comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aie lauemꝰ: unctis etiã capitibus cam ieuinamus nos esse debere.
Quod si turpissimum omnes fatentur: intelligendum est hoc p̃ceptũ
ingendi caput et faciem lauandi. ad interiorem hominem ꝑtinere:
U ugere ergo caput ad lecitiã ꝑtinet: lauare autem faciem admumditiã
St idõ cap̃ut ungit: qui lȩtat᷑ interius mente atq ratione. Hocem̃
recte accipimꝰ caput: qđ in anima p̃minet: et quo cȩtera hominis regi
e gub̾nari manifestum est. Et hoc facit. qui nonforis quȩrit
letitiã: ut de laudibus hominum carnaliter gaudeat. Caro tmm
quȩ subiecta: ẽe nullomodo est totius naturȩ caput. Nemo qͥdẽ

Expanded text:
ine lauemus, unctis etiam capitibus, cum ieiunamus, nos esse debeine lauemus, unctis etiam capitibus, cum ieiunamus, nos esse debeQuod si turpissimum omnes fatentur, intelligendum est hoc praeceptum ungendi caput, et faciem lavandi, ad interiorem hominem pertinere. Ungere ergo caput, ad laetitiam pertinet; lavare autem faciem, ad munditiam: et ideo caput ungit qui laetatur interius mente atque ratione. Hoc enim recte accipimus caput, quod in anima praeeminet, et quo caetera hominis regi et gubernari manifestum est. Et hoc facit qui non foris quaerit laetitiam, ut de laudibus hominum carnaliter gaudeat. Caro enim quae subjecta esse debet, nullo modo est totius naturae humanae caput. Nemo quide
Abbreviated transcription (Latin):
potest comei utrum hoc contemptu suꝑflui cultus. an ambitione
iliqua faciat. Quia et subouina pelle. cauendos lupos dr̃s p̃cepit
Sedexfructibus inquit eorum: cognoscetis eos. Cum enim cȩperint
iliquibus temptationibus ea ipsã illis subtrahi uł negari. quae
sto uelamine uł consecuti sunt uel conseqͥ cupiunt: tuñc necesse est
appareat. utrum lupus in ouma pelle sit. an ouis insua. Nonem̃
ꝓpterea ornatu suꝑfluo debet aspec tꝰ hominum malcere xp̃ianus.
qua illum parcum habitum ac necessarium eciã
simu¬
latores usurpant. ut in cautos decipiant: Quia et illȩ oues non de¬
bent de ponere pelles suas si aliquando eis lupi se contegunt. Quȩ¬
n ergo solet quid sit quod ait. Uos autẽ ieumantes unganite capi¬
aa ur̃a et facies ur̃as lauate: Ne uideamini hominibus ieumantes.
Nonem̃ quispiã recte p̃ceperit. quamuis faciem cotidiana consuetu.¬

Expanded text:
potest conici, utrum hoc contemtu superflui cultus an ambitione potest conici, utrum hoc contemtu superflui cultus an ambitione aliqua faciat, quia et sub ouina pelle cauendos lupos dominus praecipit; sed ex fructibus, inquit, eorum cognoscetis eos. cum enim coeperint aliquibus temtationibus ea ipsa illis subtrahi uel negari quae isto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an ouis in sua. non enim propterea ornatu superfluo debet aspectus hominum mulcere christianus, quia illum parcum habitum ac necessarium etiam simulatores saepe usurpant, ut incautos decipiant, quia et illae oues non habent deponere pelles suas, si aliquando eis lupi se contegunt. Quaeri ergo solet, quid sit quod ait: uos autem ieiunantes unguite capita uestra et facies uestras lauate, ne uideamini hominibus ieiunantes. non enim quispiam recte praeceperit, quamuis faciem cotidiana consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. Manifestum est his preceptis omnẽ nr̃am intentionem
in interiora gaudia. dirigi: ne foris querentes mercedem huic
scło conformemur . & amittamus promissionem tanto solidioris
atq fprmioris. quanto interioris beatitudinis quanos elegit
ds conformes fieri im̃aginis filii eius. In hoc autem capitũlo
maxime animaduertendum est:. non in solo rerum corpore a¬
rum nitore atq pompa. sed etiam in ipsis sordibus luctuosis ẽe
posse iactantiam. et eo periculosiorem quo sub nomine seruitu¬
tis dĩ decipit. Qui ergo immoderato cultu corporis atq uestit
uł ceterarum rerum nitore prȩfulget: facile conuincitur rebus
ipsis pomparum scłi. ẽẽ sectator. Nec quemquã fallit dolosa.
imagine sanctitatis. Qui autem in ꝑfessionẽ xp̃ianitatis
i uitato squalore ac sordibus intentos inse hominum oculos facit.
cum id uoluntate facit. non necessitate pati tur: ceteris eiꝰ opibus

Expanded text:
vobis. » Manifestum est his praeceptis omnem nostram intentionem vobis. » Manifestum est his praeceptis omnem nostram intentionem in interiora gaudia dirigi, ne foris quaerentes mercedem huic saeculo conformemur, et amittamus promissionem tanto solidioris atque firmioris, quanto interioris beatitudinis, qua nos elegit Deus conformes fieri imaginis Filii ejus . 41. In hoc autem capitulo maxime animadvertendum est, non in solo rerum corporearum nitore atque pompa, sed etiaposse iactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine seruitutis dei decipit. qui ergo immoderato cultu corporis atque uestitus uel ceterarum rerum nitore praefulget, facile conuincitur rebus ipsis pomparum saeculi esse sectator nec quemquam fallit dolosa imagine sanctitatis. qui autem in professione christianitatis inusitato squalore ac sordibus intentos in se hominum oculos facit, cum id uoluntate faciat, non necessitate patiatur, ceteris eius operibus
Abbreviated transcription (Latin):
dendi. Nulla enim sententia. sic oramus: ut quasi paciscamur
cumdõ. Dicimꝰ enim: Dimitte nobisͬ: sicut et nos dimittimus.
Iriqua pactione si mentimur. totius orationis nullus est fructus
Sic enim dicit. Si enim dimiseritis hominibus delicta eorum:
dimitte u obis pater ur̃ qui in cęlis est. Si autem non dimiseritis
nunc agitur. Nam et in hoc oꝑe cauendum est: ne subrepat
aliqua ostentatio et appetitꝰ laudis humanȩ qui duplicet cor
et non sinat mundum et simplex eẽ. ad intelligendum dm̃.
Cum autem ieiunatis inquit. nolite fieri sicũt hyppocritȩ
tristes. Exterminant enim uultum suum : ut uideatir homi¬
nibus itiunantes. Amen dico uobis: ꝑceperunt mercedem
suttm. Uos autem ieiunantes unguite capita ur̃a et facies
ur̃as lauate : ne uideamini hõmini isiunantes. sed patri ur̃o
qui est in abscondito. Et pater ur̃ qui uidet in abscondito reddet

Expanded text:
dendi. In nulla enim alia sententia sic oramus, ut quasi paciscamur dendi. In nulla enim alia sententia sic oramus, ut quasi paciscamur cum Deo: dicimus enim, Dimitte nobis sicut et nos dimittimus. In qua pactione si mentimur, totius orationis nullus est fructus. Sic enim dicit: Si enim dimiseritis hominibus delicta eorum, dimittet et vobis Pater vester qui in coelis est. Si autem non dimiseritis nunc agitur. Nam et in hoc opere cavendum est ne subrepat aliqua ostentatio et appetitus laudis humanae, qui duplicet cor, et non sinat mundum et simplex esse ad intelligendum Deum. « Cum autem jejunatis, inquit, nolite fieri, sicut hypocritae, tristes: exterminant enim vultum suum, ut videantur hominibus jejunantes. Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam. Vos autem jejunantes ungite capita vestra, et facies vestras lavate, ne videamini hominibus jejunantes, sed Patri vestro qui est in abscondito: et Pater vester qui videt in abscondito, reddet
Abbreviated transcription (Latin):
dimittamꝰ debita dehitoribus nr̃is. et oremus ut nobis nr̃a dimit¬
tantur. Si intellectus est quo beati sunt mundi cordes. qm̃ ipsi
dm̃ uidebuN. oremꝰ non induci intemptationem ne habeamus
duplex cor. Non appetendo simplex honum quoreferamus omnia
quȩ opera̾mur. sed simul temporalia et terrena sectando. Temp¬
tationes enim de his rebus quȩ graues et calamitosȩ uidentur
om̃inibus non in nos ualent: sinon ualeant ille quȩ blanditus
eirum rerum accidunt. quas homines bonas et lȩtandas putant
Si sapientia est quabeati sunt pacifior qm̃ ipsi filii di uocabunt᷑.
oremus ut liberemur amalo. Ipsa enim liberatio: liberos nos faciẽ.
id est filios dr̃ ut sp̃u adoptionis clamemus abba. pater. Sare
non neglegenter pretereundum est quod ex omnib his sententus
quibus nos dominꝰ orare p̃cepit. eam potissimum commendendam
ee iudicauit: quȩ ꝑtinet ad dimissionem peccatoꝵ. in qua nos
misericordes esse uoluit. Quod unum est consilium. miserias eua¬

Expanded text:
dimittamus debita debitoribus nostris, et oremus ut nobis nostra dimittantur. Si intellectus est quo beati sunt mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt; oremus non induci in tentationem, ne habeamus duplex cor, non appetendo simplex bonum, quo referamus omnia quae operamur, sed simul temporalia et terrena sectando. Tentationes enim de his rebus quae graves et calamitosae videntur hominibus, non in nos valent, si non valeant illae quae blanditiis earum rerum accidunt, quas homines bonas et laetandas putant. Si sapientia est qua beati sunt pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur ; oremus ut liberemur a malo: ipsa enim liberatio liberos nos faciet, id est filios Dei, ut spiritu adoptionis clamemus, Abba, Pater . 39. Sane non negligenter praetereundum est quod ex omnibus iis sententiis, quibus nos orare Dominus praecepit, eam potissimum commendandam esse judicavit, quae pertinet ad dimissionem peccatorum: in qua nos misericordes esse voluit, quod unum est consilium miserias eva
Abbreviated transcription (Latin):
nollet dimittere populum. Transmisso itaque ut
dictum est marirubro: uenit ꝑdeserta heremi ad
montem. qui uocatur syna. Ibiq uniuersorum ds̾

Expanded text:
nollet dimittere populum. Transmisso itaque ut dictum est mari rubro uenit per deserta eremi ad montem qui uocatur Sinai, ibique uniuersorum
Abbreviated transcription (Latin):
participatione album est perse ineo quod ip¬
sum est album non est. et de ceteris qualitatibus
eõdem modo. Sugitur participattonẽ sunt bona:
ipsa perst nullomodo bona funt. Non igitur ad

Expanded text:
participatione album est, per se in eo quod ipsum est album non est. Et de ceteris qualitatibus eodem modo. Si igitur participatione sunt bona, ipsa per se nullo modo bona sunt: non igitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
derantib uident᷑ aduersȩ. Quia et in ꝓp̾hetis in ueniuntur
milte imp̾cationes aduersus inimicos. quȩ maledictiones putan.¬
tus: sicuti est illud. Fiat mensa eorũ in laqueũ: et cȩtera quȩ ibi
dicunt. Et illud Fi ant filii eiꝰ papulli. et uxor eiꝰ uidua::
et quae alia uel supra uł infra in eodẽ psalmo in ꝑsonã iudȩ
o ꝓ pħam dicuntur. Multa alia usq quaq in scripturis repesi¬
ontur quae uideantur esse contraria et huic p̃cepto dñi: ex illi
apłico quo ait: benedicite et nolite maledicere. cum et᷑ drio
scriptum sit qđ maledixerit ciitatib quae uerbum eiꝰ non
acceper̃: et memoratꝰ apłs dequodã ita dixxerit. redlet illi dñs¬
scd̃m oꝑa illius. Sed hȩc facile soluuntur: quia et ꝓpheta per
inp̃cationẽ quid essec futurum ceeiit. non optantis uoto: sed
p̃u p̃uidentis. Ita ec dominꝰ ita et apłs: quãmquã in horũ eciã¬
uerbis non hoc inuenitur quod optauerint sed qd̃ predixe¬

Expanded text:
phetis inveniuntur multae imprecationes adversus inimicos, quae maledictiones putantur: sicut est illud, Fiat mensa eorum in laqueum ; et caetera quae ibi dicuntur: et illud, Fiant filii ejus pupilli, et uxor ejus vidua ; et quae alia vel supra vel infra in eodem psalmo in personam Judae per Prophetam dicuntur. Multa alia usquequaque in Scripturis reperiuntur, quae videantur esse contraria et huic praecepto Domini, et illi apostolico, quo ait, Benedicite, et nolite maledicere : cum et de Domino scriptum sit quod maledixerit civitatibus quae verbum ejus non acceperunt ; et memoratus Apostolus de quodam ita dixerit, Reddet illi Dsecundum opera illius . Sed haec facile solvuntur. Quia et Propheta per imprecationem quid esset futurum, cecinit, non optantis voto, sed spiritu praevidentis; ita et Dominus, ita et Apostolus: quanquam in horum verbis non hoc invenitur quod optaverint, sed quod praedixe
Abbreviated transcription (Latin):
suae. Ascendit ergo aliquẽ gradũ. qui proximum diligit:
quamuis oderit inimicũ. Eius autẽ imperio qui uenit legẽ
implere non soluere. ꝑ ficiet benuolentiã et benignitate:
cum eã usq mimici dilectionẽ ꝑduxerit. Nam ille gradus
quamuis nonnullus sit : tam paruus est tamen cum publicanis
etiã possit esse communis. Nec quod in lege dictum est oderis
immicum tuum. uox iubentis iusto accipienda est sed ꝑmitten.¬
tis infirmo. Oritur hic sane nullomodo dissimulanda ques-¬
tio. quod huic p̃cepto dñi quonos ortat᷑ diligere inimicos
nr̃os. benefacere eis quinos oder̃ et hora ꝓ eis quinos ꝑsecuntꝰ

Expanded text:
suae. Ascendit ergo aliquem gradum, qui proximum diligit, suae. Ascendit ergo aliquem gradum, qui proximum diligit, quamvis adhuc oderit inimicum. Ejus autem imperio, qui venit legem implere, non solvere, perficiet benevolentiam et benignitatem, cum eam usque ad inimici dilectionem perduxerit. Nam ille gradus, quamvis nonnullus sit, tam parvulus est tamen, ut cum publicanis etiam possit esse communis. Nec quod in lege dinimicum tuum, vox jubentis justo accipienda est, sed permittentis infirmo. 71. Oritur hic sane nullo modo dissimulanda quaestio, quod huic praecepto Domini, quo nos hortatur diligere inimicos nostros, et benefacere his qui nos oderunt, et orare pro his qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui uos diligunt.: quã mercedẽ habebitis: Nonne et puplica¬
ni hoc faciunt. Et si salutaueritis fr̃s ur̃os tantum. quid
amplius facietis : Nonne et echnici hoc ipsum faciunt: Estote
ergo uos ꝑfecti. sicut et pat̾ ur̃ qui in celis est ꝑ fectas est. Nã
sine ista dilectione qua eciã immicos et ꝑsecutores nr̃os dilige¬
re iubem᷑. ea quȩ superius dicta sunt implere quis potest:
Perfectio autẽ miscłiae. qua plurimũ animȩ laboranti consulit᷑.
ultra dilectionẽ inimici porrigi non potest: Etidõ sic claudit᷑.
Estote ergo uos ꝑfecsti: sicut pat̾ ur̃ qui in cęlis est ꝑfectus ẽ
I ta tameñi. ut d̾s intelligatur ꝑfectꝰ tanquã ds̃: et anima
ꝑfecta tanquã animã. Grãdum tameri esse aliquemiꝵ
pharisȩorũ iustitia quȩ ad legẽ ueterem ꝑtinet hinc in¬
telligit᷑: quod multi homines eõs eciã a quib diliguntur
oderunt. sicut luxuriosi filii: parentes cohercitores luxuriȩ

Expanded text:
t Publicani hoc faciunt? Et si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis? nonne et Ethnici hoc ipsum faciunt? Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester qui in coelis est, perfectus est. Nam sine ista dilectione, qua etiam inimicos et persecutores nostros diligere jubemur, ea quae superius dicta sunt implere quis potest? Perfectio autem misericordiae, qua plurimum animae laboranti consulitur, ultra dilectionem inimici porrigi non potest; et ideo sic clauditur: Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester qui in coelis est, perfectus est. Ita tamen ut Deus intelligatur perfectus tanquam Deus, et anima perfecta tanquam anima. 70. Gradum tamen esse aliquem in Pharisaeorum justitia, quae ad Legem veterem pertinet, hinc intelligitur, quod multi homines eos etiam a quibus diliguntur oderunt; sicut luxuriosi filii parentes coercitores luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
melius aliquid dabis: cum petentem iniusta correxeris. Quod
autem ait qui uoluerit ate mutuari ne aduersatꝰ fueris: ad ani¬
num referendum est. Hilarẽ enim datorem: diligit ds̃. Mu-¬
tuatur autẽ om̃ĩs qui accipit: etiam si non ipse soluturus est.
Cum enĩ misericordib as plura restituat: omnis qui beneficiũ
prestat fȩnerat᷑. Aut si non placet accipere mutuantẽ nisi eũ
qui accipit redditurꝰ: intelligendum est dño duo genera pres¬
tandi ẽe complexum. Namq aut donamꝰ quod damus beniuole:
aut reddituro commendamꝰ. Et plerumq homines qui proposito
cͥiuno p̃mio donare parati sunt: ad dandum quod mutuum pe¬
titur pigri fuint. quasi nihil recepturi adño. cumrem quȩ dat᷑
ille qui accipit exsoluat. Recste itaq adhoc beneficu tribuen¬
di genus. nos dunna hortat᷑ auctoritas dicens. Et qui uoluerit
abstẽ mutuari. ne aduersatꝰ fuerr : Idest ne propterea uoluri¬
tatẽ alienes abeo qui petit. quia et pecunia tua udecabit. et

Expanded text:
melius aliquid dabis, cum petentem injusta correxeris. 68. Quod autem, ait, Qui voluerit a te mutuari, ne aversatus fueris; ad animum referendum est. Hilarem enim datorem diligit Deus . Mutuatur autem omnis qui accipit, etiam si non ipse soluturus est: cum enim misericordibus Deus plura restittat, omnis qui beneficium praestat, feneratur. Aut si non placet accipere mutuantem nisi eum qui accipit redditurus, intelligendum est Dominum duo ipsa genera praestandi esse complexum. Namque aut donamus quod damus benevole, aut reddituro commodamus. Et plerumque homines, qui proposito divino praemio donare parati sunt, ad dandum quod mutuum petitur pigri fiunt, quasi nihil recepturi a Deo, cum rem quae datur, ille qui accipit exsolvat. Recte itaque ad hoc beneficii tribuendi genus nos divina hortatur auctoritas dicens, Et qui voluerit a te mutuari, ne aversatus fueris: id est, ne propterea voluntatem alienes ab eo qui petit, quia et pecunia tua vacabit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uicissim relationis regula. utcum dicimus dona¬
tordoni & donum donatoris. quia in his om̃ib
potuit inueniri usitata huic categoriae quia dr̃
ad aliquid circumlatio & reciproc̃atio¬
cunctis alus rebus non potest inueniri: facit hoc cognata¬
ne diduci. sed simplici intellectu erigi: et ut quidque in¬
telligi potest ita aggredi etiam intellectu oportet. Sed

Expanded text:
icissim relationis regula, ut si dicamus: donator doni et donum donatoris. Quia in his vocabulis potuit inveniri usitata huic categoriae, quae dicitur, ad aliquid, circumlatio. 709 CAPcunctis aliis rebus non potest inveniri, facit hoc cognatane diduci, sed simplici intellectu erigi, et ut quidque intelligi potest, ita aggredi etiam intellectu oportet. Se
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem in eo fuit: post resurrectionem
uero talis extitit: ut itoc illud corpus mutare¬
tur humanum: sicut adcce preter preuaricati¬
onis uinculum mutteri potuisset. Quođ Nios

Expanded text:
resurrectionem in eo fuit, post resurrectionem uero talis exstitit ut ita illud corpus inmutaretur humanum, sicut Adae praeter praeuaricationis uinculum mutari potuisset. Quodque nos
Abbreviated transcription (Latin):
indidit causas. Nam quod mortale corpus
assumpsit ut mortem agenere humano fugaret
in eo statu ponendum est. quo  postadae preua¬
ricationem poenaliter inflictus est. Quod
uero non fuit in eo uoluptas ulla peccandi.¬

Expanded text:
indidit causas; nam quod mortale corpus adsumpsit ut mortem a genere humano fugaret, in eo statu ponendum est quod post Adae praeuaricationem poenaliter indictum est. Quod uero non fuit in eo uoluntas ulla peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
esse neque filium: atque ideo in illa natura nec
genitum nec generantem. sed a patre quoque ꝓce¬
dentem uel filio. QIui sit tamen ꝓcessionis istuis

Expanded text:
esse neque filium atque ideo in illa natura nec genitum nec generantem sed a pati e quoque procedentem uel filio; qui sit tamen processionis isti
Abbreviated transcription (Latin):
reuelante dõ morsi famulo suo comperta sunt.
Cui etiam humani generis conditionem atque
originem. uoluit in notescere: sicut abeo libri
prolati testantur. Omnis enim diuina auctoritas
his modis constare uidetur: ut aut historialis
modus sit. qui nihil aliud nisi res gestas enunciet.¬
aut allegoricus ut non illic possit historiȩ ordo
consistere. aut certe ex utrisque compositus: ut
secundum historiam et secundum allegoriam

Expanded text:
reuelante deo Moysi famulo suo comperta sunt, cui etiam humani generis conditionem atque originem uoluit innotescere, sicut ab eo libri prolati testantur. Omnis enim diuina auctoritas his modis constare uidetur, ut aut historialis modus sit, qui nihil aliud nisi res gestas enuntietaut allegoricus, ut non illic possit historiae ordo consistere, aut certe ex utrisque compositus, ut et secundum historiam et secundum allegoriam
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitas et scđm dm̃ et scđ̾m hoc scłm potest. e̾t̃: it a dis¬
tribuit᷑ tanquã in maxillã dextram et sinistram. ut in quo¬
cumq discipulo xp̃i comtemtũ fuerit quod xp̃ianꝰ est: multo
magis in se comtẽpni paratꝰ sit siquos huiꝰ scłi honores habit
et si taceret de dignitate quã habebat in scło: non p̃bueras
acerã maxillã. cedentib dextrã. Non enĩ dicendo cyuis roma¬
nus sum: nom erat paratꝰ hoc inse comtemni quod ꝓminino
habebat. a beisqui in illo nomen tam preciosum et salutare
contenserant. Numquid enim idõ minꝰ iuncula postea tolera.¬
unt quȩ cruib romanis non licebat imponi. aut quemquam
de hac in iuria uoluit accusare. Et siqui ei ꝓpt̃ cuitatis
romanȩ nomen peꝑcer̃. non tamen idõ ille non p̃buit quod fe¬
risent: cum eos atanta ꝑ uersitate corrigere cuperet patientia
sua. quos uidebat inse sinistras partes magis quam dextras
honorare. Illud est enim tantum attendendum. quo animo

Expanded text:
tas et secundum Deum et secundum hoc saeculum potest esse; ita distribuitur tanquam in dexteram maxillam et sinistram, ut in quocumque discipulo Christi contemptum fuerit quod christianus est, multo magis in se contemni paratus sit, si quos hujus saeculi honores habet. christianum, si taceret de dignitate quam habebat in saeculo, non praebuerat alteram maxillam caedentibus dexteram. Non enim dicendo, Civis Romanus sum , non erat paratus hoc in se contemni quod pro minimo habebat, ab eis qui in illo nomen tam pretiosum et salutare contempserant. Numquid enim ideo minus postea vincula toleravit, quae civibus Romanis non licebat imponi, aut quemquam de hac injuria voluit accusare? Et si qui ei propter civitatis Romanae nomen pepercerunt, non tamen ille ideo non praebuit quod ferirent, cum eos a tanta perversitate corrigere cuperet patientia sua, quos videbat in se sinistras partes magis quam dexteras honorare. Illud est enim tantum attendendum, quo animo
Abbreviated transcription (Latin):
ut humana salus quae per primi hominis in obedien-¬
tiam deperierat. per hominem dm̃ rursus repararet᷑
Et quia extiterat mulier quae causam mortis primo
uiro suaserat: esset haec secunda mulier: quae uitue
causam humanis uiscerib apportaret. Nec uile
uideatur quod dĩ filius exuirgine natus est:
quoniam praeter naturae modum conceptus &e edicus

Expanded text:
ut humana salus quae per primi hominis inoboedientiam deperierat per hominem deum rursus repararetur et quia exstiterat mulier quae causam mortis prima uiro suaserat, esset haec secunda mulier quae uitae causam humanis uisceribus apportaret. Nec uile uideatur quod dei filius ex uirgine natus est, quoniam praeter naturae modum conceptus et editus
Abbreviated transcription (Latin):
et cogunt nos dicere. Uideo aliã legem in membris meis repug¬¬
nantem legi mentis meae: et luctum nr̃m lacrimosa uoce testari.
miser ego homo quis me liberabit de corpore mortis huiꝰ : Si for¬
titudo est qua beati sunt qui esuriunt et sitiunt iustitiam : qua ipsi
saturabuntur: õremus ut panis nr̃ cotidianꝰ detur nob hodie. quo
sulti atq sustentati. ad plenissimam illam saruritatem uenire
possimus. Si consilium est quobeati suntisn ipsorum miserebitur:

Expanded text:
et cogunt nos dicere: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et luctum nostrum lacrymosa voce testari: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Si fortitudo est qua beati sunt qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur, oremus ut panis noster quotidianus detur nobis hodie, quo fulti atque sustentati, ad plenissimam illam saturitatem venire possimus. Si consilium est quo beati sunt misericor
Abbreviated transcription (Latin):
corporibus. secundum phrlosophos dici potest
At de dõ non ita. Semper enim est quoniam semper
prȩsentis est in eõ temporis. Tantumque inter nr̃arum
rerum prȩsens quod est nunc inter est ac diuinarum:
quod nr̃m nunc quasi currens tempus facit sempiterni

Expanded text:
corporibus secundum philosophos dici potest, at de deo non ita. Semper enim est, quoniam semper praesentis est in eo temporis tantumque inter nostrarum rerum praesens, quod est nunc, interest ac diuinarum, quod nostrum nunc quasi currens tempus facit et sempiterni
Abbreviated transcription (Latin):
esse debet. in rebus uolubilibus et temporalibus collo capi¬
da est: sed in cęlis dictum puto. inspiritalib firmamentis.
ubi habitat sempiterna iustitia. In quorũ cõparationẽ
t̾ra dicit᷑ anima iniqua. cui peccanti dictum est: Terraes
nr̃a: in cęlis est. Sentiunt ergo iam istam mercedem qui
gaudent spiritalibus bonis. sed exomni parte ꝑficiet
cum etiã mortale hoc induerit immortalitatem. It a
enĩ ꝑsecuti sunt inquit et ꝓphetas: qui ante pͥos fuerunt.
Nanc ꝑsecutionẽ generaliter posuit: et in maledictis.
et in dilaceratione fame. Et bene exemplo adortatꝰ est
quiͣ dicentes solent ꝑsecutionẽ pati. nectamen idõ pro¬
hetȩ antiqui timore ꝑ secutionis aueritatis p̃dicatione

Expanded text:
esse debet, in rebus volubilibus et temporalibus collocanesse debet, in rebus volubilibus et temporalibus collocanda est. Sed in coelis dictum puto, in spiritualibus firmamentis, ubi habitat sempiterna justitia: in quorum comparatione terra dicitur anima iniqua, cui peccanti dictum est, Terra es, rsatio nostra in coelis est . Sentiunt ergo jam istam mercedem, qui gaudent spiritualibus bonis: sed tunc ex omni parte perficietur, cum etiam hoc mortale induerit immortalitatem. Ita enim persecuti sunt, inquit, et Prophetas qui ante vos fuerunt. Nunc persecutionem generaliter posuit, et in maledictis et in dilaceratione famae; et bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes solent persecutionem pati: nec tamen ideo Prophetae antiqui timore persecutionis a veritatis praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
aliter cum absenteͥs fama leditur. sicut de illo itẽ scribit᷑.
Alii dicebant quod ꝓpheta est: alii dicebant non sed se¬
ducit populum. ꝑsequi autem est ium inferre: uel insidus
appetere. Quod fecit qui eum tradidit: et qui eum cru-¬
cifixer̃. Sane quod etiam hoc non est nude positum
ut diceretur. et dicent omne malum aduersum cios: Sed
additũ est mentientes. additum etiam ꝓpt̾ me: ꝓpter
eos additum puto. qui uolunt deꝑsecuti onibus ee defa¬
mȩ suae turpitudine głari: et idõ dicere adse ꝑtinere
xp̃m. quod multa de illis dicuntur mala cumet uera di
cantur : Quando de illorum errore dicunt᷑. Et si quandto
eciam nonnulla falsa iactantur. quod temeritate hominũ
catholicam disciplinam. xp̃ianus uocatur. Gaudete
et exultate inquit. qm̃ merces ur̃a multa est in caelis.
N on hic celos dici pato. superiores partes huiꝰ uisibilis
mundi. Nonenim merces nr̃a quae inconcussa et ȩterna

Expanded text:
aliter cum absentis fama laeditur, sicut de illo item scribitur, aliter cum absentis fama laeditur, sicut de illo item scribitur, Alii dicebant, Quia propheta est: alii autem dicebant, Non, sed seducit populum . Persequi autem, est vim inferre, vel insidiis appetere: quod fecit qui eum tradidit, et qui eum crucifixerunt. Sane quod etiam hoc non est nude positum, ut diceretur, Et dicent omne malum adversum vos, sed additum est, mentientes; additum etiam, propter me: propter eos additum puto, qui volunt de persecutionibus et de famae suae turpitudine gloriari; et ideo dicere ad se pertinere Christum, quia multa de illis diccantur, quando et de illorum errore dicuntur, etsi aliquando etiam nonnulla falsa jactantur quod temeritate hominum catholicam disciplinam Christianus vocatur. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelis. Non hic coelos dici puto superiores partes hujus visibilis mundi. Non enim merces n
Abbreviated transcription (Latin):
datus est nobis. Non enim ista ꝑ peci fructuosum̃ est: sed ista
pati ꝓ xp̃i nomine. Qon solum aequo animo. sed etiam
cũ exultatione tolerare. Nani multi heretici nomine xp̾i¬
ino animas decipientes. multa talia patiuntur: sed idõ
excluduntur ab ista mercede. quia non dictum tantum
beati qui ꝑsecutionem patiuntur. sed additum est ꝓpter
iustitiam. Ubi autem sana fides non est: non potest esse
iustitia: quia iustus exfide uiuit. Neq seismatici
aliquid sibi exista mercede ꝓmittant: quia similiter
ubi caritas non est non potest esse iustitia. Dilectio
enĩ ꝓximi: malum non oꝑatur. Quamsi haberent.
non laniarent corpus xp̃i. quod est aeccła. Quaeri
autem potest quidint̾sit quod ait. cumuos maledicent¬
et dicent omne malum aduersus uos: cum maledicere. hocsit
malum chicere. Sed aliter maledictum iactat᷑ cum contumelia
corã illo cui maledicit᷑: sicut dño nr̃o dictum est. Nonne
uerum dicimus quod samaritanus es et demonium habes.

Expanded text:
datus est nobis » . Non enim ista perpeti fructuosum est, sed ista pro Christi nomine non solum aequo animo, sed etiam cum exsultatione tolerare. Nam multi haeretici, nomine christiano animas decipientes, multa talia patiuntur: sed ideo excluduntur ab ista mercede, quia non dictum est tantum, Beati qui persecutionem patiuntur; sed additum est, propter justitiam: ubi autem sana fides non est, non potest esse justitia; quia justus ex fide vivit . Neque schismatici aliquid sibi ex ista mercede promittant; quia similiter ubi charitas non est, non potest esse justitia: dilectio enim proximi malum non operatur , quam si haberent, non dilaniarent corpus Christi, quod est Ecclesia . 14. Quaeri autem potest quid intersit quod ait, Cum vobis maledicent, et, Omne malum dicent adversum vos; cum maledicere, hoc sit, malum dicere. Sed aliter maledictum jactatur cum contumelia coram illo cui maledicitur, sicut Domino nostro dictum est, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes ?
Abbreviated transcription (Latin):
formã mutatio quae post hanc uitam ꝓmittitur. nullis
uerbis exponi potest. B eati qui ꝑ secutionem pa-¬
tiuntur ꝓpt̾ iustitiam. qm̃ ipsorum .ẽ. regnũ cęloꝵ
Haec octaua seritentia quae ad caput redit ꝑfectũq
hominẽ declarat. significat fortasse et circũcisi onẽ
octauõ die in ueterĩ testamento. et dñi resurrectio¬
nẽm post sabbatum qui est utiq octauus idẽq primꝰ
dies. et cęlebrationẽm̃ octauarum feriarum quas in
regeneratione noui hominis cęlebramus. et numero
ip̃so pente costes. Nam septenario septies multiplica¬
to quo fiunt quadraginta nouem. quasi octauus
idditur ut quinquaginta compleantur. et tanquam
redeatur ad caput: quo die missus est sp̃s sc̃s. quo in regnũ
caelorum ducimur. et hȩreditatem accipimꝰ. et consolãmͣ.
et pascimꝰ. & miscđiam consequimur. et mundamur et
pacificamur. atq ita ꝑfecti omnes extrinsecus illatas

Expanded text:
formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exponi potest. Beati ergo qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significatur fortasse et circumcisione octavo die in Veteri Testamento; et Domini resurrectione post sabbatum, qui est utique octavus, idemque primus dies; et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus; et numero ipso Pentecostes. Nam septenario numero septies multiplicato, quo fiunt quadraginta novem, quasi octavus additur, ut quinquaginta compleantur et tanquam redeatur ad caput: quo die missus est Spiritus sanctus, quo in regnum coelorum ducimur, et haereditatem accipimus, et consolamur; et pascimur, et misericordiam consequimur, et mundamur, et pacificamur; atque ita perfecti, omnes extrinsecus illatas
Abbreviated transcription (Latin):
mites : qm̃ ipsi hȩreditate possibunt tram. Lugeri¬
tibus consolatio: tanquam scientibus quid amiserint.
et quibus mersi sint. Beati qui lugent. qm̃ ipsi
consolabuntur. E surientibus et sitientibus saturitas
tan quam refectio laborantibus forciterq cercantib
ad salutem. B eati qui esuruint et sitiunt iustitiam.
qm̃ ipsi saturabuntur. Misericordibus misericordia.
tanquam uero et optimo consilio utentibus: ut hoc eis
exhibeatur apotentiore. quod inualidiorib ex hi¬
berit. Beati miseri cordes. qm̃ ipsorum miserebit᷑.
Mundis corde facultas uidendi dm̃: tanquã purum
oculum ad intelligenda aeterna gerentibus: Beati
mundi cordes. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Pacificis dĩ
similitudo: tanquam ꝑfecte sapientibus. formatisq
adimaginem dĩ ꝑ regenerationem renouati hominis.
Beati pãcifici. qm̃ ip̃si filii dĩ uocabuntur. Et ista
quidem iñ hac uita compleri possunt. sicut completa ee
in apłis credimus: nam illa omnimoda in angłicam

Expanded text:
mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Lugentibus consolatio, tanquam scientibus quid amiserint, et quibus mersi sint: Beati qui lugent; quoniam ipsi consolabuntur. Esurientibus et sitientibus saturitas, tanquam refectio laborantibus fortiterque certantibus ad salutem: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur. Misericordibus misericordia, tanquam vero et optimo consilio utentibus, ut hoc eis exhibeatur a potentiore, quod invalidioribus exhibent. Beati misericordes; quoniam ipsorum miserebitur. Mundis corde facultas videndi Deum, tanquam purum oculum ad intelligenda aeterna gerentibus. Beati mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Pacificis Dei similitudo, tanquam perfecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per regenerationem renovati hominis: Beati pacifici; quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. Et ista quidem in hac vita possunt compleri, sicut completa esse in Apostolis credimus. Nam illa omnimoda in angelicam
Abbreviated transcription (Latin):
dicent aduersum uos omne malum mentientes ꝓpt̃ me.
Gaudete et exultate : qm̃ merces ur̃a multa est incęlis.
Animaduercat quisquis delitias hutus scłi et facultates
serum temporaltum quęrit. in homine xp̾iano intrin-¬
secꝰ eẽ beatitudinem nr̃am: sicut de anima a ecclȩsiastica
ore ꝓphetico dicitur: Omnis pulchritudos l regis. iri¬
trinsecus. Nam extrinsecus maledicta et ꝑsecutiones.
et detractiones ꝓmittuntur: dequibus tamen magna
mertes in celis est quae sentiuntur in corde patientium.
eoꝵ qui iam possurł dicere: głamur intribulationibus.
scientes qm̃ tribulatio patientiam oꝑatur. Patientia.

Expanded text:
vos, mentientes, propter me. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra multa est in coelis. Animadvertat quisquis delicias hujus saeculi et facultates rerum temporalium quaerit in nomine christiano, intrinsecus esse beatitudinem nostram; sicut de anima ecclesiastica ore prophetico dicitur: Omnis pulchritudo filiae regis intrinsecus : nam extrinsecus maledicta et persecutiones et detractiones promittuntur: de quibus tamen magna merces est in coelis, quae sentitur in corde patientium, eorum qui jam possunt dicere, « Gloriamur in tribulationibus; scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, pat
Abbreviated transcription (Latin):
omne aequale: aequali aequale est: et simile. simili simile
est: et idem. ei quod est idem. idem est. Et similis est rela¬
tio patris in trinitate ad filium. et utriusque ad sp̃msc̃m.

Expanded text:
omne aequale aequali aequale est et simile simili simile est et idem ei quod est idem idem est; et similis est relatio in trinitate patris ad filium et utriusque ad spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
Non est igitur nobis idem bonis esse quod iust sed
idem nobis est esse omnibus. in eo quod sumus
Bona igitur omnia sunt: non etiam iusta Amplius:

Expanded text:
Non est igitur nobis idem bonis esse quod iustis, sed idem nobis est esse omnibus in eo quod sumus. Bona igitur omnia sunt, non etiam iusta. Amplius
Abbreviated transcription (Latin):
locatac consistit. Siquid enim uel ultra uel
infra quam oportuerit fiat: auirtute disceditur.
Medietatem igitur: uirtus tenet. Quocire cc

Expanded text:
locata consistit. Siquid enim uel ultra uel infra quam oportuerit fiat, a uirtute disceditur. Medietatem igitur uirtus tenet. Quocirc
Abbreviated transcription (Latin):
quae de rebus omnibus uniuersaliter p̃dicantur
id est substantia. qualitas. quantitas. ad aliquid ubi
quarido. habere: situs. facere. pati. Haec igitur
talia sunt qualia subiecta per miserint

Expanded text:
quae de rebus omnibus uniuersaliter praedicantur, id est substantia, qualitas, quantitas, ad aliquid, ubi, quando, habere, situm esse, facere, pati. Haec igitur talia sunt qualia subiecta permiserint
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uero de dõ dicitur semper. unum quidem significat.
quasi in omni preterito fuerit. in omni quoq: modo sit p̃sen

Expanded text:
Quod uero de deo dicitur semper est, unum quidem significat, quasi omni praeterito fuerit, omni quoquo modo sit prae
Abbreviated transcription (Latin):
consistere. induabus uero minime: hoc scilicet
intendentes. quoniam quod ex duabus consistit
ita unum fieri potest: ut illa ex quibus dicitur

Expanded text:
consistere, in duabus uero minime, hoc scilicet intendentes, quoniam quod ex duabus consistit ita unum fieri potest, ut illa ex quibus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
constare non maneant ueluti cum mel aquae
confunditur neutrum manet: sed alterum
alterius copulatione corruptum: quoddam

Expanded text:
constare non maneant; ueluti cum mel aquae confunditur neutrum manet, sed alterum alterius copulatione corruptum quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
quod sunt. alba esse oportebit ea quae alba
sunt: quoniam ex uoluntate dĩ fluxerunt. ut
essent alba : minime: Aliud enim est esse: aliud
alba esse. Hoc ideo: quoniam qui ea ut essenit
effecit. bonus quidem est: minime uero albus.

Expanded text:
quod sunt alba esse oportebit ea quae alba sunt, quoniam ex uoluntate dei fluxerunt ut essent, alba minime. Aliud est enim esse, aliud albis esse; hoc ideo, quoniam qui ea ut essent effecit bonus quidem est, minime uero albus.
Abbreviated transcription (Latin):
CPARATUR IIMUE HUMANUM GINUS APQUE
ꝓpriȩ naturae uicium quod pręuaricati¬
onis primus auctor infuderat. amplecti non desis-

Expanded text:
paratur itaque humanum genus atque propriae naturae uitium, quod praeuaricationis primus auctor infuderat, amplecti non des
Abbreviated transcription (Latin):
potest uia rationis accedere. Neque enim medicina:¬
egris semperꝰ asfert salutem sed ñulla erit culpa me-¬
dentis. si nihil eorum quae fieri oportebat omiserit:
idemque inceteris: At quantum haec difficilior
questio est tam facilior esse debet adueniam. Uobis
tameretiam illud inspiciendum est anexbeati augus¬
tiniscripiis simnarationum aliquos in nosuenientia
fructus intulerint ac de proposita questione hinc
sumamus iniciun

Expanded text:
potest uia rationis accedere. Neque enim medicinaegris semper affert salutem; sed nulla erit culpa medentis, si nihil eorum quae fieri oportebat omiserit. Idemque in ceteris. At quantum haec difficilior quaestio est, tam facilior esse debet ad ueniam. Vobis tamen etiam illud inspiciendum est, an ex beati Augustini scriptis semina rationum aliquos in nos uenientia fructus extulerint. Ac de proposita quaestione hinc sumamus initiu
Abbreviated transcription (Latin):
aua humilitate ueniã depcatus est. Qua ꝓpt̃ multũ interest quali
pdenitentiae ignoscat as. Multi enim multo citius se fatentur per.¬
asse. atq ita sibi succensent ut uehement̃ sẽ peccasse nollerit:
ed tamen amimũ ad humiliandũ et obterendũ cor implorandã.¬
que ueniã non deponunt. Quã mentis affectionẽ ꝓpt̃ pecca¬
d magnitudinẽ: tã de dannatione illos habere credendũ est
łthoc est fortasse peceare in sp̃m sc̃m. id est ꝑmalitiã et inuidi

Expanded text:
quam humilitate veniam deprecatus est. Quapropter multum interest quali quam humilitate veniam deprecatus est. Quapropter multum interest quali poenitentiae ignoscat Deus. Multi enim multo citius se fatentur peccasse, atque ita sibi succensent ut vehementer se peccasse nollent; sed tamen animum ad humiliandum et obterendum cor, implorandamque veniam non deponunt: quam mentis affectionem, propter peccati magnitudinem, jam de damnatione illos habere credendum est. 75. Et hoc est fortasse peccare in Spiritum sanctum, id est, per maliti
Abbreviated transcription (Latin):
iam fr̃ erat: et admortẽ id est inuidentia frat̾nitatẽ oppugnan¬
do peccauerat. Pro his autẽ qui non abruperant amorem.
sed timore succubuerant: orat ut eis ignoscat᷑. Sic enĩ dic̃.
Alexander ȩrarius multa mala mihi ostendit. reddet illi dominꝰ
scdm oꝑa illius. Quẽ et tu euita. Ualde enim restitit nr̃is
sermonib. Deinde subiungit ꝓquib orat. ita dicenis
In prima mea defensione nemo mihi affuit. sed omnes me
ae diquerant: non illis imputet᷑. Ista differentia peccatorum
aoda trasioren uis t Ro negante distinguit: non quia peniteritĩ¬
nonsitͣ s e contra illã sententiã dñi ueniamꝰ qua p̃cipit sem ꝑ
ignõscenctum esse fr̃i petenti. ut sibi fr̃ igrioscat sed quia
ilius peccati tanta labes est ut dep̃candi humilitatẽ subire rion
possit ecia si peccatũ suum mala conscientiã agnoscere et enun¬
tuare Cumꝰ enĩ dixiset uidas. peccaui qd̃ tradiderim sanguinẽ
iustam: facilius tamen desperatione eucurrit adlaqueum

Expanded text:
ater erat, et ad mortem, id est, invidentiam, fraternitatem oppugnando peccaverat. Pro his autem qui non abruperant amorem, sed timore succubuerant, orat ut eis ignoscatur. Sic enim dicit: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit, reddet illi Dominus secundum opera illius, quem et tu evita. Valde enim restitit nostris sermonibus. Deinde subjungit pro quibus orat, ita dicens: In prima mea defensione nemo mihi adfuit, sed omnes me dereliquerunt, non illis imputetur. Ista differentia peccatorum Judam tradentem a Petro negante distinguit. Si quis te percutindum, ne contra illam sententiam Domini veniamus, qua praecipit semper ignoscendum esse fratri petenti ut sibi frater ignoscat : sed quia illius peccati tanta labes est, ut deprecandi humilitatem subire non possit, etiam si peccatum suum mala conscientia et agnoscere et enuntiare cogatur. Cum enim dixisset Judas, Peccavi, quod tradiderim sanguinem justum; facilius tamen desperatione cucurrit ad laqueum ,
Abbreviated transcription (Latin):
isse erripossec: sedb¬
num in eo quodesse non posset: tunc enim par¬
ticiparet forsitan bono. Ipsum uero es se quod
non haberent abono: bonum habere non possent.
Igitur sublato abhis primo bono.mente et cogi

Expanded text:
sse posset; sed bonum, in eo quod est, esse non posset. Tunc enim participaret forsitan bono; ipsum vero esse quod non haberent a bono, bonum habere non possent. Igitur sublato ab his primo bono mente et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
isrumpe dñe uincula peccatorum nrdrum. ut sacrificare
tibi hostiam laudis absoluta libertate possimus. retribue
quae ante tribusti. salua nos per indulgentiam. quos dignatus.
es saluare per grãm. ꝑ¬
Nł adiutor nr̃ & procector. adiuua nos ut refloreat caronr̃a
uigore pudicitiae. uel scĩmoniae nouitate. ereptamq de
manu tartari. in resurrectionis gaudium iubeas presentari. P
MES mitissime ds̃. respice propitius precesnrãs. & libera
cor famuli tui .N. demalarum temptatione cogitatio¬

Expanded text:
isrumpe, Domine, vincula peccatorum nostrorum, ut sacrificare tibi hostiam laudis absoluta libertate possimus; retribue quae ante tribuisti; et salva nos per indulgentiam, quos dignatus es salvare per gratiam. ne adjutor et protector, adjuva nos, et refloreat caro nostra vigore pudicitiae, et sanctimoniae novitate, ereptamque de manu tartari in resurrectionis gaudio jubeas repraesentari. Ps mitissime Deus respice propitius preces nostras, et libera cor famuli tui de malarum temptatione cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
oportet᷑ꝰ eos proquibus xp̃s mortuus est. uolens eos p̾cio sanguius
sui aberrore secularium morte redimere. Ut hoc ipsum quod nob
tristibus nuntiatur presto. eẽ. aliquem qui desideret fieri xp̃ianus
ad consolationẽ illius resolutionemq tristiciae ualere debeat.
sicut solent lucrorũ gaudia dolorem lenire damnorum. NoN
enim scandalũ nos contristat alicuius: nisi quem perire. aut ꝑquẽ
perire infirmũ uel credimus uel uidemus. Ille igit᷑ qui initiandꝰ
aduent. dum speratur posse prosicart. dolorem deficientis abstengeat.
quia et si tinor ille suggentur nefiat proselitus filius gehennt dũ
multi tales uersantur ante oculos ex quibus oriuntur ea quib urimur
scandala. NNon adretardandos nos ꝑtinere debet. sedmagis ad exci

Expanded text:
oportet in eos pro quibus Christus mortuus est, volens eos pretio sanguinis oportet in eos pro quibus Christus mortuus est, volens eos pretio sanguinis sui ab errorum saecularium morte redimere; ut hoc ipsum quod nobis tristibus nuntiatur, praesto esse aliquem qui desideret fieri christianus, ad consolationem illius resolutionemque tristitiae valere debeat, sicut solent lucrorum gaudia dolorem lenire damnorum. Non enim scandalum nos contristat alicujus, nisi quem perire aut per quem perire infirmum vel credimus vel videmus. Ille igitur qui initiandus advenit, dum speratur posse proficere, dolorem deficientis abstergat. Quia et si timor ille suggeritur, ne fiat proselytus filius gehennae , dum multi tales versantur ante oculos, ex quibus oriuntur ea quibus urimur scandala, non ad retardandos nos pertinere debet, sed magis ad excit
Abbreviated transcription (Latin):
quia nobis: Sed quia dõ sicͣagi placuit. Si autem aliquã inciderit
necessitas. qua nr̃ ille ordo turbetur: flectamur facile ne frangamꝰ.
Ut quem ds̃ nr̃o p̃posuit. ipse sit nr̃. Aequius est enim ut nõs esꝰ.
quã ut ille nr̃am uoluntatem sequatur. Quia & ordo agendarum
rerum quem nr̃o arbitrio tenere uolumus: ille utiq apꝓbandus
.ẽ. ubi potiora p̾cedunt. Cur ergo nos dolemus homines adño¬
dõ nr̃o tanto potiore p̃cedi ut eõipso quo nr̃m amamus ordinem.
in ordinati. eẽ cupiamus : Nemo enim melius ordinat quid agat.
nisi qui paratior est non agere quod diuina potestate ꝓhibetũr.
quam cupidior agere qũod humana cogitatione meditatur.
Quia multȩ cogitãtiones sunt in corde uiri. consilium autẽ dñi
manet in aeternum. Si uero exaliquo scandalo ꝑturbatus animus¬
non ualet edere serenũ iocundumq sermonẽ. tantã. e̾ẽ. caritatem

Expanded text:
quia nobis, sed quia Deo sic eas agi placuit: si autem aliqua inciderit quia nobis, sed quia Deo sic eas agi placuit: si autem aliqua inciderit neceut, quem deus s nostro praeposuit, ipse sit noster. aequius est enim, ut nos eius quam ut ille nostram uoluntatem sequatur, quia et ordo agendarum rerum, quem nos pro arbitrio tenere uolumus, ille utique approbandus est, ubi potiora procedunt. cur ergo nos dolemus homines a domino deo tanto potiore praecedi, ut eo ipso, quo nostrum amamus ordinem, inordinati esse cupiamus ? nemo enim melius ordinat quid agat, nisi qui paratior est non agere quod diuina potestate prohibetur, quam cupidior agere quod humana cogitatione meditatur, quia multae cogitationes sunt in corde uiri, consilium autemis domini manet in aeternum. Si non valet edere serenum jucundumque sermonem, tantam esse charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
renouatur intentio. Sed et breuesit maxime quia extra inserit᷑.
ne morbũ fastidii cui subuenire uolumus etiam augeat.
ipsa medicina: acceleranda sunt cȩtera. et ꝓmittendus atq exhibendꝰ
finis ꝓpinquior. Siautem confregit animũ tuum alterius actionis. cit¬
tamquã magis necessariae iamsuspensus eras omissio. & ꝓpterea tristis
insuauiter cathecizas: cogitare debes excepto quod scimus miscđiter
nobis agendum. ẽe quicquid cum hominibus agimus et ex officio
sincerissime caritatis. Hoc ergo excepto. incertum esse quid utilius
agamus. et quid oportunus: aut intermittamus. atit omnino omittamꝰ.
Quia enim merita hominũ ꝓ quibus agimus qualia sint apud dm̃ non
nouimus: quid eis ad tempus expediat. aut nulla. aut tenuissima. et
incertissima coniectura suspicamur. potius quam comprehendimus.
Qua ꝓpt res quidem a gendas ꝓnr̃o captu ordinare debemus. quas
eomodo quo statuimus si ꝑagere potuerimus. non idõ gaudeamus

Expanded text:
renovatur intentio. Sed et breve sit, maxime quia extra ordinem inseritur, ne morbum fastidii cui subvenire volumus etiam augeat ipsa medicina: et acceleranda sunt caetera, et promittendus atque exhibendus finis propinquior. tanquam magis necessariae jam suspensus eras, omissio, et propterea tristis insuaviter catechizas; cogitare debes, excepto quod scimus misericorditer nobis agendum esse quidquid cum hominibus agimus, et ex officio sincerissimae charitatis; hoc ergo excepto, incertum esse quid utilius agamus, et quid opportunius aut intermittamus, aut omnino omittamus. Quia enim merita hominum pro quibus agimus, qualia sint apud Deum non novimus, quid eis ad tempus expediat aut nulla aut tenuissima aut incertissima conjectura suspicamur potius, quam comprehendimus. Quapropter res quidem agendas pro nostro captu ordinare debemus: quas eo modo quo statuimus, si peragere potuerimus, non ideo gaudeamus
Abbreviated transcription (Latin):
summitatum atque contrariorum haec loccc
sunt. Is status qui pręmium esset. si in precep¬
tis dĩ adam manere uoluisset: et is qui poene

Expanded text:
summitatum atque contrariorum haec loca sunt, is ille status qui praemium esset, si in praeceptis Dei Adam manere voluisset; et is qui poen
Abbreviated transcription (Latin):
etiam trib generib: phrlosophrae eloquia diuina
consistunt. aut de natura disputuri solent ut
ingenesi et in aecclesiaster. aut de moribus. ut
inꝓuerbũs. et in aliis sparsim libris. aut deloica
canticorum. et in euangelus.¬

Expanded text:
etiam tribus generibus philosophiae, eloquia divina consistunt. Nam aut de natura disputare solent, ut inin Proverbiis, et in omnibus sparsim libris, aut de Logiccanticorum, et in Evangel