comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutõ ex hus bonis fieri debet
uescendi pupilli causa. ¶De¬
fentere debitorẽ sic̃ añquam
rona eius possitent᷑. licet it.a
eius suscipiat delet sac̾dare.
ut sac̾datõe int̾põita iudiciũ
accipiat᷑. ia possõne discedat᷑.¬

Expanded text:
bonis fieri debet vescendi pupilli causa. Defendere debitorem sicut ante, quam bona eius possiderentur, licet, ita peius suscipiat, debet satisdare, ut satisdatione interposita iudicium accipiatur et a possessione disceda
Abbreviated transcription (Latin):
in possõm mssus sit eius qui
nec solidũ soluatur.¶Euz
aut̃ qui rerũ eius qui sñdo¬
lomalo rei .p. cansa ab fuit
ĩ possõne mrissus fuit ꝑignꝰ

Expanded text:
in possessionem missus sit eius, qui nec solidum soluatur: eum autem, qui rerum eius, qui sine dolo malo rei publicae causa afuit, in possessionem missus sit, pignus
Abbreviated transcription (Latin):
escit nõ possidet thesaumu qmͣ¬
ius fundu possidat. s ⁊ si scia
nõ capiet longa possone. quia
scit alienũ ẽẽ. ¶ Qidam pu¬
tant sabini sñam u̾iore ẽẽ.
nec alias eum qui scit posside
nisi loco motus sit. quia non
sit sb custolia nra quib ꝯsen¬
cio. ¶ Explims can̾sis. possid̾¬
ere eand rem possumus ut q¬
dam putant. ⁊eum qui usuc¬
eꝑati pro emptore. ⁊ ꝓ suo pos¬
sidessic eĩ ⁊ si ei qui ꝓ emptore
possicerat. ħrs sĩ eand rem ⁊ ꝓ
emp̾tore ⁊ ꝓ ħrde possideo nec
enim sicut dm̃iu no ꝑt nisi
ex una cansa ꝯting̾e. ita ⁊ poss¬
ide exuna dum tarat causa
possumus. ¶ Extͣrio plures
eand rem in solidũ possidere
ũ possunt. cͣ nat᷑a quippe est
ut tũ ego aliquid teneam. cu
lip̃m possite⁊ eum qui p̾cari¬
õacceꝑit. ¶ tem trebacius p̃¬
bat. eristimans posse alium
iuste alium iiuste posside.
duo iniuste.ł duo iuste ñ
posse quem labeo rep̾bendit
qm in sũma possonis nõ us¬

Expanded text:
escit non possidet thensaurum, quamuis fundum possideat. sed et si sciat, non capiet longa possessione, quia scit alienum esse. quidam putant Sabini sententiam ueriorem esse nec alias eum qui scit possidere, nisi si loco motus sit, quia non sit sub custodia nostra: quibus consentio. Ex plurimis causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui usuceperit et pro emptore, et pro suo possidere: sic enim et si ei, qui pro emptore possiemptore et pro herede possideo: nec enim sicut dominium non potest nisi ex una causa contingere, ita et possidere ex una dumtaxat causa possumus. Ex contrario plures eandem rem in solidum possidere non possunt: contra naturam quippe est, ut, cum ego aliquid teneam, tu ipsum possidere et eum qui precario acceperit. idem Trebatius probabat existimans posse alium iuste, alium iniuste possidere, duos iniuste vel duos iuste non posse. quem Labeo reprehendit, quoniam in summa possessionis non mul
Abbreviated transcription (Latin):
possido. possui alieno noie pos¬
sidre. nec eĩ muto mͥ cãm pos¬
sonis. s tesmo posside. ⁊aliu
possore mmist̾io mõ facio.
nec id ẽ possiore.⁊ aueno no¬
mine possidere. nã is possidet
cuius noĩe possicetur. ¶ No¬
curator a liene possonis pres¬
suementis ẽẽ exictimãs eo
qd forte in ꝯspectu mumbra¬
te quietis f̾nt ꝯstitutus re

Expanded text:
alieno nomine possidere: nec enim muto mihi causam possessionis, sed desino possidere et alium possessorem ministerio meo facio. nec idem est possidere et alieno nomine possidere: nam possidet, cuius nomine possidetur, procurator alienae possessioni praessuae mentis esse existim‹a›s, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutu
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ nõ uult. posso aut̃ recedit᷑᷑
ut qiuisꝙ ꝯstituit. nolle se pͥꝯ¬
sidre.si quis gͥ ea mente posso¬
nem tradidit ut postea eire¬
stituatur desut possĩde.¬

Expanded text:
esse non uult, possessio autem recedit, ut quisque constituit nolle possidere. si quis igitur ea mente possessionem tradidit, ut postea ei restituatur, desinit posside
Abbreviated transcription (Latin):
ini domo mea uissim ⁊ posside
me c̾tũm est quamꝙͣ id nemo
atting̾it. ¶ Aut siuicinũ mi¬
itor in mea turre demonstret
uacuam ꝙ se possom tridere
dicat. nõ m̃inus possite cepi
quam si pedem finib intuli¬
ssem. ¶ Si dum in alia ꝑte fũ¬
di sin alius quis clam aĩo pos¬
sessoris intrai̾it nõ desisse me
posside exigiiñ rd su faqͦle ex̃¬
pulsuͣriis finib siml atꝙͣ scie
rorsꝯ si cum magna ui in

Expanded text:
 domo iusserim, possidere me certum est, quamquam id nemo dum att‹i›gerit: aut si uicinum miitor in mea turre demonstret uacuamque se possessionem tradere dicat, non minus possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem. Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero. Rursus si cum magna ui in
Abbreviated transcription (Latin):
alibastͥngunt᷑ ¶Camelonia quo
siłiter ꝑsonale munus est. na rc̃e
hita. ⁊ alim̃torũ ⁊ cãmelorũ certa
alio ordine uocari. nec ulla extu¬
satcẽ lib̾rari. nisi sola lesi ⁊ ĩutiliᷤ
corꝑis ⁊ infirmitate sp̃alit̾ sit exp̾s¬
sum. ¶ Legati quos qui ad sacra¬
menca pͥncipis mittunt᷑. quia in¬
aticũ qd legatiuũ d̾r int̾dũ solent
accipess ⁊ incostrateꝰ ⁊ pistrinorũ
curatores ꝑsonale muus ĩeunt
¶defensores quoq quos greti syndic¬
os appllant. ⁊ qui ad certã cãm agẽ¬
dam. ul defentenda eligunt. labo¬
rem ꝑsonal mun̾is aggrediunt᷑.
¶Iudicandi quoꝙ nẽtit᷑is uit̾ mu¬
nera ꝑsonalia hetuiSi aliquis fu¬
ent elctus ut ꝯpellat eos qui peᷤtu
niani publicã possidẽtsstern̾e̾ mã
ꝑsonale munus e prĩ meoͣ ꝗ accep¬
tandis sũ suscipiendis censualibꝰ
professionib destinant᷑ ad ꝑsonal.
mun̾is sollicitudinẽ aĩmũ intẽ¬
ndũt. ¶Magrõ cophori quoq qui

Expanded text:
alibus adstringuntur.Camelasia quoque similiter personale munus est: nam ratione habita et alimentorum et camelorum certa albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporis et infirmitate, specialiter sit expressum. Legati quoque, qui ad sacrarium principis mittuntur, quia viaticum, quod legativum dicitur, interdum solent accipere, sed et nyctostrategi et pistrinorum curatores personale munus ineunt. Defensores quoque, quos Graeci syndicos appellant, et qui ad certam causam agendam vel defendendam eliguntur, laborem personalis muneris adgrediuntur. Iudicandi quoque necessitas inter munera personalia habetur. Si aliquis fuerit electus, ut compellat eos, qui prope viam publicam possident, sternere viam, personale munus est. Pari modo qui acceptandis sive suscipiendis censualibus professionibus destinantur, ad personalis muneris sollicitudinem animum intendunt. Mastigophori quoque, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria ꝓlucenda. ul res prouehen¬
sũ auuone ul nestis. ꝑsone munꝰ
estͥcursus uehicularis sollicitudo
Item aneariaru prohibitõ ꝑsona¬
le munus esticura quoꝙ emẽdi
frum̃ti. olei nam harũ sperũ cura¬
ores cãri moris est ¶ Int psonalia
muria in quibala ciuitatib nu¬
mierant᷑.⁊ est caleftĩo publici bal¬
nei. si ex reddicib alicuiꝰ cinitatiꝰ
curatori peciũa sbm ĩstret ¶set et
cura custodiendi aq̃ ductus ꝑso¬
nalib munib agregat Myre¬
narthe quoq qui disciplie publi¬
ce ⁊ corrigendis morib preficuit᷑.
Set shu qui ad reficiendas uiã
eligi solent. cũ nicħ de ꝓprio pr̃ĩm¬
omo in hoc munus ꝯferat̃ ¶t ep̃i
qui p̾sũt pami ⁊ cet̾ĩs uena libꝰ
reb que ciuitatũ ppłis cotidiaũ
luctũ usui ñgũtur ꝑsonalibus
suscipiũt. ul exigũt ul erogant
⁊ ex actores petũie ꝓ capitibo pͣlis

Expanded text:
ucenda uel res peruehensiue annona uel uestis, personae munus est.Cursus ‹ue›hicularis sollicitudo, item angariarum praebitio personale munus est.Cura quoque emendi frumenti olei nam harum specierum curacreari moris est inter personalia munera in quibusdam civitatibus numerantur: et calefactio publici balinei, si ex reditibus alicuius civitatis curatori pecunia subministratur. Sed et cura custodiendi aquae ductus personalibus muneribus adgregatur. Irenarchae quoque, qui disciplinae publicae et corrigendis moribus praeficiuntur: sed et qui ad faciendas vias eligi solent, cum nihil de proprio patrimonio in hoc munus conferant: item epienalibus rebus, quae civitatium populis ad cotidianum victum usui sunt, personalibus suscipit vel exigit vel erogat, et exactores pecuniae pro capitibus pers
Abbreviated transcription (Latin):
amphilustipulatus essem
utrũ ꝓmissor uoluisset nõ
possum fideiussorẽ ita acci¬
pere stichũ aut panihilu
utrũ fideussor uellet. quia
futurũ ẽẽt ĩ eius potestate
aliũ uelle quam reus uol¬
uisset. ¶Alticio qui mich

Expanded text:
amphilum stipulatus essem, utrum promissor uoluisset, non possum fideiussorem ita accipere Stichum aut Pamphilum, utrum fideiussor uellet, quia futurum esset in eius potestate alium uelle, quam reus uoluisset.A Titio, qui mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ in omnẽ dductõm decre¬
uit fidenissores iusuragͤn
teneri s quicquid exbortis
fuiss reclactũ. prius ĩilsuras
ncedere ieliquũ in sortem et
itam io ꝙ cefuisset fidenis¬
sores ꝯueĩendos. exemplo.
pͥignoꝵ a creditore distrac¬
torũ. ¶Nõ possũt uem̃ fider᷑¬
atus erat a semet ip̃o erigere
detet. et qnͣus tꝑr uͥbratus
ent tm̃ tutele iudicio eõ no¬
mine tenebr. Itẽhrs eius qr
cũ eo obtutelam no ex fitei¬
bere aduersus reum prom¬
ittendi dixi. heret illis in n¬
traq cansa ad huc issius de¬
biti persetutio. sam eis so¬
iutione liberabit reum pro¬
mttendi obligatõne in qͣ
pro eo fideuisserat. ĩ nͣtitulꝰ¬

Expanded text:
non in omnem conductionem, decreuit fideiussores in usuras non teneri, sed quidquid ex bonis fuisset redactum, prius in usuras cedere, reliquum in sortem, et ita in id quod defuisset fideiussores conueniendos exemplo pignorum a creditore distractorum. Non possunt conueniri fideiuatus erat, a semet ipso exigere debet, et quamuis tempore liberatus erit, tamen tutelae iudicio eo nomine tenebitur, item heres eius, quia cum eo ob tutelam, non ex fideibere aduersus reum promittendi dixi. haeret enim in utraque causa adhuc illius debiti persecutio, nam eius solutione liberauit reum promittendi obligatione, in quam pro eo fideiusserat, et n
Abbreviated transcription (Latin):
quam si de sua ꝑsona pronut¬
tat obligati ita fitenissores
nõ alias tene̾at᷑ quã si se qui
datiuos ul facturos pronint
tunt: quia factum alienum
Antiliter promittit᷑.¬

Expanded text:
uam si de sua persona promittat, obligatur, ita fideiussores non alias tenentur, quam si se quid daturos uel facturos promittatunt, quia factum alienum inutiliter promittit
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ Safurioso tũ eum
ꝯpotẽ mẽtiseẽ putarem petiũ¬
am qiͣmutuã accepim eaꝙ
in reni meam u̾sa fu̾it dcio
furioso adquiritꝰ Nam ex ꝗ bo
cãĩs ignorantibꝰ nob actõnes
atquirunt᷑ Exhiisdem et̃
furiosi noiẽ incipit agi posse
uluti cũ ẜuus eius stipulat᷑.
tũ furtũ ei fit aut dampnu
ei dando in legem aquiliam
ꝯmutit᷑ aut si forte cũ credi¬
tor fulerat frandandi eiuscã
debitor aliciu rem tradidrit

Expanded text:
 furioso, cum eum compotem mentis esse putarem, pecuniam quasi mutuam acceperim eaque in rem meam uersa fuerit, condictio furioso adquiritur: nam ex quibus causis ignorantibus nobis actiones adquiruntur, ex isdem etiam furiosi nomine incipit agi posse: ueluti cum seruus eius stipulatur, cum furtum ei fit, aut damnum ei dando in legem Aquiliam committitur, aut si forte, cum creditor fuerat, fraudandi eius causa debitor alicui rem trad
Abbreviated transcription (Latin):
credicor actõm mandatori adu̾sꝰ
debitorem. ut ei satisfiat. ⁊ ad hoc
ptinet tutoris ul pupilli debito¬
ris nos fecisse ꝯpõm. nam cũ tutor
pupillotenetur obid qd debitorẽ
acceptolibratur alter. nec sid. amp¬
uatus tutorsolu̾it. eares prodrit
debiͣtori qn et dici solet tutele¬
ꝯtͣria actõne agͥend̾. ut ei pupil¬
lus adu̾sus debitorẽ acͦtõnib te¬
dat. ¶ Si creclitor adebitore sua¬
mandati nicħ̾ a mandatore cõse¬
qui tebeat. cũ ip̃ius u̾itio accidit

Expanded text:
creditor actiones mandatori aduersus debitorem, ut ei satisfiat. et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris nos fecisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem accepto liberatur alter nec, si damatus tutor solverit, ea res proderit debitori: quin etiam dici solet tuteltraria actione agendum, ut ei pupilus adversus debitores actdat.Si creditor a debitore cuandati nihil a mandatore consequi debeat, cum ipsius uitio a
Abbreviated transcription (Latin):
solu̾it. ¶ Sicreditor debitoris ħr¬
ditatemad se nõ ꝑtinentẽ poͣsse
libet alius bonoꝵ possõr ei solu̾et
liberaret brdem ud pot̃ dici fide¬
iussorem librari. neꝙ cĩ iͥpm si¬
bi soluisse petũiam credendã ẽ¬
itate ad aliũ ꝑtinente app̾henͣd̾as
si possõr corpus aut litis estimatõe
prestit̾it ea res tibi prodrit. quia
nicħ petitoris int̾est. cet̾m si tͦu añ
ꝯuentus ex pretito dolo prestit̾is
nich̾ ea res possõri prͣodrit ¶Simã¬
dato meo titius petiñam crẽdidi¬
sset eius moĩ xͣtus siłis ẽ tutori¬

Expanded text:
soluerit.Si creditor debitoris hereditatem ad se non pertinentem possedit ilibet alius bonorum possessor ei solueret, liberaret heredem, non potest dici fideiussores liberari: neque enim ipsum sibi soluisse pecuniam credendum eitate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante conuentus ex praeterito dolo praestiteris, nihil ea res possessori proderit.Si mandatu meo Titio pecuniam credidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ui possũt iaius si hac mẽ¬
te resoluta sũt᷑. ut in aliũ
usũ tabule destinarentur
licet mutato ⁊silio ꝑficiat.
tũ ⁊ pempta prior nauis

Expanded text:
m possunt. et nauis si hac mente resoluta est, ut in alium usum tabulae destinarentur, licet mutato consilio perficiatur, tamen et perempta prior nauis
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ quis rem ꝓphanã. aut
stichũ dare ꝓmisit libatu
si sine fco᷑ eius res sacra esse
ceꝑit. aut stithus ad libtatẽ
ꝑuen̾itinet peuccantur in
obligom si rursus lege aliqͣ
⁊ res sacra ꝓphana eẽ ceperit.
⁊ stichꝰ ex libo ẜuus effectꝰ
sit. qm̃ quid una atq ead

Expanded text:
et cum quis rem profanam aut Stichum dari promisit, liberatur, si sine facto eius res sacra esse coeperit aut Stichus ad libertatem peruenerit, nec reuocantur in obligationem, si rursus lege aliqua et res sacra profana esse coeperit et Stichus ex libero seruus effectus sit. quoniam una atque
Abbreviated transcription (Latin):
stiplo. ¶Set ⁊ si heres ex ticõ
dño rei extinguit᷑ stiplo Si
u̾o a me hrde tefũctus lega¬
mͣt pot̾ agi exstipulatu.
nõ librãret᷑. s si ꝯditõne defi¬
ciente reman᷑ sit pet̾itõ infi¬
riabr. ¶Stichum qui dete¬
ssit si stipłer si quid ꝯdiciẽt
mortuus potinit ut furi.u
iliam sicte̾ se in aliquo loco
ꝓromisit que pregnans e¬
rat᷑. ⁊ si sũ ꝑtu eam sistat in
eas causa eam sict̃e intllrͥ¬

Expanded text:
tio. sed si heres exstitero domino, extinguitur stipulatio. si uero a me herede defunctus eam legauit, potest agi ex stipulatu: non liberaretur: sed si condicione deficiente remanserit, petitio infirmabitur. Stichum, qui decessit, si stipuler, si quidem condici etiam mortuus potuit, ut furi, uillam sistere se in aliquo loco promiserit, quae praegnas erat, etsi sine partu eam sistat, in eadem causa eam sistere intel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ halia dicenda e. set et si refi¬
ciente naius causa om̃s ta¬
bule refixe sint. nõ dũ incer¬
cidisse naiuis uidetur. ⁊ com¬
cipit. ¶ Sicuti de edib depo¬
sita tigna ea mente ut repo¬
nantur ediũ sũt. s siusꝙ ad
aream depoĩta suit. licet ea¬
dem materia resticuat᷑. alia
erit ¶ Hic tractat᷑us et̃ ad
pretorias stipłones ꝑtinet.
quib de restituenda re cmiẽ
an lead̾ res sit querit. ¶Sĩ¬

Expanded text:
 alia dicenda est: sed si reficiendae nauis causa omnes tabulae refixae sint, nodum intercidisse nauis uidetur et comcipit: sicuti de aedibus deposita tigna ea mente, ut reponantur, aedium sunt, sed si usque ad aream deposita sit, licet eadem materia restituatur, alia erit. hic tractatus etiam ad praetorias stipulationes pertinet, quibus de re restituenda cauetur et an eadem res sit, quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
da sit. Illũ cũ ẜuus eẽ ceꝑit
dare spondes. Item eũ locũ
tũ ex satro religioso ue. pro¬
ꝓhanus eẽ ceꝑit da̾ri. quia
nec presenͣtis tp̃ris obligõ¬
nẽ retiꝑe pot̾. ⁊ ea dũ taxa
que natura sui possibilia s̃
deducũtur ĩ obligõmꝰ ¶ui¬
niaut nõ spẽm set genus
stipulari idemͥur. ⁊ tacite
ĩ ea tͦp̃c ꝯtinet᷑. homo lib cer¬

Expanded text:
da sit: 'illum, cum seruus esse coeperit, dare spondes?' item 'eum locum, cum ex sacro religiosoue profanus esse coeperit, dari?' quia nec praesentis temporis obligationem recipere potest et ea dumtaxat, quae natura sui possibilia sunt, deducuntur in obligationem. uini autem non speciem, sed genus stipulari uidemur et tacite in ea t
Abbreviated transcription (Latin):
cus aristo existimau̾at s ħic in¬
agis est ut hus petitus uidat᷑
de quo actor se̾sit nam stip¬
ulac̾io ex utͥus ꝯsensu ualet
Iudiciũ aut̾ et inmnuitũ red¬
diturido actoꝵ pocius creten¬
d est. alioquĩ semꝑ negabit.
reus seꝯsensisse. ¶ Si stĩpͥula¬
te me stichũ aut pamphilũ
tuunũ daturũ te spopo norr
ꝯstat nõ tem̾ te. nec ad int̾ro¬
aut .xx. dare spondes. hic eĩ
¶ tem si ego płres res stipu¬
lerstichũ puta ⁊ pamphilũ
licet unũ spopondris ten̾is
uioris eĩ ad unã ex duabus
scipulonib spopondisse ¶Sa¬
cram rem ul religiosam ul
usib publicis in ꝑp̃etuũ re¬
lictam. ut forũ. aut basilicã
aut hoiem librũ mutiliter
na fieri. auc publicis usib¬

Expanded text:
ciis Aristo existimauit: sed hic magis est, ut is petitus uideatur, de quo actor sensit. nam stipulatio ex utriusque consensu ualet, iudicium autem etiam in inuitum redditur et ideo actori potius credendum est: alioquin semper negabit reus se consensisse. Si stipulante me Stichum aut Pamphilum tu unum daturum te spoponderis, constat non teneri te nec ad interroaut uiginti dari spondes?' hic enim Item si ego plures res stipuler, Stichum puta et Pamphilum, licet unum spoponderis, teneris: uideris enim ad unam ex duabus stipulationibus respondisse. Sacram uel religiosam rem uel usibus publicis in perpetuum relictam ut forum aut basilicam aut hominem liberum inutiliter na fieri et usibus publicis
Abbreviated transcription (Latin):
Lmorem suamuti¬
lit̾ stiplatur set p̃tiũ rei sue ñ ẜ
ĩutilit̾sane rẽ meã mͥ restitui
recte scipulari uteor ¶Sipost
morã ꝓmissoris honio detesse¬

Expanded text:
mo rem suam utiliter stipulatur, sed pretium rei suae non inutiliter: sane rem meam mihi restitui recte stipulari uideor. Si post moram promissoris homo decesse
Abbreviated transcription (Latin):
hisdem tabut ꝯpegĩt. quia
eatem naius ee inciꝑet. obli¬
garis pͥro quo ⁊uso̾ dicipo¬
se pedius scribit. ¶ Sistipu¬
latus fu̾o ex fundo .c. amp¬
horas uni expectare debeo
tonet nascaturasi natum
sine culpa ꝓmissoris cõsũp¬
tũ sit. rursũ erpectare debea.
donec it̾m nascatur ⁊ dari pꝰ¬

Expanded text:
isdem tabulis compegerit, quia eadem nauis esset, inciperet obligari. pro quo et illud dici posse Pedius scribit: si stipulatus fuero ex fundo centum amphoras uini, exspectare debeo, donec nascatur: et si natum sine culpa promissoris consumptum sit, rursum exspectare debeam, donec iterum nascatur et dari po
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuante cnuisa posso iõ defen¬
di pupillũ. ꝯstare debet. liq̃¬
debet ⁊ sic euccandi sunt adꝰ
pretorem tutores pupilli. ut
defendant. si aut̃ nõ ħant ui
tores requirendi cognati.ł
pupille nõ omissuto ul pꝑ
necessit᷑udinem. ul pp caͣrit¬
atem. ul qua alia rõnesib

Expanded text:
uandae causa possessio.Non defendi pupillum constare debet liquautem constare debet sic: euocandi sunt ad praetorem tutores pupilli, ut defenda‹n›t: si autem non hab‹e›t tutores, requirendi cognati uepupillae non omissuros uel propter necessitudinem uel propter caritatem uel qua alia rati
Abbreviated transcription (Latin):
pupilu possiori. ¶ Marcel¬
lus aut̃ notat᷑ ꝑ quam iniqũ
ẽẽ eũ qui nicħ cumpupillo
ꝯtrarit expectare eius prber
ent nõ ẽẽ expectanda pupilli
pubtacem. ¶Contractũ cũ pu¬
pillo pot̾ dicri sicũ ẜuo eius
contractu sic ꝯpetit eĩ adue¬
esus eum de petulio actõ. uñ
p̾bandũ ẽ ex omnibꝰ cͥausis
ex quibaduersus pupillũ
actõdatur. ħ id̾ ẜuand̾ ⁊ faci¬

Expanded text:
pupilli possideri.Marcellus autem notat perquam iniquum esse eum, qui nihil cum pupillo contraxit, expectare eius puberterit non esse exspectandam pupilli pubertatem.Contractum cum pupillo potest dici et si cum seruo eius contractum sit: competit enim aduersus eum de peculio actio. unde probandum est ex omnibus causis, ex quibus aduersus pupillum actio datur, hoc idem seruand
Abbreviated transcription (Latin):
Nem. łqͣuis obligatũ ẜuũ bcͣ
lege em̃it ut manũutat ꝯpetit
libtas ex constõne diui marti lic
bona omĩa quis obligau̾it que
ht hiturus ne eẽt tm̃dem dicend
est.⁊ si hac lege enuit ne ꝓstituat᷑¬

Expanded text:
 quis obligatum seruum hac lege emerit, ut manumittat, competit libertas ex constitutione diui Marci, licet bona omnia quis obligauerit, quae habet habiturusue esset. tantundem dicendum est et si hac lege emerit, ne prostituat
Abbreviated transcription (Latin):
es sine solo capi longo tꝑr
rẽt curius rei quis bona fid̾
adeptus sit possõm ꝓ suo us¬
ucaꝑe eũ posse. ⁊ nicħ referre
emẽrit. nec ne. donatũ sit.¬

Expanded text:
es sine solo capi longo ^lonrent, cuius rei quisque bona fide adeptus sit possessionem, pro suo usucapere eum posse nihil referre, emerit nec ne, donatum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Hem. ¶ xciens unus ex fice¬
uissorib suam pͣtem soluiss tau¬
quã negociũ reo gessiss perinde
hudũ est. ac si reus ipẽ unus fid
ex sorte decedat. s hus fidenissor
solus libatur cuiꝰ noiẽ solutio fa

Expanded text:
em. Quotiens unus ex fideiussoribus suam partem soluisset, tamquam negotium reo gessisset, perinde habendum est, ac si reus ipse unius fidex sorte decedat, sed is fideiussor solus liberatur, cuius nomine solutio fa
Abbreviated transcription (Latin):
I pͥater meus pregnante
irore relicta decessent ⁊ ex causa
brditaria totũ ħ ꝙ pr̃i meo tebi¬
tũ fuiss pͤetissem nicħ ieꝰ s̾sũp¬
sisse. quidã existimant. s si nẽo
natus si t̾ recte me egisse. quia in
rerũ natura uerũ fuisset. me solũ
brdem fuisseul notat. uenus est
ĩ eam ꝑtem ꝑdidisse qua hrs fuis¬
sem añqmͣ certũ fuisset ncĩem n¬

Expanded text:
i pater meus praegnate uxore relicta decesserit et ex causa hereditaria totum hoc, quod patri meo debitum fuisset, petissem, nihil me consumpsisse quidam existimant: si nemo natus sit, recte me egisse, quia in rerum natura uerum fuisset me solum heredem fuisse. Iulianus notat: uerius est me eam partem perdidisse, pro qua heres fuissem, antequam certum fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
tent. Ilt̾d nlło modo dici ꝯueĩet. s
mortuo sticho ꝯdcĩo deficiat. lib̾raiͣ
dẽbitorem ꝙͣius siuiuente eo de¬
fec̾it lbraretur. qm̃ istõ t᷑aũ nlło
ppe erit. ut et̃ si eñ ẜuũ in quo us¬
ufructus alienus e̾ mich solu̾is
isꝙ usufructu manente decessit
ea sołone lib̾rari uideanis ꝙ ullo
modo ꝓband̾ est. sicuti sicoẽm sol¬
uisses. Isq decessiss. ¶ Słquis pro
reo reu̾so fidensẜit qui tũ rei. ꝓ¬

Expanded text:
terit, illud nullo modo dici conueniet, si mortuo Sticho condicio deficiat, liberari debitorem, quamuis, si uiuente eo defecerit, liberaretur, quando isto casu nullo prope erit, ut etiam, si eum seruum, in quo usus fructus alienus est, mihi solueris isque usu fructu manente decesserit, ea solutione liberatus uidearis: quod nullo modo probandum est, sicuti si communem soluisses isque decessisset. Si quis pro eo reuerso fideiusserit, qui, cum rei
Abbreviated transcription (Latin):
actõmi restitui debere quẽadm ĩ
eũ fiteiussorẽ qui promissũ hoĩ¬
nẽ o̾ccidit. ¶ Qui ꝓte apd̃ ticiũ
fideuisserat pignus in suam o¬
bligõm dedit post id̾ hrte te in¬
aliũ aitenissorẽ dedrit atita łꝑ¬
dem te institũit rectius existĩa¬
rl ait sb̃laram obligõm eius pro¬

Expanded text:
debere, quemadmodum in eum fideiussorem, qui hominem promissum occidit. Qui pro te apud Titium fideiusserat, pignus in suam obligationem dedit: post idem heredem te inalium fideiussorem dederit atque ita heredem te instituerit, rectius existimari ait sublata oblig
Abbreviated transcription (Latin):
gatossi in fund reo obligato fi¬
denissor inusumfructũ accipia¬
tur. quesitum est utrum oblig̾¬
etur fidenissor qł in minus. an
non obligetur fiteuissor qĩ in
aliud nob in eouidetur dubo¬

Expanded text:
o in fundum obligatio fideiussor in usum fructum accipiatur, quaesitum est, utrum obligetur fideiussor quasi in minus, an non obligetur quasi in aliud. nobis in eo uidetur dub
Abbreviated transcription (Latin):
est. aut alius qui prohre potuit¬
sciplo ista ꝯmutetur. ¶ Pret̾ea
si furni noĩe dampiu infecti fu¬
erit casitũ. deinde furnari culpͣ¬
datũ dampnũ fu̾it nõ uenire¬
inhanc stiplom plerisq iudetũ

Expanded text:
est aut alius, qui prohistipulatio ista committetur. Praeterea si furni nomine damni infecti ferit cautum, deinde furnarii culpdatum fuerit, non venirehanc stipulationem plerisqu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e dampnũ qd extͥnsetus ꝯti¬
gat ⁊ labeo d scrb. de dãpno daco
nõ poͣse agi. Si ꝗd forte t̾re motu
ut inflĩus alio ueͣ quo casu fort¬
uito accidrit Seriius quoq put¬
at si ex edĩb promissoris uento i¬
tegule deiette dampnũ uicino de¬
dennt. ita eũ ten̾i si elificu uicio
ioaccidrit. nõ si molencia nẽtoꝵ
ul qua alia rõnͣe que iũ ht diui¬

Expanded text:
nsecus contingat? et Labeo quidem scribit de damno dato non posse agi, si quid forte terrae motu aut ui fluminis alioue quo ca‹su› fortuito acciderit.Seruius quoque putat, si ex aedibus promissoris uento tegulae deiectae damnum uicino dederint, ita eum teneri, si aedificii uitio id acciderit, non si uiolentia uentorum uel qua alia ratione, quae u
Abbreviated transcription (Latin):
cendu. ul terre motus rom susti¬
nere possit. ¶ Id̾em ẜuius puta
si ꝯtrouersia aque insulam sbui¬
tat deuide stipulatoris edificia
cetidennt nich eũ exstipulatus
secuturũ. quia id nec oꝑis nec lo¬
ci uicio fcm̃ estĩsiu̾o aqua uici¬
et fundam̃ta. ⁊ sic edificiũ tua¬
ꝯmitti stiplom ait młtũ eĩint̾¬
atũ. deinde sic decidrit. ⁊ ita labeõ
ꝓbat ⁊ eĩ mltũ int̾est qd ad aqui¬
liam ꝑtinet. sanũ quis hominẽ¬

Expanded text:
s vim sustinere possit? Idem Servius putat, si controversia aquae insulam subverterit, deinde stipulatoris aedificia ceciderint, nihil eum ex stipulatu consecuturum, quia id nec operis nec loci vitio factum est. si autem aqua vitiet fundamenta et sic aedificium rumitti stipulationem ait: multum enim intete sit vitiatum, deinde sic deciderit. et ita Labeo probat: etenim multum interesse, quod ad Aquiliam pertinet, sanum quis homine
Abbreviated transcription (Latin):
nomine cũ satis datõne cauet᷑.
de uicio loci nich cauet᷑. ħ est oꝑis
qd quis facit cet̾m si exloci ucio
dampnũ timeatur minime di¬
terponi oꝑtere. quis eĩ dubitat
adͥ ea igituroꝑa stiplo ꝑtinet q̃¬
tũq priuatĩ fiant ¶quid ergo si
publice opus fiat de uicio eius
ꝗd faciemus. et plane uł pͥncepᷤ
post ea contĩgat. ꝗd eĩ si ideo ma
lecdifitatũ erat corrũit. adi¬
solũ qui in unulsa bona succed¬

Expanded text:
nomine cum satisdatione cavetur, de vitio loci nihil cavetur, hoc est operis, quod quis facit. ceterum si ex loci vitio damnum timeatur, minime diinterponi oportere: quis enim dubitat Ad ea igitur opera stipulatio aecumque priuatim fiant. quid ergo, si publice opus fiat, de uitio eius quid faciemus? et plane uel princeps postea contingat: quid enim si ideo, quia male aedificatum erat, corruit? Adisolum qui in universa bona succed
Abbreviated transcription (Latin):
misso. deinde edesui tẽpestatis ĩ
tua heclificia cetidenĩt. eaq truꝰ¬
erit nich ex ea stipłone prestari.
quia nullũ dampnũ uicio me¬
arũ ediũ tibi ꝯtigit. nisi forte
itauiciose mee edes fu̾int. ut qͣ¬
libet. ul mĩma tẽpestate ru̾iut
ħom̃ia u̾a sũt. s et̃ qd labeo pu¬
tat u̾m est referre uttũ in pulꝰ¬
su flumĩs iuit edificiũ andet̾iuᷤ
eaũ fcm̃ postea cecident. ¶Item¬
uideamus qñ dampnũ dan ui¬

Expanded text:
isero, deinde hae aedes ui tempestatis in tua aedificia ceciderint eaque diruerint, nihil ex ea stipulatione praestari, quia nullum damnum uitio mearum aedium ‹t›i‹b›i contingit: nisi forte ita uitiosae meae aedes fuerint, ut qualibet vel minima tempestate ruerint. haec omnia vera sunt. Sed et quod Labeo purum est, referre, utrum impulu fluminis ruit aedificium an deterius ante factum postea ceciderit. Itemdeamus, quando damnum dari vi
Abbreviated transcription (Latin):
mexceptõne actor est.
quedam exclusio que init̾poni ac¬
toni cuiusq rei solet ad excludẽ¬
dũio qd in mtentõm condempn¬
acõm ue deluctũ est. ¶Replͨcati¬
ones nicħ ald sũt quã exceptões
dant. semꝑ eĩ replicatõ idcnto obr
ut exceptõm obpugnet. ¶ Illud
tenend est. exceptõm omnem uel
replicatõm exusoriã eẽ ¶ Erce¬
pcõ actorẽ exͣludit. replicatõ reũ.¬
Set itͣ replicͤatõm solet daritri¬
plicatõ ⁊tratriplicatõ in rursus
l deinceps mltiplicant᷑ nomina.
dũ aut reus aut actorobicit Sañ
ceptõ que differt actom. uluti pr¬
ccuratoris exceptõ dilatoria est.

Expanded text:
exceptione actor est. quaedam exclusio, quae opponi actioni cuiusque rei solet ad ‹ex›cludquod in intentionem condemnationemue deductum est.Replicationes nihil aliud sunt quam exceptiones, dant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugnet.Illud tenendum est omnem exceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum.Sed et contra replicationem solet dari triplicatio, et contra triplicationem rursus et deinceps multiplicantur nomina, dum aut reus aut actor obicit.Saneceptio, quae differt actionem, ueluti procuratoria exceptio dilatoria est:
Abbreviated transcription (Latin):
Lẜ̾i ¶ i status ꝯtrou̾siã
patiũtur licet re n̾a ubri sĩt
nõ debẽt ꝑid tp̃c nom̃ milici¬
edare. miaxĩelite ordinat᷑e
sũ ex librtate ĩ ẜuitutẽ siũ
ptͣ petantur nechuiqui ab ho¬

Expanded text:
i status controuersiam patiuntur, licet re uera liberi sunt, non debent per id tempus nomen militiae dare, maxime lite ordinata, siue ex libertate in seruitutem siue contra petantur. nec hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
puiendus ẽ. ¶SExplorato¬
res qui secreta nũciãt hostib
prcditores sũt. ⁊ tapitis pena
inũt. s et caligatus qui mͥe¬
tu hostiũ lan̾gorẽ simulaũ

Expanded text:
puniendus es‹t›. Exploratores, qui secreta nuntiauerunt hostibus, proditores sunt et capitis poenas luunt. Sed et caligatus, qui metu hostium languorem simulauit,
Abbreviated transcription (Latin):
patia doloris aut tetio itẽ
aut morbo. ant furore. aut
pudore. mori maluit. non aĩ¬
madũtat᷑ in eũ. s ignomĩ ia
mu̾itat᷑ si nich cale pretẽdat

Expanded text:
ntia doloris aut taedio uitae aut morbo aut furore aut pudore mori maluit, non animaduertatur in eum, sed ignominia mittatur, si nihil tale praetendat,
Abbreviated transcription (Latin):
ita accipiend̃ si a socero cos
ex promissione petatur solu¬
to matrimoio ¶Uerum si
manente matrimoio dos ꝓ
eo ͤ fetatur. sũccurrend̾ utiꝙ
ẽut ne maioris sũme ꝯdem¬
pnetur qmͣ qnͣtũ fac̾e pot̃.
¶Quod aut̾ de scͣcus dom̃¬
eut ihu in qnͣtũ fac̾e possunt
ꝯtempnent᷑ cã ognita se fac¬
turũ. pretor edicit. ¶ Cause
cognitio aut̃ in hoc erit ut nẽ¬
ganti se scciũ eẽ. ¶ Sut ex
doli clausula obligito non
ariti de doteactum fu̾it. si qd̃ y.¬
u̾o uiuomarito ꝯdempnatõ
fi̾et. in qnͣtũ fac̾e̾ pot̾ fiet ⁊¬

Expanded text:
ita accipiendum est, si a socero dos ex promissione petatur soluto matrimonio: uerum si manente matrimonio dos ab eo petatur, succurrendum utique est, ut ne maioris summae condemnetur, quam quantum facere potest. Quod autem de sociis din quantum facere possint condemnentur, causa cognita se facturum praetor edicit. causae cognitio autem in hoc erit, ut neganti se socium esse aut ex doli clausula obligato non ariti de dote actum fuerit, si quidem uiuo marito condemnatio fiet, in quantum facere potest fiet
Abbreviated transcription (Latin):
tradere eum cogitur ꝙͣ ut caueatur
existente altone libtati eũ restituti
Nam in om̃ib fere caĩs fidei ꝯmissas
libtates prodirecto datas hudas. Set
offilius agebat si admĩdi legati cau¬
sa. fidei ꝯmissam libtatẽ testator de¬
reclem atestatore legatarius oũdit
estimatom nichominꝰ legatario pa

Expanded text:
uam ut caueatur existente condicione libertati eum restitutum iri: nam in omnibus fere causis fideicommissas libertates pro directo datis habendas. sed Ofilius aiebat, si adimendi legati causa fideicommissam libertatem testator deredem a testatore legatarius ostenderit, aestimationem nihilo minus legatario p
Abbreviated transcription (Latin):
Nemi. ¶Porma censuali cauet᷑. ut
agͥ sic intensũ referãt᷑ nom̃ fundi
cuiusq i in qͣ ciuitate. ⁊ ĩ quo pa
uinea quot uites hͣt. oliue quot
iugerũ. ⁊ quot arbores sũt. ħt. pr¬
indeant᷑. It̃ silue cecłue oĩa ipse
qui defert estim᷑et illam eꝗtatẽ
d admitt̾e tẽsitor ut offõ eiꝰ cõ¬
gniat reuẽlãri eũ qui ⁊ ĩpũblite̾
tabuł delato modo fruicentis ex
taĩs nõ possit ar̾ ⁊ si agͥ portioch

Expanded text:
. Forma censuali cauetur, ut agri sic in censum referantur. nomen fundi cuiusque: et in qua ciuitate et in quo paguinea quot uites habeat: oliuae quot iugerum et quot arbores habea‹n›t: prideantur: item siluae caeduae. omnia ipse qui defert aestimet. Illam aequitatem debet admittere censitor, ut officio eius congruat releuari eum, qui in publicis tabulis delato modo frui certis ex causis non poss‹i›t. quare et si agri portio ch
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtuplũ dat actõm¶ Gigni aut̃
ex qua beclificia ꝯstãt uineeq
nccͣia uñ quidã auĩt tegulam
quo et lapidẽ ⁊ festã cet̾aq siqͥ
heclificus sũt utilia tigna enĩ
a tegendo dcã sũt. ħ amplius
calcẽ et arenã tignoꝵ appllone
ꝯtinen Set et ĩuineis tigniap¬
pelłone omĩaiuuneis nccia ꝯtin

Expanded text:
m. Tigni autem ex qua aedificium constet, uineaeque necessaria. unde quidam aiunt tegulam quoque et lapidem et testam ceteraque, si qua aedificiis sunt utilia tigna enim a tegendo dicta sunt, hoc amplius et calcem et harenam tignorum appellatione contineri. sed et in uineis tigni app
Abbreviated transcription (Latin):
eque reus stellionatus erit ¶tẽ
siquis ĩ posturã fec̾it. uł collusi¬
onẽ in necẽ alt̾ius stellionatꝰ
pot̾it postulari et ut gn̾alit̾ dix¬
etm deficiẽte titulo crimĩs hor
cuimen locũ ht. nec ẽ opꝰ sp̃es enu¬
merarespena aut̃ stellionatus
nlla ieͣgntima ẽ. cũ nec legnti¬
mũ crimẽ sit solẽt autẽ ex hoci
extͣ ordinẽplecti. dũ moto nõ de¬
beat opus metani ħpena mpl¬
ebens egredi Inhus aut̃ ꝗ sunt
ĩ aliquo bonore posici ad tempꝰ
relegatõ nł ab ordine mot̾ore¬
mitenda ẽd m̃ces suppressit
sp̃aliter hoc crimĩe postulari pt̃.¬

Expanded text:
aeque stellionatus reus erit. item si quis imposturam fecerit uel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. et ut generaliter dixerim, deficiente titulo criminis hoc crimen locum habet, nec est opus species enumerare. Poena autem stellionatus nulla legitima est, cum nec legitimum crimen sit. solent autem ex hoc extra ordinem plecti, dummodo non debeat opus metalli haec poena in plebeis egredi. in his autem, qui sunt in aliquo honore positi, ad tempus relegatio uel ab ordine motio remittenda est. Qui merces suppressit, specialiter hoc crimine postulari p
Abbreviated transcription (Latin):
2beo Edebitortuus nõ uu¬
it a te liberan. ⁊ presens est nõ potͥ
inuitus ate absolui. ¶Paulus
ĩo debitorem tuũ et presentem
⁊ inuitũ liberare ita pot̾is suͦppo¬
nento. a quo debitum nouandi
causa stipuleris. quod et̃ si accept̃¬

Expanded text:
 debitor tuus non vult a te liberari et praesens est, non potest invitus a te solvi. Paulus: immo debitorem tuum etiam praesentem etiam invitum liberare ita poteris supponendo, a quo debitum novandi causa stipuleris: quod etiamsi accept
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cornelianũ pro emptore
longa possõne capiam. ⁊ ꝑtẽ
ex uicini fũto ei adiciã utrũ
eam quoq ꝑtem r̃eliquo tpr
pro emptore capiam. an inte
cisci oport̾e. i longam possom
eoꝵ integro statuto tp̃r ĩpli.
¶Seriius meus madauit
ut fund̾ ei em̾et eiq manu¬
misso. ticius possõm tradidit
quesitũ ẽ an longa possone

Expanded text:
dum Cornelianum pro emptore longa possessione capiam et partem ex uicini fundo ei adiciam, utrum eam quoque partem reliquo tempore pro emptore capiam an integcisci oportere et longam possessionem earum integro statuto tempore impleri. Seruus meus Titio mandauit, ut fundum ei emeret, eique manumisso Titius possessionem tradidit: quaesitum est, an longa possessione
Abbreviated transcription (Latin):
futio ixpseylgati uicarios dare᷑n
fungi quã si priores qui curiã elc¬
ti sũt᷑ fũcti sũt.  silgatõ de pͥmiati¬
bouiris desidret ꝑsonas ⁊ qui ordie
nocant᷑ infiores sint. nõ obsuand̾
uespasiam oibꝰ ciuitatib ne ples¬

Expanded text:
t. Legati uicarios dare non fungi, quam si priores, qui in curiam lecti sunt, functi sint. sed si legatio de primoribus uiris desideret personas et qui ordine uocantur inferiores sint, non esse obseUespasiani omnibus ciuitatibus, ne pl
Abbreviated transcription (Latin):
tus tenetur ¶ Sinũmos ali¬
enos qiͣtuos mutuos dechri
sũ stipulone. nec fideuissorẽ
teñi pomp̃. ait. qd̾ ergosi cõ¬
sumptis nũmis nascatuir
fondictõ. puto fidenissorem
obligatũ fore. si omnẽ enĩ
causam acceptus uidetur
que ex eanu̾atõe nascipot̃.¬
¶Profuiti. actõne ficeuissor
accipi pot̃ Itempro eo qui ĩ

Expanded text:
tus tenetur.Si nummos alienos quasi tuos mutuos dederis sine stipulatione, nec fideiussorem teneri Pomponius ait. quid ergo, si consumptis nummis nascatur condictio? puto fideiussorem obligatum fore: in omnem enim causam acceptus uidetur, quae ex ea numeratione nasci potest.Pro furti actione fideiussor accipi potest: item pro eo, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
ex xͣtu citra ullam prescͥpti¬
onem a creditore qui reu¬
bendo deceptus sit creditor¬
qui fideuissore pro nuituo
accepit. agit ꝯtria pignor¬
aticia actõne in quam ac¬
tionem ueset ꝙͣ int̾est cre¬
dicoris. set ea accio fideius¬
sorem honorare sio pot̾it fio
eĩ propignore s ꝓ petunia

Expanded text:
tu citra ullam praescrionem a creditore, qui reundo deceptus sit creditoqui fideiussorem pro mutuo accepit, agit contraria pigneraticia actione, in quam actionem ueniet quod interest creditoris. sed ea actio fideiussorem onerare non poterit: non enim pro pi
Abbreviated transcription (Latin):
d cederet. ¶Cum panetem cc̃e¬
li edificare quis tũ uicino uell
priusqmͣ uet̾em demoliet᷑ dãp¬
in infectiuicino repromisit. ib
stipulatus est põstea quam ꝑa¬

Expanded text:
cideret.Cum parietem communem aedificare quis cum uicino uellet, priusquam ueterem demoliret, damni infecti uicino repromisit adeoque restipulatus est: posteaquam pa
Abbreviated transcription (Latin):
ago tibi ius nõ eẽ bre̾. nõ defẽdic
ad me possõ tnͣsfe̾nͣda est. nõ qdẽ
ut protinus destruatur opus ĩ¬
iquũ eĩ est temolicõm pr̃tinus
fiet. set ut fiat nisi int̾ certũ t̃
eestructã si dñs ad tp̃c pectũia
mpensã. ⁊ cũ usuris restitu̾e no
lũit uire cã. res publica distͣhit
biiare ediarũ dñs ex alus edibꝰ
in aliare nsũ ꝯuertit. nõ solum
si ꝯtignatõ quã id sustinebr ori¬
etur ex ꝑte earũ ediũ in quare
nsũ ꝯuersũ erit. c̃arũ fl̾et. set et
si tnͣsuersa ꝯtĩgnacio tota in a¬
liarũ ediũ ꝑietibꝰ sedebit Set ⁊
labeom libris post̾ioꝵ scrib. binꝰ¬
arum ediũ dñm utrisq porticũ¬
suꝑ posuisse niꝙ ei aditu ex al¬
teris edib dato alteras edes ẜ¬
nitute hon̾is porticus ẜuanͦdi
imposita uendidisse tot̾a porti¬
cũ earũ ediũ eẽ quas retimus
cũ ꝑ longitudinẽ ut̾us domꝰ¬

Expanded text:
ago tibi ius non esse habere: non defendis. ad me possessio transferenda est, non quidem ut protinus destruatur opus iniquum enim est demolitionem protinus fieri, sed ut id fiat, nisi intra certum tempus exstructam, si dominus ad tempus pecuniam impensam cum luerit, iure eam res publica distrahitbinarum aedium dominus ex aliis aedibus in aliarum usum convertit, non solum si contignatio, qua id sustinebitur, orietur ex parte earum aedium, in quarum usum conversum erit, earum fiet, sed etiam si transversa contignatio tota in aliarum aedium parietibus sedebit. sed et Labeo in libris posteriorum scribit binarum aedium dominum utrisque porticusuperposuisse inque eam aditu ex alteris aedibus dato alteras aedes seruitute oneris porticus seruandae imposita uendidisse: totam porticum earum aedium esse, quas retinuisset, cum per longitudinem utriusque dom
Abbreviated transcription (Latin):
ccusatõm reã postulari posse m
priore mat̾moio cõmissi clubiũ.
nõ esticũ aꝑte lege uilia de adis¬
ltus cohrcendis caueat᷑. si quidẽ
andua sit. de cuiꝰ adult̾io aget᷑.
accusator liberũ arbit̾um hat
adult̾um ul adult̾am ꝓriusa¬
ccusare maͣut Si u̾o nupti sit
uilia lccũ ht qd aut̃ ad ẜuos p¬
tinet. ilegis acqlie actio facile
ures accõnes ꝑcend ẽrit in hiꝰ
crimĩereo ¶Lexstruͣprũ. iladu¬

Expanded text:
eam postulari posse in priore matrimonio commissi dubium non est, cum aperte lege Iulia de adulteriis coercendis caueatur, si quidem uidua sit, de cuius adulterio agetur, ut accusator liberum arbitrium habeat, adulterum an adulteram prius accusare malit: si uero nupta sit, ulia locum habet. quod autem ad sinet, et legis Aquiliae actio facile ures actiones parcendum erit in huiusmodi crimine reo.Lex stuprum et adu
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. ¶etuo. aut̾ manũsso nõ
petẽ actõm obinuuriã ꝙͣ in ser¬
nitute passus ẽ quis u̾sbicet.
¶Filio si inuna fcã sit cũ nt̾q
tã filio quã prĩ acquisita actõ
sit: nõ eat utiq facienda exti

Expanded text:
.Seruo autem manumisso non competere actionem ob iniuriam, quam in seruitute passus est, quis dubitet?Si filio iniuria facta sit, cum utrique tam filio quam patri adquisita actio sit, non eadem utique facienda aesti
Abbreviated transcription (Latin):
Hem. U T rũ turper talem¬
suplom putes an nõ. quero.
paternatural filiũ quẽ ticiꝰ
hebat in adoptõm brdem in
stituit ni pr̃ia potestate libe¬

Expanded text:
m Vtrum turpem talemionem putes an non, quaero. pater naturalis filium, quem Titius habebat in adoptionem, stituit, si patria potestate libe
Abbreviated transcription (Latin):
tipem eẽ cãm stiplonis ut po¬
te cũ alit̾ filiũ ẽmancipaturuᷤ
nõ fu̾nt. nec pot̾ urori unusta
filio post emancipatõm mag̾

Expanded text:
pem esse causam stipulationis, utpote cum aliter filium emancipaturus non fuerit: nec potest videri iniusta filio post emancipationem mag
Abbreviated transcription (Latin):
quid eĩ si obhosem netãd peciũam
acceꝑint uł licet nõ accepuit cͤalo¬
retũ inducti nit̾fecer. uł mocentẽ
ul quẽ ꝑĩre nõ debu̾ant᷑ capite pl¬
ecti tebent in c̾te ĩnsulã deportari.
ut pliq pũiti sũt.

Expanded text:
m acceperint? uel, licet non acceperint, calore tamen inducti interfecerint uel innocentem uel quem punire non debuerant? capite plecti debent uel certe in insulam deportari, ut plerique puniti sunt.
Abbreviated transcription (French):
aitus. Iex iulia derepetendis pͥt¬
pit nequis obiudicẽ arbitrũ ue
dand mucand ueiubenduent ui
dicet. ne ue obnõdandnõ mutãd
nõuibendut iudicet. neue obhoĩ¬

Expanded text:
um.Lex Iulia de repetundis praecipit, ne quis ob iudicem arbitrumue dandum mutandum iubendumue ut iudicet: neue ob non dandum non mutandum non iubendum ut iudicet: neue ob homi
Abbreviated transcription (Latin):
clandul nõ demũciand testĩm petu¬
ne phibet᷑. ¶ege̾ iul repetũdarũ ca¬
uetur nequis ob militẽ legadi
mitt̾end ne eͦs accipiatuene quis
obsendẽtiã insenatu ꝯcilioue .ꝓ. di¬
cendã peciñam accepit᷑ uł obaccu¬

Expanded text:
ciandum vel non denunciandum testimonium pecua: § 1. Lege Julia repetundarum cavetur, ne quis ob militem legendum mittendumve aes accipiat, neve quis ob sententiam in senatu consiliove publico dicendam pecuniam accipiat, vel ob accu
Abbreviated transcription (Latin):
dDem. lStichus suus meiis si eũ bro
ꝗuenau̾it. lib esto. Inutilit̾ sibtas dat᷑
quia in rdtie differtur quo alienꝰ fu ͣͤ¬
turus sit / nec ꝯtriũ est qd̾ statu lib etiã¬
si euenit ex testõ libtatẽ ⁊ seqtur certe¬

Expanded text:
m "Stichus servus meus, si eum heres alienaverit, liber esto": inutiliter libertas datur, quia in id tempus confertur, quo alienus futurus sit. nec contrarium est, quod statuliber, etiamsi venierit, ex testamento libertatem consequit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd̾ nõ possit indri is qui ita accep̃
ut ei a quo accepit. retro reddat so¬
lusse pocius quã dedisse

Expanded text:
d non possit uideri is qui ita accepit, ut ei a quo accepit retro reddat, soluisse potius quam decess
Abbreviated transcription (Latin):
it. set eũ qui factũ ul inmussum
ulminissũ bt. deniq labeo scribit.
si a̾uctortuus aquam deriuau̾it
ten̾i te hec int̾dictosi ea tu utariꝰ¬

Expanded text:
it, sed qui factum immissum habet. denique Labeo scribit, si auctor tuus aquam deriuauerit, et hoc interdicto, si ea tu utari
Abbreviated transcription (Latin):
p. ¶emine ab om̃nibus
officus cimilib uł publicis re¬
mote sunt ⁊ ideo nec iudices
ẽe poqũt net magratũ gereit
nec postulare. nec pro alio in¬
terueĩre net ꝓruratores exis¬
tere Item mnpubes omnibus

Expanded text:
 Femine ab omnibus officiis civilibus vel publicis remote sunt et ideo nec iudices esse possunt nec magistratum gerere nec postulare nec pro alio intervenire nec procuratores existere. Item impubes omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
durat. ¶Nec secus ac si eam
credicor eĩ debitori tradidia
nam qnͣtum ad usucapione
actinet sui sb̃trabendo res non
cario possidente debitore ẜuus
e̾ius sbripũt. nam conductõ
idem prestat qiͣ apł uectitorẽ¬

Expanded text:
durat, non secus ac si eam creditor debitori tradidisset: nam quantum ad usucapiones attinet, serui subtrahendo res non cario possidente debitore seruus eius subripuerit. nam conductio idem praestat, quod si apud creditore
Abbreviated transcription (Latin):
cluctu agatur. hiꝰ cautio prestã¬
da est. qua dui quis de iuire suo do¬
ceat nõ se inpecliturũ agentem
⁊ aqm ducentem. ⁊ it̾ faciente
¶ Qd si neget ius eẽ adũsario a¬
gendi. aquam chuicendi. cauere

Expanded text:
aeductu agatur, huiusmodi cautio praestanda est, quamdiu quis de iure suo doceat non se impediturum agentem et aquam ducentem et iter facientem. Quod si neget ius esse aduersario agendi aquae ducendae, cauere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ prebendi poaut ꝯtineant᷑
doli aut̃ clausu̾la ad ea pti
que in presenti actinł rerenõ
possunt. ⁊ ad inceͬrtos casus

Expanded text:
prehendi possint, contineantur, doli autem clausula ad ea pertineat, quae in praesentia occurrere non possint et ad incertos casus
Abbreviated transcription (Latin):
derũt quib tlã u̾o que sũt hui¬
e plemora hoc caueturut neq
lent .s. inpũitatẽ sibi cͣãptate
quia nõ facile eis idicatibus
predit᷑ores suos creclitores s n
passim in pũitas eius phumis¬
modi ꝓditc̃es cedenda ẽ. neq tnͣ¬
simittenda ẽ allegͥatõ dicẽtiũ id

Expanded text:
derunt: quibusdam uero, quae sunt pleniora, hoc cauetur, ut neque lent, scilicet impunitatem sibi captantes, quia non facile eis indicantibus proditores suos creditur. sed neque passim impunitas eis per huiusmodi proditiones concedenda est, neque transmittenda alle
Abbreviated transcription (Latin):
tiuelint. itafit ut et̃ nario mo¬
to fateãtur.ut nõ tm̃ se u̾m et̃ ꝯͣ
alios crimĩent pret̾ea ininicõ
rũ qõmi fides bri nõ debet. qr fa¬
cile m̃ciũti nec tñ so pretertu.
inimiciciar detrenda ent fides

Expanded text:
uelint: ita fit, ut etiam uario modo fateantur, ut non tantum se, uerum etiam alios criminentur. Praeterea inimicorum quaestioni fides haberi non debet, quia facile mentiuntur. nec tamen sub praetextu inimi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ egregia rõne huanitatis saxa
demõstratẽẽ dãpnasti quesituruꝰ
de ꝯscus quos eque bre setũ m̃titꝰ
fu̾at. ut ad c̾tiorẽ ip̃ius de sexessi¬
onẽ ꝑueĩres nec frustͣ fuit tã pru¬
dẽs ꝯsiliũ t̾nũ cũ ĩtormẽtis ꝯsti̾it
neq illos eius ꝯscios fuisse⁊ ip̃os
de se temere Siñtũ ⁊ pot̾itaq decti

Expanded text:
et egregia ratione humanitatis, Saxademonstratione damnasti quaesiturus de consciis, quos aeque habere se commentitus fuerat, ut ad certiorem ipsius de se confessionem peruenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere commentum. potes itaque decreti
Abbreviated transcription (Latin):
teran debe arbitror ⁊ cũ capitalia
⁊ atrociora maleficia nõ alit̃ exp
cẽ ad requirendã u̾itatẽ existĩo
sbndas censeoi tatu libr madul¬
t̾io postulan pot̾it. ut qõ ex eohat᷑.¬

Expanded text:
derari debere arbitror, et, cum capitalia et atrociora maleficia non aliter expesse ad requirendam veritatem existimo et habendas censeo". Statuliber in adulterio postulari poterit, ut quaest