comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciã umbra linearũ ꝑ quas descenderat in horo logium
achat. in sole retrorsum decem lineis. Et reus est sol ꝑ
ꝓphetia hic refert̾ historia. quȩ in regũ uolumine
consequentius legit᷑. Fleuit ezechias fletu magno
Prius quã egrederet᷑ is aid̾mediã partẽ atrii. factus est
sermo dñi ad eũ dicens. Reũ tere &e dic erechie duci
nũ quia dnis me sanauit. Cui ꝓpħa respondit. Hoc
erit signũ adño ꝗđ facturꝰ sit dñs sermonẽ quẽ locu¬
tus ẽ. Uis ut accedat umbra tot lineas. anut reũtat᷑
totidem gradib. Cui dixit exechias. Facile ẽ umbrã
erescere decẽ lieis. nec uolo ut fiat. s ut reu̾tat᷑ re

Expanded text:
faciam umbram linearum per quas descenderat in horologio faciam umbram linearum per quas descenderat in horologio Achaz in sole retrorsum decem lineis: et reversus est soprophetia hic refertur historia, quae in Regum 469 volumine consequentius legitur. Flente Ezechia fletu magno, priusquam egrederetur Isaias mediam partem sermo Domini ad eum dicens. Revertere: et dic Ezechie duci num quod Dominus me sanavit? Cui propheta respondit: Hoc erit signum a Domino, quod facturus sit Dominus sermonem quem locutus est. Vis ut ascendat umbra tot lineis, aut ut revertatur totidem gradibus? Cui dixit Ezechias: Et facile est umbram crescere decem lineis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
annũ concessȩ uitȩ manassen eẽ generatũ. Ergo iste
om̃is ẽ fletꝰ. qͦd desꝑabat xꝑm desuo semine nascitu¬
rũ. Alii asserunt ꝗuisscõs uiros morte terreri. ꝓpt̃
incertũ uidicii & ignorantiã sententiae. dĩ sedẽ habi¬
turi sint. Simulq facti questio soluitur. ac necessitatis
uicula atq causarum qd nequa quam dies mortis sm¬
gulis prestitura sit. s uoluntate di. et ignotis mortalib
causis uel uiuat aliquis uł moriat᷑. p̃sertim cum & statu¬
ta nunc mortis necessitas differat᷑. & post mortẽ resuscita¬
tos plurimos legerimus. Et factum ẽ uerbũ dni ad
isaiam dicens. Uade & dic erechie. Hȩc dicit dñs d̾s
dauid patris tui. Audiui orationẽ tuam. & uidi la-¬
crimam tuam. Ecce ego adiciam suꝑ dies tuos quin¬
decim annos. De manu regis assyrioꝵ eruam te & ai¬
quia faciet dñs uerbum hoc qđ locutꝰ ẽ. Ecce ego reũti

Expanded text:
annum concessae vitae Manassen esse generatum. Ergo iste annum concessae vitae Manassen esse generatum. Ergo iste omnis est fletus, quod desperabat Christum de suo semine nasciturum. Alii asserunt, quamvis sanctos viros morte terreri, propter incertum judicii, et ignorationem sententiae Dei, quam sedem habituri sint. Simulque fati quaestio solvitur, ac necessitatis vincula atque causarum, quod nequaquam dies mortis singulis praestituta sit, sed voluntate Dei et ignotis mortalibus causis, vel vivat aliquis, vel moriatur: praesertim cum et statuta nunc mortis necessitas differatur, et post mortem resuscitatos plurimos legerimus. Et factum est verbum DIsaiam dicens vade et dic Ezechiae haec dicit Dominus Deus David patris tui audivi orationem tuam vidi lacrimam tuam ecce ego adiciam super dies tuos quindecim annos et de manu regis Assyriorum eruam te et cius est: Ecce ego reverti
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate & in corde ꝑfecto. & qđ bonũẽ in oculis tuisfe¬
cerim. audiensq se e̾e̾ moriturũ. ñ p̃cat᷑ uitã & annos
plurimos s indi iudicio quid uelit prestare dimittit.
Nouerat enĩ ideireo cło placiusse salamonẽ. quod annos intȩ
ñ petierit ampliores. S itinꝰ ad dñm. narrat oꝑa sua
quomodo ambulauerit coram eo. iueritate & in corde ꝑfecto.
Felax conscientia. quȩ afflichonis tempore bonoꝵ oꝑm recordat᷑.
Deati enim mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. & quod alibi
scribit̾. quis gloriat᷑ purum habere se cor. qđ ita soluit᷑. ꝑfectio¬
nem cordis in eo nunc dici qđ ĩdola destruxerit templi. ual.
uas aperuerit. serpentẽ eneũ cõminuerit. et cet᷑a fecerit
ꝓmissionẽ dñi addauid. quã uidebat insua morte peri¬
turam. Eo enim tempore ez echias filios ñ habebat.¬
regnare cepit in uidam. Exꝗͦ ꝑspicuũ est. post t̾tiũ

Expanded text:
veritate, et in corde perfecto, et quod bonum est in oculis tuis feveritate, et in corde perfecto, et quod bonum est in oculis tuis fecerim. Audiensque se esse moriturum, non precatur vitam et annos plurimos, sed in Dei judicio quid velit praestare, dimittit. 468 Noverat enim idcirco Deo placuisse Salomonem, quod annos vitae non petierit ampliores; sed iturus ad Dominum, narrat opera sua, quomodo ambulaverit coram eo in veritate et in corde perfecto. Felix conscientia, quae afflictionis tempore bonorum operum recordatur: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et quando alibi scribitur: Quis gloriabitur purum habere se cor ? Quod ita solvitur: perfectionem cordis in eo nunc dici, quodas aperuerit, serpentem aeneum comminuerit, et caetera feceripromissionem Domini ad David, quam videbat in sua morte perituram. Eo enim tempore Ezechias filios non habebatregnare coepit in Judaea. Ex quo perspicuum est, post tertium
Abbreviated transcription (Latin):
queso quomodo ambulauerĩ coram te in ueritate &e incorde
etechias fletu magno.: Quem diligit dñs corripit. et casti¬
git omem filiũ quem recipit. Ne eleuaret᷑ cor et icbiȩ ꝓost
in credules tiumphos. & dimidiei capriuitate uictoria
infirma corporis insitat᷑. & audit se esse moriturũ. ut
conusus ad dñm flectat sententiã eiꝰ. Quod quidẽ et in iona
ꝓpheta legimꝰ. & incomiminanonib contra clauid que di¬
cunt̃ futa nec facta sunt. ñ do mutante sententiam. s ꝓuo¬
cante humanũ genus ad notitiã sui. Dñs enĩ pęnitens ẽ.
suꝑ malitus. Conũtitq etechias faciem fuã ad parietem.
Qui ad templum ire ñpoterat ad parietẽ autẽ templi uixta
quod salomon palatiũ extruxerat. uel absolute ad parie-¬
tem. nelacrimas suas a sedentib ostentare iuderet᷑: u
aut certe nreta hieremiam ad corsuum qui cĩñ. id est
parietem cor appellat ut tota m̃te dnm pcaret᷑. Et ait.
Obsecro dñe. mem̃to queso quomͦ ambulauerĩ corã te in

Expanded text:
coram te in veritate et in corde Ezechias fletu magno . Quem enim diligit Dominus corripit, et castigat omnem filium quem recipit. Ne elevetur cor Ezechiae post incredibiles triumphos, et de media captivitate victoriam, infirmitate corporis visitatur, et audit se esse moriturum, ut conversus ad Dominum flectat sententiam ejus. Sed nulla, quae in propheta legimus, et in comminationibus contra David quae dicuntur futura, nec facta sunt, non Deo mutante sententiam, sed provocante humanum genus ad notitiam sui. Dominus enim poenitens est super malitiis. Convertitque Ezechias faciem suam ad parietem, quia ad Templum ire non poterat. Ad parietem autem Templi, juxta quod Salomon palatium exstruxerat. Vel absolute ad parietem, ne lacrymas suas assidentibus ostentare videretur. Aut certe juxta Jeremiam, ad cor suum; qui CIR  , id est parietem, cor appellat, ut tota mente Dominum deprecaretur.e, memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in
Abbreviated transcription (Latin):
laciniosa legis cerimoniis dedit p̃ceptũ breuissim
dilectionis & fidei. ut qđ nobis fieri noluerimꝰ nes
cerimꝰ alteri. Unde & dñs in eugłio. In his in qui
duob: mandatis. pend& omis lex & ꝓpħae. Non¬
nulli hoo capitulũ ad illa tẽpora referunt. quandi
sub xorobabel filio salathiel. & hie su filio iosedeco
& exra & nec mia. quedã pars popłi reuersa ẽ in
iudȩã. Quib respondebimꝰ ñ eos seruare ordinem
historiae. maxime cũ ea que sequnt᷑ ñ adũsũ babi¬
nios quorũ rex nabugodonosor fuit. sed aduersum
sen nacherib rogẽ dicant᷑ assyriorũ. Propter ha
hec dicit dñs ds̃ exercituũ. Noli timere popłs meu
habitator syon. ab assur. inuirga ꝑcuti& te. & bacil

Expanded text:
laciniosae Legis caeremoniis, dedit praeceptum brevissimum dilectionis et fidei, ut quod nobis fieri noluerimus, ne fecerimus alteri. Unde et Dominus in Evangelio: In his, inquit, duobus mandatis pendet omnis Lex et Prophetae . Nonnulli hoc capitulum ad illa tempora referunt, quando sub Zorobabel filio Set Esdra, et Neemia quaedam pars populi reversa est in Judaeam. Quibus respondebimus, 150 non eos servare ordinem historiae, maxime cum ea quae sequuntur, non adversum Babylonios, quorum rex Nabuchodonosor fuit, sed adversum Sennacherib regem dicantur Assyriorum. Propter hoc haec dicit Dominus Deus exercituum: Noli timere, populus meus hab
Abbreviated transcription (Latin):
ercitu eiꝰ. De tyro ꝑ quȩ signisicat multo tempore ab
exereitu babylonis aggerem conportatũ. quod postea fecit
alexander. in sulam continenti t̃rasatians. ille ante fa¬
cere sit conatus. Quomodo gͦ ad ũsus babylonem. & phi¬
listuim. & moab. & exyptum. & idumeos. & isma helitas.
fupra d̾t comminationem legimus quod infultauerunt
captiuitatem popłi eiꝰ. ⁊ ta &iam nc̃ ad uersum tẏrum
mimicam & in fultatriaem sub u̾sionis i herłm. ꝓphetia
texitur. quod & ipsa ab eodem hoste sit destruenda. Le
bella describunt. ibiq repperimus post captiuitatẽ
iherłm palestinos. & arabas. & damascenos. & de in¬
ceps egyptios fuisse sub uersos. Quod autẽ semꝑ hȩgen¬
tes p̃cipue tyrus in pugnauerit ifrł. & inillius subũfios̃¬
ne letata fit. amos ꝓpheta in ex ordio fui uoluminis. ex¬
plicat. & breuit̾ laudes d̾o canens psalmista de clarat.
cemimici tu sonuerunt. & qui te oderunt caput. Su

Expanded text:
ercitui ejus de Tyro . Per quae significat multo tempore ab ercitui ejus de Tyro . Per quae significat multo tempore ab exercitu Babylonis aggerem comportatum, ut quod postea fecit Alexander, insulam continenti terrae socians, ille ante facere sit conatus . Quomodo ergo adversus Babylonem et Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos et Ismaelitas, suprativitati populi ejus, ita etiam nunc adversum 227 Tyrum inimicam, et insultatricem subversionis Jerusalem prophetia texitur, quod etiam ipsa ab eodem hoste sit destruenda. Legbella describunt; ibique reperimus post captivitatem Jerusalem, Palaestinos, et Arabas, et Damascenos, ac deinceps Aegyptios fuisse subversos. Quod autem semper hae gentes, et praecipue Tyrus impugnaverit Israel, et in illius subversione laetata sit, Amos propheta in exordio sui voluminis explicat , et breviter laudes Deo canens Psalmista declarat: Dce inimici tui sonuerunt: et qui te oderunt, extu
Abbreviated transcription (Latin):
fracte funt portȩ popłoꝵ. conũsa e ad me. impleboi
deserca ẽ P ropterea hec dicit dñs . E cce ego suꝑ te tẏrȩ
& ascen dere faciam ad te gentes multas. sic̃ ascendit ma¬
re fluctuans: & dissipapo muros tyri. & destruam tur¬
res eius. & radam puluerẽ eiꝰ deea Que autẽ istȩ sint
gentes multȩ. quȩ inundabunt tyrum sicut mare
fiuctuans. nominatim in consequentib docet: Ecce
ego ad ducam ad tyrum nabugo donosor regẽ baby
gladio in t̃stti&. & circimdabit te munitionib & con¬
portabit aggerem in gyro. & eleuabit contra te clipeum. & une¬
as atq arietes temperabit in muros tuos. & turres tuas destru¬
at & in armatura sua. & cetera quȩ usq ad sinem uisions
sequunt᷑. Nam & alia ꝓphetia que ad uersus egyptios
cernit᷑. eadem scriptura contexit. Fili hominis nabugo do¬
nosor rex babylonis serure fecit exercitum suum sorintute
magna. ad uersus tyrum. O mẽ caput de caluatum. et
om̃is umerus de pilatus. & merces non ẽ redditaei. & ex¬

Expanded text:
sa est ad me, implebor, deserta est. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super te, Tyre, et ascendere faciam ad te gentes multas, sicut ascendit mare fluctuans, et dissipabo muros Tyri, et destruam turres ejus, et radam pulverem ejus de ea Quae autem istae sint gentes multae, quae inundabunt Tyrum sicut mare fluctuans, nominatim in consequentibus docet: Ecce ego adducam ad Tyrum Nabuchodonosor regem Babylgladio interficiet: et circumdabit te munitionibus: et comportabit aggerem in gyro, et elevabit contra te clypeum, et vineas atque arietes temperabit in muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua, et caetera quae usque ad finem visionis sequuntur. eli. Fili hominis Nabuchodonosor Rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversus Tyrum: omne caput decalvatum, & omnis humerus depilatus est: & merces non est reddita ei, neque ex
Abbreviated transcription (Latin):
noluer̃ quȩ in lege p̃cepta sunt. id̾o effudit dñs suꝑ eos totã
irã suã. & indignationẽ furoris sui plenã tit qui priꝰ tacuerat
nequaquã ultra reticer&. nec sermonib eos. s penis torm̃tisq cor¬
riper&. & conp̃hender& eos bellũ fortissimũ quod nequaquã
possint euadere. ostendens ferotiã romanoꝵ. Cũq ex omĩ
parte combustꝰ sit. & nihil inse habeat sanitatis. tam̃ ñ in¬
telligit causã pene suȩ quo idcirco punitꝰ sit quia dĩ filiũ
mans te isrł. Nolitimere quia redemi te. & uocaui nomine
tuo meus estu. Cũ transieris ꝑaquas tecũ ero. & flumina
ñ oꝑient te. Cũ ambulaueris in igne non combureris. et
flama ñ ardebit inte. quia ego dñs ds tuus sesisrł saluator

Expanded text:
voluerunt quae Lege praecepta sunt. Ideo effudit Dominus super eos totam voluerunt quae Lege praecepta sunt. Ideo effudit Dominus super eos totam iram suam et indignationem furoris plenam, ut 515 qui prius tacuerat, nequaquam ultra reticeret, nec sermonibus eos, sed poenis tormentisque corriperet, et comprehenderet eos bellum fortissimum, quod nequaquam possint evadere, ostendens ferociam Romanorum. Cumque ex omni parte combustus sit, et nihil in se habeat sanitatis, tamen non intelligit causam poenae suae quod idcirco punitus sit, quia Dei Filium mans te Israel: Noli timere, quoniam redemite, et vocavi te nomine tuo: meus es tu. Cum transieris per aquam. tecum ero, et flumina non operient te: cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te: Quia ego Dominus Deus tuus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
toller&r at leuaro. s ille dĩ facere noluit uoluntatẽ. & iecirco
ab ausariis siis direptꝰ ẽ atq uastatꝰ. quos uel demonas uel hos¬
tes in telligere debemꝰ. Laqueuꝰ iuuenũ om̃s. & indomib car¬
cerũ absconditisunt. siue ut lxx transtulerunt laqueus incu¬
biculis ubiq & in domib simul in quib absconder̃ eos. Scri¬
bas significat & phariseos quiplebẽ miserabilẽ deceꝑat. & ubiq
posuerinit insidias contra dñmsaluatorẽ & apłos eiꝰ. habentes
clauẽ scientiȩ. nec ipsi in trantes. & alios uolentes in troire ꝓ¬
hbentes. Pulchreq pectora eoꝵ in qͥb habitabant cogitati¬
ones pessimȩ. carceres appellauit. Id̾o facti sunt in rapinã &
in direptionẽ. nec fint qͥ libar& eos. & peissermonẽ facer&
Simulq ꝓpħa cohortat᷑ eos. ut siom̃s audire ñ possii. saltim
pauci futura cognoscant. & intelligant a quo ista ꝑpessi st̃
causasq suȩ uastitatis agnoscant. qui nec facere nec audire

Expanded text:
i facere noluit voluntatem: et idcirco ab adversariis suis direptus est atque vastatus, quos vel daemones, vel hostes intelligere debemus. Laqueus juvenum omnes, et in domibus carcerum absconditi sunt. Sive ut LXX transtulerunt, Laqueus in cubilibus ubique: et in domibus simul, in quibus absconderunt eos: Scribas significans et Pharisaeos, qui plebem miserabilem deceperunt, et ubique posuerunt insidias contra Dominum Salvatorem et Apostolos ejus : habentes clavem scientiae, nec ipsi intrantes, et alios volentes introire prohibentes. Pulchreque pectora eorum in quibus habitabant cogitationes pessimae, carceres appellavit. Ideo facti sunt in rapinam, et in direptionem: nec fuit qui liberaret eos, et pro eis sermonem faceret. Simulque Propheta cohortatur eos, ut si omnes audire non possint, saltem pauci futura cognoscant et intelligant, a quo ista perpessi sint. Causasque suae vastitatis agnoscant, qui nec audire nec facere
Abbreviated transcription (Latin):
tas qui in credulus ẽ. in felicit̾ agit. & qui de populatas
si dere potentissimã eiuitatẽ. Sin autẽ. sic legit᷑ ut transta
quasi de ꝑsona t̃tia dicat᷑. qui in credulus ẽ. infidelit̾ agsas¬
de populator ẽ uastat. cũ superius copulandũ & in quh
potentia babylonis. s eu quod tantis malis obpressa sit ipsa ba¬
hylon ut gemitũ qui dẽ liberũ non habeat. P ropterea repleti
sunt lumbi mei dolore. angustia possedit me. sie̾ angustia par¬
uirientis. Corrui cũ audirẽ conturbatus sum. cũ uiderẽ emar¬

Expanded text:
tas? Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, tas? Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, obsidere potentissimam civitatem. Sin autem sic legitur, ut transtulimus, quasi de persona tdepopulator est, vastat: cum superioribus copulandum est, in qeat pressus potentia Babylonis: seu quod tantis malis oppressa sit ipsa Babylon, ut ne 214 gemitum quidem liberum habeat. Propterea repleti sunt lumbi mei dolore: angustia possedit me, sicut angustia parientis: corrui cu
Abbreviated transcription (Latin):
est contra habitatores babylonis. & iter̃. e leuate signũn¬
clangite bucina in gentib. sc̃isicate suꝑ eã gentes ana¬
te contra illam regib ararat. menni. & ascener. Nunp
contra eã thapsar. adducite equũ quasi brucũ aculeati
sicate contra eã gentes. reges medi. duces eiꝰ & uniuersos n¬
tratus eiꝰ cunctãq terram potestatis eiꝰ. & cõmouebii
conturbabit᷑ quia euigilabit contra babylonẽ cogitatol
ut ponat t̾rã babylonis desercã & in habitabilẽ Sic̃ u¬
nes ab affrica ueniunt dedeserto. Uenit de t̾ra horribli
dura nuntiatat mihi su ox babylonis popłi tim̃tis indi
siue ipsius babylonis. qd̾ audiat medos & elamitas ier
se exercitũ p̃parare. & uenire desolitudine. P onit ꝙ cops¬
onis exemplũ. Si c̃ inquit ab affrico uento uehemens ar
uenire consueuit. ita mͥ desolitudine uastitas uenit an
horribili cuius nom̃ quidẽ audire ñ possum absq form
Uisio dura nuntiata ẽ mͥ. Quid enĩ durius. quã p̾sens api¬

Expanded text:
ecunque locutus est contra habitatores Babylonis. Quae habitas suclangite bucina in gentibus sanctificate super eam gentes adnuntiate contra illam regibus Ararat Menni et Aschenez numerate contra eam Thapsar adducite equum quasi bruchum aculeatum sanctificate contra eam gentes reges Mediae duces eius et universos magistratus turbabitur: quia evigilabit contra Babylonem cogitatio Domini, ut ponat terram Babylonis desertam et inhabitabilem. rbines ab Africo veniunt, de deserto venit de terra horribili. Visio dura nuntiata est mihi. Vox Babylonii populi timentis inducitur, sive ipsius Babylonis, quod audiat Medos et Elamitas contra se exercitum praeparare, et venire de solitudine, ponitque comparationis exemplum. Sicut, inquit, ab Africo vento vehemens tempestas venire consuevit: ita mihi de solitudine vastitas venit, de terra horribili, cujus ne nomen quidem audire possum absque formidine. Visio dura nuntiata est mihi: quid enim durius quam praesens captivi
Abbreviated transcription (Latin):
impleta ẽ fumo. ut iudei putant thmiamatis.
consequent̃ ponunt᷑ & forcipes. quas in sacdotali
ministerio legimꝰ . Et audiui uogẽ dñi dicentis:
Quẽ mittã. & quis ihit nobis: Et dixi Ecce
uolentes loex posuert̃ ad popłm istũ. qđ pęnitꝰ in hebra.¬
ico ñ hab&. Quando aut̃ &e. di ꝑsona dr̃ nobis. illo sensu acci¬
piendũ ẽ quo & ingenesi legimꝰ. faciamꝰ hominẽ adima¬
ginẽ & similitudinẽ nrãm. ut sacram̃tũ indicoe trinitatis
Quomͦi ̃ in eugłio legimꝰ dicente dño ego & pat̾ unũ
sumꝰ &x unũ adnaturam referimꝰ. sumꝰ ad ꝑsonarũ diũsitatẽ.

Expanded text:
impleta est fumo, ut Judaei putant, thymiamatis; impleta est fumo, ut Judaei putant, thymiamatis; consequenter ponuntur et forcipes, quos et in sacerdotali ministerio legimus . Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam, et quis ibit nobis? Et dixi: Ecce volentes LXX posuerunt ad populum istum, quod penitus in Hebraeo non habetur. Quando autem ex Dei persona dicitur, nobis, illo sensu accipiendum est, quo, et in Genesi legitur: Faciamus hominem ad imaginem, et similitudinem nostram , ut sacramentum indicet Trinitatis. Quomodo enim in Evangelio legimus, dicente Domino: Ego et Pater unum sumus ; et unum ad na
Abbreviated transcription (Latin):
sed tantũ dixerat nescio loqui quia iuurnissũ. exten¬
dit ipse dñs manũ suã. & tetigit os eiꝰ & dixit Foce
dedi sermones meos inos tuũ. Porro adesaiã qͥ dixe¬
rat. uir pollutꝰ labiis ego sũ. & inmedio populiha¬
bentis polluta labia ego habito. ñ dĩ manꝰ porrigit᷑
sed seraphĩ mittit᷑ adño. uł uolat ꝓpͥa uoluntate.
quia huic offitio mancipatꝰ ẽ. Et in manu sua tene:¬
bat calculũ. quẽ iuxta lxx & theodotionẽ forcipe.
iuxta aquilã & sẏmmachũ qui hebraicũ st̃ secuti.
forcipib: apphendit. id est malka ial. ut tange¬
r& os eiꝰ. & pristina delicta purgar&e. Manꝰ autẽ
& adõ & aseraphĩ mittit᷑. ut ꝓpheta sui corporis
membrũ uidens actu ñ terreat᷑ Et̃no. Quidam
nr̃m forcipẽ qua calculus cõphendit᷑ duo testam̃ta
putant. quȩ int̃se sp̃s sc̃ĩ unione sotiant᷑. Quia uͦ
sedens dñs introducit᷑. & sed ens intẽplo. & domus

Expanded text:
sed tantum dixerat: nescio loqui, quia juvenis sum, extensed tantum dixerat: nescio loqui, quia juvenis sum, extendit ipse Dominus manum suam, et tetigit os ejus, et dixit: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Porro ad Isaiam qui dixerat: Vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito, non Dei manus porrigitur, sed Seraphim mittitur a Deo, vel volat propria voluntate, quia huic officio mancipatus est. Et in manu sua tenet calculum, quem juxta LXX et Theodotionem, forcipe: juxta Aquilam, et Symmachum, qui Hebraicum sunt secuti, forcipibus apprehendit, id est, MALCAIM  , ut tangeret os ejus, et pristina delicta purgaret. Manus autem, et a Deo et Seraphim mittitur, ut Propheta sui corporis membrum videns, tactu non terreatur externo. Quidam nostrorum forcipem, quo calculus comprehenditur, duo Testamenta putant, quae inter se Spiritus sancti unione sociantur. Quia vero sedens Dominus introducitur, et sedens in Templo, et domus
Abbreviated transcription (Latin):
mero appellant᷑. & singłari seraphin. sic̃ cherubim.
& cherubin. Qđ aut̃ altare sub quo animae martyrũ
lus iste qua soli laxx aueeat. id ẽ carbunculus in t̃p̃¬
tatur. potest ñ carbonẽ significare uł prunã ut pleriq
ȩstimant. sed anoasalã. id ẽ. carbunculũ lapidem
qđ coloris flãmei similitudine igneus appellat᷑. Exqͦ
intelli̾gimꝰ altare dĩ plenũ ẽe carbunculis. hoc ẽ ig¬
nitis calculis. & primis peccata purgantib. unde
scriptũ de dõ legimus. Carbones accensi sunt ab
eo. Et de ipso deo dicit᷑ quod ignis consumens ẽ.
Et saluator in euuangelio. Igñẽ ueni mittere
us cuusq opus quale sit ignis ꝓbabit. & qui
saluandus ẽ.: sic saluabit᷑. q̃uasi ꝑ ignẽ transie¬
rit. Et hoc notandũ. qđ ad hieremiam cui dictũẽ.
pͥus quã te formarẽ in utero nouitẽ. & inuulua matris
tuae sc̃ificaui te. quia labia ñ habebat inmunda.

Expanded text:
mero appellantur, et singulari Seraph: sicut Cherubim, mero appellantur, et singulari Seraph: sicut Cherubim, et Cherub. Quod autem altare sub quo animae martyrum lus iste qui a solis LXX ἅνθρας, id est, carbunculus est carbonem significare, vel prunam, ut plerique existimant, sed ἄνθρακα, id est, carbunculum lapidem, qui ob coloris flammei similitudinem igneus appellatur. Ex quo intelligimus altare Dei plenum esse carbunculis, hoc est, ignitis calculis et prunis, peccata purgantibus. Unde scriptum de Deo legimus: Carbones succensi sunt ab eo . Et de ipso Domino dicitur, quod ignis consumens sit. Et Salvator in Evangelio: Ignem veni mittere iuscujusque enim opus quale sit, ignis probabit . Et qui salvandus est, sic salvabitur, quasi per ignem transierit. Et hoc notandum, quod ad Jeremiam, cui dictum est: Prius quam te formarem in utero novi te, et in vulva matris tuae sanctificavi te , quia labia non 95 habebat immunda,
Abbreviated transcription (Latin):
doceamꝰ. sed qͦ ipse ꝓhumilitate & in mundis tantum
labiis indignũ se dĩ laude fateat᷑. Et uolauit adme
unꝰ deseraphim. & in manu eiꝰ calculus quẽ forcipe
tulerat de altari. & tetigit os meũ & dixit. Ecce teti
git hoc labia tua ce auferet᷑ iniquitas tua. & peccatũ
tuũ mundabit᷑. Uolauit uł missus ẽ unꝰ de seraphim
qͥ in t̾p̃tat᷑ incendens. ut ꝓpħe labia purgaree in mun¬
da. & pruna uel calculo quẽ de altari tulerat exco¬
quere. Multi aut̾ putant duos eẽ seraphĩ. qui a
clamabat alt̃ adalterũ. cũ & de plurib possint singłi
clamare ad singłos. &. lxx editio magis significe pluri¬
mos. qui int̃p̃tati st̃ seraphim stabant incircuitu eiꝰ. Qđ
si de duob diceret᷑. non incircuitu. sed exutraq parte
dixissent. Et hoc conuenit angłorũ multitudini. que
in dĩ ministerio p̃parata ẽ. Seraphim aut̾ pluralinu¬

Expanded text:
doceamus, sed quod ipse pro humilitate immundis tantum doceamus, sed quod ipse pro humilitate immundis tantum labiis indignum se Dei laude fateatur. « Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulerat de altari, et tetigitretur iniquitas tua, et peccatum tuum mundabitur. Volavit, vel missus est unus de Seraphim, qui interpretatur incendens, ut Prophetae labia purgaret immunda, et pruna vel calculo, quem de altari tulerat, excoqueret. Multi autem putant, duos esse Seraphim, quia clamabat alter ad alterum, cum et de pluribus possint singuli clamare ad singulos; et LXX editio magis significet plurimos, qui interpretati sunt, Seraphim stabant in circuitu ejus. Quod si de duobus diceretur, non in circuitu, sed ex utraque parte dixissent. Et hoc convenit Angelorum multitudini, quae in Dei ministerium praeparata est. Seraphim autem plurali nu
Abbreviated transcription (Latin):
uidit dñm & audut uocẽ eiꝰ. terrã & cinerẽ esse se diu
Et esaias iuxta laxx int̃p̃tes cõpimetũ se eẽ testat᷑. nos
ob alia crimina. sed quia labia haber& inmunda: fe¬
lix conscientia que tantũ insermone peccauit. ñ suc
uitio. sed sotiaate popłi habentis polluta labia cũ quo
Sed quia in hebreo legimꝰ ue mͥ quia tacui. plangit se
ꝓpħa qđ ñ fuerit ausus laudare dñm sabaoth. cũ sera¬
phim angłicas fortitudines intelligimꝰ. Non fuit aut
ausꝰ laudare dñm. quia labia habebat inmunda. Et
ꝓpt̃ea labia habebat inmunda. quia cũ peccatore po¬
pulo uersabat᷑. Uel certe ita intelligendũ qͥa tacui
& ñ audact̃ otiã regẽ impiũ corripui. iđo labia mea
in munda st̃ & laudes dñi cũ angłis cantare ñ audeo.
ne mͥdicat᷑. Quare tu enarras iustitias meas & ad sumis
testam̃tũ meũ ꝑos tuũ : Non ẽ enĩ pulchra laudatio¬
in ore peccatoris. Hoc aut̃ dicimꝰ. ñ quo esaiã talẽ fuisse

Expanded text:
cem ejus, terram et cinerem esse se dicit et Isaias juxta LXX Interpretes compunctum se esse testatur, non ob alia crimina, sed quia labia haberet immunda. Felix conscientia, quae tantum in sermone peccavit, non suo vitio, sed societate populi habentis polluta labia, cum quo tur ab ea . Sed quia in Hebraeo legimus: Vae mihi, quia tacui, plangit sea non fuerit dignus laudare Dominum Sabaoth, cum Seraphim, quos Angelicas fortitudines intelligimus. Non fuit autem ausus laudare Dominum: quia labia habebat immunda. Et propterea labia habebat immunda, quia cum peccatore populo versabatur. Vel certe ita intelligendum: Quia tacui, et non audacter Oziam impium regem corripui, ideo labia mea immunda sunt, et laudes Domini cum Angelis cantare non audeo, ne mihi dicatur: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Non ein ore peccatoris. Hoc autem dicimus non quod Isaiam talem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate dño qm̃ magnifice fecit. ad nuntiate hoc inuni¬
uersa t̃ra: IHȩc p̃cipiunt᷑ ab apłis & reliquiis isrł his
qui degentib: credidert̃. ut soli conficeant᷑ dño. & ido¬
lis de relictis inuocent nom̃ eiꝰ. & cuncta eiꝰ oꝑa p̃dicent
infidelibus : ut sciant qm̃ solus excelsꝰ ẽ. cui cantandũ
est. qđ magnifice fecerit. & in om̃i orbe illiꝰ miscđĩa
p̃dicet᷑ Exulta & lauda habitatio syon. quia magnus¬

Expanded text:
m magnifice fecit: annuntiate hoc in universa terra. Haec praecipiuntur ab Apostolis et reliquiis Israel his qui de gentibus crediderunt: ut soli confiteantur Domino, et idolis derelictis, invocent nomen ejus: et cuncta opera ejus praedicent infidelibus; ut sciant, quoniam solus excelsus est: cui cantandum sit quod magnifice fecerit, et in omni orbe illius misericordia praedicetur. Exsulta et lauda, habitatio Sion
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃p̃tes aqͥla & sẏmmachus & theodotio diũsis mo¬
dis int̾p̃tant᷑. nos ut potumꝰ uel dehebreo uel de
ipsoꝵ trans latione texuimꝰ. nec uolumꝰ diutius
in singłis inmorari. nefriuola sit expositio & pru¬
dentilectori fastidiũ faciat. Et O. uTATORIA Et
PALLIA ET LINTEAMINA Anteaminelxx
ꝑspicuala conica in t̾p̃tatisunt lentestenuissi¬
mas significare uestes. qͥb: lacedemoniorũ qͥfueriã
adbella prõptissimi. & austerioris uitȩ corpora
tegebant᷑. quãquã laconica nec hebraicũ habeat.
necullus alius int̃p̃tii. Mutatoria autẽ & pallia.
que significantius symmachus transtulit. anaeu¬
AΩ IΩ̃ ornam̃ tast̃ uestiũ mulibriũ. qͥb: umeri&

Expanded text:
la, et Symmachus, ac Theodolio diversis modis interpretentur, nos ut potuimus vel de Hebraeo, vel de ipsorum translatione texuimus: nec volumus diutius in singulis immorari, ne frivola sit expositio, et prudenti lectori fastidium faciat. Et mutatoria, et pallia, et linteamina. Pro linteamina, LXX perspicua laconica, interpretati sunt: volentes tenuissimas significare vestes, quibus Lacedaemoniorum, qui fuerunt ad bella promptissimi, et austerioris vitae, corpora tegebantur: quamquam Laconica, nec Hebraicum habeat, nec ullus alius interpretum. Mutatoria autem et pallia, quae significantius Symmachus transtulit ἀναβολαια, ornamenta sunt vestium muliebrium, q
Abbreviated transcription (Latin):
alas suas et suscepit eos. & por¬
tauit eos in humeris suis. Con¬
recesseratis filu isrł. In die enĩ illuab¬
iciet᷑ idola argenti. & idola auris̃ fur
quȩ fecerunt uobis manus uestrȩ inpeccatũ Et
cadet assur ingladio non uiri. et gladius non
hominis uorabit eum. & fugiet nꝰ afacie gladir
Et iuuenes eius uectigales erunt. et fortitudo
eus a trore transibit. & pauebunt fugientes
pͥncipes eiꝰ. Dixit dñs. cuiꝰ ignis est in syon. et ca

Expanded text:
alas suas, et suscepit eos, et portavit eos in humeris suis . Conrecesseratis filii Israel. In die illa abjiciet vir idola argenti sui, et idola auri sui, quae fecerant vobis manus vestrae in peccatum. Et cadet Assur in gladio non viri, et gladius non hominis vorabit eum, et fugiet non a facie gladii: et juvenes ejus vectigales erunt. Et fortitudo ejus a terrore transibit, et pavebunt fugientes principes ejus: dicit Dominus, cujus ignis est in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inluminat sole iustitiȩ. Torques qͦq que
ad pect̾ꝰ usq pendentes. intelligentiã ac prm
cipalemtis in corde demonstrant Etmoni
quȩ un o sermone om̃a ornam̃ta significant.
& irmillarũ bona oꝑa qͣlis rebecca accepit
insponsalib: & mitras capitis ornam̃ta: & dis¬
criminalia ut iudiciũ habeat singłoꝵ. & perisce
auriatq argenti texunt᷑ uirgulis. sensu uide¬
lic& script᷑arũ. Et olfactoriola ut xp̃ibonꝰ odor
simꝰ Et inaures. neaudiamꝰ iuditiũ singuinis. sed
domini ũba dicentis. qͥhab& aure saudiendi audi¬
at Etanulos qͥb signam᷑ ad dñi militiã quẽ õs
signauit pat᷑. Vnde dr̃ ad pͥncipẽ tẏri. tuessig¬
nãculũ similitudinis Filius qͦq ꝓdigꝰ. cũ stolã
recepit anulũ & caltiam̃ta. & gẽmas infronte pen

Expanded text:
quae illuminatur sole justitiae. Torques quoque, quae quae illuminatur sole justitiae. Torques quoque, quae ad pecncipatum mentis in corde demonstrant. Et monilia quae uno sermone omnia ornamenta significant, et armillarum bona opera, qualia Rebecca accepit in sponsalibus: et mitras capitis ornamenta et discriminalia, ut judicium habeat singulorum, et periscelauri atque argenti texuntur virgulis, sensum videlicet Scripturarum. Et olfactoriola, ut: Christi bonus odor simus . Et inaures, ne audiamus judicium sanguinis, sed Domini verba, dicentis: Qui habet aures audiendi audiat . Et annulos quibus signamur ad Domini militiam, quem Deus signavit Pater ; unde dicitur ad principem Tyri: Tu es signaculum similitudinis . Filius quoque prodigus cum stola recepit annulum et calceamenta et gemmas in fronte pen
Abbreviated transcription (Latin):
erũ. om̃is ornatꝰ ur̃biũ destructꝰ ee narrat᷑. Ornam̃ta
urbiũ inplateis & poiticib. foro atq gĩnasis & moe¬
nib publicis intellige. Quȩ si referamꝰ ad anima¬
rũ statũ. calciatos pedes eiꝰ qͥ carne sagni cõmessurꝰ
est & celebraturꝰ pasca. legisse nos recordem᷑ ꝑsolitu
ad ephesios. Caltiati pedes. in p̃paratione euangłii
pacis. Quȩ caltiam̃ta animȩ ꝑdit᷑ȩ sunt. qͣndo exten¬
to collo ambulauerint. & pedib traxherint uesti¬
menta. ut ꝓmundicia matronali t̾rę uerrant spur¬
citiam. PT LUNULAS ET TOROUES ET DOONILIA
ETARAILAS ET MITRAS DISCRIM INALIA ET
STRISCLITAS ET MURENUIS ETOLEACTORT¬
OLA ET IN. IIRES ET ANULOS. ET GẼMAS IN
FROΝΤEΠENDENtES Des tribit monilia femina¬
rũ. & ꝑhec insignia ciuitatũ: uel iucta. anarci¬
TIIII. uariarũ ornam̃ta uirtutũ. Habent
mulieres mline similitudinẽ bullu las depen¬
dentes. qs nos ad eccłȩ ornam̃ta transterimꝰ

Expanded text:
narratur. Ornamenta urbium in plateis et porticibus, foro atque gymnasiis et moenibus publicis intellige. Quae si referamus ad animarum statum, calceatos pedes ejus, qui carnes agni comesturus est, et celebraturus Pascha, legisse nos recordemur, 61 et ad Ephesios: Calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Quae calceamenta animae perditurae sunt, quando extento collo ambulaverint, et pedibus traxerint vestimenta, et pro munditia matronali, terrae verrent spurcitiam. Et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos et gemmas in fronte pendentes. Describit monilia feminarum, et per haec insignia civitatum: vel juxta anagogen variarum ornamenta virtutum. Habent mulieres in lunae similitudinem bullulas dependentes, quas nos ad Ecclesiae ornamenta transferimus,
Abbreviated transcription (Latin):
EOQUOD ELEUATE SUNT FILIG SYON. ET
AMBULAUERUNT EXTENTO COLLO ET NUTI¬
BUS OCULORUM IBANT ET PLAUDEBANT
AMBULABANT ET PEDIBUS SUIS CÕPOSITO GRA¬
dui incedebadit. Supͣ & populũ & pͥncipestã
ꝓpħa quã dñs corripuerat. nc̃ ad mulierẽs deqͥb
pͥus dixerat & mulieres dominatȩ st̃ eiꝰ ꝓpheti¬
cus sermo conuertit᷑. ne se alienas arbit̾rent᷑
acrimine. obq̃rũ delicias atq luxuriã de pas¬
ti sunt exactores uineã dñi. & rapina pauꝑis in
domib eorũ ẽ. & attriuerunt popłm eiꝰ & fa¬
ties pauꝑ̾m confunderunt. qͣs qͥdã putant ue¬

Expanded text:
eo quod eleuatę sunt filię Syon, et ambulauerunt extento collo, et nutibus ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant. Supra et populum et principes tam propheta quam Dominus corripuerat; nunc ad mulieres de quibus prius dixerat: Et mulieres dominatae sunt eis, propheticus sermo convertitur, ne se alienas arbitrentur a crimine, ob quarum delicias atque luxuriam depasti sunt exactores vineam Domini: et rapina pauperis in domibus eorum est, et attriverunt populum ejus, et facies pauperum confu
Abbreviated transcription (Latin):
damele ad principẽ tẏridicrur. nũqdsa pientor
psalmo incerta & occulta sapienue euę manifes¬
tasti mͥ: quomͦ sapientesꝓpħȩ. instir brutorũ ani¬
beant potestate quando tacrant: quando loq̃ntur
Quodsi alicuudetur infirmũ : illud eiusdẽ apłi audi¬
at. Propħe duo aut tres loquantur. & alii diudi¬
cent. Si autẽ aliifuerit reuelatũ sedenii. pͥor tace¬
at. Qua possint ratione reticere. cũ indatione
scispc̃ qui loquitur ꝑprophas ueltacere uł dicere.
Si cͦ intelligebant quȩ dicebant: cuncta saꝑientię
rattonisq sunt plena: necaer uoce pulsatꝰ ad aures
eorũ purinebut. sedds loquebat̃ inanimo ꝓpharta
uxta illud quod alius ꝓphȩ dicit. Angłs quiloque¬
bat in me & clamaban incordib nyis abba pat̃. &.
audiã quid loquatur in me ñs ds̃. Onde post¬

Expanded text:
Daniele ad principem Tyri dicitur: Numquid sapientior Psalmo: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi , quomodo sapientes beant potestate, quando taceant, quando loquantur. Quod si cui videtur infirmum, illud ejusdem Apostoli audiat: Prophetae duo aut tres loquantur, et alii dijudicent: si autem alii fuerit revelatum sedenti, prior taceat . Qua possunt ratione reticere, cum in ditione sit spiritus qui loquitur per Prophetas, vel tacere vel dicere? Si ergo intelligebant quae dicebant, cuncta sapientiae rationisque sunt plena. Nec aer voce pulsatus ad aures eorum perveniebat; sed Deus loquebatur in animo Prophetarum, juxta illud quod alius Propheta dicit: Angelus qui loquebatur in me , et: Clamantes in cordibus nostris, Abba, pater . Et: Audiam quid loqua
Abbreviated transcription (Latin):
uidere ñ poterat. angłi aut̃ etiã minimorũ in ȩccła
sẽꝑ uident fatiẽ dĩ. Et nc̃ inspeculo uidemꝰ in enigmau
tunc aut̃ facie ad faciẽ. ꝗndo de hominib in angłos ꝓfe¬
cerimꝰ & potuerimꝰcũ angło dicere nos aut̃ om̃s reueli¬
ta facie głam dñi speculantes in eandẽ imaginẽ trans¬

Expanded text:
videre non potest. Angeli autem etiam minimorum in Ecclesia, semper vident faciem Dei . Et, Nunc in speculo videmus et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem : quando de hominibus in Angelos profecerimus, et potuerimus cum Apostolo dicere: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem trans
Abbreviated transcription (Latin):
donec i sensus humanꝰ n sermo deficiat In auRi¬
Bus meis st̃ nec onũ exercit uỹ. uisi dodaꝰ
mltȩ deceate euerint. orantes & nuI-¬
chrꝑ abseue nabitatore. Proeo qđ nos iuxta¬
is. laro. transtulert̃. audita st̃ hȩc in aurib dnĩ sa¬
baoth: non qł ꝓpheta uerba dnĩ audierit. sed in
aurib dnĩ audita sint. que ꝓpheta dicturꝰ ẽ: cũ con¬
sequentiꝰ sit intelligere audisse ꝓphetã quȩ dñs sit
locutꝰ. Dñs aut̃ locutꝰ ẽ qđ pꝰ captiuitatẽ domꝰ magne
atq pulcherrime desertȩ futurȩ sint: ñ habenteᷤ¬

Expanded text:
donec et sensus humanus et sermo deficiat. In auridonec et sensus humanus et sermo deficiat. In auribus meis sunt haec Domini exercituum: Nisi domus multae desertae fuerint, grandes et pulchrae absque is: LXX transtulerunt, Audita sunt haec in auribus Domini sabaoth. Non quod Propheta verba Domini audierit, sed in auribus Domini audita sint quae Propheta dicturus est: cum consequentius sit intelligere, audisse Prophetam, quae Dominus sit locutus. Dominus autem locutus est, quod post captivitatem, domus magnae atque pulcherrim
Abbreviated transcription (Latin):
naar. qͥ int̾p̃tat᷑ꝰ c̃ excussiodentiũ. & ȩdificant ciuitatẽ
confusionis t̾rẽq suꝑbiȩ. & audiunt sub uerbis alus.
AVDITE HeEC DUCES DOMUS IACOB. ET RESIDUIDO¬
MOS IBRT̃ QUIAB OMINAMNI IUDTIV ET OM¬
NURECTA PERTITS QUI AEDIFICATIS SION IN
SANOVINO ET HIERVSALẼ ININ QUITATERA
sti domꝰ domib idẽ dogiata c̃iungunt dogiatib qͥb
dicit᷑ ꝑ micheã. Nolite etlificare indomo derisũ. ne¬
debuert᷑ edificare aurũ. argentũ. lapides p̃tio¬
sos econtͣrio edifrcent ligna. fȩnũ. stipulã. qͦrũ finᷤ
incendiũ ẽ. De huiꝰcemodi domib saluator in enad¬
głio loqͥtur. Omĩs qͥ audier̃ uerba mea nñ fecerit
ea: assimilabit᷑ uiro stulto. qͥ edificaũ domũ suꝑ ha
renã. Descendit pluuia. uenert̃ flumina. flauert̃¬
uenti. n inpegert᷑ indomũ illã icecidit: n fuit rui¬
na domꝰ illiꝰ magna. Tãdiũ aut̃ quęrt̃ heretici no¬
ua uetĩb uingere. neadẽ recentiorib inmutare.

Expanded text:
naar, qui interpretatur excussio dentium: et aedificant civitatem confusionis, turrimque superbiae, et audiunt sub verbis aliis: Audite haec, duces domus Jacob, et residui domus Israel, qui abominamini judicium, et omnia recta pervertitis, qui aedificatis Sion in sanguinibus, et Jerusalem in iniquitate . Isti domos domibus, id est, dogmata conjungunt dogmatibus; quibus dicitdebuerant aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: econtrario aedificent ligna, fenum, stipulam, quorum finis incendium est. De hujuscemodi domibus Salvator in Evangelio loquitur: Omnis qui audierit verba mea, et non fecerit ea, assimilabitur viro stulto, qui aedificavit domum suam super arenam. Descendit pluvia, venerunt flumina, flaverruina domus illius magna . Tamdiu autem quaerunt haeretici nova veteribus jungere, et eadem recentioribus immutare,
Abbreviated transcription (Latin):
trans latiofiat & electio ad eos ꝑtine
isb neq̃quã iuxta sangumẽ sediuxta merita atq uirtutes sa¬
endotiũ defert᷑. qͥuement de insulis gentiũ & gloriã dñi
uumtiabnint. & adducent᷑ mȩqͥs & in quadrigis & in lecti¬
is & in mulis & inearrucis. Quomꝰ aut̃ cȩlũ nouũ & t̾rano¬

Expanded text:
translatio fiat, et electio ad eos pertineat, quibus nequaquam juxta sanguinem, sed juxta merita atque virtutes sacerdotium defertur, qui venient de insulis gentium, et gloriam Domini nuntiabunt. Et adducentur in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis
Abbreviated transcription (Latin):
meditatꝰ sũ. De sabbato aut̃ qđ significat reqͥem. pleno
sermone tractauimꝰ in eunuchorũ & aduenarũ pro¬
phetia. & nc̃ hreuit̃ ẽ dicendũ eosuenire inneome¬
nus & in sabbatis. qͥ sex dieb inqͥb factꝰ ẽ mundus trans¬
censis atq p̃titis. festmant ad septimũ diẽ idẽ sãb¬
batũ. in quo uera reqͥes ẽ. De his sollemnitatib cre¬
dentes paulus apłs instrubat dicens. umbrã enĩ ha¬
bons lex futurorũ honorũ. & uterũ neqͥs gͦ nos uidi¬
o& incibo aut in potu. aut inparte diei festi aut neo¬
meniȩ. aut sabbatorũ. quȩ st̃ umbrȩ futurorũ. Sin¬

Expanded text:
meditatus sum . De sabbato autem, quod significat requiem, pleno meditatus sum . De sabbato autem, quod significat requiem, pleno sermone tractavimus , in eunuchorum advenarum prophetia. Et nunc breviter est dicendum, eos venire in neomeniis et in sabbatis, qui sex diebus in quibus factus est mundus, transcensis atque praeteritis, festinant ad septimum diem, id est, sabbatum, in quo vera est requies. De his solemnitatibus credentes Paulus apostolus instruebat, dicens: Umbram enim habens lex futurorum bonorum . Et iterum: Ne quis ergo vos judicet in cibo, aut potu, aut in parte diei festi, aut neomeni
Abbreviated transcription (Latin):
rationũ s̃ quȩ incantico canticorũ appellat᷑ electa.
Quȩ ẽ hȩc quȩ ꝓspicit qͣsi diluculũ. pulchra ut luna. &
electa ut sol admirabilis : Aiunt phisĩci & quorũ cu¬
raẽ decȩlestib difp̾utare. lunã ñ habere ꝓpͥũ lumen.
sed solis radus inlustrari. ab ea enĩ sẽꝑ orbis parte com¬
pletur & fulg&. aqua soli uicinor ẽ. nec umbra t̃rȩ
obscurait᷑. Qđ & postea uno uersiculo de monstrauit.
Nec fratris raduis ob noxia surgere luna. Si hoc uerũ ẽ.
& nos tropologice possumꝰ dicere ȩccłam que pace &
ꝑsecntionib crescit atq decrescit. & bpressa tẽptatiꝰ¬
num tenebris rursũ pristinũ lm̃ ad sumit. habere
splendorẽ a sole iustitiȩ & hoc e̾ẽ q dicit᷑ splendebit
lima qͣsi sol.halntatoresq eiꝰ iustos fulgere qͣsi sol in
regnopatris sui & ꝑ hos menses sem̃ dñi qđ instau¬
ratũ ẽ mȩt̃nũ uenire ad sollemnitates suas qs sc̃s mis¬
tico ore sonabat dicens. An nos ęt̾nos inm̃te habui. &

Expanded text:
Cantico Canticorum appellatur electa: Quae est haec quae processit quasi diluculum, pulchra ut luna, et electa ut sol admirabilis ? Aiunt Physici, et quorum curae est de coelestibus disputare, lunam non habere proprium lumen, sed solis radiis illustrari. Ab ea enim semper orbis parte completur et fulget, a qua soli vicinior est, nec umbra terrae obscuratur: quod et poeta uno versiculo demonstravit : Nec fratris radiis obnoxia surgere luna. Si hoc verum est, et nos tropologice possumus dicere, Ecclesiam quae pace et persecutionibus crescit atque decrescit, et oppressa tentationum tenebris rursum pristinum lumen 827 assumit, habere splendorem a sole justitiae, et hoc esse quod dicitur: Splendebit luna quasi sol ; habitatoresque ejus justos fulgere quasi solem in regno patris sui. Et per hos menses semen Domini, quod instauratum est in aeternum, venire ad solemnitates suas, quas sanctus mystico ore resonabat, dicens: Annos aeternos in mente habui, et
Abbreviated transcription (Latin):
nida te laudabt̃ fris tui & cecera. Nulli eniꝰ dubium
qn saluator de uidȩ stẏrpe generatꝰ sit. Alii autem
apłos intellegi uolunt. deqͥib sepe diximꝰ reliqͥȩ saluȩ
ert. Et nisi dñs sabaoth reliqͥss&e nobis sem̃. qͣsi sodoma
essemꝰ. & similes gomorrae fuissemꝰ. sti possederua
montẽ dñi conscientiã habitantis inse xp̃i loquentes
accessimꝰ ad syon montẽ. & ciuitatẽ dĩ uiuentis hie¬
rusalẽ cȩlestẽ. si ue montes eiꝰ deqͥb inpsalmis canit᷑

Expanded text:
Juda, te laudabunt fratres tui , et caetera. Nulli enim dubium quin Salvator de Judae stirpe generatus sit. Alii autem Apostolos intelligi volunt, de quibus saepe diximus: Reliquiae salvae erunt . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus . Isti possederunt montem Domini conscientia habitantis in se Christi, loquentes: Accessimus ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem . Sive montes ejus, de quibus in psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
siderabo mirabilia de lega tua. Quȩ enĩ uidentur
temporilia st̃ : quȩ aut̃ non uident᷑ ȩt̃na. Deqͥb om̃a
celeri disputatione ꝑcurrere ñ ẽ huiꝰ temporis. Si
enĩ nec oculus uidit. nec auris audiuit. nec incor ho¬
minis ascender̃ quȩ p̃parauit diligentib se. quomͦ
totius legis nos qͣsi uniuersi orbis deseriptionẽ inbre¬
ui tanta bella conam᷑ ostendere : quodq seqͥt᷑ ueni&
om̃is caro ut ad ore in conspectu ineo inherłm sciendũ
qđ in hebraico ñ sie scriptũ hierłm ut decutiamꝰ suꝑciliũ
indȩorũ. sed tantũ inconspectu meo ut sermodñi com¬
pleat᷑ dicentis ineugłio. Am̃ am̃ dico uob̃. qm̃ uenit ho¬
ra. qͣndoneq in monte isto. neq in hierosolimis ad ora

Expanded text:
mirabilia de lege tua . Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . De quibus omnia celeri disputatione percurrere, non est hujus temporis. Si enim nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se , quomodo nos totius Legis quasi universi orbis descriptionem in brevi tabella conamur ostendere? Quodque sequitur: Veniet omnis caro, ut adoret in conspectu meo in Jerusalem, sciendum quod in Hebraico non sit scriptum, Jerusalem: ut decutiamus supercilium Judaeorum; sed tantum, in conspectu meo, ut sermo Domini compleatur, dicentis in Evangelio: Amen amen dico vobis: quoniam veniet hora, quando neque in monte isto, neq
Abbreviated transcription (Latin):
giib narrat a płs sedñi ñ habere p̃ceptũ. uult t̃n
nõsẽe̾ sic̃ se ipsũ. Ex quo ostendit neqͣquã indulgentũ
magistri sectandã esse sed uoluntatẽ. & ea nos deben
eligere quȩ expediunt ñ quȩ licent. ut illud ẽ dedi¬
gamis. Uolo adolescentulas nubere. filios ꝓcreare
matres familias ẽẽ. Ponitq causas. cur ista concẽdat
lã enĩ quȩdã abierunt retro post satanan. Ergo ñ est
uoluntas pura scdi matrimonii. que coparatione
fornicationis uilescit: ꝓpt̃ hoc hec dicit dñs dsꝰ. Ecce
serui mei comedent. & uosesuri&is. Ecce serui mei

Expanded text:
non habere praeceptum, vult tamen nos esse sicut seipsum . Ex quo ostendit nequaquam indulgentiam magistri sectandam esse, sed voluntatem ; et ea nos debere eligere quae expediunt, non quae licent, ut illud est de digamia, Volo adolescentulas nubere, filios procreare, matresfamilias esse . Ponitque causas, cur ista concedat: Jam enim quaedam abierunt retro post Satanam. Ergo non est voluntas pura secundi matrimonii, quae fornicationis comparatione vilescit. Propter hoc haec dicit Dominus Deus: Ecce servi me
Abbreviated transcription (Latin):
gistis. & blasphemastis filiũ d̾i. ut peteretis uobisbar¬
raban latronẽ homicidu ⁊ seditionis auctorẽ. & ad¬
huc aud&is dicere. Quare nos fecistierrare auia tua ͭ
Si enĩ qͥ me nesciebant inuener̃ me. & qͥme ñ inuoca¬
bant susceper̃ me. qͥb uos digni estis cruciatib qͥmis
siderandũ qͥd signific& qđ ait & quȩ nolebã elegistis.
aut quȩ sit uoluntas filii di qͥ loqͥt᷑ ineugłio. ñ om̃is

Expanded text:
gistis, et blasphemastis Filium Dei, ut peteretis vobis Bargistis, et blasphemastis Filium Dei, ut peteretis vobis Barabbam latronem, homicidii et seditionis auctorem; et adhuc audetis dicere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Si enim qui me nesciebant invenerunt me, et qui me non invocabant, susceperunt me, quibus vos digni estis cruciatibus, qui siderandum quid significet quod ait: Et quae nolebam elegistis; aut quae sit voluntas Filii Dei, qui loquitur in Evangelio: Non omnis