comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimo sexto die post
conceptionis initium in men¬
brorum distinctione formet᷑:
atq ideo nͣ casu gestum. sed
diuinitus procuratũ est. ut
eo annorum numero templũ
ȩdificaretur: quo dierũ nu¬
mero corpus dominicum qđ
ꝑ templũ figurabat᷑ in utero
uirginali perfici oportebat.
Quod autẽ encȩnia ꝑ omnes
annos celebrare sancitum est:
hoc profecto nos ammonet.
ut memoriam & dominicȩ re¬
surrectionis quã iam factam
credimus. & nr̃ȩ quam futu¬
ram speramus semꝑ animo
retineamus : taliterq nos
agamus. ut nͣ ad iudicium.
sed sicut dñs his qui bona ege¬
rint promisit. resurgere mere¬
amur ad uitam. Nee sine dis¬
cussione pretereundum ͤ quod
dedicans templũ salomon ubi
compleuit preces descendit
ignis de cęlo. & deuorauit ho¬
locausta & uictimas. Holo¬
causta namq & uictimȩ ueri
salomonis nos sumus. holocau¬
sta & uictimȩ summi regis
om̃s electi eius sunt: de quib
nos offerret dõ: mortificatos¬

Expanded text:
quadragesimo sexto die post quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut eo annorum numero templum aedificaretur quo dierum numero corpus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virginali perfici oportebat. Quod autem Encaenia per omnes annos celebrare sancitum est, hoc profecto nos admut memoriam dominicae Resurrectionis, quam jam factam credimus, et nostrae, quam futuram speramus, semper in animo retineamus; taliterque nos agamus, ut non ad judicium, sed, sicut Dominus his qui bona egerunt promisit, resurgere mereamur ad vitam. Nec sine discussione praetereundum quod dedicans templum Salomon, ubi complevit preces, descendit ignis de coelo, et devoravit holocausta et victimas. Holocausta namque et victimae veri Salomonis nos sumus; holocausta et victimae summi Regis omnes electi ejus sunt; de quibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
octaua die id est post septimã
sabbati resuscitari a morte
uoluit. recte numerus octo¬
narius. nr̃ȩ quoq resurrecti¬
onis festa uentura designat.
Qđ templum ab hostibus in¬
censum rursum dño miseran¬
te construitur. quod ab ido¬
latris coinquinatum denuo
suꝑnȩ pietatis auxilio mun
um ꝑsecutione premitur.
nunc a ꝑsecutionib reddita
tute famulatur. nunc in qui¬
busdam suis menbris hostis
antiqui periclitatur insidiis:
nunc instante sollertia docto¬
rum fidelium quos ad horam
ꝑdere uidebatur. ꝑ pęnitentiã
iam castigatos recipit. Qđ
uero templum scdo quadra¬
ginta & sex annis ȩdificatum
est: ad significationẽ domini¬
ci corporis. quod de uirgine
assumpsit specialiter respicit:
de quo ipse iudȩis: soluite in¬
quit templum hoc: & in trib
diebus excitabo illud÷ quia ui¬
delicet solutum passione corpꝰ
suum: ipse die tertia resuscita¬
uit ad uitam. Ferunt siqui¬
dem: quia corpus hominis

Expanded text:
octava die, id est, post septimam octava die, id est, post septimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino miserante construitur; quod ab idololatris coinquinatum denuo, supernae pietatis auxilio, munum persecutione premitur, nunc autem, persecutoribus reddita  Domino, servitute famulatur: nunc in quibusdam suis membris hostis antiqui periclitatur insidiis, nunc instante solertia doctorum fidelium, quos ad horam perdere videbatur, per poenitentiam jam castigatos recipit. Quod vero templum secundum quadraginta et sex annis aedificatum est, ad significationem Dominici corporis quod de Virgine assumpsit spiritaliter respicit; de quo ipse Judaeis: Solvite, inquit, templum hoc et in tribus diebus aedificabo illud ; quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. Ferunt siquidem physici quia corpus hominis
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis sollertius spiritali ra¬
tione discutienda. Salomon
quippe rex qui interpretatur
pacificus. ipsum redemptorem
nrm tẏpice designat: de quo
isaias ait. Multiplicabit᷑ eius
imꝑium: & pacis ñ erit finis.
Templum quod ȩdificauit. ca¬
tholica eius ȩccła est: quam de
uniuersis ꝑ orbem credentib
quasi de uuis lapidibus. in
unam suȩ fidei & karitatis cõ¬
pagem aggregat. Qd̃ autẽ
septem annis ȩdificatum est tẽ¬
plum: signisicat quia ꝑ totũ
huius seculi tempus. qđ septẽ
Quod octauo anno dedicatũ
est. & celeberrima illa ac ma¬
xima sollempnitas a salomo¬
ne rege cunctis filiis isrł tem¬
pore completo dedicationis
exhibita: insinuat mystice.
quia ꝑfecto in fine mundi
numero electorum. diu desi.
uersalis resurrectionis mira¬
culo. mox om̃s qui ad pacifici
regis ueri scilicet salomonis
regnum ꝑtinent ȩterna cũ
eo gaudia patriȩ cȩlestis in¬
trabunt. Nam quia dñs nrͣ

Expanded text:
e nobis solertius spirituali rae nobis solertius spirituali ratione discutienda. Salomon quippe rex, qui interpretatur pacificus, ipsum Redemptorem nostrum typice designat; de quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis ejus non erit finis. Templum quod aedificavit catholica ejus Eccuniversis per orbem credentibus, quasi de vivis lapidibus, in unam suae fidei et charitatis compagem aggregat. Quod autem septem annis aedificatum est templum, significat quia per totum hujus saeculi tempus, quod septeQuod octavo anno dedicatum est, et celeberrima illa ac maxima solemnitas a Salomone rege cunctis filiis Israel tempore completae dedicationis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideersalis resurrectionis miraculo, mox omnes qui ad pacifici regis veri, scilicet Salomonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt. Nam quia Dominus noster
Abbreviated transcription (Latin):
idolis
cogens. Qua
ꝑsecutione multi de populo
pro diuinȩ legis custodia tru¬
cidati sunt: inter quos & matͣ
illa septem filiorũ merito fa¬
mosa. nobilissima pro dño eũ
sobole martẏrii coronam me¬
ruit. Sed iudas machabeus
cum ẽẽt de genere sacerdota¬
li. collecto exercitu iustorũ.
aduersus antiochi duces ar¬
ma corripiens. eosq de iudȩa
expellens ꝑsecutioni seuissimȩ
finem imposuit: ac templum
ab idolorum imaginib emun¬
dans. noua rursus altaria &
cȩtera uasa uel ornamenta
faciens. atq in templo repo¬
nens. dedicauit ea simul cũ
templo quod purificauit &
renouauit uicesima quinta
die mensis noni qui apud nos
appellatur december: & ad hi¬
emem ꝑtinere nulli dubium
constat: statuitq decretũ ut
prediximus: annis om̃ib diem
encȩniorum id est innouatio¬
nis ac dedicationis templi fe¬
sta deuotione celebrari. Quȩ
profecto omĩa sicut apłs do¬
cet in figura facta sunt nr̃i.
& ꝓpter nos utiq scripta: idõq¬

Expanded text:
idolis cogens. Qua persecutione multi de populo pro divinae legis custodia trucidati sunt; inter quos et mater illa septem filiorum merito famosa, nobilissima pro Domino cum sobole martyrii coronam meruit. Sed Judas Machabaeus, cum esset de genere sacerdotali, collecto exercitu justorum, adversus Antiochi duces arma arripiens, eosque de Judaea expellens, persecutioni saevissimae finem imposuit; ac templum ab idolorum imaginibus emundans, nova rursus altaria et caetera vasa vel ornamenta faciens atque in templo reponens, dedicavit ea, simul cum templo, quod purificavit et renovavit vigesima quinta die mensis noni, qui apud nos vocatur December, et ad hiemem pertinere nulli dubium constat. Statuit decretum, ut praediximus, annis omnibus diem Encaeniorum idem innovationis ac dedicationis templi festa devotione celebrari. Quae profecto omnia, sicut Apostolus docet , in figura facta sunt nostri et propter nos utique scripta, ideoqu
Abbreviated transcription (Latin):
hec eos uelut mortuos plangeret. si ñ
obtulisset. Cũ gͦ ad illud tribile exam̃
districtus iudex uenerit: qͥd nos uiri dicem̃.
cũ eiꝰ feminȩ głam uiderim: De debilitate
m̃tis suȩ quȩ tẽ erit uiris excusatio qͣndo
hec ostendet᷑. quȩ cũ scło & sexũ uicit:
plana facta ẽ: ut ꝑ eã feminis libuerit am¬
bulare. Despiciam̃ gͦ cuncta p̃sentia: nulla
st̃ etenĩ quȩ transire possunt. Turpe sit di¬
ligere: qͦd constat citius perire. Non nos t̃re¬
narũ rerũ amor superet: ñ supbia inflet. ñ
ira dilaniet: ñ luxuria polluat. ñ inuidia
re nosmet ipsos. Quod si ꝑfecte agim̾: ñ solũ
imminentes penas euadimus: sed cõmuni cũ
martrib gła remuneram̃. Nã quãtus octa
sio ꝑsecutionis deest. habet tam̃ & par nr̃a
martyriũ suũ: qͥa & si carnis colla ferro non
subdimus sp̃uali tam̃ gladio carnalia desi
in mente trucidamus. In ieuinio qͥndo¬

Expanded text:
haec eos velut mortuos plangeret, si non haec eos velut mortuos plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri dicemus, cum hujus feminae gloriam viderimus? De debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, quae cum saeculo et sexum vicit? plana facta est, ut per eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diligere quod constat citius perire. Non nos terrenarum rerum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia re nosmeimminentes poenas evadimus, sed communi cum gloria remuneramur. Nam quamvis occasio desit persecutionis, habet tamen pax nostra martyrium suum, quia etsi carnis colla ferro non subdimus, spiritali tamen gladio carnalia desideria in mente trucidamus. Vitam
Abbreviated transcription (Latin):
licitas martyres: quȩ tot ante se morientib
filiis ꝓ xp̃o frequent̃ occubuit. qͥa &s amor
illius sola sua mors minime suffec̃it. Consi¬
deremꝰ fr̃s hanc feminã : c̃onsiderem̃ nos qͥ
menbris corporis uiri sum̃ in eius cõparatio¬
ne qͥd estimabim̃. Sepe nanq agenda aliqͥ
bona ꝓponimus: sed si uñ contra nos leuis¬
sim̾ sermo ab ore irridentis eruperit. ab
intentione actionis nr̃e fracti ꝓtiñ & con¬
fusi resilimꝰ. Ecce nos plerũq a bono oꝑe
uerba reuocant: felicitatẽ uͦ a scã intentio¬
ne frangere nec torm̃ta potuert. Nos in au¬
ra maledic̃tionis impingimͣ: hȩc ad regnũ
etiã ꝑferrũ erut.: nicbilq ẽẽ qͦd obsisteret
estimauit. Nos ad p̃cepta dm̃ca largiri¬
nr̃a saltem suꝑflua nolumꝰ: hȩc ñ solum
dõ suã substantiã contulit. sed ꝓ illo etiã
ꝓpriã carnẽ dedit. Nos cũ ex diuna iussone
filios amittimꝰ sine consolatione lugem̃.

Expanded text:
licitas martyres, quae, tot ante se morientibus licitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo frequenter occubuit, quia et amori illius sola sua mors minime suffecit. 4. Consideremus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revocant. Felicitatem vero a sancta intentione frangere nec tormenta potuerunt. Nos in auram maledictionis impingimus; haec ad regnum etiam per ferrum exiit, nihilque esse quod obsistebat aestimavit. Nos ad praecepta dsaltem superflua nolumus; haec non solum Deo suam substantiam contulit, 1447 sed pro illo etiam propriam carnem dedit. Nos cum ex divina jussione filios amittimus, sine consolatione lugemus;
Abbreviated transcription (Latin):
tũ martyrii nolendo uoluisset: sic̃ nos qͦꝙ
cũ gaudiũ quęxim salutis. amarũ poculũ
sumimꝰ purgationis. l maritudo qͥdem in
poculo displicet: sed restituenda ꝑ amari¬
tudinẽ salus placet mauit gͦ uixta carnẽ
felicitas filios suos: sed pre amore cȩlestis pa¬
triȩ mori corã se uoluit qͦs amauit. Ipsa eon
uulnera accepit: sed ipsa in eisdẽ ad regnũ
p̃uenientib excreuit. Recte gͦ hanc feminã
ultra martyrã dixerim: quȩ & totiens in
filiis & desiderabilit extincła. dũ multipler
martyriũ obtinuit. ipsã quoq martyri
palmã uicit. Fertur apud ueteres mos fu¬
isse: ut quisqͥs consul existeret. iurta orcdi¬
nẽ tempoꝵ honoris sui locũ teneret. At si qͥs
posterior ad consulatũ ueniens. consul non
semel sed bis fortasse aut tercio fieret: ẽtiã illos
laude & honore transcenderet. qͥ ñ plusquã
semel consules extitissent. icit gͦ beata fe.¬

Expanded text:
tum martyrii nolendo voluisset. Sic nos quoque tum martyrii nolendo voluisset. Sic nos quoque cum gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore coelestis patriae mori etiam coram se voluit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Fe
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Non gͦ hanc feminã martyrã sed plus
quã martyrã dixerim: quȩ septẽ pignorib
ad regnũ p̃missis. totiens ante se mortua
ad penas prima uenit. sed puenit octaua.
Aspexit mat̃ & cruciata & inꝑterrita filioꝵ
mortẽ. Syei gaudiũ debuit: dolorẽ naturȩ.
Timuit uiuentib: gauisa ẽ morientibus.
Optauit nullũ post se relinquere: ne si quẽ
haberet suystitẽ. ñ posset habere consortẽ.
cor morientib filiis etiã carnalis affectus
minilne pulsauit. Neq enĩ filios qͦs carnẽ
suã ẽẽ nouerat: sine dolore poterat mori¬
entes uidere. Sed erat ius amoris interior.
quȩ dolorẽ uinceret carnis. Vnde & passii¬
ro ƿetro dicit᷑. Cũ senueris extendes manꝰ
tuas & alius te cinget: & ducet qͦ tu ñ uis.
Neq enĩ si plenissime petrus nollet: pro
xp̃o pati potuisset. Sed martrriũ qͦd
ꝑ infirmitatẽ carnis noluit: ꝑ uirtutẽ sp̃s
amauit. Qui dũ ꝑ carnẽ ad penas trepidat.

Expanded text:
dit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si quem haberet superstitem, non posset habere consortem. cor morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios, quos carnem suam esse noverat, sine dolore poterat morientes videre; sed erat vis amoris interior, quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dituas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Neque enim si plenissime Petrus nollet pro Christo pati potuisset, sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas trepidat,
Abbreviated transcription (Latin):
rigamus. Frigidȩ inquit
aquę non calide : ne & in ca¬
lida pauꝑtatis penuria. &¬
lignorum occasio quereret᷑.
mus. ad galathas apłs pre¬
cipit. Communicet is qui ca¬
teciratur: ei qui se catecizat
in omnib bonis. Et discipu¬
los ad magistrorum refrige¬
ria cohortatus. quia poterat
qui libet obtendere pauꝑta¬
tem & preceptum eludere:
priusquã ille proponat im¬
minentẽ soluit questionem
dicens. Nolite errare: ds
ñ irridetur. Quȩ enim se¬
minauerit homo: hȩc & me¬
tet. Et est sensus. Irustra
causaris inopiam: cũ aliud
habeat conscientia. Me potes
fallere cohortantem: sed scito
quod quantumcumq semi¬
naueris. tantũ & messurus

Expanded text:
rigamus. Frigidae, inquit, rigamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, ne et in calida, paupertatis et penuriae lignorum occasio quaerereturmus ad Galatas praecepit: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omnibus bonis , et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Et est sensus: frustra causaris inopiam; cum aliud habeat conscientia tua: me potes fallere cohortantem; sed scito quod quantumcumque seminaveris, tantum et messurus
Abbreviated transcription (Latin):
recipere: & illis alimoniam
non ꝑdere suscipientes. licet
indignus fuerit qui susceptus
sit. Et quicumq potum de¬
derit uni ex minimis istisca¬
licem aquȩ frigidȩ tantum
in nomine discipłi : amͣ dico
uobis nͨ perdet mercedẽ suã.
Legimus in propħa dauid.
ad excusandas exeusationes
in peccatis: quod multi pec¬
catorũ suorum quasi iustas
pretendant occasiones. ut
quod uoluntate delinquuud
uideantur necessitate pecca¬
re. Dñs scrutator cordis &
renum: futuras cogitationes
in singulis contuetur. Dixe¬
rat. qui recipit uos me reci¬
pit: sed hoc preceptũ multi
pseudo prophetȩ. & falsi p̃¬
dicatores poterant impedi¬
re: medicatus est huie scan¬
⁊dalo dicens. Qui recipit
iustum in nomine iusti:
mercedem iusti accipiet. Rur¬
sus poterat alius causari &
dicere. Pauꝑtate prohibeor:
tenuitas me retinet. ut hos¬
pitalis ẽẽ non possim. Et
hanc excusationẽ leuissimo
precepto diluit: ut calicem
aquę frigidȩ toto animo por¬

Expanded text:
recipere, et illis alimoniam recipere, et illis alimoniam non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam. Legimus in propheta David: Ad excusandas excusationes in peccatis Ps CXL, 4: quod multi peccatorum suorum quasi justas praetendant occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare: Dominus scrutator cordis et renum, futuras cogitationes in singulis contuetur. Dixerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant impedire; medicatus est huic quoque scandalo, dicens: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tennitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae frigidae toto animo por
Abbreviated transcription (Latin):
me recipit. recipit eũ qui me
misit. Ordo pulcherrimus.
Ad predicationẽ mittit. do¬
cet pericula ñ timenda. aẜ¬
fectus subicit religioni : au¬
rum supra tulerat. es de zo¬
na excusserat. Dura euan¬
głistarum conditio. Unde
ergo sumptus. unde uictus
necessaria: Austeritatem
mandatoꝵ. spe temperat ꝓ¬
missorum: qui recipit inqui¬
ens uos. me recipit. & qͥ me
recipit. recipit eum qui me
misit: ut in suscipiendis apo¬
stolis unus quisq credentiũ.
xp̃m se suscepisse arbitraret᷑.
Qui recipit propħam in no¬
mine ꝓpħe: mercedẽ ꝓphetȩ accipiet.
ut ꝓpħam. & intelligit eum
de futuris loquentẽ: hic mer¬
cedem propħȩ accipiet. Igit᷑
omni professione: zizanium
mixtum ẽ tritico. Prȩmiserat.
Qui recipit uos mec recipit:
& qui me recipit. recipit eũ
qui me misit. Aa susceptio¬
nem magistrorum discipłos
prouocauerat: poterat oceul¬
ta esse credentium responsio.
Ergo & pseudo propħas. &
iudam proditorem debemus

Expanded text:
me recipit, recipit eum qui me me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus. Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra tulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque credentium Christum se suscepisse arbitretur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet. tam, et intelligit eum de futuris loquentem, hic mercedem prophetae accipiet. Igituromni professione zizanium mistum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat 66 occulta esse credentium responsio; ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur. utrum sensus tan¬
tum & sermo consentiat.
Qui amat patrem aut matrẽ
plus quã me: non ẽ me dignꝰ.¬
serat. ñ ueni pacem mittere
sed gladium. & diuidere ho¬
mines aduersus patrem & ma¬
trem & socrum: ne quis reli¬
iecit dicens. Qui amat patrẽ¬
aut matrem plusquam me.
Et in cantico legimus canti¬
corum. Ordinate in me ka¬
ritatẽ. Hic ordo in om̃i affe¬
ctu necessarius est. Ama pꝰ
dm̃ patrem: ama matrem.
ama filios. Si autẽ necessi¬
tas uenerit ut amor paren¬
tum & filiorũ. di amori com¬
paretur. & ñ possit utrumq
seruari: odium in suos est. pi
hibuit amari patrem aut ma¬
trem. Signanter addidit.
Qui amat patrem aut matrẽ
plus quam me. Et qui ñ acci¬
pit crucem suam & sequitur
me: nͣ est me dignus. In alio
euangłio scribitur. Qui non
accipit crucem suam cotidie.
Ne semel putemus ardorem
fidei posse sufficere semꝑ crux
portanda est: ut semꝑ nos
xꝑm amare doceamus. Qui
recipit uos. me recipit: & qui

Expanded text:
ponitur, utrum sensus tanponitur, utrum sensus tantum, an et sermo consentiat. Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignusserat: Non veni pacem mittere, sed gladium; et dividere homines adversum patrem et matrem, et socrum, ne quis pietajecit dicens, Qui amat 65 patreaut matrem plus quam me. Et in Cantico legimus Canticorum: Ordinate in me charitatem . Hic ordo in omni affectu necessarius est. Ama post Deum patrem, ama matrem, ama filios. Si autem necessitas venerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, odium in suos, pietas ergo prohibuit amare patrem aut matrem, sed signanter addidit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est Evangelio scribitur : Qui non accipit crucem suam quotidie. Ne semel putemus ardorem fidei posse suportanda est, ut semper nos Christum amare doceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
olite arbitrari:
quia uenerim
pacem mittere
in terrã. Non
ueni pacẽ mitte¬
re: sed gladium. Supra di¬
xerat. quod dico uobis in tene¬
bris dicite in lumine. & quod
in aure auditis predicate suꝑ
tecta: nunc infert. quid post
predicationẽ sequatur ad fi¬
dem xꝑi. Totus orbis contra
se diuisus est. Unaqueq do¬
mus. & infideles habuit & cre¬
dentes: & propt̾ea bellũ mis¬
sum est bonum. ut rumpere¬
tur pax mala. Tale quid in
genesi aduersus rebelles ho¬
mines qui moti fuerant de
oriente & turrem exstruere
festinabant ꝑ quã cęli alta
penetrarent fecisse scribitur
ds̃: ut diuideret linguas eoꝵ.
Unde & in psalmo dauid pre¬
catur. Dissipa dñe gentes:
quȩ bella uolunt. U eni enĩ
separare hominem aduersus
patrem suum. & filiam aduer¬
sus matrẽ suam. & nurum ad¬
uersus socrum suam: & inimi¬
ci hominis domestici eiꝰ. Hic
locus prope hisdem uerbis in
michea propħa scribitur. Et
notandum : ubicumq de ue¬
teri instrumento testimoniũ

Expanded text:
olite arbitrari, quia veni pacem mittere in terram: Non veni pacem mittere, sed gladium. Supra dxerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo David precatur: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt . Veni enim separare hominem adversus patrem suum, et filiam adversus matrem suam, et nurum adversus socrum suam; et inimici hominis, domestici ejus. Hic locus prope eisdem verbis in Michaea propheta scribitur . Et notandum ubicumque de veteri Testamento testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere claresceret. Redemptor
etenĩ noster in carne apparens.
sicut rex nobis fieri dignatus est
regnũ cȩleste tͥbuendo: ita etiam
pontifex factus ẽ semet ipsũ ꝓ nobis
offerendo hostiã dõ in odorẽ sua¬
uitatis. Unde scriptũ est. Iurauit
dñs et non penitebit eũ: tues sac̾¬
dos in eternũ. scd̃m ordinẽ melchi¬
sedech. Melchisedech quippe ut
legimꝰ. sacerdos di summi longe
legalis sacerdotii tempora p̃cessit.
offerens ddño panẽ et uinũ. Et ideo
redemptor nr̃ sacerdos eẽ dicit᷑
scdm ordinẽ melchisedech: qͥa
ablatis uictimis legalib idẽ sacͥ¬
ficu genus in misteriũ sui corꝑis¬

Expanded text:
pertinere claresceret. Redemptor pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis ioħes apparuit: dño
attestante qui ait. Lex s ꝓpħȩ
usq ad ioh̾em: ex eo regnũ dĩ euan-¬
gelixat᷑. Unde etiã plusquã pro¬
pheta dictus ẽ: quia quẽ cȩceri
alonge prophetando solũ predi¬
xerant: ille ꝙ pͥmo uenturũ pro¬
phetando signauit. & mox ueni¬
entẽ ostendendo monstrauit.
Qui certe gr̃ã dispensationis: ñ
solũ iustis. s & de pontificali stirpe
ortis parentib natus asserit᷑. Fuit
enĩ sacerdos sicut ex lectione euan¬
głica audiuimꝰ. nomine ⁊acha¬
rias de uice abia: &uxor illi de
filiab a aron: ꝙ nomen eiꝰ elisa-¬
beth. Erant aut̃ iusti ambo an-¬
te dm̃. Iustis quippe parentib
ẽ genitus: ut eo confidentiꝰ iustitiȩ
p̃cepta populis daret. quo ipse
hec ñ quasi nouitia didicisset.
s uelut hereditario iure a ꝓge¬
nitorib accepta seruaret. De sac̾¬
dotali ꝓsapia ortus ẽ: ut eo poten¬
tius mutationẽ sac̾dotii p̃conaret᷑:
quo ipsũ ad sacer dotale genus

Expanded text:
eritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lex et prophetae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus
Abbreviated transcription (Latin):
Si quide dñs cũ maiorẽ & neminẽ
in natis mulierũ eẽ dixisset: mox
sub didit dicens. Qui autẽ minor ẽ.
in regno cȩloꝵs maior ẽ illo. Seipsũ
uidelicet insinuans. qui humana
natiuitate posterior iohe. s cȩlestis
regni eẽt apice prestantior. Nec ua¬
cat a mysterio. quod ioħis natiuitas
cũ dies decrescere: dñi autẽ cũ dies
crescere inchoat facta memoratur.¬

Expanded text:
Siquidem Dominus cum majorem eo neminem Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum dies crescere inchoa
Abbreviated transcription (Latin):
sit ante illũ. ut plebẽ eiꝰ aqua bapti¬
tans ad suscipiendũ eũ ubi appareret
doceret eẽ ꝑfectã. huic successit ille
in sp̃u o uirtute di patris. ut plebẽ
suã sp̃u sc̃o & igni baptitans. ad uiden¬
dã faciẽ patris sui donaret ẽẽ ꝑfe¬
ctã. Ioħe nato congratulabant᷑ uici¬
ni & cognati genitrici illiꝰ. quia mag¬
nificauit dñs miscd̃iam suã cũ illa.
Oño autẽ nato. congratulabantur
ȩccłiȩ quia uenit tempꝰ miserendi eiꝰ
sp̃c angłici: qui sunt uicini eiꝰ
& cognati. ciues uidelicet eiusde pa
Qui & ymnũ głȩ deo canendo: qͥd
illa ꝑ orbẽ eẽt actura. pͥores ipsi de
celis admonebant. Recte gͥ natiuitas
celebrat᷑ illiꝰ: qui talis potentia mag¬
nitudinis dnĩcis ꝓpinquabat oꝑib
Recte ortus illiꝰ sollẽpnitas colitur
cuiꝰ tanta ẽ uitȩ sublimitas. ut qͥc¬
quid illo sublimiꝰ ẽ. hoc iã hominis
naturã transcendere dubiũ ñ sit.

Expanded text:
sit ante illum, ut plebem ejus aqua baptisit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet qui hymnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
bi & exultatio. & multi in natiui¬
tate eiꝰ gaudebunt: erit enĩ mag¬
nus coram dño. Iure gͥ utriꝰq na¬
tiuitas festa deuotione celebrat᷑.
s in illiꝰ tanquã in xp̃i dñi. tanquã
in saluatoris mundi. tanquã infilii
c̃i om̃ipotentis. tanquã in solis iu¬
sticiȩ natiuitate omĩ ppło gaudiũ
euangłirat᷑: in huiꝰ autẽ tanquã
in p̃cursoris dñi. in serui di eximii.
in lucernȩ ardentis & lucentis exor
ille int̾ peccatores conu̾satus. peccati
om̃is ĩmunis ꝑmansit. Hic ad huc
ex ut̾o matris sp̃uscõ repletꝰ ẽ: in il¬
lo habitat omĩs plenitudo diuini¬
tatis corporalit̾: qui dono sui sp̃c¬
sedẽ sibi ut̾i uirginalis in qͦ carnẽ
susciꝑet ipse consecrauit. Iiste multos fi¬
lioꝵs isrł ad dñm suo tẽpore p̾dicando
conu̾tit. ille multos cotidie de uniu̾sis
ꝑ orbẽ nationib ad suã fidẽ & carita¬
tẽ interiꝰ illustrando conu̾tere ñ de¬
sistit. hic in sp̃u & uirtute helyȩ p̃ces¬

Expanded text:
ultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortille inter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporalitsedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praeces
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ & uenire. et iã adeẽ ostende¬
ret dñm saluatorẽ de quo scriptũ ẽ.
finis enĩ legis xp̃c. ad iusticiã omni
credenti. Nam & septenario propt̃
sabbatũ. et denario numero propt̃
decalogũ: legis adimpletio recte fi-¬
gurat᷑. Dies hȩc ꝓpiciationis erat ex
piationis: in qua popłs om̃is ab oꝑi-¬
bus uacare. & ꝑ orationes atq absti¬
nentiã affligi. & castigari p̃ceptus ẽ.
Qđ beati ioħis. & uite & p̃dicationi
multũ congruit: qui & ipse amun¬
danis uacans oꝑibus. cȩlestib solũ
studus ac desideriis animũ dabat: &
cõuenientes ad se turbas amalis oꝑib
abstinere: ac ꝑpęnitentiã fidẽq ex¬
piari. & xp̃o consecrari docebat: qͥa
tempusiã diuinȩ ꝓpitiationis insta¬
ret: in qua cunctis pie querentib
regni cȩlestis pateret ingressus. Q d̾̃
aut̃ hac die pontifex sc̃uariũ et ta¬
bernaculũ testimonii atq altare. sa¬
cerdotes quoq & uniuersũ populũ

Expanded text:
jam adesse ostenderet Dominum salvatorem, de quo scriptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nam et septenario propter sabbatum, et denario numero propter decalogum, legis adimpletio recte figuratur. Dies haec propitiationis erat et expiationis, in qua populus omnis ab operibus vacare, et per orationes atque abstinentiam affligi et castigari praeceptus est. Quod beati Joannis et vitae et praedicationi multum congruit, qui et ipse a mundanis vacans operibus, coelestibus solum studiis ac desideriis animum dabat, et convenientes ad se turbas a malis operibus abstinere, ac per poenitentiam fidemque expiari, et Christo consecrari docebat: quia tempus jam divinae propitiationis instaret, in quo cunctis pie quaerentibus regni coelestis pateret ingressus. Quod autem hac die pontifex sanctuarium et tabernaculum testimonii, atque altare, sacerdotes quoque et universum populum
Abbreviated transcription (Latin):
lum ibi asꝑgebat᷑. s & tymiama ad¬
olebat᷑: qđ in p̃senti lectione ⁊acha¬
rias fecisse memorat᷑. Dicit gͦ de hac
sollẽpnitate dñs moysi. Mense sep¬
timo decima die mensis affligetis
animas ur̃as: nullũq facietis opus

Expanded text:
nguis ibi aspergebatur, sed et thymiama adnguis ibi aspergebatur, sed et thymiama adolebatur, quod in praesenti lectione Zacharias fecisse memoratur. Dicit ergo de hac solemnitate Dominus Moysi: Mense septimo, decima die mensis affligetis animas vestras, nullumque facietis opus
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ om̃i quia iã redeunte ex ordi¬
ne septimana uicis suȩ quȩ ei de ui-¬
ce abia contigerat. templũ ministra¬
turus intrauit. Sed forte aliquib
obscurũ est quia scriptura tacere ui¬
det᷑: quo hec sint anni tp̃r gesta. Qui¬
bus intimandũ. quia nec hoc scriptu¬
ra pret̾misit: s ex eo qđ addidit la¬
tent̃ innuit. Ꝙ om̃is inquiens mul¬
titudo erat populi orans foris. hora
incensi Una & enĩ tantũmodo per
annũ sollẽpnitas erat: in qua pon¬
tifice ad orandũ scãscõrũ intrante.
nullũ prorsus hominũ intra fores
templi remanere liceret: s om̃s tẽ¬
pore oblationis exterius iuberent᷑
orare. Hec aut̃ erat statuta sollẽp¬
nitas septimo a pascha mense de-¬
cima die mensis. quȩ dies ꝓpiciatio¬
nis siue expiationis uocabat᷑: quia
uidelic& oblatis in altare holochau¬
sti uictimis sanguis in scãscõrũ ad
expiandũ inferebat᷑. Nec sanguis so¬

Expanded text:
quidem omnibus quia jam redeunte ex ordiquidem omnibus quia jam redeunte ex ordine septimana vicis suae, quae ei de vice Abia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo haec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandum Sancta sanctorum intrante, nullum prorsus hominum intra fores templi remanere liceret, sed omnes tempore oblationis exterius juberentur orare. Haec autem erat statuta solemnitas septimo a Pascha  Al., Paschae mense, decima die mensis, quae dies propitiationis sive expiationis vocabatur, quia videlicet oblatis in altari holocausti victimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum inferebatur. Nec solum sa
Abbreviated transcription (Latin):
turũ eẽ qui nascebat᷑. ubi desinen¬
te om̃i lasciuia concupiscentiȩ car¬
nalis constar&: quia nulla in concep¬
tione causa uoluptatis. s sola cogita¬
ta sit sp̃ualis gr̃a prolis. Sic ysaac
filius ꝓmissionis. qui in sigurã redẽpto¬
ris nr̃i factus ẽ obediens patri usq ad
mortẽ: de ueteranis parentib et ste¬
rili diu matre natus ẽ. Sic iacob &
ioseph patͥarchȩ. sic sanson fortissimꝰ
ducũ. & ꝓphetarũ eximiꝰ samuhel.
steriles diu corpore. s fecundas semꝑ
uirtutib habuere genitͥces: ut mira¬
culo natiuitatis nacoꝵ dignitas nosce¬
ret᷑. s ꝓbarent᷑ sublimes inuita futu¬
ri. qui in ipso uitȩ ex ortu condicio¬
nis humanȩ iura transcenderent:
Qd uero sequit᷑. factum ẽ aut̃ cum
sacerdotio fungeret᷑ in ordine uicis¬
suȩ ante dm̃. scd̃m consuetudinem
sacerdotii. sorte exit ut incensũ po¬
neret. ingressus intemplũ dñi. clara

Expanded text:
turum esse qui nascebatur, ubi desinenturum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod vero sequitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur m sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Claret
Abbreviated transcription (Latin):
operib immoderatiꝰ studendo. dũ
sine scientia dõ placere appetunt:
proximoꝵ oculos offendant. A qua
utraq rep̃hensione. parentes beati
ioħis immunes eẽ declarant᷑. De qͥb
cũ dictũ ẽẽt. erant aut̃ iusti ambo:
continuo subnectit᷑. ante dm̃. Et
cũ adiunctũ eẽt. incedentes in om̃ibꝰ
mandatis & iustificationib dñi. mox
infertur. sine querela. Acsi aperte di¬
catur. Ad eo se inactib parit᷑ et cogi¬
tationib suis circũspecte agebant.
ut & diuinis obtutib in occulto. et
humano foris iudicio placerent.
iuxta illud apłi. ꝓuidemꝰ enĩbona.
ñ solũ corã dõ s etiã corã hominib.¬
Et non erat illis filiꝰ: eoqd̃ ẽẽt elisa¬
beth sterilis. et ambo ꝓcessissent in
dieb suis. Diuinitus ẽ ꝓcuratum
ut sterili matre. et utroq parente
ꝓuectioris etatis ioħes nasceret᷑: qua-¬
tinus etiã ipso ortus eius miraculo
patesceret. uirũ magnȩ uirtutis fu¬

Expanded text:
operibus immoderatius studendo, dum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominiberat illis filius, eo quod esset Elizabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis. Divinitus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis fu
Abbreviated transcription (Latin):
seruari deberet: missa corã dauid
rege & pͥncipib familiarũ sacerdo¬
taliũ & leuiticarũ sorte querebat᷑.
In quarũ distributione sortiũ: abia
de cuiꝰ uice & genere zacharias orit᷑.
octauo loco positus inuenit᷑. Et re¬
cte p̃co noui destamenti in qͦ gła re¬
surrectionis mundo declarat᷑. loco
octauȩ sortis nascit᷑: quia & dñs nr̃
una sabbati quȩ ẽ a die conditionis
octaua resurrexit a mortuis: & nob̃
post sex huiꝰ scłi ȩtates. ac septimam
quietis animarũ. quȩ ẽ in alia ui-¬
ta: octaua iam ȩtas ꝑpetuȩ resur¬
rectionis in fine ꝓmictit᷑. Erant¬
aut̃ iusti ambo ante dm̃. inceden¬
ces in om̃ib mandatis & iustificatio¬
nib dñi sine querela. Sepe contin¬
git. ut hii qui iã ꝑfecti hominũ esti¬
matione iudicant᷑: adhuc in oculis
int̾ni arbitri minꝰ aliqͥd ꝑfectionis
habeant. Et rursus solet euenire:
ut non nulli quibusdã uirtutum

Expanded text:
servari deberet, missa coram David servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine dentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
magnificentia templi. decus qͦq
ministerii illiꝰ. y ministrantiũ cres¬
ceret cȩtus: cõuocauit omnẽ ꝓge¬
niem filioꝵ aaron. ꝙ eos uidelicet
qͥ de eleazar. & eos qͥ de ychamar
stirpe descenderant: diuisitq hos
in partes uiginti quatuor. Ac de his
singulis singulos pontifices eligens:
cȩteros qͥ inpartib erant sacerdotu
minoris. qui nc̃ presbiteratꝰ uocat᷑.
officio fungi p̃cepit: ea uidelicet ꝓ¬
uisione: ut dũ qͥlibet pontificum
uita decederet. quicũq in eiꝰ parte
optimꝰ putaret᷑. ei pontificatu suc¬
cederet. Quas uidelicet partes ca¬
liter ordinauit: ut singłi pontifices
cũ subiectis sibi sacerdotib ꝑ octo
nos ministrarent dies: hoc ẽ a sab¬
bato usq ad sabbatũ. E cũ om̃s gra¬
du sacerdotali eẽnt ȩquales. unus
tñ in eis qui dignior uideret᷑. spe¬
ciali reuerentia ac potestate p̃mi¬
nens. sũmi sacerdotis nomen habe¬
ret. Qui aut̃ ordo partiũ earũdẽ

Expanded text:
magnificentia templi, decus quoque magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, nos ministrarent dies, hoc est, a sabbato usque ad sabbatum. Cumque omnes sacerdotali gradu essent aequales, unus n in eis qui dignior videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem
Abbreviated transcription (Latin):
in lege pontifex a aron ẽ constitu¬
tus: pꝰ cuiꝰ mortẽ eleazar filius eiꝰ
sacerdotiũ suscepit. Ox hoc quoq
mortuo: finees filius eius sacerdo¬
tii successor extitit: & sic usq ad tẽ¬
pora dauid ꝑ annos circit qͣdrin¬
gentos septuaginta unꝰ post unũ
extitere pontificatꝰ heredes. At uͦ
dauid cũ magno feruens studio re¬
ligionis templũ dño condere desi-¬
derasset. dñs aut̃ magis hoc ꝑfiliũ
eiꝰ salomonẽ uellec impleri: nichilo¬
minꝰ ipse dauid omĩa quȩ ad futurã
eiusdẽ tẽpli constructionẽ uł reue¬
rentiã ꝑtinerent. sollicitꝰ preꝑare
curauit. Unde etiã cantores statuit.
qui tp̃r sacrificii cotidie psalmoscũ
melodia resonarent: atq animos
popłi circũstantis admemoriã a¬
morẽq cęlestiũ ñ solũ sublumitate
uerboꝵ quȩ dicebant᷑. s etiã suaui¬
tate sonorũ qua dicebant᷑ erige¬
rent. Uolensq ut crescente cultu ꝙ

Expanded text:
in lege pontifex Aaron est constituin lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae dicebantur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et
Abbreviated transcription (Latin):
quã sũmi iuxta legẽ sac̾dotis fi¬
lius ꝓpħar&Qui cũ & ipse sũ¬
mus sacerdos scłm legẽ existere
intͥnsecus imcõmutabili ratione
ueritatis noui sac̾dotis preco. quã
successor ꝙ heres existere ueteris.
Maluit doctus in sp̃u. uocatis in
desertũ popłis noui testamenti
sacram̃ta p̃dicare: quã ad se ueni¬
entib in demplũ głosissimo illo
tunc tẽporis sac̾dotii ueteris of¬
ficio p̃esse. Preculit longã solitu¬
dinis sitim & esuriẽ: continius
hostiarũ sollẽpnus. Pilis camelo¬
rum & cinctui zonȩ pellitiȩ: au¬
ro textas pontificũ pꝰposuit sto¬
las. Ut qͥd enĩ hoc fr̃s mei: nisi ut
is qui merito iusticiȩ ꝑfectioris
auctoritatẽ sibi p̃dicandi asciue¬
rat: ipse etiã neglecto pat̾ni pon
Np̃cursor existeret: Siuͦ frat̾nitatẽ
urãm audire delectat. qͥs sit abia
de cuiꝰ uice zacharias genus duxis¬
se ꝑhibet᷑: hic tẽporib dauid re¬
gis sũmus erat sacerdos. Siquid̾e
iubente dño ꝑ moysen. pͥmo unꝰ

Expanded text:
a legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam neglecto ordine  Alpraecursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus
Abbreviated transcription (Latin):
ui erat finẽ accepturus. Iure etiã
nascente dño adbreuiata dies ad
lenimirũ apparuit. qui lu
ctis gentib aperiret. suȩ calorẽ di¬
lectionis in totã mundi latitudinẽ
diffunderet. Notandũ autẽ: quod
hȩc eade beati ioħis natiuitas. non
Nam & congruũ ualde ẽ. ut cui
om̃s ꝓph̃ȩ priores & patriarchȩ.
uel nascendo. uel moriendo. uel ui¬
uendo. uel p̃dicando testimoniũ
ꝑhibuert̃: hc̃ multo ampliꝰ p̾cur¬
sor suus qui plusquã ꝓpħa extitit.
non tantũ in uita & passione: s
in ipsa quoq sua natiuitate desig¬
Enet. Quid ẽ enĩ quod ueteranis pa

Expanded text:
us  Al., accepturum. Jure etiam nascente Domino abbreviata dies ad le nimirum apparuit qui lucctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnuNam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod vete