comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd homo ip̃e cui loqueris ñ ẽ: Nũqͥd ange¬
lus quem mittis ñ ẽ. Si omĩa sunt hec
que ꝑ te facta sunt. qͥd est qd̃ t̾ ꝓprium
q̃ddam tenuisti ip̃m ẽẽ qd̃ aliis ñ decdisti
ut tu solus esses: Nam quom᷑ audio ego
sũ qui sum. quasi alia ñ sint. ⁊ qͣm au¬
dio nisi credideritis qͥa ego sum: Illi enĩ
ñ erant qui audiebant: Et si peccatores
erant: homines erant. Quid ergo facio:
Qel sit ip̃m ẽẽ. dicat cordi. intꝰ dicat. int̾
loquat᷑: homo interior audiat:mens
capiat. Uere enim ẽẽ est semꝑ eodẽ modo
ẽẽ. Res enim aliqua quelibet omnino
qͣsi cepi disputare ⁊ destiti querere: for¬
te qd̾ audiui uolo loqui: auditui meo
det exultationem: ⁊ ur̃o cũ loquor. res
enim quelibet ꝓrsus qͣlicumq excellẽ¬
tia. si mutabilis est: ñ uere est. Non ẽ
enim ibi uerum ẽẽ: ubi ẽ ⁊ ñ ẽẽ. Quicqͥd
enim mutari potest: mutatũ: ñ ẽ qd e¬

Expanded text:
quid homo ipse cui loqueris non est? numquid angequid homo ipse cui loqueris non est? numquid angelus quem mittis non est? Si omnia sunt haec quae per te facta sunt, quid est quod tibi proprium quiddam tenuisti ipsum esse, quod aliis non dedisti, ut tu solus esses? Nam quomodo audio, Ego sum qui sum; quasi alia non sint? et quomodo audio, Nisi credideritis quia ego sum? Illi enim non erant qui audiebant? Et si peccatores erant, homines erant. Quid ergo facio? Quid sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; homo interior audiat, mens capiat vere esse: est enim semper eodem modo esse. Res enim aliqua, quaelibet omnino: quasi coepi disputare, et destiti quaerere; forte quod audivi volo loqui, auditui meo det exsultationem et vestro cum loquor: res enim quaelibet, prorsus qualicumque excellentia, si mutabilis est, non vere est; non enim est ibi verum esse, ubi est et non esse. Quidquid enim mutari potest, mutatum non est quod e
Abbreviated transcription (Latin):
emini in peccatis ur̃is: Ita ne his uirib
meis tantillis ⁊ pene nullis. audebo dispu¬
tare. qͥd sit qd̾ ait dñs iħe xp̃c. nisi credide¬
ritis quia ego sum: Andebo ip̃m dñm int̾¬
rogare: Audite me int̾rogantẽ. potius qͣm
disputantẽ. magis querentem: qͣm p̾sum̃tẽ.
potuis discentem qͣm docentem: ⁊ certe in
me uł ꝑme etiam uos int̾rogate. Presto
est etiam ip̃e dñs qui ubiq est: audiat int̾¬
rogandi affectũ: ⁊ intelligendi prestet ef¬
fectũ. Nam ego quib ũbis ⁊ si forte aliqͥd
capio clucere possum. qd̾ capio ad corda
ur̃a: Quis nam sufficit sonus: Que sup¬
petit eloq̃ntia:. Que uires intelligendi:
Que facultas ꝓferendi. Dicam ergo dño
sentem. omnino ñ dubito: ip̃e enim dixit.
est qd̃ aisti. nisi credideritis. quia ego sũ:
Q̾d enim ñ est eoꝵ que fecisti: Num qͥd
celum ñ est: Numquid t̾ra ñ est:. Nũ qͥd
ñ sunt ea que in celo ⁊ in t̾ra sunt: Num¬

Expanded text:
emini in peccatis vestris? Itane his viribus emini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene nullis, audebo disputare quid sit quod ait Dominus Christus, Nisi credideritis quia ego sum? Audebo ipsum Dominum interrogare: audite me interrogantem potius quam disputantem, magis quaerentem quam praesumentem, potius discentem quam docentem, et certe in me vel per me etiam vos interrogate. Praesto est etiam ipse Dominus qui ubique est, audiat interrogandi affectum, et intelligendi praestet effectum. Nam ego quibus verbis, et si forte aliquid capio, perducere possum quod capio ad corda vestra? Quisnam sufficit sonus? quae suppetit eloquentia? quae vires intelligendi? quae facultas proferendi? 10. Dicam ergo Dominsentem, omnino non dubito; ipse enim dixit, est quod aisti, Nisi credideritis quia ego sum? Quid enim non est eorum quae fecisti? Numquid coelum non est? numquid terra non est? numquid non sunt ea quae in terra et in coelo sunt? num
Abbreviated transcription (Latin):
Et dñs ad illum. Ego sum qui sũ. ⁊ repeti¬
uit. dices filiis isrł. Qui est. misit me ad uoᷤ.
Non ait ⁊ ibi ego sum d̾s aut ego sũ mun¬
di fabricator. aut ego sum omniũ rerum
creator: aut ego sum ipsius popłi lib̾andi
ꝓpagator:. s hoc tantum. ego sũ qui sum.
⁊ dices filiis isrł. qui est. Non addidit. qͥ ẽ.
dixit. qui est misit me aduos. Forte mul¬
tũ erat ⁊ ad ip̃m moysen. sicut multũ ẽ. ⁊
ad nos. ⁊ multo magis ad nos intelligere
qͥd dictũ sit. ego sum qui sum. ⁊ qͥ est misit
me ad uos. Et si forte caperet moyses: illi
ad qͦs mittebat᷑ quando caperent: Bistu¬
lit gͦ dñs qd̾ capere homo ñ posset.⁊ addi¬
dit qd capere posset. adiunxit enĩ ⁊ ait.
Ego sum d̃s abrabam.⁊ d̾s ysaac. ⁊ d̾s iacob.
hoc potes capere. Nam ego sum qͥ sum. qͦ
bimꝰ aliqͥd ne dicere ex hoc qd̃ dictum ẽ. ego
sum qͥ sũ. uł potiꝰ ex hoc qd̾ dñm dicere au¬
distis. nisi credideritis quia ego sũ: mori¬

Expanded text:
Ego sum qui sum: et repetivit, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos. Non ait et ibi, Ego sum Deus; aut, Ego sum mundi fabricator; aut, Ego sum omnium rerum creator; aut, Ego sum ipsius populi liberandi propagator: sed hoc tantum, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est; non addidit, Qui est dixit, Qui est, misit me ad vos. Forte multum erat et ad ipsum Moysen, sicut multum est et ad nos, et multo magis ad nos, intelligere quid dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos. Et si forte caperet Moyses, illi ad quos mittebatur quando caperent? Distulit ergo Dominus quod capere homo non posset, et addidit quod capere posset: adjunxit enim et ait, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Hoc potes capere: Nam Ego sum qui sum, quae bimusne aliquid dicere ex hoc quod dictum est, Ego sum qui sum: vel potius ex hoc quod Dominum dicere audistis, Nisi credideritis quia ego sum, mori
Abbreviated transcription (Latin):
cipuli. Et malum est querere animã
xp̃i: s quomꝰ eam iudei quesiert. Illi em̃
ut haberent: isti ut ꝑderent. Deniq isti
qͥa sic querebant more malo. corde per¬
uerso: quid secutꝰ adiunxit. Queretis
me. Et ne putetis quia bene me q̃retis
in peccato ur̃o moriemini. Hoc est xp̃m
male querere. in peccato suo mori: hoc ẽ
illum odisse. ꝑ qͣm posset solũ saluus ce.
re ꝓ malis: reddebant isti mala ꝓ bons.

Expanded text:
cipuli; et malum est quaerere animam cipuli; et malum est quaerere animam Christi, sed quomodo eam Judaei quaesierunt: illi enim ut haberent, isti ut perderent. Denique isti quia sic quaerebant more malo, corde perverso, quid secutus adjunxit? Quaeretis me, et, ne putetis quia bene me quaeretis, in peccato vestro moriemini. Hoc est Christum male quaerere, in peccato suo mori: hoc est illum odisse, per quem posset solum salvus essenec pro malis, reddebant isti mala pro bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩca die qd̃ ip̃e donare dignatꝰ est inti¬
mauimꝰ caritati ur̃e. quare dictũ sit nõ¬
cdũ uenerat hora eius: ne positum xp̃m
sub aliqua necessitate fatali. ulla im¬
pietas auderet improbe suspicari. Nõ¬
dum enim uenerat hora eius. qua exor¬
dine suo sełm ea que p̃dicta sunt de illo¬
ñ mori cogeret᷑ inuitus: s occideret᷑ paratꝰ
Modo aũ de ip̃a passione sua q̃ posita
erat ñ in eiꝰ necessitate s potestate. locu¬
tꝰ ẽ iudeis. dicens. ego uado. xp̃o enĩ dño
mors ꝓfectio fuit: illo unde uenerat. ⁊
unde ñ discesserat. Ego in quit uado. ⁊ q̃¬
retis me: ñ desiderio. s odio. Nam illum
postea qͣm abscessit ab oculis hominũ.
inquisierunt. ⁊ qui oderunt.⁊ qͥ amabãt
Illi ꝑseq̃ndo: illi habere cupiendo. In psal
dant᷑ ⁊ reuereant᷑ querentes aĩam meã.
Culpauit qui ñ requirerent: dampna uit
qui requirerent. Malum ẽ. enĩ ñ querere
animam xp̃i: s quomͦ eam quesiert diꝰ¬

Expanded text:
die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secundum ea quae praedicta sunt de illo, non mori cogeretur invitus, sed occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Ego, inquit, vado, et quaeretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt et qui oderant et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. In Psalmdantur et revereantur requirentes animam meam . Culpavit qui non requirerent, damnavit qui requirerent. Malum est enim non quaerere animam Christi, sed quomodo eam quaesierunt dis
Abbreviated transcription (Latin):
ds est. Ecce illi tot milia erant. ⁊ cor unũ
erat: ecce tot milia erant ⁊ anima una
erat. S ubi: In deo. Qnͣto magis ipe d̾s:
Nunq̃d erroin u̾bo. qͣndo dico duos ho¬
mines duas animas. aut tres homines
tres animas.aut multos homines mul¬
tas animas: Recte utiq dico. Accedant
ad d̾m: una anima est omniũ. Si acce¬
dentes ad d̾m multe anime. ꝑ caritatem
una anima ẽ. ⁊ multa corda unũ cor: q̃d
agit ip̃e fons caritatis in patre ⁊ filio:
Nonne ibi magis trinitas unꝰ d̃s est: Inde
enim nobis caritas uenit. de ip̃o sp̃u sc̃o:

Expanded text:
Deus est. Ecce illi tot millia erant, et cor unum erat; ecce tot millia erant, et una anima erat. Sed ubi? In Deo. Quanto magis ipse Deus? Numquid erro in verbo, quando dico duos homines duas animas, aut tres homines tres animas, aut multos homines multas animas? Recte utique dico. Accedant ad Deum, una anima est omnium. Si accedentes ad Deum, multae animae per charitatem una anima est, et multa corda unum cor; quid agit ipse fons charitatis in Patre et Filio? Nonne ibi magis Trinitas unus est Deus? Inde enim nobis charitas venit, de ipso Spiritu sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ si ñ credideritis quia ego sũ: Ego sum.
Qͥa: Nichil addidit. Et quia nichil addi¬
dit:. multũ ẽ qd̾ cõmendauit. Expectabat᷑
enim ut diceret qͥd ẽẽt: nec tam̃ dixit qd̃
sum ũbum patris: nisi credideritis quia
ego sum conditor mundi: nisi credideri¬
tis quia ego sum hominis formator ⁊ re¬
deritis quia ego sum: moriemini in pec¬
sic dixerat ⁊ d̾s moysi. ego sum qui sum.
Quis cligne eloquatur quid sit. sume Mit¬
tebat d̾s ꝑ angelum suum seruũ suũ mo¬
ysen ad liberandum ex egypto populum
suũ. Legistis qd̾ audistis. ⁊ nostis. cõme¬
moro tam̃. Mitcebat trementẽ. excusantẽ:
s obedientem. Cum gͦ exrsaret: ait do. q̃m
loqui intelligebat in angelo.Si dixerit mͥ

Expanded text:
sum? Ego sum, quid? Nihil addidit; et quia nihil addidit, multum est quod commendavit. Exspectabatur enim ut diceret quid esset, nec tamen dixit. Quid sum Verbum Patris; nisi credideritis quia ego sum conditor mundi; nisi credideritis quia ego sum hominis formator et rederitis quia ego sum, moriemini in pecsic dixerat et Deus Moysi, Ego sum qui sum. Quis digne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus per angelum suum, servum suum Moysen ad liberandum ex Aegypto populum suum legistis quod audistis, et nostis; commemoro tamen; mittebat trementem; excusantem, sed obedientem. Cum ergo excusaret, ait Deo, quem loqui in angelo intelligebat: Si dixeri
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Deinde aulite alud peius. aliud do¬
lencdũ: uł potiꝰ irridendũ. Hic sapiens.
hic phylosophe hoc ẽ in t̾ra. ũbi gr̃a. pic¬
iagoras. plato. porpbiriꝰ. ⁊ nescio qͥs aliuᷤ
ifm. Quare phylosopharis: ꝓpt̾ uitam
mnqͥt beatam. Qndo habebis istam uitã
bratam: Cum boc corpꝰ inquit reliquero
int̾ra. Modo gͦ misera uita gerit᷑. s spes
ẽbeate uite. Ibi beata uita gerit᷑. s spes
estmisere uite. Ergo si spes ẽ. nr̃e infeli¬
aslatis ẽ. felix ⁊ felicitatis infelix. Abicia¬
nꝰ hec. ⁊ uł rideamꝰ quia falsa sunt. uł
Alamꝰ quia magna existimant᷑ Sunt
enum ista fr̃s mei magna magnoꝵ deli¬
datas. sapientes. purgatas animas amo¬
re corpoꝵ redire ad corpora. Ergo anima
purgata sic amat:Nonne amor iste st̃¬

Expanded text:
. Deinde audite aliud pejus, aliud dolendum vel potius irridendum. Hic sapiens, hic philosophe, hoc est, in terra verbi gratia, Pythagoras, Plato, Porphyrius, et nescio quis alius ipsorum, quare philosopharis? Propter vitam, inquit, beatam. Quando habebis istam vitam beatam? Cum hoc corpus, inquit, reliquero in terra. Modo ergo misera vita geritur, sed spes est beatae vitae: ibi beata vita geritur, sed spes est miserae vitae. Ergo spes nostrae infelicitatis est felix, et felicitatis infelix. Abjiciamus haec, et vel rideamus quia falsa sunt, vel doleamus quia magna existimantur. Sunt enim ista, fratres mei, magna magnorum delidatas, sapientes, purgatas animas amore corporum redire ad corpora. Ergo anima purgata sic amat? Nonne amor iste
Abbreviated transcription (Latin):
q ait. Non tam̃ dissoluemini. neq us
ulla mortis facta ꝑiment. nec erunt
lialentiora qͣm consiliũ meũ. qd̾ maĩ:
uinculũ ad ppetuitatẽ uĩam. qͣm ila
illa quib colligati estis. Eece ds securi¬
tatem dat dus a se factis Securitadẽ illis
dat ĩmortalitatis. securitatẽ illis dat õ
ñ relinqͣnt globos corpoꝵ suoꝵ. certe corp
e omne fugiendũ. qͣntũ existimo respon¬
sũ ẽ illis sicut intelligere potestis. sicis
⁊ nos loq̃ possumꝰ. qͣntum hora sermonis
addmittit. qͣntũ ur̃a capacitas sinit rel¬
ponsũ ẽ eis. Iam uero qͥd ⁊ ipsi dicantd
resurrectione corpoꝵ. qͣsi acute ut ñ es
sieut arbitnt᷑ etiam nos respondere posli¬
mͣ multũ ẽ ut hodie uob̾ dicam. Niua
semel ꝓmisi uob̾ pistos dies istam do
resurrectione carnis questionẽ ẽẽ usaui¬
dam. ad ea que restant.a diuuante dña
⁊ aures ⁊ corda in crastinũ p̃parate.

Expanded text:
quam tamen dissoluemini, neque uos quam tamen dissoluemini, neque uos ulla mortis fata periment, nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad perpetuitatem uestram, quam illa quibtatem diis a se factis: securitatem illis dat immortalitatis; securitatem illis dat, quod non relinquant globos corporum suorum. Certe corpus est omne fugiendum? Quantum existimo, responsum est illis, sicut intelligere potestis: sicut et nos loqui possumus, quantum hora sermonis permittit, quantum vestra capacitas sinit, responsum est eis. Jamvero quid et ipsi dicant de resurrectione corporum quasi acute, ut non eis, sicut arbitrantur, etiam nos respondere possimus, multum est ut hodie vobis dicam. Sed quia semel promisi vobis, per istos dies istam de resurrectione carnis quaestionem esse versandam, ad ea quae restant, adjuvante Domino, et aures et cord
Abbreviated transcription (Latin):
sus dicens de gła celestiũ corpoꝵ apłs.
adiunxit ⁊ ait. Alia gła solis. alia gła
lune: alia gła stellarũ. Stella enĩ a stella¬
differt in gła: sic ⁊ resurrectio mortuoꝵ.
Uidetis quia ꝓmissa ẽ sc̃oꝵ corporib ela:¬
ritas ⁊ diu̾sa species claritatis: qͥa diu̾sa
sunt merita caritatis S illi qͥd dicunts
Stelle iste qͣs uidetis. corpora qͥdẽ sunt.
s habent animas suas in tellectuales ⁊ st̃
dii. Inteuim de corporib qͥa corpora sunt.
uerum dicunt Utrum habent animas
suas ut qͥd discutio: Nodo ueniamꝰ ad
rem. Indlucit᷑ cłs a platone ipo allo qui de¬
os q fecit de corporali ⁊ incorporali sub¬
stantia. atq int̾ cetera dicere illi. Qm̃¬
estis om ĩmortales ẽẽ ⁊ indissolubiles ñ
potestis. iam ad istam uocẽ illi initrenᷤ¬
cere poterant. Quare: Quia smorcales
ee cupiebant ⁊ mor uolebant. Ergo ue
es auferret timorem: secutꝰ adiuuxit at¬

Expanded text:
sus dicens de gloria coelestium corporum Apostolus sus dicens de gloria coelestium corporum Apostolus adjunxit, et ait: Alia gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum. Stdiffert in gloria: sic et resurrectio mortuorum . Videtis quia promissa est sanctorum corporibus claritas, et diversa species claritatis, quia diversa sunt merita charitatis. Sed illi quid dicunt? Stellae istae quas videtis, corpora quidem sunt, sed habent suas animas intellectuales, et sunt dii. Interim de corporibus, quia corpora sunt, verum dicunt: sed utrum habeant animas suas, utquid discutio? Modo veniamus ad rem. Inducitur Deus a Platone ipso alloqui deos, quos fecit de corporali et de incorporali substantia, atque inter caetera dicere illiestis orti, immortales esse et indissolubiles non potestis. » Jam ad istam vocem illi intremiscere poterant. Quare? Quia immortales esse cupiebant, et mori nolebant. Ergo ut eis auferret timorem, secutus adjunxit at
Abbreviated transcription (Latin):
dus ⁊ sine fine manet mund̾. ⁊ animalẽ.
mundꝰ anima ista semꝑ tenetͤ mundo:
certe corp̃ ẽ omne fugiendũ. Qd ẽ od̾ diee¬
bes corpꝰ ẽ om̃e fugiendũ: Ego dico beatas
animas incorruptibilia corpora semꝑ ha¬
bituras tu qui dicis corpꝰ ẽ om̃e fugiendũ.
Deride mundũ. T̃u dicis ut fugiam de car¬
ne mea fugiat iupit̾ tuus de celo ⁊ t̾ia. Qd¬
qd inuenimꝰ eundẽ platonẽ magistrũ istoꝵ
omiũ in libro quodam suo quẽ seripsit de
constitutionemundi inducere d̃m fabri¬
catorẽ deoꝵ. facientẽ scilicet deos celestes.
stellas om̃s solem ⁊ lunam: Dicit gͦ dm
opiticẽ doi celestiũ. dicit habere ip̃as stellaᷤ
animas intellectuales. que intelligant de¬
um ⁊ corpora uisibilia que cernunt᷑. Dico
ut intelligatis Sol iste quẽ uidetis. ñ uide¬
⁊ corpora celestia ⁊ corpora t̾restria. Et seqͥ¬
tur Alia gła celestiũ: alia ⁊ t̾restriũ. Et tur¬

Expanded text:
dus, et sine fine manet mundus, et animal est dus, et sine fine manet mundus, et animal est mundus; anima ista semper tenetur in mundo: certe corpus est omne fugiendum? Quid est quod dicebas, Corpus est omne fugiendum? Ego dico beatas animas incorruptibilia corpora semper habituras. Tu qui dicis, Corpus est omne fugiendum, occide mundum. Tu dicis ut fugiam de carne mea: fugiat Jupiter tuus de coelo et terra. d invenimus eumdem Platonem, magistrum istorum omnium, in libro quodam suo quem scripsit de constitutione mundi, inducere Deum fabricatorem deorum, facientem scilicet deos coelestes, stellas omnes, solem et lunam? Dicit ergo Deum opificem deorum coelestium: dicit ipsas stellas habere animas intellectuales, quae intelligunt Deum, et corpora visibilia quae cernuntur. Dico, ut intelligatis: Sol iste quem videtis, non vide corpora coelestia, et corpora terrestria. Et sequitur: Alia gloria coelestium, alia et terrestrium. Et rur
Abbreviated transcription (Latin):
quia illa que p̃dicata st̃. debet habere sub¬
ditũ. Duo enim st̃ inuicem sibi conexa.
p̾dicata ⁊ subdita. Suꝑat omĩa d̾s. Hiuic
cuncta st̃ subdita. Et anima si habet
aliquem honorẽ apd̃ dm. debet habere
aliquid subditũ. S nolo hinc diutius
disputare. Libros ur̃os lego. Mundum
istum animal dicitis. idest celũ. t̾rã. ma¬
ria. omĩa que st̃ ingentia corpora. im¬
mensa usq qͣq elementa. Totũ hoc uni¬
ũ sũ q corpꝰ qd̾ ex his elem̃tis om̃ib con¬
stat dicitis eẽ animal magnũ. idest ha¬
bere aĩam suam. s sens corporis ñ habere:
qQ̾a extrinseꝰ nichil ẽ qd̾ sentiri possit habe¬
re tasñ intellectũ. herere d̾o ⁊ ip̃am aĩam
mundi udrari iouem. uł uocari ecatam.
idest qͣsi aĩam uniũ salem mundũ regen¬
temti unũ qddam animal facientẽ. eur¬
demq munclũ et̾nũ eẽ dicitis semꝑ futu¬
riis finem ñ habiturũ. Si g̾ et̾nus .s̃. mũ¬

Expanded text:
quia illa quae praedicata est debet habere subquia illa quae praedicata est debet habere subditum. Duo enim sunt invicem sibi connexa, praedicata et subdita. Superat omnia Deus: huic cuncta sunt subdita. Et anima si habet aliquem honorem apud Deum, debet habere aliquid subditum. Sed nolo hinc diutius disputare, libros vestros lego: mundum istum animal dicitis, id est, coelum, terram, maria, omnia quae sunt ingentia corpora, immensa usquequaque elementa; totum hoc, universumque corpus, quod ex his elementis omnibus constat, dicitis esse animal magnum, id est, habere animam suam, sed sensus corporis non habere; quia extrinsecus nihil est quod sentiri possit: habere tamen intellectum, haerere Deo: et ipsam animam mundi vocari Jovem, vel vocari Hecatem, id est, quasi animam universalem mundum regentem, et unum quoddam animal facientem. Eumdemque mundum aeternum esse dicitis, semper futurum, finem non habiturum. Si ergo aeternus est mun
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ. fidei xpiãne acerrimꝰ inimicꝰ. quia iã
xp̃ianis temporib fuit: s tam̃ ab ip̃is
deliram̃tis erubescendo a xp̃ianis ex ali¬
qua parte correptꝰ. dixit scripsit. Corpꝰ
culũ erumpnosũ sit anime. Et prorsus
si corpꝰ qͣlicumq ẽ fugiendũ: Non ẽ ut
laudes ei corpꝰ ⁊ dicas. Quom d̾o docente
fides nĩa laudat corpꝰ: Quia ⁊ corpꝰ qd̃
modo habemꝰ. qͣmuis habeamꝰ hinc penã
de peccato. ⁊ corpꝰ qd̵ corrumpit᷑ aggrauat
animam. tam̃ habet corpꝰ istam speciem
suam. dispositionẽ m̃broꝵ. districtiones
sensuũ. ⁊ rectam staturam. ⁊ cetera q̃ bene
considerantes stupent. Ueru̾tam̃ illud
omnino incorruptibile. omĩno ĩmorta¬
le. omnino ad mouendũ agile ⁊ facile
erit.S ait porphiriꝰ.Sine causa mͥ lau¬
das corpꝰ. Qualecumq sit corpꝰ. si uult
c̃ẽ beata anima: corpꝰ ẽ om̃e fugiendũ.
Hoc dicunt phylosophi.s errant: s deli¬
rant. Cito ꝓbo. Nolo dutius disputare:

Expanded text:
 fidei christianae acerrimus inimicus, qui jam christianis temporibus fuit; sed tamen ab ipsis deliramentis erubescendo, a Christianis ex aliqua parte correptus, dixit, scripsit: Corpusculum aerumnosum sit animae. Et prorsus si corpus qualecumque est fugiendum, non est ut laudes ei corpus, et dicas quomodo Deo docente fides nostra laudat corpus: quia et corpus quod modo habemus, quamvis habeamus hinc poenam de peccato, et corpus quod corrumpitur, aggravet animam ; tamen habet corpus istud speciem suam, dispositionem membrorum, distinctionem sensuum, erectam staturam, et caetera quae bene considerantes stupent. Verumtamen illud omnino incorruptibile, omnino immortale, omnino ad movendum agile et facile erit. Sed ait Porphyrius: Sine causa mihi laudas corpus; qualecumque sit corpus, si vult esse beata anima, corpus est omne fugiendum. Hoc dicunt philosophi: sed errant, sed delirant. Cito probo: nolo diutius disputare;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ memoriam. quia ibi aliqͣndo habrta
uert: Dele totam memoriã. ⁊ forte resi¬
qduam facies sapientiam. nichil reman
qd reuocet. Ea horruit quidam auetor¬
ipor. cui demonstrabat᷑. uł q̃ incducela
apd inferos demonstrantẽ padrẽ filio sui
Nostis enim hoc ꝓpe om̃s. atq utinam
pauci nossecis. S pauei nostis in libres
multi in theatris. quia eneas descend
ad in feros.⁊ ostendit illi pat̾ suus aĩas
romanoꝵ magnoꝵ uenturas in corpo
Expauit ip̃e eneas ⁊ art O pal̾ an ne al¬
quas ad celum hinc ire putandũ ẽ suls¬
mes animas. iterumq ad tarda reu̾tim
pora: Credenclũ ne est. inquit qd̾ eant
ad celũ. ⁊ iterũ redeant: Que lucis mil¬
ris tam clira cupido: Meliꝰ filiꝰ intelu¬
bat: qͣm pat̾ exponebat. Rep̃hendit cu¬
clitatẽ animarũ rursus in corpora radi¬
re uolentiũ. dixit dirã cupiditatẽ ilp̃
eas miseras: nec erubuit eas. Ad hoc pli¬
losophi pduxistis. ut purgent᷑ anime

Expanded text:
per memoriam, quia ibi aliquando habita per memoriam, quia ibi aliquando habita verunt? Dele totam memoriam, et forte residuam facies sapientiam: nihil remaneat quod revocet. CAipsorum, cui demonstrabatur, vel qui inducebat apud inferos demonstrantem patrem filio suo. Nostis enim hoc prope omnes; atque utinam pauci nossetis. Sed pauci nostis in libris, multi in theatris, quia Aeneas descendit ad inferos, et ostendit illi pater suus animas Romanorum magnorum venturas in corpora: expavit ipse Aeneas, et ait: O pater, anne aliquas ad coelum hinc ire putandum est Sublimes animas, iterumque ad tarda reverti Corpora? Credendumne est, inquit, quod eant ad coelum, et iterum redeant? Quae lucis miseris tam dira cupido? Melius filius intelligebat, quam pater exponebat. Reprehendit cupiditatem animarum rursus in corpora redire volentium. Dixit diram cupiditatem, dixit eas miseras; nec erubuit eas. Ad hoc, philosophi, perduxistis, ut purgentur animae,
Abbreviated transcription (Latin):
de st continuo in alia corpora reuol¬
uunt᷑. Exeunt anime sapientiũ atq
ustoꝵ ⁊ quia bene uixert: uolant ad
celũ. Age belle. belle illis inuenisti locũ
uolantes ad celum ꝑueneit. Et qͥd ibi:
Ibi erunt inquiunt ⁊ requiescent cũ
dus. Sedes eorum erunt stelle. Non ma¬
lũ habitaculum illis inuenistis uł ibi
illas dimittite: nolite illas deicere. S
inquiunt. Post longa tempora facta
penitꝰ obliuione ueterũ miseriarũ in¬
cipiunt uelle reũti ad corpora. ⁊ delecta¬
bit eas uenire. ⁊ ru̾sus ueniunt ad ista
patienda. ad ista toleranda. ad obluus¬
cendũ dm ad blasphemandũ dm. ad se¬
quendas corporis uoluptates. ad pug¬
nas contͣ libidines. ueniunt ad istas mi¬
serias. Unde ⁊ quo: Dic m̃ qͣre: Qa obli¬
uiscunt᷑ si mala omĩa obliuiscunt᷑: o¬
bliiuscant᷑ ⁊ delectationẽ carnis. Hoc so¬
lum malo suo meminer̃t: unde ruerunt.
Ueniunt. qͣre: Quia delectant eas rursus
in corporib habitare. Unde delectat nisi

Expanded text:
n alia corpora revolvuntur: exeunt animae sapientium atque justorum; et quia bene vixerunt, volant ad coelum. Age belle, belle illis invenisti locum: volantes ad coelum perveniunt. Et quid ibi? Ibi erunt, inquiunt, et requiescent cum diis: sedes eorum erunt stellae. Non malum habitaculum illis invenistis: vel ibi illas dimittite, nolite illas dejicere. Sed, inquiunt, post longa tempora, facta penitus oblivione veterum miseriarum, incipiunt velle reverti in corpora; et delectabit eas venire, et rursus veniunt ad ista patienda, ad ista toleranda, ad obliviscendum Deum, ad blasphemandum Deum, ad sequendas corporis vuluptates, ad pugnas contra libidines. Veniunt ad istas miserias, unde, et quo? Dic mihi, quare? Quia obliviscuntur. Si omnia mala obliviscuntur, obliviscantur et delectationem carnis. Hoc solum malo suo meminerunt, unde ruerunt. Veniunt: quare? Quia delectat eas rursus in corporibus habitare. Unde delectat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
inuenert ⁊ ip̃am mutabilẽ. Modo uelle.
modo nolle. modo scire. modo nescire. mͦ
meminisse. modo obliuisci: modo retine¬
re mͦ audire. modo ire in sapientiã. mͦ ĩ
stulticiam deficere. uider̃t̃ ⁊ ip̃am muta¬
bilem: tͣnsier̃t ⁊ ip̃am. Quesierunt enim

Expanded text:
invenerunt et ipsam mutabilem; modo velle, invenerunt et ipsam mutabilem; modo velle, modo nolle; modo scire, modo nescire; modo meminisse, modo oblivisci; modo timere, modo audere; modo ire in sapientiam, modo in stultitiam deficere. Viderunt et ipsam mutabilem, transierunt et ipsam - quaesierunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
animo ñ uidebant. Uidebant enĩ ꝑoculũ.
s intꝰ erat qͥ ꝑ fenestras aspiciebat. Deni¬
q discedente habitatore: iacet domꝰ. Disce¬
dente qͥ regebat: cadit qd̾ regebat᷑. Et qm
cadit: cadauer uocatur. Non ne ibi oculi
integri. ⁊ si pateant nichil uident:Au¬
res adsunt: s migrauit auditor. Lingue
organũ manet: s abscessit musitꝰ qͥ mo¬
uebat. Int̾rogauer̃t gͦ ista duo. corpꝰ qd̾ ui¬
det᷑. animam que ñ uidet᷑. ⁊ inuener̃t meliꝰ
ẽẽ illud qd̃ ñ uidet᷑. qͣm illud qd̾ uidetur.
Melior ẽ animam latentẽ. deterior ẽ carnẽ
apparentem. Uiderunt ista intiuti st̃. dis¬
cusserunt utrumq. ⁊ inuener̃t utrumq
mutabile in ip̃o homine. Mutabile corpꝰ ꝑ
etates. ꝑ corruptiones. ꝑalim̃ta. ꝑ refectio¬
nes. ꝑ defectiones. ꝑ uitam. ꝑ mortẽ. Tran¬
sier̃t ad animam qͣm utiq comp̃hende¬
rant meliorẽ. ⁊ inuisibilem mirabant᷑.

Expanded text:
anima non videbant. Videbant enim per oculum, anima non videbant. Videbant enim per oculum, sed intus erat qui per fenestras aspiciebat. Denique discedente habitatore, jacet domus: discedente qui regebat, cadit quod regebatur: et quoniam cadit, cadaver vocatur. Nonne ibi oculi integri? Etsi pateant, nihil vident. Aures adsunt; sed migravit auditor: linguae organum manet; sed abscessit musicus qui movebat. Interrogaverunt ergo ista duo, corpus quod videtur, animam quae non videtur: et invenerunt melius esse illud quod non videtur, quam illud quod videtur; meliorem animam latentem, deteriorem carnem apparentem. Viderunt ista, intuiti sunt, discusserunt utrumque, et invenerunt utrumque, mutabile in ipso homine. Mutabile corpus per aetates, per corruptiones, per alimenta, per refectiones, per defectiones, per vitam, per mortem. Transierunt ad animam, quam utique comprehenderant meliorem, et etiam invisibilem mirabantur:
Abbreviated transcription (Latin):
pea que facta sunt. intellecta conspici¬
unt᷑: illa ꝑ hec intellecta conspiciunt. Sẽ¬
pit̾na quoq u̾ba apłi dico ip̃a adtexo
sempit̾na quoq uirtꝰ eius ⁊ diuinitaᷤ
subaudis intellecta conspiciunt᷑: ut
sint in excusabiles. Quare in excusabileᷤ:
duua cognoscentes dm: ñ sicut dm glo¬
rl̾icauert. aut gr̃as egerunt. Non dix̃
intudinẽ t̾re. int̾roga pulchritudinẽ
naris: int̾roga pulchritudinẽ dilatati
idiffusi aeris. int̾roga pułctudinẽ celi.
int̾roga ordinem syderum: int̾roga solẽ
sulgore suo diem clarificantẽ int̾roga
linam splendore suo sequentis noctis te¬
ubras temperantẽ: int̾roga animalia q̃
lisbilia regenda. inuisibiles regentes In¬
lilga ista. respondent tͥ omĩa. Ecce uide.
ilela sumꝰ. Pulchritudo eoꝵ confessio
Ista pulchra mutabilia. quis fecit m
lbgauer̃t hec duo. corpꝰ ⁊ anima. Hoc
lagabant ꝗd ⁊ ip̃i gestabant uidebãt
corpꝰ: animam ñ uidebant. S corpꝰ nisi de

Expanded text:
intellecta conspiciuntur, illa per haec intellecta conspiciuntur. Sempiterna quoque; verba Apostoli dico, ipsa attexo: Sempiterna quoque virtus ejus et divinitas, subaudis, Intellecta conspiciuntur. Ut sint inexcusabiles. Quare inexcusabiles? Quia cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt. Non dixit, chritudinem terrae, interroga pulchritudinem maris, interroga pulchritudinem dilatati et diffusi aeris, interroga pulchritudinem coeli, interroga ordinem siderum, interroga solem fulgore suo diem clarificantem, interroga lunam splendore subsequentis noctis tenebras temperantem, interroga animalia quavisibilia regenda, invisibiles regentes: interroga ista, Respondent tibi omnia: Ecce vide, pulchra sumus. Pulchritudo eorum, confessio eorum. Ista pulchra mutabilia quis fecit, nisi interrogaverunt haec duo, corpus et animam. Hoc interrogabant quod et ipsi gestabant: videbant corpus, animam non videbant. Sed corpus nisi de
Abbreviated transcription (Latin):
ti facti st̃. Et quo puenert. Et ĩmutaue¬
r̃t inqͥt głam incorruptibilis di in si¬
militudinẽ imaginis corruptibilis ho¬
minis. Idola dicit. Et parũ erat facere
idolũ ad speciem hoĩs. ⁊ ad sui opis si¬
militudinẽ adicere artificem parũ fuit
hoc s insuꝑ quid: Et uolucrũ ⁊ qͣdru¬
pedũ ⁊ serpentiũ Onsĩa qͥrpe ista mu¬
ta animalia ⁊ irrationabilia. illi qͣsi
magni sapientes deos sibi fecer̃t. Repre¬
hendebam. qͣndo adorabas imaginẽ ho¬
minis. qͥd tͥ faciam qͣndo adoras ima¬
ginem canis: Imaginem colubri. Pue
funda dimersi st̃. Altius enĩ m̃graur.
cõmonui. quesiert quid postea. idest
qͥd post hanc uitam. Quesierunt sibi ho¬
mines s qͣndo inuenirent cũ hõĩes eẽnt:
Doctrinam cłi ñ habuerunt ꝓpħas ñ

Expanded text:
quo pervenerunt? Et immutaverunt, inquit, gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis. Idola dicit. Et parum erat facere idolum ad speciem hominis, et ad sui operis similitudinem addicere artificem: parum fuit hoc. Sed insuper quid? Et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Omnia quippe ista muta animalia et irrationabilia, illi quasi magni sapientes, deos sibi fecerunt. Reprehendebam, quando adorabas imaginem hominis: quid tibi faciam, quando adoras imaginem canis, imaginem colubri, imagrofunda demersi sunt. Altius enim mergitur, commonui, quaesierunt quid postea, id est, quid post hanc vitam. Quaesierunt sicut homines: sed quando invenirent, cum homines essent? Doctrinam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ne ee m melior qͣm tc̃ ero in cels Siu
celo qͣm liu ero melior ⁊ ꝑfectior l¬
uiscar omĩa que hic didici ⁊ hec il
melior nescitur᷑ sum.SSine me uod
illa nescire. In celo habitantẽ dues
omĩa obliuiscentem. siue in t̾ra ẽẽ horum
omniũ nescientem. Deinde rogo te sciunt
se iste anime in celo passuras ẽẽ: Rursꝰ
huiꝰ uite miserias an nesciunt: Elige qd̾
uolueris. Si sciunt se passuras ẽẽ tantas
miserias. quom st̃ beate. miserias suas
futuras cogitantes: Quomͦ st̃ beate. ubi
si sine securitate: S uideo qͥd eligas. Dic¬
tutꝰ es. nesciuint. Laudas gͦ ibi hanc igno¬
rantiam. qͥm me nc̃ habere ñ sinis. Docẽ¬
dome in t̾ra. qd̃ me nesciturũ dicis in ce¬
lo.Nescunt inquis. Si nescunt. ⁊ ñ se
putantes passuras: errando st̃ beate. Qd̾
enim passure st̾ putant se ñ passuras.
qdͥ falsum ẽ putare. qͥd ẽ aliud qͣm erra¬
re frunt gͦ errore felices. ert beate ñ et̾ni¬
tate: s falsitate. Liberet nos ueritas. ut ue¬

Expanded text:
e modo melior, quam tunc ero in coelo? Si in coelo, quando ero melior et perfectior, obliviscar omnia quae hic didici, et haec ibi melior nesciturus sum; sine me modo illa nescire. In coelo habitantem dicis omnia obliviscentem: sine in terra esse horum omnium nescientem. Deinde, rogo te, sciunt se istae animae in coelo, passuras esse rursus hujus vitae miserias, an nesciunt? Elige quod volueris. Si sciunt se passuras esse tantas miserias, quomodo sunt beatae, miserias suas futuras cogitantes? quomodo sunt beatae, ubi sunt sine securitate? Sed video quid eligas: dicturus es, Nesciunt. Laudas ergo ibi hanc ignorantiam, quam me nunc habere non sinis, docendo me in terra, quod me nesciturum dicis in coelo. Nesciunt, inquis. Si nesciunt, et non se putant esse passuras, errando sunt beatae. Quod enim passurae sunt, putant se non passuras: quod falsum putare, quid est aliud quam errare? Erunt ergo errore felices; erunt beatae; non aeternitate, sed falsitate. Liberet nos veritas, ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
festum ẽ illis. Unde manifestũ: Adhuc
audi. D̾ enim illis manifestauit. S ad¬
huc quer̃t. Quom manifestauit qͥb legẽ
ñ dedit: Audi quom. Inui sibilia enim
nꝰ a constitutiõe mundi. ꝑ ea que facta
sunt. intellecta conspiciunt᷑. Inuisibilia¬

Expanded text:
est in illis. Unde manifestum? Adhuc audi: Deus enim illis manifestavit. Si adhuc quaeris, Quomodo manifestavit, quibus legem non dedit? audi quomodo: Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
uiuante dño. ut ostenderent᷑ int̾ se nͥ
ẽẽ contͣrii. S sicut dixi ut hoc uob̾ osta¬
dam. ⁊ in popło uelim ista tractate. nul¬
titudo audientiũ priꝰ obriut᷑ tedio. qͣil
releuat᷑ scientia ueritatis. S scio fidem
ur̃am. idest fidem huiꝰ totiꝰ multitudi¬
nis. ⁊ eoꝵ qui hodie hic ñ sund ⁊ tam
fideles sunt. noui fidem eoꝵ sic ẽẽ certam
de ueritate eiͣngelistarũ. ut expositiore
mea ñ indigeant. Qui nouit quom isla
defendat: doctior ẽ ñ fidelior. Haber fi dẽ
habet facultatem defendendi fidem. All
ñ habet facultatẽ ⁊ copiam ⁊ doctͥnali
defendencli fidem. s habet ip̃am fidem.
Ille aũ qui nouit defendere fidem: tua¬
bantib ẽ necessariꝰ. ñ credentib. In dl̃¬
sione enim fidei curant᷑ uulnera du¬
bitationis uł infidelitatis. Qui g̾ deiͥm¬
dit fidem: bonꝰ ẽ medicus. S in te ñ el
infidelitatis morbꝰ. qͣndo ille nouid il¬
rare qd tu ñ habes. Nouit ille ponere

Expanded text:
nte Domino, ut ostenderentur inter se non esse contrarii. Sed, sicut dixi, si hoc vobis ostendam, et in populo velim ista tractare, multitudo audientium prius obruitur taedio, quam reveletur scientia veritatis Sed scio fidem vestram, id est, fidem hujus totius multitudinis, et eorum qui hodie hic non sunt, et tamen fideles sunt; novi fidem eorum sic esse certam de veritate Evangelistarum, ut expositione mea non indigeant. Qui novit quomodo ista defendat, doctior est, non fidelior. Habet fidem, habet facultatem defendendi fidem. Alius non habet facultatem et copiam et doctrinam defendendi fidem, sed habet ipsam fidem. Ille autem qui novit defendere fidem, titubantibus est necessarius, non credentibus. In defensione enim fidei, curantur vulnera dubitationis vel infidelitatis. Qui ergo defendit fidem, bonus est medicus: sed in te non est infidelitatis morbus. Quando ille novit curare quod tu non habes? Novit
Abbreviated transcription (Latin):
neq de passione dñi neq de resurrectio¬
ne eiꝰ tacere poturr̃t. Nam quia mula
s alius ista. aliꝰ illa: sũma tam̃ conco¬
dia ueritatis. Nulta etiam cõmemori
facta st̃. qͣnta tunc fieri debuert̾: tanta
seripta st̃. qͣnta ñc legi debuert̃. Ut aũ
ostendant᷑ euͣngeliste om̃s qͣttuor in
eo qd̃ simul onĩs dicunt ⁊ ñ p̃t̾mittmm
idest de passione uł resurrectione xp̃i¬

Expanded text:
neque de passione, neque de resurrectione ejus tacere potuerunt. Nam quia multascripserunt: sed alius ista, alius illa; summa tamen concordia veritatis. Multa etiam commemorat facta sunt, quanta tunc fieri debuerunt: tanta scripta sunt, quanta nunc legi debuerunt. Ut autem ostendantur Evangelistae omnes quatuor, in eo quod simul omnes dicunt et non praetermittunt, id est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ a te ip̃o uenisti s pat̾ te misir
Scio quidẽ qd̾ te exinanisti. s qͥa fo¬
mam serui accepisti. ñ quia formã
dei uł ad qͣm redires dimisisti uł s
reciperes amisisti.⁊ tam̃ uenisti. Et ñ
solum usq ad carnales oculos uñ
etiam usq ad manꝰ hominũ ꝑueriss
Quomͦ nisi in carne: Phanc ueniłt
manens uhi eras: ꝑ hanc redisti sl
quens quo ueneras.Si gͦ ꝑ hane i¬
nisti ⁊ redisti: ꝑ hanc ꝓcul dubio
solum nob ẽ qua ueniremꝰ ad te lis¬

Expanded text:
quia non a teipso venisti, sed Pater te misit? quia non a teipso venisti, sed Pater te misit? Scio quidem quod te exinanisti; sed quia formam servi accepisti Dei vel ad quam redires dimisisti, vel quam reciperes amisisti; et tamen venisti, et non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad manus hominum pervenisti: quomodo, nisi in carne? Per hanc venisti, manens ubi eras. Per hanc redisti, non relinquens quo veneras. Si ergo per hanc venisti, et redisti, per hanc procul dubio, non solum nobis qua venirem
Abbreviated transcription (Latin):
pit nisi qui spiritalit̾ sapit: fr̃s qͥd
a me ista uob̾ uultis exponr: Cogi¬
tate qͣm exce̾sa sint. uidetis qͥd sim:
uideo qͥd sitis. In om̃ib nob̾ corpuᷤᷤ
qd̃ corrumpit᷑ aggrauat aĩam:⁊ dep¬
mit t̾rena in habitatio sensũ mulo
cogitantẽ. Putamꝰ ne possumꝰ dion
ad te leuaui aĩam meam qui habus
in celo: S tanto pondere ubi ingen¬
cimꝰ grauati. qͦmodo leuabo aĩam
meam. nisi mecũ leuet qui posui
me suam: Dicam ego qd̃ possũ: cap¬
at ur̃m qui potest. Quo donante dlie
eo donante capit qui capit.⁊ eo donais¬
te credit qui ñ dum capit. Hisi enin
conserus meis: Thomas apłs ut te mi¬
rogaret habuit te ante se: nec tam̃ in¬
telligeret nisi haberet in se. Ego urti¬
go te: quia te scio ẽẽ suꝑ me. Int̾rogi
aũ in qͣntũ possum suꝑ me estund
aĩam meam. ubi ñ sonantẽ ⁊ tafia
centem audiam te. Dic mͥ obsecr
modo uadis a te. Numqͥd nam i
nires ad nos reliqueras te. maxini

Expanded text:
pit, etiamsi spiritualiter sapit? Fratres, quid a me ista vobis vultis exponi? Cogitate quam excelsa sint. Videtis quid sim, video quid sitis: in omnibus nobis corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Putamusne possumus dicere, Ad te levavi animam meam, qui habitas in coelo ? Sed sub tanto pondere ubi ingemiscimus gravati, quomodo levabo animam meam, nisi mecum levet qui posuit pro me suam? Dicam ergo quod possum, capiat vestrum qui potest. Quo donante dico, eo donante capit qui capit, et eo donante credit qui nondum capit. Nisi enim conservis meis? Thomas apostolus ut te interrogaret, habuit te ante se; nec tamen intelligeret te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio esse super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam meam, ubi non sonantem et tamen docentem audiam te. Dic mihi, obsecro, quomodo vadis ad te? Numquidnam ut venires ad nos, reliqueras te: maxime
Abbreviated transcription (Latin):
eas. cum eoꝵ qui ibi mansuri sunt
ꝑ fidem corda mundant᷑: qm̃ ip̃a d̃i do¬
mꝰ ip̃i sunt. Et qͥd ẽ aliud manere in
domo dei. qͣm ẽẽ in popło cli. cũ idẽ po¬
pulꝰ ẽ in d̾o ⁊ d̾s in eo: Hoc ut p̃pararet
dñs abiit. ut credendo in eũ qui ñ ui¬
detur.ea que in specie semꝑ futura ẽ:
dixerat. ⁊ si abiero ⁊ p̃parauero uob̃
locũ: iterũ uenio ⁊ accipiam uos ad

Expanded text:
eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad
Abbreviated transcription (Latin):
umneaure. qͣm quidẽ ueritatem qͣmuᷤᷤ
intmendaces ⁊ in morte seruauit.A¬
usndo enim xp̃c fuit mortuus. s nũ¬
on fuit falsus. Accipite qͣmuis diuer¬
sum⁊ longe impar exemplũ: tam̃ ut¬
cũq ad intelligendũ dm. ex his que
ꝓpius subiecta sunt d̾o. Ecce ego ipse
ontũ attinet ad animui meũ. cũ de¬
hor sim qd̾ estis ⁊ uos: si taceo apud
me ip̃m. si aũ loquor uob̃ qd ĩtelligatiᷤ.
sdãmͦ ad uos ꝓcedo. nec me relinquo:
sum aũ tacuero: quodãm ad me rẽded
⁊ quodãmodo uobis cũ maneo: si tenu¬
nius qd̾ audistis in sermone quẽ di¬
N Si hoc potest imago quã fecit deus
O potest ñ a deo facta s ex deo nata
lago di. Ds cuiꝰ illud qd̃ ad nos egͣs¬
sus ẽ⁊ in quo a nob̃ regressus ẽ corpꝰ.¬
sicut m̃s lapsus ẽ sonꝰ s manet ibi
ñ sunt corda nr̃a spiritalib cibis qͣm¬
libet suauib oneranda maxime qͥa sp̃c
promptꝰ ẽ: caro aũ infirma.¬

Expanded text:
m quidem veritatem, quamvis inter mendaces, et in morte servavit. Aliquando enim Christus fuit mortuus, sed nunquam fuit falsus. Accipite quamvis diversum et longe impar exemplum, tamen utcumque ad intelligendum Deum ex his quae proprius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse quantum attinet ad animum meum, cum hoc sim quod estis et vos, si taceo, apud meipsum sum. Si autem loquor vobis quod intelligatis, quodammodo ad vos procedo, nec me relinquo, Cum autem tacuero, quodammodo ad me redeo, et quodammodo vobiscum maneo si tenueritis quod audistis in sermone quem dico. Si hoc potest imago quam fecit Deus, quid potest non a Deo facta, sed ex Deo nata imago Dei Deus? Cujus illud quo ad nos egressus est, et in quo a nobis regressus est, corpsicut meus elapsus est sonus, sed manet ibi non sunt corda vestra spiritualibus cibis quamlibet suavibus oneranda; maxime quia spiritus promptus est, caro autem infirma
Abbreviated transcription (Latin):
bant ip̃m qui ẽ uia. S uia ẽ qua it.
nunqͥd uia ẽ. quoit᷑. Utrumq aũ¬
illos dixerat scire. ⁊ quouadit ⁊ uiã.
Opꝰ gͦ erat ut diceret ego sum uia. ut
ostenderet eos quia eum scirent uiã
scire. qͣm putauerant se nescire. Qd
aũ opꝰ erat ut diceret ego sum uia :i
ueritas ⁊ uita. cum uia cognita qͦ
iret: restaret nosse quo iret.nisi quia
ibat ad ueritatẽ. ibat ad uitam: Ibat
gͦ ad se ip̃m ꝑ se ip̃m. ⁊ nos quo imuᷤ¬

Expanded text:
bant ipsum qui est via: sed via est qua itur; bant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque auillos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret: Ego sum via: ut ostenderet, eos, quia scirent eum viam scire, quam putaverant se nescire. Quid autem opus erat ut diceret: Ego sum via et veritas, et vita: cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret? nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum per seipsum; et nos quo im
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hec dicit ei thomas. Dñe. nescimꝰ
qͦ uadis: ⁊ quom possumꝰ uiam scire:
Utrũq illos dñs dixerat scire: utrũ¬
q dixit iste. nescire.⁊ locũ quo itur.
⁊ uiam qua it. S nescit ille m̃tiri.
Ergo isti sciebant. ⁊ scire nesciebant:
Conuincat eos iam scire. qd̃ se puta¬
uit aabue usq nescire. Dicit ei ih̾o.¬
Ecce audiuimꝰ discipulũ int̾rogantẽ:
audiuimꝰ ⁊ magistrũ docentem ⁊ ñ dũ
capimꝰ etiam p̃uocem sonantẽ. senten¬
tiam latitantem. S qͥd ñ possum cã¬
pere: Nunqͥd poterant ei dicere apłi etꝰ
cũ quib loquebat᷑ nescimꝰ te: Oinde
si eum sciebant: ⁊ uia ip̃a ẽ. uiam scie¬
bant. Si eum sciebant. ⁊ ueritas ip̃a ẽ:
ueritatem sciebant. Si eum sciebant.
⁊ uita ip̃a ẽ: uitam sciebant. Ecce scire
conuicti st̃: qd̾ se scire nesciebant. Qͥd
putatis fr̃s mei. nisi quia dixit. ⁊ quo
uado scius. ⁊ uiam scius: Et ecce cog¬
nouimꝰ qd̃ sciebant uiam: quia scie¬

Expanded text:
Ad haec dicit ei Thomas, Domine, nescimus quo vadis, quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire: utrumque dixit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, et se scire nesciebant. Convincat eos jam scire quod se putant adhuc usque nescire. Dicit ei Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Qputatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia scie
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus. ⁊ cum caro sepulta est.
nciam. sic ore confessionem facimꝰ ad
Autem:. ⁊ta cũ caro a morte uenit ad
neffabili modo qui nunqͣm dimisit
lamisit se ip̃m: uenit ad se rõm. Ue¬
uat aũ ut dictum ẽ ꝑ earnẽ d̾s ad ho¬
nines. ueritas ad mendaces. Os enim
unai. omĩs aũ homo mendax. Cũ itaq
hominib abstulit. atq illuc ubi
nno mentit᷑. carnem suam leuauit.
iim ip̃e qͥa ũbũ caro factũ ẽ. ꝑ se ip̃m¬

Expanded text:
mortuus; et cum caro sepulta est, stitiam, sic ore confessionem facimus ad salutem, ita cum caro a morte venit ad ineffabili modo, qui nunquam dimisit vel amisit seipsum, venit ad seipsum. Venerat autem, ut dictum est, per carnem Deus ad homines, veritas ad mendaces: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Cum itaque ab hominibus abstulit, atque illuc ubi nemo mentitur, carnem suam levavit; idem ipse, quia Verbum caro factum est, per seip
Abbreviated transcription (Latin):
do boni intrabunt:ubi iam non
ertt quisquam qui lignus sit ꝓr¬
e non habens uestem nuptialem:
szomnes candidis stolis induti.
guuidebunt ineternũ cum xp̃o
Has multi exituri in trãt: s illas
quisquis semel intrauerit. ulteri¬
us non exibit. Seati. id est felices.
qui adcenam nmptiarum agni.
idest adsuꝑnum illud ⁊ celeste cõ¬
uiuium uocati sunt indi presci¬
entiã ⁊ p̃destinatione: id est ad socie¬
tatem angłorum ⁊ scõrum homi¬
num. ubi erit refectio animarũ
scãrum. id est p̾sens ommipotente
dei uultus. unde psalmista dicit.
satiabor dum manifestabit᷑ gła
tua: De hac cena in euangłio dicit᷑.
beatus qui manducabit panem
in regno dei: In hac cenaipse dñs
sius ministrabit fidelib: iuxta
illud. p̃cinget se ⁊ faciet illos dis¬
cumbere. ⁊ transiens ministrabit
illis: Bene autem non conuuuũ
s cena uocat᷑. quia nimirũ infi¬
ne scł̃i ad implebit᷑ Post prandiũ

Expanded text:
do boni intrabunt, ubi jam non do boni intrabunt, ubi jam non erit quisquam qui dignus sit projici, non habens vestem nuptialem, sed omnes candidis stolis induti, gaudebunt in aeternum cum Christo. Has multi exituri intrant, sed illas quisquis semel intraverit, ulterius non exibit. Beati, id est felices, qui ad coenam nuptiarum Agni, id est, ad supernum illud et coeleste convivium, vocati sunt in Dei praescientia et praedestinatione, id est ad societatem angelorum et sanctorum hominum, ibi erit refectio animarum sanctarum, id est praesens omnipotentis Dei vultus. Unde Psalmista dicit: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . De hac coena et in Evangelio dicitur: Beatus qui manducabit panem in regno Dei . In hac coena ipse Dominus suis ministrabit fidelibus, juxta illud: Praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis . Bene autem non convivium, sed coena vocatur, quia nimirum in fine saeculi adimplebitur. Post prandium