comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nii theologiam nr̃am & excelsorũ & subluiũ & inuisibiliũ
cognitionẽ subsannantib & arguentib fidem humilem ut
glientur si possint ipsi quod hȩc despiciunt de similib. Et si
talia inuenerunt & similia cognouerat sapientia sua & r̾o¬
ne sua & sensu suo quem fidei nr̃e preferre non timent.
ut in spiciant theologiam suam. & quȩ dedeo dixerint eru¬
bescenda & ridicula & incongrua & falsa. ut finem agnoscãt
& suscipiant ueritatem. Ppter hoc enim d̾s inhominib con¬
uersari uoluit ut conuersatio hominis incelo ee̾ potuisset¬
& obhoc ille humane sustinuit. ut diuina iste cognoscere
inereretur. hoc est sacramentũ humilitatis dei. & sacramen¬
tum fidei & sacramentum ueritatis quod non cognouerũt
suꝑbi corde in flari sensu suo & sapientia sua quȩ de carne
erat & non potuit dei sapientiam inuenire ut inuenire¬
tur stulticia eẽ quȩ sapientia putabatur & nonͥ erat. In hoc

Expanded text:
 theologiam nostram, et excelsorum, et sublimium, et invisibilium cognitionem, subsannantibus, et arguentibus fidem humilem, ut glorientur si possint ipsi, qui haec despiciunt de similibus. Et si talia invenerunt, et similia cognoverunt sapientia sua, et ratione sua, et sensu suo, quam fidei nostrae praeferre non timent, ut inspiciant theologiam suam, et quae de Deo dixerunt erubescenda, et ridicula, et incongrua, et falsa, ut fidem agnoscant et suscipiant veritatem. Propter hoc enim Deus in natura hominis conversari voluit, ut conversatio hominis in coelo esse posset, et ob hoc ille humana sustinuit, ut divina iste cognoscere mereretur. Hoc est sacramentum humilitatis Dei, et sacramentum fidei, et sacramentum veritatis: quod non cognoverunt superbi corde, inflati sensu suo, et sapientia sua, quae de carne erat, et non potuit Dei sapientiam invenire, ut inveniretur stultitia esse quae sapientia putabatur, et non erat. In hoc
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinã efficatia ad demonstrandã sũmam ueritatem
Ppterea theologiam diuinam quȩ his exemplarib usa est
in demonstratione inuisibilium digna deo & consentanea
ueritati predicare theologiam uͦ mundi quȩ r̾one carnis ele¬
menta conditionis sequuta est non potuisse ueritatem
dei apprehendere. Et ita quidem ut in enigmate dicatur.
golias incapite suo despecto & modico ꝑcussos ꝓsternit᷑.
quia mundi huius sapientia timens inaltum abhunuli¬
tate xp̾iane ueritatis in sũmo suo manifesti erroris cõpbat᷑.
Et monstratur d̾s abhumilib inuentus & humilib reuelatꝰ
& crucẽ xp̃i credentib contulisse. qđ suꝑbientib & de se presu

Expanded text:
doctrina efficacia ad demonstrandam summam veritatem. doctrina efficacia ad demonstrandam summam veritatem. Propterea theologiam divinam, quae his exemplaribus usa est in demonstratione invisibilium, digna Deo, et consentanea veritati praedicare, theologiam vero mundi, quae ratione carnis elementa conditionis secuta est, non potuisse veritatem Dei apprehendere. Et ita quidem, ut in aenigmate dicatur, Golias in capite suo a despecto et modico percussus prosternitur; quia mundi hujus sapientia tumens in altum ab humilitate Christianae veritatis in summo suo manifesti erroris comprobatur. Et monstratur Deus ab humilibus inventus, et humilibus revelatus, et crucem Christi credentibus contul
Abbreviated transcription (Latin):
natione humauis mentib ꝓpinquiore quȩ ualde intelligi¬
bilis est & obscura clarescat.
he olosus dionisius
sapientiam mundi contra humilitatẽ fidei xp̃iane inflatã
remedium facta sunt. quasi indigna deo & maiestati sũme
in congrua & inposuibilia ueritati contẽpni & stultũ estima¬
ri predicationis uerbum in redemptionem generis humani
& nature documento scđm mundi huius elementa inceden¬
tes falsa iudicare que de salute hominis ꝑfecta sunt in mor¬
te redemptoris: opponit se ut głam eius euacuet. quȩ ẽ scđ
sensum huius scłi sapientie. & ostendit sapientiam.xp̃iane
fidei inmorte quidem redemptoris humilem sed magni¬
tione creatoris eẽ sublimen. & sacramenta redemptionis
quȩ despecta uidebantur scdm sp̃ẽm huius mundi ⁊ eorũ
qui mundanã tantũ nouerant estimationẽ excelsa fore
& ueneranda & supra mundi huius sap̾iam & t̾onem. &

Expanded text:
natione humanis mentibus propinquiore, quae valde intelliginatione humanis mentibus propinquiore, quae valde intelligibilis est et obscura, clarescat.Theologus Dionysius sapientiam mundi contra humilitatem fidei Christianae inflaremedium facta sunt quasi indigna Deo, et majestati summae incongrua, et impossibilia veritati contemni, et stultum existimari praedicationis Verbum in redemptionem generis humani, et ex naturae documento secundum mundi hujus elementa incedentes falsa judicare, quae de salute hominis perfecta sunt in morte Redemptoris, opponit se ut gloriam ejus evacuet, quae est secundum sensum hujus saeculi sapientiae. Et ostendit sapientiam Christianae fidei in morte quidem Redemptoris humilem, sed in agnitione Creatoris esse sublimem, et sacramenta redemptionis, quae despecta videbantur secundum speciem hujus mundi, et eorum qui mundanam tantum noverant aestimationem, excelsa esse, et veneranda, et supra mundi hujus sapientiam, et rationem, et
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ suum aminittens. Scda ierarchia inangłica natura
formata est ad optione & participatione & dignatione apͥma
& subprima & ad pͥma scd̾a similitudine sublimis gradũ ħns
& differentiam suscipiens & comparationẽ admittens: post sũ¬
ma trinitatẽ scda emulatione trina diuisione distincta. Ter¬
cia & ultima ierarchia inhumana natura ordinata est scd̃ã
primo. & primam scdo loco imitans & imaginẽ sũmã & suꝑ
excellentem similitudinẽ ꝑmedia participantia suscipiens ⁊
refereus ꝑ id ipsum ut ab uno totum sit & adunum torum. &
totum unum. Theologia autem angłicam iearchiam pͥmam
suscepit. quasi exemplar humane iearchie adicuius similitu¬
dinem ea quȩ inhominib iearchia omnis facta est forma¬
ta explicandam & posteam quȩ scđdm eius similitudinem
constat humanam. tercio loco sũmam & ineffabilem & suꝑ
excelsam constituens ierarchiam ut ex precedentium illumi¬

Expanded text:
il suum amittens. Secunda hierarchia in angelica natura formata est, adoptione, et participatione, et dignatione, a prima, et sub prima, et ad primam secunda, similitudine sublimis, gradum habens, et differentiam suscipiens, et comparationem admittens, post summam Trinitatem secunda aemulatione, trina divisione distincta. Tertia, et ultima hierarchia in humana natura ordinata est secundam primo, et primam secundo loco imitans, et imaginem summam, et super excellentem similitudinem per mediam participantia suscipiens, et referens per idipsum, ut ab uno totum sit, et ad unum totum, et totum unum. Theologia autem angelicam hierarchiam primam suscepit quasi exemplar humanae hierarchiae, ad cujus similitudinem ea quae in hominibus est hierarchia omnis facta est, et formata, explicandam; et post eam, quae secundum ejus similitudinem constat, humanam: tertio loco summam, et ineffabilem, et super excelsam constituens hierarchiam, ut ex praecedentium illumi
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾io ad alta ascẽdentẽ ꝑexpansionẽ uͦ alarũ didic̃ cognit̾one subtilit᷑e ĩlon¬
ginqͣ se porrigentẽ. ⁊ usq ĩdiuina capienda se extẽdẽtẽ: ĩpͥmis ⁊ mediis ⁊ ul
subse. Ex tensio uͦ ipsa. siue porrectio cognitioĩs. ⁊ absoluta ẽ. qͥa nulla igno¬
rantie caligine adinm̃sitatẽ se diffundẽs cͥcũ uoluit᷑: ⁊ altissima qͥa adsũ¬
ma ꝑgens nulla ĩ firmite ꝑgrauat᷑. Et ñ solũ ex his qͥ dicta st̃ uͥtutẽ dilec¬
tionis ⁊ cognitionis ipsorũ cognouit s ÷ multific̾ ⁊ multiforme eorũ uidẽs ip̾e

Expanded text:
tem desiderio ad alta ascendentem; per expansionem vero alarum, didicit cognitionem subtilitate in longinqua se porrigentem, et usque in divina capienda se extendentem, in primis, et mediis, sub se. Extensio vero ipsa, sive porrectio cognitionis et absoluta est, quia nulla ignorantiae caligine ad immensitatem se diffundens circumvolvitur; et altissima, quia ad summa pergens nulla infirmitate praegravatur. Et non solum ex iis, quae dicta sunt, virtutem dilectionis et cognitionis ipsorum cognovit, « sed etiam multificum, et multiforme eorum videns ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis imaginationes siue imagines arbitrans. uide¬
licet ipse nr & sensibiles suauitates figuras inuisibił
distributionis. subauditur arbitrans ipse animus ñr¬
na ut iterũ subaudiatur arbitrans ipse nr̃ animus & scdm
intellectũ contẽplatiue plenitudinis discus sas sacras
disciplinas hic plus subaudiendũ ẽ arbitrans ñr animꝰ imna

Expanded text:
tudinis imaginationes arbitrans, et sensibiles suavitates figuras invisibilis distributionis, na, » ut iterum subaudiatur, arbitrans ipse noster animus; « secundum intellectum contemplativae plenitudinis discursas sacras disciplinas, » hic plus subaudiendum est, arbitrans noster animus ima
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si diceret. Quia duplex ẽ modus manifestationis in
sacro elo quio alter uidelicet ꝑsimilia signa alter ꝑ
similia signa formatus. Itaq etiam diuine nͦ maiestatẽ ipsa
sacra eloquia aliqñ ꝑsimiles aliqñ ꝑdisuimiles formones rep̃¬
sumptas. Ab in corporalib sic̃ ẽe̾ eam ronem & intellectũ.
Acorporalib q̃adm cũ eam lumen & spendorem nominãt
& c̃. quȩ fiunt adhunc modũ. Aliqñ autẽ ꝑdissimiles for¬
m̾ones similiter abincorꝑalib uł acorꝑalib sumptas diui¬
nam naturã manifestant. Ab incorporalib quid̃ ut cum
ei iram zelum penitentiam attribuunt. Acorporalib uͦ:
qñ illi formas uł figuras bestiarũ uł aliarũ quarũlibet
rerum corporaliũ insignificatione apponunt. Hoc est gͦ qd̵
dicit. Itaq mistice traditiones manifestatiuorũ eloquiorũ
laudant colendã beatitudinẽ suꝑ ee̾ntialis diuinitatis ali¬
quando ꝗ ut r̾onem & intellectũ & ẽẽntiã declarantes di

Expanded text:
Ac si diceret: Quia duplex est modus manifestationis in sacro eloquio: alter videlicet per similia signa, alter per dissimilia signa formatus. Itaque etiam divinae naturae majestatem ipsa sacra eloquia aliquando per similes, aliquando per dissimiles formationes reprsumpta corporalibus, quemadmodum cum eam lumen et splendorem nominant, et caetera quae fiunt ad hunc modum. Aliquando autem per dissimiles formationes similiter ab incorporalibus, vel a corporalibus sumptas divinam naturam manifestant. Ab incorporalibus quidem, ut cum ei iram, zelum, poenitentiam attribuunt; a corporalibus vero, quando illi formas, vel figuras bestiarum, vel aliarum quarumlibet rerum corporalium in significatione apponunt. Hoc est ergo, quod dicit: « Itaque mysticae traditiones manifestativorum eloquiorum laudant colendam beatitudinem superessentialis divinitatis; aliquando quidem ut rationem, et intellectum, et essentiam, declara
Abbreviated transcription (Latin):
subsistentia omnia subsistere facit. in eo qđ illam eentiã
appellant. cum ipsa tamen supra omnẽ r̾onẽ & intellectũ
& eẽntiam insua maiestate nec intelligibilis nͨ cõprehen¬
sibilis supra omnia subsistentia subsistens. Seqͥtur. Et lu¬
ne lumen sit lumen. & suꝑ omnẽ uitã uita subsistat.
Tot gͦ ac tantis modis sacra eloquia diuinã maiestatẽ
in significationẽ formant. ipsis tantis mirabilib form̾o¬
nib castiorib manentib q

Expanded text:
subsistentia omnia subsistere facit, in eo quod illam essentiam appellant cum ipsa tamen supra omnem rationem, et intellectum, et essentiam in sua majestate nec intelligibilis, nec comprehensibilis supra omnia subsistentia subsistat. Sequitur: « Et qune lumen sit lumen et super omnem vitam vita subsistat. Tot ergo, ac tantis modis sacra eloquia divinam majestatem in figuratione formant. « Ipsis tantis mirabilibus formationibus castioribus manentib
Abbreviated transcription (Latin):
tuit pret̾ ipsũ a quo c̾aremur. ꝓpter hoc gͦ suꝑ dictã sen¬
tentiã theologie ad cõmodiorẽ intelligentiã interprete¬
mur. Quid enĩ dixerat inuisibilia quedã ꝑ eas quȩ de ter¬
minate sunt uisibiles imagines demonstrari. nunc gn̾a¬
lem de ipsis inuisibilib sententiã subiung̾ dicens. Et q̃c̾q
alia ⁊c. Ac si dic̾e̾t. Nonsolũ illa inuisibilia quorũ hec sig

Expanded text:
tuit praeter ipsum, a quo crearemur. Propter hoc ergo supradictam sentuit praeter ipsum, a quo crearemur. Propter hoc ergo supradictam sententiam theologiae ad commodiorem intelligentiam interpretemur. Quia enim dixerat invisibilia quaedam per eas quae determinatae sunt visibiles imagines, demonstrari, nunc generalem de ipsis invisibilibus sententiam subjungit, dicens: « Et quaecunque alia, etc. » Ac si diceret: Non solum illa invisi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas non ẽ. etiã cũ de ueritate ẽ lollant enĩ fantasias
suas quib lumen mentiũ nr̃arĩ obumbrare nitunt᷑. neq
nobis d̾m nr̃m simulacris estimationũ suarũ inter sepi¬
ant. qͥa nos sic̃ saciare non pot̾ aliq preter ipsũ. ita nͦ
sistere usq adipsũ. Ipsas gͥ theophanias alio mͦ & ueritati.
consentanedestimemus. Sic enĩ duo it̃ lum̃ & q suscipit
lumen corpus. ⁊ exhis duob unũ efficit᷑ lucens. ⁊ ipsũ luceis
imago quodã mͦ ẽ ⁊ similitudo luminis in eo qđ lucet sic̃
ipsũ lumen: ita ⁊ d̾s̃ nr̃ lumen ẽ ⁊ uerũ lumen ẽ ipsũ
lumen t̾onales animi mundi ⁊ puri concipiunt ⁊ exeo lu¬
centes funt. ⁊ non sunt ipsi imago luminis in eo qd̵ st̃ s
ineo qđ lucent exlumine. sic̃ ipsũ lumen lucet. ⁊ st̃ ipsa
nr̃m mnos. sed in mediate uiã facimus. & nobis cadipsũ
⁊ ipsi usq adnos ut simus in ipso ⁊ipse in nobis. ut non sit
aliud extra ipsũ inquo beatificemur. sic̃ aliud e̾e̾ ñ po¬

Expanded text:
veritas non est, etiam cum de veritate est. Tollant ergo phantasias suas, quibus lumen mentium nostrarum obumbrare nituntur; neque nobis Deum nostrum simulacris autumationum suarum intersepiant; quia nos sicut satiare non potest aliquid praeter ipsum, ita nec sistere usque ad ipsum. Ipsas igitur theophanias alio modo, et veritati consentaneo existimemus. Sicut enim duo sunt, lumen et quod suscipit lumen corpus: et ex his duobus unum efficitur lucens, et ipsum lucens imago quodammodo est, et similitudo luminis, in eo quod lucet sicut ipsum lumen; ita et Deus noster lumen est, et verum lumen est, et ipsum lumen rationales animi mundi et puri concipiunt: et ex eo lucentes fiunt, et non sunt ipsi imago luminis in eo quod sunt; sed in eo quod lucent ex lumine, sicut ipsum lumen lucet; et sunt ipsa nostrum et nos, sed immediate viam facimus, et nobis ad ipsum, et ipsi usque ad nos, ut simus in ipso, et ipse in nobis: ut non sit aliud extra ipsum, in quo beatificemur, sicut aliud esse non po
Abbreviated transcription (Latin):
gruũ enĩ ẽ ut ꝑea quȩ nota sunt nobis. diuinorũ participeᷤᷤ
efficiamur. Ppter hanc gͦ ⁊c̾. Quasi dic̾e̾t. Quia omnis hu¬
manus non potest de in uisibilib erudiri. nisi ꝑuisibilia
& cognita ac cognita sibi. gͥ misericors pͥncipiũ ꝑfect̾ois
uocaret. & similitudinẽ reformaret. manifestãs nob̾ cele ᷤᷤ¬
rarchiã cõministrã earũ .i. celestiũ ierarchiarũ ut sit illis ⁊
indignitate conformis & inministerio diuino consimilis.
suata innobis. similitudine dei formis eorũ sc̃ificatio¬
nis. ut simus similes scĩficationi earũ qua deo confor
peccato adhuc obnoxii sumus. descripsit suꝑ celestes.
intellectus.

Expanded text:
ipes efficiamur, « Propter hanc ergo, etc., » quasi diceret: Quia humanus animus non potest de invisibilibus erudiri, nisi per visibilia et cognita, ac cognata sibi, igitur « misericors principium perfectionis, vocaret, et similitudinem reformaret; « manifestans nobis coelesilicet coelestium hierarchiarum, ut sit illis et in dignitate conformis, et in ministerio divino consimilis, servata in nobis similitudine deiformis earum sanctificationis, ut simus similes sanctificationi earum quae Deo conformpeccato adhuc obnoxii sumus; « descripsit supercoelestes intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scd̾m corꝑis & sangͥnis xp̃i u̾itatẽ uisibilit̾ ⁊ corpalit᷑
tractat᷑ sacramentũ ẽ & signũ ⁊imago inuisibilis ⁊ spũa¬
lis participõnis iħu quȩ intus incorde ꝑfidẽ ⁊ dilectio¬
nẽ ꝑficit᷑. Noluit enĩ sapĩa dei q̃ se ꝑuisibilia manifestat
ostend̾e qm̃ ipsa animorũ cib & refectio ẽ. & ꝓpt̾e̾a car¬
nẽ assũptã ineduliũ ꝓposuit ut ꝑ cibũ carnis adgustũ
inuitarrt diuinitatis. S ne rursũ humana infirmi¬
tas contactũ carnis masso̾e horreret consueti ⁊ pͥncipa¬
lis edulii spe: illam uelauit. ⁊ sic sumendã ꝓposuit.
ut sensus inuno foueret᷑. ⁊ fides in alt̾a edificaret᷑. Eoue¬
tor manifestat dicens. Caro nicħ ꝓdẽ sp̃s ẽ qͥ uiuificat

Expanded text:
isti veritatem visibiliter et corporaliter tractatur, sacramentum est, et signum, et imago invisibilis, et spiritualis participationis Jesu, quae intus in corde per fidem et dilectionem perficitur. Voluit enim sapientia Dei, quae se per visibile manifestat, ostendere, quod ipsa animorum cibus et refectio est, et propterea carnem assumptam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret Divinitatis. Sed, ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii specie illam velavit, et sic sumendam proposuit, ut sensus in uno foveretur, et fides in altero aedificaretur. Sentor manifesstat, dicens: « Caro nihil prodest; spirit
Abbreviated transcription (Latin):
tis sententiis & assertionisñ dubiis unũ ambiguũ p̾¬
ferentes. & in ipso magis mẽdatiũ quã u̾itatẽ eligen¬
tes. ñ qͥa ħ ibi mnagis dicebat᷑. s qͥa hoc abillis magis cre¬
debatur. Quid enĩ: Nũqͥd io̾ sacram̃tũ altaris u̾itas ñ ẽ
qͥa figura ẽ : Gͦ nuuc mors xͥ u̾itas  ẽ qͥa figura ẽ. & resurr̾o¬

Expanded text:
stis sententiis et assertionibus non dubiis unum ambiguum prstis sententiis et assertionibus non dubiis unum ambiguum praeferentes, et in ipso magis mendacium, quam veritatem eligentes, non quia hoc ibi magis dicebatur, sed quia hoc ab illis magis credebatur. Quid enim? nunquid ideo sacramentum altaris veritas non est, quia figura est? Ergo nec mors
Abbreviated transcription (Latin):
militudine uniemur. Sane ħ notandũ qđ quidã ex
hoc loco munimentũ erroris sui ducẽ putauerunt.
dicentes insacramento altaris ueritatẽ corporis
& sanguinis xͥ non e̾e̾. sed imaginẽ illius tm̃. & fi¬
gurã ꝓpterea quia scͥptura dicit id qđ in eucharis¬
tia altaris sumitur imaginẽ ẽẽ illius qđ in partici¬
pationẽ iħu ꝑcipiet᷑. Qd̃ ꝓfectõ hunc erroris laqueũ ñ ĩ¬
cidenti si ł sacram̃ta dei recta & humili fide suciꝑent.
uł scͥpturas sacras conuenienti intelligentia tͣctarent.
Nunc autẽ qd in sacramentis dei sensũ suum fidei pre¬
ferunt. & inscripturis sacris sanã interpretationis for¬
mam tenere contẽpnũt fit ut ip̾e sm̾o u̾itatis ampliꝰ eos
caligare faciat. dũ ñ recte intellectꝰ or rorẽ ꝓu̾itate mi¬
nistrat. Qđ tam̃ scͥpture uiciũ ñ ẽ. sed legentiũ & ñ intelli¬
gentiũ cecitas. neq sacramentorũ dei confusio. s p̃su¬
mentiũ pͣuitas. hͥ aũ ꝑiculose errauerunt tot manife¬

Expanded text:
militudine uniemur. Sane hic notandum quod quidam ex hoc loco munimentum erroris sui dicere putaverunt, dicentes in sacramento altaris veritatem corporis et sanguinis Christi non esse, sed imaginem illius tantum et figuram: propterea quia Scriptura dicit, id quod in eucharistia altaris sumitur, imaginem esse illius quod in participatione Jesu percipietur. Qui profecto in hunc erroris laqueum non inciderent, si vel sacramenta Dei recta, et humili fide susciperent, vel Scripturas sacras convenienti intelligentia tractarent. Nunc autem, quia in sacramentis Dei sensum suum fidei praeferunt, et in Scripturis sacris sanam interpretationis formam tenere contemnunt, fit ut ipse sermo veritatis amplius eos caligare faciat, dum non recte intellectus errorem pro veritate ministrat. Quod tamen Scripturae vitium non est, sed legentium et non intelligentium caecitas; neque sacramentorum Dei confusio, sed praesumentium pravitas. Hic autem periculose erraverunt tot manife
Abbreviated transcription (Latin):
adhorũ cõpositionẽ sp̃ualis & inuisibilis creditur imaginĩ
& similitudinis loco ad illa estimetur. Sequit᷑. Et adunati¬
ad diuina & ordinati habitus earũ quȩ hic sunt disposi¬
imagines habitus adunatiꝰ diuina. Est enĩ dispõnũ habitꝰ
te indelicet ꝑ dilectionẽ. & ordinate ꝑdiscretionẽ. adina¬
te adinũ. & ordinate inuno. cuius uidelicet habitus in¬
uisibiliter ordinati & sub istis imagines sunt ordine̾ dis¬
positionũ. quȩ ex trinsecus ingradib & officiis & miniᷤ¬
teriis ineccła scã dispensant᷑. Sicut enĩ inuna ȩccłia
aiuersi ordines & dispones unã inuniu̾sitatẽ pacẽ & cõ¬
cordiã subministnͣdo & cooꝑando efficiunt. sic inuna
aĩa multe uͥtutes cooꝑando & submiistndo sibi unam
ꝑfectionis formã cõpoñt. Sed & inuno quoq nr̃m exte¬
riois hominis dispositio & ordo uiuendi atq agendi modꝰ

Expanded text:
ad horum comparationem spiritualis et invisibilis creditur, imaginis et similitudinis loca ad illa existimetur? Sequitad divina et ordinati habitus earum, quae hic sunt, disposiimagines habitus adunati ad divina. Est enim quidam habitus e videlicet per dilectionem, et ordinatae per discretionem. Adunatae ad unum, et ordinatae in uno. Cujus videlicet habitus invisibiliter ordinati, et subsistentis imagines sunt ordines dispositionum, quae extrinsecus in gradibus, et officiis, et ministeriis in Ecclesia sancta dispensantur. Sicut enim in una Ecclesia diversi ordines, et dispositiones unam in universitate pacem et concordiam subministrando, et cooperando efficiunt, sic in una anima multae virtutes cooperando, et subministrando sibi unam perfectionis formam componunt. Sed et in unoquoque nostrum exterioris hominis dispositio, et ordo vivendi, a
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudinis .i. plene ac ꝑfecte contẽplationis q̃ ẽ ẜ intlłm .i.¬
intellectualiter solũ & ꝑficitur & ministrat᷑. Omĩs enĩ illa¬
cogͥtio quã m sacrũ eloquiũ studio lectionis. uł meditationis
discimus quasi imago tantũ ẽ illius plene ac ꝑfecte cogita¬
tionis quã postoodũ expresenti contẽplatione hauriemꝰ.
Nnde & apłs dicit. Hidemus nunc ꝑspeculũ inenigmate.
tunc ã facie ad faciẽ. Qđ gͦ mirũ ẽ si ea que foris apparẽt.¬

Expanded text:
plenitudinis, id est plenae ac perfectae contemplationis, quae secundum plenitudinis, id est plenae ac perfectae contemplationis, quae secundum intellectucognitio, quam modo per sacrum eloquium studio lectionis vel meditationis discimus, quasi imago tantum est illius plenae ac perfectae cognitionis, quam postmodum ex praesenti contemplatione hauriemus. Unde et Apostolus ait: « Videmus nunc per speculum in aenigmate; tunc autem facie ad faciem . » Quid ergo mirum es
Abbreviated transcription (Latin):
cet auditũ ẽ suauitas odoris quȩ reficit olfactũ ẽ dulcedo sa¬
poris quȩ infundit gustũ. & lenitas corporũ que fouet ⁊ blan¬
de excipit tactum. Illic autẽ spẽs ẽ uirtus & forma iustitia.
dulcedo amor & odor desideriũ. canticũ uͦ gaudiũ & exulta¬
tio. contactus autẽ amati & desiderati & quesiti boni inuen¬
qđ simile. ẜ ꝙ intelligunt᷑ anobis. Exhis enĩ nr᷑ animꝰ adillo¬
rũ cognitionẽ & inutonẽ ascendit. arbitͣns uisibiles formas qͣs
uł natura scc primã conditionẽ inditas ostendit. uł sacrũ eloqͥ¬
um dispensatorie addeclarationẽ faciendã in significatione
ꝓponit inuisibilis pul critudinis imagines ẽẽ. & sensibiles suaui¬
tates .i dulcedines sensibiles figuras eẽ & similitudines in uisi¬
suram & dona gr̃e largitoris. & similiter inmat̾ialis lucu¬
inuestigatas & ꝑscrutatas ingenio imagines eͥe contẽplatẽ

Expanded text:
cet auditum; est suavitas odoris, quae reficit olfactum; est dulcedo sacet auditum; est suavitas odoris, quae reficit olfactum; est dulcedo saporis, quae infundit gustum; et lenitas corporum, quae fovet et blande excipit tactum. Illic autem species est virtus, et forma justitia, dulcedo amor, et odor desiderium; cantus vero gaudium et exsultatio; contactus autem amati, et desiderati, et quaesiti boni invenquod intelliguntur a nobis. Ex his enim noster animus ad illorum cognitionem et imitationem ascendit, arbitrans visibiles formas, quas vel natura secundum primam conditionem inditas ostendit, vel sacrum eloquium dispensatorie ad declarationem faciendam in significationem proponit, invisibilis pulchritudinis imagines esse et sensibiles suavitates, id est dulcedines sensibiles, figuras esse et similitudines invisisuram, et dona gratiae largitoris. Et similiter immaterialis lucuinvestigatas et perscrutatas ingenio, imagines esse contemplativae
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis pulcritudinis imagines ẽẽ. illi qđ inuisibile intus
apꝓbationẽ & affectũ inueniens. Qd enĩ imnanimo ẽ inuisibile
est sicut ipse animus inuisibil. s ẽ & concipit tam̃ ipse qđ ĩ¬
uisibilis ẽ ex his quȩ usibilia sunt gaudiũ & amorẽ & affec¬
tum. & diligit ex his quedam quasi similia & amica & cog¬
nita & prestat se illis uoluntarie & ex ultat impsis. Alia aũ
asꝑnatur & odit & refugit. & longe se facit abillis & amore.
& dilectione. & iudicat ꝑegrina a se & discũuenientia. &
nullã secũ ħt habentia similitudinẽ atq in hunc modũ
nr̃ animus ex ꝓpria natura docetur. quã uisibilia adin¬
uisibilia cognationẽ ħnt & similitudinẽ & quia ipsa uisi¬
bilia imagines sunt & simulacra eorũ quȩ uisibiliter uidĩ
mutabilis accepit. ut adinuisibilia conducat. Est enim hͥ spe̾s
& format que delectat uisũ ẽ & melodis iocunditas qđ qdemul¬

Expanded text:
invisibilis pulchritudinis imagines esse, illi, quod invisibile intus invisibilis pulchritudinis imagines esse, illi, quod invisibile intus approbationem et affectum inveniens. Quod enim in animo est, invisibile est, sicut ipse animus invisibilis est; et concipit tamen ipse, qui invisibilis est ex iis quae visibilia sunt, gaudium, et amorem, et affectum; et diligit ex his quaedam quasi similia, et amica, et cognata et praestat se illis voluntarie, et exsultat in ipsis. Alia autem aspernatur, et odit, et refugit, et longe se facit ab illis, amore, et dilectione; et judicat peregrina a se, et disconvenientia, et nullam secum habentia similitudinem. Atque in hunc modum noster animus ex propria natura docetur quod visibilia ad invisibilia cognationem habent et similitudinem: et quod ipsa visibilia imagines sunt et simulacra eorum, quae visibiliter videri mutabilis accepit, ut ad invisibilia conducat. Est enim hic species et forma, quae delectat visum; est et melodiae jucunditas, quae demul
Abbreviated transcription (Latin):
currentib inunũ sic̃ uisibilis natura uidetur. cuius for-¬
ma scd̃ spacia locorũ explicat᷑ & figuras ex multis coapta¬
tas disponitur. Iccͥco alia ẽ pulcͥtudo uisibilis & alia in¬
uisibilis nature. qm illa simplex & uniformis. ista autem
multiplex & uaria ꝓportione conducta. Est enĩ aliqͣ simili¬
tudo uisibilis pulcritudinis. adinuisibilẽ pulcritudinẽ scđm emu¬
latione quã inuisibilis artifex aducraq constituit. in qua quasi
speculamina quedã diuersarũ ꝓportionũ unã unaginẽ effin¬
gunt. Scd̾m hoc gͦ apulcritudine uisibili adinuisibilẽ pulcritu¬
dinẽ mens humana conuenienter excitata ascendit. quasi
de simili adsimilia conducta facile insemetipsa inuisibiliter
intelligens que sit eorũ quȩ foris uisibiliter cõprehendit ad
inuisilia cognatio. Nam scdm inuisibilẽ lucẽ insitam sibi ñr
animus aduisibilia respiciens facile arbitrat᷑ usibiles formã

Expanded text:
currentibus in unum, sicut visibilis natura videtur, cujus forma secundum spatia locorum explicatur, et per figuras ex multis coaptatas disponitur. Idcirco alia est pulchritudo visibilis, et alia invisibilis naturae, quoniam illa simplex, et uniformis est; ista autem multiplex et varia proportione conducta. Est tamen aliqua similitudo visibilis pulchritudinis ad invisibilem pulchritudinem, secundum aemulationem, quam invisibilis artifex ad utramque constituit, in qua quasi speculamina quaedam diverversorum proportionum unam imaginem effingunt. Secundum hoc ergo a pulchritudine visibili ad invisibilem pulchritudinem mens humana convenienter excitata ascendit; quasi de simili ad similia conducta facile in semetipsa invisibiliter intelligens quae sit eorum, quae foris visibiliter comprehendit, ad invisibilia cognatio. Nam secundum invisibilem lucem insitam sibi noster animus ad invisibilia respiciens, facile arbitratur visibiles formas
Abbreviated transcription (Latin):
bilia oĩo estimant᷑. qͣnt̾ uͭ adillã multũ inuisibilẽ ⁊ macessi¬
bile lucẽ & incõprehensibilẽ deitatis qͣi foris st̃ ⁊ ꝓcedunt
abintus in demonstrationẽ. Ppter qđ ⁊ ipsa signa q̃ suꝑ¬
uenuint mentib siue aĩs minus diuinitꝰ illuminatis theo¬
ꝑhanie i. diuine apparitiones uocant᷑. qͥa ineis admanife
Multa ꝗ ħ dicenda fuerant de hoc contẽplationis g̾ne.
quo theophanie .i. diuine apparitiones diuinitꝰ aspirate.
mentib illuminandis suꝑuenuient ⁊ eas de occultis ⁊ in¬
ui sibilib dei miro ⁊ abscondito ⁊ secreto ac singłari m̾o
animo omnino incõprehensibilẽ ⁊ inaccessibilẽ predi¬
cantes preter qͣm qđ theophaniis quib dã .i. diuinis ap¬
paritionib uł similitudinib diuinis incontẽpłone
ꝓpositis de ipso eruar. Ipsa ã quasi quedã simulac᷑ ab¬
scondite diuinitatis inter r̾onales animos acdm me¬
dia pont̾ altiora ꝗ̃ mente. inferiora diuinitate. Et hoc

Expanded text:
 ad illam multum invisibilem, et inaccessibilem lucem, et incomprehensibilem Deitatis, quasi foris sunt et procedunt abintus in demonstrationem. Propter quod et ipsa signa, quae superveniunt mentibus, sive animis divinitus illuminatis, theophaniae, id est divinae apparitiones vocantur; quia in eis ad manifeMulta quidem hic dicenda fuerant de hoc contemplationis genere, quo theophaniae, id est divinae apparitiones divinitus aspiratae mentibus illuminandis superveniunt, et eas de occultis et invisibilibus Dei miro, et abscondito, et secreto, et singulari modo animo omnino incomprehensibilem et inaccessibilem, praedicantes, praeterquam quod theophaniis quibusdam, id est divinis apparitionibus, vel similitudinibus divinis in contemplationem propositis, de ipso eruditur. Ipsa autem quasi quaedam simulacra absconditae Divinitatis inter rationales animos ac Deum media ponunt, altiora quidem mente, inferiora autem Divinitate. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilib aliud forma est & aliud e̾ẽntia iccirco quecũq uisi¬
bilia sunt mutabiliter pulcra sunt q̃m quecũq numero
diuersa sunt & natura mutabilia inseparabiliter simili ñ
consistunt. Inuisibilia autẽ quib aliud non ẽ forma i aliud

Expanded text:
visibilibus aliud est forma, et aliud est essentia, idcirco quaecunque visivisibilibus aliud est forma, et aliud est essentia, idcirco quaecunque visibilia sunt mutabiliter pulchra sunt, quoniam quaecunque numero diversa sunt, et natura mutabilia inseparabiliter simul non c
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm non potest nr̃ animus adinuisibiliũ imitationẽ & contẽ¬
plationẽ ascendere nͥ ꝑ uisibilia dirigat᷑. ita uidelicet ut ex
ipsis uisibilib inuisibilia arbitrari. & estimare sciat. scđm ꝙ
ipsa ad illa similitudinẽ ħnt. & significatiõe faciunt. Quas uͦ
uisibiliũ similitudines a dinuisibilia. ipse nr animus arbitri
debeat & estimare quedã distincta subiciens exempla osten¬
dit. Ac si diceret. iõ ꝑuisibilia inuisibiliũ ueritas demonst᷑ͣ¬
ta est qͥa non potest nr̃ animus adipsorũ inuisibiliũ uerita¬
tem ascende nisi ꝑuisibiliũ considerationẽ eruditus. ita uide¬
licet ut arbitretur uisibiles formas ẽe̾ imaginationes in¬
uisibilis pulcritudinis. Quia enĩ informis rerũ uisibilium
pulcritudo earundẽ consistit. congrue ex formis insibilib in¬
uisibilẽ pulcritudinẽ demonstrari dicit. qm̃ uisibilis pulcritu¬
do inuisibilis pulcritudinis imago est. Quia tamen in reb

Expanded text:
m non potest noster animus ad invisibilium imitationem et contemplationem ascendere, nisi per visibilia dirigatur, ita videlicet, ut ex ipsis visibilibus invisibilia arbitrari, et aestimare sciat, secundum quod ipsa ad illa similitudinem habent, et significationem faciunt. Quas vero visibilium similitudines ad invisibilia ipse noster animus arbitrari debeat et existimare, quaedam distincta subjiciens exempla ostendit, ac si diceret: Ideo per visibilia invisibilium veritas demonstrata est; quia non potest noster animus ad invisibilium ipsorum veritatem ascendere, nisi per visibilium considerationem eruditus, ita videlicet, ut arbitretur visibiles formas esse imaginationes invisibilis pulchritudinis. Quia enim in formis rerum visibilium pulchritudo earumdem consistit, congrue ex formis visibilibus invisibilem pulchritudinem demonstrari dicit, quoniam visibilis pulchritudo invisibilis pulchritudinis imago est. Quia tamen in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
tatione & irrisione dignũ. Hobis autẽ pie sentientib
& recte credentib sic dicẽdurũ uł omne sic d̾re du¬
rum .i. omnes sic dure & inconuenientes dictiones & de¬
scriptiones qd̾ ẽ quasi quoddam angłicorũ nominum
thiatrum. uł si estimat ille sic d̾re .i. sic dicendũ omne
hoc qđ in scͥptura fingitur quasi durũ.i. inconsonũ &
in conuenient anglicorũ nominũ theatrũ ee̾ & si ille
etiam. ait debuisse theologos uenientes uł descenden-
saliter i. omnino incorꝑaliũ celestiũ uidelicet & inui¬
sibilium formare ea .s. inuisibilia. & manifestare
quantũ possibile eis esset ꝓpriis & cognatis. figura¬
tionib .i. conuenientib & similib figurationib sũp¬
tis. apud ͫ ᷤ.i. inter usibilia ista ex preciossimis uł
sũptis ex preciosissimis apud nos. hoc ẽ exeis que pre¬
ciosissima sc̃ ap̃nos & ex inmat̾ialib quo qͦmͦ .i. exhis: qͥa¬

Expanded text:
e dignum. Nobis autem pie sentientibus, et recte credentibus sic dicere durum, vel omne sic dicere durum, id est omnes sic durae et inconvenientes dictiones, et descriptiones, quod est quasi quoddam angelicorum nominum theatrum; vel si existimat ille sic dicere, id est sic dicendum esse hoc, quod in Scriptura fingitur, quasi durum, id est inconsonum et inconveniens angelicorum nominum theatrum esse: et si ille etiam ait debuisse theologos venientes vel descendentsaliter, id est omnino incorporalium, coelestium videlicet et invisibilium, formare ea, scilicet invisibilia, et manifestare, quantum possibile eis esset propriis et cognatis figurationibus, id est inconvenientibus et similibus figurationibus sumptis apud nos, id est inter visibilia ista ex pretiosissimis, vel sumptis ex pretiosissimis apud nos, hoc est ex eis, quae pretiosissima sunt apud nos; et ex immaterialibus quoquomodo, id
Abbreviated transcription (Latin):
sola oia fulcim̃ti ñgeat. De rotis autẽ igneis ⁊ thronis in libro
cdanielis testimoniũ habemꝰ ⁊ imsaia. ⁊ michea de solio excel¬
so ⁊ sullimi sec ⁊ sentis. Seq̃r. Et eqͦs qͣsdã multi colores. Sĩc inta¬
charias leguntꝰ equi albi ⁊ nigri ⁊ uarii ⁊ in apocalipsi. Simiłr
subaudit᷑ ne imaginemꝰ. Et armiferos archistrategos simiłr
ne imaginemꝰ .i. pͥncipes ⁊ duces militie arma ferentes siue
armis inclitos sic̃ inzacharia legimꝰ ⁊ inmichea. itẽ dñm
sedentẽ suꝑ soliũ excelsũ. ⁊ ex̾citũ celi a dextͥs eiꝰ iasinistreᷤ
ftinlibro regũ currus ⁊ eqͦs ⁊ eꝗtes inmontib ignos demõ¬
stratos eliseo ⁊ puero eiꝰ inauxiliũ eiꝰ uenientes. Archistra¬
tegi dicti it̃ qi duceł uł ductores pͥncipiũ ex̾citꝰ ꝯpositũ nom̃¬

Expanded text:
at, fulcimento non egeat. De rotis autem igneis et thronis in libro Danielis testimonium habemus , et in Isaia , et Michea de solio excelso et sublimi sedentis. Sequitur: « Et equos quosdam multicolores » sicut in Zacharia leguntur eqsubauditur ne imaginemur. « Et armiferos archistrategos, » similiter ne imaginemur, id est principes, et duces militiae arma ferentes, sive armis indutos sicut in Zacharia legimus, et in Michea. Item Dominum sedentem super solium excelsum, et exercitum coeli a dextris ejus, et sinistris; et in libro Regum currus, et equos, et equites in montibus igneos demonstratos Eliseo, et puero ejus in auxilium venientes , Archistrategi dicti sunt quasi duces, vel ductores principum exercitus. Compositum nom
Abbreviated transcription (Latin):
adsimilitudinẽ formãq borũ quȩ pecudalis ẽ ñ ange¬
lica. Sic in erechiele forma bonis uł uituli in animaliũ
figͣatione expͥmit᷑. Aut etiã ne estimemꝰ eosdẽ sp̃s for¬
matos aelleonũ bestialẽ imaginationẽ. hoc ẽ adimagi
u nat᷑e indigna. Sic̃ inezechiele facies hoĩs ⁊ facies leõĩs
infig̾atione aĩaliũ memorat᷑. Et adaꝗlarũ curuo ros¬
tro sp̃em. It̾m subaudit᷑ formatos ñ estimemꝰ ꝙ ã ait

Expanded text:
ad similitudinem, formamque boum, quae pecudalis est, non angelica, sicut in Ezechiele forma bovis, vel vituli in animalium figuratione exprimitur. Aut etiam, ne existimemus eosdem spiritus formatos ad leonum bestialem. imaginationem hoc est ad imagii ac rationali natura indigna, sicut in Ezechiele facies hominis, et facies leonis in figuratione animalium memoratur. Et ad aquilarum curvo rostro speciem, iterum subaud
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam dissimiles in demonstrationẽ diuinorũ for¬
mas assumpsisse. ut ꝑid qd̃ dissimile & quasi alienũ
manifeste de ipseͥs ꝑfigurã d̾r. etiã id qd ꝓpriũ uidĩ
pot̾at. figuratũ & alienũ ad ꝓprietatẽ agnoscatur.
hoc est qd̾ seqͥtur. Si cui autem uid̾r sacras ꝗ decipi¬
compositiones tanquã simplitiũ inse ipsis ignotoꝵ¬
que nobis. & incontẽplabiliũ subsistentiũ ho

Expanded text:
sed etiam dissimiles in demonstrationem divinorum forsed etiam dissimiles in demonstrationem divinorum formas assumpsisse, ut per illud quod dissimile et quasi alienum manifeste de ipsis per figuram dicitur etiam id, quod proprium videri poterat, figuratum et alienum ad proprietatem agnoscatur: Hoc est, quod seqcompositiones tanquam simplicium in seipsis ignotorque nobis et incontemplabilium subsistentiu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiori capitulo dictũ ẽ animũ reuelans ablocto ignorã¬
tie uelamine ut nuda ⁊ aꝑta facie celestia contemplet᷑.¬
& ipsi scilicet animo ꝓpria & naturali reductione ꝓ¬
uidens. ut uidelicet reducatur adinuisibilia cognos¬
cenda instructus ꝑea que cum naturalia & ꝓpria illi
sunt. & adipsum udelicet animũ nr̃m reformans. uł
coaptans siue contemperans scãs scripturas anagogi¬
cas ut prius ꝑ nr̃a nobis conformate ad nos descende¬
rent. & postea ad suꝑiora reducendo illuminatos sul¬
leuarent. Hoc gͦ theologia ualde artificialiter fec̃.
& eruditos ad sua sulleuaret. Sed sicui fortassis hoc
ꝓbandũ uid̾atur inquantũ ipsa theologia ad signi¬
ficationẽ uisibiliũ pulcras & decentes abhis que
nr̃a sunt formationes assumpsit. reprehensibile
autẽ & incongruũ illud qd̾ in decoras etiã & in dignas
tante puritati & maiestati similitudines aꝑposuit
illi respondend̾. ꝓꝑterea theologiã non solũ similes

Expanded text:
superiori capitulo « animum revelans » ab alto ignorantiae velamine, ut nuda et aperta facie coelestia contempletur: « et ipsi scilicet animo propria et connaturali reductione providens, » ut videlicet reducatur ad invisibilia cognoscenda instructus per ea quae connaturalia et propria illi sunt; et ad ipsum videlicet animum reformans vel coaptans, sive contemperans sanctas Scripturas anagogicas, ut prius nostra nobis conformata ad nos descenderent, et postea ad superiora reducendo illuminatos sublevarent. Hoc ergo theologia valde artificialiter fecit, et eruditos ad sua sublevaret. Sed si cui fortassis hoc probandum videatur, inquantum ipsa theologia ad significationem visibilium pulchras et decentes ab iis quae nostra sunt, formationes assumpsit; reprehensibile autem et incongruum illud, quod indecoras etiam et indignas tantae puritati et majestati similitudines apposuit: illi respondendum, propterea theologiam non solum similes,
Abbreviated transcription (Latin):
nos reparare uolens primum illuminationib aacri
eloquii ad contemplandam angłorũ claritatẽ nos excitat. & ex
ea claritate illummatos tandem adsue claritatis agnitionem lu¬
menq reforiat. ut unum simus nnilla qui unum accipimus
abilla. Hec uͦ claritas patris unius simplicis radii emissione
& illuminatione ꝑcuncta se diffundit & penetrat cuncta
qͣm unam sapientiã pater genuit. ꝑ quam cuncta oꝑa sua fe¬
cit. Herbum quippe patris lumen de lumine est unum uer¬
bum & radius unus. & ipsum uerbum sapientia est & ipsa sapi¬
entia lumen est ꝓcedens a quo natura est una de uno & ꝓpter¬
ea radius unus aclaritate una aquo illuminant᷑ qui adip̾ũ
reformantur. ut luceant exipso & lux sint cum ipso sicut ipse
lux est & cum sint multa lmen illuminata & uarie simi¬
liter lucentia unum tamen lumen est illuminans mom¬

Expanded text:
nos reparare volens, primum illuminationibus sacri nos reparare volens, primum illuminationibus sacri eloquii ad contemplandam angelorum claritatem nos excitat, et ex ea claritate illuminatos tandem ad suae claritatis agnitionem lumenque reformat, ut unum simus in illa, qui unum accepimus ab illa. Haec vero claritas Patris unius simplicis radii emissione et illuminatione per cuncta se diffundit, et penetrat cuncta, quoniam unam sapientiam Pater genuit, per quam cuncta opera sua fecit. Verbum quippe Patris lumen de lumine est; unum Verbum, et radius unus, et ipsum Verbum sapientia est, et ipsa sapientia lumen est procedens, a quo nota est: una de uno, et propterea radius unus a claritate una, a quo illuminantur, qui ad ipsum reformantur, ut luceant ex ipso, et lux sint cum ipso, sicut ille lux est. Et cum sint multa lumina illuminata, et varie dissimiliterque lucentia, unum tamen lumen est illuminans
Abbreviated transcription (Latin):
solum dignitate uł causa lucentib omnib suꝑior est. sed etiã
ne lippienti acie tantum lumen intuentes tenebras sibi ex
ipsa claritate inducant. Merito autem post claritatem
angłorum ꝑsacra eloquia contemplatam ad diuini patͥs
claritatem illuminamur. quia ipsa nobis angłorum clari¬
tas aclaritate patris ꝑeos innos descendens ex sacri elo¬
quii reuelatione manifestatur. Hoc est qũi ait. quȩ ange¬
lorum nobis figuratis simbolis .i. signis & conformationib
spẽs scm uisibiles figuratis manifestat beatissimas iear¬
chias .i. principatus & dignitates & potestates. Angłorũ¬
enim ordines & potestates. & diuine eorum operationes
omnino inuisibiles sunt. & nisi inuisibilib signis & simi¬
litudinib exiusibilib sumptis demonstrentur intelli¬
gi ab his qui uisibilia tantum noueruntn equaquã
possunt. ꝓpterea patris claritas ad pͥncipale lumen suũ

Expanded text:
solum dignitate vel causa lucentibus omnibus superior est, sed etiam solum dignitate vel causa lucentibus omnibus superior est, sed etiam ne lippienti acie tantum lumen intuentes, tenebras sibi ex ipsa claritate inducant. Merito autem post claritatem angelorum per sacra eloquia contemplatam, ad divini Patris claritatem illuminamur; quia et ipsa nobis angelorum claritas a claritate Patris per eos in nos descendente ex sacri eloquii revelatione manifestatur. Hoc est, quod ait: « Quae angelorum nobis in figuratis symbolis, » id est signis et cspecies visibiles figuratis, manifestat beatissimas hierarchias, id est principatus, dignitates et potestates. Angelorum ordines, et potestates, et divinae eorum operationes omnino invisibiles sunt: et nisi visibilibus signis, et similitudinibus ex visibilibus sumptis demonstrentur, intelligi ab iis qui visibilia tantum noverunt nequaquam possunt. Propterea Patris claritas ad principale lumen suum
Abbreviated transcription (Latin):
daritate qualiter hane cognitionẽ sũmi luminis contem¬
platio subieqͥtur. ostendit dicens. Et̃ principalẽ & suꝑ pͥn¬
cipalem diuini patris claritatẽ quȩ angłoiũ nobis infigura¬
tis simbolis manifestat beatissimas iearchias in materiali¬
bus & non trementib mencis ocłis recipierteit. Ordo uer
borum est nos recipientes claritatẽ diuni patris princi¬
palem & suꝑ pncipalem octis mentis in materialib &
non trementib quȩ claritas manifestat nobis beatissi¬
mas iearehias argłorum infiguratis simboli iterumer
ipsa in simpliĩ suum restitiumur radium. Recipientes
enim claritatem patris restitumur .i. reformamur ate¬
tum. hoc est reduetiue conuersi adunum uenimus insi¬
plum eius radium ut muno lumine unum simus. qui
lucemus ex lumine uno. ut non sit dis cum pdieastia ui¬
centium sicut diuersitas luminum non est ulla. Caritaᷤᷤ
autem patris principalis & suꝑ pͥncipalis dei: quia non

Expanded text:
claritate, qualiter hanc cognitionem summi luminis contemclaritate, qualiter hanc cognitionem summi luminis contemplatio subsequatur, ostendit, dicens: « Et principalem, et superprincipalem divini Patris claritatem, quae angelorum nobis in figuratis symbolis manifestat beatissimas Ierarchias, immaterialibus et non trementibus mentis oculis recipientes, iteborum est: Nos respicientes claritatem divini Patris principalem, et superprincipalem oculis mentis immaterialibus et non trementibus: quae claritas manifestat nobis beatissimas hierarchias angelorum in symbolis figuratis. iterum ex ipsa in simplum illius restituimur radium. Respicientes enim claritatem Patris restituimur, id est reformamur iterum, hoc est reductive conversi ad illud, unde venimus, in simplum ejus radium, ut in uno lumine unum simus, qui lucemus ex lumine uno, et non sit discrepantia lucentium, sicut diversitas luminum non est ulla. Claritas autem Patris principalis et superprincipalis dicitur, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
feste edocet quib gradib diuine illuminationis pro-¬
cessio fiat usq adnos rursum quib ꝓgressionib mens
nr̃a reducit᷑ adsũme claritatis contẽplationẽ. Diuinũ
enim lumen primũ mangłicã naturã descendit. & ab
ipsa reuelationib & demonstrationib diuinis & misti¬
ca sacri eloquii narratione adurãm usq intelligenti¬
am participationẽq se trans fundit. Mens uͦ humana
eisdem rursum gradib adsuꝑna concendens sacra di¬
uini eloquii inspectatione celestia secreta. & eam quȩ in
angłis est diuine claritatis illuminatione ꝑpendit. ea qͣ
paulatim in inuisibiliũ agnitionẽ succẽferis adipsum
tandẽ sũmi luminis splendorẽ contẽplandũ conualescit¬
& fit quod in principio dictum est quia unum lumen add
multa illuminanda se diuidit ut illuminata omnia ad
uniut claritatis aspeetum similitudinẽq reformet. ꝓptea
cograta ex sacris diuini eloquii traditionib celestiũ sp̃uũ

Expanded text:
feste edocet quibus gradibus divinae illuminationis processio fiat usque ad nos; et rursum quibus progressionibus mens nostra reducatur ad summae claritatis contemplationem. Divinum enim lumen primum in angelicam naturam descendit, et ab ipsa revelationibus, et demonstrationibus divinis, et mystica sacri eloquii narratione ad nostram usque intelligentiam, participationemque se transfundit. Mens vero humana eisdem rursum gradibus ad superna conscendens, sacra divini eloquii inspectione coelestia secreta, et eam, quae in angelis est, divinae claritatis illuminationem perpendit: ex qua paulatim in invisibilium agnitionem succrescens ad ipsum tandem summi luminis splendorem contemplandum convalescit; et fit, quod in principio dictum est, quia unum lumen et ad multa illuminanda se dividit, ut illuminata omnia ad unius claritatis aspectum similitudinemque reformet. Propterea cognita ex sacris divini eloquii traditionibus coelestium spirituum
Abbreviated transcription (Latin):
i. spũalib naturis quȩ qͥa diformes sunt ingła ter¬
rene ⁊ nouissime ⁊ qͥa simplices in eentia multi formi¬
tates eis oĩo atribui ñ debuerut. Et si dicat ad huc ħ qͥ

Expanded text:
itualibus naturis: quae quia deiformes sunt in gloria, terrenae et novissimae, et quia simplices in essentia, multiformitates ei omnino attribui non debuerunt. Et si dicat adhuc: Hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pͥncipales celestiũ ẽẽntiarũ .i. int̾ celestes ee̾ntias ⁊ tm̃ sr̃ eminẽtes duu¬
nis illuminionib om̃s sumtꝰ alias celestes eẽntias. miror dico: qͥa appetĩt
q̃sfiones i faciunt q̃stiones: appecentes scĩam reu̾ent᷑ i humilit̾ sic̃ humileᷤ¬
Nr ut mediate. qͥa ñ u̾e mediate. qͥa ad alias q̃stionẽ ñ facũt nͨ tñ u̾e ĩme¬
diate qͥa ñ adipsũ pͥcipiũ suũ s adĩuicẽ q̃stionẽ referũt. Scq̃r. Et i ñ in¬

Expanded text:
et principales coelestium essentiarum, id est inter coelestes essentias, et tantum supereminentes divinis illuminationibus, omnes simul alias coelestes essentias; miror, dico, quod appetunt quaestiones, id est faciunt quaestiones appetentes scientiam, reverenter, id est humilvel ut mediatae, quia non vere mediatae, quia ad alias quaestionem non faciunt; nec tamen vere immediatae, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ex pressionẽ manifestamus. Ignoramus autẽ suꝑ eẽnci
quod quia in effabile est: non dr & quia inuisibile est.
non cognoscitur. & quia suꝑ ee̾ntiale est non comprehendi¬
tur. De ipsogͥ mens humana aliqd caꝑe potest ipsum ñ
potest. & lingua humana de ipso aliꝗd dicere potest ip¬
sum non potest. nec idcirco falsum tamen estimand̃ est

Expanded text:
per expressionem manifestamus. Iper expressionem manifestamus. Iquod, quia ineffabile est, non dicitur; et quia invisibile est, non cognoscitur; et quia superessentiale est, non comprehenditur. De ipso igitur mens humana aliquid capere potest, ipsum non potest; et lingua humana de ipso aliquid dicere potest, ipsum non potest, nec idcirco tamen falsum existimandum est