comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusionem ultimam ꝓphetȩ ez echielis expo¬
neret : obpansum uelum inter ipsum
lumbam niue candi diorem suꝑ cap̃ eiꝰ seden-¬
tem. rostrumq ori illius dui tenere apposi¬
tum. Quȩ cum se abore illiuis amoueret
incipiebat sanctus pontifex loqui. & a no¬
tario grafium ceris imprimi. Cum uero re¬
ticebat sancti spiritus organum. minister
eius oculum foramini iterum applicabat:
Cumq ac si inoratione leuatis ad cȩlum ma¬
nib simul et oculis columbe rostrum
more solito conspicabatur ore suscipere.
Quod tandem eodem spũ reuelante ponti¬
fex sanctus cognouit & uehementissime
tristis effectus. interminatus est auctorita-¬
te apostolica. miraculi diuini inse perpe¬
trati conscium. ne in uita sua id alicui ul¬
lomodo reuelaret. Quod is interim secretũ
custo diens. post defunctionẽ sc̃issimi sacer¬
dotis. compulsus quorundã inuidia qui ob¬
tractabant uirum beatissimum. pręsum¬
ptionis tͥimore tanta ac talia de cęlestium ar¬

Expanded text:
isionem ultimam prophetae Ezechielis interpretaretur, oppansum velum inter ipsum lumbam nive candidiorem super ejus caput sedentem, rostrumque ipsius ori diu tenere appositum: quae cum se ab ore ejusdem amoveret, incipiebat sanctus pontifex loqui, et a notario graphium ceris imprimi. Cum vero reticebat sancti Spiritus organum, minister ejus oculum foramini iterum applicabat, eumque ac si in oratione levatis ad coelum manibus simul et oculis, columbae rostrum more solito conspicabatur ore suscipere. Quod tandem, eodem spiritu revelante, pontifex sanctus cognovit, et vehementissime tristis effectus, interminatus est auctoritate apostolica miraculi divini in se perpetrati conscio, ne in vita sua id alicui quoquo modo patefaceret. Quod is interim secretum custodiens, post defunctionem sanctissimi sacerdotis compulsus quorumdam invidia, qui obtrectabant virum beatissimum, praesumptionis tumore tanta ac talia de coelestium ar
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quis & enim sapiens ignoret duriora
esse supplicia. quotidie spu aliter in acie
stare. diabolicȩ fraudi resistere: quam uno
mom̃to tirannico gladio uitam finires hoc
sentiens beatus petrus apłs: co nrmonere
curabat dicens. Aduersarius ur diabolus.
tanquam leo rugiens circuit. querens qũe
deuoret: cui resistite fortes in ficde. Et beatus

Expanded text:
bat. Quis etenim sapiens ignorat duriora bat. Quis etenim sapiens ignorat duriora esse supplicia, quotidie spiritualiter in acie stare, diabolicae fraudi resistere, quam uno momento tyrannico gladio vitam finire. Hoc sentiens beatus apostolus Petrus, commonere curabat dicens: Adversarius noster diabolus, tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret, cui resistite fo
Abbreviated transcription (Latin):
scõ augustino lucebant. Si lucebant: quomͦ
uidas diem xp̃m ad mortẽ tradebat : Ergo
non iudam dixit in hoc loco traditorẽ: sed bea
tum mathiam successorẽ eus & predicatorem.
Hunc gͦ preuidit. hunc insinuauit: quem
constituit: qui in terris positus. cęteros ele¬
git apłos. Nam & in celis cum patre regnabat:
&e int̾ris eos ut filios gubernabat: sicuti polli¬
cens inquit. ecce ego uobiscũ sum omnib die¬
bꝰusq ad consumationẽ scłi. Ac ꝑ hoc datur
intelligi:. ut sicuti decimũ ordinẽ in cȩlesti gła
restituit. de humana generatione. ita duode¬
naruim numerum de beati mathiȩ digna
quod ipse sibi intulerit passionẽ: & crucem
suam ferendo xp̃m fuerit secutus. dicendo
festum sit quod duo sunt genera passionum.
unum in occulto alterum in manifesto: pa¬
tet nimirum qm̃quidẽ crucifixus illi mun
mortuum estimabat: similit̃ & ille mun-¬
do. quia illũ ad sua gaudia trahere ñ uale¬

Expanded text:
stino docente, lucebant: si lucebant, quomodo stino docente, lucebant: si lucebant, quomodo Judas diem Christum ad mortem tradebat? Ergo non Judam dixit in hoc loco traditorem, sed B. Matthiam successorem ejus et praedicatorem. Hunc ergo praevidit, hunc insinuavit, quem olum illum constituit qui in terris positus caeteros elegit apostolos: nam et in coelis tunc cum Patre regnabat, et in terris eos ut filios gubernabat, sicut pollicens inquit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . At per hoc datur intelligi, ut sicuti decimum ordinem in coelesti gloria restituit de humana generatione, ita duodenarium numerum de B. Matthiae digna quod ipse sibi intulerit passionem: et crucem suam ferendo Christum fuerit secutus, dicendo festum sit quod duo sunt genera passionum, unum in occulto, et alterum in manifesto; patet nimirum quoniam quidem illi mundmortuum aestimabat. Similiter et ille mundo: quia illum ad sua gaudia trahere non vale
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. & ut potiora inferamus: sciendũ utiq¬
est. quod tot mortuos suscitauit. quot ab
ȩcña damnationis morte. salutifera p̃dicatio¬
ne eripuit: quod suꝑ om̃ia excellentus atq
głosus eẽ decernitur. a peccati morte animã
defunctã xp̃o restituere. quam morituro
corpori uitam donare. Quid enim tam glori¬
osius atq prestantius. qua ęt̾naliter cũ xp̃o
uiuere. cum xp̃o gaudere: cȩleste regnum
cum angłis. cum sc̃ĩs om̃ib possidere : Qn¬
do enim melius atq decentius beatissimũ
paulum amorte animȩ resuscitatũ : quam
lazarũ a morte corporis uidemus: Interea
lecti a domino ẽẽ credant᷑ docente apło ac di-¬
cente. qui elegit nos ante mundi constituti¬
onem. ut eẽmus scĩ & immacłati in conspe¬
ctu eius: sedtam̃ non de quolibet sicut de
ret in ȩuangłio. Nonne duodecĩ hore st̃ diei :
S cõs uidelicet apłos significans: & iudam in¬

Expanded text:
hoc . » Et ut potiora inferamus, sciendum est utiquhoc . » Et ut potiora inferamus, sciendum est utique, quod tot mortuos suscitaverit quot ab aeternae damnationis morte, salutifera praedicatione, eripuerit: quod per omnia excellentius atque gloriosius esse decernitur a peccati morte animam defunctam Christo restituere quam morituro corpori vitam donare. Quid enim gloriosius atque praestantius quam aeternaliter cum Christo vivere, cum Christo gaudere, coeleste regnum cum angelis, cum sanctis omnibus possidere? Quanto enim melius atque decentius beatissimum Paulum a morte animae resuscitatum, quam Lazarum a morte corporis videmus. 14. Interea lecti a Domino esse credantur, docente Apostolo ac dicente: Qui elegit nos ante mundi constitutionem ut essemus sancti et immaculati in conspectu ejus ; sed tamen non de quolibet, sicut deret in Evangelio: « Nonne duodecim horae sunt diei? » Sanctos videlicet apostolos significans et Judam in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia. quia multas ac stupendas uirtutes cũ
cietis. & in alio loco. Si dixeritis monti huic
transi hinc: cõmouet se de loco suo. Ideintidem:
Sienim xp̃o attestante qui ueraciter ueritaᷤᷤ
est. de miraculoꝵ uirtutib retinendũ ẽ. qd̃
iste uir domini inter cȩteros apłos oꝑatꝰ sit:
quantas illum credimus exercuisse uirtuteᷤᷤ
miraculoꝵ. in ꝓuincia scilicet uideȩ: que illi
in sorte p̃dicationis aduenit: Neq enim in¬
credulum popłm ad fidem xp̃i conuertere
ualuerunt. sine miraculorũ patratione: sic̃
de scĩs apłis legimus. ꝑ manus aut̃ apłoꝵ¬
autem plenus gr̃a & fortitudine: faciebat ꝓ-¬
digia et signa magna in popło. Sed quia
minime scripta sunt miracula scĩ mathiȩ.
non sunt incredulitati deputanda sed ueritati:
cum de ipso saluatore scriptum sit. Multa
quidem & alia signa fecit iħc in conspectu
discipłoꝵ suoꝵ: quȩ ñ sunt scripta in libro

Expanded text:
omnia, quia multas et stupendas virtutes cum omnia, quia multas et stupendas virtutes cum cietis ; » et in alio loco: « Si dixeritis monti huic, Transi hinc, commovebit se de loco suo . » « Identidem: Si enim Christo attestante, qui veraciter veritas est, de miraculorum virtutibus retinendum est, quod iste vir Domini inter caeteros apostolos operatus sit: quantas illum credimus exercuisse virtutes miraculorum; in provincia scilicet Judaeae, quae illi in sorte praedicationis advenit? Neque enim incredulum populum ad fidem Christi convertere voluisset sine miraculorum patratione, sicut de sanctis apostolis legimus. « Per manus autem apoautem plenus gratia et fortitudine faciebat prodigia et signa magna in populo . » Sed quia minime scripta sunt miracula S. Matthiae, non sunt incredulitati disputanda, sed veritati, cum de ipso Domino Salvatore scriptum sit: « Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum quae non sunt scripta in libro
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis. sed om̃ib coȩqualis. Quare hoc:
tribueret beato petro apło ligandi atq sol¬
uendi incelis & int̾ra ⁊ ñ illi solũmodo tale
priuilegium contulit: sed om̃ib nimirũ
tis. Unde sicut ad increpationẽ beati petri
apłi anania & saphira teste beati benedicti
regula corpore utiq ñ anima mortui suq̃.
ita ad increpationẽ beati pauli apłi. barge¬
uissione epłȩ demoni tradidit: & rursum
cum uoluit restaurauit dicens. Confirmae
in illũ caritatẽ: ne forte abundantiori tristi¬
cia absorbeat᷑ qui eiusmodi ẽ. Similit̃ aut̃
symonẽ illũ magum. de sublimi aere cũ
ccapło suo petro mirabiliter precipitauit.
micinciis & umbra postea factum legi¬
mus luca referente in actib apłoꝵ. non
pretulit aliquem: sed omnib ȩqualiter
illam contribuit potestatẽ. Si aut̃ quęrit᷑
utrum nam miraculoꝵ uirtutib tantus
apłs dñi specialit̃ claruerit: sciendum ẽ per

Expanded text:
cunctis, sed omnibus coaequalis. Quare hoc? cunctis, sed omnibus coaequalis. Quare hoc?  potestatem tribueret B. Petro apostolo ligandi atque solvendi in coelis et in terra, non illi solummodo tale privilegium contulit, sed omnibus nimirumtis. Unde sicut ad increpationem B. Petri apostoli Ananias et Saphira, teste B. Benedicti abbatis regula, corpore utique, non anima mortui sunt ; ita et increpatione B. Pauli apostoli Barjemissione Epistolae daemoni tradidit , et rursum, cum voluit, restauravit dicens: « Confirmate in illum charitatem, ne forte abundantiori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est . » Similiter autem Simonem illum Magum, de sublimi aere cum coapostolo suo Petro mirabiliter praecipitavit. micinctiis et umbra postea factum legimus, Luca referente in Actibus apostolorum , non praetulit aliquem, sed omnibus aequaliter illam contribuit potestatem. 13. Si autem quaeritur: utrumnam miraculorum virtutibus, tantus apostolus Domini specialiter claruerit, sciendum est per
Abbreviated transcription (Latin):
nouamq creaturã ad imaginẽ & similitu¬
dinem suam hominẽ plasmare dignatus
est: ex cuius ꝓgenie tantos illuc ascendere
statuit. cum ipsa uidelicet instauratione de¬
cimi ordinis. quantos illic scõs angłos renã¬
ista namq ruina suꝑbiȩ. dominus xp̃c dis¬
cipłos suos eruere precauens: cum dixisset
ei. domine etiam demonia subiciuntur no¬
bis. ait illis. Ui debam sathanã sicut ful¬
gur de cęlo cadentẽ. Ac si diceret. Studete
in om̃ib humilit̃ uiuere: & de miraculis
nolite głari: ne cadatis similit̃ sicut & ille
qui talia dilexit. Proinde hoc p̃ceptũ dñi
beatissimus dei apłs mathias amplectendo
liter uiuere studuit: ut infra septuaginta
duos discipłos diuina gr̃a electus. ad apłatꝰ
głam conscendere meruerit. Habet ergo
apłs dñi gloriosus. habet ꝓfecto p̃rogati¬
uam & excellentiam apłice dignitatis: nõ
supra om̃s. sed cum om̃ib. ñ excellentior

Expanded text:
novamque creaturam ad imaginem et similitunovamque creaturam ad imaginem et similitudinem suam hominem plasmare dignatus est: ex cujus progenie, tantos illuc ascendere statuit cum ipsa videlicet instauratione decimi ordinis, quantos illic sanctos angelos remanista namque ruina superbiae Dominus Christus discipulos suos eruere praecavens, cum dixissent ei: « Domine, etiam daemonia subjiciuntur nobis, ait illis: Videbam Satan sicut fulgur cadentem de coelo . » Ac si diceret: Studete in omnibus humiliter vivere, et de miraculis nolite gloriari, ne cadatis similiter sicut ille qui talia dilexit. Proinde hoc praeceptum Domini beatissimus Dei apostolus Matthias amplectendo liter vivere studuit, ut inter septuaginta duos discipulos divina gratia electus ad apostolatus gloriam conscendere meruerit. 12. Habet ergo apostolus Domini gloriosus, habet profecto praerogativam excellentiam apostolicae dignitatis, non supra omnes, sed cum omnibus: non excellentior
Abbreviated transcription (Latin):
uidicabimus: Quos utiq angłos. nisi ma¬
los. & ipsum eoꝵ principẽ posuit: Ergo
sedebit ipse apłs in duodecim sedibus: de qͥ¬
dicantes duodeci trib isrł. Sed ipse ñ erat
inter duodecim apłos. Ideo suggero: ut no.¬
ueritis intelligere duodecim sedes. Nouimꝰ
enim quia primitus a domino electi duo¬
singuli sedebunt in singulis sedibus: iam
lus: An forte sibi indebitam sedem usurpa-¬
uit quando dixit: nescitis quia angłos iu¬
dicabimus: Duodecim gͦ sedes uniuersȩ
uotissime reuertam᷑: glorificemus illum
& ueneremͣ. ac triumphali laude ꝑpetuis
preconiis declaremꝰ: imitantes interim scãm
illius humilitatẽ. quȩ ẽ mater om̃iũ scãꝵ
uirtutũ. caueamꝰ suꝑbiam. quȩ ẽ radix
omniũ maloꝵ. Quam sequendo ille qui pͥ
angłorum: in ȩtna precipitatus ẽ damna¬
tione. Unde ds̃ nr̃ clemens & ꝓpicius et¬
om̃p̃s. non talem passus in cęlesti patria
ꝑmanere ruinam. nouos angłos recreans

Expanded text:
judicabimus ? Quos utique angelos, nisi majudicabimus ? Quos utique angelos, nisi malos, et ipsum eorum principem posuit? Ergo sedebit ipse apostolus in duodecim sedibus de qudicantes duodecim tribus Israel. Sed ipse non erat inter duodecim apostolos. Ideo suggero, ut noveritis intelligere duodecim sedes. Novimus enim quia primitus a Domino electis duosinguli in singulis sedibus sedebunt, jam lus? An forte indebitam sibi sedem usurpavit, quando dixit: Nescitis quia angelos judicabimus? Duodecim ergo sedes universae votissime revertamur. Glorificemus illum, et veneremur, ac triumphali laude perpetuis praeconiis declaremus. Imitantes interim sanctam illius humilitatem, quae est mater omnium sanctarum virtutum: caveamus superbiam, quae est radix omnium malorum: quam salorum in aeternam praecipitatus est damnationem. Unde Deus noster clemens et omnipotens, non tantum passus in coelesti patria permanere ruinam, novos angelos recreans,
Abbreviated transcription (Latin):
M athiãq dei paruum. quod nomen ut auiñ.
hebreo sermone sonat humilemq uocando.
Comꝓbat: o qntũ distant humana suꝑnis.
Iudiciis parui merito tͣnscenditur ille:
Laude hominũ qͥ iustꝰ erat: duodena refulgens.
Signa chori: terrisq iubar iaculant᷑ olimpi:
Ueruntam̃ si aliqui imꝑiti. & scãrum scrip¬
turarũ minus idonei documentis. de hu-¬
uis scĩssimi apłi electione obsistere uolue-¬
rint dicentes. si beatus mathias duodena¬
rii numeri apostolatũ expleuit. & duode¬
cimus sedebit cum domino ad iudicandũ:
ergo beatus paulus apłs ab ista sessione
sequestratus erit: nouerĩt utiq quia duo¬
denarius numerꝰ in hac re uel cęteris sacre
scripturȩ elogiis scđ̾m tropum qui dicitur
namq uerissime approbat beatus augusti¬
nus in explanatione euangłii de uillico: in¬
quiens. Uidemus apłm dñi paulũ sine ulla
ambiguitate dixisse. Nescitis quia angłos

Expanded text:
61 Matthiamque, Dei parvum quod nomen, ut aiunt, 61 Matthiamque, Dei parvum quod nomen, ut aiunt, Hebraeo sermone sonat, humilemque vocando Comprobat. O quantum distant humana supernis Judiciis! Parvi merito transcenditur ille, Laude hominum qui justus erat. Duodena refulgent Signa chori, terrisque jubar jaculatur olympi. 10. Verumtamen si aliqui imperiti et sanctarum scripturarum minus idonei documentis, de hujus sanctissimi apostoli electione obsistere voluerint, dicentes: si B. Matthias duodenarii numeri apostolatum explevit, et duodecimus sedebit cum Domino ad judicandum: ergo B. Paulus apostolus ab ipsa sessione sequestratus erit; noverint utique, quia duodenarius numerus in hac re vel caeteris sacrae scripturae elogiis, secundum tropum qui dicitur m. Hoc namque verissime approbat B. Augustinus in explanatione Evangelii de villico , inquiens: Videmus apostolum Domini Paulum sine ulla ambiguitate dixisse: Nescitis quia angelos
Abbreviated transcription (Latin):
Mercedem sceleris soluit sibi tedia noxȩ.
ꝓ meruit. qua culpa fuit crim̃q retractans.
Iudicio tali ꝑmisit membra furori.
Aeris ut medio cõmuni poneret hosti.
Debita pęna locum: cęlo trȩq perosus:
Inter utrunq perit: nullis c̃denda sepulchriᷤᷤ.
Uiscera rupta cadunt: tenuesq elapsꝰ in auras:
Fugit ab orbe cinis: ñ hec uacat ultio uidȩ:
Quȩ supͣma negat. uindictaq mortis inique
Sic placitura uenit: nam cum mͦ rura parass&e.
M uneris exp̃cio: cũ nomine sanguinis emptꝰ.
cespes in ext̃nas cõponens busta fauillas.
De tumuł fecundet humũ: caret impiꝰ agri.
Fertilitate sui: solusq excluditur aruis.
Quȩ monum̃ta serunt: cuiꝰ tuba seua cruentũ.
Est ex orsa nefas: qui signifer oscula figens:
Pacis ab indicio bellũ lupꝰ intulit agno:
n unc opus ẽ uotis: quod uerba ꝓpħica clamañ.
Q ũe liceat supplere uices: tc̃ sũma precantes:
Constituere duos ioseph cognomine uistum:

Expanded text:
Mercedem sceleris solvit sibi; taedia noxaePromeruit, qua culpa fuit, crimenque retractans Judicio tali permisit membra furori, 56 Aeris in medio communi ut poneret hosti Debita poena locum; coelo terraeque perosus Inter utrumque perit; nullis condenda sepulcris Viscera rupta cadunt, tenuesque elapsus in auras Fugit ab ore cinis: non haec vacat ultio Judae, 57 Quae suprema negat, vindictaque mercis iniquae Sic placitura venit; nam, cum modo rura parasset Funeris ex pretio, cum nomine sanguinis emptus 58 Cespes, in externas componens busta favillas, De tumulis fecundet humum, caret impius agri Fertilitate sui, solusque excluditur arvis, Quae monumenta ferunt, cujus tuba saeva cruentum Est exorsa nefas, qui signifer, oscula fingens 59 Pacis, ab indicio bellum lupus intulit agno. Nunc opus est votis, quod verba prophetica clamant, 60 Quem liceat supplere vices. Tunc, summa precantes, Constituere duos, Joseph cognomine Justum,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: suppliciter petimus. humilit̃ postula¬
mus. quo illum ꝓ nobis exorare digneris:
ut nos clement̃ exaudiat postulantes. & placi¬
de remuneret decertantes. Postquã uero ui
deam patriam predicando quam in sorte p̃di¬
cationis acceꝑat. plurimos ethnicos ad fidem
regnat ds ꝑ infinita scła scłoꝵ a

Expanded text:
Christi, suppliciter petimus, humiliter postulaChristi, suppliciter petimus, humiliter postulamus, quo eum pro nobis exorare digneris: ut nos clementer exaudiat postulantes, et placide remuneret decertantes. Postquam vero reliquit Judaeam patriam praedicando quam in sorte praedicationis acceperat, et plurimos ethnicos ad fidem regnat Deus per infinita saecula
Abbreviated transcription (Latin):
est uerbum dei. Nonne magnus iacobus
herodis gladio trucidatus: sed dilectꝰ xp̃o
rito: qm̃ presago nomine uocitatus. & axͥ¬
xp̃o donatus. lam ñ paruus. sed magnus.
non infirmus in scło. sed głosus fulges in
cȩlo. & quare hoc e Quo pacto: Qua gratia:
T eo scilicet qm̃ cum eẽs humilis in corde tuo.
nec laudes hominũ cuꝑes nec fauorem. non
aurum. ñ gemmas. nec fluxa scłi regna: ꝓ-
terreno regno cȩlestem patriam. ꝓ ꝑituris
gaudiis. ademptus es paradisi amenitatẽ.
Nam te mirabiliter ut apłm paulũ. placi¬
de uocauit ecelo. Illum nanq preclaro lu¬
mine ꝓbans. ad gremiũ sc̃ȩ eccłiȩ cęlitus desti
tum. celsum & apłicum fecit conscendere.
thronum. Ille te inmirũ elegit de grege
discipłoꝵ: qui petrum et andream & iaco¬
bũ. ioħemq de lictore ethnicoꝵ. Plaude gͦ
nimis. plaude ꝑ cuncta beate. iam cetibus
angłicis sociatus: iam xp̃i nectare saciatus:
inter apłicas sedes iudicio illo magno cum

Expanded text:
est Verbum Dei . Nonne magnus Jacobus gladio Herodis trucidatus: sed dilectus admorito, quoniam praesago nomine vocitatus, et a Christo donatus; jam non parvus, sed magnus, non infimus in saeculo, sed gloriosus polles in coelo. Et quare hoc? quo pacto? qua gratia? Pro eo scilicet, quoniam cum esses humilis in corde tuo, nec laudes hominum cuperes, nec pavorem, non aurum, non gemmas, non fluxa saeculi regna; pro terreno regno coetestem patriam; pro perituris gaudiis adeptus es paradisi amoenitatem. Nam te mirabiliter ut apostolum Paulum placide vocavit e coelo; illum namque prius praeclare lumine privans, ad gremium sanctae Ecclesiae coelitus destintum celsum et apostolicum fecit conscendere thronum. Ille te nimirum elegit de grege discipulorum, qui Petrum et Andream, Jacobum et Joannem de littero ethnicorum. Plaude ergo nimis, plaude per cuncta beatus: jam coetibus angelicis sociatus, jam Christi nectare satiatus: inter apostolicas sedes in judicio illo magno, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝑ ignem sp̃s sc̃ĩ confirmare dignatus ẽ.
qui hostiam sui corporis quam ꝓ nobic
optulit. die pentecostes ꝑignem sp̃s sc̃ĩ
mirabiliter confirmauit. Sic enim ordo sa¬
crȩtȩ scripturȩ ꝑ beatum euangłistam de¬
nuntiat difcens. & dum complerentur o¬
es pentecostes: erant om̃s discipuli pariter

Expanded text:
nem per ignem Spiritus sancti confirmare dignatus est, nem per ignem Spiritus sancti confirmare dignatus est, qui hostiam sui corporis, quam pro nobis obtulit, die Pentecostes per ignem Spiritus sancti mirabiliter consummavit. Sic etenim ordo sacrae Scripturae per beatum evangelistam denuntiat, dicens: Et dum complerentur dies Pentecostes, er
Abbreviated transcription (Latin):
tibus est credendum: cum priuilegia sin¬
gulorũ communẽ legem facere omnino ñ
possint. Nam in sorte ionȩ ꝓpħȩ: gentiles
Et hic beatus mathias dilectus dei sorte eli¬
gitur ne eiꝰ electio alege & propħis ueteris
testamenti discrepare uideretur: ubi sũmus
sacerdos sorte queri iubebatur. sicut de za¬
charia dicitur. Scđ̾m consuetudinẽ sacer-¬
docii. sorte exiit ut in censum poneret. Sed
hanc figuram licuit exerceri: donec ueritas
xp̃c compleretur: Cuius hostia tempore
pachȩ immolata sed die pentecostes sp̃u scõ
in igne apparente consũmata ẽ. Inde ẽ. qd̾
beatus mathias ante pentecostem sorte ordi¬
natur: Septem uero diaconi inter quos ꝓ
cernere meruit: postea nequaquã sortis
agitatione. sed discipuloꝵ tantũ electio-¬
ne: apłoꝵ uero oratione & manus imposi¬
fr̃m cetu collecto. Et precib addm̃ fusis. Quis¬
p̃ualet enarrare: Ipse utiq sui apłi electio¬

Expanded text:
tibus est credendum: cum privilegia sintibus est credendum: cum privilegia singularium communem legem facere omnino non possint. Nam in sorte Jonae prophetae Gentiles et hic B. Matthias dilectus Dei sorte eligitur, ne ejus electio a lege Veteris Testamenti discrepare videretur, ubi summus sacerdos sorte quaeri jubebatur: sicut de Zacharia dicitur, « secundum consuetudinem sacerdotii sorte exiit, ut incensum poneret . » Sed hanc figuram licuit exerceri donec veritas per Jesum compleretur: cujus hostia tempore Paschae immolata, sed die Pentecostes, Spiritu sancto in igne apparente, vere consumma est. Inde est, quod B. Matthias ante Pentecostem sorte ordinatur: septem vero diaconi inter quos bcernere meruit postea nequaquam sortis agitatione, sed discipulorum tantum electione, apostolorum vero oratione et manus imposifratrum coetu collecto, et precibus effusis apraevalet enarrare? Ipse utique sui apostoli electio
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. creditur. Om̃ia enim quecunq uoluit
fecit in cęlo & interra: in mari & in abyssis:
ciis atq diuinis O quantũ humana sapi¬
entia. ab illius sapientia: de quo clamat apłs:
Oaltitudo diuitiarum sapientiȩ & scientiȩ
dei: Quã in comp̃hensibilia sunt iudicia eiꝰ:
inuestigabiles uiȩ eius. hanc enĩ sapienti¬
am completam uidemꝰ in beati mathiȩ
electione: quem dei sapientia in thesauro
suo reconditum habuit. humilẽ & paruũ:
sed tamen uoluit in scło pandere magnũ
& głosum: Scilicet ut in throno illũ duode¬
cimo exaltaret. Excipiamus ergo eum tan¬
quam adeo donatũ: tanquã ab ipso ordi¬
natum: ueneremur illum tanquã ab ipso
int̃ discipulos ualde glorificatum. Non enĩ
iste p̃dictus barsabas estimandus ẽ. ille
barnabas comes pauli apłi. Nam ille filius
consolationis: hic autẽ filius quietis inter¬
Neq enim hoc exemplo. uel quia ionas
ꝓpħa sorte dep̃hensus sit. in differenter sor¬

Expanded text:
esse creditur. Omnia enim quaecunque voluit esse creditur. Omnia enim quaecunque voluit fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis. ciis atque divinis! O quantum humana sapientia ab illa sapientia, de qua dicit Apostolus: O altitudo divitiarum sapientiae et scdicia ejus investigabiles viae ejus! Hanc enim sapientiam completam invenimus in B. Matthiae electione, quem Dei sapientia in thesauro suo reconditum habuit humilem et parvum: sed tamen voluit in saeculo pandere magnum et gloriosum, scilicet cum in throno illum duodecimo exaltaret. Excipiamus ergo eum tanquam a Deo donatum, tanquam ab ipso praeordinatum: veneremur illum et tanquam ab ipso inter discipulos valde glorificatum. Non enim ille praedictus Barsabas aestimandus est ille Barnabas comes B. Pauli apostoli: nam ille filius consolationis, hic autem filius quietis interNeque etiam hoc exemplo, vel quia Jonas propheta sorte deprehensus sit, indifferenter sor
Abbreviated transcription (Latin):
uidet homo ita & uidet ds̃. lue enim ioseph
qui uocatur barsabas qui cognominatus
ẽ. iustus: ab om̃ibus. ẽ. electus. Mathias aũt
qͥ int̾pretatur dei pariui ns siue donatus:
sp̃s scĩ electione factus ẽ magnus. QOuere par¬
uum: ouere magnũ : quinon ideo magnus
quia elatus:. sed ideo magnus quia humilis
factus: sectando siquidem uestigia dñi sui
dicentis. Non uenit filius hominis ministra¬
ri sed ministrare: & dare animã suam re¬
demptionẽ ꝓ multis. Et ulud quod in alio
loco dixit. cum zebedei fuios ad sc̃am coge-¬
cognitum habuit ante mundi creationem:
ante scãm suam in carnationnẽ: quatinus¬
ut cum ueniret olim plenitudo temporis.
cum exsacra sumeret uirgine carnem. cum
nasceretur. cũ a suo discipulo traderetur:
donatus ab ipso dño induodenario numero
exaltaretur. atq glorificaretur: & duodena¬
rius numerus perfectus inueniretur. Nec
mirum: nec incredibile. Nichil enim dei
sapientiȩ impossibile: iuichilq in cognitũ

Expanded text:
ita praevidet Deus . Ille enim Joseph, qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus, ab hominibus est electus: Matthias autem qui interpretatur Dei parvus, sive donatus, Spiritus sancti electione factus est magnus. O vere parvum! o vere magnum, qui non ideo magnus quia elatus, sed ideo magnus quoniam humilis factus, sectando siquidem vestigia Domini sui dicentis: « Non venit filius hominis ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . » Et illud quod in alio loco dicit, cum Zebedaei filios ad sanctam cogecognitum habuit ante mundi constitutionem, ante suam sanctam incarnationem, quatenus cum veniret olim plenitudo temporis, cum ex sacra sumeret Virgine carnem, cum nasceretur, cum a suo post discipulo traderetur, Donatus ab ipso Domino in duodenario numero exaltaretur atque glorificaretur, et duodenarius numerus perfectus inveniretur. Nec mirum, nec incredibile: nihil enim Dei sapientiae impossibile, nihilque incognitum
Abbreviated transcription (Latin):
ter ẽ. datus & confirmatus: sicut & gr̃a om̃l¬
um linguarum. Et merito. Nonne magua
ẽ. differentia apud dm̃ inter apłos & pro¬
pħas: Iui enim ut famuli ad uentũ eius
prophetauerunt & crediderunt: nec tam̃
nearnatum uiderunt. Sc̃ĩ apłi autem. in.¬
aarnationẽ eius & uiderunt. & crediderĩ.
Comederunt cum illo & biberunt: & ut
predictum ẽ amici ab eo appellari merue¬
punt: insuꝑ etiam ꝓ eius amore sanguinẽ
suum fuderunt. approbat hoc idem xp̃s¬

Expanded text:
ter est datus et confirmatus, sicut et gratia omnium linguarum. Et merito. Nonne magna est differentia apud Dominum inter apostolos et prophetas? Illi enim ut famuli adventum Domini praedicaverunt, et crediderunt, nec tamen incarnatum viderunt; sancti autem acomederunt cum illo et biberunt, et, ut praedictum est, amici ab eo appellari meruerunt: insuper etiam pro ejus amore sanguinem suum fuderunt. Approbat hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
thie datus tantum modo illo in tempore:
& illo in loco. Postea uero ablatus ẽ. sicut a
ab om̃ib ꝓpħis & ab eato heliseo qui dicit
de muliere orbata ꝓle adpuerum. Dunt¬
te illã qm aĩa eiꝰ in amaritudine ẽ. & dñs
celauit ame: & non indicauit michi. Abst¬

Expanded text:
tthiae datus tantummodo illo in tempore et in illo loco, postea vero ablatus est, sicut et ab omnibus prophetis et a B. Eliseo, qui dicitur de muliere orbata prole ad puerum: « Dimitte illam quoniam anima ejus in amaritudine est: et Dominus celavit a me, et non indicavit mi
Abbreviated transcription (Latin):
Illa nanq in lege hostia acceptabilis erat.
quȩ cęlesti igne consumebatur. Sicuti diui¬
nitus actum legimus. in holo causto iusti
gimus respexit ds̃ munera ab el: in greco
scriptũ est in flammauit. Ergo beati mathe
hostia electionis sacrȩ scripturȩ docum̃to
habet maximã sanctionẽ: & scĩssimã possi¬
firmans approbat illam de cȩlo dñs: dan¬

Expanded text:
. Illa namque in lege hostia acceptabilis Deo erat, quae coelesti igne consumebatur; sicuti divinitus actum legimus in holocausto justi gimus: « Respexit Deus munera Abel , » in Graeco scriptum est, inflammavit. Ergo B. Matthiae apostoli hostia electionis sacrae Scripturae documento habet maximam sanctionem, et sanctissimam possifirmans approbat illam de coelo Dominus, dan
Abbreviated transcription (Latin):
quantam ꝑfectionis grãm beatus mathias
ȩlectus interduodecĩ apłos. duodecimi a pła¬
tus culmen scandere meruit. Ac ꝑ inde cũ
dñs adiudicandũ uenerit: głosus cum illo
beati lucȩ euangłistȩ ꝓsequens arator sc̃ȩ
romanȩ eccłiȩ subdiaconus: quod beatus
petrus prosa oratione ꝑdocu
Primus apłico parua de puppe uocatus:
Agmine petrus erat: quo piscatore solebat.
s quamea turba capi: subito de littore uisus.
Cũ trahit: ipse trahi meruit: piscatio xp̃i
Discipłm dignata rapit: qui retia laxet.
humanũ captura genus: quȩ gesserat hamũ:
Ad clauem ẽ translata manꝰ: quiq equoriᷤᷤ imi.
Ardebat madidas ad lutora uertere predas.
& spoliis implere ratem: melioribꝰ undis.
N unc alia de parte leuat: nec deserit artem:
ꝑlatices sua lucra sequens cui tradidit agnus:
Quas passus saluauit oues: totũq ꝑ orbem
hoc auget pastore gregẽ: quo munere sũmꝰ
Surgit. de in sinuans diuina negotia coram.

Expanded text:
quantam perfectionis gratiam B. Matthias quantam perfectionis gratiam B. Matthias est electus qui inter duodecim apostolos duodecimi apostolatus culmen scandere meruit: ac proinde cum Dominus ad judicium venerit, gloriosus cum illo B. Lucae evangelistae prosequens Arator sanctae Romanae Ecclesiae subdiaconus, quod B. Petrus apostolus prosa oratione perdocPrimus apostolico, parva de puppe vocatus, Agmine Petrus erat, quo piscatore solebat Squamea turba capi; subito de littore visus, 53 Dum trahit, ipse trahi meruit; piscatio Christi Discipulum dignata rapit, qui retia laxet Humanum captura genus: quae gesserat hamum, Ad clavem est translata manus, quique aequoris imi Ardebat madidas ad littora vertere praedas, 54 Et spoliis implere ratem, melioribus undis Nunc alia de parte levat, nec deserit artem, Per latices sua lucra sequens, cui tradidit agnus, Quas passus salvavit oves, totumque per orbem Hoc auget pastore gregem, quo munere summus Surgit, et, insinuans divina negotia, coram
Abbreviated transcription (Latin):
nino ne ueritati obsistant: ne aueritate re¬
cedant quȩ xp̃c est. Ipse enim hanc senten¬
ciam confirmat inquiens apłis. Si diligi¬
cis me mandata mea seruate: & ego rogabo
patrem et alium paraclitũ dabit uob̾. ut
maneat uobiscum in ȩc̃ñum. Animaduer
recedit: non habens finem. usq ad occasum.
Et reuera ñ ait hodie uel cras uel tot dieb
& annis: sed inęt̃num. Hoc sentiens beatuᷤᷤ
ieronimus: affirmat illud in duodecĩ quȩs¬
tionib indubie dicens. Ego utiq audacter
ac tota lib̾tate ꝓnuntio. ex eo tempore quo
apłi in dñm crediderunt. semꝑ eos habuisse
sp̃m scm̃: nec potusse signa facere absq
sp̃c scĩ gr̃a. Et infra de gr̃a om̃ium lin.¬
tium loqui: ut annuntiaturi xp̃m nullo
egerent interprete. Unde in licaonia cum
audissent accolȩ paulũ & barnabam loqui
linguis suis: deos ẽẽ in homine conuersos
hoc approbans ait. Grãs ago deo: quod om¬
nium gentium linguis loquor. Hoc ideo in¬
sinuando ꝓtulimus: ut intelligamus ad

Expanded text:
nino ne veritati resistant, et ne a veritate recedant, quae est Christus. Ipse enim hanc sententiam confirmat, inquiens apostolis: « Si diligetis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut mrecedit, non habens finem neque occasum. Et revera non ait, hodie vel cras, vel tot diebus vel annis, sed in aeternum. Hoc sentiens beatus Hieronymus affirmat illud in duobus quaestionibus indubie dicens: Ego utique audacter ac tota libertate pronuntio, ex eo tempore quo apostoli in Domino crediderunt, semper eos habuisse Spiritum sanctum, nec potuisse signa facere absque Spiritus Dei gratia. Et infra de gratia omnium lintium loqui, ut annuntiaturi Christum nullo egerent interprete. Unde in Lycaonia cum audissent accolae Paulum et Barnabam loqui linguis suis, deos etiam in homines conversos hoc approbans ait: « Gratias ago Deo, quod omnium gentium linguis loquor . » Hoc ideo insinuando protulimus ut intelligamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ni generis conditor atq redemptoi
cũ ꝓpensiori & archano consilio cen¬
suisset mundũ languidum elementissime
uisitare: suũq plasma de potestate diabolig
erat rex regum & dñs dñantiũ sub potesta¬
te humani regis octauiani scilicet augusi
humiliter nasci dignatus est. Qille qui
erat creator cȩli ac terrȩ: carnis nr̃ȩ fraguu¬
tatẽ suscipere non ẽ. dedignatus. Ac ꝑindr
ꝑ incrementa crescens ut effectum uere in¬
carnationis suȩ ostenderet: qm̃ quidem ile
eẽt. uerus ds̃ qui duodecim horis lucebat
duodecim apłos eligere censuit. Deinde as
similitudinem septuaginta duarum lin¬
guarum. septuaginta duos discipulos de¬
git. binosq misit ad predicandum. Inter
quos si quidẽ beatus mathias scẽ predica¬
tionis misterium suscipiens. ita se humili
predicando. ad sc̃e matris ȩccłȩ gremiũ: eth¬
nicum popłm ꝑducere curauit: ut admodĩ
acceptabilis & deuotissimus xp̃o factus. cum
traditor ille uidas dnm proderet xp̃m suiq

Expanded text:
ni generis conditor atque redemptor, cum propensiore et arcano consilio censuisset mundum languidum clementissime visitare, suumque plasma de potestate diabolicae erat Rex regum et Dominus dominantium sub potestate humani regis, Octaviani scilicet Augusti, humiliter nasci dignatus est; et ille qui erat Creator coeli et terrae carnis nostrae fragilitatem suscipere non est dedignatus. At perinde per incrementa crescens, ut effectum verae incarnationis suae ostenderet; quoniam quidem ille esset verus dies, qui duodecim horis lucebat, duodecim apostolos eligere censuit: deinde ad similitudinem septuaginta duarum linguarum, septuaginta duos discipulos assumpsit, binosque misit ad praedicandum. Inter quos siquidem B. Matthias sanctae praedicationis ministerium suscipiens, ita se divinisliter praedicando ad sanctae matris Ecclesiae gremium, ethnicum populum perducere curaret. Unde admodum acceptabilis et devotissimus Christo factus, cum traditor ille Judas Deum proderet Christum, suique
Abbreviated transcription (Latin):
ratione excolere debemus: quanta ut p̃dic-¬
tumẽ. int̃ apłos mirabiliter electum eẽ. cõ-¬
magnȩ auctoritatis magnȩq excellentiȩ sa-¬
cramentum ẽ. & ab eato luca euangelista nar¬
decet enarrare. Ait enim p̃fatus euuangłista.
Exurgens autẽ petrus in medio fratrum di¬
rit. frat autẽ turba hominum simul fere
centum uiginti. Uiri fr̃s oportet impleri
scripturam quam predixit sp̃s sc̃s ꝑos da

Expanded text:
ratione excolere debemus, quanta, ut praedicratione excolere debemus, quanta, ut praedictum est, inter apostolos mirabiliter electum esse compmagnae auctoritatis magnaeque excellentiae sacramentum est, et a B. Luca evangelista nardecet enarrare. Ait enim evangelista: 4. « Exsurgens autem Petrus in medio fratrum, dixit erat autem turba hominum simul fere centum viginti: Viri, fratres, oportet impleri Scripturam quam praedixit Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ si in religioẽ xp̃icolarũ õium festa scõꝵ el¬
sitibundo pectore hauserunt quiq etiam
cum diceret.Iam non dicam uos seruosh
amicos meos: &alibi. hii sunt fr̃s mei. Mg¬
namq insuꝑ uicisitudinẽ itus conferens
gaudete in quit & exultate. quod nomina
qua scripta sunt in cęlis. hoc ipso quia an¬
nuente ita conuenit. ꝓpter hanc excellenti¬
in illoꝵ sollempͥnitates. sub una festiuitate
mnerito celebrari: congruum fuerat sicuti
ciinunẽ uitam atq consortiũ cum dño
ibuerunt. Nam & beatus ieronimus hoc
asruens. in marti. logio quod cromatio &e
heliodoro ep̃is edidit: coniunctos eos cen¬
sun ordinare dicens. Sane in prima par-¬
te libelli mei om̃ium apłorum festa opor¬
amnissime scripsimus: ut diebus uariis ñ
uideantur diuidi quos una dignitas apłatꝰ.
inelesti gła fecit eẽ. sublimes. Sedquia mos
ta specialit̃ quo die cȩlo sit natus & corona¬
tuit millo celebretur: nos hodierna die beati
mathiȩ duodecimi apłi natalem tanta uene.¬

Expanded text:
tamen, si in regione Christicolarum omnium festa sanctorum celesitibundo pectore hauserunt: quique etiam am non dicam vos servos, sed amicos meos . Et alibi: Hi sunt fratres mei . Magnamque insuper vicissitudinem illis conferens: Gaudete, inquit, et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Hoc quia ipso annuente ita convenit, propter hanc excellentiam illorum solemnitates sub una festivitate merito celebrari congruum fuerat, sicuti communem vitam atque consortium cum Domino habuerunt. Nam et B. Hieronymus hoc astruens in Martyrologio quod Chromatio et Heliodoro episcopis edidit, conjunctos eos censuit ordinare, dicens: Sane in prima parte libelli mei omnium apostolorum festa opportunissime scripsimus: ut diebus variis non videantur dividi quos una dignitas apostolatus in coelesti gloria fecit esse sublimes. Sed quia moxta specialiter quo die coelo sit natus et coronatus, in illo celebrentur; nos hodierna die B. Matthiae duodecimi apostoli natalem tanta vene
Abbreviated transcription (Latin):
dei constantes fortiter cũ lȩcicia & exulta¬
tione: mortẽ presentem uelut ȩternȩ uitę
principia rapiebant. Deniq cũ priores
quiq iugularentur: reliqui non desidiȩ
aut torpori animos indulgebant: sed psal¬
lentes & ymnos deo cantantes. locũ quisq
sui martyrii expectabat: ut hȩc agentes
etiã extrem os sp̃s in dei laudib exalared.
Ouere mirabilis & om̃i ueneratione di¬
gnꝰ grex ille beatorum turma uirorum
fortiũ. corona splendoris głȩ xp̃i
anc sane coronam preciosior om̃ium.
lapis & gẽma nobilior adornabat:
hanc turmam prȩibat doctor illustriorꝰ
hunc gregem pastor nobilior decorabat
fileas huic nomen est: qui erat ep̃s urbis
tutem de cȩlestibus trahebat: de terrenis
uero quantũ ad scłm ꝑtinet. primis in ro¬
mana re pulica honorib functus: erudi¬
tione quoq liberalium litterarũ & om̃ib
quȩ ad animi uirtutẽ ꝑtinent exercitiis

Expanded text:
i constanter et fortiter cum laetitia et exsultatione mortem praesentem velut aeternae vitae principia rapiebant. Denique cum priores quique jugularentur, reliqui non desidiae aut torpori animos indulgebant, sed psallentes et hymnos Deo canentes, locum quisque sui martyrii exspectabat, ut haec agentes, etiam extremos spiritus in Dei laudibus exhalarent. O vere mirabilis et omni veneratione dignus grex ille beatorum, turma virorum fortium, corona splendoris gloriae Christi! Hanc sane coronam pretiosior omnium lapis, et gemma nobilior adornabat; hanc turmam praeibat ductor illustrior, hunc gregem pastor nobilior decorabat: Phileas huic nomen est, qui erat episcopus urbis tutem de coelestibus trahebat: de terrenis vero, quantum ad saeculum pertinet, primis in Romana republica honoribus fructus. Eruditione quoque liberalium litterarum, et omnibus quae ad animi virtutem pertinent exercitiis,
Abbreviated transcription (Latin):
si saxo immobili unda allideret᷑ garrientiũ
dicta respuere: animo ad cȩlum tendere:
dm̃in ocłis habere: parentes & ꝓpinquos
scõs martires ce apłos ducere. Ad erat tunc.
quidam uir agens turmam militum ro¬
manorũ filoromus nomine. Qui cum ui¬
deret fileam circundatũ lacrimis ꝓpin qͦ-¬
rum & prȩsidis calliditate fatigari. nec ta-¬
men flecti aut infringi ullatenus posse:
exclamat. Quid in aniter & suꝑfluo con-¬
stantiã uiri temptatis: quid eum qui
fidem deo seruat. infidelem uultis efficeree
Quid eum cogitis negare diñ: ut hominib
ac quiescat: Nonuidetis quod auies eius
ur̃a uerba non auditint: quod ccłi enis
uras lacrimas non uidente Quo modo po¬
test terrens lacrimis flecti: cũnis ocłi cȩle¬
stem głam contuentin: Post hȩc dicta cun¬
ctoꝵ ira infiloromũ uersa: unam eandẽ
q eum cum filea subire sententiam poscunt:
Quib libenter annuens iudex: utrunq ple-¬
cti capite iubet. Cumq exissent & irent ad

Expanded text:
si saxum immobile unda allideretur, garrientium dicta respuere, animos ad coelum tendere, Deum in oculis habere, parentes et propinquos sanctos martyres et apostolos ducere. Aderat tunc quidam vir agens turmam militum Romanorum, Philoromus nomine, qui cum videret Phileam circumdatum lacrymis propinquorum, et praesidis calliditate fatigari, nec tamen flecti aut infringi ullatenus posse, exclamat: Quid inaniter et superflue constantiam viri tentatis? Quid eum, qui fidem Deo servat infidelem vultis efficere? Quid eum cogitis negare Deum ut hominibus acquiescat? Non videtis quod aures ejus vestra verba non audiunt, quod oculi ejus vestras lacrymas non vident? Quomodo potest terrenis lacrymis flecti, cujus oculi coelestem gloriam contuentur? Post haec dicta, cunctorum ira in Pholoromum versa; unam eamdemque m, eum cum Philea subire poscunt. Quibus libenter annuens judex, utrumque plecti capite jubet. Passi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut sedenti ꝓ tribunalib seuissimo p̃sidi
offerebantur innumeri fideliũ popłi: quo¬
rum ille singłos ꝑ ordinẽ confessos se xp̃i¬
ne prȩmissa: ille inhumanus &e crudus. nec
multitudinis contemplatione: nec uirtutis
eorũ magnanmitate ꝑ motus: duci nichi¬
lominus om̃s & cedi capite iubet. Egredi¬

Expanded text:
ue pro tribunalibus saevissimo praeside, offeruntur innumeri fidelium populi. Quos ille singulos per ordinem confessos se Christijicerent, ille inhumanus et crudus, nec multitudinis contemplatione, nec virtutis eorum magnanimitate permotus, duci nihilominus omnes et caedi capite jubet. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
stris. Replent subito stadium: circundant ȩc¬
cłeam martirũ in medio sitam: circũ eunt se¬
pius oblustrant: & diuinȩ uirtutis ad eẽ eis
custodiam sentientes: ꝓcul ab eoꝵ corporib
abscedunt. Sedilico furor qui reprimebatur
inbeluis: transit in homines. Nlemo presentẽ¬

Expanded text:
stris, replent subito stadium, circumdant ecclesiam martyrum in medio sitam, circumeunt saepius et oblustrant; ac divinae virtutis adesse eis custodiam sentientes, procul ab eorum corporibus abscedunt. Sed illico furor, qui reprimebatur in belluis, transit in homines: gladiis e
Abbreviated transcription (Latin):
diebus partẽ aliquã palati incendio
conflagrari. Hoc imꝑator anr̃is factum
falsa suspitione prȩsumpsit. In quo ines¬
mabili furore succensus: iubet om̃s nrõs
a ceruatim collectos alios gladio obtrung¬
re: aliosignib conflagrare: sedin illis ꝑdi

Expanded text:
iquam partem palatii incendio conflagrari. Hoc imperator a Christianis factum falsa suspicione praesumpsit. Ex quo inaestimabili furore succensus, jubet omnes Christianos acervatim collectos alios quidem gladio obtruncari, alios ignibus conflagrari. Horum pri
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ statu congregationibq manentibus
indulget. interim eos quiimmili
tantũ gentilium ꝑse¬
qutionib pulsari. Sed cum nullus ex hoc
clementiȩ eiꝰ intellectus popłis redderetur:⁊
quin pocius uelut ignorantes dm̃ absq di¬
iuna ꝓuidentia res agi ducerent. & ꝑ hoc
eo magis ꝑsisterent in malis suis: atq ip¬
si qui duces popłi uidebantur &e princi¬
pes diuini mandati immemores effecti.
aduersum se in inuicẽ contentionib telo.
liuore. suꝑbia. inimicitiis atq odiis inflã¬
marentur. ita ut tirannidem pocius quã
sacerdotiũ tenere se crederent: xp̃ianȩ hu¬
militatis & sinceritatis obliti sacra mysteria
ꝓfanis mentib cȩlebrarent: tunc demum
iira filiȩ syon. & deiecit de cȩlo głam ifra-¬
el nec rememoratus ẽ scabellum pedum su¬
oꝵ indie irȩ suȩ. Et sicut iterũ dicit sũmer¬
sit dñs omnẽ decorem israel: & om̃s mache¬

Expanded text:
Ecclesiae statu, congregationibusque manentibus, Ecclesiae statu, congregationibusque manentibus, indulget interim eos qui erant tantum gentilium persecutione pulsari. Sed cum nullus ex hoc clementiae ejus intellectus populis redderetur, quin potius, velut ignorantes Deum, absque divina Providentia res agi ducerent, et per hoc eo magis persisterent in malis suis, atque ipsi, qui duces populi videbantur, et principes divini mandati immemores effecti, adversus se invicem contentionibus, zelo, livore, superbia, inimicitiis, atque odiis inflammarentur, ita ut tyrannidem potius quam sacerdotium tenere se crederent, Christianae humilitatis et sinceritatis obliti, sacra mysteria profanis mentibus celebrarent, tunc demum, in ira filiam Sion; et dejecit de coelo gloriam Israel, nec rememoratus est scabelli pedum suorum in die irae suae. Et sicut iterum dicit, submersit Dominus omnem decorem Israel, et omnes mace
Abbreviated transcription (Latin):
pus plurimum ȩccłarum status incremen¬
tis ꝓsperiorib augebatur. & gła earum ter¬
ris excedens: & cuncta suꝑ eminens festinare
uidebatur ad cȩlum. Nulla enĩ occurrebat
inuidia: nullus luior nequissimi demonis
obuiabat: qm̃ quidem cȩlestis dexterȩ fulci¬
ebatur auxilio populus. etiam tum bene de
deo ꝓpietatis cultu & iusticiȩ obseruatione
ꝓmeritus. Uerum ubi exmulta libertate multa¬
q indulgentia uiciati sunt mores &e discipli¬
& aduersum nos met ipsos intestina p̾lia cõ¬
mouemus: dum uerborũ iaculis ꝓximorũ
corda terebramus dum princeps cum prin-¬
cipibus: popłi cũ popłis. seditiones & certa¬
mina concitamus: dum simulatio inuul¬
tu. dolus in corde. fallacia ꝓfertur in uerbis:
& malori ꝑ singula cumulus intumescit:
diuina ꝓuidentia iacturam disciplinȩ po-¬
pulo suo illatam explurima pace & nimia
sui lenitate ꝑspiciens. aggreditur primo
sensim refrenare lapsantes: & integro adhuc

Expanded text:
pus plurimum Ecclesiarum status incrementis prosperis augebatur, et gloria earum terris excedens, et cuncta supereminens, festinare videbatur ad coelum. Nulla enim occurrebat invidia, nullus livor nequissimi daemonis obviabat, quandoquidem coelestis dexterae fulciebatur auxilio. Populus etiam tunc bene de Deo pro pietatis cultu et justitiae observatione promerebatur. Verum ubi ex multa libertate multaque indulgentia vitiati sunt mores, et discipliet adversum semetipsos intestina praelia commovent, dum verborum jaculis proximorum corda terebrant, dum principes cum principibus, populi cum populis, seditiones et certamina commovent, dum simulatio in vultu, dolus in corde, fallacia profertur in verbis, et malorum per singula cumulus intumescit, divina Providentia jacturam disciplinae populo suo illatam ex plurima pace et nimia sui lenitate perspiciens, aggreditur primo sensim refrenare lapsantes, et integro adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cum assistentes ministri interrogarent si¬
gulos si forte sacrificaturi uellent dimita
tam uiri quam mulieres ne in terrogare se
quidem patiebantur:: sed ultro uel flammo
irruere uel cedentib gladiis certatim obies¬
tare ceruices. Cunq iam ipsis spectatoribus
nimietas crudelitatis horresceret: ministi
scelerum partem popłi nauiculis in iectam
in medium pelagus abducunt: ibiq in sen¬
tentia fidei ꝑsistentes prȩcipitabantur inꝓ
fundum. Intantum uero apud cos rabies
crudelitatis exarsit: ut regios puerosmarti¬
res effectos. cum scđ̾m humanitatis ordinẽ fu¬
sent sepulturȩ mandati effoderent
denuo: & corpora eorũ ꝓicerent in ma¬
re hoc dicentes: ne forte dii efficiantur xp̃u¬

Expanded text:
cum assistentes ministri rogarent singulos, si forte sacrificaturi vellent dimitti, tam viri quam mulieres ne interrogari se quidem patiebantur, sed ultro vel flammis irruere, vel caedentibus gladiis certatim objectare cervices. Cumque jam illis ipsis spectatoribus nimietas crudelitatis horresceret, ministri scelerum partem populi naviculis injectam in medium pelagus abducunt, ibique in sententia fidei persistentes praecipitant in profundum. In tantum vero rabies crudelitatis apud eos exarsit, ut regios pueros martyres effectos, cum secundum humanitatis ordinem fuissent sepulturae mandati, effoderent denuo, et corpora eorum projicerent in mare, dicentes: Ne forte efficiantur