comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et introibit in t̾ram głosam: et multe cor
ruent. Hee autem sole. saluabunt᷑ de ma
et terra egipti non effugiet. Et dominabͥr
thesauroꝵ auri et argenti. et in omĩb p̃cio¬
sis egipti ¶ libiam cpio ⁊ ethiopiam tran¬
sibit. et fama turbabit eum ab oriente.⁊ ab
aquilone: et ueniet inmultitudĩe magna.
ut cont̾at et int̾ficiat plurimos Et figet
tabernacłm suum. aphedno anter maria:
super montem inclitum et scm̃ et ueniet
consurget michael princeps magnus: qͥ
stat pro filiis ppłi tui. ẽt ueniet tempꝰ qui¬
le non fuit ab eo ex quo gentes eẽ ceperunt.
usq ad tempus illd̾. Et in tempore illo sal¬
uabitur ppłs tuus: omĩs qui uiuentus fu¬
erit scriptus in libro Et multi de hiis qui
dormiunt in pulu̾e t̾re eiugilabunt: Alii in ui¬
tam eternam. et alii in oꝓprium ut uideant
semper. Qui autem docti fuerint. fulgebr
quasi splendor tescamenti firmamenti: et
qui ad iusticiam erudiunt multos quasi

Expanded text:
Et introibit in terram gloriosam, et multae corEt introibit in terram gloriosam, et multae corruent: Hae autem solae salvabuntur de maet terra Aegypti non effugiet. Et dominabitur thesaurorum auri et argenti, et in omnibus pretiosis Aegypti: Per Libyam quoque et Aethiopiam transibit. Et fama turbabit eam ab oriente et ab aquilone: et veniet in multitudine magna, ut conterat et interficiat plurimos. Et figet tabernaculum suum Apedno inter maria, super montem inclytum et sanctum: Et venconsurget Michael princeps magnus, qui stat pro filiis populi tui: Et veniet tempus: quale non fuit ab eo, ex quo gentes esse coeperunt, usque ad tempus illud. Et in tempore salvabitur populus tuus, omnis qui inventus fuerit scriptus in libro. Et multi de his qui dormiunt in terrae pulvere evigilabunt: alii in vitam aeternam, et alii in opprobrium, ut videant semper. Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: Et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
flentur. ⁊ erigant᷑. Et de albent᷑ usq ad tempꝰ
p̃funitum: quia adhuc aliud tempus erit.
et faciet iuxta suani uoluntatem rex. et e¬
leuabit᷑ et magnificabitur adu̾sus omnẽ
deum. et adu̾sum deum deoꝵ locuet᷑ mag¬
nifica: et dirigetur. donec compleatur iracõ¬
dia. pꝑxtrata quippe est diffinitõ. Et deũ pa¬
trum suoꝵ non reputabit. Et erit inconcu¬
piscentus femmaꝵ̾. nec qmqͣm deoꝵ cura¬
bit. quia adu̾sum uniu̾sa consurget. Deũ
autem maorĩ in loco suo uenabitur.⁊ deũ
quem ignorau̾nt prẽs eius colet. Auro et
eno quem cogriouit. Et multiplicabit glo¬
riam. ⁊ dabit eis potestatem in multis: et s̾¬
ram diuidet gratuito. Et in tempore prefi¬
nito prẽnab̾r adu̾sus eum rex austri. et qͣsi
tempestas ueniet contra illum rex aquiloĩs.
in currib et in equitib et inclasse magna.
Et ingredietur terras. et cont̾et. et ꝑtnͣsiet:

Expanded text:
flentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus flentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhuc aliud tempus erit. Et faciet juxta voluntatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur adversum omnem Deum: Et adversum Deum deorum loquetur magnifica, et dirigetur, donec compleatur iracundia; perpetrata quippe est definitio. Et Deum patrum suorum non reputabit, et erit in concupiscentiis feminarum, nec quemquam deorum curabit; quia adversum universa consurget. Deum autem Maozim in loco suo venerabitur: et Deum, quem ignoraverunt patres ejus, colet auro, et eno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Et in tempore praefinito praeliabitur adversus eum rex austri, et quasi tempestas veniet contra illum rex aquilonis, in curribus, et in equitibus, et in classe magna, et ingredietur terras, et conteret et pertransiet.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ram suam cum opib multis. Et cor eiꝰ
adu̾sum testamentũ scm̃. et faciet. et re¬
u̾tetur ĩ t̾ra suã. Statuto tempore reu̾tetur.⁊
ueniet ad austrum: et non erit priori simile
nouissimũ. Et uenient suꝑ eum tẏeres et roã¬
ni. et ꝑcutietur. Et reu̾tetur. et indignabit᷑
contra testam̃tum scũarii: et faciet. Et reu̾¬
tetur: et cogitabit adu̾sus eos qui dereliq̃¬
runt testamentum scũarii. Et brachia ex
eo stabunt: ⁊ polluent scuãrium fortitudĩs.
st auferent uige sacrificium: et dabunt ab¬
hominatoẽm in desolatcẽm. Et impii in tes¬
ramentũ simulabunt fmudulent̾. Mpłs ã
sciens deu̾m suum: optinebit ⁊ faciet. Et
doctim populo docebunt płimos: et ruent in
gladio. et inflamina. et in captiuitate. et ĩ
rapiãm dieꝵ. Cumq corruerint subleua¬
bunt᷑ auxilio ꝑuulo. et applicabunt᷑ eiꝰ plu¬
runi frandulent᷑. ⁊ de eruditis ruent ut cõ¬

Expanded text:
in terram suam cum opibus multis: et cor ejus in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum sanctum, et faciet, et revertetur in terram suam. Statuto tempore revertetur, et veniet ad austrum: et non erit priori simile novissimum. Et venient super eum Trieres et Romani: et percutietur, et revertetur, et indignabitur contra testamentum sanctuarii, et faciet: Reverteturque et cogitabit adversum eos, qui dereliquerunt testamentum sanctuarii, Et brachia ex eo stabunt, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem, Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
clam. et obrinebit regnum in fraudulencia.
et brachia pugnantis expugnabunt᷑ a facie
eius: et conteretur. Insuꝑ et dux federis. Et
post amititias cum eo faciet dolum: Et ascẽ¬
det et suꝑabit in modico ppło. et habundã¬
tes et uberes urbes ingredictur: et faciet
que non fec̾unt patres eius. et patres pa¬
trum eius. rapinas et predam et diuicias e¬
oꝵ dissipabit: et contra firmissimas cogita¬
tõnes inibit consilium. et hec usq ad dem¬
pus. Et cõcitabit᷑ fortitudo eius et cor eiꝰ ad¬
u̾sum regem austri. in exertitu magno. Et
rex austri prouocabitur ad bellum multis
auxiliis et fortib nimiis: et non stabũt.
quia inibunt adu̾sum eum consilia. Et co¬
medentes panem cum eo: conterent illũe
ex̾citus q eius opprimetur. et cadent inter¬
fecti eius plurimi. Duoꝵ quoq regum cor
erit ut malefitiant. et ad mensam unã lo
adhuc finis in aliud tempus. Et reu̾tetur

Expanded text:
clam, et obtinebit regnum in fraudulentia, clam, et obtinebit regnum in fraudulentia, Et brachia pugnantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur: insuper et dux foederis. Et post amicitias, cum eo faciet dolum: et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes et uberes urbes ingredietur; et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum ejus: Rapinas, et praedam, et divitias eorum dissipabit, et contra firmissimas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam menadhuc finis in aliud tempus. Et revertetur
Abbreviated transcription (Latin):
Et uemet rex aquilonis et comportabit ag¬
g̾em et capiet urbes munitissimas: ⁊ bͣchia
austri non sustinebunt. Et consurgent elet¬
ti eius ad resistendum: et nõ erit fortitudo.
Et ueniens faciet super eum iuxta placi¬
tum suum: et non erit qui stet contra faci¬
emeius. Et stabit in terra inclita: et con¬
sumetur in manu eius. Et ponet faciem
suam ut ueniat ad tenend̾ uniu̾sum reg¬
num eiꝰ. Et recta faciet cum eo: et filiam femi¬
naꝵ dabit illi ut euertat illud. et non sta¬
bit nec illius erit. Et conuerret faciem su¬
am ad insulas. ⁊ capiet multas. Et cessare
faciet principem oꝓpbrii sui: et oꝓbrium
eius conuertetur ineum. Et conu̾tet faci¬
em suam ad imꝑium t̾re sue: et impinget et
corruet. et non inuenietur. Et stabit in lo¬
co eius uilissimꝰ et indignus decore regio:
et in paucis dieb cont̾etur. Non in furore
nec in prelio. et stabit in loco eius despectꝰ.
et non tribuenr ei honor regius. Et ueĩet

Expanded text:
Et veniet rex aquilonis, et comportabit agEt veniet rex aquilonis, et comportabit aggerem, et capiet urbes munitissimas: Et brachia austri non sustinebunt, et consurgent electi ejus ad resistendum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam, ut veniat ad tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo: Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud: et non stabit, nec illius erit: Et convertet faciem suam ad insulas, et capiet multas: Et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, nec in praelio. Et stabit in loco ejus despectus, et non tribuetur ei honor regius: et veniet
Abbreviated transcription (Latin):
et sculptilia. uasa quo pretiosa auri et ar¬
gentic captiua ducet in egiptum. Ipẽ p̃ua¬
lebit adu̾sus regem aquilonis. Et intrabit
in regnum rex austri. ⁊ reu̾tetur ad terrã suã.
gabunt multitudinẽ exercituũ plurimorũ.
et ueniens ꝓperans. et inundans. Et reu̾te¬
tur. et concitabit᷑. et congrediet᷑ cum robo¬
re eius. Et prouocarus rex austri egredie¬
tur et pugnabit adu̾sus regem aquilonis.
et p̃parabit multitudinẽ nimiã. Et dabit᷑
multitudo in manu eius. et capiet multi¬
tudinẽ: et exaltabitur cormi eus. et deici¬
et mulra milia. s non preualebit. Conuer¬
tetur enim rex aquilonis. et p̃parabit mul¬
titudinem multo maiorem qͣm prius. Et
infine tempoꝵ annoꝵ q ueniet ꝓperans cũ
ex̾citu maximo. et oꝑib nimiis. Et in tempo¬
tib illis. multi consurgent adu̾sus regem
ausen. Fili quocs preuanicatoꝵ ꝑpłi tui ex¬
tollent᷑ ut impleant uisionem: et corruent.

Expanded text:
et sculptilia, vasa quoque pretiosa auri et aret sculptilia, vasa quoque pretiosa auri et argenti captiva ducet in Aegyptum: ipse praevalebit adversus regem Aquilonis. Et intrabit in regnum rex Austri, et revertetur ad terram suam.gabunt multitudinem exercituum plurimorum: Et veniet properans, et inundans: et revertetur, et concitabitur, et congredietur cum robore ejus. Et provocatus rex austri egredietur, et pugnabit adversus regem aquilonis; et praeparabit multitudinem nimiam, et dabitur multitudo in manu ejus. Et capiet multitudinem, et exaltabitur cor ejus. et dejiciet multa millia, sed non praevalebit. Convertetur enim rex aquilonis, et praeparabit multitudinem multo majorem quam prius: Et in fine temporum annorumque, veniet properans cum exercitu magno, et opibus nimiis. Et in temporibus illis multi consurgent adversus regem austri: filii quoque praevaricatorum populi tui extollentur, ut impleant visionem, et corruent.
Abbreviated transcription (Latin):
go autem ab anno primo medi danista¬
bam ut confortaret᷑ et corroboraretur.
oꝑib nimiis super om̃s Et ẽ inualu̾nt di¬
uitus diuicus suis: concitabit om̃s adu̾sũ
regnum grecie. Surget u̾o rex fortis. ⁊ domi¬
nabitur potestate multa. ⁊ faciet qd̾ placu̾it
ei. Et cum stet̾it: conteretur regnum eius. et
diuidetur in quatuor uentos celi: s non in
posteros eius. Reti scd̃m potenciam illiꝰ qua
dominatus est. Lacerabitur enim regnum
eius etiam in extremos exceptis hus. Et con¬
fortabit᷑ rex austri. Et de principib eius p̃ua¬
lebit super eum: et dominabitur ditione. Mł¬
ta enim dominatõ eius. Et post finem annoꝵ:
federabunt᷑. filia qͦ regis austri ueniet ad re¬
ger aquilonis facere amiticiam et non ob
lescentes eius: et qui confortabant eam in
temporib. et stabit de germine radicum e¬
ius plantatõ. Et ueniet cum exertitu et in¬
gredierur prouinciam regis aquilonis. et
abuterur eis. et obtinebit. insuꝑ deos eoꝵ

Expanded text:
go autem ab anno primo Darii Medi stabam ut confortaretur, et roboraretur. opibus nimiis super omnes: Et cum invaluerit divitiis suis, concitabit omnes adversum regnum Graeciae. Surget vero rex fortis, et dominabitur potestate multa, et faciet quod placuerit ei. Et cum steterit, conteretur regnum ejus, et dividetur in quatuor ventos coeli; Sed non in posteros ejus, neque secundum potentiam illius, qua dominatus est. Lacerabitur enim regnum ejus etiam in externos, exceptis his. Et confortabitur rex Austri: et de principibus ejus praevalebit super eum, et dominabitur ditione: multa enim dominatio ejus. Et post finem annorum foederabuntur: filiaque regis austri veniet ad regem aquilonis facere amicitiam; Et non oblescentes ejus, et qui confortabant eam in temporibus. Et stabit de germine radicum ejus plantatio: et veniet cum exercitu, et ingredietur provinciam regis aquabutetur eis, et obtinebit. Insuper et deos eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
mos. et contra principem principum con¬
consurget: et sine manu conteretur. Et
uisio mane et uespere que dicta est. uera
est. Tu ergo uisionem. signa quia post
multos dies erit. Et ego danihel langui:
et egrotaui ꝑ dies plurimos. Cumq sur¬
rexissem. faciebam opera regis Et stupebam
de semine medoꝵ qui imꝑauit suꝑ regnũ
chaldeoꝵ anno uno regni eius: ego danihel
intellexi in libris numeꝵ annoꝵ de quo fa

Expanded text:
mos: Et contra principem principum comos: Et contra principem principum consurget, et sine manu conteretur. Et visio vespere et mane, quae dicta est, vera est: tu ergo signa visionem, quia post dies multos erit, Et ego Daniel langui, et aegrotavi per dies: Cumque surrexissem, faciebam opera regis, et stupebam de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum: Anno uno regni ejus, ego Daniel int
Abbreviated transcription (Latin):
Et uenit et stetit iuxta ubi ego stabam. sũ¬
c uenisset pauens corui in faciem meã.
Et ait ad me. Intellige fili hominis qm̃i
tempore finis complebit᷑ uisio. Cumq
loqueretur ad me prolapsus siue ꝓnus i
terram. Et tetigit me et statuit me i
gradu meo. Dixit q michi. Ego ostenda¬
doꝵ est atq ꝑsaꝵ. Porro hẏrtus caprarum
rex grecoꝵ est. Et cornu grande qd̾ erat in¬
ter oculos eius ip̃ẽ est rex primꝰ. Qd̃ aut̃
fracto ilło surrexerunt quatuor ꝓ es: qua¬
tuor reges de gente eius consurgent. s
non in fortitudine eius et post reguum
getur rex impudens facie. ⁊ intelligens
ꝓpositõnes. Et roborabitur fortitudo eiꝰ
s non in uirib suis. Et ꝑsupra ꝙ aredi
potest uniu̾sa uastabit. et ꝓsperabit᷑ et fati¬
et ẽt interficiet robustos. et ppłm sanctoꝵ
scd̾m uoluntatem suam. et dirigetur do¬
lus in manu eius Et cor suum magnifica
bit. et in copia rex om̃ium occidet pluri¬

Expanded text:
Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumEt venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendadorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat inter oculos ejus, ipse est rex primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine ejus. Et post regnum get rex impudens facie et intelligens propositiones. Et roborabitur fortitudo eius, sed non in uiribus suis. Et supra quam credi potest, uniuersa uastabit, et prosperabitur, et faciet. Et interficiet robustos, et populum sanctorum secundum uoluntatem suam, et dirigetur dolus in manu eius. Et cor suum magnifibit, et in copia rerum omnium occidet pluri
Abbreviated transcription (Latin):
ridiem. et contra orientem. et contra for¬
titudinem. Et magnificatum est us ci
ad fortitudinem celi : et deietit de fortiti¬
dine et de stellis. et conculcauit eas. Et ui¬
q ad principem fortitudinis magnificatꝰ
est. et ab eo tulit uige sacrificium: et deie¬
cit locum sanctificatõnis eius. Robur
autem datum est ei contra iuige sacrificũ:
ꝓpter peccata. Et prosternetur ueritas in
terra. Et faciet et prosꝑabitur. Et auduni
unum de sanctis loquentem. Et dixit unꝰ
sanctus alteri: nescio cui loquenti. Usc¬
quo uisio. et iuge sacrificium. et pct̾m
desolatõnis que fcã est. et sanctuarium
et forritudo conculcabit᷑. Et dixi ei. usc
ad uesꝑam et mane duo milia trecenti.
et mundabitur sanctuarium. Eactum
est autem cum uiderem ego damhelui¬
sionem et quererem intlłigenciam: ecte
stetit in conspectu meo quasi species uin.
Et audiui uocem uiri inter ulai. Et clamauit
et ait. Gabriel fac intelligere istam uisionẽ.

Expanded text:
ridiem, et contra orientem, et contra forridiem, et contra orientem, et contra fortitudinem: Et magnificatum est usque ad fortitudinem coeli: et dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit eas: Et usque ad principem fortitudinis magnificatum est: et ab eo tulit juge sacrificium, et dejecit locum sanctificationis ejus. Robur autem datum est contra juge sacrificium propter peccata: et prosternetur veritas in terra, et faciet, et prosperabitur. Et audivi unum de sanctis loquentem: et dixit unus sanctus alteri nescio cui loquenti, Usquequo visio, et juge sacrificium, et peccatum desolationis, quae facta est: et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Usque ad vesperam et mane, duo millia trecenti: et mundabitur sanctuarium: Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Et audivi vocem viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem.
Abbreviated transcription (Latin):
hũs cornua excelsa: et unum excelsius al¬
t̾o atq succrescens. Postea uidi arietẽ corm¬
occidentem: et contra aquilonem. et contͣ
metidiem: et om̃s bestie non pot̾ant resis¬
tere ei. neq liberari de manu eius. Becit¬
q scd̾m uoluntatem suam et magnifica¬
tus est. Et ego intlłigebam. Ecce autem
hyrtus capraꝵ ueniebat ab occidente super
fatiem tocius terre: et nõ tangebat t̾ram.¬
oculos suos. Et uenit usq ad arietẽ illum
cornutum. quem uid̾am stantem añ por¬
tam : et cucurrit ad eum in impetu fortitu¬
dinis sue. Cumq appropinquass ꝓpe arie¬
tem: efferatus est in eum. et ꝑcussit arietẽ.
et ꝯminuit duo cornua eius: et non po¬
terat aries resistere ei. Cumq eum mi¬
sisset in terram conculcauit: et nemo qͥ¬
bat lib̾are arietem de manu eius. Hẏrtꝰ
ter illud. ꝑ quatuor uentos celi. De uno
autem ex eis egressum est cormi unum
modicum: et factum est grande contra me¬

Expanded text:
habens cornua excelsa, et unum excelsius alhabens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Postea vidi arietem corncidentem, et contra aquilonem, et contra meridiem, Et omnes bestiae non poterant resistere ei, neque liberari de manu ejus: Fecitque secundum voluntatem suam, et magnificatus est: Et ego intelligebam: ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terramoculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus ter illud per quatuor ventos coeli. De uno autem ex eis egressum est cornu unum modicum: et factum est grande contra me
Abbreviated transcription (Latin):
regni decem reges erunt. Et alius con¬
surget post eos : ⁊ ip̃e potencior erit pͥ¬
orib: et tres reges humiliabit. Et ser¬
mones contra excelsum loquetur. et sanc¬
tos altissimi conteret: et putabit qd̾ pos¬
sit murare tempora et leges. Et tradentur
in manu eius. usq ad tempꝰ et tempora: ⁊
dimidium temporis. Et iudicium sedebit
at usq infinem: regnum autem et potes¬
tas et magnitudo regni que est subter õe
celum derur populo scõrum altissimi e cu¬
ius regnum. regnum sempit̾num est: et
omĩs reges ẜuient et obedient ei. Huc¬
usq finis uerbi. Ego danihel multũ co¬
gitatõnib meis conturbabar: ⁊ facies ÷
corde meo conseruaui.l
sio apparuit michi. Ego danihel post
id qd uideram in principio: uidi in uisicẽ
mea cum eẽm in susis castro qd̾ est in helã
ciuitatem. Uidi autem inuisione: ẽẽ me
suꝑ portam ulai. Et leuaui oculos meos ⁊
uidi. Et ecte aries unus stabat ante paludẽ

Expanded text:
regni, decem reges erunt: Et alius conregni, decem reges erunt: Et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit. Et sermones contra Excelsum loquetur, et sanctos Altissimi conteret: Et putabit quod possit mutare tempora, et leges; et tradentur in manu eius usque ad tempus temporum et dimidium temporis. et iudicium sedebit rdat usqtas, et magnitudo regni, quae est subter omne coelum, detur populo sanctorum Altissimi: Cujus regnum, regnum sempiternum est, et omnes reges servient ei, et obedient. HUCUSQUE FINIS VERBI. Ego Daniel multum cogitationibus meis conturbabar, et facies mcorde meo conservavi. sio apparuit mihi. Ego Daniel, post id quod videram in principio, vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam civitate: Vidi autem in visione esse me super portam Ulai. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem,
Abbreviated transcription (Latin):
pretatõnem sermonun: et docuit me.
Hee quatuor bestie magne: quatuor reg¬
na sunt que consurgent de terra. Susci¬
pient autem regnum sancti deraltissimi:
bestia quarta: que erat dissimilis ualde ab
om̃ib. et terribilis nimis. Dentes et un¬
gues euis ferrei. Comedebat et comminue
bat: et reliqua pedib suis conculcabat. Et
de cornib detem que habebat in capite.
et de alio qd ortum fuerat. ante qd̾ ceti¬
derant tria cornua: de cornu illo qd̃ habe¬
bat oculos et loquens grandia. et ma¬
ius erat ceteris. Aspiciebam. et ecce cor¬
nu illud faciebat bellum adu̾sus sanctoᷤᷤ
et preualebat eis: donec uenit antiquuᷤ
dieꝵ. et iudicium dedit sanctis excelsi.
Et tempus aduenit: et regnum obtinu¬
erunt sancti. Et sic ait. Bestia quarta.
regnum quartum est erit in t̾ra. qd̾ ma¬
ius erit omĩb regnis: et deuorabit u¬
niu̾sam terram: et conculcabit et cõ¬
ininuet eam. Porro cormia detem: ip̃us

Expanded text:
pretationem sermonum, et docuit me: pretationem sermonum, et docuit me: Hae quatuor bestiae magnae, quatuor sunt regna, quae consurgent de terra. Suscipient autem regnum sancti Dei altissimi, bestia quarta, quae erat dissimilis valde ab omnibus, et terribilis nimis, dentes et ungues ejus ferrei: cobat, et reliquias pedibus suis conculcabat: et de cornibus decem, quae habebat in capite: et de alio, quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua: Et de cornu illo quod habebat oculos, et os loquens grandia, et majus erat caeteris. Aspiciebam, et ecce cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et praevalebat eis, Donec venit antiquus dierum, et judicium dedit sanctis Excelsi, et tempus advenit, et regnum obtinuerunt sancti. Et sic ait: Bestia quarta, regnum quartum erit in terra, quod majus erit omnibus regnis, et devorabit universam terram, et conculcabit, et comminuet eam. Porro cornua decem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
um ministrabant ei: et detieᷤ milieᷤᷤ cẽtena
milia assistebant ei. Iudicium sedit: ⁊ li¬
bri aꝑti sunt. Aspiciebam ꝓptͥ nocem ser¬
monum grandium: quios cornũ illd lo¬
ciuebat᷑. Et uidi. qm̃ interfecta eẽt bestia.
et ꝑisset corpus eius. et traditum eẽt ad
comburend̾ igni: aliaꝵ quoq bestiaꝵ ab¬
lata esset potestas. et tempora uite consti¬
tuta eẽnt eis usq ad tempus. et tempus.
Aspiciebam ego inuisione noctis. Et ecce
in nubib celi: quasi filiꝰ hominis ueniebat.
Et usq ad antiquum dieꝵ ꝑuenit.: et in
conspectu eius obtulerunt eum. Et de dit¬
ei potestatem et honorem et regnum: et
om̃s ppłi trib et lingue ip̃i seruient. Potes¬
tas eius potestas eterna que nõ aufere¬
tur: et regnum eius qd̃ non corrumpet᷑.
Horruit spiritus mis̃. Ego danihel t̾ritus
sum inhiis: et uisiones capitis mei con¬
turbanerunt me. Accessi ad unum de as¬
tantib: et ueritatem querebam ab eo
de omnib huis. Qui dixit michi inter¬

Expanded text:
ecies millies centena millia assistebant ei. Judicium sedit, et libri aperti sunt. Aspiciebam propter vocem sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur: Et vidi quoniam interfecta esset bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni: Aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempus. Aspiciebam ergo in visione noctis. et ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat, et usque ad anticonspectu eius obtulerunt eum, et dedit potestatem et honorem et regnum et omnes populi tribus et lingue ipsi servient: potestas ejus, potestas aeterna quae non auferetur, et regnum ejus quod non corrumpetur. Horruit spiritus meus: ego Daniel territus sum in his, et visiones capitis mei conturbaverunt me. Accessi ad unum de assistentibus, et veritatem quaerebam ab eo de omnibus his. Qui dixit mihi inter
Abbreviated transcription (Latin):
Et post ebdomadas.lx. duas: octidetur xp̃c.
et non erit eius ppłs qui eum negaturus est
st ciuitatem et sanctuarium dissipabit ꝑo¬
płs cum duce uenturo st finis eius uastitaᷤ.
et post finem belli statuta desolatõ. Confir¬

Expanded text:
Et post hebdomades sexaginta duas occidetur Christus; Et post hebdomades sexaginta duas occidetur Christus; et non erit eius Populus, qui eum negaturus est. Et ciuitatem et Sanctuarium dissipabit populus cum duce uenturo, et finis eius uastitas, et post finem belli statuta desolatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Ne moreris ꝓpter temet ip̃m deus meus: qr
nomen tuum inuocatum est super ciuitatẽ.
et super ppłm tuũ. Cumq adhuc loqueret.
et orarem et confiterer peccata mea. et pecca¬
ta ppłi mei isrł ut ꝓst̾nerem preces meas in
conspectu dei mei. ꝓmonte sancto dei mei:
adhuc loquente me inorõne mea ecce uir ⁊¬
gabriel quem uideram in uisione a principio
cito uolans tetigit me intempore sacrificii
uespertini et docuit me et locutus est mi¬
chi. Dixit q. Danihel nunc regressus sum
ut docerem te et intelligeres ab exordio pre¬
cum tuaꝵ egressus est sermo. Ego aũt ue¬
niut indicarem tibi quia uir desiderioꝵ es. Tu
autem adnimadu̾te sermonẽ. et intellige ui¬
połm istum et super urbem sanctam tuã. ut
consummet᷑ preuaricatõ et finẽ accipiat pͦ¬
catum et deleatur iniquitas: et adducat᷑ iu¬
sticia sempit̾na. et impleatur uisio. et ꝓpħia
et ungatur sanctus sanctoꝵ. Scito ergo et
cabitur platea et muri in angustia tempoꝵ.

Expanded text:
 Deus meus: quia nomen tuum invocatum est super civitatem, et super populum tuum, Cumque adhuc loquerer, et orarem, et confiterer peccata mea, et peccata populi mei Israel, et prosternerem preces meas in conspectu Dei mei, pro monte sancto Dei mei: Adhuc me loquente in oratione, ecce vir Gabriel, quem videram in visione in principio, cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Et docuit me, et locutus est mihi, dixitque: Daniel nunc egressus sum, ut docerem te, et intelligeres. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo: ego autem veni, ut indicarem tibi, quia vir desideriorum es: Tu ergo animadverte sermonem, et intellige vipopulum tuum et super urbem sanctam tuam, ut consumetur praeuaricatio, et finem accipiat peccatum, et deleatur iniquitas, et adducatur iustitia sempiterna, et impleatur uisio et prophetia, et ungatur Sanctus Sanctorum. Scito ergo et cabitur platea et muri in angustia temporum.
Abbreviated transcription (Latin):
bitur: et potestas eius usque met̾nm.
Ire liberator att a saluator i faciens si¬
gna et mirabłia in celo et in terra: qui libe
rauit damhelem de lacu leonum. Porro da¬
nhel perseuerauit usq ad regnum darii:
nno primo balthasar regis babylonis.
danhel sompniũ uidit. Uisio autem
capitis eius in cubili suo. Et sompniũ scri¬
bens breui sermone comprehendit: sum¬
marim q ꝑstringens ait. Uidebam in uisio¬
ne mea nocte. Et ecte quatuor uenti celi
pugnabant in medio mari magno: et qͣ
badaquile. Aspiciebam: donec duuulse st̃
ale eius. et subleuata est de terra. Et suꝑ
pedes quasi homo stetit: et coreius datũ est
ei. Et ecce bestia alia similis urso inparte
stenit: et tres ordines erant in ore eius.
quasi pardus. et alas habebat auis suꝑ
tia: et potestas data est ei. Post hec aspicie¬
bam inuisione noctis. Et ecce bestia qͣrta t̾¬
reos habebat magnos. comedens atti cõ¬
minuens: et reliqua pedib suis concul¬

Expanded text:
bitur, et potestas ejus usque in aeternum. bitur, et potestas ejus usque in aeternum. Ipse liberator atque salvator, faciens signa, et mirabilia in coelo et inravit Danielem de lacu leonum. Porro Daniel perseveravit usque ad regnum Darii, e.  Visio VII. Anno primo Baltassar regis Babylonis, Daniel somnium vidit: visio autem capitis ejus in cubili suo: et somnium scribens, brevi sermone comprehendit: summatimque perstringens, ait: Videbam in visione mea nocte, et ecce quatuor venti coeli pugnabant in mari magno. Et quabat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit: et tres ordines erant in ore ejus, quasi pardus; Et alas habebat avis quattia, et potestas data est ei. Post hoc aspiciebam in visione noctis, et ecce bestia quarta terreos habebat magnos, comedens atque comminuens, et reliqua pedibus suis concul
Abbreviated transcription (Latin):
et datum est medis et ꝑsis. Cunc iubẽ¬
te rege indutus est danihel purpura. ⁊
circumdata est torques aurea collo eius:
et predicatum est de eo qd̃ haberet po
tus est balthasar rex chaldeus : et darius
medus successit in regnum. annos na
Lacuit dario. et constituit super reg¬
num suum satrapas centum dͥgin

Expanded text:
et datum est Medis et Persis. Tunc, jubenet datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potee interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnum annos nat Visio VI. Placuit Dario, et constituit super regnum satrapas centum vigin
Abbreviated transcription (Latin):
situs est de solio regni sui. et gła eius
ablata est: afiliis hoĩm eutus eiectus
est. Set et cor eius cum bestus positum
est: et cum ouagris erat habitatõ eius.
Benum quoq ut bos comedebat: et ro¬
re celi corpus eius infectum est: donec
cognosceret qd̃ pot̃atem haberet altis¬
simus in regno hominũ. et quẽtumq
filius eius balthasar non humiliasti
cor tuum cum scires hec omnia᷑. s ad
sa domius eius adlata sunt coram te : ⁊ tu
et obrimates tui et uxores tue. et concu¬
bine uinum bibistis mneis. Deos quoq¬
habet flatum tuũ in manu sua. et omĩs
uias tuas: non glorificasti. Idcirto mis¬
sus est ab eo articulus manus: que scͥp¬
sit hoc qd̾ exaratum est. Hec est autẽ scri¬
ptura: que digesta est. Mane thechel fa¬
res. Et hec iuterpretatõ sermonis. Ma¬
ne numerauit deus regnum tuum: et
compleuit illud. Chechel appensum est
instatera: et inuentum est minus ha¬
bens. Fares diuisum est regnum tuum:

Expanded text:
situs est de solio regni sui, et gloria ejus situs est de solio regni sui, et gloria ejus ablata est: Et a filiis hominum ejectus est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onafoenum quoque ut bos comedebat, & rore coeli corpus ejus infectum est, donec cognosceret, quod potestatem haberet Altissimus in regno hominum: & quaecunque filius eius Balthasar non humiliasti cor tuum, cum scires hęc omnia, quę supsa domus eius allata sunt coram te et tu et optimates tui et uxores tuę et concubinę tuę vinum bibistis habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt in conspectu meo sapientes. magi.
ut scripturam hanc leg̾e̾nt et interpre¬
tationem eius indicarent mͥ: et nequiue
runt sensum ẜmonis huius edicere mͥ.
Porro ego audiui de te. qd̾ possis obscura
int̾pretarie et ligata dissoluere. Siergo
uales scripturam legere. et interpretati
tuum habebis et tertius in regno mes
princeps eris. Ad que respondens dani¬
helr ait coram rege. Munera tua sint dͥ:
et dona domus tue alterida. Scripturam
audem legam tibi rex: et interpretatio¬
nem eius ostendam tĩbi. Orex: deus altis¬
simus regnum et magnificentiam ⁊ glo¬
tiam. et honorem dedit nabuchodonosor
patri tuo. Et ꝓpter magnificenciã quã¬
dederar ei: uniu̾si ppłi trib et lingue tͣ¬
mebant et metuebant eum. Quos uo¬
lebat interficiebat: et quos uolebat ꝑ¬
cutiebat. Quos uolebat exaltabat: ⁊
quos uolebat humiliabat. Quando
autem eleuarum est cor eius et spiritus
eius obfirmatus est ad suꝑbiam: depo¬

Expanded text:
si sunt in conspectu meo sapientes magi, si sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejurunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretatiotuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et dederat ei, universi populi, tribus et lingue tremebant et metuebant eum. Quos volebat interficiebat et quos volebat percutiebat. Quos volebat exaltabat et quos volebat humiliabat. Quaautem elevatum est cor ejus, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, Depo
Abbreviated transcription (Latin):
ingressa est: et ꝓloquens ait. Rex inet̾num
uiue. Non te conturbent cogitatõnes tue:
neti facies tua immutet᷑. Est uir in reg¬
no tuo qui spm̃ deoꝵ sanctoꝵ habet in se.
et in dieb patris tui scientia et sapĩa in¬
uente sunt meo. Nam et rex nabucho¬
donosor pater tuus: principem magoꝵ.
incantatoꝵ.chaldeoꝵ. et aruspicum con¬
scituit eum: pater in qͣma tuus orex: quia
spiritus amplirsor. et prudentia. intelli¬
gentia q. et interpretatõ sompnioꝵ. et
ostensio secretoꝵ. ac solutõ ligatoꝵ in¬
uente sunt in eo. hoc est in danihele. cui
rex posuit nomien balthasar. Nunc itat
danhel uocetur. et interpretatoẽm nar¬
rabit. Igitur introductꝰ est danihel co¬
ram rege. Ad quem prefatus rex ait. Tu
es danihel de filiis captiuitatis uide. ꝙͣ¬
de te qm̃ spiritum deoꝵ habeas: et scien¬
cia et intelligencia. sapiencia q ampli¬
ores inuente sunt in te. Et nunc introgͥs¬

Expanded text:
ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum sanctorum habet in se: et in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, de te, quoniam spiritum deorum habeas: et scientia intelligentiaque ac sapientia amplior inventa est in te. Et nunc introgres
Abbreviated transcription (Latin):
lapideos. In eadem hora apparuerunt digi¬
ti quasi manus hominis scribentis contͣ
candelabrum: insuꝑficie parietis aule regie.
Et rex aspiciebat: articulos manus scͥbentis.
Tunc facies regis ꝯmutata est. et cogita¬
toẽs eius ꝑturbabant eum: et compages
renum eius soluebant᷑. et genua eus ad
se inuicem collidebant᷑. Exclamauit itici
rex fortiter: ut introduc̾ent magos. chal¬
deos.⁊ auruspices. Et proloquens rex: ait
sapientib babylonis. Quicumq legerit
scripturam hanc. et interpretationẽ eius
manifestam michi fecerit : purpura ue¬
stietur. et torquẽ auream habebit in col¬
lo: et tertius in regno meo erit. Cune in¬
gressi om̃s sapientes regis. non potuerũt¬
nec scripturam legere: nec int̾pretateẽ
indicare regi. Unde rex balthasar satis
conturbatus est. et uultus illius ĩmu¬
tatus est: s et obtimates eius contba¬
bant᷑. Regina autem pro re que acciderat
regi et obtimatib eius. domũ conuuus

Expanded text:
lapideos. In eadem hora apparuerunt digilapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii
Abbreviated transcription (Latin):
ei quare fecisti. In ipo tempore sensus mã¬
reu̾sus est ad me. et ad honorem regni:
decorem q ꝑueni: et figura mea reu̾sa ẽ
ad me. Et obtimates mei ⁊ magistratus
mei requisierũt me. ⁊ in regno meo restitu¬
tus sum: et magnificencia amplior addi¬
ta est michi. Nunc gͥ ego nabuchodonosor
laudo. et magnifico. ⁊ głifico regem celi q
omĩa opera eius uera. et uie eius iuditia
nus quisq scd̃m suam bibebat etatem. Dre¬
cepit ergo iam tenuilentꝰ ut afferrentur
uasa aurea et argentea que asportauerat
nabuchodonosor pater eius de templo qd̾
fuit in iherłm: ut biberent in eis rex et
obrimates eius. uxores q eius et concubi¬
ne. Tunc allata sunt uasa aurea que aspor¬
tauerat de templo qd̾ fu̾at in ihrłm: et
biberunt in eis in eis rex et obtimates eꝰ
uxores q et concubine eius. Bibebant ui¬
num: et laudabant deos suos aureos et ar¬
genteos. et ereos et ferreos. ligneos q i

Expanded text:
ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me: Et optimates mei, et magistratus mei requisicrunt me, et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amplior addita est mihi. Nunc igitur ego Nabuchodonosor laudo, et magnifico, et glorifico regem coeli: Quia omnia opera ejus vera, et viae ejus judicia;nusquisque secundum suam bibebat aetatem. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae. Tunc allata sunt vasa aurea, quae asportaverat de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinis mee. et in gła decoris mei. Cũ
adhut sermo eẽt in ore regis: uox de celo ru¬
it. Tibi dicitur nabuchodonosor rex. Reg
num transiit ate. et ab hominib eitient¬
te: et cum bestiis atq feris erit habitatõ
tempora mutabunt᷑ suꝑ te: donec scias q
dominetur excelsus in regno hominuni.
et cuicumq uolu̾it det illud. Eadem hora
est: donet capilli eius insimilitudinẽ acͥ¬
laꝵ cresc̾e̾nt. et ungues eius quasi auiuii.
Igit᷑ post finem dieꝵ ego nabuchodonosor
oculos meos ad celum lo uaui. et sensus me¬
us redditus est mͥ÷ et altissimo benedixi.
et iuuentem in sempit̾num laudaui ⁊ glo¬
rificaui: quia potestas eius postestas sem¬
pit̾na. et regnum eius in genatrẽ ⁊ gn̾a¬
tionem. Et om̃s habitatores terre: apud
eum in nichilum reputati sunt. Iuxta uo¬
luntatem enim suam facit tam in uirtu¬
tib celi quam in habitatorib terre: et
non est qui resistat manui eius et dicat

Expanded text:
fortitfortitadhuc sermo esset in ore regis, vox de celo ruit: ‘Tibi dicitur, Nabuchodonosonum transiit a te, et ab hominibus te eicient, et cum bestiis atque feris erit habitatio tempora mutabuntur super te: Donec scias quod dominetur Excelsus in regno hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Eadem hora est: Donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum, ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi: Et Altissimo benedixi, et viventem in sempiternum laudavi et glorificavi: Quia potestas ejus potestas sempiterna, et regnum ejus in generationem et generationem. Et omnes habitatores terrae apud eum in nihilum reputati sunt; juxta voluntatem enim suam facit tam in virtutibus coeli, quam in habitatoribus terrae: Et non est qui resistat manui ejus, et dicat
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑgatur. et cum feris sit pabulum eiꝰ.
donec septem tempora ꝯmutentur super
eum: hec est intenretatõ sentencie altis¬
simi que ꝑuenit suꝑ dum̃n meum regem.
Eicient te ab hominib: et cum bestiis¬
bos comedes: et rore celi infunderis. Sep¬
tem quoq tempora mutabunt᷑ super te:
donec scias qd̾ dominet᷑ excelsus suꝑ regñ
hominũ. et cuicumq uolu̾it det illd̾. Qd̾
autẽ precepit ut relinq̃retur gͥmen radicũ
eius. id est arboris: regnum tuum tibi ma¬
nebit. postqͣm cognou̾is potestatem ẽẽ ce¬
lestem. Quamobrem rex consilium meũ
placeat tibũ et peccata tua elemosinis re¬
dime: ⁊ iniquitates mesericordiis paupe¬
rum. Forsitan ignoscet delictis tuis. Oĩa¬
hec uenerunt suꝑ nabuchodonosor regez.
Dost finem mensium duodecim: in aula
babylonis deambłabat. Respondit q rex:
i ait. Nonne hec est babylon magna. quã
ego edificaui in domum regni. in robore

Expanded text:
spergatur, et cum feris sit pabulum ejus, spergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae supervenit super dominum meum regem: Ejicient te ab hominibhos comedes, & rore caeli infunderis: septem quoque tempora mutabuntur super te, donec scias, quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatoẽm narra festinus: quia õs
sapientes regni mei. nequeunt solutõem
nomen balthasar cepit intra semet ipĩn
tacitus cogitare quasi hora una: et cogi¬
tatõnes eius conturbabant eum. Rendens
autem rex ait ei. Balthasar: sompniũ et in¬
t̃pretatio eius non conturbent te. Rndit
balthasar: et dixit. Domine mi: sompni¬
um hiis qui te oderunt. et interpretatõ
eius hostib tus sit. Arborem quã uidisti
sublimẽ atq robustam. cuius altitudo
ꝑtingit ad celum. et aspectus illius in
om̃em t̾ram. ⁊ rami eius pulchrimi. et
fructus eius nimius. et esca om̃ium in
ea. et subt̾ eam habitantes uestie agri.
et in ramis eius ꝯmorantes aues celi. tues
rex: quia magnificatꝰ es et inualuisti: ⁊ ma¬
gnitudo tua creuit et ꝑuenit usq ad celũ:¬
et potestas tua interminos uniuerse t̾re.
Ꝙ autem uidit rex ugilem et sanctũ des¬
cendere de celo. et dicere. succidite arborem.

Expanded text:
interpretationem narra festinus: quia omnes interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionemnomen Baltassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondens autem rex ait: Baltassar, somnium et interpretatio ejus non conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit: Domine mi, somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram: Et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius; Et esca omnium in ea, et subter eam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli: Tu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti: et magnitudo tua crevitet potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem
Abbreviated transcription (Latin):
eius conu̾sabant᷑ uolucres celi: et ex ea ⁊¬
uescebatur omĩs caro. Uidebam in uisione
capitis mei: super seratum meum. Et ecce
iugil ⁊ sanctus de celo descendit. ⁊ clama¬
uit fortit᷑: et sic ait. Suctidite arborem.
et p̃cidite ramos eiꝰ:. et excutite folia eius.
⁊ disꝑgite fructꝰ eius. Fugiant bestie que
subter eam sunt: et uolucres de ramis eiꝰ.
uerumptamen germen radicum eius in t̾¬
ra sinite: et alligetur uinculo ferreo et
ereo. in herbis que foris sunt. Et rore celi
tinguatur: et cum feris pars eius in hexba
terre. Cor eius ab humano cõmutetur.
et cor fere detur ei: et septem tempora ⁊¬
mutentur suꝑ eum. Insententia uigilum
decretum est. ⁊ sermo sanctoꝵ et petitõ.
donec cognoscant uiuentes. qm̃i dñatur
excelsus in regno hoĩm. et cuicumq uo¬
luerit dabit illd̃: et hunullimũ hoĩem
constituet suꝑ illd̾. Hoc sompnium uidi
ego nabuchodonosor. Tu ergo balthasar

Expanded text:
ejus conversabantur volucres coeli: et ex ea ejus conversabantur volucres coeli: et ex ea vescebatur omnis caro. Videbam in visione capitis mei super stratum meum, et ecce vigil et sanctus de coelo descendit. Clamavit fortiter, et sic ait: Succidite arborem, et praecidite ramos ejus: Excutite folia ejus, et dispergite fructum ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar,
Abbreviated transcription (Latin):
troduce̾ntur in conspectu meo cuncti sa¬
pientes babilonis: ut solutoẽm sompnii
indicarent michi. Tunc ingrediebantur
arioli. magi. chaldei. et aruspites. Et
sompnium narraui in conspectu eoꝵ ⁊ et
solutitonem eius nõ indicauerunt mͥ:
donec collega ingressus est inconspectu
meo damhel. cuius nomen balthasar. se¬
cundum nomen dei mei. qui habet spm̃
deoꝵ sanctorum in semet ip̃o. Et somp¬
nium coram eo loquutꝰ sum. Balthasar
princeps arioloꝵ. quem ego scio qd̾ spm̃¬
mentum non est impossibile tibi: uisiões
sompnioꝵ meoꝵ quas uidi. et solutoẽm e¬
oꝵ narra. Uisio capitis mei: in cubili meo.
uidebanũ et ecce arbor in medio terre: et al¬
titudo eius nimia: magna arbor ⁊ fortis:
et proceritas eius contingens telum. As¬
pectus illius erat usq ad tͥminos uniu̾se
terre. Solia eius pulcherruna. et fructꝰ eiu̾
nimius: et esca uniu̾soꝵ in ea. Subt eam
habitabant animalia ⁊ bestie: et in ramis

Expanded text:
troducerentur in conspectu meo cuncti satroducerentur in conspectu meo cuncti sapientes Babylonis, et ut solutionem somnii indicarent mihi. Tunc ingrediebantur harioli, magi, Chaldaei, et aruspices, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen Dei mei, qui habet spiritum deorum sanctorum in semetipso: et somnium coram ipso locutus sum. Baltassar, princeps hariolorum, quem ego scio quod spmentum non est impossibile tibi: Visiones somniorum meorum, quas vidi, et solutionem eorum narra. Visio capitis mei in cubili meo: Videbam, et ecce arbor in medio terrae, et altitudo ejus nimia. Magna arbor, et fortis: et proceritas ejus contingens coelum: aspectus illius erat usque ad terminos universae terrae. Folia ejus pulcherrima, et fructus ejus nimius: et esca universorum in ea. Subter eam habitabant animalia et bestiae, et in ramis