comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cetur: ut colore sanguinis facilius ꝓuocentur.
Ydromantii ab aqua dicti. Est enim ydroman¬
tia in aquȩ inspectione umbras demonum euo¬
care. et imagines uł ludificationes eorum uide-¬
re. ibiq ab eis aliqua audire. ubi adbibito san-¬
guine etiam inferos perhibentur sciscitari.
Quod genus diuinationis aꝑsis fertur adlatũ.
Uarro dicit diuinationis quatuor eẽ genera.
terram. aquam. aerem. ignem. Hinc geoman¬
tiam. Ydromantiam. Aeromantiã. pyroman¬
tiam. dictam. Diuni dicti quasi dõ pleni. Diui¬
nitate enim se plenos assimulant. et astutia
quadam fraudulenta hominibus futura con¬
iectant. Duo sunt autem genera diuinatio¬
nis. ars et furor. In cantatores dicti sunt:
qui artem uerbis ꝑagunt. Arioli uocati ꝓpt̃
quod cuta aras idolorum nefarias preces emit¬
tunt. et funesta sacrificia offerunt: hisq cęle.¬
britatibus demonum responsa accipiunt. Aru¬
spices noncupati: quasi horarum inspectores.

Expanded text:
citur, ut cruore sanguinis facilius provocentur. citur, ut cruore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. Quod genus divinationis a Persis fertur adlatum. Varro dicit divinationis quattuor esse genera, terram, aquam, aerem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam dictam. Divini dicti, quasi deo pleni: divinitate enim se plenos adsimulant et astutia quadam fraudulenta hominibus futura coniectant. Duo sunt autem genera divinationis: ars et furor. Incantatores dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, iisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Haruspices nuncupati, quasi horarum inspectores:
Abbreviated transcription (Latin):
mas. Ast alios damnasse neci. Et post pau-¬
lulum adiecit. Murmure nam magico te¬
nues excire figuras. atq sepulchrales scitȩ in¬
cantare fauillas. uita itidem spoliare alios
ars noxia nouit. Oagi sunt qui uulgo ma¬
lefici ob facinorum magnitudinẽ noncupan.¬
tur. Hi et elementa concutiunt. turbant
mentes hominum. ac sine ullo ueneni haustu
uiolentia tantum carminis interimunt.
Unde et lucanus. Mens hausti nulla sanie
polluta ueneni. incantata perit. Demonibꝰ
enim accitis audent uentilare. Ut quisq su¬
os perimat malis artibus inimicos. Hi etiã
sanguine utuntur et uictimis: et sepe contingur̃s
corpora mortuorum. Nichromantii funt quorũ
precantationibus uidentur resuscitati mortui
diuinare. et ad interrogata respondere. Nichro
enim grece mortuus. mantia diuinatio noncu-¬
patur. Ad quos suscitandos cadaueri sanguis adi¬
ctur. Nam amare demones sanguinemdicuñ.
Idoq quotiens nichromantia fit. cruor aquȩ mis¬

Expanded text:
mas, ast alios damnasse neci. Et post paumas, ast alios damnasse neci. Et post paululum adiecit: Murmure nam magico tenues excire figuras, atque sepulchrales scite incantare favillas. Vita itidem spoliare alios ars noxia novit. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi et elementa concutiunt, turbant mentes hominum, ac sine ullo veneni haustu violentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus 6, 457: Mens hausti nulla sanie polluta veneni incantata perit. Daemonibus enim adcitis audent ventilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et victimis, et saepe contingunt corpora mortuorum. Necromantii sunt, quorum praecantationibus videntur resuscitati mortui divinare, et ad interrogata respondere. Ηεκρὸς enim Graece mortuus, μαντεία divinatio nuncupatur: ad quos sciscitandos cadaveri sanguis adicitur. Nam amare daemones sanguinem dicitur. Ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua mis
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguinem fertur et quędam maga famo¬
sissima circe quȩ socios ulixis mutauit in
bestias. Legitur et de sacrificio quod archades
deo suo lieo immolabant. ex quo quicumq
sumerent. in bestiarum formis conueitebant᷑.
hinc apparet ñ eẽ in totum dubium. quodille
nobilis poeta scripsit de quadam femina. quȩ
carminibus prȩmittit soluere mentes qͣs
uelit. ast aliis duras inmittere curas. siste¬
re aquam fluuiis. et uertera sidera retro.
nocturnosq ciet manes. mugire uidebis sub
pedibus terram. et descendere montibus ornos.
quid plura. si credere fas est de phitonissa.
ut ꝓpħe samuelis animam de inferm abdi¬
tis euocaret. et uiuorum p̃sentaret conspecti¬
bus: Si tamen animã ꝓpħȩ fuisse credamus.
et ñ aliquam fantasmaticam illusionem sa-¬
thanȩ fallatia factam. Prudentius quoq
de mercurio sic ait. Traditur extinctas sũpto
moderamine uirgȩ.in lucem reuocasse ani¬

Expanded text:
in sanguinem. Fertur et quaedam maga famoin sanguinem. Fertur et quaedam maga famosissima Circe, quae socios Ulixis mutavit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque sumerent in bestiarum formas convertebantur. Hinc apparet non esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit de quadam femina, quae carminibus promiuelit, ast aliis duras immittere curas, sistere aquam fluuiis et uertere sidera retro, nocturnosque ciet manes. Migrare uidebis sub pedibus terram et desceQuid plura, si credere fas est, de Pythonissa, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret conspectibus; si tamen animam prophetae fuisse credamus, et non aliquam phantasmaticam inlusionem Satanae fallacia factam? Prudentius quoque de Mercurio sic ait 1 con. Symmach. 90: Traditur extinctas sumpto moderamine virgae in lucem revocasse ani
Abbreviated transcription (Latin):
agorum primus zoroastres extitit rex
bactanoꝵ. quem ninus rex assiriorum pre-¬
lio interfecit. De quo aristotiles scribit quod
uities centum milia uersuum ab ipso con¬
dita indiciis uoluminũ eiꝰ declarentur.
Hanc artem multa post scła democritus am¬
pliauit. quando et hi pocrates medicinȩ disci¬
plina effloruit. apud assirios autem magicȩ
artes copiose sunt. testante lucano. Quis nosce¬
re fibra facta queat. quis ꝓdat aues. quis fulgu¬
ra cęli seruet. et assiria scrutetur sidera cura.
Itaq hȩc uanitas magicarum artium ex tra¬
ditione angłorum malorum in toto terrarum
orbe plurimis seculis ualuit. ꝑ quandam sci¬
entiam futurorum et infernorum. et inuocati¬
ones eorum inuenteͣ sunt aruspicia. auguri¬
ationes. et ipsa quȩ dicuntur oracula. et
nichromantia. Nec mirum de magorum pre¬
stigus. quorum in tantum prodiere malefiti.¬
orum artes. ut etiam moysi simillimis signis
resisterent. uertentes uirgas in dracones. aqͣs

Expanded text:
agorum primus Zoroastres rex Bactrianorum, quem Ninus rex Assyriorum proelio interfecit: de quo Aristoteles scribit quod vicies centum milia versuum ab ipso condita indiciis voluminum eius declarentur. Hanc artem multa post saecula Democritus ampliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano 6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis valuit. Per quandam scientiam futurorum et infernorum et vocationes eorum inventa sunt aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula et necromantia. Nec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas
Abbreviated transcription (Latin):
ifferentia ẽ species definitionis quam scrip¬
tores artium de eodẽ et de altero nominant.
Hec enĩ duo quadam int̾ se cõmunione confusa.
coniecta differentia secernuntur: ꝑ quã quid sit
utrũq cognoscitur. ut cũqueritur quid inter
regem sit et tẏrannum. adiecta differentia qͥd
utq sit definitur: ut rex modestus et tẽperans.
Tyrannus uͦ crudelis int̾pretatur. Int̾ hec enĩ¬
duo. differentia cũ posita fuerit. quid sit utrũ¬
q cognoscitur: sic et cetera.
Debar

Expanded text:
ifferentia est species definitionis, quam scriptores artium de eodem et de altero nominant. Haec enim duo quadam inter se communione confusa, coniecta differentia secernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit euterque sit definitur, id est: 'Rex est modestus et temperans, tyrannus uduo differentia cum posita fuerit, quid sit utrumque cognoscitur. Sic et cetera. De bar
Abbreviated transcription (Latin):
sillus. Lucilius. Et uelut in fabricam feruens cũ
mareulus. ferrum multorum magnis ictibus tundit.
Forcipes quasi ferricipes eo quod ferrum candens capi¬
ant. teneantq : siue quod ab his aliquid foruum capi-¬
mus et tenemus. quasi foruicapes. Nam forium ẽ
calidum: uNde et feruidum. Unde et formosos
dicimꝰ: quibus calor sanguinis ex rubore pulchritu¬
dinem creat. Luna dicta eo quod lene faciat. Nã
limum lene est. Cilium ẽ unde oꝑantur argen¬
taril: a quocelata uasa dicuntur.

Expanded text:
sillus. Lucilius1165: Et velut in fabrica fervens cum sillus. Lucilius1165: Et velut in fabrica fervens cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes. Nam forvum est calidum; unde et fervidum; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo et caelata vasa dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutis. Nam iterum incensus forciori luce cla¬
rescit: cuiꝰ tanta est etiã et sine igne firmitas. ut
nullo humore corrũpatur: nulla uetustate uin¬
catur. Extinctus enim tantũ incorruptibilit̃ duit.
ut hi qui limites figiunt eos in fossos tra substñaq̃.
et lapides desuꝑ figant ad conuincendũ litigatorẽ.
post quantalibet scła fixumq lapidem limitem eẽ
agnoscunt. Ui. De instrumentis fabrorum.
Neus ẽ in qua ferrum tunditur acedendo dicta:
eo quod illic aliquid cudamus. idest feriendo ꝓdu¬
camus. Cudere enim: cedere et ferire ẽ. Ueteres
autem ñ incudem uocabant. sed intudem: eo quod
in ea metallũ tundit᷑. hoc ẽ tendatur. Unde et
tudis malleus atundendo id est tendendo dictus.
Malleus uocatꝰ : quia dum quid calet et molle
est᷑ : cedit et ꝓducit. Marcus malleus maior:
et dictus marcus quod maior sit et fortior ad ceden
dtm. Martellis mediocris. marculus malleus pu-¬

Expanded text:
virtutis; nam iterum accensus fortiori luce cavirtutis; nam iterum accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula fixumque lapidem limitem esse agnoscant. § 7 De instrumentis fabrorum. Incus est in quo ferrum tunditur, a caedendo dictus, eo quod illic aliquid cudamus, id est feriendo producamus; cudere enim caedere et ferire est. Veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in ea metallum tunditur, hoc est tendatur; unde et tudis malleus, a tundendo, id est tendendo, dictus. Malleus vocatus quia, dum quid calet et molle est, caedit et producit. Marcus malleus maior; et dictus marcus quod maior sit ad caedendum et fortior. Martellus, mediocris. Marculus malleus pu
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uri ꝓdest. pestilentiȩ quoq quȩ obscuratione
solis contrahitur auxiliari certum est. In opere qͦq
aliud gignit pͥmis ignibus. aliud secundis. aliud ter-¬
ciis. Habet quoq et aliam in se diuersitatẽ igniᷤᷤ.
Eam alius ẽ qui usui humano. alius qui in ni¬
dicio apparet diuino. siue qui de cęlo fulmen ad¬
stringit. siue qui de terra ꝑ uertices montium e¬
ructuat. Ignis autem dictus quod nichil gigni po¬
test ex eo. Est enim iniuiolabile elementum absu-¬
mens cuncta quȩ rapit. Fabrica duabus rebus
constat. uentis et flamina. Elamma uero ꝓprie
fornacis ẽ: dicta quod flatu follium excitetur.
Fornax uero ab igne uocata: fos enim ignis. Rami¬
deserta igne scintilla. Pruna ẽ quamdui ardet.
cum autem extincta fuerit. carbo nominatur. Pru¬
na autem a ꝑurendo dicta ẽ. Carbo uero quod flam¬
ma caret. qui dum interisse creditur: maioris fit

Expanded text:
saepe ruri prodest. Pestilentiae quoque, quae obscuratione saepe ruri prodest. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahitur, auxiliari certum est. In opere quoque aliud gignit primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis: nam alius est, qui usui humano: alius, qui in judicio apparet divino: sive qui de coelo fulmen astringit: sive qui de terra per vertices montium eructuat. Ignis autem dictus, quod nihil gigni potest ex eo, est enim inmens cuncta qua rapit. Fabrica duabus rebus constat: ventis et flamma. Flamma vero proprie fornacis est dicta, quod flatu follium excitetur. Fornax vero ab igne vocata; φῶς enim ignis est. Kamiμα. Favilla est deserta igni scintilla. Pruna est quamdiu ardet; quum autem extincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a perurendo dicta est; carbo vero, quod flamma caret. Qui dum interisse creditur, maioris fit
Abbreviated transcription (Latin):
aber a faciendo ferro impositum nom̃ habet:
hinc diriuatũ nomen ẽ ad alias arcium ma¬
terias fabros ut fabricas dicere. sed cum adiectione
ut faber lignarius.: et reliqua ꝓpter operis scilicet
firmitatem. In fabrorum autem fornace gentiles
uulcanum auctorem dicunt. figuraliter per
uulcanum ignem signi ficantes. sine quo nullũ
metalli genus fundi extendiq potest. Nichil est
enim pene quod igne non efficiatur. Alibi enim ui-
trum. alibi argentum. alibi plumbum. alibi mini-¬
um. alibi pigm̃ta. alibi medicamenta efficit. Igne
lapides in aere soluuntur. Igne ferrum gignitur ac
domatur. Igne aurum ꝑficitur. igne cremato lapide
cenienta et parietes ligantur. Lapides nigros ignis
coquendo candificat: ligna candida urendo offuscat
carbones ex pruna fulgida nigros facit. de lignis
duris fragiles. de putribilibus imputribiles reddit.
stricta soluit. soluta restringit. dura mollit. mol¬
lia dura reddit. Habet et medicaminis usum. Nã

Expanded text:
aber a faciendo ferro inpositum nomen habet. Hinc derivatum nomen est ad alias artium materias fabros vel fabricas dicere; sed cum adiectione, ut faber lignarius et reliqua, propter operis scilicet firmitatem. In fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt, figuraliter per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum metalli genus fundi extendique potest. Nihil est enim pene quod igne non effitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi minium, alibi pigmenta, alibi medicamina efficit. Igne lapides in aes resolvuntur. Igne ferrum gignitur ac domatur. Igne aurum perficitur. Igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat: ligna candida urendo obfuscat. Carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus imputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit, habet et medicaminis usum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ex ẽ constitutio popłi. quo maiores na¬
tu simul cum plebibus aliquid sanxer̃.¬
XI. Quid scita plebium.
cita sunt quȩ plebes tantum constituuñ.
Et uocata scita quod ea pleps sciat. uł
quod scis citet᷑. et rogat ut fiat. XII.¬
Quid senatus¬
consultum.

Expanded text:
ex est constitutio populi, qua majores natu simul cum plebibus aliquid sanxerXI. Quid scita plebium. 1. Scita sunt quae plebes tantum constituunt; et vocata scita, quod ea plebs sciat, vel quod sciscit ita uti rogata fuit. Quid senatusconsultum.
Abbreviated transcription (Latin):
na. Et enim si mecum patria mea. quȩ michi
rei quȩ ñ habet naturam loquendi. quod et
thopoeian uero illam uocamus. in qua ho¬
minis ꝑsonam fingimus ꝓ exprimendis
affectibus. ętatis. studii. fortunȩ. leticie. sexus.
meroris. audatiȩ. Nam cum piratȩ ꝑsona sus¬
cipitur: audax. abrupta. temeraria erit oratio.
Cum feminȩ sermo simulatur: sexui conueni¬
re debet oratio. Iam uero ad olescentis. et senis.
et militis. et imperatoris. et parasiti. et rusti¬
exet philosophi. diuersa ratio dicenda ẽ. Alit̃
enim loquitur gaudio affectus: aliter uul¬
neratus. In quo genere dictionis illa sunt
maxime cogitanda quis loquatur. et apud
quem. et de quo. et ubi. et quo tempore. quid
egerit. quid acturus sit: aut quid pati possit.
si hȩc consulta neglexerit

Expanded text:
a: etenim si mecum patria, quae mihi rei quae non habet naturam loquendi, quod et Ethopoeiam vero illam vocamus in qua hominis personam fingimus, pro exprimendis affectibus, aetatis, studii, fortunae, laetitiae, sexus, moeroris, audaciae. Nam cum piratae persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio; cum feminae sermo simulatur, sexui convenire debet oratio; jam vero adolescentis, et senis, et militis, et imperatoris, et parasiti, et rustici, et philosophi, diversa ratio ducenda est. 2. Aliter enim loquitur gaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda: quis loquatur, et apud quem, et de quo, et ubi, et quo tempore; quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si haec consulta neglexerit
Abbreviated transcription (Latin):
Nutraq autẽ lingua diuersorum quidẽ st̃
de astronomia scripta uolumina. Inter qͦs
tamen ptolomeus rex alexandriȩ apud gre¬
cos precipuus habetur. hic etiam et canones
instituit quibus cursus astroꝵ inueniatur.
De differentia astronomiȩ et astrologie. iiii.

Expanded text:
utraque autem lingua diversorum quidem sunt de astronomia scripta volumina, inter quos tamen Ptolemaeus rex Alexandriae apud Graecos praecipuus habetur: hic etiam et canones instituit, quibus cursus astrorum inveniatur. De differentia Astronomiae et Astrologiae .
Abbreviated transcription (Latin):
originem a dõ traxerit. Ipse et unus quia diui-
di ñ potest. uł quia nichil aliud eẽ potest.
quod tantundem capiat potestatis. Hȩc gͥ
quȩ de dõ dicta sunt. ad totam ꝑtinent trini¬
tatem ꝓpter uuam et coet̃nam substantiã.
siue in patre. siue in filio eius unigenito. in
forma dĩ. siue in spũ scõ: qui unus sp̃s est
dĩ patris. et filii eius unigeniti. Sunt et quę¬
dam uocabula ex usu nr̃o ad dm̃ sumpta de
menbris nr̃is. siue de inferioribus. Et quia
in propria natura inuisibilis et incorporeꝰ
est. pro efficientiis tamen causarum. in ipso
rerum species adscribuntur. ut more locutio.¬
nis nr̃e facilius se ipsum insinuet:. ut quia
omnia uidet. dicatur oculus ⁊ ꝓpt̃ qͦd audit
om̃ia: dicat᷑ auris. P eo autẽ qͦd au̾tit᷑: abulat ꝓ eo qͦd
expectat. stat. sic et in ceteris horum similibꝰ
ab humanis mentibus trahitur similitudo
ad dm̃: sicut ẽ obliuiscens. et memorans. Hinc

Expanded text:
originem a Doriginem a Ddi non potest, vel quia nihil aliud esse potest quod tantundem capiat potestatis. Haec igitur, quae de Deo dicta sunt, ad totam pertinent Trinitatem propter unam et coaeternam substantiam, sive in Patre, sive in Filio eius unigenito in forma Dei, sive in Spiritu sancto, qui unus Spiritus est Dei Patris et Filii eius unigeniti. Sunt et quaedam vocabula ex usu nostro ad Deum sumpta, de membris nostris, sive de inferioribus; et quia in propria natura invisibilis et incorporeus est, pro efficientiis tamen causarum in ipso rerum species adscribuntur, ut more locutionis nostrae facilius se ipsum insinuet: ut quia omnia videt, dicatur oculus; et propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quartum nomen dĩ dicitur sabaoth qͦd
uertitur in latinum exercituum siue uirtu.¬
tum. de quo in psalmo ab angłis dicitur.
Sunt enim in huius modi ordinatione uir¬
tutes multȩ. Ut angłi. Archangłi. principa¬
tius. et potestates: cunctiq cȩlestis militiȩ ordi¬
nes. Quorum tamen ille dominus ẽ. Om̃s
enim sub ipso sunt eiusq dominatui subia¬
cent. Quintum helion. quod int̃p̃tatur in
latinum excelsus. quia supra cȩlos ẽ. sicut
excessus. Ex enim ꝓ ualde ponit᷑. sicut eximiꝰ
quasi ualde eminens. Sextum. eie ie. id est
qui ẽ. Ds enim solus quia et̃nus. ẽ. hoc ẽ quia ex.¬
ordium ñ habet: essentiȩ nomen uere tenet.
Hoc enim nomen ad scm̃ moysen ꝑ angłm est
delatum. Querenti enim quod e̾e̾t nomen eiꝰ
qui eum ꝑgere precipiebat ad popłm ex egipto
liberandum: respondit. Ego sum qui sum. et
dices filiis israel. qui ẽ misit me aduos. tãquã

Expanded text:
tur. Quartum nomen Dei dicitur Sabaoth, quod tur. Quartum nomen Dei dicitur Sabaoth, quod vertitur in Latinum exercituum sive virtutum, de quo in Psalmo ab angelis dicitur Sunt enim in huius mundi ordinatione virtutes multae, ut angeli, archangeli, principatus et potestates, cunctique caclestis militiae ordines, quorum tamen ille Dominus est. Omnes enim sub ipso sunt eiusque dominatui subiacent. Quintum Elion, quod interpretatur in Latinum excelsus, quia supra caelos est, sicutcelsus. Ex enim pro valde ponitur, sicut eximius, quasi valde eminens. Sextum Eie, id est, qui est. Deus enim solus, quia aeternus est, hoc est, quia exordium non habet, essentiae nomen vere tenet. Hoc enim nomen ad sanctum Moysen per angelum est delatum. Quaerenti enim quod esset nomen eius, qui eum pergere praecipiebat ad populum ex Aegypto ldices filiis Israel: Qui est, misit me ad uos, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
tunt diuisionem. quousq uenias ad tantum tẽporis
punctum. et quandam momenti stillam. ut per
nullam morulam produci possit. et idõiam diuidi
non potest hȩc est athomus temporis. Innueris
ut puta octodiuiduntur in quatuor. rursus qua¬
tuor in duos. deinde duo in unum. unus autẽ
athomus est. quia insecabilis ẽ. Sic et littera.
Nam orationem diuidis in uerbum. uerbum in
sillabas. sillabam in litteras. liltera pars minima
athomus est. nec diuidi potest. Athomus ergo
est quod diuidi non potest. ut in geometrica pun¬
ctus. nam thomuᷤᷤ diuisio dicitur. grece at homus
indiuisio.

Expanded text:
tunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis tunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum et quandam momenti stillam, ut per nullam morulam produci possit; et ideo iam dividi non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est, quod dividi non potest, ut in geometria punctus. Nam tomus divisio dicitur Graece, atomus indivisio.
Abbreviated transcription (Latin):
geometriam ita queris. Extrema
quippe eius multiplicata. tantũ faciuÑ
quantum et media duplicata. ut puta
sex et duodecim multiplicata faciunt sep¬
tuagies et dipondius. media .uiii. et .uiiii.
multiplicata tantundem faciunt.

Expanded text:
geometriam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipondius . Media VIII et IX multiplicata, tantumdem faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
translucidus crassiore uisu: et in speculis parietũ
ꝓ imagine umbras reddente. geminas multi ex eo
faciunt. Hunc lapidem et in india et in italia.
et ad oceanum in spana nasci tradunt. Ferunt
autem sub tyberio cesare quendam artificem excogi¬
tasse uitri temꝑamentum ut flexibile ẽet et ducti¬
le. Quidum ad missus fuisset ad cesarem: porrȩx̃
fialam cesari : quam ille indignatus in pauim̃to
piecit. Artifex autem sustulit fialam de pauim̃to.
quã consplicauerat se tamquam uas eneum: dein-¬
de marculum de sinu ꝓtulit. et fialam correxit.
Hoc facto cesar dixit artifici. Nunquid alius
seit hanc condituram uitreoꝵ: Postquam ille ui¬
rans negauit alterum hoc scire. iussit illum cesar
decollari. ne dum hoc cognitum fieret : aurum pro
luto haberetur. et omnium metalloꝵ pretia abstra¬
herentur. Et reuera. Quia si uasa uitrea non
frangerentur. meliora ẽ̾ẽnt quam aurum et argentỹ.

Expanded text:
translucidus, crassiore visu et in speculis parietum translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae conplicaverat se tamquam vas aeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et revera, quia si vasa vitrea non frangerentur, melius essent quam aurum et argentum.
Abbreviated transcription (Latin):
cipro ac nitro. continuisq fornacibus ut es liquatur.
masseq fiunt. Postea ex massis rursus funditur in
officinis: et aliud flatu figuratur. aliud tornoterit᷑.
aliud argenti modo celatur. Tinguitur etiam multis
modis. ita ut iacinctos saphirosq et uirides imitet᷑
omioes: uł aliarum geminarum colores. Neq ẽ alia
speculis aptior materia uł picturȩ accommodatior.
maximus tamen honor in candido uitro: ꝓrimaq
in cristalli similituline. Unde et ad potandum
argenti metalla et auri repulit. Uitrum olim fie¬
bat et in ttalia. et ꝑ gallias. et ispanias. arena
albamollissima. pila molaq terebatur: dehinc
miscebatur tribus partibus nitri pondere uł m̃¬
stira. ac liquata in alias fornaces trans fundebat᷑.
quȩ massa uocabatur ad monitrum. atq hec re¬
cocta fiebat uitrum purum et candidum. In ge¬
nere uitri. et obsianus lapis annumeratur. Est
autem urens interdum et niger. aliquando et

Expanded text:
cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et
Abbreviated transcription (Latin):
ITRUM dictum quod uisui ꝑspicuitate
transluceat. In aliis enim metallis quicquid
intrinsecus continetur absconditur: in uitro uero
quilibet liquor uł species qualis ẽ interiꝰ talis exte¬
rius declaratur. et quodam modo clausus patet. Cuiꝰ
origo hȩc fuit. In parte sẏriȩ quȩ fenicis uocatur.
finitima udeȩ circa radicem montis carmeli palus ẽ:
ex qua nascitur belus amnis. quinq milium passuũ
spatio in mare fluens uxta ptolomaidem. Cuius
arenȩ de torrente fluentes sordibus eluuntur. Hic
fama est pulsa naue mercatorum nitri. cum sparsĩ
ꝑ litus epulas pararent: nec essent ꝓ attollendis ua¬
sis lapides. glebas nitri naui subdiderunt. Qui.¬
bus accensis ꝑmixta arena littoris. trans lucentis
noui liquoris fluxisse riuos. et hanc fuisse originẽ
uitri. Mox ut est ingeniosa sollertia: non fuit con¬
tempta solo nitro. sed et aliis mixturis hanc artem stu-
dint. Leuibusenim aridisq lignis co quitur: adiecto

Expanded text:
itrum dictum quod visui perspicuitate transluceat. In aliis enim metallis quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor vel species qualis est interius talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cuius origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Iudaeae circa radices montis Carmeli palus est, ex qua nascitur Belus amnis, quinque milium passuum spatio in mare fluens iuxta Ptolomaidem, cuius arenae de torrente fluctu sordibus eluuntur. Hic fama est pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro adtollendis vasis lapides, glebas nitri e nave subdiderunt; quibus accensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis mixturis hanc artem condire studuit. Levibus enim aridisque lignis coquitur, adiecto
Abbreviated transcription (Latin):
b igne colendo et ligno antiqui appellauert̃
focum. Fos enim grece latine ignis est. Un¬
de et iuxta philosophos quosdam euncta ꝓereant᷑.
et reuera sine calore nichil nascitur. adeo ut de sep¬
tentrione dicat᷑. steriliñ quicquam frigore gignit.
Uarro autem focos ait dictos quod foueant ignes.
Nlam ignis ipsa flamma.ẽ. quicquid autẽ igneni
fouet. fociis uocatur. seu ara sit. siue quid aliud
in quo ignes fouentur. Lucerna alicinio dicta ẽ.
nebulam uomuere lucernȩ. Sienim aluce diceret᷑.
non staret uersus. Liciiis autẽ quasi lueriiius. Est
eium cicende la lucernȩ. Candelabrum a candelis dicꝰ¬
tum. quasi candela forum: quod candelam ferat. Cereꝰ
ꝑ diriuationem acera nom̃ habet ex qua formatur.
De quo quidam. Hic tibi nocturnos prestabo cereus
ignes subducta a luce altera. luxtibisum. Lacuna.¬
ria pendentia lumina quasi lucunaria. id est in aere
lucentia. Funalia sunt quȩ intra ceram sunt. dicta

Expanded text:
b igne colendo culinam antiqui appellaverunt focum. Focus, quia φῶς Graece, Latine ignis est, unde juxta philosophos quosdam cuncta procreantur. Et revera sine calore nihil nascitur, adeo, ut de Septentrione poeta dicat sterili non quidquam frigore gigni. 506 Varro autem focos ait dictos, quod foveant ignes, nam ignis ipsa flamma est; quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit, sive quid aliud, in quo ignis fovetur. 2. Lucerna a lychno dicta est, nebulam vomuere lucernae. Si enim a luce diceretur, non staret versus. Licinius autem quasi lucinius; est enim cicindela lucernae. Candelabrum a candelis dictum, quasi candelaforum, quod candelam ferat. Cereus per derivationem a cera nomen habet ex qua formatur. De quo quidam Mart. 14, 42: Hic tibi nocturnos praestabo cereus ignis: nam subducta luce altera lux tibi sum. Lacunaria pendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ut ubi una uena apparuerit. ibi spes sit alterius
inquirendi. Septem sunt autem genera metal¬
loꝵ. aurum. argentum. es. electrum. stagnum. plũ¬
bum. et quod domat omnia ferrũ. XUII. De auro.

Expanded text:
ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem autem sunt genera metallorum: aurum, argentum, aes, electrum, stagnum, plumbum, et quod domat omnia, ferrum. 286 CA
Abbreviated transcription (Latin):
limpias apud grecos constituta apud
elidem greciȩ ciuitatem. Eliis agentibꝰ
agonem et quinquennale certamen quatu.¬
or mediis annis uacantibus. et ob hoc elidũ
certaminis tẽpus olimpiadem uocauerunt.
quadriennio in una olimpiade subputato
Lustrum uero ẽ penteresin. idest: quinquen¬
niũ. quod quinto anno dicitur condi ꝓpter
olim piadas a romanis. ad huc enim consules.
adhuc era nondum erant. Est enim quiNi¬
quennale tempus. Idõ uero sic uocatum eo
quodcensus ꝑ quinquenniũ in re publica ꝑacto
urbs romana lustrabatur. Iubeleus int̃p̃tat᷑
remissionis annus. Est enim hebraicus et ser¬
mo et numerus. qui septenis annoꝵ ebdoma¬
dibus idẽ. quadraginta et nouem annis texi¬
tur. in quoclangebantur tubȩ et ad omnes
reuertebatur antiqua possessio: debita absol¬
uebantur: confirmabantur libtates. Hunc
numerum ctiam in diebus pentecosten et ip¬
si celebramus post diĩ resurrectionẽ remis¬
saculpa. et totius debiti ciro grapho euacuato

Expanded text:
lympias apud Graecos constituta apud Elidem Graeciae civitatem. Eliis agentibus agonem, et quinquennale certamen, quatuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade supputato. 231 2. Lustrum vero est πεντετηρὶς, id est, quinquennium, quod quinto anno dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erant. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatum, eo quod censu per quinquennium in republica peracto urbs Roma lustrabatur. Iubileus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus et sermo et numerus, qui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur; in quo clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato,
Abbreviated transcription (Latin):
cabulum sumpsit. qͦd uegetet᷑ ⁊ sustñtet᷑ hõ ex eo¬
et uiuat. Colera greci uõcauerunt. quod unius
diei spatio t̃minetur. Unde et colera id fellicła
nominata ẽ. hoc. ẽ. fellis effusio. Greci enim fel.
colen. dicunt. Melancolia dicta eo quod sit
ex nigri sanguinis fece admixta habundantia
fellis. grecienim melan nigrum uocant. fel au¬¬
tem colen appellant. Sangus latine uocatus
quod suauis sit. unde et homines quibus dñat᷑¬
sanguis. dulces et blandi sunt. Flegina autem
dixerunt quod sit frigida greci enim frigorem
egritudines faciunt. Ex sanguine autẽ et fel-¬
le acutȩ passiones nascuntur. quas greti oxea
uocant. Ex flegmate uerõ melancolia uete¬
res cause ꝓcedunt: quas greci cronian uocant.
UI De acutis morbis

Expanded text:
cabulum sumpsit, quod vegetetur, et sustentetur, et iucabulum sumpsit, quod vegetetur, et sustentetur, et iuvetur. Choleram greci vocadiei spatio terminetur: unde et cholera, id est, fellicula nominata est, hoc est, fellis effusio: Graeci enim fel cholen dicunt. Melancholia dicta eo, quod sit ex nigri sanguinis fece, admista abundantia fellis: Graeci enim melan nigrum vocant, fel autem cholen appellant. Sanguis Latine vocatus, quod suasanguis, dulces et blandi sunt. Phlegma autem dixerunt quod sit frigida. Graeci enim rigorem  creverint, aegritudines faciunt. Ex sanguine autem et felle acutae passiones nascuntur, quas Graeci ὀξέα vocant. Ex phlegmate vero et melancholia veteres causae procedunt, quas Graeci χρόνια dicunt. § 6 De acutis morbis
Abbreviated transcription (Latin):
anitas ẽ integritas corporis. et temperanꝰ¬
tia naturȩ ex calido et humido quod ẽ
sanguis: unde et sanitas dicta ẽ quasi sanguinis
status. Aorbi generali uocabulo om̃s passiones
corporis continentur. quod inde ueteres mor¬
bum nominauerunt. ut ipsa appellatione mor
tis uisꝗ̃ ex quo nascitur demonstraretur. Int̾
sanitatem autem et morbum media ẽ curatio.
quȩ nisi morbo congruat. non ꝑducit ad sanita¬
tem. Morbi om̃s ex quatuor nascuntur humoribꝰ.
idẽ. ex sanguine et felle: melancolia et fleg¬
mate. Ex ipsis enim reguntur sani. ex ipsis
leduntur infirmi. Dum enim amplius extra
cursum nature creuerint: egritudines faciuis.
Sicut autẽ quatuor elementa.sic et quatuor
hum ores: et unusquisq humor suum elem̃tũ
unitatur. Sanguis aerem. Colera ignem. me¬
lancolia terram. flegina aquam. et sunt . iiiͦiͬ.
humores sicut .iiiͦiͦ. elementa: quȩ conseruant
corpora nr̃a. Sanguis ex greca et himologia tio¬

Expanded text:
anitas est integritas corporis, et temperantia naturae ex calido et humido, quod est sanguis; unde et sanitas dicta est, quasi sanguinis status. 2. Morbi generali vocabulo omnes passiones corporis continentur, quod inde veteres morbum nominavetis vim, quae ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, quae nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes ex quatuor nascuntur humoribus, id est, ex sanguine et felle, melancholia et phlegmate: ex ipsis enim reglaeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciunt.Sicut autem quatuor sunt elementa, sic et quatuor humores et unusquisque humor suum elementum imitatur, sanguis aerem, cholera ignem, melancholia terram, phlegma aquam. Et sunt quatuor humores, sicut quatuor elementa, que conservant corpora nostra. Sanguis ex greca etymologia vo
Abbreviated transcription (Latin):
istarum mortium genus animaduersio nomina¬
tur. Animaduersio enim ẽ quando iudex reum
punit. et dicitur animaduertere. idẽ animum
illuc aduertere: intendere utiq ad puniendũ
reum quia uidex ẽ. Idõ autem romani aquam
et ignem interdicebant quibusdam damnatis
quia aer et aqua. cunctis patet et omnibus data
est. ut illi ñ fruerentur quod omnibus ꝑ naturã
concessum ẽ.
De cronice uocabulo.

Expanded text:
istarum mortium genus animadversio nominaistarum mortium genus animadversio nominatur. Animadversio enim est, quando iudex reum punit; et dicitur animadvertere, id est animum illuc advertere, intendere utique ad puniendum reum, quia iudex est. Ideo autem Romani aquam et ignem interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patent et omnibus data sunt; ut illi non fruerentur quod omnibus per naturam concessum est. § 28 De chronicae vocabulo.
Abbreviated transcription (Latin):
cruciantur. uł patiuntur: unde et nomina ha¬
bent. Patibulum enim uulgo furca dicitur. qͣsi
ferens caput̾. Suspensũ enĩ eum et strangulatũ¬
hec ex eo exaniat. Sed patibuli minor pena quã
crucis. Nam patibulum appensos statim ex-¬
aminat. Crux autem subfixos diu cruciat. In¬
de et in euangłio latronibus ut morerentur et
de ligno ante sabbatum deponerentur crura con¬
fracta sunt: quia ligno suspensi cito moriñ pote¬
rant: In ipso quoq genere necis cite differt. Cru-¬
delius ẽ enim in aqua sp̃m torquentis extingui.
ignibus uri. frigore et fame necari. canibus
et bestiis exponi. Nam ferro mori ȩtas quoq
maior optauit. gladius enim sine grauiori cruci¬
atu compendiosa morte uitam finire nouit. Cul¬
leum ẽ parricidale uasculum ab oculendo id. ẽ.
claudendo dictum. ẽ autem uter ex corio factus. in
quo parricidȩ cum sunia et gallo et serpente in¬
clusi in mari precipitantur. Omnium autem

Expanded text:
cruciantur vel patiuntur; unde et nomina hacruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu cruciat; unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitantur. Omnium autem
Abbreviated transcription (Latin):
diu ñ uiuit. quamdiu ñ ꝓbat. At ubi ꝓbaue.¬
ris e̾e̾ cessat. et exinde res nominatur non fa-¬
ma. Exilium dictum quasi extra solum. Nã
exsul dicitur qui extra solum ẽ. Unde post¬
lim inio redeuntibꝰ hoc ẽ de exilio reducendis:
qui sint eiecti in in iuria extra limen patriȩ.
Diuiditur autem exilium in relegatis et
deportatis. Relegatus ẽ quem bona sua secun¬
tur. Deportatus quem ñ sequuntur. Proscͥp¬
tio exilii. ꝓculdamnatio. quasi porro scrip¬
tio. Item proscriptus quia palam scriptus.
Metallum ẽ ubi exules deputantur ad eru-¬
endam uenam marmoraq secanda in crustis.
Seruitus a seruando uocata. Apud antiquos
enim qui in bello a morte seruabantur. serui
uocabantur. Hec ẽ sola malorum omnium
postrema. quȩ liberis omni supplicio gͣuior ẽ.
Nlam ubi libertas periit: una ibi perierunt et
omnia. Mortium uero diuersi casus. ex quibꝰ
crux uel patibulum in quo homines appensi

Expanded text:
tamdiu vivit, quamdiu non probat. At ubi probavetamdiu vivit, quamdiu non probat. At ubi probaveris, esse cessat, et exinde res nominatur, non fama. Exilium dictum quasi extra solum. Nam exul dicitur qui extra solum est. Unde postliminium redeuntibus, hoc est de exilio reducendis, qui sunt eiecti in iniuria, id est extra limen patriae. Dividitur autem exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona sua sequuntur: deportatus, quem non sequuntur. Proscriptio exilii procul damnatio, quasi porro scriptio. Item proscriptus, quia palam scriptus. Metallum est ubi exules deportantur ad eruendam venam marmoraque secanda in crustis. Servitus a servando vocata. Apud antiquos enim qui in bello a morte servabantur, servi vocabantur. Haec est sola malorum omnium postrema, quae liberis omni supplicio gravior est; nam ubi libertas periit, una ibi perierunt et omnia. Mortium vero diversi casus, ex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi
Abbreviated transcription (Latin):
nas. torm̃ta. fustes. in etalla. atq exilia ad in¬
uenit. et ipse priorͤ regibus exilium meruit.
Talio ẽ similitudo uindictȩ: ut taliter quis
patiatur ut fecit. Hoc enim et lege ẽ institu
referendam. sed etiam ꝓ bene ficio reddendo po¬
nitur. Est enim cõmunis sermo et iniurię
et beneficientiȩ. Ignominium. eo quod desi¬
nat habere honestatis nomen is qui in aliquo
crimine deprehenditur. Dictum ẽ autẽ ig¬
nominium quasi sine nomine. sicut ignarus
sine scientia: sicut ignobilis sine nobilitate.
Hoc quoq et infamium quasi sine bona fa¬
ma.Fama autem dicta quia fando id ẽ. loquen¬
do ꝑuagatur: ꝑ traduces linguarũ et aurium
serpiens. Est autẽ nomen et bonarum rerum
et malarum. Nam fama.felicitatis interdum ẽ.
aliud uelocius ullum. famȩ autem nom̃ certi¬
locum ñ habet. quia plurimum mendax est.
adiciens multa uel demutans de ueritate tam

Expanded text:
ias, tormenta, fustes, metalla atque exilia adinias, tormenta, fustes, metalla atque exilia adinvenit, et ipse prior regibus exilium meruit. Talio est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur ut fecit. Hoc enim et natura et lege ereferendam, sed etiam pro beneficio reddendo ponitur. Est enim communis sermo et iniuriae et beneficentiae. Ignominium, eo quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dictum est autem ignominium quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis sine nobilitate. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama. Fama autem dicta quia fando, id est loquendo, pervagatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem nomen et bonarum rerum et malarum. Nam fama felicitatis interdum est, a non aliud velocius ullum. Fama autem nomen certilocum non habet, quia plurimum mendax est, adiciens multa vel demutans de veritate: quae
Abbreviated transcription (Latin):
autem ꝑ diminutionem dicta. Anguilla ẽ
qua coercentur in scolis pueri: quȩ uulgo scu¬
tica dicitur. Fuftes quibꝰ iuuenes ꝓ criminibꝰ
feriuntur. appellati quod prefixi in fossis steñ:
quos palos rustici uocant. Uectes dicti quod
manibus uectentur. unde ostia saxaq uel¬
luntur: sed hi ad penas legum ñ ꝑtinent.
Uirge sunt summitates frondium arborũq.
dicte quod uirides sint. uel quod uim habe¬
ant arguendi. Quȩ si lenis fuerit uirga ẽ.
si certe nodosa uł aculeata scorpio rectissime
nominat᷑. quia arcuato uulnere in corpus in fi¬
gitur. Ietus ꝓpriȩ flagellorum sunt ab agi¬
tando uocati. Ungule dicte quod effodiant.
Hee et fidiculȩ quia his rei in eculeo torquent᷑.
ut fides inueniatur. Aculeus autem dictus: qͦd
extendat. Tormenta uero quod torquendo m̃tẽ
inueniant. Est et lautũnum supplicii genꝰ
ad uerberandum aptum: inuentum a tarqͦuinio
suꝑbo ad penas sceleratoꝵ. Iste enim prior latũ¬

Expanded text:
autem per diminutionem dicta. Anguilla est autem per diminutionem dicta. Anguilla est qua coercentur in scholis pueri, quae vulgo scotica dicitur. Fustes sunt quibus iuvenes pro criminibus feriuntur, appellati quod praefixi in fossis stent; quos palos rustici vocant. Vectes dicti quod manibus vectentur, unde ostia saxaque velluntur; sed hi ad poenas legum non pertinent. Virgae sunt summitates frondium arborumque, dictae quod virides sint, vel quod vim habeant arguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa vel aculeata, scorpio rectissimo nomine, quia arcuato vulnere in corpus infigitur. Ictus proprie flagellorum sunt, ab agitando vocati. Ungulae dictae quod effodiant. Haec et fidiculae, quia his rei in eculeo torquentur, ut fides inveniatur. Equuleus autem dictus quod extendat. Tormenta vero, quod torquendo mentem inveniant. Est et latomia supplicii genus ad verberandum aptum, inventum a Tarquinio Superbo ad poenam sceleratorum. Iste enim prior latom
Abbreviated transcription (Latin):
ligant. Compedes dictȩ quia continent pedes.
Peducȩ sunt laquei quibus pedes in laqueant᷑
dicte a pedibus capiendis. Cateng autem qͦd
capiendo teneant utraq uestigia: ne ꝓgrediant᷑.
Item catenȩ quod se capiendo teneant plurimiᷤ
nodis. Manicȩ sunt uincula quibꝰ manus
capiuntur. licet et manicȩ tunicarum sint.¬
et nerui. Boia ẽ torques damnatoꝵ quasi iugũ
in boue boia ex genere uinculoꝵ ẽ. Carter in qͦ
custodiuntur noxii. et dictus carder quod eo
homines coerceantur includanturq quasi
arcer ab arcendo scilicet. locum autẽ in quo ser¬
uantur noxii carcerem dicimus: numero tan¬
tum singulari. Unde uero emittuntur qua¬
drige carceres uocamus: numero tantum plu¬
rali. Uerbera dicta quia cum agitantur ae¬
rem uerbant. Hinc flagra.et plagȩ. et fla-¬
gella. quia cum flatu et strepitu in corpore so¬
nant. slam plage quasi flage. Sed plage et
flagra pͥmȩ primȩ positionis sunt. flagella

Expanded text:
ligant. Conpedes dicti quia continent pedes. ligant. Conpedes dicti quia continent pedes. Peducae sunt laquei quibus pedes inlaqueantur, dictae a pedibus capiendis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Nervi. Boia est torques damnatorum, quasi iugum in bove ex genere vinculorum est. Carcer, in quo custodiuntur noxii. Et dictus carcer quod eo homines coerceantur includanturque, quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamus numero tantum plurali. Verbera dicta, quia cum agitantur, aerem verberant. Hinc flagra et plagae et flagella, quia cum flatu et strepitu in corpore sonant. Nam plagae, quasi flagae; sed plagae et flagra primae positionis sunt, flagella
Abbreviated transcription (Latin):
upliciter malum appellatur. unt̃ qͦd homo
facit alterum quod patitur. Quod facit
peccatum ẽ: quod patitur pena. Alalum autẽ
tunc plenum ẽ. cum et preteritum ẽ: et impen¬
dit ut sit. et dolor. et metus. Pena dicta quod
puniat. Est autem epitetum nomen: et sine ad¬
iectione ñ habet plenum sensum. Adicis pena
carceris. pena exilii. pena mortis: et imples sen¬
sum. Supplicium ꝓprie dictũ ñ qui quomo
qdo punitur sed itadamnatur ut bona eius
consecientur: et in publico redigantur. Nam
supplicia dicebantur supplicamenta. et sup¬
plicium dicitur de cuiusdãnatione delibatur
aliquid dõ. unde et supplicare. Octo genera pe¬
narum in legibus contineri tullius scribit. id
est damnum. uincula. uerbera. talionem. ig¬
nominiũ. exilium. seruitutem. et mortem.
His namq penis undicatur omne ꝑpetratũ
peccatum. Damnũ a diminutione rei uocatũ.
Uincula a uinciendo idẽ. artando dicta. eo
quod constringant atq retineant uel quia ui

Expanded text:
upliciter malum appellatur: unum, quod homo facit, alterum, quod patitur. Quod facit, peccatum est; quod patitur, poena. Malum autem tunc plenum est, cum et praeteritum est et inpendet, ut sit et dolor et metus. Poena dicta quod puniat. Est autem epithetum nomen, et sine adiectione non habet plenum sensum: adicis poena carceris, poena exilii, poena mortis, et inples sensum. Supplicium proprie dictum non qui quoquo modo punitur, sed ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publico redigantur. Nam supplicia dicebantur supplicamenta. Et supplicium dicitur, de cuius damnatione delibatur aliquid Deo; unde et supplicare. Octo genera poenarum in legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His namque poenis vindicatur omne perpetratum peccatum. Damnum a diminutione rei vocatum. Vincula a vinciendo, id est artando dicta, eo quod constringant atque retineant; vel quia vi