendo justus est, sed potius inflatus, putando se esse quod non est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑas c̃. intelligi cũ iusti& scĩ significent᷑ hoc locoquieos introducant
intabernacula aet̃na . qui necessitatib suis terrena bona cõmunicaue¬
runt. Mãmona uͦ iniqͥtatis obhoc adnõ appellata ẽ. ista pecunia quã
possidemus adtẽpus: quia mã mona diuitiae interp̃tantur. Nec sunt
ste diuitiae. nisi iniquis qui in eis constituunt sp̃ẽ. atq copiã beatitudi
UIO Es ̃ quod dix̃ dñs. Quisuerit in tecto & uasa cius liii ł nis suac:¬
indomo. non descendet tollere illa. Intecto ẽ: qui excedens carnalia.¬
tamquã in aura spiritaliter uiuit. Uasa eiꝰ indomo sunt. sensus car¬
nales quib adinuestigandã ueritatẽ quae intellectu capitur penitꝰ
positus. perspicuitatẽ sapientiae uelut incalo apertissime fruitur
ciet saeculũ. cui renuntiauit. Quid significe̾t uxor loth: Sos ui¬
delicet qui intribulatione retro respiciunt: & se abspe diuinȩ ꝓmis¬
sionis auertunt.

Expanded text:
as est intelligi, cum justi et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverum. mamona uero iniquitatis ob hoc a domino appellata est ista pecunia, quam possidemus ad tempus, quia mamona diuitiae interpretantur, nec sunt istae diuitiae nisi iniquis, qui in eis constituunt spem atque copiam beatitudiuid est quod dicit dominus: qui fuerit in tecto et uasa eius in domo, non descendat tollere illa? in tecto est qui excedens carnalitamquam in aura libera spiritaliter uiuit. uasa eius in domo sunt sensus carnales, quibus ad inuestigandam ueritatem, quae intellectu capitur, multi positus perspicuitate sapientiae ueluti caelo apertissimo fruiturspem saecularem, cui renuntiauit. Quid significauit uxor Loth? eos qui in tribulatione retro respiciunt et se ab spe diuinae promissionis auertunt.
Abbreviated transcription (Latin):
homo ds̃ fecit: quod audis peccatũ ipse homofecit. Dele quod feci
tio ponitur. ut roget quis dm̃ imedia tribulatione c̃stitutus:
ei tribuat intelligentiã trinitatis. qua p̃sentis uitae c̃soletur labe¬
aconsuetudine reuocat᷑. Sed si ñ consolat᷑ interius de doctrinas
dia noxqua cogitur uehem̃ter instare petendo ut accipiat trespe
& tamen orando ꝑscueranter efficit᷑.: ut accipiat desideratũ inti¬
lectũ adño. Quoduͦ de panc ait. pisce ouoq quib: contraria posi
lapidem serpentẽ. scorpionẽ : intelligit᷑ paniscaritas: quia sin¬

Expanded text:
homo, Deus fecit; quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisis deum rogat in media tribulatione constitutus, ut ei tribuat intellegentiam trinitatis, qua praesentis uitae consoletur laba consuetudine reuocatur. sed si non consolatur interius gaudium de doctrina dia nox, qua cogitur uehementer instare petendo, ut accipiat tres paet tamen orando efficitur, ut accipiat desiderans intET OVO. De pane et pisce et ouo, quibus contraria posuit lapidem, serpentem, scorpionem. intellegitur panis caritas
Abbreviated transcription (Latin):
amolcbitu: Hoc̃ ꝑpetrum significatum est plus amantẽ. scd
mirus amatum: quia minus nos amat xp̃c miscros. quãbeatos.
nurtatis autẽ contẽplationẽ qualis tunc futura ẽ. minus amamꝰ:
quia nondũ nouimus nec habemus: haec ꝑ iohannẽ significata
erant: & inco quod significabat iohannes ambo futuri erant:
Uerũ & inhac uita tẽmporaliter ambulauer̃ ambo ꝑfidẽ: & in
illa aet̾na fruentur ambo perspeciem.

Expanded text:
abemus: hoc per Petrum significatum est plus amantem, sed minus amatum; quia minus nos amat Christus miseros quam beatos. Veritatis autem contemplationem qualis tunc futura est, minus amamus, quia nondum novimus nec habemus: haec per Joannem significata erant; et in eo quod significat Joannes, ambo futuri erant:erum et in hac temporaliter ambulaverunt ambo per fidem, et illa in aeternum fruentur ambo per speciem.
Abbreviated transcription (Latin):
se filius mittere ꝑhibet dicens: Cum uenerit paraditus quẽ ego
tam uobis a patre : Sienĩ mitti solum modo incarnari deberet ins¬
ligi: sc̃s ꝓculdubio sp̃s nullo modo diceretur mitti. qui nequaqu
incarnatus est. Sed eius missio ipsa ꝓcessio ẽ: quade patre ꝓcediu
filio. Sicut itaq sp̃s mitti dicitur. quia procedit: ita & filius m¬

Expanded text:
se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari debet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est, sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur, quia procedit, ita et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
multos dies a conspectu hominum se paratos et nulli adse prbea¬
tes accessum includunt se ipsos : uiuentes in magna intentione ontts¬
num: Hienim facilloma quidem atque uilissima: secum camet
indudere alimenta consuerunt quȩ in illos dies quibus anullo uides
statuerunt suffitiant quod aues non faciunt : ut horum quide mexo¬
tationem intam mirabili continentia. quando quidem habent otium p
hec agant imitandos non superba clatione sed misericordi scĩtate ꝓponis
non solum non repithendo sed quantum dignum est Laudart non posun¬
us: anforte quosunt scĩ ores. eosunt uolucrib: dissimiliores. quia nisi
onant sibi ȩscas inplurimos dies. includere se. Ita ut faciunt non ua¬
hunt : & utiq nobiscũ audiunt. Molite ergo cogitare incrastinum:

Expanded text:
multos dies a conspectu hominum separatos et nulli ad se praebenmultos dies a conspectu hominum separatos et nulli ad se praebentes accessum includunt se ipsos uiuentes in magna intentione orationum. hi enim facillima quidem atque uilissima, secum tamen includere alimenta consuerunt, quae in illos dies, quibus a nullo uideri statuerunt, sufficiant: quod aues non faciunt. et horum quidem exercitationem in tam mirabili continentia, quandoquidem habent otium, quo haec agant seque imitandos non superba elanon solum non replicis uerbis? an forte quo sunt sanctiores, eo sunt uolucribus dissimiliores, quia nisi reponant sibi escas in plurimos dies, includere se ita, ut faciunt, non ualebunt? et utique nobiscum audiunt: nolite ergo cogitare in crastinum
Abbreviated transcription (Latin):
dnt omnes seruidei ut cum uolunt in eorum agros excant atquul.
suis furem mullus teneret: isi qui setũ aliquid uellet auferre nim
quam defurto iudaei calum pniati sunt. Sed quid erit agendum nui
tem poribus anni quibus esca quȩ fatim sumi possit inagisumn
uenitur : Quisquis aliquid domum quod sibi coquendo prȩpastou¬
re temptauerit : secundum istorum intellectum audie ex euangelos
ne: hoc enimiaues non fatiunt : Verum et hoc concedimus teo uetons
anno posse inagris reperiri uel ex arbore. uel ex erbis uel ex qubus
radicibus quod in escam sumi possit in coctumꝰ aut certe tara qa¬
citatio corporis adhibeatur. ut et quȩ coquenda sunt & iã crida asi¬
a non noceant : possitt ꝙiam hie malibus quibus libet aspertribis
ad pabula procedi at que ita fiat ut mhil prȩparaindum aufertir
nichil in crastinum reponatur : non poterunt ista seruare quise per

Expanded text:
cce concedant omnes serui dei. ut cum uolunt in eorum agros exeant atque incce concedant omnes serui dei. ut cum uolunt in eorum agros exeant atque insuis furem nullus teneret, nisi qui secum aliquid uellet auferre; namde sabbato potius quam de furto iudaei calumniati sunt. sed quid erit agendum de his temporibus anni, quibus esca, quae statim sumi possit, in agris non inuenitur? quisquis aliquid domum quod sibi coquendo praeparet auferre temptauerit, secundum istorum intellectum audiet ex euangelio: pone; hoc enim aues non faciunt. Verum et hoc concedamus, toto uertente anno posse in agris reperiri uel ex arbore uel ex herbis uel ex quibusque radicibus, quod in escam sumi possit incoctum aut certe tanta excitatio corporis adhibeatur, ut ea, quae coquenda sunt, etiam cruda adsumpta non noceant possitque etiam hiemalibus quibuslibet asperitatibus ad pabula procedi, atque ita fiat, ut nihil praeparandum auferatur, nihil in crastinum reponatur: non poterunt ista seruare, qui se per