comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
go quippe non p̃ualens lippientib o¬
cuus soiom in rota conspic̾e tauti
inist̾i maiestatem. qĩ ꝑ speculum in
eiuginate michi uisus sum intueni.
Nec peuetrans ad mn̾ora oratuli s pre
forib assidens inuestibulo feci diligẽ¬
terut potui ñ sufficient̾ ut uolui. p̃¬
certun cum ex offitio tot cãrũ sim
impeditus incursib tot negõꝵ nexi¬
ꝑis. Nec ad meditandum ccium nͨ
ad dittandum qui ueram nantisci
quietemi. ⁊ quid̃ inmor in singulis
diuisus ad singła uro potui meditata
dittare. nec dum meditanda conciꝑe
oluccirca non solum benignum mi
ut aput insericordem iudiceni pro
meis pectatis denotas orõnes effim¬
dant. qui ꝑfete cognosait qua cor¬
dis intrutione tractatum istum ex¬
eg̾im ⁊ si non multis calten aliqui¬
b aut etiam michi soli uł ui modi¬
co profuturum. Qiuia u̾o canonem
misse partitulatim exposui ne quio

Expanded text:
go quippe non praevalens lippientibus oculis solem in rota conspicere, tanti mysterii majestatem, quasi per speculum in aenigmate , mihi visus sum intueri, nec penetrans ad interiora coenaculi, sed prae foribus assidens in vestibulo, feci diligenter ut potui, non sufficienter ut volui. Praesertim eum ex officio, tot causarum sim impeditus incursibus, tot negotiorum nexispatium, nec ad meditandum otium nec ad dictandum quiverim nancisci quietem. Et quidem minor in singulis, divisus ad singula vix potui meditata dictare, nedum meditando concipere. Quocirca non solum benignum imput apud misericordem judicem pro meis peccatis devotas orationes effundant, qui perfecte cognoscit qua cordis intentione tractatum istum exegerim etsi non multis, saltem aliquibus, aut etiam mihi soli vel in modico profuturum. Quia vero canonem missae particulatim exposui, ne qui
Abbreviated transcription (Latin):
um aut̃ int̾dum multi
sacerdotes celebrent si forte ñ om̃s
cient. qr̃ an ille solus confitiat qui pͥ¬
mus ꝓminnat. Quid gͦ cet̾ fatiunt an
tterant sacramentũ: Pot̾it gͦ conting̾e
qd̾ ille non confitit qui celebrat pͥnci¬
pant̾ ⁊ ille confinet qui secundano cele¬
brabit: ⁊ sit pia celebrantis intentõ de
saterdotes referri debet eorum intentõ
ad instans prolationis ep̃i cui pͥntipa¬
lit̾ celebranti concelebnͣt ⁊ tunc om̃es
milli contẽtiant qd̵ qui prꝰ ꝓmintiat il

Expanded text:
um autem interdum multi sacerdotes concelebrent, si forte non omnes ritur, an ille solus conficiat, qui primus pronuntiat? Quid ergo caeteri faciunt, an iterant sacramentum? Poterit ergo contingere, quod ille non conficit qui celebrat principaliter, et ille conficiet, qui secundario celebrabit, et sic pia celebrantis intentio defrterius proferant sacerdotes, referri debet eorum intentio, ad instans prolationis episcopi, cui principaliter celebranti concelebrant, et tunc omnes nulli consentiant, quod qui prius pronuntiat, il
Abbreviated transcription (Latin):
erit lib̾atus a malo. Cum uicit temp¬
tationes cuni debita fu̾int duussa
qr ꝑse srare non pot̾ ne dui expec¬
tando deficiat. petit ut paris cotidia¬
nꝰ sͥ donetur. deuide cum fu̾it lib̾atus
a mał ⁊ roboratus in bonis petit ut
mox potit ut regnum adueniat. iui
quo nom̃ prĩs sãficetur in filiis ut nũ¬
qmͣ decet̾o possuit a scificatõnis grã se¬
pati. am̃. hebrens ex hiit trib inuimi
pouit in finc am̃. sela. salem. que so

Expanded text:
a malo, cum vicerit tentationes, cum debita fuerint dimissa, quia per se stare non potest, ne diu exspectando deficiat, petit ut sibi panis quotidianus donetur. Deinde cum fuerit liberatus a malis et roboratus in bonis, petit ut mox petit ut regnum adveniat, in quo nomen Patris sanctificetur in filiis, ut nunquam de caetero possint a sanctificatione separari. Amen. Hebraeus unum ex his tribus ponit in fin
Abbreviated transcription (Latin):
in .i: In signum reuerentie subdia¬
epłam. ⁊ diaconut añ legendum e¬
latur. offerens ampullam cum aqͣ.
calitemq cum uino ⁊ diatonus offe¬
tens patenam cum hoctia ⁊ thuribu¬
lum tum intento. Ut̃q u̾o de mauu¬

Expanded text:
IX. In signum reverentiae diaepistolam, et diaconus ante legendum elatur, offerens ampullam cum aqua, calicem cum vino. Et subdiaconus offerens patenam cum hostia, thuribulum cum in
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑ omina illibata debet seruari. qnͣ¬
ius secuud̃ philosopħ. noĩa ⁊ u̾ba tnͣspo¬
sita idem signisicẽt nec unle ꝑinurue
ꝯuitietur.

Expanded text:
sit per omnia illibata debet servari, quamvis secundum philosophum nomina et verba transposita idem significent. Nec utile per inutile vitietur.
Abbreviated transcription (Latin):
magno. totus in ꝑuo. totus iuintegro.
sub totali spẽ totale corpus ecistit. Uͥ
ũodiuiditur in singuł diuisiomib ĩ¬
cipit ẽẽ totum. Sicut in spetulo dum
est integrũ una tm̃ apparet inspitien¬
tis ymago. s co fracto tot apparent y¬
maginies quot siuit in ip̃o fradture
Porto cum d̾s ilłã uͥtutem ũbis cõtułit
ut ad ꝓlationem eoꝵ corpꝰ drũcũ incipi¬
at eẽ. sub sp̃c sacram̃ti. nec illa u̾ba pro¬
ferant᷑ in fratnioue diligent attendant
⁊ ip̃i respondeant uñ corpus xp̃i qid̾ añ
fratuionemi ũ in singuł ꝑtib erat totũ
sed sub rotali sp̃e totalit̾ existebat. post

Expanded text:
magno, totus in parvo, totus in integro, sub totali specie totale corpus existit. Ubi vero dividitur in singulis divisionibus incipit esse totum. Sicut in speculo dum est integrum una tantum apparet inspicientis imago: sed eo fracto, tot apparent imagines quot sunt in eo fracturae. Porro cum Deus illam virtutem verbis contulerit, ut ad prolationem eorum corpus Dominicum incipiat esse sub specie sacramenti, nec illa verba proferantur in fractione, diligenter attendant, et ipsi respondeant unde corpus Christi quod ante fractionem non in singulis partibus erat totum, sed sub totali specie totaliter exist
Abbreviated transcription (Latin):
erũ an ꝑtos inꝑtes. autotũ in totum.
antotale tnͣscat ii totale. nouit il¬
le qui facit. Ego qd̾ residuũ ẽ igni com¬
buro. Nani cred̾e uibem᷑. discutẽ ꝓhibe
le corpus conũtitur. ita qd̃ uulla pars
pauis tnͣsit in aliqͣm ꝑtem corꝑis. Re¬
or aut̃ salua fidei maiestate qd uͥ pa¬
nis est consctratus sub tota sp̃e totum
corpus existit. Sioa. miraculose tã mag¬
num corp᷑ siro tam ꝑua forma conclu¬
ditur. ita nuraculose totũ corpꝰ ĩ sin¬

Expanded text:
erum an partes in partes, totum in totum, an totale transeat in totale, novit ille qui facit. Ego quod residuum est igni comburo; nam credere jubemur, discutere prohibemis in totale corpus convertitur, ita quod nulla pars transit in aliquam partem corporis. Reor autem salva fidei majestate, quod ubi panis est consecratus, sub tota specie, totum corpus existit. Sicut enim miraculose tam magnum corpus, sub tam parva forma concluditur, ita miraculose totum corpus in sin
Abbreviated transcription (Latin):
scpe fit ut que rõne succedunt intel¬
letiu p̃cedant. uł potius ut tam litt̃e
qmͣ hystorie suns ordo seruetur. Dicat᷑¬
itaq qd̃ signa ꝑtinent ad hystouan
recolendani. u̾ ba u̾o ad enchanstiam¬

Expanded text:
pe fit, ut quae ratione succedunt intellectu praecedant. Vel potius, ut tam litterae quam historiae suus ordo servetur, dicatur quod signa pertinent ad historiam recolendam, verba
Abbreviated transcription (Latin):
panis et mults gͣns conficitur. ⁊ u¬
num uinũ ex diu̾sis acerins conflu¬
it. sit corpus xpĩ exmultis membris
compoiitur. ⁊ unitas eccãstica ex di¬
ũsit ꝑsomie consistit. In p̃destinatis.
uocatis. instificatis. ⁊ głificatis. Nã
quos p̃destinait hos ⁊ uocait ⁊
quos uocauit ⁊ hos iustificanit. ⁊ c̃. pp̃¬

Expanded text:
panis ex multis granis conficitur, et unum vinum ex diversis acinis confluit: sic corpus Christi ex multis membris componitur, et unitas ecclesiastica ex diversis consistit; in praedestinatis, vocatis, justificatis et glorificatis. Nam quos praedestinavit hos et vocavit, et quos vocavit hos et justificavit Rom.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguiuis ẽ sacramentũ. qr panis tnͣ¬
siuit in corpus ⁊ uinũ transuint in
sangumem.Siu̾o dicatur qd̾ spẽs q̃
reniansit illa quid̾̃ uon remanendo
consistit exgͣnis noc conflipxit ex guttis
qũ ex hiis non prouenit accidens s
mus int̃ sacram̃tum rei ⁊ rem sacͣmẽ¬
ti. Nam sicut sacram̃ta non hrent
silitudiueni rerum quatum sunt sacͣ

Expanded text:
ramentum, quia panis transivit in corpus, et vinum transivit in sanguinem. Si vero dicatur, quod species quae remansit, illa quidem nec consistit ex granis, nec confluit ex acinis, quoniam ex his non provenit accidens, semus inter sacramentum rei, et rem sacramenti? Nam si sacramenta non haberent similitudinem rerum quarum sunt sa
Abbreviated transcription (Latin):
catholitis etc̃a romana cõmunicat. uer̃
hec q̃o meliꝰ soluenda differtur: ut aliꝰ
competentiꝰ ab soluatur.
rib aut̃ ex cãis sacramentũ cor¬
ꝑis ⁊ sangñis sui sub alia sp̃e su¬
mendum instituit. ad augend̃ m̃itũ

Expanded text:
catholicis Ecclesia Romana communicat. Verum haec quaestio melius solvenda differtur, ut alias competentius solvatur.ribus ex causis sacramentum corporis et sanguinis sui sub alia specie sumendum instituit: ad augendum meritu
Abbreviated transcription (Latin):
um. ⁊ exemplum. Qui ꝓfc̃o lacritum
croris ncurrunt. qi nec sacramenta di
ren̾enter suscipiunt. nec anctoritates
scpture conuenient̃ ⁊ntelligunt.
nestientes scuipturs neq uͥtutem

Expanded text:
um et exemplum. Qui profecto laqueum erroris incurrunt, quia nec sacramenta Dei reverenter suscipiunt, nec auctoritates Scripturae convenienter intelligunt, nescientes Scripturas neque virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
medere ł sanguineni humamĩ po¬
tare. ad uitand ridiculũ desit. ne in¬
suttaret peigauus cum id ag̾et xp̃ia¬
uus. ut uita. u̾itas assit. ⁊ ridiculuni
edulii sumendamiꝓposiit enchanstiã.
ut sensus fou̾etur in uno dumi soli¬

Expanded text:
medere, vel sanguinem humanum potare. Ad vitandum ridiculum, ne insultaret paganus, cum id ageret Christianus, ut ita veritas adsit et ridiculum ncipalis edulii sumendam proposuit eucharistiam, ut sensus foveretur in uno, e
Abbreviated transcription (Latin):
agnocrt. ꝓponitut aut̃ spẽs panis ⁊
uini quatꝰ in sumptõne corꝑis ⁊ sã¬
gũis xp̃i doccatur ẽc̃ ꝑfetta refettio
plena quuppe refctrio cibus ⁊ potus ẽ.
Ebuis autem ⁊ potus panis ⁊ uini ẽ

Expanded text:
onitur autem species panis et vini, quatenus in sumptione corporis et sanguinis Christi doceatur esse perfecta refectio, plena quippe refectio cibus et potus est. Cibi autem et potus, panis et vini est
Abbreviated transcription (Latin):
indet᷑ ꝓ deẽ quinumno uidetur obec̃ sã
qui sit petit s dimitti sicut debitorib
suis ip̃e dimittit: ꝓfcõ si ñ dimittit ip¬
le debitorib sius nidetur petere ut sͥ
ñ dimittantur: Qluid gͦ. debet illidi¬
mittere: qui nec satisffacere uult nec
ueniam postulare. Sa ne distinguẽ¬
dumest uit̾ ꝑfectum ⁊ imꝑfettum.
is qui mam ꝑfettionit artipuit. Be¬
bet etiam ñ petenti ueniam oĩb mo¬
dis indulgere. oluiuͦ non dũ ꝑfetuioĩs
uotuni assumpsit tcuꝰ quid̃ ranco¬
reui cordis depoñe. sedũ tenetur sa¬
õs tencamur uinũsałr dilig̾e inmicoᷤ
n.or iau̾o sunt tulpe in quib cul.
pa. telaxare umdcãm. ⁊ si pactũ in
nos teneanuir dimittẽ. pcc̃m tã in E¬
d̾m ⁊ peccm̃ in ꝓximũ debemus pu¬
nire. Quisquit gͦ laborat odio ł inui¬
dia gͣuatur magis hac or̃oc qim adu¬
uetur: Nr si forte iam ꝓpoĩtum hãt dimi¬
Dmute mdeberta uita. sicut ego durit¬
to debitorib ñt. s dic̃ dimite. n.d .ni.¬

Expanded text:
idetur prodesse, quinimo videtur obesse. Nam qui sic petit sibi dimitti, sicut debitoribus suis ipse dimittit, profecto si non dimittit ipse debitoribus suis, videtur petere, ut sibi non dimittatur. Quid ergo debet illi dimittere, qui nec satisfacere vult, nec veniam postulare? Sane distinguendum est inter perfectum et imperfectum. Is qui viam perfectionis arripuit, debet etiam non petenti veniam omnimodis indulgere; qui vero nondum perfectionis votum assumpsit, tenetur quidem rancorem cordis deponere, sed non tenetur sanes teneamur universaliter diligere inimicos vero sunt culpae, in quibus culpa est relaxare vindictam. Et si peccatum in nos teneamur dimittere, peccatum tamen in Deum et peccatum in proximum debemus punire. Quisquis ergo laborat odio, vel invidia, gravatur magis hac oratione, quam adjuvetur, nisi forte jam propositum habeat dimiDimitte mihi debita mea, sicut ego dimitto debitoribus meis, sed dicit: Dimitte nobi
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudis. Ne p̾mmum expettando defi¬
roborat aĩam. Ne deficiamus in p̾sen¬
ti. Ssutiendo iustitiam ꝑ qͣni expellen¬
tes accidram plena iusticia saturabi¬
uł ut due sint dittiones. qiͣ pauẽ

Expanded text:
fortitudinis, ne praemium exspectando defiroboret animam ne deficiamus in praesenti, esuriendo justitiam, per quam expellentes acediam plena justitia saturabivel ut duae sint dictiones, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rutte no. ⁊ c̃. Debita dicunt᷑ pcc̃a.
q̃ nos debitores ⁊ stitnũt. Non .ii. hie
agitur de debitis petumanĩ s de debrtis
offensar̃. Enau̾ sunt debita. que petimꝰ
nobis duitti. uideł pccm̃ in d̾m. pcc̃m¬

Expanded text:
tti. Debita dicuntur peccata, quae nos debitores poenae constituunt. Non enim hic agitur de debitis pecuniarum, sed de debitis offensarum. Tria vero sunt debita quae petimus nobis dimitti, videlicet peccatum in Deum, p
Abbreviated transcription (Latin):
subalem .i. nct̃m ad sustentationem
tis. ⁊ corporis. lncas dicit. panem uos¬
trum cotidianum. quod tam᷑ sacra¬
mental quam de corporali pane pot̾¬
usion. qd̃ int̾pretatur suꝑ subalem. he¬
breus ũo sogolla. quod int̾pretatur
egregnini us petisliarem. Ob hoc for

Expanded text:
sarium ad sustentationem, tis et corporis. Lucas dicit: Panem nostrum quotidianum, quod tam de corporali quam de sacramentali pane potousion, quod interpretatur supersubstantialem. Hebraeus vero sogolla, quod interpretatur egregium, vel peculiarem, ob hoc for
Abbreviated transcription (Latin):
euuaũo xp̃c accepit panem ⁊ calicem in
sc̃as ac ueñabiles manus suas. Sac̃dos
exemplo xp̃i paneni ⁊ calicem ui manꝰ
accipiens utrumq ꝑ se crucis signatulo

Expanded text:
us accepit panem et calicem in sanctas ac venerabiles manus suas, et sacerdos exemplo Christi panem et calicem in manus accipiens, utrumque per se crucis signaculo
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Spẽs qñq corroditir. aut maculat᷑.
s u̾itas numqm̃ corrump᷑. aut inquinat᷑.
esto sollititus tͥ. uetu male ledaris si ma¬
le credid̾rs. si ciero queratur utrum
xp̃c localit̾ descendit de celo uł ascend̾
incelum cum exib aut subtrabit p̃seu

Expanded text:
r vel maculatur, sed veritas nunquam corrumpitur aut coinquinatur. esto sollicitus tibi ne tu male laedaris si male credideris. Si vero quaeratur utrum Christus localiter descendat de coelo, vel ascendat in coelum, cum exhibet aut subt
Abbreviated transcription (Latin):
rum u̾borum hoc est corpus meum
dicendo confitit. Porro quidam dixiit¬
qd̃ xp̃c confecit cum bñdixit. litt̾am ⁊¬
stiuentes hoc ordĩe. Accepit panem bñ¬
dixit. subaudiend̾ ẽ dicens. hoc est cor¬
pus meum. ⁊ tunc fregit. ⁊ dedit. ⁊ ait.
accipite ⁊ comedite. ⁊ it̾auit. hoc est
corpus meum. Prius gͦ protulit illa u̾¬
ba ut eis usm conficiendi tribueret. De¬
inde protulit eadem. ut apłos formam
conficiendi doceret. alii n̾o dix̾unt. qd̾ ⁊
sacramentum confetit. ⁊ formam iustitit
post b̾ndictionem cuiu dixit. hec ẽ corpꝰ

Expanded text:
us meum, hoc est sanguis meus dicendo, confecit. Porro quidam dixus confecit, cum benedixit, litteram construentes hoc ordine: Accepit panem, benedixit, subaudiendum est dicens: Hoc est corpus meum, et tunc fregit et dedit, et ait: Accipite et comedite, et iteravit: hoc est corpus meum. Prius ergo protulit illa verba, ut eis vim conficiendi tribueret, deinde protulit eadem, ut apostolos formam conficiendi doceret. Alii vero dixerunt, quod et sacramentum confecit et formam instituit post benedictionem, cum dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
ii muudꝰ. ext̾̃minator diarolus. agnus xͦ.
gusne tingimus ꝑ passionis fidem Illa sã.¬
guine tinginus ꝑ passionis iuitationem
Signũ cntis intus ⁊ foris opponeutes ctͣ ad
dimus ⁊ i tacram̃to uerumi x corpus come¬

Expanded text:
est mundus, exterminator diabolus, agnus Christus, guine tingimus per passionis fidem, illa sanguine tingimus per passionis imitationem, signum crucis intus et foris opponentes contra dimus cum in sacramento verum corpus C
Abbreviated transcription (Latin):
panr ⁊ sunent de sanguine agna. ac po¬
uent suꝑ utrumq postem ⁊ in supbmi¬
narib domoꝵ in quib comedent illud
⁊ edent nocte illa carues assas igni. ⁊ ate¬
nios panes cum lactutis agrestib ⁊ pꝰ pͥaͣt
situm istum iob̾c cunͣgłista det̾minat di¬
teus. aute diem festum patche scieus ilx¬

Expanded text:
de sanguine agni, et ponent supra utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum, et edent nocte illa carnes assas igni et azymos panes cum lactucis agrestibus. Et post situm istum Joannes evangelista determinat, dicens: Ante diem festum Paschae, sciens
Abbreviated transcription (Latin):
pͥm incusis q̃tunc extitit sȩcta . fiͣ pas¬
sus est domuiꝰ ⁊ p̃cedente uocte usdelicet¬
qͣrta detimaluua pͥmi mensis ad nespe¬
ram rit legis figuras impłet. post ty¬
picum pascha corporis ⁊ sauguiuis
sui fatramentũ. Iustituit ⁊ ecc̾e tradid̾
frequentand̾. Sic cnim fuerat p̃figura¬
tum in exodo. decuna die pͥmi niensis
tollat unusquisq agnum ꝑ familias et
tam diem mensis huius. Iinmolabitq

Expanded text:
ta feria, passus est Dominus, et praedicta nocte, videlicet XIV luna prima mensis ad vesperas, ut legis figuras impleret, post typicum pascha corporis et sanguinis sui sacramentum instituit, et calicem tradidit frequentandum. Sic enim fuerat praefiguratum in Exodo: Decima die primi mensis tollat unusquisque agnum per domos et XIV diem mensis hujus, immo
Abbreviated transcription (Latin):
manna fuit datũ bebreis post trausitum
charistia datur xp̃ianis post abiutionem
niur a malo. ꝑeucharistiam conseruem᷑
i bouo. Nam sicut manua ppłmillum
ꝑuastitatem inuie solitudinit ad t̾aim ꝓ¬
niissionis ꝑduxit. sic euchanstia ppłim istũ
ꝑincolatum inte p̾sentis ad pattom para¬
disi ꝑducit. Uũ retre maticũ applłatur. q
reficieus inuia dutit ad pẽĩam. Sane qd̃ ĩ
manua p̃cessit: in eutharistia consũmatur
Nani qnͣtalibet quisq ꝑteni accipiat totã
ꝑcipit enchatistiam. Sicureuenit de mãna
quiee qui pluc colleg̾at hũit amplius uͭ
qui uiuꝰ parauerat ꝑit inimis. hanc
gͦ p̃figurabat panis ille celestis de quo
sapiens ꝓtestatur paneni de celo p̾stitit
sinc labore. omue delettamentũ in se
hũtem ⁊ omĩs saporis suauitaten. Qd̃¬

Expanded text:
manna fuit datum Hebraeis post transitum  XVI, sic eucharistia datur Christianis post ablutionem undemur a malo, per eucharistiam servemur in bono. Nam sicut manna populum illum per vastitatem inviae solitudinis ad terram promissionis perduxit, sic Eucharistia populum istum per incolatum vitae praesentis ad patriam paradisi perducit. Unde recte viaticum appellatur, quia reficiens in via, ducit ad patriam. Sane quod in manna praecessit, in Eucharistia consummatur. Nam quantamlibet quisque partem accipit, totam percipit eucharistiam, sicut evenit de manna, quia nec qui plus collegerat habuit amplius, nec qui minus paraverat reperit minus. Hanc ergo praefigurabat panis ille coelestis, de quo sapiens protestatur: Panem de coelo praestitit sine labore, omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem
Abbreviated transcription (Latin):
artinia. Sumgͦ xp̃c qͣrta decima die pͥmi¬
m̃sis ad uesꝑam cenau̾it cũ descipuis et
agnũ potcbalem comed̾it. ⁊ utiq ritu le¬
gali cũ atunus panib ⁊ lactutis ag̾̃stib
constat qd̃ ca bora fermentatũ ñ mnueni¬
ebatur ui domib bebrcoꝵ ⁊ ita panem
ariniũ in corpus suũ siue dubio consec᷑¬
uit. Eerũitum .a. cormptõem sig̃t. apło

Expanded text:
 quarta decima die mensis ad vesperam coenaverit cum discipulis, et agnum paschalem comederit, et utique ritu legali cum azymis panibus et lactucis agrestibus, constat quod ea hora fermentatum non inveniebatur in domibus Hebraeorum. Et ita panem azymum in corpus suum sine dubio consecravit. Fermentum enim corruptionem signat, Apo
Abbreviated transcription (Latin):
Uenere ꝓterui lasciuiq senes. quib ẽ insignis edendi Gloria. corruptasq dapes ua¬
riasse deorũ. Qui uemrẽ inuitãt p̃cio. tradt̃q palato: Sidereas iunonis Aues. ⁊siqͣ
loq̃ndi: õnara. coloratis uiridis defert̃ ab indis. Itẽ. S quis feret istas lunxurie sor¬
des: quanta ẽ gula q̃ sibi totos ponit apros. animal p̃p cõuiuia natãle. It̃e Qued̾¬
ri paucoꝵ iugerũ pascuis alunt᷑. Unica silua: pluribꝰ elephantis sufficit. Hõ uero
pasci era ⁊mari. Qur hoc: Nunquid licet natura modica nob corpuscla dederit ddo

Expanded text:
enere protervi lascivique senes, quibus est insignis edendi gloria corruptasque dapes variasse decorum, qui ventrem invitant pretio traduntque palato sidereas Iunonis aves et si qua loquendi gnara coloratis viridis defertur ab Indis, quaesitos trdes? quanta est gula quae sibi totos ponit apros, animal propter convivia natum! poeri paucorum jugerum pascuis aluntur, unica silva pluribus elephantis sufficit, homo vero pascitur terra et mari. Cur hoc? Nunquid licet natura modica dederit no
Abbreviated transcription (Latin):
uamus. ⁊ om̃ia tanꝙͣ illo uidente faciamꝰ. necĩm̾ito. Magna qͥppe pecc̃i pars tollit᷑: si
peccatori testis. assit. Aliꝙ̃ habeat aĩs quẽ u̾eat᷑. cuiꝰ auctoritate secretũ suñ secrenꝰ fa¬
paulum. Si hic tͥ uidetur nimis rigidus in religione: elige remissioris anum ⁊ inte

Expanded text:
vamus, et omnia, tanquam illo vidente, faciamus. Nec immerito. Magna pars quippe peccatorum tollitur, si vamus, et omnia, tanquam illo vidente, faciamus. Nec immerito. Magna pars quippe peccatorum tollitur, si peccatori testis assistit. Aliquem habeat animus quem vereatur, cujus auctoritate etiam secretum suum secretius faPaulum. Si hic tibi nimis rigidus videtur in religione, elige remissioris animi e
Abbreviated transcription (Latin):
Iallebat ora ieiuniis. ⁊ m̃es desid̾iis estuabat. ad iħu pedes iacebã. ⁊ rigabã lałͥmis.
crine tergebam. ⁊ repugnantẽ carnẽ iugiliis ⁊ ieuniis. cibo crudo utẽs ⁊ Aqͣ fri¬
gida. cum ĩ cocto aliquid sit luxurie: michi subiugabam. Si gͥ imꝑfectꝰ es: fu¬
citatẽ. fuge etĩã unũ. nõ habeo cũ quo te comitatũ uelĩ. ⁊ uide qd̾ iudiciũ tui habeo¬
hoc.s. audeo tͥ cred̾e. Huiꝰ .s. stilbonis discipulus crates. cũ uidisset adolescentulũ serreto
fut᷑a ꝑicula struunt. d̾unc cupitates imꝓbas ordinãt. Tũc qͥcqͥd aĩuis aut pridore aut
meti celabat : exponit: T̃uc auda cia acuit libidinẽ irritat. iracundiã instigat
Seneca. Aliqͥs uir bonꝰ nob̃ eligendꝰ ẽ. ac sẽꝑ añ ocłos hñaꝰ. ut sie tanꝙͣ illo spectante ui¬

Expanded text:
Pallebant ora jejuniis, et mens desideriis aestuabat. Ad « Jesu » pedes jacebam, rigabam lacrymis, Pallebant ora jejuniis, et mens desideriis aestuabat. Ad « Jesu » pedes jacebam, rigabam lacrymis, crine tergebam, et repugnantem carnem vigiliis et jejuniis cibo crudo utens et aqua frigida, cum in cocto aliquid sit luxuriae, mihi subjugabam. . Si igitur imperfectus es, fuquo te communicatum velim; et vide quo judicium meum abeat; audeo te tibi credere. Hujus Stilponis discipulus Crates, cum vidisset adolescentulum secreto ericula struunt, tunc cupiditates improbas ordinant, tunc quidquid, aut pudore aut metu animus celabat, exponit; tunc audaciam acuit, libidinem irritat, iracundiam instigatnte vi
Abbreviated transcription (Latin):
solitudine. Qͥ ꝑ singula hemi loca inspeluncis ⁊ exiguis cellarũ tuguriis: modico cõ¬
tenti pabulo demorant᷑. Alii bestũs sociati. alii auib subministrati. ciboꝵ sꝑnen¬
tes delicias. luxꝰ sclĩ calcantes. laudẽ tp̃ralem nõ amantes. uisus hõiũ fugientes.
Angeloꝵ assueti loq̃lis: płimis uͥtutũ effulsere signis. Circuer̃t ĩ melotis ĩ pellibꝰ
capͥnis. egentes angustiati afflicti. qͥbꝰ. dig. uõ erat mundꝰ. ⁊ c̾¶It ieroĩmꝰ. O¬
quotiens in hemo cõstitut᷑: putati me romanis interẽe deliciis. S ẽdebã solus. qͥa ama¬
ritudine repletꝰ em̃. Horrebant sacco m̃bra. deformis ⁊ squalioa cutis: sitũ ethiopice
carnis obduxat. qͦtidie lacͥme. qͦtidie gemitꝰ. ⁊ si qͣndo repugnantẽ sõpnꝰ ĩminẽs
op̃pssisset: nuda humo uix ossa ħentia collidebã. Sic ob gehenne metũ tali me
cartere dãpnau̾am. ⁊ sociuis factꝰ scorpionũ ⁊ ferarũ: sepe choreis int̾eram puellat.

Expanded text:
ui per singula eremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere signis « circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus: onachorum habitaculo, putavi me Romanis interesse deliciis, « sedebam solus, quia amaritudine repletus eram . » Horrebant sacco membra, deformis et squalida cutis, sicut Aethiopicae carnis, obduxerat; quotidie lacrymae, quotidie gemitus; et si quando repugnantem somnus imminens oppressisset, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. Sic ob gehennae metum tali me carcere ipse damnaveram, et socius factus scorpionum et ferarum, saepe choris intereram puellarum.
Abbreviated transcription (Latin):
go comp̃bendens ait. Nunc ira ꝑsonã nob leonis inducit slũc cura sr̃fua ĩ annos płimos
duratura p̃cogitat. Nec recordam̃ euangelii dicentis. Stulte hac nocte repetet aĩa dua a
te. q̃ p̃parasti cui eĩt: uestesnõ ad usus tm̃ s aͣd diuitias ꝯqͥrunt᷑. Ubicũq compenbiu.ẽ.
uelocior pes. citꝰ sermo. Auris aitentior. Si dãpnũ ut sepe fieri solet. in re familiari fu̾it
nunciatũ: uultꝰ merore depͥmimꝰ. letamur ad nũmũ. obolo cõtristam᷑. Unde cũ ĩ uno hõĩe

Expanded text:
 supputamus. Nunc ira personam nobis inducit, nunc cura superflua in annos plurimos duratura praecogitat. Nec recordamur Evangelii dicentis, Stulte hac nocte auferent animam atem parasti, cujus erunt? » Vestes non ad usus tantum, sed ad delicias conquiruntur, ubicunque compendium est, velocior pes, citus sermo, auris attentior. Si damnum ut saepe fieri solet in re familiari fuerit nuntiatum, vultus moerore deprimitur: laetamur ad nummum, amisso obolo contristamur. Unde, cum in uno homine
Abbreviated transcription (Latin):
q qid̾ pie credicint faciendum. Non enĩ
litigauenunt adinuitem. Nec alter altĩ
se p̃posunt ⁊ atheus ⁊ ille centurio cum alt̾

Expanded text:
sque quod pie crediderit faciendum. Non enim litigaverunt ad invicem, nec alter alteri se praeposuit Zachaeus , et ille centurio cum alt
Abbreviated transcription (Latin):
te lucas uidens matƀm sogolla dix¬
isse quod sonat peculiarem dixit co¬
tidianum. Gretus autem int̾p̃s matħi
qundit enui dixisse sogolla qid̾ souat
eg̾gium dicit epyusion .i. suꝑsub̾alẽ.

Expanded text:
te Lucas videns Matthaeum sogolla dixisse, quod sonat peculiarem, dixit, quotidianum. Graecus autem interpres Matthaei, quia vidit eum dixisse sogolla, quod sonat egregium, dicit epiousion, id est supe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uicoluuntans .i. ꝓ cauite uł incolumita¬
te pata. depe namq salui fc̃i simis ꝓ
sauite nientt ⁊ incolumitate corpis. sam
ex redemptione anime. ⁊ remissict pec¬
cati. sĩt ecx. de reatu pct̾i procedit infiru¬

Expanded text:
columitate sperata, spe namque salvi facti sumus, pro salute mentis et incolumitate corporis. Namque ex redemptione animae, id est remissione peccati, sicut econtra, de reatu peccati procedit infir
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut curiosa inquisitio. It ecͣcastico. fili altiora te ne quesieris
dita sunt uidere oculis tuis. In suꝑuacuis rebus noli serutari mu¬
lnpliciter. ⁊ in plurib oꝑib eiꝰ. non eris curiosus. plurima.i.
suꝑ sensum hominum ostensa sunt tͥ. multos .n. supplantauit
cum ignoret quid ꝯducat sͥ inuita sua ⁊ .cͣ. It̃ in eodem. Dir sa¬
piens efficiar. ⁊ ip̃a longuis recessit a me. multo magis qͣm erat

Expanded text:
vit, ut curiosa inquisitio. Item Ecclesiastici capite tertio: « Fili, altiora te ne quaesieris, dita sunt videre oculis tuis in supervacuis rebus noli scrutari multipliciter et in pluribus operibus eius non eris curiosus plurima enim super sensum homcum ignoret quid conducat sibi in vita sua? » Item ibidem: « Dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sub sole. ⁊ quanto płs laboraũit. ad querend̾ : tauto minus
⁊ qui curiose in sidiose agit. scandalitabit᷑ ab ea. ⁊ inpeniet
qͣ cum de dũs loquimur: multo magis eum de uno ⁊ uero
deo loquimur. De modo disputandi

Expanded text:
sunt sub sole. Et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus et qui » curiose et « insidiose agit, scandalizabitur ab ea : » etum de diis loquimur. M. Multo magis cum de uno et vero Deo loquimur. CAPUT V. De modo disputandi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ magis ne res nos ñ u̾ba decipiant. Quid mͥ uocũ dissimi¬
litudines diffinit. quis: quib nemo umqm uͥdum dispu¬
tat captus est. Res fallunt.iõ illas disc̾ne. It̃ ille cui ꝓbas hr̃e
cornua ñ tam stultus ẽ ut frontẽ suã temptͤt ⁊ taugat.
sic ista siñ noria decipiunt. quõ p̃stigiatoꝵ aceptabula:⁊
calculi pigmeoꝵ in quib ip̃a falła delectat᷑. s ñ uaco adũ
istas inepticis. inges negotium in manib ÷ nunc mortifera
inetum sunt. mors me seqͣr. uita fugit. adũsus ħuiꝰ: me
doce. It̃ nͥlturpius celesti pħia : captante clamores. It̾ sit
dliud int̃ clamorem teatri ⁊ scole. It̾ disputationis parate
⁊ effuse auribus pͥpͥ. plus hñt strepitꝰ minus utilitatis. Ne¬
mo consiliũ cͤare dat. submissa u̾ba facilius intrant ⁊ ħent
nec multis opꝰ ẽ c sͦ esstcacib. Non g̃ est ciamandum in

Expanded text:
est magis, ne res nos, non verba decipiant. Quid mihi vocum dissimilitudines diffinit quis, quibus nemo unquam, nisi dum disputat, captus est? Res fallunt, ideo illas discerne. Item; Ille cui probas habere cornua, non tam stultus est, ut frontem suam tentet et tangat. Sic ista sine noxa decipiunt, quomodo praestigiatorum acetabula, et calculi Pygmaeorum, in quibus ipsa fallacia delectat. Sed non vaco adversus istas ineptias. Ingens negotium in manibus meis est. Nunc mortifera mecum sunt, mors me sequitur, vita fugit; adversus haec me doce . Item: Nil turpius coelesti philosophia captante clamores. Sid aliquid inter clamorem theatri et scholae. Disputationes praeparatae et effusae auribus populi, plus habent strepitus, minus utilitatis. Nemo consilium clare dat. Submissa verba facilius intrant et haerent: nec multis opus est, sed efficacibus . Non ergo clamandum in
Abbreviated transcription (Latin):
gumimi ꝙ ex ocłis dm̃i liquatur cui nil suꝑfluum nͥl aduttĩgũ.
nil contͣrum admiscuendum est. Hoc ẽ os putei abrahe a
quo iacob amouit lapidemaitm̃ cum philitteis obstiumus.
It̃ cum modica farinula ⁊ simila tm̃: p̃ceptum est filius istł
sta dicta exponere. ita prudentis est: obsce dista paucis decla¬
ẽ ũbum uite. s folia decident: quib fructum arboris obumbra¬
mus ne appareat. Si ponia huius arboris nisi quantũ suffi¬
cit colligere ꝓhibemur: multo magis folia irutilia. Item sic̃
textus est umbra  uite et̃ne ita ⁊ glosa q̃ ei applicatur fit ⁊
esse debet uerbum uite eterne. Item Neut̃. lxxu. ñ plantab̾ ne

Expanded text:
gummi, quod ex oculis Domini liquitur, cui nihil superfluum, nihil adulterinum, gummi, quod ex oculis Domini liquitur, cui nihil superfluum, nihil adulterinum, nil contrarium admiscendum est. Item: Os putei Abrahae, a quo Isaac amovit lapidem, iterum cum Philistaeis obstruimus . Item: Cum modica farinula et simila tantum, praeceptum est filiis Israel ste dicta exponere, ita prudentis est obscure dicta paucis declaerbum vitae, sed « folia decident, » quibus fructum arboris obumbramus, ne appareat. Si poma hujus arboris, nisi quantum sufficit, colligere prohibemur, multo magis folia inutilia. Item: Sicut textus est umbra vitae aeternae, ita glossa, quae ei applicatur, sit, et esse debet verbum vitae aeternae.
Abbreviated transcription (Latin):
fiuis emungamus et resecemus a lectione. Item pudorem maximum de¬
bet nobis incutere: quod Ieronimus sola bibliotheta aduitus. uocatus a da¬
maso papa et consultus: ad omnes consultationes ⁊ questiones ecclesie suf¬
ficienter respondit. Item. Idem in anni unuis spacio totam bibliothecam: his
tem. Armati tantum extrinsecis ⁊ non intrinsecis: inermes sumus contra
uideum ⁊ hereticũ. tum in opponendo: tum in respondendo. Item.Sa¬
cra scriptura: nauis est nostra. qua transire debemus hoc mare mag-
expositionib s sufficientibus ⁊ necẽiis tm̃. Item sepe utilia ⁊
necẽa p̃termittenda sunt. ne multitudine utilium p̃graue¬
mur. Item in legenda beati martim. eui panca ñ suffcciunt. nͨ
pła ꝓd̾unt. Item salomon. fili in paucĩ sint actus tui. Sͦ sim
rebus paucitas: potius in uerbis eẽ deb. Itẽ. hoc ẽ p̃ciosum

Expanded text:
rfluis emungamus et resecemus a lectione ejus. Item: Pudorem maximumrfluis emungamus et resecemus a lectione ejus. Item: Pudorem maximum nobis incutere deberet, quod Hieronymus sola bibliotheca adjutus, vocatus a Damaso papa et consultus, ad omnes consultationes et questiones Ecclesiae sufficienter responderit. Item: Idem in anni unius spatio, totam bibliothecam histotem: Armati tantum extrinsecus, et non intrinsecus, inermes sumus contra Judaeum, haereticum, tum in opponendo, tum in respondendo. Item: Sacra Scriptura est navis nostra, qua transire debemus « hoc mare magexpositionibus, sed sufficientibus et necessariis tantum. Item : Saepe utilia et necessaria praetermittenda sunt, ne multitudine utilium praegravemur. Item in Legenda sancti Martini: Cui pauca non sufficiunt, nec plura proderunt. Item Salomon: « In paucis sint actus tui . » Ergo si in rebus paucitas, potius in verbis esse debet. Item: Hoc est pretiosum
Abbreviated transcription (Latin):
ritualium eloquiorũ saturantiũ ⁊ nec̾cariorum: Et laborẽ ur̃m. scͥilicet stu¬
derans. Sfilicet scriba ⁊ phariseus legem suꝑflua expositione onerans: Itẽ
ieronunus. sextum ꝑ textum exponit. aliam glosam suꝑuacaneam nidicãs.
Ideo tp ũ nobis difficilior est ad intelligendum. Item sicut. Ieronimꝰ ⁊ ougenes
astericos. ⁊ obelos obscuris illummandis ⁊ suꝑfluis cõfodiendis ⁊ delendis p̃po¬
suerunt: ita nunc mag̃ opus ẽẽ uidet᷑ ut bec pponeremus ad explanationem¬
difficilium ⁊ iugulationẽ deletionemq prolixitatis. ⁊ suꝑfluitatis glosarum.
quo in facra scriptura infusores fuerũt: qui eam exposuerunt. ut Ieroni¬
mus ⁊ Gregorius. Extinctores: qui hereses extinxerunt. scilicet ualidi mal¬
lei bereticorum. ut augustinus ⁊ hylarus. Emunctores: qui superflua.
extuparunt. ut Ieronimꝰ ⁊ origenes. quorũ exemplo: et nos aliqua de suꝑ-¬

Expanded text:
ritualium eloquiorum saturantium et necessariorum: « et laborem vestrum, » scilicet sturitualium eloquiorum saturantium et necessariorum: « et laborem vestrum, » scilicet studerans , » scilicet Scriba et Pharisaeus legem superflua expositione onerans? Item: Hieronymus textum per textum exponit, aliam glossam supervacaneam judicans; ideoque nobis difficilior est ad intelligendum. Item: Sicut Hieronymus et Origenes asteriscos et obelos illuminandis, et confodiendis, et delendis praeposuerunt; ita et nunc magdifficilium, et jugulationem deletionemque prolixitatis, et superfluitatis glossarum.  in sacra Scriptura infusores fuerunt, ut, qui eam exposuerunt, Hieronymus et Gregorius; exstinctores, qui haereses exstinxerunt, scilicet validi mallei haereticorum, Augustinus et Hilarius; emunctores, qui superflua exstirpaverunt, ut Hieronymus et Origenes; quorum exemplo et nos aliqua de supe
Abbreviated transcription (Latin):
Prima rubens unda. Ranarũ plaga. sc̃da.
I nde culłex tristis post musca nociuior istis.
Quinta pecus strauit. uesicas sexta creauit¬
D one sublt grando. post̾ brucꝰ dente nephando.
Nona tegit solem: pͥmã necat ultina prolẽ.¬
.X.
negorius breuitatem lectionis commendans ab eaq prolixitatem
suꝑfluamq expositionem resecans: ait. Lectio ista. Exiit qui semi¬
nitoria gͥ quia ꝑse patent: seorsum in loco puato legant̃. Ex positoria uero
tum decalogum conimisisset sufficientẽ ad salutem: post illam multiplices
contulit cerimonias. quibus eorum meritis exigentibus onerati sunt: et
tis nr̃is exigentibus. prita uanis exercitationib ⁊ inquisi t̃omibus suꝑfiuis. ⁊
peccatis Aliis: glosarũ młtitudine. lectonuni suꝑfluitate ⁊ ꝓlixitate onera¬
ti sumus ĩ quib est tantũ labor ⁊ afflctio spͥs. puta in glosis illis: q̃ nõ untra
s cuta textum locunt᷑. Itẽ ysaias. clxiiii. Quare appenditis argentum nonĩ¬

Expanded text:
Prima rubens unda, ranae, tabesque secunda, Inde culex tristis, post musca nocivior istis. Quinta pecus stravit, vesicam sexta creavit. Pone subit grando, post bruchus dente nefando. Nona tegit solem, primam necat ultima prolemPrima rubens unda, ranae, tabesque secunda, egorius brevitatem lectionis commendans, ab eaque prolixitatem et superfluam expositionem resecans, ait : Lectio ista scilicenitoria igitur, quia per se patent, seorsum in loco privato legantur; expositoria vero tum Decalogum commisisset sufficientem ad salutem, post illam multiplices contulit caeremonias, quibus, meritis eorum exigentibus, onerati sunt et tis nostris exigentibus, puta vanis exercitationibus, et inquisitionibus superfluis, et peccatis aliis, glossarum multitudine, lectionum superfluitate et prolixitate onerati sumus, in quibus est tantum « labor et afflictio spiritus ; » puta in glossis illis, quae non intra, sed circa textum loquuntur. Item Isaias: « Quare appenditis argentum
Abbreviated transcription (Latin):
ereiret gmina uirtutũ. s et̃num p̃tiuntiet ĩti̾tum. ⁊ descendat
de celo sr̃ te cinis .i. docꝰtrina urens. subtił. ⁊ confusa. donee
subtilitas. pulũem ne moueas ⁊ disꝑgas. ne eo moto. inuolua
ociosoꝵ aures disputõne uaria aut uolubili detinent. Faẽe
docet celestis pħia non gͣcrire. ñ linguose loqui ⁊ reb. est. tĩo ĩ

Expanded text:
excitet germina virtutum, sed aeternum pronuntiet interitum; « et descendat de coelo super te cinis, » id est doctrina urens, subtilis, et confusa; « donesubtilitas. Pulverem ne moveas et dispergas, ne eo moto involvatuotiosorum aures disputatione varia aut volubili detinent. Facere docet coelestis philosophia, non garrire, non linguose loqui. In rebus enim est, non in
Abbreviated transcription (Latin):
fecem uino. a mcam oło. paleas grano. It marime deb⁊ moũe
nos ad breuitatem assequendam. dampnum in scribendo.
tot ⁊ tanta uolumina pp̃ sumptꝰ nuios dampnũ in legen¬
do. pp̃ minorem ꝓfẽm ⁊ dilationẽ ad retera utiliara puta:¬
oꝑa dampnũ in em̃dando pp̃ lacturam temporis ⁊ tedium
⁊ laborem corporis. dampnũ inferendo. pp̃ ponderositatem
nũos annoꝵ ⁊ tẽꝑm̃. Geneologias. disputato mecanca̾nicas
in edificiis ut dispõnem tab̾naculi templi ⁊̃ unaginarũ. ñ

Expanded text:
ecem vino, amurcam oleo, paleam grano. Item: Maxime deberet movere nos, ad brevitatem assequendam, damnum in scribendo tot et tanta volumina, propter sumptus nimios; damnum in legendo, propter minorem profectum, et dilationem ad caetera utiliora; puta damnum in emendando, propter jacturam temporis, et taedium et laborem corporis; damnum in ferendo, propter ponderositatem numeros annorum et temporum, genealogias, dispositiones mechanicas 5 in aedificiis, ut in dispositione tabernaculi, templi etiam imaginarii. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nebrosa aqͣ nubium facta ẽ potabilis qł patet ꝑ eunuchũ
qui philippo monstrante eum locum yscue de passione dñi¬
rum dura ad intelligendũ. aꝑta ⁊ manifesta fcã sunt᷑ ꝑ un¬
pletionẽ. q̃ multituline glosarũ obscura reddimus. Item re¬
sarcire uidem᷑ templi uelum qd̾ scissum ẽ ⁊ c̃imonias reuo¬
et egiptuis palpantib in meridie. Unde in libro sapientie ultĩo ca.¬

Expanded text:
nebrosa aqua nubium facta est potabilis, quod patet per eunuchum , qui Philippo monstrante ei locum Isaiae de passione Domirum dura ad intelligendum, aperta et manifesta facta sunt per impletionem, quae multitudine glossarum obscura reddimus. Item: Resarcire videmur velum templi quod scissum est, et caeremonias revosimiles Aegyptiis palpantibus in meridie , unde in libro Sapientiae ca
Abbreviated transcription (Latin):
damentum ⁊ substratorium sequentium: quia per eam cetere utilitges com¬
parenum. Sisputatio est quasi paries in hoc exercicio: ⁊ edificatio. quia ni¬
chuiplene intel ligitur. fideliterue predicatur: nisi prius dens dispurationis
crangatiur. Dredicatio uero cui subseruiunt ꝓtiora:. quas. decar est. seri¬
gem fideiis ab estu ⁊ turbine uiciorum. Lost leltionem iget sacre scrrp

Expanded text:
damentum, et substratorium sequentium; quia per eam caeterae utilitates comparantur. Disputatio quasi paries est in hoc exercitio et aedificio; quia nihil plene intelligitur, fideliterve praedicatur, nisi prius dente disputationis frangatur. Praedicatio vero, cui subserviunt priora, quasi tectum est tegens fid
Abbreviated transcription (Latin):
outequaruas. hoc queq ipse facio. Ego em̃ ex pluribus que leg̃: aliquid appre¬
hendo ⁊ oxcerpo. Item: Simultum superesset etatis parce dispensaudũ essete
tatemq unitantes: colligamus meliora capitua. sumpta dũex corponi sace
somprurentunrex benedictis aliarum scmpturarã. Quicquid em̃ ubicum ꝓ boe¬

Expanded text:
die decoquas. Hoc quoque ipse facio. Ex pluribus quae legi aliquid appredie decoquas. Hoc quoque ipse facio. Ex pluribus quae legi aliquid apprehendo et excerpo. Item : Etsi multum superesset aetatis, parce dispensandum esset tatemque imitantes, colligamus utiliora capitula, sumpta tum ex corpore sacrae Scripturae, tum ex bene dictis aliarum scripturarum. Quidquid enim ubicunque be
Abbreviated transcription (Latin):
fecit dñs suꝑ t̾rã. Si enĩ u̾bum desin patris ad nos missiũ te sermo
ĩmo si filiꝰ dei incircũscriptibilis quẽ totus nõ capit orbis. bre. nis¬
liquit abbreuiari uoluit. in quo uias ⁊ semitas eius depre¬
henderemus: in quo cursus nr̃i uiam breuiter ⁊ securius ad
eternam beatitidoine legeremus expressam: Suꝑfluitas uerboꝵ ĩmo infuntds:
est in aliis scripturis respectu sacre pagine. quam respinit illa. hane suꝑeluitate
⁊ prolixitat᷑e uerhorum philosophus uituꝑandam ⁊ resecandam ostendeie ait.
Sinrabit nos liproruimulntudo. Itaq cũ segere non possis quantũ babuernc
sasiresthabere quantũ legas. S modo inquis: hũc librã euoluere uolo. mo¬
doillum tamoientis stomachi ẽ. młta degustare. que ubi uaria sunt ⁊ drnsaer
tabuerrt ad pͥores redi. ex illis tibi aliqua comparans in auxilium: ad uersus
ominauicia ⁊ omnẽ pestim. Itẽ. sum multa ꝑturretis unũ excerpe. qd aor

Expanded text:
inus super terram . » Si enim Verbum de sinu Patris ad nos missum, imo si Filius Dei incircumscriptibilis, « quem totus non capit orbis, » breliquit voluit abbreviari: in quo vias et semitas ejus deprehenderemus, in quo cursus nostri viam breviter et succincte ad aeternam beatitudinem legeremus expressam? Superfluitas verborum, imo et infinitas est in aliis scripturis respecto sacrae Scripturae, quam respuit illa. Hanc prolixitatem et superfluitatem verborum philosophus vituperans, et resecandam ostendens, ait : Distrahit nos librorum multitudo. Itaque, cum legere non possis quantum habueris, satis est habere quantum legas. Sed modo, inquis, hunc librum evolvere volo, modo illum. Fastidientis stomachi est multa degustare: quae, ubi varia sunt et diversa, libuerit, ad priores redi, aliqua tibi comparans in auxilium adversus omnia vitia et omnem pestem; et cum multa percurreris, unum excerpe quod illo
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ñ potero afugiendis petenda seẽnere: nisi qones uaferrunas
struro. ⁊ conclusione falsa: aũo na̾cens mendatiũ astrure¬
ro: pudeat qd̾ in retam seria. serie ludunus. It̃ opueriles ĩ¬
eptie. in ħ barbam dimisimus: h̃ ⁊ qd̾ t̾stes docemus ⁊ pallidi
locus iocandandi ad misos aduocatus es. opem te laturum nau¬
fragis. captis. egris. egentib intente securi prestantib caput. pol¬
licitus es. ad u̾sus uicia nobis ẽ pugna. adũsus pestes ħebi aduer¬
sus monstra huius maris. Quid gͦ adu̾sus tantam mortẽ mi¬
nuta iacula iacularis: Subͣula leonem excipis: acuta sunt is¬
ta que dicis. uͥl acutius arista. s ipsa subtilitas quedã uiutilia
ꝑditissime uite sertis roseis redimitiss. unguentis delibutus ne¬
bulonum ⁊ leonum tͣba constipatus scolas. renocͣtis intͣuit. ꝓm̃
om̃s discipuli in dignati sunt uehement̃. Solus magist̾ illius

Expanded text:
n potero a fugiendis petenda secernere, nisi quaestiones vaferrimas construxero, et conclusione falsa a vero nascens mendacium astruxero. Pudeat quod in re tam seria senes ludimus. O pueriles ineptiae! In hoc barbam demisimus? Hoc est quod tristes docemus et pallidilocus jocandi: ad miseros advocatus es. Opem te laturum naufragis, captis, aegris, egentibus, intentae securi praestantibus caput pollicitus es . Adversus vitia est nobis pugna, adversus pestes erebi, adversus monstrum hujus maris. Quid ergo adversus mortem tu tam minuta jacula jacularis? Subula leonem excipis? Acuta sunt ista quae dicis. Nil acutius arista: sed ipsa subtilitas quaedam inutilia ditissimae, sertis roseis redimitus, unguentis delibutus, nebulonum et lenonum turba constipatus, scholas Xenocratis intravit. Proinde omnes discipuli indignati 7 sunt vehementer: solus magister, illius
Abbreviated transcription (Latin):
Clamat ꝑix. fornt qd ñ peꝑit. fecit cliuicias ⁊ noniniudicio. in medio dierũ suorum dere¬
linquit eas. ⁊ in nouissimo suo: erit insipiens. ꝑ dixanis ẽ mninunda. ꝑ quam si t̾ heretioris:
ita ⁊ fenerator accipi potest. qui congreguat diuicias alienas. ⁊ ñ iniudicio. q miuste. ⁊ sin̾
niste: tñ qͥcũq modo rem. s i nouissimis suis : reperiet᷑ uisipiens. hec ẽ enuĩ pͥma pena: que
manet tales. Uix ciã hcrecditas talium: transit in t̾cium heredem sic płima crempla docueit̃.
⁊ q non ht euentus sordida preda bonos. et que male parta sunt: male labunt᷑. Sccla pena

Expanded text:
Clamat perdix, fovit, quod non peperit; fecit divitias, et non in judicio, in medio dierum suorum derelinquet eas, et in novissimo suo erit insipiens. » Perdix avis est immunda, per quam sicut haereticus, ita fenerator accipi potest, qui congregat divitias alienas. Et non in judicio, quia injuste, et si non juste, tamen quocunque modo rem , sed in novissimis suis reperietur insipiens. Haec est enim prima poena, quae manet tales. Vix 133 haereditas talium transit in tertium haeredem, sicut plurima exempla docuerunt. Et quia Non habet eventus sordida praeda bonos, et quae male parta sunt, male dilabuntur. Secunda poena
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ad ꝑidm hi officii accedit. q̃ aluorati pociꝰ positiuie iusticie hominũ q̃ nich habet soli¬
dices et magr̃os constitue ꝑ singłas tribus. ut iudice̾t ppłm meũ iusto iudicio legis .s. cliu
int̾ ꝑximũ ⁊ ꝑximũ in easibus suis. Non ẽ igͣ ab eis recedendum in casibus. maxime sp̃u¬
alib earum. cum nec sĩt de cerimomialibꝰ s ad litt̾am obseruanda. sic̃ manifeste probat᷑ ex
aut̃ ẽ quid uigoris ha̾nt. qui sciunt leges istas nͥ solum apud filios isrł custodiri. s apud
om̾s homines qui tn̾ legibris uiuunt. U nde apparet q̃d libertas filiarũ salphaat non solũ
eis liberalitatẽ contulit: set ꝑpecua uiuendi iura seculo dedit.U ide qͣnta sit istoue utilitas.
Quis igͣ potest istas leges clissoluere. quibus uniu̾sus utit᷑ mundus : Item in codem.¬

Expanded text:
m hujus officii accedit, quod advocati potius positivae justitiae hominum quae nihil habet soliJudices et magistros constitues per 137 singulas tribus, ut judicent populum justo judicio, » legis scilicinter proximum et proximum in casibus suis. Non ergo ab eis recedendum in casibus maxime spiritualibus earum, cum non sint de caeremonialibus, sed ad litteram observanda, sicut manifeste probatur exest omnibus, quid vigoris habeant, qui sciunt leges istas, non solum apud filios Israel custodiri, sed apud omnes homines, qui tamen legibus vivunt. Unde apparet, quod libertas filiarum Salphaad, non solum eis haereditatem contulit, sed perpetua vivendi jura saeculo dedit. Vides quanta sit historiae utilitas. Quis igitur potest leges istas dissolvere, quibus universus mundus utitur? Item
Abbreviated transcription (Latin):
cełinꝰ aura mon̾i. qĩ dr̾et. grauit ⁊ de facili sic̃ arundo uento mduet᷑. Ceccam in linga. Cuidã
insum ẽ infiuꝰ labiun mou̾i cituiꝰ labio eoquodrilli. Q uidam etiam cũ offerret᷑ ei eucharistia
in extremis: ait. Iudicet᷑ pꝰutꝰ rectum sit q̃d accipiam. cui astantes. Nos quidẽ iustũ ⁊ rectũ
iudicamꝰ. Quib ille. Nonẽ inqm rectũ iudicũ. Qon emĩ cum sitis mͥ pares: habetis me iu
dicare. ¶tem aduocatus uel enocat ratuitu dei: uel gr̾a amici. uel causa lucri. S qui intu¬

Expanded text:
icut arundo vento agitatur, peccavi in lingua. Cuidam icut arundo vento agitatur, peccavi in lingua. Cuidam visum est inferius labium moveri citius labio crocodili. Quidam etiam cum offerretur eucharistia in extremis, ait: Judicetur prius utrum rectum sit quod accipiam. Cui astantes: Nos quidem et rectum et justum judicamus. Quibus ille: Non est, inquam, rectum judicium. Non enim, cum non sitis mihi pares, habetis me juste judicare. Item: Advocatus, vel advocat intuitu Dei, vel gratia amici, vel causa lucri, sed qui intu