comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S tunc latent̃ mͦ manifeste: quia re¬
mota umbra uenit lux inqua iam¬
om̃ia agnoscimus. Iudei gͦ querebãt
eũ indie festo ⁊ dicebant. Ubi ẽ ille: oc¬
casione querendi pbebat quod ñ ascen¬
derat cũ fr̃ib qui ei consiliũ de głada¬
erat inturba. Quidã eñĩ dicebant qͥa
bonusẽ. alii aũt dicebant .n. s seducit
turbas. De om̃ib seruis xͥ hoc idem

Expanded text:
Sed tunc latenter, modo manifeste, quia remota umbra, venit lux, in qua omnia jam agnoscimus. Judaei ergo quaerebant eum, et dicebant: Ubi est ille? Occasionem quaerendi praebebat quod non ascenderat cum fratribus qui ei consilium de gloria dade eo in turba. Quidam enim dicebant quia bonus est. Alii autem dicebant, non, sed seducit t
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ indõ. s tandẽ ds manifeste ueniet.
Nemo tam palam lo quebat᷑ de illo
ꝓpt̃ metũ uidorũ. Nemo scilic illorii
qui dicebant bonꝰẽ. Iam aũt die festo
mediante ascendit iħc intemplir⁊ doce¬
bat. Cumiam uidelie illoꝵ festi tot dies
ytissent quot futuri erant ascendit.
Quod latuit. exemplũ ẽ uitandi malo ᷤᷤ
qđ palam loquit᷑ ⁊ ñ tenet᷑ ab his quiqͦ¬
rebant potestatis eius indiciũ ẽ. Et mi¬
rabantur iudidicentes. Quomͦ hic lit¬
teras scit cũ ñ didic̾it: N ͤ mͦirabant᷑ qr¬

Expanded text:
 in Deo , sed tandem Deus manifeste veniet. Nemo tamen palam loquebatur de illo propter metum Judaeorum. Nemo scilicet illorum, qui dicebant, bonus est Jam autem die festo mediante, ascendit Jesus in templum et docebat. Cum jam videlicet illius festi tot dies praeteriissent, quod futuri erant, ascendit. Quod latuit, exemplum est vitandi malos, quod palam loquitur, et non tenetur ab his qui quaerebant, potestatis ejus indicium est. Et mirabantur Judaei, dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit?
Abbreviated transcription (Latin):
festum hunc. Ego n ascendo addiem
festum hunc: quia tp̃s meũ nondũ
impletum ẽ. Non ẽ pceptũ s ꝑmissio
quod dicit ascendite addiem festum
hunc. ubihumana głam queritis. li
extende carnalia gaudia uultis. T̃em¬
pus aũt głe meȩ manebit in et̃num.

Expanded text:
stum hunc. Ego non ascendo ad diem festum istum, quia meum tempus nondum impletum est. Non est praeceptum, sed permissio quod dicit, ascendite ad diem festum hunc, ubi humanam gloriam quaeritis, ubi extendere carnalia gaudia vultis. Tempus autem gloriae meae manebit in aeternum,
Abbreviated transcription (Latin):
.UII. dieb habitabant intab̃nacłis. in
inemoria illoꝵ inquib patres eoꝵ ha¬
festus. Dixerunt aut adeũ fr̃s eiꝰ. Tran¬
si hinc ⁊ uade inuideam: ut ⁊discipłi
tiu uideant oꝑa tua quȩ facis. Nemo
qͥppe in occulto aliqͥd facit. ⁊ querit ip¬
se inpalam ee.Si hȩc facis. manifesta
te ipsũ mundo. Neq enifr̃s eiꝰ credebãt
ineum. Cumauditis fr̃s dni. marie co¬
gitate consanguinitatẽ. Oꝑa din diui¬
nislaudibꝰ ⁊ ñ ppłari fauore efferen
dere nolentes dabant ei consiliũ conse
ciss in abscondito: transi in uideam
ubi ẽ pͥncrpatꝰ gentis ⁊ cuuritas caput
regni ut laudis ab om̃ibꝰ. ⁊ nos cogna¬
titui głȩ participes efficiamur. Siħ
facis. gͥ manifesta te ipsũ. Uł si ꝓ quia¬

Expanded text:
habitabant in tabernaculis in memoriam illorum, in quibus patres eofestus: Dixerunt autem ad eum fratres ejus: Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua quae facis. facit, et quaerit ipse in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo. Neque enim fratres ejus credebant in eum. Cum auditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem. Opera Domini divinis laudibus et non populari favore efferenddere nolentes, dabant ei consilium conseqcis, sed in abscondito, transi in Judaeam, ubi est principatus gentis et civitas caput regni, ut lauderis ab omnibus, et nos cognati gloriae participes efficiamur: Si haec facis, ergo manifesta teipsum:
Abbreviated transcription (Latin):
de quoꝵ uocatione scͥptũ ẽ. Boscognouit
possessore suũ. ⁊ asinus p̃sepe dñi sui. Q
utq pecci uincłis absolutus ꝑ p̃dicatio¬
ne deposuit sitim huiꝰ mundi haustu
fontisdnici. filia abrahȩ ẽ eccła de utͦq
ppło. quȩ impleto tp̃re legis. ⁊ diicȩ re¬

Expanded text:
cognovit possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui . Qui uterque peccati vinculis absolutus per praedicationem, deposuit sitim hujus mundi haustu fontis Dominici. Filia Abrahae, est Ecclesia de utroque populo, quae, impleto tempore legis et Dominicae re
Abbreviated transcription (Latin):
Hec cũ dixisset ipse mansit ingali¬
lea. Ut aũt a scendert fr̃s eius. tunc
⁊ipse ascendit addiẽ festũ ñ mani¬
festes quasi in occulto. Nondixit ad
diem festum hunc. quia ñcuplebat
glari tp̃ralit.s aliquid doce salubri¬
ter. Nonuacat quod latent ascendit.
quod latebat in illo die festo. Om̃ia
antiqua. umbra futuroꝵ fuer. gͦ ⁊ sce¬
nophegia. Nam nos eductisumꝰ de
teresfacientib. Uenite ad me om̃s qui
laboratis ⁊ onerati estis. Educti sumꝰ ꝑ
baptismii tanꝗͣ ꝑmare rubrii. quia
xͥ sanguine consecratum. mortuis im¬

Expanded text:
Galilaea. Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum, non manifeste, sed quasi in occulto. Non dixit, ad diem festum hunc, quia non cupiebat gloriari temporaliter, sed aliquid docere salubriter. Non vacat quod latenter ascendit, quod latebat in illo die festo. Omnia antiqua umbra futurorum fuerunt. Ergo et scenopegia. Nam nos educti sumus de teres facientibus: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis . Educti sumus per baptismum tanquam per mare rubrum, quia Christi sanguine consecratum, mortuis i
Abbreviated transcription (Latin):
taceri quod sit filiusdi. ut fallat pͥnci¬
pemmundi. ut doceat humilitatem.
⁊ ne adhuc rudes ⁊ in ꝑfecti discipłi
maioris p̃diconis mole cõpͥm̾ent᷑. Com¬
pleto aut passionissac ram̃to ꝯportumꝰ¬

Expanded text:
taceri quod sit Filius Dei, ut fallat principem mundi, et doceat humilitatem, et ne adhuc rudes et imperfecti discipuli, majoris praedicationis mole opprimerentur. Completo autem passionis sacramento, opportu
Abbreviated transcription (Latin):
nerent p̃ceptũ dñi cepit eis iħc osten¬
d̾e passionis sue articulũ. simulq ne
horrerent mortis ꝑicłm si dilig̾ent reg¬
ni głam. Quasi diceret. Tc̃ me ꝑdicate
cũ passus fuero. quia ñ ꝑdẽ maiestatẽ
eiꝰ uulgari inppłis quẽ pꝰmodũ uide¬
bunt flagellari ⁊ crucifigi. Sapia di¬
hominẽ ad exemplũ quo recte uiu̾emꝰ
suscepit. ꝑtinet aũt aduitã rectam ea
que ñ st̃ metuenda n metuere. Mors aũt
metuenda ñ ẽ. Oportuit igit᷑ id ipsum
illius hominis que dĩ sap̃ia suscepit mor¬
te monstrari. St aũt homines qui quam¬
uis mortẽ ipsã ñtimeant. genus tam̃ ali¬
quod mortis horrescunt. Nichilominꝰ
aut ut ipsa mors. ita ⁊ nullũ genus mor¬
tis bono ⁊ recte uiuenti homini metuen¬
dum ẽ. Nichominꝰ gͥ hoc quoq illiꝰ hoĩs¬
cruce ostendendum fuit. Nicħ enierat
int̃ om̃ia gna mortis. illo gñe execrabi¬
lius ⁊ formidolosiꝰ. Id̾o quoq uenit dñs
incarne ut sꝑem resurgendi nob̃ osten¬

Expanded text:
nerent praeceptum Domini, coepit Jesus ostendere passionis suae articulum. Simulque ne horrerent mortis periculum, si diligerent regni gloriam. Quasi diceret: Tunc me praedicate cum passus fuero, quia non prodest majestatem ejus vulgari in populis, quem postmodum videbunt flagellari et crucifigi. Ahominem ad exemplum quo recte viveremus, suscepit, pertinet autem ad vitam rectam ea quae non sunt metuenda, non metuere. Mors autem metuenda non est. Oportuit ergo idipsum illius hominis quem Dei sapientia suscepit, morte monstrari. Sunt autem homines qui, quamvis mortem ipsam non timeant, genus tamen aliquid mortis horrescunt. Nihilominus autem ut ipsa mors, ita etiam nullum genus mortis bono et recte viventi homini metuendum est. Nihilominus igitur hoc quoque illius hocruce ostendendum fuit. Nihil enim erat inter omnia genera mortis, illo genere exsecrabilius et formidolosius. Ideo quoque venit Dominus in carne, ut spem resurgendi nobis osten
Abbreviated transcription (Latin):
possint regni celestis ing̃di. Pax eñ i¬
eccłȩ dimittit pecc̃a.⁊ ab eccle pace ali¬
enatio tenet pecc̃a: ñ scd̾m arbitriũ
hominũ s scđm arbitriũ dĩ. Petra tenet
petra dimittit. columba tenet. colum¬
badimittit. foris qͥppe nec ligari quid
pot̃ nec solui. qͣndo extra eccłam ñ ẽ qͥ
ligare possit aut solu̾e. Sciendũ quia
disc̾nendi scĩa incipit ẽẽ clauis eccłȩ
ubi ligandi soluendiq auctoritas ei
parrochianũ. quia tał ex cõmunic̃õ
uires non ht. Nullus eñi alt̾ius uidicis ñ
sui sententia tenebit᷑ aut damnabitur.
St̃ aũt qui dicunt potentiam ligandi
ligatur hocẽ extra excłam eicitur. ⁊ ea

Expanded text:
possint regni coelestis ingredi, unde Ecclesia dimittit peccata, et ab Ecclesiae pace alienatio tenet peccata, non secundum arbitrium hominum, sed secundum arbitrium Dei. Petra tenet, petra dimittit; columba tenet, columba dimittit. Foris quippe nec ligari quid potest vel solvi, quando extra Ecclesiam non est qui ligare possit aut solvere. Sciendum quia discernendi scientia incipit esse clavis Ecclesiae, ubi ligandi solvendique auctoritas ei parochianum, quia talis excommunicatio vires non habet. Nullus enim alterius judicis nisi sui sententia tenebitur aut damnabitur. Sunt autem qui dicunt potentiam ligandi ligatur, hoc est, extra Ecclesiam ejicitur, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Merito accepit hoc nom̃ petrꝰ
qui in petrã xp̃m credebat. ⁊ scd̾m me¬
taphoram petre dr ei. Edificabo ȩccłam
confessus es .i. sỹ me ip̃sũ. Hinc apłs ait.
fundam̃tũ aliud nemo pot̃ pon̾e: pret̃
id quod positum ẽ. qui ẽ xꝰ iħe. Et portȩ

Expanded text:
ON. Merito accipit hoc nomen Petrus, qui in petram Christum credebat, et secundum metaphoram petrae dicitur ei: Aedificabo Ecclesiam confessus es, id est, super meipsum. Hinc Apostolus ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod
Abbreviated transcription (Latin):
tesst̃ uł noxii. s ꝓ officio suo cũ pec¬
catoꝵ uarietates audierit scit qͥligan¬
dꝰ sit quiue soluendus. Sensus gͦ est.
ligau̾is eliminando ab eccła. ligat
tet. Et quẽcunq dum uixerit solue¬
ris ab excõmunicatione reconcilian¬
scient cõmunicabt̃ ei. Ułita. Solutus
erit inceł. hoc ẽ celestis sententia con¬
firmabit ut ap̃senti eccła recipiatur.
Grandis honor. s graue pondus. Du¬
rum qͥppe ẽ ut qui nescit tene mod̾a¬
mina suȩ uitȩ. uidex fiat alienȩ. Uñ
fit ut ipsaligandi ⁊ soluendi potesta¬
te se pͥuet. qui hanc ꝓsuiuoluntatibꝰ
gr̃am seqndo uł odium. ñ ꝓsubiectoꝵ
m̾itis excet. Unde ꝓpħa. M ortificabat
animas quȩ ñ moriuntur. ⁊ uiuifica¬
bant animas quȩ n iuiuĩt. Non mori¬
entem mortificat. qui iustum dam¬
nat. Honuiuentẽ uiuificare ntitur.
qui reum absolu̾e conat᷑. Soluer̃t dis¬
cipłi uiuentẽ lazarũ quẽ magister

Expanded text:
tes sunt vel noxii. Sed pro officio suo cum pectes sunt vel noxii. Sed pro officio suo cum peccatorum varietates audierit, scit qui ligandus sit, quive solvendus. Sensus ergo estligaveris eliminando ab Ecclesia, ligtet. Et quemcunque, dum vixerit, solveris ab excommunicatione reconcilianscient, communicabunt ei. Vel solutus erit in coelis, id est coelestis sententia confirmabit ut a praesenti Ecclesia recipiatur. Grandis honor sed grave pondus. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex fiat alienae. Unde fit ut ipsa ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus gratiam sequendo vel odium, non pro subjectorum meritianimas quae non moriuntur, et vivificabant animas quae non vivunt . Non morientem mortificat, qui justum damnat. Non viventem vivificare nititur, qui reum absolvere conatur. Solverunt discipuli viventem Lazarum, quem magister
Abbreviated transcription (Latin):
bo c laues regni cęlorũ. Pecc̃a ⁊ doctri¬
ne hereticoꝵ st̃ porte inferi. Claues
regniceloꝵ ipsam disc̾nendi scĩam
potentiãq nominat. quadignos reci¬
ꝑe in regnũ. indignos seclude deb̾et
aregno. Uñ subditur. Et quod cũq
ligau̾is suꝑ t̾ram erit ligatum ⁊ in
cęlis: ⁊ qdcunq solu̾is suꝑ tramerit
solutum ⁊ incęlis. Suꝑ t̾ram inqͥt. nã
in alligatione defunctũ. nusꝗͣ dixit
ab soluendum. Istum locũ pbri⁊ ep̃i
seorũ assumunt suꝑcilio. ut ułdam¬
nent innocentes uł solu̾e se noxios ar¬
bitrentur: cuapud din ñ sententia sa¬
c̾dotum s reoꝵ uita querat᷑. Legimus
in leuitico de lepsis ubi iubetur ut os¬
tendant se sacerdotibꝰ ⁊ immundi fi¬
ant si lepram habuerint. ñ quod sa¬
c̾dotes lepsos faciant ⁊ iminundos. s
qđ habeant noticiam lepsi ⁊ n leꝓsi. ⁊
possint disc̾nere qui mundus qui ue
immundussit. Quomͦ gͦ ibi leꝓsum
sac̾dos immundũ facit. sic ihic alligat

Expanded text:
cata et doctrinae haereticorum sunt portae inferi. Claves regni coelorum, ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secludere deberet a regno. Unde subditur: Et quodcunque ligaveris super terram, erit legatum et in coelis. Et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelin alligatione defunctum nusquam dixit absolvendum. Istum locum episcopi etsaeorum assumunt supercilio, ut vel damnent innocentes, vel solvere se noxios arbitrentur, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi jubetur ut ostendant se sacerdotibus et immundi fiant si lepram habuerint : non quod sacerdotes leprosos faciant et immundos, sed quod habeant notitiam leprosi et non leprosi, et possint discere qui mundus, quive immundus sit. Quomodo ergo ibi leprosum sacerdos immundum facit, sic et hic alligat
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tum. nlicet tam̃ nesciregnationis fidẽ
ad differentiã dorũ quos gentilitatis de¬
intia uł demortuis hominib uł deoꝑe
manuũ sibi instituit ad adorandũ. Dix
corꝑis p̃ferebat. s addendo quẽ me ẽẽ di¬
citis. sig̾cauit pret id quod inse uideba¬
tur ee aliud occultum sentiendũ de quo
querebat᷑: in quod secredentiũ fides de¬
ratio tenenda ẽ ut sicut dĩ filiũ ita oẽ
filiũ hominis meminimꝰ. quod alt̾m si¬
ne alt̾o nicħ spei tribuit ad salute¶ ꝑot
discipłossuos quẽ illũ dic̾ent homines
cũ ẽẽt solus orans. marcꝰ aũt dic̃ illos in
uia hȩc introgatos. S eumouet qui
nunquã orauit inuia. Nusꝗͣcũ disci¬
płis orasse reꝑit᷑ dns. Ubiq solus obse¬
crat. quia dĩ consiliũ humana uota ñ
capiunt. nec qͥsꝗͣ pot int̾ioꝵ particeps

Expanded text:
Dei ad differentiam deorum quos gentilitatis dementia vel de mortuis hominibus, vel de opere manuum sibi instituit ad adorandum. HILcorporis praeferebat, sed addendo, quem me esse dicitis, significavit praeter id quod in se videbatur, esse aliud occultum sentiendum, de quo quaerebatur, in quod se credentium fides deratio tenenda est, ut sicut Dei Filium, ita et Filium hominis meminerimus, quia alterum sine altero nihil spei tribuit ad salutem. AUdiscipulos suos, quem illum dicerent homines, cum esset solus orans, Marcus autem dicit illos in via hoc interrogatos. Sed eum movet, qui nunquam oravit in via. Nusquam cum discipulis orasse invenitur Dominus. Ubique solus obsecrat, quia Dei consilium humana vota non capiunt, nec quisquam potest interiorum particeps
Abbreviated transcription (Latin):
Inpetro respondet om̃ib. m̃cedẽ recipit¬
uera confessio. Quasidicat. Quod caro ⁊
reuelauit. Ergo ex confessione sortitur
uocabłm. quia bariona sonat filiusco¬
lumbe. Alii dic̃t quod symon .i. petr
filiꝰ sit ioħis ut illud. symon ioħis dili¬
gis me. ⁊ uolunt depͣuatũ hocẽẽ uitio¬

Expanded text:
In Petro respondet omnibus mercedem verae confessionis. Quasi dicat: Quod caro et gratia tibi revelavit. Ergo ex confessione sortitur vocabulum. Quia Barjona sonat filius columbae. Alii dicunt quod Simon id est, Petrus filius sit Joannis, ut illud, Simon Joannis, diligis me? ,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeȩ contra septemtͥonẽ quã appella-¬
uit cesareã philippi. in memoriã sui
nominis ⁊ honorem tybii cȩsarissub
quo ipse regnabat. Iste locus cȩsareȩ
nioritur. duoq fontes st̃ ior ⁊ dan. qͥ
t introgabat disci płos suos cdlieñs.

Expanded text:
ntra septentrionem, quam appellavit Caesaream Philippi in memoriam sui nominis et honorem Tiberii Caesaris, sub quo ipse regnabat. Iste locus Caesareae ni oritur; duoque fontes sunt ibi Jor et Dan, qui Et interrogabat discipulos suos, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ petro dr caro⁊ sanguis ñ reuelauit
tͥ. hoc ẽ. humana doctrina. Pulchredicit
homines. quia hominesst̃ quide filio ho¬
minis loquunt᷑. diiuͦ qui de diumitate
intelligunt. At illi dixert̃. Alii ioħm
aut unum ex ꝓpħis. Querenti quare hȩc
opinio fu̾it de ioħe. uł helia. uł iheremia
qͣi dii uixta illud psalmiste. Ego dixidii
estis.⁊ fiłii excelsi oms. quos introgat

Expanded text:
Unde et Petro dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi. Hoc est, humana doctrina. Pulchre dixit, homines, quia homines sunt qui de Filio hominis loquuntur; dii vero, qui de divinitate intelligunt. At illi dixerunt: Alii Joannem aut unum ex prophetis. Quaerenti quare haec opinio fuerit de Joanne, vel Elia, vel Jeremia,quasi dii, juxta illud Psalmistae: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Quos interrogat
Abbreviated transcription (Latin):
ta e. sapia afiliis suis. Quic qͥd me putetiᷤ
egotndi uirtus ⁊ di sap̃ia intelligor uiste
fac̃e ab apłis. Hic ostendit dnsfilios sapie
intellig̾e iusticiã ñ ẽe in abstinendo uel
inmanducando s intemꝑantian sum¬
di ea quȩ m̃ito rephendi qͥueant. ⁊ in
equanimitate tolerandi inopiã. Non
cupiscentia rephendit᷑. immo iusticiai

Expanded text:
uidquid me putetis, ego tamen Dei virtus et Dei sapientia intelligor juste facere ab apostolis. Hic ostendit Dominus filios sapientiae intelligere, justitiam non esse in abstinendo vel in manducando, sed in temperantia non sumendi ea quae merito reprehendi queant, et in aequanimitate tolerandi inopiam. Non cupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
sillum. Erant enĩ qui ueniebant ⁊ redi¬
bant multi. nec manducandispacium
habebant. Quȩ aũt necessitas fu̾it re¬
quiei. ostenditur cum dr̃. Erant enim
qui ueniebant ⁊ cet̾a. Seorsum ducit
quos eligit. ut int̾ male uiuentes mala
n atcendant ut loch in sodomis: u ob in
tra hus. ⁊ abdias indomo achab. Requi¬
escite inqͥt pusillum. ut aues in ramis
sinapis. Rusilla requies ẽ. hic scĩs ilongꝰ
labor. s postea dicetur illis ut requieĩ¬
cant alaborib suis. Ueniebant multri
redibant. In archa noe animalia que
intus erant foras in ittebant᷑.⁊ que fo¬
riserant intus erumpebant. sic in eccła
afide receditur: nec eccłȩ requies ẽ sine
merore. Rachel plorans filios suos: no¬
luit consolari. Erit aut manducandi
spaciu sc̃is in conunuo inquo libabit᷑
nouum uinũ cum cantabit᷑ canticũ
nouĩ incelo nouo ⁊ tranoua abhoĩb

Expanded text:
Erant enim multi qui veniebant et redibant, nec manducandi spatium habebant. Quae autem necessitas fuerit requiei, ostenditur cum dicitur: Erant enim qui veniebant, etc. Seorsum ducit quos eligit, ut inter male viventes mala non attendant, ut Lot in Sodomis , et Job in terra Hus , et Abdias in domo Achab . Requiescite, inquit, pusillum, ut aves in ramis sinapis: pusilla requies est hic sanctis et longus labor; sed postea dicetur illis, ut requiescant a laboribus suis . Veniebant et redibant multi. In arca Noe animalia quae intus erant, foris nitebantur: et quae foris erant, intro erumpebant. Sic nimirum aa fide receditur, nec Ecclesiae requies est sine moerore, Rachel plorans filios suos noluit consolari . Erit autem manducandi spatium sanctis in convivio, in quo libabitur novum vinum, cum cantabitur canticum novum in coelo novo et terra nova, ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
t. cororaum ⁊ bethsaida urbesit̃ gali¬
leȩ inquib dñsũgna fecit. qͥncireui¬
bat uicos ⁊ ciuitates curando infirmoᷤ
it. Tyrus ac sydon qͦndã amicȩ datuo
cipulis credidere: tantaq fidem de¬
uotione susceꝑunt. ut paulũ apłi
atyroabeuntem cuncti eiues cũ uxo¬
rib ⁊ filiis ꝓsequerent᷑ usq ad naues.
incinere aut considerationẽ mortis pq̃
tota humani gñis massa inpuluerem
eredigenda dñs demonstrat. Porro in
sessione apud lucã humiliationẽ de¬
signat. de qua psalm ista ait. Surgi¬
te pꝰꝗͣ sed̾itis. Quod ẽ dic̃e. Humiliami¬
ni sub potenti manu dei. ut uos exal¬
tet intpruisitationis. Et tu caphar¬
naum nunquid usq incelũ ex altabi
Usq in infernum descendes. Uł ideo
demgeris quia ex altata essuꝑbe resi¬
stendo mee p̃dicationi: uł ido quia ex¬
altata hospicii mei fama. uirtutibus
quas uidisti credere noliusti. Exal¬
tata fuit ut lucas ait usq ad celum
scđm reputationẽ uidelicet illoꝵ qͥ

Expanded text:
tibi. Corozaim et Bethsaida urbes sunt Galilaeae, in quibus Dominus signa fecit, quando circuibat vicos et civitates, curando infirmos, tur Tyrus et Sidcipulis credidere, tantaque fidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum a Tyro abeuntem, cuncti cives cum uxoribus et filiis prosequerentur usque ad naves . in cinere autem considerationem mortis, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, Dominus demonstrat. Porro in sessione apud Lucam, humiliationem designat, de qua Psalmista ait: Surgite postquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et tu, Capharnaum, nunquid usque in coelum exaltaberis? Usque in infernum descendes, Vel ideo demergeris, quia exaltata es superbe resistendo meae praedicationi; vel ideo quia, exaltata mei hospitii fama, virtutibus quas vidisti credere noluisti. Exaltata fuit, ut Lucas ait, usque ad coelum , secundum reputationem videlicet illorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cordes. Qm̃ adicantantiũ modũ saltan¬
tiu modus officio corꝑis aptat᷑: dictii ẽ.
Cecimmꝰ uob̾ ⁊ ñ saltastis: hoc ẽ. adcon¬
fessionẽ psallendi d̃o ꝓuocauimꝰ ⁊ ñ
obedistiscoaptando ĩ conformando
uos doctrine. Uenit eñi iob̾s ñ man¬

Expanded text:
oniam ad cantantium modum, saltantium modus officio corporis aptatur, dictum est: Cecinimus vobis, et non saltastis, hoc est, ad confessionem psallendi Deo provocavimus, et non obedistis coaptando et confirmando vos doctrinae.
Abbreviated transcription (Latin):
ad laudemdi assurrexert corde deuo
tombroꝵ agilitate quod notat saltus:
nec threnis .i. laintationib ꝓpħicis ꝓ
excidiisiam factis uł faciendis ad peni¬
tentiasint conĩisi. Cecinimꝰ uob nuptia
syui caro nubit. ꝑsalmista aut quasi
in ipso actui nuptiarũ positꝰ quadã le¬
ticia saltans: monuit nos lude dicens.
exultate deo acluitori nr̃o. iuibilate dõ

Expanded text:
ad laudem Dei assurrexerint corde devoto, membrorum agilitate, quod notat saltus, nec threnis, id est lamentationibus propheticis pro excidiis jam factis vel faciendis, ad poenitentiam sint conversi. Cecinimuspiritui caro nubit. Psalmista autem, quasi in ipso actu nuptiarum positus, quadam laetitia saltans, monuit nos ludere, dicens: Exsultate Deo adjutori nostro, jubilate Deo
Abbreviated transcription (Latin):
misecdia impediat u̾itatẽ qua ple¬
ctitur digniis. nec u̾itas misedĩam
qua lib̾atur indignus. Ds ab et̾no
iciens conu̾sationẽ hominũ malã
futurã. ⁊ quia nec sola ͤ uitate possẽt
saluari. nec sola misccłia ꝑuenire ad
ꝓfectũ m̃itoꝵ: decreiit quid in uno¬
quoq tp̃r pdicandũ ẽẽt. unũ queq
ꝑmittens suo uidicio .i. naturali le¬
gi. S quia naturalis lex obtorpuit
consuetudine peccandi: pdicta est
lex quȩ refrenaret peccantes. Et qͥa
itñri it̾m homo n se ꝑlegisseu̾itatem
choibebat. ummo ꝑ intlictũ reus tene¬
batur. ꝑ̃dicata ẽ miscłia quȩ salua¬
ret confugientes ad eam ⁊ excecaret
refutantes. mittens gc̃s add ꝓmissiones
uideoꝵ. ut ipsi uidei saltem emulati¬
one gentiũ conu̾terent᷑. Et hȩc ẽ altitu¬
do consilii dĩ. quo mira ꝓuidentia iu¬
deo ẜigentes redux it ad uitã quã ꝑdi¬
derant in adam.Lxu.i. Rlxi. Lxci.
It cũ uenissent apłi ad iħm. nunti¬
auerunt illi om̃ia quecunq fece¬

Expanded text:
misericordia impediat veritatem, qua plectitur dignus; nec veritas misericordiam, qua liberatur indignus. Deus ab aeterno sciens conversationem hominum malam futuram, et quia nec sola severitate possent salvari, nec sola misericordia pervenire ad profectum meritorum, decrevit quod in unoquoque tempore praedicandum esset, unumquemque permittens suo judicio, id est, naturali legi. Sed quia naturalis lex obtorpuit consuetudine peccandi, praedicata est lex quae refrenaret peccantes. Et quia iterum homo non se per legis severitatem cohibebat, imo per interdictum reus tenebatur: praedicata est misericordia, quae salvaret confugientes ad eam, et excaecaret refutantes, mittens gentes ad promissiones Judaeorum, ut ipsi Judaei saltem aemulatione gentium converterentur. Et haec est altitudo consilii Dei , quo mira providentia Judaeos et gentes reduxit ad vitam, quam perdiderant in Adam. CAPUT LXVI.ssent apostoli ad Jesum, nuntiaverunt illi omnia quae fece
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent uirtutes quȩ factẽ st in
tẽ. forte mansissent usq in hunc diẽ.
Utiq ñcontigisset eis fubu̾sio. s in¬
tuenisset correctio. Quod aũt dñsdi¬
cit. forte mansissent nicħ dubitat:
s humanũmore sequitur. qͥ sepius
quod certissime scit dubitatiue pro¬
mit. Ueruntam̃dico uob̾. quia trȩ
sodomoꝵ remissus erit indie uidici.
quãtͥ. Cui multũ donatũ ẽ. multũ
abeo querit̾.⁊ potens potent̃ torm̃ta
patietur. Sodomitȩ ⁊ si in uiciis ex¬
ardebant. ⁊ ceste iezechiele in hospi¬
tales erant. facile tam̃ consensissent
si eis licet indigne gra offerret᷑. Eqͥdẽ
lothint̾ eos ⁊ si uistus. neq docuit neq
signa fecit. Quare aut sit p̃dicatũ ñ

Expanded text:
fuissent virtutes quae factae sunt in te, forte mansissent usque in hunc diem. Utique non contigisset eis subversio, si intervenisset correctio. Quod autem Dominus dicit, forte mansissent, nihil dubitat, sed humanum morem sequitur, qui saepius quod certissime scit, dubitative promit. Verumtamen, dico vobis, quia terrae Sodomorum remissius erit in die judicii quam tibi. Cui mulaeritur ; et: Potentes potenter tormenta patientur . Sodomitae etsi in vitiis exardebant, et, teste Ezechiele, inhospitales erant , facile tamen consensissent, si eis, licet indignis, gratia offerretur. Equidem Lot inter eos, etsi justus, neque docuit, neque signa fecit . Quare autem sit
Abbreviated transcription (Latin):
nos conduxit. Dicitillis. Ite ⁊ uos inumea.
Primahora uolunt adam missum inui¬
sionẽ abrahe. Sexta ab abraham usq ad
moy sen qn lex data ẽ. Nona moysen ⁊ pro¬
condux̾at isrł dicens. hoc fac ⁊uiues. s
gt̃s nemo conduxit. Debitu nanq erat
iustificatione saluari. Alit̃. Mane ẽ pue

Expanded text:
nos conduxit. Dicit illis: Ite et vos in vineam. nos conduxit. Dicit illis: Ite et vos in vineam. Prima hora volunt Adam missum in visionem Abrahae. Sexta ab Abraham usque ad Moysen, quando lex data est. Nona, Moysen et proconduxerat Israel, dicens: Hoc fac, et vives , sed gentes nemo conduxit. Debitum namque erat justificatione salvari. Aliter: Mane est pue
Abbreviated transcription (Latin):
tuusẽ dõ. Raptor ñ ẽ ociosuss mortuus.
Ebriosus. fornicarius. ñ st̃ ociosi s mortui.
IUe aũt qui nichil tollit ẽ ociosus. niside
suis det impotentibꝰ. Uisñ eẽ ociosus: Nicħ
tollas⁊ de tuis des ꝓdõ. ut ñ tibi uiuas s
manducare debes ⁊ bibe. Nisñ ẽẽ ociosus:
Si sine uxore es ne quesieris uxore. s oꝑa¬
re uitẽ castitatis. Si dicis non possum ab¬
stinere. ostendotͥ ut ⁊ uxore habeas ⁊ ca¬
stitatis uitem colas. abstine te amenstru¬
ata. ⁊ ap̃gnante. erubesce fac̃e quot ani¬
malia non faciunt. Ut quid seruus acci¬
piens mnam adno suo audiuit serue ne¬
quã. ⁊ ut qͥo missus e in tenebras: Quia
nicħ lucratus ẽ de ea. Si gͦ ille nerit in¬
punis iniudicii dieqͥ ociosus stetit info¬
ro. quid faciet peccor ⁊ mnam suã ꝑdẽs:
teru aut exiit circa sextã ⁊ nona hora
⁊̃ fecit similit̾. Circa undecima uͦ exiit⁊¬
statis totadie ociosi: Dict̃ ei. Quia nemo

Expanded text:
tuus est Deo. Raptor non est otiosus, sed mortuus. tuus est Deo. Raptor non est otiosus, sed mortuus. Ebriosus, fornicarius non sunt otiosi, sed mortui; ille autem qui nihil tollit est otiosus, nisi de suis det impotentibus. Vis non esse otiosus? Nihil tollas, et de tuis des pro Deo, ut non tibi vivas, sed manducare debes et bibere. Vis non esse otiosus? Si sine uxore es, ne quaesieris uxorem, sed operare vitem castitatis. Si dicis, non possum abstinere, ostendo tibi ut et uxorem habeas, et castitatis vitem colas. Abstine te a menstruata et a praegnante. Erubesce facere quod animalia non faciunt. Ut quid servus accipiens mnam a Domino suo, audivit: Serve nequam? et ut quid missus est in tenebras? quia nihil lucratus est de ea. Si ergo ille non erit impunis in die judicii, qui otiosus stetit in foro, quid faciet peccator et mnam suam perdens? Iterum autem exiit circa sextam et nonam horam, et fecit similiter. Circa undecimastatis tota die otiosi? Dicunt ei: Quia nemo
Abbreviated transcription (Latin):
adculturã uineȩ uocat. Qui qn ñ agnoᷤ¬
citur insecreto ẽ. s qn agnoscit᷑ exit con¬
duc̃e oꝑarios ex occulto ꝑcedens ad no¬
ticiam. Uinea aũt ẽ eccła que ab abel
iusto usq ad ultimũ ȩlectum qͣi tot
palmitesmittit. qͦt scos ꝑfert. Oꝑarii
uͦ st̃ p̃dicatores ⁊ unus qu̾isq dũ fide
recta ꝑsistit in diuinȩ legis obedientia.
Conuentione aũt facta cũ oꝑariis exde¬
nario dirno misit eos in uineam suã.
Conuentio fuit confirmata ꝓmissio. quod
ad imaginẽ dĩ reformandi essent. si eccłam
edificando decalogi mandatis insisterent.
Indenario gͦ figurã regis habente. qui olim
ꝓdecẽ nummis computabat᷑. ⁊ obedientiȩ
pmiũ. ⁊ qr ex decalogi obseruantia oꝑari¬
nie. inuirie. contentiones. diũsoꝵ negoti¬
orũ difficultates semꝑ tumultuose. ⁊ ubi
om̃iauenalia st̃. Pecc̃ores dicunt᷑ mortui n
ociosi. Sic̃ eñi surdus apud dm̃ dr̃qͥ ñau
diabłs uidet ñds: sic qui diabło uiuit mor¬

Expanded text:
ad culturam vineae vocat. Qui quando non agnoscitur, in secreto est; sed quando agnoscitur, exit conducere operarios, ex occulto procedens ad notitiam. Vinea autem est Ecclesia, quae ab Abel justo usque ad ultimum electum quasi tot palmites mittit, quot sanctos profert. Operarii vero sunt praedicatores, et unusquisque, dum fide recta persistit in divinae legis obedientia. « Conventione autem facta cum operariis ex denario diurno, misit eos in vineam suam. » Conventio fuit confirmata promissio quod ad imaginem Dei essent reformandi, si Ecclesiam aedificando Decalogi mandatis insisterent. In denario igitur figuram regis habente, qui olim per X nummos computabatur, et obedientiae praemium, et quia ex Decalogi observantia operariniae, injuriae, contentiones, diversorum negotiorum difficultates, semper tumultuosae, et ubi omnia sunt venalia. Peccatores dicuntur mortui, non otiosi. Sicut enim surdus apud Dominudiabolus videt, non Deus: sic qui diabolo vivit mor
Abbreviated transcription (Latin):
simoꝵ murmurant. uelut illi qui ininitio
na scentis eccłe uocatis ex gt̃ib se ꝑferebant.
Itaq de communit dictis quedã referunt᷑
adbonos. ut illud. Nolo sicut tibi ⁊ huie no¬
uissimo dare.Ad alios uͦ falso putantes de¬
nariũ se accept᷑os quȩdã ꝑtinent ut illud.
Et accipientes murmurabant. Et deinde.
An ocłs tuus neꝗͣ ẽ qr ego bonussũ: Erũt
inqͥt nouissimi pͥmi. ⁊ pͥmi nouissimi:
quod uidei de capite u̾tunt᷑ in caudam.
⁊ nos de cauda mutemur incaput. Unde
moyses indeutonomio. Aduena qͥ tecum
morat᷑ ascendet suꝑte. ille erit incaput
⁊ tu eris incaudã. Quodtñ multitam no¬
uissimi quã pͥmi reꝓbent᷑. t̾ribili senten¬
tia subdit᷑. Multienist uocati ad fidem.
pauci uͦ electi ad regnum

Expanded text:
i initio nascentis Ecclesiae vocatis ex gentibus se praeferebant. Itaque de communiter dictis quaedam referuntur ad bonos, ut illud: « Volo tibi sicut et huic novissimo dare. » Ad alios vero falso putantes denarium se accepturos, quaedam pertinent, ut illud: « Et accipientes murmurabant. » Et deinde: « An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum?--Erunt, inquit, novissimi primi, et primi novissimi: » quod Judaei de capite vertantur in caudam, et nos de cauda mutemur in caput. Unde Moyses in Deuteronomio: « Advena qui tecum moratur ascendet super te; ille erit in caput, et tu eris in caudam . » Quod tamen multi tam novissimi quam primi reprobentur terribili sententia subditur: « Multi enim sunt vocati » ad fidem, « pauci vero electi » ad regnum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tibi. Aut ñ licet mͥ quod uolo fac̾e: A nocu¬
lustuus nequã ẽ. q egobonussũ: Nolo ut
coequał ⁊ concorꝑał tibi fiat ppłs gentilis.
Nonne potestas ẽ iuidicis uł uisticiã fac̾e.
uł miscd̾iã cui uult impende: Cauegͦ ne
occasione bonitatis inuido ocło ꝓximum
respicias. mͥaut soli inuisibili immortali
buntur nouissimi ⁊ pͥmi. Sicut eni in co¬
ronanec initiũ ẽ nec finis: itaint̃ scõsqͣn¬
tũ adtp̃s in illo scło nemo nouissimꝰ dr̃. ne¬
mopͥmꝰ. Multi eñi st̃ uocati. pauci uͦ
eccłȩ parietes implent. s ad regnui pauci
ꝑducunt᷑. Alit. Nonnulli ꝑ pͥmos intelli¬
gunt ñsolũ bonos. s ⁊ quosdam qͥceꝑunt¬

Expanded text:
od volo facere? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? » Volo ut coaequalis et concorporalis tibi fiat populus gentilis. Nonne potestas est judicis vel justitiam facere, vel misericordiam cui vult impendere. Cave ergo ne occasione bonitatis invido oculo proximum respicias. Mihi autem soli invisibili et immortali buntur novissimi et primi. Sicut enim in corona nec initium est, nec finis; ita inter sanctos, quantum ad tempus, in illo saeculo nemo novissimus mus. « Multi enim sunt vocati, pauci vero Ecclesiae parietes implent, sed ad regnum pauci perducuntur. Aliter: Nonnulli per primos intelligunt non solum bonos, sed et quosdam q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facio tibi inuiriam. Nonne ex dena¬
rio conuenisti mecũ: Tolle quod tuũ
ẽ ⁊ uade. Qui uni dr̃ respondisse qr par
erat inom̃ib murmurandi occasio.
amicꝰ iste ꝓtoplastꝰ intelligit᷑. ⁊ illotpr
credentes. Cũ dicit ex denario. tale est
quasi dicat. Mercedẽ ꝓmissa recepisti hoc
ẽ imaginem ⁊ similitudinẽ meã. nec alt̾iꝰ¬
consorcio minuit᷑ tͥ pmiu m̃iti. Quidque¬
ris amplius: Uade.i. ꝑseu̾a inadepta ui

Expanded text:
non facio tibi injuriam. Nonne ex denanon facio tibi injuriam. Nonne ex denario convenisti mecum? Tolle quod tuum est, et vade. » Uni dicitur respondisse, quia par erat in omnibus murmurandi occasio. Amicus iste protoplastus intelligitur, et illo tempore credentes. Cum dicit ex denario; tale est quasi dicat: Mercedem promissam recepisti, hoc est imaginem et similitudinem meam, non altericonsortio minuitur tibi praemium meriti. Quid quaeris ampliu
Abbreviated transcription (Latin):
intram mitt̾e ⁊ accende: Aut quare ad hoc
tps ñ seruasti nos. uł nouissimi curtp̃ra
nra nobiscũ ñ habuert: Aut unde fit qͦd
nouissimi ñ habuert tp̃ra nr̃a. ⁊ nostp̃ra
nouissima: Quare etiã disꝑari uocationi
par datur pmui: Et płima in hunc mo¬
dum conqͥrunt᷑. Pondus significat o pꝰui
sticie. estusconcupiscentiã scłi. Hoc ido
dr. qr olim om̃ib bonis mundus ꝓsꝑabat᷑.
Et ideo qui tc̃ fuert̃ cũ maiori difficulta.¬
te usticiã seruauert. qr felicitas mundi
impedimtũ ẽ anime. Multũgͦ tc erat bo¬
nus qui ustus poterat ee: multũ uͦ ma¬
lusqui ñ fugit addm̃ cũ płib adu̾sitati¬
bus pmiuideat mundũ. Pondus ⁊̃ pos¬
sunt intelligi onerosa mandata legis.
estus uͦ urens error temptõnũ quascõ¬
flabant maligni sp̃s m antiquos. ad
emulationẽ gentiuĩ eos irritantes. At
ille respondens uni eoꝵ dixit. Amice

Expanded text:
in terram mittere et accendere. Aut quare ad hoc in terram mittere et accendere. Aut quare ad hoc tempus non reservasti nos. Vel novissimi cur tempora nostra nobiscum non habuerunt. Aut unde fit quod novissimi non habuerunt tempora nostra, et nos tempora novissima. Quare etiam dispari vocationi par datur praemium. Et plurima in hunc modum conqueruntur. Pondus significat opus justitiae, aestus concupiscentiam saeculi. Hoc ideo dicitur, quia olim omnibus bonis mundus prosperabatur. Et ideo qui tunc fuerunt cum majori difficultate justitiam servaverunt, quia felicitas mundi impedimentum est animae. Multum ergo tunc erat bonus qui justus poterat esse; multum vero malus qui non fugit ad Deum, cum pluribus adversitatibus primi videat mundum. Pondus etiam possunt intelligi onerosa mandata legis, aestus vero urens error tentationum quo conflabant maligni spiritus in antiquos ad aemulationem gentium eos irritantes. « At ille respondens, uni eorum dixit: Amice,
Abbreviated transcription (Latin):
etnitatẽ cum gentibꝰ iustificatis accipi¬
ent retrouocati. conformati corꝑi cla¬
ritatis xp̃i. Cum tam̃ pͥmo uenirent. qr
ppłs dĩ ab initio extiterant. arbitrati st̃
quod gc̃s pͥus ydoł seruientes minus
ẽent accepture. Et acci pientes mur¬
murabant adususpatrẽ familias di¬
centes. hi nouissimi una hora fecert.
⁊ pares illos nob fecisti qui portauimꝰ
pondus diei ⁊ estus: Antiqui qͥ post
longa inferni tp̃ra ad celum ꝑuene¬
it̃. quasi pꝰ mur murationẽ denariũ
accipiunt: nos aiit sine murmuratiõe
qr mox ut de corꝑe eximꝰ sine mora p̃mi¬
um accipimꝰ. Et notandũ quia denaruᷤᷤ¬
iste ñ totus insimul accipit᷑. s uericulto¬
ressp̃uał uineȩ in hac uita centuplũ. de¬
indecȩlũ. ⁊ pꝰiudicii remunationẽ dupli¬
cem stolã habebunt. Denariũ gͥaccipien¬
tes ñ ex inuidia gre murmurant adu̾sus
nouissimos oꝑarios. s ex ignorantia secre
cause ẽ quod tamdiu distulisti celi ignẽ

Expanded text:
nitatem cum gentibus justificatis accipient retro vocati, conformati claritati Christi. Cum tamen primo venerunt qui populus Dei ab initio exstiterant, arbitrati sunt quod gentes, prius idolis servientes, minus essent accepturi. « Et accipientes murmurabant adversus patremfamilias, dicentes: Hi novissimi una hora fecerunt, et pares illos nobis fecisti, qui portavimus pondus diei et aestus. » Antiqui qui post longa inferni tempora ad coelum pervenerunt quasi post murmurationem denarium accipiunt. Nos autem sine murmuratione, quia mox ut de corpore eximus, sine mora praemium accipimus. Et notandum quia denarius non totis insimul accipitur, sed veri cultores spiritualis vineae in hac vita centuplum, deinde coelum, et post judicii remunerationem duplicem stolam habebunt. Denarium igitur accipientes, non ex invidia gratiae murmurant adversus novissimos operarios, sed ex ignorantia secretcausae est quod tamdiu distulisti ignem coeli
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ib uigilantes siue dormientes ꝑtule¬
rt̃ confitendo exponant. Et rogabant
illũ ne expelłet eos extraregione.⁊ ne
imꝑaret illis ut in abyssuirent. Noue¬
rant demones se aliqͣndo mittendos in
abissũ recolentes dicta ꝓpħarũ. Erat
aiit ñ longe ab illis grex porcoꝵ młtoꝵ
‸pascens. Demones aut rogabant eũ di

Expanded text:
spiritibus vigilantes dormientesve pertulespiritibus vigilantes dormientesve pertulerunt, confitendo exponant. Et rogabant eum ne expelleret eos extra regionem, et ne imperaret illis ut in abyssum irent. Noverant daemones se aliquando mittendos in abyssum, recolentes dicta prophetarum. Erat autem non longe ab illis grex porcorum multorum pascens. Daemones au
Abbreviated transcription (Latin):
‸ Uenistiante tp̃s torquere nos: Dicebat
cunt in pͥncipe demonioꝵ eicere demo¬
nes. quẽ demonia negant aliquid cõmu¬
ne secũ hab̾e: quia pax aut societas nul
sequit᷑ confitendi: s necessitatis extorsio
cogñs inuitos. ꝑsentia saluatoris torĩtũ
ẽ demonũ. magnũq torm̃tũ eis alesiõe
hominis ẽ cessare. ⁊ tanto grauiꝰ dimictũt
qͣnto duitiꝰ possident. Ridicłe putant
quidã demonia nosse filiũdi ⁊ diabłm
ignorare. eo qd minoris malicie sint satel¬
lites ꝗͣ ille cuiꝰ satellitesst̃. s tam demoneᷤ
ꝗͣ diabłs magis suspicant᷑ filiũdĩ ẽẽ quã
noscant. Dic qd tͥ nom ẽ. at ille dixit.
Legio. quia intuant demonia młta in
eũ. Non uelut inscius nom inquirit. s¬
ut uirtus confessione curantis gratior
emicaret. Etiã nr̃i tp̃ris sac̾dotes qͥ ꝑ exor¬
cismi gr̃am demones eicere norunt so¬
lent dice patientes ñ alit uale curari. nͥ
qͣntũ saꝑe posst̃ om̃e qd̃ ab immundis

Expanded text:
? venisti ante tempus torquere nos? Dicebat cunt, in principe daemoniorum ejicere daemones, quem daemonia negant aliquid commune secum habere, quia pax aut societas nullsequitur confitendi, sed necessitatis extorsio cogens invitos. Praesentia Salvatoris, tormentum est daemonum, magnumque tormentum est eis, a laesione hominis cessare: et tanto gravius dimittunt, quanto diutius possident. Ridicule putant quidam daemonia nosse Filium Dei et diabolum ignorare, eo quod minoris malitiae sint satellites, quam ille cujus satellites sunt; sed tam daemones quam diabolus magis suspicantur Filium Dei esse, quam noscant. Dic, quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio, quia intraverunt daemonia multa in eum. Non velut inscius nomen inquirit, sed ut confessione virtus curantis gratior appareret. Etiam nostri temporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt, solent dicere, patientes non aliter valere curari, nisi quantum sapere possunt, omne quod ab immundis
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ eũ discipłi eiꝰ. Et ecce motꝰ magnꝰ
factꝰ: in mari. ita ut nauicła oꝑiretur
fluctibꝰ. Ipse aut erat inpuppi suꝑ cer
‸ uical dormiens. Ceruical dr uł puluil¬
lus. uł qd̃lib aliud substratũ ẽuici recũ¬
bentis addormiendũ. Naiicła uidebat᷑
oꝑirii impłi fluctib. qͣre tantomag̃
timor conturbabat discipłos. Et acces

Expanded text:
t eum discipuli ejus: Et ecce motus magnus factus est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Ipse vero erat in puppi, super cervical dormiens . » Cervical dicitur vel pulvillus, vel quodlibet aliud substratum cervici recumbentis ad dormiendum. Navicula videbatur operiri et impleri fluctibus, quare tanto magis timor conturbat discipulos. « Et acces
Abbreviated transcription (Latin):
locũu̾ dñs cap̃t suũ reclinaret. U̾sutus
uidełerat ñ simplex ⁊ humił quẽ diui¬
nitas familiari mansiõe inhabitaret.
fuit aũt obħ repudiatꝰ qd̃ uisa magni¬
tudine signoꝵ uoluit sequi saluatorẽ
ut lucra ex miracłis quereret sic̃ symon
magꝰ. Iustegͦ adño condemnat᷑. qͣi di¬
cente. Qͥd me ꝓpt̃diuitias cupissequi.
cũtam pauꝑ̾sim ut nec hospiciolum
iactantiam sequi uoluit quã sig̾cant
aues:⁊ finxit obsequiũ discipłi se fac
tum. rapinas fraudis excens. & int̾ ip¬
sa hoĩum hospicia in foueas habitans.
Ita heticus domũ fidĩñhñs alios insu¬
am fraudẽ trahit ⁊afide seducit. Ait
aut ad alt̾m. Seq̃re me. Ille aut dix.¬
trem meũ. Ille magistrũ hic uocat
ꝑbo locũ hab̾et. Iħc aũt ait illi. Seq̃re
me: ⁊ dimitte mortuos sepelire mortu¬
ossuos. Tuaut uade ⁊annuntia reg¬
nũdi. Doc dñs minora bona ꝑtinit¬
tenda eẽ. ꝓutilitate maioꝵ. Maiꝰeñi
bonũ estͤ p̃di care. quã patrẽ sepelire.

Expanded text:
locum ubi Dominus caput suum reclinaret. Versutus videlicet erat, non simplex et humilis, quem divinitas familiari mansione inhabitaret. Fuit autem ob hoc repudiatus, quod visa magnitudine signorum, voluit sequi Salvatorem, ut lucra ex miraculis quaereret, sicut Simon magus. Juste ergo a Domino condemnatur quasi dicente: Quid me propter divitias vis sequi, cum tam pauper sim, ut nec hospitiolum jactantiam sequi voluit, quam significant aves, et finxit obsequium discipuli se factum, rapinas fraudis exercens, et inter ipsa hominum hospitia in foveis habitans, ita haereticus domum fidei non habens, alios in suam fraudem trahit, et a fide seducit. Ait autem ad alterum: Sequere me. Ille autem dixtrem meum. BEDA. Ille magistrum, hic Dominum perbo locum habebat. Jesus autem ait illi: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Tu autnos Dominus minora bona praetermittenda esse pro utilitate majorum. Majus enim bonum est, praedicare, quam patrem sepelire.
Abbreviated transcription (Latin):
eruce labefecit. Recte arguunt᷑ qͥ p̃sente
runt quidã ex ipsis. Ostulti&e tardi corde
ad credendũ. in om̃ib que loquuti sunt
ꝓpħe. Nob̾ cẽ sepe nauigantib qͣi inter
cogitatõnũ impetu. fidĩ splendor obte¬
nebrescit. spei celsitudo contabescit. a¬
moris flãma refrigescit.S te necẽe ÷ ut
addin recurramꝰ. qͣtinꝰ ad tͣnqͥllitatẽ nos
reducat ⁊ portũ salutis indulgeat.

Expanded text:
cruce , labefecit Recte arguuntur qui praesecruce , labefecit Recte arguuntur qui praeserunt quaedam ex ipsis: « O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt Nobis etiam saepe navigantibus quasi inter cogitationum impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Sed tunc necesse est ad Deum curramus, quatenus ad tranquillitatem nos ducat et portum
Abbreviated transcription (Latin):
uigantib xͦ dormit.: quia fidelib in spe
quietis ꝑpetue scłm calcantib. ⁊ pꝰ t̾gacer¬
tatim mundi fastus i actantib tp̃s dñi¬
cȩ passionis aduenit. In marcꝰ hoc sero
gestum fuisse ꝑhibet. ut u̾i solis occu¬
bitum ñ solũdñi dormitio. s & ipsa ho¬
ra sigͥcaret. Qͦ ascendente puppimcru¬
cis ut somnũ mortis carpet. fluctus
blasfemantium demoniacis excitati
ꝓcellis assurgunt. Q b ñ eiꝰ patientiatur¬
batur. s discipłoꝵ imbecillitas ꝑiclitat᷑.
Puppis mortius pellib uiuos contegit
⁊ fluctꝰ arcet. ⁊ ligno solidat᷑. que innu¬
unt cruce & morte dñi eccłam saluari.
ꝑ ceruical intellige corpꝰ. cui diuinitas
sicut cap̃t inclinata recumbit. Susci¬
tant dñm discipłi ne ꝑeant: qr maxi¬
misuotis resurronẽ querebant. Uentũ
am strauit. dũ eius imꝑiũ destruxit.
Tempestatẽ aque cessare fecit. quia rabi¬
em clamantiũ si filius dĩ ẽ descendat de

Expanded text:
vigantibus Christus dormit, quia fidelibus in spe vigantibus Christus dormit, quia fidelibus in spe quietis perpetuae saeculum calcantibus, et post terga certatim mundi fastus jactantibus tempus Dominicae passionis advenit. Unde Marcus hoc sero gestum fuisse perhibet, ut veri solis occubitum, non solum Domini dormitio, sed etiam ipsa hora significaret. Quo ascendente puppim crucis ut somnum mortis caperet, fluctus blasphemantium daemoniacis excitati procellis assurgunt. Quibus non ejus patientia turbatur, sed discipulorum imbecillitas periclitatur. Puppis mortuis pellibus vivos contegit et fluctus arcet, et ligno solidatur, quae innuunt cruce et morte Domini Ecclesiam salvari. Per cervical intellige corpus cui divinitas, sicut caput inclinata, recumbit. Suscitant Dominum discipuli ne pereant, quia maximis votis resurrectionem quae rebant. Ventum am stravit, dum ejus imperium destruxit. Tempestatem aquae cessare fecit, quia rabiem clamantium: Si Filius Dei est, descendat de
Abbreviated transcription (Latin):
estis modicȩ fidi: Tc surgñs imꝑauit
uento &e mari. & dix̃. Tace ⁊ obmutesce.
&x facta ẽ tͣnqͥllitas magna. Licae diu̾sis
u̾bis eugłiste narrent una tñ sentñtia
Nonerrore ħeticoꝵ imꝑauit qͥ om̃ia pu¬
tant animata. s maiestatequa dõ st̃ sen¬
in iona legimꝰ. qđ diis cet̾is ꝑiclitantib¬
securꝰ: ⁊dormit. & suscitat᷑. ⁊ imꝑio ac sa¬
cramto passiõis sue lib̾at suscitantes. Itaq
sue psone utranq naturãdignatꝰ: osten¬
d̾e dormiens ut homo. mare coercens ut
ds. Porro hoies mirati st̃ dicentes ad iui¬
cem. Qs aut qualis ÷ hic: quia ⁊ uentis
ue ⁊̃ ipsidiscipłi. Allegorice mare acci¬
pitur estꝰ huiꝰ scłi. Nauicła passiõis ar¬
bor. cuiꝰ beneficio fideles adiuti mundi
fluctus tͣnscendunt. & adlitus patrie
celestis ꝑuenunt. De hoc q̾d discipłicũ
dño nauicłam ascendunt. alibi sig̾cõ
nire abneget semet ipsũ: ⁊ tollat cru¬
cem suã cotidie ⁊ sequat᷑ me. Discipłis na¬

Expanded text:
estis, modicae fidei? Tunc surgens imperavit vento et mari, et dixit: Tace et obmutesce, et facta est tranquillitas magna. Licet diversis verbis evangelistae narrent, una tamen sententia Non errore haereticorum imperavit, qui omnia putant animantia, sed majestate qua Deo sunt senin Jona legimus, qet dormit et suscitatur, et imperio ac sacramento passionis suae liberat suscitantes. Itaque suae personae utramque naturam dignatus est ostendere dormiens ut homo, mare coercens ut Deus. « Porro nomines mirati sunt, dicentes ad invicem: Quis aut qualis est hic, quia ventis ve et ipsi discipuli. Allegorice mare accipitur aestus hujus saeculi; navicula passionis arbor, cujus beneficio fideles adjuti mundi fluctus transcendunt, et ad littus patriae coelestis perveniunt. De hoc quod discipuli cum Domino naviculam ascendunt alinire abneget semetipsum et tollat crucem suam et sequatur me. Discipulis na