comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mor hii quim sui heretlis lccimi succedendo qiͣ agnosceto
fueriit parentib suis heredes ut ecce si filium ⁊ ex eonepotẽ
neptem uc in potestate hominũ. q filius gradii. p̾celit is so¬
iis uira sui hereclis ht̃ qͣmius nepos quo ⁊ neptis ex eoin
eadem potestate sit̃. s filius m̃s ine nro moriat᷑ naturalr̃¬

Expanded text:
et hi, qui in sui heredis loco succedendo quasi adgn‹a›scendo fiunt parentibus sui heredes. ut ecce si filium et ex eo nepotem neptemue in potestate habeam, quia filius gradu praecedit, is solus iura sui heredis habet, quamuis nepos quoque et neptis ex eo in eadem potestate sint: sed si filius meus me uiuo morietur
Abbreviated transcription (Latin):
tusi qͣs ⁊un hoe sp̃e dedolo actionẽ ꝯpe¬
tere dicat. ubi dolus aliꝗs arguatur
est quãbãs acͣtioñt. ẜ cͥtũ est cuulẽ
actionẽ incͥtiꝰ pett̃. sinaũ uendidi¬
ptionẽ erete repleuo. forsam nec

Expanded text:
s et in hac specie de dolo actionem competere dicat, ubi dolus aliquis arguatuest, quam habeas actionem. sed certum est ciuilem actionem incerti competere: si autem uendidisti
Abbreviated transcription (Latin):
XXU. ãnis sit ꝗ arrogat᷑. ne forte eum¬
i dõarroget. ne rationes reddat¶t̃ in¬
ꝗrendũ est. ne forte turpis cã arrogã¬
arrogatio ꝑmittendaẽ his qui łna
tͣali cognatiõe. ł sac̃tissima affectiõe
tã extinguere. ¶S pͥmũ ꝗd̾ excutiẽ¬
dũ erit. q̃ facultates pupilli sĩt̃. ⁊ q̃ eiꝰ¬

Expanded text:
ue annis sit qui adrogatur, ne forte eumideo adroget, ne rationes reddat. irendum est, ne forte turpis causa adrogaadrogatio permittenda est his, qui uel rali cognatione uel sanctissima affectione extinguere. Et primum quidem excutidum erit, quae facultates pupilli sint et quae
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾oꝵ obseq̾o parat sibi:⁊ ant ꝗ adopta¬
tꝰ fuit: minꝰ ꝑcipiat ꝗͣ dignũent eũ
ꝯsẽqͣui. ¶ Intdũ ⁊ ditiorẽ ꝑmitut᷑
adoptare pauꝑiori. siuite eiꝰ sobrie¬
tas clarasit. ⁊ affectio honesta nec
incognita. ¶ Satis datio aũ inhis
cauerit. suo .p. se restitutuꝵ. q̃ ex¬

Expanded text:
t sibi, aut qui adoptatus fuit minus percipiat quam dignum erit eum consequi. Interdum et ditiorem permittetur adoptare pauperiori, si uitae eius sobrietas clara sit uel affectio honesta nec incognita. Satisdatio autem in his cauerit seruo publico se restituturum e
Abbreviated transcription (Latin):
captum eẽt. ⁊ obid dehr̃ditate exiit.
electionem ep̃ debe actons. anihic
magis possesiorͣ audiendus sit. siue
ñpetitor. sip̃tium desid̾ct. ꝙ inue¬
recundum sit tale de sidesim. an
nõ qr exre hĩditaria locupletior sit
debeat uidendũ nam ⁊ mnorõne
marei inlocũ hr̃ditarie rei uendite.
p̃tium eiꝰ successisse. ⁊ quodã m᷑ ip̃o¬

Expanded text:
captum esset et ob id de hereditate exiit. electionem esse debere actoris: an hic magis possessor audiendus sit, si n petitor, si pretium desideret, qurecundum sit tale desiderium: an uero, quia ex re hereditaria locupletior sitdebeat, uidendum. nam et in oratione mari in locum hereditariae rei uenditae pretium eius successisse et quodammo
Abbreviated transcription (Latin):
publiciana petĩpt̃. nec hoc petet᷑
accessit. ⁊ ctapõp scxibit ¶ Id̾ adit̃
⁊ sistatue empte p᷑artes recise ꝑecã¬
tur : siłem actionẽ ꝓficere. ¶Idẽ
scrib̃. siaream emero ⁊ insulam inea

Expanded text:
potest, accessit: et ita Pomponius scribit.Idem adicit et si statuae emptae partes recisae petantur, similem actionem proficere.Idem scribit, si aream emero et insulam in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ii flurauis uictus ꝑiert. lege
aqlia teneri. qũe admodũ siq̃s
plierũ saxo ilisusz. ¶ ꝓtulus
ait simedicꝰ. suũ imꝑite secuerit. ł
exlocato ł ex lege aqua ꝯpetere acti

Expanded text:
i fluminis uictus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum si quis puerum saxo inlisisset.Proculus ait, si medicus seruum imperite secuerit, uel ex locato uel ex lege Aquilia competere acti
Abbreviated transcription (Latin):
sundũ lib̾are. simͦ hoc sp̃alit̃ ꝯue¬
uit. scerte suscuił uttus debebat᷑.
alteꝵ exea diuisione fundũ rẽde¬
merit. nõ id̾ominꝰ eare fundi al¬
terĩ ẜuit᷑ ꝑmanebit nec iudeo ꝗd
ab ẜ de ꝯsecuturũ sit eam sũam fũ¬
do altõ manente fuo. sufi ⁊ abimi¬
lege finitaẽ. ⁊ ad huc id loci suꝑẽ¬
ñ est. ut sufficiat uit ⁊̃ siminus
loci suꝑẽ qũa uie sufficiat ut̃ꝙ fũ¬
dus lberabit᷑. alt̃ ꝓpt̃ redep̃tionẽ.¬

Expanded text:
undum liberare, si modo hoc specialiter conuenit: certe si is cui seruitus debebatur alterum ex ea diuisione fundum redemerit, num ideo minus ea re fundi alterius seruitus permanebit? nec uideo, quid absurde consecuturum sit eam sententiam fundo altero manente seruo: si lege finita est et adhuc id loci supenon est, ut sufficiat uiae: quod si minus loci superest quam uiae sufficiat, uterque fundus liberabitur, alter propter redemptione
Abbreviated transcription (Latin):
nũt. si hẽe alienũ hoiem obtruit¬
ruit: nulgo dr̃ culpe noĩe teneri.
ĩd dicet᷑. ⁊ sppt̃ insirmitatẽ susti¬
nere mulaꝵ impetũ non potũit.¬
nec uidetur iniquũ siĩ firmitas¬
culpe adnumerat᷑. cũ afseqͣr ꝗsq¬
ris ẽ inꝑsona eiꝰ qui ĩpetũ eqͥ quo¬

Expanded text:
ienum hominem obtriuerint, uolgo dicitur culpae nomine teneri. dem dicitur et si propter infirmitatem sustinere mularum impetum non potunec uidetur iniquum, si infirmitaculpae adnumeretur, cum affectare quris est in persona eius, qui impetum equ
Abbreviated transcription (Latin):
odͣ.  itio cũ mortret᷑ usus. f̾ in¬
utiliter legari intelligͥ. mid ip̃su
p̃starent᷑. causufructuariũ p̃sta¬
re debere: dubiũ nonẽ. nͥ spetia¬
lit᷑ noĩe fid̾i ꝯmissi testatd̃i placu

Expanded text:
.Titio 'cum morietur' usus fructus inutiliter legari intellegitur, in id tpraestentur, ea usufructuarium praestare debere dubium non est, nisi specialiter nomine fideicommissi testatori placu
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio me usuꝵ. a
inuicim domũ semipedẽ. aut ã¬
pliͣ ꝓcũberet . agiopõitet iusnõ
ut ueo loco positũ habert iusse
om̃s iuris ꝑiti dedeit̃ ut cũ coagẽ¬
ret ius ei non eẽ ineploco capo

Expanded text:
auxilio me usurum. in uicini domum semipedem aut amplius procumberet, agi oportet ius non ut in eo loco positum habere ius Seomnes iuris periti dederunt, ut cum eo ageret ius ei non esse in eo loco ea po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs plus sibi datũ osieñdent. It re¬
scuipsert̃ aquã tta demũ ꝑ mitti
duci sisine miurla alteriusidfia
ponatut cũmaunasuinis sitsd¬
tit᷑. anretineam suitutẽ: ⁊ magis¬
tͣ. ut aut tota amutat᷑. aut tota
retinegtur. Iõq sinullo usus sum.¬

Expanded text:
s plus sibi datum ostenderit. item rescripserunt aquam ita demum permitti duci, si sine iniuria alterius id fiponatur, cum una seruitus sitttitur, an retineam seruitutem? et magis est, ut aut tota amittatur aut tota retineatur: ideoque si nullo usus sum
Abbreviated transcription (Latin):
indomũ meam. ire agere ꝯcessisti¬
dũ neꝗd aliudultra quã ꝙ netes¬
se ẽẽt itineris cã demobar. ¶S
sublatũ sit edificiũ exquo stillicĩ¬
diũ cadit. ut ead̾ sp̃e ⁊ qualitate
reponat᷑. utilitas exigit. ut id̾ in¬
telligat᷑. Nam alioꝗn siꝗd strictiꝰ
int̃pretet᷑. aliud eĩt ꝙ seqñtiloco¬
ponit̃ ⁊õ sublato edif̃cio usus .F
int̾erit. quauis area ꝑar̃s: ẽ edifi¬
c. ¶ Sisuitꝰ stillicidii imposita¬
sit: non licet dño ẜiuentis areẽibi

Expanded text:
in domum meam ire agere cessisdum ne quid ultra quam quod necesse esset itineris causa demoliar.Si sublatum sit aedificium, ex quo stillicidium cadit, ut eadem specie et qualitate reponatur, utilitas exigit, ut idem intellegatur: nam alioquin si quid strictius interpretetur, aliud est quod sequenti locoet ideo sublato aedificio usus fructus interit, quamuis area pars est aedificii.Si seruitus stillicidii impositasit, non licet domino seruientis areae ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ꝙ aqua ducebat᷑ altus fuist E
admodũ seruitꝰ sũmo sundo ut iũ
fundũ aque ueniret impoĩ alpr¬
tuam micͥ tradidi a. ⁊ ad eodẽ
uiã ꝑuicinũ tuũ pͥum. recte eomͦ
ẜuitut es posse. io cusulocũ bobe

Expanded text:
 aqua ducebatur, alterius fuisset et quemadmodum seruitus summo fundo, ut in imum fundum aqua ueniret, imponi altuam mihi tradidisti et ad eundem uiam per uicinum tuum proprium. recte eo moseruitutes posse isto casu locum habere:
Abbreviated transcription (Latin):
tute᷑ ꝯstinu pꝑsse putet ut cug¬
itũ michi habore liceͣt. intuo
scilic. si habẽam pascui ẜutu ÷¬
tẽ. aut pecoris appellendi. ut
ire non age dicit᷑. ¶ Iumtũ¬

Expanded text:
uitutem constitui posse putet, ut tugurium mihi habere liceret in tuo, scilicet si habeam pascui seruitutem aut pecoris appellendi, ut ire, non agere dicitur: ium
Abbreviated transcription (Latin):
pctu hoñ hõ esse᷑ pͣt. Gac ratione
nec usũ .f. i̾eo fructuariꝰ habebit
qͥdtñ sifuerit ⁊̃ partususus .f. re¬
opinati sunt ad fructuanũ ꝑtinͣe.
supłe. idest inlocum capitu de
ut post su̾bfatuta fũt pͥa fructu¬
arii. ne lucio eares cedat dñs. ⁊
sicut substituta statĩ dñi siunt
ita pͥora qͦ ex natura fructꝰ desi¬
nunt eiꝰ̃ eẽ. Nam alio ꝗnꝙnasci¬
tur fiuctuarh ẽ. ⁊ cũ subsfituit.
desinit eiꝰ ẽẽ.

Expanded text:
ctu hominis homo esse potest. hac ratione nec usum fructum in eo fructuarius habebit. quid tamen si fuerit etiam partus usus fropinati sunt ad fructuarium pertinesupplere, id est in locum capitum deut post substituta fiant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius esse: nam alioquin quod nascitur fructuarii est et cum substituit, desinit eius esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾c̾ere eas siuctuariꝰ possit: occide e
nonꝑossit alias siquas initio mclu¬
serit oꝑis suis. ł post sibi met ip̃e
intidennt delapse ut fi̾nt. hee¬
fruetuarii iuiris sint ⁊modusime

Expanded text:
ercere eas fructuarius possit, occidere non possit? alias si quas initio inclserit operis suis uel post sibimet ipsae inciderint delapsaeue fuerint, hfructuarii iuris sint? commodissime
Abbreviated transcription (Latin):
recessit . nis quo us .fꝰ. restitutũ
eẽ labeoni iidetur. qr idsolum
uidetur ꝓpetuo eiꝰ d̾iutis mansisse.
Ita idueꝵ puto: siflum̃ inũ datio¬
ne ortum occupauit llam ⁊ sial¬
ueo mutato inde manare cepit
amittiusũ f. exisimo. cũi locus
stinum statũ restĩui potił Sden
aliart᷑ gesta ess. id curo meũ so¬
lu esse desinit. ñ magis quã ster

Expanded text:
us restitutum esse Labeoni uidetur, quia id solum perpetuo eiusdem iuris mansisset. ita id uerum puto, si flumen inundatione hortum occupauit: nam si alueo mutato inde manare coeperit, amitti usum fructum existimo, cum is locusstinum statum restitui posse.Idem alia regesta esset, idcirco meum solum esse desinit, non magis quam ster
Abbreviated transcription (Latin):
aul. Qdsimalit actor potslegis ag¬
lic actione uti absoluendus ẽ p̃seub¬
huis osfõ iudicis succũ¬
c̃ p̃tium dunitaxat debeat re
plius quarp̃tuim pstabit ¶tẽ si for¬
te ager fuit quipeneꝰ ẽ. tnulctib
assignat᷑ ẽ. modico hononis gͣ psess¬
son data. an hoc restituere debat et

Expanded text:
uod si malit actor potius legis Aquiliae actione uti, absoluendus est posseshuic officio iudicis succuretium dumtaxat debeat resplius quam pretium praestabit.Item si forte ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? et
Abbreviated transcription (Latin):
auł  iuo male fidi sit poises¬
sor. qr in alio loco earẽ nactꝰ
t᷑a alio tnͣstułit: illic restiuere
deb. uñ subtͣxit sup̃tib suis
lp̃. Nonsolum aũt remꝰ restttu
ueꝵ ⁊ si deterior res sit facta. rati

Expanded text:
uero malae fidei sit possessor, qui in alio loco eam rem nacttam alio transtulerit, illic restituere debet, unde subtraxit, sumptibus suis.Non solum autem rem restitui, uerum et si deterior res sit facta, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
est. p̃cia que adeos reꝵ exhr̃.¬
ditate uenditaꝵ ꝓuenissent.¬
⁊ siante petitum hereditatemd̾¬
psiasent. dĩmtane essent.
restauere debere. ¶Bone fi¬
dei p̃sessor siuendident reshe¬
reditarias: siue exegͣit p̃tiuo
qũ poss dici nec abinitio pre¬
qim uenire. qr non fuit res¬

Expanded text:
et, pretia, quae ad eos rerum ex hereditate uenditarum peruenissent, etsi ante petitam hereditatem deperissent deminutaeue essent, restituere debere.' bonae fidei possessor si uendiderit res hereditarias, siue exegit pretium quam possit dici nec ab initio pretium uenire, quia non fuit res
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tñ scit. qr non ip̃i s ꝓciiteri
es denũtiatiunẽ. senatus ip̃a de¬
niutiti exigit n õ non no cͥebit
nͥ forte iscui denũtiatũ est: eum
tertion̾auerit. s non sitertior¬
ne potuit nec fecit. ¶aquo d̃¬
nuntiagi est: ieuatus non eng̃¬

Expanded text:
n scit, quia non ipsi, sed procuratori eius denuntiatum est: senatus ipsi denuntiari exigit et ideo non nocebit, nisi forte is cui denuntiatum est eum certiorauerit, sed non si certiorare potuit nec fecit. a quo denuntiatum est senatus non e
Abbreviated transcription (Latin):
qr nemo ip̃se sibi ẜuitutẽ debaqu
mimio ⁊ sidebita fuit suitut. De¬
op̃. r efectioins gr̃a accedeñdiad
ealoba que nonẜmant. facultas
tributa est his qb fuitꝰ debetur:¬

Expanded text:
 nemo ipse sibi seruitutem debet: quin immo et si debita fuit seruitus, de.Refectionis gratia accedendi ad ea loca, quae non seruiant, facultas tributa est his, quibus seruitus debetur
Abbreviated transcription (Latin):
dunidia hrdem dicerem. tuentem
hͣditatis possiderem.d inde residu¬
ũ sextntẽ uelimꝑsequi. qualit̃
agc̃m uideamꝰ. ⁊ lab̾o scribit utiq
partem duilidiã me petere debe.
asingłis. suẽ fieri ut asingłis sextan¬
temi ꝯsequer. ⁊ habebo bessem̃. ꝙ
ueꝵ puto. S ip̃s tenebor adresti¬
tutionẽ sextantis extͥente quẽ pos¬
sidebam. ⁊ iõ offõ iudicis inuicem
ꝯpͣensatio ent admitenda eĩ qdͥ
possideo. siforte cohr̃des sunt aqbꝰ
hĩditatẽ peto. ¶Int̃dum p̃torͤ ĩ¬
certe paitis hr̃ditatis petitionem
indulg. idoneis causis int̃ueniẽ

Expanded text:
dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem uelim persequi, qualiter agam uideamus. et Labeo scribit u‹t›ique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis sextantem consequar, et habebo bessem: quod uerum puto: sed ipse tenebor ad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam. et ideo officio iudicis inuicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte coheredes sint a quibus hereditatem peto.Interdum praetor incertae partis hereditatis petitionem indulget ido
Abbreviated transcription (Latin):
familia mutata. Ex nouis autẽ
legib ⁊ hr̃ditates ⁊ tutele płe̾rũꝙ̃
sic de feninit᷑. ut ꝑsone natura¬
lit̃ designent᷑. ut ecce deferunt
hr̃dnatem senatꝰ ⁊ sulta matri
⁊ fuło.¶ In uitiaꝵ ⁊ actionũ ex
delicto ueniementium obligati¬
ones: cũ capite ambulant. ¶Sĩ
ubtate ãdep̃ta: capitis diminu¬
to subsecuta sit nullirestitun¬
oni adu̾sus suũ locus ẽ. qr nec p̃¬
toria uiris dictione. ita ẜu̾obli¬
gatur. ut cũ eo actiosit. s utilis¬

Expanded text:
ouis autem legibus et hereditates et tutelae plerumque sic deferuntur, ut personae naturaliter designentur: ut ecce deferunt hereditatem senatus consulta matri et filio. Iniuriarum et actionum ex delicto uenientium obligationes cum capite ambulant. Si libertate adempta capitis deminutio subsecuta sit, nulli restitutioni aduersus seruum locus est, quia nec praetoria iurisdictione ita seruus obligatur, ut cum eo actio sit
Abbreviated transcription (Latin):
cogat᷑ uia̾mprestare. inu̾tilit̃ ħ adicc¬
tũ iudeat᷑. ⁊tẽ siusu .f. legato it erad¬
ep̃tum sit inuͣtilis ẽ ad eptio. ¶asẽ¬
quẽ aditꝰ ñ est ꝑhĩditanũ fundũ ex
testõ utiꝙ agendo fruttuaxiꝰ ꝯseq̃tur.¬

Expanded text:
cogatur uiam praestare, inutiliter hoc adiectum uideatur: item si usu fructu legato iter ademptum sit, inutilis est ademptio, quem aditus non est per hereditarium fundum, ex testamento utique agendo fructuarius conseque
Abbreviated transcription (Latin):
tem: ⁊ quotã petat appellatio i¬
radiçenda erit. cũ res m̃sũra ꝯtipe¬
bit᷑ ⁊ siue stim̃ta nr̃a esse. ł dãtio¬
colorem : ⁊ magis est ut ut̾rũꝙꝙ
lancem dĩctaxat dici oporteat. ã

Expanded text:
tem et quotam petat: appellatio ra dicenda erit, cum res mensura continebitur. et si uestimenta nostra esse uel daricolorem? et magis est ut utrumque: lancem dumtaxat dici oporteat an
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ atꝙ sicertis regͥlonib p̃sid̾atis¬
is eũ fundum. nã unnc sine dubio
zate ⁊ atitio pnrtes fundipetẽ me
debe. Quotĩes i certaloca possidebũ¬
tut. necessaĩo inhis aliqũa partee
meã eẽ. ⁊ iõ ate quo ⁊ atitio quadntĩ¬
mepetere deb̾e.q̃ distic̃tio neꝙ uire
mobili. neq inhĩditaus petitione lo¬
cũ ht̃. nunquã it ꝓdiuiso possidẽt¬

Expanded text:
atque si certis regionibus possideatis eum fundum: nam tunc sine dubio et a te et a Titio partes fundi petere me debere: quotiens enim certa loca possidebuntur, necessario in his aliquam partem meam esse: et ideo te quoque a Titio quadrantem petere debere. quae distinctio neque in re mobili neque in hereditatis petition‹e› locum habet: nunquam enim pro diuiso posside
Abbreviated transcription (Latin):
tates atq legatausꝙ quo falçidiaꝑ
mittit. suã habe̾at poͣtestatẽ. ¶ Qm̃
femina nullũ adoꝑtare filiũ sine eiꝰ¬
aos ei quãquis sibi mattẽ adoptiuan
falso et existimabat. agẽ pot ¶I
ea ꝓuintia de inosfõso testõ ao
portet. itqui scͥptihĩ des donnciliũ¬

Expanded text:
tates atque legata, usque quo Falcidia permittit, suam habent potestatem.Quoniam femina nullum adoptare filium sine is, quam quis sibi matrem adoptiuam falso esse existimabat, agere potest.In ea prouincia de inofficioso testamento agi oportet, in qua scripti heredes domiciliu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdote titulus recip̃ ꝓpossessore pꝰ¬
re possides. ¶ Iaũt qui restitui̾t
hr̃ditatẽ: teneri hr̃ditatis pecitioẽ
non põt. nͥ dolo feciͣt. id ẽ sisciẽt̾
resttiuit. nam ⁊ dolus p̃teritus ue¬
nit inhr̃ditatis petitionẽ. qiͣdolo
malo desiert possidere. ¶Peratiꝰ¬

Expanded text:
dote titulus recipit pro possessore pore possidebo.Is autem qui restituit hereditatem teneri hereditatis petitione non potest, nisi dolo fecit, id est si scit et restituit: nam et dolus praeteritus uenit in hereditatis petitione, quasi dolo desierit possidere.Nerati
Abbreviated transcription (Latin):
feriaꝵ rationem hr̃i non debe.
qr ꝓspicere eas potui̾t: ⁊ debiu̾t
actor ne ineas incidat. ꝙueriꝰ
ipõꝵ dieꝵ fãcienda ẽ. nomton᷑ tꝑis¬
noluit. s int̃uentu feriaꝵ ĩpe
die minꝰ statuto inusucapiõib

Expanded text:
feriarum rationem haberi non debere, quia prospicere eas potuerit et debuerit actor, ne in eas incidat. quod ueipsorum dierum facienda est, non touoluit et interuentu feriarum impminus die statuto in usucapionibus
Abbreviated transcription (Latin):
suo non recepto. ꝙ ad sup̃tus pãt̃ ei
deftinanerat.⁊ singe senatorẽ eẽ¬
d. t̃s absens ibi defendendus est.
rana. ł negõi ⁊ acgentariam ł qd ali¬
ud uñobłigõ ortiur c̾tis locis amini

Expanded text:
suo non recepto, quod ad sumptum pater ei destinauerat. et finge senatorem esHeres absens ibi defendendus est, curam uel negotia uel argentariam uel quid aliud, unde obligatio oritur, certo loci admini
Abbreviated transcription (Latin):
cerit: penam exꝯpiisso deb. S
postea soluendo. penalibẽrat᷑.
napte. caup̃ones stabularii. ut te
ip tut ptor n aute. daupones
stabularii ꝙ ciĩcumꝙ saluuta
pleꝵ q eoꝵ fidem sequi. resꝙ cu¬
stodie eoꝵ ꝯmitere. neq ꝗsquã¬

Expanded text:
cerit, poenam ex compromisso debet, sed postea soluendo poena liberatur. NAUTAE CAUPONES STABULARII UT REit praetor: Nauta‹e› caupones 'stabularii quod cuiusque saluum plerumque eorum fidem sequi et res custodiae eorum committere. ne quisqua
Abbreviated transcription (Latin):
cempetẽ debebunt. ut partes reꝵ
ꝯseqͣntur saut si ꝯtrou̾siã sibinẽ
tatint᷑ hrditatis familie hr̃xiscũ¬
de expur eos oportebit. ¶Siego
ex paite me dicamhr̃dem cohrsaũ
me p̾sideat᷑ hr̃ditate cu exitaneo
⁊ pegasus fert᷑ existimasse asoloex
Ceteꝵ rãtio facit: ut aduob petã
hr̃ditatẽ. hoc ẽ ⁊ acoherede nieo

Expanded text:
cem petere debebunt, ut partes rerum consequantur: aut si controuersiam sibi non faciunt hereditatis, familiae herciscundae experiri eos oportebit.Si ego ex parte me dicam heredem, coheres autem meus possideat heredita Pegasus fertur existimasse a solo eceterum ratio facit, ut a duobus petam hereditatem, hoc est et a coherede meo
Abbreviated transcription (Latin):
rusuceꝑit. lucro eiꝰ occurri opor¬
t⁊ Item exreliꝗs oĩb causis. re¬
stitutio facienda erit. ueluti si
ab sens. possessionem sue rei abillo
u̾cratũt. ⁊ hoc ad ꝓꝯsules legatosꝙ
eoꝵ. ⁊ adeosquipiunciis p̃sunt ꝓ¬

Expanded text:
usuceperit, lucro eius occurri oportet. item ex reliquis omnibus causis rtitutio facienda erit, ueluti si absens, possessionem suae rei ab illouertatur. et hoc ad proconsules legatosque eorum et ad eos, qui prouinciis praesunt
Abbreviated transcription (Latin):
tus. quã qͣ fruct᷑ et ñ existimant᷑. qr
ñ tẽmere ancilie eiꝰ rei causa ꝯ p̃at̃
ut pariant. aug̾ent tñ hr̃ditatem.
qͣppe cũ ea oĩa fuunt hr̃ditaria du¬
bum ñ est qͥn eapossessor siaut p̾¬
sideat. aut post petitã hĩditatẽ do
restituere S ⁊ pensiones q̃ exlocatio¬
nient. licet alupanario ꝑcepͥte sũt.
nam⁊ in multoꝵ honestoꝵ uiroꝵ
p̃ diis lupanaria exercentur.

Expanded text:
tus quamquam fructus esse non existimantur, quia non temere ancillae eius rei causa comparantur ut pariant, augent tamen hereditatem: quippe cum ea omnia fiunt hereditaria, dubium non est, quin ea possessor, si aut possideat aut post petitam hereditatem dorestituere.Sed et pensiones, quae ex locationient, licet a lupanario perceptae sint: nam et in multorum honestorum uirorum praediis lupanaria exercentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sũma ꝯꝓmissa sit: ut puta qnͣ
petatur abeo aquo arbit᷑ petiut¬
tuit. Qdg si afideuissont eĩpeta¬
tur. anpena ꝯmittat᷑. ⁊ puto cõ¬
uutti. ⁊ ita sab scribit. Nlam tͥa

Expanded text:
ta summa compromissa sit, ut puta 'quapetatur ab eo a quo arbiter peti uetuit. quid ergo si a fideiussore eiutur, an poena committatur? et puto committi, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ ꝯpmissi ꝓferri iusserat. alt̃
exlitigatorib dicto andiens non
fuerat. ꝯ sulcbat᷑ posset ue ab eo
pecuma ex ꝯpmisso peti. ¶e dĩ. nõ
posse. ideo ꝙ ñ esst arbitro ꝑnus¬

Expanded text:
diem compromissi proferri iusser‹a›t: alter ex litigatoribus dicto audiens non fuerat: consulebatur possetne ab eo pecunia ex compromisso peti. respondi non posse, ideo quod non esset arbitro
Abbreviated transcription (Latin):
sñam dicere. nisipenꝗ ꝯꝓmissa sit.¬
Simulier alieno nõie ꝯpmittat.
misspya. siue fut. s ꝑendeat. an
exeo pena eagipot. siue pa defici¬
pacto. sacerdotio obueniente. ui¬
debutiꝰ an cogat᷑ arbit᷑ suãm diceͣ:
Idenĩ non fr̃a honori ꝑsonaꝵ. s et
maiestati dei indulgetur. cꝰ sacͥs
uatare sac̾dotes oport sc̃eteꝵ sip̾a
susceꝑit: iste ꝙͦ õĩmõ sententiam
ferie deb. ¶Ite nonẽcogend̾¬

Expanded text:
ntiam dicere, si poena commissa sit.Si mulier alieno nomine compromittat, missum: siue sit, sed pendeat an poena exigi potest: siue perdotio obueniente uidebimus an cogatur arbiter sententiam dicere: id enim non tantum honori personarum, sed et maiestati dei indulgetur, cuius sacris uacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quoque omnimodo sententiam ferre debet.Item non est cogend
Abbreviated transcription (Latin):
tipu̾sia uelit¶S si depłib reb sitar¬
bitum receptũ. nom̃s ꝯtrou̾sias fum¬
erit. nonuidetur dictusña. s adhuc
bene excusat. ⁊ ait sabinũ nondeea
Ceteꝵ siꝯdẽpnauit. ł absoluit. dũ

Expanded text:
sed si de pluribus rebus sit arbiterium receptum, nisi omnes controuersias finierit, non uidetur dicta sententia, sed adhuc bene excusat et ait Sabinum non de eceterum si condemnauit uel absoluit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
suũ eret si iutet sibi de causa ñ¬
tum est. necesse ẽ arbitro oĩ podo
diẽ fr̾atuere. partib scilic ꝯsentiẽ¬
tib. ⁊ita causam disceptari. Qdsi
hõc p̃ter miserit. oĩ tp̃r cogend̾¬
cait snãm se arbitrũ dicere coactu
it̃tesserint aut sietas aut ualiti¬
do que p̾ã ꝯtigit. id ei munꝰ remit¬

Expanded text:
um erit, si iuret sibi de causa nontum est, necesse est arbitro omnimodo dies statuere, partibus scilicet consentientibus, et ita causam disceptari: quod si hoc praetermiserit, omni tempore cogendntiam se arbitrum dicere coacturintercesserint, aut si aetas aut ualetudo quae postea contigit id ei munus remit
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ N missione ciuitatis fit capi¬
tis diminutio ut inaqua ⁊ igtuin¬
tͣdictione. ¶ Qui deficiũt. capite
minuunt᷑. deficͣe aũt dñt᷑ qui ab¬
quos senatus iudicauit hostes ẜ le¬
amatant. ¶ nc̃ respiciendũ est¬
q̃ capits dim inutione ꝑeant. ⁊ pͥo
de eacapitis diminutione q̃ salua
ciuitate accidit. ꝑ quã. pͣ. iura nõ.¬

Expanded text:
um.Amissione ciuitatis fit capitis minutio, ut in aqua et igni interdictione.Qui deficiunt, capite minuuntur deficere autem dicuntur, qui abquos senatus hostes iudicauit uel leamittant.Nunc respiciendum, quae capitis deminutione pereant: et primo de ea capitis deminutione, quae salua ciuitate accidit, per quam publica iura no
Abbreviated transcription (Latin):
sidi ꝯmissariã lib̾tatem abhis petit.
¶S ⁊ łiꝗ suis ñimis redẽp̃tos se ⁊ñ
manumissos ꝯͣ placiti fidẽ asseut
fidem aliẽ elegĩt ut numis ei̾re¬
dimat᷑. atꝙq his solutis manumuita¬
tur. nec ille oblatã pecunã suscipe

Expanded text:
icommissam libertatem ab his petent: sed et si qui suis nummis redemptos se et non manumissos contra placiti fidem adseuerfidem alicuius elegerit, ut nummis eius redimatur atque his solutis manumittatur, nec ille oblatam pecuniam suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
pera p̃bendã ꝑtinẽt. ES ⁊ ꝯtumatiã
cumã aduer satiodͥart iubendo qu
ĩmño haberi non oportet. site̾ sũt
noĩa expelitũtia arbit exhibita ñ
sint. ¶Cum̃ arbit̃ diẽm ꝯꝓmis¬
si ꝓferri iussit: Cuta hoc ciꝑmis¬
sum ẽi altiꝰ mora altͣł adpenã

Expanded text:
maciam eum aduersario dar‹e› iubendo: quo in numero haberi non oportet, si testium nomina ex sententia arbitri exhibita non sunt.Cum arbiter diem compromissi proferr‹i› iussit, cum hoc ei permissum est, alterius mora ‹alteri› ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
missumẽ. ¶ Quesitũ est de sentẽ¬
tia dicenda dictũ est nonquãlib
lic deqͣb dam uãriatũ sit. ⁊ puto
ue et non ꝯmitti. sidicat ad iudi¬
nt ut arbito publii meun fundu
traeictur. aut sans datio bet
ꝓbat. ne ꝓpãgent᷑ arbita. aut in
alios int̃dum inimicosagentium
u̾sie eũ imponere oportet. ñ aũt
am fidt iussorib id ꝙ delegati nõ
posse. nisi ad hoc compusnisrsit
ett snam. Nam sentẽtia ẽẽ debet

Expanded text:
missum est.Quaesitum est de sententia dicenda, et dictum non quamlibet, licet de quibusdam uariatum sit. et puto uere non committi, si dicat ad iudindus traderetur aut satisdatio detur, probat: ne propagentur arbitria, aut in alios interdum inimicos agentium uersiae ‹e›um imponere oportet: non autequibus fideiussoribus, idque delegari non posse, nisi ad hoc compromissum ssententiam: nam sententia esse debet
Abbreviated transcription (Latin):
nisꝯstitutꝰ: auxiliũ ꝯ petere existimo¬
non minꝰ aũt ab hostib capto. quam
p̃tor possideri non restituit᷑ Siuͦab¬
sente eo dicend̾ subueniri eideb̾e
sit bone fid̾ipossessoris detentane
iñ abͣsc̃riã. finitã aũ eoreliso: restitu

Expanded text:
nstitutus, auxilium competere existimo.Non minus autem ab hostibus capto quam praetor possideri, non restituitur, sin uero absente eo, dicendum subueniri ei debersit bonae fidei possessoris detentatio ante absentiam, finita autem reuerso, restitu
Abbreviated transcription (Latin):
dauit aliena negotia gẽnda. Añ¬
quã ip̃e ꝗc ꝗͣ dño prestet. qr id ei
abẽe uidetur in quo obligatus ẽ q¬
torẽ dedent. isꝙ iutelꝗm interim
administau̾ent. nec postumꝰ nat᷑
fu̾it: cũ eo nontutele. s negõꝵ.g̃¬

Expanded text:
dauit aliena negotia gerenda, et antequam ipse quicquam domino praestet, quia id ei abesse uidetur in quo obligatus etorem dederit isque tutelam interim administrauerit nec postumus natus fuerit, cum eo non tutelae, sed negoti
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ in lucro minorib succurratur.
repudiauerit. ł ioptiois legatoap¬
resꝓmisent illam. aut illam. ⁊ p̃tio¬
siorẽ dederit : debere subueniri. et
subueniendum ẽ. ¶ Quesitũ est ex

Expanded text:
t in lucro minoribus succurratur.Prepudiauerit, uel in optionis legatoromiserit illam aut illam et pretiosiorem dederit, debere subueniri: et subueniendum est.Quaesitum est ex
Abbreviated transcription (Latin):
dere creditori suo. ꝓrediũ quo exea
petunia płis quã oportet emit᷑. ita
tẽꝑandũ est res erit. ut iubeat᷑ uẽ
aiuene suũ ꝯ sequat᷑ ẽxquo scilit¬
simł utelligimꝰ ꝗdobẜuari oportet.¬
ditor ꝗp̃tium reddidit. ⁊̃ usuras
at. ¶ It exdiu̾so siminore p̃cioꝗͣ¬
oportuit uendidt adolescens: ep̃¬
tor quidiuben debebit p̃dia cum
fiuctib restituere. In uenis aũt eat

Expanded text:
dere creditori suo. praedium quoque si ex ea pecunia pluris quam oporteret emit, ita temperanda res erit, ut iubeatur uena iuuene suum consequatur. ex quo sciliintellegimus, quid obseruari oporteditor, qui pretium reddidit, etiam usuras, at. item ex diuerso si minore poportet uendiderit adulescens, emptor quidem iuberi debebit praedia cum fructibus re
Abbreviated transcription (Latin):
annis adarrogandum se dedit. et
inira arrogatiõe se cirtũ uentũ dicat
finge st ap̃done eũ hoĩem locuple¬
tem arrogatũ dicodeb̾e eũ audirĩ
erit filio .f. legatum. pꝰ mortẽ pa¬
tris. ł fidei ꝯmissũ relictum. ⁊ capt̾¬

Expanded text:
annis adrogandum se dedit et in ipsa adrogatione se circumuentum dicat f‹i›nge enim a praedone eum hominem locupletem adrogatum: dico debere eum audiri erit filio familias legatum post mortem patris uel fideicommissum relictum et capt
Abbreviated transcription (Latin):
ert negõꝵ .g. adu̾sus hãc actionem
nrestut᷑. s cõpelendus ẽ sic eicedere
auxiliũ i ił resaituriõis ut ꝓcura¬
torem eum inrẽ suã faciat. ut pos¬
sit phũt modũ dãpnum sibiꝓpt̃ por
netatis hoĩes affice̾ntur. neminetũ
his contrahente. ⁊ quodã m ꝯt̾atiũ¬

Expanded text:
estorum, aduersus hanc actionem non restituitur: sed compellendus est sic ei cedere auxilio in integrum restitutionis, ut procuratorem eum in rem suam faciat, ut possit per hunc modum damnum sibi propter huius aetatis homines adficiantur nemine cum his contrahente et quodam
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditano ꝯueniat᷑. Ego arbitnor ⁊ ex
suo dolo ꝯuemendũ. sieximꝰ pub̾tati ẽ.
pes dedolo det᷑ actio bubitat᷑. ⁊ puto
admustrãt: puto dandã. dedoloiũ
decunonũ mmiꝑĩs decuriones dabitur

Expanded text:
hereditario conveniatur. ego arbitror et ex suo dolo conveniendum, si proximus pubertati est, pes de dolo detur actio, dubitaadministrant, puto dandam. de dolo autem decurionum in ipsos decuriones dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
debessicet tñ m̃rẽ actionẽ dandam
enistimemꝰ. qr res inbõis eiꝰest quiiũ
passus ẽ. ueꝵ nonsine ratione dicet᷑.
siinquadruplũ qͥs egiͣt: finĩri inrem
actionẽ ł ꝯtra. ¶ Exhoc edicto resti¬
tutio talis facienda est mintegrũof
a debita fuit: que accepta ꝑiũ stipło
factaẽ: nisi soluat᷑. ł restituta obli

Expanded text:
rem actionem dandam existimemus, quia res in bonis est eius, qui uim passus est, uerum non sine ratione dicetur, si in quadruplum quis egerit, finiri in rem actionem uel contra.Ex hoc edicto restitutio talis facienda est, id est a debita fuit, quae accepta per uim facta est, nisi uel soluatur uel restituta obli
Abbreviated transcription (Latin):
dici nisi abmnitio qiͣ unũ negd̃ ge¬
sturꝰ accessero. de inde alio aĩo ad
alterũ accessero eotpẽ quo iampu
cessit. ut fuuto eo discedeͣt. hoc i
casu sinouauoluntate aliud qͦ aggͤ¬
lp̃. Eũacͥtum̃ quẽꝗs inseruitute eꝙ̃
manumissus noncogit᷑ reddẽre p̃la
bertate gessir non possit : ꝯstatue

Expanded text:
isi si ab initio quasi unum negotium gesturus accessero, deinde alio animo ad alterum accessero eo tempore, quo iam pucessit, ut finito eo discederet: hoc enim casu si noua uoluntate aliud q.Eum actum, quem quis in seruitute egit, manumissus non cogitur reddere. planebertate gessit non possit: constat ue
Abbreviated transcription (Latin):
rit ne siupr̃u patiał uir. su mu¬
uer. hoc edictũ locumht̃. cũ uiri
bonis iste metus maior mortis eẽ
sit. anmlibĩ suis. cũpaffectum
gisparentes in libis terreant᷑.¬
sit. Et refert lab̾onẽ existimare
ta manu ĩ meo solo ꝑũi edifices.⁊
int̃dictum ꝙili aut̃ clã: ⁊ hoc edi¬

Expanded text:
rit ne stuprum patiatur uir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum uiris bonis iste metus maior quam mortissit an in liberis suis, cum pro affectu parentes magis in liberis terreantsit? et refert Labeonem existimare ta manu in meo solo per uim aedifices, et interdictum quod ui aut clam et hoc edi
Abbreviated transcription (Latin):
petuã acceptam is cuĩ de eare no¬
no ẽ edoctus fu̾it: id ꝙillicite extor¬
tum ẽ. ẜ edicti formam ꝙ de his est
ꝗpetuniã ut negm̃ fac̃ent. aut nõ
fatẽnt accepisse dice̾nt᷑. restitui iu¬
beat. ⁊ ei qui id ꝯmisit: ꝓmͦ delicti
ap ¶ Ne seruo ꝗaccusat. sipostulet᷑.
qͣftio habet᷑. quoabsoluto. induplũ
prenũ acͥcusator dño dãpnatur.
S ⁊ eira p̃tii estimatione q̃ritur
decalũpnia eiꝰ. Seꝑatua ẽ ⁊ enĩca¬

Expanded text:
pecuniam acceptam is cuius de ea re notio est edoctus fuerit: id quod illicite extortum est secundum edicti formam, quod de his est, qui pecuniam ut negotium facerent aut non facerent accepisse dicerentur, restitui iubeat ee seruo qui accusatur, si postuletur, quaestio habetur: quo absoluto in duplum pretium accusator domino damnatur: sed et citra pretii aestimationem quaeritur de calumnia eius. separatum est etenim ca
Abbreviated transcription (Latin):
elsus. afnus neptis noĩe quõ ex
filio habebat dotẽ ꝓmisit. ⁊ pac¬
tus ẽ ne ase ne ue̾ afilio suo dos
peteret. s a cohĩde filii dos petat᷑
tuendus nonerit. filł uõ ex ceptione
ꝯuẽtionis recie utet᷑. opppe hr̃di ꝯsu¬

Expanded text:
ine, quam ex filio habebat, dotem promisit et pactus est, ne a se neue a filio suo dos peteretur, si a coherede filii dos petaturnuentionis tuendus non erit, filius uero exceptione conuentionis recte utetur. quippe heredi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens cãm suam egiss. ⁊ uictꝰ ess. sla-
me uendicaret. exceptione rei iudica
cũ sudicat᷑ rẽ meam eẽ: simul iudi¬
catur illiꝰ non ẽẽ. ¶ Rati habitionis
aũt satis datio. añlitis ꝯtestationẽ a

Expanded text:
sens causam suam egisset et uictus esset: si a me uindicaret, exceptione rei iudicacum iudicatur rem meam esse, simul iudicatur illius non esse. Ratihabitionis autem satisdatio ante litis contestationem a
Abbreviated transcription (Latin):
uentib dñis administrauert. ratioẽ
reddere nouꝯpellunt᷑. ¶ ttti pecum¬
am creditotib hr̃ditanũ soluit. exi¬
stimans sororẽ suam defũcto: hr̃dem
testõ extitisse. quãius aĩo gerendi so¬
roris negotia id fecisset. uentate tñ
filioꝵ defuncti. qͥ sui hr̃despatri sub¬
fundum emeret. Qdcũ cognonissem

Expanded text:
is administrauerunt, rationem reddere non conpelluntur.Titius pecuniam creditoribus hereditariis soluit existimans sororem suam defuncto heredem testamento extitisse. quamuis animo gerendi sororis negotia id fecisset, ueritate ‹ta›men filiorum defuncti, qui sui heredes patri subfundum emeret: quod cum cognouissem,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. actione ue qua solutꝰ. ohidꝗ di
es eiꝰ exient: cũ ab sens ñ defenderet᷑̃.¬
qũa clausulã pretor inseruit. ut q̃
rit. ne cͣapiant Et ent notandũ¬
ꝙ plus p̃tor exp̃sserit cũ adu̾suseoᷤᷤ
Dam ħ̾ non certas ꝑsonas enũauit.
adu̾sus quas subuenit. ut supͣ. set¬
adiecit clausulam qua om̃s qui ab

Expanded text:
ioneue qua solutus ob id, quod dies eius exierit, cum absens non defenderetur.quam clausulam praetor inseruit, ut querit, ne capiant.Et erit notandumd plus praetor expressit, cum aduersus eos am hic non certas personas enumerauit aduersus quas subuenit, ut supra, seadiecit clausulam, qua omnes qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
set inepͣtus ec̃t. It si intra alios
duos menses reliq̾uũ p̃tium non
successerat. cuĩtutores insolutioẽ
cesseuert̃. uenditor denuntiatio
possenone aaudio telemagchoue¬

Expanded text:
set, inemptus esset, item si intra alios duos menses reliquum pretium non success‹e›rat, cuius tutores in solutione cessauerunt. uenditor denuntiatiopossessionem Claudio Telemacho
Abbreviated transcription (Latin):
creto decimonũ ꝓhibitꝰ sit: an ex¬
cepio einoceat: ⁊ puto sic hoc ac¬
cipiendũ. ut eiꝓmissa uideat᷑. cui
⁊ꝑmissa duint. ¶ Actor uuu̾sita¬
tus fiagat. ꝯpellit᷑ ⁊̃ defendẽ. nõ¬
mt̃dum si dedecreto dubitetur: pu¬
to int̃ponendam derito cautionẽ
actor itaꝙ iste ꝓcurtroris partib iũ¬
nem pittor deditͣ. ia ⁊ adu̾seos
iustissime edicendũ putauit S⁊
legato qui innegm̃ publicũ sũptũ
fecit. puto dandam actionẽ ĩ mu¬
nicipes. ¶ Siꝗd uniu̾sitati debe
ant: anpars mancat. ł om̃s mu¬
tati sit S siumu̾sitas adiũ re

Expanded text:
creto decurionum prohibitus sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, ut ei permissa uideatur, cui et permissa durat.Actor uniuersitatis si agat, compellitur etiam defendere, nodum si de decreto dubitetur, puto interponendam et de rato cautionem. actor itaque iste procuratoris partibus funnem praetor dedit, ita et aduersus eos iustissime edicendum putauit. sed et legato, qui in negotium publicum sumptum fecit, puto dandam actionem in municipes.Si quid uniuersitati debetant an pars maneat uel omnes immutati sint. sed si uniuersitas ad unum re
Abbreviated transcription (Latin):
set die pretento: sinonintulit ratiõĩb̾
creditons cul negotia gerebat. eampe¬
cumiã ase debitam. mercto usuras bo¬
ne sidi iudicio p̃staturũ S quasusũas
ufliras: qm̃libi ꝗs eiꝰ pecuniã cuiꝰ tute¬
lam negotiaue administrat. aut ma¬
gr̃atus municipii publicã musus su-
os ꝯu̾it. maximas usuras p̃stat. ut ẽ
ẽ ꝯstetutũ adiuis pͥncipibꝰ S istĩ diu̾¬
sacausa ẽ. ꝗ non sibisupsit exadinin¬
stratione nũmos. s abamico accẽpit.
integrã ⁊ abstinentẽ om̃ilucro p̃stare
mutuũ. ⁊ usuris qr ñsoluit. nonqr ex
negotiis que ge rebat ad se peciiã
nom̃ fuit debitoris. ꝙ satis Ẽ ex non
usurario fatere usurariũ¬

Expanded text:
sed die praeterito si non intulit rationibus creditoribus cuius negotia gerebat eam pecuniam a se debitam, merito usuras bonae fidei iudicio praestaturum. sed quas usuras usuras: quoniam ubi quis eius pecuniam, cuius tutelam negotiaue administrat, aut magistratus municipii publicam in usus suos conuertit, maximas usuras praestat, ut est constitutum a diuis principibus. ‹sed› istius diuersa causa est, qui non sibi sumpsit ex administratione nummos, sed ab amico accepit etintegram et abstinentem omni lucro praestare mutuum et usuris, quia non soluit, non quia ex negotiis quae gerebat ad se pecuniamnomen fuerit debitoris, quod satis est ex non usurario facere usurariu
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾e acopite ntionẽ ⁊eddendoni
sic intelligi. ut appa ꝙͣ reliquũ fu̾it.
tuet cum pͥrimũ liber eẽ ceꝑit. ñ ut
dolũ aut culpam inseruitute admis¬
sam mobligationẽ reuocet. Itaꝙ
si inueniatur ł malo more pecunia
ĩẜuitute erogata. libabłtur ¶ Sĩ¬
ubo hoĩ quibona fide mͥ ẜiuebat᷑ mã¬
dem ut aliꝗd agat: nonfore cum
eo mandeti actionẽ lab̾o ait. qr nõ
liba uolimtate exequit᷑ rẽ sibi i¬
reres. imprudens rem meam emi¬
sti. ⁊ ignorãs usucepisti. mͥ negõꝵ¬
g̃ͣ. iudicio ut resiituas obligatus
mich rem ⁊ tibi stipłonẽ eiuctio
fac̾ẽte inhãc subiectione. Iõ enĩħ
facere debes. ne actione negõꝵ .gͣ.

Expanded text:
reddendum sic intellegi, ut appareat, quid reliquum fuerit tunc, ‹c›um primum liber esse coeperit, non ut dolum aut culpam in seruitute admissam in obligationem reuocet: itaque si inueniatur uel malo more pecunia in seruitute erogata, liberabitur.Si libero homini, qui bona fide mihi seruiebat, mandem, ut aliquid agat, non fore cum eo mandati actionem Labeo ait, quia non libera uoluntate exsequitur rem sibi reres, imprudens rem meam emisti et ignorans usucepisti: mihi negotiorum gestorum ut restituas obligatus mihi rem et tibi stipulationem euictiofacere in hac subiectione: ideo enim hoc facere debes, ne actione negotiorum g
Abbreviated transcription (Latin):
diem hr̃ditatẽ. quasi miiꝰ soluendo
sit Aut optẽ suum qͣi malior ĩ fa
itulia nonsit dico debld dandam
sicalude hoc feceris ¶t sitabule te¬
flĩ ne lnoffõso diceretur diusuppre¬
se sũt: mor mortuo filioplate. he¬
redes filiĩ adu̾sus eos qui supꝑssert̃.
ilege comelia ⁊ deuolo posse ꝑ ex

Expanded text:
diem hereditatem, quasi minus soluendo sit, uel ut optem seruum, quasi melior eo in familia non sit: dico de dolo dandam, si callide hoc feceris. Item si tabulae teinofficioso diceretur, diu suppressae sint, mox mortuo filio prolatae, heredes filii aduersus eos qui suppresserunt et lege Cornelia et de dolo p
Abbreviated transcription (Latin):
npõssum s nobis idꝓfuturum. sine¬
mine eoꝵ ꝯueniamur: ꝓculus ait. ꝙ
ita recte dr̃. simpacisce̾ndo idactum
sit. Ceteꝵ sipaciscar ne atitio petas
tio. nam ꝙ ip̃is inutle ẽ. nec defenso¬
rĩ ꝯpetit. Iuł quo scrib̃. si pat paccꝰ
sit ne ase. ne ue afilio petat᷑. mag̃
eẽ ut pacti exceptio filio .f. danda
tiscit᷑. ¶Inhis qui eiꝰd̾ petunie exac¬
tionẽ habent in solidũ. ł ꝗ eĩd̾ pecu

Expanded text:
possumus: sed nobis id profuturum, si nomine eorum conueniamur, Proculus ait: quod ita recte dicitur, si in paciscendo id actum sit. ceterum si paciscar, ne a Titio petas,tio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit.Iulianus quoque scribit, si pater pactus sit ne a se neue a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias dciscetur. ‹In› his, qui eiusdem pecuniae exactionem habent in solidum uel qui eiu
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendũ ẽ. ut siꝗd̾ ex coninẽti
pacta sub secuta sunt . ⁊̃ expar¬
te actoris int̃ sint. Siex intor
ut puta pꝰ diuortiũ ꝯu̾enit ne cp̃e
sta tute dilatioĩs dos reddat᷑. set

Expanded text:
accipiendum est, ut si quidem ex continenti pacta subsecuta sunt, etiam ex parte actoris insint: si ex interut puta post diuortium conuenit, ne tempore statuto dilationis dos reddatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quo inhiscasib inqͥbꝰ hypothecas ñ
hab. ⁊ cetos pͥuilegianos exẽplum
cceditoꝵ seꝗ oportere ħ it om̃ia in
his creditond qui xpotbetas ñ habr̃.
ꝯẜ uanda sut. ¶ Sipacto subiecta
sit pene stipło. querct᷑ utr̃ pacti ex

Expanded text:
his casibus, in quibus hypothecas non habet, et ceteros priuilegiarios exemplum creditorum sequi oportere. haec enim omnia in his creditoribus, qui hypothecas non habent, conseruanda sunt.Si pacto subiecta sit poenae stipulatio, quaeritur, utrum pacti ex
Abbreviated transcription (Latin):
dere. S exstipłatu obrem non defen¬
sam agiposse S ⁊si iustas cãs habet
cur iudiciũ acciꝑe. nolit. sid̾ iussores
afferr: defendere cogeretur S et
sisatis ñdedĩt. s reꝓmitiũti ei cre
itade publico agt̃ ut sibi pͥuatũ
ꝯmodũ defendant. cã cognrta ꝑ¬
mittunt᷑ ꝑ ꝓcuratorẽ. dare. ⁊ p̾a alẽ¬
ꝓcurtori opꝰ nouũ nuntiatumsit
edificanti defensoris partes eum

Expanded text:
dere, sed ex stipulatu ob rem non defensam agi posse: a‹t› si iustas causas habeat, cur iudicium accipere nolit, fideiussores adferret, defendere cogeretur. sed et si satis non dedit, sed repromittenti ei creita de publico agunt, ut priuatum commodum defendant, causa cognita permittuntur procuratorem dare, et postecuratori opus nouum nuntiatum sit aedificanti', defensoris partes eum
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Hec actio neq post ãnum neq
inhrdem. nͥ exsuo facto dabit᷑. hr̃di
Qd enĩ est tamꝯgruũ fidei humane.
quã ca que int̃ eos placuerunt su̾ae¬
senͣsus. ¶ Conuen̾nioĩs uerbũ gnͣa¬
le ẽ. ut elegant᷑ dicat pediꝰ nullũ
ẽe ꝯtractũ. nullã obligationẽ: que

Expanded text:
.Haec actio neque post annum neque in heredem nisi ex suo facto dabitur. heredid enim tam congruum fidei humanae, quam ea quae inter eos placuerunt seruaresensus.Conuentionis uerbum generale est, ut eleganter dicat Pedius nullum esse contractum, nullam obligationem, q
Abbreviated transcription (Latin):
edere. ¶E dere noniudet᷑ ꝯstipła¬
onẽ totam non edit ¶En qui obeta¬
tẽ ł iusticitatẽ. ł obsexum lapsi: nõ
tor uerbatestum̃ti edere. Ido for¬
tasse qr hr̃d̾es solent habere exẽ¬
plum testam̃ti t

Expanded text:
edere.Edere non uidetur qui stipulationem totam non edidit.Eis, qui ob aetatem uel rusticitatem uel ob sexum lapsi non tor uerba testamenti edere: ideo fortasse, quia heredes solent habere exemplum testament
Abbreviated transcription (Latin):
ał. Satis datio cod mͦ appellata es.
quo satis factio. llam ut sans faceit
dicisa łi cuł̃ desiderium implemus.
di cã dediͣt. frustm erit datio ¶ p̃
inpotestate habebit. uel uxorem.¬
cipiat᷑. ¶ ꝗ d̾art p̃tor. lib̾os ue su¬
os accipiemꝰ. ⁊ exfemineo sexu descẽ
debemius. ¶ꝙ actͣ p̃tor qualis cũꝙ
fideiussor accipiatur. hoc quam̃
erit. actionẽ dat p̃tor. ꝙutrum
uetitatẽ ꝯtineat: anũo qħititatẽ.¬

Expanded text:
ale Satisdatio eodem modo appellata est quo satisfactio. nam ut satisfacere dicimur ei, cuius desiderium implemus, di causa dederit, frust‹r›a erit datio.Praetin potestate habebit, uel uxorem,cipiatur.' quod ait praetor 'liberosue suos', accipiemus et ex feminino sexu descenddebemus.Quod ait praetor 'qualiscumque fideiussor accipiatur': hoc quantum aerit actionem dat praetor. quod utrum ueritatem contineat an uero quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
lpͣ. Siꝗs exargñtariis ut płiꝙ eoꝵ
inuilia habent instro nel in horreo.
res argñtarii eder̃e rationes ꝙ̃ sipłes
sint Hr̃des iamus habeat. solus ad¬
uniꝰ editioĩ sub scͥbere. ¶ Exigit᷑
aũ ab adu̾sano argñtarii iusiurã
ł quas hab̾et edi sibi postulet. uł
uendi sui cã negotiationẽ. nec
ullã rutionẽ anuda dũ taxat soło¬

Expanded text:
is ex argentariis, ut plerique eorum, in uilla habeat instrumentum uel in horreo: res argentarii edere rationes. quod si plures sunt heredes et unus habeat, solus adunius editioni subscribere. Exigitur autem ab adversario argentarii iusiurandvel quas habet edi sibi postulet vexavendi sui causa negotiationem: nec ullam rationem nuda dumtaxat so
Abbreviated transcription (Latin):
gatio resuscitat᷑. s ꝓficiet pactũ ad
nouũ ꝯrractũ ¶ꝙ sinonut totũ ꝯtiac¬
tũ tollet᷑ pactũ ꝯuentũ mĩcesserit.¬
rẽ. ut p̃senti die dos redderet᷑. d̾ ind
nec dicendũ est de teriorẽ ꝯditionẽ
dotis fie̾i ꝑ pactũ. Quotiẽs eñi adius

Expanded text:
gatio resuscitatur, sed proficiet pactum ad nouum contractum. quod si non ut totum contractum tolleret, pactum conuentum interrem, ut praesenti die dos redderetur, deindenec dicendum est deteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quotiens enim ad ius
Abbreviated transcription (Latin):
deat. ¶ Sicuti mẽdico imput᷑ari e
cipientis imꝑicło hoĩes. Ĩnoxiũ esse ñ
testas eiꝑmissa ẽ. ¶ pses ꝓiũtie si
mulctã quã irrogauit exp̃semibꝰ fa:¬
cultatibꝰ eoo quib eam̾ indiẽ. redigi
ñ posse dep̃hendiͣt. nẽcẽssitatẽ solu¬
tionis moderet᷑ xephñs exactoꝵ illi¬
cita auaritia remissaꝓpt̃ mõpiam
mulcta aꝓuintias regentib exigi ñ¬

Expanded text:
deat.Sicuti medico imputari euecipientis in periculo homines innoxium esse non testas eis permissa est.Praeses prouinciae si multam quam irrogauit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita auaritia. remissa propter inopiam multa a prouincias regentibus exigi n
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ¶ Sifiliꝰ meus madoptionẽ da¬
tus sit.: uocari alib̾to meo ĩ ius nõ
pot̃. E nec nepos in adoptiua fami
iusuotari potqͣt. nã michi alixñ
¶Si lib̾ta expamono fu̾it enixa. mu¬
tuo se ip̃a ⁊ filiꝰ eiꝰ: iniꝰ nonͥuocabũt¬
rẽ noti sũgillat quapãtronus cõ¬
uenit᷑. ł parentes. ⁊ totũ hoc cãco
gnita deb facere. nã int̃dum ⁊

Expanded text:
rat.Si filius meus in adoptionem datus sit, uocari a liberto meo in ius non poterit: sed nec nepos in adoptiua familius uocari poterit: nam mihi alienus Si liberta ex patrono fuerit enixa, mutuo se ipsa et filius eius in ius non uocabuntrem non suggilat, qua patronus conuenitur uel parentes. et totum hoc causa cognita d
Abbreviated transcription (Latin):
auł̃. Hoc edicto. dolus deb debet
cere. set ip̃i assessori¬
ꝓpostulanone eiꝰ ħ euemit. Ceterũ
srp̃o nonpostulante: noncohicet᷑.
curator meus postulauẽit. querti
qs eod̾ iure utat᷑. ⁊ putat põp me so

Expanded text:
um.Hoc edicto dolus debet cere, sed ipsi adsessoripostulationem eius hoc uenerit: ceterum si ipso non postulante, non coercetur. procurator meus postulauit, quaeritur quis eodem iure utatur: et putat Pomponius