comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti detracta est costa de qua młr ĩ ad¬
uitoriũ gn̾acõnis uiro est formata
s ut nullam in eoseufisse pena mõ¬
straretur. dĩne sumuł potentie opus
mrabile oftendetur que hoĩs dorm¬
entis latus appuit nec eñ tñ a quiete
sopors excitauit. Inquo ⁊̃ opere sacra¬
nutũ xpi et ecce si guratum est. qist¬

Expanded text:
ti detracta est costa, de qua mulier in adjutorium generationis viro est formata; scilicet, ut nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. In quo etiam opere sacramentum Christi et Ecclesiae figuratum est,
Abbreviated transcription (Latin):
uelle iustũ uideri qui pecõr est at
ypocrita ⁊uiucitur qui ad iustar pͥ¬
pc̃ca sua leiugare ⁊tendit. ł sicut
chaym pcc̃m suũ recicendo suppͥme
querit. uͥ u̾o suꝑbia regnat ł ypotͥ¬
sis huilitas locum nõ ht̃ sine hũi¬
litate u̾o alicui ueniam sꝑare uõ
licet. uͥ ergo tacituruitas est ꝯfes¬
sioius nõ est sꝑanda uenia crimiuis
scientie diuĩ timentis. qui em̃ timiet
iudiciũ dei pcc̃m nõ erubescit ⁊fit̾i
ꝑfectus tuuor soluit oem pudorẽ¬

Expanded text:
velle justum videri qui peccator est; atque velle justum videri qui peccator est; atque hypocrita convincitur qui instar prpeccata sua levigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypocrisis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. onscientiae Deum timentis. Qui enim timet judicium Dei, peccatum non erubescit confiteri. Perfectus t
Abbreviated transcription (Latin):
stendens sigẽari uoluit ꝙ lacrume oc¬
culte et ꝯfessio secreta sicut que fit
st̾ que sccipta nõ st̃. ł forte nõdũ fcã
erat institucõ ⁊fessionis que modo ẽ¬
S słr et uid̾ ꝓspi. si sui iudices fiãt
mutabũt et̾ua supplicia. et illd̾ facił
diũ placabunt sibi qui aut ꝓprirs
ꝯfessionib crimẽ ꝓdunt aut uesciẽ¬
runt ad publicam ꝯfessionem et sa¬
tisfcõem referri oportet. Nõ enĩ sons
sacerdotib us ligandi atq soluẽdi
ncce est datũ. si cuiq suo arbitrio se
sq sacerdotali uiditio se ip̃m deo ⁊
altari recõciliare licet ꝙ ecc̃stice in
gnat pocius gͥ si publice peccasti pu¬
blice ꝯfit̾e te reum et emẽda. Si uiͦ
occulte deliquisti ⁊̃ sic nõ taceas nͨ
tñ dico ut publices. tacituruitas
euĩ pocĩ ex suꝑbia nascitur cordis. Iõ
eiũ poc̃m suum quis celat ne repu¬
tetur foris qualem se iam dĩno ⁊¬
spectui exhibuit ꝙ ex fonte suꝑbie
nascitur. sp̃es enĩ suꝑbie est sei

Expanded text:
stendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae modo  et illud Prosperi: Si sui judices fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescienrunt, ad publicam confessionem et satisfactionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se sque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasgnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se
Abbreviated transcription (Latin):
Mitimm fiat et indubitabiliter ꝯstet p̃¬
catum pͥmũ deo deuide sac̾doti eẽ ꝯfite¬
dum et si ipse defu̾it ⁊̃ socio. illd̾ ioħ̾i
doti nõ ⁊ fit̾i. S qr sufficit uͥ crimẽ oc¬
cultũ est soli deo ꝑsacerdotẽ dic̾e. ⁊ se¬
mel. Nec oportet publitari corã młtis¬

Expanded text:
picuum fiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, illud Joan. doti non confiteri, sed quia sufficit, ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel, nec oportet publicare coram multis
Abbreviated transcription (Latin):
ecce hiis u̾bis o¬
acio filii semp¬
natus futura est. Ideo
futura est. Ideo
drat. ne p̾n̾ta gen̾atio uideretur
et hiis ergo u̾bis ꝓpħe ut ait ioħes

Expanded text:
Ecce his verbis oatio Filii sempnec futura est, quia aeterna est. Ideo dixit, ne praeterita generatio videretur. Ex his ergo verbis prophetae, ut ait Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
restingunt et̾mi ignis incẽdia et in¬
aut nescientib alus ipi mnse uolũ
altari cui mĩstrabaut nõ aĩo. s offõ
seꝑati uitam suã qͣi mortriami plã¬
giunt. certi ꝙe retõciliati sibi effica
tũtur qui suffic̾e ꝯtendunt deo ꝯfit̾i
pcc̃a sine sacercote dñt euĩ ꝙ si quis
timens detegi culpã suam apd̃ hoĩ¬
nes ne iñ oppbrio ħatur: ralii suo
exemplo adpeccandũ attingantur
et ideo taceat hoĩ et reuelet deo ꝯse¬
quitur uemam.
ꝙ uõ sufficit soli deo

Expanded text:
extinguent aeterni ignis incendia. Et inextinguent aeterni ignis incendia. Et inaut nescientibus aliis quales altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod reconciliati sibi efficactuntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam. 4. Quod non sufficit soli Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uebis. Id̃ pcc̃a tua dicito ut deleas
illa. s si ꝯfundens ea alicui dicͥe
dicito cotidie ĩ aĩa tua. nõ dico u̾
ꝯfitearis ꝯseruo tuo ut tibi expro¬
bet dicito deo qui curat ea. Nec emĩ
si nõ dit̾is ignorat ea cũ faciebas
ea. p̾sto erat cũ ad mittes ea cogno¬
u̾at. Nũquid ea ułt a te cognosc̾e pec¬
tare eiũ uõ erubunti. et ꝯfiti eruber¬
tis. dicito uhac uita ut ĩ alia reqͥẽ
h̾eas. dicito ingenusces et lacrunãs
incodice scripta st̃ pcc̃a tua spongia
pocõꝵ tuoꝵ lacrime tue st̃. It ꝓsꝑ. il¬
li quoꝵ poc̾a hũanam noticiam la¬
tent nõ ab ip̃is ꝯfessa uec ab aliis
publicata si ea ⁊ fiteri ł emĩdare no¬
lu̾it diũ quẽ hñt testem ip̃m et hĩ¬
turi st̃ ultorem ꝙ si sui ip̃i iudices
fiant. ⁊ ueluti sue inquitatis ulto¬
res hic uise uolũtariam penã se u̾ir¬
sime aĩadu̾sionis exceant tẽpalib pe¬
ius unutabũt et̾ua supplicia et lacci¬
nus ex u̾a cordis ꝯtricione fluetib

Expanded text:
em: « Peccata tua dicito ut deleas illa, sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servo tuo, ut tibi exproet. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoerat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae sint. Ili quorum peccata humanam notitiam latent, non ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uarus modis loqui a sueuit et nõ ẽ¬
de uolũtate. q⁊ noĩe uolũtatis diu̾sa
est nec multiplicitatẽ recipit uec mu¬
tabilitatẽ que in expleta ẽẽ nõ potest
de qua ꝓph̾a ait. oĩa quetũq uoluit doꝰ
fecit et apłs. uolũtati eius quis refic̃¬

Expanded text:
suevit: et non ede voluntate Dei; quia nomina voluntatis diversa est, nec multiplicitatem recipit, nec mutabilitatem, quae inexpleta esse non potest. De qua Propheta ait: Omnia quaecunque voluit Dominus fecit . Et Apostolus: Voluntati ejus quis resi
Abbreviated transcription (Latin):
les parẽte. dutantã se non̾¬
it mens qͣnta est nec nunor est amor
tiũ sediligit mens qntũ se nouit et
qͣnta est¬
qͣnta est hec tria uise ipsis sunt

Expanded text:
les parente, dum tantam se novit mens, quanta est; nec minor est amor tantum se diligit mens, quantum se novit et quanta est. 21. Quod haec tria in seipsis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
inquit corpus carius uich̾ aliud est
tum datur eis quib datur. apd̃ se ã
deus est. et si nemmi detur qr deus
erat prĩ ⁊ filio cort̾mus añqͣm cuiqͣm
daretur nec qr illi dant ⁊ ip̃ẽ datur.
ideo minor est illis. ita em̃datur sic̃
deidonũ ut ⁊̃ se ip̃m det sicut deus¬
Non eñl dici potest nõ eẽ sue pote¬
statis de quo ditũ est. spẽ uͥ uult spi
test. et eũ pr̃dare potest et filius po
test itaq pater potest aliquid et filiꝰ
ꝙ nõ potest spc̃ .s. Item si pater et filiꝰ¬

Expanded text:
enim corpus carnis nihil aliud est uantum datur eis quibus datur. apud se autem deus est, etsi nemini detur, quia deus erat patri et filio coaeternus, antequam cuiquam daretur. nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. ita enim datur sicut dei donum, ut etiam se ipNon enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult spirtest, et eum ptest, utique Pater dare aliquid et Filius quod non potest Sp
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ est iam̃tũ int̾ioris doloris ut su¬
ficiat ĩuindcam ꝑcc̃i oĩo lib̾atus est
di u̾o nõ sufficit dolor intior simł cũ
pena ĩũcta addet deus penã. ꝙ ãt
iit̾dũ sufficiat dolor int̾ior aduin¬
dictam pocĩ. certũ docũtũ hm̃is in
illo latrone qui sola mentis ꝯtrici¬
oue et xfessione statim ut ꝯũsus su¬
it ꝑadisiumingredi meruit. S qr
minꝰ de pocõ dolentib quoꝵ studiũ
adħ pͥcipue tend̾e d ut cordis dolo¬
rem qͣutũ fas est cognoscant et ẜ
ip̃ius mod̃ satisscõem ĩuũgant. yñ¬

Expanded text:
tantum est lamentum interioris doloris, ut sufficiat in vindictam peccati, omnino liberatus est; si vero non sufficit dolor interior simul cum poena injuncta, addet Deus poenam. Quod autem interdum sufficiat dolor interior ad vindictam peccati, certum documentum habemus in illo latrone, Luc. 23, qui sola mentis contritione et confessione, statim ut conversus fuit, paradisum ingredi meruit. Sed quminus de peccato dolentibus. Quorum studium ad hoc praecipue tendere debet, ut cordis dolorem quantum fas est cognoscant, et secundum ipsius modum satisfactionem injungant; un
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ scã est lux illa cũ abyssus cẽm
na lux. nec mirũ lucẽ in aquis posse
luc̾e cũ ⁊̃ nautaꝵ oꝑacõne sepius il¬
luftrantur qui inꝓfiuidũ m̾si misso
ex ore oleo aquas sibi illustrant q̃
multo rariores fu̾ut inpͥncipio qͣm
modo sint. qr nõ dũ ꝯgregate fu̾ant
ĩuno loco fcã ergo lux iia uicẽ et lo¬
cruĩ solis tenebat que motu suo arcuĩ¬
agitata noctem diemiq discernebat.
ibi gͥ pͥmo lucẽ apparuisse u̾i siłe ẽ
uͥ solcotidiano cursu cirtũuectus ap¬
paret ut eod̾ tramite lux curũturiẽ
ac pͥmo ad occasum descendens ues¬
ꝑamfacet demide reuocata ad ortuĩ
auiora .i. maue ilustrearet et itadi¬
uisit deus lutẽ et tenebras et appella¬
uit lucẽ diem et tenebras noctẽ. ꝙ di¬

Expanded text:
 facta lux illa, cum abyssus omnem na lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundum mersi, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo rariores fuerunt in principio quam modo sunt, quia nondum congregatae fuerant in uno loco. Facta est ergo lux illa quae cum solis tenebat, quae in ortu sui circumagitata noctem diemque discernebat. Ibi itaque primo lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret, deinde revocata ad ortum, auroram, id est mane illustraret; et itavisit Deus lucem a tenebris, et appellavit lucem diem, et tenebras noctem.
Abbreviated transcription (Latin):
est fortem eẽ aut prudentem aut ui¬
Aũ eẽ. potest enĩ eẽ aĩmus. ⁊ nuam
em.tanta est dei
simpicitas ꝙ nlłi p̾dicam̃toꝵ subi

Expanded text:
est fortem esse, aut prudentem, aut justum; potest enim esse animus, et nullam Tanta est Dei simplicitas, quod nulli praedicamentorum sub
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ pp̃ p̾sentiam. ł ꝑ potẽtiam qr cũc¬
ta loca st̃ ei p̾sencia. et que ĩeis st̃ nͨ
ineis aliquid oꝑari cessat. Nam et ip̃a
loca et quicquis meis est nisi ipẽ cõ¬
seruet man̾e ñ post̾. In eis ergo ꝑ sb̾¬
stantiam deus eẽ dr̃ ut arũt. qr ꝑuir¬

Expanded text:
 praesentiam vel per potentiam, quia cuncta loca sunt ei praesentia, et quae in eis sunt, nec in eis aliquid operari cessat. Nam et ipsa loca, et quidquid in eis est, nisi ipse conservet, manere non possunt. In eis ergo per substantiam Deus esse dicitur, ut aiunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ tũ qͣmdam mortẽ suami. qr si i̾¬
te rriuebat ⁊ peccat ⁊ moritur iti¬
cie. si peceatur erat ⁊ iustificatur
moritur pocõ ut alias eius inutati¬
oues taceam. de quib modo lon¬
gum est disputare ⁊ creaturaꝵ nͣ
celestiũ mori potuit qr peccare po¬
tuit. Nam et angeli peccaũnt ⁊ de¬
mones fc̃ĩ st̃. quoꝵ est diabolus pͥn¬
ceps. et qui ñ peccau̾nt. peccare po¬
tuerũt. ⁊ cũicũq creature rõnabi¬
li p̾statur ut peccare nõ possit nõ
est lyc nature ꝓprie. s dei grẽ. et idõ
turasua nec potuit nec pot̾ aliqua
ꝯu̾sione unitari nec potuit nec po
ne ulla sui ⁊ nuuitacõne mutab ilia
facientem. et sine ullo suo tempora¬
li motu temporalia creantem intue¬
riet nosse. l sit difficile o. uere gͤ
ac ꝓprĩe in ꝯmutabir est illa dĩni¬
tatis eẽncia que sine fui mitacõne¬

Expanded text:
 quamdam mortem suam: quia si juste vivebat et peccat, moritur justitiae; si peccatrix erat et justificatur, moritur peccato: ut alias ejus mutationes taceam, de quibus longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc naturae propriae, sed Dei gratiae. tia, sed natura sua nec potuit, nec potest aliqua conversione mutari; nec potuit, nec potne ulla sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et nosse, licet sit difficile, oportet. Vere ergo ac proprie incommutabilis est sola divinitatis essentia; quae sine sui muta
Abbreviated transcription (Latin):
ht qui abunitate recedit. s tñ ht̃
et isceo redeunti nõ redditur sicit¬
⁊ uõ recte dat qui ab unitate rece¬
dit. s tñ dat. et ideo qui ab eo acci¬
ꝯit uenienti ad nuitatem nõ it᷑at᷑.
¶dem. ald est nõ hrẽ aliquid. aliud
est nõ uire hrẽ. ł illicite uslupare¬

Expanded text:
habet qui ab unitate recedit, sed tamen habet, et ideo redeunti non redditur, sic etiam non recte dat qui ab unitate recedit, et tamen dat; et ideo qui ab eo accipit, venienti ad unitatem non iteratur. Idem: Aliud est non habere aliquid, aliud est non jure h
Abbreviated transcription (Latin):
qui recedit ab ecc̃a iꝰ dandi ꝙ accepit
auuctit mltis modis apparet iã int̾
dicti pͥmo qr nulla oftenditur ca cur
ile qui illud bapã amitt̾e nõ pot̾ ius
dandi possit auntt̾e. ytrũq enĩ sacra¬

Expanded text:
 dandi quod accepit amittit, multis modis apparet inaniter dici: primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui illud Baptisma amittere non potest, jus dandi possit amittere. Utrumque enim sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ amauiꝰ et qͣntũ amaniꝰ. tm̃ de spe
p̃sumimꝰ. quisq emĩ fidelis tnĩ credit
qͣntũ sꝑat. et amat. et trũ oꝑatur
qnͣtũ credit et amat et sꝑat. s tñ ma¬
ior spe et fide caritas dr̃. qr cum ad
dei spẽm ꝑuenitur spes et fides tran¬
sit. s car̾itas ꝑuianet. et qr caritaᷤᷤ
fidẽ et spem ponitur ꝙ ex eis oriatur
s qr pꝰ illa remanebit aucta. caritaᷤᷤ

Expanded text:
tum amamus, et quantum amamus, tantum de spe praesumimus. Quisque enim fidelis tantum credit, quantum sperat et amat; et tantum operatur, quantum credit, et amat, et sperat. Sed tamen major spe et fide charitas dicitur, quia, cum ad Dei speciem pervenitur, spes et fides transit, sed charitas permanet; et quia charitas fidem et spem ponitur, quod ex eis oriatur, sed quia post illa remanebit aucta. Charitas
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ pp̃ cegnicõis p̾senciam et deus
bona et mala cognoscat. Mala tñ ñ
cognoscit insi ꝑ noticiam bona u̾o
cõem et bũplacitũ et obtalem cogͥ

Expanded text:
esse propter cognitionis praesentiam, et Deus bona et mala cognoscat, mala tamen non cognoscit nisi per notitiam, bona vero tionem et beneplacitu
Abbreviated transcription (Latin):
inquiens. deus nõ alicubi est. qr a
licubiest. ⁊tinetur loco ꝙ ꝯtinetur
loco corpꝰ est. deris aũt ñ est corpꝰ nõ
gͥ alitubi est et tñ qr est et in loco ñ
est. In illo st̃ pocrus oĩa cͣx ip̃e alicubi
nectũ in illo ut ip̃e sit locus. lotus
eiũ inspacõ est ł ꝙ longitudine. ⁊ la¬
titudine et altitudine corporis occupa¬
tur nec deus tale aliquid est. et oĩa
gͥ inipõ st̃ et locris nõ est nec in loco
est ꝙͣ aĩa mũda intelligitur. ecce hic
dicit diũ nõ ẽẽ in loco s intelligend̾
eẽ increaturis inquib añ nõ erat
qr ille nõ erant. hoc iñ fit sine su
mutacõne qualit̾ in mũdo cepit eẽ
quẽ fecit tñ sine muutabilitate fiłr¬
et desinit eẽ. in quib aũ erat sine-

Expanded text:
inquiens: Deus non alicubi est; quod alicubi est continetur loco; quod continetur loco, corpus. Deus autem non est corpus; non ergo alicubi est, et tamen quia est, et in loco non est, in illo sunt potius omnia quam ille alicubi; nec tamen ita in illo, ut ipse sit locus. Locus enim in spatio est quod longitudine, et latitudine, et altitudine corporis occupatur: nec Deus tale aliquid est; et omnia ergo in ipso sunt, et locus non est, nec in loco s quam anima munda intelligitur. Ecce hic dicit Deum non esse in loco, sed intelligendum esse in creaturis, in quibus ante non erat, quia illae non erant, hoc tamen fit sine sui mutatione, qualiter in mundo coepit esse quem fecit, tamen sine sui mutabilitate, et similiter desinit esse in
Abbreviated transcription (Latin):
sñe dep̾ssionem et sue oppĩonis as¬
sercõem auctoꝵ testimomia ĩducunt.
ait enĩ dũs ꝑ ysaiam. dic tu ĩiqui¬
tates tuas ut iustificeris. Item ai
Idem ꝯfessio amorte aĩam lib̾at cõ¬
fessio aꝑit ꝑadisum. ꝯfessio spem sa¬
lutis tribuit. qr nõ m̾etur iustificari
qui ĩ uita sua nõ uult pc̃cmi ⁊fit̾i. il¬
la ⁊fessio nos lib̾at q̃ fit cũ pnĩa. pe¬
iutẽtia uera est dolor cordis ⁊ amari¬
tudo aĩe ꝓ mał que quisq ⁊ misit. It
ioħ̾es. Nõ potest quisqͣm grãm dei
accipere nͥ purgatus fuerit ab oĩ pec¬
It̾ as̃. agite pnĩam quał ag̾itur in
ecc̃a. Nemo dicat sibi occulte ago ap̃
dm̃ ago. nouit deus qui mͥ iguos¬
cit qr ĩ corde ago ergo sine cã dcm̃ ẽ.

Expanded text:
e depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorum testimonia inducunt. Ait enim Dominus per Isaiam: Dic tu iniquitates tuas ut justificeris. Item AmbIdem dicit: Confessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita sua non vult peccatum confiteri. Illa confessio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est dolor cordis, et amaritudo animae pro malis quae quisque commisit. Item Joan.: Non potest quisquam gratiam Dei accipere, nisi purgatus fuerit ab omni pecite poenitentiam qualis agitur in Ecclesia. Nemo dicat sibi: Occulte ago, quia apud Deum ago, novit Deus qui mihi ignoscit, quia in corde ago. Ergo sine causa dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ abs satisfcõne et oris ꝯfessione
ꝑ solam cordis ⁊triccõem ꝑtc̃m alicui
diuuttatur. scdõ au aliqñ sufficiat cõ¬
fiteri deo sine sacerdote. tercõ anla¬
ico fideli fcã ualeat ⁊fessio. In hiis enĩ¬
⁊ docti diu̾sa sentire ĩuemũtur qr suꝑ
hiis uiaria ac pene adu̾sa tradidisse
indẽtur doctores. dũt .n. quidã sine ⁊¬
fessione oris et satisfcõne oꝑis nemi¬
nẽ apccõ mũdari. si tpẽ ula faciendi

Expanded text:
utrum absque satisfactione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine confessione oris et satisfactione operis neminem a peccato mundari. si tempus illa faciendi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊fessitrũ deus dumittit. qr ibi est
⁊fessio cordis et si nõ oris ꝑ qͣm
aĩa int̾ius mũdatur amacula et
⁊tagio pocĩ ⁊missi. et debitũ et̾ne
mortis relaxatur. illa ergo que sr̃
de exfiori pena accipienda st̃ et ad
ꝯtempnẽtes. ł negligentes refe̾n

Expanded text:
confessurum, Deus dimittit, quia ibi est confessio cordis, etsi non oris, per quam anima interius mundatur a macula et contagio peccati commissi, et debitum aeternae mortis relaxatur. Illa ergo quae supde exteriori poena accipiendum est, et ad contemnentes vel neglig
Abbreviated transcription (Latin):
dis os tuũ. ꝯfit̾e gͦ et dic. de ꝓfu¬
dis clamaui ad te. do. ⁊c̃ et eua¬
des claudit sr̃ illũ qui in ꝓfundo ⁊¬
tẽpuit a quo mortuo uelud qͥ ñ sit
ꝑit ꝯfessio. Id̾ ulis debite gramo¬
ris pene accipit ueniam nͥ quaiẽ¬
cũq et si longe minorẽ ꝙͣ debeat
soluerit penam. ita enĩ iꝑtitur ade-
delicias ꝑ quas diũ offenderat uite
aust̾itate ⁊ penset. hiis aliisq aue¬
toritatib int̾untur inserere sine ⁊

Expanded text:
dis os tuum; sed confitere et dic: De profundis clamavi ad te, Domine, et evades. Claudit super illum, qui in profundo contemnit, a quo mortuo, velut qui non sitperit confessio. Item, nullus debitae gravioris poenae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim impartitur a Deo delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritati
Abbreviated transcription (Latin):
et extior satissto. si assit faculta᷑
unde uec uere penitens est quia
fessionis uotũ nõ ht̃ et sicut pec¬
cati remissio numiꝰ dei est ita pe¬
intẽtia ⁊ ꝯfessio ꝑ qͣm pcc̃m delẽ¬
tur nõ potest eẽ insi adeo. Uñ as̃.
ait. Iam inquit donũ spẽ .s. ht̃¬
⁊fessio pocĩ ⁊ ⁊ pũctio in hoĩe ex se¬
ip̃o. cũ eĩ irascitur sibi quisq ⁊
tũ sit incorde p̃statur ei remissio.¬
si sufficit soli deo ⁊

Expanded text:
et exterior satisfactio, si adsit facultas. Unde nec vere poenitens est, qui confessionis votum non habet. Et sicut peccati remissio munus Dei est, ita poenitentia et confessio per quam peccatum deletur, non potest esse nisi a Deo, ut August. ait. Jam, inquit, donum Spiritus sanfessio peccati et compunctio in homine ex seipso. Cum enim irascitur sibi quisque et tum sit in corde, praestatur ei remissio.Si sufficit soli Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cata ⁊ fiteamur alepra pccĩ mũdamur
latarus ⁊ nõ priꝰ de monum̃to est educ¬
tus et post a dño suscitatus. s nitus
suscitat᷑ ꝓdiit foras uurꝰ ut ostend̾e¬
tur suscitacõ aĩe p̾cede̾ ⁊fessione. Ne¬
mo enĩ pot̾ ꝯfiti nisĩ suscitatus qr a
mortuo uelud ille qui nõ est ꝑ it ꝯfes¬
sio. ulls ergo ꝯsitetur uisi suscitatur

Expanded text:
cata confiteamur, a lepra peccati mundamur. Lazarus etiam non prius de monumento est eductus, et post a Domino suscitatus; sed intus suscitatus, prodiit foras vivus, ut ostenderetur suscitatio animae praecedere confessionem. Nemo enim potest confiteri, nisi suscitatus, quia a mortuo, velut qui non est, perit confessio. Nullus ergo confitetur, nisi resuscitatus.
Abbreviated transcription (Latin):
uemialia nõ tñ mox sanantur. sepe
uifirmꝰ moreretur. si nõ medicare¬
tur. nõ statim medicatus sanatur
languet uittur̾ qui priꝰ erat mori¬
tur᷑. qui ã inpenitens moritur oĩo
moritur. et et̾nalit̾ cruiciatur. Si eĩ

Expanded text:
venialia, non mox tamen sanantur. Saepe venialia, non mox tamen sanantur. Saepe infirmus moreretur, si non medicaretur; nec tamen statim medicatus sanatur. Languet victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hic muniꝰ fecerũt. Id̾ dñis et de istisne¬
eẽ sentiend̾. et de hiis qui mextremiᷤ
peuitent. si enĩ tanta finit cordis ꝯtri¬
cõ et delicti exprobracõ ut sufficiat ad
puniend̃ pccm. lib̾i ab aliis penis tnͣ¬
seuut ad itam et si merpleta fu̾it pe¬
intẽcia. qr ꝑfãte penituerũt. et ĩge¬
iuerũt corde. qui u̾o nõ adeo ꝯterũ¬
sihic expleuissent puĩam. horrendũ
eĩ est incide ĩmanus dei uiuẽtis. deuꝰ¬
penitenti ignoscit nõ reseruans petca¬
tuĩ ad peuam etnam. ex iusticia u̾o in¬
puintũ nõ dmnttit delictũ. aut enĩhõ
punit aut deus. hõ aũt punit penitẽ¬
do et est pmĩa it̾ior et ext̾ĩor. Si ergo
ciens uicõ peceati. deus qui ħ nou̾it
ab illo qui talit̾ penitet ult̾ius pe¬
inteciam nõ exigit. si uo int̾ior peniꝰ¬
tudo nõ sufficit iniuudictã pcc̃i. nec¬
ext̾ĩor puĩa ĩpletur deus quimodoᷤ
et m̃suras pocõꝵ et penaꝵ nouit ad¬
dit penani sufficientẽ. studeat ergo

Expanded text:
d hic minus fecerunt, idem dicimus de istis esse sentiendum, et de his qui in extremis poenitent. Si enim tanta fuerit cordis contritio et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etsi inexpleta fuerat poenitentia, quia perfecte poenituerunt, et ingemuerunt corde. Qui vero non adeo conterunsi hic implessent poenitentiam. Horrendum est enim incidere in manus Dei viventis, Hepoenitenti ignoscit, non reservans peccatum ad poenam aeternam; ex justitia vero impunitum non dimittit delictum, aut enim homo punit, aut Deus. Homo autem punit poeniteentia interior, et exterior. Si ergo ciens ultio peccati, Deus qui hoc novit, ab illo qui taliter poenitet, ulterius poenam non exigit. Si vero interior poenitudo non sufficit in vindictam pecexterior poenitentia impletur; Deus, qui modos et mensuras peccatorum et poenarum novit, addet poenam sufficientem. Studeat ergo
Abbreviated transcription (Latin):
liis quo qui ascĩs uste et pudi¬
ce uinẽtib uĩcũtur potestas
puguantes adũsus illos incento¬
res et uincentes minuant ex̾atũ
demonũ ueld̃ ꝙͣ płimos eoꝵ inter¬
iãt ne ultra fas sit illi spui qui
ab aliquo scõ caste et pudice uiuẽ¬
do uictus est ĩpugnare tt̃m aliũ ho¬
gend̾̃ tiñ de illo uicio in quo fr̃atu
est ut si de suꝑbia aliꝙ̃ urũ scm̃
tẽptet. et incitur ulteri nõ liceat
ei illũ ł aliũ de sr̃bia tẽptare. ꝙ ii¬

Expanded text:
liis quoque qui a sanctis juste et pudice viventibus vincuntur, potestas pugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hogendum tantum de illo vitio in quo superatus est, ut si de superbia aliquem virum sanctum tentat, et vincitur, ulterius non liceat illi illum vel alium de superbia tentare. DI
Abbreviated transcription (Latin):
grã p̾nemiente et adiuuãte nõ suf¬
dam uec m̾itis p̃cedetib grãm dĩ
aduocari sicut pelagiana hesis tͣ¬
didit. Naui ut ait as̾. nili .i. retrac¬
tacõnũ. Noui hetici pelagiani libe
rũsic asserunt uolũtatis ar. ut grẽ
dari. asserũt pelagianoꝵ h̾esis
oĩm recẽtis sima apelagio mona¬
cho est ex orta. hii dei grẽ qua pre¬
destina ti sumꝰ et qͣ meriumꝰ de po¬
testa te tenebraꝵ erui in tm̃ ĩimi

Expanded text:
et adjuvante non sufdam; nec meritis praecedentibus gratiam Dei advocari, sicut Pelagiana haeresis tradidit. Nam, ut ait Aug. lib. 1 Retract.: Novi haeretici Pelagiani liberum sic asserunt voluntatis arbitrium, udari asserunt. Pelagianorum haeresis, omnium recentissima a Pelagio monacho exorta est. Hi Dei gratiae qua praedestinati sumus, et qua meruimus de potestate tenebrar
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cedentib m̾̃itis ab illo accepit na
suam legem atq doctrinã ut disca¬
nius que face et que sꝑare debeamuᷤ
sa caritas que ut scĩa nõ inflet. edi¬
ficat destruũt ⁊̃ or̃oues quas facit et¬
cłia sine ꝓ infĩdelib et doctrine dei re¬
sistentib ut ꝯu̾tantur ad dm̃ siue
ꝓfĩdelib ut augeatur eis fides et ꝑse

Expanded text:
cedentibus meritis ab illo accepit nose per suam legem atque doctrinam, ut discamus quae facere, et quae sperare debeamus, sa charitas, quae ut scientia non inflet, aedificat. Destruunt etiam orationes quas facit Ecclesia sive pro infidelibus et doctrinae Dei resistentibus, ut convertantur ad Deum; sive pro fidelibus, ut augeatur Dei fides, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
detestamur: qr deus cogitauit salu¬
tem ur̃am. Iudas cogitauit p̃ciũ
quo uẽdidit dũm fllius p̾cium ꝙ
dedit ꝓnobis. diusa ergo intentiõ
diũsa fcã fint. cũ tũ sit una res et
dułsis. Ecce unã rem dict ibi na¬
isse et diu̾sa fca. qr una fuit uũ
passio. s diu̾si amis. et attus qͥuis¬

Expanded text:
cogitavit salutem nostram. Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum, Filius, pretium quod dedit pro nobis. Diversa ergo intentio diversa facit, cum tamen sit una res ex diversis. Ecce unam rem dicit ibi fuisse, et diversa facta, quia una ibi fuit passio, sed diversi actus. Et actus qui
Abbreviated transcription (Latin):
doctores aliqũ uniũt infcõ illo pa¬
trem filiũ iudam uideũ. aliqũ disiũ¬
gunt. Respicientes enĩ ad passionẽ
unũ opus illoꝵ dñt attendentes in¬
tenciones et actus fcã diu̾sa discer¬

Expanded text:
doctores aliquando uniunt in facto illo Patrem, Filium, Judam, Judaeum, aliquando disjungunt. Respicientes enim ad passionem, unum opus illorum dicunt; attendentes intentiones et actus, facta diversa discer
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c ergo est sacerdos id̾q filio a¬
nis. qui se ĩ ara crucis nõ diabło u¬
s deo trimitati. obtulit ꝓ oĩb q̃ntũd ei¬
ad p̾cii suffĩcĩam. s ꝓ electis tm̃ qͣntũ
ad efficatiam. qr predestinatus tr̃sa

Expanded text:
 ergo est sacerdos, idemque et nis; qui se in ara crucis non diabolo, sed Trinitati obtulit pro omnibus, quantum ad pretii sufficientiam; sed pro electis tantum quantum ad efficaciam, quia praedestinatis
Abbreviated transcription (Latin):
ł crcũscriptibilis ꝙ t̾minatur diffmicõe
loci. et dimĩsionẽ recipiens distanciam
fatit sp̃uał u̾o trũ diffinicone loci ⁊ cludi¬
tur tũ ita alicupifit cy nõ alibi. s uec
diuĩsionẽ recipit uec distantiam iulo¬
co facit. qr si multi sp̃t ẽẽnt hic nõ co
angustarent locũ quo minꝰ de corꝑibꝰ
contin̾et. Ideo attribuit mutacõem lo
de loco ad losum non tñ ita ut dim̃sio¬
nib circũscriptꝰ int̾põne sua faciat distã

Expanded text:
vel circumscriptibilis, quod determinatur definitione loci, et quod dimensionem recipiens distantiamione loci concluditur, cum ita sit alicubi, quod non alibi, sed nec dimensionem recipit, nec distantiam in loco facit, quia si multi essent spiritus hic, non eo coangustarent locum quominus de corporibus contineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem lode loco ad locum, non tamen ita ut dimensionibus circumscriptus, interpositione sui faciat distant
Abbreviated transcription (Latin):
na est. et utrũ debeat dici. filius sẽꝑ
gignitur ł semꝑ genitus est. ł semꝑ
gignetur. de hoc. gg̃. suꝑ iob ait dm̃¬
hunc in eo ꝙ uirtus et sapĩa dei est
de pre añ tempora natus est. ł pocius
qr nec cepit uasci nec desiit. dicamꝰ
uerus semꝑ natus. Nõ aũt possumꝰ

Expanded text:
na est, utrum debeat dici: Filius semper gignitur, vel semper genitus est, vel semper gignetur? De hoc Greg. super Job ait in eo, quod virtus et sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est; vel potius quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius: semper natus. Non autem possumus
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ asid̾and̾ est utrũ
alio iuodo r meliori ꝙͣ facit pos¬
sit ea facẽ q̃ facit. si modꝰ oꝑacõis ad
sapĩam opificis referatur uec aluis
stare ⁊ quib dã aliũ. uñ as̾. in.xiii.
li. de.tri. dicit quid̃ fuit et alius mo¬
dus ur̃e lib̾acõis possibił deo qui oĩ¬
a pot̾. s ull̾s aliut nr̃e miserie sanã¬
de fuit ꝯuemencõr pot̃ gͥ deus eoꝵ¬
que facit q̃dam alio modo meliori
q̃dam alio modo eque bono. q̃dam
⁊̃ minꝰ bono fac̾e ꝙͣ f̾acit ut tñ modꝰ
referatur ad qualitatem c̾ature nõ

Expanded text:
onsiderandum est utrum alio modo vel meliori quam facit, possit ea facere quae facit. Si modus operationis ad sapientiam opificis referatur, nec alius, aestare, et quibusdam alium. Unde Aug., in lib. 13 de Trin., dicit quod fuit et alius modus nostrae liberationis possibilis Deo, qui omnia potest; sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit quae facit, quaedam alio modo meliori, quaedam alio modo aeque bono, quaedam etiam minus bono facere quam facit; ut tamen modus referatur ad qualitatem operis,
Abbreviated transcription (Latin):
tepto illi eẽ seriuend̾. ergo si alid ĩpa¬
e̾ deo potestati ergo diaroli. ł hoĩs tũc
resistaniꝰ cũ aliquid cͥ dĩ suggesse¬
rit in quo dr̃ ordinacõi nõ resiftimus
ĩmak. nlli potestati obediauiꝰ. Iaui nc̃
hiis intelligendis atq ꝑtraitandis
que ad u̾bũcarnati ust̾iũ ꝑtinent
uitegra mentis ꝯsid̾acione intenda¬
mus ut de ineffabilib moditũ aliꝙͣ
fari deo reuelante ualeauius.¬

Expanded text:
i aliud imperaest Deo. Potestati ergo diaboli vel hominis tunc resistamus, cum aliquid contra Deum suggesserit; in quo Dei ordinationi non resistimus in malis nulli potestati obediamus. Jam nunc his intelligendis atque pertractandis, quae ad Verbi incarnati mysterium pertinent, integra mentis consideratione intendamus, ut de ineffabilibus vel modicum aliquid fari, Deo revelante, valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui st̃ inglia sicut scĩ tradunt ⁊ bo¬
ni malos ⁊ mali touos uideant usz
ad iudiciũ. post iudiciũ u̾o bomi inde¬
bunt malos s nõ mali bonos. unde
cii fideles sr̃ se poĩtos ui requie attẽ¬
dũt quoꝵ gaudia post ꝯtemplari

Expanded text:
ia. Sicut sancti tradunt, et boni malos, et mali bonos vident usque ad judicium. Post judicium vero boni videbunt malos, sed non mali bonos. Unde cii fideles super se in requie attendunt, quorum gaudia post contemplari
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit una ꝑsona ergo naturahu¬
mana cũ u̾bo una est ꝑsona. s hec
oĩa ex talisensu dicta fore tradiuit
ro et aĩa sint unus deus qrut ait ie¬

Expanded text:
suscepit una est persona, ergo natura humana cum Verbo est una persona. Sed haec omnia ex tali sensu dicta fore tradunt, ro et anima sunt unus Deus; quia, ut ait Hie
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicare p̾ceptum est. Ad ip̃m ⁊̃ ꝑti¬
uet officiũ p̾cũ et recitacõ cathecum¬
noꝵ noĩum ip̃e p̾monet aures hre
addim̃. ipẽ douat pacẽ et ip̃e ãnũciat.
Qd̃ ã hiuc ordini a moyse statutũ ẽ
sr̃ leuũ humerũ stola ponitur⁊ ca¬
sula indieb ieuuni ⁊plicatur. qr qͥd¬
quid laboris et sitstinẽtie in hac ii¬
onũ uirẽ ecc̃a .uii. diacones arca
calipũ qui quales ẽẽ debeant apłs do¬
cet thunotheo scribens. hii cũ ordi¬
uãtur solus epc̃ ers manꝰ imponit̃
qr ad mĩst̾iũ applicãtur ponit eis o¬
rariũ .i. stolam suꝑ lenum hume¬
rũ ut ꝑhoc intelligant se accepisse
iugũ diũ suane ꝙ ad siuistram ꝑmuẽciã

Expanded text:
dicare praeceptum est. Ad ipsum etiam pertinet officium precum, et recitatio catechumenorum nominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum; ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic ordini a Moyse statutum estsuper laevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vidiacones circa calypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad ministerium applicantur. Ponit eis orarium, id est stolam, super laevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
iũtus est ordo subdiaconoꝵ gͥ
de ypodiatones uocantur quos
uot subdiaconos diñs qui ideo sic ap¬
pellantur. qr sub iacent p̾ceptis ⁊ ot¬
ficiis leuitaꝵ oblacões eirĩ inteplo a
fidelib fustipitĩt et leuitis sr̃ponẽdaᷤ
altarib deferũt hii apd̾ hebreos na¬
seruientes ad subdiaconũ ꝑtinet ca¬
licem et pateuã ad altare ip̃i defer¬
re et leuitis trade̾ eisq mictrare.
urceolũ quo et aqͣm mauile ⁊ ma¬

Expanded text:
intus est ordo subdiaconorum. Graece hypodiacones vocantur, quos nos subdiacones dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes enim in templo a fidelibus suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hi apud Hebraeos Naservientes. Ad subdyaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre et levitis tradere eisque ministrare; urceolum quoque et aquamanile et ma
Abbreviated transcription (Latin):
manz ĩ uetustate carius tamqͣm
suꝑatũ et pemptũ nͥ illicito ꝯsen¬
su quodã modo remniscat et in
ꝙ̃ remissiois mod̾ aliis ⁊̃ płib
festimoniis scriptura ediret. ait

Expanded text:
manet in vetustate carnis tanquam superatum et peremptum, nisi illicito consensu quodammodo reviviscat, et inQuem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
lex pocĩ q̃ est ĩm̃bris ꝓrsus extingna¬
tur et nõ sit ihoĩe. s ut quitqud
reatus ĩdo quo ꝑ illã diabłs aĩ¬
mã retiuebat et asuo creatore se¬
parabat maneat inc̾tamine. Etce
hic aꝑte oftendit ea rõne dimiti
inbapõ nõ qr nõ maneat post bap̃m
s qr reatus in bapõ ab oletir. dem¬
de id̾ ipẽ ostendit eo modo ⁊̃ diuuit¬

Expanded text:
rsus extinguatur et non sit, sed ut quidquid reatus vinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et a suo Creatore separabat, maneat in certamine. § Ecce his aperte ostendit ea ratione dimitti in baptismo, non quia non maneat post baptismum, sed quia reatus in baptismo aboletur. § Deinde idem ipse ostendit eo modo etiam dimit
Abbreviated transcription (Latin):
detur ꝑfeccõ remanebit q ip̃a auc¬
ta⁊ actus erus ⁊ modꝰ diligendi
dus eliminabitirr fides u̾o ⁊ spes
penitus euacuabũtur. scĩa u̾o scd̃
sc̃e renrauebit. s aliũ tenebit usũ
et mod̾.
iod̾. si erc̃ ordinẽ caritatis ꝑ scpͥ¬
tũ hucrit

Expanded text:
detur perfectio. Remanebitque ipsa aucta, et actus ejus, et modus diligendi,dus eliminabitur. Fides vero, et spes penitus evacuabuntur. Scientia vero stiae remanebit, sed alium tenebit usum et modum. 4. Si Christus ordinem charitatis praescriptum habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
t est ip̃a mens qͣi parens et
noticia eius qiͣ ꝓles eiꝰ. Mens .n. c̃
se cognoscit. uotitiam sui gigint ⁊ ẽ
sola parens sue noticie. tcius est amor
qui de ip̃a mẽte et noticia ꝓcedit. dñ
mens cognoscens se diligit se. Nõ enĩ
et ita amor quidam ⁊plexus est parẽ

Expanded text:
t est ipsa mens quasi parens, et notitia ejus quasi proles ejus. Mens enim cum se cognoscit, notitiam sui gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscit se et diligit se; non enim et ita amor quidam complexus est parent
Abbreviated transcription (Latin):
hie ⁊̃ q̃dam apparet tͥnitas memorie
intelligẽtie et amoris. ħ gͥ tria potis¬
simũ tractemus memoriam intelli¬
gentiam uolutatẽ ħ̃ gͥ tria ut ait
una uita. nec tres mẽtes. s unai
mens. una eẽntia. Memoriau̾o dr̃¬

Expanded text:
im quaedam apparet trinitas, memoriae, intelligentiae et amoris. Haec igitur tria potissimum tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem: haec tria non una vita, nec tres mentes, sed una mens, una essentia. Memoria
Abbreviated transcription (Latin):
na mens nõ sit eius nature tuiꝰ deꝰ ẽ
ymago tñ illus quo nicħ melus est
ibi q̃renda et ĩuemenda est quo na
dei. eiꝰ ymago reꝑitur et si enĩ amis¬
sa dei ꝑticipacone deformis sit yma¬
go tñ deiꝑmanet. Eo eiĩ ip̃o yma¬
go dei est mens quo capax enis est
eusq eẽ ꝑticeps potest. Iam gͦ iea
trimtatẽ que deus est inqͥramus. Et¬
ce gͦ mens menuint sui intelligit se¬

Expanded text:
na non sit ejus naturae cujus Deus est; imago tamen illius, qua nihil melius est, ibi quaerenda et invenienda est, quo naDei, ejus imago resa Dei participatione deformis sit, imago Dei tamen permanet. Eo enim ipso imago Dei est mens, quo capax ejus est, ejusque particeps esse potest. Jam ergo in ea Trinitatem, quae Deus est. inquiramus. Ecce enim mens me
Abbreviated transcription (Latin):
potest ates ũ iuincũtux ĩiusibiles cupꝑi¬
ꝯntates. fuso .n. sangne sñ crilpa oũm
culpaꝵ ꝙyͥ iographa deleta st quib de¬
uitores qui ĩ eũ credũt adiabolo aũte
nebãtur. uñ qui ꝓnntis effũdetur

Expanded text:
potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur
Abbreviated transcription (Latin):
caritas est qua nos deus diligit et
quauos diliginꝰ eum. hoc ã scõꝵi
anctoritates negare uidentur. dicit
em̃ as̃. nili. de sp̃u et litt̾a. unde est
dileccõ nͥ ude et ip̃a fides .i. a spu .s.¬
nõ enĩeẽt innobis nͥ diffunde̾tur in
cordib uris ꝑspm̃ caritas aũt dei dic¬
ta est diffruidi incordib nr̃is nõ qͣ
ipẽ nos diligit. s qͣ uos facit dilecto¬
res suos sicut nsticia dei dr̃ qͣ nos iusti
euis nuun̾e efficimur et diũ salus qua
nos saluat et fides xp̃i qua nos fide¬
ur̃a dr̃ dei. nõ quod ip̃e sit eiuistiis.
s qr ea nos iustos facit. sur et fides
et salus sicut uidetur dicta caritas¬
dei que est in nobis. nõ ꝙ ip̃e ea dili¬
gat. s qr ea nos diligere facit de hoc

Expanded text:
charitas est qua Deus diligit nos, et qua nos diligimus eum. Hoc autem sanctorum auctoritates negare videntur. Dicit enim Aug. in lib. de Spiritu et littera: Unde est dilectio, nisi unde et ipsa fides, id est, Non enim esset in nobis nisi diffunderetur in cordibus per spiritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et fides Christi, qua nos fideur Dei, non quod ipse sit ea justus, sed quia ea nos justos facit, similiter et fides et salus, sic videtur dicta Dei charitas, quae est in nobis, non quod ipse ea diligat, sed quia ea nos diligere facit. De hoc
Abbreviated transcription (Latin):
git et qua nos diligunus duplex
dileccõ est in me duo diu̾sa est. ꝙ ab¬
surdũ est et au̾itate longe est. Nõ ẽ¬
ergo dileccõ qua diligimus. s qua
deus tmñ diligit᷑.

Expanded text:
git, et qua nos diligimus, duplex dilectio est, imo duo diversa est, quod absurdum et a veritate longe est. Non ergo dilectio qua diligimus, sed qua Deus tantum diligit
Abbreviated transcription (Latin):
spũales . s. discernẽdi scĩa et po¬
tẽcia iudicandi .i. ligandi et soluẽ¬
pude ambꝵ dũs par ius et soluẽdi
eẽ uoluit et ligandi. qui utr̃q pa¬
ri adcõne ꝓmisit. ergo qui soluẽdi
ius nõ ht̃ ueligandi ht̃ ⁊ infra. e̾

Expanded text:
scilicet discernendi scientia et potentia judicandi, id est ligandi et solvenDominus par jus et solvendi esse voluit, et ligandi, qui utrumque pari conditione permisit. Ergo, qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Et infra: §
Abbreviated transcription (Latin):
ic q̃ri solet si pcc̃m oĩo duissũ
est a deo ꝑcordis ꝯtricõem ex
quo penitens uotũ hũit ꝯfitendi.
quid post ea diuuttatur ei a sacer
fetorem pocĩ atq et̾ne ulcõis uin¬
cło ligata existit. Si u̾o añ xfessio¬
nẽ ꝑcordis ꝯtricõem deus ꝑ seip¬
sum sine mĩst̾io sacerdotis et debitũ
oĩo telaxat et aĩam int̾ius purgati
a ⁊tagione et fetore pct̃i. quid ergo
mũdatur. quid dimutit sacerdos uͥ
st̃ claues ille quas dñs tradidit pe¬
tro et successorib eiꝰ dicens. tibi da

Expanded text:
ic quaeri solet si peccatum omnino dimissum est a Deo per cordis contritionem, ex quo poenitens votum habuit confitendi, quid postea dimittatur ei a sacerdfoetorem peccati, atque aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessionem per cordis contritionem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagione et foetore peccati; quid ergo mundat, quid dimittit sacerdos? ubi sunt claves illae quas Dominus tradidit Petro et successoribus ejus, dicens, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾cendã ꝓbandãq usticiam ł ad demõ¬
srandã hĩ uite miseriam. Ideo et iob
dei manũ. et apłs sathane stunulũ

Expanded text:
exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam. Ideoque et Job Dei manum, et Apostolus Satanae stimulum
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Natura ã diuina hoĩem quidẽ
accepit .i. hoĩs form sibi uniuit. s ñ
insuigłaritatem et uiui atẽ sui. Ser¬
uata enĩ ꝓprietate ac diu̾fitate du¬
aꝵ naturaꝵ ꝑ sone singłaritas exti¬
tit. Ideo no sic dr̃ dĩna uatura eẽ
hõ ł fcã homo sicut deifilius quidã
tñ indiftent᷑ utrũq ꝯcedunt¬

Expanded text:
quidem accepit, id est, hominis formam sibi univit, sed non in singularitatem et unitatem sui. Servata enim proprietate ac diversitate duarum naturarum, personae singularitas extitit; ideoque non sic dicitur divina natura esse homo vel facta homo, sicut Dei Filius. Quidam tamen indifferenter utrumque concedunt
Abbreviated transcription (Latin):
incarnari q est carnẽ fieri ude¬
ri potest ita debere dici ꝙ fit caro
ftã sicrt dr̃ incarnata. Ad ꝙ di¬
cimus. qr si ilid̾ dictum in sacta scͥp¬
tura reꝑiretur ex ead̾ inteluigẽ¬
cia acciꝑxtur qua tũ dr̃ iicarnata. s¬
qr illd̾ auctoritas supticut atq hic
locucõis modꝰ in tinã inderetur facere
exp̾ssionẽ si diunia natura dic̾etur
caro fc̃ã melius silere hoc puto ł ne¬
gare ꝙͣ temere assere. Ne sulld̾ dica¬
tur ꝯuertibilitas nature in nͣm sigͣ¬

Expanded text:
incarnari quod est carnem fieri, videri potest ita debere dici, quod sit caro facta sicut dicitur incarnata. Ad quod dicimus, quia si illud dictum in sacra Scriptura reperiretur, ex eadem intelligetia acciquia illud auctoritas subticuit, atque locutionis modus nimiam videretur facere expressionem si natura divina diceretur caro facta, melius silere hoc puto vel negare, quam temere asserere; ne, si illud dicatur, convertibilitas naturae in naturam sig
Abbreviated transcription (Latin):
sint et malabouũ est. Nam nͥ eẽt
ħ bonũ nt eẽnt et mala nuło modo ẽẽ
surentur ab oĩpotẽti deo bono. cui ꝓ¬
tuldubio ꝙͣ facile est ꝙ uult face
tam facile est ꝙ nõ uult e ẽ nõ siu̾e

Expanded text:
sed etiam sint et mala, bonum est. Nam nisi c bonum, ut essent et mala, nullo modo esse sinerentur ab omnipotente bono: cui procul dubio quam facile est quod vult facere, tam facile
Abbreviated transcription (Latin):
dari coram sacerdote ꝙͣ desid̾anti
nec tpc̃ nec locus offert et si illequi
uendi fit tñ dignꝰ uenia ex sacerdo¬
tis desiderio qui sirmẽ ꝯfitetur so cõ
pit̾e dũ ex ncc̃itate ꝓhibentur ad
sacerdotes ꝑuenire. sepe quidem q̃¬

Expanded text:
dari coram sacerdote, quem desideranti dari coram sacerdote, quem desideranti nec tempus, nec locus offert. Etsi ille cui habeat, sit tamen dignus venia ex sacerdotis desiderio, qui crimen confitetur socio. picere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes pervenire. Num
Abbreviated transcription (Latin):
sione et iudicõ sac̾dotis soli deo ꝯfi¬
tͥi suffice̾ expeditũ est et certificatum
p̾missis testimoniis ꝙ nõ sufficit ⁊¬
fit̾ĩ deo sine sac̾dote. nec u̾e hũilis ⁊
penitens si nõ deud̾at et reqͥrit sac̾do¬
tis ĩdiciũ. s nũquid eque ualet ali
examẽ reqͥrend̾ est studiose. qr sacͥdo¬
tib ꝯcessit deus potestatẽ ligandi at¬
q soluẽdi. et ideo quib ip̃i diuuttũt
et deus dinuitit. Si tũ defu̾it sacer¬
dos ꝓximo ł socio est faciẽda ⁊fessi¬
o. s caret quisq sacerdotem q̃rere
qui sciat ligare et solu̾e. talẽ enĩ eẽ
o qui alioꝵ crumina iudicat. uñ as̃.
querat sacerdotẽ qui sciat ligare ⁊
solu̾e ne cũ negligens cura se extite¬
rit negligatur ab eo qui eñ misco̾r
monet et petit ne ambo ĩfoueam
cadant ꝙͣ fultus euitare uoluit. tã¬
ta itaq uis ꝯfessionis est ut si de ẽ
sacerdos ⁊fiteatur ꝓximo. Sepe .n.
ꝯtingit cy penitens nõ pot̾ u̾ecun¬

Expanded text:
sione et judicio sacerdotis soli Deo confiteri sufficeret, expeditum est; et certificatum praemissis testimoniis, quod non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere humilis et poenitens, si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicexamen requirendum est studiose, quia sacerdotibus concessit Deus potestatem ligandi atque solvendi; et ideo quibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. Si tamen defuerit sacerdos, proximo vel socio est facienda confessio. Sed curet quisque sacerdotem quaerere, qui sciat ligare et solvere. Talem enim esse oportet, qui aliorum crimina dijudicat. Unde Aug.quaerat sacerdotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit quod poenitens non potest verecun