comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diligentet attende q̃ sunt posita ante faciem
tuam: ⁊ statue cultrun mguiture cuo. Si
tam̃ habes potestatem animam tuam. ne
desideres de cibis eins in quo est pauis m̃ da¬
tii. Noli iaborare ut cliteris. s prudentie
tue pone modum. Neerigas oculos tuos ad
opes anas non potes h̃te qr faciunt sibi pe¬
nas quasi aquile ⁊ nolabunt in clum. Ne
comedas cum homme inuido ⁊ ne desideres
cibos eus: am̃ in similitudnae arioli ⁊ ꝯiecto¬
ris excimat ꝙ ignorat. Comedo ⁊ bibe ditet
tibi: ⁊ mens eius non est coqͥum. Oibos as
comedetas euomes: ⁊ ꝑdes pulcros cuos setiu
oros. In aurib ilipictitium neloquaris. ꝙ
respicient doctinam eloqnii tui. Neattingat

Expanded text:
adtende que posita sint ante faciem tuam. Et statue cultrum in gutture tuo: si tamen habes potestatem in animam tuam. Ne desideres de cibis ejus: in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes: quas non potes habere: quia facient sibi pennas quasi aquile et volabunt in celum. Ne comedas cum homine invido: et ne desideres eius quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos in auribus insipientium ne loquaris quia despicient doctrinam eloquii tui ne adtingas
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ meditatur dis cordias diligit tixas: ⁊ qͥ exal¬
tat os iuum querit runam. Qͥ ꝑ uersi cordis
est ñ inuenit bonum: ⁊ qui uercit linguam in¬
cĩdet in malum. Natus est stultus mignomi¬
ma sua: s nec pater infatno letabitur. Ani¬
muis gaudens ecatem floridam facit: sp̃e tͥstis
eesiceat ossa. Munera de sinu impnis accip̃
ut ꝑuertat semitas uditii. In facie prude̾tis
lucet saptentia: oculi stultoꝵ in finib terte.
Ira pat̾s filius stultus: ⁊ dolor matris q̃ genu¬
it enm. Non est bonum dampuum inferre ĩ¬
to. nec pcirt̾e principem qui recta indicat. Stͥ
moderatur sermones suos. doctus ⁊ prudens¬

Expanded text:
it rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens
Abbreviated transcription (Latin):
rum frrrsdulentia. Uerba impioꝵ insidiant᷑
sangunu: os iustoꝵ libabit eos. Uerte impi¬
os ⁊ nonetunt. domus autem iustoꝵ ꝑma¬
nebinit. doctrina sua cognoscecur uir: qͣmi an¬
tem uanus ⁊ excors est pactebit contempemi.
Melior est pariꝑ ⁊ fufficiens sibi: qͣm głosus
⁊ indigens pane. Nouit uistus ammas nm̃¬
toꝵ snoꝵ insccra autem impioꝵ condelia Q
oꝑatur cexram suam saciabitur panib. qui
antem sectatur ocium stultissimus est. Qͥ sua¬

Expanded text:
fraudulentia verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatur otium stultissimus est des
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵ quasi sepes spmaꝵ: ua iustoꝵ abs
offenditulo. silrus sapiens lecificat patrem:
⁊ stultus homo despicit matrem suam Stul¬
ticia gaudium stulto: ⁊ uir prudens drtiget
gressuis. dissipartur cogitationes ubi non
est consiluim ubi uero sunt plures consilia¬
tii confirmantur. Letatur homo in sentẽcia
oris sui. ⁊ sermo oportimꝰ optimus est Semi¬
ta inte suꝑ einditum. tit dedinet de infer¬
no noinssimo donnim suꝑboꝵ demolieare¬
dñt. ⁊ firmos faciet terminos uidne. Ab¬
hominatio dñi cogitationes male: ⁊ purus
sermo pulchertimus firmabitur ab oo. Con¬
curbat domimi suam qui sec̃tatur auariciã
ditabittir sapiam: os impioꝵ redundat ma¬
lis ionge ost dñs ab impiis: ⁊ orationes instoꝵ¬

Expanded text:
sepes spinarum: via justorum absque offendiculo. Filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam: Stultitia gaudium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Dissipantur cogitationes, ubi non est consilium. ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno not firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sequitur avaritiam: ditabitur obedientiam: os impiorum redundat a malis. Longe est Dominus ab impiis: et orationes
Abbreviated transcription (Latin):
erũdiet. Institia eleuat egentem: miseros
facit ppłos pcc̃m. Acceptus est rogi munster ĩ¬
telligens rracundiam eius mutilis sustinebit.
Responsio mollis frangit iram: sermo durus
suscitat furorem. Lingna sapientunti ornat
scienciam: os fatuoꝵ ebullit stulcctiam. In
omni loco oculi dm̃ contemplantur bonos ⁊

Expanded text:
diet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit responsio mollis frangit iram sermo durus suscitat furorem lingua sapientium ornat scientiam os fatuorum ebullit stultitiam in omni loco oculi Domini contemplantur
Abbreviated transcription (Latin):
placet dũo qͣm iuctime. Exaltatio eculoꝵ est
dilatatio cordis. Incerna ipioꝵ pct̃m. Cegi¬
tationes robusti semꝑ in habundantia: om̃¬
nis autem piger semꝑ in egestate est. Q̾ cõ¬
gregat chesauros lingͥua mendacii namis ⁊¬
extors est: ⁊ impingetur ad laqueos mortis
Rapine impioꝵ decrahent eos: qr noluerunt
facere inditim. ꝑuersa ma niri aliena est
cii antenimimidus est rectum oꝑus eins. Me¬
liris est sedere in angło domatis dͣm cũ mulis¬
re litigiosa ⁊ in domo communi. Anima ĩpii
desiderat malum: ñ miserebitur ꝓximo suo.
Mulctato pestilentie sapientior erit ꝑnulus:
⁊ si sec̾tetur sapientem sum et scĩam. Sttgitat
uiftus de domo impii it decrahat mmipiosa mã¬
ło. Qr obturat aurem suam ad clamorem pari
ꝑis ⁊ ip̃e clamabit ⁊ non exaudietur. Mumil ab¬
sconditum excinguit iras: ⁊ douum in sinu in¬
dignationem maximam. Gaudium iusto est
facere uiditium: ⁊ pauor oꝑantib miquitatẽ

Expanded text:
e. Exaltatio oculorum et dilatatio cordis: lucerna impiorum peccatum. Cogitationes robusti semper in abundantia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamoremeris, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus absconditum exstinguit iras, et donum in sinu indignationem maximam. Gaudium justo est facere judicium; et pavor operantibus iniquitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
amine illius agitur. sunc gͦ fili audi me ⁊ atcẽ¬
de nerbis oris mei: ne abstrabatur in uiis illiꝰ
mens tua. n eq decipiatis semitis eius. Multtoᷤᷤ
enm nulneratos deiecit ⁊ fortissimi quiq ĩ¬
terfecti sunt ab edme uferi domus eius pene¬
lamitat ⁊ prũdentia dat uocem suam. Insũ¬
mis excelsisq uertieib supra uiam in mediñ
senitis stans. uixta portas cuirtatis in ip̃is
forib loqiitur dicens. Ouiri ad uos clanto:
⁊ uox mea ad filios hominum. Intelligite ꝑ¬
iuili astucia. ⁊ insipientes animaduertite
Aũdite qm̃ de reb magnis locutura sum: et
aꝑierctur iabia mea ut recta predicent. Uen¬
tatem mẽditabitur guttur meum: ⁊ labia
mea decestabuntur impium. Iusti sunt oilis
sermones mei. non est in eis prauum quiduz
ꝑricisum. Recti sunt inttesligentib ⁊ equi ĩ¬
nementib sciãm. ccipite disciplinam
meam ⁊ non pecuniam: doctrinam magis

Expanded text:
animae illius agitur. Nunc ergo, fili mi, auanimae illius agitur. Nunc ergo, fili mi, audi me, ne abstrahatur in uiis illius mens tua neque decipiaris semitis eius. Multos enim uulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Viae inferi domus eius, penelomon, et prudentia dat uocem suam in summis excelsis-que uerticibus super uiam in mediis semitis | stans iuxta portas ciuitatis, in ipsis foribus loquitur dicens: Viri ad uos clamito, et vox mea ad filios hominum. Intelligite, parvuli, astutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. Accipite disciplinam meam, et non pecuniam: doctrinam magis,
Abbreviated transcription (Latin):
mereccicio p̃parata ad decipiendas ammas.
gartla ⁊ naga aquietis imꝑaciens nec ualeus
in domo consittere pedib suis nuncforis uune
in piates mui ciuxta anigulos insidians. aꝑpre¬
hensumꝙ deosculatur iuiuenem ⁊ ꝓpaci uultu
blanditur dicens. Uictimas ꝓ salute deuomi ho¬
uietoadidi uota mea Idarco eg̃ssa su in occur
sum tuum desiderans teui dere ⁊ reppeti. Intex¬
in funb lectulum incum. sttaui tapetib pic¬
tis ex ogypto asꝑsi cubile meum mita alee et
cinamomo. ueni mebriemur uberib ⁊ ftuam̃
cupitis amplexib donec illuceseat dies. Non ÷
emm int in domosna: abut ma longissima.
Sacculun prcume secum tulit in diẽ plene
lime reuersutis est in domum suam. Irreci¬
ut eum multis sermonib ⁊ blanditus labi¬
oꝵ ꝑtraxit illum. Statim eam sequitur qͣi
bos buctus ad uictimam ⁊ quasi agmus lascim¬
uones transfigat sagita iecur euis: uelud si
anis festinet ad laqueum ⁊ nescit qr de ꝑicł̃o

Expanded text:
parata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egresderans te videre et reperi. Intexui funibus lectulum meum, stravi tapetibus pictis ex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lascivdonec transfigat sagitta cor eius, uelut si auis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃nabitur. Qui ꝓnus ost ad mĩam benedi¬
cetur de panib emimsins dedit pauꝑi. uicto¬
nam ⁊ honorem acquitt qui dat munera:
a uinamꝰ aufert accipientium. Lice derisorẽ¬
⁊ exibit cum eo urrgium cessabutq cãe ⁊
contuelie. Qui diligat cordis mundiciam
pp̃ grãm labioꝵ suoꝵ habobit amicum regẽ
Scũu dm̃ custodit sc̃am: ⁊ supplantan¬
tut uerba iiqui. dicit piger leo est for isi
i medio platearum occidendussimm. fonea
ꝓfimda os aliene ciuiratus est dñs incidetĩ eã.
Stubacia colligata est nn corde pueri. ⁊ muga

Expanded text:
r qui pronus est ad misericordiam, benedicetur: de panibus enim suis dedit pauperi. Victoriam et honorem adquiret qui dat munera: autem aufert accipientiam. Ejice derisorem, exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam,  gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicit piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in eam. Stultitia colligata est in cord
Abbreviated transcription (Latin):
forti. ⁊ qui dominatur animo suo expugnator¬
est urbum. Sortes ipittuntur in sum: ẜa do¬
mino temꝑnitur ¶ Lmelior est buccella ficca
cum gaudio qͣm plena domus uictimis cum
uiuio. Seruus sapiens dominabitur stultis
fllũ: ⁊ inter frẽs uereditatem diuidet. Sicut
igne ꝓbatur argentum ⁊ antum camino: ita
corda ꝓbat deus. Malus oͥcedit ungnemique.
⁊ fallax obtemꝑat iabis mendatib. Qͥ des¬
pitit pauꝑem ꝯꝓbrat factori suo ciis: ⁊ qui ĩ
rissima expectatio p̃stolantis: quocimq se u̾¬
tit prudeatter intelligit. Qͥ celat delictura
quent amicitias: qnĩ altero sermone reperie
seꝑait federatos plus ꝓficit correctio apub piu¬
dentem. qͣm. centum plage apud stultum.
Semꝑ nirgia querit malus: angł̾s autẽ añi¬
cridelis mraetur ꝯͣ enr. Expedit magis urse oc¬
cntere raptis fẽcib: qͣm fatuo considenti sibũ

Expanded text:
 suae, expugnatore urbium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit paupetissima exspectatio praestolantis; quocumque se verterit prudenter intellegit qui celat delictum quaerit amicitias qui altero sermone repetit separat foederatos plus proficit correptio apud prudentem quam centum plagae apud stultum semper iurgia quaerit malus angelus autem crudelis mittetur contra eum expedit magis ursae occurrere rap
Abbreviated transcription (Latin):
atchana: qui antem fidelis est celat amici
cominissum. Ubi ñ est gub̃ nator ppłs cor¬
rint. salus antem ubi multa consiłia iff¬
ligetur malo qui fidem facit ꝓ extraneo:
qui aictem cauet laqueos secirius erit. Mu
seticors: qui antem tradelis est ꝓpinquos ab

Expanded text:
arcana: qui autem fidelis est animi, celat commissum. ubi non est gubernator, populus corruet: salus autem, ubi multa consilia. adfligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cauet laqueos, securus erit. Et sericors: qui autem crudelis es
Abbreviated transcription (Latin):
es qũ consurges e sompno tuo: paululum
dormies paululum dormitabis. paululũ
consecres manus ut dormias. ⁊ ueniet aibi
quasi uator egestas. ⁊ panperies quasi ir
armatus. Si uero impiger fueris ueniet
ut fons messis tua: ⁊ egestas ionge fugiet

Expanded text:
ies? quando consurges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus, ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus; si vero impiger fueris, veniet ut fons messis tua, et egestas longe fugiet
Abbreviated transcription (Latin):
petm̃: intet instos morabitur gr̃ã. Cor ꝙ no
nit amariitidinem amine sue: in gaudio ꝰ
ñ miscebitur extraneus. domus impioꝵ dele¬
bitur: tabernacula nistoꝵ germinabunt.
Est ura que uidetue homini iusta: noiissi¬
ma autem eins dediicurit ad mortem Risus
dolore miscebitur. ⁊ extrena gaũdi luctus
occripat. Uiis siris replebitur stultus. ⁊ suꝑ eñ
erit uir bomis. Innocens credit om̃i nerbo astu¬
tus considerat gressus suos. Sapiens amet ⁊ de¬
dmat a mialo: stultus transilit ⁊ confidit. It¬
paciens oꝑabitur stultitiam ⁊ uir u erbosus
odiosus est. possidebunt panuili stultitiam:
ꝓximo suo pauꝑ odiosus erit: amici uero dim¬
tum multi. Q despicit ꝓximum suum pcc̃at
qui autem miseretur pauꝑi beatus erit. Qͥce¬
malim. Misciłia ⁊ ueritas p̃parant bona
In omni oꝑe bono erit habundantia. ybi autẽ
Corona sapientium dinitie eoꝵ infaturtas

Expanded text:
 inter justos morabitur gratia. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. Domus impiorum delebitur: tabernacula vero justorum germinabunt. Est via, quae videtur homini justa: novissima autem ejus deducunt ad mortem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui despicit proximum suum, peccat: Qui autem miseretur pauperis, bemalum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem Corona sapientium
Abbreviated transcription (Latin):
mandata tuã ⁊ iues: ⁊ legem meam qͣi
pupillam oculiau. Liga eam indigitis
tius: scribe illam in tabulis cordis tui. dic
sapĩe soior mea es ⁊ prudentiam ueca a¬
micam tuam ut custodiat te a mubiere ex¬
cranea ⁊ ab aliena que necba sria facit dul¬
cia. de fenestia enim domus mee ꝓspexi ui¬

Expanded text:
mandata mea, et vives: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae per
Abbreviated transcription (Latin):
uitam: fructus autem impiiad pec̃m ui
a uite custodictri disciplinam: ani auten
increpactiones relinquit errat. abscondũt
odium labia mendatia: qui profert ꝯtune¬
liam insipiens est. In młti loquio ñ dee
prudentissimus est. Argentũ electum li¬

Expanded text:
vitam: fructus autem impii ad peccatum. vitam: fructus autem impii ad peccatum. Via vitae, custodienti disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat. Abscondunt odium labia mendacia: qui profert contumeliam, insipiens est. In multiloquio peccatuua, prudentissimus est. Argentum electum, li
Abbreviated transcription (Latin):
fliget dñs fame animam iusti ⁊ infidias
im̃pioꝵ subuerete Egestatem oꝑata est ma¬
nus remissi: manus autem forcium duna¬
as parat. Qͥ antera intitur m̃daciis hic pas¬
Qͥ congregat in messe filius sapiens est
qui antem stertit estate filius amfusionii.
Benedictio dei suꝑ caput iusti: os autõ impio¬
roꝵ oꝑit inicutas. Memoria iustitũ
laudib.⁊ nomen impioꝵ puctescet. Sapi¬
ens corde. precepta susapiet: stubtus
ceditur labiis. Qui ambislat simpliciter
ambulat confidenter qͥ aittem depranat
uias suus manifestus erit. Qui annuit
oculo dabit dolorem: stultus labiis uerbetabi
nar. Uena uite os iusti: os autem mmpioꝵ o
ꝑit mniquitatem. O dium suscitat rixas: ⁊
rrauersa delicta oꝑit carctas. In labus sapi¬
entis inuenittr sapĩa: ⁊ utrga in dorso enus
qui indiget corde. Sapientes absconderunt
sciãm: os autem stulti confusiom ꝓximũ :
Substantia diuitis urbs fortitudinis eiꝰ pa¬
uor panperum Egestas eoꝵ opus uisti ad

Expanded text:
fliget Dominus animam justi fame, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui nititur mendaciis, hic pasqui congregat in messe filius sapiens est qui autem stertit aestate filius confusionis benedictio super caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis qui ambulat simpliciter ambulat confidenter qui autem depravat vias suas manifestus erit qui annuit oculo dabit dolortur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in doqui indiget corde. Sapientes abscondunt scientiam: os autem stulti confusioni proximum est. Substantia divitis, urbs fortitudinis ejus: pavor pauperum, egestas eorum. Opus justi ad
Abbreviated transcription (Latin):
deuni. despicitut ab eo qui infami graditur uia
In ere stulti uirga suꝑbie labia sapientium
custodinnt cos. Ubi non sunt boues p̃sepe¬
uacuum est. ubi autem apparent plirime
segeres ibi mamfesta fortitudo bonis. Testis
fidelis non mentietur: ꝓfert mendacium do¬
losus testis. Querit derisor sapĩam ⁊ sĩ muo

Expanded text:
deum despicietur ab eo qui infami graditur uia. in ore stulti uirga superbiae: labia sapientium custodiunt vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ciplcabintur dtes etri: ⁊ addenturtͥ auni
intes. i sapiens fueris tibiiet ip̃i ets. si autẽ
illusor solus portabis malum. Mulier stulta
⁊ clamosa plena ꝙ allecebril ⁊ ncd̃ omnino
sciens sedit in forib domus sue suꝑ sellam inex¬
celso urbis loco ut uocaree transemntes ꝑ niã
⁊ pergentes m itmece suo. Quis est paruulus.
dediet ad me. ⁊ uocordi sccuta est. Aque furti¬
ue dulciores sunt. ⁊ panis ab sconditus suaui

Expanded text:
r dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco, Ut vocaret transeuntes per viam, et pergentes itinere suo: Quis est parvulus? declinet ad me, Et vecordi locuta est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus s
Abbreviated transcription (Latin):
cas. Cur decestatus sum disciplmam ⁊ mc̃¬
pacionib ñ acquieuit cor meum. nec audi¬
iu uocem docencium me. ⁊ magtĩs ñ melina¬
in anrem meam. pene fui in omnimalo ĩ
medio ecc̃e ⁊ synagoge. Sibe aquam de astͣ¬
na cua ⁊ auenta putei tui deruientur fontes
tiu foras ⁊ in platers aquas cuas dude. h abe¬
to eas solus nec sint aliem parcicipes tui. Sit
uena tua benedicta: ⁊ lecare cum muliere
adolestencie tue. Cera carissinia ⁊ gratissi¬
mus hmnulus ubera euis mebrient te omi
tempore: ⁊ in amore euis delectare ingeter
Quare seduceris filimi ab aliena ⁊ fouens¬
in syn alterius. Respicet dñs nam hõis :
⁊ omnes gressus illius considerat. Iniquita¬

Expanded text:
cas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participevena tua benedicta, et laetare cum muliere adolescentiae tuae: cerva charissima, et gratissisimus hinnulus: ubera ejus inebrient te omni tempore, et in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris fili mi ab aliena, et foveris sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius considerat. Iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
ut custodiant de a muliere mala ⁊ ablan¬
da ungua excranee. Non coricapiscat pulcͥ¬
tudinem eins cor trium ne capiaris nutib
illius. ptecum enim scorti uix est imis pa¬
nis. mulier autem uiri preciosam ammam
capit. sumquid pocest homo abscondere ig¬
nem in sinri suo ut uestimenta illius noñ
ardeant aut ambulare suꝑ primas ⁊ nõ
comburentur plante euis. Sic. qui ingre¬
ditur ad mulierem ꝓtimi si non erit mudꝰ
cum tetigerit eam. Non grandis est culpa
cum quis furatus fu̾it: suratur emim ut esu¬
nertiem impleat ammam. Deprehensus qͦr
reddet septi plum: ⁊̃ ornnem subãm donins
sue tradet ⁊ liba bit se. Qͥ autem adulter est
ꝓꝑtex cordis mopiam. ꝑdet amillam snam.
Turpitudinem ⁊ ignominam congregat¬
bat sibi ⁊ obppobrium illius ñ delebitur:
qr zelus ⁊ fucor uiri nĩ paxcet indie uradc̃e
Nec acquiescet cutus quam precib nec sus

Expanded text:
landa lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus illius. Pretium enim scorti vix unius est panis: mulier autem viri pretiosam animam capit. Numquid potest homo abscondere ignem in sinu suo, ut vestimeardeant aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam non grandis est culpae cum quis furatus fuerit furatur enim ut esurientem impleat animam deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam domus suae tradet qui autem adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec sus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ captus ꝓpriis sermonib tuis. sac ergo qdͣ
dito fili ii ⁊ temet ip̃m libera: qr incdi¬
sti in manus ꝓximi tui. discrare festina
suscita amitum tuum. Ne dedetis sompnũ
cołis cuis nec dormitent palpebre tie. Etu¬
ere quasi damula de mann. ⁊ qnasi auis
de insidiis ancripis. Uade ad formicam opi¬
ger ⁊ considera mas eus ⁊ disce sapienti

Expanded text:
d dico, fili mi, et temetipsum libera: quia incidisti in manum proximi tui. Discurre, festina, suscita amicum tuum: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae. Eruere quasi damula de manu, et quasi avis de insidiis aucupis. Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sap
Abbreviated transcription (Latin):
am sapientiemonstrabo tibi. ducam te per
semitas equitatis quas cum ing̃ssus fueris
ñ artabimtur gressus tui: ⁊ autens ñ babeb
offendiculum. Tene cascipłmam ne d̾rant¬
tas cam: custedi illam. qr ala est inta tua.
se delocteris in serintis rrapioꝵ: nec tibi pla¬
ceat maloꝵ uia. fuge ab ea ne transeas ꝑ
illam: dectina ⁊ desere eam. Non enim dõr¬
iuint nisi male fecerrat. ne ⁊ rapitur sõp̃¬
nus ab eis. nisi supplantauetint. Comedt᷑
panem impiecatis. ⁊ uinum miquitartis
bibunt. Instoꝵ autera seunta quasi lux splẽ

Expanded text:
te per semitas aequitatis: quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa vita tua. Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, ne transeas per illam: declina, et desere eam: non enim dormiunt nisi male fecerint: nec capietur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita, lu
Abbreviated transcription (Latin):
tua conserncitt. Ne intenderis fallacie mu¬
lietis. sauns erm distillans iabia mecetͥas.
⁊ nitidius oleo guttur eius. Nouissima aut̃
illius amara qrasi ab scrachium. ⁊ lingua
enis acnta quasi gładius biceps. pedes ans¬

Expanded text:
tem Prover. V: Ne intenderis falatiis mulieris. Favus enim stillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur eius. Novissima autem illius amara quasi abscinthium, et lingua eius acuta quasi gladius biceps. Pedes
Abbreviated transcription (Latin):
me audierit absq tecrore requiescet. ⁊ ha¬
bundantia ꝑ fruetar amore maloꝵ subla¬
to. ili im si sus ceꝑis sermones meos et
mandata mea abscondetis penes de ut audi¬
at sapĩam autis ma: melma cor tuum ad
cognoscendam prudentiam. Si enim sap̾iã
inuocaueris ⁊ inclinaneris cortumm prudẽtie
si quesieris eam quasi pecumam. ⁊ sicut thes¬
auros effoderis illam. Tinc intelliges cimo

Expanded text:
 absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. Fili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te, ut audiat sapientiam auris tua: inclina cor tuum ad cognoscendum prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: si quaesieris eam quasi pecuniam, et sicut thesa
Abbreviated transcription (Latin):
de aram. tulit itaꝙ ixorem suam saray et
loch filium fratris sui iinuiersamꝙ substan¬
tiam quam possederunt ⁊ aminas quas fe¬
cerant in haram: ⁊ og̾ssi sunt ut irent in t̾¬
ramchmaan. Cumq uenissent in eam ꝑtͣłi¬
sitt habram terram usq ad locum scheitius
ad coniallem alustrem. Mhanarieus autem
tunc erat in cerra. Apprrutq dñł ha
brani dixccq ei Semini tuo dabo terram hãe.
am edificanit ibi altate domino. qui aꝓparu¬

Expanded text:
de Haran tulitque Sarai uxorem suam et Loth filium fratris sui universamque substantiam quam possederant et animas quas fecerant in Haran et egressi sunt ut irent in terram Chanaan cumque venissent in eam pertransivit Abram terram usque ad locum Sychem usque ad convallem Inlustrem Chananeus autem tunc erat in terra apparuitque Dominus Abram et dixit ei semini tuo dabo terram hanc qui aedificavit ibi alta
Abbreviated transcription (Latin):
diens ad meridiem. fãcta est autem fames ĩ
terra. Descenditq habram in egyptum ut
ꝑegrinaretur. ibi p̃ualuera t̃ enm fames
in terra. Cumo ꝓpe ẽẽt ut ingrederecur.
agyptum: dixit saray uxori sue. Noui qd¬

Expanded text:
er Saram. » Facta est autem fames in terra, descenditque Abram in Egyptum ut peregrinaretur ibi; praevaluerat enim fames in terra. Cumque prope esset ut ingrederetur in Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
nientib a sydone gerarã uis ꝙ gazam doneo
ingrediaris sõdonĩam ⁊ gomort̃am ⁊ adamã
⁊ seboini usq lesa. hi sunt filii cham in cog¬
nationib ⁊ linguis ⁊ generationib cerrĩq
⁊ gentib suis. De sem̃ quoq nati sunt patre
filii sem elam ⁊ asux ⁊ arphaxaty ⁊ lud̾ ⁊ a¬
ram. silii aram hus ⁊ hul ⁊ gecher ⁊ mes.
At uͦ arfaxath genuit salẽdẽquo ortus est
heber. Natiq sunt heber filii duo. nom̃ uni
phalech eo ꝙ in dieb eius diuisa sit terra: et
nom̃ fr̃is eius iectan. Ql iectan genuit elmo¬
dad ⁊ saleph ⁊ arsamotħ. iare. ⁊ aduran ⁊ izal
deda et elal ⁊ abimael. saba. ⁊ ophyr ⁊ elula. t̾
iobab. omnes itti filii iectan. Et̃ facta est habi¬
tatio eoꝵ demessa ꝑ gentib usꝙ sophar mõ¬
tem orientalem.sti sunt filii sem scd̾
cognationes ⁊ lingnas ⁊ regiones in gentib

Expanded text:
eraram usque Gazam, donec ingrediaris Sodomam et Gomorram, et Adamam, et Seboim, usque Lesa. Hi filii Cham in cognationibus, et linguis, et generationibus, terrisque et gentibus suis. De Sem quoque nati sunt, patreFilii Sem: Aelam et Assur, et Arphaxad, et Lud, et Aram. Filii Aram: Hus, et Hul et Gether, et Mes. At vero Arphaxad genuit Sale, de quo ortus est Heber. Natique sunt Heber filii duo, nomen uni Phaleg, eo quod in diebus ejus divisa sit terra et nomen fratris ejus Jectan: Qui Jectan genuit Elmodad, et Saleph, et Asarmoth, Jare, et Aduram, et Uzal, et Decla, et Ebal, et Abimael, Saba, et Ophir, et Evila, et Jobab; omnes isti filii Jectan. Et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem. Isti filii Sem, secundum cogna
Abbreviated transcription (Latin):
diliuuumi. ¶ Erat autem terta labuuniꝰ ⁊ ser¬
monum corumndem. Cumq ꝓficerentur
de oriente inuencrunt campumꝰ in torra sẽ¬
naar ⁊ habitauerunt in eo. Dixitq alter
ad ꝓxinum siuim. Uenite faciamus lat̾es
⁊ coquamus eos igni. habueruntq lat̾es
ꝓ saxis ⁊ bitum̃ ꝑ cemento ⁊ dixerunt. ueni¬
t̾e faciamus nobis ciuitattem ⁊ currim cuiꝰ
culmen ꝑtingat usq ad celum ⁊ celebremꝰ
nomen nostrum aute qͣm diui damur in u¬

Expanded text:
itur: Erat autem terra labii unius, et sermonum eorumdem. Cumque proficiscerentur de Oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et habitaverunt in eo. Dixitque alter ad proximum suum: Venite, faciamus lateres, et coquamus eos igni. Habueruntque lateres pro saxis, et bitumen pro coemento. Et dixerunt: Venite, faciamus nobis civitatem et turrim, cujus culmen pertingat ad coelum; et celebremus nomen nostrum, antequam dividamur in u
Abbreviated transcription (Latin):
uenissert dicebat eis. ego uiri frẽs mcħ̃ adꝰ¬
uersus ꝑlebem faciens aut mor empacterũ
uictus iecosolimis eraditus sum in manus
romanoꝵ. Qͥ cum int̾togationẽ de me habu¬
essent noluerunt me dm̃nctete eo ꝙ milla
coactus sum appellare cesarem ñ qͣi geattẽ
ineam hñs aliquid accusare. pp̃ haric gͥ cam¬
cogaui uos indere ⁊ alloqui põ spem̃ enim
isrł cathenti hãc arcumdatus sum. At illi
dixetunt. ad eum. nosq litteras accepimnus
a te a uidea neq adueniens aliquis frm̃ mũ¬
tiauit aut locittus est quid de te malum.
Sgaiis enim a te audire que sentis uã
de secta hac notum est nob qr ubiq ei ꝯtra¬
dicitur cum constituiss aut̃ illis diẽ ꝯue¬
nerint ad enm i hospicium plures ꝯrrib
exponebat trstn̾cãs regnum dei fuadens ꝙ eiͤ

Expanded text:
enissent dicebat eis ego viri fratres nihil adversus plebem faciens aut morem paternum vinctus ab Hierosolymis traditus sum in manus Romanorum qui cum interrogationem de me habuissent voluerunt me dimittere eo quod nulcoactus sum appellare Caesarem non quasi gentem meam habens aliquid accusare propter haogavi vos videre et adloqui propter spem enim Israhel catena hac circumdatus sum at illi dixerunt ad eum nos neque litteras accepimus de te a Iudaea neque adveniens aliquis fratrum nuntiavit aut locutus est quid de te malum rogamus autem a te audire quae sentis nam de secta hac notum est nobis quia ubique ei contradicitur cum constituissent autem illi diem venerunt ad eum in hospitium plures quibus exponebat testificans regnum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uin excentim ⁊ adoraniert in locoisto: cuex¬
audres de celo firmissimo habitaculo cuo.
⁊ faties cuncta ꝑ quib innocauent te ille
ꝑegrinus ut sciant omnes ppłi terre nom̃
tium ut cimeant te sicut ppłs turis iftł
⁊ cognoscant qm̃ nom̃ tuum in nocatum
est iuꝑ domum bane qͣm eoificani nomini¬
tuo. Si egressus fũt ppłs tuus ad bellum
contra aduersartos suos ꝑ uiam in qua mi¬
sens eos adorauunt te cõtam mã in uia
ciuitas hec est quam elegisti ⁊ domusꝙͣ
edifi caui nõi tno. lis exaudias de celo p̃ces
eoꝵ ⁊ obsecrationem ⁊ ulciscaris. Si autem
peccet ⁊ iratus fueris eis ⁊ tradideris eos ho¬
stib ⁊ captinos duxerint eos in terram ion¬
giniquam. uel certe que uixta eit: ⁊ ꝯuecsi
i corde suo interra ad quam captiru duc¬
ti fuerant. egetint penitentiam ⁊ dep̃catia
fueruit in terra captuittatis sue dicentes.

Expanded text:
oco isto, tu exaudies de coelo firmissimo habitaculo tuo, et facies cuncta, pro quibus invocaverit te ille peregrinus: ut sciant omnes populi terrae nomen tuum, et timeant te sicut populus tuus Israel, et cognoscant, quia nomen tuum invocatum est super domum hanc, quam aedificavi. Si si egressus fuerit populus tuus ad bellum contra adversarios suos per viam in qua miseris eos adorabunt te contra viam in qua civitas haec est quam elegisti et domus quam aedificavi nomini tuo ut exaudias de caelo preces eorum et obsecrationem et ulciscaris si autem peccet et iratus fueris eis, et tradideris hostibus, et captivos duxerint eos in terram longinquam, vel certe quae juxta est, et conversi in corde suo in terra ad quam captivi ducti fuerint, egerint poenitentiam, et deprecati te fuerint in terra captivitatis s
Abbreviated transcription (Latin):
culum mĩa euis: impleretur domus dei mi¬
bene possent sacerdotes stare ⁊ mustrare
p̃p̃ caliginem. Compleuerat enim gła do
idificaui dontum nomini eius ut habitaret
ibi imꝑpetuum. Et conuercit faciem suam:
⁊ uenedyait uniuerse mulaitudim iscł. nam

Expanded text:
cordia ejus, impleretur domus Dei nube, nec possent sacerdotes stare, et ministrare propter caliginem. Compleverat enim gloria aedificavi domum nomini eius ut habitaret ibi in perpetuum et convertit faciem suam et benedixit universae multitudini Israhel nam
Abbreviated transcription (Latin):
mam terre suie quam dedisti patrib eoꝵ ⁊
ri. Tũ es enim deus meus. aꝑiantur queso
oculi tm ⁊ aures cue intente suit ad oratio¬
nem que fit in loco iłto. Nunc gͥ consurge
dñe d̾s in requiem cuiaur tn ⁊ archa fortitu¬
dinis tue. Saterdotes tui dñe induantur sa

Expanded text:
iam terrae suae, quam dedisti patribus eorum, et ri: Tu es enim Deus meus: aperiantur, quaeso, oculi tui, et aures tuae intentae sint ad orationem, quae fit in loco isto. Nunc igitur consurge, Domine Deus, in requiem tuam, tu et arca fortitudinis tuae: Sacerdotes tui, D
Abbreviated transcription (Latin):
fames si orta fu̾it in terra ⁊ pestilentia et e¬
rugo ⁊ aurugo ⁊ locusta ⁊ bruchus ⁊ hostes
uastatis regionib portas obsederint ciritatiᷤ.
onnusꝙ plaga ⁊ infirnitas presserit. siqͥs
de ppło cuo isrł fr̾it deprecatus cognoscens pla¬
gam ⁊ infirmitatem suam ⁊ expanderit ma¬
nas suas in domo hac. tu exaudies de celo. de
in corde suo. Tu enim solus nosti corda filioꝵ
hominum ut timeant te ⁊ ambulent in in¬
is tiuscunctis dieb ꝯnib uiuunt suꝑ faciẽ
terre quam dedisti patrib nrr̃is. Esterͤmu¬

Expanded text:
t in terra, et pestilentia, aerugo, et aurugo, et locusta, et bruchus, et hostes, vastatis regionibus, portas obsederint civitatis, omnisque plaga et infirmitas presserit: si quis de populo tuo Israel fuerit deprecatus, cognoscens plagam et infirmitatem suam, et expanderit manus suas in domo hac, tu exaudi de coelo, de in corde suo: Tu enim solus nosti corda filiorum hominum. Ut timeant te, et ambulent in viis tuis cunctis diebus, quibus vivunt super faciem terrae, quam dedisti patribus n
Abbreviated transcription (Latin):
federis dm̃i in locum siuim .i. ad oraculũ tem¬
pli in scã scõꝵ subter alas cherbi: ita ut che¬
rubin expanderent alas suꝑ locum in quo po¬
sita erat archa: ⁊ ip̃am archam regerent cum
uectib suis. Uectium autem quib portabat᷑
archa qui paululum iongiores erant. capita
parebant ante oracłm. Si uero quis paulu¬
lum fuisset excrinsecus eos iuidere ñ poterat.
fuit itaq archa ibiusq in presentem diem.
nichilq aliud erat in archa̾nͥ due tabule
quas posuerat moyses in horeb quando de¬
cnum sacerdotes qui ibi pocuerant inueniri
sauctifican sinttalles ad huc in illo temper e
uices ⁊ iministerioꝵ ordo inter eos diuerlus
erat. tam leuite qͣm cantatores.i. ⁊ qui sb̾
asabb erant ⁊ sub heman. ⁊ qui sub ydrap̃a.
filii ⁊ frẽs eoꝵ uestiti byssinif ymbalis ⁊ psal¬
teriis ⁊ cycharis concrepabant. stantes ad ori¬
entalem plagam altaris: ⁊ cum eis sacerdo¬
uersi generis misicoꝵ concinentib ⁊ nocẽ

Expanded text:
ederis Domini in locum suum id est ad oraculum templi in sancta sanctorum subter alas cherubin ita ut cherubin expanderent alas suas super locum in quo posita erat arca et ipsam arcam tegerent cum vectibus eius vectium autem quibus portabatur arca quia paululum longiores erant capita parebant ante oraculum si vero quis paululum fuisset extrinsecus eos videre non poterat fuit itaque arca ibi usque in praesentem diem nihilque erat aliud in arca nisi duae tabulae quas posuerat Moenim sacerdotes, qui ibi potuerant inveniri, sanctificati sunt: Nec adhuc in illo tempore vices, et ministeriorum ordo inter eos divisus erat. Tam Levitae quam cantores, id est, et qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, et qui sub Idithun, filii, et fratres eorum, vestiti byssinis, cymbalis, et psalteriis, et citharis concrepabant, stantes ad orientalem plagam altaris, et cum eis sacerdoter
Abbreviated transcription (Latin):
eam templo .u. a dexeris ⁊ u. a sinistris. Necñ
etiam atrium sacerdotum ⁊ basilicam gͣn¬
deni ⁊ hostia in basilica que texit ere. porro
mare posuit in iatere dexero contra orien
tem ad meridiem. fecit etcam hyram iebe¬
tas ⁊ creagras ⁊ phyalas: ⁊ complenit ome
optis reges in domo dei hoc est columpnas
duas ⁊ epistilia ⁊ capita ⁊ quasi quedam re¬
ciacula q̃ capita cegerent suꝑ epistilia. Ma¬
bini ordines maloꝵ granatoꝵ singulis te¬
ciaculis uingetentur que ꝓtegerent episti¬
lia ⁊ capita columpnaꝵ. Bases etiam fecit:¬

Expanded text:
 quinque a dextris, et quinque a sinistris: Necnonetiam atrium sacerdotum, et basilicam grandom: et ostia in Basilica, quae texit aere. Porro mare posuit in latere dextrtem ad meridiem fecit autem Hiram lebetas quoque et creagras et fialas et conplevit omne opus regis in domo Dei hoc est columnas duas et epistylia et capita et quasi quaedam retiacula quae capita tegerent super epistylia mabini ordines malagranatorum singulis retiaculis iungerentur quae protegerent epistylia et capita columnarum bases etiam fecit
Abbreviated transcription (Latin):
est ut habitet deus cum hominib suꝑ tecrã:
Si celum ⁊ celi celoꝵ te non capuint. qͣnto
magis domtis ista qͣr edificaui: S ed ad
hoc tantum fcã est ut respicias orationẽ
nomen tuiunn et it andires oration em quam
seruus tuus orat .n. eo: Exandi preces famuli
tui ⁊ ppłi cui istł. Quiamq orauerit in loco iste:
ledc̃o constrmxetit coram altari in domo ista.
tu audies de celo et facies uiditiumn seruoꝵ tu¬
oꝵ ita ut reddas iniquo iam suam in capͣ
ꝓprium ⁊ ulciscanis iustum ⁊ recribuens eis
scd̃m iustitiam sciam. Si suꝑatus ftu̾t ppłs¬
⁊ conuersi egerint penitentiam ⁊ obsernaue¬
rint nonien tuum ⁊ fuierint deprecati in loco
isto. tu exaudies de celo ⁊ ꝓpiciare pcc̃õ ppłi tu¬
i isrł ⁊ reduc eos in terram quam dedisti patͥ¬

Expanded text:
cum hominibus super terram? Si coelum et coeli coelorum non te capiunt, quanto magis domus ista, quam aedificavi? Sed ad hoc tantum facta est, ut respicias orationem nomen tuum, et exaudires orationem, quam servus tuus orat in eo: et exaudias preces famuli tui et populi tui Israel. Quicumque oraverit in loco isto, ledicto constrinxerit coram altari in dtu audies de caelo et facies iudicium servorum tuorum ita ut reddas iniquo viam suam in caput proprium et ulciscaris iustum retribuens ei secundum iustitiam suam si superatus fuerit p conversi egerint poenitentiam, et obsecraverint nomen tuum, et fuerint deprecati in loco isto, tu exaudi de coelo, et propitiare peccato populi tui Israel, et reduc eos in terram quam dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
miuierso ifrłi. tribu¬
nis ⁊ centurionib et
miliai ⁊ abiit cum uniuersa multtendĩe
in excelsum gabaon ubi erat tabernacłm
federis dm̃i ꝙ fecit moy ses famnlus dnĩ in
solitudine. Archam autem dei addux̾at
dd̾ de cariathiarim in locum quem p̃parau̾¬
at ei. ⁊ ubi fuxerat illi tabern a łm hoc est
in ierłm. Altare quoq eneum ꝙͦ falbricat᷑
suerat beseleel filius uri filu ur: ibi erat co¬
re encum coram cabernacło federis dñi:
⁊ obtulit in illo nuille hostias. Ecce autem in
cisti cum dd̾ patre meo mĩam magnam et
ꝯstituisti me rogem ꝓ eo. Nunc gͥ dñe deus
impleatur semnio tius quem pollicitus es
dauid patrimeo. Tu eium fecisti me regem
suꝑ ppłm ciim multum qui tam innume¬
rabilis est quam pulnis cerre. da mͥ sapĩam
⁊ intelligentiam ut ingrediar ⁊ egrediar
coram ppło tuo. Quis enim pocest ppłm tuũ
hune digne qui cam grandis est numerare
iudicare: Dixit autem dñs ad salomoneni
Quia hoc magis placuit cordi cuo ⁊ ñ po

Expanded text:
iverso Israeli, tribunis, et centurionibus, et miliarum. Et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon, ubi erat tabernaculum foederis Dei, quod fecit Moses famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariath Jarim, in locum quem paraverat ei, et ubi fixerat illi tabernaculum, hoc est, in Jerusalem. Altare quoque aeneum, quod fabricatus fuerat Beseleel filius Uri filii Ur, ibi erat core aeneum, coram tabernaculo foederis Domini, et obtulit in eo mille hostias. Ecce autem in cisti cum David patre meo misericordiam magnam: et constituisti me regem pro eo. Nunc igitur, Domine Deus, impleatur sermo tuus quem pollDavid patri meo. Tu enim me fecisti regem super populum tuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligentiam, ut ingrediar et egrediar coram populo tuo. Quis enim potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis est, judicare? Dixit autem Deus ad Salomonem: Quia hoc magis placuit cordi tuo, et non
Abbreviated transcription (Latin):
iliarum de filus isrł in ierłut adducerent ar¬
cham federis dñi q̃ est in ciuttate dd̾ que est in¬
syon. Uenerunt itaꝙ ad regem omnes uri i
i srł in die sollempni mensis septum. Cumq
erant in tabernaculo portauerunt sacerdo¬
tes cum lenttis. Rex autem salonzon ⁊ uniu̾¬
sus cecus isrł. ⁊ ommes qui fuerant congrega¬
trante archam nmolabant arietes ⁊ boues

Expanded text:
 ut adducerent arcam foederis Domini de civitate David quae est Sion venerunt igitur ad regem omnes viri Israhel in die sollemni mensis septimi cumque erant in tabernaculo portaverunt sacerdotes cum Levitis rex autem Salomon et universus coetus Israhel et omnes qui fuerant congregati ante arcam immolabant arietes et b
Abbreviated transcription (Latin):
coram te in toto corbe suo qui p̃sticisti dauid
serne cuo patti meo quecunq iocutus flieras ei
tuo patrimeo dauid quetunq lonitus es di¬
cens. Non defitiet ex te nir coram me qui sede¬
at siꝑ chronum incum isrł: ita tam̃ si custo¬
dieunt filii au mas meas ⁊ ambulauerint

Expanded text:
e suo: Qui praestitisti servo tuo David patri meo quaecumque locutus fueras ei: tuo patri meo David quaecumque locutus es, dicens: Non deficiet ex te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel: ita tamen si custodierint fil
Abbreviated transcription (Latin):
cabumis ea tatib ꝑ mare in iope. Tim¬
autem erit transferre ea in ierłm. Nume¬
rauit gͥ salomon omnes uiros ꝓselitos qͥ
erant in cerra istł post dinum erationẽ
qͣm mimetauit dd̾ pater euis: ⁊ inuenti

Expanded text:
cabimus ea ratibus per mare in Joppe: tcabimus ea ratibus per mare in Joppe: tuum erit transferre ea in Jerusalem. Numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos, qui erant in terra Israel, post dinumerationem, quam dinumeravit David pater ejus, et inventi
Abbreviated transcription (Latin):
na de iylano: ⁊ erunt serui moi cũ secus trus
ut parentur mͥ ligna plurima. Nomus enun
itis crus dabo ieibaria tritici choros .xx.m. ⁊
dixit autem uram rex tyri ꝑ licteras quas i¬
miserat salonion. qr dilexit dñs ppłm suũ
terram qui dedit damd regi filt̃ sapientem
⁊ eruditum ⁊ sensatum atq prudentem:
ut edificaret domum dño ⁊ palatrum sibi.
Misi ergo cibi uirum prudentem ⁊ scien¬
tissimum yyram patrem mneum filium
mulieris de filiab dan. cuius pater fuit ty
tus qui nouerit oꝑari in auto ⁊ in argen
to ere ⁊ ferro ⁊ marmore ⁊ lignis: in purpͣa
quoq ⁊ iacincto ⁊ uysso ⁊ coccino: ⁊ qui sciat
celchrare omnem scuipturam ⁊ ad inueni¬
te prudentex. quodcnq in oꝑe est necessa
dm̃ mei patris tui. Tmicum ergo ⁊ ordeum
⁊ olcum ⁊ uinum que posucitus es dñe mi
micte serrus tuis. nos autem cedfmus lig¬
na de libano: qd̾ necessaria habnenis ⁊ appłi¬

Expanded text:
na de Libano et erunt servi mei cum servis tuis na de Libano et erunt servi mei cum servis tuis ut parentur mihi ligna plurima domus enim qervis tuis dabo in cibaria tritici choros viginti mrex Tyri per litteras quas miserat Salomoni quia dilexit Dominus populum suum t caelum et terram qui dedit David regi filium sapientem et eruditum et sensatum atque prudentem ut aedificaret domum Domino et palatium sibi misi ergo tibi virum prudentem et scientissimum Hiram patrem meum filium mulieris de filiabus Dan cuius pater Tyrius fuit qui noverit operari in auro et argento et aere et ferro et marmore et lignis in purpura quoque et hyacintho et bysso et coccino et qui sciat celare omnem scalpturam et adinvenire prudenter quodcumque in opere necessad patris tui. Triticum ergo, et hordeum, et oleum, et vinum, quae pollicitus es, domine mi, mitte servis tuis. Nos autem caedemus ligna de Libano, quot necessaria habueris, et appli
Abbreviated transcription (Latin):
m. qui cederent lapides in montib p̃posi
fac mecum ut edificem domum nomini
dñ dei mei ⁊ consecremcam ⁊ ad ladolen¬
dum incensuuicoram illo ⁊ fumiganda a¬
romata: ⁊ appiopositionempanum sem¬
piternam ⁊ holocaustomata mane⁊ ue¬
sꝑe. salbatis queq ⁊ ncomeniis ⁊ sollempni¬
t̾atib dnũ dei nr̃i in sempiternum. que in¬
andata sunt isrł. domus enim quam edi¬
licare cupio magna est. magnns est enĩ
dñs d̾s ñr super omnes deos. Quis ergo po¬
terit p̾ualere ut edificet ei dignam domũ
Sienim celum ⁊ celi celoꝵ capere eum ñ
queunt quantus ego sum ut possim ei
edificatẽ domum : Set ad hoc tantũ ut ado¬
letur intensim coram illo. Mitee gͥ mͥ inrũ
eruditum qui nou̾it oꝑari in aur̃o ⁊ argen¬
to ere ⁊ ferto purpura. Coccino ⁊ iacincto ⁊
qui scict sculpere celaturam cum hiis arci¬
fitib quos metum habeo in uidea ⁊ in iecłm
quos p̃parauit dauid pater meus. S et ug¬
Scio enim qd̾ scrui tui nouerit cederelig¬

Expanded text:
 qui caederent lapides in montibus praepofac mecum ut aedificem domum nomini Domini Dei mei et consecrem eam ad adolendum incensum coram illo et fumiganda aromata et ad propositionem panum sempiternam et holocaustomata mane et vespere sabbatis quoque et neomeniis et sollemnitatibus Domini Dei nostri in sempiternum quae mandata sunt Israheli domus autem quam aedificare cupio magna est magnus est enim Deus noster super omnes deos quis ergo poterit praevalere ut aedificet ei dignam domum si caelum et caeli caelorum capere eum non queunt quantus ego sum ut possim ei edificare domum sed ad hoc tantum ut adoleatur incensum coram illo mitte igitur mihi virum eruditum qui noverit operari in auro et argento aere ferro purpura coccino et hyacintho et qui sciat scalpere celata cum his artificibus quos mecum habeo in Iudaea et in Hierusalem quos praeparavit David pater meus sed et ligscio enim quod servi tui noverint caedere lig