comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
EMINIT CARITAS URA DEESALAO
quẽ modo cantauimꝰ. in hodiernũ
diem nos distulisse sermonẽ Ipse
enĩ erat. & die dominico lectus ẽ
& tractandus ipse suscẽptus. Sed quia euangłica
diem dñs nouissimũ cõmendauit. cautosq nos
& uigilantes expectare uoluit aduentumsuũ.
trens etiam exẽplo nẽ damnẽt in iuidicio: sic futu¬
rũ dicens aduentum filii hominis. sicut indieb
noe. manducabant et bib ebant. emebant. uen¬
debant. nubebant. uxores ducebant. donec
introiret noe in arcam: & uenit diluuiũ. & ꝑ¬
didit om̃s. Solliciti ergo & magno timore con¬
cussi. quis enim si credit nontineat. In eo
sumꝰ quantũ potuimꝰ immorati: ut de urĩs
ceretur. quo possimꝰ illum diem non solũ securi
expectare : sed etiam desiderare. Si enĩ amamꝰ
xp̃m: utiq aduentum eiꝰ desiderare debemꝰ.
Peruersum enĩ. ẽ & nescio utrum uerũ quẽ dili¬
gis timere nec ueniat. orare. adueni at regnũ
tuũ: & timere ne exaudiaris. Unde autẽ timor.

Expanded text:
eminit Charitas vestra de psalmo quem modo cantavimus, in hodiernum diem nos distulisse sermonem. Ipse enim erat, et die dominico lectus est, et tractandus ipse susceptus. Sed quia evangelicaDominus diem novissimum commendavit, cautosque nos et vigilantes exspectare voluit adventum suum; terrens etiam exemplo, ne damnet judicio; sic futurum dicens adventum filii hominis, sicut in diebus Noe: manducabant et bibebant, emebant, vendebant, nubebant, uxores ducebant, donec introiret Noe in arcam, et venit diluvium, et perdidit omnes . Solliciti ergo et magno timore concussi quis enim si credit, non timeat?, in eo sumus, quantum potuimus, immorati, ut de vestris ceretur, quo possimus illum diem non solum securi exspectare, sed etiam desiderare. Si enim amamus Christum, utique adventum ejus desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor?
Abbreviated transcription (Latin):
rorum: significatũ nõbisẽ P ost istam dim̃nem
uolubilitatem temporis. quae septenarionume¬
ro uoluitur. futurã illam ciuitatem nr̃am. iam
in aet̾nitate. inuno die. In illa quippe habitatio¬
ne tẽpus non uoluitur: qua habitatorib non
labitur. hanc cũ uiderent illam in sp̃u ꝓ phetę̧:
uidebant illam. dicebant deista: Sed hȩc dicebanł
deista: quae in illam ducerent. Et illa omnia
quae fiebant scđm tẽpus. scđm corporales mo-¬
tiones. scđm actus hominũ: signa erant & prȩ¬
nobis eam cõmendat sp̃s dĩ. infundens nobis
amorẽ illius: ut ei suspiremꝰ. & inperegrina¬
tione ingemiscamus. & ad illam uenire deside¬
remus. Amemus illã: & ipsum amare. ambu¬
lare . ẽ. Ecce amemꝰ illam exore scõ. ex ore
ꝓphetico. & dĩ spũ dicentis
SOLLAUDA HIERUSAEM DNI

Expanded text:
rorum: significatum est nobis post omnem istam rorum: significatum est nobis post omnem istam volubilitatem temporis, quae septenario numero volvitur, futuram illam civitatem nostram jam in aeternitate in uno die. In illa quippe habitatione tempus non volvitur, quia habitator ibi non labitur. Hanc cum viderent in spiritu Prophetae; videbant illam, dicebant de ista. Sed haec dicebant de ista, quae in illam ducerent; et illa omnia quae fiebant secundum tempus, secundum corporales motiones, secundum actus hominum, signa erant et praenobis eam commendat Spiritus Dei, infundens nobis amorem illius, ut ei suspiremus, et in peregrinatione ingemiscamus, et ad illam venire desideremus. Amemus illam, et ipsum amare ambulare est. Ecce amemus illam ex ore sancto, ex ore prophetico et Dei Spiritu dicentis: «Collauda, Jerusalem, D
Abbreviated transcription (Latin):
Corde cantamus: ut illi placeamus: Aggei et
tachariae: psalmus dr̃. Aggeus & zacharias:
caelestis In illius ergo ciptiuitatis captiuitate
cũ eẽnt. in babylonia: ꝓphetauer̃ Prophetae
isti reparationẽ hierłm . ꝓphetauer̃ ciuitatẽ nouã
ex reparatione ueteris: liberato popło accptiui¬
dalorum. quodãmodo incaptiuitate gemimus:
sed erigemur. Prenuntiatur ciuitas nr̃a: noua
futura aequalis. Nam & post istorum ꝓphetatio¬
nem. & uisibilit̾ contigit ut totum explicaret᷑
quod ad ꝑsoluendam imaginẽ ꝑtinebat. Repa¬
rata .ẽ hierłm post septuaginta annos captiui¬
tatis: sic hieremias ꝓpħetã septuaginta annis:
septenario illo numero: omnẽ uolubilitatem
huiꝰ tẽporis significat: Septenario enĩ numero
uoluuntur diẽs. Hi sicut nostis. idem abeunt.
idem redeunt: Post septuaginta ergo annos cũ
ꝓpħetat heremias reparari ciuitatem herusalẽ
& factum ẽ. ut & ibi significaretur imago futu¬

Expanded text:
corde cantamus, ut illi placeamus. «Aggaei et corde cantamus, ut illi placeamus. «Aggaei et Zachariae» Psalmus dicitur. Aggaeus et Zacharias coelestis. In illius ergo civitatis captivitate cum essent in Babylonia, prophetaverunt prophetae isti reparationem Jerusalem, prophetaverunt civitatem novam ex reparatione veteris, liberato populo a captividalorum, quodam modo in captivitate gemimus; sed erigemur: praenuntiatur civitas nostra nova futura aequalis. Nam et post istorum prophetationem, et visibiliter contigit, ut totum explicaretur quod ad persolvendam imaginem pertinebat. Reparata est Jerusalem post septuaginta annos captivitatis. Sic Jeremias propheta septuaginta annis, septenario illo numero omnem volubilitatem hujus temporis signat: septenario enim numero volvuntur dies hi, sicut nostis; iidem abeunt, iidem redeunt. Post septuaginta ergo annos, cum prophetavit Jeremias reparari civitatem Jerusalem , factum est, ut et ibi significaretur imago futu
Abbreviated transcription (Latin):
uendit quod nouit. quia & si non maneret beatũ
non faceret. quis quis quodẽmit nouit quia tran¬
siet: et dehis omĩb & si abundantib & sicircũ¬
fiuentib nonp̃sumit: facitq exeo quod habet
miscđiam cũ eo qui nonhabet. ut & ipse accipi at̃
expectat diem nouissimũ quia non ẽ. pret̃ arcã.
iam int̾ ligna imputribilia computatur. exqui¬
b arca fabricatur. Non ergo timeat uenturum
dm̃n: sed & sper& & desideret. Non enĩ ueniet
ille ad inferendas pęnas: sed ad finiendas moles¬
tas. Hoc autem fit : desiderio ciuitatis illius: Qđ
ergo monuit euangłm: impletur eiꝰ ciuitatis
desiderio. quã psalmꝰ cantat. Ita congruit euangłm
huic cantico: & quam ciuitatẽ psalmꝰ iste cantat:
audiamꝰ Audiamꝰ. et cantemus gaudium nr̃m:
cantamus : quando uoce & labiis sonamꝰ: Can¬
ticum. ẽ. & canticum intus: quia sunt & aures
cuiusdã intus. Uoce cantamꝰ : ut nos excitemꝰ:

Expanded text:
vendit quod novit quia etsi maneret, beatum vendit quod novit quia etsi maneret, beatum non faceret; quisquis quod emit, novit quia transiet; et de his omnibus etsi abundantibus, etsi circumfluentibus non praesumit, facitque ex eo quod habet, misericordiam cum eo qui non habet, ut et ipse accipiat quexspectat diem novissimum, quia non est praeter arcam; jam inter ligna imputribilia computatur, ex quibus arca fabricatur . Non ergo timeat venturum Dominum; sed speret, et desideret: non enim veniet illi ad inferendas poenas, sed ad finiendas molestias. Hoc autem fit desiderio illius civitatis. Quod ergo monuit Evangelium, impletur ejus civitatis desiderio, quam Psalmus cantat: ita congruit Evangelium huic cantico. 5. Et quam civitatem psalmus iste cantat, audiamus. Audiamus, et cantemus; gaudium nostrum,  tantum cantamus, quando voce et labiis sonamus canticum; est et canticum intus, quia sunt et aures cujusdam intus. Voce cantamus, ut nos excitemus;
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mundo. tanquã non utentes sint. Preterit enĩ
figura huiꝰ mundi. Uolo uos sine sollicitudine
.ẽẽ. Qui gaudium totũ suum totãq felicitatẽ suã
constituit inmanducando & bibendo. uxorem
ducendo. emendo. uendendo. utendo mundo
isto: sine sollicitudine. ẽ: & talis . ẽ p̃ter arcam:
Ue illi adiluuio. Quisquis autẽ siue manducat
siue bibit: siue aliquid agit: omĩa ingłam dĩ
facit. Et si aliquad tristitiã .ẽ. de reb scłaribus.
sic flet ut intus ssp̃e gaudeat. Et si aliqua laeti¬
tia .ẽ. in reb scłarib sic gaudet. ut intus sp̃i¬
taliter timeat. nec donet se corrũpendum fe-¬
licitati. nec cẽdcit aduersitati frangendum
Hoc ẽ enim flere tanquam nonflentẽm: & gau¬
dere tanquã nongaudentẽ: Quisquis & si habet
uxorem eiusq infirmitati cõpaciens reddit non
exigit debitum. aut si ꝓpt̃ ꝓpriã infirmitatẽ
ducit uxorẽ. plangens pocuis quia sine uxore
non potuit. quamgaudens quia duxit. quisqͥs

Expanded text:
oc mundo, tanquam non utentes sint: praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui gaudium totum suum totamque felicitatem suam constituit in manducando, bibendo, uxorem ducendo, emendo, vendendo, utendo mundo isto, sine sollicitudine est et talis - sed praeter arcam: vae illi a diluvio. Quisquis autem, sive manducat, sive bibit, sive aliquid agit, omnia in gloriam Dei facit : et si aliqua tristitia est de rebus saecularibus, sic flet, ut intus in spe gaudeat; et si aliqua laetitia est in rebus saecularibus, sic gaudet, ut intus spiritualiter timeat, nec donet se corrumpendum felicitati, nec se det adversitati frangendum hoc est enim flere tanquam non flentem, et gaudere tanquam non gaudentem: quisquis et si habet uxorem, ejus infirmitati compatiens, reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit: quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
humilium : & ñ despexit indep̃cationẽ eoru̾
Inȩdificatione sion hocagit᷑ mͦ: aedificantessiois
orant & gemunt. Ille unꝰ pauꝑ. qͦt paupes multi:
qͥa milia intot gentibus unꝰ. qͥa unitas pacis ecłae.
Ipse unꝰ : ipse multi. Unꝰ ꝓpt̃ caritatẽ: multiꝓpt̾
latitudin̾e. Ergo n̾c orat᷑: nc̃ currit᷑. Nunc siquis
alit̾ aliqͥderat: & alit̾ se habebat: manduç& cinere
sic̃ panẽ. & potũ suũ cũfletu cõmisceat. Nunc tẽpꝰ :
cũ ȩdificat᷑ sion: nunc intrant lapides instructurã.
Perfecto ȩdifio & dedicata domo: qͥdcurris. sero quȩ¬
siturꝰ. in anit̾ petiturus. frustra pulsaturꝰ. foris
remansurꝰ. cũ qͥnq uirginib fatuis: Nuncgͦ curre.
Respexit. enĩ inorationẽ humiliũ: & ñ despex̃ p̃cẽ¬

Expanded text:
humilium, et non despexit precem eorum.» In aedificatione Sion hoc agitur modo; aedificantes Sion orant, gemunt: ille unus pauper, quod pauperes multi; quia millia in tot gentibus unus, quia unitas pacis Ecclesiae. Ipse unus, ipse multi: unus, propter charitatem; multi, propter latitudinem. Ergo nunc oratur, nunc curritur; nunc, si quis aliter erat, et aliter se habebat, manducet cinerem sicut panem, et potum suum cum fletu commisceat. Nunc tempus est, cum aedificatur Sion; nunc intrant lapides in structuram: perfecto aedificio et dedicata domo, quid curris, sero quaesiturus, inaniter petiturus, frustra pulsaturus, foris remansurus cum quinque virginibus fatuis ? Nunc ergo curre: «Respexit» enim «in orationem humilium, et non despexit pre
Abbreviated transcription (Latin):
Maxim e homines
ideo p̃cinguntur. ut ad operandum sint aptiores.
ne uestis sinib p̃pediantur Ergo maledictionẽ
se p̃cingit. qui malum non repentinum sed dispo¬
situm aggreditur. & ita discit male facere.
ut semꝑ paratus sit. Unde & hic ait: & sicut
tona qua semꝑ p̃cingitur. hoc opus eorum¬

Expanded text:
Maxime homines ideo praecinguntur, ut ad operandum sint aptiores, ne vestis sinibus praepediantur. Ergo maledictione se praecingit, qui malum non repentinum, sed dispositum aggreditur, et ita discit malefacere, ut semper paratus sit: unde et hic ait, «Et sicut zona qua semper praecingitur.» 22. «ver
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ extensaest suꝑ orbẽ t̾rarũ: Nubes ñdesuñ.
Prȩdicat᷑ uerbũ ueritatis: exponunt᷑ om̃a quȩ obscurast̃.
ut cordaura ꝑ nubes ascendaN. Uidete qͦmͦ credatis:
uidete qͥd suscipiatis. Post p̃dicatorẽ ueni& uidex: post
dispensatorẽ ueni& ex actor
Qui ponit nube̾ ascensũ
eiꝰ: qui ãbulat suꝑ pennas uentorũ. H.¬
ociã periculo

Expanded text:
Scripturarum extenta est super orbem terrarum, nubes non desunt, Scripturarum extenta est super orbem terrarum, nubes non desunt, praedicatur verbum veritatis, exponuntur omnia quae obscura sunt, ut corda vestra per nubes ascendant. Videte quomodo credatis, videte quid suscipiatis: post praedicatorem veniet judex, post dispensatorem veniet exactor. «Qui ponit nubes ascensum ejus.» 12. «Qui ambulat super pennas ventorum.» Hoc jam periculo
Abbreviated transcription (Latin):
tuest: dãpnatũ cu̾spinas creauit. E rgofr̾s. forte uinea
fuit domꝰ isrł: & nos sumꝰ uinea: cũ timore audiamus.
qđ iudaeis dictũ uidemꝰ. Uidete que admodũ apłs t̾reat
ramos insertos: deramis fractis. Et in ramis fractis.
bonicate: ne sterilis sentias sȩ ueritatẽ. Sedñsu uitis.
audite cũtẽpꝰ :. Minatꝰ est ds illi uineae: atrocissima
cõminatione. Mandabo nubib meis inqͥt. nepluant
suꝑ eã : & factuest. Uener̾ apłi adiudeos: respuer̃ cos
& dixer̃ illis. Ad uosmissi eramꝰ : sedqͥa reppulistis uerbũ
di. imꝰ ad gentes. Uidetis qͦmͦ in codẽ spudĩ. illo iubente¬
intrinsecus qͥhabitat incordib suoꝵ mandatũ sit nubib
di ne cõpluerent uineã : quȩ cũ expectaret᷑ ut facer&
uũã. fecit spinas. Ido & nubes fecit ascensũ eiꝰ: & celũ
tetendit sicut pellẽ. Non÷ qđ quȩramini: auctoritas

Expanded text:
tum est; damnatum, cum spinas creavit. Ergo, fratres, forte vinea tum est; damnatum, cum spinas creavit. Ergo, fratres, forte vinea fuit domus Israel, et nos non sumus vinea? Cum timore audiamus quod Judaeis dictum videmus. Videte quemadmodum Apostolus terreat ramos insertos de ramis fractis, et in ramis fractis cbonitate, ne sterilis sentias severitatem. Sed non sum vitis, audite, cum tempus est. Minatus est Deus illi vineae atrocissima comminatione: «Mandabo nubibus meis,» inquit, «ne piuant super eam.» Et factum est: venerunt Apostoli ad Judaeos, respuerunt eos; et dixerunt illis, «Ad vos missi eramus, sed quia repulistis verbum Dei, imus ad Gentes» . Videtis qin cordibus suorum, mandatum sit nubibus Dei ne compluerent vineam, quae cum exspectaretur ut faceret uvam, fecit spinas. Ideo et nubes fecit ascensum ejus, et coelum tetendit sicut pellem. Non est quod queramini: auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reddiderat dign̾agram dulcipluuia: Quienibona
audit. & mala oꝑat᷑. dulcipluuia cõpluit᷑. & spinas
generat. N est ut suspice. frͣs: dealiquat᷑rena. & ista
uisibili uinea dñm locutũ. Naq ibi nesub obscuritate
sermonis. later& excusatio iniqͥtatis: ipse dñs ꝑ ipsum
ꝓpħam exposuit cui uineae loqueret᷑ & dequa uinea
ista dicer&. Uinea inqͥt dñi sabaoth: domꝰ isrł est.
Quiduagant᷑ o iniqͥ cordaura. ꝑ montes & colles uinitoꝵ:
N oui inquit deqͣ uinca loqͣr: nouibi quȩrebauuã & ip¬
uenispinas. Sine causa aliud atq aliud suspicamini &
opinamini: nolentes intelligere ut beneagatis. Nã
& hoc scriptuest: Noluit intelligere ut bene ager&&.
Tollite om̃s suspitionesuras demedio: uineã dm̃ sabaoth domꝰ
isrł ÷ & homouida. nouellũ dilectũ. Dilectũ cũ planta¬

Expanded text:
non reddiderat dignam gratiam dulci pluviae. Qui enim bona non reddiderat dignam gratiam dulci pluviae. Qui enim bona audit, et mala operatur, dulci pluvia compluitur, et spinas generat. Non est ut suspicemur, fratres, de aliqua terrena et ista visibili vinea Dominum locutum. Namque ibi ne sub obscuritate sermonis lateret excusatio iniquitatis, ipse Dominus per ipsum prophetam exposuit cui vineae loqueretur, et de qua vinea ista diceret: «Vinea,» inquit, «Domini Sabaoth, domus Israel est.» Quid vagantur, o iniqui, corda vestra per montes et colles vinitorum? Novi, inquit, de qua vinea loquar, novi ubi quaerebam uvam, et inveni spinas; sine causa aliud atque aliud suspicamini et opinamini, nolentes intelligere ut bene agatis. Nam et hoc scriptum est: «Noluit intelligere ut bene ageret» . Tollite omnes suspiciones vestras de medio: «Vinea Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum» . Dilectum, cum planta
Abbreviated transcription (Latin):
numerare dignet᷑: uiderit quã nebulosa nubessim:
Om̃s tam̃ p̃dicatores uerbi ueritatis: nubes acc̃ipitẽ.
Quicũq gͦ infirmi ñ possunt ascendere inclu hoc: id ÷
ad intellectũ scripturarũ : ꝑ nubes ascendant. Forte
eni & modosatis fit uobis: si aliqͥd agimꝰ. Si labor
sudorq nr̃ ñ ÷ infructuosus: ascenditis incęlũ scrip¬
turarũ diuinarũ. hoc ÷ in intelłectũ earũ: ꝑp̃dicatio¬
nẽ nr̃am. Qu̾a altũ erat cȩlũ. inpsalmo isto. Nemo
enĩ urm uidebat: qͥd e&. infigura. Extendit cȩlũ
sic̃ pellẽ: qͥ ꝓtegit inaqͥs superioraeiꝰ. Hocipsũ qđ
dictũ ÷ qͥ põnis nubes ascensũ eiꝰ : ecce ia intellectũ :
qͣntũ dñs donauit. p̃dicantib nobis. Ñ eñ nubes desuo
munere pluunt: uos intelligendo ascendite. intellectu
ipso fructificate: nesitis qͣlisilla uinea dequa dicitur
apud ꝓpħam. Mandabo nubib meis: neplu ant suꝑeã.
Accusabat᷑ eñi quȩdã uinea. qđ ꝑuͭ uis spinas dederat:

Expanded text:
numerare dignetur; viderit quam nebulosa nubes sim: omnes tamen praedicatores verbi veritatis nubes accipite. Quicumque ergo infirmi non possunt ascendere in hoc coelum, id est ad intellectum Scripturarum, per nubes ascendant. Forte enim et modo fit vobis; si aliquid agimus, si labor sudorque noster non est infructuosus, ascenditis in coelum Scripturarum divinarum, hoc est in intellectum earum per praedicationem nostram. Quam altum erat coelum in psalmo isto! Nemo enim vestrum videbat quid esset in figura: «Extendit coelum sicut pellem, qui protegit in aquis superiora ejus.» Hoc ipsum quod dictum est, «Qui ponit nubes ascensum ejus;» ecce jam intellectum est, quantum Dominus donavit, praedicantibus nobis; non enim nubes de suo munere pluunt. Vos intelligendo ascendite, in intellectu ipso fructificate; ne sitis qualis illa vinea, de qua dicitur apud prophetam: «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam.» Accusabatur enim quaedam vinea, quod pro uva spinas dederat,
Abbreviated transcription (Latin):
I Non ait iniquos
odio habui. & iustos dilexi : aut iniquitatẽ odio
habui & legemtuã dilexi: Sed cumdixiss& ini¬
quos odio habui. exposuit quare. addendo.
& legem tuam dilexi: ut demonstrar& non se
in hominib iniquis odisse naturã qua homines
sunt. sed iniquitatem. qua legi quam diligit
& susceptor meus estũ. Adiutor.

Expanded text:
 Non ait, Iniquos odio habui, et justos dilexi; aut, Iniquitatem odio habui, et legem tuam dilexi: sed cum dixisset, «Iniquos odio habui,» exposuit quare, addendo, «et legem tuam dilexi,» ut demonstraret, non se in hominibus iniquis odisse naturam, qua homines sunt; sed iniquitatem, qua legi quam dilit susceptor meus es tu. Adiutor
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum Precordia fatui : sicut rota carri
Quidẽ. p̃cordia fatui sicut rota carri: Portat
fentm & murmurat. Non enĩ potest rota car¬
ri quiescere amurmure Sic sunt multi fr̃s
N on habitant inunõ: nisi corpore. Sed qui sunt
sed erat illis omĩa cõmunia: designati sunt. descrip¬
ti sunt. qui ꝑtineant ad barbam. qͥ pertineant
adorã uestim̃ti. qui numerentur inter montes
syon Et si sunt ibi alii murmuratores: memi¬
nerint dicti dñi Unus assumetur: & unus re-¬

Expanded text:
Scripturarum: «Praecordia fatui sicut rota carri» . Scripturarum: «Praecordia fatui sicut rota carri» . Quid est, «Praecordia fatui sicut rota carri?» Fenum portat, et murmurat: non enim potest rota carri quiescere a murmure. Sic sunt multi fratres; non habitant in unum nisi corpore. Sed qui sunt sed erant illis omnia communia» . Designati sunt, descripti sunt, qui pertineant ad barbam, qui pertineant ad oram vestimenti, qui numerentur inter montes Sion. Et si sunt ibi alii murmuratores, meminerint dicti Domini: «Unus assumetur, et unus re
Abbreviated transcription (Latin):
teri nẽc audirẽ poteritis. nisi ille intonuerit.
nec ꝑmanere poteritis. nisi eiꝰ sage̾na nonde¬
sit uobis. Ipsa enĩ sagł̃na: descendit suꝑ mon¬
tẽ syon lammontes syon: magni insyon
Quid ẽ. syon: aeccła. łt qui ibi sunt. montes
magni q̃uos significant montes: hos signifi¬
cat barba: hos significat ora uestimenti Barba
non intelligitur: nisi in ꝑfectis. Nongͦ habitant
inunum: nisi inquib ꝑfecta fuerit caritas xp̃ia¬
na Nam inquib non ẽ ꝑfecta caritas xp̃i: ce
cum in uno sint odiosi sunt: molesti sunt. tur¬
bulenti sunt: anxietate sua turbant cȩteros.
& quȩr̃ quid deillis dicant: quomodo in iunc̾¬
tura inquietũ iumentũ non solum nontrahit.
sed & frangit calcib quod iunctum ẽ: Si autẽ
habet rorem hermon qui descendit suꝑ montẽ
syon: quietus . ẽ. placatus. humilis. tolerans.
ꝓmurmure p̃cem fundit. Nam om̃s murmu-¬
ratores: magnifice descripti sunt quodã loco

Expanded text:
teri audere poteritis, nisi ille intonuerit; teri audere poteritis, nisi ille intonuerit; nec permanere poteritis, nisi ejus sagina non desit vobis: ipsa enim sagina descendit super montes Sion. 12. Jam «montes Sion,» magni in Sion. Quid est Sion? Ecclesia. Et qui ibi sunt montes? Magni. Quos significant montes, hos significat barba, hos significat ora vestimenti. Barba non intelligitur nisi in perfectis. Non ergo habitant in unum, nisi in quibus perfecta fuerit charitas Christi. Nam in quibus non est perfecta charitas Christi, et cum in uno sint, odiosi sunt, molesti sunt, turbulenti sunt, anxietate sua turbant caeteros, et quaerunt quid de illis dicant; quomodo in junctura inquietum jumentum non solum non trahit, sed et frangit calcibus quod junctum est. Si autem habet rorem Hermon, «qui descendit super montes Sion,» quietus, placatus, humilis, tolerans, pro murmure precem fundit. Nam murmuratores omnes magnifice descripti sunt quodam loco
Abbreviated transcription (Latin):
longe sit disiunctus abhierłm: Nã trans iorda¬
nen. eẽ. dr̃. Ergo aliquam interp̃tationem
hermon quaeramus Nomen enim hebreum
.ẽ : & habemus interp̃tationem abeis qui illã
linguam nouer̃. hermon: interp̃tari dicitur
lumen exaltatum. A xp̃o enĩ ros. Nam nullũ
lumen ex altatum : nisi xp̃s Quomodo exal¬
tatum est: primo incruce. postea in caelo¬
ł xaltatur: Incruce cum humiliaretur : sed humi
dispensatio minus minusq fiebat. quae signi¬
ficabatur in iohanne: di dispensatio in dño
calendas ianuarias. quando iam dies incipi¬
unt crescere. Audi ipsum iohannẽ confiten¬
tẽ Illum oportet crescere : me autem minui:
Et passiones ipsoꝵ hoc indicatit. Dñs in cruce
exaltatus.ẽ. : ille cęso capite diminutus Ergo
lumen exaltatum xp̃s. inde .ẽ. ros hermon
Sed quicũq uultis habitare in unũ : o ptate
roremistum. cõpluimini inde. Alioquin
non poteritis tenere quod ꝓfitemini. nec ꝓfi¬

Expanded text:
longe sit disjunctus ab Jerusalem: nam trans Jordalonge sit disjunctus ab Jerusalem: nam trans Jordanem esse dicitur. Ergo aliquid interpretatione Hermon quaeramus. Non enim hebraeum est, et habemus interpretationem ab eis qui illam linguam noverunt. Hermon interpretari dicitur, Lumen exaltatum. A Christo enim ros: nam nullum lumen exaltatum, nisi Christus. Quomodo exaltatum est? Primo in cruce; postea in coelo. Exaltatus in cruce, cum humiliaretur; sed humiliensatio minus minusque fiebat, quae significabatur in Joanne; Dei dispensatio in Domincalendas junuarias, quando jam dies incipiunt crescere. Audi ipsum Joannem confitentem: «Illum oportet crescere, me autem minui» . Et passiones ipsorum hoc indicant. Dominus in cruce exaltatus est; ille caeso capite deminutus. Ergo lumen exaltatum, Christus: inde est ros Hermon. Sed quicumque vultis habitare in unum, optate rorem istum, compluimini inde. Alioquin non poteritis tenere quod profitemini, nec profi
Abbreviated transcription (Latin):
exsuis meritis: sed exillius dono. sed exilliꝰ
grã. sicut ros decaelo. Non enim terra sibi
pluit. aut non quicquid genuerit arescit.
nisi pluuia desuꝑ descendat: Dicit quodam
loco inpsalmo. Pluuiã uoluntariã segregabis
ds̃ hereditati tuaẽ. Quare dixit uoluntariam:
quia non meritis nr̃is : sed illius uoluntate
Quid enim boni meruimꝰ peccatores: quid
boni meruimꝰ iniqui: Ex adam adam. & suꝑ
adam multa peccata. Nascitur quisquis nascit᷑.
adam. nascitur damnatus dedamnato. & addi¬
dit male uiuendo suꝑ adam. Quid enĩ boni me¬
ruit adam: &e tamen misericors amauit: & spon¬
sus dilexit nonpulchram. sed ut faceret pulchrã
Ergo gramdĩ. dixit rorem hermon Sedher-¬
mon quid sit: nosse debetis. Mons. ẽ. quidã
longe dis iunctus abhierusalem: idẽ asyon
Itaq mirũ. ẽ. quod sic ait. sicut rõs hermon qͥ
descendit suꝑ montẽ syon: cũ mons hermon

Expanded text:
ex suis meritis, sed ex illius dono, sed ex illius ex suis meritis, sed ex illius dono, sed ex illius gratia, sicut ros de coelo. Non enim terra sibi pluit, aut non quidquid genuerit arescit, nisi pluvia desuper descendat. Dicit quodam loco in psalmo: «Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae» . Quare dixit «voluntariam?» Quia non meritis nostris, sed illius voluntate. Quid enim boni meruimus peccatores? quid boni meruimus iniqui? Ex Adam Adam, et super Adam multa peccata nascuntur. Quisquis nascitur, Adam nascitur, damnatus de damnato, et addidit male vivendo super Adam. Quid enim boni meruit Adam? Et tamen misericors amavit, et sponsus dilexit, non pulchram, sed ut faceret pulchram. Ergo gratiam Dei dixit rorem Hermon. 11. Sed Hermon quid sit, nosse debetis. Mons est quidam longe disjunctus ab Jerusalem, id est a Sion. Itaque mirum est quod sic ait, «Sicut ros Hermon, qui descendit super montes Sion;» cum mons Hermon
Abbreviated transcription (Latin):
menti quid accepturi sumꝰ. ora : finis uestim̃ti
.ẽ: Quid accepturi sumꝰ infine uestimenti : An
quia infine tẽporum habitura erat aecclesia.
fr̃s habitantes in unũ: an in ora ꝑfectionem
intelligimus. quia in ora uestimentum ꝑficitur.
Et illi ꝑfecti : qui norunt habitare inunũ Illi
ꝑfecti: qui legem implent. Quomodo autem
impletur lexxp̃i abeis. qui habitant inunum
menti. Quomodo fr̃s mei intelligimus quã orã
dicat. quo potuit descendere ungentũ. ñ puto
quod orã uestimenti in laterib uoluit intelligi-
Sunt enĩ orae in laterib: sed ab arba descendere
ungentum adorã potuit quae incapite ẽ ubi
aperitur cãput. Iales sunt qui habitant in
unum. ut quomodo ꝑ oras istas intrat caput bo¬
minis ut uestiat se: sic ꝑconcordiam frat̾nã
hermon: qui descendit suꝑ montem syon::
hoc uoluit intelligi fr̃s mei. grãm dĩ esse quod
fr̃s habitant in unum. non exsuis uirib. non

Expanded text:
menti quid accepturi sumus? Ora, finis vestimenti menti quid accepturi sumus? Ora, finis vestimenti est. Quid accepturi sumus in fine vestimenti? An quia in fine temporum habitura erat Ecclesia fratres habitantes in unum? an in ora perfectionem intelligimus, quia in ora vestimentum perficitur; et illi perfecti, qui norunt habitare in unum? Illi perfecti qui legem implent. Quomodo autem impletur lex Christi ab eis qui habitant fratresmenti. Quomodo, fratres mei, intelligimus, quam oram dicat, quo potuit descendere unguentum? Non puto quod oram vestimenti in lateribus voluit intelligi. Sunt enim orae in lateribus. Sed a barba descendere unguentum ad oram potuit, quae in capite est, ubi aperitur capitium. Tales sunt qui habitant in unum: ut quomodo per oras istas intrat caput hominis, ut vestiat se; sic per concordiam fraternam Hermon, qui descendit super montes» «Sion.» Hoc voluit intelligi, fratres mei, gratiam Dei esse quod fratres habitant in unum; non ex suis viribus, non
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. caritas : quia ungentum acapite in barbam
descenderat. & audierat ab ipso capite. Dili¬
gite intmicos ur̃os: & orate ꝓ eis qui uos ꝑ¬
secuntur. Audierat ab ipso capite pendente
incruce & dicente: pater ignosce illis.: quia nes¬
ciunt quiꝰ faciunt. Eomodo ergo ungentũ a capi¬
te descenderat adbarbam: quia & ille cũ lapida¬
retur. fixo genu ait. Dñe ne statuas illis hoc
peccatum. E rgo illi tanquã barba erant: Multi
nasteria non haberemus. Sed quia descendit
peperit monasteria Nam uestis sacerdotalis.
aeccłam significat. Ipsa ẽ uestis dequa dicit
apostolus : ut exhiber& sibi gloriosam aeccłam.
non habentem maculã aũt rugam. Mundatur
ut nonhabeat maculam: extenditur ut non ha¬
beat rugam: Ubi eam extendit fullo. nisi inligno:
Uidemus cotidie a fullonib tunicas quodam mõdo
crucifigi Crucifiguntur : ut rugam ñ habeant.
Quid ẽ. ergo ora uestimenti.: Fr̃s mei in ora uesti¬

Expanded text:
est charitas: quia unguentum a capite in barbam est charitas: quia unguentum a capite in barbam descenderat, et audierat ab ipso capite, «Diligite inimicos vestros, et orate pro eis qui vos persequuntur» . Audierat ab ipso capite pendente in cruce, et dicente, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Eo modo ergo unguentum a capite descenderat in barbam; quia et ille cum lapidaretur, fixo genu ait: «Domine, ne statuas illis hoc peccatum» . 9. Ergo illi tanquam barba erant. Multi nasteria non haberemus. Sed quia descendit peperit monasteria. Nam vestis sacerdotalis Ecclesiam significat. Ipsa est vestis de qua dicit Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam» . Mundatur, ut non habeat maculam; extenditur, ut non habeat rugam. Ubi eam extendit fullo, nisi in ligno? Videmus quotidie a fullonibus tunicas quodammodo crucifigi: crucificuntur, ut rugam non habeant. Quid est ergo ora vestimenti? fratres mei, in ora vesti
Abbreviated transcription (Latin):
Illi occidebant: illi occidebantur. Quis non
putar& illos uincere. illos uinci: sed quia
non uicta. ẽ caritas: ideo ungentum descendit
in barbam: Attende stephanum. Sȩuiebat in
illo caritas: sȩuiebat in eos cum audirent. roga¬
uit ꝓ eis cum lapidarent. Quid enĩ ait cum̃
audirent: dura ceruice & nõncircuncisi corde
& aurib uos semꝑ restitistis sp̃uiscõ. Uide
barbam: Num quid ad ulauit: nũquid timuit.
Illiscum audirent ista quae in illos dicebantur.
quasi sȩuebant Sȩuiebat enim stephanus.
sȩuiebat ore. corde diligebat: & non ẽ. uicta
ipsa caritas in eo Nam illi abhorrentes a uerbo.
tanquam tenebrae fugientes alumine : adla-¬
pides currere cȩperunt. stephanũ lapidare.
Sicut antea stephani uerba lapidabant illos:
sic postea lapides eorum stephanũ Quando
debuit plus irasci stephanus. quando lapida¬
batur. aut quando audiebatur. Ecce mitis
audiebatur. Uenientib in se lapidib ñ uicta

Expanded text:
illi occidebant, illi occidebantur. Quis non illi occidebant, illi occidebantur. Quis non putaret illos vincere, illos vinci? Sed quia non victa est charitas, ideo unguentum descendit in barbam. Attende Stephanum. Saeviebat in illo charitas: saeviebat in eos, cum audirent; rogavit pro eis, cum lapidarent. Quid enim ait, cum audirent? «Dura cervice et incircumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto.» Vide barbam. Numquid adulavit? numquid timuit? Illi cum audirent ista, quae in illos dicebantur: quasi saeviebat enim Stephanus; saeviebat ore, corde diligebat; et non est victa charitas ipsa in eo: nam illi abhorrentes a verbo, tanquam tenebrae fugientes a lumine, ad lapides currere coeperunt, Stephanum lapidare. Sicut antea Stephani verba lapidabant illos, sic postea lapides eorum Stephanum. Quando debuit plus irasci Stephanus, quando lapidabatur, an quando audiebatur? Ecce mitis audiebatur. Venientibus in se lapidibus non victa
Abbreviated transcription (Latin):
dos: Quis . ẽ sacerdos. nisi unus sacerdos qͥ intra¬
uit inscã scõrum: quis est ũstẽ sacerdos. nisi
qui fuit & uictima & sacerdos: nisi ille quicũ
inmundo non inuenir& mundũ quod offerree.
seipsum obtulit: incapite ipsius ungentũ: quia
citatum. ascendit incaelum: & uenit sp̃s sc̃s
acapite. Quo adbarbam Barba. significat
fortes. Barba : significat iuuenes strenuos.
impigros. alacres Ideo quando tales describi¬
mus: barbatus homo ẽ. dicimꝰ. Ergo illud pri¬
mum ungentũ descendit in apłos. descendit
in illos qui primos impetus scłi sustinuerunt :
passi sunt. Sedquia descenderat ungentum
in barbã: passi sunt: passi sunt non uicti lt¬
enim caput iã passum p̃cesserat: unde descendit
ungentum. Precedenti tali exemplo. quis uin¬
ceret barbam: ł x illa barba: erat stephanꝰ
sc̃s . Et hoc non uinci ẽ : ut caritas ñ uincatur
abinimicis Nam uisi sunt sibi uicisse: qui ꝑ¬
secuti sunt scõs Illi cedebant: illi cedebantur

Expanded text:
dos. Quis est sacerdos, nisi unus sacerdos, qui intravit in sancta sanctorum? Quis est iste sacerdos, nisi qui fuit et victima et sacerdos? nisi ille qui cum in mundo non inveniret mundum quod offerret, seipsum obtulit? In capite ipsius unguentum, quia citatum ascendit in coelum; et venit Spiritus sanctus a capite. Quo? Ad barbam. Barba significat fortes; barba significat juvenes, strenuos, impigros, alacres. Ideo quando tales describimus, Barbatus homo est, dicimus. Ergo illud primum unguentum descendit in Apostolos, descendit in illos qui primos impetus saeculi sustinuerunt: dpassi sunt: sed quia descenderat unguentum in barbam, passi sunt, non victi. Etenim et caput jam passum praecesserat, unde descendit unguentum. Praecedente tali exemplo, quis vinceret barbam? 8. Ex illa barba erat Stephanus sanctus. Et hoc est non vinci, ut charitas non vincatur ab inimicis. Nam visi sunt sibi vicisse, qui persecuti sunt sanctos. Illi caedebant, illi caedebantur;
Abbreviated transcription (Latin):
ret incarne. & ex quo uenit coeper̃ habere peo¬
catum: sed peccatum quoddã certum idẽ infi¬
delitatis intelligi uoluit: qm̃ noncrediderunt in
cum Ita qui oꝑantur iniquitatem non quãlibet
sed hanc ipsam infidelitatis. noniniuis eiꝰ ambula¬
uer̃: quia uniuersae uiae dñi miscđiaet ueritas
nis ꝓpter ueritatẽ dĩ. ad confirmandas ꝓmissio¬
nes patrum : gentes autem super miscđiam glo¬
rificare dm̃. In hoc igitur miscđia: qua nos
redemit: in hoc ueritas: quia id quod ꝓmisit
impleuit. & impleturus.ẽ. quod promittit. Qui
gͦ oꝑantur iniquitatem id ẽ infidelitatẽ. non in
uiis eiꝰ ambulauer̃: quia inxp̃ononcredider̃
Ergo conuertuntur & in eum qui iustificat impiũ
pie credunt. atq in illo miscdđiam peccatis dimis¬
sis. & ueritatem completis ꝓmissis. hoc ẽ. uniuer¬
sas uias dñi inueniant. in quib ambulantes
nonoꝑantur iniquitatem: quia nontenebunt

Expanded text:
ret in carne, et ex quo venit, coeperunt habere pecret in carne, et ex quo venit, coeperunt habere peccatum; sed peccatum quoddam certum, id est, infidelitatis, intelligi voluit, quoniam non crediderunt in eum: ita qui operantur iniquitatem, non quamlibet, sed hanc ipsam infidelitatis, non in viis ejus ambulaverunt, quia «universae viae Domini misericordia et veritas»pter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones Patrum; Gentes autem super misericordiam glorificare Deum» . In hoc igitur «misericordia,» quia nos redemit; in hoc «veritas,» quia id quod promisit implevit, et impleturus est quod promittit. «Qui» ergo «operantur iniquitatem,» id est infidelitaon crediderunt. Ergo convertantur, et in eum qui justificat impium, pie credant, atque in illo misericordiam peccatis dimissis, et veritatem completis promissis, hoc est, universas vias Domini inveniant: in quibus ambulantes non operabuntur iniquitatem; quia non tenebunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur : sed inuia fidei ꝓnonpeccantib habentur:
quib peccata non imputantur. Dequib apłs
paulus iustitiam fidei cõm̃dans. inpsalmo scrip¬
tum. ẽẽ. monstrauit. beati quorum remissae sunt
iniquitates. & quorum tecta sunt peccata. beatus
uir cui nonimputauit dñs peccatum. Hoc p̃strint
dñi illa alienat iniquitas. quae .ẽ. infidelitas.
In hac autẽ uia idẽ infide pia. quisquis ambulat.
aut peccatum nonoꝑatur. atit siquid adeuiante
cõmittitur: ꝓpt̃ uiam non imputatur. & tanqͣm
non fuerit operatus accipitur. Et ideo bene etiã
sic intelligitur. nonenĩ qui oꝑantur iniquitatem
inuiis eiꝰ ambulauer̃: ut hanc iniquitatẽ signifi¬
cauerit quae recedit a fide. aut non accedit ad
fidem Quẽadmodum enim ait dñs de iudeis.
sinonuenissem peccatum non haberent: Nec
utiq sine ullo peccato erant antequam xp̃s ueni¬

Expanded text:
tur, sed in via fidei pro non peccantibus habentur, tur, sed in via fidei pro non peccantibus habentur, quibus peccata non imputantur. De quibus apostolus Paulus justitiam fidei commendans , in psalmis scriptum esse monstravit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum» . Hoc praestaivit , ab ista via Domini illa alienat iniquitas, quae est infidelitas. In hac autem via, id est, in fide pia, quisquis ambulat, aut peccatum non operatur, aut si quid a deviante committitur, propter viam non imputatur, et tanquam non fuerit operatus accipitur. Et ideo bene etiam sic intelligitur, «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt;» ut hanc iniquitatem significaverit, quae recedit a fide, aut non accedit ad fidem. Quemadmodum enim ait Dominus de Judaeis, «Si non venissem, peccatum non haberent» ; nec utique sine ullo peccato erant, antequam Christus veni
Abbreviated transcription (Latin):
cutione. siue tacita assens ione : donec etiam ipse
sanaretur. cum id quod poscimus. eẽt. impletum.
siue dicentes ueniat regnum tuũ: siue dicentes.
libera nos amalo. Sed qm̃ temptatio ẽ. uita huma¬
na suꝑ t̾ram. etiam si acriminibus longe simus.
nontam̃ de est ubi desideriis peccati uel facto uel
dicto. uel cogitato obȩdiamus: quando aduersus
maiora uigilantibus quaedã in cautis minuta
subrepunt Quae si aduersus nos colligantur. &¬
siñ singula suis motib conterunt: omĩa tam̃
aceruo nos obruunt. Et ꝓpt̃ hoc etiam ħi qui
ambulant inuiis dñi dicunt. dimitte nobis debi¬
confessio. quam uis non adea peccata ꝑtineant.
Itaq inuias dñi quas omis. fides una complectitur
quĩ in eum creditur qui iustificat impium. qui
etiam dixit egosum uia. nemo peccatum oꝑatur.
sed confitetur Deuiat gͦ cum peccat: & ideo pecca¬
tũ uiae non tribuitur. quod adeuiante cõmitti¬

Expanded text:
cutione, sive tacita assensione; donec etiam ipse cutione, sive tacita assensione; donec etiam ipse sanaretur, cum id quod poscimus esset impletum, sive dicentes, «Veniat regnum tuum;» sive dicentes, «Libera nos a malo» : sed quoniam tentatio est vita humana super terram ; etiamsi a criminibus longe simus, non tamen deest ubi desideriis peccati, vel facto, vel dicto, vel cogitatu obediamus; quando adversus majora vigilantibus, quaedam incautis minuta subrepunt quae si adversus nos colligantur, etsi non singula suis molibus conterunt, omnia tamen acervo nos obruunt. Et propter haec, etiam hi qui ambulant in viis Domini dicunt, «Dimitte nobis debiconfessio, quamvis non ad eas peccata pertineant . Itaque in viis Domini , quas omnes fides una complectitur, qua in eum creditur qui justificat impium , qui etiam dixit: Ego sum via , nemo peccata operatur, sed confitetur. Deviat ergo cum peccat; et ideo peccatum viae non tribuitur, quod a deviante committi
Abbreviated transcription (Latin):
cato. habemus desideria peccati: acperhoc iam
nos ea non oꝑamur non eis obediendo: sed quod
in nobis habitat peccatum. eadem cõmouendo
Nonenim qui oꝑantur iniquitatem. id est qͥ obȩdi¬
unt desiderus peccati: in uis dñi ambulauer̃¬
Sed ad huc quęrendum. ẽ. quae petamus dimitti
nobis. quando dicimꝰ dõ. dimite nobis debita
nr̃a. Utrumꝙ̃ nos oꝑamur. quando peccati de¬
sideriis obedimus An ipsa desideria nobis
dimitti uolumus. quae nos non operamur. sed
quod habitat innobis peccatum: quantũ quidem
ego sapere possum langoris illius & infirmitatis.
unde & illicita desideria cõmouentur quod pec¬
catum appellat apłs: uniuersꝰ reatus sacram̃¬
to baptismatis . ẽ. solutus. cum omnib quae illi
oboedientes fecimus. diximus. cogitauimꝰ. Nec
nobis deinceps languor iste obessoe quam uis in¬
ẽẽt. sidesideriis eius illicitis nullis umquam
obȩdientiam preberemus. siue oꝑatione. siue lo¬

Expanded text:
cato, habemus desideria peccati. Ac per hoc jam cato, habemus desideria peccati. Ac per hoc jam nos ea non operamur, non eis obediendo, sed quod in nobis habitat peccatum, eadem commovendo. Non enim qui operantur iniquitatem, id est qui obediunt desideriis peccati, in viis Domini ambulaverSed adhuc quaerendum est quae petamus dimitti nobis, quando dicimus Deo, «Dimitte nobis debita nostra:» utrum quae nos operamur, quando peccati desideriis obedimus; an ipsa desideria nobis dimitti volumus, quae nos non operamur, sed quod habitat in nobis peccatum. Quantum quidem ego sapere possum, languoris illius et infirmitatis, unde illicita desideria commoventur, quod «peccatum» appellat Apostolus , universus reatus sacramento Baptismatis est solutus, cum omnibus quae illi obedientes fecimus, diximus, cogitavimus; nec nobis deinceps languor iste obesset, quamvis inesset, si desideriis ejus illicitis nullis unquam obedientiam praeberemus, sive operatione, sive lo
Abbreviated transcription (Latin):
nullus ei relaxatur aͣffectus hoc p̃cepit idem apłs
ubi dicit. Non ergo regn& peccatum in urõ morta¬
li corpore. adoboediendum desideriis eiꝰ. nec ex¬
hibeatis membra urã arma iniquitatis peccato
Sunt itaq desideria peccati : quib nos ꝓhibuit
oboedire. Oꝑantur ergopeccatum haec desideria.
quib si obȩdimꝰ. & nos oꝑamur Si autẽ obtẽperan¬
tes apostolo non eis obȩdimus: non illud nos ope¬
ramur. sed quod in nobis habitat peccatum. Si
autem desideria nulla haberemus illicita: necnos
nec peccatum mali aliquid operaretur innobis
Motum porro illicit desiderii: cui non obȩdiendo
non eum nos oꝑamur ideo et nos agere dicimur
qm̃ non est naturae uigor alienae. sed languor ẽ.
nr̃ae. Aquo languore omĩmodo salui erimus.
cum & animo & corpore immortales facti fuerimꝰ
Qua ꝓpt̃. & quia inuiis dñi ambulamꝰ. non obȩdi¬
mus desideriis peccati: & quia non sumꝰ sine pec¬

Expanded text:
nullus ei relaxatur effectus. Hoc praecepit idem apostolus, nullus ei relaxatur effectus. Hoc praecepit idem apostolus, ubi dicit: «Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus; nec exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato» . Sunt itaque desideria peccati, quibus nos prohibuit obedire. Operantur ergo peccatum haec desideria; quibus si obedimus, et nos operamur: si autem obtetes apostolo, non eis obedimus, non illud nos operamur, sed quod in nobis habitat peccatum. Si autem desideria nulla haberemus illicita, nec nos, nec peccatum mali aliquid operaretur in nobis. Motum porro illiciti desiderii, cui non obediendo non eum nos operamur, ideo et nos agere dicimur, quoniam non est naturae vigor alienae, sed languor est noster, a quo languore omnimodo salvi erimus, cum et animo et corpore immortales facti fuerimus. Quapropter, et quia in viis Domini ambulamus, non obedimus desideriis peccati; et quia non sumus sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
ambulent uias dñi. quas non ambulant qͥ oꝑan¬
tur iniquitatẽ : soluta ẽ dicente apostolo paulo.
iã nonego operor illud. sed id quod in mehabi¬
tat peccatũ. Quomodo enim. ẽ sine peccato. in
quo habitat peccatũ. Ambulat tam̃ uias dni.
quas non ambulant qui oꝑantur iniquitatem.
quia iã non ipse operatur illud. sed quod in eo
habitat peccatum Uerumtam̃ ita soluta. ẽ. ista
quȩstio: ut difficilior altera nasceretur. quo¬
modo agat homo qđ ipse non agit: Utrumq
enĩ dixit & non quoduolo ego: & non ego ope¬
ror illud. sed quod habitat in me peccatum:
Unde intelligere debemus quando peccatum
quod habitat in nobis operatur in nobis: tunc
nos id non operari. quando nequaquam ei uolun¬
tas nr̃a consentit. & tenet etiam corporis membra.
ne oboediant desiderus eꝰ. Quid enim operatur
peccatum nolentib nobis. nisi sola illicita deside¬
ria : quib si uoluntatib non ad hibeatur assen¬
sus: moueatur quidem nonnullus affectus. sed

Expanded text:
ni, quas non ambulant qui operantur iniquitatem: soluta est, dicente apostolo Paulo, «Jam non ergo operor illud, sed id quod in me habitat peccatum.» Quomodo enim est sine peccato, in quo habitat peccatum? Ambulat tamen vias Domini, quas non ambulant qui operantur; quia jam non ipse operatur illud, sed quod in eo habitat peccatum. Verumtamen ita soluta est quaestio ista, ut difficilior altera nasceretur, Quomodo agat homo quod ipse non agit. Utrumque enim dixit; et, «Non quod volo, ago;» et, «Non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum» . Unde intelligere debemus, quando peccatum quod habitat in nobis, operatur in nobis, tunc nos id non operari; quando nequaquam ei voluntas nostra consentit, et tenet etiam corporis membra, ne obediant desideriis ejus. Quid enim operatur peccatum nolentibus nobis, nisi sola illicita desideria? Quibus si voluntatis non adhibeatur assensus; movetur quidem nonnullus affectus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est cantabit: : totũ quicqͥd cantabit. Cantemꝰ
dño inuita nr̃a. Cita nr̃a modo spes est: uita nr̃a
postea aet̾nitas erit. Uitȩ nr̃ae mortalis.: spes
.c̃. uitae immortalis. Cantabo dño inuita mea
Psallam dõ meo quandiu sum

Expanded text:
Quid cantabit? Totum quidquid est, cantabit. Cantemus Domino in vita nostra. Vita nostra modo spes est; vita nostra postea aeternitas erit: vita vitae mortalis, spes est vitae immortalis. «Cantabo Domino in vita mea; psallam Deo meo, quamdiu sum
Abbreviated transcription (Latin):
nis Interim habitationis in spe : qm̃ qui me
audit inquit habitabit inspe. Et constituer̃
ciuitatem habitationis
Et seminauer̃ agros.
& plantauer̃ uineas. & fecer̃ fructum̃

Expanded text:
nis:» interim habitationis in spe; quoniam, «Qui me audit,» inquit, «habitabit in spe» . «Et constituerunt civitatem habitationis. Et seminaverunt agros, et plantaverunt vineas, et fecerunt fructum
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ in illo sine fine
sum. quandui sũ psallã dõmeo: nefortẽ cum
coeperimꝰ psallere dõ in illa ciuitate. putemus
nos aliud aliqͥd acturos. Tota uita nr̃a erit
psallere dõ. Siuenit & infastidiũ quod lauda¬
mꝰ: potest uenire infastidium & nr̃a laudatio
Si semꝑ̃ ille amatur : semꝑ a nobis laudatur

Expanded text:
m in illo sine fine sum, quamdiu sum, psallam Deo meo. Ne forte cum coeperimus psallere Deo in illa civitate, putemus nos aliquid aliud acturos: tota vita nostra erit psallere Deo. Si veniet in fastidium quod laudamus, potest venire in fastidium et nostra laudatio. Si semper ille amatur, semper a nobis laudatur:
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Sed quare defecit: cui bono. non enĩ
crudelis est ds̃: sed se cõmendat quod expedit
nobis. ut nobis deficientib rogetur: & ut sub¬
ueniens ametur. Et ideo post hunc errorem
& famem et sitim:
cum tribularent᷑. & de necessitatib eoꝵ¬

Expanded text:
fecit.» Sed quare defecit? cui bono? Non enim crudelis est Deus; sed se commendat, quod expedit nobis, ut nobis deficientibus rogetur, et ut subveniens ametur. Et ideo post hunc errorem et famem et sitim, cum tribularentur; et de necessitatib
Abbreviated transcription (Latin):
abeo. Dicat ergo iste bonus seruus cantans alle¬
luia. idest sacrificans dño sacrificium laudis.
a quo auditurus est intra ingaudium dñi tui:
exultet & dicat
REDIDI PROPTER QUOD LOCUTOS SGͣ

Expanded text:
t ergo iste bonus servus cantans «Alleluia,» id est, sacrificans Domino sacrificium laudis, a quo auditurus est, «Intra in gaudium Domini tui;» exsultet, et dicat, «Credidi, propter quod locutus s
Abbreviated transcription (Latin):
Plures hor¬
tatur ut benedicant. & ipse unum benedicit.
quiã explurib unum fecit. quia bonũ & iocun¬
dum .ẽ. habitare fr̃s in unum: Pluralis nume¬¬
rus fr̃s : sed singularis habitare in unun
Ideo benedicat te dñs exsyon: qui fecit caelũ
Putas quis . ẽ. quẽ dixit: benedicat te dñs exsyon.
Unũ benedixit. Esto unum. & ꝑ uenit adte benedic¬
tio. E¬

Expanded text:
Plures hortatur ut benedicant, et ipse unum benedicit, quia ex pluribus unum fecit; quia «bonum et jucundum» est «habitare fratres in unum» . Pluralis numerus, «fratres;» sed singularis, «habitare in unum:» ideo, «Benedicat te Dominus ex Sion, qui fecit coelum Putas quis est quem dixit, «Benedicat te Dominus ex Sion?» Unum benedixit: esto unum, et pervenit ad te benedictio.
Abbreviated transcription (Latin):
Iales sunt locutiones cũ dicimꝰ
hanc seruitutẽ seruiuit: talem uitã uix̃. Lau¬
dem porrodĩ notissimã illam cõmemorat: ubi
dicitur. Cantemus dño głose enimmagnifica¬
tus. ẽ : equum & equitẽ ꝓiecit in mare

Expanded text:
ales sunt locutiones, cum dicimus, Hanc servitutem servivit, talem vitam vixit. Laudem porro Dei notissimam illam commemorat, ubi dicitur: «Cantemus Domino; gloriose enim magnificatus est: equum et equitem projecit in mare