comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño sicut locutus est pr̃i meo. p̃cipe gͦ seritis
tius ut p̃cidant cedros de libano ⁊ m̃cedem eoꝵ.
dabo tibi quam petieris. Et rescripsit. ei yram
dicens. Serui mei depon̾et. ligna de libano usq
ad mare et deferent inratib usq ad locum ꝙ̃
signaueris michi. et tu de porcu tolles ea p̾beb̾¬
q necessaria incibos domui mex. Itaq yram
dabat salomon ligna cedrina de libano tisq ad¬
mare ⁊ abigena quib habundabant sydonii
Salomon autẽ supplebat inopiam eoꝵ incibra
p̃beno yram singłis annis coros eritici.xx. ꝯet
salomon elegit oꝑarios de is ⁊ proscditos. De istiisti enim
neminem fecit serutre et erat in dictio. xx̃x iuroꝵ .i.
summaeoꝵ quibus hoc indicebatur. ẜ Uel forte in¬
dictio ẽ decerminata hominũ collectio sic̃ cohors et
ad ꝓpria requiescererent. it quarto mense priores ad
laborem idenuo remearent. et p̃erat aduram. hiuic
cies grindes et p̃ciosos.i. marmoreos. scopulabant. et

Expanded text:
 sicut locutus est patri meo. Praecipe ergo servis tuis, ut praecidant mihi cedros de Libano, et mercedem eorum dabo tibi quam petieris . Et rescripsit ei Hiram dicens: « Servi mei deponent ligna de Libano usque ad mare, et deferent ea in ratibus, usque ad locum quem signaveris mihi, et tu de portu tolles ea, praebebisque necessaria in cibos domui meae. » Itaque Hiram dabat Salomoni ligna cedrina, et abiegna quibus abundant Sidonii. Salomon autem supplebat inopiam eorum in cibis, praebens Hiram singulis annis coros tritici viginti « Salomon elegit operarios de Israel » proselytos. De Israelitis enim neminem servire fecit. « Et erat indictio triginta misumma eorum quibus haec indicebantur. Vel forte indictio est, determinata hominum collectio, sicut cohors et ad propria requiescerent, » ut quarto mense priores ad laborem denuo remearent; « et praeerat Aduram huic indes grandes, et pretiosos, id est marmoreos scopulabant, et
Abbreviated transcription (Latin):
diũ uero .si. q murꝰ suꝑior. aitior factus. qĩ ꝑ
cubitũ recractu eitit. Ultimũ uero tabła. uii. cubitos
habebat prorectractione muri suꝑiꝰ similiter facta.
fuerunt qui dicerent inferus cabulatũ. Iii. fuisse
cubitoꝵ et mediũ sex. ut ascendendo artarentur ta¬
bulata sicut et murcis.u. ccengunt litterã. pro subter
ponendo suꝑ uel etiã legunt sulter dicentes tabu¬
latum quod subter erat non loco s numeto. Sicut
enim altũ cr̃ et profundum et supremũ: sic ⁊ sub¬
ter dicunt loco. quod insra positum est. Subter
uero numeto quod ascenditur numerando. Hec aut̃
tabulata sic erant muro ad iuncta. ut ei non bab̾ent
cuiꝰq tabulati ut de ambulantes. ab iniuria lap¬
sus deffenderentur. E dificauit. luricłds. ranqͣm
apodiationes que in tegũ latera uocantur. In ꝑa¬
lipomenon: cancelli. de quoꝵ alticioinẽ nescimꝰ
nͥ de suptemo. qͣntdo habuent in alcitudinẽ. . cu
ꝑtus erat tabulatis cechitims trabibus ueto solatĩ a¬

Expanded text:
quia murus superior arctior factus, quasi per cubitum retractus erat. Ultimum vero tabulatum septem cubitos habebat pro retractione muri superius similiter factum. Fuerunt qui dicerent inferius tabulatum septem fuisse cubitorum, et medium sex, ut ascendendo arctaretur tabulata sicut et murus. Et corrigunt litteram, pro « subter, » ponendo, super. Vel etiam legunt, « subter, » dicentes, « tabulatum quod subter erat, » non loco, sed numero. Sicut enim altum dicitur, et profundum, et supremum, sic et subter dicitur loco, quod infra positum est; subter vero numero, ad quod ascenditur numerandum. Haec autem tabulata sic erant conjuncta muro, ut ei non haererencujusque tabulati, ut deambulantes ab injuria lapsus defenderentur; aedificavit luriculas, tanquam appodiationes, quae in Regum, « latera » vocantur, in Paralipomenon, cancelli , de quorum altitudine nescimus, nisi de supremo, quod habuit in altitudine qupertus erat tabulis cedrinis, trabibus vero solarii a
Abbreviated transcription (Latin):
num maiꝰ palmo quod forte nocatur integum cum diciõ
gͦ aboriente non etac murꝰ s inregũ est aecerminatio
uͥ dr̃. hostiũ dupplex erat. et se inuicẽ tenens aꝑiebat᷑.
E iat quippe lateudo muri.x. ccibitoꝵ. et aꝑtura erat¬

Expanded text:
num majus palmo. Quod forte notatur in Regum, cum dicitur, « num majus palmo. Quod forte notatur in Regum, cum dicitur, « ergo ab oriente non erat murus. Sed in Regum est determinatio, ubi dicitur. « Ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. » Erat quippe latitudo muri decem cubito
Abbreviated transcription (Latin):
eet c̾. In sũmitate gͦ muri. ꝑgiĩ affixa erant. au¬
rea ueruia. ad hominis magnitudinẽ. ꝓpt̾ aues abigẽ¬
das ut delonge aspicientib. Quasi silua autea iudere¬
tur ꝑgatun non muri erat labiĩ exrerius. aquo depẽ¬
debaut. grande uue autȩẽ. cũ papins aureis. ab eo
fabrefactus ut sursum aspicientib quasi ad auram
dio intertiũ. hoc est ꝑ ascensum tortuosũ qͥ uulgo uitis
ddr̃ qui factus ẽ ad similitudinẽ codee. cestudinum. Io¬
sephus tamen ddesctibit. ascensum factum ꝑmetium muri
iuxta t̾rã. inangłis interiorib utrĩq muri. Fecit autem
in introttu postes. de lignis olitiarum quadrangłos et ãuo
hostia de liguis abiegnis. altrinsecus. et utrũq hostium
dupplex erat. ⁊ se in uicẽ cenens tenens aꝑrebatur: es sculp¬
sit meis chenibui et palmas. et celatums ualde eminen¬
tes et oꝑuit omnia laminis aicieis. oꝑe quadiato ad re¬
de templi destructione eas nominatim. expressit ddieus.

Expanded text:
etc. In summitate vero muri per gyrum affixa erant aurea verna ad hominis magnitudinem propter aves abigendas, ut de longe aspicientibus, quasi silva aurea videretur. Per gyrum vero muri erat labium exterius, a quo dependebant grandes uvae aureae cum pampinis aureis, adeo fabrefactis, ut sursum aspicientibus quasi ad instadio in tertium, hoc est per ascensum tortuosum, qui vulgo vitis dicitur, qui factus est ad similitudinem cochleae testudinis. Josephus tamen describit ascensum factum per medium muri juxta terram in angulis anterioribus utriusque muri. Fecit autem in introitu templi postes de lignis olivarum quadrangulos, et duo ostia de lignis abiegnis altrinsecus, et utrumque ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. Et sculpsit in eis cherubim, et palmas, et caelaturas valde eminentes, et operuit omnia laminis aureis opere quadro ad rede templi destructione, eas nominatim expressit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
dido. quod parium dr̃. Iosephuo tamen dicit. anno
quingetesimo scão egressionis dde egipto describens ã
noꝰ etatuĩ p̾cedentiũ. dicens ab abraam fluxisse annoo
liqua pan ad occidentẽ .xx. cubitoꝵ erat. ⁊ dicebatur
scã scõꝵ. Porro mnalciutinẽ. xxx. cubitos habebat. us¬
U aoptinũ eobulatũ. suꝑ quod secł̃a matisio erige¬
batur .xx. cubitis usq ad scãm cabulatum. G̃ercia utro mã¬

Expanded text:
 quod parium dicitur . Josephus tamen dicit, anno quingentesimo secundo egressionis de Aegypto, describens etiam annos aetatum praecedentium, dicens ab Abraham fluxisse annos liqua pars ad occidentem viginti cubitorum erat, et dicebatur Sancta sanctorum. Porro in altitudine triginta cubitos habebat, usque ad primum tabulatum, super quod secunda mansio erigebatur triginta cubitis, usque ad secundum tabulatum. Tertia vero ma
Abbreviated transcription (Latin):
lium auiũ. S et pisces cotidie ab alienigenis porta¬
bantur: et erat summa pamͣ int̾ra. Ot habebat salo¬
medietas regi in ihrłm obsequebatur. reliqui uero ꝑ
uicos regios. disꝑsi manebant. p̃positu uero ille
qui ministrabat expensas mense. etiã eqͥs ordeum
et paleã ministrabat detiehens omnia. ad locum
iͥ rex morabatur. Et p̾cellebat rex sapientia omnes
orientales et egiptios. et hebreos. etiam .iiii. filios
moab nominatissimos. et mam. et ethnam calcali¬

Expanded text:
avium altilium. » Sed, et pisces quotidie ab alienigenis portabantur. Et erat summa pax in terra, et habebat Salomvicos regios dispersi manebant. Praefectus vero ille, qui ministrabat expensas mensae, equis hordeum et paleam ministrabat devehens omnia ad locum, ubi rex morabatur. Et praecellebat rex sapientia omnes Orientales, et Aegyptios, et Hebraeos etiam quatuor filios Moal nominatissimos, Hemam, et Etham, Cha
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ que etat in illa inferior. parte templi quod auro
non cegeretar. ut uultus eiꝰ ingredientiũ faceret auri
lunine. resplendere. ẜPorro iniunctara tabulartim
fecit anaglisa.i. tornatuins. uel celaturas iniuncturis
fabresactas ne locꝰ iunctare dep̾hend poss. In medio

Expanded text:
nihilque erat in illa inferiori parte templi, quod auro non tegeretur, ita ut vultus ingredientium faceret auri lumine resplendere. Porro in junctura tabularum fecit anaglypha, id est caelaturas, vel tornaturas in juncturis fabrefactis, ne locus juncturae deprehendi posset. In medio
Abbreviated transcription (Latin):
in hunc predictũ modũ citrantẽ uexatos ademo¬
Onibus ut probaret eis demonẽ. egressum ꝑnares.
cũ spũ hanelantis uas aque ponebat in medio et
imꝑabat demoni egresso ut illuo et̾ceret in ar¬
gumentũ sue egressionis et tra fiebat.

Expanded text:
um praedictum curantem vexatos a daemonibus, et ut probaret eis daemonem egressum per nares cum spiritu anhelantis, vas ponebat in medio, et imperabat daemoni egresso, ut illud everteret in argumentum suae egressionis; et ita fiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
nu salomonis. de sompno salomonis.
rio salomon duxit inuxorẽ filiam pharaonis.
regis egipti de qua ut aiunt hebrei. genuit filiũ
quasi cõtia naturã. Cũ ipse adhuc ag̾et undecimum
nnũ et inctux̃ eã. inciuitatẽ cbo. Nondũ enĩ sibi fece¬
rat domnũ. Porro tria ꝓposuerat se facturũ domum
dño domũ sibi. et ambue ihrłm muro tripplici ut in
primo ambitu eẽt tẽplum et mansiones. ed omadarioꝵ
Domꝰ qͦ regia cũ mansionib domesticoꝵ. Inscd̃o habi¬
carent potentes utri. et ꝓpħe. Unum in fra legitur
de ꝓpħissa quod habitaret inscca. Intercio oppifices
post ascendit salomon ingabaos non ẽx ꝓpͥum loci. s¬

Expanded text:
 CAP. V. De somnio Salomonis. Porro Salomon duxit in uxorem filiam Pharaonis regis Aegypti , de qua, ut aiunt Hebraei, genuit filium quasi contra naturam, cum ipse adhuc ageret undecimum annum, et induxit eam in civitatem David. Nondum enim sibi fecerat domum. Porro tria proposuerat se facturum, domum Domino, et domum sibi, et ambire Jerusalem muro triplici: ut in primo ambitu esset templum, et mansiones hebdomadariorum; domus quoque regia cum mansionibus domesticorum; in secundo habitarent potentes viri et prophetae. Unde infra legitur de prophetissa, quod habitaret in secundo; in tertio opifices. Post haec ascendit Salomon in Gabaon, ut immolaret
Abbreviated transcription (Latin):
de panete incerposito incer scã et oracłm. Sicus emin
incabernałm columpne uterposite fuerant quib
appendebatur uelum. sic intemplo interposituo est pa¬
ut fumꝰ. aromatũ. ascendems dde altati. ꝑaꝑturam suꝑio¬
tẽ. lib̾e intiatet inorałm. Sr sat autẽ rotus paries tectꝰ.
auro habers anaglifa. chenibi et palmas. ad modũ
parietũ. huic parieti apensum erat uelum de iiiͯi. co¬
loribus cui intexta erant. chercibi cante teniutatis
ut parietis non prohiberent aspectum. Quoo cotũ
parietẽ oꝑiens forte usque ad laquearia ascendebat
qr legitur ineuangelio scissum fuisse: asummo usq aed
decesum de incerioii scemate suꝑioꝵ mansionũ non legi
nisi quod dum consumaretur edificium posituo est
lapis mangło suꝑiori nonsine granti omnium aomiratio¬
ne. Cũ enim edificantes et infandamento et inmuro e¬
eũ. collocare nicerentur. non est inuentu locus ei. qdo¬

Expanded text:
pariete interposito inter sancta et oraculum. Sicut enim in tabernaculo columnae interpositae fuerunt, quibus appendebatur velum, sic interpositus est in templo paut fumus aromatum ascendens de altari per aperturam superiorem libere intraret in oraculum. Erat autem totus paries tectus auro, habens anaglypha, cherubim et palmas ad motum parietum. Huic parieti appensum erat velum de quatuor coloribus, cui intexta erant cherubim tantae tenuitatis, ut parietis non prohiberent aspectum. Quod totum parietem operiens, forte usque ad laquearia ascendebat, quod legitur in Evangelio scissum fuisse a summo usque deorsum . De interiori schemate superiorum mansionum non legi, nisi quod, dum consummaretur aedificium, positus est lapis in angulo superiori, non sine grandi omnium admiratione. Cum enim aedificantes, et in fundamento et in muro eum locare niterentur, non est inventus locus ejus, do
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ĩi. et disputauit de natura arboꝵ ec herbarũ.
acedro usq ad ysopũ de naruia quoq omnium
animantiũ philosophatus est ꝑunũ quoq genꝰ
parabolam dicena.Y Oxcogitauit etiã ad iurationos
quilꝰ egritutines solent initigari. alias quoq quibꝰ
demones eicerentur. Et alias quib obstriti non redi¬
rent. ¶Ea cogitauit etiã caracteres. qui inscribunt᷑
geninis. que posite innaridus areptitii cum radior
monstrata. statim eũ. ademonibꝰ liberabant. hec
scientia plurimũ ualuit ingente hebreoꝵ et ma¬
xime necessaria erat ante aduentum enim xp̃i
sepius homines a demonibus uexabantur. Iose¬

Expanded text:
illia. Et disputavit de natura arborum, et herbarum, a cedro usque ad hyssopum. De natura quoque omnium animantium philosophatus est, per unumquodque genus parabolam dicens. Excogitavit etiam adjurationes quibus aegritudines solent mitigari. Alias quoque quibus daemones ejicerentur, et alias quibus obstricti non redirent. Excogitavit etiam characteres, qui inscribebantur gemmis, quae posita in naribus arreptitii, cum radice Salomoni monstrata, statim eum a daemonibus liberabat. Haec scientia plurimum valuit in gente Hebraeorum, et maxime necessaria erat. Ante adventum enim Christi saepius homines a daemonibus vexabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
pultuar sinon e̾nt alii qui sepelirent. ⁊ at alter.
Sequar te dñe. s primũ ꝑmitte me renunciare his

Expanded text:
pultura, si non essent alii, qui sepelirent. Et ait alter: « Sequar te, Domine, sed primum permitte me renuntiare his
Abbreviated transcription (Latin):
tendit cũ nat᷑a corꝑis ĩmortalis penitus aliena sit om̃is
deformitas cicatͥcis. piet̾ ħ argum̃ta lcas scribens hystori¬
am actuũ apłoꝵ ponit alia. fuit .n. abgum̃tũ uere resu¬
rrectõnis. ꝙ ꝑ dios xl. dierũ appatuit eis loq̃ns de regno
euugłia hystoria colligitur pͥmo marie magdalene. Se
ctuido mulierib redeun tib de monum̃rto. qñ tenuerũt
pedes eius. ⁊ adorau̾nt eũ. Tcio petro licet nõ expͥsse ha¬
lutur in euuͣgłio. Qrͣto duob euntib in emaus. Qͥnto
apparuit. x. apłis absente thoma. Sexto post clies octo
apparuit eisdem p̾sente thona. Septimo .uii. discipłis ap¬
paruit inpiscatõne ad mare tẏberiadis. Octauo inmon¬
te tlubor qñ conuen̾ant in galyleam. ⁊ ita ante die̾ as¬
censionis apparuit octies. Ip̃a uͦ die ascencionis bis ap¬
paruit. semel .xi. apłis comedentib incenacło. om̃s quidẽ
tam apłi qͣm alii cliscipłi. nͨ uor ⁊ mulieres habitabant

Expanded text:
tendit, cum a natura corporis immortali penitus aliena sit omnis deformitas cicatricis. Praeter haec argumenta Lucas scribens historiam Actus apostolorum, ponit alia. Fuit enim argumentum vere resurrectionis, quod per dies 40 apparuit eis, loquens de regno ex evangelica historia colligitur. Ipsa namque die recundo mulieribus redeuntibus de monumento, quando tenuerunt pedes ejus et adoraverunt eum. Tertio Petro, licet non expresse habeatur de Evangelio. Quarto duobus euntibus in Emmaus: Quinto apparuit decem apostolis absente Thoma; sexto post dies octo apparuit eisdem praesente Thoma. Septimo septem discipulis apparuit in piscatione ad mare Tyberiadis, octavo in monte Thabor quando convenerant in Galilaeam, et ita ante diem Ascensionis apparuit octies. Ipsa vero die Ascensionis bis apparuit, semel undecim apostolis comedentibus in coenaculo . Omnes, tam Apostoli quam alii discipuli, necnon mulieres, habi
Abbreviated transcription (Latin):
de secretis huiꝰ modi. nͨ ad ca ꝑcipienda estis idonei. s do
hiis que ad uos spectant estote solliciti. qr uos reu̾a ac¬
cũdo in iudea. posted in samaria. t andem usq ad ultimum
tre. acsi tacite dic̾et ante regni illiꝰ restitutõnẽ non
eti̾am t̾minos ꝑ ciritũ fama euu̾głii percurier.
io occisi. egͥssi sũt de ierłm p̾dicantes in finib ut¬
Dee postoa tnͣsierũt ad samar̾itanos. ⁊ m̃ ꝓcesserunt

Expanded text:
de secretis hujusmodi, nec ad ea percipienda estis idonei. Sed de his, quae ad vos spectant, estote solliciti, quia vos revera « accundo in Judaea, « postea in Samaria, » tandem « usque ad ultimum terrae. » Ac si tacite diceret: Ante regni illius restitutionem non etiam terminos, perio occisi, egressi sunt de Hierusalem, praedicantes in finibus Judaeae. Postea transierunt ad Samaritanos, et deinde processerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ori spacio licelut uideis in salbo ꝓgredi de ciuitate. uel
uilla in qua erant. s ꝑ mille passus pot̾ant circa de ani¬
bulare. uetus eclitio ħt. a monte triũ luminũ. Sic aut̃
dictus ÷ mons oliueti. qr de nocte ex ꝑte occidentis illu¬
Mane ex ꝑte orientali pͥmo retipiebat radios solis aute

Expanded text:
ori spatio licebat Judaeis in Sabbato progredi de civitate, vel illa, in qua erant, sed per mille passus potbulare. Vetus editio habet, a monte trium luminum. Sic autem dictus est mons Oliveti, quia de nocte ex parte occidentis illuMane a parte orientis primos excipiebat radios solis, ante
Abbreviated transcription (Latin):
rii cesaris ad huc ꝓcu ta dies.¬
de syrie intellio. mortuurs ÷ dñs
t resurrexit Resurgñs aub̾ u̾i ta¬
tem resurrectõnis multis conꝑ¬
bauit argum̃tis multa in corꝑe¬

Expanded text:
ii Caesaris, adhuc procuratore Jde Syriae Vitellio, mortuus est Dominus, et resurrexit. Resurgens autem, veritatem resurrectionis multis comprobavit argumentis, multa in cor
Abbreviated transcription (Latin):
adeo subtiles. ũ uisũ nisi acute cernentis
effugiãt. ⁊ corpꝰ oui insiderit. acerbo terebrãt
stimulo. fec̃untꝰ malefici sin̾iłr̃. ut eduõet̃
eimphes. ⁊ ñ potucrũt. ⁊ dix̃unt pħaomi.
digit᷑ dĩ ẽ hic. id sp̃s dei. sic̃ em̃ ꝑ dext̃am¬

Expanded text:
adeo subtiles, ut visum nisi acute cernentis effugiant, et corpus cui incident acerbo terebrant stimulo. « Feceruntque malefici similiter, ut educerent sciniphes, et non potuerunt. Et dixerunt Pharaoni: Digitus Dei est hic
Abbreviated transcription (Latin):
pita ban tur iante a ppeie nbr iusĩm iegonẽ. q submiten¬
tes pondus plumbi quo maris ꝓfunditas exploratur inue

Expanded text:
picabantur nautae, apparere sibi aliquam regionem, et submittentes pondus plumbi, quo maris profunditas exploratur, inve
Abbreviated transcription (Latin):
etẽ que uideram ⁊ efferatus ẽ ineum ⁊ ꝑcussit arietem ⁊
comminit duo cornuaeiꝰ. qi clarium. assarmi filiũ. ꝑcu¬
stt ⁊ medos ⁊ ꝑsas sibi subiecit ⁊ orta sunt ei . iiii. cornua
i. iiii. successores de quib suo loco dicemus de uno exeis
egressũẽ corni modicum ⁊ factum ẽ grande. hic ẽ antio¬
chus epiphanes descenoens aseleuco. Q uidũ ex̃t ioie
obses euasit imegnũ. ⁊ magnificatum ẽ cõtua meridiem

Expanded text:
et percussit arietem, et comminuit duo cornua ejus, » quia Darium, Arsami filium, percussit, et Medos et Persas sibi subjecit; « et orta sunt ei quatuor cornua, » id est quatuor successores, de quibus suo loco dicemus. « De uno ex eis egressum est cornu modicum, et factum est grande. » Hic est Antiochus Epiphanes descendens a Seleuco. Qui dum esset obses Romae, evasit in regnum, et magnificatus est « contra meridiem
Abbreviated transcription (Latin):
Um̃ uisiones scõꝵ ut ait iosephꝰ dep̃henditur eror
epicoꝵ qui humno mundũ sine rectore ⁊ sine dei proui¬
dentia casu ferri confirmãt q mundus sine presule
eẽt olĩ deꝑiss sic̃ nauis desolata itore nec scasm ꝓpłuas¬

Expanded text:
 visiones sanctorum, ut ait Josephus, deprehenditur error Epicureorum, qui hunc mundum sine rectore et sine Dei providentia casu ferri confirmant, quia si mundus sine praesule esset, olim deperisset, sicut navis desolata rectore, nec secund
Abbreviated transcription (Latin):
aientes uero calaaice. aino iii. b althasar. ego damel eram¬
¶ In helã regione uisusis que ẽ inetropolis. helamitarum que in
leum regũ ⁊ ucti imnsione me ex̧ suꝑ portã ualai ⁊ ẽ ualai
nomen poite. łiacuo ante portã. Et ecce aries unus stabat
ante paludẽ. habens cornua excelsa ⁊ unũ excelsius altero.
atq succiescem. hic ẽ citus potentior dario. Et uencila¬
bat annib contra occidentẽ. aquilonẽ ⁊ im̾diẽ ⁊ oõ bestie¬

Expanded text:
dentes vero Chaldaice. « Anno tertio Baltassar ego Daniel eram in Aelam regione, in Susis, » quae est metropolis Aelamitarum ; quae leum regum. « Et vidi in visione me esse super portam Ulai. » Et est Ulai nomen portae, vel lacus ante portam. « Et ecce aries unus stabat ante paludem habens cornua excelsa, et unum excelsius altero, atque succrescens; » hic est Cyrus potentior Dario « Et ventilabat cornibus contra occidentem, aquilonem et meridiem; et
Abbreviated transcription (Latin):
otib ⁊ dicebant ei. Singe cotede carnes płimas. hoc est reg¬
nũ ꝑsarm. quod conꝑatur urso ꝓpter patientiã labous.
et uictus parcitatẽ. Non propulmento sale utebantur ⁊
cardomomo s sumł suit urso inparte non extoto q iuppłm
ciei ncb ciudeliter egit. Unũ inzacharia dicuntur equi asbi
G̃res ordines dicentium. habuit.i. cua regna. iupracipio
cxx. satrapas. Q uod dicebant ei. comede carnes płimas.
hoc reseitur. ad assuerum cui dixit amã. ut occiderer ui¬
deos ẜũ ercia bestia. qiͣ pardus ⁊ habebat alas au. ⁊
uii. capita erant mea. ⁊ potestas dataẽ ei. hoc est regnã.
granꝵ. quod comꝑatur pardo. qui saltu raumo inmoriem
ꝓpt̾ inpetum alexanari ⁊ uario colore diu̾sa sub eo regna
significat. alas habuit qi nicħ uelocus ictouia aletan¬
ca bestia retribilis ⁊ fottis dentes fecteos. habens. come¬
dens reliqͣ ⁊ pectib concultans. hoc ẽ regnũ romanoꝵ
ꝙ nlłi bestie cõꝑauit damel. ut quicqͥd inbestip ferocius¬

Expanded text:
t dicebat ei: Surge, comede carnes plurimas, hoc est regnum Persarum, quod comparatur urso propter patientiam laboris et victus parcitatem. Nam pro pulmento sale utebantur, et cardamomo, sed similis fuit urso in parte, non ex toto, quia in populum Dei nihil crudeliter egit, unde in Zacharia dicuntur equi albi . Tres ordines dentium habuit, id est tria regna in principio r centum viginti satrapas. Quod dicebant ei, « comede carnes plurimas, » hoc refertur ad Assuerum, cui dixit Aman, ut occideret Judaeos . « Tertia bestia quasi pardus, et habebat alas avis, et quatuor capita erant in ea, et potestas data est ei; » hoc est regnum Graecorum, quod comparatur pardo, qui saltu ruit in mortem propter impetum Alexandri. Et varii colores, diversa sub eo regna significant. Alas habuit, quia nihil velocius victoria Alexanta bestia terribilis, et fortis, dentes ferreos habens, comedens, et reliqua pedibus conculcans, » hoc est regnum Romanorum, quod nulli bestiae comparavit Daniel, ut quidqui
Abbreviated transcription (Latin):
bille. Occe cointi aliud paruũ ortũ ẽ de medio eoꝵ. hic
spõ malignus descendet in utẽlũ matris. c̃ uutate pue
deinceps nascetur. aletur. ⁊ abolesc. Unde filius ꝑditio¬
nis dr̃. ⁊ cria de cornib pͥimmo euulsa sunt. afacie eus
magice miraciła faciet ⁊ inuemet thessauro. ⁊ ent ei
miacłis. helia i enoch interficet. easpiciebam hec .i.
potestatẽ hĩ. donec trom positi scuit de quib meuglio
sedebitis suꝑ tionos. Et antiq̃ dieruĩ sedit .i. deuo ecte¬

Expanded text:
byllae. « Et ecce cornu aliud parvum ortum est de medio eorum. » Hic spiritus malignus descendet in uterum matris, cujus virtute deinceps puer aletur, nascetur, adolescet; unde filius perditionis magice miracula faciet, et inveniet thesauros abscondimiraculis. Eliam, et Enoch interficiet. « Aspiciebam haec, » id est potestatem hujus, donec throni positi sunt, de quibus in Evangelio: « Sedebitis super thronos , et Antiquus dierum sedit, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
¶t dati ẽci. hoc ẽ tegnũ aliioꝵ. quod comꝑatur lex̃ne
apter iu̾olentiam eo libianms inpatentiã. qr leera semꝑ inchor¬
tum gestit. alas aquile habuto ꝓpt̾ longeuitatẽ. Nam inscãa¬
etate inchoans subsanic.ꝓroauo. habtat descendit usq inqͥn¬
tam subbalthasar. Quod autẽ ale auulse sunt ⁊ stent at bõ

Expanded text:
egnum Assyriorum, quod comparatur leaenae propter violentiam et libidinis impatientiam, quia leaena semper in coitum gestit. Alas aquilae habuit propter longaevitatem. Nam in secunda aetate inchoans sub Sarug proavo Abrahae et descendit usque ad quintam sub Baltassar. Quod autem alae evulsae sunt, et stetit ut homo,
Abbreviated transcription (Latin):
uẽrredamascum: qr magis suscitau̾at muidiam uide¬
or. in scdõ aduentu damasei statuerũt ꝯsiliũ ut eura
occidẽnt. s notificate st̃ ei insidie iudeoꝵ ⁊ custodielãt
portas ciuitatis die ac nocte ut eũ int̾fic̾e̾nt dolo ñ ui¬
dei. s cuies damasci ꝓͥpositus gentis a rethe regis. ad pe
ciuitatem damascenoꝵ ut me ꝯp̾hend̾ent. Discipłi aut᷑
eius nocte dimiserũt eũ in sportam ꝑmurũ ⁊ iude ꝙ in

Expanded text:
venit Damascum, quia magis suscitaverat invidiam Judaeorum in secundo adventu Damasci, statuerumt concilium, ut eum occiderent, sed notificatae sunt ei insidiae Judaeorum, et custodiebant portas civitatis die, ac nocte, ut eum dolo interficerent, non Judaei, sed cives Damasci, et praepositus gentis Arethae regis ad peticivitatem Damascenorum, ut me comprehenderet. » Discipuli autem eju
Abbreviated transcription (Latin):
tornelus centurio cohortis qui dice lutur ytalycao
missus fueuit a romana ciuitate que ẽ in yfhalya. quia
romanimꝑatores mnitebant milites suos ꝑ ciuuitates ad
custodiendas mumtõnes ⁊ erat religiosus ⁊ timens oxum¬
timoris timens ifra gradũ teligionis .i. pietatis. qr ingra¬
auali ascensu donoꝵ sp̃u sc̃i graduis pietatis÷ supͣ gradũ

Expanded text:
Cornelius, centurio cohortis, quae dicebatur Italica , » quia missa fuerat a Romana civitate, quae est Italica, quia Romani imperatores mittebant milites suos per civitates, ad custodiendas munitiones. Et hic erat « religiosus et timens Deutimoris, timens infra gradum religionis, id est pietatis, quia in graduali ascensu donorum Spiritus sancti gradus pietatis, est supra gradum
Abbreviated transcription (Latin):
batur cũ lingius om̃ib loq̃routur. Constat hunc philip
bur. Si enĩ philippꝰ iste apłs cẽt: statim man uptizatis
imponeret. uͦ ad hoc alios expectaret. Cum aut̾ symon u
quadam industa hoc ab eis fieri. ⁊ hinc posse ab cisp̾cio cõ¬
pari: obtulit eis pecunram dicens. Aite in hanc potests
emere hanc potestatẽ ad lucrũ. ad quẽ petrus pecur̃a tui

Expanded text:
batur, cum linguis omnibus loquerentur. Constat hunc Philippbur. Si enim Philippus iste apostolus esset, statim baptizatis manus imponeret, nec ad hoc alios exspectaret. « Cum autem Simonquadam industria hoc ab eis fieri, et hanc posse ab eis pretio comparari, « obtulit eis pecuniam, dicens: Date mihi hanc potestatem, emere hanc potestatem ad lucrum. Ad quem Petrus: « Pecunia, tua
Abbreviated transcription (Latin):
glizauit illi iħm ⁊ dũ urnt ꝑuiã uenorũt ad qͣndam
aquã. ⁊ ait eumichꝰ. Etre aqua. Qͥs ꝓhibet me baptiza¬
ri: ad que᷑ philippꝰ. Si ciredis ex toto corde. licet tͥ luꝑ
uideret philippꝰ ennuchi fidem: uoluit tñ ab eo extor¬
quete ꝯfessionem manifestam. eũ nolens subito baptiz̧a¬
Dre ut daretur exemplũ baptizantib ⁊ luptizandis int̾¬
irgandi ⁊ cõfirmandi. uñ hodie cũ quadã sobẽpntater pro¬
telatõne scrutimoꝵ celebratur sollẽpne luptisma ĩ sab¬
ea die qua cantatur dũ scĩficatus fu̾o ⁊c. Tunc iussit
state currũ ⁊ descenderũt ambo decurru. ⁊ luptizauit
philippꝰ eunuchũ. ⁊ cũ ascendisset de aqua: sp̃c dñi rapu¬
it philippũ ⁊ ampliꝰ ñ udit eũ eumichꝰ s ilut ꝑ uam
luam gaudens. philippꝰ aut̃ iuuentus est in azoto. ⁊ ꝑ¬
tnͣsiens eunͣgłizabat cũctis eiuitatib douee ueniret ce
Iunc redit hystoria ad ordinem suũ ꝓsequens de

Expanded text:
am aquam. Et ait eunuchus: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Ad quem Philippus: Si credis ex toto corde, licet tibi baa cum in Spiritu videret Philippus eunuchi fidem, voluit tamen ab eo extorquere confessionem manifestam, nolens eum subito baptizare, ut daretur exemplum baptizantibus et baptizandis interrogandi et confitendi. Unde hodie cum quadam dilatione et protelatione scrutiniorum, celebratur solemne baptisma in Sabea die, qua cantatur: Dum sanctificatus fuero . « Et jussit stare currum, et descenderunt ambo de curru, et baptizavit Philippus eunuchum. Et cum ascendisset de aqua, Spiritus Domini rapuit Philippum, et amplius non vidit eum eunuchus, sed ibat per viam suam gaudens. Philippus autem inventus est in Azoro, et pertransiens, evangelizabat cunctis civitatibus, donec veniret CaesNunc redit historia ad ordinem suu
Abbreviated transcription (Latin):
in luptismo qͦ tͥna iumersio. post t̾uam uasis ostensionom:
receptũ ⁊ uas in celũ. ⁊ dũ intui se cogiture cepisset petrus.
quid sibi uellet ħ uisio: ecce tres turi qui unssi fu̾ant a cor¬
nelio inquirentes domũ sỹmonis corriarii steterũt adh
ostiũ q̃rentes si symon qui agnoĩat᷑ petr᷑ illic hrẽt hospici¬
um ⁊ cogitante de iusione dix̃ ei sp̃c sc̃s. Ecce uui tres que¬

Expanded text:
in baptismo quoque fit trina immersio. Post trinam vasis ostensionem, « receptum est vas in coelum. Et dum intra se cogitaret Petrus, quid sibi vellet haec visio. Ecce tres viri, qui missi fuerant a Cornelio, inquirentes domum Simonis coriarii, steterunt ad januam, quaerentes si Simon, qui agnominatur Petrus, illic haberet hospitium. Et cogitante Petro de visione, dixit ei Spiritus: Ecce tres
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpeuim aliquid facturus ꝙ ueuet alios iatere. utꝰ qͥuni
Sieis artib uł cõsilio demonũ aliquid machinant᷑ s mꝗ¬
gistr̃ siuĩ uolens mutari qui filiã archys magogi suscitat
oñs de domo eiecit paucis exceptis. uł forte qr ñ nulli erãt
uisione nuacłi in digni. ⁊ eietis ontĩb foras facta genure¬
flexione orauit. ⁊ ꝯu̾sus ad corpus dix̾. thabyta singe. at
ila aꝑuit ocłos. ⁊ uisso petro resedit ⁊ daus isli manimi

Expanded text:
peram aliquid facturus, quod vellet alios latere, ut hi qui magicis artibus vel consilio daemonum aliquid machinantur, sed Magistrum suum volens imitari, qui filiam archisynagogi suscitaturus omnes de domo ejecit, paucis exceptis. Vel forte, quia nonnulli erant visione miraculi indigni. « Ejectis omnibus foras, facta genuflexione oravit, et conversus ad corpus ait: Tabita, surge. At illa aperuit oculos, et viso Petro resedit, et dans illi
Abbreviated transcription (Latin):
qr ostensi erunt ei quadrupedia ⁊ serpentia scdm legem ĩ¬
mũda. qr grauc indelatur ei uti cibis inlege ꝓhbitis et
maxime timelat rep̾hensionẽ iudeoꝵ: siutetur cibis genti
fuisse de gentib iam uideri p̾sencia ꝑ fidem purificatio.
de quar̾ purificatõne instrux̾t petr̃. uox pͥma fr̃a ad eũ
dicens. occide. ⁊ manduea. Cum aut̃ ostonsa fuissent ei sex¬
pentia t̾re: ꝯstut ei ũ fuisse a dũo p̾ificata. uͦ alicui suẽ
indeo siue gentili ad comedendũ mũda. hoc aut̃ fcm ÷ ei ter

Expanded text:
» quia ostensa ei fuerant quadrupedia et serpentia, secundum legem immunda, quia grave videbatur ei uti cibis in lege prohibitis, et maxime timebat reprehensionem Judaeorum, si uteretur cibis gentilfuisse de gentibus, jam in Dei praescientia per fidem purificatis. De quarum purificatione instruxerat Petrum vox prima facta ad eum, dicens: « Occide, et manduca. » Cum autem ostensa fuissent ei serpentia terrae, constat ea non fuisse a Deo purificata, nec alicui, sive Judaeo, sive gentili, ad comedendum munda. « Hoc autem factum est ei ter
Abbreviated transcription (Latin):
calunt eũ apłm a nanix. nec te moueat si qͣndoq: lega¬
tur a ꝯu̾sio eius fcã pͥmo anno dm̃ce passionis qͣndoq
scdo. Alt̾m de anno usuali. Altm̾ de anno em̾genti: in¬
telligitu Si enĩ ꝯputes pͥmũ annũ dñice passionis
u̾sus ÷ paulus. Si aut̃ ꝯprites ab ip̃o die passionis¬
tx ꝑissionis ꝯu̾sus ÷. Quod anar as de mandato dũ

Expanded text:
. Nec removeat si quandoque legatur, conversio ejus facta, primo anno Dominicae passionis, quandoque secundo, alterum de anno usuali, alterum de anno emergenti dicitur. Si enim computes primum annum Dominicae passionis conversus est Paulus. Si autem computes ab ipso die passionisem passionis
Abbreviated transcription (Latin):
re posita. ⁊ ex ꝑte littoris sita erat domꝰ sẏmonis coriarii
hospitis pet̾. hic inqͥt dicet t̾ qͥd te oporteat fac̾e̾ Ecce
xp̃m incarnatũ qr de temꝑe inc̾tus erat ignoraus an
iam incarnatus. an ad huc incarnandus. ũ tñ suberat fa¬
isitas fidei eiꝰ qr cũ fidem in carnatõnis hr̃et salia fide
pot̾at ẽẽ in ambigno an iam ueuisset au ad huc in car

Expanded text:
re sita, et ex parte littoris sita erat domus Simonis coriarii hospitis Petri. « Hic, inquit, dicet tibi, quid te oporteat facere. » Ecce  incarnationis incertus erat, ignorans, an jam incarnatus, an adhuc incarnandus. Non tamen suberat falsitas fidei ejus, quia cum fidem incarnationis haberet, salva fide, poterat esse in ambiguo, an jam venisset, an adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ sp̃u scõ intuens in celum stephãnum¬
uumana. stantẽ a dextͥs uirtutis dei. Stuns apparu¬
it ei cͧcifixus ne titubaret lapidand̃. Co enĩ ip̃o qͦ stabat
se patũ ei subueniie monstralut. qr stare pugnan¬
tis ⁊ uł ad uniantis. Ecce inquit uidco celos apertos.
⁊ filiũ hoĩs stantẽ a dextris uirtutis dei. Tũc exclamã¬
tes uoce magna clauserũt aures suas. qͣi abhorẽtes
audire blasfemiã. ⁊ impetũ fecunt unaniut᷑ ĩ eũ.
Et eicientes eũ exͣ ciuitatẽ laꝑiaibant. in hoc scd̾mi leg

Expanded text:
plenus Spiritu sancto, intuens in coelum, vhumana stantem a dextris virtutis Dei . » Stans apparuit ei crucifixus, ne titubaret lapidandus. Et in ipso quo stabat, se paratum ei subvenire, monstrabat, quia stare pugnantis est, vel adjuvantis. « Ecce, inquit, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris virtutis Dei. Tunc exclamantes voce magna, clauserunt aures suas, « quasi abhorrentes audire blasphemiam, » et impetum fecerunt unanimiter in eum, et ejicientes eum extra civitatem lapidabant, » in hoc secundum legem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam. discurtens ꝑ domos tra panli.¬
ens niros ac mulicres. ⁊ de trudens in cair̾em. neminẽ
tñ occidebat dño custodiente manus eiꝰ. ne sangͥne ĩ no.¬
cenciũ polluerent᷑. Qnut̾ disꝑsi fu̾ant ꝑtnͣsibant de lo¬
co ad locuen eungłi zantes u̾bũ dĩ. nicħomiuꝰ qr disꝑsi

Expanded text:
iam, discurrens per domos, trahens viros ac mulieres, et detrudens in carcerem. » Neminem tamen occidebat, Domino custodiente manus ejus, ne sanguine innocentium polluerentur. Qui ante dispersi fuerant pertransibant de loco ad locum evangelizantes verbum Dei nihilominus, quia dispersi
Abbreviated transcription (Latin):
tur in aliis hystoriis ꝑ eũ miserat multa dona tẽplo
daces sic̃ romani imꝑatores dicelunitur cesares. nͨ habe¬
lut regim̃ regio illa: uisi a feminabz. Cumq reu̾teretur
ethiops ille sedens suꝑ currũ. ⁊ legens ysayam ꝓpħam:
dixit sp̃e philupo. accede ⁊ adiunge ͭ eurrui. Accedeus aut̃ philii
Audiuit eũ legcentẽ psayam ⁊ dixit. putas ue intelligis

Expanded text:
tur in aliis historiis, per eum miserat multa dona templo ni imperatores dicebantur Caesares, nec habebat regimen regio illa nisi a feminis. « Cumque reverteretur Aethiops ille, sedens super currum, et legens Isaiam prophetam, dixit Spiritus Philippo: Accede, et adjunge te currui. Accedens autem Philippus, audivit eum legentem Isaiam, et dixit: Putasne intelligis
Abbreviated transcription (Latin):
eb subũbrałis scdm ritũ scenophegie memores ꝙ
paulo. ante inspeluncis babitauerãt staruentes ustta
ptens. ut ꝑ siii. dies. hanc renouationẽ rempli
cdebrarent. unde iosepħꝰ ait. ab illo tempore. ⁊ hactenꝰ
hac festiuitatẽ celebramꝰ uocantes eam luminaria eo

Expanded text:
ebus sub umbraculis secundum ritum Scenopegiae, memores quod paulo ante in speluncis habitaverant, statuentes ut posteri per octo dies hanc renovationem templi celebrarent. Unde Josephus ait: Ab illo tempore, et hactenus illam festivitatem celebramus, vocantes eam Lumina, eo
Abbreviated transcription (Latin):
uero abiit obitiã ilł. ⁊ ait chimotheus principib
stus. Si transierit uidas ad nos porens poterit ad t̾sus
nos. Si uero tenuerit transtre ⁊ castin posuerit excra
remanere ⁊ cõtrite gentes fugerunt ad fanum ꝙ e

Expanded text:
vero abiit obviam illis. Et ait Timotheus principibus vero abiit obviam illis. Et ait Timotheus principibus suis: « Si transierit Judas ad nos, potens poterit adversum nos. Si vero timuerit transire, et castra posuerit extra remanere. Et contritae gentes fugerunt ad fanum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
suo. ⁊ yii. mũlia. erit ingala adchidẽ. telinquẽs
inuideam iosep̃hꝰ.⁊ azchanã duces ut secciarent ufdeã
S cã nullo hostium interĩ bellũ conmitterent ⁊ uenit
simon ingalilea ⁊ contrite sunt gentes abeo ⁊ ꝑfeccitus est¬
ficacõe eos usq philomiadẽ et tulit spolia eoꝵ ⁊ uideos quos¬
c̃pli. thraebant captiuos ⁊ rediit in iudeam. Nudas uero
et ionathas transeuntes. iordanẽ ambulauerunt uiam
triũ dierũ ꝑ desertũ ⁊ occurterunt ers nabuthe ⁊ susceꝑ¬
unt eos pacisior ⁊ narrauerũt eis. que acciderant frĩbus
eoꝵ ingalatioe ⁊ quomͦ inmunitione tenerentur con¬
p̃hensi. Itdas uero pͥ incenoit bosoer ⁊ spoliauit. ⁊ sur¬
gens nocte cũ dilucło ueniss ad obsidionẽ tudit por¬
tantes scalas ⁊ machinas. ut cũphenderũtꝰ munitionẽ
et uenit pꝰ eos trib ordinib ⁊ insomut ruba ⁊ castra
cheus exc̾citum alium.⁊ sedit secus corrientẽ. Iudas

Expanded text:
iit in Galaaditidem, relinquens in Judaea Josephum et Azariam duces, ut servarent Judaeam, sed cum nullo hostium interim bellum committerent. Et venit Simon in Galilaeam, et contritae sunt gentes ab eo, et persecutus est eos usque Ptolemaidem, et tulit spolia eorum, et Judaeos, quos trahebant captivos, et rediit in Judaeam. Judas vero et Jonathas transeuntes Jordanem ambulaverunt viam trium dierum per desertum. Et occurrerunt eis Nabuthaei, et susceperunt eos pacifice, et narraverunt eis quae acciderant fratribus eorum in Galaaditide, et quomodo in munitione tenerentur comprehensi. Judas vero prius incendit Bosor, et spoliavit. Et surgens nocte, cum diluculo venisset ad obsidionem, vidit portantes scalas et machinas, ut comprehenderent munitionem. Et venit post eos tribus ordinibus, et insonuit tuba, et castra it Timotheus exercitum alium, et sedit secus torrentem. Judas
Abbreviated transcription (Latin):
nunciatũ ẽ ei iniia qũo fracti erant pͥncipes eiꝰ in nu¬
dea et u̾sus infiuteẽ. iͦfit agieari currã sine int̾missio¬
ne suꝑbe intonans uontatũ & utosolunã ⁊ fac̾et eã połi¬
andum iudeoꝵ et statim app̃hendit eum amaruo dolor iusc̾m
et contigit illum inpetu euntẽ decurtu cade et collisus ẽ
et mamfestauit deus ineo uͥtutẽ suam ut qͥ sibi uidebat᷑
etiam flucłib maris inꝑare et montiũ altridines instarera ap¬
pend̾e. ingestatorio portaretur. ⁊ esbulierunt uermes de carri¬
b eiꝰ ⁊ iuuentes effluebant ⁊ ferore eiꝰ grauabatur excertius.
Cumq nec ip̃e fetorẽ suum ferre pꝰs ductas ẽ ad cognitionẽ
sui uenire ⁊ ait. Itistum ẽ mortalẽ ꝙ̃ subditũ deo. ⁊ uoue

Expanded text:
fracti erant principes ejus in Judaea. Et versus in furorem jussit agitari currum suum sine intermissione, superbe intonans venturum se Jerosolymam, et facere eam poliandrum Judaeorum . Et statim apprehendit eum amarus dolor viscerum, et contigit eum impetu euntem, de curru cadere, et collisus est. Et manifestavit Deus in eo virtutem suam, ut qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare, et montium altitudines in statera appendere, in gestatorio portaretur. Et ebullierunt vermes de carnibus ejus, et viventes effluebant, et fetore illius gravabatur exercitus. Cumque nec ipse fetorem suum ferre potuisset, ductus est ad agnitionem sui venire, et ait: « Justum est mortalem subditum esse De
Abbreviated transcription (Latin):
pollicebatur quoq se facurũ uideum ⁊ ĩ oĩ locop̾dicatti¬
rum dei pocestatẽ ⁊ desꝑans scupsit omnia ħ ad iudeos ⁊
orauit ut fideliter adheterent antiocho filio eiꝰ. Cum pro
lobium uirum bonum dixisse. io ꝑiisse anthiochum qi uo¬
luit templũ diane iuꝑside deuorare. Nam qui nullate¬
nus egit pecc̃m s tantũ cogitauit nullo reatu tenetur.
ħ patet scdm opinionẽ iosephũ. quod lex choibeat.
manũ ⁊ non animũ. T̃ unc uocauit anthiocus philipũ
collactaneũ. suũ ⁊ cõstiruit eũ tutorẽ regni dans ei dia¬
dema. stolam ⁊ anulũ ut fecret ea ad anthiochũ filiũ
suũ. ⁊ ponẽt eũ suꝑ soliũ regni. Et mortuus ẽ anthi¬
ochus ꝑegre inmontib et miserabilit̾. Q uod cũ acce¬
piss lifias. cõstituit anebiochũ quẽ nutrierat regẽ

Expanded text:
loco praedicaturum Dei potestatem, et desperans scripsit omnia haec ad Judaeos, orans, ut fideliter adhaererent Antiocho filio ejus. Cumque lyhium virum bonum dixisse, ideo periisse Antiochum, quia voluit templum Dianae in Perside devastare. Nam qui nullatenus egit peccatum, sed tamen cogitavit, nullo reatu tenetur. Hic patet secundum opinionem Josephi, quia lex cohibebat manum, et non animum. Tunc vocavit Antiochus Philippum collactaneum suum, et constituit eum tutorem regni, dans ei diadema, et stolam, et annulum, ut ferret ea ad Antiochum filium suum, et poneret eum super solium regni. Et mortuus est Antiochus peregre in montibus et miserabiliter. Quod cum accepisset Lysias, constituit Antio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lib̾tate licuss rediit anthiochiã p̾sicdia congregans
ut ascend̾ent ierosolimam ⁊ tẽplum mundarent et
inuementes tenpłũ desertũ⁊ ineo firitices pullullasse
planxetunt planctu magno. Et elegio iudos milites.
q̃ expugnarent eos qui atẽ p̾sicdii custõdrebant dũ
ip̃e templũ a feditate purgaret. Q uod diligenter emũ¬
ãans intro duxit uasa noua candelabrũ ⁊ mensaa aramqͦ
ex auto factam ⁊ posuit uela iningressu ⁊ ianuas reꝑauit
et deponers altare quod statuerat anchiotus de laꝑioib
nouis. alito hedificauit. ⁊ enceniatũ ẽ tẽplũ .xͦxͦ. xͣ. die
alecenbris que cdecticatio stecit inposterũ aliis duab ha¬

Expanded text:
cum libertate licuisset, rediit Antiochiam, praesidia congregans ut ascenderent Jerosolymam, templumque mundarent . Et invenientes templum desertum, et in eo frutices pullulasse, planxerunt planctu magno. Et elegit Judas milites, qui expugnarent eos qui arcem praesidii custodiebant, dum ipse templum a foeditate purgaret. Quod diligenter emundans, introduxit vasa nova, candelabrum, et mensam, aram quoque ex auro factam. Et posuit vela in ingressu, et januas restauravit, et deponens altare, quod statuerat Antiochus, de lapidibus novis aliud aedificavit, et encaeniatum est templum vicesimo die Decembris. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cꝑꝑe regni negotia ⁊ suggessit regi dicens. deficimus co¬
tidie esca nob̾ nobis modica ẽ ⁊ munitus ẽ locus quẽ
obsid̾tinus ⁊ incũbit nob̃ oroirare de regno. demus
gͦ dexcras hominib istis statuentes ut ambulent in le¬
gib suis ⁊ seriuient nob̾ ⁊ facta pace urauit rex et pͥn¬
cipes tuis ⁊ intrauit montem sion ⁊ uidens munitionẽ

Expanded text:
mus quotidie, esca nobis modica est, et munitus est locus, quem obsidemus, et incumbit nobis ordinare de regno. Demus ergo dextras hominibus istis, statuentes ut ambulent in legibus suis, et serviant nobis. Et facta pace juravit rex, et principes ejus, et intravit montem Si
Abbreviated transcription (Latin):
antequam oruetur in terra. ⁊ herbam priusqͣm
germinaret. cum suꝑuis dixerit uirgultũ qͣm
cito factum statim adultum. ⁊ habens fructum
⁊ herbam ortam etiam ferentẽ semen. ad qđ
dr̃ duos fuisse modos oꝑationis diuine ut dic¬
tum ẽ. materialem scił et eẽntialem. fecit gͦ mo
terialiter  pruisqͣm orirent᷑ ⁊ germinarent ẽẽn¬
tialiter: uł alit̾ qđ innuit sequens littera cum
faciunt. cum paulatim beneficio
roris infusi ⁊ labore hominum
adhibito. ad ortum ⁊ ad maturi.¬
tatem ꝑueniunt. Tunc enĩ fons¬
unus irrigabat terram ⁊ nilus egiptum.

Expanded text:
antequam oriretur in terra, et herbam priusquam antequam oriretur in terra, et herbam priusquam germinaret, cum superius dixit virgultum quam cito factum statim adultum et habens fructum, et herbam ortam et ferentem semen. Ad quod dicitur duos fuisse modos operationis divinae, ut dictum est, materialem scilicet et essentialem. Fecit ergo ea materialiter, priusquam orirentur, et germinarent essentialiter. Vel aliter, quod innuit sequens littera cum faciunt cum paulatim beneficio roris infusi, et labore hominum adhibito, ad ortum et maturitatem perveniunt. Tunc enim fons irrigabat terram, ut Nilus Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa fecerat. creauit. disposuit. ornauit. Quar¬
tum opus ꝓpagationis nõdesmit oꝑari. In¬
tum facietꝰ cum p̃cinget se ⁊ tͣnsiens mini¬
celebrem eum ẽẽ. uoluit. Semꝑ enĩ ab aliqͦ¬
bus nationib ante legem etiam dr̃ sabba¬
tum. fuisse obseruatum. huiꝰ obseruantiã
in lege etiam dixit scĩficationem ibi mem̃¬
to ut diem sabbati scĩfices: Epylogus.
stȩ sunt generationes celi ⁊ terrȩ. Quidam
hic terminant oꝑa sex dierimi: quidam ibi.
cognouit adam uxorem suam⁊ alii ibi. hic ẽ.
liber generationis adȩ. Pret̾inisso autẽ qđ
dubium ẽ. litterȩ insistamus. quia creationẽ
maris ⁊ feminȩ sinnil dixerat. quȩ tamen
simul facta non fuit. ut explicet qđ subbre¬
uitate incluserat. repetit ⁊ de reliquis. Ge¬
nerationes enĩ hoc nom̃ potest accipi actiue.
idt oꝑationes dei. uł passiue. id generata.
Nec ẽ p̃tereundum qđ ait. fecit om̃e ungultũ

Expanded text:
opera fecerat, creavit, disposuit, et ornavit. Quaropera fecerat, creavit, disposuit, et ornavit. Quartum opus propagationis non desinit operari. Quintum faciet, et praecinget se, et transiens minicelebrem eum esse voluit. Semper enim ab aliquibus nationibus ante legem etiam dicitur Sabbatum fuisse observatum. Hujus observantiam in lege etiam dixit sanctificationem, ibi: Memento ut diem Sabbati sanctifices . Epilogus. Istae sunt generationes coeli, et terrae . Quidam hic determinant opera sex dierum; quidam ibi: Cognovit Adam uxorem suam ; alii ibi, Hic est liber generationis Adae . Praetermisso autem quod dubium est, litterae instamus. Quia de creatione maris, et feminae simul dixerat, quae tamen simul facta non fuit, ut explicet quod sub brevitate concluserat, repetit de aliquibus. Generationes, hoc nomen potest accipi active, id est operationes Dei, vel passive, id est generata. Nec est praetereundum quod ait, fecit omne virgultum
Abbreviated transcription (Latin):
licee ũ hebraica ueritas habet septem. et ideo querit᷑¬
coimꝰ si complere ẽ. finale quippiam oꝑis facere. quo¬
m modo uerum ẽ. qđ sequit᷑ requieuit ds̃ die¬
ereu septimo ⁊ cetera. Uerum  qd diem seprimam
fecit. ⁊ ipsũm etiã benedixit. ⁊ post requieuit uł
compleuit. id÷ completum ostendit. Cum enĩ
nichil in eo fecerit:⁊ tunc requieuit ab oꝑib
nouis. Nichil enĩ post fecit cuiꝰ tunc nõ fecis¬
set materiam ut corpoꝵ: uł similitudinẽ ut
animarum. Non enĩ quasi fessus drͣ quieuisse.
s quia cessauit sic̃ in ysaia dr̃ qđ seraphin non¬
sabant. uł requieuit ab oꝑe. ⁊ nõ in oꝑib. id
nõ egent oꝑib suis. ⁊ ẽ. Aictum quasi negati¬
ue. uel requieuit ab oꝑe in se ipso. id a mutabi¬
litate oꝑm eiꝰ immutabilitas apparuit. Namsta¬
bilis manens ds̃ creauit mobilia. Qđ autẽ dr̃
ab om̃i oꝑe qđ patrarat. mnuit ẽe. opus qđ
nõdum fecerat: a quo nõ quiescit. tria enim

Expanded text:
ed Hebraica veritas habet septimo, et ideo quaerit: Si complere est finale quidpiam operis facere, quomodo verum est quod sequitur: Requievit Deus die septimo, etc. Verum est quod diem septimum et ipsum etiam benedixit, et post requievit. complevit, id est completum ostendit, cum nihil novum in eo fecerit, et tunc requievit ab operum novis. Nihil enim post fecit cujus tunc non fecisset materiam, ut corporum; vel similitudinem, ut animarum. Non enim quasi fessus dicitur quievisse, sed quia cessavit. Sicut in Isaia dicitur quod seraphim sabant. Vel requievit ab opere, vel in operibus, id est non eget operibus suis, et est dictum quasi negative, vel requievit ab opere in semet ipso, id est a mutabilitate operum ejus immutabilis apparuit. Nam stabilis manens dat cuncta moveri. Quod autem dicitur, ab omni opere, quod patrarat, innuit esse opus quod nondum fecerat, a quo nondum quiescit. Tria enim
Abbreviated transcription (Latin):
arboꝵ dedit ds̃ inescam hominib ⁊ anima¬
libus. qđ in de colligitur. quia ante peccatum
snil noxium aut sterile t̃ra ꝓdiixit. Et nota
quia in maximis ut in leonib ꝑdidit homo
dñium. ut sciat se admisisse ⁊ iminutis ut
in muscis etiam ꝑdidit ut sciat uilitatẽ suã.

Expanded text:
arborum dedit Deus in escam hominibus et animaarborum dedit Deus in escam hominibus et animalibus. Quod inde colligitur, quia ante peccatum nihil noxium, aut sterile terra produxit. Et nota quia in maximis, ut in leonibus, perdidit homo dominium, ut sciat se amisisse, et in minimis, ut in muscis etiam perdidit, ut sciat vilitatem suam;