comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas. Audistis quoꝰ conclusit modo apłica
lectio: si hȩsit in memoria ur̃a: Quomodo ille
qui accepit colafum ne extolleretur in reuela¬
tionib. quanta ei reuelabantur. ꝓpt̾ ipsã mag¬
nitudinẽ reuelationum quia poterat ille extol¬
li nisi acciperet angelum satanȩ: & tam̃ cui
tanta reuelabantur. quid ait. Frs̃ ego me¬
ipsum non arbitror apprehendisse. Paulus
dicit. fr̃s ego nonmeipsum arbitror appre¬
hendisse. Qui adhoc accepit colafizantem
angelum satanȩ ne extolleretur inmagnitu¬
dine reuelationum suarũ. quis audet dicere
quia cõprehendit: Ecce paulus non app̃hen¬
dit: & dicit non me arbitror apprehendisse:
Et quid agis o paule.:¬
aule : adhoc curro inquit:
ut comp̃hendam. Ad huc paulus inuia est¬
& tute putas in patria : untm autẽ inquit.
quae retro sunt oblitus hoc fac & tũ:
uitam preteritã malam obliuiscere. Si tẽ
delectauit aliquando uanitas: nonte delect&¬

Expanded text:
humilitas. Audistis quo conclusit modo apostolica humilitas. Audistis quo conclusit modo apostolica lectio, si haesit in memoria vestra; quomodo ille qui accepit colaphum ne extolleretur in revelationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam magnitudinem revelationum, quia poterat extolli, nisi acciperet angelum satanae: et tamen cui tanta revelabantur, quid ait? «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse.» Paulus dicit, «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse;» qui ad hoc accepit colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac et tu, et vitam praeteritam malam obliviscere. Si te delectavit aliquando vanitas, non te delect
Abbreviated transcription (Latin):
es Et quid facio inquis: sic remanebo: sedquȩ
precepit tibi dñs: illa cogita semꝑ Quae tibi
p̃cepit dñs: fac miscdiam̃. pacem aeccłae noli
dimittere : in hominẽ spem noli ponere. deside¬
rando miracula. noli tẽptare dm̃. Si iã. ẽ. in te
fructus : cognoscis quia cumbonis toleras ziza¬
niã usq ad messẽ. quia cũ m̃alis ad tempus po¬
tes esse non inaet̾num: Palea hic tibimixta .ẽ.
in hoctẽpore in area: inhorreo tecum nonerit:
Haecquȩ tibi p̃cepit dñs: illa cogita semper
Alacte non separaberis. quo atusq suꝑ matrem
tuã es: neprius fame moriaris. antequã panẽ
manducare sis idoneus. Cresce. erunt ualidȩ
uires tuae: & uidebis quod non poteras. & ca-¬
pies quod noncapiebas. Quid ergo: cũ uidero
quae non poterã uidere. & coepero quae non
poteram capere. iam securus ero. ꝑfectus ero:
Non. quandiu hic uiuis Ipsci. ẽ. ꝑfectio: nr̃a

Expanded text:
es. Et quid facio, inquis? sic remanebo? «Sed quae es. Et quid facio, inquis? sic remanebo? «Sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper» . Quae tibi praecepit Dominus? Fac misericordiam, pacem Ecclesiae noli dimittere, in homine spem noli ponere, desiderando miracula noli tentare Deum. Si jam est in te fructus, cognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cum videro quae non poteram videre, et cepero quae non poteram capere, jam securus ero? perfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. Ipsa est perfectio nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
nequis ante tempus ablactetur. Nam omĩs
grandis puer : separatur alacte Sed nequis
tunc a lacte separetur quando adhuc super
matrẽ suam. ẽ.: cum autẽ portatur manibus
matris qui portatus est utero. portatus. ẽ enim
utero ut nasceretur. portatur manib ut crescat.
lacte opus habet: adhuc supermatrẽ suã .ẽ.
Non ergo uelit tunc exaltare animã suã. cũ forte
minus idoneus . ẽ. ad capiendum cibum : sed im¬¬
pleat p̃cepta humilitatis habet ubi se exerceat:
credat in xp̃m ut possit intelligere xp̃m. Vide¬
re uerbum non potest. capere non potest ȩqua¬
litatẽ uerbi cũ patre. aequalitatẽ sp̃s scĩ cum
patre & uerbu: nondum potest uidere: cre¬
dat hoc & sugat: securus. ẽ. quia cũ creuerit.
manducabit. quod non poterat antequam
suggendo crescer&: & hab& ubi se extendat.
Altiora te nequesieris. & fortiora te nescrutatꝰ
fueris: idest adquae̾ capienda minꝰ idoneus

Expanded text:
ne quis ante tempus ablactetur. Nam omnis ne quis ante tempus ablactetur. Nam omnis grandis puer separatur a lacte. Sed ne quis tunc a lacte separetur, quando adhuc super matrem suam est. Cum autem portatur manibus matris, qui portatus est utero portatus est enim utero, ut nasceretur; portatur manibus, ut crescat, lacte opus habet; adhuc super matrem suam est. Non ergo velit tunc exaltare animam suam, cum forte minus idoneus est ad capiendum cibum, sed impleat praecepta humilitatis. Habet ubi se exerceat: credat in Christum, ut possit intelligere Christum. Videre Verbum non potest, capere non potest aequalitatem Verbi cum Patre, aequalitatem Spiritus sancti cum Patre et Verbo nondum potest videre; credat hoc, et sugat. Securus est, quia cum creverit, manducabit, quod non poterat antequam sugendo cresceret: et habet ubi se extendat. «Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris;» id est, ad quae capienda minus idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
bam sed exaltaui animã meã : retribuatur
mihi quod retribuitur paruulo qui ablactat᷑
amatre. ut iam panemsim idoneus manducare
Et haec ergo fr̃s sententia non displicet: quia
non .ẽ. contra fidem Mouet me tam̃. quia ñ
tantum dictum . ẽ. quẽ ad modum qͥ ab lacͣtus. ẽ.
alacte. sic retributio in anima mea : sed additũ
ẽ. quẽ ad modum qui ablactatus . ẽ. alacte suꝑ
matrẽ suam. sic retributio in anima mea
Hic mihi nescio quid tale occurrit: ut uideam
quia maledictum . ẽ. Ablactatur enĩ non in¬
fans: sed grandiusculus. Qui autem infirmus
.ẽ. prima infantia. quae uera infantia. ẽ: suꝑ
matrẽ suã.ẽ.  si forte fuerit alacte ablactatꝰ.
extinguitur Non frustra ergo additũ. ẽ. suꝑ
matrem suã Ablactari enim om̃s possunt cres¬
cendo. Qui crescit. & sic ablactatur: bonũ illi¬
est. Qui autem adhuc suꝑmatrẽ suam . ẽ: per¬
nitiosum. ł rgo cauendum fr̃s & timendum. ẽ.

Expanded text:
bam, sed exaltavi animam meam;» retribuatur bam, sed exaltavi animam meam;» retribuatur mihi quod retribuitur parvulo qui ablactatur a matre, ut jam panem sim idoneus manducare. 13. Et haec ergo, fratres, sententia non displicet, quia non est contra fidem. Movet me tamen, quia non tantum dictum est, «Quemadmodum qui ablatus est a lacte, sic retributio in animam meam;» sed additum est, «Quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Hic mihi nescio quid tale occurrit, ut videam quia maledictum est. Ablactatur enim non infans, sed jam grandiusculus: qui autem infirmus est prima infantia, quae vera infantia est, super matrem suam est; si forte fuerit a lacte ablatus, exstinguitur. Non frustra ergo additum est, «super matrem suam.» Ablactari enim omnes possunt crescendo. Qui crescit, et sic ablactatur, bonum est illi; qui autem adhuc super matrem suam est, perniciosum. Ergo cavendum, fratres, et timendum est
Abbreviated transcription (Latin):
sapias. humilis esto ꝓpt̾ suꝑbiam. altus esto
ꝓpt̃ sapientiam. Audi euidentẽ sententiã de
hac re. N olite pueri efficimentib : sed mali¬
tia infantes estote. ut mentib ꝑfecti sitis
Certe explicatum. ẽ fr̃s mei: ubinos ds̃ uoluit
.ẽẽ. humiles. ubi altos. Humiles ꝓpt̾ cauendã
suꝑbiam. altos ꝓpter capiendã sapientiam:
Lactare: ut nutriaris. Sic nutrire: ut crescas.
Sic cresce: ut panẽ manduces Cum enĩ cȩperis
panem manducare ablactaberis. id ẽ iam
non tibi opus erit lac. sed solidus cibus Et
hoc uidetur dixisse: sinon humilit̾ sentiebã
sed exaltaui animã meã. id ẽ si non mente
sed malitia paruulus fui Quod significans.
dixit superiora uerba: Dñe non. ẽ exaltatum
cor meum. neq in altum elati sunt oculi mei-
Neq in gressussũ in magnis. neq inmirabilibus
suꝑme. Ecce quia malitia paruulꝰ fui. Sed quia
sensu non fui paruulus. sinon humiliter sentie¬

Expanded text:
sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed solidus cibus. Et hoc videtur dixisse: «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» id est, si non mente, sed malitia parvulus fui. Quod significans, dixit superiora verba: «Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Ecce quia malitia parvulus fui. Sed quia sensu non fui parvulus; «Si non humiliter sentie
Abbreviated transcription (Latin):
ut contingat etm. nisi transierit se. Nã quic¬
quid dedõ sentis scđm corpus: multũ erras
Multum infans. es. si sentis dedõ etiam scđm animã
humanã. quodds̃ aut obliuiscatur. aut ita sapi¬
at ut desipiat: aut faciat aliquid & pęniteat eũ
Omĩa enim ista posita sunt inscripturis : ut nob̃
lactantib commendaretur ds̃. non ut ꝓprie
deillosic audiamus ista. & intelligamꝰ quasi
pęniteat dm̃. & modo discat aliquid quod non
nouerat. & intelligat quod non intelligebat. &
reminiscatur quod oblitus erat. Talia enĩ ani¬
mae sunt: nondĩ. Nisi enim transierit & mo¬
dum animae suae: non uidebit quia ds̃ est
quod ẽ. qui dixit. ego sum quisum Itaq ille
cui dicebat᷑. tbi.ẽ. ds tuus. quiddixit: factȩ
sunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte.
dumdr̃ mihi cotidie ubi. ẽ ds̃tuus. Ot autẽ
Ut inueniret dm̃: effudit suꝑse animam suã
N on ergo sic tibi dicitur humilis esto: ut non

Expanded text:
ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Deo etiam secundum animam humanam, quod Deus aut obliviscatur, aut ita sapiat ut desipiat, aut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur Deus; non ut proprie de illo sic audiamus ista, et intelligamus quasi poeniteat Deum, et modo discat aliquid quod non noverat, et intelligat quod non intelligebat, et reminiscatur quod oblitus erat. Talia enim animae sunt, non Dei. Nisi ergo transierit et modum animae suae, non videbit quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum qui sum» . Itaque ille cui dicebatur, «Ubi est Deus tuus,» quid dixit? «Factae unt mihi lacrimae meae panis die ac nocte dum dicitur mihi cotidie ubi est Deus tuus haec Ut inveniret Deum, effudit super se animam suam. Non ergo sic tibi dicitur, Humilis esto, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
putantes quia si aliquid didicerint suꝑbier̃.
& remanent insolo lacte. Quos rep̃hendit
scriptura dicens: & facti estis opus babentes
lactenonsolido cibo. Sic enimnosds̃ uult
nutriri lacte : ut nonibi remaneamꝰ. sed cres¬
cendo ꝑ lac. adsolidum cibum ꝑ ueniamus
Ergo non deb& homo extollere corsuũ insu¬
ꝑbiã : sed debet leuare in doctrinã uerbidĩ
Nam si leuanda anima non esset: nondiceret᷑
in alia uoce psalmi. Ad te dñe leuaui animã
meã. Et nisi seipsa anima suꝑse effundat:
non ꝑueniceaduisionem dĩ. & ad cognitio¬
nem substantiae illius in cõmutabilis Nã
modo cum adhuc in carne. ẽ dicitur ei ubi
.ẽ. ds̃ tuus: Sed intus .ẽ ds̃ eiꝰ. & spiritalit̃
intus. & sp̃italiter excelsus. ẽ Nonquasi in¬
teruallis locorum. quomodo ꝑ int̃ualla
loca altiora sunt. Nam sitalis altitudo quȩ¬
renda .ẽ. : uincunt nos aues addm̃. Ergo intꝰ
ds̃ altꝰ .ẽ. & sp̃italiter altus. nec ꝑueni& anima

Expanded text:
putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suum in superbiam, sed debet levare in doctrinam verbi Dei. Nam si levanda anima non esset, non diceretur in alia voce psalmi: «Ad te, Domine, levavi animam meam» . Et nisi se ipsa anima super se effundat, non pervenit ad visionem Dei, et ad cognitionem substantiae illius incommutabilis. Nam modo cum adhuc in carne est, dicitur ei: «Ubi est Deus tuus?» Sed intus est Deus ejus, et spiritualiter intus est, et spiritualiter excelsus est; non quasi intervallis locorum, quomodo per intervalla loca altiora sunt. Nam si talis altitudo quaerenda est, vincunt nos aves ad Deum. Ergo intus Deus altus est, et spiritualiter altus; nec pervenit anima
Abbreviated transcription (Latin):
catus est: nullomodo adeum uel sua p̃terita uel
parentum iniquitas ꝑtineret. Quia gͦ non tenu¬
it adoptionem infamilia dĩ. sed iniquitatẽ uetusti
generis potius elegit.: rediit iniquitas patrum
eius in conspectu dñi. ut in eo etiam ipsa punire¬
tur. & peccatum matris eius non deleretur. Fiant

Expanded text:
catus est, nullo modo ad eum vel sua praeterita, vel catus est, nullo modo ad eum vel sua praeterita, vel parentum iniquitas pertineret: quia ergo non tenuit adoptgeneris potius elegit, rediit iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, ut in eo etiam ipsa puniretur, et peccatum matris ejus non deleretur. It
Abbreviated transcription (Latin):
An intelligendum .ẽ ut red¬
dantur ei peccata etiã parentũ suorũ : ei quippe
non redduntur qui fuerit mutatus in xp̃o. &
coeperit non esse filius iniquoꝵ. non imitatus
mores eorum: quia & illud uerissime scriptum
est. reddã peccata patrum infilios: & illud quod
ꝑꝓphetam dicitur. & anima patris mea est.
& anima filii mea estAni¬
ma quae peccauerit. ipsa morietur. Hoc qͥppe
dictum.ẽ. dehis qui conuertuntur addñm. &
non imitantur mala parentum suorum: quod
ipse ꝓpheta euidenter ostendit: Dicit enĩ paren¬
tum iniquitates eis non obesse : qui iustiti am
faciendo dissimiles fuerint. Illud autem quod
dictum est reddam peccata patrum infilios.
additum . ẽ. qui oder̃ me hoc.ẽ sicut me oderant.¬
et parentes eorum : ut quem admodum bonoꝵ
imitatio facit ut etiam propria peccata deleantur.
sic malorum imitatio faciat ut nonsolum sua.
sed etiam eorum quos imitati sunt merita sorti¬
antur. Siergo udas tener& illud ad quod uo¬

Expanded text:
An intelligendum est, ut reddantur ei peccata etiam parentum suorum? Ei quippe non redduntur, qui fuerit mutatus in Christo, et coeperit esse non filius iniquorum, non imitatus mores eorum: quia et illud verissime scriptum est, «Reddam peccata patrum in filios;» et illud quod per prophetam dicitur, «Et anima patris mea est, et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur.» Hoc quippe dictum est de his qui convertuntur ad Deum, et non imitantur mala parentum suorum; quod ipse propheta evidenter ostendit: dicit enim parentum iniquitates eis non obesse, qui justitiam faciendo dissimiles fuerint . Illud autem quod dictum est, «Reddam peccata patrum in filios,» additum est, «qui oderunt me» , hoc est, sicut me oderant parentes eorum: ut quemadmodum bonorum imitatio facit ut etiam propria peccata deleantur, sic malorum imitatio faciat ut non solum sua, sed etiam eorum quos imitati sunt, merita sortiantur. Si ergo Judas teneret illud ad quod vo
Abbreviated transcription (Latin):
illos iuxta semitas: ut tu non recedas asemitis
quod remedium intertanta mala. in istis tempta¬
tionib. in istis periculis.

Expanded text:
illos juxta semitas, et tu non recedas a semitisquod remedium inter tanta mala, in istis tentationibus, in istis periculis?
Abbreviated transcription (Latin):
& mittimus illã ad thesauros caelorum: Tales
sunt electi ut nonsint saluandi adõ. sed sal¬
uatores dĩ et ipse. ẽ. xp̃s dicunt crucifixus in
toto mundo E go ineuangelio saluatorẽ acce¬
peram xp̃m. uos autem ẽstis in libris ur̃is
saluatores xp̃i: estis plane blasphematores
ne detur medico. & plor& inbuccella menbrũ¬
xp̃i : dĩ mendicus fame moriturꝰ ẽ. Falsa
miscđia in buccellã : facit uerum homicidium
inhominẽ. Sed qui sunt istiͤelectͥorũ. Non
declines cormeũ in uerba maligna etꝰ com¬
binabo cum electis eorum ł mendabit me ius-

Expanded text:
et mittimus illam ad thesauros coelorum. Tales et mittimus illam ad thesauros coelorum. Tales sunt electi, ut non sint salvandi a Deo, sed salvatores Dei. Et ipse est Christus, dicunt, crucifixus in toto mundo. Ego in Evangelio Salvatorem acceperam Christum; vos autem estis in libris vestris salvatores Christi. Estis plane blasphematores ne detur mendico, et ploret in buccella membrum Dei, mendicus fame moriturus est! Falsa misericordia in buccellam, facit verum homicidium in hominem. Sed qui sunt isti electi eorum? «Non declines cor meum in verba maligna, et non combinabo cum electis
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt agrĩcola. ẽ : multum ledit crucem
luminis. Quęris quã crucem luminis menbra
in quiunt illa dĩ quae capta sunt in illo prȩlio.
mixta sunt uniuerso mundo: & sunt in arbo¬
rib in herbis. in pomis. infructib Dei menbra
uexat: qui terrã sulco discindit. Dei menbra
uexat : qui herbam det̾ra euellit: Dei menbra
uexat: qui pomunc arpit de arbore Haec ne
faciat in agro falsa homicidia: facit infenore
uera homicidia. Panem mendicanti non porri¬
git: Uidete si potest. ẽẽ. maior iniquitas ista
iustitia: panẽ mendicanti non porrigit. Quȩris
quͣ re: ne uita quȩ ẽ in pane quã dicunt men¬
brumdei. substantiã diuinã mendicus ille acci¬
piat: et liget illam incarne. Quid ergo uos.
quid: quare manducatis: carnem non habetis:
Sed nos inquiunt quia fide manichei: illumina¬
ti sumꝰ orationib & psalmis nr̃is Qui electi
sumꝰ. purgamꝰ in de uitam quae. ẽ. in illo pane:

Expanded text:
inquiunt, agricola est, multum laedit crucem inquiunt, agricola est, multum laedit crucem luminis. Quaeris quam crucem luminis? Membra, inquiunt, illa Dei quae capta sunt in illo praelio, mixta sunt universo mundo, et sunt in arboribus, in herbis, in pomis, in fructibus. Dei membra vexat, qui terram sulco discindit; Dei membra vexat, qui herbam de terra vellit; Dei membra vexat, qui pomum carpit de arbore. Haec ne faciat in agro falsa homicidia, facit in fenore vera homicidia. Panem mendicanti non porrigit. Videte si potest esse major iniquitas ista justitia. Panem mendicanti non porrigit: quaeris, quare? Ne vitam quae est in pane, quam dicunt membrum Dei, substantiam divinam, mendicus ille accipiat, et liget eam in carne. Quid ergo vos? quid? quare manducatis? Carnem non habetis? Sed nos, inquiunt, quia fide Manichaei illuminati sumus, orationibus et psalmis nostris, qui electi sumus, purgamus inde vitam quae est in illo pane,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. iam uide quẽ ad modũ pateat laus dĩ. in qͦ
angustabaris. cum te uelles defendere Meli-¬
us inpeccatis tuis angustaris: & in illius lau¬
de dilataris Iam ergo confesso peccatotuo.
uide quẽ ad modum laudetur ds̃: quia & ius¬
tus.ẽ. cum te punit perseuerantẽ. & misericors
cum liberat confitentẽ. Nonergo inquit de¬
clines cor meum in uerba maligna. adexcu-¬
sandas excusationes inpeccatis. ut dicã quia
gens tenebrarũ fecit quod ego feci. cũ hominib
operantib iniquitatẽ. Quaminiquitatẽ. Dicamꝰ
aliquam eorum nefandã iniquitatem: Audite
iniquitatem nefariam manicheorũ publicam :
quã confitentur. E xpedire dicunt hominem
feneratorem. ẽẽ : quam agricolã. Quȩris causã:
& reddunt rationem: Uide si ratio illa nonde¬
mentia nominanda. ẽ: Qui enim in usurã in¬
quiunt dat pecuniã: nonledit crucẽ luminis
Multi non intelligunt: sed exponam: Qui autẽ

Expanded text:
ti, jam vide quemadmodum pateat laus Dei, in qua ti, jam vide quemadmodum pateat laus Dei, in qua angustabaris, cum te velles defendere. Melius in peccatis tuis angustaris, et in illius laude dilataris. Jam ergo confesso peccato tuo, vide quemadmodum laudetur Deus: quia et justus est, cum te punit perseverantem; et misericors, cum liberat confitentem. «Non» ergo, inquit, «declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis;» ut dicam quia gens tenebrarum fecit quod ego feci. 12. «Cum hominibus operantibus iniquitatem.» Quam iniquitatem? Dicamus aliquam eorum iniquitatem nefandam. Audite iniquitatem nefariam Manichaeorum publicam, quam confitentur. Expedire dicunt homini feneratorem esse, quam agricolam. Quaeris causam, et reddunt rationem. Vide si ratio illa non dementia nominanda est. Qui enim in usuram, inquiunt, dat pecuniam, non laedit crucem luminis multi non intelligunt, sed exponam: qui autem,
Abbreviated transcription (Latin):
dis ingentem tenebrarum: Sed addm̃ attende:
siñ in illum refundis. Si enim poss& gens
tenebrarũ quã fingitis: hoc tibi dicer&: quid me
accusas. potui aliquid facere dõ tuo. an non
potui: si potui: fortior illo sum. Si non potui.
quare me timuit: Si non timuit. quare huc
te misit: ut tanta hic patiaris. cum sis menbrũ
ipsius. cũ sis substantia ipsius sinontimuit:
inu̾dit: Si hoc timore nonfecit: crudelitate
fecit. Quã ergo iniquus. ẽ. cui nihil nocere
poterat. & fecit ut menbris suis hic ita nocere¬
tur An poterat nocert. Ergo in corruptibi¬
lis non ẽ: Cũ uis te ergo defendere depeccato
tuo: laudare non potes diñ Inlaude dĩ non ca-¬¬
pereris: nisi intua iactareris Transi aduitupe¬
rationem tuã: & laudabis dm̃. Redi ad uerba
psalmorum quos execramini: dic Egodixidñe
miserere mei : sana animã meã. qm̃ peccaui
tibi. Ego dixi. ego peccaui. non fortuna. non
fa tum. nongens tenebrarũ. Si ergotu peccas¬

Expanded text:
dis in gentem tenebrarum. Sed ad Deum attende, dis in gentem tenebrarum. Sed ad Deum attende, si non in illum refundis. Si enim posset gens tenebrarum, quam fingitis, hoc tibi diceret: Quid me accusas? Potui aliquid facere Deo tuo, annon potui? Si potui, fortior illo sum: si non potui, quare me timuit? Si non timuit, quare huc te misit, ut tanta hic patiaris, cum sis membrum ipsius, cum sis substantia ipsius? si non timuit, invidit; si hoc timore non fecit, crudelitate fecit. Quam ergo iniquus est, cui nihil noceri poterat, et fecit ut membris suis hic ita noceretur? An poterat noceri? Ergo incorruptibilis non est. Cum vis ergo te defendere de peccato tuo, laudare non potes Deum. In laude Dei non capereris, nisi in tua jactareris. Transi ad vituperationem tuam, et laudabis Deum. Redi ad verba Psalmorum quos exsecramini, dic: «Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi.» Ego dixi, ego peccavi; non fortuna, non fatum, non gens tenebrarum. Si ergo tu peccas
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse uobis nocere potuit. Potuistis premi.
potuistis captiuari. potiustis inquinari. potui¬
stis corrũpi: potuit ergo & ille. Frustum enĩ
quodãmodo. & particula naturae ipsius con¬
uincit massã. Quale. ẽ. illud quod huc misit.
tale.ẽ. & illud quod ibi remansit. hoc ipsi di¬
cunt. ipsi fatentur: quia duȩ substantiae st̃.
una illa. & una ista Librieorum: hochabent
Et sinegant: leguntur & conuincuntur quid
ergo: ut in hoc uno exordio nihil amplius dicã
Nondicam peiora. nondicam sceleratiora: in hoc ip¬¬
so exordio quo bellum inducunt. uidete quẽ¬
ad modum debellentur: & ubi pugnatum aduersꝰ
dm̃ agente tenebrarum dicunt: ipsi in eorum
uerborũ pugna capiuntur. Nonenim.ẽ quod
dicant. aut̃ quo refugiant. Sed uis o̾nefande.
false. electe. defenderẽ peccatum tuũ ut quan-¬
do aliquid mali feceris nontu fecisse uidearis.
Quaeris inquem peccatum tuũ refundas. & refun¬

Expanded text:
et ipsa vobis nocere potuit. Potuistis premi, et ipsa vobis nocere potuit. Potuistis premi, potuistis captivari, potuistis inquinari, potuistis corrumpi: potuit ergo et ille. Frustum enim quodammodo, et portiuncula naturae ipsius convincit massam. Quale est illud quod huc misit, tale est et illud quod ibi remansit. Hoc ipsi dicunt: ipsi fatentur quia duae substantiae sunt; una illa, et una ista. Libri eorum hoc habent; et si negant, leguntur, et convincuntur. 11. Quid ergo? Ut in hoc uno exordio nihil amplius dicam, non dicam pejora, non dicam sceleratiora: in hoc ipso exordio quo bellum inducunt, videte quemadmodum debellentur; et ubi pugnatum adversus Deum a gente tenebrarum dicunt, ipsi in eorum verborum pugna capiuntur. Non enim est quod dicant, aut quo refugiant. Sed vis, o nefande, false electe, defendere peccatum tuum, ut quando aliquid mali feceris, non tu fecisse videaris: quaeris in quem peccatum tuum refundas, et refun
Abbreviated transcription (Latin):
mundus fieret. Et ille cauens ne regna eiꝰ illo ad¬¬
ueniente hostili impetu uastarentur: misit
huc menbra sua. substantiã suã. hoc quod ẽ. ipse
Si aurum: aurum. Silux: lucem. Quicquid illud
.ẽ. hoc misit & miscuit uiscerib gentis tenebra¬
rum dicunt: & fabricauit inde mundũ. Et nos
animae inquiunt deipsis menbris dĩ sumus.
sed p̃mimur hoͥc uiscerib gentis tenebrarum
& quicquid peccare dicimur: illa gens peccat.
Sequidem uidentur excusare apẽccato: seddm̃
suum non excusant acrimine timoris. Nec
ipsã substantiam dei sui acrimine timoris. nec¬
lis. si immacubilis. si impenetrabilis. quid ei
factura erat gens illa : fecisset illa quẽ uell&
impetum. quomodo t̾reret impenetrabilem.
tibilem.: Si ergotalis ds̃. c̃rudelis quia sine
causa huc uos misit. cui nihil noceri poterat:
quare uos misit : Eccegens tenebrarũ illi noce¬¬
re non poterat. ipse autem grauit̃ uobis nocuit.
& ipse magis quã ille hostis ur̃ fuit: quãquã

Expanded text:
mundus fieret; et ille cavens ne regna ejus loco adveniente hostili impetu vastarentur, misit huc membra sua, substantiam suam, hoc quod ipse est; si aurum, aurum; si lux, lucem: quidquid illud est, hoc misit, et miscuit visceribus gentis tenebrarum, dicunt, et fabricavit inde mundum. Et nos animae, inquiunt, de ipsis membris Dei sumus; sed premimur hic visceribus gentis tenebrarum, et quidquid peccare dicimur, illa gens peccat. Se quidem videntur excusare a peccato; sed Deum suum non excusant a crimine timoris, nec ipsam substantiam Dei sui a crimine corrlis, si immaculabilis, si impenetrabilis, quid ei factura erat gens illa? Fecisset illa quem vellet impetum; quomodo terreret impenetrabilem, tibilem? Si ergo talis Deus, crudelis; quia sine causa huc vos misit, cui nihil noceri poterat. Quare vos misit? Ecce gens tenebrarum illi nocere non poterat; ipse autem vobis graviter nocuit, et ipse, magis quam illa, hostis vester fuit: quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quisquis scđm quendã
modum dici potest angelus bonus: sic ame co¬
gititur ait. ut in eo confidere debeam: Nemo
enimbonus. nisi solus ds̃ Et cum uidettur
ad iuuare homo uel angelus. cum hoc uera di¬
lectione faciunt: ille ꝑ eos facit. qui eos ꝓmodo
eorum bonos fecit. Bonũ . ẽ. sperare ergo in¬
dño : quã sꝑare in principib Nam & ange¬
li dicti sunt principes. sicut indaniele legimꝰ:
me: & in nomine dñi ultus sum eos Quod
ait om̃s gentes circundeder̃ me. & in nomine
dñi ultus sum eos: significat aeccłae labores
atq uictoriam. Sed quasi causa quaereretur.
undẽ tant᷑mala superare potuerit: respectũ
.ẽ. ad exemplum et dixit. quid primo pessa
sit incapite suo addendo quod sequitur
Circundantes circundeder̃ me: Et bene ibi
non repetitum . ẽ. oms gentes. quod a uidȩis
solis factum ẽ.: Et innomine dñi ultus sũ cos
Quia & illic ipse pius populus quod ẽ. corpus

Expanded text:
Nec quisquis secundum quemdam Nec quisquis secundum quemdam modum dici potest angelus bonus, sic a me cogitetur, ut in eo confidere debeam: nemo enim bonus, nisi solus Deus; et cum videntur adjuvare homo vel angelus, cum hoc vera dilectione faciunt, ille per eos facit, qui eos pro modo eorum bonos fecit. «Bonum est» ergo «sperare in Dominum, quam sperare in principes.» Nam et Angeli dicti sunt principes, sicutme, et in nomine Domini ultus sum eos.» Quod ait, «Omnes gentes circumdederunt me, et in nomine Domini ultus sum eos,» significat Ecclesiae labores atque victoriam; sed quasi causa quaereretur unde tanta mala superare potuerit, respectum est ad exemplum, et dixit quid primo passa sit in capite suo, addendo quod sequitur, «Circumdantes circumdederunt me:» et bene ibi non repetitum est, «omnes gentes;» quod a Judaeis solis factum est. «Et in nomine Domini ultus sum eos:» quia illic ipse pius populus, quod est corpus
Abbreviated transcription (Latin):
mihi homo. Sed nuniquid homines solos inimicos
hab& aeccła: quidẽhomo carni & sanguini de¬
ditus. nisi caro & sanguis: sed ait apostolus
Nonẽ. nobis colluctatio aduersus carnẽ & sangui¬
nem: sed aduersus principes & rectores mundi.
tenebrarum harum idẽ rectores inimicorum.
mundũ istum diligentium. & ꝓptea tenebrarum.
quia & nos fuimus aliquando tenebrae. nunc
autem lux indño Aduersus spiritalia inquit
nequitia& in caelestib. idẽ. diabolum & angłos
euis Quem diabolum: alio loco dicit principẽ
potestatis aeris huius. Audi gͦ quod sequitur
Dñs mihi adiutor. & ego despiciã inimicos
meos: Ex quolib& genere inimici exurgant.
siue exnumero malorum hominũ. siue exnume¬
ro malorum angłorum : in dñi ad iutorio des¬
picientur. cui cõnfitemur laudem. cui cantamꝰ
mihi tanquam bonus homo se amicus oppo¬
nat: ut inse spemmeam iubeat collocari
Bonum. ẽ enĩ confidere in dno: quã confi¬
dere in homine

Expanded text:
mihi homo.» Sed numquid solos homines habet inimicos Ecclesia? Quid est homo carni et sanguini deditus, nisi caro et sanguis? Sed ait Apostolus, «Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et rectores mundi tenebrarum harum:» id est, rectores iniquorum, mundum istum diligentium, et propterea tenebrarum; quia et nos fuimus aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . «Adversus spiritualia,» inquit, «nequitiae in coelestibus» : id est, diabolum et angelos ejus; quem diabolum alio loco dicit principem potestatis aeris hujus . Audi ergo quod sequitur: «Dominus mihi adjutor, et ego despiciam inimicos meos.» Ex quolibet genere inimici exsurgant, sive ex numero malorum hominum, sive ex numero malorum angelorum; in Domini adjutorio despicientur cui confitemur laudem, cui cantamusmihi tanquam bonus homo se amicus opponat, ut ipse in se spem meam jubeat collocari: «Bonum est» enim «confidere in Domino, quam confidere in homine.»
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate positum dicit. unde & psalmi
huius incipit lectio. dequa nunc disputare
stiscepimus
IDE HUMILITATEM MEAM & TRIEEME.
quia legem tuam nonsum oblitus. Hocloco

Expanded text:
humilitate positum dicit, unde psalmi hujus incipit lectio, de qua nunc disputare suscepimus: «Vide humilitatem meam, et eripe me; quia legem tuam non sum oblitus.» Hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. Omĩno peruersi: deniq recti er̃: cum hoc ip¬
sum conuerterint P euersus ideo: qui a quod
maledõ. quod benetibi. Rectus eris: cũ dełe ris¬
quod male feceris tibi . quod benefeceris dõ: non
enim eximpio iuste uiueres: nisi ab illo iustus
factus qui iustificat impium łrgo inquit: in
ueritate tua ex audi me in tua iustitia. Non in
mea: ut inueniar in illo non habens meã iusti¬
tiã quae exlege. ẽ : sed eam quae est exfide
quae.ẽ exfide exaudime Admẽ enĩ cũ respi¬
cio: nihil aliud meum quam peccatũ inuenio

Expanded text:
Deo: omnino perversi. Denique recti erunt, cum hoc ipDeo: omnino perversi. Denique recti erunt, cum hoc ipsum converterint. Perversus ideo, quia quod male, Deo; quod bene, tibi: rectus eris, quando quod male feceris, tibi; quod bene feceris, Deo. Non enim ex impio juste viveres, nisi ab illo justus factus, qui justificat impium . Ergo, inquit, «In veritate tua exaudi me, in tua justitia,» non in mea; ut «inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed eam quae est ex fide» a exaudi me.» Ad me enim cum respicio, nihil aliud meum quam peccatum invenio
Abbreviated transcription (Latin):
Neutcũq accipiatis cũ dr̃
intua iustitia cõmendatio ẽ. enim g rãe. ne unꝰ¬
quisq nr̃m iustitiã suã putet. Haec enim iustitia
dĩ ẽ : quam ut habeas ds̃ dedit: Nam qui uoluer̃
desua iustitia gloriari. quid deillis dicit apostolꝰ.
Testimonium inquit eis ꝑhibeo quia zelum dĩ
habent. De iudeis loquens. zelum inquit dĩ ha-¬
bent: sed non scdm scientiã. Quid ẽ. non scdm
scientiam: quam enĩ tu cõmendas utilẽ scientiã.:
Numquid illam quae cum sola fuerit inflat. quae
nisi caritate fuerit comitata. non aedificat. non
utiq ipsam : sed illam scientiã comitẽ caritatis.
magistrã humilitatis. Uide si ipsa. ẽ: zelum in¬
quit habent dĩ: sed non scđ̾m scientiam: Exponat
quam dicat scientiã. Ignorantes enim iustitiamdĩ¬
& suã uolentes constituere : iustitiae dĩ non sunt
subiecti. Qui ergo uolunt constituere suã iustitiã.
qui quod bene fẽcerint sibi imputant. quod male

Expanded text:
 accipiatis, cum dicitur, «in tua justitia.» Commendatio est enim gratiae, ne unusquisque nostrum justitiam suam putet. Haec enim justitia Dei est, quam ut habeas Deus dedit. Nam qui voluerunt de sua justitia gloriari, quid de illis dicit Apostolus? «Testimonium eis,» inquit, «perhibeo, quia zelum Dei habent.» De Judaeis loquens, «Zelum Dei,» inquit, «habent, sed non secundum scientiam.» Quid est, «non secundum scientiam?» Quam enim tu commendas utilem scientiam? numquid illam quae cum sola fuerit inflat; quae nisi comitata fuerit charitate, non aedificat ? Non utique ipsam; sed illam scientiam comitem charitatis, magistram humilitatis. Vide si ipsa est: «Zelum,» inquit, «Dei habent, sed non secundum scientiam.» Exponat quam dicat scientiam: «Ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti» . Qui ergo volunt constituere justitiam suam? Qui quod bene fecerint, sibi imputant, quod male,
Abbreviated transcription (Latin):
In lapi¬
descuiꝰ: In lapidessyon. Sed sunt ibi : & ñ lapides.
Cuiꝰ ñ lapides: Ergo qͥd seqͥt᷑
Et pulueris eiꝰ
miserebitur. Ae

Expanded text:
In lapides cujus? In lapides Sion. Sed sunt ibi et non lapides. Cujus non lapides? Ergo quid sequitur? «Et pulveris ejus miserebuntur.» A
Abbreviated transcription (Latin):
LUMEN SEMITISMTIS
Quod est lucerna :
hoc repetitum est lumen: Quod pedib meis: hoc
semitis meis: Quidẽ ergo uerbum tuũ: ntm¬
quidnã illud quod in principio erat ds̃ apud
dm̃. uerbum scilicoe ꝑ quod facta sunt omĩa.
Non est ita: Nam illud lumen est. sed lucerna

Expanded text:
lumen semitis meis.» Quod est, «lucerna;» hoc repetitum est, «lumen:» quod, «pedibus meis;» hoc, «semitis meis.» Quid est ergo, «verbum tuum?» Numquidnam illud quod in principio erat Deus apud Deum, Verbum scilicet per quod facta sunt omnia? Non est ita. Nam illud Verbum lumen est, sed lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
teneri inbabylonia ꝓpeccato. incipere autẽ
exire prius corde ꝑ confessionem iniquitatis
& caritatem iustitiae. deinde postea in fine sȩ¬
culi etiam corpore separandã cõmendauimꝰ
in eõ psalmo quẽ primo hic cum ur̃a dilectione
tracta uimꝰ : q̃uĩ incipit ita: Te dec& ymnus
ds̃ in syon : et tibi reddetur uotũ in hierłm
Hodierna autem die cantauimus.
UPER ELUMINA BABULONIS. IBI
sedimus et fleuimus dum recorda¬
remur syon Videte quia in illo

Expanded text:
teneri in Babylonia pro peccato, incipere autem inde teneri in Babylonia pro peccato, incipere autem inde exire prius corde per confessionem iniquitatis et charitatem justitiae, deinde postea in fine saeculi etiam corpore separandam, commendavimus in eo psalmo, quem primo hic cum vestra Dilectione tractavimus, qui ita incipit, «Te decet hymnus, Deus, in Sion; et tibi reddetur votum in Jerusalem» . Hodierna autem die decantavimus. «Super flumina Babylonis, ibi sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion.» Videte quia in illo
Abbreviated transcription (Latin):
BLITOS UOS ESSE NON ARDIT ROR CORE¬
mendasse nos uobis. immo cõmemoras¬
se uos: qđ omĩs eruditus in scã aeccła
nosse debet unde ciues sumus. & ubi peregri¬
nemur. etperegrinationis nrãe causam esse
peccatum: reuersionis autem munꝰ remissionẽ
peccatorum. & iustificationem grãedĩ Duas
ciuitates ꝑmixtas sibi interim corpore. & corde
separatas currere ꝑ ista uolumina scłorum usq
infinem audistis & nostis: unã cui finis . ẽ. pax
aeterna et uocatur hierłm : alterã cui gaudiũ
.ẽ. pax tẽporalis. & uocatur babyloniã. Inter¬
pretationes etiã nominũ : si non fallor tenetis
hierusalem interp̃tari uisionẽ pacis : babyloniã
confusionem. Hierłm inbabylonia captiua
tenebatur. non tota : Ciues enim eiꝰ: angłi sunt:
Sed qͥuod attin& ad homines p̃destinatos ingła
dĩ futuros ꝑ adoptionem coheredes xp̃i: quos
deipsa captiuitate redemit sanguine suo. Par-¬
utĩculam ergo istam ciuitatis hierłm captiuam

Expanded text:
blitos vos esse non arbitror, commendasse nos vobis, imo commemorasse vos, quod omnis eruditus in sancta Ecclesia nosse debet unde cives simus, et ubi peregrinemur, et peregrinationis nostrae causam esse peccatum, reversionis autem munus remissionem peccatorum et justificationem gratiae Dei. Duas civitates permixtas sibi interim corpore, et corde separatas, currere per ista volumina saeculorum usque in finem, audistis et nostis; unam cui finis est pax aeterna, et vocatur Jerusalem; alteram cui gaudium est pax temporalis, et vocatur Babylonia. Interpretationes etiam nominum, si non fallor, tenetis: Jerusalem interpretari, Visionem pacis; Babyloniam, Confusionem. Jerusalem in Babylonia captiva tenebatur non tota; cives enim ejus et Angeli sunt. Sed quod attinet ad homines praedestinatos in gloriam Dei, futuros per adoptionem cohaeredes Christi, quos de ipsa captivitate redemit sanguine suo: particulam ergo istam civitatis Jerusalem captivam
Abbreviated transcription (Latin):
ueris oculos ꝑscripturas: non ammoneberis
ut ab illo illumineris. Canta ergo quod seqͥtur
siuis audire ut firmissime ponas pedes ingra¬
dibus. ne in illa ascensione aut fatige̾ris. aut
lapsus cadas: dic quodsequitur:. Nedes ad¬

Expanded text:
veris oculos per Scripturas, non admoveberis veris oculos per Scripturas, non admoveberis ; ut ab illo illumineris. 5. «vers.» 3. Canta ergo quod sequitur: si vis audire ut firmissime ponas pedes in gradibus, ne in illa ascensione aut fatigeris, aut lapsus cadas, dic quod sequitur, «Ne des a
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt montes : iam ortus ẽ. sol iustitiae. iam
ab apostolis predicatũ ẽ. euangłm: Predicatae
sunt scripturae. patuer̃ omĩa sacram̃ta. conscis¬
sum .ẽ. uelũ. patuit secretũ tẽpli: iam tandem
leuent oculos inmontes. unde ueni& auxiliũ
illis. hoc enĩ p̃cepit illis iste psalmꝰ secundus.
dehis qui in scribuntur canticũ graduũ sed ñ
rursus p̃sumant demontib quia ipsi montes
non a selucent : sed ab illo lucent dequodictũ
.ẽ. ł rat lumen uerum quod illuminat omnẽ
hominẽ : uenientẽ in hunc mundum: Montes
possunt intelligi homines magni. homines
clari. & quid maĩus. ẽ. io hanne baptista : qua¬
lis ille mons erat dequo ipsedñs dicit. innatis
mulierum nemo exurrexit maior iohanne
baptista : uides certe istũ magnũ montẽ lucentẽ:
audi confitentẽ. Quid confitentem. nos omnes
inquit deplenitudine eiꝰ accepimus. Dec uius
ergo plenitudine acceper̃ montes: ab illo ẽ. tibi
auxilium. non amontib Inquos tam̃ nisi leua-¬

Expanded text:
ti sunt montes? Jam ortus est sol justitiae, jam ab Apostolis praedicatum est Evangelium, praedicatae sunt Scripturae, patuerunt omnia sacramenta, conscissum est velum , patuit secretum templi: jam tandem levent oculos in montes, unde veniet auxilium illis. Hoc enim praecipit iste psalmus, secundus de his qui inscribuntur, «Canticum graduum.» Sed non rursus praesumant de montibus; quia ipsi montes non a se lucent, sed ab illo lucent de quo dictum est, «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Montes possunt intelligi, homines magni, homines clari. Et quis major Joanne Baptista? Qualis ille mons erat, de quo Dominus ipse dicit, «In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista» ? Vides certe istum magnum montem lucentem; audi confitentem. Quid confitentem? «Nos omnes,» inquit, «de plenitudine ejus accepimus» . De cujus ergo plenitudine acceperunt montes, ab illo est tibi auxilium, non a montibus; in quos tamen nisi leva
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi aeccła. non ipsi ꝑtinent ad illud modo ta¬
bernaculum: tunc domum: Sed ubi steterunt
pedes eꝰ: qm̃ abundauit iniquitas: refriges¬
c& caritas multorum. In his inquib caritas
refrigescit: nonstant pedes eiꝰ. Sed quid secutꝰ
.ẽ.: qui autẽ ꝑseuerauerit usq infinem: hic
saluus erit: Ecce in quib steter̃ pedes eiꝰ: in eo
loco adora idẽ detalib esto: inquib steter̃
pedes dñi. Si autem deipsa domo intelligere
uolueris ubi steter̃ pedes eꝰ domus: pedes tui
inxp̃o stent. Tunc autem . pedes: si perseue

Expanded text:
ipsi Ecclesia; non ipsi pertinent ad illud modo tabernaculum, tunc domum. Sed ubi steterunt pedes ejus? «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum.» In his in quibus charitas refrigescit, non stant pedes ejus. Sed quid secutus est? «Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Ecce in quibus steterunt pedes ejus: in eo loco adora, id est, de talibus esto in quibus steterunt pedes Domini. 14. Si autem de ipsa domo intelligere volueris, «Ubi steterunt pedes ejus» domus; pedes tui in Christo stent. Tunc autem stabunt pedes, si perseve
Abbreviated transcription (Latin):
sed confirmata sunt in scłm scłi. facta inueri¬
te & iustitia: hoc est uerum & iustum. ut hic
laboretur. ibi requiescat᷑: quia Redemptionẽ
misit popło suo. Unde autẽ redimuntur.
nisi a captiuitate peregrinationis huius.
nonergo requies. nisi in caelesti patria requiratur
Dedit quidem ds̃ israhelitis carnalibus t̾renam
hierusalem quae seruit cumfilus suis: sed hoc
uetus testamentum. ẽ. adueteram hominem ꝑ¬
tinens Qui autẽ ibi figuram intellexer̃.: etiam
heredes tt̃. noui testamenti extiter̃. qm̃ quae¬
terna in caelis. Ueterã autem illa re ipsa ꝓbatũ
est: transitoria ꝓmisisse. Mandauit qͥppe in

Expanded text:
sed «confirmata sunt in saeculum saeculi, facta in verised «confirmata sunt in saeculum saeculi, facta in veritate et justitia.» Hoc est verum et justum, ut hic laboretur, illic requiescatur: quia, «Redemptionem misit populo suo.» Unde autem redimuntur, nisi a captivitate peregrinationis hujus? Non ergo requies nisi in coelesti patria requiratur. 8. Dedit quidem Deus Israelitis carnalibus terrenam Jerusalem, «quae servit cum filiis suis:» sed hoc Vetus Testamentum est, ad veterem hominem pertinens. Qui autem ibi figuram intellexerunt, haeredes etiam tunc Novi Testamenti exstiterunt; quterna in coelis. Vetere autem illo, reipsa probatum est transitoria promisisse: «Mandavit» quippe «in
Abbreviated transcription (Latin):
enim & ad gentes: et preceptum diuitibus huiꝰ
scłi non suꝑbe sapere. neq sperare in incerto di¬
multi uocati sunt. sic occupata. ẽ. hȩreditas gen¬
tium. sic factum est: ut etiam plurimi qui ñ
dimiser̃ omĩa sua in hac uita ut sequerentur
eum. uitã et i am ipsam ꝓ nominis eiꝰ con¬
fessione contempnerent. & tanquã tameli hu¬
miliantes se adportanda onera p̃ssurarum. in¬
trarent etiam sicut ꝑforamen acus. ꝑ compungentes
passionis angustias Ipsefecit haec: cui possi¬
bilia sunt omĩa Opera manuum eiꝰ: ueritas
& iudicium. Teneatur ueritas ab iis qui uidi¬
cantur hic. Iudicantur hic martires. & adiudi¬
cium ꝑducuntur. qui non solum eos aquibus
iudicati sunt. sed etiam angelos diuidicent.
aduersus quos eis erat colluctatio. etiam cũ
abhominib iudicari uiderentur. Non separ&
axp̃o: tribulatio. angustia. fames. nuditas. gla¬
dius: Fidelia enim omĩa mandata eiꝰ Non fal¬
lec: ex hibet quod ꝓmisit. Non tamen hic qđ

Expanded text:
t praeceptum divitibus hujus saeculi non superbe sapere, neque sperare in incerto dimulti vocati sunt, sic occupata est haereditas Gentium, sic factum est ut etiam plurimi qui non dimiserunt omnia sua in hac vita ut sequerentur eum, vitam etiam ipsam pro nominis ejus confessione contemnerent; et tanquam cameli humiliantes se ad portanda onera pressurarum, intrarent etiam sicut per foramen acus, per compungentes passionis angustias. Ipse fecit haec, cui omnia possibilia sunt. 7. «Opera manuum ejus veritas et judicium.» Teneatur veritas ab iis qui judicantur hic. Judicantur hic martyres, et ad judicium perducuntur, quo non solum eos a quibus judicati sunt, sed etiam angelos dijudicent, , adversus quos eis erat colluctatio, etiam cum ab hominibus judicari viderentur. Non separet a Christo tribulatio, angustia, fames, nuditas, gladius . «Fidelia» enim «omnia mandata ejus:» non fallit, exhibet quod promisit. Non tamen quod pr
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. ex pec¬
tauer̃ ut ꝑderent: Anuelut insidiis obside¬
rent uiam. expectantes ut quando transir&
occiderent: Nũquid ergo morte corporis pes¬
rire metuebat: absit: & quidẽ. me expecta¬
uer̃. nisi ut eis admalum consentir&: tunc
enim ꝑderent:. Vnde aũtem nonp̃erir& dix̃.
testimonia tua intellexi Sed familiarius hic
aeccłae aurib grecum uerbum sonat. mar¬
tẏriatua intellexi: quia scilicet me sibi non
consentientẽ etiam si occiderent tua martynã
confitens nonperirem: Sed illi qͥ ut perderent
expectabant quando consentirem: torquebant
cum etiam confiterer. Nec tam̃ qđ intellexe¬
rat relinquebat: intuens & uidens utiq sine fine

Expanded text:
Quid est, «exspectaverunt, ut perderent?» an velut insidiis obsederunt viam, exspectantes ut quando transiret, occiderent? Numquid ergo morte corporis perire metuebat? Absit. Et quid est, «me exspectaverunt,» nisi ut eis ad malum consentiret? Tunc enim perderent. Unde autem non perierit dixit: «Testimonia tua intellexi.» Sed familiarius hic Ecclesiae auribus graecum verbum sonat, «Martyria tua intellexi.» Quia scilicet me sibi non consentientem etiamsi occiderent, tua martyria confitens non perirem: sed illi qui ut perderent, exspectabant quando consentirem, torquebant etiam cum confiterer. Nec tamen quod intellexerat relinquebat intuens et videns utique sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc coepit psalmus. hinc desinit: Qm̃ sicut
abinitio quo deseruimus: ita in finẽ quoredimꝰ
non est aliquid quod salubrius delect& quã laus

Expanded text:
Hinc coepit Psalmus, huc desinit; quoniam sicut ab mitio quod deseruimus, ita in finem quo redimus, non est aliquid quod salubrius delectet, quam laus
Abbreviated transcription (Latin):
nis ruinarũ: puluiserat ꝓrsus. Ueru̾tam ñ frustra
depuluere dictu erat. pat̾ ignosce illis: qͥanesciunt
qͥd faciunt. Deillo puluere uenit paries tot miliũ
credentiũ: & p̃ciarerũ suarũ ad pedesapłoꝵ ponen.¬
tiũ. E rgo extitit deillo puluere humanitas: &
formata & formosa. Quisenĩ degentib sic: Qua
paucos miram̃ hoc fecisse. adilloꝵ tot milia:
Subito pͥmo tria. postea qͥnq milia: om̃s inunitate
uiuentes: om̃s uenditarũ suarũ rerũ p̃cia ad pedes
apłoro ponentes: ut destribueret᷑ unicuiq sicut
cuiq opꝰ erat. quib erat animauna & corunũ in
dm̃. Quis hoc fec̃ etiã deisto puluere: nisi qui&
ipsũ adã fecit expuluere: Hocgͣ desyon: sedñ tap¬
tũ insion. Quidigit̾ seqͥt᷑:

Expanded text:
nis ruinarum. Pulvis erat prorsus: verumtamen non frustra nis ruinarum. Pulvis erat prorsus: verumtamen non frustra de pulvere dictum erat, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . De ipso pulvere venit paries tot millium credentium, et pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum ponentium. Ergo exstitit de illo pulvere humanitas et formata et formosa. Quis enim de Gentibus sic? Quam paucos miramur hoc fecisse ad illorum tot millia? Subito primo tria, postea quinque millia; omnes in unitate viventes, omnes venditarum rerum suarum pretia ad pedes Apostolorum ponentes, ut distribueretur unicuique sicut cuique opus erat, quibus erat anima una et cor unum in Deum . Quis hoc fecit etiam de isto pulvere, nisi qui et ipsum Adam fecit ex pulvere? Hoc ergo de Sion, sed non tantum in Si