comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ruis te cyprianȩ prb̃oꝵ stub¬
osissimȩ. & d̃ illoꝵ numero
suꝑ qͥb audit moyses. elige
prb̃os qͦs tu ipse scis ẽẽ prsie
cabulũ consecutũ. qͥ in lege dĩ diex
nocte meditat᷑. nc̃ aũ qͥa exterion¬

Expanded text:
us te, Cypriane, presbyterorum studiosissime, esse de illorum numero, super quibus audit Moyses: elige presbyteros, quos tu ipse scis esse presbycabulum consecutum, qui in lege dei die ac nocte meditatur. nunc autem, quia exterio
Abbreviated transcription (Latin):
er pturbatione descendit. in illo ẽ ex iudicũ ue¬
ritate P sermone loquentis. septuaginta medi-¬
tationẽ aranee transtulert᷑. Quomͦ enĩ loquen¬
tis sermo pͣt̾ uolat. ita & opꝰ araneȩ in cassum
terit᷑. De qͦ suꝑ ꝑsona hereticoꝵ in ysaia scrip¬
tũ ẽ. telã araneȩ texunt. Quȩ parua & leuia
potest capere animalia ut muscas. culiceᷤ. &
cetera istimodi. ã fortiorib auͣ rũpit᷑. instar
leuũ in ȩccłia simpliciũq qͥ eor decipiunt᷑
errorib. cũ uiros in fidei ueritatȩ robustos

Expanded text:
ex perturbatione descendit, in illo est ex iudicii ueritate. pro \'sermone loquentis\' Septuaginta \'meditationem araneae\' transtulerunt. quomodo enim loquentis sermo praeteruolat, ita et opus araneae incassum texitur. de quo super persona hereticorum in Isaia scriptum est: telam araneae texunt, quae parua et leuia potest capere animalia, ut muscas, culices et cetera istius modi, a fortioribus autem rumpitur, instar leuium in ecclesia simplicumque, qui eorum decipiuntur erroribus, cum uiros in f
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. slec ꝓpͥa qͥ postulat salute contentus
ẽ s quȩ sit gła filioꝵ. id ẽ seruoꝵ dĩ. Filios
aũ ñ tã illos qͥ d̾ eor stirpe generati st̃. qͣm
discipłos aebemꝰ accipere. De quib & pau¬
lus loquebat᷑. Filioli mei. qͦs iterũ parturio.
.ꝓfectꝰq operũ singuloꝵ scribit ad paruui¬
los seribit ad iuuenes. scribit ad patres.
sunt qͥ liberi arbitrũ sibi potestate plau¬
dentes an eo se putant graͣm dĩ consecutos.
si habeant potestatẽ faciendi uł nͣ facien¬
di siue bona siue mala ᷤ ucce hic beatꝰ mo¬
yses pꝰ resurrectionẽ quã postulauerat di¬
cens. imple nos matutina miscdia tua. &
laudabimꝰ & lȩtabimͣ in cunctis diebus

Expanded text:
suum nec propria, qui postulat, salute contentus est, sed quae sit gloria filiorum, id est seruorum dei. filios autem non tam illos, qui de eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere, de quibus et Paulus loquebatur: filioli mei, quos iterum parturio. profectusque operum singulorum scribit ad paruulos, scribit ad iuuenes, scribit ad patres. sunt, qui liberi arbitrii sibi potestate plaudentes in eo se putant dei gratiam consecutos, si habeant potestatem faciendi uel non faciendi bona siue mala ? ecce hic beatus Moyses post resurrectionem, quam postulauerat dicens: imple nos matutina misericordia tua et laudabimus et laetabimur in cunctis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯppe ad ministeriũ dm̃i & ad resurrec¬
tionẽ ei ꝑtinens inscribit᷑ ꝓ assũptione
matutina. Lȩtifica nos ꝓ dieb qͥb afflix¬
sti nos. ꝙ annis in qͥb uidimꝰ mala. lxx.¬
ltati sumꝰ ꝓ dieb quib nos humili asti. an¬
nis quib uidimꝰ mala. Et latarꝰ q receperat
mala in uita sua. in sinu abrahȩ ȩt̾no qͥescit
gaudio. Alala aũ ñ ea appellat quȩ contra¬
ria bonis sunt. s ꝓ afflictione ponit̾ & an¬
gustĩis. Quib malis & sara afflixit agar
ancillã suã. & de qͥb in engłio scribit᷑
sufficit diei malitia sua. Qͥnto gͥ in hoc
scl̃o ꝑsecutionib pauptate. inuicoꝵ poten
tat morboꝵ cruciatib fuerimꝰ afflicti:
tanto post resur rectionẽ infuturo. maio¬
ra pͥmia consequam᷑. Pulchrȩ aũꝰ ax̃ susti

Expanded text:
qui proprie ad mysterium domini et ad resurrectionem eius pertinens inscribitur: pro assumptione matutina.. L aet if ica no s pro diebus, quibus afflixisti no s, et annis, in quibus uidimus mala. tati sumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis, quibus uidimus mala. et Lazarus, quia receperat mala in uita sua, in sinu Abrahae aeterno quiescit gaudio. mala autem non ea appellat, quae contraria bonis sunt, sed pro afflictione ponit et angustiis. quibus malis et Sarra afflixit Agar, ancillam suam, et de quibus in euangelio scribitur: sufficit diei malitia sua. quanto igitur in hoc saeculo persecutionibus, paupertate, inimicorum potentia uel morborum cruciatibus fuerimus afflicti, tanto post resurrectionem in futuro maiora praemia consequemur. pulchre autem non di
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dinumerationẽ. timori & furori dñi
copulant. porro hebraicũ sequenti aptatur
uersiculo. ut seqͣt᷑. Ut numerent᷑ dieᷤᷤ nr̃i
sic ostend̃ ꝙ ueniemꝰ cord̾ sapienti. Qd̃ bre¬
uit᷑ ita nob̾ disserendũ uidet᷑. Qͥs potest nos¬
se quãdiu ira tua exꝗͣ timor nascit᷑ huma¬
no generi ꝑseueret te docente qͥ ds es:
Itaq obsecro ut tẽpus uitȩ nr̃ȩ indices no¬
G. qͦ possimꝰ corde sapienti tuo nos uidicio
p̃parare. Qd̃ aũ dic. qͥs nouit fortudine̾
siue potestate̾ irȩ tuȩ & scom timore̾ tuuͣ¬

Expanded text:
enim dinumerationem timori et furori domini copulant, porro Hebraicum sequenti aptat uersiculo, ut sequatur: ut numerentur dies nostri, sic ostende: et ueniemus corde sapienti. quod breuiter ita nobis disserendum uidetur: quis potest nosse, quamdiu ira tua, ex qua timor nascitur humano generi, perseueret? te docente, qui deus es. itaque obsecro, ut tempus uitae nostrae indices nobis, quo possimus corde sapienti tuo nos iudicio praeparare. quod autem dicit: quis nouit fortitudinem — siue potestatem- irae tuae et secundum timorem tuu
Abbreviated transcription (Latin):
Eã dñi sp̃u. Win alio loco Donec ꝑuemamꝰ
qñs in uirũ ꝑfectũ. in mensurã ętatis plenitu¬
snis xp̃i. Siue gͥ uiri siue hominis appellati
osouro competit. & ei qͥ uidit dm̃ faciȩ ad
faiẽ & salua facta ẽ anima eiꝰ. cuiꝰ ore crea¬
dira mundi eorũ clumtaxat qͦ uisibilia st̃ conditio¬
ani hominis ⁊ oñis retro historie didicunus
uritatẽ. qͥ ñ solum nob̃ qͥnq reliqͥt libros.
genesim. exodũ. leuiticũ. numerũ. & deute¬
rnomiũ. s undecĩ qͦ psalmos ab octogesimo
nono euiꝰ pͥncipiũ ẽ. dne refugiũ factꝰ es
nob̃. usq ad nonagesimũ nonũ qͥ in scri¬
bit᷑ psalmꝰ in confesnione. Qd̃ aũͣ inplerisq co¬
dicib nonagesimꝰ octauus habet titulum.
psalmꝰ datuo in hebraico ñ tenet᷑. hanc
habente scriptura scã consuetudine̾. ut
om̃s psalm qͥ ciuuꝰ sint titulos ñ habent his
deputent᷑ quoꝵ in pͥorib psalmis nomina
continent᷑. Quatuor auͣ psalmi sunt qͥ ha¬

Expanded text:
 spiritu. et in alio loco: donec perueniamus omnes in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. siue igitur uiri siue hominis appellatio sancto uiro competit et ei, qui uidit deum facie ad faciem et salua facta est anima eius, cuius ore creaturam mundi — eorum dumtaxat, quae uisibilia sunt —, conditionem hominis et omnis retro historiae didicimus ueritatem, qui non solum nobis quinque reliquit libros, Genesim, Exodum, Leuiticum, Numeros et Deuteronomium, sed undecim quoque psalmos ab octogesimo nono, cuius principium est: d omine, refugium factus es nobis, usque ad nonagesimum nonum, qui inscribitur: psalmus in confessione. quod autem in plerisque codicibus nonagesimus octauus habet titulum: psalmus Dauid, in Hebraico non tenetur hanc habente scriptura sancta consuetudinem, ut omnes psalmi, qui, cuius sint, titulos non habent, his deputentur, quorum in prioribus psalmis nomina continentur. Quattuor autem psalmi sunt, qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
peditos. nͣbi ambiguitate decepti. Si eñi di¬
dnẽ renͣtere ad nos. Peccatis emͣ nr̃is longe
recesseras. & dimiseras nos ut ambularem
scd̃m uoluntatẽ. & cogitationes nras. Qõ auit̃
infert usq qͦ. illã habet intelligentiã. qͣm

Expanded text:
peditos uerbi ambiguitate decepti. si enim dipeditos uerbi ambiguitate decepti. si enim didomine, reuertere ad nos. peccatis enim nostris longe recesseras et dimiseras nos, ut ambularemus secundum uoluntatem et cogitationes nostras. quod autem infert usque quo, illam habet intellegentia
Abbreviated transcription (Latin):
& ad te festinemꝰ cord̃ sapienti. Nichil eni
ita decipit humanũ genꝰ quã cũ ignorant
spatiũ uitȩ suȩ. longiorẽ sibi scłi huiꝰ posses¬
sionẽ reꝓmittunt. Und̾ & illud egregie
dictũ eͣ. nullũ tã sene̾ ẽẽ & sic decrepite se¬
nectutis. ut nͣ se adhuc uno plus anno ui¬
uere suspicet᷑. Ad hunc sensũ ꝑtinet & u¬
Hoc ẽ q̃d & dauid in alio loco p̃dicat᷑ di¬
cens. Ne auferas me in dimidio dieruͣ maox
pͥus quã abeã & nͣ subsistã. Q d̃ ita exponi¬
tur. Ne eo tẽpore facias me mori qͣnda
ẽẽ uicturũ. & peccata corrigere peniten¬
tia. Si aũ hoc feceris. inuentꝰ in delictis
meis eẽ cessabo. Non qͦ spẽ resurrectionis ne¬
get. s qͦ eo se neget posse subsistere. apd̃
quẽ om̃s qͥ inuitũs ꝑseuerauerint ꝓnichi¬
lo coͣ̃putant᷑. Ubi nos int̾ pͣtati sumꝰ erudi¬
tos cord̾ in sapientia. alũ transtulerunt cõ¬

Expanded text:
et ad te festinemus corde sapienti. nihil enim et ad te festinemus corde sapienti. nihil enim ita decipit humanum genus, quam, dum ignorant spatia uitae suae, longiorem sibi saeculi huius possessionem repromittunt. unde et illud egregie dictum est: nullum tam senem esse et sic decrepitae senectutis, ut non se adhuc uno plus anno uiuere suspicetur. ad hunc sensum pertinet et ihoc est, quod et Dauid in alio loco precatur dicens: ne auferas me in dimidio dierum meorum, priusquam a b eam et non subsistam. quod ita exponitur: ne eo tempore facias me mori, quando esse uicturum et peccata corrigere paenitentia. si enim hoc feceris, inuentus in delictis meis esse cessabo, non quo spem resurrectionis neget, sed quod deo se neget posse subsistere, apud quem omnes, qui in uitiis perseuerauerint, pro nihilo computantur. ubi nos interpretati sumus: eruditos corde in sapientia, alii transtulerunt com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ relus m̃s recessit ã te. S in uerb̃ dierũ so¬
nat. qͣndo ꝑgit isrł aduersũ hostes in p̃liũ
cord̾ pacifico. Ut numerent᷑ dies anni sic
ostend̃. & ueniemꝰ cord̃ sapienti. Septuaginta.
Dexterã tuaͣ sic notã facmͥ. & eruditos cor¬
de in sapͥentia. Qd̃ aqͥla & syminachus ꝙ
qͥnta ȩditio ita uerterunt. Dies nrõs sic
ostend̾. ut ueniamꝰ cord̾ sapienti.Srrorq
ꝑspicuus. cur ꝓ dieb. septuaginta dexterã
dixerint. Ia aacnu. quippe uerbũ compo¬
sitũ ẽ. significans dies nr̃os. Qd̃ singulari
numero si scribit᷑ in extrema littera ꝗͦ.
appellat᷑.NUN. expͥmit dexterã. sic̃ ẽ illud
in nomine beniamin qͥ int̾pͣtat᷑ filiꝰ dexte¬
re. sin aut̃. aacaa. habeat. diẽ uł dies sonat.
Est aũͣ sensus. Numerũ annorũ. dierũq
nr̃oꝵ. qͦs in hoc scło nos uiuere decreiusti
ostend̃ nob̃. ut pͣparemꝰ nos aduentui
tuo. & contẽpto errore mortaliũ ad te per¬
gere festinemꝰ. cupiamusq pͣsentiã tuã

Expanded text:
elus meus recessit a te et in uerbis Dierum sonat, quando pergit . Israhel aduersum hostes in proelium corde pacifico. Ut numerentur dies nostri, sic ostende: et ueniemus corde sapienti. Septuaginta: d e xteram tuam sic notam fac mihi et eruditos corde in sapientia, quod Aquila, Symmachus et quinta editio ita uerterunt: dies nostros sic ostende, ut ueniamus corde sapienti. errorque perspicuus, cur pro \'diebus\' Septuaginta \'dexteram\' dixerint; \''iamenu'\' quippe uerbum compositum est significans \'dies nostros\'. quod singulari numero si scribatur, extrema littera, quae appellatur nun, exprimit dexteram, sicut est illud in nomine Beniamin, qui interpretatur \'filius dexterae\'. sin autem mem habeat, \'diem\' uel \'dies\' sonat. est autem sensus: numerum annorum dierumque nostrorum, quos m hoc saeculo nos uiuere decreuisti, ostende nobis, ut praeparemus nos aduentui tuo et contempto errore mortalium ad te pergere festinemus cupiamusque praesentiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
larr consuetudinẽ. ut q̃d ap̃o hebreos
in futurũ ostendit᷑. hoc illi qͣsi iã factũ
& p̃teritũ referant. Hic gͦ ñ ut illi uolu¬
erunt dicunt se impletos ẽẽ matutina nuisesia
eat de pͥcant᷑ ꝙ dicunt respice in seruos tuos

Expanded text:
a consuetudinem, ut, quod apud Hebraeos in futurum ostenditur, hoc illi quasi iam factum et praeteritum referant. hic ergo non, ut illi uoluerunt, dicunt se impletos esse matutina misericorstea deprecantur et dicunt: respice in seruos tuos et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbes uerũ ẽẽ q̃d audierã. stati ã me porii¬
sas ut difficillimũ psalmũ qͥ apd̃̾ gri¬
cos & latinos octogesimꝰ nonꝰ inscribtꝰ
plausuq populari. qͥ solet imperitor
res decipe atq palpare. s oratione sisl¬
ci ꝙ̾ eccliastici eloqͥi ueritate. ut scili&
intͣ pͣtatio nra ñ alio intͣpͣte indigeat
q̃d plerisq nimiũ disertis accidere soll
ut maior sit intelligentiȩ difficultas m
ex planationib. quã in his quȩ expla¬
re conant᷑. Aggrediar opꝰ difficillimꝰ
& scãrũ pͣcũ tuarũ fultꝰ auxilio. alill
uersiculi recordabor. Dñs dabit uerbĩs
głirantib uirtutẽ multã. de primũ sciel
qd psalmi istiꝰ uixta hebreũ titulus sit
nis dĩ. Intͣ hominẽ aũ & uirũ qͥd sit. se
scriptura nos doceat. Loqͥtꝰ qͥnquager
ad heliã. Homo dĩ. rex uocat te. Ciu illi

Expanded text:
bes verum esse quod audieras, statim a me postulas, ut difficillimum Psalmum, qui apud Graecos et Latinos octogesimus nonus inscribitur, plausuque populari, qui solet imperitorum aures decipere atque palpare; sed oratione simplici, et Ecclesiastici eloquii veritate: ut scilicet interpretatio nostra non alio interprete indigeat, quod plerisque nimium disertis accidere solet, ut major sit intelligentiae difficultas in eorum explanationibus, quam in his quae explanare conantur. Aggrediar opus difficillimum, et sanctarum precum tuarum fultus auxilio, illius versiculi recordabor: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa . 2. Ac primum sciendum quod Psalmi istius juxta Hebraicum titulus sit, inis dei. inter hominem autem et uirum quid sit, sancta scriptura nos doceat.loquitur quinquagenarius ad Heliam: homo dei, rex uocat te. cui ille
Abbreviated transcription (Latin):
distingunti d̃ne refugiũ factꝰ es nobis
in generatione & generatione. pͥus quã ma¬
tes firmarent᷑ & fingeret᷑ cerra & orbis. n
scͥlicet postea consequat᷑. ã scło ꝙusq i se¬
cułu tues ds̃. Ita enĩ disserunt. Si dñs an¬
tequã montes firmarent᷑. & fingeretur
ra orbisq terrarũ. refugiũ fuit hominũ.
ergo fuerunt animȩ in cȩlestib antequã
hominũ corpora formarent᷑. Nos aũ u
ꝑ posuimꝰ. lectionẽ ita debemꝰ distinguere
antequã montes firmarent᷑. & fingere¬
tur terra & orbis terrarũ ã scło & usq
in scłm tu es ds̃. ut nͣ refugiũ nrͣmfue¬

Expanded text:
distingunt: domine, refu g ium factus es nobis distingunt: domine, refu g ium factus es nobis in generatione et generatione, priusquam montes firmarentur et fingeretur terra et orbis, ut scilicet postea consequatur: a saeculo usque in saeculum tu es, deus. ita enim disserunt: si dominus, antequam montes firmarentur et fingeretur terra orbisque terrarum, refugium fuit hominum, ergo fuerunt animae in caelestibus, antequam hominum corpora formarentur. nos autem, ut proposuimus, lectionem ita debemus distinguere: antequam montes firmarentur et fingeretur terra et orbis terrarum, a saeculo usque in saecu- lum tu es, deus, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
singula oꝑa grãm nͣ negareti ne libertas
arbitrũ redundet ad inuiriã conditoris
ꝙ̾ ad eiꝰ contumatiã. qͥ ideo liber conditꝰ
eͣ ut absq dõ nichil ee̾ se nouerit. Qõ autͣ
dic̃ in generatione & generatione omĩa sig̃¬
nificat tempora. & ante lege̾. & in lege. &̾
facti estis ꝑ fidẽ. & hoc nͣ ex uob̃. s ex dĩ¬
dono. & om̃s epłe eiꝰ in salutationis pͥn¬
cipio ñ pͥus pacẽ̾ habent & sic grãm. s an¬
te grãm & sic pacẽ. ut donatis nob̃ pecca¬
tis nr̃is pacẽ d̃m conseqͣmur. Ante quã
montes nascerent᷑ & parturiret᷑ terra &
orbis: ã scło & usq in scłm tu es. Septua¬
ginta. Antẽ quã montes fir marent᷑ & fin¬
geretur t̾ra & orb̾. a scło & usq ad scłm¬
tues ds̃. Hunc locũ qͥda praua distine¬
tione subuͣtunt. maxime hũ qui ante uo¬
lunt fuisse animas. qͣm homo insexti diei
numero conderet᷑. Ita enĩ legunt atq

Expanded text:
singula opera gratiam non negaret, ne libertas singula opera gratiam non negaret, ne libertas arbitrii redundet ad iniuriam conditoris et ad eius contumaciam, qui ideo liber conditus est, ut absque deo nihil esse se nouerit. quod autem dicit: i n generatione et generatione, omnia significat tempora et ante legem et in lege et facti estis per fidem stulae eius in salutationis principio non prius pacem habent et sic gratiam, sed ante gratiam et sic pacem, ut donatis nobis peccatis nostris pacem domini consequamur. Antequam montes nascerentur et p arturiretur terra et orbis, a saeculo et usque in saeculum tu e s. Septuaginta: antequam montes firmarentur et fingeretur terra et orbis, a saeculo et usque in stu es, deus. hunc locum quidam praua distinctione subuertunt, maxime hi, qui ante uolunt fuisse animas, quam homo in sexti diei numero conderetur. ita enim legunt atque
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝙ generatione. Septuaginta. dñe re¬
fugiũ factꝰ es nob̃. in omi generatione &
generatione. Pro habitatione & refugio.
inhebraico maon ponit᷑. q̃d magis habita¬
tionẽ quã refugiũ sonat. Narraturꝰ autͣ
tristia. & genꝰ deploraturꝰ humanũ. ã lau¬
dib ̃i incipit. ut quicqͥd pꝰea homini acci¬
dit aduͣsoꝵ. nͣ creatoris duritia s eiꝰ qͥcre¬
atus ẽ culpa accidisse uideat᷑. Qui sustinet
tempestatẽ. uł pet ł tecti querit refugi¬
ũ. quẽ hostis prequit᷑. ad muros urbiũ
confugit. fessus uiator tam sole quã pul¬
bestia hominis sanguinẽ sitiat. cupit
ut cũq potuerit p̃sens uitare discrimͣ.
Ita & homo apͥncipio conditionis suȩ
do utit᷑ ad uitore. & cũ illiꝰ sit greͣ q̃d ere¬
atus eͣ. illiꝰq miscdĩȩ qd̾ subsistit ꝙuiit.
nichil boni oꝑis agere potest absq eo qͥ
ita liberũ concessit arbitriũ. ut suã per

Expanded text:
one et generatione. Septuaginta: domine, reone et generatione. Septuaginta: domine, refugium factus es nobis in omni generatione et generatione. pro habitatione et refugio in Hebraico \'maon\' ponitur, quod magis habitationem quam refugium sonat. narraturus autem tristia et genus deploraturus humanum a laudibus dei incipit, ut, quidquid postea homini accidit aduersorum, non creatoris duritia sed eius, qui creatus est, culpa accidisse uideatur. qui sustinet tempestatem, uel petrae uel tecti quaerit refugium; quem hostis persequitur, ad muros urbium confugit; fessus uiator tam sole quam pulbestia hominis sanguinem sitiat, cupit, utcumque potuerit, praesens uitare discrimen: ita et homo a principio conditionis suae deo utitur adiutore et, cum illius sit gratiae, quod creatus est, illius misericordiae, quod subsistit et uiuit, nihil boni operis agere potest absque eo, qui ita liberum concessit arbitrium, ut suam per
Abbreviated transcription (Latin):
positũ ẽ exaltate dñm dm nrm & adora¬
te scabellũ scm pedũ illiꝰ. moyses ꝙ a aron
in sacerdotib eiꝰ. & samuel in his qͥ muo¬
ire. quomͦ moẏsi sit. qͥ samuelẽ nominet.
quẽ multa post tẽpora fuisse cognoscimꝰ.
Cuiꝰ questionis facilis solutio ẽ ꝓpheta¬
tũ eẽ nom̃ samuhelis. qͥ tanti meriti fuit.
ut cũ moyse poneret᷑ in hie aechiele. si
steterit moyses & samuhel. iuixta illud ex¬
emplũ qͣnoo homo dĩ loquit᷑ in samaria.
altare altare. hec dic̃ dñs. ecce filiꝰ nascet᷑
dauid. iosias nom̃ eiꝰ. Sciamꝰ qͦ errare eos.
qͥ om̃s psalmos od arbitrant᷑. & nͣ eoꝵ quoꝵ
nominib in scripti sunt. Und̃ & hc̃ psalmũ
uolunt sub nomine moysi. add ẽẽ conpo¬
sitũ qd scilicet legis dator cõmunẽ huma¬
ni generis offensam ꝙ calamitatẽ. & dein
ex pectationẽ salutis sacro ore describat.
Quẽ habitaculũ factꝰ es nob̃ in generati¬

Expanded text:
positum est: exaltate dominum dpositum est: exaltate dominum dMoyses et Aaron in sacerdotibus eius et Samuhel in his, qui inuoire, quomodo Moysi sit, qui Samuhelem nominet, quem multo post tempore fuisse cognoscimus. cuius quaestionis facilis solutio est: prophetatum esse nomen Samuhelis, qui tanti meriti fuit, ut cum Moyse poneretur in Hieremia: si steterint Moyses et Samuhel iuxta illud exemplum, quando homo dei loquitur in Samaria: altare, altare, haec dicit dominus: ecce filius nascetur domui Dauid, Iosias nomen eius. sciamus quoque errare eos, qui omnes psalmos Dauid arbitrantur et non eorum, quorum nominibus inscripti sunt. unde et hunc psalmum uolunt sub nomine Moysi a Dauid esse compositum, quod scilicet legis dator communem humani generis offensam et calamitatem et dein expectationem salutis sacro ore describat. Domine, habitaculum f a ctus es nobis in generati
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudine offenderit d̃m atq concide¬
rit. & nͣ meruerit terrã repmission̾is: in¬
trare.ꝓq patrib ingressi sint filũ. & rur¬
sum placatũ expectent d̃m̃. q̃d in xpi coͣ¬
pleat᷑ aduentu. Oratio uixta graͣmaticos
om̃is sermo loquentiũ ẽ. cuiꝰ ethimologiã
sic expͥmunt. Oratio ẽ.oris ratio. In scrip¬
turis auͣ scĩs difficile orationẽ uxta hunc
sensuͣ leginiꝰ. s eã quȩ ad pͣces & obsecrati¬
ones ꝑtinet. Aiunt hebrei uno psalmoꝵ uolumine
quinq libros contineri. a pͥmo usq ad qͥ¬
dragesimũ & a qͣdragesimo pͥmo usq ad
septua gesimũ pͥmũ. ꝙ ã septuagesimo sedõ
simo nono qͥ quarti libri mitiũ eͣ & quẽ
nẽ disserimꝰ. usq adcentesimũ qͥntũ in quoꝵ
ad finem instar auodecim ꝓphetarum.
qͥ & ipsi cũ ꝓprios libellos ediderint. uniꝰ
uoluminis nomine continent᷑. Inud anͣ
q̃d pene pͣterũ asserens int̃ undecĩ moysi
psalmos etiã nonagesimũ octauu ẽẽ in quo

Expanded text:
m atque conciderit et non meruerit terram repromissionis intrare — proque patribus ingressi sunt filii — et rursum placatum expectent deum, quod in Christi conpleatur aduentu. \'Oratio\' iuxta grammaticos omnis sermo loquentium est, cuius etymologian sic exprimunt: \'oratio est oris ratio\'. in scripturis autem sanctis difficile orationem iuxta hunc sensum legimus, sed eam, quae ad preces et obsecrationes pertinet. aiunt Hebraei uno psalmorum uolumine quinque libros contineri : a primo usque ad quadragesimum et a quadragesimo primo usque ad septuagesimum primum et a septuagesimo sesimo nono, qui quarti libri initium est et quem nunc disserimus, usque ad centesimum quintum — in quorum ad finem instar duodecim prophetarum, qui et ipsi, cum proprios libellos ediderint, unius uoluminis nomine continentur. illud autem, quod paene praeterii asserens inter undecim Moysi psalmos etiam nonagesimum octauum esse, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
uiri uirtutis. cessantq molente s. qr pauce
factȩ sunt. & obscurant᷑ quȩ uident in fora¬
minib & claudunt᷑ ianuȩ in foro in infirmi¬
tate. uocis molentis: exurget ad uoce̾ auis.
& humiliant᷑ om̃s filiȩ cantici. & quidẽ ab al¬
d aspicient. & pauor in uia. & florebit amig¬
dalũ. & incrassabit᷑ locusta. & scindet᷑ cappa¬
is. q̃m habũt homo in domo etͣnitatis su
ẜ& gyrabunt in foro q plangunt qͦ ad
onam̃tũ auri. & confringat᷑ hydria ad
fontẽ & impediat᷑ rota in lacu. & conũtat᷑
pulus in terra sic̃ fuit. & sp̃s reu̾tat᷑ ad q̃m qͥ¬

Expanded text:
uiri uirtutis cessantque molentes, quia paucae uiri uirtutis cessantque molentes, quia paucae factae sunt, et obscurantur, quae uident in foraminibus, et clauduntur ianuae in foro in infirmitate uocis molentis et exurget ad uocem auis et humiliantur omnes filiae cantici et quidem ab alto aspicient et pauor in uia et florebit amygdalum et incrassabitur locusta et scindetur capparis. quoniam abiit homo in domo aeternitatis suae et gyrabmonile auri, et confringatur hydria ad fontem, et impediatur rota super lacum, et convertatur pulvis in terram, sicut fuit, et spiritus revertatur ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
iũmiltit ecteginta anni. si aũ in potentati¬
u octoginta anni ꝙ ampliꝰ eoꝵ labor & dolor.
Peo q̃d nos posuimꝰ. in ipsis. & in hebraico ha¬
bet᷑. s aeaa. simina chus significantiꝰ transtu¬
lit. oaoahp u : q̃d magis ad sensũ quã ad
ũbũ transfeͬre possumꝰ uniu̾si. Qcqͥd gͥ uui
mꝰ .ꝙ in qͦ delectabilis eͣ uita mortaliũ. septu¬
aginta annoꝵ spatio cõpͣhendit᷑. Sin aũ mul¬
tũ. ꝙ ut uitͣ pͣtatꝰ ẽ simmnachus. contra opino¬
nẽ. octoginta anni sunt. ꝗͥcqͥd supra fuerit
morbis & infirmitate transigit᷑. quȩ socia eͥst¬
senectutis. caligantib oculis. cadentib uel
dolentib durissimis priꝰ dentib. Qd̾ pleniꝰ
diuinꝰ sermo in ȩccłiaste describit. Endo ue¬
niunt dies. malitie & in quib dicimꝰ. ñ ẽ nob̾
uoluntas. qͣndo obscurat᷑ sol & luna. & lux
ꝙ stelle. & coniͣttunt᷑ nubes pꝰ pliuuiã. indie
qͣ mouebunt᷑ custodes domꝰ. & subuertunt᷑

Expanded text:
in ipsis septuaginta anni, si autem in potentatibus octoginta anni; et amplius eorum labor et dolor. pro co, quod nos posuimus: in ipsis et in Hebraico habetur \'bahem\', Symmachus significantius transtulit ὁλόκληοο̢οι, quod magis ad sensum quam ad uerbum transferre possumus \'uniuersi\'. qui uita mortalium, septuaginta annorum spatio comprehenditur. sin autem multum et, ut interpretatus est Symmachus, c o ntra opinionem, octoginta anni sunt; quicquid supra fuerit, morbis et infirmitate transigitur, quae est socia senectutis, caligantibus oculis, dolentibus uel cadentibus durissimis prius dentibus, quod I plenius diuinus sermo in Ecclesiaste describit: quando ueniunt dies malitiae et in quibus dicimus: non est nobis uoluntas; quando obscuratur sol et lux et luna et stellae et conuertuntur nubes post pluuiam; in die, qua mouebuntur custodes domus et subuertuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ł quẽ dñs legẽ dedit. ouiꝰ ore audiuimus
liquentẽ dm. faciamꝰ homine̾ ad imaginẽ
similitudinẽ nrãm. statimq infertur.
fec̃ đs̃ hominẽ. ad imaginẽ dĩ fec̃ eum.
nasculũ & feminã fec̃ illos ab initio con¬
aonis hominis usq ad mottẽ & resur¬
sitionẽ omĩa explicat. qͣlis creatꝰ sit.
qͣnto uiuat tẽpore. qͥd agat in selo. quẽ fruc¬
tũ uitȩ habeat. ꝓptͣ qͥd laboret. qͦ ire conten¬
dat. W qmͣ ipse qͥ hec scribit homo ẽͣ. sub ꝑ¬
sona sua d̾ om̃i generis humani conditio¬

Expanded text:
quem dominus legem dedit, cuius ore audiuimus loquentem deum: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, statimque infertur: et fecit deus hominem, ad imaginem dei fecit eum; masculum et feminam fecit illos, ab initio conditionis hominis usque ad mortem et resurrectionem omnia explicat, qualis creatus sit, quanto uiuat tempore, quid agat in saeculo, quem fructum uitae habeat, propter quid laboret, quo ire contendat. et quoniersona sua de omni generis humani conditio
Abbreviated transcription (Latin):
initio uiarũ suarũ in opera sua. Antese¬
culũ fundauit me. inpͥncipio antequan
terrã faceret & abyssos. pͥus quã ꝓdict¬
ret fontes aqͣruͣ. pͥus quã montes firma¬
rent᷑. ante om̃s colles generauit me.
Nullũ aut debet creationis mouere cũ
sith. dergo. Qd̃ in lingua nr̃aͣ expͥmt¬
dñs possedit me initio uiaru suar ũ nt
possessionẽ auͣ ꝙ creationẽ. multa diũstã
ẽ. Possessĩo significat. qd femꝑ filiꝰ in paid
ñ erat conditionis exordiuͣ. Potest is¬
ta legis tropologiaͬ hoc q̃d dicit᷑ ant¬
quã montes firmarent᷑ & fingeretis

Expanded text:
initium uiarum suarum in opera sua, ante saeculum fundauit me, in principio, antequam terram faceret et abyssos, priusquam procederent fontes aquarum, priusquam montes firmarentur, ante omnes colles generat me. nullum autem debet ucrbum creationis mouere, cumsith dercho, quod in lingua nostra expnus possedit me initium uiarum suarum\'. inter possessionem autem et creationem multa diuersitas est: possessio significat, quod semper filius in patre  prius non erat, conditionis exordium. potest iuxta leges tropologiae hoc, quod dicitur: antequam montes firmarentur et finge
Abbreviated transcription (Latin):
reticos ꝑsecutũ eiꝰq litt̾ȩ doceant dapnan¬
du in occidente q̃d in oriente dapnatũ
ẽ. Cui multos inpͣcam᷑ annos. ut hereseos
rediuiua plantaria ꝑ illiꝰ studiũ longo tẽ¬
pore arefacta moriant᷑.¬

Expanded text:
reticos persecutum eiusque litterae doceant damnatreticos persecutum eiusque litterae doceant damnatum in occidente, quod in oriente damnatum est. cui multos inprecamur annos, ut hereseos rediuiua plantaria per illius studium longo tempore arefacta moriant
Abbreviated transcription (Latin):
udieis derelinqͦ quã feiatis inqͣtuos par¬
tef ẽẽ ditiifã. Et in pͥmo credentes horta¬
t᷑ ad dominicũ pascha cȩ lebrancdũ in se¬
cundo & tͣtio loco appollinarẽ ꝙ orige¬
nẽ ugulat: in quarto .i. extremo hereti¬
cos ad penitentiã cohortat᷑. Siqͥd auteͣ
hic minꝰ adũsũ origenẽ dictũ eͣ. ꝙ inpͣ¬
teriti anni epła c̃tinet᷑. & hȩc quã mͦ ũti¬
mꝰ breuitati studens dicere plura ñ debu¬
it. Porro ẽtra apollinarẽ succincta fides
& pura ꝓfessio nͣ caret subtilitate dialec¬
tica quȩ adũsariũ suũ ex toto d̾ manib
greco placet in latino nͣ displiceat & q̃d to¬
tꝰ oriens mirat᷑ & pͣdicat. lȩto simi roma re¬
cipiat. pͣdicationẽq cathedre marci ęu̾ge¬
listę cathedra apłi petͥ sua pͣdicatione con¬
firmet. quãquã celebri sermone uulgatũ
sit. beatũ qͦ papã anastasiũ eodẽ feruore
qr eodẽ ẽ spu latitantes in foueis suis he¬

Expanded text:
iudicio derelinquo -; quam sciatis in quattuor partes esse diuisam: et in prooemio credentes hortatur ad dominicum pascha celebrandum, in secundo et tertio loco Apollinarem et Origenem iugulat, in quarto, id est extremo, hereticos ad paenitentiam cohortatur. si quid autem hic minus aduersum Origenem dictum est, et in praeteriti anni epistula continetur et haec, quam modo uertimus, breuitati studens dicere plura non debuit. porro contra Apollinarem succincta fides et pura professio non caret subtilitate dialectica, quae aduersarium suum extorto de manibus , quod in Graeco placet, in Latino non displiceat et, quod totus oriens miratur et praedicat, laeto sinu Roma suscipiat praedicationemque cathedrae Marci euangelistae cathedra apostoli Petri sua praedicatione confirmet, quamquam celebri sermone uulgatum sit beatum quoque papam Anastasium eodem feruore, quia eodem est spiritu, latitantes in foueis suis he
Abbreviated transcription (Latin):
cos dicta sint. qͥ iniusto c̃tra nos odio seui¬
entes mͣtis fatent᷑ archanũ & uenena pec¬
toris in remediabili dolore testant᷑. Uox. xͥ¬
ani senatꝰ lumina accipite & grecã & lati¬
naͣ etiã hoc anno epłam ne rursũ hereti¬
ci mͣtiant᷑ a nob pleraq ł addita ł mutata
Inꝗͦ me laborasse fateor ut uerbor elegan¬
tiã pari int̾ p̃tationis uenustate seruare̾.
& intra definitas lineas currens nec inquo¬
quã excedens loco eloquentiȩ eiꝰ ñ ꝑdere¬

Expanded text:
cos dicta sint, qui iniusto contra nos odio saeuicos dicta sint, qui iniusto contra nos odio saeuientes mente fatentur arcanum et uenena pectoris inremediabili dolore testantur. Uos, Christiani senatus lumina, accipite et Graecam et Latinam etiam hoc anno epistulam — ne rursum heretici mentiantur a nobis pleraque uel addita uel mutata —, in qua laborasse me fateor, ut uerborum elegantiam pari interpretationis uenustate seruarem et intra definitas lineas currens nec in quoquam excedens loco eloquentiae eius
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ obsid̃e ꝓpontidẽ mutare loca d qͣ¬
sas lustrare regiones & clarissimũ ponti¬
ficẽ xp̃i eiꝰq discipłos rabido ore discer¬
peᷤ Si uera loqͥmin pͥstinũ erroris ardorẽ
ardore fidei cõmutate. Qͥd male ditoꝵ pannos
hinc ind̾ c̃suͥetis & eoꝵ caͬpitis uitã quoꝵ
fidei resistere nͣ ualetis: Nũ idcirco uos nͣ
estis heretici si nos qͥda assertione urã ere¬
diderint peccatores : & os impietate feti¬
du nͣ habebitis si cicatricẽ potueritis in nrã
aure monstrare: Qͥd iuuat urãm ꝑfidiã
t ꝓdest puellis ethopica & pardi uarietas
si in nr̃o corꝑe neuus apparuerit : En papa
theophilꝰ tota origenẽ arguit lib̃tate he¬
reticũ eẽ. nec dicta defend̃t̃. aut fingtͣ ab
hereticis inmutata multoꝵq dict̃ librossi¬
milit̃ de prauatos. ut illũ ñ sua fid̾ s alioꝵ
tueant᷑ errorib. Uerũ hȩc adũsũ hereti¬

Expanded text:
cesse est obsidere Propontiaem, mutare loca, diuercesse est obsidere Propontiaem, mutare loca, diuersas lustrare regiones et clarissimum pontificem Christi eiusque discipulos rabido ore discerpere ? si uera loquimini, pristinum erroris ardorem ardore fidei conmutate. quid maledictorum pannos hinc inde consuitis et eorum carpitis uitam, quorum fidei resistere non ualetis ? num idcirco uos non estis heretici, si nos quidam adsertione uestra crediderint peccatores, et os inpietate fetidum non habebitis, si cicatricem potueritis in nostra aure monstrare? quid iuuat uestram perfidiam uel prodest pellis Aethiopica et pardi uarietas, si in nostro corpore naeuus apparuerit ? en papa Theophilus tota Origenem arguit libertate hereticum esse: nec dicta defendunt aut fingunt ab hereticis inmutata multorumque dicunt libros similiter deprauatos, ut illum non sua fide, sed aliorum tueantur erroribus. uerum haec aduersum hereti
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ auctoritate & eloquentia & in morẽ de¬
monicor sꝑuũ d̾ t̾ra loqͥt᷑. Nescit enĩ eũ qͥ
de sursũ ueniens ea uͦqͥt᷑ quȩ sur sũ sunt.
Atq utinã serpentina generatio aut sim¬
plicit᷑ nrã fateat᷑ aut constant᷑ defendat
ñ audent. Rogo qͥ ẽ iste dolor qͥ nec tẽpe
nec ratione curat᷑. ᷤ Intͣ micantes gladios
iacentia corpora riuos sanguinis ꝓfluen¬
tes iungunt᷑ sepe hostiles dexterę & bel¬
li rabiẽ pax repentina cõmutat. Soli stͣ
hui hereseos sertatores. qͥ cũ ęcclesiasticis
ñ ualent federari. qͥa qd sermone cogunt᷑
dicere mͣte condepnant. S si qͣndo aꝑta
blasphenia publicis aurib fuerit reue¬
lata & uiderint cͣtra se audientiũ ora cir¬
cũfremere tẽ simplicitate simulata di¬
ctͣ audisse se pͥmũ quȩ magistrũ dicere
haud nescierint. Cũq eoͣͣ scripta tenean¬
tͣ uoce negant q̃d litt̾is confitent᷑. Qͥd ne¬

Expanded text:
eius auctoritate et eloquentia et in morem daeeius auctoritate et eloquentia et in morem daemonicorum desursum ueniens ea loquitur, quae sursum sunt. Atque utinam serpentina generatio aut simpliciter nostra fateatur aut constanter defendat non audent. rogo, qui est iste dolor, qui nec tempore nec ratione curatur ? inter micantes gladios, iacentia corpora, riuos sanguinis profluentes iunguntur saepe hostiles dexterae et belli rabiem pax repentina conmutat: soli sunt huius hereseos sectatores, qui cum ecclesiasticis non ualent foederari, quia, quod sermone coguntur dicere, mente condemnant. et si quando aperta blasphemia publicis auribus fuerit reuelata et uiderint contra se audientiam circum fremere, tunc simplicitate simulata dicunt audisse se primum, quae magistrum dicere haud nescierint. cumque eorum scripta teneantur, uoce negant quod litteris confitentur. quid ne
Abbreviated transcription (Latin):
orientalib uos locuple¬
to mercibus. & alexandrinas
to. Os ab austro ueniet. & sẽs d̾ monte pha¬
ran. umbra c̃densa. Und̾ & sponsa lȩtat᷑
in cantieo canticoꝵ dic̃s. In umbra eiꝰ con¬
cupiui. & sedi & fructꝰ eiꝰ dulcis in fauci¬
b meis. Uere nc̃ cõplet᷑ ysaiȩ uaticiniũ prȩ¬
dicantis. In die illa erit altare dñi in me¬
dio t̾re egyptiut uͥ habundaũ peccatũ su¬
ꝑ habundet gra. Q paruulũ. rp̃m foue¬
rant adultũ fidei calore defendt᷑. ut qͥ ꝑ
illos herodis effugerat manꝰ. effugiat here¬
ticũ blasphenantẽ. Quẽ demetriꝰ alexan¬
aria urbe pepulit toto orbe fugat cheopilꝰ
re dĩ nom̃ inuenit. Ubi nẽ ẽ coluber tortu¬
osus ᷤ Ubi uenenatissima uiꝑa. pͥma homi¬
nis faties utͣo cõmissa lupoꝵ: Ubi heresis
que sibilabat in mundo & me & papã cheo¬
philũ sui iactabat erroris participẽ latra¬
tuq impudentissimoꝵ canũ ad inducendos
simplices nr̃m m̃tiebat᷑ assensũ ᷤᷤ Opp̃ssa ẽ

Expanded text:
Orientalibus vos locupleto mercibus, et Alexandrinas to. Deus ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan, umbra condensa : unde et sponsa laetatur in Cantico canticorum dicens: in umbra eius concupiui et sedi; et fructus eius dulcis in faucibus meis. uere nunc conpletur Esaiae uaticinium praedicantis: in die illa erit altare domini in medio terrae Aegypti, ut, ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. qui paruulum Christum fouerant, adultum fidei calore defendunt, ut, qui per illos Herodis effugerat manus, effugiat hereticum blasphemantem. quem Demetrius Alexandri urbe pepulit, toto orbe fugat Theophilure dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? ubi uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa luporum? ubi heresis, quae sibilabat in mundo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad inducendos simplices nostrum mentiebatur adsensum ? oppressa est
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ẽ.: uend̾ ñ partẽ substantiȩ. ne timor
penuriȩ infidelitatis occasio sit. & cũ ana¬
ma & saphira pereas. s uniu̾sa quȩ possi¬
des. Cũq uendideris. da pauperib nͣ locu¬
pletib ñ suꝑbis: da qͦ necessitas sustentet᷑.
ñ qͦ augeant᷑ opes. Cũq legeris illud apłĩ.
boui trituranti os ñ alligabis. & dignꝰ ẽ
opͣius merced̾ sua. & qͥ altari ministrant.
de altari participant᷑: memento huiꝰ qͦ
sententiȩ habentes uictũ atq uestitũ his
contenti simꝰ. Ubi uideris fumare patinas.
& phasides aues lentis uaporib discoqui.
ubi argenti pondꝰ. feruentes buricos man.¬
nos. comatulos pueros. preciosas uestes.
picta tapetia. ubi ditior ẽ largitore cui
largiendũ ẽ: Pars sacrilegũ ẽ. rẽ paupe¬
rũ dare ñ pauꝑib: & tam̃ ñ ẽ satis ꝑfec¬
to uiro & consummato opes contep̃nere.
pecuniã dissipare. & ꝓicere q̃d in momen¬
to & ꝑdi & inueniri potest. Fecit hoc era¬

Expanded text:
 est, vende, non partem substantiae, ne timor penuriae infidelitatis occasio sit, et cum Anania et Sapphira pereas; sed 399 universa quae possides. Cumque vendideris, da pauperibus, non locupletibus, non superbis. da, quo necessitas sustentetur, non quo augeantur opes. cumque legeris illud apostoli: boui trituranti os non frenabis et: dignus est operarius mercede sua et: qui altari ministrant, de altari participantur, memento huius quoque sententiae: habentes uictum atque uestitum his contenti sumus. ubi uideris fumare patinas et Phasides aues lentis uaporibus discoqui, ubi argenti pondus, feruentes mannos, comatulos pueros, pretiosas uestes, picta tapetia, ubi ditior est largitore, cui largiendum est, pars sacrilegii est rem pauperum dare non pauperibus. et tamen non est satis perfecto et consummato uiro opes contemnere, pecuniam dissipare et proicere, quod in momento et perdi et inueniri potest. fecit hoc Cra
Abbreviated transcription (Latin):
benedicte ꝓ caritate cõmuni transmi si. cęte¬
rũ scio te ualere alios consolari. Tẽ tȩ orbi¬
tas ñ inueniet penetrabilẽ. si alios contra
illã ñ cesses armare. E. pistola

Expanded text:
benedicte, pro charitate communi transmisi. Caeterum scio te valere, alios consolari. Tunc orbitas non inveniet penetrabilem, si alios contra illam non cesses armare  Al. amare.
Abbreviated transcription (Latin):
nitiȩ in tuã indigentiã redundareti faos¬
ti tͥ amicos deiniqͦ mãmona. qͥ te recix¬
rent in etͣna tab̾nacula. Laudanda rẽa
apłicor tẽporũ uirtutib coeqͣnda. qͣndaus¬
ditis possessionib suis credentes afferlunt
pecunias. atq fundebant ante pedes use
ostendentes auaritiã ee̾ calcandã. S d̃is
magis quęrit animas credentiũ. quan
opes. Legimꝰ. redẽptio animȩ uiri ꝓpͥe a
uitie.Possumꝰ qͥd̾e diuitias. ꝓpͥas intellige
quȩ nͣ d̾ alieno. nͣ d̾ rapinis sunt. uxtil¬
lud. honora dm̃ s̾ tuis iustis laborib d
melior ẽ illa intelligentia ut diuitias ꝓpa
cognoscamꝰ thesauros ab sconditos. quoi
nec fur possit effodere. nec latro uiob¬
tꝰ eripere. Opuscula mea que ñ suin
rito s bonitate tua desiderare de do
ad scribendũ hominib tuis dedi a
distributa uidi in cartaceis codiciba
frequent̾ amonui. ut conferrent all¬
gentiꝰ & em̃darent. Ego enĩ tanta uol¬
mina p̃ frequentia cõmeantũ & pers¬

Expanded text:
e in tuam indigentiam redundarent. fecisti tibi amicos de iniquo mammona, qui te reciperent in aeterna tabernacula. laudanda res et apostolicorum temporum uirtutibus coaequanda, quando uenditis possessionibus suis credentes afferebant pecunias atque fundebant ante pedes apostolorum ostendentes auaritiam esse calcandam. sed dominus magis quaerit animas credentium quam opes. legimus: redemptio animae uiri propriae diuitiae. possumus quidem diuitias proprias intellegere, quae non de alieno, non de rapinis sunt, iuxta illud: honora dominum de tuis iustis laboribus, sed melior est illa intellegentia, ut diuitias proprias cognoscamus thesauros absconditos, quos nec fur possit suffodere nec latro uiolentus eripere. Opuscula mea, quae non sui merito, sed bonitate tua desiderare te dicis, ad describendum hominibus tuis dedi et descripta uidi in chartaceis codicibus ac frequenter admonui, ut conferrent diligentius et emendarent. ego enim tanta uolumina prae frequentia commeantium et pere
Abbreviated transcription (Latin):
berandos dimiitere sacrilega mñte cuntam.¬
asi tutꝰ apõ homines iudicemꝰ magis quã
hriũ ẽ. qͥb peiores sine dubio iudicantur
deducere ad bona gentiles tradere ñ cuno¬
tiit᷑ a dimala Postremũ t cũ ipsa felicitate
nror morientiũ cogam animũ flectere. ne
desideriis eoꝵ desideria nrã incipiant repug¬
nare Letant᷑ ipsi qͥ ereunt uenientes ad re

Expanded text:
berandos dimiberandos dimiquasi tutius apud homines judicemus magis quam probrii; quibus pejores sine dubio judicantur deducere ad bona, gentiles tradere non cunctantur ad mala. postremo uel cum ipsa felicitate nostrorum morientium cogamur animum flectere, ne desideriis eorum desideria nostra incipiant repugnare. laetantur ipsi qui exeunt uenientes ad re
Abbreviated transcription (Latin):
luct horresc as. & sener obtulisse do pignus
deputari poteris. scd̃m notũ habes pꝰ abrabã si
n potos pmu. ut qd ule ñ trepidauit offerre
ti sattẽ iudearis s sublato gaudere. Ab illo
sns postulauit. a te tidit. Iue uissĩotu paruit.
isuitate nec necessitate cõpelleris q̃o aliqͥs
munis eͣ. nob̾ cũ illis exitꝰ mortis. & dolores il¬
ior. su pamꝰ dolorib nr̃is. Qͥo ageremꝰ si pecu
decꝰ nr̃m. gentiles sepe dolores contẽpnunt.
cũ ñ ad ꝓmissa cȩlestia. s ad penas tartari
rapiant᷑. & nos plangimꝰ exeuntes ad cęlũ:
Consi dera xpͣianos tales qͥo deinceps meren¬
tur. qͥ nec imitari contendunt exempla sc̃oꝵ.
nec contẽptũ habere gentiliũ. Iui luctum
despando ddespiciunt. & nos spando despice¬
re ñ conam᷑. Oeniq uendere lib̃os sepe nͣ
dubitant. ut uiuos qd peiꝰ ẽ. sꝑnant. & nos
uire filios suos intrepid̃ morta  lib tra¬
est. ꝙ nos dõ nroͣ simul ꝙ suo lib̃os nr̃os ui¬

Expanded text:
luctum horrueris, et te obtulisse Deo pignus deputari poteris, secundum tuum uotum habes post Abraham, si non potes primum, ut, quod ille non dubitauit offerre, tu saltem uidearis de sublato gaudere; ab illo Dominus postulauit, a te tulit. ille iussioni paruit, uoluntate nec necessitate compelleris deuotionis munis est nobis cum illis exitus mortis et dolores illorum superamus doloribus nostris. quid ageremus si pdecus nostrum? gentiles dolores saepe contemnunt, cum non ad promissa caelestia sed ad poenas tartari rapiantur. et nos plangimus euntes ad caelum. consideret christianus talis quid deinceps mereatur qui nec imitari contendit exempla sanctorum nec contemptum habere gentilium. illi luctus desperando despiciunt, et nos sperando despicere non conamur. denique uendere liberos saepe non dubitant, ut uiuos, quod peius est, spernant. et nos uire filios suos intrepide mortalibus tradunt et nos Deo nostros simul et suos liberos li
Abbreviated transcription (Latin):
eacheus publicanꝰ. ad uniꝰ hore conũsionẽ.
hospitẽ meruit habere saluatorẽ. Qartha
& maria conuiuio pͣparato dñm susciͦpe.
Ssseretrix lauat fletib pedes. & unguen¬
tis bonoꝵ operũ d̃nici corporis dedicat
sepulturã. Symon lepsus inuitat magistrũ
cũ discipłis. ꝙ ñ cõtẽpnit᷑. Abrahȩ dicitur.
egredere d̃ t̾ra tua. & d̾ cognatione tua &
sꝰ domo patͥs cui. & uad̾ int̾rã qmͣ monstra¬
uero tͥ. Relinqͥt caldeã. relinqͥt mesopota

Expanded text:
Zacheus publicanus ad unius horae conuersionem Zacheus publicanus ad unius horae conuersionem hospitem habere meruit saluatorem, Martha et Maria conuiuio praeparato dominum suscipere. meretrix lauat fletibus pedes et unguentis bonorum operum dominici corporis dedicat sepulturam. Symon leprosus inuitat magistrum cum discipulis et non contemnitur. Abrahae dicitur: egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui et uade in terram, quam monstrauero tibi. relin
Abbreviated transcription (Latin):
moneo parentis affectu. ut qͥ sodo mã re¬
liqͥsti. ad montana festinans pꝰ t̃gũ ne res-¬
pitias. ne aratri stiuã. ne fimbriã salua¬
toris. ne cincinnos eiꝰ noctis rore mȩde¬
facto s. qͦs semel tenere cępisti. aliqͣndo
dimittas. nec de tecto uirtutũ. pristina
quesiturꝰ uestim̃ta descendas. ne d̾ agro
reu̾taris domũ. ne campestria cũ loth &
amena hortoꝵ diligas. q̃ ñ irrigantur
ẜ celo ut t̾ra scã. s d̾ t̾bido flumine iordanis.
pꝰquã dulces aqͥs maris mottui cõmixtione
mutauit. Cepisse multoꝵ ẽ. ad culm̃ ꝑuenis¬
se paucor. Qm stadio currunt. om̃s qͥdẽ
curunt. s unꝰ accipit brauiũ. At ẽ contra
de nob̃ dicit᷑. Sic currite. ut cõpͣhendatis
Son ẽ inuidꝰ agonit̾eta nr̃. nec alteriꝰ pal¬
ma alteri parat ignominiã. Om̃s athle¬
tas suos desiderat consonare. Gaudet
anima mea & magnitudine lȩtiȩ rẽ me¬
roris patior. Ruth in lacrimas u̾ba ꝓrũpunt

Expanded text:
moneo parentis affectu, ut qui Sodomam remoneo parentis affectu, ut qui Sodomam reliquisti, ad montana festinans, post tergum ne respicias: ne aratri stivam, ne fimbriam Salvatoris, ne cincinnos ejus, noctis rore madefactos, quos semel tenere coepisti, aliquando dimittas: ne de tecto virtutum pristina quaesiturus vestimenta descendas; ne de agro revertaris domum, ne campestria cum Lot et amoena hortorum diligas, quae non irrigantur de coelo, ut terra sancta, sed de turbido flumine Jordanis, postquam dulces aquas maris mortui commixtione mutavit. 2. Coepisse multorum est, ad culmen pervenisse paucorum. Qui in stadio currunt, 432 omnes quidem currunt; sed unus accipit coronam . At contra de nobis dicitur: Sic currite, ut apprehendatis. NON EST INVIDUS Agonotheta noster, nec alterima alteri parat ignominiam. omnes athletas suos desiderat coronari. gaudet anima mea et magnitudine laetitiae rem maeroris patior, ut in lacrimas uerba prorumpant.
Abbreviated transcription (Latin):
reͣ.multi ab oriente & occidente ueni-¬
ent & recu̾bent in sinu abrahȩ. Cornelius
centurio cohortis italice. iã tcͣ lucini mei
pͣfigurabat fidẽ. Apłs paulꝰ scribens ad
romanos: cũ in hispaniã ꝓficisci cȩpero.
spero q̃d pͣteriens uideã uos. & ã uob̃ de¬
ducar illuc. tantis fructib apꝓbauit. qͥd
de illa ꝓuintia quęreret. In breui tẽpore
uinctos suꝑstitionis errorib liberos faci¬
at. Manet in hospitio conducto ꝑbienniũ.
ut uob̾ utriꝰq instrum̃ti ęt̃nã reodat domũ.
ra pisciũ genera traxit ad litꝰ. Reliqͥsti ama¬
ros fluctꝰ salsos gurgites. scissuras montiũ.
& lemiathan regnantẽ in aqͥs cũ iħu de¬
serta expetens contẽpsisti. ut possis ꝓphe¬
ticũ illud canere. In t̾ra deserta & in in¬
uia & in aqͦsa. sic in sc̃o apparui tͥ. Et iterũ
Ecce elongaui fugiens. & mansi in solitu¬
dine. ex pextabã eũ qͥ saluũ me fecit apusilla¬
nimitate sp̃s & tẽpestate. Obsecro gͦ te &

Expanded text:
multi de oriente et occidente uenient et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius, centurio cohortis Italicae, iam tunc Lucini mei praefigurabat fidem. apostolus Paulus scribens ad Romanos: cum in Hispaniam proficisci coepero, spero, quod praeteriens uideam uos et a uobis deducar illuc, tantis fructibus adprobauit, quid de illa prouincia quaereret. breui tempore uinctos superstitionis erroribus liberos faciat. manet in hospitio conducto per biennium, ut uobis utriusque instrumenti aeternam reddat domum. ra piscium genera traxit ad litus. reliquisti amaros fluctus, salsos gurgites, scissuras montium et Leuiathan regnantem in aquis cum Iesu deserta expetens contempsisti, ut possis propheticum illud canere: in terra deserta et inuia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi et iteavi fugiens, et mansi in solitudine. Exspectabam eum qui salvum me fecit a pusillanimitate spiritus et tempestate . Obsecro te et
Abbreviated transcription (Latin):
alpnissionemciꝰ negare poteras om̃ino leticiam.
or ł luedicũ uidearis in ꝓmisionib iudicare:
S destitutã dices doleo senectutẽ meã. qͥ debu¬
ciđ meos lberos poti antecedere. ne in labo¬
rib remanerẽ. dendo s spũalib bonis qͦͥdcũꝙ
tractat᷑ mchil ẽ d̾ carnalib om̃ino ante oeu¬
los p̃ponendĩi. & ego tͥ meliꝰ ꝓfiteor euenisse
qñ carnalẽ s spũalẽ circa te considero felici¬
tate Tute dicis s̃ alicuiꝰ pignoris tui obitudo¬
iere in senecture confectũ. ego contra ꝓbabo
subleuatũ. Senectuti tuȩ ampitauit. dns solli
Meli utiq nc̃ mortuã scso credis eẽ apõ añm

Expanded text:
issioni ejus negare poteras omnino laetitiam.orem medicum videaris in promissione judicare. VII. Sed destitutam, dicis, doleo senectutem meam: qui debueram liberos meos potius antecedere, ne in laboribus remanerem. Quando de spiritualibus bonis quodcumque tractatur, nihil est de carnalibus omnino ante oculos reponendum. ego tibi melius profiteor euenisse, qui non carnalem sed spiritalem circa te considero felicitatem. tu te dicis de alicuius pigneris tui obitu in senectute confectum. ego contra comprobo subleuatum. senectuti tuae amputauit magis Dominmelius utique nunc mortuam saeculo credis esse apud Deum