comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ihc̃ xp̃c ut redeat ad eam officina labioꝵ.
& aperiat os eius qui aperuit os Tachariȩ
ani. exclamauit mulier uoce magna dic̃s.
Beatus estu. & benedictus sermo oris tui.
& beati qui credunt per te xp̃m filiũ dei
uiui: ego enĩ uidi oculis meis angelum
adte uenientem de cęlo. & librum ante
oculos tuos tenentem. ex cuius lectione
uniuersa sermonis tui oracio decurrebat.
Benedicti qui om̃ibus quȩ locutus es
credunt. & maledicti qui dubitauerint
uel in uno uerbo ex his omnibus quȩ au.¬
dierunt. qm̃ sicut aurora superueniens
uniuersas tenebras noctis excludit. &
omniũ oculis lumen quod nox cȩca ne.¬
gauerat reddit. ita lux sermonũ tuori
omnem caliginem omnemq ignorantiȩ
bras diem mentibus dedit. a me autem ñ
solum incredulitatis tenebras exclusit.
uerũ ȩtĩa sermonis mei ostium quod
per sex annos clausum fuerat patefecit.
Nidens autem nicostratus uir eius
brata. cȩpit pedibus eius ad uolui. &
indulgentiam petere. pro hoc quod

Expanded text:
istus, ut redeat ad eam officinm linguae, et aperiat os ejus qui aperuit os Zachariae ani, exclamavit mulier voce magna, dicens: Beatus es tu, et benedictus sermo oris tui: et beati qui credunt per te Christum Filium Dei vivi. Ego enim vidi oculis meis angelum ad te venientem de coelo, et librum ante oculos tuos tenentem, ex cujus lectione universa sermonis tui oratio decurrebat. Benedicti qui in omnibus quae locutus es credunt, et maledicti qui dubitaverint vel in uno verbo ex his omnibus quae audierunt: quoniam sicut aurora superveniens universas tenebras noctis excludit et omnium oculis lumen, quod nox caeca negaverat reddit; ita lux sermonum tuorum omnem caliginem, omnemque ignorantiae bras diem reddidit: a me autem non solum incredulitatis tenebras exclusit, verum etiam sermonis mei ostium, quod per sex annos clausum erat, patefecit. 25. Videns autem Nicostratus, vir ejusbrata, coepit pedibus ejus advolvi, et indulgentiam petere, pro hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
claudius. cępit curiose querere mariũ
& martham uxorem eius. & non inue¬
nit eos. quia occulte hoc faciebant. Ue
nientes uero romam: uenerunt ad castrũ
requirentes beatum quirinum. Quem
non inuenientes. contristatisunt. nimis.
Inuenerunt tamen quendam presbiterũ
nomine pastorem. qui enarrauit eis om¬
nia quȩ facta fuerant. & quomodo no¬
ctu interfectus fuerat gladio beatus
quirinus. & iactatus fuerat in tyberim.
ciuus corpus remansit. in insula licao¬
niȩ. Et pergentes noctu cum famili¬
a sua & beato
pastore college¬
runt corpus eius.
& sepelierunt eum in cymiteri¬
o pontiani in cripta. octauo Ralendas

Expanded text:
Claudius, coepit curiose querere Marium Claudius, coepit curiose querere Marium et Martham, uxorem eius, et non invenit eos, quia occulte hoc faciebant. 3. Venientes vero Romam, venerunt ad Castrum, requirentes beatum Quirinum, quem non invenientes, contristati sunt nimis. Invenerunt tamen quendam presbiterum nomine Pastorem, qui e narrabat eis omnia que facta fuerant, et quomodo noctu interfectus fuerat gladio beatus Quirinus et iactatus fuerat in Tyberim, cuius corpus remansit in insula Licaoniae. Et pergentes noctu cum familia sua et beato Pastore, colligrunt corpus eius et sepelierunt eum in cymiterio Pontiani in cripta, octavo Kl.
Abbreviated transcription (Latin):
in uinculis erant constricti. & in capita
eorum uel filiorum suorum effundere.
Eodem tempore uissit claudius ut siqui
aut in custodia sine interrogatione
punirentur. Ipso prȩcepto dniulgante
tenuit ducentos saxaginta duos xp̃ianos
uia salaria. qui arenam fodientes damp-¬
nati fuerant pro nomine xp̃i. Quos ius
sit ut infligina foras muros portȩ salariȩ
martha uxor eius cum filiis suis audi-¬
fax & abbacue. uenerunt ad locum
ubi corpora scõrum interfecta fuerant
una cum beato iohanne presbitero. &
inuenerunt super corpora sancta ignẽ
superpositum. Et sumentes. cȩperunt
corpora subtrahere. & sepelire cum linte¬
aminibus & facultatibus suis. quia uir
locuples erat cum filiis suis & uxore.
Et quantum potuerunt. sepelierunt
in cripta uia salaria in chbum cucri¬
meris. Tunc sepelierunt cum eis quen¬
dam tribunum clauidii. nomine blastũ.
ae ineodem loco uigilias & ieiunia cũ
orationibus multis diebus cum beato
iohanne cȩlebrauerunt. Audiens hȩc

Expanded text:
in vinculis erant constricti et in capita sua vel filiorum suorum effundere. 2. Eodem tempore iussit Claudius, ut si quaut in custodia, sine interrogatione punirentur. Ipse, praecepto divulgante, tenuit ducentos sexaginta duos christianos via Salaria, qui arenam fodientes dampnati fuerant pro nomine Christi, et alios, quos iussit in fligina foris muros porta Salaria Martha, uxor eius, cum filiis suis Audifax et Abacuc venerunt ad locum, ubi corpora sanctorum interempta fuerant, una cum beato Iohanne presbitero et invenerunt super corpora sancta ignem superpositum. Et sumentes coeperunt corpora subtrahere et sepelire cum linteaminibus et facultatibus suis, quia vir locuplex erat cum filiis et uxore, et, quantum potuerunt, sepelierunt in cripta via Salaria in Clyvum Cucumeris. Tunc sepelierunt cum eis quendam tribunum Claudii nomine. Plastum et in eodem loco vigilias et ieiunia cum orationibus multis diebus cum beato Iohanne celebraverunt. Audiens haec
Abbreviated transcription (Latin):
mam. Cȩperunt autem corpora sanctaꝵ¬
per carceres & sepulturas conquirere. Et
dum frequenter sollicite & curiose inquire¬
rent. uenientes in castrum trans tyberim
intra carcerem. inuenerunt uirum ue¬
nerabilem nomine quirinum. qui iam
multa uerbera pro nomine xp̃i perpes
miserunt se ad pedes eius
marius. & martha uxor eius cum duob
filiis audifax & abbacuc ut oraret ꝓ eis.
Et ibi manserunt dies octo. & cęperunt
de facultatibus suis ministrare beato
quirino. & lauare pedes eorum qui

Expanded text:
mam, ceperunt corpora sancper carceres et sepulturas conquirere, et dum frequenter, sollicite et curiose quererent, venientes in Castra trans Tiberim, intra carcerem invenerunt hominem nomine Quirinum, qui iam multa verbera pro nomine Christi perpessmiserunt se ad pedes eius Marius et Martha, uxor eius, cum duobus filiis Audifax et Abacuc, ut oraret pro eis. Et ibi manserunt diebus octo et coeperunt de facultatibus suis ministrare beato Quirino et lavare pedes eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus in cella consisteret placidus ter
ad hauriendam de lacu aquam est egressus. Quidũ
ad hauriendani aquani ꝑrexerat in lacum cecidit. enͣq
longius iam unda protrahit. Res mira. & post petrum
apłm inusitate secuta ẽ. Benedictione etenim postula¬
ta. atq ꝑcepta. ad patris sui imperiũ concitus ꝑrexit
maurus. atq usq ad eundem locum quo ab unda du-¬
cebatur puer. per terram se ire existimans suꝑ aquam
cucurrit eumq per capillos tenuit: rapidoq rediit cur
suDui mox ut terram tetigit. ad se reuersus post ter¬
ga respexit. & quia super aquas cucurriss agnouit.
et quod p̃sumere non potuerat ut fieret. miratus extre¬
muit factum. reuersusq ad patrem rem gestam retu¬
lit. Uir autem uenerabilis benedictus. hoc non suis
meritis. sed obedientiȩ illius deputare coepit. At con¬
tra maurus prosolo eius imperio factum dicebat. seq
conscium milla uirtute non fuisse. quam nesciens fe-¬
cisset. Sed in hac muruae humilitatis amica contennio¬

Expanded text:
Benedictus in cella consisteret, praedictus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vasad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentio
Abbreviated transcription (Latin):
rimo ascapulis usq ad renes induebatur trogulo. enisdem¬
subtegminis in stratu super aggestum calcis & sabuli. tan¬
rummodo excepto quadragesimali tempore semꝑ usus¬
mo illum uniquam uidit de lecto cum ceteris surgere
frib sed semper nocturnos uigilando pͣuenire ymnos.
eniam centenos psalmos. nonnumquam uero torum ex¬

Expanded text:
m a scapulis usque ad renes indutus est trogulo. Quiescebat vero in stratu super aggestum calcis et sabuli, excepto quadragesimali tempore: tununquam de lecto cum caeteris surrexit fratribus, sed semper nocturnos vigilando praeveniebat hymnos. et centenos
Abbreviated transcription (Latin):
tione dedissent. aspexit quod ille monachus qui ad ora¬
nonem stare non poterat a quodam nigro puerulo ꝑ
uestimenti fimbriam foris trahebatur. Tunc uenerabi
nasterii dixit patri. Numquid non aspicitis. qui istũ
tem foras monachum repperit. & eum pro cecitare cor¬
dis sui uirga percussit. Qui ex illo die nichil ꝑsuasioruis

Expanded text:
edissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patrixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum tem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ul
Abbreviated transcription (Latin):
um quodam tempore sc̃s benedictus a quodã
nobilissimo scam scł̃i dignitatem uiro exoraiꝰ¬
fuisset ut ad domum enis dignaretur per se¬
metipsum accedere quo uxorem eius & filium quẽ nuꝑ
enixa fuerat a doemonio quo grauissime parit᷑ uexaban¬
tur. sius scĩs meritis & orationib liberarer. & sc̃s domini
pro eo quod familiaris pro aliquib operib: ab eo religiose
gestis existeret ire non distulisset. beatus maurus qui tunc¬
coenobii ꝓcuratoris & administrarons. post ipsum funge¬

Expanded text:
 Quodam tempore S. Benedictus a quodam nobilissimo secundum saeculi dignitatem viro exoratus est ut ad domum ejus dignaretur per semetipsum accedere, quo uxorem ejus ac filium, quem nuper enixa fuerat, a daemonio quo gravissime pariter vexabantur suis sanctis meritis et orationibus liberaret. At sanctus Domini, pro eo quod ei familiaris pro aliquibus operibus ab eo religiose gestis existeret, ire non distulit, eosque coenobii procuratoris, post ipsum funge
Abbreviated transcription (Latin):
Intantũ autem exarsit nequitia eo: ut darent
corpus ipsius rapuerunt. S cum accepissent
pecuniam: quod facꝰtum fuerat tacere non po
tuerunt. Nam & illum surrexisse restati sunt.
se uidisse: et a uideis pecuniam accepisse. Hec
ideo ingessi. ne quis alit᷑ mentiatur: &s existim&s.
credendũ mendatiis iudeoꝵ. Cumq ꝑ lecta.
fuisset epistola: nero dixit. Dic michi petre:¬

Expanded text:
in tantum autem exarsit nequitia Judaeorum, ut darent in tantum autem exarsit nequitia Judaeorum, ut darent cipuli ejus corpus ipsius rapuerunt . Sed cum accepissent pecuniam, quod factutuerunt; nam et illum resurrexisse testati sunt se vidisse et a Iudeis pecuniam accepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis Iudeorum. Cumque perlecta fuisset epistola, Nero dixit: 'Petre
Abbreviated transcription (Latin):
recitar. Exemplar epistolȩ. Pontiuspilatus clau-¬
dio salutẽ. Nuꝑ accidit & quod ipse. ꝓbaui
iudeos ꝑ inuidiã se suosq posteros ihm crude¬
li condempnatione punisse. Demq cum ꝓmis¬
sum haberent patres eox. quod illis deus eorũ
mitteret de celo scmͣ suum. qui eoꝵ rex merito
diceretur: & hunc se ꝓmiserit ꝑ uirgine̾ mis¬
surum ad terras. Iste itaq me pͣside in iudea
hebreoꝵ deus cum uenisset. & uidissent enͣ ce-¬
cos illummasse. leꝓsos mundasse. paraliticos cu
ambulasse siccis pedib suꝑ undas maris. & multa
alia inirabilia fecisse: cum omnis populus iu-
de& dei filium illum esse dicerent. inuidia
contra eum passi sunt principes sacerdotum.
& tenuerunt eum et michi tradiderunt. Et a
lia pro aliis michi de eo mentientes: dixerunt
autem credidi ita esse: &. flagellatum tradidi il¬
lum arbitrio eoꝵ. Illi autẽ crucifixerunt enͣ: et
sepulto eo custodes adhibuerunt. Ille autẽ mi¬
litib meis custodientib die tertia resurrexit.

Expanded text:
recta. CAPUT X. Pontius Pilatus Claudio salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Judaeos per invidiam se suosque posteros crudeli condemnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis Deus eorum mitteret de coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur, et hunc se promiserit per Virginem missurum ad terras: istum itaque me praeside in Judaeam r deus cum esset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium diceret: invidiam contra eum passi sunt principes sacerdotum et tenuerunt eum et michi tradiderulia pro aliis mihi de eo mentientes dixerunt, autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum, et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem militibus meis custodientibus, die tertio resurrexit:
Abbreviated transcription (Latin):
tim inuolui & reponi cos iussit: faciens¬
hanc famam quod ussũ coesaris missi
bello ꝑsarum intͣfectus ẽ. Iouiniano
facto xpianissimo imꝑatore: aperte suͣt
eccłie: & c epit religio xpͣiana gaudere. Ore¬
mones autem ex obsessis corporib intra do¬
mun iohannis &. pauli. eiuebantur: con-¬
fitentes scãm passionem eorũ : ira ut unicus
silius terentiani qui eos nocꝰ te decollaunt.
uenir&. mnira domum sc̃&ꝵ & clamaret
ꝑoseius doemon. quod paulus et ioban¬
nes incenderent eum. Tunc terentia¬
nus ueniens ꝓstrauit se in faciem. clamãs
quod nesciens quid facet& homo paga¬
nissimus. qui iussum cesaris adimpless
Unde factum ẽ: ur dato nomine suo ꝓxi¬
mo die pasche ꝑciperet grãm xp̃i. Quod¬
lum in quo scoꝵ corpora requiescunt:¬

Expanded text:
timque involvi et reponi jussit; divulgans, quod jussu Caesaris missi bello Persarum interfectus est, Joviniano facto Christianissimo imperatore, apertae sunt ecclesiae, et coepit religio Christiana gaudere. Daemones autem ex obsessis corporibus intra domum Joannis et Pauli ejiciebantur, confitentes sanctam passionem eorum, ita ut unicus filius Terentiani, qui eos decollaverat, veniret intra domum sanctorum, et clamaret per os ejus daemon, quod Paulus et Joannes incenderent eum. Tunc Terentianus veniens, prostravit se in faciem clamans, quod nesciens quid faceret homo paganissimus, jussionem Caesaris adimplesset. Unde factum est, ut dato nomine suo, proximo die Paschae perciperet gratilum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩxerni dei. Et ideo scire te uolumus
quia numquã ad salutc̃ tuam. nũquã
ad culturã tuam. numquã ad palanũ
tuum uenimus. Quib ulianus ait. Decẽ
dieb a me dantur indutie: ut amiuͣ¬

Expanded text:
e in eis sunt. Et scire te volumus quia nunquam ad salutationem tuam, nunquam ad culturam tuam, nunquam ad palatium tuum veniemus. Quibus Julianus ait: Decem diebus vobis a me dantur induciae: deci
Abbreviated transcription (Latin):
rib xp̃i ꝑ continuũ annũ. Post etiã secessit
in heremum: ibiq a rautiano comite tẽplox.
cum cogeretur sacrificare & contẽpneret.
ꝑcussus gladio in corpore. xp̃i martirem
fecit: atq ita ꝑrexit ad dnmͣ gaudens cũ
triumpho. Cũi statim basilicã sui nominis
construxerunt: in qua exuberant benefitia
martiris exeo & nunc et usq in scła scł&. am̃¬

Expanded text:
ribus Christi per continuum annum. Post etiam secessit ribus Christi per continuum annum. Post etiam secessit in eremum, ibique a Rauciano comite templorum, cum cogeretur sacrificare, et contemneret, percussus gladio in corpore, Christi martyrem fecit, atque ita perrexit ad Dominum gaudens cum triumpho. Cui statim sui nominis basilicam construxerunt, in qua exuberant beneficia martyris, ex eo et nunc et usque in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
ut doemoniis plem. mox ut uisi fuissent ab
oculis eius mundarentur. Multaq in eo
erant sanitatis insignia. S cum a constantio
iulianus cesar factus eẽt: dedit lege̾ ut
xpͣiani nehil in hoc scło possiderent. Tunc
gallicanus habens in ostensi quatuor casas.
quarũ pensiones his oꝑib quib diximus
miistrabat. lta enim dmͣ habere meruit
defensore̾: ut quicũq ingrediebantur
malitiose aut ponerent titulos fisci. aut
exigerent pensiones. statim a diabolo re¬
plebantur: & quicũq actoꝵ eius e̾ẽt ex¬
actor. leꝓsus fiebat. Tunc interrogata doe¬
monia dederunt responsum. quod si sa¬
crificare coactus fuiss gallicanus: exacto.¬
res redituũ eius ista ꝑicula non inuitarent.
Et quoniã nullus audebat conuenire de
hoc scelere gallicanũ : mandauit ei iulia¬
nus cesar dicens. Aut sacrifica diis: aut dis¬
cede a finib italie. Statim relictis omnib
aleranariã petiit: & ibi iunctus ẽ confesso¬

Expanded text:
ut daemonibus pleni, mox ut visi fuissent ab ut daemonibus pleni, mox ut visi fuissent ab oculis ejus, protinus mundarentur: multaque in eo erant sanctitatis insignia. Sed cum a Constantio Julianus Caesar factus esset, dedit legem ut Christiani nihil in hoc saeculo possiderent. Tunc Gallicanus habens in Ostiensi pago quatuor casas, quarum pensiones his operibus quibus diximus, ministrabat; ita habere Deum meruit defensorem ut quicunque ingrediebatur in eas malitiose aut ponere titulos fisci, aut exigere pensiones, statim a diabolo repiebatur. Et quicunque actorum ejus esset exactor, leprosus fiebat. Tunc interrogata daemonia dederunt responsum, quod, nisi sacrificare coactus fuisset Gallicanus, exactores reddituum ejus ista pericula non vitarent. Et quoniam nullus audebat convenire Gallicanum de hoc scelere, mandavit ei Julianus Caesar, dicens: Aut sacrifica diis, aut discede a finibus Italiae. Qui statim relictis omnibus Alexandriam petiit, et ibi junctus est confesso
Abbreviated transcription (Latin):
cum uellet priuatus abscedere: rogatus
ab augustis consul ꝓcessit: & in fascib po¬
situs quinq milia seru& liberos ciuesq
romanos fecit. quib pͣdia domosq dona¬
uit. cunctasq facultates suas excepto nire
filiarũ distrabi ac donare pauꝑib iussit.
ac se in ostensi urbe manente sc̃o uiro cui
dam hilario nomine sociauit. Cuius habi¬
taculum ampliari fecit. ad ꝑegrin&. suscep¬
tionem: quam ipse plurims impendebat.
Huic adheserunt multi ex seruis eius quos
liberos fecit: & diuulgata est fama eius ꝑ
totam urbem. ita ut ab oriente & occidente
uementes uiderent uiruͣ ex patritio et con¬
sule qui erat amicissimus augustoꝵ lauan¬
tem pedes. pouente̾ mensam. aquã manib
effundentẽ. languentib sollicite ministran¬
nomine ȩccłiam fabricaret in porta quae
nuncusq laurentia nuncupatur. Rogatꝰ
autem ut ibi leuaretur episcopus nͣ consen¬
sit: s ex sua uoluntate ipse qui ordinaret᷑
elegit. Tantamq ei gratiã contulit deus:

Expanded text:
cum vellet privatus abscedere, rogatus ab Augusto consul processit: et in fascibus positus, quinque millia servorum liberos civesque Romanos fecit. Quibus praedia domosque donavit: cunctasque facultates suas, excepto jure filiarum, distrahi ac donari pauperibus jussit. Et se in Ostiensi urbe manenti cuidam sancto viro, Hilarino nomine, sociavit. Cujus habitaculum ampliari fecit ad peregrinorum susceptionem, quam ipse plurimis impendebat. Huic adhaeserunt multi ex servis suis, quos liberos fecit. Et divulgata est fama ejus per totum orbem, ita ut ab Oriente et Occidente venientes, viderent virum ex patricio, ex consule, qui erat amicissimus Augusto, lavantem pedes, ponentem memsam, aquam manibus effundentem, languentibus sollicite ministrannomine ecclesiam fabricaret in porta, quae nunc usque Laurentia nuncupatur. Rogatus autem ut ibi levaretur episcopus non consensit, sex ex sua voluntate ipse qui ordinaretur elegit. Tantam namque ei gratiam contulit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
eum: sed ipse uenit ad me. Abnegauit x pͣmꝰ
et in die iudicii ad commmunẽ iudicẽ̾ eum duco.
Sc̃s dei dixit. Denedictus dominus as m̃s: ñ de¬
flecte. populus iste manus de altitudine cali:
donec reddas manuscriptũ. Et conueitens se dix¬
it populo. Prigite manus in celum: clamanres¬
cum lacrimis kirieleyson. xpeleyson. Et stante
positũ est manib memorabilis patris nriͣ. et pastoris.
Suscipiens autẽ et grãs agens deo gauisus łacꝰtus ẽ
ualde: & corã omni populo dixit ad puerũ. Cog¬
noscis litreras has frͣ . Qui ait ad eum. Etiam sc̃e̾
dei: manuscripta mea ẽ. Et disrumpens manusc¬
riptam sc̃s basilius. ꝑduxit eum ad eccłiam. et¬
refugerauit omne populuͣ. Et docens puerũ ac
nistruens seu dans ei regulã decentẽ. reddidit
eum mulieri eius intacibili ore glonficantem
& laudante̾ dm̃ amen.

Expanded text:
eum, sed ipse venit ad me. Abnegavit Christueum, sed ipse venit ad me. Abnegavit Christuet in die judicii ad communem judicem eum duco. Sanctus Dei dixit: Benedictus Dominus Deus meus, non deflectet populus iste manus de altitudine coeli, donec reddas manuscriptum. Et convertens se dixit populo: Erigite manus cum lacrymis, Christe, Kyrie eleison. Et stante posita est manibus memorabilis nostri patris et pastoris. Suscipiens autem eam, et gratias agens Deo, gavisus factus est valde, et coram omni populo dixit ad puerum: Cognoscis litterulas has, frater? Qui ait ad eum: Etiam sancte Dei, manuscripta mea est. Et disrumpens manuscriptum sanctus Basilius, perduxit eum ad eccrefrigeravit omnem populum, et ducens puerum ac instruens, seu dans ei regulam decentem, reddidit eum mulieri ejus intacibili ore glorificantem et laudantem Deum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tore. cum lacrimis clamantes pro eo ki rr̃e¬
leison. Et mature cum omni multitudine po-¬
puli. accessit sc̃s ad puerũ: & tenens dext̾am
manuͣ eius. ducebat illum in scãm dei ecc¬
lesiam cum psalmis & ymnis. Et ecce diabo¬
liter appͣhendens puerũ. conabatur eum¬
rapere de manu sci. Et coepit clamare pu¬
er. Sceͣ dei aduua uame. Et tanta imꝓ¬
bus instantia aggressus ẽ ut etiam meꝰ¬
morabile̾ uiruͣ compelleret trahens pu¬
erum. Conuersus gͦ sc̃s ad diabolum
dixit. Imꝓbissime & animarũ corruptor.
pater tenebrarũ et ꝑditionis: non sufficit
tibi tua ꝑditio. quã te et eos qui sub te suͣt
affecisti. nisi etiam & dei mei temptes plas¬
ma ᷤ. Oiabolus autẽ dixit adillũ. Preui¬
dicas me basili: ita ut plurimi ex nobis au
Rẏmeleison. Sc̃s autẽ dixit ad eum. Incre¬
per te deus diabole. Qui respondens dix¬
it ad eum. Basili. p̾iudicas me. Non abi ego ad

Expanded text:
tore, cum lacrymis clamantes pro eo: Kyrie, etore, cum lacrymis clamantes pro eo: Kyrie, eleison. Et mature cum omni multitudine populi accepit sanctus puerum, et tenens dexteram manum ejus, ducebat illum in sanctam Dei ecclesiam cum psalmis et hymnis. Et ecce diaboliter apprehendens puerum, conabatur rapere eum de manu sancti. Et coepit clamare puer: Sancte Dei, adjuva me. Et tanta improbus instantia aggressus est, ut etiam memorabilem virum compelleret, trahens puerum. Conversus ergo sanctus ad diabolum, dixit: Improbissime, et animarum corruptor, pater tenebrarum et perditionis, non sufficit tibi tua perditio, qua te et eos qui sub te sunt affecisti, nisi etiam et Dei mei tentes plasma? Diabolus autem dixit ad eum: Praejudicas me, Basili. Ita ut plurimi ex nobis audKyrie, eleison. Sanctus autem Dei ait ad eum: Increpat te Dominus, diabole. Qui respondens ait ad eum: Basili, praejudicas me, non abii ego ad
Abbreviated transcription (Latin):
rum xpͣi signaculũ ac orans. reclusit eum
Et post paucos dies uisitauit eũ. ꝙ dicit.
Quomodo habes filiis. Dicit ei. Pater sce̾
alonge clamores eoꝵ audio & minas: s non
uideo eos. Et iterum dans ei escam & orans.
claudensq hostiũ abiit. Et quadragesi¬
mo die uenit. & dicit ei. Quomodo habes
fr̃o. Respondens dicit ad eu. Bene habeo
sce̾ dei. Uidi enim te hodie pugnare pro
it eum: & adduxit in dormitoriũ suum.
Mane aũtem facto. uocauit sacrum cle¬
rum. & monasteria. et omne̾ xp̃o amabi¬
lem populũ: & dixit eis. Filioli mei dilec¬
tissimi. omnes grãs agamus dnoͣ. Ecce eniͣ
ouem ꝑditã deb& pastor bonus in hume¬
ris reportare. et offerre eccłiȩ. Quappter
debitum ẽ & uos uigiliam facere nocte.
& postulare eius benignitate̾: ut nͣ uin-¬
cat corruptor animarum etiam in hoc
facto. Et alacrit᷑ populo coaggerato. ꝑ om¬
nem nocte̾ postulauerunt dm̃ͣ cum bono pas¬

Expanded text:
iterum signaculum ac orans, reclusit eum. iterum signaculum ac orans, reclusit eum. Et post paucos dies visitavit eum, et dicit: Quomodo habes, fili? Dicit ei: Pater sancte, a longe clamores eorum audio et minas, sed non video eos. Et iterum dans ei escam et orans, claudensque ostium abiit. Et quadragesimo die rediit, et dicit ei: Quo modo 661 habes, frater? Respondens dicit ad eum: Bene habeo, sancte Dei. Vidi enim te hodie in visu pugnit eum, et adduxit in dormitorium suum. Mane autem facto vocavit sacrum clerum, et monasteria, et omnem Christo amabilem populum, et dixit eis: Filioli mei dilectissimi, omnes gratias agatis Domino. Ecce enim ovem perditam debet pastor bonus in humeris reportare et offerre Ecclesiae. Quapropter debitum est et nos vigiliam facere nocte, ac postulare ejus benignitatem, ut non vincat corruptor animarum etiam in hoc facto. Et alacriter populo coaggerato, per omnem noctem postulaverunt Deum cum bono pas
Abbreviated transcription (Latin):
cipio usq ad fineͫ. consequenre̾ diaboli
Utiq uolo. s non ualeo. Dicit ei. Quare:
Respondit. Scripto abnegaui xpmͣ: et
ꝓfessus sum diabolo. Dicit᷑ ei. Non sit tͥ
cure. Denignus est ds̃ nrͣ. & recipiet te
poenitente᷑ : compatitur entͣ malitis
mñs. Et iactans se puella ad pedes sci.:
euangelice depͣcata est eum dicens. Dis¬
cipule xp̃i dei mi. quantũ potes
adiuua nos. Dicit ad puerum. Credis
saluari: Qui ait. Credo dne. adiuua
incredulitatẽ meam. Et continuo appͣ¬
hendens manũ eius. faciensq xp̃i sig¬
num in ipso & orans reclusit euͣ in uno
loco interions sacri ꝑiboli. Et dans eire¬
gulã: conlaborabat ei ꝑtres dies. Post
na sum dnẽ defectione. Sce̾ dei. ñ fero
pidationes. Tenentes emĩ manuscriptio¬
nẽ meam. causantur me dicentes. Tu ue¬
nisti ad nos: non nos ad te. Et dicit ei sc̃s.
Noli timere fili: tantum crede. Et dans
ei modicã aescam. faciensq super eum ite

Expanded text:
cipio usque ad finem consequentem diaboli cipio usque ad finem consequentem diaboli Utique volo, sed non valeo. Dicit ei: Quare? Respondit puer: Scripto abnegavi Christum, et professus sum diabolo. Dicit ei: Non sit tibi curae, benignus est Deus noster, et recipiet te poenitentem; compatitur enim malitiis nostris. Et jactans se puella ad pedes sancti, evangelice deprecata est eum dicens: Discipule Christi Dei nostri, quantum potes adjuva nos. Dicit ad puerum ssalvari? Qui ait: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Et continuo apprehendens manum ejus, faciensque Christi signum in ipso et orans, reclusit eum in uno loco interioris sacri periboli. Et dans ei regulam, colna sum defectione, sancte Dei. pidationes eorum. Tenentes manuscriptam meam, causantur me dicentes: Tu venisti ad nos, non nos ad te. Et dicit ei sanctus: Noli timere, fili tantum crede; et dans ei modicam escam, faciensque super eum Christi
Abbreviated transcription (Latin):
discens erratissimus inr euis. accurrit ad eã ͤ¬
contendens non haberi ita ueritatẽ. Illa ue¬
ro in consolationẽ ueniente suasibilib eiꝰ ser¬
monib dixit ad eum. Si uis michi satisfa¬
cere & misere anime meȩ: crastina ego & tu
unanimit᷑ eamus ad eccłiam. & corã me
participa incontaminat& mysterio: et
sic satisfacta ero. Lunc coacꝰtus. dixit ei
sententiã capituli. Continuo gͦ depone̾s
illa muliebre̾ infirmitatẽ. cucurrit ad scm̃.¬
& dixit ei. clamans. Miserere mei mise¬
rere sce̾ dei: miserere mei discipłe xpͣi.
quȩ cum doemonib causam egi. Misere¬
re michi:miserere ꝓpriͣ patre̾ non ha¬
benti. Et docuit eum reruͣ gestarũ ordi-¬
nẽ. Sc̃s autem dei uocans puerũ: scisci¬
tatus ẽ ab eo. si ista in bunc moduͣ se ha-¬
berent. Qui ad scmͣ cum lacrimis ait.
Etiam sce̾ dei: si ego siluero: oꝑa mea cla¬
mabunt. Et narrauit ei etiam ipse a pͥn¬

Expanded text:
discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam contendens non haberi ita veritatem. Illa autem in consolationem veniente suadibilibus ejus sermonibus, dixit ad eum: Si vis satis mihi facere et miserae animae meae, crastina ego et tu unanimiter eamus ad ecclesiam, et coram me participa incontaminatorum mysteriorum, et sic satisfacta ero. Tunc coactus dixit ei sententiam capituli. Continuo ergo deponens illa muliebrem infirmitatem, et ctem clamans: Miserere mihi miserae, sancte Dei, miserere mihi, discipule Domini, quae cum daemonibus causam egi; miserere mihi miserae proprium patrem non obaudienti. Et docet ei rerum gestarum ordinem. Sanctus autem Dei vocans puerum, sciscitatus est ab eo si ista in hunc modum se habent. Qui ad sanctum cum lacrymis ait: Etiam, sancte Dei, si ego siluero, opera mea clamabunt, et enarrat ei etiam ipse a prin
Abbreviated transcription (Latin):
defene uoluntati enis. aut seipsam exponere:
Concredens pater pͣcepit fieri de siderium pi¬
ellȩ. ne exiali se traderet morti. Et adduxit
sera. Mul tũ enim planges penitens in no-¬
inssimo. quando nichil habebis ꝓficere. Iniquo
igitur comugio facto. & diabolica facinorosica¬
te completa. ac modico completo temꝑore. de¬
signatus ẽ puer a quib dã non introi  re eccle-¬
siam. nec appropinquare immortalib & uiuifi¬
cis mỹsteriis: & dicunt miserȩ conuigi eius. Scis
quia uir tuus quẽ elegisti non est xpͣiͣanus. s
pegrinus fidei & alienus s Tenebrarũ ergo
pit discerpere seipsam ungulis. & ꝑcutere
pectus acclamare. Nemo non obediens pa¬
rentib salis fuit umquã. Quis anñtia¬
bit patti meo meã confusionẽ S. Heu mi¬
chi miserȩ. in quantã ꝓfunditatẽ ꝑditiois
descendi. Cur nata sums. Et nara. cur con¬
tinuo rapta non fui d̃. Ista gͦ lamentari eam

Expanded text:
deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, concredens pater praecepit fieri desiderium puellae, ne exitiali se traderet morti. Et adduxit sera; multum enim planges poenitens in novissimo quando nihil habes proficere. Iniquo ergo conjugio facto, et diabolica facinorositate completa, ac modico transeunte tempore, designatus est a quibusdam puer non introire in ecclesiam, neque appropinquare immortalibus et vivificis mysteriis. Et dicunt miserae 660 conjugi ejus: Scis quia vir tuus, quem elegisti, non est Christianus, sed peregrinus fidei et alienus? Tenebrarum ergo pit discerpere seipsam ungulis, et percutere pectus ac clamare: Nemo non obediens parentibus salvus fuit unquam. Quis annuntiabit patri meo meam confusionem? Heu mihi miserae, in quantam profunditatem perditionis descendi! Cur nata sum, et nata continuo rapta non fui? Ista ergo lamentari eam
Abbreviated transcription (Latin):
ruptor. draco tortuosus. misit qui sunt suꝑ forni¬
is. Ostende in me unigenitã tuam pat̾num amo¬
rem: & coniunge me puero quem amo. Si autẽ
hoc non uis facere. uidebis me post modicũ mori¬
entẽ amara morte: & sermonẽ dabis ꝓme in die
iudicii deo. Pater autẽ cum lactimis dicebat.
Heu michi peccatori: quid conuenit miserȩ filie
mee s. Quis meum thesaurũ furatus ẽ. Quis me¬
am inquinauit filiam s Quis dulce lumen ocu¬
loꝵ meorũ extixit. s. Ego te cȩlesti uolebã nube¬
& in canticis et yͥmnis spu̾alib ponere festinaba
et per te saluari sꝑabam: tu aute in amore̾ lasci¬
cum dolore ad inferos: neq nobilitatem parentũ
purans que a patre dicebantur: instabat clamãs.
Nater mi. aut fac desideriu meu̾: aut post mo-¬
dicũ morientẽ indebis me. Pater autẽ in magna
defectione factus. ac immensurabilitate trstitie
absortus. & amic&. consiliis credulus. horraniũ eum

Expanded text:
ruptor draco tortuosus misit qui sunt super forniruptor draco tortuosus misit qui sunt super forniis, ostende in me unigenitam tuam paternum amorem, et conjunge me puero quem amo. Si autem hoc non vis facere, videbis me post modicum morientem amara morte, et sermonem dabis pro me in die judicii Deo. Pater autem cum lacrymis dicebat: Heu mihi peccatori, quid convenit miserae meae filiae? quis meum thesaurum furatus est? quis meam iniquavit filiam? quis dulce lumen oculorum meorum exstinxit? Ego coelesti te volebam nube et canticis spiritalibus canere Deo festinabam, et per te salvari sperabam, tu autem in amorem lascicum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem parentum putans quae a patre dicebantur, instabat clamans: Pater mi, aut fac desiderium meum, aut post modicum morientem videbis me. Pater ergo in magna defectione factus, ac immensurabilitate tristitiae absorptus, et amicorum consiliis credulus, hortantium ei
Abbreviated transcription (Latin):
li auxiliũ. Et continuo astiterunt ei principes
potestatis tenebrarũ: & spiritalia nequitię. Et
appͣhendentes etrantẽ. cum gaudio magno dipi¬
runt illu ubi erat diabolus. & ostenderunt ei ipsi
sedentẽ in sede alta. & in circuitu eius malignita¬
tis spiitus stantes. Et suscipiens inissas a male¬
fico litteras: dixit ad misetũ. Credis in me s. Qua
ait. Credo. Et abnegas xpm̃ tuũ ᷤᷤ. Qui respon¬
dit. Ab nego. Dicit ei diabolus. Perfidi estis uos
xpͣiam: & quando quidẽ opus me habetis. uenitis
nignissimus ac clementissimus. suscipit uos.
ẜ fãc michi manuscriptã xp̃i tui & baptisia¬
us abrenuntiationẽ uoluntariã: et quȩ in me
est in scła uoluntariã ꝓfessionẽ. & quod mecum
sis in die iudicũ condelectans michi in pͣparatis
aetͣnis tormentis: & ego statim desideniũ tuum
adimpleo. Qui disposuit ꝓpria manu scriptũ
sicut quesitus fuit. Statim autẽ animarũ cor¬

Expanded text:
li auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei principes li auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei principes potestatis tenebrarum spiritalia nequitiae, et apprehendentes errantem cum gaudio magno, duxerunt eum ubi erat diabolus, et ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et in circuitu ejus malignitatis spiritus stantes, et suscipiens missas a malefico litteras dixit ad miserum: Credis in me? Qui ait: Credo. Et: Negas Christum tuum? Qui respondit: Nego. Dicit ei diabolus: Perfidi estis vos Christiani, et quando quidem opus me habetis, venitis , qui est benignus ac clementissimus, et suscipit vos. Sed fac mihi manuscriptam Christi tui et baptismatis abrenuntiationem voluntariam, et quae in me est in saecula voluntariam professionem, et quia mecum sis in die judicii condelectans mihi in praeparatis aeternis tormentis, et ego statim desiderium tuum adimpleo. Qui disposuit propria manu scriptum sicut quaesitus fuit. Statim autem animarum cor
Abbreviated transcription (Latin):
chi faciã. Et ait ad eum. Abrenuntias xp̃o in
scripto s. Orxit ei. Etiam. Iniquitatis autẽ oꝑa¬
tor dicit ei. Si misto paratus extiteris: coõꝑator¬
tibi fiam. Qui ait ad eum. Paratus sum: tan¬
tum consequar desideriũ meu̾. Et faciens iniqua¬
tatis nimistͣ epłam ad diabolũ: misit ad illum
habentẽ sensũ istum Quoniam quidẽ mi dñe
& ꝓcurator oportet festinate me a xp̃ianꝙ. ieli¬
gione abstraere. & tuȩ adducere uoluntan. ut
multiplicetur pars tua. misi tibi hunc qui pre¬
sentes meas defert luteras. cupiditate in puella
exarsum : & postulo eum actionẽ istaͬ consequi
ut & in isto glotier. et cum multa a lacritate congie¬
gem placitores nios. Et dans ei epłam dixit. Ua¬
de scđm talem horam noctis: et sta suꝑ monumꝰ¬
tum genuilis. & exalta cartã in aere: & astabun
tibi qui debent re ducere diabolo. Qui alacrita
hoc faciens. iactauit miserã uoce̾: inuocans dialo¬

Expanded text:
ihi faciam. Et ait ad eum: Abrenuntias Christo in ihi faciam. Et ait ad eum: Abrenuntias Christo in scripto? Dixit ei: Etiam. Iniquitatis autem operator dicit ei: Si in isto paratus exstiteris, cooperator fiam. Qui ait ad eum: Paratus sum, tantum consequar desiderium. Et faciens malignitatis minister epistolam ad diabolum, misit ad illum habentem sensum istum: Quoniam quidem, mi domine et procurator, oportet festinare me a Christianorum religione abstrahere, et tuae adducere voluntati, ut multiplicetur pars tua, misi tibi hunc qui praesentes meas defert litteras, cupiditate in puellam exarsum, et postulo eum actionem istam consequi, ut et in isto glorier, et cum multa alacritate congregem placitores tuos. Et dans ei epistolam dixit: Vade secundum talem horam noctis, sta super monumentum gentilis, et exalte chartam in aere, et astabunt tibi qui debent ducere te diabolo. Qui alacriter hoc faciens, jactavit miseram vocem invocans diabo
Abbreviated transcription (Latin):
factus ab eo ꝑfectoꝵ miracu¬
lorũ. et successor sedis post
obitum iam dictȩ memorie
apostolicȩ basilii. uir mirabilis & in omni
uirtute decoratus. enarrauit michi quia se¬
nator quidã fidelis nomine ꝓterius abiit ad
scã et uenerabilia loca. ĩbi filiã suam conse¬
crare. ac in uno de beneactionalib domib mo¬
nasteri& mittere: atq sacrifitiũ deo offerre uo¬
lens. S ab mitio homicida diabolus. inudẽs
diuine uoluntati: mouit unum de suis ser¬
uis. & incendit ad puelle amorẽ. Is autẽ cum
fuisser huiusmodi inchoationis indignus et
non audens appropinquare ad ꝓpositũ. allo¬
quitur unũ ab ominandoꝵ. inca̾ntatoꝵ:. ꝓmit.¬
tens se si meruerit dominari ipsi puelle. mus¬
tam ei tribuere auri quantitatẽ. Maleficus
uero dixit ad eum. Ohomo: ego in istud pr¬
ualere non ualeo: sed si us muto te ad meum
ꝓeuratore᷑ diabolũ: & ipse ꝑfitiet uoluntatem¬
tuam. Qui ait ad eum. Quecuma dixeris i¬

Expanded text:
factus ab eo perfectorum miraculorum, et successor sedis post obitum jam dictae memoriae apostolicae Basilii, vir mirabilis, et in omni virtute decoratus, enarravit mihi quia senator quidam fidelis, nomine Proterius, abiit ad sancta et venerabilia loca, et ibi filiam suam consecrare, ac in uno de bene actionalibus domibus monasteriorum mittere, atque sacrificium Deo offerre volens. Sed ab initio homicida diabolus, invidens divinae voluntati, movit unum de servis suis, et incendit ad puellae amorem. Is autem cum fuisset hujusmodi inchoationis indignus, et non audens appropinquare ad propositum, alloquitur unum abominandorum incantatorum, promittens se, si meruerit dominari ipsius puellae, multam ei tribuere auri quantitatem. Maleficus vero dixit ad eum: O homo, ego in istud non praevaleo, sed si vis mitto te ad meum procuratorem diabolum, et ipse perficiet tuam voluntatem. Qui ait ad eum: Quaecunque dixeris m
Abbreviated transcription (Latin):
eum leuari in eculeo: ut ꝑ tormenta poruisset
eius consensum ad sacrificandũ idolis euerte
linus consulanis dixit ad offitium siuiiͣ. Ouci¬
te eum ad palmam: &. nolite eum decollare.
supinum deponite: & terra atq lapidib ob¬
ruentes eũ dimitite. Quod cum factum adim¬
plessent. deus sibi uitalẽ ita martire̾ consẽcra¬
uit. ut sacerdos apollinis qui hoc consiliuͣ pau
cipitatus a diabolo in flumine. exspirauit. Scͣs
autem uitalis gloniosus martir xp̃iͣ uixta rauen¬

Expanded text:
eum levari in equuleo, ut per tormenta, ejus consensum ad sacrificandum compelleret. linus consularis dixit ad Officiarium: Ducite eum ad palmam, et nolite decollare, supinum deponite, et terra atque lapidibus obrutum, ibi dimittite. Quod cum fuisset impletum, Deus sibi sanctum Vitalem ita martyrem consecravit, ut sacerdos Apollinis qui hoc consilium Paulipitatus a diabolo in flumine, exspiravit. Sanctus autem Vitalis gloriosus martyr Christi, ju
Abbreviated transcription (Latin):
mia tormenta decollandus ueniret ad pal
clamauit uitalis dicens. Holi noli ursicine
medice. qui alios curare consuesti. teipsũ
etͣne mortis iaculo uulnerare uiss. Et qui
per passiones nimias. uenisti ad palmã. co¬
ens hec ursicinus genu posuit: & spicula¬
cit. Statmq ipse uitalis corpus martiris
rap̾iens. intra rauennatium urbẽ sepeli¬
uit. Et cum omni honore martirii debita¬
psit. Quem paulinus consularis ideo max¬
ime teneri mandauit. non tantũ quantũ
contempsit ad eum uenire. quantũ hoc qđ¬

Expanded text:
mia tormenta decollandus venisset sanctumia tormenta decollandus venisset sanctuclamavit S. Vitalis dicens: Noli, noli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, te ipsum aeternae mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimias venisti ad palmam, coens haec sanctus Ursicinus, genu posuit, et spiculacit. Statimque sanctus Vitalis corpus martyris rapiens, intra Ravennensium urbem sepelivit cum omni honestate martyri debitapsit. Quem Paulinus consularis ideo maxime teneri mandavit; non tantum quia contempsit ad eum redire, verum q
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dum altitudine terra cooꝑtan archam
inuemes. Quam archam suꝑius exaltabis.
& in nomine eꝙ ȩccłiam fabricabis. Cũq
ab eo nomina requirerẽ: dixit michi. Ad
omnes ꝑ cireuitĩ fr̃s. & coepos urbiuͣ uicina¬
rum. referens u nuersa que uiderĩ & que
audieriͣ. Ipsis coam positis. primo ego tͣre
miserat paulus. Quam aꝑientes inuenimꝰ
quasi ipsa hora positos scoͬs miro odore fra¬
glantes. Ad quotũ caput libellũ inuenimꝰ
scorum corpora cum filio meo rapui et sepe¬
liui. Quoꝵ mat ualeria & pater uitalis¬
dicti sunt: quos uno ortu geminos genue¬
runt: & unum ꝓtasiuͣ alium geruasuiͣ
uocauerunt. Quoeu̾ pater uitalis militans
arte medicuͣ. natione liguriũ. post nimia
tormenta capitalẽ accepisse sententia᷑. lo¬
cus aute̾ ubi decollabantur xpiͣani. hoc
habebat uocabulum. ut diceretur ad pal¬
mam: eo quod arbores antique palmae
illic e̾e̾nt. Igitur cum ut diximus post ni¬

Expanded text:
pedum altitudine terra coopertam arcam pedum altitudine terra coopertam arcam invenies, quam arcam superius exaltabis, et in nomine eorum Ecclesiam fabricabis. Cumque ab eo eorum nomina requirerem, dixit mihi: Ad omnes per circuitum fratres et episcopos urbium vicinarum, referens universa quae videram, quaeque audieram, ipsis coram positis, primus ego terrae miserat Paulus: quam aperientes, invenimus quasi in ipsa hora positos 485 sanctos, miro odore flagrantes. Ad eorum caput libellum invenimus, sanctorum corpora, quae cum filio meo rapui, sepelivi. Quorum dicti sunt. Quos uno ortu geminos genuerunt: unum Prothasium, alterum Gervasium vocaverunt. Quorum pater Vitalis militans arte medicum, natione Ligurium, post nimia tormenta capitalem accepisse sententiam locus autem ubi decollabantur Christiani hoc habebat vocabulum ut diceretur, ad Palmam, eo quod arbores antiquae palmae illic essent: ille igitur, ut diximus, post ni
Abbreviated transcription (Latin):
grauedinẽ patiens. loqui cum eis non poterã.
S. quia ut dixi pars in me somni incũbebat.
qui me ad eor. interroganionẽ uerbuͣ ꝓferre
non sinebat. Plene autem me uigilante
uisio eorũ ab oculis meis elapsa eͣ. U̾. nde fac̾
ficatio demonum eẽt. abscederet: si uero
ueritas ee̾t. plenius appareret. Ad impetͣn¬
dum uero que poscebam a dnoͣ. augm̃taui
ieuiniũ. Similiq modo canente gallo. orantes
mecum iuuenes apparuerunt. Tertia uͦ nocͥ¬
te defecto ieiuniis corpore. non dormienti s
stupenti. cum quedam tertia apparer&. ꝑsona
quę similis ee̾̃t beato paulo apło. cuius uultuͣ¬
me pictura docuerat. intantũ ut ipse mecuͣ
illis tacentib loqueretur dicens. Isti sunt qui
le concupiscentes. in medio hac mediola¬
nensi urbe ꝑ decem annos in dei seriitio
ꝑdurantes ad hoc ꝑtingere meruerunt.
ut xp̃iͣ martires fierent. quor. corpora in eo
loco muenies in quo stas et oras. Ouodecim

Expanded text:
gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: sed quia, ut dixi, pars in me somni incumbebat, quae me ad eorum interrogationem verbum proferre non sineret. Plene autem evigilanti visio eorum ab oculis meis elapsa est. 3. Factum esficatio daemonum esset, abscederet: si vero esset veritas, plenius appareret. Ad impetrandum vero quae poscebam a Domino augmentavi jejunium: similique modo, canente gallo, orantes mecum iidem juvenes apparuerunt. 4. In tertia vero nocte, defecto jejuniis corpore, non dormienti, sed stupenti, cum quadam mihi tertia apparuere persona, quae similis erat beato Paulo apostolo, cujus me vultum pictura docuerat, in tantum ut ipse mecum, illis tacentibus, loqueretur dicens: Isti sunt qui le concupiscentes, in media hac Mediolanensi urbe per decem annos in Dei servitio perdurantes, ad hoc pertingere meruerunt, ut Christi martyres efficerentur. Quorum corpora in eodem loco invenies, in quo stas et oras. Duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
M BROSTUS. seruus
xpiͣ fr̃ib per omnem ita
studuerit dare gratis
erat. subtratisse
argintur. cũ
noluerit tradere omnib quod ipse non celan¬
dum accepit. Unde & psalmographus uati¬
cinatus est dicens. Iustitiam tuam non ab¬
scondi in corde meo: ueritatem tuam et salu
tare tuum dixi. Non celaui miscđiam tuam:
a concilio multo. Et pro hoc oꝑe quasi uicis¬
situdine̾ a deo postulans adiecit. Tuautẽ do¬
mine ne longe facias auxilium tuu̾ a me. qua¬
si deo diceret. Sicut ego feci alios miscđdiam in¬
uenire. ita & ipse non patiaris longe fieri
miscdđias tuas a me. Apenamus ergo cur ista
pͣmisimus: ut uros animos qui pie de deo sen¬
titis & creditis. de inuentione sc̃&. corporum
ticipem. in oratione posito. ita michi somnꝰ
obrepsit. ut nec uigilans aperte. nec dormiẽs
integre. uiderẽ apertis oculis mecũ duos ui¬
uenes ephebos. uestib aandidissimis. id est
colobio &. pallio indutos. caliculis caltiatos.¬
& manib extensis orantes. Nullam quidem

Expanded text:
MBROSIUS servus Christi fratribus per omnem Italstuduerit dare gratis,erat, subtraxisse arguitur, cum noluerit tradere omnibus, quod ipse non celandum acceperit. Unde Psalmographus vates canit: Justitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatem tuam et saluNon celavi misericordiam tuam in concilio multorum . Et pro hoc opere quasi vicissitudinem a Deo postulans adjecit: Tu autem, Domine, ne elonges misericordiam tuam a me . Quasi diceret Deo: sicut ego feci alios misericordiam invenire, ita et ipse non patiaris longe fieri misericordias tuas a me. Aperiamus ergo cur ista praemisimus, et vestros animos qui pie de Domino sentitis et creditis, de inventione sanctorum corporum ticipem, in oratione positum ita me somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. Nullam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mino. usq in pͣsentem diem. U aleria autem
comunx enis. dum uellet corpus sciͣ uitalis
sep e admonita ẽ. ne scmͣ corpus a malo ho¬
mine bene positum uiolaret. Ipsa autẽ cũ re¬
ens. siluano sacrificantes incurrit. Qui cũ cam
deponentes de saumario hortarentur secum¬
me et dicentes. Hos tibi pͣbemus offiti¬
um. tu ingredere hostium castra: & dex¬
ia leuaq gladium tenens euaginatum
respice quousq ꝑuenias ad tegem ip¬

Expanded text:
m usque in hodiernum diem. 11. Valeria autem conjux ejus, dum vellet corpus sancti Vitalis isionibus saepe admonita, ne sanctum corpus a malo homine bene positum violaret. Sed illa in inylvano sacrificantes incurrit; cumque eam deponentes de sagmario hortarentur deeum, et dicentes: Nos tibi praebemus officium, tu ingredere hostium castra, et dextra laevaque gladium tenens evaginatum, respice quousque pervenias ad regem ip