comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da sentire: saltem quod intemplo accum ẽ. scienter ad u̾tite. Nelum cuiꝰ obiectu in¬
terdudebant᷑ scã scõrum asũmo usq ad ina diruptum est ꝙ sacrũ illud misticũ¬
q secretum. qͥd solus summꝰ pontifex uissus fuerat intrare reseratũ est: ut nicħ
iam eẽt. discrecionis. ubi nicħ resecderat sc̃itatis. Repudiatos itaq uos debiustĩ
agnoscere. ꝙ om̃e us sacerdocii ꝑdidisse:q uerum erat qđ uob̃ ueritas dixerat¬
si cretderetis moy si crederetis ꝙ michi. Merito gͦ uos testam̃tũ utrunq con¬
deminat et gr̃a uacuos ꝙ lege pͥuatos. qui ideo resistitis nouis. quia ñ cretlidistiꝰ
antiquis Nos aũ dilectissimi qui ab ignorancie tenebris lib̾ati. fidei lumen
accepimꝰ & in noui testam̃ti hereditatem ꝑ electionem ad optionis intrauimꝰ
infestuittate quam isrł carnalis ꝑdidit gaudearnꝰ: qm̃ pascha nr̃m in molatꝰ:¬

Expanded text:
ra sentire; saltem quod in templo actum est, scienter advertite. 237 Velum, cujus objectu inra sentire; saltem quod in templo actum est, scienter advertite. 237 Velum, cujus objectu intercludebantur sancta sanctorum, a summo usque ad ima diruptum est, et sacrum illud mysticumque secretum quo solus summus pontifex jussus fuerat intrare, reseratum est, ut nihil jam esset discretionis, ubi nihil resederat sanctitatis. Repudiatos itaque vos debuistis agnoscere, et omne jus sacerdotii perdidisse, quia verum erat quod Veritas is Mosi, crederetis et mihi . Merito ergo vos Testamentum utrumque condemnat, et gratia vacuatos, et lege privatos, qui ideo resistitis novis, quia non credidistis antiquis. Nos autem, dilectissimi, qui ab ignorantiae tenebris liberati, fidei lumen accepimus, et in novi Testamenti haereditatem per electionem adoptionis intravimus, in festivitate, quam carnalis Israel perdidit, gaudeamus: quoniam Pascha nostrum immolat
Abbreviated transcription (Latin):
dñs crucifixi corpis eleuacione sublimis reconciliacionem mundi erequeret᷑
in quatdam arce supplicũ latronẽq conu̾sum ad paradisi uocaret habttaclin:
uos pͥncipes uideoꝵ legisq cloctores nec conscientie impietate conpuncti. nee
effectu sceleris mitigati fixuris clauoꝵ ad debatis tela linguarum. dicentes
Alios saluos fecit se ip̃m ñ potest saluu̾ faceres Si rer isrł ẽ. descendat clecruce⁊
et credimꝰ ei. Seclhis uocib ur̃is stultis atq blasphemis redelunt om̃a elemetra
responsum: ⁊ unam slinul in uos sentenciam ferunt. Celum. terra sol syderiq
indignos uos suo ministerio ꝓtestantes: t̾ribili motu. insolitoq defectu. tenebras
mundo ur̃e cecitatis ostendunt. Quod si ad arguendos uos nec celestia nec infer¬
na suficiunt et crucem. rp̃i magis potuerunt petre atq monum̃ta. qmͣ ur̃a cor-¬

Expanded text:
nus crucifixi corporis elevatione sublimis, reconciliationem mundi exsequeretur nus crucifixi corporis elevatione sublimis, reconciliationem mundi exsequeretur in quadam arce supplicii, latronemque conversum ad paradisi vocaret habitaculum; vos, principes Judaeorum, legisque doctores, nec conscientiae impietate compuncti, nec effectu sceleris mitigati, fixuris clavorum addebatis tela linguarum, dicentes: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . Sed his vocibus vestris stultis atque blasphemis reddunt omnia elementa responsum, et unam simul in vos sententiam ferunt coelum, terra, sol, sidera, indignos vos suo ministerio protestantur terribili motu, insolitoque defectu tenebras mundo vestrae caecitatis ostentant Ibidem. Quod si ad arguendum vos nec coelestia, nec inferna sufficiunt, et crucem Christi magis potuerunt petrae atque monumenta, quam corda vest
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia crucifigendis Ubi formido moriturie Non terret passuri animum
hora supplicii: ꝙͦ docens nullam ꝓse flendi ẽẽ racionem indicit penitenciam de¬
nunciando undictam. Non ẽ iniquit quod dolere it me ierłm filie debeatis
impittate ꝑ euncium. Sgo crucem uolens pacior. & mortẽ in me quam sum ꝑem¬
mortis auctorem. ꝙ onĩs pͥncipatꝰ aclus sq uirtutes ꝑ obiec̾tionem pasibilis.
carnis elisit: ad mitens inse antiqui hostis aucdaciam. qui inob noxiam sibi
seuiencdo naturam. etiam ibi ex acłor eẽ. ausus ẽ debiti: ubi nullum potuit
uestigiũ in ueniri peccati. Euacuatũ ẽ. gͥ generale illud uendicionis nr̃e & leta¬
le eyrographũ: & pactũ captuitatis in uis transut redemptoris. Claui qui man̾
brorum inimicarũ fuit interfectio potestatum. Sic suam xp̃o consimimante
uictoriam: ut in ip̃o ꝙ cũ ip̃o om̃s qui meum crederent tͥumpharent. sum. S¬

Expanded text:
tristitia crucifigendi? Ubi formido morituri? Non terret passuri animum tristitia crucifigendi? Ubi formido morituri? Non terret passuri animum hora supplicii, et docens nullam pro se flendi esse rationem, indicit poenitentiam, denuntiando vindictam. Non est, inquit, quod dolere in me, Jerusalem filiae, debeatis;impietate pereuntium. Ego crucem volens patior, et mortem in me, quam sum peremmortis auctorem, et omnes principatus, adversasque virtutes, per objectionem passibilis carnis elisit, admittens in se antiqui hostis audaciam, qui in obnoxiam sibi saeviendo naturam, etiam ibi exactor ausus est esse debiti, ubi nullum potuit vestigium invenire peccati. Evacuatum est igitur generale illud venditionis nostrae et lethale chirographum, et pactum captivitatis in jus transiit Redemptoris. Clavi illi, quibrorum inimicarum fuit interfectio potestatum: sic suam Christo consummante victoriam, ut in ipso et cum ipso omnes, qui in eum crederent, triumpharent. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑ misit ut uissit aut saciata iniquitas de innocentis in uiriis ulterius
ñ seuiret.S ꝑtinax malicia ꝓpriis crescebat augm̃tis: x inquem obtinuerat
uis illusionis exigebat ꝙ mortis. Incle cum &. summi sacerdotes ꝙ pͥncipes ui¬
deorum omĩsq multituclo crebris uocib acclamarent. crucifige criicifige. tra¬
didit iħ̃ m ꝑseqñcium uoluntati barraba illis latrone dimisso: ut qui in
die festo auctorem interficiebant uite. impunitas eis p̾staret᷑ homicide. fun
cłis exeunte. ut impleretur quod scͥptum ẽ longe ẽ salus apeccatorib:: seque¬
batur eum multitudo popłi & mulierum plangencium ꝙ lam̃tancium eũ:
Solet enim sexus infirmior etiam ꝓhis qui morte sunt digni in lacrimas cõ¬
moueri: et cdãpnatoꝵ exitus ꝓ nature communis consideracione misertri S
istutti sibi planctum dr̃is iħc declignat᷑ impendi: ꝙ ñ decebat luctus triumphũ

Expanded text:
aut permisit, aut jussit, ut satiata iniquitas de innocentis injuriis ulterius aut permisit, aut jussit, ut satiata iniquitas de innocentis injuriis ulterius non saeviret. Sed pertinax malitia propriis crescebat augmentis, et in quem obtinuerat jus illusionis, exigebat et mortis. Unde cum et summi sacerdotes, et principes Judaeorum, omnisque multitudo crebris vocibus acclamarent: Crucifige, crucifige, tradidit Jesum persequentium voluntati, Barabba illis latrone dimisso, ut qui in die festo auctorem interficiebant vitae, impunitas eis praestaretur homicidae. rnaculis exeunte, ut adimpleretur quod scriptum est: Longe a peccatoribus salus , sequebatur eum multitudo populi, et mulierum plangentium et lamentantium eum . Solet enim sexus infirmior, etiam pro iis qui morte sunt digni, in lacrymas commoveri, et damnatorum exitus, pro naturae communis consideratione misereri. Sed istum sibi planctum Dominus Jesus dedignatur impendi, quia non decebat luctus triumphum,
Abbreviated transcription (Latin):
cdeo: & que sunt cesaris cesari reddenda constituit. Pauꝑtatem elegit. obedien¬
diligencius preses quid de dñi iħu oꝑib notum sit: quid de potestate comꝑtũ
etis uisum. surdis aucditũ. claudis gressum. mutis donauit eloquium: febres
abegit dolores resoluit: demonia eiecit: mortuos uinificauit: mari ⁊ uentis ut
quiescerent imꝑauit. Magnũ prorsus regem ista demonstrant: qui ñ huma¬
na excellat potencia. s uirtute diuna. hanc gͦ uidei obiciant potestatem con¬
mutent accionem suam: et hoc ꝑferant ore. quod tenent corde. Quare det̾renis
calumniant᷑ qui celestia ꝑsequiit᷑: Quamuis gͦ pilatꝰ onerosum sibi in uicliosũ¬
q sentiret quod eum uidei cleneglectu amicicie cesaris impetebant. aliqͣmdiu
tam̃ furorem eoꝵ initigare conatꝰ est: & ideo dnm̃ iħm diu̾sis contu melus affici

Expanded text:
Deo, et quae sunt Caesaris Caesari reddenda constituit; paupertatem elegit, obedienDeo, et quae sunt Caesaris Caesari reddenda constituit; paupertatem elegit, obediendiligentius, praeses, quid de Domini Jesu operibus notum sit, quid de potestate compertum. Caecis visum, surdis auditum, claudis gressum, mutis donavit eloquium, febres abegit, dolores resolvit, daemonia ejecit, mortuos vivificavit, mari et ventis, ut quiescerent, imperavit . Magnum prorsus regem ista demonstrant, qui non humana excellit potentia, sed virtute divina. Hanc ergo Judaei objiciant potestatem, commutent actionem suam, et hoc proferant ore, 235 quod tenent corde. Quare de terrenis calumniantur, qui coelestia persequuntur? Quamvis ergo Pilatus onerosum sibi invidiosumque sentiret, quod eum Judaei de neglectu amicitiae Caesaris impetebant, aliquamdiu tamen furorem ipsorum mitigare conatus est: et ideo Dominum Jesum diversis contumeliis affici
Abbreviated transcription (Latin):
aliquam ꝑpetrandi inclnĩm sceleris inueniret. & mendacia que falsi
testis inuistis sacerdotib famulanclo ꝓtulerant nichil quod mor¬
te dignum eĩt afferent: hoc qͣli insuꝑabile repperunt. ut dñm̃ mundi affet¬
tati regni in uidia ꝑ urgerent: Cũq pilatꝰ ih̃m quem frustra uidebat argui
uellet absolui. calumniose & minacit̾ cũ clamarent. sibunc dimitts ñ es
amicus cesaris: omnis enim qui se regem facit contradic cesari Stultam
insimulacionem in prudent᷑ pilate timiuisti. Sed formidabile fu̾at nomen
regium ut ꝓ imꝑio cesaris oppͥmit debuerit noue molicio potestatis: si dnãndi
consilium tirannicꝰ tibi ꝓdicitt apparat᷑. si ꝓuisio armorum. si congregacio di¬
uiciarum: si p̃sidia detecta sunt militũ. Quid enr grauari siis de affectata
potencia. cuius specialis fuit de humilitate doctrinas Romanis legib non con¬
trabixit. censum subiit. didragiia soluit: uectigalia ñ in hibuit. Que cleift̃

Expanded text:
num Jesum sceleris inveniret, et mendacia, quae falsi testes injustis sacerdotibus famulando protulerant, nihil quod morte dignum esset afferrent; hoc quasi insuperabile repererunt, ut Dominum mundi, affectati regni invidia perurgerent. Cumque Pilatus Jesum, quem frustra videbat argui, vellet absolvi, calumniose et minaciter conclamarunt: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris: omnis enim qui se regem facit, contradicit Caesari . Stultam insimulationem imprudenter, Pilate, timuisti. Sed formidabile fuerit nomen regium, ut pro imperio Caesaris opprimi debuerit novae molitio potestatis, si dominandi consilium tyrannicus tibi prodidit apparatus, si provisio armorum, si congregatio divitiarum, si praesidia detecta sunt militum. Quid eum gravari sinis de affectata potentia, cujus specialis fuit de humilitate doctrina? Romanis legibus non contradixit, censum subiit, didragma solvit, vectigalia non inhibuit, quae Dei sunt
Abbreviated transcription (Latin):
i humanis constitucionib repugnare: leo eudo chie Auguste:¬
uanta mͥ catholice cura sit fidei & quasollicitudine inqͣntũ dñs acdui¬
uat debeat p̾caueri neunqmͣ ne ab imꝑitis & impiis ueritatis eunͣgłio
resistat᷑. pietatem urãm scire u̾dubito. &. ideo cũ salutacionis officio quo semꝑ¬
mͥ ẽ. ur̃a oranda clem̃cia obsecro dm̃irut me tuam incolumitatem incausa fidei
inqua qᷤ cdã intraꝓuinciam palestinam monachoꝵ fu̾ant corda turbata. magis ma-¬
gisq faciat adiuuare. ut tantũ qđ pietatis tue studio fieri potest. heretici ꝑu̾si¬
tati om̃ĩs ficlucia subtͣhat᷑ Qs enim nec racio sacram̃toꝵ. nec auctoritas scͥptorum.
nec ipsa sacratoꝵ locor testimonia cominouebant qͥdeis nͥ abruptum ꝑicłm tie¬

Expanded text:
et humanis constitutionibus repugnare. XXXIX.-- Ad Euet humanis constitutionibus repugnare. XXXIX.-- Ad Euollicitudine, in quantum Dominus adjuvat, debeat praecaveri, ne unquam ab imperitis et impiis veritatis Evangelio resistatur, pietatem vestram scire non dubito. Et ideo cum salutationis officio, quo semper mihi est oranda clementia, obsecro Dominum, ut me tuam incolumitatem in causa fidei, in quo quorumdam provinciam intra Palaestinam monachorum fuerant corda turbata, magis magisque faciat adjuvare, ut tantum quod pietatis tuae studio fieri potest, haereticae perversitati omnis fiducia subtrahatur. Quos enim nec ratio sacramentorum, nec auctoritas scriptorum, nec ipsa sacratorum locorum testimonia commovebant, quid eis nisi abruptum periculum ti
Abbreviated transcription (Latin):
tunis suggestionibꝰ ut clem̃tissimꝰ pͥnceps que dño scit placitura p̾cipiat &
incentores cruentarũ seclicionũ ubeat conpetenciꝰ coherceri: ut nec illi un¬
punitisint quoꝵ manꝰ scelera ꝑpetrarunt. nec ilii qͥtaliũ utunt᷑ insania:siaũ
inquisicio udiciaria & confessio reoꝵ acleas ꝑsonas ꝑuenit quar̃ uł consilio
uł impulsu mala tantũ cõmissa sunt nulliꝰ fauoris eis sunt p̾stancla solacia.
Quantũ enĩ meliora deipsis sunt crelita. tantũ sunt ampliꝰ detestanła: quoꝵ
nunc impietas que ꝑ hipocͥsin fuerat uelata detegit᷑ Et ideo agat xp̃ianissimꝰ
i piissimꝰ imꝑator qd̾ paci eccliͣtice intelligit ꝓfuturũ. Quẽ suꝑna inspiratione
ita instruendũ eĩ consido. ut & clisciplina inquietos reuocare. ⁊ asangune eoꝵ
iubeat astineri qnͣuis tulultionũ ñ mereant᷑ subire: qui ausisunt ⁊iduunis

Expanded text:
tunis suggestionibus, ut clementissimus princeps quae Domino sunt placitura praecipiat, et tunis suggestionibus, ut clementissimus princeps quae Domino sunt placitura praecipiat, et incentores cruentarum seditionum jubeat competentius coerceri, ut nec illi impuniti sint, quorum manus scelera perpetrarunt, nec illi qui talium utuntur insania. Si autem inquisitio judiciaria et confessio reorum ad eas personas pervenit, quarum vel consilio vel impulsu mala tanta commissa sunt, nullius favoris eis sunt praestanda solatia. Quantum enim meliora de ipsis sunt credita, tanto sunt amplius detestandi, quorum nunc impietas, quae per hypocrisim fuerat velata, detegitur. Et ideo agat Christianissimus et piissimus imperator, quod paci ecclesiasticae intelligit profuturum. Quem superna inspiratita instruendum esse, confide, ut et disciplina inquietos revocare, et a sanguine eorum jubeat abstineri, quamvis nil ultionum non mereantur subire, qui ausi sunt et divinis
Abbreviated transcription (Latin):
uł ullus discipłs euthicis liberum possit cũ catholics habere consorcĩ. cũ ad̾
ad sci concilii auccoritatẽ ꝑtinet. nulla usqm remanserit discordia Si qͥ aũ sua
obduracione cecatiita in reꝓbi sensus amenciam transiert̃. ut mallent fure¬
re quͣi sanari: ad imꝑialem ꝑtinet potestatem ut ꝑturbatores eccłie pacis
uersꝰ cohertere: ita auctoritatis ẽ sac̾dotalis monachis p̃dicandi aliquã ꝑmise
ritfacultatem contrafidẽ licenciã ñp̾bere & omĩ uirtute resistẽ. ne eaque ad
sac̾dotes ꝑtinent sibi audeant uindicare. Uñ miram᷑ frẽm talasium ep̃m qd̃̾
georgio nescio cui qͥ p̾sum̃do illicito. & ꝓpositum monachi & nom̃ amisit: scͥ¬
bencli uł p̾dicandi aliquam ꝑ miserit facultatem ad quẽ ep̃m si dilectioni tue
uisum fuerit: ex hac parte conpetencia scͥpta mitamꝰ. agat itaq fc̃nitas tua opor¬

Expanded text:
vel ullus discipulus Eutychis liberum possit cum catholicis habere consortium: cum quod vel ullus discipulus Eutychis liberum possit cum catholicis habere consortium: cum quod ad sancti concilii auctoritatem pertinet, nulla usquam remanserit discordia. Si qui autem sua obduratione caecati, ita in reprobi sensus amentiam transierunt, ut malint furere quam sanari, ad imperialem pertinet potestatem ut perturbatores ecclesiasticaverius coercere, ita auctoritatis est sacerdotalis, monachis praedicandi aliquam contra fidem licentiam non praebere, et omni virtute resistere, nsacerdotes pertinent, sibi audeant vindicare. Unde miramur fratrem Thalasium episcopum quod Georgio, nescio cui, qui praesumendo illicita, et propositum monachi, et nomen amisit, scribendi vel praedicandi aliquam permiserit facultatem. Ad quem episcopum, si dilectioni tuae visum fuerit, ex hac parte competentia scripta mittemus. Agat itaque fraternitas tua oppor
Abbreviated transcription (Latin):
itteras correctionis tue quas ꝑfilium meũ uirum illustrem yscicium di¬
rexistis eo temꝑe accepi: quo recenciorib epłis tius iterata iam occasione
resp oncdam Uñqi etiã inhis alloquiis tiuis eadem de impiissimis hereticis iusto
dolore conquestꝰ es congniũ fuit qͦ ad scbendi oportunitas extitit ñ tacere. Incausa
itaq ficdei quicqͥd ꝓ nrs osficio oportuit ac potest uiante dño ac sollicite ar liben
t̃ ereqͥnĩ ut euugl̃o xp̃i inrep̃hensibilit̾ seruiamꝰ: ne ꝑ desidiam nrã ulla
pars etcsie cathosice negleta uideat᷑. Propt̾ qd sicut om̃ib notum ẽ. ñdestiti la¬
borare ut manifestata atq defensa incarnacionis dñice ueritate. omĩs fr̃nitas
quid ubiq sccłm doctͥnam apłicam ⁊ tenenclũ ⁊ docendũ eẽt agnosceret acceden¬
de giosusimoꝵ pͥncipũ studio cliuinitꝰ inspirato ut inciutate calcedonensi
sinocto congregata heretien dampnaret᷑ impietas ne uł dsqmͣ sectator nestorĩ

Expanded text:
itteras dilectionis tuae quas per filium meum virum illustrem Isicium direxisti, eo tempore accepi, quo recentioribus epistolis tuis iterata jam occasione responderam. Unde quia etiam in his alloquiis tuis eadem de impiissimis haereticis justo dolore conquestus es, congruum fuit, quoad scribendi opportunitas exstitit, non tacere. In causa itaque fidei quidquid pro nostro officio oportuit, ac potest juvante Domino, et sollicite et liben per desidiam nostram ulla pars Ecclesiae catholicae neglecta videatur. Propter quod, sicut omnibus notum est, non destiti laborare, ut manifestata atque defensa incarnationis Dominicae veritate, omnis fraternitas, quid ubique secundum doctrinam apostolicam, et tenendum et docendum esset, agnosceret, accedente gloriosissimorum principum studio divinitus inspirato, ut in civitate Chalcedonensi synodo 1211 congregata, haeretica damnaretur impietas, ne vel quisquam sectator Nestorii,
Abbreviated transcription (Latin):
enuit itaq disposita mansuetudo pacienciam. & cohibita famulancium sibi
angłicarum uirtute legionũ hausit calicem doloris & mortis: totumq suppli¬
ciim transtulit intriumphũ. Yicti sunt errores subacte sunt potestates: acce¬
pit nouum mundus exordium. ut clampnata generacio ñ obesset: quib saluan¬
dis regineracio subueniret. Kansierunt uetera & omnia facta sunt noua: ut
uniu̾sorum inxp̃o credencium & inscõ sp̃u renatoꝵ per ip̃m & cum ip̃o unaeẽt

Expanded text:
Tenuit itaque dispositam mansuetudo patientiam, et cohibita famulantium sibi Tenuit itaque dispositam mansuetudo patientiam, et cohibita famulantium sibi angelicarum virtute legionum, hausit calicem doloris et mortis, totumque supplicium transtulit in triumphum. Victi sunt errores, subactae sunt potestates, accepit novum mundus exordium: ut damnata generatio non obesset, quibus salvandis regeneratio subveniret. Transierunt vetera, et ecce facta sunt omnia nova ; universoru
Abbreviated transcription (Latin):
putat sibi aliquid cdebere qm potuisset occidere. ñ uidit lib̃tatem singlaris in nocẽ¬
cie: similitudinem ꝑsequendo nature. Non aut̃ errabat ingenere s fallebat᷑ incri¬
mine. Acdam enĩ pͥmus. & acdam sccłs: unũ erant carne: ñ oꝑe.  in illo om̃s moriũ¬
tur: in isto onĩs iufscabunt᷑. Ille ꝑ suꝑbie cupiditatem tter fecit ad miseriam:
hic ꝑbumilitatis fortitudinem iuam parauit ad głam. Uñ ip̃edicit. Ego sum uia
ueritas. & uita: Nia scilicet informa conu̾sacionis iuste. ueritas in erpertacione
batur.
ꝑstitit ineum fu̾ere in quo nichil suum poterat inuenire. Nam malignitati eiꝰ
hoc magis potiusset ꝓdesse si parceret: & se abesfusione eius sanguinis abstineret
ꝑ quem omniũ erat᷑ soluenda captiuitas: & reꝑanda lib̃tas. Sed lucem teneb re
nͨ comp̃henclerunt: nec mendax cecitas sapienciam potuit ueritatis inspicere

Expanded text:
putat aliquid sibi debere quem potuisset occidere, non vidit libertatem singularis innocenputat aliquid sibi debere quem potuisset occidere, non vidit libertatem singularis innocentiae, similitudinem persequendo naturae. Non autem errabat in genere, sed fallebatur in crimine. Adam enim primus, 270 et Adam secundus, unum erant carne, non opere: et in illo omnes moriuntur, in isto omnes vivificabuntur . Ille per superbiae cupiditatem iter fecit ad miseriam, hic per humilitatis fortitudinem viam paravit ad gloriam. Unde ipse dicit: Ego sum via, et veritas, et vita . Via scilicet, in forma conversationis justae; veritas, in exspectatione batur erstitit in eum furere, in quo nihil suum poterat invenire. Nam et malignitati ejus hoc magis potuisset prodesse si parceret, et se ab effusione ejus sanguinis abstineret, per quem omnium erat solvenda captivitas, et reparanda libertas. Sed lucem tenebrae non comprehenderunt , nec mendax caecitas sapientiam potuit veritatis inspicere.
Abbreviated transcription (Latin):
passibilis: humilitate mortalis. Secl utraq sic utens ut & uirtus gl̃ificare posset in fir¬
mitatem: & infirmitas n̾ualeret obscurare uirtutem. Conp̃bendisse aꝑsecittorib
patitur. qui continet mundum: & eoꝵ manib nectitur quorum corde ñ capit᷑. Iusticia
ñ resistit in uistis. & ceclit ueritas testimoniis falsitatis: ut manens informa dei. for¬
nimicus & enim humani generis mortificate in ipsa origine uniu̾siti letale uulnꝰ
intulerat. nec pot̾at declinare uis ferreum de diticii seminis captiua ꝓgenies. Uñ
cum tot generacionib mortali sibi lege sub iectis unũ uideret inter hominũ filios.
ciuus uirtitem supra om̃s tocius temporis scõs miraret᷑ excellere: securu se fore cre¬
amulis itaq sius & stipenliariis uehemenciꝰ incitatis inp̃iudicium suũ seuit: & dum

Expanded text:
passibilis, humilitate mortalis; sed utraque sic utens, ut et virtus glorificare posset infirpassibilis, humilitate mortalis; sed utraque sic utens, ut et virtus glorificare posset infirmitatem, et infirmitas non valeret obscurare virtutem. Comprehendi se a persecutoribus patitur, qui continet mundum, et eorum manibus nectitur, quorum corde non capitur. Justitia non resistit injustis, et cedit veritas testimoniis falsitatis: ut manens in forma Dei, forInimicus enim humani generis mortificandae in ipsa origine universitati lethale vulnus intulerat, nec poterat declinare jus ferreum dedititii seminis captiva progenies. Unde cum in tot generationibus mortali sibi lege subjectis, unum videret inter hominum filios, cujus virtutes super omnes totius temporis sanctos miraretur excellere, securum se fore creent. Famulis itaque suis et stipendiariis vehementius incitatis, in praejudicium suum saevit, et dum
Abbreviated transcription (Latin):
ideo mandatum circuncisionis ciborum discretio ocium sabbati & paschalis agnicessauit
sic recontiliacione humani generis temꝑata. ut salius que uixp̃o ẽ. nullis scłis sub eadẽ
iustificacione defuerit: ꝙ ad hoc dilacionum ꝓfeterit racio ut que dui crelita sunt
anteqm fierent incunctant᷑ honoret᷑. Nam cum uuirtus fidei inbis que uisui ñsubia¬
cent constituta sit. indulgenciꝰa nob̃cum egit doctͥna celestis quos in hec mundi tem¬
ꝑa distulit ad intelligencie facultatem: ut multo plurib qmͣ pͥores & uatib uterem᷑
et testib Quod gͦ nobis depassione drũ iħu. rp̃isacra & digito dei scͥpta euanglia pro¬
testant᷑ sine nubilo hesitacionis accipite: et rerum gestarum ordinem: tam habetote
manifestum. qmͣ si omnia corporeo & uisu atigeritis & tactu. Uera inxp̃o cleitas: ꝙ
uera credat᷑ humanitas: Ip̃ẽ ẽ caro: qui uerbum. Et sicut unius cum patre sube. ita
unius cum matre nature. Non geminatꝰ ꝑsona: non confusus ẽẽncia. Potestate un¬

Expanded text:
ideo mandatum circumcisionis, ciborum discretio, otium sabbati, et paschalis agni cessavit sic reconciliatione humani generis temperata, ut salus quae in Christo est, nullis saeculis sub eadem justificatione defuerit; et ad hoc dilationum profecerit ratio, ut quae diu credita sunt antequam fierent, incunctanter honorarentur. Nam cum virtus fidei in iis quae visui non subjacent constituta sit , indulgentius nobiscum egit doctrina coelestis, quos in haec mundi tempora distulit, ut 269 ad intelligentiae facilitatem, multo pluribus quam priores et vatibus uteremur et testibtestantur, sine nubilo haesitationis accipite; et rerum gestarum ordinem tam habetote manifestum, quam si omnia corporeo et visu attingeretis et tactu. Vera in Christo Deitas et vera credatur humanitas. Ipse est caro qui Verbum, et sicut unius cum Patre substantiae, ita unius cum matre naturae. Non geminatus persona, non confusus essentia; potestate im
Abbreviated transcription (Latin):
ta usq ad eraltacionem sp̃c tolerando suꝑarunt: s etiam his sub seqñtib qui
auaricie cupiditatem suꝑbie elacionẽ deud̾̃ia que luxurie carnis mortificacio
ne iuicerunt. Uñ meriͣto ait. quod om̃s qui pie uolunt uiuere inxp̃o: ꝑsecucio¬
nem paciuunt᷑. Ciius utiq ñ est extraneus: qui nonẽ pietatis alienus: Pascha
regeneracio ẽet in aqua baptismatis: net rederptio insanguine passionis.
Sed quia insacramento incarnacionis. xp̃i. nichil falsum. nichil accepimꝰ figura¬
tum. non frustra nos & cũ moriente cõmortuos. ꝙ cũ resurgente credimꝰ suscita¬
tos: manente ip̃s in nob̃ qui oꝑat᷑ omnia momĩb uiuens & regnans cũ patre &¬

Expanded text:
nta usque ad exhalationem spiritus tolerando superaverunt, sed etiam iis subsequentibus qui nta usque ad exhalationem spiritus tolerando superaverunt, sed etiam iis subsequentibus qui aerito Apostolus ait quod omnes, qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . Cujus utique non est extraneus, qui non est pietatis alienus: paschalregeneratio esset in aqua baptismatis, nec redemptio in sanguine passionis. Sed quia in sacramento incarnationis Christi nihil falsum, nihil accepimus figuratum, non frustra nos et cum moriente mortuos, et cum resurgente 272 credimus suscitatos: manente ipso in nobis qui operatur omnia in omnibus , vivens et regnans cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
usidiatur illecebras: sed inter ipsa qͦ semina fidei spargens zitania falsita¬
tum: ueritatis studet uiolare cuituram ut quod ñ potuerit corrumꝑe mralis
actib impiis subu̾tat errorib. Fugite gͦ mundane argum̃ta doctrine & iuꝑea
argum̃toꝵ hereticoꝵ uitate colloquia. Nichil uob̃ commune sit cum eis: qui
chatolice adu̾santes fidei. solo sunt nomine. xp̃iani. Non enumn templum sp̃c
dei. nec menbra sunt. xp̃i. s falsis opinionib implicati. tot species habent dia¬
boli quot simulachã menclacii. Aquib malis ꝑ dnm̃ iħm xp̃m. qui & utta¬
tacione toleremꝰ. Si enim cum patim᷑: ꝙ conregnabimꝰ. Quod p̾mium ñeis
tantũ paratũ ẽ. qui ꝓ nomi ne dñi impiorum seuicia sunt ꝑ empti. qm̃ uniu̾sitas
deo seriuiencium: deoq uiuencium. sicut in xp̃o ẽ crucifixa: ita est inxp̃o coro¬
nanda. Illis quidem inorm̃ gła p̾cellentib qui terribiles mortes .x seua torm̃¬

Expanded text:
insidiatur illecebras, sed inter ipsa quoque semina fidei spargens zizania falsitatum, veritatis studet violare culturam, ut quos non potuerit corrumpere malis actibus, impiis subvertat erroribus. Fugite ergo mundanae argumenta doctrinae et viperea haereticorum vitate colloquia. Nihil vobis commune sit cum eis qui catholicae adversantes fidei solo sunt nomine Christiani. Non enim templum Spiritus Dei, nec membra sunt Christi; sed falsis opinionibus implicati, tot species habent diaboli, quot simulacra mendacii. A quibus malis per Dominum Jesum Chrie toleremus. Si enim compatimur, et conregnabimus . Quod praemium non eis tantum paratum est qui pro nomine Domini impiorum saevitia sunt perempti, quoniam universitas Deo servientium Deoque viventium, sicut in Christo est crucifixa, ita est in Christo coronanda: illis quidem in omni gloria praecellentibus, qui terribiles mortes et saeva torme
Abbreviated transcription (Latin):
oris q&r simnus ꝑfeti ineodem senlli & ineaddem sciencia. Inficaeltt as apupe curi
ortniis ẽ mat̾er erroꝵ inmultas opiniones quas arte dicenttenecesse pos ateolo¬
part cdidrasits̃ . uepatms artẽ destiticacio nunqm asua luce disteait. equoc atued
mimuis aiis amplius micat: n̾ uarietas facit luminis suitienittas. Sratroi lanio¬
nuis. Puisecłim suꝑpne illuntinacionis aurilium etiam meoseritione famurmatio:¬

Expanded text:
 simus perfecti in eodem sensu et in eadem scientia . Infidelitas quippe, quae omnium est mater errorum, in multas opiniones, quas arte dicendi necesse habeat colorare, distrahitur. Veritatis autem testificatio numquam a sua luce discedit, et quod aliis minus, aliis amplius micat, non varietas facit luminis, sed infirmitas contemplationis. Cui secundum supernae illuminationis auxilium, etiam meo sermone famula
Abbreviated transcription (Latin):
ñ desiit. ut utrumq signis ñ dubiis manifestet᷑ quod uera sit uixp̃s humi¬
litas. & uera maiestas. Qiuia ideo se humane infirmitati uirtus cliuina con¬
seruit. ut dum ds sua fẽcit ẽẽ que nr̃a sunt: nr̃a faceret ẽẽ que sua sunt:
Nongͦ aberat a patre filuis. nec afilio pater & illa cleitas incommutabilis atq in¬
seꝑabilis trinitas. nichil sui poterat a se habere discretum. Quamuis enim suscep¬
te incarnacionis dispensacio ad unigenitum dei filium pͥe ꝑtineret. sic tam̃
pater ñ ab ungebant᷑ afilio. quem ad mod̃ caro ũ diuidebat᷑ aũbo. Ideo gͦ iħs¬
magna uoce clamabat quare me dereliquisti. ut notum omib faceret qm̃ oportu-¬
erit
um non erit. ñ clesendi s seuiencium manib carelinqui: hocet saluiatorem Ei ari

Expanded text:
non desiit, ut utrumque signis non dubiis manifestetur quod vera sit in Christo huminon desiit, ut utrumque signis non dubiis manifestetur quod vera sit in Christo humilitas, et vera majestas: quia ideo se humanae infirmitati virtus divina conseruit, ut dum Deus sua facit esse quae nostra sunt, nostra faceret esse quae sua sunt. Non ergo aberat a Patre Filius, nec a Filio Pater: et illa Deitas incommutabilis, et inseparabilis Trinitas nihil sui poterat a se habere discretum. Quamvis enim 265 susceptae incarnationis dispensatio ad unigenitum Dei Filium proprie pertineret, sic tamen Pater non abjungebatur a Filio, quemadmodum caro non dividebatur a Verbo. CAP. Imagna clamabat, dicens: Quare me dereliquisti? ut notum omnibus faceret quam oportuerit eum non erui, non defendi, sed saevientium manibus derelinqui, hoc est Salvatorem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ermo ꝓximꝰ dilectissimi cuiꝰ uob ꝓmissam restituere cupimꝰ porcionem
inid dlisserendi racione ꝓcesserat᷑. ut de illa clamantis ad patrem cruci¬
sixi dñi uoce loquerem᷑: ne simplex & incuriosus auditor ita acciꝑet u̾ba di¬
centis. ds m̃s d̾s m̃s: quare me dereliquisti. tanqm̃ fixo iħu incrucis ligno
pat̾ne ab eo cleitatis omnipotencia recessisset. cum intantam unitatem dei
& hominis natura conuenerit. ut nec supplicio potuerit dirimi nec morte
disiungi. Alanente enim insua ꝓpͥetate utraq suba nec ds̃ reliquit sui
corꝑis passionem. nec dm̃ fecit caro passibilem: quia diuinitas que erat in
clolente ñ erat indolore. Unde sccłm u̾bi hominisq ꝑsonam ilem est qui
factus ẽ inter omnia: & ꝑ quem facta sunt omnia. Icdem ẽ qui impiorum ma¬
nib conp̃henditur. & qui nullo fine concludit᷑. Idem ẽ qͥ clauis tranffigit᷑. &
qui nullo dolore sauciat᷑. Idem postreto ẽ qui mortẽ subiit. & semptt̾nus ẽẽ

Expanded text:
ermo proximus, dilectissimi, cujus vobis promissam restituere cupimus portionem, in id disserendi ratione processerat, ut de illa clamantis ad Patrem crucifixi Domini voce loqueremur: ne simplex et incuriosus auditor ita acciperet verba dicentis: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? tamquam fixo Jesu in crucis ligno, paternae ab eo Deitatis omnipotentia recessisset; cum in tantam unitatem Dei et hominis natura convenerit, ut nec supplicio potuerit dirimi, nec morte disjungi. Manente enim in sua proprietate utraque substantia, nec Deus dereliquit sui corporis passionem, nec Deum fecit caro passibilem, quia Divinitas quae erat in dolente non erat in dolore. Unde secundum Verbi hominisque personam, idem est qui factus est inter omnia, et per quem facta sunt omnia. Idem est qui impiorum manibus comprehenditur, et qui nullo fine concluditur. Idem est qui clavis transfigitur, et qui nullo vulnere sauciatur. Idem postremo est qui mortem subiit, et sempiternus esse
Abbreviated transcription (Latin):
cipit pauꝑ esuriens. net escar sum̃do polluit᷑. qui elemosinam inꝑtiendo
minidat᷑ dño dicente. Date elernosinã & ecce orĩa munda sũt uob. Inquo

Expanded text:
cipit pauper esuriens; nec escam sumendo polluitur, qui eleemosynam impertiendo cipit pauper esuriens; nec escam sumendo polluitur, qui eleemosynam impertiendo mundatur, dicente Domino: Date eleemosynam, et ecce o
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͥrat saluti sue. que tantum prestat aliene In hac sane obseruancia dilec¬
tissimi qnͣiuis om̃s nos unanunit̾ oporteat ẽẽ deuotos. si qui tam̃ sunt quoꝵ
uoluntati aliqͣ obsistat infirmitas: laborem qͥ supͣ uires ẽ: corporum redimãt
impendiis facultatum. Multa enim sunt oꝑa pietatis que ipsam edendi
neccessitatẽ merito ampliore commendent: sueuinanciũ purificacionẽ stu¬
dio benignitatis adquirunt hari cũhi qͥ nicħ omitunt de humiliacione
ieuinũ substerili fatigacione desu dent. nͥ se elemosinar̾ qua possunt ero¬
tacione scificent: dignũe ut in alimoniam pauꝑum habundancior sit eoꝵ
largitio quoꝵ acd abstinencdũ minor ẽ fortitudo. Quod gͦ insua sibi infirmita¬
te ñ denegat. aliene inopie libent̾ impendat: & ꝓͥam neccessitatem faciat sibi
cũ indigente cõmunẽ. Non culpat᷑ infirmꝰ ieuinium soluens: aquo cibosac¬

Expanded text:
acquirat saluti suae, quae tantum praestat alienae. CAP. III. In hac sane observantia, dilecacquirat saluti suae, quae tantum praestat alienae. CAP. III. In hac sane observantia, dilectissimi, quamvis omnes nos unanimiter oporteat esse devotos, si qui tamen sunt quorum voluntati aliqua obsistat infirmitas, laborem qui supra vires est corporum, redimant impendiis facultatum. Multa enim sunt opera pietatis quae ipsam edendi necessitatem merito ampliore commendent, si jejunantium purificationem studio benignitatis 343 acquirunt. Nam cum ii qui nihil omittunt de humiliatione jejunii sub sterili fatigatione desudent, nisi se eleemosynarum, qua possunt, erogatione sanctificent, dignum est ut in alimoniam pauperum abundantior sit eorum largitio, quorum ad abstinendum minor est fortitudo. Quod ergo quis in sua sibi infirmitate non denegat, alienae inopiae libenter impendat, et propriam necessitatem faciat sibi cum indigente communem. Non culpatur infirmus jejunium solvens, a quo cibum ac
Abbreviated transcription (Latin):
noscat int̾ior homo ext̾ioris sui se ẽe rectorem mens diumno gub̾nata dñatu
t̾renam sub̃am inbone uoluntatis cogat obsequium. Nerenĩ cle est nob ad
hunc ordinem conseruandũ miscdissimi regis auxilium. qui nos salubri¬
qđ nos ꝓmpta conuenit a lacritate susciꝑe. ut preter abstinenciam quaqͥsq
se speculiarit̾ atq pͥuatim socłm modũ sue possibilitatis exercet: hec q̃ omĩb
simul indicit᷑ animosius celebret᷑. Nam inomni agone certaminis. rp̃iani
uitilitas continencie plurimũ ualet. ita ut seuissimoꝵ lemonũ sp̃c qui ab
obsessis corꝑib nullis exorciranciũ fugant᷑ imꝑus. sola ieiuniorum & oracio¬
num uirtute pellant᷑ dicente dño. hoc genꝰ demonioꝵ ñ eicit᷑: nͥ inieiumo
&r oracione. sirata qͦ ẽ cleo &x t̾ribilis diabolo ieuinantis oracio: nec latet qͣntũ

Expanded text:
noscat interior homo exterioris sui se esse rectorem, ut mens divino gubernata dominatu noscat interior homo exterioris sui se esse rectorem, ut mens divino gubernata dominatu terrenam substantiam in bonae voluntatis cogat obsequium. Nec enim deest nobis ad hunc ordinem conservandum, misericordissimi Regis auxilium, qui nos saluberriquod nos prompta convenit alacritate suscipere; ut praeter illam abstinentiam, qua quisque se peculiariter atque privatim secundum modum suae possibilitatis exercet, haec quae omnibus simul indicitur animosius celebretur. Nam in omni agone certaminis Christiani, utilitas continentiae plurimum valet, ita ut quidam obsessis corporibus nullis exorcizantium fugantur imperiis, sola jejuniorum et orationum virtute pellantur, dicente Domino: Hoc genus daemoniorum non ejicitur, nisi in jejunio et oratione . Grata ergo est Deo et terribilis diabolo jejunantis oratio, nec latet quantum
Abbreviated transcription (Latin):
qui tos ad ꝓmissiones uite et̾ne ꝑsemitas uult ambulare iusticie
occursib multis nos p̾sidiis dilecꝰtissimi quib laqueos diaboli obtineremꝰ
instruxit: int̾ q hoc famulis suis salubrimũ contulit ut contra mnimici
dolos fortitudine se continencie & oꝑib pietatis armarent. Ille enĩ qui
ab inicio pͥmis hominib int̾ dicti cibi inseruit appetitum & male crucde¬
lis ꝑ illecebram edendi omniũ c̾cupiscenciarum uirꝰ infudit: easdem frau¬
des retractare ũdesinit ꝙ innatura qtnͣ scitsius seminib ẽe uiciatam. saci¬
orus sue germ̃ inquirit: ut ad labefactandastuclia uirtutis. desideriũ uo¬
luptatis accendat: Qm̃ pena ipsuis est ꝓuectio xꝑiana. nec potest eoꝵ animos
aliquo mͦ ledere: qui nouerunt auxisiante dño insua carne regnare. Raci¬
onabili gͥ mod̾acione scõq ꝓposito frenande sunt rebelles cupiditates: nec si¬
nendũẽ ut castis ꝙ sp̃ualib desideriis corꝑales concupiscencie reluctent᷑. Ag¬

Expanded text:
qui nos ad promissiones vitae aeternae per semitas vult ambulare justitiaeoccursibus, multis nos praesidiis, dilectissimi, quibus laqueos diaboli obtereremus, instruxit: inter quae hoc famulis suis saluberrimum contulit, ut contra omnes inimici dolos fortitudine se continentiae et operibus pietatis armarent. Ille enim 342 qui ab initio primis hominibus interdicti cibi inseruit appetitum , et male credulis per illecebram edendi omnium concupiscentiarum virus infudit, easdem fraudes retractare non desinit, et in natura, quam scit suis seminibus esse vitiatam, sationis suae germen inquirit, ut ad labefactanda studia virtutis, desiderium voluptatis accendat. Quoniam poena ipsius est provectio Christiana, nec potest eorum animos aliquo modo laedere, qui noverunt, auxiliante Domino, in sua carne regnare. Rationabili ergo moderatione sanctoque proposito frenandae sunt rebelles cupiditates, nec sinendum est ut castis et spiritalibus desideriis corporales concupiscentiae reluctentur. Ag
Abbreviated transcription (Latin):
bent nũe comꝑare: ut qͥ habundanciꝰ seminauerint copiosiuis metant. Hora
enĩ unqmi agricole suo seges ista m̃tit᷑: aut incertam spem ht̃ oꝑis cultura
pietatis. Qd qo hoc m serentis marii spargit᷑. ñ estus urit ñ torreus trabit.
Rigndo ꝓsternit. Incolumes semꝑ sũt om̃s pietatis erpense nec solũ intes
manent᷑ s & m augent᷑: qe qualitates mutart᷑. De t̾renis celestia ꝓdeunt de

Expanded text:
e comparare, ut quod abundantius seminaverint, copiosius metant. Non enim umquam agricolae suo seges ista mentitur, aut incertam spem habet operis cultura pietatis. Quidquid hoc modo serentis manu spargitur, non aestus urit, non torrens trahit, non grando prosternit. Incolumes semper sunt omnes pietatis expensae; nec solum integrae manent, sed et modo augentur, et qualitate mutantur. De te
Abbreviated transcription (Latin):
nec insacrum ⁊ ꝑseueranciũ uirginũ mun̾o censeant᷑. Quib si iom̃ib uirginalib
ꝑseuerant. ⁊ castimonie soliditatẽ m̃te custodiunt. sacͣm̃toꝵ ñ est neganda cõmu¬
nio. qr inuistũ÷. illas meo argui uł notari. qd̾ ñ uoluntas admisit. s uis hostił eri¬
puit. Causam qͦ lupiciui ep̃i illic iubemꝰ audiri. Cui multũ ⁊ sepiꝰ postulanti cõmu¬
cognoser̾. qui ñ debuit ordinari añꝙͣ iupicinꝰ in p̃senti positꝰ. aut confutatꝰ aut c̾te c̃¬
fessꝰ. iuste posset subiacẽ sentencie. Ut uacantẽ locũ quẽad mod̾ disciplina eccłiastica
atq cõpositis om̃ib adnos relõ plena mutat᷑. ut ea que iuxta eccłiasticũ morẽ ĩte

Expanded text:
virginum numero censeantur. Quibus si in omnibus virginalibus perseverant et castimoniae soliditatem mente custodiunt sacramentorum non est neganda communio, quia injustum est eas in eo argui, vel notari, quod non voluntas admisit, sed vis hostilis eripuit. Causam quoque Lupicini episcopi illic jubemus audiri. Cui multum et saepius postulanti commucognoscitur, qui non debuit ordinari antequam Lupicinus in praesenti positus, aut confutatus, aut certe confessus, juste posset subjacere sententiae, ut vacantem locum, quemadmodum disciplina ecclesiastica atque compositis omnibus ad nos relatio plena mittatur: ut ea, quae juxta ecclesiasticum morem juste
Abbreviated transcription (Latin):
imposiciones manuũ fidelib hapticandis uł conu̾sis ex heresi paraclitũ sp̃m scm̃ tradẽ.¬
tẽ tingũe aut signare. nec penitentẽ sine p̃cepciõe ep̃i sit reconcisiare. neo p̃senten
illo iubente sacͤm̃tũ corporis ⁊ sanguinis xp̃i confic̃e. nec es corã posito ꝓopłindoc̃ẽ.
uł bñdice aut salutare. u plebẽ utq exhortari: in eos specialiꝰ ⁊ p̃sereiꝰ cõmouendi.
qui in ep̃is ordinandis scõꝵ prũm statuta neglex̾int. &. pefutare debuerant oseẽrint.

Expanded text:
impositiones manuum fidelibus baptizandis, vel conversis ex haeresi Paracletum Spiritum saimpositiones manuum fidelibus baptizandis, vel conversis ex haeresi Paracletum Spiritum satem tingere aut signare, nec poenitentem sine praeceptione episcopi sui reconciliare, nec eo praesensanguinis Christi conficere, nec eo coram posito populum docere, vel benedicere aut salutare, nec plebem utique exhortari, in eos specialius et propensius commovendi qui in episcopis ordinandis sanctorum Patrum statuta neglexerint, et quos refutare debuerant, consecrarint.
Abbreviated transcription (Latin):
illicitis suꝑ quib crebrior adnos ullarũ parciũ cõmeanciũ sermo peruen̾at. atoꝵ de
alus negoriis eccliasticis necessariis tractantes saeros ꝙ canones relegentes souert̾ egis¬
semꝰ amultis lac̾mabili uulturelatũ÷ nob̃ qd̾ quidã g̾manarũ ac galliarũ urbiũ ep̃i
Quod quid̾ ñ est mirũ id p̃cepisse uiros eecliastice discipline ignaros. qd̾÷ canouice regłe
ꝯtͣrium. & statĩ ascłari milicia insacdotale nunist̾iũ delegatos atq ꝓmotos. Ergo ne
ult᷑ tał auob liceneia usurpet᷑. cõmuni sentencia stat uendũ oportuit. scientes qr sic̃
cute dño solus moy ses intab̾nacło dĩ erex̃ altare. solus ipse unx̃. qui utiq sũmus sac̃¬
dos dĩerat. sic̃ scͥptum: deeo. MNoyses ⁊ aaron insac̃dot᷑.e. Idõq id qd̾ cm̃ facẽ p̾ͥncipibꝰ¬
benedicio uł unctio. Siquid̾ nͨ erige eis altaria. nec eccłias uł altaria ꝯsecͣre licet. nec ꝑ

Expanded text:
ad nos illarum partium commeantium sermo pervenerat, atque de aliis necessariis ecclesiasticis negotiis tractantes, sacrosque canones relegentes, solerter egissemus, a multis lacrymabili vultu relatum est nobis, quod quidam Germaniarum ac Galliarum urbium episcQuod quidem non est mirum id praecepisse viros ecclesiasticae disciplinae ignaros, quod est canonicae regulae contrarium, et statim a saeculari militia in 1271 sacerdotale ministerium delegatos atque promotos. Ergo ne ultra talis a vobis licentia usurpetur, communi sententia statuendum oportuit, scientes quia sicut ente Domino solus Moyses in Tabernaculo Dei erexit altare, solus ipse unxit, utique quia summus sacerdos Dei erat, sicut scriptum est de eo: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus. Idbenedictio vel unctio. Siquidem nec erigere eis altaria, nec ecclesias vel altaria consecrare licet, nec per
Abbreviated transcription (Latin):
dis affectu conformari redemptori nĩo ꝑ ipsius exempla nitam᷑. Nicħ enim
ñ ad nr̃am salutem aut egit aut ꝑtulit: ut uirtus que inerat capiti. inee̾t etiam
et corꝑi. Nampͥmum ipsa illa sube: nr̃e indeitate susceptio. qua u̾bum caro
factum ẽ. & habitauit innobis. quem bominũ misccłie sue nisi infidelem reli-¬
quit erortem : Et cuiñ conmunis natura cum xp̃o ẽ. si assumentem recipit
& eo sp̃u ẽ regeneratꝰ quo ille ꝓgenit᷑ : Deinde quis in illo suas u̾ agnoscat
etates. quis ꝑceptionem cibi. requietionem somni. sollicitulinem mestitudinis. lacͥ¬
mas pietatis. ñ uideat forme fuisse seruilis: Que qm̃ ab antiquis sananda uulne¬
rib & acolliuuone erat purganda peccati. ita unigenitꝰ deietiam hominis factus:
filius: ut ꝙ omis humanitatis ueritate & diuinitatis plenitudine ñ careret. Sic̃

Expanded text:
dis affectu conformari Redemptori nostro per illius 258 exempla nitamur. Nihil enim dis affectu conformari Redemptori nostro per illius 258 exempla nitamur. Nihil enim non ad nostram salutem aut egit aut pertulit, ut virtus quae inerat capiti inesset etiam et corpori. Nam primum ipsa illa substantiae nostrae in Deitate susceptio, qua Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , quem hominum misericordiae suae, nisi infidelem, reliquit exsortem? Et cui non communis natura cum Christo est, si assumentem recepit, et eo spiritu est regeneratus quo ille progenitus? Deinde quis in illo suas non agnoscat infirmitates? Quis perceptionem cibi, requietionem somni, sollicitudinem moestitudinis, lacrymas pietatis, non videat formae fuisse servilis? Quae quoniam ab antiquis sananda vulneribus, et a colluvione erat purganda peccati, ita Unigenitus Dei, etiam hominis factus est filius, ut et omni humanitatis veritate, et Divinitatis plenitudine non careret. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
grauabant᷑ sepulchris: discussa ostacłoꝵ mole ꝓsiliant. Appareant nunc qͦ in
ciuitate sc̃a. il est ineccłia dei future resurrettionis indicia: et quod gerendũ ẽ
incorporib fiat incordib Nulli infirmoꝵ crucisẽ negata uictoria neqͥsqm ẽ
cui ñ xp̃i auxiliet᷑ oracio: Que si multis in ipsum seuientib ꝓfuit. quanto ma-¬
gis eos qui adip̃m conũtunt᷑ ad uuit: Sublata ẽ ignorancia temperata est
disficultas: & ignean illam qua uite regio erat inclusa rumpheam: xp̃i san
guis extixit Nere luci: antique noctis cessit obscuritas. Inuitatur ad ꝑadisi
dͦuucias popłs xp̃ianus & cunctis regeneratis ad amissam patriam patefactꝰ:
redit᷑: si nemo sibi illam faciat uiam claudi. que latronis fidei potuit aperiri:
ita nos nunc aurie. nunc suꝑbe p̾sertis uite occupent actiones: ut ñ toto cor¬

Expanded text:
gravabantur sepulcris, discussa obstaculorum mole prosiliant. Appareant nunc quoque in gravabantur sepulcris, discussa obstaculorum mole prosiliant. Appareant nunc quoque in civitate sancta, id est in Ecclesia Dei, futurae resurrectionis indicia, et quod gerendum est in corporibus, fiat in cordibus. Nulli infirmorum crucis est negata victoria; nec quisquam est cui non Christi auxilietur oratio. Quae si multis in ipsum saevientibus profuit, quanto magis eos qui ad ipsum convertuntur adjuvat? Sublata est ignorantia, temperata est difficultas, et igneam illam qua vitae regio erat inclusa, romphaeam sacer Christi sanguis exstinxit. Verae luci, antiquae noctis cessit obscuritas. Invitatur ad paradisi divitias populus Christianus, et cunctis regeneratis ad amissam patriam patefactus est reditus, si nemo sibi illam viam facit claudi, quae fidei latronis potuit aperiri. ita nos nunc anxie, nunc superbe praesentis vitae occupent actiones, ut non toto cor
Abbreviated transcription (Latin):
illo gentilium cordium rigore mollito ueros abrahe filios delapidib excitauit
ut conclisis omnib sub peccato. qui carne nati sunt sp̃u renascantur: nec int¬
sit quo patre sit quisq genttꝰ. cum ꝑ indiscretam huiꝰ fidti confessionem. & fons
baptismatis faciat in nocertes: & electio adoptionis confirmet heredes. Quid
cdeo & ꝑ sacrificium immacłati agni ueram inpacem tuncta reuocent᷑: Non au̾
concordat cdeo. qui abea in regeneracione sua quam edidit ꝓ fessione dissentit:
et cliuini immemor pacti. inherere oftendit᷑ renunciat᷑is. dum resilire in¬
uenit᷑ acreditis. Frustra enim rp̃ianum sibi nom̃ usurpat & nequaquam
cias ñ fatet᷑. Nerus itaq uenerator cliũce passionis sic crucifixum iħm ocłis cordis
aspiciat: ut illius carnem suam eẽ cognoscat. sontremiscat in reclemptoris sui sup¬
plicium t̾rena suba: rumpant᷑ infidelium mencium petre. & qui mortalitatis

Expanded text:
illo gentilium cordium rigore mollito, veros Abrahae filios de lapidibus excitavit illo gentilium cordium rigore mollito, veros Abrahae filios de lapidibus excitavit : ut conclusis omnibus sub peccato , qui carne nati sunt, spiritu renascantur, nec intersit quo patre sit quisque genitus, cum per indiscretam unius fidei confessionem et fons baptismatis faciat innocentes, et electio adoptionis confirmet haeredes. 257 Deo, et per sacrificium immolati Agni veram in pacem cuncta revocentur? Non autem concordat Deo, qui ab ea quam in regeneratione sua edidit professione dissentit, et divini immemor pacti, inhaerere ostenditur renuntiatis, dum resilire invenitur a creditis. Frustra enim Christianum sibi nomen usurpat, et nequaquam tias non fatetur. Verus itaque venerator Dominicae passionis sic crucifixum Jesum oculis cordis aspiciat, ut illius carnem suam esse cognoscat. Contremiscat in Redemptoris sui supplicio terrena substantia, rumpantur infidelium mentium petrae, et qui mortalitatis