comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N ecmirũ hoc figulum sensis se deuasculo quodipse fabricatus est : cum ediam
comicus cuius finis ẽ huma nos mores nos se atq discribere dixerit:
Si necerere &libero frig& uenus: Primũ igitur sicam̃ sto machi firmitas
patitur donec puellares annos transeas aquã in potũ sume : quae natura frigidis¬
sima est: Aut si hoc in becillitas ꝓhib&: audicũ timotheo : Vino modico utere
propt̃stomadium : & frequentes tuas infirmitates : Deinde in ipsis cibis calida quaq
deuita : Non solum decarnib: loquor suꝑ quib: uas electionis ꝓfert sententiam.
bonũ estuinũ ñ bibere & carnẽ non manducare : sed &iam in ipsis uoluminib: inflan¬
cia quaeq: & grauia dedinanda sunt : N ihilque ita scias conducere xp̃i anis¬
adulis centib : ut esumolerũ : Vnde & in alio loco : Qui in firmus ẽ. ait : olera man¬
duc& : Ardorq corporũ frigidiorib epulis tẽperandus est : Si autẽ trespueri

Expanded text:
nec mirum hoc figulum sensisse de uasculo, quod ipse fabricatus est, cum etiam nec mirum hoc figulum sensisse de uasculo, quod ipse fabricatus est, cum etiam comicus, cuius finis est humanos mores nosse atque describere; dixerit: sine Cerere et Libero friget Uenus. Primum igitur, si tamen stomachi firmitas patitur, donec puellares annos transeas, aquam in potum sume, quae natura frigidissima est, aut, si hoc inbecillitas prohibet, audi cum Timotheo: uino modico utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. deinde in ipsis cibis calida quaeque deuita; non solum de carnibus loquor, super quibus uas electionis profert sententiam: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare, sed etiam in ipsis leguminibus inflantia quaeque adulescentibus ut esum holerum, unde et in alio loco: Qui infirmus est ait, holera manducet —ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. Si autem tres pueri
Abbreviated transcription (Latin):
qđ natus sis: incarne ñ carnaliter uiuere : tecũpugnare ̃ tidie : & indusum
bostem argi unt fabulȩ ferunt centũ ocuilis obseruare: Hocest quod apłs uegbis
aliis loquitur : Omne pecatũ quod fecert homo extracorpus est : qui autem
forncatur in corpus suum peccat : Aiunt medici & quidehumanorũ corporũ
scripsere naturis precipue quaegallenus in libris quorũ titulis ẽ. n ẽ pirri
ẽinan. puerorũ & iuuenũ ac ꝑfectae a&atis uirorũ mulierãq: corpora
insito calore feruere : & noxios ẽẽ his a&atib: cibos quicalorem augeant :
sanitatiq conducere frigida quaeq: in esu & potu sumere : Sicut econtrario
senib: qui pituita laborant & frigore : calidos cibos & uexera uina prodes se :
Vnde & saluator : Aotendite inquit uobis : Neforte ad grauentur corda ut̃a
in crapula & ebri&ate & curis huius uitae Et apłs: amũ in quo est lixoria:

Expanded text:
quod natus sis in carne, non carnaliter vivere, tecum pugnare cottidie et inclusum quod natus sis in carne, non carnaliter vivere, tecum pugnare cottidie et inclusum hostem Argi, ut fabulae ferunt, centum oculis observare. Hoc est, quod apostolus verbis aliis loquebatur: Omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. Aiunt medici et qui de humanorum corporum scripsere naturis praecipueque Galεινω̃ν, puerorum et iuuenum ac perfectae aetatis uirorum mulierumque corpora insito calore feruere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere, sicut e contrario senibus, qui pituita laborent et frigore, calidos cibos et uetera uina prode esse. unde et saluator: adtendite, inquit, uobis, ne forte adgrauentur corda uostra in crapula et ebrietate et curis huius uitae. et apostolus: uino, in quo est luxuria.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus suum & animac subicit imperio nequod alis p̃cipit ipse ñ serue. Et aduliscen¬
tuli feruente cibis corpore decastitate secura est: Neq uero haecdicens conde no
cibss quos ds̃ereauit aditendum cũ gratiarũ actione : sediuuenib: & puellis incentiua
eẽ ad sero uoluntatũ : N on aethnei ignis nonuul camia telles non uacsolus & olimpus
tantis andorib: aestuabat : ut iuuenales medullae uino plenae dapibus inflammatce
Quartia calcatur aplerisq & cũmar suppio deponitur : maledicã linguã indicto em̃dat
silentio cultus corporis & habitus uestium unius horae spacio cõmutatur : om̃a alia pet¬
cata exmnsecas sunt & quod asftris est facile abicitur : solalibido insta adõ obliberorũ¬
creationẽ si fines suos egres sa fuerit redundat inuicium. & quadam loge naturat
in coitũ gestit erũ pere. Grandisergo uirtutis est & sollice diligentiae : superae

Expanded text:
corpus suum et animae subicit imperio, ne, quod aliis praecipit, ipse non seruet: et adulescencorpus suum et animae subicit imperio, ne, quod aliis praecipit, ipse non seruet: et adulescentula feruente cibis corpore de castitate secura est? Neque uero haec dicens condemno cibos, quos deus creauit ad utendum cum gratiarum actione, sed iuuenibus et puellis incentiua esse adsero uoluptatum. non Aetnaei ignes, non Uulcania tellus, non Ueseuus et Olympus tantis ardoribus aestuant, ut iuueniles medullae uino plenae, dapibus inflammatae. auaritia calcatur a plerisque et cum marsuppio deponitur; maledicam linguam indictum emendat silentium; cultus corporis et habitus uestium unius horae spatio commutatur; omnia alia peccata extrinsecus sunt et, quod a foris est, facile abicitur: sola libido insita acreationem, si fines suos egressa fuerit, redundat in vitium et quadam lege naturae in coitum gestit erumpere. Grandis ergo virtutis est et sollicitae diligentiae superare,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus prefert in pudicitiã : Hocquantũ adhabitũ ꝑtin& & ornatum : c&erũ uidua
quae indeliciis ẽ ñ ẽ. meũ sed a płi uiuens mortua ẽ : Quid si biuult hocqđ at uiuens mortua ẽ
Viuere quidem uideur ignorantib : & nẽe peccato mortua : sed xp̃oquẽ secr& ca ñ fallurd
mortua est : Anima enĩ quae pecciuerit : ipsa morieur : Quo runda hominũ peccata
festas : & quae aliter sehabent abscondiñ poss: Quod dicitis : istius modi est:
Quidam talibere & pali peccant : ut post quã eos uideris. statim intellegas
peccatores : Alios autẽ quicallide occultant uicia sua : exsequenti conuersatione
cognoscimus : Similit̃ &bona apud alios in probatulo s̃ : in aliis longo us u
discimus : Quidergo neces se c̃ nosiactare pudicitiã que sine comitib & ad¬
pendicib: suis continentiae parcitate fidem sui facere nom potest : Apł̃s macerat

Expanded text:
corpus praefert inpudicitiam. Hoc quantum ad habitum pertinet et ornatum. ceterum uidua, corpus praefert inpudicitiam. Hoc quantum ad habitum pertinet et ornatum. ceterum uidua, quae in deliciis est, — non est meum, sed apostoli uiuens mortua est. quid sibi uult hoc, quod ait: uiuens mortua est? uiuere quidem uidetur ignorantibus et non esse peccato mortua, sed Christo, quem secreta non fallunt, mortua est. anima enim, quae peccauerit, ipsa morie- f tur. quorundam hominum peccata festa sunt et, quae aliter se habent, abscondi non possunt. quod dicit, istius modi est: quidam tam libere et palam peccant, ut, postquam eos uideris, statim intellegas peccatores; alios autem, qui callide occultant uitia sua, ex sequenti conuersatione cognoscimus. similiter et bona apud alios in propatulo sunt, in aliis longo usu discimus. quid ergo necesse est nos iactare pudicitiam, quae sine comitibus et adpendiculis suis, continentia et parcitate, fidem sui facere non potest? apostolus macerat
Abbreviated transcription (Latin):
abȩ ñ roborem genarũ labiorumq: m̃titur : alterũ candorẽ oris & colli : Ignis
iuuenũ : fom̃talibi dinũ : inpudicae m̃tis indicia : Quomodo flerepotest propecca¬
tis suis quael acrimis cutẽ nudat. & sulcos ducit in facie : Or natus iste : Nondm̃ est : Velam̃
istud : antixp̃i ẽ. Qua fiduci a engit ad calĩ uultus quos conditor ñ agnoscit: Frustra obtenditur
aduliscentia & a& as puellaris adseritur uidua : quae marito placere desuit : Et iuxta apłm¬
quae uere uiduaest : nihil hab& necessarium : nis ꝑ seuerantiã : Meminit pristine uolupta¬
tis scit quid amiserit : quo delectatasit : Ardentes ⁊ abulis agit cae. ieiumorũ & uigiliarũ
frigore restinguendȩs : Aut loquenddm nob̵ est. & uestiti sum̃ : aut uestiendũ ut loqui¬
mur: Quid aliud pollicemur & aliud ostendimus: Lingua ꝑsonat castitatẽ : & totum¬

Expanded text:
alterum ruborem genarum labiorumque mentitur, alterum candorem oris et colli: ignes alterum ruborem genarum labiorumque mentitur, alterum candorem oris et colli: ignes iuvenum, fomenta libidinum, inpudicae mentis indicia. Quomodo flere potest pro peccatis suis, quae lacrimis cutem nudat et sulcos ducit in facie? Ornatus iste non domini est, velamen istud antichristi est. Qua fiducia erigit ad caelum vultus, quos conditor non agnoscat? Frustra obtenditur adulescentia et aetas puellaris adseritur: vidua, quae marito placere desivit et iuxta apostolum vere vidua est, nihil habet necessarium nisi persevcrantiam. Meminit pristinae voluptatis, scit, quid amiserit, quo delectata sit: ardentes diaboli sagittae ieiuniorum et vigiliarum frigore restinguendae sunt. Aut loquendum nobis est, ut vestiti sumus, aut vestiendum, ut loquimur. Quid aliud pollicemur et aliud ostendimus? Lingua
Abbreviated transcription (Latin):
sedbene fiuiuit: Iudae laudantur initia : sed finis ꝓditione damnat᷑. Lege hie rechiel:
Iustitia iusti ñ liberabit eũ . Inquacũq diepeccauent : & impi & as impii non nocebit ei
in quacũ qidie conuersus fuerit ab impi& atesua : Ista est scala ia cob: ꝑ quã angelicons¬
cendunt atq descendunt : Cui dñs innititurlas sis porrigens manũ : & fessos ascen¬
dentium gressus sui contẽplatione sustentans : Sed sicut ñ uult mortẽ peccatoris
tantũ ut reuertatur &uiuat : ita tepidos odit & cito einausiam faciunt : Cuiplus
dimit titur : plus diligit: Mer& rixilla in euangelio baptizata lacrimis suis & crine
quomultis antedeceperat. pedes dñi tergente seruata ẽ : Non habuit crispantes
mitras : Nec stridentes calceolas : Necorbes stibio fuliginatos : Quanto faedior¬
tanto pulchrior : Quid facit infacie xp̃ianae purpurissus & caerussa : quorũ

Expanded text:
sed bene finiuit; Iudae laudantur exordia, sed finis proditione damnatur. lege Ezechiel: sed bene finiuit; Iudae laudantur exordia, sed finis proditione damnatur. lege Ezechiel: iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccauerit, et inpietas jnpii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab inpietate sua. ista est scala Iacob, per quam angeli conscendunt atque descendunt, cui dominus innititur lassis porrigens manum et fessos ascendentium gressus sui contemplatione sustentans. sed, sicut non uult mortem peccatoris, tantum ut reuertatur et uiuat, ita tepidos odit et cito ei nausiam faciunt. cui plus dimittitur,. plus diligit. Meretrix illa in euangelio baptizata lacrimis suis et crine, quo multos ante deceperat, pedes domini tergente seruata est. non habuit crispantes mitras nec stridentes calceoltanto pulchrior, Quid facit in facie Christianae purpurissus et cerussa? Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
relumdĩ hab& : sed ñscđm scientiam imitare potius crebroem̃ idipsum rep&ã sanctã matrẽ
tuã : cuius ego quotiens recordor : uenit inmentẽ ardoreius in xp̃o pallor exieiunus :
elimosinae in pauperes : obsequium in seruos di : humilitas & cordis &uestiũ : atq in
cunctis sermo moderatus : Pat̃ tuus quẽ ego honoris caus a nomino nom quia consularis
& patricius sed quia xp̃ianus ẽ impleat nom̃ suum. & la &et̃ filiam xp̃o segenuis se non
saeculo : quin potius doleat qđ & uirginitatẽ frustra amiseris & fructus ꝑdideris nuptiarũ:
ubi ẽ maritus quẽ tibidedit: &iamsiamabilis &iã sibonus fuiss& : mors finis s&
om̃a & copulã carnis soluis s& interitus : Arripe quaeso occasionẽ : & facdeneces¬
sitate uirtutẽ : Non quae runtur in xp̃i anis intia : sed finis : Paulus male coepit :

Expanded text:
zelum dei habent, sed non secundum scientiam. imitare potius — crebro enim id ipsum repetamsanctam matrem zelum dei habent, sed non secundum scientiam. imitare potius — crebro enim id ipsum repetamsanctam matrem tuam, cuius ego quotiens recordor, uenit in mentem ardor eius in Christum, pallor ex ieiuniis, elemosyna in pauperes, obsequium in seruos dei, humilitas et cordis et. uestium atque in cunctis sermo moderatus. pater tuus, quem ego honoris causa nomino — non quia consularis et patricius, sed quia Christianus est —, inpleat nomen suum et laetetur filiam Christo se genuisse, non saeculo; quin potius doleat, quod et uirginitatem frustra amiseris et fructus perdideris nuptiarum. ubi est maritus, quem tibi dedit? etiamsi amabilis, etiamsi bonus fuisset, mors finisset omnia et copulam carnis soluisset interitus. arripe, quaeso, occasionem et fac de necessitate uirtutem. non quaeruntur in Christianis initia, sed finis: Paulus male coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ screpit : ac tenero supplantat uerba palatio : Omnis consonant chorus : & latrad
uniuersa subsellia : Iunguntur nr̃ ordines qui& roduntur & rodent : atuersũ nos
loquaces ꝓsemuti : quasi & ipsi aliud sint quã momad̃ : & ñ quic quid in mona chos
dicat redund& indericos : Quid patress̃ monachorũ dedrimtũ pecoris : pastoris
ignominia est : Sicut eregione illius monachi uita laudatur: qui uenerationem
hab& sicerdetis xp̃i : & non derahit gadui ꝑ quẽ factus est xp̃ianus: Hace locu¬
tus sũ mxp̃o fila ñ dubitans deꝓpositotuo nũ qũ em̃ exhortatonas lititras¬
postolares siambigeres debono monogime : sedut nequitas seruilonum quite
uenalem portit einsidius adfinum accipunt parentis errorẽ intelleogeres:
Cuiut amorẽ inte tribuam : amorisscientum ñ concedo : Dicens aliquid cũ apło: Profiteor

Expanded text:
perstrepit ac tenero supplantat uerba palato. operstrepit ac tenero supplantat uerba palato. ouniversa subsellia: junguntur et nostri ordinis, qui et roduntur et rodunt: adversum nos loquaces, pro se muti, quasi dicitur, redundet in clericos, qui patres sunt monachorum. detrimentum pecoris pastoris ignominia est, sicut e regione illius monachi uita laudatur, qui uenerationi habet sacerdotes Christi et non detrahit gradui, per quem factus est Christianus. Haec locutus supostulares, si ambigeres. de bono monogamiae —, sed ut nequitiam seruulorum, qui te uenalem portant, et insidias adfinium ac pium parentis errorem intellegeres, cui, ut amorem in te tribuam, amoris scientiam non concedo dicens aliquid cum apostolo: confiteor,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiunt : Non suadent quod tibi: sed quod sibi ꝓsit : Et scepe illus obiꝰ angiunt :
Sola neꝑ p&cua merens carpere iuuentas : Nedulces natos ueneris nec p̃mianoris :
ubipudicitia & scitas : ibi frugalitas ẽ . Vbifrugalitas: ibidm nũ seruorũ: Quic quit
nontulerint sibi ab latum putant : Nec considerant dequanto : : sed quant̃ accipian :
Vbicũq uiderint xp̃ianũ statim illud & riuio õspelocoet eiẽ et uc: Hirumores
turpis simos serunt : & qđ ab ipsis aegres sumest ab alis audisse se simulan : Idem
auctores : & exageratores : Exit fama dem̃ dacio: quaetũ ad matronas ꝑuenerit
& earũ linguis fuerituentilata prouincus pen&rat : Videas plerasq rabido ore
saeure tinctas facie iuiperini sordib dentib pumigatis carpere xp̃ianos: Hic aliqua
cuicirta humeros hiacinctina laena est rancidolum quid dã balba denare lecotte

Expanded text:
cupiunt. non suadent, quod tibi, sed, quod sibi prosit, et saepe illud obganniunt: cupiunt. non suadent, quod tibi, sed, quod sibi prosit, et saepe illud obganniunt: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Ueneris nec praemia noris? ubi pudicitia et sanctitas, ibi frugalitas est; ubi frugalitas, ibi damna seruorum. quidquid non tulerint, sibi ablatum putant nec considerant, de quanto, sed quantum accipiant. ubicumque uiderint Christianum, statim illud e triuio: 6 rpaixs, o ἐπιθέτης. hi rumores turpissimos serunt et, quod ab ipsis egressum est, ab aliis audisse se simulant, idem auctores et exaggeratores. exin fama de mendacio, quae, cum ad matronas peruenerit et earum linguis fuerit uentilata, prouincias penetrat. uideas plerasque rabido ore saeuire et tincta facie, uiperinis orbibus, dentibus pumicatis carpere Christianos. hic aliqua, cni circa humeros hyacinthina laena est, rancidulum quiddam balba de nare locuta
Abbreviated transcription (Latin):
regiaq non incidunt : Anucreris ne proles furina deficiat. & exte parens tuus non habeat
portionem : quiregitet in pectore & ceruices eius stercore linant : Quppene om̃s habent
filios quae habuere matrimoniũ : Et quib: natis lberisuo generi respondenuti : Exibuit
ciceronis filius patrem in cloquentia : Cornelia ut̃a pudicitiae simul & fecunditatis exempla
graccossaos sigenus se la&ata est ndiculu sperare ꝓcerto qđ multos & non lubere uideas :¬
& cũ habuerint ꝑdidis se : Cui dimittis tantas diuitias : xp̃o quimori ñ potest : Quem
lugebit : sed angeli gratulabuntar: Faciit prt̃ qđ uult desubstantia sua: Nones eius cui
nataes sed cui renata : & quite grandi pratio redemit sanguine suo : Caue nutrices
& gerulas & istius modi uenenosa animalia : quae decoriotuo saturare uentrem suum

Expanded text:
retiaque non incidunt. an uereris, ne proles Furiana deficiat et ex te parens tuus non habeat retiaque non incidunt. an uereris, ne proles Furiana deficiat et ex te parens tuus non habeat pusionem, qui reptet in pectore et ceruices eius stercore linat? quippini? omnes habent filios, quae habuere matrimonia, et, quibus nati sunt liberi, suo generi responderunt! exhibuit Ciceronis filius patrem in eloquentia? Cornelia uestra, pudicitiae simul et fecunditatis exemplar, Graecos suos se genuisse laetata est? ridiculum sperare pro certo, quod multos et non habere uideas et, cum habuerint, perdidisse. cui dimittis tantas diuitias? Christo, qui mori non potest. quem ebit familia, sed angeli gratulabuntur. faciat pater, quod uult, de substantia sua: non es eius, cui nata es, sed cui renata et qui te grandi pretio redemit, sanguine suo. Caue nutrices et gerulas et istius modi uinosa animalia, quae de corio tuo saturare uentrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
& obliuscere populũ tuuos & domũ patristũ. E concupisc&itedecoremtuum
quia ipse ẽ dñs ds̃tuus. Orañ depmũ parentis obliti: concupisc& texdecoremtuiũ:
Quia audisti. quiauid sti cuia melinasti aurẽ tuã & populitui domusq patris
oblita es. id circo concupisce readicoretuum & dic&tibi : Totapulchra es prexima
mea : & macula ñ ẽ inte. Quid pulaprius anima quae filiadĩ nuncupatur: &¬
nullos extrinsecus quaerit ornitus: Credit ii xp̃o : & haec ambitione ditata
ꝑgit adsponsũ eundem habens dum quẽ &unũ. Quidangustiarũ habeant
naptie didicisti im ipsis nuptis: & quasi coturnici eepib usq ao nausi & siturataes:
A marissima oleram tue sensere fauces : egessisti acescentes. & morbidos cibos : reuelasti
aestuantẽ stomachum : quiduis rursus ingerere qđ tibi noxium fuit : Canis reuertens aduo¬
mitũ : & sus aduolutabrũ luti: Bruta quoq: animalia &uage aues : in easdempedicas

Expanded text:
et obliuiscere populet obliuiscere populquia ipse est dominus Deus tuus. Grande praemium parentis obliti: Concupiscet rex decorem tuum. Quia audisti, quia vidisti, quia inclinasti aurem tuam et populi tui domusque patris oblita es, idcirco concupiscet rex decorem tuum et dicet tibi: Tota pulchra es, proxima mea, et macula non est in te. Quid pulchrius anima, quae Dei filia nuncupatur nullos extrinsecus quaerit ornatus? credit in Christum et hac ambitione ditata pergit ad sponsum eundem habens dominum, quem et uirum. Quid angustiarum habeant nuptiae, didicisti in ipsis nuptiis et quasi coturnicum carnibus usque ad nausiam saturata es. amarissimam choleram tuae sensere fauces, egessisti acescentes et morbidos cibos, releuasti aestuantem stomachum: quid uis rursus ingerere, quod tibi noxium fuit? canis reuertens ad uomitum et sus ad uolutabrum luti. bruta quoque animalia. et uagae aues in easdem pedicas
Abbreviated transcription (Latin):
do deseiu& ore: Consurgent ꝓceres : & aduersus aepistolã meam turba patricia d&o¬
nabit: Me magum: me seduccorẽ damitans: & interras ultimas asportandũ:
Addant si uolunt & sam ariten : ut dñi meititulũ recognoscã : Certe filiã a parente
ñ diuido execdico illud de cuangelio sine mortui sepeliant mortuos suos : Viuit enim:
qui credit in xp̃o: Et qui in illũ credit : deb&uti quomͦ ille ambuluit & ipse amba¬
lare : Faces sat inuidia quã nominixp̃ia no maledicorũ sõꝑ genuinus infigit
utdũ prauam &uunt aduirtutẽ ñ puocent : Exceptis epistolis : ignoramus alte¬
rutrũ : Solaq causa pieatis ẽ : ubi carnis nulla nontia ẽ : Honora patrẽ tuum:
sed sitea uero apatre ñ separ. Tamcito singuinis copulã : quã diuille suũ nouerit
creatorẽ : Alio quin dauit tibi ꝓtinus cinit  audi filia & uide: & indina auretuã:

Expanded text:
do desaeuiet ore. consurgent proceres et aduersum epistulam meam turba patricia detodo desaeuiet ore. consurgent proceres et aduersum epistulam meam turba patricia detonabit me magum, me seductorem clamitans et in terras ultimas asportandum. addant, si uolunt, et Samariten, ut domini mei titulum recognoscam. certe filiam a parente non diuido nec dico illud de euangelio: sine mortui sepeliant mortuos suos. uiuit enim, qui credit in Christo, et, qui in illum credit, debet utique, quomodo ille ambulauit, et ipse ambulare. Facessat inuidia, quam nomini Christiano maledicorum semper genuinus infigit, ut, dum probra metuunt, ad uirtutes non prouocent. exceptis epistulis ignoramus alterutrum, solaque causa pietatis est, ubi carnis nulla notitia est. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu ille suum nouerit creatorem; alioquin Dauid tibi protinus canet: audi, filia, et uide et inclina aurem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
d secras lit tens et suppliciter de precaris ꝗt tibirescribam
immoscribã quomodo uiuere debenps &iiduicatis coronam in leso
pudicitiae nomine conseruare: Gaud & animus: exultat uiscera:
gestit affectus. hocte cupere eẽ postuirũ qđ scãẽ istriae mat̾ tuatitiana
multo fuit cẽpore submarito : Ex audites p̃ces & oratienesẽ : imp&rait in unica
filia quoduiuens ipsa possederat : Habes preterea generistui grande priuilegiũ:
quodexinde a camilla uel nilla uel rara urãe familie seribitur secundos nos se
concubitos : Vt nontã laudandasł siuidua ꝑseueres : quã ex secranda fud xp̃iana
non serues quod ꝑcanta sicula gentiles feminae custodierunt: Tacco depaula & eusto¬
chiae stirpis ur̃ae floribus: nec ꝑoccasionẽ exhortationis tuae illas laudare uidear:
Dlesillãq praetereo : quae maritũ suũ tuum secuta germanũ in breui uitae spatio
tẽpora uirtutũ multa cõpleuit : Atq utinã p̃cõnoeniã feminarũ imitarentu.: & rugosa

Expanded text:
Obsecras litteris et suppliciter deprecaris, ut tibi rescribam, immo scribam, quomodo uiuere debeas et uiduitatis coronam inlaeso pudicitiae nomine conseruare. gaudet animus, exultant uiscera, gestit affectus hoc te cupere esse post uirum, quod sanctae memoriae mater tua Titiana multo fuit tempore sub marito, exauditae sunt preces et orationes eius. inpetrauit in unica filia, quod uiuens ipsa possederat. habes praeterea generis tui grande priuilegium, quod exinde a Camillo uel nulla uel rara uestrae familiae scribitur secundos nosse concubitus, ut non tam laudanda sis, si uidua perseueres, quam execranda, si id Christiana non serues, quod per tanta saecula gentiles feminae custodierunt. Taceo de Paula et Eustochio, stirpis uestrae floribus, ne per occasionem exhortationis tuae illas laudare uidear, Blesillamque praetereo, quae maritum suum, tuum secuta germanum in breui uitae spatio tempora uirtutum multa conpleuit. atque utinam praeconia feminarum imitarentur uiri et rugosa
Abbreviated transcription (Latin):
concessit in continentibus : nec nuptiarũ numerũ presinit
Vt dumuident sibi mulieres Ita post mortẽ mariti secundũ
concedi ut tertius quartusq: conceditur : erubescant alterũ
accipere Nectrigamis & qua drigamis conparentur : ubitnĩ
tinus exeiditur nihil refert secundus antertius sit : quia de¬
sinit ẽẽ monogamus : Omnalicent sed nonom̃a expediunt
Nandim nodigamas immo neo trigamas & sidici potest
octogamos: plus aliquid inferam : &iam schor tatoremreci
pio penitentẽ quic quid aqualiter licst: ae quali lancepen
ab adam ad rachuriã & helis ab &bperuenit: ac de indeop¬
ponit p&rũ & c&eros apłos : nos quoque debemus ꝑ eai dẽ
currere uestigia quȩstionũ : & docere castitatẽ sẽꝑ operi
nuptiarum fuisse praelatum : ac deadam quidam &eua
illud dicendũ quod ante offensam in para diso uir¬
ginis fue atrirint : post peccatũ & extra paradisum

Expanded text:
265 concessit incontinentibus, nec nuptiarum numerum praefinivit, 265 concessit incontinentibus, nec nuptiarum numerum praefinivit, ut dum vident sibi mulieres ita post mortem mariti secundum concedi, ut tertius quartusque conceditur, erubescant alterum accipere, ne trigamis et quadrigamis comparentur. Ubi enim unus exceditur, nihil refert secundus, an tertius sit, quia desinit esse monogamus. Omnia licent, sed non omnia expediunt . Non damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus alipio poenitentem. Quidquid aequaliter licet, aequali lance penab Adam, ad Zachariam et Elisabeth pervenit: ac deinde opponit Petrum et caeteros apostolos, nos quoque debemus per eadem currere vestigia quaestionum, et docere castitatem semper operi nuptiarum fuisse praelatam. Ac de Adam quidem et Eva illud dicendum, quod ante offensam in paradiso virgines fuerint: post peccatum autem, et extra paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
causam non esse uxorłm numerum definitum. quia post
prima reputaur: Alio quinsipo st baptis ina primo mostuo
accipiatur secundus quare non secundo & tertio & quarto
& quinto mortuis accipiatur sextus & reliqui potest
enim accidere ut in felicitate que dam ueliudiciodĩ
succedente nuptias rep&itas Ad alescentula pluresabe¬
tiatuiros: & anus primomarito inext rȩma adate
uidu&ur : Primus adam monogam um secuno crigam.
quidigamiã ꝓbant. exhibeant tertiũ adam diranon quẽ
sequantur uirum fac ut concesserit paulus scđiam a trimo¬
nia eadem lege & cortia concedit & quasta & quoties¬
pedaliu exercuit. comam nutriuit & tõtandit in
chencris: sedceste castigauerat galatas. p&rũq: re¬
p̃henderat quotise ꝓpter obseruationes iudaicas
agentibus separar&.: Quomodo igitur inc&eris
et clesiȩ disciplinis iudȩ is iudeus & &lmicis & hnicus &om
nibus om̃a factus ẽ ut om̃s lucri facor&: sic & digamium

Expanded text:
causam non esse uxorum numerum definitum: quia post causam non esse uxorum numerum definitum: quia post prima reputetur. Alioqui si post baptisma, primo mortuo, accipitur secundus, quare non secundo, et tertio, et quarto, et quinto mortuo, accipiatur sextus, et reliqui? Potest enim accidere, ut infelicitate quadam, vel judicio Dei succidentis nuptias repetitas, adolescentula plures accipiat viros, et anus primo marito in extrema aetate viduetur. Primus Adam monogamus: secundus agamus. Qui digamiam probant, exhibeant tertium Adam digamum, quem sequantur. Verum fac ut concesserit Paulus secunda matrimonia; eadem lege et tertia concedit, et quarta, et quotiespedalia exercuit, comam nutrivit, et totondit in Cenchris. Et certe castigaverat Galatas, Petrumque reprehenderat, quod se propter observationes Judaicas a gentibus separaret. Quomodo igitur in caeteris Ecclesiae disciplinis Judaeis Judaeus, Ethnicis Ethnicus, nibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret: sic et digamiam
Abbreviated transcription (Latin):
deleuit: de altero septuagies septies uindicatũ: quantũ distat
innumero tantũ & incrimine: Quam sc̃ã sit digamiahicos¬
tenditur quod digamus inclerum ad legi non potest: &ooem
ginta annorum quȩ fuerat unuis uiriuxor: Hi comne p̃cep¬
tum dehis ẽ uiduis quȩ ecclesie pascuntur elȩmo sinis: &
id circo a&asperscribitur : ut illȩ tantũ accipiant pauperũ
cibos quȩ iam laborare non possunt : Simulque considera
quod quȩ duos habuit uiros &iamsianus ẽ & decrepita &
egens ecclesie stipes non mer&ur accipere: Siautem panis
illi tollitur elemosinȩ quanto magis illepanis quidecȩlodes¬
cendit quem qui in digne comederit reus erit uio lati corpo¬
ris & sanguinis xp̃i quam quũ haec testimonia que supra
posuit in quibus uiduis conceditur ut siue lint denuonubant:
Quidam interp̃tantur suꝑ his uiduis quas amissis maritis
que uxores p̃ceperit ut sic sint quasi non habentes: & obhanc

Expanded text:
delevit. De altero septies, de altero septuagies septies vindicatum est. Quantum distant in numero, tantum et in crimine. Quam sancta sit digamia, hinc ostenditur, quod digamus in clerum eligi non potest, et ginta annorum, quae fuerit unius viri uxor . Hic omne praeceptum de his est viduis, quae Ecclesiae pascuntur eleemosynis. Et idcirco aetas 264 praescribitur, ut illae tantum accipiant pauperum cibos, quae jam laborare non possunt. Simulque considera, quod quae duos habuit viros, etiamsi anus sit, et decrepita, et egens, Ecclesiae stipes non meretur accipere. Si autem panis illi tollitur eleemosynae, quanto magis ille panis qui de coelo descendit, quem qui indigne comederit, reus erit violati corpoaulus. --Quamquam haec testimonia quae supra posui, in quibus viduis conceditur, ut si velint, denuo nubant, quidam interpretantur super his viduis, quas, amissis maritis, que uxores praeceperit, ut sic sint, quasi non habentes, et ob hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ingrediuoluit & in monte galaao struxit aceruũ testimonu in
quonihil inter sarcinaseius mesopotamiȩ possessor inuenerat
iurã esenumquã ad locũ in quo seruierat reuersurũ & ad torreiẽ

Expanded text:
ingredi voluit; et in monte Galaad exstruxit acervum testimonii, in ingredi voluit; et in monte Galaad exstruxit acervum testimonii, in quo nihil inter sarcinas ejus Mesopotamiae possessor invenerat, jurans se numquam ad locum in quo servierat reversurum; et ad tor
Abbreviated transcription (Latin):
cũcisionis ad positus quasi drmanus plus in nobis creauertt
quã neces se ẽ: Post quam autẽ xp̃suenit an fine temporum
& i reuoluit ada. & extremitatẽ rerax̃ ad principium:
nec repudiũ nobis dare pmititur nec circũcidimur nec
aio serittr iga mo qui signum fidei incir cum cisione suscepit
sumitamur uxorum illius numerũ imitemur &circacisi¬
onẽ : neque enim in parte sectandus & in parte rapudian¬
dus ẽ porro is aacunius rebecchȩ uir xp̃i p̃figurat ecle¬
sium &digamicce sugillat lasciuuiam: si autem duas bicas
ixorum & concubinarũ habuit iacob & nonuuilt aducrra¬
mus ad quie scere lippientẽ liũ deformem atq fodo ser
siragogt tipum p̃tubisst: Rachel uens puledita &s clusterile
ecclesiue significas se misterium sciat eo tempore hoc fecis¬
seia cobquando erat inter assirios & in meso potamia : Laban
duris simodomino seruiebat: Quando autem interrã sc̃am

Expanded text:
cumcisionis appositus; quasi Dei manus plus in nobis creaverit, cumcisionis appositus; quasi Dei manus plus in nobis creaverit, quam necesse est. Postquam autem Christus venit in fine temporum, 268 et ω revolvit ad α, et extremitatem retraxit ad principium: nec repudium nobis dare permittitur, nec circumcidimur, nec asserit, trigamo, qui signum fidei in circumcisione suscepit? Si imitamur uxorum illius numerum, imitemur et circumcisionem. Neque enim in parte sectandus, et in parte repudiandus est. Porro Isaac unius Rebeccae vir, Christi praefigurat Ecclesiam, et digamiae suggillat lasciviam. Si autem duas bigas uxorum et concubinarum habuit Jacob, et non vult adversarius acquiescere, lippientem Liam deformem atque fetuosam synagogae typum praetulisse; Rachel vero pulchram et diu sterilem, Ecclesiae significasse mysterium, sciat, eo tempore hoc fecisse Jacob, quando erat inter Assyrios, et in Mesopotamia Laban durissimo domino serviebat. Quando autem Terram sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
autem nobis obicit in scđa di benedictione comedendarũ
carnium licentiã datã quȩ in prima concessa non fuerat :
sciat quomodo repudiumiuxta eloquiũ saluatoris ab initio
non dabatur sed ꝓpterduritiã cordis nr̃i ꝑmor senbum a no
generi concessumẽ sic & esum carnium usqp ad diliuium ignotum
fuisse post diluuium autem quasi in heremomurmurantipo¬
pulo coturnices Itadentibus nr̃is neruos & uirulentia scar¬
nes ingestas docetapłs scribens ad ephesios dorꝓposusse in ao
impletione tempoũ recapitulare om̃a & ad principiũ redre¬
& finis : Ab exor dio condtionis humane nec carnib: ues cebam̃
nec dabamus repudiũ nec p̃putia nobis eripiebant᷑̃in signum:
hoc cursu ad diluuiũ usq: peruenimur Post diluuiumautẽ
cum dationelegis quã in plerenullus potut: car nes in gestae
suĩt aduescendũ & repudii concessa duritia: &cultelluscir¬

Expanded text:
autem nobis objicit, in secunda Dei benedictione comedendarum autem nobis objicit, in secunda Dei benedictione comedendarum carnium licentiam datam, quae in prima concessa non fuerat, sciat quomodo repudium juxta eloquium Salvatoris ab initio non dabatur; sed propter duritiam cordis nostri, per Moysen humano generi concessum est; sic et esum carnium usque ad diluvium ignotum fuisse. Post diluvium vero, quasi in eremo murmuranti populo coturnices: ita dentibus nostris nervos et virulentias carnis ingestas. Docet Apostolus scribens ad Ephesios Cap. I , Deum proposuisse in adimpletione temporum recapitulare omnia: et ad principium traet finis . Ab exordio conditionis humanae, nec carnibus vescebamur, nec dabamus repudium, nec praeputia nobis eripiebantur in signum. Hoc cursu usque ad diluvium pervenimus. Post diluvium autem cum datione Legis, quam implere nullus potuit, carnes ingestae sunt ad vescendum, et repudia concessa duritiae, et cultellus cir
Abbreviated transcription (Latin):
& prȩfigur& foedera nuptiarũ Ainde¬
& in arca
noe omnia animalia que cũqibina ingre¬
diunt᷑
inmunda sunt. In parnumerus ẽmundus
quãquã
indu plicinumero ostendatur & aliudsacramentũ qon einbes
ingrediuntur inmunda : & septe na : Que munda sunt uthabe¬
r& noe postdiluuium quod deinparinumero statim do poss& o¬
ferre : Si autẽ transfestur enoch & seruatur in diluuiã noe: Non
reoridcir cotrans latũ enoch quod uxorem habuerit : sed q̃d primꝑ
nogeneri seruabat᷑ utiq cumuxore debuit & filus reseruari
ditur in eã noe : tam ipse quam filii eius asuis separantur uxorib:
quando uero egredit᷑ interrã iunguntur paria : & quod in arca
idẽ in ecđa fuerat separatũ inmundi conuersatione sociatur:
simulq: si arca plures habuit mansiones &ndulos & bicame¬
rata &tricamerata & diuersas bestius & ꝓqualitate anima¬
liũ habitationes quoq: uel maiores uelminores a estimo quod

Expanded text:
et praefiguret foedera nuptiarum. Undeet praefiguret foedera nuptiarum. Unde in arca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, immunda sunt . Impar numerus est mundus. Quamquam in duplici numero ostendatur et aliud sacramentum, quod ne in beingrediuntur immunda: et septena quae munda sunt, ut haberet Noe post diluvium, quod de impari numero statim Deo posset offerre. 17. Si autem transfertur Enoch, et servatur in diluvio Noe, non reor idcirco translatum Enoch, quod uxorem habuerit; sed quod primus no generi servabatur, utique cum 267 uxore et filiis debuiditur in eam Noe, tam ipse, quam filii ejus, ab uxoribus separantur: quando vero egreditur in terram, junguntur paria: et quod in arca, id est, in Ecclesia fuerat separatum, in mundi conversatione sociatur. Simulque si arca plures habuit mansiones et nidulos, et bicamerata, et tricamerata, et diversas bestias; et pro qualitate animalium habitationes quoque vel majores vel minores, aestimo quod
Abbreviated transcription (Latin):
operibus eius & induentes nouum qui renouatur in cognitio¬
nem iuxta imaginem creatoris sui : Vbi non ẽ grcecus & iude
us circumcisio & p̃putiũ : barbarus & schita : seruus & liber
sedomni &i n omnibu s xp̃s: Imago creatoris non hab&co¬
pulam nupti arum: ubidiuersitas sexus aufestur : & uetene
homine exuimur & indiumurno uo : Ibienim in xp̃m re¬
nascimur uirginem : qui&natus ex iurgine & renatus per
uirginem est: Quod autem ait crescite & multiplicamini
& repl&e terram : Necesse fuit prius plantare siluam &
crescere ut ẽ& quod de inceps possit excidi: Simulque con¬
siderandauis uerbi & repl& eterram. Nuptiȩ terram re¬
plent÷ uirginitas paradisum. Sed & hoc intuendũ tixit
iuxta ebraicam ueritatem : quod cum scriptura in primo
&testio & quarto & quinto & sexto die ex plais operibus
singulorum dixerit & uidit ds̃ qui a bonum In secundo
die hoc omnino subtraxit. nobis intellegentiũ derelinquens
non es sebonum duplicem numerum qui ab unionediuidat.

Expanded text:
operibus ejus, et induentes novum, qui renovatur in cognitionem juxta imaginem Creatoris : sic et mundus cum us, circumcisio et praeputium, barbarus et Scytha servus et liber, sed omnia et in omnibus Christus . Imago Creatoris non habet copulam nuptiarum. Ubi diversitas sexus aufertur, et veteri homine exuimur, et induimur novo, ibi in Christum renascimur virginem, qui et natus ex virgine, et renatus per virginem est. Quod autem ait: Crescite et multiplicamini, et replete terram , necesse fuit prius plantare silvam et crescere, ut esset quod postea posset excidi. Simulque consideranda vis verbi, replete terram. Nuptiae terram replent, virginitas paradisum. Sed et hoc intuendum dumtaxat juxta hebraicam veritatem, quod cum Scriptura in primo, et tertio, et quarto, et quinto, et sexto die, expletis operibus singulorum dixerit: Et vidit Deus quia bonum est, in secundo die hoc omnino subtraxit: nobis intelligentiam derelinquens, non esse bonum duplicem numerum, quia ab unione dividat,
Abbreviated transcription (Latin):
mentum hoc magnum est:ego autem dico
& in ecclesiu : Xp̃s in carne uirgo inspũ mo¬
nagdmn: unamidem hab& ecclesiã : de quaidem apłs uiri in
si absq ulla macula ecclesiam diligit: uiri quoque in castitate
uxores suas diligant : & sciat unusquis que uas suum possidere
in sanctificatione & honore. Non in passione desiderii sicut &

Expanded text:
o autem dico et in Ecclesia . Christus in carne virgo, in spiritu monogamus. Unam enim habet Ecclesiam, de qua idem Apostolus: Viri, insi absque ulla macula Ecclesiam diligit: viri quoque in castitate uxores suas diligant, et sciat unusquisque vas suum possidere in sanctificatione et honore, non in passione
Abbreviated transcription (Latin):
peo semp. Acrepente transcendit adheliũ & heli¬
seum & narrat quasi grande misterium quod requi¬
euerit sp̃s heliȩ in belis eum &cur hoc dixerittac&
nisi foste heliũ & helis eum habuisse arbitrat᷑ uxores
Transit ad ezechiũ & cũ in eius laudib: immoratur:
miror cur oblitus sit dicere a modo filior faciam a
Iosiã uero iustissimũ subquo intẽplodeutero nomu
liber repestus ẽ abholda uxore sellũ in structu
refest: Danihel quoq & trespuero sint̃ maritos

Expanded text:
pro eo semper. Ac repente transcendit ad Eliam et Elipro eo semper. Ac repente transcendit ad Eliam et Elisaeum, et narrat quasi grande mysterium, quod requieverit spiritus Eliae in Elisaeo; et cur hoc dixerit, tacet: nisi forte Eliam quoque et Elisaeum habuisse arbitretur uxores. Transit ad Ezechiam: et cum in ejus laudibus immoretur, miror cur oblitus sit dicere: Amodo filios faciam . Josiam virum justissimum, sub quo in Templo Deuteronomii liber repertus est, ab Holda uxore Sellum instructum refert. Daniel quoque, et tres pueros inter maritos
Abbreviated transcription (Latin):
da rahens ilico dĩ ultione percussaẽ : Laudat sam son
& uxoriũnatareũ miris effert prȩconus: debborã
quoque replicat & burach quod absque uirginitatis
bonis si saram &iabin. & curros ferreos debellare
immo lata sit dño dicit nullã fuis sedistantiũ : quins
potius fidem parentis prȩfert ei que cȩsa sit lugens:
Venit ad samuhel alterũ nat areũ dñi qui ab in fantia
nutritus in tabernaculo ẽ & uestitus effodbad quod
inter p̃tatur uestibus lineis dicitq cũ filios ꝓcreasse
nec sacer dotalẽ pudititiam uxoris inminutam ẽe
Complexũ boot cum sua ruthin area collocat &iesse
acdauid in depducit Ipsumq: dauid ducentis p̃putiis
&iũ cumuite periculo refert regis filia e que sisse
concubitus: Quid dicã desalomone quemponens
inΚataaosu. maritorũ imaginẽ ad serit saluatoris
& deillo eẽ uult scriptũ ds̃ iudiciũtuũ regida &iust¬
tiã tuũ filio regis & dabitur ei de auro arabiȩ &orabĩs

Expanded text:
detrahens, illico Dei ultione percussa est. Laudat Samson, et uxorium Nazaraeum miris effert praeconiis. Debboram quoque replicat et Barach; quod absque virginitatis bonis, Sisaram et Jabin et currus ferreos debellarinimmolata sit Domino, dicit nullam fuisse distantiam; quin potius fidem patris praefert ei, quae caesa sit lugens. Venit ad Samuel alterum Nazaraeum Domini, qui ab infantia nutritus in tabernaculo est, et vestitus EPHOD BAD, quod interpretatur, vestibus lineis; dicitque eum filios procreasse, nec sacerdotalem pudicitiam, uxoris imminutam esse complexu. Booz cum sua Ruth in area collocat, et Jesse, ac David 244 inde producit. Ipsum quoque David ducentis praeputiis, etiam cum vitae periculo, regis filiae quaesisse concubitus. Quid dicam de Salomone, quem ponens in catalogo maritorum, imaginem asserit Salvatoris? et de illo vult esse scriptum: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis. Et, Dabitur ei de auro Arabiae, et orabunt
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ  tolle fornicationẽ & non dicit unusquis¬
que uxorem suam habeat. Velut siquis definiat
bonum ẽ triticeo uescipane & edere purissimã
similã : Tamen nequis conpulsus fame cõmedat
stercus bubuli concedo ei ut uescat᷑ & hordeo:

Expanded text:
autem. Tolle fornicationem, et non dicet, unusquisautem. Tolle fornicationem, et non dicet, unusquisque uxorem suam habeat. Velut si quis definiat: Bonum est triticeo pane vesci, et edere purissimam similam. Tamen ne quis compulsus fame comedat stercus bubulum, concedo ei, ut vescatur et hordeo
Abbreviated transcription (Latin):
dare inuicem : nisi forte ex consensu ad tempus ut ua¬
c&is oratioͫ & iterum adidipsum reuestimini net ẽp
t& uos satanas ꝓpter in continentiã urãm: Hoc autẽ
dico iuxta in dulgentiã : non uixta imperium : uolo enim
om̃s homines esse ut meipsum: Sed unus quisque¬
propriũ hab& donũ ex dõ : alius quidĩesic alius uers
sic: Dico autẽ innuptis & uiduis bonũ est enimsi sic
permanserint ut ego, si autẽ non secontinent nubat
Melius ẽ enim nubere quã uri: Reuestatur ad ca¬
put testimonii. Bonũ est inquit homini muli erẽnon
tangere sibonumẽ hominimulier ẽ non tangere
malum ergo ẽ tangere ⁊ nihil enimbono contrari¬
ũ est nisi malum : Si autẽ malũ est & ignoscitur.
ideo conceditur nemalo quid d&erius fiat Quale
autem illud bonũ ẽ qd conditione deterioris con¬
ceditur : Num quã enim subiecis s& unus quisque
uxorem suã habeat : nisi p̃mississ& ꝓpt̃ fornicatio

Expanded text:
dare inuicem nisi forte ex consensu ad tempus ut uadare inuicem nisi forte ex consensu ad tempus ut uacetis orationi: et iterum ad id ipsum reuertimini, ne uos t uos satanas propter incontinentiam uestram. hoc autem dico secundum . indulgentiam, non secundum imperium. uolo autem omnes homines esse proprium habet donum ex Deo, alius quidem sic et alius sic. Dico autem non nuptis et uiduis, bonum est illis si sic permanserint ut ego. Si autem se non continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri . Revertamur ad caput testimonii: Bonum est, inquit, homini mulierem non tangere. Si bonum est mulierem non tangere, malum est ergo tangere: nihil enim bono contrarium est, nisi malum. Si autem malum est, et ignoscitur, ideo conceditur, ne malo quid deterius fiat. Quale autem illud bonum est, quod conditione deterioris conceditur? Numquam enim subjecisset, unusquisque uxorem suam habeat, nisi praemisisset, propter fornicationem
Abbreviated transcription (Latin):
thiis plenissime respondit doctor gentium &
loquentis legem putemus: simulque nel ecto¬
ris tacita cogitatio cum coeperimus singula
neglegens ad extrema festin& Interc&eracoan
thuplitteras quesierant ut rum post fidemxp̃ice¬
libes esse deberent & continentiȩ causa quasb ab eba
uxores dimitterent: ansi uirgines credidissent in¬
irent matrimonia. &cum eduobus & hnicis unus
credidis set in xp̃m : utrũ namcredens relinquer&
non credentẽ : & si essent ducendȩ uxores xp̃ianas
tantum accipi iuber& an& & hnicas : Videa musigit᷑
quid ad hȩc paulus rescripserit: Dehis item que
scripsistis mihi : bonum est hominimulier ẽnontan
gere : propter fornicationem autem unusquis que uxo¬
rẽ suam habeat : & una que que suumuirũ habeat. Vxori
uir debitum reddat : similiter & uxor uins. Vxor ꝓprii¬
corporis potestatẽ honhab& seduir: Similiter & uir
corporis sui non hab& potestatẽ seduxor: Nolite frau¬

Expanded text:
thiis, plenissime respondit doctor gentium, ethiis, plenissime respondit doctor gentium, eloquentis legem putemus. Simulque ne lectoris tacita cogitatio, cum coeperimus singula, negligens, ad extrema festinet. 7. Nlitteras quaesierant, utrum post fidem Christi caelibes esse deberent, et continentiae causa quas habebant uxores dimittere, an si virgines credidissent, inirent matrimonia? Et cum e duobus Ethnicis, unus credidisset in Christum, utrumnam credens relinqueret non credentem? Et si essent ducendae uxores, Christianas tantum accipi juberet, an et Ethnicas? Videamus igitur quid ad haec Paulus rescripserit: De his autem quae scrigere; propter fornicationem autem unusquisque suam habeat uxorem, et unaquaeque suum virum habeat . Quidebitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor corporis sui potestatem non habet sed uir. similiter et uir corporis sui potestatem non habet sed uxor. nolite frau
Abbreviated transcription (Latin):
riatam habentiũ conscientiã & post multa quȩ nunc
ociosũ ẽ reuoluere. excutit sequasi in locũr& hori¬
cũ & facit a postrofam aduirginem dicens: Non tibi
facio uirgo iniuriam. elegisti pudititiã ꝓpt̃ p̃sentẽ
necessitatẽ placuit tibi ut esses sancta. corpore
& spũ: Ne superbias eiusđe ecłae membrum escuiꝰ
ꝓpositionũ eius & legendi fastidiũ fecerim sedutile¬
ratus sum cuncta moliminaeius quasi instructã aciẽ
contrame ponere : & totum hostilem ex ercitũ cũ suis
turmis acducibus congregare : ne post primãuicto¬
riam alia mihi de inceps proelia nascerentur:
Igitur nunc dimicabo contra singulos. nec paucorũ
erpas sim congressione contentus toto certandũ
est agmini &inconposit hostiũ cune. ac latrocinis
more pugnantes instructa & ordinata acierepel¬
lendiopponũ in prima fronte apłm paulum & qua¬
si fostissimum ducẽ suis telis id est suis armabosen¬
tentiis : sciscitantibus enim suꝑ ac questio ne corin¬

Expanded text:
riatam habentium conscientiam. » Et post 245 multa, quae nunc otiosum est revolvere, excutit se quasi in locum rhetoricum, et facit apostropham ad virginem, dicens: « Non tibi facio, virgo, injuriam: elegisti pudicitiam propter praesentem necessitatem: placuit tibi, ut sis sancta corpore et spiritu: ne superbias: ejusdem Ecclesiae membrum es, cujpropositionum ejus, et legenti fastidium fecerim; sed utileratus sum cuncta molimina ejus, quasi instructam aciem contra me ponere, et totum hostilem exercitum cum suis turmis ac ducibus congregare, ne post primam victoriam, alia mihi deinceps praelia nascerentur. Igitur non dimicabo contra singulos, nec paucorum ero passim congressione contentus: toto certandum est agmine, et incompositi hostium cunei, ac latrocinii more pugnantes, instructa et ordinata acie repellendi. Opponam in prima fronte apostolum Paulum, et quasi fortissimum ducem, suis telis, id est, suis armabo sententiis. Sciscitantibus enim super hac quaestione Corin
Abbreviated transcription (Latin):
rosq: apłos. & consequenter infest dicens. Si autem
uolueri ad sumere uanũ defensionẽ & obtendere
quod rudismundus eguerit incremento : Audiant pau
fuerit nubat cui uult tantum in dño: & adã non ẽ seduc¬
tus mulier autem seducta facta ẽ in p̃uaricationem:
salua autem fi& perfilioum generationẽ si ꝑ manse¬
rit infide & dilectione & sanctificatione cum sobrie¬
tate: Ceste cessat hic illud a postolicum & quihabent
uxores sic sint quasi non habeant : Nisi foste dicitis ꝓp¬
terea uult eas nubere quiaiam quȩdũ conuerse sunt
r&is postsatanan quasi ex uirginibus nulla cadat
& non sit eacrum maiorruina ex quo manicheorum

Expanded text:
Apostolos. Et consequenter infert dicens: « Si autem voluerint assumere vanam defensionem, et obtendere, quod rudis mundus eguerit incremento, audiant Paulfuerit, nubat cui vult, tantum in Domino . Et, Adam non est seductus: mulier autem seducta, facta est in praevaricationem. Salva autem fiet per filiorum generationem, si permanserit in fide et dilectione, et sanctificatione cum sobrietate . Certe cessat hic illud Apostolicum, Et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant: nisi forte dicetis, propterea vult eas nubere, quia jam quaedam conversae sunt retro post Satanam: quasi ex virginibus nulla cadat, et non sit earum major ruina. Ex quo manifestum