comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nbiebus assueri qui reg¬
nauit abindia usq ethio¬
piam suꝑ centũ uiginti¬
& septẽ ꝓuincias: quan¬
do sedit insolio regni sui.
susa cuuitas regni eius ex¬
ordium fuit. Tercio igitur
anno imperii sui. fecit
grande conuiuium cunc¬
tis principib & pueris suis
fortissimis ꝑsarum & me¬
dorum inclitis. & prefectis
ꝓuinciarum cor̃a se.ut
ostenderet diuicias głe
regni sui. ac magnitudi¬
nem atq iactantiam po¬
tentiȩ suȩ multo tempore:

Expanded text:
iebus Assueri, qui regnavit ab India usque Aethiopiam, super centum viginti septem provincias: quando sedit in solio regni sui, Susan civitas regni ejus exordium fuit. Tertio igitur anno imperii sui, fecit grande convivium cunctis principibus, et pueris suis, fortissimis Persarum, et Medorum inclytis, et praefectis provinciarum coram se, ut ostenderet divitias gloriae regni sui, ac magnitudinem, atque jactantiam potentiae suae, multo
Abbreviated transcription (Latin):
get quis. Om̃is inquitas: p̾eccatũ est. Et est
peccatum ad mortem. Scimus qm̃ om̃is qui
natus est ex dõ ñ peccat: sed generatio dei
conseruat eum. et malignus non tangit
eum. Scimus qm̃ ex deo sumus: et mun¬
dus totus in maligno positus est. Et scimꝰ
qm̃ filius dei uenit. et dedit nobis sensũ
ut cognoscamus uerum dm̃: et simus in
uero filio eius. Hic est uerus deus: et u-¬
ta eterna. Filioli: custodite uos asimulachris

Expanded text:
get quis. Omnis iniquitas, peccatum est: et est get quis. Omnis iniquitas, peccatum est: et est peccatum ad mortem. Scimus quia omnis qui natus est ex Deo, non peccat: sed generatio Dei conservat eum, et malignus non tangit eum. Scimus quoniam ex Deo sumus: et mundus totus in maligno positus est. Et scimus quoniam Filius Dei venit, et dedit nobis sensum, ut cognoscamus verum Deum, et simus in vero Filio ejus. Hic est verus Deus, et vita aeterna. Filioli, custodite vos a simulacris.
Abbreviated transcription (Latin):
tres unum sunt. Et tres sunt qui testimoniũ
hi tresunum sunt. Si testimonium homi¬
num accipimus. testimonium dĩ mauis est.
qm̃ hoc est testimonium dĩ quod maius ẽ.
in filium dĩ: habet testimonium dĩ in se.
Qui non credit filio mendacem facit eum:
qm̃ non credit in testimonio quod testifi¬
catus est deus de filio suo. Et hoc est testi¬
monium: qm̃ uitam et̾nam dedit nobis
deus. Et hec uita: in filio eius est. Qui ha¬
bet filium: habet uitam. Qui nõ habet
filium di: uitam non ht̃. Hec scͥbo uob̃.
ut sciatis qm̃ uitam habetis et̃nam. qui
creditis in nomine filii dĩ. Et hec est fiducia
quam habemus ad eum. quia quodcũq
petierimus scđm uoluntatem eus: audit nos.
Et scimus qm̃ audit nos: quicquit petie¬
rimus. Scimus qm̃ habemus petitiones.
quas postulamus ab eo. Qui scit fr̃em suũ
peccare peccatum nõ ad mortẽ: petat ⁊ da¬
bit ei uitã peccanti nõ ad mortem. Est pec
catum non ad mortẽ: non ꝓ illo dico ut ro¬

Expanded text:
hi tres unum sunt. Et tres sunt, qui testimonium hi tres unum sunt. Si testimonium hominum accipimus, testimonium Dei majus est: quoniam hoc est testimonium Dei, quod majusin Filium Dei, habet testimonium Dei in se. Qui non credit Filio, mendacem facit eum: quia non credit in testimonium, quod testificatus est Deus de Filio suo. Et hoc est testimonium, quoniam vitam aeternam dedit nobis Deus. Et haec vita in Filio ejus est. Qui habet Filium, habet vitam: qui non habet Filium, vitam non habet. Haec scribo vobis: ut sciatis quoniam vitam habetis aeternam qui creditis in nomine Filii Dei et haec est fiducia quam habemus ad eum quia quodcumque petierimus secundum voluntatem eius audit nos et scimus quoniam audit nos quicquid petierimus scimus quoniam habemus petitiones quas postulavimus ab eo qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem petet et dabit ei catum ad mortem: non pro illo dico, ut ro
Abbreviated transcription (Latin):
iħc est xp̃c: ex dõ natus est. Et om̃is qͥ dili¬
git eum qui genuit: diligit eum qui na¬
tus est ex eo. In hoc cognoscimus qm̃ diligi¬
mus natos dei: cum diligamus et manda¬
ta eius faciamus. Hec est enim caritas dĩ.
ut mandata eius custodiamus: et man¬
data eius gͣuia nõ sunt: qm̃ quod natũ
ẽ ex dõ uincit mundũ. Et hec est uictoria
que uincit mundũ: fides nr̃a. Quis ẽ qui

Expanded text:
istus, ex Deo natus est. Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit et eum qui natus est ex eo. In hoc cognovimus , quoniam diligimus natos Dei, cum Deum diligamus, et mandata ejus faciamus. Haec est enim charitas Dei, ut mandata ejus custodiamus. Et mandata ejus gravia non sunt: quia omne quod natum est ex Deo vincit mundum. Et haec est victoria, quae vincit
Abbreviated transcription (Latin):
mus uob̃: qm̃ ds̃ lux ẽ et tenebre in eo ñ
sunt ulle. Si dix̾imus qm̃ societatẽ habe¬
mus cum illo. et in tenebris amhulamus.:
mentĩmur. et non facimui u̾itatẽ. Si aut̃
in luce ambulamus sicut ex ipse ẽ in lu¬
ce. societatem habeius adinuicem: et san¬
guis iħu filii eius emundat nos ab omin
pc̃c̃o. Si dyxerimus quia pecratũ non ha¬
bemus. ipsi nos seducimus: et u̾itas in ni

Expanded text:
et tenebrae in eo non sunt ullae si dixerimus quoniam societatem habemus cum eo et in tenebris ambulamus mentimur et non facimus veritatem si autem in luce ambulemus sicut et ipse est in luce societatem habemus ad invicem et sanguis Iesu Filii eius mundat nos ab omni peccato si dixerimus quoniam peccatum non habemus ipsi nos
Abbreviated transcription (Latin):
Scͥbo uob̃ filioli: qm̃ remutunt᷑ uob̃ pec¬
cata ꝓpt̾ nomen eius. S cͥbo uob̃ patres.
qm̃ cognouistis eum qui ab inicio ẽ. Scͥbo
uob adolescentes: qm̃ uicistis malignum.
Scͥbo uob̃ infanies: qm̃ cognouistis patrẽ.

Expanded text:
Scribo vobis, filioli, quoniam remittuntur vobis peccata propter nomen ejus. Scribo vobis, patres, quoniam cognovistis eum, qui ab initio est. Scribo vobis, adolescentes, quoniam vicistis malignum. Scribo vobis, infantes, quoniam cognovistis patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs est eninfilius hominis etiam sabbati.
Et cũ inde transisset: uenit insynagogam
eorũ. E ecce homomanũ habens aridam.
et interrogabant eum dicentes. Si licet sab¬
dixit eis. Oius erit ex uob̾ homo qui habeat
ouẽ unã. ⁊ Et si ceciderit hȩc sabbatis in fo¬
ueam. nonne tenebit & leuabit eam:
Quanto magis melior ẽ homo oue: Itaq li¬
cet sablutis benefacere. Tunc ait homini.¬

Expanded text:
nim est Filius hominis etiam sabbati. Et cum inde transisset, venit in synagogam eorum. Et ecce homo manum habens aridam, et interrogabant eum, dicentes: Si licet sabdicens: quis erit ex uobis homo qui habeat ouem unam, et si ceciderit haec sabbatis in foueam, nonne tenebit et leuabit eam? quanto melior est homo oue? itaque licet sabbatis bene facere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
habemus hic nisi quinq panes: & duos
pisces. Qui ait eis. Afferte illos mͥ huc
Et cum uississet turbã discũbere suꝑ̃
fȩnum: acceptis quinq panibꝰ & duobꝰ
piscibꝰ aspiciens in celũ & benedixit & fre¬
git. & dedit discipulis panes. discipłi au¬
tẽ turbis. Et manducauer̃ om̃s: & satu¬
rati sunt. Et tulerunt reliquias: xiͦi
cophinos fraginentoꝵ plenos. Mandu¬
cantium autẽ fuit numerus quinq mi¬
lia uirorũ: exceptis mulieribꝰ & parulis.

Expanded text:
nque panes, et duos pisces. Qui ait eis: Afferte mihi illos huc. Et cum jussisset turbam discumbere super fenum, acceptis quinque panibus, et duobus piscibus, aspiciens in coelum benedixit, et fregit, et dedit discipulis panes, discipuli autem turbis. Et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Et tulerunt reliquias, duodecim cophinos fragmentorum plenos. Manducantium autem fuit numerus, quinque millia virorum, exceptis mulieribus, et parvulis.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o incythara. Qui oꝑit celũ nubibus.
e ꝑat terrȩ pluuiam. Qui ꝓducit in mon¬
tibus fenũ: & herbam seruituti homi¬
num. Qui dat iumentis escã ipsorũ: &
pullis coruorũ in uocantib eum. Non
infortitudine ȩqui uoluntatẽ habebit.
nec intibiis uiri beneplacitum erit eis.
Beneplacitũ est dño suꝑtimentes eũ: et¬

Expanded text:
Qui operit coelum nubibus et parat terrae pluviam. Qui producit in montibus fenum, et herbam servituti hominum. Qui dat jumentis escam ipsorum et pullis corvorum invocantibus eum. Non in fortitudine equi voluntatem habebit, neque in tibiis viri beneplacitum erit ei. Beneplacitum est D
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq om̃s cõmuni consilio decreuerunt.
nullo mͦ diẽ istum absq cȩlebritate p̾teri¬
re: hab̾e autẽ celebritatem tercia decima
die mensis ad an. quoddr̃ uoce sẏriaca
pridie mardocheidie. Igit̾ his erga ni¬
canorẽ gestis: & ex illis temꝑorib abhe¬
breis ciuutate possessa: ego qͦq in his fuie
faciam sermonis. Et si quidẽ bene: & ut
hystorie cõpetit: hoc & ipse uelim: si autẽ
minus digne: concedendũ est michi. Sicut
enĩ uinũ sẽꝑbibere. aut semꝑ aqu̾a contͣ¬
rium est: alterais autẽ uiti delectabile:
ita legentib si semꝑ ex acutus sit sermo.
non erit gratus. Nic ergo erit consũmatus

Expanded text:
s communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque in his finem faciam sermonis et siquidem bene et ut historiae conpetit et ipse velim si autem minus digne concedendum est mihi sicut enim vinum semper bibere aut semper aquam contrarium est alternis autem uti delectabile ita legentibus si semper exactus sit sermo non erit gratus hic ergo erit consummatus
Abbreviated transcription (Latin):
sisti angłm tuũ sub ezechia rege uida: & in¬
t̃fecisti de castris sennacherib centũ octogin¬
ta quinq milia. Et nunc dñator cȩlorũ.
mitte angłm tuũ bonũ ante nos. in timo¬
re & tremore magnitudinis brachii tui.
ut metuant qui cũ blasphemia ueniunt
aduersus sc̃m tuum populũ. Et hic quidẽ
ita pmauit. Nichanor autẽ & qͥ cũ ipso e¬
rant. cũ tub & canticis ãmouebant: iu¬
das uͦ & qui cum ipso erant. inuocato dõ
ꝑorationes congressi sunt. Manu quid ẽ
pugnantes: sed cordib dñm orantes. ꝓstra¬
uerunt non minꝰ triginta milia p̃sentia
dĩ magnifice delectati. Cũq cessassent. &
cumgaudio redirent: cognouerunt ni¬
canorem ruisse cũ armis suis. facto itaq
clamore: & ꝑturbatione suscitata: patrla
uoce omnipotentẽ dñm benedicebant.
Precepit autẽ udas qui ꝑ om̃ia corpore
& animo mori ꝓciuib ꝑatus erat: caput

Expanded text:
ti angelum tuum sub Ezechia rege Iudae et interfecisti de castris Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui ut metuant qui cum blasphemia veniunt adversus sanctum populum tuum et hic quidem ita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione suscitata patria voce omnipotentem Dominum benedicebant praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo emori pro civibus paratus erat c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsc̃itate timor erat templi. S & eos qͥ inciuita¬
te erant ñ minima sollicitudo habebat. ꝓ
his qui congressiuri erant. Et cum iã om̃s
sꝑarent uidiciũ futurũ: hostisq ad eẽt.
atq exercitus ordinatus: bestiȩ equitesq
oportuno in loco cõpositi: considerans ma¬
chabeus ad uentũ multitudinis: & appara¬
tum uarium armorũ. ac ferocitatẽ bestiarũ ::¬
extendens manus incelum. ꝓdigia facien¬
tẽ dñm in uocauit. qui ñ scđm armoꝵ po

Expanded text:
ctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpositi considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manum in caelum prodigia facientem Dominum invocavit qui non s
Abbreviated transcription (Latin):
ex bono ẽẽ austeritatẽ istam: p̾aucis su¬
orũ congregatis. occultauit se anicano¬
re. Quod ut ille cognouit. fortit̃ se a uiro
p̾uentũ: uenit ad maximũ & scĩssimũ
templum: & sacerdotib solitas hostias

Expanded text:
ex bono esse austeritatem istam paucis suex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas h
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Habebat autẽ semꝑ udã carum
ex animo: & erat uiro inclinatus. Roga¬
uit eum ducere uxorem: filiosq ꝓcreare.
Nuptias fecit. Quiete gͥ: cõmunit̃q ui¬
ebat. Alchimus autẽ uidens
caritatẽ illoꝵ ad inuicẽ & conuentiones.
uenit ad demetrium: & dicebat nicanorẽ
rebus alienis assentare: udãq regni in¬
sidiatorẽ successorẽ sibi destinasse. Itaq
rex ex asꝑatus. & pessimis huius crimi¬
nationib irritatus: scripsit nichanori
dicens. grauit̃ quidẽ se ferre de amici¬
tie conuentione: uibere tamen macha¬
beum citius uinctũ muttere antiochiã.
Quib cognitis. nicanor consternabat᷑: &
grauit̃ ferebat. si ea quȩ conuenerant
irrita faceret. nichil lesus a uiro. Sed q
resistere regi ñpõterat: oportunitatem
obseruabat qua p̾ceptũ ꝑficeret.
t machabeus uidens austerius secũ
agere nichanorẽ: & consuetũ occursũ
ferotius exhibentem: intelligens non

Expanded text:
misit habebat autem semper Iudam carum misit habebat autem semper Iudam carum ex animo erat vero inclinatus rogavit eum ducere uxorem filiosque procreare nuptias fecit quiete egit communiterqebant Alchimus autem videns caritatem illorum ad invicem et conventiones venit ad Demetrium et dicebat Nicanorem rebus alienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus et pessimis huius criminationibus inritatus scripsit Nicanori dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non
Abbreviated transcription (Latin):
it ineternum: quiq suã portionẽ signis
euidentibꝰ ꝓtegit. Imꝑante autẽ duce sta¬
tim uide mouerunt: & conuenerunt ad
castellũ dessaũ. Symon uͦ fr̃ uidȩ cõmise¬
rat cũ nicanore: sed conterritus ẽ repenti¬
no aduentu aduersariorum.
Iicanor tam̃ audiens uirtutẽ comitũ
uidȩ. & animi magnitudinẽ. quã pro
patriȩ certaminibꝰ habebant: sanguine
uidicium facere metuebat. Qua obrem
misit possidonium. & theodotũ. & mathi¬
am: ut darent dextras atq acciꝑent. Et
cũ diu dehis consilium ageret᷑: & ipse
dux admultitudinẽ retulisset: om̃iũ
una fuit sententia amicitiis anniiere:
Itaq diem constituer̃: qua secreto inter
se agerent. Et singuł selle ꝓlate sunt: &
posite. Recepit autẽ iudas armatos cẽ locis
oportunis: ne forte ab hostibꝰ repente ma¬
li aliquid oriret᷑. Et congruum colloqui¬
um fecer̃. Morabat᷑ autẽ nichanor ihero¬
solimis : & nichil iniq agebat. gregesq
turbarum quȩ congregatȩ fuerant di¬

Expanded text:
quique suam portionem signis evidentibus protegit imperante autem duce statim inde moverunt et convenerunt ad castellum Dessau Simon vero frater Iudae commiserat cum Nicanore sed conterritus est repentino adventu adversariorum Nicanor tamen audiens virtutem comitum Iudae et animi magnitudinem quam pro patriae certaminibus habebant sanguine iudicium facere metuebat quam ob rem misit Possidonium et Theodotum et Matthathiam ut darent dextras atque acciperent et cum diu de his consilium ageretur et ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium una fuit sententia amicitiis annuere itaque diem constituerunt qua secreto inter se agerent et a singulis sellae prolatae sunt et positae praecepit autem Iudas armatos esse locis oportunis ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur et congruum conloquium fecerunt morabatur autem Nicanor Hierosolymis et nihil inique agebat gregesque turbarum quae congregatae fuerant di
Abbreviated transcription (Latin):
defraudatus parentũ gła. dico autẽ sũmo
sacerdotio: huc ueni: primo quidẽ utili¬
tatib regis fidem seruans: scđo autẽ etiã
ciuib consulens. Nam illoꝵ prauitate: uni¬
uersum genus nr̃m non minime uexatur.
Sed his singulis oro rex cognitis: &e regioni.¬
& generi. scdm ꝑuulgatã om̃ib humani¬
tatẽ tuã prospice. Nã quãdui suꝑẽ uidas
impossibile ẽ pacem eẽ negociis. Talib
autẽ ab hoc dictis. & ceteri amici hostilit
agentes aduersus uidã in flãmauerunt
demetrium.
ui statim nichanorẽ p̃positũ. elefantoꝵ
ducem. misit uideã.: datis mandatis. ut¬
ipsũ quidẽ iudã caꝑet. eos uͦ qui cũ illo
erant disꝑgeret: & constitueret alchimũ
maximi templi summũ sacerdotẽ. Tunc
gentes quȩ de iudea fugerant uidã. segre¬
gatim se nichanori miscebant. miserias &
clades iudeoꝵ. ꝓsꝑitates rerũ suarũ existi¬
mantes. Audito itaq iudei nichãnoris

Expanded text:
defraudatus parentum gloria dico autem summo defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regiont generi secundum pervulgatam omnibus humanitatem tuam prospice nam quamdiu superest Iudas inpossibile est pacem esse negotiis talibus autem ab hoc dictis et ceteri amici hostiliter habentes adversus Iudam inflammaverunt Demetrium qui statim Nicanorem praepositum elefantorum ducem misit Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iudaeorum prosperitates rerum suarum existimantes audito itaque Iud
Abbreviated transcription (Latin):
reditus ꝓcessit.
Sed post trienuii tempus. cognouit uidas
&e qui cũeo erant demetriũ seleuci cũmul¬
titudine ualida. & nauib ꝑportum tripo¬
li ascendisse ad loca oportuna: & tenuisse re¬
giones aduersus antiochum: & eius ducem
lysiam. Alchimus autẽ quidã. qui sũmus
sacerdos fuerat. sed uoluntariȩ coinquina¬
tus ẽ temporib cõmixtionis: considerans
nullomͦ sibi eẽ. salutẽ. neq accessum ad al¬
tare: uenit ad regẽ demetriũ. anno centẽ¬
simo quinquagesimo: offerens ei auream
coronã & ꝑ almã: suꝑhȩc & tallos. qui tẽ¬
pli ẽẽ uidebantur. Et ipsa quidẽ die siluit.
Tempꝰ aut̃e oportunum dementiȩ suȩ nac¬
tus: conuocatꝰ a demẽtrrio ad consiliũ. &
interrogatus quib reb & consiliis uidei
inniterent᷑. respondit. Ipsi qui dicuntur
assidei uideoꝵ. quib pre est uidas macha¬
beus. bella nutriunt & seditiones mouens.
nec patiunt᷑ regnũ eẽ. quietũ. Nã & ego

Expanded text:
reditus processit sed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinquinatus est temporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ huius modi uisus. Oniã qͥ fuerat sũmꝰ
sacerdos iurũ bonum & benignũ uerecun
dum uisu. modestũ morĩbꝰ. & eboqdecoꝵ.
& qui apuero inuirtutibꝰ exercitatus sit.¬
manꝰ ꝓtendentẽ orare ꝓom̃i popło. iudeoꝵ.:
post hec apparuisse & aliũ uirũ. etate & gła
mirabilẽ. & magni decoris habitudine circa
illũ÷ respondentẽ uͦ oniam dixisse: hic est
fr̃m amator & ppłi isnł. hic ẽqͥ multũ orat
ꝓppło. & uniuersa scã ciuitate iheremias ꝓ¬

Expanded text:
ur, huiusmodi visus. Oniam, qui fuerat summus Sacerdos, virum bonum & benignum, verecundum visu, modestum moribus, & eloquio decoratum, & qui a puero in virtutibus exercitatus sit omni populo Iudaeorum post haec apparuisse et alium virum aetate et gloria mirabilem et magni decoris habitudine circa illum respondentem vero Onian dixisse hic est fratrum amator et populi Israhel hic est qui multum orat pro populo et universa sancta civitate Hieremias
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotente affuturã sibi uictoriã. Et allo¬
cutus illos de lege & ꝓpħis.: ammonens etiã
certaminũ quȩ fecerans prius: promptiores
eos constituit. Et ita animis eoꝵ erectis: si¬
mul ostendens gentiũ fallatiã & iuramen¬
toꝵ p̃uaricationẽ: singłos autẽ illoꝵ arma

Expanded text:
Omnipotente adfuturam sibi victoriam et adloOmnipotente adfuturam sibi victoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum praevaricationem singulos autem illor
Abbreviated transcription (Latin):
Ii canor autẽ ut cõꝑit uidã ẽẽ in locis sa¬
m̾arię. cogitauit die sabbati. ut om̃ĩ un
petu cõmitteret. Iudeis uͦ qui illũ ꝑ necessi¬
tatẽ sequebant᷑ dicentibꝰ. ne ita ferocit᷑ et
barbare feceris: sed honorẽ tribue diei san¬
ctificationis. & honora eum qui uniuersa
conspicit: at ille in felix inderrogauit. si ẽ
potens in scło qui imꝑauit agi diẽ sabbatoꝵ
Et respondentib ilł.ẽ dñs uiuus ipse in celo
potens qui ussit agi septimã diẽ: at ille
ait. Et ego potens sum suꝑ tram: qui un¬
ꝑero sumi arma. & negocia regis implert.
Tam̃ non obtinuit: ut consilium ꝑficeret
Et nicanor quidẽ cũ sũma suꝑbia erectus
cogitauerat cõmunẽ tropheum statuere
deuida: machabeus autẽ confidebat sẽꝑ
cumom̃i spe auxiliũ sibi a dño futurum:
& hortabat᷑ suos ne formidarent ad aduen¬
tum nationum: sed inmente haberent ad¬
uitoria sibi facta de cęlo: & nunc sꝑent ab

Expanded text:
Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis SaNicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die petu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de caelo et nunc sperarent ab
Abbreviated transcription (Latin):
derent. Putabat enisi eũ decepisset: sese
cladem maximã uideis illaturum. Turbis
autẽ irtuere domũ eius. & ianuam distũ¬
pere atq ignem amouere cupientibꝰ. cũ
iam cõprehenderetur. gladio se petit: eli¬
gens nobilit̾ mori potiꝰ. qũa subditus fieri
peccatorib: & contra natales suos indigius
inuirus agi. Sed cum ꝓfestinatione non
certo ictu plagam dedisset: & turbȩ untra
hostia irrumperent: recurrens audacter
ad murum: p̃cipitauit semet ipsũ uirilit̃
in turbas. Quib uelocit locum dantibꝰ casui
eiuis: uenit ꝑ mediã ceruicẽ. Et cum adhuc
spiraret: accensꝰ animis surrexit. Cũ &
sanguis eius. magno fluxu deflueret. et¬
turbã ꝑtransiit: & stans supͣ pettam quan¬
dam preruptã. & iam ex sanguis effectus:
cõplexus intestina sua utrisq manibꝰ ꝓiecit
suꝑturbas: inuocans dominatorẽ uitȩ ac
sp̃s. ut hec illi iterum redderet. atq ita ui¬
ta defunctus est.

Expanded text:
derent putabat enim si illum decepisset se derent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueret transiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiecit super turbas invocans Dominatorem vitae ac spiritus ut haec illi iterum redderet atque ita vita defunctus est
Abbreviated transcription (Latin):
ubi eẽt qͥ querebat᷑. extendens manũ ad
templũ uirauit. Nisi mͥ uinctũ iudã tra¬
dideritis: istud dĩ fanum inplanitiem
deducã: & altare effodiam: & templũ hoc
libero patui consecrabo. Et his dictis: abiit
Sacerdotes autẽ ꝓtendentes manus in
celũ: inuocabant eũ qui sẽꝑ ꝓpugna¬
tor eẽt gentis ipsorũ: hec dicentes. Tu dñe
uniuersitatis qui nulliꝰ indiges: uolu¬
isti templũ habitationis tuȩ fieri in nob̃.
Et nunc sc̃e scorũ om̃uun dñe.: conserua
inȩternum inpollutã domũ istã. quȩ
nuꝑ mundata est.
arias autẽ quidã de seniorib. abihe¬
iherosolimis delatus ẽ. nichanori: uirama¬
tor ciuitatis. & ualde bene audiens: qui pro
affectu pat̾ iudeoꝵ. appellabat᷑. Inmultis
temporib continentie. ꝓpositũ tenuit in
iudaismo: corpusq & anunã tradere conten¬
tus ꝓꝑseuerantia. Uolens autẽ nichanor ma¬
nifestare odium quod habebat in uideos.
misit milites quingentos. ut eũ cõpreben¬

Expanded text:
et qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Domine qui universitatis nullius indiges voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis et nunc sancte sanctorum omnium Domine conserva in aeternum inpollutam domum istam quae nuper mundata est Razias autem quidam de senioribus ab Hierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehen
Abbreviated transcription (Latin):
& dedisse uide gladium aureũ dicentẽ. Ac¬
cipe sc̃m gladiũ. munus adõ: inqͦ eicies ad¬
uersarios ppłi mei istił.
xhortati itaq uide sermonib bonis ual¬
de: de quib extolli posset impetꝰ. & animi
iuuenum confortari: statuert̃ dimicare &
confligere fortit̃ ut uirtꝰ de negociis iudica¬
ret: eoqđ ciuitas & scã. & templũ ꝑiclitaret᷑.
Erat enĩ ꝓuxorib & filus. itemq ꝓ frr̃ib & cog

Expanded text:
dium aureum dicentem accipe sanctum gladium munus a Deo quo deicies adversarios populi mei Israhel exhortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxorib
Abbreviated transcription (Latin):
iherosolimã ꝑferri. Quod cũ ꝑuenisset con¬
uocatis ꝯtribulib & sac̃dotibꝰ ad altare: accersiit
&& eos qi narce erant. Et ostenso capite ni¬
canoris. & manu nefaria quã extendens
contͣ domũ scãm om̃ipotentis dĩ: magni¬
fice gloriatus est. Lingũa etiam impii ni¬
canoris p̃cisam: iussit particulatĩ auibꝰ
dari: manũi autẽ dementis contͣ tẽplum
suspendi. Om̃s gͥ cęli dñm benedixerus

Expanded text:
m perferri quo cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dominum benedixeru
Abbreviated transcription (Latin):
inter agiosrafa legitur:
cuius auctoritas ad robo¬
randa illa que incontio¬
ne uenuint miaus ido¬
nea uidicat᷑. chaldeo ta¬
men sermone conscriptus inter
historias cõputatur. Sed quia hunc
librum synodus nicena innume¬
ro sanctarũ scripturarũ legitur
cõputasse: adquieui postulationi
ur̃ẽ. immo exactioni. &e positis oc¬
cupationibꝰ quib uehem̃ter arta¬
bar. huic unã lucu bratiuneulã
dedi: magis sensum e sensu quã
ex uerbo uerbũ transferens. Multoꝵ
codicũ uarietatem uiciosissimã am¬
putaui: sola ea quȩ intelligentia
in tegra in uerb̾ chaldeis inuenire

Expanded text:
a legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chal
Abbreviated transcription (Latin):
ueas syrus. natione antiochensis
arte medicus. discipulus apłoꝵ: postea pau¬
lum secutus usq ad passionem eius ser¬
uiens dño sine crimine: nani neq uxorẽ
uniqu̾a habens. neq filios: septuaginta qͣ

Expanded text:
ucas, Syrus natione Antiochensis, arte medicus, discipulus apostolorum, postea Paulum secutus usque ad consummationem ejus, serviens Domino sine crimine. Nam neque uxorem umquam habens, neque fi
Abbreviated transcription (Latin):
incubiculũ tuũ. & clauso ostio ora pa¬
trem tuũ in absconso: & pat̾ tuus qui
uidet in absconso. reddet tibi. Orantes
aut̃e nolite multũ loqui: sicut hẽtnici.
Putant enim: quia inmultiloquio suo
exaudiantur. Nolite gͦ assimilari eis.
Scit enĩ ꝑat̾ ur̃ quid opus sit uobis.
anteqͣm petatis eum. Sic gͦ uos orabitis.

Expanded text:
in cubiculum tuum, et clauso ostio ora Patrem tuum in absconso: et Pater tuus qui videt in absconso, reddet tibi. Orantes autem nolite multum loqui, sicut Ethnici: putant enim quia in multiloquio suo exaudiantur. Nolite ergo assimilari eis, scit enim Pater vester quid opus sit vobis, anteq
Abbreviated transcription (Latin):
abscide eam & ꝓice abste. Expedit em̃tibi
tuũ eat in gebennam. Dictum ẽ autẽ. Qui¬
cũq dimiserit uxorem suam: det illi libel¬
lum repudii. Ego autẽ dico uob̃: quia om̃is
qui dimiserit uxorẽ suã excepta fornicati

Expanded text:
scide eam, et projice abs te. Expedit enim tibi tuum eat in gehennam. Dictum est autem, Quicumque dimiserit uxorem suam, det illi libellum repudii. Ego autem dico vobis, quia omnis qui dimiserit uxorem suam, excepta fornicat
Abbreviated transcription (Latin):
pedum eius. neq ꝑhierosolimã quia ciui¬
tas est regis magni. Neq ꝑ caput tuũ iu¬
rabis: quia non potes unũ capillũ albũ
facere aut nigrum. Sit autẽ sermo ur̃.
Est est. nonnon. Quod autẽ his habun.¬

Expanded text:
pedum ejus: neque per Hierosolymam, quia civitas est Regis magni: neque per caput tuum jurabis, quia non potes unum capillum album facere aut nigrum. Sit autem sermo vester: est, est; non, non: quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt insꝑati. Et alius alibi ꝓiectus
semi iuuus: ꝓpt̾ qua moriebatur cau¬
sam demonstrabat mortis. Uisiones enĩ
quȩ illos turbauerunt. hẽ pre moneban.
ne uscii quare mala patiebantur peri¬
rent. Tetigit autẽ tunc & uistos tempta
tio mortis: & cõmotio inheremo facta ẽ.
multitudinis: sed non dui ꝑmansit
homo sine querela deprecari ꝓpopulis.⁊
ꝓferens seruitutis suȩ scutum. orationẽ:
& ꝑ incensum dep̃cationẽ alligans. re¬
stitit ire & finem imposuit necessitati.
ostendens qm̃ tuus est famulus. Uicit
autẽ turbas. non inuirtute corporis nec
armatura potentiȩ: sed uerbo illũ qui
se uexabat subiecit: uiram̃ta parentũ
& testamentũ cõmẽmorans.

Expanded text:
ervenerunt insperati. Et alius alibi projectus ervenerunt insperati. Et alius alibi projectus semivivus: propter quam moriebatur eam demonstrabat mortis. Visiones enim que illos turbaverunt: hec premonebant: ne inscii quare mala patiebantur perirent. Ttio mortis, et commotio in eremo facta est multitudinis, sed non diu permansihomo sine querela deprecari pro populis, proferens servitutis suae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas, non in virtute corporis, nec armaturae potentia, sed verbo illum qui se vexabat subjecit, juramenta parentum, et testamentum commemor
Abbreviated transcription (Latin):
& iusticiȩ legem in concordiam disposu¬
erunt: similit̃ bona & mala recepturos
uistos. patrias de cantantes laudes. Re¬
sonabat aut̃ẽ inconueniens inimicoꝵ
uox: & flebilis audiebat᷑ planctus plo¬
ratorũ infantiũ. Simili autẽ pena ser¬
uus cum dño afflictus & popularis
homo regi similia passus. Si milit̃ ergo
om̃s uno nomine mortis mortuos ha¬
exterminata est. De om̃ib enĩ non cre¬
dentes ꝓpt̃ beneficia: tunc cum pri¬
mum fuit exterminium primogentioꝵ
spoponderunt populũ dĩ se eẽ. Cũ enĩ
quietum silentium contineret om̃ia
& nox in suo cursu mediũ iter haberet:
omp̃s sermo tuus exiliens de cęlo. are¬
galibus sedibus. durus debellator
in mediã exterminii terrã ꝓsiliuit gła¬
dius acutus insimulatũ imꝑiũ tuũ
portans : & stans repleuit om̃ia morte.
& usq ad cȩlum attingebat stans in ter-
ram. Tunc continuo uisus somnioꝵ ma¬
loꝵ turbailerunt illos: & timores suꝑ¬

Expanded text:
et iustitiae legem in concordia disposuet iustitiae legem in concordia disposuerunt similiter bona et mala percepturos iustos patri iam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et popularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos haexterminata est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primogenitorum spoponderunt populum Dei se esse cum enim quietum silentium contineret omnia et nox in suo cursu medium iter haberet omnipotens sermo tuus de caelo a regalibus sedibus durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit gladius acutus insimulatum imperium tuum portans et stans replevit omnia morte et usque ad caelum adtingebat stans in tram. Tunc continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos: et timores sup
Abbreviated transcription (Latin):
& horũ quidẽ uocẽ audiebant: sed
figuram non uidebant. Et quia ñ et
ips ꝑeadem passi erant magnificabañ:
& qui ante lesi erant qm̃ non ledebant᷑
gras agebant. & ut eẽt differentia do¬
Num petebant. Propt̃ quod ignis ar¬
dentem columpnã ducẽ habuerunt.
ignote iuȩ & solem sine lesura boni
hospicii prestitisti. Digni quidẽ illi ca
rere luce. & pati carcerem tenebrarum.:
qui in clusos custodiebant filios tuos.
ꝑ quos incipiebat in corruptũ legis
lumen scło dari: cum cogitarent iu¬
stoꝵ occidere infantes: & ͦ uno expo¬
sito filio & liberato intraductionẽ illoꝵ
multitudinẽ filioꝵ abstulisti: & parit᷑
illos ꝑdidisti in aquã ualidã. Illa nox¬
enĩ ante cognita ẽ. a patribus nrr̃is.
ut uere scientes quib iuramentis cre¬
diderunt animȩquiores eẽnt. Suscep¬
ta ẽ autẽ apopulo tuo sanitas quidẽ
sic nos ꝓuocans magnificasti. Abscon¬
se enĩ sacrificabant iusti pueri bonoꝵ ⁊

Expanded text:
et horum quidem vocem audiebant sed et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quongratias agebant; et ut esset differentia, donum petebant. Propter quod ignis ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae, et solem sine laesura bon hospitii praestitisti. Sanctis enim Dei marere luce, et pati carcerem tenebrarum; qui inclusos custodiebant filios tuos, per quos incipiebat corruptum legis lumen saeculo dari. Cum cogitarent justorum occidere infantes; et una exposito filio et liberato, in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti, et pariter illos perdidisti in aqua valida. Illa eut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iusti pueri bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ebant traductione. Subitaneus enim
illis & insꝑatus timor suꝑ uenerat.
Beinde siquisquã exillis decidisset:
custodiebatur in carcere sine ferro re¬
dusus. Si enim rusticus quis erat aut
pastor. aut agricola. horũ oꝑarius pre¬
occupatus eẽt: in effugabilẽ sustinebat
necessitatem. Una enim cathena tene
brarum om̃s erant colligati: siue sp̃s
sibilans: aut inter spissos ramos aui¬
um sonus suauis: aut us aque de¬
currentis nimium: aut sonus uali¬
dus p̾cipitatarum petrarũ: aut lu¬
dentium animalium cursus inuisꝰ. ⁊
aut mugientium ualida bestiarum
uox. aut resonans de altissimis monti¬
bus echo. deficientes faciebant illos
pretimore. Om̃is enim orbis terrarũ.
limpido luminabar tur lumine:
& non impeditis oꝑib continebatur.
solis autẽ illis suꝑposita erat grauis
nox imago tenebrarum quȩ suꝑ uen¬
tura illis erat. Ipsi ergo sibi erant gra¬
uiores tenebris. XUIII¬
Seĩs autẽ tuis maxima erat lux.

Expanded text:
ebant traductione subitaneus enim ebant traductione subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in carcere sine ferro reclusus si enim rusticus quis erat aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat nebrarum omnes erant colligati. Sive spiritus sibilans, aut inter spissos arborum ramos avium sonus suavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium anaut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima erat lux
Abbreviated transcription (Latin):
de teriora ẽẽ. quȩ ñ uidebant᷑. & magice
artis appositi erant. derisus. & sapientiȩ
gła correptio cũ contumelia. Illi enim
qui ꝓmittebant timores & turbatio¬
nes expellere se abanima languente.
hiĩ cũ derisu pleni timore languebani.
Nam & si nichil illos ex monstris ꝑtur¬
babat. transitu animalium & serpen¬
tium sibilatione cõmoti tremebidi
periebant: & aerem que nulla ratio¬
ne quis effugere posset negantes se
uidere. Cum sit enĩ timida nequitia.
data est in om̃ium condempnatione.¬
Semꝑ enĩ presumit seua conturbata
conscientia. Nicbil enim est timor. nisi
presũptionis ad iuitorium ꝓditio cogi¬
tationis auxiliorũ. Et dum ab intro mi¬
nor est expectatio: maiorẽ cõputat scien¬
tiam eius cause dequa tormentũ pre¬
stat. Illi autẽ qui inpotentẽ uere noc¬
tem. & ab infimis & abaltissimis in fe¬
ris suꝑuenientẽ. eundẽ sominũ dormi¬
entes. aliquando monstroꝵ exagitaban¬
tur timore: aliquando animȩ defici¬

Expanded text:
quae videbantur et magicae artis adpositi erant derisus et sapientiae gloriae correptio cum contumelia illi enim qui promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim timida nequitia dat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem vere noctem et ab infimis et ab altissimis inferis supervenientem eundem somnum dormientes aliquando monstrorum exagitabantur timore aliquando animae defici
Abbreviated transcription (Latin):
genus abinitio refigurabat᷑ deserui¬
ens tuis preceptis: ut pueri tui cu¬
stodirentur illesi. Nam nubes castra
eorum obumbrabat: & ex aqua quȩ
ante erat terra arida apparuit: &
in mari rubro uia sine impedimen¬
to: & campus germinans de ꝓfun¬
do numio. ꝑque om̃is natio transi¬
uit. quȩ tegebatur tua manu: ui¬
dentes mirabilia & monstra. Tanquã
ni exultauerunt: magnificantes
te dñe qui liberasti illos. Memores
enim erant adhuc eorum quȩ in in¬
colatu illorum facta fuerant: quẽ¬
admodum ꝓnatione animalium
eduxit terra muscas : & ꝓpiscib eru¬
c̾tuauit fluuius multitudinem ra¬
narum. Nouissime autẽ uiderunt
nouã creaturam auium: cũ abdu¬
cti concupiscentia postulaueru̾nt es¬
cas epulationis.
N allocutione enim desiderii ascendit
illis demari ortygõmetra: & uexatio¬
nes peccatorib suꝑuenerunt ÷ non
sine illis quȩ ante fact᷑a erant argu¬
mentis ꝑ ium fluminũ. Iuste enim

Expanded text:
genus ab initio refigurabatur deservigenus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua quae ante erat terra arida apparuit et ex mari Rubro via sine inpedimento et campus germinans de profundo nimio per quem omnis natio transivit quae tegebatur tua manu videntes mirabilia mni exsultaverunt, magnificantes te, Domine, qui liberasti illos. Memenim erant adhuc eorum quae in incolatu illorum facta fuerant quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad uiuos ducebat uiam. Inueste enĩ po¬
deris qũa habebat. totus erat orbis ter¬
rarum: & parentũ magnalia in quatu¬
or ordinib lapidum erant sculta: &
magnificentia tua in diademate capi¬
tis illiꝰ erat scripta. Hec autẽ his cessit
qui exterminabat. & hec extimuit. Frat
autẽ sola temptatio ire sufficiens ¶Im¬
pus autẽ usq innouissimũ sine mise¬
ut seducerent. & cum magna sollicitu¬
dinȩ premisissent illos. consequeban¬
tur. penitentiȩ actus. Ad huc eñ inder
manꝰ habentes luctũ: & deplorantes
ad monumenta mortuoꝵ. aliam sibi
assumpserunt cogitationũ in scientiã:
& quos rogantes ꝓiecerant. hos tan¬
qua fugitiuos ꝑsequebant᷑. Ducebat enĩ
illos adhunc finẽ digna necessitas.
Et horum quȩ accĩderant cõmemora¬
tionem ammutebant: ut quȩ dẽ e¬
rant tormentis repleret punitio: &
populus quidem tuus mirabiliter
transiret : illi autẽ nouã mortẽ in¬
uenirent. Om̃is enĩ creatura ad suũ

Expanded text:
enim poderis quam habebat totus erat orbis terrarum et parentum magnalia in quattuor ordinibus lapidum erant sculpta et magnificentia tua in diademate capitis illius erat scripta haec autem his cessit qui exterminabat et haec extimuit erat enim sola temptatio irae sufficiens imiis autem usque in novissimum sine miseut se ducerent et cum magna sollicitudine praemisissent illos consequebantur illos paenitentia acti adhucmanus habentes luctum, et deplorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae acciderant commemorationem amittebant, ut quae deerant tormepopulus quidem tuus mirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura ad suum
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitor eorũ & ꝓtector eorũ ẽ. Qui timeis
dñm sꝑauerunt in dño. adiuitor eoꝵ
& ꝓtector eorũ est. Dñs memor fuit
nri: & benedixit nobis. B enedixit do¬
mui isrł: benedixit domui aaron. B e¬
nedixit om̃ib qui timent dñm: pusil¬
lis cũ maiorib. a ditiat dñs suꝑ uos.

Expanded text:
. Qui timent Dominum speraverunt in Domino, adjutor eorum, et protector eorum est. Dominus memor fuit nostri, et benedixit nobis. Benedixit domui Israel, benedixit domui Aaron. Benedixit omnibus qui timent Dominum, pusillis cum majoribus. Adjiciat Dominus super vos,
Abbreviated transcription (Latin):
ecce inimici tui ꝑibunt: &e disꝑgent᷑
om̃s qui oꝑantur iniquitatẽ. Et exal¬
tabit̾ sicut unicornis cornu meũ: &
senectꝰ mea in miscdia uberi. Et despex̃
oculus ms̃ inimicos meos: & insurgen¬
tibus inme malignantib audiet auris
mea. Iustus ut palma florebit: sicut
cedrus libani multiplicabit᷑. Plantati

Expanded text:
gentur omnes qui operantur iniquitatem et exaltabitur sicut unicornis cornu meum et senectus mea in misericordia uberi et despexit oculus meus inimicis meis et insurgentibus in me malignantibus audiet auris mea iustus ut palma florebit ut cedrus Libani multiplicabitur plantati
Abbreviated transcription (Latin):
positione manuum prb̃i. Hec meditare: in
his esto: ut ꝓfectus tuus manifestus sit om¬
nibꝰ. Adtende tibi & doctrinȩ: insta in illis
Hoc enĩ faciens. & teipsum saliũi facies: et¬
eos qui de audiunt. Seniorẽ ne in crepaueris.
s obsecra ut patrem: iuiuenes ut fr̃s: anus
ut matres: iuuenculas ut sorores in om̃i ca
stitate¶siduas honora: quȩ uere uiduȩ st̃.
Si qua autẽ uidua filios aut nepotes habet.
discat primũ domum suã regere : & mutu¬
am uicem reddere parentibꝰ. Hoc enĩ accep
tũ ẽ corã dõ. Qiȩ autẽ uere uidua ẽ. & de¬
solata. sꝑabit indõ. & instat obsecrationib
& orationibꝰ nocte & die. Nam quȩ in deli¬
ciis ẽ iuiuens mortua ẽ. Et hoc p̃cipe ut
in reprehensibiles sint.Siquis autẽ suor
& maxime domesticorũ curã ñ habet: fidẽ
negauit: & est in fideli deterior. Yidua eli
gatur nonminꝰ sexaginta annoꝵ: quȩ fu¬
erit unius uiri uxor. in oꝑibꝰ bonis testimo¬
nium habens : si filios educauit: si hospi¬

Expanded text:
 cum inpositione manuum presbyterii haec meditare in his esto ut profectus tuus manifestus sit omnibus adtende tibi et doctrinae insta in illis hoc enim faciens et te ipsum salvum facies et qui te audiunt seniorem ne increpaveris sed obsecra ut patrem iuvenes ut fratres anus ut matres iuvenculas ut sororeXII. Viduas honora, quę uere uiduę sunt. Siqua autem uidua filios aut nepotes habet, discat primum domum suam regere et mutuam uicem reddere parentibus etc. Quę autem tum est coram deo. quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in deum et instat obsecrationibus et orationibus nocte et die. nam quae in deliciis est, uiuens mortua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles sint. si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infidgatur non minus sexaginta annorum, quę fuerit unius uiri uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios educauit, si hospi
Abbreviated transcription (Latin):
dignos arbitrent᷑: ne nom̃ dĩi & doctrina
blasphemet᷑. Qui autẽ fideles dños habent.
non contempnant quia fr̃s sunt: s ma¬
gis seruiant. q fideles sunt & dilecti.
quia beneficii participes sunt. Hec doce¬

Expanded text:
dignos arbitrentur, ne nomen Domini et doctrina blasphemetur. Qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis serviant, quia fideles sunt; et dilecti, quia beneficii participes sunt. »
Abbreviated transcription (Latin):
demorabatur cũ eis. & baptit̾abat. Erat
aut̃ẽ & iob̃s baptirans in ennon uixta sa¬
lim: quia aque multȩ erant illic. Et ad¬
ueniebant: & baptirabantur. Nondum
enim missus fuerat in carcerẽ ioħs. facta
est gͦ questio ex discipulis ioħis cũ iudeis:
de purificatione. Et uenerunt ad ioħem.

Expanded text:
ur cum eis, et baptizabat. Erat autem et Joannes baptizans in Ennon, juxta Salim: quia aquae multae erant illic, et adveniebant, et baptizabantur: nondum enim missus fuerat in carcerem Joannes. Facta est autem quaestio ex discipulis Joannis cum Judaeis de purificatione. Et