comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. et cognitus est in u̾bis fideł. qi ii.¬
dit dñm lucis. et inuocauit dñm om̃ipo¬
tentem inobpugnando hostes circunstã¬
tes undiq. in oblatione munolan einto¬
fecit uocem suam. et contriuit om̃s pͥnci¬
pes tyrioꝵ. et om̃s duces philistiim⁊ añ
tempus finis uite sue et seculi testimoniũ
p̃buit in conspectu domini ⁊ xp̃i. Pecuni¬
as ⁊ usq ad calciam̃ta et ab om̃i carne
non accepit. et non accusauit illũ homo
et post hoc dormunit ⁊ notum fecit regi.
et ostendit illi finem uite ¶Significat eim¬

Expanded text:
a et cognitus est in verbis suis fidelis quia vidit Deum lucis et invocavit Deum potentem in obpugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri invifecit vocem suam, et contrivit principes Tyriorum, et omnes duces Philisthiim; et ante tempus finis vitae suae et saeculi testimonium praebuit in conspectu Domini, et Christi; pecunias et usque ad calceamenta ab omni carne non accepit, et non accusavit illum homo. Et post hoc dormivit et notum fecit regi, et ostendit illi finem vitae suae, et e
Abbreviated transcription (Latin):
ferit monstra. et in morte mirabilia o¬
ꝑatus est. In omnib istis non penituit
populus: et non recesserunt a peccatis
sius. usꝙ dumꝰ ab ie si sunt de terra sua.
et disꝑsi sunt in omnẽ terram. et r̾eli¬
cta est gens ꝑ pauca: et princeps in do¬
mo dauid. Quidam ip̃orum fecerunt ꝙ
placeret deo. alii aũ multa concluserũt
et fodit ferro tupem. et edificauit ad aqͣ
puteũ. In dieb eius ascendit sennache¬
rit. et misit rapsacẽ. et sustulit manũ
suam contra illos. et extulit manũ su
am insyon. et suꝑbus factus est poten¬
tia sua. Tunc mota sunt corda ⁊ manꝰ
ip̃oꝵ. et doluer̃t q̃i parturientes mu¬
lieres. ⁊ inuocauerunt dnm̃ misericor¬
dem. et expandentes manus extulerc̃¬

Expanded text:
fecit monstra et in morte mirabilia opera ipsius in omnibus istis non paenituit populum et non recesserunt a peccatis suis usque dum deiecti sunt de terra sua et dispersi sunt in omnem terram et relicta est gens perpauca et princeps in domo David quidam ipsorum fecerunt quod placeret Deo alii autem multa commiserunt et fodit ferro rupem et aedificavit ad aquam puteum in diebus ipsius ascendit Sennacherim et misit Rapsacen et sustulit manum suam contam in Sion: et superbus factus est potentia sua. Tunc mota sunt corda et manus ipsorum, et doluerunt quasi parturientes mulieres et invocaverunt Dominum misericordem. Et expandentes manus extuler
Abbreviated transcription (Latin):
reges ad penitentiam et
pphras facis successores pꝰtt
Qui receuntus es inturbine
ignis. in curruequoꝵ ig
iuiidiciis tempoꝵ lenire
irailundiã dñi. conciliare
cor pr̃is ad filiũ. ⁊ restitue¬
re trib iacob. Beati sunt qui te
audier̃t.⁊ĩ amicitura tua decora¬
ti st̾. Iã nos uita iuiumꝰ tantũ
pꝰ mortẽ aũ noneritnle nom̃

Expanded text:
reges ad penitentiam: et prophetas facis successores post te. Qui receptus es in turbine ignis in curru equorum igjudiciis temporum lenire iracundiam Domini; conciliare cor patris ad filium, et restituere tribus Jacob. Beati sunt qui te viderunt, et in amicitia tua decorati sunt; nam nos vita vivimus tantum, post mertem autem non eri
Abbreviated transcription (Latin):
gnum salomonis. ⁊ dabo tibi .x.
tribus. Porro una trib remane¬
bitei ꝓp seruũ meum daito.
iuolendo corrupit.⁊ una trib
cum solodauid remansit. dum
inregula catholice fidei ꝑman¬
sit. quiaunus deus. un afides.
unum baptisma.

Expanded text:
gnum Salomonis, et dabo tibi decem tribus. Porro una tribus remanebit ei propter servum meum David violanda corripuit. Et una tribus cum sobole David remansit, dum in regula fidei catholicae remansit. « Quia unus Dominus, una fides, unum et baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
pullulant de loco suo. et nomen eoꝵ per¬
manet in eternum. ꝑmanens ad filioᷤ fi¬
illoꝵ sc̃ oꝵ: Dilectus a domino deo
imꝑium. et unxit pͥncipes in gente sua.¬
In lege domini iudicauit congregationẽ.¬
et uidit dm iacob. et in fide sua ꝓbatꝰ est

Expanded text:
pullulent de loco suo et nomen eormanet in aeternum permanens ad filios igloria dilectus a Domino suo erium et unxit principes in gente sn lege Domini iudicavit congregationenus Iacob et in fide sua probatus est
Abbreviated transcription (Latin):
duxit inullos famem et iitates¬
illumt inuidia sua pauci fcĩ sunt.
lum. et deiecit a se ignemterre.
Sic ampliatus est helyas in mira¬
bilib suis. Et quis pot̾ similiter

Expanded text:
duxit in illos famem et iillum invidia sua pauci facti sunt lum et deiecit a se ignem terrae sic amplificatus est Helias in mirabilibus suis et quis potest similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃ia fidelis inuen¬
tus est. ⁊ ab om̃i aua¬
ritia alienus. dormi¬
uit in pace. ⁊ pꝰ mortẽ
apparenis sauli casũ
fiturũ p̃dixit. Mysti¬

Expanded text:
 omnia fidelis inventus, et ab omni avaritia alienus, dormivit in pace, et post mortem suam apparens Saul, casum illi futurum praedixit. » Mysti
Abbreviated transcription (Latin):
głari tibi qui sustulisti
mortuum ab inferis de
sorte mortis in u̾bo dñi d̾r
Qͥ deiecisti reges ad ꝑnitiẽ
et confregisti facile poten¬

Expanded text:
ari tibi? Qui sustulisti mortuum ab inferis, de sorte mortis in verbo Domini Dei. Qui dejecisti reges ad perniciem, et confregisti facile poten
Abbreviated transcription (Latin):
dauid cõmemo¬
rat. de quib lib
menon plenis¬
sime: narrant.
liis isrł cũm leonib lusit: quasi
cum agnis. in ursis similit̾ fecit sicut
agnis ouiũ. In iuuentute sua numqͥd
non cccidit gygantẽ et abstulit᷑ pprobͥ¬
um de gente: In tollendo manum in saxo
funde deiecit exultationẽ golie. ubi inuoca.¬

Expanded text:
David commemorat, de quibus liber menon plenissime narrant.liis Israhel cum leonibus lusit quasi cum agnis et in ursis similiter fecit sicut cum agnis ovium in iuventute sua numquid non occidit gigantem et extulit obprobrium de gente in tollendo manum in saxo deiecit exultationem Goliae ubi invoca
Abbreviated transcription (Latin):
Melior est pauꝑ ⁊ c̃.
auditor u̾bi dei siea
que in scͥpturis in¬
telligit oꝑando ꝑfi¬
cit: quam eruditꝰ¬
si inhis que caute
intelleñt: ad hesim¬
p̃dicandam labia
decorquet.

Expanded text:
Melior est pauper. Melior uditor verbi Dei, si ea, quae in Scripturis inelligit, operando proficit, quam erudithis, quae caute intellexerit, ad hdicandam labia detorquet.
Abbreviated transcription (Latin):
Os autem impioꝵ oꝰ¬
ꝑit iniquitates.Me¬
moria iusticum laus¬
dibus. et nomen im¬
pioꝵ putrelcet. Sa¬
piens corde precepta
suscipiet. stultus ce¬

Expanded text:
os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus: et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: et stultus c
Abbreviated transcription (Latin):
ne re disponunt. Solent suꝑbi
indignantes labia mordere. at
attonitis oculis praua cogita¬
tice ducit eũ qui sic mala que
facit inquirit. ut que maloꝵ
Melior est patiens. ⁊c̃. Minor

Expanded text:
rare disponit. Solent enim superbi indignantes labia mordere, solquia attonitis oculis prava cogitare dicat eum qui sic mala quae faciat inquirit, ut quae se inMelior est patiens viro for
Abbreviated transcription (Latin):
cuatio cessare faciet pͣeceat᷑a maxima. Et ma¬
lum quod uidi sub sole qua si ꝑ errorem eg̃.¬
diens a facie principis postum stultum in
dignitate sublimi. et ditucei secere. deorsũ.
nueiie uiisetuos inequis. et pncipes ã¬
ir pca bulantes quasi seruos suꝑterram.¬
urn Qui fodit forleam: iucidĩt i ea.

Expanded text:
eccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Qui fodit foveam, incidet in eam:
Abbreviated transcription (Latin):
tui ne maledixeris duiti. quia et aneͦ¬
celi pontabunt uocem cuam. et qui
habet pentuas aniuntiabit sententiã.
aquas. quia post multa tempora nͥiine:

Expanded text:
tui ne maledixeris diviti: Quia ali portabit vocem tuam, et qui habet pennas annuntiabit sententiam. aquas: quia post multa tempora in
Abbreviated transcription (Latin):
nerabutui ab els. Si retrusum fuerit
fertum et hec non ut pͣruuis. sed he¬
betatum fu̾it: nulto sabor exacueͤ¬
tsuꝰ ẽt post industriam seqiuuai sa¬
ꝑientia. Si mordeat serpens insi¬
lentio: nichil eo iius habet: qui

Expanded text:
nerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum fuerit; multo labore exacet post industriam sequpientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui
Abbreviated transcription (Latin):
Su̾rge ꝓ. Cum de corruptionis corpore edu¬
citur ei ymb̃ transiit. quia p̃sentis uite tor¬
por abscessit. et ad contemplandum deum
in sua sub̃a edricitur. neciam u̾boꝵ gutce
sunt necessarie. ut pluia p̃dicationis
debeat infundi. slam quod nunus audi¬
re potrit: amplius uidebit. Tunc apꝑa¬
rent flores in t̾ra. qñ de et̾na batitudi¬
nis uita q̃dam suauitatis pͥmordia p̃¬
gustare anima ceꝑit. qĩ iam in florib
odoratur: exiens. qd̾ postquam eg̃ssa fñit
in fructu ubuis habebit. Tempꝰ putati¬
onis ad. strã putatio tunc euenit. qñ in¬
fructuosam ac noriam corruptionem¬

Expanded text:
Cum jam de corruptionis corpore educitur, ei imber transiit, quia praesentis vitae torpor abscessit, et ad contemplandum Deum in substantia educitur, nec jam verborum guttae sunt necessariae, ut pluvia praedicationis debeat infundi. Nam quod minus audire potuit amplius videbit. Tunc enim apparent flores in terra, quando de aeterna beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit quae jam in floribus odoratur exiens, quae postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Tempus amputationis advenit. Nostra amputatio tunc evenit, quando infructuosam ac noxiam corruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
ctione spũali. in celestib in xp̃o. qͥ in
remuneratione audiant. Uenite bñd̾̃.
⁊c̃. S et ad litteram sepe contigit. eos
qui aliena diripuint ad ultimũ ino¬
pia consumi. at illos qui sua largum
etiam bonis habundare terrenis
hinc exhortaturus ad philosophiam
qualiter ipse sapientiam sit a patre edo

Expanded text:
in coelestibus in Christo, qui in remuneratione audient: Venite, benedicti, , etc. Sed ad litteram saepe contingit eos, qui aliena diripiunt, ad ultimum inopia consumi; at illos qui sua largiuntur, etiam bonis abundare terrenisHinc exhortaturus ad philosophiam, qualiter ipse sapientiam sit a patre edo
Abbreviated transcription (French):
nem seinitam bonam Si intraũit
sapientia cortuũ. et scientia anime
tue placuerit.consiluim custodiet
te. et prudentia seruabit te. ute¬
qui ꝑu̾sa loquitur. Qmi relinquͣt

Expanded text:
nem semitam bonam. Si intraverit sapientia cor tuum, et scientia animae tuae placuerit; consilium custodiet te, et prudentia servabit te; ut equi perversa loquitur. Qui derelinq
Abbreviated transcription (Latin):
uita carnium. ⁊ c̃. ꝑ camẽ infir¬
ma. ꝑ ossa fuma.Simentis in¬
nocentia custoditur. ⁊ si qua fo¬
tis infirma sunt: qñq roborã¬
tur. Unde subdit. Putredo os.
inui. quia ꝑ liuoris uitiũ ante¬
dei oculos ꝑeunt ea. que huma¬
nis cenlis fortia uidentur. Ossa
enim ꝑ inuidiam putrescere ẽ

Expanded text:
ita carnium. Per carnem infirma, per ossa firma. Si mentis innocentia custoditur, etsi quae foris infirma sunt, quandoque roborantur; unde subdit: Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante oculos Dei pereunt ea quae humanis oculis fortia videntur. Ossa enim per invidiam putrescere, est
Abbreviated transcription (Latin):
Parabole grece: latine similitudines. qd
uocabulũ iõ salomon buic oꝑi imposuit
ut non iuxta litteram intelligamꝰ q̃ dic̃.
Inquo dnm parabolice turbis locuturum
significat. sicut ⁊ nomine suo et regno pa¬
cifico: regnum xp̃i et eccłie. de qͣuo. Mul¬
tiplicabitur eius imꝑium. ⁊ regni eius ñ
erit finis. Suꝑ soluim dauid. ⁊ suꝑ reg¬
num eius sedebit: sicut templi constructi

Expanded text:
παράβολη Graece, Latine similitudines; quod vocabulum ideo Salomon huic operi imposuit, ut non juxta litteram intelligamus quae dicit: in quo Dominum parabolice turbis locuturum significat, sicut et nomine suo regno pacifico, regnum Christi et Ecclesiae; de quo: Multiplicabitur ejus imperium, et regni ejus non erit finis. Super solium David, et super regnum ejus sedebit
Abbreviated transcription (Latin):
potestate corruere. fit enim
int̾dũ ut qui sub adolescen¬
tulo sapiente fu̾int si sine
merore sint: ita tam̃ e utcũ
sene ande uͥsati sint. Qui enĩ
postea nati sunt. qr mala p̃ti¬
ta nescierunt. nec adolescen¬
tem laudare possunt. qui post
resurrexit abducti oppinione ꝑ¬

Expanded text:
potestate sua corruere. Evenit enim interdum ut hi qui sub adolescentulo sapiente fuerint, absque moerore sint: ita tamen ut sub sene rege ante versati sint. Qui enim postea nati sunt, quia mala praeterita nescierunt, nec adolescentulum laudare possunt, qui postea consurrexit, abducti opinione p
Abbreviated transcription (Latin):
ł alios scos. qui et se ip̃os pͥmũ.
deinde et eccłiam sibi subditam
bene regere scuint. legum con¬
ditores. auctores utruisꝙt. et
preceptores ⁊ rectores appellat.
Qui utiꝙ om̃s non unsi ꝑ sapi¬
entiam ut essent aliquid hñt.
suꝑbas. opes excelsas dicit. Ut
celestia dona significet. Grece e
apparens dicitur.⁊ iõ recte sapi¬
entia opes ⁊ ꝑfanos secum ẽẽ
dicit. quia quidquid donoꝵ
fidelib celitus datur: cunctis
inculcat. Nam terrenas opes
et głam sepuis hñt iniusti.
slos aũ ĩ resurrectione sicut
petrus ait: nouos celos et no¬
uam terram. ⁊ ꝑmissa ipsuis
expectamus. ĩ quib iustitia.¬

Expanded text:
 alios sanctos, qui et seipsos primum et deinde Ecclesiam sibi subditam bene regere sciunt: Legum conditores, auctores utriusque Testpraeceptores ac rectores appellat. Qui utique omnes non nisi per sapientiam, ut essent aliquid, habent. superbas opes excelsas dicit, ut coelestia dona significet, Graece eapparens dicitur, et ideo recte sapientia opes Yperephanas secum esse dicit, quia quidquid donorum coelitus fidelibus datur, cunctis inculcat. Nam terrenas opes et gloriam saepius habent injusti, nos autem in resurrectione, sicut Petrus ait, novos coelos et novam terram et promissa ipsius exspectamus , in quibus justitia
Abbreviated transcription (Latin):
morte monetur. Ante mortẽm benefaca¬
mico tuo. et scđm iures tuas exporrigẽs
dapauꝑi. slon defrauderis a die bono. et
uuticula dieibomi non te pretereat. sson¬
ne alii relinques dolores et labores tuos:
In diuisione sortis daet acupe et uistific̃a
animam tuam. Ante obitum tuum oꝑar
uistitiam. quoniã non est apud inferos
ueterascet. et sicut olei fts in¬
arbore uridi alia generantur. et alia del¬
cuntur. sic generatio carnis et sangnis
alia finitu. et auemascitur. Omne opꝰ
corruptibile in fine defut et qui illud
oꝑatur: uit᷑ cum slio. et oine opusele¬

Expanded text:
morte morietur ante mortem benefac amico tuo et secundum vires tuas exporrigens da pauperi non defrauderis a die bono et particula boni doni non te praetereat nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis da et accipe et iustifica animam tuam ante ojustitiam, quia non est apud inferos veterascet, et sicut folium fructifarbore viridi. Alia generantur, et alia dejiciuntur: sic generatio carnis et sanguinis, alia finitur, et alia nascitur. Omne opus corruptibile in fine deficiet: et qui illud operatur, ibit cum illo. Et omne opus ele
Abbreviated transcription (Latin):
tici. uel catholici numiis flagitiis
peccatoꝵ constringuntur. cum in¬
cessabili augmento sue prauita¬
tis intereunt. Qui enim funem
facit torqñdo semꝑ. ⁊ inuoluendo
fidem fidib uinget. talis est tor¬
titudo oꝑmi maloꝵ. tales libriħe¬
ticoꝵ. in quib prauis praua nec¬
tentes. uł aliud scribendo. quam
quod se artuis obligent agunt.

Expanded text:
tici vel Catholici publicis flagitiis suorum constringuntur, cum incessabili augmento suae pravitatis intereunt, qui enim funem facit torquendo semper et involvendo fides fidibus auget. Talis est et tortitudo operum malorum. Tales libri haereticorum, in quibus prava pravis nectentes, non aliud scribendo quam quo se arctius obligent, agunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝑatum responsum uidicantil
acciꝑent.⁊ tusticos ł pastores inso.¬
lita urbis edifitia non stupefacerẽt.
¶Syndonem f. In linteo sindonis sub
lia in linteo monstratur. qr pecc̃oꝵ
anime misericordit̾ aggregate in
blande fidei quiete continentur. hãc
igitur sindonẽ eccłia fecit. ⁊ uendi¬
dit. quia fidem quam credendo texu¬
erat: loqñdo dedit. ⁊ ab infidelibus
uitam recte conu̾satioĩs accepit. q̃
et cananeo cingulũ tradidit. quia
ꝑ rigorem demonstrate iuistitie flu¬
ra oꝑa gentilitatis astrĩxit. ut qd̾
p̃cipitur uiuendo teneatur. Sint

Expanded text:
tinuo responsum judicantis acciperent, et ne rusticos vel pastores insolita urbis aedificia stupefacerent, etc. In lineo sindonis subtlia in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipitur vivendo teneatur: Sint
Abbreviated transcription (Latin):
Salomon .i pacificuis. quia i regno enis pax
ꝑquam futura pax eccłie figurabatur. ydida.i.
Dilectus. ⁊ significat illum de quo dr. Spetiosus
nator ⁊ significa. illum qui rationabilit̾ erat al¬
locuturus. ⁊ congrazaturus eccłiam. Iuxta nũm
tum docet de solo amore dei: ut requiescat inter
brachia sponsi. unde ⁊ canticũ canticoꝵ d̾r. sua
camur uirtutib. domino coniungimur. Simi¬
liordine etiã pħi institutiones suas ponunt.
primũ ethicam docent. postea physicam. ut quẽ
in his profecisse uident. ad theoricã usꝙ ꝑduct̾.¬

Expanded text:
Salomon, id est pacificus, quia in regno ejus pax per quam futura pax Ecclesiae figurabatur, Idida, id est dilectus, et significat illum de quo dicitur: Speciosusnator, et significat illum, qui rationabiliter erat allocuturus, et congregaturus Ecclesiam. Juxta numerum tum docet de solo amore Dei, ut requiescat inter brachia sponsi. Unde et Canticum canticorum dicitur sua tamur virtutibus, Domino conjungimur. Simili ordine etiam philosophi institutiones suas ponunt. Primum ethicam docent, postea physicam, et quem in his profecisse vident, ad theoricam us
Abbreviated transcription (Latin):
uiro cõ assidiuis esto. quenicumꝙ cognou̾is obseruã¬
tem tuuorem dei. cuius anima est scd̃m aĩam tuam.
Qmc qneeubabit in tenebris. nonꝰ condolebit tibi.
et cor boni consilii statenecum. Nlon est enim tibi aluid
plus ilo. Añuma uiri sanctre muntiat ali¬
quando uera: quam septem eucueto¬

Expanded text:
iro sancto adsiduus esto quemcumque cognoveris observantem timorem Dei cuius anima est secundum animam tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et cor boni consilii statue non est enim tibi aliud pluris illo anima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem ci
Abbreviated transcription (Latin):
honorauit patrem infiliis. ⁊ iudicium
matris exquirens firmauit in filios.
diligit deum exhorabit pro¬
⁊ abstinet apecca
amitnen audietur. Et sicut quithe
sauriat: ita et qui honori¬
ficat matrem suam.¶¬

Expanded text:
honoravit patrem in filiis: et judicium matris exquirens in filios. Qui diligit Deum: exorabit pro abstinet a peccaum exaudietur. et sicut qui urizat ita et qui honorficat matrem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
spũ et ab amore t̾renoꝵ in suꝑna tsanlatã
sentio. ac si in cellam umariam introducta
noui sim meri odore ⁊ poculo refecta.

Expanded text:
u et ab amore terrenorum in superna translatam sentio, ac si in cellam vinariam introducta, novi sim meri odore et poculo refecta.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aꝑte aũ solomon de fenestͣ
domus sue: se ꝑ cancellos pro¬
spexisse dicit: ut ꝑuuloꝵ ge¬
sta diuidicaret. Quienim de
fenestra ꝑ cancellos ꝓspicit:
ip̃e quidem ea que foris agũ¬
tur plene confiderare sufficit:
nec tam̃ ip̃m qui foris sunt
intra degentẽ aspitiunt.¬

Expanded text:
Apte autem Salomon de fenestra domus suae se per cancellos prospexisse dicit, ut parvulorum gesta dijudicaret. Qui enim de fenestra per cancellos prospicit, ipse quidem ea quae foris aguntur, plene considerare sufficit, nec tamen ipsum qui foris et infra degunt aspiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
serua mandata mea et uiues. et
legem meam quasi pupillam ocu¬
litui. liga eam inͣdigitis tiuis. scͥr¬
borillam intabuli cordis tui. Die
sapientie soror mea es. et pruden¬
tiam uoca amicam tuam ut custo¬
diat te amuliere extranea. et ab ali¬
ena que u̾ba sua facit dulcia. Deꝰ¬

Expanded text:
serva mandata mea, et vives: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier ant seruum
significat. sicut ibs
hic. homo natui de
fortis ⁊ dascretus uo¬
catur. Mulier mens
infirma ⁊ in discreta.
⁊ sepe contigit ut dis¬
cretus labatur ĩ cul¬
pam. infirmus exhi¬
beat oꝑationẽ bonã.
s indiscnetus debo¬
nis suis suꝑbiens gra¬
uius cadit᷑. discretus
occasio uirtutis. et
uirtus infirmoꝵ: ec¬
casio peceati. ħ mu¬
lier confundit ĩ ob¬
probrum. qi res cõ¬
¶Qu̾ia om̃s etates
mundi p̃sentes sũt
ei. apud quem ni¬
chil preterit. nicħ
futurum est. ipse
solus reuelat my¬
st̾ia: qui scit singłoꝵ
corda. quia omnes
cogitatus et sermo¬
nes inspicit. onĩa¬

Expanded text:
Mulier aut sexum significat, sicut ibi:hic: Homo natus de fortis et discretus vocatur: mulier mens infirma et indiscreta; et saepe contingit, ut discretus labatur in culpam, infirmus exhibeat operationem bonam; sed indiscretus de bonis suis superbiens, gravius cadit; discretus occasio virtutis, et virtus infirmorum, occasio peccati: haec mulier confundit in opprobrium, quia res digQuia omnes aetates mundi praesentes sunt ei, apud quem nihil praeteritum, nihil futurum est; ipse solus revelat mysteria, qui scit singulorum corda, qui omnes cogitatus et sermones inspicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum sapĩam quam ꝑcepe¬
runt amplectantur. ⁊ discipli¬
ne iurtutum inseruiant. sed
etiam u̾ba prudentie quibus
proficiant ascultent.⁊ soller¬
ter intelligant.

Expanded text:
n solum sapientiam, quam perceperunt, amplectantur, et disciplinae virtutum inserviant, sed etiam verba prudentiae, quibus proficiant, auscultent et solerter intelligant.
Abbreviated transcription (Latin):
seruilis: qui pͥncipium sapientie¬
uel scientie est. amicalis: qui per¬
fectionem sapientie cognuitatur.
Seruilis: pncipiũ sapientie. quia
qui post errata sapere incipit: pri
quo timet filius ne uł in modico
oculos amantissimi patris offen¬
dat. Uderq in futuro cessabit. ca¬
ritas numquam extidet.

Expanded text:
servilis qui principium sapientiae est, et amicabilis qui perfectionem sapientiae comitatur. Servilis principium sapientiae est, quia qui post errata sapere incipit, primquo timet filius, ne vel in modico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam excidet.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit econtrario de
stultis. qr sap̃iam
recti dogmatis. et
ł pure conu̾satioĩsn
modo ñ assecuntur:.
h ⁊ nosse contendet:

Expanded text:
Dicit e contrario de stultis quod sapientiam recti dogmatis et m purae conversationis non modo non assequantur, sed et nosse contemnant.
Abbreviated transcription (Latin):
Audiens sa. ostendit nemi¬
nem tam sapientem in
hac uita qui il possit sapi¬
entior ẽẽ etiã distis minoꝵ.
Audiuit regina sabba salo¬
monem. minor maiorem.
⁊ sapientior rediit. Audunt
moyses socͤrum multo in.¬
feriorẽ.⁊ sapientior fc̃s est.
Quid ergo ait. Audiens sa.

Expanded text:
apientior. Ostendit neminem tam sapientem in hac vita, qui non possit sapientior esse etiam dictis minorum. Audivit regina Saba Salomonem minor majorem, et sapientior rediit. Audivit Moyses socerum multo inferiorem, et sapientior factus est.Quod ergo ait, Audiens sapi
Abbreviated transcription (Latin):
cauere. Uñ. ⁊ ecce timor dommni:
ipse est sap̃ia. et recedere a malo
sine timore. Timor enim domini
sc̃s ꝑmane̾ns in seculũ seculi.
ip̃e est fidei firmam̃tum. carita¬

Expanded text:
cavere. Unde, Et ecce timor Domini ipse est sapientia, et recedere a malo fectione. « Timor enim Domini sanctus permanens in saeculum saeculi. » Ipse est fidei fundamentum, ipse charita
Abbreviated transcription (Latin):
morem dñi quo timet quis: in¬
cipiens oꝑa iustitie. ne districtus
uidex se minus castigatum inue
ertpe aĩam meam. hanc ħebat
qui dixit. Quis nos separabit
a caritate ip̃i. Tribulatio an

Expanded text:
mor Domini . Quo timet quisque incipiens opera justitiae, ne veniat districtus Judex, et se minus castigatum inveneripe animam meam . Quam habebat qui dixit: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an
Abbreviated transcription (Latin):
Uent̾ .i. mouis ⁊ fluxa pais int̾ nos.
Uel uentͥs nomine cor designat᷑.
qr sicut cibi in uentre. ita cogita¬
tiones in corde excocuntur. cor cõ¬
tremiscit si facere recusat ꝓ ꝓri¬
mis qd̾ dens fecit ꝓ inmicis.
Digiti .i. discreno in solo contutis
suꝑne retributionis. non ꝓhuma¬
no cõmodo ostendatur oꝑat. Sic̃
enim ĩ manu sunt discreti digiti.
sic in oꝑib oportet discretionem
adhiberi. aliquando ñ ualent:¬

Expanded text:
est molles et fluxa pars inter nos; vel, ventris nomine cor designatur, qui sicut cibi in ventre, ita cogitationes in corde excoquuntur. Cor contremiscit, si facere recusat pro proximis, quod Deus fecit pro inimicis.Digiti, id est discretio, ut solo contuitu supernae retributionis, non pro humano commodo ostendantur operari. Sicut enim in manu sunt discreti digiti: sic in operibus oportet discretionem adhiberi, alioquin non valent
Abbreviated transcription (Latin):
liquid de dius con¬
secrare. post ea autẽ
quam uotum fecit
penitentiã egit ⁊ qͥa
utroꝙ et eos uideli¬
cet. quia sua uota
contempnunt. ⁊ eos
qui ut sua uota com¬
pleant scõs ꝑsecũ¬
tur. dampnatio ma¬
dissipat ĩpios rexsa.¬

Expanded text:
liquid de suis conservare. Postea autem quam votum fecit poenitentiam agit: et quia utrisque, et eis videlicet qui sua vota contemnunt, et eis qui ut sua vota compleant sanctos persequuntur, damnatio reDissipat impios rex sa
Abbreviated transcription (Latin):
coi siecitimens aliquem ueniam dabas pecc̃s
uioꝵ. Quis enim dicet tibi quid fecisti: Aut
quis stabit contra iudiciun tuum: arit q
in conspectueu eouindex iniquorũ
hominum: aut quis tibi imputabit si ꝑie¬
rint nationes quas tu fecisti: Nec enun est
hil ouos ꝑdidisti Cum ergo scis iustus:. Euie orina¬

Expanded text:
o nec timens aliquem ueniam dabas peccatis eorum. quis enim dicet tibi: quid fecisti? aut quis stabit contra judicium tuum? aut quis in conspectu tuo veniet vindex iniquorum hominum? aut quis tibi imputabit si perierint nationes quas tu fecisti? Nec enim est his quos perdidisti. Cum sis ergo justus, juste omn
Abbreviated transcription (Latin):
gredimi ordine post enarrata regꝰ
dna ipãm quoꝙ spẽm ⁊ orna¬
tum eius p̃dicare incipit. et ad
dendus est ordo. ⁊ successus hꝰ
instituta. p̃latis iudicib aliis

Expanded text:
ro ordine post enarrata regis dona, ipsam quoque speciem et ornaum ejus praedicare incipit, et ad dendus est ordo, et successus hujus instituta, praelatis, ju
Abbreviated transcription (Latin):
Noli querere fi uidex. ⁊ c̃.
Debet quisq ꝓpͥas uirtutes
ꝑpendere. ⁊ pro quantitate
iuirium: caus am alioꝵ susci¬
pere.nedum delectatur loco
głe: fiat subditis auctor ru¬
ine.⁊ qui grauatur pondere
suaꝵ: uelit fĩ uidex aliena¬
rum culparum.
¶ Non pecces in multi. ⁊ c̃.
Qui rõne poslet. ⁊ liben ar¬
bitrii potestate p̃ualet. sub¬
ditoꝵ insolantia ñ peccet.
s constanter resistat alie¬
ne nequitie. nec putet un¬
pune peccare. s plurimoꝵ
acquiescit uoluntati.

Expanded text:
Noli quaerere fieri judex, etc., . Debet quisque proprias virtutes perpendere et pro quantitate virium, curam aliorum suscipere, ne dum delectatur loco gloriae, fiat subditis auctor ruet qui gravatur pondere suarum, velit fieri judex alienarum culparum. VERS. 7.-- Non pecces in multitudinem. Qui ratione pollet, et liberi arbitrii potestate praevalet, subditorum insolentia non peccet, sed constanter resistat alienae nequitiae: nec se putet impune peccare, si plurimorum acquiescit voluntati;
Abbreviated transcription (Latin):
Isrłntas peccãtes
dignis plagis corri¬
puit deus. ⁊ peni¬
tentes consolatus
est. egyptios et
centi clade ꝑ singu

Expanded text:
Israelitas peccantes dignis plagis corripuit Deus, et poenitentes consolatus est, Aegyptios et centi clade per singu
Abbreviated transcription (Latin):
rantes colebant multos serͣpen¬
tes et bestias suꝑuacuas muisi
sti illis multitudinẽ multoꝵ ani¬
maliũ in uindictam. ut scrueutr
quia ꝑ que peccat quis ꝑhec et torquet.
Non enim ꝑ imposibilis erat om̃peᷤ maͣnus
tua. aue creauit: Obem errantuc exe uba t eũ
iiulat immittere illis multitudinem u¬
soꝵ aut audaces leones. aut noui generis
ira plenoͣs. et ignotas bestias aut uiaporẽ
ignium: spirantes. autooreri fumi pro¬
ferentes. aut horrendas ab oculu scit il¬
las ñsitceiites. quaꝵ ñ solum lesura pot̾at
ilos ext̾minare. s et aspectus ꝑ timorem

Expanded text:
rantes colebant multos serpentes et bestias supervacuas, sti illis multitudinem multomalium in vindictam, ut scirent quia per quae peccat quis, per haec et torquetur. Non enim impossibilis erat omnipotens manusua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem ignium spirantes, aut fumi odorem proferentes, aut horrendas ab oculis scintillas emittentes: quarum non solum laesura poterat illos exterminare, sed et aspectus per timorem
Abbreviated transcription (Latin):
iate. Ostendens ꝑsitim que tunc fuit ꝙ¬
iuloꝵ necares. Cumertitemptati sũt
s cierunt quemadmodum cum ira uidi¬
cati impii tormenta paterentur. hos qui¬
dem tamquam pater monens ꝓbasti. I¬
los aui tanquã rex durus. interiogans cõ¬
dempnasti. Absentes enim et p̃sentes si¬
milit̾ torquebantur. Dimpser. e¬
nm ulos acuo aur fedium: et ge¬
mitus cum mẽmoria p̃titorum. nonn¬

Expanded text:
ate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, qillorum necares. Cum enim tentati sunt, cipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam durus rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duplex enim illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Que est ista. Eccłia gentili ita co firmit̾
instituta usꝙ quaꝙ multiplicitate siu
diffusa ⁊ ꝓducta ꝑ gradus et successiones
suas usꝙ ad nouissima temꝑa. ulus no¬
tissimis temporib iam intuens. sẏnago
scismate sequi unamfidem. p̃tea iioꝵ
et mortuoꝵ miracula. ⁊ mułta alia npĩa¬
ne fidei argumenta. iam conuuneta pemi¬
tens ⁊ compuncta dicit ad miratuuie. Qie¬

Expanded text:
Quae est ista. Ecclesia gentium ita firmiter instituta, et usquequaque multiplicitate sui diffusa et producta per gradus et successiones suas usque ad novissima tempora, illis novissimis temporibus jam intuens Synagoga,schismate sequi unam fidem: praeterea vivorum et mortuorum miracula, et multa alia Christianae fidei argumenta; jam conjuncta, poenitens, et compuncta, dicit admirative, Q
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tetribilis. hũt tales p̃latos sibior¬
dinatos. qui ꝓbabilib sententiis fide
mea euacuant.⁊ c̾rorẽ nob̾ incutiũt.
Quo ꝑfedius ordinem in se uirtutũ
collocat. eo t̾ribilior est eccł̃ia aeris
inquirente ip̃e sponsus ꝑhibec testi¬
ge se laudanti. ⁊ continuo insimat
que sit sibi causa ꝑatus militarꝰ res¬
pondens e uoce doctoꝵ ducum uide¬
licet siue spũalis milicie.
labores suos euangłicos smagoge
miranti p̃dicat. illa salubr penitu¬
dine compuncta ꝓficetur se causa
ꝓphane cecitatis duiciꝰ abestasse.

Expanded text:
 ordinata. Habent tales praelatos sibi ordinatos, qui probabilibus sententiis fidem nostram evacuant, et terrorem nobis incutiunt. erfectius ordinem in se virtutum collocat, eo terribilior est Ecclesia aeris inquirente; ipse sponsus perhibet testigae se laudanti, et continuo insinuat, quae sit sibi causa apparatus militaris, respondens ex voce doctorum, ducum videlicet suae spiritualis militiae. labores suos evangelicos Synagogae miranti praedicat: illa salubri poenitudine compuncta, profitetur se causa profanae caecitatis diutius aberrasse.
Abbreviated transcription (Latin):
quas ad curationẽ hominũ
Storax enim arbor arabie.
similis maloᷤ sidonii. cuius
uirgule int̾ canitule ortũ:
cauernatim lacrimã fluũt.
mis inheserit:munda est.¬
⁊ albida. de hinc fulua fit sol
causa. ⁊ ip̃a storax calamitaᷤ
pinguis resina odoris iccũ¬
di. humecta. ⁊ qĩ mellosum
liquorem emittens. Storax
similis. succũ amigdali mͦ
emittens que bis in anno
colligitur. autumpno. s. et
uere. s autumnali collecti
liente spuma pingui. que
concreta densatur. ubi loci
natura poscat: tegete pal¬
mea excipiente. qd̾ in arbo¬
re hesit: ferro depectitur.
Iõ corticosum indetur pu¬
rissimũ. hoc est thus candi¬
ratut hẏeme. incisis cortici¬
bus. rubrum hoc exit. nec

Expanded text:
s ad curationem hominum storax arbor Arabiae similis malo Sidonii, cujus virgulae inter caniculae ortum cavernatim lacrymam fluunt. mis inhaeserit munda est et albida; dehinc fulva fit solis causa, et ipsa storax calamites pinguis, resinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti mellosum liquorem emittens; storax similis, succum amaygdalae modo emittens, qui bis anno colligitur, autumno et vere; sed autumnali collectioliente spuma pingui, quae concreta densatur ubi loci natura poscat tegete palmea excipiente; quod in arbore haesit ferro depectitur; ideo corticosum videtur purissimum; hoc et candire, ad eam hieme incisis corticibus, rubrum hoc exit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
cecitate sicut illi inforib uisti cum
subitaneis cooꝑti essent tenebris. U¬
In se enim elem̃ta conu̾tuntur: sicut ĩ
organo qualitatis sonuis imitatur. ⁊ oĩa
susĩ sonũ custodunt. Unde es ¶R. unde
bantur. q̃cumq erant natͣura¬
lia in t̾ra transibant. Ignis in
aqua ualebat supra suã uir¬
tutem. et aqua extinguentis
nature obliuiscebatur. flam¬
me e contrario corruiptibiliũ anima¬
liur̃ ñ nexauert̃ carnes coambulanti¬
um. nec dissoluebant illam que faci¬
le dissoluebatur. sicut glacies bonã

Expanded text:
caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris uin se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde esbantur; et quaecunque erant natantia, in terram transibant. Ignis in aqua valebat supra suam virtutem, et aqua exstinguentis naturae obliviscebatur. Flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium, nec dissolvebant illam, quae facile dissolvebatur sicut glacies bonam
Abbreviated transcription (Latin):
morata: odibilis fiat. ne quando
polluatur in uirginitate sua. et inpͣater¬
nis suis grauida inueniatur. ne forte cum
uiro cõmorata tͣrans gͣrediatur. aut certe ste¬
rilis efficiatur. Suꝑ filiam luxuriosamcõ¬
firma custodiam. ne quando faciat te in
obprobrium uenire inimicis. a detractio¬
ne in ciuitate et abiectione plebis. et cõ-¬
fundat te in multitudine populi. Ommͤ
homnu n oumcendere inspetie: et in me¬
dio mulierum noli commorari. De uesti¬
mentis enim procedit tinea. et a muliere
iniquitas uiri. Melior est enim iniqui¬
mulier confundens in obprobrium. Ue¬
mͣor ero igitur oꝑum domini. et que ui¬
di annuntiabo: in sermonib dñi opera¬
eius. Sol uluminans ꝑ omnia respexit.¬

Expanded text:
viro odibilis fiat nequando polluatur in virginitate sua et in paternis suis gravida inveniatur ne forte cum viro commorata transgrediatur aut certe sterilis efficiatur super filiam luxuriosam confirma custodiam nequando faciat te in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli intendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere iniquitas viri melior est iniquimulier confundens in obprobrium memor ero igitur operum Domini et quae vidi adnuntiabo in sermonibus Domini operainluminans per omnia respex
Abbreviated transcription (Latin):
et quodcumq trades numera. et ap¬
pende. datum uero et acceptum om̃e
describẽ Ne disciplina insensati. et
fatui. et de seniorib qui iudicantur
ab adolescentib. et eris eruditus in
omnib. et probabilis in conspectu oĩ¬
scondirca est. ingilia ⁊ solli

Expanded text:
et quodcumque trades numera et adpende datum vero et acceptum omne describe de disciplina insensati et fatui et de senioribus qui iudicantur ab adulescentibus et eris eruditus in omnibus et probabilis in conspectu omncondita est vigilia et solli
Abbreviated transcription (Latin):
ta salomoni a dauid prẽ data.
qui u̾ba dierum relegit inuenit.
Quare aũ salomon se unigeni¬
tum coram matre nominat.q̃
frẽm uteratum p̾cessisse scrip¬
tura testatur nisi quia ille max
natis sine nomine. q̃i nũqmͣ
esset de uita secessit
¶In om̃ib que possides bonis sa
morem sapientie cunctis im¬
posuit reb. In euangłio qui
preciosam margaritam q̃siũ.¬
mentis si sap̃iam amplectim᷑
amplior gr̃a spc̃ augetur.⁊
corona insuꝑ uite ĩ futo dabit᷑.¬
a pr̃e acceꝑat: redit ad docen

Expanded text:
ta Salomoni a David patre data, qui Verba dierum relegit, invenit. Quare autem Salomon se unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum praecessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine nomine, quasi nunquam esset, vita decessitIn omnibus quae possides bonis sapmorem sapientiae cunctis praeposuit rebus, et in Evangelio, qui pretiosam margaritam qumentis sapientiam amplectimur, amplior gratia Spiritus augetur, et corona insuper vitae in futuro donabita perceperat redit ad docen
Abbreviated transcription (Latin):
tor dicitur institor. eo qd̾ acquirendis mercib sedulus instat. Ut ergo¬
iora diuine gr̃e dona mercetur. Optimũ enĩ cõmertiĩ cumbona q̃
ualemiis oꝑantes. pͥmo hanc m̾cedem a domino recipimuis. ut ad maio¬
ra semꝑ agenda profitiamus. deinde uitam et̾nam sic sca anima qĩ nauis iusti. q̃ transi
dantius adipiscendis quidquid uaiet instanter agit. quid quid occurrit. adu̾si suꝑare

Expanded text:
tor dicitur institor, eo quod acquirendis mercibus sedulus instat, ejora divinae gratiae dona mercetur. Optimum est namque commercium, cum bona quae valemus operantes, primo hanc a Domino mercedem recepimus, ut ad majordantius adipiscendis quidquid valet instanter agere, quidquid adversum occurre
Abbreviated transcription (Latin):
hec est enim conseruatio mandatorum
Quicredit deo attendit mandatis. et qi oufidnit ĩ ullo
normiuocuius eũi qnfumenti deum non occurrẽt ma¬
amasis mapiens non odntmari data: et uistitias non il¬
li detur. quali in procella nauis. homo iensatĩs cudit le¬
gi dei. et leiiifidelis. Qui interrogacionem manifestat.
parabit᷑ uerbum er sic deprecatus exauduatur. etconter¬
uabit discipluuam.: ⁊ tunc respon debut. Precordia fatui qͣi¬

Expanded text:
ec est enim conservatio mandatorum. Qui credit Deo, attendet mandatis, et qui confidit in illo, non minorabitur. Timenti dominum non occurrunt maa malis. sapiens non odit mandata et iustitias, et non inlidetur quagi Dei et lex illi fidelis qui interrogationem manifestat parabit verbum et sic deprecatus exaudietur et conservabit disciplinam et tunc respondebit praecordia fatui q
Abbreviated transcription (Latin):
s .i. renineratiõnem. A Quanto quis prudentior tanto utitur proximoꝵ consilio ut addat sͥ¬
compationem. Uirconsilii non disꝑdet intelligentiam.
alienuis et suꝑbus non ꝑtmicetiauem. Etiam po¬
stquam fecit cum eo sine consilio. et suis insectatonbe a
ilise consilio nichil facias. et post fcm̃
non penitebis. In uiariune non eas. et nõ

Expanded text:
 Vir consilii. Quanto quis prudentior, tanto utitur proximorum consilio, ut addat sconparationem vir consilii non disperiet intellegentia alienus et superbus non pertimescit timorem etiam postquam fecit cum eo sine consilio et suis insectationibus sine consilio nihil facias et post factum non paeniteberis in via ruinae non eas et non
Abbreviated transcription (Latin):
fiien dmentupiet doctrinã eius. et qui ui¬
gilaũint adillam. inuenient bemuntionẽ¬
Ququurtt legem replebitur ab ea .etqi
insiaiose agit scandauabitur mea. Quiti¬
ment deum inuenlent uidicil iustum.¬

Expanded text:
 excipiet doctrinam eius: et qui uirint ad illam, inuenient benequaerit legem, replebitur ab ea: et agit, scandalizabitur in ea. qui timent dominum, inuenient iudicium iustum
Abbreviated transcription (Latin):
bona graͭ. et hora surgendi: non te tͤstes.
Orecurre autẽ prior in domum tuam. et il¬
luc aduocare. et uluc lude. et age concepti
ones tuas. et non in delictis et u̾bo suꝑbo.
Suꝑ his om̃ib benedicito dnm qui fecit te.
et inebriantẽ te ab omnib bonis suus. Qͥ¬

Expanded text:
ae. « Et hora surgendi non te trices: ecurre autem prior in domum tuam, et illic avocare, et illic lude, et age conceptiones tuas, et non in delictis et uerbo superbo. r his omnibus benedicito deum, qui fecit te, nebriantem te ab omnibus bonis suis. q
Abbreviated transcription (Latin):
Q.in seqñte antem uacantẽ quemlibet ut
se gerere debeat instruit. Dicttur enim
frũs in ꝑiculo tue conu̾sationis acceꝑis.
Iam ligasti m̃tem apud curam sollici¬
tudinis. que antedeerat. illaqueatus
missis tibi cogeris bona predicando
dicere.te ip̃m prius nec̾e est que dixis
custodire.

Expanded text:
, in sequente vacantem quemlibet ut se gerere debeat instruit. Dicitur enim fratris in periculo tuae conversationis acceperis, jam ligasti mentem apud curam sollicitudinis quae ante deerat. Illaqueatus missis tibi cogeris bona praedicando dicere te ipsum prius necesse est quae dixeris custodire.
Abbreviated transcription (Latin):
is uitioꝵ generib instituerat p̃¬
ceptorem.excitaũat pigrum.
ac minc redargrut ⁊ scismaticũ.
Ubi notandum quia quem se¬
minantẽ iurgia dicere uoluit:
prius apostatã nominauit. qr
nisi more suꝑbientis angłi aspe¬
ctu conditoris ꝑtius intus aduer¬
sione mentis caderet. foras post¬
modũ usq ad seminanda ir¬
gia ñ ueniret. de quo recte dicit᷑.
custodia est: que ordinata seruat
ext̾uis menbra. Qui ergo statũ
m̃tis ꝑdidit. foris in constãtia
motiõnis fluit. atq ext̾ioꝵ

Expanded text:
is vitiorum generibus instituerat praeceptorem, excitaverat pigrum, at nunc redarguit et schismaticum. Ubi notandum quia quem seminantem jurgia dicere voluerit prius apostatam nominavit, quia nisi more superbientis angeli a conspectu conditoris prius, intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Quia recte dicitur custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam Nccipite ducplimam meam. et non pecum¬
am. doctruiam magis quam thesaurum eligite. Meli¬
or est sapientia cunctis opibus pretiosissimis. et om̃e

Expanded text:
ibi: Accipite disciplinam, et non pecuniam, doctrinam magis quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis opibus pretiosissimis, et omne
Abbreviated transcription (Latin):
inxp̃m semina suscipimus.
recondimus.⁊ bene regis cle¬
mentia ẏmbri serotinus com¬
paratur. quia qd̾ fructum
uite bñ agentes ꝑcipimꝰ. non¬
irrigatio dom.
cator uere suis auditorib uias
uite aꝑit. qui exercet ip̃e qd̾ pre¬
uicat. quia amorem ũbi quos
alios erudit fixum in corde pos¬
sidet. nec tã memoria recentum
quã collectũ gno sem̃ iactat ĩ
fatutas ẽ. quia ⁊ si qͣ bõa usu
eruditionis didicerent q̃ dicũt
int̾ p̃nuntiare bona que ip̃e ñ¬

Expanded text:
in Christum semina suscepimus, recondimur; et recte clementia regis imbri serotino comparatur, quia quod fructum vitae bene agentes percipimirrigatio Dominator vere suis auditoribus vias vias aperit, qui exercet ipse quae praedicat; qui amorem verbi, quo alios erudit, fixo in corde possidet, nec tantum memoria retentum, quasi collectum gremio semen jactat in fatuitas est, quia etsi qua bona dicere usu eruditionis didicerint, eadem tamiter pronuntiare bona, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rores.
Et magice artis: appositierãt¬
derisus. et sapientie gl̾a cor¬
ab anima languente: hii cum derisu
pleni timore languebant. Nam ecsi
nicħ illos ex monstris ꝑturbabat: tnͣ¬
situ animaliũ et serpentiuĩ sibi illatiõe
cõmoti tremebundi ꝑibant. Et aerem
quem nulla ratione quis esfu gere posses
negantes se uidere. frequent̾ enmmpre¬
occupant pessima arguente consc̃ia.
Cum sit enim tumida nequitia . data est¬

Expanded text:
rores. Et magicae artis appositiderisus, et sapientiae gloriae corab anima languente, hipleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset, negantes se videre. Frequenter enim praeoccupant vessima redarguente conscientia, cum sit enim timida nequitia, dat t
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. De omib enim n credentes ꝓpt̾ bñfi¬
cia. tunc cũ pͥmum fuit ext̾minium pͥmo¬
genitoꝵ spoponderunt populum dei se ẽẽ
Cum enim quietũ silentiũ continet om̃a
et nor in suo cursu mediĩ it̾ haberet. om¬
nipotens sermo tuus domine exiliens de¬
celo a regalib sedib uenit. durus bellato¬

Expanded text:
ta est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primogenitorum spoponderunt populum Dei se esse cum enim quietum silentium contineret omnia et nox in suo cursu medium iter haberet omnipotens sermo tuus de caelo a regalibus sedibus durus debellato
Abbreviated transcription (Latin):
¶ R. Memorat de¬
um ꝑcussisse pͥ¬
mogenita egy¬
pti. ubi ñec sic̃
prus simulane¬
tunt egyptiis
palam cogͤabãt
exire populũ di
dicentes. Om̃s
moriemur.
hic brachiũ ⁊
tiam. hic tũc
ꝑ angłi mini¬
st̾ium iudicia
fecit. in pͥmo¬
genitis egy¬
ptioꝵ. qui po

Expanded text:
c. Memorat Deum percussisse primogenita Aegypti, ubi nec sicut prius simulaverunt Aegyptii, sed palam cogebant exire populum Dei dicentes: Omnes moriemur hic brachium ettiam, hic tunc per angeli ministerium judicia sua fecit in primogenitis Aegyptiorum, qui po
Abbreviated transcription (Latin):
tes landes. Resonabat aũ inconueniens
inimicoꝵ uox. et flebilis audiebat᷑ plan¬
ctus ploratoꝵ infantiũ. Simili autem
pena seruus cum dño afflictus ẽ. et po¬
pularis homo regi similia passus. Simi¬
lit gͥ om̃s uno nõminẽ mortis: mortu

Expanded text:
les. Resonabat autem inconveniens inimicorum vox, et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium. Simili autem poena servus cum domino afflictus est, et popularis homo regi similia passus. Similiter ergo omnes uno nomine mortis, mortu
Abbreviated transcription (Latin):
tNum cogitarent iustoꝵ eccid̾e infã¬
tes. et uno exposito filio. et libato ĩ tra¬
dutionem uoꝵ multitudinẽ filioꝵ ab¬
stulisti. et parit᷑ ullos ꝑ didisti: in aqua
ualida. Illa enim nox cognita est antea
patrib nris. ut uere scientes quib iura¬
mentis crediderunt. aĩequiores essent.

Expanded text:
um cogitarent justorum occidere infantes; et una exposito filio et liberato, in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti, et pariter illos perdidisti in aqua valida. Illa enim nox ante cognita est a patribus nostris, ut vere scientes quibus juramentis crediderunt animaequiores essen
Abbreviated transcription (Latin):
scĩãm. Suꝑ omnia cidaris. et
iutta iacintina celum mon¬
strat. Auri lamina in fronte
pontificis. scriptum ꝙ nomen
dei. uinusa que subter sunt:
dei arbitrio gub̾nari.

Expanded text:
strante. Super omnia cidaris et vitta hyacinthina coelum monstrat et auri lamina, quae in fronte pontificis est, inscriptumque nomen Dei universa, quae subter sunt, Dei arbitrio gubernari.
Abbreviated transcription (Latin):
presumit seua ꝑturbata conscientia.¬
lehilenu esltimor nisi p̃sumptio¬
s aeditriũ pditio cogitationis an¬
xilioꝵ. Et dum abimtro minor est ex¬
pectatio: iaiorem computat pocen-¬
tiam eius cause de qua torm̃tũ p̃stat.¬

Expanded text:
praesumit saeva conturbata conscientienim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum pra
Abbreviated transcription (Latin):
uite. et solem sine lesura boni hospicii
p̃stitisti. Digni quidem illi cͣarere luce.
et pati carcerẽ tenebraꝵ. qui inclusos cu¬
stodiebãt scõs filios tuos. ꝑ quos incipi¬
ebat incorruptum legis lumen scło da

Expanded text:
viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo da