comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt infantem fer mari inatero. & subinde usque ad diem
par turitionis augm̃ tari. Qu a cdragies. sexi es quipȩ senifiunt
ducentis eptuagin ta sex. Qiui faciunt menses nouem & diessex
Con pataergo ab oc tauodie Eł apriles. quando passus est chñs. quia
tunc auam creditur fuis set conceptus. usq: indiemoctaũ. Eł ianu¬

Expanded text:
dicunt infantem formari in utero et subinde usque in diem parturitionis augmentari. Quadragies sexies quiducenti septuaginta sex, qui faciunt menses novem et dies sex. Computa ergo ab octavo calendas aprilis quando passus est Dominus nam et tunc etiam creditur fuisse conceptus, usque in diem octavum calendas janu
Abbreviated transcription (Latin):
sonae discr&ione intellegitur. In formadĩ. in prin¬
cipio erat uerbũ. Informaserui uerbũ caro factũ. ẽ
idest ds̃ homo factus est. In illa exaeterno aequalis.
inista extempore minor. Informa qua a equalis est
patri fecit hominẽ. Informa quaminor est patre.
factus est homo. pinde in catholica fide sine ulla dubi¬
tatione confirmatũ est. homine illũ quẽ suscepit sapi¬
entadĩ ex uirginali utero. nihilminus habuisse quã
c&eri homines: quantũ ꝑtin& ad integritatẽ humani¬
tatẽ naturae inqua homo creatus. & nihil omnino ex eo
qđ deceptor homini inuexit. Quantũ autẽ ad excellen¬
nam ꝑsonae longe aliud est quã c&eri homines. quia
dẽ homo una ꝑsona cum dĩ uerbo factus est.I UII¬

Expanded text:
In forma Dei, in principio erat Verbum; in forma servi, Verbum caro factum est , id est, Deus homo factus est. In illa ex aeterno aequalis Patri; in ista ex tempore minor. In forma qua aequalis est Patri, fecit hominem; in forma qua minor est Patre, factus est homo. Proinde in catholica fide sine ulla dubitatione confirmatum est hominem illum, quem suscepit sapientia Dei ex virginali utero, nihil minus habuisse quam caeteri homines, quantum pertinet ad integritatem humanae naturae, in qua homo creatus est, et nihil omnino ex eo, quod deceptor homini invexit. Quantum autem ad excellentiam personae, longe aliud est quam caeteri homines, quia dem homo, una persona, cum Dei Verbo factus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Quare pilaus xune acqualas.
NUNC MINOR
xuna sententia apłi. duae infiliodĩ naturae intel¬
leguntur. Una in quaest ꝑ omã a equalis patri
altera in qua minor est patre ubiait. quicũ infor¬
madĩ ess&. non rapinã arbitratus est esse se aequalis di¬
sed sem& ipsũ exinaniuit formã serui suscipiens. ꝓ
inde quȩdam ita dicuntur inscripturisscĩs. ut minor
filius intellegatur sicut ipse ait. patermaior meest.
Quaedamuero itadicuntur ut aequał patri ostendat᷑.
sicut ibi ubi i demipseait. Ego & pat̾ unum sumus.
unũ ꝓpt̃ substantiae unitatẽ sumus ꝓpt̃ ꝑsonarũ ꝓpri¬
&atẽ. Quod diligentissime prudens lector c̃siderare
deb&. quid ꝓqua dicatur forma. Cũ tam̃ informa
serui & informadĩ idẽ ipsesit filius unigenitus dĩpatris
informadĩ aequalis patri. in formaserui minor patre.

Expanded text:
Quare Filius nunc aequalis, nunc minor Patre dicatur? Ex una sententia Apostoli duae in Filio Dei naturae intelliguntur: una, in qua est per omnia aequalis Patri: altera, in qua minor est Patre, ubi ait: Qui cum esset in forma Dei, non rapinam arbitratus est esse aequalis sed semetipsum exinanivit formam servi suscipiens , Proinde quaedam ita dicuntur in Scripturis sanctis, ut minor Filius intelligatur, sicut ipse ait: Pater major me est ; quaedam vero ita dicuntur, ut aequalis Patri ostendatur, sicut ibi, ubi idem ipse ait: Ego et Pater unum sumus ; unum, propter substantiae unitatem; sumus, propter personarum proprietatem. Quod ddebet, quid pro qua dicatur forma: cum tamen et in forma servi, et in forma Dei, idem ipse sit Filius, unus, unigenitus Dei Patris; in forma Dei aequalis Patri, in forma servi minor Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
simi concipiens. Ac sic glorificata ut dm̃dĩ filiũ coa& nũ
& consubstantialẽ patri generar &. Virgo ante partum
uirgo in partũ. Virgo post partũ Dignũ enĩerat ut
dõnascente mernũ crescer & castitatis. neꝑ eius ad¬
uentũ uiolarentur integra. quiuenerat sanare cor¬
rupta Necregnator caeli uirginalis uteri dedignatus est
angustias intrare. quiominiũ ereaturarũ impl& lati¬
tudinẽ. Cui angeloꝵ miliaia nato decantare uenerat
Gloria in excelsisdõ & int̾rapax hominib: bone uolun¬
tatis. I xiiii. Quid cuiq xaturae
CONUENI AT

Expanded text:
simi concipiens, ac sic glorificata, ut Deum Dei Filium coaeternum et consubstantialem Patri generaret. Virgo ante partum, virgo in partu, virgo post partum: dignum enim erat, ut Deo nascente, meritum cresceret castitatis, ne per ejus adventum violarentur integra, qui venerat sanare corrupta. Nec regnator coeli virginalis uteri dedignatus  Al., indignatus est angustias intrare, qui omnium creaturarum implet latitudinem, cui angelorum militia nato decantare venerat: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . CAPUT XV. Quid cuique naturae conveni
Abbreviated transcription (Latin):
glorioso carolo imperatore augustissimo atq
xp̃ianissimo humilis leuita alchuinus indñõ dõ
aesentis prosperitatis & perpetuae beatuidinis
dõ electoͥs potestas & sapientia. Potestas. ut suꝑbos
& doceat pia sollicitudine subiectos Hisduobus
O honriuit: Terrorẽ potentiae urãe suꝑom̃s undiq
genars inmittens. ut uoluntaria subiectione aduosieniãa
quos pricrib: bellicus labor tẽporib sibi subdere ñ potinit:
Quidigitur. quidagendũ est urãe dõ deuotissime solleruidini
tẽpore serenitatis quomilitaris laboris cingulo soluto
totus pacificas qui & epopulus concurrore festnat adurãe

Expanded text:
glorioso Carolo imperatori augustissimo atque christianissimo humilis levita Alcuinus, in Domino Deo praesentis prosperitatis ac perpetuae beatitudinisa Deo electis potestas et sapientia: potestas, ut superbot regat et doceat pia sollicitudine subjectos. His duobuset honoravit, terrorem potentiae vestrae super omnes undique gentes immittens, uquos prioribus bellicus labor temporibus sibi subdere non potuit. Quid igitur? Quid agendum est vestrae Deo devotissimae sollicitudini tempore serenitatis et pacis, quo militaris laboris cingulo soluto totus pacifica quiete populus concurrere festinat ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
nisitaq: scõꝵ auctoritas librorum hoc nobiscumait
ut recte dedõ credamus. eumq tota animi intentione
a memus. sed mentis humane uisio inualida est adaspici¬
enda diuinae maiestatis excelentissimam lucem . ais
iustitiam fidei & dilectionis diuina donante gratia inlus¬
tretur splendore : Qua propt̃ diuina uotis omnibus postu¬
landa est gratia. ut mundetur oculus cordis aduidendũ
Quamꝓpriae trinitas sit unus & solus & uerus ds̃ & quam recte
sentiae dicatur credatur in tellegatur: Adhuius sacratis¬
adtingere potuerit dicente ipsa ueritate : Beat mundo
corde qm̃ipsidm̃ uidebunt : Hae cuero uisio non carnalib:
a estimanda est oculis cermiposse. sed puraem̃tis intuitu
consideranda est. Saecundum quod sci sps gratia nraẽ m̃tis
aciem in lustrare dignabitur: INCIΡIIINT capi

Expanded text:
nis itaque sanctorum auctoritas librorum hoc nobiscum agit, ut recte de Deo credamus, eumque tota animi intentione amemus. Sed mentis humanae visio invalida est ad aspiciendam divinae majestatis excellentissimam lucem, nisi justitia fidei et dilectionis, divina donante gratia, illustretur splendore. Quapropter divina votis omnibus postulanda est gratia, ut mundetur oculus cordis ad videndum, quam proprie Trinitas sit unus, et solus et verus Deus; et quam recte sentiae dicatur, credatur, intelligatur. Ad hujus sacratisattingere poterit: dicente ipsa Veritate, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Haec vero visio non carnalibus aestimanda est oculis cerni posse; sed purae mentis intuitu consideranda est, secundum quod sancti Spiritus gratia nostrae mentis aciem illustrare dignab
Abbreviated transcription (Latin):
factũ natũo sensibilit̃ ut homines &animala aliqua
&iam factumest & natum & renatũ. ut homo factus udõ
Quae regeneratio in solo homine inuenitur. sed ñ nomni
Quidã uero in his qui facta sunt rationale est & mortile
ut idembomo sed hoc in solo homine & i n omni repperitur
Quidã uero rationale tantũ est ñ mortale ut angelus.
Et hoc similit̃ in sola angelica natura inuenitir & i nomni
Sedexhis dest angelis. quidam sunt aeternalte t mnsen
quidã aeternaliter beati. Si cut &iam de hominib: quidã
sunt poenales ꝓpt̃ merita malitiae. quidamuero cum
angelis qui suũ seruauerunt principatũ beati aeter nalit̃
erunt ꝓgratiam dĩ. sed hac diuersitates creaturarum
& cõmutabilitates ab unosolo. & in cõmutabilidõ creatȩ st̃:
qui om̃ã quae sunt incaelo &interra absq ulla dubitati¬
one sicut uoluit fecit. hoc quoq: sciendũ est quod om̃is
substantia quaeds̃ non est creatura est. Et quae crea¬
tura non est dsest. Ix. Quod ucro Quacdã

Expanded text:
ut homines et animalia. Aliquid etiam factum est, et natum, et renatum, ut homo factus a Deo, quae regeneratio in solo homine invenitur, sed non in omni. Quiddam vero in his quae facta sunt, rationale est et mortale, ut idem homo: sed hoc in solo homine, et in omni reperitur; quiddam vero rationale tantum est, non mortale, ut angelus: et hoc similiter in sola angelica natura invenitur, et in omni; sed ex his, id est, angelis, quidam sunt aeternaliter miseri, quidam aeternaliter beati; sicut etiam de hominibus, quidam sunt poenales propter merita malitiae; quidam vero cum angelis, qui suum servaverunt principatum, beati aeternaliter erunt per gratiam Dei. Sed hae diversitates creaturarum et commutabilitates, ab uno solo et incommutabili Deo creatae sunt, qui omnia quae sunt in coelo et in terra, absque ulla dubitatione, sicut voluit, fecit. Hoc quoque sciendum est, quod omnis substantia, quae Deus non est, creatura est, et quae creatura non est, Deus est. CAPUT X. Quod quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. quod uero esse coepit. omnis est creatura. Ideo
inrerũ naturis haec duo tantũ sunt. idest creator &
creatura. Sed qđ semꝑ fuit & semꝑ est. aut ingenitũ
est aut genitũ. aut necingenitũ nec genitũ. Et sunt
haec tria aeternalitertria. Quod ingenitũ est. pat᷑
est solus. quia nullo esse hab& quod est nisia se ipso.¬
quod genitũ est filius est. cui apatre est esse quod est.
Quoduero necingenitũ est necgenitũ spĩ sc̃s est. cui est
esse a patre & filio ꝓcedere. & haectria trinita sest
uere consubstamialis & quo aeterna. Quia igitur
aliud est genuis se quã natumesse. aliud est ꝓcedere
quã genuisse uel natumesse. Manifestumest qm̃
turã aeterne dĩtatis ꝑtin&. porro plurima in eis
quae facta sunt & ex tempore coeperunt distantia inuc
corporalia quedam in uisibilia quedã uero iusibilia
Qudam itaq meis factũ dicitur & nonnaitũ utcaelu dra¬

Expanded text:
t Spiritus sanctus; quod vero esse coepit, omnis est creatura. Ideo in rerum naturis haec duo tantum sunt, id est creator, et creatura. Sed quod semper fuit et semper est, aut ingenitum est, aut genitum; aut nec ingenitum, nec genitum. Et sunt haec tria aeternaliter tria. Quod ingenitum est, Pater est solus, quia a nullo esse habQuod genitum est, Filius est, cui a Patre est esse quod est. Quod vero nec ingenitum est nec genitum, Spiritus sanctus est, cui est esse a Patre et Filio procedere. Et haec tria trinitas est vere consubstantialis et coaeterna. Quia igitur aliud est genuisse quam natum esse, aliud procedere quod genuisse vel natum esse, manifestum est quoniam aturam aeternae Deitatis pertinet. Porro plurima in eis quae facta sunt, et ex tempore coeperunt  Al., quod ex corporalia; quaedam invisibilia, quaedam vero visibilia. Quiddam itaque in eis factum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
in scã trinitate intellegerentur : A ut sigenitus dicer&us
sicut filius. duo rademfilii in eadẽ a estimarentur esse
scã trinitate sed tantũ modo procedere depatre & filio
salua fide dicendus est. quitam̃ non depatre ꝓcedit infiliũ.
& defilio ꝓcedit ad sc̃ificandam creaturã. sicut quidam
male intellegentes credendũ esse putabant. sedsimul
deutroq procedit. Quia pat̾ talemgenuit filium. ut
que mad modũ dese. iade illo quoq: ꝓcedit sp̃s sos: AU¬

Expanded text:
in sancta Trinitate intelligerentur; aut si genitus diceretur in sancta Trinitate intelligerentur; aut si genitus diceretur sicut Filius, duo itidem Filii in eadem aestimarentur esse sancta Trinitate; sed tantummodo procedere de Patre et Filio, salva fide dicendus est. Qui tamen non de Patre procedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam, sicut quidam male intelligentes credendum esse putabant: sed simul de utroque procedit, quia Pater talem genuit Filium, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ciendumest quod non ꝑomã idemest patr̃ẽ dicere &ingenitũ.
quia si filiũ non genuiss&. nihil ꝓhiber& eum dici ingenitũ:
Quia dũ dicitur ingenitus. ñ quid sit sed quid ñsit ille de quodicis
ingenitus significatur: Pater itaq: scđm adfirmationẽ ingenit:
ingenitur. Patrẽ itaq dũdicimus significamus filiũ eũ genuisse
quia filius ꝓpriae ideo genitus dicitur quia patrẽ hab& quieũ
genuit: Sed ñ inter patrem & filiũ diuisio uel excissio. quia
alter in altero est sicut in euangelio legimus ipsũ dnm̃ dicentẽ
Ego in patre & pater in me . unus ab uno genitus. ꝑfectus a per¬
fecto plenitudo diuinitatis in utroq: nihil differens alter
Sicut pat̃ hab& uitã insem&ipso. sic dedit & filio uitam habere
in sem&ipso: Id est talem genuit filium. quiuitã haber &
insem &ipso : Sp̃s siquidem sc̃s. nec ingenitus nec genitus
alicubi dicitur . Nesi ingenitus dicer&ur. sicut pat̃ duo patres

Expanded text:
ciendum est quod non per omnia idem est Patrem dicere et ingenitum; quia etsi Filium non genuisset, nihil prohiberet eum dici ingenitum: quia dum dicitur ingenitus, non quid sit, sed quid non sit ille, de quo dicis ingenitus, significatur. Pater itaque secundum affirmationem; ingenitus ingenitus. Patrem itaque dum dicimus, significamus Filium eum genuisse, quia Filius proprie ideo genitus dicitur, quia Patrem habet qui eum genuit. Sed non est inter Patrem et Filium divisio vel scissio, quia alter in altero est, sicut in Evangelio legimus ipsum Dominum dicentem: Ego in Patre, et Pater in me . Unus ab uno genitus, perfectus a perfecto, plenitudo divinitatis in utroque, nil differens alter Sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso ; id est, talem genuit Filium, qui vitam haberet in semetipso. Spiritus siquidem sanctus nec ingenitus, nec genitus alicubi dicitur: ne si ingenitus diceretur sicut Pater, duo Patres
Abbreviated transcription (Latin):
quia & quod dicitur pat̃. & quod dicitur filius. ae termim atq
in commutabile est eis:
uis alius sit pat̃ alius filius. non est tamen diuersa substar¬
Nuillo modo triplex dicendus est ds̃ quia ñ est qđ crescat illa
ꝑfectio summe trinitatis. Perfectus aut̃ siue pat̃. siue filius.
Quae sixt propiuae unicuieue ꝑ¬
SONAE IN SC̃A TRINITTE
abent itaq singulae in scã trinitate ꝑsonȩ aliquid ꝓpriun
Squo in se parabili aequalitate aliquã inse oftendant
ꝓpri&aitẽ. Pat̃ solus pat̃ & filius solus filius & sp̃s̃ sẽs solus
sp̃ssc̃s Et pat̃ hoc hab& ꝓprium qđ exomnib quae sunt solus est
quia ab alio ñ est: ac ꝑ hoc solus est in paternitatis persona. ñ
indeitatis essentia : Vnigenitus uero filius dĩ hochab& ꝓpriũ
qđ ex solo idest patre consubstantialit̃. & coessentialiter solus

Expanded text:
quia et quod dicitur Pater, et quod dicitur Filius, aeternum atque quia et quod dicitur Pater, et quod dicitur Filius, aeternum atque incommutabile est eis. m dici Al., dicere . Quamvis alius sit Pater et alius Filius, non est tamen diversa substanSpiritus sanctus, nullo modo triplex dicendus est Deus, quia non est quo crescat illa perfectio summae Trinitatis. Perfectus autem sive Pater, sive Filius. Quae sint propria unicuique personae in sancta Trinitate. Habent itaque singulae in sancta Trinitate personae aliquid proprium, quo inseparabili aequalitate aliquam in se ostendant proprietatem. Pater solus Pater, et Filius solus Filius, et Spiritussanctus. Et Pater hoc habet proprium, quod ex omnibus quae sunt, solus est qui ab alio non est: ac per hoc solus est in paternitatis persona, non solus in deitatis essentia. Unigenitus vero Filius Dei hoc habet proprium, quod ex solo, id est, Patre consubstantialiter et coessentialiter solus
Abbreviated transcription (Latin):
patri patrẽ esse. uł filium filiũ esse . quia & ille semꝑ pat̃. & ille
semꝑ filius quia aeternitas & in cõmutabilitas negat accidentis
alicuius indõ instabilitatẽ . quia omne accidens scđm tempus
uelesse uel ñesse potest. Vel potuit. ł &iam poterit: Quia
pater num quã ñ pater. & filius nũquam ñ filius. Nec coepit
umquam pat̾ esse pat̃. nec filius. eẽ filius Quodsi aliquando
coepiss& pater pat̃. eẽ. uł filius filiusesse. uł desiner & esse qđ erit.
scđm accidens dicer&ur pater uel filius: Siuero qđ dicitur
pat̃. ad se ipsum dicer&ur ñ adfilium: & quod dicitur filius.
ad seipsum dicer&ur ñ ad patrẽ. scđm substantiã dicer&ur:
Sed pater ñdicitur pat̃. nisi ex eo quod est ei filius & filius
ñdicitur filius. nisi exeo quod hab& patrem : Non scđm subs¬
tantiam ut dictumest in priorib: . quia ñquisq: eoꝵ ad seipsũ.
sed adinuicẽ atq alter utrũ ista dicuntur : Neq scđm accidens.

Expanded text:
Patri Patrem esse, vel Filio Filium esse, quia et ille semper Pater, et ille semper Filius; quia aeternitas et incommutabilitas negat accidentis alicujus in Deo instabilitatem; quia omne accidens secundum tempus vel esse, vel non esse potest, vel potuit, vel etiam poterit; quia Pater nunquam non Pater, et Filius nunquam non Filius; nec coepit unquam Pater esse Pater, nec Filius esse Filius. Quod si aliquando coepisset Pater Pater esse, vel Filius Filius esse, vel desineret esse quod erat, secundum accidens diceretur Pater, vel Filius. Si vero quod dicitur Pater ad seipsum diceretur, non ad Filium, et quod dicitur Filius ad seipsum diceretur, non ad Patrem, secundum 711 substantiam diceretur: sed Pater non dicitur Pater, nisi ex eo quod est ei Filius; et Filius non dicitur Filius, nisi ex eo quod habet Patrem; non secundum substantiam, ut dictum est in prioribus, quia non quisque eorum ad seipsum, sed ad invicem, atque alterutrum ista dicuntur; neque secundum accidens,
Abbreviated transcription (Latin):
tiae. atq essentiae inseparabilit̃q: operari. quicquid
a singulis personis legimus operatum esse: quãuis cer¬
tissimum sit patrem esse solum quidixit: Hic est filius
meus dilectus in quomihi conplacui. & filium esse solũ.
suꝑquem illauox solius patrissonuit. quando inior dane¬
saecundũ iohannẽ baptizatus est: Idem unigenitus ds̃
quiinspeciae columbae suꝑ eundem baptizatum ascendentẽ
deaqua descendit. & quinquagesimodie postresurrectionẽ
xp̃i fideles inunoloco positos in linguarum ignearum uisione
adueniens repleuit : Illam tam̃ uerissime uocem qua solus
locutus est ds̃ pater. &illam carnẽ quasolus homo factus est
fideles unoloco constitutos repleuit. operaesse totius
scaẽ trinitatis. id est uniusdĩ qui fecit in caelis & interra.

Expanded text:
tiae atque essentiae, inseparabiliterque operari quidquid tiae atque essentiae, inseparabiliterque operari quidquid a singulis personis legimus operatum esse. Quamvis certissimum sit Patrem esse solum meus dilectus, in quo mihi conplacui, filium solum esse superquem illasecundum hominem baptizatus est, idem unigenitus Deus qui in specie columbae super eumdem baptizatum ascendentem de aqua descendit , et quinquagesimo die post resurrectionem Christi fideles in uno loco positos, in linguarum ignearum visione adveniens, replevit . Illam tamen verissime vocem qua solus locutus est Deus Pater, et illam carnem qua solus homo facfideles uno loco conssanctae Trinitatis, id est unius Dei, qui fecit omnia in coelo et in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
necessariumest. quod pat̾ plenus & ꝑfectuse sids̃:
inunaquaque persona semel dictaque est intribus ꝑsonis
sinul nominatis. Nonita dicimus in hominib fieri posse
abraham plenus homo: ysaacplenus homo: Ia cob plenus
pertin& naturam : Nontam̃ hutres unus homo. sedtres
omnimodis homines : & aliquidmaius intrib: cognoscitur
quam in quo lib& uno eorum: Item abraham unus horno
Nontamen tresꝑsone ineo. sicut inunodeo tressunt ꝑsonie
plene & ꝑfecte : Seduna persona in abrabam. sicut inuno

Expanded text:
endum est, quod Pater plenus, et perfectus est Deus; in unaquaque persona semel dicta, quae est in tribus personis simul nominatis. Non ita dicimus in hominibus fieri posse; Abraham plenus homo, Isaac plenus homo, Jacob plenus pertinet naturam: non tamen hi tres sunt unus homo, sed tres omnimodo homines; et aliquid majus in tribus cognoscitur, quam in quolibet uno eorum. Item Abraham unus homo, non tamen tres personae in eo, sicut in uno Deo tres sunt personae plenae et perfectae; sed una persona in Abraham, sicut in uno
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ p&uã aequalitatis suae iustitiã. & a et̃ nae bonitatis
miseri cordiã. Iustitiã in angelo homicida suiipsius atq
hominis. in homine uero ab eodẽ ꝑdito miseri cordiam.
quẽ gratuitu magnae pi&̾atis suae munere redimere
uoluit qđ in sequentib: diuina nobis donante gr̃a dicturi
sumus.

Expanded text:
et perpetuam aequitatis suae justitiam, et aeternae bonitatis suae et perpetuam aequitatis suae justitiam, et aeternae bonitatis suae misericordiam. Justitiam in angelo homicida sui ipsius atque hominis; in homine vero ab eodem perdito misericordiam, quem gratuito magnae pietatis suae munere redimere voluit. Quod in sequentibus divina nobis donante gratia dicturi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
unã caelestẽ. alterã terrestr.ẽ. & utrãq liberi ar¬
bitrii potestate ñuilitauit. Vt uoluntariae indilectionedi
& diuinae potentiae laude ꝑ p&ualit̾ atq beate ꝑ maner&.
Sedquia prior id est angelica. ñ tam̃ tota ꝓpriae delectando
potentia. ab amore summiboni recedens inseipsã de lapsa
sui homicida facta est. erumnosã atq penalẽ impi&atis
suae aeternitatẽ exꝑta. Pro inde inuidia contra hominẽ
in ardescens. ne caelestẽ beatitudinis sedem possider &
Incitauit eũ ad peccandũ efficiens cũ suae sotiũ miseriae
adimaginẽ suam c̃ditã ꝑdita dignitatissuae nomine
ñ passus miseratus hominẽ reformare eũ uolens ad pris¬
tinae dignitatis nobilitatẽ. Misit unicũ filiũ suũ hominẽ
suscipere. ut idem quids̃ erat ex dõ ess& homo ex homine.
& in mortalis haber & aliquid unde mori potuiss&. Ad¬
sumpsit itaq dĩfilius ex mortalitate nr̃a. unde salua sua
inmortalitate mortalis ess&. & diabolũ hominis uictorẽ¬

Expanded text:
estrem; et utramque liberi arbitrii potestate nobilitavit, ut voluntarie in dilectione Dei, et divinae potentiae laude perpetualiter atque beate permaneret. Sed quia prior, id est, angelica, non tamen tota, propria delectando 725 potentia, ab amore summi boni recedens, in seipsam delapsa, sui homicida facta est, aerumnosam atque poenalem impietatis suae aeternitatem experta: proinde invidia contra hominem inardescens, ne coelestem beatitudinis sedem possideret, incitavit eum ad peccandum, efficiens eum suae socium miseriae,ad imaginem suam condita, perdito dignitatis suae nomine non passus, miseratus hominem, reformare eum volens ad pristinae dignitatis nobilitatem, misit unicum Filium suum hominem suscipere, ut idem, qui Deus erat ex Deo, esset homo ex homine, et immortalis haberet aliquid unde mori potuisset. Assumpsit itaque Dei Filius ex mortalitate nostra, unde salva sua immortalitate, mortalis esset  Al., mori potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tantiale donatori. quia donũ donabile fieripoterit . quã¬
sed ab aeternitate ꝓcedit. Sed quia sic ꝓcedebat ut ess&
donabile iã donumerat & antequam ess& cuidar &ur
Alit̃ enim intellegitur cũdicitur donum. alit̃ cũ dicitur
donatũ. Namdonũ potest esse & antequam d&ur. Donatũ
autẽ nisi cuilib& datũ fuerit nullo modo dicipotest.
hocitaq: donũ dĩ occultũ fuit a baeterno in patre &filio
emanifestandũ oportuno tẽpore dũ essent quib: manifesto
debera. Et hocdonũ id est spsscs̃ in eadẽ unitate subsidostiar

Expanded text:
tantiale donatori: quia donum donabile fieri poterit, quamsed ab aeternitate procedit; sed quia sic procedebat ut esset donabile, jam donum erat, et antequam esset cui daretur. Aliter enim intelligitur cum dicitur donum, aliter cum dicitur donatum. Nam donum potest esse et antequam detur: donatum autem nisi cuilibet datum fuerit, nullo modo dici potest. Et hoc itaque donum Dei occultum fuit ab aeterno in Patre et Filio; manifestandum opportuno tempore, dum essent quibus manifestari deberet. Et hoc donum, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriae nominatus est. nec filius nec sps̃sc̃s. sed absolutae.
Beatus & solus potens r ex regum & dns dominantiũ. qđ est
unus solus beatus potens in uisibilis. Verus ds̃ ipsa trinitas
omp̃s &uni potens. quia una potentia est totius scaẽ
trinitatis. Neq enĩ quia ipse filius alibi loquens uocẽ
sapientiae. Ipsa est enĩ sapientia dĩ ait. Girum caeli
Cr cuiuisola. Separauit ase patrẽ quanto magis
ergo non est necesse ut tantũ modo de patreꝓpt̃¬

Expanded text:
nec Filius, nec Spiritus sanctus; sed absolute, beatus et solus potens, Rex regum et Dominus dominantium, quod est unus, solus, beatus, potens, invisibilis, verus Deus, ipsa Trinitaimo omnipotens, etiam et unipotens, quia una potentia est totius sanctae Trinitatis. Neque enim quia ipse Filius alibi loquens voce sapientiae ipse est enim sapientia Dei, ait: Gyrum coeli circuivi sola , separavit a se Patrem: quanto magis ergo non est necesse, ut tantummodo de Patre p
Abbreviated transcription (Latin):
bicumq inscriptura scã legitur solus ds̃. non de una¬
qua lib& ꝑsona in scã trinitate intellegendum est. sed de
tota scã trinitate quae aequalit̃ operatur om̃a quaecũq
operanda esse iudicat. Vnde qđ in psalmis dicitur. Qui
facit mirabilia magnasolus. qui facit luminaria magna¬
solus. Vnde solo patre sicut aduersarii uolunt intellegit᷑
dictum. sed de tota scã trinitate quae est unussolus ds̃.
Similit̃ de patresolo ñ est intellegendũ qđ apłs ait. Beatus
& solus potens ⁊ exregum dñs̃ dominantiũ. Quisolus
hab& in mortalitatẽ. & lucẽ habitat in accessibilẽ. quẽ nemo

Expanded text:
bicunque in Scriptura sancta legitur, solus Deus, non de unaqualibet persona in sancta Trinitate intelligendum est, sed de tota sancta Trinitate, quae aequaliter operatur omnia quaecunque operanda esse judidicat. Unde quod in Psalmis dicitur: Qui facit mirabilia magna solus ; qui facit luminaria solus , non de solo Patre, sicut adversarii volunt intelligitur dictum, sed de tota sancta Trinitate, quae est unus, solus Deus. Similiter de Patre solo non est intelligendum quod Apostolus ait: Beatus, et solus potens, Rex regum et Dominus dominantium, qui solus habet i
Abbreviated transcription (Latin):
Samboꝵ siue scitis siue caritas siue ideo umitas quia canitas
&i deo caritas quia sc̃itas. Nequaquã minor est mnaliquo lus
ex quib ꝓcedit. Et haecest summa caritas quagenitus a
gignendo diligatur. genitorẽq suũ diligat Etideo non
amplius quã triasunt. Vnus diligens unũ quide illo est
&unus diligens unũ a quo est. & ipsa dilectio dequadicitur
quia ds̃ caritas est. Et haec summna &ineffabilis trinitas
Absq dubitatione ideo sp̃s̃ scs̃bis datusest ut cõm̃darent᷑
Aduo p̃cepta caritatis. Duo sunt enĩ p̃cepta. sedunest
caritas. Sic &iam unus sp̃s &duodata. Nec alia caritas
diligit ꝓximũ quã illa quaediligitdm̃. Int̾radatur sp̃s
ut diligatur ꝓximus de caelodatur ut diligatur ds̃
Quã uissit alius ds̃ aliud ꝓximus. tam̃ una caritate dili¬
quod dedit Ille enĩdedit quidecaelo descendit
Hic inuenit cuidar&. sedinde attulit quiddar&. Sedista
habent qui se di uidunt abunitate catholicae pacis. FAXI

Expanded text:
e ideo unitas quia charitas, et ideo charitas quia sanctitas: nequaquam minor est in aliquo illis ex quibus procedit. Et haec est summa charitas, qua genitus a gignente diligatur, genitoremque suum diligat, et ideo non 724 amplius quam tria sunt: unus diligens eum, qui de illo est; et unus diligens eum, a quo est; et ipsa dilectio, de qua dicitur, quia Deus charitas est. Et haec summa et ineffabilis Trinitas Absque dubitatione ideo Spiritus sanctus bis datus est, ut commendarentur duo praecepta charitatis. Duo sunt enim praecepta, sed una est charitas; sic etiam unus Spiritus, et duo data. Nec alia charitas diligit proximum, quam illa quae diligit Deum. In terra datur Spiritus, ut diligatur proximus: de coelo datur, ut diligatur Deus. Quamvis sit aliud Deus, aliud proximus, tamen una charitate diliquod dedit. Ille enim dedit, qui de coelo descendit. Hic invenit cui daret, sed inde attulit quid  Al., quod habent, qui se dividunt ab unitate catholicae pacis. CAPUT XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
diffunditur in cordib: nr̃is dĩ caritas. perquam in nos
tota in habitat trinitas. quo circa rectissime sp̃ssẽs cũsitds
tas intellegenda est. quae ꝑducit addm̃ & sine qualib&¬

Expanded text:
diffunditur in cordibus nostris dei caritas, per quam nos diffunditur in cordibus nostris dei caritas, per quam nos tota inhabitat trinitas. quocirca rectissime spiritus sanctus, tas intellegenda est, quae perducit ad deum et sine qua quo
Abbreviated transcription (Latin):
patre & filio aequalit̃ ꝓcedit. & cum patre & filio ae¬
qualit̃ adoratur. quia aequalit̃ est ds̃ totus patris. & totus
filii sps. quia unus naturalit̃ sp̃s est & patris & filii. ꝓinde
totus depatre ꝓcedit . & totus defilio. Totus inpatre man&
& totus infilio. quia sic man& ut ꝓcedat. sic ꝓcedit ut ma¬
neat. Vnde naturalit̃ hanchab& cumpatre & filio unitatis
plenitudinẽ. & plenitudinis unitatẽ. ut totum patrẽ habeat
a filio. qui&iam a patre & filio totus ae qualit̃ datur. Immo
& a se ipso datur. sicut filius de eo dicit. Sp̃s ubiuult spirat.
Ipse inꝓphetis locutus est. per ipsum a postoli sine timore
saeculariũ potestatũ testimoniũ ꝓferebant de xp̃o. quia
Inipso enim habent om̃s fideles remissionẽ peccatorum
siue in baptismo. siue &iam inpaenitentia. Ipse caritasdixi.
ditus idest consolator dicitur. quia reuera dumdona
sacram̃toꝵ distribuit. consolationẽ animae p̃b&. ꝑquẽ¬

Expanded text:
Patre et Filio aequaliter procedit, et cum Patre et Filio aequaliter adoratur, quia aequaliter est Deus, totus Patris et totus Filii Spiritus; quia unus naturaliter Spiritus est, et Patris, et Filii; proinde totus de Patre procedit, et totus de Filio; totus in Patre manet, et totus in Filio, quia sic manet ut procedat, sic procedit ut maneat. Unde naturaliter hanc habet cum Patre et Filio unitatis plenitudinem, et plenitudinis unitatem, ut totum Patrem habeat,a Filio; qui etiam a Patre et Filio aequaliter datur, imo et a seipso datur, sicut Filius de eo dicit: Spiritus, ubi vult, spirat . Ipse in prophetis locutus est, per ipsum Apostoli sine timore saecularium potestatum testimonium proferebant de Christo, quia in vobis . In ipso enim habent omnes fideles remissionem peccatorum, sive in baptismo, sive etiam in poenitentia. Ipse charitas Dei cletus, id est, consolator dicitur, quia revera dum dona sacramentorum distribuit, consolationem animae prae
Abbreviated transcription (Latin):
ona sc̃ĩsps mẽbris eccłae singillatim diuidunt᷑ & singu¬
lis singula dona tribuuntur. In xp̃o siquidẽ solo om̃is
plenitudo donoꝵ. quia omnis plenitudo diuinitatis ineo
habitat. Vnde plenus gratiae & ueritatis ab euange lista
p̃dicatur . Inspũ scõ om̃is gratia donorũ consiftit. ipse enim
ꝓut uult gratias donoꝵ largitur. Aliis dans sermonẽ sapientiae
aliis scientiae. aliis fidẽ. atq ita unicuiq: inuirtute scĩsps
gratia tribuitur. Scđm uoluntatẽ largnoris. & in omnib idẽ
sp̃s hab&ur. sicut in ꝓph&is unus atq idem locutus est sp̃s.
Ipse &iam in effabilia doc&. qua̧ ꝓferre humanus sermo
non potest. Ip̃se enĩ dicitur ab a postolo gemitib inenarra¬
bilib: postulare ꝓnobis. Postulare planedicitur. quia nos
postulantes facit in effabili cordisgemitu. sed non nuno
ut quondã dona scĩ spssunt in hominib: Nã paucis in populo
Nunc autẽ in omnicredentiũ multitudinẽ sp̃sscĩ gratia

Expanded text:
 Spiritus membris Ecclesiae sigillatim dividuntur, et singulis singula dona tribuuntur. In Christo siquidem solo omnis plenitudo donorum, quia omnis plenitudo divinitatis in eo habitat. Unde plenus gratiae et veritatis ab evangelista praedicatur . In Spiritu sancto omnis gratia donorum consistit  Al., existit; ipse enim, prout vult, gratias donorum largitur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem; atque ita unicuique in virtute sancti Spiritus gratia tribuitur secundum voluntatem largitoris, et in omnibus idem Spiritus habetur, sicut in prophetis unus atque idem locutus est Spiritus . Ipse etiam ineffabilia docet, quae proferre humanus sermo non potest; ipse enim dicitur ab Apostolo gemitibus inenarrabilibus postulare pro nobis : postulare plane dicitur, quia nos postulantes facit ineffabili cordis gemitu. Sed non nunc, ut quondam, dona sancti Spiritus sunt in hominibus; nam paucis in populo nunc autem in omni credentium multitudine Spiritus sancti gratia
Abbreviated transcription (Latin):
corporis mẽbra diuersa habent officia. quae tam̃ nomina
operatur anima & regit. Distribuens unicuiq mẽbro
quid faciat. oculo ut uideat manu ut oper&ur. pedi ut
ambul&. aurẽ ut audiat. Sicsunt &iam diuersa dona fide¬
lib tã quã mẽbris ad m̃surã cuiq ꝓpriam distributa
Quamuis enĩ & inomni fideliũ multitudine diuersae sint
donoꝵ gratiae. unũ tam̃ corpus est eccłae ꝑ unum spm̃
qui sps meae humilitatis spũi inspirare dign&ur.
quid de inceps dicendum sit de in effabili xp̃i dñ i nostri
ibũ xp̃i natiuitate. de quo ꝓph&a ait. Generationẽ eius
quis en arrauit. quod abalio incipiendum esse exordio
melius arbitror. Ex Plicit lĩB II¬

Expanded text:
corporis membra diversa habent officia, quae tamen omnia una operatur anima et regit, distribuens unicuique membro, quid faciat; oculo, ut videat; manui, ut operetur; pedi, ut ambulet; auri, ut audiat: sic sunt etiam diversa dona fidelibus tanquam membris ad mensuram cuique propriam distributa. Quamvis enim, et in omni fidelium multitudine diversae sint donorum gratiae, unum tamen corpus est Ecclesiae per unum qui Spiritus meae humilitatis spiritui inspirare dignetur, quid deinceps dicendum sit de ineffabili Christi Jesu Domini nostri Nativitate, de quo Propheta ait: Generationem ejus quis enarrabit ? quod ab alio incipiendum esse exordio melius arbitror. LIBER TERTI
Abbreviated transcription (Latin):
semnptumest. Prope est dñs obtrnitiscorde quod migis
ptinsẽ adbumilitatẽ. sed quem ad modum terra appel¬
lati sest peccator cumei dictumest: Terraes & intran
dis. Si ccaelum iustus ac contrario dicipotest. Iu stoseni
dicitur templũdĩ scm̃est quodestisuos. Quã proptet
suuntemplosuo habitat ds̃ quia sc̃ĩ templum eius sunt.
secte dicitur quies incuelis idest insc̃is & a conimoditis¬
sima ista similitudo est. ut spiritalter. tantũ inter esse
uideatur inter iustos & peccatores quantũ corporalit
intercaelum &int̃ terrã cuius rei significande gratiae:
unde calũ surgit & lumen oritur : Non tam quã ibi
habit& ds̃. quas c&eras mundi partes deseruerit. qui
ubiq p̃sensest non locoꝵ spaciis sedmaiestatis potentiae:
Sedut ad moneatur animus ad naturã excellentiorẽ
se conuertere. idest ad dm̃ qui est lum̃ uerũ in lumi¬
nans omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundum.

Expanded text:
scriptum est: Prope est Dominus obtritis corde ; quod magis scriptum est: Prope est Dominus obtritis corde ; quod magis pertinet ad humilitatem. Sed quemadmodum terra appellatus est peccator, cum ei dictum est: Terra es, et in terram ibis , sic coelum justus e contrario dici potest; justis enim dicitur: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Quapropter si in templo suo habitat Deus, quia sancti templum ejus sunt, recte dicitur, qui es in coelis, id est, in sanctis; et accommodatissima ista similitudo est, ut spiritaliter tantum interesse videatur inter justos et peccatores, quantum corporaliter inter coelum et terram. Cujus rei significandae gratia unde coelum surgit, et lumen oritur, non tanquam ibi habitet Deus, quasi caeteras mundi partes deseruerit, qui ubique praesens est, non locorum spatiis, sed majestatis potentia: sed ut admoneatur animus ad naturam excellentiorem se convertere, id est, ad Deum, qui est lumen verum, illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum ;
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnia concludantur abeo : Non locali magnitudine.
illi p̃sentia quã uis quidã hoc intellegant. quidã uero
non intellegant: Na ⁊ caeco sol absensest. quã uis sit in
sole & soli p̃sens: Sed de talibus dedõ dictis nihil huma¬
namens localis uel temporalis mutabilitatis fingere
uł cogitare deb&. I U. Qua re ds̃ dicatut
magis ixcaelo haritare quam int̃ua
uoduero indominica oratione dicitur. pater nofter
quies incaelis. uel quod in psalmis legitur. ad teleuaui
oculo sineos quibabitas incaelis. Non corporalite intel¬
legendumnest. sed spiritaliter qui non spatio locorun
imiuedi corpora quae nom possunt esse nis in loco. Seds
incaelis ta quã in superiorib mundi partib locus he ise
edi tun melioris meritisunt aues quarumutaest
do uiei ormonautẽ scriptum est : Propeest dñs
excelsis hominibus. aut eis quim montes habra it Sed

Expanded text:
ut omnia concludantur ab eo, non locali magnitudine, ut omnia concludantur ab eo, non locali magnitudine, illi praesentia; quamvis quidam hoc intelligant, quidam vero non intelligant; nam caeco sol absens est, quamvis sit in sole, et soli praesens. Sed de talibus de Deo dictis nihil humana mens, localis vel temporalis mutabilitatis, fingere vel cogitare debet. CAPUT V. Quare Deus dicatur magis in coelo habitare quam in terra. Quod vero in Dominica oratione dicitur, Pater noster, qui es in coelis ; vel quod in Psalmis legitur, Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelis , non corporaliter intelligendum est, sed spiritaliter, quia non spatio locorum sima quidem mundi corpora, quae 716 non possunt esse, nisi in loco: sed si in coelis, tanquam in superioribus mundi partibus, locus Dei esse creditur, melioris meriti sunt aves, quarum vita est Deo vicinior. Non autem scriptum est: Prope est Dominus excelsis hominibus, aut eis qui in montibus habitant; sed
Abbreviated transcription (Latin):
uicquid innatura creaturarũ est creatura est dĩ:
cuius omnipotentia ea gubernat. regit & impl&
quae creauit: Necideo dm̃ implere om̃a dicimus ut
eum contineant. sed ut ipsa potius contineantur ab eo:
Nec particulatim ds̃ impl& om̃a. nec ullatenus ita putan¬
& minima minus. Dum sit ipse potius totus inomnib
si ue om̃a in ipso: Cuius omnipotentia omnia c̃cludit
nec euadendi potentiã eius curaditũ inuenire poterit:
Quienĩ eũ non hab& placatũ. nequaquã euad & iratum:
nm̃sitas diuine magnitudinis itaest. ut intelleganus eũ
intraom̃a sed non inclusũ . Extraom̃a sedñ exclusum:
&ideo interiorẽ. ut omnia contineat: Ideo ex teriorẽ
ut incircũ scriptae magnitudinissuae inm̃sitate omnia
concludat: Peridergo qđ ex terior est. ostenditur esse
creator Periduero qđ interior. gubernariom̃ã de¬
monstratur : hac ne ea quaecreata sunt sinedõ essent.
ds̃ intra om̃a est: uerũ ne ex tradõ essent . ds̃ exterior est:

Expanded text:
uidquid in natura creaturarum est, creatura est Dei, cujus omnipotentia ea gubernat, regit, et implet quae creavit. Nec ideo Deum omnia implere dicimus, ut eum contineant, sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus implet omnia; nec ullatenus ita putan minima minus: dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso, cujus omnipotentia omnia concludit. Nec evadendi potentiam ejus quis aditum invenire poterit; qui enim eum non habet placatum, nequaquam evadet iratum. nquit, divine magnitudinis ita est, ut intelligamus deum intra omnia sed non inclusum, extra omnia sed non exclusum, et ideo interiorem, ut omnia contineat, ideo exteriorem, ut incircumscripta magnitudinis sue immensitate omnia concludat. Propter id ergo, quod exterior est, ostencreator; per id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est; verum ne extra Deum essent, Deus exterior est,
Abbreviated transcription (Latin):
inde ante quã facer & ds̃ caelũ & terrã. ubi habitabata¬
r& ds̃ scõs ubi habitabat a Cui respondendũ est. in se
in caelis habitare. quia maior cognitio est in caelis
illius sum mae maiestatis & essentiae in angeł uł inscĩs
animab: scõꝵ. quã in t̾ra habitantib scĩs. ꝓpt̃ graui¬
tudinẽ carnalis habitationis quae uix ꝑmittit ani¬
mã ad purũ ueritatis lum̃ auolare. Sicut dicitur¬
corpus quod corrũpitur ad grauat animã. & depri¬
mit t̃rena in habitatio sensum multa cogitantem.
Cumigitur exuta erit anima huic mortali habitatione
& sereno redditur ꝑp&uo. tunc uidebit facie ad faciẽ.
quod nunc ꝑspeculũ inenigmate c̃siderat.
Quamius humaro moie scriptura de

Expanded text:
inde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabatret Deus sanctos, ubi habitabat? Cui respondendum est, in se in coelis habillius summae majestatis et essentiae in angelis vel in animabus sanctorum, quam in terra habitantibus sanctis propter gravedinem carnalis habitationis, quae vix permittit animam ad purum veritatis lumen advolare. CAPUT Corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Cum igitur exuta erit anima hac mortali habitatione, et sereno reddetur perpetuo, tunc videbit facie ad faciem, quod nunc per speculum in aenigmate considerat . Quamvis huma
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis ante tẽpore ex uirginali carnẽ ad sum̃do homo
fieri uoluiss&̾ . Quod uerbũ ꝑ omni potentiã suã uoluit
hunc hominẽ quẽ ad sumpsit hoc fieri extempore. qđ ipse
semꝑ fuit sine tempore. id est ꝓprius filius dĩ. ut ñ possint
dici duo filuidĩ. Alius ante tempora genitus. & alius natus
edidit & hominẽ. quae fuit lana mundissima. & uirgi¬
nitate clarissima. & inc̃parabilis uniuersis quae erant sub
cuelo uirginib. Eratq talis actanta ut sola digna fier&
diuinitatẽ in se recipere filudĩ. Sicut concilu sanguinẽ
lana susciper& . ut purpura ex eadẽ lana imperiali ma¬
iestati tantũ modo digna fuiss&. quã nullus alius indue¬
r&ur. nisi augusta p̃ditus dignitate. Ita sp̃ssc̃s suꝑue¬
niens inbeatã uirginẽ & uirtus altissimi obumbrauit eã
ut lana fier & diuinitate purpurata solũ modo aeterno
imperatori indui dignissima. & sic facta est beatissima

Expanded text:
quamvis in tempore ex virginali utero carnem assumendo homo fieri voluisset. Quod Verbum per omnipotentiam suam voluit hunc hominem quem assumpsit, hoc fieri ex tempore, quod ipse semper fuit sine tempore, id est, proprius Filius Dei, ut non possint dici duo Filii Dei, alius ante tempora genitus, et alius natus edidit et hominem, quae fuit lana mundissima, et virginitate clarissima, et incomparabilis universis quae erant sub coelo virginibus, eratque talis ac tanta, ut sola digna fieret divinitatem in se recipere Filii Dei. Sicut enim conchylii sanguinem lana suscipit, ut purpura ex eadem lana, imperiali majestati tantummodo digna fiat, qua nullus alius induitur, nisi augusta praeditus dignitate: ita Spiritus sanctus superveniens in beatam Virginem, et virtus Altissimi obumbravit eam, ut lana fieret divinitate purpurata, solummodo aeterno imperatori indui dignissima. Et sic facta est beatissima
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. quod adsitum. & abissum. tamquã uestimentum
amictus quodadabitum: & annitui non deficient. quod
ad tempus : & si a scendero incaelum tuibies. qđ ad locũꝑtin&.
Dicitur & dedõ. Penit& me hominẽ fecisse. uel &iam labo¬
raui sustinens. Neq enim aliquid ds̃ patitur. quantum ad eius
substantiam ꝑtin& quads est. quia in commutabilis &inpassibił
substantia est : dumaliae om̃is substantiae capiunt acciden¬
in commutabilis substantia uel essentia quaeds est. cui ꝓfecto
ipsumesse unde essentia nominata est. maximae acueris¬
in illo est & non : sed est in illo est: Iamuero sublimitas
huius tam arduae disputationis respirare aliquantulũ
dictantem ammon&. ut liberiori sensu. ea quae deinde
dicenda sunt ingrediatur explanare:

Expanded text:
dicitur , quod ad situm; et abyssum tanquam vestimentum dicitur , quod ad situm; et abyssum tanquam vestimentum amictus , quod ad habitum; et, anni tui non deficient , quod ad tempus; et, Si ascendero in coelum, tu ibi es , quod ad locum pertinet. Dicitur et de Deo, Poenitet me hominem fecisse ; vel etiam: 714 Laboravi sustinens. Nequeua Deus est, quia incommutabilis et impassibilis substantia est; dum aliae omnes substantiae capiunt accidenincommutabilis substantia vel essentia, quae Deus est. Cui profecto ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac verisin illo est et non, sed est in illo est. Jam vero  Al., Ea vero sublimitas hujus tam arduae disputationis respirare aliquantulum dictantem admonet, ut liberiori sensu ea quae deinde dicenda sunt, ingrediatur  Al.,
Abbreviated transcription (Latin):
sepe loquela nr̃a ostendit: Hisergo omnib: modis sol&
scã scriptura dedõ loqui. sed aliter ꝓpriae. aliter trans¬
latiue. aliter relatiue propriae ds̃dicitur substantia
una summa & ineffabilis. quae semꝑ idemest quodest.
cuinihil accidens uel recedens inesse poterit. quae semꝑ
est quod est quia semꝑ inmutabilis Item ds̃ magnus
dicitur . ñ alia magnitudine nisi quia ipse magnus est.
aliud bonumesse. sedeo quod est magnus est & bonus est.
Ideo nectres substantias. nectres magnos. nec tresbonos
dedõ dicere fasest. Quod autem facere dedõ dicitur.
uerissime dicitur. ꝑ quem omnia facta sunt quae sunt
dño dicente: Paterm̃s usq: modo operatur. & ego ope¬
ror: Haec ꝓpriae in p̃dicam̃tis supra nominatis de dõ
dicuntur si tam̃ de illo ꝓpriae aliquid dici ore hominis
& loca & tempora. & pati. non ꝓpriae sedtrans latiue per
similitudines dicuntur indõ : Nam& sedere suꝑcherubim

Expanded text:
saepe loquela nostra ostendit. His ergo omnibus modis solet saepe loquela nostra ostendit. His ergo omnibus modis solet sancta Scriptura de Deo loqui, sed aliter proprie, aliter translative, aliter relative. Proprie Deus dicitur substantia una, summa et ineffacui nihil accidens vel recidens inesse poterit, quae semper est quod est, quia semper immutabilis. Item Deus magnus dicitur, non alia magnitaliud bonum esse; sed eo quod est, magnus est, et bonus est. Ideo nec tres subtantias, nec tres magnos, nec tres bonos de Deo dicere fas est. Quod autem facere dicitur, de Deo verissime dicitur, per quem omnia facta sunt quae sunt, Domino dicente: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Haec proprie in praedicamentis supra nominatis de Deo dicuntur; si tamen de illo proprie aliquid dici ore hominis et loca, et tempora, et pati non proprie, sed translative per similitudines dicuntur in Deo; nam et sedere super Cherubin
Abbreviated transcription (Latin):
ecimsunt genera humanae locutionis quib: homi¬
nes suossensus solent int̾se conferre : Nonde illis
dico quas gramatici partes orationes uocant. sedde illis
quas philosophi grecae categorias. latine p̃dicamenta
appellari solent. quae quidem ab eis sic nominantur
substantia quantitas qualitas ad aliquid quod genus
locutionis relatiuũ dicitur Item habitus. situs. tẽpus.
locus. facere pati: Hae sunt igitur causae locutionis nr̃ae.
aut enĩ de substantia cuius lib& rei loquimur. uelde
quantitate id est magnitudine: aut &iam dequalitate
in quogenere locutionis bonos dicimus quiboni sunt :
Autuero ad aliquid id est dũ ꝑsone quae lib& interse
conferuntur . utdominus nondicitur nisi seruus intellegatur
Neciterum seruus nisi respiciat addnm: Item de habitu
animi uł corporis. aut desitu in quo consideratur stare.
sedere. iacere: Deloco &tempore. id est quid inquo loco
uel tempore fiat: Itẽ quis quid faciat. uelquid patiatur.

Expanded text:
ecem sunt genera humanae locutionis, quibus homines suos sensus solent inter se conferre: non de illis dico quas grammatici partes orationis vocant; sed de illis quas philosophi Graece categorias; Latine praedicamenta appellare solent. Quae quidem ab eis sic nominantur: Substantia, quantitas, qualitas, ad aliquid, quod genus locutionis relativum dicitur: item habitus, situs, tempus, locus, facere, pati. Hae sunt igitur causae locutionis nostrae. Aut enim de substantia cujuslibet rei loquimur; vel de quantitate, id est, magnitudine; aut etiam de qualitate, in quo genere locutionis bonos dicimus qui boni sunt; aut vero ad aliquid, id est, dum personae quaelibet inter se conferuntur, ut dominus non dicitur, nisi servus intelligatur, nec iterum servus, nisi respiciat ad dominum; item de habitu animi, vel corporis; aut de situ, in quo consideratur stare, sedere, jacere; de loco et tempore, id est, quid, in quo loco, vel tempore fiat; item quis quid faciat, vel quid patiatur,