comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiencia fidei ad salutẽ. illius
qui p̾cesserũt aduẽtum xp̃i et qui
sequntur uidetur ꝓfecisse fides scd̃
temꝑis ꝓcessũ sicut ꝓfecit cognicõ
fides quippe magna dr̃ cognicõne ⁊
cõne. est aũt q̃dam fidei mensura
sine qua nũqͣm potuit ẽẽ salus. pỹ¬

Expanded text:
sufficientia fidei ad salutem. Illis enim qui praecesserunt adventum Christi, et qui sequuntur, videtur profecisse fides secundum temporis processum, sicut profecit cognitio. Fides quippe magna dicitur, cognitione, et tione. Est autem quaedam fidei mensura, sine qua nunquam potuit esse salus.
Abbreviated transcription (Latin):
ten. Ecce hic aꝑit aliqͣtenuis. Nõ
em̃ plene pot̾ tñi ab hoĩe reserari
archanũ. ex qͣ intelligencia dicatur
hyłr ista int̾uis ꝑ quirens inli .iii.
de tri. ait. asserit płisq obscuritatẽ
nõ caꝓit nec exemplũ alic reb di¬
telligibile est hoĩ deo possibile est.
cognoscend̾ itaq atq intelligend̃
est quid sit illd̾. ego in prẽ et pr̃ ĩme
est. si tũ ꝯp̾hendere hoc ita ut est ua¬
lebimꝰ ut ꝙ natura ieiꝵ. pati uon
posse extimatur id dĩne ueritatis rõ
ꝯsequatur pr̃em gͥ unifilio et filiũ
mꝑatre eẽ plenitudo in utro dĩni
ter ab alt̾o et ut̾q unũ. is.s. qui¬

Expanded text:
tem. Ecce hic aperit aliquatenus: non enim plene potest tantum ab homine reserari arcanum; ex qua intelligentia dicatur Hilar., ista interius perquirens, in lib. 3 de Trin., ait: Affert plerisque obscuritatem non capit; nec exemplum aliquod rebus diintelligibile est homini, Deo possibile est. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid sit illud: Ego in Patre, et Pater in me est; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus, ut quod natura rerum pati non posse aestimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. Patrem ergo in Filio, Filium in Patre esse, plenitudo in utroque diviter ab altero, et uterque unum. Is scili
Abbreviated transcription (Latin):
neut̾ ergo ꝑfectus est. de est eiũei.
yude decessit uec plenitudo meo er̃
ꝙ ex porcõne ꝯstit̾it. Neut̾ ergo per¬
fectus est. si pleiitudiuẽ suam et
qui genuit auuttit. nec qui natꝰ ẽ
ꝯsequitm. fateamur gͦ ꝙ pr̃ est ĩ
filio et filiꝰ in pre deus indeo. ut id̾

Expanded text:
us est; deesset enim ei unde decessit; nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit. Neuter ergo perfectus est, si plenitudinem suam et qui genuit amittit, nec qui natus est consequitur. Fateamur ergo quod Pater est in Filio, et Filius in Patre, et Deus in Deo, ut idem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nomẽ soli deo ꝓprie ꝯuenit qui
de nicħo q̃dam et de aliquo facit.
ipẽ est ergo creator et opifex et fcõr
s creatoris nomẽ sibi ꝓprie retinui¬
it. alia u̾o et creaturis coĩcauit ĩ
scriptura tñ sepe creator accipitur
tanꝙͣ fcõr et treare sic̃ fac̾e sie di¬
stuccõne significacõis ꝓprie

Expanded text:
en soli Deo proprie congruit, qui et de nihilo quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo Creator, et opifex, et factor, sed creationis nomen sibi proprie retinuit, alia vero etiam creaturis communicavit. In Scriptura tamen saepe creator accipitur tanquam factor, et creare sicut facere sine distinctione significationis. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
aquo requisitus fu̾at quota geu̾acia¬
one debeaut copłari. rescribit sic q̃s¬
antur si exꝑm̃to didicimꝰ ex tali ⁊iu¬
cesse ut qͣrta ł qͥnta gen̾acio fidelium
licent̾ sibi ꝯiugantur. s post młtum
temporis id̃ gͥgͥ. a silice messie silicie
p̾sule requisitus utrũ ah̃o. scripserit
si ⁊̃ angłoꝵ e genti q̃ nuꝑ ad fidem
uenerat ue abono ꝙ niceꝑat metuẽ
ideo hoc eis scripsi ut post qͣm infide
fu̾int solidati si infra ꝓpriam ⁊sau¬
gͥnitatem ĩuenti fu̾int nõ separẽtur
aut uif̾ra affinitatis nuca .i. us ad

Expanded text:
quo requisitus fuerat, si quarta generatione debeant copulari, rescribit sic: « Quaeantur. Sed experimento didicimus ex tali conjucesse est, ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi jungantur. Sed post multum tempus idem Gregorius a Felice Messinae Siciliae praesule requisitus, utrum Augustino scripserit,stino Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo Nec ideo hoc eis scripsi, ut, postquam in fide fuerint solidati, si infrapropriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra
Abbreviated transcription (Latin):
bũplacitũ. Ideo diligent̾ distingnat
lector uͥ de uolũtate dei scriptura
oporteat. utrũ .s. ꝓbñplanto dei an
ꝓaliquo signoꝵ eiꝰ. Magna eiũ est
ad hibenda discrecõ in cognicõne
dĩne uolũtatis qr bñplacitũ dei ẽ
nolũtas eł. et signũ bũplaciti es¬

Expanded text:
placitum. Ideoque diligenter distinguat lector ubi de voluntate Dei Scriptura oporteat, utrum pro beneplacito Dei an pro aliquo signorum ejus. Magna enim est adhibenda discretio in cognitione divinae voluntatis, quia et beneplacitum Dei est voluntas ejus, et signum beneplaciti e
Abbreviated transcription (Latin):
płes eẽ ꝑsonas singłaritatem atq so¬
litudinẽ excludimꝰ nõ diu̾sitatem uł
multiplicitatẽ ibi poniniꝰ qĩ drẽtur si¬
ne solitudine ac singłaritate ꝑͥs ꝯti¬
temur. Unde hyłr in .iiii.li. de .tri. ait.
sic dixit deus facianiꝰ hoĩem ad yma.¬
estumes an hũc sermonẽ eius intelli¬
gas ad alt̾m extitisse si solũ fiusse di¬
cis ip̃ns uocem argueris dicentis
fatiamꝰ et nr̃am. sustulit enĩ sugłari¬
tatis ac solituduus intelligentiam
potest ipĩ solitario n solitudo solita

Expanded text:
sonas, singularitatem atque solitudinem excludimus, nec diversitatem nec multiplicitatem ibi ponimus, quasi diceretur: Sine solitudine ac singularitate personas confitemur. Unde Hilarius in lib. 4 de Trin. sic ait: Dixit Deus: Faciamus hominem ad imaexistimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris, dicentis: Faciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam potest ipsi solitario, neque solitudo
Abbreviated transcription (Latin):
anathena sit ipẽ et om̃s ⁊ sentien¬
tes ei cy sc̃o legem dei mori decerni¬
tur. siani dĩne legis est mos sponsaᷤ
appellare ⁊iuges. ut meuangelio
qr utorem ꝓxumi sui moianit. nõ
que iã uxor erat. s que aparentib
fieri debebat. Ex hus colligatur

Expanded text:
anathema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernitur. § 1. Nam divinae legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio:quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat
Abbreviated transcription (Latin):
gens eum qui deillo est. et unꝰ diti¬
gens eumi de quo est et ip̃a dileccõ ⁊¬
nõ est aliquis eoꝵ duoꝵ quo genitꝰ
agignẽte diligitur: et genitorẽ su¬
qua alter alfn diligit. Cum ideo pr̃
negetur sapere sapĩa ꝙͣ genuit. ne
ea eẽ intelligatur.¬

Expanded text:
gens eum, qui de illo est, et unus diligens eum de quo est et ipsa dilectio, qnon est aliquis duorum quo genitus a gignente diligitur, et genitorem suqua alter alterum diligit, cum ideo Pater negetur sapere Sapientia quam genuit, ne ea esse intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
u ut anutret formami dei inqua erat
equalis pr̃. informa ergo dei uinge¬
intus prĩs equał est prĩ. inforiua
serui ⁊ se ipõ minor est. Nõ ergo in¬
merito scriptura dicit utrũq .s. ⁊ e
qualem pr̃ĩ filiũ ⁊ pr̃em maiorem
scd̾ forͣm serui ꝙͣ acceꝑat in qͣ nõ mo

Expanded text:
ei, in qua erat aequalis Patri. In forma igitur Dei unigenitus Patris aequalis est Patri; in forma servi etiam seipso minor est. Non igitur immerito Scriptura dicit utrumque, scilicet aequalem Patri Filium, et Patrem majorem secundum formam servi, quam accepit: in qua non mo
Abbreviated transcription (Latin):
nec tñ fidem uirtutẽ. ł spem hũit
qr nõ eingiaticam et specłarem s
laussimam de ea cogicõem hũit
qr nõ ꝑfeccius eã cognouit p̾t̾itã
qͣm intellexit futirram. sꝑauit tñ¬

Expanded text:
nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, quia non perfectius eam cognovit praeteritam, quam intellexit futuram. Speravit t
Abbreviated transcription (Latin):
do scĩtur. et indei u̾bo resurreccõem
futuram siue iudiciũ. nõ ꝑ specłm
ĩ eiuginate. s p̾clarissime inspiciũt
si em̃ qr credũt resurreccõem futrirã
ideo u̾i est eos fidem hr̃e. ergo ea
⁊ sũmata post udiciũ. fu̾r et fidẽ
s sicut tũc credẽt. nec tñ fidem q̃ fi

Expanded text:
tur, et in Dei Verbo resurrectionem futuram sive judicium, non per speculum in aenigmate, sed praeclarissime inspiciunt. Si enim quia credunt resurrectionem futuram, ideo verum est eos fidem habere; ergo ea consummata post judicium similiter et fidem Sed sic
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuestigare utrũ fides et spec in
xpõ fu̾unt. unde tractatus iste sũps̃t
exordiũ. quib dã tñ nõ ĩ docte uide¬
tur fidẽ iurtutẽ et spẽ in eo nõ fuis¬
se sicut inscĩs iam bĩficatis. x ĩ auge¬
lis nõ st̾. et tñ sc̃i credunt et sꝑant
resurreccõem futuram et angeli eã

Expanded text:
investigare utrum fides et spes in Christo fuerint; unde tractatus iste sumpsit exordium. Quibusdam non indocte videtur fidem virtutem et spem in eo non fuisse, sicut in sanctis jam beatificatis, vel in angelis non sunt, et tamen sancti credunt et sperant resurrectionem futuram, et
Abbreviated transcription (Latin):
debat. Deantiquis u̾o prĩb qui ap̃
iuferos us ad passionem teneban¬
trir nõ in ⁊grue dici pot̾. ꝙ fidẽ et ĩpẽ
uirtutem hũint. qua credebant ⁊
sꝑabant se uisuros dñ ꝑ spẽm. qͣir

Expanded text:
debat. De antiquis vero patribus qui apud inferos usque ad passionem tenebantur, non incongrue dici potest quod fidem et spem virtutem habuerunt, quia credebant et sperabant se visuros
Abbreviated transcription (Latin):
et utũtur aliis reb res aliq̃
suit qͣrctur utrũ frui se debeant an
est. frumur eo. si pp̃ alid̃ ntimur eo¬
dictus est qui ħ facit gͦ siliquide ad¬
sitas nec se ip̃o quisqͣm fru d qr ñ

Expanded text:
et utuntur aliis rebus, res aliquae sint, quaeritur utrum se frui debeant, an est, fruimur eo; si propter aliud, dictus est qui hoc facit . Ergo si liquide advertas, nec seipso quisquam frui debet,
Abbreviated transcription (Latin):
dem nẽpe usus bouus ex uuir¬
tute ẽ et ex lib̾o . ar. s ex uirtute
principalit̾ et bonus ille usus. ĩma¬
gnis bonis ã nuandus est. illa ã
grã p̾ueniens que et uirtus est ñ
ex deo est. et ex nobis. et ideo bonũ
i̾̃tũ est. ibi enĩ solus deus oꝑatur
hic deus et homo hoc meritiunex
ula purissima gr̃a p̾uenit ꝙ apꝰ¬

Expanded text:
dem nempe usus bonus ex virtute est, et ex libero arbitrio; sed ex virtute principaliter. Et bonus ille usus in magnis bonis annumerandus est. Illa autem gratia praeveniens, quae et virtus est, non uex Deo est, et ex nobis; et ideo bonum meritum est. Ibi enim solus Deus operatur hic, Deus et homo. Hoc meritum ex illa purissima gratia provenit:
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ quẽ locũ. as̃. itaait. Riecte gͣti¬
am noĩat. pͥmũ enĩ sola grã dat
cua nõ fuit. et ue ip̃a uolutas sũ
gr̃a dei putetur aliquid uoni pos¬
se subdit. Nõ ã ego solus .i. sine¬

Expanded text:
ta ait: Recte gratiam nominat, primum enim solam gratiam dat cua non fuit. Et ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur aliquid boni posse, subdit: Non autem ego solus, s
Abbreviated transcription (Latin):
płimi uolũt potestas dimittedi p¬
cata inbapõ. s potestas dimittẽdi
ric̾a que ĩdeo est deus est. Ideo aliidi¬
tũt hauc potestatẽ nõ potuisse dare
alicu seruoꝵ. qr nlłi potuit dare ut
ipẽ ht̾ cui hoc eit eẽ ꝙ posse. dũt eĩ
si hauc potẽtiam alicui dare poruit
ut auctor renussionis. s ut nuni¬
ster nec tñ sine deo auictore qͥ cũ so¬
teriꝰ mũdare. et sicut illd̾ facit deo
auctore qͥ cũ eo et in eo oꝑatur id
ext̾ius ita int̾ius nũdaret deo auc¬
tore qui eius u̾bo uelud quodã mm¬
iustio ut̾etur. ita ⁊̃ posset deus ꝑali¬
quẽ treare aliꝗͣ nõ ꝑ eum tãqu¬

Expanded text:
plurimi volunt, potestas dimittendi peccata in Baptismo: sed potestas dimittendi peccata quae in Deo est, Deus est. Ideo alii dicunt hanc potestatem non potuisse dare alicui servorum, quia nulli potuit dare ut ipse habet, cui hoc est esse quod posse. Dicunt enim: Si hanc potentiam alicui dare potuit, ut auctor remissionis, sed ut minister, nec tamen sine Deo auctore; ut sterius mundare; et sicut illud facit Deo auctore, qui cum eo operatur illud exterius, ita interius mundaret Deo auctore, qui ejus verbo velut quodam ministerio uteretur. Item etiam posset Deus per aliquem creare aliqua, non
Abbreviated transcription (Latin):
dis defuerit. ⁊ u̾sio ã cordis pot̃ qui¬
to bap̃o. nõ potest nec ullo modo di¬
cenda est ⁊ uer sio cordis ad dm̃ cum
dei satrimientum ꝯtẽpuitur. ecce hic
ħes nõ solũ passioneni. s ⁊̃ fidem ⁊
ꝯtricõem ⁊ ferre remissionẽ uͥ uon
xtẽpnnitur sacramĩtũ ut ĩ latrone illo
ostenditur qui nõ ꝑ passiouẽ. s ꝑ fidẽ
saluatus est sine bapo. s dñt quidam¬
ꝙ arguũtũ retractasse as̃. retracta¬
tisini posse hrẽ passionẽ nõ satisydo¬
neũ posui illuis latronis exemplum
ꝙ utrũ ł nõ fu̾it baptitatius incertũ
est. astat gͥ sine bap̃o aliquos iustitĩca¬
ri. et saluari. Unde auibꝵ de ualẽtini¬
auo. uẽtrẽ meũ doleo ut ꝓpħico utar
eloquio qr ꝙ̃ regenatuus enĩ amisi.¬

Expanded text:
dis defuerit; conversio autem cordis potest quito Baptismo non potest, nec ullo modo dicenda est conversio cordis ad Deum, cum Dei sacramentum contemnitur. Ecce hic habes non solum passionem, sed etiam fidem et contritionem conferre remissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur, qui non per passionem, sed per fidem salvatus est sine Baptismo. Sed dicunt quidam hoc retractasse Augustinum. Retractatismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum; quia utrum non fuerit baptizatus, incertum est. Constat ergo sine Baptismo aliquos justificari et salvari; unde Amb. de Valentiniano: Ventrem meum doleo, ut prophetico utar eloquio, quia quem regeneraturus eram, amisi
Abbreviated transcription (Latin):
ic q̃ri solet debet utrũ ⁊ sensus
de futuro addito ⁊̃ iuuram̃to cõ¬
ł iuret se slli impͥturam m̃quid
tał sionsio eos ⁊iuges fecit. si mu¬
tato ꝓpoĩto alt̾ ł uterq ad alienam
copulam tnͣsit nũquid obsponsionẽ
deracõis pactimi scindetur. ⁊sicera
qr longe est alid̾ ꝓmittere. et alid̃
facere qui ꝓnuttit. Nõ dñfacit. qui
ergo ꝓnusit se ĩuxorem ducturum
aliqͣm nõdũ eam duxit in uxorem
et que spopondit se nupturam. ñ¬
dũ nupsit᷑. qũo gͦ ⁊inges appellari
post̃ qui ñdum ꝯtrahunt. s infu¬
turo se ꝯtracturos uirando ꝓmnt¬
tunt. Item si ex ni iiaũti ad fu¬
turũ ꝑtinentis iuiox efficuitur cõ¬
iuges cur uirant infutiuo se faitiuroᷤ
ꝙ inpͥsenti efficuĩtur. L tem siex quo
uruit mox efficu̾tur ꝯuiges tuc hã
leui efficuĩt qũ iuirant se factuos iõ
dicto q. ⁊ uigni tũc nõ fit s futurũ ꝓ¬
nttitur. Si u̾o ile post uxorẽ duint
et ila maritũ ipsit ⁊ingiũ utemq

Expanded text:
ic quaeri debet utrum consensus de futuro, addito etiam juramento, convel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem foederationis pactum scindetur? Considera quia longe est aliud promittere, et aliud facere. Qui promittit, nondum facit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem duxit, et illa marito nupsit, conjugium utrinque
Abbreviated transcription (Latin):
mant. dicit eiũ ysaias ex ꝑsona an¬
gloꝵ xp̃i ascedentis magnificeciam
ãmiranciũ. quis est ite qui ueuit
de edom tinctis uestib debosra et in
psõ. quis est iste rexgłie. ex quib a
apparet ꝙ miftiũ ũbi incarnati plẽ¬
nius cognoscũt augłi post ꝯplecõem
secerũt ita dũt eos iudeitatis cogni

Expanded text:
a angelorum Christi ascendentis magnificentiam admirantium: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? Et in psalm. 24: Quis est iste rex gloriae? Ex quibus apparet quod mysterium Verbi incarnati plenius cognoverunt angeli post impletionem rofecerunt, ita dicunt eos
Abbreviated transcription (Latin):
aui filii naturalib coꝑsai
coplari neq̃ant. Nichoiaꝰ pp̃. testao¬
et filios sp̃uales gratuita ꝯmuxtio
uũ uit̾ eos nõ posse fieri legale ⁊ in¬
dium. qr nec ratum eos qui natu¬
ra et eos qui ad opcõne filii st̃ ue¬

Expanded text:
i filii naturalibus copulari nequeant, Nicolaus papa testafratres et filios spirituales gratuita et arbitror non posse fieri legale conjugium, quia nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt ve
Abbreviated transcription (Latin):
spem nõ habuerit dileccõem tñ
hũit in qͣntum homo tautam qͣ ma¬
ior ẽẽ nõ ualet qui ex caritate exi¬
mia aĩam posuit ꝓ amitis et ini¬
iitis. huit .n. incorde caritatem
cõis forma nos ad diligendum
instrueret. hic aliquid dicend̾ est
de caritate et modo et ordine dili¬
gendi dm̃ et ꝓximũ.
quid sit cari

Expanded text:
spem non habuerit, dilectionem tamen habuit in quantum homo, tantam quae major esse non valet, qui ex charitate eximia animam posuit pro amicis et inimicis. Habuit enim in corde charitatem tionis forma nos ad diligendum instrueret. Hic aliquid dicendum est de charitate, et modo, et ordine diligendi Deum et proximum. 2. Quid sit chari
Abbreviated transcription (Latin):
sit p̾destinatur ł ut aliquis p̾destinat᷑
sit et dampuetur. Intelligentia enĩ
⁊dicõis ĩpluite u̾itatem facit in dic¬
to et impossibilitatẽ inu̾o. Si u̾o sim¬
plicit̾ intelligatur ĩpossibilitas nõ ad¬
nittitur ut cũ dr̃ p̾destinatus pot̾ ł ñ
antur dicta atq aliassi ꝑdisiũccõem
ut supͣ cũ de p̾scĩa agebatur p̾taxat᷑
est. Si enĩ cũ dicis p̾destinatus nõ po¬
test dãpnari intelligas ita .i. nõ pot̾

Expanded text:
destinatus, vel ut aliquis praedestinatus sit et damnetur. Intelligentia enim conjunctionis implicitae veritatem facit in dicto, et impossibilitatem in vero. Si vero simpliciter intelligatur, impossibilitas non admittitur; ut cum dicitur: Praedestinatus potest vel non antur dicta, atque si per disjunctionem, ut supra, cum de praescientia agebatur, praetaxatum est. Si enim cum dicis: Praedestinatus non potest damnari, intelligas ita, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
siret adiurũ. ¶N muliere u̾o que
rouał erat nõ est ip̃e locutus ut mf̃
tu adiuuaret int̾ius ꝙ ꝑ serpentem
gerebat ext̾ius Ex predictis tẽpta¬
cionis modꝰ atq ꝓgressus insinuat᷑¬

Expanded text:
siret ad virum. In muliere vero quae rationalis erat, non est ipse locutus ut in tu adjuvaret interius, quod per serpentem gerebat exterius . Ex praedictis tentationis modus atque progressus insinuat
Abbreviated transcription (Latin):
ic iudetur diligent̾ ĩuestigand̃¬
eẽ que fuit origo et radix illuiᷤ
uti. Quidã putant qͣndam elacõ¬
uẽ in aĩo hoĩs p̾cessisse ex qua dia.
nuere sr̃ geñ. ita dicens. Nõ est pu¬
quedam elacõ ꝯpͥmẽdaut ꝑ hũilita¬
t̾em pcci sciret ꝙͣ tło de se p̾supserit ⁊
ꝙ nõ bñ se ht̃ natura. si afaciente re
et utili ꝓhibuisse nͥ in eẽt euis mẽ¬
tenta suasione serpentis aspexit li¬
gnũ bonũ esu decoꝵ aspectunec cre¬
dens sẽ iñ posse mori. forte putauit
sis cũ aliqͣ suasione ꝙͣ scriptura in¬
telligendam reliquid ł forte nõ fu¬
it suaderi uccͣe cũ eã mortuã eẽ illo
slis dialdlus tẽptare fenuuã nͥ ꝑserpẽ¬

Expanded text:
ic videtur diligenter esse investigandum, quae fuit origo et radix illius peccati? Quidam putant quamdam elationem in animo hominis praecessisse, ex qua diaboli innuere super Genesim ita dicens: « Non est puquaedam elatio comprimenda; ut per humilitatem peccati sciret quam falso de se praesumpserit, et quod non bene se habet natura si a faciente recet utili prohibuisset, nisi inesset ejus mententa suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit sis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse illo ssus diabolus tentare fe
Abbreviated transcription (Latin):
unc de ⁊dicõne uideamꝰ ancłis
ualeat ⁊iugiuĩ diuidere ad qd̃
dñs qr nõ negatur ingenua pos̃e
nubere seruo. s si nescitur ẽẽ serui¬
lis ꝯdcõis ubere pot̾ diitti cũ sermu¬
tus eiꝰ fuit dep̾hensa ẜ uid̾. Si quis

Expanded text:
unc de conditione videamus an valeat conjugium dividere. Ad quod dicimus quia non negatur ingenua posse nubere servo; sed si nescitur esse servilis conditionis libere potest dimitti cum servitus ejus fuerit deprehensa secundum illud,
Abbreviated transcription (Latin):
ututẽ deiecta si eã a seruitute redi¬
me pot̾. facit. si nõ pot̾. si uolu̾it a¬
liam acceprat. si u̾o eam ãcillam sci¬
erat et collaudau̾at post eam ut legit¬
tinrã heat. Item ex eod̾. si femina i¬
genua acceꝑit sełuũ stiens ꝙ seruꝰ
eẽt heat eum. qr om̃s unũ prẽm
cogitur datur intesligi ꝙ si nescierit
illumi setimi eẽ nõ cogitiir maue ã
illo. Si enĩ ⁊dcõis dolum patitur ñ
cogitur ad ħere cuiꝰ fraude decepta
e copła ser

Expanded text:
 si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit aliam accipiat. Si vero ancillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta e copula ser
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ et quid ꝑip̃ius nature sue con¬
dcõem fac̾e̾ uou sinantur hoĩ explica¬
re difficile est ĩmo ĩpossibile. Nonimꝰ
hoĩem posse ambulare et n hoc pꝰ¬
se si nõ ꝑuuttatur uolare ã nõ posse
⁊̃ si ꝑmitatur. sic et illi angłi q̃dã
post̾ face̾. si ꝑmittãtur ab augłis
potẽtiorib ex ĩꝑio dei. q̃dã u̾o nõ pꝰ¬
sunt ⁊ si ꝑmittãtur. qr ille nõ ꝑmit

Expanded text:
nem et quid per ipsius naturae suae condicionem facere non sinantur homini explorare diffihominem posse ambulare, et neque hoc posse si non permittatur; volare autem non posse, etiam si permittatur. Sic et illi angeli quaedam possunt facere si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio Dei; quaedam vero non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
figurat enĩ se angis sathane mange¬
lũ iucis huis u̾bis nõ uegat utendũ
eẽ noĩe ypostasis. s hereticos eo pͣne
usos ostendit cc quos cautela opus
erat indisticcõne sigc̃acõis alioqͥn
sibi ccͣdicet qui suꝑ tres ypostases ⁊¬
fitetur.
tur. de ꝓprietatib pͣꝵ de noĩb eoꝵ re

Expanded text:
figurat se angelus satanae in angefigurat se angelus satanae in ange 11. His verbis non negat utendum esse nomine hypostasis, sed haereticos eo prave usos ostendit; contra quos cautela opus erat in distinctione significationis; alioquin sibi contradiceret, qui supra tres hypostases confitetur. 2. De proprietatibus
Abbreviated transcription (Latin):
ita a pd̾ catholicos uugatũ uec ita
eius sig̃tacio det̾iata ut modo ⁊ idõ
ierꝵ dicit. hoc noĩe nõ utend̾ fore si
bens de fide catholica ad damascũ pa¬
pan ab arrianoꝵ p̾sule ypostaseoꝵ
nouellũ nomẽ ame hoĩe romano
exgitur. int̾rogamus quid tres ypo¬
stases arbitrentur intelligi tres ps
sub sifbentes aũt r̾ndemus uos ita
credere nõ sufficit eis sensus ip̃m no¬
men efflagitant. qr uescio quid ne¬
neui insiuabis latet clamamꝰ. si qͥd
tres ypostases .i. tres subsistentes pͣs
nõ ⁊̃fitentur anatħafit. si quis añt
ypostasimn usiam intessigens uon
trib psonis unam ypostasim indi
ses dicens subnoĩe pietatis tres nͣs
conatur asserere sifficiant nobis dr̃e
una suu̾am et tres ꝑsonas ꝑfectas
eqͣles taceamꝰ tres ypostases si pla
bo sensus dissenciũt aut si rectũ pu
tatis tres ypostases cũ int̾p̾tacõib su¬
is debere nos dic̾e nõ negamius. s m
tredite uenenũ latet sub melle trãs¬

Expanded text:
Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non utendum fore sinbens de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam intelligens, non tribus personis unam hypostasim indicses dicens, sub nomine pietatis tres naturas conatur asserere. Sufficiat nobis dicere unam substantiam et tres personas perfectas aequales; taceamus hypostases, si placum in eodem verbo sensus dissentiunt. Aut si rectum tatis tres hupostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, uenenum sub melle latet. Trans
Abbreviated transcription (Latin):
sa caritas sit ulla sub̾a que dei digna
sit noĩe. s ꝙ donũ sit dei. sicut dictũ ẽ
pacia mea. hũc eiĩ sensũ facile refel¬
lit scripturaꝵ ip̃a locucõ. tale est eñi
tu es pacĩa mea. quale est enĩ dñe spes
mea. et deusm̃s mĩa mea et multa siłi
a. Nõ est aũt dictũ dñe caritas mea aũ
ti es caritas mea. aut deus caritas
mea. s ita dictũ est deus spẽ est. ħ qui¬
qͣm possumꝰ dr̃e. dens ergo caritas est
qua diligimꝰ dnĩ et ꝓxiniũ. Unde fati¬

Expanded text:
sa charitas sit ulla substantia quae Dei digna sit nomine, sed quod donum sit Dei, sicut dictum est patientia mea. Hunc enim sensum facile refellit Scripturarum ipsa locutio. Tale est enim: Tu es patientia mea, quale est: Domine spes mea, et Deus mlia. non est autem dictum: "domine, caritas mea" aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea," sed ita dictum est: deus caritas est, siquam possumus dicere. Deus ergo charitas est. qua diligimus Deum et proximum. Unde faci
Abbreviated transcription (Latin):
tur de hõib restamrand̾. s cũnõ
suit nͥ nouẽ ordines nec płes fius¬
sent ⁊̃ si illi qui cetiderũt ꝑstitissent
mouẽtur iectores. quo scriptura
dicat decimũ ordinẽ ꝓpleri ex hoĩb¬

Expanded text:
tur de hominibus restaurandus. Sed cum non sint nisi novem ordines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem compleri ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
cũdo. et alios defectus. de t̾cio u̾o grẽ
plenitudiuẽ. de qͣrto nõ possẽ peccare
et dei ꝑfectam ⁊tẽplationẽ huĩt eĩ
simł quedam bone uie q̃dam et boua
patrie sicut et quedã mala uie si oĩs

Expanded text:
cundo, et alios defectus. De tertio vero gratiae plenitudinem. De quarto non posse peccare, et Dei perfectam contemplationem. Habuit enim simul bona vitae quaedam, et bona patriae, sicut et quaedam mala vitae. DIS
Abbreviated transcription (Latin):
ench̾. ambigne dissit indetur ẽ
approbare pcc̃a pentũ p̾cedentium¬
⁊̃ imputari ꝑuuł nõ oĩm tũ qui su¬
erũt ab adam ne mportabili et n¬
nua sarcina in pena et̾na grauarẽ¬
a qͥrta gen̾acõne p̃cesserũt ꝙ ⁊ fir

Expanded text:
 ambigue disserit; videtur enim approbare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarena quarta generatione praecesserunt. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
audes g fidutiant̾ dic̾e nec drũ pa¬
qui est iunĩ deus ꝑio ꝙ est arq id̾¬
op̃m est ullo modo eẽ mutabilem
as ꝑħoc multo minꝰ eẽ uisibilem
tũ demones intrẽt corꝑa hom̃i¬
ib hom̃i.

Expanded text:
ucialiter dicere nec Deum Paqui est unus Deus, per id quod est atque idipsum est, ullo modo esse mutabilem, ac per hoc multo minus esse visibilem. 5. Utrum daemones intrent in corpora homiibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
lus deus est inquẽ pcc̃m nõ cadit
dño niuũt atq ita gr̃a bĩtudĩs
⁊firinatist̃ ut ad malũ flecti nec ue¬
cut prima in mortalitas fuit ꝙͣ pec¬
cando adam ꝑdidit posse nõ mori.

Expanded text:
lus Deus est in quem peccatum non cadit,  vivunt, atque ita gratia beatitudinis confirmati sunt, ut ad malum flecti nec vecut prima immortalitas fuit, quam peccando Adam perdidit, posse non mori;
Abbreviated transcription (Latin):
gu̾is est actus ille uolu̾tatis ꝙͣ at
memorie ł intellectus. hic eii actus
est ad aliquid ad iꝑiscend̾. i nõ adunt¬
tend̾. qui nõ pot̾ ẽẽ de manis. qͥnfit
uialus. yelle enĩ mala malũ estił
intelligere ymeniorare mala uia
lũ est. ꝙͣ uis eoꝵ quidã ⁊̃ hos actus
malos eẽ int̃oũ ũ ĩprobe asserant
tũ st᷑. qui u̾o dũt nolũtatet malas
pc̃a eẽ et nlio modo bona ureuł seu

Expanded text:
generis est actus ille voluntatis, quam actus memoriae vel intellectus. Hic enim actus est ad aliquid adipiscendum vel non admittendum, qui non potest esse ex malis, quin sit malus. Velle enim mala malum est, sed intelligere vel memorare mala malum non est. Quamvis eorum quidam etiam hos actus malos esse interdum non improbe asserant.antum sunt. Qui vero dicunt voluntates malas peccata esse, et nullo modo bona, breviu
Abbreviated transcription (Latin):
res̃pitiens inquit nõ id̾ est nati¬
natura ꝙ nature res subiciẽste
exempla de ipĩs creaturis. Inde
õstendens erroris eẽ sub mensu¬
ra creaturaꝵ metiri creatorẽ addit
et ẜ hoc nõ id̾ est deus et ꝙ dei eft
ac sidicẽt. si ad instar creaturaꝵ de
creatore sentis cog̾is fati. qr non
id̃ est deus et ꝙ dei est ꝙ dicere ĩ¬
piũ est cũ spc̃ dei deus sit et dei filiꝰ¬

Expanded text:
respiciens, inquit: Non idem est natura quod res naturae, subjiciens exempla de ipsis creaturis. Inde ostendens erroris esse sub mensura creaturarum metiri Creatorem, addit: Et secundum hoc non idem est Deus et quod Dei est; ac si diceret: Si ad instar creaturarum de Creatore sentis, cogeris fateri quia non idem est Deus et quod Dei est; quod dicere impium est, cum Spiritus Dei Deus sit, et Dei Fili
Abbreviated transcription (Latin):
et que sua st̃ ita ut insuit illi sic
dicens homo aut aliquid ei siłe
tũ alicuͥ erit. alibi nõ erit. qr id ꝙ
sit. deus aũt ĩmense iirtutis iu¬
uens potestas que nusqͣm ñ affit

Expanded text:
et quae sua sunt, ita ut insint illi, sic dicens: Homo aut aliquid ei simile cum alicubi erit, alibi non erit, quia id sit. Deus autem immensae virtutis, vivens potestas, quae nusquam non adsit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ n̾bum caro fc̃m. illa enĩ natura
que semꝑ genita manet ex prẽ nͣm
uirgine hac auctoritate uidetur tradi
ꝙ diuina uatura hũam suscepit. uͥ
sichement̾ mou̾i possumꝰ ꝙ eam ge¬
uit̾am et̾nalit̾ dicit ex prẽ nͥ forte na¬
turam ꝓ ꝑͣ hic accipiatuir alioqͥn. si
ditimꝰ uaturam trib ꝑ sonis cõem ge¬
untam ẽẽ occurrunt nob̃ ex adu̾so que
cĩtũ. quo uatura nͣm assitmpsis¬
se monstratur ait enĩ ab̃. inli .i. de¬

Expanded text:
bum caro factum est. Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naVirgine. Hac auctoritate videtur tradi quod divina natura humanam suscepit. Ubi vehementer moveri possumus, quod eam genitam tura pro persona hic accipiatur; aloquin si dixerimus naturam tribus personis communem genitam esse, occurrunt nobis ex adverso quae ocumentum, quo natura naturam assumpsisse monstratur. Ait enim August., in
Abbreviated transcription (Latin):
am accepit ille deus ꝑͣm. Item deus
s naturam. Item dei filius uingen¬
tus ut carnẽ hoĩs aĩaniq mũdaret
suscepcõne carius aĩeq rõnalis in¬
tarnatus est. Diis aliisq plib aue¬
toritatib euident᷑ oftenditur non

Expanded text:
am accepit ille Deus personam. Item:nis, sed naturam. Item: Dei Filius unigenitus, ut carnem hominis animamque mundaret, susceptione carnis animaeque rationalis incarnatus est. His aliisque pluribus auctoritatibus evidenter ostenditu
Abbreviated transcription (Latin):
lege pimegentaꝵ et prans inipiis
le illi uire copłatam. exaratur ⁊ qr¬
dei ⁊ilis ĩ mistio ita actum est. rodi
e⁊ ecciu aretur ile cui uistio uxoris
coror lectului euis ingressa se subice¬
cet que cu fuie spe augui ꝑpetuo ma¬
n̾e censeatur ule tñ qui cognoiit eay
ꝑignorauciam excisatur a ꝑsile ꝓ
uatur. si eni dia bolus transfiguras
se in angłm huicis credatur bouus ñ
et ector ꝑricioius. Qd̾ aũt uir ule
in aliam miłierem nõ ꝯsenserit. exsi¬
mili ortenditur. Si quis hereticus
uone ab̃i . ł. amibrosis aliciũ catholito
se offerret euniq ad sue fidei imita¬
cõem uocaret si ille assentiret in tuiꝰ¬

Expanded text:
lege primogenitarum, et paternis imperiis lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur Dei consilio in mysterio ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, excusaatur. Si enim diabolus transfigurans se in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico se offerret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille assentiret, in cu
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝯ stdis gingalem ⁊ sensũ eiracuar
deoti ⁊etõne post mod̾ tractabronꝰ. exror
quo ꝑsone ⁊ sensum ⁊ iugaler nõ
aduutat. ut si quis fennã nobilen
in ciugiũ petat et ꝓ ea alia ignouis
tradatur ei nõ est int̾ eos ⁊ iugium
qr nõ ꝯ sensit iur in istam. s l aliam
ut si quis ꝓmitt̾et in se uedituriu
aurũ et ꝓauio offert mͥ auricalcil.
et ita me denꝑet. mĩquid dic̾er. ⁊ser¬
sise in auricalcũ. Nũqͣm uolui enie
ettor mat̾ie exeludit ⁊sensũ ita et in
auigis ercor ꝑsone. Sed obicitur de
racob qui pro rachel .uii. annis seruie¬
rat et supoita est ei lya. Nũquid error
psone exlusit ⁊ingium cũ ñ neami
s in rachel ⁊ sensit. s ꝙ ibi fcm̃ est in
uustio gestũ nõ ĩprobe traditur. iuimi¬
et silõ p̾cessit secut᷑ est ꝯsensus uoc
e ilio ⁊ cubitu qui ⁊ sensũ ꝓcessit for¬
icari uidicãtur cũ iue matiali mari¬
tali affectu eam cognou̾it et ia uxo¬
uio affectu debitum ꝑsoluit putans

Expanded text:
nsum evacuat, de qua conditione postmodum tractabimus. Error quoque personae consensum conjugalem non admittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se venditurum aurum, et pro auro offerret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere error materiae excludit consensum, ita et in conjugio error personae. Sed objicitur de Jacob qui pro Rachel septem annis servierat, et supposita est ei Lia, numquid error personae exclusit conjugium, cum non in eam, sed in Rachel consenserit? Sed quod ibi factum est, in mysterio gestum no est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans
Abbreviated transcription (Latin):
ł excludit ꝯsensũ. s ⁊̃ er⁊¬
ror. Nõ ã onĩs error ⁊ sensũ impedit
est enĩ error alius ꝑsone alius form¬
ne. alius ꝯdicõis alius qualitatis er¬
et est alius. euor forune qũ putatuᷤ

Expanded text:
 excludit consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Eret est alius. Error fortunae, quando putatur
Abbreviated transcription (Latin):
iob hoc est inquit miciũ figm̃ti di
luuitate deprauatus. Hus aliisq
testiomis utũtur qui dñt auglos
qui cetideruĩt aratos fiusse malos et s¬
pe moa corriusse eos no qui ꝑstitert
ꝑfectos et beatos creatos astrnũtauc¬
toritate ab̃i. qui sr̃ geñ. dicit ꝑcelum
sigcari creaturam spualem qͥue ab
est semꝑ.

Expanded text:
it: Hoc fuit initium figmenti Dei luntate depravatus. His aliisque testimoniis utuntur qui dicunt angelos qui ceciderunt creatos fuisse malos, et sine mora corruisse; eos vero qui perstiterunt, perfectos et beatos fuisse creatos astruunt auctoritate Augustini, qui super Genes., dicit per coelum significari creaturam spiritualem, quae ab est semper
Abbreviated transcription (Latin):
qui ceciderũt creatos ẽẽ malos et
nõ libero ar. inmaliciam decliuasse
s in malicia adeo fcõs eẽ uecaliqͣm
fusse moram int̾ creacõem ⁊ lapsũ
s abinicio apostatasse alios u̾ocre¬
atos fuisse ꝓlene beatos qui opĩonẽ

Expanded text:
eatos esse malos, et non libero arbitrio in malitiam declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinionem
Abbreviated transcription (Latin):
x p̾dictis colligitur atq ĩfert̾
inqͥntũ est bonũ est. s quis est qui
diffitetur malã uolũtatẽ eẽ ⁊ ma¬
lã accõem. Mala gͥ uolũtas siue
accõ inqntũ est bonuĩ ẽ et inqͣntũ

Expanded text:
x praedictis colligitur atque infertuin quantum est, bona est. Sed quis est qui diffitetur malam voluntatem esse, et malam actionem? Mala ergo voluntas sive actio, in quantum est, bonum est, et in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
nili. de.tri. Intelligencia doctoꝵ ex
caĩs estassum̃da dicendi. qr nõ ser¬
moni res s uei est sermo subiectuᷤ
discernentes ergo dicendi cãs hĩ
mus dicentes ꝙ hoc nomẽ ꝑͣ ꝓprie¬

Expanded text:
telligentia dictorum ex causis est assumenda dicendi, quia non sermoni res, sed rei sermo subjectus est. Discernentes ergo dicendi causas humus, dicentes quod hoc nomen, sci
Abbreviated transcription (Latin):
unũ aluñ quo iunc̾e̾tur
uictor prioris. s meluis iudicauit¬
et de ip̃o ꝙ uictũ fu̾at gen̾e assum̾¬
qui originale trahunt prcm. s cre¬
dendo nec ⁊ cubendo fca est fecũda¬
ta urgiuitas. ex hus aꝑte oftendit
et alrũ aliunde hoĩem ꝙ assuu̾e po

Expanded text:
unum alium, quo vinceretur victor prioris. Sed melius judicavit de ipso qui victus fuerat hominem assumqui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et a
Abbreviated transcription (Latin):
ne dicipot̾̃ ip̃m et aliam aĩam ⁊ a¬
liã carnẽ potrusse assim̾e. qr grã
tiũ assũpta est illa aĩa et caro a
tate ꝑsone ꝯuũtus est deo potuit
gͥ deus aliã aĩam. et aliã carnem
suin̾e ⁊ caruẽ utiq aliunde cͣ de
inquo eẽt mediator dei et hoĩm. ñ
de gen̾e illius adã. qui pocõ suo obli¬
gauit genus hũanũ slc̃ ip̃m ꝙ̃ pͥ

Expanded text:
m et aliam animam et aliam carnem potuisse assumere quia gratia tantum assumpta est anima illa et caro a tate personae conjunctus est Deo. Potuit ergo Deus aliam animam et aliam carnem assumere, et carnem utique aliunde quam de in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suo obligavit genus humanum; sicut ip
Abbreviated transcription (Latin):
uere ad aliam nõ posse transireulti
copłani. alioqͥn adult̾ium ꝯmittiti
ns tenet locũ quẽ primũ hñt il¬
li qui ab errant adeo grauissime
gͥ peccant adultͥi. et grauit᷑ form¬
carii. s cũctis his grauiꝰ incestu¬
osi quos om̃s transcendiuit cc̃ na
lum iuĩnt formcacõem uincitur ã¬
ab incestu. peiꝰ enĩ est cũ mr̃e ꝙͣ cũ
aliena uxore dormire. s hoꝵ omi
hoc exetrabilit̾ fit ĩ m̾etrice. s execra¬
bilius siti in uxore.
de ilł qui pꝰ lon

Expanded text:
nte ad aliam non posse transire copulam; alioquin adulterium committitur: nis tenet locum, quem primum illi habent qui aberrant a Deo. Gravissime ergo peccant adulteri, graviter fornicarii, sed cunctis his gravius incestuosi; quos omnes transcendunt contra lum vincit fornicationem, vincitur ab incestu. Pejus enim est cum matre, quam cum aliena uxore dormire; sed horum ohoc execrabiliter fit in meretrice, sed execrabilius fit in uxore. 5. De illis qui post lon
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ Hec ũba ambrosi pia duĩ¬
gencia st̃ iufpicienda que exꝑtem
minis ignoranciam instruũt ⁊ illu
diuiditur. s iuxͣ duas naturas du¬
as ht̃ sapĩas uuiani nõ creatam. s

Expanded text:
um. Haec verba Ambrosii pia diligentia inspicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruunt et illudividitur; sed juxta duas naturas, duas habet sapientias, unam non creatam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃ dñi uero sapiens erat sapĩa eter¬
ua que deus est et sicut inqͣntũ deuͤ
est bonus est bonitate uaturalique
ipẽ est et iustus iusticia naturalit̾ q̃
ip̃e est. Ita sapĩa sapiens naturali
que ip̃e est. aĩa u̾o eus sicut bonaẽ
et tusta bonitate ł iustitia gratis da¬
ta que ipẽ ł ip̃a nõ est ita est sapiẽs
sapia gratis data que ip̃e uõ est. et
licet genuna inxp̃o sit sapĩa una tñ
eadem qr ꝑsona est que inqͣntũ deut

Expanded text:
ndum Deum vero sapiens erat sapientia aeterna quae Deus est. Et sicut in quantum Deus est, bonus est bonitate naturali, quae ipse est, et justus justitia naturali, quae ipse est; ita sapiens sapientia naturali, quae ipse est. Anima vero ejus sicut bona est et justa bonitate vel justitia gratis data, quae ipse vel ipsa non est; ita est sapiens sapientia gratis data, quae ipsa non est. Et licet gemina in Christo sit sapientia, una tamen eademque persona est; quae in quantum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
insibilit̾ q nascũtur occuita q̃dam
semina corꝑeis mũdi hiꝰ elem̃tis la¬
tent q̃ deus origmaliter eisiididit
tor est ĩiuisibiliũ seminũ qr q̃cũq
nascendo ad ocłos nros exeũt ex oc¬
cultis semimib accipiũt progrẽdiẽ¬
dihic pͥmordia et increm̃ta debite
magintudinis distinccõnesq forma¬
rũ aboriginalib ut ita dicam regu¬
lis sumũt.
sicut parẽtes nõ dñr crea

Expanded text:
isibiliterque nascuntur, occulta quaedam semina in corporeis mundi hujus elementis latent, quae Deus originaliter eis indidit. tor est invisibilium seminum; quia quaecumque nascendo ad oculos nostros exeunt, ex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia et incrementa debitae magnitudinis, distinctionesque formarum ab originalibus, ut ita dicam, regulis sumunt. 9. Sicut parentes non dicuntur crea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͥsi ut dũr creator refugiũ. q̃d ami
aũt nõ de om̃b ut donatus datus
missus.
issus. de hoe noĩe trintas addit.
ꝑsona sigillatim dr̃. s de om̃ib simł¬

Expanded text:
s, ut Dominus, Creator, refugium; quaedam autem non de omnibus, ut donatus, datus, missus. 3. De hoc nomine Trinitas addit. rsona sigillatim dicitur, sed de omnibus sim
Abbreviated transcription (Latin):
res sacram̃tũ. ꝙͣ sacram̃tũ rem. set
liec hoc ĩ ꝯuenieus est. Iam et malii
sacram̃tis que efficiũt ꝙ figurant
hoc sepe contingit. Quidã ã dũt ex
panis et uiui nõ duo st̃ sacram̃ta
s unũ. et sicut in sacram̃to corꝑis¬

Expanded text:
acramentum, quam sacramentum rem. Sed nec hoc inconveniens est. Nam et in aliis sacramentis quae efficiunt quod figurant, hoc saepe contingit. Quidam autem dicunpanis et vini non duo sunt sacramenta, sed unum. Et sicut in sacramento Cor
Abbreviated transcription (Latin):
serit. as. in expõne simboti fub aua¬
themate tradit dicens. Si quis dicit
o dei assũptum nõ fiusse auath̾a sit
qui ⁊̃ inplĩb scripture locis hi̾modi
uititur locucionib ille homo au̾bo est

Expanded text:
pserit, Aug., in Expositione Symboli, sub anathemate tradit, dicens: Si quis dixerit o Dei assumptum non fuisse, anathema sit; qui etiam in pluribus Scripturae locis hujusmodi utitur locutionibus: Ille hom
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ si nulla ẽẽnt fittura. si nich et¬
set facturꝰ deus ł aliquos saluata¬
nõ creare aliquid ł uõ saluare a¬
liquos. potuit ergo nõ eẽ in deo p̾¬
poĩtõ ccͣ Adhoc aũt ita aquibdã
opponitur. si inqmũt poturit p̾scĩa
de p̾destinatõne que est dĩna eẽntis
obiciũt. Addũt quo et alia dicẽtet
id̾ sit deo p̾scire ꝙ scire et scire ꝙ eẽ
potuit ergo nõ ẽẽ. Item cũ id̾ sit deo
tuit ulła p̾scire at potuit nuilla pre¬
scire qr potuit ulła facere sen

Expanded text:
dorum, si nulla essent futura, si nihil esset facturus Deus, vel aliquos salvatunon creare aliquid, ut non salvare aliquos, potuit ergo in Deo tio. Ad hoc autem ita a quibusdam opponitur. Si, inquiunt, potuit praescientia et praedestinatione, quae est divina essentia, objiciunt. Addunt quoque et alia, Deus non praescire quod scire, et scire quod esse; potuit ergo non esse. Item, cum idem sit Deum tuit nulla praescire: at potuit nulla praescire, quia potuit nulla facere. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
et adhuc eis.¬
dem obicitiri. si unũ tm̃ illa duo
peciu st̃. cũ quis uolũtate mala prĩ
ꝯcepta deuide opꝰ patrau̾it nõ ꝓ ali¬
quo rens ẽ nͥ ꝓ quo aũ opus reꝰ erat
tũ ad huc isola noluntate pcc̃m ⁊
sictebat. Nulluc enĩ rẽ et̾ne mortis
uoluntate. Nõ gͥ pro aliquo alio iste
fit dampirabił actu peccando ꝙͣ añ
fliat cũ sola uolũtate delinq̃bat ad ħ¬

Expanded text:
ed adhuc eisdem objicitur: Si unum tantum illa duo peccatum sunt, cum quis voluntate mala prius concepta deinde opus patraverit, non pro aliquo reus est, nisi pro quo ante opus reus erat, cum adhuc in sola voluntate peccatum consistebat; nullus enim reus est aeternae mortis,voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
suram datur e⁊ lauit
datris ad ditur donee uincnq ꝓ modo¬
nus datur ł accipitur et hoĩ datus au
bente augetur et ꝓficit ĩmo ut uerui¬
et mag̾ ꝓprie loqͣr homo mea ꝓfĩcit
qͣntum nullo ꝓfec̾it caritas uł pocuis
qͣntũ ip̃e incaritate ꝓfec̾it. Nami si cari¬
tas est deus nec ꝓficit nec deficit. sic

Expanded text:
suram datur, et datus additur, donec unicuique pro modonus datur vel accipitur, et homini datus augbente augetur et et magis proprie loquar, homo in ea proficit, quantum in illo profecerit charitas, vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃m facit ł ꝑ ip̃ius columbe m̃bra
quib ait. si cui dimiseritis diintten¬
tur. ecce qͣm uaria a doctorib tradũ¬
tur sr̃ hiis et inhac tanta uarieta¬
te quid tenend̾ ħ sane dic̾e ac senti¬
re possumus. ꝙ solus deus dimit¬
mũdat ab it̾iori macłã et adebito

Expanded text:
seipsum facit, vel per ipsius columbae membra, quibus ait: Si cui dimiseritis, dimittetur. Ecce quam varia a doctoribus traduntur super his; et in hac tanta varietate quid tenendum? Hoc sane dicere ac sentire possumus, quod solus Deus dimitmundat ab interiori macula, et a debito
Abbreviated transcription (Latin):
dimittit quidatus est onib sc̃is sibi
caritate coherentib siue se nou̾int
corporalit̾ siue nõ. siłr cũ alicui̾ te¬
nẽtur pcc̃a ab eis tenẽtur aquib il¬
le cordis prauitate disuĩgitur siue
notis corꝑant siue ignotis. om̃s i
mali spũalit̾ abonis semĩctift᷑. Et¬
cehic dicitur poc̃ã dimitti ł tenen
ascĩs uiris et tñ spm̃ ea dimittere

Expanded text:
ctis sibi charitate cohaerentibus, sive se noverint corporaliter, sive non. Similiter cum alicujus tenentur peccata, ab eis tenentur a quibus ille cordis pravitate disjungitur, sive notis corporaliter, sive ignotis. Omnes enim mali spiritualiter a bonis sejuncti sunt. Ecce, hic dicit peccata dimitti, vel teneri a sanctis viris, et t
Abbreviated transcription (Latin):
uiucctur. et ht̃ quid̃ infirmitatem
ĩmalo. s grãm iubono ut possit pec¬
care pp̃ libertatẽ. et infirmitatem
et possit nõ peccare ad mortẽ pp̃ lib̃¬
tatem et gr̃m ad uiuãtem nõduũ
tũ ht̾ posse oĩo nõn pectare pp̃ infir¬

Expanded text:
vincitur; et habet quidem infirmitatem in malo, sed gratiam in bono, ut possit peccare propter libertatem et infirmitatem, et possit non peccare ad mortem propter libertatem et gratiam adjuvantem: nondum tamen habet posse omnino non peccare
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃m .n. ad bonũ uil ĩpediebat ad ma¬
uim. nl ipellebat nõ huĩt infir¬
mitatẽ ad malũ et huit ad iutoriũ
adbonũ. tũc sine errort rõ udicare
et uolũtas sine difficultate uonũ
appet̾e pot̾at post pcc̃m u̾o añ reꝑa¬
et ht̾ infircuitatẽ in malo. s ñ ht̾

Expanded text:
peccatum enim ad bonum nil impediebat, ad malum nil impellebat. Non habuit infirmitatem ad malum, et habuit adjutorium ad bonum. Tunc sine errore ratio judicare, et voluntas sine difficultate bonum appetere poterat. Post peccatum vero ante repaet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ sidał pͥma. prima enĩ lib̾tas ar.
peccare. ultima u̾o erit ĩ qua pot̾it ñ
peccare et nõ pot̾it peccare. media u̾¬
oest in qua pot̾ peccare ⁊ nõ pot̾ nõ
peccare. añ reꝑacõem ⁊̃ mortalit̾ po

Expanded text:
 vel prima. Prima enim libertas arbitrii peccare. Ultima vero erit in qua poterit non peccare, et non poterit peccare. Media vero, in qua potest peccare, et non potest non peccare; ante reparationem etiam mortaliter,