comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pacienter moritur. sed pacienter uiuit. delectabiliter mori¬
nir: Uide apo stolum patient̃ uiuentem. id est cum pacien¬
ta Hic non amare uitm. sed tolerare: Dissolui in quit &
cẽ cum xp̃o multo magis optimum. manere in carne neces¬
sarium propteruos. Ergo fratres. dateoperam. in tus agi¬
te uobiscum : ut desideretis diem iuidicui: Aliter non probatur ꝑfecta
aritas : nisi cum coeperit dies illede siderari: Ille autem eum
desiderit: qui fiduciam hab& in illo: Ille autem fiduciam ha¬
b& in illo : cuius conscientia non trepidat in caritate ꝑ fecta atq
sincera: In hoc ꝑfecta est dilectio eiꝰ in nobis. ut fiduciam ha¬
bcamus in die iudicu quare habebimus fiduciam: Quiasi¬
cut ille est & nos sumus in hoc mundo: udisti causam fiduci¬
aetuȩ : quia sicut ille est inquit. & nossumus in hoc mundo:
onne uidetur impossibile aliquid dixisse : num quid enim

Expanded text:
patienter moritur; sed patienter vivit, delectabiliter moripatienter moritur; sed patienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est, cum patientia hic non amare vitam, sed tolerare. Dissolvi, inquit, et esse cum Christo multo magis optimum manere autem in carne necessarium propter vos te vobiscum, ut desideretis diem judicii. Aliter non probatur perfecta charitas, nisi cum coeperit ille dies desiderari. Ille autem eum desiderat, qui fiduciam habet in illo: ille autem fiduciam habet in illo, cujus conscientia non trepidat in charitate perfecta atque sincera. 3. « In hoc perfecta est dilectio ejus in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quare habebimus fiduciam? « Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. » Audisti causam fiduciae tuae: « Quia sicut ille est, inquit, et nos sumus in hoc mundo. » Nonne videtur aliquid impossibile dixisse? Numquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
inuenturus est pium quem coron&: Iam cum coeperit de¬
siderare ueni entem xpm. Casti anima quȩ desiderat am¬
plexus sponsi renuntiat adultero fit uirgo interius ipsa
uomodo orat. quitim & neexaudiatur : Qui autem orat cum fi¬
lucia. caritas optat iam utueniat: Deipso desiderio. dicebat qͥ¬
lam inpsalmo: Et tu dnẽ us que quo : Conuertere dñe . & e¬
nue animam meam: Cem ebat sedifferri. Sunt enim ho¬
nines. qui cum patientia moriuntur: Sunt autem quidã
fecti. qui cum pacientia uiuunt: Quid dixiqui ad huc desi¬
dera t istam uitam. quando illiuenerit dies mortis pacienter
olerat mortem: Luctatur aduersum se ut sequatur uolun¬
ttem dĩ. & hoc potius agit animo quod digit ds̃ non quod
legit uoluntas humana. & exdesiderio uitae p̃sentis fit. luc
cum morte. & adhib& pacientiam & fortitu dinem.
ut aequo animo moriatur : Iste pacienter moritur: qui au¬
em desiderat sicut dicit a postolus dissolui & eẽ cum xp̃o. non

Expanded text:
inventurus est pium quem coronet. Jam cum coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa audiatur. Quomodo orat, qui timet ne exaudiatur? Qui autem orat cum fiducia charitatis, optat jam ut veniat. De ipso desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et erue animam meam . Gemebat se differri. Sunt enim homines qui cum patientia moriuntur: sunt autem quidam perfecti qui cum patientia vivunt. Quid dixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; et hoc potius agit animo, quod eligit Deus, non quod eligit voluntas humana: et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte; et adhibet patientiam et fortitudinem, ut aequo animo moriatur: iste patienter moritur. Qui autem desiderat, sicut dicit Apostolus, dissolvi et esse cum Christo, non
Abbreviated transcription (Latin):
pit diem udicu. membras suꝑ terram: tantum surgunt &
corroborantur membra cadestia: Membra celestia om̃i
operabona. Surgentib cęlestib membris. incipit desi de¬
rare quodtimebat: Timebat enim neuenir& xpc̃ & in ue¬

Expanded text:
pit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et pit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret Christu
Abbreviated transcription (Latin):
credunt: Prȩt̃mitiamus istos excit& illos ds̃ ut uiuant: De
timent. nec desiderant quod non credunt: Eoepit aliquis
credere diem iudicii : Si coepit credere : coepit & timeres S
quiatim& adhuc nondum hab& fiduciam indie uidicu.
Nondum est in illo perfecta caritas : Num quid tamen disperan¬
dum est in quo uides initium. curdesperas finem : Quodin¬
tium uideo inquis ipsumtimorem : Iudiscripturam : In¬
tium sapientiȩ timor dñi: Coepit ergo timere dicmiud¬
cu: Timendo corrigit se uigil& aduersus hostessuos ide
aduersus peccati suã : Incipitꝰ reuiuiscere interius & moru¬
ficare membra sua. quȩ sunt suꝑ terram Sicut a postolusp¬
lus dicit: Mortificate membraura quȩ sunt suꝑ terrim:
Spiritalia nequitiȩ . dicit membra suꝑ terram : Nam sequitꝰ
& exponit: Quaritiam in mundiciam. & cetera quȩ illic ex¬
sequitur: Quantum autem mortificit iste . quitim ere cot¬

Expanded text:
credunt. Praetermittamus istos: excitet illos Deus, ut vivant; de credunt. Praetermittamus istos: excitet illos Deus, ut vivant; de cii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhuc, nondum habet fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitas. Numquid tamen desperandum est? In quo vides initium, cur desperas finem? Quod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam: Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt super terram, sicut Apostolus dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Spiritualia nequitiae dicit membra super terram: nam sequitur et exponit, Avaritiam, immunditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coe
Abbreviated transcription (Latin):
Maneat in teds̃. ut te contineit: Maneas in dõ. necadas. Quia
modo cait quem contin& ds̃: In hoc ꝑ fecta est dilectio in
nobis. ut fiduciam habeamus indie iudicii: quia sicut ille est
& nossumus in hoc mundo: Dicit: Quomodo seprob& unus¬
quisq: quantum in illo profecer& caritas. uel potius quantum
ipse in caritate profłcerit: Namsi caritas ds̃ est nec proficit
nec deficit ds̃: Sic dicitur proficere inte caritas. quiatu in
ea proficis: In terroga ergo quantum incaritate proficeris.
& quid tibi respondeat cortuum. ut noueris mensuram pro¬
fectus tui. Promisit enim ostendere nobis. in quo cognos¬
re in quo. Vt fiduciam habeamus indiem uidicu. Quis
quis fiduciam hab& inhe iudicii : ꝑ fecti est in illo caritas: Qu
est habere in illo fiduciam in die udicui: Nontimere neuenu
dies iudicii : Sunt homines qui non credunt diem iudici.
fiduciam habere non possunt indiem. quam uenturim ec̃ n

Expanded text:
Manet in te Deus, ut te contineat: manes in Deo, ne cadas; quia Manet in te Deus, ut te contineat: manes in Deo, ne cadas; quia modo cadit quem continet Deus? 2. In hoc perfecta est dilectio in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii: quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Dicit quomodo se probet unusquisque, quantum in illo profecerit charitas: vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognosre, in quo? Ut fiduciam habeamus in die judicii. Qufecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere ne veniat dies judicii. Sunt homines qui non credunt diem judicii; isti fiduciam non possunt habere in die quam venturam esse non
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus dicit: Factus sum paruulus in medio uestrum tam quã
nutrix fouens filios suos . tunc uos diligimus. qu ando exigitis.:
igros non amamus. quia languentib formidamus. Interces¬
serunt autem. ut intermit teremus textum eͣpistolȩ: Quȩd
prodieb festis sollempni a lectionum. quȩ non potuerunt
ipsi legi & ipsa tractari : Nunc ergo ad pretermissum ordi¬
nem redeamus. & quȩ restant in tente accipiat scĩtas ur̃ã:
escio utrum magnificentius nobis caritas commendariposs&.
quam ut diceretur : Ds̃ caritas est: Breuis laus. & magnat
lius: Beeuis insermone : & magna in intellectu: Quãmer¬
godicitur ds̃ dilectio est. & hocb̾reue est Sinumeres unũ
et: si appendas. quantum est: ds̃ dilectio est: Et quima¬
n& in quit in dilectio nein deo man& : & ds̃ in illo man&. Sit
abi domus ds̃.: esto domusdĩ: Mane in dõ: & maneat inteds̃

Expanded text:
Apostolus dicit, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam Apostolus dicit, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos ; tunc vos diligimus quando exigitis. Pigros non amamus; quia languentibus formidamus. Intercesserunt autem, ut intermitteremus textum hujus Epistolae, quaedam pro diebus festis solemnia lectionum, quae non potuerunt nisi legi, et ipsa tractari. Nunc ergo ad praetermissum ordinem redeamus; et quae restant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
nis a postoli. ultimam par¬
tem restitisse nobis trictan¬
dam & exponendam uob
quantum dñs donat: Huiꝰ
ergo debiti nos memores sumus ex actionis autem nos memores
et̃ debetis: Sadem quippecaritis quȩ in ipsa epła maxime
& propesola commendatur & nos facit fid elissimos debito¬
res & uos dulcissimos exactores: Ideo dixidulcissimos ex ac¬
tores: quia ubi caritas non est. amarus exactor est : Vbi cari¬
tas est: & qui exigit dulcis est. & a quo exigitur: Et si aliquẽ
laborem suscipitꝰ. facit cundem laborem propenullũ & leuẽ
exigidir tamen magno affectu de uberib matris lac aparuu¬
lis: Et quam uis sugens. impetũ faciat in ubera meluis est ta¬
men matri quam si non sugat: nec exigat quod caritatebibet᷑
Sepe uidemus uberauac carum etiamꝰ grandiusculis uitulis ci¬
pite ꝑcuti. & prope ipso impetuleuari matrum corpora: nec
castimen calce repellere: Sed si desit filius qui sugat. mugitu
uocat adubera: Siergo est innobis illa caritas spiritilis. dequa &¬

Expanded text:
nis apostoli ultimam partem restare nobis tractandam, et exponendam vobis, quantum Dominus donat. Hujus ergo debiti nos memores sumus: exactionis autem vos memores esse debetis. Eadem quippe charitas quae in ipsa Epistola maxime et prope sola commendatur, et nos facit fidelissimos debitores, et vos dulcissimos exactores. Ideo dixi dulcissimos exatores, quia ubi charitas non est, amarus exactor est: ubi autem charitas est, et qui exigit dulcis est; et a quo exigitur, etsi aliquem laborem suscipit, facit eumdem laborem prope nullum et leveexigi tamen magno affectu de uberibus matris lac a parvulis? Et quamvis sugens impetum faciat in ubera; melius est tamen matri quam si non sugat, nec exigat quod charitate debetur. Saepe videmus ubera vaccarum etiam a grandiusculis vitulis capite percuti, et prope ipso impetu levari matrum corpora, nec eos tamen calce repelli; sed et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
mosentiat. quia cum uiro hab&: cotidie dicuntur isti: Demuna
lo quuntur qui ista dicunt: & mundus cos audit : Nec dicunt
nisi quidiligunt mundum : Neq audiuntur ista. nisi abcis qui
ligunt mundum. Et qui diligit mundum & neglegit cantiu
audis quia negit iħmxpm incarne uenisse :Aut si fe̾cit illud in
carne ipsedñs sicum expalmaretur uoluit seuindicare sicum inq
flaris. in potestite aliena constitutus : Ille qui uoluit mortuusas
& nonminabatur : Tu nescis quando ntidhs & minaris :

Expanded text:
Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista nisi qui diligunt mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in ufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur; tu nescis quando morieris, et minaris
Abbreviated transcription (Latin):
Nolitẽ extollere. uide quis inte uicit: Quare
uicisti : Quia maior est qui est in uobis. quam qui in hocmundo
Erͣgo humilis porta dnm̃ tuum. esto iuinentum sessoris tui. bon
tibi est ut ipseregit & ipseducat: Nam si ipsum sessorem non ha¬
ris. ceruicem erigere potes: calces potesmittere : Sed uȩ tibi sinero¬
re. quia libtas ista. in bestias tẽmittit comedendum: Hi demunde
quia anti christisunt : Iam audistis qui sunt : & si non estis: cõgnose
eos: Quisquis autem hoc est : non cognoscit : Hii demundo sũnt iqͥ
demundo loquuntur : & mundus cos audit : Qui sunt quidemun
loquuntur: At tendite contra caritatem: Eccaudistis dnm q
tem: Sidimiseritis peccata hominibus dimitt& uobis & pater

Expanded text:
Noli te extollere, vide quis in te vicit. Quare vicisti? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Esto humilis, porta Dominum tuum; esto jumentum sessoris tui. Bonum tibi est ut ipse regat, et ipse ducat. Nam si ipsum sessorem non habueris, cervicem erigere potes, calces potes mittere: sed vae tibi sine rectore; quia libertas ista in bestias te mittit comedendum. 3. Hi de mundo sunt. Qui? Antichristi. Jam audistis qui sint. Et si non estis, cognoscitis eos: quisquis autem hoc est, non cognoscit. Hi de mundo sunt: ideo de mundo loquuntur, et mundus eos audit. Qui sunt qui de mundo loquuntur? Attendite qui contra charitatem. Ecce audistis Dominum dicentem, Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet vobis et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
cereuobis quia illi uiolato rescaritatis schis ma fecerunt: Quo¬
modo od trunt ipsam caritatem : sic oderunt & columbam:
Sed conuincit illos columba procedit decado: aperiuntur
caeli : & man& suꝑ capuđ dñi: Ut quid hoc : Ut audiat. hic
est quibapti⁊ .it: Recedite prȩdo nes. recedite inuasores pos¬
sessionis xp̃i. In possessionib urĩ s ubi domare uultis. titulos
ponitis : Aut si estis in conflictu: cognoscit ille titulos suos: uin¬
dicat sibi possessio nem suam: Non del& titulos. sed intrat &
possid& : Sicad catholicam uenienti non deletur baptismus.
netitulus imperatoris deleatur: Sed quid fit: In catholica
agnosciturtitulus. intrat possessor subtitulis suis. quo in¬
trabã predo subtitulis alienis¬

Expanded text:
cere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quocere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis alienis
Abbreviated transcription (Latin):
ter correptionis dilectionem: Propterea in columbademon¬
strata est caritas. quȩ uenit suꝑ dnm̃: Speties illa colum be est
in qua spetiȩ uenit sp̃s sc̃s: quo nobis caritas in funderetur:
Quarehoc: Fel columba non hab&. tamen rostro & pennis pro
nido pugnat sine amaritudine sȩuit: Hoc ficit & pater
quandõ filium castigat: sed ad disciplinam castigat sicut di¬
xi: Seductor ut uendat: cum amaritudine blanditur :
Pater ut corrigat: sine felle castigit: tales estote adomnes.
U idete fratres magnum documentum. magnam regulam:
Vnus quisq: hab& filios. aut habere uult: Aut si om̃nino de¬
creuit filios non habere carnaliter. ud spiritualit̃ cupit ha¬
bere : Quis est qui non corrigit filium suum : Quis est ciu
non d& disciplinam pater : Et tamen sȩuirt uidetur:A¬
mor sȩuit. caritassȩuit: Saeuit quodam modo sine felle more
columbino: non coruino: Vn deuenit in mente fratres mei di¬

Expanded text:
ter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonstrata est charitas, quae venit super Dominum . Species illa columbae, in qua specie venit Spiritus sanctus quo nobis charitas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc facit et pater; quando filium castigat, ad disciplinam castigat. Sicut dixi, seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, di
Abbreviated transcription (Latin):
non opus est ut furtum alicui faciatis. non opus est ut emere
cogitetis: gratis constat. tenete eam: amplectimini eam :
Dulcius illa. nihilest: Sicum commemora ħ ur talis est: cum
habetur qualis est: Si qui forte uultis seruare caritatem fratres
ante om̃a neputetis ab iectim & desidiosam. nec quadam mansu¬
etudine. immo non mansuetudine. sed remissione & neglegen
quando eum non cedis. Aut tunc tẽ amare filium tuum. quar¬
do ei non das disciplinam : Aut tunctẽ amare uicinum tuum.
quando eum non corripis: Non est ista caritas. sed languor.
Ferueat caritas. ad corrigendum : ad emendandum: Sed suntbo¬
nimores. de lectent: Sunt mali: emendentur. corrigantur:
Noli in homine amare errorem: sed hominem: Hominem enim
ds̃ fecit. errorem ipsum homo fecit:Ama illud quod ds̃ fecit
noli amare quod ipse homo fecit : Cum illud amas. illud tollis
Cum illud diligis. illud emendas. sed & si sȩuis aliquando. prop¬

Expanded text:
non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligenquando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, prop
Abbreviated transcription (Latin):
Sroposuugem mas Dechesauros effudi: Quid tale ocułis urĩs os¬
tendi: Num quid facies mea mutata est cumlo quor: Carnem
gero. in ipsa forma sum: in qua pro cessi: In ipsa forma estis. in
qua uenistis: Laudatur caritas & clamatis: certenihil uide¬
tis: Sed quo modo uobis plac& quando laudatis. sic uobis
placeat. ut in corde seruetis: Intendite enim quid dicam
fratres : exhortor uos quantum dñsdat ad magnum thesaurũ
Siuobis ostenderetur aliquod uasculum ana gliphum. in au¬
ratum . opero se factum & inlicer& oculos urõs. & duce¬
r& in se intentionem cordis ur̃i. & placer& uobis manus ar¬
tficis. & pondus argenti & splendor metalli: non ne unus¬
quisq: urm̃ dicer&: o sihaberem ego uasculum istum: Et si¬
ne causa diccretis. in potestate enim urã non erat: Aut si
quis quam uell& illud habere. cogitar& illud dedomo aliena fu¬
rari: Laudatur caritas uobis: Si placet. habete possi dece:

Expanded text:
proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vesproposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete:
Abbreviated transcription (Latin):
his oculis. aug& ꝑ camposquantum potest Aut facit sibi aliquẽ
quasi uenerãbilis formȩ senem : nihil horum cogites: est quod co¬
gites : Siuis uidere dm̃. ds̃ dilectio est: Qualem faciem hab&
dilectio : qualem formam. qualem staturam hab&: quales hab&
pedes: quales manus hab&a nemo potest dicere: Hab & tamen
pedes nam ipsi ducunt ad eccłam: Habet manus. nam ipsae
pauperi porrigunt: Hab& oculos nam inde intellegitur ille
qui eg& Beatus inquit qui intellegit suꝑ egenum & pauperẽ:
hab&: aures dequib dñsdicit: Quihab & iures audiendi: audiat
Non sunt membra distincta ꝑ locos. sedintellectu totum simului¬
d& qui hab& caritatem: Habiti. & in habitaberis: Mane. & ma¬
nebitur intẽ: Quidenim: fratres mei. quis amat quod non uid&: qua¬
re autem quando laudatur caritas erigimini. ꝙ clamatis. laudatis:
Quid uobis ostendi : aliquos colores. Protuli: aurum & argentum

Expanded text:
his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet? qualem staturam habet? quales pedes habet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde intelligitur ille qui eget: Beatus, inquit, qui intelligit super egenum et pauperem . Habet aures, de quibus dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum
Abbreviated transcription (Latin):
eum : & misit filium suum libeatorem propec catis nrĩs. Li tato¬
rem. sacrificatorem : sacrificauit propeccatis nr̃is : Ubi inuenit
hostiam. ubuin uenit uictimam. quam puram uolebat offerre
Aliud non inuenit: seipsum obtulit: Dilectissimi. suta ds̃ dilexit
nos: debemus & nos inuicem diligere: Petre anas me : Et illo
dixit: amo: pasceo uesmeas. Dm̃ nemo uidit unquam: Res
est inuisibilis. non oculo. sed corde quȩrendus est: Sed quem¬
ad modum sisolem istum uidere uelimus. oculum corporis
purgamus. unde ui derilux potest: uolentes uidere dm̃. ocu¬
lumꝰ quod s̃ uideri possit purgemus: Vbi est iste oculus: Au¬
dieuangelium : Beatimundi corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt
ed nemo sibi pro concupiscentiã oculorum cogit& dm̃. Faciens
sibi aut in gentem formam aut magnitudinem aliquã
n esti mabilem. Distendit ꝑ locos uelut lũcem istam quam uido

Expanded text:
eum. Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris: litatoeum. Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris: litatorem, sacrificatorem. Sacrificavit pro peccatis nostris. Ubi invenit hostiam? ubi invenit victimam quam puram volebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit. Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, debemus et nos invicem diligere. Petre, inquit, amas me? Et ille dixit: Amo. Pasce oves meas . 10. Deum nemo vidit unquam: res est invisibilis; non oculo, sed corde quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde videri lux potest; volentes videre Deum, oculum quo Deus videri potest, purgemus. Ubi est iste oculus? Audi Evangelium: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt
Abbreviated transcription (Latin):
cartas cedit blanditur iniquitis: Videte quid commendauimus
quia non discernuntur facta hominum : nisi dera dice carititis. Nin
multa fieri possunt. quae spetiem habent bonam : & non proce¬
dunt dera dice caritatis. Habent enim & spinȩ flores: quedam
uero uidentur aspera. uidentur truculenta. sed fiunt ad disci pli¬
nam dictante caritate : Semel ergo breue preceptum tibi prȩ¬
cipitur: dilige. & quod uis fac : Siuetaceas. dilectione taces
siue lames. dĩ lectione damas. siue emendes. dilectio ne em̃¬
das. siue parcas. dilectione parcis : Radix sit intus dilectionis
non potest deisti radice nisibonum existere: Et hoc: est dilecto
nhor mani festita est dilectio dĩ in nobis. quia ds̃ filium suum uni
genitum misit inhunc mundum : ut uiuamus ꝑ ipsum: In hoc
est dilectio non quasi nos dilexerimus dm̃. sed quia ipsedixit nos
Non illum dileximus prius. leatored hoc nos dilexit. ut diligamꝰ

Expanded text:
charitas caedit, blanditur iniquitas. Videte quid commendamus, charitas caedit, blanditur iniquitas. Videte quid commendamus, quia non discernuntur facta hominum, nisi de radice charitatis. Nam multa fieri possunt quae speciem habent bonam, et non procedunt de radice charitatis. Habent enim et spinae flores: quaedam vero videntur aspera, videntur truculenta; sed fiunt ad disciplinam dictante charitate. Semel ergo breve praeceptum tibi praecipitur, Dilige, et quod vis fac: sive taceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum existere. 9. In hoc est dilectio. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia Deus Filium suum misit unigenitum in hunc mundum, ut vivamus per ipsum. In hoc est dilectio, non quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
tem. de testamur iniquitatem: Quantum enim pręstitum est
generi humanode tradito xp̃o : Num quid hoc cogitauit iudas
ut trader& : Ds̃ cogitauit salutem nrãm. qua redemptisumus.
udis cogitauit pretium. quouendidit dnm: Filius ipse cogi¬
tauit pretium quod dedit pronobis. iudas cogitauit pretĩ¬
um quod accepit ut uenderet : Diuersa ergo intentio. diuer¬
sa facta facit : Cum sit unares. ex diuersis in temi onib etams ne¬
tiamur. Unum amandum. alterum dampnandum.
unum glorificandum. alterum detestandum inuenimus. Tan¬
tum ual& caritas. Uidete quia sola discernit. uidete quia
facta hominum sola distinguit : Hoc diximus insimilib factis
In diuersis factis inuenimus saciuientem hominẽ factum decartu¬
te & blandum factum deiniquitate : Puerum cedit pater: & ma¬
go blanditur : Si duas respropꝰ as. plagas & blandimenta qus
non ligat blandimenta & fugiat plagas: Si ꝑsonas ad tendas

Expanded text:
tem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est tem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum. Filius ipse cogitavit pretium quod dedit pro nobis; Judas cogitavit pretium quod accepit ut venderet. Diversa ergo intentio diversa facta fecit. Cum sit una res, ex diversis eam intentionibus si metiamur, unum amandum, alterum damnandum; unum glorificandum, alterum detestandum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola discernit, videte quia facta hominum sola distinguit. 8. Hoc diximus in similibus factis. In diversis factis, invenimus saevientem hominem factum de charitate; et blandum factum de iniquitate. Puerum caedit pater, et mango blanditur. Si duas res proponas, plagas et blandimenta; quis non eligat blandimenta, et fugiat plagas? Si personas attendas,
Abbreviated transcription (Latin):
quid non quasi simile uidetur: traditor uidas. Ergo traditor &
dspater: Ab sit non dico : sed a postolus dicit. qui filio proprionon
peꝑcit. sed pro nobis omnib tradidit eum & Pater illum tradidit.
& ipse tradidit: Lit idem a postolus. Qui me dilexit. & tradidit se¬
in & ipsum ꝓme: Si pater tradidit filium. & tradidit sem& ipsum filius
iudas quid fecit: Facta est traditio a patre. facta est traditio
ifilio: facta est traditio auida Unares facta est. Sed quęres dis¬
cernit patrem tradentem filium. sem & ipsum filium tradentem.
in caritate fecit. iuudas autem in proditione: Videtis quia non
quid faciat homo considerandum est : sed quo animo & uoluntate
faciat. In eo dem facto inuenimus dm̃ patrem. in quo in uenimꝰ
iudam: Patrem benedicimus. iudam de testamur: Quare pa¬
trem bene dicimus. uidam detestamur : Benedicimus carita¬

Expanded text:
quid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et quid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me . Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est: sed quae res discernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, in charitate; fecit autem hoc Judas in proditione. Videtis quia non quid faciat homo, considerandum est; sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus Deum Patrem, in quo invenimus Judam; Patrem benedicimus, Judam detestamur. Quare Patrem benedicimus, Judam detestamur? Benedicimus charita
Abbreviated transcription (Latin):
hoc manifestita est dilectiodĩ in uobis: Eccc ut diligimus dñ
hortitio nem habemus: Possemus illum diligere pisi nos prion
illediliger&. Sipigri erimus adamandum: non simus pigri i
redamandum. Prior amiuit nos nec sic nosamanus : Iniqua
amauit : sed iniquitatem soluit : Iniquos amauit. sed non adini¬
quititem congregaut : Aegrotos amauit. sed sanandos uisitau
Os ergo dilectio est: In hoc manifestata est dilectio dĩ in nobis qu
filium suum unigenitum misit inmundũ hunc ut uiuam̃ ꝑ ipsi
bertꝰ quam ut aniam suam ponat pro amicissuis. Et ibi probata
est dilectio xp̃i in nos. quia mortuus est pronobis. Dilectio patris.
unde probata est in nobis: Quia filium suum unicum misit moriꝓ
nobis: Sec & paulus apostolus dicit: Qui filio proprio non peꝑcit.
sed pro nobis omnib: tradidit cum: Quo modo non & cum illo om̃a
nobis donauit: Ec cexpm̃ tradidit pater. & tradidit iudas. Num¬

Expanded text:
hoc manifestata est dilectio Dei in nobis. Ecce, ut diligamus Deum, hoc manifestata est dilectio Dei in nobis. Ecce, ut diligamus Deum, hortationem habemus. Possemus illum diligere, nisi prior ille diligeret? Si pigri eramus ad amandum, non simus pigri ad redamandum. Prior amavit nos; nec sic nos amamus. Iniquos amavit, sed iniquitatem solvit: iniquos amavit, sed non ad iniquitatem congregavit. Aegrotos amavit, sed sanandos visitavit. Deus ergo dilectio est. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia Filium suum unigenitum misit in hunc mundum, bet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » Et ibi probata est dilectio Christi in nobis, quia mortuus est pro nobis. Dilectio Patris unde probata est a nobis? Quia Filium suum unicum misit mori pro nobis, sicut et Paulus apostolus ait: « Qui proprio Filio sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ecce Christum tradidit Pater, tradidit Judas; num
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo dilectio ds̃ est: Sed ds̃ quia exdõ : Utrumq enim habes in
pistola. & dilectio exdõ est: & dilectio ds̃ est: Desolo patre. non non
scriptura dicere : quia exdõ est :Cum autem audis ex dõ. aut sili
mali : Ipscest ille fons. dequo dicit scriptura: Fonsaquȩ tuao
sit tibi proprius: & nemo alienus communic& tibi: Om̃s eni
qui non diligunt dm̃. alieni sunt : antichristi sunt: Et quamu
intrent basili cas. non possunt num erari inter filiosdĩ. Nonad
losꝑtin& fons ille uitȩ : & habere baptismum. & malus eẽ pon¬
habere prophetiam & malus ee potest: In uenimus saulem ro
& sanguinis dñi. & malus ee. potest: Nam detilib dictum est q
manducat & bibit indigne. iudicium sibi manducat & bibiꝰ
Habere nomen xp̃i. & masus esse potest: id est xpĩanus uocari &n
lus eẽ potest. Oe quib dictum est: polluebant nom en dĩ si
pse est singuliris fons adhuncbibendumꝰ uosortitur sp̃sdi h¬

Expanded text:
ergo dilectio Deus est; sed Deus quia ex Deo. Utrumque enim habes in ergo dilectio Deus est; sed Deus quia ex Deo. Utrumque enim habes in Epistola; et, Dilectio ex Deo est, et, Dilectio Deus est. De solo Patre Scriptura non novit dicere quia ex Deo est. Cum autem audis, ex Deo; aut Filius mali; ipse est ille fons de quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertinet fons ille vitae. Habere Baptismum et malus pohabere prophetiam et malus potest. » Invenimus Saul regem et sanguinis Domini etiam malus potest. Nam de talibus dictum est: « Qui manducat sti, et malus esse potest, id est, Christianus vocari et malus esse potest. De quibus dictum est: Polluebant nomen Dei sui ipse est singularis fons. Ad hunc bibendum, vos hortatur Spi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is quidiligit ex dõ natus est: & cognoscit dm̃: Qui non diligit :
non cognouit dm̃: Quare : Quia ds̃ dilectio est: Quid am plius
cipotuit fratres: Sinihil de laude dilectionis diceretur ꝑomnes
stis paginas huius epistolȩ. sinil omnino ꝑce& eras paginasscrip¬
ia dm̃ est: Nemodicat in hominem pecco. quando non diligo
frtrem meum : intendite. & facileest peccatum in homine. in dm̃
solum non peccem: Quomodo non peccas. quando in dilectione
peccas : Ds̃ dilectio est : Inum quid nos dicimus: Sinos diceremꝰ
is dilectio est : forte scandali ⁊. aretur aliquis ex uobis & dicer&. ⁊
quid dixit. quid uoluit dicere: quia dilectio ds̃ est: Dedit dilec
auctoritate retinetur. orbem terrarum ipsa ȩdificauit : Audis
hic abspudĩ. ds̃ dilectio est: Iam si audes fac contradm̃: & noli di¬
ligere fremtuum: Quomodo ergo iam dudũ dilectio exdõ est.

Expanded text:
omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum. Qui non diligit, omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum. Qui non diligit, non novit Deum. Quare? Quia Deus dilectio est. Quid amplius dici potuit, fratres? Si nihil de laude dilectionis diceretur per omnes istas paginas hujus Epistolae, si nihil omnino per caeteras paginas Scriptra Deum est. Nemo dicat: In hominem pecco, quando non diligo fratrem meum intendite; et facile est peccatum in hominem, in Deum solum non peccem. Quomodo non peccas in Deum, quando in dilectionem peccas? Deus dilectio est. Numquid nos dicimus? Si nos diceremus, Deus dilectio est; forte scandalizaretur aliquis ex vobis, et diceret. Quid dixit? quid voluit dicere, quia Deus dilectio est? Dedit dilectauctoritate retinetur, orbem terrarum ipsa aedificavit. Audis hic ab Spiritu Dei, Deus dilectio est. Jam si audes, fac contra Deum, et noli diligere fratrem tuum. 6. Quomodo ergo jamdudum, Dilectio ex Deo est; et m
Abbreviated transcription (Latin):
& minaris : Nos
ex dõ sumus iud eimus quare : Videte si propter aliud quam
ter caritatem: Nos ex dõ sumus: qui nouit dm̃: auditnos Quin
sp̃merroris. quia qui audit nos. spm hab& ucritatis : Quino sis
audit : spm̃ hab& erroris: Uideamus quidmon& & audim¬
um potius inspũ ueritatis monentem : non anti christum. Non ama
oresmundi non mundum. si ex dõ natisumus. dilectissimi: Sequitur:
p̃uidete : Quid : nos ex dõ sumus: Quinouit dm̃: audit nos: Qui
non est exdõ : non nos audit: Ex hoc cognoscitur sp̃s ueritatis. & erroris.
uim ergo intentos nos fecit. quia qui nouit dm̃. ipse audit: qui autem
innouit : non audit: Et haec discretio est sp̃s ueritatis & erroris.
dcamus quid moniturus est : in quo illum audire debeamus: Dilectis¬
.n. diligamus inuicem: Quare : Quia homo mon&. qui a dilectio
adõ est: Multum commendauit dilectionẽ. quia ex dõ est: Plus
dicturus est : intenti audi amus. Modo dixit. dilectio exdõ est: &.

Expanded text:
 minaris? 4. Nos ex Deo sumus. Videamus quare: videte si propter aliud quam propter charitatem. Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non roris, quia, qui audit nos, spiritum habet veritatis, et qui nos non audit, spiritum habet erroris. Videamus, quid monitutores mundi, non mundum: si ex Deo nati sumus, Dilectissimi, sequitur supra, videte quid: Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscitur spiritus veritatis et erroris. Jam ergo intentos nos fecit: quia qui novit Deum, ipse audit; qui autem non novit, non audit: et haec discretio est spiritus veritatis et erroris. Videamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus. Dilectissimi, diligamus invicem. Quare? quia homo monet? Quia dilectio ex Deo est. Multum commendavit dilectionem, quia dixit ex Deo est: plus dicturus est, intente audiamus. Modo dixit, Dilectio ex Deo est: et
Abbreviated transcription (Latin):
sem perhudum uestire : num quid semꝑ egrotosiumqni
Num quid semꝑ discordantes concordare numquui semp
mortuos sepelire : Modo illud modo illun Incho dnturp
iste & cessant: Ille auttm imperit nec in choturo nercgs¬
sare deb&e caritis intus nec terminitur. Officia cantitis
pro tem pore exibeantur : Caritis ergo sicut scriptum est:
quo istun epistolam beati iohannis tractimus uobis. quare non
commendauerit maxime. nisi fraternam ciritatem. Quo

Expanded text:
semper nudum vestire? numquid semper aegrotos visitare? semper nudum vestire? numquid semper aegrotos visitare? numquid semper discordantes concordare? numquid semper mortuos sepelire? Modo illud, modo illud. Inchoantur ista, et cessant: ille autem imperator, nec inchoatur, nec cessare debet. Charitas intus non intermittatur: officia charitatis pro tempore exhibeantur. Charitas ergo, sicut scriptum est, rum, ex quo istam Epistolam beati Joannis tractamus vobis, quare non commendaverit maxime nisi fraternam charitatem. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
cata sua ut glori ficctur ille qui talem morbum sanauit
Magnitu dinẽm enim uulneris manus medici sȩcuit : & sana
uox illa declo ꝑ rostrauit ꝑsecutorem : & crexit predicito¬
rem Decidit saulum & uiuificauit paulumr Srud ene¬
ꝑ seqquutor erit scĩ uiri Inde nomen hab& istt quandos
sequebatur xpĩanos. Postta desiulo factiis est pulus Te
est paulus : Modicus Ergo quando saulus superbus
latuso qundo paulus humilis modicus deo sicdo quim
paulo post uidebote: id est postmo dicum : Aud qulo aoa¬
cus factus N Ogo enim sum minimꝰ a postolorim
os mibi minimo omũum scoꝵ dicit alio loco : Diccrit inter
tpostolos tamquã fimbrium uestimenti : sed tẽgit ecclis ger¬
ra iodo illa sint in uobis modo illa protempore. prohoris
prodiebus Num quid semꝑ loqui : Num quid sempcis
tacere: Numquid semꝑ reficert corpus : num quiđ scm ꝑ
ieuinare :Num quid semꝑ dare panem egentib num qui

Expanded text:
cata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. cata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum minimus Apostolorum ; et, Mihi minimo omnium sanctorum, dicit alio loco . Sic erat inter Apostolos tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Genra modo illa sint in vobis, modo illa, pro tempore, pro horis, pro diebus. Numquid semper loqui? numquid semper tacere? numquid semper reficere corpus? numquid semper jejunare? numquid semper panem dare egenti? numquid
Abbreviated transcription (Latin):
susum est: Quid ergo : tubene & ds̃ male: Immohoc dic
uuis uerius dicere: egomale: & illebene: Et quod egobene
ab illo bene: Nam ame quicquid ago. male: Ista confessio.
firmat cor: & facit dilectionis funꝰdamenta: Namsio pera
nr̃a ab scondere debemus bona. neui deantur ab hominibus.
ubi est illa sententia dni in eo sermone quem habuit in monte:
St non ibi cessauit non ibi finem fecit. sed ad didit: & glorifi¬
cent patrem urm̃ qui incȩlis est. Et apostolus quid ãit: E¬
ram autem ignotus facie ecclȩsus iudeȩ. quȩ inxp̃o sunt.
antum autem audi entes erant. quia qui aliquando nosꝑ¬
uastabat : & in memagnificabant dm̃: Ulideit quem ad¬
modum & ipse quia sic in notuit. finem non posuerit
in laudẽ suã sed in liudẽ dĩ : ait quantũ ad ipsumꝑtin& :
Vastitor ecles ꝑꝑsequutor inuidus malignus Ipse confio¬
tur nos non coniuintiamur : Amat paulus dicia nobus po¬

Expanded text:
sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? ra bona coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando perdo vastabat; et in me magnificabant Deum . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis pec
Abbreviated transcription (Latin):
facere iusticiom uram coram hominib ut uid camini
ib cis Num quid uoluit dicere ut quȩ cumq: bona facimus
ibscondamus ab oculis hominum. & tim eamꝰ uideri : Sitimes
pectato res non habes imitatores: Debes ergo uideri. sed non
hoc debes facere : ut uidearis: Non ibi deb& eẽ. finis gaudutui.
non ibi terminus letitiȩ tuę. ut putes te totum fruc tum conse¬
quutum .c̾t boni operis tui. cum uisus fueris atq laudatus:
ihil est hoc contempne te. cum laudaris: Ille inte laudet᷑.
quiꝑte operatur: Noliergo ad laudem tuam operari quod
bonum agis: sed ad laudem ipsius a quo habes ut bonum agas.
bste habes maleagere adõ habes beneagere : Contra per¬
uers homines uidete quam p̃ positrisint. Quod faciunt
terum fic illud quodam modo capite deorsum: Quod su sum
facias ibsum: quod deorsum facias susum: Iosum uis ficert
dm̃ & tesusum : Precipitaris non leuaris: Ille enim semp

Expanded text:
facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt terum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non elevaris: ille enim semper
Abbreviated transcription (Latin):
nominire : Quasi exercitus est imperitores qui sed& intusus
mente tua. Quomodo enim imperator ꝑ exercitum suun
riore homine nr̃o id est inmente : perfidem utitur istis uir¬
tutib quasi ministrissuis : Et ꝑhasuir tutes quȩ uideri ocũ¬
lis non possent & tamen quando nominantur laudantur
Vonautem laudarentur nisi a marentur: Non amarentuns
ni si uiderentur: Siutiq non amarent᷑ nisi uiderentur. alo
oculo uidentur : id est interiori cordis aspectu: Perhas iuir¬
tutes in uisibiles mouentur membra ui sibiliter : Pedes ad
ambuł adilmi Sed quoi: Quomo uertbona uolun¬
tas quȩ militit bo nõ imperitoro : MManus ado peran dum
Membra ergo uidentur. commouentur : qui iub& intus non
uidetur Et quis intus iubeit propeipse solus nouit ⁊
iub& & illcintus cui iubetur : Namq fratres audis mo¬
docum cuangelium legerctur : Certeibi aurem nontin¬
tum corporis sed cordis habuistis: Quidait : Gaueto

Expanded text:
nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui sedet intus in nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum suuriore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis non possunt, et tamen quando nominantur, laudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; Membra ergo videntur cum moventur; qui jubet intus, non videtur. Et quis intus jubeat, prope ipse solus novit qui jubet, et ille intus cui jubetur. 2. Namque, fratres, audistis modo, cum Evangelium legeretur; certe si aurem ibi non tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cavete