comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non xͥ stigiata sunt ħ: que isti
mr̾m exemplo cͥcumferant in cor¬
pore suo. Muliebria potius ẽẽ no¬
scunt᷑ insignia: que utiq curio¬
sus ⁊ sumptuosius ille sibi p̾pa¬
rare consueuert̃. cogitantes
nimirũ que suntmundi qͦ¬
mͦ placeant uiris. Uerum tu
sac̾dos di altissimi cui ex his pla¬
cere gestis: Mundo an deo:Si mũ¬
do.cur sacerdos:Si do. cur qualiᷤ
ppłs talis ⁊ sacerdos: Nlam si pla¬
cere uis mundo quid tͥ ꝓ dest sa¬
cerdotium: Nec enim potes duob
dñis seruire. Qui aũ uult amicꝰ eẽ
huiꝰ mundi: inimicꝰ dõ constitu

Expanded text:
Non Christi stigmata sunt haec, quae isti Non Christi stigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sacerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. Qui autem vult amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constitu
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Qͣm multi alit̾. Cernitur in ñ¬
nullis sacerdotib. uestium cultꝰ
płimus: uͥtutum aut exiguus aut
nullus. Qͥb ego si rememorẽ illud
apłicum. ñ in ueste p̾ciosa. uere¬
or ne indignent᷑. dum nuntrũ
indignũ ducant in se assump¬
tam sententiã. qͣm prius in ui¬
liorem sexum ⁊ ordinẽ. ꝓlatam
fuisse recognou̾int. Quasi uͦ nõ
eodem utant᷑ medici ferro. secan¬
dis regib qͦ ⁊ ppłarib hominib.
aut capiti fiat iniuria. si ipsis̾
forpicib capilli excrescentes de¬
tondeant᷑ quib ⁊ unguiũ fu¬
erint secata suꝑ flua. At tam̃. si
dedignant᷑ pari cum mulierculis.
ñ qͥdem a me s ab apło feriri sen¬
tentia: dedignent᷑. ⁊ cum ipsis ead̾e
inuolui culpa. Despiciant iam tex¬
rubricatas pelliculas. quas gulas
uocant manib circumdare sacͣtis.
⁊ sacͣntib tremenda myst̾ia. Respu¬
ant ⁊ appon̾e̾ pectori: qͦd decentius
ornat gemina sapientiȩ. Pudeat
& i collo circũ texere: qͦd hone

Expanded text:
nis. Quam multi aliter! Cernitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam texrubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gemma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod hones
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑiculo qͣrũlibet affectarent infu-¬
las dignitatũ. Nunc uͦ quia sola
nentiori loco ñ fu̾int sublimati. Sco¬
lares pueri ⁊ impubes ad olescentu¬
li ob sanguinis dignitatẽ ꝓmouẽ¬
tur ad eccłasticas dignitates: ⁊ de
sub ferula tͣnsferunt᷑ ad pͥncipan¬
dum prb̃is. letiores it̾im qͦd uir¬
gas euaserint. qͣm qͦd meruerint
pͥncipatũ. nec tam illis blanditur
adeptum. qͣm ademptũ magist̾iũ.
Et ħ qͥdem in initio. Pcessu uͦ temꝑis
paulatim in solescentes: docti st̃ in
breui uendicare altaria. subditoꝵ
marsupia uacuare. magistͥs nimi¬
rum in hac disciplina utentes ido¬
neis: ambitione ⁊ auaricia. uerũ
qͣnta iuis industria. tua tͥ lucta cõ¬
quirẽ cautulus uidearis. qͣntalib
iugilantia rẽ possis seruare tuã.
qnͣto cũq studio regũ tͥ ac pͥnci¬
ꝑum gr̾ãm captare cures: dicimꝰ¬

Expanded text:
et periculo quarumlibet affectarent infuet periculo quarumlibet affectarent infulas dignitatum. Nunc vero quia sola nentiori in loco non fuerint 472 sublimati. Scholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris; laetiores interim quod virgas evaserint, quam quod meruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, subditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quantalibet vigilantia rem possis servare tuam, quantocumque studio regum tibi ac principum gratiam captare cures, dicim
Abbreviated transcription (Latin):
neqͣqͣm humilitatẽ abhorreat: Nõ
despicit illa maiestas cor contͥtũ
n humiliatũ in nr̃o genere: quȩ
corpꝰ ex eo humilitatis assumẽ ñ
dedignata ẽ. Nescio qͦ pacto fami¬
liarius semꝑ humilitati ꝓpinqͣre
solet diuinitas. Deniq illa se in¬
duit ut appareret hõib. Sub̃̾am
formam. habitũq gestauit hu¬
milem: ip̃ius nob̃ cõmendanis
lͥitutis excellentiã. qͣm speciali sui
uoluerit honorare p̾sentia. uo¬
bis aũ dilectissime uob̃ p̃cipue
tantomagis arbitror. hanc ẽẽ ne¬
cessariã: qͣnto maior noscit᷑ mat̾ia
suppetẽ suꝑbiendi. Genꝰ. etas. sci¬
entia. cathedra. ⁊ qͦd maius ẽ pͥma¬
tus p̃rogatiua. cui ñ ẽẽnt insolen¬
tiȩ fomes. elationis occasio: Quã¬
ꝙͣ ẽẽ possint ⁊ humilitatis. Me¬
ditantib qͥdem honore blandi¬
u̾bum. Multi enim ñ tanta fiducia
⁊ alacͥtate currerent ad honores: si
ẽẽ sentirent ⁊ onera. Grauari ꝓfe¬
cto metuerent: nec cũ tanto labore

Expanded text:
nequaquam humilitatem abhorreat. Non despicit illa majestas cor contritum et humiliatum in nostro genere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nescio quo pacto familiarius semper humilitati propinquare solet divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus. Substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excellentiam, quam speciali sui voluerit honorare praesentia. bis autem, dilectissime, vobis praecipue tanto magis arbitror hanc esse necessariam, quanto major noscitur materia suppetere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, et, quod majus est, primatus praerogativa, cui non essent insolentiae fomes, elationis occasio? Quanquam esse possint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandihoc verbum. Multi enim non tanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse sentirent et onera. Gravari profecto metuerent, nec cum tanto labore
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ñ ligat in sudario. s par¬
tit᷑ nũmulariis. a quib ⁊ usu¬
ras recipit: ñ sibi s dño. Non
ht̃ foueam ut uulpes. ñ tanꝗͣ
uolucres nidum. ñ loculos qͦmͦ
iudas: ñ deniq sic̃ nec maria
locũ in diu̾sorio. Initat᷑ ꝓfe¬
cto illum qui ñ habebat ubi
reclinaret caputͭ . factus in p̾sentiaꝵ
tanqͣm uas ꝑditum: q̃nq ꝓculdu-¬
bio futurũ uas in honorẽ ⁊ ñ in
contumeliã. Deniq ꝑdit animam
suam in ħ mundo: ut in uitã ȩt̾¬
nam custodiat eã. Hoc tãnto puri
cte respuerit. Nec enĩ pure ualet. Ne
dei uł ꝓximi querẽ lucta: qui ꝓpͥa
ñ contempserit. Is tantũ puritatis
int̾ioris gła ñ fraudat᷑: qui dice̾ po-¬
test cum dño. Si ego quero głam
meam: gła mea nichil ẽ. & cum apło.¬
Et cum ꝓpħa. Obliuioni datus sum
tanqͣm mortuꝰ a corde. id ẽ a ꝓpͥa uo¬
luntate. Bona obliuio: si te ip̃m ne¬
scias. ut ꝓximo ꝓsis. Bñ aũ mortuꝰ

Expanded text:
tum non ligat in sudario, sed partum non ligat in sudario, sed partitur nummulariis, a quibus et usuras recipit, non sibi, sed Domino. Non habet foveam ut vulpes, non tanquam volucres nidum, non loculos quomodo Judas; non denique, sicut nec Maria, locum in diversorio. Imitatur profecto illum qui non habebat ubi rectinaret caput; factus in praesentiarum tanquam vas perditum: quandoque procul dubio futurum vas in honorem, et non in contumeliam. Denique perdit animam suam in hoc mundo, ut in vitam aeternam custodiat eam. Hoc tanto puritcte respuerit. Nec enim pure valet Dei vel proximi quaerere lucra, qui propria non contempserit. Is tantum puritatis interioris gloria non fraudatur, qui dicere potest cum Domino: Si ego quaero gloriam meam, get cum propheta: Oblivioni datus sum, tanquam mortuus a corde , id est a propria voluntate. Bona oblivio, si te ipsum nescias, ut proximo prosis. Bene autem mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
ximũ: illa pietatẽ qua ⁊ et ip̃i
ñ sibi ꝓdesse desiderat. Offert deo
bonus mediator p̾ces ⁊ uota ppłoꝵ:
reportan illiᷤ ado b̾ndictionẽ ⁊ gr̾am.
Supplicat maiestati ꝓ excessib de¬
linquentiũ: uindicat in peccan¬
tes. iniuriam dĩ. Ingͣcis imꝓꝑat
b̾nficia dĩ pietatis: cõtempnentib
potentiȩ seu̾itatẽ insinuat. Utͥsq
nichilominꝰ t̾n placare studet in¬
dignantis furorẽ: nc̾ qͥ dem hõiũ
obtendens infirmitatẽ. n̾c̾ diui¬
nȩ magnitudinẽ pietatis. Deniq
siue excedat dõ siue sobrius sit
nob̾. aut dõ semꝑ qnͣtum in ip̃o
omino itile ẽ querens. s quod
multis. Fidelis pontifex qui bo¬
na quelib ꝑ manus suas tn se¬
untia. seu diuina bñficia ad ho¬
mines. suie hõium uota ad d̃m
columbino intuens ocło: nichil
sibi retentat ex om̃b. Nec ppłi
requirit datũ s lucrũ: nec dei
głam usurpat sͥ. Acceptũ talen¬

Expanded text:
ximum illa pietate, qua et ipsi, ximum illa pietate, qua et ipsi, non sibi prodesse desiderat. Offert Deo bonus mediator preces et vota populorum: reportans illis a Deo benedictionem et gratiam. Supplicat majestati pro excessibus delinquentium, vindicat in peccantes injuriam Dei. Ingratis improperat beneficia pietatis, contemnentibus potentiae severitatem insinuat, utrisque tamen nihilominus placare studet indignantis furorem: nunc quidem hominum obtendens infirmitatem, nunc divinae magnitudinem pietatis. Denique sive excedat Deo, sive sobrius sit nobis, aut Deo semper, quantum in ipsoomnino utile est quaerens, sed quod multis. 11. Fidelis pontifex, qui bona quaelibet per manus suas transeuntia, sive divina beneficia ad homines, sive hominum vota ad Deum, columbino intuens oculo, nihil sibi retentat ex omnibus. Nec populi requirit datum, sed lucrum, nec Dei gloriam usurpat sibi. Acceptum talen
Abbreviated transcription (Latin):
Mr̃ium Mec si tradidero corpus
meũ. ita ut ardeam. Nec absq illa
qͦdlibet bonum suscipit᷑: nec cũ
illa qͣmlib exiguum respuit᷑. Casti¬
tas sine caritate: lampas ẽ sine
oleo. Subtrahe oleum: lampas
ñ lucet. Tolle caritatẽ: castitas ñ
placet. S o qͣm pulchra ẽ. ut sapi-¬
ens clamat: casta gen̾ãtio cum ca-¬
ritate. Cum illa inqͣm caritate ꝙͣ
describit apłc̃ de corde puro. &
conscĩa bona. ⁊ fide ñ ficta. Porro
puritas cordis in duob consistit.
in querenda gła di. ⁊ utilitate
ꝓximi: ut in om̃ib uidelicet acti¬
b uł dictis suis nichil suũ que¬
rat ep̾c. s tantum aut di honorẽ.
aut salm ꝑximoꝵ: aut utrumq.
hoc enĩ agens. implebit ñ solum
pontificis officiũ. s ⁊ ethimolo¬
giam nominis: pontẽ utiq se
ip̃m faciens int̾ dm ⁊ ꝓximum.
Pertingit pons iste usq ad dm̃:
ea fiducia qua ñ suam. s illius
głam querit. Ptingit usq ad pro¬

Expanded text:
Martyrium? Nec si tradidero, inquit, corpus Martyrium? Nec si tradidero, inquit, corpus meum ita ut ardeam . Nec absque illa quodlibet bonum suscipitur, nec cum illa quamlibet exiguum respuitur. Castitas sine charitate, lampas est sine oleo. Subtrahe oleum, lampas non lucet. Tolle charitatem, castitas non placet. Sed o quam pulchra est, ut Sapiens clamat, casta generatio cum charitate! Cum illa, inquam, charitate, quam describit Apostolus, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . 10. Porro puritas cordis in duobus consistit: in quaerenda gloria Dei, et utilitate proximi; ut in omnibus videlicet actis vel dictis suis nihil suum quaerat episcopus, sed tantum aut Dei honorem, aut salutem proximorum, aut utrumque. Hoc enim agens implebit non solum pontificis officium, sed et etymologiam nominis, pontem utique se ipsum faciens inter Deum et proximum. Pertingit pons iste usque ad Deum ea fiducia, qua non suam, sed illius gloriam quaerit. Pertingit usque ad pro
Abbreviated transcription (Latin):
expientiam. Uas int̾i̾m fragile qͦd
portamꝰ. in qͦ ⁊ crebro ꝑiditamur.
tenet castitas ut monet apłs in scĩ¬
ficationem. ⁊ instar odoriferi balsa¬
tur in ociis: ne corrumpantur¬
in desidiis. ne carnis uolupta-¬
tib computrescant. quẽadmo¬
dum legit᷑ de quibdam. quia
cõpittruert̃ ut ium̾ta in st̾core
suo. hoc itaq tantȩ pulchri¬
tudinis ornam̃tũ digne dix̾im
sac̾dotium honorare. qͦd dilectũ
dõ ⁊ hominb faciat sac̾dotem.
cuiꝰ quippe memoria ñ in carniᷤ
successione s in sp̃uali bñdicti¬
one sit: reddat q sunilem in gła
scoꝵ in hac licet adhuc regione
dissimilitudinis cõstitutũ. ue
tum qnͣtalib uenustate. sui¬
castitas eminere appareat. sine cari¬
tate tam̃ nec p̾cium ht nec m̾itũ.
Nec mirum. Quod enĩ absq illa bo-¬
num suscipit᷑ : fides: s nec si monteᷤᷤ
tͣnsferant. Scientia: S ne illa qui¬
dem que lingua loquit᷑ angłor

Expanded text:
experientiam. Vas interim fragile quod experientiam. Vas interim fragile quod portamus, in quo et crebro periclitamur, tenet castitas ut monet Apostolus in sanctificationem , et instar odoriferi balsatur otiis, ne corrumpantur desideriis, ne carnis voluptatibus computrescant: quemadmodum legitur de quibusdam, quia computruerunt ut jumenta in stercore suo . Hoc itaque tantae pulchritudinis ornamentum digne dixerim sacerdotium honorare, quod dilectum Deo et hominibus faciat sacerdotem, cujus quippe memoria, non in carnis successione, sed in spirituali benedictione sit, reddatque similem in gloria sanctorum, in hac licet adhuc regione dissimilitudinis constitutum. 9. Verum quantalibet venustate suicastitas eminere appareat, sine charitate tamen nec pretium habet, nec meritum. Nec mirum. Quod enim absque illa bonum suscipitur? Fides? Sed nec si montes transferat. Scientia? Sed ne illa quidem quae lingua loquitur angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
det in facie. ñ qui uidet in abscõ-¬
dito: Nam que uidñr in abscon-¬
dito: nullis apparent fucata colo¬
rib: spectabilia tamen. Nullis cõ-¬
dita saporib: p̾dulcia tam̃. Nulł
eleuata culminib: excelsa tam̃.
Castitas. caritas. humilitas. nul¬
lius quide coloris sunt: s ñ nul¬
lius decoris. Nec mediocris decoriᷤ.
qui diuinos qͦ delectare possit
aspectus. Quid castitate decorius:
Que mundũ de ĩmundo conce¬
ptum semine. de hoste domesti¬
cum. angłm deniq de homine
facit: Differunt qͥdem int̾ se¬
homo pudicus ⁊ angłs: s felici¬
tate ñ uirtute. S ⁊ si illius casti¬
tas felicior: huius tam̃ fortior esse
cognoscit᷑. Sola ẽ castiras: que in
ħ mortalitatis. ⁊ loco ⁊ tempore.
statum qͤndam ĩmortalis głȩ rep̾¬
sentat. Sola int̾ nuptiarũ sollẽ¬
piua. morem beatȩ illius uendi¬
cat regionis. in qua neq nubuit
neq nubunt᷑. p̃bens qͦdammͦ t̾ris.
cȩlestis iam illius conu̾sationis

Expanded text:
et in abscondito. Nam, quae videntur in abscondito, nullis apparent fucata coloribus, spectabilia sunt tamen; nullis condita saporibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. Quid castitquae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inthomo pudicus et angelus, sed felicitate, 465 non virtute. Sed, etsi illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. Sola est castitas, quae in hoc mortalitatis et loco, et tempore statum quemdam immortalis gloriae repraesentat. Sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat regionis, in qua neque nubunt, neque nubuntur: praebens quodammodo terris coelestis jam illius conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
nensium canonicorum constant̃. a¬
ꝑte q contͣdicebant. S ⁊ rumor pu¬
dendus dolendus q passim crebres¬
cens ⁊ inualescens: ciuitatem reple¬
u̾at. Quid fac̾em: Conueni archiep̃m¬
reu̾ent̾ quid̃ suꝑ pacto qđ fec̾at. ⁊
suꝑ mandato qđ acceꝑat: ⁊ nchil
horũ negauit. Causam uͦp̃uaricati¬
onis referens infilium ducis qui acon¬
stituto resilierat. ne ille turbaret᷑ in
id se mutabilitatis incidisse dicebat.
pacis uidł intuitu. Et intulit: quia
ceps arbitͥo se facturũ. Tum ego gr̃as
agens. absit inqͣm t̃n ñ nra s d̃ipotiuᷤᷤ
uoluntas fiat. Que ita forsitan cognoᷤ¬
aliarum q religiosarũ ꝑsonarũ: q̃
hic ad ur̃am ipsiꝰ uocationẽ conue¬
n̾unt. uł adhuc uenture sunt. Qͦd

Expanded text:
nensium canonicorum constanter anensium canonicorum constanter aperteque contradicebant. Sed et rumor pudendus dolendusque passim crebrescens et invalescens civitatem repleverat. 3. Quid facerem? Conveni archiep super pacto quod fecerat, et super mandato quod acceperat: et nihil horum negavit. Causam vero praevaricationis referens in filium ducis, qui a constituto resilierat; ne ille turbaretur, in id se mutabilitatis incidisse dicebat, pacis videlicet intuitu. Et intulit, quia ceps arbitrio se facturum. Tum ego gratias agens: Absit! inquam; tamen non nostra, sed Dei potius voluntas fiat: quae ita forsitan cognosaliarumque religiosarum personarum, quae hic ad vestram ipsius vocationem convenerunt, vel adhuc venturae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣus alpinantes comꝑimꝰ instare
diem. qua foret sacͣndus homoin
ep̃m lingonensem: de quo utinam
meliora atq honestiora audiuisse¬
mꝰ. Nolo aũ dicere: que inunꝰ audi¬
ui. Qd plura: Areligiosis uiris ñ
paucis qui nob̃ salutandi gr̃a oc¬
currerant. ꝑsuasi sumꝰ diu̾tere ꝑ
lugdunum: qͣtinꝰ si fieri poss rẽ
nefariam ne fieret ꝓhiberemꝰ. Nã
ego aliunde obuie compendiũ ire
statueram. consulens ualitudim
atq lassitudini corꝑis: p̃sertĩ qđ
ñ liquido. fateor. credebam rumo¬
rib. Qs enim credẽt tantũ uirũ tan¬
ta uti leuitate. iipꝰͦpositatã recente
ꝓmissione sua. insuꝑ dñi sui man¬
dato. ꝑsone notabili manũ impon̾e
ñtimeret: Itaq consilio religioso¬
rum acqͥescentes. lugdunum it di¬
reximꝰ. ⁊ ꝑuenientes. omino sic̃ au¬
diuimꝰ sic uidimꝰ. Parabant᷑ illa ñ
festa s infausta sollempnia. Decanꝰ
tñ ⁊ maxima in fallor pars lugdu¬

Expanded text:
Et transalpinantes comperimus instare Et transalpinantes comperimus instare diem, qua foret sacrandus homo in episcopum Lingonensem: de quo utinam meliora atque honestiora audivissemus! Nolo autem dicere quae invitus audivi. Quid plura? A religiosis viris non paucis, qui nobis salutandi gratia occurrerant, persuasi sumus divertere per Lugdunum, quatenus, si fieri posset, rem nefariam, ne fieret, prohiberemus. Nam ego aliunde ob viae compendium ire statueram, consulens valetudini et lassitudini corporis, praesertim quod non liquido, fateor, credebam rumoribus. Quis enim crederet tantum virum tanta uti levitate, ut postposita tam recente promissione sua, insuper domini sui mandato, personae notabili manum imponere non timeret? Itaque consilio religiosorum acquiescentes, Lugdunum iter direximus, et pervenientes, omnino sicut audivimus, sic vidimus. Parabantur illa, non festa, sed infausta solemnia. Decanus tamen, et maxima, ni fallor, pars Lugdu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mag̃ laudib qͣm fletib ꝓsequa¬
fp̃i nom̃ ego g̾ebam: ille excebat opꝰ.
honore sp̃to: onus totis uirib sup¬
portabat. Idcirco re uera ille mor¬
tuus aduitam: ego uiuus in mor-¬
te. Ille mortis iuincula ñ inciđ. s
rum. Adductus est ⁊ d̃ns cancella¬
rius intestimonium. Nec contenti:.
adiuimꝰ etiã p̃sentiam dñipape. uͥ
eius fauore ⁊ auctoritate qđ inter
nos conuen̾at confirmaret᷑. priuᷤ
tñ habita int̾ nos collatione mu¬
tua ac diut᷑na suꝑ facienda electi¬
one. ⁊ de multis ꝑsonis qͣrum ⁊ bi
m̃tio facta ẽ. duab tandẽ nomina¬
tis: aquib nullus nr̃m penitꝰ dis¬
sentiret. qͣmlibet illarũ eligi pla¬
cuisset. Itaq qđ nob̃ complacu¬
it. d̾ns ꝑaꝑa ĩmutabilit̾ obser¬
clerici firmit̾ ꝓmiserunt. Illis
abeuntib: ego pꝰeorũ discessũ di¬
es paucos in urbe faciens.ubi a
d no meo impetͣre potui facultatẽ
redeundi ad fr̃s. it̃ arripumꝰ. Q

Expanded text:
non magis laudibus, quam fletibus prosequanon magis laudibus, quam fletibus prosequaEpiscopi nomen ego gerebam, ille exercebat opus. Honore spreto, onus totis viribus supportabat. Idcirco ille revera mortuus ad vitam, ego vivus in morte. Ille mortis vincula non incidit, rum. Adductus est et dominus cancellarius in testimonium. Nec contenti, adivimus etiam praesentiam domini papae, ut ejus favore et auctoritate quod inter nos convenerat confirmaretur: prius tamen habita inter nos collatione mutua ac diuturna super facienda electione, et de multis personis, quarum ibi mentio facta est, duabus tandem nominatis, a quibus nullus nostrum penitus dissentiret, quamlibet illarum eligi placuisset. Itaque quod nobis complacuit, dominus papa immutabiliter obserclerici firmiter promiserunt. 162 Illis abeuntibus, ego post discessum eorum dies paucos in Urbe faciens, ubi a domino meo impetrare potui facultatem redeundi, ad fratres iter arripuimus. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
iissimo pat. Innoẽ. summo
pontifici.stephanus mise¬
randus ep̃s eccłie parisien
obsequio caritatis. initinere qđ
indix̾at pietas. in oꝑe sc̃o. in scorũ
comitatu. in dñico die. certe insinu
meo.⁊ int̾ manus meas. crudelit̾ ab
impiis ꝓiusticia excerebrat᷑ ẽ: factꝰ
obediens usq. a.m. Num opus ẽ p̃ce.
uͥ pietatem meliꝰin silentio lacͥme
ꝓuocant. ⁊ singultꝰ qͥ int̾rumpit p̃¬
cem. expͥmit affectionẽ: ħ plane
compassionẽ uerã ⁊ siñpostulan.
m̾ent᷑ tñ. upote que u̾um indicant
ꝓducunt q dolorem: ⁊ simulatiõis
fugant ambiguum. Puto ꝓĩn suffi¬
cere mͥ ad incutiendam paternis
iuscerib calamitatem qͣm patior:
rem ut ẽ. simplicit̾ intimasse. Tris¬
tis flebilisq hystoria satis ꝓse agit.
p̃sertim ap̃ uos: ⁊ suasoriis fucari
ñindiget. Exitus aqͣrum deducite
illum lugeo. s me. Nam ille qͦ pacto
lugeat᷑. qui mortis p̃ciose compen-¬
dio tͣnsiit ad uitam: Qs illum

Expanded text:
iissimo patri INNOCENTIO summo pontifici, STEPHANUS miserandus episcopus Ecclesiae Parisiensobsequio charitatis, in itinere quod indixerat pietas, in opere sancto, in sanctorum comitatu, in dominico die, certe in sinu meo et inter manus meas crudeliter ab impiis pro justitia excerebratus est, factus obediens usque ad mortem. Non opus est prece, ubi pietatem melius in silentio lacrymae provocant, et singultus qui interrumpit precem, exprimit affectionem. Haec plane compassionem veram, etsi non postulant, merentur tamen: utpote quae verum indicant produntque dolorem, et simulationis fugant ambiguum. Puto proinde sufficere mihi ad incutiendam paternis visceribus calamitatem quam patior, rem, ut est, simpliciter intimasse. Tristis flebilisque historia satis pro se agit, praesertim apud vos, et suasoriis fucari non indiget. Exitus aquarum deducite,illum lugeo, sed me. Nam ille quo pacto lugeatur, qui mortis pretiosae compendio transivit ad vitam? 2. Quis illum
Abbreviated transcription (Latin):
tͣdicturis.⁊ consecͣtionis dies sub¬
ripiat᷑ appellaturis. Cet̾m ñ ẽ con¬
siliũ contͣ consiliũ dñi: cuiꝰ ꝓui¬
dentia factum ẽ uͥ nec contͣdicto¬
res defiũ̾int. nec appellatores. Ap-¬
pellatum est afalcone decano lug¬
dunensis eccłie. appellatum ẽ ⁊ apon¬
tio archidiac̃o lingonensi. appellatũ
abono amico sac̾dote ⁊ canonico eq̃
lingonensi. appellatum ⁊ a fratrib
nr̃is. brunone atq gaufrido: igno¬
rantib quid̃ his om̃ib p̃parationẽ
cordis eorum: s casu suꝑuenienti¬
b. haud dubiũ qͥn di ꝓuda uolun¬
tate. Tanta si quid̃ fuit breuitas ⁊¬
mini: uuix ex qͦ resciuimꝰ diem. qͣ¬
re cũ litt̾is potuerit. qͣtinꝰ p̃ueniret
qđ parabat᷑. ñ sacͣmentũ. s sacͥlegiũ.
Et is qͦ nicħominꝰ contͣdix̃: ⁊ tam
consecͣndum qͣm consecͣturos ad se¬
dem apłicam appellauit. Et ipse
erat lingoñ canonicus. Ueritatẽ

Expanded text:
tradicturis, et consecrationis dies subtradicturis, et consecrationis dies subripiatur appellaturis. Caeterum non est consilium contra consilium Domini, cujus providentia factum est ut nec contradictores defuerint, nec appellatores. Appellatum est a Falcone decano Lugdunensis Ecclesiae; appellatum et a Pontio archidiacono Lingonensi; appellatum a Bono-Amico sacerdote et canonico aeque Lingonensi; appellatum et a fratribus nostris Brunone atque Gaufrido, ignorantibus quidem omnibus his praeparationem cordis eorum, sed casu supervenientibus, haud dubium quin Dei provida voluntate. Tanta si quidem fuit brevitas termini, ut vix, ex quo rescivimus diem, spr parabatur, non sacramentum, sed sacrilegium. Et is quoque nihilominus contradixit, et tam consecrandum quam consecraturos ad Sedem apostolicam appellavit. Et ipse erat Lingonensis canonicus. Veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
saceris. unũ idemq nom̃ p̾signa¬
tum in scedulis. manifeste de uno
fonte dulce ⁊amarũ illd mana¬
re.cunctis qui aderant miranti¬
b declarabant. Tenent᷑ in mani¬
b contͣdictorie litt̾e: utͥslibet obe¬
dire decreu̾is. inobediens necesse
ẽ tenearis. dut enim pͥorẽ te recipi¬
entemepłam pꝰerior condẽpnab̾:
aut si pꝰeriorem sequi eligas. pͥor
se ip̃a tueri adu̾sus t̾ciam. S ec¬
ce litt̾e contͣ litt̾as. mandatũ adũ¬
sus mandatum: itauͥ ñiam quẽ¬
admodum in ꝓpħa. manda. re-¬
manda. s manda. demanda. potiꝰ
inculcet᷑. Int̾im nempe homo qui
⁊ consecͣtionem fug̾at. ⁊ electionem
refutarat. festinauit ad regem. re¬
galium inuestit᷑am optinuit: qͥb
m̾itis. ip̃e uiderit. Mox directis e¬
pistoł ⁊ locus qui assignatꝰ fuerat
ẽ mutatꝰ. ⁊ dies anticipatꝰ: uͥ loci
temꝑis q oportunitate subtͣcta. ⁊
copia agendi parit̃ subtͣhat᷑ con¬

Expanded text:
sa ceris, unum idemque nomen praesignasa ceris, unum idemque nomen praesignatum in schedulis, manifeste de uno fonte dulce et amarum illud manare cunctis qui aderant 163 mirantibus declarabant. Tenentur in manibus contradictoriae litterae: utris libet obedire decreveris, inobediens necesse est tenearis. Aut enim priorem te recipientem epistolam posterior condemnabit: aut si posteriorem sequi eligas prior vel ipsa tueri adversus tertiam. Sed ecce litterae contra litteras, mandatum adversus mandatum: ita ut non jam, quemadmodum in propheta, Manda, remanda , sed Manda, demanda, potius inculcetur. 5. Interim nempe homo qui et consecrationem fugerat, et electionem refutarat, festinavit ad Regem. Regalium investituram obtinuit; quibus meritis, ipse viderit. Mox directis epistolis, et locus qui assignatus fuerat, est mutatus, et dies anticipatus: ut loci temporisque opportunitate subtracta, et copia agendi pariter subtrahatur con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ consiliũ placuisse. Int̾im hõ ille
uenisse ñciatur: s in hospicium ñ
inpalaciũ. uesꝑe sexte fereuenit:
sabb̃o mane recessit. Non ẽ meũ di¬
rit. ad quã ei cure fuit longo itin̾e
ꝑuenire: nͥ qđ u̾ecundia monacha¬
lis honoris q contemptꝰ forsan pu¬
tari posset. si ñ aliud alia q̃ secuta
sunt indicarent. Et reuera quid
aliud tunc suspicari debuimꝰ. q̃n
archiep̃c rediens ab illo.testatꝰ ẽ
coram omib nullo mͦ eum uolu¬
isse adquiesc̾e. s quieqͥd de eo
factum fuerat penitꝰ refutare :
Deniq ⁊mandauit mox electionẽ
fieri. ħ ꝑ quosdam lingonenses ca¬
nonicos tunc p̃sentes: ħ ⁊ ꝑ litt̾as q̃
adhuc extant. Qb in capitło lingo¬
nensi oblatis ⁊ lectis. ꝓhpudor. in¬
continenti legunt᷑ alie ꝑ omĩa con¬
tͣrie iłł: asserentes utiq consecͣti¬
onem dilatam ñ dimissam. assig¬
nantes diem ⁊ locum ad causam
decidendam: quã litt̾e pͥores ñcia¬
bant decisam. Putares in litt̾is ñ

Expanded text:
uisse. Interim homo ille venisse nuntiatur, sed in hospitium, non in palatium. Vespere sextae feriae venit; sabbato mane recessit. Non est mecum dirit, ad quam ei curae fuit longo itinere pervenire: nisi quod verecundia monachalis, honorisque contemptus forsan putari posset, si non aliud alia, quae secuta sunt, indicarent. Et revera quid aliud tunc suspicari debuimus, quando archiepiscopus rediens ab illo testatus est coram omnibus, nullo modo eum voluisse acquiescere, sed quidquid de eo factum fuerat, penitus refutare? 4. Denique et mandavit mox electionem fieri. Hoc per quosdam Lingonenses canonicos tunc praesentes, hoc et per litteras, quae adhuc exstant. Quibus in capitulo Lingonensi oblatis et lectis, proh pudor! incontinenti leguntur aliae per omnia contrariae illis, asserentes utique consecrationem dilatam, non dimissam; assignantes diem et locum ad causam decidendam, quam litterae priores nuntiabant decisam. Putares in litteris no
Abbreviated transcription (Latin):
Inus de militibꝰ templi uoluit
monachari mordine nr̃o: nec de¬
fulrunt de nr̃ĩs qui ei in tali uolun¬
tate assentirent. S cũ ñ auderent eũ
in suis claustris reciꝑe. qm̃ ñ licebat:
occulte eũ direxerunt ad qͣndã abba¬
tiã q̃ dr uallis. mandantes & sugge¬
rentes abb̃i. ut nigrũ habitũ de alio
ordine monachoꝵ fac̾et ei tͣdi: & sic
eũ reciꝑent. nrm̃q illidarent. Et fa¬
ctũ ẽ ita. Res nob̾ innotuit. & ꝑ nos
delata ad capitłm ẽ: capitłi decreto
ille fr̃ foras ẽ missus. At fr̃s de templo
minime hoc contenti. litt̾as nichilo¬
minꝰ a ur̃a maiestate ep̃o cathalau¬
nensi attulert̃: qͥbꝰ abbatẽ san¬
cti urbani nã is ẽ qui miltti ha¬
bitũ tradid̾at. ab introitu eccłe sus¬
penderent donec se ur̃o conspectui
p̃sentaret. Inde ẽ qd̃ abbas de uallibꝰ
quo rogante ille fec̃ hoc. nil mali su¬
spicatꝰ compulsꝰ ẽ in magna anxie¬
tate animi frem latorẽ p̃sentiũ mit¬
nitate potuerimꝰ ꝓmereri.

Expanded text:
nus de militibus Templi voluit monachari in Ordine nostro: nec defuerunt de nostris, qui ei in tali voluntate assentirent. Sed cum non auderent eum in suis claustris recipere, quoniam non licebat, occulte eum duxerunt ad quamdam abbatiam, quae dicitur Vallis, mandantes et suggerentes abbati, ut nigrum habitum de alio Ordine monachorum faceret ei tradi; et sic eum reciperent, nostrumque illi darent. Et factum est ita. Res nobis innotuit, et per nos delata ad capitulum est. Capituli decreto frater ille foras missus est. At fratres de Templo minime hoc contenti, litteras nihilominus a vestra majestate episcopo Catalaunensi attulerunt, quibus abbatem Sancti Urbani nam is est qui militi habitum tradiderat ab introitu ecclesiae suspenderet, donec se vestro conspectui praesentaret. Inde est quod abbas de Vallibus, quo rogante ille hoc fecit, nil mali suspicatus, compulsus est in magna anxietate animi fratrem latorem praesentium mitrnitate potuerimus promereri.
Abbreviated transcription (Latin):
co quẽ tenetis. ꝓ dignitate qua polletis ꝓ
potestate quam accepistis. qͦmͦ qͥ ascend̾¬
usq adcelos descendat usq ad inferos.⁊
oꝑa tenebrarũ ausa ꝑdire in lucem. ar¬
guant᷑ aluce inluce. ut dum qui publi¬
ce peccat publice arguet᷑ compͥmant se¬
se ⁊̃ aliiponentes tenebras lucẽ. disputã¬
tesintͥuiis de diuinis. qͥ locunt᷑ mala in¬

Expanded text:
loco quem tenetis, pro dignitate qua polletis, pro loco quem tenetis, pro dignitate qua polletis, pro potestate quam accepistis; quomodo qui ascendit ad coelos, descendat usque ad inferos: et opera tenebrarum, ausa prodire in lucem, arguantur a luce in lucem: ut dum qui publice peccat, publice arguetur; comprimant sese etiam alii, ponentes tenebras lucem, disputantes in triviis 182 de divinis; qui loquuntur mala
Abbreviated transcription (Latin):
num ingeniũ fid̾i nichil reseruans.
Temptat altiora se. fortiora scrutat᷑. ir¬
ruit indiuina. sc̃a tem̾at mag̃ qͣm re¬
serat. clausa ⁊ signata ñ aꝑit s diripit.:
⁊ quicqͥd sͥ ñ inuenit ꝑuium. id putat
nichilũ. c̾dere dedignat᷑. Legite si place
librum petri abailardi quẽ dic̃ theo¬
logie. admanum ẽ enim. cũ sic̃ głatur.
apłib lectitet᷑ in curia. ⁊ uidete quali¬
a ibi de sca tͥnitate dicant᷑. de genitura
sueta. Legite ⁊ alium quẽ dicunt sen¬
tentiarum eiꝰ. necñ ⁊illum qͥ inscrib̾r
scito te ip̃m: ⁊ aĩadũtite qͣnta ⁊ ip̃i sil¬
uescant segete sacͥlegiorũ atq errorũ
altaris. de potestate ligandi atq soluẽ¬
di. de originali peccõ. de concupiscenti¬
a. de peccõ delectatiõis. de pecco infir¬
mitatis. de peccõ ignorantie.de opere
peccĩ: de uoluntate peccandi. Et si qͥd̃
uidicatis me iuste mou̾i. mouemini et
uos: ac ne frustra moueamini. agite ꝓlo

Expanded text:
num ingenium, fidei nil reservans. num ingenium, fidei nil reservans. Tentat altiora se, fortiora scrutatur, irruit in divina, sancta temerat magis quam reserat; clausa et signata non aperit, sed diripit: et quidquid sibi non invenit pervium id putat nihilum, credere dedignatur. 2. Legite, si placet, librum Petri Abaelardi, quem dicit Theologiae: ad manum est enim; cum, sicut gloriatur, a pluribus lectitetur in curia: et videte qualia ibi de sancta Trinitate dicantur, de genitura sueta. Legite et alium, quem dicunt Sententiarum ejus; necnon et illum qui inscribitur, Scito te ipsum; et animadvertite quanta et ipsi silvescant segete sacrilegiorum atque errorum: s, de Sacramento altaris; de potestate ligandi atque solvendi, de originali peccato, de concupiscentia, de peccato delectationis, de peccato infirmitatis, de peccato ignorantiae, de opere peccati, de voluntate peccandi. Et siquidem judicatis me juste moveri, movemini et vos: ac ne frustra moveamini, agite pro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ patͥb reu̾endis ep̃is ⁊ cardi¬
nalib qui sunt de curia. pu¬
er sc̃itatis eorum. Nulli dubium qͥn ad
uos specialit̾ spectet tollere scandala
de regno di: surgentes succid̾e spinas.
sedare querelas. Sic enim p̃cepit moy¬
ses cũ montem subiit. ħetis inquiens
aaron ⁊ur uob̾cum: si quid natum
fu̾it questioĩs referetis ad ip̃os. Illum
loquor moysen quiuenit ꝑ aquã. ⁊ ñ
in aqua solum. s in .a. ⁊ sangͥne. Et
questiones s lesiones fid̾i ⁊ iniurias xͥ.
patrũ ꝓbra. atq contemptꝰ: p̃sentiũ
scandala. ꝑicula post̾orum. Irridet᷑
simplicium fides. euisc̾ant᷑ archana
dei: questiões de altissimis reb tem̾a¬
rie uentilant᷑. insultat᷑ patͥb qd̃ eas
mag̾ sopiendas qͣm soluendas censue¬
rint. Inde fit qd̃ agnus paschał contͣ
di statutum aut aqͣ coquit᷑. aut cru¬
dus discerpitur more ⁊ ore bestiali
Quod residuumẽ. ñ igne conburit᷑. s
conculcat᷑: ita omĩa usurpat sͥ huma¬

Expanded text:
scopis et cardinalibus qui sunt de curia, puer sanctitatis eorum. 1. Nulli dubium, quin ad vos specialiter spectet tollere scandala de regno Dei, surgentes succidere spinas, sedare querelas. Sic enim praecepit Moyses cum montem subiit: Habetis, inquiens, Aaron et Hur vobiscum: si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad ipsos . Illum loquor Moysen, qui venit per aquam, et non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Et quaestiones, sed laesiones fidei, et injurias Christi; patrum probra atque contemptus; praesentium scandala, pericula posterorum. Irridetur simplicium fides, eviscerantur arcana Dei, quaestiones de altissimis rebus temerarie ventilantur, insultatur patribus, quod eas magis sopiendas, quam solvendas censuerint. Inde fit, quod Agnus paschalis, contra Dei statutum , aut aqua coquitur, aut crudus discerpitur, more et ore bestiali. Quod residuum est, non igne comburitur, sed conculcatur. Ita omnia usurpat sibi huma
Abbreviated transcription (Latin):
ille: s ñ sua manu utiq educendꝰ. Tẽ¬
pus &e opꝰ eẽ existimo: ambos educi ĩ de¬
fensione orientalis eccl̃e. Cuiꝰ locũ tene¬
tis: zelũ neglig̾e̾ ñ debetis. Quale est
hoc. pͥncipatum tenere: i minist̾ium
declinare: Uox clamantis. Uenio ihe¬
rosolimã tt̾m crueifigi. Ad quã uocẽ ⁊¬
si alii tepidi⁊ alii surdi sint: successori
petͥ dissimulare ñ licet. Loq̃t᷑ & ipse.
Qd̾ si õs scandalizati fuerint: s ñ e¬
go. Nec t̾rebitur dãpnis pͥoris exercitꝰ:

Expanded text:
ille, sed non sua manu utique educendus. 2. Temille, sed non sua manu utique educendus. 2. Tempus et opus esse existimo ambos educi in defensionem orientalis Ecclesiae. Cujus locum tenetis, zelum negligere non debetis. Quale est hoc, principatum tenere, et ministerium declinare? Vox clamantis: « Venio Jerosolymam iterum crucifigi. » Ad quam vocem etsi alii tepidi, alii et surdi sint; successori Petri dissimulare non licet. Loquetur et ipse: Etsi omnes scandalizati fuerint, sed non ego ; nec terrebitur d
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ leue u̾bum qd̾ sonuit: triste
satis ⁊ graue est. Et cui tͥste. Im¬
mo cui ñ triste: Soli filii ire. irã ũ sen¬
tiunt. nec tͥstant᷑ tͥstibꝰ. s letant᷑ & ex¬
ultant in rebꝰ pessimis. De cet̾o ꝯmunis
ẽ iͥsticia: qi cõmunis ẽ causa. Bene fecistis
iustissimũ zelũ nr̃e gallicane eccl̃e col-¬
laudando: & corroborando auctorita¬
te litt̾aꝵ urãꝵ. Non ẽ dico uob̾ in cau¬
sa tã gn̾ali &e tã gͣui tepide agendum:
s ne tmide qͥdẽ. Legi apd̾ qñdã sapi-¬
entẽ. Non ẽ uir fortis: cui ñ crescit ani¬
mꝰ in ipsa rerũ difficultate. Ego autẽ
dico fideli hoĩ: mag̃ & int̾ flagella fi¬
dendũ. Intrauert̃ aq̃ usq ad animã
xp̃i: tacta ẽ pupilla ocłi eiꝰ. Exerendꝰ
denuo patiente ubi & alt̾a uice passꝰ
suo nutu. alt̾ sua manu qͦtiens necesse
ẽ euaginandꝰ. Et qͥdẽ de qͦ minꝰ uideba-¬
t᷑: de ipso ad petrũ dictũ ẽ. Conu̾te gla-¬
diũ tuũ in uaginã. Ergo suus erat &

Expanded text:
on est leve verbum quod sonuit: triste satis et grave est. Et cui triste? Imo cui non triste? Soli filii irae iram non sentiunt, nec tristantur tristibus, sed laetantur et exsultant in rebus pessimis. De caetero communis tristitia est, quia communis est causa. Bene fecistis justissimum zelum nostrae gallicanae Ecclesiae collaudando, et corroborando auctoritate litterarum vestrarum. Non est, dico vobis, in causa tam generali et tam gravi tepide agendum, sed ne timide quidem. Legi apud quemdam sapientem: « Non est vir fortis, cui non crescit animus in ipsa rerum difficultate . » Ego autem dico, fideli homini magis et inter flagella fidendum. Intraverunt aquae usque ad animam Christi, tacta est pupilla oculi ejus. Exserendus denuo patiente, ubi et altera vice passus suo nutu, alter sua manu, quoties necesse est, evaginandus. Et quidem de quo minus videbatur, de ipso ad Petrum dictum est: Converte gladium tuum in vaginam . Ergo suus erat et
Abbreviated transcription (Latin):
sponse eiꝰ: s quicqͥd habes uiriũ. qͥcqͥd
reli. qͥcqͥd sollicitudinis. qͥcqͥd auctori¬
tatis. qͥcqͥd potestatis impendes. Singu¬
lare ꝑicl̾m singłarẽ exigit oꝑam: fun¬
dam̃tũ ꝯcutit᷑. ⁊ tãqm imminenti ru¬
ine totis ẽ nisibꝰ occurrendũ. Et hec
ꝓpt̾ uos fidñt̾ qͥdẽ: s fidelit̾ dicta. De
cio satis miror me qͣsi iudicẽ & pͥncipẽ
militie elegert̃: c̾tũ sit uob̾ nec osilii
mei. nec uoluntatis mee fuisse uł eẽ.
s nec possibilitatis mee qnͣtũ metior
uires meas ꝑuenire usq illiic. Qͥs sũ

Expanded text:
sponsae ejus: sed quidquid habes virium, quidquid sponsae ejus: sed quidquid habes virium, quidquid zeli, quidquid sollicitudinis, quidquid auctoritatis, quidquid potestatis, impendes. Singulare periculum singularem exigit operam. Fundamentum concutitur, et tanquam imminenti ruinae totis est nisibus occurrendum. Et haec propter vos, fidenter quidem, sed fideliter dicta. 4. De cio satis miror me quasi in ducem et principem militiae elegerunt, certum sit vobis nec consilii mei, nec voluntatis meae fuisse vel esse; sed nec possibilitatis meae quantum metior vires meas pervenire usque il
Abbreviated transcription (Latin):
Numqͥd ñ id̾o debet fac̾e̾ hõ qd̾ debet: qr
d̾s facit qd̾ uult: Ego uͦ ꝓ tantis malis
gaudiũ existimabo qd̾ in uarias tẽp̃ta¬
tiones incidimꝰ. Reuera panẽ doloris co¬
medimꝰ: & potati sumꝰ uino compuncti¬
onis. Qd diffidis amice sponsi qͣsi ñ mo¬
re suo uinũ bonũ seruau̾it usq adhuc
benignꝰ & sapiens sponsꝰ: Qͥs scit si cõ¬
u̾tat᷑ & ignoscat ds. ⁊ relinqͣt pꝰ se bñdi¬
ctionem: Et c̾te sic oꝑari sic udicare
suꝑna diuinitas solet: scienti loquor.
Qndo magna bona mortalibꝰ ꝓuene¬
runt: q̃ ñ magna p̾uen̾i̾nt mala: Nã
ut cet̾a taceã. ñne illd̾ unicũ & singła¬
re beneficiũ nr̃e salutis p̃cessit mors
saluatoris: Tu gͦ amice sponsi: amicũ
te in necessitate ꝓbato. Si tͥplici illo a¬
more de qͦ tuus int̾rogatꝰ ẽ p̃decessor.
tu qͦ toto corde tota anima dota uirtu¬
te xp̃m̃ diligis ut oportet. nichil reser¬
uabis. nicħ dissimulabis. in tanto ꝑicło

Expanded text:
 non debet facere homo quod debet, quia Deus facit quod vult? Ego vero pro tantis malis, gaudium aestimabo, quod in varias tentationes incidimus . Revera panem doloris comedimus, et potati sumus vino compunctionis. Quid diffidis, amice sponsi, quasi non more suo vinum bonum servaverit usque adhuc benignus et sapiens sponsus? Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem . Et certe sic operari, sic judicare superna divinitas solet: scienti loquor. Quando magna bona mortalibus provenerunt, quae non magna praevenerint mala? Nam, ut caetera taceam, nonne illud unicum et singulare beneficium nostrae salutis praecessit mors Salvatoris? 3. Tu ergo, amice sponsi, amicum te in necessitate probato. Si triplici illo amore, de quo tuus interrogatus est praedecessor , tu quoque toto corde, tota anima, 258 tota virtute Christum diligis, ut oportet, nihil reservabis, nihil dissimulabis in tanto periculo
Abbreviated transcription (Latin):
dis cancellario. B. de clareͣual¬
le.que retro sunt obliusci:⁊ ad ea
que aute sunt apłm sequi. Non la¬
tet amicos nr̃os. qͦd me familiari
affectu diligitis. ⁊ tantȩ mͥ felicira¬
tis fructum inuident. si solus hr̃e
uoluero. Monachi diuionienses
ob antiqͣm illius ecclȩ religionem.
mͥ carissimi sunt. Sentiant si pla¬
cet qͦd ñ sit amor ociosus. siue ur̾
ad nos. siue nr̃ ad illos: salua t̾n
in om̃ib i̾ticia. contra qͣm ne ami¬
cum qͥdem respicere fas ẽ. uał.

Expanded text:
dis cancellario, BERNARDUS de Clara-Valle, quae retro sunt oblivisci, et ad ea quae ante sunt, Apostolum sequi. Non latet amicos nostros quod me familiari affectu diligitis, et tantae mihi felicitatis fructum invident, si solus habere voluero. Monachi Divionenses ob antiquam illius Ecclesiae religionem mihi charissimi sunt. Sentiant, si placet, quod non sit amor otiosus, sive vester ad nos, sive noster ad illos, salva tamen in omnibus justitia, contra quam ne amicum quidem respicere fas est.
Abbreviated transcription (Latin):
magna ẽ. ⁊ multa eget cu¬
ra. nec mͦ multa. s cita: itauͥ assi¬
due cũ lacͥmis medico celesti inste¬
mꝰ dicentes. dnẽ descende pͥusqͣm
moriat᷑. Tnum ẽ qđ mag̃ exacer
is qui oderat te: s ho unanimis dux
tuus ⁊ metͦpolitanus tuus. Quomͦ
ab austro ⁊ ñiam ab aquilõe pan¬
ditur om̃e malũ: Merito ꝓm̾n ñ
ẽ dolor sic̃ dolor meus: qͣm de quib
potissimũ p̃sumebamꝰ. ab ip̃iᷤ passi

Expanded text:
magna est, et multa eget cura; nec modo multa, sed cita, ita ut assidue cum lacrymis medico coelesti instemus dicentes: Domine, descende priusquam moriatur . Unum est quod magis exacerbis qui oderat te: sed homo unanimis, dux tuus et metropolitanus tuus. Quomodo ab austro, et non jam ab aquilone panditur omne malum? Merito proinde non est dolor sicut dolor meus, quoniam de quibus potissimum praesumebamus, ab ipsis pa
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ eccłia: cuiꝰcemodi ñ sponsũ s
monstrũ tue filie ꝓcurasti ne: Nõ
plane te mr̃em in h: s nou̾cã sensi¬
mꝰ. Gener hic tuus qͣm longe anobi¬
lilla tua antiqͣ. honestate. gͣuitate.
ꝓbitate degen̾at: Quid enĩ: Egone
id dix̾im honorabile conubium ⁊
thorum ĩmaculatũ÷ qđ de tali ⁊
talit̾ factum ẽ: Sine lege. sine ordi¬
ne. sine rõne. sic confusa sunt omĩa.
ĩmo ita cuncta in fraude ⁊ tem̾ita¬
te p̃repta ⁊p̃sumpta fuisse constat.
ut ñ dico ep̃m. s ne ullicum quid̃
aut thelonearium quẽpiã in hũc
modum decĩt ordinari. Quib
uos laudib efferã dilectissimi. qui
soli condoluistis afflicte. ⁊ tam in pͥ¬
ma qͣm in scd̃a sua deffensiõe opp̃s
se astitistis. ascendentes ex adu̾so. ⁊
opponentes uos murũ ꝓdomo isrł:
Nonẽ inuentꝰ simił uob̾ in illo con¬
uentu qͥ conseruaret . l .e. quisacris

Expanded text:
modi non sponsum, sed monstrum tuae filiae procurasti nunc! non plane matrem te in hoc, sed novercam sensimus. Gener hic tuus quam longe a nobili illa tua antiqua honestate, gravitate, probitate, degenerat! Quid enim? egone id dixerim honorabile connubium, et thorum immaculatum, quod de tali et taliter factum est? Sine lege, sine ordine, sine ratione sic confusa sunt omnia; imo ita cuncta in fraude et temeritate praecepta et praesumpta fuisse constat, ut non dico episcopum, sed ne villicum quidem, aut teloniarium quempiam in hunc modum decuerit ordinari. Quibus vos laudibus efferam, dilectissimi, qui soli condoluistis afflictae, ei tam in prima, quam in secunda sua defensione oppressae 164 astitistis, ascendentes ex adverso, et opponentes vos murum pro domo Israel? Non est inventus similis vobis in illo conventu, qui conservaret
Abbreviated transcription (Latin):
eͦne confodet fornicatores. Que cũ ita
de uob̃ ad dĩ ⁊urãm ip̃orum głam
uͥq clarescant. restat ut pͥncipio tã
laudabili condignũ exitum dare.⁊
hostie capiti caudã iung̾e satagatis.

Expanded text:
crone confoderet fornicantes . Quae cum ita de vobis ad Dei et vestram ipsorum gloriam ubique clarescant, restat ut principio tam laudabili condignum exitum dare, et hostiae capiti caudam jungere satagatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ: inuenit ꝙ facile ẽẽ. qͦd impossibile
ante putauit. Solent etiam fortissimi
milites audita bucina ante cõg̾ssum
trepidare. At uͥ ad p̾liũ uentũ fu̾it: speᷤ
uictoriȩ ⁊ timor ne uincant᷑ reddit uit᷑¬
pidos. Qͥd uͦ tu trepidas qͦm fr̾m unani¬
initas armatoꝵ cͥcu̾muniet. cui angłi as¬
sistent a late. quẽ dux belli.xͦ. p̃ibit. suos
animans aduictoriã ⁊ dicens. confidite
lies si fieri possit occisus fraudab̃is aiucto¬
ria: tantũ ne fugias. Sola causa qua ꝑdẽ
possis uictoriam: fuga ẽ. Fugiendo poteᷤᷤ
illam amitt̾e: moriendo ñ potes. Et beatꝰ
si pugnando mouaris: qr mortuus mox
coronab̃is. Ue aũ tͥ. si declinando pugnã.
ꝑdis ⁊ uictoriã simul⁊ coronã. Qͦd ip̃e
au̾tat a te fili dilectissime. qui in uidi¬
cio de his meis litt̾is maiorẽ tͥ ht̃ inferre

Expanded text:
tatem, invenitque facile esse quod impossibile tatem, invenitque facile esse quod impossibile ante putavit. Solent etiam fortissimi milites audita buccina ante congressum trepidare; at ubi ad praelium ventum fuerit, spes victoriae, et timor ne vincantur, reddit intrepidos. Quid vero tu trepidas, quem fratrum unanimitas armatorum circummuniet, cui Angeli assistent a latere, quem dux belli Christus praeibit, suos animans ad victoriam, et dicens: Confidite,c millies si fieri possit occisus, fraudaberis a victoria, tantum ne fugias. Sola causa, qua perdere possis victoriam, fuga est. Fugiendo potes illam amittere, moriendo non potes: et beatus si pugnando moriaris, quia mortuus, mox coronaberis. Vae autem tibi, si declinando pugnam, perdis et victoriam simul et coronam! Quod ipse avertat a te, fili dilectissime, qui in judicio de his meis litteris majorem tibi habet inferre
Abbreviated transcription (Latin):
sompnos. cum illa hora xͦ resurrer̾it: ⁊ ig¬
noras quod exarmatꝰ. ⁊ tu timidior. ⁊ hosti¬
b munꝰ tim̾̃dꝰ sis: Armatoꝵ multitudo
circũ uallauert̾ domũ: ⁊ tu dormis: Iam
ascendunt aggerẽ. iam dissipant sepẽ: iã
irruunt ꝑ posticiũ. Tutiꝰne ẽ gͦ tͥut te in¬
ueniant solum qͣm cũ aliis: nudũ in le¬
ctulo: qͣm armatũ in campo: Exꝑgisce̾.
sume arma. ⁊ fuge ad cõmilitones tuos
qͦs fugiens deserueras: ut qui te ab eis
disiunx̾at. ip̃e te denuo timor uingat.
Quid armoꝵ refugis pondꝰ ⁊ asꝑitatẽ.
delicate miles: Adu̾sariꝰ instans ⁊ cͥcũ uo¬
lantia spicła facient clipeũ ñ ẽẽ oñi: lo¬
ricam ñ sentiri uł galeam. Et qͥdẽ subi¬
to ꝓcedenti de umbra ad solem. de ocio
ad laborem: graue cernit᷑ omẽ qͦd inci¬
pit. S pꝰqͣm abhis dissuesc̾e ⁊ ad illa se
paulisꝑ assuesce̾ ceꝑit. usꝰ tollit difficul¬

Expanded text:
somnos, cum illa hora Christus resurrexerit: et igsomnos, cum illa hora Christus resurrexerit: et ignoras quod exarmatus, et tu timidior, et hostibus minus timendus sis? Armatorum multitudo circumvallaverunt domum, et tu dormis? Jam ascendunt aggerem, jam dissipant sepem, jam irruunt per posticum. Tutiusne est ergo tibi ut te inveniant solum, quam cum aliis; nudum in lectulo, quam armatum in campo? Expergiscere, sume arma, et fuge ad commilitones tuos, quos fugiens deserueras; ut qui te ab eis disjunxerat, ipse te denuo timor jungat. Quid armorum refugis pondus et asperitatem, delicate miles? Adversarius instans et circumvolantia spicula facient clypeum non esse oneri, loricam non sentiri vel galeam. Et quidem subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficul