comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hinus ergo uestigia dilectissimi-
ad redemptorem nrm̃ pleno cor¬
dis amore tendamus. huius doc¬
trinam uelut choruscam in tene¬
bris lampadem. nr̃is semꝑ gressi¬
bus preferamus. Pudeat iam ter¬
renis in eambere: qui ꝑspei desi¬
derium ad cȩlestem cepimus glo¬
riam festinare. Qui ad celestrum
nuptiarum delicias properat: ter¬
renȩ uoluptatis cȩno reuolui pro¬
pudor erubescat. Qui titulis an
terrena luera congerimus: qui di¬
uitias immortales in regni cȩlestis
palatio possidemus. Quem gͦ pon¬
dus terrenȩ corruptionis agͥgrauat.
rerum extrinsecus affluentium
copia non extollat. Qui ad hoc
constitutus est ut totis uirib iu¬
giter eum aduersario dimicet. tor
sequuntur: qui nobis iter erucis
ostendit. illuc ꝑuenientes ad eum
qui calcato mortis imꝑio. cȩlum
eum triumphali gła penetrauit:¬

Expanded text:
hujus ergo vestigia, dilectissimi, hujus ergo vestigia, dilectissimi, ad Redemptorem nostrum pleno cordis amore tendamus, hujus doctrinam velut coruscam in tenebris lampadem nostris semper gressibus praeferamus. Pudeat jam terrenis incumbere, qui per spei desiderium ad coelestem coepimus gloriam festinare. Qui ad coelestium nuptiarum delicias properat, terrenae voluptatis coeno volutari erubescat: qui titulis angterrena lucra congerimus, qui divitias immortales in regni coelestis aerario possidemus. Quem igitur pondus terrenae corruptionis aggravat, rerum extrinsecus affluentium copia non extollat. Qui ad hoc constitutus est, ut totis viribus jugiter cum adversario dimicet, torpsequimur, qui nobis iter crucis ostendit, illuc perveniemus ad eum, qui, calcato mortis imperio, coelum cum triumphali gloria penetravit
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃is nr̃e oꝑationis oblatio
hilariter offeratur. Hilarem
enim datorem diligit ds̃. In
om̃ibus etiam sal precipitur am¬
misceri: ut om̃e boni oꝑis sacri¬
ficium. rationis discretionis ac
cȩlestis sapientie. sit sale con
ditum. Hoc autem diuine sa
ut merito dicatur os dei. lingua
decus orbis. preco eeli. lumen mun¬
di. sydus hominum. specimen an¬
gelorum. Lapis uiuus. speculum
lucis. logothetha diumitatis. for¬
ma fidei. columpna templi. archi¬
tectus ueri tabernaculi quod fixit
ds̃ & non homo. Nam & cheru¬
bin iure ꝑhibetur: qui scientie
plenitudinem ex ipso redempto¬
ris pectore ꝑcepisse cognoscitur.
Ueruntamen eum nos quantum¬
libet efferre contendemus: celsitu¬
dinis eius merita non ȩquamus:
quia qui diuine laudis preconia
meruit. ad eius digne merita col¬
laudanda humanę linguę fragi¬
litas non assurgit. Ipse quippe ẽ¬
laus eius qui illi & olim precium
& nunc factus ẽ premium. Per

Expanded text:
ut omnis nostrae operationis oblatio ut omnis nostrae operationis oblatio hilariter offeratur. « Hilarem enim datorem diligit Deus . » In omnibus etiam sal praecipitur admisceri ut omne boni operis sacrificium, rationis, discretionis ac coelestis sapientiae sit sale ditum. Hoc autem divinae saut merito dicatur os Dei, lingua decus orbis, praeco coeli, lumen mundi, sidus hominum, specimen angelorum, lapis vivus, speculum lucis, logotheta divinitatis, forma fidei, columna 351 coeli, architectus veri tabernaculi, quod fixit Deus, et non homo. Nam et cherubim jure perhibetur, qui scientiae plenitudinem ex ipso Redemptoris pectore percepisse cognoscitur. Verumtamen cum nos quantumlibet efferre contendimus, celsitudinis ejus merita non aequamus; quia qui divinae laudis praeconia meruit, ad ejus digne collaudanda merita humanae linguae fragilitas non assurgit. Ipse quippe ejus est laus, qui illi et olim pretium, et nunc factus est praemium. Per
Abbreviated transcription (Latin):
templatione ꝑtingat. Nostis
fr̃s mei quia in mundi nascentis
origine. tercio die germinauerit
terra. quarto cęli facta sunt lumi¬
naria. quinto uolatilia sunt cira¬
ta. Quare autem increandis reb
hic ordo decurrit: nͥ ut nos instru¬
eremur: quia prius necesse est ut
mens nr̃a uirentia uirtutum oꝑa
germinet. quatinus sic mereatur
cȩlestis grãm luminis ac postre¬
mo euolare ualeat ad contemplan¬
dam speciem ueritatis: Germine¬
mus itaq fr̃s ut illuminemur:
quatinus illuminati. uirtutum
pennis ad celestia subleuemur.
Non uos huius mundi dulcedo
falsa demulceat. non carnalis
illecebre uoluptas luxuriosa
resoluat. Nusquam certe pre
ceptum in ueteris testamenti ce¬
rimoniis inuenitur: ut mel sacri¬
ficiis misceatur. Per quod in telli¬
gitur. quia his qui dõ uite suȩ
saerificium offerunt. nullam ds
carnalem uult inesse dulcedinẽ.
nichil in eis uiuere. quod ad car¬
nalem ꝑtineat uoluptatẽ. Oleũ
autem frequenter inmittitur:

Expanded text:
templatione pertingat. Nostis, fratres mei, quia in mundi nascentis origine, tertio die germinaverit terra, quarto coeli facta sunt luminaria, quinto volatilia sunt creata . Quare autem in creandis rebus hic ordo cucurrit, nisi ut nos instruemur quia prius necesse est ut mens nostra virentium virtutum opera germinet, quatenus sic mereatur coelestis gratiam luminis, ac postremo evolare valeat ad contemplandam speciem veritatis? Germinemus itaque, fratres, ut illuminemur, quatenus illuminati, virtutum pennis ad coelestia sublevemur. Non nos mundi hujus dulcedo falsa demulceat, non carnalis illecebrae voluptas luxuriosa resolvat. ceptum in Veteris Testamenti caeremoniis invenitur ut mel sacrificiis misceatur. Per quod intelligitur, quia his, qui vitae suae Deo sacrificium offerunt, nullam Deus carnalem vult inesse dulcedinem, nihil in eis vivere quod ad carnalem pertineat voluptatem. Oleum autem frequenter immittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
omnes humanȩ conditionis or¬
dines. oculo curiose sollicitudi¬
nis inuestigat. & tanquam arcꝰ
uniuersalis eccłiȩ factus. totius
humani generis summã ulnis
paternȩ dilectionis amplectit᷑:
atq ad redemptoris sui consor¬
tium trahere unũquemq singil¬
latim ammonendo conatur. Amor
quippe dñi quo eum mortalibus
precunctis plus dilexit. eo ei
pondus fraternȩ dilectionis exi¬
buit: ut nimirum plus amaret.
qui plus amabatur. & qui primꝰ
erat in redemptoris amore. preci¬
puuis in fraterna fieret caritate.
Quantum autem apud dñm im¬
petrandi locum. quam precipue
familiaritatis ioħes obtinuerit
priuilegium: hinc manifestius
colligere possumus. quod idem
beatus iohes euangelista testat᷑.
quia in ipso uitalis cenȩ conuiuio

Expanded text:
omnes humanae conditionis oromnes humanae conditionis ordines oculo curiosae sollicitudinis investigat, et tanquam Argus universalis Ecclesiae factus, totius humani generis summam, ulnis paternae dilectionis, amplectitur atque ad Redemptoris sui consortium trahere unumquemque sigillatim admonendo conatur. Amor quippe Domini, quo eum prae cunctis mortalibus dilexit et hoc ei pondus fraternae dilectionis exhibuit, ut nimirum plus amaret qui plus amabatur, et qui primus erat in Redemptoris amore praecipuus in fraterna fieret charitate. Quantum autem apud Dominum impetrandi locum, quam praecipuae familiaritatis Joannes obtinuerit privilegium, hinc manifestius colligere possumus; quod idem beatus evangelista testatur, quia in ipso vitalis coenae convivio
Abbreviated transcription (Latin):
huc fidei sinuosa uolumina. int̾
procellosas ambiguitatum fluc¬
tuantium tempestates: piscator
circa fr̃s caritatis gr̃a repleret᷑.
ut sacro scm̃ pectoris eiꝰ templũ.
uelut caminus quidam diuini
uideretur incendii. Quod pro¬
fecto in quibusdam scripturis
eius patenter agnoscitur. in qͥbꝰ
utiq ꝑ omnem fere paginam.
quasi ꝑ quasdam rimas carita¬
tis uapores effundere: carita¬
tis uidetur ardorib estuare.
Modo enim patres nominatim.
ad caritatẽ prouocat: modo ñ
filios sed filiolos. quasi tenere
diligens appellat. Modo pro¬
prus ętatum uocabulis infanteᷤ.
modo iuuenes: modo singillatĩ
commonet adolescentes. Modo
ȩtiam mulierib epłas destinat:
easq ad caucelam fidei & studi¬
um sincerȩ dilectionis inuitat.
Hic itaq inenarrabilis caritatis
ardore succensus. huc illucq se
uertens. undiq circuiens. ubi¬
q discurrens: omnia ad salutẽ
hominum genera concitat. om¬
nia etatum incrementa ꝑ lustrat.

Expanded text:
huc fidei sinuosa volumina, inter huc fidei sinuosa volumina, inter procellosas ambiguitatum fluctuantium tempestates piscator circa fratres charitatis gratia repleretur, ut sacrosanctum pectoris ejus templum velut caminus quidam divini videretur incendii. Quod profecto in quibuslibet Scripturis ejus patenter agnoscitur, in quibus utique per omnem fere paginam, quasi per quasdam rimas, charitatis vapores effundere, charitatis videtur ardoribus aestuare. Modo enim patres nominatim ad charitatem provocat, modo non filios, sed filiolos, quasi tenere diligens appellat. Modo propriis aetatum vocabulis infantes. modo juvenes, modo sigillatim admonet adolescentes. Modo etiam mulieribus epistolas destinat, easque ad cautelam fidei et studium sincerae dilectionis invitat. Sic itaque inenarrabili charitatis ardore succensus, huc illucque se vertens, undique circumiens, ubique discurrens omnia ad salutem hominum genera concitat, omnia aetatum incrementa perlustrat,
Abbreviated transcription (Latin):
mundisq uiscerib dĩ u̾bum per
quod facta sunt omnia: immacu¬
lata se carne uestiuit. In augus¬
ta scilicet latebat aluo conclusus.
sed totius orbis iura regebat im¬
mensus. Inbreuissimo in quam
uirginalis uderi domicilio consti¬
tutus: & cȩli gubernabat imꝑi¬
um. & terrenorum omnium non
amiserat principatum. Non gͦ
presumptiue cęlum dicitur uene-¬
rabilis uirgo maria: atq idõ be¬
atum iohannem dominꝰ quodã¬
modo cęli clauiculariũ esse con¬
stituit: cum beatȩ genitricis suȩ
eum decreiit ẽẽ custodem. Pro¬
inde ut beato petro ioħes mul¬
tipliciter comparetur. cum dis¬
cipulos suos redemptor ñr in¬
quireret. qua circa se opinione
homines ducerentur: illiq ꝓtinꝰ
respondissent. alii iohannem bap¬
tistam. alii audem helyam. alii
uero iheremiam. aut unum ex
prophetis: donec ad petrũ uen¬
tum est. nutabat assertio. nec am-¬
biguitatis uinculum soluebat᷑.
At ubi quod habeat discipulorum
sensus exigitur: precedit in ue¬

Expanded text:
mundisque visceribus, Dei Verbum, per quod facta sunt omnia, immaculata se carne vestivit. In angusto scilicet latebat alvo conclusus, sed totius orbis jura regebat immensus. In brevissimo, inquam, virginalis uteri domicilio constitutus, et coeli gubernabat imperium, et terrenorum omnium non amiserat principatum. Non ergo praesumptive coelum dicitur venerabilis virgo Maria: atque ideo beatum Joannem Dominus quodammodo coeli clavicularium esse constituit, cum beatae Genitricis suae eum decrevit esse custodem. Proinde ut beato Petro Joannes multipliciter comparetur, cum discipulos suos Redemptor noster inquireret qua circa se opinione homines ducerentur, illique protinus respondissent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis . Donec ad Petrum ventum est, nutabat assertio nec ambiguitatis vinculum solvebatur. At ubi quid habeat discipulorum sensus exigitur, praecedit in ve
Abbreviated transcription (Latin):
alteri preferre presumimus. si
dignitate pensamus. Duorum
quippe uiatorum nulla oculoꝵ
uiuacitate dispariũ. qui orto
sole graditur clarius quȩlib&e
opposita conspicit: quam is qͥ
ante lucanum exsurgit. Et
ditior est qui autunnalem fru¬
ctuum maturitatẽ carpit: eo
qui uere ꝓpaginis arbusta
plantauit. Conuenient̃ igit᷑
factum est. ut sicut moysi. ita
et iohannis glebam om̃pe ds̃
absconderet: & in duob mira¬
bilibus uiris unum miraculũ
ex hiberet. Et notandum quã
mittam. Non mittam uidelic&¬

Expanded text:
alteri praeferre praesumimus, si alteri praeferre praesumimus, si dignitate pensamus. Duorum quippe viatorum nulla oculorum vivacitate disparium qui orto sole graditur clarius quaelibet opposita conspicit quam is qui antelucanus exsurgit. Et ditior est, qui autumnalem fructuum maturitatem capit, eo qui vernae propaginis arbusta plantavit. Convenienter igitur factum est ut sicut Moysi, ita et Joannis glebam omnipotens Deus absconderet et in duobus mirabilibus veris unum miraculum exhiberet. Et notandum quam mittam. Non mittam videlic
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. In sole posuit tab̾na¬
culum suum. Per illum man¬
na datum est tunc israhelitico
populo: ecce iste quanto głosiꝰ
habet manna ȩtiam in sep̃ulero.
Et quid plura: Ille faciem suã
am diuinitatis reuelat essenti¬
am. ut ds̃ ab hominib agnos¬
catur. Atq ut idem repetã.
ille splendorem sui uultus ob¬
texit. ne ab illa plebe conspice¬
retur: iste dĩ uerbum quod est
imago patris. splendor głȩ &
figura substantiȩ eius ꝑspieue
reuelauit. ut anobis agnosce¬
retur. Postremo dĩ filium quẽ
iste pre manib habuit cum qͦ
diutissime conuersatus est. a
quo unice atq specialit̃ est
dilectus: ille quidem obnixe
ac desiderabilit̾ petiit dicens.
Obsecro dñe. mitte quem missu¬
rus es: sed impetrare non ualu¬
it. Uerimtam̃ dum magnis
summisq apud dm̃ meritis am¬
bo claruissent. uno uterq sp̃u
plenus fuit: uno uterq spirt¬
tu redemptoris desiderio concor¬
diter estuabat. Nec nos alterũ

Expanded text:
dicitur: «In sole posuit tabernadicitur: «In sole posuit tabernaculum suum . » Per illum manna datum est tunc Israelitico populo; ecce quanto gloriosius habet Et quid plura? Ille faciem suam am divinitatis revelat essentiam, ut Deus ab omnibus agnoscatur . Atque ut idem repetam, ille splendorem sui vultus obtexit, ne ab illa plebe conspiceretur; iste Dei Verbum, quod est imago Patris, splendor gloriae et figura substantiae ejus , perspicue revelavit, ut a nobis agnosceretur. Postremo Dei Filium, quem iste prae manibus habuit, cum quo diutissime conversatus est, a quo unice et specialiter dilectus, ille quidem obnixe ac desiderabiliter petiit, dicens: «Obsecro, Domine, mitte quem missurus es ;» sed impetrare non valuit. Verumtamen dum magnis summisque apud Deum meritis ambo claruissent, uno uterque spiritu plenus fuit, uno uterque Redemptoris desiderio concorditer aestuabat. Nec nos alterum
Abbreviated transcription (Latin):
dimus & testamur. & annun¬
tiamus uobis uitam ȩternam.
quȩ erat apud patrem. & ap¬
paruit nobis. Et non solum
dm̃ hominem factum oculis car¬
nalib udit: sed & ipsum u̾bum
quod erat apud patrẽ. ꝑ quod
facta sunt omnia illustrata di¬
uinitus mente conspexit. Atq
lit adhuc comparatio produca¬
tur. moyses tabernaculo pree¬
rat quod nube oꝑiebat. ita ut
aliquando nec ip̃se moyses po¬
tuisset intrare. sicut in exodo
legitur: quia oꝑuit nubes tab¬
naculum testimonii. & gloria
domini impleuit illud. nec po¬
terat moyses ingredi tectum
federis nube oꝑiente om̃ia. Io¬
hannes auten melioris taber¬
naculi custos factus. beatȩ ma¬
riȩ minister extitit: quam non
uidelicet corporea huius aeris
nubes obdexit. sed sp̃e scͣs inui¬
sibilit̾ obumbrauit. Et gloria
dñi hoc est filius dĩ. qui hoc ta¬
bernaculum non mox discessu¬
rus. sed ueram carnem suscep¬
turus impleuit: non mansit
sub aeris caligine. sed potius
in lumine solis sicut ꝑ ꝓpħam

Expanded text:
dimus et testamur, et annuntiamus vobis vitam aeternam quae erat apud Patrem, et apparuit nobis .» Et non solum Deum hominem factum oculis carnalibus vidit, sed et ipsum Verbum, quod erat apud Patrem, per quod facta sunt omnia , illustrata divinitus mente conspexit. Atque ut adhuc comparatio producatur, Moyses tabernaculo praeerat quod nubes operiebat, ita ut aliquando nec ipse Moyses posset intrare, sicut in Exodo legitur: «Quia operuit nubes tabernaculum testimonii, et gloria Domini implevit illud ,» nec poterat Moyses ingredi tectum foederis, nube operiente omnia, Joannes vero melioris tabernaculi custos factus, B. Mariae minister exstitit, quam non videlicet corporea hujus aeris nubes obtexit, sed Spiritus sanctus invisibiliter obumbravit. Et gloria Domini, hoc est Filius Dei, qui hoc tabernaculum, non mox discessurus, sed veram carnem suscepturus implevit, non mansit sub aereae caligine nubis, sed potius in lumine solis, sicut per Prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris nr̃i discipulos. qualit̾
inter se quadam dignitatis simili¬
tudine congruant comparare. pe¬
trum uidelicet & ioħem. Commi¬
sit namq dñs petro claues eccłȩ:
uoluit & beato ioħi custodiam de
legare mariȩ. Utraq nimirum.
mater. Mater ȩccłia: mat̾ maria.
Sed maria mat̾ xp̃i: ȩccłia mater

Expanded text:
mptoris nostri discipulos qualiter mptoris nostri discipulos qualiter inter se quadam dignitatis similitudine congruant comparare? Petrum videlicet, et Joannem. Commisit namque Dominus Petro claves Ecclesiae ; voluit et beato Joanni custodiam Mariae delegare . Utraque nimirum mater, mater Maria, mater Ecclesia. Sed Maria mater Christi, Ecclesia mater
Abbreviated transcription (Latin):
uentrem sponsi saphiris distui¬
guit: dum aliquando diuinita
infirma describit. Quia igit᷑
hic beatus iohes de deo mirabi¬
liter. atq in comparabilit̾ cȩt̾is
mortalib loquitur. iure factũ
est: ut non solum a grecis. sed
etiam alatinis undiq theologꝰ
appelletur. Theot̃ocos mariã.
quia dm̃ ueracit̾̃ genuit: theolo¬
gus ioħes. quia dei u̾bum ante
scła apud patrem e̾e. & dm̃ esse
non solum menarrabilit̾ uidit:
sed & profundissima subtilitate
descripsit. Unde non immerito
potest dicere cum ꝓpha. Erue¬
tauit cor meum uerbũ bonum.
Recte igitur uirgo uirgini ad ob¬
sequium traditur. & pro dño
seruus uice filii sub rogat᷑. ut uir¬
ginalis pudicitiȩ splendor ex utͣ¬
q ꝑsona sibimet inuicem congru
at. &. floridus intimi candoris
aspectus quod in se uirere consi¬
derat. hoc u̾nare & in altero
pulchram uarietatẽ diuinȩ dis¬
positionis. coram caritate ur̃a
ꝑpendere. & egregios duos re¬

Expanded text:
ventrem sponsi sapphiris distinventrem sponsi sapphiris distinguit, dum aliquando sacramentinfirma describit. Quia igitur hic beatus Joannes de Deo mirabiliter atque incomparabiliter caeteris mortalibus loquitur, jure factum est ut non solum a Graecis, sed etiam a Latinis undique Theologus appelletur. Theotocos Maria, quia Deum veraciter genuit; Theologus Joannes, quia Dei Verbum ante saecula apud Patrem esse et Deum esse non solum inenarrabiliter vidit, sed et profunda sublimitate descripsit. Unde non immerito potest dicere cum Propheta: «Eructavit cor meum verbum bonum .» Recte igitur virgo Virgini ad obsequium traditur et pro Domino servus vice filii subrogatur, ut virginalis pudicitiae splendor ex utraque persona sibimet invicem congruat, et floridus intimi candoris aspectus quod in se virere considerat hoc vernare et in altero pulchram varietatem divinae dispositionis coram charitate vestra perpendere, et egregios duos R
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus & inuiolata ꝑmansit.
Si quidem peccatum non fecit: nec
dolus inuentus est in ore eius.
Saphirus autem lapis est. sereni
celi colorem habens: unde & in
uisione dm̃ dicit᷑. Erat sub pe¬
dibus euis quasi opus lapidis
saphiri: & quasi cęlum cum sere¬
num est. Per saphiros igitur.
opera diuinitatis intelliguntur:
quȩ in carne dñs ostendebat.
U enter ergo sponsi distinctus e¬
rat saphiris: quia xp̃i humani¬
tas diuinis uirtutib refulgebat.
Nec plenus esse saphiris dicitur.
s distinctus: ita iidelic& ut in¬
ter saphiros candor eboris ap¬
parer&: quia sic dñs ex parte
assumpti hominis oꝑabatur hu¬
mana. ut aliqͥndo nichilominꝰ
ex parte dĩtatis ostenderet et
diuina. Nam esurire. flere. pos¬
tremo crucifigi & mori. huma¬
nitatis erant oꝑa: miracula uͦ
facere & non solum alios. sed se¬
met ipsum etiam amortuis sus¬
citare: euidentissima erant di¬
uinitatis indicia. Hoc itaq mͦ
beatus ioħes quasi ebur neum

Expanded text:
prorsus et inviolata permansit. prorsus et inviolata permansit. Siquidem « peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . » Sapphirus autem lapis est sereni coeli colorem habens. Unde et in visione Domini dicitur: « Erat sub pedibus ejus quasi opus lapidis sapphiri, et quasi coelum cum serenum est . » Per sapphiros ergo opera divinitatis intelliguntur, quae in carne Dominus ostendebat. Venter ergo sponsi distinctus erat sapphiris, quia Christi humanitas divinis virtutibus refulgebat. Nec plenus esse sapphiris dicitur, sed distinctus; ita videlicet ut inter sapphiros candor eboris appareret, quia sic Dominus ex parte assumpti hominis operabatur humana, ut aliquando nihilominus ex parte deitatis ostenderet et divina. Nam esurire, flere, postremo crucifigi et mori, humanitatis erant opera; miracula vero facere, et non solum alios, sed semetipsum a mortuis suscitare, evidentissima erant divinitatis indicia. Hoc itaque modo beatus Joannes quasi eburneum
Abbreviated transcription (Latin):
cut nostis in capite sui libri:
deificum illud ac singulare
ponit exordium. In principio
inquiens erat u̾bum. & uerbũ
erat apud dm̃: & ds̃ erat u̾bũ.
Ecce aquila dĩ ad cȩli u̾ticem subli¬
miter euolat. sed ad escam car¬
nis necesse est. ut pressis alis
aliquando in imum descendat
submissa. Unde & paulopost
quid subdat audite. Et uerbũ¬
inquit caro factum est. & habi¬
tauit in nobis. Hanc itaq diu̾¬
sitatem humanitatis atq diui¬
nitatis unitȩ sibimet atq incõ¬
fuse. sponsa de sponso dicit in
canticis. Uenter inquit ebur
neus distinctus saphiris. In m̃¬
bris nempe humani corporis.
uix aliquid uentre fragilius si¬
ue tenerius inuenitur: ideoq
ꝑ uentrem recte fragilitas in
xp̃o assumptȩ humanitatis ac¬
cipitur. Ebur autem os est
elephanti. quod uidelicet ani¬
mal ferunt esse castissimũ: fri
eburneus est sponsi. quia suscep¬
ta redemptoris humanitas: ab
omni peccatoꝵ contagio casta

Expanded text:
cut nostis, in capite sui libri cut nostis, in capite sui libri deificum illud ac singulare ponit exordium: «In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum .» Ecce aquila Dei ad coeli verticem sublimiter evolat, sed ad escam carnis necesse est ut repressis alis aliquando in imum submissa descendat. Unde et paulo post quid subdat, audite: «Et Verbuinquit, caro factum est, et habitavit in nobis .» Hanc itaque diversitatem humanitatis atque divinitatis unitae sibimet atque inconfusae sponsa de sponso dicit in Canticis: «Venter, inquit, ejus eburneus, distinctus sapphiris .» In membris nempe humani corporis vix aliquid ventre fragilius, sive tenerius inveper ventrem, recte fragilitas in Christo assumptae humanitatis accipitur. Ebur autem os est elephantis, quod videlicet animal fertur esse castissimum frigi sponsi eburneus est, quia suscepta Redemptoris humanitas ab omni peccatorum contagio casta
Abbreviated transcription (Latin):
sunt diuinitatis quadam sublimĩ
ac subtilium u̾boꝵ maiestate de¬
promat. Tantaq locutionis ar¬
de u̾borum uim temperat. ac
librati moderaminis sobrieta¬
te dispensat: ut nec diuinica¬
tis archana uulgari nec eaquȩ
fidei nr̃ȩ necessaria sunt pati¬
atur abscondi. Proinde dum
hystoriȩ u̾ba contexit: uelut ꝑ
tenuissimas rimas diuinitatis
fulgorem. ad oculos hominũ
choruscare ꝑmittit. Sicq dũ
teniuissimo lucis ȩdernȩ radio.
oculus mentis nr̃e ꝑstringi¬
tur: ad indagandum mox il¬
lud in accessibile sũme ueri¬
tatis lumen. ꝑ spicatius aꝑit᷑.
Quia uero beatus iohannes al¬
ternato suȩ narrationis ordi¬
ne. modo diuinitatem xpisti
sublimiter indonat. modo quȩ
humanitatis sunt plane qͦdam¬
modo atq humilit̃ asseuerat.
sicut in ipso euangelii sui pͥn¬
cipio cȩpit: ita seriatim usq
ad finem hunc eundem mo¬
dum. ꝑ omnem suȩ discretio¬
nis articulum tenuit. Nam si¬

Expanded text:
sunt divinitatis quadam sublimium sunt divinitatis quadam sublimium ac subtilium verborum majestate depromat. Tantaque locutionis arte verborum vim temperat ac librati moderaminis sobrietate dispensat ut nec divinitatis arcana vulgari, nec ea quae fidei nostrae necessaria sunt patiatur abscondi. Proinde dum historiae verba contexit, velut per tenuissimas rimas divinitatis fulgorem ad oculos hominum coruscare permittit, sicque dum tenuissimo lucis aeternae radio, oculus mentis nostrae perstringitur, ad indagandum mox illud inaccessibile summae veritatis lumen perspicacius aperitur. Quia vero beatus Joannes alternato suae narrationis ordine, modo divinitatem Christi subtiliter intonat, modo quae humanitatis sunt plane quodammodo atque humiliter asseverat, sicut ipse in Evangelii sui principio coepit, ita seriatim usque ad finem hunc eumdem modum per omnem suae descriptionis articulum tenuit. Nam, si
Abbreviated transcription (Latin):
uicem suam. ad celebrandũ diuini¬
tatis suȩ mysterium delegauit:
quem ad custodiendam uenerabilẽ
matrem. ꝑpetuam uidelicet uirgi¬
nem. quasi alterum filium suo loco
subposuit. Mulier inquit: ecce filiꝰ
tuus. Ad discipulum autem: ecce
mater tua. Dignum quippe fue¬
iat. ut cui potissimum commisit cę¬
lestia: commicteret & terrena. Et
quia mediator dĩ & hominũ ex du¬
abus naturis. diuina uidelicet &
humana consistit unus emmanu
fidelis minister existeret: qui et̃
diuinitatis sacramenta conseribe¬
ret. & beatȩ genitrici ꝑpetuȩ cus¬
todiȩ. ac sedulitatis suę mynisteri¬
um ex hiber&. Cuius utriusq ex¬
cellentissimi uidelic& sacramenti.
quodamm mynistrum se esse tes¬
tatur. cum ꝑ omnem euangelici
textus sui seriem. sic stili modũ tem¬
perat. & quadam uicissitudine my¬
stice uarietatis alternat: ut mo¬
do humana ꝓnuntiet. modo diui¬
na reuel&. Modo quȩ humanitatiᷤ
sunt hystorialit̾ inferat: modo quȩ

Expanded text:
vicem suam ad declarandum divinivicem suam ad declarandum divinitatis suae mysterium delegavit, quem et ad custodiendam venerabilem matrem suam, perpetuam videlicet Virginem, quasi alterum filium sui loco supposuit: «Multuus; ad discipulum autem: Eccmater tua .» Dignum quippe fuerat ut cui potissimum commisit coelestia committeret et terrena. Et quia Mediator Dei et hominum ex duabus naturis, divina videlicet et humana consistit unus Emmanuefidelis minister existeret, qui et divinitatis sacramenta conscriberet, et beatae Genitrici perpetuae custodiae ac sedulitatis suae ministerium exhiberet. Cujus utriusque, excellentissimi videlicet sacramenti, quodammodo ministrum se esse testatur, cum per omnem evangelici textus sui seriem, sic styli modum temperet et quadam vicissitudine mysticae varietatis alternat ut modo humana pronuntiet, modo divina revelet, modo quae humanitatis sunt historialiter inserat, modo quae
Abbreviated transcription (Latin):
fontem ꝑhennis uitȩ recubuit.
ut & ip̃se semꝑ manantia flu¬
et eadem nobis postmodũ pre¬
fixo certi temporis articulo ꝓ¬
pinaret. Magnus uidelicet
paradysi fluuius. qui ex prin¬
cipali sui fontis origine ꝓflueis.
ac uberiori cęlestium karisma¬
tum inundatione procedens.
squalentia deserta humanarum
mentium irrigat: & ad ꝓferen¬
da bonoꝵ oꝑum tamquã noua¬
rum segetum germina. uberri-¬
ma fertilitate fecundat. Et non
immerito tam ꝓfunda. tam suꝑ¬
eminens reuelatio deitatis uir¬
gim debebat᷑: ut qui carnis si¬
bimet amputauit illecebras. fe¬
lici commertio ꝓ carnali dulcedine.
cȩlestium epularum diuitiis fruere¬
tur. Ad tantum scilic& gr̃ȩ proue¬
ctus est priuilegium. ut omnem trais¬
grediens creaturam: illuc acie men¬
tis attingeret: quo non propħa. ñ
patriarcha. non deniq quisq ab
ipso mundi primordio cognoscat᷑.
in carne positus aspirasse. Nec mi¬
rum si redemptor nr̃ beato iohi

Expanded text:
fontem perennis vitae recubuit, fontem perennis vitae recubuit, ut et ipse tunc semper manantia fluet eadem nobis postmodum praefixo certi temporis articulo propinaret. Magnus videlicet paradisi fluvius, qui ex 336 principali sui fontis origine profluens ac uberiori coelestium charismatum inundatione procedens, squalentia deserta humanarum mentium irrigat, et ad proferenda bonorum operum tanquam novarum frugum germina uberrima fertilitate fecundat. Et non immerito tam profunda, tam supereminens revelatio deitatis Virgini debebatur ut qui carnis sibimet amputavit illecebras, felici commercio, pro carnali dulcedine, coelestium epularum divitiis frueretur. Ad tantum scilicet gratiae provectus est privilegium ut omnem transgrediens creaturam, illuc acie mentis attingeret, quo non propheta, non patriarcha, non denique quisquam ab ipso mundi primordio cognoscatur in carne positus aspirasse. Nec mirum si Redemptor noster beato Joanni
Abbreviated transcription (Latin):
in homine gessit addiscer&. sicq
paulatim ad comprehendendũ
diuinitatis occulte mysterium.
suis uegetata prouectibꝰ aspira¬
ret. Quappt̃ diuini fuit causa
consilii. ut cȩteri ȩuangłistȩ qͥ
in describenda saluatoris huma¬
nitate uersati sunt. longe pre¬
cederent: iohannes uͦ cum ho¬
mines tanquam primo lactantes.
firmiora iam in uia ueritatis ue¬
stigia figerent: eos ad conscenden¬
ꝓmoueret. Hanc deniq super¬
eminentem diuinȩ scientiȩ gra¬
tiam. tunc diuinitus illustrata
mente concepit: cum in sacro sc̃o
mysticȩ cenȩ conuiuio. supra pe¬
ctus recubuit redemptoris. Et
quia in pectore iħu sunt omnes
thesauri sapientiȩ & scientiȩ ab¬
sconditi. ex illo cęlesti garophi¬
latio summã traxit: unde nr̃e
pauꝑtatis inopiam copiosa li¬
beralitate ditauit. Eoc illo in¬
quam nobis ȩrario diuitiarum
copias atculit: & in communem
totius mundi salutem bene pro¬
digus erogarat. Immo super

Expanded text:
in hominem gessit, addisceret sicque in hominem gessit, addisceret sicque paulatim ad comprehendendum divinitatis occultae mysterium suis vegetata provectibus aspiraret. Quapropter divini fuit causa consilii ut caeteri Evangelistae, qui in describenda Salvatoris humanitate versati sunt, longe praecederent; Joannes vero, cum homines tanquam primo lactantes firmiora jam in via veritatis vestigia figerent, eos ad condescendenomoveret. Hanc denique supereminentem divinae scientiae celsitudinem tunc divinitus illustrata mente concepit, cum in sacrosancto mysticae coenae convivio supra pectus recubuit Redemptoris . Et quia in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, ex illo coelesti gazophylacio summam traxit, unde nostrae paupertatis inopiam copiosa liberalitate ditavit. Ex illo, inquam, nobis aerario divitiarum copias attulit, et in communem totius mundi salutem bene prodigus erogavit, imo supra
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo tonitrui sustineant
sonitum: qui clangẽtis tubȩ
pondus ferre nequeunt: Im¬
mo qui sub pressȩ ac temꝑatȩ
humanȩ uocis exilitate sur-¬
descunt: Propterea igitur
redemptor nr̃. dilectum sibi
speciali prerogatiua discipu¬
lum. ad declarandam suȩ di-¬
uinitatis essentiam. qͦddã qͣsi
organum fecit: atq ut hic sup¬
pler& quod ad tempus ipse do¬
minus dispensatiue subpresse-¬
rat. sibimet uicarium dereli-¬
quit: quatinus expleto passi¬
onis ac resurrectionis ascentio¬
nisq mysterio: post tredecim
fere annoꝵ lustra. cum iam ui-¬
delicet homines liberiorem ad
capescendam ueritatem. habe¬
rent mentis obtutum: hic coes¬
sentialis & coeterni dõ uerbi
pander& sacramentũ dicens.
In principio erat u̾bum. & u̾¬
bum erat apud dm̃: & ds̃ erat
uerbum. Humanȩ quippe im¬
becillitatis ordo p̾oscebat. ut
prius humanitatis xp̃i primor¬
dia. cursum consummationemq
ꝑ nosceret: miracula etiam quȩ

Expanded text:
Quomodo tonitrui sustineant Quomodo tonitrui sustineant sonitum, qui clangentis tubae pondus ferre nequeunt, imo qui suppressae ac temperatae humanae vocis exilitate surdescunt. Propterea igitur Redemptor noster dilectum sibi speciali praerogativa discipulum, ad declarandam suae divinitatis essentiam quoddam quasi organum fecit, atque ut hic suppleret quod ad tempus ipse Dominus dispensative suppresserat, sibimet vicarium dereliquit, quatenus expleto passionis, ac resurrectionis ascensionisque mysterio, post tredecim fere annorum lustra, cum jam videlicet homines liberiorem ad capessendam veritatem haberent mentis obtutum, hic coessentialis, et coaeterni Deo Verbi panderet sacramentum, dicens: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum .» Humanae quippe imbecillitatis ordo poscebat ut prius Christi humanitatis primordia cursum consummationemque pernosceret, miracula etiam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nos cȩlestis consilii dispen¬
satio: quam profunda diuinȩ
sapientiȩ est altitudo. Descen¬
dit ds̃ ad hominem: ut occul¬
tam hominib innotescer& dei¬
tatem. Ad humanȩ mortalita¬
tis exire dignatꝰ est publicũ:
ut nobis ęternitatis suȩ re¬
uelaret archanum. Sed si mox
ut in euangelicȩ doctrinȩ cȩp̃
u̾ba prorumpere. ac nouȩ gra¬
tiȩ mysteria rudib ad hucͤ
imꝑitoꝵ cordib aꝑire statim
diuinitatis suȩ panderet sacra¬
mentum: cuius queso ferret au¬
ditus. cuius umquam caperet
intellectus: Nam ut de diui-¬
nitate nunc taceam. cum dñs
dicer&. quia nisi manducaue¬
ritis carnem filii hominis. et
biberitis eius sanguinẽ: non
habebitis uitam in uobis. et
tes. Durus est hic sermo: quis
potest eum audire: De inde
scriptura sub iungit. Ex hoc
ba. non quilibet imperiti: sed
ipsi etiam discipuli nequiuer̃t
caꝑe uerba mysterii. Quid
ergo isti facerent ante solem:
qui cecati sunt ad lucer nam:¬

Expanded text:
super nos coelestis consilii dispensuper nos coelestis consilii dispensatio! O quam profundam divinae sapientiae est altitudo! Descendit Deus ad hominem, ut occultam hominibus patefaceret Deitatem. Ad 335 humanae mortalitatis exire dignatus est publicum, ut nobis aeternitatis suae revelaret arcanum. Sed si mox, ut in evangelicae doctrinae coepit verba prorumpere, ac novae gratiae mysteria rudibus adhuc imperitorum cordibus aperire, statim divinitatis suae panderet sacramentum, cujus quaeso ferret auditus, cujus unquam caperet intellectus? Nam ut de divinitate nunc taceam, cum Dominus diceret: «Quia nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis: et,tes: «Durus est hic sermo: quis potest eum audire?» Deinde Scriptura subjungit: «Ex hoc,ba; non quilibet imperiti, sed ipsi etiam discipuli nequierunt capere verbum mysterii. Quid ergo isti facerent ante solem, qui caecati sunt ad lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
nobis lȩticiȩ gau¬
dia geminantur.
quiã recenti adhuc
natiuitate dñica.
beati iohannis occurrit sollẽp¬
nitas głosa. Hodie discipulus
quem diligebat iħe dilectoris
sui amplexib stringitur. soci¬
etate ꝑfruitur: & quod uide¬
rat. quod audierat. quod ma¬
nibus attrectauerat de uerbo
uitȩ: tanto iam liquidius qͦnto
sublimius condemplatur. Hodie
scilicet illa mirabilis aquila qͣm
et olim ihezechiel eminere cęte¬
ris quatuor animalib uidit:
et ipse iohannes siumet ut ita
loquar ꝓpħa factus. uolantẽ
in mystica uisione conspexit:
ad unicam angłoꝵ & hominũ
escam. pennis librata sublimiũ
meritorum feliciter euolauit.
Licet enim ubicumq fuerit cor¬
pus. illic necessario congregen¬
tur & aquilȩ: sed iste tanto fa-¬
miliarius ad uitȩ pabulum cor¬
ruptionis uinculis iam solutꝰ
accedit. qͣnto & in carne adhuc
positus. in ipsum solis orbem.
hoc est in diuinȩ substantie cla-¬
ritatem: radios purificatȩ m̃¬
tis infixit. O quam miranda

Expanded text:
nobis laetitiae gaudia geminantur, quia recenti adhuc nativitate Dominica, B. Joannis occurrit solemnitas gloriosa. Hodie discipulus, quem diligebat Jesus, dilectoris sui amplexibus stringitur, societate perfruitur, et quod viderat, quod audierat, quod manibus attrectaverat de verbo vitae, tanto jam liquidus quanto sublimius contemplatur . Hodie scilicet illa mirabilis aquila quam et olim Ezechiel eminere caeteris quatuor animalibus vidit , et ipse Joannes suimet, ut ita loquar, propheta factus, volantem in mystica visione conspexit, ad unicam angelorum et hominum escam, pennis librata sublimium meritorum feliciter evolavit. Licet enim ubicunque fuerit corpus, illic necessario congregentur et aquilae ; iste tamen tanto familiarius ad vitae pabulum, corruptionis vinculis jam solutus accedit, quanto et in carne adhuc positus in ipsum aeterni solis orbem, hoc est, in divinae substantiae claritatem, radios purificatae mentis infixit. O quam miranda
Abbreviated transcription (Latin):
quia fecunditas uirginalis quȩ
est in Maria: nullis est omni¬
no meritis comparanda. Et ñ
solum quia fecunda est: s quia
deifica. Uirginem enim pare¬
re: nouum ac singulare est.
Dm̃ uero parere. ita omnẽ no¬
uitatem singularitatis ex su¬
perat: ita om̃ia quȩ miranda
sunt antecedit. atq incompa¬
bilter

Expanded text:
quia fecunditas virginalis, quae quia fecunditas virginalis, quae est in Maria, nuliis est omnino meritis comparanda, et non solum quia fecunda est, sed quia Deifica. Virginem enim parere, novum ac singulare est; Deum vero parere, ita omnem novitatem singularitatis exsuperat, ita omnia quae miranda sunt antecedit, atque incompliter
Abbreviated transcription (Latin):
poterit. qui & pro ipsis cȩlestis cu¬
riȩ senatorib interuenit. & qui
aduocatꝰ factus est summis: quã
humiliter est implorandꝰ a mi
minis. Hanc numirum hominis
eminentiam. hanc meritorum
sublimium celsitudinem angłs
ille cognouit: qui se ab illo ad¬
orari prohibuit. Uide inquit
ne feceris: conseruus tuus sum
et fr̃m tuoꝵ habentium testi¬
monium iħu. dm̃ adora. Refu¬
git obsequium ab illo suscipere:
quem nouerat apud cominunẽ
iudicem. locum gratiȩ familia¬
riter obtinere. Noluit adorato¬
rem: quem decernebat ȩqualẽ.
Frẽm recognouit. socium uidi¬
cauit: subiectionis obȩdienti¬
am non accepit. Quamuis enĩ
in om̃ib scĩs semꝑ sit angłicȩ mũ¬
ditiȩ contubern alis & cogna¬
ta uirginitas. beatꝰ tamen ioħes
tanto reliquos uirgines suꝑat:
quanto uirginitati beatȩ Ma¬
RIE. ꝑ sedulitatis ac ꝑpetuȩ eu
stodiȩ meritum appropinqͣt.
Aqua iudelicet sola preceditur.

Expanded text:
poterit, qui et pro ipsis coelestis cupoterit, qui et pro ipsis coelestis curiae senatoribus intervenit? Et qui advocatus factus est summis, quam humiliter implorandus est a minimis? Hanc nimirum hominis eminentiam, hanc meritorum sublimium celsitudinem angelus ille cognovit, qui se ab illo adorari prohibuit. «Vide, inquit, ne feceris; conservus enim tuus sum, et fratrum tuorum habentium testimonium Jesu, Deum adora .» Refugit obsequium ab illo suscipere, quem noverat apud communem judicem locum gratiae familiariter obtinere. Noluit adoratorem, quem decernebat aequalem. Fratrem recognovit, socium judicavit, subjectionis obedientiam non accepit. Quamvis enim in omnibus sanctis semper sit angelicae munditiae contubernalis, et cognata virginitas; beatus tamen Joannes tanto reliquos virgines superat, quanto virginitati beatae Mariae per sedulitatis ac perpetuae 342 custodiae meritum appropinquat. A qua sola videlicet praeceditur,
Abbreviated transcription (Latin):
andreas: qui ipsi fratri ad fontẽ
uidȩ preuius fuit. Non loquit᷑
thomas. qui uiam se nescire pro¬
fessus eundem ẽe uiam. uerita¬
tem & uitam: ipso referente cog¬
nouit. Non presumit os aperi¬
re philippus: qui dum patrem
sibi poposcit ostendi. ꝓfunda
mysteria indiuiduȩ diuinita¬
tis audiuit. Omnes tacent.
omnes dubitant. & latenter
inquirunt: non quidem pro¬
latione uerborum. sed tantum
nutib oculoꝵ. Sed cum resdiu
sub hac ambiguitate penderae
absoluer&. tandem ioħis patro¬
cinium quęrit᷑: & sic ad rei du¬
biȩ notitiam ꝑuenitur. Ille ni¬
mirum cum discipuloꝵ in se ꝑ¬
sona suscepta consultor accedit:
qui de ampliori familiaritatis.
atq dilectionis prerogatiua con¬
fidit. Unde considerandum est
fr̃s mei. quantȩ deuotionis in¬
stantia beati iohannis. flagita¬
re debeamus auxilium: quem
sibimet int̾uentorem & ipsi apo¬
stoli petierunt. quantũ apud
iustum uidicem pro peccatoribus

Expanded text:
Andreas, qui ipsi fratri ad fontem Andreas, qui ipsi fratri ad fontem vitae praevius fuit . Non loquitur Thomas, qui viam se nescire professus, eumdem esse viam, veritatem et vitam, ipso referente, cognovit . Non praesumit os aperire Philippus, qui dum Patrem sibi poposcit ostendi, profunda mysteria individuae Trinitatis audivit . Omnes tacent, omnes dubitant, et latenter inquirunt, non quidem prolatione verborum, sed tantum nutibus oculorum. Sed cum res diu sub hac ambiguitate penderet, absolveret, tandem Joannis patrocinium quaeritur, et sic ad rei dubiae notitiam pervenitur. Ille nimirum, condiscipulorum in se persona suscepta, consultor accedit, qui de ampliori familiaritatis, atque dilectionis praerogativa confidit. Unde considerandum est, fratres mei, quantae devotionis instantia beati Joannis flagitare debemus auxilium, quem sibimet interventorem, et ipsi apostoli quaesierunt. Quantum apud justum judicem pro peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
scipulis iħu. in sinu iħii: quem
diligebat uĩc. Innuit ergo huic
symon petrus: & dicit ei. Quis
est de quo dicit: Atq ut hys¬
toriȩ stilo non tenear: iohanni
mox interroganti dñs respon¬
dit. Ille est cui ego intinctum
panem porrexero. O mirabilem
atq in comparabilẽ uirũ: & oĩ
& p̃ianȩ deuotionis preconio p̃¬
ferendum. Ecce uerbum ꝓfert᷑
in meduim: & totꝰ iacet ac sub
silentii sui censura reprimitur
senatus apłoꝵ. Tanta siquidem
magistri presidentis uidebat᷑
auctoritas: ut sub districta se
compesceret. beata discipuloꝵ
contio disciplina. Hesitant. ain¬
bigunt. atq int̾ se inuicẽ oculo¬
rum nutib quodammͦ interro¬
gantes aspiciunt: uerũtamen
lingua proferre quod gestiunt.
uel dñm consulentes inquirere
non presumunt. Tacet petrus:
tacet clauicularius cęli. Tacet
deniq lingua. quȩ clauis facta
cȩlorum: cęlum simul & derram
ligat & soluit. Tacet is inquã
qui ligandi animas. atq soluen¬
di optinet principatiim. Silet

Expanded text:
ulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. Innuit ergo huic Simon Petrus, et dicit ei: Quis est de quo dicit?» Atque ut historiae stylo non tenear, Joanni mox interroganti Dominus respondit: «Ille est, cui ego intinctum panem porrexero .» O mirabilem atque incomparabilem virum, et omni Christianae devotionis praeconio praeferendum! Ecce verbum profertur in medium, et totus tacet, ac sub silentii censura reprimitur senatus apostolorum; tanta siquidem magistri praesidentis videbatur auctoritas, ut sub districta se compesceret beata discipulorum concio disciplina. Haesitant, ambigunt, atque inter se invicem oculorum nutibus quodammodo interrogantes aspiciunt; verumtamen lingua proferre quod gestiunt, vel Dominum consulente inquirere non praesumunt. Tacet Petrus, tacet coeli clavicularius. Tacet denique lingua, quae clavis facta coelorum, coelum simul et terram ligat et solvit. Tacet is, inquam, qui ligandi animas atque solvendi obtinet principatum . Silet
Abbreviated transcription (Latin):
bio mortis uira ꝑ soluerit. nul¬
lomodo melius quam ꝑ eius ua
let uerba ꝓbari. Cum enĩ exis¬
set sermo int̾ fr̃s. quod discipłs
ille non moritur. eur ipse uera
dicentib obuiasset dicens. & ñ
dixit ih̾e non moritur: Erus¬
tra nimirum hic moram tene¬
re. ac u̾ba multiplicare uide¬
retur. si dum illi uerȩ dicereis¬
obstitisset dicens. non dr̃e iħc
non moritur. ac ꝑ hoc ueritati
quodammͦ contradiceret: si
uera referentib contrairet.
Seddum non moriturum se sal¬
uatorem dixisse negauit: mori¬
turum se esse indubitant̾ asse¬
ruit. Porro autem si uere sur
corpus eius ulterius non appa¬
ruit: diuinȩ sine dubio uirtu¬
tis oꝑatio fuit. Seriptum ẽ in

Expanded text:
bio mortis jura persolverit, nulbio mortis jura persolverit, nullo modo melius quam per ejus verba valet probari. Cum enim exisset sermo inter fratres, quod discipulus ille non moritur, cur ipse vera dicentibus obviasset, dicens: «Et non dixit Jesus: Non moritur .» Frustra nimirum hic moram texere ac verba multiplicare videretur, si dum illi vera dicerentobstitisset, dicens: «Non dixit Jesus: Non moritur,» ac per hoc veritati quodammodo contradiceret, etsi verba referentibus contrairet. Sed, dum se non moriturum Salvatorem dixisse negavit, moriturum se indubitanter asseruit. Porro autem sive resurrecorpus ejus ulterius non apparuit divinae sine dubio virtutis operatio fuit. Scri
Abbreviated transcription (Latin):
arum incorruptio corporis ha¬
bet in cęlo: si cibum cęli germi¬
nat in sepulchro. Quantis il¬
lic honorib sublimat᷑ beata
uirginitas. ubi nimirũ sola ẽ
tredinis tam est mirabiliter
głosa: Unde & si non audea¬
mus pleniter diffinire. pium
tamen est arbitrari: ut sicut
de beata dĩ genitrice credit᷑.
ita etiam beatus iohannes iã
resur rexisse probaliter asse¬
ratur. quatinus sicut in uirgi¬
nea fuerunt integritate par¬
ticipes: ita nichilominus &
inanticipata resurrectione
merito uideantur ȩquales:
nec sit in resurrectione diu̾si¬
tas. quib tanta fuerat unani¬
mitas conuersationis inuita.
Si enim beatissimi uirgines isti.
iohannes uidelicet & maria
nullatenus surrexissent: cur
in eoꝵ tumulis sepulta cada¬
uera non iacerent. cum uide¬
licet beatoꝵ petri & pauli.
rum corpora. suis quȩq natu¬
ra noscantur mausoleis tumu¬
lata: Nam quod uerȩ beatus
iohannes obierit. ac ꝓculdu¬

Expanded text:
arum incorruptio carnis haarum incorruptio carnis habeat in coelo, si cibum coeli, germinat in sepulcro. Quantis illic honoribus sublimatur beata virginitas, ubi nimirum sola esttredinis tam mirabiliter est gloriosa. Unde et si non audeamus pleniter definire, pium tamen est arbitrari ut sicut de beata Dei Genitrice creditur, ita etiam B. Joannes jam resurrexisse probabiliter asseratur, quatenus sicut in virginea fuerunt integritate participes, ita nihilominus et in anticipata resurrectione merito videantur aequales; nec sit in resurrectione diversitas quibus tanta fuerat unanimitas conversationis in vita. Si enim beatissimi virgines isti, Joannes videlicet et Maria, nullatenus surrexissent, cur in eorum tumulis sepulta cadavera non jacerent, cum scilicet BB. Petri et Pauli rum corpora suis quaeque noscantur mausoleis tumulata? Nam quod vere B. Joannes obierit ac procul du
Abbreviated transcription (Latin):
manna quippe saluo altiori
mysterio scriptum est. Panẽ
de cęlo dedisti eis domine: ha¬
bentem omne delectam̃tum.¬
U eniant gͥ omnes nationes gen¬
tium. & obstupescant miraeu¬
lum: omnibꝰ ubiq scłis in audi¬
tum. Ueniant inquam & ãmi¬
rantes aspiciant. quia in sepul¬
chro quod proculdubio domꝰ
est uermium. panis nascitur
magni muneris ammiratione
pronuntiet. quod israhelitico
popło manna ds concessit in
cybum dicens. panem cęli de¬
dit eis. panem angłoꝵ mandii¬
cauit homo: quod illis cunc
mittebatur ecęlo. nc̃ scaturire
conspicitur in sepulchro. Si
enim magnum interra mira¬
culum manna non esset: neqͣ
gomor ex eo. & custodiatur in
futuras retro generationes.:
ut nouerint p̾anem quo alui
eos in solitudine. quando edu¬
cti estis de terra egypti. Ee¬
ce quid meretur pudicitia
uirginalis: ecce quantȩ mag¬
nitudinis est inuiolatȩ carni
integritas. Uidete fr̃s mei. con¬
siderate. ꝑpendite. quid delici¬

Expanded text:
manna quippe, salvo altiori manna quippe, salvo altiori mysterio, scriptum est: «Panem de coelo dedisti eis, Domine, habentem omne delectamentum .» Veniant igitur omnes nationes gentium, et obstupescant miraculum omnibus ubique saeculis inauditum. Veniant, inquam, et admirantes aspiciant quia in sepulcro, quod procul dubio domus est vermium, panis nascitur magni muneris admiratione pronuntiet quod Israelitico populo manna Deus concessit in cibum, dicens: «Panem coeli dedit eis; panem angelorum manducavit homo ; » quod illis tunc mittebatur e coelo, nunc scaturire conspicitur e sepulcro. Si enim magnum in terra miraculum manna non esset, nequaGomor ex eo, et custodiatur in futuras retro generationes, ut noverint panem quo alui eos in solitudine, quando eduxi eos de terra Aegypti .» Ecce quid meretur pudicitia virginalis. Ecce quantae magnitudinis est inviolatae carnis integritas. Videte, fratres mei, considerate, perpendite, quid delici
Abbreviated transcription (Latin):
tantiȩ forma: iste nouiter infi¬
de plantatis esset morum atq
uirtutum sp̃ualium disciplina.
Sic eum uolo manere. donec ue¬
niam. Ueniam inquit: ut eum
uinculo carnis absoluam. Ueni¬
am: ut eum ad głȩ meȩ consorti¬
um transferam. Ueniam: ut la-¬
borib eius dignȩ remunerati¬
onis premium reddam. Ad hu¬
ius deniq ꝓmissionis effectum.
clarum dedit indicium. cum in
eius obitu radiandem fecit eni¬
patuit: ipsum uidelicet aduenis¬
se lucis auctorem. Affuit itaq
dñs ꝓmissionis suȩ non imme¬
mor: qui & animam eius in il¬
la suꝑnȩ ihrłm quiete suscipe¬
ret. & sacratissimũ corpus in
ea quȩ ipse nouit secreti recẽ¬
sus archana transferret. Nam
et debeato enoch legit᷑. quia
ambulauit cum deo & non in¬
ueniebatur: quia transtulit il¬
lum ds. Iam uero illud quis
digne miretur. quod in sepul¬
chro eius manna repperitur:
et interrȩ specu panis cęliñ
semel sed cotidie nascitur: De

Expanded text:
tantiae forma, iste noviter in fitantiae forma, iste noviter in fide plantatis esset morum atque virtutum spiritualium disciplina. «Sic eum volo manere donec veniam.» Veniam, inquit, ut eum vinculo carnis absolvam. Veniam, ut eum ad gloriae meae consortium transferam. Veniam, ut laboribus ejus dignae remunerationis praemium reddam. Ad hujus denique promissionis effectum clarum dedit indicium, cum in ejus obitu radiantem fecit enipatuit ipsum coelitus advenisse lucis auctorem. Affuit itaque Dominus promissionis suae non immemor, qui et animam ejus in illa supernae Hierusalem quiete susciperet et sacratissimum corpus in ea, quae ipse novit, secreti recessus arcana transferret. Nam et de B. Enoch legitur quia ambulaverit cum Deo, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus . Jam vero illud quis digne miretur quod in sepulcro ejus manna reperitur et in terrae specu panis coeli non semel, sed quotidie nascitur? De