comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nere quẽ ad modũ gradꝰ
ꝯgnationis numereritur¬
.Qua ĩre ĩpms admonẽ¬
di surtiꝰ ꝯgnationẽ aliã
supra niumerari. alia in
culi maãtece. ¶Et suꝑior ꝗd̃
⁊ĩferior cognanio apͥmo grad¬
uĩcipit. At ea q̃ exrͣnsuso nu¬
ineroctur ascd̾o. pͥmo graduẽ
siͣ pat̃ mact̃. Infra filius silia.
rorisq filius. filia. Et ꝯuenien¬
t̃ alatere patruus. amita. aũ¬
culus mar̃tera. patruusẽ patris

Expanded text:
emadmodum gradus cognationis numerentur. qua in re inprimis admonendi sumus cognationem aliam supra numerari, aliam innculi materterae. et superior quidem et inferior cognatio a primo gradu incipit: at ea, quae ex transverso numeratur, a secundo. Primo gradu est supra pater mater, infra filius filia. rorisque, filius filia. Et consequenter patruus, amita; avunculus, matertera. Patruus est patris
Abbreviated transcription (Latin):
si ĩunto łignoante pactcono
adouitate uerure exbenefi¬
tio pͥncipis festinauie᷑. fotieb¬
it uiuũ ꝗdẽ ciuẽ romanum
latinaã aũ morientem. Set¬

Expanded text:
si invito vel ignorante patrono ad civitatem venire ex beneficio principis festinavit, faciebat vivum quidem civem Romanum, Latinum autem morientem. se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ malesious uulgi cõsuetudinenũcupat. aut auruspes. aut ariolus. aut c̃te augur. ł ⁊̃ matiȩnatioꝰ aut
narrandis sõnus occultãs artẽ aliꝗ̃ diunandi. aut ẽte aliꝗ hoꝵ simile erereẽs ĩ comeratu meo fegadis fũt
dep̃hensis: psio io dignitatis cruciat᷑ ⁊ torm̃ta nõfligiat. Si uͦ cotiuict ao ꝓpͥũ sicin deregertib dꝙpug¬
nauit ꝑnegando sit eculeo deditꝰ ungiilisq sulcartib laet̃a ꝓferet penas ꝓpͥo dignas fagora

Expanded text:
qui maleficus vulgi consuetudine nuncupatur, aut haruspex aut hariolus aut certe augur vel etiam mathematicus aut narrandis somniis occultans artem aliquam divinandi aut certe aliquid horum simile exercens in comitatu meo vel caesaris fuerit deprehensus, praesidio dignitatis cruciatus et tormenta non fugiat. Si convictus ad proprium facinus detegentibus repugnaverit pernegando, sit eculeo deditus ungulisque sulcantibus latera perferat poenas proprio dignas fa
Abbreviated transcription (Latin):
mip̃ ceot. ualent̃. aã. aotaiurũ pp̃. diqͥs ꝑr. aut diaconꝰ aut diaconiba. seu subdiaconꝰ
ut cuillib altĩ loci eis aut monachꝰ. aut mulier quȩ solitiriȩ uito dedita:. nuillo coñ¬
dito cestam̃to decesserit. nec ei parentes utrĩq sexꝰ ut liberi. ut qͥ agnacionis ue uire

Expanded text:
aut subdiaconus vel cuiuslibet alterius loci clericus aut monachus aut mulier, quae solitariae vitae dedita est, nullo condito testamento decesserit nec ei parentes utriusque sexus vel liberi vel si qui agnationis
Abbreviated transcription (Latin):
par ipsos. ireos pena expetet. Latrones qͥs as sciens suscepit.⁊ eos offerre uidicib suꝑsedit supplicio corpali aut aspedao
facultatũ ꝓ qualitate ꝓsone ⁊ uidicis estimacione plectetur

Expanded text:
par ipsos et reos poena expectet. Et latrones quisquis sciens susceperit vel offerre iudiciis supersederit, supplicio corporali aut dispendio facultatum pro qualitate personae et iudicis aestimatione plectatur
Abbreviated transcription (Latin):
onẽs t̃ heos. arcł. ⁊ hoñ. acã. Ruphino ꝓp̃. Siqͥs modestiȩ nesot̃ ⁊ pudoris iģnarus. iꝓpbo petulantis
maledicto noĩa nr̃a credidit licescenda. ac temuilencia turbulentꝰ. obtrectator imꝑii suĩt pere

Expanded text:
et Honorius AAA. Rufino pp. Si quis modestiae nescius et pudoris ignarus improbo petulantique maledicto nomina nostra crediderit lacessenda ac temulentia turbulentus obtrectator temporum fue
Abbreviated transcription (Latin):
testate filiũ libat Quis cͥ
patiat᷑ patrẽ ꝗtẽ pꝰse ꝑeꝰ
mãcipationis modũ po
testatis nexib filiũ relax¬
are ĩꝑatoriã aũ cessitu¬
dinẽ ñ ualẽ eũ q̃ sͥ pat᷑m
elegit abaliena eximere.
potestate. ¶ Si abhosti

Expanded text:
testate liberat. quis enim patiatur patrem quidem posse per emancipationis modum suae potestatis nexibus filiam relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximere potestate? Si ab hosti
Abbreviated transcription (Latin):
ote ĩ pat̾s sui potestatẽ recato¬
aliis causis postumi ꝑiã na¬
tis habent̃ ⁊ ĩ hac causa pla¬
cuit ñ miñ postunis quã
iam natis testam̃to tutoẽs
teñ p̾se si mõ ĩ ea causa st
ut suiuis parẽtib naice¬
rẽt̃ sui ⁊ ĩ potestate eoꝵs¬

Expanded text:
o te in patris sui potestatem recasaliis causis postumi pro iam natis habentur, et in hac causa placuit non minus postumis quam iam natis testamento tutores dari posse, si modo in ea causa sint, ut, si vivis parentibus nascerentur, sui et in potestate eo
Abbreviated transcription (Latin):
oñ. Const᷑ ã. ad ꝓculũ Consuetudinis ususq longeiu nõ uilis auctoritas ÷ uerũ nõ usq: sui ualitura sd leabnos¬
inoenento ut aut racionẽ iuncat. aut leg̾em:
ĩ. lucio. Ieges qͦ ipias aniquitꝰ ꝓbata ⁊ seruata tenacit̾ consuetudo imittat᷑ ⁊ reti¬

Expanded text:
nus A. ad Proculum. Consuetudinis ususque longaevi non vilis auctoritas est, verum non usque adeo sui valitura momento, ut aut rationem vincat aut legem. o. Leges quoque ipsas antiquitus probata et servata tenaciter consuetudo imitatur et reti
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Gorđ ã. Rupho. Aetunctis reis publieor cͦmuũ. sue sesi ꝑse ea cõmisert̃ siue aluis mãd auerunt

Expanded text:
or Gordianus . Defunctis reis publicorum criminum, sive ipsi per se ea commiserunt sive aliis mandaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de fide testam̃ti querẽda dupler uia litigandi tributa :. Quãius itaq ꝑꝓeuratorẽ. accusacionẽ ꝑsequi

Expanded text:
De fide testamenti querenti duplex via litigandi tributa est. Quamvis itaque per procuratorem accusationem persequi
Abbreviated transcription (Latin):
ptendit qͥ debitori tuo hrs exstitit. consensũ fuisse debitoris necessariũ.: cũ satis fuit̃ acoiones eo noie tͥ mãdatas ui.

Expanded text:
tendit, qui debitori tuo heres extitit, consensum fuisse debitoris necessarium, cum satis fuerit actiones eo nomine tibi mandatas fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
osa disilu p̾cipimꝰ Solucionẽ ⁊ enĩ matrimonĩ diffciliorẽ etẽ deber fauor imꝑat liberaꝵ.
s iisas aut repudii. hac salub rima lege. aꝑcius desgnamꝰ. Si c̃ enĩ sine uista causa dissol¬
ui abonia iusto limite ꝓ hibemꝰ: ita aoũsa necessette p̃ssũ uł p̾sã. qͣiuis infaiusto attũ necessa

Expanded text:
i praecipimus. solutionem etenim matrimonii difficiliorem debere esse favor imperat liberorum. Causas autem repudii hac saluberrima lege apertius designamus. sicut enim sine iusta causa dissolvi matrimonia iusto limite prohibemus, ita adversa necessitate pressum vel pressam, quamvis infausto, attamen necessa
Abbreviated transcription (Latin):
sũmatũ:. Tanta aut̃ anobis antiqͥtati habita ÷ reue̾noia. ut noĩa prudencuĩ taciturni
t cont̃tũs q̃ recciꝰ hre apparebat hoc ꝓalis omib positũ: unaq om̃ib auctoritate indulta. ut qͥꝗ¬
⁊ ibi soͥptũ.. hoo nr̃m appartat. ⁊exnrã uoluntat cõostii. nerune audente õparare ea que antii¬
is habebit hisque nrã auctoritas intradix̃. qͥa multa imaxima st̃ quę ꝑꝑ utilitatẽ rerũ i¬
formata s̃ adõ ut si pͥncipilis cõso̾ fuerat uuetĩb uibris telata neq ei peꝑdrmꝰ. s ⁊ hos̃ corrigeas¬

Expanded text:
summatum est. Tanta autem nobis antiquitati habita est reverentia, ut nomina prudentium taciturnitvel contrariis quod rectius habere apparebat, hoc pro aliis omnibus positum est unaque omnibus auctoritate indulta, ut q est, hoc nostrum appareat et ex nostra voluntate compositum: nemine audente comparare ea quae antiquitas habebat his quae nostra auctoritas introduxit, quia multa et maxima sunt, quae propter utilitatem rerum transformata s unt. Adeo ut et si principalis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
liti siꝗ hoĩem alienũ aut petus ita
ĩ cdusit̾ ut fame netaret᷑ aut ium̃¬
ñi tã uehem̃t̃ egit᷑ ut rũperet᷑. aut
pecus intãtũ exagitauit ut p̃cipita¬
ret᷑. aut si aliena sẽn̾o ꝑsuaserit
ut ĩ a̾borẽ ascenderet uł ĩpittrũ de¬
scendẽt.⁊ isascendento uł descentẽ¬

Expanded text:
is hominem alienum, aut pecus ita incluserit ut fame necaretur, aut jumentum tam vehementer egerit ut rumperetur, aut pecus intantum exagitaverit ut praecipitaretur, aut si quis alieno servo persuaserit ut in arborem ascenderet, vel in puteum descenderet, et is ascendendo vel descenden
Abbreviated transcription (Latin):
licet ñ p̃clamauit ꝗaso loco nulli ex¬
tͣneo ius suerat u̾sandi. ¶ p̃tẽa si
m̾edicus ꝗ sẽiũi tuũ secuit dereliq̃it᷑
curationẽ atq obis mõtuus fuerit
seruus culpe reus ẽ. ¶ Imꝑitia ꝙͦ cl¬
pe atnũatur ueluti si medicus idõ

Expanded text:
licet non proclamaverit, quia eo loco nulli extraneo jus fuerat versandi. Praeterea si medicus, qui servum tuum secuit, dereliquerit curationem, atque ob id mortuus fuerit servus, culpae reus est. Imperitia quoque culpae adnumeratur, velut
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ñp̃cue dequadrupede set deea tã¬
tũ q̃pecudũ nuo ẽ cauẽt᷑ eo ꝑtinet
eꝗ. muli. asini. boues. oues. capre.
tesuib ꝓoẽ qͦ itẽ placuit. Mã ⁊ sues
pecudũ appellatioẽ ꝯtinent᷑ ꝗa ⁊hĩ ĩ

Expanded text:
aecise de quadrupede, sed de ea tantum quae pecudum numero est cavetur: eo pertinet equi, muli, asini, boves, oves, caprae. De suibus quoque idem placuit; nam et sues pecorum appellatione continentur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodatã accepit nouẽ desiderat
siue fũti adũsus eũ ꝗrẽ subripuit.
⁊ alterut᷑ eaꝵ electa dnm̃ ñposse ex
penitentia ad alterã uenire accõnẽ.
acceꝑit penitus litari. Sin aũ cõmo¬
datõ ueniat adũsu eũ ꝗrẽ utñdã ac¬
cepit ip̃i ꝗtẽ ułło modo cõpetẽ pꝰie a¬

Expanded text:
pit movere desiderat, sive furti adversus eum qui rem subripuit, et alterutra earum electa, dominum non posse ex poenitentia ad alteram venire actionem. accepit penitus liberari. sin autem commodator veniat adversus eum qui rem utendam accepit, ipsi quidem nullo modo competere p
Abbreviated transcription (Latin):
nsꝰ alet̃ a uitalio Cũ ⁊ ipse ꝯfessus es statꝰ te controũsiã pati. qua rõne postulas priq̃ de condicione cũsta¬
re ma accusndi tͥ tribui potestatẽ. contra eũ qͥ te seruũ eẽ ꝯtendit. Cũ gͥ sic̃ allegas. statu tui gnĩs sretꝰ

Expanded text:
Severus . Cum et ipse confessus es status controversiam pati, qua ratione postulas, priusquam de condicione constaret tua, accusandi tibi tribui potestatem contra eum, qui te servum esse contendit? cum igitur, sicut adlegas, statu generis fret
Abbreviated transcription (Latin):
U ⁊ cc̃. Pardale. Parentes natalis nõ c̃ofesto adsigiat aua ꝑꝑ si ex ancilla nata. pat lib tatr̃ manumisa

Expanded text:
 CC. Pardaleae. Parentes natales, non confessio adsignat. quapropter si ex ancilla nata post ad libertatem manumis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ elegeritis. ⁊is consencientib ad ũsariis sontenciã tulerit. intelligitis uos ac qͥescere
oebe rei ex consensu ur̃o udicate. cũ ⁊pcurator iudicandi postestatẽ int̃ etas hat ꝑsonas.

Expanded text:
em elegeritis et is consentientibus adversariis sententiam tulerit, intellegitis vos adquiescere debere rei ex consensu vestro iudicatae, cum et procurator iudicandi potestatem inter certas habeat personas
Abbreviated transcription (Latin):
insinuari ꝯuenit. ⁊ ab ipsis inferri litẽ: qui inea ꝓuĩcia tutelo ł curȩ officiũ sustinent: ne dealiis¬
ꝓuinoiis defensores minoꝵ douidicia ꝑducat᷑¬

Expanded text:
nsinuari convenit et ab ipsis inferri litem, qui in ea provincia tutelae vel curae officium sustinent, ne devinciis defensores minorum ad iudicia produca
Abbreviated transcription (Latin):
aã. ⁊ cc̃. Donno E decisionẽ : hurti leges agi ꝓhibent: Qđ si nõ trãsegisti . s de sublatis partẽ tantu aͥede¬
pisti: residua uendicare eic̃dicẽ.⁊ accione furti apđ p̃sidẽ agert potes. N¬

Expanded text:
anus . Post decisionem furti leges agi prohibent. Quod si non transegisti, sed de sublatis partem tantum accepisti, residuam vindicare vel condicere et actione furti apud praesidem agere potes D
Abbreviated transcription (Latin):
nat̃ aenr̃a suba. siuie serenissimȩ ꝯuigis ñrȩ eẽ ꝯfecttũ scĩmꝰ ⁊̃ eos firmo uire habe. qđ ssecuti st̃. eta ut
nura iullos q̃ nulla moueat᷑ accio: Intra quad rienniũ aut̃ erp̃senti die numãndũ. pateat am̃ib ao
t̃ ꝯm nr̃ãs diuinas domos. suas accion es suꝑ insdẽ reb mouẽ scituris qđ p̃stato qua orientuo finito
e ad ũsus ar̃as domos aliqͥs eis seruet᷑ reg̃sus. Cũ enĩ multa pͥuilegia. augusta fortuna meruit. ⁊
uns aug̃ p̃spit i atrimonio donauĩt. t ipse a serenissima auẽ ꝑ donacionis titulĩ consequatur.

Expanded text:
sancimus etiam eos firmo iure habere quod consecuti sunt, ita ut contra illos quidem nulla moveatur actio, intra quadriennium autem ex praesenti die numerandum pateat omnibus aditus contra nostras divinas domos suas actiones super isdem rebus movere, scituris, quod praefato quadriennio finito neque adversus nostras domos aliquis eis reservetur regressus. Cum enim multa privilegia Augusta fortuna meruit et in nstante matrimonio donaverit vel ipse a serenissima Augusta per donationis titulum consequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
urb̾ remittit᷑. puniendꝰ. No¬
insime sciendũ ẽ eos ꝗ frau¬
dulent̃ tutelã uł curã adinmi¬
strãt ⁊̃ si satis o fferãt remouẽ¬
tos atutela. qr satis datio ꝓposi¬
tũ tutoris maliuolũ ñ mutat
s diutiꝰ crassãdi ĩre familiari
facultatẽ p̃stat. Suspectũ em̃
ut suspectus sit enĩnõ tutor ꝑ
cuãtõ quãuis pauꝑ fidelis tam̃
diligẽs remouẽdus nẽ quasi
suspectus

Expanded text:
rbis remittitur puniendus. Novissime sciendum est eos, qui frandulenter tutelam vel curam administrant, etiamsi satis offerent, removendos a tutela, quia satisdatio propositum tutoris malevolum non mutat, sed diutius grassandi in re familiari facultatem praestat. Suspectum enim ut suspectus sit: enimvero tutor vel curator, quamvis pauper est, fidelis tamen et diligens, removendus non est quasi suspectus
Abbreviated transcription (Latin):
uer̾t̃ posteaq tutõ uł cuãtõ de¬
cessit᷑ extiguit᷑ ꝯgrutio suspet¬
ti. ¶ Siis tutõ copiã sin ñfacit¬
at ut alim̃ta pupillo detẽnãt
cauet᷑ epistola diuoꝵ seuerr iã
pupillus mittat᷑ ⁊ q̃ mora deteĩ¬
ora futura sũt tato curitore.
drstrahi iubent̃. gͦ utlin pet¬

Expanded text:
tutor vel curator decesserit, extinguitur cognitio suspecti. Si quis tutor copiam sui non faciat, ut alimenta pupillo decernantur, cavetur epistula divorum Severi et pupillus mittatur: et quae mora deteriora futura sunt, dato curatore distrahi iubentur. ergo ut suspec
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc idẽ eit licẽdũ dũmodo
mem inerimꝰ fame patͦm pace¬
dũ lcet ut ĩnspectus remotuᷤ¬
fuert᷑. ¶ Consequẽs ẽ ut h̾ui¬
deamꝰ ꝗ p̾sit suspectos postu
situdine ducte adħ ꝓcedunt.¬

Expanded text:
adhuc idem erit dicendum: dummodo meminerimus, famae patroni parcendum, licet ut suspectus remotuum. Consequens est, ut uideamus, qui possunt suspectos postulsitudinis ductae ad
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ testimoniũ p̃stetur. parti lesȩ om̃em iacturã ꝓhiũ moĩ causa illatã. et sur
rit coũ deposicionibꝰ inuioioiõ litigator uti. an nõ eẽt auoiendus. Sci̾mꝰ siꝗđͥ inẽpmisis alioꝰ

Expanded text:
minus testimonium praestetur, parti laesae omnem iacturam pro huiusmodi causa illatam ex suis beret eorum depositionibus in iudicio litigator uti, an non esset audiendus. Sancimus, si quidem in co
Abbreviated transcription (Latin):
lacionẽ ei qͦcũq duce uenientẽ. nõ ut ante erat dispositũ. s apd iurũ sublimisimũ. magistrũ officioꝵ. Sc̃e
nec nõ urũ ercellẽtissimũ nr̃i palacuĩ q̃stort̃ cõmunis audiencia ꝓposita insacro auditorio more ꝯ
todimnda s apd eosdẽ tantũ mͦ ex cellẽtissimos uidices causa trutinanda.
Iũ iuliano pp̃ ampliorẽ ꝓuidẽciã sułtis conferentes. quã forsitã ipsi uigilantes inueniunt. antiꝗͣ
useruacionẽ em̃damꝰ. Cũ in appellacionũ audttoriis issolus p̃sentẽciã uidicis em̃ dacionẽ meruenit¬

Expanded text:
 magistrum officiorum nec non virum excellentissimum nostri palatii quaestorem communi audientia praeposita in sacro auditorio more cotodienda, sed apud eosdem tantummodo excellentissimos iudices causa trutinanda. a. 529  Idem A. Iuliano pp. Ampliorem providentiam subiectis conferentes, quam forsitan ipsi vigilantes non inveniunt, antiquam observationem emendamus, cum in appellationum auditoriis in solus post sententiam iudicis emendatione
Abbreviated transcription (Latin):
in uidicati eũ cõpelli soluẽ s tantũ mͦ sertis. n nõ usuraꝵ : quȩ ex pͥstino ꝯtractu inc̃de p̃naci¬
nẽ deducte st̃ : Cũ t iã asttiuimꝰ usuraꝵ usuras penitꝰ eẽ delendas ullũ odsũ rdiquimꝰ. e qͦ hui modi ma¬
chinacio possit induci. Si enĩ sine enĩdac:one relinquat᷑ alid absurdũ atq in elegãs ÷ neccẽ euenure : cũ

Expanded text:
 non usurarum, quae ex pristino contractu in condemnationem deductae sunt. cum enim iam constituimus usurarum usuras penitus esse delendas, nullum casum relinquimus, ex quo huiusmodi machinatio possit induci. Si enim sine emendatione relinquatur, aliquid absurdum atque inelegans necesse est evenire, cu
Abbreviated transcription (Latin):
petit ꝗa hoc casu ip̃ius ĩt̃ ẽ rẽ salua
ẽẽ. Itẽ ẽ ⁊ si ĩpãte soluendo sit̃ fullo
cinatore diximus. eadẽ ⁊ adeũ cuiꝯ
modata res ẽ t̃nsfererida uetẽs ex isti¬
mabãt. Nã ut ille sullo m̾̃cedẽ accipi¬
endro custocliã p̃stat ita is quoc qui
cõmodatũ utendũ ꝑcepit similit̃
necesse ht̃ astodiã p̃sttire. ¶ Set no¬
stra ꝓuidentia ⁊̃ hoc ĩdecinõib nrĩs

Expanded text:
petit, quia hoc casu ipsius interest rem salvam esse. idem est et si in parte solvendo sint fullo one et sarcinatore diximus, eadem et ad eum cui commodata res est transferenda veteres existimabant: nam ut ille fullo mercedem accipiendo custodiam praestat, ita is quoque qui commodum utendi percipit similiter necesse habet custodiam praestare. sed nostra providentia
Abbreviated transcription (Latin):
ti siꝗ agentũ utñdũ acceꝑit
qͣi amicos adcenã ĩutiturus
⁊ id ꝑegre secũ talit̃. aut sis eqͣ
xisset. placuit tñ eos ꝗreb
cõmodatis alit̃ uterent᷑ quã u¬
tendas acceꝑint ita fũtũ cõmit¬
tẽ sise unttelligãt id ĩuito dño fu¬

Expanded text:
is argentum utendum acceperit, quasi amicos ad cenam inuitaturus, et id peregre secum tulerit, aut si quis equum xisset. Placuit tamen eos, qui rebus commodatis aliter uterentur quam utendas accepissent, ita furtum committere, si intellegant id se inuito domino fa
Abbreviated transcription (Latin):
chil t̃t̃ ẽ eã rẽ ñperire cũ iudicio
locati asullone aut sãcinatore rẽ
suã ꝑseq põt̃. Set bonefidĩ ẽp̃tori su¬
brepta rẽ quã emĩt quãius dr̃s nõ
odũ ⁊e̾ditori. ¶Fulloni uõ ⁊ sar¬
cinatori ñalit̃ fu̾ti cõpetẽ acconem
placuit quã si soluendo sit̃. hoc ẽ si
dnõ rei extimationẽ soluere possit.

Expanded text:
hil interest eam rem non perisse, cum iudicio locati a fullone aut sarcinatore rem suam persequi potest. sed et bonae fidei emptori, subrepta re quam emerit, quamvis dominus non odum et creditori. fulloni vero et sarcinatori non aliter furti competere placuit, quam si solvendo sint, hoc est si domino rei aestimationem solve
Abbreviated transcription (Latin):
sciendũ ẽ q̃sitũ eẽ an ĩ pubes rẽ a¬
uenã ãmouendo futũ faciat ⁊ pla¬
citũ qa fit̾tũ exaffectu cõsistit.ata
demũ obligari eo scͥmine ĩ pube¬
rẽ sixximus pubẽtati sit.⁊ obid ĩ¬
telligat se delinquere. furtia¬
ctio siue dũpli siue quladrupli
tñ ad perie persetutionẽ ꝑtinet.
ꝯã ip̃iui rei ꝑsetittionẽ extͥns ee̾

Expanded text:
an impubes rem alienam amovendo furtum faciat. et placet, quia furtum ex affectu consistit, ita demum obligari eo crimine impuberem, si proximus pubertati sit, et obid intellegat se delinquere. 19 21. Furti actio sive dupli sive quadrupli tantum ad poenae persecutionem pertinet: nam ipsius rei pe
Abbreviated transcription (Latin):
parẽtũ uł dñoꝵ potestate sũt sirem
ei subripiant. fũtũ ꝗdẽ illis faciunt.
⁊ res ĩ fũtiuã causam dẽdait. nec obitꝰ
ab ullo usu capi pot̃ añquã ĩ dnã
potestatẽ reu̾tat᷑ set sit̾ti accõ ñ na¬
scit̃. ꝗa nec exalia caula pot̃ ĩt̃ eos

Expanded text:
parentium vel dominorum potestate sunt, si rem eis subripiant, furtum quidem illis faciunt et res in furtivam causam cadit nec ob id ab ullo usucapi potest antequam in domini potestatem revertatur, sed furti actio non nascitur, quia nec ex alia ulla causa potest inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
mitti uidet᷑ ꝗscalas forte fenescris s¬
upponit aut ipãs fenestras uł hostiũ
effringit ut alius fuctũ facẽt que fẽ¬
ram̃ta adesfrĩgerdũ aut scalas ut
fenestris subponerent᷑ cõmodauĩt
sciẽs cuiꝰ grã cõmodauĩt. ¶Cẽte qui
rilła oꝑam adfutũ facientũ athibu¬

Expanded text:
mitti videtur, qui scalas forte fenestris supponit aut ipsas fenestras vel ostium effringit, ut alius furtum faceret, quive ferramenta ad effringendum aut scalas, ut fenestris supponerentur, commodaverit, sciens cuius gratia commodaverit. 12. certe qui nullam operam ad furtum faciendum a
Abbreviated transcription (Latin):
exgtͣitu seꝗt᷑ ut de obligatioib
ex malesitio dispiciamus. ¶ Set
ille ꝙpẽ ut suo loco tͣdidimus
ĩ quatiuor gnã diuidurt᷑. hee
nascũtꝰ itẽ ex ip̃o maleficio uelu¬
ti exfũto aut rapina. aut dõp¬
no aut ĩuiria. ¶Fu̾tũ ẽ coͣtͣcta¬
to rei aliene fraudulosa id ip¬
sius rei uł ⁊̃ usus ei possessionis

Expanded text:
equitur, ut de obligationibus ex maleficio dispiciamus. sed illae quidem, ut suo loco tradidimus, in quattuor genera dividuntur: hae nascuntur, id est ex ipso maleficio, veluti ex furto aut rapina aut damno aut iniuria. Furtum est contrectatio rei fraudulosa vel ipsius rei vel etiam usus eius pos
Abbreviated transcription (Latin):
eͦ quãins nũtũ ñsit. q̃ appellatur
ꝯcepti. ¶ oblatũ furtũ dieit̃ cã
res fũtiua ab aliquo tibi oblata
stlea ꝙ ap̃te ꝯcepta sit. Utiq s
ea m̃te tͥ data fueit̾ ut ap̃ te po¬
tius quã ap̃ eũ ꝗ dedit̃ cc̃ciꝑet᷑.¬

Expanded text:
est, quamvis fur non sit, quae appellatur concepti. oblatum furtum dicitur, cum res furtiva ab aliquo tibi oblata sit eaque apud te concepta sit, utique si ea mente tibi data fuerit, ut apud te potius quam apud eum qui dederit, concipe
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ oblati. ⁊ fũt phibiti nec nõ
die sid̾m ueterẽ oꝑfuationem
sit. C pena manisesti fũti qua¬
drupli ẽ tã exsc̃ui ꝑsona quãeo
ltd̾i nec manifesti dupli. ¶ fur¬

Expanded text:
ti et oblati et furti prohibiti nec non die secundum veterem observationem sunt. Poena manifesti furti quadrupli est tam ex servi persona quam ex liberi, nec manifesti dupli. Fur
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodatã accepit nouẽ desiderat
siue fũti adũsus eũ ꝗrẽ subripuit.
⁊ alterut᷑ eaꝵ electa dnm̃ ñposse ex
penitentia ad alterã uenire accõnẽ.
acceꝑit penitus litari. Sin aũ cõmo¬

Expanded text:
 movere desiderat sive furti adversus eum qui rem subripuit, et alterutra earum electa dominum non posse ex paenitentia ad alteram venire. 1e . accepit penitus liberari: sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
Eaã nec̃. Dioniseo. Scientis condicionẽ uibum nõ posse fieri seruũ e. labinuiria tẽpari p̃cipiet
uidentisuti uiris: cũ gͥ ꝓponas patrẽ pupilloꝵt quor p̃cib fecisti m̃ eionẽ. uelut libum te penes se habus

Expanded text:
et CC. Dionysio. Scientis condicionem liberum non posse fieri servum evidentissimi iuris est. cum igitur proponas patrem pupillorum, quorum precibus fecisti mentionem, velut liberum te penes se habu
Abbreviated transcription (Latin):
biaã n oc̃. P ossidonio. Ex liba cõceptꝰ ⁊ seruo uelut spuriꝰ habet᷑. nec ut decuriotus filius ꝗͣuis pat̃
eiꝰ natalis manumissus n natalib suis c̃stitutꝰ hunc fuit ae eptꝰ honort̃ aefendi potest

Expanded text:
AA. et CC. Posidonio. Ex libera conceptus et servo velut spurius habetur nec ut decurionis filius, quamvis pater eius naturalis manumissus et natalibus suis restitutus hunc fuit adeptus honorem, defendi potest
Abbreviated transcription (Latin):
iitͣtm causa eq boã fide acceꝑ¬
it naturali ratione placuit
non põt. ¶ E i ũo ꝗ sciens
alienũ fũdũ p̾sedĩt ñ idẽ ꝯ¬
cessũ ẽ. Itaq cũ fundo ⁊̃ fruct̾¬
net ñ alit̃ fructuũ dñs effici¬
t̃ quã si eos ꝑcep̃: ipẽ. Et iõ li¬
cet maturis fructib ñ dũ tñ ꝑ
teptis decessit᷑ ad hr̃dẽ ei ñ ꝑtin¬

Expanded text:
iusta causa aeque bona fide acceperit: naturali ratione placuit,non potest. ei vero qui sciens alienum fundum possederit non idem concessum est. itaque cum fundo etiam fructnet non aliter fructuum dominus efficitur, quam si eos ipse perceperit. et ideo licet maturis fructibus, nondum tamen perceptis, decesserit, ad heredem eius n
Abbreviated transcription (Latin):
cce dicit᷑ ⁊ iure gẽtiũ. Ttesł ui¬
re naturali id effici ¶s siis ꝗ
dat alicui rẽ anuoluntateei
Int̃dũ ⁊̃ sine tͣditõne nuda
uoluntas sutficit dñi adre

Expanded text:
cte dicitur et iure gentium, id est iure naturali, id effici. sed et si is qui dat alicui rem, an voluntate Interdum etiam sine traditione nuda voluntas sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑. dimidiũ dno soli ꝯces¬
nient. Siꝗ ĩcesaris loco in¬
uenĩt. dimidiũ ĩ uẽtoris.
dimidiũ cesaris ẽẽ statun.
cui ꝯueniens ẽ. Ut sigin
publico loco. ł fiscali. ł ci¬
ip̃iꝰ eẽ. dumidiũ fisci. ł ci¬
tatis.¶ ꝑtͣditionẽ qͦ uire¬

Expanded text:
nerit, dimidium domino soli concesis in Caesaris loco invenerit, dimidium inventoris, dimidium Caesaris esse statuit. cui conveniens est et si quis in publico loco vel fiscali ipsius esse, dimidium fisci vel civitatis. Per traditione
Abbreviated transcription (Latin):
rit. qi palã ẽ eas res ñeo aio e¬
ici. quo ꝙ eas hr̃e ñ uult .s
qͦ magis cũ ipã naui ꝑiculũ
maĩs ẽffugiat. qua de cã siꝗs
eas fluctib expulsas ł ⁊̃ ĩ ip̃o
mari nactus lucrãdi aĩo a¬
btuleit᷑ fũtũ cõmittit nͨ lon¬
ge discedere uident̃ abhis q̃
dereda cũrẽte ñ t̃relligẽtib do

Expanded text:
 quia palam est, eas non eo animo eici quo quis eas habere non vult, sed quo magis cum ipsa navi periculum maris effugiat: qua de causa si quis eas fluctibus expulsas vel etiam in ipso mari nactus lucrandi animo abstulerit, furtum committit. nec longe discedere videntur ab his quae de rheda currente, non intell
Abbreviated transcription (Latin):
mõ alienãt᷑. Uocant᷑ aũ sti¬
pẽdaria. ⁊ tͥbutoria p̃dia q̃ ĩ
ꝓiĩciis sũt. int̃ q̃ nͨͦ ñ itali¬
ca p̃dia exnr̃ã ꝯititutione
nullo grłła diffentia ẽ. Set
siꝗdẽ excã doãtioĩs aũ dotis
aut qualibet exalia causa tͣ¬
dant̃ sine dubio tnͣsferũt᷑.

Expanded text:
autem stipendiaria et tributaria praedia quae in provinciis sunt, inter quae nec non Italica praedia ex nostra constitutione nulla differentia est. 4 Sed si quidem ex causa donationis aut dotis aut qualibet alia ex causa tradantur, sine dubio transferentur:
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. si alt̃ ꝓ marito donacionem ante nupcias. ut ꝓmultere dotẽ: erediderit offerindã.
hȩc obseruari p̾cipimꝰ. licet res ante nupcias donatȩ ut adfolet feri indotẽ mulieris
t ad libos ꝑtinere dec̃nimꝰ. Itaq difuncto eo qͥ eas libis reseruabat. ex stantes abonũ
possessore libi uendi cabunt. Consũptas ab firdib eius exigent qͥ eos seruare debuerãt.
alienãdi sane uł obligandi. suo noiẽ eas res quę libis seruari p̃cepte sunt. eis q
reseruaturi sunt ad empta licencia ẽ. Negocia uͦ patͥ liberoꝵ utilit̾ ad ministrare ẽ¬

Expanded text:
 si alter pro marito donationem ante nuptias vel pro muliere dotem crediderit offerendam. Haec observari praecipimus, licet res ante nuptias donatae, ut adsolet fieri, in dotem a muliere tur, ad liberos pertinere decernimus. Itaque defuncto eo, qui eas liberis reservabat, extantes ab omni possessore liberi vindicabunt, consumptas ab heredibus eius exigent, qui eas servare debuerat. Alienandi sane vel obligandi suo nomine eas res, quae liberis reservari praeceptae sunt, eis qui reservaturi sunt adempta licentia est. Negotia vero liberorum patri utiliter
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. ẜhnlipꝰ a. Nicanori. Si ut allegatis mat̾ urã aodeludendã in officiosi q̃relã pene uniũsas facuttates
suas dũ agehit ingeb humanis. factis dondelonib Qlue inquosaa libos qmit inertraneos et haustt: ac posti¬

Expanded text:
 Papinianae. Si, ut adlegatis, mater vestra ad deludendam inofficiosi querellam paene universas facultates suas, dum ageret in rebus humanis, factis donationibus sive in quosdam liberos sive in extraneos exhausit ac post
Abbreviated transcription (Latin):
bs isi ꝗ p̃tea tͥ debuisse cũ apparuit̃. Filĩ aũt tu ut erlibera nati. incerto tã patre spurĩ

Expanded text:
 praeterea tibi debuisse eum apparuerit. filii autem tui, ut ex libera nati incerto tamen patre, spurii
Abbreviated transcription (Latin):
legitumno aecreto suisset alienata res. ł supposita. Cũ aut̃ donaciones aminorib nec cũdetreto e¬

Expanded text:
legitimo decreto fuisset alienata res vel supposita. Cum autem donationes a minoribus nec cum decreto ce
Abbreviated transcription (Latin):
subuenit ut cẽtis casib ⁊ mõ¬
dis scd̾m nõmã el po̾sunt test
lio caũ mutus. aut sũtꝰ eẽ ceꝑ¬
it. ratũ nichilominꝰ ei remanz
testam̃tũ. ¶Cecirs aũ ñ pot̃ fa¬
cẽ testam̃tũ nͥ ꝑobsẽuationẽ¬

Expanded text:
subvenit, ut certis casibus et modis secundum normam eius possint testalio casu mutus aut surdus esse coeperit, ratum nihilo minus eius remanet testamentum. Caecus autem non potest facere testamentum n
Abbreviated transcription (Latin):
tũ facẽ. Quodꝗdẽ un al ini¬
tio tãtũ militãtib datũ est̃.
tã exaucgoritate diui augu¬
sti ꝗͣ nẽue nec ñ optimi ĩ ꝑa¬
atoris traiani. posten uõ su¬
bscͥptione diui adriata ⁊ iã
dimissis militia idẽ uetera¬
cer̃ decastrensi peculio testa¬
ntĩtũ ꝑtinebit hoc ad eũ quẽ
hr̃idẽ reliq̃rit̃. si uõ ĩtestati

Expanded text:
initio tantum militantibus datum est tam ex auctoritate divi Augusti quam Nervae nec non optimi imperatoris Traiani; postea vero subscriptione divi Hadriani etiam dimissis militia, id est veteracerint de castrensi peculio testamentum, pertinebit hoc ad eum quem heredem reliquerint: si vero intestati
Abbreviated transcription (Latin):
tris degut̃/ Poit itullionẽ uero
ueterani uł extͣ castrẽsi faciat̃
adhuc militãtes testam̃tũ coĩ
oĩũ ciuitũ roãnoꝵ iure facere
debẽt. ⁊ ꝙ ĩ castris fecerit testa¬
iuerĩt. p ost missionẽ ĩtra ã¬
nũ tãtũ ualebit. Quid igit᷑
si t̃tͣ ãnũ ꝗdẽ detesseit̃ ꝯditio
aut̃ hr̃di adscͥpta pꝰãnũ extiñt.
Anqͣi militis testam̃tũ ualent
⁊ plac ualere qͣi militus.¶ S
⁊ sie añ militiã ñ iure fecit
ĩexpeditione degẽs designaũ
illud. ⁊ q̃ tã adierit siue de¬
tͣxit. uł alias manifesta ẽ in¬
uttis uolũtas hoc ualẽ uolẽ¬
tis. dicẽdũ ẽ ualẽ testamt̃tũ
qiͣ exnoua militis uolũtate.

Expanded text:
tris degunt: post missionem vero veterani vel extra castra si faciant adhuc militantes testamentum, communi omnium civium Romanorum iure facere debent. et quod in castris fecerint testaluerint, post missionem intra annum tantum valebit. quid igitur, si intra annum quidem decesserit, condicio autem heredi adscripta post annum extiterit? an quasi militis testamentum valeat? et placet, valere quasi militis. Sed et si quis ante militiam non iure fecit in expeditione degens resignavit illud et quaedam adiecit sive detraxit vel alias manifesta est militis voluntas hoc valere volentis, dicendum est, valere testamentum quasi ex nova militis volu
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ testam̃tis adhibenda qua
⁊ ĩtestam̃tis paganoꝵ ꝓxime e¬
x posuimis. ¶ Plane demili¬
tũ testam̃tis diuus atrianꝰ sta¬
ra sit̃ sic t̃telligi deb ut utiq¬

Expanded text:
eorum testamentis adhibenda quam et in testamentis paganorum proxime exposuimus. Plane de militum testamentis divus Traianus Stata sint, sic intellegi debet, ut utiq
Abbreviated transcription (Latin):
tus fueit̃ miles. ł filiꝰ familiaᷤᷤ
emãcipatus ẽ testam̃tũ eiꝰ qrͣ
malitis exnoua uolũtate ua¬
let. nec̃ uidet᷑ capitis diminu
pͥncipales ꝯ stitutiot̃p qͥb dai
qiͣ castrensia addider̃ peculia. ⁊ qͦ¬
rũ ꝗb dã ꝑmissũ erat ⁊ ĩ potestate
degentib testari. Q uodnrãꝯsti¬
tutio latius exrendẽs. ꝑmisit oĩ¬
h: ĩ his tm̃ mõ peculiis testari ꝗ¬

Expanded text:
familias emancipatus est, testamentum eius quasi militis ex nova voluntate valet nec videtur capitis deminutprincipales constitutiones quibusdam quasi castrensia dederunt peculia, atquibusdam permissum erat etiam in potestate degentibus testari. quod nostra constitutio latius extendens, permisit omnibus in his tantummodo peculiis testari
Abbreviated transcription (Latin):
uri subiectisũt testam̃ti faciẽ¬
di ius ñ hñt. Ad eo ꝗdẽ ut qͣm¬
us parẽtes ei ꝑmiserit nichilo
mag̃ iure testari pꝰsũt. excep¬
trs his quos anã enumeraui¬
mꝰ. ⁊ p̃cipue militib ꝗ ĩpote¬
state parẽtũ sũt ꝗb deeo ꝙĩ¬

Expanded text:
ubiecti sunt testamenti faciendi ius non habent, adeo quidem ut, quamvis parentes eis permiserint, nihilo magis iure testari possint: exceptis his quos antea enumeravimus, et praecipue militibus qui in potestate parentum sunt, quibus de eo
Abbreviated transcription (Latin):
taticis instrum̃tis fuĩnt cõscͥptȩ easdẽ ⁊in omĩb aliis capitulis obseruari. ⁊ dererectione cius
ͥem phiteasin suscepit. si solitã pensionẽ. E publicaꝵ functõnũ apochas nõ p̃stri̾t. Sin aũt nicł

Expanded text:
ticis instrumentis fuerint conscriptae, easdem et in aliis omnibus capitulis observari et de reiectione eius, qui emphyteusin suscepit, si solitam pensionem vel publicarum functionum apochas non praestiterit. Sin autem ni
Abbreviated transcription (Latin):
accione pupillos post morce patris cõuenire. ⁊ ereqͥ uis obligacionis pignoꝵ potis si insolusl

Expanded text:
actione pupillos post mortem patris convenire et exsequi ius obligationis pignorum poteris, si in solu
Abbreviated transcription (Latin):
telioraciones uendere. his ũ ꝑsonis quȩ nõ solent in emphiteuti eis ꝯtractib: uetari adhus modii

Expanded text:
eliorationes vendere, his tamen personis, quae non solent in emphyteuticis contractibus vetari ad huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
elio. Bonoꝵ quidẽ possessi onẽ exedicto p̃toris. nõ nͥ scdm eas tabulas quę. uu.testi
senis signate sit ꝑ etiposse indutiũ no uenixuerũ si eunde numerũ asfuisse sine scriptis testamt
ueto doceri pet̾ iuire cuuli testam̃tũ factũ iuideri. ac seđm nũ cupacionc̃i bonor possesscone oeferra

Expanded text:
. Bonorum quidem possessionem ex edicto praetoris non nisi secundum eas tabulas, quae septem testium signis signatae sunt, peti posse in dubium non venit. Verum si eundem numerum adfuisse sine scriptis testamento condito doceri potest, iure civili testamentum factum videri ac secundum nuncupationem bonorum possessione
Abbreviated transcription (Latin):
no uiti subiecti sĩt. ⁊ p̃ferut᷑
tĩ ꝯsãguineis.⁊ agnatis tefuẽ¬
te matris. sicũ exhoc senatꝰ
ꝯsulto nepotes adauie successi¬
onẽ legitimo urre tĩuocabã¬
tur postea hoc ꝯsitutionib pͥ¬
nopalib em̃datũ ẽut adsi¬
malitudinẽ filioꝵ filioꝵ ꝙ ⁊
nepotes ⁊neptes uocentur. Sti

Expanded text:
no iuri subiecti sunt: et praeferuntur et consanguineis et adgnatis defunctae matris. Sed cum ex hoc senatus consulto nepotes ad aviae successionem legitimo iure non vocabantur, postea hoc constitutionibus principalibus emendatum est, ut ad similitudinem filioram filiarumque et nepotes et neptes vocentu
Abbreviated transcription (Latin):
staasũt admatris hr̃ditatẽ
ex hoc senatus ꝯsulto admti.
Si explurinis legitutus hr̃¬
ditatem. ł mõte. ł alia tou¬
sa ĩpediti fuerĩt quo mirius
adeãt relis qa odierĩt ade̾¬
set illoꝵ põtio. Et licet añ

Expanded text:
ti sunt, ad matris hereditatem ex hoc senatus consulto admitti. Si ex pluribus legitimis hereditatem vel morte vel alia causa impediti fuerint quominus adeant, reliquis qui adierint adcrescit illorum portio et, licet ante
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ei dabat᷑ ĩ urbe ꝗde
roãna ap̃tore urbano ⁊ maiõ¬
ri pãte triburioꝵ pleb̾. tutor
ex lege actilia. Inꝓiũciĩs uõ ap̃¬
tia. ¶ Sed isi tem̃to tutõ suba
ꝯ ditõne aut die cẽto datutu¬
eĩt̃ quãdui ꝯditõ aut diespẽ¬
tebat exhisdẽ legib alius tu¬
tõ dat̾i potuerat. It̃ sipire
dat̾ fuerat quãdu nemo ex
restam̃to hĩs existit. tãcdiuhi
dẽ legib tutõ petẽclus eãt. ꝗde.¬
sinebat tutõ ẽẽ siꝯditõ existẽt.
aut dies ueniret. aut hr̃s existe¬
ret. ¶ Abhostib quoq tutore
capto exhis legib tutõ peteba¬
tũ ꝗdesiebat eẽ tutõ siłis ꝗca
pt̾ eat̃ ĩciuitatẽ reu̾s fueat᷑ nã
reu̾e retipiedat ⁊utelã iure p̾

Expanded text:
fuerat, ei dabatur in urbe quidem Roma a praetore urbano et maiore parte tribunorum plebis tutor ex lege Atilia, in provinciis vero aTitia. Sed et si testamento tutor sub condicione aut die certo datus fuerat, quamdiu condicio aut dies pendebat, ex iisdem legibus tutor dari poterat. item si pure datus fuerat, quamdiu nemo ex testamento heres existebat, tamdiu ex iisdem legibus tutor petendus erat, qui desinebat tutor esse, si condicio existeret aut dies veniret aut heres existeret. Ab hostibus quoque tutore capto ex his legibus tutor petebatur, qui desinebat esse tutor, si is qui captus erat in civitatem reversus fuerat: nam re
Abbreviated transcription (French):
i uꝰ iesiato. et si libidine intẽꝑatȩ cupititatis eractoꝵ lectõne exarsisse te cognitũ: ñeaneilas con

Expanded text:
 Sossiano. Etsi libidine intemperatae cupiditatis ex actorum lectione exarsisse te cognitum est, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
iã uaeuatas: ł si quȩ similes. uł ꝯtrariȩ uiuenirent᷑ cͥcuducere.⁊ apprii codioi cgga cione se¬
pare. ⁊ t̾a inꝑfectã replere. ꝗͣ nocte obscuritatiᷤ obductas. nouȩ limltõnis luer retegere. Ut
iubar omib olareat: nulla penitꝰ nec simili nec diu̾sa nec inusctata relicta: Cũ ueauiu
uenit indubiũ ꝗ̃ repitita p̃letio ꝓbabit ħ satis ualidũ sitisq e̾e formosũ. In antiꝗs ⁊ enĩ
sumis i facũdissimis uiris purgat̾ icandid fact om̃ib exnr̃a uissione. ⁊ cͥeũducti ias:¬
cissimi consulatꝰ ⁊paulini uiri clarissimi nulla alia ext̃ corpꝰ eiusd̾ eodicis constõne ȩlgenda

Expanded text:
trariae invenirentur, circumducere et a prioris codicis congregatione separare et tam imperfectas replere quam nocte obscuritatis obductas nova elimationis luce retegere, ut cis plenum iubar omnibus clareat, nulla penitus nec simili nec diversa nec inusitata relicta, cum nemini venit in dubium, quod repetita praelectio probavit, hoc satis validum satisque esse formosum. in antiquis etenim iosissimis et facundissimis viris purgatus et candidus factus omnibus ex nostra iussione et circumductis et anostri felicissimi consulatus et Paulini viri clarissimi, nulla alia extra corpus eiusdem codicis constitutione legenda
Abbreviated transcription (Latin):
pine. Eciã si nõ dotẽ reodi s mat̾. s ea quȩ uidotẽ data st̃ ut eam sequerent᷑. ut adse ꝑti¬
sueran. inmatͥmonio defucta filia. stipulata sit. durante matͥmonio filia decedente. accionem.

Expanded text:
pinae. Etiamsi non dotem reddi sibi mater, sed ea, quae in dotem data sunt, ut eam sequerentur vel ad se pertineant in matrimonio defuncta filia, stipulata sit, durante matrimonio filia decedente actionem
Abbreviated transcription (Latin):
Ualont̃ uat ⁊ orat᷑. aaã ao ꝓbũ pp̃. hac lege ꝑpetua cred imꝰ ortlinandũ ut iudices qͣs cog¬
osondi ⁊ pnũ ciandi necessttas teneret. nõ subitas. s delifacione halita pꝰnegotiũ sentẽtias pon

Expanded text:
Valens, Gratianus . Hac lege perpetua credimus ordinandum, ut iudices, quos cognoscendi et pronuntiandi necessitas teneret, non subitas, sed deliberatione habita post negotium sententias pon
Abbreviated transcription (Latin):
spupillus ulĩ hrs extitit. ea que ab ipsa finita st̃ reuocari indisceptacionẽ oportet S si pupil

Expanded text:
pupillus illi heres extitit, ea quae ab ipsa finita sunt revocari in disceptationem oportet. Sed si pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
oruinandis. amota erit sollepniũ sermonũ n ueesitas. ut qͥ facultatos qr̃as cupiun erdinare inquea
instrumnti matia conseribere quib cũq ũbis uti siłam bant facultatẽ.
potestite deconitis uaris. tã ħͣrditat̃ q̃ legotũ seu fidei cõmussũ relinqͥ posse. Illuo aorciendũ: it quiti
testam̃to ł ab intestato frs erciãt. ⁊si uoluintas defuneti c̾ca legata seu fidĩemisa. seu littates eon¬
b nõ sit subtira. ⁊tuim̃ si sua sponte aȩnoiuĩt implendi eã necessitatẽ habeat

Expanded text:
ordinandis amota erit sollemnium sermonum necessitas, ut, qui facultates proprias cupiunt ordinare, in quacumque instrumenti materia conscribere et quibuscumque verbis uti liberam habeant facultatem.  posse. Illud adiciendum est, ut, qui ex testamento vel ab intestato heres extiterit, etsi voluntas defuncti circa legata seu fideicommissa seu libertates legibus non sit subnixa, tamen, si sua sponte agnoverit, implendi eam necessitatem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ fui eripiant᷑. Ita tñ si nõ falsũ testam̃tũ abꝓbetur. sub ea scł condiccione ut si
ditarias ⁊ rõnes reddere. uire patronatꝰ uidł c̃petente ei. qͥ exlegib adid possit uocari sslo nei
posttrũ dubitetur: obseruando. ut ⁊ ipsa ħrditatis peticio omĩ mmͦ bonȩ fidĩ iudiciis ꝗueiuiuiete

Expanded text:
ervi eripiantur, ita tamen, si non falsum testamentum approbetur: sub ea scilicet condicione, ut, si editarias et rationes reddere: iure patronatus videlicet competente ei, qui ex legibus ad id possit vocari. Illo, ne in posterum dubitetur, observando, ut et ipsa hereditatis petitio omnimodo bonae fidei iudiciis connumere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuocatis sp̃alit̃ mãdauimuᷤ
ut nr̃a auctoritate nr̃isq su¬
isionib cõponẽ ĩstitutones.
ut liceat uod pͥma legũ cunia¬
bula ñabantiq fabut addise¬
ere si ab ĩꝑiali splendore app.¬
tũ s ꝙ ĩipĩs reꝵ optinet ar

Expanded text:
ocatis, specialiter mandavimus ut nostra auctoritate nostrisque suasionibus componant Institutiones: ut liceat vobis prima legum cunabula non ab antiquis fabulis discere, sed ab imperiali splendore appetum, sed quod in ipsis rerum optinet ar
Abbreviated transcription (Latin):
bore eil tenet᷑. ꝙ si obpecuniã dbitã fisco bona eiꝰ occupata st̃: mansit una cũfid̾ iussorib ꝓͥis. ⁊¬
da. ualeutine. Iutor filioꝵ quoꝵ te bonori possionẽ accepisse dicis. ĩ metallũ damnat᷑.⁊
i erindulgencia gñali regressꝰ qiuãquã locuplecior sit actione tutele administrare ÷¬
s tenet᷑ siñgr̃a sentncie facta specialit̃ statũ pͥstinũ cũ bonis recuꝑaiũnt¬
iq i. iuliano. Si adeptis bonis ĩ insulã dat̃ sis: quãuis erindulgencia cõmuni reseorti. acci

Expanded text:
one eius tenetur. quod si ob pecuniam debitam fisco bona eius occupata sunt, mansit una cum fideiussoribus A. Valentinae. Tutor filiorum, quorum te bonorum possessionem accepisse dicis, in metallum damnatus et postea ex indulgentia generali regressus, quamquam locupletior sit, actione tutelae administran tenetur, si non gratia sententiae facta specialiter statum pristinum cum bonis recuperem A. Iuliano. Si ademptis bonis in insulam datus sis, quamvis ex indulgentia communi redisti, acti
Abbreviated transcription (Latin):
dãnato pat᷑ tuto dat ẽ necesse ẽ u abofficiosuo recedat. regressoeo que ñsolũ nõe redire fi ⁊̃osfie
iũ suũ nulla p̾uitate lib̾is p̃bere oport. uͥ eoꝵ bona tueat᷑. ⁊augeat. nã si patͥa potestate. ade
rũpendi att estundendi pat monii licenciã abutet᷑. ufurioso aed̾ĩti. itẽ ꝓdigo. libidinã au
minores dispendia. suis ip̃e dãnis pr̃ẽt sent̾rcia. d̾portacionis nullo patrẽ p̃iudicato d̾̃tumnus
que si conꝑta itegitas ut nat᷑a ita officiolib̾is restitiũt eis gasb̾nacula rere tͣclenda st. cuĩ adis¬
itaciõm puslici iuris ꝓuisa eustodia est que nͥbonis patͥb d̾tut luctuosior erit reditꝰ. quat
discess. igi tantũ adrestituẽm indilgencia llaleat quantũ ad correctionẽ sentũciau adle¬

Expanded text:
damnato patre tutodamnato patre tutotum liberis praebere oportet, ut eorum bona tueatur et augeat. Nam si patria potestate ad corrumpendi atque effundendi patrimonii licentiam abutetur, ut furioso ac dementi, item prodigo, libidinum omnminoris dispendia suis ipse damnis praestet. Sententia vero deportationis nullo patrem praeiudicio deminuat. quem si comperta integritas ut natura, ita officio liberis restituerit, ei gubernacula rerum tradenda sunt, cuius ad imitationem publici iuris provisa custodia est. quae nisi bonis patribus detur, luctuosior erit reditus quam discessus. Ideoque tantum ad restitutionem indulgentia valeat, quantum ad correctionem sententia
Abbreviated transcription (Latin):
magestatem nõ solũ atmis de¬
coratã set ⁊̃ legib opõtet ẽẽ ã¬
matã ut utrũq tp̃s ⁊ belloꝵ ⁊
pacis recte possit gubẽnari ⁊ pͥ¬
ticeps romanus uictõ existat
itimos tramites: calũpniãtiũ
iniꝗtates expelletis: ⁊ fiat tã
iuris religiosisimꝰ: quã uictis
hostib tͥũphatõ. Quoꝵ utr̃ac¬

Expanded text:
aiestatem non solum armis decoratam, sed eciam legibus oportet esse armatam, ut / utrumque tempus et bellorum et pacis recte possit gubernari et princeps Romanus victor existat,ciam per ultimos tramites calumpniancium iniquitates expellat et fiat tam iuris religiosissimus quam victis hostibus triumphator
Abbreviated transcription (Latin):
has̃: icõ Rodoni satrẽ qͥ filiã exposuit hano nc̃ adultã suptib ⁊ labore tuo facta. matmonio cõ¬
ungi filio deidantis fauere uoto conuenit. Iui si renitat᷑ alim̃toꝵ solucioni in hoc solũ mͦ cas
sis il ionar̃ aã. ⁊ cc̃. Nemini liceat conthraere matri monui cufilia. nepte ꝓnepte. itẽq Ltere debet.

Expanded text:
 CC. Rhodoni. Patrem, qui filiam exposuit, at nunc adultam sumptibus et labore tuo factam matrimonio coniungi filio desiderantis favere voto convenit. qui si renitatur, alimentorum solutioni in hoc solummodo casu parere debet. Idem AA. et CC. Nemini liceat contrahere matrimonium cum filia nepte pronepte, itemque mat
Abbreviated transcription (Latin):
aã aureliȩ. Si consenciente matre sua. sposus filiȩ tuȩ mãcipia donauit. ⁊ his receptis
Inõ estunatis. in matrimoruio p̾decesstt. mat̾ eadẽq ħis eiꝰ. p̃ciũ offerẽs. restitucionẽ coꝵ inẜ

Expanded text:
anus . Si consentiente matre sua sponsus filiae tuae mancipia donavit et his acceptis in dotem non aestimatis in matrimonio post decessit, mater eademque heres eius pretium offerens restitutionem eo
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ ũ felici. Si tutoris ł curatoris culpa ł dlo eoq̃ uectigal p̃dio empintitico impositũ miniune dependere
Iuoluissent. minorĩ fuĩt amissũ dap̃niũ ꝗͥ ei ꝯtigit ex suba eaꝵ resartiri nec cẽ ÷

Expanded text:
 A. Felici. Si tutoris vel curatoris culpa vel dolo, eo quod vectigal praedio emphyteutico impositum minime dependere voluissent, minori fuerit amissum, damnum quod ei contigit ex substantia eorum resarciri nece
Abbreviated transcription (Latin):
sisi. te uelut exaltũ natã anoilla seriũ ꝓfesta. quesitõ matiumissione litatẽ huiꝰ modi sin
s Sebastiano. Int̃rogatã ao ꝓfessã apd acta se eẽ ancillã. huiꝰ modi factũ defensi ont̃ lib tatis ñ ercluda¬
aseriũ aolibtatt̃ ꝓduristi. in strum̃toꝵ aniisio ineħ ei noc̃e pot̃¬

Expanded text:
sti, te velut ex altera natam ancilla servam professa quaesitam manumissione libertatem huiusmodi srtatem. a. 293 Idem AA. et CC. Sebastiano. Interrogatam et professam apud acta se esse ancillam huiusmodi factum defensionem libertatis non excludservum ad libertatem produxisti, instrumentorum amissio nihil ei nocere pot
Abbreviated transcription (Latin):
ua ⁊ec̃ laulo. Si qͥ auiã tuã ancillã infamandi causa. rei .p. eiuitatis cõmariẽsiũ dit̃ ⁊ enodorus ac recessit: E đ litadi. ci Bit᷑.

Expanded text:
us . Si quidem aviam tuam ancillam infamandi causa rei publicae civitatis comanensium dixit zenodorus ac recessit, iniuriarum act
Abbreviated transcription (Latin):
onẽs hoñ. ⁊ teod.aã. antemio .pp̃. Magisterie potestati int̾ militares uiros ł pͥuato actore ĩreũ
mulitarẽ. ⁊̃ cuuliũ q̃stõnũ audiendi c̃cedimꝰ facultatẽ. p̃sertĩ cũ id ipsũ more eẽ litiga

Expanded text:
osius AA. Anthemio pp. Magisteriae potestati inter militares viros vel privato actore in reum militarem etiam civilium quaestionum audiendi concedimus facultatem, praesertim cum id ipsum e re e
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑrib ab orbe romano reclude. ui qd̃ belli calamitas intͦdux̃: ħ pacis lenitas sopiret. ⁊ queadmod i multis
capitłis. lex papia ab ant̾ĩorib pͥncipibꝰ em̃data ẽ.⁊ ꝑ desuetudinẽ abolita: ita ia nob̾ cͥca caducoꝵ o¬
cionẽ ĩuidiosũ amutat uigorẽ. Qd i ip̃is pͥdñtissimis uiris displicuit. multas ĩuenientib uias ꝑ quas

Expanded text:
ribus ab orbe Romano recludere, ut, quod belli calamitas introduxit, hoc pacis lenitas sopiret. Et quemadmodum in multis capitulis lex Papia ab anterioribus principibus emendata fuit et per desuetudinem abolita, ita et a nobis circa caducoionem invidiosum suum amittat vigorem, qui et ipsis prudentissimis viris displicuit, multas invenientibus vias, per quas