comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod et ipsa natandi frequentiam habeat. Iste ui¬
gilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullũ
autem animal ita odorem hominis sentit ut anser:
unde et clangore eius gallorum ascensus in capito¬
lio rome deprehensus est. Fullica dicta. quod ca¬
ro eius leporinam sapiat. Lagos enim lepus di¬
citur. unde et apud grecos lagos uocatur. Est au¬
tem auis stagnensis. habens nidos in medio aque. ut
in petris quas aquȩ cirriundant maritimȩ quȩ semꝑ
delectatur profundo. Quȩ dum tempestatem ꝑsense.¬
rit: fugiens in uadoludit. Aergi abassiduitate
mergendi nomen habent. Sepeautem demisso in pro¬
fundum capite: aurarum signa sub fluctibus colligut̃.
et preuidentes equoris tempestatẽ: cum clamore ad
litora tendunt. Nam in pelago grauissimã esse
tempestatem: cum ad litora mergi confugerint cer¬
tum est. Accipiter auis animo plus armata quam
ungulis: uirtutem maiorem in ininore corpore ge¬

Expanded text:
quod et ipse natandi frequentiam habeat. Iste viquod et ipse natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser, unde et clangore ejus Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. 53. Fulica dicta, quod caro ejus leporinam sapiat. Lagos enim lepus dicitur, unde et apud Graecos lagois dicitur. Est enim avis stagnensis, habens nidum in medio aquae, vel in petris, quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem rit, fugiens in vado ludit. Mergis ab assiduitate mergendi nomen hoc haesit. Saepe autem demisso in profundum capite aurarum signa sub fluctibus colligunt, et praevidentes aequoris tempestatem cum clamore ad litora tendunt. Nam in pelago iam gravissimam esse tempestatem, cum ad litora mergi confugerint. Accipiter avis animo plus armata quam ungulis, virtutem maiorem in minori corpore ge
Abbreviated transcription (Latin):
re non potest: quin statim excidat ubi ea insederit.
Iste ẽ picus martius: nam alia est pica. Pauo nom̃
de sono uocis habet: cuius caro tam dura ẽ: ut putre¬
diunem uix sentiat. nec facile coquatur: de quo quidã
sic ait. Miraris quotiens gemmantes explicat alas.
si potes hunc seuo tradere iure coco. Fasiamis a fa¬
side insula grecie: unde primum asportatus ẽ appel
mo sum transportata carina. ante michi notum nil
nisi fasis erat. Qallus a castratione uocatusant̃
ceteras enim aues huic solo testiculi adimuntur. Ue¬
teres enimabscisos gallos uocabañ.. Sicut autem a
leone leena et adrocone dracena: ita a gallogallira.
cuiꝰ menbra ut ferunt quidam si auro liquescenti mis¬
ceantur consumi. Anas ab assiduitate natandi aptũ
nomen accepit: a quo genere quȩdam germanȩ di-¬
cuntur. quod plus ceteris nutriant. Anseris nomen
anas dedit ꝑ diriuationem: uł a similitudine. uel

Expanded text:
re non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. re non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam sic aitMart. 13, 70: Miraris, quotiens gemmantes explicat alas, si potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appemo sum transportata carina: ante mihi notum nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. Ans ab assinomen sumpsit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quo plus caeteris nutriant. Anseris anas dedit per derivationem, vel a similitudine, vel
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc credere: ut ds̃ consilia sua cornicibus mandet.
Huiꝰ int̃ multa auspicia tribuunt etiam pluuias
portendere uocibus. unde est illud. Tunc cornix
plena pluuiam uocat inproba uoce. Gragulos
a garrulitate noncupatos: non ut quidam uolu¬
it pro eo ut gregatim uolent. cum sit manifestum
ex uoce eos noncupari. Est enim loquacissimũ genꝰ.
et uocibus importunum. Picȩ quasi poetice quod
uerba in discrimine uocis expͥmant ut homo. ꝑ ramos
enim arborum pendulȩ importuna garrulitate sonan.¬
tes. et lingnas in sermone nequeunt explicare. sonum
tamen humanȩ uocis imitantur. De qua congrue
quidam ait. Pica loquax. certum dominum te uoce
saluto. si me non uideas eẽ negabis auem. Picus a pico
saturni filio nomen sumpsit. eo quodeam in auspiciĩs
utebatur. Nam ferunt hanc auem quiddam habere
diuinum. illo inditio quod in quacumq arbore ni¬
dicauerit. clauum uł qui cquid aliud fixum diuhere.¬

Expanded text:
haec credere ut Deus consilia sua cornicibus mandet. haec credere ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huius inter multa auspicia tribuunt etiam pluvias portendere vocibus; unde est illudVirg. Georg. 1, 388: Tunc cornix plena pluviam vocat inproba voce. Graculus a garrulitate nuncupatus; non, ut quidam volunt, pro eo ut gregatim volent; cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae inportuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen humanae vocis imitantur. De qua congrue quidam aitMart. 14, 76: Pica loquax certa dominum te voce saluto: si me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod eam in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio quod in quacumque arbore nidificaverit, clavum, vel quidquid aliud fixum, diu haere
Abbreviated transcription (Latin):
statim moritur. Noctua autem non est bubo: nã
bubo maior est. Nicticorax ipsa est noc̾tua: quia
noctem amat. Est enim auis lucifuga: et solem
uidere non patitur. Strix nocturna auis: habens
nomen de sono uocis. Quando enim clamat stri¬
det. De qua lucanus. Quod trepidus bubo qͦd
strix nocturna queruntur. Hec auis uulgo ammadici¬
tur ab amando paruulos. unde et lac prebere fertur
nascentibus. Coruus siue corax. nomen a sono guituris
habet : quod uoce coracinet. Fertur hec auis quodedi¬
tis pullis escam plene non prebeat: priusquam per
pennarum nigredinem similitudinem proprii coloris
agnoscat. Postquam uero eos tetros plumis aspexerit:
in toto agnitos abundantiꝰ pascit. Hic prior in cada¬
ueribus oculum petit. Cornixannosa auis apud
latinos greconomine appellat᷑ : quam auint augu¬
res hominum curas significationibus agere insidiarã
uias monstrare. futura predicere. Magnum nefas

Expanded text:
statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De qua Lucanus6, 689: Quod trepidus bubo, quod strix nocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pinnarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas
Abbreviated transcription (Latin):
nomen sumpsit: quia cantu suo significare solet diei
surgentis exortum. quasi lucinia eadem et acredu¬
la: cde qua cicero in prognoscitis. et matutinos ex¬
erret acredula cantus. Ulula auis arOtoy. oa¬
OUT UN. Id est a planctu et luctu nominata.
Cum enim clamat. aut fletum imnitatur: aut
gemitũ. Unde apud augures si lamentetur:. tri¬
sticiam. tacens: ostendere fertur ꝓsperitatẽ. Bu¬
bo a sono uocis compositum nomen babet. auis fe¬
ralis. onusta quidem plumis. sed grauis semꝑ de-¬
tenta pigritia: in sepulchris die noctuq uersa.¬
tur. et semꝑ cominorans in cauernis. de qua ouidiꝰ.
uus bubo dirum martalibus omen. Deniq apud
augures malum portendere fertur. Nlam cum
in urbe uisa fuerit : solitudinem signisicari dicuñ.
Noctuadicitur : pro eo quod nocte circumuolet.
et ꝑdiem non possit uideri. Nam exorto splen¬
dore solis: uisus illius ebetatur. Hanc autem in¬
sula cretensis non habet. Et si ueniat aliunde.

Expanded text:
nomen sumpsit, quia cantu suo significare solet diei nomen sumpsit, quia cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicero in Prognosticisfrag. 6: Et matutinos exercet acredula cantus. Ulula avis ἀπὸ τοῦ ὀλολύζειν, id est a planctu et luctu, nominata; cum enim clamat aut fletum imitatur aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur tristitiam, tacens ostendere fertur prosperitatem. Bubo a sono vocis conpositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia: in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis. De qua OvidiusMvus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significare dicunt. Noctua dicitur pro eo quod nocte circumvolat et per diem non possit videre; nam exorto splendore solis, visus illius hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde,
Abbreviated transcription (Latin):
ut quamius nox obtecta densis tenebris sit: ad presidi¬
um itineris dirigendi proiecte interluceant. cursusq
iuȩ pateat: inditio plumarum fulgentium. Onocroto¬
lon greci uocant: quod sit rostro longo. quoꝵ duo ge¬
nera sunt: aliud aquatile. aliud solitudinis. Ibis aus
nili fluminis. quȩ semet ipsam purgat rostro. in
anum aquam fundens. Hȩc serpentiũ oua uescitur.
dulus. genus uolatile. quasi cor edens. Meropes eos-¬
que cum aurum inuenit. aufert et occultat. Cicero.
Pualerio flacco non plus aurum tibi quam mone-¬
dule committendũ. Uesꝑtilio pro tempore nomen
accepit. eo quod lucem fugiens. crepusculo uesꝑtino
cireum uolet: precipiti motu acta. et tenuissimis
brachiorum menbranis suspensa. animal murium
simile. non tam uoce resonans quam stridore: spe¬
cie quoq uolatilis simul et qua drupes.: quod in aliis
auibus repperiri non solet. Luscinia auis inde

Expanded text:
ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidiut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi projectae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentium. De epolon Graeci vocant rostro longo. Quorum duo genera sunt: aliud aquatile, aliud solitudinis. Ibis avis Nili fluminis, quae semetipsam purgat, rostro in anum aquam fundens. Haec serpentium ova vescitur, dulus genus volatile, quasi cor edens. Monequae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae committendum.' Vespertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino circumvolet praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiorum membris suspensa; animal murium simile, non tam voce resonans quam stridore; specie quoque volatilis simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. Luscinia avis inde
Abbreviated transcription (Latin):
uolucres fuisse conuersos. Forma fulicȩ similes. mag¬
nitudine cignoꝵ colore candido. duris et grandibus
rostris. Sunt autem cura apuliam: in insula dio¬
media inter scopulos litorum. et saxa uolitantes.
Iudicant int̾ suos et aduenas : nam si grecus est
ꝓpius accedunt et blandiuntur : si alienigena
morsu impugnant. et uulnerant. Lacrimosis
quasi uocibus dolentes : uł suam mutationẽ. uel
regis interitum. Nlam diomedes ab illiriis interemp.¬
tus est. Hȩ autem aues latine diomediȩ uocantur.
appellatȩ a loco ubi memnon periit. Nam cater¬
uatim aduolare dicuntur ex egypto ad ilium iuxta
memnonis sepulchrum. et ꝓinide eas ilienses iemno.¬
nias uocant. Quinto autem anno ad ilium ueniunt:
et cum biduo circum uolauerint tercia die ineuntes
pugnam uicissim se unguibus rostrisq dilacerant.
Trcinee aues dictȩ : abircinio saltu germanie ubi
nascuntur: quarum pennȩ adeo ꝑ obscurum emicans.

Expanded text:
volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magvolucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latine Diomediae vocantur, ptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus rostrisque dilacerant. rciniae aves dictae ab Hercinio saltu Germaniae, ubi nascuntur, quarum pennae adeo in obscuris micant,
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Psitacus a uobis alioꝵ nomina discam. hoc di¬
diei ꝑme dicere cesar aue. Alcion pelagi uolueris
dicta: quasi alescianea. eo quod hieme in stagnis oceani
nidos facit pullosq educit : qua excubante fertur
extento equore pelagus silentibus uentis continua
septem dierum tranquillitate mitescere: et eius
fetibus educandis obsequium. ipsam rerum naturã
prebere. Pellicanus auis egiptia. habitans in solitu¬
dine nili fluminis: unde et nomen sumpsit. Nam
canopos egiptus dicitur. Fertur si uerum sit eam &¬
cidere natos suos. eosq ꝑtriduum lugere: deinde se-
ipsam uulnerare. et aspersione sui sanguinis uiuifi¬
care filios. Stromphalide aues ab astrophadibus insulis
appellatȩ. ubi plurimum abundant: aduersus quas
hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi uolu-¬
cres in insulis habitantes. Diomedias aues a sociis
diomedis appellatas. quos ferunt fabulȩ in easdem

Expanded text:
illud: Psittacus a vobis aliorum nomina discam; Hoc diillud: Psittacus a vobis aliorum nomina discam; Hoc didici per me dicere: Caesar ave. 25. Halcyon, pelagi volucris dicta, quasi ales oceanea, eo quod hieme in stagnis oceani nidos facit pullosque educit: qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius fetibus educandis obsequium ipsa rerum natura praebere. Pelicanus avis Aegyptia habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit; nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymphalidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem
Abbreviated transcription (Latin):
arabes singularem fenicem uocant. Hȩc quingentos
ultra annosuiuens : dum se uiderit senuisse. collectis
oromatum uirgulis. rogum sibi instruit: et conuer-¬
sa ad radium solis. alarum plausu uoluntarium
sibi incendium nutrit: sicq iterum de cineribus suis
resurgit. Cinomolgus et ipsa arabiȩ auis: ꝓinde ita
uocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fru-¬
c̾tibus cuinami. Et quoniam non possunt ibi homines
conscendere propter ramorum altitudinem et fragili
tatem: eosdem indos plumatis appetunt iaculis. ac
sic cinnama illa deponunt. et preciis amplioribus
uendunt: eo quod einnamum magis quam alia mer¬
catores ꝓbent. Pisittacus in indiȩ littoribus gignit᷑:⁊
colore uiridi. torquȩ puniceo grandi lingua et ce¬
teris auibus latiore. Unde et articulata uerba ex¬
primit: ita ut si eam non uideris. hominem loqui
putes. Ex natura autem salutat dicens: aue uel
Rere. cetera nomina institutione discit. Unde est

Expanded text:
Arabes singularem 'phoenicem' vocant. Haec quingentis Arabes singularem 'phoenicem' vocant. Haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Cinnamolgus et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altittatem, eosdem nidos plumbatis appetunt jaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt: eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent. Psittacus in Indiae littoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua, et caeteris avibus latiore. Unde, et articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui putes. Ex natura autem salutat dicens, ave, vel Χαῖρε, caetera nomina institutione discit. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. Ferunt in yꝑboreis partibus precinentibus ci¬
tharedis olores plurimos aduolare. apteq ad¬
modum concinnere. Olores autem grecum nomen
est: nam latine cigni dicuntur. Naute uero sibi¬
hunc bonam prognosin facere dicunt : sicut emiliꝰ
ait. Cignus in auspitiis. semꝑ letissimus ales: hunc
optant naute. quia se non mergit in undas. Stru¬
tio greco nomine dicitur. quod animal in similitudi¬
nem auis pennas habere uidetur: tamen de terra al¬
tius ñ eleuatur. Qua sua fouere negligit. sed
ꝓiecta tantum modo fotu pulueris animantur. Ar-¬
dea uocata quasi ardua id est propt̾̃ altos uolatus.
Lucanus quoq. Ausu auolare ardea. Formidat
enim imbres: et supra nubes euolat. ut ꝓcellas nubiũ
sentire non possit. Cum autem altius uolauerit.:
significat tempestatem. Hanc multi tantalũ uocant.
Fenix arabiȩ auis. dicta quod colorem feniceum habe¬
at : uł quod sit in toto orbe singularis et unica. Nã

Expanded text:
tiones. 19. Ferunt in Hyperboreis partibus, praecinentibus cytiones. 19. Ferunt in Hyperboreis partibus, praecinentibus cytharoedis, olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen est; nam Graece cygni dicuntur. Nautae hunc bonam prognosim facere dicunt, sicut Aemilius ait 4: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales; hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. Struthio Graeco nomine dicitur, quod animal in similitudine avis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; sed proiecta tantummodo fotu pulveris animantur. Ardea vocata quasi ardua, id est propter altos volatus. Lucanus5, 554: Quodque ausa volare Ardea. Formidat enim imbres, et supra nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod colorem phoeniceum habeat, vel quod sit in toto orbe singularis et unica. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ.quem sonum oris potius quam uocis esse: quia
eum quatiente rostro faciunt. Heȩ ueris nuntię.
societatis comites. serpentum hostes. maria trans¬
uolant : in asiam collecto agmine ꝑgunt. Cornices
duces eas precedunt. et ipse quasi exercitus pro.¬
sequuntur. Eximia illis eirea filios pietas. nã adeo
nidos impensius fouent: ut assiduo in cubitu plumas
exuant. Quantum autem tempus impenderint
in fetibus educandis. tantum et ipse inuicema pul¬
lis suis aluntur. Olor auis ẽ qͣm greci olorem latini
cignum appellant. Olor autem dictus: quod
sitꝰ totus plumis albis. Nullus enim meminit cig
num nigrum. Olo enu grece totum dicitur. Cig-
nus autem a canendo ẽ appellatus: eo quod carminis
dulcedinem modulatis uocibus fundit. Idõ autem
suauiter eum canere. quia collum longum et in¬
flexum habet. et necẽt̃ ẽ eluctantem uocem per
longum et flexuosum iter uarias reddere modula¬

Expanded text:
niae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia niae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae quasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam nidos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. 18. Olor, avis est quam Graeci κύκνον appellant. Olor autem dictus, quod sit totus plumis albus; nunum nigrum; olon enim Graece totum dicitur. HVC nus autem a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter eum canere dicunt, quia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modula
Abbreviated transcription (Latin):
re. natosq earum pene usq ad centum annos ꝓce¬
dere. Uultures autem sicut et aquilȩ etiam ultra
maria cadauera sentiunt. altius quippe uolantes
multa quȩ montium obscuritate celantur: exalto ill
conspiciunt. Gradipes apud grecos uocatur auis a¬
pud nos tarda. eoquod graui uolatu detenta nequa
es de propria uoce nomen sumpserunt: tali enim
sono susurrant. Heȩ autem dum ꝓperant unam
sequuntur ordine litterato: de quibus lucanus. Et
turbata perit. disꝑsis litrera penuiᷤ. Excelsa autẽ
petunt. quo facilius uideant quas petant terras.
Castigat autem uoce quȩ cogit agnien: at ubi
raucessit suecedit alia. noctẽ autem excubras diui¬
dunt. et ordinem uigiliarum ꝑ uices faciunt: te¬
nentes lapillos suspensis digitis quibus somnos ar¬
guant : quod cauendum erit clamor indicat. Eta¬
tem in illis color prodit: nam senectute nigrescuns.
Ciconiȩ uocatȩ a sono quo crepitant: quasi cica¬

Expanded text:
re, natosque earum pene usque ad centum annos procere, natosque earum pene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa quae montium obscuriconspiciunt. Gradipes apud Graecos vocatur avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta nequaqnomen de propria voce sumpserunt; tali enim sono susurrant. Haec autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. De quibus Lucanus5, 716: Et turbata perit dispersis littera pinnis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant quas petant terras. Castigat autem voce quae cogit agmen: at ubi raucescit, succedit alia: nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant: quod cavendum erit, clamor indicat. Aetatem in illis color prodit; nam senectute nigrescunt. Ciconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cica
Abbreviated transcription (Latin):
pore: ita pluma in auibus. Auium nomina multa
a sono uocis constant ẽẽ composita. ut grus. coruus.
cignus. pario. miluus. ulula. cuculus. grauilus. et¬
cetera. Uarietas enim uocis edrum docuit homines.
quomodo nom inarentur. Aquila ab acumine oculo¬
rum uocata.: tanti enim contuitus ẽẽ dicitur. ut
cum suꝑ maria in mobili penna feratur. nec huma¬
nis pateat obtutibus. de tanta sublimitate pisciculoᷤᷤ
natare uideat. ac tormenti in star descendens: raptã
predam pennis ad litus ꝑtrabit. Nam et contra
radium solis fertur obtutum non flectere. UInde et
pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit: et
quos uiderit immobilem tenere aciem:it dignos ge¬
nere conseruat. Si quos uero inflectere obtutum. qͣsi
degeneres abicit. Uultur a uolatu tardo nominata
putatur: magnitudine quippe corporis prepetes
uolatus non habet. Harum quidam dicunt concubi¬
tu non misceri: et sine copula concipere et genera¬

Expanded text:
pore, ita pluma in avibus. 9. Avium nomina multa pore, ita pluma in avibus. 9. Avium nomina multa a sono vocis constat esse composita, ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus, etc.; varietas enim vocis eorum docuit homines quid nominarentur. 10. Aquila, ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, 89 ac formenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertrahat. 11. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere, unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit, et quos viderit immobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat, si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abjicit. 12. Vultur, a volatu tardo nominata putatur. Magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet: harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere, et genera
Abbreviated transcription (Latin):
netrare quis potuit: qui earum genus uł differen¬
tias nosset. Aues dictȩ : eo quod uias certas ñ habe¬
ant. sed ꝑ auia queque discurrant. Alites: quodalis
alta intendant. et ad sublimia remigio alarum
conscendant. Uolucres a uolando. Nam unde uo¬
lare. in de et ambulare dicimus. Uola enim dicit᷑
media pars pedis siue manus: et in auibus uola
pars media alarum. qudrum motu pennȩ agi¬
tantur: in de uolures. Pulli dicuntur omniuim
auium nati : sed et animalium quadrupedum.
nati pulli dicuntur. et homo paruus pullus.
Recentes igitur nati pulli eoquod polluti sunt¬
unde et uestis nigra pulla dicta ẽ. Aliȩ sunt in qͥbꝰ
pennȩ per ordinem fixȩ. uolandi exbibent usum.
Nocatȩ autem ale quod his aues. complexos alant
ac foueant pullos. Penna apendendo idest a uolando
dicta: unde et pendere. Uolucres enim pennarũ
auxilio mouentur: quando se aerimandant. Pluma
quasi piluma. Nam sicut pili in quadrupedum cor¬

Expanded text:
penetrare potuit, qui earum genus vel differenpenetrare potuit, qui earum genus vel differentias nosset. 3. Aves dictae, eo quod vias certas non habeant, sed per avia quaeque discurrant. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. 4. Volucres a volando; nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis, sive manus, et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pennae agitantur, inde et volucres. 5. Pulli, dicuntur omnium avium nati, sed, et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes igitur nati pulli dicuntur, eo quod polluti suntunde, et vestis nigra pulla dicta est. 6. Alae sunt, in quibus pennae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae, quod iis aves complexos alant et foveant pullos. 7. Penna a pendendo, id est, a volando, dicta, unde, et pendere; volucres enim pennarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. 8. Pluma, quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum cor
Abbreviated transcription (Latin):
astutȩ ut ꝑdix. aliȩ ad manum se subiciunt ut
accipiter. aliȩ reformidant ut garamantes. aliȩ
hominum conuersatione delectantur ut hirundo.
aliȩ in desertis secretam uitam diligunt. ut turtur.
aliȩ solo semine reꝑto pascuntur ut anser. aliȩ car¬
nes edunt et rapinis intendunt. ut miluus. Aliȩ
incolȩ quȩ manent in locis semꝑ ut structio. Aliȩ
aduenticiȩ quȩ propriis temporibus reuertuntur.
ut ciconiȩ. hirundines. Alie congrege idest gre¬
gatim uolantes. ut sturni et coturnices. Aliȩ soliua¬
ge id est solitariȩ ꝓpter insidias depredandi: ut aqͥ-¬
la accipiter. et quecumq ita sunt. Aliȩ uocibus
strepunt ut hirundo. aliȩ cantus edunt dulcissimoᷤᷤ
ut cignus et merula. aliȩ uerba et uoces hominũ
imitantur: ut psittacus et pica. Sed et alia sicut
genere. ita et moribus innumerabilia. Nã uolucrũ
quot genera sint: inuenire quosq non posse. Neq
enim om̃s indiȩ et ethiopiȩ aut scithiȩ deserta pe

Expanded text:
astutae, ut perdix; aliae ad manum se subjiciunt, ut accipiter; aliae reformidant, ut garamantes; aliae hominum conversatione delectantur, ut hirundo; aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur: aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt, et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventitiae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, et hirundines; aliae congregae, id est, gregatim volantes, ut sturni, et coturnices; aliae solivagae, id est, solitariae propter insidias depraedandi, ut aquila, accipiter, et quaecunque ita sunt; aliae vocibus strepunt, ut hirundo; aliae cantus edunt dulcissimos, ut cygnus, et merula, aliae verba et voces hominum imitantur, ut psittacus et pica. 88 2. Sed et alia, sicut genere, ita et moribus innumerabilia. Nam volucrum quot genera sint, invenire quisquam non potest. Neque enim omnis Indiae, et Aethiopiae, aut Scythiae, deserta quis
Abbreviated transcription (Latin):
ardines cęli exstremȩ partes sunt axis.
et dicte cardines eo quod ꝑ eos uertitur cȩ¬
lum: uel quia sicut cor uoluuntur. XU
extrema eius sunt. a curuitate dicta. ut ẽ
illud conuexum: quotiens claudit nox humi¬
da cȩlum. Conuexum enim curuũ ẽ. quasi con¬
uersum. seu inclinatum: et in modum cireuli flex
iii.De ianuis celi.

Expanded text:
ardines caeli extremae partes sunt axis. Et dictae cardines eo, quod per eos vertitur caelum, vel quia sicut cor volvuntur. § 3extrema eius sunt, a curvitate dicta, ut est illud: Convexum quotiens cludit nox humida caelum. Convexum enim curvum est, quasi conversum seu inclinatum, et in modum circuli flexum. § 40 De ianuis caeli.
Abbreviated transcription (Latin):
lunaris est triginta dierum. aut solsticialis
qui duodecim continet menses. aut magnus
omnibus planetis in eundem locum recurrentibꝰ.
qui fit post annos solsticiales plurimos. Era
singulorum annorũ st̃ constituta a cesare au¬
gusto: quando pͥmum censu exagitato roma¬
num or. bem descripsit. Dicta autt̃ ȩra. ex
eo quod omnis orbis es reddere ꝓfessus est
rei publicȩ.
X. De olimpiadibus et
lustrio
et iubeleis

Expanded text:
annus est triginta dierum; aut solstitialis, annus est triginta dierum; aut solstitialis, qui duodecim continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum censu exagitato Romanum orbem descripsit. Dicta autem aera ex eo, quod omnis orbis aes reddere professus est reipublicae. § 37 De olympiadibus et lustris et iubileis
Abbreviated transcription (Latin):
celi partibus adscribuntur. Uer quoq orienti
datur: quia tunc ex t̃ris omnia oriuntur. Estaᷤ
uero meridiano eo quod pars eius calore flagran
tior sit. Hiemps septemtrioni. eo quod frigorib
et ꝑpetuo gelu torpet. Autum nus occiduo
ꝓpter quod graues morbos habet. unde et tẽ
omnia folia arborum defluunt. Ut autem
autumnus habundet morbis. facit hoc confi¬
nium frigoris et caloris. et compugnantia in¬
ter se contrariorum acrum.Ix. De annis.
NNUS est solis anfractus. cum ꝑactis
trecentis sexaginta quinq diebus ad ea¬
dem loca siderum redit. Annus autem dictus
Unde et anulus quasi anus idẽ. circulus. quod
in se redeat. Uirgilius. Atq in se sua ꝑ uestigia
uoluitur annus. Sic enim apud egiptios indica¬
batur ante inuentas litteras picto dracone cau¬
dam suã mordente quia in se recurrit. Alii an¬
ab innouatione. Renouatur enim semper. Tra
sunt autem genera annorum. Aut enim annus

Expanded text:
caeli partibus adscribuntur. Ver quippe orienti caeli partibus adscribuntur. Ver quippe orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero meridiano, eo quod pars eius calore fltior sit. Hiems septemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet. Autumnus occiduo, propter quod graves morbos habet. Unde et tunc omnia folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris et compugnantia intra se contrariorum aerum. Inter. Annus quid est? Resp. Annus est solis anfractus, cum peractis ter centum sexaginta quinque diebus ad eadem loca siderum redit. Inter. Unde diciturUnde et annulus, quasi annuus, id est, circulus, quod in se redeat. Unde et Virgilius : Atque in se sua per vestigia volvitur annus. Sic enim apud Aegyptios indicabatur ante inventas litteras, picto dracone caudam suam mordente, quia in se recurrit. Alii anab innovatione; renovatur enim semper. Tria sunt autem genera annorum. Aut enim lunaris
Abbreviated transcription (Latin):
empora anni quatuor sunt. Uer. Estas.
autumnus. et hiems. Dicta autem sunt
tempora a cõmunionis temperamento. quod in-¬
uicem se humore. siccitate. calore et frigore
temꝑent. Hȩc et curricula dicuntur: quia non
stant sed currunt. Constat autem post factũ
mundum ex qualitate cursus solis. tempora in
ter nos m̃sibus suisse diuisa. Quorum tempoꝵ
talem ueteres discretionem faciunt: ut primo
mense. uer nouum dicatur: secundo: adultum
tercio. preceps sic et estas in suis tribus mensibꝰ
noua. adulta. et preceps. Sic et autumnus.
nouus. adultus et preceps. Item hienis. noua ad¬
extreme sub casu hiemis. Uer autem dictum
quod uiret. Tunc enim post hiemem uestit᷑
tellus herbis. et in florem cuncta rumpunt᷑.
Estas dicitur ab ȩstu id.ẽ. a calore. et ȩstas
quasi usta. idẽ. exusta et arida. Nam calor
enim grece bruma appellatur. Unde et imbru¬
mati dicuntur quibus fastidium ẽ ciborum.
hiemem significat. Hȩc tempora singulis etiã

Expanded text:
empora anni quatuor sunt: ver, aestas, autumnus et hiems; dicta suntempora a communione temperamentorum, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. Constat autem post factum mundum ex qualitatibus cursu solis tempora in ternos menses fuisse divisa, quorum temporum talem veteres discretionem faciunt, ut primus mensis ver novum dicatur, secundus adultum, tertius praeceps. Sic aestas in suis tribus mensibus nova, adulta, et praeceps; sic et autumnus noeorg. 1, 340: Extremae sub casu hiemis. Ver autem dictum quod viret. Tunc enim post hiemem vestitur tellus herbis, et in florem cuncta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore; et aestas quasi usta, id enim Graece bruma appellatur. Unde et inbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciborum.hiemem, significat. Haec tempora singulis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fauente dño audiuimus consũmatos. ꝓmissionis
ur̃ẽ memores seruo urõ dirigere iubeatis. Quia
ut michi sum conseius magna ibi ex parte serui
tui postulatione sudasti. et idõ primum in me
existe munificus: sic in scõrum cetibus et felix
habearis et primus. Gesta etiam synodi in qua
sint arrius examinis ur̃i igne et si ñ purifica¬
tus inuenitur tam̃ decoctus. queso ut ur̃o
instinctu afilio ur̃o dño rege. nob̾ dirigantur
cito. Nan et nr̃a eius sic flagitauit głam
suggestio: quia multum in concilio ꝓ inuesti¬
ganda opus ẽ ueritate. De cetero creatoris al¬
tissimi pietatẽ efflagito. ut coronam beatitu¬
dinis urẽ ꝓ integritate fidĩ et statu eoc łȩ suȩ
longo tempore precipiat conseruare: meq int̃
oblatrantia presentis mundi uaria et innu uera¬
bilia discrimina munitum reddat tiiȩ int̾cessio¬
nis grã. ac reconditum in gremium memoriȩ tuȩ

Expanded text:
favente Domino, audivimus consummatum, promissionis favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores servo vestro dirigere jubeatis: quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Gesta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae,
Abbreviated transcription (Latin):
pie dñe et uirorum prestantissime. sera
est inquisitio. et tarde data michi seri¬
bendi optio: quia peccatis meis ingru-¬
entibus ñ mͦ sterilitatis uel inopiȩ
malo. uerum etiam luis et hostilitatis quomi¬
nus inquirerem horribili sum prȩpeditus in¬
cursu. Nunc autem et si mille necessitatibus
mille curis attritus. post longum miseriȩ tem¬
pus ueluti ab imꝓbi soporis ut ita dixerim gra¬
uedine suscitatus. istius meȩ suggestionis affa¬
tibus dependere prȩsumo salutis officium: et
cordis et corporis humilitate ꝓstratus. imp̃cans
excellentissimam tue beatitudinis potestatem.
ut peculiarem famulum quem pio illo sacrȩ
dignationis intuitu semꝑ habuisti susceptum:
tam ꝑlixo uł nunc ur̃m non mereor uidere cõ¬
spectum: sed spero in illum qui ñ obliuiscitur
misereri. nec repellit in finem. quia exaudiet
precem pauperis: et ur̃o me miserum rep̃senta&
aspectui. Suggero sane et omnimoda supplica¬
tione deposco. ut libros ethimologiarum quos iã

Expanded text:
pie domine, et virorum praestantissime, sera est inquisitio et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam,
Abbreviated transcription (Latin):
speluncam dicimus. Solarium: quod soli et auris pa¬
teat. qualis fuit locus in quo dauid bersabee lauantẽ
aspexit. et ad amauit. Cum hierosolimam antiochus
obsideret: hircanus princeps iudeoꝵ reserato dauid
sepulchro.: tria milia auri talenta inde abstraxit. ex
quibus trecenta antiochodedit: ut obsidionem relin-¬
queret. atq ut facti inuidiam demeret. Fertur ex re¬
liqua pecunia instituisse primus xenodochia. quibꝰ
aduentum susciperet pauperum et peregrinorum.
Unde et uocabulum sumpsit. Nam ex greco in lati¬
num: xenodocium peregrinorum susceptio noncupat᷑.
Ubi autem egrotantes de plateis colliguntur: mi-¬
socomion grece dicitur. in quo consumpta langoribus
atq in edis miserorum menbra fouentur. .ILI.

Expanded text:
speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris paspeluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum et peregrinorum; unde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Latinum ξενοδοχεῖον peregrinorum susceptio nuncupatur. Ubi autem aegrotantes de plateis colliguntur, νοσοκομεῖον Graece dicitur, in quo consumpta languoribus, atque inedia miserorum membra foventur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
lum uero: quod eo cubamus. ibiq dormientes requies ca¬
mus. Cubele autẽ: cubandi locus ẽ. Secessus: quod
sit locus secretus. idest sine accessu. Diuersorium
dictum.: eo quod ex diuersis uiis ibi conueniatur.
Ospicium sermo grecus ẽ: ubi quis ad tempus ospi¬
tali iure inhabitat. et iterum inde transiens migͣt᷑.
Inde et metatum: quia mutatur. Unde legitur.
Et castra metati sunt: ꝓ mutauerunt. Non enĩ
illic ꝑmanet exercitus : sed ꝑtransit. Menianꝰ
collega crassi. in foro proiecit materias : ut e̾ẽnt
loca in quibus spectantes insisterent. quȩ ex suo no
mine moeniana appellata sunt. Hȩc et solaria:
quia patent soli. Post hȩc alii lapide. alii mate¬
ria edificau̾e porticibus: moeniana et foribus et
domibus adiecerunt. Labulata olim ligneȩ domus fie¬
bant: inde nomen ꝑmanet tabulatoꝵ. Apogeum est
constructum subterris edificium: quod nos antrum ut

Expanded text:
lum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescilum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur. Unde et legitur: 'castra metati sunt,' pro mutaverunt; non enim illic permanet exercitus, sed pertransit. Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel
Abbreviated transcription (Latin):
a romanis sabinȩ. ex quibus cumuna aute alias spe-¬
cie nobilis. cum magna omnium admiratione rapere¬
tur: talamoni duci eam oraculo responsum est dari.
Et qm̃ he nuptiȩ feliciter cesserant: institutũ est ut
omnib nuptiis thalami nomen iteretur. Negiptii
quoq lingua sua loca in quibus nubentes succedunt
et incubant: thalamum nominant. Cenaculum
dictum.: a communione uescendi. unde et cenobium
congregatio. Antiqui enim publice et in commune
uescebantur: nec ulliꝰ conuiuium singulare erat. nec
in occulto deliciȩ luxuriam gignerent. Triclinium
est cenaculum: a tribus lectulis discumbentiũ dictũ.
Apud ueteres enim in loco ubi conuiuii apparatus ex-¬
ponebatur: tres lectuli strati erant. in quibus discũ¬
bentes epulabantur. Clinon enim grece lectus uł accu¬
bitus dicitur: ex quo confectum ẽ ut triclinium dicere¬
tur. Cella dicta: quod nos occultat et celat. Cubicu¬

Expanded text:
a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias spea Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nominant. Coenaculum dictum a communione vescendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubicu
Abbreviated transcription (Latin):
abitatio ab habendo uocata. ut habitare casas.
Domus exgreca appellatione uocata: nam do¬
mata greci tecta dicunt. Est autẽ domus unius
familiȩ habitatio: sic̃ urbsunius populi. sicut orbis do¬
micilium totiꝰ generis humani. Onne edificium: an¬
tiqui edem appellauerunt. Alii edem abedendo quidẽ
sumpsisse nomen existimant : dantes exemplum de
plauto. si uocassem uos in edem ad prandium. Hinc
et edificium: eo quod fuerit prius ad edendum factũ.
Aula domus est regia: siue spatiosum habitaculum.
porticibusq quatuor conclusum. Atrium magna edes
est: siue amplior et spatiosa domus. Et dictum ẽ¬
atrium: eo quod addantur ei tres porticus extrinsecꝰ.
Alii atrium: quasi abigne et ligno atrum dixert̃.
Atrum enim: fit ex fumo. Palatium a pallante pͥn-¬
cipe arcadum dictum: in cuiꝰ honore archades palan¬
teum oppidum construxerunt. et regiam in ipsius
nomine conditam palatium uocauerunt. Lalamum
hac ex causa uocatũ ferunt: cum enim raptȩ fuissent

Expanded text:
abitatio ab habendo vel habitando vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata. Nam domata Graeci tecta dicunt. Est autem familie habitaculum est, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autem tiqui aedem appellaverunt. Alii aedem ab edendo quiddam sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de PlautoPoen. 529: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum factum. Aula domus est regia, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
lucanus. signa pares aquilas et pila minantia pilis.
cuiꝰ singulare pilum dicitur. Telum uocatur scđdm
longe iaci potest. quamquam abusiue dicatar et
gladius. ⁊t est illud. at non hoc telum mea quodui
dextera uersat. Proprie autem telum a longitu¬
dine dictum. unde et mustelam dicimus. quod lon¬
gior sit quam mus. Cuspis astilis a mentata a ces¬
pite
prefixa cuspide mirtum proprie autem cuspis poste.
rior pars aste est.¬

Expanded text:
Lucanus 1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Lucanus 1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Cuius singulare pilum dicitur. Telum vocatur secundum longe iaci potest: quamquam abusive dicatur et gladium, ut est illud Virg. Aen. 9, 747: At non hoc telum, mea quod vi dextera versat. Proprie autem telum a longitudine dictum: unde et mustelam dicimus quod longior sit quam mus. Cuspis hastilis amentata, a cespite prrior pars hastae est.
Abbreviated transcription (Latin):
oratius caiam dicit. Est enim genus gallici teli ex
materia quam maxime lenta. quȩ iactu quidem ñ
longe ꝓpt̃ grauitatem euolat. sed quo ꝑuenit ui
nimia ꝑfringit: quod si ab artifice mittatur rursũ
redit ad eum qui misit. huiꝰ meminit uirgilius di
cens. teutonico ritusoliti torquere cateias unde et
eos spani et galli tauttinos uocant. Falarica ẽ telũ
ingens torno factum. habens ferrum cubitale. et ro-¬
tunditatẽ de plumbo in modum sperȩ: in ipsa sũmita¬
te. dicitur etiam et ignem habere fixum. Hoc autẽ
telo pugnatur de turribus. quas falas dici manifestỹ
est. Iuuenalis consulis ante falas. del finoꝵq colum¬
nas. A falis igitur dicta ẽ falarica sicut amuro mura¬
lis. Sane falaricam lucanus dicit. neruis mittitortili¬
ca neruis. Uirgiliꝰ uero ait turuum manu falari-
cam iaculasse. Pila sunt arma iacu lorum atq te.¬
lorum a torquendo uł emittendo uocata. De quibꝰ

Expanded text:
Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae iacta quidem non longe propter gravitatem evolat, sed quo pervenit, vi nimia perfringit; quod si ab artifice mittatur, rursum redit ad eum qui misit. Huic meminit Vergilius dicens Aen. 7, 741: Teutonico ritu soliti torquere cateias. Unde et eos Hispani et Galli tautanos vocant. Falarica est telum ingens torno factum, habens ferrum cubitale et rotunditatem de plumbo in modum sphaerae. In ipsa summitate dicitur etiam et ignem habere adfixum. Hoc autem telo pugnatur de turribus, quas dici manifestum est. Iuvenalis 6, 589: Consulis ante falas delphinorumque columnas. A falis igitur dicta est falarica, sicut a muro muralis. Sane falaricam Lucanus dicit nervis mitti tortilica nervis. Vergilius vero ait Turnum manu †falaricae †iaculasse Aen. 9, 705. Pila sunt arma iaculorum atque telorum a torquendo, vel emittendo, vocatae. De quibus