comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mio speciosa q̃ dam turris indet᷑
d̾ ⁊ mar e recessu suo deuotis
pplĩs bis in die desideratũ iter
prebet petentib bĩ limina ar¬
changeli michaelis. R ffcm est¬

Expanded text:
mo speciosa turris videtur. Sed et mare recessu suo devotis populis bis inde desideratum iter praebet beati petentibus limina archangeli Michaelis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hodierne fẽstinitatis cansa nõ¬
de eadem qd dĩĩs donaiut auil¬
bo. Ut in cõmum gaudio tãto
religiosior sit om̃i pietas: ꝙͣ to
unti mundo in nouissimis tem¬
poribz sb̃uenire: saluationem
ut qr ⁊ cunctas nationes a ue¬
rat. ⁊ ip̃e peculiaris dei pplũs is¬
rael ab institutis legalibz pene
totis exciderat: cõclusis oĩbus
eficiente enĩ ubiq iusti¬
cia et toto mũdo in uana
et maligna ꝓlapso: nisi indi¬
ferret: uniu̾sitas hoĩi senten-¬
tiam damnationis exciꝑet. s
indulgentiã ira tnslata est. Et
ut clarior fieret ex̾cende gr̃e ma¬
guitudo: tũc placuit abolendis
pt̃ĩs hoĩi sacramentũ remissio¬
ns afferri. qñ nemo poterat
de suis m̾itis glĩctri. ¶Lt̾ iiiiͣ.

Expanded text:
hodiernae festivitatis causa node eadem quod Dominus donaverit audebo: ut in communi gaudio tanto religiosior sit omnium pietas, quanto unti mundo in novissimis temporibus subvenire, salvationem ut quia et cunctas nationes a verat, et ipse peculiaris Dei populus Israel ab institutis legalibus pene totus exciderat, conclusis omnibus eficiente enim ubique justitia, et toto mundo in vana et maligna prolapso, nisi judiferret, universitas hominum sententiam damnationis exciperet. Sed in indulgentiam ira translata est, et ut clarior fieret exerendae gratiae magnitudo, tunc placuit abolendis peccatis hominum sacramentum remissionis afferri, quando nemo poterat de suis meritis gloriari. CAP. II.
Abbreviated transcription (Latin):
tus filius dei bim. inseꝑabilis
sꝑ manens apud prẽm. ita pro
nob̃ ꝑfectũ susciꝑe dignatus est
hoĩem. ita qd̃ deus erat exina¬
niuit in semet ip̃o: ut ꝑoĩa les¬
liũ sauctionũ sacramenta tuͣsne

Expanded text:
nitus Dei vivi inseparabilis rmanens apud Patrem, ita pro nobis perfectum suscipere dignatus est hominem, ita quod Deus erat exinanivit in semetipso, ut per omnia legalium sanctionum sacramenta transiret.
Abbreviated transcription (Latin):
gĩ ubi legitima successione ces¬
sante. et pontificũ potestate destiu-¬
cta: a lienigena obtinuerat pͥn¬
aipatũ: ut uen regis aduentus
illius ꝓphetie ꝓbaret᷑: uoce que
dix̾at. bion deficiet princeps ex
uali. ne ꝯ dix de femorib eius
donec uemat cui repositũ est ⁊
ip̃e est expectatio gentiũ. xuͣ.
e his quondam beatissi
cessio nõ carus semine. s fidei
fecunditate generanda: ⁊ ideo
stellarũ multitudini cõꝑata
ut ab oĩ gentiũ pr̃e: nõ terre¬
na sz celestis ꝓgenies sparetur

Expanded text:
 ubi legitima regum successione cessante, et pontificum potestate destructa, alienigena obtinuerat principatum: ut veri Regis ortus illius prophetiae probaretur voce, quae dixerat: Non deficiet prince neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . De quibus quondam beatissimon carnis semine, sed fidei fecunditate generanda; et ideo stellarum multitudini comparata, ut ab omnium gentium patre, non terrena, sed coelest
Abbreviated transcription (Latin):
in syderib designati ortu nou¬
sỹderis exritant᷑. nt in quo celi
adhibit̃ fũat testimoniũ celi
famularet᷑ obsequiũ. Cõmonͭ
magos hĩtatores remotioris ori
tior: et de miranda linims cla¬
ritate uiri ad hec expectanda ñ
inscii. magi tudinẽ significa¬

Expanded text:
in sideribus designati, ortu nos excitantur, ut in quo coeli adhibitum fuerat testimonium, coeli famularetur obsequium. Commovet magos remotioris Orietior, et de mirandi luminis claritate viri ad haec spectanda non inscii, magnitudinem significa
Abbreviated transcription (Latin):
mũ celeste p̾cedẽt. et actorem lu¬
cis signũ lumins reuelaret. Ma¬
gnũ hoc fr̃es tremendũqz miste¬
riũ ꝯ unus idem q ãnũciatur
de pr̃e deus: et homo de matre.
Unus idemq filius femine. et
filius maiestatis. Unus idẽq
hoĩm ꝑticeps est dũs angeloꝵ.¬

Expanded text:
nium coeleste praecederet, et auctorem lunium coeleste praecederet, et auctorem lucis signum lucis revelaret. Magnum hoc, fratres, tremendumque mysterium, cum unus idemque annuntiatur de Patre Deus, et homo de matre; unus idemque filius feminae, et filius majestatis; unus idemque hominum particeps, et Dominus angelo
Abbreviated transcription (Latin):
ed ꝙ̃ sp̃ nascentẽ illum
cunabula t̾rena susce¬
perũt: nõ tñ esse t̾renũ. celeste
signalm̃ testabat᷑. In cunis
nãq iacebat: s radiabat e ce¬
lo. Uagiebat apudiudeos: a
pud gentiles regnabat. In bech¬
leem lactabat᷑ a mr̃e: ⁊ in cal¬
dea adorabat᷑ a magis. ¶ Die
bis est fr̃es atqz cõue¬
mens. ut cõcurrentes ad festa
dm̃ca ⁊ inist̾i̾a saluatoris no¬
stri de cuius natinitate gaui¬
si sumus: eius aꝑꝑitione le¬
temur. Quia sic nascẽdo glo¬
riosus est dei filius: ita ap¬
parendo mirabilis. Mirum
ne: nec minus magnificum
qd̃ ostensus est e celo.CLiiͣ.
Irum ualde ꝙ nouum
hoĩem terra susceꝑit:
stupendũ nichilominꝰ ꝙ̃ no¬
stella ꝓdident: apud indeã
xp̃c in presepio pastorib ua¬
giebat. ⁊ in chaldea magoꝵ
oculis int̾ sỹdera chorusca¬
bat.Apud iudeos sordebat ĩ
panins: apud gentiles ful¬
gebat in gloria. CLc̃ ii.¬
t quidem necesse erat:
ut celoꝵ dñm testimo¬

Expanded text:
 nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea adorabatur a magis. Ait bis est, fratres, atque conveniens, ut concurrentes ad festa dominica et mysteria Salvatoris nostri, de cujus nativitate gavisi sumus, ejus manifestatione laetemur: quia sicut nascendo gloriosus est Dei Filius, ita apparendo mirabilis. Mirum ne; nec minus magnificum quod ostensus e coelo est. Mirum valde quod novum hominem terra suscepit; stupendum nihilominus quod nostella prodiderit. Apud Judaeam Christus in praesepi pastoribus vagiebat; et in Chaldaea magorum oculis inter sidera coruscabat. Apud Judaeos sordebat in pannis; apud gentiles fulgebat in gloria. t quidem necesse erat ut coelorum Dominum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi de solẽntate
diei huius ueterũ sit diu̾sa tra¬
ditio: una tñ sc̃e deuotionis est
fides. Et ꝙͣꝙ̃ nõnulli hodie do
ment adoratũ. alii aut̃ asserãt
eũ aquas in unia mutasse. qͥdã
ño bapti atũ illũ a iohẽ confir¬
ment: in oĩb dei filius credit᷑
in oĩb est nr̃a festiuitas. Lc̃ .iiͣ.¬
uod magis utiq gentili¬
bus et adorare dnĩn ⁊ mu-¬
nera offerre concedit᷑: gentium
est p̾figurata uocatio. Qd̃ aq̃
tuͣsformant᷑ in uinũ. religionis
nr̃e designat᷑ archanũ. Qd̃ u̾o
fluentis iordains baptiz atus ie

Expanded text:
dilectissimi, de solemnitate diei hujus veterum sit diversa traditio; una tamen sanctae devotionis est fides. Et quanquam nonnulli hodie Domment adoratum; alii autem asserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment: in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. Nam quod Magis, utique gentilibus, et adorare Dominum, et munera offerre conceditur, Gentium est praefigurata vocatio: quod aquae transformantur in vinum, religionis nostrae designatur arcanum: quod vero flue
Abbreviated transcription (Latin):
sine ut indubitatã carius sue
oftende̾t m̃ tatem. siue ne eũ ue¬
lut ailienigenã alumpna cirũ¬
cisioiis plebs indaica declinant
Deinde qr tradite ꝑ moysen legis
p̾t̾iri p̾ce pta non poterãt. offert
ꝓ eo purgationis holocaustũ.
oñu hoĩ sordes purgaturus
adueĩt. S cũ iohẽs p̾missus añ
faciem eiꝰ cõcurrentes ad se pplõs
et p̾dicatione corrigeret. et pĩe
baptismo consecraret. ip̃e ad cũ
int̾ ꝓmiscuas uilesq turbas.

Expanded text:
tatam carnis suae ostenderet veritatem; sive ne cum alienigenam alumna circumcisionis plebs Judaica declinaret. 100 Dein, quia traditae per Moysem legis praeteriri praecepta non poterant, offertur pro eo purgationis holocaustum ;omnium hominum sordes purgaturus advenit. Sed cum Joannes praemissus ante faciem ejus concurrentes ad se populos et praedicatione corrigeret et poenitentiae baptismo consecraret, ipse ad eum inter promiscuas vilesque turbas,
Abbreviated transcription (Latin):
et mortuus es: estouigilans et
cõfirma cet̾a que moritura erãt.
Non eiĩ ĩuenio oꝑa tua plena
coram deoineo. Lc̃ nͣ.
Nmente ergo habe qͣlit̾ acce ꝑis
et audieris: et scrua et penitẽ¬
tiam age. Si ergo non nigila¬
et nesties qua hora uemain-
adte. S hẽs panca noĩa in sar

Expanded text:
gilans, et confirma caetera, quae moritura erant. Non enim invenio opera tua plena coram Deo meo. In mente ergo habe qualiter acceperis, et audieris, et serva, et poenitentiam age. Si ergo non vigilaet nescis qua hora veniam ad te. Sed habes pauca nomina in
Abbreviated transcription (Latin):
cce dabode synagoga sa¬
thane qui dicunt se este¬
Este faciam illos ut uemiant
et adorent ante pedes tuos a si¬
eut qr ego dilexi te: qm̃ serucisi
u̾bum patientie mec. et ego si
uabote ab hora tentatõis que bĩ¬
tura est in orbem uniu̾sũ: tẽti¬
re hĩtantes in t̾ra. lo iii.¬
cce uemocito. tene qd hẽs
ut nemo acupiat coronĩ
tuã. Qui uicerit faciam illum

Expanded text:
abo de synagoga satanae, qui dicunt se judaeEcce faciam illos, ut veniant, et adorent ante pedes tuos: et scient quia ego dilexi te: quoniam servasti verbum patientiae meae et ego te servabo ab hora tentationis, quae ventura est in orbem universum tentare habitantes in terra. Venio cito: tene quod habes, ut nemo accipiat coronam tu
Abbreviated transcription (Latin):
ma. et ut langores curarent.
Et misit illos p̾dicare regnũ der
et sanare infirmos. Et rel. Siuo¬
mũ poteftate signoꝵ misit pͥde¬
care regnũ dei. ut ꝓmissoꝵ mas¬
fideliũ iimerositas e¬
creuit: intra scãm ecc̃ar mill

Expanded text:
s curarent, et misit illos praedicare regnum Dei, et sanare infirmos, etmum potestate signorum, misit praedicare regnum Dei, ut promissorum magfidelium numerositas excrevit
Abbreviated transcription (Latin):
simo pͥmo ãno pͥmo mense. pͥ¬
ma die mensis: ĩminute st̾ aq̃
suꝑ t̾ram. Et aꝑiens noe tectũ
arche aspexit: indit q ꝙ exsic¬
cata esset suꝑficies terre. Tu.¬

Expanded text:
simo primo anno, primo mense, prima die mensis, imminutae sunt aquae super terram: et aperiens Noe tectum arcae, aspexit, viditque quod exsiccata esset superficies terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
prudens humilis pudicus. sobͥ¬
us castus fuit ⁊ quietus uita
dũ p̾sens uege tauit eiꝰ corꝑis
artus. Adsacrũ cuius tumu¬
lũ frcquẽt membra langnen¬
tum modo sauitati qͦlib morbo
fuerint gͣuata restituũt᷑. ¶¬
de nũc nr̃ chorus in honore ip¬
sius hymnũ canit hũc libent̃
ut pus cius m̾itis iunemur
om̃e ꝑ euũ. Sit salus illi
decus atq uͥtus qui supͣ celi re

Expanded text:
prudens, humilis, pudicus Sobrius, castus fuit, et quietus; Vita dum praesens vegetavit ejus Corporis artus. Ad sacrum cujus tumulum frequenter Membra languentum modo sanitati, Quolibet morbo fuerint gravata, Restituuntur. Unde nunc noster Chorus in honorem Ipsius, hymnum canit hunc libenter; Ut piis ejus meritis juvemur Omne per aevum. Sit salus illi, decus, atque virtus, Qui s
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ qui respuẽtes t̾rena ꝑdu¬
cis ad celestia. Aurem beni¬
gna ꝓtinus appone nrĩs uoci-¬
b trophea sacra pangimus
nando indulgentiã. Pr̃a¬

Expanded text:
tium; Qui respuentes terrea Perducis ad Coelestia. Aurem benignam protinus Appone nostris vocibus: Trophea sacra pangimus:nando indulgentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
diues iste qui in dueba¬
tur purpura et bysso. et epu¬
labatur quotidie splendide.¬
significat: qui cultũ uite ex¬
terius huĩt. qui accepte legis
deliciis adiutorem. usus ẽ nõ
ad utilitatẽ: Quẽ u̾o lazarꝰ
ulcerib ꝑlemis: nisi gentilẽ
ppłm figuralit̾ expͥmit. Qui
dum cõu̾sus ad dñm. pcc̃a su¬
a confiteri nõ erubuit. huic
uulnus in cute funit: In cutis
quippe uulu̾e uirus euiscerib
trahit᷑ ⁊ foras erũpit. Quid

Expanded text:
duebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendidsignificat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
mittes ea in uas unũ et fa¬
cies tͥ panegnumeto dierũ
quib dormies suꝑ latus tu
⁊ nonaginta diebus
comedes illud. Cibus autẽ
nuis quo uesceris: erit in põ¬
ere uiginti stat̾es in die. A
tempore usq ad tempus co¬
medes illud: it aquã in mẽ¬
sira bibes. sextã ꝑtem hyn.
tempore usq ad tempꝰ

Expanded text:
as unum, et facies tibi panes numero dierum quibus dormies super latus unum: s nonaginta diebus comedes illud. Cibus autem tuus quo vesceris, erit in pondere viginti stateres in die; a tempore usque ad tempus comedes illud: et aquam in mensura bibes, sextam partem hin: a tempore usque ad t
Abbreviated transcription (Latin):
Electurus aplõs dũs ĩ mon¬
tana subiit. turbas u̾o docturꝰ
ad campestria rediit. qr non¬
nisi in humili xp̃m turbe iu¬
dere susticiũt. Nam hec est
norina quã secutus cplũs aif.
Nõ potui uobis loqui qͣsi spũ¬
alib: s qͣsi carnalib. quasi

Expanded text:
Electurus apostolos Dominus in montana subiit, turbas vero docturus ad campestria redit, quia nonnisi in humili Christum turbae videre sufficiunt. Nam haec est norma qua secutus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dam auguftũ cũ suis cerionis
tollexetͣ. ne qui forte adhuc lꝰ
aclactens in fide. si uidẽt ill
culare paulatĩ a sinãtate fidel
q̃ est in xp̃o ihũ: ad carnale labe¬

Expanded text:
dam augustum cum suis caerimoniis tolleretur, ne quis forte adhuc parvulus ac lactens in fide, si videret illculare, paulatim a sinceritate fidei, quae est in Christo Jesu, ad carnalem labe
Abbreviated transcription (Latin):
tũc illũ hũisse ẜmonc̃ quẽ matheꝰ
int̾posuit et lucas tacuit lic e̾
ĩ moute. ac deĩde cũ descendisses
in loco campestri huĩsse alterũ
silẽm de quo mathis tact. et lu¬
cas nõ tacet: utrũq uosinonẽ

Expanded text:
tunc illum habuisse sermonem quem Matthaeus interposuit, et Lucas tacuit, hoc est in monte, ac deinde cum descenderet in loco campestri, habuisse alterum similem, de quo Matthaeus tacet, et Lucas non tacet, et utrumque sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositio mandatoꝵ ita defiuista
ri. Et capite sublato: bnuiss
int̾ se membra cõpugnat. Rumi¬
t quia fundata in gentib
turai: apte dñs post laudatam
in pauꝑe udua deuotionẽ ecc̃e
egredict᷑ de templo. rumnãq eiꝰ
futurã atq edificia tũe admĩ¬
randa. non multo pꝰ cõplemnã¬
da esse predixit. lim.¬

Expanded text:
compositio mandatorum ita destructa ri; et capite sublato, universa inter se membra compuguant. Et quia fundata in gentibustura, apte Dominus post laudatam in paupere vidua devotionem Ecclesiae, egreditur de templo, ruinamque ejus futuram atque aedificia tunc admiranda non multo post complananda esse praedixit. D
Abbreviated transcription (Latin):
ditc̃e firuuandos. corporeis bi¬
cuis ⁊ iusiblib miracilis ils¬
ri: ut cuiꝰ tã beniguã exꝑicbãt᷑
potentiã. nõ ambigerent salu¬
tarẽ esse doctriuã. Ut ergo ext̾ĩo¬
res medelas dũs ad remedia ĩ¬
tĩora tuͣsferret: et post sauitateᷤ
corpoꝵ. curationes oꝑairt᷑ aĩax.
segregatus a cͥcũstantib turbis
secessũ uicini mõtis asceudit.
Aduocatis aplĩs ꝙ sullimnorib
ĩstitutis ab edicto uustice sedis

Expanded text:
os corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis
Abbreviated transcription (Latin):
scdm eirãgliũ uiuat: crux est
atq mrium. S hoc est qd̃ in
nobis difficile reꝑit᷑. ut om̃s
actus nr̃i scdm euãgłium di¬
rigant᷑. atq ideo quotienscũ¬
q uoluptatib uolu tamur:
crucẽ saluatoris amittimus.
tur castitati testimoniũ ꝑhi¬
bere corruptꝰ: Aut quoniodo
potest pacem p̃dicare. cuiꝰ aui¬
mus sꝑ in lite est: Quo pacto
Aut mansuetudinẽ qualit̾
sernabit incõstans: ¶In na-¬

Expanded text:
secundum Evangelium vivat, crux est atque martyrium. Sed hoc est, quod in nobis difficile reperitur, ut omnes actus nostri secundum Evangelium dirigantur; atque ideo, quotiescunque voluptatibus volutamur, crucem Salvatoris amittimus. test castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo pacto aut mansuetudinem qualiter servabit inconstans?
Abbreviated transcription (Latin):
nũquid ꝑierũt qñ seci¬
tatẽ a dño etiam de capillo aue¬
rũt. perit manus: ubi nõ perit
pilus: perit caput. ubi nõ perit
capillus: Ubi nõ perit palpebͣ: pe¬
rit oculus: Hac ergo magna secu¬
ritate accepta ĩpẽderũt seip̃os. O¬
ꝑib gͦ bonis seminemꝰ cũ tẽpus
ẽ. dicente aplõ. Qui ꝑet seminat
ꝑce ⁊ metet. Infatigabiles ĩquit.
cũ tempus hẽmus oꝑeni bonũ
ad om̃s: maxime aũt ad domesti¬
cos ficci. et iterũ. Bonũ inquit¬

Expanded text:
numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo accepta magna securitate, impenderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptũ dñi. quo cõfessionis suꝑ¬
pliciũ ꝑtulerũt: s necesse est il¬
los prius scd̾m euͣngeliũ uixs¬
se xp̃i. ut xp̃i passionib poti¬
rentur. Necesse enuĩ est inꝙͣ
ut initio bona fu̾int: quorũ
fiuis ẽ optiunus sb̾secutus.
Et mrͣes cos nõ solũ fuisse cũ
totieus xp̃o testimoniũ ꝑhibe¬
uus. Unde ⁊ cruxdiũ nou¬
ula tm̃ dr̃ que passionis tpre
ligui affinione cõstruitur. s
illa que totius uite curriculo
cuncdarũ disciplinarũ ututi¬
b cociptatur. De qua iu uide¬
tier saluator dic̃e. Qui uult
suaui ⁊ sequat᷑ inc. Nuquio
ei ouis ulles qui sect sint

Expanded text:
praeceptum Domini, quo confessionis supplicium pertulerunt; sed necesse est illos prius secundum Evangelium vixisse Christi, ut Christi passionibus potirentur. Necesse est enim, ut initia bona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Dola dicitur, quae passionis tempore ligni affixione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur Salvator dicere, Qui vult suam, et sequatur me . Numquid e
Abbreviated transcription (Latin):
dent q mnͥ qͥnq uirgĩes siguiti¬
care qͥuq ꝑtitã cõtiuẽtiã a car¬
iis illecebris. Cõtinendus est
cĩ amimi appetitus. a uolupta¬
te oculoꝵ. a uoluptate aurium.
a uoluptate olfaciendi. gustan¬
di siue tangendi. S qr ista cõti¬
nẽtia ꝑtim corã deꝯ fit ut illi
placeat intĩori cõscientie. ꝑtimi

Expanded text:
 uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi pla
Abbreviated transcription (Latin):
eun lorn ĩ spelũcis et exigu
dullar trguriis modito cõtẽ¬
s pbulo de morãtes. bestiis
associati. auib sũm̃istrati. ci¬
boꝵ sꝑuẽtes delicias. luxus scli
calcantes. laudẽ tẽporalem nõ
amãtes. uisus hoĩs fugientes.
uirtutũ effulsere signis. ⁊c̃ ixͣ.¬

Expanded text:
emi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, virtutum effulsere signis «
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mamipuli. Eũtes ĩ mortẽ
ueĩentes a morte. Eñtes nascẽ¬
to. ueĩeutes resingẽdo. Seiasi¬
tes opa bona: metentes niet¬
cede eternã. Seĩa ergo nt̃
sunt qͥcquid boni fecerimus.
mauipuli nrĩ qd̾ in fine reci¬
i ergo bona st̾ seĩa bona
larem datorem diligat deus.¬

Expanded text:
manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recii ergo bona sunt semina, bona larem datorem diligat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
angeloꝵ rector humani
gen̾s ⁊ actor nob̃ et̾nũ tribue
benignus scandere celũ. An¬
gelum pacis michael adistã
celitus mitti rogitemus aulã
nob̾ ut crebro ueĩente crescãt
ꝓsꝑa cuncta. Angelus forti
gãbriel ut hostem pellat anti¬
quũ uolitet ab alto sepius tẽ¬
plum ueĩens ad istud unsere¬
nr̃m. Angelum nobis me

Expanded text:
angelorum, Rector humani generis et auctor, Nobis eternum tribue benignus Scandere celum. Angelum pacis Michael ad istam Celitus mitti rogitamus aulam, Nobis ut crebro veniente crescant Prospera cuncta. Angelus fortis Gabriel, ut hostem Pellat antiquum, volitet ab alto, Sepius templum veniens in istud Misernostrum. Angelum nobis med
Abbreviated transcription (Latin):
saxo quo sacra cõtegitur
edes ad aquilouẽ altaris dul¬
cis et nimiũ gutatim aqua de¬
bellabit᷑ quã incole stillam uo¬
cant. Ob hoc ⁊ intreum uas
ciusdẽ receptui p̾ꝑatũ. argentea
pendet cathena suspensum. Mo¬
ris q est pplõ cõmunicato. sin¬
gulos ad hec uasculũ ascendere
ꝑ gradus donũ q celestis degu¬
stare liquoris. Nam ⁊ gustu su¬
ains est: ⁊ hanstu salubris. De¬
nq mĩmilli post longas febri¬
um flãmas. hic hausta stilla
celebri cõfestim refrigerio poai¬
untur salutis. Inmimenspͣ
et aliis modis ibi crebro sau¬

Expanded text:
saxo, quo sacra contegitur aedis, ad aquilonem altaris dulcis et nimium lucida guttatim aqua delabitur, quam incolae stillam vocant. Ob hoc et vitreum vas eiusdem receptui preparatum argentea pendit catena suspensum, morisque est populo communicato singulos ad hoc vasculum ascendere per gradus donumque caelestis degustare liquoris. Nam et gustu suavis est et tactu salubris. Denique nonnulli post longas foebrium flammas hac austa stilla celeri confestim refrigerio pountur salutis. Innumeris quoque et aliis modis ibi crebro san
Abbreviated transcription (Latin):
ad ih̃m dicentes. Quis pu¬
tas est maior in regno celorũ:¬
uotiens legimus discipu¬
los dm̃ de ordine pͥoratus
int̾ se contendisse uł in terrogas¬
se: nõ luiori ⁊ muidie deputare
debemus. d humane fragilita¬
ti ac infiruntati. rudes quippe
erant ⁊ nouelli. Qͥa eũ audie¬
rant suã resurrectionẽ p̃dicãtẽ.
leste reguũ ꝑfecte amare didice
resurgens a mortuis corporali¬
ter regnũ teneret: ⁊ ip̃i honori¬

Expanded text:
 dicentes: Quis putas major est in regno coeloruuoties legimus discipulos Domini de ordine prioratus inter se contendisse vel interrogasse, non livori et invidiae deputare debemus, sed humanae fragilitati ac infirmitati; quippe qui rudes erant ac novelli, quia audierant eum suam resurrectionem praedicantem, leste regnum perfecte amare didicerresurgens a mortuis, corporaliter regnum teneret, et ipsi honori
Abbreviated transcription (Latin):
tes mane cũ oblationib¬
suis ⁊ magna instancia p̃cum:
antrant regiam ainstialẽ. Et es¬
ce longa porticus in aquilonẽ
porreta: atq illam attingens
posterulã extra quã uestigiai
sarũ itaq celebracõe completa.
magno attoniti gaudio. quiq
gato ministroꝵ cantoꝵ sac̃dotũ¬
q officio et mansione cõstructa:
omnẽ ibidem quotidie psal¬
moꝵ missarũ q cursũ cõgruo
p̾cepit ordine celebrari. Noctͣ
matutinos canũt hymnos. R¬

Expanded text:
t mane cum oblationibus, et magna instantia precum intrant regiam Australem. Et ece longa porticus in Aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam, extra quam vestigia sarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio, quiquegato ministrorum, cantorum sacerdotumque officio, et mansione constructa, omnem ibidem quotidie psalmorum missarumque cursum congruo praecepit ordine celebrari. Nullusmatutinos ibi decantant hymnos.
Abbreviated transcription (Latin):
facundia sb̃peditet ut beatan
dare queam. Qm̃ ut uerũ fate¬
ar quicqͥd hũanns dici potest u̾¬
bis: minus est a laude celi qͣ
diuinis ẽ ⁊ anglĩcis excesiẽtiꝰ
p̾dicata et laudata p̾coniis .S.¬

Expanded text:
facundia suppeditet, ut beatam dare queam: quoniam ut verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis.
Abbreviated transcription (Latin):
leg̾etur audinimꝰ a feĩa
religioia susceptũ esse dñn ho¬
spicio ab ea q̃ martha uocabat᷑.
Et cũ eẽt ip̃a occupata in cura
ministrandi soror eius maria
sedebat ad pedes dm̃: ⁊ audie¬
bat u̾bum eius. Laborabat il¬
la. uacabat ĩsta. Illa erogabat:
hec implebat. Uerũtamen mrͣ¬
tha laborans młtũ in illa occu¬
patione ⁊ negotio mĩniftran¬
racõquesta ͤ qd̃ eã laborantẽ nõ

Expanded text:
udivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrasua conquesta est, quod eam laborantem non
Abbreviated transcription (Latin):
t bene angelꝰ ¶Etuͣ.
ad u̾ginem mittit: qr
Pfecto in carne preter carnẽ
uiũe: nõ t̾renai uita est:s cele¬
stis. Unde in carne angelicam
glĩami acquire. maius est m̃iti

Expanded text:
 Bene Angelus ad Virginem mittitur, qProfecto in carne præter carnem viuere, non terrena vita est, sed cœlestis. Vnde in carne Angelicam gloriam adquirere, maius est meri
Abbreviated transcription (Latin):
ũ abilis. dies oĩm scõꝵ solentates
p̾cellẽs. Adest inꝙͣ dies p̾ciara.
dies inclita: dies ĩqua a mũdo
migrasse credit᷑ uͥgo maria. et
ideo cũ sũma exultatõe landes
intonet uniu̾sa t̾ra tante nͥgĩs
illustrata excessu. qr ⁊ indiguũ
est ut illius resordatoĩs solẽm¬
tas sit apud nos sine maximo

Expanded text:
solemnitates praecellens. Adest, inquam, dies inclyta, dies praeclara, dies in qua e mundo migrasse creditur virgo Maria. Et ideo cum summa exsultatione laudes intonet universa terra tantae Virginis illustrata excessu; quia indignum valde est ut illius recordationis solemnitas sit apud nos sine maximo
Abbreviated transcription (Latin):
prophetis quidẽ ẽ pmui¬
ciata. a prĩarthis figu¬
ris ⁊ enigmatib p̾signata. et¬
ab euangelistis exhibita ⁊ mõ¬
strata: ab angelo santo bena¬
bilit̾ atq officiosissime ẽ salu¬
Sata. Pterea qͣlis ⁊ ꝙͣta cet ab¬

Expanded text:
prophetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutata. Praeterea qualis
Abbreviated transcription (Latin):
inc sane pulsant ñ nul¬
li qr nec corpus eius
nt̾ra ĩuenit᷑ nec assumptõ
ꝰcũ carne ut apocrifa legit᷑.
li catholica hystoͣ reꝑit᷑ quib
dicendũ est: qr moysi corpus
ab hoĩe non ĩuenit᷑ in f̾ris. cũ
quo locutus ẽ deus facie adfa-
icarnatus effuisit intris. Ne¬
qemi diguĩ est de corporis esꝰ
noticia sollicitũ ꝙ̃ piam ẽẽ:
ꝙͣ nõ dubitat suꝑ angelos¬
eleuatam cũ xp̃o regnare.
Aifficere debet Cl uͣ.¬
tantũ noticie hũane
hanc u̾e fateri reginam celo¬
rũ: ꝓ eo qd̃ regem peꝑit an¬
geloꝵ. S nec inuenit᷑ apud
latinos aliqͥs tͣctator de eius
re docent maramn gladio ui¬
tain finisse.

Expanded text:
inc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum est, quia si Moysi corpus ab homine non invenitur in terris, cum quo locutus est Deus facie ad facincarnatus effulsit in terris. Neque enim dignum est de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat suelevatam cum Christo regnare. Sufficere debet tantum notitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur apud Latinos aliquis tractatorum de ejus litterae docent, Mariam gladio vitam finisse.
Abbreviated transcription (Latin):
esuanit audiret u̾bũ
dulcissimũ ⁊ corde intentissi¬
mo pasce̾tur infpellato dño
a sorore sua quoniͦ putamꝰ eã
surge ⁊ adinus sororẽ tum:
Mira em̃ suauitate tenebatͣ qr
ꝙͣ uentris. Excusata est sedit
se curior. Quomꝰ aut̃ excusa¬
ta: Aettendamus ⁊ inspiciamꝰ
ꝑscrutemur qd̃ possumus.
pascamur ⁊ nos. Qͥd enĩ pu-¬

Expanded text:
suaviter audiret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore sua, quomodo putamus eam Surge, et adjuva sororem tuam? Mira enim suavitate tenebatur: quae quem ventris. Excusata est, sedit securior. Quomodo autem excusata? Attendamus, inspiciamus, perscrutemur quod possumus; ut pascamur et nos. 2. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
na die ad celos assimpta fuis¬
se tradit᷑. uirgo muaria: sz quo
ordine nũc ad suꝑna tnͣsierit
regna. mulla catholica narrat
hystoria. Non solũ aut̃ respu¬
ne apocrifa. uerũ etiã ignorare
dr̃ hec eadẽ dei ecclia. Et qͥ dem
sunt nonnulla sine actoris no¬
mine de eius assumptõe cõscͥp¬
ta que ut dixi. ita cauent᷑ ut
ad cõfirmãdam rei u̾itatẽ: le-¬
giminime ꝑmittant᷑. aͣ. Spe¬

Expanded text:
na die ad coelos assumpta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hin
Abbreviated transcription (Latin):
cupata: qñ bnũ ẽ necessarium.
Maria meliorem ꝑtem elegit
que nõ auferetͣ ab ea. Audi¬
uimus ergo ⁊ int̾pellationem
int̾pellantis et sentontiã iudi¬
cis. Que sententia int̾pellãti
rñdit. susceptam deffendit. E¬
rat eĩ maria intenta dulcedi¬
ni u̾bi dei. Intenta erat mar¬
tha quomͦ pasc̾et dnĩn: inten¬
ta erat maria quomͦ paste̾t᷑
a domino. A martha dũo cõ¬

Expanded text:
essarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Audivimus enim et interpellationem interpellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha con
Abbreviated transcription (Latin):
ue inquit gra plena.
Et bene plena: qr cet̾ĩs
ꝑpartes p̃stat᷑. Marie u̾o simł
secota infudit pleuitudo gr̃e.
hoc quippe ẽ. qd̃ dauid cauit.
descendit sic̃ pluuia in uellus.

Expanded text:
 inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus .
Abbreviated transcription (Latin):
obis qͦ diligentib cã
honor ⁊ uirtus unacũ
or prestatur et gr̃ã. Idarco di¬
lectissimi letamini et lauda¬
te: qr si deu̾ ore ꝓphetico in scĩs
sius landare. iubemur: młto
magis in hac celebritate bẽ mͤ¬

Expanded text:
obis quoque diligentibus eam, honor, et virtus una cum or praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate be
Abbreviated transcription (Latin):
rate lilia agri quomͦ crescũt
non erã laborant neq nent.¬
sta documẽta nõ sic̃ alle-¬
gorica discutienda st̃: ut
q̃ramus quid significãt corui
uł lilia. Posita ft̃ eĩ ut de reb
minorib: maiora ꝑsuad̾ent᷑
dico autẽ nobis qm̃ n ͨ salo¬
mon in õi glĩa sua cooꝑtus¬
est sic̾ unũ ex istis. Et re uera
que pictura. fextatũ potest
ꝙͣ ẜmonũ iudiciũ est. Sic at̾
fenũ agri qd̾ hodie est. et cra ᷤᷤ
in clibanũ mittit᷑᷑ deus sic¬

Expanded text:
scunt, non laborant, non nent.ocumenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis. Et revera, ae pictura textricum, potest quam sermonis indicium est. Si autem fenum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittet
Abbreviated transcription (Latin):
postoli parem gr̃am a¬
pud dñn scĩtatis obtineant:
nescio tã quo pacto petrus et
in saluatore fidei uirtute p̃̾cel¬
lere: qd̃ quidẽ ex ip̃ius dm̃ iu¬
dicio possumus approbare. Nã
petro sic̃ bono dispensatori cla¬
uem regni celestis dedit: pau¬
lo tauꝙͣ ydoneo doctori magi¬
steriũ ecclĩastice ĩftitutionis

Expanded text:
postoli parem gratiam apud Deum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis
Abbreviated transcription (Latin):
wfacienda est. in aliquo fraus
ep̃a fraude elemosimas
duanius: aut eos a quib rc
Quolumns in tabernacula
na tauꝙͣ debitores dei et
co qui eos introducũt in tab̾¬
nacula et̾na. qui necessitati¬
b suis terrena bona cõmuni¬
e his etiam dicit ꝙ si
quis a licui eoꝵ calicẽ
aque frigide dederit tm̃ in no¬
mine discipuli: nõ ꝑdet m̾ce¬
dem suam. s etiam ecõtrario
iste silĩtudines: ut intelliga¬
mus si laudari potuit ille a do¬
mino cui fraudem faciebat. ꝙͣ¬
to amplius placeant dño deo
qui scdm eius p̾ceptũ iusta o¬
pera faciunt. sicut etiã de iu¬
dice inquitatis qui int̾pella¬

Expanded text:
o nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude elemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi uolumus in tabernacula aeterna tamquam debitores dei et co, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communibus etiam dicit: quod quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam. sed etiam e contraistae similitudines, ut intelligamus si laudari potuit ille a Domino cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo qui secundum ejus praeceptum illa opera faciunt. Sicut etiam de judice iniquitatis qui int
Abbreviated transcription (Latin):
et mĩche ami. aliosq nuiltis
nunc falsi ꝓphẽ ⁊ falsi
gladiis sine inat̾missione. aut
sius pͣuis morib etexeuplis
Id circo om̃s p̃ueniens dñs:
adhortat᷑ dicens. Attendite
a falsis ꝓphetis. Attendite di¬
ligentius. obsernate cautius
ut nõ seducamini. ut nõ cir¬
cũneniamini ut nõ fallauni¬
ii. Attendite ergo hoc est cõ¬
si derate quia nonst oues;
s lupi in uestimẽto ouium.
Quia nõ st̾ religiosi: s irceli¬
giosi in figura religiositatis

Expanded text:
t Michaeam, aliosque multos. nunc falsi prophetae et falsi gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiositatis:
Abbreviated transcription (Latin):
Suo em̃ qr post discessi ue
ues. lupi yrpaces. Lupi ns
graiues noĩant᷑ om̃s nfa¬
les heretici qui graniter sñ
ectliam opprimũt ⁊ꝑseau¬
tur uel molestare frquẽnl
in pecumarũ dños. multo ma¬
qs etiam satagunt aĩas raꝑe.

Expanded text:
t discessum meum vos lupi rapaces . Lupi vero graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentaos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas rapere,
Abbreviated transcription (Latin):
tice montiũ. consona noce p̃di¬
edificatam sr̃ se cunta¬
tem sinc domũ dñi. id est eccle¬
siam. in alta bonoꝵ extollit
operum: et cũctis manifestã
gentib exhibet. ip̃e hanc ab
infimis delectationib abstra¬
ctam pane celi reficit: atq ad
appetitum suꝑne suauitatis
dato pignore cibi spũalis ac¬
cendit. Misereo inquit suꝑ
turbam: qr ecce iam triduo
sustinẽt me. nec habent quod
manducent: et si dunisero
eos ieiunos in domũ suam
deficient in dia. Quare tri¬
duo furba dnm sustinuerit.
matheus expoit plemus
qui ait. Et ascendens in mõ¬
tem sedebat ibi. Et accesserũt
ad eum turbe multe habentes
secum mutos. claudos. cecos.¬

Expanded text:
tice montium consona voce paedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est, Ecclesiam in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super turbam, quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius spaciosam et latam bi¬
am noĩauit: hoc nũc aꝑtiu ᷤ
falsos ꝓphas ostendit ꝑ quoᷤ
multi in ꝑditionẽ abhĩabi¬
lem abierunt. Qui primo
in udea multi apparuerũt:
⁊ modo ꝑfidia totuni reple-¬
uerunt mũdũ. S illi qui
prius falsi ꝓphẽ fuerũt: ueris

Expanded text:
perius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, veris
Abbreviated transcription (Latin):
sigillototius titatis signa¬
le er quo fons uite manat.
il cuius lumine om̃s lumen¬
De pahali quĩ at de dã cõmeinoratẽ
sĩi tie de ip̃a. Nd ꝑidis ne ⁊p¬

Expanded text:
sigillo totius Trinitatis, ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes v ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes v
Abbreviated transcription (Latin):
non archangelũ. s filiũ sini
uiigenitum nuttere dignatus
est. Quẽ q in diuinitatis sue
specie uidere ne quinimus: ma¬
gna rursũ dilectionis arti pus¬
te aic sb̃stantia manens ꝑ oĩa
qd̾ erat: ueram natine mon¬
lis infirmitatẽ quã nõ hẽbeut

Expanded text:
lum, sed Filium suum unigenitum mittere dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte provite ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ferũt dño pͥmicias lingne. no¬
uos oris ĩmolant fructus: ũ¬
boꝵ pͥncipia libant. Infantia
eĩ que ꝑ etatem loqui nõ poterat:
glĩam dei cũ gaudio resonabat.
Norunt laudare xp̃m: qͥ loqui
nõ nouerant. Fuĩt ꝑiti laude:
qui funt in ꝑiti ẜmone. Osten¬
dunt laudib deũ. suffragiis
p̃dicant xp̃m. fiñt int̾ea pu̾i
sũ magistro diserti. docti sine
doctore: ꝑiti sine cruditore. lg¬
quẽ ꝑsuasio humana docuerat:
s quem dimnius ĩnocenerb
inspirabat. ͥ.¬

Expanded text:
ferunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agquem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat.
Abbreviated transcription (Latin):
die saluator mũdi. p̃. Dñs regnͣ¬
exł .ã. Ante luciferũ genitus et
añ scla dũs saluator noster hodie
nasci dignatus est. p̃. Cantate. nͦ.
anͣ. Nato dũo angeloꝵ chorus ca¬
nebat dicens salus deo nr̃o se den-¬
ti suꝑ thionũ et agno . p̃. Dñs re

Expanded text:
die Salvator mundi. Psal. Dominus regnavit. 1. Ant. Ante luciferum genitus, et ante saecula Dominus Salvator noster, hodie nasci dignatus est. Psal. Cantate Domino. 2. Ant. Nato Domino angelorum chorus canebat dicens: Salus Deo nostro sedenti super thronum et Agno. Psal. Dominus re
Abbreviated transcription (Latin):
daquas tabilitanas ep̃o
afferente ꝓiecto mrͣis ste¬
phani gloriosissimi memoriã.
ueniebant uiri magne multitu¬
dinis concursu ⁊ occursu ubi ce¬

Expanded text:
aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi cae
Abbreviated transcription (Latin):
cutores ultio diuina deseruit.
ut in breui sb̾lati de medio: ñ
uisũ. claudis gressum. surdi
auditũ mutis loq̃lam restitu¬
ens. Deinde lepsos mũdans.
dita signa potentie sue
manũ tetendit. Nam t amus
et membris genitalib priua¬
ti: m̾itis ip̃ius noua membra
qui scĩ miracula depͣuare p̾sũ¬
pserant: repente ꝑcussi coacti ft̃.
ca p̾dicare uł ĩiti. Deniq ad¬
uersus om̃s emulos suos usq
adeo martir p̾naluit: qd̾ singu

Expanded text:
cutores ultio divina desevit, ut in brevi sublati de medio non visum, claudis gressum, surdis auditum, mutis loquelam restituens. Deinde leprosos mundansdita signa potentiae suae manum extendit. Nam et oculis et membris genitalibus privati, meritis ipsius nova membra qui sancti miracula depravare praesumpserunt, repente percussi, coacti sunt ea praedicare vel inviti. Denique adversus omnes aemulos suos usque adeo martyr praevaluit, ut u
Abbreviated transcription (Latin):
ostis herodes imipie xp̃i¬
sum uenire qui cimes
non eripit mortalia qui reg¬
na dat celestia. Abant magi
qua uiderant stellam seꝙ̃tes
preuiam lumẽ requirũt lunĩe
deun fatent᷑ munere. Ia
uachia puri gurgitis celestis
agnus attigit pcc̃a q̃ nõ detulit
nos abluendo sustulit. No¬
uũ gems potentie aique rubes¬
cunt ydrie uinũ q iussa funde¬
ro mutauit unda originem.¬

Expanded text:
Hostis Herodes impie, Christum uenire quid times? Non eripit mortalia Qui regna dat caelestia. Ibant magi qua uenerant, Stellam sequentes praeuiam; Lumen requirunt lumine, Deum fatentur munere. Kavacra puri gurgitis Coelestis Agnus attigit: Peccata, quae non detulit, Nos abluendo sustulit. Novum genus potentiae: Aquae rubescunt hydriae, Vinumque jussa fundere Mutavit unda originem.
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor autẽ ¶ Et .Lui.
leret: sine pcc̃o ueĩt in mũdũ.
sic̃ suo baptismate nob̃ remedia
ꝓcuraint: id est nrĩs abluendis
scelerib a quarũ q̃ sbiit lauach̃
consecrauit. Ita etiam circũcisio
ab ip̃a multipharie mortalita¬
tis ac mortis peste penitus esse

Expanded text:
edemptor autem noster, leret, sine peccato venit in mundum, sicut suo baptismate nobis remedia procuravit, id est, nostris abluendis sceleribus aquarum quae subiit lavacra consecravit, ita etiam circumcisionab ipsa multifariae mortalitatis ac mortis peste penitus esse
Abbreviated transcription (Latin):
recipue auit̃ donũ remis¬
siois qd̾ solueret a pcc̃o
cisionem id temporis ministra¬
ri eidem grẽ legisq latori cõpla¬
cuit. Qui emm̃ nũt dicit. Nisi
quis renatus fint ex a qua et
sp̃ũ scõ: nõ potest intrare in reg¬
num dei. Ip̃e tunc dicebat. Mas¬
culus cuius p̃pucii caro nõ cͥcũci-
sa fu̾nit: ꝑibit aĩa illa de pplõsuo.
qr pactum meũ irritum fecit. s

Expanded text:
ecipue donum remissionis, quod solveret a peccato hanc id temporis ministrari eidem gratiae legisque latori complacuit. Qui enim nunc dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei , ipse tunc dicebat: Masculus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritu
Abbreviated transcription (Latin):
uel ante tempora arcia¬
sioms. uel etiam post datã sl¬
sionci de exteris gentibz extit̾e
fideles ut exemplar patientie
iob ⁊ amici liberi q illius: sine
bictimis hostiarũ se suos q ab
originali pc̃to sine certe sola fide
saluabant. qr iustus ex fide iiu̾.
⁊ sine fide impossibile est plac̾e
deo. Uerum his atq huiusmodi
remediis egent: qui de peccati tͣ¬
dutione ꝓpagati. in unqͥtatib cõ¬
cepti. ⁊ in delictis st̃ nati. ixmi.¬
hic qui adueiit nemo scit nomen

Expanded text:
vel ante tempora circumcisionis, vel etiam post datam cicumcisionem de exteris gentibus exstitere fideles, ut exemplar patientiae Job et amici liberique illius, sive victimis hostiarum, se suosque ab originali peccato, seu certe sola fide salvabant, quia justus ex fide vivit , et sine fide impossibile est placere Deo . Verum his atque hujusmodi remediis egent qui de peccati traduce propagati in iniquitatibus concepti et in deliciis sunt nati.  qui advenit: nemo scit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis qd̾ nõ infans qͥ
discernere necdũ ualuit. s ma¬
irritum fecerũt: uerũ pactum
qd̃ cũ pͥmo hormine deus miit. qd¬
oĩs qui uel biius diei uitã gil¬
sit in terra p̾uaricasse cõuincrt

Expanded text:
cisionis, quod non infans, qui discernere necdum valuit, sed mairritum fecerunt, verum pactum, quod cum primo homine Deus iniit, omnis qui vel unius diei vitam gessit in
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũt circũcisionis ty¬
pus: ac figura multifor¬
mis. Nam ⁊ signaculum ut di¬
ctum est iusticie fidei abra he et
senum eius erat iudiciũ casti¬
gando eos qui ad hoc semen. hãc¬
q fidem ꝑtinerent: ab om̃i inqͥ¬
nam̃to cariis et sp̃us. et ꝓpheti¬
a nascituri de hoc semine salua-¬
toris qui nos in presenti ꝑbaptis¬
mũ ab om̃i mortifere actionis
pollutione mũdaret: et in futuro
ꝑ resurrectionẽ ab uniũsa mortis
ip̃ius corruptione liberaret. s.

Expanded text:
rat autem circumcisionis typus ac figura multiformis. Nam et signaculum ut dictum est justitiae fidei Abrahae et semini ejus, et indicium castigandi eos qui ad hoc semen hancque fidem pertinerent, ab omni inquinamento carnis et spiritus, et prophetiam nascituri de hoc semine Salvatoris, qui nos et in praesenti per baptismum ab omni mortiferae actionis pollutione mundaret, et in futuro per resurrectionem ab universa mortis ipsius corruptione, in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
nerandam q pñtis festi
memoriã pancis quidẽ u̾brs e¬
uangelista comp̃hendit: E nõ
panca celestis nusterii nirtute
graudam reliquit. Exporĩta
nãq natiuitate dm̃ca cuius gau¬
dia mox angeli dignns laudioz
extulerũt: pastores deuota insi¬
tatione cele brauerunt. om̃s qͥ
is missarũ hymnoꝵ q solẽmᷤ
atq ait. Et postꝙͣ consũma ti ft̃
dies octo: ut circũcid̾et᷑ puer uo¬

Expanded text:
nerandamque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui is missarum hymnorumque solemniis atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo
Abbreviated transcription (Latin):
trastantur. quia humana
ipsa pzam proas se non por̾deuit
insi diuinoꝵ solatio sb̃leuent᷑
Necesse est eĩ terrena succũbere:
cũ celestia p̾dicant᷑. naturalia
silere: ⁊ uirtutes loquũt᷑. Eri¬
gitur itaq infantiũ etas in
laudem: que delictoꝵ nõ no¬
uerat crimen. Dignus a dig¬
nis laudatur: et mocens m̃o¬
centiũ testimonio comꝓbatur.
Accipiũt eĩ a xp̃o ⁊ reddunt: cõ¬
sequũt᷑ et referũt. Uno em̃ tẽ¬
pore ⁊ qui dederat recipit: et qͥ
acceꝑat reddit. Uno inꝙͣ temꝑe
sua xp̃o reddũt᷑. dũ eius laudeᷤ
illi abinfantib referunt᷑. ꝑ iiͣ¬
iximus de laude infan-¬
tium: quid de lactentiũ
laudib referemꝰ quoꝵ laudẽ
ĩuenire nõ possummꝰ: m̃si eos
ip̃os qui laudau̾nt nou̾imus.
Qui sĩt ubi sĩt. quã laudẽ intu¬
brari a talib pot̾at: qd̃ inftitu¬
tio denegat:. Dicunt dño nã¬
ꝙ laudes: trucidant᷑ ab herode
lactentes. Loquũt᷑ sangͥne: qd̃
lingua nõ possũt. & ad mat̃s

Expanded text:
antur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur. Diximus de laude infantium, quod de lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intubrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Pas