comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbonis. Due pͥores ꝑtinent adiusticiam. Tertia ad
mĩam. Quartam nescit ds. Retribuit gͦ d̾s boñ ꝓ
malo. qłn retributõem iste rogat dicens. Retribue
uifica me ꝑfidẽ ex qͣ uiuit uistus nõ ẽ iste penitus mor¬
tuus. s iamht miciũ bone ꝯcupiscencie qui hoc pot̃ ora¬

Expanded text:
bonis. Duae priores pertinent ad justitiam, tertia ad misericordiam. Quartam nescit Deus. Retribuit ergo Deus bonum pro malo, quam retributionem iste rogat, dicens: Retribue vivifica me per fidem ex qua vivit justus. Non est iste penitus mortuus, sed jam habet initium bonae concupiscentiae, qui hoc potest ora
Abbreviated transcription (Latin):
geqr tarous. inuilus affectus. scemꝰ uonum nec de¬
lictat ag̾e ⁊ cupimꝰ ut delectet. Ita iste olmidecid̾are ꝯ¬
cpiscebuat q̃ bona eẽ cernebat cupiens eoꝵ hr̃e delesta¬
tionẽ. quoꝵ potuit iude rationẽ. Ostendit itaq qui¬
utuet ⁊ honeste. dem̃ ut eaͣꝵ desiduiin ꝯtupiscatur pꝰ¬
tremo ut ꝓficiente lumĩe acꝙ sanitate delecdet earũ
oꝑatio. quarum solarõ desectabat. Has gͦ ꝯtupiuit

Expanded text:
r tardus, vel nullus affectus; scimus bonum, nec delectat agere, et cupimus ut delectet. Ita iste olim desiderare concupiscebat quae bona esse cernebat, cupiens habere eorum delectationem quorum potuit videre rationem. Ostendit itaque quiutiles et honestae. Deinde ut earum desiderium concupiscatur. Postremo ut proficiente lumine atque sanitate delectet earum operatio, quarum sola ratio delectabat. Has ergo concupivit
Abbreviated transcription (Latin):
sul̃t fideles ⁊ panciores prudentes in dispensarde nerbida.
Rarũ .ii. doctor ẽ quielocnuis diuinit auqͥ adnic̾ma opi¬
mione nõ admisceat. rarior qͥ singłi ꝯ grua duadicet.si
lig non sałt dispensatores s ꝓdigi e ctropatores quicrian¬
da irteilent̾ quib non oportet detegunt istudio se q̃xen

Expanded text:
sunt fideles, et pauciores prudentes in dispensatione verbi Dei. Rarus enim doctor est, qui eloquiis divinis aliquod adulterina opinione non admisceat; rarior quod singulis congrua dijudicet. Illi ergo non sunt dispensatores, sed prodigi exstirpatores, quia celanda irreve
Abbreviated transcription (Latin):
diuites non saiurant᷑. qr
nõ esuriũt cenam ⁊ pallio¬
nẽ dñi. sarurant᷑ u̾o qmi
mitant᷑ pauendo ⁊ erustãt
saudando. Ita .ni. paupes
nͨ copiam hinꝰ scłi cupiscũt.
nectiment in opiam de qͥ¬

Expanded text:
n saturantur, quia non esuriunt coenam et passionem Domini. Saturantur vero, qui imitantur patiendo, et eructant laudando. Ita enim pauperes, nec copiam hujus saeculi concupiscunt, nec timent inopiam: de q
Abbreviated transcription (Latin):
mus. penio agit debeato iuro ꝑbeatitudmẽnos biandiẽs
Sedo agit denstionib miquoꝵ t̾rens nos adũsicibi. Non
sic reunonsie dedeato añt iuro agit hoc mado. drio uer¬
suostendit eum ĩ munẽ ab om̃imalo scdo. plenum a
bono inte. Indeutisẽ aliis ⁊ hoc usq ad ꝑtitionem ad ostẽ¬
dendum uo eũ in miinem ad omimalopcetuem atost̃¬

Expanded text:
s blandiens. Secundo, agit de ultionibus iniquorum, terrens nos adversis, ibi: Non sic impii, non sic. De beato autem viro agit hoc modo: Primo versu ostendit eum immunem ab omni malo; secundo, plenum omni bono in se, inde utilem aliis, et hoc usque ad partitionem. Ad ostendendum vero eum immunem ab omni malo, utit
Abbreviated transcription (Latin):
cendo uł ꝯsuetudie peccauit. Cathedra .ii. ꝓprie: doctoꝵ
actuũbo docendõ. H unt ciao ordine creuerunt in pͥ¬
Imohoie remoueridebent a scd̃o acsidicat. pͥmis homo ĩ¬
felix qui abiit stetit. sedit. s socabidi

Expanded text:
cendo vel consuetudine peccavit. Cathedra enim proprie doctorum actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent a secundo. Ac si dicat: Primus homo infelix, qui abiit, stetit, sedit, sed secund
Abbreviated transcription (Latin):
agitur in misecere mei d̾s. p̃cesserit iliuo dequo agitut
aui docet manus meat ad ẜlium. anceom̃is predistos pt̃al¬
mos editusfuerit ad eꝑ dicitur. quia ⁊ siicuitdam pofsit
rediratio ordiis nõ cũ in omnib neq tamentũ ratione
ita disponti sunt. sidrainamq ꝓpẜa qiui ꝓsattiumr ⁊ totĩ¬
bib notetam adadionis ꝯbustam mstinetu sp̃t itrefoma¬

Expanded text:
agitur, in Miserere mei, Deus , praecesserit illud, de quo agitur, qui docet manus meas, etc. , ante ambos praedictos psalmos editus fuerit. Ad quod dicitur, quia si in quibusdam possit reddi ratio ordinis, non tamen in omnibus. Neque tamen sine ratione ita dispositi sunt. Esdras namque propheta, qui Psalterium et totoniis combustam instinctu Spir
Abbreviated transcription (Latin):
s. primum motum mentis quie ueniał culpadelestatõ¬
nematts consensũ quefũt mortalia. Qui ergo pectato
sensur ⁊ cogitatde peccat. Quiiẽo neccogitatõe pectat utꝰ
consensu ⁊ sidelectatione. hecaurẽ tria genera pecrandi¬
notat ꝑttiailla .s. abntstetit sedit ꝑ abit peccatã unũ¬
ratis. pͥstetit pettattim oꝑis. ꝑsedit percattm uerdure
sit. stetit cum ponum uecitum comedeus in peccato de¬
lectats es. Nedit cunsestiutte exincando ⁊ ccquminita¬
torem referendo isupbia constrmatut est dieas hiti
alimereuoratur hn sunt tres mortuquos dñs sustitanit.
indorio: in porta incepuithro hocest ccidrum &uomos¬
ses uolẽtat eduĩe. ⁊ppłmdet. deegypto. Item notapecc̃orũ
ipioꝵpestcsentie. Namͥ mupiꝰ est quipeccat in deii. pecta¬

Expanded text:
scilicet primum motum animae qui est venialis culpa, delectationem atque consensum quae sunt mortalia. Qui ergo peccat, consensu et cogitatione peccat. Qui vero nec cogitatione peccat, nec consensu, vel delectatione. Hic au sedit. Per abiit, peccatum voluntatis; per stetit, peccatum operis, per sedit peccatum verbi, vel ssit; ALCUIN. stetit, cum pomum vetitum comedens, in peccato delectatus est; sedit, cum se excusando et culpam in Creatorem referendo in superbia confirmatus est , dicens: Mulier e. Isti sunt tres mortui, quos Dominus suscitavit, in domo, in porta, in sepulcro: hoc est triduum quo Moyses volebat educere populum Dei de Aegypto. Item nota: Peccatorum impiorum pestilentiae. Nam impius est qui peccat in Deum, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
unt crescunt. ⁊ ꝯsumant᷑. s donũ in bono. mali minalo.
Infuturo uo. ⁊̃ loco sepabinit᷑. cum frum̃ta recondentur
uotis ministratur. q̃i umũ includitur iumnaciis ⁊ befertur
ad aures. qͣi ad torcłar. ubidiscernit᷑. q somiis ualctanrib.
Intellestts uͦi a memoria auditoꝵ qu cuiodam latuexti¬
pitut. m̃ minentis hĩtum ⁊ moꝵ discipliiam tamͣm
de latumcetlas tͣaͣsit in quib si negligentia nõ artuerit¬
non uetustate firmabit᷑. ułtorisaria sunt ⁊̃ maritria nb̃i

Expanded text:
unt, crescunt, et consummantur, sed boni in bono, mali in malo. In futuro vero etiam loco separabuntur, cum frumenta recondentur vocis ministratur, quasi vinum includitur in vinariis, et sic fertur ad aures, quasi ad torcular, ubi discernitur, quia sonus valet auribus, intellectus vero a memoria auditorum, quasi quodam lacu excipitur: inde in mentis habitum et morum disciplinam, tanquam de lacu in cellas transit, in quibus, si negligentia non acuerit, vetustate firmabitur. Vel torcularia sunt etiam martyria, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
licia punit. cͣdhanc iaudem nicħ nalentulas¬
phemie mpioꝵ quinoienter sue culpetribuere quid̃
exdes. hitales fiuetuant eitantes pocĩ ciuam ꝯficeã¬
tur deo. ut ei ignostat. Qni caubet mecita aĩarsi sit or di¬
nari adõ: ut dimsua cuiꝙ tribuunt᷑ pulcritudo uniu̾¬
sitatit ulła ex parde moletur. in omĩbylaudat deũ distĩ¬
guens altud deũ fecisse ⁊ ordinasse iuidelicet inuũsũ to¬
num: aliud ã nonfecille s ordinasse. urmaiũ secł. ꝑta¬
opo nõi .d.a. pͣsalłe ad gaudiũ ꝑtinet. siut pena pecc̃o¬
referantim. quam ip̃e xp̃cgestauit¬

Expanded text:
litia punit. Contra hanc laudem nihil valent blasphemiae impiorum, qui volentes suae culpae tribuere quod ex Deo. Hi tales fluctuant 16 errantes, potius quam confiteantur Deo, ut eis ignoscat. Qui autem videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut, dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur, in omnibus laudat Deum, distinguens aliud Deum fecisse et ordinasse, videlicet universum bonum: aliud autem non fecisse, sed ordinasse, ut malum. Etssiod. Psallere ad gaudium pertinet, sicut poenitentia peccatoreferantur, quam ipse Christu
Abbreviated transcription (Latin):
ut pret̾ita sicau̾tit. qr de¬
dit ueniam ⁊ hocẽ nuqͥ
bat hominẽ captiuũ. re¬
misisti. ne regnet potm ĩ
tue. operuistioĩa

Expanded text:
ut praeterita sic avertit, quia dedit veniam. Et hoc est, bat hominem captivum, rmisisti, ne regnet peccatum in . Operuisti per
Abbreviated transcription (Latin):
do delectatẽtm. hec n. nõ docet᷑ siodetur doeit discipi¬
nam tempando tubrationẽ emendatoriã quenõ audi¬
endo ue iegendo uꝑ cogitando discit᷑. s exꝑrendo decet scĩã
randou̾itatẽ. ⁊ fat̃e fatiendainspiandosuauitarẽ. docet
ꝯueñ obedire qꝑ mandatit facienda susciptmꝰ ꝓmissis
mandau̾s nõ aliquipomo licet ꝑ hoĩam meniitͣia
sint. ⁊ ẽcentus. fidesq credidi istatuaẽe mandata. ĩpetra
ate gr̃am qͣ fatiam istaquetumandas. Boĩs. n. nõ cids¬

Expanded text:
on detur. Docet disciplinam, temperando tribulationem emendatoriam, quae non audiendo vel legendo, vel cogitando discitur, sed experiendo docet scientiam rando veritatem; et facere facienda, inspirando suavitatem. Docet nvenit obedire, quia mandata facienda suscepimus; promissis mandaveris, non aliquis homo, licet per hominem ministrata sint. Et est sensus; Fides qua credidi ista, tua esse mandata, impetret a te gratiam, qua faciam ista quae tu mandas. Alcuin., Hi
Abbreviated transcription (Latin):
unde otcasionẽ ꝓpħa sumpsit inscdo abroregĩl.
same est cognosc̾e ubitegitur ꝙ dd̾ fugitns abfalon filũ
sim̃ decinitate nudis plantis exiit crmc osslo tͥbusi ami¬
cut enis cessit in ꝑtem absason adexplorandaꝯ silia ⁊ renũ¬
tianda qine a dultus prẽmine mouebatut austore achico¬

Expanded text:
a sumpsit, in secundo libro Regum facile est cognoscere, ubi legitur, quod David, fugiens Absalon filium suum de civitate nudis plantis exivit, cujus consilio Chusi amicus ejus cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achito
Abbreviated transcription (Latin):
resurcestõnis xp̃i subueniat ibi. ẜcurge .do. tertio agit de
nitur de confessione laudio sbi. Confitebor. fĩdel ergois¬
te nõ de sep̃sumens orat ad nõ usb̾ari p̃tendens mitumbͥ¬
ne deus m̃s
cise. ⁊ adiabolodittus. saluil¬

Expanded text:
rnitur de concessione laudis, ibi, Confitebor. Fidelis ergo iste non de se praesumens, orat a Domino liberari, praetendens meritumnem Deus cui tiis et a diabolo, dicens: Sal
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum patris quimu̾ori inspiratd̃e ⁊ ext̾ioriporatc̃e
eos docuit. ⁊ post: iurtus.e i. qͣm bẽbant est roborata. spũ¬
firmatisł. ut cũ fidutia int̾ lupos irent. ⁊ cum eẽnt incer
eos unt̾ent. Uñ tantam uͥtutẽ accepũt: nisi ab eoqui
nusit Ecce inquit mito uos sic̃ oues in medio lupoꝵ. uiͣ¬

Expanded text:
verbum Patris, qui interiori inspiratione et exteriori praedicatione eos docuit. Et post, virtus eorum, quam habebant, est roborata, sponfirmata sunt, ut cum fiducia inter lupos irent, et cum essent inter eos viverent. Unde tantam virtutem acceperunt, nisi ab eo qui eos misit? Ecce, inquit, mitto vos sicut oves in medio luporum . Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dis ad dep̃candum. immo ⁊ noste orand̾ est. nesõp¬
nolentus capiatur. tunc. N feruet carnis is lecebra. tũe
temptator illudit ⁊ ip̃edñt ꝑ nostauit in or̾oe ut te ꝓpͥo
ad p̃cand̃ inuitaret exempio. Cunt. al temptator recia
tendit. ł̃ iacit quib m̃cem curbare possit. im̃ꝓuidam.

Expanded text:
est dies ad praedicandum, imo et in nocte orandum est ne somno lentus capiatur. Tunc enim fervet carnis illecebra, tunc tentator illudit, et ipse Dominus pernoctavit in oratione , ut te proprio ad precandum invitaret exemplo, tunc enim tentator retia t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ loquit᷑ insiforte ꝓutenit tumuisse mori ⁊ trmore
Non est .n. fortiormiles ꝙͣ imꝑator. sufficit seruo ut sit
sutt dñceiꝰ. miles gͦ coronandus gandet mori ⁊ dñc
coronatus timet mortẽ. s mfirmitatẽ nr̃am represen¬
tans ꝓfis insuris cuntiment mori ħ dixit. illoꝵ nex

Expanded text:
pro nobis loquitur. Nisi forte putetur timuisse mori, id est timore Non est enim fortior miles quam imperator, sufficit servo, ut sit sicut dominus ejus. Miles ergo coronandus gaudet mori; et dominus coronaturus timet mortem. Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui timent
Abbreviated transcription (Latin):
st. N pp̃hecduo infernamislus ẽ. filius d̾iamdiq ube¬
rant ad hoc inf̾łummnissus ẽ. nascendo adilid̾ moriendo:¬
quui torguebatur in ĩfernolenuabat ocełos ad aluaham
quicũ aliisustis erat qͣi in hora ⁊ ĩsamolũbo ĩfermubi
insulẽ. ad iuite quieiat s infiori parte inferniao qͣm
descendum qui pllinss peccau̾unt aqͣ ubatut. qui ap̾¬

Expanded text:
sta duo inferna missus est Filius Dei, undique liberans. Ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendoqui torquebatur in inferno, levat oculos ad Abraham, qui cum aliis justis erat, quasi in ora et in limbo inferni, ubi visus est a divite qui erat in inferiori parte inferni , ad quam descendunt qui plurimum peccaverunt a qua liberatur, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
cuis. ħ ec enuim confessio non est peccata rum s⁊ ius¬
titit dii. qui uistus uistos protegit. ⁊ malos prosua
malitia punit. contra hanc laudem nichil ualẽt
blasplemie impioram. qui nolentes sue culpe inbi.¬
ere. quod peccant. mala sua excusant per foitunao
uel fatum. uł diabolum. cui pot̾ resisti. ł per aliam
naturam que non sit excco. bntales fluctuanterran¬
tes potius quam confittantur deo ut eis ignosscat.
qui autem uid ⁊ menta animarum sic ordinariateo
ut dum sua cuiq trbuuanttur pulcritudo uniuertita¬
tis nulla exparit iuoletur. in omnibus laudat de¬
um. distinguens aliud deam fecisse ⁊ ordinassean
telior unucrim bonum. aliũ aũt non fecise. ẜ o
cdmasse. ut malum. sequitur. ⁊ psallã oꝑt. nõi dnĩ
tum adiristinam. po̾t ẽ hic p̾s in personi ꝓpĩ intel

Expanded text:
ejus. Haec enim confessio non est peccatorum, sed justitiae Dei, qui intus justos protegit, et malos pro sua malitia punit. Contra hanc laudem nihil valent blasphemiae impiorum, qui volentes suae culpae tribuere quod peccant, mala sua excusant per fortunam, vel fatum, vel diabolum, cui potest resisti, vel per aliam naturam, quae non sit ex Deo. Hi tales fluctuant 16 errantes, potius quam confiteantur Deo, ut eis ignoscat. Qui autem videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut, dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur, in omnibus laudat Deum, distinguens aliud Deum fecisse et ordinasse, videlicet universum bonum: aliud autem non fecisse, sed ordinasse, ut malum. Et psallam opere nomini Domini ium
Abbreviated transcription (Latin):
mo aditntu tamquam uagina haumilitatis tectus
fuat. Er in scd̾o cormistabit. lumen surs ittrorera m¬
tim sanetam ubi pet cordam noui testamenti. durtui¬
auctens flecntur: et do atur. tetendit ergo artum.
tmperando uetus testamcntum: per nouum. ꝑauit
arcum perexplanationem expositionis per quã ĩ¬
tendir arcumminaturita et per scripturam min¬

Expanded text:
mo adventu tanquam vagina humilitatis, tectus fuit; sed in secundo coruscabit lumen suis, terrorem imScripturam, ubi per chordam Novi Testamenti duritia Veteris flectitur, et domatur. Tetendit ergo arcum, temperando Vetus Testamentum per Novum. Paravit arcum, per explanationem expositionis, per quam intetendit arcum minatur, ita per sacram Scripturam min
Abbreviated transcription (Latin):
acirit. quas sagritas effecit. i operatus est. arlentib
amore dei qui ha sugatis uulnerati tanto amort
regni celorum ardent. ut omnia resistentia. ⁊ apro¬
posito reuocantia: contempnant dicentes. Quisint
separabit a cantate aisti. ueluasa mor. ⁊ sagittas:
procodem accipit .s. quedam loca obscura scriptu
re sacre. unde morsest hercticis praut intelligentib.
s ardentibus studio tadem loca sunt sagnte. quia
ipsa difficultate intilligendi exercitantur. ut sane
sagttas dicit henticos. qui exeodem arcu saciaes¬
qͥpturt in animas non catitate in flammandas.
s⁊ uenenis perlmendas in siluent. quod non comm¬
git. nisi pro manus corum. parat cnim. ⁊ disponit
itus. ut quidam malo uoto legentes. propter peccata
male in telligant in scriptuns quod ẽ cis peni ptc¬
cati. ⁊ illi quasi spine ⁊ sagitte a sompno excitant
bonos catholice eccłt filios ut scrptunis intelligen¬
dis in uigilent. ut manifesti fiant qui probati sunt¬

Expanded text:
acutae . Quas sagittas effecit, id est operatus est. Ardentibus amore Dei. Qui his sagittis vulnerati, tanto amore regni coelorum ardent, ut omnia resistentia, et a proposito revocantia contemnant, dicentes: Quis nos separabit a charitate Christi? Vel, vasa mortis, et sagittas, pro eodem accipit, scilicet, quaedam loca obscura Scripturae sacrae. Alcuin. Unde mors est haereticis prave intelligentibus, sed ardentibus studio eadem loca sunt sagittae, quia ipsa difficultate intelligendi exercitantur, ut sane  mortis et sagittas dicit haereticos, qui ex eodem arcu sacrae Scripturae in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt: quod non contingit, nisi pro meritis hominum. Parat enim et disponit Deus, ut quidam malo voto legentes, propter peccata male intelligant in Scripturis, quod est eis poena peccati; et illi quasi spinae et sagittae, a somno excitant bonos catholicae Ecclesiae filios, ut Scripturis intelligendis invigilent, ut manifesti fiant qui probati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
abolo .s. periuggestionem. dolorem .i. appetitum
ip̾alium retum. qui dicitur dolor quia dolor est
malis deturens rebus amisais pro quibus mala
machinanti hec sunt stmen unde miquitas.i.
in iustitu nascitm. undt addit. ꝯpartunt .i. nait̾
duxit. ⁊ inemissa iniquitatet̃. lacus .i. precipici¬
lacum. concipiendo. s. quod est diccit. fraudem
in choauit.: consentiendo suggestioni tarenarã
itunendo .i. instando optii fraudis. ⁊ incidit in
forieam quam fecit .i. smibis ẽ in cidenti in foutã
pariendo. id est fraudem pcrpeirando. prus frandator¬

Expanded text:
abolo, scilicet per suggestionem, dolorem, id est appetitum temporalium rerum. Qui dicitur dolor, quia dolor est malis de terrenis rebus amissis, pro quibus mala machinantur. Hae sunt semen, unde iniquitas, id est injustitia nascitur. Unde addit: Et parturit, id est duxit. Et in emissa iniquitate, est lacus, id est praecipitilacum, concipiendo, scilicet quod est dicere, fraudem inchoavit, Aug. consentiendo suggestioni terrenarumrturiendo, id est instando operi fraudis. Et incidit in foveam quam fecit, id est similis est incidenti in foveam, pariendo, id est fraudem perpetrando. Aug. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
dit sonum ꝑmaniũ tactum. billo aut̃ ĩ sar¬
m̃to adlat̾am iõ nõttur lib iste. qr adnocẽ illiꝰ
instrm̃ti d̃d tecantabat psalmos añ archam
intabnacłodĩi. Et ꝗ̃ admodum singłt modr¬
latiõis illiꝰ instrũti uccabantur psalmi. ita ⁊
singłẽ istuis libri particult. uł clausule usta
spũalt̃ quoq. intelligñtum bñ ab illo ĩstrum̃¬
to nom̃ sortanr᷑. quia sic̃ illud instinm̃tũ ẽ dc¬
ca cordum. ita lib istt dect obẜuantiã .x. mãdato¬
rum. Et fic̃ illũ instrum̃tum reddit sonum
ascpion ꝑmanium tactũ. sic lib̾ isit doc⁊ bño¬

Expanded text:
um tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David decantabat psalmos ante arcam in tabernaculo Domini. Et quemadmodum singulae modulationes illius instrumenti vocabantur psalmi, ita et singulae istius libri particulae vel clausulae. Juxta spiritualem quoque intelligentiam bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber iste docet b
Abbreviated transcription (Latin):
uite. quȩ .uii. dieꝵ repctitõe agitur. pecte gͦ
compostuis c̃ lib̾ iste in tali nũo psalmoꝵ. cuiu
partes p̾fata notant mist̾ia. qr sic nos in hꝰ uit
septenano o pan ac uiuere dͥceꝵ. u in ogtauãre¬
ẜreccõis ñ in duamur diploide ꝯfusõis. s stola

Expanded text:
itae, quae septem dierum repetitione agitur. Recte ergo compositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionis non induamu
Abbreviated transcription (Latin):
li trulantiũ. quioum sat̃ inina facile̾ reuccantar:
cumiam stat. oifficiliꝰ timũ oifficillime. cu̾iaibima
quos dñs suscitiũ in domo. inporta. in sepulchro.
he induũ quo moyses uolebat educ̃t ppłm d̾i: de
egipto. Item. ꝯiota ptccõꝵ impioꝵ. pesti. ꝯiã
impiust᷑ qui peccat in dm̃. peccator ist. pestile̾s ĩ ꝓ

Expanded text:
li exsulantium, qui dum sunt in via, facilius revocantur; cum jam stant, difficilius; demum difficillime, cum jam ibiquos Dominus suscitavit, in domo, in porta, in sepulcro: hoc est triduum quo Moyses volebat educere populum Dei de Aegypto. Item nota: Peccatorum impiorum pestilentiae. Nam impius est qui peccat in Deum, peccato
Abbreviated transcription (Latin):
compositus t̾ lib iste in talinud psalmoꝵ. cuus
partes p̾fatanotant mist̾u. qr sicnos in h uat
septenano opan acuiuere docz. i in otauãre¬
ereccõis ñ induamur diploite ꝯfusiois. s stola
gͣemine clarificatioĩs. ¶ el ĩo in hntĩo psali¬

Expanded text:
compositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionis non induamur diploide confusionis, sed stola geminae glorificationis. Vel ideo in hoc numero psal
Abbreviated transcription (Latin):
dit sonum ꝑmaniũ tactum. billo aut̃ ĩ stit¬
m̃to adbat̾am iõ nõatur lib istt̃. qr ad nocẽ illiꝰ
insirum̃ti d̃o decantabat psalmos añ archam
intab̾nacłodm̃. Et q̃ admodum singłt modr¬
latiõis illiꝰ instrum̃ti uetabantur psalmi. tta ⁊
singłe istuis libri particuit. uł clausule. usta
spũalt̃ quoq. intelligñtiam bñ ab illo ĩsirum̃¬
to nom̃ sonitnr. quia sic̃ illud instium̃tũ ẽ de¬
ca cordum. ita libisit dec⁊ obẜuantiã .x. mãdato¬
rum. Et fic̃ illil in strum̃tum reddit sonum
asuꝑion ꝑmannum tactũ. sic lib̾ iste xcci bño¬

Expanded text:
tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David decantabat psalmos ante arcam in tabernaculo Domini. Et quemadmodum singulae modulationes illius instrumenti vocabantur psalmi, ita et singulae istius libri particulae vel clausulae. Juxta spiritualem quoque intelligentiam bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber iste docet b
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ uriȩ lauantẽ se. concupiuit eã. & cum¬
gͣuida: reuocauit ab expeclitione uriam.
si forte ad uxorẽ intraret: ut eiꝰ concubiti
gͣuida crederet᷑: Yrias autẽ noluit. dũ in
castris popłs dñi laboraret Scripsit ergo
rex duci exercitꝰ iorib: ut uriã poneret in
illa parte p᷑lii ubi occidet᷑:. Hac epła sue
mortis urias accepta: dedit ioab. qͥ ita fe¬
cit. sicut p̾ceꝑat dauid.&. occubuit urias.
dic igit᷑ dauid cũ adulterii culpã cȩlasset
& quesiuit ab eo uidiciũ de diuite. qͥ cũ
haberet centũ oues: uicino pauꝑi solã qͣm
habebat ouiculaᷤ rapuit: Cũ autẽ dauid¬
iudicaret hunc esse dignũ morte : respon¬
dit. nathan: Sic &. ti fecisti. qͥ cũ multas¬

Expanded text:
rem Uriae, lavantem se, et concupivit eam, ravida, revocavit ab expeditione Uriam, si forte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praelii ubi occideretur. Hac epistola suae mortis accepta, Urias dedit Joab, qui ita fecit sicut praeceperat David, et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celasset, et quaesivit ab eo judicium de divite, qui, cum haberet centum oves, vicino pauperi solam quam habebat oviculam rapuit. Cum autem judicaret David hunc esse dignum morte: Respondit Nathan: Sic et tu fecisti, qui cum ha
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ circũstantiȩ dicit gentes mediȩ
iudeeȩ. circũ fusas quȩ dicit᷑ rota. Ibi:
yex tomtrui tui in rota: quȩ est orb̾
uouoieã. ut scilicet regnẽ etiã in t̾renis
qͥ de me ñ sũt .&. de me pficere nolũt.

Expanded text:
tatem circumstantiae dicit gentes mediae Judaeae circumfusas, quae dicitur rota ibi: « Vox tonitrui tui in rota , » quae est orbis Idumaeam, ut scilicet regnem etiam in terrenis, qui de me non sunt, et de me proficere volunt?
Abbreviated transcription (Latin):
faetꝰ est princeps Uel qd̃ cũ uenissent
At iua ad dauid tumuit eos dauid Sp̃c¬
autẽ induit ab ẜsai fr̃em ioab: & dixit
Tui sumꝰ õ dauid. pax. pax tibi. attenden
dũ etiã qđ in supͣdicta strage sirors. ni¬
chil eũ legimꝰ succendisse Unde sicut &.¬
cedit dicens succendit Et est: Psalmus
iste mittit. in ĩis. xp̃m. agens. ꝓro
his. idest ad honorẽ horũ. oui cõaaru¬
tapyIITUR. de ueteri uita in nouã .&.
iesi dayro. id est suscepta fide regni xp̃i
de quo pilatꝰ. titulũ supposuit cruci Uel
dixit: Regnũ meũ ñ est de hoc iundo
Facta est autẽ hȩc mutatio. cũ syoceri¬

Expanded text:
 Vel quod, cum venissent de Juda ad David, timuit eos David. « Spirautem induit Abisai fratrem Joab et dixit: Tui sumus, o David; pax tibi : » Attendendum est etiam quod in supradicta strage Syriorum nihil eum legimus succendisse. Unde sicut cedit dicens: succendit, et psalmus iste mittit in finem Christum agens pro his, id est ad honorem horum, qui commutabuntur de veteri vita in novam, ipsi David, id est suscepta fide regni Christi, de quo Pilatus titulum superposuit cruci; vel dixit: « Regnum meum non est de hoc mundo . » Facta est autem haec immutatio, cum succen
Abbreviated transcription (Latin):
nis sũt passi sed ꝓ dño sapient᷑ humiliati.
de his ita cõmutatis: ait ꝓpħa Et primo
refert ꝑ sequutiones factas ꝓ uitandis pę¬
firmat ad tolerandas ꝑ sequutiones in
uerbi. dei ꝑ ac̾ta ipsi cõmutati melꝰ dicũt

Expanded text:
nis haeretici, sed pro Domino sapienter humiliati. De his ita commutatis agit Propheta, et primo refert percussiones factas pro vitandis poefirmat ad tolerandas persecutiones intVerbi Dei peracta, ipsi commutati in melius dicent:
Abbreviated transcription (Latin):
tit iorb. &. ꝑcussit edom in ualle salinarũ
duodec̃i milia : Legit᷑ in paralipomenon
qđ mortuo naas rege ãmonitarũ: misit
dauid nuntios ad consolandũ hanon fili¬
ũ eiꝰ Qui cũ suggessissent principes sui
qđ magis causa explorandr ꝙͣ orandi nũ¬
cios mississet dauid. decalcauit hanon pu¬
eros dauid. & rasit . & p̃cidit tunicas a
natibꝰ usq ad pedes.&. dimisit eos Dem¬
dentes qđ inͥuriã fecissent dauid. missis
nlle talentis. conduxerũt sibi curfus
o. equites de mesopotamia syriae. &. ali¬
is locis Quo audito dauid: misit ioab eũ
exerciti contͣ eos ad p̾liũ.&. fugauit eos
Legitꝰ quoq in scđo libro regũ qđ mor¬
tus saulecũ dauid ꝓspere regnaret.
ꝑcussit eũ multis aliis. ad ezechregem
soba. quȩ est pars sỹriȩ Factaq sy
ma se ꝯtuens dauid sub tributo Capta
autẽ sỹma .&. cesis de edom duodecim
milibꝰ cũ reuerteret᷑ : posuit in idumea

Expanded text:
TIT JOAB, ET PERCUSSIT EDOM IN VALLE SALINARUM, DUODECIM MILLIA. Legitur in Paralipomenon, quod, mortuo Naas rege Ammonitarum, misit David nuntios ad consolandum Hanon filium ejus. Cui cum suggessissent principes sui quod, magis causa explorandi, quam honorandi nuntios misisset David, decalvavit Hanon pueros David, et rasit, et praecidit tunicas a natibus usque ad pedes, et dimisit eos. Deindentes quod injuriam fecissent David, missis mille talentis, conduxerunt sibi currus et equites de Mesopotamia et Syria et aliis locis. Quo audito David misit Joab cum exercitu contra eos ad praelium, et fugavit eos . Legitur quoque in secundo libro Regum quod mortuo Saule, cum David prospere regnaret, percussit cum multis aliis Adarezer regem Soba, quod est pars Syriae, factaque est Syria serviens David sub tributo. Capta autem Syria et caesis de Edom duodecim milibus et posuit in Idumea
Abbreviated transcription (Latin):
deducet. Nonne tri d̃s qͥ reppulisti nos
idest sinis tribulari: Ec̃ce idẽ q& dixit
ds tuus. ut olĩ moysi. iofue. &. ceteris
duã potentiã ostendis ti. Intꝰ operabis. &x.¬
uiar ut soa. uincendo diabolũ. Et iess
qui est exercitꝰ.&. uictoria nra. &. si nul¬

Expanded text:
. Nonne tu, Deus, qui repulisti nos? Id est sinis tribulari? Ecce idem quod dixi Deus tuus, ut olim Moysi, Josue, et caeteris tuam potentiam ostendisti, in quorum exvirtutem, vincendo diabolum, et ipse, qui est exercitus et victoria nostra, etsi nul
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ. Iyoa Nex oĩs. ludas: filiꝰ iacob. signi¬
ficat xp̃m. in cuiꝰ figura ia cob uidȩ be¬
nedicens ait: Iuda te laudabũt fr̃es tui.
Moab gens quȩdã est dicta a moab quẽ
genuit filia loth abutens ebrio patre. sic &.
male utentes lege: generãt mala oꝑa ꝑ quȩ
tribulationũ olla in eccła bullit: De hac ie¬
rentias ait: Ollam suocensam udeo. &.
facies eiꝰ a facie aqͥlonis diabolꝰ enĩ aquilo
qͥ dixit: Ponã sedẽ meam ad aqͥlonẽ. de
quo dñs. in eodẽ ieremia ab aqͥlone pan¬
det᷑ om̃e malũ Sic igit᷑ moab est olla.
q̃m a maleutentibꝰ legẽ. tribulationes ad¬
uersꝰ eccłiam oriunt᷑. si est. seei ooas. qr¬
cont᷑ iniqͥtatis ollã. maiorẽ caritatis flãmã
succendit: Yel. moas. est olla. idest gen

Expanded text:
ignificat Christum, in cujus figura Jacob Judae benedicens ait: « Juda, te laudabunt fratres tui, ae. Moab gens quaedam est dicta a Moab, quam genuit filia Lot abutens ebrio patre. Sic et male utentes lege generant mala opera, per quae tribulationum olla in Ecclesia bullit. De hac Jeremias ait: « Ollam succensam video, et facies ejus a facie aquilonis . » Diabolus enim est aquilo, qui dixit: « Ponam sedem meam ad aquilonem, » de quo Dominus in eodem Jeremia: « Ab aquilone pandetur omne malum . » Sic ergo Moab est olla, quoniam a male utentibus lege tribulationes adversus Ecclesiam oriuntur. Sed est haec olla ra iniquitatis ollam majoris charitatis flamma succenditur. Vel Moab est olla, id est gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
SeAuACUIONΥMTIBΟR Conuallis taber¬
nacłoꝵ ꝓpt̾ oues iacob iudeos significat.
qui etiã diuidunt᷑. qr alii crediderũt. alii
iacob fugientẽ cũ om̃ibꝰ quȩ ac quisierat
in mesopotamia: ubi post uirgia simul
cerũt tumulũ. & comederũt suꝑ eum:
quẽ uocauit laban tumulꝰ testis. &. tacob
aceruus destimonii: Et dixit laban ad
iacob Tumulꝰ iste destis erit inter me.
& te hodie. si aut ego tͣnsiero illũ ꝑgens ad
te. aut tu p̾terieris malũ michi cogitans:¬

Expanded text:
bernaculorum metibor. Convallis tabernaculorum propter oves Jacob, Judaeos significat, qui etiam dividuntur, quia alii credunt, alii Jacob fugientem cum omnibus quae acquisierat in Mesopotamia, ubi post jurgia inierucerunt tumulum, et comederunt super eum, quem vocavit Laban Tumulum testis, et Jacob Acervum testimonii, et dixit Laban ad Jacob: « Tumulus iste testis erit inter me, et te hodie: si aut ego transiero illum pergens ad te, aut tu praeterieris malum cogitans
Abbreviated transcription (Latin):
causã constituit ac si ñ esset liberan diis.
sed neutrũ eoꝵ contĩgeret Sed attenden¬
dñ qđ duȩ sunt liberationes. una occulta
quȩ fit ꝓpter ipsos scõs qualit̾ liberati
matre. ipsa ᷤ quȩ fit ꝓp̾ter inmicos puni

Expanded text:
am constituit, ac si non esset liberandus, si neutrum eorum contingeret. Sed attendendum quod duae sunt liberationes: una occulta, quae fit propter ipsos sanctos, qualiter liberati matre i
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ. Psalmꝰ cantici dauid. Agit᷑
in futuro. Hac intentione. ut malos ter¬
reat. honos lȩtificet. unde &. in titulo. &.
in psalmo misttiplicit᷑ monet. & mentẽ
ex ułtare . &. oꝑe psallere Rimo: breuit᷑

Expanded text:
FINEM PSALMUS cantici David. Agitur  dejectione hic et in futuro, hac intentione, ut malos terreat ac bonos laetificet. Unde et in titulo et in psalmo multipliciter monet et mente exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
ientes rerũ aliquẽ significare consensum
que nss latmorũ ñ expͥmit Uude ce meo
quđ aiꝰ dicit at abraham: erit testam̃tã
uit me. & te. a. ad noe. erit signũ inter
me meterra greci ad expmendũ consensũ.

Expanded text:
entes rerum aliquem significare consensum, quem usus Latinorum non exprimit. Unde et in eo quod Deus dicit ad Abraham: «Erit testamentum inter me et te .» Et ad Noe: «Erit signum inter me et terram ,» Graeci ad exprimendum consensum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hanc enĩ & ipse xp̃c tͣnsiuit. & nos tͣnsi¬
re fecit de hoc mundo adpatrem. de timore
ad securitatẽ. de morte ad uitã. de corrup¬
tione ad in corruptionẽ. de terra ad cȩlũ in¬
de ipse aͣscendit. ut eos qui ceciderant. suble.¬
uaret Hic est dictꝰ transitꝰ ebraice pascha
factꝰ in passione quȩ grecȩ dicit᷑ paschim.¬
ꝓ his gͦ qui ita cõmutabunt᷑ in finẽ xp̃m
est. psaronꝰ iote. attributꝰ. ipsi uario. idest¬

Expanded text:
r hanc enim et ipse Christus transivit, et nos transire fecit de hoc mundo ad Patrem, de timore ad securitatem, de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de terra ad coelum, unde ipse descendit ut eos, qui ceciderant, sublevaret. Hic transitus dictus est Hebraice Pascha, factus in passione, quae Graece Πασχειν. Pro his ergo, qui ita commutabuntur in finem Christum, est psa
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ dauid. łatẽt. In hoc psalmo o¬
ostendit᷑ quanto searitatis ardor e
antiqu scĩ incarnationẽ xp̃i desi derauerint.
ꝑ quã futurã redemptionẽ intelligebant: quanto
etiã desiderio scĩ qͥ in hoc tẽpore affligunt᷑ cupi.¬

Expanded text:
PSALMUS DAVID. In hoc Psalmo ostenditur, quanto charitatis ardore antiqui sancti Incarnationem Christi desideraverunt, per quam futuram Redemptionem intelligebant; quanto etiam desiderio sancti, qui in hoc tempore affliguntur, cupi
Abbreviated transcription (Latin):
inuitat ad idem desideriũ: Loquens autẽ roha
in ꝑsona illorũ qui fucrt ante incarnationẽ :
aolec qđ tãdui ex pectat primũ aduentũ. uł
in ꝑsona scõrũ huiꝰ temporis loquens de di¬
latione ⁊ sccłi aduentꝰ conqueritur & ait.¬

Expanded text:
ad idem desiderium. Loquens autem Propheta in persona illorum, qui fuerunt ante Incarnationem, dolet, quod tandiu exspectat primum adventum; vel in persona sanctorum hujus temporis loquens de dilatione secundi adventus conqueritur. Apt
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: potest referri. unde alii addũt. crda¬
⁊URS tUs. ut hic intelligant᷑ uidei Hȩc ora¬
tio. iam cepit impleri Namoꝵ si rami fracti
sũt: manet tam̃ radix. etiã de ramis fractis
aliqͥ. redier̃t oratis: cõmemorat culpã eorũ
&. ait. iionncys. idest udaicus. uoprros
iusipisns. qr tunc erat asaph sine intellectu:
imꝓꝑauit idest impperia dixit. onĩo. tibi:
gens tua. Ut peccat᷑or est iste. & huiꝰ modi.¬

Expanded text:
Deum, potest referri. Unde alii addunt: creaDeum, potest referri. Unde alii addunt: creaturae tuae, ut hic intelligantur Judaei. Haec oratio jam coepit impleri. Nam etsi rami fracti sunt, manet tamen radix, et de ramis fractis aliqui redierunt. Orans commemorat culpam eorum, et ait: Inimicus, id est Judaicus, populus insipiens, quia tunc erat Asaph sine intellectu, improperavit, id est improperia dixit tibi Domino gens tua, ut peccator est iste homo
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ꝑ seuerant. uxta illud ÷ lustꝰ ꝑmanet
sicut sol ꝓpt̃ qd etiã dicunt᷑ estas. qr spu sũt
feruentes: Imꝑfecti econtra dicunt᷑ nox. qi
cũ sint carnales. ñ possũt caꝑe sapientiam
uerbi Unde apłs: Non potus uob̾ loqͥ. nisi
cat scllicet qđ uerbũ carofactũ est . & hui̾mo¬
di historialia: hi: dicunt᷑ aurora. Quasi
Incipienteᷤᷤ. uł luna. qr mutant᷑. uixta illud:
nouelli sũt in fide. & temꝑati mansuetudine
Ut gͦ nulł głetꝰ᷑ tamꝗͣ ñ acceꝑit: ait. Frrs est
uen. uere: Nam tu taridatus es da. ita qđ
eiasmas ti. idest de nichilo fecisti. qđ est plas¬
mare ad litterã: in reformatione etiã plasmasti.
qr primã gram dedisti. & deinde gr̃am ꝓ gr̃a.
indando uero gr̃am: Tu bedisti oõas rgrouui¬
aliꝰ quidem sic. aliꝰ uͦ sic uel terminos uocat
quo tendebat. magnalia iimerando. ut¬
Quasi : Ita oꝑatus es salutẽ in aliis: tu quoq
seqͥ adea. quȩ ad litterã plasmasse dixerat.

Expanded text:
erant juxta illud: «Justus permanet sicut sol .» Propter quod etiam dicuntur aestas, quia spiritu sunt ferventes. Imperfecti e contrario dicuntur nox, quia cum sint carnales, non possunt capere sapientiam verbi. Unde Apostolus. «Non potui vobis loqui si,» scilicet quia Verbum caro factum est, et hujusmodi historialia. Hic dicuntur aurora quasi incipientes vel luna, quia mutantur juxta illud: novelli sunt in fide et temperati mansuetudine. Ut ergo nulver. Vere. Nam tu fabricatus es ea, ita quod plasmasti, id est de nihilo fecisti, quod est plasmare ad litteram. In reformatione etiam plasmasti, quia primo gratiam dedisti, et deinde gratiam pro gratia. In dando vero gratiam tu fecisti omnes termialius quidem sic, alius vero sic. Vel terminos vocat quo tendat magnalia numerando, uQuasi dicat: ita operatus es salutem in aliis: tu quoque, sed ad ea, quae ad litteram plasmare dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
qui de etran. idest diabolo forti solent ma¬
nare. sed hos afonte suo diabolo ds̃. disgy¬
eut. idest diuisit ne inde manarent. &.¬
etiã penitꝰ siccauit ⁊ cũ eis peccata dimit¬
tens: diaboli consilia ꝑuercit: Addit. Eo¬
us edit uiꝗs .&. cęt̾. dies solestas: sũt ꝑfecti.
ꝰex uͦ & aurora. uł luna x uer: funt
Timꝑfecti. sed ꝑreruor diuersas qualitates:
diuerso modo si gnificant᷑: ꝑfecti enim
dicunt᷑ dies. qr cum sint spũales omĩa ui¬
dicant. qͥ dicunt᷑ sol. ꝓpt̾ sapientiã. ꝙͣ loquntꝰ

Expanded text:
qui de Ethan, id est, diabolo forti solent maqui de Ethan, id est, diabolo forti solent manare. Sed hos a fonte suo diabolo Deus dirupit et divisit, ne inde manarent. Etiam penitus siccavit cum eis peccata dimittens diaboli consilia pervertit.  etc. Dies, sol, aestas sunt perfecti: nox vero et aurora, vel luna et ver sunt imperfecti; sed per rerum diversas qualitates diverso modo significantur. Perfecti enim dicuntur dies, qui cum sint spiritales, omnia judicant: qui dicuntur sol propter sapientiam, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
adorantes eũ: accusant &. rep̃hendũt: Adeo.
qđ irat᷑ uideus. sine gentił. seruo suo: uocat
eũ sathanam. in quo maledicit diabolo uel
machinam̃ta facti martrres: qđ desiderant.
consequnt᷑ uel porrus arniorr nolentibꝰ
torrens. idest flum̃ Uel in bonis: uerbum
dicit᷑ fons indeficiens. in qͥbꝰ fit fons aquȩ
habent uerbũ ut bene uiuant: dicitur
torrens. qr sicut torrens currit cũ impetu.
sed estate sicat᷑: ita mali accepto uerbo: ñ
dacent. currũt. sed demptationis estate de¬
ficiũt: Bene tam̃ de utrisq dicit. tu pray¬
eis ri. qr ꝑ utrosq ds̃ irrigat terrã. Ty sic¬
das ⁊. Quasi. fontes ueybi dei manare feeisti
sedꝰ dter tͦ txyios etnan. Ethan: robustꝰ
utiles esse fecisti uel totũ de peccatoribꝰ
Illi enĩ sunt fontes. quorũ mala uigiter
influebant: Torrentes uͦ. quorũ mala erant¬
subita. & impetuosa Ytrosq uocat fluuios

Expanded text:
adorantes eum accusant et reprehendunt adeo, adorantes eum accusant et reprehendunt adeo, quod iratus Judaeus sive gentilis servo suo vocat eum Satanam, in quo maledicit diabolo quasimachinamenta facti martyres, quod desiderant, consequuntur. Vel populis Aethiopum nolentibus torrens, id est flumen. Vel in bonis verbum dicitur fons indeficiens, in quibus fit «fons aquaehabent verbum ut bene vivant, dicitur torrens, quia sicut torrens currit cum impetu, sed aestate siccatur: mali accepto verbo non tacent, cum fluunt, sed tentationis aestate deficiunt. Bene tamen de utrisque dicit: Tu dirupisti, quia per utrosque Deus irrigat terram. Tu siccasti quasi dicat: fontes verbi Dei manare fecisti, sed siccasti fluvios Ethan. Ethan robustus. utiles esse fecisti. Vel totum de peccatoribus. Illi enim etiam fontes, quorum mala jugiter influebant. Torrentes vero quorum mala subita et impetuosa. Utrosque vocat fluvios,
Abbreviated transcription (Latin):
pse uersa in colubrũ: deuorauit uirgas ma¬
gois uersas in dracones: Mystice filii isrł &e
ier dictu est Macta. x manduca Eergo &
fi urł. uitulũ . &. uirga aaron uirgas ma¬
gogr&. petrus reptilia manducaut : eũ
tilia idest corpꝰ diaboli: credendo ꝑ apłos.¬
thfierũt in corpꝰ xp̃is lpsi quoq eccłȩ de
genrio. quȩ. cñ esset popłs echiopũ. idest
peratis nigͥ: conuersione sua. dealbata est:
enĩ est esca gentibꝰ. in quo se consũment: di¬
aboł uͦ. que confumant: Sed hȩc consump¬
ao fit paulati Sic eñi x. morses uitulũ priꝰ
combussit. ut forma confunderet᷑. deinde
cõminuit. ut paulatĩ consũptꝰ. bͥberet᷑ a
populo. Quia &. gentes. quȩ conuertunt᷑.
fomã diaboli confundũt in igne. cũ amore
dei abstinent se ab om̃i specie mali Deinde
cõmimiunt. etiã paulatĩ mala dimittunt:
dto uitunũ bibunt. etiã ꝑfecti: ex toto consu.¬
munt est eciã diabolꝰ. esca popłis. cũ etiam

Expanded text:
yses, versa in colubrum devoravit virgas magorum versas in dracones. Mystice filii Israel elibus dictum est: «Macta, et manduca .» Ergo et filii Israel vitulum, et virga Aaron virgas magorum et Petrus reptilia manducavit, cum tilia, id est corpus diaboli credendo per aposn corpus Christi. Ipsi quoque Ecclesiae de gentibus, quae cum esset populus Aethiopum, id est peccatis nigra, conversione sua dealbata est, s. Christus enim est esca gentibus, in quo se consumment; diabolus vero, quem consumant. Sed haec consumptio fit paulatim. Sic enim et Moyses vitulum prius combussit, ut forma confunderetur, deinde comminuit; ut paulatim consumptus biberetur a populo, quia et gentes, quae convertuntur, formam diaboli confundunt in igne, cum amore Dei abstinent se ab omni specte mali, deinde comminuunt, cum paulatim mala dimittunt, et ad ultimum bibunt, cum perfecti ex toto consumunt. Est etiam diabolus esca populis, cum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Contemptꝰ es auideis in terra.& a falsis
xp̃ianis. sedens in cęlo: & ego credidi:
sam meã. ut ego coronã qͣm ꝓmifisti. il¬
li uero confusionẽ accipiant. uł hie ut
conuertat᷑. uł in futuro dampirantur.
dã ita aebet dicere meã: ait. ⁊ uaos.
efficatiꝰ moneat. cui negotii sui qualitas in¬
timat᷑: Tale est enĩ negotiu. qđ eũ insultãt
asaph. maicendo ubi est dĩ tuus: ipsi qͦq
isuitant xp̃o. nec a̾eersit usq in finẽ seli
nasa ire  hoc ideo dicit. ut ipsa contunia¬
tio. mansuetudinẽ patientis iuddicis inci
tuorĩ. uł. ue oriaris daras. qͥn exaudias
uoces uer̃canriũ te. suꝑbia. eciã Sora

Expanded text:
contemptus es a Judaeis in terra, et a falsis Christianis sedens in coelo, et ego credidi, sam tuam, ut ego coronam, quam promisisti, illi vero confusionem accipiant, vel hic ut convertantur, vel in futuro, ut damnentur. Cum ita deberet dicere meam, ait tuam, efficacius moveat, cui negotii sui qualitas intimatur. Quale est enim negotium, quod, cum insultatur Asaph in dicendo: ubi est Deus tuus, ipsi quoque insultatur Christo. Nec deerunt usque in finem saeculi vasa irae. Hoc ideo dicit, ut ipsa continuatio mansuetudinem patientis judicis incittuorum. Vel ne obliviscaris, quin exaudias voces deprecantium te. Superbia eti
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ dixisti consũmabo testam̃tũ nouum
Sens Reliquiȩ isrł saluȩ fiant Et hoc
ñ ꝑ merita sua: Nulla enĩ sunt. qđ ex hoc
tantes. in docnsꝰ tsars. idest delecta ter¬
renis: corda sũt domꝰ. in quibꝰ libenter
aui orecorati surr. Qqđ totũ uenit ex ha¬
bitatione. docostũ uuoxitatũ. idest qͣm
habent corda iniqua. ne arertat ure Si¬

Expanded text:
do dixisti: «Consummabo Testamentum Novum .» Sensus: Reliquiae Israel salvae fient, et hoc non per merita sua: nulla enim sunt. Quod ex hoc tant in domibus terrae, id est delectati terrenis. Corda etiam sunt domus, in quibus libenter qui obscurati sunt. Quod totum venit ex habitatione domorum iniquitatum, id est, quoniam habent corda iniqua. Vel repleti s
Abbreviated transcription (Latin):
sercio: orat ut ds̃ penitentibꝰ. pareat & ro¬
manorũ suꝑbiã. utiliter pumat ibi : or daror
ero. Rrimꝰ psalmꝰ lam̃tationis. sed de ułti¬
ma captiuitate. facta ꝑ titum: Sequentꝰ
alis aduo de lamñtatione. scilicet. ds uercãt¬

Expanded text:
Tertio orat, ut Deus poenitentibus parcat et RoTertio orat, ut Deus poenitentibus parcat et Romanorum superbiam utiliter puniat ibi: Memor esto. Primus psalmus lamentationis, sed de ultima captivitate facta per Titum. Sequuntur alii duo de lamentatione, scilicet: De
Abbreviated transcription (Latin):
mitti: ablata sĩt figurala. sicut regnũ. sa
altera scilicet. pars sy nagogȩ. ñ attenden¬
tos celestia. quȩ ꝓmittebantur gͣndibꝰ. ti¬
uiili: occiderunt xp̃m. qͥ dederat: ꝓpter
qdͣ. & ila amiserunt. & ipsi occisi sũt Ut
autẽ tempꝰ quoq causã ostendet : reuolu¬
tis quadraginta duobꝰ annis: in ipsa festi¬
uitate qua dñm occiderlint: a tito & ues¬
pasiano. passi sunt. & eiuitas euersa Qd
in hoc psalmo plangit a saph dicit᷑ autem¬
plangit: causam in reꝑabił euersionis in.¬
telligit Hanc scilicet ut homo relictis
terrenis.& ueteri testam̃to: desinat es¬
se ammał. &. expectet cȩlestia in nouo tes¬
tam̃to fact᷑ spuał Quȩ est intentio psalmi.
Modꝰ uͦ: tał est Rimno deplorans destruc¬
tionẽ irreparabilẽ : p̃tatꝰ. ut saltẽ reliqͥȩ
saluȩ fiant memorans. q̃n & qͣlit̾. uidei dm̃
iritantes. destructi sũt: Scdo: destructis
signis. ostendit rem ipsam. sclicet aduentũs

Expanded text:
it, ablata sunt figuralia, sicut regnum, sacaltera pars synagogae non attendentes coelestia, quae promittebantur grandibus, tivuli, occiderunt Christum qui dederat, propter quod et illa amiserunautem tempus quoque causam ostenderet, revolutis quadraginta duobus annis in ipsa festivitate, qua Dominum occiderunt, a Tito et Vespasiano passi sunt et civitas eversa, quod in hoc psalmo plangit Asaph. Dicitur autemplangit causam irreparabilis eversionis, intelligit hanc, scilicet ut homo, relictis terrenis et Veteri Testamento, desinat esse animalis et exspectet coelestia in Novo Testamento factus spiritalis, quae est intentio psalmi. Modus talis est. Primo deplorans destructionem irreparabilem precatur, ut saltem reliquiae salvae fiant, memorans quando et qualiter Judaei Deum irritantes destructi sunt. Secundo destructis signis ostendit rem ipsam, scilicet adventum
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq. Sed qm̃ in uidea quȩ dicit᷑ mediũ
terre. &. itẽ in utero uirginis qͣsi in medio
q ubi. sedetiã unde. &. qualit̃ cepit. uolu¬
it notari cũ ait. in cacoio ⁊ errg: Sequit᷑.
dit ili facto qͣ sic aqua rubri maris. du¬
obꝰ latersbꝰ defixa est. ut esset iter siccũ ꝑ
eam Mars. gentes. cingentes uideã:sicut
mare terram : has ablato idolatriȩ fluxu
potentia tua. firmasti. ut essent solida
terra. siciens imbrẽ tuũ. Corrrmoria¬
om caerra unacorir in agris. idest des¬
truxisti suꝑbias demoniorũ. dũ gentes.
quȩ possiddebant᷑ ab eis: liberasti ꝑ aquas

Expanded text:
um terrae, et item in utero virginis quasi in medio et ubi, sed etiam unde et qualiter coepit, voluit notari, cum ait: In medio terrae.dit illi facto, quod sic aqua Rubri maris duobus lateribus defixa est, ut esset iter siccum per eam, mare, gentes cingentes Judaeam sicut mare terram. Has ablato idololatriae fluxu, potentia firmasti tibi, ut essent solida terra sitiens imbrem tuum: Contribulasti capita draconum in aquis, id est destruxisti superbias daemoniorum, dum gentes, quae possidebantur ab eis liberasti per aquas
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ysorsoyo. Eger. relictꝰ. qͥ maluit ced̾e
Et qͣsi subito cognosceret. usqueqͦ. supponit.¬
a oygrsaniꝰ. iudeus. noõa trr̃. qd faciet usq
ille cognoscat. i f mis̃. xp̃m app̃hensa cau¬
ad alterũ signũ qd post signũ. uirge. dedit
dñs morsi dicens ooitte manũ tuã. insinũ
tuũ: Et misit dixit iterũ: elduc eã Et ꝓ¬
duxit Et iuuenta est lepsa: Ait iterum.
keuoca eã in simĩtuũ Et reuocauit Et
reuersa est in colorẽ suũ Manꝰ morsi:
isrł popłs dei. qͥ foras miss ab eo: inmundꝰ

Expanded text:
uequo aeger relictus, qui maluit caedere pulus? Et quasi subito cognosceret usquequo, supponitadversarius Judaeus nomen tuum, quod faciet usque ille cognoscet in fine Christum apprehensa cauad alterum signum, quod post signum virgae dedit Dominus Moysi dicens: «Mitte manum tuam in sinum tuum: et misit. Dixit iterum: Produc eam. Et produxit eam, et inventa est leprosa. Ait iterum: Revoca eam in sinum tuum, et revocavit, et reversa est in colorem suum .» Manus Moysi Israel populus De