comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tori et suo artifici qui oĩb̾ utis̃ ad gub̃¬
nacõem uinu̾sitatis cuisũma lecte do¬
minat᷑ Si eĩ ĩ alitꝰ opificis offic̃mnã ẽ¬
ciderit at feruam̃to aliquo cũ illud ma¬
ridet ⁊ uerba mepta nõ curãs officinã
suã instant̾ excet ⁊ tñ tã stulti sunt
hoĩes ut apudartificẽ nõ audeãt uĩtu¬
ꝑare q̃ ignorãt s cũ ea uĩdãt credãt

Expanded text:
tori et artifici, quibus omnibus utatur ad gubernacionem universitatis, cui summa lege dominatur. Si tamen in alicuius opificis officinam ciderit, aut ferramento aliquo acuto, cum id maridet, et verba inepta non curans, officinam suam instanter exercet. Et tamen tam stulti sunt homines, ut apud artificem hominem non audeant vituperare quae ignorant, sed cum ea viderint credant
Abbreviated transcription (Latin):
Illi eni int̾ utrãq ꝑtem exam̃is ad¬
hibent᷑. Isti ex una ꝑte ꝯsistũt. Cũ aũt
iudicia et testionia. eciã neq iusta neq
uera uẽdẽda sũt. iniqua et falra uẽdũt
młto sceleratiꝰ utiq pccũta suitur qr

Expanded text:
Illi enim inter utramque partem ad examen adhibentur: isti ex una parte consistunt. Quum autem judicia et testimonia, quae nec justa nec vera vendenda sunt, iniqua et falsa venduntur, multo sceleratius utique pecunia sumitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
hñdus est debetus dignitatis in quo spͨtandi
sunt mores eius cui datur, et aĩꝰ qͣlis sit
erga nos et cohitacio et uite st̃itas et ad
nr̃as utilitat᷑ bñficia ante collata eciã si
non uiuitur cũ ꝑfectis. sed silatas uirtu¬

Expanded text:
endus est delectus dignitatis in quo spectandi sunt mores ejus cui datur, et animus erga nos et cohabitatio, et vitae societas, et ad nostras utilitates. Beneficia ante collata, etiamsi non vivitur cum perfectis, sed simulacra virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tali ͭ ͤ aĩe diu dispitãs pocionẽ illã letꝰ bi
bens auxit ¶ ꝑipatetiti uo dũt has pas¬
siones in sapientẽ cad̾e̾. sed mod̾atas uoĩ¬
q subiectas. Et ponit ex sen ͣ de scenofõte
rege qui audita filii morte dolens coronã
de capite deposuit/ sed audito ꝙ fortitꝰ re/
pugnãdo occubu̾it coronã rẽsũpsit dicẽs
se magis gaudẽ de filii uͥtute ꝙ dosere de¬

Expanded text:
talitate anime disputans, potionem illam letus hauxit. Peripatetici vero dicunt has passiones in sapientem cadere, sed moderatas et rationi subiectas. Et ponit exemplum Seneca de rege qui, audita filii sui morte, dolens coronam de capite deposuit; et audiens quod fortiter pugnando obcubuisset, cororam resumpsit, dicens se magis gaudere de filii
Abbreviated transcription (Latin):
Si prudenciã aplecteris ubiq ꝑ uõem
idẽ eris et ꝓut uerũ aut temꝑis uarie¬
tas exigit᷑ ita teaccomodes temꝑi/ nͨ
te in aliqͥbus mutes sed pocius aptes
sicut manꝰ que ead̾e est cũ in pabnõ ex¬

Expanded text:
si prudentiam amplecteris, ubique idem eris, et prout rerum et temporum varietas exigit, ita te accomodes tempori, nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes, sicut manus quae eadem est et cum in palmam ex
Abbreviated transcription (Latin):
cens nonue uobis uidet᷑ in uanitate senpi
et obstitate mentis ing̾di illũ qͥ diebꝰ ac
noctibus in dỹa ͭ ͣ arte torq̃t᷑ qͥ phisitus
ꝑscoutator oculos transcelũ leuat. et uat
ꝓfundũ terraꝵs et abissi in quoddã mare
demergit᷑ qͥ Iambum feruet qͥtantã me¬
trors siluã in suo studiosꝰ corde distͥngit
et congerit et ut ad abterã ꝑtẽ trãseam

Expanded text:
ment. Nonne vobis videtur in vanitate sensus et obscuritate mentis ingredi, qui diebus ac noctibus in dialectica arte torquetur? qui physicus perscrutator oculos trans coelum levat, et ultra profundum terrarum et abyssi in quoddam inane demergitur? qui iambum ferit? qui tantam metrorum silvam in suo studiosus corde distinguit et congerit? et ut ad alteram partem transeam
Abbreviated transcription (Latin):
Soch ait/ Currã et ã nũtiabo regi quia
iudiciũ fecit ei deus de manu ĩnincor eiꝰ
iad quẽ Ioab ait / nõ eris nũtius in hac
die. sed nũciabis in alia. hodie nolo tenũ¬
ciare. filius emĩ regis mortuꝯ ẽ. qͥd uis

Expanded text:
oc, ait: Curram, et nunciabo regi, quia judicium fecerit ei Deus de manu inimicorum ejus. Ad quem Joab dixit: Non eris nuncius in hac die, sed nunciabis in alia: hodie nolo te nunciare, filius enim regis est mortuus. Et ai
Abbreviated transcription (Latin):
in locutio. fantascite uisiones, corrupͦ oris
Debilitacõ genitaliũ/ destrut ͦ sẜ̃ut. Abho¬
minacio stomachi distempat torrupcoen
gn̾ait corꝑis grossitudinẽ et quod det̾iꝰ
est. lepram inͣducit et tunc est de gen̾e

Expanded text:
pnilocucio, fantastice visiones, corrupcio coloris, debilitacio genitalium, destruccio seminis, ﻿ abhominacio stomachi; distemperat complexionem, generat corporis grossitudinem, et quod deterius est, lepram inducit. et tunc est de genere
Abbreviated transcription (Latin):
ubũ sanũ modo aquã bibitus qr inp̃tãtẽ ui¬
nũ non hẽtis cũ aũt ad maritos uen̾rtus
sante dne apothecarp et celarioꝵa aquasordeb
audiͭ ͤ temoris etatis et ip̃am puelłaꝵ sit
formabat ad honestr̃o modĩ utiã non bibe̾t

Expanded text:
uerbum sanum: "modo aquam bibitis, quia in potestate uinum non habetis; cum autem ad maritos ueneritis factae dominae apothecarum et cellariorum, aqua sordebauiditatem tenerioris aetatis et ipsam puellarum sitim formabat ad honestum modum, ut iam non liberet
Abbreviated transcription (Latin):
maiores instituer̃t cui p̾ter cognatos et affi¬
nes nemo int̾ponebat᷑ ut si qua inter uccͣias
inter hillaritatẽ cũoꝵ et fautorib con-¬
cordi adhibitis tolle̾tur Senectuti iuuẽtus
ita cumulatũ et t̾cũspectũ honorem ueddeb̾at
q mensa pͥores cõsurgebãt / sequit᷑ maiores
natu in cõuiuiis ad thybias egregia suꝑnoꝵ¬

Expanded text:
m est, cui praeter cognatos et affines nemo interponebatur, ut si qua inter necessarinter hilaritatem animorum, et fautoribus concordiae adhibitis, tolleretur. Senectuti juventus ita cumulatum et circumspectum honorem reddebat, que mensa priores eos surgere patiebantur. Maiores natu in conuiuiis ad tibias egregia superi
Abbreviated transcription (Latin):
fragili. Ista supplemẽtoꝵ  solatia cibus
tuus et potus laudat deñ. Ei autẽ modũ
nature debitũ imioda̾tone uoratͭ ͥ ᷤ excedis
et uinolencia te ingurgites ꝙͣ tastũq sau
des lingua sonet uita blasphemat ¶M¬

Expanded text:
fragili ista supplementorum solatia, cibus tuus et potus laudat Deum. Si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites, quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat
Abbreviated transcription (Latin):
curat pͥdesse. sed głiatur p̾esse p̃sum᷑ se
melidrẽ quia cerut se suꝑiore mime ad
.non dignitas. sed honestas. pͥores dedi¬
guat᷑ aĩcos. notos iguat hesternes eo¬
mites cõtempn ͭ ãliqs uuitũ au̾tit p̾¬

Expanded text:
sse; presumit se meliorem, quia cernit se superiorem. At non dignitas, sed honestas. Priores dedignatur amicos, notos ignorat hesternos, comites contempnit antiquos. Vultum avertit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nascũt᷑ n᷑a fert relinqͥ ꝓpagiẽ
om̃e insiblẽ corꝑeũ motu ⁊̃ portuo
fluctuans ne unꝙͣ qͥescens ex in¬
ordiãta iactatões redegit m ordi¬
nẽ sciens ordiãtoꝵ form᷑ cõfusis
stanti qͥcaͣ fite n̾ dõcoꝵ ¶ Seqͣde¬

Expanded text:
 nascuntur natura fert, relinqui propaginem, omne uisibile corporeumque motu importuno fluctuans neque umquam quiescens ex inordinata iactatione redegit in ordinem, sciens ordinatorum fortunam confusis aestanti q
Abbreviated transcription (Latin):
metalla dissociat et ab auro et an̾¬
metalla ab gne defendit/ et cũ sit nꝰ
enẽ serti ꝙ dmissima si absꝙ stag¬
no fl̾it urit᷑ et c̾mat᷑ ¶ stagñ
illicũ eriguasis saporẽ facit
gratõrẽ et ꝯpescit uirus erugis̃¬

Expanded text:
metalla dissociat, et ab auro et argmetalla ab igne defendit, et cum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stano fuerit, uritur et crematur. Stannum illitum aereis vasis saporem facit gratiorem, et compescit virus aerugi
Abbreviated transcription (Latin):
magrãntis arrogantia
uoluntasq discendi a¬
ꝙ̃ nãq arrogantis ma
contẽpnũt. ⁊ que recte
sa piũt recte mĩstra ne¬

Expanded text:
istrantis arrogantia, voluntasque discendi dquoniam arrogantis magcontemnunt, et quae ratione sapiunt recte monstrare ne
Abbreviated transcription (Latin):
rigidus. ĩ scolariũ .n.
amplexu rigore frui cõ¬
modissimũ est ut .s. erra¬
tis iũdĩctam ĩpouat. so¬
phisticaꝵ lices dissoluat.
ob̾latrantes remordeat. ob¬

Expanded text:
Rigidus: in scholarium enim amplexu rigore frui commodissimum est, ut sic errantibus vindictam imponat, sophistarum lites dissolvat, oblatrantes remordeat, ob
Abbreviated transcription (Latin):
ditores admixto apͥno oleo
uł melle ẜ sinceꝵ ꝓbat᷑ a mel¬
le si cũ lacte caigusaint absqz
oleo nõ ꝓbat᷑. si instillatũ aq̃
uł admixtũ facile fint inso¬
uestes ex ip̃o possute nõ macu
agusat et ut oseũ m aqua super

Expanded text:
ant admixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resovestes ex ipso pollutae non maagulat, et ut oleum in aqua supern
Abbreviated transcription (Latin):
cans et efficiens talem dem̃
quale in ñcio eã dõ opifex fe¬
cerat tota porro musica in uo¬
ce ⁊ aud̾itu ex sono põita ẽ uti¬
sis ergo ẽ ut ilse sensus phie

Expanded text:
cans et efficiens talem demum qualem initio deus opifex eam fecerat. Tota porro musica in uoce et auditu et sonis posita est. Vtilis ergo etiam iste sensus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstũs ostãs sibi/ nichil de tpr̃ib nch
de locis n. de rebz tͣhens in se nchex
b distat ut aĩa nõ foñs substat ut

Expanded text:
tus, constans sibi, nihil de temporibus, nihil de locis, nihil de rebus trahens in se, nihil ex us distat, ut anima: non formis substat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ignis hñt ut sint ꝑspicua n
tãtũ t̾re᷑ ut soliditas eoꝵ tactin
renitat᷑. tota qr eori ꝓpago ex
etheris seremtate. et aetis si¬
quore quexa᷑ indisso lublem ço¬

Expanded text:
ignis habent ut sint perspicua, neque tantum terrae ut soliditas eorum tactui renitatur; totaque eorum compago ex aetheris serenitate et aeris liquore conexa indissolubilem co
Abbreviated transcription (Latin):
munda nam masculus in mascł
surgit ex obliuiscit᷑ sexũ libido p̾¬
ceps ¶Itẽ ad eo ẽ fraudulẽta ut
alt̾i oua diripiens foneat s fraus
fructũ nõ ht deniq cũ pusli uocẽ
instiõtu hinc que fouit delinqũt

Expanded text:
munda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum non habet: denique dum pulli propriae instinctu
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs sciens quid̃ scit scientiam suã ẽ rediẽs ad scĩam su¬
ẽ scientis ⁊ sciens sit scĩam suã ẽ eiꝰ oꝑatio redtẽs ad eã¬
ñ indigens in sui fixione ⁊ sui eẽntia re alia regente ip̃am

Expanded text:
is sciens qui scit essentiam suam est rediens ad essentiam suatio rediens ad essns, fixa per se, non indigens in sui fixione et sui essentia re alia rigente ipsam,
Abbreviated transcription (Latin):
quidemꝰ ñ est s aliud ex alio gu̾e ut ꝙ fertꝰ aug̾e hoc a augñs al¬
t̾ari ab alio. hoc autẽ alt̾ans ẜ in alt̾m quẽdam mou̾i motũ setͥ
nit̃e stari esti finiti . n. sũt motu ¶ It̾m autẽ reflecr̾e ⁊ alt̾ans dr̃e
fri. idem fac̾e est. ⁊ si moxdicat fens ferri ⁊ docens doceri. Maĩfestũ
mouenciũ at uo hoc inpͦle ⁊ docens .ñ. acadit ad discͥẽ quoꝵ ħ qui¬
mõ ꝙ moueti. eritͣ .n. mobile. Sicut si aliquis ditat qm̃ saatsii
⁊ sanans sanabłe erit. ⁊ edificatmm̃ edificabile̾. aut mox aut ꝑ
pła. dico a̾ si sit mobileᷤ qͥm̃ ab alio ẽ ꝯe motm̃. s nẜ eunte motũ¬

Expanded text:
quidem non est, sed aliud ex alio genere, ut quod fertur augeri, hoc autem augens alterari ab alio, hoc autem alterans secundum alterum quendam moveri motum. Sed necesse est stari; finiti enim sunt motus. Iterum autem reflectere et alterans dicere ferri idem facere est et si mox dicat ferens ferri et docens doceri; manifestum moventium. At vero hoc inpquod movetur; erit enim mobile, sicut si aliquis dicat quoniam sanativum et sanans sanabile erit, et edificativum edificabile erit, aut mox aut per plura; dico autem sic, si mobile quidem ab alio est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mtaitudo in unitate ⁊intelligentie prime influunt supͣ
intelligetias scd̾as bonitates qͣs recipiun a cã pranntẽ¬
sr̃iores prime q̃ secunt᷑ cam prima in priũt format scd̾at
stantes q̃ ñ destruunt᷑ ita ut sit necͣcm iterare cass in ce alia
intelligentie aut̃ scd̾e inprimunt formas dediues ⁊seꝑab¬
les sic̃ est ammia ip̃a nãq ẽ inp̾ssione intelligentie sad̾e q̃

Expanded text:
multitudinem et multitudo in unitate. Et intelligentiae primae influunt super intelligentias secundas bonitates quas recipiunt a causasuperiores primae, quae sequuntur causam primam, imprimunt formas secundas, stantes, quae non destruuntur ita ut sit necessarium iterare eas vice alia. Intelligentiae autem secundae imprimunt formas declines, separabiles, sicut est anima. Ipsa namque est ex impressione intelligentiae secundae
Abbreviated transcription (Latin):
na nrłi pp̃ suam propinquitatem ẽẽ pͥmo ⁊ uni uieto ĩ qͤ
ñ ẽ młtitudo aliqͦꝵ modoꝵ st eẽ creatum qͣuis sit unũ tñ młti¬
qi ex eo seqͣ cãm p̾ͥmã ẽ actib .i. intelligentia ꝯpseta ẽ ul¬
tima in potentia ⁊ reliqͥs uoĩtatib ⁊ forme intelligibiles
in ip̃o suntlaciores ⁊ uehemẽtus ułer ⁊ ꝙ ex eo t̃feruis ẽ¬
quidẽ creatum ꝑrimũ est intelligentia docitm. ꝟmprã ĩ¬
uidua infinita in młtitudine. siłs ex cẽ cresito prmio põ¬

Expanded text:
 suam propinquitatem esse puro et uni et vero in quo non est multitudo aliquorum modorum. Et esse creatum quamvis sit unum tamen multid ex eo sequitur causam primam est achili id est intelligentia, completa et ultima in potentia et reliquis bonitatibus. Et formae intellectibiles in ipso sunt latiores et vehementius universales. Et quod equidem creatum primum est intelligentia totum, verumtatem invidua infinita in multitudine, similiter ex esse creato primo
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ ẽ sursum eiꝙ est deorsum. et qui ÷ aute ei ꝙ est retro. Et qͥ
est adsmistrum ei qui est ad dexinu. loci enĩ ꝯͣrietates hee
sunt. Quis autẽ est unnis et contiminis motus pͥꝰ diffmitũ ÷.
qr qui est unꝰ et᷑ i unotp̃r ⁊ idutenti scd̃ spẽm: Contraria em̃¬
ad. ã. Et qr stant et repausanͣt adinuicem si sił  fiant. Et in
ꝓhibent adimicem. s nõ quiest ĩ latus eiͣ qui ẽ sursum᷑:¬

Expanded text:
 ei qui est deorsum et qui est ante ei qui est retro et qui est ad sinistram ei qui est ad dexteram; loci enim contrarietates he sunt. Quis autem est unus et continuus motus, prius diffinitum est, quia qui est unius et in uno tempore et indad a-, et quia stant et repausant ad invicem si simul fiant. Et in prohibent ad invicem. Sed non qui est in latus ei qui est sursum
Abbreviated transcription (Latin):
d nͥo. ⁊ tp et̾iiaset ꝙ̃admod̃ u̾o hũid̾ ꝙ euaporat sb̾ soe
caliditate cũ ueu̾iit ad fc̃nũ locũ pp̃ frigiditatẽ suã refri¬
g̾at᷑ ⁊ agestum deorsũ fect᷑ frm̃ ruisus aq̃ssic. ⁊ ĩ eleuatioẽ
calidi ad cerchiũ. sr̃flua qͥdẽ eliaporatio in flegia redi¬
git᷑. ideo cataru iudent᷑ ficri ex capite. nutͥciua ⁊ñ egrota¬

Expanded text:
d evaporat sub solis calore, cum venerit ad frigidum locum, propter frigiditatem suam infrigidatur et congestum deorsum fertur factum rursus aqua, sic in elevatione calidi ad cerebrum superflua quoque evaporatio in phlegma redigitur , ideoque catarrhi videntur fieri ex capite, nutritiva vero
Abbreviated transcription (Latin):
limatur ⁊ ip̃m est aqͣ cui ad miscet᷑ fumꝰ calidꝰ nimiũ st̃¬
tił młte ignettats ⁊ ẽ coagulatum ex siccitate aq̃ctas u̾o
sulphureoꝵ ad mixta ẽ cum tetra fortis ꝯmixtione c̃ fermt¬
tatione calloris donec fc̃a sunt iuĩctuosa ⁊ pꝰea coagłata sc̃
ex frigore. ¶ Attramenta u̾o epoĩta sunt ex salse ⁊ sulpħs
⁊ lapidib ⁊ est in as iii aliquoꝵ corpoꝵ liqͣbiliũ q̃ ex eis
fiunt ut calcamaiti. ⁊ asathar generant᷑ ex mpaiorib gͣ¬
uis atramẽti ⁊ ñ soluititr nisi salsedo aus meo ꝙ ẽ ĩ iło

Expanded text:
limatur et ipsum est aqua, cui miscetur fumus calidus nimium subtilis, multe igneitatis et est coagulatus ex siccitate . Aquositas vero sulphureorum mixta est cum terra, forti commixtione, cum fermentatione caloris, donec facta sunt unctuosa et postea coagulata sunt ex frigore . Atramenta vero composita sunt ex sale et sulphure et lapidibus et est in eis vis aliquorum corporum liquabilium, quoniam eis fiunt; ut calcantum et alachar generantur ex maioribus granis atramenti et non solvitur nisi salsedo eius cum eo quod est in illo
Abbreviated transcription (Latin):
uoni ãn quid̾ intelligͥe ⁊ scire ꝯtingit cc oñis sci¬
entias quaꝵ sũt pͥncipia aut cause ant elem̃ta:
ex hoꝵ cognicõe. tũc eñi opinamur cognosc̾e unũ¬
quodq cũ cãs ꝯgnoscimꝰ pͥmas ⁊ pͥncipia p̾ma: &
usꝙ ad elem̃ta manifestũ est. st de natura sc̃ie

Expanded text:
uoniam quidem intelligere et scire contingit circa omnes scientias, quarum sunt principia aut cause aut elementa, ex horum cognitione tunc enim opinamur cognoscere unumquodque, cum causas cognoscamus primas et principia prima et usque ad elementa, manifestum est et de n
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem t̾ꝑe. ⁊ diuidant᷑ magnitudĩes que quid nelocioris sunt
inqua ẽ. a. b.c. d. intres athonos. que a sũt tardioris. induas. In
quib sit. e.z.i. Itaq ⁊ ip̃s diuidet᷑ intͥa atrhoma. cqͣiem .n. ĩ quali
temꝑe tnͣssib̾. Piuidatur gͥ tempus mea que ssit. R .i. in .n. ⁊ tp̃s
secabinir ingemina. didetur gͦ acchom̃i ⁊ inꝑtib̾de᷑. nõ .n. inatho¬

Expanded text:
tempore, et dividantur magnitudines que quidem velocioris sunt, in qua est abcd-, in tres athomos, que vero sunt tardioris in duas, in quibus sit ezi-. Itaque et tempus dividetur in tria athoma; equalem enim in equali tempore transibit. Dividatur igitur tempus in ea qsecabitur in gemina. Dividetur ergo athomum, et inpartibile non in atho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tey descendẽtib a cã prima fr̃ creatũ primũ ĩ primis ⁊ ẽ m¬
telligentia. demde descendt sr̃ raiq̃ creata intelligibilia ⁊

Expanded text:
r causatum primum in primis, et est intelligentia, deinde descendunt super reliqua causata intellectibilia et
Abbreviated transcription (Latin):
ad pͥora mͣãm autẽ maxĩe iu alib aliis que n . arce. n que sitͣra
n delib̾atĩa faciũt: uñ quidã dubitant. utrũ inclłtu aliquo aut quo¬
dam alio oꝑant᷑ aran̾e ⁊ formice ⁊ hiꝰ: paulatĩ autẽ sic ꝓcedenti
qr sinͣ faciũt ħꝙ  p yrũdo nidũ. ⁊ ar anea telam. ⁊ plante folia gr̃a
frueuũ. & radices sursũ si deorsum gr̃a uegetandi. mãm est ꝙ tausa¬

Expanded text:
aliis, que neque arte, neque quesitura neque deliberatura faciunt. Unde dubitabant quidam utrum intellectu aut quodam alio operentur, aranee et formice et huiusmodi; paulatim autem sic procedenti r hoc hirundo nidum, et aranea telam, et planta folia gratia fructuum, et radices non sursum sed deorsum gratia vegetandi. Manifestum qu
Abbreviated transcription (Latin):
calore aq̃ sos ũꝙͣ recedit ad issos mĩꝙͣ accedit
ardii duo hitabłes sint ardore inderigoreᷤ
fepati. ũbi gr̃a. si ignis ĩ yeme sb̾ chuo aitẽ¬
dit̃᷑ .u. lineas effic̾e scit᷑. Gna ĩ medio ferintũ
d̾uas eͥcũgelidas. Suas int̾ ħas tẽꝑatus. Q.

Expanded text:
calore, a quo sol nunquam recedit, ad illos nunquam accedit. Medii duo habitabiles, hinc ardore, inde rigore temperati. Verbi gratia, si ignis in hieme sub dio accenditur, quinque lineas efficit, unam in medio fervidam, duas circum gelidas, duas inter has temperatas. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝑe ext̾iꝰ cesta undiq ambiti. teste albiunẽ.
¶buenm incellim intello guta pingnedis̃
ĩcludit᷑ Pic uiuidꝰ undiq celout testa
cͥtũdag̾. Celo dero purꝰ eter ut al bimien echeri.¬
¶ Turbidus aer ut intellum aeri. Germ u̾t p̃m¬

Expanded text:
undique ambitur, testae albumen, albumini vitellum, vitello gutta pinguedinis includitur. Sic mundus undique coelo, ut testa, circumdatur, coelo vero purus aether ut album, aetheri turbidus aer, ut vitellum, aeri terra, ut pin
Abbreviated transcription (Latin):
gͣmineñ. Imber ex imbibus descẽdit dum eĩ
gutuse imaiores gutas coeñt aeris ampliꝰ
nõ ferente na ñc uent̃ ĩpellente nc̃ sole dis¬
soluente ad t̾ras disabunt᷑ lenta ee ⁊ ingis
defsuxio płinna repentina ⁊ p̾ceps mnib nł¬
austa. de sol igne maere de cocta dulcescit
ut a marina aqͣ himo infusa dulcẽ saporẽ¬

Expanded text:
mbus. Imber ex nubibus descendit; dum enim guttulae in majores guttas coeunt, aeris amplius natura non ferente, non vento impellente, non sole dissolvente, ad terras dilabuntur. Lenta autem, et jugis defluxio pluvia; repentina, et praeceps nhausta, de solis igne in aere decocta dulcescit, ut marina aqua humo infusa dulcem sapore
Abbreviated transcription (Latin):
In hac ẽ mons echuacꝰ sulfarea estuant ĩcẽdia
ĩ hꝰ freto ẽ salla ⁊ caribdis. in hac erant olim ci¬
cłopes. In hac ẽ inienta comedia osie insũse ab
ceso rege dc̃e nixͣ siciliam posite. Sardima a san
nͨ ẜpens. nͦ lupã gignit᷑. in ea ẽ soli fuga ał ut
delam furib ĩ fe̾utes cecitatẽ. C oͣsicã a corsa ⁊¬
suũ q̃situra illuc ueĩt ⁊ refe̾ns sterilitatẽ locia
est dc̃a qr ħ ab eõ ẽ mħicata. hebosꝯ in sula ꝯͣ yspa

Expanded text:
In hac est mons Aethna cujus sulfurea exaestuant incendia. In hujus freto est Scylla et Charybdis. In hac erant olim cyclopes. In hac inventa est comoedia. Eoliae insulae ab Eolo rege dicta juxta Siciliam positae. Hae et Vulcannec serpentes, nec lupi gignuntur. In ea est solifuga animal ut mis medelam, furibus inferentes caecitatem. Corsica, a Corsa msuum quaesitura illuc venit, et referens loci fertilitatem, a est d
Abbreviated transcription (Latin):
adicorib ita dc̃a. Ind est tͥpoł. a trib ciutatibꝰ
dc̃a q̃ sũt occaso beretse. ⁊ septis magna pꝰ ħñc
bisace a duab urbibus dea .i. adoronicus ⁊ biz anciũ
deuide est zensis. Iuqͣ est magna cartago adidone
q̃ ⁊ esisa ꝯstrũcta ⁊ catħarda acharta opido no¬
minata s a romanis debata ⁊ denuo resedifica¬
ca carthago est applła. huiꝰ muris lacitudo fuic¬

Expanded text:
ditoribus ita dictae. Inde Tripolis a tribus civitatibus dicta, quae sunt Occasa, Berete et Leptis magna. Post hanc Bisace, a duabus urbibus dicta, id est Adromeus et Bizantium. Deinde est Heusis, in qua est magna Carthago a Didone, quae et Elisa, constructa, et Carthada, a Cartha oppido nominata. Sed a Romanis deleta et denuo reaedificata Carthago est appellata. Hujus muri latitudo fui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ adeo amaria ꝙͣ ea q̃ue m̃ hdmo est poĩta ⁊ cum
erũpant casid̾a ⁊ pucrida. Sñt quidem specꝰ sub̾¬
⁊̃ eructuant. q̃d̾ soca cũ sũt ĩ cicisia. Cũ gͦ aqͣ per
hignea soca currit casorẽ ⁊ pudorẽ inde trahit
⁊ si ꝓpe locũ hũt erũpit flamnoma ebussit. Mĩ
u̾iu̾e patit᷑ fit ex fontib bicunetis quib hedi¬

Expanded text:
cum erumpat calida, vel putida. Sunt quidam specus subetiam eructant quaedam loca ut fit in Sicilia. Cum ergo aqua per haec ignea loca currit, calorem et putorem inde trahit, et si prope hunc locum erumpit, flammivoma ebullit. Si vivere patitur, fit ex fontibus bituminis, quibus aedi
Abbreviated transcription (Latin):
pronincia dalmacia a dasim cuntate nocata. Est
⁊ epnꝰ a filio achillis prrrosio dc̃a. Iu epiro ẽ fõs
in qͦ faces accensse extinginit᷑ ⁊ itm excincte ex¬
cendimt᷑. Est ⁊ caoma a cuutate enisd̃ nomis
applłata ꝙͣ helenus fr̾ hectoris hedificauͭ ⁊ ab¬
amorem frĩs sm chao̾is qͣ chãoiam noĩant.
ħ ⁊ ĩ noloasia a cmitate mesoasia dca ꝙͣ moso¬
sus filius puri ostruxio ⁊ a noĩe suo molosiam
uocait. Est ibi ⁊ sessadia abellada rege filio de¬
nchaliõis ⁊ pure dc̃a. In ip̃a est ⁊ achica ab achi
rege. ip̃a est ⁊ dera g̾cia. In hac est cuntas achene
acicrope rege ꝯstructa ibi ẽ ⁊ loecia abone dt ã
qr chatmꝰ filiꝰ a genoris illuo ueiens louẽ repit
ꝙͣ diis ĩmolans thebas ꝯstrux ꝓunciam beciã
nũcu paint de hao dmͣr chebam de alia thebay ea¬
dem ꝓunicia dr᷑ aloma a fonte aħon musis ꝯsetͣ¬
to. Ibi ẽ ⁊ pelopenensis a pelope rege ⁊ cinitate eiꝰt

Expanded text:
provincia Dalmatia a Dalmi civitate vocata. Est et Epirus a filio Achillis Pyrrho sic dicta. In Epiro est fons in quo faces accensae exstinguuntur, et iterum exstinctae, accenduntur. Est et Chaonia, a civitate ejusdem nominis appellata, quam Helenusamorem fratris sui Chaonis Chaoniam appellavit. Haec et Molosia a civitate Molosia dicta, quam Molossus filius Pyrrhi, construxit, et a nomine suo Molosiam vocavit. Est ibi et Elladia, ab Ellade rege, filio Deucalionis et Pyrrhae dicta. Ipsa est et Attica, ab Atti rege. Ipsa est vera Graecia. In hac est civitas Athenae a Cecrope rege constructa. Ibi est et Beotia a bove dicta, quia Cadmus filius Agenoris illo veniens, bovem reperit quem diis immolans Thebas construxit. Provinciam Beotiam nuncupavit, de hac dicuntur Thebani, de alia Thebaei. Eadem provincia dicitur Aonia, a fonte Aon Musis consecrato. Ibi est et Peloponesus, a Pelope rege, et civitate ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
sita a cuntate enisd̾em noĩs dc̃a. ħ tp̃re dilimii
sub ogigo fc̃a pͥmo ꝯparuit. unde ⁊ delo m̃ ac¬
cepͭ. qr delõs manifẽstũ sonac. ħ ⁊ ortłogo dr̃ ab
ortigo metͥs .i. cõturicib q̃ pͥmũ ibi inse snt icha¬
ria insula a pu̾o cretensi nanfrago ẽ dc̃a ad̃¬
A
qui ⁊ beatus melos q̃ ⁊ hystoria rotũda insula. ꝓa

Expanded text:
tate ejusdem nominis dicta. Haec tempore diluvii sub Ogygio facto primum apparuit, unde et Delos nomen accepit, quia delos manifestum sonat. Haec et Ortyga ab Ortygometis, id est coturnicibus, quae primum ibi visae sunt. Icaria insula a puero Cretensi naufrago est dicta, a qua qui et Bacchus. Melos, quae et Storia, rot
Abbreviated transcription (Latin):
occoano exqͣ a flune reno est galłia. bellia a
ciitate belgis dc̃a. ħ amonte ioins surgit ⁊ u̾sꝰ
aqͥsonem britancũ occramim ĩcidit. ħ ⁊ francia
afranco rege est dc̃a qui de troia est enea ueiens
troia uixͣ yenuꝵ ꝯdidit t̾ranꝰ franciam cognoĩa

Expanded text:
ania. A flumine Rheno est Gallia Belgica, a civitate Belgis dicta. Haec a monte Jovis surgit, et versus aquilonem Britannicum oceanum incidit. Haec et Francia a Franco rege est dicta, qui de Troja cum Aenea veniens, Trojam juxta Rhenum condidit, terram Franciam cognomina
Abbreviated transcription (Latin):
sille duro tergo repessũt. qui si fu̾int capt̃ nlła
possũt arte domani. Ibi eĩ manticora lestia hns
faciẽ his tͥplex itentib ordo cor leo caudascor¬
Ioio occlis csauda colore sangͥea uox sibiłꝯ sen¬
pentũ fringens discrĩmĩa notũ uelocior cuisũ. ꝙͣ anis
uno cormi ĩ media fronte armatũ quatuon pedĩ
lõgũ splendens ⁊ nure acutum. ħ bestia mins fe¬

Expanded text:
nt capti nulla possunt arte domari. Ibi quoque Mantichora bestia, facie homo, triplex in dentibus ordo, corpore leo, cauda scorpio, oculis glauca, colore sanguinea, vox sibilus serpentum, fugiens discrimina volat, velocior cursu quam avis Uno cornu, in medio fronte armatum quatuor pedum longo, splendenti et mire acuto. Haec bestia nimis fe
Abbreviated transcription (Latin):
rege fre danas egiptꝰ est uocata. ħ flinno mnło
undiqꝑ cuncam mod delte licẽ est formata.
c. milib uillaꝵ inclita hanc mibes non obscuuũt
plime nõ irrigãt s uila̾ns iundans eam fecũ¬
deit. In hac est ꝓnincia tebayda a cuutate tħe¬
bay cognõĩata. qͣm ꝗ chatmiꝰ a genoris filiꝰ ĩegip¬

Expanded text:
rege, fratre Danai, Aegyptus est vocata. Haec fluvio Nilo undique cincta, in modum Deltae litterae est formata, centum millibus villarum inclyta. Hanc nubes non obscurant, pluviae non irrigant, sed Nilus inundans eam fecundat. In hac est provincia Thebaida, a civitate Thebe cognominata, quam Cadmus Agenoris filius i
Abbreviated transcription (Latin):
In hc̃ eͥ galisea ĩ qͣ est nazarech cuntas mee mõ¬
tem thabor sita. In hacẽ ⁊ pentaꝑoł regio a. uͦ.
ra. In hac est mare moztim̃ a qͦ fłuenta iorda¬
id̾ absorbent᷑. In hac ꝙͦ sarate a sana dc̃i qͥ ⁊
agarem ab agar it eo ssimaelite ab Usmacs¬

Expanded text:
e Galilaea, in qua est Nazareth civitas, juxta montem Thabor sita. In hac est et Pentapolis regio, a quinque rha. In hac est mare Mortuum, a quo fluenta Jordanis absorbentur. In hac etiam Sarraceni, a Sara dicti, qui et Agareni, ab Agar. Item
Abbreviated transcription (Latin):
nõ excedũt.¶Ibi st̃ ⁊ muscłi ⁊ armi aspi¬
fulti pede auẽ cursu u̾nicũt ⁊ ĩ tema posita
u̾mbrã sͥ planta pedis erecta faciunt. Sũt alii
sut ore duo foramiã in pectore setas hut
ut bestie. ¶Sũt alii ne fontẽ gangis flu¬
uii qͥ soło odore cuisd pom̃ ununt qͥ si son¬
giꝰ eunt pomũ ferũt inorũt᷑ em̃ si pͣitͣ odo
uos deuorẽt ⁊ ip̃m ⁊̃ occeanũ tͣnsnatãt Ibi eĩ
cum uastꝰ oris hłatꝰ us ad aures ⁊̃ soco denc¬
m̃os solid nox paue hõis. Ibi ẽ alia bestia eal
oris rictus ab aure ad aurem ꝑs hii ã inassmi

Expanded text:
non excedunt. Ibi sunt et monoculi, et Arimaspifulti pede auram cursu vincunt, et in terram positi umbram sibi planta pedis erecta faciunt. Sunt alii so et ore duo foramina in pectore, setas habent ut bestiae. Sunt alii juxta fontem Gangis fluvii, qui solo odore cujusdam pomi vivunt, qui si longius euvos devorent, et ipsum etiam Oceanum transnatent. Ibi cum, vastus oris hiatus usque ad aures. In loco dentium os solidum, vox pene hominis. Ibi est alia bestia Ealeoris rictus ab aure ad aurem patet. Hi eti
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Uersus m̾diem est ethiopia ab echerat̃t̃a . qͣr
ta moriente in qͣ est urbs sabba de qͣ fuit illa re
agumina cuutate dc̃a ap̃ quos ẽ fans cam frigi¬
dus dieb ut nõ bibat᷑ cam fu̾idus ui noctib ut ñ
tangat᷑. Qͥbus uersus orientem cho abitant tro¬
godice qͥ sceleri cursu feras capm̃t ultra ethiopiã
sũt maxĩa loca deserta ob sol ardorẽ ⁊ diu̾sĩ
gen̾is serpencia hõib̾ incogita. dem̃ ẽ maxꝰ occe¬
anus qui sol calore dnͣ fern̾e ut catabꝰ ĩ extͥmis
simib afrixe dersꝰ occ̃ntẽ est urbs gades a fen¬
cib ꝯstructa. de qͣ gaditanũ mare dr᷑ in ip̃o uo̾¬

Expanded text:
ta. Versus meridiem vero est Aethiopia, ab Ethan dicta, una in Oriente, in qua est Saba urbs, de qua fuit illa rega Garama civitate dicti. Apud quos est fons tam frigidus diebus, ut non bibatur; tam fervidus noctibus, ut non tangatur. Quibus versus orientem cohabitant Troglodytae, qui celeri cursu feras capiunt. Intra Aethiopiam sunt maxima loca deserta, ob solis ardorem, et diversi generis serpentia hominibus incognita. Deinde est maximus Oceanus, qui solis calore dicitur fervere ut cacabus. In extremis finibus Africae versus occidentem est urbs Gades, a Phaenicibus constructa, de qua Gaditanum mare dicitur. In ipso
Abbreviated transcription (Latin):
niti. dirigere aũt uno modo. Rõq ħ quid̃ fa¬
cile. ħ aũt disficile. facile quidem nõ ꝯtingere
signu dificile aũt ꝯtingere. ⁊ pp̃ hoc masicie d¬
tate existens quo ad nos der̾iata rõe ⁊ ut urics
sapieus der̾minabit.

Expanded text:
is, dirigere autem uno modo. Ideo et hoc quidem facile, hoc vero difficile: facile quidem diverti a signo, difficile autem invenire. Et propter hoc malitie tate existens quo ad nos, determinata ratione, ut sapiens determinabit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ i detur aͥ sensibile ex potenti¬
a existente senaitinũ actu
agens uõ .ii. patitur ꝙ alterat᷑
actu agens unde ħ alia spẽs mo¬
tus ẽ. motus .ni. mꝑfect erat ac

Expanded text:
idetur autem sensibile ex potentia existenti sensitivum actu agens; non enim patitur neque alteratur actu agens. Unde alia haec species motus est. Motus enim imperfecti ac
Abbreviated transcription (Latin):
irtana q̃ scitie sb̾iacet. hñs ab oriente
mare capsiu. a mẽidie armeniã maio¬
rem. a septẽtrione albaniã. ab occasu:
sui yb̾mã. Est at siluis aspera. copiosa
ĩ maib feris. pardis tigrib ⁊ pãteris.¬

Expanded text:
ia>, que Sithie subiacet, habens ab oriente Mare Caspium, <a meri>die Armeniam, a septentrione Albaniam, ab occasu Iberiam. Est autem silvis aspera, copiosa immanibus feris, tigribus pantheris
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et ui nat̾e uicinũ attolłe ferrũ.
¶Põst illũ cͥte famosa uenefica fert̾.
¶oc ĩp̃stigiis magicis spałr usa.
¶Hic ⁊ ap̃ modos cũ t̾r ueĩss in usus.
¶Oeregit has lapidis mag̾ exꝑienͣ uires.
¶ã qͥ scire cupit sua ñ sit adult̾a ꝯũx.
¶Sb̾poĩtũ capiti lapidẽ st̾rẽtis adaptet.
¶Qui lapis emittit celati cͥmĩs uidex.
¶Si cur claustra domo spoluꝰ gazisq refr̾e.
¶ng̾cliẽs prunas ardẽtes ꝑloca ponat.
¶Que sr̃ asꝑgat magnetis fragnũa prunis

Expanded text:
Et vi naturae vicinum tollere ferrum. Post illum fertur famosa venefica Circe Hoc in praestigiis magicis specialiter usa. Hinc et apud Medos, cum res venisset in usum Detexit lapidis magis experientia vires. Nam qui scire cupit sua num sit adultera conjux, Suppositum capiti lapidem stertentis adaptet; Quem lapis emittit celati criminis index. Si fur claustra domus spoliis gazisque refertae, Ingrediens, prunas ardentes per loca ponat, Et superaspergat magnetis fragmina prunis
Abbreviated transcription (Latin):
panphilico. a sep̃tet̾one an loue cilicio
am̾idie syne ⁊ phenicis pelago cͥcun¬
dat᷑. cuiꝰ spaciu ĩ longo tenet .c. lxxxu¬
milia passuũ. c.xu. In lato uõ milia
passuũ.c.xxu. d̾ creta.

Expanded text:
Pamphylico, a septentrione Aulone Cilicio, a meridie Syriae et Phoenices pelago cingitur. cuius spatium . in longo tenet milia passuum CLXXV, in lato milia passuum CXXV. INSVLA CRETA
Abbreviated transcription (Latin):
a ioue de suis sedib pulsus ibi latu¬
it. postremo ab italio situloͬ rege ibi
regnante italia est uocata. Cuius sit
longitudie amplius ꝙͣ latitudine.
a cucio ĩ eurũ extendit᷑. amidie t̾rẽo
mai. ab aquilone adriaco clauditur
ab occasu alpius iugis finitur Tra
est in rebus om̃ib pulcẽnna. soli fer¬
tilitate pabuli ub̾tate gratissĩã. nobi¬

Expanded text:
a Iove sedibus suis pulsus ibi latuerit; postremo ab Italo Siculorum rege ibi regnante Italia nuncupata est. Cuius situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mari, ab aquilone Adriatico clauditur, ab occiduo Alpium jugis finitur: terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima. Hab
Abbreviated transcription (Latin):
Idea est regio ĩ palestina ex nõie iu¬
de applłata eͦx cuius tribureges hũs
I pͥus canaam est dẽa a filio chamsi¬
ue a .x. chaneorũ gentib. quib expł¬
longitudĩs eius auiço arfa usq ad

Expanded text:
daea regio Palaestinae ex nomine Iudae appellata, ex cuius tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulongitudinis eius
Abbreviated transcription (Latin):
dãli fr̃e postea ibi regnãte. nom̃ accepit.
ħab oriente sirie sb̾ rubro mai ũicta¬
est. ab occasu libia ht̃. a septẽtͥoẽ mare
magnũ. a m̾idie uõ ĩntrorsus recedit.
uiaru ĩgnara. nilus solus eã cͥcũ fluẽs
⁊ fecũdat. Uñ ferax frugib multã paͣ¬
tẽ t̾raꝵ frum̃to alit. cet̾orũq negotior

Expanded text:
Danai fratre postea ibi regnante nomen accepit. Haec ab oriente Syriae ac Rubro mari conjuncta, ab occasu Libyam habet, a septentrione mare Magnum, a meridie vero introrsus recedit, viaru; unde et ferax frugibus multam partem terrarum frumento alit; ceterorum quoque negotiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Euisu fraudatos młto iã tp̃r cecos¬
¶Quos medicĩał uĩdis sol eẽ coloris
Lacte resolutꝰ omꝰ seł atq datꝰ patiẽtie
¶Expellit uet̾em siłi rõe podagrã
¶Et fessas resic̃ sb̾ anelo petit fibras.¬

Expanded text:
Visu fraudatos, multo jam tempore caecos. Cos medicinalis viridis solet esse coloris Lacte solutus ovis, semel atque marem parientis. Expellit veterem simili ratione podagram, Et fessas reficit sub an
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siꝗs suspectꝰ sit sͥ d̾ fraude ueneni.
¶Tuq ꝓbare uelis sua ñ cͤ iniq̃ uolũta̾.
¶Dticipẽ m̃se ꝙ̃ fordas ad hibeto.
¶Dulm̃to poĩto cui sit sb̾missꝰ echites.
¶Si frans cord̾ sb̾ẽ tẽptãs glutire neꝗbat¬

Expanded text:
suspectus tibi sit de fraude veneni, Tuque probare velis sua num sit iniqua voluntas, Participem mensae, quem formidas, adhibeto; Pulmento posito, cui si submissus ethites, Si fraus corde subest, tentans glutire, ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶Llã palpebͣꝵ sr̃ illitꝰ aspitatẽ.
Et nisꝰ cbethes pulsa caligĩe sanat.
¶fius cũ mixto s glarea mixta sit oui.
¶Succꝰ dilutꝰ ꝙ̃ puĩca mala remittũt.
¶n medicĩali uelut acollina cete.
Spunas emittũt. ⁊ q̃ liuit ulc̾a sanat.

Expanded text:
am palpebrarum superillitus asperitatem, Et visus hebetes pulsa caligine sanat. Ejus rasurae si glarea mista sit ovi, Succo dilutus, quem punica mala remittunt, In medicinali velut ad collyria cote, Spumas emittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Muscis expoĩtũ corꝰ nudato gerẽtis.
Antactũ cupido mirabis agmie lĩguis.¬
¶ Si lapidẽ tulei̾s facto gge spicła figẽt
¶mbutãq cutẽ ẜgẽt ꝑ uuln̾a mille.
¶Nasçit̾ ĩbimaris p̃tõsior ere corĩto.
¶Dictus epistites rutilãs lapic ⁊ rubiꝯdꝰ.
Egib exultãs pͥꝰ illico sistit̾ unda
¶frĩgida pꝰ modicũ lapidis uͥtute fut᷑a.
¶fructib et̃re uolucres arce̾ locustas.
¶Et nebulas st̾iles ⁊ grãdĩs ĩpba feit᷑.
Euba nͨ t̾bo qͦs ꝓtegit ista noce̾bũt.
¶Adsolẽ poĩtus radio enuttat ⁊ ignẽ.
¶Mirãtes ocłos ꝓst̾ngẽs luce corusca.
Caccẽsas id̾ ꝯpescit seditiones.¬
¶ Et tutũ ẜuat dubia sb̃sorde g̾entẽ
¶Pectori s memori ficũ teneamꝰ oꝑtet.¬
¶ Quã cor ꝑte iacet lapid̾s hãc ec̃gẽdũ

Expanded text:
Muscis expositum corpus nudato gerentis, Intactum cupido miraberis agmine linqui. Si lapidem tuleris, facto grege, spicula figent, Imbutamque cutem sugent per vulnera milleNascitur in bimari pretiosior aere Corintho Dictus epistites, rutilans lapis et rubicundus, Ignibus exsultans prius, illico sistitur unda, Frigida post modicum lapidis virtute futura. Fructibus a terrae volucres arcere locustas, Et nebulas steriles et grandinis improba fertur. Verbera, nec turbo quos protegit iste nocebit. Ad solem positus radios emittit ut ignem, Mirantes oculos perstringens luce corusca. Accensas idem compescit seditiones, Et tutum servat dubia sub sorte gerentem: Pectore sed memori fixum teneamus oportet, Qua cor parte jacet lapi
Abbreviated transcription (Latin):
¶uis p̃mit ⁊ uẽtrẽ retin siñ mora sluẽtẽ.
¶uino dilutꝰ uotis bibitꝰq freq̃nt̾.
Sepẽtis morsũ ł ꝙ sit abaspide uulnꝰ.
¶ Egg̃ie curat resolutꝰ aꝗs ⁊ ĩunctꝰ.
¶Mixtꝰ mille pͥ ccłos sanare dolẽtes.
¶uesice lapidẽ bibitꝰ dissolue̾ fect᷑.
¶ħ terrugineo rufone colore mutat᷑.
¶Ferreus huie color ẽ n̾e mira po̾tas.
¶lla seł accẽsꝰ ꝯceptos d̾tin ignes.¬
¶ Exiguiq neqt coluscẽs ppete flama.

Expanded text:
mit, et ventrem retinet sine mora fluentem, Vino dilutus veteri bibitusque frequenter. Serpentis morsum, vel quod fit ab aspide vulnus Egregie curat, resolutus aquis et inunctus. Mistus melle potest oculos sanare dolentes. Vesicae lapidem bibitus dissolvere fertur. Hic ferrugineo rufove colore notatur. Ferreus huic color est; naturae mira potestas: Nam semel accensus conceptos detinet ignes, Extinguique nequit, collucens perpete
Abbreviated transcription (Latin):
¶Que folis radu᷑ ĩ a q̃ sb̾iecta uecillo.
¶Sagͥnũ redoit mutato liue solẽ.
¶Ecclipsĩq nouẽ t̃ns effude̾ cogit.¬
¶ Deniq pꝰmodicũ uas ebulue uidb.
¶Asꝑgiq foras subite seaturigĩs ỹbrẽ.
Et sit cũ m̃b̾s distulat t̾bidꝰ aer.

Expanded text:
lis radiis in aqua subjecta vacillo, Sanguineum reddit mutato lumine solem, Eclipsimque novam terris effundere cogit. Denique post modicum vas ebullire videbis, Aspergique foras subitae scaturiginis imbrem, Ut fit cum nimbis distillat turbidus aer.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Que a gestarit dux pugͥturꝰ i hostẽ.
¶Hostẽ d̾̃pulsũ t̾raq maĩq sugabũt
¶Isti alcides ope młta picła uĩcit.¬
¶Cũ donat horẽclũ cũ fulg̾̃at igneꝰ ether.
¶slubib illisis celo cadit ille lapilł.¬

Expanded text:
qui gestarit dux pugnaturus in hostem, Hostem depulsum terra marique fugabit. Istius Alcides ope multa pericula vicitCum tonat horrendum, cum fulgurat igneus aether, Nubibus illisis, coelo cadit iste lapil
Abbreviated transcription (Latin):
Laues ĩqͣdã petit ħ regicẽ meãtes.¬
¶ Et p̃labẽtes tabuł herẽdo carine.
¶ad ꝑtũ tͣhit᷑ mers igͣm data nautis.
¶Est a morsũ tabłe sic fixa tenaci.
Qd̃ neꝗd ab ip̃a ligni sine ꝑte repelli.
¶Huic p̃ssinꝰ colorẽ regio caldoica tellꝰ¬

Expanded text:
es vi quadam petit e regione meantes Et praelabentis tabulis haerendo carinae Ad portum vehitur merx ignaris data nautis. Est autem morsu tabulae sic fixa tenaci Quod nequit abrasa ligni sine parte revelli. Praxinus huic color est; regio Chaldaica tell
Abbreviated transcription (Latin):
hñs regẽ ⁊ ordĩe litt̾ato uolãs ũ dͭ abrꝰ.
¶Ductor a agm̃s qiͣ castigãdo ⁊ argu¬
ẽdo uoce ad rectos uolatꝰ cogit auginẽ¬
⁊ si forte raucescat succedit alia grus
stodiã nigilias ordĩant. ut alie secunꝰ
ꝯqescãt : Uigiles aͥ s̃ sr̃ unũ crus stãt
spẽso ł eleuato ut si caũ aliqͦ dormieñt

Expanded text:
ns regem, et ordine licterato volans. Ductor autem agminis quasi castigando et arguendo voce ad rectos cogit volatus, et si forte raucescat, succedit alia grus stodiam sui vigiles ordinant, ut alie securius conquiescant. Vigiles autem super unum crus stant spenso
Abbreviated transcription (Latin):
stͥctũ maxĩ ⁊ rotũdi climes pectꝰ late
tosũ. pes siccꝰ ⁊ ũgła ꝯcaua solidatus.
Pulc̾tudo attẽdit᷑ ut sit exiguũ capd̾
⁊ sit cũ pelle ꝓpe ossib adhente aures
b̾ues ⁊ acute. ocłi mali. nares pacule.
erecta c̾uix coma dẽsa ⁊ cauda ũgłaꝵ
solidi ͭ ͤ fixa rotũditas. Actẽd̾r ⁊ mitũ

Expanded text:
rotundi clunis, pectus late dosum, pes siccus et cornu concavo solidatus. Pulchritudo, ut sit exiguum caput et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares patulae, erecta cervix, coma densa et cauda, ungularum soliditatis fixa rotu
Abbreviated transcription (Latin):
suiꝰ incole frisones agmãicis nũcupat̃.
In hitu at ⁊ ĩ moib pluimũ differũt a
gͥniais. Na uiri fere om̃es ĩ coma cir¬
culãit᷑ sũt attõsi. ꝗ qñto sũt nobiliores
tanto altius cirtũ tondei glo̾iosius arbi

Expanded text:
ones a Germanicis nuncupantur. In habitu autem et moribus plurimum differunt a Germanis, nam viri fere omnes in coma circulariter sunt attonsi, qui quanto sunt nobiliores tanto altius circumtondiri gloriosius arbit
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. qui regionẽ ĩcinẽs eternos
ãt ibi poma uirentia sb̾ tãta specie
mat᷑itatis. ut edẽdi deside̾iu gignãt.¬
q̃ si carpas faticescũt ac resoluunt̃¬
ĩcinẽm. fumũq exalat qͣi aohuc ar¬

Expanded text:
ignis, qui regionem illam in cineres aeternos enim ibi poma virentia sub tanta specie maturitatis, ut edendi desiderium gignant. Si carpas, fatiscuin cinerem fumumque excitant quasi adhuc ar
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑa. ibi anguis nullus. ibi auisrara.
gens ĩ hospita ⁊ bellicosa. sangne int̾¬
emptoꝵ austo pͥus uictoes uultus
suos oblimũt. fas atq nefas eoder
loco ducũt. Ibi nulla apis ⁊ aduẽtũ
ĩ pulu̾e seu lapillos siquis sꝑẜit.
int̾ alueaia examua fauos deẜũt.¬

Expanded text:
as. Illic nullus anguis, auis rara, gens inhospita et bellicosa. Sanguine interemptorum hausto prius uictores uultus suos oblinunt. Fas ac nefas eodem loco ducunt. Apis nusquam: aduectum inde puluerem seu lapillos si quis sparserit inter aluearia, examina fauos de
Abbreviated transcription (Latin):
iuĩcia. a thessallo rege cognomĩata que
ad mẽidianã plagã macedonie ꝯiũcta
ẽ mõs ꝑnasus ꝯda apolini ꝯsetratus.¬
Fuit at thessallia patria achill̃ ⁊ origo
equos frenis domuerũt. suꝑ dorsa eoꝵ¬

Expanded text:
ia a Thessalo rege cognominata, quae a meridiana plaga Macedoniae conjuncta et mons Parnasus quondam Apollini consecratus. Thessalia patria Achillis et origo equos frenis domuerunt, unde e
Abbreviated transcription (Latin):
tͥone ubi macedone iũgit᷑ undiq
septa est mãi. nã ab oriente h̃t cy¬
reneu mare. ab euro grecũ. ameri¬
dieioniũ. ab affrico ⁊ occasu cassopi¬
as ĩsulas. a sola septẽtͥonaliꝑte ⁊

Expanded text:
te, qua Macedoniae iungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Myrteum mare, ab Euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte
Abbreviated transcription (Latin):
¶Desior ⁊ raro pł fert᷑ hr̃e decorꝰ.
¶Hic soł lapidũ cerã ꝯuellẽ nescit
¶hu̾ilẽ castãq docet uultũq pudẽtẽ.
¶Cuiꝰ uͥtutes alias reꝑire nequi.
¶In sõpno bemures ⁊ tͥstia cũctat fignt.
¶ Młtiplicat lites ⁊ ꝯmou ũdiq ricas
¶ Dr ⁊ puei̾s nimias augẽ saluias.
Hãc q dãt nob̾ arabes dat ⁊ ĩdia geniã¬

Expanded text:
e decoris, Hic solus lapidum ceram convellere nescit. Hic humilem castumque decet, vultuque pudentem. Cujus virtutes alias reperire nequivi. In somno lemures et tristia cuncta figurat. Multiplicat lites, et commovet undique rixas. Dicitur et pueris nimias augere salivas. Hunc quoque dant nobis Arabes, dat et India gemma
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Siccicetũ uidia ne nrõs cedat ĩ uisꝰ.
¶Electio siłem theo phastꝰ hr̃e colorẽ.
¶Hẽ ⁊ ait siłi paleas adduce̾ pacto.
¶Affĩmĩs ip̃m stomachi place̾ dolorẽ.
¶Et pt᷑bati opesce̾ reumata uẽtͥs.

Expanded text:
 Scilicet invidia, ne nostros cedat in usus. Electro similem Theophrastus habere colorem Hunc ait, et simili paleas adducere pacto, Aestimans ipsum stomachi placare dolorem, Et perturbati compescere reumata ventris.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ardet a ꝗlotus restͥngit᷑ ũctꝰ oliuo.
¶et dilutꝰ aqͣ dẽtes fimat labefactos.
¶ ꝑsufumugiũ młri mñstrua reddit
¶Accẽsus redlit fumi nidore caducos.
¶Efigat ĩmites siłl iõe chelidros.

Expanded text:
Ardet aqua lotus, restinguitur unctus olivo. Et dilutus aqua dentes firmat labefactos. Per suffumigium mulieri menstrua reddit. Accensus prodit, fumi nidore caducos, Effugat immites simili ratione chelidros.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qd fiẽ⁊ magnes absẽte potẽs adamãte.
¶Lla pͥsẽs adamas magneti qd rap̃ auft̾.
¶Ad magicas artes idẽ lapis apt̾ hẽt.¬
¶ Indomitũꝙ fac̃ mira u̾tute g̾entẽ.¬
¶ Et cũctis bemures ⁊ sõpnia uana repellu
¶At uenena fugat rixas ⁊ iungia uĩcit.
¶Insanos curat durosq reu̾b̾at hoste̾
¶Clausꝰ. ĩangẽto lapis ħ auroue ferat᷑.¬
¶ Cigat ⁊ hĩc leuũ sulgẽs armilla lac̾tũ.
¶Inripis fiuiui ꝗ noĩe dcũs ẽ eod̾m.
¶hic p̃tio diues ficłas ꝑlabit horas¬
¶ Sit l ipẽ nigͥ zonis cũ obsitꝰ albis.
¶hic lapis ĩgẽtas meõrat̾ hr̃e figuras
¶Cuiꝰ natims facies int̾ lita uenis.
¶Huic regũ forͣs nẽ dat simłacra d̾oꝵ.¬
¶ Rex purꝰ digito gesisse refert᷑ acatẽ.

Expanded text:
Quod facit et magnes absente potens adamante: Quod facit et magnes absente potens adamante: Nam praesens adamas magneti, quod rapit, aufert. Ad magicas artes idem lapis aptus habetur, Indomitumque facit mira virtute gerentem; Et noctis lemures, et somnia vana repellit. Atra venena fugat, rixas et jurgia mutat. Insanos curat, durosque reverberat hostes. Clausus in argento lapis hic, aurove feratur, Cingat et hinc laevum fulgens armilla lacertum.In ripis fluvii, qui nomine dictus eodem. Hic pretio dives, Siculas perlabitur oras. Sic licet ipse niger, zonis tamen obsitus albis. Hic lapis ingenitas memoratur habere figuras; Cujus nativis facies interlita venis, Nunc regum formas, nunc dat simulacra deorum. Rex Pyrrhus digito gessisse refertur achatem,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S ꝙcũq collo suspẽde̾ possis.
E uł digito portes tras securꝰ adibis.
Nec tͥ pestifere regioĩs cã nocebit.
¶S mag̃ hospitib cẽsebere dignꝰ honoe
¶ustaq si potes nlłam paciare repulsã.
¶Ethiopes nob̾ t̃nsimitũt hãc q gẽmã.¬
¶Eultia p̃tiũ genꝰ india fert adamãtis.
D̾ cͥstalleꝵ natũ sũptũqi metallis.
¶hac ita fulgẽtẽ c̾stallina rrddit origo.¬
¶ Ut ferugiei ñ d̾sinat eẽ coloris.
¶Cuiꝰ durities solidissiã cede̾ nescit.¬
¶ ferrũ ꝯtẽpnẽs nlłoq domabił igne.
¶Que tñ hurino calestã cruore fatescit.
¶Iñcudis dãpno ꝑcussoꝵ ꝙ labore.
¶ħ fragm̃tis geme sculpũt᷑ acutis.
¶hic s auellana maior nc̃ s reꝑit᷑.
¶Astiꝰ gn̾is ꝓduc̃ araps adamantẽ.
¶sõ sic ĩuictũ ñ frãgit᷑ abs cruore.
¶Nec par huic nitor ẽ p̃tiiq mĩoł ͤ hẽt.
¶Põdẽ sit ꝙͣuis ⁊ enormi corpe maior.
¶uitũ ꝓduẽ ferra̾ia uena philipis.

Expanded text:
 genus collo suspendere possis, Vel digito portes, terras securus adibis, Nec tibi pestiferae regionis causa nocebit. Sed magis hospitibus censebere dignus honore; Justaque si qua petes, nullam patiere repulsam. Aethiopes nobis transmittunt hanc quoque gemmaecipuum genus India fert adamantis, De crystallorum natum sumptumque metallis. Hunc ita fulgentem crystallina reddit origo, Ut ferruginei non desinat esse coloris: Cujus durities solidissima cedere nescit, Ferrum contemnens, nulloque domabilis igne. Quae tamen hircino calefacta cruore fatiscit. Incudis damno, percussorumque labore, Hujus fragmentis gemmae sculpuntur acutis. Hic sed avellana major nuce non reperitur. Alterius generis producit Arabs adamantem, Non sic invictum: nam frangitur absque cruore. Nec par huic nitor est, pretiique minoris habetur, Pondere sit quamvis, et enormi corpore major. Quartum producit ferraria vena Philippis.