comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm ꝑ totam uiam donͨ uenirẽt
in t̾ram iuda. ⁊ ascend̾ent ĩ mõ¬
tem syon cũ gandio ⁊ leticia. ⁊
offerrent holocausta. eo qd̃ ne¬
mo ex eis cecidiss donͨ reu̾t̾en¬
magis prelatus eccͣsticus debet
ex officio congregare debiles ⁊ in¬
firmos de ecc̃a. hortariq eos ꝑ to¬
tam uiam huiꝰ uite. uigilant̾¬
q ⁊strenue eos custodire ⁊ reg̾e.
qͦusq ascendant in montẽ dñi.
celestem .s. ietłm. laudentq spon¬

Expanded text:
iam, donec venirent in terram Juda, et ascenderent in montem Sion cum gaudio et laetitia, et offerrent holocausta, eo quod nemo ex eis cecidisset, donec reverteres praelatus ecclesiasticus debet ex officio congregare debiles et infirmos de Ecclesia, et hortari per totam viam hujus vitae, vigilanterque et strenue eos custodire et regere, quousque ascendant in montem Domini coelestem Jerusalem, laudentque spon
Abbreviated transcription (Latin):
uñ phylosophꝰ. Tauri parcorũ
iugerum pascuis alunt᷑. Unica
silua plurib elefantis sufficit.
homo uͦ pascitur terra ⁊ mari.
Curt hoc: Nunqͥd licet natura
modica dederit nobis corpꝰcła.¬

Expanded text:
Unde philosophus : Tauri paucorum jugerum pascuis aluntur, unica silva pluribus elephantis sufficit, homo vero pascitur terra et mari. Cur hoc? Nunquid licet natura modica dederit nobis corpora
Abbreviated transcription (Latin):
lasciuiq senes qͥb ẽ insigniseden¬
di: hła. Corruptas q dapes uati¬
asse decorum. Qui uentrem ĩ ui¬
tant p̃cio. tradunt q palato:
sydereas iunonis aues.⁊ siqua
loq̃ñdi: gnara coloratis. uiridis
defertur abindis. S nec mulum

Expanded text:
Lascivique senes, quibus est insignis edendi Gloria, corruptasque dapes variasse decorum. Qui ventrem invitant pretio, traduntque palato 299 Sidereas Junonis aves, et si qua loquendi Gnara coloratis viridis defertur ab Indis. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
tem coniungimꝰ. Qͥa sic̃ gula:
ita ⁊ ebrietas uentrem disten¬
dit. carnem accendit. libidi¬
nem fouet ⁊ nutrit. uñ. Qͤm
c̾unt uis na. ut cõmitt̾et

Expanded text:
tem conjungimus; quia, sicut gula, ita et ebrietas ventrem distendit, carnem accendit, libidinem fovet et nutrit. Unde Lot, quem erunt vina, ut committeret
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisses: olera tua ñ lauates.¬
maneres. Cui respondens ait.
mediocri scires uti: ñ oport̾et
te regib palpando. adulatõe
m̃tiri. hic etiam cũ uidisset
quendam bibere cũ manu
ad fontem: dixit. Nesciebam
naturam dedisse mͥ ciphum.
solebat: ad lapidem cõfregit.

Expanded text:
voluisses, olera tua nvares. Cui respondens, ait: mediocri scires uti, non oporteret te regibus mendicando adulatione mentiri. quemdam bibentem cum manu ad fontem, dixit: Nesciebam naturam dedisse mihi scyphusolebat, ad lapidem confregit.
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑto: extractũ ẽ fetens cadauer
alioꝵ. publice retractũ ad st̾qͥli
de militib qͥ decimas fatent᷑ se
eucharistia uel ꝯmunis ĩmor¬
te sepultura: Itẽ apłs in eodem¬
capło. Nolite ex. Neq fornicarii.
Neq ydolis seruientes. neq ad

Expanded text:
comperto, extractum est fetens cadaver aliorum publice retractum in sterquilde militibus qui decimas fatentur seEucharistia, vel communis in morte sepultura? In eadem: « Nolite errare, neque fornicarii, neque idol
Abbreviated transcription (Latin):
hiat. qui diuitias ⁊ głam mundi
diabolum. auaricia enĩ respectu
alioꝵ uicioꝵ maiorem operat᷑ ca¬
sum. q̃ deo seruitutẽ ⁊ adoratõem
sibi debitam aufert. Itẽ apłs ad
corintħ. p̾ma. Si qͥs frat̾ noĩaturꝰ

Expanded text:
i 52 divitias et gloriam mundi diabolum. Avaritia enim respectu aliorum vitiorum majorem operatur casum, quae Deo servitutem et adorationem sibi debitam aufert. Item Apostolus I ad Cor. V: « Si quis frater nominatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pũiam ⁊abolere. s ⁊ om̃es cir¬
cunstantias eiꝰ ⁊ occõnes minu¬
tissimas penitus absumere. ⁊
fimo immundissimoꝵ st̾coꝵ con¬
dempnare. cũ apło qui ait. Sĩa¬

Expanded text:
iam abolere, sed etiam omnes circumstantias ejus, et occasiones minutissimas penitus absumere, et fimo immundissimorum stercorum condemnare cum Apostolo, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ detestabilior est auaricia. ut dis¬
nullo medetur quis anthidoto.
s qͣnto minꝰ restat uie: tanto
magis crescit in acquirendo. Uñ
claudianꝰ. Qͥd neruos secuisse iu¬
uat : uis nulla cruentam. Cas¬
trat auariciam. paruis ex̾cita fur
uno. fruitur succisal libido. Itẽ.
dñs in iudicio: supra oĩa mons¬
detestabitur. ut pote cãm damp¬

Expanded text:
estabilior est avaritia. Illinullo medetur quis antidoto; sed quanto minus restat viae, tanto magis crescit in acquirendo. 53 Unde Claudianus: Quid nervos secuisse juvat? Vis nulla cruentam Castrat avaritiam, parvis exercita furtuno fruitur succisa libido. Item: Dominus in judicio super omnia monsdetestabitur; utpote causam dam
Abbreviated transcription (Latin):
alieno lib̾alis sum. Quare autẽ a¬
lienũ dixi: Qͥcqͥd benedc̃m ẽ ab ul¬
lo: meum ẽ. sicut id qd̃ ab epicu¬
ro dc̃m est. Si ad naturã uiuas.
ñquam eris pauper. Si ad opini¬
onem: nunꝙͣeris diues. Exignũ
natura desiderat. Opinio: ĩm̃sum.
⁊ qͥcqͥd mlti locupletes possed̾ant.
ultra pͥuatum pecunie modum
fortuna te ꝓuehat. auro tegat. pͦ¬
pura uestiat.⁊ adħ modꝰ deliciaꝵ
opumq ꝑducat. ut t̾ram mar¬
morib abscondas. ñ tm̃ tͥ habere
liceat. s calcare diuicias. Accedãt
statue. ⁊ picture. ⁊ qͥcqͥd ars lux᷑ie¬
cuꝑe disces. Naturalia desid̾ia finita
st̃. Ex falsa autẽ opiniõe nascẽria:
ubi desinant ñ hñt. Nuillus en ĩ t̾minꝰ.
falso ẽ. uia enum aliqͥd extcemum
habet. Error imm̃sus ẽ. Retrahe gͦ

Expanded text:
alieno liberalis sum. Quare autem alienum dixi ? Quicquid bene dictum est ab ullo, meum est. Istuc quoque ab Epicuro dictum est: " Si ad naturam vives, numquam eris pauper; si ad opiniones, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut terram marmoribus abscondas, non tantum habere tibi liceat, sed calcare divitias. Accedant statuae et picturae et quicquid ars cupere disces. Naturalia desideria finita sunt: ex falsa enim opinione nascentia, ubi desinant, non habent, nullus enim terminus falso est: via eunti aliquid extremum est: error immensus est. Retrahe
Abbreviated transcription (Latin):
stram̃to cameli. hoc ẽ sub humi¬
litate pñie. scił om̃em tumorẽ.
⁊ subtilitatẽ. ⁊ auariciam q̃ est
ex diuiciis tegens. Itaꝙ qd̃ se¬
dit sr̃ fimum. in qͦ absconsa e¬

Expanded text:
stratorio cameli, hoc est humilitate poenitentiae, omnem tumorem, et sublimitatem, et avaritiam, quae est ex divitiis, tegens; ita quod sedit super fimum in quo abscondita e
Abbreviated transcription (Latin):
questio est. Item ad detestatõem
auaricie ualet ut ait. ieronimꝰ.
hystoria illa ciue ẽ in genesi. de
iacob. quałr fugit a facie laban.
cũ uxorib ⁊ liberis et reb mltis.
Inter quas furata fu̾at rachel y¬
dola pr̃is aurea ⁊ argentea. Que
chel in fimo ⁊ sub stram̃to came¬
lorum abscondit. ⁊ fingens se
pati menstruan: desuꝑ sedit. Et̃
sic patri q̃renti deossuos. ⁊ nõ¬

Expanded text:
ad detestationem avaritiae valet, ut ait Hieronymus, historia illa quae est in Genesi de Jacob: quomodo aufugit a facie Laban cum uxoribus, et liberis, et rebus multis. Inter quas fuerat furata Rachel idola patris aurea et argentea. Quae chel in fimo et sub stramento camelorum abscondit, et fingens se pati menstrua, desuper sedit, et sic patri quaerenti deos suos, no
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat illũ ydolatrã. qͥ timore uł
coactõe. uel alia cã forsitam ydolo
adorat. qͥ creature honorẽ exhibet
pro creatore. Uñ. Onũmi nũmi
uobis hunc pr̃at honorem. Et ali¬
bi. Et genꝰ ⁊ mores. regina pecunia

Expanded text:
judicat illum idololatram, qui timore, vel coactione, vel alia causa forsan idolo adorat, qui creaturae honorem exhibet pro Creatore. Unde: O nummi, nummi, vobis hunc praestat honorem. Et alibi: Et genus et mores regina pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
encharistia: inuenit eũ impotẽ¬
sui. innuentem ei qd̃ a familia¬
ri demone constringebat᷑ ꝑ fauceᷤ.
nͨ ꝑmittebatur restituere rapta.
uel diuid̾e: turpit̾ ꝯgregata. uł
confit̾i pcc̃a. uel suscipere eucharis¬
tiam. Et sic miser de hac misera
uita raptus ẽ: ad miseriã int̾¬

Expanded text:
Eucharistia, invenit eum impotem, ita innuentem ei, quod a familiari daemone constringebatur per fauces, nec permittebatur restituere rapta, vel dividere turpiter congregata, vel confiteri peccata, vel suscipere Eucharistiam; et sic miser de hac vita misera raptus est ad miseriam inte
Abbreviated transcription (Latin):
uideo. Nam qui cupiet: metuet
ma. locum uirtutis deseruit.
Qͥ: semꝑ in augendo festinat.
Insatiabilis enim ẽ. Et qͦ ampliꝰ
rapit. ⁊ deuorat. eo ampliꝰ raꝑe
sitit qd̃ ꝑdat. uñ poeta. Opibus¬

Expanded text:
video. Nam qui cupiet metuet qma, locum virtutis deseruit, qui Semper in augenda festinat, et Insatiabilis enim est; et quo magis rapit et devorat, eo amplius rapere sitit, quae perdat. » Unde poeta:
Abbreviated transcription (Latin):
Ieronimꝰ infine galeati pͥnci¬
pii. Credenti: totus munduᷤ
diuitiarũ. Infidelis autem: obolo
indiget. Glosa. et magis eo qħt:
⁊ urbanum. ⁊ aliqͣntulũ lau¬
tiorem. uel eo nichil ẽẽ sordidiꝰ.
Uñ Iuuenalis. usꝙ ad talum
sordidus. Hec epitetor ingulare:
sufficiat illud oracii. Gantalꝰ
a labris sitiens. fugientia cap¬
tat. flumina quidrides: mu¬
tato nomine de te: fabula nat¬
peccat qͥ duo grana thuris srͣ altare¬

Expanded text:
vers. 6 in fine galeati principii: « Credenti totus mundus divitiarum est; infidelis autem etiam obolo indiget, » et magis eo quod  urbanum, et aliquantulum lautiorem, vel eo nihil esse sordidius. Unde Juvenalis: « usque ad talum sordidus. » Hoc epitheton jugulare sufficiat illud Horatii: : Tantalus a labris sitiens fugientia captat Flumina. Quid rides? Mutato nomine, de te Fabula napeccat, qui duo grana thuris pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ auaricia ⁊ pecunia cupide con¬
gregata sepe suꝑbit auarꝰ: addit.¬
bextus. Ad quid suꝑbit terra ⁊
cinis: deinde ꝓponit de auaricia.
quã amare pecuniam. hic enĩ
linguã. Textus. uenalem habet.
qm̃ in uita sua proicit intuna
sua. Glosa. se ip̃m euisc̾ans sic̃
aranea q̃ texit: inutiles telas
sollicitudine acqͥrendi. ⁊ ꝯser¬
uandi pecuniam. uñ dauid.
Et tabescere fecisti. Glosa. Inui¬

Expanded text:
pro avaritia et pecunia cupide congregata saepe superbit avarus, addit: « Quid superbis, terra et cinis? » Deinde proponit de avaritia: quam amare pecunias. Hic enim linguam, venalem habet, quia in vita sua projecit intima sua, » seipsum eviscerans sicut aranea quae texit inutiles telas sollicitudine acquirendi et conservandi pecuniam. Unde David: Et « tabescere fecisti » invi
Abbreviated transcription (Latin):
naturalem habeat.an cecam cupi¬
ditatẽ: consid̾a. Si nõ possit consis¬
tere alicubi. si longe ꝓgresso semꝑ
aliquid longius restat. scito ad
naturale ñ eẽ. Quia. Crescit amor
nũmi. qͣntum ip̃a pecuĩa cͤscit.
Si diuicias ñ hab̾emꝰ: auari et
cupidi ñ eẽmus. Uñ salomon
tes. Affer.affer.libido incessan¬
ter. ⁊ incessantiꝰ. cupiditas. Illi
enimetate uel medicam̃to occͦ¬
ritur. Isti nullo. Itẽ. eupiditas
sunt pote plussitiuntur aque.
Q dum sitim sedare cupit.si¬
tis alt̾a creuit. Itẽ iuxta u̾bũ
cruꝰ dam sapientis. Et nos senes
cũ ad alia oĩa rectiꝰ cet̾is sapimꝰ.
ad solam auariciam desipimꝰ.
⁊ deficimꝰ. Et qͦmͦ minꝰ restat uie:
tanto ampliꝰ uiatici q̃ritur.

Expanded text:
naturalem habeat an caecam cupiditatem, considera, num possit alicubi consistere. Si longe progresso semper aliquid longius restat, scito id naturale non enummi, quantum ipsa pecunia crescit. Si divitias non haberemus, avari et cupidi non essemus. Item Salomon Affer, affer. » Libido incessanter, et incessantius cupiditas. Illi enim aetate vel medicamento occurritur aliquo, isti nullo. Item cupiditas sunt potae, plus sitiuntur aquae. que sitim sedare cupit, sitis altera crevit. Item: Juxta verbum cujusdam sapientis: Nos senes, cum ad omnia alia rectius caeteris sapiamus, ad solam avaritiam desipimus et deficimus: et quo minus restat viae, tanto amplius viatici quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. habentes autem alim̃ta sĩpli¬
ñ irritam̃ta. Textus. Et uestes qͥb
tegamur. Glosa. Non ornemur.
⁊ luxuriemur. Textus. hiis ꝯten¬
ti simꝰ. Nam qui uolunt diuites
fieri.glo. ñ ait. sunt. s uolũt di¬

Expanded text:
simpligulae irritamenta, « et vestes, quibus tegamur, » non ornemur et luxuriemur, « his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri; » non ait « sunt, » sed « volunt di
Abbreviated transcription (Latin):
uitium auaricie detestatus ẽ.
qͥ cũ ꝑ pallium ab egyptiaca m̾e¬
piscentia: trahetur. donͨ rũꝑet
lasciniam uel scinderet. expecta¬
re noluit. S pallio cũ lasciniis re¬
licto: citiꝰ aufugit. Iuxta apłm.
Om̃is qui in agone contendit.
ab om̃ib se abstinet. Itẽ ad id̾¬

Expanded text:
vitium avaritiae detestatus est; qui, cum per pallium ab Aegyptiaca merepiscentia traheretur, donec rumperet laciniam, vel scinderet, exspectare noluit; sed pallio cum laciniis relicto citius aufugit, juxta Apostolum: « Omnis qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet . » I
Abbreviated transcription (Latin):
Et que ẽ cã qͣre ded̾itis: lib̾alitas.
facilius tñ ẽ dare. qr hoc ẽ se ex¬
onerare. qͣm oꝑa cer̾arum u̾tutũ
implere. uñ ⁊ modicum ẽ penitẽ¬
ti iniung̾e de substantia sua pau¬
ꝑibus erogare. nͥ auaricia labora¬
uerit ut sic curetur ab ea. Item.
Ieronimꝰ. Eo detestabłior ẽ auari¬
nutrit. ⁊ fouet. ꝓdigalitatẽ enim

Expanded text:
 Quae, quare dederitis? Liberalitas. Facilius est tamen dare quia hoc est se exonerare quam opera caeterarum virtutum implere. Unde et modicum est poenitenti injungere, de substantia sua pauperibus erogare, nisi avaritia laboraverit, ut sic curetur ab ea. Item Hieronymus: « Eo detestabilior est avarinutrit et fovet: prodigali
Abbreviated transcription (Latin):
Sed̾o libro sententiaꝵ gregoriꝰ econt᷑
inter h̃ uidetrir distingu̾e dicens.
Trib modis temptauit diabolus
pͥmũ hõiem. Primo: gula. in ꝑ¬
suasione cibi cum dixit. In qͣcũq

Expanded text:
tis: Gregorius e contra, inter haec non distinguit, dicens: « Tribus modis tentavit diabolus primum hominem. » Primo gula, in persuasione cibi, cum dixit: « In quacunque
Abbreviated transcription (Latin):
tͥunt ⁊ paruint cupiditatẽ. apło
attestante qui ait. in epła .ĩ. ad
tymotħ. loqñs contra laborantes
in acqͥsitõe diuitiaꝵ. Est aut̃ q̃stꝰ
magnꝰ pietas. cũ sufficientia scił.
ut habeat homo quantũ ncc̃e est
uite sustentande. ⁊ qͣntũ cõgruit
ꝑsone sue. ut eis conueniat cũ qͥb
honeste uiuendũ ẽ. Et addit. Nich¬

Expanded text:
triunt et pariunt cupiditatem, Apostolo attestante, qui ait in Epist. I, ad Tim. VI, loquens contra laborantes in acquisitione divitiarum: « Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia, » scilicet, ut habeat homo, quantum necesse est vitae sustentandae, et quantum congruit personae suae, ut eis conveniat, cum quibus honeste vi
Abbreviated transcription (Latin):
ricie: inspicienda ẽ radix eiꝰ.
q̃ in adqͥsitõe rei pͥmo uiciose
adqͥfite. uel detente consistit. hꝰ¬
mͦi pͥmarios acceptores. dñs in
luca ꝑ ioh̾em baptistam redar¬
quens. dixit publicanis ueni¬
entib ad eum. ut baptizaren
mittam᷑: Nichil ampliꝰ ꝙͣ con¬

Expanded text:
spicienda est radix ejus, quae in acquisitione rei primo vitiose acquisitae vel detentae consistit. Cujusmodi primarios acceptores Dominus in Luca per Joannem Baptistam redarguens, ait publicanis venientibus ad eum, ut baptizarentmittamur? Nihil amplius
Abbreviated transcription (Latin):
sexus. conditio. uel etas. ab a¬
genda miscd̾ia excludit᷑. oĩb
enim hoc p̃cipitur. hec erit
tͥ forma ⁊ natura discernendi.
aqͥb tͥ liceat acciꝑe. uel non.
Nichil ab aliqͦ accipias. ꝙ supͣ
p̃scriptum eum accepisse no-¬
ueris. s nͨ ab aliqͦ etiam a manu
centesima tͣnslatum. dũ uiciosũ
fu̾it ⁊ restituendũ. Ꝙ u̾bis thobie¬
ad uixorem ꝓbari uidetur. uͥ ait.
uide ne furtiuus sit ⁊c. Nõ ait

Expanded text:
o, vel aetas ab agenda misericordia excluditur. Omnibus enim hoc praecipitur. Haec ergo erit tibi forma et regula discernendi a quibus liceat accipere, vel non. Nihil ab aliquo accipias quod supra praescriptum eum accepisse cognoveris. Sed nec ab aliquo etiam a manu centesima translatum, dum vitiosum fuerit et restituendum; quod verbo Tobiae probari videtur, ubi ait: « Vide
Abbreviated transcription (Latin):
do. aliqua sociis distribuenda nͥ
e⁊ redditib meris sumpta eẽnt:
noluit accipere. s dixit illa ali¬
as ꝓuenientia daturũ se cani¬
b ⁊ bestiis. ⁊ auib celi Item q̃o¬

Expanded text:
do aliqua sociis distribuenda, nisi ex redditibus meris sumpta essent, noluit accipere; sed dixit se illa alias provenientia daturum canibus, bestiis, et avibus coeli. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pastinant. ñ paxillant uine¬
am. nec letam̃ apponunt. ⁊ tñ
uindemiant eam. ⁊ de uino eiꝰ
bibunt. nec serunt agrũ. ⁊ col¬
ligunt fructum eiꝰ. ut ei assimi¬
lentur. de quo dñs in euungłio
ait. Austerꝰ homoes. metis ubi
ñ seminasti. ⁊ colligis uͥ ñ sꝑsis¬
ti Item. Si offensa gen̾atur. in
eccã ꝓ marrantia ⁊ absentia a¬
licuius ꝑ diem qui leg̾e uel can-¬
tare debet in ea. qͣnto maiorsi
absens quis fu̾it ꝑannum. im
mo ꝑ decennium. uel maius
spacium ab ecc̃a in qͣ ministͣre
debet: S maxima offensa ⁊ mar¬
rantia est. qd̾ unꝰ bis legit ⁊ can¬
tat in una nocte in aliqͣ eccł̃ia
duab deputatur eccłiis. cũ inͤ

Expanded text:
stinant, non paxillant vineam, nec laetamen apponunt, et tamen vindemiant eam, et de vino ejus bibunt; non serunt agrum, et colligunt fructus ejus, ut ei assimilentur, de quo Dominus in Evangelio ait: « Austerus homo es, metis ubi non seminasti, et colligis ubi non sparsisti . » Item: Si offensa generatur in ecclesia, pro marrantia et absentia alicujus per diem, qui legere vel cantare debet in ea; quanto major si absens quis fuerit per annum, imo per decennium, vel majus spatium ab ecclesia, in qua ministrare debet? Sed maxima offensa et marrantia, est, quod unus bis legit, vel cantat in una nocte in aliqua ecclesia; duabus deputaretur ecclesiis, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
Nonqͥd habitabitis uos soli in
medio terre. Quasi dicet. Non¬
qͥd uos soli sapientes estis. uel
can̾e nouistis in ecc̃a. ꝓpt̾ qd̃
plures usurpatis:¬

Expanded text:
Nunquid habitabitis vos soli in medio terrae? » Quasi diceret: Nunquid vos soli sapientes estis, vel soli canere novistis in ecclesia propter quod plures usurpatis
Abbreviated transcription (Latin):
non hc subleuantem Item. oĩa
om̃es ꝙ q̃stiones. que de duppli¬
iacob. ⁊ de subinductis ancillis
dux̾it ad procreandum sobolem.
ad cultum dei. ad młtiplicandũ
derint ip̃i si plures ecc̃as. digni¬
tates susceperint. ad fecunditatẽ
⁊ utilitatem ecc̃e spũalem. potiꝰ
ꝙͣ adobuentõem ⁊ fructũ tempo¬
talem. Si hec susceꝑint. ad mul¬
tiplicandum ppłm incultu dei.
ad multiplicand̾ filios ⁊ fructũ
bonceum operum in ea. Niõ ui¬
diori tñ infructu sp̃uali. ħ enĩ
E respondit. parum ne tͥ in det᷑
qd̃ preripueris maritũ meum mͥ nͥ
quiescat pro mandragoris fili
tui. Nunc autem atritulati dua¬
b eccł̃iis cum una ⁊ inunailla¬
tare curant. S ⁊ fecundior esset
eccã. si singus eccłiis singłi minis¬
tri assignarentur. Si obicias pau
tur ecc̃e ⁊ plurib doctis uiris et
uni talium deberetur ꝯmiti
⁊ plures uiro prudenti ꝓ inopia
tutele ꝯmittuntur: nͥ cũ dificł¬
dit maledictio dei de qua loit᷑

Expanded text:
Item: Omnia omnesque quaestiones, quae de dupliJacob, et de subintroductis ei ancillis duxerit ad procurandum sobolem ad cultum Dei, ad multiplicandum derint ipsi, si plures ecclesias, dignitates susceperint, ob fecunditatem et utilitatem Ecclesiae spiritualem, potius quam obventionem et fructum temporalem. Si haec susceperint ad multiplicandum populum in cultu Dei, ad multiplicandum filios et fructum bonorum operum in ea. Non vidiori tamen in fructu spirituali. Haec enim Quae respondit: Parumne tibi videtur quod praeripueris maritum meum mihi, hac nocte, pro mandragoris filii tui . » Nunc autem attitulati duabus ecclesiis, cum una et in una eae, legere, et cantare curant. Sed et fecundior esset Ecclesia, si singulis ecclesiis singuli ministri assignarentur. Si objicias pauctur ecclesiae, et doctis viris et uni talium deberet committi, et plures viro prudenti pro inopia tutelae committuntur cum difficudit maledictio Dei, de qua legitur
Abbreviated transcription (Latin):
błiores sunt lamech. qͥ bigami¬
am pͥmus introduxit. Isti enĩ
ñ tantũ bigami. s trigami.
thetragami. ⁊ penthagami in¬
ueniuntur ⁊ deinceps S ⁊ ta¬

Expanded text:
biliores sunt Lamech, qui primus bigamiam introduxit . Isti enim, non tantum bigami, sed et trigami, et tetragami, pentagami inveniuntur, et deinceps. Sed et ta
Abbreviated transcription (Latin):
qua quis singularitatem
appetit inter alio. ut iu¬
am. reputans se aliquid ẽe cum
nichil sit. supramodĩr uł qd̃ nõ
ht̃ sibi arrogans. singłaris ferus.
unicornis ⁊ suꝑbus. De qͦ dr̃. ue¬

Expanded text:
qua quis singularitatem appetit inter alioam, « reputans se aliquid esse, cum nihil sit supra modum, vel quod non habet sibi arrogans, singularis, ferus, unicornis, superbus. De quo dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
mũ: ut dirigat inu̾itate ui¬
am tuam. Item. Añ oĩa opera:
u̾bum uerax p̃cedat te. Et añ¬
omẽm actũ: consiliũ stabile.
Ꝙ fuit in sermone uerax. in
bescite a patre. ⁊ a matre: de for¬
nicatõe. Et a p̃side ⁊ apotente: de
mendacio. apͥncipe ⁊ a iudice. de
delicto. Maxĩe enim dedecet potñ
hoĩes autem ⁊ stulti m̃daces:
ñ app̃hendent sapĩam. nͨ erũt
memores illiꝰ. uiri uͦ ueraces ĩ¬
uenientur in illa. ⁊ successum
habebt̃. usꝙ ad conspectõem dĩ

Expanded text:
t in veritate viam tuam. » Item: « Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et consilium stabile . » : In sermone verax, in bescite a patre et matre de fornicatione; et a praesidente, et a potente de mendacio; a principe et a judice de delicto, » etc. Maxime enim dedecet potentHomines autem stulti et mendaces non apprehendent sapientiam, nec erunt memores illius; viri autem veraces invenientur in illa, et successum habebunt usque ad inspectionem Dei. »
Abbreviated transcription (Latin):
tia enim ad instruendũ nos de¬
clinauit turbas uolenteseum
Ne qͣ gͥ oblectamenta fructũ tͥ
religionis extorq̃ant:tẽꝑantie
fines tũ illecebris. tũ inꝓsꝑita¬
te. puta fama. facundia. gen̾e.
da. Temꝑantia siqͥdem płunq
infra licitũ ⁊ bonũ qͥescit. Ult̾
ñ ꝙͣ ꝓgreditur. Ea si desis cetere.
uirtutes uel decidunt asũmo.
uel ad sũmum ñ ascendũt. s
tetur. Male cuncta ministrat
impetꝰ. Temꝑantia metit᷑ ui¬
res. ⁊ a medio ñ recedit. Uñ ⁊ nc̃
remissa intendit. nẽ ardua mo¬
deratur. Sic ip̃a uirtutes ꝑhen¬

Expanded text:
inus, ad instruendum nos, declinavit turbas volentes eumNe qua igitur oblectamenta fructum tibi religionis extorqueant, temperantiae fines, tum in illecebris, tum in prosperitate puta fama, facundia genere, da. Temperantia siquidem plerumque infra licitum et bonum quiescit, ultra nunquam progreditur: ea si desit, caeterae virtutes, vel decidunt a summo, vel ad summum non ascendunt, sed le cuncta ministrat Impetus. Temperantia metitur vires, et a medio non recedit. Unde et nunc remissa intendit, nunc ardua moderatur; sic ipsa virtutes pe
Abbreviated transcription (Latin):
iis ĩuicem
coniunctis:temꝑantia ne¬
ce̾ssario supponit᷑. uirtutẽ ser¬
uatura. in prosꝑis. q̃ ex fortitu¬
dine seruata ẽ in adu̾sis. uͥtuti
nͥl eq̃ noxium ẽ. qͣm uoluptatiᷤ
admixtio inconcessis. Negligen¬
ter cauetur hostis. cuius ingͤs¬
sus pacificus expectatur. Sic ple¬
cũ mens minꝰ illecebris adu̾sa
ꝓspitate resoluitur. cũ impen¬
sam reu̾entiam diligit. cũ inso¬
litis insolescit. hoc luxu ⁊ lapsu.
crassatus est dilectꝰ ⁊ recalcit᷑uit.¬

Expanded text:
s invicem conjunctis temperantia necessario supponitur, virtutem servatura in prosperis, ex fortitudine servatam in adversis. Virtuti nihil aeque noxium est quam voluptatis admistio in concessis. Negligenter cavetur hostis, cujus ingressus pacificus exspectatur. Sic plecum mens minus illecebras adversaosperitate resolvitur, cum impensam reverentiam diligit, cum insolitis insolescit. Hoc luxu et lapsu crassatus est dilectus et recessit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ ꝯtineant sp̃m oris ⁊ na¬
uel ut cum impetit descendãt.
Et dicunt physici qid̃ cõplexio¬
⁊̃ cooꝑatur. Itẽ. Contendunt¬
⁊ de imm̃so corpore. ⁊ diuersa¬
cunt qd̃ nõ ẽ saluus. nͥ fun¬
dum cupe ꝑcutiat. Alii eum¬
iustificant ⁊ saluificant: si
serit. ⁊ cooꝑuerit cũ capillis.
Alii ⁊ si soli capilli suꝑenatẽt.
cum sint excrem̃ta corꝑis. ñ

Expanded text:
ut non contineant spiritum oris, et na cum impetu descendant; et dicunt physici quod etiam complexio cooperatur. Item: Contendunt de immenso corpore. Qucunt quod non est salvus nisi fundum cupae percutiat. Aliijustificant et salvant, si serit, et operuerit cum capillis: alii etsi soli capilli enatent, cum sint excrementa corporis, non
Abbreviated transcription (Latin):
ab ultimo. Et ita uidetur ꝙ
ñ confidunt de mitacłis. s
potiꝰ de fraude sua. Similr̃ in
a qua quem uolunt intẽd̾t
saluatum. quem uolunt re¬
um faciunt. Qͥa decipiunt urł
in ligando. uel in extrahendo.
Et ita hoĩem pro cͦ xp̃c mortu¬
us ẽ. octidunt. ⁊ sanguĩemeiꝰ
leuiter effundunt. Itẽ. Si de mi¬
raculo confiderent. qͣre li garẽt

Expanded text:
bant. Et ita videtur quod non confidunt de miraculis, sed potius de fraude sua. Similiter in aqua, quem volunt interdum salvant, quem volunt reum faciunt, quia decipiunt, rgendo, vel in extrahendo, et ita hominem pro quo Christus mortuus est occidunt, et sanguinem ejus leviter effundunt. Item, si de miraculo confiderent, quare ligarent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯũtantur. Tołandi en ĩ sunt
i admonendi qui usq eis d
⁊ soluit compeditos. ⁊ glaciem
qͣntũuis induratam. in aqͣm
liq̃facit. Sinant᷑ gͦ utriq cresc̾e
usq ad messem. ne si ⁊ irania
colligantur. eradicet᷑ siml ⁊tͥti¬

Expanded text:
unt. Tolerandi enim sunt, et admonendi quousque Deus eis et solvit compeditos, et glaciem, quantumvis induratam, in aquam liquefacit. « Sinantur ergo utraque crescere usque ad messem, ne si zizania colligatur, eradicetur simul et t
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba q̃ ibi ponuntur ⁊ ordina¬
hñt auctoritatem. uel sisalo
mon instituit ea sic̃ exorcis¬
mos. Item qñ datur potestas
ista: Datur ne qñ fit exorcis¬
dos: a quo habet officiũ istud᷑ͤ
uel qͥd ei dicitur : uel peccat si
Item. Nec exorcisini inuentia
salomone. nec exorcismi inuẽti
ab ecc̃a. ad effugandos demones.
curandos energuminos. morbos
sanandoꝰ. de necc̃itate semꝑst̃
efficaces taliũ. s sepe fallunt. ͦ¬

Expanded text:
uae ibi ponuntur et ordinaent auctoritatem. Salomon non instituit sicut exorcismos. Item: Quando datur potestas ista? Daturne quando sit exorcisdos? A quo habet officium istud? vel quid ei detur, vel peccat, si Item: Nec exorcismi inventi a Salomone, sed nec exorcismi inventi ab Ecclesia, ad effugandos daemones, curandos energumenos, morbos sanandos, de necessitate semper sunt efficaces talium, sed saepe fallunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inuoluntate rei. q inuitꝰ
subit. uł si uoluntariꝰ. an
ideo erit hoc iudiciũ iustumͤ
Si hoc: ergo iniustum erit.
monomachiam. uł confidit
in uirtute ⁊ robore suo magis
uł in exercicio artis. uł inõi¬
moda innocentia sua. uel in
miracło dei faciendo. Si in uir¬
tute sua. uel artis ꝑitia: gͦ ine¬

Expanded text:
in voluntate rei, quia invitus subit. Vel si voluntarius: An ideo erit hoc judicium justum? Si hoc: Ergo injustum erit imonomachiam, vel confidit in virtute et robore suo magis, vel in exercitio artis, vel in omnimoda innocentia sua, vel in miraculo Dei faciendo. Si in virtute sua vel in artis peritia, ergo inae
Abbreviated transcription (Latin):
Glosa. eo qd̾ nõ credimꝰ sic̃ asseritis.
uita autem oꝑatur in uobis. Glosa.
eo qd̃ creditis. Succedunt uobis
uotum. Nobis autẽ semꝑmala.
⁊ mors imminent. Dauid ⁊̃ ait.
ta faciat. q̃ aliqñ fecit. ut me¬
moriam eorum haberes. Item.
ecc̃a. ⁊ diuisionem gr̃aꝵ in ea.
Qͥa alii datur ꝑ sp̃m sermo sa¬
pientie. alii sermo scientie scd̃m
eund̾ sp̃m. Alt̾i fides in eod sp̃ũ.
alii gr̃a dignitatũ in uno sp̃ũ.¬

Expanded text:
ratur, eo quod non creditis sicut asseritis, vita autem operatur in vobis, » eo quod creditis. Succedunt enim vobis utum, nobis autem semper mala et mors imminent. David autem aita faciat, quae aliquando fecit, ut memoriam eorum haberes. Item: Ecclesia, et divisionem gratiarum in ea; quia: « Alii datur per spiritum sermo sapientiae; alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum; alteri fides in eodem Spiritu; alii
Abbreviated transcription (Latin):
dum aqͣm ñ admittunt᷑. s so¬
lis sacerdotib. ⁊ illis om̃ib con¬
fertur hec potestas. Cͦ mͦ item
fiunt diuisiones gr̃aꝵ. uelcũ
sint omia unum m̃brũ. ubi
corpꝰ: Item hoc confertur eis
in hoc iudicio manet impu¬
nita. uñ passim ⁊ tem̾arie ꝓ¬
silitur in accusatõe cuiꝰcũꝙ
srgo hoc iudictum in eqͣle ⁊i
iustum ẽ. cũ scd̾m leges calio¬
niantes in iudeum. expectet si¬

Expanded text:
dum aquam non admittuntur? Si solis sacerdotibus 203 et omnibus confertur haec potestas, quomodo tot fiunt divisiones gratiarum? Vel cum sint omnia unum membrum, ubi corpus? Item: Hoc confertur eis in hoc judicio manet impunita. Unde et passim, et temerarie prosilitur in accusationem cujusque: ergo hoc judicium inaequale et injustum est, cum secundum legem, calumniantes in vind
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ñ uellet exire de domo ardẽ¬
te. ⁊ accensa. cũ poss. si ꝑ mi¬
racłm expectaret lib̾ationemr.
si non corpꝰ uellet saluari: a¬
nimam susciperet. dicens. In
manꝰ tuas domine ꝯmendo
poris mei ut uideris expedi¬
re fac. uł detur in manus
impii. uel si placet. lib̾etur.¬
S iste qui consecrat ferrum
re iudicium: nõ uidet᷑ in
tanto põitus articulo: qd̾̃ co¬
gatur deum temptare ꝑ mi¬
qͣre dolose agunt sacerdotes. qͥ
qͣi sortes temꝑant uni. alii
exasperant. Contigit enum ꝙ¬
tres fu̾unt. qͥ debebant subi¬
re iudicium. Primo quẽ minꝰ
diligebant. feruens ferrum
tradid̾unt. Scd̾o quẽ magis
diligebant: iam infrigidatũ.¬

Expanded text:
quis nollet exire de domo ardente et accensa cum posset, sed per miraculum exspectaret liberationem. si non corpus vellet salvari, animam susciperet, dicens: « In manus tuas commendo poris mei, ut videris expedire, vel detur in manus impii, vel, si placeat, liberetur. iste qui consecrat ferrum lt judicium, non videtur in tanto positus articulo, quod cogatur tentare per miquare dolose agunt sacerdotes, qui quasi fortes temperant uni, alii exasperant? Contigit enim tres fuerunt qui debebant subire judicium: Primo quem non adeo diligebant, fervens ferrum tradiderunt; secundo, quem magis diligebant, jam infrigidatu
Abbreviated transcription (Latin):
det subire iudicium. Ꝙ autẽ
qd̃ inferior natura. nilibi age
uidetur. s suꝑior. Ꝙ enĩ ignis
manũ nõ urit: scd̾m suꝑiores
cãs contingit. uel qd̾ aqͣ pon¬

Expanded text:
det subire judicium. Quod quod inferior natura nihil ibi agere videtur, sed superior. Quod enim ignis manum non urit, secundum superiores causas contingit
Abbreviated transcription (Latin):
dauid concubinas qͣs macła-¬
u̾at absalon. ñ puniuit. sed
tradidit eas in custodiam: ali¬
menta eis p̃bens. ⁊ ñ ẽ ingͣssus
ad eas. s erant clause usꝙ ad
diem mortis sue. in uiduita¬
te manentes. Uñ ysidorꝰ. ꝑͥ ꝯcu

Expanded text:
decem concubinas, quas maculaverat Absalon, non punivit, sed tradidit in custodiam, alimenta eis praebens; et non est ingressus ad eas, sed erant clausae usque ad diem mortis suae cum viduitate viventes
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Qͥ adh̾entes absalon .i. dỹa¬
bolo. ⁊ in ħ dep̃hensi a dd. tͣdun¬
tur custodie ⁊ carti. ne alios
corrsipant. Nõ trucidantur. uł
penam sanguinis subeunt. s¬

Expanded text:
 qui adhaerentes Absalon, id est diabolo, et in hoc deprehensi a David, traduntur curiae et carceri ne alios corrumpant. Non trucidantur, vel poenam sanguinis subeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Et inuentꝰ ẽ reus suꝑficialit̾.
Et statim suspensus ẽ. Post m̃¬
sem uͦ dep̃hensus ẽ in alio fur¬
to qͥ reliqͥas furatꝰ fuerat. Et
imminente illi suspendio:
fecisse. ⁊ docuit locũ uͥ erant
reliquie. ⁊ restitute sc̃. Dixit
⁊̃ edituũ ñ reum fuisse. Et ita
usq ad mortem doluer̃t qͥ iu¬
dicium illud ꝓcurau̾unt. Itẽ.
apd̃ compendiũ contigit id̾.¬
qd̃ qͥdam reclusus infamatꝰ
inter multos de reliqͥis subla
tis furto. confisus de innocẽ¬
pͥmo se obtu lit ad iudiciũ.
Qͥ qͥdem iuxͣ ecc̃am habebat

Expanded text:
 est reus superficialiter, et in instanti suspensus est. Post mensem deprehensus est in alio furto, qui reliquias furatus erat. Et imminente illi suspendio, fecisse. Et docuit locum ubi erant reliquiae, et restitutae sunt. Et dixit aedituum non reum fuisse, et ita usque ad mortem doluerunt, qui judicium illud procuraverant. Item, apud Compendium contigit, quod quidam reclusus infamatus inter multos de reliquiis furto sublatis, confisus de innocene obtulit ad judicium. Qui quidem juxta ecclesiam habebat
Abbreviated transcription (Latin):
ualde ẽ horrendũ. Item b̾s tho¬
mas cantuarieñ. Hac dec̃a i¬
currit odium regis. q ñ ꝑmis¬
tebat tradi curie cłicum qͥo
uictus erat coram eccã s pͥi
degradabat. Deinde ñ statimꝑ
mittebat eum tortorib dicẽs

Expanded text:
alde est horrendum. Item: B. Thom. Cantuariensis hac de causa incurrit odium regis, quod non permittebat tradi curiae clericum, qui convictus erat coram Ecclesia. Sed primo degradabat, deinde non statim permittebat eum tortoribus, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
dolatria. Non tñ legit᷑ qd̾ eos
paulus punierit. uł puniri
fec̾it. s eis benigne scribit. ⁊ eos
Item. ad̾. Increpaferas haꝵ. ⁊ dis¬
sipa. ne sit congregatio tauro¬
tum in uaccis ppłoꝵ. Reclu¬
dendi gͦ sunt. nõ occidendi. It̃.¬

Expanded text:
olatria. Non tamen legitur quod Paulus eos punierit, vel puniri fecerit, sed eis benigne scribit, et errItem: sipa, ne sit congregatio taurorum in vaccis populorum . » Recludendi ergo sunt, non occidendi.
Abbreviated transcription (Latin):
combusta ẽ manꝰ eiꝰ. Itẽ. Q̃dam re¬
clusa habebat cellulam suam ex¬
tra urbem. Et impõitum ẽ ei ꝙ
ad ip̃am cathari qͥdam freqñt᷑
diu̾tissent. Illa uͦ sentiens se
infamatam. ⁊ ab om̃ib uili¬
cens. Dñe apd̾ om̃es ciues istoᷤ
rigat ꝓpter suspitionem istam.
qr credunt me catharam eẽ. qͥd
mͥ agendum sit. ut appaream
innocens. sic̃ nec rea sum: uo¬
lo me purgare ꝑ iudiciũ. Et¬
Optime potes. ex qͦ tm̃ ꝯfidis
de innocentia tua. Q̃ ad con¬
siliũ illiꝰ. subiit iudiciũ ferri
Et combusta ẽ manꝰ a ferro.
Seinde tota combusta a rogo.
Itẽ. Duo anglici ꝑegre st̃ ꝓfecti.

Expanded text:
combusta est manus. Item quaedam reclusa habebat cellulam suam extra urbem, et impositum est ei quod ad ipsam Cathari quidam frequenter divertissent. Illa vero sentiens se infamatam, et ab hominibus vilicens: « Domine, apud omnes cives istos rigat, propter hanc suspicionem, quia me credunt esse Catharam. Quid mihi agendum ut appaream innocens, sicut revera sum? volo me purgare per judicium. Optime potes ex quo tantum confidis de innocentia tua. » Quae ad consilium illius subiit judicium ferri t combusta est manus a ferro, deinde combusta tota a rogo. Item: Duo Anglici peregre profecti s
Abbreviated transcription (Latin):
eterna scił. Uñ irrisus morit᷑.
tiam iob audistis. ⁊ finẽ xͥ¬
uidistis. Qĩ. Patimini ut Iob.
abona q̃ ei aucta redierunt.
s eterna q̃ in xp̃o p̃cesserunt.
s fidei oꝑanti ꝑ dilectõem. Qͥb
si innitaris. uideris p̃sum̾e
nis mutau̾unt. Immo ⁊̃ ma¬

Expanded text:
eterna. Unde irrisus moritur. tiam Job audistis, et finem Christi vidistis; patimini ut Job, a bona, quae ei aucta redierunt, sed aeterna, quae in Christo praecesserunt.sed fidei operanti per dilectionem. Quibus si innitaris, videris praesumenis mutaverunt. Item, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ. si iustꝰ es adipisc̾e. Nõ enĩ
in necc̃itate ẽ. fidei. ut semper
adipiscaris seqñtia in mira¬
culoꝵ suꝑficie. ut obturaue¬
tres pui̾i. Tempꝰ taliũ: nõ ẽ ĩ
nouo testamento. Ante d̾s¬
dedit talia. ut p̃ter eum ñ
intellig̾etur aliꝰ largitor
etiam eterne felicitatis. q̃ ad

Expanded text:
fidem, si justus es, adipiscere. Non enim in necessitate fidei est, ut semper adipiscaris sequentia in miraculorum superficie, « ut obturavetres pueri . Tempus talium non est in Novo Testamento. Ante dedit talia, ut patet cum non intelligatur alius largitor, etiam terrenae felicitatis, quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
inbirro suo prunas detulisse¬
ardentes. ⁊ multa alia in hũc¬
modum. Nunc autem fide
p̃dicata ⁊ suscepta. sic̃ ñ nlła
clamat auctoritas. ñ ẽ tempꝰ
faciendi miracła. s fidei mandatoꝵ
potiꝰ ĩplen ͭ di ⁊ imitandi opera.
uelsiuis ut fiant miracła: tͣde
nobis sunilem alicui p̃dictoꝵ
miracła ꝑ bñdictõem tuam ꝗͣ

Expanded text:
cum nec auctoritate ejus sint instituta vel recepta, sed furtive et cupide subintroducta. Item: Hodie non creditur veritati sortium in eo clamat auctoritas, non tempus est faciendi miracula, sed fidei et mandatorum potius implendi et imitandi opera. Vel si vis ut fiant miracula, trade nobis similem alicui praedictomiracula per benedictionem tuam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo poss exsufflari. qr om̃es
ad iudaismum conu̾ti uellẽt.
Nec ausi sunt fidem nr̃am pro
lucro tot uideoꝵ periculo exp¬
ne . Itẽ apħ ad hebreos. Sc̃i ꝑ fi¬
dem uic̾unt regna. oꝑati st̃
iusticiam. a deꝑti st̃ ꝓmissio

Expanded text:
ino posset exsufflari, et omnes ad Judaismum converti vellent. » Nec ausi sunt fidem nostram pro lucro tot Judaeorum periculo exponere. Item ad Hebr. : « Sancti per fidem vicerunt regna, operati sunt justitiam, a
Abbreviated transcription (Latin):
ganismũ quilibet se u̾t̾et.
Sigͦ pro tanto lucro nõ au¬
deres manum ad candens fer¬
rum exponere. qͣ rõne tu sa¬
cerdos bñdicis ferrũ uel aꝙͣ. ⁊ au¬
toritatẽ p̃stas hmͦi fcõ decesta¬
bili. in quo nõ erit ñ solũ lucñ

Expanded text:
ganismum, quilibet se verteret. Si ergo pro tanto lucro non audes manum ad candens ferrum exercere, qua ratione tu, sacerdos, benedicis ferrum vel aquam, et auctoritatem praestas huic facto detestabili, in quo non est non solum lucrum
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Qͦmͦ pͥncipes ⁊ p̃lati ñ cre¬
dunt oris confessioni. s p̾cipi¬
tantes sũam fatenti ⁊̃ore fi
dem catholicam. iudiciũ igni¬
ti ferri illi offer̃t. ⁊ renuentẽ
temptare sic dñm. ⁊ subire dy¬
proiciunt. qͥ ꝯbureret om̃es cis

Expanded text:
tem principes et praelati non credunt oris confessioni, sed praecipitantes sententiam, fatenti ore etiam fidem catholicam, judicium igniti ferri illi asserunt, et renuentem tentare sic Dominum, et subire jprojiciun
Abbreviated transcription (Latin):
uel potiꝰ execratões. suꝑ aꝙͣ illã.
nͥ pͥus p̃stitissent pͥncipes. uł pre¬
tores cautionem. de nõ effunden¬
membro. si reus in illo ꝑegnno
iudicio ꝓbaretur. Iudiciũ uͦig¬
buit. Itẽ. In legendis scõꝵ legi¬
tur de gentilib. qͥ licet eẽnt
zelatores erroꝵ suoꝵ. ⁊ legis qsls¬
cunꝙ inconuictos. ⁊ ꝯfessos
legem xp̃i: ñ statim sententia¬
eis dabant.⁊ incarc̃abant eos.¬

Expanded text:
vel potius exsecrationes super aquam illam, nisi prius praestitissent principes et praetores cautionem de non effundensi reus in illo peregrino judicio probaretur. Judicium caItem: In legendis sanctorum, legitur de gentilibus: Qui licet essent zelatores errorum suorum, et legis qualiscunque, in conjunctos et confessos legem Christi non statim sententiaeis dabant, et incarcerabant, eis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ citiꝰ. in cupe fundũ descend̾et.
Et inuenti sc̃ duo pͥmi missi
in aꝙͣ: suꝑenatantes. Terciũ
demisit tercio: ⁊ fundũ cupe
ꝑcussit. Et exclamauit uet̾anꝰ
pregaudio. Bñdicta sit horaqͥ
ti fornicari: peccas cͥminalit̾.
etiam si consensũ q̃cunꝙ p̃bu¬
eris. ⁊̃ si impedire possis. ⁊ nõ
impedias grauiter peccas. Nã¬
p̃bere alicui oportunitatem.
uel occõnem fornicandi. cũ pos¬
sis impedire: peccatũ morta¬
le ẽ. Ergo ⁊ p̃bere oportunit᷑a¬
tem ⁊ occõem effundendi san¬
gninem alicuiꝰ. cũ possis im

Expanded text:
et citius in cupae fundum descenderet. Et inventi sunt duo primi missi in aqua supernatantes, tertium demissum tertio, et fundum cupae percussit et exclamavit prae gaudio: Benedicta sit hora qu volenti fornicari peccas criminaliter, etiamsi consensum quemcunque praebueris, etiam si impedire possis, et non impedias, graviter peccas. bere alicui opportunitatem, vel occasionem fornicandi, cum possis impedire, peccatum mortale est. Ergo et praebere opportunitatem, vel occasionem effundendi sanguinem alicujus cum possi
Abbreviated transcription (Latin):
fideles. cuiꝰlibet sexꝰ uel officii¬
burbalia. nͨ appatuit modica
nubecula. uidens tantã afflic¬
tõem iudeus qͥdam archisyna¬
gogꝰ: ait. Concedo ut om̃essi¬
mus xͥani. si infra triduum
ñ dedero pluuias copiosas. si
ritis nobis circũferre. Dixunt
sides xp̃i mittat᷑ in ꝑiculum.
si iudeus de celo aquas elic̾et
arte magica dño ꝑmittñte¬

Expanded text:
fideles cujuscunque sexus vel officiburbalia, nec apparuit modica nubecula. Videns tantam afflictionem Judaeus quidam archisynagogus, ait: « Concedo quod omnes simus Christiani, si infra triduum non dedero pluvias, si ritis circumferre. » Dixerunt fides Christi mittatur in periculum, si Judaeus aquas de coelo eliceret arte magica, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥas si decederet collocaret᷑.
q naturam suam ignis in
illam ñ ex̾cuerat. ⁊ d̾s in ea.
⁊ ꝑ eam. miracłm oꝑatꝰ fu̾at.
Item. optima probatio ꝯtͣ¬
auderet hodie uniũsał eccͣ¬
expon̾e capd̾ suum .i. fidem ca¬
tholicam. fc̃o tali condicto¬
int̾ catholicos ⁊ gentiles ⁊ iu¬
deos. ut si ferrum ignitum
in manum catholici: totꝰ
iudaismꝰ ⁊ tota gentilitas

Expanded text:
reliquias, si decederet, collocanda; quia naturam suam ignis in illam non exercuerat, et Dominus in ea, et per eam miraculum operatus fuerat. Item: Optima probatio auderet hodie universalis Eccaput suum, id est fidem catholicam, facto tali conducto Catholicos, gentiles et Judaeos, utrum ferrum ignitum in manu Catholici, totus Judaismus et tota gentilitas
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m conu̾sionem. uͭ fidei asser¬
tõem. deum ꝙ temptando ꝓ¬
uocas ad eam. ⁊ miracła faci¬
endum. tempora ⁊ statũ gr̃e
conaris reduc̾e ad temꝑa ⁊ sta¬
tum uet̾is instrum̃ti. cũ dñs
temꝑe gr̃e sc̃ĩs suis. occulta tm̃
ꝓmiserit. datutꝰ illis manifes¬
ta temꝑe suo. Nõ sic̃ anticiͥs qͥ
tanqͣm mãmotrecti allicien¬
di erant miracłis ⁊ tẽꝑalib
ad amorem celestiũ. dñs etiã
iustis sub nouo testam̃to: ꝑ¬

Expanded text:
m, vel fidei assertionem, Deumque tentando, provocas ad eam, et ad miracula facienda; tempora et statum gratiae conaris reducere ad tempora et statum veteris instrumenti, cum Dominus tempore gratiae sanctis suis occulta tantum promiserit, daturus illis manifesta tempore suo, non sicut antiquis, qui tanquam mammotrecti alliciendi erant miraculis et temporalibus ad amorem coelestium. Dominus etiam justis sub Novo Testamento
Abbreviated transcription (Latin):
uem pondera ht. Dicat gͥ impe¬
temptabo dominũ. Item psal¬
mo .c. lxuiii. Intende aĩe mee
⁊ lib̾a eam. ꝓpt̾ inimicosmeos
niendos: manifesta lib̾atione
eripe me. S mirum uidecur.
qd̾ inhoc petitõis sue cam cõ¬
stituit. ac si nõ eẽt lib̾andus.
si neutrũ eoꝵ conting̾et. S at¬
tendendum qd̃ due st̃ lib̾atões.
Una ccculta. q̃ fit ꝓpt̾ ip̃os scõs.
igne consumpti. cũ mr̃e eoꝵ
manifesta q̃ fit propt̾ inimi¬

Expanded text:
Dicat miser impetentabo Dominum . » Item psalmo LXVIII: « Intende animae meae et libera eam, propter inimicos meos nvertendos mea liberatione « eripe me. » Sed mirum videtur quod in hoc petitionis suae causam constituit, ac si non esset liberandus, si neutrum eorum contingeret. Sed attendendum quod duae sunt liberationes: una occulta, quae fit propter ipsos sanctos, igne consumpti sunt cum matre manifesta, quae fit propter inimi
Abbreviated transcription (Latin):
candentis in ꝓbatõem in no¬
centie alicuius: aufert᷑ ꝗ mi¬
⁊ officium suũ. qd̃ ẽ ten̾am
carnem comburere. Simiłr
econtrario inhiis iudicatur
circa manifestatõem reatꝰ.
uel malicie alicuiꝰ. Uñ ꝯclu¬
do in utroq elem̃toꝵ horũ:
debere obseruari naturameiꝰ.
⁊ offm. in manifestatõem ĩ¬
nocentie aliciuiꝰ. uel miracdõ¬
aque: ⁊ iudicium ignis: eẽ
refellend̾. ⁊ repellendũ. q tñ
salui fiebant: quidam malicio¬
si in iudicium ignis tͣnstułunt.

Expanded text:
em innocentiae alicujus aufertet officium, quod est teneram carnem comburere. Similiter econtrario in his judicatur circa manifestationem reatus, vel malitiae alicujus. Unde concludo, in utroque elementorum horum debere observari naturam ejus, et officium in manifestatione innocentiae alicujus, ubi miraculoaquae, et judicium ignis, esse refellendum et repellendum. Item: salvi fiebant, quidam malitiosi in judicium ignis transtulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ciniam sortilegiorum. qr ma
ꝓpt̾ incertitudĩem eiꝰ. uel si cre¬
ditur in eo qd̃ minꝰ ẽ: gͦ in eo ꝗ¬
Ergo cessare debent carmĩatões.
uel temptamenta q̃ sanguiem
effundunt. ⁊ nlłm ex inde ꝓ¬
uenit aĩe cõmodũ. Itẽ. Iriui¬
legia paucorum. ñ faciunt le¬
gem ꝯmunẽ. nͨ st̃ trahenda ad
tigio. danielem de laculeonum
illesum extractum. tres pu̾os
de camino ignis liberatos. io

Expanded text:
ciniam sortilegiorum, et quiservatis et jactis, maxime in multitudine, malus et indignus praepo cessare hic debent carminationes, vel tentamenta, quae sanguinem effundunt, et nullum inde provenit animae commodum? Item: « Privilegia paucorum non faciunt legem communem. » Stigio ; Danielem de lacu leonum illaesum extractum ; tres pueros de camino ignis liberatos ;
Abbreviated transcription (Latin):
batur qd̃ elementis natura su
a ꝑ incantatõem aufert᷑. Sed
miracła fac̾e: concessum ẽ ma
lis ⁊̃ a deo. ⁊ pro malis. uñ illd̃. ¶
Nõne in noĩe tuo demonia eie¬

Expanded text:
batur quod elementis natura sua per incantationem aufertur. Sed et miracula facere concessum est etiam malis a Deo, et pro malis. Unde: « Nonne in nomine tuo daemonia e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gr̃am eis daret infund̾et. fides
facite ut habeam. ñ possũ ꝑ me
credere. qͥd tunc faciendũ: Re
pudianda uidentur ꝑegrina
iudicia. cũ ñ descendant de me¬
dio duorum montiũ .i. cum¬
que approbata sunt a d ño qͦn

Expanded text:
et gratiam infunderet. Fides facite ut habeam, non possum per me credere quid tunc faciendum? Item : Repudianda videntur peregrina judicia cum non descendant de medio duorum montium, quae approbata sunt a Do
Abbreviated transcription (Latin):
dñm d̾mtuũ. Glosa. Suggere¬
bat dẏabolus ut aliqͦ signo ex¬
ploraret. qͣntum apd̾ dm poss.
S nemo debet temptare deum.
qñ h̃t ex humana rõne qd̾ fa¬
ciat. uñ ꝙͣuis oĩa possit: ait su¬
is. Si uos ꝑsecuti fu̾int in una
ciuitate: fugite in aliam. Et
autem deficit humana ratõ.
cõmendet se hõ deo. ñ tẽptãdo.
s deuote confitendo. Itẽ dole

Expanded text:
Dominum Deum tuum . » Glossa: Suggerebat diabolus ut aliquo signo exploraret quantum apud Deum posset. Sed nemo debet tentare Deum, quando habet ex humana ratione quid faciat. Unde quamvis omnia possit, ait suis: « Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . » autem deficit humana ratio, commendet se homo Deo, non tentando, sed devote confitendo. Reis e
Abbreviated transcription (Latin):
quem lex ñ p̃cipit ẽẽ effun¬
dendũ. Item. Magr̃. di uni¬
u̾salis eccłia p̃ciperet mͥ sa¬
cerdoti sub pena anathema¬
tis. ut ferrum illud carmi¬
narem. uel a qͣm bñdicerem:
citiꝰ penam illam ꝑpetuo su¬
birem: ꝙͣ illi parerem. Si in
decretis exꝯmunicati sunt
augures. arioli. sortilegi ⁊ hͣr.¬
mentales suũ semꝑhñt effec¬
tum. si a sacerdote. si serio. si
eo mͦ quo debẽt: ꝓferantur.
carminatões uͦ: minime nͥ¬

Expanded text:
quem lex non praecipit effundere. Item Magister : Si universalis Ecclesia praeciperet mihi sacerdoti sub poena anathematis, ut ferrum illud carminarem, vel aquam benedicerem, citius poenam perpetuo subirem quam illi parerem. Item : Si in decretis excommunicati sunt augures, areoli, sortilegi, qmentales suum semper habent effectum, si a sacerdote, si serio, si eo modo quo debent proferuntur. Carminationes vero minime, n
Abbreviated transcription (Latin):
bilis incarminatõis ferri. nes¬
uenta. ex necc̃itate semꝑ habe¬
bit efficaciam: Item. Si ecc̃a
infideliũ compmitt̾et ecc̃e fide¬
lium se suscepturam fidemxͥ.
si eam u̾am eẽ probau̾it. ⁊ ex¬
aminau̾it iudicio ferri canden¬
tis. ñqͥd ecc̃a catholica ꝓpt̾ tot
lucrandos susciꝑet inunica ꝑ¬
sona hꝰmͦi iudiciũ: Absit eam
fidem xͥ inc̾to cõmitt̾e iudicio.
one dei ꝑiclitaretur. Obquam
rotulum suum deferre. circa
negata pluuia ecc̃e. ad p̃ces ⁊
processiones eiꝰdem. Itẽ. ut exẽ¬

Expanded text:
bilis incarminationis ferri, nesventa, ex necessitate semper habebit efficaciam? Item: Si ecclesia infidelium promitteret Ecclesiae fidelium se suscepturam fidem Christi, si eam veram esse probaverit et examinaverit judicio ferri candentis, nunquid Ecclesia catholica propter tot lucrandos subiret in unica persona hujusmodi judicium? Absit eam fidem Christi incerto committere judicio, one Dei periclitaretur. Ob quam rotulum suum deferre circa cnegata pluvia Ecclesiae ad preces et ad processiones ejusdem. Item: Pere