comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur iuxtamisticos intellectus hucgustasse ionathan et sorte dep̃hensũ
uix p̃cibus populi liberatum Vndemani feste patet indigere illũ
qui uoluptatibus atq in lecebris mundi superatur scorum suffragiis
et fraternis orationibus quia quantomaiore proteruia contra
unanime consilium et lesiasticae regulae refragatus est tantomaic¬
re eget auxilio plurimorum ut qui suomerito saluari non potest
aliorum deuotis praecibus reconciliatus ab instante periculo
liberetur. De fatigatus est populus nimis eeuersus ad praedam
tulitoues etboues et uitulos et mactauerunt interraaPomedito
populus cum sanguine : Nuntiauerunt autem sauldicentes quod po¬
pulus peccas set dño comedentes cum sanguine: quiait Praeuaricati
estis uoluite adme imnunc saxum grande: et dixitsaul. Dis perai¬
mini inuulgus etdicite eis ut adducat᷑ adme unus quisq bouem sium

Expanded text:
tur juxta mysticos intellectus hunc gustasse Jonatham, et sorte deprehensum tur juxta mysticos intellectus hunc gustasse Jonatham, et sorte deprehensum populi precibus liberatum. Unde manifeste patet indigere illum qui voluptatibus atque illecebris mundi superatur, sanctorum suffragiis et fraternis orationibus, quia quanto majore protervia contra unanime consilium ecclesiasticae regulae refragatus est, tanto majore eget auxilio plurimorum: ut qui suo merito salvari non potest, aliorum devotis precibus reconciliatus ab instante periculo liberetur. « Defatigatus est populus nimis, et versus ad praedam, tulit oves, et boves, et vitulos, et mactaverunt in terra, comeditque populus cum sanguine. Nuntiaverunt autem Saul, dicentes quod populus peccasset Domino, comedentes cum sanguine. Qui ait: praevaricati estis, volvite ad me jam nunc saxum grande. Et dixit Saul: Dispergimini in vulgus, et dicite eis ut adducat ad me unusquisque bovem suum
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea sauldumꝑ geretdimicaturus aduersusphilistum indixit cuncto
ex erctui iciunium quousq reuerterentura proelio. Sed ionathanfilius
ẽius superfacie magrimeluidens. extendit summitatem uirgae et in¬
quia uetitate tigerat Tuncenim casusille sicut etadam fecitillum atten¬
tum reddiditq confusum Quo facto monetur omnes in lecebras uolup¬
tatum insaeculo debere contempnere isqui dõnititur militare. et sp̃s
sc̃i particepsi amfactus spiritalibus castrissein serit pugnaturus
Quod beneionathe nomen exprimit. Interp̃tatur enim columbae donũ
uel donum dñi: recte quidemille columbae ueldñi donum dicidus. qui
potest contra allophilos spiritales. idestaduersus principes tenebra¬
rum uirilibus animis concurrere qui ad huc huiusmundi neglegit
dulcedinem declinare. Mel enim distillant labi a meretrigis
hoc est uoluptas carnalis delectationem ingerit inlicitam deqlia puta¬

Expanded text:
nterea Saul, dum pergeret dimicaturus adversus Philisthiim, indixit cuncto exercitui jejunium, quousque reverterentur a praelio. Sed Jonathas filius ejus, super faciem agri mel videns, « extendit summitatem virgae, et inquia vetita tetigerat. Tunc enim casus ille, sicut et Adam, fecit illum attentum, reddiditque confusum. Quo facto monetur omnes illecebras voluptatum in saeculo debere contemnere is qui Deo nititur militare, et Spiritus sancti particeps jam factus, spiritalibus castris se inserit pugnaturus. Quod bene Jonathae nomen exprimit. Interpretatur enim, columbae donum, vel donum Domini. Recte quidem ille columbae vel Domini donum dicitur, qui,potest contra Allophylos spiritales, id est adversus principes tenebrarum, virilibus animis incurrere, qui adhuc hujus mundi negligit dulcedinem declinare: « Mel enim distillant labia meretricis , » hoc est voluptas carnalis delectationem ingerit illicitam, de qua puta
Abbreviated transcription (Latin):
& spemrecuperationis sug o mittentes proprio mucronae
disperatione uidelicet ꝑniciosa euadendi hostem antiquũ
semetipsos interficiunt. sicut saul inruens suꝑ gladium suum
mortuus ẽ. Cuiusrei philisthei. hocẽ maligni sp̃s de in ter¬
fectis spolia uirtuum auferentes propriae fortitudini ad¬
scribunt uictoriã qua eiusta ꝑmissionedĩ intalibus euenit.
eddauid noster in membrissuis. hoc est inelectis et scĩs uiris
corruentium casum gemit. nec laetatur inperditionemori¬
entium sed contradiit ne i n urbibus allophilorum talis
fama praedicetur. hocest p̃cepit fidelibus ut cautae secusto di¬
ant et scuto fidei undiq semuniant. induti lorica iustitia e
habentes galeam salutis et gladio sp̃s hocest uerbodĩ aduersa¬
riis suis resistant neforte ulterius ignominiose superati
gaudium in imicis suis faciant¬
PRI MUS¬

Expanded text:
et spem recuperationis suae omittentes, proprio mucrone, et spem recuperationis suae omittentes, proprio mucrone, desperatione videlicet perniciosa evadendi hostem antiquum, semetipsos interficiunt, sicut Saul irruens super gladium suum mortuus est. Cujus rei Philisthaei, hoc est, maligni spiritus de interfectis spolia virtutum auferentes, propriae fortitudini ascribunt victoriam, quae justa permissione Dei in talibus evenit. Sed David noster in membris suis, hoc est, in electis et sanctis viris, corruentium casum gemit; nec laetatur in perditione morientium, sed contradicit, ne in urbibus Allophylorum talis fama praedicetur, hoc est, praecipit fidelibus ut caute se custodiant, et scuto fidei undique se muniant, induti lorica justitiae, habentes galeam salutis, et gladio spiritus, hoc est, verbo Dei adversariis suis resistant, ne forte ulterius ignominiose superati gaudium inimicis suis faciantPRIMU
Abbreviated transcription (Latin):
domierat qui annoquosaul rex constitutus est. natus fuis sedicitur:
quietiam xlannorum fuis selẽgitur cum regna re coepisset
Vnde colligitur saulxlannos regnasse. Quaerendum curalibi
legatur iesuretalibi . ab inadab. lesuienim interp̃tatur a equa¬
lis. A equalisideodicitur: quia aequalismeriti fuisse filii cumpa¬
trememorantur. Ab inadab interp̃tatur patermeus sponte.
Sponte etenim sua pater eius saul malea gendo ad qui siuit ut talit̃
una cumfiliis perimeretur Deniq prus propheta dauid figu¬
raliter defletsaul. etionathan quicum potente sessent et sep
hostibus p̃ualerent : sauciatiilico acuulnerati in medio p̃lio
corruerunt. Quomodo in quit ceciderunt potentes in medio
pugnae : Hocetiam modopium xpi anorum genus nuncde¬
flectos qui repugnantes daemonibus labuntur insaeculo. qđ
est lubricum: gelboe. enimmontes lubrici interp̃tantur

Expanded text:
domi erat. Qui anno quod Saul rex constitutus est, natus fuisse dicitur, domi erat. Qui anno quod Saul rex constitutus est, natus fuisse dicitur, qui etiam quadraginta annorum fuisse legitur, cum regnare coepisset. Unde colligitur Saul quadraginta annos regnasse. Quaerendum cur alibi legatur Jesui, et alibi Abinadab? Jesui enim interpretatur aequalis. Aequalis ideo dicitur, quia aequalis meriti fuisse filius cum patre memoratur. Abinadab interpretatur pater meus sponte. Sponte etenim sua pater ejus Saul male agendo acquisivit, ut taliter una cum filiis perimeretur. Denique prius propheta David figuraliter deflet Saul et Jonathan, qui cum potentes essent, et semper hostibus praevalerent, sauciati illico ac vulnerati in medio praelio corruerunt. « Quomodo, inquit, ceciderunt potentes in medio pugnae? » Hoc etiam modo pium Christianorum genus, nunc deflet eos qui repugnantes daemonibus labuntur in saeculo, quod est lubricum, Gelboe enim montes lubrici interpretantur,
Abbreviated transcription (Latin):
amalechitam conuiuantem inuenit et exguit quia ips. sxp̃s
p̃dicantibus mundi laetitiam distruit: quos comites mundus
habere disperit Plerumq ergo ipsi pdicando mente saccu¬
larium superant : qui priuscum saecularibus in hocmundo curre¬
renonualebant
gitur exorto proelio ꝑcusserunt philistim is rał plagamagna
corrueruntq in proelio saul etionathan Arripuitq. saul gladiũ
suum et irruit supereum Quod cumui disset armigereius uide¬
licet quod mortuus esset saul. inruit etiam ipse supergladium
suum et mortuus estcum eo: Armigerum istum ebrei doech
idum eum dicunt fuisse quicernens saul mortuum seipsum obme¬
tum dauid inter emerit: mortuus estergo suil et tresfilii eius
et armigerillius et uni uersiuiri eius. Nirusti pueri domestici
eius intellegendi sunt. Hitres filii saulcum eo interfecti sunt
lonathan. abinadab. qui etiesui. et melchisua. Is bo sed aut̃

Expanded text:
Amalecitam convivantem invenit, exstinguit: quia ipsis Christum Amalecitam convivantem invenit, exstinguit: quia ipsis Christum praedicantibus mundi laetitiam destruit, quos comites mundus habere despexit. Plerumque ergo ipsi praedicando mentes saecularium superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebantgitur exorto praelio percusserunt Philisthiim Israel plaga magna, corrueruntque in praelio Saul et Jonathan. Arripuitque Saul gladium suum, et irruit super eum. Quod cum vidisset armiger ejus, videlicet quod mortuus esset Saul, irruit etiam ipse super gladium suum, et mortuus est cum eo, » etc. Armigerum istum Hebraei Doeg Idumaeum dicunt fuisse, qui cernens Saul mortuum, seipsum ob metum David interemerit. « Mortuus est ergo Saul, et tres filii ejus, et armiger illius et universi viri ejus, etc. » Viri isti, pueri domestici ejus intelligendi sunt. Hi tres filii Saul cum eo interfecti sunt, Jonathan, Abinadab, qui et Jesui, et Melcisua. Isbosed autem
Abbreviated transcription (Latin):
ens praedam facit : dumterrena diligentes lucra dealienis dã¬
nis ex aggerant: et hocabsente dauid agunt : quia redemptorẽ
ante oculos cordis habere neglegunt. Quid estenim quoda egrp̃¬
tius amalechitae puer in itinere lasfatur. nisi quod amator
p̃sentis saeculi peccati suini gridine opertus saepe ab eodem
saeculo infirmus dispectusq. relinquitur. ut cum eone quaquã
currere ualeat sed fractus aduersitatetorpescat : sed hunc
dauid inuenit. quia redemptor nost̃ ueraciter manu fortis
nonnumquam quos dispectos amundigloria repperit: in suũ
amorem conuertit cibo pascit: quia scientia uerbi reftcit
ducemitineris eligit: quia suum etiam p̃dicatorem facit
et qui ama lechitam sequi non ualuit. duxdauid efficitur
quia is quemindignum mundus deseruit: non solum conuer¬
sus in suammentem dm̃ recipit sed p̃dicando huncetiam
usq ad aliena corda perducit. Quouidelicet ducedauid

Expanded text:
ens praedam facit, dum terrena diligentes, lucra de alienis damens praedam facit, dum terrena diligentes, lucra de alienis damnis exaggerant. Et hoc absente David agunt: quia Redemptorem ante oculos cordis habere negligunt. Quid est enim quod Aegyptius Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi, peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit: quia Redemptor noster, veraciter manu fortis, nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, in suum amorem convertit. Cibo pascit: quia scientia verbi reficit. Ducem itineris eligit: quia suum etiam praedicatorem facit. Et quia Amalecitam sequi non valuit, dux David efficitur; quia is quem indignum mundus deserit, non solum conversus in suam mentem Dominum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quod videlicet duce David
Abbreviated transcription (Latin):
tare atq explicare nondatur. Haec sunt quaetunc dephitonisa
et samuele scripsit. beatissimus augustinus
nterca dum pergeret dauid cimachis regephilistinorũ in proeliũ
aduersusisrł in surgentes amalechitae inruerunt insicelech
et succendentes eam captiuauer̃ omnia quae erant dauid etpue¬
rorum cius Reuer su sergo diuid ad persequendos a malechitas
inuenit ȩgrptium puerum lasgescentem que mamalechitae
aegrotum in itinere reliquerunt. Huncdauid inuentum cibo
refecit ducemq sui itineris fecit sicq amalechitas persequitur
aepulantes repperit : et funditus extinguit. Considerandum
estergo quid sit quod a malechite absente dauid sicelechinuadun
et p̃dam capiunt: A malechitae quippe: populus lamb ensuocai
& quid per lambentem populum nisimentes saeculariũ desig¬
nantur : quae terrena cuncta ambiendo quasi lambiunt:
dum solis temporalib delectantur : Quasienim populus lambi¬

Expanded text:
itare atque explicare non datur. » Haec sunt quae tunc de pythonissa itare atque explicare non datur. » Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuele scripsit beatissimus Augustinusnterea dum pergeret David cum Achis rege Philisthinorum in praelium adversus Israel, insurgentes Amalecitae irruerunt in Sicelech, et succendentes eam, captivaverunt omnia quae erant David et puerorum ejus. Reversus ergo David ad persequendos Amalecitas, invenit Aegyptium puerum lassescentem, quem Amalecitae aegrotum in itinere reliquerunt. Hunc David inventum cibo reficit, ducemque sui itineris fecit, sicque Amalecitas persequitur, epulantes reperit, et funditus exstinguit. Considerandum est ergo, quid sit quod Amalecitae, absente David, Sicelech invadunt et praedam capiunt. Amalecitae quippe populus lambens, vocatur. Et quid per lambentem populum nisi mentes saecularium designantur, quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur? Quasi enim populus lamb
Abbreviated transcription (Latin):
posse animamcum ex hacuita migrauerit magicis carminibus
euocari etuiuorum apparere aspectibus . etiam corporis linia¬
menta gestantem ut non solum uideri ualeant sed etagnosci.
etsi potest utrumq anima iusti non quidemcogatur magicis
sacris sed dignetur ostendi occulti oribus mysteriis summelegi
obtem perans : ut si fieri non posse laruerit ut non uterq
sensus inhuius scripturae tractatione ad mittatur. sed illo
excluso imaginaria similitudo samuelis diabolicoritu facta
intellegatur Sed qm̃ siue illud fieri possit siue non possit tam̃
fallacia satane atq i maginarum similandarum callida ope¬
ratio decipiendis sensibus humanismulti formis inuigilat
P edetemptim quidem nein qui sitionibus diligentioribus
p̃scribamus sed potius ex istimemus talealiquid factũ in maligno
spũ phitonisse illiu sministerio quã diu nobis aliquid am plius excon¬

Expanded text:
posse animam, cum ex hac vita migraverit, magicis carminibus posse animam, cum ex hac vita migraverit, magicis carminibus evocari, et vivorum apparere aspectibus, etiam corporis lineamenta gestantem, ut non solum videri valeat, sed et agnosci. Et si potest, utrum etiam anima justi, non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus mysteriis  Al., imperiis summae legi obtemperans, ut si fieri non posse claruerit, non uterque sensus in hujus Scripturae tractatione admittatur, sed illo excluso imaginatione similitudo Samuelis diabolico ritu facta intelligatur. Sed quoniam sive illud fieri possit, sive non possit, tamen fallacia Satanae, atque imaginum simulandarum callidi operatio decipiendis sensibus humanis multiformis invigilat, pedetentim quidem, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, sed potius existimemus tale aliquid factum in maligno spiritu, pythonissae illius ministerio, quandiu nobis aliquid amplius excog
Abbreviated transcription (Latin):
tamen isti fallacias. et quoduerum nosse potuerunt non docen¬
dimagis. quam decipiendi fine pronuntiant: et forte hocefo
quia cumilla mago samuelis saulem p̃dicaretmoriturum
dixit etiam secum futurum : quod utiq falsum ẽ magno qui ppe
interuallo separari bonos amalis post mortem in euangelio
legimus cum intersuꝑbum illum diuitem quiiamapud inferos
tormenta pater etur et illũ quia deius i anuamulcero susi acebat
iaminrequi e constitutũ magnũ chaos inter iectum esse testatur
autsi propt̃ ea samuel eidixit mecum eris ut nonadequalitatẽ
felicitatis sed ad parem conditionem mortiferatur. Quodut̃q
homo fuerit etuterq mori potuerit. iamq mortuus mortem uiuo
p̃nuntiabat Secundum utrumq igitur intellectum habere exitũ
hanclectionem qui a non sit contrafidem manifestum ẽ. nisi forte
profundiori in qui sitioni inueniatur adliquidum ł posse. ł non

Expanded text:
tamen isti fallacias, et quod verum nosse potuerunt, non docentamen isti fallacias, et quod verum nosse potuerunt, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant. Et forte hoc est, quia cum illa imago Samuelis Saulem praedicat moriturum, dixit etiam secum futurum: quod utique falsum est. Magno quippe intervallo separari bonos a malis post mortem in Evangelio legimus, cum inter superbum illum divitem, qui jam apud inferos tormenta pateretur, et illum qui ad ejus januam ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum, magnum chaos interjectum esse testatur . Aut si propterea Samuel ei dixit, Mecum eris, ut non ad aequalitatem felicitatis sed ad parem conditionem mortis referatur, quod uterque homo fuerit, et uterque mori potuerit, jamque mortuus mortem vivo praenuntiabat; secundum utrumque igitur intellectum, habere exitum hanc lectionem, qui non sit contra fidem manifestum est: nisi forte profundiori inquisitione inveniatur ad liquidum, vel posse vel non
Abbreviated transcription (Latin):
samuelemuisum etiam si forte imago samuelis apparuit per
ficta machinamenta eius quitrans figuratse in angelum lucis
et ministrossuos subornat uelut ministrosiustitiae. lam uero
sullud inquid mouet quomodo amaligno spũ sauliuera p̃¬
dicta sint potestetillud uideri mirum quo modo demones agnouer̃
infimos sp̃saliquauera agnosceretemporalia. dumtaxat adistã
mortalitatem pertinentia. Facle ẽ et non in congruum ut omni¬
potens etiustus ad eorũ poenam quibusista praedicantur ut malũ
quodei sinminet antequamueniat praenoscendo patiantur occul¬
to apparatumysteriorum suorum etiam spiritib: talib aliquid
diuinationis in ꝑtiat et quod audiunt ab angelis. p̃nuntient homi¬
nibus tantũ aut̃ audiunt quantu momnium dñs atq. moderator
uel iubet ł sinit: unde etiam sps̃phitonis inactibusapostolorũ
ad testatur paulo a postolo et euangelista eẽ conatur: miscent

Expanded text:
Samuelem visum, etiamsi forte imago Samuelis apparuit per Samuelem visum, etiamsi forte imago Samuelis apparuit per ficta machinamenta ejus qui transfigurat se in angelum lucis, et ministros suos subornat velut ministros justitiae . Jam vero si illud, inquit, movet, quomodo a maligno spiritu Sauli vera praedicta sint, potest et illud videri mirum, quomodo daemones agnoveruninfimos spiritus aliquem vera agnoscere, temporalia duntaxat ad istam mortalitatem pertinentia, facile est, et non incongruum, ut omnipotens et justus ad eorum poenam, quibus ista praedicuntur, ut malum quod eis imminet, antequam veniat praenoscendo patiantur, occulto apparatu mysteriorum suorum etiam spiritibus talibus aliquid divinationis impertiat, ut quod audiunt ab angelis, praenuntient hominibus. Tantum autem audiunt, quantum omnium Dominus atque moderator vel jubet vel sinit. Unde etiam spiritus pythonis in Actibus apostolorum attestatur Paulo apostolo, et evangelista esse conatur . Miscent
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hominispictura cumpingitur proprium quodq nom̃ in cuno¬
tanter adhibetur et dicitur Illȩcicero ẽ ille salustius. illeachilles
iste haector. hoc flumensimoys illa roma cumaliud nihilsiñt
quampictȩ imagines: undecherubin. cum sint caelestes uirtutes
facti tunc ex mẽtallo quoimperauit ds̃ super arcamtestamenti
magnaerei significandae gratianonaliud quamcherubin. illa
quoque figmenta uocitabantur : Itemq dumquisque uidet som¬
nium. non dicit uidi imaginem augustini. seduidiaugustinum :
Cum eo tep̃r quoaliquid tale aliqui suidit ignoraret hocaugus¬
tinus usq: ad eo manifestum ẽ non ipsos homines sed imagines
eorum uideri Et pharao spicasse dexit uidisse in sõmnis
et boues non spicarum et bouumimagines Suigitur constat
liquido nominibus earum rerum quarum imagines sunt eas¬
dem imagines appellari. non mirum ẽ quod scriptura dicit

Expanded text:
sicut hominis pictura cum pingitur, proprium quodque nomen incuncsicut hominis pictura cum pingitur, proprium quodque nomen incunctanter adhibetur, et dicitur: Ille Cicero est, ille Salustius, ille Achilles, iste Hector, hoc flumen Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint, quam pictae imagines. Unde cherubim cum sint coelestes virtutes, facti tunc ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei significandae gratia, non aliud quam cherubim illa quoque figmenta vocitabantur . Itemque dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini, sed, Vidi Augustinum, cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum videri. Et Pharao spicas se dixit vidisse in somnis et boves, non spicarum aut boum imagines . Si igitur constat liquido nominibus earum rerum quarum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit
Abbreviated transcription (Latin):
iuda eis quam quam per uersis atq inmundis et facta diaboli facientis.
& tenerise et uinciri. et in ludi. et crucifigi. atq interfici passusi
Non estabsurdum credere ex aliqua dispensatione uoluntatis
diuinae ꝑmissum fuisse ut non inuitus nec dominante magica
potentia sed uolensatq obtemperans occultae dispensationidĩ
qua ephithonissam illã et saulem latebatspm̃ proferre sc̃i ut seosten¬
deret aspectibus regis diuina eum sententia percussurus : Quã
quam in hoc facto potestadeẽ alius facilior intellectus ut non
uere s pm̃ samuelis excitatum a requiae suaecredamus sed aliquod
fanta sina et imaginariam in lusionem diaboli machinationibus
factam quã propheta scripturus nomine samuelis appellat :
quia solet imagines earum rerum nominib appellari quarũ
imagines sunt sicut omnia quae pinguntur atq finguntur
earum rerum quarum imagines sunt nominibus appellantur

Expanded text:
Judaeis quanquam perversis atque immundis, et facta diaboli facientibus, Judaeis quanquam perversis atque immundis, et facta diaboli facientibus, et teneri se, et vinciri, et illudi, et crucifigi atque interfici passus est, non est absurdum credere ex aliqua dispensatione divinae voluntatis permissum fuisse ut non invitus nec dominante magica potentia, sed volens atque obtemperans occultae dispensationi Dei, quae Pythonissam illam et Saulem latebat, spiritus prophetae sancti se ostenderet aspectibus regis, divina eum sentequam in hoc facto potest adesse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellat, quia solent imagines earum rerum nominibus appellari, quarum imagines sunt. Sicut omnia quae pinguntur atque finguntur, earum rerum quarum imagines sunt, nominibus appellantur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quare inquieta stime ut suscitarer. et cetera Quaeritur secun¬
dum historiam utrum phitonissam ipsum prophetam de infer¬
nouocauerit analiam aliquam imaginariam in lusionem
riae augustinus eps simpliciano mediolanensi ep̃o. scripsit.
In quiri s inquam ut rum potuerit malignus sp̃s excitare animam
iusti ettam quã de abditis mortuorum repaculis euoca re ut
uideretur et loquereturcum saul Nonne magis mirandus
sit quia satanas ipsum dnm̃ ad sumpsit et constituit suꝑ pinnã
templi : Quolibecenim modo fecerit. factum .ẽ. itaut samuel
excitaretur similiterlat& : Nisi forte quis quis dixerit faci¬
liorem diabolo fuisse licentiam ad dnm̃uiuum unde uoluitad
sumendum & ubi uoluit constituendum. quamad samuelis
defuncti spm̃ esuis sedib excitandum. Quod si illud in euangel
nosideo non conturbat. quia dñs uoluit atq permiste.¬
nulla deminutione suae potestatis et diuinitatis id fierisicutabipsis

Expanded text:
Quare inquietasti me ut suscitarer, etc. » Quaeritur secunQuare inquietasti me ut suscitarer, etc. » Quaeritur secundum historiam utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliquam imaginariam illusionem riae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi episcopo ita scribit: Inquiris, inquam, utrum potuerit malignus spiritus excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis revocare, et ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne majus mirandum sit, quod satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, factum est: ita ut Samuel excitaretur, similiter latet. Nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse lisumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum e suis sedibus excitandum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non conturbat, quia Dominus voluit atque permisnulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ebreiuolunt resuscitationis suae causa repetitur. etutdam¬
natiosiulis qui peccatis mortuuserat. et relicto dõ contralegẽ¬
ost mortem autem samuelis congregati sunt philistim contraisrł
consuluitq sauldnm̃ et non responditei neq ꝑsomnia neq
persacerdotes Hebreus habet neq perdoctrinam neq ꝑpro¬
phetas. Respondebatdns ꝑ somnia sicutidem ebrei asserunt
eo quodieiunando etorando poscebant oraculum sibi fieridiuinũ
ȩtd s̃ illis persomnia reue labatea quae futura erant: quod in
hoc loco minime saul fecisse legitur. perdoctrinam ꝑephot
scilicet quod sacerdos in pectore portabat: Neq perprophe¬
tas quia illis consulentibus dñsnequaquam respondebat.
Hi prophetaedicuntur fuis se discipuli samuelis quib. prophe¬
tantib iunxit sesaul et prophetauit Quaesiuitq saul phitonis¬
sam quae suscitaretilli samuelem : statimq suscitatus aitad eum.

Expanded text:
ut Hebraei volunt resuscitationis suae causa repetitur; et ut damut Hebraei volunt resuscitationis suae causa repetitur; et ut damnatio Sequitur: « Post mortem autem Samuelis, congregati Philistim contra Israel, consuluntque Dominum et non respondit ei, neque per somnia, neque per sacerdotes. » Hebraeus habet, neque per doctrinam neque per prophetas. Respondebat Dominus per somnia, sicut Hebraei asserunt, eoque jejunando et orando poscebant oraculum sibi fieri divinum, et Deus illis per somnia revelabat ea quae futura erant: quod in hoc loco minime Saul fecisse legitur. Per doctrinam, per ephod scilicet, quod sacerdos in pectore portabat. Neque per et prophetas, quia illis consulentibus, dominus nequaquam respondebat. Hi prophetae dicuntur fuisse discipuli Samuelis, quibus prophetantibus junxit se Saul et prophetavit. « Quaesivit autem Saul pythonissam, quae suscitaret illi Samuelem: statimque suscitatus, ait ad eum:
Abbreviated transcription (Latin):
cordis obdormitio ẽ. Dormint inuita uetere. nonuigi¬
lant innoua. Venitx p̃s non eo soccidit sedtulitabeis sciphum
a quae idẽ gratiam legis Tulit sceptrum regale regniscilic&
potestate quam promagno habebant etunde sẽprotegebant
temporalit̃ et quam aduersus dnm̃ per incredulitatem gerebant
Deindeuictor dauid nost̃ de castriseorum regressus transcendi
et agebant p̃das degessuri et degetri et deamalechitis
Hii enim pagihabitabantur interraantiquitus. Hi i paginon
erant sub potestateachis habitati antiquitus interradicun¬
tur quia etquieti et securi habitati fuerant et nullius hostis
ominisisrł et sepelierunt eum in rama urbesua. Su pranãq dr̃
epultus fuisse indomo sua in rama. indomosua in familia uide¬
sucet & cognatione sua Quaeritur namq cum superius iam
mortuus legatur curhic repetatur mortuus Mortuus hic

Expanded text:
cordis obdormitio est. Dormiunt in vita veteri: non vigicordis obdormitio est. Dormiunt in vita veteri: non vigilant in nova. Venit Christus: non eos occidit, sed tulit ab eis scyphum aquae, id est, gratiam legis; tulit et sceptrum regale, regni scilicet potestatem, quam pro magno habebant, et unde se protegebant temporaliter, et quam adversus Dominum per incredulitatem gerebant. Deinde victor David noster de castris eorum regressus transcendit et agebant praedas de Gessuri, et de Gerzi, et de Amalecitis. Hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus. » Hi pagi non erant sub potestate Achis. Habitati in terra antiquitus dicuntur, quia quieti et securi habitati fuerant, et nullius hostis omnis Israel, et sepelierunt eum in Rama urbe sua, » etc. Supra namque dicitur sepultus fuisse in domo sua in Rama. In domo sua, in familia videlicet et cognatione sua. Quaeritur namque cum superius jam mortuus legatur, cur hic repetatur mortuus? Mortuus hic
Abbreviated transcription (Latin):
Legisenim doctorerat debaurim id est declectis. Quando aut̃
ac saulemichol ei datur falthi id est euadensi nterp̃tatur
Quando uero abeo eadem michol aufertur falthiel idest euadens
adõ interp̃tatur. Euadens adõdicitur quia custodiuiteum netan¬
gereteam nefieret trans gressor legis: secutusq: ẽ eam uirsuus
custodisset neeam tangeret
tuenerunt tipphei ad saulingabaa dicentes. Eccedauidabs¬
conditus ẽ incolleachilae. quae est ex aduerso solitudinis: et
surrexit siul et descenditinde sertum tiph etrelq̃ lterum idem
dauid fugiens a facie saul in castra regis cum dormientem
offendisset non percus sit ñ occidit sed solam lanceã qua ead
caput eiuserat. et lenticulam sustulit. Dormientibu scunctis
egressus e castris transiuit incacumine montis. Quidergo
hocẽ nisi quod perse quebantur xpm̃iudaei: sed persequendo
dormiebant quia nonuigilabant corde Duritia enim

Expanded text:
Legis enim doctor erat de Baurim, id est, de electis. Quando autem Legis enim doctor erat de Baurim, id est, de electis. Quando autem a Saule Michol ei datur, Phalthi, id est, evadens, interpretatur. Quando vero ab eo eadem Michol aufertur, Phalthiel, id est, evadens a Deo, interpretatur. Evadens a Deo dicitur, quia custodivit eum, ne tangeret eam, ne fieret transgressor legis. « Secutusque est eam vir custodisset, ne eam tangeretvenerunt Ziphei ad Saul in Gabaa, dicentes: Ecce David absconditus est in colle Hachila, quae ex adverso solitudinis. Et surrexit Saul, et descendit in desertum Ziph, » etc. Iterum item David fugiens a facie Saul in castra regis, cum dormientem offendisset, non percussit, non occidit; sed solam lanceam, quae ad caput ejus erat, et lenticulam sustulit. « Dormientibus cunctis egressusque e castris, transivit in cacumine montis. » Quid ergo hoc est, nisi quod persequebantur Christum Judaei? Sed persequendo dormiebant, quia non vigilabant corde. Duritia enim
Abbreviated transcription (Latin):
cauitei uxorsua uerba haec etreliq̃. Quid nobis abigail perrenuntia¬
tionis fuae dispensationem innuit : nisi quodiracundosmelius corri¬
gemus sunipsairae suae commotione declinamus. perturbati quip¬
pe quidaudiant ignorant. sed cumad seredeunt. tanto libentius exor¬
tationis uerba recipiunt. quanto se tranquillius toleratos erubescunt
Mentiaut̃ furore ebriae omnerectum quod dicitur ꝑuersũ uidetur
Vnde etrecte nabal ebrioculpam suam abiga illaudabiliter tacuit
quam degestouino laudabiliterdixit Id circoenim malum quod fece¬
rat cognoscere potuit. quia hocebrius non audiuit: Saula ut̃ dedr
michol filiam suam uxorem dauid falthi filiolais quierat degalli
eam numquã lauid sibi eã postea sociasset. quia in legepaeni¬
tus huiusmodi prohibetur coitus. idemnamq falthi degallim
hoc est deinundationeerat. in undatiohaec lex intellegitur

Expanded text:
cavit et uxor sua verba haec, » etc. Quid nobis Abigail per renuntiacavit et uxor sua verba haec, » etc. Quid nobis Abigail per renuntiationis suae dispensationem innuit, nisi quod iracundos melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus? Perturbati quippe, quid audiant ignorant. Sed cum ad se redeunt, tanto libentius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae omne certum quod dicitur perversum videtur. Unde et certe Nabal ebrio culpam suam Abigail laudabiliter tacuit: quam, digesto vino, laudabiliter dixit. Idcirco enim malum quod fecerat cognoscere poterat, quia hoc ebrius non audivit. « Saul autem dedit Michol filiam suam, uxorem David, Phalthi filio Lais, qui erat de Galeam, nunquam David sibi eam postea sociasset, quia in lege penitus hujusmodi prohibetur coitus. Idem namque Phalthi de Gallim, hoc est, de inundatione erat. Inundatio haec lex intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ris nr̃i om̃s perorbem electo sibinitio usq ad finem saeculi Nequi ex
ei sulla ratione pereant sine labore tuetur iuxta quod ipsẽ in euan¬
zelio subfiguraouium deeis loquens. et sequenter mein quit. etego
uitam aeternam do eis et non peribunti naeternum. Nec rapieteasquis¬
quam demanumea: sicut fasciculu s unius quibus libet uinculis alligat᷑
ita omnisscõrũ coetusuna eademq fidespe. et caritate ad inuicem
constringitur unodiuine protectionis munim eurcumdatur
Adlitteramaut patet sensus quia animadauid persequentibus licet
hostibus custodita semper fuit in sorte uiuentium Porro inimici eius
insistentibus sibi aduersitatibus sicut lapisfunda circumactus sic insta¬
bili moto perturbandi et suis essent ex pellendi desinib uel etiã huma¬
nis rebus auferendi Dilũculo aut̃ cum digessis set uinum nabalindi¬

Expanded text:
ris nostri omnes per orbem electos ab initio usque in finem saeculi, ne qui ex ris nostri omnes per orbem electos ab initio usque in finem saeculi, ne qui ex eis ulla ratione pereant, sine labore tuetur, juxta quod ipse in Evangelio sub figura ovium de eis loquens: « Et sequentur me, inquit, et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, nec capiet eas quisquam de manu mea. » Sicut fasciculus unus quibuslibet vinculis alligatur, ita omnis sanctorum coetus, una eademque fide, spe et charitate ad invicem constringitur, uno divinae protectionis munimine circumdatur. Ad litteram autem patet sensus: quia anima David, persequentibus licet hostibus, custodita semper fuit in sorte viventium. Porro inimici ejus, insistentibus sibi adversitatibus, sicut lapis funda circumactus, sic instabili motu perturbandi et suis essent expellendi de finibus, vel etiam humanis rebus auferendi. « Diluculo autem cum digessisset vinum Nabal, indi
Abbreviated transcription (Latin):
illos lapidi funde assimilat. fasciculus enim constringitur utin¬
tegermaneat etc onseruetur. lapis infunda expeditus ponitur
ut abiciatur. Sicetenim sicin hoc saeculo electĩ praes suris tribulatio¬
num coangustantur ut hisad moniti artiusse ad inuicemmutua carita¬
te conectant coadunati ad inuicem manusui redemptoris inperpetuũ
conseruent᷑ Atuero reprobi quantolatiusin hacuita uoluptatibus
propriis uelut liberi dimittuntur tanto longius in futuro adiuina e
uisionis gloria proiciuntur ut deeismerito dicatur. It quidem ipsi dema¬
nutua expulsi sunt Sire aut̃ omnipotentȩs prouidentiã describit
superni protetoriscum dicit animamuiriscĩ quasi infasciculo uiuentiũ
apudeumesse ustoditã sicutenim facillimum ẽ cui libetfasciculum
herbe ł foeni sua manu retentum conseruare. Itauirtus dnĩ et saluato¬

Expanded text:
illos lapidi fundae assimilat. Fasciculus enim constringitur, ut inillos lapidi fundae assimilat. Fasciculus enim constringitur, ut integer maneat et conservetur. Lapis in funda expeditus ponitur, ut abjiciatur. Sic etenim, sic in hoc saeculo electi pressuris tribulationum coangustantur, ut his admoniti arctius se ad invicem mutua charitate connectant, coadunati ad invicem manu sui Redemptoris in perpetuum conserventur. At vero reprobi quanto latius in hac vita voluptatibus propriis, velut liberi, dimittuntur, tanto longius in futuro a divinae visionis gloria projiciuntur, ut de eis merito dicatur: « Et quidem ipsi de manu tua expulsi sunt . » Mire autem omnipotentem providentiam describit superni pectoris, cum dicit animam viri sancti, quasi in fasciculo viventium, apud Dominum esse custoditam. Sicut enim facillimum est cuilibet fasciculum herbae vel feni sua manu retentum conservare, ita virtus Domini et Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
militiam mentis quasi odorẽ foetidum emiserunt. et cogitataapua
se nox ia factis deteriorib dumxpm̃ perimunt osten derunt P
sed tamendauid saulẽ occiderenoluit ettũ eũ in abdito occultatus
anthro haberet in potestate seruarepotius quã occidere mallut
lta etxps dumes setinspelunca carnis persecutorem populũ in
potestate habuit et non ocudit Scriptum enĩ erat deeis ꝑpro¬
phetam. neocideriseos. Deniq dauid tantum modo summitatẽ
clamidiscius silenter ab scidit ut ostenderet prophetia xpm̃¬
aculo uiuentũ apud dnm̃ dm̃tuũ Porro animainimicorũ tuorũ rotabitur
quasi inimpetu etcirculo fundȩ Pulcherrima conparationesta tũ iusto¬
qũ are proborũ sorte discernit. Horum quippe anima sappellat
niuentes utillorume contrario spiritali morte p̃occupato sinsinuet iuxta
illud prophetae. anima quaepeccauerit ipsa morietur. Hos fasciculi

Expanded text:
malitiam mentis, quasi odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud malitiam mentis, quasi odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud se noxia factis deterioribus, dum Christum perimunt, ostenderunt? Sed tamen David Saulem occidere noluit. Et cum eum in abdito occultatus antro haberet in potestate, servare potius quam occidere maluit. Ita et Christus dum esset in spelunca carnis, persecutorem populum in potestate habuit, et non occidit. Scriptum enim erat de eis per prophetam: « Ne occideris eos . » Denique David tantummodo summitatem chlamydis ejus silenter abscidit, ut ostenderet prophetia culo viventium apud Dominum Deum tuum. Porro anima inimicorum tuorum rotabitur quasi in impetu et circulo fundae, etc.; » pulcherrima comparatione statum justorum a reproborum sorte discernit. Horum quippe animas appellat viventes, ut illorum e contrario spiritali morte praeoccupatas insinuet, juxta illud prophetae: « Anima quae peccaverit, ipsa morietur . » Hos fasciculo,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt quia spelunca se texerat. id est carnis infirmitatem ocu¬
lis obiciebat. et maiestatẽ diuinitatis incorporis tegmine tã quã
Neccruci figi potuit nisin homine
qui a necteneri posset nisi in homine : Obposuitergomale quaeren¬
tibus terram. seruauit bene qua erentibu suitam: fugi tergo secundũ
carnem inspeluncã a faciae saulquia passus ẽ usq ad eose occultans
coramiuda eis ut moriretur. Sed quare usq ad mortem essepatiens
uoluit ut fugereta faciae saul inspelunca quae inferior pars
terrae potest accipi. et certe quod manifestum et notum est
omnibus eum in monumento positũ. eẽ quod excisum fuerat in
petra Hocergo monumentũ spelunca erat illuc fugit nr̃ dauid
a faciesaul. Tamdiuenĩ persecuti sunt illũ iudaei : quousq pone¬
retur inspelunca Sed quid ẽ quod saulpersecutor ad purgandũ
uentrẽ speluncã ingreditur. nisi quodiuda ei conceptũ in xp̃o

Expanded text:
venerunt? Quia spelunca se texerat, id est, carnis infirmitatem ocuvenerunt? Quia spelunca se texerat, id est, carnis infirmitatem oculis objiciebat, et majestatem divinitatis in corporis tegmine, tanquam nec crucifigi potuit, nisi in homine, quia nec teneri potuit nisi in homine. Opposuit ergo male quaerentibcarnem in speluncam a facie Saul, quia passus est, usque adeo se occultans coram Judaeis, ut moreretur. Sed quare usque ad mortem esse patiens voluit, ut fugeret a facie Saul in speluncam, quae inferior pars terrae potest accipi? Et certe manifestum et notum est omnibus, eum in monumento positum esse quod excisum fuerat in petra . Hoc ergo monumentum spelunca erat. Illuc fugit noster David a facie Saul. Tandiu enim persecuti sunt illum Judaei, quousque poneretur in spelunca. Sed quid est quod Saul persecutor ad purgandum ventrem speluncam ingreditur, nisi quod Judaei conceptam in Christum
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter eum perdiscipulum suum proditum ad praehenderent
& praesidi ad interficiendum traderent¬
& reliqua In heremo engathi cumpersequendum dauid suil appeter&
ingressus est dauid inspelunam et ibi latebat. Sedrex in prouisis excep¬
tus insidiis quod innocuo moliebatur inciderat. Scriptũ est enim
ui fodit foueam proximosuo incidetineam dauidbona promalis
retribuens in imicum non occidit. Sed protestimonio facti. oram
regiae clamidis amputans abstulit. cumutiq facilius sit se exceptũ
insidus aduersarium perdere magisquam fallere. Quid ergo ẽ
quod istefugiens a faciae saul inspelunca latuit: quare aut̃ latuit
nisi ut occultaretur & non inueniretur Quid est contegi spelun¬
ca nisi contegiterra : Quienim fugit in spelunca terrategitur
occultabat. neabiuda eis inuenireturds̃. Si enim cognouissent. num¬
quã dnm̃ gloriae crucifixissent. Quareergo dñm gloriae non in¬

Expanded text:
qualiter eum per discipulum suum proditum apprehenderent, qualiter eum per discipulum suum proditum apprehenderent, et praesidi ad interficiendum traderent» etc. In eremo Engaddi, cum persequendum David Saul appeteret, ingressus est David speluncam, et ibi latitabat. Sed rex improvisis exceptus insidiis, quod innocuo moliebatur, inciderat. Scriptum est enim: « Qui fodit foveam proximo suo, incidet in eam . » David bona pro malis retribuens, inimicum non occidit, sed pro testimonio facti, oram regiae chlamydis amputans abstulit. Cum utique facilius esset exceptum insidiis adversarium perdere magis quam fallere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul in spelunca latuit? Quare autem latuit, nisi, ut occultaretur et non inveniretur? Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? Qui enim fugit in speluncam terra tegitur, occultabat, ne ab Judaeis inveniretur Deus. « Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . » Quare ergo Dominum gloriae non in
Abbreviated transcription (Latin):
iudaeorũ qui redemptoris nr̃i sẽꝑ pietati ingrati ex istentes apud
saeculi potestates contraeum insidiando meditabantur Interp̃tat᷑
aut̃ cheila adfundamiacta siue extollens sibimet: et in psalmo
scriptum ẽ Incircuituimpiiambulant & a libi stultus. ut luna
mutatur
orrodauid eratindeserto typhinsilua & cẽt. Tiphmons squalidus
uel caligans siue nebulo sus iuxta trph inquo sed itliuid propt̃ chermelã
quae inscripturis carmelus appellatur. sic enim appellatur uicus
hodieiuda eorũ unde fuit nabal carmelus sed et unus deposteris
chalebh dictus ẽ typhlege paralipemenon quid est quod tiphei
dauida pud se latitantem siul prodiderunt et cum eo mortem eius
meditati sunt: nisi quoduidaei quost ipphei merito significant
Interp̃tantur enimgerminantes cum interreno regno germinare
appetebant. Apud principessuos tractabant denece saluatoris

Expanded text:
Judaeorum, qui Redemptoris nostri semper pietati ingrati existentes, apud Judaeorum, qui Redemptoris nostri semper pietati ingrati existentes, apud saeculi potestates contra eum insidiando meditabantur. Interpretatur autem Ceila ad fundam jacta, sive extollens sibimet. Et in psalmo scriptum est: « In circuitu impii ambulant ; » et alibi: « Stultus ut luna mutatur . » « Porro David erat in deserto Ziph in silva, » etc. Ziph, mons squalidus vel caligans, sive nebulosus juxta Ziph, in quo sedit David prope Chermelam, quae in Scripturis Carmelus appellatur. Sic enim appellatur vicus hodie Judaeorum, unde fuit Nabal Carmelius. Sed et unus de posteris Caleb dictus est Ziph. Lege Paralipomenon I, II. Quid est ergo quod Ziphaei David apud se latitantem Saul prodiderunt, et cum eo mortem ejus meditati sunt nisi quod Judaei, quod Ziphaei merito significant, et interpretantur germinantes, cum in terreno regno germinare appetebant, apud principes suos tractabant de nece Salvatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
pudo Miro modo hicintroducitur gad propheta cũ in p̃cedentibus
eus nulla facta fuerit mentio sicitaq: hic introducitur. sic̃ helias prophe¬
xoreitaq dñigad propheta dauid dix̃ ut ñ moraretur intergentes
&intrapolluta sed interraiuida rediret et ibi iux tauoluntate dnĩ
osecutionem in imicorũ ferret Porro eotẽpr quofugerat abiat har
filius achimelech ad dauidindieilla ephod secum habens descenderat
&cẽt̃ ł phod illuderat quod morses iubented nõ fecerat sicut etratio¬
nale in quo erat doctrina etueritas in quoetiã consuluit dauid dnm¬
Q ait dauid addnm̃. Sitradent meuiri caeilȩ in manussaul. et sides¬
dñs descend& Acsidicer& si hic steteris descendetsaul. et tra¬
dente uiri caeilae in manus eius. Eorum uoluntatẽ ei indicabat: et me¬
rito uiri caeile. qui ingratiben eficiis dauid ex stiterant cumeo sipse
demanibus philistim eruerit: significant infidelitatẽ seuin constantiã

Expanded text:
Juda, » etc. Miro modo hic introducitur Gad propheta, cum in praecedentibus Juda, » etc. Miro modo hic introducitur Gad propheta, cum in praecedentibus hujus nulla facta fuerit mentio. Sic itaque introducitur, sicut Elias propheaad . » Ex ore itaque Domini Gad propheta David dixit ut non moraretur inter gentes et in terra polluta, sed in terram Judae rediret, et ibi juxta voluntatem Domini persecutionem inimicorum ferret. CAPUT filius Abimelech, ad David, in die illa ephod secum habens descenderat, » etc. Ephod illud erat quod Moyses, jubente Domino, fecerat sicut et rationale, in quo erat doctrina et veritas, in quo etiam consuluit David Dominum, et ait: « Si tradent me viri Ceilae in manus Saul, et si desendet. » Ac si diceret: Si hic sterilis, descendet Saul, et tradent te viri Ceilae in manus ejus, eorum voluntatem ei indicabat. Et merito viri Ceilae, sicut qui ingrati bede manibus Philisthiim eruerit, significant infidelitatem seu inconstantiam
Abbreviated transcription (Latin):
alieno. hocẽ quod ipseadse ueni reinuitansdix̃. Venite ad meonis
qui laboratis et onerati estis et ego reficiamuos Omnes quippe quise
agnoscunt in angustii suitiorũ constitutos nechabent latitudinẽ caria¬
tis et obpraessi sunt aerealieno. hoc est censu peccatorũ que ex sol¬
uebant diabolo quando exhibuerunt membra sua seruire iniquitati
ad iniquitatem necesse ẽ. ut amaro sint animo. hocest utdigne pae¬
nitentiam gerant dedelictis suis p̃teritis et uenient addauid addesi¬
deratum uidelicet nostrum quatenus fiat eorũ princeps quia ipseẽ
qui constitutus ẽ ad õ iudex uiuorum et mortuorũ ds̃ fortis pat̃ futuri
saeculi princeps pacis. cuiusregni noneritfinis. et dominabitur a mare¬
usque admare eta flumine usq ad termino sorbis terrae. cuius potestas
potestasestaeterna et regnum eius alteri non dominabitur Dix̃q gad
prophea ad diuid. nolimanerein praesidio. proficiscere etuade in terrã

Expanded text:
ipse ad se venire invitans dixit: « Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . » Omnes quippe qui se agnoscunt in angustiis vitiorum constitutos, nec habent latitudinem charitatis, et oppressi sunt aere alieno, hoc est, censu peccatorum quem exsolvebant diabolo quando exhibuerunt membra sua servire iniquitati ad iniquitatem , necesse est, ut amaro sint animo, hoc est, ut digne poenitentiam gerant de delictis suis praeteritis, et veniant ad David, ad desideratum videlicet nostrum, quatenus fiat eorum princeps; quia ipse est qui « constitutus est a Deo judex vivorum et mortuorum. Deus fortis, Pater futuri saeculi, princeps pacis, cujus regni non erit finis. Et dominabitur a marusque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae. Cujus potestas est aeterna et regnum ejus alteri non dabitur. » Dixitque « Gad propheta ad David: Noli manere in praesidio, proficescere et vade in terram
Abbreviated transcription (Latin):
saluȩ fiant : impleant peccata sua semꝑ. peruenitenĩ iradi suꝑ illos
usq: in finem. Quod aut̃ dauid seex cusans denece in sontis dixitꝰ
Mundus egosum & regnũ meũ apuddm̃ usq in sempit̾nũ. a sangui¬
ne abner fr̃lu iner. & ueniat suꝑ caput ioab & suꝑ om nẽdomum
patriseius nec deficiat dedomo ioab fluxum seminis sustinens &
leprosus tenens fusum & cadens gladio. & indiges pane : Iud ȩorũ¬
denotat ꝑfidiamatq miseriam: suꝑ caput enĩ ioab. idẽ suꝑ princi¬
pes & suꝑ sacerdotes ipsius populi & suꝑ omnẽ domũ pat risei. sina¬
goga uidelic& satanȩ atq: conuentum malignantium . ueni& ini¬
quitas impiorũ : ut requiratur ab eis omnis sanguis iustus qui effu¬
sus ẽ suꝑterram a sanguine ab eliusti. usq: ad sanguinẽ zachariȩ
filuibarachiae Nec de ficiat dedomoistius ioab fluxum seminis susti¬
nens it uariis desideriis diffluens quia in uoluptatibus istius uitȩ

Expanded text:
salvae fiant, ut impleant peccata sua semper. Praevenit enim ira Dei super illos usque in finem . Quod autem David se excusans de nece insontis dixit: « Mundus ego sum, et regnum meum apud Deum usque in sempiternum a sanguine Abner filii Ner et veniat super caput Ioab et super omnem domum patris eius nec deficiat de domo Ioab fluxum seminis sustinens et leprosus tenens fusum et cadens gladio et indigens pane igitur Iodenotat perfidiam atque miseriam. Super caput enim Joab, id est, super principes et super sacerdotes ipsius populi, et super omnem domum patris ejus, synagogam videlicet Satanae, atque conventum malignantium veniet iniquitas impiorum, « ut requiratur ab eis omnis sanguis justus, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae . » Nec deficiat de domo istius Joab, fluxum seminis sustinens, id est, variis desideriis diffluens, quia in voluptatibus istius vitae