comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationẽ ꝑducere dignat᷑÷. Sequanum
unanimit̾ tam sc̃i doctoris uestigia. ñ li¬
mꝰ tanti patris degeneres filii. s sc̾iratim
uite illiꝰ morũ nobilitate imitem᷑. Abicia¬
mꝰ a nob̾ õꝑa tenebrarũ. ⁊ inluamꝰ nos ar¬
ina lucis: sicut in die honeste ambulent.
Quia nox ignorantie recessit. ⁊ uere scitn¬
tie nob̾ lum̃ illuxit: ut filii lucis in om¬
ni castitate ⁊ pietate ambulemꝰ. Non lim
alicuiꝰ nequiti ͤuł malitie occũlca in condi
nr̃is semina: qͥa homo uidet in fãcie . d̾ a
corda considerat: nec aliquid illiꝰ omĩpo¬
tentie oculis occultati potest. Preparamꝰ
nos in omĩi bonitate: ut p̃clarus ponttaa
⁊ pius p̃dicator nĩ uelastꝰ gaudens nit
ante tͥbunal sũmi iudicis an die ultmia
audire meream᷑ sententiã. Uenite bñdit
patris mei: ꝑcipite regnũ qd uob̃ parati:
ab origine mundi.Ille de celesti patua
is orationib nr̃m cotidie agonem adis¬
filios. quos pat̾na pietate genuit in ap¬

Expanded text:
praedicationem perducere dignatus est. Sequamur unanimiter tam sancti doctoris vestigia: non simus tanti Patris degeneres filii; sed sanctitatem vitae illius morum nobilitate imitemur. Abjiciamus a nobis opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus: quia nox ignorantiae recessit, et verae scientiae nobis lumen illuxit, ut filii lucis in omni castitate et pietate ambulemus. Non sint alicujus nequitiae vel malitiae occulta in cordibus nostris semina: quia homo videt in faciem, Deus autem corda considerat, nec aliquid illius omnipotentiae oculis occultari potest. Praeparemus nos in omni bonitate, ut praeclarus pontifex et pius praedicator noster Vedastus gaudens nos ante tribunal summi judicis in die ultimo audire mereamur sententiam: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Ille de coelesti patria piis orationibus nostrum quotidie agonem adjufilios, quos paterna pietate genuit in
Abbreviated transcription (Latin):
sti mecum in omĩb ad quecũq prȩa iͥ¬
gr̃as ago ꝓ cunctis que fecisti ⁊ ostendi¬
sti mͥ. atq dignat᷑ es oꝑati ꝑ me: mani¬
me qͥa nc̃ humilitatẽ meam uisitasti ꝑ
te. ⁊ uocasti senectutẽ meam tuo desiden¬
o fatigatam ad te: sciens qͥa iam ex mul¬
to tempore largius concupiui uidere te
Nunc iam dñe ꝑ coronam martyrii cũ
fratrib meis seruis tuis suscipe me: tu¬
os ꝙ tue custodie cõmetido. qͦs ministeno
nr̃o ⁊ tͥ tuo sanguine ad quisisti. Cunch
rint ut pollicitꝰ es clem̃ter exaudi: qm̃
tuũ. ẽ. regnum ⁊ potestas. cũ patre ⁊ sãl
atus rusticꝰ ⁊ eleutheriꝰ cunctiq fillla
⁊ multi etiam paganoꝵ. qui eũ lant¬
tantes ꝓsequebantur respondissema¬
men: positis genib. ⁊ ꝓtensis ceruitilb
uno eodemq mom̾̃to hebetatis scđ̃m p̃
reddentes t̾re corpora. beatas celo amns
intulert̃. T̃aliq ad dñm merueit. ꝓl¬

Expanded text:
sti mecum in omnibus, ad quaecunque sti mecum in omnibus, ad quaecunque i et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctorint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et sancto atus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundumreddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere pro
Abbreviated transcription (Latin):
re subiuncto. multisq iniuriis.⁊ ñ an¬
tea platis suppliciis macerati xp̃i se
famulos magna confessionis uoce ꝓ¬
nuntiant. Lacerabat᷑q p̾cipue sc̃s d̾i
sacerdos humana rabie: cui seruiuit ⁊¬
bestia. Qui p̾currebat ad torm̃ta. ne tar¬
de iret ad głam. ꝓuocabat in se penam:
ut maior ẽẽt uictoria. Confligebant
int̾ se illinc carnifices: hinc palma ta
uox martyris. Ambiebat supplicia: ut
torm̃to crescente. cresceret ⁊ corona. Qua¬
ꝓpt̾ iterũ. uelut ab initio uirgis in con¬
spectu omniũ sc̃i martires nudi cesi. ⁊ su¬
is uestib reinduti: e regione ydoli mer¬
curii ad locum constitutũ educti. ad de¬
collationẽ sunt genua flectere iussi Alns
qͥ creasti me ⁊ gr̃a tua in uitam banti¬
duxisti me: qui et̃na sapientia tua doui¬
sti me. ⁊ consilia secretoꝵ tuoꝑ ñ abscon¬
disti a me. s semꝑ in miscdĩa.⁊ mistra¬
tionib tuis multis consolatꝰ es me:⁊ fu¬

Expanded text:
re subjuncto, multisque injuriis et non anre subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi. CAPUqui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et fui
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ sollicita. p̃dicta larcia int̾erat. His qͦ
famulos de squalore carceris educentes.
p̾fecti obtiitib iterum p̾sentarunt. Q̾b
p̾fectꝰ ait. Si prudenti consilio. tandẽ ad
uitam tenditis: ĩmolate diis. ⁊ uiuite.
Si uero mori eligitis. mortuoꝵ qͦs sedux.¬
istis cadauera infelicit̾ in humata. ⁊ tor¬
mentoꝵ adhuc signa seruantia eunteᷤᷤ
cernite: ⁊ si n resipueritis: infelicitatẽ
eoꝵ infelicitate excedite:⁊ infelicit̾ ut
desideratis obite. Ad hanc uocem xp̃i
martyres. dyonisiꝰ rusticꝰ ⁊ eleutheriꝰ in
agonia pari confessione fidei. ⁊ uirtu¬
tis constantia roborati: post nimia tor.¬
menta. głosum complere marcyriũ e¬
legerunt. Et iudicis abstracti conspecu¬
b. ac funerib sibi sc̃oꝵ ostensis. diui¬
na iusta ⁊ occulta laudauere iudicia:
qͥ sic eos in p̾senti humiliare disponit:
quos in celesti regno. tam głose exalta¬
ri ante omne tempꝰ decreuit. Deinde t̾ro¬

Expanded text:
lorum sollicita, praedicta Larcia intererat. CAPUT lorum sollicita, praedicta Larcia intererat. CAPUT famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Christi martyres, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terro
Abbreviated transcription (Latin):
nandi a dampnatis: ⁊ in nocentes. a no¬
centib exponunt᷑. Ubi cũ post multas
⁊ ꝑ necessarias populi qui eũ sequendo
carcerem irruperant exhortationes. ⁊ ab
sentes ꝑ directa institutionũ p̃cepta.
dnĩca missarũ sollempnia. ut confir¬
marent᷑ participatione corporis ⁊ sangui¬
celis positus celebraret: hora qua frange¬
bat᷑ panis sc̃s. quo ip̃e ⁊ populꝰ cõmum¬
care debebant. resplenduit huiꝰ modi lux
de celo suꝑ eum.⁊ om̃s qui ibi aderant qͣ
multitudine angeloꝵ. Et accipiens
panem sc̃m: dedit illi dicens. Accipe hoc
care meus. qd̃ mox complebo t̃ una cũ
patre meo: qm̃ mecũ est maxima mer¬
ces tua: ⁊ his qui te audierint salus
in regno meo. Nunc facies fortit̾:⁊ me
moria tua erit in laude. Dilectio aũ ⁊
petierit impetrabit. Huiꝰ uero t̾uibilis ⁊
admirandi spectaculi mysterio: qͣm qͣm
adhuc pagana curiositate. tam̃ miracu¬

Expanded text:
nandi a damnatis, et innocentes a nonandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanguicoelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qumultitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem uibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miracu
Abbreviated transcription (Latin):
st accͤtere: contͣ eas faciens signũ cruciᷤ.
suspiciens in celum: ait. Tu dñe q̃ sem.
pidem es adesto nunc mͥ. eãdem potenci¬
am exep̾endo: quam in lacu seruo tuo da¬
meli miscditer contulisti. Puenientes
ali ad eum bestie: mansuetissime ꝓci¬
delant ei. Preparant᷑ quoq ingentia
clibani incendia:⁊ in ea uir dñi sc̃s
ginara concrematione egrediar: tore
tiumpheam ignitam in custodiam pa¬
ad penas similes uoto ꝓmptissimo ꝓpe¬
rantes: uincti differunt᷑. ñ dimittunt᷑.
Cumq extincto ad orationẽ eius forna¬
cis incendio: beatꝰ dñi pontifex dyonistꝰ.
fuisset splendidior auro eductꝰ. patibu¬
lo cruciarie stipitis torm̃taliũ instrum̃¬
tib predicans. diutius tortus nec mor¬
tuus deponit᷑: ⁊ in cartere glaueint treᷤ
simul electi dm̃. cum fideliũ multitu¬
dine recludunt᷑. Ducebant᷑ sane a delic¬
to. obligatis iusti in uinculis condemp¬

Expanded text:
set accurrere, contra eas faciens signum crucis, et set accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. ginaria concrematione egrediar: roreqrhomphaeam ignitam in custodiam paad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumetibus praedicans, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condem
Abbreviated transcription (Latin):
in tribulationib meis. s magis armen
rũ pondere simul sc̃i dñi onerant᷑. ⁊ in
ergastulũ tenebrosissimi carceris retru¬
dunt᷑. Indeq ad p̃fecti auditionẽ redue¬
ti. in catastis extensi ⁊ flagellati. dño gͣ¬
nas referebant. Tunc beatissim̾ ⁊ accepta¬
bilis xp̃o hostia. dyonisiꝰ in oculis suorũ
suꝑ lectum ferreum suppositis flammis
nudꝰ extinsus est:⁊ cantabat dicens. Igni¬
tũ eloquiũ tuum dñe uehement̾. ⁊ seruꝰ
tuus dilexit illud. Opt̾ea dñe iħu xp̃e.¬
omĩpotentis di partiᷤ uirtus ⁊ sapientia.
qͥ dixisti. cum tͣnsieris ꝑ ignem. flãme ñ
nocebunt te. ⁊ dedisti mͥ piculosiorẽ ignẽ
incupiditatib uincere: fac ⁊ ad nomi¬
nis tui glam hanc adustionẽ me suꝑare.
Et cũ ambusto sic. toto corpore fuisset le¬
uatꝰ. ad bestias ferocissimas in rabiẽ mul¬
t ieiunio excitatas: ꝓiectus subrigitur.
Quas cũ impetu ualidissimo conspexis¬

Expanded text:
in tribulationibus meis, sed magis armentin tribulationibus meis, sed magis armentrum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum, Domine, vehementer, et servus tuus dilexit illud. Propterea, Domine Jeomnipotentis Dei Patris, virtus et sapientia, qui dixit: Cum transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexis
Abbreviated transcription (Latin):
destruebant᷑ ydola. quoꝵ sumptu futam.
⁊ studio fabricata.⁊ inuento salutis p¬
tu. ydoloꝵ gaudebant naufragio. Lug¬
bat quoq portio uicta diaboli: cũ deni
stabat assidua popłoꝵ conũsione ꝓfr¬
re: totam ertificii sui machinam ad ĩpu¬
nanda que fuerant constructa conu̾tit
Unde sue partis auctores. deoꝵ suoꝵ filn¬
tes exitia. quos ad impietatẽ ꝑsecutioris
in eos armauerat. qui unũ ⁊ uerũ d̃m
receperant. cũ qd̾ male cupierant płir
cerent᷑ compotes uoti sui: ut domiciau
qͥ post neronem ꝑditionis filiũ. sełar
ꝑsecutionem in xp̃ianos exertuit: supt
iam longe lateq diffuderat intiañ
qͣtmꝰ otius deoꝵ suoꝵ uenerationi au¬
suleret: que iam etiam ab ip̃a homin
memoria. ꝑ dyonisiũ ut asserebam su¬
dam p̾stigiatorem ⁊ magũ inuichisl¬
mũ. eiusq sequaces abolebat᷑. Qui al¬
diens ĩmanissime crudelitatis belua a¬
micianꝰ. in tantam rabiem indignan¬
nis exarsit: ut ubicũꝙ ꝑse. uł ꝑ sues¬

Expanded text:
destruebantur idola, quorum sumptu fuerant et studio fabricata: et invento salutis portu, idolorum gaudebant naufragio. Lugebat quoque portio victa diaboli, cum de ea stabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnanda, quae fuerant constructa, convertit. Unde partis suae auctores, deorum suorum flentes exsilia, quos ad impietatem persecutionis in eos armaverat, qui unum et verum Deureceperant; cum quod male cupierant, perfcerentur compotes voti sui, ut Domitiano, qui post Neronem, perditionis filium, secundam persecutionem in Christianos exercuit, super jam longe lateque diffuderat, intimarent: quatenus ocius deorum suorum venerationi consuleret, quae jam etiam ab ipsa hominum memoria per Dionysium, ut asserebant, quemdam praestigiatorem et magum invictissimum, ejusque sequaces abolebatur. Quae audiens immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se
Abbreviated transcription (Latin):
Quoy miraculoꝵ insignia. ñ solũ ser¬
mo ñ p̃ualet enarrare. uerũ nec ipsis
queunt humanis mentib comp̃hendi.
inde nec dignitas honoris.⁊ magnifi¬
centie eoꝵ.hominis cogitatu potest ad¬
aingi. Exꝑiunt᷑ tam̃ infirmi: ac qui¬
heumq anxietatib afflicti. in eodẽ¬
int̾uenti. recipit cecitas uisum. debili¬
as gressum ⁊ obstricte auriũ ianuere¬

Expanded text:
Quorum miraculorum insignia, non solum serQuorum miraculorum insignia, non solum sermo non praevalet enarrare; verum nec ipsis queunt humanis mentibus comprehendi. Unde nec dignitas honoris et magnificentiae eorum hominis cogitatu potest attingi. Experiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxietatibus afflicti, in eodeubi recipit cecitas visum, debilitas gressum, et obstricte aures recipere
Abbreviated transcription (Latin):
is tͥumphans agonem expleuit:⁊ chb¬
nam uictorie acciꝑe de manu dñi ns
ruit. atq testis iħu dñi pretiosus sis¬
reum senatũ possedit ip̃m q locũ. enl¬
nentis mausolei edificatione signal
Sc̃õꝵ quoq corporib digna uenta¬
tione sepultis. eoꝵ uestim̃ta. tunls
uidelicet ciliciũ. ⁊ calige dyonisi sil¬
si. ⁊ casula sẽi nustici archipb̾ri ade
dalmatica beati eleutherii archidial¬
ni. exceptis portionib que ꝓreliquis
electoꝵ dñi a fideliũ deuotione lus¬
pte sunt. usq hodie debiti culꝰ tal
rentia conseruant᷑. Quoꝵ meritis ⁊ p̾ci¬
b. eadem uenerabilis femina in noĩe
sc t̾nitatis ex aqua ⁊ sp̃u sc̃o renata:
dit. ⁊ sacras excubias apd̾ eoꝵ corpora. ꝙͣ¬
diu suꝑuixerat celebrans. in bona cõ
rate. xdiani. ⁊ beati dyonisii patrocini¬
is deuotissimi. basilicam suꝑ p̃tiosoꝵ
mariyrũ corpora. magno sumptu. cul¬
tuq eximio construxerunt: ubi cotidi

Expanded text:
suis triumphans agonem explevit, et corsuis triumphans agonem explevit, et coronam victoriae accipere de manu Domini meruit, atque testis Jesu Domini pretiosus sidereum senatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedificatione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini, a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus rentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine sanctae Trinitatis ex aqua et Spiritu sancto renata, dit, et sacras excubias apud eorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona conftate, Christiani et beati Dionysii patrociniis devotissimi, basilicam super pretiosorum martyrum corpora, magno sumptu, cultuque eximio construxerunt: ubi quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
parabat arantiũ. spetiem agricolarũ pͥ¬
tendentes uelut qͥddam ruralis opisi
laborantes absconolunt. Locũ enamter¬
to notamine assignare ꝓcurant. Ex qͥ
eadem di futura pleniꝰ femina. ae sibi
college xp̃iam: int̾ nocturna secrita lile¬
tia. p̾scripta marcyrũ corpora tollent̃.
beati dyonisii corpori coniunxertru
neratione qua int̾ ꝑsecutoꝵ rabiem
terant. deuotissime frequentabant fl¬
ta deinceps satione: nec suũ segis nega¬
uit obsequiũ. que tali ẽ fecundata i¬
guedine. Atq sic se in eam bñficiũ u¬
bertatis effudit: ut centuplicatos frucͥ
puisse feruorem. locum tantoꝵ mart¬
rũ ossa seruantem. qua oportuit honi¬
rificentia. una cũ scĩs dñi sac̃dotib ili
deliũ turbis reuerentissime saris agi¬
cditur: ⁊ incomparabilẽ thesaurũ qut
diu sibi ⁊ posterũ ꝓfuturũ seruaut
omĩb patenter eadem sacratissima de
innotuit. qua beatꝰ dyonisiꝰ cũ sotulli

Expanded text:
parabat arantium, speciem agricolantium prparabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura plenius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Dionysii corpori conjunxerunt, et veneratione, qua inter persecutorum rabiem poterant, devotissime frequentabant. Facta deinceps satione, nec suum seges negavit obsequium, quae tali est fecundata pinguedine, atque sic se in eam beneficium ubertatis effudit, ut centuplicatos fructupuisse fervorem, locum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuit honorificentia una cum sanctis Domini sacerdotibus et fidelium turbis reverentissime satis aggreditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profuturum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis
Abbreviated transcription (Latin):
familias. catulla nomine. que licet pa¬
ganoꝵ adhuc errorib. necessitate potiꝰ
qͣm uoluntate teneret᷑ adolicta: conu̾¬
ti tam̃ ad fidem xp̃i. ꝑ exempla marcy¬
rũ atq ad baptismi gr̃am ꝑuenire se
desiderare ⁊ mente demonstrabat ⁊ ope:
di misccłia inspirata. macte uirtutis
consiliũ appetiuit. atq ad conuiuium
dũ eis copiam oblate humanitatis ex¬
pendit: a memoria eoꝵ que susceperant
agenda discussit. Fidelibq suis ⁊ fami¬
liaris uoti consciis. secreta ordinatione
cõmittit: ut subtracta furto p̾tiosa cor¬
pora beatoꝵ. diligens elaboret occul¬
tare ꝓuisio. Qui dñe uoluntate ⁊ iussi¬
one compta: festinant̾ qd̾ eis p̾ceptũ fu¬
erat exequunt᷑. Furcũ q laudabile. qd̾
nemini dampnũ intulit. ⁊ omĩb pie
credentib lucrũ maximũ contulit:
sexto a memorata urbe lapide insulaᷤ
autumpnalib qͦs tẽ seminib iacien¬
dis. p̾scripta matrona in habundantia

Expanded text:
familias, Catulla nomine, quae licet pafamilias, Catulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem Christi, per exempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, et mente demonstrabat et opere, Dei misericordia inspirata, mactae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussione comperta, festinanter, quod eis praeceptum fuerat exsequuntur, furtumque laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit, sexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis, praescripta matrona in abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
ro suo susceperat. romam ductꝰ. domicia¬
no eiꝰ pilato. ꝑ tres cesares militauit. et
sub sc̃o masso ep̃o. qui t̾cius a beato dy¬
onisio parisioꝵ rexit eccłiam reu̾suᷤ om¬
nib que st̃ mundi relictis. baptuatꝰ. ⁊
sotiatꝰ. Ceterũ metuentes psecutores. ⁊
gentiliũ phalange. ne conu̾si populi fi¬
delissima ꝓbataq deuotio sc̃oꝵ corpora
rustici ⁊ eleutherii. que in monte ubi ip¬
si una cum beato dyonisio fuerant mar¬
tyrizati iacebant ꝓfutura. sibi ad patͦ¬
ciniũ colligerent ⁊ tumularent. inito
consilio. eligunt tetris sequane ꝓfun¬
disq gurgitib. martyrũ corpora ꝑden¬
da cõmittere. Que imposita nauib: ad
ꝓuisum gurgitẽ ministros uibent demer
tat consiliũ. qui malum olofernis con¬
ceptũ. prudentia beniuolentis femine
ĩmutauit. iniquoꝵ consilia sue dispo¬
sitionis arti. industria qua uoluit ser
uire coegit. Nam nobilis quedã mater

Expanded text:
ro suo susceperat, Romam ductus, Domitiaro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, sociatus. Caeterum metuentes persecutores et gentilium phalanges, ne conversi populi fidelissima probataque devotio, sanctorum corpora Rustici et Eleutherii, quae in monte, ubi ipsi una cum beato Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergtat consilium: qui malum Holophernis conceptum prudentia benevolentis feminae immutavit, iniquorum consilia suae dispositionis arti, industria qua voluit, servire coegit. CAPUT XXXIV. Nam nobilis quaedam mater
Abbreviated transcription (Latin):
ad sotietatem angeloꝵ. Nempe nouũ
priꝰ ⁊ inauditũ miraculũ. exanime cor¬
pus uiuentis currere moie. ⁊ hominem
iam mortuũ: recto gressu incedere. S qͣm¬
qͣm sit mirum.ñ ÷ tam̃ difficile p̃ciso
capite sc̃issimi uiri corpꝰ angelico mi¬
nsterio in modũ uiuentis ambulare:
cũ idem d̾s sua omĩpotentia efflato sp̃u.
cadauer eius facile ꝓpt̾ fidei sue cõmen¬
dationẽ. qͣm isdem suus fidelis seruus p̃¬
dicauerat: facile ut iret potuit regere. qͥ
idip̃m corpꝰ de puluere t̾re compingens.
sp̃u quo uegetaret᷑ dignatꝰ ẽ inspirare:
eundemq redactũ in cinerem. dignabit᷑
reparare:⁊ qua uixerat anima. uiuidũ
phenniter reddere. Qd̃ stupendũ mira¬
culũ. cũ superiꝰ fata larcia conspexisset:
ꝓsiliuit in infideliũ turbas: ⁊ uoci ferata
nis sui fonte ab ĩmunditia ydoloꝵ occu¬
buit. baptizata in remissionẽ peccatoꝵ.
Cuiꝰ filiꝰ uisbiꝰ quem ex p̾scripto libio ui¬

Expanded text:
ad societatem angelorum. Nempe novum, ad societatem angelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus angelico ministerio in modum viventis ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, et vociferata enis sui fonte ab immunditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio vi
Abbreviated transcription (Latin):
ilestis exercitꝰ exanimi eiꝰ corpori caput
ꝓtiũ ab ip̃o monte ubi fuerat decollatꝰ.
nc di dispositione deportanti. ⁊ sua elec¬
tione requiescit humatũ. sine cessatio¬
ue ymnis lulcisonis dm laudans.S
icelos petentia diumnoꝵ spirituũ in¬
numerabilia agmina st̃ audita. ca¬
nore inestimabilis suauitatis modu
alleluia. Namꝓut discerni potuit
tantꝰ auditꝰ. uelut alt̾natim chori an¬
geliui hec ⁊ alia quoꝵ intellectꝰ ñ potu¬
io pcipi concinnebant. Qd uidentes ⁊
audientes innumeri populi:⁊ multi
mam psecutoꝵ in dñm eredidest. Non
credentes aũ nimio t̾rore ꝑculsi: q̃ ꝙ
in suas partes fugerunt. Competens
ꝓfecto erat diuine dignationi miri¬
ficatum sc̃m suũ in celis. talit̾ demon¬
strare in t̾ris. qui ad ferocissimos po¬
pulos inclitus nuntius ⁊ confessor ip¬
siꝰ p̾tiosus. succensus igne diuini amo¬
ris. constanter sustinuit supplicia pas¬

Expanded text:
coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis moduluentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partes fugerunt. CAPUT XXXIII. Competens profecto erat divinae dignationi mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter sustinuit supplicia pas
Abbreviated transcription (Latin):
merat amor. licet precisis capitibia
ore iam sumpserat sermonib esua¬
bat ardor Uere beata nimiũ ⁊ des nl
grata sotietas: in t̾ qͥs nec ptimꝰ alis
potuit ẽt̾ nec tercuis: s trinitatẽ confi¬
tentes. trino decorari mattytio merue¬
diderat. eadem die cum illo ⁊ in circui¬
tu ciuitatis ꝓ xp̃i nomine cesa. ⁊ diuer¬
sissimis ac antea inauditis suppliciis
iatũ. Posuerunt mortalia seruoꝵ tuoꝵ
incirruitu eius: ⁊ ñ erat qui sepeliret.
Samq ad declaranda martyris ⁊ galli¬
arũ primi sac̃dotis merita głosa. ut u¬
bi saliitifer primo ceperat fructꝰ oriri.
iampliꝰ glẽ ipsiꝰ pateret triumphus.
marimꝰ cunctos assistentes horror in¬
uasit: ac lux in effabilis cunctis resplẽ¬
duit:⁊ beatissimi cyonisii se cadauer
uenit sc̃aq manu caput a corpoie di¬
dolabra lictoris truncatum. angelieo
ductu gressum regente. ⁊ luce celesti eir¬
cumfulgente. pendulis cepit brachuis
urclitare. Et facta ÷ comes multitudo

Expanded text:
erat amor, licet praecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, qudiderat, eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est ratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ut plebes innumere. etiam ⁊ de uiciniᷤͤ
regionib. cum armis ac bellico appara¬
tu. ꝓpt̾ fideles qui iam ꝑ illũ in xp̃m
crediderant. ad ꝑdendũ eũ gregatim
ubi ip̃m ẽẽ audiebant concͣrerent: mox
ut illum cernere poterant.tanta ⁊ita
ineffabilit̾ in eo lux celestis gratie radi¬
abat: ut aut omni ferocitate una cũ
armis deposita se illz ꝓsternerent. aut
qui compuncti sp̃c sc̃i dono ad creden¬
dum ñ erant. pauore nimio soluerent᷑ 
riti a p̾sentia eius au fugerent. Nro ci
modo inermi uiro ñ ualebat plebs arma¬
ta resistere: s subdebat se illi potꝰ crtatĩ
gallicanꝰ coturnꝰ. atq germanica tenuns¬

Expanded text:
ut plebes innumerae, etiam et de vicinis ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, propter fideles, qui jam per illum in Christum crediderant, ad perdendum eum gregatim, ubi ipsum esse audiebant, concurrerent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum armis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavore nimio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervic
Abbreviated transcription (Latin):
um. utq nouus adhuc aduena poterat.
xit. ac officia deuote dño seruientiũ cle¬
ricoꝵ ex more constituit: ꝓbatasq ꝑso¬
nas honore scd̃i ordinis ampliauit. in¬
cessant̾ restituens popłos creatori: qͦs a
deuio cultu reuocauerat creature. Cinc¬
tus gͦ fide ⁊ deuotione popłi. qͣm in con¬
structione.⁊ reuerenti basilice freq̃nta¬
simo nouerat. ⁊ corde ardentissimo dili¬
gebat. insinuare gentib ñ cessabat. Cumn¬
ctis q miscdiam eius in hoc tempore ⁊ ui¬
dicium futurũ ꝓponens. paulatun so¬
tiabat: quos diabolo subtrabebat. Atq
totis exhortationis nisib. et signoꝵ ꝓ
digiis satagebat. quatinꝰ arripiebat
mundo: dignos faceret celo. Tantas enĩ¬
ꝑ illum dñs dignabat᷑ exercere uirtuteᷤ:
ut rebelliũ corda gentiliũ ñ minꝰ mira¬
culis. qͣm p̃dicationib obtineret. Et
cũ sepissime ab ydoloꝵ pontificib con¬
tra eũ seditio excitaret᷑ in populos: ita

Expanded text:
um, utque novus adhuc advena poterat, um, utque novus adhuc advena poterat, xit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore sa devio cultu revocaverat creaturae. Cinctus ergo fide et devotione populi, quam in constructione et reverenti basilicae frequentasimo noverat, et corde ardentissimo diligebat, insinuare gentibus non cessabat; cunctisque misericordiam ejus in hoc tempore, et judicium futurum proponens, paulatim sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat, atque totis exhortationis nisibus, et signorum prodigiis satagebat, quatenus quos abripiebat mundo, dignos faceret coelo. Tantas eni dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita
Abbreviated transcription (Latin):
sit confluere. ⁊ carismata diuina ꝑciꝑe.
Cui lisbius. Gratis inquit eũ pat̾ beatiᷤᷤ¬
sime offeram ꝑscĩtatem tuam dño iħu
xp̃o. Non ait beatꝰ dyonisiꝰ. ita nob̃ in huiꝰ¬
modi negotio ẽ agendum: qͥa ⁊ d̾s ⁊ dñs¬
heata maria semp uirgine. cum ip̃e fẽce¬
rit mundum. in locato ẽ diu̾sorio natꝰ.
Quaꝓpt̾ ñ uidet᷑ equũ. ut gratis accep¬
to agro p̃parem domũ: in qua filii adop¬
tionis ꝑnr̃m ministeriũ renascant᷑. S ⁊
de eiꝰ pretio: captiuoꝵ ẽ sepultura compa¬
rata. ꝓpt̾ea rationabile iudicat᷑. ut p̃¬
tio sumam locum: ubi illi qui in com¬
mertio sangumis illiꝰ morte int̾cedente.
de captiuitate diaboli. ⁊ mortis ꝑpetue
baptizati fuerint. redimant᷑. Cõmutatio¬
nem uero pretii xp̃i tu pauꝑib largie¬
ris: qui te illi deuotissime obtulisti.
Iis ita expletis: eccłiam illic dĩ se om̃i¬
potentis semꝑ in omĩb ⁊ ubiq comitã¬
te auxilio. uixta facultatem suarũ uiri¬

Expanded text:
i construere, et charismata divina percipere. Cui Lisbius: Gratis, inquit, eum, pater beatissime, offero per sanctitatem tuam Domino Jesu Christo. Non, ait, beatus Dionysius, ita nobis in hujusmodi negotio est agendum, quia Deus et Dbeata Maria semper virgine, cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii adoptionis per nostrum ministerium renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparata. Propterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum, ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mortis perpetuae baptizati fuerint, redimantur. Commutationem vero pretii tu Christi pauperibus largieris, qui te illi devotissime obtulisti. CAPUT XXII. His ita expletis, ecclesiam illic, Dei se omnipotentis semper in omnibus et ubique comitante auxilio, juxta facultatem virium suar
Abbreviated transcription (Latin):
bant dum torquerent᷑. qͣndo eis manu
conu̾sus ad carpum iħe: dixit ei. Can
manu in istos constituta.⁊ ñ ꝑ mũb
sum ꝓ hominib resaluandis iterũ por
complaceo suꝑ his qͣm suꝑ alis hoĩbi
ñ peccauer̃t. Uerum tam uide si sic ln
habet᷑ tͥ in baratro. cum serpentib mais¬
onẽ cõmutate: sicut mecum ⁊ cũ beingi
ac humanis angelis ẽẽ. Ista sunt. qui
go audiens: credo uera ẽẽ. Hec acd chn¬
philum dicta sunt. Gyto uero inm̃t

Expanded text:
bant, dum torquerentur, quando eis manum bant, dum torquerentur, quando eis manum conversus ad Carpum Jesus dixit ei: Carpe, manu in istos constituta, et non per sum pro hominibus resalvandis iterum pati, et complaceo super his, quam super aliis homin peccaverunt. Verumtamen vide, si sic bene tibi habetur in barathro, cum serpentibus mansiones commutare, sicut mecum ac cum benignis ac humanis angelis esse. Ista sunt, quae ego audiens, credo vera esse. » Haec ad Demophilum dicta sunt. CAPUT XVI. T
Abbreviated transcription (Latin):
illos trahere in baratrum:unde ipsi exie¬
rant. Uidit quoq ⁊ uiros ẽẽ qͦsdam in
medio serpentiũ cũ tumultu ꝑsonanteᷤᷤ.
⁊ ꝑcucuntes atq impellentes eos in bara¬
trum: qui cruciabant᷑. Uidebat᷑ itidem ei
qͦsdam alios uiros accessisse ad illos: qͥ
uolebant ut ip̃i miseri in breui crucia¬
rent᷑. ⁊ satis facerent: s hi qͥ ꝑcuciebant¬
⁊ impellebant eos. nolebant. Cumq his
que deor sũ conspexerat carpꝰ intenderet. ⁊
suꝑna que prius uiderat negligeret. ⁊ tedẽ¬
re cepisset atq lassari. quia iam rei ñ ca¬
derent in ꝓfunditatem uoraginis. in suꝑ
ĩ mi sericordit̾ maledixisset illis: respexit
sursum. ⁊ uix se uidere posse celum denuo
dixit. s iħm benignũ intuitꝰ: miserantẽ¬
ad celor: ⁊ manum benignam illis mni¬
mentis positis porrexisse. Moxo angli
multitudines. qui cũ eo descendera
acceper̃t illos de utraq parte in qua sta¬

Expanded text:
illos trahere in barathrum, unde ipsi exieillos trahere in barathrum, unde ipsi exierant. Vidit quoque et esse viros quosdam in medio serpentium, cum tumultu personantes et percutientes, atque impellentes in barathrum eos qui cruciabantur. Videbatur itidem ei, quosdam alios viros accessisse ad illos; qui volebant, ut ipsi miseri in brevi cruciarentur, et satisfacerent: sed illi qui percutiebant et impellebant eos, nolebant. Cumque his, quae deorsum conspexerat, Carpus intenderet, et superna, quae prius viderat, negligeret et taedere coepisset atque cessari, quia jam rei non caderent in profunditatem voraginis, insuper immisericorditer maledixisset eis, respexit sursum, et vix se videre posse coelum denuo dixit: Sed Jesum benignum intuitus est, miserantead illos, et manum benignam in tormentis positis porrexisse: moxque angelorum multitudines, qui cum eo descenderant, coacceperunt illos de utraque parte, in qua sta
Abbreviated transcription (Latin):
dam etiam rogum multo igne flãmantẽ:¬
⁊ usq ad ip̃m descendentem. Celum aũ ip¬
sum totum accensum: atq in parte au¬
strali ihm benignũ. in throno sedentem. ⁊
astantem in hominũ specieb. in estimabi¬
lem angeloꝵ numerum. Hec uidens delu
ꝑ.⁊ admirans carpꝰ. cum se inclinasset de¬
orsum: uidit t̾ram horribili hiatu aptã.
⁊ tenebrosum baratrum hiscens. ⁊ eosdem
de quib temptabat᷑. ante se in margine
lubrico tenebrosissimi baratri stare trem̃¬
tes. ⁊ miseros nimis. ñ dũ tam̃ deiectos. ab
instabilitate lubricationis in qua uacil¬
lantes collabebant᷑. De deorsum uero bara¬
tri uidit serpentes horribiles rẽpere. ⁊ circa
pedes eoꝵ se subicere. atq int̾dũ illos tͣhe¬
re. inuoluentes se eis. simul ⁊ cruciantes
eos: aliqͣndo etiam dentib trahebant eos.¬
⁊ uellebant idem serpentes eodem uiros
qͥ celesti igne consumebant᷑. ⁊ conabant᷑

Expanded text:
dam etiam rogum multo igne flammantemdam etiam rogum multo igne flammantem, usque ad ipsum descendentem; coelum autem ipsum totum accensum, atque in parte Australi, Jesum benignum in throno sedentem, et astantem ei in hominum speciebus inaestimabilem angelorum numerum. Haec videns desuper, et admirans Carpus, cum se inclinasset deorsum, vidit terram horribili hiatu apertam, et tenebrosum barathrum hiscens, et eosdem viros de quibus tentabatur, ante se in margine lubrico tenebrosissimi barathri, stare trementes et miseros nimis, nondum tamen dejectos ab instabilitate lubricationis in qua vacillantes collabebantur. De deorsum vero barathri, vidit serpentes horribiles repere, et circa pedes eorum se subjicere, atque interdum illos trahere, involventes se eis, simul et cruciantes eos. Aliquando etiam dentibus trahebant, et vellebant iidem serpentes eosdem viros, qui coelesti igne consumebantur, et conabantur
Abbreviated transcription (Latin):
teret: apostatam aũ benignitate uince¬
ret. ⁊ hortando eos conu̾ti donec. ẽ hodie
ñ deficeret: sicq illos in diuinam scien¬
tiam diiceret. S is hoc patient̾ ñ suste.¬
rens ⁊ nescio quomõdo multa qͣdam in¬
festatione ⁊ amaritudine tabescens: dor¬
mitum ꝑrexit ex hoc male habens. Uesꝑi
enim erat. Circa mediam aũ noctẽ. solli¬
citꝰ namq erat isto in tempore ad diui¬
nos ymnos euigilare: surrexit ex som¬
nis. ⁊ turbatione nimia anxians: sterit
ad orationem si bñducte. Tristabatur
enim ⁊ grauabat᷑ ultra modũ: dicens ñ
ẽe iustum ut uiuerent uiri. qui erant
cens. postulauit d̾m. ut igne celesti am¬
bo simul inmiseri cordit̾ amitterent ui¬
tam. Qd̾ cum dixisset: statim raptꝰ ẽ
in sp̃u. ⁊ uisum sibi fuisse dixit. uidisse
serepente domũ in qua stabat concussam.
⁊ a culmine ꝑ medium in duas partes
diuisam. ⁊ ita se sub diuo remansisse. Quẽ¬

Expanded text:
rteret, apostatam autem benignitate vincerteret, apostatam autem benignitate vinceret, et hortando eos converti, donec est hodie, non deficeret, sicque illos in divinam scientiam duceret. Sed is hoc patienter non sufferens, et nescio quo modo multa quadam infestinatione et amaritudine tabescens, dormitum perrexit, ex hoc male habens vespere enim erat. Circa mediam autem noctem solitus namque erat isto in tempore ad divinos hymnos evigilare, surrexit ex somnis, et turbatione nimia anxians, stetit ad orationem, non benedicens. Tristabatur enim et gravabatur ultra modum, dicens non esse justum ut viverent viri, qui erant cens postulavit Dominum, ut igne coelesti ambo simul immisericorditer amitterent vitam. Quod cum dixisset, statim est raptus in spiritu, et visum sibi fuisse dixit, vidisse se repente domum, in qua stabat, concussam, et a culmine per medium in duas partes divisam, et ita se sub dio remansisse. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
sti au̾ ⁊ hic decident a diuina simul ⁊
multa festinatione cũ deo benigno.ꝑ be
lis ͭ iustificantib nos: atq post pauea. Et
si uis ait. diuisionem sc̃i cuiꝰdara uiri re¬
feram tͥ quã si deridebis. Ueraenim dicã.
Cũ ẽẽm aliqͣndo secus cretam. hospitio me
suscepit sẽs carpus. uir ⁊ si quis aliꝰ ꝑ mul¬
tam mentis mundiciam ad di uisiones
oꝵ consecrationes. nisi priꝰ ostenderet᷑ ei
de supnis ꝓpitia uisio: oranti ante obla¬
tionem sc̃issimi sacrificii. Conferentib
namq nob̃. quedam adinuicẽ: retulit mͥ
idem se nimis contristatũ a qͦdam infide¬
liũ. Causa aũ erat ipsiꝰ tristicie. qm̃ isdẽ
infidelis dum celebrarent᷑ dies festi eoꝵ:
aberrare fecit quendam fidelem a benig¬
no ihu dño nr̃o. Quem consolans suasi
ei oportunũ ẽẽ. ut ꝓ illis diuinam cle¬
mentiam peteret: ⁊ a deo saluatore opitu¬
lationẽ accipiens. infidelem quidẽ conũ¬

Expanded text:
isti autem et hic decident a divina simul etisti autem et hic decident a divina simul ettet nos multa festinatione cum Deo benigno per mlis injustificantibus nos? atque post pauca: Et si vis, ait, divinam visionem sancti cujusdam viri referam tibi, quam non deridebis: vera enim dicam, Cum essem aliquando secus Cretam, hospitio me suscepit S. Carpus, vir et si aliquis alius, per multam mentis munditiam ad Dei visionesorum consecrationes, nisi prius ei ostenderetur de supernis propitia visio, oranti ante oblationem sanctissimi sacrificii. Conferentibus namque nobis quaedam ad invicem, retulit mihi idem, se nimis contristatum a quodam infidelium. Causa autem erat ipsius tristitiae, quoniam isdem infidelis, dum celebrarentur dies festi eorum, aberrare fecit quemdam fidelem a benigno Jesu Domino nostro. Quem consolans suasi ei opportunum esse, ut pro illis divinam clementiam peteret, et a Deo Salvatore opitulationem accipiens, infidelem quidem conve
Abbreviated transcription (Latin):
nos ñ cruciam᷑ s manu ducimꝰ. Benignꝰ
namq errantem inquirit ⁊ refugientẽ
uadiato uix inuentũ in humeris tol¬
lit. Qui ⁊ refugientib cupide iungitur.
n dedignat᷑ dedignari a se reicientib:
simne causa ꝓuocantes se tolerat.⁊ ipse
ptusat: ĩmo ꝓmittit mederi eos. ⁊ appro¬
pmqͣntib sibi p̃occurrit ⁊ obuiat: ⁊ totꝰ
tots complectens deosculat᷑. ⁊ ñ accusat
am uperat eis pͥora eoꝵ: s diligit p̾sen
midiem festum agit: ⁊ conuoeat amitoᷤ
bingnos uidelicet angelos. ut sit omniũ
dlatantium habitatio. Quicũq igit᷑ ini¬
ꝙ agere aut bñfacere incipiunt: illos si¬
bi sp̃c benignitate aut malitia sotiant:
quorũ uoluntatem facere inchoant. Et
il qui dẽ benignoꝵ angeloꝵ discipuli ac
ymites ad semꝑ existens scł̃m. beatissimaᷤᷤ
suas delegant t̾minationes: ubi semꝑ cũ
aio erunt qd̾ ÷ bonoꝵ omniũ maximũ.

Expanded text:
caecos non cruciamus, sed manu ducimus. Benignus caecos non cruciamus, sed manu ducimus. Benignus namque errantem inquirit, et refugientem vocat, atque vix inventum in humeris tollit. Qui et refugientibus cupide jungitur, et non dedignatur dedignari a se rejicientibus, et sine causa provocantes se tolerat, et ipse excusat. Imo promittit mederi eos, et appropinquantibus sibi praeoccurrit et obviat, et totus totos complectens deosculatur, et non accusat aut improperat eis priora eorum; sed diligit praesentia, et diem festum agit, et convocat amicos, benignos videlicet angelos, ut sit omnium delectantium habitatio. Quicunque igitur inique agere aut benefacere incipiunt, illos spiritus benignitate aut malitia sociant, quorum voluntatem facere inchoant. Et hi quidem benignorum angelorum discipuli ac comites, ad semper existens speculum beatas suas delegant terminationes, ubi semper cum Deo erunt: quod est bonorum omnium maximum:
Abbreviated transcription (Latin):
possibile homini ÷ cognoscere intuelt
qua ficlucia post lapsum si contigi
ad benignũ recͣrere. quisquis debat
debit. Ministroꝵ etiam eccl̃iastico
nem ⁊ excellentiam atq auctorias le¬
dotũ:in ea plenissime satis ostendlas
hanc quoq ñ dicam fabulam h un
ritalem spiritalit̾ gestam subiuag
hic obutilitat̃ ista legentiũ in ql
manꝰ fortasse plenitudo i psarũ ñ ꝑueniet
untatũ nariare censuimꝰ. Ait enim post
nulta ⁊ int̾ alia. Non habemꝰ inquit põ¬
nfis S ip̃e in nocens ⁊ misericors ñ erũpet.
niq elamabit. MNitis enim ẽ ⁊ ꝓpitiatio
ꝑ secatis nr̃is. Qua ꝓpt̾ ñ recipiemꝰ o di¬
mophyle tuos zelantes impetus. etiam si
deties milies milces resumas phyneem ⁊
hebam: cum audierimꝰ illa que placebant
ihsplicebant benigno ihu a discipuliᷤᷤ eiꝰ:
querant in carnis com moratione parti¬
qps mansueti ⁊ benigni ipsiꝰ sp̃c. Docere e¬
um ñ cruciatͥ oportet ignorantes: sicut ⁊

Expanded text:
possibile est homini cognoscere, intuebitur, et qua fiducia post lapsum, si contigerit, ad benignum recurrere quisque debeat, pervidebit. Ministrorum etiam ecclesiasticorum ordinem et excellentiam atque auctoritatem sacerdotum, in ea plenissime satis ostendit. Cui hanc quoque, non dicam fabulam, sed rem spiritalem spiritaliter gestam subjungit. Quam hic ob utilitatem ista legentium, in quorum manus fortasse plenitudo ipsarum non perveniet litterarum, narrare censuimus. Ait enim post multa et inter alia: « Non habemus, inquit, poerumpet neque clamabit. Mitis enim est, et propitiatio pro peccatis nostris. Quapropter non recipiemus, o Demophile, tuos zelantes impetus, etiam si decies millies resumas Phineem et Eliam, cum audierimus illa, quae placebant et displicebant benigno Jesu a discipulis ejus, qui fuere in carnis commoratione participes mansueti et benigni ipsius spiritus. Docere enim, non cruciare, oportet ignorantes, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
me urdis parisioꝵ. in colle qͥ antea
sins metutis qmñ inibi ydolum ipsiꝰ¬
pͥncipalit̾ colebat᷑ a gallis: nunc uero
simo sexto. a passione aũ sexagesimo qͣr¬
to. etatis uero beatissimi dyonisii cireit᷑
nonagesimo. imperii quoq domiciant
crudelissimi cesaris sexto decimo ingruen¬
te. Quem ultio diuina. ut ⁊ neronẽ cuiꝰ
hic portio fuerat. post necem apłoꝵ sine
ulla ẽ ꝓcrastinatione secuta: qua peus¬
sus uitam cũ tyrannico pͥncipatu mise¬
rabilit̾ ut parerat amisit: regnante do¬

Expanded text:
urbis Parisiorum in colle qui antea mons Mercurii, quoniam inibi idolum ipsiprincipaliter colebatur a Gallis, nunc vero nonagesimo sexto, a passione autem sexagesimo quarto: aetatis vero beatissimi Dionysii circiter nonagesimo, imperii quoque Domitiani crudelissimi Caesaris decimo sexto ingruente. Quem ultio divina, ut et Neronem, cujus hic portio fuerat, post necem apostolorum, sine ulla est procrastinatione secuta, qua percussus, vitam cum tyrannico principatu miserabiliter, ut par erat, amisit: regnante Do
Abbreviated transcription (Latin):
suspensis intonuit. signis acclamantib
concordari exꝑtus. dedi ueritati manꝰ: ⁊
falsitatis sum nexib absolutꝰ. Qmͣ in¬
pe uite: cum abdicasti mortẽ. Quis u
cies inherendo: cum hinc nobis art̾ uit
brans. eras solitꝰ hinc inde fucis mulu s¬
riis. ⁊ multiplicib etiam intͣ penem
fuliginare ⁊ acuminatis spiculis trt
Qm̃ ut fatebare. illiꝰ notitia sapida m
ut inhiabas mentali palato se resubtae
⁊ dedignans in uentre tue noticie sat
sumere abnuebat. Sic sic modo eognilt¬
tia. ⁊ puida corda gerens. suspice negi
que non st̃. est uerum remuites. ⁊ ꝑtia
ad falsa temptantib esto. qͣm ad uri¬

Expanded text:
suspensis insonuit, signis acclamantibus, suspensis insonuit, signis acclamantibus, concordare expertus, dedi veritati manus, et falsitatis sum nexibus absolutus: quam inempe vitae, cum abdicasti mortem, cuique bene facies inhaerendo, cum hinc nobis arctius jlgore obtenebrans, eras solitus hinc inde fucis multicolis et multiplicibus, etiam intra penetralia infuliginare, et accuminatis spiculis tenebrare. Quoniam, ut fatebare, illius notitia sapida nosci, ut inhiabas, mentali palato se resultabat, et dedignans, in ventre tuae notitiae sedem sumere abnuebat. Sic, si modo cognoscentia et provida corda gerens, suscipe, ne pro his qui non sunt, est verum temutes: et pertinacior ad falsa tentatibus esto, quam ad