comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paruit homo senex reuertens de agro et de oꝑe
suo uesꝑt qui et ip̃e erat de monte effrayni et
pegrinus habteabat in gabaa. homines autẽ
regionis illuis erant filii gemini. El euatisq
cculis uidit senex sedentem hommem cumisar¬
cimilis suis in platea ciuitatis. et dixit ad eũ.¬
locum nr̃m qui est in latere montis eff̾raym.
uoluit rectpere habentes paleas et fenum in
a si norum pabulum ⁊ panem ac uinum in
meos et antille crie uiris et pueri qui mecum
est unlla re indigemus nisi hospicio. Ciur¬
dit seuex. Pax decum sit Ego prebeo omnia q̃
necessarta sunt: tantum queso in platea ma¬
neas. Introduxitꝙ eum in domum suam et
pabulum asmis prebuit. At post qnam lane¬
rint pedes suos recepit eos in conuinium slis
epulantib et post laborem itmetis cibo et potu
reficientib corpora: uenerunt uiri cuutatis
illius filii belial ed est absq uigo ⁊ areundante ᷤ
domum senis pulsare domum ceperunt clam¬

Expanded text:
tio. Et ecce, apparuit homo senex, revertens de agro et de opere tio. Et ecce, apparuit homo senex, revertens de agro et de opere suo vespere, qui et ipse erat de monte Ephraim, et peregrinus habitabat in Gabaa. Homines autem regionis illius erant filii Jemini. Elevatisque oculis, vidit senex sedentem hominem cum sarcinulis suis in platea civitatis, et dixit ad eulocum nostrum, qui est in latere montis Ephraim, uult recipere, habentes paleas et fenum in asinorum pabulum, et panem ac vinum in meos et ancillae tuae usus, et pueri qui mecum sunt: nulla re indigemus nisi hospitio. Cui respondit senex: Pax tecum sit, ego praebebo omnia quae necessaria sunt: tantum, quaeso, ne in platea maneas. Introduxitque eum in domum suam: et pabulum asinis praebuit: ac postquam laverunt pedes suos, receepulantibus, ac post laborem itineris cibo, et potu reficientibus corpora, venerunt viri civitatis illius, filii Belial id est absque jugo, et circumdantes domum senis, fores pulsare coeperunt, clam
Abbreviated transcription (Latin):
et puero. Cui tursum iocittus est socer. Consi¬
dera quod dies ad occasum decliuior sit: et ꝓ¬
hodie ⁊ duc lecum diem: et cras ꝓficisceris ut
uadas in domimituam. Noluit gen ex acqͥes¬
cere sermonib eius. s statim ꝑrexit ⁊ uenit
ꝯtra ieb que altero nomine uocatur ierłm:
ducens sccum duos asmos omistos ⁊ concu¬
binam. Iamq adexant inxta ieb et dies
mutabitur i nocdem. dixitq puer ad do¬
nunum luum. Ueni obsecco dedinemꝰ ad irebem
iebuseoꝵ: et maneamus in ea. Cui respondit do¬
minus. Non ingrediar oppidum gentis aliene
q̃ non est de filiis isił: s cransibo usq gabaa. et
cum illuc ꝑuenero manebimus in ea: aut cer¬
te in urbe rama. Transierunt gͥ. Transierũt¬
igitur ieb et certum carpebañt iter. Occubu¬
ĩtq sol uixta galua q̃ est cribu beniami.
deueneruntq ad eam ut manerent ibt. Qͦ
cum intrassent sedebant in platu curtatis et

Expanded text:
et puero. Cui rursum locutus est socer: Consiet puero. Cui rursum locutus est socer: Considera quod dies ad occasum declivior sit, et dhodie, et duc laetum diem, et cras proficisceris ut vadas in domum tuam. Noluit gener acquiescere sermonibus ejus: Sed statim surrexit et venit contra Iebus quae altero nomine vocabatur Hierusalem ducens secum duos asinos onustos et concubinam iamque aderant iuxta Iebus et dies mutabatur in noctem dixitque puer ad dominum suum veni obsecro declinemus ad urbem Iebuseominus: Non ingrediar oppidum gentis alienae, quae non est de filiis Israel, sed transibo usque Gabaa: et cum illuc pervenero, manebimus in ea, aut certe in urbe Rama. Transierunt igitur Jebus, et coeptum carpebant iter, occubuitque eis sol juxta Gabaa, quae est in tribu Benjamin: diverteruntque ad eam, ut manerent ibi. Quo cum intrassent, sedebant in platea civitatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
reuersa est in domum patris sui bechleem. Mã¬
Atꝙ apuo eum. uiiͬ mensib: secutus est eam uir
luus uolensq recouciliari ei atq blandiri et se¬
cum reducere: habens in comitatu puerum
et duos asinos. Aue suscepit eumi ⁊ intredus
in donum patris stui. Quod cum audiss socer
atus est hominem. Mansitꝙ gener in domo
soceri trib dieb comedens et bib̾ens cum eo fa¬
miliariter. die autem quarto de noc̾te ꝯsargẽs:
ꝓficisciuolutt. quem tenuit sater. ⁊ ait ad
tum. Gusta ꝑrius pusiłlum panis ⁊ ꝯforta
to stomaco: sic ꝓficisceris. Sederunt q simul
ec comederinit at biberunt. dixitq pater pu¬
ale ad generum situm. Queso te itt hodieħ
maneas ponterq lecennir. At ille consurgẽt
cepit uelle ꝓfitisci: ⁊ inchominus obixẽ eñ¬
socet eemuit: apud se fecit manere. Mane au
et assumpris uitib donet in crescat dies pꝰ¬
ea ꝓfiristaris. Comederunt ergo simul dur¬
rerit ergo adolescens ut ꝑgeret cum uxore sua

Expanded text:
i Beth-Leem, mansitque apud eum quatuor mensibus. Secutusque est eam vir suus, volens ei reconciliari, atque blandiri, et secum reducere, habens in comitatu puerum et duos asinos: quae suscepit eum, et introduxit in domum patris sui. Quod cum audisset soceratus est hominem. Mansitque gener in domo soceri tribus diebus, comedens cum eo et bibens familiariter. Die autem quarto de nocte consurgens, proficisci voluit. Quem tenuit socer, et ait ad eum: Gusta prius pauxillum panis, et conforta stomachum, et sic proficisceris. Sederuntque simul, et comederunt ac biberunt. Dixitque pater puellae ad generum suum: Quaeso te, ut hodie hic maneas, pariterque laetemur. At ille, consurgens, coepit velle proficisci. socer tenuit, et apud se fecit manere. Mane autet assumptis viribus, donec increscat dies, postea proficiscaris. Comederunt ergo simul. Surrexitque adolescens, ut pergeret cum uxore sua,
Abbreviated transcription (Latin):
castra i sylo. in cerra chanaan. Miserunt¬
ꝙ muitios ad filios beniamin qui erant i
petra reminon et preceperunt eis ut eas
mui illo tempore es date sunt eis uxores de
filiab iabis galaad. alias autem ñ reppere¬
rinit quas sumli modo traderent. Uniuereꝰ¬
tiam suꝑ it̾fectio ecede nem uiuus tͥ

Expanded text:
castra in Silo, in terra Chanaan. Miseruntcastra in Silo, in terra Chanaan. Miseruntque nuntios ad filios Benjamin, qui erant in petra Remmon, et praeceperunt eis, ut eos min in illo tempore, et datae sunt eis uxores de filiabus Jabis Galaad: alias autem non repererunt quas simili modo traderent. Universutiam super interfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ce unoq consilio et mmiserunt nuntios ad om¬
nem cribum benianin qui dicerent. Cur tã¬
tum nefas in uobis reꝑtum est: Tradite om̃is¬
homines de gabaa qui hoc flagitium ꝓpecta¬
runt ⁊ moriant᷑. et auferatur malũ
de isoł. Qui at rie noluerunt frm̃ sir¬
oꝵ filioꝵ ifrł audire mandatum

Expanded text:
nte, unoque consilio: et miserunt nuntios ad omnte, unoque consilio: et miserunt nuntios ad omnem tribum Benjamin, qui dicerent: Cur tantum nefas in vobis repertum est? Tradite homines de Gabaa, qui hoc flagitium perpetrarunt, ut moriantur, et auferatur malum de Israel. Qui noluerunt fratrum suorum filiorum Isra
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi dei comuieneriure ecce milia peditum pug¬
titus mulieris interfecte quomodo tantum scelꝰ
ꝓpetratum eẽt: iedit. Ueni in gabaa ueniamin
cum uxoremea illucq diuerti: et ecce homineᷤᷤ
ciuitatis illiis circuindederunt nocte domũ
in qua manebam uolentes me occidore: et rix¬
orem meam incredibilifurore libidinis nexan¬
tes deuiq mortua est. Quam arreptam in fru¬
stra concidi: misiꝙ parces inomnes cerminos
possessionis nr̃e: qr nunqͣm cantum nefas et
tam grande piaculum fcm̃ est in ifrł. Aoestis
ommnes filii isrł discernte quid facere debeatis
Stansq omns ppłs quasi unius honiis ser¬
mone respondit. Non recedemus in cabernacu¬
la nr̃a nec suam quisqͣm inttrabit domui:
s hoc contra gabaa in comimuine faciemus.
docem iuri eligantur ceritum ex omnib trib¬
ub ifrł et centum de mille et mille de.x. mi¬
pugnare contun gabaa beniamm reddere ei ꝓ
scelere quod meretur. Connenitq uniuersus
isrł ad ciuitatem quasi homo unus eadem m̃¬

Expanded text:
 millia peditum pugritus mulieris interfectae, quomodo tantum scelus perpetratum esset, respondit: Veni in Gabaa Benjamin cum uxore mea, illucque diverti: et ecce homines civitatis illius circumdederunt nocte domum, in qua manebam, volentes me occidere, et uxorem meam incredibili libidinis furore vexantes, denique mortua est. Quam arreptam, in frusta concidi, misique partes in omnes terminos possessionis vestrae: quia numquam tantum nefas, et tam grande piaculum factum est in Israel. Adestis omnes filii Israhel decernite quid facere debeatis stansque omnis populus quasi unius hominis sermone respondit non recedemus in tabernacula nostra nec suam quisquam intrabit domum sed hoc contra Gabaa in commune faciemus decem viri eligantur e centum ex omnibus tribubus Israhel et centum de mille et mille de pugnantes contra Gabaa Benjamin, reddere ei pro scelere, quod meretur. Convenitque omnis Israel ad civitatem, quasi unus homo, eadem me
Abbreviated transcription (Latin):
le uiros. Rursumq filii isrł et foriitudine et
numero confidentes in eodem loco in quoprius
cercauerunt aciem direxerunt: ita tam̃ ut priꝰ
ascenderent et ferenit coram domino usqad
nec̾tem. consulerentq eum et dicerent. debeo
ultra ꝓcedere ad d̾mncandum contra filios
benianm frẽs meos an non: Quib ille respõ¬
dit. Ascendite ad eos ⁊ inite cectamen. Cumꝙ
filii ifrł altero die contra beniamm ad p̃luiui
ꝓcessissent. eruperunt filubeniamin de portis
galua. Et otcurrences eis tantam illos cede de
ungladium ꝓsternerent. Quam obremsi¬
liis ifrł omnes uenerunt in domum dei et
sedentes flebant coram dñe. Ieumauerunt¬
q die illo usq ad uesꝑm et obculerunt ei ho¬

Expanded text:
ia viros rursum filii Israhel et fortitudine et numero confidentes in eodem loco in quo prius certaverant aciem direxerunt ita tamen ut prius ascenderent et flerent coram Domino usque ad noctem consulerentque eum et dicerent debeo ultra procedere ad dimicandum contra filios Beniamin fratres meos an non quibus ille respondit ascendite ad eum et inite certamen cumque filii Israhel altero die contra Beniamin ad proelium processissent eruperunt filii Beniamin de portis Gabaa et occurrentes eis tanta in illos caede um gladium prosternerent. Quamobrem omnes filii Israel venerunt in domum Dei, et sedentes flebant coram Domino: jejunaveruntque die illo usque ad vesperum, et obtulerunt ei ho
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc ꝙ scriptum eit. Lapidem q̃m reꝓ̃¬
bauerint edificantes. hie fc̃o est ĩ capnt¬
anguli: Omnis qui ceciderit sup̃ illum la
derit ꝯminuet illum. Et q̃rebunt pͥncipes
sacerdotum ⁊ scribe mittere in illum manus
illa hora. ⁊ timuerunt ppłm. Cognouer̃t

Expanded text:
ergo hoc quod scribtum est. Lapidem quem reprobaverunt aedificantes. hic factus est in caputanguli. Omnis qui ceciderit super lapidem derit comminuet illum. Et quaerebant Principes Sacerdotum et Scribae mittere in illum manus illa hora et timuerunt populum. int
Abbreviated transcription (Latin):
ad ioħem ex eo regim dei euuangłi ⁊ atur
⁊ om̃is in illuit num facit iaciluis est aut̃
celum ⁊ terram pretenre qͣm de lege u¬
num apicem cadere. Omnis qui dimrtato
itrorem suam ⁊ ducit alt̾am mechatur.
E qui dimissam a iuro ducce mechatur:
Homo qui damerat duies ⁊ induebat᷑
purpura ⁊ bysso ⁊ epulabatur cotidie
splendide. Et erat quidam m̃edicus noĩe la

Expanded text:
izatur et omnis in illud vim facit facilius est autem caelum et terram praeterire quam de lege unum apicem cadere omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram moechatur et qui dimissam a viro ducit moechatur homo quidam erat dives et induebatur purpura et bysso et epulabatur cotidie splendide et erat quidam mendi
Abbreviated transcription (Latin):
in untuersis que głose fiebant ab 4o. dicebat
gͦ. Sin simile est reginini dei. ⁊ crn simile eẽ
exiftimo illud: Simile est grano synapis ꝙ
acceptum homo misit in ortum suum. ⁊ cre¬
uit ⁊ fcm̃ est in arborem magnam: ⁊ uolu¬
cres celi requienerunt in ranuis euis. Et iteꝵ dix̃
Cui sumile existimabo regnum dei. Simile est
ferm̃to ꝙ accepeum muliet abscondit ĩ fati¬
ne sata trita donec fermentettir totimi. Et i¬
bat ꝑ ciuitates ⁊ castella docens ⁊ iter faci

Expanded text:
quae gloriose fiebant ab eo dicebat ergo cui simile est regnum Dei et cui simile esse existimabo illud simile est grano sinapis quod acceptum homo misit in hortum suum et crevit et factum est in arborem magnam et volucres caeli requieverunt in ramis eius et iterum dixit cui simile aestimabo regnum Dei simile est fermento quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria donec fermentaretur totum et ibat per civita
Abbreviated transcription (Latin):
ior. At iħe iudens cogitationes cordis eor:
app̾hendens pnoꝵ statuit illum secus se: ⁊ ait
illis. Quicunq susceꝑit puerum istum ĩ noĩe
meo me suscipit. ⁊ quicimq me recipit reci¬
pit illum qui me misit. Nan qui minor est
inter om̃s uos: hic maior est. sdit ã ioħẽs

Expanded text:
cogitationes cordis illorum, adprehendens puerum statuit eum secus se et ait illis: quicumque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit; et quicumque me receperit, recipit eam qui me misit. nam qui minor est inter omnes uos, hic maior est. Et pos
Abbreviated transcription (Latin):
manus euis p̃i autẽ repleti sunt insip̃ia.
⁊ colloquebantur ad ad innuicem. quidnam
it in montem orare: ⁊ erat ꝑnoctans ĩ or̃ce
dei. Et cum dies fc̃s eẽt uocanit discipłos suos:
⁊ elegit .xii. ex ip̃is quos ⁊ apłos nõiauit.
Simonem quem cognominanit pecrum.
⁊ andream fratrem eius. Iacobami ⁊ iohẽm
phylippnm ⁊ barcholomes̃. matpm ⁊ chomã.
Iacobum alphei ⁊ symonem qui nocatur
zelotes ⁊ indam iacobi ⁊ uidam scariothqͥ
fuit ꝓditor. st̃ descendens iħx cum illis stecit
in loco campest̾ ⁊ turba discipuloꝵ euis ⁊ mł¬

Expanded text:
manus eius ipsi autem repleti sunt insipientia et conloquebantur ad invicem quidnam it in montem orare et erat pernoctans in oratione Dei et cum dies factus esset vocavit discipulos suos et elegit duodecim ex ipsis quos et apostolos nominavit Simonem quem cognominavit Petrum et Andream fratrem eius Iacobum et Iohannem Philippum et Bartholomeum Mattheum et Thomam Iacobum Alphei et Simonem qui vocatur Zelotes Iudam Iacobi et Iudam Scarioth qui fuit proditor et descendens cum illis stetit in loco campest
Abbreviated transcription (Latin):
a demoniis in deserca. Interrogauit ã illũ
ihẽ dicens. Ꝙ cibi nom̃ est : at ille dixit.
legio. q intrauerant demonia multain
eum. ⁊ rogalumnt̾ illum ne imꝑaret illis
ut in abyssumm irent. Erat ã ibi grex portoꝵ
multoꝵ pascentium in monte. Et roggabãt
erm ut ꝑmitteret eis in illos ingredi ⁊ per¬
misit illis. Exierunt gͦ demomia ab homine
⁊ intrauerunt inporcos: ⁊ impetu abñt ꝑ p̃
ceps grex in stagnum ⁊ suffocaittis est. Qut¬

Expanded text:
a. Interrogavit autem illum Jesus, dicens: Quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio: quia intraverant daemonia multa in eum. Et rogabant illum, ne imperaret illis, ut in abyssum irent. Erat autem ibi grex porcorum multorum pascentium in monte: et rogabant eum, ut permitteret eis in illos ingredi. Et permisit illis. Exierunt ergo daemonia ab homine, et intraverunt in porcos: et impetu abiit grex per praeceps in stagnum
Abbreviated transcription (Latin):
resa. qni fuit zorobabel. qͥ fuit salatiel qͥ finit
neri. qm fuit melchi. qui furt adoi qͥ fuit cho¬
san. qui fuit elmadan qui fuit hei qui fuit
ihu qui fuit eliezer qui fuit iorira. Qͥ fuit
mathat qui fuit leui qui fuit symeon. qͥ fuit
uida. Qͥ funt ioseph qui fuit iona qui fuit

Expanded text:
sa, qui fuit Zorobabel, qui fuit Salathiel, qui fuit Neri, qui fuit Melchi, qui fuit Addi, qui fuit Cosan, qui fuit Elmadan, qui fuit Her, qui fuit Jesu, qui fuit Eliezer, qui fuit Jorim, qui fuit Mathat, qui fuit Levi, qui fuit Simeon, qui fuit Juda, qui fuit Joseph, qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
tib in omnib q̃ faciebat. dixit ad discipulos
suos. ponite uos in cordib ur̃is sermones i¬
stos. alius enim hominis ficurum est ut tra¬
dartur in manus hominum. At illi ignor abãt
uerbum istud. ⁊ erat uelatum añ eos ut ñ sen¬
tirent. ⁊ timebant eũ interrogare de hoc n̾bo

Expanded text:
omnibus quae faciebat, dixit ad discipulos suos: Ponite vos in cordibus vestris sermones istos: filius enim hominis futurum est, ut tradatur in manus hominum. At illi ignorabant verbum istud, et erat velatum ante eos, ut non sentirent illud: et timebant eum interrogare de hoc verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tis fabulis attenti: insolo legis desiderio ter̾tẽ¬
rentur. ut ne hereticis fabulis. ⁊ stuttis sollicta¬
tionib seducti exciderent a ueritate elaboratrẽt
dehinc ut in principio euuigłi ioħ̃is natiuita¬
te p̃supta cui euuͣgłium scriberet: ⁊ in quo
electis scriberet indicaret contestans in se com
baptismum filii dei a ꝑfectione geu̾atoĩs in
xp̃o implece ⁊ repetende a pͥnctpio natuita¬
tis humane potestas ꝑmissa est: utt reqͥren

Expanded text:
nti in solo legis desiderio tenerentur, vel ne haereticis fabulis, et stultis sollicitationibus seducti exciderent a veritate, elaboraret. Dehinc ut in principio Evangelii Joannis nativitate praesumpta: cui Evangelium scriberet, et in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se compo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nativitatis humanae, potestas permissa
Abbreviated transcription (Latin):
s sicut omĩa uob̃ in neritate locuti sumns.
tta ⁊ glorificatio nr̃a q̃ fuit ad tytum u̾ttas
fcã est. ⁊ uicera eus habundantius in nobis
sunt reminiscentes omniũ nestrũ obedientiã
quomodo eum tunore ⁊ tremore excepistis e¬
um. Gaudeo qr in omĩb confido iu nobis.
Hotam autem facimiis nob frẽs grãm dei
que data est in eccłiis macedonie ꝙ ĩ multo
exꝑĩto tribulationis habundantia gau

Expanded text:
i sumus ita et gloriatio nostra quae fuit ad Titum veritas facta est et viscera eius abundantius in vos sunt reminiscentis omnium vestrum oboedientiam quomodo cum timore et tremore excepistis eum gaudeo quod in omnibus confido in vobis notam autem facimus vobis fratres gratiam Dei quae data est in ecclesiis Macedoniae quod in multo experimento tribulationis abu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ que est karitatis ur̃e ⁊ nr̃e głe ꝓ uob̾ in illos
ostendite anfaciem eccħ̃iaꝵ. Nam de mim¬
sterio ꝙ fit in scõs ex habundanti est mͥ scͥb̾e
uob̃. Scio enim ꝓmptum ammum ur̃m ꝓ
quo de uob̃ glorior apud macedonas: qm̃t
achaia pata est ab arno prec̾ito ⁊ nr̃a emu¬
iatõ ꝓuocauit plurimos. Misimus antem

Expanded text:
rae gloriae pro vobis in illos ostendite in faciem ecclesiarum nam de ministerio quod fit in sanctos ex abundanti est mihi scribere vobis scio enim promptum animum vestrum pro quo de vobis glorior apud Macedonas quoniam Achaia parata est ab anno praeterito et vestra aemulatio provocavit plurimos misi autem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt᷑ uocem dantia. siue tybia siue cychara
nisi distinctionem soniturim dederint. Qͦ¬
modoscietur ꝙ canitur aut ꝙ cycharatir
stenim si icertam uocem det cuba quisꝑa¬
bit se ad bellum: Ita ⁊ uos ꝑ lingnam nisi
mantfestum sermonem dederitis. Qͦ modo
scietur id ꝙ dr̃: Etttis enim in aera loq̃ntes
tam multaut puta gn̾a lingnaꝵ sunt
in hoc mundo. ⁊ nicħ sũ uoce est. Si ergo
nesciero iurciitem uocis ero et ciui soquar
barbarus: ⁊ is qui loquitur mͥ barbarus Hic

Expanded text:
sunt uocem dantia, siue tibia sive cithara, nisi distinctionem sonituum dederint, quomodo scietur quod canitur aut citharizatur? Etenim si incertam uocem det tuba, quis parabit se ad bellum? Ita et uos per linguam, nisi manifestum sermonem dederitis, quomoscietur id quod dicitur eritis enim in aera loquentes tam multa ut puta genera linguarum sunt in mundo et nihil sine voce est si ergo nesciero virtutem vocis ero ei cui loquor barbarus et qui loquitur mihi barbarus sic
Abbreviated transcription (Latin):
cationem in timore dm̃. Capite nosciemi¬
nem lesimus neminem corrumpinus:
neminem arcuuenimꝰ. Non ad ꝯdempna¬
gloriatio ꝓ nob̾ replecus sum consolatõe
suꝑhindo gandio in om̃i tribulacõẽ nr̃a.
Nam ⁊ cũ uenissemus macedomã nullam

Expanded text:
in timore Dei capite nos neminem laesimus neminem corrupimus neminem circumvenimus non ad condemnagloriatio pro vobis repletus sum consolatione superabundo gaudio in omni tribulatione nostra nam et cum venissemus M
Abbreviated transcription (Latin):
uos : R ogaui tycum ⁊ misi cum eo fracrem
umnquid tͥtens uos crtimuenit. Nonneeod̾
spñ ambul ammus: Nonne isdem uestigis
Sum pritans ꝙ excusemus nos apud nos corã
uenero ñ quales nolo inueniam uos: ⁊ ego
inuemiar a nob̃ qualem ñ nultis. ne fodee¬

Expanded text:
 « Rogavi Titum, et misi cum eo fratrem. Nunquid Titus vos circumvenit? Nonne eodem spiritu ambulavimus? Nonne eisdem vestigiis? Olim putatis quod excusemus nos apud vos? Coramvenero, non quales volo inveniam vos, et ego inveniar a vobis qualem non vultis, ne fo
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ hec głatio ñ infringetur in me in regio¬
nib achaie. Quare: Quia ñ diligouoł d̾s
scit. Qaut̃ facio ⁊ faciam ut amputem
occasionem eoꝵ qui nolunt occasionem
ut in quogłantur tales intemiant᷑ siut
⁊ nos. Dam eiusmodi psendo apłi
siue oꝑarii subdoli rranssigurantes se ĩ apo¬
stolos xp̃i ⁊ ñ mirum. Ipẽ enim sachanas

Expanded text:
m hec gloriatio non infringetur in me in regionibus Achaie. Quare? Quia non diligo vos? Deus scit. Quod autem facio et faciam, ut amputem occasionem eorum qui volunt occasionem, ut in quo gloriantur tales inveniantur sicut et nos. Nam et eiusmodi pseudo-apostoli sunt operarii subdoli, transfigurantes se in apostolos Christi. Et non mirum. Ipse enim Sathanas
Abbreviated transcription (Latin):
infidelib. Sigͦ conueniat mnuersa ecẽa
in unum ⁊ om̃s lingnis ioqͣntur: intrent
ã ydioche aut infideles. ñ nedicunt quid
insantese Si aut̃ om̃s ꝓphetent: intret
ã quis int̾idelis uł ydiota ꝯuinertur ab
omnib. diudicatur ab om̃ib. Occulta

Expanded text:
d fidelibus. Si ergo conveniat universa Ecclesia in unum, et omnes linguis loquantur, intrent autem idiotae aut infideles, nonne dicent, quid insanitis Si autem omnes prophetent, intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicatur a
Abbreviated transcription (Latin):
rum fidelem. Alioqura filii irc̃i minundies¬
sent. iuino ã sci sunt. Qr simfidelis disce¬
dit: discedat. Non est emis erintuti subiectꝰ
fc̃ aut soror in huuismodi In pace ã uocarat
nos dens. Uñ enim scis mulier si uirum sal¬
numi facies. aut undo scisuir si mulietem
saluam facies: Nisi uincuiꝙ sicut diusit do¬
mmꝰ imumq̃mq sic̃ uecauit deus ita ambu¬
let. ⁊ sicut in om̃ib eccłiis doceo Circumci¬
stis aliquis uocatꝰ est. ñ adducat p̃p̃ucium
In p̃p̃ucio aligms uocatus est: ñ arimcida

Expanded text:
ro fideli. alioquin filii uestri inmundi essent, nunc autem sancti sunt. quod si infidelis discedit, discedat. non est enim seruituti subiectus frater aut soror in eiusmodi, in pace autem uocauit nos deus. unde enim scis, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si mulierem saluam facies? nisi unicuique sicut diuisit dominus, unumquemque sicut uocauit deus, ita ambulet: sicut in omnibus ecclesiis doceo. circumcisus aliquis uocatus est? non adducat praeputium. in praeputio aliquis uocatus est? non circumcida
Abbreviated transcription (Latin):
uobĩ: ant in noĩe pauli baptizau estis: Gr̃as
ago dõ ꝙ neminem utm baptizaui nͥ cͥspũ
⁊gauim. nequis clicat ꝙ in nomine meo
luptizati sitis. Sapcizam ã ⁊ stiphane do¬
mtim. cct̾m nescio si quem alium baptira¬
uerim. Non emn misit me xp̃c baptizare.
s enuangłizare. Non in sapĩa uerbi: ut nõ
euacuetur crux xp̃i. Uerbum enim crncis ꝑ

Expanded text:
zati estis gratias ago Deo quod neminem vestrum baptizavi nisi Crispum et Gaium ne quis dicat quod in nomine meo baptizati sitis baptizavi autem et Stephanae domum ceterum nescio si quem alium baptizaverim non enim misit me Christus baptizare sed evangelizare non in sapientia verbi ut non evacuetur
Abbreviated transcription (Latin):
illuminabit abscondita tenebraꝵ ⁊ mani¬
festabit consilia cordium ⁊ tunc laus ent
um cuiq a deo. hoc aut̃ frẽs transfiguraui
in me ⁊ appollo pp̃ nos: ut in uob̾ discatis
ne supͣ qͣm scciptum est. Unus aduersum al¬
tecum intͣlecur ꝓ alio. Quis enim ce discat.
quid aut̃ habes ꝙ ñ accepisti: Si ã accepiłti

Expanded text:
abit abscondita tenebrarum et manifestabit consilia cordium: et tunc laus erit unicuique a deo. haec autem, fratres, transfiguraui in me et Apollo propter uos, ut in nobis discatis, ne supra quam scriptum est unus aduersus alterum infletur pro alio. quis enim te discernit? quid autem habes quod non accepisti? si autem accepi
Abbreviated transcription (Latin):
liberata est a lege. au uult nubat tantũ
in dũo. Exatior tam̃ ent si sic ꝑmanserit se¬
cundũ neum ꝯsilium. puto ã ꝙ ⁊ ego spi¬
ritũ d̾i habeam. De hus aut̃ q̃ ydolis sacrifi¬
cantur: scimus qr om̃s sciãm habemꝰ. Scĩa¬
ã inflat caritas edificat. Siquis ã se existm¬
at scite aliquid. ñ dum cog̾nonit quo m̃
o porteat eum scire. Si quis ant̃ cdiligit dm̃.
hic cognitus est ab eo. De estis aut̃ q̃ nimolãt᷑
dii sine mn celo sine in terra. siquidem sunt dii
multi. ⁊ dm̃ multi. Nobis aut̃ tr̃unus deus

Expanded text:
ntum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium. puto autem quod et ego spiritum dei habeam. De his autem quae idolis sacrificantur scimus quia omnes scientiam habemus. scientia inflat : caritas uero aedificat si quis se existimat scire aliquid, oporteat eum scire. Si quis diligit Deum, hic cognitus est ab eo. De escis autem, quae idolisdii, sive in coelo, sive in terra siquidem sunt dii multi, et domini multi: Nobis autem unus Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicent. Quod si aliqiud reuelatum fũit
sedenti pͥortaceat. potestis euim om̃s ꝑ
singłos ꝓpħare: ut om̃s discant ⁊ om̃s ec¬
Non enim dissensionis est deus s patis: sic̃
cliis taceant. ñ emim ꝑmititur eis loqui: s
subditas ẽẽ sicut lex dicit. Siquid autem
uolunt dicere donii uiros suos interrogẽt.
turpe est enim mulieri loqui in ecc̃a. An

Expanded text:
evelatum fuerit sedenti, prior taceat. Potestis enim omnes per singulos prophetare, ut omnes discant et omnes exsubjectus est. Non enim dissensionis est Deus, sed pacis, sicut clesiis taceant. Non enim permittitur eis loqui, sed subditas esse sicut lex dicit. Si quid autem volunt dicere, domi viros suos interrogent. Turpe est enim mulieri loqui in ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃dat dõ. neq enim si manducanerimus
habindabiuuus: n si ñ mansducau̾imus cefi¬
ciemus. Uidete autem ne forte hec licentia nr̃a
offendiculum fiat infirmmis. Si enm quis ni¬
derit cum qui ht̃ sciãm in ydolo recumbentẽ
ñ ne conscĩa eius cum sit infirma edificabit᷑
ad manducidum ydolochita ⁊ ꝑibit in¬
sumus in tua scĩa fr̃ pp̃ q̃m xp̃t mortuus est.

Expanded text:
Deo. Neque enim si manducaverimus abundabimus, neque si non manducaverimus deficiemus. Videte autem ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis. Si enim quis viderit eum qui habet scientiam in idolo recumbentem, nonne conscientia ejus, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta, et peribit infirmus in tu
Abbreviated transcription (Latin):
uos ip̃s iudicate decet mulierem ñ uelatã
orare dm̃is nec ip̃ã natura decet uos ꝙ uͥ qͥdẽ
si coniam nucriat. ignominia est illi. Mu¬
liet uiro si comam nutriat gła est illi. qͣ¬
niam capilli ꝓ uelamine ei dati sunt. Si

Expanded text:
cet mulierem non velatam orare Deum? Nec ipsa natura docet vos, quod vir quidem si comam nutriat, ignominia est illi; mulier vero si comam nutriat, gloria est illi: quoniam capilli pro velamine ei dati sunt. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nos uidetur sapiens ẽẽ in hoc scło. stultus
fiat ut sit sapiens. Sapiã enim huius mũ¬
di stultitia est apd̾ dm̃. S criptum est enim.
Comp̃hendam sapientes mastitia eoꝵ. it
tt̃m. Dñs nouit cogitatões sapientium

Expanded text:
uos sapiens esse in hoc seculo, stultus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim huius mundi stulticia est apud Deum. Scriptum est enim: Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum: Dominus nouit cogitationes sapientium,
Abbreviated transcription (Latin):
dare ⁊ alios decrahendo l aborare dolere indeos qd̾
calumpmandi eis ⁊ irridondi xpĩanos fit eblata
occasio ⁊ eccłie homines id despicere iimo lac̾are.
ur̃i aduersarii torqueantur. Or si uetus eis tm̃
in terpretatio placet que ⁊ mͥ non displicet:
⁊ nichil extra recipiendum pitãt cur ea que
sub asteriais ⁊ obelis uł addita sunt uł ampirta¬

Expanded text:
hendo laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis,
Abbreviated transcription (Latin):
me cum a pd̃ latmnos tot sint exemplaria
quot codices ⁊ unuisquisq ꝓ arbittio suo
uł addiderit uł subtraxerit᷑ quod ei iuisum
est: ⁊ utiq ñ possit uecum ẽẽ quod disson¬
at. Uñ cesset arcuato nulnere ꝯtra nos
insurgere scorpionis: ⁊ scm̃ opus uenenata carꝑe
lmocia desistat. uel siscrpiens si placet uł con

Expanded text:
um apud Latinos tot sint exemplaria, quot codices; et unusquisque pro arbitrio suo vel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et utique non possit verum esse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desis
Abbreviated transcription (Latin):
t. ꝓbare poterunt assumpta testimonia q̃ in libͥs
ueterib nou habentur hec dicimus ne omnino
calumpniantib tacere uideamut. Ceteꝵ post
sc̃ẽ paule dormitionem cuius uita iurcutis ex¬
emplum est ⁊ hos libros quos eustochie uir¬
gnu x negare non potui. Decremmus dum
Ipo hos regit artus ꝓpħauum explanationi ĩ¬
cumbere ⁊ omissum est iam diu opus quasi
quodam post linunio repecere. presertim cum
⁊ admirabilis sc̃e q uio paumachuis hoc idem
litteris fagitet ⁊ nos ad patriam festinantes mor¬
tiferos serenarum cantus surda debeamus au¬
re draansire

Expanded text:
bare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videamur. Caeterum post sanctae Paulae dormitionem, cujus vita virtutis exemplum est, et hos libros, quos Eustochio virgini Christi negare non potui, decrevimus, dum spiritus hos regit artus, Prophetarum explanationi incumbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire
Abbreviated transcription (Latin):
andem finito petitatheuco moy¬
si uelud grandi fenore lib̾ati.
ad ih̃m filium nane manum
mutimus: quem hebrei iosne
bennum .i. iosue filum nun
uocauit. ⁊ ad indicum ubrum
quem sop hym appellant. Ad ruth quoq ⁊ he
ster anos is dem nominib efferuntimonemꝰ¬
ꝙ lectorem ut siluam hebraicoꝵ nominum
⁊ distinctiones ꝑ m̃bra diuisas diligens scͥptor

Expanded text:
andem finito Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum ittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinct
Abbreviated transcription (Latin):
suetuit ydumeorm ⁊ hysmaelite. Moab et
aggarem gebal ⁊ amon ⁊ amalech aliemgene
cumhabitantib tyrum. Etenim assironenit cũ
alis: facti sinit in aduitorium filiisioch. Fac i¬
lis sient madian ⁊ sisare: ⁊ sicut iabur in torrẽ¬
stercus terre. Pone principes eoꝵ sicut oreb ⁊
⁊ ⁊ eb ⁊ ⁊ ebee ⁊ salmana. Omnes principes
eoꝵ qui dixerurit: hereditate possideamus sanc¬
tuarumdei Deus mens pone illos ut potam:
⁊ sicut stipulam ante faciem nenti. Picut ig¬
ns qui comburit silnam: ⁊ sicut flama com¬
burens montes. I ta ꝑsequeris illos in tempe¬
state tua: ⁊ iuira tua conturbabis eos. Ample

Expanded text:
ula Idumæorum & Hismaelitæ. Moab & Agareni, Gebal, & Amon, & Amalech: alienigenæ cum habitantibus Tyrum. Etenim Assur venit cum illis, facti sunt in adiutorium filiis Loth. Fac illis sicut Madian & Sisaræ: sicut Iabim in torrestercus terrae. Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana; omnes principes eorum, qui dixerunt: Haereditate possideamus sanctuarium Dei. Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti, sicut ignis qui comburit siluam et sicut flama comburens montes, ita persequeris illos in tempestate tua et in ira tua conturbes eos. De
Abbreviated transcription (Latin):
cium ea gaudro. iniuersi qui sugetis suꝑ eam ÷
suggatis ⁊ repleanun ab uberib ꝯsolationiseiꝰ:
ut mulgeatis ⁊ delicus affluatis ab ommimoda
gloria eius. Quia heo dicit dñs. Ecce ego declmabo
suꝑ eam quasi flum̃ pacis: ⁊ qͣ correntẽ mu¬
dantem głam gentum quam suggetis. ad ubã
portabimiui. ⁊ suꝑ genuablandientur nobis.
Qͦ modo sicui mater blandiatur ita ego ꝯsola¬

Expanded text:
is super eam: ut suggatis et repleamini ab ubere consolationis ejus. Ut mulgeatis: et deliciis affluatis: ab omnimoda gloria ejus. Quia hec dicit Dominus. Ecce ego declinabo super eam quasi fluvium pacis: et quasi torrentem inundantem gloriam gentium: quam suggetis. Ad ubera portabimini: et super genua blandietur vobis. Quomodo si cui mater blandiatur: ita ego consola
Abbreviated transcription (Latin):
batune. qr semi bonedcoꝵ dnũ est: ⁊ nepotes cor
cumeis. Entꝙ ante qͣm cdam̃t ego exandiam.⁊
ad huc illis loquentib ego audĩam. Lupus⁊ ag¬
nus pascentur simul: leo ⁊ bos comodent pale¬
as. ⁊ setperiti puluis panis eius ñ necebunt n
occident i omni monte scõ in eo dicte dñs. Ee
dicit añs cebum sedes mea:. cerra scupellum pedũ
meoꝵ Que ost ista domus quam edificabras
m̾ ⁊ quis tłte locus quietis mee. Omĩa heo ma¬
mis mea fecit ⁊ ftã sit unuieisa ista dicit
dñs. ad quem autem respiciam nͥ ad piꝑtłm¬
oilimmolat tonem qͣi qu interficit iurũ.
ami mac̾tat pecus qͣr qni excerebrat uirũcanẽ.
S offert oblationem quasi qui sanguinet fu¬
dicat ydolo. hec omnia elegerunt in uussuis:
⁊ mhabominationib suũ aĩa coꝵ delitata:¬

Expanded text:
Domini est et nepotes eorum cum eis eritque antequam clament ego exaudiam adhuc illis loquentibus ego audiam lupus et agnus pascentur simul et leo et bos comedent paleas et serpenti pulvis panis eius non nocebunt neque occident in omni monte sancto meo dicit Dominus haec dicit Dominus caelum sedis mea et terra scabillum pedum meorum quae ista dmihi: et quis iste locus quietis mee? Omnia hec manus mea fecit: et facta sunt universa ista dicit Dominus. Ad quem autem respiciam nisi ad pQui immolat bovem, quasi qui interficit virum; qui mactat pecus, quasi qui excerebrat canem; qui offert oblationem, quasi qui sanguinem  benedicat idolo. Hec omnia elegerunt in viis suis: et in abhominationibus suis anima eorum delectata
Abbreviated transcription (Latin):
partus
ret pepent masculum. Qͥs asidtuit unqͣm̃ tale
⁊ quisuidit huio simile. Iimiqusd parcuriet
terra in die ima aut pariecirgens simul: Qa
parcuriuit ⁊ peꝑit syon filios suos. Annquid
ego qui alios parere facio ipẽ ñ pariam adic̃ do

Expanded text:
partus eperit masculum quis audivit umquam tale et quis vidit huic simile numquid parturiet terra in die una aut parietur gens simul quia parturivit et peperit Sion filios suos numquid ego qui alios pa
Abbreviated transcription (Latin):
tui ne ꝓferas in nirgio atone postea em̃dare
ñ possis. cum dehonestaneris amicum tium.
Cãm tuam tracta cum amico tuo ⁊ secrecu¬
tuum extemeo ne reueles: ne forte msuttet
tibi cum audierit ⁊ exꝓbrare ñ cess. Grã ⁊ a

Expanded text:
tui, ne proferas in jurgio cito; ne postea emendare non postis, cum dehonestaveris amicum tuum. Causam tuam tracta cum amico tuo; et secretum extraneo non reveles; ne forte insultet tibi cum audierit, et exprobrare non cesset. Mala a
Abbreviated transcription (Latin):
antillam cum frierit heres cdñe ine. Etuor
sunt minina terre: ⁊ ip̃a sunt sapientiora
sapientib. sormite. ppłs infinus que p̃pa¬
rant in messe cibum sibi lepusculus plebs
inrialida qͥue collocat in petra cubile suum
Regem locusta non ht̃ ⁊ egceditur innu̾¬
sa ꝑ turmas suas. Stalio m̃anib nitit᷑:
⁊ moratut in edib regis. ria suit que bñ
gradumtur ⁊ quartum ꝙ incedit felicit̃.

Expanded text:
nae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae populus infirmus, quae praeparant in messe cibum sibi: Lepusculus plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum: Regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit fel
Abbreviated transcription (Latin):
ges. Noli regib olamuel noli rogib dare
ninum: qr nullum secretum est ubi reguat
ebrietas. ne forte bibant ⁊ obliuiscantur indi¬
tiorum suoꝵ: ⁊ mutant cãm filioꝵ pauperis.
date siceram m̾entib. ⁊ uinum qui amarost̃
ammo. Bibant ⁊ obliuiscantur egestatis sue.¬

Expanded text:
s, inquit, o Lamuel, noli regibus dare vinum, quia nullum secretum est, ubi regnat ebrietas, ne forte bibant et obliviscantur judiciorum et mutent causam filiorum pauperis. Date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro sunt animo. Bibant et obliviscantur egestatis su
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas: ⁊ humilem spu suscipiet gła.
Qͥ cum fuxore ꝑticipat odit aminam suam:
a diurantem audit ⁊ ñ indicat. Qͥ trnet
hominem ato corruet: qui sꝑat in dño suble¬
n abitur. Multi requitunt faciem princiꝑis:
homi nantur iusti uirum impium ⁊ ab hõi¬
nantur eos impni qui in recta ma sinit. Uer¬

Expanded text:
humilitas, et humilem spiritu suscipiet gloria. qui cum fure partitur, odit animam suam: adiurantem audit et non indicat qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in domino, subleuabitur. multi requirunt faciem principis, ominantur iusti uirum impium, et abeminantur impii eos qui in recta sunt u
Abbreviated transcription (Latin):
enciam. Si contuderis stultum in pila quasi
tipsanas feriente desuꝑ pilo. ñ auferetur ab
eo stulticia eius. Diligenter agnosce nultum
pecoris cui: cuosq greges considera. Nonenĩ
habebis iugiter pocestatem: s corona tͥbuetꝰ¬
tibi in generatione genetationi. Aꝑta
sunt prata ⁊ apparuenint herbe uitentes: et
collecta sunt fena de moutib. Agni sunt ad
uestimentum cuum ⁊ hedi ad agei p̃cim Su¬
ficiat cibi lac capraꝵ in cibos tuos i necessana
domus tue: ⁊ ad unctum ancillis tuis. sugit
impnis nemine ꝑsequente: iustus autem qͣi
leo. confidens absq cerrore erit. pp̃ pccã terre
multi principes eius: ⁊ p̃p homniis sapĩam. et
paupet calumpnians panpes similis est uim¬
bri uehementi in quo paratur fames. Qui de¬
relinqunt legem laudant impuim: qui cu¬
stodiunt succenduntur coͣ eum. Unt mali nõ
cogitant inditium: qui autem requitunt do¬
nunum atumaduetturt omnna. Melior ẽ
pauꝑ ambulans in simplicitate sua quam

Expanded text:
ntis si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta sunt prata et apparuerunt herbcollecta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et propter hominis sapientiam: et pauper calumnians pauperes similis est imbri uehementi, in quo paratur fames, qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudicium: qui autem requirunt dominum, animaduertent omnia. melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sui glorificabitur. Quo modo in aquis re¬
splendent nultus ꝓspicientium: sic corda ho
oculi hominum insaciabiles. Q uomodo ꝓbat᷑
in conflatorio argentum ⁊ in fornace aurũ:
sic ꝓbatur homo ore laudantium. Cor miqui

Expanded text:
Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis reDomini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda homoculi hominum insatiabiles. Quomodo probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum: sic probatur homo ore
Abbreviated transcription (Latin):
saturata calcabit fauum: aminaesuriens eci
am amaꝵ ꝓ dulci sumet. Sicut auis transmi¬
grans de mndo suo: sic uir qui relinquid locum
s̃uimi. Unguento ⁊ narus cdorib delectatur
cor ⁊ bonis amici consaliis anuia dulcoratur
Amicum crium ⁊ amicum patris ct ne dimise¬
ris. ⁊ domum fratris tui ne ingredianis. in die
afflictionis tue. Melior est manus ixtaqͣm
frater ꝓcrl. Stude sapĩe fili mi ⁊ lecifita corme¬
umi ut possis exꝓbranti respondere sermonem.
a stutus indens malum absconditus est. par¬
nuli transeuntes sustinu erunt dispendia. ⁊ olle
nestimentum euis qm spopondit ꝓ extraneo
⁊ ꝓ alieno aufert ei pignus. Qm benedicit pro¬
ximosno uoce grandi. de nocte consurgens ma¬
ledicenti similis erit. Tecta ꝑstillantia in die
itigoris: ⁊ litigiosa muliet comꝑanem: qui re¬
tinet eam quasi qui uentum teneat ⁊ oleũ
dextere sue euacuet. ferrum ferco exacuitur:
⁊ homo exacuit faciem amici sui. Qui seruat
ficum comedet fruaus eius: ⁊ qui custos est

Expanded text:
saturata calcabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum unguento et variis odoribus delectatur cor et bonis amici consiliis anima dulcoratur amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi um: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extraneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est
Abbreviated transcription (Latin):
di amme sicienti: ⁊ nuncus bonias de terba lõ¬
gnqua. soris curbatus pede ⁊ uena corupta
uistus caders coram impio. Sicut quai melco
medit multam ⁊ ñ est ei bonum: sic qui per¬
scrutator est magestatis obprimetur a gła.
Sicitt urbs pat ens ⁊ absꝙ muroꝵ ambita
ita mrqui non potest in loquendo cohibere

Expanded text:
mae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita
Abbreviated transcription (Latin):
as ⁊ sagitas in mortem: ita uir qui frandu¬
lenter nocet amico suo. ⁊̃ cum ftierit depre
hensus dicit ludens feci. Cum defecexint lig¬
na extingnetur ignas. ⁊ susurrone sultracto
rurgia conquiescunt. Sicut cardones ad pͦ¬
nas ⁊ ligna ad ignem: sic homo iracundus
uas fictile: sic labia cumencia cum pessimo
cordo secrata. Labiis suis intelligitur mimicꝰ.
cum in corde tractauerit dolos. Qñ simmmise¬
nt uocem fuam ne credideris ei qm̃ septom
nequitie sunt in corde illuis. Qui oꝑit odium
fraudulenter: renelabitur malicia eius in cõ¬
cilio. Qui fodit foneam incidet in eam: et qͥ
uoluetit iapidem teuertecur ad eum. lingna
norans quid suꝑuentura parat ilres. Laudet
tealienus ⁊ non os tuum extranens. ⁊ ñ la¬
bia tua. Grane est saxum ⁊ honerosa est harena.
s ira stulti utroꝙ grauior. Ira ñ ht̃ mĩam: fie

Expanded text:
as et sagittas et mortem, sic uir, qui frauduas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerhensus, dicit: Ludens feci. Cum defecerint ligna, exstinguetur ignis; et susurrone subtracto, jurgia conquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter, revelabitur malitia ejus in concilio, Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui volvit lapidem, revertetur ad eum. Lingua norans quid superventura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroque gravior. Ira non h
Abbreviated transcription (Latin):
etficiaris ei similis.  esponde stulto uyettu
stultitiam suam ne sibi sapiens eẽ indeatur.
elandis pedtbo ⁊ nuquitatem bibens.q uit¬
tit netba ꝑ nuntium stultam. Quo modo
pulchras frustra ħares clandus cibias: sic in¬
Decens est in ore stultoꝵ parabola. Sicut qͥ
miecit lapidem in acerimin merturii it⁊
quitribuit insipienti honorem. Quo modo
si spma nascatur in manu temulenti: sio ꝑa¬
bola more stultoꝵ. Iuditium determinat cãs
⁊ qui imponit stulto silentium iras mrtigat
Sicut cams qui reuertitur ad uomittim su¬
um sic imprudens qui iterat stultitiam suã.
Uidisti hominem sapientem sibi uideri: mag̃
illo spem habebit inipters. dicet pigec leo¬
est in uia: leena mitmerib Sicut hostium
uertrtur in cardine suo: ita piger in lectulo
piencior sibi piger in detur.uii. uiris loq̃ntib
sententias. Sicut qui apprehendit autib canẽ.
sic qui tranlit impaciens ⁊ commiscetur ri¬
xe alterius. Sicut noxius est qui miteit lance¬

Expanded text:
similis. Responde stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui iterat stultitiam suam. Vidisti hominem sapientem sibi videri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto supientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lance
Abbreviated transcription (Latin):
dicit sufficit. Infermis ⁊ os uulue ⁊ terra
q̃ non satt̃atur aqua. Ignis uero nunqͣm
dicit sufficit. ocłm qui subsamnat patrem
⁊ qui despicit partum matris sue effodiant
eum corui de correntib. ⁊ comedant eum
filii aquile. Tria sunt difficilia mͥ: ⁊ qͣttũ
penitus ignoro. Uiam aquile in celo: mam
colubri suꝑpetram. uiam naressili medio¬

Expanded text:
dicit sufficit infernus et os vulvae et terra dicit sufficit infernus et os vulvae et terra quae non satiatur adicit: sufficit. Oculum, qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae: Effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilae. Tria sunt difficilia mihi, et quartum penitus ignoro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis i