comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
largitas decet. Nichil enĩ ẽ digniꝰ
quã ut homo sui sit auctoris
iinitator. ⁊ scłm modũ ꝓpͥe facul¬
taris diuini sit oꝑis executor Nam
cum alunt esurientes uestiuut᷑
nucti. fouent᷑ infirmi ĩme auxiliu̾
dñi mnunꝰ explet ministri. & benig¬
nitas serui munꝰ ẽ dñi: Qcũ adef¬
fectꝰ inisecłie sue adiutore ñegeat:
ita suã om̃ĩpotentiã tẽꝑauit. ut
laborib homnnũ ꝑ homines sub¬
ueniret. Ut merito eigr̃e refer¬
rent᷑ de pietatis officiis. cuiꝰ oꝑa ui¬
ceut᷑ infamulis. Propt̃ qͦd ip̃e dñs
discipłis suis ait. Sic luceat lum̃

Expanded text:
largitas decet. Nihil est enim dignius largitas decet. Nihil est enim dignius quam ut homo sit sui auctoris imitator, et secundum modum propriae facultatis, divini sit operis exsecutor. Nam cum aluntur esurientes, vestiuntur nudi, foventur infirmi, nonne auxilium Dei manus explet ministri, et benignitas servi munus est Domini? Qui cum ad effectus misericordiae suae adjutore non egeat, ita suam omnipotentiam temperavit, ut laboribus hominum per homines subveniret. Et merito Deo gratiae referuntur de pietatis officiis, cujus opera videntur in famulis. Propter quod ipse Dominus discipulis ait: Sic luceat lumen
Abbreviated transcription (Latin):
misecłiam dei. Et ut sc̃m pascha dni
digna obseruautia celebret᷑ cunctoꝵ
se fidelium corda scificent. Mitescat
seuitia. mansuescat iracundia. Re¬
mitant sibiom̃s culpas inuicẽ suas.
nec exactor sit uindicte: qͥ petitor:
uenie. Dicentes enĩ dimitte nob̃ debi¬
ta nr̃asic̃ inos dimittimꝰ debitorib
nr̃is: dur issimis nosuincłis illigamus.
nͥ qͦd ꝓfitem᷑ impleamus. Unde si oratio¬
nis huiꝰ sacratissĩmũ pactũ ñ tota sui
conditione seruatum est. nc̃ saltẽ cons¬
cientiam suam unusquisq cognoscat.
ut alienis ignoscendo delictis: aboli¬
tionẽ suorũ obtineat peccatorum.
Dicente namq dño. si dimiseritis
estabuno qͦ qd̾ posẽ. cum de benig¬
nitate supplicis sententia pencdeat
iudicantis. Qui humanarũ p̃cũ
miser icors. iiustꝰ auditor eqͥtati
sue de nr̃a lenitate pͣscribit. ut ñ
haberet in eos ius seueritatis: qͦs ñ
inuenisset cupidos ultionis. Cle¬
mentes autẽ ⁊ mites animos etiã

Expanded text:
icordiam Dei, et ut sanctum Pascha Domini digna observantia celebretur, cunctorum se fidelium corda sanctificent. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia, remittant sibi omnes culpas invicem suas, nec exactor sit vindictae, qui petitor est veniae. Dicentes enim, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; durissimis nos vinculis alligamus, nisi quod profitemur impleamus. Unde, si orationis hujus sacratissimum pactum non tota sui conditione servatum est; nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino, Si dimiseritis est ab unoquoque quod poscit; cum de benignitate supplicis sententia pendeat judicantis. Qui humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescribit, ut non hinvenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
His gͦ sacram̃toꝵ reuelationib petrꝰ
apłs incitatꝰ mundana sꝑnens.
n t̾rena fastidiens: met̾noꝵ deside¬
rium qͦdãm̃tis rapiebatur exces¬
su. Ꝙ. gaudio totiꝰ uisionis impletꝰ
ibi cũ iħu optabat habitare ubi
manifestata eiꝰ gła letabat᷑. Unde
et ait. Dñe. bonum e̾. nos hic ẽe.Si
ius faciamis hic tͥa tab̃nacła. tͥ
unum. moysi unũ: ⁊ helie unum.
S huic suggestioni dñs non res¬
pondit. significans ñ qͥdẽ imꝓbũ.
s in ordinatũ ẽẽ qͦd cuꝑet. cũ salua¬
ri mundus nͥ xp̃i morte ñ posset.
et exemplo dñi in hoc uocaret᷑
credentium fides. ut licet ñopor¬
teret debeatitudinis ꝓmissione
dubitari. intelligeremꝰ tam̃. int̾

Expanded text:
His ergo sacramentorum revelationibus Petrus apostolus incitatus, mundana spernens et terrena fastidiens, in aeternorum desiderium quodam mentis rapiebatur excessu; et gaudio totius visionis impletus, ibi cum Jesu optabat habitare, ubi manifestata ejus gloria laetabatur; unde et ait: Domine, bonum est nos hic esse: si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum . Sed huic suggestioni Dominus non respondit, significans non quidem improbum, sed inordinatum esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter
Abbreviated transcription (Latin):
passionis ut ñ amitteret głamre
cũ eis seorsum monte celso. claritatẽ
illis sue głe demonstrauit. Quia li¬
cet intellexissent in eomai estatẽ dĩ.
ipsiꝰ tam̃corꝑis qͦ dunitas tegebat᷑.
potentiam nesciebant. W. id̃o ꝓprie
signant̾q ꝓmiserat. qͦsclam de
astantib discipł̃is ñ pͥuis gustare
mortẽ qm uiderent filiũ hoĩs
uenientẽ in regno suo. idest in
regia claritate qͣm specialiter
ad naturã suscepti hominis ꝑti¬
nentẽ his trib uiris uoluit ẽẽ.
conspicirã. Nã illã ip̃i dĩtatis in
effabilẽ & in accessibilẽ uisionẽ.
q̃ met̾nam uitã mundis corde ser¬
uatur: nullo mͦ mortali ad huc caane cir¬
ciindati intueri poterant & ui
głam suã: cõmunẽ sec̃ illã cum
cet̾is corpis formã tanto splendore
clarificat. ut et facres eiꝰ solis splẽ¬
dori simił: iuestitꝰ candori niuiũ
ẽẽt. eqͣl. In qua transsiguratione
illud quidẽ pͥncipalit̾ agebat᷑.

Expanded text:
passionis, ut non amitteret gloriampassionis, ut non amitteret gloriamcum eis seorsum monte praecelso, claritatem illis suae gloriae demonstravit: quia licet intellexissent in eo majestatem Dei, ipsius tamen corporis, quo Divinitas tegebatur, potentiam nesciebant. Et ideo proprie signanterque promiserat quosdam de astantibus discipulis non prius gustare mortem, quam viderent Filium hominis venientem in regno suo , id est in regia claritate, quam specialiter ad naturam suscepti hominis pertinentem, his tribus viris voluit esse conspicuam.cessibilem visionem, quae in aeternam vitam mundis corde servatur, nullo modo mortali adhuc carne circumdati intueri poterant et vigloriam suam, et communem illam cum caeteris corporis formam tanto splendore clarificat, ut et facies ejus solis fulgori similis, et vestitus candori nivium esset aequalis . In qua transfiguratione ill
Abbreviated transcription (Latin):
set affici. nec morte dissolui. W idõ
dicente dño qͦd oporteret eũire iero¬
solimã ⁊ multa pati asemorib et
seribis ac pͥncrpib sacerdotũ. et occidi
et tẽia cdie resurgere. cum beatꝰ petrꝰ
qui suꝑno illustratꝰ lumine de arden¬
tissima filii dei confessione fernebat.
contunielias illusionũ & crudelisstme
mortis obprobrium. religioso ut pu¬
tabat & liberali fastidio respiusset. be¬
nigna ab iħu increpatione correptꝰ
& ad cupicditatẽ participande cĩieo
passionis animatꝰ e. Subsequens enĩ
exhortatio saluatoris hoc inspirauit.
hoc docuit: nt uolentes euin seqͥ nega¬
cerent temporaliũ detrim̃tũ. qr is
demũ animã suã saluã faceret. qui
felicis constantie fortitudinẽ toto apłi
corde conciꝑent: inilil de suscipien¬
de crueis asꝑitate dubitarent. ut de
supplicio xpisti ñ erubescerent. nec
pude ã sibi eam pacientiã crecle¬
rent qͣsic subitura erat suppliciũ

Expanded text:
set affici, nec morte dissolvi. Et ideo set affici, nec morte dissolvi. Et ideo dicente Domino quod oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et scribis ac principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere , cum beatus Petrus, qui superno illustratus lumine, de ardentissima Filii Dei confessione fervebat, contumelias 194 illusionum et crudelissimae mortis opprobrium religioso, ut putabat, et libero fastidio respuisset, benigna a Jesu increpatione correptus, et ad cupiditatem participandae cum eo passionis animatus est. Subsequens enim exhortatio Salvatoris hoc inspiravit, hoc docuit, ut volentes eum sequi, negacerent temporalium detrimentum: quia is demum animam suam salvam faceret, qui felicis constantiae fortitudinem toto apostoli corde conciperent, et nihil de suscipiendae crucis asperitate trepidarent, ut de supplicio Christi non erubescerent, nec pudendam sibi eam patientiam crederent, quae sic subitura erat saevitiam
Abbreviated transcription (Latin):
sine homine. aut sine dõ solũ hõmẽ
credidisse. cũ utrumq ẽẽt. par it
confitendũ. qr sic̃ dõuera huma¬
nitas ita hominiinerat ueradr¬
mones qͥd ip̃i de eocrederent. qͥd ue sen
transcẽdens: uidit m̃tis ocłis filiũ dĩ
liui. & confessus est głam deitatis.
qr ñ ad solam respex̃ substantiã car¬
nis ⁊ sanguins. Gantumq in haefidei
sullimnitate complacuit: nt beatitudinis
felicitate donatꝰ sacrã in iuolabilis pe¬
tre acciꝑet firmitatẽ supͣquã funda¬
ta eccłia portis inferni ã mortis le¬
gib p̃ualeret. nec insoluenlis aut
ligandus quorũq̃ causis aliuo ratũ
xẽt incelo: ꝙͣ qͦd petri sedisset arbi
tie celsitudo instruenda erat de in¬
ferioris substantie sacram̃to. ne apli¬
ca ficles ad głam confitende inxp̃o
dĩtatis euecta infirmitatis nr̃e re¬
ceptionẽ indignã impassibili dõ
atq in congruã iudicaret. et ita
lam inp̃ohumanã crederet glori¬
sicatã ẽẽ naturã: ut nec supplicio pos¬

Expanded text:
sine homine, aut sine Deo solum hominem credidisse, cum utrumque esset pariter confitendum: quia sicut Deo vera humanitas, ita homini inerat vera Diniones quid ipsi de eo crederent, quidve senttranscendens, vidit mentis oculis Filium Dei vivi, et confessus est gloriam Deitatis, quia non ad solam respexit substantiam carnis et sanguinis. Tantumque in hac fidei sublimitate complacuit, ut beatitudinis felicitate donatus sacram inviolabilis petrae acciperet firmitatem, super quam fundata Ecclesia portis inferi et mortis legibus praevaleret, nec in solvendis aut ligandis quorumcumque causis aliud ratum esset in coelis quam quod Petri sedisset arbitntelligentiae celsitudo instruenda erat de inferioris substantiae sacramento, ne apostolica fides ad gloriam confitendae in Christo Deitatis evecta, infirmitatis nostrae receptionem indignam impassibili Deo atque incongruam judicaret, et ita jam in ipso humanam crederet glorificatam esse naturam, ut nec supplicio pos
Abbreviated transcription (Latin):
eorum fidẽ uoluntar ie humilitas¬
tis passionis: qͥb reuelata ẽẽt.
abscondite excellentia dignitatis
S ñ minore ꝓiudentia spes scẽ
eccłie fundabatur. ut cotũ corpꝰ
xp̃i agnosceret. qͣlieẽt. cõmuta¬
tione donandũ. et eiꝰs honoris
consortium m̃bra ꝓmitterent.
qui incapite p̃fulsisset. De qͦ dñs
tate loqͣretur. Tc̃ iusti fulgebt
sic̃ solinregno patrissut. Protestan¬
te hoc ip̃m beato paulo apło atq
dicente. Existimo enĩ qͦd ñ sint cõ¬
digne passiones huiꝰ temꝑis ad fist̃ã
głam q̃ reuelabit᷑ in nob̾. E itum.¬

Expanded text:
e humilitas passionis, quibus revelata esset absconditae excellentia dignitatis. Sed non minore providentia spes sanctae Ecclesiae fundabatur, ut totum corpus Christi agnosceret quali esset commutatione donandum, et ejus sibi honoris consortium 195 membra promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idemtate loqueretur: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui ; protestante hoc ipsum beato Paulo apostolo, et dicente: Existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ; et
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͥd ꝓdest honestatis formã
pferens cultꝰ ext̾ior. sunt̾iora hiõis
aliquorũ sortleant contaminatione ui¬
tioꝵ. Onn̾a gͥ que animi puritatẽ ce
specdm m̃tis obnubilant.: abst̾genda
sedulo. & quadã elimatiõe ratlentla
ante se statuat ꝓprii censura iudicii.
Yileat si in secreto corclis sui illã ꝙͣ xͨ¬
dat inuenit pacẽ. si desicłiũ sp̃s nul¬
la c̾cupicentia carnis impugnat. si
humilia ñ sꝑnit. si alta ñ appetit. si
iniqͦ ñ delectat᷑ lucro. si ĩmotłato re¬
rũ suaꝵ ñ gaulet augm̃to. si deni¬
q aliena felicitate ñ urit᷑. aut inimi.¬
ci miseria ñ letat᷑. Et cũ haꝵ ꝑt᷑ba¬
tionũ nicħ in se forte repperit: since.¬
ro disqͥrat examĩe qͥliũ cogitationũ
speciẽ frequentet. & utrũ nullis ua-¬
nitatũ imaginib aqͥescat. Nam nul
lis illecebris c̃moueri. nullis cupidi¬

Expanded text:
Nam quid prodest honestatis formam Nam quid prodest honestatis formam praeferens cultus exterior, si interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vitiorum? Omnia igitur quae animi puritatem et speculum mentis obnubilant, abstergenda sedulo et quadam elimatione reddenda sm suam, seque ante se statuat proprii censura judicii. Videat, si in secreto cordis sui illam, dat , invenit pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si iniquo non delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur. Et cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitatum imaginibus acquieslis illecebris commoveri, nullis cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
sapient̾ et iuste uiuere decet. & in
id uoluntates nr̃as actionesq diri¬
gere quod diuine nouimꝰ placere
iusticre. S cũ apropinquant dies.
qͦs illustriores nob̃ salutis nr̃e sacra¬
menta fecer̃: diligentiore sollicitu
Ut sic̃ ipsa mysteria qͣlam sui par¬
te maiora sunt: ita ⁊ nr̃a obserulan¬
tia suꝑet inaliqͦ consuetudinẽ suã
Et eui festinitas est celebrancla sul¬
limior: ip̃e quoq inea reꝑlat᷑ orna¬
tior.Si eniin rationabile. & qͦdãmͦ
religiosum uidet᷑ ꝑ diẽ festũ inues¬
titu nitidiore ꝓdire: i habitu cor¬
poralihilarttatẽ m̃tis ostendere.
si ipsã quoq orationis domũi ꝓpen¬
siore cc cura. & ampliore culcu qͣn¬
tum possumꝰ adornamꝰ: ñne dig¬
num ẽ. ut anima xp̃iana q̃ uerũ
uiuumq dei templũ ẽ. speciem suã
prudent̃ exornet. et redemptionis
sue celebratura sacram̃tũ omni
circunspectione p̾caueat. ne ulla
eam macła uinquitatis offuscet. aut
duplicis cordis ruga dedecoret:

Expanded text:
ecet, et in id voluntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore sollicitudut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festivitas est celebranda sublimior, ipse quoque in ea reperiatur ornatior. Si enim rationabile et quodammodo religiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem mentis ostendere; si ipsam quoque orationis domum propensiore tunc cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum est ut anima Christiana, quae verum vivumque Dei templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga dedecoret?
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib hominib nac᷑e est idiligen¬
tda cũmunio. q̃ nos etiã iis benignoᷤ
tdeboe efficere. qͥ nob̾ qͥc̃q sũt c̃ditione
subiecl. maxime si eatdẽ gr̃a iã rena¬
ti. & eotlẽ sanguinis xͥ. p̃cio st̾ retlẽpti.
Simul enĩ cũ istis habemꝰ. qd̾ ad ima¬
ginẽ cłĩ conliti sumꝰ. Nec carnali ori¬
gine a nob̾. nͭ sp̃uali natiuitate liui¬
si st̃. eodẽ sp̃u scĩficam᷑. eadẽ fide ui-¬
uimꝰ. ad eatdẽ sacͣm̃ta c̃currimꝰ. N
sꝑuat᷑ hec unitas. nͨ uilis nob̾ sit tã.¬
ca cõmunio S hoc ip̃m nos ꝑ omĩa
faciat mitiores. quod eoꝵ utimͣ subecti¬
one. cũ qͥb unitło eadẽ subicimͣ serui¬
tute. Si qui gͦ hoꝵ gͣniorib dños suos
offentlere delictis. indulgentiã nc̃ in
dieb rec̾ciliationis accipiant. Aufe¬
rat miseratio seueritatẽ. o uenia de¬
leat ultionẽ Nullũ custolia teneat.
qͥ remissiset aliena. Dissensionũ ma¬
terie dilectissimi & inimiciciar ũ

Expanded text:
in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debet efficere, qui nobis quacumque sunt conditione subjecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus, nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta communio; sed hoc ipsum nos per omnia faciat mitiores, quod eorum utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem subjicimur servitute. Si qui ergo horum gravioribus dominos suos offendere delictis, indulgentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia deleat ultionem. Nullum custodia teneat, qui remisisset aliena . Dissensionum materies, dilectissimi, et inimicitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
de nat᷑e nr̃e mutabilitate ꝓmisit:
ut quẽ uerũ exꝑiebat᷑ hominẽ: p̃su-¬
meret posse fieri peccatorẽ. Si gͦ ab
ip̃o dño saluatore nr̃o tleceptionum
re p̾sumit: Quos ex intde uehem̃tiore
odio. & inuitlia seuiore ꝑsequit᷑. ex qͦ
ei inbaptismo renunciauimꝰ. & ab il¬
la cui dñabat᷑ origine. in nouã cͤat᷑am
diuina reuelatione transiuimꝰ.
Unde qr dũ mortali carne cͥcundam᷑.
ñ desinit nob̾ hostis antiquus laq̃os
peccati uͥq p̃tentłẽ. & tunc maxime
alu̾sꝰ xp̃i m̃bra seuire. qͣndo ab eis sa.
cratiora st̃ celebranla mist̾i̾a. merito
doctͥna sp̃s sc̃ĩ hac erudicione imbuit
popłm rͥanũ. ut ad paschale festũ se¬
purificatiois ratio iã nos inuitat.¬

Expanded text:
de naturae nostrae mutabilitate promisit, ut quem verum experiebatur hominem, praesumeret posse fieri peccatorem. Si ergo ab ipso Domino et Salvatore nostro deceptionum re praesumet, quos exinde vehementiore odio et invidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptismo renuntiavimus, et ab illa cui dominabatur origine, in novam creaturam divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali carne circumdamur, non desinit nobis hostis antiquus laqueos peccati ubique praetendere, et tunc maximesti membra saevire, quando ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit populum Christianum, ut ad paschale festum qupurificationis ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ctissimi. nemo se tlecipiat. Neq enĩ
qͥsꝙͣ de corlis sui puritate c̃fidat.
ut putet se millis tẽptationũ ꝑ icłis
subiacẽ. cũ ꝑuigil ille tẽptator acͥorib
pulset insidiis quos maxime uitłit
abstinere a peccaris. Nam a qͦ doloᷤsuos
c̃tineat. qͥ ip̃m qͦq dũm maiestatis ausꝰ
est calliditatis sue frautle temptare:

Expanded text:
ctissimi, nemo se decipiat; neque ita quisquam de cordis sui puritate confidat, ut putet se nullis tentationum periculis subjacere; cum pervigil ille tentator eos acrioribus pulset insidiis, quos maxime viderit abstinere a peccatis. Nam a quo dolos suos contineat, qui ipsum quoque Dominum majestatis ausus est calliditatis suae fraude tentare?
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditates insicliant᷑ illecebr .e. blan¬
diunt᷑ lucra. dãna det̾rent. amare st̃
obloqͣntiũ lingue nec semꝑ ueraeiast̃
ora laudantiũ. Inde seuit odiũ.
hinc decipit mencdax officiũ. ut fa¬
cilisit uitare discordẽ qͣ. declinare
fallacem In ipsis autẽ uirtutib ob¬
tinenclis. tam cdubiꝰ modꝰ. & tam incer¬
ta discretio ẽ: ut siquisꝙͣ int̾ bonor
maloꝵq confinia subtilisfimi discͥ¬
minis potuerit ser uare m̃suras:
difficile sit ut bene sibi consciã ꝓbi¬
tatẽ obtrectantiũ lingua ñ morde¬
at. & iniquorũ euadat obꝓbria:
cui e. amica iusticia. Iam cũ ad ipsas
rerum tẽꝑaliũ uarietares cogita¬
tio humana conũtit᷑. qͣnte se oppo¬
nunt caligines. qͣnti prauar uͭ opim¬
onĩ oboriunt᷑ errores. ut de obiec¬
tu contrarioꝵx sumat᷑ mat̾ia q̃relae
Nam licet omiiũ fideliũ corda uͭ
dubitent. nullis mudi huꝰ partib.
nullisq temꝑib ꝓuidentiã abẽẽ
diuinam. nec cde stellarum potesta¬

Expanded text:
iantur illecebrae; blandiuntur lucra, damna deterrent: amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium; ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallacem. In ipsis autem virtutibus obtinendis tam dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justrerum temporalium varietates cogitatio humana convertitur, quantae se opponunt caligines, quanti pravarum opinionum oboriuntur errores, ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum. Nam licet omnium fidelium corda non dubitent nullis hujus mundi partibus, nullisque temporibus providentiam abesse divinam, nec de stellarum potesta
Abbreviated transcription (Latin):
trit odia acuit cupiditates. irridet
continentiã. incitat gulam. Ouẽ
abstinuit: Nam sic̃ ei uingłica pa¬
tefec̃ historia. cũ saluator nr̃ pꝰ xl. die
rum noctiũq ieiuniũ infu mitatis
nr̃e inse recepisset esuriẽ gauisꝰ dia¬
bolꝰ signum se in eo passibilis atq mor¬
talis inuenisse nature: ut exploraret
potentiam qͣ timebat. si filiꝰ inqͥd¬
dĩes: dic ut lapides istipanes fiant.
Dot̾at utiq istud omp̃s. & facile erat
ut ad creatoris imꝑiũi in quã iube¬
ret᷑ speciem cuiꝰ libet generis nat᷑a
transiret. sic̃ cũ uoluit in conuinio
nuptiarum acͣ mutauit inuinũ
S hoc magis salrtuseris dispensatio¬
nib congruebat: nt nequissimi hos¬
tis astutia ñ potentia deitatis. s hu¬

Expanded text:
trit odia, acuit cupiditates, irridet trit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, incitat gulam. CAP. abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvator noster, qui erum noctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia, non potentia Deitatis a
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum ꝓfectꝰ auget᷑: Semper
qͥdem tͥ oanima xp̃iana uigilandũ
contͣsalutis tue adu̾sariũ fuit. ne ullꝰ
pateret locus temptatoris in sidiis
S mͦ tͥ inaiorcantio & sollicitior:
asfumenda prudentia. qnͣdo idem
hostis tunis acriore seuit inuidia.
Nẽ enĩ intoro mundo potestas ei an¬
tiq̃ dominationis arfert᷑. & innuu̾a
illi captinitatis uasa rapiuntur.
Renuntiat᷑ atrocissimo p̃doni appłis
omniũ nationũ omĩũq linguaꝵ
& nullũ iamgenꝰ hominũ reꝑit᷑.
qͦd nͣ cirannicis legib relutet᷑ dũ
ꝑomĩsfines t̾rarum regeneranda
& appropinqͣnte noue creature or¬
tu: sp̃uał ne quitia ab hisqͦs possi¬
debat extrudit᷑. Fremit gͦ expolia¬
tihostis impiꝰ furor ⁊ nonũ qͣrit lu¬
crum. qr iusꝑdit autiquũ. Captat
indefessus & ꝑuigil si qs reppͣt oures
a sacris gregib negle̾gentius eua¬
G antes q̃s ꝑ peluia uoluptatũ¬
& per deuexa luxurie indiũsoria mor¬
tis inducat. Inflãmat itaq iras. nu¬

Expanded text:
ctus augetur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatut per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nu
Abbreviated transcription (Latin):
et alac fide suscipiamꝰ sollenne ieiu¬
niuñ inster ili media qͣm plerũq
imbecillitas corꝑis & auaricie morbꝰ
indiẽ s in larga beniuolentia cele¬
pietatis. & illis cybis qͥ nos adet̾ni¬
tatẽ nutriant impleant᷑ Letem᷑
ĩrefectionib pauꝑũ. qͦs impendia
nr̃a saciauerint. Iocundem᷑ in uesti¬
tu eorum. quor nuditatẽ indum̃¬
tis necessariis texerimꝰ. Sentiant
humanitatẽ ur̃am egͥtudines
decumbentiũ. imbecillitates debi¬
lium. labores ꝑegͥnantiũ desti¬
tutio pupilloꝵ &̃ desolatarum
uandis. nemo est qͥ ñ aliquã pos¬
sit exequi beniuolentie portionẽ
Nulliemim par iuise census cũ mag¬
nus est animus. Nec de rei fami¬
uitum: ⁊ minora mediocrͥui. S ñ
si repellat᷑ lasciuia. si abdicetur
ebrietas. & carnalis concupiscen¬
tia castitatis legib edomet᷑ si odia
transeant in dilectionẽ. siinimici¬
cie conu̾tant᷑ in pace̾. si tranquil¬
litas extingilat iram. simansue
istorum sit disciplina deuotior

Expanded text:
et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celepietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum vandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei famidivitum, et minora mediocrum; sed non si repellatur lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetistorum sit disciplina devotior.
Abbreviated transcription (Latin):
Nangłica lectio dilectissi¬
mi q̃ ꝑ aures corꝑis int̾iorẽ
mentiũ nrar̃um pulsaint audi¬
tũ: ad magni sacram̃ti nos intel¬
ligentiam uocat. Q. uam aspiran¬
tegrã dĩ faciliꝰ asseqͤmͣ. si conside¬
rationẽ nr̃am ad ea q̃ paulo suꝑiꝰ
st̃ narrata referamꝰ. S alua¬

Expanded text:
angelica lectio, dilectissimi, quae per aures corporis interiorem mentium nostrarum 193 pulsavit auditum, ad magni sacramenti nos intelligentiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, referamus. Salva
Abbreviated transcription (Latin):
plum dĩ uiui. multa nob̾uigilantia
laborandum ẽ. ut cordis nr̃i receptacłm
tanto habitatore ñ sit indignũ. S. sic̃
indomib manufactis laudabili dili¬
gentia ꝓuidendiũ e. ut siqͥd aut in fu¬
sione ymbriũ aut curbine ꝓcellarum.
ł ipsa fuerit antiqͥtate corruptũ. cita
ĩintegrũ cura restituat᷑. ita iugi oportet
sollicitudine p̃cauere. neqͥd in ur̃is ani¬
mis incõpositũ. neqͥd inueniat᷑ in mundũ.
Qxannuis enĩ edificiũ nr̃m sine ope sui
ñ subsistat artificis. nec fabrica nr̃a pos¬
sit ẽẽ incolumis. nͥei ꝓtectio p̃fuerit con¬
ditoris: tam̃qi rationabiles lapicles
sumꝰ uiua materies. sic & nos auctoris
nr̃i extruit manus. ut cũ opifice suo etiã
se huinana ñ subtrahat. nec ab illobono sine
qͦ non petest bonaẽẽ deficiat. Ac siqͥds
imposibile aut arduũ in mancdatorũ
effectib exprtur. ñ inse remaneat seo
adiubentẽ recurrat. qͥ id̃o clat p̃ceptum
suꝑbit. & ira se illesum ita ĩmacłatũ ẽẽ.

Expanded text:
plum Dei vivi ; multa nobis vigilantia laborandum est, ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providendum est, ut si quid aut infsione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat: ita jugi oportet sollicitudine praecaveri, ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris: tamen quia rationabiles lapides sumus, et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruit manus, ut cum opifice suo etiam se humana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat; ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad adjuvantem recurrat: qui ideo praeceptum dat, superbit, et ita se illaesum, ita immaculatum esse
Abbreviated transcription (Latin):
uicinũ nimis atq contiguũ ẽ ut
etiã magnos animos ista concu-¬
tiant. & in aliqͦd illicite causatiõis
murm᷑ impellant. Siquidẽ istis
uarietatib etiam excellentissimꝰ
batum ꝓfiteat᷑ & dicat. Mei autẽ
pene moti st̃ pedes. pene effusi st̃
gressus mei. qr zelaui in peccato¬
rib. pacẽ peccatoꝵ uideus. Unde
qr paucoꝵ ẽ tam solida fortitudo
ut nulla in eqͣlitatũ ꝑturbatiõẽ
quatiant᷑. ⁊ multos fideliũ ñ adu̾sa
tantũ s etiã scđ̃a corrumpant:
sanandis uulñib qͥb humana in¬
firmitas sauciatur: diligens est
adhibenda curatio. lt̃o enĩ de ꝑicli
qͥb mundꝰ hic plenꝰ e. q̃dam bremt̃
ꝑcurri. ut dicente seriptura. qͥs
głabit᷑ castum se habere cor. ant
mundum se ẽẽ a peceato. omnes
sibi intelligant delictoꝵ indul-¬
gentiã ireparationis necessa-¬
dilectissimi aptꝰi ad remelia
diuina decurrimꝰ ꝙͣ. cñ ipsa nob̃
sacram̃ta reclẽptiouis nr̃e tempoꝵ

Expanded text:
icinum nimis atque contiguum est, ut etiam magnos animos ista concutiant et in aliquod illicitae causationis murmur impellant. Siquidem istis varietatibus etiam excellentissimus batum profitetur, et dicit: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Unde quia paucorum est tam solida fortitudo, ut nulla inaequalitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant, sanandis vulneribus quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est quaedam breviter percurri, ut dicente Scriptura: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorum indulgentiam et reparationis necessadilectissimi, ad remedia divina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ potest habere qͦ recilat. ita potest
habere qͦ crescat. W hec est ꝑfectoꝵ
ꝑfectos ne abitineris ñclũ finiti intẽ¬
tione ressantes. ibi incidant defici-¬
encti ꝑicłm: uͥ ꝓficiendi cleposuerint
tia graduũ. sine discretione meritoꝵ.
app̃hendimus pia auiditate curamꝰ.
et adm̃surã consuetudinis nr̃e neces¬
sariis aliquid addamꝰaugm̃tis. Parũ
enim religiosus alio temꝑe demons¬
trat᷑: qͥ in his dieb ñ religiosior inue¬
nĩturꝰ. Unde oportune aurib nr̃is
lectio apłice p̃dicationis insonuit
dicens. Ecce nẽ tempꝰ acceptabile
ecce nunc dies salutis.Quide nĩaccep

Expanded text:
at, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint tia graduum, sine discretione meritorumapprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Unde opportune auribus nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim ac
Abbreviated transcription (Latin):
boli atq discipłi. qͥrepleti inspira¬
tone uipea simplices qͣ decipiunt
negantes inxp̃o utranq uerãeẽ na¬
turam. dũ aut deitatẽ homine. aut
temporis gemino docum̃to ultraq
añgłos de monstrata ẽ. manifesta

Expanded text:
boli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut temporis gemino documento utraque 151 angelos demonstrata est perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
ice ⁊ uob̃ dilectissimi
etiam nr̃i sermonis adhibencla
est. q̃ auxiliante dño nec inutil
sit pigris: nec one rosa deuotis.
Nam cũommnẽ obseruantiã nr̃am
ratio istoꝵ dierum poscat augeri.
nemoe. ut confido de uob̃. qͥ se adopꝰ
bonum ñ gaudeat incitari. Rata

Expanded text:
icet nobis, dilectissimi,etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura
Abbreviated transcription (Latin):
scõ natum ex maria uirgine
confitem. Nec abeĩdẽ maiestate
discedimꝰ. cũ ipsum erucifixũ &
mortũ: die t̾cia credimꝰ susci¬
hominis simul ⁊ humanitas
expleuit ⁊ deitas utdũ passi-¬
bili impassibił mest. nec uirtus
infirmitate affici. nec infirmitas
possit uirtute suꝑari. Merito
uiui. Quod utiq ñ reuelante
uidit car ne nec sanguine. quoꝵ
p̃paratus pͥmꝰ disceret qͦd doceret.
et ꝓsoliditate fidei qͣm erat p̃dica¬
turus audiret. tues petrꝰ ⁊isuper
hanc petram edificabo eccłiam
meam et porte inferi ñ pͣuale¬
bunt aduersus eam. Xpͣianegͥ¬
fidĩ fortitudo q̃ portas mortis supͣ
in exprignabilẽ petram edifi¬
uirginis qͥ auctorest matris. eñ¬
dem natũ in fine scłoꝵ qͥcreator
est temporum. Cundẽ dñm õiũ
uirtutũ: iunũ de stixpe mor¬
talium. Eundẽ peccatinesciũ.
et in similitudine carnis pecra¬
ti ꝓpeccatorib immolatũ. Q¬

Expanded text:
o natum ex Maria virgine confitemur; nec ab ejusdem 239 majestate discedimus, cum ipsum crucifixum et mortuum, et die tertia credimus suscihominis, simul et humanitas explevit et deitas: ut dum passibili impassibilis inest, nec virtus in infirmitate affici, nec infirmitas possit in virtute superari. Merito vivi. Quod utique non revelante vidit carne, nec sanguine, quorupraeparatus, primum disceret quod doceret, et pro soliditate fidei, quam erat praedicaturus, audiret: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Chrifidei fortitudo, quae portas mortis super inexpugnabilem petram aedifiVirginis, qui auctor est matris; eumdem natum in fine saeculorum, qui creator est temporum; eumdem Dominum omnium virtutum, et unum de stirpe mortalium; eumdem peccati nescium, et in similitudine carnis peccati pro peccatoribus immolatum.
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationẽ m̃tisnr̃e & oblec¬
tat ⁊ suꝑat. sic̃ passio saluatoris:
De ciiꝰ omĩpotentia q̃ ei cũpatre
unius & eqͣlis essentie est. qͥtiens
ut possumꝰ cogitamꝰ: mnirabilior
nob̃ fit in dõ humilitas ꝙͣ. potestas.
exmanitio: qͣm seruilis forme ad
sũma ꝓuectio. S multũ nos ad in¬
tellectum iuuat. qd licet aliud
sit creator aliud sit creatura. ali¬
ud ditas inuiolabił. aliud caro pas¬
sibilis: in unã tam̃ ꝑsonã ocurrit
ꝓpͥetas utusq substantie. Ut siue
in infirmitatib siue in uirtutib¬

Expanded text:
contemplationem mentis nostrae et obleccontemplationem mentis nostrae et oblectat et superat, sicut passio Salvatoris? De cujus omnipotentia, quae ei cum Patre unius et aequalis essentiae est, quoties, ut possumus, cogitamus, mirabilior nobis fit in Deo humilitas quam potestas; anitio, quam servilis formae in summa provectio. Sed multum nos ad intellectum juvat, quod licet aliud sit Creator, aliud creatura, aliud Deitas inviolabilis, aliud caro passibilis; in unam tamen personam concurrat proprietas utriusque substantiae, ut sive in infirmitatibus, sive in virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ dilectissimi & uniu̾so
optabilis mundo adestfestunitas¬
i. dominice pasionis quosinter
exultationes sp̃ualuum gaudioꝵ
silere non patit᷑. Quia ⁊ si diffici le
est de eadem re sepiꝰ digne apteq
disserere ñ est tam̃ liberum socer¬
doti. in tanto diuine misedie sacra¬
mento fidelis ppłiaurib subtrahe¬
re sermonis officiũ cũ ipsa mat̾ia
ex eo qd̾ est ineffabilis. fandi tribu¬
at facultatẽ. Hec possit deficere qd̾
dicatur: de qua nunqͣm potest sa¬
tisẽe qͦd dr̃. Succũbat gͦ humana
infirmitasgłe dĩ. & inexplicanctis
inueniat. Laboremꝰ su herea¬
mus ingenio. deficiamꝰ eloquio.
Bonumest ut nob̾ parũsit. qd̾etiã
recte de dñi marestate sentimꝰ. Di¬
cente enĩ ꝓpħa. querite dñm et
confir mamini: q̃r ite faciẽ eiꝰ semꝑ.
nemini psum̃dũ est qͦd totũ qͦd q̃rit
inuenerit. ne desinat ꝓpinquare
qͥ cessarit acceclere. Q uod autẽ
int̾ omnia oꝑadĩinquib humane
admirationis fatigat᷑ intentio. ita

Expanded text:
nobis, dilectissimi, et universo optabilis mundo adest festivitas Dominicae passionis, quae nos inter exsultationes spiritualium gaudiorum silere non patitur: quia etsi difficile est de eadem re saepius digne apteque disserere, non est tamen liberum sacerdoti, in tanto divinae misericordiae sacramento fidelis populi auribus subtrahere sermonis officium, cum ipsa materia, ex eo quod est ineffabilis, fandi tribuat facultatem; nec possit deficere quod dicatur, de qua numquam potest satis esse quod dicitur. Succumbat ergo humana infirmitas gloriae inveniat. Laboremus sensu, haereamus ingenio, deficiamus eloquio: bonum est ut nobis parum sit quod etiam recte de Domini majestate sentimus: Dicente enim propheta: Quaerite Dominum et confirmamini, quaerite faciem ejus semper , nemini praesumendum est quod totum quod quaerit invenerit, ne desinat propinquare qui cessarit accedere. Quid autem inter omnia opera Dei, in quibus humanae admirationis fatigatur intentio, ita
Abbreviated transcription (Latin):
fere tria milia iudeorum. fieretq
omniũ una anima⁊i cor unum
paratoꝵ lam ꝓeo mori: quẽ po¬
poscerañ er ueifigi. Ad hane in¬
cui diabolus stabat adextris.
pͥus in desperationẽ transũt. quã
sacram̃tũ generał redemptiõis
xp̃c impleret. Nam mortuo ꝓ
omnib impiis dño. potuisset for¬
te etiam hic consequi remediũ.
siñ festinasset ad laqueũ. S ma¬

Expanded text:
fere tria milia Iudaeorum, fieretque fere tria milia Iudaeorum, fieretque omnium una anima et cor unum paratorum iam pro eo mori, quem poposcerant crucifigi. Abutunus, cui diabolus stabat a dextris, prius in desperationem transiit, quam sacramentum generalis redemptionis Christus impleret. Nam, mortuo pro omnibus impiis Domino, potuisset forte etiam hic consequi remedium, si non festinasset ad laqueum. »
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis occuluit: iinfirmitatẽ
nr̃e humanitatis obiecit. Sienĩ
crudeł.i suꝑbꝰ inimicꝰ consiliũ
misccłie clĩ nosse potuisset: iudõꝵ
animos mansuetudine potiꝰ tẽꝑa-¬
re qͣm iniustis odiis studuisset ac¬
cendere. Ne omniũ captiuorũ
amitteret seruitutẽ. dũ nibil
sibi debentis ꝑsequitur lib̾tatẽ.
Refellit gͦ illum malignitas sua.
intulit suppliciũ filio dĩ qͦd eune¬
tis filiis hominũ in remectium
uerteret᷑. fudit sanguinẽ iustũ
qui reconciliando mundo & p̃¬
tatis elegit admisit in se impias
furentium manus. q̃ dum ꝓpͥo
incumbunt sceleri famulate
sunt redemptori. Qmꝰetiam
circa int̾fetores suos canta erat¬
pietatis alrectio: ut de cruce
supplicans patri ñ se uindicari
s illis postularet ignosci diceis.
Pat̾̃ dimitte ilł. ñ emm sciunt qͥd
faciunt. De ciuiꝰ utiq orationis
potentia fuit. ut p̃dicatio apłi
torum ad penitentiã corda cõ¬
uerteret: ruuuo die baptirarent᷑

Expanded text:
cculuit, et infirmitatem nostrae humilitatis objecit. Si enim crudelis et superbus inimicus consilium misericordiae Dei nosse potuisset, Judaeorum animos mansuetudine potius temperare, quam injustis odiis studuisset accendere; ne omnium captivorum amitteret servitutem, dum nihil sibi debentis persequitur libertatem. Fefellit ergo illum malignitas sua: intulit supplicium Filio Dei, quod cunctis filiis hominum in remedium verteretur. Fudit sanguinem justum, qui reconciliando mundo et prtatis elegit. Admisit in se impias manus furentium, quae dum proprio incumbunt sceleri, famulatae sunt Redemptori. Cujus etiam circa interfectores suos pietatis affectio, ut de cruce supplicans Patri, non se vindicari, sed illis postularet ignosci, dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt, quid faciunt. De cuius utique orationis potentia fuit, ut predicatio apostoli torum ad paenitentiam corda converteret, et una die baptizarentur
Abbreviated transcription (Latin):
infidelit̾ imprudent̾q dormitet.
tet eñi ep̃m sine crimine esse.
sic̃ dei dispensatorẽ. Seruigͦ pa-¬
tris familias sumꝰ. dispensatores
dñi sumꝰ. m̃surã tritici quã uob̾
erogemꝰ accepimꝰ. Que uero sit
ista m̃sura tͥtici si q̃ ramꝰ: ip̃am
qͦ nob̃ beatꝰ paulus apłs osten¬
dit dicens. Unicuiq sic̃ ds̃ diui¬
sit m̃surã fidei. Quã gͦ m̃surã
tritici xp̃c nuncupat: ipsam
m̃suram fidei paulus appellat.
Ut agnoscam᷑ ñ aliud esse sp̃u¬
cumdũ regulã uere fideidispu-¬
tamꝰ. Et eandẽ tritici m̃surã
ꝑ dñicos dispensatores accipitiͤ.
auditis. De ipsa nunc tritici m̃¬
sura loquimur. exipsa sic̃ deuꝰ
diuidit uniu̾si pascamꝰ. In de
alim̃ta bone uite sumamꝰ. ut
adet̾ne uite p̃mia ꝑuenire pos-
simꝰ. in illũ credentes. illi paren¬
tes. illũ p̃om nibꝰ e in omnibus
diligentes. qͥ se ip̃m nob̃ & alim̃¬
tũ prestat ne deficiamꝰ inuia.

Expanded text:
infideliter imprudenterque dormitet, infideliter imprudenterque dormitet, tet episcopum sine crimine esse sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritcundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, m veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire pos credentes, in illum sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis et alimentum praestat ne deficiamus in via,
Abbreviated transcription (Latin):
suis discipłis ait. Iocatis me
magist᷑ ce dñe. & benedicitis.
Sum & eñi. Que est etiam hu¬
ius dñi familia: Nimirũ illa
est quã ipse dñs de manu mi¬
mici redemit. & suo dominio
mancipauit. Hec familia scã
est eccła catholica. q̃ ꝑ orbẽ t̾re
copiosa fertilitate diffunditur.
& redemptã se p̃cioso sui dñi san¬
sicut ipse ait. uenit ñ ministͣris
mnstrare. & dare animã suam
redemptionẽ ꝓmultis. Ipse est
etiã pastor bonus. qͥ animã suã
posuit ꝓ ouib suis. Grex gͦ boni
pastoris. ipsa est familia redemp¬
toris. Dispensator uͦ qͥs sit quẽ opor¬
tet eẽ fidelẽ parit̾ & prudentem:
pautꝰ nob̃ ostendit apłs. qͥ de se
suisq sociis loquens ait. Sic nos
existimet hõ ut ministros xp̃i.
e dispensatores minist̾ioꝵ dei.
Sic iam q̃rit᷑. int dispensatores
ut fidelis qͥs inueniat᷑. Ne qͥs aũ
nr̃m solos apłos dispensatores
factos existimet. neglectoq mili¬
cie sp̃ualis officio seruus piger

Expanded text:
suis discipulis ait: Vos vocatis me magister et Domine, et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia; nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso Domini sui sansicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatoresut fidelis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger
Abbreviated transcription (Latin):
serra ꝑsona testatur. qr clare de¬
beant conser uis intempore tͥtici
mensurã idest ꝓ captu audientiũ
oportune. i m̃surate u̾bi dapes
possumꝰ ita mystiet int̾pretari qr
dñs met̾na munerũ suorũ sua
uitate recuꝑat ad salubrẽ ꝓfec¬
to transitũ p̃parat. ut car nis uide¬
licet concupiscentias m̃tis sulli¬
initate transcencdant infi ma
si nec dum amna ł. carne adsuꝑ¬
na ualent ꝑtingere. qr hoc nimi¬
rum infut᷑o ꝓmittit᷑. qͥcqͥd tam̃i car¬
nales qͣi altum amplecti conspi
eleuatũ suꝑ cedros libani: tran¬
& uenientẽ ad se multctudiue iuidis
seꝓhibetur. diine pietatis incliciũ:
qr udelicet cunctis ad se uenire
rere consueuit ⁊ noquerendo eria¬
re possint. lum̃ sin spẽ aꝑire cur
na sp̃c euis mystice lesignent. testat᷑
ni apocalypsi ioħs qͥ figurate lo¬
quens de illo. ⁊ uict inqͥt agnum
stantem tanqͣmoceisum habentẽ

Expanded text:
are debeant conservis in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audientium opportune et mensurate verbi dapes possumus ita mystice interpretari, quia n terra munerum suorum 519 suavitate recuperat, ad salubrem profecto transitum praeparat, ut carnales videlicet concupiscentias mentis sublimitate transcendant; infima si necdum anima vel carne ad superna valent pertingere, quia hoc nimirum in futuro promittitur; quidquid tamen carnales quasi altum amplecti conspicelevatum super cedros Libani, tran venientem ad se multitudinem vidisse perhibetur, divinae pietatis indicium est: quia videlicet cunctis ad se venire rere consuevit, et ne quaerendo errare possint, lucem sui Spiritus na Spiritus ejus mystice designent, testatur in Apocalypsi Joannes, qui figurate loquens de illo: Et vidi, inquit, agnum stantem tanquam occisum, habentem
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ necesse est ut qͥ ualent ditigen¬
tius serutando colligant. et
aderuditionẽ minorũ suo ł.
cdicto .l. seripto faciant ꝑuenire
ne aluñtau̾bi illoꝵ desidia ꝑ eant.
plebib q tollant᷑. qui hec dño do¬
nante int̃p̃tando collig̾e̾ norunt.
Colleger gͦ inqͥt or impleuert duo¬
decĩ cophinos fragm̃toꝵ. Ꝙ duo¬
denario numero solet ꝑfectionis
cuiꝰlibet sũma figurari: recte ꝑ
.xii. cophinos fragrãtoꝵ plenos¬
coll igere. & mecditata & manla¬
ta literis. suo parit̾ ⁊ turbarum
usui conseruare iubent᷑. Hoc ipsi fe¬
cere apłi et euuͣngłiste. ñ pauca le¬
gis ⁊ ꝓpħarum dicta mystica suis
int̾pretatione addita inserendo
opꝰculis. hoc sequaces eorum ecclẽ
toto orbe magistri. etiã integros
ñ nulli utriꝰq testam̃ti libros diligen¬
ti explanatione discutiendo. Qui qͣm
nis solent oꝑa fieri Unde deppło qͥ
in luto ac laterib seruiebat megyp¬

Expanded text:
ergo necesse est ut qui valent diligenergo necesse est ut qui valent diligentius scrutando colligant, et ad eruditionem minorum suorum dicto vel scripto faciant pervenire, ne alimenta verbi illorum desidia pereant, plebibusque tollantur, qui haec Domino donante interpretando colligere norunt. Collegerunt, inquit, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. Quia duodenario numero solet perfectionis cujuslibet summa figurari, recte per duodecim cophinos fragmentocolligere, et meditata et mandata litteris suo pariter ac turbarum usui conservare jubentur. Hoc ipsi fecere apostoli et evangelistae, non pauca legis et prophetarum dicta, mystica suis interpretatione addita inserendo opusculis; hoc sequaces eorum Ecclesiae toto orbe magistri, etiam integros nonnulli utriusque 521 Testamenti libros, diligentiori explanatione discutiendo: qui quamnis solent opera fieri, unde de populo, qui in luto ac lateribus serviebat in Aegyp