comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amiserat. uerum &lam melius quam
prius habuerat. aurium seruitium
optinebat auditus. Hȩc itaq eum in¬
tellexisset omnia quę beatus sebastia¬
nis dixerat. & tãtum lumen circa eũ
uidisset. cumq om̃s facti miraculi.¬
stupore tenerentur. annuebat manu
omnib ut quasi exprobrandi essent.
qui tam euidenti assertioni non cre.¬
derent. Et genibus eius ad uoluta. ro¬
gare eum manuũ indiciis coepit. Sed
beatus sebastiamis cum uideret cordis
secreta linguȩ expressione declarari ñ.
posse. causas huius silentii percunctatꝰ
didicit sermonas illi copiam. nmię ui in¬
firmitatis ablatam. Tunc beatus sebasti.¬
anus dixit. Si ego seruus uerus xp̃i sũ.
& si uera sunt omnia quȩ exore meo hȩc

Expanded text:
amiserat, verum etiam melius quam amiserat, verum etiam melius quam prius habuerat aurium officium obtinebat. Haec itaque cum intellexisset omnia, quae B. Sebastianus dixerat, et tantum lumen circa eum vidisset; cumque omnes tremefacti miraculistupore tenerentur, innuebat manu omnibus, ut quasi exprobrandi essent, qui tam evidenti assertioni non crederent, et genibus ejus advoluta rogare eum manuum indiciis coepit. Sed S. Sebastianus cum videret eam cordis secreta linguae expressione declarare non posse, causas hujus silentii percunctatus, didicit sermonis illi copiam nimia vi infirmitatis ablatam. Tunc B. Sebastianus dixit: Si ego verus Christi servus sum, et si vera sunt omnia quae ex or
Abbreviated transcription (Latin):
dum iugulabat occisus est. Hunc
ergo in amorem martyrii. ȩtiam nr̃os¬
iam suscitemus affectus. ut illum qui
de nr̃a captiuitate uoluit uictoriã
capere pugnando fortiter capiamus. &
quasi e graui somno expergefacti. ape¬
riamus oculos animorum: ut uidentes
foueas quas in nr̃am perniciem inimica
aptauerat. nos quidem auxiliante deo
euadamus. & ip̃so diabolo cum satellibus
suis in ipsam quam parauerat fõueam in¬
cidente. nos cum propħa dicamus. ode¬
runt ante faciem meam forieam. & inci
derunt in eam.
SE BASSTIANUS. INOUTUS
clamide succinctus balteo. ex suo ore
proferret. subito per unam fere
horam splendore nio de çelo
ueniente illuminatus est. & sub
ipso splendore pallio candi dissiino
domo primi serinu nomine nico¬
strati. apud quem custodiebant᷑
marcellianus & marcus Qui nico¬
stratus habebat uxorem nomine toe.
Hec ante sex annos ȩgritudinis nimie¬
tate facta est muta. prudentiam tam̃
audiendi & intelligendi. non solum. ñ

Expanded text:
dum jugulat, occisus est. Nunc dum jugulat, occisus est. Nunc ergo in amore martyrii etiam nostros suscitemus affectus; ut illum qui de nostra captivitate voluit victoriam capere, fortiter capiamus, et quasi a gravi somno expergefacti aperiamus oculos animorum, ut videntes foveas quas in nostri perniciem inimicus aptaverat, nos quidem auxiliante Deo evadamus, et ipso diabolo cum satellitibus suis in ipsam quam paraverat foveam incidente, nos cum propheta dicamus: Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in eam . Sebastichlamyde, succinctus baltheo, ex suo ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub ipso splendore, candidissimo pallio domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur Marcellianus et Marcus. Qui Nicostratus habebat uxorem, nomine Zoen: haec ante sex annos aegritudinis nimietate facta est muta, prudentiam tamen audiendi et intelligendi non solum non
Abbreviated transcription (Latin):
lerabiliter fustineri. aut grauis est. & ci¬
tatum glorioso certamini affert finem. ille
autem poenarum dolor &e cruciatus in¬
cendii. qui huius uitȩ amatoribus datur.
cum sit uehementior uniuerso torm̃toꝵ
genere. munquam fimiendus aggreditur.
& acrius subinde quam inchoauerit seuit.
& nullus sȩuienti terminus nullus om¬
nino finis occurrit. sed habens secum
uniuersa suppliciorum genera. subinde
renouatur ut seuiat. augmentatur ut
ab hoc interitu. quos amamus hortemur
euadere. & nos ip̃sos ad euadendum for¬
titer prepareis. nec timeamus una ho.
siones si dereas plenas delectationib
peruenire. Lacrimas nr̃as conuer.¬
rituros plangarus quos cum xp̃o cre¬
dimus regnaturos. Congratulemur
martyrii prȩtexta indutis. & cęli
factos consules gloriemur. En dies
in quo uincere se tyrannus extimabat.
qui dum captabat captus est. dum te.¬
nebat uinctus est. dum torquebat
tortus est. dum insultabat irrisus est.

Expanded text:
lerabiliter sustineri; aut gravis est, lerabiliter sustineri; aut gravis est, et glorioso certamine citatum offert finem; ille autem poenarum dolor et cruciatus incendii, qui hujus vitae amatoribus datur, cum sit vehementior universo tormentorum genere, numquam finiendus aggreditur, et acrius subinde quam inchoaverit saevit, et nullus saeviendi terminus, nullus omnino finis occurrit, sed habens secum universa suppliciorum genera subinde renovatur ut saeviat, augmentatur ut ab hoc interitu, quos amamus, hortemur evadere; et nos ipsos ad evadendum fortiter praeparemus: nec timeamus una horasiones sidereas plenas delectationibus pervenire. Lacrymas nostras converrituros plangere, quos cum Christo credimus regnaturos. Congratulemur martyrii praetexta indutis, et coeli factos consules gloriemur. En dies in quo vincere se tyrannus existimabat, qui dum capit, captus est; dum tenet, vinctus est; dum torquet, tortus est: dum insultat, irrisus est;
Abbreviated transcription (Latin):
dierum uiuant. docentur perpetuos cru¬
ciatus incurrere: & mortem perpetuam
quȩ spetialiter metuenda est non tune
re. Huic loco forte illud opponitis. qua¬
re xp̃ianus tormenta non metuit. &
presentis non terretur pęna tortoris.
deo non frangitur metu. ideo dolore ñ.
ducitur. quia scit se unius doloris prȩcio
perpetuȩ̨ sanitatis gaudium emere: &
per momentaneam tribulationem ad
perpetuam felicitatem & sempiternam
leticiam peruenire. Sed timendus sit
dolor. timendus sit carnifex. timenda
quoq sit noua & exquisita poena torto
ris. quȩ magis timenda. quȩ horrenda.
quȩ magis fugienda est &e cauenda. ista
quȩ hodie efferuescit & cras euanescit.
ista quȩ hodie exardescit. & eras refrige.¬
scit. ista quȩ sub hora inducitur. ac sub
hora excluditur. an illa quę nullo fine
concluditur. nullo tempore distinguit᷑.
nulla prorsus consumitur uetustate:
Nam iste dolor aut leuis est &e potest to¬

Expanded text:
dierum vivant exorantur perpetuos crudierum vivant exorantur perpetuos cruciatus incurrere, et mortem perpetuam, quae specialiter metuenda est, non timere. 21. Huic loco forte illud apponitis: Quare Christianus tormenta non metuit, et praesentis non terretur poena tortoris? Ideo non frangitur metu, ideo dolore non ducitur, quia scit se unius doloris pretio perpetuae sanitatis gaudium emere; et per momentaneam tribulationem ad perpetuam felicitatem et sempiternam laetitiam pervenire. Sed si iste timendus sit dolor, timendus sit carnifex, timenda quoque sit nova et exquisita tortoris crudelitas; quae magis timenda, quae horrenda, quae magis fugienda est, et cavenda, ista quae hodie effervescit, et cras evanescit? ista quae hodie exardescit, et cras refrigescit? ista quae sub hora inducitur, et sub hora excluditur? an illa quae nullo fine concluditur, nullo tempore exstinguitur, nulla prorsus consumitur vetustate? Nam iste dolor aut levis est, et potest to
Abbreviated transcription (Latin):
gitis reuocare. a gaudio ad luctum
reducere. a lumine ad tenebras trahe.¬
re & ab ȩterna requie. ad pęnas sempi¬
ternas arcessire. hoc est cum diabolo
quasi piscibus hamum tendere. & inui¬
tare ad modicam suauitatem in qua intus
lateat cruciatus uiscerum. & mors interi.¬
orum cormentis exorta. Numquid non
hoc est ad compensationem ȩternarum
deliciarum fugitiua gaudia ante ponere.
ae ut per parum rideat ȩternis fletibus
mancipare  Hoc ingladiatoribus qui¬
se ultro offerunt. uniuersi dampnamus.
qui considerant unius anni delicias. &e
non considerant qui fructus exipsis deli¬
ciis oriatur. & illi crutiantur ictibus
gladiorum & alterna cȩde in terna uisce.¬
rum scisso uentris tegmine. in conspec tu
proferunt populorum: ut pingueno
quam in consulta sagina contulerat. offe.¬
ratur diabolo deuoranda. Isti consilio
ininici. quo isti hȩc faciunt ipso consili¬
O ad uitam ȩternam euntes dei marty¬
res reuocantur. Qui ut paucorum

Expanded text:
gitis revocare, a gaudio ad luctum gitis revocare, a gaudio ad luctum ducere, a lumine ad tenebras trahere, et ab aeterna requie ad poenas sempiternas accersire. Hoc est cum diabolo quasi piscibus hamum tendere, et invitare ad modicam suavitatem, in qua intus lateat cruciatus viscerum, et mors interiorum tormentis extorta. Numquid non hoc est ad compensationem aeternarum deliciarum fugitiva gaudia anteponere; et ut perparum rideant, aeternis fletibus mancipare? Hoc in gladiatoribus, qui ultro se offerunt, universi damnamus, qui considerant unius anni delicias, et non considerant, qui fructus ex ipsis deliciis oriatur. Et illi cruciantur ictibus gladiorum, vel alterna coede interna viscerum, scisso ventris tegmine, in conspectu proferunt populorum, ut pinguedo, quam inconsulta sagina contulerat, offeratur diabolo devoranda. Isto consilio inimici, quo isti haec faciunt, ipso consilio ad vitam aeternam euntes Dei Martyres revocantur, qui ut vitam paucorum
Abbreviated transcription (Latin):
non solum istam peraet. & ad illam non
perueniet. uerum &iam ut iam dixi. a
perpetua morte capietur. & tenebitur. in
qua est uigis flamina. perseuerans tribu.¬
latio. & pena perpetua. in qua atroces
angeli commorantur. quorum brachia.
capita draconum sunt. quorum oculi
ex se sagittas igneas iaculantur. quorũ
dentes. sicut elephantum pręminent.
& stimulant ad tormentum ueliit
caudȩ scorpionum. quorum uoces uelut
leonum fremitus sonant. quorum aspec.¬
tus tremorem incutit. pariter & dolorẽ
& mortem. atq utinam mors possit in
hiis angustus constitutis occurrere. sed
quod est acerbius. adhoc uiuitur. ut
cruciatibus gubernetur. ad hoc redin¬
tegrantur excisa serpentium morsibus.
menbra. ut iteratis sub inde. & iterun
est omnis causa certaminis. quę penas
martyrii docet tolerabiliter debere suf¬
ferri. Holite ergo amici. nolite opa¬
rentes. nolite o conuiges uenerande scõ.¬
rum. nolite a uita ad mortem quos dili.¬

Expanded text:
non solum istam perdit, et ad illam non non solum istam perdit, et ad illam non pervenit, verum etiam ut jam dixi a perpetua morte capitur et tenetur; in qua est jugis flamma, perseverans tribulatio, et poena perpetua; in qua atroces angeli commorantur, quorum brachia capita draconum sunt, quorum oculi ex se igneas sagittas jaculantur; quorum dentes sicut elephantis prominent, et stimulant ad tormentum veluti caudae scorpionum, quorum voces veluti leonum fremitus sonant, quorum aspectus tremorem incutit pariter et dolorem et mortem. Atque utinam mors posset in his angustiis constitutis occurrere! Sed quod est acerbius, ad hoc vivitur, ut cruciatibus gubernetur, ad hoc redintegrantur, ut exesa serpentium morsibus membra iteratis subinde et iterum est omnis causa certaminis, quae poenas martyrii docet tolerabiler debere sufferri. Nolite ergo, o amici, nolite, o parentes, nolite, o conjuges venerandae sanctorum, nolite a vita ad mortem, quos dili
Abbreviated transcription (Latin):
locauerit. Sint ergo repositȩ omnium
deliciarum affluentię. non contingant᷑
in ista uita quę prȩterit. quia si hic in
usu fuerint. in illa uita quę numqũa
prȩterit aputtentur. E.sto. Quod
uita ista centum tendatur annorum
spatus. numquiad exclusa die ultima
non statim uidebitur quasi non fuisse.
& ac si memoria hospitis uno die apuo
nos manentis uestigia reliquisse: Illa
autem uita manet uigiter. per seuerat
Cinstanter Annis quoq labentibus
iuuenescit & pollet. & inde renouati¬
onis sumit inicium unde finis accipit᷑.
Ouere illum degenerem & omnium
bonorum expertem. qui huius tam
fermose uite amore non capitur. qui
timet istam uitam tradere periturã.
& illam accipere quȩ pęnitus perire non
nouit. in qua delicię & delectationes &¬
& diuitię & gaudia sic inchoantur. ut
terminum nesciant. sic principium capuñ.
ut penitus finiri non possit. Nam qui hu¬
ius tam pręclarę uitę aniator esse noluerit.

Expanded text:
locaverit. 18. Sint ergo repositae omnium locaverit. 18. Sint ergo repositae omnium deliciarum affluentiae, ut non contingantur in ista vita, quae praeterit: quia si hic in usu fuerint, in illa vita, quae numquam praeterit, amittentur. Esto, quod ista vita centum tendatur annorum spatiis, numquid exclusa die ultima non statim videbitur quasi non fuisse, et ac memoria hospitis uno die apud nos manentis vestigia reliquisse? Illa autem vita manet jugiter, et perseverat instanter, annis quoque labentibus juvenescit et pollet, et inde renovationis sumit initium unde finis accipitur. O vere illum degenerem et omnium bonorum expertem, qui hujus tam formosae vitae amore non capitur! qui timet istam vitam tradere perituram, et illam accipere quae penitus perire non novit, in qua deliciae et delectationes, et divitiae, et gaudia sic inchoant, ut terminum nesciant; sic principium capiunt, ut penitus finire non possint. 19. Nam qui hujus tam praeclarae vitae amator esse noluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
& ampliora quam acceperat redderet.¬
& te ipsum ab hostibus liberaret: Res¬
tat nunc ut diuitus ur̃is. tutorem pos
eas dicentes sibi. Si uere amatores nr̃i
estis. illi nos commendate. qui nos uobis
in tegras illibatasq in illa regione restituat.
in qua uobiscum iugiter manere possimꝰ
Inista enim uita si uobis nrm uolueritis
occupare seruitium. quasi hic expensę
nos interim seruire morituris. quia id¬
circo breuiati sunt dies mortalibus. ut
mimortalibus. iugiter famulemur. Sic
ut seruitus nr̃a non sit longa in iustis.
Seruimus quidem festino cursu impuis
sceleratis & turpibus seruimus. non spo-¬
nte. sed propter eum qui nos subdidit.
Liberabimur tamen a seruitute corrup¬
tionis. & reuocabimur ad libertatem
gloriȩ filiorum dei. Omnis itaq delec¬
tatio futurę uitę seruata. non perdit᷑.
Neq enim repositi thesauri existimant᷑
magis tanto securius se eos habere confi¬
dit. quanto eos occultuas & tutius col¬

Expanded text:
et ampliora quam acceperat redderet, etet ampliora quam acceperat redderet, et te ipsum ab hostibus liberaret? Restat nunc ut divitiis vestris tutorem posseas dicentes sibi: Si vere amatores nostri estis, illi nos commendate, qui nos vobis integras illibatasque in illa regione restituat, in qua vobiscum jugiter manere possimus: in ista enim vita si vobis nostrum voluerimus occupare servitium, quasi hic expertae, nos interim servire morituris, quia idcirco breviati sunt dies mortalibus, ut immortalibus jugiter famulemur. Sic ut servitus nostra non sit longa. Injustis quidem servimus festino cursu: impiis, sceleratis et turpibus servimus, non sponte; sed propter eum qui nos subdidit. Liberabimur tamen a servitute corruptionis, et revocabimur ad libertatem gloriae filiorum Dei. Omnis itaque delectatio, futurae vitae servata, non perditur; neque enim repositi thesauri existimantur magis tanto securius se eos habere confidit, quanto eos occultius et tutius col
Abbreviated transcription (Latin):
quiris nunc. Cur diuitias michi de.¬
dit. si a me ipse reddendę sunt: Tradi¬
dit eas tibi. ut scias quanta in eis requies.
quantaq uolupta est. quantus luxus.
quanteq possint esse delicie: ut per hȩc
habens caritatem cum auctore diuiti.¬
arum tuarum ipsi eas tradas custodien
edacitas gulȩ eas inuadet. aut luxuria
libidinum mater tibi eas eripiet. aut
sine dubio quod nosti optime. mors ex
in prouiso aggrediens. ita tibi illas ex¬
torquet ut tu illas ulterus in toto
nec habere preualeas nec uidere.
Numquid si transires per medias aties
barbarum & inuenires fortem iuirũ
qui te semper dilexit. qui tibi &iam
sacculum pecuniis donauerat plenũ
dicentem tibi. da michi custodiendas
pecunias quas tibi dedi. quia isti bar¬
bari tibi insidiantur. ut eas tibi au¬
ferant. quas dum tibi abstulerint.
sus te gladiis lamabunt. numquia non
pedibus eius aduolutus. rogares ut eas
ipse susciperet. de quo certus eras quod

Expanded text:
quiris nunc: Cur divitias mihi dequiris nunc: Cur divitias mihi dedit, si a me ipsi reddendae sunt? Tradidit eas tibi, ut scias quanta sit in eis requies, quanta voluptas, quantus luxus, quantaeque possunt esse deliciae, ut per haec habens charitatem cum divitiis tuis, ipse eas tradas custodiendedacitas gulae eas invadet, aut luxuria libidinum mater tibi eas eripiet, aut sine dubio, quod nosti optime, mors ex improviso aggrediens ita tibi illas extorquet, ut tu illas ulterius in toto nec habere praevideas, nec videre. Numquid si transires per medias acies barbarorum, et invenires fortem virum qui te semper dilexit, qui tibi etiam sacculum pecuniis donaverat plenum, dicentem tibi: Da mihi custodiendas pecunias quas dedi tibi; quia isti barbari insidiantur ut eas tibi auferant, quas dum tibi abstulerint suis te gladiis laniabunt; numquid non pedibus ejus advolutus rogares eum, ut eas ipse susciperet, de quo certus esses quod
Abbreviated transcription (Latin):
genuina delectatio ad incitamentum
libidinis est fundata corporibus. si usus
eius auctorem suum non solum reum
faciat. sed ȩtiam perpetuis tradat in¬
cendiis. Interrogatur ergo. Cur a
creatore diuitiȩ factȩ sunt. si contemp¬
nendȩ sunt: Respondemus. Istȩ diuitie
a creatore facte alloquuntur amato
bis numquam separemur. Sequi uos
morientes non possumus. ante cedere
autem uos uiuentes possumus: sed si ip¬
si utbeatis. Cupidus fenerator. & aua¬
rus agricola. unus aurum tradit homi¬
ni quod duplicatum recipiat. alius di¬
uersa semina terrȩ committit. ut si pos¬
sit fieri quod simplum tradidit. centu¬
plum querat recipere & debitor aurũ
creditori reddit duplicatum. & terra
semen reddit centuplicatum. Pronefas.
Foenus debitor. feneratori reddere prȩ¬
ualet duplicatum. & terra agricole suo
restituere centuplicata semina potest.
ds̃ diuicias tuas si ate acceperit. eas tibi
amplificatas reddere non potest: In¬

Expanded text:
genuina delectatio ad incitamentum genuina delectatio ad incitamentum est libidinis fundata corporibus, si usus ejus auctori non solum eum faciat reum, sed etiam perpetuis tradat incendiis. Interrogatur ergo: Cur a Creatore divitiae datae sunt, si contemnendae sunt? Respondemus: Istae divitiae a Creatore factae, alloquuntur quodambis numquam separemus. Sequi vos morientes non possumus; antecedere autem vos viventes possumus; sed si ipsi jubeatis. Cupidus foenerator et avarus agricola, unus aurum tradit homini quod duplicatum recipiat, alius diversa semina terrae committit, ut si possit fieri quod simplem tradit centuplum quaerat recipere: et debitor aurum creditori reddit duplicatum, et terra semen reddit centuplicatum. Proh nefas! fenus debitor feneratori reddere praevalet; et terra agricolae suo restituere centuplicata semina potest; Deus divitias suas si a te acceperit, eas tibi amplificatas reddere non potest? 16. In
Abbreviated transcription (Latin):
concupierit anima. concupiscentiȩ eius
uniuersa famulantur. & omnibus de¬
lectationibus eius paratissimus seruit
effectus Nam si iista mortali uita
contra concupiscentias. & contra de¬
lectationes suas pugnauerit. quisquis
hic eas expenderit. illic eas integras a
suo creatore consequetur. Ipse enim cre¬
auit hominem ut uiueret. & mortem
iuxta introitum delectationis posuit: ut
hii quos libet a mortis tunore euadere
uitam ȩternam querant. ut dum prȩter
istam uitam alteram esse didicerint. in¬
quirant utrum & ipsa possit senectute
intercipi. aut morte concludi. Quam
dum immortalem agnouerint. in qui¬
tas. uel honorem tradere iustis uel in ui
ita esse probauerint: restat ut in terro.¬
gent cur a creatore diuiciȩ facte sunt
nͥ eius leges contempnendę sunt. uel
quare quadrupedum & uolucrum
atq repentium uarietas a creatore
facta est. si gulȩ renuntiandum est.
Cur autem ab ipso creatore medullitus

Expanded text:
concupierit anima, desiderio ejus concupierit anima, desiderio ejus universa famulantur, et omnibus delectationibus ejus paratissimus servit effectus. 14. Nam qui in ista mortali vita, contra concupiscentias suas et contra delectationes pugnaverit, quisquis eas hic non expenderit, illic eas integras a suo Creatore consequitur. Ipse enim ita creavit hominem ut viveret: et mortem juxta introitum delectationis posuit, ut hi queis libet a mortis timore evadere, vitam aeternam quaerant; et dum praeter istam vitam alteram esse didicerint, inquirant utrum et ipsa possit senectute intercidi aut morte concludi: quam dum immortalem agnoverint, inquiitas vel honorem tradere justis vel injustita esse probaverint, restat, ut interrogent, cur a Creatore divitiae factae sint, si ejus lege contemnendae sunt, vel quare quadrupedum et volucrum atque repentium varietas a Creatore facta sit, si singulis renuntiandum est: cur autem ab ipso Creatore medullitus
Abbreviated transcription (Latin):
cumq autem peruenire potuit uiolen
Fȩdum deforme. horrendum aliquid
aut sordidum numquam ibi uiderunt
te nemorum. splendore in aere iocundo
& formositate atq omni elegantia sine
intermissione oculi patenter perfruun¬
tur. & nichil omnino quod conturbet
mentem auribus datur. Sonãt enim
ibi ugiter organa ymnorum quȩ ad
laudem regis ab angelis decantantur.
Nmaritudo ae fellis asperitas ibi locũ
non habent. tonitrua ibi nunquam
audita sunt. fulgura & coruscationes
numquam paruerunt. Cynamo¬
mum illie uirgulta gignunt. & bal¬
samĩi arbust᷑a prorumpunt. Odor
aereus. delectationem per omnia men¬
bra diffundit. & ęsca ibi nulla stercora
conficit. Sicut enim bono nuntio au¬
res. & bono odore nares. & bono aspec.¬
tu oculi saginantur. & ipsa refectio
non potest indigestionem prorumpere
ita illic refectio quam os susceperit
melliflua ingustu hoc unicuiq sapit
quod fueritꝰ delec̾tatus. Statim deniq

Expanded text:
cumque autem pervenire potuit, violencumque autem pervenire potuit, violenetrum, nigrum, horrendum aliquid, aut sordidum numquam ibi penitus vte nemorum, splendore in aere jocundo et formositate atque omni elegantia sine intermissione oculi patentes perfruuntur; et nihil omnino quod conturbet mentem auribus datur. Sonant enim ibi jugiter organa hymnorum, quae ad laudem regis ab angelis et archangelis decantantur. Amaritudo et fellis asperitas ibi locum non habent: tonitrua ibi numquam audita sunt, fulgura et coruscationes numquam paruerunt. Cinnamomum illic virgulta gignunt, et balsamum arbusta prorumpunt. Odor aeris delectationem per omnia membra diffundit, et esca ibi nulla stercora conficit. Sicut enim bono nuntio aures, et bono odore nares, et bono aspectu oculi saginantur, et ista refectio non potest in digestionem prorumpere; ita illic refectio, quam os susceperit, melliflua in gustu hoc unicuique sapit, quo fuerit delectatus. Statim denique quod
Abbreviated transcription (Latin):
carcerem simul irrumperem moritura.
carnifex rogatur ut feriat. uita optatur
ut pereat. mors inuitatur ut ueniat.
N ouus hic luctus est. noua miseria.
inqua natorum uuentus sponte amitti¬
tur. & parentum miseranda cogitur
senectus ut uiuat. Ianta &e talia &e his
similia prosequente. infirmus pater & gra¬
ius iam senio manibus adducitur seruu.¬
lorum. & cygneo capiti puluerem terrȩ
aspergens. huiusmodi dabat uoces ad cȩ¬
lum. Ad mortem ultro proficiscentib
filiis ualedicturus adueni. ut uniuer.¬
sa que a filus sepulturȩ meȩ exhibenda
paraueram. ego infelix filios sepulturus
expendam. Ofilii mei baculum senec¬
tutis. & geminum meorum uscerum lu¬
nien. nati feliciter. & prospere ȩducati.
excellentissimȩ memoriȩ & ingenii sin.¬
gularis. omnium liberalium artium
nia ur̃a uoluntate progenita. mortis
uos fecit esse amatores: Nuinqũa
ista uiuentibus placuit. numquam mo¬
rituris suum amorem induxit. Ad qͦs¬

Expanded text:
carcerem simul irrumperem moritura. carcerem simul irrumperem moritura. carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium nia vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
piȩtatis affectibus. mortis atrocitas
& uos patres esse dulcium filiorum
uel ammoniti mementote. Hȩc & his
similia amicis dicentibus miseram se cla¬
mans mater aduenit. & soluto capite
canos senectutis. ostentans in conspectu
eorum. uestem qua pectus tegebatur
scidit. & cunctis flentibus ostendebat
eis laxis pellibus quas suxerant mam¬
mas. & blandimenta quȩ infantiȩ eorũ
exhibuerat eiulando lacrimas funden¬
do memorabat. Miebat ergo ad ambos¬
dicens. Tu michi semꝑ plus blanditus es
fili. & tii amplius uerecundatus es. In
illo iminaginem meam peperi. inte pater¬
nos uultus effudi. Tu patri utilior.
iste similior. Heu me miseram. Circum¬
uallat me ex omni parte in comparabilis
luctus. & in audita miseria. & gemina¬
ta orbitas. nullis penitus tribulationib
comparanda. O mitto filios ad mortem
ultro tendentes. quos si michi hostes au¬
ferrent. per medias sequerer a ties bellato¬
rum. si uidicia uiolenta condiderent.

Expanded text:
pietatis affectibus, mortis atrocitas pietatis affectibus, mortis atrocitas et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent,
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus ditati. quorum erat pater tran¬
quillinuis nomine. & mater martia uoca¬
batur. qui illos sequebantur cum uxorib
eorum &e filiis. N inno enim insuis nepo-¬
tibus ducebantur affectu. Unde factũ
est ut ab agrestino chromatio urbis romȩ
prȩfecto triginta dierum in dutias impe¬
trarent. in quorum spatio ageretur cũ
eis. quatinus ad turificandumꝰ idolis con¬
sentirent. Accedentes itaq amici eorũ
ad eos. cȩperunt dicere. Unde uobis
tam dura mens. tamq ferreum pectus
quod canitiem patimini patris abicere.
&e matri iam decrepitȩ. nouos dolores
partus afferre: Nam illa partus sui
dolores consolationibus sperabat. dum
in uno dolore duos filios pareret. & ge¬
minum funderet filiorum affectum.
nunc uero insanabilis dolor. in consolabi¬
lis pęna. in remediabilis crutiatus. in¬
comparabilis partus est. quo spei gaudi¬
um tollitur. uita contempnitur. res¬
puitur gloria. & contemptis omnibus

Expanded text:
tatibus dilatati; quorum erat pater Trantatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
redderae animas quas diabolus conabat᷑
auferre. Deniq postquam multas
martyrum mentes a timore passionis
eripuit. & ad coronam perpetuȩ gloriȩ
incitauit: ipse quis esset apparui̾t. quia
lumen intenebris lacere non potuit.
Clarissimis igitur uiris marcelliano
& marco. duobus germanis fratribus.
pro xp̃i nomine in uinculis constitu¬
tis. cotidie solatium exhibebat. & tam
ipsis quam ȩtiam seruis eorum cum
quibus tenti fuerant salutaria fidei
consilia ministrabat. quibus fugitiua
seculi blandimenta respuerent: & mo¬
mentanea tormentorum genera non
solationibus ad quiescerent. & uerbe¬
ra carnificum animo perseueranti
transirent. capitalem iussi sunt subire
sententiam: ea scilicet racione. ut si
eodem momento quo decollandi erant
sacrificiis consensissent. & parentibus
sius. & coniugibus & filiis. & facultatib
red derentur. Erant enini nonsolum ut
diximus genere clarissimi uiri. sed & facul.¬

Expanded text:
redderet animas quas diabolus conabatur redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Clarissimis igitur viris Marcelliano et Marco duobus geminis fratribus pro Christi nomine in vinculis constitutis, quotidie solatium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia ministrabat: quibus fugitiva saeculi blandimenta respuerent, et momentanea tormentorum genera non solationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facul
Abbreviated transcription (Latin):
XP̃TANISSIMAUS.
mediolanensium eruditus. ciuis uero
narbonensis oriundus. dyocletiano &
maximiano imperatoribus ita carus
erat. ut principatum ei primȩ cohortis
traderent. & suo eum conspectui iube.¬
rent semper adstare. E rat enim uir
tocius prudentię. in sermone uerax. in
iudicio iustus. in consilio prouidus.
in commisso fidelis. in interuentu stre.¬
nuus. in bonitate conspicuus. in uniuer¬
sa morum honestate prȩclarus. Hunc
milites acsi patrem uenerabantur. hu¬
ne uniuersi qui preerant palatio. ca¬
rissimo uenerabantur affec̾tu. Erat
enim uerus dei cultor. & necesse erat
ut quem deus perfuderat gr̃a. ab om¬
nibus amaretur. A p̃o igitur cotidie
sedulum exhibebat officium. sed age¬
bat quatinus hoc sacrilegis regibus esset
occultum. non passionis timore perterri¬
tus. nec patrimonii sui amore constrictus
sed ad hoc tantum sub clamide terreni
imperii. xp̃i miles agebat absconditus.
ut xp̃ianorum animos quos intormentis
uidebat deficere. confortaret. & deo

Expanded text:
anissimus Mediolanensium partibus eruditus civis vero Narbonensis, Diocletiano et Maximiano imperatoribus ita charus erat, ut principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem Dei perfuderat gratia, ab omnibus amaretur. 2. Christo igitur quotidie sedulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ut humanum genus a sordibus huius
mundi eriperent. & nulla omnino hoc
posiusti aureas uestes. & seruili in dii¬
mento iudutus descendisti in cloachã.
& manus tuas misisti insordibus. ut
anulum de sordibus liberares: exuit
maiestas diuinitatis suȩ splendore non
tamen superna relinquens. & in duit
se seruili nr̃i corporis indumento. &
huc in cloacham huius mundi de cȩlo
descendens misit manus suas in sordib
passionum nr̃arum. & passionem quȩ
meritis nr̃is debebatur insemet ipso
suscipiens gloriȩ nos suorum reddidit
digitorum. Nam qui per increduli¬
tatem uolutabamur insqualoribus
mundi. per fidem abluti a sordibus.
diuinis sumus manibus restituti. ut
ille tuus anulus. Prefectus aixit. Ut¬
uideo non ut filios tuos abhac inten-
tione tolleres poposcisse probaris idu¬
tias. sed ut has aniles fabulas ad nr̃a
tribunalia meditatas afferres. Tranqu¬
illinus dixit. Non meditantur discipuli
xp̃i. quid in conspectu udicum proseqũa¬

Expanded text:
ut humanum genus a sordibus hujus ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Nutione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequan
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. & omnia quȩ humanę fragili¬
in cloacha aut insterquilinio uolu-¬
tantem. & adhunc eruendum nuitas
seruos tuos. illi autem nec illum potu-¬
erint liberare. sed se ipsos in aliquo dũ
illum conantur eripere polluerint.
postea uero tu ipse deponens has se¬
ricas quas indutus es uestes. in duas
tibi seruilem tunicam. & descendens
in cloacham mittas manus tuas in ster¬
coribus. & anulum aureum simul tu-¬
mam. quod sint de nimiis squaloribus
lberata: Prȩfectus dixit. Hanc pro¬
positionem. ad cuius similitudinem
actulisti: Tranquillinus respondit.
It ostenderem tibi unum nos in uisi¬
bilem colere. Prȩfectus dixit. Et
unum hominem faciunt. quomodo au¬
rum & genina unum anulum facere
comprobantur. Sed quamtum uis tibi¬
prȩciosus sit anulus. longe satis homo
misisti seruos tuos ut anulum de sor¬
dibus eriperent. & nulla omnino hoc
facere instantia potuerunt. misit
propħas suos ds̃ de cęlo loquens ad eos

Expanded text:
tus, et omnia quae humanae fragilitus, et omnia quae humanae fragiliin cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tumam, quod sint de nimiis squaloribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tranquillinus respondit: Ut ostenderem tibi unum invisibilem Deum nos colere. Praefectus dixit: Et unum hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobantur. Sed quantumvis pretiosus tibi sit annulus, longe satis homo misisti servos tuos, ut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos,
Abbreviated transcription (Latin):
bus graciȩ referuntur: Si ergo non
nauigantibus sed imperantibus homi¬
nibus quod donatur asscribunt. quan¬
tomagis soli deo agendę sunt graciȩ
cuius nutu & omnibus usibus nr̃is
elementa deseruiunt: & sol ipse cotidiȩ̨
terrȩ mariq pariter & clauditur in
fine diei. & in diei micio aperitur:
Prefectus dixit. Si ergo unus & inui-¬
sibilis est quem colitis. xp̃m quem iu¬
dei crucifixerunt non colitis: Tran¬
quillinus dixit. Rec̾te hȩc inquireres.
si credere destinares. Incredulis enim.¬
Semel & enim inpreceps uoluntas morta.¬
lium declinans. omnem quod uituperat.
uituperari desiderat. & uult ut lau¬
detur ab omnib om̃e quod laudat.
Sed sapientes pro merito suo. cui cumq
rei aut uituperationem suam impen¬
dere nituntur. aut laudem. Prȩfectꝰ
dixit. Ego te de xp̃o ur̃o in terrogo.
Si enim a uobis hoc colitur quod ist̾is
oculis non uidetur. xp̃m non colitis
qui ae uisus & auditus & interroga.¬

Expanded text:
bus gratiae referuntur? Si ergo non bus gratiae referuntur? Si ergo non navigantibus, sed imperantibus, homines quod annonantur ascribunt, quanto magis soli Deo agendae sunt gratiae, cujus nutu et haec omnibus usibus nostris elementa deserviunt, et sol ipse quotidie terrae marique pariter et clauditur in fine diei, et iPraefectus dixit: Si ergo unus et invisibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere destinares. Incredulis enianum videtur. Semel enim in praeceps voluntas mortalium declinans, omne quod vituperat vituperari desiderat; et vult ut laudetur ab omnibus omne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut vituperationem suam impendere nititur aut laudem. Praefectus dixit: Ego te de Christo vestro interrogo. Si enim a vobis hoc colitur quod istis oculis non videtur, Christum non colitis qui et visus est, et auditus, et interroga
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. nunc uero ex quo inuisibilis & ue¬
rus ds̃ cȩpit a credentibus coli. alta pa-¬
ce exultat romanum imperium. Sed
quod peius est. ds̃ qui hoc prȩstat non
cognoscitur. & creaturȩ eius asscribit᷑.
quicquid a creatore prȩstatur. Prȩfec¬
tus dixit. Si ille colendus est qui hu¬
manis commodis aliquid prȩstat nul¬
lus nisi sol habebitur ds̃. qui aspectu
suo terrę uiscera uegetat. ut semina
suscepta parturiant: & genuinȩ sobolis
grana in culmo restituant. atq uni¬
uersis salutis nr̃ȩ utilitatibus & lum̃
& restaurationem pariter tribuit &
uigorem. Tranquillinus respondit.
Et in hoc error est. infinitus. Nam
si hodie per seruum suum quispiam
clẏentibus suis tribuat quod rogat᷑.
infinita stulticia est si neglectus ille
qui prȩstitit. seruiis per quem prȩstite.¬
rit honoretur. Et ut aliquam hu-¬
iuis dicti comparationem exibeam: nun¬
quid cum naues alimenta romanis
deferunt. nauibus pocius quam regi.¬

Expanded text:
Deum. Nunc vero ex quo invisibilis et veDeum. Nunc vero ex quo invisibilis et verus Deus coepit a credentibus coli, aucta pace exsultat Romanum imperium. Sed quod pejus est, Deus, qui hoc praestat, non cognoscitur; sed creaturae ejus ascribitur, quidquid a Creatore praestatur. 43. Praefectus dixit: Si ille colendus est, qui humanis commodis aliquid praestat, nullus nisi sol habebitur deus, qui aspectu suo terrae viscera vegetat, ut semina suscepta parturiat, et genuinae sobolis grana in culmo restituat, atque universis salutis nostrae utilitatibus, et lumen et restaurationem pariter tribuat et vigorem. Tranquillinus respondit: Et in hoc error est infinitus. Nam si hodie per servum suum quispiam clientibus suis tribuat quod rogatur, infinita stultitia est, si neglectus ille qui praestitit, servus per quem praestiterit honoretur. Et ut aliquam hujus dicti comparationem exhibeam; numquid cum naves Romanis alimenta deferunt, navibus potiusquam regi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit gloriata. & rapti ganimedis ho¬
nor. turpissimus atq incestissimus ab ip¬
sis a quib iouis colitur non negatur.
Ion ergo erras uir sublimissime: qui tales
colis quales romane iubent leges pro sui
facti qualitate dampnari. & relicto deo
omnipotente qui in cęlis regnat. lapidi
dicis. ds̃ meus es. & ligno dicis adiuuame:
refectus dixit. Ex quo cępisti deos blas¬
phemare. & acultura deorum recedere.
ex eo diuersis cladibus romaniis orbis oppri¬
mitur. Tranquillinus respondit. Non
est uerum. Nam si recenseas decadas.
stilo liuii digestas. illic inuenies ioui thu¬
ra ponentes. una die uigiti triamilia
romani exercitus uuenum cecidisse. Sed
& illua non es immemor. quod uenientes
galli ȩtiam capitolium occuparunt: &
omẽm romanam manum suis ludibriis
subiuigarunt. Diuersas fames & inenar¬
rabiles. diueũsasq captiuitates. diuersas
effusiones sanguinis romanus orbis passus
est. antequam unum colerent homines

Expanded text:
fuerit gloriatur: et rapti Ganymedis hofuerit gloriatur: et rapti Ganymedis honor turpissimus atque incestissimus ab ipsis, a quibus Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir sublimissime, qui tales colis, quales Romanae jubent leges pro sui facti qualitate damnari, et relicto Deo omnipotente qui in coelis regnat, lapidi dicis, Deus meus es tu: et ligno dicis: Adjuva me? 42. Praefectus dixit: Ex quo coepistis blasphemare deos, et a cultura eorum recedere, ex eo diversis cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranquillinus respondit: Non est verum. Nam si recenseas decadas stylo Livii digestas, illic invenies Jovi thura ponentes, una die viginti tria millia Romani exercitus juvenes cecidisse. Sed et illud non es immemor, quod Senonenses Galli etiam Capitolium occupaverunt et omnem Romanam manum suis ludibriis subjugarunt. Diversas fames, et inenarrabiles pestes, diversas captivitates, diversas effusiones sanguinis Romanus orbis passus est, antequam unum colerent homines
Abbreviated transcription (Latin):
inter aties tẏrannici exercitus hosti
non cedere. dimicare acrius. graduni¬
ligna & lapides adorare: Prȩfec tus
dixit. Ergo non sunt dii quos colimus:
ranquillinus dixit. Intantum non suñs
dii ut legatur in codicibus ur̃is & qũa
male nat᷑i sint. & quam iniquos & cru-¬
deles. & sceleratos patres habuerint. &
quam iniquȩ &e dolose & fraudulenter
uixerint. & quam miserabiliter mortui
sunt. Numquid antequam saturnus
cretensibus imperaret. & filiorũ suorũ
carnes comederet. ds̃ in cęlis non erat :
Aut creta insula non habebat regem.
& cęli non habebant dm̃. Ualde er¬
rat qui iouem filium eius imperare ful¬
minibus. homuntionem in quo malitia
& libido regnabat. Quem non persecutꝰ
est qui patri suo non pepercit: aut qũã
sordem non exercuit. qui suam germanã
accepit uxorem: In foro. inplate̾is. in do¬
mibus atq in om̃i loco cotidie legitur sor¬
didissima iuno. quod soror atq coniunx

Expanded text:
inter acies tyrannici exercitus hosti inter acies tyrannici exercitus hosti non cedere, dimicare acrius, graduligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus publicis, et quam male sint nati, et quam iniquos et crudeles et sceleratos parentes habuerint; et quam inique et dolose et fraudulenter vixerint; et quam miserabiliter mortui sint. Numquid antequam Saturnus Cretensibus imperaret, et filiorum suorum carnes comederet, Deus in coelis non erat, aut Creta insula habebat regem, et coeli Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam accepit uxorem? In foro, in plateis, in domibus, atque in omni loco quotidie legimus, quia sordidissima Juno quod et soror et conjux
Abbreviated transcription (Latin):
enis altioris fidei susceperit normam.
Fides igitur ur̃a a magisterio sumpsit
exordium. & omnia quę ęruditio anno.¬
sa uix confert. inspatio unius cȩpistis.
N ulla uos memoria parentũ impedit
credere. nullus tenerȩ ȩtatis in filios ue
stros reuocat nutritus affectus. Con¬
tempnitis subito quod semper amastis.
&e quęritis quod numquam scistis. Per
ignaras ingressi uias. subito peruenistis
ad xp̃m. &eͦ animo iam intrastis çȩlum.
quia interra nullum solatium requisi.¬
stis. O m compara bilis facti prȩconiũ.
o quam mirabile uirtutis exemplum.
Hundum uos ad xp̃m sacribaptismatis
unda perduxit. nundum per tyrocinii
inicia. militaria saltem signa sumpsistis.
& iam pro uero rege arma arripitis. &
eius milites a uinculo ferri soluentes.
uos ipsos intrepidos optatis ꝓ occidendis
derent. marcus ait. Discite parentes
Rarissimi. & uester o coniuges discat
iugalis affectus. ad uersus pugnam
diaboli & contra om̃s sagittas affectu

Expanded text:
ejus altioris fidei susceperit normam. ejus altioris fidei susceperit normam. Fides igitur vestra a magisterio sumpsit exordium, et omnia quae eruditio annosa vix confert, spatio unius horae cepistis. Nulla vos memoria parentum impedit credere. Nullus tenerae aetatis in filios et vestros revocat nutritus affectus. Contemnitis subito quod semper amastis, et quaeritis quod numquam scistis. Per ignaras ingressi vias subito pervenistis ad Christum, et animo jam intrastis coelum, quia in terra nullum solatium requisistis. O incomparabile facti praeconium! o quam imitabile virtutis exemplum! Nondum vos ad Christum sacri baptismatis unda perduxit, nondum per tirocinii initia militaria saltem signa sumpsistis; et jam pro vero Rege arma arripitis, et ejus milites a vinculo ferri solventes, vos ipsos intrepidos optatis pro occidendis derent, Marcus ait: Discite, parentes charissimi, et vester, o conjuges, discat jugalis affectus, adversus pugnam diaboli, et contra omnes sagittas affectuu
Abbreviated transcription (Latin):
imperiali & prȩfectorio iussu. scõs dĩ
haberet in iunculis. Et statim aufereis
ex manib eorũi ferreos nexus. genua eorũ
amplexus. rogare cȩpit: ut dignarentur
abscedere dicens. O quam beatus essem.
si pro ur̃a mereri possem salute constringi.
Forsitan sanguinis mei effusione ablue.¬
rer. ut mortem illam pęnarũ ȩternarũ
euaderem: & ad illam uitam pertingerẽ
quam nobis ds̃ per os domini mei seba.¬
stian manifestare dignatus est. Cũq
rogaret marcellianum & marcum ut
abscederent: dixerunt ei. Si tu gloriã¬
fidei quam numquam habueras accepi¬
sti: quomodo nos quam semper abinfanti¬
a habiuimis relinquentes. passionis nr̃e ca¬
licem damus. quem nos tibi propinare
possumus non donare: Diues est enim
in omnib xp̃c. & larga ubertatis suȩ af.¬
fluentia omnib ad se uenientib melio¬
ra exhibet quam rogatur. Si enim cum
essetis increduli. donatum uobis est lum̃
Diuina enim clementia semper parata

Expanded text:
imperiali et praefectorio jussu Sanctos Dei imperiali et praefectorio jussu Sanctos Dei habuisset in vinculis: et auferens ex manibus eorum ferreos nexus genua eorum amplexus, coepit rogare ut dignarentur abscedere, dicens: O quam beatus essem si pro vestra mereri possem salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus per os domini mei Sebastiani manifestare dignatus est. CAPUT rogaret Marcellianum et Marcum ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fidei gloriam, quam numquam habueras accepisti; quomodo nos quam fidem semper ab infantia habuimus, relinquentes, tibi passionis nostrae calicem damus, quem nos tibi propinare possumus, non donare? Dives est enim in omnibus Christus, et larga ubertatis suae affluentia omnibus venientibus meliora exhibet quam rogatur. Si enim cum essetis increduli, donatum est vobis lumenDivina enim clementia semper parata