comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit. totis incepit uirib uti. ⁊ ut
eam a ripa seduc̾ et quanto potu¬
it conamine niti. Cumq dui lu¬
ctatꝰ
nicħ prorsus ꝓfecisset. socios aduocat.
& ad auxilium sibi fecirendũ inuitat.
Quib statim cũ ammiratione accur-¬
rentib ꝙ ad illam unam modicã na¬
uicłam ꝓmouendã om̃s quas habe¬
bant uires impendentib. illa nich¬
ominus uelud murus immobił̃ ꝑ¬
seu̾at. quippe qmͣuis duuna om̃i¬
no immobilem faciebat. Orem ãmi¬
o detestandam burchardi. demen¬
tiam. Burchardus scelis sui mima¬
nitatẽ parupendit et negligie. ꝙͣ
lignum insensibile execratur. ꝙ refu¬
git. Nauicła modica robustoꝵ uali¬
dis impulsib iuroꝵ resistit. que uniꝰ
manu pueri facile moueri. et cir¬
cũduci ꝯsueuit. Uerum hec tua
xp̃e sunt oꝑa. qui ereantes ad uiã
uitatis comu̾tis. ꝙ suꝑbientes ad gr̃a
humilitatis inflectis. qui ne ineter¬
nu dãpnes. plerumq tẽporalit̾

Expanded text:
sit, totis coepit viribus uti, et ut sit, totis coepit viribus uti, et ut eam a ripa seduceret, quanto potuit conamine niti. Cumque diu luctatus nihil prorsus profecisset, socios advocat, et ad auxilium sibi ferendum invitat. Quibus statim cum admiratione accurrentibus, et ad illam unam modicam naviculam promovendam, omnes quas habebant vires impendentibus, illa nihilominus velut murus immobilis perseverat, quippe quam vis divina omnino immobilem faciebat. testandam Burchardi dementiam! Burchardus sceleris sui immanitatem parvipendit et negligit, quam lignum insensibile exsecratur et refugit Navicula modica robustorum validis impulsibus virorum resistit, quae unius manu pueri facile moveri et circumduci consuevit. Verum haec tua, Christe, sunt opera, qui errantes ad viam veritatis convertis, et superbientes ad gratiam humilitatis inflectis; qui, ne in aeternum damnes, plerumque temporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
marchionis uenerabił kafoli cap̃t
ꝑcussisse ꝯmemorauimꝰ. cũ multas
sustiuuisset angustias obsessus: hu¬
mano quidẽ admodicũ usus auxi¬
lio fugit. s diumo ceptis esꝰ obiuan¬
te ꝯsilio. effuge̾ minime ualuit:
Nam sicut post ex ipsius claruit
ꝯfessione de turri illa eg̾ssus est. pͥ¬
mũ quid̃e aliqnͣdui latuit. ac dein¬
de nocturno tp̃r sociis quib dam
itineris quos sibi fideles non dubita¬
bat. secum assũptis. fugam unit
ꝯsultius arbit᷑tus longinquas pete
regiones. ut incognitꝰ aput extrane¬
os securus se occultaret. ⁊ egenã
ac miseram uttã sic saltem ꝓtͣhen¬
do. qualtt̾cũq ꝓtelaret. Cirmgͥ ad
aqm̃ quandã quam nauigio eum tnͣ
sire oportebat deuenisset. nauicłam
in ripa p̾paratam inuenit. ⁊ incã
asscendit. Qm cum ut in ult̾iorem
dirig̾et ripam. a t̾ra repelle tẽpta¬
ret. illa oc culto diuine uirtutiᷤ
pondẽ p̾ssa mimobił sterit. ⁊ in loco
moreri non potuit. Quõd ut sen¬

Expanded text:
marchionis venerabilis Caroli caput percussisse commemoravimus, cum multas sustinuisset angustias obsessus, humano quidem ad modicum usus auxilio fugit; sed divino coeptis ejus obviante consilio, effugere minime valuit. Nam, sicut post ex ejus claruit confessione, de turre illa egressus, primum quidem aliquandiu latuit, ac deinde nocturno tempore sociis quibusdam itineris, quos sibi fideles non dubitabat, secum assumptis, fugam iniit consultius arbitratus longinquas petere regiones, ut incognitus apud extraneos securius se occultaret, et egenam ac miseram vitam sic saltem protrahendo qualitercunque protelaret. Cum igitur ad aquam quamdansire oportebat, devenisset, naviculam in ripa praeparatam invenit, et jam eam ascendit. Quam cum ut in ulteriorem dirigeret ripam, a terra repellere tentaret, illa occulto divinae virtutis pondere pressa immobilis stetit, et loco moveri non potuit. Quod ut sen
Abbreviated transcription (Latin):
nantium scripta est: conp̾hendit hi¬
storia. Ex qua ad laudem eius hoc so¬
lum hic satis est cõmemorari. quod
obinuincibilem animi constanciã.
ab ipsis quoq arabib ac turcis geor¬
gii filius scribitur appellatus. De¬

Expanded text:
nantium scripta est, comprehendit hinantium scripta est, comprehendit historia. Ex qua ad laudem ejus hoc solum his satis est commemorari, quod ob invincibilem animi constantiam ab ipsis quoque Arabibus ac Turcis Georgii filius scribitur appellatus.
Abbreviated transcription (Latin):
pis quia mentionem nunc in¬
cidenter fecunus. opere precium es¬
euis insignia uel breuiter cõmemo¬
remus. hic enim est robertus ille co¬
mes inclitus superioris roberti fri¬
sonis filius. qui audito illo sancti ⁊
omuium scłoꝵ memoria recolendi
clarimõtẽsi cilii de cͤto de uenerabi¬
li scilicet dñice passionis et resurre¬
ctionis loco apaganoꝵ manib eru¬
endo et xp̃iane fidei uendicando.
continuo uxorem et liberos. postremo
cuncta cunque i mundo posside¬
bae. xp̃i dĩi seruitio post ponenda e
uuangłice doctus iudicauit. et cruciᷤ
eius in humeris bauilando insignia.
ac ipsius etiam corporalia qua poterat
sequendo uestigia. illud apłice sedis
mandatum tota fidei ad implere con¬
stantia cum aliis quos eadem inspira-¬
uerat gr̃a alacriter properauit. In
qua expeditione. et urbium terre illi¬
us presertim antiochie et sancte irłm
expugnatione. in numera fortitudiniᷤᷤ
et probitatis sue preclara dedit indi¬
cia. quorum non nulla illa que dege

Expanded text:
pis quia mentionem nunc incidenter fecimus, operae pretium tum insignia vel breviter commemoremus. Hic est enim Robertus ille comes inclytus, superioris Roberti Frisonis filius, qui audito illo sancti et omnium sanctorum memoria recolendi Claremontensis concilii decreto, de venerabili scilicet Dominicae passionis et resurrectionis loco a paganorum manibus eruendo, et Christianae fidei vindicando; continuo uxorem et liberos, postremo cuncta quae in mundo possidebat, Christi Domini servitio postponenda, vangelice doctus judicavit, et crucis ejus in humeris bajulando insignia, ac ipsius etiam corporalia qua poterat sequendo vestigia, illud apostolicae sedis mandatum tota fidei adimplere constantia, cum aliis quos eadem inspiraverat gratia, alacriter properavit. In qua expeditione, et urbium terrae illius, praesertim Antiochiae et sanctae Hierusalem expugnatione, innumera fortitudinis et probitatis suae praeclara dedit indicia: quorum nonnulla illa, quae de ge
Abbreviated transcription (Latin):
direxerant. seꝙ ei portas aꝑturos ⁊ bui¬
uelmũ tradituros uirauerant. ye mũ¬
do abscandalis. immo uẽ flandriȩ a
ꝓditionib. Mirandum nec minus
miserandum. quod t̾ra infelix. cui
dño suo ꝑꝓditionem orbari ꝯtigerat.
non aliter qmͣ ꝑ proditionẽ alium ad¬
quir̾e ualebat. Et hanc quidẽ pau¬
ci iprensiũ disposuerante faciendam.
Iudicau̾ant namq cõmodius regiȩ
uoluntati parere qmͣ imꝑiis Guillel¬
mi ⁊ sibi suspecte potestati subiacere
Neq hoc icleo ut ferunt quod ipsius
ꝑsonam inaliquo culparent. s quorꝑ¬
dam affinium eius dñium in tempe¬
rantius fut᷑m formidarent¬

Expanded text:
direxerant, seque ei portas aperturos, et Guidirexerant, seque ei portas aperturos, et Guilelmum tradituros juraverant. Vae mundo a scandalis! imo, vae Flandriae a proditionibus! Mirandum, nec minus miserandum, quod terra infelix, cui domino suo per proditionem orbari contigerat, non aliter quam per proditionem alium acquirere valebat. Et hanc quidem pauci Yprensium disposuerant faciendam. Judicaverant namque commodius regiae voluntati parere, quam imperiis Guillelmi, et sibi suspectae potestati subjacere. Neque ideo, ut ferunt, quod ipsius personam in aliquo culparent: sed quorumdam affinium ejus dominium intemperantius futurum formidarent
Abbreviated transcription (Latin):
et eo quo dignũ erat honore
ad impletis: rex cũ exertitu quem
ꝯgregare poterat ipram contendie.
⁊ sequenti die sexto uidelicet kł
maii comite sibi ex condicto cũ ex¬
ercitu ex alia parte inpigre occurrente.
cirea horam diei sextam illuc usq
ꝑuenit. Porro sepe memoratus Guillel¬
mus phillippi filius regiȩ maiestatis
celsitudinem minusqmͣ oporteret
reuitus extra oppidum eis multoꝵ ⁊
fortium quos sibi ꝯfederauerat uroꝵ
⁊ armis fretus ⁊ animis. audact̾ occͣrit.
⁊ contra unu̾sum illum exercitum
acerrime dimicare cȩpit. S ille forti¬
ter se ag̾e̾ arbit᷑tus. dum hostib obsti¬
natissime repugnat. dum in adu̾sos
aciem dirigit ⁊ instaurat. que sibi in¬
felicitatis temporał ⁊ adusitasitis fo¬
uea p̾pata sit: miser ignorat. ẜ enim
iam p̾dem aliqui burgenses qui sacra¬
m̃tis ei non semel tantũ s frequent̾
fidelitatem fecerant. cum quib aliis
hominib ipsius de ꝓditione eius con¬
spirauerant: legatos inde ad regem

Expanded text:
et eo quo dignum erat honore, adimpletis, rex cum exercitu, quem congregare poterat, Ypram contendit, et sequenti die, sexto videlicet Kalendas Maii, comite sibi ex condicto cum exercitu ex parte alia impigre occurrente, circa horam diei sextam illuc usque pervenit. Porro saepe memoratus Guillelmus Philippi filius, regiae majestatis celsitudinem minus quam oporteret reveritus, extra oppidum ei, multorum et fortium quos sibi confoederaverat virorum et armis fretus et animis, audacter occurrit; et contra universum illum exercitum acerrime dimicare coepit. Sed ille fortiter se agere arbitratus, dum hostibus obstinatissime repugnat, dum in adversos aciem dirigit et instaurat, quae sibi infelicitatis temporalis et adversitatis fovea praeparata sit, miser ignorat. Etenim jampridem aliqui burgenses, qui sacramentis ei non semel tantum, sed frequenter fidelitatem fecerant, cum quibusdam aliis hominibus ipsius de proditione ejus conspiraverant, legatos inde ad Regem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽd cultor dei kakolus ears.xuii¬
treugarũ conditiones ab eis se
pe ꝓpotestate sibi a dño cõmissa exi¬
gebat. et ad pacem etiam inuitos cͥ¬
bro cõpellebat. in eoꝵ stuldens nume¬
ro inueniri. quib ꝓmittit᷑ ipsa ueri¬
qui sibi ualidiores et supiores iudebail̃
ad tuttelam alterius partis eum intẽ¬
dere suspicabantur. et quia male
sibi conscilii luiore mentis interius
torquebant᷑. quod ad cõmunem uti¬
litatem facere laborabat. ad suam
p̃ssionem fieri querebantur. Itaꝙ in¬
uidia stimulante incitati. ira seui¬
ente exasꝑati. et suꝑbia inflante ela¬
ti. tangmarũ mopinatum et gr̃a tre¬
ugarũ nich. aduersi formidantem ex
inprouiso federe pacis destructo in¬
uadunt et cur te inferuis irrupta
insuꝑiorem eum munitionẽ anxie
satis confugere cõpellunt. urgulta
succidunt. et cuncta ĩ ĩfiorib reꝑta
dissipant. demolliunt᷑ et pessundant.
ya iniuria¬

Expanded text:
ed cultor Dei Carolus treugarum conditiones ab eis saepe pro potestate sibi a Domino commissa exigebat, et ad pacem etiam invitos crebro compellebat: in eorum studens numero inveniri quibus promittitur ipsa Veriqui sibi validiores et superbiores videbantur, ad tutelam alterius partis eum intendere suspicabantur; et quia male sibi conscii livore mentis interius torquebantur, quod ad communem utilitatem facere laborabat, ad suam depressionem fieri querebantur. Itaque invidia stimulante incitati, ira saeviente exasperati et superbia inflante elati, Thagmarum inopinatum, et gratia treugarum nihil adversi formidantem, ex improviso, foedere pacis destructo, invadunt, et curte inferius irrupta, in superiorem eum munitionem anxie satis confugere compellunt, virgulta succidunt, et cuncta in inferioribus reperta dissipant, demoliuntur, et pessumdant. Qua injuria
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit autem. ut quidam niles¬
nobilis adu̾sus alium nobilem in
curia comitis detreugarũ in fractione
placitaret. et ille nota ei seruilis condi¬
tionis obiecta. eo quod consanguineam
illius p̾positi que ancilla comitis
ẽẽ dic̃entur. uxorem duxisset. res¬
pondere ut libero refutaret. Qm̃¬
obrem om̃is illa p̾positi cognatio in
intolerabilem aduersus comitem
kasiolum et militem illum exarsit
iram. In om̃s enim hec redundare.
udebat᷑ calumpnia. Causa ergo hec
diu quidem uentilata. set tandem
tali est ratione terminata. itt illa q̃
notata fuerat matrona duodecuna
nobiliũmanu lib̾tatẽ suam ꝑsonalit̾
assẽsu comitiꝰ euẽdicar ⁊ qͤrela comitiᷤᷤ in
reliꝙͣ illã parẽtelã salua maneret.
huius gͥ calumpine talis suspensio.
domno kasiolo pͥma uisa est fusse int̾¬
fect̃osis occasio. hine nanq grauissima
contra eum eeꝑunt exert̾e odia De ĩiicit

Expanded text:
ccidit autem ut quidam milesnobilis adversus alium nobilem in curia comitis de treugarum infractione placitaret, et ille, nota ei servilis conditionis objecta, eo quod consanguineam illius praepositi, quae ancilla comitis esse diceretur, uxorem duxisset, respondere ut libero refutaret Quamobrem omnis illa praepositi cognatio etiam intolerabili adversus comitem Carolum et militem illum exarsit ira. In omnes enim haec redundare videbatur calumnia. Causa ergo haec diu quidem ventilata, sed tandem tali est ratione terminata, ut illa, quae notata fuerat matrona, duodecima nobilium manu libertatem suam personaliter assensu comitis evendicaret, et querela comitis in reliquam illam parentelam salva maneret. Hujus ergo calumniae talis suspensio domino Carolo prima fuisse visa est interfectionis occasio. Hinc namque gravissima contra eum coeperunt exercere odia. 25.
Abbreviated transcription (Latin):
in mortem eius coniurasse supra
memorauimus: cum aliis fere iugin¬
ti octo dediticiis e cartere ꝓducti s.
de excelsa turri p̾cipitari fecerunt.
sicq homicidȩ illi ꝯdignis tantȩ ini¬
ł quitati cruciatib int̾ierunt. Qui qmͣ
do ⁊ iniquis auxilium ferendo pari¬
b quodammͦ iniquitatis nexib se
om̃s obligau̾ant. & ideo quoꝵ non
abhorruerant iungi consortio. eoꝵ d̃
non ur merito sunt puntti supplitio
Robertũ aũ q̃m ⁊ ipsum ex coniuratᷤ
fuisse supra ostendimus. qͥ ibidem
uidetur. tute satis puniri po¬
se non estimabatur secum ab du¬
cere decreuerunt. Quem cũ casletũ
usq ꝑduxissent. ⁊ ille reatus sui mł¬
tam penitudinem gereret. extraop¬
pidum eum capitis abscisione anima¬
duerti fecerunt

Expanded text:
in mortem ejus conjurasse supra memoravimus, cum aliis fere viginti octo dedititiis e carcere productis, de excelsa turri praecipitare fecerunt: sicque homicidae illi condignis tantae iniquitati cruciatibus interierunt. Qui quamnsentiendo, et iniquis auxilium ferendo, paribus quodammodo iniquitatis nexibus se omnes obligaverant. Et ideo, quorum non abhorruerant jungi consortio, eorumdem non immerito sunt puniti supplicio. Robertum autem, quem et ipsum ex conjuratis fuisse supra ostendimus, quique itidvideretur, tute satis puniri posse non aestimabatur, secum abducere decreverunt. Quem cum Casletum usque perduxissent, et ille reatus sui multam poenitudinem gereret, extra oppidum cum capitis abscissione animadverti fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
in frantiam forte ꝑrexisset. co¬
mitis absencia. om̃ib enim iniqui¬
tatis oꝑariis semꝑ grauis erat. et qua¬
si carcer qͥdam intolerabił eiꝰ p̾sentia
copiosam congregant et ualicdam
militum manum. et om̃em fere
incur santes circa regionem. domos¬
q infrigentes et mobilia queq diri¬
pientes paupes exspoliante. et quos
cȩpit insanire. et suis motib miniũ
exasꝑatus ⁊ diabolico sp̃u inflaminatꝰ.
diras immmurans et graues minas
spirans. stumulos suis currentib. ⁊
arma seuientib ministrauit. et qͦs
refrenare debuerat. sue aculeis ira¬
cundiȩ: amplus incitauit. Auxit
quoq furorem dementium. et cle men¬
tiam furentium. quod prefati lega¬
ti. non sincerit̾ egeruite. sed uerba
comitis deprauantes. et suꝑbos iuue¬
num animos anunos deterius exac̾̃¬
bantes dixerunt. quod nunqmͣ miseri¬
cordiam a comite consequent᷑. nisi
seruos enis seẽẽ omnes ꝓfite̾ntua. Iui¬
gͦ ex stultis iam insami pͥposito cumle¬

Expanded text:
in Franciam forte perrexisset, comitis absentia omnibus enim iniquitatis operariis semper gravis erat, et quasi carcer quidam intolerabilis, ejus praesentia copiosam congregant et validam militum manum, et omnem fere incursantes circa regionem, domosque infringentes, et mobilia quaeque diripientes, pauperes exspoliant, et quosepit insanire, et suis motibus nimium exasperatus, et diabolico spiritu inflammatus, dira immurmurans, et graves minas spirans, stimulos suis currentibus et arma saevientibus ministravit, et quos refrenare, debuerat, suae aculeis iracundiae amplius incitavit. Auxit quoque furorem dementium, et dementiam furentium, quod praefati legati non sinceriter egerunt, sed verba comitis depravantes et superbos juvenum animos deterius exacerbantes, dixerunt quod nunquam misericordiam a comite consequerentur, nisi servos ejus se esse omnes profiterentur. go ex stultis jam insani, praeposito cum le
Abbreviated transcription (Latin):
nume recognoscunt. Sapientioires se
et probiores omnib credunt. quos
dignitatis sorte precedunt. Qui dũ
mundi uoluntatib dediti uitioꝵ sor¬
dib inquinant᷑. et suꝑbiȩ tumorib
inflati. mnaniter eleuantur: rep̾hen¬
sionib quoꝵ libet corrigi om̃ino dedig
ȩ qui effrenes ꝑuicia in p̾ceps ruũt.
Et ut qui in sordib sunt scđm scͥp¬
t᷑am amplius sordescuat: tremendo
om̃ipotentis agitur iudicio. ut nõ
solum eis que repͥmat desit correpti¬
o. sed et plerumq que uitia nitriat
adsit adulatio. dum uidelicet subdi¬
tique ab ipsis ꝑperam agunt᷑ non so¬
lum non rep̾hendunt. uerum etiam
ut laudetur peccator in desideriis
anime sue. lauclant sepe placendi
studio: que rectitudinis zelo uitu¬
perare debuerunt. Unde et ezechie¬
li dictum est. Linguam tuam ad he¬
rescere faciam palato tuo. et erismu¬
tus. nec quasi uir obuirgans qui a
domus exasperans est et ꝑ propħam.

Expanded text:
nime recognoscunt. Sapientiores se nime recognoscunt. Sapientiores se et probiores omnibus credunt, quos dignitatis sorte praecedunt. Qui dum mundi voluptatibus dediti, vitiorum sordibus inquinantur, et superbiae tumoribus inflati, inaniter elevantur, reprehensionibus quorumlibet corrigi omnino dedignequi effrenes in vitia per praeceps ruunt. Et ut qui in sordibus sunt, secundum Scripturam , amplius sordescant, tremendo omnipotentis agitur judicio, ut non solum eis, quae reprimat, desit correptio, sed et plerumque, quae vitia nutriat, adsit adulatio: dum videlicet subditi, quae ab ipsis perperam aguntur, non solum non reprehendunt, verum etiam, ut laudetur peccator in desideriis animae suae, laudant saepe placendi studio, quae rectitudinis zelo vituperare debuerunt. Unde et Ezechieli dictum est: « Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperan
Abbreviated transcription (Latin):
ua pacis
tranquillitate potitus: qualem
se quantumq exhibuerit. uerbis ex¬
plicare nequaqmͣ sufficio. Deo namq
deuotus: cunctis serius eius. eccłiaꝵ
uidelicet p̾latis et quiblibet religi¬
osis om̃i se humilitate substernebat.
et eoꝵ. mandatis reuere Ent̾ obe¬
diens. correptiones quibꝰ  euma
loco et tempore redar¬
guen¬
dum arbitrabant᷑. paci¬
en¬
ter et humilit̾ sustine bã
et emencdationem in posterum. et
cautelam tota cum mansuetudine
ꝓmittebat. Quõd iccirco in eius mo¬
rib magis nobis laudabile uidetur.
quia hoc inaliis non solum hiuiusmũ¬
di uerum etiam eccłasticȩ dignitatis
pͥmorib raro et difficile inuenitur.
Quoꝵ pleriq postqmͣ alicuius uel mo¬
dice fueruit potestatis culmen ad ep¬
ti. et a subiectis quib libet inceperint
honorari. naturalis mox conditionis
et propͥe fragilitatis obliti. et quasi qͦ¬
dan fastigio uanitatis elati: cet̾os des¬
piciut qͦs nat᷑e sibi ordine equales mi¬

Expanded text:
ua pacis tranquillitate potitus, qualem se quantumque exhibuerit, verbis explicare nequaquam sufficio. Deo namque devotus, cunctis servis ejus, Ecclesiarum videlicet praelatis, et quibuslibet religiosis, omni se humilitate substernebat, et eorum mandatis reverenter obediens, correptiones, quibus eum loco et tempore redarguendum arbitrabantur, patienter et humiliter sustinebat, et emendationem in posterum et cautelam tota cum mansuetudine promittebat. Quod idcirco in ejus moribus magis laudabile videtur, quia hoc in aliis non solum hujus mundi, verum etiam ecclesiaticae dignitatis primoribus, raro et difficile invenitur. Quorum plerique, postquam alicujus vel modicae fuerint potestatis culmen adepti, et a subjectis quibuslibet inceperint honorari, naturalis mox conditionis et propriae fragilitatis obliti, et quasi quodam fastigio vanitatis elati, caeteros despiciunt, quos naturae sibi ordine aequales mi
Abbreviated transcription (Latin):
b exhibitas ꝯmemorando. õĩum ui¬
scera assistencium ad pietatem ⁊ mi¬
serationẽ cõmouit. ⁊ ad lacrimarũ
effusionem unu̾sos pene lugubri
sua lam̃tatione coegit. ⁊ ut ꝑ tẽpo¬
rales carnis molestias et̾nas euad̾et
penas. modis quib potuit sategit.
Itaq menbra sua ipse torm̃tis spon¬
te aptauit. ⁊ rote radiis intͥcatus.
⁊ in excelso stipite exaltatus. in cad
deuotione. ꝯfessione. ⁊ supplicatione.
ab hora diei nona usq ad c̾puscłm
diei sequentis ꝑseuerans exspirauit.

Expanded text:
bus exhibitas commemorando, omnium vibus exhibitas commemorando, omnium viscera assistentium ad pietatem et miserationem commovit, et ad lacrymarum effusionem universos pene lugubri sua lamentatione coegit, et ut per temporales carnis molestias aeternas evaderet poenas, modis quibus potuit sategit. Itaque membra ipse tormentis sponte aptavit, et rotae radiis intricatus, et in excelso stipite exaltatus, in eadem devotione, confessione et supplicatione ab hora diei nona, usque ad crepusculum diei sequentis, perseverans exspiravit.
Abbreviated transcription (Latin):
mãdato hugonis audito cũ mag¬
no ꝓtinus tumultu ꝑrexerunt.
et burchardum ꝯp̾hensum ĩsulã
duxerunt. ⁊ in foro ei patibultum
paraueruntt. Uerum ille et̾nȩ
formidine dampnationis ut time¬
rent excitatus. et suꝑne intuitu
miseratiois ut sꝑarq animatus. se¬
ipsum distͥctȩ admodũ accusare. ⁊
cinictis dignum suppliciis cepit pu¬
blicȩ inclamare. Deniq manũ suã
dexteram quȩ in effusionȩ sangui¬
nis iusti cruentum exibuerat mi¬
nist̾ium ob penam tanti cͥminis ex¬
soluendam ⁊ indulgenciam ꝓme¬
rendam abscidi flagitauit: cũ autẽ
nemo eẽt qui hoc facet. ipse sibi sal¬
tem. eam amputandi faculitatem
postulauit concedi. yerum utmq
Sde negari ꝯsentiens itm̃ ad sui accu¬
sationem ⁊ suꝑnȩ miseratiõis inuo¬
cationem ꝯuersus est. Reatum gͦ
suũ manifeste ꝯfitendo. et plangen¬
do. ⁊ diuine respectum miscđiȩ im¬
plorando. ac ad hoc ip̃m fiducialius
spandum miscłias antiquis pecc̃ori¬

Expanded text:
mandato Hugonis audito, cum magno protinus tumultu perrexerunt, et Burchardum comprehensum Insulam duxerunt, et in foro ei patibulum paraverunt. Verum ille aeternae formidine damnationis, ut timeret excitatus et supernae iutuitu miserationis ut speraret animatus, seipsum districte admodum accusare, et cunctis dignum suppliciis coepit publice inclamare. Denique manum suam dexteram, quae in effusione sanguinis justi cruentum exhibuerat ministerium, ob poenam tanti criminis abluendam, et indulgentiam promerendam abscidi flagitavit. Cum autem nemo esset qui hoc faceret, ipse sibi saltem eam amputandi facultatem postulavit concedi. Verum utrumque sibi denegari consentiens, iterum ad sui accusationem, et supernae miserationis invocationem conversus est. Reatum ergo suum manifeste confitendo et plangendo, et divinae respectum misericordiae implorando, ac ad hoc ipsum fiducialius sperandum misericordias antiquis peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
ingrasuus esuensis. unus
ex pͥnoĩatis ꝯuiratorib qui patrui
sui theodorici dicasmudensis p̾sidio
fretus. usq in id tp̃is excusationes
in peccatis excusauerat: et ꝑfidie
suȩ tenebris obcecatus ipsius regis
aspectib ⁊ comitis impudent̾ se in¬
g̾ere non erubuerat. ⁊ si quis eum
suꝑ hoc cͥmine impet̾e auderet iu¬
rilit̾ sese defensim eẽ iactauerat.
diffidere cepit. & pͥmum quił̃ apͥ
suos deinde aliquandui se latendo
continuit. ac deuide oportunitatem
temporis nactus. om̃ib post posits.
suȩ ꝯsulere saliitis gestiens. e patria
ꝓfugit. ⁊ in terra nr̃a usq in hec tẽ¬
pora me scilicet hec scribente misqͣ
ultra comparuit

Expanded text:
Ingrasnus Esnensis, unus ex praenominatis conjuratoribus, qui patrui sui Theoderici Discamudensis praesidio fretus, usque in id temporis excusationes in peccatis excusaverat, et perfidiae suae tenebris obcaecatus, ipsius regis aspectibus et comitis impudenter se ingerere non erubuerat, et si quis eum super hoc crimine impetere auderet, viriliter sese defensurum jactaverat, diffidere coepit: et primum quidem apud suos aliquandiu se latendo continuit, ac deinde opportunitatem temporis nactus, omnibus postpositis suae saluti consulere gestiens e patria profugit, et in terra nostra usque in haec tempora, me scilicet haec scribente, nusquam ultra comparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
rii i De seueritate eius erga superbos. ac bar¬
baros. et sagatitate in causis.
excitata.
M ͨ De p̾posito bruggensi et domesticis eiꝰ
wi ͭ De calumpnia seruilitatis.

Expanded text:
II. De severitate ejus erga superbos ac barbaros, et sagacitate in causis. excitata. CAP. XIV. De praeposito Brugensi, et domesticis ejus. CAP. XV. De calumnia servilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ea pens itaq ille antiquiiꝰ
et humani gen̾is inimicus ⁊
hanc sue maliciȩ exercende oportum¬
tatem speculatus. medium se malig¬
nantib et suꝑbientib statim ingessit.
et quia in ipsoꝵ mentib quise regem
głatur suꝑ uniuersos filios suꝑbie sui
tronum regni collocauit: alium eis
quo peius irretirent᷑ et deicerentur.
laqueum callidus p̃parauit. Quidã
enim burchardus nepos p̾positi illuis.
filius uidelicet lamberti fr̃is eius.
homo nimis elatus. et in oculis suis
magnus. adu̾sus taigiarũ iucinũ
suum qui in elemosinis pauꝑib et
precipue monachis expendendis ma¬
gnum ut ferebat᷑ studium habebat.
et nepotem eius salterum. graues
licet minimis ex causis ortas exer¬
cebat inimiticias. et ex utraq par¬
te cedes hõinum faciebant non mi¬
nimas

Expanded text:
erpens itaque ille antiquus et humani generis inimicus, hanc suae malitiae exercendae opportunitatem speculatus, medium se malignantibus et superbientibus statim ingessit; et quia in ipsorum mentibus, qui se regem gloriatur super universos filios superbiae, sui thronum regni collocavit; alium eis, quo saepius irretirentur et dejicerentur, laqueum callidus praeparavit. Quidam enim Burchardus nepos praepositi illius, filius videlicet Lamberti fratris ejus, homo nimis elatus, et in oculis suis magnus adversus Thancmarum vicinum suum qui in eleemosynis pauperibus et praecipue monachis expendendis, magnum, ut ferebatur, studium habebat et nepotem ejus Gualternm, graves, licet minimis ex causis ortas, exercebat inimicitias, et ex utraque parte caedes hominum faciebant non minimas
Abbreviated transcription (Latin):
Qui qm̃ in ipsa se aciei fronte consti¬
tuens nimis inuirilitate erat. merito
eum paulus abiecit ne illius quasi
contagione. uires corrumꝑent᷑ alio¬
delictum putare. Non enim commo¬
ueri malum ẽ: s irrationabilit̾ nul¬
loq iusto flagitante negocio com¬

Expanded text:
iam in ipsa se aciei fronte constituens, nimis tepide steterat, merito cum Paulus abjecit, ne illius quasi contagione vires corrumperentur aliodelictum putare. Non enim commoveri malum est, sed irrationabiliter, nulloque justo flagitante negotio com
Abbreviated transcription (Latin):
sitȩ. non in congruam causam obten¬
dere. sed cõmodius arbitror calump¬
nias huius modi etiam si quo modo
possem non euadere. quam insipien¬
tiam meam ꝑtinaciter excusando.
tanto meorum cumulo pecc̃orum
etiam fallatiã addere. fructumq mͥ
humilitatis adimere. et infastum me
uanitatis in aniter extollere. Utiluis
est enim mͥ. ut sciar insipiens quod
sum. quam ut estimer sapiens quod
non sum. Illud namq non infructu¬
osum humili timorem. istud uero ru¬
inosum suꝑbo parere poterit qđ ab¬
sit tumorem. Qͤm cũ om̃ĩb aliis uiti¬
oꝵ sordib ꝓpitiꝰ a me auertere dignet᷑.¬

Expanded text:
sitae, non in congruam causam obtensitae, non in congruam causam obtendere: sed commodius arbitror calumnias hujusmodi, etiamsi quo modo possem evadere, quam insipientiam meam pertinaciter excusando, tanto meorum cumulo peccatorum etiam fallaciam addere, fructumque mihi humilitatis adimere, et in fastum me vanitatis inaniter extollere. Utilius enim est mihi, ut sciar insipiens, quod sum, quam ut aestimer sapiens, quod non sum. Illud namque non infructuosum humili timorem, istud vero ruinosum superbo parere poterit, quod absit, tumorem. Quem cum omnibus aliis vitiorum sordibus propitius a me dignet
Abbreviated transcription (Latin):
cce uoluntati ur̃e reuerende
pater imino uissioni. ac fratͣm
meorum piȩ peticioni pro ut ualui.
parui. et materiam mei modum
ingenii. pariter et eloquii ut in ip̃o
apparet effectu tantoꝑe transcen¬
dentem uł contingere presumens:
multorum me rep̾bensioni simul et
irrisioni exposui. et enim stultus dũ
non loquitur. plerumq sapiens ẽẽ
creditur. Silentium namq eius nõ
tam putatur sensu inopia. quam
humilitatis custodia. Unde et ego
si omnino siluissem. sapiens quidem
putari potuissem. sed non eo ampliꝰ
sapiens fuissem. Nunc autem quia
imꝑiciam meam scribendo ꝓelidi. sa¬
pientes in quorum manus hec forte
ꝑuenerunt. indignabunt᷑ michi. et
alii quidem calumpniabunt᷑. insi¬
pientem. alii subsãnabunt p̾sump¬
torem. alii idiotam iudicabunt. n̾¬
nulli quoq stultum merito incla¬
mabunt. Qui d gͦ erit pater sc̃e qd̃
me tanta rerum euidentia conuictũ
poterit excusare: Possum equidem
obedienti& ur̃a mͥ auctoritate impo¬

Expanded text:
cce voluntati vestrae, reverende Pater, imo jussioni, ac fratrum meorum piae petitioni, prout valui, parui: et materiam mei modum ingenii pariter et eloquii, ut in ipso apparet effectu, tantopere transcendentem vel contingere praesumens, multorum me reprehensioni simul et irrisioni exposui. Etenim stultus dum non loquitur, plerumque sapiens esse creditur. Silentium nempe ejus non tam putatur sensus inopia, quam humilitatis custodia. Unde et ego si omnino siluissem, sapiens quidem putari potuissem: sed non eo amplius sapiens fuissem. Nunc autem, quia imperitiam meam scribendo prodidi, sapientes, in quorum manus haec forte pervenerint, indignabuntur mihi: et alii quidem calumniabuntur insipientem, alii subsannabunt praesumptorem, alii idiotam judicabunt, nonnulli quoque stultum merito inclamabunt. Quid ergo erit, Pater sancte, quod me tanta rerum evidentia convictum poterit excusare? Possum equidem obedientiae, vestra mihi auctoritate impo
Abbreviated transcription (Latin):
erum ut scđm eundem apłm
om̃ib om̃ia fieret. sicut huini¬
lib mansuetus. sic superbis appareb̃t
seuerus. illos uidelicet agmina man¬
suetudine demultens. istos leonina
seueritate deterrens. Quoꝵ etiam
illas quib pauperes oppͥmere consu¬
euerant calumpnias inustas. tãta ri¬
goris districtione cohercebat. ut et
scdm ꝓph̃am egenos de manu pec̃co¬
rum liberaret. et prauoꝵ maliciam
ne supramodũ seuret: refrenaret:
ut quam non temꝑabat amor iusti¬
cie. saltem repͥmeret timor uindicte.
barbaroꝵ autem maritimas fland̾a¬
rum partes in habitantium. in domi¬
tam ante id temporis feritatem. hu¬
manã p̾habito cłi timore assuetã
crudelit̾ fundere sanguinem mira
seueritate cohercuit. Et quia sagit¬

Expanded text:
erum, ut secundum eumdem apostolum omnibus omnia fieret , sicut humilibus mansuetus, sic superbis apparebat severus; illos videlicet agnina lenitate demulcens, istos leonina severitate deterrens. Quorum etiam illas, quibus pauperes opprimere consuevetant, calumnias injustas, tanta rigoris districtione coercebat, ut et secundum Prophetam egenos de manu peccatorum liberaret , et pravorum malitiam, ne supra modum saeviret, refrenaret: ut, quam non temperabat amor justitiae, saltem reprimeret timor vindictae. Barbarorum autem, maritimas Flandriarum partes inhabitantium, indomitam ante id temporis feritatem, humanum, posthabito Dei timore, assuetam crudeliter fundere sanguinem, mira severitate coercuit. Sig
Abbreviated transcription (Latin):
t̾minaree. et sic demũ ad alia se tra¬
ctanda conu̾teret. Indignum nãq
ꝓprsus et in congruũ iudicabat. ut
qui lectioni uacare debent uł orati¬
oni. curie uł hꝰmodi negotioꝵ un
morent᷑ auctioni. iuxta quod apłs
ait. nemo militans deo implicat se

Expanded text:
terminaret, et sic demum ad alia se traterminaret, et sic demum ad alia se tractanda converteret. Indignum namque prorsus et incongruum judicabat, ut qui lectioni vacare debent vel orationi, curiae vel hujusmodi negotiorum immorentur actioni, juxta quod Apostolus ait: « Nemo militans Deo, implicat se
Abbreviated transcription (Latin):
na quoq quib in sublime leuatis ad
pugnas in ĩd federatos accersire. q̃ꝙ
ob insaniam nimirum bellando
furentium bachas lingua illa uo¬
care solebant. ꝓrsus erigi uetuit.
Ab unuiersis autem eatenuis aut
amabatur. aut timebat᷑. ut in tan¬
ta effere multitudine gentis ux
aliquis inueniret᷑. qui statutis eius
publicam ob ittilitatẽ pro mulgatis.
uł in mimino contraire: tictũ arbi¬
trabret᷑. Ueritatis autem et iusticie
quantus emulator fuerit. hinc colligi
potest. quod et in ꝓmissis implendiᷤᷤ
efficacem. et incausarum mitis inda¬
gandis om̃ino se studebat exhibere
sagacem. Nec in hoc ei deerat gr̃a d̃i
qua instruente quecũq tractanda
essent negocia. mirabili subtilitatis
sticiam in cunctis ꝓ uirib exalta¬
bat. In quib omnib hunc ordiuẽ
sepius obseruabat. ut si quando
clerici uł monachi religiosi neces¬
sitate aliqua cogente in curia eiꝰ
causas agere haberent. eoꝵ ante
alia et quereras audiret et causas

Expanded text:
na quoque, quibus in sublime levatis ad pugnas in id confoederatos accersirent, quaeque ob insaniam nimirum bellandi furentium bacchas lingua illa vocare solebant, prorsus erigi vetuit. Ab universis autem eatenus aut amabatur aut timebatur, ut in tanta efferae multitudine gentis vix aliquis inveniretur, qui statutis ejus, publicam ob utilitatem promulgatis, vel in minimo contraire tutum arbitraretur. 21. Veritatis autem et justitiae quantus aemulator fuerit hinc colligi potest quod in promissis implendis efficacem, et in causarum meritis indagandis omnino se studebat exhibere sagacem. Nec ei in hoc deerat gratia Dei, qua instruente, quaecunque tractanda essent negotia, mirabili subtilitatis stitiam in cunctis pro viribus exaltabat. In quibus omnibus hunc ordinem saepius observabat, ut, si quando clerici vel monachi religiosi, necessitate aliqua cogente, in curia ejus causas agere haberent, eorum ante alia et querelas audiret, et causas
Abbreviated transcription (Latin):
te tuo deprecantẽ te Gantum iuctui
meo tribue netessaria. et sicit optat
patͥarcha iacob panẽ ad edendũ ⁊ uesti¬
m̃tum quo oꝑiar. Eum autem it ad
ꝓpositum redeam. om̃ib istius mundi
bonis floreret lucis huius filiꝰ: diuina¬
rũ affluẽtia potẽciã potentia ũ parturi¬
uit ei et peꝑit suꝑbiam. Qua elatus:
ceteros despiciebat. et tumore nimio
in flatus iam sese non capiebat. Et quia
quał pater familias. tales sunt et do¬
mestici eius. nepotes eius et domesti
ci. quos minis carnaliter contra suam
salutem infelix nutͥebat. et diligebat
dum prodiret quasi ex adipe iniquitas
eoꝵ. eadem qua ipse peste laborare ce¬

Expanded text:
te tuo deprecante te : Tantum victui te tuo deprecante te : Tantum victui meotribue necessaria; et, sicut optat patriarcha Jacob , panem ad edendum, et vestimentum quo operiar. Cum autem, ut ad propositum redeam, omnibus istius mundi bonis floreret lucis hujus filius, divitiarum affluentia potentiam, potentia vero parturivit ei et peperit superbiam. Qua elatus caeteros despiciebat, et tumore nimio inflatus jam sese non capiebat. Et quia, qualis paterfamilias, tales sunt et domestici ejus; nepotes et domestici ejus, quos nimis carnaliter contra suam salutem infelix nutriebat et diligebat, dum prodiret quasi ex adipe iniquitas eorum, eadem qua ipse peste laborare coe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾positus quidam brugensis riu
bertulfus nomine. archicapellamꝰ
et cancellarius tocius flandrensis
curie. Qui cum in m̃sas arridente
sibi scło congregasset diuicias. qͥp¬
pe qui et expat̾na hereditate et pͥn¬
cipium kasioli scilicet et antecessoꝵ
eius liberalitate. possessiones habe¬
ret amplissimas. nequid temꝑalis
eĩ deẽe uicłentur ꝓsꝑitatis ꝓpin quo¬
rum. amicoꝵ. et hominum suoꝵ
quos innumerabiles habebat tur¬
ba magna sibi obediente: culmen
adeptus est maxiie potestatis. Qui¬
b omnib nimium exaturatus: in
suꝑbiam miser est eleuatuis. Quod
ꝓfecto ut fidenter arbitror grã dei
ꝓtegente ei ne quaqmͣ contigisset.
sibona dei creatura aduaticum hac
in ualle lacrimarũ nobis concessa
humilit̾ uti. non autem ordine ꝑuer¬
so frui hac delectari uoliusset. Ex¬
tyrpa bone agricola spinas de t̾ra
cordis mei. ut in ea si non centenum.
uł sexagenum. aut ut non minus:
tricenum afferat fructum semen
uerbi tui. Ex audime cũ illo sapien¬

Expanded text:
positus quidam Brugensis, Bertulfus nomine, archicapellanus et cancellarius Flandrensis curiae; qui cum immensas, arridente sibi saeculo, congregasset divitias quippe qui et ex paterna haereditate, et principum, Caroli scilicet et antecessorum ejus, liberalitate, possessiones haberet amplissimas ne quid temporalis ei deesse videretur prosperitatis; propinquorum, amicorum et hominum suorum, quos innumerabiles habebat, turba magna sibi obediente, culmen adeptus est maximae potestatis. Quibus omnibus nimium exsaturatus in superbiam miser est elevatus. Quod profecto, ut fidenter arbitror, gratia Dei protegente, ei nequaquam contigisset, si bona Dei creatura, ad viaticum hac in valle lacrymarum nobis concessa, humiliter uti, non autem ordine perverso, frui ac delectari voluisset. Exstirpa, bone agricola, spinas de terra cordis mei, ut in eo, si non centesimum vel sexagesimum aut ut minus tricenum, afferat fructum semen verbi tui. Exaudi me cum illo sapien
Abbreviated transcription (Latin):
alios quoq ad hoc ipsum pietatis o¬
pus non solum exemplo. uerũ etiam
exhortationis uerbo. crebro inuita¬
bat. Auebat enim. tantã regni dĩ
comꝑandi oportuntatem piis fideli¬
um mentib ꝓrsus nequaqmͣ ẽẽ ne¬
gligenlam. sed itleo ad p̾sens in be¬
neclictione seminandum. itt de
benedictione in fitt᷑o metant uitam

Expanded text:
alios quoque ad ipsum pietatis oalios quoque ad ipsum pietatis opus non solum exemplo, sed etiam exhortationis verbo crebro invitabat. Aiebat enim tantam regni Dei comparandi opportunitatem piis fidelium mentibus prorsus nequaquam esse negligendam; sed ideo ad praesens in benedictione seminandum, ut de benedictione in futuro metant vitam
Abbreviated transcription (Latin):
esset. innumeri ad eum cotidie con
fluebãt. Quib ille alim̃ta. nũmos.
et uestimãta. propͥis pretipue manib
distribuebat. adeo ut apud ipram u¬
no clie septem milia octingentos pa¬
nes eum erogasse ipsoꝵ qui affuer̃t
memoria ꝓdiderit. Neminen enun
frustratum a se recedere paciebat᷑.
uestesq etiam quib preciosiᷤ ad mo¬
dum ittebatur sibi detractas. eis fre¬
quent̾ largiebatur: audierat enim
euangłicum illud. Beati miscdes:¬
qm̃ ipsi misccłiam consequent᷑ Et il¬
liso. Quod uni ex iiminis meis feci¬
stis: mͥ fecistis. Quoꝵ miseriis ita affi¬
ciebatur ut cum eos in aliquo uexari
uł affligiuideret. ex totis in aliquo¬
eis uiscerib condoleret. implens et
ipse ꝓ modo suo quod apłs att de se¬
ipso. Quis infirmat᷑ et ego non infir¬
mor. qͥs scandalirat᷑ ⁊ ego ñ uror:. Ne
aũ in his oĩb qͣsi de tãta liberalita¬
tis excellẽtia ꝓ sigłaritate notabił cẽset᷑

Expanded text:
esset, innumeri quotidie ad cum esset, innumeri quotidie ad cum confluebant: quibus ille alimenta, nummos et vestimenta propriis praecipue manibus distribuebat: adeo ut apud Ypram uno die septem millia octingentos panes eum erogasse, ipsorum qui adfuerunt memoria prodiderit. Neminem enim frustratrum a se recedere patiebatur, vestesque etiam, quibus pretiosis admodum utebatur, sibi detractas eis frequenter largiebatur. Audierat enim evangelicum illud: « Beati misem ipsi misericordiam consequentur . » Et illud: « Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . » Quorum miseriis ita afficiebatur, ut, cum eos in aliquo vexari vel affligi videret, ex totis eis visceribus condoleret, implens et ipse pro modo suo quod Apostolus ait de seipso: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? » Ne autem in his omnibus quasi de tanta liberalitatis excellentia pro singularitate notabilis censeretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ria induxisset. ipse agricolis suoꝵ
redditinĩ unde ipse uiuere et fami¬
liam suam alere debebat. magnam
partem miscditer condoirauit. et
non tantum suꝑfluas. sed plerum¬
q necessarias ceruisiarim confe¬
ctiones et potationes prorsus ad tẽ¬
pus int̾dicendo. et parcitatis mo¬
dum immoderatis imponendo. ne¬
cessariam uniu̾si uite sustentatio¬
nem paterna sollititudine pru¬
denter ꝓcurauit. Decreuit etiam
ut quicumq uenalem faceret pa¬
nem ñ unum ut fieri solebat. sed
duos quãslibet paruos singłis nũ¬
mis distraheret. ut pauꝑi cuiuis
nĩmum forte non habenti. uł obo¬
lo emendi facłtas suppeteret. Qͥd
ora faceret de maximis. qui tartoꝑe
ꝓuidebat de minimis: bempore
quo quia multos esse uiclebat ege¬
nos: ꝑsingłas curtes suas quas mł̃¬
tas habebat eos deputauit centenoᷤ
et de suo cotidianar eis styrpem
amministrari imperaulit. Pret̾ea
in quacũq urbe oppido. uł uilla

Expanded text:
riam induxisset, ipse agricolis suorum riam induxisset, ipse agricolis suorum reddituum, unde ipse vivere et familiam suam alere debebat, magnam partem misericorditer condonavit, et non tantum superfluas, sed et plerumque necessarias cervisiarum confectiones et potationes prorsus ad tempus interdicendo, et parcitatis modum immoderatis imponendo, necessariam universis vitae sustentationem paterna sollicitudine prudenter procreavit. Decrevit etiam, ut quicunque venalem faceret panem non unum, ut fieri solebat, sed duos quamlibet parvos singulis nummis distraheret, ut pauperi cuivis nummum forte non habenti, vel obolo emendi facultas suppeteret. 19. Quid, oro, faceret de maximis qui tantopere providebat de minimis? Tempore quo, quia multos esse videbat egenos, per singulas curtes suas, quas multas habebat, eos deputavit centenos, et de suo quotidianam eis stipem administrari imperavit. Praeterea in quacunque urbe, oppido, vel villa
Abbreviated transcription (Latin):
Erũ hic uoster marchio uene¬
rabilis kasolus suis correptorib mã¬
suetum se et humilem exhibebae.
et frequent̾ grãs etiam agebat. et
ut auxilium ei diuinum. quo id qd
docebãt operaretur. siuis precib um¬
perrarent deuota supplicatione pe¬
tebat. In quo nimirum non tam ho¬
minib qmͣ deo cuius ipsi legatione
fungunt᷑ se obtemperare ac deferre
arbit᷑batur sciens et prudent aduer¬
tens. quod ipsius uoce ueritatis in
euangłio dictum est. Qui uos audit.
me audit. et qui uos recipit. me re¬
cipit. Eccłias autem et sue potesta¬
tis homines scđm pͣuam alior pͥn¬
cipum consuetudinem exauctioni¬
b quiblibq non solum non graua¬
bat. sed publicis om̃ium utilitatib
intente ꝓ uidendo. multiplictter
reuelabat. om̃ib ꝙ: in cõmune piimo¬
re patris sollitite ꝓuidebat. Quod
sane uł ꝑ hoc probari pofest. quia
cum illis duob annis ante mortem
ipsius preteritis. terre sterilitas et mñ¬
sium raritas magnam alim̃toꝵ penu¬

Expanded text:
erum hic noster marchio venerabilis Carolus suis correptoribus mansuetum se et humilem exhibebat, et frequenter etiam gratias agebat; et ut auxilium ei divinum, quomodo id quod dicebant operaretur suis precibus impetrarent, devota supplicatione petebat. In quo nimirum non tam hominibus quam Deo, cujus ipsi legatione funguntur, se obtemperare ac deferre arbitrabatur: sciens, et prudenter advertens quod ipsius ore Veritatis in Evangelio dictum est: « Qui vos audit me audit; et qui vos recipit, me recipit . » Ecclesias etiam et suae potestatis homines, secundum pravam aliorum principum consuetudinem, exactionibus quibuslibet non solum non gravabat, sed publicis omnium utilitatibus intente providendo multipliciter relevabat, omnibusque in commune pii more patris sollicite providebat. 18. Quod sane vel per hoc probari potest, quia cum illis duobus annis ante mortem ipsius praeteritis, terrae sterilitas et messium raritas magnam alimentorum penu
Abbreviated transcription (Latin):
bił quod ibi negligentius qmͣ decebat
tumulatum fuerat in aliam ȩccłiam
p̾cepit deportari. quatinuis funus eiꝰ
ibi diligentius curaret᷑. ⁊ deinde con¬
gruo sibi honore in eccłia rursus hu¬
maret᷑. Quod et factum est

Expanded text:
bile, quod ibi negligentius quam decebat bile, quod ibi negligentius quam decebat tumulatum fuerat, in aliam ecclesiam praecepit deportari, quatenus funus ejus ibi diligentius curaretur, et deinde congruo sibi honore in ecclesia rursus humaretur. Quod et factum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfugerant egredi. ⁊ sese coegerat xlyi¬
sos retruserat. Quoꝵ narh ratione in¬
notuit miracłm quod narro. Eix qͦ
enim in eadem eccłiȩ turri obsessi.
morati sunt. nullo alim̃toꝵ. quoꝵ
non modicam illuc copiam ꝯtulerãt.
sicut nec si terram gustarent sapore
delectati suit. S postqm᷑ sese deden¬
tes exieruitt. ꝯtinuo quem tanto tp̃r
ꝑdiderant gustum receꝑunt. Cum enĩ
rob̃to sicienti de eocł quo ibi inclusus
bibere ꝯsueuerat uino ꝓpinassent. op¬
seq ab ip̃ius inttio obsidionis debono
iuno non bibisse uirauit. Nesciebat qͥppe
quod de hoc ipso quo solebat bibisset:
Quod cum ei indicatũ fuisset: opus
dei in suoꝵ castigatione peccoꝵ
recognouit. ⁊ diuinam cum cet̾is bo¬
uitatẽ collaudauit. Rex uͦ eccł̃iam sc̃ĩ
donatiani non solum sanguinis ef¬
fusione uerum etiam eoꝵ execrabi¬
li ⁊ inmunda habitatione multipli¬
cit̾ pollutam. cunctis inde spurcicuᷤ
eluinatis purgari. corpusq uenera¬

Expanded text:
nfugerant, egredi, et sese dedere coegsos retruserat. Quorum narratione innotuit miraculum quod narro. Ex quo enim in eadem ecclesiae turri obsessi morati sunt, nullo alimentorum, quorum non modicam illuc copiam contulerant, sicut nec si terram gustarent, sapore delectati sunt; sed postquam sese dedentes exierunt, continuo quem tanto tempore perdiderant gustum receperunt. Cum enim Roberto sitienti de eodem, quo ibi inclusus bibere consueverat, vino propinassent; opseque ab ipsius initio obsidionis de bono vino non bibisse juravit. Nesciebat quippe quod de hoc ipse quo solebat bibisset. Quod cum ei indicatum fuisset, opus Dei in suorum castigatione peccatorum recognovit, et divinam cum caeteris bonitatem collaudavit. 69. Rex vero ecclesiam S. Donatiani non solum sanguinis effusione, verum etiam eorum exsecrabili et immunda habitatione multipliciter pollutam, cunctis inde spurcitiis eliminatis purgari, corpusque venera
Abbreviated transcription (Latin):
enim tarita ageret. et multo ma¬
iora disponeret. scuto ipsus ut auint.
ictu aduersi cuiusdam militis fronti
eius illiso: et ex ipsa illisione modico
ineo quo salittiferum crucis signum
imprimi consueuerat loco. tumore
oborto: totum illud tante potestatis.
quod quasi in montem magnum tĩ
cito excreuerat cumen citius detu¬
muit. et sicite fumus ad modicum
parens euanuit. Nam mẽdicorum
cura cotidie impeius ꝓficiente. e¬
grotare cepit. et tantdlem in uilla
rosilaria monachatus habitum sum¬
ma cum deuotione humiliq suppli¬
catione adeptus: cum illo quo circit̾
decem mensib fatigatus fuerat lan¬
cit. et ad monasterium scĩ Bertini de¬
latus: cum immenso omniũ ꝓcerum
terre fletu. et miserabili planctu. ante
altare sc̃e crucis tertio decimo kł eius¬
dem mensis: sepulturam accepit. uii
Erum

Expanded text:
enim tanta ageret et multo majora disponeret, scuto ipsius, ut aiunt, ictu adversi cujusdam militis fronti ejus eliso, et ex ipsa illisione modico in eo, quo salutiferum crucis signum imprimi consueverat, loco, tumore oborto, totum illud tantae potestatis, quod quasi in montem magnum tam cito excreverat, culmen citius detumuit et sicut fumus ad modicum parens evanuit. Nam medicorum cura quotidie in pejus proficiente aegrotare coepit et tandem in villa Rosilaria monachatus habitum summa cum devotione humilique supplicatione adeptus, cum illo, quo circiter decem mensibus fatigatus fuerat lancit, et ad monasterium S. Bertini delatus, cum immenso omnium procerum terrae fletu et miserabili planctu, ante altare sanctae crucis tertio decimo Kal. ejusdem mensis sepulturam accepit. 10. Verum