comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bĩ iathie iuxta consuetudinem
ecc̃asticam uigilia eatenus p̾cedat.
ut nec probissexto nec quolibet
alio modo int̾se et sollempnitatẽ
aliam diem amictat. in qua utiz
siue fiat inpresenti die siue inse¬
quenti. qui duo quañ pro uno de¬
putantur. nullus ertor s consu̾e¬

Expanded text:
i Matthiæ iuxta consuetudinem ecclesiasticam vigilia eatenus præcedat, ut nec pro bissexto nec pro quolibet alio modo inter se et sollennitatem aliam diem admittat, in qua utiqusive fiat in præcedenti die sive in sequenti, qui duo quasi pro uno reputantur, nullus error, sed consue
Abbreviated transcription (Latin):
illa clausula q̃ ĩ priuiliis solz
apponi. salua iusticia illarũ ecc̃aꝵ
a quibus mortuorũ corpora assu¬
munt. intelligi debeat et exponi.
Cum aut̃ suꝑ ħ aiticulo diu̾sa ã¬
tecessorum nr̃orũ manau̾int in¬
no qĩt aii fore censentibus. Nos
nis illa iusticia ccͣ medietatem
uel t̾ciam an qĩtam ꝓlocorum
diũsitatib attendatur. In noc̃¬

Expanded text:
privilegiis solet apponi: "salva iustitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur", intelligi debeat et exponi. Cum autem super hoc articulo diversa antecessorum nostrorum manaverint inno quartam fore censentibus, nos nis illa iustitia circa medietatem vel tertiam aut quartam pro locorum diversitatibus attendatur'. De c
Abbreviated transcription (Latin):
ultima uoluntate relicta possũt
licent̾ accipe. soluca tm̃ no qͣrͣta
prochiali ecc̃e de cͣuius prochia
mortuorũ corpora assumũt᷑ p̾t̾¬
qm̃ de ẽquis et ariuis que indul¬
ta sunt ip̃is in sb̃sidiũ t̾re scẽ de
quibus quartam deducẽ nõ te¬
hospitalarii decͥet̾o ñ rccipiant ꝑ¬
rochianos ecc̃e supͣlicte ad ecc̃asti¬
cam sepulturam. nisi apud coo
eleg̾int sepeliri. et tunc prochialis
ecc̃a de obłonibus lectis et aliis q̃
defunctus pro aĩa sua inultima
dispõne relinquit. p̾terqͣm de eq̃s
et anuis iccipiat qͣitam ꝑtem.
et hospitalani residuum habeant.
m̾si dolo uł fraude eorũ defunctꝰ¬
endam. ¶Aichominus ip̃is hos¬
pitalariis iniungentes. ut de qͣr
faciant memorato. cum constet eos
a pͥiochianis eũis illos sondos recepissẽ
nͨ sic sufficient̾ ostensum ꝙ eorum
oblati uel comisi fuissent. ¶ Eisdẽ
p̾te̾a duximꝰ inungendũ ꝙ nisi

Expanded text:
ultima voluntate relicta possunt licenter accipere, soluta tantummodo quarta parochiali Ecclesiae, de cujus parochia mortuorum corpora assumuntur, praeterquam de equis et armis, quae indulta sunt ipsis in subsidium terrae sanctae, de quibus quartam deducere non teHospitalarii de caetero non recipiant Parochianos ecclesiae supradictae ad ecclesiasticam sepulturam, nisi apud eos elegerint sepeliri, et tunc parochialis ecclesia de oblationibus, lectis et aliis, quae defunctus pro anima sua in ultima dispositione relinquit, praeterquam de equis et armis, recipiat quartam partem, et Hospitalariis residuum habeant, nisi dolo, vel fraude eorum, defunctendam, nihilominus ipsis Hospitalariis injungentes, ut de quarfaciant memorato, cum constet eos a parochianis prioris illos solidos recepisse, nec sit sufficienter ostensum, quod eorum oblati vel commissi fuissent. Eisdem praeterea duximus injungendum, quod nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ficient̾ intelleximꝰ esse ꝓbatum. ꝙ dc̃s
archipͥsbr agens in extremis uelut
utimam exprimens uoluntatem a
¶Unde cum requisitus eẽt ut condetet
et sua conͣtułat monast̾io sepecdicto. ⁊

Expanded text:
ficienter intelleximus esse probatum quod dictus archipresbyter agens in extremis, velut ultimam exprimens voluntatem, Unde cum requisitus esset ut conderet et sua contulerat monasterio saepedicto. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pena uel fere pai exist̾ent puni¬
endi. ¶Illi etiam qui ñ ut feri
pnĩa mulctan. quia cum scriptũ
sit qui potuit hoĩem lib̾are amor¬
te et ñ libauit eum occidit. cõstat
ab homicidii reatu ĩmiunes non
esse qui occisoribus opem contͣ ali¬
O prestare uenerunt. nec caret
scrupulo societatis occulte qͥ mãi
¶Qui u̾o se asẜunt aĩmũ regis ĩ¬
regem ip̃m ad illud homicidiu
uis diu̾sis suggestionib ꝓuocassẽt.
¶ Un quo nõ fu̾ũt aculpa lib̾i nͨ
ri tñ eis quos siccanos eẽ sciebant
ĩ sarcins custodiendis mͥ̃st̾iũ
p̾buerũt. ¶ Eos isr̃ qui dicũt¬

Expanded text:
poena vel fere pari puniendi, et illi etiam qui non ut ferirna mulctari, quia cum scriptum sit, qui potuit hominem liberare a morte et non liberavit, ipsum occidit, constat ipsos ab homicidii reatu immunes non esse, qui occisoribus opem contra alios praestare venerunt, nec caret scrupulo societatis occultae, qui qui se asserunt animum regis inregem ipsum ad illud homicidium suis suggestionibus provocassent. Illi quoque non fuerunt a culpa liberi nec ri, tamen si eos sicarios esse sciebant, in sarcinis eorum custodiendis ministerium praebuerunt. Eos vero qui
Abbreviated transcription (Latin):
did̾unt coram quo constant̾ nega¬
rem nũcios destiuauit. ut exponet
si qua sciret de fure p̾clicto uel tclet
int̾signa. qui cultiũ ꝙ̃ ip̃e latrom
abstulerat. et sotulares ab eodem
in ip̃ius domo dimissos quos extͣcc¬
rat ne pedum strepitus audiretur.
nũcus cͣclid̾it memoratis. sr̃ eod fcõ
se nicħ amplius introunttens. pote¬
stas igitur receptis talib int̾signi
latronem ip̃m apparitorib suis tcli¬
dit pumendũ qui sibi amputau̾nt
uirilia et oculos etuerunt. latro uo
sit nec cibũ et sic de medio est sb̾latꝰ.

Expanded text:
diderunt; coram qua constanter negarem suos nuntios destinavit, ut exponeret si qua sciret de fure praedicto, vel traderet intersignia; qui cultellum quem ipsi latroni abstulerat, et sotulares ab eodem in ipsius domo dimissos, quos abstraxerat sibi ne pedum strepitus audiretur, nuntiis tradidit memoratis, super eodem facto se nihil amplius intromittens. Potestas itaque receptis talibus intersigniis, latronem apparitoribus suis tradidit puniendum, qui sibi amputarunt virilia et oculos eruerunt. Latro versit nec cibum, et sic de medio est subtractu
Abbreviated transcription (Latin):
lũ in reliquo u̾o magnũ piculun
sac̃dos iste prius ab illo ꝑcussus sa¬
cnlego mox cũ cum ligone ĩ capi¬
te reptussit quͣiuis uiiii ui repellere
om̃s leges et om̃ia iura ꝑmictãt.
qr tñ id d ficri cũ modamine ĩ cul
pate tutele ñ ad sumendã uindc̃am
s ad inuniam ꝓpulsandam. nõ ui¬
detur .i. sac̾dos apena homicidii peni¬
tus occusari. tumi rõne instrumẽti

Expanded text:
lum, in reliquo vero magnum periculum lum, in reliquo vero magnum periculum sacerdos iste prius ab illo percussus sacrilego, mox eum cum ligone in capite repercussit, quamvis vim vi repellere omnes leges et omnia jura permittant, quia tamen id debet fieri cum moderamine inculae tutelae, non ad sumendam vindictam, sed ad injuriam propulsandam, non videtur idem sacerdos a poena homicidii penitus excusandus, tum ratione instrumenti
Abbreviated transcription (Latin):
runt.et .ͣ̃. ¶Los in p̾misso casu cre¬
dunus distinguendũ. utrũ constare
possit ꝙ p̾fatus sac̃dos ñ inflixit ꝑtus¬
sioncin letalem. de qua si aliorũ nõ
fuissent uulña sb̾secuta. pcussus mi
silio uł mandato ꝓresẜunt alii contͣ
illum. et quidem si ħ ita se h̃t qui for¬
san exco poil ostendi. si c̾ta apparins¬
set pcussio ab eod inflicta tam mocti
pcussio asẜetur ñ fuisse letalis. cũ de
cetis credẽndũ sit ip̃i qui ñ accusat̃
consiliũ appetit salutare. post pnĩaᷤ¬
el ad cautelau ĩiunctam insacer¬
dotali pot̾it officio iistͣre. mat̾ie
religionis accedẽte fauore cũ sit ca¬
nonicus rris.et sine om̃i scandalo
possit sac̃dotale officiũ celebrare.
¶ Or si disc̾ni ñ possit ex cuius ictu ꝑ¬
cussus int̾iit. ĩ h dubio tanqm̃ hõĩa¬
da d hr̃i sac̾dos. et si forte honucida
ñ sit a sac̃dotali officio d abstinere.
cum in ħ̾ casu cessare sit tucius ꝙͣ
temĩe celcbrare pro eo ꝙ in alt̾o nul¬

Expanded text:
runt et infra. Nos in premisso casu credimus distinguendum, utrum constare possit quod prefatus sacerdos non inflixerit percussionem lethalem, de qua, si non fuissent aliorum vulnera subsecuta, percussus minsilio vel mandato processerunt alii contra illum. Et quidem si hoc ita se habet, quod forsitan ex eo posset ostendi, si incerta apparuisset percussio ab eodem inflicta tam modicpecussio non assereretur lethalis, cum de ceteris credendum sit ipsi, qui non accusatur consilium expetit salutare, post poenitentiam ad cautelam injunctam in sacerdotali posset officio ministrare, religionis accedente favore, cum sit canonicus regularis, et sine omni scandpossit sacerdotale officium celebrare. Quod si discerni non possit ex cuius ictu percussus interierit, in hoc dubio sacerdodebet ipse sacerdos, etsi forsan homicida non sit, a sacerdotali officio abstinere, cum in hoc casu cessare sit tutius quam temere celebrare, pro eo quod in altero nul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmoti nocte qͣdam indomo dyaco¬
ni ꝯuen̾unt. et cena fc̃a dicebant
ꝙ uindc̃am uolebant sum̃e de ab¬
bate. In hibiti aũt exp̾sse ab eodẽ
dyacono ne abb̾en occid̾e̾nt aut a¬
liquid sibi fac̾ent. uñ ordinis sui
discriuuẽ incurr̾ent et aĩe detrim̃¬
gis impositis abierũt semiuino

Expanded text:
moti, nocte quadam in domo diaconi convenerunt, et coena facta dixerunt quod vindictam volebant sumere de abbate. Inhibiti autem expresse ab eodem diacono ne abbatem occiderent vel aliquid ei facerent unde ordinis sui discrimen incurreret et animae detrimegis impositis abierunt sem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ ĩnuici dñice crucis ac
blaphemi nõis xp̃iani castrũ qd̃¬
dam inquo moratans grauit ĩuasis¬
sent. exeuntib inde hĩtatoribus tam
clicis qm̃ laicis contͣ eos et ĩuicem
confligentibus hinc inde occisi qͣm̃¬

Expanded text:
 Cum inimici dominice crucis ad blasphemiam nominis christiani castrum quoddam, in quo morabaris, graviter invasissent, exeuntibus inde habitatoribus, tam clericis quam laicis contra eos et invicem confligentibus, hinc inde occisi plur
Abbreviated transcription (Latin):
dam monacho sentiendũ qui c̾dens
re curare ut cynurgitꝰ cũ ferro tu
messes collig̾et. uento se exposuit
incaute.et sic ꝑ aꝑtõm guituris
sanguis istus effluxit. et młier

Expanded text:
dam monacho sentiendum qui credensre curare, ut chirurgicus cum ferro tummesses colligeret, vento se exposuit incaute, et sic per apertionem gutturis sanguis multus effluxit, et mulier
Abbreviated transcription (Latin):
l quidam ex hiis qui occupau̾nt
fateant se paupib erogasse. nõ
erogare. ¶Illi p̾tea qui sola ex¬
coĩcatoꝵ ꝑticipatõne se reo esse
cognoscunt. consid̾ita temporis

Expanded text:
licet quidam ex his ea quae occuparunt se fatentur pauperibus erogasse, non erogare. Illi vero qui sola excommunicatorum participatione se reos esse cognoscunt, considerata temporis
Abbreviated transcription (Latin):
hñte. relegato pie̾tatis officio in¬
fans expositus extir̾it. ħ ip̃o apote¬
state sit prĩa lib̾atus. nam ⁊̃ ĩ hoc
casu mingenuitatẽ lib̾tus. et ser¬
uus inlibertatem enꝑit̾ ꝙ et de p̾
doĩs cuiuscunz etatis lanͣguidis si
expositi fu̾int uł si alicui eorum
alimenta imꝑie negari contĩg̾it
dicendũ est. ¶Sane qui hos susci
nis ius aliꝙ uendicare. In exodo.

Expanded text:
nte, relegato pietatis officio, infans expositus extiterit, hoc ipso a potestate patria liberatus est. Nam et in hoc casu in ingenuitatem libertus et servus iis cuiuscumque etatis languidis, si expositi fuerint, vel si alicui eorum alimenta impie negari contigerit, est dicendum. Sane qui hos suscipnis ius aliquod vendicare .
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̃fetͤisti furẽ aut latronẽ ubi
qr ad ymaginẽ dei creatus ẽ ꝑ.xldi¬
es non intres ecc̃aui. et lanea ueste
indutus ab ͥescis et potib qui int̾¬
dã sũt ⁊ aͣthoro. gladio. et equita¬
gñe leguminũ. uł olerb. pomis ⁊

Expanded text:
nterfecisti furem vel latronem, ubi quia ad imaginem Dei creatus est, XL dies non intres ecclesiam, et lanea veste indutusrdicti sunt, a toro, et gladio, et equitagenere leguminum
Abbreviated transcription (Latin):
dinis qui prius fu̾at nig̾ monachꝰ.
qñdam młrem p̾gnanten cum qua
contͣcerat consuctudĩem in honestã.
et que assebat se concepisse exco. ꝓzo
nam eam rapu̾it qĩ ludens. ipsa
ꝑ ħ sic se assent ec̃ les. aui ꝙ ccc̃one
hꝰ abortuut. pp̃ ꝙ idem p̾sbr̃ ꝓborũ
uirorũ usus consilio se ip̃m duxit
ab altans imist̾io sequestñdum.

Expanded text:
dinis, qui prius fuerat niger monachus, quamdam mulierem praegnantem, cum qua contraxerat consuetudinem inhonestam, et quae asserebat se concepisse ab eo, per zonam arripuerit quasi ludens, ipsdinis, qui prius fuerat niger monachus, quamdam mulierem praegnantem, cum qua contraxerat consuetudinem inhonestam, et quae asserebat se concepisse ab eo, per zonam arripuerit quasi ludens, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eũ reus ent. inͣtlłigit᷑ ergo non
ꝑtin̾e ad homicidiũ si fur nocturnꝰ
eccidatur. si aũt diumius ad homici¬
ꝙ ad furandũ nõ occidendũ ueniss.
et ideo non debet occidi. ħ etiam ĩ¬

Expanded text:
 eum, reus erit. Intelligitur ergo non pertinere ad homicidium, si fur nocturnus occidatur. Si autem diurnus, ad homiciquod ad furandum, non ad occidendum venisset et ideo non debet occidi . Innoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃e tcmꝑate. ¶ Si aũt sine odii me¬
ditatõne te tua q lib̾ando huiꝰ dy
aboli mẽbra int̾fecisti. ẜm indulgẽ¬
ciam dico pp̃ ymagĩem dei.si aliꝙꝰ
sinam fac largit᷑. Si p̾sbr̃ eadem fe¬

Expanded text:
i meditatione, te tuaque liberando, huiusmodi diaboli membra interfecisti, secundum indulgentiam dico, propter imaginem dei, si aliqua synam fac largiter. Si presbyter eadem fe
Abbreviated transcription (Latin):
aꝰ. qͦ. si iu̾onachus ip̃e rẽ nccriã
agebat. et utilẽ et in loco ꝑ quẽ a¬
liquẽ transire noncredẽt uł ibidẽ
existe̾ uel ⁊̃ illuc deconsuetudĩe
uenire qñ lignũ monisse dignos¬
cit᷑ satis pot̾it p̾stim in monast̾io
ad altõres ordines ꝓmou̾i. Idem¬
taret. cquuis cui ms̃debat uã
se qm̃ ip̃m ꝓiecit inaqm. uñ cle
rus p̾t̾ uoluntatẽ sessoris raptu

Expanded text:
atenus, si monachus ipse rem necessariam agebat et utilem, et in loco, per quem aliquem transire non crederet, vel ibidem existere, vel etiam illuc de consuetudine venire, quando lignum movisse dignoscitur, satis poterit, praesertim in monasterio, ad altiores ordines promoveri. Dtaret, equus cui insidebat tam se quam ipsum projecit in aquam. Unde clerrus, praeter voluntatem sessoris raptus
Abbreviated transcription (Latin):
actõ denegan. reducens prsus ĩ ini¬
tũ quicquid de ĩstituend̃ iͥ̃ canoĩcis
et aliis ad ip̃am ecc̃am ꝑtinentib
neat principale quicquid ex co uel
ob id secutũ est sb̾ p̾missa distinccõ¬
ne det̾iinus initandum. et .i. Su

Expanded text:
actio denegari reducens prorsus in irritum quidquid de instituendis ibidem canonicis et aliis ad ipsam ecclesiam pertinentibus neat principale, quidquid ex eo vel ob id secutum est, sub praemissa districtione decernimus irritandum, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si aũt in quocunq negõ aliquis ap¬
pellau̾it: et eoqui appellatus fuerit
ueniente qui appellat uenire ne¬
tem illi recusatõm recõpẽsatõm fa¬
ciat expensarũ. ut ħ saltẽ timore
det̾ritus ingͣuamen alt̾ius ñ faci¬
gioñs uolumus obsuari. ne religi¬
osi cum pro aliquo excessu fu̾int
corrigendi contͣ regularem p̾lati
sui et capituli disciplinam appella¬
suscipiant ꝙ prosalute sua fũit
eisdem inuinctum. ¶dem.¬

Expanded text:
 si in quocunque negotio aliquis appellaverit, et eo qui appellatus fuerit veniente, qui appellavit venire netem illi recompensationem faciat expensarum, ut hoc saltem timore deterritus in gravamen alterius non facigiosis volumus observari, ne si religiosi pro aliquo excessu fuerint corrigendi, contra regularem prelati sui et capituli disciplinam appellasuscipiant, quod pro salute sua fuerit eisdem iniunctum . Idem
Abbreviated transcription (Latin):
delegati. qui consang̾uineus sit illuiꝰ
qui litt̾as ungetuit. aut in eodera ne¬
gocio aduccati officio functus uel ex
alia iusta causa suspectus hĩ delega¬
tus non ĩñto pot̾it recusan. ꝙuis¬

Expanded text:
delegata, qui consanguineus sit illius qui literas impetravit aut in eodem negotio advocati officio functus vel ex alia iusta causa suspectus, huiusmodi delegatus non immerito poterit recusari
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it modãtus .ĩ. qd̃ si is qui appellau̾
bit snia. si post snĩam appellauit. ⁊
ing̾ssum fu̾it appellatum. hĩ audie
appellai̾̾it cogitur illius stare indi¬
tio ad quem noscit᷑ appellasse. ¶¬
tca si raptor sit ui molentuo detc̃tor

Expanded text:
fuerit moderatus, infra quod, si is qui appellaverbit sententia. Si post sententiam appellaverit et ingressum fuerit appellatum, huiusmodi appellaverit, cogitur illius stare iudicio, ad quem noscitur appellasse. Preterea si raptor sit vel violentus detentor
Abbreviated transcription (Latin):
ne siquis pro conͣtumacia uł alia
coĩcatõne tenetur astrictus et offt̃
catõne dece̾clat absolu̾e pot̾it. etiã¬
si pas pars adu̾sa ne absoluatur
ap. obstaculum int̾ponat. ab ipso
adu̾sarius. uł corã iudice cui cãm
delegau̾it: iuns pareat equitati.
¶De hus ã qui conqu̾erĩtur se inõ¬

Expanded text:
ne si quis pro contumacia, vel alia communicatione tenetur astrictus et offertcatione decedat, absolvere poterit, etiamsi pars adversa, ne absolvatur obstaculum interponat: ab ipso adversarius, vel coram iudice qui causam delegaverit, iuris pareat equitati. De his etiam qui conqueruntur se i
Abbreviated transcription (Latin):
ueniendi. Int̾im u̾o alicui boneste
ꝑsone uicos eius in ecc̃a p̾taxata cõ¬
mittas. et ci debeneficus illius assig¬
nes. uñ possit congrue sustentari. O
si p̾libatus ab̃. altum istorũ adimplẽ
neglex̾it: tu p̾benda sua priu̾es eũdem
et eam aln ydonec ꝑsone concedas

Expanded text:
veniendi. Interim vero alicui honeste persone vices eius in ecclesia pretaxata committas et ei de beneficiis illius assignes, unde possit congrue sustentari. Quod si prefatus M. alterum ipsorum adimplere neglexerit, tu prebenda sua prives eundem et eam alii idonee persone concedas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quens si aciuili iudice ante iudici¬
um uł post ad nr̃am audĩam fu̾it
net quidem inluis qui sunt nr̃e tp̃a¬
li iurdictõni subiecti. In aliis u̾o et¬
si de consuetudĩe ecc̃e teneat. ẜui iur̃
rigorem c̃dimus non teͣn̾e. ¶ dẽ pli

Expanded text:
 queritis, si a civili iudice, ante iudicium vel post, ad nostram audientiam fuerit net quidem in his qui sunt nostre temporali iurisdictioni subiecti, in aliis nosi de consuetudine ecclesie teneat, secundum iuris rigorem credimus non tenere . I
Abbreviated transcription (Latin):
in uidicio apud ecc̃asticas pionas so¬
let audiri. nisi manifestus forte rap¬
tor uł fornicator existat. sicut ille ꝙ̃
et pendente applłone aliꝙ crim̃
ꝯmittat. uł prius ꝯmisisse dicat᷑ uel
uit. eum põt si uolu̾it tanqm suspec¬
tum uitare. alioquin debebit eius sta¬

Expanded text:
in judicio apud ecclesiasticas personas solet audiri, nisi forte manifestus raptor, vel fornicator existat, sicut ille queet pendente appellatione aliquod crimen committat, vel prius commisisse dicatur, vel vit, potest, si voluerit, tanquam suspectum vitare. Alioquin debebit sta
Abbreviated transcription (Latin):
uentis pñia ꝑ cuidencia signa cõ¬
stit̾it: defuncto q̃ ab solois bñficiũ
impendat᷑. ¶ Nec obstat ꝙ ecc̃a le¬
gitur attributa potestas ligandiat
soluẽdi hoĩos suꝑ t̾̃ram. tanqm̃ nõ
possit solũe et ligare sb̾t̾ra sẽpul¬
tes. et qr legitur ne coĩcetur mor¬
tuo cuiũ ẽ coĩcatum et inuo. cum
illi fuiss ꝙ̃ nõ contemptus religi¬
onis s ncc̃itatis articulus mor¬
tis impediuit. et mc̃tis cãib a
canõib denotatis ligasse legit᷑
ecc̃a mortuos et soluisse. ut autẽ

Expanded text:
ia per evidentia signa constiterit, defuncto etiam absolutionis beneficium impendatur. Nec obstat quod Ecclesiae legitur attributa potestas ligandi ac solvendi homines super terram, tanquam non possit solvere et ligare sub terra sepultos, et quod legitur ne communicetur mortuo cui non est communicatum et vivo; cum illi fuisset, quem non contemptus religionis sed necessitatis articulus impedivit, et in certis casibus a canonibus denotatis ligasse legatur Ecclesia mortuos et solvisse. Ut autem
Abbreviated transcription (Latin):
fallit nec fallit᷑ semꝑ ĩnitit᷑ iudi¬
sequitur qui et falłe sepe contĩgit
stica sit sñia ĩnodatꝰ. Uinculũ ergo
quo poc̃or ligatꝰ ẽ ap̃ desi ĩculpe re¬
iissione dissoluit. illud aũt quo

Expanded text:
nec fallitur, semper innititur; judiprosequitur, quam et fallere saepe contingit stica sit sententia innodatus. Vinculum ergo, quo peccator ligatus est apud Deum, in culpae remissione dissolvitur. Illud a
Abbreviated transcription (Latin):
excõicatõne ꝑsistat. uos tñ tanꝙͣ
ip̃ius familiam dũ ĩnauib cius
fũ̾itis ip̃ius excõicatõ non contĩ¬
git. et excusabiles eritis ap̃ dĩu si
in excoĩcatorũ nauibus existẽtes
cum dolore cordis sb̾ spe pm̃e coĩ¬

Expanded text:
ersistat, vos tamen, tanquam ipsius familia, dum in navibus ejus fueritis, ipsius excommunicatio non continget, et excusabiles eritis apud Deum, si, in excommunicatorum navibus existentes, cum dolore cordis sub spe poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ad uidiciũ trahe possunt. si opor¬
dato friciant p̾latorũ. quorum
illi sunt uirdictiom sb̃iecti.
et quorũ ẽ corng̾e crmmosos
cũ ħ ñ ip̃i. s illi quorũ au̾̃cte id

Expanded text:
ad judicium trahere poterunt, si opordato id faciant praelatorum, quorum illi sunt jurisdictioni subjecti, et quorum est corrigere criminosos; cum hoc non ipsi, sed illi, quorum auctoritate id
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝙ monachi et canõici regła¬
res quocunq gen̾e uł modo se in
claustro pcurint: non sunt ad ap.¬
abb̃is discipline sb̾a ant᷑. Et ñ ab¬
batis discretõ ad corum correctio
ꝙ de scło fugientes qui religiõĩs
hĩtum in morastio suscepunt. et
int̾ cet̾a se postinodũ cõfitentur

Expanded text:
 Monachi vero et canonici regulares, quocunque modo sese in claustro percusserint, non sunt ad eamabbatis disciplinae subdantur, et si abbatis discretio ad eorum correptiond de saeculo fugientes, qui religionis habitum in monasterio receperunt, et inter caetera postmodum confitentur
Abbreviated transcription (Latin):
ad agendã pñĩam deputari. qũi
cũ non peniteant de cõuissis o¬
portunitate fugiendi captata
rent. ate uł aliis p̾latis sius ar¬
te possint custodic iianciparia¬
ĩ. ¶ R̾ ꝙ cum p̾lati excessus cõr¬
rige̾ debeant sbditorũ. et publi¬
cc utilitatis int̾sit ne mĩa reiia¬
neant imp̾unita. et ꝑ nupuni¬
tatis audiciam fiant qui neqͣ¬
qũi fuant ncquiores. nõ solu

Expanded text:
ad agendam poenitentiam deputari, quoniam, cum non poeniteant de commissis, opportunitate fugiendi captata,rent, a te vel aliis praelatis suis arctae possint custodiae mancipari quod cum praelati excessus corrigere debeant subditorum, et publicae auctoritatis intersit, ne crimina remaneant impunita, et per impunitatis audaciam fiant, qui nequam fuerant, nequiores, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
uos conuenit et ip̃os uel honeste ꝯ¬
uenĩt nauigio tnͣseatis. qñto mi¬
nus potitis cum dolore tñ et ama¬
ntudĩe cordis et sub̾ spe uenie coĩ¬
cantes eisderi. cũ enĩ iam auobis
maiorẽ nauli reccpint qnͣtitatẽ
nec ad eam possint restituenda
induci aut ⁊̃ coartari. si alit̾ fiet
repoͣrtare. cũ ad ħ debitũ et soluẽ¬

Expanded text:
os convenit vel honeste convenerit, navigio transeatis, quanto minus poteritis, cum dolore tamen et amaritudine cordis, et sub spe veniae, communicantes eisdem. Cum enim jam a vobis majorem nauli receperint quantitatem, nec ad eam possint restituendam induci aut etiam coarctari, si aliter fieret, reportare; cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
sam ꝑsonam alt̾ius claustri mie
priũ er eius qui passus est iniuri
ꝓmou̾i contingat iuxta p̾missam
distinctõm qui scient̾ incontẽptũ
ecc̃astice discipline se fec̾int ordi¬
nari. ab executione suscepti ordi¬
nis et officii dec̾nim̃ mane̾ suspen¬
sos.¶Enta reliquos uo fũ memo¬
riam uł uiris piciam ñ hñtes mo¬
nast̾iorum utilitate pensata post
sare. ñ gue fu̾it et notabile fc̃m.
et is qui fecit adultus fu̾it et disc̾¬

Expanded text:
sam personam alterius claustri manus roprium et eius qui passus est iniuriapromoueri contigerit, iuxta premissam distinctionem, qui scienter in contemptu ecclesiastice discipline se fecerint ordinari, ab executione suscepti ordinis et officii decernimus monere suspensos. Circa reliquos facti memoriam uel iuris peritiam non habentes, monasterii tui utilitate pensata, post sare, nisi graue fuerit et notabile factum. Aut is qui fecit adultus fuerit et discre
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt exiñ setem. ¶ Primos si
fu̾int scłares a susceptis ordinibꝰ
censem̃ in ꝑꝑetuũ deponendos.¬
¶ In reliquis caĩb tam archiep̃i ꝙͣ¬
pensandi facultatem se nou̾int
mn̾t̾licta. et maiora intelligant᷑
illis ꝓhibita quibus uetita sũt
min̾ora. potunt tñ hec ro. pon.¬

Expanded text:
ciunt inde se teneri. Primos, si fuerint saeculares, a subreptis ordinibus censemus in perpetuum deponendos. In reliquis casibus tam archiepipensandi facultatem se noverint interdicta, et majora intelligantur illis prohibita quibus vetita sunt minora. Poterunt tamen haec Roman
Abbreviated transcription (Latin):
coĩcat incrĩe coĩcet criminoso eico¬
siliũ impendendo auxiliũ uel fauo¬
reui. aut al in or̃one uel osculo.
aut orando sccũ. aũt etiã comedẽdo.¬
¶ In primo quidẽ articulo cum talis
coĩcet crimini et ꝑticipet cimumo¬
so. ac ꝑħ rõne dampnati cr̃s uidea¬

Expanded text:
icat, in crimine communicet criminoso, ei consilium impendendo, auxilium vel favorem, aut alias in oratione, vel osculo, vel orando secum aut etiam comedendo. In primo quidem articulo, cum talis et communicet crimini et participet criminoso, ac per hoc ratione damnati cri
Abbreviated transcription (Latin):
turbami arcendo inuentẽ non ex
delibatõne s forͣtuito casu cłicum
leclat. ¶Si uo cłicum iuĩ sibi infe¬
rentẽ ui quis repellat uł ledat. ñ¬
tinenti uͦim ui reppellat. cũ uim
puuttant. ¶Nec ille compellẽ¬
dus est ad ap. se. uenire. qui ĩ cł̾icũ¬

Expanded text:
turbam arcendo irruentem, non ex deliberatione sed fortuito casu clericum laedat. Si clericum vero vim sibi inferentem vi repellat vel laedat, ntinenti vim vi repellat, cum vim permittant. Nec ille compellendus est ad eamdem sedem venire, qui in clericu
Abbreviated transcription (Latin):
cum stet̾it quomiñ recõciliatet᷑ ecc̃a¬
stice unitati ñ suscepto br̃ficio ab¬
sołonis decessit. pro absoluto sit
ab ecc̃a hñdus. et utrũ pro tali re¬
cipienda clemosina eͣt afidelibus

Expanded text:
eum steterit quo minus reconcilietur ecclesiasticae unitati, non suscepto beneficio absolutionis decesserit, pro absoluto ab Ecclesia sit habendus et utrum pro tali recipienda sit eleemosyna, et a fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o tanqͣm ab auditore ꝓuocan
non põt nisi uaudati fines excedat
uł nũto sit suspectus. unde ne uale¬
at recusari. ꝓuide statuimꝰ. aut de ꝑci¬
um detur uel recipͣiat᷑ assensu
¶Porro cum delegatus a nobis ur̃di¬
ctõmi suam in aliũ tnͣffert totam
si fu̾it appellandũ. non  ad eũ s ad
nos appellari debebit. cum aũt aliꝙͥ
sibi de ur̃lictone teseruat. si causa sit
appͣelletur ab eo cui mecdia queq ꝯ¬

Expanded text:
ab ipso tanquam auditore provocari non potest, nisi mandati fines excedat, vel merito sit suspectus; unde, ne valeat recusari, provide constituimus, ut de partium detur vel recipiatur assensu. Porro, cum delegatus a nobis jurisdictionem suam in alium transfert totam, si fuerit appellandum, non ad eum, sed ad nos appellari debebit. Cuma autem aliquid sibi de jurisdictione reservat, si causa sit appelletur, ab eo, cui media quaeq
Abbreviated transcription (Latin):
nitatib obuiare dec̾minus. nt
si delegato constit̾it ħ fuisse ali¬
cuius ꝑtis malicia ꝓcuratũ. ip̃m
pun̾iat aĩadũsione condigna
portet. ꝑsone neutri ꝑti suspec¬
te. qnͣtum ad diem illam com

Expanded text:
nitatibus obviare, decernimus, ut si delegato constiterit hoc fuisse alicujus partis malitia procuratum, ipsam puniat animadversione condigna,portet, personae neutri parti suspectae quantum ad diem illum comm
Abbreviated transcription (Latin):
consultatõm p̾uissam cãm pot̾it
nobis deputauit auditorem neutra
et unus cõmittit u̾ices suas alten.
facta duobus contineatur exp̾ssũ.
cipe delegata non põt cum iur̃dictõ¬
ne sibi a condelegato cõmissa. uide si
ab co fu̾it appellatũ licet aliquibus
uisũ fu̾it qd̾ ad condelegatũ ualeat ꝙ¬
pellari nobis tñ uidetur qd̾ ad pͥmũ
dum taxat appellandium est delegan¬
tem pp̃ rõnem sup̾ius assignatam

Expanded text:
consultationem praemissam causam poterit nobis deputaverit auditorem, neutra et unus committit alteri vices suas, facta duobus contineatur expressum,cipe delegata, non potest cum jurisdictione a condelegato sibi concessa. Unde, si ab eo fuerit appellandum, licet aliquibus visum fuerit, quod ad condelegatum etiam valeat appellari, nobis tamen videtur, quod ad primum duntaxat appellandum est delegatum, propter rationem superius assignatam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dicitur qd uidex d cognosc̾e per
se ip̃m in prmcipio. inmedio. et ĩfi¬
ne. cum antequi ferat siũam uniu̾¬
sa que acta sunt iniudicõ inuestiga¬
re debeat diligent̾. ¶ U̾m cum totã
cãm cõmittit alicui. uel principiũ¬

Expanded text:
d dicitur, quia judex debet cognoscere per se ipsum in principio, et in medio, et in fine, cum, antequam ferat sententiam, universa, quae acta sunt in judicio, investigare debeat diligenter. Verum, cum totam causam committit alicui, vel principiu
Abbreviated transcription (Latin):
sam iniustam esse cognouit de¬
beat eam executõni mandare.
an sit ei pocius sb̃sistendũ. attẽ¬
dentes itaz qd̾ non cognitõ. s exe¬
qutd̃ tm̃ demandatur eidem .t. i̾.¬
Ꝙ cum ordinarius teneatur ob¬
sequi delegato. et si sciat illani
chominus tenetur eandem. ni¬
si apud eũ possit effic̾e̾ ut abħ
hone ip̃m absoluat. et .℥̃. ¶ Cũ¬

Expanded text:
sam injustam esse cognoverit, debeat eam exsecutioni mandare? An sit ei potius subsistendum? Attendentes itaque, quod non cognitio, sed exsecutio tantum demandetur eidem, i Cum ordinarius teneatur obsequi delegato, etsi sciat illam hilominus tenetur eandem, nisi apud eum possit efficere ut ab hoc onere ipsum absolvat. Idem: Cu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ delogatus sollicite ꝓuid̾e. ut si per¬
sonis supͥiorib exigente nccitate ne¬
gõni dux̾it delegandũ in coħcõmi¬
bus inferendis dignitati deferat ꝙ
psone. ¶Item cum totum negociũ

Expanded text:
 delegatus solicite providere, ut, si personis superioribus, exigente necessitate, negotium duxerit delegandum, in coertionibus inferendis dignitati deferat et persone. Item: cum totum negotium
Abbreviated transcription (Latin):
conquerentes. u̾bis ip̃ius fidera nõ
duximus adhibendam. s ut in eo
saltem yuniretur in quo peccau̾it
contͣ acta iudicum que tenie uiola¬
exaudire ne᷑ uideret᷑ suꝰ dolꝰ ei pa¬

Expanded text:
conquerentes, verbis ipsius fidem non duximus adhibendam, sed ut in eo saltem puniretur in quo peccarat contra acta judicum quae temere violaexaudire, ne videretur dolus suus ei pa
Abbreviated transcription (Latin):
sibi diffinitĩa siũa audienciam cause
comͣinisit quibusdam qui de ip̃uis as¬
sensu nec dati sunt nec rẽcepti nsi
cont᷑ cos iustam recusatõnis cãm o¬
stenderit. uel patus sit ostendere corã
iudice delegato non debuit impedi
re. quominus ꝓcetẽnt auditores.
Qui etiam si tanqui suspecti fuis¬
sent mito recusati. delegatus tñ a
nobis nichomiinus potuiss sublato
dint. Ꝙ si iustam recusatõnis cau¬
sam uoluit admitt̾e delegatus. s
coram suspectis eum audire cogebat
a tͣali gͣuamine licite potuit ad .ni.
qd̾ cum delegato a principe
iunlictõ dandi iudicem sit alege
põt compelle remtentem eo ꝙ uir¬
dictõ illa nullius uid̾ẽtur c̃ẽ mom̃¬
ti. si cͣohentõm aliquam ñ hĩet.d¬

Expanded text:
sibi diffinitiva sententia, audientiam causae commisit quibusdam, qui de ipsius assensu nec dati sunt nec recepti, nisi contra eos justam recusationis causam ostenderit, vel paratus fuerit ostendere coram judice dere, quominus procederent auditores. Qui si etiam tanquam suspecti fuissent merito recusati, delegatus tamen a nobis nihilominus potuisset, sublatdire. Quod si justam recusationis causam noluit admittere delegatus, sed coram suspectis eum audiri cogebat, a tali gravamine licite potuit ad nostram em: Cum delegato a principe iurisdictio dandi iudicem sit a lege potest compellere renitentem eo quod iurisdictio illa nullius videretur momenti, si coertionem aliquam non habere
Abbreviated transcription (Latin):
cãm indefinitam relinq̃re nonte¬
netur. ¶ Nos autem statuimꝰ
catõnis obstaculo delegare. si tñ
delegatus a nobis uel iudex qui¬
cunq nontam cognitorem qũi
quemi c̾tum articulũ qmpiam de¬
putau̾it. ab eo nͥ modũ excedat ñ
ualeat appellari. dũ mo de pcium
deputetur uł recipͥiatur assensu.
Ꝙ si delegatus a nobis uł exordiũ¬
litis uel cause finẽ. ne dũ tocum ne¬
gociũ ei duc̾it cõmittendũ ab ip̃o
tanqͣm a iudice licite ꝓuocet᷑. cum⁊
lis ance iudicem debeat contestan.
contitutõis p̾misse põt liquido de¬
p̾hendi qd̾ ut iudicialis auc̃tas li¬
benius ualeat exerc̾i. delegatus a
nobis licite possit. et principiũ et
finem et mediũ cause sibi ꝯmis¬
se. ñ solum cõm̃ctim. s etiam diu̾¬
sun alii delegare. non obstante ꝙ¬

Expanded text:
am indiffinitam relinquere non tenetur. Nos autem statuimus, vocationis obstaculo delegare, si tamen delegatus a nobis, aut judex quicunque, non tam cognitorem, quam quem certum articulum quempiam deputarit, ab eo, nisi modum excedat, non liceat appellari, dummodo de partium deputetur, vel recipiatur assensu. Quod si delegatus a nobis vel litis exordium, vel causae finem, nedum totum, ei duxerit committendum, ab ipso tanquam a judice licite provocetur; eum et lis ante judicem debeat contestari, constitutionis praemissae potest liquido deprehendi, quod ut judicialis auctoritas liberius valeat exerceri, delegatus a nobis licite possit et principium et finem, et medium causae sibi commissae, non solum conjunctim, sed et divisim alii delegare, non obstante
Abbreviated transcription (Latin):
stam exponitur liuo inista uius
que in illa fu̾ant pͥiissa supplet.
ipẽ namq rendit qd̾ si suꝑ causa
que alicui ex apłica delegõne ꝯmut¬
titur. apsonis ecc̃asticis una uł płi¬
bus quib delegatus ut peat labo¬
tib pcium et expensis cause cognitõ¬
neui ip̃ius et testium exaĩatõnem
snĩa sibi reẜuata cõmttit. arppello
fu̾it int̾posita. hĩ applionis incuitu

Expanded text:
tur, imo in ista, verius, quae in illa fuerant praetermissa, supplentur. Ipse namque respondit, quod si super causa, quae alicui ex apostolica delegatione committitur, a personis ecclesiasticis, una vel pluribus, quibus delegatus, ut parcat laboribus partium et expensis, causae cognitionem ipsius, et testium examinationem sententia sibi reservata, committit, appellatio fuerit interposita; hujus appellationis intuitu
Abbreviated transcription (Latin):
nate.et.i. ¶ Quius solus ablus
añqͣm appellaretur ab eodem iux̃
form lict̾arũ nr̃atũ ꝓoedere potus¬
set.quia tamen ꝓ eo qd̾ cum ipso
ep̃o int̾ locutus est applłom prius¬
nuisse de iurc. sine ip̃o dum posset
et nollet negõ intesse. ꝑ consequẽ¬
ciam conͣfessus est se non posse man¬
datum aplicum admiplere nec su¬
e intentonis exticit. ut sine ton u¬
dicc suo aliquid diffiniret. et cum eo
qui iani uider esse desierat. aliquid
suꝑ p̾dc̃o negocio rite dispon̾e non
ualelit. uoluntate ac potestate si¬
bi mutuo adu̾santib cu̾m noluit
ꝙ potũit. et qd uolu̾it adimplere

Expanded text:
tendi. Et quamvis solus abbas, antequam appellaretur ab eo, juxta formam litterarum nostrarum procedere potuisset, quia tamen ex eo quod cum ipso episcopo interlocutus est, appellnuisse de jure sine ipso, dum posset et vellet negotio interesse, per consequentiam confessus est se non posse mandatum apostolicum adimplere, nec suae intentionis exstitit ut sine conjudice suo aliquid diffiniret, et cum eo, qui jam judex esse desierat, aliquid super praemisso negotio rite disponere non valebat, voluntate ac potestate sibi mutuo adversantibus, cum noluerit quod potuit et quod voluit adimplere
Abbreviated transcription (Latin):
euanescat. ¶Ne u̾o iudicium ec¬
clesiasticũ ex̾ceatur intenebris qr
urcta cestimoniũ u̾itatis. Qui ma¬
le agit lucẽ odit. l etiam scłm ꝯ¬
suetudĩeni et costitutõnes simas
noctis desinat sb̃sequentes. unde
qd̃ induabus dimidiatis noctib
agitur ꝑinde sancit hñdum lega¬
lis au̾ctas ac si ꝓ qualibet pte lu¬
cis agatur. nos eam tm̃ ꝓcedendi
horam congruam intelligimus.
ex qua possis ante noctis tenebͣs
pemptorii non debet uñlictõm su¬
am nisi ncc̃itas exigat adeo co¬

Expanded text:
evanescat. Ne vero iudicium ecclesiasticum exerceatur in tenebris, quia iuxta testimonium veritatis, qui male agit, lucem odit, licet secundum consuetudinem et constitutiones legitimas,noctis desinat subsequentis ita ut quod in duabus dimidiatis noctibus agitur, perinde sanxit habendum legalis auctoritas, ac si qualibet parte lucis agatur, nos tamen eam procedendi horam congruam intelligimus, ex qua possis ante noctis tenebrasremptoria, non debet iurisdictionem suam, nisi necessitas exigat, adeo co
Abbreviated transcription (Latin):
at. don̾ec suꝑ eo qd̾ obicit᷑ rei u̾itas fu¬
ent pacefacta. ¶Hanc dubitatõm
taliter amouemus qd si ille qui ta¬
le quid obicit statimi uel infra t̾u¬
nuum competentem non pbauit le¬
gutine qd intendit accor nichomi
nus piuiti debet. ut sine offendi a¬
lo quolibet audiatun Cetum si
uel ex confessione actoris uł alio.

Expanded text:
 donec super eo quod ei objicitur, rei veritas fuerit denudata. Hanc dubitationem taliter amovemus, quod si ille qui tale quod objicit statim vel intra terminum competentem non probaverit legitime quod intendit, actori permitti debet ut sine offendiculo quolibet audiatur. Caeterum si velle ex confessione actoris, vel alio
Abbreviated transcription (Latin):
duret post t̾minũ pemptoriũ. an ex¬
piret in illo. si durat in diem alterã
equitate suadente poteris expecta¬
re. Nec erit pars contumax ꝑemp
expiret. nisi ꝓtes cum id nouint
se tibi rep̾sentau̾int ea hora qua
signasti: extũc exequi pot̾is qd̾ intẽ¬
dis. ne frustra iudicialis mstancia

Expanded text:
duret post terminum peremptorium, an expiret in illo. Si duret, in diem alterum equitate suadente poteris expectare nec erit pars contumax peremexpiret, nisi partes cum id noverint se tibi presentaverint, illa hora qua signasti, ex tunc exsequi poteris quod intendis, ne frustra iudicialis instantia
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩ qd̾ plimorũ sñis confirnatur
mindati si quidem fines excedẽ pro¬
baretu. si qͥs citra forman repti ac¬
cepti pͥsumet iudicare. ¶adicimu¬
etiam ꝙ u̾ fuit in cõmissione apposi¬
tum ut si om̃s int̾esse nequiuint dn¬
ex ip̃is cumͦ possit noluit int̾esse duo¬

Expanded text:
quod plurimorum sententiis confirmatur; mandati siquidem fines excedere probaretur, si quis citra formam accepti rescripti praesumeret judicare. Adjicimus quod ubi fuerit in commissione appositum, ut si omnes interesse nequiverint, duex ipsis cum possit, noluerit interesse
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c dcm̃.R. in suũ faunliarẽ ad¬
ter ip̃orum iudicũ officialis est
idem .R. iniudices postulauit. et ip̃e
familians eorum postrnodũ ẽ ef¬
fectus ab adu̾sa ꝑte possen̾t unto
recusari. decisioneui ip̃ius cause ue¬
stre peciit disc̾tõni cõmicti. Quo

Expanded text:
 R. in suum familiarem adter ipsorum officialis est idem R. in judices postularat, et ipse familiaris eorum postmodum est effectus, ab adversa parte possent merito recusari, decisionem ipsius causae, vestrae petiit discretioni committi. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
residui iudices ꝓced̾e ad cause cogͥ¬
nitõra non debent. ¶Q si ꝓcessenĩt
mͣchil reputabuntur egisse. ¶ Illã¬
bus qm uni. tribus qm duob libẽ¬
cius delegaret. cum sicut canones

Expanded text:
residui procedere ad cause cognitionem non debent. Quod si processerint, nihil reputabuntur egisse, bus quam uni, tribus quam duobus libentius delegaret, cum sicut sacri canones
Abbreviated transcription (Latin):
adem ecc̃a debeant deseruire. asse¬
quentes pp̃ ea lib̾tatem post tp̃c ea
relicta possint ad aliaui se cñffr̃e.
Inquo crecdimus distinguendũ. utrũ
ed tenore fuerint manuissi et obla¬
ti ordini csicali qd̃ inanumittenti et¬
cłie dum uix̾int deb̾ent nnpentere
famłatũ in obsequiis dĩorũ. et tũc
tñffe̾ndi se ad aliam est eis liña de¬
neganda uel manuinissi extit̾int
absolute. sic lib̾tatem hãnt ad ali

Expanded text:
Ecclesia debeant deservire, assequentes propterea libertatem, post tempus eadem relicta possint ad aliam se transferre.itulo credimus distinguendum, utrum eo tenore fuerint manumissi et oblati ordini clericali, quod manumittenti Ecclesiae, dum vixerint, debent impendere famulatum in obsequiis divinorum, et tunc transferendi se ad aliam est eis licentia deneganda, vel manumissi exstiterint absolute, sicque libertatem habeant ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
nus. ut filios sac̃ dotum in
p̾dictis ecc̃iis p̃rns ministrare ł
eas occ̃one qualibet obtin̾e nulla¬
tenus patiaris. s ip̃os abecc̃ts in
quibus pr̃es eorum ministrasse

Expanded text:
us ut filios sacerdotum in paternis ecclesiis ministrare, vel eas occasione qualibet obtinere nullatenus patiaris, sed ipsos ab ecclesiis, in quibus patres eorum ministrasse
Abbreviated transcription (Latin):
dus existat. minłis fauens eidem. et
ei patuit accessus ad cos ⁊ ip̃i quib¬
audebat. et l lict̾as nonhu̾it de ꝯduc¬
tu. que si tñ misse fuissent. non debe¬
bat se cͥedẽ sius capitalib inimicis¬

Expanded text:
dus existat, nimis favens eidem et oei patuerit accessus ad eos, ipsi nunqaudebat; et, licet litteras non habuerit de conductu, si tamen ei missae fuissent, non debebat se credere suis capitalibus inimicis
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾ii pp̃ ꝙ ad sepͤatõm cõiugii non ad
ꝯiunctõmi intenditur. qr lite non ꝯ¬
testata testes fu̾e recepti. et attesta¬
tõnes etiam publicate sũ defẽndũ
siue non defexendũ appelloni fuis

Expanded text:
ationem conjugum non ad conjunctionem intenditur, cum lite non testata testes fuerint recepti, et attestationes etiam publicatae, sive deferendum sive non deferendum appellationi fuis
Abbreviated transcription (Latin):
calumpnie non passiui p̾cipinĩ
exhiberi. s et cause et principaliũ ꝑ¬
sonarũ qualitate inspecta. qñ per¬
ip̃as princ̾ipales ꝑsonas.qñ ꝑ yco¬
nomos qui cãm om̃io ñ nesciant ĩ
a̾iãm sui uirantis illud prestari

Expanded text:
calumnie passim precipimus exhiberi. Sed cause et principalium personarum qualitate inspecta, quanipsas principales personas, quandonomos, qui causam omnino non nesciant, nimas iurantis illud prestari
Abbreviated transcription (Latin):
rit is in quẽ fuit actio tõ dirigen¬
da. siue quia pemptoria citatone¬
recepta uenire contempnit. siue
quia se ip̃m malitiose occultat. si
nichominus si de causa liqueat
ad diffinitiuam sñam est ꝓcedẽ¬
dum. ¶Si uo alit̾ absens fuerit
et agatur de spũali conugio int̾
nc miaxime confirnata. illud in hoc
gatur desp̃uali coniugio contͣhendo
is qui est in p̾latum elc̃us ꝑ spaciũ
ui. mcnsiũ expectetur. ñ pensatis ne¬
ciam magis uł iłius fuerit ex¬
pc̾ctandus. ¶Si aut de carnali cõ¬
iugio sit agendũ tamdiu coniu¬
gum alt̾uter expectet᷑. donec de ip̃i
qr cum sinc culꝑa sit absens ait si

Expanded text:
it actio dirigenda, sive quia peremptoria citatione venire contemnit sive quia malitiose occultat se snihilominus, si de causa liqueat, ad diffinitivam sententiam procedendum. Si vero aliter absens fuerit et agatur de spirituali coniugio inter ne maxime confirmata, illud in hoc gatur de spirituali conjugio contrahendo, is qui est in praelatum electus, per spatium sex mensium exspectetur, nisi pensatis netiam magis vel minus fuerit exspectandus. Si autem de carnali conjugio sit agendum, tandiu alteruter conjugum exspectetur donec de ipsius quia cum si
Abbreviated transcription (Latin):
ãnũ iudõ sisti. p̾stitͣa cautõne. ac ox¬
ibita saciffactõne congruia eepensa¬
rum. posẜonem recupet. Ꝙ si cau¬
cõnem offeite neglex̾it.i. annum.
actor post annũ uerͣus conͣstitue¬
possidet alicno. d statim inidicio
dũm nominare. c̾to dietũ spatio

Expanded text:
udicio sisti praestita cautione, ac exhibita satisfactione congrua expensarum, possessionem recuperet. Quod si cautionem offerre neglexerit infra annum, actor, post annum verus constituepossidet alieno, debet statim in judicio dominum nominare, certo dierum spatio
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatt. us egritudĩe. us alio iusto
upedimento forsitan teneatin aut
etiam ꝓpria. s non malitiosa uolũtate
in remiotis ꝑtib uoram faciat ut
de facili uel inbreui citari nõ possit.
ei quidem p̾iudicarenon d. cũ hãt
forsan exceptõnes łuuas ad inten¬
tõm contriam elidendam. Eo neqͣ¬
qũa obstante qd̾ de lapsu camis pꝰ¬
set opponi qũi in conugio niulti
casus occurrunt. in quib ꝯiuges si
quos alibi nos meniniruꝰ distinxi¬
sse in quib absq licis contest. lime
possũt testes ꝓduci. ut qñ excessuũ ĩ¬
quisito uel testiũ publicatõ ĩnmet

Expanded text:
captivitate vel aegritudine aut alio justo impedimento forsitan teneatur, aut etiam ex propria sed non malitiosa voluntate in remotis partibus moram faciat, ut de facili vel in brevi citari non possit, ei quidem praejudicari non debet, cum habeat forsan exceptiones legitimas ad intentionem contrariam elidendam; eo nequaquam obstante quod de lapsu carnis posset opponi, quoniam in conjugio multi casus occurrunt in quibus conjuges sinquos alibi nos meminimus distinxisse, in quibus absque litis contestatione legitime possunt testes produci, ut quando excessuum inquisitio vel testium public
Abbreviated transcription (Latin):
cul dubio admittendi. siue pars ꝯsiẽ¬
ta sit contumat siue sit abscus abs
malicia ut ꝯuenin pon possit. ¶oet
si actor non ꝯuen̾it aͥdusatiũ q̃. ãnũ
ceptõm testiũ hĩ non denũciauit
illi. attestatõnes sic recepte nõ uale¬
ant. ne forte ħ ꝓcuret infraudẽ
ut ꝓcessu temporis exceptõnes hine
ad repellendũ testes u̾ł ał locũ hĩc
non possint. ¶Porro spãles caust p̾¬
sunt ecciur̾e inquib casualt esset a¬
liud obẜuandũ. ut u̾bi gr̃a si suꝑ
aliciius elctõne uł copula man¬
tali questio moueat᷑. tunc et em̃ ne
pp̃ longam moram insp̃ualib et
temporalib patiatur ecc̃a lesionẽ.¬

Expanded text:
l dubio admittendi; sive pars conventa sit contumax, sive sit absens absque malitia, ut conveniri non possit. Sed si actor non convenerit adversarium infra annum odi testium non denuntiaverit illi, attestationes sic receptae non valeant, ne forte hoc procuret in fraudem ut processu temporis exceptiones legitimae ad repellendum testes vel aliae locum habere non possint. Porro speciales causae possunt occurrere in quibus casualiter esset aliud observandum; ut verbi gratia, si super alicujus electione vel copula maritapropter longam moram, in spiritualibus et temporalibus patiatur ecclesia lesione
Abbreviated transcription (Latin):
bus ita cautũ eẽ compim̃ ut
nullus clicus iurare p̃sumat. ali¬
bi u̾o repitur scriptum ut oũs
principales ꝑsone in primo licis
tum u̇ cłici uirare ꝓhibentur am̃r
mulgatum fuisse uidetur. idcir¬

Expanded text:
bus itaque cautum esse comperimus, ut nullus clericus jurare praesumat: alibi vero reperitur scriptum, ut omnes principales personae in primo litis tum, ubi clerici jurare prohibentur a Marmulgatum fuisse videtur, idcir
Abbreviated transcription (Latin):
res acquisitas uel fcãs depecuma
decimata cum ip̃e uenduntur c̾da¬
mus declucendas expensas. et de resi¬
duo qiͣ dẽ lucro decunas psoluendas
ut si uendant domus. ager. uinea.
clibanus. molendinũ. grex. aut q̃li¬
bet snces. Expensas tñ que fuint ꝓ
fiuctib pcipiendis ex illis de quibus
fructus ꝓueniunt ñ cͥtedimꝰ eẽ de¬
salua decima fructus efficiuntur e¬
orum qui faciunt ip̃is expensas.
¶Fuctus aut̃ ip̃os alienari posse nõ
c̾clinius. nsicͦium honere decimarũ
Nec pro restaurando detrimento q̃¬
rũl rerũ ex quib decime ꝑsoluũt᷑.
credimus deducendas expensas de
ꝓuentib deciitsandis.q penes do¬
minũ res ꝑuianent restaurate. ut
si aliqͣ pars moriat᷑ armenti det̾iore¬
tur uinea portõ mñcis depeat. uł totꝰ
clibanus destruatur. dem.¬

Expanded text:
res acquisitas, vel factas de pecunia decimata, cum ipsae venduntur, credamus deducendas expensas, et de residuo quasi de lucro decimas persolvendas, ut, si vendatur domus, ager, vinea, clibanus, molendinum, grex, aut quaelibet merces; expensas tamen, quae fiunt pro fructibus percipiendis ex illis, de quibus fructus proveniunt, non credimus desalva decima fructus efficiuntur eorum, qui faciunt ipsas expensas: fructus autem ipsos alienari posse non credimus, nisi cum onere decimarum, nec pro restaurando detrimento quarumlibet rerum, ex quibus decimae persolvuntur, credimus deducendas expensas, de proventibus decimandis, quia penes dominum res permanent restauratae; ut si pars aliqua moriatur armenti, deterioretur vinea, portio mercis depereat, vel totus clibanus destruatur.