comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾a est. in ip̃o corpore ẽẽ uidetur. s e ꝯtra
cũ ip̃m corpus in corruptibile sit. qr ĩ mor¬
tale est et impassibils in ip̃o cẽ nõ posse ui¬
decur. Unde et xp̃e redarguit carualem sen¬
sum discipuloꝵ. qui putabant catnera xp̃i
siciit aliam in partes cẽ cliuidendam et morsi¬
bus lacerandam. ideo plures dñt ꝙ ñ ẽ ibi f¬
fractio. s uidetur tm̃ quib obicitur qd̾ ait ar¬
p̾stigiis. ubi delusio ne quadam falluntur o
incorꝑe. s in ip̃a forma panis sacramentali
nec qñ manclucatur: partes de illo fatimuss

Expanded text:
a est, in ipso corpore esse videtur, sed contra, cum ipsum corpus incorruptibile sit, quia immortale est et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Unde et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui putabant Christi carnem sicut aliam in partes esse dividendam et morsibus lacerandam. Ideo plures dicunt quod non est ibi fractio, sed videtur tantum. Quibus objicitur, quod Ampraestigiis, ubi delusione quadam falluntur ocin corpore, sed in ipsa forma panis sacramentali,nec quando manducatur, partes de illo facimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid queris nature ordinem in xp̃i corpore ẽ
cum preter naturam sit ipse cdñi ꝑtus geuir¬
gine coede iubrinur. discutere non ꝑ mitti¬
mur. Sciend̾ ⁊ ꝙ licet diu̾se sint ibi sp̃es
panis et uimi. non tũ duo sacramenta dici
debent: s unum quia sub utraq spẽ idem su¬
mitur. Sciend̃ etiam qd in prolatione illorũ
dñis quale cunc erat.i. passibile et morta¬
le. preterea queri solet: s non est ibi subalis
erat sub̾a panis uł uirs quid de ip̃a suba pa
pͥ iacentem materiam resolutam. uł in ni¬
chilum redactami ꝙ pot̃ ille facere qui de
nichilo cuacta creauit. Selet ⁊̃ q̃ri si qua ob

Expanded text:
ris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeter naturam fit ipse Domini partus ex Virgine, credere jubemur, discutere non permittimur. Sciendum etiam quod licet diversae sint ibi species panis et vini, non tamen duo sacramenta dici debent, sed unum, quia sub utraque specie idem sumitur. Sciendum etiam quod in prolatione illorum dicemus quale tunc erat, id est passibile et mortale. Praeterea quaeri solet si non est ibi substanterat substantia panis et vini, quod 100 de ipsa substantia praejacentem materiam resolutam, vel in nihilum redactam, quod potest ille facere qui de nihilo cuncta creavit. Solet etiam quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
fulint: de pane fit xp̃n catõ. Item sermo xp̃i qui po¬
tiuo eo nicħo facere quod nõ erat: non pot̃ mutas¬
re ea que sunt inid quod non erant. Item eusebius
cia non salubri efficientia. Item. Multi accipiunt
corpus cdm̃ incligne. de quib ait apłs. auu man¬
docemtur quam sit canend̾ male accipere bomimi.
scce eiũ fc̃m est malum clum male accipitur bo¬
num. sicut econtra apłs fc̃m est bonũ cum bene
accipitur malum .i. clum stimulus sathane ei
datur ⁊ pacienter portatur. ecce ex hiis scoꝵ testi
a bonis u̾m ⁊̃ a malis sumi. hiis ã q̃dam uident᷑
repugnare q̃ silentio p̾tereunda nõ sunt. Ait enĩ
augͥ. Bonus accipit sacram̃tũ et rem sacranenti.
malus uero sacramẽtũ. ⁊ nõ rem ad ꝙ dm̃s sac¬
mentũ hic appellati corpus dm̃ de uirgine sump¬
tum. fiem ã sisũalem carnem xp̃i que est uiuge¬
nitas fideliũ. Bonus ergo accipit sacramentum .i.¬

Expanded text:
citur. Idem: Sermo Christi qui potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sunt, mutare in id quod non erant? Item Eusebius tia, non salubri efficientia. Item: Multi accipiunt corpus Domini indigni, de quibus Apostolus: Qui mandocemur quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonum, sicut contra Apostolo factum est bonum, cum bene accipitur malum, id est dum stimulus Satanae ei datur, et patienter portatur. Ecce ex his sanctorum testima bonis, verum etiam a malis sumi. His autem quaedam videntur repugnare quae silentio praetereunda non sunt. Ait enim Augustinus: Bonus accipit sacramentum et rem sacramenti, malus vero sacramentum et non rem. Ad quod dicemus sacramentum hic appellari corpus Domini de Virgine sumptum; rem autem spiritualem carnem Christi quae est unitas fidelium. Bonus ergo accipit sacramentum, i
Abbreviated transcription (Latin):
sire uł ꝯuerti. qr sub illis accidentib sub qͥb
prius erat suba parus et uiui. post consecra¬
tionẽ ẽ suba corporis et sanguinis quib
tñ ip̃m corpus non afficitur. Nos ã in certa
forma pondus. que priori sube accedentia
fuerunt. q̃ nec ip̃m xp̃i corpus afficiunt nͦ

Expanded text:
sire vel converti, quia sub illis accidentibus sub quibus sire vel converti, quia sub illis accidentibus sub quibus prius erat substantia panis et vini, post consecrationem est substantia corporis et sanguinis, quibus tamen ipsum corpus non afficitur. Nos autem incerta forma, pondus, quae prioris substantiae accidentia fuerunt, quae nec ipsum Christi corpus afficiunt, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sacmẽta p̾sta nob. ut qui xp̃m sub saccam̃to
iudemus. et sumimus in futurs eundẽ facie
ad faciem sicut est iudeamus. Illd̾ qͦ huic ue¬
ritati ꝯtcarte uidetur ꝙ ueritas dixit. nõ hoc
corpus ꝙ iudetis manclucaturi estis. ⁊ bibi¬
tuti sanguinẽ illũ quẽ fusuri sunt: qui me
ctucisigent. s sacramentũ aliꝙ om̃dauꝰ uobis
ex his uerbis calumpiatores ueritatis audaciã
sumunt. oblatrandi nobis. quib ne a modo
errare liceat. illud in uolutum euoluim᷑.
non hoc corpus ⁊ esi. non ui has sp̃e mandu¬
caturi estis s in hoc satmento si morsib discerp¬
tuam et laceratum ut putatis. s integrũ ⁊ slle¬
sum. eũ ã panis uł uinum a scĩs dicatur. ⁊ a
cuctis̃ fidelib credatur. transire in subam
corporis ⁊ s anguiuis. Que sit illa ꝯu̾sio an
formalis an sub̾alis: queri solet. ꝙ ã forma¬
lis non sit: manifestum est. qr forma panis¬
ditu possit. alii ã sic dñt hanc in illam trã¬

Expanded text:
 sacramenta praesta nobis, ut qui Christum sub sacramento videmus et sumimus, in futuro eumdem facie ad faciem, sicut est, videamus. Illud quoque huic veritati contraire videtur quod Veritas dixit: Non hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem fusuri sunt qui me crucifigent, sed sacramentum aliquod commendavi vobis. Ex his verbis calumniatores veritatis audaciam sumunt oblatrandi nobis, quibus ne amodo errare liceat, illud involutum evolvimus. Non hoc corpus, etc., id est non in hac specie manducaturi estis, sed in sacramento non morsibus discerptum et laceratum, ut putatis, sed integrum et illaesum. Cum autem panis vel vinum a sanctis dicatur, et a cunctis fidelibus credatur transire in substantiam corporis et sanguinis, quae sit illa conversio an formalis an substantialis quaeri solet. Quod autem formalis non sit manifestum est, quia forma lla vero dici possit. Alii autem sic dicunt hanc in illam tran
Abbreviated transcription (Latin):
bratur hoc sacram̃tũ ut aĩe ⁊ carnis suscep¬
cio ĩ xp̃o et utrisq libetatio in uobis sig̃cetur.
Ideo uero apponitur aqua. ut ostendatur nr̃a te¬
demptio facta pex xp̃i passionem. et eius passio &¬
cirrata. ꝓ nr̃a dilectione. aqua eiũ genus hũa¬
num sigẽat. unde in apocalipsi aque qͣs iudisti
ppłi suxit et gentes. quoꝵ salus nõ poss ẽe sine
passione dñi. nec dñi passio: sine ppłi clilesti

Expanded text:
r hoc sacramentum, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significetur. Ideo vero apponitur aqua, ut ostendatur nostra redemptio facta per Christi passionem, et ejus passio procurata pro nostra dilectione. Aqua enim genus humanum significat. Unde in Apocalypsi: Aquae quas vidisti, populi sunt , et gentes, quorum salus non posset esse sine passione Domini, nec
Abbreviated transcription (Latin):
predestinatis iustificatis uocans. et glorificatis hec ẽ
duplex caro xp̃i. unde. Iex ait. dupłr intelligif᷑
caro xp̃i. uł illa que crucifrra est ⁊ sepulta. uel
illa spũalis atts diuina. dẽ qua ipse cdicit. caro

Expanded text:
praedestinatis vocatis, justificatis et glorificatis. Haec est praedestinatis vocatis, justificatis et glorificatis. Haec est duplex caro Christi. Unde Hier. ait: Dupliciter intelligitur caro Christi, vel illa quae crucifixa est et sepulta, vel illa sp
Abbreviated transcription (Latin):
ultimo corpus susi et sangninẽ in sp̃em panis¬
et uini tradidit cdiscipulis sius. ubi diligenter
aĩadu̾tend̾ est. qͣre post tẏpiti agni sacram̃tum
et qͣre sub alia sp̃e : et cum sub ista: quare sub
chuplici. deuide: quare aqua ad misceaturꝰ post
quid a bonis. et quid a malis sumatur. deinde
q̃ ibi uidenitur eẽ. uł fieti uttum uere siit ł
cessatura. inter que precipium erat agni pas
cram̃tum. i deo etiam post alia declit. ut memo¬
deinceps frequentaretur. sub alia uͦ sp̃e ideo
traclicdit. et a fidelib sumend̾ deinceps ĩ sti¬
tuit ut fides hr̃et megtum que ñ ẽ de hiis
q̃ uuidertur. qr fides ñ ht̃ meritũ cui hũana
rõ prebet exꝑim̃tũ. et ne abhorxeret ocłs qd̾
teneret marius. ⁊ ne ab in ccedulis nobis in¬
sultaretur. In hac ã sp̃e traddidit. qr res huꝰi
qͣm de uirgine trgxt. et sangus ꝙ̃ ꝓ nobis
fuclit. Nes ã sigc̃ata et non oꝯtenta est unstas esd̃e in

Expanded text:
ultimo corpus suum et sanguinem in specie panisultimo corpus suum et sanguinem in specie panis, vini tradidit discipulis. Ubi diligenter animadvertendum est quare post typici agni sacramentum tius sub ista; et cum sub ista, quare sub duplici. Deinde quare aqua admisceatur, post quid a bonis et quid a malis sumatur; deinde quae ibi videntur esse vel fieri, utrum vere sint vel cessatura inter quae praecipuum erat agni pasccramentum. Ideinceps frequentaretur. Sub alia vero specie ideo tradidit, et a fidelibus deinceps sumendum instituit, ut fides haberet meritum quae non est de his quae videntur, quia fides non habet meritum cui, h. r. p. ex  sic . Et ne abhorreret oculus quod teneret manus, et ne ab incredulis nobis insultaretur; in hac enim specie tradidit 99 quia res hujus quam de Virgine traxit, et sanguis quem pro nobis fudit. Res autem significata, et non contenta est unitas Ecclesiae in
Abbreviated transcription (Latin):
sigc̃ate. Saccam̃tũ uͦ ẽ s acre rei signũ. ⁊ sp̃es u¬
la uttamq rem signat. et utriusq gerit expres¬
sam siłitudĩem. Nam sicut parus p̾ͥceteris cibis
corpus reficit et sustentat. et uinuum hoĩem le¬
tificat. atcẜ in ebrat. sic caro ẜͥ uteriorem hoĩem
magis ceteris graciis siuałr resicit ⁊ saginat.¬
ꝙ̃ ⁊ saguiis x sp̃uałr setificat. et sic in ebuat.
ut sobrium reddat unde calix tuus muebrians ꝙͣ
p̾clarus est. ht̃ etiam siłitudinem cum re sig¬
nificata tr̃a q̃ ẽ uuitas fidelium. qr sic̃ ex mul¬
tis grauis conficitur unus panis. et ex plurib
acinis uiuũ in uũ ꝯfluit sic ex multis fideli¬
sic̃ corpus xp̃i ex młas m̃bris puris. et ab omni ma¬
cula pcc̃i ĩ mutub ostat. ita et unitas ecc̃astica ex
młtis ꝑsonis munddis. ⁊ ĩ macłatis osistit. ĩ cuins
rei tp̃po facta est archa dsu de lignus cechim
que sirat imputribilia ⁊ albe siłia spine. sc¬
cur non in una: s induab declit: ideo ut osten¬

Expanded text:
icatae. Sacramentum vero est sacrae rei signum, et species illa utramque rem significat, et utriusque rei gerit expressam similitudinem. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem magis caeteris gra sanguis spiritualiter laetificat, et sic inebriat, ut sobrium reddat. Unde: Calix tuus inebrians, quam praeclarus est . Habet etiam similitudinem cum re significata tantum, quae est unitas fidelium, quia sicut ex multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelisicut corpus Christi ex multis membris puris et ab omni macula peccati immunibus constat, ita et unitas ecclesiastica ex multis personis mundis et immaculatis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis techni, quae sunt imputribilia et albae spinae similia. Eccur non in una, sed in duabus dedit? Ideo ut osten
Abbreviated transcription (Latin):
ta cditit etiam. hoc quod
aliud uͤͦt. est corpus me.
illud idem subałr quod
nus est corpus ⁊ sangͥs
quod accepit. hoc quod
dixi facite .i. corpus me¬
nm accipite et mandu¬
cate in meã ꝯmemorati¬
passionis et mortis mee.
ut sicut precessi: sequa
ur̃a salute et exhortati¬
one. et calicem. accep̃.
effuso ꝯfirmanr nouum

Expanded text:
ta. Dixit etiam: Hoc, quod aliud videtur, est corpus meum. Illud idem substantialinus est corpus et sanguis quod accipit. Hoc, quod dixi, facite, id est corpus meum accipite et manducate, in meam commemoratipassionis et mortis meae, ut sicut praecessi sequamet pro nostra salute et exhortatione, et calicem accepit, effuso confirmatur novum
Abbreviated transcription (Latin):
poralis: s eterui bous In
ueteri enĩ lege carnalia
offerebantur. et carnalia
suͣx litterã promntebant᷑.
In nono ã uͥ sacerdos est
uictima. celeste est quod
ostertur et celeste est ꝙ
pro mittitur. E estamẽtũ
sacra pagina accipitur.
siue doctrina in q̃ otinet᷑¬
ua sius ipsa promissio. seq̃r. et dicit. hoc qͦciens

Expanded text:
poralis, sed aeterni boni. In veteri enim lege carnalia offerebantur, et carnalia juxta litteram promittebantur. In novo autem ubi sacerdos est victima, coeleste est quod offertur, et coeleste est quod promittitur. Testamentum sacra pagina accipitur, sive doctrina in qua continetuvum, sive ipsa promissio.
Abbreviated transcription (Latin):
captus ex detenitus ad lu¬
cem resurtictionis uenit.
tiunc in quam accepit pa¬
nem. et gr̃as agens. de re¬
paratione homimim. sie
futura ftrgit. unde oĩb
dedit ut in inuitate ma¬
neant. et clum confrigit
spontaneam suam passio¬
nem ostenclit fregit ã¬

Expanded text:
captus et detentus ad lucem resurrectionis venit Tunc, inquam, accepit panem, et gratias agens, de reparatione hominum sic futura; fregit, unum omnibus dedit, ut in unitate maneant; et dum fregit, spontaneam suam passionem ostendit. Fregit a
Abbreviated transcription (Latin):
erat lectũ u̾bũ caro factũ est ⁊ c̃. q̃ ad sacramẽ¬
tum in carnationis pertinent. Uñ absconclisti
ħ asapientib et reuelasti en parulis. quosdã
etũ placonicoꝵ libros ex g̃ca lingua in latinã
u̾sos iudei et ibi legi nõ qui de hus u̾bis s hoc
quid qui oĩo multis et mulaplicib suaderi ra¬
qd̾ u̾bũ caro fcm ẽ non legi. Indagani quippe
ulibris uarie dc̃m qd filius sit in forma patris

Expanded text:
. Quae ad sacramentum incarnationis pertinent. Unde: Abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis . Quosdam enim Platonicorum libros ex Graeca lingua in Latinam versos vidi, et ibi legi, non quidem his verbis, sed haec quidem omnino multis et multiplicibus suaderi rad Verbum caro factum est, non legi. Indagavi quippe in libris varie dictum, quod Filius sit in forma Patris;
Abbreviated transcription (Latin):
tu contẽp. di .bo. e .i. copiosam bonitatẽ euis. Copiosa
bus multa bona munstrat. blandiens ut ad pisĩam
pacĩam dei. que tot et tanta petcantes sustinet. nec
cito eos punit subditi et contempnis diuitias. lon
horam est. s longa per multa expecta tp̃ra ħ nc̃ exhi
diffirre. q qͥ in firmitate magis qͣm ꝓpotto delinquũt
sustentari pet longanimitatem dñr. Qui uͦ pertina¬
peccantes nõ statm pinro. longanimitas est qua per
infirmitatẽ. et nõ delib̾ati aĩ malitia peccantes: diu
utitur ad pñam ut ẽs intendit. s ad ilpretutatẽ
ũtit quẽ ut sollicitũ faciat. atq apertius redargui¬
est. Si u̾e loqr. qr mala mens non reuocatur ad uitã
nisi timoie et attende in his trib u̾sib tres peccatorũ
gradus annotatos peccas enĩ o homo clum tibi impu¬
uitatem promitis. qd̾ ibi uotatur. gxistimas ã. ⁊ c̃ It
grauius petcas qi contempius domim des. Unde ibi.
dempnere. Unde ibi. Ignoras. ⁊ c̃.⁊ an hoc facis: in¬

Expanded text:
o id est copiosam bonitatem ejus. Copiosa bus multa bona ministrat, blandiens ut ad poenitenpatientiam Dei, quae tot et tanta peccantes sustinet, nec cito eos punit. Subdit, et contemnis divitias, longhoram est, sed longa, et per multa exspectans tempora. Hanc exhibdifferre, quia qui infirmitate magis quam proposito delinquunt, sustentari per longanimitatem dicuntur: qui vero pertinapeccantes non statim punit. Longanimitas est qua per infirmitatem, et non deliberati animi malitiam peccantes diu putitur ad poenitentiam, ut Deus intendit, sed ad impunitatem vertit. Quem ut sollicitum faciat atque apertius redarguloquitur, quia mala mens non revocatur ad vitam nisi timore. Ambros. Et attende in his tribus versibus tres peccatorum gradus adnotatos. Peccas enim, o homo, dum tu impunitatem promittis: quod ibi notatur, existimas autem, etc. Item, gravius peccas, quia contemnis bonitatem Dei. Unde ibi, temnere. Unde ibi, ignoras, etc. An hoc facis? In
Abbreviated transcription (Latin):
dico. cum multo desi
exhortandi uos ⁊ uẽ¬
re festinanimus qm̃¬
halaS. quidem. nos om̃s uoluimus nem¬
re. ad uos ego quidem pau qui plus aliis curo
et semel et iteꝵ. nolui uenire ad uos s sathanas.
qui salum aduersatur. impecliuit nos. ideo ma¬
gis cauete et trmnete quod deus per misit apłm
impediri ne ueniret ad eos ad maiorem coronã¬
istorum est si stederint eo absente. Que enĩ.
diuit. quia que est spes nira. ħ in psent aut¬

Expanded text:
dico, cum multo desiderio, exhortandi vos. Et vere festinavimus, quoniam quidem, nos omnes voluimus venire ad vos. Ego quidem Paulus, qui plus aliis curo, et semel et iterum, volui venire, sed Satanas, qui saluti adversatur, impedivit nos. Ideo magis cavete et timete, quod Deus permisit Apostolum impediri, ne veniret ad eos. Ad majorem istorum est, si steterint eo absente. Quae enim.divit, quia quae est spes nostra, hic in p
Abbreviated transcription (Latin):
est angularis lapis uenienti ꝑtim ex hebrens ad qͦs
qr ecc̃a est de utroq ppło in imo angulari lapide
collecta. qui fecit utraq unũ. ut eẽt unus grex.
ostendit filios eius .s. martires nõ debere despare.
tati sue p̃ponendo uolũtatẽ dei Eleganter gͦ ⁊ ñ¬

Expanded text:
est angularis lapis, venienti partim ex Hebraeis, ad quos est angularis lapis, venienti partim ex Hebraeis, ad quos , 40 quia Ecclesia est de utroque populo in uno angulari lapide collecta, qui fecit utraque unum, ut unus esset grex, ostendit filios ejus, scilicet martyres, non debere desptati suae praeponendo uoluntatem dei, quia ille
Abbreviated transcription (Latin):
uis deo credatur. non tñ in dm̃i. et si bonum
fiat: nõ tñ bene. Nẽmo enĩ inuitus bene facit.
et si bonũ est qd̵ facit. hii ã cluo timores fa¬
ciunt. duo geuera seruori est eñ seruus
qui est filius. qui tunet dñm et honorat
ptem. Unde per malachiam dñs ait. Si dñs
m̃ ubi est timor meuse si pr̃: ubi est amor
mens: et est seruus qui timet penam. s ñ
diligit iusticiam. et quia de timorib fit
mentio. sciendum est p̾ter naturalem ti
qui bonus est. ⁊ a deo. s nõ sufficiens ⁊ inicialẽ
qui bomis est ⁊ sufficiens ⁊ castum qui bomus e ⁊
per ficiens. de quo hic agitur. Ip̃e enĩ gnat nos
ticia. clamor iste cordis est nõ labioꝵ intus so¬
nat autib dei. quałr susanna clauso ore la¬
bus ĩmons clamabat. sudei quidẽ clamabãt
passione clixisse ꝯmemorat. et fortasse dñs pp̃ sacra¬
mentũ ecc̃e insumanclum. utrumq dixit. Cui fcͣs

Expanded text:
vis Deo credatur, non tamen in Deum: etsi bonum vis Deo credatur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit. Hi autem duo timores faciunt duo genera servorum. Est enim servus qui est et filius, qui timet dominum et honorat patrem. Unde per Malachiam Dominus ait: Si Dominus sum, ubi est timor meus? Si pater, ubi est amor meus? Et est servus qui timet poenam, sed non diligit justitiam. Et quia de timoribus fit mentio, sciendum est praeter naturalem timqui bonus est et a Deo, sed non sufficiens; et initialem, qui bonus est et sufficiens; et castum, qui bonus est et perficiens, de quo hic agitur. Ipse enim generat nos rati. Clamor iste cordis est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qualiter Susanna clauso ore labiisque immotis clamabat. Judaei quidem clamabant: passione dixisse commemorat. Et fortasse Dominus propter sacramentum Ecclesiae insinuandum utrumque dixit, cui factus
Abbreviated transcription (Latin):
ire dr. quib a qua diuisa spũ notuit. filiis isrł
non d̾r ire. quib a qua diuisa profuit. siłr sp̃c
bulis lex scripta est: timor in cussus est eis. qͥ
gr̃am nondum intelligebant de sua infirmr¬
tate et peccatis pet legem conuidi. sp̃c ã liber
tatis d̾r ẽẽ hiis quib imparcitur eius opere
gratia. et regeneratio in uitam eternam. ĩ.
rem. non in formidando penam. s amando ius¬
ticiam. Unde est ergo ista diliectio: nisi ł unde
funderetur in cordib nt̃is per sp̃m sc̃m. Cari¬
tas ã dei dc̃a ẽ diffundi in cordib nr̃is non
qua ip̃e nos diligit. s qua nos facit dilecto¬
res suos. sicꝑt iusticia dei dr qua nos iusti
euis inuenire esficuur. et dm̃ salus q̃ nos
saluat. et fides xp̃i qua nos fideles facit.unͦ
ergo sp̃e est. qui duos timorss facit. Dũo .ii.
umoris hic in sinuantur. uns qui est ii
perfecta caritatẽ .s. timor castus. alter qui
nõ est in caritade .i. serilis in quo quam¬

Expanded text:
itur, quibus aqua divisa spiritu nocuit; filiis Israel non dicitur irae, quibus aqua divisa profuit. Similiter bulis lex scgratiam nondum intellegebant, ut de sua infirmitate atque peccatis per legem conuincertatis dicitur esse his quibus impartitur ejus opere gratia, et regeneratio in vitam valens aeternrem, non formidando poenam, sed amando justitiam. Unde est ergo ista dilectio, nisi et unde funderetur in cordibus per spiritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et fides Christi, qua nos fideles facit. Unus ergo spiritus est qui duos timores facit. Duo enim timores hic insinuantur, unus qui est in perfecta charitate, scilicet timor castus, alter qui non est in charitate, scilicet servilis, in quo quam
Abbreviated transcription (Latin):
nte translationẽ
enĩ testimonium
hũit placuisse
deo. Sine fide aũ
ĩpassibile est pla¬
cere deo. Cred̾e enĩ
oportet accedentẽ
quirentib se re¬
munerator sit.
fide noe responso
accepto de his q̃
adhuc non uide¬
bantur metuẽs
aptauit archam
in salutem domꝰ

Expanded text:
nte translationem enim testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem quirentibus se remunerator sit. Fide Noe, responso accepto de iis quae adhuc non videbantur, metuens aptavit arcam in salutem domus
Abbreviated transcription (Latin):
in iam ht̃ pacem. quã
puro corde custodit.
pax enĩ dici pocest. ⁊ si
non ht̃ caritatem. ca¬
ritas uero semper secũi
n estis̃ per eam posit
in uno corpore. ecc̃e. pax
nitatem corporis quã¬

Expanded text:
 habet pacem, quam puro corde custodit. Pax enim dici potest, etsi non habet charitatem. Critas vero semper secum hocati estis, per eam positi in uno corpore Ecclesiae. Pax nitatem corporis qua
Abbreviated transcription (Latin):
unitati. Quod enĩ diu̾sa
dona sunt in hoĩb non
uersa data est gratia. u gratuitum donum. scd̃.
alĩ hoc. Alii illud xꝑc qui ad mensuram non
dedit deus. quia gr̃a plenus est ad mensuram
dat hominib mensura est diuisio quedam
diuimnoꝵ. aliud erũ ht̃ ille. aliud iste. ⁊ qd̾ ht̃ is¬
te non ht̃ ille. Propter qd̵ .s. ad probandum¬
uersa dona dicit sp̃e .s.¬

Expanded text:
us Quod enim diversa dona sunt in hominibus nersa data est gratia, id est gratuitum donum, secundalii hoc, alii illud. Christus, cui ad mensuram non dedit Deus, quia gratia plenus est, ad mensuram dat hominibus. Mensura est divisio quaedam divinorum. Aliud enim habet ille, aliud iste: et quod habet iste, non habet ille. Propter quod, scilicet ad probandumversa dona, dicit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cdiabolus captiua uetat
aparadiso. ⁊ proprios mũ¬
rum captiuos fecit xp̃c.
dum ad celum reducũ
d̾r. intelliguntur qui militant eandem captiui¬
tatem axp̃o captiuatam dicit. ut sit captiuttas
felxo. possunt eiũ hoĩes ad bonũ capidoñ petto

Expanded text:
diabolus captivaverat paradiso, et proprios munrum captivos fecit Christus, dum ad coelum reducuntdicitur, intelliguntur qui militant. Eamdem captivitatem a Christo captivam dicit, ut sit captivitas felix. Possunt enim homines ad bo
Abbreviated transcription (Latin):
Ouperius cli¬
cens qr hosti¬
as et oblatio¬
nes. et holocau.¬
stomata pro
peccato nolu¬
isti. nec placi¬
ta sunt tibi.
que scd̃ legẽ
offeruntur.
tunc dixi ec¬
ce uenio. ut
faciam deus
uoluntatem
tuam. aufert
pͥmũ. ut se

Expanded text:
superius dicens: Quia hostias et oblationes et holocaustomata pro peccato noluisti, nec placita sunt tibi, quae secundum legem offeruntur; tunc dixi, Ecce venio, ut faciam, Deus, voluntatem tuam . Aufert primum, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
fastidio multũ om̃daretur huit sc̃mo uoq s̃¬
crificio cuncta sactificia oessecurit. ut in ip̃o sa¬
cerdote ac sacrificio fieret pecsatoꝵ remissio.u.
dum ut faciam ⁊ ꝯpleam. uolintatẽ tuam .s.
ut qd̾ lex non potuit: per mẽ ꝯpleatur. qr tu es
deus ntus. in quantũ homo sum. iõ uenio ad

Expanded text:
fastidio multum commendaretur. Huic summo crificio cuncta sacrificia cesserunt, ut in ipso sacerdote ac sacrificio fieret peccatorum remissio, dum, ut faciam, et compleam, voluntatem tuam, scilicet ut quod lex non potuit per me compleatur, quia tu es Deus meus, in quantum homo sum. Ideo venio ad
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ab ira superbia. ⁊ ce¬
hec habeat ut potins
sit uita et scĩa. eohor¬
tati scientes in dotri
sunt. Paucissimi qͥppe

Expanded text:
 ab ira, superbia, et caehaec habeat, ut potens sit vita et scientia exhortari scientes in doctrisunt. Paucissimi quippe
Abbreviated transcription (Latin):
am. quia partim legem partui xp̃m uenerati
uolebant. de quib subdit. quos oportet redar.
iõ quia ip̃i sunt. qui subuertunt uniuersas.
domos .i. totam familiam. docentes que non
oportet. et hoc faciunt. gr̃a turpis lucri .s. ter¬
rene rei i. proterrenis acquirendis uł gracia

Expanded text:
 quia partim legem, partim Christum venerari volebant. De quibus subdit: Quos oportet redargui: Ideo, quia ipsi sunt qui subvertunt universas domos, id est totam familiam, docentes quae non oportet. Et hoc faciunt, gratia turpis lucri, scilicet terrenae rei, id est pro terrenis acquirendis. Vel, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
in certa. multi et ĩ obt¬
dientes inse. ⁊ uanilo¬
qui ad alios et seduc¬
et cuius cũq generis
fraudib. et matime qͥ
de circũcisione suut .i.
de iudeis qui sub nole¬

Expanded text:
incerti multi et inobedientes, in se, et vaniloqui ad altos, et seducet cujuscunque generis fraudibus, et maxime qui de circumcisione sunt, id est de Judaeis qui sub no
Abbreviated transcription (Latin):
tͥis peceteris escus. ũ
quid mimis hiustis
per me quã cetere
eͨde per illos. nisi qd̵
ego ipse nõ gra. uos.¬

Expanded text:
tis prae caeteris Ecclesiis, quid minus habuistis per me, quam caeterae e per illos, nisi quod ego ipse non gra
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam. q. non est ħ inurcia. s bonum opus.
donde saude clignus sum. Sl exgo pio bono oꝑe
uos offendi: ignoscite mͥ. et qr stultus boni
accusator est: ut illos imꝑttos ostenderet
ueniam ab eis postulat eius fcĩ de quo lau¬

Expanded text:
icat: Non est haec injuria, sed bonum opus. Unde laude dignus sum. Si ergo pro bono opere vos offendi, ignoscite mihi. Et, quia stultus boni accusator est, ut illos imperitos ostenderet, veniam ab eis postulat ejus facti, de quo lau
Abbreviated transcription (Latin):
fiuito de loco ad locum.
ad mores ꝑtinet qi diu illos portauit q̃ impaciẽ¬
tes egros ut ad hibita potestate signoꝵ qĩ medi¬
cina curaret uulnera ercoris illoꝵ unde subdit.
digiis .i. inminorib et maiorib miraculis. ⁊
uirtinib. mentis .s. in castitate ⁊ aliis. ł ħ tria
ita distrngue ut intelligas ꝙ uirtus sit ge¬
nus signoꝵ et preligioꝵ .i. nomine uictutis
ẽẽ miracłm accipiens. signum uͦ ꝙ in quocũq
tempore aliquid sigẽat. uł signum et ꝓdigisi
sunt. in his que otra natuam siuit. Uirtus¬
uero in his q̃ nõ otra naturam fiurt. ut per
impositionem manus. et oĩonem hoĩes amor¬
bo liberare. Cuid¬

Expanded text:
fiunt de loco ad locum; ad minores pertinet, quia diu illos portavit, quasi impatientes aegros, ut habita potestate signorum quasi medicina curaret vulnera erroris eorum. Unde subdit: digiis, id est in minoribus et majoribus miraculis, et virtutibus mentis, scilicet in castitate et aliis. Vel haec tria ita distingue, ut intelligas quia virtus est genus signorum et prodigiorum, id est nomine virtutis omne miraculum accipias, signum vero quod in quocunque tempore aliquid um in his quae contra naturam, virtus in his quae non contra naturam, ut per impositionem manus et orationem a morbo liberare.
Abbreviated transcription (Latin):
cum perdere putatur.
et tunc perdit perfidia
cum se uicisse gratulat᷑.
plaudit ergo xp̃iamus.
cra illi in sultatur. et
sirrgit cũ premitur in
re me unde subdit. ego
erũ debui a uobis omen¬
dari. quod uos nõ fecistis
et ideo coactus in laudem
parationem horr uł ab
hiis. tunc remotus qui
surit apłi supͣ modum
ꝓneum .l. cligniores quã
signis faciendis. nẽ dig

Expanded text:
cum perdere putatur; et tunc perdit perfidia, cum se vicisse gratulatur. Plaudit ergo Christianus cum illi insultatur, et surgit cum premitur. Inre me. Unde subdit: Ego enim debui a vobis commendari; quod vos non fecistis. Et ideo coactus in laudem mparationem horum, vel ab his tunc remotus, qui sunt apostoli supra modum meum, id est digniores quam signis faciendis; non dign
Abbreviated transcription (Latin):
rum caritate ex ha¬
bundantia iniqui¬
taus qͣi parata sibi
festabitur. ille iui¬
nec modo nec tunc
est timendus. quia

Expanded text:
rum charitate, ex abundantia iniquiuasi parata sibi festabitur, ille ininec modo nec tunc est timendus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
it sentire de cã bonis
et ex ponit cãm. eo quod̃
mo affectu caritatis qͣ
desidero. uos om̃s etiã

Expanded text:
i sentire de tam bonis. Et exponit causam, eo quod mo affectu charitatis, qua desidero vos omnes, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
caritate enũ xp̃c pcc̃a ña tułio qui ⁊̃ p̾cepitͥ ut
nos inuicem cliligamus. am ⁊ cͦ. qr. ita fa¬
Iam siquis existi¬
ałr fecerit se ip̃m se¬
ducit. et hoc est qd̃¬
dicit. Nam siquis eris

Expanded text:
Christus peccata nostra tulit, qui etiam praecepit ut nos invicem diligamus. Nam, etc. Quasi dinam si quis aliter fecerit, seipsum seducit. Et hoc esdicit: Nam si quis exis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo est: perpertatõ mali: delictũ: deser¬
cio bons qid̃ ⁊ ip̃m nom̃ ostendit. Ead erã
aliud sonat delistũ: nisi derelictũ ⁊ quid
derelinquid qui delinquid iusi bonũ. uł
pot̃ iuden illud ẽẽ delictũ qd ignoranter
fit pet̾m: ꝙ asciente cõmittitur. in diffe¬
renter tñ plerumq pomntur. ut ⁊ pec̃m
uincuntur. ut. ẜ. malum siat qd̾ latet
ueritas. uł cum ꝯpellit inficmitas. ⁊siderans. qĩ
ita fac. ut chixi tu quisq osiderans de. ip̃m. qd ⁊
tu fragilis es. ne ⁊ tu tempteris .i. ne deo ꝑurit¬
nat. qͣm ꝓpͥi ꝑicłi cogitatio ita eos nec deẽ uoli
ir fs̃m correctioni. nec studere certamini. Ides¬
terue exagitat. irridetq peccantẽ. aut suꝑbe
tanqͣm insanabilem detestatur. in sp̃iinqͥt

Expanded text:
ergo est perpetratio mali. Delictum deserergo est perpetratio mali. Delictum desertio boni, quod et ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, et quid derelinquit qui delinquit, nisi bonum? Vel potest videri illud esse delictum quod ignoranter fit; peccatum quod a sciente committitur, indifferenter tamen plerumque ponuntur, ut et peccatum vincuntur, ut scilicet malum fiat, cum latet um compellit infirmitas. ConsidIta fac ut dixi, tu quisquis, considerans teipsum, quod et tu fragilis es, ne et tu tenteris, id est ne, Deo permitnat, quam proprii periculi cogitatio. Ita eos nec deesse voluit fratrum correptioni, nec studere certamini. proterve exagitat irridetque peccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uultus mi max. toruus
aspectus pallor infacie.
dor inderitib. uerba ra¬
bida et effrenata conui¬
cia et manus ad uiolentiam ꝓmpta. et si gla¬
lio rnterim uacua odio tñ furate furiate
hactenus toti eoce galathie. unmo ⁊ uniu̾¬
se ec̃c̃e locus est. in probando legem. ⁊ꝯmer¬
lapsus. ut nẽqueat uitare. nec mie qr est hõ
s in aliquo delicto. ꝙr. s̃ usu cotidiano pec¬
cans. si hoc in quam fuerit. uos qui sp̃na¬
les estis sĩ ideo despitiatis eum. s instruitt
lẜi. non per singula peocata deffluentem
et Si aliquando labatur. in sp̃u lenitatis
non paciatur se argui. s defendere se sn cipis¬
at : ne turpis indeatur. ideo leniter insicu¬
tte. qr fĩs estis. et superiores. atcende quid
intelligas frami preocupato in delicto fore
indulgend̃. delictũ igitur fortasse ẽ. dẽcli¬
nare abono. pectatũ est facere malũ. ut
sicut in laudabili uita aliud est decłi
ud sit declinare a bonoł alind facere ma

Expanded text:
ultus minax, torvus aspectus, pallor in facie, dor in dentibus, verba rabida, et effrenata convicia, et manus ad violentiam prompta; et si gladio interim vacua, odio tamen furiatae Hactenus toti Ecclesiae Galatiae, imo et universae Ecclesiae locutus est, improbando legem, et commenlapsus ut nequeat vitare; nec mirum quia est sed in aliquo delicto, quasi non usu quotidiano peccans. Si hoc, inquam, fuerit, vos qui spirituales estis, non ideo despiciatis eum, sed instruite hominem, non per singula peccata diffluentem, et si aliquando labatur, in spiritu lenitatnon patiatur se argui, sed defendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi superiores. Attende quod , ut his intellectis intelligas fratri praeoccupato in delicto fore indulgendum. Delictum igitur fortasse 160 est declinare a bono. Peccatum est facere malum, vel sicut in laudabili vita, aliud est declinud sit declinare a bono, aliud facere mal
Abbreviated transcription (Latin):
mabit ⁊ uece. qr d̾s est
fidelis .i. uerus in pro¬
mmissis. ꝑer ꝙ̃ uocati es¬
tis. cum essetis auessi.
in societatem ñ modo

Expanded text:
mabit et vere, quia Deus est fidelis, id est verus in promissis, per quem vocati estis, cum essetis aversi. in societatem, non modo
Abbreviated transcription (Latin):
nou erat totus. et creust cum homo diuinitati esus
tomagis ꝑs trinitatis et̃ nõ pot. quicũq unꝰ in trib
ħꝰ gͥ triritatis. nec tercia ꝑs ẽ unus. nec maius ali¬
quuid ꝯtus quam sanguli. tu nempe dixisti unũ
telligi. ille in quit usttus est in genita simplix.
lꝰ ã iirtutis qͣm sumplicem dixisa ẽt̃. nunquid
ꝑtes sunt bonitas. sapĩa. clemenna. et potencia
di dixetis partes surt. Simplex ergo uictus go
ꝑtib ꝯstat q̃ te diffimente: unus est d̾s. exgo
dsn ex pacte opositum ẽe dicis non dico in quis.
s sunt ergo paxtes. s exgo ui una pt̃is ꝑsonto
et illa inuenis. et ꝑtes nõ inuenis. qͣntomag̃.¬
ñ sunt. uictus est pr̃. ntctus est filuis. uirtus est
nitara. et uittuteni de uictute procedentẽ. non
fidem catholitam dicis. eiusdem em̃ est filus

Expanded text:
ret, non erat totus, et crevit, cum homo divinitati ejus to magis pars Trinitatis esse non potest, quicunque unus in tribus? Hujus ergo Trinitatis, nec tertia pars est unus, nec majus aliquid omnes, quam singuli. Tu nempe dixisti unum e vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita simplex. Hujus autem virtutis quam simplicem esse dixisti, nunquid partes sunt bonitas, sapientia, clementia, et potentia? Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus constat, quae te diffiniente unus est Deus, ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dico, inquis, non sunt ergo partes. Si ergo in una Patris persona, et illa invenis, et partes non invenis; quanto magnon sunt? Virtus est Pater, virtus est Filius, virtus est nitam, et virtutem de virtute procedentem non fidem
Abbreviated transcription (Latin):
substitisse dodeatur est ergo unus ab uno ꝓpaieta
auiiis sigraficata. ergo scriptiaris personarũ intel¬
sirentia et distinctio in nascibilitatis natiuitatis
sensu solitarius d̾s ñ est opraanchus nouit uni
confitetur et silũ origitẽ ab ĩstio. nõ ip̃m ab itis.

Expanded text:
substitisse doceatur. Pater et Filius sunt unicum tatis. Significata ergo in Scripturis personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, solitarius Deus non est opinandus. Diconfitetur et Filii originem ab aeterno: non ipsum ab initio,
Abbreviated transcription (Latin):
ra sunt per ex¬
hortationem
qua exhorta¬
mur et ipsi a¬
a deo. qm̃ sicut
hũndant passi¬
ones xp̃i in no¬
bis. ita et per

Expanded text:
ra sunt per exhortationem, qua exhortamur et ipsi a Deo. Quoniam sicut abundant passiones Christi in nobis, ita et per
Abbreviated transcription (Latin):
quos ibi dimisi. iarĩe
ã membranas: ut ibi sca¬
bam epłas meas. hec. hec
penula scd̃ almonem da¬
ta finit pũ pauli insigne
aromanis. qñ susceptus ẽ
insocium ⁊ ciuem roma¬
num. Uñ ⁊ paulus se ci¬
uem romanũ appellat.
ꝯsularis. qͣ induebantur
tes in curiam. de qua si q̃¬
titur uñ apło acciderit.
sideo. tornanos hac hũisse
osuetudinẽ. qñ monar¬
chiam tocius orbis sibi ad¬
quirebant. ut quecumq
gens cũ pace. ⁊ coronis eis
occurriss darent eis liber¬
dr̃entur: ciuesq romani
appellarentur. dabantqs
potistatem edificandi cu¬
riam. ⁊ hñdi consulas. si¬
cut ⁊ ip̃i hẽbanit. pr̃ igi¬
tur pauli de giso halo¬
lad. oppido iude. nͥ natiis fuerat. translatuis
in tharsum cicilie. q̾dam ip̃it uenientib roma¬
nis per ciciliam. octurrit inł ip̃t cũ alis thar¬
sensib ut pote nobilis. excipta ⁊ cos cum
pace. tuc̃ romani. cesseri eii p̾dca. ibiq pt
pauli penulam accepto. p᷑ tuł marit̃ ob recor¬

Expanded text:
quos ibi dimisi, maxime autem membranas, ut ibi scribam Epistolas meas. Haec penula secundum Aimonem data fuit patri Pauli in insigne a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. nsularis qua induebantur De qua si quaeritur unde Apostolo acciderit, respondeo Romanos hanc habuisse consuetudinem quando monarchiam totius orbis sibi acquirebant, ut quaecunque gens cum pace et coronis eis occurrisset, darent eis liberdicerentur civesque Romani appellarentur, dabantque potestatem aedificandi curiam et habendi consules, sicut et ipsi habebant. Pater igitur Pauli de Giscalo oppido Judaeae ubi natus fuerat translatus in Tharsum Ciliciae, quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tharsensibus, utpote nobilis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis praedicta, ibique pater Pauli penulam accepit, post cujus mortem ob recor
Abbreviated transcription (Latin):
mul. ma .mͥ. ostendit
.i. fecto athenis. hic et
algxander ꝙ̃ supra dr̃r.
reuetsum ad apostasĩ
sod̃ opera eius ñ ait r̾ed¬

Expanded text:
multa mala mihi ostendit, id est fecit Athenis. Iste Alexander quem supradixit reversum ad apostasiamsecundum opera ejus, non ait red
Abbreviated transcription (Latin):
genita etũ hic apeellat honorẽ ⁊ dignitatem
sacerdocii. qr añ sacerdocium a aron omnes pͥmo¬
geniti erant sacerdotes sicut fuit sem. ⁊ ħ erat
umq ornatu locupletior sꝑlendebat. eiq be¬
nedictio dabatur. ecce qͣm procul areligione
esau fuit qui pio uentre benedictionẽ dedit.
uuis fc̃m iõ ꝯmemorat. et de hortetur abil¬

Expanded text:
Primitiva hic appellat honorem et dignitatem sacerdotii, quia ante sacerdotium Aaron, omnes primogeniti erant sacerdotes, sicut fuit Sem: et haec erat . Vestiumque ornatu locupletior resplendebat, eique benedictio dabatur. Ecce quam procul a religione fuit Esau, qui pro ventre dedit benedictionem. Cujus factum ideo commemorat, ut dehortetur ab il
Abbreviated transcription (Latin):
est. uł sp̃nałr p̃p udeos hoc dicit. ⁊ si nõdũ eos noĩa¬
tim ex prmit: qui in lege glonant᷑. et agunt ea q̃
mnaliis damꝑnant sicut in sequertt ostend̾r. et qr nõ¬
dumm eos noĩatim exprimit ideo in seq̃ti noĩat. ⁊ qr
nõ solum qui in lege peccauerunt peribunt. s etĩa
qui sine lege peccauer̃t. peribunt. ideo et de genti¬
bns ibid̾ addidit dicens. iran in omnẽ aĩam hoĩs
dicta facientes sunt in excusabiles multo magis.
es. qr non te obseruas ab his inquil alios reprehũ¬
dis. eld̃ a mnextusabiles sunt pobat siue sp̃ualtt
de iudeis. et siue cominumit̃ de iuideis et gentib.

Expanded text:
er propter Judaeos haec dicit, etsi nondum eos nominatim exprimit, qui in lege gloriantur, et agunt ea quae damnant in aliis, sicut in sequenti ostenditur. Et quia nondum nominatim eos exprimit, ideo in sequenti nominat. Et quia non solum qui in lege peccaverunt peribunt, sed etiam qui sine lege peccaverunt; ideo et de gentibus ibidem addidit dicens: Iram in omes sunt inexcusabiles, multo magis, psum non servas ab his in quibus alios reprehendis. Quod autem inexcusabiles sint probat, sive specialiter de Judaeis sive communiter de Judaeis et g
Abbreviated transcription (Latin):
non est opus mora¬
ri. ap̃ uos autẽ for¬
sitan manebo. uł ⁊
hiemabo. quia młta
corrigenda sunt ibu
sicut mecdicus morã
tant. ueniam ad uos
dico. ut et uos me
declucatis quocumq
iero. dico manebo
nos modo in transi¬
tu uidere. spero enĩ
me aliquantulum
temporis manere ap̃
uos si domimis per¬
miserit. per mane¬
bo autẽ ephesi. iñ¬
pentecosten. ideo
permanebo ibi qr
apertum est michi .i.
multa corda homi¬
num ad auddiendũ
parata sunt. et eui¬
deus. quia non ꝯtra¬
dñt preclicationi. ⁊
quasi quis quereret.
Quid ergo. opus est
conantur impeclire.
di autẽ uenerto ti¬
motheus ad uos. ui¬
tan iam ibi tirue

Expanded text:
non est opus morari. Apud vos autem forsitan manebo, vel etiam hiemabo, quia multa corrigenda sunt ibi, sicut medicus ibi moram tant. Veniam ad vos dico, ut et vos me deducatis quocunque iero. Dico manebo nos modo in transitum uidere: spero enim me aliquantum temporis manere apud uos, si dominus permiserit. permanebo autem Ephesi penpermanebo ibi, enapertum est mihi, id est multa corda hominum ad audiendum parata sunt. Et evidens, quia non contradicunt praedicationi. Et quasi quis diceret: Quid ergo opus est conantur impedire. Si autem venerit Timotheus ad vos, vitan jam ibi
Abbreviated transcription (Latin):
opus enĩ dñi opera¬
tur sicut ed ego. Ne
quis ergo illum sꝑ̾¬
pat declucite autem
illum in pace ut
ueniat ad me expec¬
to enim illum cũ
sunt. De apollo

Expanded text:
opus enim Domini operatur, sicut et ego. Ne quis ergo illum spernat: deducite autem illum in pace, ut veniat ad me: exspecto enim illum cum s. De Apollo
Abbreviated transcription (Latin):
feri fieri uult quoꝵ ppse austor est mala nͦ si mult
fieri nͥ tã uult si fieri. Si eñ uellet ñ fieri ⁊ fierẽt.
tas dei intercbum d̾r euns consilium. uł approbatio
prectptio uł prohibitio. U ico erum q̃i islud obsetꝰ

Expanded text:
est, mala vero non vult fieri, nec tamen vult non fieri. Si enim vellet non fieri, et fierent, tas fieri dicitur interdum ejus consilium, vel approbatio, praeceptio
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscẽt̾e secularis arit¬
tit et ideo se referens el
tanqͣm in ꝯmutabili forme subdita reformaturi ⁊ ħ
est quod ait quasi offerte corpora ũra et etiam
formati qula in eo partu est amissa ṗmago
a quo reformata est. Non enĩ teformare potest se ip¬
noui hoĩs. Et uota quod hic est generalis ꝓhibi¬
tio et gn̾alis iussio priohibitio enim est. Nolite ꝯfor.¬
ad non ocupiscere. hod ad diligere. illud ad otinen¬
ciam. hoc ad iusticiam illud ad decliand amalo.
hoc ad facitndum bonim non ꝯcupiscendo enim
uetustate expoliamur. et cdibgendo nouitaa ĩ ilusͣꝙ
ad hoc utiq reformamini. ut in nobis ip̃is exꝑim̃nto
est. et bene placens. etiam illis qui intesligũt ⁊ exꝑti
sunt. et ꝑfecta ui omni bonitate ut nichil sit me¬
luis. et nota qr uoluntas dei d̾r.siue ip̃a qua uult
que in deo deus est sint itid̾ ꝙ uult hic in accipit᷑¬

Expanded text:
cupiscentiae saecularis amittit, et Deo se referens ei tanquam incommutabili formae subdita reformatur. Et hoc est quod ait: quasi dicat: Offerte corpora vestra, et etiam formati, quia in eo partim est amissa imago a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potenovi hominis. Et nota quod hic est generalis prohibitio, et generalis jussio; prohibitio enim est, nolite coad non concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad justitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. Non concupiscendo enim vetustate exspoliamur et diligendo novitate induimur. Ad hoc utique reformamini, ut in vobis ipsis experimento est. Et beneplacitis illis qui intelligunt et experti sunt. Et perfecta in omni bonitate, ut nihil sit melius. Et nota quia voluntas Dei dicitur, sive ipsa qua vult quae in Deo Deus est, sive illud
Abbreviated transcription (Latin):
et in senio. hac utiq fi¬
fidelem qui repromisit
prius quidem. rifit. et fi
ex gaudio. si tñ plena
fide. s post u̾bis angłi
infide solidata fuit: ti¬
serat. etiã abraham qñ
ei promissus est. s risus
ille admirationis fuit
no. pr̃e abraham. ⁊ hoc
emortuo. emortuũ di¬
cit ad opus ꝯcipiendi sa¬
seruorẽ. uł ip̃m abrahã
ad opus gn̾andi emor¬
tuũ dicit. Qntũ ad se¬
niorem feminã. Aibo
enim semores etant.
s illa etiam sterilis era
et cruore m̃struo iam
destitituta. p̃p qdͦ iam

Expanded text:
et in senio; hac utique fifidelem qui repromiserat. Prius quidem risit, et si ex gaudio non tamen plena fide, sed post verbis angeli in fide solidata est; riserat autem Abraham quando ei promissus est, sed risus ille admirationis fuit no patre Abraham, et hoc, emortuo, emortuum dicit ad opus concipiendi Saseniorem. Vel ipsum Abraham ad opus generandi emortuum dicit quantum ad seniorem feminam. Ambo enim seniores erant, sed illa etiam sterilis erat, et cruore menstrui jam destituta; propter quod jam
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝑte ligni que ab ip̃o transu̾so ad tercam dencdit.
it ab ip̃o ligno usos ad terram ꝯpiscua est ibi cor¬
pus crucifigitur. et quodãmͦ stat. et ip̃a statio ꝑ¬
Seuerentiam sigc̃at. abtuudo ã in illo ligno est.
qd̵ ab eodem transuso sursum u̾sus ad caput enu¬
net. per qd̾ sigc̃atut suꝑioꝵ expectatio p̃rofund̃ u
tatem sigc̃at gratune gr̃e ĩ qͣ multor in gensa
micis qd̃ ostensum in truce sua furt. q̃ in lats̃
censa ẽ a dextera in sinistrã. uͥ manus fixe per
quas oꝑa signantur q̃ in hylaritate decet esse
finem dilgrit eos. qd̾ sigc̃atum ẽ ꝑ longitudi¬
beccttudinem q̃ notaturr ꝑ ꝑtem crucis super¬
positam.⁊ ꝙ profund̾. caritatis ꝙ totũ portat.
ut pars c̾cucis fixa in tecra. s. in abscondito¬

Expanded text:
ea parte ligni quae ab ipso transverso ad terram tendit, ea parte ligni quae ab ipso transverso ad terram tendit, et ab ipso ligno usque ad terram conspicua est: ibi corpus crucifigitur, et quodammodo stat, et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod ab eodem transverso sursum versus ad caput eminet: per quod significatur superiorum exspectatio. Profundum vtatem significat gratuitae gratiae, in qua multorum ingenia micis, quod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse,finem dilexit illos . Quod significatum est per longitutudibeatitudinem, quae notatur per partem crucis superpositam, et quod profundum, charitatis quod totum portat, ut pars crucis fixa in terra, scilicet in abscondito
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ. altitudo enĩ ecc̃e nom̃ est. excesso ⁊ pro¬
fundo. s cum excelso d̾r sublimitas eminentia
ꝯm̃datur. Cum ã in frrofundo difficultas inues¬
tigationis et cogntionis. Et sciend̾ qr in his uer¬
bis sigura et mist̾ium crucis ostentditur. Eur e¬
nim q uoluit mortuus est. quomͦ uoluit mortu
est. Non friutra igitur mortis tale elegit genus ĩ
quo latitudinis huins et longitudinis. ⁊ alti¬
tudinis ⁊ ꝓfuncitatis mag̃ tibi gristeret quã
dixerat. tolle crucem tuam. et sequere me. tol¬
litur ctux cum spũ facta carnis mortificantur.
saiamcliu ergo euacuatur corpus poci. quãdiu ex¬
tetior homo corrsipitur: ut interioi renouetur. de
die in diem tp̃c est crutis. In cuius g potestate
erat men uł si mori. et sic uł si suit mori. non
frustra crucem elegit ubi de hinc mundo crucifi¬
gerit. Nam latitudo est. in cruce trausuersum lig¬
num ubi figiratur manus qd ad bona oꝑa per¬
tinet. qr ibi getencluntur manus longitudo ẽ in

Expanded text:
e nomen est excelso et profundo; sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur; cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis. Et sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur mortis tale genus elegit, in quo latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister tibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo est in