comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Suta quippe est spes huiꝰ mũdi
quia om̃ia que hic amantur
tum festinatione arescunt q̃
ergo in hortisħitat oꝑtet ut
sponsum uocem suã andire
delectatitr q̃m desiderat qina
amiti ascrittant. indelicet oẽs
electi tri ut ad celestem pa¬
triam reniuistant ũba uite

Expanded text:
uippe est spes hujus mundi, quia omnia, quae hic amantur, cum festinatione arescunt: Quae ergo in hortis habitat, oportet ut sponsum vocem suam audire delectatur, quem desiderat; quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui ut ad coelestem patriam revi
Abbreviated transcription (Latin):
Testis mendax. Qui se deo secure testã
obedientiam suã desidena uintere
satagit ꝑ iustitiam iuditis postuit
toriam palmam ꝑcipit.
qmͣuis ip̃o domino redarguente no
ator respitiente se dño mox penitẽ¬
do correrit. quod negando deliquid
totum contempnet ut eiꝰ nomẽ
strib̾etur in ceł erusq memoria ĩt
scõs atq angelos figetur et̾na.

Expanded text:
t, etc. Qui se Deo servire testatur, obedientiam sua desideria vincere satagit, per justitiam judicis postmodum victoriae palmam percipit.-- quamvis ipso Domino se redarguente, noator, respiciente se Domino mox poenitendo correxit, totum contemneret, ut ejus nomen scriberetur in coelis, ejusque memoria inter sanctos atque angelos figeretur aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa humani tñ affec¬
dis ⁊ menibra ei tropica
locutione ascribuntur
ut scdm capatitatem
uram conformentur e¬
ioquia ditrina legũt᷑
enim inscͥpturis oculi
dñi anres manus. os
pedes. ira furor ⁊ huius¬
modi cum simplex na¬
dira num quã tetipiat
uarietatem nec uera
unitas diuisionẽ. Mt¬
tiplitia uero ⁊ drũsa inꝰ
⁊ idem oꝑatur. Sñ mu¬
tabis eõs ⁊ mutabñt᷑.
Tu aut̃ idem es. ip̃e ⁊ ãni.

Expanded text:
omnia: humani tamen affectus et membra, ei tropica locutione ascribuntur, ut secundum capacitatem nostram conformentur eloquia divina. Leguntur enim in Scripturis: oculi Domini, aures, manus, os, pedes, ira, furor, et hujusmodi, cum simplex natura nunquam recipiat varietatem, nec vera unitas divisionem. Multiplicia vero et diversa unus et idem operatur: Unde: Mutabis eos, et mutabuntur: tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
bestis falsus. Redarguerat
eum qui tm̃ ũba sectabã
minc illimi redarguit
qui ũbum dominice ati¬
toritatis male int̃pretan¬
do cornimpit quod mł¬
ta septꝰ iterantur. confir¬
matio est ut̾ ioseph ed
quod sermo sit dei ⁊ ue¬
lotis compleatur.

Expanded text:
estis falsus. Redarguerat eum qui tantum verba sectabatur, nunc illum redarguit qui verba Dominicae auctoritatis male interpretando corrumpit. Quod multa saepius iterantur, confirmatio est, ut Joseph ait, eo quod sermo sit Dei, et velocius compleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
non est bonum. Qui dicunt impio iustꝰ es
Qui arguunt laudabuntur ⁊ super
eos ueniet beneclictio. labia ileosculabit᷑

Expanded text:
non est bonum. Qui dicunt impio: Justus Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabit
Abbreviated transcription (Latin):
patrem significat creatura dõi¬
minum consitetur uirtus pa¬
trem nouit pͥntipium. iit inpͥ¬
ntipio urarum suarum ut ip̃e
ait. Ego sum uia que ducit ad¬

Expanded text:
Patrem signat. Creatura Dominum confitetur, charitas Patrem nominat principium; vel in principio viarum suarum, ut ipse ait, Ego sum via, quia
Abbreviated transcription (Latin):
morat sapĩa alt̾natim disꝑit¬
tans de int̾emptione egiptio¬
rum ⁊ correctione israelitarũ
quia illi deo repugnantes ⁊ in
satrõe subito ꝑterunt. hii ũo¬
correcti ⁊ disciplinati oĩo diui¬

Expanded text:
morat sapientia alternando disputans de internecione Aegyptiocorreptione Israelitarum, quia cum illi Deo repugnantes et in satione subito perierunt. Iscorrecti et disciplinabili
Abbreviated transcription (Latin):
pudititie amatores sunt qui
semꝑ inuigis montium uł in
ũticib arboꝵ morantur ⁊ comũ.¬
sationem frigiunt hominum
dum in mundo corpe positicõ¬
ũsationem ħnt in cͥelis incolatꝰ
sui ⁊ patrie sibi ꝑmille memore
tandam confidit ⁊ in eodẽ alioᷤᷤ
Inforaminib infide uel inta¬
patitate in qua fideles locati
tarum sic apłi eadem fide et eis

Expanded text:
pudicitiae amatores sunt, qui semper in jugis montium, vel in verticibus arborum morantur, et conversationem fugiunt hominum, dum in mundo corpore positi, conversationem habent in coelis, incolatus sui et patriae sibi promissae memoretandam confidit, et in eodem alios gignit. In foraminibus. In fide, vel in capacitate, in qua fideles locati torum, sic apostoli eadem fide et eis
Abbreviated transcription (Latin):
de ubis eiis mano est panis menilatii. Nonlaborate
ut aliteris s prudentie tne pone modum. ne engaᷤᷤ
Otuos tuos acd ouessouanon potes hre quna tati¬
umt sbipennai quasi aquile ⁊ uoiabunt in celũ.

Expanded text:
de cibis ejus: in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes: quas non potes habere: quia facient sibi pennas quasi aquile et volabunt in celum.
Abbreviated transcription (Latin):
mittas eam. Custodi illam quia est ma uita
tua. Ne delecters semitis impioꝵ. Nec tibi placeat maloꝵ
nia fuee ab ea nec transseas perillam lecłma ⁊ desere eam
noͣn emm cdorumnt mii male fecennt ⁊ raptir sompmis

Expanded text:
mittas eam: custodi illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus
Abbreviated transcription (Latin):
dei niditia ⁊ inuestigabilesi¬
as. nec audetinde auquid temĩe
ioqui uł scrib̾e s tẽꝑate de his
disputans non cãm ⁊ modum
diuino consrtio manifestũ di

Expanded text:
Dei judicia, et investigabiles vias, nec audet inde aliquid temere loqui vel scribere: sed temperate de his disputans, non causam, sed modum divino consilio manifestum di
Abbreviated transcription (Latin):
mortant hiomo sim hominib ⁊ ex genere
terre iius qui ptior fattus est ⁊ iuentrema¬
tris figuratus sum caro lecem mensĩum tẽpe
coagulatus sum si sangumẽ ex semme hõis¬
⁊ delestamento sõmpmi conuemientis. At
ego natus accepi commuem aẽrem ⁊ simi¬
uocem similem omnib eiuisi pͣlorans. in
inuolumentis nutritus sum. ⁊ curis mag¬
nis. Hemo entͣm exregib alicł ħuit nati¬
uitatis mitium. Umis eigo introitus est oĩ
taui ⁊ clatus est michi sensus ⁊ inuoraui et

Expanded text:
mortalis homo, similis omnibus, ex genere terreno illius, qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro; decem mensium tempore coagulatus sum in sanguine ex semi delectamento somni conveniente, et ego natus accepi communem aerem, et in simivocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus tavi, et datus est mihi sensus: et invocavi, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quia qiticquid inimita¬
te fidei deo offertur apd̾
dñ recipititr quiciruid
etma impietati depittat᷑
Magnus fit in ecca sonꝰ¬

Expanded text:
Quia quidquid in unitate fidei Deo offertur, apud eum recipitur; quidquid extra, impietati deputatur. Magnus fit in Ecclesia son
Abbreviated transcription (Latin):
ien m̃. Cum acthnc iunior sum pͥusquam ober¬
rem quesi sapientiam palain inoratione mea
mis inquitam eam. ⁊ ssorebit tamqͣum p̃cox
uua. letatum est cormeaum in ea ambulaũ¬
pes mens ier restum a inuentrite mea inuesti¬
gabam eam.Inclinaui molice aurem meaᷤᷤ¬

Expanded text:
i cum adhuc iunior sum priusquam oberrem quaesivi sapientiam palam in oratione mea mis inquiram eam defloriet tamquuba: letatum est cor meum in ea. Ambulabus iter rectum: a iubentute mea investigabam illam. Inclinabi modice aurem mea
Abbreviated transcription (Latin):
mił cotitlie defitiendo ad
mortem tendit. Mortem
enĩ infermim uocat qr
mors carnis pͥmi pect̃i ui¬
dicta est sicrit infernus
circuindari ⁊ humantim
dic̃e solatium a deo q̃rit
adiutorium a quo est õe
bonum cui atccibuit ꝙ
libratus abimicił.

Expanded text:
nis quotidie deficiendo ad mortem tendit. Mortem enim infernum vocat, quia mors carnis, primi peccati vindicta est, sicut infernus circumdari, et humanum deesse solatium, a Deo quaerit adjutorium, a quo est omne bonum, cui attribuit quod liberatur ab inimicis.
Abbreviated transcription (Latin):
Tunt omnis popłs. Cumm
offitium eccastitum per
ministros altharis agit᷑
in memoriam dĩ xp̃i po¬
pulus ad landem det pro¬
uocatus ꝑsteruit se inifa¬

Expanded text:
Tunc omnis populus, etc. Cum officium ecclesiasticum per ministros altaris agitur in memoriam Christi, populus, ad laudem Dei provocatus, prosternit se in fa
Abbreviated transcription (Latin):
Gp̃c in organo diuĩsi soni
Bisccepantia elementa ser¬
uato sure natitre ad trea¬
toris uolntatem flecͥtũt
Non eiũ treaturam sibi
condichit contrariam s¬
ꝑ tliitina uoluntati sue
R. iinde estiman ⁊ c̃. homines .i. et

Expanded text:
 in organo diversi soni discrepantia elementa servato jure naturae ad Creatoris voluntatem flectuntur: non enim creaturam sibi condidit contrariam, sed per omnia voluntati suae m. Unde aestimari, etc. Homine
Abbreviated transcription (Latin):
Biuit campꝰ florib orn¬
atur ita mundiis in ea
uotitra ⁊ fide decorat᷑.
se laudat sponsam ita
Situt lilium nõ pot̃
spinis comꝑari inter
quas sepe exoritur eo¬
dem modo prima mea
suꝑ om̃s filias .ii. est.

Expanded text:
ut campus floribus ornatur, ita mundus mea notitia et fide decoratur.se, laudat sponsam, ita: Sicut lilium non potest spinis comparari, inter quas saepe exoritur: eodem modo proxima mea super omnes filias lilium est.
Abbreviated transcription (Latin):
puestꝰ sunt ecͣcaꝵ ut in ex¬
ordio desid̾et quispiã m
uirtutt̃ umbra considere
ut ad eum ueniat corpꝰ
enus ex quo umbranas¬
titur. Iõ ⁊ natiuitas dñi¬
ih̃u ab unbra cep̃ ⁊ in
ũitate finititr sicut dt̃¬

Expanded text:
us sunt Ecclesiarum, ut in exordio desideret quispiam in virtutum umbra consedere ut ad eum veniat corpus ejus, ex quo umbra nascitur: ideo et nativitas Jesu ab umbra coepit, et in veritate finitur. Sicut d
Abbreviated transcription (Latin):
Sirut liliũ. Tu requiem
queris ⁊ landes loctuli s¬
cito quia tandidior tribu¬
lationum auileis esfit̃is
⁊ mator est frustus p̃dita¬
ꝯmatib tms integritas tã¬
qmͣ spinis pitngitur ut cͣc
hostes suos ingilans excer¬
ceatur. donet emmens tã¬
qͣm llntm incaptre spon¬
si su candore ip̃o decoret᷑.¬

Expanded text:
ter filias. Tu requiem quaeris et laudes lectuli. Recordare quod candidior tribulationum aculeis efficieris; et major est fructus praedicagmatibus ejus integritas tanquam spinis pungitur, ut contra hostes suos vigilans exerceatur, donec eminens, tanquam lilium, in capite sponsi sui, candore ipso decoretu
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. uñgua autemsapieñtinm est sanitas.  abiũm ue¬
titatis firmĩm erit imꝑpetuum. qui autem testis est rẽpen¬
tiuis contmnat linguam menclatii. Polus in corde cognã¬
tium mala qui antem patis meunt consilia sequitur eos
gauchium O on conuss abit uistum quicquid ei accidenit

Expanded text:
scientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacem. Dolus in corde cogitantium mala: qui autem ineunt pacis consilia, sequetur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit
Abbreviated transcription (Latin):
nificat sicut ⁊ nomine suo ⁊ regno
parifito regnum xp̃i ⁊ eccłie de quo
multiplicabitur erus imꝑium et
regni eius non erit sinis. Suꝑ soliũ
danil ⁊ suꝑ regnum eius .s. sicut

Expanded text:
nificat, sicut et nomine suo regno pacifico, regnum Christi et Ecclesiae; de quo: Multiplicabitur ejus imperium, et regni ejus non erit finis. Super solium David, et super regnum ejus sedebit
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Unus ex aĩe motib amorem quo
utimur bene si sapientiã ⁊ ũitatem ame¬
miis maie aut̃ si catnem aut sanguinẽ
uu igitur ut spũalis audi spũaliter ama¬
tonia ũba cantari ⁊ disie motũ aĩe tue
⁊ naturał amoris incencliitm ad melio
limi affetens etiam mei oris attactum.
suscipiat .i. int̾oganteni me de uia sali¬
ts au̾diat ⁊ etudiat ⁊ utraq unĩ fatiens
osculum ꝑatis afferat
num enecat ꝑuilos.

Expanded text:
cant. Unus ex animae motibus amor est, quo bene utimur, si sapientiam et veritatem amemus, male autem, si carnem aut sanguinem. Tu igitur, ut spiritualis, audi spiritualiter amatoria verba cantari, et disce motum animae tuae, et carnalis amoris incendium ad meliolum afferens, etiam mei oris attactum suscipiat; id est, interrogantem me de via salutis audiat, et utraque unum faciens, osculum pacis afferanum enecat parvulos.
Abbreviated transcription (Latin):
Noli esse non nittutem humili¬
tatis abhorret s antoritatem fir¬
mani contra cxpugnatores ũtra¬
derident innocentium simpliti¬
tatem. qiib tñ debitum hono¬
rem conferre debemis s uon ccͣ
deum uł contra mandata eius imĩĩ
omnes honolate frat̾ntatem dili¬
gite deum timete regem honorifi

Expanded text:
Noli esse, etc. Non virtutem humilitatis abhorret: sed auctoritatem firmam contra expugnatores veritaderident innocentium simplicitatem: quibus tamen debitum honorem conferre debemus, sed non contra Deum, vel contra mandata ejus. Unde, Omnes honorate, fraternitatem diligite, Deu
Abbreviated transcription (Latin):
siliantur ut subnertat te in foueam. In ocunis fu¬
is latrimatur mimicus ⁊ simuenerit tempus nõ
satiabitur sangnine. Siincutrerint tibi malaĩ¬
nemes erm illic pͥorem. In onilis suis lacrimatar
mimitus ⁊ quasi acdiuuans inffotabit plautas ua

Expanded text:
sidiatur ut subvertat te in foveam in oculis suis lacrimatur inimicus et si invenerit tempus non satiabitur sanguine si incurrerint tibi mala invenies eum illic priorem in oculis suis lacrimatur inimicus et quasi adiuvans suffodiet plantas
Abbreviated transcription (Latin):
nus ecc̃am. Iuxta nsim uotabuloꝵ tres fecit
libros ꝓũbia in quo libro docet ꝑuulos non
tam etate qmͣ sapientia de equanimi cõũsa
nectioris etatis ad contemptum caducoꝵ. Can
de solo amore dei ut reqiiescat nit̃ brathia sp̃i¬
in hiis ꝓferisse uident ad theoritam usq¬

Expanded text:
us Ecclesiam. Juxta numerum vocabulorum, tres fecit libros: Proverbia, in quo libro docet parvulos non tam aetate quam sapientia, de aequanimi conversavectioris aetatis ad contemptum caducorum; Cade solo amore Dei, ut requiescat inter brachia sponin his profecisse vident, ad theoricam usq
Abbreviated transcription (Latin):
Uallatus liliis cum oĩa
circumquaq obstaimus.
ris quia ⁊ exemplo uite
mimitunt alios ⁊ decorãt
In ebore enĩ candor notat᷑.¬

Expanded text:
Vallatus liliis. Cum omnia circumquaque obstruimus. ris, quia et exemplo vitae muniunt alias, et decorant. In ebore enim candor notat
Abbreviated transcription (Latin):
Dum sponsus laudat guttur
sponse illa intemgeni ingut¬
ture uerbum ꝑ quod salus dã
inuindo resignans de magno
amore ũ bum dei penssare ud¬
iens capit uerba ab ore spõsi
ille uino optimo comꝑauit.¬
Dilecto quod in ore meo dilest̾¬
ũbum posint tante est subli¬
mitatis ꝙ nec ꝑ alium quani
ꝑ ip̃m sponsum mundo posuit
pͣdicari. qͣuia non est aliusin¬
cito inꝑfectione scĩe ꝑ ficit ⁊
libenter passionem su̾stinuit
membraꝰ eodem modo.
Ego pͥus exul a deo ab ommi er¬
rore ad enm conũsa sint  ut cr¬
uis ⁊ domestica ⁊ ip̃e pͥꝰ humão
generi reatus ad me est cõuer¬
sus naturam mee mortalita¬
tis inclutus.

Expanded text:
Dum sponsus laudat guttur sponsae, illa intelligens in gutture verbum, per quod salus datur mundo, designari: ex magno amore verbum dispensare volens, rapit verba ab ore sponsi, ille vino optimo eaVerbum, quod in ore meo dilectus posuit, tantae est sublimitatis, quod non per alium quam per ipsum sponsum mundo debuit praedicari: quia non est alius incito in perfectione scientiae profecit, et libenter passionem sustinuit, membra non eodem modo.Ego prius exsul a Deo, ab omni errore ad Deum conversa sum, ut civis et domestica, et ipse prius humano generi iratus ad me est conversus, naturam meae mortalitatis indutus.
Abbreviated transcription (Latin):
Olor ingntcure uox p̃sen¬
dis doctrine. In odore fama ab¬
sentis designatur ⁊ ideo uino
illa pp̃t̃ flagrantiam uir¬
tutum. ħ malis ob suauita¬
tem abseutis fame cõꝑatur.

Expanded text:
Odor in gutture, vox praesentis doctrinae. In odore fama absentis designatur: et ideo vino illa propter fragantiam virtutum, haec malis ob suavitatem absentis famae comparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Odor malis guttur inno
comꝑatur quia malaex
nouitate uimim exue¬
tustate laudem conseq̃t
etĩe ip̃i fame qmͣ de illa
pot̃ audientium sermo¬
q disseminare.

Expanded text:
Odor malis, guttur vino comparatur: quia mala, ex novitate, vinum ex vetustate laudem consequitEcclesiae ipsi famae quam de illa potest audientium sermo disseminare.
Abbreviated transcription (Latin):
patina. Ininferiorib afpersa ẽ
ł destiꝑ pulcra est ⁊ fruct̾rige¬
rit. sic ecͣca in t̾ra asꝑsos collerat
labores s sꝑerat in celorͤeaccep¬
turam p̃mium palma cõser¬
uat fona sit etͣca uariante se¬
culi statu cadem tenet fidei
les ht. doctores tam discrete
p̃dicantes non est cui mĩtis
est donum meum qui ascẽ¬
di inpalmam .i. dedi ecc̃e au
gientum uirtutum dones
ad ꝑ fectum ueniant ⁊ app̃hẽ¬

Expanded text:
palma. In inferioribus aspera est, sed desuper pulchra est, et fructum gerit. Sic Ecclesia in terra asperos tolerat labores, sed sperat in coelo se accepturam praemium. Palma conservat folia: sic Ecclesia, variante saeculi statu, eadem tenet fidei les habet doctores, tam discrete praedicantes, non est tui meriti, sed donum meum, quia ascendi in palmam, id est, dedi Ecclesiae augmentum virtutum, donec ad perfectum veniat, et appre
Abbreviated transcription (Latin):
Om quasi insistendũ¬
est ad comũsationẽ inde¬
oꝵ qr tam pulcra con¬
iuntio est secutura et
qr pro eis maxime pas¬
sus sum qr eos saiuan

Expanded text:
 Quasi, insistenduest ad conversionem Judaeorum, quia tam pulchra conjunctio est secutura, et quia pro eis maxime passus sum, quia eos salvan
Abbreviated transcription (Latin):
mbilicus .i. infirmitas nr̃emo¬
ułͣ caucem dinimi u̾bi portigit er¬
ranti ut a deo remimeratore uł¬
sapientiam expetit hoc trater
non est torno sactuis quia opus
litatis engende ad deum fecit sed
t̾renan mercedem requitit.
tis fructus bonoꝵ quib ppetu
latior. in sũmo angustior excres¬
cit. sit ⁊ in nr̃is actionib que
qͣnto altioris sunt m̃iti tanto.
pautiores sui oꝑis inueniunt
In inferiori plures sunt oparii
multi de pollonib elemosinas
tubruint paiuii sunt qui pollõe ᷤ¬

Expanded text:
mbilicus. Id est, infirmitas nostrae movel calicem divini verbi porrigit erranti, ut a Deo remuneratore sapientiam exspectet: hujus crater non est torno factus, quia opus litatis erigendae ad Deum fecit, sed terrenam mercedem requirit. tis, fructus bonorum operulatior, in summo angustior crescit. Sic et in nostris actionibus, quae quanto altioris sunt meriti, tanto pauciores sui operarios inveniunt. In inferioribus plures sunt operarii. Multi de possessionibus eleemosynas tribuunt, pauci sunt qui posse
Abbreviated transcription (Latin):
Quid indebis. Dum ecͣca monet
sinagogam ip̃e redemptor annriẽ
ortamentis illuis se effectum da¬
turum ꝑmittit. helias em̃ ⁊ enoc
nuulis douũtendis non laboratẽt
nisi diuinis scͥpturis ⁊ apłicis tes

Expanded text:
ulamite. Dum Ecclesia monet Synagogam, ipse Redemptor annuens hortamentis illius, se effectum daturum promittit. Elias enim et Enoch in illis convertendis non laborarent, nisi divinis Scripturis et apostolicis tes
Abbreviated transcription (Latin):
ram regis suscipitint sunt pre¬
cordiafidelium. iana que nit̃¬
gitur ut indum̃tum regis effi¬
titur. est humilitas inpatiẽdo
que runcta est canalib qñ cõ¬
stanti corde uittus humilitatt
⁊ contintia dñici cruoris memo¬
ria ad touerantiã aĩatur.

Expanded text:
ram regis suspiciunt, sunt praecordia fidelium. Lana quae intingitur, ut indumentum regis efficiatur, est humilitas in patiendo, quae juncta est canalibus, quando constanti corde virtus humilitatis, et continua Dominici cruoris memoria ad tolerantiam animatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Posst̃ mat̾no tritici elemo¬
sine quas pauꝑib eroga¬
mus intelsigi ⁊ bene post
craterem membra sponse
dare signetut quod ⁊ de
corꝑrau ⁊ sp̃ali refectione
pot̾est accipi. In aꝑtis est
doctrina poculum in mis¬
teriis est panis

Expanded text:
Possunt in acervo tritici eleemo quas pauperibus erogamus, intelligi, et bene post craterem membra sponsaedare signetur, quod et de corporali et spirituali refectione aeque potest accipi. In apertis est doctrina poculum, in mysteriis est panis
Abbreviated transcription (Latin):
Quam pulcii. In p̃missis descͥptiõib̾
est descensus a superiorib ad infe
membroꝵ. In hat cõmendantur
⁊̃ inferiora ⁊ abiuferiorib ascen¬
ditur ad suꝑtiora ut ostendatur
quod illa ecca innonissimo ex
illis aute reprobis conuocata ha¬
bebit tũ memibra suꝑiorib ut̃
inparia in qria fit mentio greᷤ¬
sunm ciuia non motto futira
s ad tertamen ꝑcessuram pͥmã
płcritudinem ex tertamĩe ostẽ¬

Expanded text:
us. In praemissis descriptionibus est descensus a superioribus ad infemembrorum. In hac commendantur etiam inferiora, et ab inferioribus ascenditur ad superiora; ut ostendatur, quod illa Ecclesia in novissimo, ex illis ante reprobis convocata, habebit tamen membra superioribus non imparia; in qua fit mentio gressuum, quia non in otio futura, sed ad certamen processura, primam pulchritudinem ex certamine oste
Abbreviated transcription (Latin):
expinsus deꝑadiso homo cotidiañ
laborem ne defitiat excercet. Cõpu¬
lit eum. os .s. qñ citm serpente io¬
cutus est. est qũ uetitum tetigit
ut exilium longum cum labore suf
suimi compellit quia nectẽ ħt fa
cere bona queditit.

Expanded text:
expulsus de paradiso homo quotidianum laborem, ne deficiat, exercet. Compulit enim os suum, quando cum serpente locutus est, quando vetitum tetigit, ut exsilium longum cum labore suff compellit, quia necesse habet agere bona, quae dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
reatiura enim tua t̾ibi scõri leser¬
uens extandescit inter mentum aduͣers
innuistos ⁊ lenior fit ad benefatienclum ꝓ
hiis qui inte confictunt. Proꝑtẽr hoc
⁊ tũt omni᷑a transfigutata omnium nit¬
ttiui gre tue cleseriniebant acluoluntatẽ¬

Expanded text:
creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Nestignim cordis. Qma multi simũ¬
lati ⁊ ficti sdo difficile inuenitir in
quo tor ⁊ faties i. cogitatio ⁊ oꝑatõ
atꝙ doctrina in bono conuemant
eum aut̃ hoi inuenies da glam¬

Expanded text:
estigium cordis boni. Quia multi simulati et ficti: ideo difficile invenitur in quo cor et facies, id est cogitatio et operatio atque doctrina, in bono conveniant: cum autem hoc invenies, da gl
Abbreviated transcription (Latin):
Quia bonum᷑ nomẽ
⁊ bonam nitam utilẽ
eẽ p̃dixit ⁊ occultantes
scientiam rephendit
suadet utreuertant᷑
ad studium docendt qr
non est bontra nrreue¬
rent̃ ⁊ moberlientens
eẽ suo doctori. Uñ ão¬

Expanded text:
Quia bonum nomen et bonam et vitam utilem esse praedixit, et occultantes scientiam reprehendit, suadet ut revertantur ad studium docendi, quia non est bonum irreverentem et inobedientem esse suo doctori.
Abbreviated transcription (Latin):
It nistitie quo ingrecli debeaᷤ
diligenter edisce ⁊ itimetis
que agere disponis sollititus
ad quem sinem sint uentrita
p̃uide hoc est enim palpebtaᷤ
recta indentium oculoꝵ tri¬
os p̃cedere gressis. Bonum opꝰ
um sit meclitando p̃ uide.¬
Ne declines ⁊ c̃. Dextra uia bõa
sinrstra accipitur᷑ reproba. Nõ
ergo dextra ma ambulare s ad
simstram decliuare phibemus
Declinat enĩ ad siustram qrꝵ ĩ¬
quis uult arrogare quod i̾t
est. Beclinat a dextris qui de
suis nirib p̃siuit. Declinat
ad sinistram qui p̃ sua fra¬
guirate despat se posse fal

Expanded text:
 justitiae, quo ingredi debeas, diligenter edisce, et in cunctis quae agere disponis sollicitus ad quem sint finem ventura praevide. Hoc est enim palpebras recta videntium oculorum tuos praecedere gressus, bonum opus, um sit, meditando praevidee ad sinistram. Dextera via bona sinistra accipitur reproba. Non ergo dextera via ambulare, sed ad dexteram declinare prohibemur, declinat enim ad dextram qui inqui sibi vult arrogare, quod justus est, declinat ad dexteram qui de suis viribus praesumit, declinat ad sinistram qui pro sua fragilitate desperat se posse sal
Abbreviated transcription (Latin):
qui recte uidentur¬
quia recta intentioẽ¬
non fatiunt a deo qͥ
ior respicit pranum¬
credebatir bona õ
ergo diligentia cordiᷤᷤ
munditiam serria q
ad eius examen mo¬
modissciendum ut¬

Expanded text:
qui recte vivequia recta intentinon faciunt, a Deo, qui correspicit pravumcredebatur bona. diligentia cordis munditiam serva, ad ejus examen momodis sen
Abbreviated transcription (Latin):
pĩgnus tenemus. Uñ ip̃e ait.¬
adũsis carere que inp̃senti sĩt
ħ et̃ne sapientie ꝑceptione leta¬
ri quod est in has uita uolunta¬
tẽ dñi cognoscere ⁊ infutitro eiꝰ
uisione ꝑfrui.

Expanded text:
pignus tenemus, unde etadversis carere in praesenti, sed aeternae sapientiae perceptione laetari. Quod est in hac vita Domini voluntatem cognoscere, et in futuro ejus visione perfrui.
Abbreviated transcription (Latin):
tia sapientie qus sua suꝑnis sa¬
cunt. supra sellam aut̃ quia ia¬
chdram p̃dicationis sibi usutpãt u
ħ est enim catħdra pestilentte in
excelso urbis loco dat uocem su¬
excelsis ũtitib dat uocem suam
s illa in sublimitate inttutum
ag̾e ⁊ iam scłi huiꝰ transsire citiꝰ
uelle atq ad et̾nampatriã festi

Expanded text:
 sapientiae, quae sua superius sacunt. Super sellam autem, quia cathedram sibi praedicationis usurpat. Haec est cathedra pestilentiae, inexcelso urbis loco. Dicit de sexcelsisque verticibus dat vocem suam; sed illa in sublimitate virtutum, agere, viam saeculi hujus transire citius velle, atque ad aeternam patriam festi
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ plenitudo quos deꝰ
excelsus ordinauit i
p̃dicationem eange¬
li illustrarent. hii in
ũbis sct̃t in doctrina
uere fidei ꝑmauentes
expectant niditĩ dei

Expanded text:
 plenitudo, quos Deus excelsus ordinavit, ut praedicatione Evangelii illustrarent. Hi in verbis sanctis et in doctrina verae fidei permanentes, exspectant judicium Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mił auditor in auri auree¬
comꝑatur quia dũ libẽt̃
increpanti ac docenti aurẽ¬
accomodat iam se ad ꝑti¬
piendam claritatem sa¬

Expanded text:
is auditor inauri comae, quia dum libenter increpanti ac docenti auraccommodat, jam sepiendam claritatem sa
Abbreviated transcription (Latin):
Detestatur hypoitisim cũ
malus se bonum eẽ simu¬
lat cooꝑiendo andam ma¬
litiam. in quia .s. nõ estpĩ¬
guedo taritatis ut miscdĩe.¬

Expanded text:
Detestatur hypocrisim, cum malus se bonum esse simulat cooperiendo aridam malitiam, in qua scilicet non est pinguedo charitatis vel mise
Abbreviated transcription (Latin):
rent suꝑbi gigantes ipes oibis t̾raium ad
ratem consuigiens remisit seculo semen nati¬
uitatis qͣue m tͣa¬
ent hub̾nata Gẽne¬
tlictrim est enim lign¬
ꝑ quots fit iustitia. per
mantis antẽ quocl fit¬

Expanded text:
rent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae mat gubernata beneictum est enim lig quod fit iustitia per manus autem quod fit
Abbreviated transcription (Latin):
es te parcere facis. inrtutem enim osten¬
dis tu qui non cͣreclis eẽ inuirtute con.¬
a traclucis. Quautem ilnator uiitnoͤ

Expanded text:
s te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consm traducis tu autem dominator virt
Abbreviated transcription (Latin):
simplex aut rusticus qui arcanã
sapientte comp̃hende nequid s
tũ exempla sapientium uiuen¬
do sectattir iure int̾ sapientes
nunierabitur.
Amicus stultoꝵ ⁊ c̃. qui stultos a
non quia homines sunt s pp̃t̾
stultitiam qr mĩmi sunt uel
histriones uł hunismodi non:
ut instruendo corrigat amat
s ut fauendo det̾iores effittat li¬
tet sapiens indeatur stultoꝵdã
pnatione tenebitur.

Expanded text:
simplex aut rusticus, qui arcana sapientiae comprehendere nequit, si tamen exempla sapientum vivendo sectatur, jure inter sapientes numerabitur. Amicus stultorum. Qui stultos, non quia homines sunt, sed propter stultitiam, quia mimi sunt, vel histriones, vel hujusmodi, non ut instruendo corrigat, amat, sed ut favendo, deteriores efficiat: licet sapiens videatur, stultorum damnatione tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
num eui. aluina sigñ
liei festi luminate quod minuitur incon¬
sñmatione ¶eniis sitłm nomen etus est
crescens aclmirabiliter inconsũmatione
ias castroꝵ mexcelsis in fitmamento celireᷤᷤ¬
muminans mexcelsis clñs. inuer biĩ stabt

Expanded text:
num aevi a luna signum diei festi luminare quod minuitur in consummatione mensis secundum nomen eius est crescens admirabiliter in consummatione vas castrorum in excelsis in firmamento caeli remu
Abbreviated transcription (Latin):
limi affetens etiam mei oris attactum.
suscipiat .i. int̾oganteni me de uia sali¬
ts au̾diat ⁊ etudiat ⁊ utraq unĩ fatiens
osculum ꝑatis afferat
num enecat ꝑuilos.

Expanded text:
lum afferens, etiam mei oris attactum suscipiat; id est, interrogantem me de via salutis audiat, et utraque unum faciens, osculum pacis afferanum enecat parvulos.
Abbreviated transcription (Latin):
post te. hucusꝙ uox expͦt¬
antium incarnatidnem
saiuatoris ⁊ dona ip̃iꝰ com¬
endantium. hinc subinf¬
dur uox illoꝵ qui post
temꝑa incarnationis ad
sidem uenertint. Illa ut
ueniret ⁊ osculum asfer¬
ret rogabat ħ non ad se
quod quia ꝑ se fi̾ non pꝰ
se conspicit᷑: eiusducat᷑
implorat ad q̃m ueni¬
re desscerat.

Expanded text:
post te. Hucusque vox exspectantium incarnationem Salvatoris, et dona ipsius commendantium: hinc subinfertur vox illorum, qui post tempora incarnationis ad fidem venerunt. Illa ut veniret, et osculum offerret rogabat; haec non ad se quod quia per se non posse fieri conspicit, ejus ducatum implorat, ad quem venire desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
poss intransquillitate p̃atis domino sobo¬
emi educare desiderat. At ip̃e inp̃senti eã
crebris ꝑsecutionib excercet quo mundior
adet̾̃na ꝑueniat. ne si ꝑspera contingant
Omnes aĩe motiones muũsitatis condi¬
tor dẽ creauit ad bonitm s usu nr̃o sepe

Expanded text:
 in tranquillitate pacis Domino sobolem educare desiderat. At ipse in praesenti eam crebris persecutionibus exercet, quo mundior ad aeterna perveniat, ne si prospera contingantOmnes animae motiones, universitatis conditor Deus creavit ad bonum: sed usu nostro saepe
Abbreviated transcription (Latin):
dei consideramus qmia
uix ꝑuam notictã in¬
de percipimus.
Ita ordinauit deus oĩa
ut que stbi udentur
eẽ contraria conem¬
ꝑ claritateni siderum
potentiam ostendit
treators s magis de¬
cor ecc̃e inuirtutib
⁊ miratulis scõꝵ extel¬
lentiam manifestat
redemptoris qui spler¬
doie suo illustrat tre¬
dentes ⁊ ardore inditii
pumiet peccõres. Uude
subiungit. sol ĩ aspec

Expanded text:
Dei consideramus, quia vix parvam notitiam inde percipimus. Ita ordinavit Deus omnia, ut quae sibi videntur esse contraria, conr claritatem siderum, potentiam ostendit Creatoris, sed magis decor Ecclesiae, in virtutibus et miraculis sanctorum, excellentiam manifestat Redemptoris, qui splendore suo illustrat credentes et ardore judicii puniet peccatores. Unde subjungit: Sol in aspec
Abbreviated transcription (Latin):
toto orbe collectam deus in unã sibi domum fabritauit
qmͣ sp̃s suis carismatib consecrauit. Que fabritata qinia inta¬
iitatis manine fundamĩto oꝑante ip̃o consistit. Recte sub
est scdo ꝑentes inde filii. post domestrit qui ⁊̃ st boni funt
ilus filiis p̃ponendi sunt scdm hoc in eSangłio ad cu¬
ius dilectionem ꝓpum poñ

Expanded text:
nctus; quam Ecclesiam de toto orbe collectam, Deus in unam sibi domum fabricavits suis charismatibus consecravit. Quae fabrica, quia in charitatis maximae fundamento ipso operante consistit, recte subdest; secundo, parentes; inde filii, post domestici, qui etiam, si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt. Secundum hoc in Evangelio ad cujuscunque dilectionem, p
Abbreviated transcription (Latin):
łtite.iam supradictis confortataĩ
amorem d̾i ita ardet ut p̃ nimio
amore uł penis mlatis langor tat¬
nis inmineat.

Expanded text:
lcite. Jam supradictis confortata, ita in amorem Dei ardet, ut prae nimio amore vel poenis illatis languor carnis immineat.
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑsonas sponsum ⁊ sodaies ip̃ius sponsam
⁊ adholescentulas cum ea alia asponso. alia
dicuntur a sponsa nonnuila auiuentulis
quedam a sodalib sponsi. Gongrint̃ qmip¬
pe est ut inmuptiis at adoiescentu lartan
multitudo cum sponsa iuenum turba
cum spõso. Sponsum xp̃m intellige spõ¬
sam ect̃am sñ matula ⁊ iuga angelos u̾o
intllige asnicos sponsi adolescentule st̃
spõsaꝵ mapientium tirba. iuxta modũ
quendã salutem adepte . Ex hoc aut̃ libͦ
Gentiles sibi cpitalamiun uendicauert̃
⁊ istuit geñts catmen assumptum ẽ a eil¬

Expanded text:
personas, sponsum et sodales ipsius, sponsam et adolescentulas cum ea. Alia a sponso, alia dicuntur a sponsa: nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est ut in initiis sit adolescentularum multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Sponsum, Christum intellige, sponsam Ecclesiam sine macula et ruga. Angelos vero, intellige amicos sponsi. Adolescentulae, sunt sponsarum incipientium turbae, juxta modum quemdam salutem adeptae. Ex hoc autem libro Gentiles sibi epithalamium vindicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tuis esto u᷑e iox ⁊ onnis mͣfirmitas non occu¬
nt tibi splendidum inpanib benẽdicent labia multor et te¬
stimomium ueritatis illius fidele in nequisstmno pane mur¬
murabit cutitas ⁊testimoninm nequitte islius uerum est.
ingentes muino noli ꝓuocare. multos enim extermmau
uinum ignis ꝓbat fercum durum sic ninum corda suꝑboꝵ
aiguet iebrietate potatum equa unta hominib uinum in¬
sobrietate. si bibas illul moclerate eris sobrius. que estinta

Expanded text:
tuis esto velox et omnis infirmitas non occurret tibi splendidum in panibus benedicent labia multorum et testimonium veritatis illius fidele in nequissimo pane murmurabit civitas et testimonium nequitiae illius verum est diligentes in vino noli provocare multos enim exterminavit vinum ignis probat ferrum durum sic vinum corda superborum arguet in ebrietate potatum aequavit in vita vinum hominibus si bibas illud moderate eris sobrius quae est vita
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Abonił ordinata.
recto mtnere ⁊ tiniẽs
deum clespiritur ab
eo: Qui infami grã¬
clitur uia In ore stu¬
iti uirga suꝑbie labi¬
a sapientium custo¬

Expanded text:
. recto itinere et timens deum despicietur ab eo qui infami graditur uia. in ore stulti uirga superbiae: labia sapientium custo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pater bonus filium ⁊ discipulũ
magist᷑ catholicusne ad miquita¬
tem deflectat sollicitus enudit.
stulti ꝑ namloquium humiles
quos despitiunt affligunt s hii
ꝑ doctrinam sapientium ne deci¬
piantur se muniunt.

Expanded text:
 pater bonus filium, et discipulum magister catholicus ne ad iniquitatem deflectat sollicitus erudit. stulti per vaniloquium humiles, quos despiciunt, affligunt; sed hi per doctrinam sapientium, ne decipiantur, se muniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ duitem me dacen ⁊ senem fatitru
⁊ insensatum ¶ Iue muiuentute tua
non congregasti quomodo inuenies
insenectute tua quam spenosum cani¬
tie niclitium ⁊ p̃bitens cognosc̃e consi-¬

Expanded text:
 divitem mendacem et senem fatuum et insensatum in iuventute tua non congregasti et quomodo invenies eam in senectute tua quam speciosum canitiae iudicium et presbyteris cognoscere consi
Abbreviated transcription (Latin):
celestes per quam st̃t non solum
euadrnt s enam aties suꝑant
malignoꝵ. dum quoidam ab
ercore uel nstus retrahũt que
omĩa a p̃latis dependent qiia
ab eis resistendi eiemplum et

Expanded text:
elestis, per quam sancti non solum evadunt, sed etiam acies superant malignorum: dum quosdam et ab errore vel vitiis retrahunt: quae omnia a praelatis dependent, quia ab eis resistendi exemplum et
Abbreviated transcription (Latin):
Oculi tuui Alia laus sponse speti¬
spũalia dona noĩe columbe designatut. Colũba felle caret rostͤ
non ledit. In caũnis petrarũ indifticat. alieuos pullos nutrit. Iuxͣ
fluenta manet meltora grana eligit genutitm ꝑ cantri redd̃
bregatin uolat. alis se defendit. iusum recuꝑat. ita scriuxta
fluenta doctrine sedentes melioressententias eligunt. homi

Expanded text:
Oculi tui. Alia laus sponsae specispiritualia dona nomine columbae designantur. Columba felle caret, rostro non laedit, in cavernis petrarum nidificat, alienos pullos nutrit, juxta fluenta manet, meliora grana eligit, gemitum pro cantu reddit, gregatim volat, alis se defendit, visum recuperat. Ita sancti juxta fluenta doctrinae sedentes meliores sententias eligunt, homi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sub sole iustitie ⁊ nõ exclix¬
di oppiuationem que con¬
tendit postquã de hoc scło
inigrauerimus ⁊ offende p̾¬
se creaturas rationales et

Expanded text:
 sub sole justitiae; et non excludi opinationem, quae contendit, postquam de hoc saeculo migraverimus, et offendere posse creaturas rationabiles, et
Abbreviated transcription (Latin):
Si illiꝰ refecimus ad matrem di¬
cimus intemꝑe annuntiamꝰ
si ad filium resurrectionis q̃ p̃¬
de gentib coiũsa nam tante
sit ꝑfectionis ut iudeis ũsa ii¬
ce p̃dicet. ⁊ sponsum laudet
ip̃a quoq dĩgnam landes re¬
compensationẽs a spõsaᷤ retip̃.¬

Expanded text:
Si illius referimus ad matrem, dicimus in tempore annuntiationis: si ad fidelium, resurrectionis, quae prde gentibus conversa jam tantae sit perfectionis, ut Judaeis versa vice praedicet et sponsum laudet: ipsa quoque dignam laudis recompensationem a sponso recip
Abbreviated transcription (Latin):
uit singula ꝑcurcanus capi¬
lli sunt᷑ spõtanei pauꝑes ge¬
ne sũm p̃lati dentes it̃o ge¬
narum alii. inferiores plati
notari plaritas cogitationũ.
que om̃s ad unũ finem cele¬
stis bom tendunt. unde eap̃¬
is equantur que animalia

Expanded text:
 singula percurramus. Capilli, sunt spontanei pauperes. Genae, summi praelati. Dentes vero genarum, alii inferiores praelanotari pluralitas cogitationum, quae omnes ad unum finem coelestis boni tendunt. Unde capreis aequantur
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum ꝑ hoc quod inp̃¬
senti lectulo saiomonis qͥesco
⁊ ad futurum lectulum festi
fecit quod̾dam ferculũ .i. qͦs
de loco ad locum ferret siu ubi
ita muniuit me ⁊ hoc fecit ꝑfͤ¬

Expanded text:
Non solum per hoc, quod et in praesenti in lectulo Salomonis quiesco, et ad futurum lectulum festinfecit quoddam ferculum, id est quod de loco ad locum ferret sui verbita munivit me: et hoc fecit
Abbreviated transcription (Latin):
idolatriam clitimtur. Maxima
cogitauit quomodo transsiret
fu̾ttui nauem fabricans scdmn
artis sue ꝑittã non honoratĩ¬
lum qui hant sibi dedit scĩam
⁊ innocet ydolum ꝙ simili arte
⁊ maiori uanitate formauit
bum enĩ maior sit qui fecit qͥ
ꝙ fit fasturam suam adorate
insamre est.
btum sicto uestigio tranidunit
dei patentia ⁊ iordanis aquas di¬
uisit ut t̃torem muit̾et gentib
ext̾minandis fidelib quoq int̾
icłi fluctis ⁊ ꝑsecutiones p̃patat
semitam fidei ⁊ constantie ut
transseant illesinet est humaĩ
solati opus ubi deus ostendit
bi inp̃senti consułet ut eius uo¬
luntati deseruret. Sñ noe attha

Expanded text:
olatriam dicuntur. Maxima cogitavit quomodo transiret fluctus, navem fabricans secundum artis suae peritiam, non honoret illum qui hanc sibi dedit scientiam, et invocet idolum, quod simili arte et majori vanitate formavit. Cum enim major sit qui fecit quam quod fit, facturam suam adorare insanire est. brum sicco vestigio traduxit Dei potentia, et Jordanis aquas divisit, ut terrorem incuteret gentibus exterminandis, fidelibus quoque inter saeculi fluctus et persecutiones, praeparat semitam fidei et constantiae, ut transeant illaesi, nec est humani solatii opus, ubi Deus ostendit bi in praesenti consuleret, ut ejus voluntati deserviret. Unde Noe arcam
Abbreviated transcription (Latin):
muñib ip̃i uos excollimus sed
te meinores ꝑ omĩa qͣnta pieta¬
te aust̾itatem legis grã fidereq¬
gelice mitigare dignatus eł iõ
non in nobis s in te exultabimꝰ.
qr recti om̃s diligirnt ⁊ te suꝑ
omĩa diligendum didicertiñt.

Expanded text:
muneribus ipsi nos extollimus, sed te: memores per omnia quanta pietate austeritatem legis, gratia fidei evangelicae mitigare dignatus es: ideo non in nobis, sed in te exsultabimus, quia recti omnes diligunt te, et super omnia diligendum didicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Bolis exurere est ⁊ illũ¬
mmare sic uerus sol ex¬
t̃ius suos ꝑsecutionib
exurit dando uire resis¬
tendi illuminat

Expanded text:
olis est urere et illuminare, sic verus sol exterius suos persecutionibus exurit, dando vires resistendi illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝰ eo tp̃i apłꝰ custodes fueritut
dum ꝑsecutores iudee indelut¬
⁊ uolebant eccam ꝑturbare se¬
minatium ũbi sꝑgebant latiꝰ
nolentes ⁊ unam ꝑseq̃ndo mł¬
tas constitui feterunt. Gum gͦ
diiss se afflictam ꝑitidali odi¬
õ sinagoge mox subĩit qͣntũ
ꝑ hanc afflictionem ꝓ feceñt
addens ex ꝑsona illoꝵ quib¬

Expanded text:
ustodes fuerunt: dum persecutores Judaei volebant Ecclesiam perturbare, seminarium verbi spargebant latius nolentes, et unam persequendo, multas constitui fecerunt. Cum ergo dixisset se afflictam parricidiali odio Synagogae, mox subjicit, quantum per hanc afflictionem profecerit: addens ex persona illo
Abbreviated transcription (Latin):
Ni gra sum postꝙͣ ecͣc incel¬
laria est ꝑducta ꝑ cogniti¬
onem indelicet ⁊ ꝑ spem
futuroꝵ bonoꝵ postam
eum rec̾to corde dilig̾e et
in eiꝰ grã gaud̾e didicitre¬
stat ostend̾e quid ꝑ amo¬
re illiꝰ ⁊ ꝑ acquis itlone bo¬
subeat quid afflictionit

Expanded text:
Nigra sum. Postquam Ecclesia in cellaria est perducta, per cognitionem scilicet et per spem futurorum bonorum, postquam eum recto corde diligere, et in ejus gratia gaudere didicit, restat ostendere, quod pro amore illius et pro acquisitione bosubeat, et quid afflictionis
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus ett̃e ꝑ secutor
filrus sint matris eiꝰ scd̾
carnem ⁊ edinationem
⁊ pñtam agens ad soro¬
ris signa conũfus p̃di¬
cauit fidem qm ante
destruiebat.¬

Expanded text:
Paulus Ecclesiae persecutor filius fuit matris ejus secundum carnem et educationem: et poenitentiam agens ad sororis signa conversus, praedicavit fidem quam ante destruebat.
Abbreviated transcription (Latin):
adħ dostrinam. Signifit̃
huiꝰ oꝑis scͥptor librm eẽ mił¬
tuum ⁊ utuem ad legendum
hystorite em̃ morantatem.
docet ⁊ allegorice fidei sacra

Expanded text:
 doctrinam. Significat hujus operis scriptor librum esse mysticum, et utilem ad legendum. Historice enim moralitatem docet, et allegorice fidei sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tana trimina que tñ mtomꝑa¬
tione discordiam seminãtis qtͣ
nexa dissipanir. pot̾est enĩ qͥlib
otulos iastanter extolłe lingua
m̃titi homitidio ponui ⁊ ma¬
ia primo machinari aliis sce¬
sib membra subde falsum a
q̃mpiã testimonium ꝓferre ꝙ
non idem ẽẽ putand̾rim est ꝙͣ
supra lingriam mendatem no¬
pate seruata ecc̃e at donatus ⁊
arcits eoꝵsqruia sequates gra¬
nius est quod fererint qui tõ¬
cordiam frat̃ne initatis scicer̃¬

Expanded text:
talia crimina, quae tamen comparatione discordias seminantis quasi nexa dissipatur. Potest enim quilibet oculos jactanter extollere, lingua mentiri, homicidio pollui, mala proximo machinari, aliis sceleribus membra subdere, falsum contra quempiam testimonium proferre: quod non idem esse putandum est, quod supra linguam mendacem nopace servata Ecclesiae. At Donatus et Arrius, eorumque sequaces, gravius est quod fecerunt, qui concordiam fraternae unitatis discor
Abbreviated transcription (Latin):
sini suont nestimenta mius noil
arcleant. aut ambulare suꝑ pru¬
nas ⁊ non comburentur plante enu
suit qi n ngrecht᷑ acd mulierem ꝓrimi¬
sui ⁊ non erit muuclus cͦrm teniger̃
eam. Uon grantin est culpa cum¬
qnis furatus fuerit. furatur enĩ ut
esurientem impleat animam. Depͣ¬

Expanded text:
sinu suo, ut uestimenta illius non ardeant? aut ambulare super prunas, et non conburentur plantae qui ingreditur ad mulierem prsui, non erit mundus, cum tetigerit eam. non grandis est culpquis furatus fuerit: furatur enim, ut esurientem inpleat animam: dep
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero impiget᷑ fiuctus freni qͦs
metimus non fonti comꝑantur
s tist̾ne quia ad tempłis pastũt
coigentem ⁊ in temꝑe desitiũ
at qui impiger fu̾it ꝑ celestib
iaborare dnuitiis huisis messis
ut fons adueniet quia m̾tedẽ
laboris inclefitientem ꝑtipiet.

Expanded text:
ueris, etc. Fructus terreni, quos metimus, non fonti comparantur, sed cisternae, quia ad tempus pascunt colligentem, et in tempore deficiunt; at qui impiger fuerit pro coelestibus laborare divitiis, hujus messis, ut fons adveniet, quia mercedem laborum indeficientem perficiet.
Abbreviated transcription (Latin):
Canta sit meditatio tibi diuie
legis ut cum etusans aliquid oꝑ¬
ans. hani seduia mente recolas
cum dormieris in huriꝰ memoria
reqtriescas cum eigilau̾is hanc sedi¬
pͥmum ad mentem renoces sit
enĩ fiet ut ne eiugilans offendaᷤ
uec a timore noftutno iedaris.

Expanded text:
anta sit tibi meditatio divinae legis, ut cum vigilans aliquid operaberis hanc sedula mente recolas; cum dormiveris, in hujus memoria quiescas, cum evigilaveris hanc primo ad mentem revoces, sic etenim fiet, ut nec vigilans offendas, nec a timore nocturno laedaris.
Abbreviated transcription (Latin):
to dortas nincupatur. anis aũ
uolando alta petere consuent
tm in doiendis occuparis̃ sub¬
quatenus expleto predicancli
negotio ad suꝑna transuolare
⁊ celestis uite pascua m̾earis ĩ tce¬
Usqueꝙ doriesminitiis qñ pores
surge ad beneoꝑanctum qui noxio
corꝑe dep̃sus seper ditis paululum
adħrc iacebo ⁊ sit postea peniten¬
do resurgam fit namꝙ ut te di ffe¬
rentem opus bonurn repente ui¬

Expanded text:
o dorcas nuncupatur. Avis autem volando alta petere consuevit: cum in docendis occuparis subquatenus expleto praedicandi negotio ad superna transvolare et coelestis vitae pascua merearis intuit, dormis in vitiis? quando potes resurgere ad bene operandum qui noxio torpore depressus semper dicis: paululum adhuc jaceam, et sic postea poenitendo resurgam. Fit namque ut te semper differente opus bonum repente ju
Abbreviated transcription (Latin):
te eingilans ioquere cum eis quia
manclatum lucei nia est ⁊ ler luix et
uia uite merepatio discipłine ut cus¬
tosliant te amuliere mala ⁊ blanda
ingna extranee. non coͣncupiscat pł¬
critudinem eius cor tuum ne capia¬
rs mitib illius pretiuum enum scor¬
urri prenosam amnnam capie. u
potest honno absconclere iguemm

Expanded text:
t evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capia nutibus illius. Pretium enim scorviri pretiosam animam capit. Numquid potest homo absconder
Abbreviated transcription (Latin):
semmando discordiã
Detestatut aĩa. Scd̾m¬
mini loquitur ut eũ¬
uasde tales odisse sĩg¬
inficet. Uñ in ysaia¬
Sollempintates nr̃as odi¬

Expanded text:
iscordiam Detestatur anima. Sminum loquitur, uvalde tales odisse sigificet, unde in IsaiaSolemnitates vestras odi
Abbreviated transcription (Latin):
sit nit̃e ut auditore tuo salubͥt.
instituto ip̃e a sponsione uite ẽ
lib̃ effugias. uł certe quia damu¬
la mundum natura est animal
uelox cursu usa a c̃rimũ. Uñ ⁊¬

Expanded text:
nitere, ut auditore tuo salubriter instituto ipse a sponsione vitae ejus liber reddaris. Et certe quia damula mundum natura est animal, velox cursu visuque acerrimum, un
Abbreviated transcription (Latin):
tie gracliantur tecuni maridata
di ut te instruant. eum dormieris
in morte custocliant atãm tuãne
rapiat hostis. Enm nigrlau̾is in
resutestione ioquere cum ets ⁊¬
cipestabo p̃mia que tibi si ea sec¬
uasses pmssa erant.

Expanded text:
 gradiantur tecum mandata Dei, ut te instruant. Cum dormieris: in morte custodiant animam tuam, ne rapiat hostis. Cum evigilaveris in resurrectione, loquere cum eis exspectando praemia, quae tibi, si ea servasses, promissa erant.
Abbreviated transcription (Latin):
tir ut si ad illos erisdi¬
endos non suffint sal
tem sumiet curam
ag̃e non negligat¬
⁊ fi sapientiã docendi
nequid ab homine

Expanded text:
 ut si ad alios erudiendos non sufficit, tem suimet curam agere non negligat si sapientiam doceri nequit ab homine