comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pelua ietgo quia aec̃ nus ab hostib laudabite : sicat et go hodie iap̃senti
laudo &glori ficote: Pterbonꝰ filussuis notẽ faci& uertntemtuũ : hoc ⁊ ue
tis suis notit̃ faciunt iustitiã dĩi dnẽ saluũ mefac asctinacherib: & a morie
cantabimus tibi liudes Quodusq hodie iudaci faiciunt: lic& nom psit illis
itam̃ uersauice: fideles in scã a ecła usq hodie sticiunt Et iusset isaios mi¬
nistris regis ut tollerent masyã dficis Ecata plas marent suꝑuiluiꝰ & sanare¬
tur Ca plas mane ÷: cale facere ł fom̃atre  Dicit beatus hieronimꝰ quod
morbo regio labontuerit cui contniria essedicuntur omã siue in crbo siue inttictu
dulcia Sediidi potentia notior ficn& a sontrarus curatꝰ ÷ docente isaia
quod ei ent ad nõttintũ. ex cepto quẽ eruginẽ dicimꝰ: Etdox̃ erechias Quodero

Expanded text:
perpetua, ut ego quietus ab hostibus, laudabit te, « sicut et ego hodie » in praesenti perpetua, ut ego quietus ab hostibus, laudabit te, « sicut et ego hodie » in praesenti laudo et glorifico te. « Pater bonus filiis suis notam faciet veritatem tuam, » hoc est, tis suis notam faciunt justitiam Domini. « Domine, salvum, me fac » a Sennacherib, et a morte imus tibi laudes. Quod usque hodie Judaei faciunt, licet non prosit illis. Attamen versa vice fideles in sancta Ecclesia usque hodie faciunt. « Et jussit Isaias » ministris regis « ut tollerent massam de ficis, et cataplasmarent super vulnus, et sanaretur. » Cataplasmare est calefacere vel fomentare. Dicit beatus Hieronymus, quod morbo regio laboraverit, cui contraria esse dicuntur omnia, sive in cibo, sive in tactu dulcia. Sed ut Dei potentia notior fieret, contrariis curatus est docente Isaia. quod ei ta
Abbreviated transcription (Latin):
in pugnatur abhostibus: tribulatio moct mihi in porcebdis ÷. Ideo dicet in paco
quia iã ꝑcusso assirio. pax magna erat in populo Tuaut̃ eriusti aniinam
meit̃ neiret modo adinferos. ꝓpt̃ suꝑbiã & percatt mai plcrima Prorecist
postergũ tuũ. om̃a seccatamea. Hoc ÷ abstulisti malũ atua p̃senua
& posiusti recrorsũ nemodo condep̃ nares me Quia ñ infernꝰ conficebitur
tibi : neq: mors laudabate. ꝑinfernũ in hacha repbos intellegenus:
ꝑ mortẽ uero diubolum hor nãq quiadinferni cdaushei descendunt damp¬
nandi sinefine: non agunt prenitentiã ibi nec tefer laudes omini patentiao
quia non ÷ speciosa laus inore peccatoris Non expecađt̃ quides condunt
ora loat: prefto labantur aduentũ illius utmererentur liberari aepuciatibus
gehennae. Impii dit̃ quȩteris cruciatib: s̃ eniditi: non habent spem reuoe¬
ipse laudabitte Et est sensus Qui tti uiuit intua ꝓtectione inrequieꝵ

Expanded text:
impugnantur ab hostibus, tribulatio mea mihi importabilis est. Ideo dicit in pace, quia, jam percusso Assyrio, pax magna erat in populo. « Tu autem eruisti animam meam » ne iret modo ad inferos propter superbiam et peccata mea plurima; « projecisti post tergum tuum omnia peccata mea, » hoc est, abstulisti malum a tua praesentia, et posuisti retrorsum, ne modo condemnares me. « Quia non infernus confitebitur tibi, neque mors laudabit te. » Per infernum in hoc loco reprobos intelligamus;  diabolum. Hi namque qui ad inferni claustra descendunt, damnandi sunt sine fine. Non agunt poenitentiam ibi, nec ferunt laudes omnipotenti Deo: quia non est speciosa laus in ore peccatoris. « Non exspectabunt qui descendunt ora loca raesptolabantur adventum illius, ut mererentur liberari a cruciatibus gehennae. Impii autem qui aeternis cruciatibus sunt traditi, non habent spem revocibi, » id est, ipse laudabit te. Et est sensus: qui ita vivit in tua protectione in requie
Abbreviated transcription (Latin):
proicientur in infernũ & decada uerib: enũ ascend& fo&or Quos diabolus suaden¬
do & malihomines male uiuendo & prauis exemplis docendo interfecerunt non in cor¬
pore sed in anima: ꝓicientur indie iudicii pariter cum his a quib: decepti sunt
in aeternã dampnationẽ cruciandi & dabunt exse malũ odorem. quia & in corpore
& in anima cruciabuntur Tabescent montes as anguine eorũ : & ttibes c& om̃is
militia caelorũ Montes appellat isto in loco reges & principes & tinonnos istius scđi
ut fuit nabucho donosor qui mulatruã gentiũ sanguinem ꝑsubiectũ sibi populũ fudit.
ut fuerunt interfeccores scorũ martrrũ Militiã uero caeli anglos etius aeris
qui singulis regnis principantur. sicut danihelis
libro cognoscere possumꝰ
In quo logitur deprincipe ꝑsarũ & principe grecoꝵ
&egregius p̃dicator

Expanded text:
projicientur » in infernum « et de cadaveribus eorum ascendet fetor. » Quos diabolus suadenprojicientur » in infernum « et de cadaveribus eorum ascendet fetor. » Quos diabolus suadendo et mali homines male vivendo, et pravis exemplis docendo interfecerunt non in corpore sed in anima, projicientur in die judicii pariter cum his a quibus decepti sunt in aeternam damnationem cruciandi: et dabunt ex se malum odorem, quia et in corpore et in anima cruciabuntur. « Tabescent montes a sanguine eorum, et tabescet omnis militia coelorum. » Montes appellat in isto loco reges et principes et tyrannos istius saeculi, ut fuit Nabuchodonosor, qui multarum gentium sanguinem super subjectum sibi populum fudit: ut fuerunt interfectores sanctorum martyrum. Militiam vero coeli angulos istius aeris qui singulis regnis principantur, sicut in Danielis libro cognoscere possumus, in quo legitur de principe Persarum et principe Graecorum. Et egregius praedicator:
Abbreviated transcription (Latin):
pulus romanus dignꝰ e& aliquod peccatũ ex inde habere quod iudeos htaerfecit
& eorũ terrã in coluit: auferetur habeo iniquitas eius ex hoc fecto quiadñi uin
genenelis sententia loquitur & uocat om̃s gentes ut audiant iustc̃ r&ribitionẽ
iuda eis redditẽ uocat etiã terrã et plenitudinẽ eius iđ om̃s homines & dicit
Quia indignatio iđ uindicta dhĩi suꝑ om̃s gentes Non suꝑgentes quascũq specia¬
liter iradñ deseui & indie iudicii sed suꝑ om̃s reprobos Quod autem addit
& furom suꝑ uniuersã militiã eorũ iđ reproborum de angelis malignis intellegen¬
dum est qui ꝑspatia istius aeris discurrunt. & cũ quib: apłs dicit. nobis habere
iuctam Interfecit eos xp̃s sententia succ : dicens ite maledica inignẽ aecernum
Etdedit es in occisionen: hoc ÷ ireꝑmisit in aeternã dampnationem: bi terfecti enũ

Expanded text:
pulus Romanus dignus esset et aliquod peccatum exinde haberet, quod Judaeos interfecit pulus Romanus dignus esset et aliquod peccatum exinde haberet, quod Judaeos interfecit et eorum terram incoluit, auferetur ab eo iniquitas ejus ex hoc facto, quia Domini generalis sententia loquitur, et vocat omnes gentes ut audiant justam retributionem Judaeis redditam. Vocat etiam terram et plenitudinem ejus, id est, omnes  id est, vindicta « Domini super omnes gentes. » Non super gentes in quascunque specialiter ira Domini desaeviet in die judicii, sed super omnes reprobos. Quod autem addit: « Et furor super universam militiam eorum, » id est, reproborum, de angelis malignis intelligendum eststus sententia sua dicens: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » « Et dedit eis occisionem, » hoc est ire permisit in aeternam damnationem. « Interfecti eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Significat diabolĩ isto in loco ꝓpter suꝑbiã quitres partes istius orbis asiã euri pam
africãq ante aduentũ dhũ suo sub imperio subiugatas habebat Dñs enĩ iudexnt᷑
nobis legẽ naturalẽ quaeest Quodtibi nonuis fieri. alio nefeceris. & logẽ ꝑmo
psen adextremũ uero legem euuamgelicae ueuatis F Laxitis funiculitui
uero reuertitur adternãhuerł. Ioquens deci subspetiae nauis Lexati sunt
cm̃is forcitudo populitui laxabitur & exuendecur
nitens pugnare contra
appareit in quoloco primitus constrlctũ fuit quia non relinqu&ur exeo lapis suꝑ lapidem
nis hoc ÷ om̃s diuitiae & cunci bona iudaeorũ Claudi diripient rapinã: nec dic&
uicinus elangui iđ non dic& romanus romano in firmussum. quia xp̃s minifirabit eis
uires it possint deleregentẽ himicã dõ Claudi appellantur romani: non quod
claudi essent. sed hoc quod contra iuda eos aeger̃ non suis uirib: illud adimpleuerun

Expanded text:
Significat diabolum in isto loco propter superbiam, qui tres partes istius orbis, Asiam, Europam, Africamque ante adventum Domini suo sub imperio subjugatas habebat. « Dominus enim judnobis legem naturalem, quae est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Et legem per Mosen. Ad extremum vero legem evangelicae veritatis. « Laxati sunt funiculi tui, errenam Hierusalem, loquens de ea sub specie navis. Laxati sunt omnis fortitudo populi tui laxabitur, et extendetur, nitens pugnare contra  est, ut non appareat in quo loco primitus constructum fuit, quia non relinquetur ex eo lapis super lapidem.nis, hoc est omnes divitiae et cuncta bona Judaeorum. « Claudi diripient praedam, nec dicet vicinus, Elangui, » id est, non dicet Romanus Romano, Infirmus sum: quia Christus ministrabit eis vires, ut possint delere gentem inimicando. Claudi appellantur Romani, non quod claudi essent, sed hoc quod contra Judaeos egerunt non suis viribus illud adimpleverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uiobturat auxes suas neaudiat sanguinem iđ neconsentiat pexcatũ & non fa
cupis centia : Hletelis poterit habi  tere cuidõ. & habittebit in

Expanded text:
« Qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, » id est ne consentiat peccatum et non fa« Qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, » id est ne consentiat peccatum et non facupiscentia: ille talis poterit habitare cum Deo. « Et habitabit in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ esse de uobis fide libus cũ igne deuorante : alloquitur sermo ꝓph&icus uel uisos
gentiles Fost : di magnalia narrat &ignẽ appellat dm̃ omni potentẽ dequo dicit
Ipse enĩ dicitur gnis:quia igne tribulationis contriuit iudenis. & indie iudicu omnes
repbos damꝓnaba igne suae sententiae. Aut quis habittib̵ ex uob̵ cũ ardorib sempi
& ipse consumat peccttt penitentiũ igne scisps Quiambulat miustitus hoc est
qui ꝓficit in uirtutibus : & loquitur ueritatem  .s. ille poterit habatre cumdõ
tam & calũ nid: & excittit manus suas ab omni munere Auaritiã appellat
uiergo non hab& cupiditatẽ malam ex dampno alterius etex¬
citet ꝓnanus suas abomni munere : sub̵ ille poterit habitare cumido Ideo dut̃
dicit abomni munere : q ÷ munus amanu. & munꝰ abore Munꝰ amanu:
ndo & accipiendo Munꝰ abore: laus humana & ficuor nihil ꝓficiens

Expanded text:
hoc est esse « de vobis » fidelibus « cum igne devorante? » Alloquitur sermo propheticus vel justos hoc est esse « de vobis » fidelibus « cum igne devorante? » Alloquitur sermo propheticus vel justos gentiles post Dei magnalia narrata. Ignem appellat Deum omnipotentem, de quo dicit . » Ipse enim est ignis, quia igne tribulationis contrivit Judaeos, et in die judicii omnes reprobos damnabit igne suae sententiae. « Aut quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempet ipse consumet peccata poenitentium igne sancti Spiritus. « Qui loquitur veritatem, » subaudis ille poterit habitare cum Deo. tiam ex calumnia, et excutit manus suas ab omni munere. » Avaritiam appelldamno ponitur. Qui ergo non habet cupiditatem malam ex damno alterius, et excutit manus suas ab omni munere, subaudis ille poterit habitare cum Deo. Ideo autem dicit ab omni munere, quia est munus a manu et munus ab ore. Munus a manu, et accipiendo; munus ab ore laus humana et favor nihil proficiens.
Abbreviated transcription (Latin):
& operationem: de uorabit utrũq: ił ignis tribulationis romanorũ aduentu
bit uos &erunt populi quasi deincendiocinis  Sicut exmulatudine lignorum
postincendium ad indiciũ pauci remanent cineres : ut exmultitudine iudeoru
Peccatti enĩ cum comsũ¬
matti fuerint generant mortem Quod spinae significent punctiones peccatoꝵ
demonstratur illo in loco ubi dr̃ Terratua hocest cerotua spinas germinabit
tibi Audite ogentiles qui longe estis abhacterra ł adõ quae fecerem : & cognos¬
cite uicini moabitȩ & aliae gentes quae fecerim ego quomodo ultus simme de inimi¬
cis meis iudaeis: Uastationẽ iudaeoꝵ ꝑacaã : conuerti se sermo diuinus ad gentes
Possedit tremor hn pocritts: scribas scilic& epharisacos ꝓpt̃ aduentũ romanorũ
Quil & dixit Uaeuobis scribae & pharisaei hrpocritȩ Quis poterit habittas

Expanded text:
et operationem, devorabit utrumque, vel ignis Romanorum adventus, et operationem, devorabit utrumque, vel ignis Romanorum adventus, et erunt populi quasi de incendio cinis. » Sicut ex multitudine lignorum post incendium ad indicium pauci remanent cineres, ita ex multitudine Judaeorum Peccata enim, cum consummata fuerint, generant mortem. Quod spinae significent punctiones peccatorum, demonstratur illo in loco, ubi dicitur: « Terra tua, » hoc est caro tua, « spinas germinabit tibi . » « Audite, » o gentiles « qui longe estis » ab hac terra, vel a Deo « quae fecerim, et cognoscite vicini, » Moabitae et aliae gentes, quae fecerim ego; quomodo ultus sum me de inimicis meis Judaeis. Vastatione Judaeorum peracta, convertit se sermo divinus ad gentes.« Possedit timor hypocritas, » scribas scilibet et Pharisaeos, propter adventum Romanorum. Quibus et dixit: « Vae vobis, scribae et Pharisaei, hypocritae . » « Quis poterit habitare »
Abbreviated transcription (Latin):
populum Nunc exaltebor hoc ÷ glorificabor agentibus : cũ uiderint
Potest & hoc referri
ad resurrectionem ascensionemq: dñi Nunc consurgam inquit dñs ab im¬
feris deuicto mortis imperio: & ex altibor & subleuabor ascendendo ad pare
tellegi potest O miserrimi iudaei: cũ ego ascendero ad caelos concipi&is
ardorem.hoc est feruore inuidiae replemini audientes nomen meun pre¬
dicari apłis meis Sic enim in actibus apłorum legimus: quia uidentes
turbas iuda ei repleti sunt selo inuidiae. Parietis stipulam iđ uerba blas phe¬
miae: q̃ ꝓnihilo ita adducentur utstipula Legimꝰ enim: quia sontra di¬
cebant his quae apoculo dicebantur blas phemantes dicamus & aliter
Concipi&s ardorem hoc ÷ angustiã & malam uoluntatem : & parietis uerba
in ania uł operationẽ iniquam¬
quccm Tam̃ & conceptũ & partũ hoc ÷ cogitatione

Expanded text:
populum. « Nunc exsultabor, » hoc est glorificabor a gentibus, cum viderint populum. « Nunc exsultabor, » hoc est glorificabor a gentibus, cum viderint otest et hoc referri ad resurrectionem ascensionemque Domini. Nunc consurgam, inquit Dominus, ab inferis devicto mortis imperio. Et exaltabor et sublevabor ascendendo ad Patrem. « em, » O miseri Judaei, cum ego ascendero ad coelos, concipietis ardorem, hoc est fervore invidiae replebimini, audientes nomen meum praedicari ab apostolis meis . Sic enim in Actibus apostolorum legimus: Quia videntes turbas, Judaei repleti sunt zelo invidiae . « Parietis stipulam, » id est verba blasphemiae, quae pro nihilo ita ducentur, ut stipula. Legimus enim, quia contradicebant his quae a Paulo dicebantur, blasphemantes. Dicamus et aliter: Concipietis ardorem, hoc est angustiam et malam voluntatem, et parietis verba inania vel operationem iniquam. Tamen et conceptum et partum, hoc est cogitationem
Abbreviated transcription (Latin):
alarũ uenit adlibanũ. & tuit medullã cedri Illud ergo templũ inquo antee
ex audiebantur preces postulantium in surditatẽ redactũ ÷ tempore ulti me
captiuitatis ꝓpter peccata popali : quialio& orarent dñm ut misereretur eoꝵ.
sicut desertum: & concussaẽ basan & carmelus Saronas appellatur om̃is
illa ꝓuincia inter ioppen &liddam: in qua latissimi campi fertilesq
tenduntur Basan quoq: regio ÷ trans iordanen: quae fuit hoc regi
quam tra didit moyses duabus tribubus ac dimidiȩ ad possidendum
Et inter precitur uberrima ił pinguis Carmelus aut̃ : mons : terrȩ
reꝓmissionis. fertilis simus
Qꝑ basan & saronas ac carmelum:
debemus intellegere omnẽ ferti latitem terrae iudaeorum. quae omĩa
amiserunt qui ad nm cumsuis discipulis spreuerunt. Nunc consurgeo
dicit dñs denimia pacemea : ad ꝑcatiendũ & interficiendũ iuda icum

Expanded text:
alarum venit ad Libanum, et tulit medullam cedri . » Illud ergo templum, in quo antea alarum venit ad Libanum, et tulit medullam cedri . » Illud ergo templum, in quo antea exaudiebantur preces postulantium, in surditatem redactum est tempore ultimae captivitatis propter peccata populi, quia licet orarent Dominum ut missicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. » Saronas appellatur omnis provincia inter Joppen et Liddam, in qua latissimi campi fertilesque tenduntur. Basan quoque regio est trans Jordanem quae fuit Og regis, quam tradidit Moses duabus tribubus ac dimidiae ad possidendum, et interpretatur uberrima vel pinguis. Carmelus autem mons est terrae repromissionis fertilissimus; et per Basan et Saronas ac Carmelum, debemus intelligere omnem fertilitatem terrae Judaeorum, quae omnia amiserunt, quia Dominum cum suis discipulis spreverunt. « Nunc consurgam, dicit Dominus » de nimia pace mea ad percutiendum et interficiendum Judaicum
Abbreviated transcription (Latin):
tem plũ tempore sollempnitatis sicut doxit hieremias. Uiaesion
iugent: eo quod nonsit quiueniat ad sollempnitatem Irritũ factũ ÷
pactum: quod pepigit dr̃ cum habrtam. & patribus eorum dicens
Multiplicebo sementuum sicut stellas caeli E
habittibitis in lo co isto a modo usq in sempiternum. & adsalo monẽ
Eritq nomen meum ibi usq insem piternum Proiecit ciuitates illoꝵ¬
non reputauit eos esse homines. Ideo reputtiti sunt adño ad instar
iumentorum: quia ipsi non cognos centesse homines bestiarum more
uixerunt. liexurio se uiuentes omniq: in mundiua pullulantes
Luxit & elanguit terra lixit: id defecit Tabe facta ÷ non terite:
sed habtitntes in ea Confusus : libanus : & obsurduit Non dubium
qui in ꝑlibanum: signisic&urtemplũ de quolegimꝰ in tacharia A periliba nepor¬
tastuas. & deuor& ignis cehostuas: & inietechiel Aquila magnarum

Expanded text:
 tempore solennitatis, sicut dicit Hieremias: Viae Sion lugent, eo quod non sit qui veniat ad solennitatem . « Irritum factum est pactum » quod pepigit Deus cum Abraham et patribus eorum, dicens: « Multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli. . » Habitatis in loco isto amodo et usque in saeculum . Et ad Salomonem: Erit nomen meum ibi usque in sempiternum. « Projecit civitates » illonon reputavit » eos esse « homines. » Ideo reputati sunt a Domino ad instar jumentorum, quia illi non cognoscentes se homines esse, bestiarum more vixerunt luxuriose viventes, omnique immunditia pullulantes. « Luxit et elanguit terra. » Luxit, id est defecit. Tabefacta est non terra, sed habitantes in ea. « Confusus est Libanus, et obsurduit: » non dubium quin per Libanum significetur templum. De quo legimus in Zacharia: « Aperi, Libane, portas tuas, et devoret ignis cedros tuas ; » et in Ezechiele: « Aquila magnarum
Abbreviated transcription (Latin):
paruulorũ iđ scriba insipientiũ iudacorũ Popudũ in prudentẽ non uidobis
o iuste incaelesti hierł neq: populũ alti & ꝓfundi sermonis uidebis ibi: ita
ut non possis intellegere disertitudinẽ linguȩ eius inquo sub philosopho uł
gentili non ẽ sapientia uent Populũ in prudentem uocat. platonẽ. aristo¬
telem c&enosq: gentiũ philosophos qui in uerecunde imiscuer̃ faelsa ueris
dimiliter populum alti serinonis habentem disertitu dinẽ lingrȩ: appellat philo¬
aliqui scđm aristotelem. quitantũ modo pompam ħ abent uerborum nonscien¬
tiam diuinorũ mysteriorum Respicesion: ciuiaten sollẽpnitatis nrae
bitur timorem & populũ inprdentem non uidebis pespice caelestem sion
uidebis ulã inueritate õpulentã isu hoc ÷ opib: plenã deuisione om̃psoĩ

Expanded text:
parvulorum, id est, scriba insipientium Judaeorum. « Populum impudentem non videbis, parvulorum, id est, scriba insipientium Judaeorum. « Populum impudentem non videbis, » o juste, in coelesti Hierusalem, neque populum alti et profundi sermonis videbis ibi, ita ut non possis intelligere disertitudinem linguae ejus. « In quo » subauditur philosopho vel gentili « non est sapientia vera. » Populum impudentem vocat Platonem, Aristotelem, caeterosque gentium philosophos, qui inverecundose miscuerunt falsa veris. Similiter populum altitudinis habentem disertitudinem linguae appellat philollium, aliqui secundum Aristotelem, qui tantummodo pompam habent verborum, non scientiam divinorum mysteriorum. « Respice Sion civitatem solemnitatis nostrae. abitur timorem, et populum impudentem non videbis: respice coelestem Sion videbis illam in veritate opulentam, hoc est opibus plenam de visione omni
Abbreviated transcription (Latin):
quae nec consentit nec facit. Munimenta saxorũ sublimitas eius Saxa uocantus
sc̃ ꝓpt̃ soliditttẽ fidei in xpo fundatȩ : quorũ exemplis & dictis instruimur. ut cae¬
lestia & sublimia patonus Panis eidatus ÷ aquae etus fidelessunt Propter
merati sua datus ÷ et panis & aqua hocẽ doctrina diuinarũ scriptuntrũ : quae in
terrã oculieius hoce soliditatẽ aecernȩ qui&is. nunc in spe tunc aũt̃ in re De
menstua oiuste meditabitur timorem difficide scitas s. netimore custo ditur
Vnde dicitur Sapentia ÷ : timere dñ & simam iustꝰ lgitur fuisse & timonttus
Vbiẽ latenitus. ubiẽ uerba lagis pondertons abi doccor paruulorum Interrogat
sermno diuinus iustũ  ubisit literatus iđ grã maticus iudaciũ ułgentiũ philoso phi
humane sapientiae. & abi sit legis uerba ponderons scriba & pharisacus qui sua
interpr&latione stilsa lege honentbant & ponderabant. & ubi sit modo doccor

Expanded text:
limitas ejus. » Saxa vocantur sancti propter soliditatem fidei in Christo fundata, quorum exemplis et dictis instruimur, ut coelestia et sublimia petamus. « Panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt. » Propter merita sua datus est panis et aqua, hoc est doctrina divinarum Scripturarum, quae in terram oculi ejus, » hoc est soliditatem aeternae quietis nunc in spe, tunc autem in re. De uum, » id est mens tua, o juste « meditabitur timorem. » Difficile sanctitas sine timore custoditur; unde dicitur: Sapientia est timere Deum . Et Simeon justus legitur fuisse et timoratus. « Ubi est litteratus, ubi est verba legis ponderans, ubi doctor parvulorum? » Interrogat sermo divinus justum, ubi sit litteratus, id est grammaticus Judaeorum, vel gentium philosophi humanae sapientiae, et ubi sit legis verba ponderans scriba et Pharisaeus, qui sua interpretatione falsa legem onerabant et ponderabant, et ubi sit modo doctor
Abbreviated transcription (Latin):
ut postquã om̃a peccatt adꝑta fuerint. complicent᷑ quiprius aꝑti fuerent u tnequa quã
ulge seribantur in eis delictt malorũ De huiuscemodilibris. & danihel dicit
udiciũ sedit & libri aꝑtisunt : in quib deseripta erant opera singulorum Flaet
aere ad ꝑdendos daemones &om̃s repbos Fladius inquidms inhebriatꝰ malitia
hominũ  hoc e sententia ł ultio siue uindicte. ad ꝑdendos repbos consũ matt est¬

Expanded text:
ut postquam omnia peccata aperta fuerint, complicentur qui prius aperti fuerant, ut nequaquam ut postquam omnia peccata aperta fuerint, complicentur qui prius aperti fuerant, ut nequaquam ultra scribantur in eis delicta malorum. De hujuscemodi libris Daniel dicit : « Judicium sedit, et libri aperti sunt, in quibus descripta erant opera singulorum. » Haec aere, ad perdendos daemones et omnes reprobos. Gladius inquit meus inebriatus est malitia hominum, hoc est sententia vel
Abbreviated transcription (Latin):
deficient enĩ reges ꝓmalis
subietorũ suorũ: quic ipsi fuer̃ auctores iniquitatũ corũ
E ideficient demo¬
nes principes diuersarũ gentium quorũ malo comsilio & deceptu & reges pecca¬
uerunt & sub iecti perierunt & com plicabunt᷑ sicut lib̵ caeli: & om̃is militia
enũ .s. caelorũ deflu& sicut defluit foliũ deuinet et deficu ad ꝓpinquante hieme
qm̃ inebriatus : incaelo gladius mis Purade numerũ posuit ꝓsingulari cũ dpeit
aeli : quia deisto dere hoc intellegendũ ÷ Caelĩ eni appellatur aer usittto
lucexp̃o obtenebrabuntur illa Vnde & saluator dicrt. Stellae oadent de
caelo  iđ cadere uidebuntur Sp̃suero maligni defluent : quia a matent
omnẽ potestatem. & recludentur in inferno Complicabitur enĩ iste aer
quia gne in uolu&ur & uidebitur complicari sicuti liber Videctmꝰ & aliter
de complicatione caelorum Nondicit interire caelos sed complicari quasi librum

Expanded text:
cient enim reges pro malis subjectorum suorum quia ipsi fuerunt auctores iniquitatum eorum: et deficient daemones principes diversarum gentium, quorum malo consilio et deceptu et reges peccaverunt et subjecti perierunt. « Et complicabuntur sicut liber coeli, et omnis militiapinquante hyeme, « quoniam inebriatus est in coelo gladius meus. » Pluralem numerum posuit pro singulari cum dixit coeli, quia de isto aere hoc intelligendum est. Coelum enim appellatur aer usitato luce Christo obtenebrabuntur illa: unde et Salvator dicit; « Stellae cadent de coelo , » id est, cadere videbuntur. Spiritus vero maligni defluent, quia amittent omnem potestatem, et recludentur in inferno. Complicabitur enim iste aer, quia igne involvetur, et videbitur complicari sicut liber. Videamus et aliter de complicatione coelorum. Non dicit interire coelos, sed complicari quasi librum:
Abbreviated transcription (Latin):
catu sxulis in pulsa sa mubalẽ ab inferis euo eauit & de hiumo mustitebit
uenti lantiumte sicut pulius tenuis : & sic̃ feruilla ꝑtransiens. Mulaitudinẽ
romanorũ quaeuentt suꝑ hierł cõpanit pulueri tenu issimo & feruillȩ

Expanded text:
ecatu Saulis impulsa Samuelem ab inferis evocavit . « Et de humo mussitabit ecatu Saulis impulsa Samuelem ab inferis evocavit . « Et de humo mussitabit el, « multitudo ventilantium te, sicut pulvis tenuis, et sicut favilla pertransiens. » Multitudinem Romanorum quae venit super Hierusalem comparat pulve
Abbreviated transcription (Latin):
sidione: ut nequets effugere manib: illorũ Humiliaberis cũ haec uenerit
tibi. decernt loqueris non decaelestib: rebus Acsidicen& aluis uerbis. Quae
ante solitt erts ꝓferre ꝓph&las quicũ dño loquebantur & decaelestib: disputtibant
post quã uenerint romaniĩ postea desistes loqui aliud nisi terrena Etdehumo
audi&tur eloquium tuum. ꝑ hoc uoluit d̃s dic̃ betitꝰ hierenim ostendere ma¬
gos fituros ex illo populo: sicut postet multos audiuimꝰ fuisse. ut fuit sy mon.¬
& manis Fuer magi: qui ꝑ necromantiã q̃ dicitus mortuorũ diuinatio animas
ab enferis euocabant et ematebant subti lissimas uoces p̃dicentes hocunde re¬
qui rebentur amagis Idẽ sunt & phitones quiuentri loqui appellantur : en qd̃
inuentre habeant diabolum Nẽ sic focit phitonissa quȩ eratt inendor: quaep̃¬

Expanded text:
sidione, « ut nequeas effugere de manibus illorum . » « Humiliaberis, » cum haec venerint sidione, « ut nequeas effugere de manibus illorum . » « Humiliaberis, » cum haec venerint tibi, « de terra loqueris, » non de coelestibus rebus. Ac si diceret aliis verbis: Quae ante solita eras proferre prophetas, qui cum Domino loquebantur et de coelestibus disputabant, postquam venerint Romani, jam postea desistes loqui aliud nisi terrena. « Et de humo audietur eloquium tuum. » Per hoc voluit Dominus, dicit beatus Hieronymus, ostendere magos futuros ex illo populo, sicut postea multos audivimus fuisse, ut fuit Simon magus. Fuerunt magi qui per nigromantiam, quae dicitur mortuorum excitatio, animas ab inferis evocabant, et emittebant subtilissimas voces, praedicentes hoc unde requirebantur a magis. Idem sunt et pythones, qui ventriloqui appellantur, eo quod in ventre habeant diabolum. Nam sic fecit pythonissa quae erat in Endor, quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
sedessuas suꝑ portas hierł Sic enĩ factũ ÷ Nẽ quando sedechias & princi¬
pes cũ eo ꝑ quoddã foram̃ muri fuger̃. & comp̃hensis ab aequitatu nabucho donosor
in cãpis iere cuntinis: principes adderũ portis iã obtinentes sedessuas collo caue¬
rant desuꝑ Etenit mͥ quas. arihel: & circũ dibo quasi spheraẽ incireuitu tuo
Hoc adempꝰ romanorũ ꝑtin& Etent mͥ quasi arihel: & circũ dabo quosi splent̃
Ac sidicer& aluis uerbis Cũ uenerit uespasi anꝰ & ticus constipati milite romano:
eris mihi quasi arihel hoc ÷ nom̃ ttntũ modo pristinũ habebis sed omni dignitate
cerdotes quas. tẽporib: salomonis: salnec templũ tenti decors nec sacerdotes tan¬
te dignititis: solũ modo nom̃ retinebis aduerł uoceris: sed c&eris reb: priorib
carebis Quod aut̃ addit &circũ dabote quas. spherã incircuitituo : conuenit
adillud quoddic̃ in eugło: & circũ dabuntte ini miettui uaello. iđ munitione uł ob¬

Expanded text:
 factum est. Nam quando Sedecias et principes cum eo per quoddam foramen muri fugerunt, et comprehensi sunt ab equitatu Nabuchodonosor in campis Jericuntinis, principes Chaldaeorum portas jam obtinentes, sedes suas collocaverant desuper. « Et erit mihi quasi Ariel, et circumdabo quasi feram in circuitu tuo. » Hoc ad tempus Romanorum pertinet. Et erit mihi quasi Ariel, et circumdabo quasi feram. Ac si diceret aliis verbis: Cum venerit Vespasianus et Titus constipati milite Romano, eris mihi quasi Ariel: hoc est nomen tantummodo pristinum habebis, sed omni dignitate cerdotes quasi temporibus Salomonis, sed nec templum tanti decoris, nec sacerdotes tantae dignitatis. Solummodo nomen retinebis ut Hierusalem voceris, sed caeteris rebus prioribus carebis. Quod autem addit, et circumdabo quasi feram in circuitu tuo, convenit ad illud, quod dicit in Evangelio: « Et circumdabunt te inimici tui vallo, » id est munitione vel ob
Abbreviated transcription (Latin):
hierł sicut in libro machabeoꝵ legtur delatũ alsepulcrũ morsi. ahereoiia. istu
uero tab̵ nacidũ hoc ÷ p̃sens accła nontrans feretur de loco adlocũ: iđ non mu¬
dicitꝰ non auferent᷑ clauieius: ꝑ mecciphorã loquitur Sicuti tabernaculum
uł tentoriũ siue papilio firmatur clauis extenditur funiculis: sic scã acđa soli¬
datur cdauis iđ doctorib: sc̃is quorũ miniculis cruditur & extenditur funiculis

Expanded text:
ibro Machabaeorum legitur delatum ad sepulcrum Mosi ab Hieremia. Istud vero tabernaculum, hoc est praesens Ecclesia, non transferetur de loco ad locum, id est non mueum. Quod autem dicit, non auferentur clavi ejus, per metaphoram loquitur. Sicuti tabernaculum vel tentorium sive papilio firmatur clavis, extenditur funiculis: sic sancta Ecclesia solidatur clavis, id est doctoribus sanctis, quorum miracu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi inminente tempore saptiuitatis : iam nondamabunt inhierusalẽ
adnunti antes uerbũ eugłi sedforis hoc ÷ gentibus quia cũ ipsi spreuis¬
sent eos dixer̃ apłi uobis quidłm oportebat primũ loqui uerbumdi
sequia ropulistis illud. ecce conuertimur adgentes Angeli aut̃ pacis
hoo ÷ apłi nuntu pacis. & eugłi amare fleuerunt : ꝓpt̃ increduliatem
iudaeorũ dequorum stirpe descenderant. condolentes ꝑditioni illorum
& malitiae Dequorũ numero unus dicit. Trifectia ÷ mihi magna
& continuus dolor cordimeo. ꝓfratrib: meis quisunt is rahelitȩ. optabã
ego an athema esse ꝓeis hocẽ interfici ꝓsalite illorum dissi patesunt

Expanded text:
Domini, imminente tempore captivitatis, jam non clamabant in Hierusalem Domini, imminente tempore captivitatis, jam non clamabant in Hierusalem annuntiantes verbum Evangelii, sed foris, hoc est gentibus quibus cum ipsi sprevissent eos, dixerunt apostoli : Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Domini; sed quia repulistis illud, ecce convertimur ad gentes. Angeli autem pacis, hoc est apostoli nuntii pacis et Evangelii amare fleverunt, propter incredulitatem Judaeorum, de quorum stirpe descenderant, condolentes perditioni illorum et malitiae. De quorum numero unus dicit : Tristitia est mihi magna et continuus dolor cordi meo pro fratribus meis qui sunt Israelitae. Optabam ego
Abbreviated transcription (Latin):
& seruitutem di Scientiã habuit: quia nontradidit se assirio cũ multet
reenĩ dñi neq sapientia neq: scientia. aliquid ꝓderit. neq scđi adipisci
potest Initiũ quippe sapientiae timordñi & tobas ad filiũ Habebis in¬
quit multa bona sitimueris dm̃ Eeceuidentes damabt foris: angłi pacis
amare flebunt Reueratur sermo diuinus adultimã saptiuitatem
Isti sunt uidentes : de quib: superius dixit Beati qui seminatis suꝑ om̃s aquas
Etquib dñs dixit Beatioculi quiuident : qua euos uidecs & adiudeor
Ecceego muto aduos ꝓphects & sapientes & scribas Ipsienim fuerunt
angeli pacis. hoc ÷ nuntii: quia ad nunti auer̃ uerba xp̃i quiẽ paex
uera. & qui dixit eis Pacem relinquo uob̾. pacem meaem douobis
Etquinos pacificauit dõ patri & scĩs angelis Apłi ergo postascensionẽ

Expanded text:
et servitutem Dei. Scientiam habuit, quia non tradidit se Assyrio cum multa et servitutem Dei. Scientiam habuit, quia non tradidit se Assyrio cum multa re enim Domini, neque sapientia, neque scientia aliquid proderit, neque salus adipisci potest. Initium quippe sapientiae timor Domini . Et Tobias ad filium: Habebis inquit multa bona, si timueris Deum . « Ecce videntes clamabunt foris: angeli pacis amare flebunt. » Revertitur sermo divinus ad ultimam captivitatem. Isti sunt videntes de quibus superius dixit: Beati qui seminatis super omnes aquas. Et de quibus Dominus dixit: Beati oculi qui vident quae vos videtis . Et ad Judaeos: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas . Ipsi enim fuerunt angeli pacis, hoc est nuntii qui nuntiaverunt verba Christi, qui est pax vera, et qui dixit eis: « Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . » Et qui nos pacificavit Deo Patri et sanctis angelis . Apostoli ergo, post ascensionem
Abbreviated transcription (Latin):
inspirationẽ actũ ÷ ut ipse uste uiuen&. & plebem dñi iuste iudicar& quadaut̃
ad dit ꝓph&a & eri fides intemporib: tuis duplici modo intellegi pocest: Quidam
enĩ codices habent intẽporib: suis Sedsidoxerimustuis: erit sensus ut adloqui
prophala erechiã Getehia cũ ꝑcusserit ds̃ inimicostuos erit fidos hocest
probabitur intẽporib: tuis Siaut̃ legerimꝰ suis: erit sensus Cũ liberauero
ds̃ omp̃s populũ suum atimore hostium : ꝓbabitur fides obsersi populi intemporib
suis In hocenĩ ꝓbata ÷ quic relinquentes idola seruier̃ diõ ciondeuotione m̃tis
Diuitiae salutis uidaici populi sapientia & scientia fuit. inter sapientiã et
scientiã bentus augustinus udis cretionẽ facit : quod sapientia sit diuinarum
rerũ intellegentia. scientia aut̃ humanarum & ille populus sapienti am
habuit quia conuersus ÷ deiniquititte adiustitiã. de idolatria adoultum

Expanded text:
 ut ipse juste viveret, et plebem Domini juste judicaret. Quod autem addit propheta: « Et erit fides in temporibus tuis, » duplici modo intelligi potest. Quidam enim codices habent in temporibus suis. Sed si dixerimus tuis, erit sensus, ut alloquatur propheta Ezechiam: O Ezechia, cum percusserit Deus inimicos tuos, erit fides, hoc est, probabitur in temporibus suis. Si autem legerimus suis, erit sensus: Cum liberaverit Deus omnipotens populum suum a timore hostium, probabitur fides obsessi populi in temporibus suis. In hoc enim probata est, quia relinquentes idola servierunt Domino cum devotione mentis. « Divitiae salutis » Judicia populi « sapientia et scientia » fuit. Inter sapientiam et scientiam beatus Augustinus hanc discretionem facit, quod sapientia divinarum rerum est intelligentia, scientia autem humanarum. Et ille populus sapientiam habuit, quia conversus est de iniquitate ad justitiam, de idololatria ad cultum
Abbreviated transcription (Latin):
diuitae dlorũ iam nraesunt. & colligentur a nob sicut colligitur brucus. Exlocus¬
te nasaitur brucus: quiit uocantur quo usq alas habeat Sedcũ coeperint et iã
alȩ suc crescere. ac nisus fuerit uolittre uocatur atheleb Cũ uero plenissi¬
me poterit uolare: efficitur ierũ locusta Etest multitudo grauior brucus.
ꝗ locusta ł athelob: quiade sunt ei alae nec potestcito ambulare. ideoq ubi cũq
uenerit penitus comedit fruges Solent aut̃ homines illarũ regionũ adquas
locustȩ ueniunt eas congregire in fossas. & operire humo Vtsi hoc euene¬
rit quatinꝰ auento ꝓiciantur in mare. & abundis piciantur ad terrã: ex soe¬
tib: illarũ oriantur bruci Sic enĩ sepefit: utexouis nascantur quae adhuc
dñi uider̃ de hostibus suis In excelso aut̃ habittbit: ł in templo głaesuae

Expanded text:
divitiae illorum jam nostrae sunt, et colligentur a nobis sicut colligitur bruchus. Ex locusdivitiae illorum jam nostrae sunt, et colligentur a nobis sicut colligitur bruchus. Ex locusta nascitur bruchus, qui ita vocatur quousque alas habeat. Sed cum coeperint ei jam alae succrescere ac nisus fuerit volitare, vocatur athelech. Cum vero plenissime poterit volare, efficitur iterum locusta. Et est multo gravior bruchus quam locusta et athelech, quia desunt ei alae nec potest cito ambulare: ideoque ubicunque venerit, penitus comedit fruges. Solent autem homines illarum regionum ad quas locustae veniunt, eas congregare in fossas, et operire humo: ut si hoc venerit quatenus a vento projiciantur in mare, et ab undis projiciantur in terram, et foetibus illarum oriantur bruchi. Sic enim saepe fit ut ex ovis nascantur, quae adhuc Domini viderunt de hostibus suis . In excelso autem habitabit, vel in templo gloriae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
iđ xduces qui remanserunt qui&iã cũ ipso sen nacherib cenerant Ideo aut dicit
predicatus abomnib: quia udierunt quod sua uirtute tot milia hominũ contrase suꝑbi¬
entium. punũ angelum suũ sentuent Tunc om̃psds̃ dr̃ aliquando exaltari: cum se
ulcsciter dehostib: suis. quia qui noluer illũ cognoscere tempore trmnquilliatis. cog¬
noscunt tempore tribulationis Et congregibuntur spoliaurt̃ sicut colligit᷑ brucus
uelit cũ fosse plenȩ fuerint deco In quibusdã codicibus reppertur spolia nĩti
Sidhcerimus spolia urt̃ : erit sensus Omiseri & suꝑbissimi assrrii cũ uenertis
contra hienł congregedbuntur spolia ur̃a auidueis &im plebuntur corũ domꝰ spoluis¬
sicut implecur fossa ex multitudine bruarum Siaut̃ legerim̃ spolia ña erit sens
Ouidaei quihabtatas in hierł nolite timere asticie assiriorũ : quia om̃ã spolia & om̃s

Expanded text:
 id est decem duces qui remanserant, qui etiam cum ipso Sennacherib venerant. Ideo autem dicit: id est decem duces qui remanserant, qui etiam cum ipso Sennacherib venerant. Ideo autem dicit:us est et magnus praedicatus, ab omnibus qui audierunt quod sua virtute tot millia hominum contra se superbientium, per unum angelum suum straverit. Tunc omnipotens Deus aliquando exaltari dicitur, cum se ulciscitur de hostibus suis: quia qui noluerunt illum cognoscere tempore tranquillitatis, cognoscent tempore tribulationis. « Et congregabuntur spolia vestra sicut colligitur bruchus, velut cum fossae plenae fuerint de cum veneritis contra Hierusalem, congregabuntur spolia vestra a Judaeis, et implebuntur eorum domus spoliissicut impletur fossa ex multitudine bruchorum. Si autem legerimus spolia nostra, erit sensus: O Judaei qui habitatis in Hierusalem, nolite timere a facie Assyriorum: quia omnia spolia et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
interfeccus ÷ exercitus assiriorũ comodo superius dicco: illi quiremansor & senna cherib
non agno uer̃ quod factũ erat in castris eorũ quo usq: mane surgerent & uiderent omã
corpora conbusit Tuncnimio timore ꝑculsi fuger̃ interrã suã Etideo quia
mane illi cognouer quid erat gestũ & mane fugã petiuer̃ dicit ꝓph&a Esto beichi¬
Lum eorũ in mane : hoc ÷ expugnatio & repulsio & salus nrt̃ intẽpore tribulationis
A uoce angeli fuger̃ populi : & ab exalttionetua disꝑsesunt gentes Non nulli ange¬
lũ michahelem autumant fuisse: qui constitutus ÷ princeps iudaici populi sicut in
uodumine daniheles hab&ur Nemõe inquid aduorms inomnibus his : nisi
michahel princeps uester Quidã uero dicunt gabrihelem fuisse quidi fortitu¬
do int̃pr&atur: eo quod ipsep̃sit prelus Idipsũ & doctores iudeorũ ad firmant
quod ipso ꝓcusserit illatot milia assiriorũ & illorũ conda quiremanser̃ terrenimio

Expanded text:
s Assyriorum eo modo quo superius dictum est, illi qui remanserant ex Sennacherib non cognoverunt quod factum erat in castris eorum, quousque mane surgerent, et viderent omnia corpora combusta. Tunc nimio timore perculsi fugerunt in terram suam. Et ideo quia illi mane cognoverunt quod erat gestum, et mane fugam petierunt, dicit propheta: Esto brachium eorum in mane, hoc est expugnatio et repulsio, et salus nostra in tempore tribulationis. « A voce angeli fugerunt populi, ab exaltatione tua dispersae sunt gentes. » Nonnulli angelum Michaelem autumant fuisse, qui constitutus est princeps Judaici populi, sicut in volumine Danielis habetur: Nemo est, inquit, adjutor meus in omnibus nis, nisi Michael princeps vester . Quidam vero dicunt Gabrielem fuisse, qui Dei fortitudo interpretatur, eo quod ipse praesit populis. Idipsum et doctores Judaeorum affirmant, quod ipse percusserit illa tot millia Assyriorum, et illorum corda quae remanserunt terrore nimio
Abbreviated transcription (Latin):
esto bnt chium nr̃m in mane. & salus nr̃a
intẽpore inbulationis  Ioputur modo isais ꝓph&a exꝑsona populi hierusale.
qui obsidebatur ab ex ercitii senna cherib : & exorit dnm dicens: Dñe miserere
nr̃i & liberanos demanib assiriorũ & ciuitttẽ istã ꝓtege quiate ex pecta uimus
infide utnos lleres Non que siuimꝰ idola & sculptilia : quia non poss̃ nob prod¬

Expanded text:
mane, et salus nostra in tempore tribulationis. » Loquitur modo Isaias propheta ex persona populi Hierusalem, qui obsidebatur ab exercitu Sennacherib, et exorat Dominum, dicens: Domine, miserere nostri, et libera nos de manibus Assyriorum, et civitatem istam protege: quia te exspectavimus in fide ut nos liberes. Non quaesivimus idola et sculptilia, quia non possunt nobis prod
Abbreviated transcription (Latin):
regni ex echiae primũ ducţes̃ .x. tribus incaptiuitatẽ asalmanasar quod
uerissimũ ÷. quomodo potest esse ut interspatium .uiii. annorũ tot reges
Dicit bectus hienmimus : quia traditio iuda eorũ ÷ quod unꝰ homo sennache¬
rib uidelicet tot nominibus nuncupatus sit Ipse : enĩ uocatus salmana¬
sar & ful: ipsetglad falasar & sargon. & sen nacherib Quod aueritate
non uid&ur discrepare: & misit rex assiriorũ rabsacen delachis Lachis
ciuita serat udeae quã expugnabat tunc: exqua misit robsacen adereodiã¬

Expanded text:
regni Ezechiae primum ductae sunt decem tribus in captivitatem a Salmanasar, quod regni Ezechiae primum ductae sunt decem tribus in captivitatem a Salmanasar, quod verissimum est: quomodo potest esse, ut inter spatium octo annorum, tot reges Dicit beatus Hieronymus: Quia traditio Judaeorume est, quod unus homo Sennacherib, scilicet tot nominibus nuncupatus sit. Ipse est enim vocatus Salmanasar, et Ful, ipse Teglat, Phallasar, et Sargon, et Sennacherib. Quod a veritate non videtur discrepare. « Et misit rex Assyriorum Rapsacem de Lachis. » Lachis civitas erat Judaeae, quam expugnabat tunc Sennacherib. Misit ergo Ra
Abbreviated transcription (Latin):
laetantur ꝓremuneratione qua ꝑoepturis. & tunc laectibuntur in rae possi¬
dentes iã gaudia uitȩ aeternae Et facctũ ÷ in quarto decimo anno regis
munitas & coepit eas lã decemtrib: ductus in captiuitatẽ. & om̃s cuitates
iudae uastatas: ꝑuenitur adhierł Sed in hoc loco questio non modicd ÷
quis fuerit iste sennacherib Nã sicut historia regũ manifestat. & parely¬
pomenon sexto anno regni et echiae uenit salmanas sirrex assyriorũ. & tros¬
tulit in aximã partẽ populi decẽ cribuũ ultra montes medorũ & ꝑsarũ. cũ quab
& tobias uiriustus ductus ÷ in captiuititẽ sicut in libro eius hab&lur Sicenĩ
dicitur ubi cũ captus essa& tobias indieb salmanasar Post salmanasar aut̃:
iterã uene fuł quiet ipse partẽ populi captiuauit. deinde teglad falasar. et
sargon. successer in regnũ assyriorũ usq ad sennacherib Siergo sexto ann

Expanded text:
laetantur pro remuneratione quam percepturi sunt. Et tunc laetabuntur in re, possilaetantur pro remuneratione quam percepturi sunt. Et tunc laetabuntur in re, possidmunitas, et cepit eas. » Jam decem tribubus ductis in captivitatem, et omnibus civitatibus Judae vastatis, pervenitur ad Hierusalem. Sed in hoc loco quaestio non modica est: Quis fuerit iste Sennacherib? Nam sicut historia regum manifestat et Paralipomenon , septimo anno regni Ezechiae venit Salmanasar rex Assyriorum, et transtulit maximam partem populi decem tribuum ultra montes Medorum et Persarum: cum quibus et Tobias vir justus ductus est in captivitatem, sicut in libro ejus habetur. Sic enim dicitur ibi: Cum captus esset Tobias in diebus Salmanasar Post Salmanasar autem venit iterum Ful, qui et ipse partem populi captivavit. Deinde Teglat, Phallasar, et Sargon, successerunt in regnum Assyriorum usque ad Sennacherib. Si ergo septimo anno
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& dacmonũ de quodicit apłs quia aduersarius nr̃ diabolus tãquã leo rugiens
circuit querens que deuon&: & mala bestia đ satellites diab& non ascendet
confessionẽ fidei expulsus est &ambulabunt de uirtute in uirtutẽ quilibe¬
rati fuerint auinculis peccatorũ &aberrore. et redempti adĩo sanguine
ueri agni: acdeinde conuertentur ad penitentiã. et postea uenient insion
aeternae remunerationis erit suꝑ capita eorũ. iđ inmentib eorũ Quidã
codices habent & ambulabunt quiliberati suerint : & redempti ad dnm
conuertentur i diuidentes .s. stelso scriptũ ÷ Beatus enĩ hieronimꝰ
iti exponit sicuti superius dictũ ÷ Gaudiũ &r laetitiã obanebt cũ uene¬
rint in hierł caelestem : & fugiet abeis dolor &gemitus. Quialicet ge¬
mant & iugeant int̃erũ nas istius sđi ꝓsuis erratib: uł aliorũ tem̃ inspae

Expanded text:
scilicet daemonum de quo dicit Apostolus: « Quia adversarius noster diabolus tanquam leo rugiens scilicet daemonum de quo dicit Apostolus: « Quia adversarius noster diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem dconfessionem fidei expulsus est. « Et ambulabunt » de virtute in virtutem, « qui liberati fuerint » a vinculis peccatorum, et ab errore « et redempti a Domino » sanguine veri agni, ac deinde « convertentur » ad poenitentiam, et postea « venient in Sionaeternae remunerationis, erit « super capita eorum, » id est, in mentibus eorum. Quidam codices habent: et ambulabunt qui liberati fuerint, et redempti a Domino convertentur. Ita dividentes. Sed falso scriptum est: Beatus enim Hieronymus ita exponit, sicuti superius dictum est: « Gaudium et laetitiam obtinebunt » cum venerint in Hierusalem coelestem, « et fugiet » ab eis « dolor et gemitus. » Quia licet gemant et lugeant inter aerumnas istius saeculi pro suis erratibus vel aliorum, tamen in spe
Abbreviated transcription (Latin):
& sitiens in fontes aquarũ conuersaẽ . hoc ÷ indoctrinã diuinorũ eloquiorum
Incubilibus iđ in cordib: gentilium in quib: prius dracones iđ daemones habitabant
ori&ur uino calami. & iunci ꝑcalamũ quoscripiura antiquitus complebatur
significatur docarũ predicatio ꝑiuncũ : intenta subditorũ auditio Calamꝰ
enĩ &iuncus suꝑ aquas nascuntur: & uiriditatẽ recinent Sic & corda gentiliũ
intenta adaudiendũ uerbũ dĩ. tunc uiriditatẽ habent: quando quod aureꝑ
cipiunt opere adimplere saugunt Eterit ibi sub̵ in solitudine gentium
natus ÷ sanguine multorũ & omni spurcitia: & haecerit nob̵ directa uia
hoc ÷ plena fides xp̃i ui ut siulti quondã gentiles qua pcreatore ad orabant
creaturã nonerrent ꝑ eã. conuersi ad fidem xp̃i Non erit ibi leo princeps

Expanded text:
Et sitiens in fontes aquarum » conversa est, hoc est in doctrinam divinorum eloquiorum. Et sitiens in fontes aquarum » conversa est, hoc est in doctrinam divinorum eloquiorum. « In cubilibus, » id est, in cordibus gentilium « in quibus prius dracones, » id est, daemones « habitabant, orietur viror calami et junci. » Per calamum quo Scriptura antiquitus complebatur, significatur doctorum praedicatio. Per juncum intenta subditorum auditio. Calamus enim et juncus super aquas nascuntur, et viriditatem retinent. Sic et corda gentilium intenta ad audiendum verbum Dei, tunc viriditatem habent, quando quod aure cipiunt opere adimplere satagunt. « Et erit ibi, » subaudis in solitudine gentium,natus est sanguine multorum et omni spurcitia. « Et haec erit vobis discreta via, » hoc est plana fides Christi, « ita ut stulti » quondam gentiles, qui pro Creatore adorabant creaturam, « non errent per eam » conversi ad fidem Christi. « Non erit ibi leo, » princeps