comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carmine paschali. Neue quis ignor&e. speciem
crucis esse colendam. Dei enĩ filius exinaniuit seut
uisibilis apparer& hominib Ea die qua de osculat᷑¬
crux humiliatus ÷ pro nobis patri usq ad mortem. mortẽ
autem crucis Si huius mortis imitatores e̾ẽ debemus.
nec. non & humiliatos oport& eẽ: Unde prosternimur
ante crucem. ut fixa humilitas mentis ꝑ habitum
corporis demonstretur: Humilitatem mentis non
possumus amplius demonstrare. quam ut totum
corpus ad terram prosternatur Unde augustinꝰ
ut hȩreat in terra uenter eius:ultra quod humiliet᷑
non hab&. Sic prosternor ante crucem quomoclo
in libello uitae eiusdem paulae. ꝑrostrataq ante
crucem. quasi pendentem dm̃ cerner& Et ego

Expanded text:
Carmine Paschali: Neve quis ignoret speciem Carmine Paschali: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam. Dei enim Filius exinanivit se, ut visibilis appareret hominibus. Ea die qua crux deosculatur, humiliatus est pro nobis Patri usque ad mortem, mortem autem crucis. Si hujus mortis imitatores esse debemus, necnon et humilitatis oportet esse. Unde prosternimur ante crucem, ut fixa humilitas mentis, per habitum corporis demonstretur. Humilitatem mentis non possumus amplius monstrare, quam ut totum corpus ad terram prosternatur. Unde Augustinusut haereat in terra venter ejus, ultra quo humilietur, non habet. Sic prosternor ante crucem ut in libello Vitae ejusdem Paulae: Prostrataque est ante crucem, quasi pendentem Dominum cerneret. Et ego
Abbreviated transcription (Latin):
Crux ꝓphetarum prȩconatio: Crux annuntiatio apłorũ.
crux martirum gloriatio. Crux monachorũ abstinen¬
tia. Crux uirginum castitas. Crux gaudiũ sacerdo¬
impiorum . Crux inualidorum uirtus. Crux egrotan¬
tium medicus. Crux emundatio leprosorum. Crux parali¬
ticorum requies. Crux orbis terrae cautela. Crux templo
rum destructio. Crux idolorum repulsio. Crux scandalũ
iul eorum. Crux esurientium panis. Crux sitientium
fons. Crux nudorum protectio. Poene omnis glori¬
ficatio qua decorata est sancta crux: prȩlicata ÷
orationib prb̃ri post ei angelium. Si quis ea uolu¬
erit scrutari quȩ ibi deprecatã sunt. & mente referre
ad prȩsentem glorificationem: inueni & ea inuirtute
sc̃ȩ crucis. De qua & ieronimus in tractatu epłae
eo ephesios. Crux itaq xp̃i ñ solum nobis s & an¬
gelis cunctisq in cę̧lo uirtutib profuit. & aperuit
sacramentum. qđ antea nesciebant. Et sedulius in

Expanded text:
crux prophetarum praecentio, crux annuntiatio apostolorum, crux prophetarum praecentio, crux annuntiatio apostolorum, crux martyrum gloriatio, crux monachorum abstinentia, crux virginum castitas, crux gaudium sacerdoimpiorum, crux invalidorum virtus, crux aegrotantium medicus, crux emundatio leprosorum, crux paralyticorum requies, rum destructio, crux idolorum repulsio, crux scandalum ies, crux esurientium panis, crux sitientium fons, crux nudorum protectio. Pene omnis glorificatio qua decorata est sancta crux, precata est orationibus presbyteri post Evangelium. Si quis ea voluerit scrutari, quae ibi deprecata sunt, et mentem referre ad praesentem glorificationem, inveniet ea in virtute sanctae crucis. De qua et Hieronymus in tractatu Epistolae ad Ephesios. Crux itaque Christi non solum nobis, sed et angelis cunctisque in coelo virtutibus profuit, et aperuit sacramentum quod antea nesciebant. Et Sedulius in
Abbreviated transcription (Latin):
crux ab initio. ex quo ons eam beauit sanguine suo:
glorificationib quib glorificata est: pauca pingam
in prȩsenti opere. Dicit ioħs crisostomus. in omelia
de cruce & latrone Crux spes xpĩanorum. Crux
resurrectio mortuorum. Crux cȩcorum dux. crux
desperatorum uia. Crux claudorum baculus. Crux
consolatio pauperum. Crux refrenacio diuitũ. crux
destructio superborum. crux male uiuentiũ pęna.
Crux aduersus demones triumphus. Crux deuictio diaboli.
Crux adole scentum pedagogus. Crux sustentatio in opũ.
Crux spes desperatorum:: Crux nauigantiũ guberna
tor . Crux periclitantium portus.Crux obsessorũ murus.
crux pater orphanorum. Crux defensor uiduarum.
Crux iustorũ confiliarius. Crux tribulatorũ requies.
Crux paruulorum custos. Crux uirorum caput. Crux
senum finis. Crux lumen intenebris sedentium. Crux
regum magnificentia. Crux scutum perpetuum . Crux
insensatorum sapientia. Crux libertas seruorum.
Crux imperatorum philosophia. Crux lex impiorum.

Expanded text:
Crux ab initio, ex quo eam Dominus beavit sanguine suo, glorificationibus, quibus glorificata est, pauca pingam in praesenti opere. Dicit Joannes Chrysostomus in homilia de cruce et latrone: Crux spes Christianorum, crux resurrectio mortuorum, crux caecorum dux, crux desperatorum via, crux claudorum baculus, crux consolatio pauperum, crux refrenatio divitum, crux destructio superborum, crux male viventium poena, crux adversus daemones triumphus, crux devictio diaboli, crux adolescentium paedagogus, crux sustentatio inopum, crux spes desptor, crux periclitantium portus, crux obsessorum murus, crux pater orphanorum, crux defensor viduarum, crux justorum consiliarius, crux tribulatorum quies, crux parvulorum custos, crux virorum caput, crux senum finis, crux lumen in tenebris sedentium, crux regum magnificentia, crux scutum perpetuum, crux insensatorum sapientia, crux libertas servorum, crux imperatorum philosophia, crux lex impiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
est nouum testamentũ ueteri. ita uulgo sauius ÷ cantus
lectione. Presentes lectores & cantores. quib est surgere

Expanded text:
est Novum Testamentum Veteri, ita vulgo suavior cantus lectione. Praesentes lectores et cantores, quibus est surgere
Abbreviated transcription (Latin):
mei: iuncae suae Uinea facta est. Decercio ita indeutero¬¬
non prȩtituletur in psalttrio de cantico: tamen ab augus¬
tino uiro doctissimo habemus illud canticũ nominatũ.
Sic enim scripsit in prȩfatione cantici: Sicut ceruus
Corpus inquit xp̃i aecclesia est. haec m om̃ibus q̃uĩ

Expanded text:
mei vineae suae. Vinea facta est, etc. De tertio ita in Deuteromei vineae suae. Vinea facta est, etc. De tertio ita in Deuteronon praetituletur in Psalterio de cantico, tamen ab Augustino viro doctissimo habemus illud canticum nominatum. Sic enim scripsit in praefatione cantici, Sicut cervus: Corpus, inquit, Christi Ecclesia est, nec in omnibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
pariat gr̃a mater infantium: Et in sequentib Ut om̃is
homo hoc̃ sacramentumn regenerationis ingressus. inuerȩ̨
innocentiae nouam infantiam renascatur. Propt̾ futurã
renouationem in nouam ac ueram in nocentiam. quasi
factum sit. quod fucurum est cito Ex persona ipsoꝵ
cantat cantor cantica. quae cęteri non possunt
cantare : qui maculatisunt post uterum baptismi Ut
lectio sit uti nobis uidetur: quasi specimen magistro¬
rum ẽ. & canticum quasi beniuolentia auditorum.
& oratio sacerdotis. att populi qui respondent amen:
confirmatio prȩcedentis beniuolentiae Cantare
solius est in conspectu dñi. gaudere prȩ cęteris de
innocentia. qua procul dubio uestiuntur infantes in
baptismo Quamuis propt̾ cantũ cantica possint¬
dici. tamen in libris unde ista excerpta funt: carmi¬
na aut cantica uocantur. De primo scriptum est
isaias. Cantabo dilecto meo. canticũ patruelis

Expanded text:
pariat gratia mater infantiam. Et in sequentibus: Ut omnis pariat gratia mater infantiam. Et in sequentibus: Ut omnis homo hoc sacramentum regenerationis ingressus, in verae innocentiae novam infantiam renascatur. Propter futuram renovationem in veram innocentiam, jam, quasi factum sit quod cito est venturum, ex persona ipsorum cantat cantor cantica quae caeteri non possunt cantare, qui maculati sunt post uterum baptismi; ut lectio sit ista, sicut nobis videtur, quasi species magistrorum: et canticum, quasi benevolentia auditoris: et oratio sacerdotis atque populi, qui respondent, Amen, confirmatio praecedentis benevolentiae. Cantare solius est in conspectu Domini gaudere prae caeteris de innocentia, qua procul dubio vestiuntur infantes in baptismo. Quamvis propter cantum cantica dici possunt, tamen in libris unde ista excerpta sunt, carmina aut cantica vocantur. De primo scriptum est: Isaias: Cantabo dilecto meo canticum patruelis
Abbreviated transcription (Latin):
minorum qui sunt insi pientes: comparauimus lectiones
eorum statui noctis Ita pronunaatur lectio ut in¬
nocte : in prȩsentia catecuminorum: Dicit libellus.
de quo sepe memorauimus. qui contin& romanum
ordinem: Non pronuntiatur lectio libri genesis. nec
lectio libri exodi Similiter de cȩteris Si em̃ obseruat᷑¬
hoc: hanc nobis uidetur habere posse rationẽ. Eis qui
cognoscunt ciues cȩlestis ierusalem. ut sapientes
pronunt᷑iandi sunt: id est ciues. ut amore dulcedinis ciuis sui
auidius lectio bibatur: Hnis uero idest catituminis qui non.¬
dum cognouerunt ciues ierusalem: frustra ess profertur
auctor incognitus. quib firmissima auctoritas potest
nisi ille: Pro illo prrecatur a sacerdote in sacramentarto. ut ab
immaculato diuini fontis utero in nouam renatus crea¬
turam: progenies cęlestis emerigat. Et quos aut sexus
in corpore. aut ętas discernit in tempore: omnes inunũ

Expanded text:
menorum, qui sunt insipientes, comparavimus lectiones menorum, qui sunt insipientes, comparavimus lectiones eorum statui noctis; ut in nocte pronuntiatur lectio, ita pronuntietur in praesentia catechumenorum. Dicit libellus de quo saepe memoravimus, qui continet Romanum Ordinem. Non pronuntiatur lectio libri Genesis, nec lectio libri Exodi, similiter et de caeteris. Si enim hoc observatur, hanc nobis videtur posse habere rationem: eis qui cognoscunt cives coelestis Hierusalem, ut sapientes, pronuntiandi sunt iidem ut amore dulcedinis, nominis civis sui avidius lectio bibatur. Hi vero, id est catechumeni, qui nondum cognoverunt cives Hierusalem, frustra eis profertur auctor incognitus, quibus firmissima auctoritas vilescenisi ille. Pro illo precatur a sacerdote in Sacramentario: et ut ab immaculato divini fontis utero in novam renatus creaturam, progenies coelestis emergat; et quos aut sexus in corpore, aut aetas discernit in tempore, omnes in unam
Abbreviated transcription (Latin):
& insi pientib & domesticis nr̃is De sapientib & insi pien¬
tib debitor sum De domesticis: dicit adc orinthios
Prȩter illa quae extrinsecus sunt. instantia mea
cotidiana. sollicitudo omnium aecclesiarum. Illã
doctrinam monstrat: quã cotidie faciebat ad eos
qui secũ morabant᷑. Status noctis in quo legimus quasi
in si pientibus : monstrat corda insipientiũm. quibus
necesse est ut extrinsecus lumen habeant Utrosq
habemus in ȩcclesia nr̃a : sapientes & insipientes. Me¬
lius enim conuenit catecuminos comparari insi pi¬
entib quam sapientib: propter hanc ꝓnunciationem
quam facimus inuigiliis paschȩ & inpentecosten Ista
tangimus. ut nouerimus qua re aliter pronun¬
cietũr in officio missae. & aliter in isto officio Quae
si dñs dederit: plenius dicturi sumus In officio
diurnali & nocturnali propter cęcitatem cordis catecu¬

Expanded text:
et insipientibus, et domesticis nostris. De sapientibus et insipienet insipientibus, et domesticis nostris. De sapientibus et insipien insipientibus debitor sum. De domesticis dicit ad Corinthios: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana sollicitudo omnium Eccdoctrinam monstrat quam quotidie faciebat ad eos qui secum morabantur. Status noctis, in quo legimus quasi insipientibus, monstrat corda insipientium, quibus necesse est ut extrinsecus lumen habeant. Utrosque habemus in ecclesia nostra, et sapientes et insipientes. Melius enim convenit catechumenos comparari insipientibus quam sapientibus. Propter hanc pronuntiationem, quam facimus in vigiliis Paschae et Pentecostes, ista tangimus, ut noverimus quare aliter pronuntietur in officio missae et aliter isto officio. Quae si Dominus dederit, plenius dicturi sumus in officio diurnali et nocturnali. Propter caecitatem cordis catechu
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuni communicenus: cum a postoli non ieium com
tius commendar& mysterii illius altitudinem : ultimũ
uoluit hoc infigere cordibus & memoriae discipulorũ
a quib ad passionem di gressurus erat. & idõ non prȩce¬
pit quo deinceps ordinẽ sumeretur. ut apłis ꝑ quos ȩccłas
dis positurus erat : seruarent hunc locum Induabus
uarietatibus catecuminorum doctores introduximus.
idest in quarta feria post mediam quadragesimam
inqua doctisunt de fide & morib & in hodierna
die qua perfectius instruuntur In his duab uarieta¬
tib non reor doctorem uariare doctrinam: cũ ex his
duob uita nr̃a pendeat Unde beda in libro de ta¬
bernaculo uita nr̃a in prȩsenti fide & operatione
recta consistit. Propterea hodierna die repetitur
doctoris opus. ut si forte per obliuionem dilapsum est quod
olim didicerunt catecumini. aut si aliqui nondum inter¬
fuerunt : hodie plenius instruantur: DEPRONUN CI¬
debitores sumus. loqui in ȩcclesia Scilic& sapientibus

Expanded text:
 chorus apostolorum: utrique sint in ecclesia, utrique praecedant tius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo deinceps ordine sumeretur, ut Apostolis, per quos Ecclesias dispositurus erat, servaret huvarietatibus catechumenorum doctores introduximus, id est, in quarta feria post mediam Quadragesimam, in qua docti sunt de fide et moribus: et in hodierna die, qua perfectius instruuntur. In his duabus varietatibus non reor doctorum variare doctrinam, cum ex his duobus vita nostra pendeat. Unde dicit Beda in libro de Tabernaculo: Vita nostra in praesenti fide et operatione recta consistit. Propterea hodierna die repetitur doctoris opus, ut si forte per oblivionem dilapsum est, quod olim didicerunt catechumeni aut si aliqui nondum interfuerunt, hodie plenius instruantur. CAPUT debitores sumus loqui in ecclesia, scilicet sapientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
amus Inter haec duocantica non est lectio necessaria
Quia ut prediximus qui inbonis moratur. restat ut tan-¬
tum modo caelestia siciat. quamuis propter conuenientiã
lectionis & duorum canticoꝵ sine altera lectione congrue
quo utimur pro columana ignis. cui coniunximus
lectiones Et enim illius lumen xp̾i doctrinam signat.
qui est fons omnis sapientiae. Illo catecuminorũ tenebrȩ
expulsae sunt Qui caereus idõ nouo igne accenditur.
ut design& xp̃i doctrinam nouam quac est in nouo testamento.
siue nouam grãm qua il luminata est nox singulariter
dominica. uidelic& xp̃i resurrectione: Additur & iam
in libro memorato. alter caereus. ubi dicitur Et tunc illumi¬
nantur duo cęrei : tenentib duob notariis. & reliqua. Nos
uero hunc ordinem uolumus dili genticura obseruare.¬

Expanded text:
amus. Inter haec duo cantica non est lectio necessaria, amus. Inter haec duo cantica non est lectio necessaria, quia ut praediximus qui in bonis moribus moratur, restat ut coelestia tantummodo sciat, quamvis propter convenientia lectionis et duorum canticorum, sine altera lectione congrue quo utimur pro columna ignis cui conjunximus lectiones. Etenim illius lumen Christi doctrinam signat, qui est fons omnis sapientiae; illo catechumenorum tenebrae expulsae sunt. Qui cereus ideo novo igne accenditur, ut designet Christi doctriqua illustrata est nox singulariter Dominica, videlicet Christi resurrectione. Additur etiam in libello memorato alter cereus, ubi dicitur: Et tunc illuminantur duo cerei, tenentibus duobus notariis, et reliqua. Nos vero hunc ordinem diligenti cura volu
Abbreviated transcription (Latin):
nitionem doctoris Sicut ceruus. etd fontes ciquarum. ita
desiderat anima mea ad te ds Quod augustinus ita.
Et quidem non male intelligitur uocem e̾e eorum. qui
cum sint catetumim: ad gr̃am scĩ lauacri festinant Vnde
& sollemꝗ niter cantatur hic psalmus. ut ita desiderent fontẽ
remissionis peccatorum. quemad modum desiderat ceruus
ad fontes aquarum: sitiuit anima mea eto dm̃ uiuuum
Unde qui supra Quidsitiuit: Quando ueniam
& apparebo ante faciem dĩ : hoc est quod sitio: uenire
& apparere : Sitio inperegrinatione. sitio incursu. satiabor
in aduentu Sed quañdo uemam Quod citum est dõ.
tardum est desiderio Quando ueniam & apparebo
ante faciem dĩ: Ex illo desiderioesti & hoc: ex quo clamatur
alibi unam petii a dño. hanc requiram.: ut inhabitem in
domo dñi omnib diebus uitae meae Totum anagogicum
sonat Id ipsum deprecatur sacerdos. ut qui festa p̃ascha¬
lia agimus: caelestib desideruis accensi. fontem uitaesi ti¬

Expanded text:
nitionem doctoris: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Quod Augustinus ita: Et quidem non male intelligitur, vocem esse eorum qui cum sint catechumeni, ad gratiam sancti lavacri festinant. Unde et solemniter cantatur hic psalmus, ut ita desiderent fontem remissionis peccatorum, quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum. Sitivit anima mea ad Deum vivum. Unde qui supra: Quid sitivit? Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei. Hoc est quod sitio, venire et apparere. Sitio in peregrinatione, sitio in cursu, satiabor in adventu. Sed quando veniam? Quod enim citum est Deo, tardum est desiderio. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? ex illo desiderio est et hoc quod clamatur alibi, Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Totum anagogicum sonat. Idipsum deprecatur sacerdos, ut qui festa paschalia agimus, coelestibus desideriis accensi, fontem vitae siti
Abbreviated transcription (Latin):
castitate corporis & euuangłu. Qui hanc custodit.
in maculatum se custodit ab hoc seđõ. Fert coccineas
cirta humeros & pectora: quando dicit. In caritate
non ficta ficta caritas est: quae dimittit pupillos
& uiduas in tribulatione. & subuenit in prosperitate.
Quae fimbriae ante sunt & retro. quia mandatum
dilectionis & in ueteri testamento & in nouo mana.
Unde iohannes. Ka rissimi. non mandatũ nouum
seribo uobis. sed qđ mandatum uetus ab initio habu
istis Mandatum uetus est: uerbum quod audistis Iterũ

Expanded text:
castitate corporis, et in vigiliis. Qui hanc custodit, castitate corporis, et in vigiliis. Qui hanc custodit, immaculatum se custodit ab hoc saeculo. Fert coccineas circa humeros et pectora, quando dicit: In charitate non ficta. Ficta charitas est quae dimittit viduas et pupillos in tribulatione, et subvenit in prosperitate. Quae fimbriae ante sunt et retro, quia mandatum dilectionis et in Veteri Testamento, et in Novo manet. Unde Joannes: Charissimi, non mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vetus, quod habuistis ab initio. Mandatum vetus est verbum qu
Abbreviated transcription (Latin):
si militerq in anteriori parte. quia uetus testamentũ
& nouum rutilant dilectione dĩ & proximi. In ma¬
quae ex caritate fiunt in pupillis ac uiduis intelligimꝰ
Per candorem ui siatorem mundicia designatur. Ipsa est
autem aureis. uarietas linguarum. & doctrinȩ decus.
Fimbriac quae procedunt de dalmatica. uerba sunt
cius predicatoris. cuius religio sc̃a & in maculata est.
Sicut uerba ab aura aeris raptantur: ita fimbriae
spiramini uenti. Profert paulus candidas fimbrias
cirta manus. ad utilitatem egentium. quando dicit
Magis autem labora operando manib suis quod
bonum est: ut habeat unde tribuat necessitatem
pacientibus. Quod paulus predicauit in laborib:¬
ita ambrosius in eadem epła. Laborare non destitit ma¬
nib suis. ne cui grauis ess&. Fert fimbrias candidas
in latere. quando dicit. castigo corpus meum. & in ser¬
uitutem redigo. & in alio loco. In castitate. hoc est

Expanded text:
similiterque in anteriori parte, quia Vetus Testamentum similiterque in anteriori parte, quia Vetus Testamentum et Novum rutilant dilectione Dei et proximi. Immaquae ex charitate fiunt in pupillis et viduis, intelligimus; per candorem, visitatorum munditia designatur. Ipsa est autem aureis, varietas linguarum doctrinae, decus. Fimbriae, quae procedunt de dalmatica, verba sunt ejus praedicatoris cujus religio sancta et immaculata est. Sicut verba ab aura aeris raptantur, ita fimbriae spiramine venti. Profert Paulus candidas fimbrias circa manus ad utilitatem gentium quando dicit, Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. Quod Paulus praedicavit, oita Ambrosius in eadem Epistola: Laborare non destitit manibus suis, ne cui gravis esset. Fert fimbrias candidas in latere, quando dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, et in alio loco: In castitate, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
Iugum enim mẽum suaue est : & honus meum leue.
Per iugum eue angłm intelligimus: de quo dicit hie¬
ronimus in commentariis mathei. Quomodo leuis:
legtreui angłm. Cum in lege homicidium: in euuangło
ira dampnetur. & paulopost. In lege precepta sunt. quȩ
apłs non posse impleni plenissime doc&. Inlege opera
requiruntur : quae qui fecerit uiu& in eis. In euuangło
uoluntas querit᷑: quae si & iam effectum non habuerit.
tamen premium non amitt&e. In eo quod stola ad ienua
tendit. quae solent Icuruari causa humilitatis.: hoc
intelligimus quod dnĩs dicit. Discite a me: quia
mitis sum & humilis corde. Sciat se diaconus in stola
super posita collo: ministrum euuangelii esse non
del maticam intelligimus religionem scãm &
in maculatam : quae est apud dm̃ & patrem. Uit ui¬
sitantur pupilli & uiduae intribulationibus eorum.
&uisitatores in maculatos se custodire ab hoc seculo.
Iysa dalmatica duas coccineas lineas hab& retro.

Expanded text:
jugum enim meum suave est, et onus meum leve. jugum enim meum suave est, et onus meum leve. Per jugum Evangelium intelligimus, de quo dicit Hieronymus in Commentariis Matthaei: Quomodo levius, lege Evangelium, cum in lege homicidium, in Evangelio ira damnetur? Et paulo post: In lege multa praecepta sunt, quae Apostolus non posse compleri plenissime docet. In lege opera requiruntur, quae qui fecerit, vivet in eis; in Evangelio voluntas requiritur, quae si etiam effectum non habuerint, tamen praemium non amittet. In eo quod stola ad genua tendit, quae solent curvari causa humilitatis, hoc intelligimus quod Dominus dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde. Sciat se diaconus in stola superposita collo, ministrum Evangelii esse, nondalmaticam intelligimus religionem sanctam, immaculatam, quae est apud Deum et Patrem, ut visitentur pupilli et viduae in tribulationibus eorum, et visitatores immaculatos se custodiant ab hoc saeculo. Ipsa dalmatica duas coccineas lineas habet retro,
Abbreviated transcription (Latin):
tinent ad omnes. Haec enim sunt fames. uigilie nuditas.
lectio. psal modia. oratio. labor operandi. doctrina et
silentium & caetera huius modi. In istis enim nullus sa¬
crorum dux: neglegens deb&. ẽẽ. Quando istis operibus
uestitur : casula indutus est. Haec in aperto sunt &tam
ad minores gradus pertinent: quam ad supremos. Casula
dupla est postergum. inter humeros & ante pectus.
Per humeros opera exprimuntur. In eis duplex est uesti¬
mentum : quia sic debemus bona opera foris proximis
ostendere. ut eandem intus coram dño integrã seruemus
In pectore duplex. quia in eo utrumq deb& esse
doctrina & ueritas. Veritas interius. doctrina ad
homines. Haec duo duplicia sint coniuncta. quia tunc
bene im inistrant᷑. cũ opus & oratio. in unum conuenunt.
opus ad humeros: ratio ed pectus
lpsa enim semper utitur in opere ministtrii. Per
stolam designatur honus leue ac suaue : de quo dñs

Expanded text:
tineant ad omnes: haec enim sunt fames, sitis, vigiliae, nuditas, tineant ad omnes: haec enim sunt fames, sitis, vigiliae, nuditas, lectio, psalmodia, oratio, labor operandi, doctrina, silentium, et caetera hujusmodi. In istis enim nullus sacrorum dux negligens debet esse. Quando istis operibus vestitur, casula indutus est. Haec in aperto sunt, et tam ad minores gradus pertinent quam ad supremos. Casula dupla est, post tergum inter humeros, et ante pectus. Per humeros opera exprimuntur. In eis duplex sit vestimentum, quia sic debemus bona opera foris proximis ostendere, ut eadem intus coram Domino integra servemus. In pectore duplex, quia in eo utrumque debet esse, et doctrina et veritas: veritas interius, doctrina ad homines. Haec duo duplicia sint conjuncta, quia tunc bene ministratur, cum opus et ratio in unum conveniunt. Opus ad humeros, ratio ad pectus.Ipsa enim semper utitur in opere ministerii. Per stolam designatur onus leve ac suave, de quo Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut alio nomine campolis qui supersunt in pedib
sandalia subtus cooperiunt pedem. desuꝑ nudum re¬
linquunt. De quib dicit idem qui supra intractatu suꝑ
marehum. Marcus dicendo calciari eos sandaliis. ul
soleis. aliquid hoc calciamentum mysticae significatio¬
nis habere ammon&. ut pes neq tectus sit neq nudus
aid terram. id est nec occultetur euuangłm. nec terrenis
commnodis innitatur. Sicut per linum quo pedes uesti¬
untur. castigatio pedum signficat᷑: ita per sandalia
ducum : ante caeteras uestes quae secunt᷑ p̃ponitur.
In illis quae supra pretulimus. castigatio corporis auicus
designatur : excepto in sandaliis. In sequentib uero. o pera
iusticiae demonstrabuntur. Dicit beda in libro de taberna¬
culo. Uestes scãc aãron quas illi morses fecit: opera
sunt iusticiae & sc̃ĩtatis. Casula uero quia generaliter per¬
tin& ad omnes dericos: deb& significare opera quae per¬

Expanded text:
sive, ut alio nomine, campobis, qui supersunt in pedibus. sive, ut alio nomine, campobis, qui supersunt in pedibus. Sandalia subtus cooperiunt pedem, desuper nudum relinquunt; de quibus dicit idem qui supra in tractatu super Marcum: Marcus dicendo calceari eos sandaliis, vel soleis, aliquid hoc calceamentum mysticae significationis habere admonet, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Sicut per linum, quo pedes vestiuntur, castigatio pedum significatur, ita per sandalia ducum, ante caeteras vestes quae sequuntur praeponimus. In illis quae supra praetulimus castigatio corporis a vitiis designatur, excepto in sandaliis. In sequentibus vero opera justitiae demonstrabuntur. Dicit Beda in libro memorato de Tabernaculo: Vestes sanctae Aaron, quas illi fecit Moyses, opera sunt justitiae et sanctitatis. Casula vero, quae pertinet generaliter ad omnes clericos, debet significare opera quae per
Abbreviated transcription (Latin):
idõ sit illorum strictum. nr̃m largum: propt̾ libertate
qua xp̃s nos liberauit. Qui a primum uestimentũ diximꝰ
ẽẽ. castigationem uocis: uideamus si scđm habeat ali¬
quem castigationem corporis. Dicit beda in libro de
tabernaculo. Haec & enim linea manus & brachia deb &
stringere sacerdotis. ne quid nisi utile faciant. pectus ne
quid in ane cogita&. uentrem ne delicias liltra modum.
appetendo. dum se gulosum facere presumit. sub iecta
uentri menbra lasciuiendo. totam sacerdotalis habitus
pulcritudinem corrumpat. Genua : ne ab orationis
instantia torpeant. Tibias & pedes: ne ad malu currant
Induatur ergo sacerdos primum linea stricta. ut &
corpus ab iniquis operib. & a prauis cogitatiombus
mentem con pescat. Quod abi significatur strictura
uestimenti. hoc apud nos lini castigatio. Quia usq ad
pedes beda conuenit disserendo. de lineis uestibus: conꝰ¬
gruum est ut nos m& ipsos absoluamus: Da sandaliis.

Expanded text:
ideo sic illorum strictum, nostrum largum propter libertatem, ideo sic illorum strictum, nostrum largum propter libertatem, qua Christus nos liberavit. Quia primum vestimentum diximus esse castigationem vocis, videamus si secundum habeat aliquam castigationem corporis. Dicit Beda in libro de tabernaculo: Haec etenim linea manus ac brachia debet stringere sacerdotis, ne quid nisi utile faciant; pectus, ne quid inane cogitet; ventrem, ne delicias ultra-modum appetendo, Deum se gulosum facere praesumat; subjecta ventri membra, ne lasciviendo totam sacerdotalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, ne ab orationis instantia torpeant; tibias et pedes, ne ad malum currant. Induatur ergo sacerdos primo linea stricta, ut et corpus ab iniquis operibus, et a pravis cogitationibus mentem compescat. Quod ibi significatur strictura vestimenti, hoc apud nos lini castigatio. Quia usque ad pedes Beda pervenit disserendo de lineis vestibus, congruum est ut nosmetipsos absolvamus de sandaliis,
Abbreviated transcription (Latin):
ostea camisa induimus. quam albam uocamus: de
qua hieronimus in epła memorata de ueste sacerdo¬
tali. ad fabrolam. Scđa ex lino tunica est poderis id÷
manicis ut nulla in ueste omnino sit ruga. &usq
adcrura descendit. Uolo pro legentib facile abuti
sermone. uulgato. Solent militantes habere lineas
menbris. ut expediti sint uł ad cursum. uł ad prelia. dirigen¬
do iaculo. tenendo clipeo. ense librando & quocumq ne¬
cessitas duxerit cundo. Ergo & sacerdotes paraci in ministe¬
rio oĩ utuntur a tunica: ut habentes pulcritudinem
uestimentorum: nudorum celeritate discurrant. ineo
discrepat uestimentum istud a nr̃o quod illud strictuã
est ur̃m uero largum. Et enim hii in ueteri testamento.
spũ seruitutis erant adstricti: de quo dicebat paulus
Non enim accepistis spͥm seruitutis in timore. Nos uero
quos filius liberauit. liberi sumus. non accepimus spm
seruitutis in timore: sed spͥm adoptionis filiorũ. Ac

Expanded text:
ostea camisiam induimus quam albam vocamus, de qua Hieronymus in epistola memorata de veste sacerdotali ad Fabiolam: Secunda ex lino tunica, est poderis, id manicis, ut nulla omnino in veste sit ruga, et usque ad crura descendat. Volo pro legentis facilitate, abuti sermone vulgato: solent militantes habere lineas,ibus, ut expediti sint vel ad cursum vel ad praelia, dirigendo jaculo, tenendo clypeo, ense librando, et quocunque necessitas traxerit. Ergo et sacerdotes parati in ministerio Dei utantur hac tunica, ut habentes pulchritudinem vestimentorum nudorum celeritate discurrant. In eo distat vestimentum illud a nostro quod illud strictum est, nostrum vero largum. Etenim hi qui in Veteri Testamento spiritu servitutis erant astricti, de quo dicebat Paulus: Non enim accipistis spiritum servitutis in timore. Nos vero quia Filius liberavit, liberi sumus, non accepimus spiritum servitutis in timore, spiritum adoptionis filiorum. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
diçente psalmista. Dormitauit. anime mea pre tedio.
ledium in anima: quasi sudor in corpore. Tedium
animi. aliquoties sol& fieri ex conscientia peccatorũ.
aliquoties sol& fieri ex accidentib ut est omne flagel¬
lum quod patitur ab alieno. aliquocies ex in firmitate
proprii corporis. Quae infirmitas. aliquocies sol& accide¬
re ex peccatis. Quando tedium ex infirmitate peccatorũ
frontem conscientiae nr̃ae tegit. habeat sudarium ex lino
castum & mundum. qualiu sunt uerba daid prophetae.
Cor mundum crea in me ds̃: & spm scm̃ tuum in noua
in uisceribus meis. Et si fuerit infirmitas ex approbati¬
one sicut in iob dicamus qđ dixit. Sicut dño placuit
ita factum est: sit nomen onĩ benedictum. Munda cogi¬
tatio fuit in dauid. quando dixit. Cor mundũ crea
in me ds. & rełqu. Munda quoq in iob: quando dixit.
tedio afficimur. ne maiore tristicia absorbea mur. in con¬

Expanded text:
dicente Psalmista: Dormitavit anima mea prae taedio. dicente Psalmista: Dormitavit anima mea prae taedio. Taedium in anima, quasi sudor in corpore. Taedium animi aliquoties solet fieri ex conscientia peccatorum, aliquoties ex accidentibus, ut est omne flagellum quod patitur ab alieno corpore: aliquoties ex infirmitate proprii corporis, quae infirmitas aliquoties solet accidere ex peccatis. Quando taedium ex infirmitate peccatorum frontem conscientiae nostrae tegit, habeamus sudarium ex ligno castigatum et mundum, qualia sunt verba David prophetae: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis. Et si fuerit infirmitas ex approbatione, sicut in Job, dicamus quod dixit: Sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Munda cogitatio in David fuit quando dixit: Cor mundum crea in me, Deus: mundaque in Job, quando dixit: o taedio aliquo afficimur, ne majore tristitia absorbeamur in con
Abbreviated transcription (Latin):
menti. cum spe regni caelestis. cuus splendor exi.¬
mius ad exemplum coronȩ uł torquis nullo um¬
quam fine claudetur.
UDARIO solemus tergere pituita oculorum &
marium. atq superfluam saliuam decurrentẽ
per labia. Ac idõ sudarium significat istoin loco
studium mundandȩ cogitationis. quo naturales &
uelut ingenitas nr̃as delectationes solemus tergere.
Siue propt̃ effusionem lacrimarum tergendam.
sudarium semper in sinu. uł in manu habuerit.
In manu enim sinistra portatur. ut ostendat᷑ intem¬
porali uita. tedium nos pati superflui humoris.
hocest carnalis delectationis: Et iterum: Sud arium adhoc
portamus. ut eodem tergamus sud orem quifit ex labore
proprii corporis. quod legimus usitatum fuisse circa cor.¬
pus xp̃i. sicut legitur. & sudarium qđ fuerat suꝑ caput
eius. Sudor: tedium nr̃i corporis est. Si noneẽt. tediuĩ:
non tocies tergeretur. Hab& aliquoties mens tediũ.

Expanded text:
menti cum spe regni coelestis, cujus splendor eximenti cum spe regni coelestis, cujus splendor eximius, ad exemplum coronae vel torquis, nullo unquam fine claudetur. . De sudario. Sudario solemus tergere pituitam oculorum et narium atque superfluam salivam decurrentem per labia. Ac ideo sudarium significat isto in loco studium mundandae cogitationis, quo naturales et velut ingenitas nostras delectationes studemus tergere, sive propter effusionem lacrymarsudarium semper in sinu vel in manu habuerit. In manu sinistra portatur ut ostendatur in temporali vita taedium nos pati superflui humoris, hoc est carnalis delectationis. Et iterum sudarium ad hoc portamus, ut eo detergamus sudorem, qui fit ex labore proprii corporis, quod legimus usitatum fuisse circa corpus Christi. Unde legitur: Et sudarium quod fuit super caput ejus. Sudor taedium nostro corpori est, si non esset taedium, non toties tergeretur. Habet aliquoties mens taedium,
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Mandata ueteristestamenti. a principio geneseos
usq in finem in humili linea operando & docendo portat
pontifex in pectorali. noua ac primitiua aeccła usq.
infinem. De torque : dicebat salomon in parabolis.
Ut addatur gratia capiti tuo: & torques collo tuo
Quod ita beda in eodem. Mos apud ueteres fuit. ut
legitime cercantes coronam in capite. torquemq in
collo acciperent. Et nobis ergo si disciplinã condi¬
toris nr̃i. si grãe matris scita custodiamus. maioe
inde spiritalium uirtutum claritas auget᷑. Addit᷑
gratia capiti : cum caritas quae principale mentis orna¬
bat. ardentius inflaminatur. Additur & collotorques.
cum fulgore perfectȩ operationis. sermo predicatio¬
nis qui ꝑ collum procedit confirmatͥ. ac ne contempni
ab auditorib debeat. indeficiente uirtutũ conexione
ducitur. Sed & his qui morsaicȩ legis decreta. oño
ueniente seruabant. addicta est gratia noui testa¬

Expanded text:
rent. Mandata Veteris Testamenti, a principio Geneseos rent. Mandata Veteris Testamenti, a principio Geneseos usque in finem, in humerali linea operando et docendo portet pontifex in pectorali; Novi, a primitiva Ecclesia usque in finem. De torque dicebat Salomon in Parabolis: Ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo. Quod ita Beda in eodem: Mos apud veteres fuit ut legitime certantes coronam in capite, torquem in collo, acciperent. Et nobis ergo si disciplinam conditoris nostri, si gratiae matris scita custodimus, major inde virtutum spiritalium claritas augetur. Additur gratia capiti, cum charitas, quae principale mentis ornabat, ardentius inflammatur. Additur et collo torques, cum fulgore perfectae operationis sermo praedicationis, qui per collum procedit, confirmatur: ac ne contemni ab auditoribus debeat, indeficienti virtutum connexione ducitur. Sed et his qui Mosaicae legis decreta Domino veniente servabant, addita est gratia Novi Testa
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est nec egrediatur de sc̃ĩs. Ubi intelligi datur.
debere eum ugiter in continentia & abstiͥ entia manere.
aiirm archiep̃orum super omĩa indumenta est
ut lanmina in fronte pontificis. Illo discernit᷑
archi ep̃s : a ceteris ep̃is. Palleum significat torquẽ
quam solebant legitime certantes accipere. quod non
ammonentur caeteri ad legitimum certamen. ꝗ đ
hab& duas lineas. a summo usq deorsum. retro &
ante. significat sum mae doctrinȩ decorem. per
disciplinam mandatorum dm̃ acceptabilem. Circu¬
lus circa collum. disciplina est dñi circa sermonem
predicatoris: ut non sit alter sermo predicationis.
& op̃us: aliud dicente paulo. Nemim dantes ullam
offensionem: ut non uituperetur ministerium nr̃m. quod
ita ambrosius in tractatu epłae ad chorintios. Uitupe¬
raretur ministerium ipsorum: si ea quae uerbis
docebant. operib suis ut fierent exempla non in bonora¬

Expanded text:
scriptum est: Nec egredietur de sanctis, ubi intelligi datur scriptum est: Nec egredietur de sanctis, ubi intelligi datur debere eum jugiter in continentia et abstinentia manere. ium archiepiscoporum super omnia indumenta est, ut lamina in fronte solius pontificis. Illo discernitur archiepiscopus a caeteris episcopis. Pallium significat torquem, quem solebant legitime certantes accipere. Quo dono admoventur caeteri ad legitimum certamen. Quod habet duas lineas a summo usque deorsum ante et retro. Significat enim summae doctrinae decorem per disciplinam mandatorum Domini acceptabilem. Circulus circa collum disciplina est Domini circa sermonem praedicatoris, ut non sit alter sermo praedicationis et aliud opus, dicente Paulo: Nemini dantes ullam offensionem, ut non vituperetur ministerium nostrum. Quod ita Ambrosius in tractatu Epistolae ad Corinthios: Vituperatur enim ministerium ipsorum, si ea quae verbis docebant, operibus suis, ut fierent, exempla non da
Abbreviated transcription (Latin):
in parabolis salomonis. Fortitudo & decor indumentum
eius & insuperiorib: & cingulum tradidit chananco.
Si quis uoluerit uti duab tuncis: ostendit se dia¬
conum & sacerdotem. ẽe. Siue ut octo sint uestim̃
ad pedes. de uestimento manuum & pedum reticetur.
A llius normam diximus habere summum pontificẽ nr̃m
a capite usq ad pedes octo uestimenta. Primumt amictus.
scm camisa. tertium cingulum. quartum stola. quintũ
& sextum duae tunicae. septimum casula. octauũ
pallium. Porro uestimentum pedum : potius percmo
ad nr̃os pontifices: quam ud aãron. Dicitur nr̃is
pontificib cuntes docete omnes gentes: aaron tantum
in idea uersabatur. Sudarius in manu. pocius ad nr̃os
quam ad ã aron: qm̃ maior mundicia in nouo testa¬
mento quam in ueteri. Et illa bona habemus quae
dos in suo officio non se exuit casula. quia precipi¬
ente dño per morsen: non deb& exire de scĩs. sicut

Expanded text:
in Parabolis Salomonis, Fortitudo et decor indumentum in Parabolis Salomonis, Fortitudo et decor indumentum ejus. Et in superioribus, Et cingulum tradidit Chananaeo. Si quis voluerit uti duabus tunicis, ostendet se esse diaconum et sacerdotem, sive ut octo sint vestimenad pedes. De vestimento pedum et manuum reticetur. illius normam, ut dixi, habet summus pontifex noster a capite usque ad pedes octo vestimenta. Primum est amictus, secundum camisia, tertium cingulum, quartum stola, quintum et sextum duae tunicae, septimum casula octavum pallium. Porro vestimentum pedum potius pertinet ad nostros pontifices quam ad Aaron. Dicitur nostris pontificibus: Euntes docete omnes gentes; Aaron tantum in Judaea versabatur. Sudarium in manu potius ad nostros quam ad Aaron, quoniam major munditia est in Novo Testamento quam esset in Veteri: et illa bona habemus quae dos in suo officio non se exuit casula, quia praecipiente Domino per Moysen non debet exire de sanctis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
limes pertin&. De qua meronimus. in epła ad fabiolam.
Hacc ipsa iacutina tunica. subucula nominatur & ppric
pontifici est: significatq rationem sublimium non patere
om̃ib. sed maiorib atq perfectis. Ipsa est interior. ipsaq
designat uirtutes animac. quae non multis cognitȩ sunt.
& quas deb& semꝑ habere perfectus. Unde beda intrac¬
catu suꝑ lucam. Quis & enim nesciat uiscera miscdie
beuign icatem. humilitatẽ. patientiã modestiã. castitatẽ
fidem̃. spem. caritatem. & hissimilia. sine ulla temporũ
intercapedine fidelibus ce seruanda. Ipsa non cingitur
al ministrationem. Qm̃ memoratȩ uirtutes. liberum
iter nobis prebent ad contem plationem dĩ. Camisacin¬
gulo continentiȩ constringit᷑. precipiente dño. Sint lum
bi ur̃i precincti. id est ut per duas uirtutes obocdientiam
dñi. & naturalem disputationem constringatur omnis
uoluntas. Haec sunt uestimenta : de quibus scribitur

Expanded text:
limes pertinent, de qua Hieronymus in epistola ad Fabiolam: limes pertinent, de qua Hieronymus in epistola ad Fabiolam: Haec ipsa hyacinthina tunica subucula nominatur, et proprie pontificis est, significatque rationem sublimium non patere omnibus, sed majoribus atque perfectis. Ipsa est interior, ipsaque designat virtutes animae, quae non multis cognitae sunt, et quas semper debet habere perfectus. Unde Beda in tractatu super Lucam: Quis etenim nesciat viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, patientiam, modestiam, castitatem, fidem, spem et his similia, sine ulla temporum intercapedine a fidelibus esse servanda? Ipsa non cingitur,ad ministrationem, quoniam memoratae virtutes liberum nobis iter praebent ad contemplationem Dei. Camisia cingulo continentiae constringitur, praecipiente Dbi vestri praecincti , » ut per duas virtutes, id est obedientiam Dei, et naturalem disputatiovoluptas. Haec sunt vestimenta de quibus scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
super iniquitatem. congaud& autem ueritati. Omnia
suffert. om̃ia credit. omĩa sperat. omnia sustin&. Linea
quae est in medio: quasi stipes caritatis. Quod enim
significant lineae siue fimbriae. in dextro humero siue
si nistro. hoc significant in anteriore parte hominis.
quȩ pertin& ad nouum testamentum. Sinistrum latus
hab& fimbrias. quia actualis uita sollicita est: & turba¬
tur erga plurima. At dextrum latus non hab&. quia
contem platiua uita quieta est. Per ipsam figuratur
regina quae stat a dextris. ipsa est una columba. per¬
fecta. & proxima stat adextris. quia nichil inse sinstrũ
hab&. Lcirgitas brachiorum. largitatem & halaritatẽ
datoris demonstrat. Diaconus qui non est indutus dal¬
matica. casula legit circumcinctus. ut expedite possit
ministrare. uel quia suum est ire ad comitatum. propter
ut nos sequamur cius uestigia. quod significat pertunis
Sieut in camisa designatur castigatio
corporis: ita tunca uirtutes intimas. quac cid solos sub¬

Expanded text:
autem veritati. Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Linea quae in medio est quasi stipes charitatis. Quod enim significant lineae sive fimbriae in dextro humero sive sinistro, hoc significant in anteriori parte hominis quae pertinet ad Novum Testamentum. Sinistrum latus habet fimbrias, quia actualis vita sollicita est, et turbatur erga plurima; at dextrum latus non habet, quia contemplativa vita quieta est: per ipsam figuratur regina quae stat a dextris. Ipsa est una columba, perfecta et proxima, stat a dextris, et nihil in se sinistrum habet; largitas brachiorum, largitatem et hilaritatem datoris demonstrat. Diaconus, qui non est indutus dalmatica, casula legit circumcinctus, ut expedite possit ministrare, vel quia suum est ire ad comitatum propter iut nos sequamur ejus vestigia, quod significat perfossusSicut in camisia designatur castigatio corporis, ita in tunica virtutes animae, quae ad solos sub
Abbreviated transcription (Latin):
altrinsccus duodecim quia cantas in ueter testamento
& in nouio duodecum ramos ex se producit. monstrans¬
qui stud& prodesse fratribus in aduersitate & pros¬
peritate. iste hab& fimbrias coccineas in utroq humero.
Haec duac fortunae signantur. ꝑ sinistrum & dextrum
humerum. Hos duodecim ramos caritatis. enumerat
paulus. Patiens. benigna. non emulatur. non agit per¬
peram. non inflatur: non est ambitiosa. non queric quȩ

Expanded text:
altrinsecus quindecim, quia charitas et in Veteri Testamento et in Novo quindecim ramos ex se producit. Quisquis studet prodesse fratribus in adversitate et in prosperitate, iste habet fimbrias coccineas in utroque humero. Hae duae fortunae signantur per sinistrum et dextrum humerum. Quindecim ramos charitatis enumerat: Patiens est, benigna est, non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non e
Abbreviated transcription (Latin):
panem in scãs ac uenerabiles manus suas & reliqua: au¬
demus intrare ad orationẽ dominicã. Ubi notandũ
qđ non ẽ presumptiose in trandũ ad eam. s cũ reueren¬
tia & serenato corde. In recordatione septimȩ dici¬
quando xp̃c quieuit in sepulcro. agit᷑ dominica oratio quȩ sep¬
temꝰ petitiones contin&: in quo septimo die laborabant apłi
tristitia ac metu iudaeorum. Et nisi fallor orabant ut libe¬
tarent᷑ a malo. & consecuti sunt qđ orabant in resurrectione
oñi. Orat & nunc scã ȩccła quasi in septima die. quando iam
qui escentib animab scõrũ instat ieiunando. uigilando.o¬
rando. certando in caritate ne abrumpat᷑ periculis huius
mundi a spe cęlestium gaudiorũ. Quis ÷ qui non deprece¬
tur quã diuibie ẽ in presenti scło. ut liberet᷑ a malo
Nec hoc pretercundu curandũ eẽ. ut ante participationẽ
corporis & sanguinis dñĩ. interueniat oratio. quȩ nos
purg& a peccatis. ne indigni manducemus &s eorpus bi

Expanded text:
panem in sanctas ac venerabiles manus suas, et reliqua, audemus intrare ad orationem Dominicam. Ubi notandum quod non est praesumptuose intrandum ad eum, sed cum reverentia et sereno corde. In recordatione septimae dieiquando Christus quievit in sepulcro, agitur Dominica oratio, quae septem petitiones continet, in quo septimo die laborabant apostoli tristitia ac metu Judaeorum. Et, ni fallor, orabat ut liberarentur a malo, et consecuti sunt quod orabat resurrectione Domini. Orat et nunc sancta Ecclesia quasi in septima die, quando jam quiescentibus animabus sanctorum, instat jejunando, vigilando, orando, certando in charitate, ne abrumpatur periculis hujus mundi a spe coelestium gaudiorum. Quis est qui non deprecetur quandiu hic est in praesenti saeculo, ut liberetur a malo? Nec hoc negligenter curandum esse, ut ante participationem corporis et sanguinis Domini interveniat oratio, quae nos purget a peccatis, ne indigne manducemus et bi
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ in eodẽ. Ab ȩuanglicis autẽ preceptis omĩno receden¬
dũ non eẽ. & eadem quȩ magister docuit & fecit discipłos
quoq obseruare & facere debere. Ubi ciprianus dicit
euangłicȩ ueritatis. & in posteri orib ab ȩuangłicis autẽ
p̃ceptis omnino recedendũ non eẽ. euangłicã doctrinã de mon¬

Expanded text:
rum in eodem: Ab evangelicis autem praeceptis omnino non recedendum esse, et eadem quae magister docuit et fecit, discipulos quoque observare et facere debere. Ubi Cyprianus dicit, « evangelicae veritatis » , et in posterioribus, « ab evangelicis autem praeceptis omnino
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ quasi ex uno ore. & nondũ xp̃c illos docuerat orare. &¬
iccieo orantib fuit impetrabilis. & efficax sermo: qui ꝓmerebat᷑
dm pacifica simplex & spiritalis oratio. Quae oratio. sic
inchoat᷑. Oremus preceptis salutarib moniti. & diuina in¬
sticutione formati audenus dicere. Precepta salutaria
dicimus euangelicã doctrina. dicimus institutionẽ tradiaa¬
onẽ quam ipse dignatus ÷ tradere. in conficiendo sacramen¬
co corporis & sanguinis. Unde idẽ qui supͣ insermone de
na dignatione p̃positos. ȩuangłicȩ ueritatis ac dñicȩ tra¬
ditionis tenere rationẽ : negabo qđ xp̃c magister & prece

Expanded text:
bantur quasi ex uno ore, et nondubantur quasi ex uno ore, et nonduidcirco orantibus fuit impetrabilis et efficax sermo, quia promerebatur Deum pacifica, simplex et spiritalis oratio. Quae oratio sic inchoatur: Oremus praeceptis salutaribus moniti et divina institutione formati, audemus dicere. Praecepta salutaria dicimus evangelicam doctrinam; dicimus institutionem, traditionem quam ipse dignatus est tradere in conficiendo sacramento corporis et sanguinis. Unde idem qui supra in sermone de na dignatione praepositos, evangelicae veritatis ac Dominicae traditionis ten