comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non ita uideat deus ut uidet homo. Homo tm̃ presen¬
tia respicit: deus firtura et eterna cẽgnoscit. Et quom̾i
si egrotus et estuans fẽbrib aquam frigidam postułes
et decat ad medicum. uim patior. crucior. exanimor. uł
pore debeam quod postulas dare. non misereor nͦ. quia mi¬
sericordia ista crudelitas est. et uoluntas tua contra te
petit. ita et dñs nr̃ sciens clementie sue pondera eo men¬
suras. irterdũ non exaudit clamantẽ. ut eum probeo
et magis prouocet ad rogandũ. et quasi igne ercoctũ
seuerauerit usq in finem salmis erit. hic saluis erio.
et gloriat᷑ in labore et dolore. et cum iherenna dic. tribu¬
lationẽ et miseriam inuocabo. ut quomͦ alius inuocat
deum. sic sc̃s uir et bellator inuittus ad excexcendũ se

Expanded text:
non ita videat Deus ut videt homo. Homo tantum praesennon ita videat Deus ut videt homo. Homo tantum praesentia respicit: Deus futura et aeterna cognoscit . Et quomodo si aegrotus et aestuans febribus aquam frigidam postulet, et dicat ad medicum: Vim patior, crucior, uror, exanimor: usqpore debeam dare quod postulas: non misereor modo, quia misericordia ista crudelitas est, 592 et voluntas tua contra te petit. Ita et Dominus Deus noster sciens clementiae suae pondera atque mensuras, interdum non exaudit clamantem, ut eum probet, et magis provocet ad rogandum, et quasi igne excoctum severaverit usque in finem, hic salvus erit . Et gloriatur in labore et dolore. Et cum Jeremia dicit: Tribulationem, et miseriam invocabo. Ut quomodo alius invocat Deum: sic sanctus vir et bellator invictus, ad exercendum se
Abbreviated transcription (Latin):
babylonem chaldeoꝵ. ut quomꝰ prior ꝓphecia. mium
quem abacuc sequitur. uaticinium habuit contra
nininen et assyrios qui nastauerunt decem trib
que uocabantur isrł.itu abbacuc propheciam habe¬
at adu̾sus babylonem. et nabugodonosor. a quib
uidas et ierłm templumq subuersa sunt. Int̾im¬
scd̃m litteram aiusat᷑ aduersum dm̃ ꝓpha. cur nabugo¬
donosor templum uastet et uidam. cur ierłm quondam
urbs dñi destruatur. quare clamet populus et nonau¬
diatur. uociferetur ad dñm. oppressus achaldeis et non
saluet᷑. quare etiam ip̃e propħa. uel ppłs ex cuius plo
na loquitur ad hoc uixerit. et buc usq perduttus sto¬
iniisticia preualeat adu̾sum se. Et hoc dicit prementis
angustia. nesciens aiix in igne conflari. et tres pueroᷤ
de camino purtores extsse quam intrauerant. S et l¬
plenam doloris erumpat dicens. Quare respitis con¬
temptores. et taces: contuloante impio iustiorem se.
et profundum diuitiaꝵ sapientis et scientie eius : qd̾

Expanded text:
em Chaldaeorum: ut quomodo prior propheta Naum, quem Abacuc sequitur, vaticinium habuit contra Niniven et Assyrios, qui vastaverunt decem tribus, quae vocabantur Israel: ita Abacuc prophetiam habeat adversus Babylonem et Nabuchodonosor, a quibus Juda et Jerusalem templumque subversa sunt. Etsecundum litteram causatur adversum Deum propheta, cur Nabuchodonosor templum vastet, 591 et Judam: cur Jerusalem quondam urbs Domini destruatur? Quare clamet populus, et non exaudiatur? vociferetur ad Dominum oppressus a Chaldaeis, et non salvetur? Quare etiam ipse propheta, vel populus ex cujus persona nunc loquitur, ad hoc vixerit, et hucusque perductus sinjustitia praevaleat adversum se. Et hoc dicit prae mentis angustia, nesciens aurum in igne conflari, et tres pueros de camino puriores exisse quam intraverant. Et plenam doloris erumpat. Quare respicis contemptores, et taces, conculcante impio justiorem se: , et profundum divitiarum sapientiae et scientiae ejus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nos eadem cogitatione armamini. quia qui passus est¬
in carne. desut apeccatis. ut iam non hominum deside¬
riis set uoluntate d̾i quod reliquum est in carne ui¬
uat temporis. Sufficro enim preteritum tempies ad
uoluntatem gentiũ consummanda᷑. huis qui amibu¬
lauerunt in uoluptatib et desideriis. in luxuriis
ammirantur non turrentib uobis in eandem̃ luxurie
confusionem blasphemantes: qui reddent rõnem ei.
qui paratus est iudicare uiuos et mortuos. Spet̾ ħ
enim et mortuis euuangłizatum est: ut iudicent᷑
quidem scdm homines ui carue: iuuant aito scd̾m

Expanded text:
os eadem cogitatione armamini: quia qui passus est carne desiit a peccatis, ut iam non hominum desideriis, sed uoluntate dei quod reliquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem gentium consummandam, qui ambulauerunt in luxuriis, desideriis, uinolentiisperegrinantur non concurrentibus vobis in eandem luxuriae confusionem blasphemantes qui reddent rationem ei qui paratus est iudicare vivos et mortuos propter hoc enim et mortuis evangelizatum est ut iudicentur quidem secundum homines in carne vivant autem
Abbreviated transcription (Latin):
gelio. Et si iustus iux saluabitur. imꝑitũ et peccator
ubi parebunt. Itaq et hii qui patiuntur sed̾m uo¬
luntatem dei: fi deli creatori conmendent animas
suas in benefcĩs Peniores gͦ qui in uob̃is sunt obsecͦ
consenior et destis xp̃i passionum: qui et eius ꝗtio in
futuro reuelanda est gloriã communicator. Pascite
seo spontaneẽ scd̃m dm̃: neq turpis lucri gr̃i. s uo¬
luntarie. n ut duãntes in cleris. s forme fcĩ gregi
exanimo. Et cum apparuerit princeps pastoꝵ: perci¬
pietis in marcessibĩlem glorie coronam. Similiter
adolescentes: sũbditi estote seniorib. Om̃s aut̃ in in¬
uicem humilitatẽ insinuate: quia dñs superbis
resistit: hum ilib aut dat grãm. Humiliamini gͥ
sub potenti manu di. ut uos exaltet in tempore uist

Expanded text:
gelio et si iustus vix salvatur impius et peccator ubi parebit itaque et hii qui patiuntur secundum voluntatem Dei fideli creatori commendant animas suas in benefactis seniores ergo qui in vobis sunt obsecro consenior et testis Christi passionum qui et eius quae in futuro revelanda est gloriae communicator pascite Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in cleris, sed forma facti gregis ex animo. Et cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam. Similiter, adolescentes, subditi estote senioribus. Omnes autem invicem humilitatem insinuate, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exalte
Abbreviated transcription (Latin):
suam głam in xp̃o ih̃u modicum passos: ip̃e perficiet.¬
et confirmabit salidabitq. Ip̃i głoria et imꝑium: in
lecula seculoꝵ am̃. Per sauanum uobis fidelem fr̃em
ut arbitror breuitet scripsi: obserrans et contestanᷤ
hanc ẽẽ ueram gr̃am dei in qua statis. Salutat uos
eccłia que est in babylone collecta et marcus filius

Expanded text:
perficiet confirmabit solidabit ipsi imperium in saecula saeculorum amen per Silvanum vobis fidelem fratrem ut arbitror breviter scripsi obsecrans et contestans hanc esse veram gratiam Dei in qua state salutat vos quae est in Babylone cumelecta et Marcus filius
Abbreviated transcription (Latin):
caritats. in frat̾uituatis amore simpliti ex corde tuiu¬
cem diligentes actentius: renati non ex sernine cor¬
rmptibis. set incorruptibili per uerbum̃ dei uiui et ꝑ
eius tanquam flos feni. Exaruit fenum et flos exꝰ
decidit uerbum aut̃ dm̃ manet inet̾num. Hoe est
Autom uerbum quod eiuangłi⁊ atum est ame in¬

Expanded text:
more, simplici ex corde invicem diligite attentius: renati non ex semine corruptibili, sed incorruptibili per verbum Dei vivi, et peejus tamquam flos feni: exaruit fenum, et flos ejus decidit. Verbum autem Domini manet in aeternum. Hoc est autem verbum, quod evangelizatum est
Abbreviated transcription (Latin):
non ccedũt uerbo per mułrum com̾isatiouem sine uer¬
bo lucrisiant. considerantes intimore scãm conĩtsatio¬
nem urãm. Quaꝵ sit non extrinsecus capillatiura aut
circumdatio auri. aut indum̃ti uestim̃toꝵ cultas. s
qru abscondits cordis est homo in incorruptibilitace
quieti. et modesti sp̃c. qui est in conspestu dei locuples
Sic enim aliquanto et sce mulieres sperantel in deo or¬
nabunt se: subiecte ꝓprus itiris. Sicut sara obedielas
culo multebri impexcientes honorem tanquam cohe¬

Expanded text:
non credunt uerbo, per mulierum conuersationem sine uerbo lucrifiant, considerantes in timore Dei castam conuersationem uestram: quarum sit non extrinsecus capillaturcircumdatio auri, indumenti vestimentorum cultus: sed qui absconditus est cordis homo, in incorruptibilitate quieti, et modesti spiritus, qui est in conspectu Dei locuples. Sic enim aliquando et sanctae mulieres, sperantes in Deo, ornabant se, subjectae propriis viris. Sicut Sara obediebat uaso muliebri inpertientes honorem, tamquam cohe
Abbreviated transcription (Latin):
ato: ne forte nec tibi parcat. Nide gͦ bonitatem eqͥ
seuerttatem dei. in eos quidem qui oeciterunt stue¬
rccitem: in te ait̃ bonrcatem dei si permanseris
in bonitate Alioquin: et tu exciderts. S et illi si
non ꝑmanserint in incredulitate inserentur. po¬
naturali excisus es oleastro. et contra natiram
insertus es in bonam oliuani. quanto magis hũ qͥ
sidłm naturam inserentur sue olute Nolo enim¬

Expanded text:
. Vide ergo bonitatem et severitatem Dei. In eos quidem qui ceciderunt severitatem, in te autem bonitatem Dei, si permanseris in bonitate. Alioquin et tu excideris. Sed et illi si non permanserint in incredulitate, inserentur. Ponaturali excisus es oleastro, et contra naturam insertus es in bonam olivam: quanto magis hi qui secundum naturam inserentur suae olivae! Oli
Abbreviated transcription (Latin):
bis deducar illuc: si uõbis primum ex parte fruitus fue¬
ro. Nunc gͦ proficisoar ierłm: ministrare sc̃is. Pbaue¬
enimeis: et debitores sunt eoꝵ. Nam si sp̃ualium eoꝵ
participes fc̃e sunt gentes: debent et in carnalib mi
uero eis fructum hunc: ꝓficiscar per uos in hispaniã.
Scio aut̃ qm̃ ueniens ad uos: in habundantia benedic¬
tionis xp̃i ueniam. Obsecro igit᷑ uos frẽs per dñm no¬

Expanded text:
bis deducar illuc, si vobis primum ex parte fruitus fuero. Nunc igitur proficiscar in Jerusalem ministrare sanctis. Probaveenim eis, et debitores sunt eorum. Nam si spiritualium eorum participes facti sunt gentiles, debent et in carnalibus miero eis fructum hunc proficiscar per vos in Hispaniam scio autem quoniam veniens ad vos in abundantia benedictionis Christi veniam obsecro igitur vos fratres per Dominum no
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ex gentib. Sicut in osẽẽ dicit. Uooabo non plebẽ
meam plebem meã. et non dilectam meam dilestam:
et non misccłiam consecutam: miscdiam consecutã.
Et erit in loco ibi dc̃m est eis. non plebs mea uos: ibi
uocabuntur filii dei uiui. Isaias aub clamat pro
isoł. Si fu̾it numerus filioꝵ iscł tanqͣm arena ma¬
ris: reliquie salue fient. Uerbum enum consuminãs¬

Expanded text:
am ex gentibus, sicut in Osee dicit: « Vocabo non plebem meam, plebem meam; et non dilectam, dilectam; et non misericordiam consecutam, misericordiam consecutam . » Et erit, in loco ubi dictum est eis non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tanquam arena maris, reliquiae salvae fient . » Verbum enim consumma
Abbreviated transcription (Latin):
obedistis siue peccati in mortem. sine obeditiontis adid¬
sciam. Grãs aut̃ deo. quod siuistis serui pecoati: obede¬
stis autem ex corde. in eam formam doctrine in qua tra¬
ditiestis. Liberati aut̃ apeccato: serui fc̾̃i estiꝰ iusticte:
humanum dico ppt̾ inftrmitatem carnis ut̃e. Sicnt e¬
uim echibiustes membra ur̃a. senure immundicie et
iniquitati ad iniqrutatẽ: ita nunc exhibete membra

Expanded text:
 mortem, sive obeditionis ad justitiam? Gratias autem Deo, quod fuistis servi peccati, obedistis autem ex corde in eam formam doctrinae, in qua traditi estis. Liberati autem a peccato, servi facti estis justitiae. Humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae. Sicut enim 35 exhibuistis membra vestra servire immunditiae et iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
me. hor est in orne mea bonum. Nam uelle adraçet mͥ:
perficere aut bonum non inuenio. Non enim qd̵ uolo
bonum hoe facio: set quod nolo malum hoc ago. Si a
quodnolo illud facio. iam non ego operor illud: s quod
habitat in me peccatum. Inuenio igtiur legem nolen¬
ti m tacere lonumi: am̃ mn malium ad iacet. Condelestor
enim legi dei scd̾m int̾iorem hominẽ. iudeo aut̃ aliam
Regem inmembrs meis. repugnantem legi mentis mneẽ

Expanded text:
me, hoc est in carne mea, bonum; nam uelle adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. si autem quod nolo ego hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. iunenio ergo legem nolenti mihi facere bonum. quoniam mihi malum adiacet. condelector enim legi dei secun d um interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuꝰ ẽ. ⁊ resurrex̃. uͥ ⁊ mortuoꝵ ⁊ uiuoꝵ dñetur. Tu
aut̾ quid iudicas frẽm titũ: Aut tu quare spernis
frẽm tiuun: Onĩs enim stabimus ante tribunal di.
genu. et omnis lingua confitebitur deo. Itaq unusqͥsq
uẽm: pro se rõnem reddet d̾õ. Nongͦ am̃pluis inuicem
indicemus: s hoc iudrarte magis ne ponatis offendicłm
frĩ uel scandalum. Scio et confido in dño iħr: quia nicħ
cristatur: iam non scdm cartoltem ambulas. Noli cybo
tuo illum ꝑdere: pro quo xp̃r mortius est. Non gͦͣ blas¬

Expanded text:
 mortuus est et resurrexit, ut mortuorum et uiuorum dominetur. tu autem quid iudicas fratrem tuum? aut tu quare spernis fratrem tuum ? omnes enim stabimus ante tribunal dei. genu, et omnis lingua confitebitur deo. itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet deo. non ergo amplius inuicem indicemus. sed hoc iudicate magis, ne ponatis offendiculum fratri uel scandalum. scio et confido in domino Iesu, quia nitristatur, iam non secundum caritatem ambulas. noli cibo tuo illum per
Abbreviated transcription (Latin):
ditus aut̃ ꝑ uerbum xp̃i. S dico. Nunquid non audi¬
erunt: Et quidẽ in omẽm t̾ram exiuit sonus eoꝵ: ⁊
in fines orbis terre uerba eoꝵ. S dico. Numquid isrł
non cognoitit. Primus moyses dicto. Ego in ad emu¬
lationem uos ad dricam in non gentem. in gentem in¬
sipientem: in tram uos mittum. Isaias aut audet et
dicit. Inuentus sum anon querentib me: palam ap

Expanded text:
d non audierunt? Et quidem in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Sed dico: Numquid Israel non cognovit? Primus Moyses dicit: Ergo ad aemulationem vos adducam in non gentem: gentem insipientem, in iram vos mittam. Isaias autem audet, et dicit: Inventus sum a non quaerentibus me: palam ap
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Salutate andronicũ et uiltam cognatos et cõ¬
captiuos meos: qui sunt nobiles in apłis qui et an¬
te me fuerunt in xp̃o. Salutate ampliatũ dilectissi¬
bum in xp̃o: salitate eos qui sunt ex aristoboli domo
omnes qui cum eis sunt scos. Salutate inuicem in
frẽs ut obseruetis eos qui dissensiones et offendicła.
preter doctrinam quam uos didicistis faciunt: et de
unt: set suo uentri. et per dulces sermones et bene¬
dictiones. seducunt corda innocentiũ. Urã enim obe¬
dientia: in omẽm locum diuulgata est. Gaude igit᷑
in uobis: set uolo uos sapientes ẽẽ in bono: et sim
lutat uos timotheus adiutor meus: et lucius et ia¬
son. et sosipatex cognati mer Saluto uos ego terciꝰ.
qui scripsi epłam in dño. Salutat uos gaius hospes
meus: et uniuersa ecłia. Salutat uos erastus aroa¬

Expanded text:
os. Salutate Andronicum et Juniam cognatos, et concaptivos meos: qui sunt nobiles in apostolis, qui et ante me fuerunt in Christo Jesu. Salutate Ampliatum, dilectissibum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristobuli domoomnes qui cum eis sunt sanctos. Salutate invicem in fratres, ut obseruetis eos qui discessiones et offendicula praeter doctrinam, quam uos didicistis, faciunt: et deceruiunt, sed suo uentri, et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. uestra enim oboedientia in omnem locum diuulin vobis, sed volo vos sapientes esse in bono, et simlutat vos Timotheus adiutor meus et Lucius et Iason et Sosipater cognati mei saluto vos ego Tertius qui scripsi epistulam in Domino salutat vos Gaius hospes meus et universae ecclesiae salutat vos Erastus arca
Abbreviated transcription (Latin):
S illoꝵ delicto salies gentib: ut illos emulentur. Qd
si delictum eoꝵ dictie sunt mundi: et diminutio il¬
loꝵ diuitie gentium. quantomagis plenitudo eoꝵ:
Uobis enim dico gentib. Quam diu quid̃ ego sum gen¬
tium apłs. minist̾ium meum honorificabo: si qͦmͦ
ad emulandũ prouocem carnem meã: et saluos fa¬

Expanded text:
 illorum delicto salus est gentibus, ut illos aemulentur. Quod si delictum illorum divitiae sunt mundi, et diminutio eorum divitiae gentium: quanto magis plenitudo eorum? Vobis enim dico gentibus: Quamdiu quidem ego sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo, si quomodo ad aemulandum pro
Abbreviated transcription (Latin):
sindiumim dñm iħm xp̃m: et carnuis curam ne fece¬
iras in desiderits Infirmum aut̃ in fide assumite: ñ
in disceptationib cogitationũ. Alius enim credit
manducare omĩa: qui aut̃ insirmus est holus mã¬
ducet. Is qui manducat. non mauducantẽ non spernat
et qui non manducat. manducantẽ non iudicet: deus
eim d̾s. statuere illum. Nam alius iudicat diem intex
diem: alius iudicat om̃em diem. Uuusqͥsq in suo sensit
abundet. Qui sapit diem dño sapit: et qui manducat

Expanded text:
uram ne feceritis in desideriis. Infirmum autem in fidem adsumite, non in disceptationibus cogitationum. alius enim credit manducare omnia: qui autem. infirmus est, holera manducet. is qui manducat non manducantem non spernat: et qui non manducat manducantem non iudicet: deus enim deus statuere illum. nam alius iudicat diem inter diem, alius iudicat omnem diem. unusquisque in suo sensu abundet. qui sapit diem, domino sapit : et qui manducat,
Abbreviated transcription (Latin):
semẽt sunt abrahe. om nes filii sunt abrahe. set in ꝯ¬
sade ucrabit᷑ tibr semen. ⁊ dest non qui filii carnis hii
fili d̃i. set qui filii sunt promissionis: estunant᷑ in
semine. Promissionis enmm u̾bum est hoc. Scd̾m hoc
tempus ueniam: et ent sare filius. Non solum aut̃¬
illa: set et rebecca ex nno concubitu habens geminos¬
dictum est ei quia maior seriuet minori: situt scrip¬

Expanded text:
semen sunt Abrahae, omnes filii sunt Abrahae; « sed in Isaac vocabitur tibi semen , » id est, non qui filii carnis hi filii Dei, « sed qui filii sunt promissionis , » aestimantur in semen. promissionis autem uerbum hoc est: ad hoc tempus ueniam et erit Sarrae filius. non solum autem, sed et Rebecca ex ulto concubitu habens Idictum est e i quia maior seruiet minori. haec
Abbreviated transcription (Latin):
fide est. Isoł uero sectando legem iusticie: in legem ĩ¬
ticie non ꝑuenit. Quare: Quia ex fide non ex fide:
s quasi ex operib. Offenderunt enim in lapidem of¬
fensionĩs. sicut scriptum ¶̃ doce pono in syon lapidẽ
offensionis. et petram scandali: et omĩs qui credid̾it
monium enim perhebeo illis quod emulationẽ dei hñt:
set non scd̃m sciãm. Ignorantes enin dei iusticiam. et
suam querentes statuere: iusticie dei non sunt sũbiee

Expanded text:
 vero sectando legem justitiae, in legem justitiae non pervenit. Quare? Quia non ex fide, sed quasi ex operibus: offenderunt enim in lapidem offensionis, sicut scriptum est: Ecce pono in Sion lapidem offensionis, et petram scandali: et omnis qui credit in monium enim perhibeo illis, quod aemulationem Dei habent, sed non secundum scientiam. Ignorantes enim justitiam Dei, et suam quaerentes st
Abbreviated transcription (Latin):
monere. Audacius aut̃ scripsi uobis firẽs ex parte:
tanquã in memoriam uos reducens ꝓpt̾ gr̾am que da¬
ta est mͥ adeo. ut sim minister xp̃i iħu ingentib. sci¬
ficans euuangłium d̾i: ut fiat oblatio gentium ac¬
cepta. scificata in spũ sc̃o. Habeo igit᷑ głam in xp̃o ihu

Expanded text:
monere. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte, tanquam in memoriam vos reducens, propter gratiam, quae data est mihi a Deo, ut sim minister Christi Jesu in gentibus, sanctificans Evangelium Dei, ut fiat oblatio gentium accepta et sanctificata
Abbreviated transcription (Latin):
unum: multo magis habundantiam gr̃e. et donatioĩs¬
et iusticie accipientes. in uitam regnabunt per unũ
ih̃m xp̃m. Igituer sicut perunius delictum in omnes
homuies in condempnationẽ mortis. sic et per unius
iusticiam. in omnes homines in iustificationem uite.
Sicut enim per in obedĩam unius hominis. peccatores¬
bundared delictum. ubi aut̃ habundauit delictum.
saper habundauit et gr̃ã: ut sicitt regnauit pecaatũ
ui morte ita et grã regnet per iusticiam in uitam et̾
manebimus inpeccato. ut gr̃a habundet. Absit. Si enĩ¬

Expanded text:
unum, multo magis abundantiam gratiae, et donum justitiae accipientes, in vitam regnabimus per unum Jesum Christum. Igitur sicut per unius delictum, in omnes homines in condem nationem; sic et per unius justitiam, in omnes homines in justificationem vitae. Sicut enim per inobedientiam unius hominis peccatoresdelictum ubi autem abundavit delictum superabundavit gratia ut sicut regnavit peccatum in morte ita et gratia regnet per iustitiam in vitam aetemanebimus in peccato ut gratia abundet absit qui eni
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in inuicem custodiantꝰ. Nolr ꝓpt̾ escam: destrue¬
reopusd̾i. Omĩa quid̃ munda sunt: set malum est ho.¬
mini qui ꝑ offendicłm manducat. Bonum est non
manducare carnem et nou bibere umũ. Neq in quo
frat̾ tuus offenditur. aut scandalizatur aut inftrma¬
ni Tu fidem habes penes temet ip̃m: habe coram do.

Expanded text:
ropter escam destruere opus Dei. Omnia quidem munda sunt; sed malum est homini qui per offendiculum manducat. Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum: neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur. Tu fidem habes penes temetipsum? habe coram Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
per quem minc reco ⁊liationem accepimus. ꝓpt̾ea
intrauit. et per peccatum mors. ed ita in omnes ho¬
mines mors pertransit: in quo om̃s pecoauerunt.
Usq ad legem enim: peccatum erat in mundo. Peccatũ
antem non imputabatur: cum lex non eet. S regna¬
uit mors ab adam iesq ad moysen. etiam in eos qui
non pecoauerunt in simlitudine preuaricationis ade

Expanded text:
per quem nunc reconciliationem accepimus. Propterea intravit, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransivit, in quo omnes peccaverunt. Usque ad legem enim peccatum erat in mundo: peccatum autem non imputabatur, cum lex non esset. Sed regnavit mors ab Adam usque ad Moysen etiam in eos, qui non peccaverunt in similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
qui sectantur uestigia fidei que est in p̾putio patͥs nrĩ
abra he. Non cium per legem promissio abrahe. aut semi¬
ni enis. ut heres ẽẽt mundi: sed ꝑ uisticiam fider. Si enĩ
qui ex lege heredes sunt. extnanita est fides: abolita÷
promissio. Lex enim tram̃ operatur. ubrenim non est lex
ne preuaridatio. Ideo ex fide: ut scd̾m gra̾m firma sit ꝓ¬

Expanded text:
qui sectantur vestigia fidei quae est in praeputio patris nostri Abrahae. Non enim per legem promissio Abrahae aut semini ejus, ut haeres esset mundi, sed per justitiam fidei. Si enim qui ex lege, haeredes sunt: exinanita est fides, abolita est promissio. Lex enim iram operatur. Ubi enim non est lex, nec praevaricatio. Ideo ex fide, ut secundum gratiam firma sit
Abbreviated transcription (Latin):
in sustentetione dei. ad ostensionem iusticie eius in hoe
tempore ut sit ip̃e uistus. eo iustificans eum qui ex fide
est iħu xp̃i. ubi est gͦ gloriatio tua: Exelusa est. See
quam legem. factoꝵ. Non. Set per legemfidei. Arbita
gentium. Qm̃ quidẽ unut deus ẽ: qui uestiftaao qes¬

Expanded text:
ejus in hoc tempore; ut sit ipse justus, et justificans eum qui est ex fide Jesu Christi. Ubi est ergo gloriatio tua? Exclusa est. Per quam legem? Factorum? Non; sed per legem fidei. Arbitrgentium. Quoniam quidem unus est Deus qui justificat
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ homo mendax: sicito scriptum est. Ut uistificeriᷤᷤ
in sermonib tuis: et uincas cum uidicaris. Si autem
intquitas nr̃a. iusticiam dei commendao.quid dicem.
Nunqͥd iniquus deus. qui infert iram: Scd̾m hominẽ
dico. absit. Alioquin. quomͦ iudicabit deus hunc mũ¬
dum: Si enim ueritus dei in meo mendatio habunda¬
uit in głam ip̃uis. quid adbuc et ego tanqͣm peccator
uidicor. Et non sicut blasphemanur. et sicut auiro
nos quidam dicere. faciamus mala ut ueniant bona
quoꝵ dampnatio iusta est. Quid igctͦ. Erecellimns eos
Sequaqm. Causati enim sumus uedeos et grecos. om̃s
sitb peccato esse: sicut scriptum est. Quia non est instꝰ
quiłqmͫ. non est intelligens: non est requirens dĩ. Os̃¬

Expanded text:
um est ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris si autem iniquitas nostra iustitiam Dei commendat quid dicemus numquid iniquus Deus qui infert iram secundum hominem dico absit alioquin quomodo iudicabit Deus mundum si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius quid adhuc et ego tamquam peccator iudicor et non sicut blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere faciamus mala ut veniant bona quorum damnatio iusta est quid igitur praecellimus eos nequaquam causati enim sumus Iudaeos et Graecos omnes sub peccquisquam, non est intelligens, non est requirens Deum
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m patĩam boni operis. głam. et honorem. et in cor¬
ruptionem: querentib iutam et̾uam. Hiis autẽ
qui ex contentione. et qui non aqquiescunt u̾itati
credunt aut̃ inquitati: ira. et indignatio. tribu¬
et pax omni operanti bonũ: uideo primũ et greco.
Non est enim ꝑsonaꝵ acceptio apudd̾m. Quicũq
enim sine lege peccauerunt: sine lege peribunt. E¬
quicmq in lege peccauerunt: per legem uidicabũ
tur. Non enim auditores legis iusti sunt apud dm̃.
sed fcores legis iustisi cabuntur. Cum enim gentes q̃
legem non hñt. naturaliter ea que legis sunt facuit
huiusmͦi legem non hñtes. ip̃r sibi sunt lex. qui o¬
stendunt opus legis seriptum. in cordib suis. testi

Expanded text:
i operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerunt, vitam aeternam. His autem qui sunt ex contentione, et qui non acquiescunt veritati, credunt autem iniquitati, ira et indignatio. Tribuet pax omni operanti bonum, Iudaeo primum et Graeco. non est enim personarum acceptio apud deum. qu i cum que enim sine lege peccauerunt, sine lege peribunt; etquicumque itur. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum; sed factores legis justificabuntur. Cum enim gentes que legem non habent: naturaliter ea que legis sunt faciunt: hujusmodi legem non habentes: ipsi sunt lex: qui ostendunt opus legis scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
unaginis corruptibilis hominis. et uoluciꝵ. et qua¬
drupedum et serpentiũ. Ept̾ quod et tradidit illos. ds̃
in desideria cordis eoꝵ. in inmunditiam. ut contu
et seruierunt creature pocuis qͣm creatori: qui est
benedictus in secula am̃. Ppt̾ea tradidit illos d̾s: in¬

Expanded text:
 et quadrupedum et serpentium. Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumet servierunt creature potius quam creatori, qui est benedictus in secula. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
cognominaris. et requiescis in lege. et gloriaris in
deo. et nosti uoluntatem eius. et probas utiliora
instructus per legem. confidis te ipm̃ ducem esse ce
coꝵ. lumen eoꝵ qui in tenebris sunt. erudetorem
insipientium. magr̃m infantium: hntem formã
ip̃m non doces. Qui predicas non furandum fu¬
raris. Qui dicis non mechandum mechpcis: Qui
abhominaris ydola: sactilegium facis. Quiin le¬
ge gloriaris. ꝑ preuarioationem legis dm iuhono

Expanded text:
cognominaris, et requiescis in lege, et gloriaris in Deo, et nosti voluntatem ejus, et probas meliora, instructus per legem, confidis teipsum esse ducem caecorum, lumen eorum qui in tenebris sunt, eruditorem insipientium, magiipsum non doces; qui predicas non furandum, furaris; qui dicis non mechandum, mecharis; qui abhominaris ydola, sacrilegium facis; qui in lege gloriaris, per prevaricacionem legis deum i
Abbreviated transcription (Latin):
prepararent se ad resistendum ac montium itine¬
ra conausissent. et furore nimio exarsit in iracun¬
dia magna. Uocauitq omnes principes moab. et
duces amon: et dixit eis. Dicite mͥ. qui sto popłs¬
que sit muliitudo eoꝵ. uel quis rex milicie illoꝵ
quare pre omnib qui habitant in oriente. isti con¬
tempserunt me. et non exienint obuiam nobis:
nt sisciperent noscum pace. Tunc achior dux om¬
qeen ena  egred ietut uerbum falsam ex ore meo.
Sopulas nsa : e pragenie. chaldoꝵ est. Huic puimum
oes crumnoꝵ qui erant interra choltroꝵ. pese¬
densuituqr cerimonias pitiꝵ suoꝵ que in muiltitu¬
ome coniui enant. unum deum delicolrerrere. que
ine deopitersut erirent inde: et habidarente in chrce¬

Expanded text:
praepararent se ad resistendum, ac montium itinepraepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit popqquare prae omnibus, qui habitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux ombitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum m qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque caeremonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum coeli coluerunt, qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
eliachim. Et clamauit omnis populus ad dñm instan¬
tiis. et infantes prostrauerunt contra faciem templi.
dñi. et altare domini operuerunt cilicio. Et clamaue
infantes eoꝵ. et uxores eorumin diiusionem. et ciu¬
tutes eoꝵ in exterminiũ. et sancta eoꝵ in pollictio¬
nib: et fierent in obprobrium gentib. Tunc helia¬
chim sacerdos domini magnus circuunt omnem isdł
allocutusq est eosdicens. Scitote qm̃ exaudiet dñs
preces ur̃as. si manentes permanserttis in ieitmnus ⁊
ourtionib in conspet̾tu domini. ¶emores estote moy¬
si seruidñ. qui amalech confidentem in uirtute sua
et in potentia sua &e in excercimi suo. et in clypeissuis
uniuersi hostes isrł. si perseueraueritis in hoc opere.
quod cepistis. Ad hane igitur exhortationẽ etus de¬
precantes dnm permanebant in conspectu dommi.i
ta ut etiam hu qui holocausta dnĩo offerebant. pre
cinsti cilitiis offerrent sacrificia domino. et erat a

Expanded text:
Eliacim. Et clamavit omnis populus ad Dominum instanEliacim. Et clamavit omnis populus ad Dominum instanciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio, et clamaverinfantes eorum, et uxores eorum in divisionem, et civitates eorum in exterminium, et sancta eorum in pollutionem, et fierent opprobrium gentibus. Tunc Eliacim, sacerdos Domini magnus, circumivit omnem Israel, adlocutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suisuniversi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Docincti ciliciis offerrent sacrificia Domino, et erat ci
Abbreviated transcription (Latin):
omnem apamiam. omnemq melopothanuã. et re¬
nit ad ydimeos in terra gabaa. Accepitq curitirtes
eorum. et sedit ibi per dies triginta. in quib die
adunare precepit tnitiersum excertitum uirattiu ue
euric audientes hec filit isbł. qui habitubant terram
uidee: tunuerint ualde a facie eius. Tremor ettam
et horror. inuasit sensus eoꝵ. ne hoc faceret i etłi et
templo domini quod fecerat ceteris cuuitatib ed tem¬
plis earum. Et miserunt in omẽm samariam per
circuitum usq iherico. et preoccupanuiecũt omnes
uerices monrium et muris cireum dederunt uicos suos
et cong̾gauerunt frumenta in p̾parationem piigne
Sacerdos etiam eliachini. scripsit ad inuuersos quie¬
rant contra hesdrelon. que est contra faciem canipi
magni iuxta dothaim. et uniuersis per quos tranlĩ
ẽẽt poterat. ut optinerent ascensus montum. pr
quos uia ẽẽ poterat ad ierłm. ut illie custodirent itl
filũ isrł. scd̾m quod constititerat eis sacerdos domini

Expanded text:
omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae tunc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via esse poterat ad Hierusalem ut illic filii Israel, secundum quod constituerat eis sacerdos Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tur et sentiant usq in sempit̾num: Et fc̃m est
post hoo: omnis populres post iustoriam uenit ad iecł
adorare dñm. Et mox ut purificati sunt: obtulert¬
omnes holocausta et uota et repmissiones suas:
porto iudich uniuersa uasa bellica olofernis que de¬
did ei populus. et conopeum quod ip̃a sustisserat. in
anathema obliuionis. Etnt antem popnlus iotind
sadla fatiem scone et pertres menses. gaudu oe
sabu facsenr e oesebra tium. est cuum iudgdh. Soct dres

Expanded text:
tur et sentiant usque in sempiternum et factum est tur et sentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dlocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies
Abbreviated transcription (Latin):
octelos enis. pulchritudo euis captiuam fecto aiam ẽ
Amputauit pugione ceruicem enis. horruetunt ꝑ
ululauenint oastra assyrioꝵ. quando apparuent
humiles mei arescentes in site fcli puellaꝵ com¬
punxerunt eos: et sicut pueros fugientes acide¬
runt eos. perierunt in prelio a facie domini mer
Hymnum cantemus dño: hymnũ nonum cante¬
mus deo nr̃o. Adon ay domine d̾s magnuis estu et
preclarus in uirtute: eo quem superare nemo po¬
test. Tib seruiat omnis creatura tuia. quia dixi¬
sti et facta sunt. misisti sp̃m cuum et creata sũt.
et non est qui resistat nocitue. ¶ontes a funde¬
mentis mouebunt᷑ cum aquis pecre sicut cera li¬
quescent aute faciemtuam. Qui autem timeitt
te : magni erunt apud te per omnia. Uegenti in¬
surgenti super gentis meum. dominus enim omp̃e
iudioibitin eił. indie inditit iusctabet illos. Dabi
enunignem et uermes. in carnes eoꝵ. ut uran¬

Expanded text:
oculos ejus, pulchritudo ejus captivam fecit animam ejus, oculos ejus, pulchritudo ejus captivam fecit animam ejus, amputavit pugione cerululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti filii puellarum conpunxerunt eos et sicut pueros fugientes occiderunt eos perierunt in proelio a facie Domini mei hymnum cantemus Domino hymnum novum cantemus Deo nostro Adonai Domine magnus es tu et praeclarus in virtute et quem superare nemo potest tibi serviat omnis creatura tua quia dixisti et facta sunt misisti spiritum tuum et creata sunt et non est qui resistat voci tuae montes a fundamentis movebuntur cum aquis petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam qui autem timent te magni erunt apud te prae omnia vae genti insurgenti super genus meum Dominus enim omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut uran
Abbreviated transcription (Latin):
nuni confortaurt te: et ideo eris benedista ineter¬
num. Et dixit omnis populus: fiat fiat. sre dres
autem triguita. iux collectu sunt spolia. Por does
apopulo isrł. Porro autem uuuersa que sloreens¬
in auro et argento. et uestib et geminis. et om
suppellectili. et tradita surt illi apopuls oeuani
Et omnes populi gandebant cum mulieti o etu
ginib et uiuenib. in organis ee cytharis sQuo
cete nomen eus. Dũs conterens besla: dñs nomen
est illi. Qui posuit oastra sua inmedio poprelisur
dine fortitudinis sue cuius multitudo obtramt
gines in capttiitatem. Dñs autem omp̃e nociute¬
um. et tradidit eum in manus femine: et confudio
eum. Non enim cecidit potens eoꝵ aniuenib nee
filiĩ tui titan percusserunt eum̃. Nec excelli gy¬
gantes imposuerunt se illi. set uideth filia meoi
leticie. in exultatõne filioꝵ isrł. Unxit faciem su¬
am uniguento. colligauit cincinnos suos mitra.

Expanded text:
mini confortavit te, et ideo eris benedicta in aetermini confortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Per dies autem triginta, vix collecta sunt spolia Assyriorum a populo Israel. Porro autem universa, quae Holofernin auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt omnia illi a populo. Et omnes populi gaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis, et citharis. Tunc cate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio populi suidine fortitudinis suae cuius multitudo obturavit rgines in captivitatem Dominus autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari laetitiae in exsultatione filiorum Israel: Unxit faciem suam unguento, et colligavit cincinnos suos mitra,
Abbreviated transcription (Latin):
tam post eos. et persequuti sunt eos in ore gładĩ
quousq peruenirent ad extremitatem finium suo
Reliqui autem qui erant in bethulia. ingressi st̃
castra assẏrioꝵ. et predam quam fugientes assy¬
riĩ reliqitetant abstulerunt: et onustati sunt ual¬
de. Hu uero qui uictores reuersi sunt ad bechuliã.
ominiaq que erant illoꝵ: ab stulerunt sectm itu
ut non esset numerus in pecorib. in iumentis et
uniuersis mobilib eoꝵ. ut aminimo usq ad ma¬
gnum omnes duntes fierent: de piedationib eoꝵ
I̾cachim autem simimus pontifex de ierłm. uento᷑
in bethuliam cum uniuersis prẽsbiteris suisiut
nderẽt iudith. Que cum exisset ad illum: benedixe¬
runt illam omnes una uõce dicentes. Tu glorta
ierłm. tu leticia isoł. tu honorificentia populi nõ¬
stro quia fecisti inriliter. et confortatum est c
tuum eo quod castittem amaueris. et postu
rum tuum: alterum nescieris. Ideo et manusdo¬

Expanded text:
tam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii tam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremitatem finium suarum reliqui autem qui erant in Bethulia ingressi sunt castra Assyriorum et praedam quam fugientes Assyrii reliquerant abstulerunt et honestati sunt valde hii vero qui victores reversi sunt ad Bethuliam omnia quaeque erant illorum abstulerunt secum ita ut non esset numerus in pecoribus in iumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divites fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in videret Judith. Quae cum exisset ad illum, benedixerunt eam omnes una voce, dicentes: Tu gloria Jerusalem, tu laetitia Israel, tu honorificentia populi nostri: quia fecisti viriliter, et confortatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Do
Abbreviated transcription (Latin):
fletu: et scidit uestimenta sua. Et ingressits taber
confusionem indomo regis nabugodonosor Ecce e¬
nun olofernis iacet in terra. et capud ipius non est
in illo. Quod cum audissent principes iurcittis as¬
sẏriorum: sciderunt omnes uestimenta sua. Etͣ
intollerabilis timor et tremor cecidit sciper eos. et
conturbati sunt animi eoꝵ ualde. et fac̾tus est
fugit mens et consilium ab eis. Et solo tremore
eo metu agitati. fuge p̾sidium sumunt: ita ut
nullus lequeretur cum proximo suo. set inclinato
par uias. aampoꝵ. et semitas collucm. Uidentesitaq
flui isrł. fugientes illos: descenderunt clangentes
tubis. et ululantes post ipõs. Et qm̃ assirii nonadit¬
nati in fuigam ilant precipites: fili autem spł n
no agmuine persequentes debilitabant omnes Qͥs
inuenire potuissent. Misitq orias nuntios per
omnes ciuitutes et regiones isoł. Omnis itaq re¬
gto. omnisq urbs electam inuentutem ansit arma¬

Expanded text:
fletu, et scidit vestimenta sua. Et ingressus tabernafletu, et scidit vestimenta sua. Et ingressus tabernaconfusionem in domo regis Nabuchodonosor: ecce enim Holofernes jacet in terra, et caput ejus non est in illo. Quod cum audissent principes virtutis Assyriorum, sciderunt omnes vestimenta sua, et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos, et turbati sunt animi eorum valde. Et factus est cfugit mens et consilium ab eis, et solo tremore et metu agitati, fugae praesidium sumunt: ita ut nullus loqueretur cum proximo suo, sed inclinato per vias camporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes illos descenderunt clangentes tubis et ululantes post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit arma
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. Quodudentes exploratores: ad tabetnaculũ
cucurrerunt. Porro hii quiin tabernaculo eranti
uonerte & arito ingressum cubiculi perstregen.¬
tis egatandi gontia inqutetudinem arce molelunt᷑¬
ut nonab excitantibꝰ set a sonantibꝰ oloferniꝰ eugi¬
laret. Nullus en imaudebat cubiculum ititis as¬
synoꝵ. pulsando. aut intrando apertie. Set cum ue¬
nissent duces eius et tribuni. et unniersi maiores
excercitus assyrioꝵ : dixerunt cubiculariis. Intra¬
te et excrcate illum. qm̃ egressi mures de cauerius
suis. ausi sunt prouorare nos ad prelium. Tune in¬
gressus nagao cubiculumeiis. stetit ante cortinam
ed plansum fecit manib sius. suspcca lutur enim il¬
lum cum iudith dormire. Set cum nullummo¬
tum iacentis sensu aurium caperet: accessit proxi¬
mans ad corinam. et eleuans eam. iudensq cadaũ
absq capite olofernis. in suo sangnine tabefactũ
iacere super t̾ram. exclamanit uoce magna ctim

Expanded text:
tu. Quod videntes exploratores, ad tabernaculum tu. Quod videntes exploratores, ad tabernaculum Holofernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. Nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire. Sed cum venissent ejus duces ac tribuni, et universi majores exercitus regis Assyriorum, dixerunt cubiculariis: Intrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis, ausi sunt provocare nos ad praelium. Tunc ingressus Vagao cubiculum ejus, stetit ante cortinam, et plausum fecit manibus suis: suspicabatur enim illum cum Judith dormire. Sed cum nullum motum jacentis sensu aurium caperet, accessit proximans ad cortinam, et elevans eam, vidensque cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum jacere super terram, exclamavit voce magna cum
Abbreviated transcription (Latin):
uore retidto in faciem suam super teriam etͥ estua¬
uota tem a euss sostea nero quam resumpto spitu
rereain cst ÷ p rocsdit adpedes eis. eo adorauit eã
et decit Benedicta tudeo tuo. in omnitaberna culo
racob: qm̃ in omni gente que audient nomen to¬
uoi e agnis crabi deum istł super tepnto autẽ
Suspendite capud hec super murosnros et ereo tũ
ꝯxiereo sol. accipiat inusquisq arma sua. et exite
cum impetũ. nonut descendatis deorsum: set quasi
impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit.
ito fengiant ad principem sũum extitandĩ ad ungi¬
nan. Cumq duces coꝵ cucurrerint ad tabernaciiũ
olofernis. et inueneti nt eum trumaitimninsuo san¬
guine uolirtatum : decidet super eos timor. Cumꝙ
succrssio generis eins: usq in hodiernitm drem .Nnlox
autem ut ortiis est dies: cuspenderunt super mubo
aupiid olo ferns. Accepitq unus quesq iuirarma
su et egressi sunt cum grandi stͦepitu. et ulula¬

Expanded text:
vore cecidit in faciem suam super terram et aestuavore cecidit in faciem suam super terram et aestuavit anima eius postea vero quam resumpto spiritu recreatus est procidit ad pedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dixit autem suspendite caput hoc super muros nostros: et erit, cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua, et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum, sed quasi impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis, et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum, decidet super eos timor.  Al. successio generis ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ulula
Abbreviated transcription (Latin):
adorantes dũm : dixerimt ad eam. Beneclixt⁊ tedĩs i
narte sua. quia per te ad nichilum redegit imrnico
nr̃os Porro otias princeps populi scł: doxtt adeã
Senedista es tũ filia a domino teo excelso: preomnibrs
musdisb eoper tenram. Benedictus dominus qrricrea¬
min ceuim et terum quice dureto irsclnerm ent¬
tis prncipis inimicoꝵ nrõꝵ quia hodrẽ ita nomen tu
um magnificeuit. ut non recedat laus tuade ores
hominu. qui memores fuerint uñtutisdĩ ineter¬
num proqnib non pepertesti anime tue peter an¬
gumas et tribulationem genersa. sec subieneso
euudith. Deus isrł cui tu testimonium dedisti quod
elciscatur se de inimitis suis ip̃e capud omoiumr
uricredidoꝵ incidit in hac nocte imanumea. Eorep
bes quiatta estꝰ: ecce capud olofernis. quin contẽm
pru superbie sue deum isrł contemꝑsit. eo abunte¬
orti in mmnabatiuo dicens. cum captus fuerte poxłs
autem achior capud olofernis. angustiatird ꝑre pa¬

Expanded text:
adorantes Dominum dixerunt ad eam: Benedixit te Dominus in virtute sua, quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros. Porro Ozias princeps populi dixit ad eam: Benedicta es tu, filia, a Domino Deo excelso prae omnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram, qui te direxiitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae, propter angustias et tribulationem generis tui, sed subvenenit, et dixit ei Judith: Deus Israel, cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit hac nocte in manu mea. Et ut probes quia ita est, ecptu superbiae suae Deum Israel contempsit, et tibi interitum minabatur dicens: Cum captus fuerit populuautem Achior caput Holofernis, angustiatus prae pa
Abbreviated transcription (Latin):
esto. et noli pauere in corde tuo. qm̃ ego niun quano
noui ueo qͥui uoliit seruire nabigodonosor ergi
Popuilus autem turts si non contempusiet me:. non ane¬
uassem lanceam meam super illum. Nune auteidis
mͥ qua ex causa recessisti abillis. et placiit tibrut
uenires adnos: Et dixit illiuidith. S ume uerbc an¬
cille tie. qm̃ si secutus fuens uerla ancille tue: pertec¬
tamrem faciet dominus tecum. Uiuit enim nabugodo¬
nosor rex derre et iutus eins uunt que est in te. ad
correftionem omutum animaro erranti. qm̃ ñ
solum hommes seriuunt perte illi: set et bestio agri

Expanded text:
esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri