comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auctorem illic suauitatis
uenisse. Cumq corpus eiꝰ
ex more mortuorũ ad laua¬
dum eẽt midatum: longe
orationis usu in cubitis ei
et genib camelorũ moreĩ¬
uenta est obdurata cutis e
creuisse. Et quid uiuens eiꝰ
tua testabatur. Hec autem
gesta sunt. ante dominici
natalis diem. Quo tͣnsacto:
mox enliane sorori fue ꝑ
uisitationẽ noctune iusio¬
nis apparuit dicens. Ueni
ut quia natalem dñicũ
sine te feci: scm̃ theophani
a iam tecũ faciam. Cin illa
protinꝰ de sororis sue gordia¬
ne salute sollicita respondit.
Et si sola uenio. sororem no¬
stram gordianam cui diunt¬
to.: Cin sicut asserebat tris¬
tis uultu it̾um dixit. Ueni
gordiana et enĩ soror nr̃a in¬
ter laicas deputata est. Quã
uisione mox molestia corpo¬
ris est secuta. atq ita ut dic¬
tum fuerat ante domini¬
ce apparicionis diem eadem
molestia ingrauescente de¬
functa est. Gordiana aũt
mox ut solam remansisse
se repperit.eius prauitas
excreuit. Et qd̾ prius late¬

Expanded text:
m suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejustua testabatur. Haec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visionem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem dominicum sine te feci, sanctum Theophaniae diem jam tecum faciam. Cui illa protinus de sororis suae Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius lat
Abbreviated transcription (Latin):
mundo dedita ñ erat. Qua-¬
dam uero nocte. huic thar¬
sille amice mee. que inter
sorores suas uirtute conti-¬
nue orationis. afflictionis
studiose abstinentie singu-¬
laris grauitate uite uene¬
rabilis. inhonore et culmi¬
ne sc̃itatis excreuerat: sicut
atauus meus felix huius
romane eccłie antistes appa¬
ruit. eiq mansionem ꝑpetu¬
e claritatis ostendit dicens.
Ueni quia inhac te lucis
mansione suscĩpio. Q subse¬
quẽti mox febre correpta ad
diem peruenit extremum.
Et sicut nobilib feminis
iuris q morientib multi
conueniunt qui eoꝵ ꝓximoᷤ
consolentur eadem hora eiꝰ
exitus. multi uiri ac femine
eius lectulum arcũstecerũt.
Int̾quas et mat̾ mea affuit
Cũ subito sursũ illa respi

Expanded text:
mundo dedita non erat. Quamundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute continuae orationis, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis in honore et culmine sanctitatis excreverat, sicut atavus meus Felix hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt, inter quas mater mea quoque adfuit; cum subito sursum illa r
Abbreviated transcription (Latin):
dem com̾̃satione: cepit
cotidianis incrementis in
amorem conditoris sin
tharsilla et emiliana suc¬
crescere et cũ solo hit eẽnt
corporee. cotidie anmo ad
eterna transire. At cõtra gor¬
diane animus cepit a cq¬
lore amoris intimi ꝑ coti¬
diana detrimenta tepes¬
cere. et paulisꝑ adhunisse-¬
culi amorem redire. Crebeo
autem tarsilla dicere emi¬
liane sorori sue cũ magno
gemitti solebat. uideo gor¬
dianam sororem nt̃am de
nr̃a sorte ñ ẽẽ. Perpendoe¬
mim quia foras deflunri
corad qd̾ ꝓposuit ñ custodit.
Quam curabant blanda
cotidre redargutione cor¬
ripere atq aleuitate mo¬
rum ad grauitatem su
habitus reformare. Que
quidem relumebat uultũ
subito grauitatis: inter
u̾ba correptionis. Sed cũ
erusdem correptionis hora
transifset transibat protinꝰ
et suꝑducta grauitas hone¬
statis. Noxq ad leuia u̾ba
redibat. puellarũ gaudeba
societate laicarũ. eiq ꝑsona
ualde onerosa erat: que huic

Expanded text:
dem conversatione, coeperunt dem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis, sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic
Abbreviated transcription (Latin):
declinare.Alius bonũ bene
inchoat: melius confũma:
Alius in malis actib apri¬
meua etate se deicit. et eisdẽ
operib semꝑ se ip̃o deterior
consummatur. Tanto ergo
sibi unus quisq sollicte me¬
rat. Quia qd̃ sepe dicendũ
est. et sine obliuinione re-¬
tinendum: multi funt uo¬
cati pauci uero electi. Sedq
ñ nunquam mentes audi¬
entium. plus exempla fide¬
lium quam docentium uer¬
bis aliquid de proximodice¬
re nd̾ corda ur̃a tanto formo¬
dolosius audiant: quanto
eis hoc de propinquo sonat.
Ners enim res longe ante ges¬
tas dicimus. sedeas de q̃brs
testes existunt. eisq interfu¬
ise se referunt memora¬
mus. Eres pater meus sorores
habuit alie cuncte tres satee
lrgines fuerunt. Quarure
una thorsilla. alia gordua¬
N alia emiliana dicebatur
Uno om̃s atclore couse. uo
eodemq tempore sacrate
sub districtione regulari
degentes indomo ꝓpriã. so¬
cialem duicebant uitam.
Cumq eent diutius in ea¬

Expanded text:
declinare. Alius bonum bene declinare. Alius bonum bene inchoat, melius consummat; alius in malis actibus a primaeva aetate se dejicit, et in eisdem operibus semper seipso deterior consummatur. Tanto ergo sibi unusquisque sollicite merestat, quia, quod saepe dicendum est, et sine oblivione retinendum: Multi sunt vocati, pauci vero electi. 15. Sed quia nonnunquam mentes audientium plus exempla fidelium quam docentium verbis aliquid de proximo dicere, quod corda vestra tanto formidolosius audiant, quanto eis hoc de propinquo sonat. Neque enim res longe ante gestas dicimus, sed eas de quibus testes existunt, eisque interfuisse se referunt, memoramus. Tres pater meus sorores habuit, quae cunctae tres sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . Cumque essent diutius in ea
Abbreviated transcription (Latin):
qurhic singulis quibzq ui¬
tiis subiecta seruiebant. S
repulso uo in quo uide¬
licet om̃e malorum corpꝰ
exprimitur: gen̾alis proti¬
nus sententia subinfertꝰ
qua dicitur. Multi autẽ
sunt uocati. pauci uero e¬
lecti. Tremendũ ualde est
fidem ad celestis regis nup¬
tias uenimꝰ incarnatiõis
eius mysterium. et credim᷑
et cõfitemur. diuim u̾bi
epulas fumimus. Sed fu¬
turo die nudicii: rex intra¬
turus est. Quia uocati sumꝰ
nouimus. si sumꝰ electi nes¬
cimus. Lanto ergo necesse
est ut unꝰqͥsq nr̃m in hu¬
militate se deprimat. qͣn¬
to si sit electus ignorat.
Non nulliem̃ N bona
nec incipiunt. non nulli
uero in bonis que incepe¬
rint minime ꝑsistunt.
Alt̾ pene totam uitamdu¬
cere in prauitate conspici¬
tur: sed nixta fine uite a
prauitate sua ꝑdistricte pe¬
initentie lamenta reuoca¬
tur. Alter electam uidetur
uitam ducere. Et tamen
hunc contingit ad erroris
nequitiam iuxta fiñe uite

Expanded text:
quae hic singulis quibusque viquae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. 14. Sed repulso uno, in quo videlicet omne malorum corpus exprimitur, generalis protinus sententia subinfertur, qua dicitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Tremendum valde est,fidem ad coelestis regis nuptias venimus, incarnationis ejus mysterium et credimus et confitemur, divini Verbi epulas sumimus, sed futuro die judicii rex intraturus est. Quia vocati sumus, novimus; si sumus electi, nescimus. Tanto ergo necesse est ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, quanto si sit electus ignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt, nonnulli vero in bonis quae incoeperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate conspicitur, sed juxta finem vitae a pravitate sua per districtae poenitentiae lamenta 1642 revocatur; alter electam videtur vitam ducere, et tamen hunc contingit ad erroris nequitiam juxta finem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
sententie. que mͦ a prauis
oꝑib ligari nolunt ꝑmeli¬
orationem uite. Uel certe t̃c
ligat pena: quos mͦ a bonis
opib ligat culpa. Pedis em̃
qui uuitare egru neglegũt.
manꝰ que nichil indigentib
tribuunt a bono oꝑe iamex
uoluntate ligate sunt. Q
ergo nunc sponte ligant᷑
in uitio: tunc in sup¬
plicio ligantur inuite. Bene¬
aũt dicitur. qd̃ in exteriores
tenebras ꝓiciatur. Int̾iores
qͥppe tenebras dicimꝰ cecita¬
tem cordis. ext̾iores uero te¬
nebras eterne noctem dãp¬
nationis. Tunc ergo dãpna¬
tus qͥsq ñ in interiores sed
inexteriores tenebras nnti¬
tur. quia illic inuitus ꝓicit᷑
in noctem dãnationis. qui
hic sponte cecidit in cecitatẽ
cordis. Ubi flecus quoq et
stridor dentium ẽẽ ꝑhibet᷑.
ut illic dentes strideant qͥ
hic de edacitate gaudebant.
illic ocli deflebant. qui¬
.S hic ꝑ illicitas concupis¬
centias u̾sabantur in mũ¬
do. Quatinus singula q̃q
menbra supplicio subiaceã:

Expanded text:
a pravis operibus ligari noluerunt per meliorationem vitae; vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligat culpa. Pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt, a bono opere jam ex voluntate ligati sunt. Qui ergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur inautem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur; interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores, sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant
Abbreviated transcription (Latin):
parte p̾mortuus. reseruatus
ad uitam toto ad deum cor¬
de conu̾sus est. longis et con¬
dnuis in cõuersatione eadẽ
Nagellis eruclitus atq ante
pau̾cos dies excrescente cor¬
ponis molestia defunctus ẽ
ñ idit. quia illũ uniendo
ꝑcrdis inmutationem uis
Ecce fr̾̃s ktni. gordiana ꝙͣ
superius dixia sc̃imonia-¬
lis habitus excellentia cor¬
ruit ad penam et fr̃hic de
quo ista narraui ab ip̃so
mortis articulo rediit ad
et̾nam uitam. Nemo ergo
scit quid dese in occultis dei
iudiciis agat᷑ quia multi
sunt uocati pauci uero e¬
electi. Quia igt᷑ nulli de
se certũ est. electũ seẽe re¬
stat ut om̃s trepident õs
de sua actione formidẽt.
om̃s in sola diuina mĩa
gaudeãt. nullus de suis
uirib p̃sumat. Est qui ꝑ¬
ficiat fiduciam nr̃am ille
scilicet qui in se dignatꝰ
est assumere naturam

Expanded text:
parte praemortuus, reservatus parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in conversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia defunctus est. non vidit, quia illum per cordis immutationem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assumere naturam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe dicens. Receclite. recedi¬
te. Ecce draconi ad deuoran¬
dum datus fum. qui ꝓpter
uestram presentiam deuo¬
rare me non potest. Capu
meñ iam in ore suo absor¬
buit. date locũ ut ñ me a¬
plius cruciet. sed faciat ad
facturꝰ est. Si ei ad deuoran¬
dum datus sum. quareꝓ
ter uos moras patior: Tũs
fĩs ceperunt ei dicere. Quso
est qd̃ loqueris fr̃̾: Signũ
tibi sc̃e crucis imprime. Res¬
pondebat ille ut poterat di¬
cens. uolo me sĩgnare sed ñ
possum. qr adracone premor.
Cũq hoc fr̃s audirent ꝓftͣci
int̾ra cũ lacrimis ceperunt ꝓ
ereptione illius uehementiꝰ
orare. Et ecce subito cepit me¬
lioratus eger quib ualebat
uocib exultare dicens. Grãs
deo. ecce draco qui me adcle¬
uorandum acceperat. fugit
orationib ur̃is expulsus sta¬
re ñ potuit. ꝓpecc̃is meis mͦ
int̾cedite quia conu̾ti para¬
tus sum et scłarem uitam
fimditus relinquere. H̾o gͦ
qui sicut iam dictum est.
ab extrema corporis fuerat

Expanded text:
 dicens: 440 Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille ut poterat, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia a dracone premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito coepit melioratus aeger quibus valebat vocibus exsultare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum 1645 acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e quoq spem nobis ꝑpsal¬
nistam tribuens dicit. In ꝑ¬
fectum meũ uiderunt ocłi
tui. et in libro tuo om̃s scri¬
bentur. Sed qͥa pauca hec in
consolationẽ habentis et in
firmantis diximus. minc
Tunc dixit rex miniftris. li¬
gatis pedib et manib. mit.¬

Expanded text:
ipse quoque spem nobis per Psalipse quoque spem nobis per Psalmistam, tribuens, dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Sed quia pauca haec in consolatione habentis et infirmantis diximus, nunc Tunc dixit rex ministris, ligatis pedibus et manibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nes ur̃as sollicita inquisiti¬
one discutite de reb singu¬
lis corda ur̃a trutinate. si iã
contra nullum odium ha¬
betis. si contra felicitatem
alienam nulla uos ininidie
face succenditis. si ꝑ occultam
maliciam nulli nocere fes¬
tinatis. Ecce rex ad nuptias
ingreditur. et cordis nr̃i ha¬
bitum contemplatur. Atq
ei quem caritate uestitum
ñ inuenit. protinꝰ iratus di¬
cit. Amice quomodo huc in¬
uti N habens uestẽ
nuptialem.:Mirandum
sienis aꝑtius dicat. Amiceet
namice. Amice ꝑ fidem. et ñ
amice ꝑ oꝑationem. At ille
omuituit. Quia qd̾ dici sine
gemitu ñ potest: in illa dis¬
Mirstione ultimȩ increpati¬
omos. om̃e argum̃tum cesla
Eerrusationis. Auippe qͥa ille
foris increpat. qui testis cõ¬
scientie. intus anmum ac¬
cusat. Sed int̾hec sciendum
est. quia qͥsqͥs hanc
uestem uirtutis habet. sed ta¬
men adhuc ꝑfecte ñ habet.
ad pii regis ingressum desꝑ¬
are deuenia non debet. Qa

Expanded text:
nes vestras sollicita inquisitines vestras sollicita inquisitione discutite. De rebus singulis corda vestra trutinate, si jam contra nullum odium habetis, si contra felicitatem alienam nulla vos invidiae face succenditis, si per occultam malitiam nemini nocere festinatis. 12. Ecce rex ad nuptias ingreditur, et cordis nostri habitum contemplatur, atque ei quem charitate vestitum non invenit, protinus iratus dicit: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Mirandum si ei apertius dicat, Amice, et non amice; amice per fidem, sed non amice per operationem. At ille obmutuit, quia, quod dici sine gemitu non potest, in illa districtione ultimae increpationis omne argumentum cessat excusationis, quippe quia ille foris increpat, qui testis coscientiae intus animum accusat. Sed inter haec sciendum est quia quisquis hanc vestem virtutis habet, sed tamen adhuc perfecte non habet, ad pii regis ingressum desperare veniam non debet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
amat: caritatem non ha¬
bet. sed habere se putat. Ca¬
ritas autem uera est:cũ⁊
in deo diligit᷑ amicꝰ. et ꝓpter
deum diligit᷑ inimicus. Ille
eñi ꝓpter dm̃ diligit eos qͦs diligit. qͥ ñ
et eos diligere aquib ñ dili¬
gitur scit. ꝓbari enim cari¬
tas: ꝑsolam odii adu̾sitate
solet. Unde et ꝑsemet ip̃m do¬
minus dicit. Diligite inimi¬
cos ur̃os. benefacite hiis qui
oderunt uos. Ille ergo securꝰ
amat: qui ꝓpter deum et il¬
lum amat. aquo se intelli¬
git ñ amari.Magna sunt
hec: alta sunt hec: et multꝰ
ad exhibendum difficilia. S
tamen ista est uestis nup¬
tialis. Quisci̾s hanc recum¬
bens in nuptiis non habec:
iam sollicitus metuat. ingre¬
diente rege quado mittatur
in nuptiis uerbi discũbi¬
mus. qui iam fidem in
eccłia habennis. qui scͥptu¬
re sc̃e epulis pascimur. qui
cõnincta deo eccl̃iam efse
gaudemus. Considerate gͦ.
si cũ nuptiali ueste ad has
nuptias uenitis. Cogitatio¬

Expanded text:
amat, charitatem non haamat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas autem vera est cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Deum diligit eos quos diligit, qui jam et eos diligere a quibus non diligitur scit. Probari enim charitas per solam odii adversitatem solet. Unde et per semetipsum Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Ille ergo securus amat, qui propter Deum illum amat a quo se intelligit non amari. Magna sunt haec, alta sunt haec, et multis ad exhibendum difficilia, sed tamen ista est vestis nuptialis. Quisquis autem hanc recumbens in nuptiis non habet, jam sollicitus metuat, ingrediente rege, quando mittatur in nuptiis Verbi discumbimus, qui jam fidem in Ecclesia habemus, qui Scripturae sacrae epulis pascimur, qui conjunctam Deo Ecclesiam esse gaudemus. Considerate, rogo, si cum nuptiali veste ad has nuptias venistis, 1641 cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
accendat. Quatinus nec ex
cõpassione proxi cõtem¬
plationẽ relinquat dei. nec
plus quã debet. in herens cõ¬
templatiom dei. compas¬
sionem abiciat proximi.
Om̃is itaq homo int̾hoĩes
uiuens sic ad eum anhelet
quem desiderat. ut tamen
hunc ñ deserat cũ quo curre¬
bat. Et sic huic adiutoriũ
ferat ut ab eo nullatemis
torpeat ad que festinabat
Sciencdum quoq est qd ip̃a
dilectio ꝓximi in duob pre¬
ceptis sub diuiditur. cũ qui
dam sapiens dicit. Om̃e qd̾
odis fieri tibi: uide ne ip̃e
alt̾i facias. Et ꝑsemet ip̃am¬
ueritas p̾dicat dicens. Que
uultis ut uobis faciant ho
mines: et uos eadem faci¬
te illis.Sienim et qd im¬
pendi nobis recte uolumꝰ
aliis imꝑtimur. et qd̾ nob̾
fieri nolumus. hoc aliis fa¬
cere ip̃i deuita eiꝰ: carita¬
tis iura illesa seruamus.
Sed nemo cũ que piam di¬
ligit habere se protinꝰ cari¬
tatem putet nisi prius ip̃ã
uim sue dilectionis exami¬
net. Nam si quis quem li¬
bet amat sed ꝓpt̾ deum ñ

Expanded text:
accendat, quatenus nec ex compassione proximi contemplationem relinquat Dei, nec plusquam debet inhaerens contemplationi Dei, compassionem abjiciat proximi. Omnis itaque homo inter homines vivens, sic ad eum anhelet quem desiderat, ut tamen hunc non deserat cum quo currebat; et sic huic adjutorium ferat, ut ab illo nullatenus torpeat ad quem festinabat. 11. Sciendum quoque est quod ipsa dilectio proximi in duobus praeceptis subdividitur, cum qui dam sapiens dicat: Omne quod tibi odis fieri, vide ne ipse altVeritas praedicat, dicens: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Si enim et quod impendi nobis recte volumus, hoc aliis impartimur, et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitamus, charitatis jura illaesa servamus. Sed nemo, cum quempiam diligit, habere se protinus charitatem putet, nisi prius ipsam vim suae dilectionis examinet. Nam si quis quemlibet amat, sed propter Deum non
Abbreviated transcription (Latin):
dib secreta celestia uelatis.
Sed cortinis tabernaculi bis
tinctus coctus debet ineẽ.
Coccus quippe. ignis speciẽ
habet. Quid uero est cari-¬
tas isi ignis. : Sed ista ca¬
ritas ẽe bis tincta debet ut
tinguatur ꝑ amorẽ dei. tin¬
quatur et ꝑ amorem ꝓximi
Qͥ eñi sic am̾at dm̃. ut ꝑeiꝰ cõtẽ¬
plationẽ negligat ꝓximũ: cocꝰqͥ

Expanded text:
tris secreta coelestia velatis. tris secreta coelestia velatis. Sed cortinis tabernaculi bis tinctus coccus debet inesse. Coccus quippe ignis speciem habet. Quid vero est charitas, nisi ignis? Sed ista charitas esse bis tincta debet, ut tingatur et per amorem Dei, tingatur et per amorem proximi. Qui enim sic amat Deum, ut per contemplat
Abbreviated transcription (Latin):
mum tuũ sicut teipsũ. Qua
in re notandũ est: quia in
dilectione ꝓximi mensura
ponitur amoris. cũ dicitur
biliges ꝓximum tuũ. sicut
te ip̃m. Sei autẽ dilectio nul¬
la mensura constringitur.¬
cũ dicitur. Diliges domiñ
deum tuũ ex toto corde tu¬
o et ex tota anima tua: et
ex tota uirtute tua. Non eñĩ
iubetur qͥsq quantum dili¬
gat. sed ex quanto. cũ dr ex
linqͦuit. Duo ergo hec neces¬
se est ut caritatis precepta
custodiat. qͥsquis habere in
niptus uest̾ẽ iniptialem cu¬
rat. Hinc est enim qd apud
ezechielem ꝓph̾am porte ip̃ꝰ
auitatis mͦ monte constitu¬
te uesti bulum. duob cu¬
bius m̾suratur. Qͥa nmitũ
accessus nobis celestis crta
uipanditur. si in hac ec¬
clia que pro eo qd adhuc fo-¬
ris est uestibulum dicitur.
dei et proximi dilectio non
tenetur. Hinc est qd̾ corti¬
nis tabernaculi intexi cocẽ
bistinctus nibetur: uos estiᷤ
fr̃s. uos estis cortine caberra¬
culi. qui ꝑfidem in ur̃is cor¬

Expanded text:
mum tuum sicut teipsum. Qua in re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura constringcum dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum dicitue se nihil relinquit. Duo ergo haec necesse est ut charitatis praecepta custodiat quisquis habere in nuptiis vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc foris est, vestibulum dicitur, Dei et proximi dilectio non tenetur. Hinc est quod cortinis tabernaculi intexi coccus bis tinctus jubetur . Vos estis, fratres, vos estis cortinae tabernaculi, qui per fidem in cordibus ves
Abbreviated transcription (Latin):
tris et filii tanqͣm caritas sũb¬
stantialis. et cõsubstantialis
amboꝵ. Qm̃ non duo dii pat̾
et filius. nec tres dii pat̾ et fi¬
lius et sp̃c sc̃s. sed ip̃a trinitas
unus solus uerus deus. Nec i¬
dem tamen pat̾ qui filius. nec
idem filius qͥpat̾. nec idem
tres sunt pater et filius et sp̃c¬
deus. Ego te clarificaui suꝑ
terram. opus cõsummaui ꝙ
dedisti michi ut faciam. Nõ
ait iussisti. sed dedisti. Ubi
commendatur eiidens gr̃a
Quid enim habet quod non
accepit. etiam in unigenito
humana natura: Annon ac¬
cepit ut nichil mali sed bona
faceret om̃ia quando in uni¬
tate ꝑsone fuscepta est a u̾bo
ꝑ qd̃ fc̃a sunt omnia: Sel
quomodo consũmaiit opꝰ
qd̃ accepit ut faciat. cũ re¬
stet adhuc passionis exꝑm̃¬
b sins prebuit qd̃ sequeren¬
tur exemplum. unde ait apłs
sedicit. qd se cõsum matur
certissime nouit: sicut lon¬
ge ante inꝓphetia preteriti
temporis usus est ũbis qͣndo

Expanded text:
itus est Patris et Filii, tanquam charitas subitus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii Pater et Filius, nec tres dii Pater et Filius et Spiritus sanctus; sed ipsa Trinitas unus solus verus Deus. Nec idem tamen Pater qui Filius, nec idem Filius qui Pater, nec idem tres sunt Pater et Filius et Spir Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimemaxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde ait apostse dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ sequatur ac dicat. Et mo
om̃ia  tua sunt. et tua mea. Ub
satis apparet. quomodo unige¬
niti filii sunt om̃ia que sunt
patris.Per hoc utiq: quod etiã
ip̃e deus est: et de patre patri
sum inqͥt meis. Nunc suam
clarificationem tãqͣm fc̃a sit
dicit. cũ adhuc eẽt factura. bs
dit ia fuisse p̾destinatũ et cecũ
haberi uoluit qd̃ eẽt fututĩr
Et iam inquit non sum in
mundo et hi in mundo sunt.
Si horam ꝓrsus illam qua lo¬
quebatur attendas utriq ad¬
huc in mũdo erant. et ipse scili-¬
cet et illi de quibz hoc dicẽbat.
Non enim scdm ꝓuectum cor-¬
dis et uite id acciꝑe possumus
uel debemus. ut illi ꝓpterea ad¬
huc ẽẽ dicantur in mundo qd̾
mundana adhuc sapiant. ille
autem iam non ẽẽ in mundo
sapiendo diuina. Positum est
enim hic unum uerbum qd̃
nos ita intelligere om̃ino nõ
sinit. quia nõ ait et ñ sum in
mundo: sed iam ñ sum in m̃u¬
do. ꝑ hoc ostendens fuisse se in

Expanded text:
Filius sequatur, et dicat, Et mea Filius sequatur, et dicat, Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset futura: sdit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia non ait: Et non sum in mundo; sed, Jam non sum in mundo: per hoc ostendens fuisse se in
Abbreviated transcription (Latin):
non de om̃ib ad eũ ꝑtinentib
suꝑꝰ loqueret᷑ ab eo loco ubi
ait. manifestaui nomen tu
hominib quos dedifti michi
sed de his tantũ qui eũ cum
illa diceret audiebant. Iam
illis aquib tunc audiebatur
discipłis suis dicat. Manife¬
stam inqͥt nomen tuũ homs¬
nib quos dedisti michi. Nõ
ergo nouerant dei nomen.cũ
ẽẽnt iudei: Et ubi est qd̾ le¬
gitur. notꝰ in iudea deus. in
isrł magnũ nomen eius:
Ergo manifestaini nomen
tuum hominib istis. quos
ris deus: sed illud quo uoca¬
ris pat̾ meus.Sed quomodo¬
manifestauit. si nundũ ue-¬
nit hora de qua suꝑius dixe¬
rat. quod ueniret hora cum
iam nõ in ꝓu̾biis inqͥt loqͣr
uobis. sed palam de patrean
nunciabo uobis: An uero an¬
nuntiatio manifesta puta¬
bitur in prou̾biis: Cur ergo
dictũ est palam annuntiabo.
uobis. nͥ qr in prou̾biis non ẽ
palam: Quod autẽ non in ꝓ¬
uerbiis occultatur. sed in uer¬
bis manifestatur: poculdubi¬

Expanded text:
non de omnibus ad eum pertinentibus non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, audiebant. 3. illis, a quibus tunc audiebatur, discipulis suis dicat. Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? Et ubi est quod legitur, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos ris Deus, sed illud quo vocaris Pater meusmanifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis ? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, Palam annuntiabo vobis, nisi quia in proverbiis non est palam? quod autem non in proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ita et nunc. Sicut tunc pre¬
destinatinatione: ita et nũc
ꝑfectione. Fac in mundo qd̃
apud te iam fuerat ante mu¬
dum. Fac in suo tempore. qd̾
ante om̃ia tempora statiusti.
Intelligamus predestinati.¬
onem claritatis humane q̃
m illo est nature ex mortali
inmortalis apud patrem fu¬
ture. et hoc iam p̾destiñatlo
factũ fuisse anteqmͣ mundꝰ
eẽt qd̃ in mundo euam suo
tempore fieret. Si enim de
nobis dixit apłs. sicut elegit
nos inip̃o ante mundi con¬
stitutionem: cur abhorrere
putatur auero sitinc pat̾
capud nr̃m glificauit. quãdo
nos in ip̃o ut menbra eius es¬
semus elegit: Huit aucdia
nos. et ip̃ius epłe principiũ
est ubi legitur. Paulus seruꝰ
tus in eungłium dei qd̃ ante
ꝓmiserat ꝑꝓph̃as suos in scͥp¬

Expanded text:
ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo tempore, quod ante omnia tempora statuisti.intelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos, et ipsius Epistolae principium est, ubi legitur: Paulus servus tus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in Sc
Abbreviated transcription (Latin):
predestinatione etiã clarifi¬
catus est anteqͣm mundus
ẽẽt. ut ẽet claritas ens ex re¬
surrectione mortuorum apud
patrem. ad cuius dexteram se¬
det. Cum ergo uideret illius
p̾destinate sue clarificatioĩs
uenisse iam tempus. ut etñc
fieret in reddicione qd fuerat
in p̾destinatione ĩa faciendur
oraint dicens. Et nunc clari¬
fica me tu pater apud temet¬
ip̃m: claritare quam habui
priusqͣm mmindus eẽt apud
te. Id est illam claritatem ꝙͣ
hab̾ui apud te in p̾destinati¬
one tua: tempus est ut apꝰ
te habeam uiuens in dext̃a
tua. Manifestaui nomen tu¬
um hominib. quos declisti
michi de mundo. Tui erant

Expanded text:
edestinationem etiam clarificatus est antequam mundus esset, ut esset claritas ejus ex resurrectione mortuorum apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione, quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit dicens, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritpriusquam mundus esset apud te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua. Tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de m
Abbreviated transcription (Latin):
iori lectione inuenimus: dĩ
de passione ac resurrectione
sui corporis qđ̾ de terrer assũp¬
serat loqueretur dicens Sol
uite templũ hoc et in tribus
dieb excitabo illud. Non tam̃
credebant u̾bo qd̃ dixit. Sed
detemplo corporis sui diceret.
Qui ergo tertena audientes
ñ capiebant quanto minus
dominus et dȩ celestib sacra¬
mentis et de t̾renis instruete
eum: qũe uidet sapienterac
diligenter hiis qrie audit in¬
tendere. Celeste nanq est as¬
censio eius ad uitam sempit̾¬
nam t̾renũ uero exaltatio eiꝰ
ad mortem temporalem. Dic̃

Expanded text:
eriori lectione invenimus, cum eriori lectione invenimus, cum de passione ac resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loqueretvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Non tamen credebant verbo quod dixit, sed de templo corporis sui diceret. Qui ergo terrena audientes non capiebant, quanto minus Dominus adhuc, et de coelestibus sacramentis, et de terrenis instruere eum, quem vidit sapienter ac diligenter his quae audit, intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam; terrena vero exaltatio ejus ad mortem temporalem. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sue uifitationis illustret. Et
uocem enis andis. cũ tep̃sen¬
te loquitur is qui sp̃u sc̃o re¬
pletus est. Sed ñ scis unde ue¬
niat aut quo uadat.: quia
etiam si te presente qũe piã¬
redierit. quia natura est in¬
uisibilis. Sic est om̃is qui na¬
tus est ex sp̃u. Et ip̃e enim in¬
uisibiliteragente sp̃u incipit
eẽ qđ non erat. ita ut infideles
nesciant unde ueniat aut quo
uadat. Idest quia a gr̃a regene¬
rationis uenit in adoptione
filiorum deĩ. et uadit in ꝑcep¬
tionem regni celestis. Querẽ¬
te au̾t autem adhuc nichode¬
mo quomodo possint hec fieri:
subiungit dñs dicens. Tues
magister in isrł et hec igno¬
ras Non quasi insultare uo¬
lens ei qui magister uocetur
cũ sit ignarus sacramentorũ
celestium. sed ad humilitatis
illum uiam ꝓuocans. sineqͣ̃
ianua celestis ñ potest mue¬
niri. Si trena dixi uobis et ñ
creditis. quomodo si dixero uo¬
bis celestia celestia credetis.
Cerrena illis dixit. ut insuꝑ¬

Expanded text:
suae visitationis illustret. Et suae visitationis illustret. Et vocem ejus audis, cum te praesente loquitur is qui Spiritu sancto repletus est; sed non scis, unde veniat, et quo vadat, quia etiamsi te praesente quempiredierit: quia natura est invisibilis. Sic est omnis qui natus est ex Spiritu: et ipse enim invisibiliter agente Spiritu incipit esse quod non erat, ita ut infideles nesciant, unde veniat et quo vadat, id est, quia a gratia regenerationis venit in adoptionem filiorum Dei, et vadit in perceptionem regni coelestis. Quaerente autem adhuc Nicodemo quomodo possint haec fieri, subjungit Dominus, dicens: Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Non quasi insultare volens ei qui magister vocetur, cum sit ignarus sacramentorum coelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri. Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobisTerrena illis dixit, ut in sup
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli descendit. sed filius d̃i
ascendit. Sola hoc eccłia ma¬
ter. que generat nouit. Cecens
ocłis insipientium uideturta¬
lis exire de fonte qualis int̾uit
totũq ludus ẽẽ qd̾ agit᷑. unde
infine uidentes głam sc̃oru
dicent gementes intoemen¬
tis. Di sunt quos aliquando
habumꝰ inderisum et insimi¬
litudiñe imꝓperii. Quomodo
ergo cõputati sunt int̾ filios
nantur. inusibiliter in no¬
uum mutatur hominem.
et de carnali efficitur sp̃ualii.
Qui ideo recte ñ solũ sp̃ualis
sed etiam sp̃s uocatur: qͥa si¬
cut substantia sp̃c inuisibił
est nr̃is aspectib. ita his qui
ꝑ gr̃am dei renouatur: inui¬
sibiliter sit sp̃ualis et dei filiꝰ
cũ uisibiliter hominib caro.
et filius hominis appareat.
sequitur. Non mireris quia
dixi tibi oportet uos nasci denu¬
o. Sp̃s ubi uult spiat. et uoce
eius audis. sed nescis unde ue
ubruult spirat. quia inse ha¬
bet in potestate. cuius cor gr̃a

Expanded text:
diaboli descendit, sed filius Dei diaboli descendit, sed filius Dei ascendit. Sola hoc Ecclesia mater, quae generat, novit. Caeterum oculis insipientium videtur talis exire de fonte, qualis intravit, totumque ludus esse quod agitur. Unde in finem videntes gloriam sanctorum, dicent gementes in tormentis: Hi sunt, quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperii. Quomodo ergo computati sunt inter filiosneratur, invisibiliter in novum mutatur hominem, et de carnali efficitur spiritalis. Qui ideo recte non solum spiritalis, sed etiam spiritus vocatur, quia sicut substantia spiritus invisibilis est in aspectibus, ita is, qui per gratiam Dei innovatur, invisibiliter fit cum visibiliter omnibus caro et Filius hominis appareat. Sequitur: Non mireris quia dixi tibi, Oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis: sed non scis unubi vult, spirat, quia ipse habet in potestate, cujus cor gratia
Abbreviated transcription (Latin):
dico tibi. nisi quis renatus fue¬
rit exaqua et sp̃u sc̃o non po¬
test introire in regnũ dei. Qui
natiuitatis modum subseq̃¬
ter ex ponens prorsusq acar¬
nali distinguens ait. Eld na¬
tum est. ex carne caro est:et
qd̾ natũ est ex spu̾i sp̃c est. Ha¬
tura sp̃c in insibilis. catnis ẽ¬
uisibilis. Atq ideo carnalis
generatio. uisibiliter ad mini¬
ratur insibilib incrementis
Qui in carne nascitur: per
etatum momenta proficit.
Sp̃ualis autẽ generatio. tota
inuisibilit̾ agitur. Nam in¬
detur quidem baptizandus
in fontẽ descendere iudetur
deaqͥs intingui. uidet᷑ deaqͥs
ascẽdere. Quid autem in illo
lauachrũ regenerationis ee¬
tit minimẽ potest uideri. So¬
lo hoc fideliũ pietas nouit. qi¬
pecritor in fontem descendit
e purificatus ascendit. filius
mortis descendit. sed filiis re¬
sreretionis ascendit. filiuis
pieuaricationis descendit. s
silius recociliationis ascen¬
dit. filius ire clescendit. sed fi¬
lius miscd̃ie ascendit. filus

Expanded text:
tibi, nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei. Cujus nativitatis modum subsequenter exponens, prorsusque a carnali distinguens, ait: Quod natum est de carne, caro est; et quod natum est ex spiritu, spiritus est. Natura spiritus invisibilis, carnis visibilis est; atque ideo carnalis generatio visibiliter administratur visibilibus incrementis: qui in carne nascitur, per aetatum momenta proficit, spiritualis autem regeneratio tota invisibiliter agitur. Nam videtur quidem baptizandus in fontem descendere, videtur aquis intingi, videtur de aquis ascendere; quid autem in illo lavacrum regenerationis egerit, minime potest videri. Sola hoc fidelium novit pietas quia peccator in fontem descendit, sed purificatus ascendit: filius mortis descendit, sed filius resurrectionis ascendit. Filius praevaricationis descendit, sed filius reconciliationis ascendit. Filius irae descendit, sed filius misericordiae ascendit. Filius
Abbreviated transcription (Latin):
desp̃uali est. generatione sĩ¬
tiendum: nequaqũa iudeli¬
cet eam post qũa semel expl¬
ta fuerit posse repeti. Siue
enim hereticꝰ. siue scifmaiꝰ
siue facinorosus qͥsq ma
fessione sc̃e trinitatis bapo¬
tus est. abonis catholicisi
baptizari. ne confestio uel
uocatio tanti nominis ulde¬
atur annullari. Et quia ni¬
chodemtis ad primam doms¬
ni responsionem sollicitus
quom sit intelligenda dili¬
genter inquirit: merecar
scd̃a natiuitas ñ carnalis

Expanded text:
de spiritali est regeneratione sende spiritali est regeneratione sentiendum: nequaquam videlicet eam, postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatis baptzatus est a bonis catholicis rebaptizari, ne confessio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitus, quomodo sit intelligenda diligenter inquirit, meretur secunda nativitas non carnalis,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et clabo tibi coronam
uite. Et q ip̃ius gr̃a largiẽ¬
te ut qui nobiscum usq ad
uite huius t̾minum manet:
post hanc nos uitam aduidẽ¬
da secũ uite celestis p̾mia
sulleuet. inqua uiuit et reg¬
nat cũ patre in unitate sp̃c

Expanded text:
tem, et dabo tibi coronam tem, et dabo tibi coronam vitae . Fitque, ipsius gratia largiente, ut qui nobiscum usque ad vitae hujus terminum manet, post hanc nos vitam ad videnda secum vitae coelestis praemia sublevet, in qua vivit et regnat cum Patre, Deus, in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
b eosq apparens diuinis ad¬
nuit beneficiis. aderit et no¬
bis cũ necessaria uite tempõ¬
ralis recta intentione cura
bentib. aderit et nobis cũ
iuxta apłi monita siue ma¬
ducamus siue bibimus. siue
aliud quid agimus. om̃ia
it primo in iudea. deinde ĩ
galilea. post hec rũsum iniu¬
dea. die quo ascendit in celũ.
Ad erat eccł̃ie cũ primo solius
iudee t̾minis clauderetur. ad¬
est modo cũ iudeis obculpam
ꝑfidie derelictis transinigra¬
uit ad gentes aderit in futu-¬
ro cũ ante finem scłi reu̾te¬
tur ad iudeam. et sicut apls
ait intrante gentium mul¬
titudine sic omnns isrł sal¬
uus erit. Houissime illis ap¬
paruit ascendens in celum.
aderit et nobis ut eum post
mortem sequi mereamurad
celos. si ante morte eũ inbet¬
haniã unde ascendit. id est
quia sicut apłs ait factus est
obediens usq ad mortem.
mortem autem crucis ꝓpter
qd et deus illum exaltauit
uenimus ibidem et nos si
quod ille monet agimus.
quod promisit intendimꝰ

Expanded text:
 eosque apparens divinis adjuvit beneficiis: aderit et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta intentione curambentibus , aderit et nobis, cum, juxta Apostoli monita, sive manducamus, sive bibimus, sive aliud quid agamus  Al., it primo in Judaea , deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea die quo ascendit in coelum. Aderat Ecclesiae, cum primo solius Judaeae terminis clauderetur, adest modo, cum Judaeis ob culpam perfidiae derelictis transmigravit ad gentes. Aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et, sicut Apostolus ait, intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in coelum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi mereamur ad coelos, si ante mortem eum in Bethaniam unde ascendit, id est,quia, sicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et nos, si quod ille monet agimus, quod promisit intendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
audistis: princeps nide¬
deur uenit ad dñm noctee
supiens secreta eiuis allocutio¬
ne plenus discere mysteris
fidei:cuius aꝑta oftensione

Expanded text:
audistis, princeps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione
Abbreviated transcription (Latin):
licͥa alia substantia: sed depa¬
tris utero i dest de substantia
eius. idem filiꝰ genitus uelna¬
tus ẽẽ credendꝰ est. Sempit̾n¬
est quoq et filius. q m̃ si sens
pat̾ fuit semꝑhabuit filiũ
cuius pat̾ eẽt. Et ob hoc filũ
de patre natũ sine micio so¬
fitemur. Nec enim eumdem
filium dei pro eo qd de patre sit
genitꝰ. desecte nature portum¬
culam nominamus. sed ꝑfectũ
patrem. ꝑfectum filium sine
minutione. sine desectione ge¬
nuisse asserimus. Quia solius
diuinitatis est. in equalem fi¬
lium ñ habere hic etiam filius
dei natura est filius ñ adoptio¬
ne. Quem deus pater nec uolũ¬
tate nec necessitate genuisse
credendus est: quia nec ulla ĩ
deũ necessitas cadit. nec uolũ¬
nitate ꝑsona. unũ atq equialẽ
cũ deo patre et filio credimus
eẽ deum unius substancie umꝰ
quoq ẽẽ naturs. Non tamen
genitum. uel creatũ. sed abu¬
tusq procedentem amlorum
genitus nec genitꝰ credit᷑. nest

Expanded text:
liqua alia substantia, sed de Paliqua alia substantia, sed de Patris utero, id 471 est, de substantia ejus idem Filius genitus vel natus esse credendus est: sempiternus et Filius; quod si semper Pater fuit semper habuit Filium cui Pater esset: et ob hoc Filium de Patre natum sine initio confitemur, nec enim eumdem Filium Dei pro eo quod de Patre sit genitus disectae naturae portiunculam nominamus; sed perfectum Patrem, perfectum Filium sine diminutione, sine dissectione genuisse asserimus, quia solius divinitatis est inaequalem Filium non habere; hic etiam Filius Dei natura est Filius, non adoptione, quem Deus Pater nec voluntate nec necescredendus est, quia nec ulla in Deo necessitas cadit, nec volunnitate persona, unum atque aequalem cum Deo Patre et Filio credimus esse Deum unius substantiae, unius quoque esse naturae, non tamen genitum vel creatum sed ab utrisque procedentem amborum genitus nec genitus creditur, ne aut
Abbreviated transcription (Latin):
naturaliter. ẽe unius substan¬
tie unius nature: unius q ma¬
iestatis atq uirtutif. Et patr̃e
quidem ñ genitum. ñ creatum:
sed ingenitum ꝓfitemur. Ip̃e
enina nullo originem ducit.
ex quo et filius natiuitatem.
biliter genuit: nec tam̃ aliud
qũa quod ip̃e est. Genure deus
dm̃. lux lucẽ. Ab ip̃o est ergo
om̃is paternitas in celo et in
teria. Filiũ quoce de substan¬
tia patris sine initio ante
tum esse fatemire. Quia nec
pat̾ sine filio. nec filius aliqͣn¬
do extitit sine patre. Et tam̃e
ñ sicut filius de patre: ita pat̾
defilio. quia ñ pat̾a filio. sedfi¬
lius a patre generatioñe accẽ.
filius ergo deus de patre. pares
lius patri. quia nec nasci cep̃
aliquando. nec desiit. Hic et¬
am uniꝰ cũ patre substantiete¬
ditur. ꝓpter qd̃ et omousim
patri dicitur. hoc est eiuidas
cũ patre substantie. Omo ẽ
grece unũ. iisia uero substan¬
tia dicitur. Qd utr̃uq cõiime¬
tum sonat una substantia
Nec enim denichilo neq dea¬

Expanded text:
e unius substantiae, unius naturae, unius quoque majestatis atque virtutis; et Patrem quidem non genitum, non creatum, sed ingenitum profitemur; ipse enim a nullo originem ducit, ex quo et Filius nativitatem ebiliter genuit, nec tamen aliud quam quod ipse est genuit, Deus Deum, lux lucem; ab ipso ergo est omnis paternitas in coelo et in terra. Filium quoque de substantia Patris sine initio ante tum esse fatemur, quia nec Pater sine Filio, nec Filius aliquando exstitit sine Patre; et tamen non sicut Filius de Patre, ita Pater de Filio, quia non Pater a Filio sed Filius a Patre generationem accepit; Filius ergo Deus de Patre, Pater lius Deo Patri, quia nec nasci coepit aliquando nec desiit; hic etiam unius cum Patre substantiae creditur, propter quod et homousion Patri dicitur, hoc est ejusdem cum Patre substantiae; homos enim Graece unum, ousia vero substantia dicitur, quod utrumque conjunctum sonat una substantia; neque enim de nihilo neque de a
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Illic ad dexteram pare
sedens expectatur in finen
cium. reddere unicuiq mett¬
gessit in corpore positus suis
sane catholicam precio sui sã¬
guinis comparatam. cũ eocre-¬
dimus in ꝑpetuum regnatu¬
ram.Intra cuius gremium
constituti. unum baptisma
credimus et cõfitemur in re¬
missionem om̃ium peccato¬
rum. Sub qua fide et resurre¬
ctionem mortuorum ueraci¬
ter credimus et futuri scłi gau¬
dia expectamus. Noc tantum
nobis orandum est et peten¬
dum ut cũ ꝑacto finttoq iu¬
dicio tradiderit regnum filiꝰ
deo patri participes nos effici¬
at regni fui. ut ꝑhanc fidem¬
⁊ua nlli inhesimus. cũ illo fñ fre

Expanded text:
cessit. Illic ad dexteram Patris cessit. Illic ad dexteram Patris sedens, exspectatur in fine scium, reddere unicuique mercgesserit in corpore positus, sive sanctam catholicam pretio sui sanguinis comparatam cum eo credimus in perpetuum regnaturam. Intra cujus gremium constituti unum baptisma credimus; et confitemur in remissione omnium peccatorum. Sub qua fide, et resurrectione mortuorum veraciter credimus, et futuri saeculi gaudia exspectamus. Hoc tantum nobis orandum est, et petendum ut cum peracto, finitoque judicio tradiderit Filius regnum Deo et Patri, participes nos efficiat regni sui, ut qui per hanc fidem illi inhaeremus cum illo sine fine