comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea que solent obicere purgaremus. Propter
hoc quippe heretici ce ab eccłȩ unitate seꝑadi.
quia crmina obitiunt que ꝓbare ñ possuse¬
sent ad omnia respondere. Et cum iam sep¬
tem delecti eẽnt a ceteris. qui omnia ꝓ om̃ib
agerent: litceras tñ ipsas quib nr̃o mandato
respondere conati sunt totius concilii sui no¬
mine ꝓtulerunt: tamqmͣ epłam ab omnib
ilis ad cognitorem datam. Quam si nollemꝰ
aomittere: iure optimo faceremus. Neq enĩ
ordinis erat ut post iniunctam sẽptem ho¬
minib causam: iam quicqͣm nisi ꝑillos qui
delecti fuerant ageret᷑. S ne litteris nr̃is litte¬
ras eorum timuisse uideremur: sine ulla he¬
sitatione ut legerentur allegarent᷑ admisimꝰ.
Optandum enĩ ce ut dixi emendum erat. ut
post tot dierum dilationem quã eis petentib
concesseramus afferrent elucubratum laborẽ.
n quo eos mandato nr̃o ñ respondisse satis
itusꝙ litteras legentib appareret. ee nos eis

Expanded text:
ea quae solent obicere purgaremus: propter ea quae solent obicere purgaremus: propter hoc quippe haeretici et ab ecclesiae unitate separati, quia crimina obiciunt quae probare non possusent ad omnia respondere. et cum iam septem delecti essent a ceteris, qui omnia pro omnibus agerent, litteras tamen ipsas, quibus nostro mandato respondere conati sunt, totius concilii sui nomine protulerunt tamquam epistulam ab omnibus illis ad cognitorem datam. quam si nollemus admittere, iure optimo faceremus. neque enim ordinis erat, ut post iniunctam septem hominibus causam iam quicquam nisi per illos qui delecti fuerant ageretur. sed ne litteris nostris litteras eorum timuisse uideremur, sine ulla haesitatione ut legerentur allegarentur admisimus. optandum enim et ut dixi emendum erat, ut post tot dierum dilationem, quam eis petentibus concesseramus, adferrent elucubratum laborem, in quo eos mandato nostro non respondisse satis utrasque litteras legentibus appareret et nos eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
se potius ad ñ agendũ electos
eẽ testantur: ce inuidiose iu¬
dici conquerunt᷑ sensim se in
cause interna deduci. quasi aliqͥd
aliud p̃termissis omnib agi debuerit qͣm
illud quod tanto post uel sero agi nolebant:
quia numqm prorsus agi uolebant. ubi uina
metuebant. Huiꝰ timoris aꝑtissimam uocen
quis de illorum clauso pectore excuteret: &e nꝰ
dieo si eos donis largissimis ditaremus. s si tis
penis crudelissimis torqueremus: Cum enim
ꝑsonam petitorum forensi tritura conquirt̃s
ce uolentes ostendere nos eẽ petitores ut ꝑlomos
nas nras ꝑmitterent᷑ iure discutere. ae moras
annossimas inuenire: legerunt libellũ nr̃m
aliqnͣdo ꝓconsuli datum quo eos petiuimus :¬
ueniri. ut ipsa inter nos collatio tunc fieret quo
modo ab imꝑatore ut fieret impetraiumꝰ. & eo
libello nos quasi petitores ẽẽ monstrarent: se¬
sponsum ẽ a nobis ideo nos semꝑ uoluisse fiuel
collationem. ñ ubi eis crimina obiceremꝰ. ẜ ibl

Expanded text:
se potius ad non agendum electos se potius ad non agendum electos esse testantur, et inuidiose iudici conqueruntur sensim se in causae interna deduci, quasi aliquid aliud praetermissis omnibus agi debuerit quam illud, quod tanto post uel sero agi nolebant, quia numquam prorsus agi uolebant ubi uinci metuebant. huius timoris apertissimam uocem quis de illorum clauso pectore excuteret, et non dico si eos donis largissimis ditaremus, sed si eos poenis crudelissimis torqueremus? Cum enim personam petitorum forensi tritura inquirerent et uolentes ostendere nos esse petitores, ut personas nostras permitterentur iure discutere et moras annosissimas inuenire, legerent libellum nostrum aliquando proconsuli datum, quo eos petiuimus conuenir, ut ipsa inter nos conlatio tunc fieret, quam modo ab imperatore ut fieret inpetrauimus, et eo libello nos quasi petitores esse monstrarent, responsum est a nobis ideo nos semper uoluisse fieri conlationem, non ubi eis crimina obiceremus, sed ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ginem cum tanta speciosi agminis pompa:
ut tam magne cruitatis oculos in se intenti¬
onemq conuertant. Qui loquant᷑ ꝓ omib:
eliguntur ab omnib. Locus etiam i tan
dignus: in urbe media ꝓeuratur. Utriq ana:¬
munt. iudex presto ẽ. tabule patent: suspor¬
sa omnium corda exitum tante collationis
expectant. Tunc a lectissimis ce disertissims
uiris qnͣtis uirib agi debuit aliquid: tams
agitur ut agatur nichil. Querunt ꝑsonas
forensi more dise uitere: in qua questione
annos etiam ce tempora litigatores contese
consuerunt. Ista quippe actione catholicos i¬
datum suum diuinis potus testimonis i
forensib formulis conseͥpsisse confessi ẽ: e si¬
liter de se scͥpturis responsuros eẽ ꝓmiserint.
Et qm̃ mirifica opitulatione ds̃ uoluit it i
querunt ꝑsonam petitoris ne ueniretur ad
causam. ipsa inquisitio petitoris subito mine¬
dium mitteret causam. clamant p̃clari uit
qui ad agendũ uidebant᷑ electi. ac

Expanded text:
ginem cum tanta speciosi agminis pompa, ginem cum tanta speciosi agminis pompa, ut tam magnae ciuitatis oculos in se intentionemque conuertant. qui loquantur pro omnibus eliguntur ab omnibus, locus etiam re tanta dignus in urbe media procuratur, utrique conueniunt, iudex praesto est, tabulae patent, suspensa omnium corda exitum tantae conlationis expectant. tunc a lectissimis et disertissimis uiris, quantis uiribus agi debuit aliquid, tantis agitur ut agatur nihil. quaerunt personas forensi more discutere, in qua quaestione annosa etiam tempora litigatores conterere consuerunt. ista quippe actione catholicos mandatum suum diuinis potius testimoniis quam forensibus formulis conscripsisse confessi sunt et similiter se de scripturis responsuros esse promiserunt. et quoniam mirifica opitulatione deus uoluit, ut, cum quaerunt personam petitoris ne ueniretur ad causam, ipsa inquisitio petitoris subito in medium mitteret causam, clamant praeclari uiri, qui ad agendum uidebantur electi ac
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad hoc compulit nisi uehemens ꝑturbatio:
cum uiderent sic a nobis eẽ actam causam in
conseͥptione mandati: ut responsionẽ inueni¬
re ñ possent: N̾am illud qͣnti emendum fuit
ut ipsam peterent dilationem. oe acciꝑent sex
dierum: ut nemo posset eos dicere angustia
temporis impeditos. ñ potuisse nr̃o responde¬
re mandato: Ipsouero tercio nr̃e collationis
die qͣnti emendum fuit ut manissimis &e suꝑ¬
uacuis morarum interpositionib se omnimꝰ
ꝑuenire ad causam nolle monstrabant. ce qͣm
malam causam haberent ipso suo timore cla-¬
mabant. quãqͣm eorum timor etiam in testi¬
monium manifestissime uocis erupit. qndo
dixerunt. sensim inducim᷑ in causam: ce alio
loco. ꝑuidet in quiunt potestas tua sensim nos
in cause interna deduci: Ouiolentia uerita¬
tis. quolibet eculeo quibꝰlibet ungłis fortior
ad expͥmendam confessionẽ. Congregantur
ex uniuersa affrica tot ep̃i. ingrediunt᷑ cartha¬

Expanded text:
eos ad hoc conpulit nisi uehemens perturbatio, eos ad hoc conpulit nisi uehemens perturbatio, cum uiderent sic a nobis esse actam causam in conscriptione mandati, ut responsionem inuenire non possent? nam illud quanti emendum fuit, ut ipsam peterent dilationem et acciperent sex dierum, ut nemo posset eos dicere angustia temporis impeditos non potuisse nostro respondere mandato? Ipso uero tertio nostrae conlationis die quanti emendum fuit, quod inanissimis et superuacuis morarum interpositionibus se omni modo peruenire ad causam nolle monstrabant et, quam malam causam haberent, ipso suo timore clamabant, quamquam eorum timor etiam in testimonium manifestissimae uocis erupit, quando dixerunt: \'sensim inducimur in causam\' et alio loco: \'peruidet\', inquiunt, \'potestas tua sensim nos in causae interna deduci\'? o uiolentia ueritatis quolibet eculeo, quibuslibet ungulis fortior ad exprimendam confessionem! congregantur ex uniuersa Africa tot episcopi, ingrediuntur Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
ab oficio edeetur: quo instrueti adcẽ pos¬
sent. causantes quod consebendis gestis tam
angusto demꝑe occurrere ñ posset officium:
Sic enĩ factum ẽ ut sequenti die cognitionis.
qmͣuis iniustam peterent acciꝑent dilatio¬
nem. Qui ꝯsiderata causa que mandato nr̃o
tota continebatur magnas patiebant᷑ angu-¬
stias: cum coniuncerent᷑ tũ contra suos uenire
consensus. Qͥd enim iustius qmͣ petere dila-¬
tionem: tanta ueritatis firmitate turbatos :
Quod eis utinam ꝓfuisset. ut ꝯsiderato manda¬
to nr̃o cui respondere minime potuerunt: cor¬
rigere potius prauitatem qm in deterius
augere maluissent. Iuste itaq dilationem
petebant. S pridie ñ debuerant in notaria
sua dicere. ideo sͥ nr̃m edi debere mandatum ut
parati ad diem constitutum uenirent: quia ex¬
ceptores occurrere cum ceterorum ꝯscͥptione ñ
possent. ce ipso actionis die rursus de ipsis ex¬
ceptorib quia ñ occurrerant uelle causari. Qͥd

Expanded text:
ab officio ederetur, quo instructi adesse posab officio ederetur, quo instructi adesse possent, causantes quod conscribendis gestis tam angusto tempore occurrere non posset officium? sic enim factum est, ut sequenti die cognitionis, quamuis iustam peterent et acciperent dilationem, qui considerata causa, quae mandato nostro tota continebatur, magnas patiebantur angustias, conuincerentur tamen contra suos uenire consensus. quid enim iustius quam petere dilationem tanta ueritatis firmitate turbatos? quod eis utinam profuisset, ut considerato mandato nostro, cui respondere minime potuerunt, corrigere potius prauitatem quam in deterius augere maluissent. iuste itaque dilationem petebant, sed pridie non debuerunt in notoria sua dicere ideo sibi nostrum edi debere mandatum, ut parati ad diem constitutum uenirent, quia exceptores occurrere cum gestorum conscriptione non possent, et ipso actionis die rursus de ipsis exceptoribus, quia non occurrerant, uelle causari quid
Abbreviated transcription (Latin):
b subsẽpserant quod egritudine ñ potue¬
rint uenire carchaginem. Quom gͦ uerum
ẽ plures qua dringentis eos eẽ. qnͣdo illos
solos carthaginem ñ uenisse dicerunt quos
ualitudo corꝑis impediuit: cum ce ꝓ ipsis
quibus dã alii subscripserunt. itt ñ dicamꝰ
hoc pro omnib egrotantib eẽ factũ: An
forte sic eos iuaserat pestilentia: ut eoꝵ
terciam partem repente ꝓsterneret: Sic au¬
tem a pͥmatu suo ꝑtractoriam fuerant euo¬
eati. quo p̃termissis om̃ib ꝓperarent con¬
uenire carthaginem: ut scuent se decepisse
quod haberent optimum in eausa quicũꝙ
uenire noluissent. Hoc erat uidelicet opti¬
mum in causa. ut ingens eorum numerus
appareret. quasi tanto plus ꝓsit ad aliquid
facilius inueniendum: qnto maior fuerit
querentium multitudq cecorum. Qñti eme¬
re debumus ut in diem ꝑendmum utrisꝙ
nr̃m consentientib cognitione dilata pͣdiẽ
ꝑ notariam peterent ut sͥ nr̃m mandatũ

Expanded text:
bus suscripserant, quod aegritudine detenti non potuebus suscripserant, quod aegritudine detenti non potuerint uenire Carthaginem. quomodo ergo uerum est plures quadringentis eos esse, quando illos solos Carthaginem non uenisse dixerunt, quos ualetudo corporis impediuit, cum et pro ipsis quibusdam alii suscripserunt, ut non dicamus hoc pro omnibus aegrotantibus esse factum? an forte sic eos inuaserat pestilentia, ut eorum tertiam partem repente prosterneret? sic autem a primate suo per tractoriam fuerant euocati, quo praetermissis omnibus properarent conuenire Carthaginem, ut scirent se decepisse quod haberent optimum in causa, quicumque uenire noluissent. hoc erat uidelicet optimum in causa, ut ingens eorum numerus appareret, quasi tanto plus prosit ad aliquid facilius inueniendum, quanto maior » fuerit quaerentium multitudo caecorum. Quanti emere debuimus, ut in diem perendinum utrisque nostrum consentientibus cognitione dilata pridie per notoriam peterent, ut sibi nostrum mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
dem quam nob obiecerant in suo mendatio
apparuisse ce conuictam clariusse firmarẽt.
Qñti emere debiumus ut cum uellent de
numerositate głari: etiam in hoc mendatia
sua ꝓderent: Nam cum aliqnͣto amplior no¬
tim senectute partim inualitudine partim
diuersis necessitatib impeditos ñ uenisse car¬
thaginem: illi hoc audito multo plures su¬
os ñ uenisse dixerunt. sicut etiam nunc plus
qmͣ quadringentos ꝑ totam affricam se eẽ
iactantes. obliti s̃ quod in sua notaria posu¬
erunt usq adeo se om̃s uenisse carthaginẽ
ut eis solis exceptis quos uel in ꝓpriis sedib
uel m itinere tenuit corꝑis egritudo. ne gra¬
ussimos senes annositas ce labor ꝓlixi itine¬
ris potuerit impedire. ce lecte sunt in man-¬
datorum eorum subsẽptiones sicut facta sup¬
putatione respondit officium. ducente sep¬
tuaginta tres: annumeratis etiam his in
quib falsitas dep̃hensa ẽ. ce qui ꝓ absenti¬

Expanded text:
tem, quam nobis obiecerant, in suo mandato tem, quam nobis obiecerant, in suo mandato apparuisse et conuictam claruisse firmarent. Quanti emere debuimus, ut, cum uellent de . numerositate gloriari, etiam in hoc mendacia sua proderent? nam cum aliquanto amplior notim senectute, partim ualetudine, partim diuersis necessitatibus impeditos non uenisse Carthaginem, illi hoc audito multo plures suos non uenisse dixerunt; sicut etiam nunc plus quam quadringentos per totam Africam se esse iactantes obliti sunt, quod in sua notoria posuerunt, usque adeo se omnes uenisse Carthaginem, ut eis solis exceptis, quos uel in propriis sedibus uel in itinere tenuit corporis aegritudo, . nec grauissimos senes annositas et labor prolixi itineris potuerit impedire. et lectae sunt in mandato eorum suscriptiones, sicut facta supputatione respondit officium, ducentae septuaginta nouem, adnumeratis etiam his, in quibus falsitas deprehensa est et qui pro absenti
Abbreviated transcription (Latin):
cognitoris aderamus. &e q̃stio¬
nem falsitatis inferrent qd alii ꝓ
alis substituti subsc̃bere potuerunt: Sic enĩ
ꝑuentum ẽ ut eorum quoq numerus recense¬
ntur ce ipsim ea falsitate dep̃henderent᷑ cuiꝰ
i nos suspitionẽ intendere uoluerunt: ita
ut ñ solum quidam meorum mandato lege¬
intur subsc̃psisse ꝓ absentib qui nec carcha¬
gnem uenerant. uerum etiã quendã recita¬
um & ñ respondentem. cum in itinere defe-¬
use dxissent: quesitumꝙ ab eis eẽt quomodo
apud carthaginem subsc̃bere potuerit qui in
tinere iam defecerat: post magnas angustias
pturbationis atꝙ inconstantis & uarie respõ¬
sionis sue ñ uenientem. s postea qm subscͥpsit
ad ꝓpria remeantem in itinere defecisse asseue¬
tarent: demde sub diuina testificatione inter¬
iogati utrum eum ꝯstaret carthagini fuisse.¬
urhementius ꝑturbati dicerent. quidsi alus se
pro eodem opposiit. atq ita uerbis suis falsita¬

Expanded text:
cognitoris aderamus, et quaestiocognitoris aderamus, et quaestionem falsitatis inferrent, quod alii pro aliis subpositi suscribere potuerunt? sic enim peruentum est, ut eorum quoque numerus recenseretur et ipsi in ea falsitate deprehenderentur, cuius in nos suspicionem intendere uoluerunt, ita ut non solum quidam in eorum mandato legerentur suscripsisse pro absentibus qui nec Carthaginem uenerant, uerum etiam quendam recitatum et non respondentem, cum in itinere defecisse dixissent quaesitumque ab eis esset, quomodo apud Carthaginem suscribere potuerit qui in itinere iam defecerat, post magnas angustias perturbationis atque inconstantis et uariae responsionis suae non uenientem, sed posteaquam suscripsit, ad propria remeantem in itinere defecisse adseuerarent. deinde sub diuina testificatione interrogati, utrum eum constaret fuisse Carthagini, uehementius perturbati dicerent: \'quid, si alius se pro eodem opposuit?,\' atque ita uerbis suis falsita
Abbreviated transcription (Latin):
uocatorum de temporib ce dieb. de ꝑsonis li¬
am nobis p̃sebere conarentur: de sic ommbiꝰ
hominib etiam illis qui nr̃as disputationis
intelligere ñ possent. satis aꝑte monsiutis
qi malam causam haberent quã proferre ce
sa sic tiebant apio eum iudicem: cuiꝰ ex
se benignitatẽ atq iusticiam tanto p̃conio
udauerant. ce ciuꝰ motum aduersum se nul¬
u adhuc senserant: Qnͣti emere debuimus
iopsi deinde exigerent. ñ secum agi debere
iiterent: &e cum mandatũ concilii catholici
Nd obtuleramus recitatum eẽt. atq in eo ip¬
iuse: tursus tamqͣm obliti quid s placere dycis¬
lnt ad easoem forenses p̃scptiones ꝑplexis ce odi¬
ss contentionib remearent: Qnͣti emere de¬
bumꝰut sub scͥptionum nrãrum que in eodẽ
nandato demonstrabant᷑ numerositate com¬
moti exigerent totius concilii nr̃i
p̃sentiam: ex quo concilio ñ ni¬
si decem ce octo scđ̃m edictum

Expanded text:
uocatorum de temporibus et diebus, de personis etiuocatorum de temporibus et diebus, de personis etiam nobis praescribere conarentur et sic omnibus hominibus, etiam illis qui nostras disputationes intellegere non possent, satis aperte monstrarent quam malam causam haberent, quam proferre et agere sic timebant apud eum iudicem, cuius erga se benignitatem atque iustitiam tanto praeconio laudauerant et cuius motum aduersum se nullum adhuc senserant? quanti emere debuimus, ut ipsi deinde exigerent non secum agi debere romitterent et, cum mandatum concilii catholici, quod obtuleramus, recitatum esset atque in eo ipluisse, rursus tamquam obliti, quid sibi placere dixissent, ad easdem forenses praescriptiones perplexis et odiosis contentionibus remearent? Quanti emere debuimus, ut suscriptionum nostrarum, quae in eodem mandato demonstrabantur, numerositate commoti exigerent totius concilii nostri praesentiam, ex quo concilio non nisi decem et octo secundum edictum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ñ credamus etiã istos innocentes fuisse.
qnͣdo nec accusari ab eis sicut dixi postra me¬
ruerunt: & ille purgari potuit quẽ maios
eorum malorũ omĩum fontẽ in ꝯcili illus
mimica conspiratiõe dixerunt. S qualestus
isti fuerunt: ad nos quid ꝑtinet : N̾seq eñ un
ñ nobis concedunt. ut istorum nescio quonin
causa atꝙ ꝑsona ñ p̃iudicet causȩ atꝙ psor
eccłẽ catholice. si nec causa cause p̃uidicatin
cant. quod aurum iudici dederimus ut ꝓnob̃
contra illos sententiã diceret. Uos dicite si po¬
testis qnͣtum dare debuerimus ȩlectis defemnsad
ferrent: ut sic agerent causam nram. sic ꝑie¬
rent suam. Qnͣti emere debuimus ut post uf¬
ba pͥmiam quib dixerat indignum ẽ ut m
unum conueniant filii mr̃m ce ꝓgenies tn¬
ditorum: uenirent tñ ce in unum nobiscum
quod indignum eẽ dixerant conuenirent:
Qnͣti emere debuimus ut more forensium ad¬

Expanded text:
autem non credamus etiam istos innocentes fuisse, autem non credamus etiam istos innocentes fuisse, quando nec accusari ab eis, sicut dixi, postea meruerunt et ille purgari potuit, quem maiores eorum malorum omnium fontem in concilii illius inimica conspiratione dixerunt? Sed qualescumque isti fuerunt, ad nos quid pertinet? neque enim uere non nobis concedunt, ut istorum nescio quorum causa atque persona non praeiudicet causae atque personae ecclesiae catholicae, si nec causa causae praeiudicatadhuc uos seducant, quod aurum iudici dederimus, ut pro nobis contra illos sententiam diceret. uos dicite, si potestis, quantum dare debuerimus electis defensoribferrent, ut sic agerent causam nostram, sic perimerent suam. quanti emere debuimus, ut post uerba Primiani, quibus dixerat: indignum est ut in unum conueniant filii martyrum et progenies traditorum, uenirent tamen et in unum nobiscum, quod indignum esse dixerant, conuenirent? quanti emere debuimus, ut more forensium ad
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ ce pͥmanus crimina. que a centum ep̃io
s obiecta nec postea saltem ostenditur diuns.
S uidelicet nec eausa cause p̃iudicat. necpio
ꝑsone. ne pars donati minuat᷑. p̃uidicat. loe
ut xp̃i hereditas diuidatur. An uero cecilama
ñ p̃iudicat unitati catholice quã tenemur o
cuiꝰ societate gaudemus. cum fuerit cecilani
carchaginensis ep̃c. ce p̃iudicat ei causa noues
tracensis. faustini tuburbitani. qͦs nec aeusa¬
dos postea sicut eccilianum felicemꝙ pitale¬
runt: quorũ nomina immo uero ipsarũ auib
fuerunt ciuitatum nominã. nec unuerse ie¬
fricȩ nota s̃. aut fortasse nec uniuers ali ꝓrns¬
lari prouintiȩ. Ecce quorum pisciculoꝵ eta¬
si mali fuerunt tam in ꝓfundo latentiũ ean¬
sam uolunt p̃iidicare cause tante piscano¬
nis cuiꝰ plena retia toto orbe diffusa s̃: qui pli¬
b iuxta natantib uix noti eẽ potuerunt. Eur

Expanded text:
ergo et Primianus crimina, quae a centum episcopis ergo et Primianus crimina, quae a centum episcopis sibi obiecta nec postea saltem ostenditur diluisse. Sed uidelicet nec causa causae praeiudicat nec persona personae, ne pars Donati minuatur, praeiudicat autem, ut Christi hereditas diuidatur. an uero Caeciliani causa non praeiudicat unitati catholicae, quam tenemus et cuius societate gaudemus, cum fuerit Caecilianus Carthaginiensis episcopus, et praeiudicat ei causa Nouelli Tizicensis, Faustini Tuburbitani, quos nec accusandos postea sicut Caecilianum Felicemque putauerunt, quorum nomina, immo uero ipsarum in quibus fuerunt ciuitatum nomina nec uniuersae Africae nota sunt aut fortasse nec uniuersali proconsulari prouinciae? ecce quorum pisciculorum, etiamsi mali fuerunt, tam in profundo latentium causam uolunt praeiudicare causae tantae piscationis, cuius plena retia toto orbe diffusa sunt, qui piscibus iuxta natantibus uix noti esse potuerunt. cur
Abbreviated transcription (Latin):
stinendo etiam quẽ malũ nossent. Si malus il¬
le eẽt qui eorum iudicio aliis demonstrari. ce
ab eis auelli seꝑariq ñ posset: nr̃a alia causa ẽ
arrogare nobis laudem huiꝰ patientie ñ debe¬
mus. Non enĩ possumus dicere nos pro pace
tolerasse: qͦd ad nrãm cognitionẽ prorsus nõ
potuit ꝑuenire. Nobis ceciliani causa sub flu-¬
ctib fuit. uox nr̃a talis ẽ. qualis xp̃ianorum
gentium ceterarum. contra quas isti ñ inuene¬
runt omnino quid dicerent. Uerumptamen
ignotam ceciliani causam recte credimus bo¬
nam. quẽ semel inimitorum factione damp¬
natum. ipsis autẽ accusantib tercio legimus
absolutum. Aut credant isti centũ ferme ep̃is
partis donati. de criminib pͥmian: ce tunc
nos cogant credere septuaginta maioribus
sius de criminib ceciliani. Quod autẽ cecilia¬
num dicunt obiecta sͥ m illo concilio crimina
cum absens fuert tacendo firmasse. firmauit

Expanded text:
stinendo etiam quem malum nossent, si malus ilstinendo etiam quem malum nossent, si malus ille esset, qui eorum iudicio aliis demonstrari et ab eis auelli separarique non posset. nostra alia causa est; arrogare nobis laudem huius patientiae non debemus. non enim possumus dicere nos pro pace tolerasse, quod ad nostram cognitionem prorsus non potuit peruenire. nobis Caeciliani causa sub fluctibus fuit. uox nostra talis est, qualis christianarum gentium ceterarum, contra quas isti non inuenerunt omnino quod dicerent. uerumtamen ignotam Caeciliani causam recte credimus bonam, quem semel inimicorum factione damnatum, ipsis autem accusantibus tertio legimus absolutum. aut credant isti centum ferme episcopis partis Donati de criminibus Primiani, et tunc nos cogant credere septuaginta maioribus suis de criminibus Caeciliani. quod autem dicunt Caecilianum obiecta sibi in illo concilio crimina, cum absens fuerit, tacendo firmasse, firmauit
Abbreviated transcription (Latin):
nias defenderent uerbis beati ce pacifici cypri-¬
ani: clamarentq fidenter ac dicerent. Ideo ꝓ¬
pter cecilianum ñ deserimus unitatẽ quia ce¬
si uidentur inȩccła eẽ tizania ñ tñ impedi¬
ri debet aut fides aut caritas nr̃a: ut qm̃ ⁊iza
nia eẽ cernimus in eccła ipsi de eccla recedamꝰ.
Istorum pacifice patientie conueniret p̃claris¬
sima laus illa qua laudatur angłs eccłe que ẽ
ephesi. quẽ nemo recte intelligens dubitat
ipsius ȩccłȩ gestare ꝑsonam: cui dicit in apoca¬
lẏpsi sp̃s. Scio itpera tua ce laborem ce pati¬
entiam. ce quia ñ potes sustinere malos: et
ce inuenisti eos mendaces. Et patientiã ha¬
bes: & sustiniusti eos ꝓpt̾ nom̃ mesĩ⁊ ñ defecisti.
Sic illi laudent᷑ qui mista uita ceciliani tẽpore
fuerunt. qui ꝓpter nomen dñi qͦd sicut ungen¬
tum effusum ꝑmnumerabiles gentes toto iã
orbe fraglabat: ñ deficerent patientissime. su¬

Expanded text:
nias defenderent verbis beati et pacifici Cyprinias defenderent verbis beati et pacifici Cypriani, clamarentque fidenter et dicerent, Ideo propter Caecilianum non deserimus unitatem, quia etsi videntur in Ecclesia esse zizania, non tamen impediri debet aut fides aut charitas nostra; utia cernimus, ipsi de Ecclesia recedamus . Istorum pacificae patientiae conveniret praeclarissima laus illa, qua laudatur angelus Ecclesiae quae est Ephesi quem nemo recte intelligens dubitat ipsius Ecclesiae gestare personam, cui dicit in Apocalypsi Spiritus, Scio opera tua et laborem et patientiam, et quia non potes sustinere malos; et et inuenisti eos mendaces; et patientiam habes, et sustinuisti eos propter nomen meum, et non defecisti. sic illi laudentur, qui in ista uita Caeciliani tempore fuerunt, qui propter nomen domini, quod sicut unguentum effusum per innumerabiles gentes toto iam orbe fragrabat, non deficerent, patientissime su
Abbreviated transcription (Latin):
mian: uel potius causa feliciani ce pͥmiani.
modo coniunctoꝵ. paulo ante iuicem dam¬
natoꝵ. Sufficit certe ut scd̾m ipsos loquam᷑
quot pisces mali sub fluctib latitantes igna¬
ros ñ polluunt piscatores: qmͣius ñ sit de pis¬
catorib questio. quos fortasse in illa similitit¬
dme dñs angłos intelligi uoluit. Magis enĩ
attendendum ẽ: intra ipsa retia pisces bonos
a malis ñ posse maculari: Nẽq enĩ ce ipsi ñ
iudent muicem simul natantes sicut a pis¬
catorib intra aquã positi ñ uident᷑. S ut
dixi. sufficit cause nr̃e quod mali ñ polluũt:
dam tempore ceciliani beati pacifici. qͥ eum
etiamsi innocens ñ eẽt scientes ꝓ catholica
unitate tolerarent. cum eum uiderent tot ig¬
notis gentib ꝑ quas ipsa unitas dilatatur
sacram̃torum participandoꝵ cõmunione cohe¬
rere: eisꝙ talem ñ posse monstrari. qͣlem ipsi
eum eẽ cognoscerent. Ipsi contra se istas calũp¬

Expanded text:
miani, vel potius causa Feliciani et Primiani miani, vel potius causa Feliciani et Primiani modo conjunctorum, paulo ante invicem damnatorum? Sufficit certe, ut secundum ipsos loquamur, quod pisces mali sub fluctibus latitantes ignaros non polluunt piscatores. Quamvis non sit de piscatoribus quaestio, quos fortasse in illa similitudine Dominus Angelos intelligi voluit. Magis enim attendendum est intra ipsa retia pisces bonos a malis non posse maculari. Neque enim et ipsi non vident invicem simul natantes, sicut a piscatoribus intra aquam positi non videntur. Sed, ut dixi, sufficit causae nostrae, quod mali non polluunt, dam tempore Caeciliani beati pacifici, qui eum, etiamsi innocens non esset, scientes pro catholica unitate tolerarent, cum eum viderent tot ignotis gentibus, per quas ipsa unitas dilatatur, Sacramentorum participandorum communione cohaerere; eisque talem non posse monstrari, qualem ipsi eum esse cognoscerent: ipsi se contra istas calum
Abbreviated transcription (Latin):
triticum eradicetur. Eos gͦ qui iam credebant
resurrectionẽ mortuoꝵ ab his qui eam in eodẽ
ci corrumpunt mores bonos colloquia mala.
Non gͦ congressum s consensũ timet: ne malis
colloquiis accomodent fidem. que corrũpũt
mores bonos. Morib qͦ eos ñ altarib ammo¬
net separari. Postremo anteqm eis apłs hec
scͥberet. in eadem eccła erant qui resurrectio¬
nem mortuoꝵ ñ credebant: in qua erant qͥb
nichil deerat in ulla gr̃a. Et illi istos infideli¬
tate sua ñ inquinabant: quia illis isti ad e¬
andem infidelitatẽ ñ consentiebant. Ecce qͦ¬
modo illo ñ acceditur: ne quisqͥs accesserit in¬
quinetur. Ecce quomͦ nulla participatio ẽ lu¬
mini ad tenebras. ecce quomͦ qmuis intra ea¬
dis somnus ñ excutiatur. possitq aliq̃ndo sen¬
tire ceciliani causam catholico orbi terrarum
cui ñ cõmunicat pars donati. p̃iudicare ñ
posse. si ñ p̃udicat parti donati causa maxi¬

Expanded text:
triticum eradicetur. Eos ergo qui jam credebant triticum eradicetur. Eos ergo qui jam credebant resurrectionem mortuorum, ab his qui eam in eodem ci, corrumpunt mores bonos colloquia mala . Non eorum congressum, sed consensum timet, ne malis colloquiis accommodent fidem, quae corrumpunt mores bonos. Moribus ergo eos, non altaribus admonet separari. Postremo antequam eis haec Apostolus scriberet, in eadem Ecclesia erant, qui resurrectionem mortuorum non credebant, in qua erant quibus nihil deerat in ulla gratia: et illi istos infidelitate sua non inquinabant, quia isti illis ad eamdem infidelitatem non consentiebant. Ecce quomodo illo non acceditur, ne quisquis accesserit, inquinetur: ecce quomodo nulla participatio est lumini ad tenebras: ecce quomodo, quamvis intra eadis somnus non excutiatur, possitque aliquando sentire, Caeciliani causam catholico orbi terrarum, cui non communicat pars Donati, praejudicare non posse, si non praejudicat parti Donati causa Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
suentia. sicut testimoniũ xp̃i confirmatum ẽ
n uobis: ita ut nichil uob̾ desit in ulla gr̃a.
sur sic erant ditatim xp̃o. i omĩ uerbo. ce in om¬
in scentia. ita eis nichil deerat in ulla gr̃a: ut in
ilis ẽẽnt qui resurrectionẽ mortuoꝵ. adhuc usꝙ
ñcrederent. Puto autẽ quod isti quib nichil de¬
itat in ulla gr̃a: ñ ducebant iugum cũ eis qui
ssurrecturos mortuos ñ credebant. E ece quo¬
modo ñ diicunt ugum cum infidelib qmius
udem ppło misceant᷑: ce sub eisdẽ sacerdotib eis¬
am sacram̃tis imbuant᷑. Deniq ipse apł̃s ne huic
nfidelitati consentiret. quoꝵ. iam fides tene-¬
lit resurrectionẽ mortuoꝵ: ñ eis p̃cepit cor¬
poralem seꝑationẽ. Multi quippe erant ñ si¬
ait ille unus qui uxorem patͥs siu habuit: qͣm
liberiore correptione ce excõmunicatione iudi¬
ut dignũ. Longe aliter iste. aliter uitiosa cu¬
linda ce sananda c̃ multitudo: ne forte si
plebs a plebe separet᷑ ꝑ scismatis nefas. etiam

Expanded text:
scientia; sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis, ita ut nihil vobis desit in ulla gratia. Ecce sic erant ditati in Christo in omni verbo et in omni scientia, ita eis nihil deerat in ulla gratia, ut in illis essent qui resurrectionem mortuorum adhuc usque non crederent. Puto autem quod isti quibus nihil deerat in ulla gratia, non ducebant jugum cum eis qui resurrecturos mortuos non credebant. Ecce quomodo non ducunt jugum cum infidelibus, quamvis eidem populo misceantur, et sub eisdem sacerdotibus, eisdem Sacramentis imbuantur. 35. Denique ipse Apostolus, ne huic infidelitati consentirent, quorum jam fides tenebat resurrectionem mortuorum, non eis praecepit corporalem separationem: multi quippe erant: non sicut ille unus qui uxorem patris sui habuit, quem liberiore correptione et excommunicatione judicat dignum : longe aliter iste, aliter vitiosa curanda et sananda est multitudo, ne forte si plebs a plebe separetur, per schismatis nefas etiam
Abbreviated transcription (Latin):
donati: in ipsis epłis ꝑ nomen pacis nos apłs
epłis legendo didicistis: &e eam nobiscũ tenere
noliustis: Tam in longinqͥs t̃ris tͣns mare
positis: affrum nobis obicitis cecilianum:
Certe uerum ẽ qͦd dixistis: nec cause causa p̃¬
iudicat nec ꝑsone ꝑsona. Que ẽ ista priua¬
ta ce peculiaris scĩficatio. qua uobis licet ut
afre parti donati causa ñ p̃iudicet. afri pri¬
miani: nec ꝑsone pͥmiani carthaginensis
p̃iudicet ꝑsona mustitani. feliciani. &e ad
nos affricana p̃iudicia tam longe mittan¬
tur. aut nobis p̃iudicet causa ceciliam: Bi
cat enĩ catholica eccła in ipsa affrica consti¬
tuta. ce ꝑ pacem atq unitatem xp̃i. illis om
nib communione copulata: dicat etiam
ipsa. Nec m ceciliani causa p̃iudicat contͣ
quem̃ absentem septuaginta ep̃oꝵ ẽ ꝓlata¬
sententia: qͥa ñ p̃udicat ȩccłȩ que toto orbe
diffundit᷑. in cuiꝰ communione ꝑmaneo

Expanded text:
Donati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostDonati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostepistulis legendo didicistis et eam nobiscum tenere noluistis? tam in longinquis terris trans mare positis Afrum nobis obicitis Caecilianum. certe uerum est quod dixistis: nec causae causa praeiudicat nec persona personae: quae est ista priuata et peculiaris sanctificatio, qua uobis licet, ut Afrae parti Donati causa non praeiudicet Afri Primiani nec personae Primiani Carthaginiensis praeiudicet persona Mustitani Feliciani, et ad nos Africana praeiudicia tam longe mittantur aut nobis praeiudicet causa Caeciliani?\' Dicat etiam catholica ecclesia in ipsa Africa constituta et per pacem atqnibus communione copulata: dicat etiam ipsa, Nec mihi Caeciliani causa praejudicat, contra quem absentem septuaginta epsententia, quia non praeiudicat ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, in cuius communione permaneo,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓhibent᷑ accedere. In uno gͦ fuerunt & ꝑ¬
mixti ce seꝑati. Permix̃ti quidẽ corꝑali tacti:
separati autẽ uoluntatis abcessu. S more suo
seͥptura loquit᷑ que sic arguit malos tamqͣm
om̃s in eo ppło mali sint: ce sic consolat᷑ bonos
tamqm om̃nes ibi tales sint. Fio nobis gͦ ep̃i
cunt᷑. aggei ꝓphetiam posueruro unddo no
memorarent euidentiꝰ ꝓbare qd dicimus.:

Expanded text:
qui prohibentur accedere. in uno ergo fuerunt et pqui prohibentur accedere. in uno ergo fuerunt et permixti et separati, permixti quidem corporali tactu, separati autem uoluntatis abscessu. sed more suo scriptura loquitur, quae sic arguit malos, tamquam omnes in eo populo mali sint, et sic consolatur bonos, tamquam omnes ibi tales sint. pro nobis ergo epidicuntur, Aggaei prophetiam posuerunt, unde nos commemorarent euidentius probare quod dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
odio habebatis in portis arguentes: continu¬
o subiuuxit. Et nunc ponite in cordibus
ur̃is a die hoc &e supra. prius qm poneret᷑ la¬
pis suꝑͣ lapidem in templo dñi. qui eratis cũ
mittebatis in capsella hordei uiginti sata. o
fiebant decem sata: ce intrabatis in torcular
ex haurire. quinqͣginta amphoras ce fiebãt
uiginti. Percussi uos in fecunditate ce uenti
incorruptione & grandine omnia oꝑa ur̃a: ce
ñ estis conuersi ad me dicit dñs. Constitui de
gͦ corda ur̃a a die hoc &e deinceps: a quarta ce¬
ce uicesima noni mensis. ce a die qua fundatũ ẽ
templũ dñi. Ponite in cordib ur̃is si adhuc
cognoscetur in area. aut si uitis. aut malum.
aut ficus. &e malũ granatũ. ce ligna olee que
ñ fecerunt fructum: a die hoc benedicã. Ecce
ipso die: etiam benedici meruerunt. Benedictio
gͦ hec puto quod ñ ꝑtineat ad illos ad quorum
immunditiã ꝓhibet accedi: s ad illos bonos

Expanded text:
odio habebatis in portis arguentes, continuodio habebatis in portis arguentes, continuo subiunxit: et nunc ponite in cordibus uestris a die hoc et supra, prius, quam poneretur lapis super lapidem in templo domini, qui eratis cum mittebatis in capsella hordei uiginti sata, et fiebant decem sata, et in tra batis in torcular exhaurire quinquaginta amphoras, et fiebant uiginti. percussi uos infecunditate, et uenti corruptione et grandine omnia opera uestra, et non estis conuersi ad me, dicit dominus. constituite igitur corda uestra a die hoc et deinceps, a quarta et uicensima noni mensis, et a die qua fundatum est templum domini ponite in cordibus uestris, si adhuc cognoscetur in area, aut si uitis aut malum aut ficus et malum granatum et ligna oleae quae non fecerunt fructum. a die hoc benedicam. ecce ipso die etiam benedici meruerunt. benedictio ergo haec puto quod non pertineat ad illos, ad quorum inmunditiam prohibet accedi, sed ad illos bonos,
Abbreviated transcription (Latin):
homines ab hominib corꝑali disiunctione
seclusit. Accedit᷑ autẽ ad uicium corruptiois
uitio consensionis. Ac ne quisqm̃ diceret illũ
ppłm cui pͥmo dictum ẽ p̃ualesce. qm̃ sp̃s me¬
us ẽ in medio ur̃m. paucis int̾positis dieb in
deterius cõmutatũ. ut audire mereret᷑. sic
ppłs iste & gens ista. omĩs qui accesserit illo
inquinabit᷑. dies enĩ ferme nonaginta com¬
putant᷑ int̾ uerba illa que bona in ppłm di¬
cta s̃. & ista quib eiꝰ immundicia uitanda p̃¬
cipitur. ne qͥs gͦ hoc putaret bonũ illũ ppłm
qmuis hoc paruo tempore interuallo tam
pessimũ effectum: uidete quid sequit᷑ atten¬
dite quid dicatur eo ipso die. hoc ẽ uicesima
ce quarta nomi mensis. quo die dictum ẽ. sic
ppłs iste ce gens ista omĩs qui accesserit illo
inquinabitur. Cum enĩ hoc dixisset &e mala
eorum commemorasset. quorũ merito demõ¬
strarent᷑ immundi. addens etiam ce dicens.

Expanded text:
homines ab hominibus corporali disiunctione homines ab hominibus corporali disiunctione seclusit. acceditur autem ad uitium corruptionis uitio consensionis. Ac ne quisquam diceret illum populum, cui primo dictum est: praeualesce, quoniamst in medio uestrum, paucis interpositis diebus in deterius commutatum, ut audire mereretur: sic populus iste et gens ista, omnis qui accesserit illo inquinab : tur — dies enim ferme nonaginta conputantur inter uerba illa, quae bona in populum dicta sunt, et ista, quibus eius inmunditia uitanda praecipitur —, ne quis ergo hoc putaret bonum illum populum quamuis hoc paruo temporis interuallo tam pessimum effectum, uidete quid sequitur, adtendite quid dicatur eo ipso die, hoc est uicensima et quarta noni mensis, quo die dictum est: sic populus iste et gens ista, omnis qui accesserit illo inquinabitur. cum enim hoc dixisset et mala eorum commemorasset, quorum merito demonstrarentur inmundi, addens etiam et dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudines cotidie sufferebat. S istum
nescisse faciamus: Numqͥd &e samuel saulẽ
nesciebat: quẽ ꝑ os eius et̾na sententia dam¬
nauerat ds̃ : eerumptam̃ int̃ ipsum ce sc̃m̃
dauid unũ dĩ tabernaculũ intrandes. inter
eadem sacͥficia uiuebat: s distincte utiꝙ uine¬
bat qi distinctos uidebat. Et unũ eorum in-
ȩt̃num amabat: aliũ ꝓtempore tolerabat.
Sic ce aggeus nouerat in uno ppło duos ppłos
unum templũ intrantes: sub uno sacerdote¬
magno uiuentes. Et alterum ostendebat im¬
mundum. alterum adimmundũ accedere
prohibebat: &e tñ nec illos nec seipsũ ab eodẽ
templo ce ab eisdem altarib seꝑabat. Ergo
spiritalem ꝓhibebat accessum consensionẽq
factorũ. qͦd ce ipsa uerba clamant. si aures as¬
sint. quas ammositas furiosa ñ claudat: aut
strepitus uane contentionis impediat. Ait
enĩ ꝓpħa. Omĩs qui accesserit illo inquinabi¬
tur. Uicium notauit quo accedi ꝓhibuit: ñ

Expanded text:
amaritudines cotidie sufferebat. sed istum amaritudines cotidie sufferebat. sed istum nescisse faciamus: numquid et Samuhel Saulem nesciebat, quem per os eius aeterna sententia damnauerat deus? uerumtamen et ipsum et sanctum Dauid unum dei tabernaculum intrantes. inter eadem sacrificia uidebat, sed distincte utique uidebat, quia distinctos uidebat et unum eorum in aeternum amabat, alium pro tempore tolerabat. sic et Aggaeus nouerat in uno populo duos populos unum templum intrantes, sub uno magno sacerdote uiuentes, et alterum ostendebat inmundum, alterum ad inmundum accedere prohibebat, et tamen nec illos nec se ipsum ab eodem templo et ab eisdem altaribus separabat. ergo spiritalem prohibebat accessum consensionemque factorum, quod et ipsa uerba clamant, si aures adsint, quas animositas furiosa non claudat aut strepitus uanae contentionis non impediat. ait enim propheta: omnis qui accesserit illo inquinabitur. uitium notauit quo accedi prohibuit, non
Abbreviated transcription (Latin):
tur ce sacerdotes huiꝰ alii. ce illiꝰ alii. qui ꝓ suo
quisq ppło seꝑatim sacficabant. Si autẽ qͥs¬
qͥs hoc affirmare conatur. insanit: sic erant
isti duo ppłi m uno ppło. sub uno sacerdote ma¬
gno. unum templũ intrantes: sicut erant eti¬
am sub uno moyse quidam dm̃ offendentes.
in om̃ib illis ñ ẽ beneplacitũ d̾eo. tamqmͣ
om̃s displicuerint dõ: s ait ñ in om̃ib illis
beneplacitum ẽ dõ. Ergo in quibusdã. ñ in
om̃ib. & om̃s sub eisdem sacerdotib erant
in uno eodemq tabernaculo. in uno eodemꝙ
altari hostias offerebant: ce tñ distingueban¬
tur factis ñ locis. animo ñ templo. morib¬
ñ altarib. Sic alii ad alios ñ accedebant ne
ab eis inquinarent᷑: hoc ẽ eorum malis factis
ñ ꝯsentiebant. ne pariter damnarent᷑. Non
enĩ ce illos malos moyses tantus ꝓpħa nesci¬
ebat. quorum impia murmura ce horrendas

Expanded text:
tur et sacerdotes, hujus alii, et illius alii, qui pro suo tur et sacerdotes, hujus alii, et illius alii, qui pro suo quisque populo separatim sacrificabant. Si autem quisquis hoc affirmare conatur, insanit: sic erant isti duo populi in uno populo, sub uno sacerdote magno, unum templum intrantes; sicut erant etiam sub uno Moyse quidam Deum offendentes, In omnibus illis non est beneplacitum Deo, tanquam omnes displicuerint Deo; sed ait, Non in omnibus illis beneplacitum est Deo: ergo in quibusdam, non in omnibus. Et omnes sub eisdem sacerdotibus erant in uno eodemque tabernaculo, in uno eodemque altari hostias offerebant: et tamen distinguebantur factisnon altaribus. sic alii ad alios non accedebant, ne ab eis inquinarentur, hoc est eorum malis factis non consentiebant, ne pariter damnarentur. non enim et illos malos Moyses tantus propheta nesciebat, quorum impia murmura et horrendas
Abbreviated transcription (Latin):
sicatã ĩsũmo uestim̃ti eiꝰ panẽ aut pulmentũm
aut uinum. aut omnem escam si sancti-¬
ficabitur. Et responderunt sacerdotes.
& dicerunt. Non. Et dixit aggeus. Si tetige¬
nt inquinatus in animã aliquid horũ: si in-¬
quinabit᷑: Et responderunt sacerdotes. ce dixe-¬
runt. Inquinabitur. Et respondit aggeus ce
dixit. Sic ppls hic ce gens hec in conspectu meo
dicit dñs. ce sic oꝑa manuũ ipsoꝵ: ce quicũq
accesserit illo. inquinabit᷑. Propter p̃sumptiões
mundus: ut quisqͥs illo accesserit inquinet᷑:
Numqͥd ille cui dictum ẽ. p̃ualesce: ce sp̃s me¬
lls in medio ur̃m. Absit ut ille sit. Duogͥ e-
iant. unus immundus. & alter qui ad im-¬
mundũ ꝓhibetur accedere: qui exhortabat᷑
p̃ualescere. quia sp̃s dĩ erat in medio eorum.
Sigͦ duo erant. ostendant᷑ ce duo templa: u¬
lum quo iste. alterum quo ille ingcediebant᷑.
Ostendantur ce altaria duo: unũ quo iste. al¬
itum quo ille uictimas offerebat. Ostendan¬

Expanded text:
it summum uestimenti eius panem aut pulmentum aut uinum aut omnem escam, si sanctificabitur? et responderunt sacerdotes et dixerunt: non. et dixit Aggaeus: si tetigerit inquinatus in animam aliquid horum, si inquinabitur? et responderunt sacerdotes et dixerunt: inquinabitur. et respondit Aggaeus et dixit: sic populus hic et gens haec in conspectu meo, dicit dominus, et sic opera manuum ipsorum. et quicumque accesserit illo, inquinabitur propter praesumptiones mundus, ut quisquis illo accesserit, inquinetur? Numquid ille cui dictum est, Praevalesce, et spiritus meus in medio vestrum? Absit ut ille sit. Duo igitur erant: unus immundus, et alter qui ad immundum prohibetur accedere, qui exhortabatur praevalescere, quia spiritus Dei erat in medio eorum. Si ergo duo erant, ostendantur et duo templa, unum quo iste, alterum quo ille ingrediebatur: ostendantur et altaria duo, unum in quo iste, alterum in quo ille victimas offerebat: ostendan
Abbreviated transcription (Latin):
causa: s qͥa ꝑsecutionẽ ab impiis regib pati¬
ebant᷑. Nam illic erant ñ utiq in solitudine
seꝑata. que ipse ignorabat helyas septẽ mi¬
lia uiroꝵ. qui ñ curuauerunt genua ante
baal. Deniq inter p̃cipuos sc̃s̃ habitus samu¬
el. oe grauiter saulem corripuit. ce cũ eo tñ
ad offerendũ dño sacrificium sine excusati¬
one prexit: nec pecc̃oꝵ eiꝰ contagione pollutꝰ
c̃. s omĩno mundus meritoꝵ suorum con¬
seruatione ꝑmansit. S ista nobis questio¬
nem qͣmuis euidenter ce in collatione ce mo¬
dosoluta sit: euidentius tamen soluat ag¬
geus. cuiꝰ testimoniũ p̃ citiris legerunt. ut
solum ad huc pro om̃ib iactent. Arguit anꝰ
ubi captiuus tenebatur qͦd domũ dm̃ neasi¬
gerent. &e suas domos excolerent: ce cdicit p¬
rea se plaga sterilitatis ꝑcussisse eoꝵ regbole
ẽunc ⁊ orobabel filius salathiel. ce iħe fils ios¬
dech sacerdos magnus. & omnis ppłs diuin¬

Expanded text:
causa, sed quia persecutionem ab impiis regibus paticausa, sed quia persecutionem ab impiis regibus patiebantur. nam illic erant, non utique in solitudine separata, quae ipse ignorabat Helias, septem milia uirorum qui non curuauerunt genua ante Bahal. denique inter praecipuos sanctus habitus Samuhel et grauiter Saulem corripuit et cum eo tamen ad offerendum domino sacrificium sine excusatione perrexit > nec peccatorum eius contagione pollutus est, sed omnino mundus meritorum suorum conseruatione permansit. Sed istam nobis quaestionem, quamuis euidenter et in conlatione et modo soluta sit, euidentius tamen soluat Aggaeus, cuius testimonium prae ceteris legerunt, ut solum adhuc pro omnibus iactent. arguit domiubi captiuus tenebatur, quod domum domini neglegerent et suas domos excolerent, et dicit propterea se plaga sterilitatis eorum percussisse regionem. tunc Zorobabel filius Salathiel et Iesus filius Iosedec sacerdos magnus
Abbreviated transcription (Latin):
ba omnino dicerent. hoc omnino sentirent.
ne cum uellent temere zizania seꝑare. simul
oe triticũ eradicarent. Quod gͦ nissus ẽ quidã
ꝓpha nec panem manducare. nec aquã bib̾e
in samaria quo missus fuerat. ut corriꝑeret.
eos qui uaccas constituerant adorandas more
ydoloꝵ egyptiorum: hoc omnino facere de-
corriꝑe placuit. ut nichil ibi alimentorum
tangeret ꝓpha quẽ miserat. Neq enĩ in ȩccła
ñ fit cotidie qnͣdo eos quos acrius corripimꝰ
etiamsi in eoꝵ. possessione sumus. nichilibi
apud eos contingimus: ut sentiant qntũ eo¬
rum pecc̃a doleamus. Numqͥd tñ ideo etiam
plebis discussio facienda ẽ. ut sicut mollis her¬
ba indiscrete eradicentur infirmi: qui de cor¬
dib hominũ & ignotis factis etiam si uobis
sint cognita iudicare ñ possunt: Nam in ip¬
sa samaria ce helyas. ce helyseus erãt. Et̃ sup¬
sim solitudine ñ tñ deuitandoꝵ sacram̃toꝵ

Expanded text:
ba omnino dicerent, hoc omnino sentirent, ba omnino dicerent, hoc omnino sentirent, ne, cum uellent temere zizania separare, simul et triticum eradicarent. Quod ergo iussus est quidam propheta nec panem manducare nec aquam bibere in Samaria, quo missus fuerat, ut corriperet eos, qui uaccas constituerant adorandas more idolorum Aegyptiorum, hoc omnino facere debucorripere placuit, ut nihil ibi alimentorum tangeret propheta quem miserat. neque enim in ecclesia non fit cotidie, quando eos, quos acrius corripimus, etiamsi in eorum possessione sumus, nihil cibi apud eos contingimus, ut sentiant quantum eorum peccata doleamus. numquid tamen ideo etiam plebis discissio facienda est, ut sicut mollis herba indiscrete eradicentur infirmi, qui de cordibus hominum et ignotis factis, etiamsi nobis sint cognita, iudicare non possunt? nam in ipsa Samaria et Helias et Helisaeus erant, etsi ipsi in solitudine, non tamen deuiantes sacramentorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et ubi hoc facere pacis ce tnqͥllitatis ȩccłȩ gr̃a
tamus. sed toleramus q̃ nolumus. ut ꝑuema¬
mus quo uolumus: utentes cautela dñci
p̃cepti. ne cum uolumus ante tempus col¬
ligere ⁊zania simul eradicemus &e triticũ:
utentes etiam p̃cepto ce exẽplo beati cypri¬
am. qui collegas suos feneratores. Frauda¬
tores. raptores. pacis contemplatiõe ꝑtu¬
lit tales: nec eorũ contagione factus ẽ tał.
Einde & nos si triticum sumus. eiusdem
beati martyris uerbis fidentisime dicimꝰ.
qͥa ce si uidentur in ȩccła ẽẽ zirania. ñ tñ
impediri debet aut fides aut caritas nr̃a:
ut qm̃ in eccła zizama cernimus. ipsi de
eccła recedamus. Hec uerba iustissime ac
pñssime dicerent maiores nr̃i. etiamsi ceci¬
lianum ce aliquos coepiscopos eiꝰ malos ui¬
derent. quos tñ ab eccła seꝑare ñ possent.
ꝓpter illos quib mali demonstrari ñ poterãt.
ce eos bonos innocentes putabant: hec uer¬

Expanded text:
et ubi hoc facere pacis et tranquillitatis ecclesiae graet ubi hoc facere pacis et tranquillitatis ecclesiae gratamus, sed toleramus quae nolumus, ut perueniamus quo uolumus, utentes cautela praecepti dominici, ne, cum uolumus ante tempora colligere zizania, simul eradicemus et triticum. utentes etiam exemplo et praecepto beati Cypriani, qui collegas suos faeneratores fraudatores raptores pacis contemplatione pertulit tales nec eorum contagione factus est talis. unde et nos, si triticum sumus, eiusdem beati martyris uerba fidentissime dicimus, quia, etsi uidentur in ecclesia esse zizania, non tamen inpevdiri debet in ecclesia cernimus ipsi de ecclesia recedamus. haec uerba iustissime ac piissime dicerent maiores nostri. etiamsi Caecilianum et aliquos coepiscopos eius malos uiderent, quos tamen ab ecclesia separare non possent propter illos, quibus mali demonstrari non poterant et eos bonos innocentes putabant. haec uer