comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
allata ẽ cautela laudabilis. in qua
totum ratio agit. et firor sͥ nil undi¬
cat. Restringenda gͦ sub ratione po¬
testas ẽ. ne quicquam agendum prius
quam concitata ad tͣnsquillitatem
mens redeat. Nam ꝯmotionis temꝑe
iustum putat ita qd̃ fecerit. Puenit ita¬
q ad nos magnitudinẽ uuam husq
ad hoc ẽẽ. impetu furoris impulsã. ut
ñ solum frangi ianuas monasterii sc̃ĩ
arhangłi. uerum et iam diripi exinde
quod ibi inuentum ẽ. feceris. In suꝑ et
iam sic cont abbatem eiusdem monast̾ii
diceris exarsisse. ut nͥ occul genten tans
seiracunclie tue temꝑe lat qua excu uis¬
set. ñ leue discrimen incurreret. No. De¬
niq ut metutuo ꝑt̾ritus. de domo inqua
seolim reppererat: exire hucusq ñ audeat
Qõ ne frustra fecisse forsitan udereris. fu¬
gam monachi ip̃ius qui ad hostes abiit
ad euis qnͣtum ad nos ꝑlatum ẽ. crimen
inpingis. asserens qd̃ cum illius uolun¬

Expanded text:
illa est cautela laudabilis, in qua illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum omne putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve discrimen incurrisset; denique, ut metu tuo perterritus, de domo in qua se olim receperat, exire hucusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit, ad ejus quantum ad nos perlatum est crimen impingis, asserens quod illius volun
Abbreviated transcription (Latin):
beatur gratis suaserit. ñ solum hunc
ate longuis expellere. uerum et iam ex¬
cessus ip̃ius sacerdotali zelo molis
om̃ib couenit resecare. Alios uͦ qui pͣ¬
ui ẽẽ memorantur. pat̾na adhortatio¬
ne asua pͥuitate compescere: et ad uiã
stude rectitudinis reuocare. Quod si
quod sabsit salubri monitu eos uide¬
ris innullo ꝓficere. et hos quoq curab
a te ꝓcul abicere ne prauitates eorum
ex eo qd̃ retipiuntur. displice minime
uideant᷑: et ñ solum ip̃i inemendati
remaneant. s et iam eoꝵ receptione.
alu corrumpant᷑. Et considera qua et
hominib execrabile. et ꝑiculo sum añ
dei sit ocłos. si ꝑ eum aquo plectenda ft̃
crimina. nutriri uitia uideant᷑. Hec
autem dilectissime frat̾ diligenter at¬
tende. et ita agere stude. ut prauos sa¬
lubrit̾ corrigas. et scandalum de malo
uidicari alium rectissimus iu¬
dex gregoruis minime ꝑmittebat:
Ideoq godiscalco campanie scribens
ait. Illa p̃positorum sollicitudo utilis

Expanded text:
etur gratus suaserit, non solum hunc a te longius expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero, qui pravi esse memorantur, paterna adhortatione a sua pravitate compesce, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur, et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina, nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter attende, et ita agere stude, ut pravos salubriter corrigas, et scandalum de malorvindicari alium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo utilis,
Abbreviated transcription (Latin):
militiulinẽ: subtiliter sanguis erupit.
Quo fluente: sine lesione ocłi. immundꝰ
hostis euanuit: et puella incolumis impe¬
rante signo crucis euasit. Secd et hoc mag¬
nanimitatis exemplum oportunũ ducit᷑
explicandum: qd̃ ꝓdei negocio. apud eũ
ñ fuerit ulla regum potentũq ꝑsonalis
acceptio. Demq ad cumulum celesti gr̃e
conquirendum. incestarum nuptiarum
execrabiles copulcitiones iuire conclẽpnans:

Expanded text:
militudinem subtiliter sanguis erupit, militudinem subtiliter sanguis erupit, quo fluente sine laesione oculi inmundus hostis evanuit et puella incolomis imperante signo crucis evasit. 49 Sed et hoc magnanimitatis exemplum oportunum ducitur explicandum, quod pro dei negotio apud eum non fuerit ulla regum potentumque personalis acceptio. Denique ad cumulum caelestis gratiae conquirendum incestarum nuptiarum execrabiles copulationes iure condempnans
Abbreviated transcription (Latin):
clusoꝵ. Lunc aduidicem p̃cator accedit: ut
cos pietatis causa de custodia relaxaret:
Qd̃ cumille aure suida differret: mox ponti¬
fex ad d̾mi sefida petitione conuertẽs. tam
familiari uoce suggessit. ut in loco quo ora¬
tionem sc̃s effudit mire magnitudinis saxũ
exiliens. porteaditum fieret carcitatis. quia
antr eiꝰ pretem soliditatem suam: lapis ser¬
uare ñ potuit. Hinc egressi qͣi de sepulchro
uiuentes. in basilica scĩ maurilii dño albi¬
no grãs referentes seaduestigia ei ꝓstrauer̃t:
eo qd̃ suspectos de funere redire fecerat ad
salutem. Item. cdũ quedam mulier arrepta
amaligno sp̃n se beatissimo uiro albino uo¬
ciferans et euilans presentassetꝰ mox adu̾sa¬
rius ip̃e supra eius oculum in similitudinẽ
uesice sanguinea se collegit. Lunc pontifex
faciens signũ crucis: increpauit eũ dicẽs.
Inimice. ocłm quem ñ dedisti: nec possis au¬
ferre. ¶Nox clecollatione ip̃a in fleotumi si¬

Expanded text:
clusorum. Tunc ad iudicem precator accedit, ut clusorum. Tunc ad iudicem precator accedit, ut eos pietatis causa de custodia relaxaret. 45 Quod cum ille aure surda differret, mox pontifex ad deum se fida petitione convertens, tam familiari voce suggessit, ut in loco quo orationem sanctus effudit mirae magnitudinis saxeus quadrus exiliens portae aditus fieret carceratis, quia ante eius precem soliditatem suam lapis servare non potuit. 46 Hinc egressi quasi de sepulchro viventes, in basilica sancti Maurilii domno Albino gratias referentes, se ad vestigia eius prostraverunt, eo quod suspectos de funere redire fecerat ad salutem. 47 Item dum quaedam mulier arrepta a maligno spiritu, se beatissimo viro Albino vociferans et heiulans praesentasset, mox adversarius ipse supra eius oculum in similitudinem vesicae sanguineae se collegit. 48 Tunc pontifex faciens signum crucis increpavit eum, dicens: Inimice, oculum quem non dedisti nec possis auferre. Mox de collectione ipsa in flebotomiae si
Abbreviated transcription (Latin):
cabat. Tunc rememorãte eo ꝓcausa: uoluer̃t
seruientes priꝰ corpus moueri. quam sacͥdos
occurreret: sed tanto pondere fit grauatum:
ut antea potussent gigantea m̃bra pensare.
quam puerili corpus sufferre. dũ adhuc cada¬
uer in sepultũ crederetur iam marmore premi.
cum nec equi gressum potant ꝓmoueri. ac si
pulus eiuis de se uincula generasset. donec
antistes rediens oratione solueret. quostacẽte
uoce confixit. Hoc iterum non minus ẽ.
p̃dicandum miraculum: cũ in tiaillacin¬
se monast̾i̾o gennomerus monachus eẽt
ocłoꝵ luce captuuis. et annosa temꝑa una es¬
seut nocte cecitate transcursa: petut sibia
uiro scissimo fieri cracis signacistum. Quo
facto: luminis uitalis intrauit. Et fuga¬
tis tenebris: sol peregiinus illuxit. Est ethoc
uiter reliqua: uencrabile documentum. Cum
in ciuitate andegaua: turris porte coherens.
dampnatis eẽt caiter effecta: pretereunte
beato albino fiebat insolentia deuocib in¬

Expanded text:
cabat. Tunc remorante eo pro causa, voluerunt cabat. Tunc remorante eo pro causa, voluerunt servientes prius corpus movere quam sacerdos occurreret; sed tanto pondere fit gravatum, ut antea potuissent gigantea quam pueruli corpus sufferre, dum adhuc cadaver insepultum crederetur iam marmore premi, cum nec equi gressum poterant promovere, ac si pulvis eius de se vincula generasset, donec antestis rediens oratione solveret quos tacente voce confixit. 43 Hoc iterum non minus est praedicandum miraculum. Cum in Tincillacense monasterio Gennomerus monachus esset oculorum luce privatus et annosa tempora una essent nocte caecitatis transcursa, petiit sibi a viro sanctissimo fieri crucis signaculum. Quo facto, luminis vitalis splendor intravit et fugatis tenebris sol peregrinus inluxit. 44 Est et hoc inter reliqua venerabile documentum. Cum in civitate Andecava turris portae cohaerens damnatis esset carcer effecta, praetereunte beato Albino fiebat insolentia de vocibus in
Abbreviated transcription (Latin):
Secl quia beatum albinum corꝑalis infirmi¬
tas p̃pediuit: ad eiꝰ presentiam predictus rex oc¬
currere maturauit. Qui donec ꝑ illamiuam
que ad sacerdotem ducebat incessit: feliciter
lum fiisile gresum mouere ñ ualuit. Suspi¬
cans rex culpam ẽẽ equi magis quam cause:
alt̾um fecit sibi sterm. Quem dũ ꝑ ip̃m iter
gradi compelleret: acsi muro impediente cesuꝰ
ireñ ualuit. Intelligens rex nich ꝓfecisse mu¬
tasse uehiculum. nͥ mutaret occursum: cepit
ab equo cliscere qd̃ homo peccaret. et humanuꝰ
intellectus ñ haberet quod pectus corrigeret:
deflectens in uia q̃ ad sacerdotem duceret: ea cepit
alacritate discurrere. acsi ereptus de fouea. cã¬
pimollis planiciem recepisset. Est oꝑe p̃cium:
de quodam cadauere rem uiuam ꝓferre. Dum
ad ciuitatẽ uenetis ipse uir apłicus accessisset:
unus de obsequentib iam conuersus adolescen-
post annum corpꝰculum: psallendo ad ꝓpria reuo¬

Expanded text:
Sed quia beatum Albinum corporalis infirmiSed quia beatum Albinum corporalis infirmitas praepedivit, ad ejus praesentiam praedictus rex occurrere maturavit; qui donec per illam viam quae ad sacerdotem ducebat incessit, feliciter lum fusile, gressum movere non valuit. Suspicans rex culpam esse equi magis quam causae, alterum sibi fecit sterni, quem dum per ipsum iter gradi compelleret, ac si muro impediente, caesus ire non valuit. Intelligens nihil profecisse mutasse vehiculum, nisi mutaret occursum, coepit ab equo discere quod homo peccaret, et humanus intellectus haberet quod pecus corrigeret. Deflectens in viam quae ad sacerdotem ducebat, ea coepit alacritate discurrere, ac si, ereptus de fovea, campi mollis planitiem recepisset. 15. Est operae pretium de quodam cadavere rem vivam proferre. Dum ad civitatem Venetis ipse vir apostolicus accessisset, unus de obsequentibus jam conversus adolescentupost annum corpusculum psallendo ad propria revo
Abbreviated transcription (Latin):
recensendũ. Cum illustris etheria iusione
regia ꝑsequente indullacinse uilla. militũ
custodita ten̾etur obsessam: tunc oui ꝑecli¬
tanti sucturrente sc̃o pastore. solus ut anlło
cognosceret᷑ ad ipsam ingreditur. Quo uiso.
amplectens eiꝰ uestigia lugens mulier in¬
herebat. Tunc infelicis custodis in sana
procacitas dũ uult eam quasi lupus aue¬
ste pastoris auellere: iniuriam uir sc̃s ex¬
cepit. Tunc insufflans in eius facie: tẽme¬
rator sacerdotis celeri morte multatus est
Hinc t̾rore urgente. teliqui reuerentiam
habuerunt pontificis: etunius pena fecte
alios immunes aculpa. Nec piius a muliere
discessit: quam dato regi pretio ipse eamli¬
beraret. Sic uno momento et salus fuit sup¬
plici. et mors extitit presump tora.Sa ec so
quidem est omittendũ: qd̾ tradli memõre sit
parisius: mintiat᷑ pontifici. regem uenationis
causa deciuitate in crastinum ẽẽ discessurum.
mancdasse. ut dignũ duceret se expectandum.

Expanded text:
recensendum. Cum inlustris Aetheria iussione recensendum. Cum inlustris Aetheria iussione regia persequente in Dullacense villa militum custodia teneretur obsessa, tunc ovi periclitanti succurrente sancto pastore, solus ut a nullo cognosceretur ad ipsam ingreditur: quo viso amplectens eius vestigia lugens mulier inhaerebat. 34 Tunc infelicis custodis insana procacitas dum vult eam quasi lupus a veste pastoris evellere, iniuriam vir sanctus excepit. Tunc illo insufflante in eius faciem temerator sacerdotis celeri morte multatus est. 35 Hinc terrore urguente reliqui reverentiam habuerunt pontificis et unius poena fecit alios inmunes a culpa nec prius a muliere discessit quam dato regi pretio ipse eam liberaret. Sic uno momento et salus fuit supplici et mors extitit praesumptori. 36 Nec id quidem est omittendum quod tradi memoriae fit Parisiis, nuntiatur pontifici regem, venationis causa, de civitate in crastinum esse discessurum. Mandat se ut dignum duceret exspectandum.
Abbreviated transcription (Latin):
plixare: occurrit. et ut mortuum uiuum
erigeret: sein oratione ꝓsternit. Quo incum¬
bens: diutius orauit. Dum gͦ pallesceret
lacens sacerdos inpult̾e. anime uiuacitas
rubescebat in corꝑe: donec pulsato celo. pate¬
facto tartaro. iuuenis reuocaret᷑ a fimere. sa¬
cerdos a prece. Deinde cum asiacum monaste¬
riũ pat̾na sollicitudine usitasset: quidam
Cui scẽ crucis medicam̃tum imponens: tã
fuit illi lum̃ cito reciꝑe qmͣ quesisse. Item
andegaus cum quidam maurilius clausi
ocłis lucem ꝯͥ rostiuu postularet: tũ pontitex
se ad nota arma conuertens. mox signũ ue¬
nerabile. suꝑ palpebras eiꝰ extendens. uelut
balista fortissima penetͣtis tenebris crux
post se ceco lumen inuexit. Item cum mar¬
cellinus circit̾ annos decem transigens in
nubilo cecitatis tractus ad beatũ pontifi¬
tem ꝑuenisset: uͥ signum adorande crucis
suꝑ oculos eiꝰ extendit. statim erumpente
sanguine. effugatis tenebris lux intrauit
Illud etiam nobis est factum memorabile

Expanded text:
plorari, occurrit et ut mortuum vivum erigeret se in orationem prosternit, cui incumbens diutius oravit. 29 Dum pallesceret iacens sacerdos in pulvere, animae vivacitas rubescebat in corpore, donec pulsato caelo, patefacto tartaro, iuvenis revocaretur a funere sacerdos a prece. 30 Deinde cum Asiacum monasterium paterna sollicitudine visitasset, quidam cui ut sanctae crucis medicamentum inposuit, tam fuit illi lumen cito recipere quam quaesisse. 31 Item Andecavis cum quidam Maurilio clausis oculis lucem sibi restitui postularet, tum pontifex se ad nota arma convertens, mox signum venerabile supra palpebras eius extendit, velut balista fortissima penetratis tenebris crux post se caeco lumen invexit. 32 Item cum Marcellinus circiter decem annos transigens in nubilo caecitatis, tractus ad beatum pontificem pervenisset, ubi signum adorandae crucis super oculos eius extendit, statim erumpente sanguine, effugatis tenebris lux intravit. 33 Illud etiam nobis est factum memorabile
Abbreviated transcription (Latin):
cium. etiam si ip̃i eos ad xp̃ianttatem sub¬
sequebant᷑: nlło mͦ reuocabat. Unde ioħi
syracusano ep̃o. Felix inquit p̃sentium
dum huiꝰmodi suꝑsticionis homines xͥ¬
ana quolibet modo mancipia posside.
nec ratio legis. nec reuerentia religionis
admittat: s tam̃ ꝑ decem et octo annos
in eus assent seruitio ꝑmansisse. Sed
quia eiusdem samarei filius post qͥnq:
annos factus dicttur xp̃ianus. et supra¬
scriptum felicem in eiꝰ seruitium qͣntũ
ip̃e dicit quidam nitunt᷑ redigere: sc̃itaᷤᷤ
ur̃a hec que edocti sumus diligent̾ inqui¬
rat. Et suta eis ẽẽ. constiterit eum tueri
studeat: et a nlł̃o sub qualibet occasione
grauari ꝑmittat. quia dum suꝑsticio¬
se secte mancipia dños suos adfidem
precedentia seriitio eoꝵ aꝑta redigi
uira ꝓhibeant. qͣntomagis hic de xp̃i¬
anis parentib natus et factus apar
nec patris ẽẽ serius potuit quelibet ex
praua potius p̾sumptione pena: posse
uementem delegib sustinere.

Expanded text:
tium, etiamsi ipsi eos ad Christianitatem subsequebantur, nullo modo revocabat. Unde Joanni, Syracusano episcopo: « Felix, inquit, praesentium dum hujuscemodi superstitionis homines Christiana quolibet modo mancipia possidere, nec ratio legis, nec reverentia religionis admittat, se tamen per decem et octo annos in ejus asserit servitio permansisse. Sedquia ejusdem Samaraei filius post quinque annos factus dicitur Christianus, et supradictum Felicem in ejus servitium, quantum ipse dicit, quidam nituntur redigere, sanctitas vestra haec quae edocti sumus, diligenter inquirat; et si ita ei esse constiterit, eum tueri studeat, et a nullo sub qualibet occasione gravari permittat: quia dum superstitiosae sectae mancipia dominos suos ad fidem praecedentia, servitio eorum aperte redigi jura prohibeant, quanto magis hic de Christianis parentibus natus, et factus a pare quia nec patris esse servus potuit, quem liquet ex prava potius praesumptione poenam posse venientem de legibus sustinere. »
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. qd̃ om̃s homines nat᷑a equales ge¬
nuit: s uariante meritoꝵ ordine alus. ali¬
os culpa postponit. Ip̃a autem diu̾sitas q̃
accessit exicio diuino iudicio dispensat᷑:
ut quia om̃is eque stare ñ ualet. alt̾ regat᷑
ab alt̾o. Unde cuncti qui p̃sunt ñ inse pote¬
statem debent ordinis s equalitatem pen¬
sare condicionis: nep̃ẽe. hominib gaude¬
ant s prodesse. Antiqui et enuim patres ñri.¬
non reges hominuum . s pastores peco¬
ium fuisse memorant. Et cum noe dñs
filiis ꝙ euis diceret cresatte et młtuplica¬
mini et replete t̾ram: ꝓtinus adiunxit.
suꝑ animalia t̾re p̃apitur ꝓfecto ẽt suꝑ
homimes ꝓhibet᷑. Homo quoppe brttis ani¬
malib: ñ autem hominib cetetis natura

Expanded text:
iquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nonon reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram , protinus adjunxit: super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur. Homo quippe brutis animalibus, non autem h
Abbreviated transcription (Latin):
nium exauditu dixerũt aut certe specia¬
lit̾ se scire testati sunt. Si scriptis uidica¬
tum ẽ. expartib p̾sentib sententia recita¬
ta ẽ. Qd̃ si forte hec sollempnit̾ actañ ft̃
neq causa ꝓbata ẽ. que exilio uł depositi¬
tificum gregorius auccoritatis suẽ
magnitudine nlło mͦ minuebat: quin
pocus multiplict̾t roborabat. Et qͣmuis
int̾ culpabiles auccoritatem sui pͥoratus
cognosceret: tamen uit̾ in sontes ep̃os. se p̃¬
bebat ꝓrsus eqͣlem. Quappt̾ ioħi siracusa¬
no ep̃o. int̾cetera scribens ait. Qõ pͥmas bi¬
zancenus a suis ep̃is impetitus sese deapłi¬
ci dicit subici: si qua culpa in ep̃is subiectꝰ¬

Expanded text:
nium ex auditu dixerunt, aut certe se snium ex auditu dixerunt, aut certe se scire specialiter testati sunt; si scriptis judictatum est, et partibus praesentibus sententia recitata est. Quod si forte haec solemniter acta non sunt, neque causa probata est quae exilio vel deposititificum Gregorius auctoritatis suae magnitudine nullo modo minuebat, quin potius multipliciter roborabat. Et quamvis inter culpabiles auctoritatem sui prioratus agnosceret, tamen inter insontes episcopos se praebebat prorsus aequalem. Quapropter Joanni, Syracusano episcopo, inter caetera scribens ait: « Quod primas Bizacenus, a suis episcopis impetitus, se sedi apostolicae dicit subjici, si qua culpa in episc
Abbreviated transcription (Latin):
nec nemanere sententia decernatur. Necñ
et si p̾dictus ep̃c ad sedem apł̃icam appella¬
re uoluerit: causa ip̃ius interius et cum
om̃i est diligentia ꝑscrutanda. Et id̾o post¬
qmͣ et ꝑsona absens ẽ: et gestaq̃ ad nos
transmisistis: Nob̾ sicut p̾fati sumus ido¬
nee satiffacere ñ uidentur: tem̃e aliquid
de ep̃i ꝑsona decernere nec debemꝰ nec pos¬
sumus: ne qd absit reprehensibiles in¬
ueniamur in nr̃is quib alioꝵ uire cõ¬
petit retractare sententias. Item ioħi defõ¬
in odio suo quedã facta et de falsisse capitu¬
lis accusatum neq aliquid ordinabili̾t
factum. s iniuste seasserit. dempnatũ.
diligenter querendum ẽ. Pumo liue¬
ditium ordinabilit̾ e habterm. Sn alii
aitusatora. alũ testes fuerunt. Deinde
licentiam respondendi et defendendi se
habuit. S et de ꝑsonis accusantiũ ac
testificantium subtilit̾ querendum ẽ: cuiꝰ
oclitionis cuiꝰq opinionis. aut ne in opes

Expanded text:
necne manere, sententia decernatur? Necnon necne manere, sententia decernatur? Necnon et si praedictus episcopus ad sedem apostolicam appellare voluerit, causa ipsius interius et cum omni est diligentia perscrutanda? Et ideo postquam persona absens est, et gesta quae ad nos transmisistis, nobis, sicut praefati sumus, idonee satisfecisse non videntur, temere aliquid de episcopi persona decernere, nec debemus nec possumus: ne, quod absit, reprehensibiles inveniamur in nostris, quibus aliorum jure competit retractare sententias. » Item Joanni defenin odio suo quaedam ficta, et de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est primo si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerunt. Deinde licentiam respondendi et defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est, cujus conditionis, cujusve opinionis, aut ne inopes s
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt ñ sub illa qua decuit districtio¬
ne quesita sunt: et gesta que exinde a¬
pud fraternitatẽ ur̃am confecta ft̃. neq
ad condempnatõem. neq ad absolutio¬
nem eiꝰ ꝓbantur posse sufficere: ñ leuis res
agitur. ut incaute uł intͣnscursu debeat
definiri. Nam graue ẽ satis etindecens:
ut inie dubita certa dicat᷑ sententia. Et
hec quidem gesta ẽẽ pot̾ant ad definiendũ
idonea: si acusatio confessio sequeretur
Si tam̃ eandem confessionem subtilitas
ex animis ͤ occultis eiceret: et ñ afflictio ue¬
hemens extorqueret. Que frequent hoc
agit: ut noxios se fateri etiam cogantur
dicitur cruciari custodia cremariq fame
seasserit: scire debetis suta ẽ. utrum noceat
sisic fuerit extorta confessio. Nũquid ꝙͣ¬
do sententiam tales cause suscipiũt ad sedẽ
apłicã appellatur. ñ et ꝑsona que uidica¬
tur presens ẽ: ut districtissime atq ab oĩ
lat̾e ueritas requitatur: ut tunc si debeat.

Expanded text:
contra eum dicta sunt non sub illa qua decuit districtione quaesita sunt, et gesta quae exinde apud fraternitatem vestram confecta sunt, neque ad condemnationem neque ad absolutionem ejus probantur posse sufficere, non levis res agitur ut incaute vel in transcursu debeat definiri. Nam grave est satis et indecens ut, in re dubia, certa dicatur sententia. Et haec quidem gesta esse poterant ad definiendum idonea, si accusati ea confessio sequeretur, si tamen eamdem confessionem subtilitas examinis ex occultis eliceret, et non afflictio vehemens extorqueret, quae frequenter hoc agit ut noxios se fateri etiam cogantur us, ut dicitur, cruciari custodia, cremarique fame se asserit, scire debetis, si ita est, utrum noceat, si sic fuerit extorta confessio. Nunquid quando sententiam tales causae suscipiunt, et ad sedem apostolicam appellatur, non et persona quae judicatur praesens est, ut districtissime atque ab omni latere veritas requiratur, ut tunc, si debeat
Abbreviated transcription (Latin):
buisset. qui ꝓ illiuis amore scl̃m deserens.
nil ex eius diuitus possideret. Cumq necte
qͣdam dormiret: cognoscit sͥ reuelatum fu¬
isse. ut cum gregorio romano pontifice
mansionem sͥ p̃parandam sꝑare debuisset.
At ille fortiter ingemiscens: parumsͥ pro¬
fuisse uoluntariam rerum inopiam. tanta
uicias sue pauꝑtati die noctũq suspir̃ado
conferret: alia nocte quiescens. audit sͥ do¬
minũ in sompnis dicentem. Quando di¬
uitem ñ possessio diuitiarum faciat sed
cupido. cur audes pauꝑtatem tuam gre¬
gori diuitiis compare: qui magis illam
cattam quam habes cotidie palpando.
nulliq conferendo diligere ⁊ obaris ꝙ̃
ille qui tantas diitias namandos con¬
tempnendo. cunctisq liberaltter laigien¬
do clisꝑgit. Ita soliauus increpatus. do
gr̃as ntulit. Et quim̾ttum suum decre¬
uisse putauerat si gregorio confereturr:
orare uchementi cepit. ut cum eo mansior¬

Expanded text:
buisset, qui pro illius amore saeculum deserens, buisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntariam rerum inopiam, tantaqvitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansio
Abbreviated transcription (Latin):
centia meretulisse sufficiat. Cet̾um
comꝑare studebat. nullo modo pretermit¬
tam. Ait enim ui alia epła eidem petro
subdiacono. Irtter cet̾a. Quinq̃ginta
auri libras noua fiumenta abertueis
comꝑa. et in sicslia in locis in quib ñ pe¬
reant repone. ut mense februario illuc na¬
ues qͣntas possumus diugamus. ut ea¬
dem ad nos frumenta deferantur. S et si
nos tͣnsmittere cessamus: ip̃e naues ꝓuide
brio uel octobrio iuxtaꝯsuetudinem tͣns¬
mitti prestolam᷑. Ita gͦ tua exꝑientia fa¬
ciat: ut sine alicuius uexatione coloni ec¬
desiastici. frumenta ꝯgregentur. Quia
auxiliante deo desicilia frumenta ꝯgre¬
gentur. fames uehementer immineat.
uius lib̾alitatis młtitu¬
dinem. qͥdam heremitarum uir mag¬
ne uutitis qui nichil in mundo preter
crebro. qͣsi cohabitatricem in suis gremus
refouebat cognoscens. orasse ferturad do¬
minũ: ut sͥ ostendere dignaretur: quam
fut᷑e remunerationis mansionem sꝑare de¬

Expanded text:
centia me retulisse sufficiat. Caeterum, comparare studebat, nullo modo praetermittam. Ait enim in alia epistola eidem Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparata, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad nos frumenta deferantur. Sed et si nos transmittere cessamus, ipse naves provide, brio vel Octobrio juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo tua experientia faciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiastici frumenta congregentur, quia auxiliante Deo, de Sicilia frumenta congregentur, 78 fames vehementer immineat. » 60. Hujus liberalitatis multitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidecrebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare de
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enim in epła. scdo seruo di int̾cet̃a
ratrem nr̃m marinianũ
ep̃m uerbis quib uales excita: qͥa¬
eum obdormisse suspicor. Nam uener̃t
quidam ad me in quibz erant quidam
senes mendicantes: qui ame discussi
sunt. a quib quid acceꝑuit. Et ꝑsin

Expanded text:
Ait enim in epistola Secundo, servo Dei, inter Ait enim in epistola Secundo, servo Dei, inter ratrem nostrum Marinianum episcopum verbis quibus vales excita, quia obdormisse eum suspicor. Nam venerunt quidam ad me, in quibus erant quidam senes mendicantes, qui a me discussi sunt a quibus et quid acceperint, et
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ nob̾ hoc ip̃m quia transmiseris re
sac. ut ad transmittendum quia uehe¬
mens fugus ẽ moram aliquam minune
facias
tem eidem eccłie dusino ep̃o. Scripta fr̃¬
nitatis u̾re suscipientes. contristati su¬
mus. qd̃ uos ꝑ ea et grauiter infirma¬
dos. et ad huc debiles eẽ cognouimus.
Et licet scĩtatem urãm uidendi cdesicde¬
rium haberemus. bene tamen fecistis
isto uos illic tempore continere. neueni¬
entes huc de egͥtudinis ur̃e molestia re¬
habeatis cum quo post infirmitatem
uectare possitis.
ali patrono tunc illiꝰ temꝑis ponti¬
fices ampliati: tam nouas eccłias
afundam̃tis ꝯstruentes ornare. qm̃ue¬
ters quoꝙ splendidissime tenouare ce¬
punt. Nam gregoruis nichil in suis
coep̃is magis quam sc̃tatem sapienti¬
am et liberalitatẽ curiosissime inqui¬
rebat. Qd̃ ut significantius elicescat.
qͣsdam eplarum euis adhibeam. Qua¬
rum testimonio: lector meus quorun¬
dam ep̃oꝵ uitia reprehensa cognoscat

Expanded text:
 nobis hoc ipsum, quia transmiseris, 98fac, ut ad transmittendum, quia vehemens frigus est, moram aliquam minime facias. » Item eidem Ecclesio Clusino episcopo: « Scripta fraternitatis vestrae suscipientes, contristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere: ne venientes huc, de aegritudinis vestrae molestia rehabeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis. » 28. Tali patrono tunc illius temporis pontifices ampliati, tam novas ecclesias a fundamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius elucescat, quasdam epistolarum ejus adhibebo, quarum testimonio lector meus quorumdam episcoporum vitia reprehensa cognoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam mox itt tm̃ facinus cunctis innotu¬
it. is qui dudum mori uolens ñ poterat:
inter uerba sue confessionis efflauit. Qũe
iccirco cl̃s omps dui cruciari uoluit. mori
autem donec reatum suum confeceretur.
ñ posse ꝑmisit ut exemplo sui cruciatus
ostenderet. quid consũtores rerum grego¬
rii desemet ip̃is utiq sꝑare debuissent.
p̃ius quoq apontificis
temꝑe. etꝰdem patris monasterio. Athana¬
sius pͥfuit: uir quidem castitate conspicu¬
us: et insui ministerii cautissimꝰ executor
Qui cũ seuientis inopie tempꝰ agnosceret.
nemonachis necessitas fortassis incombe¬
ret quadraginta pauꝑum quos beatus

Expanded text:
Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuNam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omnipotens diu cruciari voluit, mori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gregorii de semetipsis utique sperare debuissent. 88. Ipsius quoque pontificis tempore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumberet, quadraginta pauperum, quos beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuo languore correptus. ita totꝰ emar¬
cuit. ut om̃e corpus eiꝰ particulatun
uideret᷑ dissolui. Cũq defluentib carmi¬
b ꝯsumi posset mori autẽ ñ posset: uxor
q̃ fecorent uulnerum uiriq cruciatꝰ iam
sustin̾e non pot̾at. intellexit tanti lango¬
ris incõmocda sine liuine ultionis sentẽ¬
tia hunc nlłatenus incurrisse. Qũe flẽ¬
do curauert inquirere. ut qm̃ amorientẽ
p̃posito frustra uocari ñ pot̾at. quid cũ
ip̃o ꝯmiserit. monachis reuelaret. si forte
dominus eiꝰ ⁊fessionem recipiens. eum a
tantis cruciatib lib̾aret.At ille cognoscẽs
malũ qd̃ fecerat latere ñ posse. monasterii
monachos ꝯuocari rogauit: eisq ꝯfessus
ẽ cum eodem p̃posito quasdam monasterii
cartulas rapuisse. acsusceptis p̾cus extra¬
neis tradidisse. seq certum existere. quia
ꝓ hoc flagitio mori ñ posset. quousq co
ram hoc om̃ib reuelaret. Etd̃ iudelicet
uerum fuisse. rei exitus einclent̃ ostendit.

Expanded text:
tinuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus ejus particulatim videretur dissolvi. Cumque defluentibus carnibus consumi posset, mori autem non posset, uxor, quae foetorem vulnerum virique cruciatus jam sustinere non poterat, intellexit tanti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum quod fecerat latere non posse, monasterii monachos convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapuisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei exitus evidenter ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
potentia suꝑ ceteros excreuisset ostendit
seintra eccłiam contra peccata recolit:
qd̃ honore sͥ uehementer impenso. corã
bene agentib frĩb ñ agnouit. Illic qͥp¬
pe cõmunionem equalitatis meruit
sc̃itas actionis: hic zelus ultionis us
aꝑuit potestatis. Et paulopost. Sed
cum delinquentes subditos p̃positi cor¬
rigunt: restat necesse ẽ. ut sollicite at¬
tendant qͣtinus ꝑ discipline debitum
culpas quidem: uire potestatis ferant.
s ꝑ humilitatis custodiam equales se
ip̃is frĩb qui corriguntur agnoscant.
Qmiuis plerũq etiam dignum ẽ: ut eo¬
dem quos corrigimꝰ. tacita nobis cogita¬
tione p̾feramꝰ. Illoꝵs namq ꝑ nos uitia
discipline iugore feruintur: in hus uͦ
que ip̃i ꝯmitimꝰ. nec uerbi quidem in
aliquo inuectione lateram. Tanto gͦ
apud dũm obligatiores sumꝰ: quanto
aꝑud homines multe peccamus.
romano defensori sicilie scribit di

Expanded text:
potentia super caeteros excrevisset ostendit se intra Ecclesiam contra peccata recoluit; quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic quippe communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus operuit potestatis. » Et paulo post: « Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Deum obligatiores sumus, quanto 144 apud homines inulte peccamus. Romano defensori Siciliae scribit, di
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Quappt̾ in omeliis eungłicis
phibet dicens. Exurget gens contͣ gen¬
tem. et regnum adu̾sus regnũ: et terre
motus magni erunt ꝑ loca. pestilencia
et fames. Et quibꝰdam int̾positis adiũ¬
xit. Et erunt signa insole et luna et stel¬
lis: et in t̾ris pressura gentium. p̃cõfu¬
sione sonitus maris et fluctuũ. Exquibꝰ

Expanded text:
tebat. Quapropter in homiliis Evangelicis tebat. Quapropter in homiliis Evangelicis perhibet dicens: « Exsurget gens contra gentem et regnum adversus regnum, et erunt terrae motus magni per loca, pestilentiae et fames. » Et quibusdam interpositis adjunxit: « Et erunt signa in sole et luna et stellis, et in terris pressura gentium prae confusione sonitus maris et f
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m exalaret. Sabiniano suo ꝯstantino
politano diacono scribens ait. Unum
ẽ qd̃ breuit̾ suggeras serenissimis do¬
minis nr̃is: quia si ego seruus eoꝵ in
mort̾e. uł longobardoꝵ me miscere uo¬
lussem: hodie longobardorum gens.
nec regẽ. nec duces. nec comites haberẽt:
atꝙ in sũmam ꝯfusionem diuisa ẽẽt:
S quia łm timeo: in morte cuilibet
hominis memiscere formido. Malchũ
autẽ isclem ep̃s. neq incustodia fuit. ne¬
q in aliqua afflictione: s die qua causa
cdixit. et addictus ẽ. nesciente me abonifa¬
cio notario in domũ eius ductus. ibiq
pͣndidit. et honoratus ẽ. ab eo: et noctẽ
subito mortuus ẽ inuentus.
gitur in om̃ib sius dictis uel oꝑibus:
gregorius imminente fut᷑e retributio¬
nis: diem ultimũ ꝑpendebat. Tantoq
cautius cuncta cunctors negocia pon¬
derabat: qnͣto ꝓpinquius finem mũdi
consistere runis eiꝰ crebrescentib ad uer¬

Expanded text:
spiritum exhalaret, Sabiniano suo diacono spiritum exhalaret, Sabiniano suo diacono Constantinopolitano scribens, ait: « Unum est quod breviter suggeras serenissimis dominis nostris, quia si ego servus eorum in morte Langobardorum me miscere voluissem hodie Langobardorum gens nec regem, nec duces, nec comites haberet, atque in summa confusione divisa esset. Sed quia Deum timeo, in morte cujuslibet hominis me miscere formido. Malchus autem idem episcopus neque in custodia fuit, neque in aliqua afflictione, sed die qua causam dixit et addictus est, nesciente me, a Bonifacio notario in domum ejus ductus est, ibique prandidit, et honoratus est ab eo, et nocte subito mortuus est inventus. » 65. Igitur in omnibus suis dictis vel operibus, Gregorius imminentem futurae retributionis diem ultimum perpendebat, tantoque cautius cuncta cunctorum negotia ponderabat quanto propinquius finem mundi insistere, ruinis ejus crebrescentibus, adver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ int̾pretatis. eadem patris humilitas.
uius oꝑib demonstret᷑. in quib iudeli¬
cet ita refeit᷑. Enarrauit nobis albas
ioh̾s persa. sc̃s. et reuerendus iur existẽs.
demagno gregorio beatissimo papa ro-¬
mano dicens. Qm̃ iui romam ad adorã¬
li. Et una dierum cum starem in mecdio
ciuitatis: uideo papam gregoriũ ꝑ me
tͣnsiturum. cogitaui ei mittere inttane¬
am. Cum gͦ appropinquasset m̃ papa
uidens qr ꝑgerem ut mitterem ei mita
neam: sicut coram deo dico fr̃es. pͥmus
misit mitaneam suꝑ t̾ram. etñ ante
surrecit. ꝙ̃ ego prior surgerem. Et am¬
plexatus cũ multa humilitate tͥbuit
mͥ ꝑ manum numismata tͥa: et iuissit
dare m̃ et casulam et nccessitates meas
om̃s. Glorificaui gͦ deum: qui dona¬
stor gregorius. penes imꝑatores
mauricium sͥ ꝓrsus infensũ dudum
accusatus. qd̃ malchum ep̃m sui patͥ¬
monii ꝓuisorem. ꝓretentis pensionib
lamdiũ incustodus afflixisset: quousq

Expanded text:
er interpretatis eadem Patris humilitas er interpretatis eadem Patris humilitas vivis operibus demonstretur, in quibus videlicet ita refertur. Enarravit nobis abbas Joannes, Persa, sanctus et reverendus vir existens, de magno Gregorio beatissimo papa romano, dicens: Olim ivi Romam ad adoranli; et una dierum, cum starem in medio civitatis, video papam Gregorium per me transiturum, et cogitavi me mittere ante eum. Cum ergo appropinquasset mihi papa, videns quia pergerem ut mitterem me ante eum, sicut coram Deo dico, fratres, primus misit se ante me super terram, et non ante surrexit quam ego prior surgerem, et amplexatus me cum multa humilitate, tribuit mihi per manum numismata tria, et jussit mihi dari casulam et necessitates meas omnes. Glorificavi ergo Deum, qui donastor Gregorius penes imperatorem Mauricium, sibi prorsus infensum, dudum accusatus quod Malchum episcopum, sui patrimonii provisorem, pro retentis pensionibus tandiu in custodiis afflixisset quousque
Abbreviated transcription (Latin):
iatũ peccatis cognosco. S et su ip̃e pecca¬
tores: mͥ tamen multo es melior: Quia
tu tua tantũ modo. Ego uͦ: et eoꝵ qui
nͥ ꝯmissi sunt. pectatã porto. In hocergo¬
te altum. in hoc magnum aspicio: qr
ante humanos ocłos in magno atq
in alto loco minime ꝑfecisti. In quo se¬
pe ddum ect̾ius ab hominib honor tbu¬
atur: adima animus m̃git᷑. qr curis dis¬
creꝑantib grauat᷑. Tibi autem om̃p̃s d̾s
uirta hoc quod scriptum ẽ: ascensus incor¬
de cdisposuit. in conualle lacmaĩ. Nulto
potas: sineꝙ ducatũ monasterui qd̃
in ur̃is epłis demonstrastis. Et scͥptum
ẽ. Ne laudes hominem qmͣdui iuuit.
Lam̃ et si audire talia dignus ñ fui:
orationib ur̃is peto: ut dignus efficiar.
Ut si bona in me ideo dixistis quia non¬
sunt: ideo sint quia dixistis.¬
edne solis uerbis tanti presulis
humilitas inculcari creclatur:
suꝑ ẽ ut exgretoꝵ relationib ame nu-¬

Expanded text:
ratum peccatis novi. Sed etsi ipse peccaratum peccatis novi. Sed etsi ipse peccator es, me tamen multo melior, quia tu tua tantummodo, ego vero et eorum qui mihi commissi sunt peccata porto. In hoc ergote altum, in hoc te magnum aspicio, 880 quia ante humanos oculos in magno atque in alto loco minime profecisti; in quo saepe dum exterius ab hominibus honor tribuitur, ad ima animus mergitur, quia curis discerpentibus gravatur. Tibi autem omnipotens Deus juxta hoc quod scriptum est: Ascensus in corde disposuit, in convalle lacrymarum. Multo poteras, si neque ducatum monasterii quod Nin epistolis demonstratis. Et scriptum est: Ne laudes hominem quamdiu vivit . At tametsi audire talia dignus non fui, orationibus vestris peto ut dignus efficiar, ut si bona in me non ideo dixistis quia sunt, ideo sint quia dixistis. » 63. Sed ne solis verbis tanti praesulis humilitas inculcari credatur, superest ut ex Graecorum relationibus ad me nup
Abbreviated transcription (Latin):
importunam se mͥ existere. quo usq scri¬
bam mͥ ẽẽ. reuelatum quia peccata tua
dimissa sunt: rem et cdifficilem etiam¬
et mnitilem postulasti. Difficilem qui¬
dem quia ego indignus sum cui reuela¬
tio fieri debeat: inutilem quia uͦ secura
de peccatis tuis fieri ñ debes. nͥ cum iam
indie uite tue ultimo plang̾e eadem pec¬
cata minime ualebis. Que dies qͦusq
ueniat. semꝑ suspecta semꝑ trepida. meꝰ¬
tuere culpas debes. atq eas cotidianis fle¬
tem anastasio pb̃ro isaurio post aliqua.
Tuaitaq frat̾nitas. qnͣtum in caritate
ꝑfecta sit: scio. Et quia om̃ipotentẽ łm
mat. Non enim loca uł orcłines creatori
nos ꝑximos faciunt: s el nos aut mertta
bona ꝯuingunt: aut mala disiunguͣt.
Quiagͦ adhuc incertum quis interius
qualis sit curñ audeas scribere dũ inter
me et tẽ quis sit suꝑ ius ignores: Et qͥdẽ
bene te iuuere scio: me autem multis hone¬

Expanded text:
importunam se mihi existere quousque scriimportunam se mihi existere quousque scribam mihi esse revelatum quia peccata tua dimissa sint, rem et difficilem et inutilem postulasti. Difficilem quidem, quia ego indignus sum, cui revelatio fieri debeat; inutilem vero, quia secura de peccatis tuis fieri non debes, nisi cum jam in die vitae tuae ultimo plangere eadem peccata minime valebis; quae dies quousque veniat, semper suspecta, semper trepida, metuere culpas debes, atque eas quotidianis fleItem Anastasio, presbytero Isauriae, post aliqua: « Tua itaque fraternitas quantum in charitate perfecta sit, scio: et qui omnipotentem Deum mat. Non enim loca vel ordines Creatori nostro proximos faciunt, sed ei nos aut merita bona conjungunt, aut mala disjungunt. Quia ergo adhuc incertum est, quis interius qualis sit, cur non audeas scribere, cum inme et te quis sit superior ignores? Et quidem bene te vivere scio, me autem multis one
Abbreviated transcription (Latin):
nutum. qm om̃i nos fide om̃iq ileuotio¬
ne ueneram᷑: et sic quatuor synodos sancte
unuersalis eccł̃ie sicut quatuor libros sc̃i
eungłu recipimus. De ꝑsonis uͦ de quib
post t̾minum synodai aliquid accum fue¬
rat: eiꝰdem pie memorie iustiniani temꝑib
ẽ uentilatum. Ita tam̃ ut nec ficles in ali¬
quo iuolaretur. nͨ de eisdem ꝑsonis aliqͥd
aliud ageret᷑: quam apud eandem sc̃ãm
calcedonensem synodum fuerat ꝯstitutũ.
Anathematizamus autem siquis ex
diffinttione sẏnodi que in eadem synodo
płata ẽ. aliquid imminuere p̃sũmit:
uel quasi corrigendo eius sensum muta¬
dei remeare: ut finem tuũ ualeas in pacẽ
conducere. ne malignus sp̃s qui contͣ te
ꝑ alia oꝑa p̾ualere ñ potest. ex hac causa
inueniat unde tͥ in die exitus tui. inad¬
itu regni celestis obsistat.
tem gregorie cubicularie augustoꝵ post
cet̾a. Qd̃ dulcedo tua in epłis subiũxit.

Expanded text:
nutum, quam omni fide omnique devotionutum, quam omni fide omnique devotione veneramur. Et sic quatuor synodos sanctae universalis Ecclesiae, sicut quatuor libros sancti Evangelii recipimus. De personis vero de quibus post terminum synodi aliquid actum fuerat, ejusdem piae memoriae Justiniani temporibus est ventilatum: ita tamen, 633 ut nec fides in aliquo violaretur, nec de eisdem personis aliquid aliud ageretur, quam apud eamdem sanctam Chalcedonensem synodum fuerat constitutum. Anathematizamus autem si quis ex diffinitione fidei, quae in eadem synodo prolata est, aliquid imminuere praesumit, vel quasi corrigendo ejus sensum mutadei remeare, 161 ut finem tuum valeas in pace concludere, ne malignus spiritus, qui contra te per alia opera praevalere non potest, ex hac causa inveniat unde tibi in die exitus tui in aditu regni coelestis obsistat. » 60. Item Gregoriae, cubiculariae Augustae, post caetera: « Quod dulcedo tua in suis epistolis subjunxit,
Abbreviated transcription (Latin):
tebat. Nã ant. a ut ea que suꝑ huius¬
modi ⁊prehensa sunt p̾termutam: u¬
sticiane patricie scribens ait. Excellentie
ur̃e scripta suscepi: que me ingrauissima
egritudine positum. de salute. de deuotio¬
ne. ac de dulcedine sua om̃ino releuarent.
unum uͦ egre suscepi: quia in eisdẽ epi¬
stolis ad me qd̃ semel ẽẽ poterat. sepus di¬
cebatur ancilla ur̃a et ancilla nr̃a. Ego
enim qui ꝑ episcopatus honera seriuis sũ
om̃ium factus: qua ratione te mͥ ancilłã
dicis. cuius ante susceptum ep̃atum ꝓpͥ¬
usfui: et ideo rogo ꝑ om̃ipoteritem deum:
ne hoc uerbum aliquando ad me scriptis
uius humilitatis mansuetudine
gregorus ñ solum teuldelinde regi¬
ne Langobardoꝵ ꝓtrib capitulis: uerum
etiam ut̾ alios sabino quoq suo subdia¬
maligni homines turbauer̃t animos ue¬
stros. ñ intelligentes neq que loquunt᷑
neq ea de quib affirmant astruentes quod
aliquid de sc̃a calcedonensi ep̃o synodo pie
memorie iustiniani temꝑibus sit inimi¬

Expanded text:
tebat. Nam ut ea quae super hujusmodi comprehensa sunt praetermittam, Rusticianae patriciae scribens, ait: « Excellentiae vestrae scripta suscepi, quae me in gravissima aegritudine positum, de salute, de devotione, ac de dulcedine sua omnino relevarunt. Unum vero aegre suscepi quia in eisdem epistolis ad me quod semel esse poterat saepius dicebatur: Ancilla vestra, ancilla vestra. Ego enim, qui per episcopatus onera servus sum omnium factus, qua ratione te mihi ancillam dicis, cujus ante susceptum episcopatum proprius fui? Et ideo rogo per omnipotentem Deum ne hoc verbum aliquando ad me in scriptis Hujus humilitatis mansuetudine Gregorius non solum Theudelindae reginae Langobardorum pro tribus capitulis, verum etiam, inter alios, Savino quoqmaligni homines turbaverunt animos vestros, non intelligentes neque quae loquuntur neque de quibus affirmant, astruentes quod aliquid de sancta Chalcedonensi synodo piae memoriae Justiniani temporibus sit immi
Abbreviated transcription (Latin):
datis triginta solidis a monasterio tu¬
lerat: receptis solidis om̃i p̾posita tardi¬
tate restitue. Amulas onichinas reqͥ

Expanded text:
datis triginta solidis a monasterio tulerat, receptis solidis omni postposita tarditate restitue. Amulas onychinas, req
Abbreviated transcription (Latin):
tem me rephendat: si post hec aloquirti¬
one cessauero: quia sicut om̃s cernttis.
nr̃e tribulationes excreuerunt. undiq
gladius ciranfusi sumꝰ: undiq immi¬
nens mortis ꝑitulum timemꝰ. Alii detrũ¬
catis ad nos manib recleunt: alii cap¬
ti:. alii int̾empti nuntiant᷑. Iam cogor li¬
guam ab expositione retinere: qr cedet
anima mea uite mee. Iam nlłs in me sa¬
creloquii studium requirat: qr uersa
ẽ in luctum ꝙythara mea. et organum
meum in uoccm fientium. Iam cordis
oculus in misteriorum discussione nõ
uigilat: qr dormitauit anima mea pre
tedio. Iam minꝰ lectio animo dulcis est:
qr oblitus sum manducare panẽ meũ.
auoce gemitus mei. Cui autem uiuere
ñ licet. descripture sacre sensib loqui misti

Expanded text:
tem me reprehendat si post hanc locutitem me reprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interempti nunciantur. Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus in me sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mysti