comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ siue nonsit aliud quidẽ
erit falsum aliud aut̃ ue¬
rum. Languere enĩ socra¬
tem & non languere socratẽ
cumipse sit. palam est qͥa
alterum eorũ uerũ. alte¬
rũ aut̃ falsum est. E cũ
nonsit similit. Languere
enĩ cum nonsit: falsum est
Non languere aut̃ : uerum:¬
inductionem.
ut sanitati languor. &
iusticie iniusticia. d for¬
titudini debilitus. Simi¬
lit̃ autẽ & ĩnalus. Malo
aut̃ aliquando bonum est
contrarium. aliquando
malũ. ł gestati enĩ cũsit
malũ : abundantia
contraria est: cum etiam
tale quilib& inspici&.
Inpluribus uͦ: semꝑ malo
bonum contrariũ est
Amplius. Contrariorun
necessarium est si alterũ
I Sanis namq om̃ibus.
Nsanitas quidem erit.
uist bi. albedo quidem
oppos nonerit. Ampli¬
Sed post has oppositionum differenti as: quadã in contrarus
ad multas ꝓficientia questiones ab aristo tele tradunt᷑
Contrariũ aut̃ . ẽ bono quidem ex necessitate malum
bono contrariũ est: Ihoc loco monstrat᷑ quod omĩ bona

Expanded text:
on sit, ALIVD QVIDEM ERIT FALSVM ALIVD AVTEM VERVM; LANGVERE NAMQVE Socraten et non LANGVERE Socraten, cum IPSE SIT, PALAM est QVIA alterum eorum verum ALTERVM AVTEM falsum est, ET cum non sit, similiter LANGVERE ETENIM, cum non sit, falsum est, non LANGVERE AVTEM verumINDUCTIONEM, UT SANITATI LANGUOR ET IUSTITIAE INIUSTITIA ET FORTITUDINI DEBILITAS, SIMIliter autem et in aliis. Malo autem aliquando bonum quidem est contrarium, aliquando autem malum, egestati enim, cum sit malum, superabundantia contraria est, cum etiam TALE QVILIBET INSPICIET, in pluribus VERO semper malo bonum contrarium est. Amplius CONTRARIORVM non NECESSARIVM EST, si alterum ; sanis namque omnibus, sanitas quidem erit, NT ALBI, albedo quidemvero non erit. AmplSed post has oppositionum differentias quaedam de contrariis ad multas proficientia quaestiones ab Aristotele traduntur. Contrarium autem est bono quidem ex necessitate malum, BONVM CONTRARIVM EST. Hoc loco monstratur quod omne bonum
Abbreviated transcription (Latin):
impar in equalis dicatur: Similiterq: eius
om̃a aequalia & inaequaliã. paria aut imparia
nunc cupantur. Cȩtera. ueroq ad quantum non
ꝑtinent similia sibi potius quam atqualia nomi

Expanded text:
 inaequalis dicatur. Similiterque ejus omnia non aequalia, aut inaequalia, sed paria aut imparia nuncupantur. Caetera vero quae ad quantum non pertinent, similia sibi potius quam aequalia nomi
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatẽ aliquã in nobis efficiant ꝑ assionemnonq
ipsa extrinse cus aliquid paciant᷑: Albedo aut̃ & nigre¬
do & alii colores non similit̃ hisquae dicta sunt passi
Non aut̃ eodem modo passibiles qualitates dñr quẽ¬
admodum amaritudo atq dulcedo calor & frigus.
Nc̃ quae e oꝵ distanti ce. eẽ. possint. exponit: amaritudo

Expanded text:
qualitatem, aliquam in nobis efficiant passionem, non quod qualitatem, aliquam in nobis efficiant passionem, non quod ipsa extrinsecus aliquid patiantur. ALBEDO AVTEM ET NIGREDO ET ALII COLORES NON SIMILITER HIS QVAE DINon autem eodem modo passibiles qualitates dicuntur, quemadmodum amaritudo atque dulcedo, calor et frigus, nunc quae eorum distantiae esse possint, exponit. Amaritudo
Abbreviated transcription (Latin):
qualitates passibiles appellant᷑ ut prius dulcedo ł ama¬
ritudo calor & frigus pas sibiles qualitates dñr. non qͦ
ea quae sint dulcia aliquid extrinse cus paciant᷑ nec
uõ ea quae sunt amara. ex aliqua passione saporem
asperum amaritu dinemq susceper int: Neq enĩ mel
aliquid passum ẽ. ut ei dulcebo eẽt innatura nec
uõ abs intiũ ex ulla aliqua extrinsecus passione
amaritudinis horror infecit : Quo circa haec & his
similia non ideireo dñr eẽ. passibil es qualitates quod
ipse aliquid passce sint s quod ex his passiones quaebã
dam ingustu relinquit᷑ simulq etiamcalor & frigus
passionem quandam sensibus faciunt Patim᷑ dulce¬
dinem cũ aliquid dulce gustamus. Simulq scđm ca¬
ioris & frigoris qualitatem sensuum passionem subi¬
mͦ: Quocircacalor & frigus amaritudo atq dulce¬
do id circo passibiles qualitates dñrꝙ scđm sensuũ¬

Expanded text:
qualitates passibiles appellantur, ut prius dulcedo vel amaqualitates passibiles appellantur, ut prius dulcedo vel amaritudo, calor et frigus passibiles qualitates dicuntur, non quod ea quae sunt dulcia aliquid extrinsecus patiantur, nec quod ea quae sunt amara, ex aliqua passione saporem asperum amaritudinemque susceperint. Neque enim mel aliquid passum est, ut ei dulcedo esset in natura, nec vero absinthium ab ulla aliqua extrinsecus passione amaritudinis horror infecit; quocirca haec atque his similia non idcirco dicuntur esse passibiles qualitates, quod ipsae aliquid passae sint, sed quod ex his passiones quaedam dam in gustu relinquitur, simulque etiam calor et frigus passionem quamdam sensibus faciunt. Patimur dulcedinem, cum aliquid dulce gustamus, simulque secundum caloris et frigoris qualitatem, talium sensuum passionem subimus. Quocirca calor et frigus, amaritudo atque dulcedo, idcirco passibiles qualitates dicuntu
Abbreviated transcription (Latin):
malration ale mortale susceperit: eam hõem mani¬
festum ẽe. ẽ Quo circa sihae quas passibil esqualita¬
tes ł passiones dixerat suscipiunt qualitatis defini¬
tionem eoꝗ qualia dñr quae illa susceperint. has
etiam constat. ẽq. qualitates: Pas sibiles uõ qualita¬
tes dñr non quoea que illis susceperint qualitates
aliquid patiant᷑. Neq. enim mel qm̃ aliquid ꝓas sumsti
idereo cr dalce nec aliud aliquid huiusmo donenqila¬
t anrte s ascalor. ce peigus p̃as sibiles dñr quo hon eaque
eas suscipiunt qualitates aliquid paciant᷑: s qm̃ singulum
eox quae dictã sunt scdm̃ sensuum qualitatem passionũ
ꝑfectiua sunt. passibi les qualitates dñr Dulcebo enimpas¬
dulcedinem ł amaritudinem frigus atq calorem
albe dinem & ni gredinem quaȩ cũ passibiles quali¬
tates sint. nontam̃ uno eodemq modo passibiles qua¬
litates dñr. Si lon ge distant rationes quibus haec omĩa

Expanded text:
mal rationale mortale susceperit, eam hominem esse manimal rationale mortale susceperit, eam hominem esse manifestum est. Quocirca si hae quas passibiles qualitates vel passiones dixerat, suscipiunt qualitatis diffinitionem, eo quod qualia dicuntur quae illa susceperint, has etiam constat esse qualitates. PASSIBILES VERO QVALITATES DICVNTVR, NON QVOD HAEC QVAE ILLAS SVSCEPERINT QVALITaliquid patiantur; neque enim mel, quoniam aliquid passum sit; idcirco dicitur dulce, nec aliud aliquid huiusmodi; similiter autem his et calor et frigus passibiles dicuntur non quo ea quae eas suscipiunt qualitates aliquid patiantur, sed quoniam singulum eorum quae dicta sunt secundum sensus qualitatum passionis perfectiva sunt, passibiles qualitates ddulcedinem vel amaritudinem, frigus atque calorem, albedinem atque nigredinem, quae cum passibiles qualitates sint, non tamen uno eodemque modo passibiles qualitates dicuntur, sed longe distant rationes quibus haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sint. utraq prũ doc&i post uõ qu& eoꝵ distantia eẽ.
uide at᷑ edisserit & priuꝰ eoꝵ conueni entia ꝓporit
exempla Nã quid sint passibil es qualitates doc ens
ait. ut dulcedo ł a ac maritudo calor &. frigus.¬
& nigredo & alheas do & aliahis cogndta haec
quae superiuꝰ con: p̃hensa sunt qualitates eẽ. illa
ratione confir ł mat : quã in primor dio dequa¬
litate disputati one ipsius qualitatis red diderit:
definitionem ȩnĩ qualitatis eẽ.p̃dixerat. scđm̃ quã
quales uocam : quodsi scđm qualitates qualesuo¬
cam᷑ ab amaritudine uõ ł dulcedine amarũ ł dul
cedr̃ ani gredine atq abł dine nigrũ atq album.
Quis dubit& hasẽe qualitates in quib: qualitatis
conuenit diffinitio: Illa enĩ semꝑ eiusdem naturae
eẽ creduntꝰ quaecũq eiusdem descriptionis finib
t̃minant᷑: Ut si quares definitionem hanc qu& ẽ ani¬

Expanded text:
sint, utraque prius docet, post vero quae eorum distantia esse sint, utraque prius docet, post vero quae eorum distantia esse videatur edisserit, et prius eorum convenientia proponit exempla. Nam quid sint passibiles qualitates docens ait, ut dulcedo vel amaritudo, calor et frigus, nigredo et albedo, et alia his cognata, haec quae superius comprehensa sunt qualitates esse illa ratione confirmat, quam in primordio de qualitatis disputatione ipsius qualitatis esse reddiderat. Diffinitionem enim qualitatis esse praedixerat, secundum quam quales vocamur. Quod si secundum qualitatis quales vocamur, ab amaritudine vero vel a dulcedine amarum vel dulce dicitur. A nigredine atque albedine nigrum atque album, quis dubitet has esse qualitates in quibus qualitatis convenit diffinitio? Illa enim semper eiusdem naturae esse creduntur, quaecunque eiusdem descriptionis finibus terminantur, ut si qua res diffinitionem hanc, quae est ani
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ qualitates sunt.
manifestum est.
Quȩ enim cumq
ista susceperint :¬
qualia dicuntur
secundum ea
ut mel qm̃ dulce¬
dinem suscipit:
dicitur dulce
& corpus album.
eo quod albedinem susci¬
piat. Similiter autem
sese hab& etiam incęte¬
ris: Passibiles uero qua
qualitates aliquid pati¬
antur: Neq enim mel
qi aliquid passum sit
idcirco dicitur dulce:
nec aliquid aliud huiꝰ¬
modi. Similiter aut̃
bis &calor & frigus
passibiles qualitates
qualitates & passiones sunt : St̃ aut̃ huius modi ut dul¬
cedo ł am aritudo & omiã hiscognata amplius.
calor & frigus. & albedo & nigredo: & qm̃ haecqua¬
ut ates st̃ manifestum ẽ Quae enĩcũq ista susceperint.
đr̃ dulce & corpꝰ album ꝙ albedinem susc eperit Si¬
milit̃ sese hab&. eti am incȩteris Tertiũ qualitatis
genus ꝓponit. quod nos in partem qualitatis speci¬
emq conũtimꝰ passibiles qualitates & passi ones : haȩ
aut̃ ase plurimũ distant łam̃ cũ utraq qualitates

Expanded text:
hae qualitates sunt, manifestum est; quae enim cumque ista susceperint qualia dicuntur secundum SE; ut mel, quoniam dulcedinem suscepit, dicitur dulce, et corpus album EO quod albedinem SVSCIPIAT; similiter  sese habet etiam in ceteris. Passibiles vero qualqualitates aliquid patiantur; neque enim mel, quoniam aliquid passum sit, idcirco dicitur dulce, nec aliquid aliud huiusmodi; similiter autem his et calor et frigus passibiles qualitates et passiones. Sunt autem huiusmodi ut dulcedo vel amaritudo et omnia his cognata, amplius calor et frigus et albedo et nigredo. Et quoniam hae qualitates sunt, manifestum est; quaecumque enim ista suscepVR, ET CORPVS ALBVM, EO QVOD ALBEDINEM SVSCEPIT. SIMILITER AVTEM SESE HABENT ET IN CAETERIS. Tertium genus qualitatis proponit, quod nos in partem qualitatis speciemque convertimus passibiles qualitates et passiones. Haec autem a se plurimum distant, tamen cum utraque qualitates
Abbreviated transcription (Latin):
nonpossit Sunt species quib alias subiectas specis mullus inuenit:
itter ummaq aũt sunt alia quȩ subalt̾na genera nominant: ꝙ supenoꝵ
quidem species sunt : posterioꝵ gonera Ut substantia genus quĩd ẽ :
ge neralissimum : ut enis genus inueniri nom posit: hoeno si species ÷¬
speriali ssima ut aus species alia reperier nom aleat: Animal s aa¬

Expanded text:
non possit, sunt species quibus alias subiectas species nullus inveniet. Inter utraque autem sunt alia quae subalterna genera nominantur, quae quidem species sunt, posteriorum vero genera ut substantia genus quidem est generalissimum, ut eius genus inveniri non possit, homo vero species est, ut eius species alia reperiri non valeat. Animal
Abbreviated transcription (Latin):
color. subiecto corpore nititur: Hoc uͦ. qnĩ ꝓprimȩ substan¬
tiae .i. indiuidua in subiecto ñ sunt: nec eorum uniũ¬
salia. ⁊ cł scđe substantiae quę genera speciesq sunt.¬
pos aliquo niti sub iecto: Quare. scđa substantiae.
prmas substantias ad p̃ dicacionem tantum subiee¬
tas habent: non etiam ut ipse primis subtantus accidant
culae: ad quẽ dã cõmunẽ t̃ mi
quȩ subiecta est non mutatã ut coloꝵ quͥ: ÷ in coͬpore. eodẽ
ñ eẽ insubiecto: huius mocli est: p̃ dociuit. enim quoꝵ cdam ł ͤꝰ

Expanded text:
color subiecto corpore nititur, in hoc vero quoniam primae substantiae, id est individua in subiecto non sunt, nec eorum universalia, id est secundae substantiae, quae genera speciesqut aliquo niti subiecto. Quare secundae substantiae primas substantias ad praedicationem tantum subiectas habent, non etiam ut ipsae primis substantiis accidantCULAE AD QUEM COMMUNEM TERMIquae subiecta est non mutatur, ut color qui est in corpore, eodem non esse in subiecto, huiusmodi est, praedocuit enim quorumdam
Abbreviated transcription (Latin):
restatdicas licebit fabius. ordinẽ inguit restare arbctorsibent
cõmemini Iat qui in quã hic ordo ualde cũ in scriptione c̃iunctꝰ ÷
gredientes ad logicã. huiꝰ pͥmũ libelli traditores fuer sopͥmꝰ hic ad
sim plicuatẽ tenuitatisusq ꝓgressus. quo pcedentib: iua ndũ sit p̃pa
Aristoteles enĩ qm̃ dialecticȩ atq a podicticȩ discipline uolebat pos¬
teris ordinẽ scientiãq ẽtradere. iudit a podicticam dialecticãq:
iumuno silogis miordine c̃tineri. Scripst̃t itaq priores resolutorios
quos ge cianaltti cosuocant. quilegendi esent antequdutq: apodictice .I.

Expanded text:
ed 'quid restat?' dicas licebit. — Et Fabius: Ordinem, inquit, restare arbitror, si bene commemini. — Atqui, inquam, hic ordo ualde cum inscriptione coniunctus est. um ingredientes ad logicam huius primum libelli traditores fuerunt, quod primus hic ad simplicitatem tenuitatis usque progressus, quo procedentibus uiandum sit, praeparat. Aristoteles enim quoniam dialecticae atque apodicticae disciplinae uolebat posteris ordinem scientiamque contradere, uidit apodicticam dialecticamque uim uno syllogismi ordine contineri. Scribit itaque priores Resolutorios, quos Graeci Ἀναλυτικούς uocant, qui legendi essent antequam aliquid di
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ coniunctã habitus enim & affectio & scientia
Aceter aquae cum his dicta sunt qualitati uident᷑

Expanded text:
e coniuncta; habitus enim et affectio et scientia et cetera quae cum his dicta sunt, qualitati vident
Abbreviated transcription (Latin):
quȩs insubiecto nonĩ de subiectis posse. pdican: incionom
uͦ numquã: albũ enim cumsit incorpore : dr̃ corpus alburo.
& p̃dicatur albedo decorpore. Sed alia est desinitio
albedinis. alia corporis: Scđae uꝰ substantiȩ. deprimis
substantiis: & nomine p̃ dicant᷑: & de sinitione
iunguntur: Nã quidã honio: animal est. ⁊ hono: Sed

Expanded text:
unt in subiecto nomen de subiectis posse praedicari, rationem vero nunquam. Album enim cum sit in corpore, dicitur corpus album, et praedicatur albedo de corpore, sed alia est diffinitio albedinis, alia corporis. Secundae vero substantiae de primis substantiis et nomine praedicantur, et diffinitione iunguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
recte posse ad aliquid nominari: non enim ut pen¬
nati pennam dicimus sic possumus dicere pennȩ
pennatum. uel capitis capitatum: id namq qui
dixerit irridebitur esse enim pennato non ex

Expanded text:
recte posse ad aliquid nominari: non enim ut pennati pennam dicimus, sic possumus dicere pennae pennatum, vel capitis capitatum: id namque qui dixerit, irridebitur. Esse enim pennato, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
modocumq ad inuicẽ
Illa uͦ quę ut contra¬
ria : ipsa quidem quȩ
sunt nullomodo ad
se inuicem dicuntur.
Contraria uero sibi
inuicem dicuntur
Neq enim bonum
malidicitur bonum:
sed contrarium. Nec
album nigri album.
sed contrarium. Qua¬
re : differunt iste
oppositiones ac se¬
inuicem

Expanded text:
MODOCVMQVE ad  invicem; MODOCVMQVE ad  invicem; illa vero quae ut contraria, ipsa quidem quae sunt nullo modo ad SE invicem dicuntur, contraria vero sibi invicem dicuntur; neque enim bonum mali dicitur bonum, sed contalbum nigri album, sed contrarium. Quare differunt istae oppositiones invicem
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitio nẽq suscipiunt: quid est dubiũ oppositionẽ non
aequi uoce: s uniuoce p̃dicari᷑ his igit᷑ positis ad eoꝵ
distantias differentiasq ueniamꝰ Nua̧cũq igit᷑ ut relatiua
oppomunt᷑: ea ipsa q̃ s̃ oppositoꝵ dñr. aut quomodo lib&
dñi & ꝑse ipsa plana atq uulgata sunt . & suꝑiori re¬
lationis disputati one ĩ ã cognita Illa enĩ sunt ad aliꝗd.
Quod si hoc in relaticus om̃ib inuenit᷑. nulla et¬
adea. ut duplum di¬
midii. hoc ipsum qđ
est: alterius dicitur.
Alicuius enim duplũ
dititur. Sed & disci¬
plina disciplinato.
tanquam relatiua op¬
posita est. & dicitur
disciplina ipsum qđ
est disciplinati. Sed
& disciplinatum ipsũ
quod est ad oppositũ
dicitur: id est ad dis¬
ciplinam. Discipli¬
natum enim aliquẽ
dicimus. disciplina¬
tum disciplina
Quȩcumq. ergo
opposita sunt tan¬
quam adaliquid.
ipsa quȩ sunt aliorũ
dicuntur. aut quo¬

Expanded text:
diffinitionemque suscipiunt, quid est dubium oppositionem non diffinitionemque suscipiunt, quid est dubium oppositionem non aequivoce praedicari? His igitur positis, ad eorum distantias differentiasque veniamus. QVAECVNQVE IGITVR VT RELATIVA OPPONVNTVR, EA IPSA QVAE SVNT OPPOSITORVM DICVNTVR, AVT QVOMODOr seipsa plana atque vulgata sunt, et superiori relationis disputatione iam cognita. Illa enim sunt ad aliquidQuod si hoc in relativis omnibus invenitur, nulla ead ea; ut duplum dimidii,  ipsum quod est, ALTERIVS dicitur ALICVIVS ENIM duplum DICITVR; SED et DISCIPLINA DISCIPLINATO TAMQVAM RELATIVA OPPOSITA EST, et dicitur DISCIPLINA,  ipsum quod est, DISCIPLINATI; SED et DISCIPLINATVM,  ipsum quod est, ad oppositum dicitur, ID EST AD DISCIPLINAM DISCIPLINATVM enim ALIQVEM DICIMVS DISCIPLINATVM DISCIPLINA. Quaecumque ergo OPPOSITA SVNT TAMQVAM ad aliquid,  ipsa quae sunt ALIORVM DICVNTVR AVT QVO
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ÷ hoc idẽ quotiens ad multiplicitatẽ ꝑtin& aequiuo eatiorus
S qui melius uidi care: hioppositiorus nom̃ grnerisilocodicũnt
debere p̃dicari. Icirco quod cũ nom̃ oppositionis subiectisaui.
oppositionib: p̃dicet᷑. ab his qͦq deffinitio ñ oberr&:: ISunt enĩ
opposita qu&e in eodem scđm̃ idem in eodẽ tẽpore circa unã
eandemq rem simubẽẽ . ñ possunt: Quod ꝑ singula qͦq pergentib
in singulis oppositis inuenit᷑. Nãq. album & tugrum quae sunt
poris simubẽẽ . non possunt: Nec seruus atq dñs eiusdem. eodem
tẽpore idẽ seruus idẽ dominus est: Nec habitꝰ & priuatio Quis
enimdicat in eodẽ oculo uno eođẽq tẽpore & uisum posscẽe.
&. cęcitatẽ. Iãuõ affirmatio & negatio quã repugnantes
sint quãq in eodem simul. ẽe non poss nulli dubiũ est Qua¬
resi ea quae sub oppositione ponunt᷑ oppositionis nom̃

Expanded text:
dum est hoc, id est quoties ad multiplicitatem pertinet aequivocationis. dum est hoc, id est quoties ad multiplicitatem pertinet aequivocationis. Sed qui melius iudicavere, hi oppositionis nomen generis loco dicunt debere praedicari, idcirco quod cum nomen oppositionis de subiectis quatuor oppositionibus praedicetur, ab his quoque diffinitio non oberret. Sunt enim opposita quae in eodem, secundum idem, in eodem tempore, circa unam eamdemque rem, simul esse non possunt, quod per singula quaeque pergentibus in singulis oppositis invenitur. Namque album et nigrum, quae sunt poris simul esse non possunt, nec servus atque dominus eiusdem, eodem tempore idem servus idem dominus est, nec habitus et privatio; quis enim dicat in eodem oculo uno eodemque tempore et visum posse esse et caecitatem? Iam vero affirmatio et negatio quam repugnantes sint, quamque in eodem simul esse non possint, nulli dubium est. Quare si ea quae sub oppositione ponuntur oppositionis nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tendique predicamenta sunt. inquibusđam quasimotis.¬
atq agitatio consideratur Necesse igitur fuit demoni dice¬
re : quin aturã faciendi: atq pauendi uell& ostendere Qius
antem dubitat cuius lib& illius sermonis ȩqui uocationem mon¬
strare. ẽẽ. per utile : Quare. quoniamb abere quoque pre¬
dicamentum ẽ : non fuit in conueniens neque superfluũ.
de habendi ȩquocatione tractasse : Illud qͦqͦ q̃ritur. utrũ oppositionis
nomen ȩ quiuoce p̃dicetur: dicimũsti .iiͦiͦ modis opponi: Aut ut c̃¬
traria aut ut qu  .d. aut ut habitũ & priuationẽ: autut ad firma¬
tionẽ & negationẽ: Hic gͦ contenditur utrũ equiuocatio q̃dã cira
has quattuor diuersitates sit : anid ipsũ quodicimus oppositũ gnr̃is
ince predicetur. ut situniuocũ : S in hoc stoicoꝵ perbi pateti¬
cis placet: nom̃ hoc oppositi. desubiectis eꝗuoce p̃dicari: Ita firman¬
tib qm̃ aristoteles itadix̃ deo ppositis quoties solent opponi. dicen¬

Expanded text:
endique praedicamenta sunt, in quibus quidam quasi motus agitatioque consideratur necesse igitur fuit de motu dicere, qui naturam faciendi atque patiendi vellet ostendere. Quis autem dubitet cuiuslibet sermonis aequivocationem monstrare, esse perutile? Quare quoniam habere quoque praedicamentum est, non fuit inconveniens neque superfluum de habendi aequivocatione tractasse. DE OPPOSITIS DE OPPOSITISnomen aequivoce praedicetur. Dicimus enim quatuor modis opponi, aut ut contraria, aut ut aliquid, aut ut habitum et privationem, aut ut affirmationem et negationem. Hic ergo contenditur utrum aequivocatio quaedam circa has quatuor diversitates sit, an idipsum quod dicimus oppositum generis vice praedicetur, ut sit univocum. Sed in hoc Stoicorum Peripateticis placet nomen hoc oppositi de subiectis aequivoce praedicari, ita affirmantibus, quoniam Aristoteles ita dixit: De oppositis quoties solent opponi dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ret adque iobis hectã clara introductio p̃parat᷑. Seruatg introduo tonis
modũ doctissima parcitas dispictandi ut ingredientiũ uiã ad obscurissim as
rerũ caligine saliqͦꝰ quasi doctrine sue lumine tẽperar&. Di c̃ enĩ apud antiqͦs
alta& magnifica questione desertaque ipse nc̃ parce breuit̃q cõposuit
uiud autẽ de his a priscis philosophiȩ trageorib: di sertũsit. breuit̃ ipse tangit
mittere generaipsa & sp&ies utrũ uerȩ subsistađn intellectusolo &m̃ te
teneant᷑. ancorporalia ipfa sint. an incorporalia. &utrũ separata anipss
adhibito moderationis freno me diocit̃ unũ qđqr tangamus: Eoꝵ ergo que
se transire & p̃t̃ mittere pollic&. Pͥma ÷ questio utrũ genera ipsa & sp&ies
uerȩsint: an in solis intellectib nuda in aniaq: fingant᷑. Quȩ questiohiũ¬

Expanded text:
ret ad quae nobis haec tam clara introductio praeparatur. Seruat igitur introductionis ret ad quae nobis haec tam clara introductio praeparatur. Seruat igitur introductionis modum doctissima parcitas disputandi, ut ingredientium uiam ad obscurissimas rerum caligines aliquo quasi doctrinae lumine temperaret. Dicit enim apud antiquos alta et magnifica quaestione disserta quae ipse nunc parce breuiterque composuit. Quid autem de his a priscis philosophiae tractatoribus dissertum sit, breuiter ipse tangit mittere genera ipsa et species, utrum uere subsistant an intellectu solo et mente teneantur, an corporalia ista sint an incorporalia, et utrum separata an ipsis it, nos autem adhibito moderationis freno mediocriter unum quodque tangamus. eorum ergo quae se transire et praetermittere pollicetur, prima est quaestio, utrum genera ipsa et species uere sint an in solis intellectibus nuda inaniaque fingantur. quae quaestio hu
Abbreviated transcription (Latin):
recepiss& : Nũ quã tã in sidsȩ diusionis errore tã uiuacissime a maregtullio
cul par&ur. in ꝓmibationib: uͦ tant᷑ : huꝰ operis fructꝰ ut p̃t hoc nullius uꝗ
rei possit ꝓuenire ꝓbatio. Qiud enĩ digne monstrare que asciui si differentias
nescias id ipsũ quale sit scire ñ posuis Qiud autẽ digne exequeris cuisi genꝰ nescia
ex tĩpsũ fontemanet ignores ł ꝗd in ꝓbationib: ratione possis ostendere.
cui sispexie nescias. id ipsũ deqͦ aliꝗd ꝓbare ius. qͥiđ sit ñ possis agnoscere: qđ¬
si ppͥa p̃t̃mittas nullasũ ꝗres ualebis ꝓpͥȩ t̃mino ꝓbationis includere. at il
siñiũ accidentiũ nat᷑amq ꝑspitias. cũ deciuꝰq substantia tractes in aneacci¬
oentis nom̃ ȩq in diffinitionib: ꝓbationib: q misceb̵. Etahisreb. cognitis¬
stabilis integraq: duusio & diffinitio ꝑmanebit: in cognits. debił lababit.
exponere. Nec enĩ introductionis uice fungere t᷑. siea nob̵a pͥmordio funda¬

Expanded text:
suscepisset, numquam tam insulsae diuisionis errore tam uiuacissime a Marco Tullio culparetur. in proba- tionibus uero tantus est huius operis fructus, ut praeter hoc nullius umquam rei possit prouenire probatio. quid enim digne monstrare queas, cuius si differentias nescias, id ipsum quale sit scire non possis? quid autem digne exequeris, cuius si genus nescias, ex quo id ipsum fonte manet ignores? uel quid in probationibus ratione possis ostendere, cuius si speciem nescias, id ipsum de quo aliquid probare uis, quid sit non possis agnoscere? quodsi propria praetermittas, nullas umquam res ualebis propriae termino probationis includere. at uero si non uim accidentium naturamque perspicias, cum de cuiusque substantia tractes, inane accidentis nomen aeque in definitio- nibus probationibusque miscebis. ita his rebus cognitis integra exponere. Nec enim introductionis uice fungeretur, si ea nobis a primordio funda
Abbreviated transcription (Latin):
si as grecidiet̃ a nob̵iusa potert̃ nominari Itqnc̃ de generib: sp&ieb &cȩteris quer̃¬
utrũ  hȩc uere subsistentia & qͦdã mͦassentia estantiaq intelligant᷑ an a corporalib
singuł uereatq in tegreductã hõis sp&iẽ intelligamꝰ ancerte & dã animi maginatione
fingant᷑. ut ille haratilũ sus. In imanocapiti ceruicẽ pictore qunã. lungere siuelit
ꝓneq: ẽneq eẽ poterit sed sola talsam̃tis c̃sideratione pingit᷑. Nimis acute singuł

Expanded text:
ασίας Graeci dicunt, a nobis uisa poterutrum haec uere subsistentia et quodammodo essentia constantiaque intellegantur, ut a corporalibus singulis uere atque integre ductam hominis speciem intellegamus, an certe quadam animi imaginatione fingantur, ut ille Horatii uersus est: humano capiti ceruicem pictor equinam iungere si uelit. quod neque est neque esse poterit, sed sola falsa mentis consideratione pingitur. Nimis acute su
Abbreviated transcription (Latin):
simul eẽ natura.
Scibile enm. scien¬
tia pͥus eẽ uid& ur.
Namq in pluribus
subsistentib reb
scientias accipimus.
Inpaucis enim. uł
nullis hoc quis rep
peri&. simulcũ sci¬
bili scientiam eẽ
Amplius. Scibile
sublatum simul.
aufert scientiani.
Scientia uͦ non au¬
fert scibile. Nam
si scibile non ẽ scien
quad ratura. si ẽ sor¬
bile. Scientia quidẽ
eius nondũ ẽ. illud
uͦ scbileẽ. Ampliꝰ.
animali quidem sub¬
lato non ẽ scientia.
Scibilium uͦ pluri¬
ma eẽ contingit.
Similiter autem his
schabent & quȩ in
sensu sunt. Sensatu¬

Expanded text:
simul esse natura; scibile enim scientia prius esse videtur; namque in pluribus subsistentibus  rebus scientias accin paucis enim vel in nullis hoc quisque perspiciet, simul cum scibili scientiam factam. Amplius scibile sublatum simul aufert scientiam, scientia vero non simul aufert scibile; nam, si scibile non sit, non quadratura si est scibile, scientia quidem eius nondum est, illud vero scibile est. Amplius animali quidem sublato non est scientia, scibilium vero plurima esse contingit. Similiter autem his sese habent et quae in sensu sunt; sens
Abbreviated transcription (Latin):
Quo circaquia sibimuicẽ substantiãdonant. radeadse inuicẽ p̃dican¬
s & hac ꝗdẽ in om̃b relatiuus c̃stat intelligi ¶ Sedhuimo di c̃uersio¬
ñ uno modo nec quomodolib& ficri pot̃ : Nisi enĩ c̃uenient̃ queliba
cũ enĩ dicaturcaput animalis caput : dici ñ pot̾ animal capitisani¬
mal: Freo ita redditũ nulla ratione c̃uertit᷑ : atq. hoc ẽ : quod
ait : Non uideri in om̃ib: itlatiua posse c̃uertinisic̃ uenient ad qd

Expanded text:
 sibi invicem substantiam donant, recte ad se invicem praedicantur, et hoc quidem in omnibus relativis constat intelligi. Sed huiusmodi conversio non uno modo, nec quomodolibet fieri potest; nisi enim convenienter quaelibet Cum enim dicatur caput animalis caput dici non potest, animal capitis animal. Ergo ita redditum nulla ratione convertitur. Atque hoc est quod ait, non videri in omnibus relativis posse converti
Abbreviated transcription (Latin):
reiscientia dr̃ & scibile scientia scibile ¶clara haec ẽ. ꝓponentis & ñ
in uoluta sententia : dic̃ enĩ relatiua omĩa ad c̃uertentia dici qđ ipse
q ꝓpͥ ispatefec̃ exẽplis Omẽ enĩ ad ali ꝗd ita ad aliud p̃dicat᷑ ut illud ad
qd p̃dicatꝰ᷑ iudeat᷑ posse c̃uerti & hocẽ qđ̵ ait : Omiã relatiua : ad t̃ uer¬
tentia dñr: conuertiaut̃ ẽ it si pͥmares dr̃ ad scđam scđa rursdicat᷑

Expanded text:
lis sensus, et sensibile sensu sensibile. Clara haec est proponentis et non involuta sententia. Dicit enim omnia relativa ad convertentia dici, quod ipse propriis patefecit exemplis. Omne enim ad aliquid ita ad aliud praedicatur, ut illud ad quod praedicatur videatur posse converti, et hoc est quod ait: Omnia relativa ad convertentia dicuntur. Conve
Abbreviated transcription (Latin):
Alterũ uõ ẽ accident̃ id ẽ qđ malũ non ẽ. accidit enĩ ei qđ
bonũ ẽ. ut malũ nõsit : Ergo qđ bonũ ẽ naturalius hab& bonũ
eẽ. quã ñ. eẽ malũ. illud enĩ scđm se in ẽẽ. illud ut dictum
ẽ scđm accidens Qđsihoc. ẽ uerior.ẽ ea ꝓpositioquȩ ad fir¬
mat̃ qđ seđmse. ẽ quã illa quȩ ad firmat qđ accidens ÷:

Expanded text:
aliter, id est quod malum non est. Accidit enim ei quod bonum est, ut malum non sit; ergo quod bonum est naturalius habet bonum esse quam non esse malum. Illud enim secundum se inest, illud ut dictum est secundum accidens. Quod si hoc est, verior est ea propositio quae affirmat quod secundum se est quam illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
accidens
Quare magis erit
falsa debono ea
quae est negationis
oppinio : quam ea
quae est contraria¬
falsum est aut̃ ma¬
gis circa singula
erit contraria:

Expanded text:
accidens, quare magis erit falsa de bono ea quae est negationis opinio quam ea quae est contrariFalsus est autem magis circa singula erit contraria.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorã indeatur ẽẽ substantia ut animalis. siquis dicat
speciem eẽ auẽ eĩcdem qq̃ speciem hoẽm. aius. etliõ non
aequalit̃ substantiae sunt: id circo qͥlłia auis homine su¬
periorẽ. hõ namqᷤᷤ inalias species non diuiditur: Est
enim magis species auis aut̃ potest inalias diuidi species.
ut in accipitrem. uđ uulturẽ: quȩ quã quã auessint.¬

Expanded text:
superior videatur esse substantia: ut animalis si quis dicat superior videatur esse substantia: ut animalis si quis dicat speciem esse avem, eiusdem quoque speciem hominem, avis et homo non aequaliter substantiae sunt, idcirco quod avis homine superior est. Homo namque in alias species non dividitur, est enim magis species. Avis autem potest in alias dividi species, ut in accipitrem et vulturem, quae quanquam aves sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in libro dogenerib ipeciebs differentus. ꝓprus atꝙ acti¬
dontib planisime docuit: alg ẽẽ sobum genera quoro
genus inuenii nã possce: alia solum species q̃imalãs species
diuidi non ualerent: ea aũt s̃ quȩ de plurhb numero
differentib ineo qđ quid sint p̃dicant᷑ ut homo desingulis
hominib: dr̃ & equs desingulis equis & bos desingulis
babus qui sub ꝓpria specie positu ase ipsis ꝓpriȩ naturȩ fi¬
quta non discrepant: Ergo liuius modi species ut ẽ homo
red ditur dequolib& ĩ diuiduo equo nomen equi
quã dequo lib&e indiuiduo hominis homine nomen
quo cirta siȩ qualiter species hȩquȩ genera non ĩ.
Ad primas substantias sunt ȩ qualiter eẽ sub¬
stantiȩ merito putabunt᷑: hoc aũt dicit : non quod
omnes species cequaliter substantiȩ sint Sedquȩ
oqualit̃ ađ primis substantis distant: Potei ł eñ
fien ut cuius lib& suꝑioris generis. una quȩ lib& spe¬
cies sit quȩ cũ parata ad ꝓpriam speciem ininus illa

Expanded text:
ro de generibus, speciebus, differentiis, propridentibus planissime docuit, alia esse solum genera, quorum genus inveniri non posset, alia solum species, quae in alias species dividi non valerent. Hae autem sunt quae de pluribus numero differentibus in eo quod quid sit praedicantur, ut homo de singulis hominibus dicitur, et equus de singulis equis, et bos de singulis bobus, qui sub propria specie positi a seipsis propriae naturae figura non discrepant. Ergo huiusmodi species, ut est homredditur de quolibet individuo equo, nomen equi, quam de quolibet individuo homine, hominis nomen. Quocirca si aequaliter species hae, quae genera non sunt, ad primas substantias sunt, aequaliter esse substantiae merito putabuntur: hoc autem dicit non quod omnes species aequaliter substantiae sint, sed quae aequaliter a primis substantiis distant. Potest enim fieri ut cuiuslibet superioris generis una quaelibet species sit, quae comparata ad propriam speciem minus illa
Abbreviated transcription (Latin):
& accidentib: ita species subiaectȩ sunt accidentibus
& generibus : Benera n: qua qua subiec t & sint aci¬
dentib: speciebus ipsa non subiacent: a uocirta maior
est similitudo speciei ad primas substantias : quamt
generis : qđ simaior ẽ similitudo specieradmaximas
sustantias : ips  er̃ magis substantiȩ S. nequis nos
ar bitretur dicere quod ea quȩs genera species eẽ
non posint sedid quod sunt genera species eilis non
pos suntina meo quod spocies eꝰ desuperiorib no predicatur
sed in eo quod genus: de eo p̃dicabitur cuius e genus ⁊
quotira gonera ipsa quoꝵ ĩ genera his subiacere
non possunt : Species uͦ quoꝵ ĩ species delus p̃dicari non

Expanded text:
subjectae sunt et accidentibus et generibus. Genera vero quanquam subjecta sint accidentibus, speciebus tamen ipsa non subjacent. Quocirca major est similitudo speciei ad primas substantias, quam generis, quod si major est similitudo specierum ad maximas substantias, ipsae erunt magis substantiae. Sed ne quis nos arbitretur dicere quod ea quae sunt genera species esse non possunt, sed in eo quod sunt genera, species esse non possunt. Nam in eo quod species est, de superioribus non praedicatur, sed in eo quod genus, de eo praedicabitur cuius est genus. Quocirca genera ipsa quorum sunt genera his subiacere non possunt, species vero quorum sunt species, de his praedicari non
Abbreviated transcription (Latin):
ut autin õmib: sint cȩtera accidencia : aut deipsis aba
p̃dicentur: ut scđa substantiae: Quod ergo in primas
substantias hoc idem inspecies urnit. Nanq species
& culttis subiacen᷑ accidentib: & despeciebus genera
p̃dicant᷑ : degenerib: uͦ. species non p̃dicentur: quare nõ
similiter genera subiacent quam ad moduro species:
Non enim degenenbus species p̃dicantur: Ergo sicut

Expanded text:
ut aut in ipsis sint caetera ut accidentia, aut de ipsis alia praedicentur ut substantiae secundae. Quod ergo in primas substantias, hoc idem in species venit. Namque species et cunctis subiacent accidentibus, et de speciebus genera praedicantur, de generibus vero species non praedicantur. Quare non similiter genera subiacent, quemadmodum species. Non enim de generibus specie
Abbreviated transcription (Latin):
rogante aliquo quid ẽ animal: dicturus ẽ non: In con¬
uenienserit responsio: Eodem quoq modosidicat ẽ ani¬
mal ad causani: Sola igitr illa ẽ dialectiea inter¬
rogatio : inqua datur respondenti ex interrogatio¬
ne optio utrã uelit partẽ contradictionis eligere
eam que enuntiare uł ad firmando scilic uł nega¬
do Oport& enĩ in terrogantẽ determinare utrũ
uerbi gr̃a animal homosit. annon. Vt ex illa in ter¬
rogatione quã uelit partẽ contradictionis possit

Expanded text:
rogante aliquo, Quid est animal? dicturus est, Non? inconrogante aliquo, Quid est animal? dicturus est, Non? inconveniens erit responsio. Eodem modo quoque si dicat est animal, ad causam. Sola igitur illa est dialectica interrogatio, in qua datur respondenti ex interrogatione optio utrum velit partem contradictionis eligere, eamque enuntiare vel affirmando scilicet vel negando. Oportet enim interrogantem determinare, utrum, verbi gratia, animal homo sit, an non, ut ex illa interrogatione, quam velit partem contradictionis possit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiae sunt: tamen non iẽ ad hane una facienda
responsio : Sed dicendum ẽ: de quo cane inter¬
roga: ađ si ille dixerit demarino ł rursus de
latrabili : tunc cum ꝑ illius de terminationẽ defini¬
tionẽq in terrogationis facta fuerit una ꝓpositio: unũq
significans adhibenda est una resꝑonsio. Dehis aut̃ in
toprcis dictumeẽ commemorat ¶Similit aut̃ manifes¬
to est. qm̃ ne hoc ipsum quidem dialectica ẽ in terro¬
gatio dualis deb& eẽ modus dialecticȩ interrogationis
ꝙ sequitur : Ait enim : Si quis in terro g& quidẽ animal
hec non ẽ dialectica interrogatio: Oport& enim ꝑdia¬
lectica in terrogationẽ. optionẽ respondenti dari. utr̃u
Putas nebonum malo contrarium ẽ: tune responden¬
ti datur dectio utrũ ad firmarȩ uelit annegare: di¬
cit enim illȩ : aut ẽ. aut non ẽ : Qui autẽ ita in terro¬
gat quid eanimal: nullũ illi locũ aut affirmationis
dut negationis reliquid duid enim dicturus ẽ inter¬

Expanded text:
tiae sunt, tamen non est ad hanc una facienda responsio. Sed dicendum est de quo cane interroget, quod si ille dixerit de marino, vel rursus de latrabili, tunc cum per illius determinationem definitionemque interrogationis facta fuerit una propositio, unumque significans, adhibenda est una responsio. De his autem in Topicis dictum esse commemorat. Similiter autem manifestum est, quoniam nec hoc ipsum quid est, dialectica est interrogatio, qualis debet esse modus dialecticae interrogationis exsequitur. Ait enim, Si quis interroget quid est animal, haec non est dialectica interrogatio. Oportet enim per dialecticam interrogationem optionem respondenti dare, utrum  interroget, Putasne bonum malo contrarium est? tunc respondenti datur electio utrum affirmare velit an negare. Dicit enim ille, aut est, aut non est Qui autem ita interrogat, quid est animal? nullum illi locum aut affirmationis aut negationis relinquit; quid enim dicturus est inter
Abbreviated transcription (Latin):
logne sula et dilettiea ñ declinee: ideutoint rega ut eo
responddenu: Respondeati autꝰ aut tota ꝓpositione: dutcon¬
te pdndioni suna particula: Siqͥsem̃ sicedicat int̾reginsani¬
ma neinmortalis pat unc respondens aut ÷ respondebi
ant non Hocautꝰ ÷ totius c̃ tradictionis una particula Con¬
com i posiont dicensi idet᷑ mihiin morcalis. cẽ. lrurs

Expanded text:
 idcirco interrogat ut ei respondeatur. Respondeatur autem aut tota propositio, aut contradictionis una particula. Si quis enim sic dicat interrogans, Animane immortalis est? Tunc respondens aut est respondebit, aut non. Hoc autem est totius contradictionis una particula. Contotam propositionem dicens, Videtur mihi immortalis es
Abbreviated transcription (Latin):
Eeẽ ut homini mortalitas. Nec idem ÷ cũ ñ ÷ necessario
ñ esse ut mͥcũ ñ sed eo ñ in ÷ necesse sedere & qđ simplici¬
t̃ ex necessi tate ñ habeo : ut tresoculos ł in mortalitatẽ
at̃q hoc ÷ qđ ait Similit̃ aut̃ & in eo qđ ñ ÷. Hoc aut̃
÷curdixerit : seqͥt᷑ & in contradictione eadẽ ratio ÷
Esse quidẽ ł ñ esse om̃e necesse ÷ & futurũ eẽ ł non

Expanded text:
est necessario non esse, ut mihi cum non sedeo non inest sedere, et quod simpliciter ex necessitate non habeo, ut tres oculos vel immortalitatem, atque hoc est quod ait, similiter autem et in eo quod non est. Hoc autem cur dixerit sequitur, et in contradictione eadem ratio est, esse quidem vel non esse omne necesse est, et futurum esse vel non
Abbreviated transcription (Latin):
Habent inquit quandã cognationẽ res & illa : quȩ
res ipsas ꝓpͥa significatione designant. Quare&
oratio quae designatatq significat᷑rẽ sic se habebit
quẽ ad modũ resipsa ÷ Ergosi resñ fuerit salsa ora¬
conuertant᷑. Ergosi res constituta ñ ÷ nec definita ne¬
cessitate ꝓueniens : nec illa oratio quȩ re ipsã designat
definite ÷ ueritatis Ergo inquib reb possibile ÷ n
modo eẽ sed &iã ñ eẽ contingere : in his ad firmatio
& negatio utrũ lib& sẽse hab& & quẽ ad modũ rem
ipsam & esse & non. eẽ contingit : Ita quoq: & contra

Expanded text:
lla quae res ipsas propria significatione designant. Quare et oratio quae designat atque significat rem, sic se habebit, quemadmodum res ipsa est. Ergo si res non fuerit, falsa oraconvertantur. Ergo si res constituta non est, nec definita necessitate proveniens, nec illa oratio, quae rem ipsam designat, definitae est veritatis. Ergo in quibus rebus possibile est non modo esse, sed etiam non esse contingere, in his affirmatio et negatio utrumlibet sese habet, et quemadmodum rem ipsam, et esse et non esse contingit, ita quoque contra
Abbreviated transcription (Latin):
aut ñ. ẽẽ aliquid: in futuris contradictionib: neces¬
se ÷. Vt aut̃ unũ fiat & unũ nonfiat. ñ ÷ necesse: in
quo igit᷑ similitudo ÷ contingentis contradictionis
& tẽporalis neq simplicis necessa tatis In coscilic&
cit Necesse ÷ esse qđ est praet̃ tẽporis adiectionẽ:
ita in c̃tradictione contingenti ad firmationẽ qui

Expanded text:
aut non esse aliquid in futuris contradictionibus necesaut non esse aliquid in futuris contradictionibus necesse est. Ut autem unum fiat, et unum non fiat, non est necesse, in quo igitur similitudo est contingentis contradictionis et temporalis, neque simplicis necessitatis? in eo sciliceciter necesse est esse, quod est praeter temporis adjectionem: ita in contradictione contingent
Abbreviated transcription (Latin):
neg& non futurũ: Est qͥdẽ aut̃ eẽ. aut ñ eẽ necesse
Sed ñ necesse ÷ esse. nec rursus necesse ÷ ñ eẽ sed tantũ
aut eẽ. Aut ñ esse. Idcirco tota qͥdẽ c̃tradictio unã ha¬
bebit partẽ uerã alterã falsam : sed non erit ipsorũ
una definite uera altera falsa definite. In p̃teritis
enĩ : sic dicimꝰ romulus romã c̃didit: romulus romã
non condidit. Vna quidẽ uera ÷ : altera falsa. Sed
in his definite uera ÷ ad firmatio: definite falsa ne
Ideo definite in p̃teritũ contradictio : uera ł falsa ÷
Infuturis uero ꝓpositionib: : nidẽ est In his sclicet
quȩ contingentia significant ut sidicã philoxen
cenaturus est : philoxenus cenaturus non est
In toca quidẽ contradictione : una uera ÷ altera falsa
Sed nullus potest diuidere. ut dicat aut ad firmatio¬
nẽ constitute & definite uerã. eẽ : aut negationen
Ante enĩ quãcen& in definitũ ÷ & uariabile ancen&
Postquero cenauerit: p̃teritũ definit᷑. Igit᷑ aut̃. eẽ

Expanded text:
e, aut non esse necesse, sed non est necesse esse, nec rursus necesse est non esse, sed tantum aut esse aut non esse; idcirco tota quidem contradictio, unam habebit partem veram, alteram falsam, sed non erit ipsorum una definite vera, falsa altera definite. In praeteritis enim sic dicimus: Romulus Romam condidit, Romulus Romam non condidit; una quidem vera est, altera falsa, sed in his definite vera est affirmatio, definite falsa negideo definite in praeterito contradictio vera vel falsa est. In futuris vero propositionibus non idem est in his scilicet quae contingentia significant ut si dicam Philoxenus coenaturus est, Philoxenus coenaturus non est. In tota quidem contradictione, una vera est, altera falsa, sed nullus potest dividere, ut dicat aut affirmationem constitute et definite veram esse aut negationem. Ante enim quam coenet, indefinitum est et variabile an coenet. Postquam vero coenaverit praeteritum definitur, igitur aut esse
Abbreviated transcription (Latin):
nonsit: Qd si dñs qͣuod lib& hoꝵ pereat nihil ĩpedit p̃dicationem:
cͤtã perimant᷑: Per eant enĩ abeo. quodẽ . hõ acbipes. quo dscientiae ꝑ¬
seruus tam̃ ni hilominus dicit᷑ ad dominũ. ad hominẽ uõ ñ dr̃ Pere¬
unte enĩ nõe dñi. nõe serui ad hominẽ nulla p̃dicatio. t̃ Qd ad dominũ
seruus non referat᷑ percatq domini nom̃ : omũb aliis manentib: ñ erit
p̃dicatio auferat᷑ enĩ dñs & maneat hõ. & bipes & scientiae ꝑceptibi¬
lis: non pot̃ diciseruus hõis ł seruus bipedis : dño nm anente seruuꝰ inte

Expanded text:
em. ra perimantur. Pereant enim ab eo quod est homo, ac bipes, quod scientiae pservus tamen nihilominus dicitur ad dominum, ad hominem vero non dicitur, pereunte enim domini nomine, servi ad hominem nulla praedicatio est, quod si ad dominum servus non referatur, pereatque domini nomen, omnibus aliis manentibus, non erit praedicatio. Auferatur enim dominus et maneat homo, et bipes, et scientiae perceptibilis, non potest dici servus hominis, vel servus bipedis. Domino enim non manente
Abbreviated transcription (Latin):
referat: Manifestũ ẽ gͥ qm̃ in his qͦq q̃ confesse s̃ ad aliꝗd. & in ꝗb: nomina
s̃. Nom̃ enĩ serui & dñi inusiẽ. ñ quẽ ad madũ in remo aut in alaubi
neq alat ũ neq remit ũ nom̃ fuit nisi ipse finger& aristoteles . Cũ ergo
hat ita sint m anifestũ ẽ. qm̃ siñ conuenient̃ aptarent᷑ c̃ uersi o nẽ p̃dica¬
alii scircuscriptis quae cũq accidentia sunt. Relicto ͦ solo illo ad

Expanded text:
quae confessae sunt ad aliquid, et in quibus nomina sunt. Nomen enim et servi et domini in usu est, non quemadmodum in remo aut in ala, ubi neque alatum neque remitum nomen fuit, nisi ipse fingeret Aristoteles. Cum ergo haec ita sint, manifestum est quoniam si non convenienter aptarentur, conversionem praedicatur, omnibus aliis circumscriptis quaecunque accidentia sunt, relicto solo illo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ent̃ dr̃ : hacnulla conuersio ẽ : dicat᷑ ergoscruus hõis ł seruuꝰ bipedis
non c̃uertitꝰ ut dicat ꝗs bilt̃ dẽ et̃ serui aut hõem eẽ serui: Codẽ qͦq mͦ
conuersio .ẽ. Qd aut̃ ait accidentia non qđ hõsit accidens aut bipes
differentia hõi accident̃ insit s int̃dũ c̃suetudinis aristo telicae ẽ. q̃
scđo loco extrinsecꝰ p̃dicant᷑ dicere scdm accidens p̃dicari: Seruu

Expanded text:
 ratione conversio est. Dicatur ergo servus hominis, vel servus bipedis, non convertitur, ut dicat quis bipedem esse servi, aut hominem esse servi. Eodem quoque modo conversio est. Quod autem ait accidentia, non quod homo sit accidens, aut bipes, differentia hominis accidenter insit, sed interdum consuetudinis Aristotelicae est, quae secundo loco et extrinsecus praedicantur, dicere secundum accidens praedicari. Servus
Abbreviated transcription (Latin):
cum nobis themistii nr̃i memoria grecphi loso¬
phimagis terium non de essent adutilitatem
degreco in lctanum conuertimus Scilic& utex
his quoq: bonam frugemstudii anobis profecti sus

Expanded text:
cum nobis Themistii nostra memoria cgregii philosophi magisterium non deesset, ad utilitatem tuam de graeco in latinum conuertimus, scilicet ut ex his quoque bonam frugem studii a nobis profecti sus
Abbreviated transcription (Latin):
duplum et simoplum alterutrum seuel interimuit
uel ostendunt. Apparente enim duplo nascit᷑
simplum Duplopereunte. nec simplum poterit ꝑ¬
manere similit̃ si simplum nonsit nec duplum est
Aut si simplum fuerit &duplum necessario apparebit
specialiter tamen a cregulariter ut hȩc cathegoua

Expanded text:
duplum et simplum alterutrum se uel interimunt ucl ostendunt apparente enim duplo nascitur simplum duplo pereunte nec simplum poterit permanere; similiterque si simplum non sit, nec duplum est, at si simplum fuerit, et duplum necessario apparebit. Specialiter tamen ac regulariter, ut haec catego
Abbreviated transcription (Latin):
to inueniri non posse proprium. uero quanti
& qđ in omni et insolo inuenitur illud ÷ ut om̃a
eius paria aut imparia ditantur. ut numerus

Expanded text:
to inveniri non posse. Proprium vero quanti, et quod in omni et in solo invenitur, illud est, ut omnia ejus paria aut imparia dicantur. Ut numerus
Abbreviated transcription (Latin):
Clio secla retro memorat sermone latino
Euterpe geminis loquitur
Md pomene reboans tragicis feruescit iambis
Aurea terpsicore totam lyra ꝑsonat ȩthram
fila premens digitis eratho modulamina fingit
łlacctur in faciles uariosq polimnia motus
Urana numeris scrutatur sidera mundi
Callio pe doctis dat laurea serta poetis:

Expanded text:
Clio saecla retro memorat sermone soluto. Euterpae geminis loquitur Melpomene reboans tragicis feruescit iambis. Aurea Terpsichorae totam lyra personat aethram. Fila premens digitis Erato modulamina fingit. Flectitur in faciles uariosque Polymnia motus. Vranie numeris scrutatur sidera mundi. Calliope doctis dat laurea serta poetis.
Abbreviated transcription (Latin):
sibile de cͥomine dr̃ & ra¬
Non uos centurbent sub¬
stannarum partesquae
ita s in toto quasi insub¬
iccto sint. ne forte coga¬

Expanded text:
sibilis de homine praNon nos vero conturbent substantiarum partes quae ita sunt in toto quasi in subiecto sint, ne forte coga
Abbreviated transcription (Latin):
Haec ꝗꝗ de eadem reprobacio: recte post primas subs¬
tantias gnr̃a & species eẽ possitas: uenssima racione
confirmat: Nãq indiuidua idcirco primae dũr eẽ
substantiae : quia aliis cunctũ subiaceant: Nã qm̃ uł¬
sccłis substantus ad p̃dicationem subpositȩ sunt: Et

Expanded text:
recte post primas substantias genera et species esse positas verissima ratione confirmat. Namque individua idcirco primae dicuntur esse substantiae, et quod aliis cunctis subiaceant. Nam quonsubstantiis ad praedicationem suppositae sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
RIMU OPORTIT
constituere
quidsit Nomen
& Verbũ Postea
quid negatio. et
affirmatio et
enunciatio. & o¬
ratio.
Dunt ergo ea quȩ

Expanded text:
rimum oportet constituere quid sit nomen et quid verbum, postea quid est negatio et adfirmatio et enuntiatio et oratio. Sunt ergo ea qu