comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm cõgnta̾ut. ⁊ .ui. fr̃. crucifixus ẽ sal¬
cto  & idebitur gͦ qui inhis diebus
sinc necessitate soluerit statuta ieimmi
qł cum tradente irade saluatorem.
uł cum crucͥi figesis cuue figere.
die aũt dm̃ca nicħ aliud ẽ agendum.
nͥ dõ uacandum. nulla oꝑanio inilla
die sc̃a agatur.: nͥ ũ hymnis ⁊ psalmiᷤ
⁊ canticis spũalib dies illa t̾ransigat᷑.¬

Expanded text:
 crucifixus est Salvator. Videbitur ergo, qui in his diebus sine aliqua necessitate solverit statuta jejunia, vel cum tradente tradere Salvatorem, vel cum crucifigentibus crucifigere. Die autem dominica nihil aliud agendum est, nisi Deo vacandum. Nulla operatio in illa die sancta agatur, nisi tantum hymnis, et psalmis, et canticis spiritualibus dies illa transigat
Abbreviated transcription (Latin):
clicoꝵ ꝑuenĩt. quodte iuste possit of.¬
fend̾s facile non credas nec aduindictã:
teres accendat incõgͥta. Set p̾sentib ec¬
cłe tue sem̃orib diligenter ẽ uitas ꝑsẽ¬
tanda. et tc̃ siq̃litas rei poposceĩt: cano

Expanded text:
rvenerit, quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed, praesentibus ecclesiae tuae senioribus, diligenter est veritas perscrutanda, et tunc si qualitas rei popos
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis huãne m̃sura ẜuetur. ut non
sibiunusquisꝙ totũ eripiat s quodht̃
tadiuinũ oraculum ꝯtumelia quidãe¬
parentis morte luit᷑.quãto mag̃ fane
que muito gͣuior ẽ. quolocom solen¬
tẽ dñs infrenat iactamtiã. Idẽ inlibro

Expanded text:
ditionis humanae mensura servetur, ut non sibi unusquisque totum eripiat, sed quod habet ta divinum oraculum contumelia parentis morte luitur, quanto magis fames, quae morte gravior est? Quo loco insolentem Dominus infrenat jactantiam, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
onsatis ẽ bene uelie s etiam bene facere.
nec satis ẽ iteꝵ bñfacere nisi id exbo̾nofõ¬
it. hoc ẽ exbonauolumteate ꝓficiscatur.
m̃datur. ut pͥmũ oꝑeris cͥcadõmestic̃oᷤ
fidĩ. Grãdisculpa scieme te fideł egeat:
si scias eum sine sũptueẽ. fam̃tolltrare.
Suncãmeecid̾it aut captiuitatis suoꝵ¬
fiuoꝵ. aũ calũpnie et non aduiues.

Expanded text:
on satis est bene velle, sed etiam bene facere. Nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est ex bona voluntate proficiscatur.ommendatur, ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa, si sciente te fidelis egeat, si scias eum sine sumptu esse, fame laborare, si in causam ceciderit aut captivitatis suorum, aut calumniae, et non adjuves,
Abbreviated transcription (Latin):
tiales epõs eptas direxĩt: in quib eos
aut adordinꝰe ssum mipoͣntificis. a¬
ut adsinodum inuitet: post poĩtis oĩ¬
b exceꝑtagraui in firmitate corꝑis ac
p̃ceptione regia.: ad constituram diem
ad eẽ nondifferant. quod sidefuerint:
sic̃ priscacanonum precepit auctoritas:
usꝙ ad pximã sinodum acaritate fr̃m⁊¬

Expanded text:
ciales episcopos epistolas direxerit, in quibus eos aut ad ordinationem summi pontificis, ut ad synodum invitet, postpositis omnibus excepta gravi infirmitate corporis, aut praeceptione regia ad constitutum diem adesse non differant. Quod si defuerint sicut prisca canonum praecepit auctoritas usque ad proximam synodum a caritate fr
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ aitsbeata maria ꝓposuit se ꝯ¬
ẜuaturã uotũ u̾ginitati ĩcord̃. s ip̃muotũ
appetendo: s diuine inspirationi
inutroq obediendo. pꝰ ea uõ filium
genuit. quod corde conceꝑat: simul
cum uiro labiis exp̃ssit: ⁊ ut̃ti inua¬
ginitate ꝑmansit: Consensus ergo
cohabitandi: et indiidiam uite
consuetudinem retinendiantueni¬
ens: eos coniuges facit. Indiuidua
uero consuetudo ẽ: talem se inõib
Ad indiuiduam itaq consuetudinẽ
ptinet. absq legitmi consensu uiri:
aliq ñ orõni aliqñ ñ pꝰse ua care. nec
continentiam ꝓfiteri. Quia gͦ iste
consensus fuit int̃ istos: patet hos

Expanded text:
 Beata Maria proposuit se servaturam votum virginitatis in corde, sed ipsum votum appetendo, sed divinae inspirationi in utroque obediendo. Postea vero filium genuit. et quod corde conceperat simul cum viro labiis expressit, et uterque in virginitate permansit § 1. Consensus ergo cohabitandi et individuam vitae consuetudinem retinendi interveniens eos conjuges fecit. Individua vero vitae consuetudo est talem se in omnibus individuam itaque consuetudinem pertinet absque legitimi consensu viri et orationi aliquando non posse vacare, nec continentiam profiteri. Quia ergo iste consensus fuit inter eos, patet eos
Abbreviated transcription (Latin):
q coniunctio inuduã uite consu¬
etudinem retinẽs. Int̃ ħos aũ fuit
coniunctio: quȩ induuiduam uitȩ
consuetudinem exigebat. fuit Nint̃
eos consensus. qui ẽ efficie̾ns cã matͥmo¬
nii auxta illũ ysidori. consensus facit
matrimonũi: Itẽ ioħs cͥsostomus sr̃¬

Expanded text:
ividuam vitae consuetudinem retinens. Inter hos autem fuit conjunctio, quae individuam vitae consuetudinem exigebat. Fuit enim inter eos consensus, qui est efficiens causa matrimonii, juxta illud Isidori: Consensus facit matrimonium. Item Joannes Chrysostomus
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aũt uouentes p̃missis aucto¬
ritatib uibentur ab iniucem discedẽ:
quoꝵ uero coniugia auctoritate ãug̃i
et theodori soluenda ñ sint: incapituꝰ¬
lo de ordinatione cłicoꝵ eiudenter
ostendit᷑ur. Illud aũt innocentii: quo
uirgines sacre publice nubentes. illo
quȩ digne penitentiã agere uolu̾nt.
s ꝓmbentur ad mitti ad penitentiã:
quȩ ab incesti copula discede noliu̾nt.
xit: tẽ N ile cuisc iunxerat ei defũcius
erit: cũ ab eius illicitis amplexib ħ
penitus recesserit. ut iste sit sensus
pꝰea publice nupẜĩt: sceti ñ eas ad mi¬

Expanded text:
Quod autem voventes praemissis auctoritatibus jubentur ab invicem discedere, quorum vero conjugia auctoritatibus Augustini et Theodori solvenda non sunt, in capitulo de ordinatione clericorum evidenter ostenditur. § 1. Illud autem Innocentii, quo virgines sacrae publice nubentes, illo quae digne poenitentiam agere voluerint; sed prohibentur admitti ad poenitentiam quae ab incesti xerit. Tunc ille qui se conjunxerat ei, defunctus erit, quum ab illius illicitis amplexibus haec penitus recesserit, ut iste sit sensus postea publice nupserint, non eas admi
Abbreviated transcription (Latin):
se iunx̾ant: demundo recesserint.
eis subaudiendum ẽ. nubentib eñi
tunc uiri de mundo recedunt: tunc
defunguntur : cum ab eoꝵ ⁊cupiscẽ¬
tiasip̃epenit᷑ se alienau̾int. Sĩc̃ mundꝰ
ei dr̃ mortuus: quẽ suis illecebris ñ¬
astringit.⁊ ille ꝑhibetur mortuus
exem̃ploidem innocentius ostendit
dicens. Q uecũq uirouiuente alteri
nupserit: adultera habetur. nec ei
agende perat: locus conceditur. Mͥ
umnus exhis fu̾it defunctus ħ de deli¬
eta intelligendum ẽ. quȩ si uiuente
uiro suo alteri nubit: ad ult̾ã ẽ. nec
ad penitentiã admittitur. nͥ uł pͥmꝰ
euertatur inpuluerem. de quo sũp¬
tus ẽ uł sc̾cis ab eius copula cessande
cui sp̃aliter nubunt iam ñ moritur.
mors illi ultra ñ dñabitur: restat ũ
ille cui scđo nubumt: eis morĩatur.
Inun coli añ nisi sic intelligetur eẽt

Expanded text:
se junxerant de mundo recesserint, eis, subaudiendum est, nubentibus.  viri de mundo recedunt, tunc, defunguntur, quum ab eorum concupiscentia ipsae penitus se alienaverint, sicut mundus ei dicitur mortuus, quem suis illecebris ntringit, et ille perhibetur mortuus exemplo idem Innocentius ostendit, dicens: Quaecunque viro vivente alteri nupserit adultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae locus concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus. Hoc de derelicta intelligendum est, quae, si vivente viro suo alteri nubit, adultera est, nec ad poenitentiam admittitur, nisi vel primus revertatur in pulverem, de quo sumtus est, vel secundus, ab ejus copula cessando, cui spiritualiter nubunt, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur, restat, ecundo nubunt, ei moriatur. In utroque autem, nisi sic intelligeret
Abbreviated transcription (Latin):
seda questio. qua qr̃ anpuelle alteri
desponsate. pꝰsint renuntiare priori
conditioni. ⁊ transferre sua uota ad
alium. ħpͥmũ uidendũ c̃ añ coniugi¬
um sit inter eos. Scdoan pꝰsint ab unu¬

Expanded text:
secunda quaestio, qua quaeritur, an puellae alteri desponsatae possint renunciare priori conditioni, et transferre sua vota ad alium. Hic primum videndum est, an conjugium sit inter eos? Secundo, an possint ab in
Abbreviated transcription (Latin):
fracti uoti fides. dãpnatur ñsusceptio
abono inferiore :s ruina ex bono suꝰ¬
ꝑiore. Postremo dãpnantur tales.
ñ quia coniugalem fidem posteriuiᷤ
inicrunt : s quia continentie primã
fidem irritam fecerunt. Qũod ubre
eas hr̃ dãpnauonem. quȩ pꝰ ãplioris
uolunt: continuo ad didit. dãpnatio¬
irrit᷑am fecerunt. Ut uoluntas quȩ
aꝓpoĩto cecidit : appareat ẽẽ dãna da
siue subsequantur nuptie: siue de.¬
sit: pm qui dñt tͥalium nliptias ñ ẽẽ
nuptias: s potius adult̾ia: ñ michi
uidentur satis acute ac diligenter
considare quid dicant. Faiit quippe
non nubunt.hinc argumtantur ꝗ¬
dam dicentes: siuiro suouiuo quȩ
mors ultra ñ dñ abr. Quȩ gͦ coniugiũ
eius elegerat. si homim nubit ad ultã¬
i ẽ. qui dñt hȩc acute quid mouentur
s parum attendunt hanc argum̃ta¬
tionem. quanta rerum sequatur ab¬
surditas. Cumꝰ i laudabiliter. ⁊̃ uiuẽ¬
marito nubit. De iñ cum pͥme nup¬

Expanded text:
fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut breere damnationem, quae post amplioris volunt, continuo addidit: damnatioinritam fecerunt, ut uoluntatem, quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, siue subsequantur nuptiae siue desint. Proinde qui dicunt talium nuptias non esse nuptias. sed potius adulteria, non mihi uidentur satis acute ac diligenter considerare quid dicant; fallit eos qunon nubunt, hinc argumentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae amors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuenmarito nubit. deinde cum primae nup
Abbreviated transcription (Latin):
intentio.Cauendum quippe ẽ quod
de earum morib ⁊actib batus paulꝰ
testatur apłs: quod plenius exponẽ
p̃tim̃us: ne sexus instabił ñ tam de¬
treri: quã ammoneri uideatur. Item¬

Expanded text:
intentio. Cavendum est quippe quod de earum moribus actibusque beatus Paulus testatur apostolus: quod plenius exponere praeterimus, ne sexus instabilis non tam deterreri quam admoneri videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
coniugẽ sine corruptione fetare. ꝗ
ptione ꝓcreare. Fit aũt ꝑhanc minꝰ
considãtam opinionem. qua putant
lapsarũ ascõꝓpõĩto feminarum.si
nupserint ñ ee conugia: ñ paruum
malum.ut amaritis separentur uxo¬
ultos uõs. cum suis uxorib uiuis: al
mbͣrum ñ seruat marito: quanto
fraudati uoti auget iniquitatem:
quanto minus habuerit uouendi
iugii castitatem mutabili m̃te calca¬
uerint : ꝑicłi carũ intcrit quali dm̃
debeant satisfactione placare. quȩ
nes p̃mii sempiterni penasq ꝓponẽ¬

Expanded text:
nem sine corruptione fetare, quptione procreare. fit autem per hanc minus consideratam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse coniugia, non paruum malum, ut a maritis separentur uxoulteros ueros, cum suis uxoribus uiuis altnon seruat marito, quanto fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uouendi jugii castitatem mutabili mente calcaverint, periculi earum intererit, quali Deum debeant satisfactione placare, quia nes praemii sempiterni, poenasque propone
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio. Inconugali quippe iunculo.
sipudicitia ñ seruatur. dañnatio ñ ti¬
metur. S inuirginali et iuduali con¬
tinentia excellentia muneris ampli¬
oris expetit᷑. qua expectita. ⁊ electa
⁊ uoti debito oblato iam ñ soluͣm ca¬
pesce nuptias: s ⁊̃ si ñ nubatur : nube
uelle:dannabile ẽ.Nam ut ħ demon¬
straret apłs: ñ ait cum indeliciis eg̾t̃¬

Expanded text:
oblatio. in coniugali quippe uinculo si pudicitia conseruatur, damnatio non timetur; sed in uiduali et uirginali continentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelle damnabile est. nam ut hoc demonstraret apostolus. non ait: cum in deliciis eg
Abbreviated transcription (Latin):
se: dum ea confingit quȩ hereant
ꝑsonis ꝑquas falłe nititur. Si autẽ
quiubet opponit ac dicit. quomodo
euenunt illa quȩ illi diuini p̾dicũt
futura: aũ quomo possunt egris
p̃be medelam: aut sanis immittẽ
egritudinem: si aliquid ꝓͥe uirtutis
eis crede : quia aliqñ eueniunt quȩ
p̃dicunt. aut sanare uidentur lan
dĩ fit. ũ ip̃i qui ħ audiunt uł udẽt
ꝓbentur. ⁊ appareãt. quali fide sĩt.
p̃cepisse ita dicens. Si surrex̾it inme¬
se uidisse. ⁊ p̃dix̾it signũ ac portntũ.

Expanded text:
se, dum ea confingit quae abhorreant se, dum ea confingit quae abhorreant personis per quas fallere nititur. Si autem quilibet opponit, ac dicit: Quomodo eveniunt illa quae illi divini praedicunt futura, aut quomodo possunt aegris praebere medelam, aut sanis immittere aegritudinem, si aliquid propriae virtutis eis credere, quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur lanDei sit, ut ipsi qui haec audiunt vel vident probent, et appareat quali fide sint, pulo Dei praecepisse ita dicens: Si surrexit in mese vidisse et praedixerit signum ac portentum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ data fui̾t oportuntas tp̃ał atq
causat: prorumpunt ĩ spes d̾bitas
sius modis et finib. ⁊ sic ñ dñr ãgli
quauis nolu̾int p̃be quasdam uisi¬
biles oportunitates ⁊ cãs ut illa na¬
scantur. quodaũ isti faciunt uisibili¬
ter: Hilli inuisibiliter. ds̃ uõ solus unꝰ¬
querendum putant. quomõ scͥpt᷑a
narret phitonissam samuelẽ ꝓphã
errori magice artis deputanda sit.
arte magica atrahetur uir anatiui¬
nalde absurdum ẽ. quia qui hĩc instuᷤ
recedit: ꝑmanctustus. porronꝰ ẽ
p̃stigium sathane quo ũplurimos fal

Expanded text:
cum data fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic non dicuntur angeli,quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unquaerendum putant, quomodo scriptura narret Pythonissam Samuelem propheerrori magicae artis deputanda sit. , ut arte magica attraheretur vir et nativiualde absurdum est, quia hinc qui iustus recedit permanet iustus. porro autem hoc est praestigium satanae, quo ut plurimos fal
Abbreviated transcription (Latin):
iegͥ ⁊̃ desacrificio ꝙ arca deo dõ suo li¬
eo ĩmolabãt. ex quo quicũq sumẽt
inbestiaꝵ formas conuerterentur.
sͣ ħ oĩa magics p̾stigiis potius fin¬
gebantur : quã rerũ ueritate cõple¬
rentur. ũ gͦ ip̃i orrores ignorantib
manifestifiant: de eorum ꝓͥetate
atq inuentorib iuxta traditionem
maiorum primũ dicere: congruũ
arbitramur. Magi sunt qui uulgo
malefici obfacinorũ magnitudinẽ
nuncupantur. Hii sunt qui ꝑmissu
dĩ elcm̃t̾a concutunt. turbat m̃tes¬
hominũ minus confidentiũ ĩ deo.
ac sine ullo uenen austu: molentia
tñ carminis intĩañt. Uñ ⁊ lucanus
mẽs hausti nulla sanie polluta uene
mincantata pit. demonib N accitis.
audent uentilare ut quosq suos ꝑi¬
mãt mał artib mimicos. hii ⁊̃ utũ¬

Expanded text:
itur et de sacrificio, quod Arcades Deo suo Lycco immolabant. Ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas convertebantur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complebantur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus, juxta traditionem majorum primum dicere congruum arbitramur. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi permissu Dei elementa concuthominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis, interimunt, unde et Lucanus. Mens hausti nulla sanie polluta veneni, Incantata perit. Daemonibus igitur accitis audent ventilare, ut quoscunque suos perimant malis artibus inimicos. Hi et
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte ꝑeius metropolitanum.
ut ꝑsummũ pontificem: rõne et
auctoritate ꝓbatur. ꝓb̃rinãq po¬
testatem ex communicandi uł re¬
ñ ualent. Reconciliationamq pe-¬

Expanded text:
isi forte per ejus metropolitanum vel per summum Pontificem, ratione et auctoritate probatur. Presbyteri namque potestatem excommunicandi vel renon possunt. Reconciliatio namque poe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coͦse sañguims facilius ꝓuocantur.
ydromãtici ab aqua dicti. ẽ N idrom̃ã¬
tia inaquaꝵ. inspectiõe umbras de-¬
monũ euocare ⁊ imagines ludifica¬
tioĩs eoꝵ uide. ibiq ab eis aliqua¬
uide audire ubi adhibitosanguine¬
⁊̃ inferos ꝑmibentur suscitare.⁊ ĩfra.
monum ẽ exquadam pestifera soti¬
etate hominũ ⁊ angłoꝵ maloꝵ ex¬
ano.⁊ õipenitus ex ecratiõe repudi¬
anda atq dannanda Auguria sũt
auium. ħaũ friges primi inuener̃t
quod p̾stringat aciem oculoꝵ. Au¬
ruspicine artem primus ẽtrusis tra¬
didisse dr̃ quidam tages: hic exam¬
mis auruspicinam dictauit: ⁊ ptꝰea
ñ apparuit. Nam dr̃ fabulose. arãte¬
quodam rustico subito exgleb̾ exi¬
luisse. ⁊ auruspicinam dictasse qua
die mortuus ẽ. quos libros romani
exctrusca lingua in propriã muta
numana qñ impudenter appetũt:
uestigare. hȩc potestas iõ datur in¬
mundis spiritib : ut ꝑũsos sͥ aptẽt.

Expanded text:
 colore sanguinis facilius provocantur. Hydromantii ab aqua dicti: est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines ludificationis eorum videre, ibique ab eis aliqua audire. Ubi adhibito sanguine, inferos perhibentur sciscitari. CAP. monum est, ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exmni penitus execratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi inveneruntquod praestringat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, araquodam rustico subito ex glebis exsilivisse, et haruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Hetrusca lingua in propriam mutavhumana, quando id impudenter appetunt vestigare. Haec potestas immundis spiritibu
Abbreviated transcription (Latin):
plobeatipetri. qui postquam̃ tͥnene¬
gationis maculas ⁊ fessione diluit a¬
moris. non solum ing̃ousui apłatus
remansit. Uerum ctiam in pastoremto
tur lapsi pt᷑ dignam penitentiam ñ
solum ꝓaoffitiaretinere: set enam ad

Expanded text:
plo B. Petri qui postquam trinae negationis maculas confessione diluit amoris, non solum in gradu sui apostolatus remansit, verum etiam in pastorem totur lapsi post dignam poenitentiam non solum propria officia retinere, sed etiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
liqui altario scõdeẜuiunt si subito flen¬
dacarnis fragiutate corruerint. et dño
respitiente digne penituerint: itaut
mortificato corꝑe cordis contritisacͥ fi¬
tiumdõ offeratur maneãt in potestatẽ
pontificis uel ueraciter afflictos nondi¬
ususpẽdere ueldisidiosos ꝓlixiot itp̃r
ab accłacorꝑe segregare. ita tñ ut sic
offitioꝵ suoꝵ loca recipiant nepossĩt

Expanded text:
qui altario Domini deserviunt, si subito flenda carnis fragilitate corruerint, et Domino respiciente digne poenituerint, ita ut mortificato corpore cordis contriti sacrificium Domino offerant; maneat in potestate pontificis vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixione tempore ab Ecclesiae corpore segregare. Ita tamen ut sic officiorum suorum loca recipiant, nec possint
Abbreviated transcription (Latin):
si deuota fu̾i̾t. ⁊ maritum duxit. si eã
pater uł mater in affectum recepit.
acommumone hantur alieni. pater
mulier uero ñ admutatur ad cõionẽ:
nͥ marito defuncto egĩt penitentiã.
siaũ uiuente eo secesserit: ⁊ penituit.
uł petierit communionem. multimo
fine uitȩ suȩ deficiens: eͥam accipiat

Expanded text:
si devota fuerit, et maritum duxerit, si eam pater vel mater in affectum receperint, a communione habeantur alieni. Pater Mulier vero non admittatur ad communionem, nisi marito defuncto egerit poenitentiam. Si autem vivente eo secesserit, et poenituerit, vel petierit communionem, in ultimo fine vitae deficiens eam accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotii totiusẽ ꝯciui unito ꝯsensu:
⁊ serenissimi pͥncipis uolumtatem
magnacum exuitatione retulimũ.¬
mus. atꝙ oĩpotentem deum dep̃ca¬
mur. ut caritatẽ ur̃am. Sicut grã
sua eligit. itainoĩb sua ꝓuectione
ualde sollicitat. ubi ad ꝯsecñdum an¬
tistitem nr̃m spectatur arbitͥum. de
inmotuit. Inelectione se filiinr̃ĩ ꝯstan
suffultum ganuam te ꝓficiscineces¬
se ẽ. et quia ulite multimedio lanemsi¬
um coacti barbarica feritate ꝯsistunt:
sitas abelectioneisunitate dist̾miãt.¬
o oĩum uolũtates. atꝙ ꝯsensum ꝑdu¬
sicut antiquitatis mos exigit. eum
moĩẜuata ꝯ suetudine. et aplica se¬
despͥum uigorem retineat: ⁊ ase ꝯ'¬
cessa a liis uira nonminuat. Item¬

Expanded text:
sacerdotii totius concilii unito consensu et serenissimi principis voluntate magna cum exsultatione retulimumus, atque omnipotentem Dominum deprecamur, ut caritatem vestram sicut sua gratia elegit, ita in omnibus sua protectione valde sollicitat. ubi ad consecrandum antistitem nostrum exspectatur arbitrium. Deinnotuit in electione se filii nostri Conssuffultum Genuam te proficisci necesse est. Et quia multi illic Mediolanensium coacti barbarica feritate consistuntsitas ab electionis unitate disterminatomnium voluntates atque consensum perdusicut antiquitatis mos exigit, cum modi servata consuetudine, et apostolica sedes proprium vigorem retineat, et a se concessa aliis sua jura non minuat.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aplatui nrõ fr̃ nr̃ sagegodus archi¬
ep̃s narbonensis. quodꝰ cu̾icos suos eo
inuito aduiditiũ tuumuenire ꝯpella
⁊dereb ad eccłam suam ꝑtinentib eo
in ꝯsulto qi iure pat archatus tuidispo¬

Expanded text:
latui nostro frater Sigebodus archiepiscopus Narbonensis, quod clericos suos eo invito ad judicium tuum venire compellas, et de rebus ad Ecclesiam suam pertinentibus, eo inconsulto, quasi jure patr
Abbreviated transcription (Latin):
Onconfidat quisquam pontificum faᷤ¬¬
eẽ biga̾mos. aut ꝯiugia sortientes ab ali¬
is reuta. siue quos ubet post penttentiã.¬
ꝯdictionarios. aut curie publicaꝵ ꝙ rex̃
nexibus inplicatosaut passimnulla

Expanded text:
on confidat quisquam pontificum bigamos aut conjugia sortientes ab aliis derelicta, sive quoslibet post poenitentiaditionarios, aut curiae, publicarumque rerum nexibus implicatos, aut passim nulla
Abbreviated transcription (Latin):
illius que carnem suam coinquinat.
s ⁊̃ quȩ simulacrum̃ fac̃ mechatur.
ꝙ sunhis factis ꝑseuerat.⁊ penitetiã
ñ agit. recede ab illa. et noli uiuere
cumꝰ illa. Sinͣ aũ et tu particeps eius

Expanded text:
illi, qui carnem suam coinquinat, sed etiam qui simulacrum facit, moechatur. Quod si in his factis perseverat, et poenitentiam non agit, recede ab illa, et noli convivere cum illa. Sin autem, et tu particeps eris
Abbreviated transcription (Latin):
peccunia pos sideri. iñtestatione qq
eius dem criminis altare. et eccła que
ꝑsimoniam ꝯsecn̾tur non tam con-¬
secrariquã execrari dicuntur quia qui
int̃uentu pecunie oleum ꝯsecrationis
effudit: non ꝯsecrare s exetrare credẽ¬
dus ẽ. hinc ẽ. quod beatus ggͣrius eccłã
abarrianis ꝯ sec̾t̾ãs itm ꝯsecrari p̃cep̃
quia scĩficationẽ ꝯsec̃̾tionis que non
nͥ infide tͥnitatis ꝑficitur p̃stare non
poterant quifide carebant. archauõ
et ꝓpħete. peccõ suoꝵ ciuium hostib
traditi sunt. electiqiꝙ̃ quimurmure

Expanded text:
pecunia possideri. In detestationem quoque pecunia possideri. In detestationem quoque ejusdem criminis altare et ecclesia, quae per simoniam consecrantur, non tam consecrari quam exsecrari dicuntur, quia qui interventu pecuniae oleum consecrationis effundit non consecrare, sed exsecrare dicendus est. secrari praecepit, quia sanctificationem consecrationis, quae non nisi in fide Trinitatis perficitur, praestare non poterant qui fide carebant. Arca vero et prophetae peccato suorum civium hostibus traditi sunt. Electi quoque, qui murmure
Abbreviated transcription (Latin):
amalechitaꝵ. Itricho .N. luna int̃p̃ta¬
tur. sigͥficat istum mumdum. ama¬
lechite int̾p̃tãtur lignentes sangui¬
nem sigͥficant cupidos ⁊ auaros. etiã
demones. isrłite int̃p̃tantur uiriui¬
dentes dm̃ sigficant multitudinem
scõꝵ lapides gͦ ⁊thes auri ierichoa¬
iericho designatur. in rationabiles ꝙͦ
uitioꝵ motus qui ꝑaĩalĩa amaieche¬
taꝵ intelligunt᷑ nondebent tñsire
in sortemscoꝵ. a ĩalia uõ egyptiorp.
et pos ses siones eoꝵ et pͥmogenita:
gnͣdine et morte ꝯsupta sunt᷑. ut intre
punirentur quõꝵ felicitate letabãt᷑.
et ut daretur intelligiquod mundus
ꝑibit et concupi scentia eius. Set eti
am t̾ra isrłitaꝵ in salsuginem uersa
ẽ. segentib eoꝵ inbres adu̾si sunt.
ta sunt. ut auctorem suũ quam bene¬
fitia cognosc̃e noluerunt: sattim inã
suplitia sentirent. inde testatione uõ
peccĩ peccuniasimonis dãpnata ẽ. cu¬
idictũ ẽ. peccuniatua tecum sit inꝑ
dictione. quia existimasti donumdĩ

Expanded text:
ho enim luna interpretatur, et significat mundum istum. Amalechitae interpretantur lingentes sanguinem, et significant cupidos et avaros et daemones. Israelitae interpretantur viri videntes Deum, et significant multitudinem sanctorum. Lapides ergo et thesauri HierichoHiericho designantur, irrationabiles quoque vitiorum motus, qui per animalia Amalechitarum intelliguntur, non debent transire in sortem sanctorum. Animalia vero Aegyptiorum, et possessiones eorum, et primogenita, grandine et morte consumta sunt, ut in illis punirentur, quorum felicitate laetabantur, et ut daretur intelligi, quod mundus peribit et concupiscentia ejus. Sed et terra Israelitarum in salsuginem versa est, et segelibus eorum imbres adversi sunta sunt, ut auctorem suum, quem per beneficia cognoscere noluerunt, saltem inter supplicia sentirent. In detestationem vero peccati pecunia Simonis damnata est, cui dictum est: Pecunia tua tecum sit in perditionem, qui existimasti donum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstiãm¶ Notandum qꝙ ẽ. quod non omĩs
ignorantia aliquem excusat ẽ enũgno¬
rant᷑iaͣ alia facti alia iuris facti. aua qͣuod¬
tuit eũ scire alia. Quod non oportuit
positum fũĩt ꝯ medite. nicħ int̾rogan¬
tes. Si quis uob dixerit hoc idolis inmo¬
tas. quod oportuit eum scire. sicutiig̃.¬
rantia udeoꝵ et reliquoꝵ infidelium
ta adhuc ignorant eẽ completa. Uña
uideis ad huc expeetatur uenturus. hoc
lis. Natãlis oĩb aduftis dãpͥnabiłis ẽ.
iisuo cuue aliis ꝑmittit̃ ignorire. a¬
uis non. Iuris ciuilis ignorantia nemi¬
niobẽ indãpnouitando sinegõtiũ ꝯtĩ¬
gerit: ut siminor peccumamꝰ dederit
testam̃tum iure subinnxũ cum non
eẽt solidã suc ces sionẽ obtinebis uł id
quod nulloiure debuistiaut uiͦre na¬
turali nondeblusti. s ciuili: tamquã
ex ciro grapho soluas. aut ꝓmĩtta fre.¬
petitis. nonita sidelictũ. nam siputat
rem suã sibi ꝑlegẽ licere raꝑe: incidit
⁊illius quod nonoportuit eum scire.

Expanded text:
§. 1. Notandum quoque est, quod nos omnis ignorantia aliquem excusat. Est enim ignorantia alia facti, alia juris. Facti atuit eum scire, alia, quod non oportuit positum fuerit, comedite, nihil interrogantes. Si quis vobis dixerit, hoc idolis immotas. Quod oportuit eum scire, sicut ignorantia Judaeorum et reliquorum infidelium,ta, adhuc ignorant esse completa, unde a Judaeis adhuc exspectatur venturus. Haecilis. Naturalis omnibus adultis damnabilis est; jus vero civile aliis permittitur ignorare, aliis non. Juris civilis ignorantia nemini obest in damno vitando, si negotium inde contigerit, ut, si minor pecuniam dederit testamentum jure subnixum, quum non esset, solidam successionem obtinebis; vel si id, quod nullo jure debuisti, aut jure naturali non debuisti, sed civili, tanquam ex chirographo solvas aut promittas, repetis; non ita, si delictum. Nam si putat rem suam sibi per legem licere rapere, incidit et illius, quod non oportuit eum scire.
Abbreviated transcription (Latin):
eius regnisoliũ ãmiserunt. et quide
eius semine in regnouide natisunt :
usq ad purgatam labem illius familie
agenealogia dnĩ sunt exclusi. ł odiũ
qͣꝙ esauũt malachias testatur tnͣsi-¬
ignorantia pecci non excusat Alquẽ:
Sedexhis exẽpłis non ꝓbant᷑ teneri
peccõ alioꝵ ninmitatores nequitie
eoꝵ.Quicumꝙ .n. desemine esau et
detestati sunt non odium set deiclem̃¬

Expanded text:
ejus regni solium amiserunt, et qui de ejus semine in regno Judae nati sunt, usque ad purgatam labem illius familiae a genealogia Domini sunt exclusi. Odium quoque Esau ut Malachias testatur transiignorantia peccati non excusat aliquem. § 12. Sed his exemplis non probantur teneri peccato aliorum nisi imitatores nequitiae eorum. Quicunque enim de semine Esau et detestati sunt, non odium, sed Dei cleme
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. peccatis parentum: paruulo
aliquamdo corꝑaliter flagellari. Nlu
idem ⁊̃ intelligendum ẽ. deparuulis
qui peccõ dathan et abironiuuide
scenderunt adinferos.Itẽ. deeodem
hampeccante.chãnã anfilius eius
maledicitur. Gie zidelin quente lepͣ
tñmittitur ad posteros uideis clamã¬
tib sangus eius suꝑ nos ⁊ suꝑ filios

Expanded text:
atum est, peccatis parentum parvulos atum est, peccatis parentum parvulos aliquando corporaliter flagellari. Illud idem et intelligendum est de parvulis, qui peccscenderunt ad inferos. § 11. Item Cham peccante Chanaam filius ejus maledicitur; Giezi delinquente lepra transmittitur ad posteros. Judaeis clamantitibus: Sanguis ejus super nos et super filios
Abbreviated transcription (Latin):
eorum inpediti sunt. non inpenacri¬
minis set in exꝑim̃tum et exemplum
ẽ: sigͥficat subditos corpaliter flagel¬
lari. ut int̾ ip̃a flagella p̾latoꝵ peceã
feriantur. sicut achor sorte dep̃hensu.
lapidib obrutus ẽ. Sic ⁊ nauiculaio¬
ne ꝑielitatur. ut fugituius sorte dep̃¬
hen sus fluctib mergeretur. Aliquãdo
ꝓmerĩtis p̃latoꝵ dep̾uãtur uita subdi¬
toꝵ ut p̃latis suis subditi fauentes ad
malumscum eis simul corruant. sicut
filii isrł diupdrtantes peccãsacerdotũ.
tandẽ cum eis ceciderunt in manib
auit ppłm nuauit quo pecco gladius
dñide seuit inppłm. Set inlatagente:
gła regis ẽ. indimĩnutione plebis. ꝯ¬
trictio pͥncipis. Quigͦ denũositate sue
gentis suꝑ biit. iure ineius diminuti
mitaꝵ. non excusauit ignorantiaq
ꝓpaterno scelere celestiigne ꝯsume¬
rentur. Set hocigne pena illud dum¬
nuta ẽ. quib succes sio e paternisce¬
leris: ad ẽpta. Dat̾rit̃ etiam demonstͣ¬

Expanded text:
eorum impediti sunt, non in poenam criminis, sed in experimentum et exemplum est, significat, subditos corporaliter flagellari, ut inter ipsa flagella peccata praelatorum feriantur, sicut Achan sorte deprehensus lapidibus obrutus est. § 9. Sic et navicula Jonae periclitatur, ut fugitivus sorte deprehensus, fluctibus immergeretur. Aliquando pro meritis praelatorum depravatur vita subditorum, ut praelatis suis subditi faventes ad malum cum eis simul corruant sicut filii Israel, diu portantes peccata sacerdotum, tandem cum eis ceciderunt in manibus pulum numeravit, quo peccato gladius Domini desaevit in populum. Sed in lata gente gloria regis est, in diminutione plebis contritio principis. Qui ergo de numerositate suae gentis superbivit, jure in ejus diminutimitarum non excusavit ignorantia, quin pro paterno scelere celesti igne consumerentur. Sed hoc igne pena illis diminuta est, quibus successio paterni sceleris est adempta. Pariter autem monstr
Abbreviated transcription (Latin):
uiquade uniuer salsmodo aliquib dubi¬
tationascitur.ãd recipiendãde eo quod
non intelligunt rationẽ: aut sponte hi
iquis alutem aĩe sue desiderant. ad apłi
cator cumuenerit inꝓfundum maloꝵ
ꝯtẽpnit: ita obstinatiet contumaces
extiterint. ut docerinonuelint:eos ab eiꝰ¬
dem apłicis sedib aut atrahi adsalutẽ
quoquomodo nec eẽ ẽ:aut ne alioꝵ ꝑ

Expanded text:
liqua de universali synodo aliquibus dubitatio nascitur, ad recipiendam de hoc quod non intelligitur rationem, aut sponte hi qui salutem animae suae desiderant ad apostocator, cum venerit in profundum malorum, contemnit , ita obstinati et contumaces exstiterint, ut doceri non velint, eos ab eisdem apostolicis sedibus aut attrahi ad salutem quoquomodo necesse est, aut ne aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
fracconiugia debe dissolui. Uerum¬
sciendum ẽ quia ⁊ si hoc lex hum̾ana
concessit: lex mñ diuĩna ꝓisibut: pie¬
enim m̾tas dicit. Quos ds̃ coniunx̃.
hõ ñ separet. qui ⁊̃ ait. Nonlicet di-¬
cat: Scimus quia scͥptum ẽ. Crũnt
na carosunt. ⁊ religionis cã dimittit¬
uir uxorẽ: uł musier uirũ in ħmũdo
remanentem: uł fortasse ad illicita
migrantẽ: quȩ ẽ ista conu̾sio: inqua¬
una ⁊ eadem caro exparte tͣnsit ad
continentiã: ⁊ exparte remanet
impollutiõe: Si uõ utrisq ꝯueniat
continentem uitam ducẽ: ħꝗs audeat
accusare : Cum certum ẽ. quia om̃ps
ds̃ qui min̾ora concessit: maĩora ñ¬
tis abstinere solẽt. aliqñ ut mĩta sibi
sicd̾ant: aut añ acte uite culpas delere.
appetant. licet. Sic ⁊ multos scõꝵ no¬

Expanded text:
usa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia etsi hoc lex humana concessit, lex divina prohibuit. Peeritas dicit: « Quod Deus conjunxit, homo non separet . » Qui etiam ait: « Non licet dicat? Scimus quia scriptum est: « Erunt na caro sunt, et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel etiam fortasse ad illicita vota migrantem, quae est ista conversio, in quaue caro, et ex parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in pollutione? 682 Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? quando certum est quod omnipotens Deus, qui minora concessit, majora ntis abstinere solent: aliquando ut meritum siderant, aut ante actae vitae culpas delere, appetant, licet. Si vero con
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃laturam alicuius eccłȩ quam pu¬¬
raret ẽe diuitem:⁊illa cẽt minus co'¬
piosa: quamius hic decipetur errore.
fortune: ñ tñ poss renuntiare p̃latu.¬
ture accepte. Similiter quȩ nubrt
pauꝑi. putans illum eẽ liuitem: ñͣ
pot̃ renuntiare priori conditioni. ꝗ¬
ius errau̾it. Error qualitatis similit̃
emĩt agrum uł uineam quã putaret
ẽẽ ub̃rimã: quãuus iste erraret qͣuali¬
tate rerum: remminus fertilem em̃
Similiter qui ducit inux orem mei̾tẽ.
uł corrupta: quã putat eẽ castam.
uł uirginem: ñ potest eam dimattere:¬
dimittere eum: quem putabat ub̃m
tur om̃ib qui uolunt nub̾e: nubant
indño. Titm. Mulier nubat cui uult
bat ingenuo: ancilla ẜuo. s queub
Licet serius matrimonia contrahere.

Expanded text:
laturam alicujus ecclesiae, quam putaret esse divitem, et illa esset minus copiosa, quamvis hic deciperetur errore fortunae, non tamen posset renunciare praelaturae acceptae. Similiter, quae nubit pauperi, putans illum esse divitem, non potest renunciare priori conditioni, quamvis erraverit. Error qualitatis non excluemerit agrum vel vineam, quam putabat esse uberrimam, quamvis iste erraret in qualitate rerum, rem minus fertilem emenSimiliter, qui ducit in uxorem meretricem vel corruptam, quam putat esse castam vel virginem, non potest eam dimitteredimittere eum, quem putabat libertur omnibus: Qui vult nubere nubat in Domino. Et iterum: Mulier nubat cui vult;bat ingenuo, ancilla servo; sed quaelibet Licet ser
Abbreviated transcription (Latin):
ulterina feditate sponsas suͭas quas⁊ uxo.¬
res ẽõꝵ p̃fixotenore eẽ intelligemus.
tenent: eic̾i. ⁊ ad ultos atꝙ infamẽs fiẽi
eosꝙ ab eccłasticis honorib arceriiube¬
mus. Siaut̃ adu̾sus eos aliquã querelã
habueritis. his ꝑactisinquirendũerit
eiectis uel expoliatis prestantur.

Expanded text:
ulterina foeditate sponsas suas quas et uxores eorum praefixo tenore esse intelligimus tenent, ejici ut adulteros, atque infames fieri, eosque ab ecclesiasticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversus eos aliquam querelam habueritis, his peractis inquirendum erit ejectis vel exspoliatis praestentur.
Abbreviated transcription (Latin):
decidere noluerit. uel incrimnalisu
ẽẽ exepãliunctione mtelligendum ẽ.
Non .i. inepĩn ungitur. ut cognitor
scłariũ negõrpresiðeat. siut ꝓcuratõ
aiãꝵ et distributor spãliũ existat ꝓ¬
hibetur gͥ scłarib necgotus occupan
non adtps sequester fien. it scłaria

Expanded text:
decidere noluerit, vel in criminali sui episcopali unctione intelligendum est. Non enim in episcopum ungitur, ut cognitor saecularium negotiorum resideat, sed ut procurator animarum et distributor spiritualium exsistat. Prohibetur ergo saecularibus negotiis occupari, non ad tempus sequester fieri. Vel saecularia
Abbreviated transcription (Latin):
num ꝓͥshonoris euaserĩt: ordinationis
quã sacram̃toint̃trunt: quod in netito
pstͣttrunt. ¶ Ec cͤe cumhonoris ꝑiculsi
cuidant ut ectã sac̃ m̃ta sacerdolater admi'¬
nistrare ꝑmittantur. ab hoc solumõ ꝓhr̃¬
riaremouentur. Inquib oĩb solicite no¬
tandum ẽ quod sacramentum sacerdotat
ꝓ motionis precctĩs oĩb mag̾ accurite. ⁊
digne dandum uel accipiendumẽ quia
nita collatum fuit eqdemsit eẽ ratum
sim alios dãtur et idõ necesse ẽ ut uõ cor¬
de mundaꝙ ꝯsc̃ia quartum ad se sumat.¬
adauros uõ corde non solum sme oĩ cul

Expanded text:
ordinationis illi sacramento intererunt, quod immerito praestiterunt. » Ecce cum honoris periculum evadant, ut caetera sacramenta sacerdotaliter administrare permittantur, ab hoc solo tia removentur. In quibus omnibus sollicite notandum est, quod sacramentum sacerdotalis promotionis prae ceteris omnibus magis accurate et digne dandum vel accipiendum est, quia nisi ita collatum fuerit, eo desinet esse ratum,alios datur, et ideo necesse est, ut vero corue conscientia, quantum ad se, sumatalios vero non solum sine omni cul
Abbreviated transcription (Latin):
saris cesari. Igitur cesar p̃cipĩt ferẽ¬
Si suntollabile dũ predã exactorẽ
accumulant. It interrogauert̃ ioħo
milites dicentes. Quid faciemus ⁊
cognoscere se debr: oĩs hõmilitãs.
adetinent᷑. s quisquis militi e suȩ
cingło utit᷑: dignitatis sue miles
a sibi publice decreta ꝯseq̾uit᷑. si am¬
plius querit tãquã calũpmator. ⁊
ꝯcũssor iołs sententia ꝯdepñatur.¬

Expanded text:
 Caesar praecipit, feresed fit intolerabile, dum praedam exactores accumulant. Item interrogaverunt milites Joannem dicentes: Quid faciemus nocognoa detinentur, sed quisquis militiae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles a sibi publice decreta consequitur; si amplius quaerit, tanquam calumniator et concussor Joannis sententia condemnatur.
Abbreviated transcription (Latin):
litis stipendium p̃teat᷑. ordo aũt ille
nat᷑at mortaliũ paci accõmocdatus.
hoc poscit ut scipiendi belli auetori¬
tas: atꝙ ꝯsilium penes principes sit¬
Si si huma cupiditate bellũ geritur.¬
non noc⁊ sc̃ĩs in quos non hĩ quisqũa
potestatẽ. nisi desuꝑ clatũ. Nonẽ
In potestas nisi a cleo siue iubente

Expanded text:
liti stipendium praebetur. Ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium apud principes sit, si humana cupiditate bellum geritur,nctis, in quos non habet quisquam potestatem, nisi desuper datam. Non enim est potestas, nisi a Deo, sive jubente
Abbreviated transcription (Latin):
culpa tur in bello: anquia mori¬
untur qñ& morituri: ut dominent̃
in pace uicturi: hoc rep̃hñdisse
timitoꝵ ẽ: non religiosoꝵ. Nocẽdi
cupiditas. ulciscendi erudelitas.
implacatus. atq imꝰplacabił aiũs.
feritas rebellandi. ubito dnãndi.
⁊ siqua similia haec sunt quae in bel¬
lis iure culpantur. Qua plerũque
ut ⁊̃ iure puniant᷑ aduersus uiolen¬
tias resistentiũ. siue deo. siue aliqͦ
legitimo imꝑio iubente. gerenda
ipia bella suscipiunt᷑ a bonis. cũ ĩeo
rerũ humanarũ ordine inueniunt᷑.

Expanded text:
culpatur in bello? An quia moriuntur quandoque morituri, ut dominentur in pace victuri? Hoc reprehendisse timidorum est, non religiosorum. Nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, implicatus atque implicabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia, haec sunt, quae in bellis iure culpantur, quae plerumque ut etiam iure puniantur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuntur a bonis. cum in eo rerum humanarum ordine inueniuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
siue sinẽnte. ergo uir iustus si for¬
te ÷̃ subrege homine sacrilegomi
sibi iubetur ł non ẽẽ cẽ clĩ precepty
certũ ẽ. ł utrũ sitcertũ nonẽ. ita
ut fortasse reũ faciat regẽ imꝗtãs
imꝑandi. Innocentẽ autẽ militẽ
ostendat ordoseruiendi. Itẽ in
ut diuitias augeas uidetur eẽ dã¬

Expanded text:
super datam. Ergo vir iustus, si forte etiam sub rege homine sacrilego misibi iubetur, vel non esse contra dei preceptum certum est, vel utrum sit, certum non est, ita, ut fortasse reum imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo serviendi. C. V. ut divicias augeas aut solus regnes, dam
Abbreviated transcription (Latin):
icut᷑ neophitus dicebatur quimitio scẽ
fideierat eruoitione plantatus. sic mõne¬
ophitus habendus ẽ. qui rectepẽnte inre.¬
lgionis habitu plantatus adam biendõ
oroines: ascendendũẽ. Nãcasum appe¬
tit qui ad sũmiloci fastidiagiã pt᷑ poĩtis
gdib ꝑ abruta querit ascesũ. Scimus aũt
quod edificati parietes ñ pͥustignoꝵ põ.¬
du saccipiant: nanouitatis sue humõe
siccentur. nesiante põd̾a quã soldentur
accipiãt. cũtã fabricã simulad t̾rãdeponãt.

Expanded text:
icut neophytus tunc dicebatur, qui initio sanctae fidei erat eruditione plantatus, sic modo neophytus habendus est, qui repente in religionis habitu plantatus ad ambiendos ordines accedendum est. Nam casum appetit, qui ad summi loci fastigia postpositis gradibus per abrupta quaerit ascensum. Scimus autem, quod aedificati parietes non prius tignorum pondus accipiunt, nisi a novitatis suae humore siccentur, ne, si ante pondera, quam solidentur, accipiant, cunctam simul fabricam ad terram deponant.
Abbreviated transcription (Latin):
ucite formidãdũ ẽ. nequi placare pꝰse iram
dĩc̾ditur. hanc ipẽ expͥoreatumeratur.Cũc.¬
astͥngit᷑: caueat ne distcturam iudicisguiu
accendens. dumloco delectatur głe. fiat sub¬
ditis auctor ruine. Solert̃ gͦ sequisq metiat᷑.
nec locũ regiminis assumere audeat: siad:¬
huc in se uitiũ dãp nabilit̃ regnat. neisquẽ
cͥm̃ depͣuat ꝓͥum int̃cessor ficri appetat ꝓ

Expanded text:
cite formidandum, ne, qui placare posse iram Dei creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncastringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo se quisque metiatur, ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat: ne is, quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ est. ut euit etur peccatũ m̃da¬
aliud quã ereatorẽ ipsarum ue¬
nerabantur.Sicut ioseph quiper
pharationẽ iurando. hocineo uene¬
ratus ẽ. qd dĩ iudicioᷤ positꝰ erat inm
fi̾mis. Unde apłs ait. Om̃is pote¬
hãres in me potẽstatem. nisieẽt tibi
datum desuper. ds̃ autẽ ꝑcreaturas.
iurare ꝓhibuit. nel more gentiliũ.
aliquod numi de itatis ẽaturis in
ẽẽ cred̾et᷑. ł necereaturas cõtẽptibi¬
les iudicando ꝑeas ꝓmissa ꝓnichi
prohibitionẽ iurat: ꝑidquod sibi
iurare non licet aquo peccato ẽ
inmunis. quinusinisi ꝑereatorẽ
surat. ⁊ ꝓximũ dolo cap̃: quod facit
etiã perereatorẽ mendatit iuiãs
S si ꝑirium tantomag̃ penale ẽ
quanto sanccius. illud ꝑ quod uirat.
apparetꝙ ⁊ si ꝑcreaturas m̃dacit̾ iurãs duppłr peccet:
grauiori tm̃ se subspicit pene qui
pͦrrereatorẽ iurat mendatiter¬

Expanded text:
bonum est, ut evitetur peccatum mendaaliud quam creatorem ipsarum venerabantur sicut Ioseph per pharaonem iurando, hoc in eo veneratus est quod dei iudicio positus erat rex in infimis. Unde ait apostolus: Omnis potehaberes in me potestatem nisi esset tibi datum desuper. Deus autem per creaturas jurare prohibuit, ne vel more gentilium aliquod numen deitatis esse crederetur vel ne creaturas contemptibiles iudicando, per eas promissa pro niprohibitionem jurat per quod sibi jurare non licet, a quo peccato est immunis, qui non nisi per creatorem jurat, et proximum dolo capit, quod facit etiam per creatorem mendaciter jurans. Sed si perjurium tanto magis poenale est, quanto sanctius illud est, per creaturas mendaciter iurans dupliciter peccet, graviori tamen pene se subiicit, qui per creatorem iurat mendaciter
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃henderet. quia fidẽ seruauit.
nunc uõ qui ⁊ iurauit perquos ñ
debuit: et ẽẽ pollicitam fecit fi¬
dem ꝙ nõ debuit. bis utiꝙ peoca¬
uit. ac ꝑhoe  qui utitur fide illius
quẽ constat uirasse ꝑfalsos deos:
et utitur ñ admalum: s: adbonũ ⁊
licitum. nonpecẽo illius soeiat se.
quo ꝑ demonia urau̾it. s bonopa¬
cto enis quofidẽ suauit. nẽc n
hic eãdrẽ fidẽ dico seruari: qua fide¬
les uocantur quibaptizantur
Iuxp̃o. Illa eñilonge alia ẽ. longe¬
men sine ulla dubitatione insnus
malũ ẽ. perdeos falsos iurare uac̾it̃.¬
Alia questiõ ẽ utrum ñ peccet ꝗ ꝑfalsosclõss¬
questioni possunt illa testimonia
nn legantur pacem firmasse eum
uideis: intelligendi sunt iuras se.¬

Expanded text:
reprehenderet, quia fidem seruauit. nunc uero, quia et iuraudebuit et contra pollicitam fecit fidem, quod non debuit, bis utique peccavit. Ac per hoc qui utitur fide illius quem constat iurasse per falsos deos et utitur non ad malum, sed ad bonum et licitum, non peccato illius se sociat, quo per daemonia iurauit, sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. neque hic eam fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longemen sine ulla dubitatione minus malum est per deum falsum iurare ueracitalia ergo quaestio est, utrum non peccet, qquaestioni possunt illa testimonia ni legantur pacem firmasse cum Iudeis, intelligendi sunt iurasse
Abbreviated transcription (Latin):
uictus ẽ efron ut sepulcrum uenderet.¬
et acciꝑ⁊ arg entum licet cõgente abra¬
am: uaulittera que apudillosꝓo. legi¬
tur ablata de eius nomine ẽ. ⁊ pefronꝰ
appellatus ẽ: ephran significante ⁊ scͥp¬
tura non eum fuisse consumate ꝑfccteq
uirtutis quipotuerit memori amuen-
ire quiddam demerito eoꝵ. cumetiam
ille rep̾hendatur õcculte. qui inuitus
senptum ẽ mortuo non ꝓhibeasgrã.
seiens: quia omnes moriemur et itm.
Omĩa que deterra ortasiumtꝰ interrã cõ¬
uertentur. Quid terra tt ꝯuendis:
Memento quod terra es. et interrãu̾er
teris. Et quomam m ors futura ẽ tibi.¬
⁊ apppiat: et sitardat. Recordare qa¬
beris. Gratis accepistis adeos gratis d̾ap
co. Quare interdictum sit. omĩb omño
xp̃ianis. terrã mortus uendere ⁊ debi

Expanded text:
ictus est Ephron, ut sepulcrum venderet argento, licet cogente Abraham, vau litera, quae apud illos pro o legitur, ablata de ejus nomine est, et pro Ephron appellatus est Ephran, significante scriptura, non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerit memorias vendeerire quid de merito eorum, quum etiam ille reprehendatur occulte, qui invitusscriptum est: Mortuo non prohibeas gratiam , sciens quia omnes moriemur . Item omnia quae de terra orta sunt, in terram convertentur . Quid terra, terram vendis? Memento quod terra es, et in terram ibis, et quoniam tibi mors futura est, appropriat et non tardat. Recordare qberis. Gratis accepisti a Deo, gratis da pro eo. Quare interdictum sit omnibus omnino Christianis terram mortuis vendere, et debi
Abbreviated transcription (Latin):
ter discitur. quanta possit eẽ remimitrati
oꝓelimosinis quas uiuentib ⁊ ꝯsentien¬
tib exhibemus. sineq hoc apuddm̃ ꝑit.
quod ex aniniis hõinum menbris offi¬
tus⁊ elimo finis: mortui adiuuantur.

Expanded text:
ter discitur quanta possit esse remuneratio pro elymosinis quas uiuentibus et sentientibus exhibemus si neque hoc apud Deum periit quod exanimis hominum membris offihoc loco plura fortasse quter discitur quanta possit esse remuneratio
Abbreviated transcription (Latin):
quam intraeccłam potestatiᷤᷤ stasextor
adepte culmina tenent. ut ꝑ eamd̃ po queat.¬
testatem disciplinam eccłasticam muniãt.
Ceterum intra eccłam potestates necessari¬
e ñ essent. nͥ ut ꝙ ñ preualent sacerdotes ef.¬
renum. celeste regnum ꝓficit. ut ꝗuitra ec¬
cłam positi ccͣ fidem ⁊disciplinam agunt:
quã eccłe utilitas ex̾cere ñ preualer. c̃uicib
suꝑboꝵ potestas p̾ncipalis imponat. ⁊ut
uenerationem mereant᷑ uͥtutem potestans
ĩꝑtiat᷑. Cognoscant pͥncipes seculi deo se

Expanded text:
quam intra Ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem, disciplinam ecclesiasticam muniant. Caeterum intra Ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efrenum celeste regnum proficit, ut qui intra ecclesiam positi contra fidem et disciplinam agunt, quam Ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat; et ut venerationem mereatur, virtutem potestas impertiat. Cognoscant principes saeculi Deo se