comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ om̃ps quide ꝓtectore mutatꝰ÷ in aduer sarium ꝓopulo uideoũ quia irri¬
tauerunt cum & adira cundiã ꝓuocauerunt: post quã debellauit eosꝑro¬
doeduxit cos deegipto Etrecorditꝰ÷ morsi serui sui quinter pellauit
peis inde serto dicens Aut dimitte eis hanc noxã aut deleme deli¬
brornȩ tuo Recor dictus &iam populisui qui saluatus: aratione morsi
dũ cũ uell& ꝓcute re usq ad interneuonem Idarco aut horũ recor da¬
tus ÷ : quia nonerat quile uar& ꝓcis aiationem: & apeccato in sidelitatis
cosliberar& sicut condã morsi aratione. &optentu liberatisunt ab fla¬
gello & aberrare ido latriȩ Sequtur Ubi: quiedux it dema¬
pi cũ pastaub gregissui p̃uidens ꝓpheta esals abicetionem populi
sui & miseriam atq afflictionem que eis imminebat ꝓpt̃ negationem
siliidi condolendo exclamat dicens Ubit dementia omni pote¬
us di quieduxit eos demar ir ubro cũ pastaub gregis sui id ÷ mor se uide

Expanded text:
sarium populo Judaeorum, qui irritaverunt eum, et ad iracundiam provocaverunt: postquam debellavit eos per Rodo eduxit eos de Aegypto. Et recordatus est Mosi servi sui qui interpellavit pro eis in deserto dicens: « Aut dimitte eis hanc noxam, aut dele me de libro tuo . » Recordatus est etiam populi sui qui salvatus oratione Mosi, dum eum vellet percutere usque ad internecionem. Idcirco autem horum recordatus ut quondam Mosi oratione et obtentu liberati sunt a flagello et ab errore idololatriae. Sequitur: « Ubi est qui eduxit de mari cum pastoribus gregis sui? » Praevidens propheta Isaias abjectionem populi sui et miseriam atque afflictionem quae eis imminebat, propter negationem Filii Dei, condolendo exclamabat dicens: Ubi est clementia omnipotentis Dei qui eduxit eos de mari Rubro cum pastoribus gregis sui
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa uult intelligi acsidicer& Liberauit nos &egipto &
trans duxit ꝓdesertum in t̾rã omnibus meliorsin. ꝓpt̾ in efftibilẽ
misericordic̃ suã : & duxitnos in babilonẽ ꝓpt̃ mecli peccata nr̃a
terũ freduxit ad terrã sua miscđa: inquib omnib iustũ eump̃¬
dicabo & laudẽ eius omnib: narrabo. qui scđm indulgentiã sua
id÷ sẽcundũ largitatem miscđȩ sue multabona reddidit nobis
tentiam eorum: dixit
uerumtamen populusiñs : iudaua pleps
dequa olim dixi hereditas mea isrł: & filii nonne gantes. id: filu meier̃
sime spernere desierunt. & sime non negauerint. & facus: Cis salua¬
tor: sub̵ qui credendo in eum ueram pęnitentiã egerunt Sin aut
dixerimus filii nonne gantis sicut quidẽ codices habent: erit sensus
puli non negantis id÷ filu patriar charũ & ꝓphecarũ. quim
meuera citer crediderunt¬
diderunt In omni tribulatione eorũ

Expanded text:
pto, et transduxit per desertum in terram omnibus meliorem propter ineffabilem misericordiam suam, et duxit nos in Babylonem propter peccata nostra. Iterumque reduxit ad terram sua misericordia, in quibus omnibus justum eum praedicabo, et laudem ejus omnibus narrabo, qui secundum indulgentiam suam, id est, secundum largitatem misericordiae suae multa bona reddidit nobis.tentiam eorum, dixit: Verumtamen populus meus es, Judaica plebs, de qua olim dixi: « Haereditas mea Israel . » Et filii non negantes, id est filii mei erunt, si me spernere desierint, et si me non negaverint, et factus est eis salvator, subaudis quia credendo in eum veram poenitentiam egerunt. Sin autem dixerimus filii non negantis, sicut quidam codices habent, erit sensus: puli non negantis, id est, filii patriarcharum et prophetarum, qui in me veraciter crediderunt. « In omni tribulatione eoru
Abbreviated transcription (Latin):
antonon uoras einut irabrahdm quachare idola coluit quondam. uł quando
er amus inegipto colentes idola non habentes regẽ neq pr incipes neq
ꝓphetas sederamꝰ sinedõ & sinelege & sine sacerdote haeclic& &x parae
catisunt dicentes: Sanguiser. suꝑnos & suꝑ filiosnr̃os. Quã diu enĩ inue¬
tustate legis manserat & euuangelii ueritatem non receperit : nequa¬
peres celos aedescenderes A facietua montes defluerent: sicut a¬
ustio ignis tabescerent. adq arderent igni Siue scđm simmachũ
aque demari arderent igni ut notum fierent nomentuũ inimicis
tuis a ficuetua gentes turbarentur. sub sidescenderes Preuidens¬

Expanded text:
antequam vocaremur in Abraham, quia Thare idola coluit quondam: vel quando eramus in Aegypto colentes idola, non habentes regem, neque principes, neque prophetas, sed eramus sine Deo, et sine lege, et sine sacerdote. Haec licet ex parte ecati sunt dicentes: « Sanguis ejus super nos et super filios nostros . » Quandiu enim in vetustate legis permanserint, et Evangelii veritatem non receperint, nequaperes coelos, et descenderes. A facie tua montes defluerent, sicut exustio ignis tabescerent atque arderent igni. » Sive secundum Symmachum, aquae de mari arderent igni « ut notum fieret nomen tuum inimicis tuis. A facie tua gentes turbarentur » subaudis, si descenderes. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
laium : iste: for mosus cuidicit psalmistaSpeciosus sorma p̃filiuis
hominum Fcamũ dicebant antiqui calidum Undedicit᷑ fo¬
mosus quasicaliđ eo quod ex calone rubicunđ ex sistat. instar rosarũ
Ego qui loqͥdr iustitiã & ꝓpugnator sũ ad saluandũ angelis tacen¬
tibus quiint̃ roga sant quisess& quꝓ pria fortitudine ascen debat
deterreno & eruento mundo suꝑ om̃s celos illis &iã responsũ non
reddentibus quidñm comitab atur respondit ipsedñs inquiens
ults sure quissimego egosũ cui pat̃ om̃e iuditiũ dedit: iuxta qđ¬
ꝑ salmistao dicit : Ds̃ udiiũ tiũ regida & cã E tegosũ quiloquor¬

Expanded text:
lorum? Iste est formosus, cui dixit Psalmista: « Speciosus forma prae filiis hominum . » Formosum dicebant antiqui calidum, unde formosus quasi calidus, eo quod ex calore rubicundus existat instar rosarum. « Ego qui loquor justitiam, et propugnator sum ad salvandum. » Angelis tacentibus qui interrogati fuerant, quis esset qui propria fortitudine ascendebat de terreno et cruento mundo super omnes coelos, illis etiam responsum non reddentibus qui Dominum comitabantur, respondit ipse Dominus, inquiens: Vultis scire quis sim ego? « Ego sum cui Pater omne judicium dedit . » Juxta quod Psalmista dicit: « Deus judicium tuum regi da , » etc. Ego su
Abbreviated transcription (Latin):
Vbicũq: enĩ sit uoluntas eius ubi÷ habitaculũ & domꝰ dĩ:
tes int̃ra corpore cȩlestiamente conemplant᷑ Quodergodicit ꝓpheta exꝑ
sonia populi loquens. Ad tende decelo & uide de habitaculo scõtuo sensus : Ad
enĩdĩ : misererq÷ iuxit illud Uide nsuidi afflictionẽ populimei: id÷ uidens
misertussum Ubi ÷ relus tuus id ÷ amortuus quodilexistinos & patresnr̃os.
fortitudo atq: miseratio
Etest ⁊ elus a morbonus. & feruor dilectionis dĩ & ꝓximi de quo hicagitur. id
de elo amoris Uiscera s̃ interiora uentris Etideo ꝑ uiscera non in me¬
rito affectus dilectionis in hocloco intelligitur. Ubr inquid affectꝰ nimiae
dilectionis quonos dilexisti : sꝰ Sequitur Tuenim pater ñr id÷ creator nr̃: Et a
Patresiusti & sc̃ dicuntur ignorare post
mortẽ filios suos malos quosuident adõ recedere & sua uestigia non sequi: quia
non interpellant dm̃ ꝓ ipsis. neq enĩ ex audirentur neq: possent libera reco s

Expanded text:
bicunque enim fit voluntas ejus, ibi est habitaculum et domus Dei: tes in terra corpore, coelestia mente contemplantur. Quod ergo dicit propheta ex persona populi loquens, attende de coelo et vide de habitaculo sancto tuo, sensus est:enim Dei misereri est, juxta illud: Videns vidi afflictionem populi mei, id est, vidi et misertus sum. « Ubi est zelus tuus, » id est amor tuus quo dilexisti nos et patres nostros? fortitudo atque miseratio. Et est zelus amor bonus, et fervor dilectionis Dei et proximi, de quo hic agitur, id est de zelo amoris. Viscera sunt interiora ventris. Et ideo per viscera non immerito affectus dilectionis in hoc loco intelligitur. Ubi est, inquit, affectus nimiae dilectionis, quo nos dilexisti? Sequitur: « Tu enim Pater noster, » id est Patres justi et sancti dicuntur ignorare post mortem filios suos malos, quos vident a Deo recodere et sua vestigia non sequi: quia non interpellant Deum pro ipsis, neque enim exaudirentur, neque possent liberare eos
Abbreviated transcription (Latin):
hoe: debellator sũ de monũ & dofensor ad saluandũ genus huma¬
noen debe Quare ergo r ubrũ ẽ indumentũ tuũ hoc÷ corpus
tuũ & uestimentatua sub quares̃ rubra sicut calcantiũ itdriu¬
laris adno ergo dicente egosũ quiloquor iustitiam. & quidebello
lontrarus ꝓ etestutes rur sum si satantur angłi & dicunt qus
tues qui loqueris iustitiam & ciupater omne iuditium dedit: &e qui
debellutor es de monum. ad saluandũ genus huma numi. uolure
ate sure quetausec exuterit quare sit indumentum tuum hoc: cor¬
susfuuim inuentatum. & quare sint uestimentã tua id iiem¬
bratua ⁊ ubra uelut i demusto nigro & sub rubicundo libiqua
candidus est ⁊& uirginitate & speciosus p̃filus hominiur e roo conu¬
uenuient ista sed homicidis adulteris &e la tromͦs dicergo in quu¬
uem nobis  Quid merusti ut tu qui defenseres genetrs henan
uruenta & tineta habeas membra quasihomo quilibia quiuuias
ngeas & subrubicundas caleat intor cultiri suuein p̃lors quibel

Expanded text:
s humanum. « Quare ergo rubrum est indumentum tuum, » hoc est corpus tuum, « et vestimenta, » subaudis quare sunt rubra, « sicut calcantium in torculari? » Domino ergo dicente: « Ego sum qui loquor justitiam, » et qui debello contrarias potestates, rursum sciscitantur angeli et dicunt: Si tu es qui loqueris justitiam, et cui Pater omne judicium dedit , et qui debellator es daemonum ad salvandum genus humanum, volumus a te scire quae causa exstiterit quare sit indumentum tuum, hoc est corpus tuum, cruentatum: et quare sint vestimenta tua, id est membra tua, rubra veluti de musto nigro et subrubicundo. Tibi qui candidus es ex virginitate, et speciosus prae filiis hominum, non convenirent ista, sed homicidis, adulteris et latronibus. Dic ergo, inquiunt, nobis quid promeruisti, ut tu qui defensor es generis humani, cruenta et tincta habeas membra, quasi homo quilibet qui uvas nigras et subrubicundas calcat in torculari sive in prelo? Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
& bona operaillatũ in qͥb: delec tittis apłi Perduo aũt ubera duotestam̃ti intel¬
legunt᷑ ex quib: trahit lachoc ÷ simplex & dulcis doctrina sp̃s sc̃. quae c̃uenire pos¬
amini in eis. ut mulgeatis & delitus affluatis. hoc ÷ ut as sumatis eoꝵ siplicẽ fidẽ
&ꝑ fectione eoꝵ habund&is. & etnt hoc al õnimoda gła eius id: ascientia diuinittus. &¬

Expanded text:
et bona opera illorum, in quibus delectati sunt apostoli. Per duo autem ubera duo Testamenta intelet bona opera illorum, in quibus delectati sunt apostoli. Per duo autem ubera duo Testamenta intelliguntur, ex quibus trahitur lac, hoc est simplex et dulcis doctrina Spiritus sancti, quae convenire posamini in eis, ut mulgeatis et deliciis affluatis, hoc est ut assumatis eorum simplicem fidem, et perfectione eorum abundetis. Et hoc ab omnimoda gloria ejus, id est a scientia divinit
Abbreviated transcription (Latin):
đo uniuersiquilugebatis suꝑ eam : ut sugatis & repleamiꝰ abuberib: consolutio¬
nisei: ut mulgetus & delitus affluctis. ab omnimoda gła ei : Angłi sicut de
nr̃o ꝓfectu modogaudent : it atr ist ubant᷑ olĩ denr̃o desectu & seruitute
qua seruiebamꝰ dicibolo apłi &iã uidentes populũ uide orĩ in infidelitate
manere & p̃uidentes ciuitatẽ huerusalẽ deferuendã aromanis sicut dñs p̃dixe¬
rat & populũ subuertendũ : condolebant &tristabant Sedtota c̃ solatio illoꝵ
hoc fuit quia uidebant gente s paratu scẽ ad credendũ ex quib: aedisicanda erat hie¬
rusalẽ id ÷ p̃sens eccla uł celestis Ideoq dicit᷑ tũ angłis quã apłis quilugebant
suꝑ hieruscle id ÷ suꝑ populũ ei: ut l&ent & & ultant cũ hier usedẽ calesti uł p̃¬
p̃cipie᷑ ut sugant ipsicpłi & mulgeant : debemꝰ intellige refidẽ si plicẽ credentiũ

Expanded text:
o universi, qui lugebatis super eam, ut sugatis, et repleamini ab uberibus consolationis ejus, ut mulgeatis et deliciis affluatis ab omnimoda gloria ejus. » Angeli sicut de nostro profectu modo gaudent, ita tristabantur olim de nostro defectu » et servitute qua serviebamus diabolo. Apostoli etiam videntes populum Judaeorum in infidelitate manere, et praevidentes civitatem Hierusalem destruendam a Romanis sicut Dominus praedixerat, et populum subvertendum, condolebant et tristabantur. Sed tota consolatio illorum in hoc fuit, quia videbant gentes paratas esse ad credendum, ex quibus aedificanda erat Hierusalem, id est praesens Ecclesia, vel coelestis: ideoque dicitur, tam angelis quam apostolis, qui lugebant super Hierusalem, id est super populum ejus, ut laetentur et exsultent cum Hierusalem coelesti, em, quod praecipitur ut sugant ipsi apostoli, et mulgeant, debemus intelligere fidem simplicem credentium
Abbreviated transcription (Latin):
ne motoll& auobis & adueniente dieuiditii ossaura id ÷ corporaura recepiti in morta¬

Expanded text:
nemo tollet a vobis . » Et adveniente die judicii, ossa vestra, id est corpora vestra, recepta immortnemo tollet a vobis . » Et adveniente die judicii, ossa vestra, id est corpora vestra, recepta immort
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo sicui mat̃ blandiat᷑ it a& ego c̃solaboruos & in herusadẽ c̃solabimini. Mise¬
rator & misericors dñs cõparat se aquile galline & matri uolens nos sus blandim̃tis
aduoluntatẽ suã trahere. sicut mat̃ filiũ suũ Adhuc&iã maiorẽ miscđam nob̃ inpen¬
aqui lecustodiunt pullossuos. quarũ natura ÷ ut phisicidicunt in excelsis & incaccessis locis
om̃a uenena fugant: it ad s̃ om̃ps om̃i custodia nosseruat neserpens antiqus dicibolus
ueneno sui lidoris cõmacul& Et ponit lapidẽ in medionr̃i. id ÷ fidẽ suã incordib: nr̃ is.
germinabunt Hoc duplicit̾ potest intelligi Uidebitis o cipłi & p̃dicatores multitudi
urae germinabunt in alioꝵ cordib: fruct̃ bone uoluntutis &operationis. Recte enĩ
ꝑossa intellegunt᷑ uirtutes: qui sicutcorpꝰ consistit & sustentat᷑ ossib: itt animauir tutib:
subsifcit Alit̃ Videbitis o om̃s fideles in aet̃nabeatitudine dmsicuti : iuxtirillud

Expanded text:
Quomodo sicut mater consolatur, ita et ego consolabor vos, et in Hierusalem consolabimini. » Miserator et misericors Dominus comparat se aquilae, gallinae et matri, volens nos suis blandimentis ad voluntatem suam trahere, sicut mater filium suum. Adhuc etiam majorem misericordiam nobis impenaquilae custodiunt pullos suos, quorum natura est ut physici dicunt in excelsis et inaccessis locis omnia venena fugantur: ita Deus omnipotens omni custodia nos servat, ne serpens antiquus, diabolus, veneno sui livoris commaculet. Et ponit lapidem in medio nostri, id est fidem suam in cordibus nostris, germinabunt. » Hoc dupliciter potest intelligi. Videbitis, o apostoli et praedirae germinabunt in aliorum cordibus fructus bonae voluntatis et operationis. Recte enim per ossa intelliguntur virtutes, quia sicut corpus consistit et sustentatur ossibus, ita anima virtutibus subsistit. Aliter: Videbitis, o omnes fideles, in aeterna beatitudine Deum sicuti est, juxta illud:
Abbreviated transcription (Latin):
iniuditio discernetꝰ a seniorib: populisui iusto suo iuditio dc̃ pnare rȩꝓbos non potentia
Gladiusdĩ ÷ uerbũ & sententia illius : de quo loquit᷑ amos ꝓph&a Gladio id: sententiadĩ

Expanded text:
in judicio discernetur a senioribus populi sui, justo suo judicio damnare reprobos, non potentia. Gladius Dei est verbum et sententia illius, de quo loquitur Amos propheta. Gladio, id est sententia
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ecdiut dñsinigneueni& : & quasi turbo quad rigaei. reddere in indignatione fu¬
rorẽ suũ & incre pationẽ sua in flãma ignis Addiẽ iuditu ꝑtinetit istit De hocigne
dicit psalmista Ignis ante ipsũ p̃ced& Isteignis transitorius erit electis : qui ha¬
bueri fenũ & stpulã : quici purgabunt᷑ ibi. & transibunt ad regnũ uite Etȩc̃ñ eri re¬
Non quod s̃ curro portetur ista narrant᷑ : sed quomodo in solio sedere dicit̃ quando assumat
habitũ iudicantis sicquando aduendistã uenturus ÷ ut debell& aduersarios suos. in ha¬
bitu uiͤ toris & triũphantis ostendit Redd& in indignatione furorẽ suũ reꝓbis

Expanded text:
Quia ecce Dominus in igne veniet, et quasi turbo quadriga ejus, reddere in indignatione furorem suum, et increpationem suam in flamma ignis. » Ad diem judicii pertinent ista. De hoc igne dicit Psalmista: « Ignis ante ipsum praecedet . » Iste ignis transitorius erit electis, qui habuerint fenum et stipulam: quia purgabuntur ibi et transibunt ad regnum vitae; aeternus erit reNon quod Deus curru portetur ista narrantur, sed quomodo in solio sedere dicitur, quando assumit habitum judicantis: sic quando ad vindictam venturus est ut debellet adversarios suos, in habitu victoris et triumphantis ostendetur. Reddet in indignatione furorem suum reprobis,
Abbreviated transcription (Latin):
mus intellegere in tellectũ & rationem. quibus firmantur precepta
diuma. udelic& ratione & intellectu. quando ea quaeration abiliter
Seccła: dilata locum tentoriitui ꝑ quattuor climata mundi nec
condudaris uno angulo solum mado iudaeae. & pelles hoc ÷ predica¬
tores tuos &tende & diffunde per orbem uniuersum. ne parcas neq:
cesses multiplicare cos. quatinus illorum munimine tuearis ab aestu
lemonum Longos fac funiculostuos: iđ longe extende predi¬
cationem tuam & praecepta diuma elonga. & clauos tuos consolida
id ÷ intellegentiã & rationẽ tuã confirma & corrobera. Sequitꝰ
dd&terã enĩ & sinistrã penetrabis hoc ÷ om̃s gentes possidebis
Vł &iã prospera & aduersa sustinebis: uel hic ⁊ in futuro preua¬
lebis quia nec pros peris eleuaberis. nec aduersis deprimeris Possu¬
mus &iã ꝑ dexterã & sinistrã utrãq uitã accipere: presentem

Expanded text:
mus intelligere intellectum et rationem, quibus firmantur divina praecepta, mus intelligere intellectum et rationem, quibus firmantur divina praecepta, videlicet ratione et intellectu: quando ea quae rationabiliter clesiam: O Ecclesia, dilata locum tentorii tui per quatuor mundi climata, nec concludaris uno angulo solummodo Judaeae. Et pelles, hoc est praedicatores tuos extende et diffunde per orbem terrarum: Ne parcas, neque cesses multiplicare eos, quatenus illorum munimine tuearis ab aestu aemonum. Longos fac funiculos tuos, id est longe extende praedicationem tuam, et praecepta divina elonga, et clavos tuos consolida, id est intelligentiam et rationem tuam confirma et corrobora. Sequitur: « Ad dexteram enim et sinistram penetrabis, » hoc est omnes gentes possidebis, vel etiam prospera sustinebis, et hic et in futuro praevalebis: quia nec prosperis elevaberis, nec adversis deprimeris. Possumus etiam per dexteram et sinistram utramque vitam accipere, praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
senti scło intabernaculis habitant hoc ÷ in acslesus : quia peregrini
& aduenesunt in hoc sđo. sicut dicit psalmista
in cola egosum
apudte & peregrinus: tendentes ad damum. daqua idem psalmista
Leuuangelio Beati inquid mites: qm̃ ipsi possidebio terram Sc̃a
ergo eccła locum tentorii sui dilatatũ hab& : quia adorientem ad aqui
eccłe: sunt predicatores & prelati qui eam ꝓtegunt ab estu uitiorum
& demonũ & ab omnibus aduersis Habebat tabernaculũ sicut dꝑxi¬
mus saga cilicina. ꝑquas designantur paenitentes: quia cilicium ha¬
bitus paenitentiae ÷. ł abebat rubricatas pelles: ꝑ quas designan¬
tur martrres Habebat & iacinctinas : per quas designantur
om̃s pallorem abstimentiae gesitantes. Eł abebat &iã funiculos:
ꝑ quos designantur precepta diuma. Habebat clauos quib &ten¬
debantur funes & fimabatur omne tabernaculum : per quos possu¬

Expanded text:
raesenti saeculo in tabernaculis habitant, hoc est in ecclesiis, quia peregrini raesenti saeculo in tabernaculis habitant, hoc est in ecclesiis, quia peregrini et advenae sunt in hoc saeculo. Sicut dicit Psalmista: « Incola ego sum apud te et peregrinus , » tendentes ad domum, de qua idem Psalmista Evangelio: « Beati inquit mites, quoniam ipsi possidebunt terram . » Sancta ergo Ecclesia locum tentorii sui dilatatum habet, quia ad orientem et ad aEcclesiae sunt praedicatores et praelati qui eam protegunt ab aestu vitiorum et daemonum, et ab omnibus adversis. Habebat tabernaculum sicut diximus saga cilicina, per quae designantur poenitentes: quia cilicium habitus poenitentiae est; habebat rubricatas pelles, per quas designantur martyres; habebat et hiacynthinas, per quas designantur omnes pallorem abstinentiae gestantes; habebat etiam funiculos, per quos designantur praecepta divina; habebat clavos quibus extendebantur funes, et firmabatur omne tabernaculum: per quos possu
Abbreviated transcription (Latin):
adiuctoriã prelict qͦuare p̃cipit ei exultare & laudare dñm : qm̃¬
eius id ÷ sinagogae quae habet uirũ dicit dñs Hac ÷ : quae putat
se habere uirum dm̃ omnipatentem. Ethoc notandum: quia cumdi¬
citur plures filii deserte quã cius quae hab& uirum. non penitus &¬
duditur sinagoga a partu. quia ipsa in apostolis & ꝑ apłos multos
filios do genuit. sed maxima mulcitudo gentiũ ei prefertur Dilata
locum tentoru tui. & pelles tabernaculorum tuorum &tende : ne
parcas Longos fac funiculos tuos: & clauos tuos consolida.
cuntur. modo iterũ dicitur ut dilat& tentorium suum ad simili¬
tudinem tabernaculi morsi. & ut omnia habens qua illud taberna¬
culum habuit amplific& ea. & amplius corrobor& Tabernacu
morsi. qđ habuit centum cubitos in longitudine & quinquaginta in
latitudine. & qđ habuit saga & pelles rubricatas. & ia cinctinas. fu

Expanded text:
ad victoriam, praedicens quare praecepit ei exsultare et laudare Dominumad victoriam, praedicens quare praecepit ei exsultare et laudare Dominum Synagogae, « quae habet virum, dicit Dominus; » hoc est quae putat se habere virum Deum omnipotentem. Et hoc notandum, quia cum dicitur: plures filii desertae quam ejus quae habet virum, non penitus excluditur a partu Synagoga: quia ipsa in apostolis et per apostolos multos filios Deo genuit, sed maxima multitudo gentium ei praeferlocum tentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende, ne parcas, longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida. cuntur: modo iterum dicitur ut dilatet tentorium suum ad similitudinem tabernaculi Mosi, et ut omnia habens quae illud tabernaculum habuit, amplificet ea et amplius corroboret. Tabernaculum Mosi, quod habuit centum cubitos in longitudine, et quinquaginta in latitudine, et quod habuit saga et pelles rubricatas et hiacynthinas funi
Abbreviated transcription (Latin):
& qua modo plures filios dõ generat quã sinagoga. quae putat sedm̃
uirum habere Potest &iã aeccła quae in uideis deserta erat steri¬
lis appellari : quia dño ad ueniente filios ei non pariebat. ut adutrãq
aecclaesiam tam & uidaeis quã gentibus referamus hoc. secundum quod
egregius predicator suis in uerbis ostendit Assumens enim teftmoniũ
de isaia quod nunc habemus premanibus: ad repromissionis retulit filios.
ad eccłam degentibus siue &x utroq populo congregatam qua deserta &
dorelicta erat ado acsterilis permanebat. habens uirum dm̃ omnipo¬
tentem Lauda in qiđ creatorem tuum & redẽptorem tuum o acđa
sterilis tã &x iudeis quã gentibus : quia modo incipies dõ filios parere
decanta saluatori tuo & inni iđ magnifice gaude quae non pariebas dõ
filios Promagnitudine gaudui : allusit ad hrmnitum & quitentis.

Expanded text:
et quae modo plures filios Dei generat quam Synagoga, quae putat se Deum et quae modo plures filios Dei generat quam Synagoga, quae putat se Deum virum habere. Potest etiam Ecclesia, quae in Judaeis deserta erat, sterilis appellari, quia Domino adveniente filios ejus non pariebat, ut ad utramque Ecclesiam tam ex Judaeis quam ex gentibus referamus hoc: secundum quod egregius praedicator suis in verbis ostendit. Assumens enim testimonium de Isaia quod nunc habemus prae manibus, ad repromissionis retulit filios ad Ecclesiam de gentibus, sive ex utroque populo congregatam: quae deserta et derelicta erat a Deo ac sterilis permanebat, non habens virum Deum omnipotentem: Lauda inquit Creatorem tuum et Redemptorem nostrum, Ecclesia sterilis, tam ex Judaeis quam ex gentibus: quia modo incipies Deo filios parere. Decanta Salvatori tuo, et hinni, id est magnifice gaude, quae non pariebas Deo filios. Pro magnitudine gaudii allusit ad hinnitum equi tendentis
Abbreviated transcription (Latin):
in toto orbe aecdesias sibi diuidentes E quare fiet istud : proco¬
& cum scderatis latronibus reputatus ÷ non adõ patre neque ascĩs sed
auideis per secutoribus. ut illud alio in loco
regeneratione ac fide illorũ : & ꝓtrans gressoribus uideis siue perse¬
cutoribus rogauit. dicens dum penderet incruce Pater ignosce
illis : Sicut enim in cuuangelio nazarenorum halietur : adhano
uocem multa milia iudcorũ ad stantiũ circa crucem crediderun
riebas Ac tenus locutus ÷ ꝓphaeta denatiuitate dñi. passione. & re¬
surrectionis gła : nunc uero transit aduocationem gentium. & ad
eos qui in eum crediderunt tã & udeis quã gentibus Sterilis isto
in loco appellatur gentilitas specialiter : quae dõ filios spiritales non
generabat. quia non habebat legem . non pro phatas. non patriarchas.

Expanded text:
in toto orbe ecclesias sibi dividentes. Et quare fiet istud? « Proin toto orbe ecclesias sibi dividentes. Et quare fiet istud? « Prom suam, « et cum sceleratis » latronibus « reputatus est, » non a Deo Patre neque sanctis, sed a persecutoribus Judaeis, ut illud alio in loco:regeneratione, ac fide illorum, « et pro transgressoribus » Judaeis, sive persecutoribus « rogavit » dicens, dum penderet in cruce: « Pater, ignosce illis . » Sicut enim in Evangelio Nazaraenorum habetur, ad hanc vocem Domini multa millia Judaeorum astantium circa crucem credideruntriebas. » Hactenus locutus est Propheta de nativitate Domini, passione, et resurrectionis gloria; nunc vero revertitur ad vocationem gentium, et ad eos qui in eum crediderunt tam ex Judaeis quam ex gentibus. Sterilis isto in loco ap pellatur gentilitas specialiter, quae Deo filios spiri tuales non generabat; quia non habebat legem, non prophetas, non patriarchas:
Abbreviated transcription (Latin):
similiter secundũ humanitatem quaminor ÷ patri : quia cũ in forma dĩ
eẽt non rapinã arbritaratus ÷ esse se &equalem dõ. sed semet ipsum &i¬
naniuit formã serui accipiens Ipse portauit iđ abstulit iniquitates
nr̃as. id ÷ paenã peccatorum nr̃orum sustinuit in corpore suo suꝑ lignum:
& tulit a nobis peccata. quasi medicus langores egrotantium Sequitur
sermo narrat : dispertiã siue diuidã ei plurimos sub populos. ut pro¬
una plebe quae non uult in eum credere possideat om̃s gentes. iuxta qđ
ei a patre ꝑ psalmistã dicitur Postula ame : & dabo tibi gentes hae¬
reditatem tuã. & pos sessionẽ tuã terminos terrae. Unde & sequit̾
suis tradidit: quando populos quisub potestate diabolierant abistulce
abeo. & illis diuisit. ut unus illorum pre eẽt uni populo alius alio
sicut petrus prefuit uidais credentibus. paulus gentibus. iohannes. & andre¬
as acaicis tomas indis & ceteri ceteris Uideamus qiđ debcato pau¬

Expanded text:
i esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens . » Ipse portavit, id est abstulit, iniquitates nostras, id est poenam peccatorum nostrorum sustinuit in corpore suo super lignum, et tulit a nobis peccata, quasi medicus languores aegrotantium. Sequitur.it quae praeteritus sermo narrat, « dispertiam » sive dividam « ei plurimos » subaudis, populos. Ut pruna plebe quae non vult in eum credere, possideat omnes gentes. Juxta quod ei a Patre per Psalmistam dicitur: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . » Unde et sequitur: suis tradidit, quando populos qui sub potestate diaboli erant abstulit ab eo, et illis divisit ut unus illorum praeesset uni populo, alius alii. Sicut Petrus praefuit Judaeis credentibus, Paulus gentibus, Joannes et Andraeas Achaicis, Thomas Indis, et caeteri caeteris. Videamus quid de B. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
titudo credentium : qu&̃ aquat tuor mundi partib munitate fidei conune¬
ta ÷ dequib & dñs dicit. Multiuenient ab oriente & occidente : & re¬
cumbent cũ abraham & isahac &iacob in regno celorũ Don÷ aut̃ in¬
tellegendum qđ localiter congregentur inunum. sed fide Lic& incor¬
pore se uingantur : minime possint separari mente quos xp̃i nectit in¬
uiolata caritas Laudate celi hoc ÷ angeli qui habitatis in celo: & &
ulta terra anglice uirtutes quae terre prae estis. uł homines iusti qui in¬
habitatis eatm̃. ꝓsalute generis humani gaudete Iubilate montes.
laudem. angeli uidelic& & homines iusti in& celso uircutum collocati:
quia consolatus : dñs populum credentem inse ꝑ aduentũ filu sui. apłos
scilic& ceterosq credentes &iudeis & om̃s aquattuor mundi partib conue

Expanded text:
titudo credentium quae a quatuor mundi partibus in unitate fidei conjunctitudo credentium quae a quatuor mundi partibus in unitate fidei conjuncta est, de quibus cumbent cum Abraham, Isaac, et Jacob, in regno coelorum . » Non autem intelligendum, quod localiter congregentur in unum, sed fide. Licet in corpore sejungantur, minime possunt separari mente, quos Christi nectit inviolata charitas. « Laudate, coeli, » hoc est angeli qui habitatis in coelo, « et exsulta, terra, » angelicae virtutes quae terrae praeestis, vel homines justi qui inhabitatis eam, pro salute generis humani gaudete. « Jubilate montes laudem, » angeli, scilicet et homines justi in excelso virtutum collocati: « quia consolatus est Dominus populum » credentem in se per adventum Filii sui, apostolos scilicet caeterosque credentes ex Judaeis et omnes a quatuor mundi part
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dicitur Aurietis aquas in gaudio defontib saluatoris diue gratia
sp̃s sc̃ĩ Et ponã om̃s montes meos inuiã : hoc ÷ ante faciem apostoloꝵ
meoꝵ & predicatorum. omã inpedimenta sys̃ius scłi intranquillitatem con¬
uertam : Et semite meae & altabuntur Id ÷ : illi qui meam humili¬
tatem imitati fuerint aoxta illud Om̃is quise humiliat & altabet̃
Vonles uocantur apłi & apostolici uiri : uł quia in xp̃o sunt fondati
qui ÷ mons montium. uel quia in &emplum sunt mundo Semite
aut̃ appellantur om̃s tredentes : ꝓxp̃i nomine se humiliantes. Qui
sunt isti quib: uia preparatur: manifestius demonstrat cũ dicit
coc isti credentes delonge uenient. id ÷ de oriente ad fidem & unitatẽ
scã aeccłe non loco sed fide: & ecce alii fideles uenient ab aquilone
& mari id ÷ occidente & isti de terra australi hic ostenditur mul¬

Expanded text:
alibi dicitur: « Haurietis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris , » sive gratiaalibi dicitur: « Haurietis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris , » sive gratias sancti. « Et ponam omnes montes meos in viam, » id est ante faciem apostolorum meorum et praedicatorum omnia impedimenta hujus saeculi in tranquillitatem convertam. « Et semitae meae exaltabuntur, » id est, illi qui meam humilitatem imitati fuerint, juxta illud: « Omnis qui se hues vocantur apostoli et apostolici viri, vel quia in Christo sunt fundati, qui est mons montium, vel quia in exemplum sunt mundo. Semitae autem appellantur omnes credentes, pro Christi nomine se humiliantes. Qui sint isti quibus via praeparatur, manifestius demonstrat cum dicit: « Ecce isti » credentes « de longe venient, » id est, de oriente ad fidem et unitatem sanctae Ecclesiae, non loco sed fide: « et ecce alii » fideles venient « ab aquilone et mari, » id est occidente, et isti de terra australi. Hic ostenditur mul
Abbreviated transcription (Latin):
& apłoꝵ pascentur illi qui &ierunt de tenebris infidelitatis. dicentes
dñs pasc& me & nichil mihi deerit in loco pascuae ibi me collo cabit:
& in omnib: planis sub auditur semitis scripturarum & positis & ducida¬
tis ascĩs doctorib erit pascua eoꝵ Non esurient esuriem uerbidĩ :
nequae sitient positi in ipsis doctrinis De hac esurie & siti : dñs ꝑ prophae¬
tas loquitur Mittã famẽ interra. Non famẽ panis neq sitim aquȩ
sed audiendi uerbũ dĩ Sacra scriptura : in quib: dã locis ÷ crb in quib:
dã potus Ubi cũq cum dificultate sumitur : crbus ÷: Ubi aut̃ facile
intellegitur : potus ÷ Nonesurient inquit neq sitient fideles in scã
accła confaituti: hoc ÷ obscura & aperta patebunt illis Donpercutia
eos aestus. & sol Id ÷ : aduersa huius scłi non nocebunt eis. quia
& ad fontes a quarum potabit eos doctrina ueteris & noui testamenci dequa

Expanded text:
, « pascentur » illi qui exierunt de tenebris infidelitatis, dicentes: « Dominus pascit me et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . » « Et in omnibus planis, » subaudis semitis Scripturarum, expositis et elucidatis a sanctis doctoribus, erit « pascua eorum. » « Non esurient » verba Dei « neque sitient » positi in ipsis doctrinis. De hac esurie et siti Dominus per prophetas loquitur: « Mittam famem in terra, non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . « Sacra Scriptura in quibdam potus. Ubicunque enim cum difficultate sumitur, cibus est; ubi autem facile intelligitur, potus est. Non esurient, inquit, neque sitient fideles in sancta Ecclesia constituti, hoc est, obscura et aperta patebunt illis. « Non percutiet eos aestus et sol, » id est, adversa hujus saeculi non nocebunt eis, « quit ad fontes aquarum potabit eos, » doctrina Veteris et Novi Testamenti, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
Qꝑtinet hoc ꝓpriae adgentiles ł uidieos: qui ad sidem dñi uenientes ꝑbar
tismi regenerationẽ mundati sunt. uł in martirio ubisic dimissa sunt illis
canima Si adacđam : dupliciter aꝑ secutorib: recepit: quia corpore
in deserco iudeorũ ulgentiũ Siout enĩ iohanner deserȩ ac destitutȩ iudeae
operando ut ipsepossit uenire aduosi Retcas facite insolitudines ađ
inde serto gentilũ semtuts dĩ nrĩ Possunt non in congrue ꝑsemitts cogi¬
tationes intellegi: sicut eꝑuã actiores. ut set sensus  Atilli qui de pͥm
ad seuenire opttnt. non solũ sint mundi corpore : uerũ &iã corde Precipitus
aut̃ hoc uł illis qui in deserco iudeae credebant inxpm: uł qui in solitudinegentiũ
degelunt: Omis uallis ex alitibitur Iđ: simplices iudei credentes uł gentiles
in fideretat & operatione scã magni ficati sunt Etom̃is mons & collis humilia¬
bitur Hoce: scribae & pharisaei & reges ꝑuersi utuero & qui ante & p̾ fuert̃

Expanded text:
gentiles vel Judaeos, qui, ad fidem Domini venientes, per baptismi regenerationem mundati sunt. Vel in martyrio ubi sic dimissa sunt illis et anima. Si ad Ecclesiam dupliciter a persecutoribus recepit, quia corpore in deserto Judaeorum vel gentium. Sicut enim Joannes desertae ac destitutae Judaeae operando, ut ipse possit venire ad vos. « Rectas facite in solitudine, » id est, in deserto gentilium « semitas Dei nostri. » Possunt nes intelligi, sicut et per viam actiones, et sit sensus: ut illi qui Christum ad se venire optant, non solum sint mundi corpore, verum etiam corde. Praecipitur autem hoc illis qui in de serto Judaeae credebant in Christum, vel qui in solitudine gentilium degebant. « Omnis vallis exaltabitur, » id est simplices Judaei credentes, vel gentiles, in fide recta et operatione sancta magnificati sunt, « et omnis mons et collis humiliabitur, » hoc est scribae et pharisaei, et reges perversi ut Nero, et qui ante et post fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pe illorũ tradens cos igni ꝑp&uo cruciandos quise & scossuos ꝑ secuti sunt
Prepartita ÷ enĩ abheri. hocẽ a p̃terito tempore ab initio mundi in p̃scientia di
Niciri menta eius iđ gehennȩ: ignis & ligna multa. hoc ÷ om̃s peccatorer Flatꝰ¬
dni iđ sp̃s dñi : sicuttorrens sulphuris succendens et̃. sub̵ gehennã Sulphio
terrae putor ÷ emanans & ardorẽ generans Haec om̃a erunt impiis in in¬
ferno Ent ibi ignis in extingiubilis. et phecor ł putor intolerabilis & crucr¬

Expanded text:
pe illorum, tradens eos igni perpetuo cruciandos, qui se et sanctos suos persecuti sunt. pe illorum, tradens eos igni perpetuo cruciandos, qui se et sanctos suos persecuti sunt. « Praeparata est enim ab heri, » hoc est, a praeterito tempore, ab initio mundi, in praesentia DeNutrimenta ejus, » id est gehennae « ignis et ligna multa, » hoc est, omnes peccatores, « Flatiritus Domini « sicut torrens sulphuris succendens eam, » subaudis gehennam. Sulphur terrae putorem emanans, et ardorem generans. Haec omnia erunt impiis in inferno. Erit ibi ignis inexstinguibilis, et fetor et putor intolerabilis, et cruci
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ inis deuorcntis Cũ ostenderit d̃ pater repbis terrorẽ filii sui minabitur illos
uox filii dĩ in cõminatione suroris & cõminatione flã mȩ igrus deuorantis Sentontia
enĩ iudicis uoraebit illos Etalid& inturbine : hoc ÷ tempesitite Et in lapide gro¬
dinis : hoc ÷ tribulatione A uoce enĩ dñi pauebit a sur uirge ꝑcussus Siassirius
solus pauebit indie iudicu. quid facient om̃s repbi: ꝑ assirium debemus intelle¬
gere dicbolũ om̃sq satellites illius & quos ipsefedio errore seduxit quieũ imittitis
Nirgiim : appellat sententiã iudicis terribilen
q illadura e a spent sententia semꝑ manebit suꝑ illos Nonenĩ reuelabit eamdis post
panis & incrtharis: & inbellis pcipuis expugnabit cos Acsidiceret aliis uerbis
In laetitia omniũ scorũ suorũ & in p̃cipua gła expugnabit oms reprobos cũ princi¬

Expanded text:
mmae ignis devorantis. » Cum ostenderit Deus Pater reprobis terrorem Filii sui, minabitur illis. « mmae ignis devorantis. » Cum ostenderit Deus Pater reprobis terrorem Filii sui, minabitur illis. « Vox Filii Dei in comminatione furoris, et comminatione flammae ignis devorantis. » Sententia enim judicis vorabit illos, « et allidet in turbine, » hoc est, tempestate, « et in lapide grandinis, » hoc est tribulatione. « A voce enim Domini pavebit Assur, virga percussus. » Si Assyrius solus pavebit in die judicii, quid facient omnes reprobi? Per Assyrium debemus intelligere diabolum omnesque satellites illius, et quos ipse falso errore seduxit, qui eum imitati sunt. Virgam appellat sententiam judicis terribilem.ia illa dura et aspera sententia semper manebit super illos. Non enim relepanis et citharis et in bellis praecipuis expugnabit eos. » Ac si diceret aliis verbis: In laetitia omnium sanctorum suorum, et in praecipua gloria expugnabit omnes reprobos cum princi
Abbreviated transcription (Latin):
loquens dedie uidicii Auditã faci& indie iudicii. dñs pat̃ gloriã uocis suae
mundũ & iudicabit uniuersũ orbem in equitate. Iindie enĩ iudicii non apparebit ꝑ¬
sona dĩ patris reꝓbis sed filii Vt ipse qui primo humilis apparens intuste dampna¬
tus ÷ mora : in sđo aduentu appareat terribilis ad ꝑdendos om̃s impios cũ patre
ipsorũ diabolo & iudic& illos iuste aquib: iudicatus ÷ iniuste Gła ergo filudĩ erit.
ultio & undicttt qua dampnabit iniquos Ipsãq głam auditaẽ faci& dĩs pat̾ omnib
uirtutib: caelorũ & omnib plectissuis e terrorẽ eius ostendet. cum dexerit
Ite maledicti in ignẽ aecernum Vł &iã gloriã uocissuae hocẽ filii sui audire faci&
quia aduocem filii om̃s resurgent. sicut ipsed oxit Veni& honat : quando om̃s qui
in monumento sunt audient uocẽ filiidĩ. & ꝓcedent In cõminatione furonrs & fla¬

Expanded text:
loquens de die judicii. Auditam faciet in die judicii Dominus pater gloriam vocis suae. loquens de die judicii. Auditam faciet in die judicii Dominus pater gloriam vocis suae. mundum, et judicabit universum orbem in aequitate. In die enim judicii non apparebit persona Dei Patris reprobis, sed Filii: ut ipse qui primo adventu humilis apparuit, appareat terribilis ad perdendos omnes impios cum patre ipsorum diabolo, et judicet illos juste a quibus judicatus est injuste. Gloria ergo Filii Dei erit ultio et vindicta qua damnabit iniquos, ipsamque gloriam auditam faciet Deus Pater omnibus virtutibus coelorum, et omnibus electis suis, et terrorem ejus ostendet cum dixerit: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Vel etiam gloriam vocis suae, hoc est, Filii sui audire faciet, quia ad vocem Filii omnes resurgent. Sicut ipse dixit: « Veniet hora, quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei . » « In comminatione furoris et fla
Abbreviated transcription (Latin):
torem suum. suius auxilio impleuerunt ꝑquae ad aeternã patriã ꝑ uenerunt Haec
iuxat hieronimũ . Beatus tam̃ gregorius aliterdicit: referens hoc ad tẽpore apłorũ
et p̃sentia  quando ꝑ illorũ predicationẽ idola relinquer̃ gentes. & idolatria cessauit
abore illarũ: Frenum aut̃ appellat ido latriã & cultũ daemonũ Nã paqes nr̃i¬
& nos qui ante dicebant ioui uł mercurio tues ds̃ ms̃ & tume genuisti: illud frenũ hoc
Non enĩ ÷ sp̃s inore ipsorũ Erit in quid uob frenũ erronis hocest idolatna in canticũ dñi
& laudabitis illũ sicut laudauer̃ fiii isrł trnsito maye ł sicut laudabant quando munene
& decimassuas adtem plũ cũ laettia condis deferebant Et auditcc̃ faciet dñs gloriam
uocissuae : & terrorem brtichii sui ostend& berũ reueraitur ꝓph&a ad impios

Expanded text:
torem suum, cujus auxilio impleverunt, per quae ad aeternam patriam pervenerunt. Haec torem suum, cujus auxilio impleverunt, per quae ad aeternam patriam pervenerunt. Haec juxta sanctum Hieronymum. Beatus tamen Gregorius aliter dicit, referens hoc ad tempora apostolorum et praesentiam, quando per illorum praedicationem idola reliquerunt gentes, et idololatria cessavit ab ore illorum. Frenum appellat idololatriam, et cultum daemonum. Nam patres nostri qui antea dicebant Jovi vel Mercurio: Tu es Deus meus, et tu me genuisti: illo freno, hoc  enim in ore ipsorum. Erit, inquit, frenum erroris, hoc est, idololatria, in canticum Domini, et laudabitis illum sicut laudaverunt filii Israel transito mari: vel sicut laudabant quando munera et decimas suas ad templum cum laetitia cordis deferebant. « Et auditam faciet Dominus gloriam vocis suae, et terrorem brachii sui ostendet. » Iterum revertitur Propheta ad impios,
Abbreviated transcription (Latin):
seruitute aegyptiaca aduesperũ comederunt agnũ celebrantes sollempnitatẽ paschȩ
& trinsito mare rubro mane cũ uidissent phartonem & aegrptios submersos can¬
uiderint pharaonẽ hoc ÷ diabolũ traditũ acternȩ dampnationi pariter cũ omnibus
sequacibus illius qui s ignificantur ꝑ aegrptios. cũ magna exultatione & letitia cordis
canttbunt dño laudes Sicut qui ꝑgit cumtibia ad montẽ dni
reꝓmissionis exomnib: frugib: & bonis sibi adõ datis decimas ferrent ad domũ dnĩ
Etsicut illi tepr̃ illo cũ ferrent suas decimas adhierusalem adoracturi intemplodñi cũ
tibiis hoc ÷ cũgaudio & laetitia ferebant etas laudantes dñ quieis bona terrae dabat:
sic scĩ cũ ingessi fuerint indie iudicii incaelestem patriã quã significat terra reꝓmissionis
gaudebant et exultabunt ferentes decimas in manib: hocẽ bona opert laudantes crec¬

Expanded text:
servitute Aegyptiaca ad vesperum comederunt agnum celebrantes solemnitatem paschae , servitute Aegyptiaca ad vesperum comederunt agnum celebrantes solemnitatem paschae , et transito mari Rubro mane cum vidissent Pharaonem et Aegyptios submersos, canviderint Pharaonem, hoc est diabolum, traditum aeternae damnationi pariter cum omnibus sequacibus illius, qui significantur per Aegyptios, cum magna exsultatione et laetitia cordis mino laudes. « Sicut qui pergit cum tibia ad montem Domirepromissionis, ex omnibus frugibus et bonis sibi a Deo datis decimas ferrent ad domum Domini . Et sicut illi tempore illo cum ferrent suas decimas ad Jerusalem adoraturi in templo Domini cum tibia, hoc est cum gaudio et laetitia ferebant eas, laudantes Deum qui eis bona terrae dabat: sic sancti, cum ingressi fuerint in die judicii in coelestem patriam, quae significat terram repromissionis, gaudebunt et exsultabunt, ferentes decimas in manibus, hoc est, bona opera, laudantes Crea
Abbreviated transcription (Latin):
iđ idolatriae quod enit in maxillis hocẽ in laude uł operatione populorum : s. perd&
et confring& Frenũ appellat hicdiabolũ : quiquasi substño hocẽ sub suo dominio
fragilitatis accepit. et sut morte simpla duplam nr̃tm destrigit Vocatur dact
diabolus isto in loco frenũ populorum: non quod ipse regeret illos ad saliaẽ anima¬
rum sed sicut aequum infrenatum qua parte uult sersor defecit᷑ deducit. sic dubolus
omngenus humanũ subsua potestate habens redactum deducebat ad suã uolun¬
tatem ꝑ petrandam et ad ꝑniciem illorum Indie aut̃ iudicii peribit istud fre¬
num  quia claud&ur igni ꝑp&uo cruciandus Canticum ent uobis sicut uox
scĩficatȩ sollem pnititis : ec lectaa cordis  Actenus depoena reproborum :
nunc uero degła electorũ loquitur Sicũt filii isrł liberandi ꝑ potentiam dñi

Expanded text:
is, » id est, idololatriae « quod erat in maxillis, » hoc est, in laude vel operatione « populorum » perdet is, » id est, idololatriae « quod erat in maxillis, » hoc est, in laude vel operatione « populorum » perdet et confringet. Frenum appellat hic diabolum, qui quasi sub freno, hoc est sub suo dominio fragilitatis accepit, et sua morte simpla duplam nostram destruxit. Vocatur autem diabolus isto in loco frenum populorum, non quod ipse regeret illos ad salutem animarum: sed sicut equum infrenatum qua parte vult sessor deflectit et deducit: sic diabolus omne genus humanum sub sua potestate habens redactum, deducebat ad suam voluntatem perpetrandam et ad perniciem illorum. In die autem judicii peribit istud frenum, quia claudetur igni perpetuo cruciandus. « Canticum erit vobis sicut vox sanctificatae solemnitatis, et laetitia cordis. » Hactenus de poena reproborum, nunc vero de gloria electorum loquitur. Sicut filii Israel liberandi per potentiam Domini a
Abbreviated transcription (Latin):
posttẽ pore ueni& ad dampnandũ repbos & remunerandũ electos Vnde et
subditur Ardens furor euus : etgrauis ad portundũ reprobis Num quid ds̃
irasci potest: ergone muttibilis ÷ absit hoc a cordib: electorum Tunc enĩ omp̃s¬
ds̃ furere dicitur morenro loquens scriptunt: quando ultionem et uindictã ex¬
cipit deinimicis suis Nã indie iudicii grauis et inportabilis apparebit repbis.
iustis aut̃ blandus etrius Labia eius hocẽ filudĩ : repleti erunt in dignatione cum
dic&t reprobus Esunui & non dedistis mihi manducare. usq quãdiu nec istis fecistis
mihi non fecistis
ihi non fecistis lingua eius quasi ignis deuorconis erit: cũ dicet btemaledisti
inignẽ a ecernum
Sententia enĩ illa gladius acutissimus erit: quia int̾ficiet om̃s
iniquos cũ auccore suo diubolo sicut a płs dicit. & gladium sp̃s quod ÷ uerbumdi Sp̃seus

Expanded text:
post tempore veniet ad damnandum reprobos, et remunerandum electos. Unde et post tempore veniet ad damnandum reprobos, et remunerandum electos. Unde et subditur: « Ardens furor ejus et gravis ad portandum » reprobis. Nunquid Deus irasci potest? Ergo ne mutabilis est? Absit hoc a cordibus electorum. Tunc enim omnipotens furere dicitur, more nostro loquente Scriptura, quando ultionem et vindictam accipit de inimicis suis. Nam in die judicii gravis et importabilis apparebit reprobis, justis autem blandus et pius. « Labia ejus, » hoc est, Filii Dei « repleta erunt indignatione » cum dicet reistis mihi manducare . » « Lingua ejus quasi ignis devorans, » erit cum dicet: Ite, maledicti, in ignem aeternum. Sententia enim illa gladius acutus erit, quia interficiet omnes iniquos cum auctore suo diabolo, sicut Apostolus dicit: « Et gladius spiritus, quod est verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Et quarehac: neclaritutis solis siue lunae : illiqui a pua hnferos erunt ꝑ fruantur
dicit indie qua alliga uerit dñs uulnus populi sui : populum suum appellat omines
electos a primo homine usq: ad nouissimum iustum quina sciturus ÷ indie iudicii
Vulnus et plagam : appellat morttelitatẽ & ruinã quam percante primo parente ad¬
treximus quando ꝑdidimus imaginem et similitudinem dĩ A dimaginem quippedĩ sitcc¬
tus ÷ homo: quia sc̃s et iustus crectus est Quam imaginem precipit nobis dñs tenere :
conditus est Hocuulnus et hancplagam indie iudiciidñs inelectissuis sanabit:
ꝓaquando faciet eos in mortales et in corruptibiles corpore & in mutabiles in anima
Nondicit in nominibus sed in nomine uno quod ÷ ds̃ : quiliet trinats sit in personis
unitas ẽ indĩtate. Ecce inquat filiusdĩ uerus uenit delonginquo: hocẽ longo

Expanded text:
Et quare hoc? Ne claritate solis sive lunae illi qui apud inferos erunt perfruantur. Et quare hoc? Ne claritate solis sive lunae illi qui apud inferos erunt perfruantur. a, LX: » Quod autem dicit, « in die qua alligaverit Dominus vulnus populi sui: » populum suum appellat omnes electos a primo homine usque ad novissimum justum qui nasciturus est in die judicii. Vulnus et plagam appellat mortalitatem et ruinam quam peccante primo parente attraximus, quando perdidimus imaginem et similitudinem Dei. Ad imaginem quippe Dei factus est homo, quia sanctus et justus creatus est : quam imaginem praecipit nobis Dominus tenere, cconditus est. Hoc vulnus et hanc plagam in die judicii Dominus in electis suis sanabit, quando faciet eos immortales et incorruptibiles corpore, et immutabiles in animaNon dicit in nominibus, sed in nomine uno quod est Deus: qui licet trinitas sit in personis, unitas tamen est in Deitate. Ecce, inquit, Filius Dei verus venit de longinquo, hoc est longo