comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comici anr. septimũ ꝙ et ulli obestet
ꝓtest alicui. ut si quis uolens hor̃em ad
mortẽ quesitũ ꝓde m̃tiatur. octauũ
ꝙ nui ob est et ad ħ ꝓdest ut ab ĩnũ¬
ditia corꝑali aliꝙ tueatur. Inhiis ał
tanto minꝰ peccat quisq cũ nĩtitur ꝙͣ¬
Ipnestũ eẽ deceptorẽ alioꝵ ar bitretur
ꝯnĩe s genus mẽdatii sũmo opere fu¬
ge. qr om̃e m̃daciũ nõ est adeo. quid
mendaciũ. et quid sit m̃tiri. dem̃¬

Expanded text:
iatur; septimum, quod et nulli obest, et prodest alicui: ut si quis nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur; octavum, quod nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem tanto minus peccat quisque dum mentitur, quhonestum esse deceptorem aliorum arbitretur. Omne ergo genus mendacii summopere fuge, quia omne mendacium non est a Deo. 2. Quid dendum est quid sit m
Abbreviated transcription (Latin):
nõ qr treauit. scunt nec alit̾ scunt cre¬
ata qͣui creanda. Nõ enĩ eius sapĩe
aliquid ex eis accessit. s illis existen¬
tib sicut oportebat. et qͣutũ oporte¬
bat illa mansit ut erat. unde mecc̃sti
et post qͣm ꝯsũmata st̃. ecce hiis uer¬
bis iudetur as̾. ĩnuere scĩam. ł pre¬

Expanded text:
t creata quam creanda; non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus sicut oportebat et quando oportebat, illa mansit ut erat. Unde in Eccl.: et postquam consummata sunt. Ecce his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
cũp̾scita sint. qr si nõ euenirẽt cũpre¬
sccta sint falleretur dei p̾scĩa. at dei p̃¬
scĩa falli nõ potest. ĩpossibile est ergo
ea nõ euenire cũ p̾scita sint. Si ergo
qua nouit. Ideo sint. Qui suĩe ab̃. te¬
Nõ ista exaliquo tẽpore cognouit deꝰ
s fittura oĩa temꝑalia. atq in eis
⁊̃ quid et qñ ab illo petitirri fueramꝰ¬

Expanded text:
escita sint, quia si non eveniret cum praescita sint, falleretur Dei praescientia. At Dei praescientia falli non potest. Impossibile est ergo ea non evenire, cum praescita sint. Sic ergoqua noverit, ideo sint. Cui sententiae Aug. atteNon ista ex aliquo tempore cognovit Deus, sed futura omnia temporalia; atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueram
Abbreviated transcription (Latin):
genuit sapiens eit pr̃ alioqͥn nõ ip̃a
ab illo. s ille ab ip̃a est. si enĩ sapĩa ꝙͣ
genut cã est illi ut sapiens sit ⁊̃ utͦ
do eum ant faciendo. s nec genitri¬
tem nec creditritẽ prĩs ullo modo quis¬
qͣm dix̾it sapĩam. Quid est eiũ insa¬
iĩ. gͦ pr̃ ip̃a sapĩa est. q̃ sapiens est si

Expanded text:
genuit sapiens dicitur Pater; alioquin non ipsa ab illo, sed ille ab ipsa est. Si enim Sapientia quam genuit causa est illi ut sapiens sit, etiam do eum aut faciendo; sed nec genitricem, nec conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; quid enim est insanius? Ergo Pater ipsa Sapientia est qua sapiens est. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
bap̃a ⁊ setratur de trahe u̾bũ. ⁊ quidẽ
aqua nͥ aqͣ. accedit u̾bũ ad elem̃tum
ħ tanta uͥtus aque ut corpus tangai
sonus transĩens. alid̃ est utus intus
lia desint q̃ ad decorẽ sacram̃ti iusti¬
tuta st̃ nõ ideo minꝰ est u̾m sacramĩ¬
tum. ⁊ scm̃. si u̾bũ sit ibi. ⁊ elem̃tum
Nam et in ħ sacram̃to ⁊ ĩ aliis q̃dam
solent fĩ ad decorẽ et honestatem sa¬
cram̃ti. q̃damad sub̾am et cãm sacra¬
mẽti ꝑtinẽtia de sub̾a hiꝰ sacram̃ti st̃¬

Expanded text:
a consecratur, detrahe verbum, et quid est aqua, nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, haec tanta virtus aquae, ut corpus tangat sonus transiens, aliud est virtus intus lia desint quae ad decorem sacramenti instituta sunt, non ideo minus est verum sacramentum et sanctum, si verbum sit ibi et elementum. Nam et in hoc sacramento et in aliis quaedam solent fieri ad decorem et honestatem sacramenti, quaedam ad substantiam et causam sacramenti pertinentia. De substantia
Abbreviated transcription (Latin):
caro sig̾catur corpus xp̃i ꝙ est uisibi¬
le et parpabile uͥ insua forma apparz
ita et de sangͥne accipidebet quẽ sensũ
⁊firiuat as̃. aꝑiens qualit̾ p̾ducta in¬
telligenda sint. qr obscure dix̾at cõ¬
seq̃uter dicens. ita panẽ uocari cor¬
pus xp̃i cũ uere sit sacram̃tũ corꝑis¬

Expanded text:
caro, significatur corpus Christi, quod est visibile et palpabile, ubi in sua forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum vere sit sacramentum cor
Abbreviated transcription (Latin):
de uiliere ꝙ pͥmisit de uiro nͥ ꝙ simi¬
lem forͣm uult intelligi ut sĩ dimi¬
serit ꝙ cã fornicacõis ꝑmittitur.
maneat sine uxore aut recõciliet᷑
uxori. Idem si nec illi nb̾e ꝯceditur
uiro uiuo aquo recessit nec huic al¬
t̾am duce uiua uxore ꝙͣ disit mł¬
tominꝰ fas est illicita cũ quib lib stu
uxor dñs solã fornicatõis cãm ex¬

Expanded text:
liere quod praemisit de viro, nisi quod similem formam vult intelligi? ut si dimiserit quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur uxori. Idem: Si nec nubere illi conceditur, vivo viro a quo recessit, nec huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuslibet stuuxor, Dominus solam fornicationis causam ex
Abbreviated transcription (Latin):
nascũtur et uuũt ꝙͣ lib cito moriã¬
tur aut resurrectura negabũtur aũ
ita resurrectura credẽda st̃. s pociꝰ cor¬
recta emẽdataq uatura. abfit euĩ
ut unũ hoĩem duplicẽ ac nõ potuiᷤᷤ
duos ꝙ futur erat ũ gemini iasce¬
rẽtur. resurrecturos extimemꝰ ita

Expanded text:
nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
cõne sacerdonii. cũ euĩrecipit ordi¬
nem sacerdotalem simił thas clã¬
ues recipit. S nõ uidetur ꝙ omĩs ł
soli sacerdotes has claues h̾eant qr
płiq añqͣm sacram ordinacõem sci¬
enciam discernendi hũt płes post ⁊¬
secracõem ca carent. Sane dici pot̾¬
di nõ hũt om̃s sacerdotes. ynde do¬
lend̾ est atq lugend̾. Multi enĩ ncet
indiscreti atq scĩe q̃ eminere d sa¬
cerdos exortes sac̾dotii gradũ reci¬
pere p̾sim̃t uita et scĩa eo indigni
quinec añ sacerdociũ. nec post sciẽ¬
tiam hñt discernendi qui ngandi
sint r soluendi. Ideo itiam dauem
i ꝯsecracõne nõ recipiunt. qr semꝑ
mouetur insacerdotẽ clauẽ discrecõ¬
ns recte dr̃ acciꝑe. qr ⁊ añ hĩta discre¬
cõ angetur et fit meo clauis ut ea
iam ualeat uti ad claudend̃. rad api¬
endum.
ĩ alt̾am ciauẽ om̃sacdotet ha

Expanded text:
motione sacerdotii. Cum enim recipit ordinem sacerdotalem, simul et has claves recipit. Sed non videtur quod omnes vel soli sacerdotes has claves habeant, quia plerique ante sacram ordinationem scientiam discernendi habent, plures post consecrationem ea carent. Sane dici potdi, non habent omnes sacerdotes, unde dolendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante sacerdotium, nec post, scientiam habent discernendi qui ligandi sint vel solvendi. Ideoque illam clavem in consecratione non recipiunt, quia semper movetur in sacerdotem, clavem discretionis recte dicitur accipere, quia ante habita discretio augetur, et fit in eo clavis, ut ea jam valeat uti ad claudendum vel aperiendum. 2. Si alteram clavem omnes sacerdotes ha
Abbreviated transcription (Latin):
poris est simplex siune compatione
corporis uero multiplex. et nõ sim¬
plex est. que ideo simplex dr̃ respec¬
tui corporis. qr mole non diffuditur
pp̃ spacium loci. s in uno quo cor¬
pore. et initoto tota est et in qͣuibet
ꝑte euis tota est. et ideo cũ sit aliqͥd
inqua uis exigria ꝑticula corporis
ꝙ seuciat aĩa qͣmius uõ fiat into¬
to corpore. illa etñtota sentit. qr totam
nõ latet. s tũ nec in ip̃ã aĩa u̾a simpli¬
citas est. Cum enĩ alid̾ sit artificiosum
eẽ alid̾ mertem alid̾ atutum alid̾ me¬
morẽ. aᵈ cupiditas aᵈ timor. aᵈ letitia
a̾ tristicia. post̾ ħ⁊̃ et alia hiꝰ in nu̾abi¬
lia maĩe natura ĩueniri. et alia siue
aliis. et alia mag̃. alia miiꝰ. Mam¬
fectũ est nõ simplicem. s multiplicẽ
eẽ nͣm. Nicħ enĩ simplex mutabile ẽ.
oĩs aũt creaturra mutabił est. Nulla
gͦ creatura u̾e simp᷑ est. deus u̾o ⁊ sim¬
płr dicatur u̾e tũ et sũime simplex ẽ

Expanded text:
poris est simplex; sine comparatione vero corporis, est multiplex et non simplex, quae ideo simplex dicitur respectu corporis, quia mole non diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore et in toto tota est, et in qualibet ejus parte tota est. Et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, posnimae natura inveniri, et alia sine aliis, et alia magis et alia minus; manifestum est non simplicem, sed multiplicem esse naturam. Nihil enim simplex mutabile est; omnis vero creatura mutabilis est. Nulla igitur creatura vere simplex est. Deus vero, etsi dicatur, vere tamen et summe simplex est,
Abbreviated transcription (Latin):
petrato uolũtate pocõ uolu̾tas io
egit. s nõ est ignorand̾ pcc̃m duob nus
dici eẽ in aliquo et transire. s. actu et
reatu actri est in aliquo dũ ip̃m. ty
pcãm est. ut actio ł uolũtas in peccã¬
te ẽ. Reatu u̾o cũ ꝓ eo siue transierit
sine assit miens hoĩs polluta est et cor¬
rupta totus q homo suppliciis obliga¬
tris ꝑpetius. nec unꝙͣ est ĩ aliquo pcc̃m
actui pret̾ origniale qͥn sĩt ⁊̃ reatiu. s
est reatu int̾dũ post qͣmtrausit actu

Expanded text:
petrato voluntate peccato voluntas id egit. Sed non est ignorandum, peccatum duobus modis dici esse in aliquo, et transire, scilicet actu et reatu. Actu est in aliquo, dum ipsum quod peccatum est, ut actio vel voluntas, in peccante est; reatu vero, cum pro eo, sive transierit sive adsit, mens hominis polluta est et corrupta, totusque homo suppliciis obligatur perpetuis. Nec unquam est in aliquo peccatum actu, praeter originale, quin sit etiam reatu; sed est reat
Abbreviated transcription (Latin):
trici siłem inpena et nõ inculpa et
cepit. ht̃ tũ su̾itudinẽ carnis pcciper
passiuilitatem et mortalitatem qr
esuriit siciit et himodi. licet ergo
ead̾ caro sit que et nr̃a. nõ tñ ita fc̃ã
est inutero sicrit nr̃a. est enĩ scĩsica¬
ta mutero et nata sine pctõ et nec
ip̃e in illa unqͣm peccauit. Iupena gͦ
est oĩo nõ hũit nec ex carnali delec¬
tacõne nata est. y enit ergo ad corpꝰ

Expanded text:
trici similem in poena, et non in culpa; etet tamen similitudinem carnis peccati per passibilitatem et mortalitatem, quia esurivit, sitivit, et hujusmodi. Licet ergo eadem caro sit, quae et nostra, non tamen ita facta est in utero sicut nostra. Est enim sanctificata in utero, et nata sine peccato; nec ipse in illa unquam peccavit. In poena ergo est, omnino non habuit, nec ex carnali delectatione nata est. Venit ergo ad corpus
Abbreviated transcription (Latin):
precepti ⁊seruacõ bonũ illi eẽt tñs¬
gressio malũ uec meliꝰ ꝯsid̾atur qͣntũ
reus fc̃s est homo intelligitur qr ꝓhi¬
bitus rẽ tetigit ꝙͣ si non ꝓhibitus te¬
tigiss uec peccasset nec penam sensł¬
benti ob est sic̃ aliena pecia. ideo. ꝓ¬
hibitũ est pcc̃m. qr ꝓhibenti est dãp¬
nosũ. cũ u̾o tangitur. tñ n̾o tangen¬
ti obest. si nõ ꝓ hibetur nec cuilib sitã¬
gatur ideo phibetur ut ꝑ sebonum
obedĩe et malũ mobedĩe mõstretur
sic̃ primꝰ hõ arebona ꝓhibitus penã
incurrit ut nõ ex re mala. s mex obe¬
diẽtia pena eẽ mostretur. sicut ex o¬
bedĩa palma.

Expanded text:
praecepti conservatio bonum illi esset, transpraecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec melius consideratur quantum reus factus esset homo intelligitur, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensibenti obest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum inobedientiae monstretur. Sicut primus homo a re bona prohibitus poenam incurrit; ut non ex re mala, sed ex inobedientia poena esse monstretur, sicut ex obedientia palma.
Abbreviated transcription (Latin):
tua soliditate sumaretur nec ulla
nifrrmnitate ł etatis in becillitate inde-¬
t̾ius ł moctasum laberetur. Signũ
aũt scĩe boui et mali. nõ anatura lpc
nomẽ accepit. s ab occõne rei post ea
secute. arbor enĩ illa nõ erat mala.
s scĩe comet mali ideo dicta est qr pͥ
ꝓhibicõem erat in illa transg̾ssio fu¬
tura qͣ homo exꝑiendo disce̾t quid es¬
set uit᷑ obedĩe bonũ et ĩobedĩe malũ
Nõ gͦ de fructu qui nascetur inde põi
tũ est illd̾ nomen. s de re tñsgͣssione
secuta. Cognouit enĩ hõ priqm tan¬
geret hoc lignũ bonũ. ⁊ malũ. s boñ
usur pato. ligno uetito qr ꝑexpienci¬
am mali didicit. quid sit int̾ com̃
obedĩe et malũ mobedĩe. Siu̾o pͥmi
pentes obedietes ẽẽnt uec cc p̃ceptũ
peccassent. nõ ideo tũ minꝰ drẽtur sig¬
nũ scĩe coni et mali qr hoc ex eius tac¬
tu accid̾et. si usurparetur aligno gͥ hõ¬
ꝓhibitus est ꝙ malũ nõ erat ut ip̃a

Expanded text:
tua soliditate firmaretur; nec ulla infirmitate, vel aetatis imbecillitate in deterius vel in occasum laberetur. Lignum autem scientiae boni et mali, non a natura hoc nomen accepit, sed ab occasione rei postea secutae. Arbor enim illa non erat mala, sed scientiae boni et mali ideo dicta est, quia post prohibitionem erat in illa transgressio futura; qua homo experiendo disceret quid esset inter obedientiae bonum, et inobedientiae malum. Non ergo de tum est illud nomen, sed de re transgressionem secuta. Cognovit autem homo, priusquam tangeret hoc lignum, bonum et malum; sed bonum usurpato ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Si vero primi parentes obedientes essent, nec contra praeceptum peccassent, non ideo tamen minus diceretur lignum scientiae boni et mali, quia hoc ex ejus tactu accideret si usurparetur. A ligno ergo prohibitus est quod malum non erat, ut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nob̾ uidetur de noĩm di deo¬
u̾sitate quib loq̃ntes de unitate ac
trinitate in effabili utimur de inide
oftendend̾ est quib modis de ea ad
eẽ noĩa diftinte ad fingłas ꝑ̃s ꝑtinẽ¬
de singłis tm̃ dñr ꝑͥs q̃dam u̾o unita¬
tem eẽntie sigc̃antia st̃ que et de sin¬
głis sigilatim. et de om̃ib coĩter¬

Expanded text:
dum videtur de nominum diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliesse nomina distincte ad singulas personade Trintem essentiae significantia sunt, quae et de singulis sigillatim, et de omnibus co
Abbreviated transcription (Latin):
dam cͣrietas ex oriri. ex assercõib
istis. Nã si pͥmo oĩm creata ẽ sapi¬
entia oĩa post ip̃am fcã uidentur et
ita post ip̃am fcã uidentur celũ et
tr̃a ⁊ ip̃a fcã añ celũ ⁊ t̾ram. It̾ si
iupͥncipio creauit deus celũ ⁊ t̾rã
uicħ fcm̃ est añ celũ ⁊ t̾ram nec ip¬
sa sapĩa fcã est aũ celũ ⁊ t̾ram. cũ
gͥ ħ ccͣria uideantur nec indĩna scͥp¬
tura fas sit sentire aliquid eẽ ccͣri¬
etatis requiramꝰ intelligẽtiã u̾ita¬
tis. quid sit tenend̾ docet p̾missas i

Expanded text:
contrarietas quaedam oriri ex assertionibus istis. Nam si primo omnium creata est sapientia, omnia post ipsam facta videntur; et ita post ipsam facta videntur coelum et terra, et ipsa facta ante coelum et terram. Item si in principio creavit Deus coelum et terram, nihil factum est ante coelum et terram, nec ipsa sapientia facta est ante coelum et terram. Cum ergo contraria videantur, nec in divina Scriptura fas sit sentire aliquid esse contrarietatis, requiramus intelligentiam veritatis. 3. Quid tenendum sit docet praemissas
Abbreviated transcription (Latin):
tura q̃ inscriptura sepe uit̾a sapĩa
et lux dr̃. Nam sapĩa illa que deus
est ẽẽ creata nõ est filuis eiũ sapĩa
prĩs est genita nec fc̃a nec treata et
tota triuitas uua sapĩa est que nec
facta uec creata ẽ uec genita ł ꝓ ce¬
dens. de angłica gͥ uita illud accipi¬
end̾ est de qͣ dicit striptura qũ fcã est

Expanded text:
saepe vita, sapientia et lux dicitur. Nam sapientia illa quae Deus est, creata non est. Filius enim sapientia Patris est genita, non facta nec creata, et tota Trinitas una sapientia est, quae non facta nec creata est, nec genita vel procedens. De angelica ergo vita illud accipiendum est, de qua dicit Scriptura quando facta est
Abbreviated transcription (Latin):
unde de affinitate uidend̾ est gradi
de qua gg̃. ait porro de affiuitateb
et uxor mea sunꝰ una caro ꝓfecto mͥ
et illi mea iuaq paretela ꝓpinqui¬
tas uua efficitur quo cura ego ⁊ so¬
ror uxoris mee ĩuuo et pͥmo gradu
erimus. filius u̾o eius scdõ gradu e¬

Expanded text:
unc de affinitate videndum est, de qua Gregorius ait: « Porro de affinitate, qet uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae, in uno et primo gradu erimus; filius vero ejus, secundo gradu e
Abbreviated transcription (Latin):
ittus est ÷ spc̃ .s. deus et dictus est ha¬
bere sp̃m deus et indebat᷑ hoc qͣi uo¬
men inflacõĩs et trimoris. Uñ hũana
ꝯscĩa ad dm̃ ꝓ rigore et crudelitate ac¬
cedere metitit. Ideo sccptura tẽꝑanit
sermonẽ suũ sp̃m lonũ noĩans ne mu¬
delis putaretur qui uutis erat ũ ꝙr pr̃
solus sit potens ł magis potens ⁊ fĩ¬

Expanded text:
st habere Spiritum Deus; et videbatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ñm genitus ꝙ ille qui genuit itatũ ut
uatus nõ sit ille qui genuit. Namquõ
erit pr̃ ille cũ genitus sit. s in hiis ip¬
sis subũstit ille qui genitus est inquib
totus est ip̃e qui genuit. qr nõ est altũ¬
de qui genitus est et ideo nõ refertur
dicam. sequit᷑ in de mutabil deus inde¬
mutabilẽ gignens dm̃. nec nͣmi suam
deserit. ex ĩde mutabili deo. uide mu¬
tabił dei ꝑfecta uatiuitas subsistẽtẽ
gͥ in eo dei nͣi intelligamꝰ cũ indeo deꝰ
pris u̾tas indeo filio eẽ docetur cũ in
eo deus intlłr ẽẽ qui deus est. est enĩ
unus ĩ uno. et nnus ab uno.

Expanded text:
 genitus, quam ille qui genuit; ita tamen ut natus non sit ille qui genuit. Nam quomodo erit Pater ipse, cum genitus sit? Sed in his ipsis subsistit ille qui genitus est, in quibus totus est ipse qui genuit; quia non est aliunde qui genitus est, et ideo non refertur dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligamuPatris veritas in Deo Filio esse docetur, cum in eo Deus intelligitur esse qui Deus est. Est enim unus in uno, et unus ab uno.
Abbreviated transcription (Latin):
ri de trib ꝑsonis nõ tres ꝑsonas de sb̾¬
stancia dmima. fides ã catholica te¬
net ac p̃dicat et tres ꝑsonas eẽ u¬
dĩnam eẽtres ꝑ̃s. unde as̾. in .i. li. de
exp̃sse dixit ip̃e deus trmitas ut oftẽ¬
deret et ip̃m dñi ẽẽ trmitatem. et tri¬
uitatem ip̃m dĩ. Item meod̾. in ũ¬
agens dicit. quẽ ostendit beatus et
solus potens rex regum. et dũs dũan¬
cium. quisolus ht̃ ĩmortalitatẽ ⁊ c̃.

Expanded text:
ri de tribus personis, non tres personas de substantia divina. Fides autem catholica tenet ac praedicat, et tres personas esse udivinaexpresse dixit ipse Deus Trinitas, ut ostenderet, et ipsum Deum esse Trinitatem, et Trinitatem ipsum Deum. Item in eodem: In veagens dicit: Quem ostendit beatus et solus potens; rex regum et Dominus dominantium; qui solus habet immortalitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ticipes su st̃ pcc̃a dimuttit eoꝵ qui ñ
st̃ teuet. Id sacerdotes possunt ⁊sitẽ¬
tib ꝑtere quib enĩ remittũtur re¬
mttit deus. lazaꝵ enĩ demonum̃to
suscitatrm obtulit discipsis soluẽd
ꝑ ħ ostendens potestatem soluendi
mant ꝙ ligatis et solutis. Nõ dixit
quos putatis ligare et solu̾e. s in
quos ex̾cetis opus iusticie ł mĩe.¬

Expanded text:
a dimittit; eorum qui non sunt, tenet. Idem: Sacerdotes possunt confitentibus parcere: quibus enim remittunt remittit Deus. Lazarum enim de monumento suscitatum obtulit discipulis solvendum, per hoc ostendens potestatem solvendi mant quos ligatis et solvitis. Non dixit: quos putatis ligare aut solvere, sed in quos exercetis opus justitiae aut mise
Abbreviated transcription (Latin):
datam ĩu̾bo dei cri unita est ꝙ ⁊̃ ꝑ¬
at. s nõ oĩa scire que deus scit. s ñ
omĩa passe que pot̾ deus nec ita da¬
re ac ꝑspicue oĩa capit ut deus et
ideo nõ eqͣtur creatori suo iuscĩa ⁊¬
sioĩa sciat que et ip̃ẽ nec eius sa¬
pientia equalis sapĩe sapĩe dei. qr
illa multo est dignior digniꝰq et
ꝑfectuis oĩa capit ꝙͣ illius aĩe sa¬
pientia. gͦ et iuscia maiorem ht̃ su¬
ficienciam deus ꝙͣ illa aĩa que digni¬

Expanded text:
datam in Verbo Dei, cui unita est, unit, omnia scire quae Deus scit, sed non omnia posse quae potest Deus, nec ita clare et perspicue omnia capit ut Deus; et ideo non aequatur Creatori in scientia, etsi omnia sciat quae et ipse; nec est ejus sapientia aequalis sapientiae Dei, quia illa multo est dignior, digniusque et perfectius omnia capit quam illius animae sapientia; ergo et in scientia majorem habet sufficientiam Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ltiq ꝑfectus est. et tñ iudetur dilec¬
cõnem tacuusse ꝙ nũqͣm faceret
nisi qr in ip̃a fraterna dileccõne ułt
intelligi dñ aꝑtissĩme enĩ mead̾ epła
paulo post dicit ita diectifsimi diliga¬
mus inuicem. qr dileccõ ex deo est et
om̃is quidiligit ex deo natus est et co¬
gnonit dm̃ quinõ diligit dm̃ nõ cogͦ¬
uit dm̃. qr deus dileccõ est. ifta ⁊texio
satis aꝑte declarat candem ip̃am fr̃nã
nus fr̃em. de deo diligimus frẽm. nec
sĩ pot̾ ut eãd̾ dilectõem nõ pcipue di¬
indileccõne nõ est indeo. qr deus dilec¬
cõ est. ecce aꝑtissime drat frat̾nam di¬

Expanded text:
utique perfectus est. Et tamen videtur dilectionem Dei tacuisse: quod nunquam faceret, nisi quia in ipsa fraterna dilectione vult intelligi Deum. Apertissime enim in eadem Epistola paulo post ita dicit: Dilectissimi, diligamusex Deo natus est, et cognovit Deum; qui non diligit, non cognovit Deum, quia Deus dilectio est . Ista contexio satis aperte declarat, eamdem ipsam fraternam mus fratrem, de Deo diligimus fratrem, nec fieri potest ut eamdem dilectionem non praecipue diin dilectione, non est in Deo, quia Deus dilectio est. Ecce aperte dicit fraternam di
Abbreviated transcription (Latin):
sit fili uirginis cũ de illo et de illa sit
la ut de inrẽ natus est. Hõ est ã ⁊ ce
dend̾ quicquid de aliq̃ re uascitur ⁊¬
obnuttã alit̾ de hoĩe nasci filiũ alit̾
quoꝵ nich̾ est alius. ut ergo hoc ob¬
mittam quĩ tante rei deformit̾ ⁊ pa¬
cant᷑ certe qui nascũtur ex aqͣ et sp̃u
scõ nõ aque filios eos rite dix̾it quis
qui dũr alicuiꝰ filii ⁊ seq̃ns est ut de il
titis in ip̃o exordio nature fue quo eẽ
cepit u̾bo dei copłaretur intantam
ꝑsone unitatem ut id̾ eẽt filius dĩ¬
qͣui filius hoĩs. et filius hoĩs qui filiꝰ
dei. et sic in nature hũaue suscepcõe
fiet quodã modo ipa grã uli hoĩ natu¬
rałꝰ. qua ulłm possit ad mitt̾e pt̃m qua¬

Expanded text:
ginis Mariae, cum et de illo et de illa sit la ut de matre natus est. CAPUT XXXIX. Non quidquid ex aliquo nascitur,omittam aliter de homine nasci filium, aliter quorum nihil est filius: ut ergo haec omittam, quoniam tantae rei deformiter comparantur; certe qui nascuntur ex aqua et Spiritu sancto, non aquae filios eos rite dixerit quisqui dicuntur alicujus filii, consequens est ut de illritis in ipso exordio naturae suae, quo esse coepit, Verbo Dei copularetur in tantam personae unitatem, ut idem esset Dei filius qui filius hominis, et filius hominis qui filius Dei; et sic in naturae humanae susceptione fieret quodammodo ipsa gratia illi homini naturalis, qua nullum possit admittere p
Abbreviated transcription (Latin):
gacõem descendit abadami. trauᷤ¬
sube eiuc diuisũ est. et inde foͣrtũ
corpus filii suiq multiplicacõire
sine reiextruisete adieccõne actũ
est et de illo ita augm̃tato aliqͥd iti¬
dem seꝑatur. unde formãtrir possĩ¬
oꝵ corpora et ita ꝓgreditur ꝓcrea¬
cõĩs ordo lege ꝓpagacõis usq ad fi¬
nẽ hũan genͣis. Itaq diligent᷑ ac
ꝑspicrie intelligentib patet om̃s

Expanded text:
gationem descendit ab Adam. Transsubstantiae ejus divisum est, et inde formatum corpus filii, suique multiplicatione sine rei extrinsecae adjectione, auctum est; et de illo ita augmentato aliquid inde separatur, unde formantur posterorum corpora: et ita progreditur procreationis ordo lege propagationis, usque ad finem humani generis. Itaque diligenter ac perspicue intelligentibus patet omnes
Abbreviated transcription (Latin):
digni. ł ĩdigni. s ordinẽ tradicõio ut
cii mĩst̾iũ echibeat. dei ã est effcm̃ntri¬
buere bñdcõis hiuc euident̃ ꝯstendit᷑
ordo nõ priuari pot̾ate grãm tribuẽ¬
di obnimstri indignitatẽ. huic ã ab̃i.

Expanded text:
digni vel indigni, sed ordinem traditionis: ut cii ministerium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. Hinc evidenter ostenditur ordinem non privari potestate tribuend
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est a dño ĩmĩs admoysen et
aaron sacerdotes. yos ponte nomẽ
meum suꝑ filios isrł. ego dñs et uñ¬
dicam eis ut grãm tradicõ ꝑmĩft̾iũ
ordinati trausfiuidat hoĩb Nec notũ¬

Expanded text:
dictum est a Deo in Numeris ad Moysen et Aaron sacerdotes: 'Vos ponite nomen meum super filios Israhel, ego Dominus benedicam eis', ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec volun
Abbreviated transcription (Latin):
soli licite ⁊ digne id agnut nec subditoᷤ
mala uita sac̾dotis ledit si roua faci¬
uut que ille dicit. u ñ g̾g̃. Multi dumi
plꝰ uitã sacercotũ ꝙͣ suam discuciũt ĩ
erroris foneam dilabũtur iuiꝰ ⁊ side

Expanded text:
soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus
Abbreviated transcription (Latin):
siuł cũ doctrina tenent. It ex dictis o¬
rig̾. ħ potestas solideo ⁊cessa est ⁊ imai¬
tatorib petri. Nam quic̃q uesligia pe¬
tri imitantur hñt recte ligandi et
sol. potestatẽ. hiis aliisq testimoni¬
is ĩuitũtur qui asserunt potestatem
ligandi ac soluedulus sor ꝯcessam¬

Expanded text:
simul cum doctrina tenent. Item ex dictis Origen.: Haec potestas soli Petro concessa est, et imitatoribus Petri. Nam quicumque vestigia Petri imitantur, habent recte ligandi et solvendi potestatem. His aliisque testimoniis innituntur, qui asserunt potestatem ligandi ac solvendi illis solis
Abbreviated transcription (Latin):
lii aut iudet᷑ ꝙ et mͥ plac̾e fate¬
orcũctis sacerdotib hanc clauẽ
dari .s. ligandi et soluẽdi. s nõ eã
recte ac digne hũt nͥ qui uitam ⁊
misse auctes malos sacerdotes hãc
potestatẽ negant hr̃e s ilos solos
digne ac rette. hac potestate utisi q¬
ficant qui p̃ditist᷑ uita et doctria qͥ¬

Expanded text:
d et mihi placere fateor, cunctis sacerdotibus hanc clavem dari, scilicet, ligandi et solvendi; sed non eam recte ac digne habent, nisi qui vitam et aemissae auctoritates malos sacerdotes hanc potestatem negant habere; sed illos solos digne ac recte hac potestate uti significant, qui praediti sunt vita et doctrina ap
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtabat nise hĩtabat deus apd̃ te hĩ¬
tat. et apd̾ se est. nõ ergosic st̃ scĩ donꝰ
dei ut ip̃a subtracta cadat deus ĩmo
sic hĩtat deus inscĩs ut si ip̃e discesserit
tadant¬
dadant multa hic breuit̾ docet q̃ ⁊ fir

Expanded text:
habitabat? In se habitabat Deus; apud te habitat, et apud se est. Non ergo sancti sic sunt domus Dei, ut ea subtracta cadat Deus; imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. 4. Multa hic breviter docet quae
Abbreviated transcription (Latin):
finib salua eẽnt nisi deus sũme bo¬
nus eẽt qui et nulli nature que
ab illo rona ẽẽt ĩuidit et ut ĩ bouo
ipõ maneret alia qͣntũ uellet et
et filio et eque incõmutabiłr co¬
lere et tenere nos ⁊uemt. ꝑ consi¬
deracõem itaq creaturaꝵ unins
.s. principiũ ad ꝙ recurrimus ⁊
formã ꝙͣ sequimur et gr̃am qͣ re¬
conciliamur iuiũ aquõ auctore
conditisumꝰ. et siłitudinẽ eius ꝑ ꝙͣ
ad uuitatem reformamur et pa¬
cem qͣ mutati ad heremus .s. dũi qͥ¬

Expanded text:
finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset, qui et nulli naturae, quod ab illo bono esset, invidit; et ut in bono ipso maneret, alia quantum vellet, et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos convenit. Per considerationem itaque creaturarum unius s; principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur; unum quo auctore conditi sumus, et similitudinem per quam ad unitatem reformamur, et pacem qua unitati adhaeremus; unum Deum q
Abbreviated transcription (Latin):
in uolũtate ⁊sistit. yolũtas quippe
ut ait aG̃. in eod̾ est prima cã peccã¬
di. aut ussm poc̃m est prima cã pec¬
candi nec est cri recte imputetur
pcc̃m nͥ peccanti. Nõ gͦ est cui recte
imputetrr uisi uoluntati ħ autẽ
de pocõ actuali et mortali intelligẽ¬
dũest. Neq hus u̾bis alid̾ uoluit
ostend̾e as. ut ipẽait. in retractaci
onib nisi qr uolũtas est qua pec¬
catur et qͣ recte iuuitur..¬

Expanded text:
in voluntate consistit. Voluntas quippe, ut ait Aug. in eodem, est prima causa peccandi; aut nullum peccatum est prima causa peccandi, nec est cui recte imputetur peccatum, nisi peccanti. Non ergo est cui recte imputetur, nisi voluntati. Hoc autem de peccato actuali et mortali intelligendum est. Neque his verbis aliud voluit ostendere August., ut ipse ait in Retract., nisi quia voluntas est qua peccatur et qua recte vivitur.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽntia genus est. spẽs aũt ꝑsonaut ñ¬
nulli sentiũt oportet appellari tres sb̾̃¬
stantias ut appellantur tres ꝑsone
sicut cũ fit aĩał genus et equuis sp̃es
rit̾ ut si dic̾etur tres equi st̃. ynde aĩa¬
lis. s sic̃ tres equi sp̃ali noĩe. itatria
aĩalia noĩe generali dũr. Eñ gͦ tres
ꝑsonas unã fateamur eẽnciam nõ
tres eẽntias cũ tres equi tria aĩalia¬
dicantur nõ unũ. patet noĩe eẽncie
nõ sigc̃ari genus. nec noĩe ꝑsone spe¬
tiem.

Expanded text:
essentia genus est, species autem persona ut nonnulli sentiunt, oportet appellari tres substantias, ut appellantur tres personae. Sicut cum sit animal genus, et equus species, riter; ut si diceretur: Tres equi sunt unum animal; sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animalia nomine generali dicuntur. Cum ergo tres personas unam fateamur esse essentiam, non trdicantur, non unum; patet nomine essentiae non significari genus, nec nomine personae speciem.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est ꝙ fuit illud atare pot̾i¬
uitoriũ hoĩ datũ increacõne quo po¬
terat man̾e ñ uellet illud utiq fu¬
it lib̾tas arbitrii ab ouuĩ labe et cor¬
ruptela ĩmuuis atq uoluntatis
rectituco et oĩm nͣliũ potẽciaꝵ aĩe

Expanded text:
dum est quod fuerit illud adjutorium homini datum in creatione, quo poterat manere si vellet. Illud utique fuit libertas arbitrii ab omni labe et corruptela immunis, atque voluntatis rectitudo, et omnium naturalium potentiarum
Abbreviated transcription (Latin):
dam ita det̾miuant. dñt enm
hereticos accepta sacerdotali ł epã¬
li unctione. ab eccã ⁊̃ recedentes p
bapi quid dandi ius retuie s nõr̃e¬
re facultatem tribuendi satros or¬
dies ł ꝯsecrandi dũtũ corpus post¬
ꝙͣ p̾ciũ et dãpuati sunt ab eccasicut
degradatꝰ ep̃c nõ ht̃ potestatẽ iargł¬
endi satros ordines fatultatẽ tñ bap¬
titandi nõ amisit ꝙ ũo as̃. ait intel¬

Expanded text:
dam ita determinant: dicunt enim haereticos accepta sacerdotali vel episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicum corpus, postquam praecisi et damnati sunt ab Ecclesia, sicut degradatus episcopus non habet potestatem largiendi sacros Ordines; facultatem tamen baptizandi non amisit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
hanc diffram uarie de hus lect sip
doctores. Quidã u̾o dũt ead sacitr¬
ta abheretitis p̾cisis posse celebrm̃
le tractant. et ĩ hiis qui male sua¬
tipiũt ideo irrita et falsa. qr ꝙ. pm̃¬
tunt et ⁊ferre credũtur nõ trbunt

Expanded text:
hanc differentiam varie de his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, le tractant, et in his qui male suscipiunt, ideo irrita et falsa, quia quod promittunt et conferre creduntur non tribuun
Abbreviated transcription (Latin):
a sua. ynde inta et̾na q̃ inf̾ine a deo
tagrã nũcupatur. qr gratis dat᷑. uec
ideo gratis qr nõ m̃itis datur. s qr
datast̃ ꝑ grãni et ip̃a merita quib da
is epylogus uͥ alia addit.

Expanded text:
dem ta gratia nuncupatur, quia gratis datur. Nec ideo gratis, quia non meritis datur, sed quia data sunt per gratiam et ipsa merita quibus datur. 8. Epilogat ut alia addat.
Abbreviated transcription (Latin):
t putant u¬
illi michael gabriel. raphael.
de friori ordine fuisse. Michael inter.¬
p̃tatur quis ut deus. gabriel fortini¬
do dei. raphael medicina dei. Nec st̃
ista noĩa ordinũ. s sp̃nũ. et dñt qͥ¬
dam suigłm hoꝵ uiuiꝰ ꝓprie ac singłr¬

Expanded text:
t putant illi Michael, Gabriel, Raphael de superiori ordine fuisse. Michael interpretatur quis ut Deus? Gabriel, fortitudo Dei; Raphael medicina Dei; nec sunt ista nomina ordinum, sed spirituum, et dicunt quidam singulum horum unius proprie ac sing
Abbreviated transcription (Latin):
liberat uolũtatẽ hoĩs uirtis
est. ł una. ł płes cũ ip̃a gr̃a nõ sit
ex arbitrio uolũtatis. s eam pociꝰ
sanat ac p̾parat ut bonasit cũ seqͥ¬
tur ut iurtus nõ sit ex libero ar.
et ita nõ sit motus uł affectus nĩ¬
tis cũ omĩs motus r affectus sit ex

Expanded text:
liberat voluntatem hominis, virtus est, vel una, vel plures; cum ipsa gratia non sit ex arbitrio voluntatis, sed eam potius sanet ac praeparet ut bona sit, consequitur ut virtus non sit ex libero arbitrio, et ita non sit motus vel affectus mentis, cum omnis mot
Abbreviated transcription (Latin):
deus facit nõ hõ cũ eo qua rigatur
uolũtas hoĩs ut germinet et fruc¬
tur. qr uolũtatẽ hoĩs infirmã sa
uat et adiunat
ee quo sensu dũr¬

Expanded text:
Deus facit, non homo cum eo; qua rigatur voluntas hominis, ut germinet et fruclibero arbitrio vel ex parte est, jam non solus Deus sine homine eam facit. Propterea quidam non inerudite tra
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾am p̾cipitur salbati obseruaucia
allegorice u̾o requiẽ et hic auitiis. et ĩ
futuro indei ⁊tẽplacõne expectes. ex sp̃u.
cli̾a hoc donũ. ut insp̃u .s. fiat remissio
ptõꝵ qͣm remissionem cũ triuitas faci¬
requies ei attribuitur sepius. ħ st̃ tria
maudata pͥme tabule ad diũ ꝑtinẽtia
et primũ quid̃ ꝙ est deuno deo colẽdo
ꝑtinet ad prem inquo ẽ unitas ł aucto¬
ritas. scd̾ ad filiũ in quo est equalitas
t̾tiũ ad sp̃m . s. in quo est utriusq cõitaᷤ.
ta ad dileccõem ꝓximi ꝑtinẽtia quoꝵ
pͥmũ ad pr̃em carualẽ refertur sicut
primũ prime tabuie ad prẽm celestẽ¬

Expanded text:
litteram praecipitur sabbati observantia. Allegorice vero, ut requiem et hic a vitiis, et in futuro in Dei contemplatione expectes ex Spirituclesia hoc donum, ut in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum. Quam remissionem cum Trinitas facirequies ei attribuitur saepius. Haec sunt tria mandata primae tabulae, ad Deum pertinentia. Et primum quidem, quod est de uno Deo colendo, pertinet ad Patrem, in quo est unitas vel auctoritas; secundum ad Filium, in quo coaequalitas; tertium ata, ad dilectionem proximi pertinentia, quorum primum ad patrem carnalem refertur, sicut primum primae tabulae ad Patrem c
Abbreviated transcription (Latin):
cilib unscearis. excepto fed̾e matri¬
momii. aꝑte enĩ totũ intelligitur. Noĩ¬
ne gͥ mechie omĩs ⁊cubitus illicitus
facies ubi sacrilegiĩ. et rapiua oĩs
ꝓhibetur. Nõ eñi rapinam ꝑuusit qͥ¬

Expanded text:
ilibet miscearis, excepto foedere matrimonii, a parte enim totum intelligitur. Nomine ergo moechiae omnis concubitus illicitus,facies, ubi sacrilegium et rapina omnis prohibetur. Non enim rapinam permi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ satrũ de sacro. ł sacrũ de nõ sacro au¬
fertur. saciũ u̾o dr̃ quicqnid mãtipa¬
fraudare aut i rapere nich int̾ est.
comoda frĩ tuo et accipe ꝙꝑ dedisti. et
dãcia in usura ꝯputatur. est enĩ isũ¬
a. s intelligaut usuram uocari sr̃¬
habundãciam .s. quicquid est si ab
eoꝙ dederit plus est. ut sũ hyeme de¬
mus .x. modios ⁊ ĩiuesse .xu. recipia¬

Expanded text:
non sacrum de sacro, vel sacrum de non sacro aufertur. Sacrum vero dicitur, quidquid mancipafraudare aut rapere nihil interest: Commoda fratri tuo et accipe quoddantia usura computatur. Est enim usuia; sed intelligant usuram vocari superabundantiam, scilicet quidquid est si ab eo quod dederit plus est; ut si in hyeme demus decem modios, et in messe quindeci
Abbreviated transcription (Latin):
bente ab egypciis nutuau̾nt uasa au¬
rea et argẽtea et uestes p̾ciosas ⁊ aspor¬
tau̾nt uirũ furtũ ⁊miserũt. diũs eos
qui ut parerẽt deo iubenti illud fecer̃t
nõ fecisse furtũ. nec oĩo peccasse. Unde

Expanded text:
ptiis mutuaverunt vasa aurea et argentea et vestes pretiosas, et asportaverunt, utrum furtum commiserint, dicimus eos qui ut parerent, Deo jubente, illud fecerunt, non fecisse furtum, nec omnino peccasse. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
os alienos. ꝑfeccius explicat eũ. ꝓhi¬
si quis ĩ auro ł ligno. ł alia refaciat
tuat ad ad orand̾ nõ ydolũ. s siłitridi¬
uẽ facit. qui u̾o facit spem qͣm nõ ui¬
det ocłs. s aĩmꝰ sibi fuit ut si quis
hũanis m̃bris capd̃ canis. ł arietis for¬
met ł in rino hĩtu hoĩs duas facies

Expanded text:
os alienos, perfectius explicat cum prohisi quis in auro vel in ligno vel alia re faciat tuat ad adorandum, non idolum sed similitudinem fecit. Qui vero facit speciem quam non vidit oculus, sed animus sibi finxit; ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. filins aũt de pr̃e est ut sit atq ut
illi cort̾nus sit. ymago enĩ si ꝑfecte ĩ¬
plet illud cuiꝰ est ymago ip̃a corgtur ei
nõ illd̃ ymagini sue ĩqua ymagine spe¬
tiem noĩarrit credo pp̃pulcritudinem
lͥi est tanta ⁊ gruentia et pͥma eqͣlitaᷤ
et pͥma sisitrido nulla inre dissidens ⁊
nlło modo ĩequał et ulła exꝑte dissil̾is
s adidemptitatem sendens ei ciiꝰ yma¬
go est. uͥ est prima et sũma uita cui

Expanded text:
sit, Filius autem de Patre est ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine speciem nominavit, credo, propter pulchritudinem, ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalitas, et prima similitudo, nulla in re dissidens, et nullo modo inaequalis, et nulla ex parte dissimilis, sed ad identidem respondens ei cujus imago est.
Abbreviated transcription (Latin):
hic ut subdiaconus nõ ordine¬
lur anteaiii. annos nec oraconus
si dignus fu̾it ad ep̃atum eligi pot̾
stem fabianus. Si quis .xxx. etatis
nõ impleu̾it annos uuo modo pyr̃
ordinetur ⁊̃ si ualde sit dignus qr¬

Expanded text:
 ut subdiaconus non ordinetur ante 14 annos, nec diaconus si dignus fuerit, ad episcopatum eligi potesItem Fabianus: Si quis 30 aetatis non impleverit annos, nullo modo presbyter ordinetur, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
fastũ in excusacõne pcc̃i. et ⁊̃ in esu
dicit enĩ aẜ̃. suꝑ illũ locũ psĩ. que
nõ rapui tũc ex soluebam. rapuit
adam et ena p̾sumens ut diabolus
de dĩnitate rapere uolu̾nt diuitatẽ
et ꝑdiderũt felicitatẽ. Item sr̃ illũ
locum dens quis silis tibi qui ꝑ se
hõ qui ut seruꝰ uoluit ten̾i p̾cepto
s uoluit ut nullo sibi dũaute ẽẽt
nõ eẽt ut diabolus et primꝰ homo.

Expanded text:
fastum in excusatione peccati, et etiam in esu Dicit enim August. super illum locum psal. 68: Quae non rapui tunc exsolvebam. Rapuit Adam et Eva praesumentes ut diabolus de divinitate; rapere voluerunt divinitatem, et perdiderunt felicitatem. Idem super illum locum: Deus, quis similis tibi: Qui per homo, qui ut servus noluit teneri praecepto, sed voluit ut nullo sibi dominante esset non esset, ut diabolus et primus homo.
Abbreviated transcription (Latin):
uideitatis nͦm. aut in nõ exiftẽtiam
duusa n ex duab uua fc̃a ⁊ poĩta na¬
tura. compoĩta enĩ natura neutri
eaꝑ ex quib ꝯponitur naturis hõ
ens altin ut corpus ex qͣtuor elemẽ¬
tis ⁊ portũnec ignis noĩatur uec aer
ex simplicinatura ⁊ u̾sus est in ⁊ po¬
sita et n prĩ simplicis natur e ex¬
istentineq mũi. eit homo usyos et n

Expanded text:
deitatis naturam, aut in non existentiam divisa, neque ex duabus una facta composita natura. Composita enim natura neutri earum ex quibus componitur naturis, homens alteram; ut corpus ex quatuor elementis compositum, nec ignis nominatur, nec aer, ex simplici natura conversus est in compositam; et neque Patri simplicis naturae existenti, neque matri est homousios; et neque
Abbreviated transcription (Latin):
monotropos .i. uno modo dictũ. s dri
et dici. ex duab et induab uaturis ⁊¬
fitemur. Sic ergo dr̃ alid eẽ filius dĩ

Expanded text:
monotropon, id est, uno modo dictum, sed duaet dici, ex duabus et in duabus naturis confitemur. Sic ergo dicitur aliud esse Filius Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
nec apłm audio dit̾uisse. ait enimi
si doruuerit uir eius eu uult nu¬
deam nec illas uupcius debeo damp¬
nare nec eis uecũdiam nuofitates
nibant. nec ex mero corde uͥt̾ scrp¬
rini ccea uigama nuo nec trigaurã

Expanded text:
nec Apostolum audio diffinisse? Ait enim: « Si dormierit vir ejus, cui vult nudeam, nec illas nuptias debeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis nubant; nec ex meo corde, praeter Scripri in Ecclesia bigamam, imo nec trigamam;
Abbreviated transcription (Latin):
tũtur qui ꝑtc̃a dimissa si replicãt᷑
redire simpłr. Ortib opponitur. si
quis ꝓ pccõ de quo penituit. et ĩdul¬
gentiam accepit. Itẽ prinitur. nõ
uidetur iustũ. s punitur ꝓ eo ꝙ pͤ
cauit et nõ emẽdauit. Iusticia ẽ aꝑta

Expanded text:
cunt peccata dimissa, si replicantur, redire simpliciter. Quibus opponitur: Si quis pro peccato de quo poenituit, et indulgentiam accepit, iterum punitur, non videtur justum. Si punitur pro eo quod peccavit et non emenda
Abbreviated transcription (Latin):
duntite et dimittetur tibi. s ego priꝰ
dimisi dmutte. ł post ea. Nam si nou
dimiseris reuo cabo te. et quicquid di¬
miseram replicabo tibi. Item qui di¬
uim bñticii oblitus suas mułt uiu¬
dicare ĩuirias nõ solũ de futuris pͦ¬
catis neniã nõ m̃ebitur. s ⁊̃ p̃t̾ita

Expanded text:
Dimitte, et dimittetur tibi; si ego prius dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam non merebitur, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
yͥisticia uõ est. x iustitia est occuita
uidetur ⁊ deus bis in idip̃m uidicare
et dupplex tribulacõ ⁊ surg̾e ꝙ scrip¬
tura negat. Sedad hoc potest dici
ꝙ neq dupplex tribulacõ ⁊ surgit. n
iudicat deus bis ĩid ip̃m. ħ euĩ fiet
si post ꝯdignã satisscõem ⁊ sufficiẽtẽ
penã it̃m puniret. s nõ satisfecit di

Expanded text:
stitia est, vel justitia occulta. Videtur etiam Deus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; quod Scriptura negat. Sed ad hoc potest dici quod neque duplex tribulatio consurgit, neque judicat Deus bis in idipsum. Hoc enim fieret si post condignam satisfactionem et sufficientem poenam iterum puniret; sed non satis
Abbreviated transcription (Latin):
caueat ne de huis que ei ꝯfitẽtur pet¬
cata alicui recitet nõ ꝓpiquis. ñ exͣ¬
neis nec ꝙ obsit ꝓ aliquo scandalo
sam si ħ fecerit deponatur et om̃ib
dieb uite sue ignouunosus pegri¬
tens eligat sacerdotem scientẽ liga¬
re et soluere uidetur cͣcͣriũ eiꝙ inca¬
nonib reꝑitur ut nemo .s. alteruis
ꝑrochiam iudicare p̾sumat. s aliõ

Expanded text:
caveat ne de his qui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregritens eligat sacerdotem scientem ligare et solvere, videtur contrarium ei quod in canonibus reperitur, ut nemo, scilicet, alterius parochianum judi
Abbreviated transcription (Latin):
qui aliqũ incrimine lapsurꝰ est. q̃rit᷑
sa redeant cuiꝰ qõnis solucõ obscura
est et pplexa aliis asserentib aliis
ccͣ negantib pcc̃a semł dimissa ułtius
replicari ad penam. Qui u̾o dñt poc̃a
dimissa redire subditis se inuiũt te¬

Expanded text:
qui aliquando in crimen relapsus est, quaeritur sa redeant. Cujus quaestionis solutio obscura est et perplexa, aliis asserentibus, aliis contra negantibus peccata semel dimissa ulterius replicari ad poenam. Qui vero dicunt peccata dimissa redire, subditis se muniunt te
Abbreviated transcription (Latin):
ad fatiend̾. s ad cauendũ. debuit ñ
obluusci om̃s retribucõnes dei que
tot st̃ quot st̃ pccõꝵ remissiones tot
ergo debuit cogitare dona del. quot
carus rediit añ acta bona mortifĩ¬
cauit et ꝑccm duunssũ reuocauit
ut cui hũiliato aũdeus pcc̃m duui¬
serat eid̃ post elato et ĩgrato ĩpu
et qr absonũ uidet᷑ ut pcc̃a dimiꝰ¬
sa it̾m ĩputetur placet quib dã
neminẽ ꝓ pccĩs semł duuussis it̾m
a deo puniri. s ideo dur̃ dunissa re¬
dire ⁊ ĩputare. qr pp̃ ĩgratitudinẽ
ita reus et pccõꝵ ꝯstitũtur ut añ
fuerat. sic enĩ ꝙ dimissũ fu̾at dr̃
exigi qr remissionis ꝑcepte ĩgra¬
lectori iudicum relinquo. addẽs
uͥ tutũ fore ac saluti ꝓpiiquum
sub m̃sa dñoꝵ micas edere. quid s̃t¬

Expanded text:
aciendum, sed ad cavendum. Debuit non oblivisci omnes retributiones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Deus peccatum dimiserat, ei postea elato etSed quia absonum videtur ut peccata dimissa iterum imputentur, placet quibusdam neminem pro peccatis semel dimissis iterum a Deo puniri; sed ideo dicuntur dimissa redire et imputari, quia propter ingratitudinem ita reus et peccator constituitur, ut ante fuerat. Sic enim quod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingralectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac saluti propinquum, sub mensa dominorum micas edere. 3. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
specie ꝑaius et uini corpus ⁊ sangͥ¬
nem suũ eis tradidit ut oftend̾et le¬
gis uet̾is sacram̃ta in est que p̾cipu¬
um erat agni paschał sacrificiũ ĩor¬
te sua t̾minari ac legis noue sacra¬
m̃ta substitui ĩ quib excellit minis¬
tũ eucharistie. Ideo ⁊̃ post alia dedit u̾
ħuuũ artius memorie discipłoꝵ infi¬
gͥetur ⁊ ab ecc̃a de iceps freq̃ntare¬
tui: s nõ ex inde discipliuam sauxit
iupost̾m. ut post alios cibos sumat᷑

Expanded text:
is et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, ut hoc unum arctius memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tipitũ agnũ corpus et sangninem
suũ discipłis uicena porrexit. ynde
eusebius euusenꝰ. qr corpꝰ assũptũ
ablaturus erat ab odis et illaturuᷤ
sid̾ib ucc̃e erat ut die cene sacram̃¬

Expanded text:
typicum agnum corpus et sanguinem suum discipulis in coena perrexit. Unde Eusebius Emisenus: Quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis, et illaturus sideribus, necesse erat ut die coenae sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
corpus intraret qͣm auii çibi. Ideo uͥ¬
q mos aste seruatur. Nõ eiũ qr post
ibos dedit dũs ideo pransił cenatirꝰ
accipere debent ut illi faciebant quoᷤ
apls redarguit. sam saluator quo ue¬
hem̃cius ⁊ m̃daret mistii illius al¬
titudinẽ. ultimũ ħ uoluit infig̾e
cordib et memorie discipłoꝵ a qui¬
b ad passionẽ disg̾ssurus erat. qͦ

Expanded text:
corpus intraret quam alii cibi; ideo ubique mos iste servatur. Non enim quia post cibos dedit Dominus, ideo pransi vel coenati illud accipere debent, ut illi faciebant quos Apostolus redarguit. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus