comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qͥ gaudent de erroribꝰ alienis. Bestiȩ s̃ pastę mortibꝰ. cx disꝑsȩ st̃¬
&e errauer̾ oues meȩ inomẽm montẽ. & in omẽm collẽ altũ. Bestiȩ a
montibꝰ & collibꝰ. tumor t̾renꝰ & suꝑbia scłi. Extulit se suꝑbia donati
fecit sibi partẽ. Subsequens par menianꝰ. illiꝰ confirmauit errorem.
Ille mons. ẽ. ille collis .ẽ. Sic om̃is cuiꝰlibet auctor erroris. t̾rena elatio¬
ne intumescens. ꝓmittit ouibꝰ reqͥẽ. pascua bona. Ꝙ aliqͣndo inue¬
niunt ibi oues pascua de pluuia dĩ. Non de duricia montis. Habent
enĩ & ipsi scripturas. habent sacram̃ta. Non st̃ ista montiũ. s cũ in¬
ueniunt᷑ in montibꝰ. male remanet᷑ in montibꝰ. Errando eĩ in mon-¬
tibꝰ & collibꝰ deser̃ gregẽ & deser̃ unitatẽ. Deser̃ munitas cohortes. ad¬
uersꝰ lupos & leones. Inde gͦ reuocet ds̃ ipse reuocet. Modo audietis

Expanded text:
qui gaudent de erroribus alienis; bestiae sunt pastae montibus. CAPUT qui gaudent de erroribus alienis; bestiae sunt pastae montibus. CAPUT meae in omnem montem, et in omnem collem altum. Bestiae a montibus et collibus, tumor terrenus et superbia saeculi. Extulit se superbia Donati, fecit sibi partem: subsequens eum Parmenianus, illius confirmavit errorem. Ille mons est, ille collis est. Sic omnis cujuslibet auctor erroris terrena elatione intumescens, promittit ovibus requiem, pascua bona: et aliquando inveniunt ibi oves pascua de pluvia Dei, non de duritia montis: habent enim et ipsi Scripturas, habent Sacramenta. Non sunt ista montium: sed cum inveniuntur in montibus; male remanetur in montibus. Errando enim in montibus et in collibus, deserunt gregrem; deserunt unitatem, deserunt munitas cohortes adversus leones et lupos. Inde ergo revocet Deus, ipse revocet. Modo audietis
Abbreviated transcription (Latin):
lucrari illos. Si errant. reuocarent illos. Si ꝑeunt. quererent illos. N
frustra ꝗͦ cũ iã dixisset suꝑiꝰ qđ crassũ ẽ int̾fecistis. hic iterũ inno-¬
uissimo posuit. & qđ forte fuit confregistis. Ipsa.ẽ. enĩ repetita senten¬
tentia. ñ qͥa ex his quȩ supͣdix̃ nata .ẽ. Qđ errabat ñ reuocastis. et qđ¬
ꝑut ñ quesistis. & hoc faciendo qđ forte ẽ. int̃fecistis. Pinde audi quid
sequat᷑. de ista negligentia maloꝵ ĩmo falsoꝵ pastoꝵ. & disꝑse sunt
Furant᷑ lupi insidiantes. rapiunt leones frem̃tes. cũ oues adherent pasto¬
ri. Nã p̃sens ẽ. pastor. s male agentibꝰ ñ .ẽ. pastor. Ꝙ in herent pastoribꝰ
ñ pastoribꝰ. se ipsos ñ oues pascentibꝰ. & letalis error c̃sequit᷑. Cunt in bes¬
tias dep̾̃dantes se. & de illarũ morte se saciare cupientes. Lales enĩ sunt

Expanded text:
lucrari illos: si errant, revocarent illos; si pereunt, quaererent illos. Non lucrari illos: si errant, revocarent illos; si pereunt, quaererent illos. Non frustra ergo, cum jam dixisset superius, Quod crsasum est, interfecistis; hic iterum in novissimo posuit, Et quod forte fuit, confecistis. Ipsa est enim repetita sententia, nn quaesistis. Hoc faciendo, Quod forte est, interfecistis. Proinde audi quid sequatur de ista negligentia malorum, imo falsorum pastorum: Et dispersae sunt Furantur lupi insidiantes, rapiunt leones frementes, cum oves adhaerent pastori. Nam praesens est pastor: sed male agentibus non est pastor, et inhaerent pastoribus non pastoribus seipsos, non oves pascentibus. Et lethalis error consequitur. Eunt in bestias depraedantes se, et de illorum morte se satiare cupientes. Tales enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑeuntẽ & eũ qui fortis .ẽ. delectabit errare & ꝑire. Cupio lu-¬
cra ext̾iora. s tuneo plus dãna int̾iora. Si indifferentẽ habuero
rẽ tuũ. attendit qͥ fortis.ẽ. putat nichil ẽẽ in heresẽ ire.¬
do aliqd̃ cõmodu de scło reluxerit unde mutat᷑. statĩ michi dicet
fortis ille ꝑiturꝰ. cũ te ꝑditũ ñ reqͥro. Ꝙ̾ hac & hac ds̃ e. Quid int̾¬
.ẽ : Homines int̾ se litigantes hoc fecer̃. Ubiq colendꝰ ẽ. ds̾. Si for¬
te illi dixerit aliqͥs donatista ñ tͥ dabo filiã mea̾ nͥ fueris de parte
mea. ille opꝰ est ut attendat & dicat. Si nichil mali eẽt ẽẽ de par-¬
te istoꝵ. ñ cont᷑ illos tanta dicerent pastores nr̃i. ñ ꝓ illoꝵ errore
satagerent. Si gͦ cessemꝰ et taceamꝰ. contͣria locuturꝰ ẽ. Utiq si eẽt ma-¬
lũ eẽ in parte donati. loquerent᷑ contͣ. redarguerent eos. satagerent

Expanded text:
atque pereuntem, et eum qui fortis est, delectabit errare atque perire. Cupio luatque pereuntem, et eum qui fortis est, delectabit errare atque perire. Cupio lucra exteriora, sed timeo plus damna interiora. Si indifferentem habuero errorem tuum, attendit qui fortis est, putat nihil esse ire in haeresim. Quando aliquod commodum de saeculo reluxerit unde mutetur, statim mihi dicit fortis ille periturus, cum te perditum non requiro: Et hac et hac Deus est; quid interest? Homines inter se litigantes hoc fecerunt, ubicumque colendus est Deus. Si forte illi dixerit aliquis Donatista, Non tibi dabo filiam meam, nisi fueris de parte mea: illi opus est ut attendat, et dicat, Si nihil mali esset esse de parte eorum. non contra illos tanta dicerent pastores nostri, non pro illorum errore satagerent. Si ergo cessemus et taceamus, contraria locuturus est: Utique si malum esset esse in parte Donati, loquerentur contra, redarguerent eos, satagerent
Abbreviated transcription (Latin):
ĩportune nolentibꝰ. Prẜ ĩportunꝰ sũ audeo dice. Tu uis errare. tu uis
ꝑire. ego nolo. Non uult postremo ille.qͥ me t̾ret si uoluero. Uide
qͥd dicat. uide qͥd increpet. Qđ errabat ñ reuocastis. & qđ perut
non inqͥsistis. Te magis timebo ꝗͣ ipsũ: Oportet nos om̃s exchiberi
ante tribunal xp̃i. Non timeo. Non enĩ potes euertere tribunal
xp̃i. & constituere tribunal donati. Reuocabo errantẽ. requiram
ꝑditã. uelis. nolis id agã. & si me inqͥrentẽ lanient uepres siluarũ.
ꝑom̃a angusta me coartabo. om̃s sepes excutiã. qͣntũ mͥ uiriũ
terrens dñs donat omã ꝑ agrabo. Reuocabo errantẽ. reqͥrã ꝑeuntẽ.
ne pati ñ uis. noli errare. noli ꝑire. Paruͭ.ẽ. qđ doleo te eri
atq ꝑeuntẽ. Timeo ne negligens te etiã qđ forte .ẽ. occidã. Uide
enĩ qͥd sequit᷑. & qđ forte fuit confregistis. Si neglexero errantẽ

Expanded text:
importune nolentibus. Prorsus importunus sum, audeo dicere. Tu vis errare, tu vis importune nolentibus. Prorsus importunus sum, audeo dicere. Tu vis errare, tu vis perire: ego nolo. Non vult postremo ille qui me terret. Si voluero, vide quid dicat, vide quid increpet: Quod errabat, non revocastis; et quod periit, non inquisistis. Te magis timebo quam ipsum? Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi . Non te timeo; non enim potes evertere tribunal Christi, et constituere tribunal Donati. Revocabo errantem, requiram perditam: velis nolis, id agam. Et si me inquirentem lanient vepres silvarum, per omnia angusta me coarctabo; omnes sepes excutiam; quantum mihi virium terrens Dominus donat, omnia peragrabo: revocabo errantem, requiram pereuntem. Si me pati natque pereuntem. Timeo, ne negligens te, etiam quod forte est occidam. Vide enim quid sequitur: Et quod forte fuit, confregistis. Si neglexero errantem
Abbreviated transcription (Latin):
audiant. Qđ male habuit ñ corroborastis. & qđ contribulatũ est ñ
colligastis. l̃ hinc diximꝰ. Fractꝰ enĩ erat terrore tẽptationũ. Rece¬
dit aliqͥd unde qđ fractũ ẽ. colliget᷑. consolatio illa. Fidelis ds qui
Nuos sinat tẽptari sup̃ ꝗͣ potestis ferre. s faciat cũ tẽptatione
etia exitũ ut possitis sus tinere. Ꝙ qđ errabat ñ reuocastis. Cece
unde int̾ hereticos ꝑiclitam᷑. & qđ errabat ñ reuocastis. & qđ peri¬
it ñ in quisistis. Hic int̾ manꝰ latronũ & dentes lupoꝵ furentrum
ut cunq uersam᷑. & ꝓ his ꝑicłis nr̃is utioretis oramꝰ. Q̾ contu maces
st̃ oues qr querunt᷑ errantes. & alienas se a nob̃ dicunt errore suo et
ꝑditione sua. Quid nos uultis : Quid nos queritis: Quasi ñ ipsa
causa sit qͣre eas uelimꝰ & qͣre queramꝰ. qͥa errant & pereunt. Si in
errore inqͥt sũ.si interitu. qͥd me uis. qͥd me queris: Quia in errore
reuocare uolo. Quia ꝑisti. inuenire uolo. Sic uolo ertare.sic

Expanded text:
 male habuit, non corroborastis; et quod contribulatum est, non colligastis. Jam hinc diximus. Fractus enim erat terrore tentationum: accidit aliquid unde quod fractum est, colligetur, consolatio illa, Fidelis Deus qui non vos sinat tentari supra quam potestis ferre; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitunde inter haereticos periclitamur. Et quod errabat, non revocastis; et quod periit, non inquisistis. Hinc inter manus latronum et dentes luporum furentium utcumque versamur: et pro his periculis nostris ut oretis, oramus. Et contumaces sunt oves, quia quaeruntur errantes, alienas se a nobis dicunt errore suo et perditione sua. Quid nos vultis? quid nos quaeritis? Quasi non ipsa causa sit quare eas velimus, et quare quaeramus, quia errant et pereunt. Si in errore, inquit, sum, si in interitu, quid me vis? quid me quaeris? Quia in errore es, revocare volo: quia peristi, invenire volo. Sic volo errare, sic
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ feruere in opibꝰ honis. s ĩminentes passiones tolerare nolle aut̃
ñ posse. ĩfirmi st̃. Qui uͦ aliqͣ cupiditate mala amatores mundi ab
ipsis bonis oꝑibꝰ reuocant᷑ languidi & egroti iacent. qͥppe qͥ ipso langore
tanꝙͣ sine ullis uiribꝰ nichil boni posst̃ oꝑari. Lalis in anima parali¬
ticꝰ ille fuit. quẽ cũ ad dñm inferre ñ possent qͥ eũ portabant. tectũ
a deponas ad dnm animã paraliticã. dissolutã om̃ibꝰ m̃bris. et uacan.¬
tẽ ab om̃i oꝑe hono. grauatã utiq peccatis suis. & languentẽ morbo
cupiditatis suȩ si gͥ dissoluta st̃ m̃bra om̃a. & ẽ paral ysis interior att
puenias ad medicũ. forte enĩ latet medicꝰ & intꝰ ẽ id est uerꝰ intellect

Expanded text:
identur fervere in operibus bonis, sed imminentes passiones tolerare nolle, aut identur fervere in operibus bonis, sed imminentes passiones tolerare nolle, aut non posse, infirmi sunt. Qui vero aliqua cupiditate mala amatores mundi ab ipsis bonis operibus revocantur, languidi et aegroti jacent. Quippe qui in ipso languoretanquam sine ullis viribus, nihil boni possunt operari. Talis in anima paralyticus ille fuit, quem cum ad Dominum inferre non possent, qui eum portabant, tectum et deponas ad Dominum animam paralyticam, dissolutam omnibus membris, et vacantem ab omni opere bono, gravatam utique peccatis suis, et languentem morbo cupiditatis suae. Si ergo dissoluta sunt membra omnia, et est paralysis interior, ut pervenias ad medicum forte enim latet medicus, et intus est; hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
Pastoribꝰ malis dic̃ pastoribꝰ falsis. pastorbꝰ sua querentibꝰ ñ que iħiu
xp̃i . a. cõmodo lactis & lanȩ gaudentibꝰ. oues omino ñ curantibꝰ. &eqđ
male habuit ñ corroborantibꝰ. Int̾ infirmũ idẽ. ñ firmũ. nã dicunt᷑
infirmi etiã egrotantes s int̾ infirmũ & egiotũ idẽ. male habentẽ.
hoc m̃ uidet᷑ int̾ eẽ. Ꝙ enĩ ista fr̃s quȩ disfinguere ut cunq conamͣ
forte et nos possumꝰ maiore diligentia meliꝰ distinguere. & aliꝰ peritior
uł lumine cordis plenior. Interĩ ne fraudemini. qđ sentio loquor
Infirmo ne accidat tẽptatio et eũ frangat tim̃dũ .ẽ. Languens aut̃ iã
cupiditate aliqͣ egrotat. & cupiditate aliqͣ ĩpedit᷑ ab intranda uiadĩ.
a subeundo uigo xp̃i. Attendite illos homines uolentes bene uiuere ia¬
& min udoneos mala ꝑati. sic̃ parati st̃ bona facere. ꝑtinet aut̃ ad xpla¬
ni firmitatẽ ñ solũ oꝑari quȩ bona s̃. s &e tolerare quȩ mala st. Qaus¬

Expanded text:
Pastoribus malis dicit, pastoribus falsis, pastoribus sua quaerentibus, non quae Jesu Christi, ex commodo lactis et lanae gaudentibus, oves omnino non curantibus, et quod male habuit non corroborantibus. Inter infirmum, id est, non firmum: nam dicuntur infirmi etiam aegrotantes: sed inter infirmum et aegrotum, id est, male habentem, hoc mihi videtur interesse. Etenim ista, frforte et nos possumus majore diligentia melius distinguere, et alius peritior, vel lumine cordis plenior. Interim ne fraudemini, quod sentio, loquor. Infirmo ne accidat tentatio, et eum frangat, timendum est. Languens autem jam cupiditate aliqua aegrotat, et cupiditate aliqua impeditur ab intranda via Dei, a subeundo jugo Christi. Attendite illos homines volentes bene vivere, et minus idoneos mala pati, sicut parati sunt bona facere. Pertinet autem ad Christiani firmitatem non solum operari quae bona s
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ñ natura s mun̾e. & tam̃ ñ factas ex nichilo. s ex illo dicat
originẽ duc̃e. ac si eas qđ pͥus negauerat addĩ naturã reuocare ñ
dubitat. Animarũ aut̃ nouarũ sine ꝓpagine insufflationẽ defen-¬
di quidẽ minime ꝓhibemꝰ. s ab eis qui potuerint aliquid inuenire
uł in canonicis libr̾is qđ ñ sit ãbiguũ dissoluendȩ huic obligatissi¬
me qͣstioni uł in raciotidationib suis qđ ñ sit c̾trariũ catholicȩ
ueritati. ñ a talib qͣlis iste apparuit qͥ ñ inueniendo qͥd dic̃et. et de¬
libationẽ suã nolendo suspende iures suas oino ñ metiens ne taceret.
ausus ẽ. dic̃e inqͥnari aam meruisse ꝑcarnẽ. & ẽe̾ meruisse aam pec¬
catricẽ. euiꝰ nullũ meritũ seu bonu̾ seu malũ ante carnẽ potuit inue¬
nire. & paruulis sine haptismo de corꝑore eareuntib solui posse origie

Expanded text:
dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat originem ducere; ac sic eas, quod prius negauerat, ad dei naturam reuocare non dubitat. Animarum autem nouarum sine propagine insufflationem defendi quidem minime prohibemus, sed ab eis qui potuerint aliquid inuenire uel in canonicis libris, quod non sit ambiguum dissoluendae huic obligatissimae quaestioni, uel in ratiocinationibus suis. quod non sit contrarium catholicae ueritati, non a talibus qualis iste apparuit, qui non inueniendo quid diceret et deliberationem suam nolendo suspendere uires suas omnino non metiens, ne taceret, ausus est dicere \'inquinari animam meruisse per carnem et esse meruisse animam peccatricem\', cuius nullum meritum, seu bonum seu malum, ante carnem potuit inuenire, et \'paruulis
Abbreviated transcription (Latin):
docent hab̾e humanã xpm̃. ita et isti aliqͥb ñ aͣbiguis testimonus
ꝓpaginẽ adstruerent aãrũ. Pari uice gͥ ãmonemꝰ etiãłos qͥ ãarũ ꝓ¬
paginẽ destruunt. ut nouas adõ sufflari aas certis docum̃tis asse¬
rant. & tẽ illud qd̃ dictũ. ẽ os ex ossib meis. et caro de carne mea.
ne dictũ ẽẽ defendant. Quȩ cũ ita sint. uideo librũ istũ iã ẽẽ dau¬
dendũ. Om̃a qͥppe q̃ mͥ maxime necessaria uidebant᷑ c̃tinet. qͥb
hi qͥ legeruit. sciant cau̾e se deb̾e. ne hiuic hõi cuiꝰ duos libros mͥ mi¬
sisti in ħ c̃sentiant. ut credant ãas sic ex dĩ flatu ẽẽ. ut ñ sit ex ni¬
chilo. Hoc enĩ qͥcredit. & si u̾bis neget. re ipsa clamat aͤas dĩ hbe
substantiã. & ipsiꝰ genꝰ ẽe̾ ñ muñe s natura. Nã de qͦ qͥsq nat᷑e
suȩ originẽ ducit. de illo naturȩ suȩ genꝰ duc̃e negari sobrie nul¬
lo pacto potest. Iste aut̃ ita sibi .ẽ. ipse cͣtrariꝰ. ut genꝰ dĩ ẽẽ aas

Expanded text:
biguis testimoniis propaginem astruerent animarum. pari uice igitur ammonemus etiam hos, qui animarum propaginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asserant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, ne dictum esse defendant. Quae cum ita sint, uideo librum istum iam esse claudendum. omnia quippe, quae mihi maxime necessaria uidebantur, continet, quibus hi qui legerint sciant cauere se debere, ne huic homini, cuius duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant \'animas sic ex dei flatu esse, ut non sint ex nihilo\'. hoc enim qui credit, etsi uerbis neget, re ipsa clamat animas dei habere substantiam et ipsius genus esse non munere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae originem ducit, de illo naturae suae genus ducere negari sobrie nullo pacto potest. iste autem ita sibi est ipse contrarius, ut genus dei esse animas
Abbreviated transcription (Latin):
des:: Dicat ꝗͦ hȩc. dicat & audiat᷑. saluet oues suas. & saluabo inqͥd
oues meas. & iã ñ erͦ in uastatione. & iudicabo int̾ ouẽ & ouem. et¬

Expanded text:
des. Dicat ergo haec, dicat et audiatur: salvet oves suas. Et salvabo, inquit, des. Dicat ergo haec, dicat et audiatur: salvet oves suas. Et salvabo, inquit, oves meas,
Abbreviated transcription (Latin):
cu hoc dicimꝰ. Saluet oues suas. audiant uocẽ pastoris sui. et seqͣnt᷑
querant. Ille quẽ dic̃ impiũ impiꝰ ẽ. quẽ dic̃ iustũ iustꝰ. ẽ. quẽ di¬
cit ouẽ ouis ẽ. quẽ dic̃ hẏrcũ hyrcꝰ ẽ. Ipse .ẽ.ueritas. ipse loquat᷑.
ab illo eccła querat᷑. Dic nob̾ dñẽ. ubi ẽ. eccła tua: & ille om̃ibꝰ
Ubi ego sim scitis: Respondeant om̃s. In cęlo ad dexterã patris.
Integra fides. Hanc docui. hanc seminaui. s ꝑ mundũ seminaui. Cxͣ
me inqͥt confitemini in cęlo. uenit uob̾ certe in mͣtẽ ille ille psal¬
mꝰ. Eacaltare suꝑ cęlos ds̃. Eccłam queritis. legite qđ sequitur.
& suꝑ omẽm t̾rã gła tua. Ubi fr̃s. ubi dictũ.ẽ. exaltare suꝑ cęlos ds̃.
gła tua. Sponsꝰ in cęlo.ẽ. sponsa in t̾ra .ẽ.Ille suꝑ om̃s cęlos. illa suꝑ
omẽm tͣrã. O heretice. credis qđ in cęlo ñ uides. negas qđ in t̾ra ui¬

Expanded text:
cum hoc dicimus. Salvet oves suas: audiant vocem pastoris sui, et sequantucum hoc dicimus. Salvet oves suas: audiant vocem pastoris sui, et sequantuquaerant. Ille quem dicit impium, impius est; quem dicit justum, justus est; quem dicit ovem, ovis est; quem dicit hircum, hircus est. Ipse est veritas, ipse loquatur, ab illo Ecclesia quaeratur. Dic nobis, Domine, ubi est Ecclesia tua? Et ille omnibus: Ubi ego sim, scitis? Respondeant omnes: In coelo ad dexteram Patris. Integra fides: hanc docui, hanc seminavi; sed per mundum seminavi. Cum me, inquit, confitemini in coelo, venit vobis certe in mentem ille psalmus, Exaltare super coelos, Deus. Ecclesiam quaeritis? Legite quod sequitur, Et super omnem terram gloria tua . Ibi, fratres, ubi dictum est, Exaltare super coelos, gloria tua. Sponsus in coelo est, sponsa in terra est: ille super omnes coelos, illa super omnem terram. O haeretice, credis quod in coelo non vides, negas quod in terra vi
Abbreviated transcription (Latin):
re trrania & decrescere frum̾ta. s crescete utrunq usq ad messem.
Quã messẽ: Ipsũ audi. Messis .ẽ finis scłi. Audit hȩc plane. & recte
uidicans qͥd dic̃ Non ero in illa c̃cisione. Hac ero. & bonꝰ ero in no¬
mine eiꝰ cuiꝰ ero. & bonꝰ ero ñ me ipsũ bonũ faciens. s ab illo fieri
expectans. N me ipsũ bonũ & iustũ dicens. s ab illo dici desidans.
Intrat. fit catholicꝰ. Ecce ipse abluit ingressũ suu. ablue et tu exttum
tuũ. Non potes. Filiꝰ enĩ malꝰ ipse se ustũ dicͦ. excitũ aut̃ suu̾ ñ ablu
it. lateribꝰ & humeril ur̃is impellelutis. & cornibꝰ ur̃is ꝑcutiebatis.
et om̃e qđ deficielut cõprimelutis. qͦadusq disꝑgeretis eas foras. Et
saluabo oues meas. Sic̃ detestanda illoꝵ iniquitas & crudelitas. ita
te fr̃s mei qͣnuis ꝑ minimos seruos suos. forte ꝑ indignos hoc facit.

Expanded text:
re zizania, et decrescere frumenta; sed utrumque crescere usque ad messem. re zizania, et decrescere frumenta; sed utrumque crescere usque ad messem. Quam messem? Ipsum audi: Messis est finis saeculi . Audit haec plane, et recte judicans quid dicit? Non ero in illa concisione; hac ero, et bonus ero in nomine ejus cujus ero: et bonus ero, non me ipsum bonum faciens, sed ab illo fieri spectans; non me ipsum bonum et justum dicens, sed ab illo dici desiderans. Intrat, fit catholicus. Ecce ipse abluit ingressum suum, ablue et tu exitum tuum. Non potes: Filius enim malus ipse se justum dicit, exitum autem suum non abluimpellebatis, et cornibus vestris percutiebatis, et omne quod deficiebat comprimebatis, quoadusque dispergeretis eas foras. Et salvabo oves meas. Sicut detestanda illorum iniquitas et crudelitas; ita te, fratres mei, quamvis per minimos servos suos, forte per indignos hoc facit,
Abbreviated transcription (Latin):
Q te foris cũ peccatoribꝰ. Quare ñ intꝰ: Merces eniꝰ separationis tuȩ
eẽ debuit. cũ peccatore ñ uiuere. Si foris sic eẽs. ut qͣles te fingis fu¬
gisse ñ hab̾es. quoqͦ modo ferrẽ separationẽ tuã. Attendat eͦs iste cu¬
piens eẽ xpĩanꝰ. ubi sit xpianꝰ. Uidet illos separatos qͣsi apeccatori.¬
niens de scło uteunq uidicare. Uideat & hic aliqͦs sobrios. aliqͦs
ebriosos. aliqͦs pac entes pauꝑes. aliqͦs rapinaᷤ rerũ alienarũ appe.¬
tentes. & cȩt̾a talia. Uidet hic. uidet & ibi. Attendat iã dm̃ quid
nit dm̃ etiã in ista similitudine ziranioꝵ dicentẽ. ager .ẽ. hic mundꝰ.
Non ager.ẽ. africa. s hic mundꝰ. ꝑ totũ mundũ frũm̃tũ. ꝑ totu mun¬
dũ ⁊izania. Tam̃ ager.ẽ. mundꝰ. seminator filiꝰ hõis. messores angłi.
ñ pͥncipes circũcellionũ. Crescere utrunq usq ad messẽ. Non cresce¬

Expanded text:
ergo te foris cum peccatoribus: quare non intus? Merces enim separationis tuae ergo te foris cum peccatoribus: quare non intus? Merces enim separationis tuae esse debuit, cum peccatore non vivere. Si foris sic esses, ut quales te fingis fugisse non haberes, quoquo modo ferrem separationem tuam. Attendat ergo iste cupiens esse christianus, ubi sit christianus: videt illos separatos quasi a peccatoriniens de saeculo utcumque judicare: videt et hic aliquos sobrios, aliquos ebriosos; aliquos pascentes pauperes, aliquos rapinam rerum alienarum appetentes, et caetera talia: videt hic, videt et ibi. Attendat jam Deum, quid am; invenit Deum etiam in ista similitudine zizaniorum dicentem, Ager est hic mundus. Non ager est Africa; sed hic mundus. Per totum mundum frumentum, per totum mundum zizania tamen ager est mundus, seminator Filius hominis, messores Angeli, non principes Circumcellionum, crescere utrumque usque ad messem: non cresce
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ putate cogitare. quia & sepe contigit. ubi sit axp̃ianꝰ. Motꝰ
ẽ ut sit xxp̃ianꝰ. attendit in nom̃ xp̃i concurrere genꝰ humanum.
pressurã huiꝰ scłi euadat. Quanꝗͣ multi etia sic intrantes. corri-¬
gunt᷑ ingressi. S faciamꝰ aliquẽ cogitantẽ de anima sua. &e uolen-¬
tẽ ẽẽ xpianũ. Attendit ubi duas partes uidet. quęrit causas qua-¬
re se illi ab illis separauer̃. Respondent illi. Separauimꝰ nos tanꝗͣ
uisti apeccatoribꝰ. Quasi uͦ cę̧co loqͣnt᷑. audienti qͥd dicant. ñ uiden.¬
ti qͥd agant. Si itaq inspiciens morẽ ipsoꝵ. et ea quȩ paulo ante
cõmemoraui. dicat illis. rogo uos. uistos uos dicitis. & idõ uos rec¬
te separasse contenditis. quare apud uos st̃ tales & tales. & illi for¬
tasse quia negare ñ audent. qͥa ea dicunt᷑ quȩ oculis obiciuntur.
st̃ quidem apud nos tales. s nunqͥd om̃s sumꝰ tales: optime Uideo

Expanded text:
aliquem putate cogitare, quia et saepe contingit, ubi sit christianus. Motus aliquem putate cogitare, quia et saepe contingit, ubi sit christianus. Motus est ut sit christianus, attendit in nomen Christi concurrere genus humanum: pressuram hujus saeculi evadat: quanquam multi etiam sic intrantes corriguntur ingressi. Sed faciamus aliquem cogitantem de anima sua, et volentem esse christianum: attendit ubi duas partes videt, quaerit causas, quare se illi ab illis separaverunt. Respondent illi: Separavimus nos tanquam justi a peccatoribus. Quasi vero caeco loquantur audienti quid dicant, non videnti quid agant. Si itaque inspiciens mores ipsorum, et ea quae paulo ante commemoravi, dicat illis: Rogo vos, justos vos dicitis, et ideo vos recte separasse contenditis; quare apud vos sunt tales et tales? Et illi fortasse quia negare non audent, quia ea dicuntur quae oculis objiciuntur: Sunt quidem apud nos tales, sed numquid omnes sumus tales? optime. Video
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. Tuũ factũ attendo. Qđ foris es arguo. excitũ tuũ arguo ersi
om̃a remoueo. quȩ in uos dici posst̃. Omitto ebriositates ur̃as. foenꝰ
& usuras suꝑ usuras. omitto greges & furias circu̾ cellionũ. Omit¬
to hȩc om̃a. & quecunq alia enumerare ñ possũ. Non om̃s forte ap̃
uos ista faciunt. Ille qͥ ibi ista ñ fac̃. ille cui displicent ista quę ibi
fuint. ipse ꝗͦ accedat. ipse loquat᷑. Non ei obicio crim̃ alienũ. abluat
exitũ suũ. Uides qr recte illi drͣ. Filiꝰ malꝰ. ipse se iustũ dic̃ : Dñs e¬
nĩ dic̃. qui uerũ dic̃. Filiꝰ malꝰ. ipse se iustũ dicͦ. Non ego.s ipse. Sed
uult ut ego dicã iustũ. Ueniat. bonos fructꝰ in catholica pace affe.¬
rat. in catholica pace custodiat. qr & fructꝰ n ẽ. ubi nͨ .ẽ. cuͦ tolerantia.
dinatꝰ sis:: Audi ex alio loco. Ue his qui ꝑdider̃ tolerantiã. Modo

Expanded text:
tuorum: tuum factum attendo; quod foris es, arguo. Exitum tuum arguo. Prorsus tuorum: tuum factum attendo; quod foris es, arguo. Exitum tuum arguo. Prorsus omnia removeo quae in vos dici possunt. Omitto ebriositates vestras, fenus et usuras super usuras; omitto greges et furias Circumcellionum: omitto haec omnia, et quaecumque alia quae enumerare non possum. Non omnes forte apud vos ista faciunt. Ille qui ibi ista non facit, ille cui displicent ista quae ibi fiunt; ipse ergo accedat, ipse loquatur: non ei objicio crimen alienum, abluat exitum suum. Vides quia recte illi dicitur, Filius malus ipse se justum dicit. Dominus enim dicit, qui verum dicit: Filius malus ipse se justum dicit. Non ego, sed ipse. Si vult ut ego dicam justum, veniat, bonos fructus in catholica pace afferat, in catholica pace custodiat: quia et fructus non est ubi non est tolerantia. um grandinatus sis? Audi ex alio loco: Vae his qui perdiderunt tolerantiam
Abbreviated transcription (Latin):
rat. qͥ ad tẽpꝰ gregẽ utrunq ꝑmiscuit. qͥ etiã sibi qͣndolibet hoc bene
facienti tam̃ separationẽ infinẽ seruauit. Neq enĩ ille etiã si mͦ sepa¬
raret. erraret. Ille infinẽ differt. tu ante tẽpꝰ separas: Non expectas
accusasti. falso accusasti: Nã si uerũ accusasses. ñ te separasses. Tua
separatio. illoꝵ ẽ. purgatio. Ti zania erant. Quid ea uoliusti ante tẽpꝰ
separare : Cũ ipsis ꝑmixtũ triticũ ee̾s. & eodẽ agro radicareris. ea.¬
dẽ pluia rigareris. Quare qͦ eocisti: Nunqͥd inuenis causã: Quos
accusas ñ conuincis. Exxeundo aut᷑ ante tẽpꝰ & te separando. ipse con¬¬
uinceris. Uide. qr filiꝰ malꝰ es. Ipse te ustũ dicis. exitũ aut̃ tuũ non
ablius. Ego ñ tͥ dico. tu es potiꝰ tditor. Qđ si dicã. facile ꝓbo. S idõ
nolo dicere. qr tui fecer̃ ñ tu fecisti. Non tͥ ĩputo facta aliena. etiã

Expanded text:
rat? qui ad tempus gregem utrumque permiscuit; qui etiam sibi quando libet hoc bene rat? qui ad tempus gregem utrumque permiscuit; qui etiam sibi quando libet hoc bene facienti, tamen separationem in finem servavit. Neque enim ille etiamsi modo separaret, erraret. Ille in finem differt, tu ante tempus separas. Non exspectas accusasti, falso accusasti? Nam si vere accusasses, non te separasses. Tua separatio, illorum est purgatio. Si zizania erant, quid ea voluisti ante tempus separare? Cum ipsis permixtum triticum esses, et eodem agro radicareris, eadem pluvia rigareris. Quare ergo existi? Numquid invenis causam? Quos accusas, non convincis: exeundo autem ante tempus, et te separando, ipse convinceris. Vide quia filius malus es; ipse te justum dicis, exitum autem tuum non abluis. Ego non dico tibi, Tu es potius traditor. Quod si dicam, facile probo: sed ideo nolo dicere, quia tui fecerunt, non tu fecisti. Non tibi imputo facta aliena, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo pascentis. Ecce plebs dĩ in finibꝰ t̾rȩ. ecce plebs dĩ gem̃s
& plorans ante dm̃ qͥ eã fec̃. dic̃ in psalmo ei duo ante quẽ plorat.
A finibꝰ t̾rȩ ad te clamaui. dũ angeret᷑ cor meũ. Uide quẽ admo-¬
dũ se humiliat in angore cordis. & qͥd sibi p̃stitũ dic̃. In petra ex¬
altasti me. In petra xp̃o excaltasti. ñ de monte donati p̾cipitasti.
Inc̃ & iacta cornua. extende latera. in fla humeros tuos & ĩpel¬
e oues. & dic. lustꝰ sũ. Respondebit tͥ scriptura. Malꝰ.¬
Filiꝰ malꝰ. ipse se uistũ dic̃. Si uistꝰ es. qͥd exis foras : Quid eicis
foras: Quid cũ his quos eicis facis foras: Tanꝗͣ ouis int̾ hyr-¬
cos fuisti. Meliꝰ abipsis a pastore ad dexcterã separaris. ꝗͣ cũ ipsis ad
sinistrã confutaris. Hyrcierant. tu ouis. Pasceres cũ hyrcis. Quid te
pascua. qͥd te fontes offenderant: Postremo qͥd te ipse pastor offende-¬

Expanded text:
suetudo pascentis. Ecce plebs Dei in finibus terrae: ecce plebs Dei gemens suetudo pascentis. Ecce plebs Dei in finibus terrae: ecce plebs Dei gemens et plorans ante Deum qui eam fecit, dicit in Psalmo ipsi Domino ante quem plorat, A finibus terrae ad te clamavi, cum angeretur cor meum. Vide quemadmodum se humiliat in angore cordis. Et quid sibi praestitum dicit? In petra exaltasti me . In petra Christo exaltasti, non de monte Donato praecipitasti. I nunc, et jacta cornua, extende latera, infla humeros tuos, et impelle oves; et dic, Justus sum. Respondebit tibi Scriptura, MalFilius malus ipse se justum dicit. Si justus es, quid exis foras? Quid ejicis foras? Quid cum his quos ejicis facis foras? Tanquam ovis hircos fugisti. Melius ab ipsis a pastore ad dexteram separaris, quam cum ipsis ad sinistram confutaris. Hirci erant, tu ovis: pasceres cum hircis. Quid te pascua, quid te fontes offenderant? Postremo, quid te ipse pastor offende
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. quã illa firmitas quę impellit oues. quȩ uentilat ut ex¬
breuẽ numero uerboꝵ. s ingentẽ pondere ueritatis. lustũ se dic̃
ut exeat & excludat. lustũ se dic̃. s malꝰ ẽ. idõ exitũ suuͦ ñ ablu.¬
it. Quid. ẽ. ñ abluit. Non purgat. ñ defendit. ñ exccusat. Qua-¬
re enĩ te separasti: Quare existi:: Quare tͥ tremit cor qͣndo au-¬
dis ex libris diuinis. ex nob̃ exier̃ s ñ erant ex nob. si tamͣ illa ma¬
la fortitudo qua oues dĩ ĩpellis & ĩpingis et uentilas. ꝑ mittit tre¬
morẽ ad cor tuu : Nã utiq cũ audis. ex nob̃ ecierͦ s ñ erant ex
nob̾. ille loquebat᷑ qui in ęccła erat. Eccła toto orbe diffusa.ẽ.
Tu qͥd facis foris. Neq enĩ ego annuncio ęccłam toto orbe diffu-
sã. Propħȩ annunciauer̃. apłi annunciauer̃. ipse dñs annunciauit
ȩccłam toto orbe diffusam. Modo cũ psalmꝰ legeret᷑. audiuimus.
dis. iactas traditores ñ cõꝓbas. Cornua st̃ ista uentilantis. ñ man-¬

Expanded text:
citur, quam illa firmitas quae impellit oves, quae ventilat ut exbrevem numero verborum, sed ingentem pondere veritatis. Justum se dicit, ut exeat et excludat. Justum se dicit, sed malus est: ideo exitum suum non abluit. Quid est, non abluit? Non purgat, non defendit, non excusat. Quare enim te separasti? quare existi? Quare tibi tremit cor, quando audis ex Libris divinis, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis : si tamen illa mala fortitudo, qua oves Dei impellis, et impingis, et ventilas, permittit tremorem ad cor tuum? Nam utique cum audis, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; ille loquebatur qui in Ecclesia erat. Ecclesia toto orbe diffusa est, tu qsam: Prophetae annuntiaverunt, Apostoli annuntiaverunt, ipse Dominus annuntiavit Ecclesiam toto orbe diffusam. Modo cum Psalmus legeretur, audivimus, dis, jactas traditores, non probas. Cornua sunt ista ventilantis, non man
Abbreviated transcription (Latin):
caro factũ est. & habitauit in nob̾. Princeps in medio eoꝵ. Inde & me¬
ator homo pͣter dĩtatem. ñ mediator ds̃ p̃ter humanitatẽ. Ecce me¬
diator. Diuinitas sine humanitate ñ est mediatria. humanitas sine

Expanded text:
caro factum est, et habitavit in nobis . Princeps in medio eocaro factum est, et habitavit in nobis . Princeps in medio eoator homo praeter Deitatem; non mediator Deus praeter humanitatem. Divinitas sine humanitate non es
Abbreviated transcription (Latin):
pastorẽ seruus m̃s dauid. Quẽ tu ipse xpm intellexisti. nec alit̾
potest intelligi. Racionẽ enĩ reddidisti. hȩc ẽẽ dicta cũ dormis-
in pastorẽ. ille in dm̃. Tu mͥ gͦ expone. qͥd .ẽ eggo pascã. Quis dicebat.
ego pascã : Certe ds̃ loquens dicebat ego pascã. Quomͦ ñ separauit
xp̃m. Habet cũ filio pat̾ pascendi miserationẽ. habet cũ patre filiꝰ di¬
uinitatis equalitatẽ. S nisi ita diceret. putares eũ eẽ patrẽ qui .ẽ. filiꝰ.
Crgo & ad unitatẽ dĩtatis te admonuit. & ad ꝑsonarũ distributionem.
Ut qđ dic̃ ille pascet. & ego ero illis in dm̃. ñ se separans a filio pascen.¬
te. nec filiũ separans a se dñante. & in patre intelligas dm̃ filiũ. & in
filio intelligas pastorẽ patrẽ. Ego inqͥt dñs ero illis indm̃. & seruus
m̃s dauid princeps in medio eoꝵ. Quare in medio eoꝵ: Quia uerbũ

Expanded text:
pastorem servus meus David, quem tu ipse Christum intellexisti, nec aliter pastorem servus meus David, quem tu ipse Christum intellexisti, nec aliter potest intelligi: rationem enim reddidisti, haec esse dicta, cum jam dormissein pastorem, ille in Deum. Tu ergo mihi expone quid est, Ego pascam? Quis dicebat, Ego pascam? Certe Deus loquens dicebat, Ego pascam. Quomodo non separavit Christum. Habet cum Filio Pater pascendi miserationem, habet cum Patre Filius divinitatis aequalitatem. Sed nisi ita diceret, putares eum esse Patrem qui est Filius. Ergo et ad unitatem deitatis te admonuit, et ad personarum distributionem: ut quod dicit, Ipse pascet, et ego ero illis in Deum, non se separans a Filio pascente, nec Filium separans a se dominante, et in Patre intelligas Deum Filium, et in Filio intelligas pastorem Patrem. Ego, inquit, Dominus ero illis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum. Quare in medio eorum? Quia Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amisit qđ erat. Pascet eas seruus mͣs dđ. Ipse pascet eas. & erit eis
in pastorẽ. & ego dñs ero illis in dm̃. Attendite fr̃s. Uidete unita¬
tẽ dĩtatis. & ꝑsonarũ tam̃ distributionẽ. ne dicamꝰ eũ ẽẽ filiu̾ qui
dixerat. ego pascã eas. & erit inqͥt eis in pastorẽ. & ego dñs ero illis
in dm̃. Ecpone nob̾ dñe. Nemo aquã turbet. qđ puru̾ manat de
puro fonte potemꝰ. Quid enĩ quasi singillatĩ qđ dixxisti. erit ipse in
pastorẽ ego ero in dm̃. tanꝗͣ ipse sit pastor nrͣ. tu sis ds̃ nr̃: Quare
dñe tu ñ es pastor nr̃. & ille ñ .ẽ. ds̃ nr̃. Tranquille audi. Esto
mansuetꝰ ad audiendũ uerbũ. ut intelligas. Forte enĩ mͦ audit me
aliqua auris diuersa sentiens. & heretico ueneno tabefacta. & irri.¬
det me dicentẽ patrẽ & filiũ unũ dm̃. eẽ cũ ñ irrideat tot milia
fratrũ habentiũ animã unã. & dic̃ mͥ. Ecce aꝑte ds̃ dic̃. Erit eis in

Expanded text:
s, quomodo.--Pascet eas servus meus David. Ipse pascet eas, et erit eis in pastorem: et ego Dominus ero illis in Deum. Attendite, fratres: videte unitatem deitatis, et personarum tamen distributionem; ne dicamus eum esse Filium qui dixerat, Ego pascam eas. Et erit eis, inquit, in pastorem: et ego Dominus ero illis in Deum. Expone nobis, Domine: nemo aquam turbet; quod purum manat de puro fonte, potemus. Quid enim quasi singillatim quod dixisti, Erit ipse in pastorem, ego ero in Deum; tanquam ipse sit pastor noster, tu sis Deus noster? Quare, Domine, tu non es pastor noster, et ille non est Deus noster? Tranquille audi, esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte enim modo audit me aliqua auris diversa sentiens, et haeretico veneno tabefacta, et irridet me dicentem, Patrem et Filium unum Deum; cum non irrideat tot millia fratrum habentium animam unam : et dicit mihi, Ecce aperte Deus dicit, Erit eis in
Abbreviated transcription (Latin):
q qui ait. Pacẽ meã do uob. pacẽ meã relinquo uob̾. Hoc ẽ. testam̃tũ
patris nr̃i. Testam̃tũ pacis est. Quȩlibet hereditas diuidat᷑ int̾ consor.¬
ñ duo de uno. Ipse enĩ paa nrã dix̃. qui fec̃ utraq unũ. Testamentũ
dĩ est. hereditas pax est. R concordibꝰ consortibꝰ possideatur. ñ a liti¬
gantibꝰ diuidat᷑. & disponã adeos testam̃tũ pacis. Uigilate heretici.
audite a pastore testam̃tũ pacis. uenite ad pacẽ. Irascimini xp̃ia-¬
nis imꝑatoribꝰ. quia testam̃ta ur̃a ualere noluer̾ in domibꝰ ur̃is. Ui¬
dete ꝗͣ digna sit pena. & qͥd .ẽ. qđ testam̃tũ ur̃m ñ ualet in domo
urã.  Quid ẽ:: Quantũ ẽ.:: Dolor iste admonitio ẽ. ñdũ dãpna.¬
tio. Uoluit enĩ ds̃ cõpati testam̃to pacis suę. Condoles testat̃to
tuo. si ñ stet testam̃tũ tuũ in domo tua. Certe moriturꝰ es. et quid
agatur in illa domo postea nesciturꝰ. In illa enĩ die perient inquit

Expanded text:
quo vobis . Hoc est testamentum patris nostri, testamentum pacis. Quaelibet haereditas dividatur inter consore unum, non duo de uno. Ipse enim pax nostra, dixit, qui fecit utraque unum . Testamentum Dei est, haereditas pax est. A concordibus consortibus possideatur, non a litigantibus dividatur. Et disponam ad eos testamentum pacis. Vigilate, haeretici, audite a pastore testamentum pacis, venite ad pacem. Irascimini christianis imperatoribus, quia testamenta vestra valere noluerunt in domibus vestris: videte quam digna sit poena. Et quid est quod testamentum vestrum non valet in domo vestra? Quid est? quantum est? Dolor iste admonitio est, nondum damnatio. Voluit enim Deus compati testamento pacis suae. Condoles testamento tuo, si non stet testamentum tuum in domo tua. Certe moriturus es, et quid agatur in illa domo postea nesciturus. In illa enim die perient, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s &e ds̃ ms. Ille om̃iũ. ẽ. cõmunit̾ omĩbꝰ se ad fruendũ p̾bens. in
om̃ibꝰ integer. in singłis integer. Non enĩ qui dicunt d m meu̾.
singuli diuidunt int̾ se. Si sermo iste quẽ iacto lingua et sono ẽs-¬
tante litteris & syllabis totꝰ ad singulos ꝑuenit. nec diuidunt illum
int̾ se qui audiunt. si sermo ad aures corpous corporalit̾ sonans. iꝓ.
pinquo clariꝰ. in longinquo languidiꝰ. ab om̃ibꝰ tñ audientibꝰ totꝰ ex¬
cipitur. ñ int̾ se syllabatĩ eũ diuidentibꝰ. s omibꝰ totũ accipientibꝰ.
quantomagis ille ds̃ ubiq p̃sens. implens om̃a. ñ ꝓpinqua darius
et longinqua languidius. s ꝑtendens a fine usq ad finẽ fortãt. Et
disponens om̃a suauit̃. equalit̾ possidet᷑ ab om̃ibꝰ: Lux ista frs mei¬

Expanded text:
s meus: ille omnium est, communiter omnibus se ad fruendum praebens, in omnibus integer, in singulis integer. Non enim qui dicunt, Deus meus, singuli dividunt inter se. Si sermo iste quem jacto lingua, et sono constante litteris et syllabis, totus ad singulos pervenit, nec dividunt illum inter se qui audiunt; si sermo ad aures corporis corporaliter sonans, in propinquo clarius, in longinquo languidius, ab omnibus tamen audientibus totus excipitur, non inter se syllabatim eum dividentibus, sed omnibus totum accipientibus; quanto magis ille Deus ubique praesens, implens omnia, non propinqua clarius, et longinqua languidius, sed pertendens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter , aequaliter possidetur ab omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ipse pascet. & cũ dic̃ ipse pascet. ñ m̃tit᷑ dicendo
ego pascã. Non credis inquit quia ego in patre. & pat̾ in me phi-
lippe: Qui me uidet. uidet & patrẽ. Recte dr̃ ego pascã. recte dr̃.
ipse pascet. Distinctio.ẽ. ñ separatio. Ipse pascet eas. Nolite oues expa-¬
uescere. Non relinqͥt uos qͥ dixͦ. ipse pascet eas. Ds pascit. pat̾ & filius
et sp̃s sc̃s. Ipse ds̃ pascit. S distinguenda erat forma serui. ñ sepa

Expanded text:
Ipse pascet: et cum dicit, Ipse pascet; non mentitur dicendo, Ipse pascet: et cum dicit, Ipse pascet; non mentitur dicendo, Ego pascam. Non credis, inquit, quia ego in Patre, et Pater in me est? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem . Recte dicitur, Ego pascam: recte dicitur, Ipse pascet. Distinctio est, non separatio, Ipse pascet eas. Nolite, oves, expavescere; non relinquet vos qui dixit, Ipse pascet eas. Deus pascit, Pater et Filius et Spiritus sanctus: ipse Deus pascit. Sed dis
Abbreviated transcription (Latin):
iã excitata forma serui quã posuit ad dexterã suã. donauit nomen
qd .ẽ. suꝑ om̃e nom̃. Uide quẽ admodũ pascat. ꝗͣ late pascat. Ut in
nomine iħu om̃e genu flectat᷑. cȩlestiũ. t̾restriũ. & infernorum.
Ad qͣm angustã partẽ latũ possessorẽ uanitas heretica ĩpinge.
An tantũ fidis suꝑbis humeris & cornib tuis ut ñ congreges ad
pastorẽ. s & ipsũ pastorẽ agrege coneris exclude. Pascet eas
seriius m̃s dt. Audite oues pascentẽ uos dauid. Rudite uocem
dauid pastoris ur̃i. ñ uocẽ latronũ. ñ ululatꝰ luporũ. Pascet eas seruus
m̃s dd̃. Ipse pascet eas. O cõm̃danda res. Ipse pascet eas. Nemo se dicat
pascere p̃ter ipsũ. Ipse pascet eas. Qui uult pascere in illo pascat.
quia ipse passcet eas. Ds̃ paulo ante dicebat. Ego pascã. Modo dic̃.
Ipse pascet eas. Respondeat filiꝰ. & dicat nob̾. Utrunq uere dictũ
.ẽ. Ego et pat̾ unũ sumꝰ. Qui dic̃ . ego pascã. ñ mentitur dicendo

Expanded text:
rvi, quam posuit ad dexteram suam, donavit ei nomen quod est super omne nomen. Vide quemadmodum pascat, quam late pascat: Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Ad quam angustam partem latum possessorem vanitas haeretica impingis? An tantum fidis superbis humeris et cornibus tuis, ut non congreges ad pastorem, sed et ipsum pastorem a grege coneris excludere? Pascet eas servus meus David. Audite oves pascentem vos David: audite vocem David pastoris vestri, non vocem latronum, non ululatus luporum. Pascet eas servus meus David. Ipse pascet eas. O commendanda res! Ipse pascet eas. Nemo se dicat pascere praeter ipsum: Ipse pascet eas. Qui vult pascere, in illo pascat: quia ipse pascet eas. Deus paulo ante dicebat, Ego pascam: modo dicit, ipse pascet eas. Respondeat Filius, et dicat nobis: Utrumque vere dictum est; Ego et Pater unum sumus. Qui dicit, Ego pascam; non mentitur dicendo;
Abbreviated transcription (Latin):
tiones descendit. et quȩ eẽnt oues eiꝰ aꝑtissime exposuit. & uos oues
meȩ & oues gregis mei hões estis. S qͥ hões.: Om̃s homines: Non.
quisꝙͣ audet dicere deus m̃s. nisi qui in eũ credit & qui eũ diligit.
ipse dicit ds̃ ms. Tuũ tibi fecisti. cuiꝰ es. Hoc amat ipse. drsꝰ. dul¬
cedine affectꝰ tͥ & secura & pͣfidenti dilectione dic. ds̃ m̃s. Securꝰ
dicis uerũ dicis quia tuus. ẽ. & ñ fecisti ut ñ sit alt̾iꝰ. Non enĩ sic di¬
cis ds̃ m̃s. quomͦ equus m̃s. Equus enĩ tius. ẽ. ñ equus alteriꝰ. Ds̾ et tu¬

Expanded text:
tiones descendit, et quae essent oves ejus, apertissime exposuit. Et vos oves tiones descendit, et quae essent oves ejus, apertissime exposuit. Et vos oves meae, et oves gregis mei, homines estis. Sed qui homines? omnes homines? Non. quisquam audet dicere, Deus meus, nisi qui in eum credit, et qui eum diligit; ipse dicit, Deus meus. Tuum tibi fecisti; cujus es, hoc amat ipse. Prorsus dulcedine affectus tui, et secura et praefidenti dilectione dic, Deus meus. Securus dicis, verum dicis: quia tuus est, et non fecisti ut non sit alterius. Non enim sic dicis, Deus meus; quomodo, Equus meus. Equus enim tuus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ gentiũ. Uere fr̃s in tantũ culm in nomine xpĩ erecta.ẽ. eccła. ut iã
confundant᷑ om̃s maledici. nec audeant maledicere. Hoc solũ illis re-¬
mansit. qđ contͣ nos dicant. Quare int̾ uos ñ consentitis: Gentiles pa-¬
gani qͥ remanser̃ ñ habentes qͥd dicant cont᷑ nom̃ xp̃i. dissensionem
cepĩanoꝵ xp̃ianis obiciunt. Ergo quicunq ab hereticis transierint ad
catholicã. ñ habebt̃ hoc opꝓbriũ gentiũ. nec portabt̾ maledictũ dis¬
sensionis. q ꝑmanent in radice unitatis. in plantatione caritatis. Non
domꝰ isrł. dic̃ dñs ds̃. Ecce st̃ oues. ecce.ẽ. & uinea. Quomͦ cũ de uinea
loqueret᷑ isaias arguens qͣndã uineã malã. ne diceret uitis ñ intellexi.
ad extremũ ne qͥs dicat. forte st̃ aliquȩ oues dĩ nescio ubi quas curat
ds̃. et ego illas ñ noui. qͣnꝗͣ absurdꝰ ẽ. nimis humano sensui qui ista
cogitauerit. tam̃ pastor ille compatiens infirmis usq ad tales cogita¬

Expanded text:
tum gentium. Vere, fratres, in tantum culmen in nomine Christi erecta est Ecclesia, ut jam confundantur omnes maledici, nec audeant maledicere. Hoc solum illis remansit, quod contra nos dicant: Quare inter vos non consentitis? Gentiles pagani qui remanserunt, non habentes quid dicant contra nomen Christi, dissensionem Christianorum Christianis objiciunt. Ergo quicumque ab haereticis transierint ad Catholicam, non habebunt hoc opprobrium gentium; nec portabunt maledictum dissensionis, quia permanent in radice unitatis, in plantatione charitatis: No domus Israel, dicit Dominus Deus. Ecce sunt oves, ecce est et vinea. Quomodo cum de vinea loqueretur Isaias, arguens quamdam vineam malam, ne diceret vitis, Non intellexi; ad extremum ne quis dicat, Forte sunt aliquae oves Dei nescio ubi, quas curat Deus, et ego illas non novi: quanquam absurdus est nimis humano sensui qui ista cogitaverit: tamen pastor ille compatiens infirmis usque ad tales cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmerito suo qiuiescebat. Quid ẽ. qđ dic̃. excitabo dauitĩ & faciam
eis eũ pastorẽ unũ. nͥ qr dđ̾ ille. ẽ. qͥ uenit ex semine dđ: Quomͦ
&ͦ erigit nob̾ pastorẽ ds̃: Quẽ pastorẽ Unũ. & pascet eas ser:¬
uus ms dauid. lã dudũ ipse pascebat nos. mͦ pascit nos seruus eiꝰ
dđ. Quare tanꝗͣ alt̾. Nã utiq cũ ille pascebat. ds̃ pascebat. & cũ
ꝗͣ alt̾ pastor. s ñ alt̾. Non alt̾ scđm formã dĩ. qr in formadĩ ipse

Expanded text:
us erat, jam pro merito suo quiescebat: quid est quod dicit, Excitabo David, et faciam us erat, jam pro merito suo quiescebat: quid est quod dicit, Excitabo David, et faciam eis eum pastorem unum, nisi quia David ille est, qui venit ex semine David? Quomodo ergo erigit nobis pastorem Deus? Quem pastorem unum? Et pascet eas servus meus David. Jamdudum ipse pascebat nos; Deus pascebat nos: modo pascit nos servus ejus David. Quare tanquam alter? Nam utique cum ille pascebat, Deus pascebat: et cum uam alter pastor; sed non alter. Non alter secundum formam Dei; quia in forma Dei ipse
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ tã par uũ int̾uallũ lectionis tedio affectꝰ.ẽ. pascendo. & exci¬
tauit pastorẽ cui cõm̃daret curã ouiũ. ut eẽt ipse securꝰ: Audi-¬
amꝰ quẽ pastorẽ dic̃. & ibi intelliginꝰ qͣre & ipse pastor etiã excita
pastore ipse pascat. & solꝰ pascat. Excitabo suꝑ eas paste
unũ. & pascet eas. Seruus ms dauid ipse pascet eas. Apħiã ẽẽ de
xxpo ueniente ad homines ex semine dauid intelligitis fr̃s. si tem.¬
pora cognoscatis. Iste ꝓpħa ezechiel tẽpore captiuitatis fuit. quȩ
facta.ẽ. ex trans mi gratione popłi in baby loniã. A tepore dauid.
usq ad tẽpꝰ huiꝰ transmigrationis. generationes st̃ qͣtuordecĩ. Eçce qͣn¬
to pꝰ dic̃. et dd̃ pascet eas. Si hoc diceret᷑ tp̃r noe aut tpr abrabã aut
tpr moysi. aut tp̃r saltẽ ipsiꝰ saulis cui suocessit in regno dauid.
recte in telligeremꝰ de ipso dauid filio iesse dictũ eẽ hoc qđ ipse fu¬

Expanded text:
allum lectionis taedio affectus est pascendo, et excitavit pastorem, cui commendaret curam ovium, ut esset ipse securus? Audiamus quem pastorem dicit; et ibi intelligimus, quare et ipse pastor etiam excitato isto pastore ipse pascat, et solus pascat. Excitabo super eas pastorem unum, et pascet eas servus meus David; ipse pascet eas. Prophetiam esse de Christo veniente ad homines ex semine David, cito intelligitis, fratres, si tempora cognoscatis. Iste propheta Ezechiel tempore captivitatis fuit, quae facta est ex transmigratione populi in Babyloniam. A tempore David usque ad tempus hujus transmigrationis, generationes sunt quatuordecim. Ecce quanto post dicit, Et David pascet eas. Si hoc diceretur tempore Noe, aut tempore Abraham, aut tempore Moysi, aut tempore saltem ipsius Saülis, cui successit in regno David; recte intelligeremus de ipso David filio Jesse dictum esse hoc, quod ipse fu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ nullꝰ aduͦ sariꝰ corru̾pit. nullꝰ aduocatꝰ circũuenit. nullꝰ testis
illudit. S qͣntũ securi stͣ boni. tantũ timeant mali. Non talis uidi¬
cat. cui aliqͥd abscondat᷑. Nunqͥd enuĩ ds̃ uidicans quesiturꝰ. ẽ testes. ꝑ
quos discat qͥ sis. Unde potest falli qͥ sis. qͥ nouerat qͥd eẽs futurꝰ.
le int̾rogat. ñ aliũ dete. Dñs inqͥt int̾rogat uistũ & ĩpiũ. Int̾rogat

Expanded text:
ipsorum nullus adversarius corrumpit, nullus advocatus circumvenit, nullus testis ipsorum nullus adversarius corrumpit, nullus advocatus circumvenit, nullus testis illudit. Sed quantum securi sunt boni, tantum timeant mali. Non talis judicat, cui aliquid abscondatur. Numquid enim Deus judicans quaesiturus est testes, per quos discat quis sis? Unde potest falli quis sis, qui noverat quis esses futurus? Te interrogat, non alium de te. Dominus, inquit, interrogat justum et impi