comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut secundum aplm siue in corpore
sine extra corpus ignorantes aslũptã
super angelos credamus. Hiis igitur
laudibus sacratissime uirginis. As
iusdem sacratissime uirginis laude.
tilli. quid actione pusilli. quid in
eius laudibus referemus: cum eciã¬
si omnium nr̃m membra uerterent᷑
in linguas eam laudare sufficeret nul¬
ius: Altior enim celo est. de qua lõqui¬
ñtimur: abysso profundior. cui lau¬
des dicere conamur. Deum enim quẽ
omins creatura non capit. ip̃a ĩma-¬
aulato utero clausum gestauit. Hxc
enim eai que sola meruit mater. et
sponsa uocari. I xc prime matris dã¬
na resoluit: hec homimi perdito redẽp¬
tionem adduxit. Mater enim generis
nostri penami intulit mundo: genitͥx
domini dei nostri salutem edidit mun¬
do. Auctrix peccati eua: auctrix meri¬
ni maria. Ena occidendo offuit: ista
uiui ficando profuit. Illa percussit.
mestimabili modo: omnium rerũ
et siuini peperit. saluatoren. Que em̃i

Expanded text:
t secundum Apostolum, sive in corpore, t secundum Apostolum, sive in corpore, sive extra corpus ignorantes , assumptam super Angelos credamus. 4. Maria omnlaudibus sacratissimae Virginis. Sibus sacratissimae Virginis. tilli, quid actione pusilli, quid in ejus laudibus referamus, cum etsi omnium nostrorum membra verterentur in linguas, eam laudare sufficeret nullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura non capit, ipsa immaculato utero clausum gestavit. Haec est enim quae sola meruit Mater et Sponsa vocari. Haec primae mortis damna resolvit, haec homini perdito redemptionem adduxit. Mater enim generis nostri poenam intulit mundo, Mater Domini nostri gaudium attulit mundo. Auctrix peccati Eti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; inaestimabili modo omnium rerum et suum peperit Salvatorem. Quae enim
Abbreviated transcription (Latin):
apud latinos aliquis tractatorum. de
eius morte quippiam aꝑte dixisse.
Nam cum illum euuangelii uersicu-¬
lum quo symeon dixit ad dñi matrẽ.
et tuam ip̃ius auimam ꝑtransibit
gladius: beate recordationis tractaret
ambrosius: ait. Nec hystoria nec litte¬
re docent: mariam gladio uitam fi¬
nisse. Hinc et hysidorus. In certum
est. inquit per hoc dictum utrum gla-¬
dium spũs⁊ an gladium dixent per-¬
secutionis. Sed quid de hiis de quib
loquor dicam: cum nec ip̃e qui hanc
ante crucem dñi accepit in suã. idest
iohannes enuangelista de hoc posteris
aliquid retinendum scriptis man
dauit: Nullus enim hoc fidelius nar¬
rare potuit si illud deus mamfestari
uoluisset quam ille utiq qui hanc
nutriendam suscepit: nec ante mor¬
tem filius matrem reliquit. Restat
ergo ut homo mendaciter non fu¬
gat aptum: quod deus uoluit ma¬
nere occultum. Uera autem de eius
assũptionc sentencia hec ẽe probatũt¬

Expanded text:
apud Latinos aliquis tractatorum de apud Latinos aliquis tractatorum de ejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam cum illum Evangelii versiculum, in quo Simeon dicit ad Domini matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium spiritus, an gladium dixerit persecutionis. Sed quid de his, de quibus loquor, dicam? cum nec ipse qui hanc ante crucem Domini accepit in suam, id est Joannes evangelista, de hoc posteris aliqdaverit? Nullus enim hoc fidelius narrare potuit, si illud Deus manifestari voluisset, quam ille utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem filius matrem reliquit. Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum, quod Deus voluit manere occultum. Vera autem de ejus assumptione sententia haec esse probatu
Abbreviated transcription (Latin):
na: nulla catholica narrat. hystoria.¬
los .ix. Non selum autem respuere a¬
pocrifum. uerum etiam i gnorare dr¬
citur hec eadem ecclĩa. Et quidem sũt
non nulla sine anctoris nomine erꝰ
assumptione conse ipta: que ut
drai ita cauerur: ut ad confirman
dam rei ueritatem legi minime per¬
mittantur. Hinc sane pulsantur
nonnulli: quia nec corpus eius in
terra iuenitur. nec assũptio eius cũ
carne ut in apocrita legitur in catholi¬
ca ecclĩa reperitur. Quib dicendum ẽ
quia si moysi corpus ab homine non.
muenitur in t̾ris. cum quo loquiitus
est deus fãcie ad faciem: illius querere
demencia est. per quod idem maiesta¬
tis deus incarnatus effulsit in terris.
Neq enim dignum ẽ. de corporis eus
noticia sollicitum quempiam ẽẽ: qͥm
non dubita super angelos eleuãtam
cum xp̃o regnare. Sufficere debet tans¬
tum humane noticie hanc uere fateri
reginam celorum: pro eo qd̃ peperit re¬
gem angelorum. Sz nec inuenitur

Expanded text:
na, nulla catholica narrat historiana, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad condam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec Assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica reperitur historia. Quibus dicendum est quia si Moysi corpus ab homine non invenitur in terris, cum quo locutus est Deus facie ad faciem; illius quaerere dementia est, per quam idem majestatis Deus incarnatus effulsit in terris. Neque enim dignum est de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat super angelos elevatam cum Christo regnare. Sufficere debet tantum notitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
mi fr̃ẽs dies ualde uene¬
rabilis: dies ominum
scõrum solenitates precellens. A dest
dies in qua e mundo migrasse credi¬
tur uirgo maria. Et ideo cum sũma
exultatione laudes intonet uniu̾sa
terra: tante uirginis illustrata as¬
censu: quia et indignum ualde est
ut illius recordatioms sollennitas
sit apud nos sine maximo honore
per quam meruimus suscipere ute
auctorem. Satisq preposterum in di¬
candum est. ut cum scõrum celebre¬
mus uictorias martyrum: illius so¬
lennitatem illis non preferamus: q̃
huic mundo edidit principem mar¬
tyrum. In hac siquidem die: competen¬
ter sponso illi celesti proclamat nrgo
maria ẽ emusti manũ dexterã meã:
et ur uoluntate tira deduxisti me: et
cum gloria assumpsisti mas. lodie
sponsa mea: columba mea. et nem¬
Lxx idcrrco diximus frẽs t quia sicut
iam in consuetudinẽ xp̃u suscepit
ectlĩa. hodierna die ad celos assũp¬
ta fuisse traditr uirgo: sed quo or¬
dine hinc ad suꝑna transierit reg¬

Expanded text:
mi fratres, dies valde venerabilis, dies omnium sanctorum solemnitates praecellens. Adest, dies in qua e mundo migrasse creditur virgo Maria. Et ideo cum summa exsultatione laudes intonet universa terra tantae Virginis illustrata excessu; quia indignum valde est ut illius recordationis solemnitas sit apud nos sine maximo honore, per quam meruimus auctorem vitae suscipere: satisque praeposterum judicandum est, ut cum sanctorum celebremus victorias martyrum, illius solemnitatem illis non praeferamus quae huic mundo edidit Principem martyrum. In hac siquidem die competenter sponso illi coelesti proclamat beata Virgo Maria: Tenuisti manum dexteram meam; et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, sponsa mea, columba mea, et vet jam in consuetudinem Christi suscepit Ecclesia, hodierna die ad coelos assumpta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit reg
Abbreviated transcription (Latin):
proferre precium: possit plus sanctis
omnibus liberatis impendere suffra¬
gium. S quid nobis prodest hancit
interpellare nocibusA inisi etian hu¬
militatis eius exempla teneamus.
Curemus ergo ideo dilectissums frẽs:
ut cum huius diei festiuitati interẽe
cupimus ⁊ uestimentis humilitatis
atq caritatis induti appareamus.
Non nos inuidia aliene felicitatis
torqueat: non ira usq ad diuisionẽ
non seculi tristicia exurat anon pro¬
speritas eius incautos decipiat: non
rumpat: non superbia inflet ⁊ utu
cum nos uirtutibus ornatos. carita¬
te coniunctos ⁊ humilitate. fundatos
beata dei mater sue nos: interesse fe¬
stiuitati prospexerit. ardencius no¬
nis aureis perhenius regni clarificat
sanctos suos: et est eterna laus et
expectano omnibus electis suis. Ip̃i
gloria uirtus. potestas. eternitas. et
nunc et per immortalia. secula secu

Expanded text:
proferre pretium, posse plus sanctis proferre pretium, posse plus sanctis omnibus, liberatis impendere suffragium. Sed quid nobis prodest hanc interpellare vocibus, nisi etiam humilitatis ejus exempla teneamus? Curemus ergo, dilectissimi fratres, ut qui hujus diei festivitati interesse cupimus, vestimentis humilitatis atque charitatis induti appareamus. Non nos invidia alienae felicitatis torqueat, non ira usque ad divisionem non saeculi tristitia exurat, non prosperitas ejus incante decipiat, non rumpat, non superbia inflet: ut dum nos virtutibus ornatos, charitate conjunctos, humilitate fundatos beata Dei Genitrix suae nos interesse festivitati perspexerit, ardentius nonis perennis regni glorificat sanctos suos, et est aeterna laus et exspectatio omnibus electis ejus: ipsi gloria, virtus, potestas, aeternitas, et nunc et semper per immortalia saecula saecu
Abbreviated transcription (Latin):
Imolas ĩmarcescibiles carpis. Tu cõ¬
citis sine fine choris comuncta ange¬
licis archangelicisq sociata: et inde¬
fessa uoce. sanctus. sc̃s̃. scs̃. clamare
non cessas. Cu in cubiculo regis. bea¬
garitis ornata assistis: tibi thronus
regius ab angelis collocatur in aula
eterm regis⁊ teq ip̃e rex regum ut
matrem ueram et decoram sponsã
pre omnibus diligens. amoris am¬
plexu sibi associat. Nec mirum si di¬
gnetur tibi adgaudẽ deus regnans.
in celis: quem tu parunlum ex te ho¬
minem natum tociens osculata es
in terris. Has ergo tuas felicitates
possidens: conuertere ad nr̃arum
seriarum salutem. Inter hec fratres¬
kimi toto mentis affãtu beatissime
uirginis intercessionib nos cõmita.¬
mus: omnes eius patrocima omm
nisu imploremus ⁊ ut dum nos sim¬
plici eam obsequio frequentamus
in t̾ris: ip̃a nos sedula prece cõmenda¬
re dignetur in celis. Neq enim dubi¬
um quia que meruit pro liberandis

Expanded text:
violas immarcescibiles carpis. Tu conviolas immarcescibiles carpis. Tu concinis sine fine choris conjuncta summis; Angelis Archangelisque sociata, indefessa voce, Sanctus ! clamare non cessas. Tu in cubiculo Regis beagaritis ornata assistis. Tibi thronus regius ab Angelis collocatur in aula aeterni Regis, teque ipse Rex regum ut matrem veram et decoram sponsam prae omnibus diligens amoris amplexu sibi associat. Nec mirum, si dignetur tibi adgaudere Deus regnans in coelis, quem tu parvulum ex te hominem natum toties osculata es in terris. Has ergo tuas felicitates possidens, convertere ad nostrarum miseriarum salutem. 12. Beattoto mentis affectu beatissimae Virginis nos intercessionibus committamus, omnes ejus patrocinia omni nisu imploremus: ut dum nos supplici eam obsequio frequentamus in terris, ipsa nos sedula prece commendare dignetur in coelis Neque enim dubium, quae meruit pro liberandis
Abbreviated transcription (Latin):
miseris: iuua pusillammes: refoue
flebiles ⁊ ora pro populo. interueni
pro clero. incerrede pro ecclĩastitorum
choro. exora pro deuoto femineo sexu-
senciant omnes tuum iuuamen. qui¬
cumqz celebrant tuã alsĩptionẽ. Sit
tibi compassio super afflictis: sit pius
affectus. super telorum ꝑegrinis. Et
cum te semper letantem aspicis: fietꝰ
ut ꝓprium filium pro nobis interpel¬
les. Nos enim ad huc in hac terra affri¬
gimur. per sequimur. miuriis lacessi¬
mur ÷ obprobriis afficimur ⁊ sitimꝰ.
esurimus. sompnum patumuir. in car¬
cere. retinemur: tu uero in telestibus
choris. eTu agnũ quocumq prexerie
seqrer s. eu nirgieos choros. et ab
incentine caris illecebris alienos ⁊ ꝑ
albencia lilia rosasq uernantes ad
fontem phenius uite. potandos ĩuitas.
tu illa beatorum felicissima regna
primi ordinis dignitate adepta ⁊
plantis roseidis oberrans inter para¬
disi amenitatem gramineosq cocos.
tenero poplite pergis. feliciq palma.

Expanded text:
 juva pusillanimes, refove flebiles; ora pro populo, interveni pro clero, intercede pro monachorum choro, exora pro devoto femineo sexu: sentiant omnes tuum levamen, quicumque devote celebrant tuum nomen. Sit tibi compassio super afflictis, sit pius affectus super coelorum peregrinis: et cum te semper laetantem aspicis, fletusut proprium filium pro nobis interpelles. Nos enim adhuc in hac terra affligimur, persequimur, injuriis lacessimur, opprobriis afficimur, esurimus, sitimus, somnum patimur, in carcere retinemur. Tu vero in coelestibus choris, tu Agnum quocumque perrexerit sequeris . Tu virgineos choros et ab incentivae carnis illecebris alienos per albentia lilia rosasque vernantes ad fontes perennis vitae potandos invitas. Tu in illa beatorum felicissima regia, primi ordinis dignitate indepta, plantis roscidis oberrans, inter paradisi amoenitatem gramineosque crocos tenero poplite pergis, felicique palma
Abbreviated transcription (Latin):
laudes tibi fragilitas humani ge¬
neris persoluet: que solo tuo cõmer¬
cio aditum recuperandi iuenit:¬
accipe itaq quascumq meritis tuis
impares graciarum actiones: et cũ
susceyeris uota ⁊ culpas nostras oran¬
uo excusa. Admitte preces nostras int̾
sacrarium exauditioms: et reporta
nobis grãm reconciliatioms. Sit ꝑ
te extusabile quod per te ingerimus:
sit impetrabile quod fida mence posa¬
mus. Accipe quod offerimus. impetra
quod rogamus: excusa quod mieniꝰ.

Expanded text:
laudes fragilitas humani gelaudes fragilitas humani generis persolvet, quae solo tuo commercio recuperandi iles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sed eorum humilitas a dño respi¬
tur: quia falso et non uere de hu¬
militate gloriantur. Si enim uera¬
citer humiles essent: deum ab homi¬
mbus et non se uellent laudari.
Non in hoc mundo eorum spũs exul¬
taret: sed in deo salutari. Humilita¬
tem suam non ab hominibz conspici
sed a deo exoptarent. Sequitur in sanc¬
to cantico. Quia fecit michi magna
quia potens est: et sanctum nomen
eius. Que tibi magna fecit queso
gloriosa uirgo: ut dici beata merea¬
ris: Puto enim immo ueracit̾ credo:
ut creatura ederes creatorem ⁊ famu¬
la dominum generares: ut per te deꝰ
mundum redimeret: per te illumi¬
naret: per te ad uitam reuccaret.
nos ad amorem accenderent fideliter
protulisti: ea uero que sequuntur
humano generi prophetasti. Meum
autem uotum extitit ea tantum inde
transcurrere: que ad tui nommis
laudem ꝑtinerent. Sed hec que de te
ip̃a narrasti: neq ut dignitas tua
mereretur dicere potuisti. Quas gͦ

Expanded text:
sed eorum humilitas a Domino non respicised eorum humilitas a Domino non respicitur, quia falso, et non vere de humilitate gloriantur. Si enim veraciter humiles essent, Deum ab hominibus, et non se vellent laudari; non in hoc mundo eorum spiritus exsultaret, sed in Deo salutari; humilitatem suam non ab hominibus conspici, sed a Deo exoptarent. Sequitur in hoc sancto Cantico, Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus . Quae tibi magna fecit, quaeso, gloriosa Virgo, ut dici beata merearis? Puto enim, imo veraciter credo, ut creatura ederes Creatorem, famula Dominum generares; ut per te Deus mundum redimeret, per te illuminaret, per te ad vitam revocaret. nos ad amorem Dei accenderent fideliter protulisti: ea vero quae sequuntur, humano generi prophetasti. Meum autem votum exstitit ea tantum inde transcurrere, quae ad tui laudem nominis pertinerent. Sed haec quae de te ipsa narrasti, neque ut dignitas tua meretur, dicere potuisti. Quas ergo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
hec gloriosa iurgo beatam se dici ab
omnibus generationibus manife¬
stat: eo quod humilitatem deus res¬
pexit. Nam subdit. Quia respexit hu¬
militatem ancille sue: ecce em̃ ex hoc
bratã me dicent. om̃s generationes.
Ouere beata humilitas ⁊ que deum
uit: paradisum a puit: et hominũ
animas ab inferis liberauit. O uere
inquam gloriosa marie humilitas:
que porta paradisi efficitur: scala celi
constituitur. ffacta est certe hũilitas
mane scala celestis: per quam descen¬
det deus ad terras. Quia respexit hu
militatem ancille sue ecce eñ ex hoc
bratam me dicent om̃s generationes.
Et quid est dicere respexit⁊ nisi appro¬
bauit. et placuit ei humitas mea.
Uinc per ꝓphetam dominus dicit.
ad quem respiciam: nisi ad pauper¬
culum et humilem. et trementem
sermones meos: Hinc dauid dño
dicit. Quia respexisti humilitatem
meam: saluam fenisti de necessitati¬
b aĩam meam. Multi siquidenr
uidentur in conspectu hominũ hu¬
niles eẽ: ut ab eis beatificentur:

Expanded text:
haec Virgo gloriosa beatam se dici ab omnibus generationibus manifestat, eo quod ejus humilitatem Deus respexit. Nam subdit, Quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . O vere beata humilitas, quae Deum vit, paradisum aperuit, et hominum animas ab inferis liberavit! O vere, inquam, gloriosa Mariae humilitas, quae porta paradisi efficitur, scala coeli constituitur! Facta est certe humilitas Mariae scala coelestis, per quam descendit Deus ad terras. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Et quid est dicere, Respexit; nisi, Approbavit, placuit ei humilitas mea? Unde per prophetam Dominus dixit, Ad quem respiciam, nisi ad pauperculum et humilem, et trementem sermones meos ? Hinc David Domino dicit, Quia respexisti humilitatem meam, salvasti de necessitatibus animam meam . Multi siquidem videntur in conspectu hominum humiles esse, ut ab eis beatificentur:
Abbreviated transcription (Latin):
agnũ quidẽ est ꝙ latroni
conceditur uenia: seo et
hoc stupendũ ꝙ cõsũmata dis-¬
pensatione incarnationis ex¬
piraturus ih̃s matrẽ tanto af¬
fectu honorat uictor supplici-
trem de cruce cõuertitur Ial-¬
to respiceret. dũ corpore uulne-¬
rato fossisq manib et pedib:¬
ut in ultimis esset mouebat
eum matris affectĩo: et una
ter offerebãt: hec in sãguine
cordis: et hic in sanguine car¬

Expanded text:
agnum quidem est quod latroni conceditur venia; sed et hoc stupendum quod consummata dispensatione incarnationis, exspiraturus Jesus matrem tanto affectu honorat, victor suppliciortrem de cruce convertitur, et cto respiceret, cum jam capite vulnerato, fossis manibus et pudibus, in ultimis esset. Movebat enim eum matris affectio, et omninter offerebant Deo: haec in sanguine cordis, hic in sanguine car
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Nec quando manducamꝰ: par¬
tes de illo facimus. et quidem in sa¬
cramento sic fit. Et norunt fideles
unusquisq accipit partem suam
mento: et manet integer totus in
quando uenit in uirginem: imple¬
uit illam nec recessit ab illo. Uenie¬
bat in carnem. ut homines man¬
ducarent. et manebat integer apd̃
patrem. ut angelos pasceret. Iniui¬
me. Quando manducatur uita
manducatur. nec occiditur ut
manducetur: sed mortuos uiuifi¬
cat. Quando manducatur. reficit
sed non deficit. Non ergo fratres
timeamus manducare istum pa¬
nem: ne forte fimamus illum. ⁊
postea quid manducemus non in¬
ueniamus. Quod uidetur panis
est et calix: quod etiam oculi renũ¬
ciant. Quod autem fides postu¬
lat instruenda: panis est corpus
dicuntur sacramenta. quia in eis
aliud uidetur: et aliud intelligit᷑
Quod uidetur speciem habet corpo¬
ralem: quod intelligitur fructum
habet spiritualem.

Expanded text:
sus; nec quando manducamus, parsus; nec quando manducamus, partes de illo facimus. Et quidem in sacramento sic fit, et norunt fideles Unusquisque accipit partem suam;mento, et manet integer totus in quando venit in Virginem. Implevit illam, nec recessit ab illo; veniebat in carnem, ut eum homines manducarent; et manebat integer apud Patrem, ut angelos pasceret. Qume. Quando Christus manducatur, vita manducatur, nec occiditur, ut manducetur, sed mortuos vivificat. Quando manducatur, reficit, / sed non deficit. Non ergo timeamus, fratres, manducare istum panem, ne forte finiamus illum et postea, quid manducemusfra: § 1. Quod videtur panis est et calix, quod etiam oculi renuntiant. Quod autem fides postulat instruenda, panis est corpus dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur speciem habet corporalem; quod intelligitur fructum habet spiritalem.
Abbreviated transcription (Latin):
ta dominus noster ih̾s xpistus
nos significauit: nos ad se ꝑti¬
nere uoluit. mysterium pacis et uni¬
tatis nostre in mensa consecrauit.
Qui accepit mysterium unitatis. et
non tenet uinculum pacis: nõ my¬
sterium accepit pno se: sed testimom¬
um contra se. Nulli est aliquatenꝰ
ambigendũ. unũquemq fidelium
corporis et sanguinis dnñici tunc eẽ
participem: quando in baptisiate
efficitur membrum xp̃i. nec aliena¬
ti ab illius panis calicisq consorcio:
ctiam si antequam panem illum
comedat. calicemq bibat: de hoc sclõ
migrauerit. in unitate corporis con
stitutus. Sacramentum quippe illiꝰ
participanione ac beneficio non pri¬
uatur: quando in se hoc quod illud
sacramentum significat inuemit᷑.¬
Qui manducant et bibunt xp̃m.
uitam manducant et bibunt. Iud̃
manducare est refici: illud bibere est
uiuere. Quod in sacramento uisi¬
bile sumitur: in ip̃a ueritate spiri¬
anducatur xp̃us: iiuit lcõ¬
manducatus: et surrexit occi¬

Expanded text:
ta Dominus noster Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit. Mysterium pacis et unitatis nostrae in mensa sua consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Nulli est ambigendum aliquatenus, unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici tunc esse participem, quando in baptismate membrum efficitur Christi, nec alienari ab illius panis, calicisque consortio, etiamsi antequam panem illum comedat calicemque bibat, de hoc saeculo migraverit, in unitate corporis Christi constitutus. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando in se hoc quod illud sacramentum significat, invenitQui manducant et bibunt Christum, vitam manducant et bibunt. Illum manducare est refici; illum bibere est vivere. Quod in sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate spiriManducatur Christus; vivit manducatus, quia resurrexit occi
Abbreviated transcription (Latin):
nunciatum est regi. quod deus eius
uualdach cetidisset: et mimatim a¬
bysset. e unc scidit rex purpuream
uestem qua indutus est: et fecit fu
tatibus qui per eum crediderant:
eius. cum hymnis. et cum omni
gloria. et construxerunt basilicam
mire magnitudinis. et in ea posu¬
cesimo die depositionis eius. arrep

Expanded text:
nuntiatum est regi quod Deus ejus Waldach cecidisset et minutatim abiisset. Tunc rex purpuream vestem, qua indutus erat, scidit, tatum, qui per eum in Deum crediderunt, ejus cum hymnis et cum omni gloria, et fecerunt ei basilicam mirae magnitudinis, et posuvero XXX depositionis ejus die
Abbreviated transcription (Latin):
unc rex una cum uxore sua.
uitatis sue. et iicinarum urbium q̃¬
ad eius regnum pertinebant: credentes
baptizati sunt. Et deposito diadem a¬
te de capite et purpura cepit aplĩ
uniuersorum templorum pontifi
ces abierunt ad astriagem regem.
uendicat: et deos nrõs confringit.
Cum hec flentes referrent: ecce et ali¬
anim ciuitatum pontifices. eadem¬

Expanded text:
us rex, una cum uxore sua evitatis suae et vicinarum urbium quae ad ejus pertinebant regnum, credens, baptizatus est, et, deposito diademate capitis cum purpuuniversorum templorum se collegerunt, ac ad Astyagem regem fvindicat et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontifices eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ria. ad lumen quod ei apparuerat sic¬
loquebatur. Ubi eras bone ihũ. ubi
ut curares uulnera mea: Et uox ad
cum facta est. Anthoni hic eram: s
expectabam uidere certamen tuum
Nunc autem quia dimicando uiri¬
liter non cessasti semꝑ ero auxiuator
tibi: et faciam tem toto orhe noĩari

Expanded text:
ria, ad lumen quod ei apparuerat ria, ad lumen quod ei apparuerat loquebatur, dicens: Ubi eras, bone Jesu? ubi ut sanares vulnera mea? Et vox ad eum facta est, dicens: Antoni, hic eram, sed expectabam videre certamen tuum. Nunc autem, quia dimicando viriliter non cessisti, semper auxiliabor tibi, et faciam te in omni orbe nominari
Abbreviated transcription (Latin):
durabat mente puigil. Et licet geun¬
tum uulnera carnis exprimerent: sen¬
su tamen idem manens quasi de mi¬
micis luderet loquebatur. Si uirum
aliquid haberetis sufficeret unus ad
prelium. Sed quia uos dño eneruã¬
te frangimini: multitudine temp¬
tatis insurgere cum hoc ip̃m infirmi¬
tatis iudicium sit quod irrationabi¬
liũ induitis formas bestiarũ. Rursũ¬
qz confidens aiebat. Si quid ualetis:
si uobis in me potestatem dedit: ecce
testis: cur frustra nitimini: Signum
enim crucis et fides ad dñm: inexpu¬
gnabilis murus est. Multaqz contra
quod nullus temptamenta sequeretꝰ
effectus. Sz maxime e contrario gi¬
deductis tenebris radiũ ad se lucis in¬
fluere. Post cuius splendoris aduẽtũ
nec demonũ aliquis apparuit. et cor¬
poris dolor extimplo deletus est. E difi¬
cium quod paulo ante dissolutum fu¬
erat. instauratum est. Illico autẽ pre¬
senciam domini intelligit anthonnus.
et ex imo pectore longa trahens suspi¬

Expanded text:
durabat mente pervigili. Et licet gemitum vulnera carnis exprimerent, sensu tamen idem permanens, quasi de inimicis luderet, loquebatur: Si virium aliquid haberetis, sufficeret unus ad praelium; sed quoniam Domino vos enervante frangimini, multitudine tentatis inferre terrores, cum hoc ipsum infirmitatis indicium sit, quod irrationabilium induitis formas bestiarum. Rursumque confidens, aiebat: Si quid valetis, si vobis in me potestatem Dominus dedit, ecce testis, cur frustra nitimini? Signum enim crucis et fides ad Dominum, inexpugnabilis nobis murus est. Multa contra saquod nullus eorum tentamenta consequeretur effectus, sed maxime e contrario gideductis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. Aedificium quoque, quod paulo ante dissolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini intellexit Antonius, et ex intimo pectore trahens longa suspi
Abbreviated transcription (Latin):
rat tunc in augustudinensi
urbe. fausti nobilis uiri fili¬
familie litteris bene institutus ⁊ mo
ribus: ita ut in primeue indolis
florentibus annis. senum antici-¬
pans uitam: etatem ĩmacula te mẽ¬
tis sinceritate supperaret. Quem an¬

Expanded text:
rat| tunc in augustodinensi urbe fausti nubelis| uiri . filifamiliae litteris| bene institutus . et morebus ita ut primaeue indo| lis florentis annos sinsum anticipans . uitam| inmaculatae mentes sinceritate superaret. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ cordiũ cogitaciones
et secreta misteria reuelauit :
qm̃ prophetarũ dicta cegitati¬
ones et scripta ibi reuelata
et cõsũmata sũt. Quis enim
nisi xp̃s passus esset intellige̾
posset qͥd propheta cogitasset
dum diceret: federũt manꝰ
meas et pedes meos: et dinu¬
merauerũt oĩa ossa mea:
Itẽq. Ego dormiui et sõp¬
nũ cepi: et resurrexi quia dñs

Expanded text:
multorum cordium cogitationes, et secreta mysteria revelavit, quoniam prophetarum dicta, cogitationes, et scripta ibi revelata, et consummata sunt. Quis enim, nisi Christus passus esset, intelligere posset, quid Propheta cogitasset, cum diceret: « Foderunt manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea? » Itemque: « Ego dormivi, et somnum cepi, et resurrexi, quoniam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cum etiam languentes aqua frigi¬
da utantur. et coctum quid accipere
luxurie sit. Ibi ergo qui me ita dãp¬
naueram. scorpionum tantum so¬
cius et ferarum: sepe choris int̾eramn
puellarum. Pallebam ieniniis.
et in frigido corpore et carne iam pre¬
mortua: sola libidinum incendia
pullulabant. Itaq continue flebã.
et repugnantem carnem: ebdomada-¬
rum in edia subigebam. Quadrien¬
no huiusmodi penitencie sic exacto:
ad oppidum bethleem remeaui. ibi
in sancto proposito. et translatione
et explanatione scripturarum. qͥu¬
quaginta anns et sex mensibus

Expanded text:
cum etiam languentes aqua frigida utantur et coctum aliquid accipere luxurie sit. Ibi ergo qui me ita dampnaueram scorpionum tamen socius et ferarum sepe choris intereram puellarum pallebam ieiuniis et in frigido corpore et carne iam premortua sola libidinum incendia pullulabant. Itaque continue flebam et repugnantem carnem ebdomadarum inedia subigebam’. Quadriennio huiusmodi penitentie sic exacto ad oppidum Bethleem remeauit; ibiin sancto proposito et translatione et explanatione scripturarum quadraginta annis et sex mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
cia crescens. transiret in adolescenciã.
et etas feliciter auspicata. in robur
tuit. ut illum om̃s bomi iam cum
supnis uirtutibus habere consorciũ:
meritorum admiratione iudicarẽt
Illustrabat enim eum celestis sapien¬
simplicitas. Et iustum uite tramitẽ
tenens. felicis gubernaculi deffensio
edua ciuitas antique nobilitatis
titulis et sacrilege religionis referta
famulans: diuersis ydolorum tem¬
plis. et uane supersticionis amore
tenebatur. berechincie apollinis et
diane cultum speciali dilactione ue-¬
nerans. ad berechincie matris demo¬
num. prophanam solem enitatem.
populorum multitudo conuene

Expanded text:
ia criscens transiret infanciam etiam|  etas filiciter auspicata in robore it ut illum omnis| boni iam cum supernis uirtutibus habere consorcium meritorum| admiracione iudicarent inlustrabat namque eum celestes| sapiensimplicitas et+ iustum uita| tramitem tendens filicis cubernaculi. Defensionedua ciuitas antique nubilitatis titu| li et sacrelege relegionis referta famu| lans . diuersus idolorum templis uana supersticiones amore| tenebatur. Byrecinciae . apollonis . et diane cultum| spiciali dileccione uenerati sunt. Ad birecinciae matres| daemonum . profana solemnitate po
Abbreviated transcription (Latin):
Eatus igltur robertus: de
campanĩe partibz orrndus: qͣ¬
si quldã flos cãpi speciosus eni-¬
tuit: cuius nĩmirũ decor int ho¬
nestate moꝵ. intueritib gratus
erat. et sct̃e opĩnioĩs odor. lõge
lateq dĩffulus. ad ĩmĩtacioe
sui plurimos ĩuitabat. Hunc
autem uirũ sc̃m. recte forme
eltimo cõparasse; quia de lctis
bilitas est quedã procedẽs ex
meritis laus parentũ: a quibz
uir bt̃s originẽ duxerit ostẽde¬
mus. Pater igr̃ eius theodoriẽ.
nĩr uero ermengerdis dicebat᷑.
anbo quidẽ scdm̃ seculi dignitatẽ
clari. sed ãte deũ morũ honestate
clarissimi. Rerũ copia quibus
tpãliter habundabãt sic uteban¬
tur. ut sũmi prĩsfamilias potiꝰ
uidcrẽtur dilpẽlatores ꝙͣ terrene
substãtie possessores: Sciẽtes
autẽ ꝙ feneratur dnõ qui pau¬
peri nuseretur: puluerẽ terrene
cõuerlatioĩs piis elemolims ab

Expanded text:
eatus igitur Robertus de Campaniae partibus oriundus, quasi quidam flos campi speciosus enituit, cujus nimirum decor in honestate morum intuentibus gratus erat; et sanctae opinionis odor, longe lateque diffusus, ad imitationem sui plurimos invitabat. Hunc autem virum sanctum recte flori me aestimo comparasse; quia de sanctis bilitas est quaedam laus procedens ex meritis parentum, a quibus vir beatus originem duxerit, ostendemus. Pater igitur ejus Theodericus, mater vero Ermegardis dicebatur, ambo quidem secundum saeculi dignitatem clari, sed ante Deum morum honestate clarissimi; rerum vero copia, quibus temporaliter abundabant, sic utebantur, ut summi Patrisfamilias potius viderentur dispensatores, quam terrenae substantiae possessores. Scientes autem, quod feneratur Domino, qui pauperi miseretur, pulverem terrenae conversationis piis eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
in quo p̃fatus herimita degebit
solitariã uitã duct̃s itre agerĩt.
ceperũt alterutrũ sicreta cogitalti¬
one de mutua nece ttactare. Ii¬
uidie quape ueneno miscrabili¬
ter tabescẽles apud le ergitabẽt
ꝙ altero eoꝵ mortuo ille qui super¬
esset in defũcti possessi c̃ẽ succederet:
Sed deus om̃ps qui suebat ets ua¬

Expanded text:
o praefatus eremita degebat, solitariam vitam ducens, iter agerent, coeperunt alterutrum secreta cogitatione de mutua nece tractare. Invidiae quippe veneno miserabiliter tabescentes, apud se cogitabant, quod altero eorum mortuo, ille qui superesset, in defuncti possessionem succederet. Sed Deus omnipotens, qui sciebat eos va
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sed iisa testatur: Quan¬
ta hoc fratres dei nr̃i actũ est
gratia: ut qui de celestibus in
apostolatũ uocatus est: aposto¬
latus cius consecratur in celo:
Post omia hic est paulus qui
ceruices suas quas aduersum
xp̃i nomen superbus crexerat:
perfidorum cedendas gladio
hũilimus pro cristi honore sũ¬
misit. Nec pignit cũ proillo
mori quc̃ semꝑ probauerat
uiuere: regnare post mortẽ.
Atq ita factum est: ut glo¬
risissimũ paulũ qui in diuer¬
sis gentibus pro fide xp̃i mul¬
to certamĩe dimicando ĩnu¬
mera bella pegerat: uelut ui¬
ctorem mundi roma suscipet
ad triumphum. Hii ergo
sunt beatissimi pctrus et
paulus qui sacramentum
celestis regni uno spũ predi¬
cantes: sub unius passione
dici doctrinã suam pio san¬
guĩe et morte fortissima cõ¬
secrarũt. Qui ctiam tãqrͣ
ecclesiarũ om̃ principes
facti: dispensatione celesti
roniã petentes sacratissiã¬
sua corpora nullius urbis
arce recolerent: que totius

Expanded text:
tur, sed et visa testatur? Quantur, sed et visa testatur? Quanta hoc, fratres, Dei nostri actum est gratia, ut qui de coelestibus in apostolatum vocatus est, apostolatus ejus consecraretur in coelo. Et post omnia, hic est Paulus, qui cervices suas, quas adversum Christi nomen superbus erexerat, perfidorum caedendas gladio humillimus pro Christi honore submisit; nec piguit 221 eum pro illo mori quem saepe probaverat vivere et regnare post mortem. Atque ita factum est ut gloriosissimum Paulum, qui in diversis gentibus pro fide Christi multo certamine dimicando innumera bella peregerat, velut victorem mundi Roma susciperet ad triumphum. Hi ergo sunt beatissimi Petrus et Paulus, qui sacramentum coelestis regni uno spiritu praedicantes, sub unius passione diei doctrinam suam pio sanguine, 222 et morte fortissima consecrarunt; qui etiam tanquam Ecclesiarum omnium principes facti, dispensatione coelesti, Romam petentes, et sacratissisua corpora in illius urbis arce reconderent, quae totius
Abbreviated transcription (Latin):
ris saule: aut quid me perse¬
quendo proficies: Nũquid
aduersus regnantem in celo
ullum tua persecutio hẽbit
effectũ: Nũquid nocere mi¬
chi quicꝙͣ poteris: quẽ non
potes intucri: Ego em̃ sum
ihũs naz aremis quem tu¬
tu perscqueris: qui terram
celo: crucem regno mortem
ꝓpetuitate mutaui. De qui¬
bus om̃ibus non te debere
cunctari: et creptus tibi mĩc:
et post paululũ reditus sua¬
U debit aspectus. Bcatissimꝰ¬
ergo paulus: repentina quidẽ
cecitate cohercitus: intellecta
tamẽ maiestate loquentis ẽ
celo: continuo fidelis effectus
et a persecutione destitit: et
nouos intuendi xp̃m oculos
adquisiuit. Hic est paulus
qui pro suarum remũerati¬
onc uirtutũ ultra hũana
merita tertiũ raptus ad ce¬
lũ celestia secreta cognouit:
ut eclesiarũ futurus doctor
inter angelos disceret: quod
inter hommes predicaret.
Aut quis ci impune ultra
non credat qui de sacramẽtis
dm̃cis non solũ audita loqui¬

Expanded text:
ris, Saule? Aut quid, me perseris, Saule? Aut quid, me persequendo, proficies? Nunquid adversus regnantem in coelo ullum tua persecutio habebit effectum? Nunquid nocere mihi quidquam poteris, quem non potes intueri? Ego enim sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris, qui terras coelo, crucem regno, mortem perpetuitate mutavi. De quibus omnibus non te debere cunctari, et ereptus tibi nunc, et post paululum redditus suadebit aspectus. At beatissimus Paulus repentina quidem caecitate coercitus, intellecta tamen majestate loquentis e coelo, continuo fidelis est effectus, et a persecutione destitit, et novos intuendi Christum oculos acquisivit. Hic est Paulus, qui pro suarum remuneratione virtutum ultra humana merita tertium raptus ad coelum, coelestia secreta cognovit ; ut Ecclesiarum futurus doctor inter angelos disceret quod inter homines praedicaret. Aut quis ei impune ultra non credat, qui de sacramentis dominicis non solum audita loqui
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad grãm factus est subi¬
to pastor ex lupo: et prẽdo cu¬
stos: ex hoste defensor. Unde
patuit nec paulũ maligine
mentis ꝓposito plebem dñicã
ꝑsecutum: nec xp̃m latuisse
que cligeret in paulo. Hic est
paulus qui xp̃i uocibus ĩcla¬
matus c celo: oculis in se iuda¬
ice infidelitatis obtunsis: ui¬
dendi acicm nõ perdidit sed
mutauit. Amisit oculos et
recepit: ut uno codemq tp̃e
et in ꝑsequentem cecitatis
uindicta p̃cederet: et uocãtis
dei gratia illuĩaret electum.
Id est cur me perlequeris; que
mea odiũ erga me tuũ exci¬
tauit inquitas: Nũquid
quia illumiãui cecos: quia
sanaui egros: quia fugaui
demones: quia csurientes
populos quĩq panibus pa¬
ui. An quia de tumulis mor¬
tuos suscitaui: an forte ma¬
gis: quia fidelibus meis re¬
gnũ celeste promisi: Sed
si prestare me posse dubitas
que promitto. Aspice si tamẽ
potes: unde te uel qualis ap¬
pello. Sed quare me ꝑseque¬

Expanded text:
tus ad gratiam, factus est subitus ad gratiam, factus est subito, pastor ex lupo, ex praedone custos, ex hoste defensor. Unde patuit nec Paulum malignae mentis proposito plebem dominicam persecutum, nec Christum latuisse quem eligeret in Paulo. Hic est Paulus, qui Christi vocibus inclamatus e coelo, oculis in se Judaicae infidelitatis obtusis, videndi aciem non perdidit, sed mutavit. Amisit oculos et recepit, ut uno eodemque tempore et in persequentem caecitatis vindicta procederet, et vocantis Dei gratia illuminaret electum; Id est, cur me persequeris, Saule? Quae mea odium erga me tuum excitavit iniquitas? Nunquid quia illuminavi caecos, quia sanavi aegrotos, quia fugavi daemones, quia esurientes populos quinque panibus pavi? An quia de tumulis mortuos suscitavi? An forte magis quia fidelibus meis regnum coeleste promisi? Sed si praestare me posse dubitas quae promitto, aspice, si tamen potes, unde te vel qualem appello? Sed quare me perseque
Abbreviated transcription (Latin):
ouiculas suas agnosq cõmen¬
dat: ut quos illi pictatis mise¬
ratione redimerat: hic fidci
suc uirtute seruaret. Et rec¬
te sane ei arbiter occultorum
dei filius pascendas oues suas
tuendasq cõmiscit: cui noue¬
rat in ntriends grege dnico
nec studiũ de esse nec fidem.
Hic est petrus qui dũ ad cru¬
cem tamquã crncifixi disci¬
pulus duceretur: uerso corpe¬
se poscens c̾rucifigi: passiouẽ
nõ rcuuit: sc̃d cqualitatem
crucis diñce declinauit ut
ostenderet uniuersis admi¬
rande se humilitatis uirtutẽ
nouiq nsterii: disciplinã
et inter tormenta scruasse.
Quã sccurus knũ perrexit
petrus ad crucẽ: qui repulso
timore mortis: mouendi or¬
dine tain a cerbe in passione
quesiit. Quid etiam de
gloriosissimo referã paulo:
in quo dñs fidem nois sui:
dũ ip̃am fidem perscqueretͦ
elegit: Quid dum uelut ac¬
icrrimus persecutor xp̃ianã
uastat ecclesiam: inimico ad¬
huc cius in pectore amicum

Expanded text:
oviculas suas agnosque commenoviculas suas agnosque commendat: ut quos ille pietatis miseratione redemerat, hic fidei suae virtute servaret. Et recte sane ei arbiter occultorum Dei Filius pascendas oves suas tuendasque commisit, cui noverat in nutriendo grege dominico nec studium deesse nec fidem. Hic est Petrus, qui dum ad crucem tanquam crucifixi discipulus duceretur, verso se poscens corpore crucifigi, passionem non renuit, sed aequalitatem crucis dominicae declinavit; ut ostenderet universis admirandae scilicet humilitatis virtutem, novique mysterii disciplinam et inter tormenta servasse. Quam securus, carissimi, perrexit Petrus ad crucem; qui repulso timore mortis, moriendi ordinem tam acerba in passione quaesivit. 3. Quid etiam de gloriosissimo referam Paulo, in quo Dominus fidem nominis sui, dum ipsam persequeretur, elegit? qui dum velut acerrimus persecutor christianam vastat Ecclesiam, inimico adhuc ejus in pectore amicum
Abbreviated transcription (Latin):
sui posse se a fluctibus sustẽ¬
tari: ita nichilominꝰ dum
mergitur credidit ipsius
diũ suiseuirtute saluandum.
Uere beati petri et dũ trepi¬
dat mirabilis fides: quã nec
pereu ntis periculi potuit tur¬
bare formdo. Clamando cnĩ
dũ mergitur dñe libera me:
de se difisus est: non de dño
dubitauit. Ne quis ergo ti¬
morem hũc glorisissimi pe¬
tri ducat ĩbiciũ: qm̃ timor
iste quãuis primã cius tur¬
baucrit fidem: confidentiam
tamẽ in co reꝑate credulita¬
tis ornauit. Hic est petrus:
sui noĩs libenter indulsit.
Ut emĩ sicut aplũs paulus
edocuit: petra erat cristus.
trus petra: dicente ci dño.
Tu es petrus; et suꝑ hauc
petram edificabo ecclesiam
meam. Nan sicut in deser¬
to dominico sitienti pplõ
aqua fluxit e petra: ita uni¬
uerso mundo ꝑfidie ariditate
laxanti: de ore petri fons salu¬
tifere confessiomis emersit.
Hic est petrus: cui xpũs ascẽ¬
surus ad patrem: pascendas

Expanded text:
sui posse se a fluctibus sustensui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute salvandum. Vere beati Petri et dum trepidat mirabilis fides, quam nec urgentis periculi potuit turbare formido: clamando enim dum mergitur, Domine, libera me , de se diffisus est, non de Domino dubitavit. Ne quis ergo timorem hunc gloriosissimi Petri ducat in vitium: quoniam timor iste quamvis primam ejus turbaverit fidem, confidentiam tamen in eo reparatae credulitatis ornavit. Hic est Petrus, sui nominis libenter indulsit. Ut enim, sicut apostolus Paulus edocuit, petra erat Christus; ctus est petra, dicente ei Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nam sicut in deserto, dominico sitienti populo, aqua fluxit e petra, ita universo mundo perfidiae ariditate lassanti, de ore Petri fons salutiferae confessionis emersit. Hic est Petrus, cui Christus ascensurus ad Patrem, pascendas
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ celi lingua est petri: qui
singulorũ merita censendo
aut claudit. aut apcrit. Nõ
est ergo clauis ista mortalis
artificis aptata manu scd da
ta a xp̃o potestas est iudicãdi.
Deniq ait cis. Quorũ rei¬
seritis peccata remissa erũt:
et quorũ detinueritis: detẽta
erũt. Hic est petrus: quẽ xp̃i
esse fidelissimũ subiecta
uestigiis eius maria ꝓbaue¬
rũt. Nam a dño deo suo no¬
uos sibi Dari in fluctibus gres¬
sus ut fidelis poposcit: et ut
dilectus emeruit. Qui ob
hoc solũ trepidasse uisus est:
ut fragilitas humana cogno¬
sceret: quanta esset inter dñz
seruũ q distantia: dũ ad gra¬
uata pectatis caro mergitur:
et ĩmaculata nescit planta
de cidere. Sinul et illud nc
dũ suꝑ aquas ambulans
petrus pede intrepido ꝑuenisset
ad xp̃m domini forte sui uirtu¬
tibus cquaretur. Sed quid illũ
tantoꝑe dicimus trepidasse:
cuipia trepidatio sua maiorẽ
profeci ⁊ ad fidem: Ut cm̃i
credidit petrus imperio diñ

Expanded text:
enim coeli lingua est Petri: quia enim coeli lingua est Petri: quia singulorum merita censendo, aut claudit aut aperit. Non est ergo clavis ista mortalis artificis aptata manu, sed data est a Christo potestas judicandi. Denique ait ei: Quorum remiseritis peccata, remissa erunt; et quorum detinueritis, detenta erunt . Hic est Petrus, quem Christi esse confidentissimum subjecta vestigiis ejus maria probaverunt. Nam a Domino suo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidasse visus est, ut fragilitas humana cognosceret quanta esset inter Dominum et servum distantia, dum aggravata peccatis caro mergitur, et immaculati nescit planta desidere: simul et illud, ne, dum super aquas ambulans Petrus pede intrepido pervenisset ad Christum, Domini forte sui virtutibus aequaretur. Sed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus imperio Domini
Abbreviated transcription (Latin):
attollere potiusset optutũ: nͥ
ab ore petri salutaris huius
fidei ueritas radiasset: Qs
meritorũ eius gloriam quã¬
uis magno cquiparare possit
eloquio: a quo nobis adorãde
diuinitatis fides et cepit et
ꝑmanet: Quid tanto glo¬
riosius uiro qui fidem secre¬
ti iscrutabilis loquendo
edidit: uiuendo docuit paci¬
endo firmauit: Ut autem
confessionis huius quanta
esset magnitudo saluator
ostenderet: ait ci. Beatus es
symon bariona: quia caro ⁊
sanguis non reuclain tibi:¬
sed pater meus qui est in ce¬
lis: tibi dabo claues regni ce¬
lorũ. Quis crgo xp̃m ꝑ car¬
nem: et in carne natũ õm̃i¬
potentis patris esse filum
sentire potuisset: nnsi ꝓpitiꝰ
hoc ipse pater per petrum
nobis reuelasset e celo: Hec
illi confessio dedit: ut ante
claues regni celestis acciperet
quã celi ianuas introiret.
Sed ne qua uos fratres de
creditis pctro clauibus regni cel¬
stis more nr̃arũ clauiũ cogitatio
terrena ꝑmoueat. Clauis

Expanded text:
attollere potuisset obtutum, nisi attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam, quamvis magno aequiparare posset eloquio, a quo nobis adorandae divinitatis fides et coepit et permanet? quid tanto gloriosius viro, qui fidem secreti inscrutabilis loquendo edidit, vivendo docuit, patiendo firmavit? Ut autem confessionis hujus quanta esset magnitudo tudo Salvator ostenderet, ait et: Beatus es, Simon Bar-Jona quia caro et sanguis non revelavised Pater meus, qui in coelis est: et tibi dabo claves regni coelorum . Quis ergo Christum per carnem, et in carne natum omnipotentis Patris esse Filium sentire potuisset, nisi propitius hoc ipse Pater per Petrum nobis revelasset e coelo? Hoc illi confessio dedit ut ante claves regni coelorum acciperet quam coeli januas introiret. Sed ne qua vos, fratres, de creditis Petro clavibus regni more nostrarum clavium cogitatio terrena permoveat. Clavis
Abbreviated transcription (Latin):
fiuis uite uiuendi mitium
et mori lucrũ. Erat utiq
non erat sinc cristo. E rat
lucrũ: qui tali morte uitã
sibi mercabantur cternã.
Erat cis mori lucrũ: quorũ
corruptiomi incorruptio suc¬
cedebat. et dampna pre¬
sentiũ temporũ lucra ppe¬
tua sequebãtur. Sed iam
prout ariditas lingue nr̃e
ingeniiq tenuitas patitur:
imo ut nusericors deus ãmi¬
it proloquamur. Hic itaq
ille est pctrus: qui confitẽdo
elle ualidissima inuictaq
nobis credendi fundamẽta
constituit: nam ꝑcũctanti
domĩo quis else ab homĩbus
dicerctur: respondit. Tu
es xpũs filius dei uui: idẽ¬
tu dñc de carne uirgins
factus es criltus: qui uiui
dei es filius sempiternus.
Tu domĩc hom̃ibus natus
es homo: qui incogitabili
maiestate deus es apud dcũ.
Tu es xpns qui pro redemp¬
tione nr̃a ad passionẽ uemẽs:
impassibilis ꝑmanes: apud
patrem. Quis igitur unquã
in tantũ hoc incomprchen se
deitatis archanũ humami sensꝰ

Expanded text:
finis vitae vivendi initium finis vitae vivendi initium et mori lucrum. Erat utique non erat sine Christo. Erat Clucrum, qui tali morte vitam sibi mercabantur aeternam. Erat eis mori lucrum, quorum corruptioni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur. Sed jam prout ariditas linguae nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deus annuerit proloquamur. Hic itaque ille est Petrus, qui confitendo m, validissima invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur respondit: Tu es Christus Filius Dei vivitu Domine de carne virginis factus es Christus, qui Dei vivi es Filius sempiternus: tu Domine ab hominibus natus es homo, qui incogitabili majestate Deus es apud Deum: tu es Christus, qui pro redemptione nostra ad passionem veniens impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus