comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quidã it̃ faciens uenit secꝰ eũ:
& uidens eũ miscdia motꝰ ẽ. S a¬
maritanꝰ qui custos interp̾tat᷑ dñm
significat: cui ꝓpħa contra latͦnes
istos ita supplicat. Custodi me a la¬
queo que statuert̃ mͥ: & ab scanda¬
lis oꝑantium iniquitatẽ. Ipse dñs
homo factꝰ. uitȩ p̾sentis it̾er arripu
it: & uenit secꝰ uulneratum cõpassi¬
onis nr̃ȩ susceptione finitimus. & mi¬
scdiȩ collatione uicinꝰ. Lex autem ñ
habuit miscd̃iam: s iudiciũ & iun-¬
dictã. Et appropians alligauit iuil¬
nera eiꝰ: infundens oleũ & unum.
Ieccata eñi quȩ in hominib mue¬
nt: redarguendo cohibuit: sp̃e ue¬
niȩ penitentib ꝓmittens: tͣrorem
penȩ peccantib incutiens. Alligat
gͦ uulnera. dũ p̃cipic. penitentiã agi¬
te. infundit oleũ. dũ addit. apppin¬
quabit eni regnũ cȩloꝵ. infundit &
uinũ. dũ dicio. om̃is arbor ꝗͣ ñ facte

Expanded text:
autem quidam iter faciens venit secus eum, autem quidam iter faciens venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. » Samaritanus qui custos interpretatur Dominum significat, cui Propheta contra latrones istos ita supplicat. « Custodi me a laqueo quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . » Ipse Dominus homo factus vitae pit, et venit secus vulneratum, compassionis nostrae susceptione finitimus, et misericordiae collatione vicinus. Lex autem non habuit misericordiam, sed judicium et vindictam. Et appropians, alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. » Peccata enim quae in hominibus invenit redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus promittens, terrorem poenae peccanti incutiens. Alligat ergo vulnera, dum praecipit: « Poenitentiam agite . » Infundit oleum, dum addit: « Appropinquabit regnum coelorum » Infundit et vinum, dum dicit: « Omnis arbor quae
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis aliqͣtenꝰ cessando: s eaꝵdem
insicdiarũ fraudes occisitando. Semi¬
uiuum reliquerunt: quia rationẽ
eis abolere ñ ualuert̃. Ex qͣ enim
parte sapere & cognoscere dm̃ potest
uiuit homo: ex qͣ uero peccatis ta¬
bescit. letifero uulnere fedatꝰ iacet
quasi mortuus. Aceidit aute it
sac̾dos qͥddã descenderet eadẽ uia. & ui¬
so illo p̃teriit. Similit̾ & leuita cum
cet secꝰ locum. & uideret eũ ꝑtͣnsite.
acertios & leuita qui sauciatũ tͣnsi¬
eit. saedotiũ & ministeriũ uet̾is te¬
stamti significant: ubi mundi lan¬
guentis uulnera monstrari pot̾ane
ñ autẽ curari. Ait enim apłs: quia
impossibile erat sanguine uttuloꝵ
Itaq sac̾os annuntians d̃ legem
in mundum descendentem ꝑ moy¬
sen: nullam sanitatem contulit hõi
Sic & descensꝰ leuitȩ qͥ typũ osten¬
dit ꝓpharum nullum sanat: s cũ
peccata arguit. ꝑtransit. qr indul¬
gentiã ñ largitur. Samaritanꝰ

Expanded text:
insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes occultando. Semivivum reliquerunt, quia rationem ejus abolere non valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivit homo; ex qua vero peccatis tabescit, laetifero vulnere foedatus jacet quasi mortuus. Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via, et viso illo, praeteriit. Similiter et levita, cum esset secus locum et videret eum, pertransiit. Sacerdos et levita qui sauciatum transierunt, sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti significant, ubi mundi languentis vulnera poterant monstrari, non autem curari. Ait enim Apostolus, quia impossibile erat sanguine vituloruItaque sacerdos annuntians Dei legem in mundum descendentem per Moysen, nullam sanitatem contulit homini. Sic et descensus levitae. Qui typum ostendit prophetarum, nullum sanat, sed cum peccata arguit, pertransit, quia indulgentiam non largitur. Samaritanus
Abbreviated transcription (Latin):
gat dñm qͥd faceret: s qr se ipsum
iustificare desiderat. dñs tẽꝑauit re¬
sponsum suũ parabolice loquens ei
ita ut & om̃is qui misccłiam facit
ꝓximꝰ intelligat᷑. & specialit ipse dei
filius. qui nobis ꝑ humanitatẽ ꝓxi¬
mus factus ẽ designet᷑. Suspiciens
autem ih̃c dixit. Homo qͣdã descen¬
debat ab ierłm in ierico: & incidit in
latrones. Homo iste adam intelligi¬
tur. ierłm ciuitas cȩlestis: a euiꝰ bea¬
titudine lapsus ẽ in hanc uitã mor¬
talem. Qd bene ierico quȩ luna intͣp¬
tatur significat: uanis defectibus
incerta. Latrones intellige diabolũ
& angłos eiꝰ: in qͦs ñ incideret. nͥ priꝰ
intꝰ cumusset. Uera ẽ eñi sententia
dicens: ante rumã exaltat᷑ cor Or
etiã despoliauert̃ eũ: & plagisꝰ impo¬
sitis abierunt semiuiuo relicto.
Despoliauerunt eũ gła ĩmortalita¬
tis: & ueste innocentiȩ. Plage peccata
sunt. quib nature humane ittegri¬
tas uiolata fuit. Abiert̾ autẽ ñ ab

Expanded text:
gat Dominum quid faceret. Sed quia seipsum justificare desiderat, Dominus temperavit responsum suum parabolice loquens ei, ita ut et omnis qui misericordiam facit proximus intelligatur, et specialiter Dei Filius, qui nobis per humanitatem proximus factus est, designetur. « Suscipiens autem Jesus dixit: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho, et inciditlatrones. Homo iste, Adam intelligitur. Jerusalem, civitas coelestis, a cujus beatitudine lapsus est in hanc vitam mortalem. Quod bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis defectibus incerta. Latrones intellige diabolum et angelos ejus, in quos non incideret, nisi prius intus tumuisset. Vera est enim sententia dicens: Ante ruinam exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum, et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Despoliaverunt eum gloria immortalitatis et veste innocentiae. Plagae, peccata sunt, quibus naturae humanae integritas violata fuit. Abierunt autem, non ab
Abbreviated transcription (Latin):
harisei autem uidentes quia
silentium imposuisset saduce¬
is. onuenerunt in unũ. Et accessit
unus de scribis legis doctor: temptans
eum & dicens. Magister: quod ẽ mau¬
darum magnuni in lege: Licet pha Ie¬
risei & saducei int̾ se contrarii ẽẽnt. ta¬
men pari mente consenserunt ad tẽp
tandum dũm: quod legimꝰ fecisse he-¬
rodem & pilatum in nece dñi. Pharise¬
is sepe confutatis: malitia & liuor
nutrit impudentiam. Etaq nudi
a ueritate. multitudine se armauert̾:
dicentes apud se. Om̃s loquamur per
unum: ut si fuerit uictus. uideat᷑ con¬
fusus. Magistrum uocat: cuiꝰ non
uult eẽ discipulꝰ. Simplicissimꝰ intro-¬
gator. & malignissimus insidiator.
De magno mandato int̾rogat: qͥ nec
minimũ obseruat. Ille enĩ debet intͣ¬
rogare de maiori iustitia: qͥ minorẽ

Expanded text:
harisaei autem audientes quia silentium imposuisset Sadducaeis, convenerunt in unum. Et accessit unus de scribis, legis doctor, tentans eum et dicens: Magister, quod est mandatum magnum in lege? Ait irisaei et Sadducaei inter se contrarii essent, tamen pari mente consenserunt ad Dominum tentandum. Quod legimus fecisse Haerodem et Pilatum in nece Domini. Pharisaeis saepe confutatis, malitia et livor nutrit impudentiam. Itaque nudi a veritate multitudine se armaverunt dicentes apud se: Omnes loquamur per unum, ut si fuerit victus, videatur confusus. Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator et malignissimus insidiator de magno mandato interrogat qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia qui minore
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. De uirginib autẽ p̾ceptũ dñi
ñ habeo: consilium aut̾ẽ do. Itemq¬
suꝑerogat: dum dicit. Dñs ordinauit
his qui euangłium annuntiant. de
euangłio uiuere: s nos ñ usi sumꝰ
hac potestate. nequem urm̃ graua¬
remus. Debitor rediens redaet quod
promisit: cum dñs in iudicio dicet.
Quia suꝑ pauea fuisti fidelis. supͣ
multa te constituam: intra in gaudi¬
in latrones Ao ille dixit. Qͥ fecit
miscłiam in illũ. Et ait illi iħe. Ua¬
de & tu fac similiter. Nemo nobis
curauit᷑: ꝗͣ caput membris. Diligamꝰ
gͦ eũ ut dm̃ & dñm. diligamꝰ quasi
ꝓximum: diligamꝰ etiam om̃s imi-¬
tatores xp̃i. Quod ait fac & tu simi-¬
lit̾: tale est. Quicquid uales in ꝓxi¬
ini necessitate subleuanda uł corꝑali

Expanded text:
dicit: « De virginibus praeceptum Domini dicit: « De virginibus praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . » ItemqDominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant: de Evangelio vivere, sed nos non usi sumus hac potestate, ne quem vestrum gravaremus . » Debitor rediens reddet quod promisit, cum Dominus in judicio dicet: « Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in regnin latrones? At ille dixit: Qui fecit misericordiam in illum. Et ait illi: Vade, et tu fac similiter. » Nemo nobis curavit, quam caput membris Diligamus ergo eum ut Deum et Dominum, diligamus quasi proximum, diligamus et omnes imitatores Christi. Quod ait: « Fac et tu similiter, » tale est. Quidquid vales in proximi necessitate sublevanda vel corporali
Abbreviated transcription (Latin):
duxit in stabi lum: & curĩ eiꝰ egit.
ymentũ caro eiꝰ ẽ. in qͣ peccata nr̃a
portauit suꝑ lignũ: & iuxta aliam
parabolã ou̾em erroneam reportauit
ad grege̾. Itaq imponi iuniento est.
incarnationẽ xp̃i credere: eiꝰq myste¬
riis tutari ab hostili incursione. Sta¬
bulũ ẽ eccłia pͣsens: uͥ sꝑando refici¬
unt᷑ uiatores. in etña patriã redeun¬
tes. Stabuli nomine miserias & feto¬
res huiꝰ uitȩ signant᷑ insinuat: ne
homo in hoc exilio tanquã in pat̾a
gandeat. Curam egic: ne eger in
eccłiam ductus. p̾cepta quȩ acceꝑat
dimitteret. Et altera die protulit
duos denarios: & dedit stabulario
ꝙ ait. Curam illius habe: & qͦdcũq
suꝑerogau̾is. ego cum rediero reddã
tibi. Altera dies ẽ post dñi resurre¬
ctionẽ : quȩ magis splendet quam
tempꝰ p̾cedens. Duo denarii sunt
duo testam̃ta: in quib ȩt̾ni regis
nom̃ & imago continet᷑. Stabulariꝰ ẽ
denariis non accepit: cũ paulꝰ apł̃s

Expanded text:
xit in stabulum, et curam ejus egit. » Jumentum caro ejus est in qua peccata nostra portavit super lignum, et juxta aliam parabolam, ovem erroneam reportavit ad gregem. Itaque imponi jumento est incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis tutari ab hostili incursione. Stabulum est Ecclesia praesens, ubi sperando reficiuntur viatores, in aeternam vitam redeuntes. Stabuli nomine miserias et fetores hujus vitae signanter insinuat, ne homo in hoc exsilio tanquam in patria gaudeat. Curam egit, ne aeger in Ecclesiam ductus, praecepta quae acceperat dimitteret. « Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabellario et ait: Curam illius habe, et quodcunque supererogaveris, ego, cum rediero, reddam tibi. » Altera dies est post Domini resurrectionem, quae magis splendet quam tempus praecedens. Duo denarii duo sunt Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continentur. Stabularius est denariis non accepit, cum Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
rito prauitatis suȩ p̃positꝰ. pͥnceps num¬
di uocatur. Hic misit eũ in uillã suam:
subiugando cupiditati substantie mun
gaudent sp̃e immundi. Ut enĩ pore
sordidus delectatur: sic diabolꝰ in ydo¬
lis cruore pecoꝵ pascitur: s morte
hominis p̃cipue saturat᷑. Misit gͦ eũ
in possessionem suã. id est suũ fecit fa¬
mulum: ut pasceret porcos. im molans
eis animã suã. Et cupiebat imple¬
re uentrẽ suũ de siliquis quas pora
manducabant: & nemo illi dabat.

Expanded text:
rito pravitatis suae praepositus, princeps munrito pravitatis suae praepositus, princeps mundi vocatur. Hic misit eum in villam suam, subjugando cupiditati substantiae mungaudent spiritus immundi. Ut enim porcus sordibus delectatur, sic diabolus in idolis cruore pecorum pascitur, sed morte hominis praecipue saturatur. Misit ergo eum in possessionem suam, id est, suum fecit famulum, ut pasceret porcos, immolans ei animam suam. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas porci munducabant, et nemo illi
Abbreviated transcription (Latin):
s animum: quia quanto quisq de¬
linquit. tanto longus a gr̃a d̾i receclit.
& eo citiꝰ ornamenta naturȩ luxurian
Setas infirma sit ad regnum dei possiden¬
be dum. uł qͦd fides grauetur annis. sed
quicũq recedit a patre. exul patriȩ ꝙ
cuuis mundi factus: merito patrimo¬
nium uastat. Et postquã omnia
consũpsisset: facta est fames ualida
in regione illa. & ipse cepit egere.
patre acceꝑat facultatem. ut inuisibi¬
lia eiꝰ ꝑ ea quȩ sunt insibilia cognosoe¬
ret: & ex pulchritudine creaturarum.
consequent̃ intelligeret creatorẽ. Nc̃
uͦ fames in regione longinqua est:
indigentia uerbi ueritatis. in oblinione
creatoris. Egere ceꝓit: quia nichil pro¬
digȩ satis ẽ uoluptati. Et abiit ꝙ ad¬
hesit uni euuum regionis illiꝰ: & misitt
illum in uillam suam ut pasceret por¬
cos. Unus ciuiũ cui se sponte illaquea¬
uit. ille ẽ: qͥ concupiscentiis t̾renis me¬

Expanded text:
sed animum: quia quanto quisque desed animum: quia quanto quisque delinquit, tanto longius a Dei gratia recedit, et eo citius ornamenta naturae luxuriandndum quod aliqua aetas infirma sit ad regnum Dei possidendum, vel quod fides gravetur annis; sed quicunque recedit a patre, exsul patriae et civis mundi factus, merito patrimonium vastat. Et postquam omnia consumpsisset, facta est fames valida in regione illa, et ipse coepit egere. A patre acceperat facultatem, ut invisibilia ejus per ea quae sunt visibilia cognosceret, et ex pulchritudine creaturarum consequenter intelligeret creatorem. Nunc vero fames in regione longinqua est, indigentia verbi veritatis in oblivione Creatoris. Egere coepit, quia nihil prodigae satis est voluptati. Et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius, et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. Unus civium qui se sponte illaqueavit ille est qui, concupiscentiis terrenis me
Abbreviated transcription (Latin):
filios habuit. d̾s pat intelligit᷑. auoꝵ
pupuloꝵ creator. Maior fihiꝰ ẽ. qui ꝑ¬
mansit in cultura unius dei: minor
uͦ qui idola coluit. Substantia diuisa:
sensꝰ racionalis ẽ in homine. Hanc
minor filiꝰ a patre expetiit. quando
ꝑ liberum arbitriũ absq dei gr̃a se
regere putauit. Fidelib pͣstat d̾s auxi¬
lium gr̃e suȩ : infidelib uͦ concedit
gente uiuat. sicut ds̃ ñ habet a qͦ re¬
gat᷑. a ueritate recedens euanescit. Hoc
diabolꝰ fecit. Homo qͦq cui nichil de¬
erat. nͥ quia sua potestate uti uoluit.
ut nullo ei dñante fieret sicut d̃s: ꝑ
inobedientiã tetigit bonũ sibi uecitũ.
& inuenit suppliciũ. Et ñ post
multos dies: congregatis õm̃ibus ado-
bescentior filiꝰ ꝑegre ꝓfectus ẽ in re¬
gionem longinqu̾a: & ibi dissipaute sub¬
beda stantiã suam. uiuendo lipeuriose. Hon
longo temꝑe post institution̾e huma¬
uagationẽ extendere. Adolescentior itaq
ꝓfectus est longe. non locum mutando

Expanded text:
filios habuit, Deus Pater intelligitur, duorum populorum creator. Major filius est, qui permansit in cultura unius Dei: minor vero, qui idola coluit. Substantia divisa, sensus rationalis est in homine. Hanc minor filius a patre expetiit, quando per liberum arbitrium absque Dei gratia se regere putavit. Fidelibus praestat Deus auxilium gratiae suae, infidelibus vero concedit gente vivat, sicut Deus non habet a quo regatur, a veritate recedens evanescit: hoc diabolus fecit. Homo quoque cui nihil deerat, nisi quia sua potestate uti voluit, ut, nullo ei dominante, fieret sicut Deus, per inobedientiam tetigit pomum sibi vetitum, et invenit supplicium. Et non post multos diesin regionem longinquam, et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose. BEDA. Non longo tempore post institutionem humaires suas extendere. Adolescentior itaque profectus est longe, non locum mutando,
Abbreviated transcription (Latin):
ginta nouem quȩ ñ errauerunt. & n
indigent penitentia.Licet pastor
multo plus nimirum diligat oues
nonagiita nouem quam sola cente¬
simam: tacitis tamen aliis de restau¬
rata multis modis se gaudere osten¬
dit. Sic qͦq saluator de reparatione
generis humani magis gaudet. hoc
idest magis gaudere nos inde facit.
ic non ẽ uoluntas ante patrem
urm̃ qui in cęlis ẽ: ut peat unꝰ de
pusillis istis. S icut ñ ẽ uoluntas pa-¬
storis un̾a ou̾e ꝑire: sic ñ ẽ uoluntas
ante patr̃e. hoc est sic ñ uult pat̾ ut unꝰ
ut qͦ mulier habens draginas decẽ.
si ꝑdiderit dragniã una. nonne accen

Expanded text:
ginta novem quae non erraverunt, et non ginta novem quae non erraverunt, et non indigent poenitentia. Licet pastor multo plus nimirum diligat oves nonaginta quam solam centesimam, tacitis tamen aliis, de restaurata multis modis se gaudere ostendit. Sic quoque Salvator de reparatione generis humani magis gaudet, hoc id est, magis gaudere nos inde facit. Sic non est voluntas ante Patrem vestrum qui in coelis est, ut pereat unus de pusillis istis. Sicut non est voluntas pastoris unam ovem perire, sic non est voluntas ante patrem, hoc est, sic non vult Pater ut unus ut quae mulier habens drachmas decem, si perdiderit
Abbreviated transcription (Latin):
oues habure. postquam angłos & ho¬
mines creauit.S una ouis periit:
cum homo deliquit. Dimisit autem
dũ se ipsum ex inaniuit. diues pastor:
cuius nos om̃s. centesima portio sumꝰ.
nonaginta nouem in montib hoc ẽ
in celestib uł in deserto: quia choros
angłoꝵ reliquit in cęlo. Cur aute cȩlũ
desertum uocatur: nisi quod desertũ
diertur derelictum: Tunc eñi cȩlũ ho-¬
mo deseruit: cum peccauit. Oũe dñs
humeris imposuit: quia humanã na-¬
turam suscipiens. peccata nr̃a porta-¬
uit. Humeri xp̃i. crucis brachia sunt.
Illic peccata mea deposui. in illa nobi¬
lis patibul ceruice requieui. Que in¬
uenta domum rediit: quia reparato
homine celum intrauit. Angłi sunc
enis amici: quia uoluntatẽ eiꝰ stabili¬
ter custodiunt. Idem suire uicim: qr
claritate uisionis illius fruuntur.
Notandũ qͦd non dicit congratulami¬
ni oui. s mͥ: quia uita nr̃a. gaudiũ
est eis. Amen dieo uobis: qr gau¬
debit suꝑ eam magis quam suꝑ nona-¬

Expanded text:
oves habuit postquam angelos et homines creavit. Sed una ovis periit, cum homo deliquit. Dimisit autem, dum seipsum exinanivit dives pastor, cujus nos omnes centesima portio sumus, nonaginta novem in montibus, hoc est in coelestibus vel in deserto, quia cohors angelorum reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc enim coelum homo deseruit, cum peccavit. Quem Dominus humeris imposuit, quia humanam naturam suscipiens, peccata nostra portavit. Humeri Christi crucis brachia sunt. Illic peccata mea deposui; in illa nobilis patibuli cervice requievi. Qua inventa domum rediit, quia reparato homine coelum intravit. Angeli sunt ejus amici, quia voluntatem ejus stabiliter custodiunt. Idem sunt vicini, quia claritate visionis illius fruuntur. Notandum quod non dicit: Congratulamini ovi, sed mihi, quia vita nostra gaudium ejus est. Amen dico vobis, quia gaudebit super eam magis quam su
Abbreviated transcription (Latin):
& in cȩlo. Potestatem tribuit apłis.
ne ab aliquo contempnant᷑. Acsi di¬
cat. Si aliquis noluerit correptioñe
urãm audire. & eum uinculo anache¬
matis alligaueritis in terra: alligatꝰ
erit etiam in cȩlo. hoc ẽ celesti senten¬
tia confirmante. Uel ita ut supra.
s cũq ab ȩccłia in hac uita eieceri¬
tis uł in eccłiam induxeritis. rata e¬
rit sententia etiã in oelo. id est in to¬
ta ȩccłia. Siue autẽ iuste siue iniuste
obedire debeat. Sententia enim
pastoris siue iusta siue in iusta sit. tim̃¬
da est: ne tumida responsione qͥ priꝰ
culpabilis ñ erat. postmodũ culpabilis
terum dico uobis. quia si duo ex uo¬
bis consenserint suꝑ t̾ram. de om̃i re

Expanded text:
HIERON. Potestatem tribuit apostolis, ne ab aliquo contemnantur. Ac si dicat: Si aliquis noluerit correctionem vestram audire, et eum vinculo anathematis alligaveritis in terra, alligatus erit etiam in coelo, hoc est, coelesti sententia confirmante. Vel ita ut supra; quoscunque ab Ecclesia in hac vita ejeceritis, vel in Ecclesiam induxeritis, rata erit sententia etiam in coelo, id est, in tota Ecclesia. Sive autem juste, sive injuste obedire debeat. GREGOR. Sententia enim pastoris, sive justa, sive injusta sit, timenda est, ne tumida responsione qui prius culpabilis non erat, postmodum culpabilis terum dico vobis, quia si duo ex vobis consenserint super terram
Abbreviated transcription (Latin):
in conseruando isr̃ł tenuerat. Ipse eñi
sacrificant̾e diis alienis populu̾̃ udaicũ.
maiestatis suȩ aduentu corripuit: cũ
idem populus p̾sentis potestatis tͣrorẽ
licet extra montem positus ferre ñ po¬
tuit. Deinde inobedientẽ lex & ꝓphȩ.
tis: ammonitus est. Frustraq habitis¬
his obuirgationib: publicam aut ech¬
nici uilitate negligrt᷑. Uc lxxxx¬

Expanded text:
inem servando Israel tenderat. Ipse enim sacrificantem diis alienis populum Judaicum majestatis suae adventu corripuit, cum idem populus praesentis potestatis terrorem, licet extra montem positus, ferre non potuit. Deinde inobedientem lex et prophesiae admonitus est. Frustraque habitis objurgationibus his, publicani atque ethnici vilitate negligitur. M.
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatis: habens imaginẽ regis.
Mulier gͦ id ẽ d̃ sapientia decem drag¬
mas habuit: cũ nouẽ ordinib angłoꝵ
ẽ additꝰ homo decimꝰ. ut cõpleret᷑ electoꝵ
numerꝰ. Mulier dragnĩa ꝑdidit: quan¬
do homo qͥ conditꝰ ad imagin̾e dĩ fuerat.
peccauit. S mulier lucernã accendit:
qr sapientia dĩ in carne apparuit. Lu¬
cerna. lux ẽ in testa: idest diuinitas in
carne. De qua testa sui corꝑis dicit ipsa
sapientia: exaruit tanꝗͣ testa iuirtꝰ mea.
Testa in igne solidat᷑: & uirtꝰ eiꝰ exaruit.
quando assũptã carnẽ ex tribulatione
passionis roboraui ad głam resurrecti¬
onis. Accensa autẽ lucerna. id est carne
ꝑ diuinitatẽ għficata. domꝰ euertitur:
quia humana conscientia reatꝰ sui con¬
sideratione ꝑturbat᷑. Sic gͦ dragnia reꝑi¬
tur: qr in homine similitudo creatoris
reparat᷑. Amicas & uicinas dicit pote¬
states angłicas: qͤ tanto st̃ iuxta suꝑnã
sapientiã. quanto eã uiciniꝰ contẽplan¬

Expanded text:
quantitatis, habens imaginem regis. Mulier ergo id est, Dei Sapientia decem drachmas habuit, cum novem ordinibus angelorum est additus homo decimus, ut compleretur electorum numerus. Mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccavit. Sed mulier lucernam accendit, quia sapientia Dei in carne apparuit. Lucerna lux est in testa, id est, divinitas in carne. De qua testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit tanquam testa virtus mea . Testa in igne solidatur, et virtus ejus exaruit, quando assumptam carnem ex tribulatione passionis roboravit ad gloriam resurrectionis. Accensa autem lucerna, id est, carne per divinitatem glorificata, domus everritur, quia humana conscientia reatus sui consideratione perturbatur. Sic ergo drachma repetitur, quia in homine similitudo Creatoris reparatur. Amicas et vicinas dicit potestates angelicas, quae tanto sunt juxta supernam sapientiam, quanto eam vicinius contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
nere: s ꝑ urãm salutem etiam illoꝵ
querite sanitatem. Si non potestis.
melius ẽ uos saluari: quam cũ illis
ꝑire. Hico enim uobis: quia an¬
geli eoꝵ in celis semꝑ uident faciem
patris mei qui in cȩlis ẽ. Uenit em̃
filius hominis. saluare qͦd ꝑierat.
rasi dicat. Si contemnatis unum
ex pusillis. angħ uidebunt: & pater
meus ulciscetur. Quod icdo dico uobis.
quia quod ego ueni saluare. uos non
debetis contempnere. Magna dig¬
nitas animarum: ut unaqueq habe¬
at ab ortu natiuitatis in custodiam
testimonio angħ. damheli loquen¬
tis. Ego inquit ueni ut nuntiare tͥ.
nisi michael princeps ur̃. Et in
reliquarum eccłiarum: scrsbe hȩc.
Apłs quoq p̾cepit uelari capita fe¬
minarum in eccłiis: propt̃ angłos.¬
ad illos parabolam istam dicens.
centum oues & errauerit una ex eis
nonne relinquit nonaguita nouem¬
rere eam quȩ errauit: Et si contigert
ut inuemat eam: imponit in hume¬

Expanded text:
nere; sed per vestram salutem etiam illorum nere; sed per vestram salutem etiam illorum quaerite sanitatem. Si non potestis, melius est vos salvari, quam cum illis perire. Dico enim vobis, quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in coelis est. Venit enim Filius hominis salvare quod perierat. Quasi dicat: Si contemnitis unum ex pusillis, angeli videbunt, et Pater meus ulciscetur. Quod ideo dico vobis, quia quod ego veni salvare, vos non debetis contemnere. Magna dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam testimonio angeli Danieli loquentis: Ego, inquit, veni ut nuntiarem tibnisi Michael princeps vester Et in Apreliquarum Ecclesiarum scribe haec . Apostolus quoque praecepit velari capita feminarum in Ecclesiis propter angelosad illos parabolam istam, dicens: centum oves, et si erraverit una ex eis, nonne relinquit nonaginta novemrere eam quae erravit? Et si contigerit ut inveniat eam, imponit in hume
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. s & igne consumitur. quia ñ
peccati tantum contagio pellitur.
s ab electoꝵ mente ipsa etiam utte
p̃sentis quȩ in carne ẽ delectatio tol¬
litur. Unde apł̃s. Nr̃a aut̾e conu̾satio
in celis ẽ. Uel ita. Altare dĩ cor electoꝵ
est: hostiȩ in hoc altari offerendȩ. bo¬
na oꝑa sunt. In om̃ib autem sacrifici¬
is sal debet õfferri: quia nullũ ẽ opꝰ
bonum sine sapientia. Ignis in alta¬
ri sacrificia consumit: de qͦ ioħes
ait. ipse uos baptizabit in sp̃u sc̃o
& igni: uł ignis tribulationis quo
patientia fidelium exercet᷑. ut ꝑfectũ
opꝰ habeant. Om̃is gͥ qͥ cauere uult
nermẽ ȩt̾̃ni torm̃ti: igne castigabit᷑.
ut om̃e opꝰ suũ sit uictima d̃o sale
idete ne contemnatis unum
ex his pusillis. Austeritate
quia p̾ceꝑat amicos ꝓpt̾ dm̃
amputandos. temperat dicens. Sic p̃ci¬
pio seueritatem: ut clementiã doceã.
Quantum in uobis est nolite contem¬

Expanded text:
ergitur, sed et igne consumitur; quia non ergitur, sed et igne consumitur; quia non peccati tantum contagio pellitur, sed ab electorum mente ipsa etiam vitae praesentis, quae in carne est, delectatio tollitur. Unde Apostolus: Nostra autem conversatio in coelis est . Vel ita: Altare Dei, cor electorum est, hostiae in hoc altari offerendae, bona opera sunt. In omnibus autem sacrificiis sal debet offerri, quia nullum est opus bonum sine sapientia. Ignis in altari sacrificia consumit, de quo Joannes ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Vel ignis tribulationis, quo patientia fidelium exercetur, ut perfectum opus habeant. Omnis igitur qui cavere vult vermem aeterni tormenti, igne castigabitur, ut omne opus suum sit victima Deo sale idete ne contemnatis unum ex his pusillis. Austeritatem qua praeceperat amicos propter Deum amputandos temperat, dicens: Sic praecipio severitatem, ut clementiam doceam. Quantum in vobis est, nolite contem
Abbreviated transcription (Latin):
recens sale conditur: ut ex siccato hu¬
more sanguineo. uermescere nequeat.
Caro gͦ & sanguis uermes creat: quia
delectatio carnalis eui conlimentũ
continentiȩ ñ resistit. pęnam luxurio¬
sis generat ȩt̾nam. Cuius fetorẽ qͥs¬
quis uitare desiderat: corpus sale con¬
tinentiȩ. & mentem studeat condim̃to
sapientiȩ ab erroris & uitioꝵ labe ca-¬
stigare. Alit̃. Mire dictum est: om̃is
igne salletur. Quȩ enim uictima sale
salłtur. uermis putredinem arcet. quȩ
uͦ igne sale asꝑso. carnem qͦq consu¬
mit. Hoc scd̾m legem in hostiis fiebat.
quȩ in altari cremabantur: ubi in
onini uictima sal offerri p̾ceptũ est.
Sal gͦ dulcedinem sapientiȩ: ignis sp̃c
sc̃ĩ grãm designat. Et ita om̃ĩs igne
salletur: quia electi ꝑ amorem sci sp̃c
dõ uictima digna consecrant᷑. Et qr
sale sapientiȩ se a uitiis emundant.
bene addidit. & omĩs uictima sallet᷑.
Itaq uictima talis ñ solum sale asꝑ¬

Expanded text:
recens sale conditur, ut exsiccato hurecens sale conditur, ut exsiccato humore sanguineo, vermescere nequeat. Caro ergo et sanguis vermes creat; quia delectatio carnalis, cui condimentum continentiae non resistit, poenam luxuriosis generat aeternam. Cujus fetorem quisquis vitare desiderat, corpus sale continentiae et mentem studeat condimento sapientiae ab erroris et vitiorum labe castigare. Aliter: Mire dictum est, omnis igne salietur. Quae enim victima sale salitur, vermis putredinem arcet; quae vero igne sale asperso, carnem quoque consumit Hoc secundum legem in hostiis fiebat, quae in altari cremabantur, ubi in omni victima sal offerri praeceptum est. Sal ergo, dulcedinem sapientiae; ignis, Spiritus sancti gratiam designat. Et ita omnis igne salietur; quia electi per amorem sancti Spiritus Deo victima digna consecrantur. Et quia sale sapientiae se a vitiis emundant, bene addidit, et omnis victima sale salietur. Itaque victima talis non solum sale asp
Abbreviated transcription (Latin):
nota ẽ eoꝵ ꝑuersitas. plurib autem
ignota. ita colerandi sunt. sieut ante
uentilationem palea toleratur in area:
ut neq illis ad iniquitatis cõminio¬
societas deseratur. Hos faciunt qui
habent inseipsis salem: & pace ha¬
bent inter se. .R.
bi uermis eoꝵ non moritur: &
ignis non extinguitur. Omnis
gehenne: in igne ardorem designat.
Sic enim uermem dicit seram scelerũ
penitudinem. quȩ nũquã in tormen¬
tis conscientiam mordere cessabit:
ut ignis sit ꝓena excrinsecus: uermis.
dolor interius. Id̃o autem ꝑ ignem
tribulationis euellas amicos ita tibi
utiles ut manus. pes. oculus. si te ad
gehennam trahere uelint: qr om̃is
qui uictima dĩ est purgatorio igne
ex aminabitur. & interim ratione sa¬
pientiȩ salitur: dum sanguinis cor¬
ruptio quȩ putretinis custodia. &
uermiu̾ mat̾ ẽ. consumitur. Fetor
enĩ uermiũ: solet nasci de corrupti¬
one carnis & sanguinis. Id̾oq caro

Expanded text:
nota est eorum perversitas, pluribus autem nota est eorum perversitas, pluribus autem ignota, ita tolerandi sunt, sicut ante ventilationem palea toleratur in area, ut neque illis ad iniquitatis consentiasocietas deseratur. Hoc faciunt qui habent in seipsis salem, et pacem habent inter se. R. 101X Ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur. Omnis gehennae, in igne ardorem designat. Sic enim vermem dicit seram scelerum poenitudinem, quae nunquam in tormentis conscientiam mordere cessabit, ut ignis sit poena extrinsecus, vermis dolor interius. Ideo autem per ignem tribulationis evellas amicos ita tibi utiles, ut manus, pes, oculus, si te ad gehennam trahere velint; quia omnis qui victima Dei est, purgatorio igne examinabitur: et interim ratione sapientiae salitur, dum sanguinis corruptio, quae putredinis custodia est, et vermium mater, consumitur. Fetor enim vermium, solet nasci de corruptione carnis et sanguinis. Ideoque caro
Abbreviated transcription (Latin):
quod ille de quo iohannes sugges¬
serat non ita separabat᷑ a discipulis.
ut eos tanquam hereticus imꝓbaret:
s sicut facere solent homines ñdum
xp̃i sacramenta susciꝑe audentes:
& tam̃ nomini xp̃iano fauentes.
Tales & si non iam uti sibi debeant
uideri ex hac beniuolentia. qr ñ dum
sunt abluti baptismo: tam̃ miscd̃ia
d̾i iam eos ita gubernat. ut ad eam
ꝑueniant. atq ita securi de hoc scło
abscecdant. Qui profecto aliquando
etiam priusquam xp̃iani fiant utili¬
ores sunc quam falsi xp̃iani: qͥ aliis
ea ꝑsuadent. ut eos secum in ȩternã
penam ꝑtrahant. Quos membroꝵ
corporalium nomine tanquã ma¬
num uł oculum scandalizantẽ. iubet
dñs erui a corpore. hoc est ab unitatis
societate: ut sine his potius eatur ad
uitam. quam cum eis in gehennam.
Et si omnib bonis quib de eis noti¬
tia ẽ hac ꝑuersitate innotescunt: ab
omnium penitus societate atq ab ip¬
sa diuinoꝵ sacramentoꝵ participa¬
tione separantur. Si autẽ quib dam

Expanded text:
quod ille de quo Joannes suggesserat, non ita separabatur a discipulis, ut eos tanquam haereticos improbaret, sed sicut facere solent homines, nondum Christi sacramenta suscipere audentes, et tamen nomini Christiano faventes. Tales etsi jam non tuti sibi debeant videri ex hac benevolentia, quia nondum sunt abluti baptismo, tamen misericordia Dei jam ita eos gubernat, ut ad eam perveniant, atque ita securi de hoc saeculo abscedant. Qui profecto aliquando etiam priusquam Christiani fiant, utiliores sunt quam falsi Christiani, qui aliis ea persuadent ut eos secum in aeternam poenam pertrahant. Quos membrorum corporalium nomine tanquam manum vel oculum scandalizantem, jubet Dominus erui e corpore, hoc est, ab unitatis societate, ut sine his potius eatur ad vitam, quam cum eis in gehennam. Et si omnibus bonis, quibus de eis notitia est, hac perversitate innotescunt, ab omnium penitus societate, atque ab ipsa divinorum sacramentorum participatione separentur. Si autem quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
catore penitentiã agente: ꝗͣ suꝑ nona¬
ginta nouẽ ustis. qui ñ indigent pe¬
nitentia. Plerũq hii qͥ nullis se op¬
p̃ssos peccatoꝵ molib sciunt. pigri re
manent ad exercenda bona: ut securi.
runt: ipso dolore copuncti. inardeset
ad amorem d̾i. Maiꝰ gͦ gaudium fit in
cȩlo de peccatore conuerso: ꝗͣ de stante
iusto. Nam & dux in p̃lio plꝰ illũ mili¬
tem diligit. qui pꝰ fugã reuersꝰ hostẽ
fortit̾ pͣmit: ꝗͣ illũ qͥ nũꝗͣ terga p̃buit:
& nũquã fortit᷑ aliquid fecit. Gyod
uͦ angłi ut pote rationales gaudent de
reconciliato sibi homine. incendit nos
ad ꝓbitatem. ut agamus qͦd illis gra¬
tum sit: quoꝵ & affectare patrociniũ.
& offensam timere debemꝰ. In tercia qͥ¬
dẽ parabola de peccatoꝵ susceptione ñ
suũ tantũmͦ᷑ suoꝵq gaudium dñs
demonstrat: s & inuidentiũ murm᷑
rep̾hendie.  c .x.e.¬

Expanded text:
catore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia. » Plerumque qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, pigri remanent ad exercenda bona opera praecirunt, ipso dolore compuncti inardescunt ad amorem Dei. Majus ergo gaudium fit in coelo de peccatore converso quam de stante justo. Nam et dux in praelio plus illum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam fortiter aliquid fecit. Quod vero angeli, utpote rationales, gaudent de reconciliato sibi homine, incendit nos ad probitatem, ut agamus quod illis gratum sit, quorum et affectare patrocinium et offensam timere debemus. In tertia quippe parabola de peccatorum susceptione, non suum tantummodo suorumque gaudium Dominus demonstrat, sed et invidentium murmur reprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
Ne oderis frem̃ tuum in corde tuo:
s publice argue illum. ne habeas
suꝑ ilo peccatum.. Adhibendꝰ ẽ
tertꝰ: uł corrigendi studio. uł con¬
uemendi eum sub testior. Si tẽ ñ
ancuiertt. multis dicendũ ẽ: ut qͥ pro
pudore saluari ñ potuit. obꝓbriis
saluet᷑. Si autẽ eccłiam ñ audierit:
sit tͥ sicut echnicus & publicanꝰ.
Iublicam sed̾m tropologiã sunt lu
cut ethnicus & publicanꝰ. maioris ẽẽ¬
destestationis ostenddit᷑ qui sub noĩe

Expanded text:
Ne oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue illum, ne habeas per illo peccatum HIERON. Adhibendus est tertius vel corrigendi studio, vel conveniendi eum sub testibus. Si tunc non audierit, multis dicendum est, ut qui pro pudore salvari non potuit, opprobriis salvetur. Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Publicani secundum tropologiam, sunt luccut ethnicus et publicanus, majoris detestationis esse ostenditur, qui sub nomine
Abbreviated transcription (Latin):
dies uͦ mỹsteruim trinttatis ostendit᷑.
unde t̃tia die resurrexit dñs. & popłs
antiquus ad montem sẏnai ꝑueniens.
die t̃tia legem accepit. & idem fluuiũ
iordanem quo baptismi gr̃a cominen¬
data est tertia die qua uenerat
transiure.¬

Expanded text:
dies vero mysterium Trinitatis ostenditur, dies vero mysterium Trinitatis ostenditur, unde tertia die resurrexit Dominus, et populus antiquus ad montem Sinai perveniens , die tertia legem accepit, et idem fluvium Jordanem , quo baptismi gratia commendata est, tertia die qua venerat, transivit.
Abbreviated transcription (Latin):
pauit. Unde salomon. Uerba sapiei¬
tium quasi stimuli. & sicut claui in
ic enim est de quo scriptum est.
Ecce mitto angłm meum ante
faciem tuam. qui pͣparabit uiã tuã
ante te. Remiuu¬
tiq plusquam ꝓpheta iobanne
quia dicitur angłs non natura
sed officii dignitate. de quo pater
ad filium sic ait in malachia. Ante
faciem idest manifestationem tuam
p̃parabit uiam. hoc est ꝑuia redaet
tibi corda auditoꝵ penitentiam p̃di¬
cando & baptizando. Gaeli orros
m̃s etiam qui sacerdotii no¬
exłiȩ temporib utriq p̾sbiteri. utq
uocabantur ep̃i. Bene septuaginta duo
mittuntur. siue quia totidem geritib
eugħum p̾̃duicandum erat. ut quom
duodecim primo ꝓpt̾ cuodecim trib
urł missi sunc: nti ꝓpt̃ exceras gendes
mitterent᷑. seu qͦd p̃ticantium numero
duano ambitu suȩ lucis septuaginta
duas horas explicat. Nlam ipse dñs se
cdiem dicit. suos uͦ apłos horas tta. Non¬
ne duodecim horȩ sunc diei: ẜ tres

Expanded text:
pavit. Unde Salomon: Verba sapienpavit. Unde Salomon: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in 1 L. 70 Hic enim est de quo scriptum est: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Utique plusquam propheta Joannes; quia dicitur angelus non natura, sed officii dignitate, de quo Pater sic ad Filium ait in Malachia: Ante faciem id est, manifestationem tuam praeparabit viam , hoc est pervia reddet tibi corda auditorum poenitentiam praedicando et baptizando. GREGOR. Omnes etiam qui sacerdotii noesiae temporibus utrique presbyteri, utrique vocabantur episcopi. Bene septuaginta duo mittuntur, sive quia totidem gentibus Evangelium praedicandum erat, ut quomodo duodecim, primo propter duodecim tribus Israel missi sunt, isti propter exteras gentes mitterentur, seu quod praedicantium numerosduano ambitu suae lucis septuaginta duas horas explicat. Nam ipse Dominus se diem dicit, suos vero apostolos horas; ita: Nonne duodecim horae sunt diei? Per tres
Abbreviated transcription (Latin):
ic notandum quia rigida uita
& p̃dicatio declinart debet
mollium palatia. que frequentant
mollib inditi adulantes. qͥ po¬
nunt puluinaria sub cubito. qͥ uitã
peccantium palpant. ñ pungunt it
uł sic aliquid uenentur. Grebor¬
emo existimet in studio p̾tios arũ
uestium peccatum deesse. Unde
petrus apłs in epła sua ad feminas.
Non in ueste p̾tiosa. Sed quid existi
uidere : Propħam : Utiq dico uobis
& plus quam propħam. En hoc est n¬
hannes plusquam. ꝓpħa. quia digit
demonstrauit. quem ceteri uenturum
lla duo sed. sed quid existis uidere.
leguntur pro .&. Mystice. Hy lasius¬
Sex peccatis populi uincta & pect¬
rib peccatoꝵ quasi carcerib luce ua¬
cuatis inclusa tenebatur: ne ꝑ eam
contuendum. ut supplementum
consequantur. quia plenitudo legis
ritas sine factis. fides plenissima ges¬
rum testificationib ex hibetur.
ohannes non fuit mollib Grehori
uestitus. quia uitam peccantium non
blandimentis fouit. s asꝑitate incre¬

Expanded text:
ic notandum, quia rigida vita et praedicatio declinare debet mollium palatia, quae frequentant mollibus induti, adulantes, qui ponunt pulvinaria sub cubito , qui vitam peccantium palpant, non pungunt, ut vel sic aliquid venentur. Nemo existimet in studio pretiosarum vestium peccatum deesse. Unde Petrus in Epistola sua ad feminas: Non in veste pretiosa . Sed quid existis videre? prophetam? Utique, dico vobis, et plus quam prophetam. In hoc est Joannes plus quam propheta, quia digito demonstravit quem caeteri venturum Illa duo sed: sed quid existis videre, leguntur pro et mystice. Lex peccatis populi vincta, et pectoribus peccatorum quasi carceribus luce vacuatis inclusa tenebatur, ne per eacontuendum, ut supplementum consequatur, quia plenitudo legis utaret veritas sine factis, fides plenissima gestorum testificationibus exhibetur. Joannes non fuit mollibus vestitus, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed aspere incre
Abbreviated transcription (Latin):
ege cęli nato rex terrȩ turbatur:
quia terrena altitudo confundit᷑.
cum d̾elestis celsitudo aperitur. O.¬
urbatur ierosolimna fauens herodi.
quem timebat. iuxta illud salo¬
monis. Rex iniustus. om̃s ministros
habet impios. Et congregans om̃s
principes sacerdotum. & scribas popu¬
li. sciscitabatur ab eis ubi xp̃c nasceret᷑.

Expanded text:
ege coeli nato rex terrae turbatus est, quia terrena altitudo confunditur, cum coelestis celsitudo aperitur. Turbatur Hierosolyma favens Herodi, quem timebat juxta illud Salomonis: « Rex injustus omnes ministros habet impios . » « Et congregans omnes principes sacerdotum et scribas populi sciscitabatur ab eis ubi Christus nasceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
do acceꝑunt legem. & transiuit ad
gentes. S cum postea in credentibus
gentib locum non inueniret. reuersꝰ
est ad iudeos uacantes a xp̃o. & super¬
fluis obseruationib legis mundatos
prout putabant atq ornatos. Ut autẽ
firmius deinceps possideat. assumit
uniersitatem demonum. Peus gͦ faci¬
unt modo uidei maiori numero demo¬
num possessi quam prius. quia minꝰ
erat xp̃m uenturum non credere. quã
postquam uente non suscipere

Expanded text:
 acceperunt, et transivit ad gentes. Sed cum postea in credentibus gentibus locum non inveniret, reversus est ad Judaeos vacantes a Christo, et superfluis observationibus legis mundatos, prout putabant, atque ornatos. Ut autem firmius deinceps possideat, assumit universitatem daemonum. Pejus ergo faciunt modo Judaei, majori numero daemonum possessi, quam prius; quia minus erat Christum venturum non credere, quam postquam venit, non suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
Et fiunt nouissima hominis ilhꝰ pe¬
iora priorib. I elius quippe erat
ei uiam ueritatis ñ cognoscere. quam
post agnitionem retrorsum conu̾ti.
Hoc in uida traditore & symone
mago specialit legimꝰ impletum.
Quo hȩc parabola tendat. finis eius
insinuat. Sic erit & generationi huic
pessime. Edest quod de imo specialio
narraui. hoc euemet in gente huiꝰ ꝓpħ¬

Expanded text:
Et fiunt novissima hominis illius pejora prioribus. Melius quippe erat ei, viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum converti . Hoc in Juda traditore et Simone mago specialiter legimus impletum. Quo haec parabola tendat, finis ejus insinuat Sic erit et generationi huic pessimae. Id est, quod de uno specialiter narravi, hoc eve
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. & uerum hominẽ natũ firisse.
Uere beata parens xp̃i. quȩ sicut qui¬
dam ait. est enixa puerpera regem.
gyro. imꝑium sine fine manet. Quȩ
uentre beato gaudia matris habens
cum uirginitatis honore. nec pͥmam
similem uisa ẽ nec habere sequentẽ.
At ille dixit. Qum immo bean qui
audiunt uerbum dei. & custodiunt.
Pylchre saluator atrestationi mulie¬
ris annuit. ñ matrẽ suam tantũmͦ
asseuerans ẽe beatam. sed etiam om̃s
qui se uerbum dei auditu fidei conci¬
piunt. & bomi oꝑis custodia eum in
corde ꝓximoꝵ pariunt & nutriunt.
Qua sententia iudeos elam ꝑcutit. qͥ
filium dĩ xp̃m ẽẽ negant. Tota ꝓfecto
uitȩ cȩlestis ꝑfectio duobus his comp̃¬
henditur. ut uerbum dei audiamꝰ &
faciamus.

Expanded text:
Deum et verum hominem natum fuisse. Deum et verum hominem natum fuisse. Vere beata parens Christi, quae sicut quidam ait, est enixa puerpera regem. gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est nec habere sequentem. At ille dixit: Quinimo, beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non matrem suam tantummodo asseverans esse beatam, sed etiam omnes qui se Verbum Dei, auditu fidei concipiunt, et boni operi custodia eum in corde proximorum pariunt et nutriunt. Qua sententia Judaeos clam percutit, qui Filium Dei Christum esse negant. Tota profecto vitae coelestis perfectio duobus his comprehenditur, ut verbum Dei audiamus et faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
autem cum hȩc diceret. excol¬
lens uocem quedam mulier
de turba dixit illi. Beatꝰ uent̾
qui te portauit & ubera quȩ suxisti. Beda:
agnȩ deuotionis & fidei ostenditur
hȩc mulier. quȩ phariseis blasphe¬
mantib dñm. tanta sinceritate eius
incarnationẽ confitetur: ut & p̾sentiũ
& futuroꝵ confundat ꝑfidiam. Si enim
caro uerbi dei a carne uurginis mat̾s
eẽt extranea. ut multi heretici dixert̃.
sine causa uent̃ qui eum portauit ꝙ
ubera quȩ eum lactauerunt beatifica¬
rentur. Unde dicit apłs contra hereticos.
quia misit d̾̃s filium suum factũ ex
muliere. factum sub lege. Nec audiendi
sunt: qui legendum putant natũ ex
miliere. ñ factum. Alioquin uerus fi¬
lius hominis non eẽt nisi ex matre
carnẽ traxisset. Secundum phisicos qͦq
ex eodem fonte & lac nutriendis & semen
proereandis pueris emanat. Ergo de
semine uirginis potuit concipi. qui eiꝰ
lacte potuit nutriri. Hȩc mulier ty¬
pum gessit ȩccłiȩ credentis xp̃m uerũ

Expanded text:
diceret, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. BEDA. Magnae devotionis et fidei ostenditur haec mulier, quae Pharisaeis blasphemantibus Dominum, tanta sinceritate ejus incarnationem confitetur, ut et praesentium et futurorum confundat perfidiam. Si enim caro Verbi Dei a carne Virginis matris esset extranea, ut multi haeretici dixerunt, sine causa venter, qui eum portavit, et ubera quae eum lactaverunt beatificarentur. Unde dicit Apostolus contra haereticos, quia misit Deus Filium suum factum ex muliere factum sub lege . Nec audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, non factum. Alioquin verus filius hominis non esset, nis ex matre carnem traxisset. Secundum physicos quoque, ex eodem fonte et lac nutriendis, et semen procreandis pueris emanat. Ergo de semine virginis potuit concipi, qui ejus lacte potuit nutriri. Haec mulier typum gessit Ecclesiae, credentis Christum verum
Abbreviated transcription (Latin):
ermo in doctoris potestate fit: cũ
ea quȩ docet oꝑatur. Nam qͥ factis
sua dicta destruit. contemnitur. Unde
paulus. Nemo adolescentiam tuã con¬
temnat. Scribȩ quȩ ꝑlegem didicerant
p̃cepta populis dabant. xp̃c uͦ quasi
auctor legis uł mutando uł augendo
aliter agam in eo. eloquia dñi. elo¬
quia casta. argentum igne examina¬
tum ꝓbatum terrȩ purgatũ septuplũ.
Siue ista pͣcepta referantur ad septem
beatitudines quȩ sunt in pͥncipio
huiꝰ sermonis. ut beati augustini
exposirio refert. siue ahus ordo sit:
facienda sunt quȩ dñs uissit. & cre-¬
denda que spopondit.

Expanded text:
ermo in doctoris potestate fit, cum ea quae docet, operatur. Nam, qui factis sua dicta destruit, contemnitur. Unde Paulus: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Scribae quae per legem didicerant praecepta, populis dabant. Christus vero quasi auctor legis, vel mutando vel augendo aliter agam in eo. Eloquia Domini, eloquia casta; argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum . Sive ista praecepta referantur ad septem beatitudines, quae sunt in principio hujus sermonis, ut beati Augustini expositio refert; sive alius ordo sit, facienda sunt quae Dominus jussit, et credenda quae spopondit.
Abbreviated transcription (Latin):
mortis suȩ. Beati uidelicet sunt:
quoꝵ fidei
nichil temptam̃ti
afferet crux.
mors. sepultura. Beda
yntios iohannis qui eum eẽ xp̃m
ñ credebant a ꝑfidie scandalo ca¬
stigat. & eidem ioha̾nni qͦd querebat
exponit. quia d̾s ẽ saluos faciendi. &
dñi dñi exitus mortis.¬

Expanded text:
mortis suae. Beati videlicet sunt, mortis suae. Beati videlicet sunt, quorum fidei nihil tentamenti afferet crux, mors, sepultura. GREGOR. Nuntios Joannis, qui eum esse Christum non credebant, a perfidiae scandalo castigat, et eidem Joanni quod quaerebat, exponit; quia Deus est salvos faciendi, et Domini Domini exitus mortis
Abbreviated transcription (Latin):
itat qͦq iohes discipulos ad xp̃m.
eoꝵ ignorantiȩ consulendo. ut ui¬
dentes signa credant. Scandalũ eñi
patiebantur. quia audierant ihm p̃¬
poni magistro suo. Hoc aut̾e inno¬
tuit ubi dixerunt. Rabbi cui testimo¬
nium ꝑhibiusti. ecce hic baptrzat. &
om̃s ueniunt ad eum. In ipsa au
tem hora curauit multos a languo¬
ribus & plagis. & spiritib malis. & ce¬
cis multis donauit uisum. Et respon¬
dens dixit illis. Cuntes nuntiate ioh̃i
quȩ uidistis & audistis. quia soceci ui¬
dent. claudi ambulant. leprosi mundan-¬
tur. surcti audiunt. mortui resurgunt.
pauꝑes eugħizantur. Ad scandalũ
nuntioꝵ referunt᷑ hȩc: ñ ad introga¬
ta. Pauperes dicit uł sp̃u uł oꝑibus.¬
ut in p̾dicatione nulla distantia sit
int̃ nobiles & ignobiles. uit̃ diuites
& egenos. Pauꝑes eugłizant᷑. idest euan¬
gelio attrahuntur. & ad fide conuer¬
tuntur. Et beatus ẽ. qui ñ fuerit
scandaliceatus in me.
ic respondit dñs de humilitate

Expanded text:
it quoque Joannes discipulos ad Christum eorum ignorantiae consulendo, ut videntes signa, credant. Scandalum enim patiebantur, quia audierant Jesum praeponi magistro suo. Hoc autem innotuit, ubi dixerunt: Rabbi, cui testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad eum . In item hora curavit multos a languoribus et plagis, et spiritibus malis, et caecis multis donavit visum. Et respondens dixit illis: Euntes nuntiate Joanni quae vidistis et audistis: quia caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi pauperes evangelizantur. Ad scandalum nuntiorum referuntur haec, non ad interrogata. Pauperes dicit vel spirituone nulla distantia sit inter nobiles et ignobiles, inter divites et egenos. Pauperes evangelizantur, id est, Evangelio attrahuntur et ad fidem convertuntur. Et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Hic respondit Dominus de humilitate