comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qͣm qͥsq hũit. in iuuenili etate.ł
erat habit᷑us si añ ẽ defunctus. Nec
collectione reintegrabit᷑ nat᷑alis sub̾a
deformitatib qͣs hic ħuert̃. Si mał.
t̃ horit q̃s hic huerunt deformitates
e repbis aũ queri solet ancũ q̃e¬
formitatib hic habitis resurgãt.
ħ aũ aub̃. nõ asserit. s dubiũ relinqͥt

Expanded text:
 quam quisque habuit in juvenili aetate, vel erat habiturus, si est ante defunctus. Nec collectione reintegrabitur naturalis sancdeformitatibus quas hic habuerunt. 4. Si mali tunc habeant quas hic habuerunt deformitates. De reprobis autem quaeri solet an cum deformitatibus hic habitis resurgant. Hoc autem August. non asserit, sed dubium relinquit,
Abbreviated transcription (Latin):
um ÷ ⁊ culpa: nͥ extuset᷑ ꝑ bona nugii.
In ꝯcupiscencia gͥ ⁊ libilme cipit᷑ caro for¬
manda in corpꝰ ꝓlis. uñ caro ip̃a q̃ ꝯcipit᷑.
in uiciosa ꝯtupiscentia polluit᷑. ⁊ corrũ¬
pit᷑. ex cuiꝰ ꝯtactu aĩa cũ infundit᷑ macu¬
lam trahit qͣ polluit᷑: ⁊ sit tea. Maucium¬

Expanded text:
m culpa nisi excusetur per bona conjugii. In concupiscentia ergo et libidine concipitur caro formanda in corpus prolis. Unde caro ipsa quae concipitur, in vitiosa concupiscentia polluitur et corrumpitur; ex cujus contactu anima, cum infunditur, maculam trahit qua polluitur et fit rea, i
Abbreviated transcription (Latin):
d̾at grãm. s qr illisolliciute ĩ digne id
agunt. Nec subditos mala uita sac̃do¬
tis ledit: si bona faciunt que ille dit᷑.
qͣm suam discuciunt: inerroris foue¬
am dilabunt᷑. minus ꝯsid̾antes qd̾ nõ
eos uita sacerdotũ sed̾et: si humiłr bo¬
nis sacerdotũ ammonitõnib aurẽ
accomodarent. Ue eo qd̾ scͥptũ est

Expanded text:
dant gratiam, sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicitacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent. 4. De hoc quod scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
sequi digni ł indigni: s ordinẽ tͣdit᷑io.¬
nis. ut qmuis aliquis boni m̃iti sit. nõ
tñ possit bñdit̾e. nͥ fuũit ordinatꝰ. ut
officii mist̾ĩum echibeat. dei aũẽ: ef¬
fectum tͥbũe bñdictionis. hinc euiden¬
ter ostendit᷑ or do nõ p̾uari pͭtate tͥbu¬
endi gr̃am. ob ministri indignitatem.

Expanded text:
sequi digni vel indigni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officii ministerium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. Hinc evidenter ostenditur ordinem non privari potestate tribuendi g
Abbreviated transcription (Latin):
sit: grãm tñ transfundit ꝓ sue digni¬
tatis officio: aus̃ ostendit dicens. Uic¬
tum ẽ a dño in nũis ad moysen. ⁊
aaron sacerdotes. Uos ponite nomen
meũ suꝑ filios isrł̃. Ego dñs bñdicã
eos. ut gr̃am tradicio ꝑ ministium
ordinati tͣnsfundat  hoĩes nec uo¬

Expanded text:
sit, gratiam tamen transfundat pro suae dignitatis officio, Augustinus ostendit dicens: « Dictum est a Domino, in Numeris, ad Moysen et Aaron sacerdotes: Vos ponite nomen meum super filios Israel, ego Dominus benedicam eos . » Ut gratiam per ministerium ordinati transfundat ho
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑. Ent aũ lamina aurea semꝑ ĩ fr̃o¬
te sacerdotis. hic̃ inqͥt sig̃cat fiduciam
bone uite. Qmͣ qui uere ꝑfecteq non
sigͣcatione set ueritate sacerdos ħt: so¬
habent in hac carne positi. ligandi ⁊
erempla simul cũ doct᷑na tenent. Itẽ
ex dc̃is origenis. ħ pͣtas soli petro ⁊cessa
ẽ. ⁊ imitatorib petͥ. Nã qͥẽq uestigia
pet̾ imuitant᷑: ħnt recte ligandi: ⁊ sol¬
uendi pͣtatẽ. hiis aliisꝙ testimoniis in¬
nicuntur qͥassert̃ p̃catem ligandi ac
soluendi illis solis ꝯcessam sacerdotib
qͥ uita ⁊ iloctha polle̾t sicut apłi. Alioꝵ

Expanded text:
legitur: Erat autem lamina aurea semper in fronte sacerdotis: Haec, inquit, significat fiduciam bonae vitae, quam qui vere perfecteque, non significatione, sed veritate sacerdos habet, sohabent in hac carne positi potestatem  qui illorum exempla simul cum doctrina tenent. Item ex dictis Origen.: Haec potestas soli Petro concessa est, et imitatoribus Petri. Nam quicumque vestigia Petri imitantur, habent recte ligandi et solvendi potestatem. His aliisque testimoniis innituntur, qui asserunt potestatem ligandi ac solvendi illis solis concessam sacerdotibus, qui vita et doctrina pollent sicut apostoli.
Abbreviated transcription (Latin):
di. s nõ eam recdt ac digne hñt : nͥ qͥ uitã
⁊ doctrinã apłicam seruant. Nec p̃mis¬
se auctoritates malos sacerdotes hanc
sp̃c sc̃s: digne. ⁊ reste fit remissio. ł re¬
s nõ digne ł recte. Uat .it. dd bñdictio¬
nt̃ digne poscenti: ⁊̃ ꝑ indignũ minis¬
trũ. eud̃ uero hanc potestatẽ ħant õs
sac̾aotes: ieu̾ testatur suꝑ illũ soc̃ enm

Expanded text:
di; sed non eam recte ac digne habent, nisi qui vitam et doctrinam apostolicam servant. Nec praemissae auctoritates malos sacerdotes hanc resed non digne vel recte. Dat enim Deus benedictionem digne poscenti, etiam per indignum ministrum. Quod vero hanc potestatem habeant omnes sacerdotes, Hieronym. testatur super illum locum
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑ in sacerdotẽ: clauẽ diseretonis rec¬
te dr᷑ accipe. q ⁊ añ habita discretio au¬
get᷑. ⁊ fir ineo clauis ut ea iã ualeant
uti ad claudendũ. ⁊ aꝑiendũ. S alre¬
gandi. ⁊ soluendi. querit᷑ utrũ om̃s
⁊cessam qui doctͥnam simul. ac. uitã
apłoꝵ seruant. Illas it claues ꝓmisit
dñs petro: ⁊ imita̾torib eiꝰ tm̃ ut aiit.

Expanded text:
vetur in sacerdotem, clavem discretionis recte dicitur accipere, quia ante habita discretio augetur, et fit in eo clavis, ut ea jam valeat uti ad claudendum vel aperiendum. 2. gandi et solvendi, quaeritur utrum omnes lis esse concessam, qui doctrinam simul ac vitam apostolorum servant. Illas enim claves promisit Dominus Petro, et imitatoribus ejus tantum, ut aiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
drh̃nt. ñ om̃s hũt sac̃dotes. uñ dolen¬
dum ẽ. acq lugendũ. Multi it licet
indiscreti atq scĩe qͣ emiñe debet sa¬
cerdos erortes sac̃docii gradũ retiꝑe
p̃sumt. uita ⁊ scĩa eo indigni. qͥ nec añ
lamclauem in ⁊secͣtione nõ recipiũt.
q semꝑ scĩa carent. C nͦ añ sacerdocist¬

Expanded text:
di, non habent omnes sacerdotes, unde dolendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante lam clavem in consecratione non recipiunt, quia semper scientia carent. Qui vero ante sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
apłice:i quis earũ usus: suꝑest ĩuesti¬
gare qñ iste claues dent᷑: ⁊ qͥb dant᷑ hee
claues ꝑ ministeriũ ep̃i: alicui in ꝓmo¬
tione sacerdocũ. cũ it recipit ordinem
saterdotalem simul. ⁊ has claues recipit.
S nõ uidet᷑ qd̾ om̃s ł soli sac̃otes has

Expanded text:
quis earum usus, superest investigare quando istae claves dentur, et quibus. Dantur hae claves per ministerium episcopi alicui in promotione sacerdotii. Cum enim recipit ordinem sacerdotalem, simul et has claves recipit. Sed non videtur quod omnes vel soli sacerdotes has
Abbreviated transcription (Latin):
quam in hoc fͣbulento aere nobis ꝓ¬
pinquo qd̃ celũ appellat᷑ habitant.
Uñ ⁊ diabolus pͥnceps aeris dr᷑. Qd̃ n

Expanded text:
quam, in hoc turbulento aere nobis propinquo, qui coelum appellatur, habitant. Unde et diabolus princeps aeris dicitur. N
Abbreviated transcription (Latin):
multo siberiꝰ pꝰ confirmationẽ qͣm añ
iõ carent lib̾o arbitͥo.q male uelle
nõ possunt. multo qͥppe lib̾ius ÷ ar¬
bit̾um qd̾ nõ pͥ seruire pecc̃o. N eq
culpanda ⁊ uoluntas. aut uoluntas
non ⁊ aut libera nõ ÷ dicenda. qͣ bea¬
ti eẽ sic uolunt ut miseri ẽẽ non solũ
nolint. set nec ꝓrsus uelle possint. iĩ
possunt ĩꝙ: bom angłi uelle malum
confirmationẽ potuer̃t peccart angłi
⁊ quidam ⁊̃ peccaunt: ⁊ demones fcĩ
st̃. uñ aũg in. li. cont᷑ marimianũ. sre

Expanded text:
multo liberius post confirmationem quam ante. ideo carent libero arbitrio quia male velle non possunt; multo quippe liberius est arbitrium quod non potest servire peccato. Neque culpanda est voluntas: aut voluntas non ti esse sic volunt, ut esse miseri non solum nolint, sed nec prorsus velle possint. Non possunt itaque boni angeli velle malum confirmationem potuere peccare angeli, et quidam etiam peccaverunt, et daemones facti sunt. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
de tͥñ. Et in effabili potentatu dei fit.
ut qd̃ pͥsent mali angłi si ꝑmitt̾ent᷑.
iõ non possunt q non ꝑmittunt᷑. Ne¬
ꝙ. it occurrit alia ratiocur nõ potue¬
runt fac̃e cinifes qui ranas serpentes¬
hibentis deiꝑ sp̃m sc̃m qd̾ ĩ magi con
fessi sunt dicentes. digitus deit hic.
Quid i possint ꝑ naturam. nec pos¬
sint ꝓpt̾ phibitionẽ:⁊ qͥd ꝑ ipiꝰ nat᷑e
sue conditionem facere non sinant᷑:
hõietplorare difficile ⁊ immo impossi¬
neq: hoc posse si nõ ꝑmittat᷑. Uolare
aũ nõ posse ⁊̃ si ꝑmittat᷑. Sic ⁊ illi an¬
geli quedam possunt fac̃e si ꝑmittãt᷑
ab angelis potentiorib ex imꝑio dei
quedam uͦ non possunt: ĩ si ab eis per¬
mutant᷑ q ille nõ ꝑmittit a quo ⁊ ilł
talis nat᷑e modꝰ. qui ⁊̃ ꝑ angłos suos il
sint qd̾ qͥbdã uisũ est. qͥb auõ ⁊senti

Expanded text:
 9: Ex ineffabili potentatu Dei fit ut quod possent mali angeli si permitterentur, ideo non possunt quia non permittuntur. Neque enim occurrit alia ratio cur non poterant facere ciniphes qui ranas serpenteshibentis Dei per Spiritum fessi sunt, dicentes, Digitus Dei est hoc . Quid autem possint per naturam, nec possint per prohibitionem, et quid per ipsius naturae suae conditionem facere non sinantur; homini explorare difficile est, imo vero impossineque hoc posse si non permittatur; volare autem non posse, etiam si permittatur. Sic et illi angeli quaedam possunt facere si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio Dei; quaedam vero non possunt, etiam si ab eis permittantur, quia ille non permittit a quo est illis talis naturae modus, qui etiam per angelos suos illSINT, QUOD QUIBUSDAM VISUM EST. QUIBUS AUGUSTI
Abbreviated transcription (Latin):
quas aliqñ ⁊trahit᷑. ut uiri mulie¬
risꝙ pulctudo. q̃ animos amore in¬
flatosmatos sepe impellit inire ꝯiu¬
gium. ut ualeant suũ expłe deside¬
riũ. Qluestus ꝙͦ ⁊ diuiciarũ possessio
se ẽ discerne. ¶ Nec ẽ assentiendũ
has causas minꝰ honestas ⁊trahitur.
constat .it. ex p̃missis ⁊uigiũ fi̾. ex cõ¬
mum ⁊sensu uerbis de presenti ex¬
presso. qͣmuis amor ad hoc atttit. Cu¬
ius rei docum̃tũ pr̃at iacob qui ra¬
chelẽ decorã facie. ⁊ uenusto aspec
tͥ ꝓ rachel .uii. annis. In deut̾nomio
⁊̃ legit᷑. Si idis in medio captiuoꝵ
mulierẽ pulcͣm: ⁊ adamaũs eam
uolũisq urorẽ hr̃e: introduces eã
indomum tuã: ⁊c̃. Quod malus fi¬
tñ bonũ ẽ. q uita mala ł intentio
ꝑũsa alicuis: sacram̃tũ nõ ⁊taminat.
¶Habuit aũ ꝯiugut̃ marie ⁊ ioseph
tio uiri sustentaret᷑. ⁊ ut diabolo
partus celaret᷑. ut ioseph eẽt testis
castitatis deffendens eam ab infamia

Expanded text:
quas aliquando contrahitur, ut viri mulierisque pulchritudo, quae animos amore inflammatos saepe impellit inire conjugium, ut valeant suum explere desiderium. Quaestus quoque et divitiarum possessio le est discernere. Nec est assentiendum has causas minus honestas contrahitur. Constat enim ex praemissis conjugium fieri ex communi consensu verbis de praesenti expresso, quamvis amor ad hoc attraxerit. Cujus rei documentum praestat Jacob, qui Rachel decoram facie et venusto aspecttibi pro Rachel septem annis. In Deuteronomio etiam legitur: Si videris in medio captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam voluerisque uxorem habere, introduces eam in domum tuam, etc. 5. Quod malus fitamen bonum est, quia vita mala vel intentio perversa alicujus sacramentum non contaminat. Habuit autem conjugium Mariae et Joseph tio viri sustentaretur, et ut diabolo partus celaretur; ut Joseph esset testis castitatis, defendens eam ab infamia
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑ .i. redeunti: si amisiss abscedẽs.
ħt aũ hoc qui recesserit ad cumulũ
supplicii. non ad m̃itũ p̃mii. Itẽ Qͥb
placuit ex ⁊sensu ab usu carnalis ⁊cu.¬
piscencie inꝑpetuũ ⁊tiñe: absit ut
uincłm inter illos aiugale rũpat᷑.
ĩmo firmiꝰ erit quo magis ea pacta sec̃
gert̃ que cariꝰ ⁊cordiꝰq seruanda sunt.
nõ uoluptariis corpoꝵ nerib. s uolũ.¬
tariis animoꝵ affectib.¬

Expanded text:
dubio redeunti, si amisisset abscedens. habet hoc autem qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii. Quibus uero placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, non uoluptariis corporum nexibus sed uoluntariis affectib
Abbreviated transcription (Latin):
in eam s in rachel ⁊sensit: s quod
ibi fc̃m ẽ in mistĩo gestum ñ imꝓbe
tradet᷑. Ibi tñ ⁊ sinon p̃cessit secut᷑
ẽ ⁊ sensus. Nec ex illo ⁊cubitu qui
ꝯsensũ p̃cessit. fornicarũ iudicant᷑.
cũ ille maritali affectu eã cogno¬
uit. ⁊ illa urorio affectu debitũ ꝑ¬
soluit. putans lege p̾mogenitatũ
⁊ pat̾nis imꝑiis se illi uire copula.¬
tam. Excusatur ĩ q dei ssilio in mis.¬
terio ita actũ ẽ. hodie ⁊̃ excusaret᷑
ille. cͥ inscio uroris soror lectulũ
eiꝰ ingressa se subic̾et. q̃ cũ sũ spe
aiuigii ꝑpetuo man̾e censeat᷑: ille
tñ qui cognouit eam ꝑ ignoranci.¬
am excusat᷑. qd̾ ꝑ simile ꝓbat᷑. Si i
diabolus tnsfigurans se in angłm
lucis credat᷑ bonus: nõ ÷ error ꝑicu¬
losus. Ꝙ aũ uir ille in illam mulie¬
rẽ non asenserit: ex simili ostendr᷑
imitõnem uocaret. siule assentuet
in cuiꝰ sñam fidei dic̾et᷑ ⁊ sensisseͦ
Non in ħeticoꝵ sectam. s in integri¬

Expanded text:
it? Sed quod ibi factum est, in mysterio gestum non improbe traditur, ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur etiam, quia Dei consilio in mysterio ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, excusatur, quod per simile probatur. Si enim diabolus transfigurans se in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostendituimitationem vocaret: si ille assentiret, in cujus sententiam fidei diceretur consensisse? Non in haereticorum sectam, sed in integri
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃talis. Corꝑałr posst̃ seꝑari cã
fornicationis. uel et cõi ⁊ sensu cau¬
sa religionis. siue ad tp̃s. siue usꝙ: in
aliis a se discedentes adheserint. Uñ
tes semel inita uira nupciar̃. ut po
int̾ uuientes qd̾dam ⁊iugale uin¬
culũ qd̾ nec seꝑatio. nͨ cũ altõ copu¬
latio possit auferre. Sic̃ apostata¬

Expanded text:
sacramentalis. Corporaliter possunt separari causa fornicationis, vel ex communi consensu causa religionis, sive ad tempus sive usque in aliis a se discedentes adhaeserint. Undtes semel inita jura nuptiarum, ut pointer viventes quoddam conjugale vinculum, quod nec separatio, nec cum altero copulatio possit auferre; sic
Abbreviated transcription (Latin):
sum aiugalẽ nõ admictit. Ut siqͥs fe¬
minã nobilẽ in ꝯuigiũ petat.⁊ ꝓ ea
aliqͣ ignobilis tradatur ei. nõ ÷ int̾ eos
ruigiũ. q nõ ꝯsensit uir in istam. set
aliam. Ut siqͥs ꝓmittẽt mͥ se uenditu¬
rũ aurũ. ⁊ ꝓ auro offerret mͥ aurical¬
sensisse in auritalcũ: Numqͣm uolui
em̃e auricalẽ. Nec gͦ in illd asensi q
ꝯsensus nõ nͥ uoluntatis ẽ. Sic̃ gͦ

Expanded text:
sum conjugalem non admittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se venditurum aurum, et pro auro offerret mihi aurichalconsensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, nec ergo in illud consensi, nsensus nonnisi volunta
Abbreviated transcription (Latin):
uidet eosꝙ sic ꝯsensisse in auigalem
s illam uoluntatẽ uerbis nõ expres¬
serant. pꝰea uͦ exp̃ssert̃. ⁊ in u̾ͥginitate
ꝑmansert. Consensit g̾ͥ maria in ma¬
ritalem societatẽ s non in carnalẽ
ginitatis in corde. s ip̃m uotũ non
expͣssit in ore. Subietit se diuine
dispositioni. ꝓposuit se ꝑseucra fam
u̾ginem nͥ ds ałr ei reuelaret. Com.¬
mittens gͦ u̾ginitatẽ suam diuine
disp̃oni: ⁊ sensit in carnalem copu¬
lam ñ illam appetendo. s diuine in.¬
spirationi in utroq obediendo. pꝰea
uero simul cũ uiro labiis exp̃ssit. ⁊
giũ. ꝑfectum qͥd̾ nõ insignifitatio¬
ne s in sc̃itate. Sc̃iora it. sũt ꝯuigia
seũant̃ redde debuistis. a quo ꝓpͥo¬
sito si lapsus ẽ ille. tu saltẽ ꝑseuera.¬
nõ q parit̾ ambo temꝑabitis a com¬
mutione carnali. id̃ marit᷑ tuus eẽ
destittrat. ĩmo uͭ tanto sanctius ⁊iu
ter placita seruabatis. ꝑ fectũ gͥ fuit

Expanded text:
juberet, eosque sic consensisse in conjugalem sed illam voluntatem verbis non expresserant, postea vero expresserunt, et in virginitate permanserunt . Consensit ergo Maria in maritalem societatem, sed non in carnalem ginitatis in corde, sed ipsum votum non expressit in ore. Subjecit se divinae dispositioni; proposuit se perseveraturam virginem, nisi Deus aliter ei revelaret. Committens ergo virginitatem suam divinae dispositioni, consensit in carnalem copulam, non illam appetendo, sed divinae inspirationi in utroque obediendo; postea vero simul cum viro labiis expressit, eperfectum quidem non in significationein finem reddere debuistis. A quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constaNon quia pariter temperabatis a commistione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat, imo vero tanto sanctius inteter placita servabatis. Nihil ergo de t
Abbreviated transcription (Latin):
tur.set tñ ẽ ⁊̃ fides rerum qñ nõ uer¬
bis s reb ip̃is p̃sentib credit᷑ qd̾ erit
cũ ꝑ sp̃em manifestam se ⁊ templandã
dicitur fides. immo fidei merces. ad
qͣm credendo ꝑuentet᷑. ut ex fide
uerboꝵ tͣnseat iustus in fidem rerũ.¬
utrũ petr᷑ passionis. qñ uidit. hõiẽ il¬
xp̃m occłis pati.: cernebat dm̃s eum
fidem passionis hũisse. non in eo qd̾
credebat hõiem pati.q ħ uidebat.
s in eo qd̾ credebat hoĩem deum eẽ qͥ
paciebat᷑. Non it uirtꝰ fidei erat. qd̾¬

Expanded text:
non verbis, sed rebus ipsis praesentibus creditur, quod erit, cum per speciem manifestam se contemplandam dicitur fides, imo fidei merces ad quam credendo pervenietur; ut ex fide verborum transeat justus in fidem rerum.em passionis, quando vidit hominem ilristum oculis pati cernebat, dicimus eum fidem passionis habuisse, non in eo quod credebat hominem pati, quia hoc videbat; sed in eo quod credebat Deum esse, qui patiebatur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
non uidentur. Ex hiis aꝑte intelligi¬
tur quod ꝓͥe fides non apparentiũ
ẽ. nec illa est fides. quai xp̃o edifi¬
camur. qͣ dm̃s. usitata locutione nos
ea credere que uidemus. alibi tñ di¬
cit augͦ fidem eẽ de reb presentib
qd̾ erit in fut᷑o cum ꝑ sp̃em deum
presentem ⁊ templabimur. que tñ

Expanded text:
non videntur. Ex his aperte intelligitur quod proprie fides non apparentium est. Nec illa est fides qua in Christo aedificamur, qua dicimus, usitata locutione, nos ea credere quae videmus. Alibi tamen dicit August. fidem esse de rebus praesentibus; quod erit in futuro, cum per speciem Deum praesentem contempla
Abbreviated transcription (Latin):
re tanta scͥptis sc̃is diligentiꝰ ꝑscrutatis at
tctatis ualeat łͥ nõ ualeat reꝑiri: temete
affirmare nõ audeo. Ecce ꝑspicuũ fit lec¬
tori aug̃. suꝑiora dixisse non asserendo s
diu̾soꝵ opiniones referendo. Ostendit

Expanded text:
re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. Ecce perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo. 5. Ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc ⁊ suꝑbia diaboli confundetur.
⁊ bonis humilitas dei similitudine sub¬
limaret᷑. Biabolus qͥppe aliud a deo pͥn¬
cipium ẽẽ cupierat. Iõꝙ: ut eĩ suꝑbia
retundet᷑. hoc ħo in nun̾e accepit᷑. qd̃
chiabolus ꝑu̾se raꝑe uoluit. s obtinere
nõ potuit:⁊ ꝑ ħ imago dei in hõie appa

Expanded text:
in hoc et superbia diaboli confunderetur, et hominis humilitas Dei similitudine sublimaretur. Diabolus quippe aliud a Deo principium esse concupierat: et ideo, ut ejus superbia retunderetur, hoc homo in munere accepit, quod diabolus perverse rapere voluit, sed obtinere non potuit, et per hoc imago D
Abbreviated transcription (Latin):
lud respicit ꝑpter qd uolumꝰ: ⁊ uolun¬
tas ad ilłd qd̾ uolumꝰ. ut uerbi gr̃a. Si
uelim esurentẽ refic̃e ut habeam uitã
et̃nam. uoluntas ⁊ quo uolo refic̃e esurien

Expanded text:
lud respicit propter quod volumus, et voluntas ad illud quod volumus; ut, verbi gratia, si velim esurientem reficere ut habeam vitam aeternam, voluntas est qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituamꝰ s oĩa ꝑpt̃ reg̾̃ faciamꝰ. ip̃e p̃misit
qd̾ debemꝰ manducare ut eisngłiremus. sũ
aũ ħita facimꝰ: astionis illius finẽ tunge
ducamꝰ ⁊ euͣngłiramus p̃p reg̃. Duos gͥ fines
nob̃ in manducando ꝯstitumꝰ. S ista faci¬
entes nunqͥd peccamꝰ : absit. Nam ⁊ ip̃e sic
fac̃e suadet. si diligent̃ ei uerba inspicia¬
mꝰ. sũ gͦ ait ne duos fines nobis ꝯstituamꝰ
fines in diũsa tendentes intelligiuoluit .s.¬
quoꝵ alter ad alt̃m nõ referatur. Itari cũ
dicit ꝓpt̃ regnũ dei tm̃ oĩa agenda ne cũ
ip̃o mercedem tꝑalem meditandam: ita
intelligend̾ ⁊ ut nõ appetendo meditem᷑ c̃

Expanded text:
Dei faciamus, ipse praemisit quod debemus manducare ut evangelizemus. Cum autem hoc ita facimus, actionis illius finem Evange fines nobis in manducando constituimus. Sed ita facientes numquid peccamus? Absit. Nam et ipse sic facere suadet, si diligenter ejus verba inspiciamus. Cum ergo ait, ne duos fines nobis constituamus, fines in diversa tendentes intelligi voluit, sum alter ad alterum non referatur; ita et cum dicit, propter regnum Dei tantum omnia agenda, nec cum ipso mercedem temporalem meditandam, ita intelligendum est, ut non appetendo meditemur cum
Abbreviated transcription (Latin):
scismatitos datum baptm̃ nolebat
cognoscere dũ eos minis detestaret᷑.
tanta eiꝰ m̃ita usꝙ. ad tͥumphũ mar¬
tirii secuta sunt. ut ⁊ caritatis qua
excellebat lute: obumbratio illa fu¬
guraret᷑. ⁊ siqͥd purgandũ erat: pas¬
fionis falce toltet᷑. Nec nos qͥ bap̃i ue
ritatẽ: ⁊ ħeticoꝵ iniquitatẽ agnosci¬
mus. iõ cypͥano meliores sum. sicut
nec pet᷑. q gentes iudaitare nõ cogi¬
mergat᷑ ꝓpt̾ misterium t̾nitatis :
norand̾ nõ ⁊ qd̾ in mat̾no ut̃o nul¬
lus baptiiari pot. ⁊ si mater baptire
ris sunt: iõ baptitari nõ possunt. Qa
utero sc̃ificati leguntur. qd̃ ĩ de
iacob quidam putant: dñis.Si sc̃cm¬
catio ibi accipit᷑ int̾ior emundatõ:
in miracłis diuine potencie et ha-¬
bendũ ut auõ ait. ambigue suꝑ
hoc loquens. S̾ĩ usq adeo inqͥt in
illo puero accełatus. ẽ. usus rõnis ⁊
uoluntatis ut intͣ mat̾na inscera
iam posset agnost̾e. cred̾e. qd̃ in ali¬
is paruulis expectat᷑ etasut possint

Expanded text:
schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Baptismi veritatem in haereticorum iniquitate agnoscimus ideo Cypriano meliores sumus; sicut nec Petro, quia gentes judaizare non cogirgatur propter mysterium Trinitatis, norandum non est, quod in materno utero nullus baptizari potest, etiamsi mater baptizetris sunt, ideo baptizari non possunt, quia utero sanctificati leguntur, quod etiam de Jacob quidam putant, dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viscera jam posset agnoscere et credere, quod in aliis parvulis expectat aetas ut possint,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia recognoscit. patrem ⁊ filiũ
in hiis nõium ꝓfessionib ad unio¬
nis. ac singłaris solitudinẽ negata
ꝑsonar̃ ꝓͥetate reuocare. ¶Ier¬
cio ⁊̃ hec cã imꝓbandi ħousii cõ¬
memorata a uobis ẽ. ł uidet᷑. q in
synodo que ap̃ nicenam fuit coac¬
ti pr̃es nr̃i ꝓpter eos qui creat᷑am
filium dicebant. nomen ħo usu in¬
didissent. quod non recipiend̾ sit
housion ꝓpt̾ nouitatẽ uerbi repu¬
diandum sit uereor ne ⁊ ħo eousi-¬
on ꝑiclitet᷑. q nusqͣm scͥptum re¬

Expanded text:
Ecclesia recognoscit, Patrem et Filium in his nominum professionibus ad unionis ac singularis solitudinem negata personarum proprietate revocare. Tertio etiam haec causa improbandi homousii commemorata a vobis est: quia in synodo, quae apud Nicaeam fuit, coacti patres nostri propter eos qui creaturam Filium dicebant, nomen homousii indidissent: quod non recipiendum idchomousion propter novitatem repudiandum sit; vereor ne et homoeusion periclitetur, quia nusquam scriptum re
Abbreviated transcription (Latin):
cato ꝑ ignoranciam nõ potuit. & ignoran¬
st it ignorancia tia alia excusat alia
i ⁊ ignorantia talis q̃ nõ excusat. ẽ aũ ig¬
norancia uincibił. ⁊ ignorancia inuincibi¬
lis. excusauo oĩs tollit᷑. uͥ mandatũ nõ ig¬

Expanded text:
cato per ignorantiam non potuit. 9. Quod ignorantia alia excusat, aliaest ignorantia talis quae non excusat. Est autem ignorantia vincibilis, et ignorantia invincibilis. Excusatio omnis tollitu
Abbreviated transcription (Latin):
Dtrum uoluntas illud pectm p̃ces
set ip̃am uoluntatem alia hõis uoluntas
mala nõ p̃iit. atq ex diaboli ꝑsuasione.
⁊ hõis arbit̾o illa uobuntas mala ꝓ diit qua
iusticiam deseruit: ⁊ umqͥtatem inchoa

Expanded text:
trum voluntas illud peccatum prased ipsam voluntatem alia hominis voluntas mala non praecessit, atque ex diaboli persuasione, et hominis arbitrio illa voluntas mala prodiit, qua justitiam deseru
Abbreviated transcription (Latin):
ir im alio cã extitit ut fierit dct̾ior. In a¬
lio ꝙ indiabolo qui suasit. In ip̃o q uolũ¬
tate libi aibitris isensit. ⁊ cũ libm arbitri¬
um sit bonum exreutiꝙ bona mrallis ille
ꝯsensus ꝓuenit:⁊ ita ex bono malũ mana¬
uit. De ħ aũ in seq̃nti pleniꝰ cͣctabim̃ cũ on¬
go mali ⁊ in qͣre calescat inuestigabit᷑.¬

Expanded text:
enim et in alio causa extitit ut fieret deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in ipso, quia voluntate liberi arbitrii consensit, et cum liberum arbitrium sit bonum, ex re utique bona malus ille consensus provenit, et ita ex bono malum manavit. De hoc autem in sequenti plenius tractabimus, cum origo mali, et in qua re coalescat, investigabit
Abbreviated transcription (Latin):
renuentes ued ꝓponentes scire que nemi.¬
nem plene ercusat. set sic fortasse ut mi¬
nus puniat᷑. Uñ augͣ ad ualentinũ. Eis
auffert᷑ excusatio qui mandata dei noue¬
it̃ qͣm solent hr̃e hoĩes de ignorancia ⁊
licet gͣuiꝰ sit peccare scient̃ quã nescient̃.
ut in eis qͥsꝗͣ. eitusationc̃ reqͥrat. alid̾ ⁊ it

Expanded text:
renuentes, vel proponentes scire; quae neminem plene excusat, sed sic fortasse ut minus puniatur. Unde B. Augustinus: Eis aufertur excusatio, qui mandata Dei noverunt, quam solent homines habere de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, ut in eis quisquam excusationem
Abbreviated transcription (Latin):
iudet᷑ qd̾ ⁊̃ adam ambierit eẽ sic̃ d̾s. nõ
tñ credidit id sĩ posse: ⁊ iõ falsum eẽ. qđ
diabolus ꝓmittebat cognouit: ⁊ licet di¬
uinitatis eqͣlitatẽ ꝯtupuerit: nõ tñ a do
erarsit. nec tanta eiꝰ affectus ambitõne si¬
cut mulier q̃ ilło fĩ posse putauit:⁊ ideo
magis illud ambiendo suꝑbiuit. uirum
autem aliq̃ forte ambitionis surreptio mo¬
uit. s nõ ita ut illud putaret utrum uel

Expanded text:
 etiam Adam ambierit esse sicut Deus, non tamen crediderit id fieri posse; et ideo falsum esse quod diabolus promittebat cognovit. Et licet divinitatis aequalitatem concupierit, non tamen adeo exarsit, nec tanta est affectus ambitione sicut mulier, quae illud fieri posse putavit, et ideo magis illud ambiendo superbivit. Virum autem aliqua forte ambitionis surreptio movit; sed non ita, ut illud verum vel
Abbreviated transcription (Latin):
peccasse mulier q̃ uoluit usurpare diui¬
nitatis eͣlitatem. ⁊ nimia p̃sumptione
elata credidit ĩ eẽ fut᷑m. adamuͭ nec il¬
osensit. nolens eam ⁊tristare:⁊ a se aliena.¬
tam teliquere. ne ꝑiret. arbitratus ilis
c̃e utniale: non mortale. delictum. Uñ ab̃.¬

Expanded text:
peccasse mulier, quae voluit usurpare divinitatis aequalitatem, et nimia praesumptione elata credit, ita esse futurum. Adam vero nec ilconsensit, nolens eam contristare et a se alienatam relinquere, ne periret; arbitratus, illud esse veniale, non mortale delictum.
Abbreviated transcription (Latin):
nesim de uiro ⁊ muliere petc̃m suũ
extusantib ait. Uixit adam. Mulier qͣm
caui. duꝑbia it ħt confusionis deformita¬
tem non ofessionis humilitatẽ. Nec ĩ mu¬
lier consicet᷑ peccm s refeit in alt̾m dicẽs.
serpens decepit me ⁊ cõmedi imparisen
set pari fastu. Ecce ħ dicit augꝰ ꝙ parem
fuisse fastum inçitusatione pec̾ti nñ in e¬
su ligni uetiti. set disparem: ⁊ inmuliere.
multo maiorẽ in eo qd̃ credidit: ⁊ uoluit
ẽẽ sicut ds̃ ꝙ nõ uir. uerumtñ ⁊ de uiro
legit᷑ ꝙ uoluit eẽ sicut ds̃. Dicit it augͥ

Expanded text:
nes., de viro et muliere peccatum suum excusantibus ait: Dixit Adam: Mulier quamcavi. Superbia enim habet confusionis deformitatem, non confessionis humilitatem. Nec etiam mulier confitetur peccatum, sed refert in alterum, dicens: Serpens decepit me, et comedi; impari sexu, sed pari fastu. Ecce hic dicit Aug. quia parem fuisse fastum in excusatione peccati, et etiam in esu ligni vetiti; sed disparem, et in muliere multo majorem, in eo quod credidit et voluit esse sicut Deus, quod non vir. Verumtamen et de viro legitur quod voluit
Abbreviated transcription (Latin):
talis elatio. ⁊ amor ꝓͥe potestatis muito
fuit seductus eo mͦ quo mulier. Non it pu.¬
tauit ẽe uerum qd̾ diabolus suggerebat.
in eo tñ fuisse seductum credi potest. qd̾
cõmissũ ueniale putaũt. qͥd ꝑemptoriũ
erat. S nec p̾or seductus fuit. nec in eo in¬
quo mulier ut credet dm ilłd lignũ ĩõ tã¬
gere ꝓhibuisse qm si tang̾ent fierẽt sicut
dii. uerumtñ preuaricator fuit adam.
eiꝰ int̾e ilico pꝰ temptõnem ex qͣ uoluit lig¬
nũ uetitum exꝑiti cũ mulierem nõ uid̾et
mortuam escailla ꝑtepta. Uñ augͥ. sr̃ geness.
dicens. In similitudint̃ p̃uaricationis a de
seductum tñ negat uͥait: adam nõ ẽ se¬
ductus set mulier. Uñ ⁊ int̾rogat᷑ nõ ait
mulier seduxit me. s dedit mͦ ⁊ cõmeli.
Mulier uͦ inqͥt. Serpens sedixit me. hanc

Expanded text:
talis elatio amor propriae potestatis in viro fuit seductus eo modo quo mulier. Non enim putavit esse verum, quod diabolus suggerebat. In eo tamen seductum fuisse credi potest, quod commissum veniale putavit, quod peremptorium erat. Sed nec prior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sicut dii. Verumtamen praevaricator fuit Adam, ejus inesse illico post tentationem, ex qua voluit lignum vetitum experiri, cum mulierem non videret mortuam esca illa percepta, unde Aug., lib.dicens: In similitudinem praevaricationis Adae , seductum tamen negat, ubi ait: Adam non est seductus, sed mulier . Unde et interrogatus non ait: Mulier seduxit me, sed dedit mihi, et comedi. Mulier vero inquit: Serpens seduxit me. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
gestione pͥus peccauit cũ auctori¬
tas tradat Ioͣ pecc̃m diaboli incurabi¬
le eẽq nou suggestione s pͥa suꝑbia
gitant que sic intellig̾e sane quimus.
Non deiceret᷑ ħo .s. in aftum illuis pec
miserias ꝑ temptõnem diaboli nͥ elatio
cõpͥmenda precessisset non utiq temp¬
tationem set opus pec̾ci. Talis it fu¬
it ordinis ꝓcessus. Diabolus temꝑtan¬
do dixit. Sͦi cõmedditis eritis sic̃ dii sci¬
entes bonum ⁊ malũ quo audito: sta¬
tim menti mulieris subrepsit elatio
cuit ei fac̃e qd̃ diabolus suadebat:⁊
utiq fecit. Suggestione gͥ petcauit q
⁊ uoluit hr̃e similitudinem dei cum
equalitate quadam putans illd ẽẽ ue¬
rum qd̾ diabolus dicebat. ⁊ iõ sp̃uaħr
mulierem cõmemorat aut̃ inquiens.
Quomͦ credet mulier diabolo nisi eĩt
in m̃te eiꝰ de se suꝑba presumptio: ⁊ qd̾

Expanded text:
gestione prius peccavit, cum auctoritas tradat ideo peccatum diaboli incurabile esse, quia non suggestione sed propria superbia gitant: quae sic intelligere sane quimus: Non dejiceretur homo in actum illius peccmiserias per tentationem diaboli, nisi elatio comprimenda praecessisset, non utique tentationem, sed opus peccati. Talis enim fuit ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum; quo audito statim menti mulieris surrepsit elatio cuit ei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia et voluit habere similitudinem Dei cum aequalitate quadam, putans esse verum quod diabolus dicebat. Et ideo specialiter mulierem commemorat August., inquiens: Quomodo crederet mulier diabolo, nisi esset in mente ejus de se superba praesumptio? Et quod
Abbreviated transcription (Latin):
it mulier seducta manducauit eiꝙ: de¬
dit ut simul edent noluit eam ꝯt̾stare qñi
credebat sine suo solatio ⁊ tabescẽ: ⁊a se a¬
lienatam oĩo int̃ire. No qͥdem carnali uic¬
tus ⁊cupiscencia qͣm nou dum senserat.
s amicabili quadam beniuolentia qͣ płmꝙ:
fit ut offendat᷑ ds ne offendat᷑ anũcus. ꝙ.
eũ face nõ debuisse diuine sñe nustus exi¬
tus indicauit. Ergo alio quodam mͦ
in eo falli pocuit ut uenialẽ credẽt et̃ com¬
missum. s doloꝰ illo scrpentino quo mulier
seducta ÷ nłło mͦ arbitror illũ illum potuis¬
se seduci. Ex hus dat᷑ intelligi qd̾ mulier
plus ꝑeccauit in qua maioris tumoris p̃¬
sumptio fuit. Que ⁊̃ in se ⁊ inꝑrimũ :im

Expanded text:
ergo mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio tabescere, et a se alienatam interire. Non quidem carnali junctus concupiscentia, quam nondum senserat; sed amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus ne offendatur amicus, quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit. Ergo alio quodam modin eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo arbitror illum potuisse seduci. Ex his datur intelligi quod mulier plus peccavit, in qua majoris tumoris praesumptio fuit, quae etiam in se, et in proxim
Abbreviated transcription (Latin):
Uiutũ.ẽ. carni ꝑ mediũ intellectum
u̾bum łi. Tante .ii. subtilitatis atq
simplicitatis. ẽ. diuna. ẽe̾ntia. ut
corpori delimot̾re formato iruiri ñ
congruerit nͥ mediante rõnali ẽẽntia
Illa aũ unio ĩ explicabił. ẽ. Adeo ut ⁊̃¬

Expanded text:
est carni per medium intellectum Verbum Dei. Tantae enim subtilitatis atque simplicitatis est divina essentia, ut corpori de limo terrae formato uniri non congruerit, nisi mediante rationali essentia. Illa autem unio inexplicabilis est adeo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑans uero qua uuuat᷑ ad bene uolendĩ
efficatit᷑.: ⁊dm pre omnib diligendum: ⁊
ad oꝑandum bonũ: ⁊ ad ꝑseuerandum
in bono: ⁊ hmi. de quib postea plemus
aget᷑ . Data ⁊ gͦ angłis qui ꝑstiterunt
d̾m ꝑfecte dilig̃ent. conũsi gͦ sunt a
bono qd̃ habebant nõ ꝑdito. ad inanis
bonũ qd̾ non habebant: ⁊ ÷ fc̃a ista con¬
uersio ꝑ gr̃ãm cooꝑantẽ libero arbitͥo
que gr̃a aliis qui cecidunt apposita ñ
fuit. An sit impitand ilt qd̾ aũsi st̃.
beoq: a quibdam obici solet nõ ẽẽ im
⁊ data.q in eis nłła culpa adhuc preces¬

Expanded text:
 qua juvatur ad bene volendum efficaciter, et Deum prae omnibus diligendum et operandum bonum, et ad perseverandum in bono, et hujusmodi; de quibus postea plenius. Data est ergo angelis qui perstiterunt Deum perfecte diligerent. Conversi ergo sunt a bono quod habebant non perdito ad majus bonum quod non habebant; et facta est ista conversio per gratiam cooperantem libero arbitrio, quae gratia aliis qui ceciderunt apposita non fuit. 5. An sit imputandum illis qui aversi sunt. Ideoque a quibusdam dici solet non esse iest data, quia in eis nulla culpa adhuc praeces
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ singl̃s quisq hoꝵ ds ÷: ⁊ simul oẽs
unus deus. Et singłs qͥsq hoꝵ ple¬
na sub̾a ẽ:i simul omnẽs una sub̾a.
pͤater: nec filius ⁊ nec sp̃s sdd. filus nec¬
eadem incõmutabilitas. ead̃ maiestas.

Expanded text:
 singulus quisque horum Deus, et simul omnes unus Deus; et singulus quisque horum plena substantia, et simul omnes una substantia. Pater nec Filius est nec Spiritus eadem incommutabilitas, eadem majestas,
Abbreviated transcription (Latin):
q relatiua nõia ꝑsonarũ posuit .s.¬
patris. imaginis. muñis. que relati¬
ue dnͣr de ꝑsonis. ⁊ pͥetates notant
num. Uerumtñ ip̃as pͥetates aliis
augͦi expõnem. nͥ solo noĩe eternita¬
tis quo non ip̃am paternitatem. s
eam uoluit intelligi notionẽ: qua
llud etiam notat augͦ aliis uerbis sine
sine exp̃ssione illarũ tͥum petatũ
suꝑius cõmemoratarum. in .i.li. de
in filio equalitas. in sp̃u sc̃o unita¬
tis equalitatisq ⁊ cordia. Et tria ħ
unũ omnia:. ꝓpt̃ pr̃em. Equalia oĩa
ꝓpt̃ filium. connexa oĩa: ꝓpt̾ sp̃m¬

Expanded text:
 relativa nomina personarum posuit, scilicet, imaginis et muneris; quae relative dicuntur de personis, et proprietates notant num. Verumtamen ipsas proprietates aliis Aug. expositionem; nisi solo nomine aeternitatis, quo non ipsam paternitatem, sed eam voluit intelligi notionem qua em notat August. aliis verbis sine sine expressione illarum trium proprietatum superius commemoratarum, in lib. de in Filio aequalitas, in Spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia: et tria haec unum omnia propter Patrem, aequalia omnia propter Filium, connexa omnia prop
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ⁊ sp̃m sc̃m. quomͣ gͥ hoc accipiend̾
÷ ᷤ. ꝓutaũnt quidam hetici qd̾ pater
nelut auctor ⁊ artifex filio ⁊ sp̃u sc̃o in
rerũ oꝑatione quasi instrum̃to uteret᷑.
Ex predc̃is uerbis errandi occasionem
sumentes qd̾ uelud blasphemiũ atꝙ
sane doctne aduersum abicit piafides.
Non ⁊ itaq: intelligendũ iõ scͥpt̃am fre¬
quent̃ cõmemorare patrẽ oꝑari in filio.
uel ꝑfilium tanqͣm filius non posset
fac̃e si ei nõ porrexisset pat̾ dexteram
uel tanꝗͣ aliqd̾ instrumentũ fũit pa¬
tͥs oꝑantis s pociꝰ iłt uerbis pr̃em intel¬
ligi uoluit. cũ filio ł sp̃u scõoꝑari ⁊

Expanded text:
um sanctum. Quomodo ergo hoc accipiendum est? Putaverunt quidam haeretici quod Pater, velut auctor et artifex, Filio et Spiritu sancto in rerum operatione, quasi instrumento, uteretur; ex praedictis verbis errandi occasionem sumentes, quod velut blasphemum atque sanae doctrinae adversum abjicit pia fides. Non est itaque intelligendum, ideo Scripturam frequenter commemorare Patrem operari in Filio vel per Filium, tanquam Filius non posset facere, si ei non porrexisset Pater dexteram, vel tanquam aliquod instrumentum fuerit Patris operantis, sed potius illis verbis Patrem intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
cepõne epłe ad hebrtos sieait. Nonut
hereticus in aniter suspicat᷑ tanqͣm ali¬
qd̾ instrum̃tum patͥs exdit̃it filius neq
ꝑ cum pater dicitur fecisse tanꝗͣ. ip̃e
fac̃e non posset. d siõ d̾r pater uidicare
isse. Si it causa eiꝰ pater ÷ sc̃m qd̾̃
pater ÷ multo ampluis eoꝵ cã ÷ que ꝑfi¬

Expanded text:
Epistolae ad Hebr., sic ait: Non ut haereticus inaniter suspicatur, tanquam aliquod instrumentum Patris extitit Filius; neqr eum Pater dicitur fecisse, tanquam ipse facere non posset, sed sicut dicitur Pater judicare isse. Si enim causa ejus Pater est, secundum quod Pater est, multo amplius eorum causa e
Abbreviated transcription (Latin):
aquis. Uiusitꝙ: aqͣs que erant sub fir¬
mam̃to ab hiis que erant suꝑ firma¬
mentũ. Sciend̾ ⁊ qd̾ illus celi descbit᷑.
hic creatio sicut. ait beda suꝑ genesim
in quo fira sunt sidera cui subposite
sunt aque in aere. ⁊ interra:⁊ suꝑposi¬
cuitas de aqͥs fc̃s ÷. Si quem uͦ mouit
quomͦ aque nat᷑a fluide. ⁊ in una labi¬
les suꝑ celũ possint consistẽ de deo scͥp¬
tũ ẽẽ memiiit. quiligat aqͣs in nuebi¬
b suis. Qlui it infra celum ligat aquas
ad tempꝰ uaporib nubium recentas. po¬
test ⁊̃ suꝑ celi speram nõ uaporali tenui¬
tate set glaciali soliditate aquas sus¬
pende nelabant᷑. Quales aũ ⁊ ad quid

Expanded text:
s quae erant sub firmamento, ab his quae erant super firmamentum. Sciendum est quod illius coeli describitur hic creatio, sicut ait Beda, super Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et supposicuitas, de aquis factus est. Si quem vero movet quomodo aquae naturae fluidae et in ima labiles super coelum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentas, potest etiam super coeli sphaeram non vaporali tenuitate, sed glaciali soliditate aquas suspendere, ne labantur. Quales autem et ad quid
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ. sticos lectores. hostiarios. erorcis¬
tas. acolitos. si extͣ uotũ ⁊ habitũ in¬
ueniunt᷑ ⁊ ꝯtinenciã ꝓfit̾i nolunt:
uxorẽ duc̃e uͥginẽ ecclesia romana
ꝑmittit. non uiduã ł repudiatam
q deinceps nec ad subdiaconatum
ꝓuehi pot̾unt. nec laicus uxorẽ sor¬
titus nec uͥginẽ. ł bigamꝰ ad cłicatũ.
Itẽ ex cartag̃. ⁊cilio. placuit ep̃os. p̃s¬
bit᷑os. diaconos. subdiaconos ⁊̃ ab ux¬
orib abstiñe. Ꝙ si nõ fec̾int ⁊̃ ab ec¬
cłiastico remoueant᷑ offõ. sec̃os ue

Expanded text:
lectores, ostiarios, exorcistas, acolytos, si extra votum et habitum inveniuntur, et continentiam profiteri nolunt, uxorem ducere virginem Ecclesia Romana permittit, non viduam, vel repudiatam: quia deinceps nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus uxorem sortitus, nisi virginem, vel bigamus ad clericatum. Item ex Carthaginensi concilio: Placuit episcopos, presbyteros, diaconos, subdiaconos etiam ab uxoribus abstinere; quod si non fecerint, etiam ab ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ malũ qd̾ mulier timuit negͥando re.¬
mouit: ⁊ ꝓmissionẽ ad didit ⁊ ut eiꝰ ꝑ¬
suasio cicius reciꝑet᷑ ꝓmissionẽ duplica¬
uit. Unã nempe commestionẽ suadens
duo in pͥmo ꝑeesuit fimilitudinẽ dei
scĩamq: bonr⁊ mali spondens. ubi tͥb
ꝑsuasione cibi cũ dixit. In quoc̃q die

Expanded text:
et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens. Ubi tribu in persuasione cibi, cum dixit in quacumque die
Abbreviated transcription (Latin):
teris ad exemplũ. ut si pecc̃m eius
nõ mͦ ingͣui eius malo. s t̃ in tan¬
to scãdalo alioꝵ ẽ. atq ħ expediri
utilitati eccłie uidetur antistiti:
pudorẽ addat tumorẽ. Cum tanta ÷
plaga pecc̃i ⁊ impetꝰ morbi ut medi.¬
camenta corꝑis:⁊ sangͥnis dñi defe.¬
renda sint: auctoritate antistitis de¬
bet qͥs se remou̾e ab altari ad agen

Expanded text:
teris ad exemplum. Ut si peccatum ejus, non solum in gravi ejus malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expediutilitati Ecclesiae videtur antistiti, pudorem addat tumorem. Cum tanta est plaga peccati et impetus morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis, debet se quisque removere ab altari ad agend
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑatam .i. beatitudinẽ eternã. Sine
meritis it aliqͥd sꝑare non spes set p̃¬
sumptio dici põt. De qͥb sit syes.
eani rerũ que non uident᷑. ue spe qͦ.
a spe. sicut uocabulo ita rationabili dif¬
ferentia. est it fides malarum terũ ⁊
bonarum.q ⁊ bona creduntur. ⁊ ma¬
la:⁊ hoc fide bona non mala. est ⁊̃ fides
⁊ preteritarũ rerum. ⁊ presentium. ⁊

Expanded text:
st, beatitudinem aeternam. Sine meritis enim aliquid sperare, non spes, sed praesumptio dici potest. 2. De quibus sit spes. earum rerum quae non videntur. De spe quoque a spe, sicut vocabulo, ita etiam rationabili differentia. Est enim fides malarum rerum et bonarum; quia et bona creduntur et mala et hoc fide bona non mala. Est etiam fides et praeteritarum rerum et praesentium et
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satis ostendit eo ip̃o missũ filium:
quo fc̃m ex muliere. ꝓ mͣ mittia pt̃e
sñ sp̃u sc̃o ñ potuit. q pater intelligit᷑
misisse eũ: cum fecit ex femina. qđ utiq
ñ fecit : sine sp̃u sc̃o. Ecce hic dicit fi¬
lium missũ: a pr̃e. ⁊ spͣu sc̃o.

Expanded text:
m quo factum ex muliere. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, quia Pater intelligitur misisse eum cum fecit ex femina, quod utique non fecit sine Spiritu sancto. Ecce hic dicit, Filium missum a Patre et a Spiritu sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑ reciꝑe ꝯnubia.¶ Hoc ser¬
uandũ ẽ cũ ut̃q id̾ fatet᷑. S uir si
asserit se debitum reddidisse urori.
⁊ illa difficet᷑: cui pociꝰ fides habenda
sit m̃ito qr. De hoc ita statutum est.

Expanded text:
gantur recipere connubia. Hoc servandum est, cum uterque idem fatetur. Sed vir si asserit se debitum reddidisse uxori, et illa diffitetur, cui potius fides habenda sit merito quaeritur. De hoc ita statutum est
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ si uir aliã urorem uult acciꝑe:
manifesta pacet ratio q sugg̃ente di¬
abolo odii fomite erosam eam hu̾it.
⁊ iõ eam dimittẽ mendacui falsitate
mosit᷑. E si mulier causat᷑. ⁊ dic̃. uo¬
.uii. manu ꝓpinquoꝵ tactis sacrosc̃ĩs
reliquiis uire uirando dicat. ut nũ¬
qͣm ꝑ mixtionẽ carnis ⁊iuncti. una
caro effecti fuissẽt. Tunc uidet᷑ mu¬

Expanded text:
Igitur si vir aliam uxorem vult accipere manifesta ratione patet quod suggerente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et ideo eam dimittere mendacii falsitat molitur. Quod si mulier causatur et dicit, VoVII manibus propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat, ut nunquam permistione carnis conjuncti, una caro effecti essent, tunc videtur mu
Abbreviated transcription (Latin):
frigiditatis debitũ redde nõ possunt:
ꝯsulit b̃s. gͣgͦ. ut ꝑmaneãt. S si mu¬
lier causatur dicens. uolo et mater
⁊ filios ꝓcreare. decernit ut utͣq eoꝵ
carnałr auenerint. ⁊ tc̃ mulier scãas¬

Expanded text:
frigiditatis debitum reddere non possunt, consulit Greg. ut permaneant . Sed si mulier causatur dicens: Volo esse mater, et filios procreare, decrevit ut uterque eorum carna
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. absq spe ⁊iugi ꝑmaneat. ait i sic
Int̾rogasti de huis qͥ mat̾monio uinc¬
ti st̃. ⁊ nub̃e nõ possũt. si ille aliã. uel
illa aliũ duc̃e possit. De qͥb scͥptũ est.
uir ⁊ mulier si se ⁊iunterint. ⁊ pꝰ dix¬
erit mulier de uiro qd̾ coire nõ pos¬
sit cũ ea. si põt ꝓbari qd̃ dicit ꝑ ius¬

Expanded text:
aneat. Ait enim sic: Interrogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, de quibus scriptum est: Vir et mulier, si se conjunxerint, et post dixerit mulier de viro quod coire non possit cum ea, si potest probari quod dicit per jus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥn si disceditis ab inuicẽ. ⁊ uolentes
cohabitare dimittitis: ⁊ aliis uos co¬
pulatis: adulti estis ⁊ filii ur̃i qͥ de¬
hac copła nascunt᷑ inmundi .i. spu.¬
post bap̃m alt̾am hr̃e nõ põt. Cri

Expanded text:
n si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulatis, adulteri estis; et filii vestri qui de copula nascuntur, immundi, id est, spupost Baptismum alteram habere non potest. Cri
Abbreviated transcription (Latin):
re in celo q clarus locus ⁊ ⁊ amenus
nec in terra nobiscũ ne hoĩes nimis
in:festarent. S iuxta apłipetͥ doct᷑¬
nam in epła canonita traditã in ae¬
re isto caliginoso qui eis qͣi carcer
usꝙ: ad tempus iudicii deputatus :
tc̃ aũ detrudent᷑ in baratrum inferni.

Expanded text:
re in coelo, quia clarus locus est et amoenus; nec in terra nobiscum, ne homines nimis infestarent. Sed juxta apostoli Petri doctrinam in Epistola 2 canonica traditam, in aere isto caliginoso, qui eis quasi carcer usque ad tempus judicii deputatus est; tunc autem detrudentur in baratrum inferni
Abbreviated transcription (Latin):
fabilis inse diuinitas accepisse. Sic ẽ
d̾s eternus ueracit᷑ scd̃m tempꝰ: ⁊ꝯcep¬
tus :⁊ natꝰ de uͥgine. Ista austoritate
udet᷑ insinuari. qd̾ nat᷑a diuina sit
nata. ⁊ ꝯcepta de uirgine. S si diligen¬
ter notent᷑ uerba pocuis de ꝑsona agi
intelligit᷑. que sine dubitõne: ⁊ de pa¬
tre: ⁊ de mr̃e nata ẽẽ dici debet. Be ge

Expanded text:
fabilis in se divinitas accepisset. Sic est Deus aeternus veraciter secundum tempus et conceptus et natus ex Virgine. Ista auctoritate videtur insinuari quod natura divina sit nata et concepta de Virgine. Sed si diligenter notentur verba, potius de persona agi intelligitur, quae sine dubitatione et de Patre et de matre nata esse dici debet. 2. De