comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio incorde morientiũ nͣft᷑.
Ut enĩ paulo suꝑiꝰ diximꝰ. dũ dãp¬
natꝰ qsq foras flãma succenditur.
intꝰ cecitatis igne deuorat᷑. atq in
dolore positꝰ exteriꝰ in teriꝰq con¬
fundit᷑. ut sua deterius confusio¬
ne cruciet᷑ Repulsis gͦ ordo in
supplicio ñ erit: qr in eoꝵ morte
atrociꝰ ipsa confusio mentis sȩuit.
quã tam̃ mira potentia uidicantis ȩ¬
qͥtas ordinat: ut pęna animũ qͣsi
in ordinata confundat. Uel certe
ab esse ordo suppliciis dr̃: qr qͥblib&¬
rebꝰ inpenã nirgentibꝰ ꝓpͥa quali¬
tas ñ seruat᷑. Unde & protinus sub¬
infert᷑. Et sempit̃nus horror in¬
habitans. In huiꝰ uite dorm̃tis ti¬
mor dolorẽ hab&. dolor timorẽ ñ
hab&: qr nequaꝗͣ m̃tẽ metus cru-¬
ciat. cũ pati iã cȩꝑit qͦd metuebat.
infernũ uͦ & umbra mortis obscu¬
rat. & sempit̾ nꝰ horror inhabitat.
qr eius ignib traditi. & insupplicus
dolorẽ sentiunt. & in doloris angus

Expanded text:
morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur, atque in dolore positus, exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quiena rugientibus propria qualitas non servatur. Unde et protinus subinfertur, et sempiternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat,  inferni traditi in suppliciis dolorem sentient, et in doloris a
Abbreviated transcription (Latin):
qr qͦ bonoꝵ uitã nrͣis ocłis obicit. eo
prauitatis ꝑpetrate duritiã qua
districtione inuiditio ꝑcutiat. os¬
tendit. Nã cũ solis se sequentib
dona ex aggerat: torpentes iã qͥa
reliquerit᷑ demonstrat. Cũ bona
gͦ inaliis cernimꝰ: ualde necesse est.
ut et exultationẽ nr̃ȩ formidini
& formidinẽ nr̃e exultationi mis¬
ceamꝰ : quatenꝰ &̾ de alienis ꝓuec¬
tib caritas gaudeat: & de suis in¬
firmitatib conscientia contre¬
miscat. Sed cũ frat̾no ꝓuectu
reficim᷑: cũ districtionẽ suꝑ nos
int̾ni ui dicis ex ipso nr̃o torpo¬
re pensamꝰ: qͥd restat. nͥ ut addis¬
cutiendũ seanimꝰ redeat: & qͥ cqͥd
inse reprobũ. qͥcͥ qd prauũ dep̾hen¬
dit affligat: Un de apte subiungit.
ꝙ pene militant inme. Consideratis
qͥppe di testib pęne in nob̾ militañ:
crutiamꝰ : ut qͥcqͥd in nobis pollue¬
runt oꝑa : diluant lamenta: & si
qͥd adhuc culpa delectationis in¬
qͥnat: pena meroris tergat. Beatꝰ

Expanded text:
quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibus charitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte subjungitur: Et poenae militant in me. Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis militant, cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
lis uita ꝑcurrat.. Sed sepe oculus
cõtẽplationis nr̃e confundit᷑. dũ
dolor nr̃ flagellis crebrescentib
aggͣuat᷑. Lib& p̾sentis uite exiliũ
gemere: s p̃ipsa afflictione mens
ñ ual& dãpna sue cecitatis estima¬
re. Unde ꝓtinꝰ subdit Dimute¬

Expanded text:
lis vita percurrat. Sed saepe oculus lis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
der&: Qd nimirũ prima oratiõe.
iã ꝓtulit dicens. Quare ñ inuilua
mortuus sũ: Qui hoc qͦq qͦd hic
dicens. sicut ab ortiuũ absconditũ
ñ subsisterẽ: uel qͥ concepti ñ ui¬
derunt lucẽ. Qͥa uͦ hȩc suꝑiꝰ late
disgessimus : prouitando lectoris¬
fastidio exposita replicare declina
sollicitũ uruere ostendit: qui bre
uitatẽ p̃sentis uite considerans. ñ
eius usum s tͣminũ conspicit. ut
ex fine colligat. nichil esse quod
transiens delectat. Hinc nãq ꝑsa
lomonẽ dr̃. Si annis multis uixerit
homo. & inhis om̃ib lȩtatꝰ factꝰ: me¬
minisse deb& tenebrosi tẽporis &
dierũ multoꝵ: qͥ cũ uenerint. ua
nitatis arguent᷑ p̃t̾ita Ninc rur¬
sum scriptũ ẽ. In om̃ib oꝑib tuis
memore nouissima tua. & inetͣntiͣ
ñ peccabis. Igit᷑ cũ culpa animun
tẽptat: mens necesse ẽ ut be iutate̾
sue delectationis aspiciat. ne ad
uiuacẽ mortẽ iniqͥtas rapiat: cũ
constet qͦd ad terminũ citiꝰ morta¬

Expanded text:
d nimirum prima oratione jam protulit, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? Qui hoc quoque quod hic dicens: Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . Quia vero haec superius late difastidio exposita replicare devitamusollicitum vivere ostvitatem pręsentis vitę considerans, non eius usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse, quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo et his omnibus laetatus factus, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum muguentur praeterita . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius morta
Abbreviated transcription (Latin):
fernũ descend̾ee̾: cũ ipsis qͦq nͣ¬
bris quib desideria uoluptatis
expleuert̃. eterni iudicis tor
tationib subditi. undiq contra uis¬
titiã iuste iudicantis pugnant.
punit: inordinata ẽe̾ ullomͦ ueltor¬
nita ꝑmittit. qͥa ipsa qͦq supplicia
que ex lance iustitiȩ ꝓdeunt. infer¬
risine ordine nequaꝗͣ posst̃. Qmͦ
nãq insuppliciis ordo n̾erit. dũ dãp¬
natũ quẽq iuxta modũ criminis.
& retͥbutio seqͥt᷑ ultionis. Hinc qͥppe
scriptũ est. Potentes potent᷑ torm̃¬
ta patient᷑. & fortiorib fortior in¬
stat cruciatio. Hinc inbabylonis
dãpnatione dr̃. Quantã exaltauit
se& indelitiis fuit. tantũ date illi
tormenta & luctũ. Sigͥ iuxta mo¬
dũ culpe pęna distinguit᷑. constat
nimirũ quod insuppliciis ordoser¬
uat᷑. & nisi tormͣtoꝵ sũmã merito¬
rũ acta dirimerent: nequaquã
udex ueniens. dicturũ se messori¬
b ee̾ ꝑhiber&. Colligite ⁊ itama.¬

Expanded text:
fernum descendere est, cum ipsis quoque membris, quibus desideria voluptatis expleverunt, aeterni judicii tormtationibus subditi, undique contra justitiam juste judicantis pugnant. punit, inordinata esse nullo modo vel tornia . Ipsa quoque supplicia quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt. Quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio damnatione dicitur: Quantum exaltavit se et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luctum . Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur; et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite prim
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ corporis sentit᷑. & iã pondus
caloris: sic dãpnatis & una ẽ gehen¬
na quȩ afficit: & tam̃ non una om̃s
qualitate cõburit: quia quod hic
agit dispar ualitudo corpoꝵ: hoc
illic ex ib& dispar causa meritoꝵ.¬

Expanded text:
litatem corporis sentitur etiam pondus litatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatis et una est gehenna, quae afficit, et tamen non omnes una qualitate comburit, quia quod hic agit dispar valitudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa merito
Abbreviated transcription (Latin):
Sienĩ in suppliciis nullꝰ ordo serua¬
t. cũr conbrrenda ⁊ izania infas¬
cicłis ligant᷑  S nimirũ fascicłos
adcõburendũ ligare ẽ. hosqͥ et̃no
igni tradendi st̃. pares parib soti¬
are. ut qͦs similis culpa inqͥnat: par
ꝙiã pena constringat: & qͥ neqͣꝗͣ
dispari iniqͥtate polluti st̃. neqͣquã
dispari torm̃to crutient᷑: quati¬
nꝰ simul dãpnatio conterat: qͦs¬
imul ȩlatio subleuabat qͦsq ñ
dissimilit᷑ dilatauit ambitio ndissi¬
nuilis angust& afflictio: & parcruti¬
et flãma supplicii. qͦs inigne luxurie
pars suecendit flãma peccati. Sicut
enĩ inclomo patͥs mansiones multe
sunt ꝓdiuersitate uirtutis: sic dãp¬
natos diuerso supplicio gehenne ig¬
nib subicit disparilitas criminis.
Quȩ scilic& gehenna quãius eunctis
una sit: ñ tam̃ eunctos una eadẽq
qualitate succendit. Nã sicut uno
sole om̃i tangun᷑. nec tam̃ sub eo uno
ordine om̃s estuam᷑. quͥa uixta qua¬

Expanded text:
s in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est eos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare; ut quos similiter culpa inquinat, par etiam poena constringat; et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur; quatenus simul damnatio conterat, quos simul elatio sublevarat: quosque non dissimiliter dilatabat ambitio, non dissimilis angustet afflictio: et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multę sunt pro diversitate / virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subicit disparilitas criminis. Quae scilicet gehenna, quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam sicut uno sole omnes tangimur nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia iuxta qua
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Sicut enĩ moderata afflicti¬
o lacrimas expͥmit. ita un mode¬
rata subducit : quia meror ipse
quasi sine merore fit : qui afflich
mentẽ deuorans. sensrim doloris
tollit. Uir gͥ sc̃s feriri plus quã
sufficit. ꝑ timescat dicens. dimit¬
te gͦ me ut plangã paulũluͣ dolo¬
rẽ meuͣ: acsi aꝑte dicat. Fi lagel¬
la tue ꝑcussionis tẽpera: ut mo¬
deratis dolorib estimare mala
que patior flendo conualescam.
Qͦd tam̃ intelligi &alit̾ potest.
Sepe nãq peccator iniqͥtatis suȩ
uincłis ita constringit᷑. ut pondꝰ
qͥdẽ peccatoꝵ toler&̾. s tam̃ qͥato¬
lerat. ignoret. Sepe & iã si cognos¬
cat. quanto reatu p̃mit᷑ erũpere
conat᷑. & ñ potest. ut hc̃ inse mͣte
libera. conuersione integra ꝑseqͥt᷑
Flere nãq dolorẽ suuͣ non ual&
qui & iniqͥtatis suȩ reatũ conside¬

Expanded text:
Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tollit. Vir igitur sanctus feriri plus quam sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. Ac si aperte dicat: Flagella tuae percussionis tempera, ut, moderatis doloribus, aestimare mala quae patior flendo convalescam. Quod tamen intelligi et aliter potest. Saepe namque peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum conside
Abbreviated transcription (Latin):
& multiplicas irã tuã. E o nõbis
multiplicari ira di dr̃ qͦ e̾eͥ mul¬
tiplex indicat᷑  qr ex ipsa ncͣ bonoꝵ
uita & labore cognoscimꝰ. siem̃da¬
ri tdũ tẽpꝰ ẽ nolumꝰ qͣnta post ani¬
mad̾ uersione feriam᷑. Electos qͥp¬
pe dĩ cernimꝰ: & pia agere. &cru¬
delia multa tolerare. Hꝰ me gͦ colli¬
git᷑ districtꝰ iudex quanta illic feri¬
at districtione qͦs reꝓbat. si hic sic¬
crutiat. qͦs amat: petro attestan¬
teqͥait. tẽpus ẽ uit iuditiũ incipi¬
at de domo di. Si autẽ pͥmũ a no¬
bis : qͥs finis eoꝵ. qͥ ñ credunt dĩ e

Expanded text:
 multiplicas iram tuam. - Eo multiplicari ira Dei dicitur quo esse multiplex indicatur, quia ex ea nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus Judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic cruciat quos amat, Petro attestante, qui ait: « Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei . » Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei E
Abbreviated transcription (Latin):
queso : qͦd sicut lutũ feceris me
Sicut lutũ qͥppe homo nrͣ interior
ti infundit᷑: ut ad intellectũ su
conditoris erigat᷑. Humana nãq
cogitatio quȩ peccati sui sterilita
ta tͣra uiridescit S sepe dũ ꝑcepts
suꝑni doni uirtutib sine int̾rupt¬
one utim᷑. adpͥuatã fidutiã usu on¬
tinuȩ ꝓsꝑitatis eleuam᷑: unde fit pł¬

Expanded text:
quaeso, quod sicut lutum feceris me. Sicut lutum quippe homo noster interior ti infunditur, ut ad intellectum sui conditoris erigatur. Humana namque cogitatio, quae peccati sui sterilitatta terra viridescit. Sed saepe dum perceptis superni doni virtutibus sine interruptione utimur, ad privatam fiduciam usu continuae
Abbreviated transcription (Latin):
caseũ coagulastime: Plasmatꝰ qͥpe
hõ. sicut lutũ factꝰ ẽ ꝓpagatꝰ autẽ
& sicut lac mulget᷑ semine: ꝙ sic̃ caseꝰ
coagulat᷑ in carne. Carnib & pelle
induit᷑. ossib neruisq solidat᷑. Per
lutũ gͦ pͥme conditionis qualitas. ꝑ
lac uͦ seqͤntis ordo conceptionis ꝗ¬
pͥmit᷑. quia ꝑ coagulationis incris¬
m̃ta ducit᷑. ut paulisꝑ mossa ro¬
boret᷑. S angusta dĩ lausẽ deser¬
tio creati corporis : nisi & iã subse¬
ter ex pͥmat᷑ mira aspiratio uiuifia¬
tionis. Unde & subdit᷑. Uitã om¬

Expanded text:
s compegisti me. - Plasmatus quippe homo, sicut lutum factus est, propagatus autem, et sicut lac mulgetur semine, et sicut caseum coagulatur in carne. Carnibus induitur, ossibus nervisque solidatur. Per lutum ergo primae conditionis qualitas, per lac vero sequentis ordo conceptionis exprimitur, quia per coagulationis incrementa ducitur, ut paulisper in ossa roboretur. Sed angusta Dei laus est descriptio creati corporis, nisi etiam subsequenter exprimatur mira aspiratio vivificationis. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
memoratꝰ ẽ qr caro stͣ. Ut lutũ gͦ hõ
factꝰ est: quia de lymo ẽ ad conditio¬
nẽ sũptꝰ. Lutũ qppe fit. eũ se aqͣ t̾re
conspergit. Dicut lutũ itaq homoẽ
conditꝰ. qͥa quasi a qua infundit pul¬
uerẽ.: cũ anima rigat carnẽ Quod
sc̃s uir bene pietati iudicisobicit: eũ
postulans dicit. mmento queso. qͦd si¬
c̃ lutũ fecerisme. c si aꝑte dicat.
Infirmitatẽ carnis considera: & reatũ
iniqͥtatis laxa .S. bi apte qͦq mors
eiꝰ dẽ carnis adiungit᷑: cũ ꝓtinꝰ sub in¬
fert᷑. & in puluerẽ reduces me. Ao si
patent̾ postul& dicens MLem̃to
int̾itũ ad terrã tendo M ateriam
itaq originis. & penã finis aspice: &
culpã citiꝰ transeuntis parce. S qͥa
sub iungit ordinẽ ꝓpagati dicens.¬

Expanded text:
. Ut lutum ergo homo factus est, quia de limo est ad conditionem sumptus. Lutum quippe fit, cum se aqua terrae conspergit. Sicut lutum itaque homo est conditus, quia quasi aqua infundit pulverem, cum anima rigat carnem. Quod sanctus vir bene pietati judicis objicit, cum postulans dicit: Memento, quaeso, quod sicut lutum feceris me. Ac si aperte dicat: Infirmitatem carnis considera, et reatum iniquitatis laxa. Ubi aperte quoque mors ejusdem carnis adjungitur, cum protinus subinfertpatenter postulet, dicens: Memento, interitum ad terram tendo. Materiam itaque originis, et poenam finis aspice, et culpae citius transeuntis parce.  Vet. subjungit ordinem propagati, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ s ꝑdignitatẽ oꝑatiois existe¬
r&. qͥ ad conditoris imaginẽ fiebat
Qͦd gͥ ꝑ conditionẽ hõ elegantiꝰ intra
creat᷑is cet̾is accepit: hoc inflagello
positꝰ. pietati sui artificis opponit
dicens. Manꝰ tuȩ plasmauert̃ me.
&fecert̃ me totũ incircuitu: & sic
repente p̃cipitas me: Ac si aꝑte
dicat. Curtanta uilitate despicis.
quẽ cũ tanta dignitate condidisti:
Et quẽ ratione reb cet̾is p̃fers : cur
ex dolore sub ponis: S tam̃ hȩc ea¬
dẽ nr̃a dignitas fulget ꝑ imaginẽ
& longe distat a beatitudinis ꝑfecti¬
one ꝑcarnẽ: qr dũ sp̃c miscet᷑ pulue.¬
ri. qͦdãmͦ conectit᷑ infirmitati: quã
scilicet infirmitatẽ beatꝰ iob pietati

Expanded text:
steret, qui ad conditoris imaginem fiebat. Quod igitur per conditionem homo elegantius in terra creaturis caeteris accepit, hoc in flagello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolore supponis? Sed tamen haec eadem nostra dignitas fulget per imaginem, et longe distat a beatitudinis perfectione per carnem, quia dum spiritus miscetur pulveri, quodam modo connectitur infirmitati. Quam scil
Abbreviated transcription (Latin):
me dixiss&. scdo eos qͥ ñ credidunt
ꝑdidit: & de iniqͥs psalmysta ñ die¬
r&. induant᷑ ficut My ploide con¬
fusione sua. Diploydẽ qͥppe dipłi
uestim̃tũ dicimꝰ. Confusione sͦ
sic̃ dẏploide indutisunt: quiur¬
ta reatꝰ sui merituͣ. & tẽporali. &
ꝑpetua ammaduersione ferunt
Solos qͥppe pęna asupplicio liberat.
qͦs immutat. Nã quos p̃sentia
gendo delinqͥmꝰ. districtꝰ uidex un¬
de nob̾ fiat placabilis ñ habemꝰ. S cuͣ
nrm opus eius obtutib dignũ exi¬
here ñ possumus.: restat ut ad placati¬
onẽ illiꝰ suũ ei opꝰ offeramꝰ. Unde &
sc repente p̃cipitas me : Ac sihumi¬
it dicat. Qͥa sub iusto ex amine dignuͣ
nẽ tue placationi quod feci. pensa mise
yuersũ manichei dogina destruit᷑.
quidtio e̾e̾ pͥncipia mentiens. a dõ spm̃.¬

Expanded text:
do eos qui non crediderunt perdidit ; et de iniquis Psalmista non diceret: Induantur sicut diploide confusione sua . Diploidem quippe duplum vestimentum dicimus. Confusione ergo sicut diploide induti sunt qui juxta reatus sui meritum et temporali et perpetua animadversione feriuntur. Solos quippe poena a supplicio liberat quos immutat. Nam quos praesentiagendo delinquimus, districtus judex unde nobis fiat placabilis, non habemus. Sed cum nostrum opus ejus obtutibus dignum exhibere non possumus, restat ut ad placationem illius suum ei opus offeramus. Unde et sic repente praecipitas me? - Ac si humiliter dicat. Quia sub justo examine dignum non est tuae placationi quod feci, pensa miserperversum Manichaei dogma destruitur, qui duo principia esse mentiens, a Deo sp
Abbreviated transcription (Latin):
ni generis mediator dĩ & hominũ
ꝑ carnẽ factꝰ quia uistꝰ in homini¬
b solus apparuit : & tam̃ ad penã
culpe &iam sine culpa ꝑuenit: &
hominẽ arguit. ne de linquer&:
& dõ obstitit. ne ferir&. Exẽpla
innocentiae p̃buit. penã malitiȩ
suscepit: Paciendo gͦ utrũq ar¬
guit : qui & culpã hominis iusti¬
tiã aspirando corripuit. & iram
iudicis moriendo tẽꝑauit : atq
in utrisq manũ posuit: quia & ex¬
ẽpla hominib quȩ imitarent᷑ p̃¬
buit: & dõ inse oꝑa. quib erga ho¬
mines placaret᷑ ostendit N ullꝰ
qͥppe ante hunc extitit: qui sic ꝓ
alienis reatib int̃ced̾et. ut ꝓpͥa ñ
haber& Aet̃nȩ gͥ morti tanto quis
in aliis obuiare ñ poterat. quanto hc̃
reatꝰ deꝓpriis astringebat Uenit
itaq nouus homo adhomines: con¬
tradictor adculpã : amicꝰ ad pęnã.
Mira monstrauit: crudelia ꝑtulit.
Manũ gͦ suã in ambob posuit: qr
unde reum recta docuit: inde ira¬

Expanded text:
diator Dei et hominis per carnem factus, quia justus in hominibus solus apparuit, et tamen ad poenam culpae etiam sine culpa pervenit, et hominem arguit ne delinqueret, et Deo obstitit ne feriret, exempla innocentiae praebuit, poenam malitiae suscepit. Patiendo ergo utrumque arguit, qui et culpam hominis, justitiam aspirando, corripuit, et iram judicis moriendo temperavit; atque in utrisque manum posuit, quia et exempla hominibus quae imitarentur praebuit, et Deo in se opera, quibus erga homines placaretur, ostendit. Nullus quippe ante hunc exstitit, qui sic pro alienis reatibus intercederet, ut proprios non haberet. Aeternae igitur morti tanto quis in aliis obviare non poterat, quanto hunc reatus de propriis astringebat. Venit itaque novus homo ad homines, contradictor ad culpam, amicus ad poenam; mira monstravit, crudelia pertulit. Manum ergo suam in ambobus posuit, quia unde reum recta docuit, inde ira
Abbreviated transcription (Latin):
mor incendat: & qͥcqͥd mens uel de
in experto certamine. uel de conuer¬
sationis pͥstine memoria patit᷑.
lauet᷑. ut tanto suauiꝰ in conspectu
sui pectatoris ardeat. qͣnto ei ad siste¬
re
cȩperit. nil t̾renũ secũ. nil lubricũ
in ara suȩ orationis imponit. Uir gͥ¬
sc̾s humane m̃tis dãpna conspiciꝰ¬
at: qͦd plerũq se cogitatione illici¬
ta inquinat. & postquã reatũ oꝑis
udex relaxat. & sua plorans. nrͣa
quȩ deploremꝰ aꝑiat. dicens. Si pec¬
caui & ad horã peꝑcisti mͥ. curab
iniquitate mea mundũ me ẽe nͣ pã¬
teris: Nesi aꝑte dicat. Si culpã
uenia abstulit: cur hanc ꝙame
mens inculpe recordatione concu¬
tit᷑. ut adꝑpetrationẽ illiꝰ longe
gͣuiꝰ. quã priꝰ capta fuerat urge¬
at᷑. & dep̃hensa trepidat. seq ipsã
golabore certaminis astͣligit᷑ ꝑ¬
horrescit Unde & apte sub un
git᷑. ꝙ si impiꝰ fuero ue mͥẽ: & fi
iustꝰ. ñ leuabo caput: saturatꝰ

Expanded text:
mor incendat. Et quidquid mens vel de mor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coepit, nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis imponat. e mentis damna conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus aperiat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si aperte dicat: Si culpam venia abstulit, cur hanc et a mens in culpae recordatione concutitur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa trepidat, seque ipsamgo labore certaminis affligitur perhorrescit. Unde et apte subjunit, Si impius fuero, væ mihi est; & si iustus, non leuabo caput, saturatus
Abbreviated transcription (Latin):
concisa suꝑ ignẽ ponimꝰ : cũ uite nr̃e
oꝑa uirtutib distinguentes ĩmola¬
mꝰ. Caput atq ea que uixta iecur
continent᷑ incendimꝰ: cũ insensu nr̃o
quo omẽ corpꝰ regit᷑. atq in occultis
desidiis flaͣma diumi amoris arde¬
mus: & tam̃ p̃cipit᷑. ut pedes atq in¬
testina hostiȩ lauent᷑. Pedib enĩ
t̃ra tangit᷑: intestinis uͦ stercora
gestant᷑. quia pleruͣq iã exdesid̾io
inet̃nitate fuccendim. iã toto deuo¬
tionis sensu adappetitũ nr̃e morti¬
ficationis inhiamꝰ. s qr adhuc t̾renũ
p̃ infirmitate aliqͥd agimꝰ : non nul¬
la &iã que iã subegimus illicita in
corde toleramꝰ. Cũq cogitationes nr̃as
inmunda tẽptatio inqͥnat: qͥd ali¬
ud quã in testina hostie stercus por-¬
tant. S ut cõburi debeant lauen¬
tur: qͥ animirũ necesse ẽ: ut inmun¬
dascogitationes timoris fletꝰ diluat.
qͣs inacceptione sacrificii suꝑnus a¬

Expanded text:
concisa super ignem ponimus, cum vitae nostrae concisa super ignem ponimus, cum vitae nostrae opera virtutibus distinguentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentur, incendimus; cum in sensu nostro, quo omne corpus regitur, atque in occultis desideriis flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitur, intestinis vero stercora gestantur; quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus. Sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam, quae jam subegimus, illicita in corde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut comburi debeant laventur, quia nimirum necesse est ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus a
Abbreviated transcription (Latin):
te sole ad castra reuertit᷑: qui post la¬
m̃ta penitentiȩ frigescente flãma
cogitationis illicite. ad fideliũ meri¬
tap̃sum̃da reparat᷑. ut iã se acẽtis
longe e̾e̾ ñ estim&: qͥ mundũ se ꝑ
obitum intuni ardoris garid&
S int̾hec sciendum ẽ. qͦd idcirco ñ¬
nĩꝗͣ impulsu illicite cogitationis af¬
fligim᷑ : quia inqͥb dã terrene con¬
uersationis actib quãus licitis li¬
benter occupam᷑. cũq uel inminimis
t̾rena actio ꝑ desidiũ tangit᷑: cres¬
cente contra nos antiqui hostis for¬
titudine. mens nr̃a nimia inportu¬
nitate tẽptationis inqͥnat᷑. Unde
& sacerdos legis menbra hostiȩ ꝑfrus¬
ta concisa capnt atq ea quȩ erga ie-¬
cur stͣ iubet᷑ ignib cremare: pedes uͦ
atq intestina hostie priꝰ aqua dilu¬
ere. Nos qͥppe ipsos sacrifitiũ do of¬
ferimus: cũ uttã nram cultii diui¬
no dedicamꝰ: qͥ mbra hostię ꝑfrusta

Expanded text:
te sole ad castra revertitur, qui post late sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversationis actibus, quamvis licitis, libenterrena actio per desiderium tangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitudine mens nostra non minima importunitate tentationis inquinatur. Unde et sacerdos legis membra hostiae per frusta concisa, caput atque ea quae circa jecur sunt, jubetur ignibus cremare, pedes vero atque intestina hostiae prius aqua diluere. Nos quippe ipsos sacrificium Deo offerimus, cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Qui membra hostiae per frustra
Abbreviated transcription (Latin):
mens ad aliqͤntulũ intẽptatione
deserit᷑: quasi ab humore pͥstinotra
siccat᷑ : ut infirmitatẽ suã derelicꝰ
sentiat: & sine infusione suꝑnȩ gr̃e¬
quippe est sõniũ tẽptatio occulta: per
quã tenebrosa cogitatione turpe ali¬
quia corde concipit᷑. quod tam̃ corꝑis
oꝑe ñ explet᷑ͦ S sõno nocturno pol¬
lucus egrediextra castra p̃cipit᷑. qr
indelic&̃ dignũ est. ut qͥ inmunda co¬
gitatione polluit᷑. indignũ se cunc̾¬
sue meritũ ante ocłos ponat: ex bono¬
rũ seestimatione despiciat. Polluto
gͦ extra castra exire ẽ : turpi impug¬
natione laboranti sese ex continenti¬
ũ cõparatione despicere. Qui adues¬
ꝑã lauat᷑ aqua: cũ defectũ suũ con¬
spiciens. ad pęnitentiȩ lamͣta conu̾¬
cit᷑.: ut fletib diluat. omẽ qͦd animũ
occulta inqͥnatio accusat. S postoc¬
casũ solis adcastra redeat. qͥa de ferueᷤᷤ¬
cente tẽptationis ardore. necesseeͣ
ut iterũ fidutiã erga sotietate᷑ bo¬

Expanded text:
 ad aliquantulum in tentationem deseritur, quasi ab humore pristino terra siccatur, ut infirmitatem suam derelicta sentiat, et sine infusione superquippe somnium est tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. 2. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur indignum se cuncsuae meritum ante oculos ponat, ex bonorum se aestimatione despiciat. Pollutum ergo extra castra exire est turpi impugnatione laborantem, sese ex continentium comparatione despicere, quia ad vesperam lotus aqua, cum defectum suum despiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bo
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ delinquimꝰ. ea qͦq que agimꝰ di¬
udicamꝰ: accusat mens ipsa quod ꝑ¬
petrat: s quia hoc exdesid̾io mini¬
me deserit. erubescit confiteri qͦd
facit. Cũ uͦ toto iã iuditio carnis
delectationes pͣmit. audaci uoce
inaccusationis suȩ confessione seeri¬
git: unde recte nẽdr̃. dimittã ad¬
uersũ me eloqͥũ meũ: quia fortis
m̃s relaxare contra se uerba detesta¬
tionis inchoat. quȩ apud sem & ipsan
pͥus infirma uerecundata retinebat.
Sed sunt non nulli qͥ aꝑtis uocib cul¬
pas faderit᷑: s tam̃ in confessione ge¬
mere nesciunt. & lugenda gauden¬
tesdicunt. Unde adhuc apte subum¬
Loquar in amaritudine anime i
Qui culpas suas detestans loqͥt᷑. res
necesse ẽ. ut has in amaritudine a¬
me loquat᷑ ut hec ipsa amaritu¬
do puniat. qͥcqͥd lingua ꝑ mentis
uiditiũ accusat. Sciendũ uͦẽ qͥas
atq ad int̾rogationẽ supernuai¬
cis fidentior exurgit. ut sem& iys̃

Expanded text:
et cum delinquimus 319 ea quoque quae agimus diet cum delinquimus 319 ea quoque quae agimus dijudicamus. Accusat mens ipsa quod perpetrat; sed quia hoc ex desiderio minime deserit, erubescit confiteri quod fecit. Cum vero toto jam judicio carnis delectationem premit, audaci voce in accusationis suae confessionem se erigit. Unde recte nunc dicitur: Dimittam adversum me eloquium meum, quia fortis mens relaxare contra se verba detestationis inchoat, quae apud semetipsam prius infirme verecundata retinebaSed sunt nonnulli, qui apertis vocibus culpas fatentur, sed tamen in confessione gemere nesciunt et lugenda gaudentes dicunt. Sed qui culpasessione gefiat in amaritudine animae. --Qui culpas suas detestans loquitur, restat necesse est ut has in amaritudine animae loquatur, ut haec ipsa amaritudo puniat quidquid lingua per mentis judicium accusat. Sciendum vero est qatque ad interrogationem superni judicis fidentior exsurgit, ut semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe ex timore restringit᷑. ꝑ uersa
libent᷑ ager&. si licer&. Hequaꝗͣ
gͦ ueraciter rectꝰ ẽ. qui ad huc apra¬
uitatis desidio lib ñ ẽ. Bene itaq
drͣ: neq enĩ possum metuens res¬
pondere: quia uera obsequia dõ
ñ reddimꝰ. si extimore mandatis
illus. & ñ potius ex amore seruimꝰ :
Edcỹ menti nr̃ȩ eius dulce .xii.¬
dinis amor accendit᷑. omẽ
desideriũ pͣsentis uite leui¬
gat᷑. Intediũ delectatio uercitur.
atq hanc cũ merore mens tolerat.
cui uicta prius reprobo amore ser¬
uiebat. Unde & apte subdit᷑ Ted&¬
uilescere. cũ conclitoris amor dulces¬
cere ceperit: sese contra se animus
accendit: ut accusare se deculpis de¬
beat: inqͥb se ante suꝑnoꝵ nescuis
defendebat. Unde adhuc recte sub
qui praua que gessit defendere ex¬
cusationib conat᷑ s ad uersũ see¬
loquiũ dimittit: qui accusare inse
hoc incipit. qͦd errauit. Sȩpe uero

Expanded text:
opere ex timore restringitur, perversa opere ex timore restringitur, perversa libenter ageret, si liceret. Nequaquam ergo veraciter rectus est, qui adhuc a pravitatis desiderio liber non est. Bene itaque dicitur: Neque enim possum metuens respondere, quia vera obsequia Deo non reddimus, si ex timore mandatis illius, et non potius ex amore servimus. Sed cum menti nostrae ejus dulcedinis amor accenditur, omne desiderium praesentis vitae levigatur, in taedium dilectio vertitur, atque hanc cum moerore mens tolerat, cui victa prius reprobo amore serviebat. Unde et apte subditvilescere, cum conditoris amor dulcescere coeperit, sese contra se animus accendit, ut accusare se de culpis debeat, in quibus se ante supernorum nescius defendebat. Unde adhuc recte adjuqui prava quae gessit defendere excusationibus conatur. Sed adversum se eloquium dimittit, qui accusare in se hoc incipit quod erravit. Saepe vero
Abbreviated transcription (Latin):
sub iungit. Heq enĩ possum metu¬
ens respondere. Respondere qͥppe
cuilib& dicim᷑: cũ factis illius dig¬
na oꝑa repensamꝰ. Dõ gͦ respond̾e¬
est. donis eiꝰ p̃cedentib nra obseqͥa
redcłe. unde & psalmy quidã inqͥb
scã oꝑatio imitanda p̃ponit᷑. ad res¬
pondendũ scripti pre notant᷑. Rec̃¬
tũ itaq d̾s hominẽ condidit: eũq
adꝑuersa defluentẽ̾ cũ songani¬
mitate tolerauit. Cottidie culpas
aspicit: & tamͣ uiuendi spatia non
citius abscidit: Dona largit᷑ benig¬
nitate sua & erga malos utit᷑. Res
pondere homo tot di bene ficiis de¬
b& : s tam̃ respondere metuens nͣ
ual&: quia humani generis condi¬
torẽ. qui adhuc seruilit formidat:
ꝓculdubio ñ amat. Nam tunc so¬
lũ do uera obsequia reddimꝰ: cũ
eum ꝓpt̾ amoris fidutiã ñ timemꝰ
cũ nos ad bona opera affectꝰ ñ metꝰ
dirigit: cũ malũ nr̃e m̃ti iã ñ pla¬
c&. &iã silic&. Nã qͥ a ꝑuersitatis

Expanded text:
uitur: Neque enim possum metuens respondere. - Respondere quippe cuilibet dicimus, cum factis illius digna opera recompensamus. Deo ergo respondest donis ejus praecedentibus nostra obsequia reddere. Unde et psalmi quidam, in quibus sancta operatio imitanda proponitur, ad respondendum scripti praenotantur. Rectum itaque Deus hominem condidit, eumque ad perversa defluentem cum longanimitate toleravit. Quotidie culpam aspicit, et tamen vivendi spatia non citius abscidit; dona largitur benignitate sua, et erga malos utitur patientia sua. Respondere homo tot beneficiis debet; sed tamen respondere metuens non valet, quia humani generis conditorem qui adhuc serviliter formidat, procul dubio non amat. Nam tunc solum Deo vera obsequia reddimus, cum eum propter amoris fiduciam non timemus; cum nos ad bona opera affectus, non metus dirigit; cum malum nostrae menti jam non placet, etiam si licet. Nam qui a perversitatis
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ pensandũ ẽ p̃mittit dicens.
faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ & simi¬
litudinẽ nrãm Neq enĩ de eo sicut
de reb cet̾is scriptũ ẽ: fiat ꝙ factũ ẽ:
condebat᷑: qͥsi cũ confilio facta uidet᷑.
Quasi ꝑ studiũ det̾ra plasmat᷑. & in
spiratione conditoris. in uirtute sp̃c

Expanded text:
enter pensandum est, praemittit dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Neque enim de eo sicut de rebus caeteris scriptum est: Fiat, et factum est condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur homo, et inspiratione Conditoris in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmoysen terrorẽ legis ꝓtulit:
quasi ꝑ puerũ uirgam misit S
puer cũ baculo mortuũ suscitare
ñ ualuit: qͥa paulo attestante. ni¬
hil ad perfect ũ adduxit lex. Ip¬
si autẽ per sem& ipsũ ueniens. &
suꝑ cad auer se humilit̃ sternens.
ad exȩquanda sibi mortui men¬
bra se collegit: quia cũ informa
q̃i ee̾t. ñ rapinã arbitratꝰ ẽ e̾e̾ se
cqualẽ dõ. s semos ipsũ exinani
uit formã serui accipiens: insimi¬
litudinẽ hominũ factꝰ. & habi¬
tu inuentꝰ ut homo. Huc illucq
de ambulat: quia & uideam uix¬
ta. & longe positas gentes uocat:
duꝑ mort̾uũ septies oscitat: qr ꝑ
aspirationẽ diuini muneris gr̃ȩ
septiformis spm̃ in peccati morte
iacentib aspirat : moxq uniuens
erigit᷑. qr his quẽ tͣroris uirga
suscitare ñ potuit : ꝑ amoris spm̃
puer aduitã redit Dicat itaq¬

Expanded text:
per Moysen terrorem legis protulit, per Moysen terrorem legis protulit, quasi 318 per puerum virgam misit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Huc illucque deambulat, quia et Judaeam juxta et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies aspirat, quia per apertionem divini muneris gratiae septiformis spiritum in peccati morte jacentibus aspirat. Moxque vivens erigitur, quia is quem terroris virga suscitare non potuit, per amoris spiritum puer ad vitam rediit. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
bo eum. Ulirgͥ sc̃s quia humani ge¬
neris redẽptorẽ uenire mitẽ cons¬
picit. ñ metũ ad dñ. s affectũ
ad patrẽ sumit: &timorẽ despict.
quia ꝑ adoptionis gram ad amo¬
rẽ surgit. Hinc ioħes ait Timor¬
non est incaritate: s ꝑfecta cari¬
tas foras mittit timorẽ. Hinc
Tacharias dicit: ut sine timore
de manu inimicoꝵ nrõꝵ lib̾ati
seruiamꝰ illi. Apeccati gͥ morit
timor nos suscitare nonualut.
s ad statũ uitȩ aspirata mansa¬
etudinis grã erexit. Qͦd bene he¬
lyseo sunamytis filiũ suscitante
signat᷑: qui cũ baculo puerum
mittens. ex tincto filio uitã minime
reddidit. ꝑ sem& ipsum uͦ ueniens.
seq suꝑ mortuũ sternens. atq ad
nis menbra se colligens. hue illucq
deambulans. & in ore mortui septi¬
s aspirans. hunc ad rediuiuã lucẽ
tinus per ministeriũ cõpassionis
inimauit. Auctor qͥppe humani
eneris ds̃ quasi mortuũ puerũ
loluit. cũ extinctos nos iniqͥtatis
aculeo miseratꝰ aspexit. Et quia

Expanded text:
s, quia humani generis Redemptorem venire mitem conspicit, non metum a Domino, sed affectum a Patre sumit, et timorem despicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Jonon est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
Seqͥ possunt recti quiliba ꝑ acceptȩ
infiocentie meritũ aliquando p̃sen¬
tis motib animaduersionis obiuare:
nꝰ considet quo defluxit: ȩt̃ne mor-¬
tis dãpna conspiciat: ciu nimirũ
constat quia nequaquã iustitia hu-¬
mana contradicat: uideat quã ꝑ¬
uerse homo deliquerit : uideat quã
rascatur. & mediatorẽ dĩ & hominũ

Expanded text:
Sed possunt recti quilibet per acceptae Sed possunt recti quilibet per acceptae innocentiae meritum aliquando praesentis motibus animadversionis obviare, nus consideret quo defluxit; aeternae mortis damna conspiciat; cui nimirum constat quia nequaquam justitia humana contradicat, videat quam perverse homo deliquerit; videat quam rascatur, et mediatorem Dei et hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
uiduã: & uenite. & arguite me.
linãq quẽ arguimꝰ: rationis auc¬
insinuat: quanta bonis actib fidu¬
tiam prestat: Acsi aperte dicat.:
Recta agite: & animaduersidnis meȩ
motib ñ iã ꝑdep̃cationis gemitum
s ꝑ fidutiam auctoritatis obuiate
Hinc & enĩ ioħes dicit Si cortirĩn
ñ rep̃henderit nos. fidutiã habemꝰ
adeo. Hinc ẽ qͦd moyses quia placet
seruiens. audit᷑. tacens: cũ silenti dr̃.
quid clamas adme: Hinc ẽ quod i¬
rascentẽ retinet. cũ audit: dimit¬
te me ut irascat᷑ furor m̃s contra
popłin istũ Hinc est. quod arguen¬
tẽ dñs ñ habuisse sequerit᷑: cũ ꝑ ꝓ
pħam dicit. quesiui uirũ qui int̾¬
ponerꝙ sepẽ. & star&s oppositꝰ contͣ
me. ne dissiparẽ eã : & ñ inueni.
Hinc ẽ qͦd ysaias grauit̾ deplorat
dicens. Om̃s nos cecidimꝰ quasi foliũ:
& iniquitates nr̃e quasi uentꝰ abstu¬
lerunt nos: ñ est quiinuocet nom̃
tuũ. qui consurgat & teneat te:

Expanded text:
, et venite, et arguite me. Ei namque quem arguimus, rationis aucinsinuat quantam bonis actibus fiduciam praestet? Ac si patenter dicat: Recta agite, et animadversionis meae motibus, non jam per deprecationis gemitum, sed per fiduciam auctoritatis obviate. Hinc enim Joannes dicit: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum . Hinc est quod Moyses, quia placet serviens, auditur tacens, cum silenti dicitur: Quid clamas ad me ? Hinc est quod irascentem retinet, cum audit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra populum istum . Hinc est quod arguentem Dominus non habuisse se queritur, cum per prophetam dicitur: Quaesivi virum qui interponeret sepem, et staret oppositus contra me, ne dissiparem eam, et non inveni . Hinc est quod graviter Isaias deplorat, dicens: Omnes nos cecidimus quasi folium, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos; non est qui invocet nomen tuum, qui c
Abbreviated transcription (Latin):
id circo irremissibilit̾ peccauert̃. qr
tanto robustiꝰ stare poterant: qͣnto
eos carnis ad mixtio ñ tenebat. hõ
uͦ idcirco post culpã ueniã meruit.
qͥa ꝑ carnale corpus aliqͥd qͦ sem& ipso
minor e̾e̾t accepit. Unde & apud res¬
pectũ iudicis argumͣtũ pietatis ẽ hȩc
eadẽ infirmitas carnis: sic̃ ꝑ psalmy¬
stã dr̃: ipse autẽ ẽ misericors. & ꝓpi

Expanded text:
idcirco irremissibiliter peccaverunt, quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis admistio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset accepit. Unde et apud respectum judicis argumentum pietatis est haec eadem infirmitas carnis; sicut per Psalmistam dicitur: Ipse autem est misericors,
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓpriã deficiendo reuocauit: ut ita
dicã. secreta sapientiȩ ñ inueniens in¬
uenit: qr cũ ad suꝑna consilia reqͥren¬
da lasescer&. didicit ut humiliꝰ timerꝙ.
ẜ quẽ sua infirmitas a cognitione in¬
tima reppulit. hunc ei ueriꝰ humili¬
tas iunxit.
ophar itaq & ꝑscientie studi¬
um peritꝰ.
tumide
locutionis
ignarus : quia ip̃¬
se grauita.¬
tẽ non hab&. meli¬
ori optat. qͦd
habet dicens. atq utinã dis loqueret᷑
tecũ. & aperiret labia sua tͥ: ut osten¬
der& tibi secreta sapientie. Quieã
quoq quase suꝑ amicũ pollere estimat.
optando scientiã ostentat. cũ protinꝰ
subdit.  qͦd multiplex sit lex eius.
Qͥd hoc loco dĩ lex accipi. nisi caritas
deb&. perquam sẽꝑ inm̃te legit᷑. pͣcep¬
ta uitȩ qualit̾ inactione teneant᷑
De hac enĩ lege. ueritatis uoce dicit᷑:

Expanded text:
riam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas junxit. ophar itaque et per scientiae studium peritus, tumidae locutionis ignarus, quia ipse gravitatem non habet, meliori optat quod habet, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ostenderet tibi secreta sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim le
Abbreviated transcription (Latin):
si deaugmͣto ꝓprii ꝓuectꝰ hilarescit.
Multiplex gͦ ista lexd̾i ẽ. que contra
mentẽ impetit instructionis suȩ
munimine occurrit: ut qr antiquus
hostis uaria circũ fusione nos obsi¬
da. ipsa hunc de nobis multiplicit̃
expugnet.
Uam nimirũ lege̾ si sollicita
consid̾atione pensamꝰ. auc¬
tori nr̃o quantũ cotidi¬
e delinquamꝰ agnoscimꝰ. Si autẽ
culpas ꝑpendimꝰ : ꝓfec̾to equani¬
miter flagella toleramꝰ. nec ex do¬
lore adimpatientiã ꝓruit: cũ suo
se uiditio conscientia addicit.
Unde sophar qͥd dicer& sciens. sed
cui dicer& nesciens. post quã p̃mi¬
sit dicens. ut ostendet tͥ secreta sapi¬
entiȩ. & qͦd multiplex sit lex euis:
ptinꝰ adrungit.  intelligeres qͦd

Expanded text:
si de augmento proprii provectus hilarescit. si de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus adju
Abbreviated transcription (Latin):
restringat: ut minas potentiũ ra¬
tiocinatione mitiget: ut opp̃ssoꝵ an¬
gustias qͣnta p̃ual& ope leuet: ut
foris resistentib opponat patientiã.
ut intus suꝑbientib exibeat cũ pati¬
entia disciplinã. ut erga errata sub¬
ditoꝵ. sic mansuetudo zelũ tempers.
quatenus a iustitiȩ studio ñ eneru&
sic ad ultionẽ zelus ferueat. netam̃
pietatis limitẽ feruendo trans cen¬
dat: ut in gratos beneficiis ad amorẽ
ꝓuocet. utꝰ gratos qͦsq ministeriis
in amorẽ seru& ut ꝓximoꝵ mala
cũ corrigere ñ ualet: taceat: ut
cũ corrigi loquendo possunt: silen¬
tiũ consensum ẽe̾ ꝑtimescat. ut su
ea que tacet tolerꝙ. ne tam̃ in atimo
utꝰ eruit. uersare in animo qͦd inqͥ¬
nat nescit. Non gaud& suꝑ iniqͥta¬
te: quia quo solas dil ectione erga
om̃s inhiat: necde ꝑditione aduer¬
santiũ exultat. Congaud& autenz
ueritati: quia ut se ceteros diligens:
ꝑhoc qͦd rectũ in aliis conspicit. qua¬

Expanded text:
restringat, ut minas potentium rarestringat, ut minas potentium ratiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevaleat ope levet, ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam, ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet quatenus a justitiae studio non enervet, sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem Dei provocet, ut gratos quosque ministeriis in amore servet, ut proximorum mala cum corrigere non valet taceat, et cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret ne tamen in animo us eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ne cor luxuria polluat: & subiectũ
desid̾us ꝑ illicita corrũpat. neira ex¬
asperꝙ. & usq ad ꝓferenda̾ contu¬
meliã inflãm& : ne inuidia morde.
at. & alienis felicitatib ẽmula. sua
se face consumat. ne in modate lin¬
guã loquacitas ꝑtrahat. eaq usq
adlasciuiã obtrectationis extendat
ne odium malicia excit&. & os usq
adiaculũ malelictionis irritet.
Et rursũ cũ cogitat. ut ea alt̾i faci¬
at. quȩ ipsei sibi fieri ab altero ex¬
pectat : pensat nimirũ. ut malis
bona. ut bonis meliora respondeat:
ut erga ꝓcaces mansuetudinẽ longi¬
nimitatis exibeat : ut malitiȩ peste
languentib grãm benignitatis im¬
pendat: ut discordes pace uniat: ut
concordes ad concupiscentiã uere pa¬
cis accingat: ut indigentib necessa¬
ria tribuat: ut errantib uiã recti¬
tudinis ostendat: ut afflictos uerbo
& cõpassione mulceat: ut accensos
in huiꝰ mundi desidiis increpatione

Expanded text:
ne cor luxuria polluat, et subjectum ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Et rursum, cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione