comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ig̾ malleoꝵ pondus examine̾t Et cum qͥnq ent
forte mallei: dupli reꝑti sunt pondere qͥsꝰ scđm diapa¬
son consonantiã respondebant. Cunde etiã qͥ duplus
eẽt alii: sesqͥt̾ciũ alteriꝰ cõp̃hendit. adque scł diates¬
saron sonabat. s Fdaliũ uͦ quendã qͥ eidẽ diapente
cõsonantia iungebat᷑: eundẽ suꝑioris duplũ repꝑit
ciuictis erat in cõsonans. Cũ igit᷑ ante pytagorã. cõso¬
nantie musice: partĩ diapason partĩ diapente. partĩ
diatessaron que ẽ cõsonantia minima uocarent᷑. pͥmꝰ
pytagoras ħ mͦ repꝑit qͣ ꝓportione sibice. hec sono¬
rũ concordia uingeret᷑. Et ut sit clariꝰ qđ dictũ ẽ sint
pondib uergebant. diapason induplo cõcinentiã ꝑ¬
sonabant. Malleus uͦ xii ponderũ ad malleũ .uiiii. pon¬
der̃: &. malleus. uiii. ponder̃ admalleũ. ui ponder:¬

Expanded text:
bat, malleorum pondus examinat. Et cum quinque essent forte mallei, dupli reperti sunt pondere, qui sibi secundum diapason consonantiam respondebant, eundem etiam qui duplus essent alio, sesquitertium alterius comprehendit, ad quem scilicet diatesseron sonabat. Ad alium vero quendam, qui eidem diapente consonantia iungebatur, eundem superioris duplum, reperis, qui cunctis erat inconsonans. Cum igitur ante Pythagoram, consonantie musice, partim diapason, partim diapente, partim diatessaron, que est consonantia minima, vocarentur; primus Pythagoras hoc modo reperit, qua proportione sibimet hec sonorum concordia iungeretur. ponderibus vergebant, diapason in duplo concinentiam personabant. Malleus vero 12 ponderum ad malleum 9, et malleus 8 ponderum ad malleum 6 ponder
Abbreviated transcription (Latin):
Tale enĩ qͥdẽ fieri ꝯsueuit inuocib qͣle cũ paludi¬
b ł qͥetis aqͥs iactũ eminꝰ m̃git᷑ saxũ. Prił enĩ in
paruissimũ orbe undã colligit deinde maiorib orbib
undar̃ globos spargit. atq eo usq dũ fatigatꝰ metꝰ ab
eliciendis fluctib cõqͥescat. Semꝑq posterior ⁊ maior
undula: pulsu debiliore diffundit᷑ Qđ si qͥd sit qđ
crescentes undas possit offende statĩ motꝰ ille reu̾tat᷑
⁊ qͣsi adcentrũ unde ꝓfectꝰ fuerat eisd unduł rotun¬
dat᷑ Ita igit᷑ cũ aer pulsꝰ fecerit sonũ: pellit aliũ proxi¬
mũ ⁊ qͦdã mͦ rotundũ fluctũ aeris ciae. Itaq diffundit᷑:
⁊ oĩũ circunstantiũ simul fecerit auditũ. Atq illi:
obscurior uox qͥ longiꝰ steterit qm̃ adeũ debilior pulsi
cantilena texat᷑ de qͥb armonice inuentionis

Expanded text:
 quale cum paladibus vel quietis aquis jactum eminus mergitur saxum. Prius enim in parvissimum orbem undam colligit, deinde majoribus orbibus undarum globos spargit, atque eo usque dum fatigatus motus ab eliciendis fluctibus conquiescat. Semperque posterior et major undula pulsu debiliore diffunditur. Quod si quid sit, quod crescentes undas possit offundere, statim motus ille revertitur, et quasi ad centrum, unde profectus fuerat, eisdem undu is rotundatur. Ita igitur cum aer pulsus fecerit sonum, pellit alium proximum, et quodammodo rotundum fluctum aeris ciet. Itaque diffunditur et omnium circumstantium simul ferit auditum, atque illi est obscurior vox, qui longius steterit, quoniam ad eum debilior pulsi cantilena texatur, de quibus harmonicae inventionis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemoremꝰ qͥbꝰ ꝓportionib simphonie musice misceant᷑:¬
Iã si uox uoci duplo sit acuta ł gͣuis: diapason cõ¬
sonantia fice. Si uox uoci sesqͣltera ꝓportione
ł diatessaron. ł tonũ cõsonantiã reddet. Itẽ si diapa¬
tͥplã que ẽ diapason ac diapente effitiunt siphoniã.
Qđ si bis diapason fiat ut duo ad.iiii. ⁊ uii. adocto:¬

Expanded text:
commemoremus quibus proportionibus symphoniae musicae misceantam si vox voci duplo sit acuta vel gravis, diapasonsonantia fiet. Si vox voci sesquialtera proportione diatessaron, vel tonum consonantiam reddet. Item si diapatriplam, et quae est diapason et diapente, efficiant symphoniam. Quod si bis diapason fiant, ut duo ad quat
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nete dieteumeñ adnete hy ꝑboleon diatessaron
continet cõsonantiã. Trite aut̃ hyꝑboleon diatonos
abea ditonũ distat: relinqͥt᷑ spatiũ. qđt int̾ neten
dieteumeñ ⁊ trite hyꝑboleon semitonii minoris.
indiatonico qͥdẽ gn̾e tono distat inchromatico uͦ tͥb
semitoniis inenarmonio uͦ duob tonis. si distantiã
paranetes hy ꝑboleon ⁊ netes hy ꝑboleon diatonici¬
generis sũpseriꝰ eiꝰq dimidiũ paranete hy ꝑboleon
que ÷ diatonici gn̾is app̃onamꝰ habebimꝰ nu̾m
trib semitoniis ab hy ꝑboleon nete distantẽ: ⁊ erit
ħ inchromatico gn̾e paranete hy ꝑboleon. Aufero gͥ
de. ũ. dxcu.i. de paranete hy ꝑboleon diatonici gn̾is

Expanded text:
m nete diezeugmenon ad neten hyperboleon diatessaron continet consonantiam, trite autem hyperboleon diatonos ab ea ditonum distat, relinquitur spatium quod est inter neten diezeugmenon et triten hyperboleon semitonii minoris. in diatonico quidem genere tono distat, in chromatico vero tribus semitoniis, in enharmonio vero duobus tonis, si distantiam paranetes hyperboleon et netes hysumpserimus, ejusque dimidium paranete hyperboleon, quae est diatonici generis, apponamus, habebimus numerum tribus semitoniis ab hyperboleon nete distantem, et erit haec in chromatico genere paranete hyperboleon. Aufero igitur de 2592, id est de paranete hyperboleon diatonici generis
Abbreviated transcription (Latin):
diatonos meson diatessaron cõtinens cõsonantiã. Rur¬
sus si eiꝰ q̃ ÷ db. nonã partẽ sũpsero: erit mͥ.d.l. Igͥ. bb
erit paramese. Si aut̃ eiꝰ q̃ ÷ d.b qͣrtã partẽ sũpsero:
erit d.b. Igͥ mb. erit nete sinenmeñ. Si aut̃ eiꝰ q̃ ẽ db
t̃ciã partẽ sũpsero: erit. d .N. Igit᷑ .ni. berit nece diete¬
umeñ. Si aut̃ Kb. induas eqͣs partes fuerit duusa:
erit.k .x. Fritq xb. paranete hi ꝑboleon.¬
unc gͥ diatonici gnis descriptio facta ÷ in eo scł
medietate texent᷑. Sane ab inferiore ꝓcedimꝰ omĩũq
noĩa cordar̃ ñ solũ nominib uer̃ etrã appositis literis
demonstramꝰ. S ita ut qm̃ triũ gener̃ ÷ facienda par-¬
ticio neruoꝵq modꝰ literar̃ num excedit uͥ defecerint

Expanded text:
diatonon meson diatessaron consonantiam continens. Rursus si ejus quae est D B nonam partem sumpsero, erit mihi D L. Igitur L B erit paramese. Si autem ejus quae est D B quartam partem sumpsero, erit D M. Igitur M B erit nete synemmenon. Si autem ejus quae est D B tertiam partem sumpsero, erit D N. Igitur N B erit nete diezeugmenon. Si autem K B in duas partes aequas fuerit divisa, erit K X, eritqur diatonici generis descriptio facta est in eo scrum medietate texentur. nomina chordarum non solum nominibus, verum etiam appositis litteris, demonstramus. Sed ita ut, quoniam trium generum est facienda partitio, nervorumque modus litterarum numerum excedit, ubi defecerint
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bis diapason ad eã cõson& simphoniã. sitq ll. ii.ccc .iiii.
i igit᷑ ex ũ.cce
iiii. octauã ab¬
stulero partẽ ce.l
scił genere ũ. deccexbi tonũ quidẽ distans ab ea q̃÷ ꝑa-
boleon. chromathica enarmonio uͦ paranete hy ꝓbo¬
leon enarmonios. Qđ faciliꝰ agnoscet᷑ cur eueniat:
cũ triũ gener̃ tͥa pͥma tetͣcorda anete hy ꝑboleon in¬
qͥoctauas abstulero: relinquet᷑ mͥ semitoniũ minꝰ. Su¬

Expanded text:
 bis diapason ad eam consonet symphoniam. Sitque II. II. CCCIIII. Si igitur ex II. CCC. IIII. octavam abstulero partem, id escilicet genere II, DCCCC. XVI. tono quidem distans ab ea, quae est  paranete hyperboleon enarmonios. Quod facilius agnoscitur cur veniat, cum trium generum tria prima tetrachorda a nete hyperboleon inquioctavas abstulero, relinquetur mihi semitonium minus, su
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ꝓs lanbanomenos ad c.b. lichanos hypaton diato¬
ñ habent cosonantiã diatessaron. ab aut̃ ꝓs lanba¬
nomenos ad cb. hy patemes. ht̃ cõsonantiã diapente
Itẽ .o.b. ad db .i. lichanos hy paton diatonos ad mesẽ
ht̃ cosonantiã. diapente. gb. aut̃ ad d .b.i. hi pateme¬
son ad mesen ht̃ cõsonantiã diatessaron. Lichanos

Expanded text:
idem proslambanomenos ad C B lychanon hypaton diatonos consonantiam habet diatessaron, A B autem proslambanomenos ad G B hypate meson habet consonantiam diapente. Item C B ad D B, id est lychanos hypaton diatonos ad mesen habet consonantiam diapente, G B autem ad D B, id est hypate meson ad mesen, habet consonantiam diatessaron. Lychanos
Abbreviated transcription (Latin):
upior descͥptio inferiora signa q̃ cõtinet eiꝰ st̃ des¬
criptionis uͥ cordis notulas apposuimꝰ qm̃ ear̃
noia longũ fuit ascb̃e. Itẽ si ab trib incisionib parti¬
am᷑: erit pars t̾era a g. Due gͥ eiꝰdẽ er̃. ẽ b. Cõsonabit
gͥ a b ꝓs lanbanomenos. ad eb. que ÷ hypatemeson
diapente cõsonantiã in ꝓportione sesqͣlta̾ costitutã.

Expanded text:
vero descriptio inferiora signa quae continet, ejus sunt descriptionis, ubi chordis notulas apposuimus, quoniam earum nomina longum fuit ascribere. Item si A B tribus incisionibus partiamur, erit pars tertia A G. Duae igitur ejusdem erunt G B. Consonabit igitur A B proslambanomenos ad G B, quae est hypate meson, diape
Abbreviated transcription (Latin):
te defic̃. Rurso qͣt̾nariꝰ. scds ẽ duplex. Hic duos sesqͣl¬
tõs añcedit. senariũ ⁊ nouenariũ qͥ medietate caroꝵ.
atq iccuro: nullꝰ ei inhabitudine sesqͣltera cõꝑatꝰ. ⁊in
cet̾is ide ẽ t̃ripli enĩ eodẽ mͦ sesqͥteios creant. Sit .i. si¬
milis intriplo descriptio. t¬
N suꝑiores igit᷑ descͥptione sesqͥ¬
t̃cias ꝓpõnes ita natas uidemꝰ ut pͥoꝰ
tͥplex uñ se̾quit̾ciũ añcedat Scd̃s duos. ĩqu
tres. Sẽꝑq pars t̾cia inultimo nũo nat᷑aliꝰ finc caudat᷑

Expanded text:
te deficit. Rursus quaternarius secundus est duplex, hic duos sesquialteros antecedit senarium et novenarium, qui medietate caret. Atque idcirco nullus ei habitudine sesquialtera comparatur, et in caeteris idem est. Tripli vero eodem modo sesquitertios creant; sit enim similis in triplo descriptio. In superiore igitur descriptione sesqtiones ita natas videmus, ut primus triplex unum sesquitertium antecedat, secundus duos, tertius tres, semperque pars tertia in ultimo
Abbreviated transcription (Latin):
ticłariũ ꝓportiones de musica disputator inqͥ¬
iat. S ne id casu atq inscia fatientes errorullũ difficul¬
tatis ĩpediat hac regła qͦtlib& eqͦs ꝓportiones ex mul¬
tiplicitate dłcemꝰ. s Unꝰ qͥsq multiplex abunitate scł¬
ẽputatꝰ tot suꝑ partiłares habitudines p̃cedit sue
scł in contrariã partẽ denoĩatioĩs qͦtꝰ ipse ab unitate
discesserit h mͦ ut duplex sesqͣlta̾s añcedat. tͥplex ses¬
qͥt̾eias. Qdruplꝰ sesqͥqͣrtas ac deinceps in hc̃ modũ. Sit
gͥ duploꝵ t̾minoꝵ subiecta descriptio.
N suꝑiore gͥ descͥptione: binariꝰ
pͥmꝰ multiplex: uñ ad se t̾̃nariũ ht̃
qͥ possit face̾ sesqͣlterã ꝓportionẽ Terna

Expanded text:
ticularium proportiones de musica disputator inquirat. Sed ne id casu atque inscitia facientes, error ullus difficultatis impediat, hac regula quotlibet aequas proportiones ex multiplicitate ducemus. Unusquisque multiplex ab unitate scomputatus, tot superparticulares habitudines praecedit, suae scilicet in contrariam partem denominationis, quotus ipse ab unitate discesserit. Hoc modo ut duplex sesquialteras antecedat, triplex sesquitertias, quadruplex sesquiquartas, ac deinceps in hunc modum. Sit igitur duplorum subjecta descriptio. In superiore igitur descriptione binarius primus multiplex, unum ad se ternarium habet, qui possit facere sesquialteram proportionem. Terna
Abbreviated transcription (Latin):
upbi partiens igit᷑ ex cõu̾sis
sesqͣltĩs habitudo ꝓductat Qđ si qͥs ad hanc specłatio¬
nẽ diligens scrutator accedat. ex sesqͥt̃ciis cõu̾sis suꝑ¬
tͥpartientẽ ꝓducit Cetisq similib uocabuł ad eqtis
cunctas ex suꝑ particłaritate suꝑ partientes speties
ꝓcreari mirabit᷑ ex ñ cou̾sis aut̃ suꝑpartidarib s
ita temultiplici ꝓcreati s̃ manentib: neccẽ ẽ multi

Expanded text:
bipartiens igitur ex conversis sesquialteris habitudo producta est; quod si quis ad hanc speculationem diligens scrutator accedat, ex sesquitertiis conversis supertripartientem producit, caeterisque similibus vocabulis adaequatis cunctas ex superparticularitate superpartientis species procreari mirabitur. Ex non conversis autem superparticularibus, sed ita ut ex multiplici procreati sunt, manentibus, necesse est multi
Abbreviated transcription (Latin):
cõsticutꝰ Seãs uͦ pͥmo ac secundo. Tciꝰ pͥmo duob sedis
ac ccio. Ita enĩ nũo ꝓg̃sso: sit duplex multiplicitatis
a unitas in scdo ordine c̃stituta: Nu suul
eq ẽ pͥme unitati insuꝑiori loco disposite. Itẽ bina¬
pla ꝓportio. Qđ de his si idẽ feceris tripla c̃paratio ꝓ¬
creabit᷑ ac de tͥpla qͣdrupla. de qͣdrupla qͥncupla. ac
de inceps tał currit habitudinũ ꝓcreatio. Rursus isdẽ
trib p̃ceptis suꝑ particulares funt: ut uno ꝓbamꝰ ex¬
emplo. Cõu̾tamꝰ nc̃ ⁊ pͥorẽ maiorẽ numer̃ disponamꝰ

Expanded text:
cundus vero primo ac secundo, tertius primo, duobus secundis ac tertio, ita enim numero progresso, fit duplex multiplicitatis m unitas in secundo ordine constituta, aequa est primae unitati in superiore loco dispositae. Item binapla proportio. Quod si de his idem feceris, tripla comparatio procreabitur, ac de tripla quadrupla, de quadrupla quincupla, ac deinceps talis currit habitudinum procreatio. Rursus hisdem tribus praeceptis superparticulares fiunt, ut uno probamus exemplo. Convertamus nunc, et priorem majorem numerum disponamus
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ ÷ h. ad .a. liquet gͥ ex his que dicta st̃ diates¬
saron cõsonantiã semel tantũ inmobił ac statutis
uocib cõtineri. Nã si abhy pate hẏpaton incipiã:
erit. ad. id. ab hẏ pate hẏpaton inmesen. hẏ pate ea
q̃÷ in ħ odine pͥma. Nã ceterȩ ñ statutis uocib t̾mi¬
nant᷑ ut b.e.cf. Nã ⁊ ꝑhypate hypaton ⁊ parhy¬
pate meson ⁊ lichanos hypaton ⁊ lichanos meson
mobiles ẽe̾ monstrate s̃. Qđ si rursus ad hy pateme¬
son diatessaron cõsonantiã inchoemꝰ. erit speties
f.i. Nã parhy pate meson ⁊ lichanos meson ⁊ tͥce
dieteumeñ: ñ ꝓbant᷑ immobiles. Rursꝰ si eand̃ di-¬
atessaron paramese suscipiat ordiendã: erit q̃ statu

Expanded text:
his quae dicta sunt, diatessaron consonantiam semel tantum in immobilibus ac statutis vocibus contineri. Nam si ab hypate hypaton incipiam, erit A D, id est ab hypate hypaton in meson hypaten ea quae est in ordine prima. Nam caeterae non statutis vocibus terminantur, ut B E C F. Nam parhypate hypaton et parhypate meson, lychanos hypaton et lychanos meson mobiles esse monstratae sunt. Quod si rursus ab hypate meson diatessaron consonantiam inchoemus, erit species F I. Nam parhypate meson et lychanos meson et trite diezeugmenon non probantur immobiles. Rursus si eamdem diatessaron paramese suscipiat ordiendam, erit qu
Abbreviated transcription (Latin):
ea ÷ cccc xui. huiꝰ dimidiã sumo: s̃ ec uuii. Hanc adi¬
tio. uũi. dcc lxxui. fient Tũ. dccec. lxxx.iiii. q̃ sit .d.
ꝑhy pate hy paton enarmonios. St̾ gͥ due diesis una
qͥdẽ que ÷ int̾ lichanos hẏpaton enarmonion ⁊ int̃¬
hẏpate hẏpaton enarmonion .i. int̃. ũii. dec lxxliii ⁊

Expanded text:
ea est CCCC. XVI. hujus dimidiam sumo, sunt. CC. VIII. hanc adjicio VII. DCC. LXX. VI. fient VII. DCCCC. LXXX. IIII. quae sit D. parhypate hypaton enarmonios. Sunt igitur duae dieses, una quidem, quae est inter lychanos hypaton enarmonion, et parhypate hypaton enarmon
Abbreviated transcription (Latin):
nio lichanos hẏ paton enarmonios quȩ abhypa¬
temeson duob integris differat tonis. Restat gͥ ex
diatesaron cõsonantia semitoniũ qđ int̾ lichanos
hẏ paton enarmonion ⁊ hy paten hy patoni. int̃ ũii.
dcc lxxui. ⁊ uiiii. excii. ħ induas diesis ita diuidimꝰ.

Expanded text:
nion lychanos hypaton enarmonios, quae ab hypate meson duobus tonis integris differt. Restat igitur ex diatessaron consonantia semitonium, quod est inter lychanos hypaton enarmonios, et hypaten hypaton, id est inter VII. DCC. LXX. VI. et VIII. C
Abbreviated transcription (Latin):
nomenos hypate hy paton. hypatemeson mese nete
sinenmeñ paramese nete dieteumeñ. Nete hy ꝑbole¬
ꝑmutantes siue pentacorda siue tetͣcorda ẽtineant.
Pentacorda qͥdẽ ut ꝓs lanbanomenos adhy pate-
meson ⁊ mese adnetẽ dieteumeñ. Tetracorda aut̃
ut hypates hẏpaton adhy patemeson ⁊ hy patemes

Expanded text:
nomenos, hypate hypaton, hypate meson, mese, nete synhemmenon, paramese, nete diezeugmenon, nete hyperbolpermutantes, sive pentachorda, sive tetrachorda contineant. Pentachorda quidem ut proslambanomenos ad hypaten meson, et mese ad neten diezeugmenon. Tetrachorda vero, ut hypat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑhy pate enarmonii.alia ÷ enĩ paranete hy ꝓbole-¬
on diatonos. Alia paranete hy ꝑboleon chromatica
alia trite enarmonios. Diu̾se st̃ ĩ paranete dieteu¬
meñ diatonos atq chromatica nec ÷ ead q̃ ingn̾ib cȩt̾is
tͥte dieteumeñ enarmonios. Neq eed . s̃. ꝑanete sinen-¬
meñ diatonos ⁊ chromatica ⁊ tͥce sinenmeñ enarmonios
his q̃ s̃ in reliqͥs tͥce gn̾ib Distant aut̃ lichanos meson

Expanded text:
parhypate enharmonici. Alia est enim paranete hyperboleon diatonos, alia paranete hyperboleon chromatica, alia trite enharmonios. Diversae sunt etiam paranete diezeugmenon diatonos, atque chromatica. Nec est eadem quae in generibus caeteris trite diezeugmenon enharmonios, neque eaedem sunt paranete synemmenon diatonos et chromatica et trite synemmenon enharmonios, his qui sunt in reli
Abbreviated transcription (Latin):
te hy paton adhy patemeson. hy patemeson ad mesen
ut clariꝰ omĩs in hac forma respiciat᷑ ordo neruoꝵ ẜ¬
tͥa gn̾a. quinq tantũ notant᷑ ẽẽ tetͣcorda. Primũ atq
gͣuissimũ hẏpaton cuiꝰ : pͥnceps hẏpate hẏpaton ul¬
tima hy patemeson. Scd̾m uͦ mesen. cuiꝰ ÷ pͥnceps hy-¬
patemeson extrema uͦ mese. Terciũ sinetmeñ cuiꝰ ÷
tũ uͦ hy ꝑboleon: cuiꝰ ÷ qͥdẽ deinceps neten dieteu¬
meñ adneten uͦ hy ꝑboleon t̾minat᷑ extrema.

Expanded text:
te hypaton ad hypaten meson. Hypate meson ad mesen ut clarius omnis in hac forma respiciatur ordo nervoria genera 5 tantum notantur esse tetrachorda. Primum atque gravissimum hypaton, cujus est princeps hypate hypaton, ultima autem hypate meson, secundum vero meson cujus est princeps hypate meson, extrema vero mese. Tertium synemmenon, cujus est vero est hyperboleon cujus est quidem princeps nete diezeugmenon, ad neten vero hyperboleon terminatur extrema.
Abbreviated transcription (Latin):
temes mese. Nete sinẽmeñ parameses nete dieteume-¬
nũ nete hy ꝑboleon. Mobiles uͦ qͣs lichanas ł ꝑanetas
ł diatonicas. ł chromaticas. ł enarmonias uocamꝰ.
nec intotũ mobiles aut ĩmobiles qͦs parhy patas
tͥtas indiatono ł chromate lichanas aut̃ ł paranetas
inenarmonio gn̾e dicimꝰ.

Expanded text:
e, nete synemmenon, paramese, nete diezeugmenon, nete hyperboleon; mobiles vero quas lychanos, vel paranetas, vel diatonicas, vel chromaticas, vel enharmonicas nominamus. Non in totum mobiles aut immobiles, quas parhypatas tritas in diatonico vel chromate, lychanos autem vel paranetas in enharmonico genere dicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
quũ extoto tetͣcordo spatio semitonii ÷ qđ cõtinet᷑ in¬
t̃ neten dieteumeñ ⁊ tͥte hy ꝑboleon. Cõstat gͥ ⁊ ħ te¬
toniis. Tria uͦ spatia: neruis uͦu. cõtinent᷑. Inenar¬
monio uͦ gñe su̾ma ÷ id ꝑnoscendi facilitas. Ab ea
ꝑboleon enarmonios .i. ũ. dcccc xui. duos tonos in¬
tegͦs distat qͦs ħ mͦ notabimꝰ. tꝰ tͦ. Relinqͥt᷑ gͥ extociꝰ
tetͣcordi duob tonis ac semitonio uñ qͥdẽ semi¬

Expanded text:
 continetur inter neten diezeugmenon, et triten hyperboleon. Constat igitur hoc tetoniis. Tria vero spatia nervis quatuor continentur. In enharmonio vero genere summa est id pernoscendi facilitas, ab ea perboleon enharmonios, id est 2916, duos tonos integros distat, quos hoc modo notabimus T T. Relinquitur igitur ex totius tetrachordi duobus tonis ac semitonio unum q
Abbreviated transcription (Latin):
÷ cũ inenarmoniogne̾ querit᷑ s ut har̃ ñ plena mu¬
trite hy ꝑboleon ÷ ead mutat᷑ inenarmonio. ⁊ fit pa-¬
ranete. Itẽq trite dieteumeñ. ł indiatonico ł chroma¬
tico genere uocabat᷑: paranete in enarmonio dr̃. Que
trite sinenmeñ inchromatico ł indiatonico fuit. in
enarmonio inparaneten transit. Que uͦ parhy pate-
meson inchromathico ł diatonico uisebat᷑: ead licha¬
nos meson inenarmonio repꝑit᷑. Que aut̃ parhypa¬
te hy paton. ł indiatonico ł inchromathico dicebat᷑
lichanos hy paton. inenarmonio nuncupat᷑ St̃ gͥ ĩmo¬

Expanded text:
 cum in enharmonio genere quaeritur. Sed ut harum non plena mutrite hyperboleon est, eadem mutatur in enharmonio, et fit paranete. Item quae trite diezeugmenon in diatonico vel chromatico genere vocabatur, paranete in enharmonio dicitur quae trite synemmenon in chromatico vel diatonico fuit, in enharmonio in paraneten transit. Quae vero parhypate meson in chromatico vel diatonico videbatur, eadem lychanos meson in enharmonio reperitur. Quae autem parhypate hypaton, vel in diatonico vel in chromatico dicebatur, lychanos hypaton in enharmonio nuncupatur. Sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
temeson enarmonios. Nulli alioꝵ gener̃ parhy pate
simił inuenit᷑ nec eosd locos ac nuos seruant lichanos
hy paton diatonos ⁊ lichanos hypaton chromatice.
Nã parhs pate hy paton enarmonios alioꝵ gener
parhy patis repꝑit᷑ ẽẽ dissimił. INon intotũ uͦ in mo¬
biles aut mobiles s̃: q̃ induob qͥdẽ gn̾ib manent .i.
chromathico ⁊ diatono: s in enarmonio ꝑmutant᷑¬

Expanded text:
pate similis invenitur. Nec eosdem locos ac numeros servant lychanos hypaton diatonos et lychanos hypaton chromatice. Nam parhypate hypaton enharmonios aliorum generum parhypatis reperitur esse dissimilis. Non in totum vero immobiles aut mobiles sunt, quae in duobus quidem generibus manent, id est chromatico et diatonico, sed in enharmonio permutant
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinet᷑ int̾ ꝑanetẽ sinenmeñ enarmonion. ⁊ mesen
eteumeñ. ut paulatĩ fiat dispositionis rata ꝓg̃ssio.
arbitror duitiꝰ e̾ẽ laborandũ. adhoꝵ enĩ exẽplar
&̃. reliqͣ tetͣcorda meson atq hẏ patemes texenda s̃
ac pͥmũ qͥdẽ diatonici gnĩs meson tetͣcordũ. ħ ordi¬
Ea sit h. hy patemeson diatessaron admesen ẽtinens
siphoniã. hȩ duob tonis ac semitonio ita diuidit᷑

Expanded text:
synemmenon enharmonion et mesen, ezeugmenon, ut paulatim fiat descriptionis rata progressio.arbitror diutius esse laborandum: ad horum enim exemplar etiam reliqua tetrachorda meson atque hypaton extendenda sunt. Ac primum quidem diatonici generis meson tetrachordon hoc ordiea sit H. hypate meson diatessaron ad mesen continens consonantiam; haec duobus tonis ac semitonio ita dividetur:
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ genꝰ inħ qͦ tetͣcordo ac pentacordo ita expletũ: ut ce
dieteumenon ad mesen diapente sit c̃sonantia Enar-¬
moniũ uͦ atq chromaticũ genꝰ hac rõe. texemꝰ. Sumo
distantiã netes ⁊ ꝑanetes dieteumeñ diatoni .i. iũ. hx¬
xii. ⁊ iũ. cecclui: eoꝵ differentia . ccc.lxxxiiii. hanc
diuido: er̃ excu. hanc si sumã ⁊ ei q̃ ÷ ꝑanete diete¬
xluiii. hec erit paranete diet eumeñ chromatica. bb
geminatis litt̾is ad notata distans anete dieteumeñ
tono ⁊ semitonio .i. tͥb semitoniis cõtinens adtritẽ
dieteumenon dudũ qͥdẽ diatonicã nc̃ uͦ chromaticã
i iũ. decc lxxxuiii. Semitoniũ reliquũ abeo tono qͥ
diuisũ ÷ int̾ ꝑanetẽ diatoñ dieteumenũ ⁊ tͥcẽ diatoñ
dieteumeñ. ⁊ fit alud reliquũ extetracordo semitoniũ
teumenon ⁊ ꝑamesen subtractis duob tonis qͦs nece

Expanded text:
 hoc quoque tetrachordo ac pentachordo ita expletum est, utst netes diezeugmenon ad mesen, diapente sit consonantia. Enarmonium vero atque chromaticum genus hac ratione texemus. Sumo differentiam netes et paranetes diezeugmenon diatoni. VI. est eorum differentia CCC. LXXX. IIII. hanc divido, erunt C. XC II. hanc si sumam, eique quae eXL. VIII. haec erit paranete diezeugmenon chromatica, B. B. geminatis litteris adnotata, distans a nete diezeugmenon tono et semitonio, id est tribus semitoniis, continens ad triten diezeugmenon dudum quidem diatonicam, nunc vero chromaticam, id est, III. DCCC. LXXX. VIII. semitodivisum est inter paraneten diatonon diezeugmenon, et trite diatonon diezeugmenon. Et aliud fit reliquum ex tetrachordo semitonium zeugmenon et paramesen, subtractis duobus tonis quos, nete
Abbreviated transcription (Latin):
dexluuii. hanc eisd̃ adiungo: fient ũ. dccc xxxii.
ea sit .i. parhypatemeson diatonos toñ optinens ad
lichanos meson diatoñ duob aut̃ tonis distans ame-¬
meson. inchromaticho gn̾e tali rõe partim᷑. Sumo
meses differentiã adlichanos meson diatoñ .i. uiũ. de
fient . G. cccclxxii. q̃sit .ii. lichanos meson chromatice.
Relinquunt᷑ gͥ duo semitonia uñ int̾ lichañ meson
chromaticen ⁊ parhẏ patemeson. chromaticen .i. int̃
u. cccc. lxxxii. ⁊ ũ dccexxxii. ⁊ aliud int̾ parihypa

Expanded text:
XIII. hanc eisdem adjungo, fient V. DCCC. XXXII. ea est. I. parhypatemeson diatonos tonum obtinens ad lychanos meson diatonon, duobus autem tonis distans a memeson in chromatico genere tali ratione partimur. Sumo meses differentiam ad lychanon meson diatonon, id est, fiunt V. CCCC. LXX. II quae est. N. lychanos meson chromatice. Relinquuntur igitur duo semitonia, unum inter lychanon meson chromaticen, et parhypatemeson chromaticen, id est, inter V. CCCC. LXX. II. et V. DCCC. XXX. II. et aliud inter pa
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ erat parhy patemeson diatonos ł ea q̃ erat par-¬
hẏ patemeson chromatice. duos tonos distabat admese
optinens num. u. dcccxxxii. ea in enarmoniogrie
erit lichanos meson enarmonios. l. litera ꝑ notata
duos nichilominꝰ ad mesen optinens tonos. Reliquũ

Expanded text:
e erat parhypate meson diatonos et parypate meson chromatice duos tonos distabat a mese obtinens numerum V. DCCC. XXX. II. ea in enarmonio genere erit lychanos meson enarmonios, L. littera pernotata, duos nihilonimus ad mesen obtinens tonos. Reliquum
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ tonꝰ induo eqͣ partiri. Consignauimꝰ gͥ spatiũ
sꝰ paranete hi ꝑboleon chromatica ad tͥtẽ hy ꝑboleon
recinet partẽ toni .i. semitoniũ q̃ reliquũ fio exduob¬

Expanded text:
potest tonus in duo aequa partiri. Consignabimus igitur hocpotest tonus in duo aequa partiri. Consignabimus igitur hocsus paranete hyperboleon chromatica ad triten hyperboleon retinet partem toni, id e
Abbreviated transcription (Latin):
ria gͥ tetracorda tali nob rõe descripta s̃. Tetra¬
cordũ enĩ omẽ diatessaron resonat c̃õsonantiã.
saron continet simphoniã. Diatessaron aut̃ cõsonan¬
tia cõstat duob tonis ⁊ semitonio minore. Id ħ mͦ ꝑtͥa¬
gn̾a in supͣdictis tetracordis diu̾sũ: Indiatonico enĩ ge-¬
nẽ qd ÷ pͥmũ paranete hy ꝑboleon .i. ũ dxcii. ad netẽ hy.¬
ꝑboleon .i. ui.ccc .iiii. optinet distantiã toni qđ tali no¬
tula inscripsimꝰ. ł Rursꝰ trite hyꝑboleon diatonici
gnuis q̃. ũ. dcccc xui. ad paranetẽ hy ꝑboleon diatoni
notula insignauimꝰ. tͦ Nete aut̃ dieteumenũ ad cͥcẽ
diezeumeñ ⁊ nete hi ꝑboleon duoꝵ tonoꝵ ac semito¬
nii.S idẽ duo toni ac semitoniũ inchromatico ge
ac minꝰ. ⁊ diuisũ rursus sꝑatiũ paraneces hẏ ꝑboleon
diatonici adnetes hy ꝑboleon. Ita enĩ factũ ÷ qͥ ÷ dimi¬
diꝰ tonꝰ s ñ integre qd ut supͣ ub̾ rime monstratũ ÷ ñ

Expanded text:
r tetrachorda tali nobis ratione descripta sunt. Tetrachordum enim omne diatessaron resonat consonantiam. saron continet symphoniam: Diatessaron autem consonantia constat duobus tonis et semitonio minore. Idem a in supradictis tetrachordis divisum est. In diatonico enim genere quod est primum paranete hyperboleon, id est 2592, ad neten hyperboleon, id est 2304, obtinet distantiam tonum, quod tali notula inscripsimus T. Rursus trite hyperboleon diatoniciuae est II. DCCCC. XVI. ad paranete hyperboleon diatonicnotula T.o insignivimus. Nete autem diezeugmenon ad triten diezeugmenon et netes hyperboleon, duorum tonorum ac semitonii. Sed iidem duo toni ac semitonium in chromatico genac minus, et divisum rursus spatium paranetes hyperboleon diatonici, ad netes hyperboleon. Ita enim factum est, qui est dimidius tonus, sed non integre, quia ut supra uberrime monstratum est non
Abbreviated transcription (Latin):
ũq dieseos ħ mͦ signauimꝰ. D. Ita gͥ nob̾ hy ꝑboleon
tetͣcordũ descriptũ : qͦ ꝑacto addeteumenon tecͣcor¬
dũ ueniamꝰ. Nec inmorandũ hisdẽ cõmemorationib
incet̾i̾s cũ ab hac descriptione ⁊̃ inaliis sumi possit
exemplum.

Expanded text:
avimus. Q. Igitur nobis hyperboleon tetrachordum descriptum est, quo peracto ad diezeugmenon veniamus. Nec inmorandum est hisdem commemorationibus in caeteris, cum ab hac descriptione etiam in aliis sumi possit exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ dicte s̃. cõtinebunt᷑ Siue aut̃ ab hy patemes se¬
u amese. seu aparamese suie ⁊̃ anete dieteumeñ cõso¬
nantias ad gͣuiorẽ partẽ ducamꝰ. duar̃ q̃ statutis
uocib coerceant᷑ ñ poti̾t ẽẽ distantia. Diapason uͦ
cõsonantiae siue abhy pate hy paton in paramesen
siue anete hy ꝑboleon. in mesen ordosumat᷑. tres tan¬
tũ mͦ speties obtinebit q in mobilib uocib coerdeant᷑.
abhẏ pate hẏ paton inꝑamesen. altã uͦ. d.l. eãq qͣrta
les ñ s̃. Similr̃ aut̃ ⁊ ꝑ easd uoces si abhy ꝑboleon
nete ordiam᷑ spetier̃ ordo cõtexit᷑. Quoꝵ oĩũ intelli¬

Expanded text:
s dictae sunt, continebuntur. Sive autem ab hypate meson, seu a mese, seu a paramese, sive etiam a nete hyperboleon consonantias ad graviorem partem ducamus. Duarum quae statutis vocibus coerceantur, non poterit esse destructio. Diapason vero consonantiae sive ab hypate hypaton in paramesen, sive a nete hyperboleon in mesen ordo sumatur, tres tantummodo species obtinebit, quae immobilibus vocibus coerceantur. ab hypate hypaton in paramese. Altera D L ea quae est quarta les non sunt. Similiter autem et per easdem voces si ab hyperboleon nete ordiamur, specierum ordo contexitur, quorum omnium intelli
Abbreviated transcription (Latin):
dcccc xii. ea ÷ dec hebui. hanc dimidiã partior ut
duo efficiã semitonia fient ccc.lxxxiiii. hanc aditio
ui. dcccc xii. ut tria semitonia fiant ẜr̃. ũii. ccxelii.
hȩc erit f. lichanos hypaton chromatice abea q̃ ÷ hy-
patemeson trib semitoniis distans. Relinquunt᷑
gͦ duo semitonia uñ qͥd int̾ lichanon hẏpaton chro¬
mathice ⁊ parhẏpate hẏ paton chromathice .i. int̃ uii.

Expanded text:
DCCCC. XII. ea est DCC. LX. VIII. hanc dimidiam partior, ut duo efficiam semitonia, fient CCC. LXXX. IIII. hanc adjicio ad VI. DCCCC. XII. ut tria semitonia fiant, erunt VII. CC. XC. VI. haec erit F lychanos hypaton chromatice ab ea quae est hypate meson tribus semitoniis distans. Relinquuntur ergo duo semitonia, unum quidem inter lychanos hypaton chromaticen et parhypaten hypaton chromatic
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ẽẽ p̃diximꝰ. Est aut̃ diapente cõsonantia triũ to¬
noꝵ ac semitonis. Tres uͦ toni s̃ in ħ pentacordo: qͦr̃
unꝰ qͥdẽ netes dieteumeñ ad paranetẽ dieteum enũ
diatonũ. Alt̃ uͦ ꝑanetes dieteumeñ diatoni adtͥcen
dieteumeñ diatoñ. Terciꝰ aut̃ ꝑamese ad mesen reli¬
quũq semitoniũ tͥtes dieteumeñ diatoni ad ꝑamesen
qm̃q netes dieteumeñ ⁊ ꝑameses tecͣcordũ ab ea que
si ex eo pentacordo qđ ÷ anete dieteumeñ. ad mesen unũ
abstulerimꝰ tonũ eũ scł qͥ cõtinet᷑ int̃ netẽ dieteum eñ
⁊ paranetẽ diedeumenũ diatonũ: poterimꝰ aliud te

Expanded text:
onsonantia trium tonorum ac semitonii, tres vero toni sunt in hoc pentachordo, quorum unus quidem netes diezeugmenon ad paraneten diezeugmenon diatonon, alter vero parenetes diezeugmenon diatoni ad triten diezeugmenon diatonon, tertius autem parameses ad mesen, reliquumque semitonium trites diezeugmenon diatoni ad paramesen; quoniamque netes diezeugmenon et parameses tetrachordum ab ea quae Si ex eo pentachordo, quod est a nete diezeugmenon ad mesen, unum abstulerimus tonum, eum scilicet qui continetur inter neten diezeugmenon et paraneten diezeugmenon diatonon,
Abbreviated transcription (Latin):
tonici gni̾s duas tantũ fecerit diuisioẽs. ut inmollẽ
incitatũq diuidẽt c̃possint alie qͦ diatonici gn̾is spe-¬
cies inueniri
tolomeus enĩ tetcorda diu̾sa rõe partit᷑ illud in pͥnci¬
pio statuens ut int̃ duos altrinsecꝰ sonos tales uocole
aptent᷑ q̃ se suꝑ particłarib ꝓpõnib excedant ut ineqͣ¬

Expanded text:
tonici generis duas tantum fecerit divisiones, ut in molle incitatumque divideret, cum possint aliae quoque diatonici generis species inveniritolemaeus tetrachorda diversa ratione partitur. Illud in principio statuens, ut inter duos altrinsecus sonos tales voculae aptentur, quae se superparticularibus proportionibus excedant, inaeq
Abbreviated transcription (Latin):
ptolomeus
neruus ĩ cͦmaticogn̾e .i. ĩ. dcc xxii. ita ⁊ collocatꝰ ut nec ad
ullã suꝑ particłarẽ efficiat ꝓpõnẽ cũ architas tͣntã suꝑ
particłarib ꝓpõnib habuerit dignitatẽ. ut eas &̃. in
cõsonantiar᷑ rõe susceꝑit. De hinc qͥ pͥmã agͣuissimo
neruo ꝓpõnẽ inchromatico qͥd maiorẽ sensꝰ dep̃hen¬
dat ꝗ fecerit architas. hic nãq ĩcͦmaticognẽ. ĩ. decce xliri
pͥma eẽ debuerit ¶Itẽ enarmoniũ genꝰ ea ꝓpõ ꝗ pͥmã¬

Expanded text:
Ptolemaeus nervus chromatico genere, id est 1792, ita est collocatus, ut nec ad ullam superparticularem efficiat proportionem, cum dignitatem, ut eas etiam in consonantiarum ratione susceperit. Dehinc quod primam a gravissimo nervo proportionem in chromatico quidem majorem sensus deprehendat quam fecit Architas, hic namque in chromatico genere 1944 prima esse debuerit. Item enharmonium genus ea prop
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ due ꝓpõnes ad grauẽ posite.i.ui. ad .ui. unã reliq ad
acutũ locatã .i. xloui. ñ uincunt.Icromatis uͦ mollis:
sint t̃c̃iȩ partes tonoꝵ. Est enĩ tonꝰ ut dictũ ÷ .xxii. uni¬
tatũ. ⁊ dr̃ toni pars tcia diesis chromatis mollis. Itẽ
cromatis hemolii diatessaron ita partit᷑. uiiii.ix. xlii.
E st enĩ diesis cromatis hemolii pars occaua toni c̃ qͣrta

Expanded text:
nes ad gravem positae, id est 6 ac 6, unam reliquam ad acutum locatam, id est 48, non vincunt. Chromatis vero mollis sint tertiae partes tonorum; est enim tonus ut dictum est 24 unitatum, et dicitur toni pars tertia diesis chromatis mollis. Item chromatis hemiolii diatessaron ita partitur, 9, 9, 42. Est autem diesis chromatis hemiolii pars octava toni cum quarta,
Abbreviated transcription (Latin):
exeqͥsonis ⁊ cõsonantib fmineł aut̃ sunt reliqͥ qͥ int̃
has poss poni ut int̃ diatessaron ac diapente diffe-¬
rentia tonꝰ. Iungunt᷑q qͦdã mͦ eqͥsone qͥdẽ ex cõsonan-¬
tib ut diapason exdiatessaron qͥd̃ ac diapente. Cõso¬
nantie aut̃ exhis qͥ ẽmeł soni uocant᷑ ut ead̃ diapen¬
co sum̃dũ ÷ ꝗ qͣrto uolumine infine descͥpsimꝰ uͥ ner-¬
uus suꝑ semisꝑta tendebat᷑. Ibi enĩ dep̃hendit᷑ eqͥso¬
nantia diapason ac bis diapason ⁊ cõsonantie simpli
Ille enĩ qm̃ minime tractatũ tõni cõstituit s au¬
riũ iuditiũ ꝑmittit. iccirco uoces ipsas nulł nu̾s no¬
tat ut ear̃ colligat ꝓpõnes. s ear̃ inmedio differen-¬
tiã sumit. ut speculationẽ ñ in ipsis uocib s in eo qđ
int̾ se differ̃. collocoe. nimis inꝓuide qͥ differentiã¬

Expanded text:
aequisonis et consonantibus. Emmelis autem reliqui inter has poni possunt, ut inter diatessaron ac diapente differentia tonus, jungunturque quodammodo aequisonae quidem ex consonantibus, ut diapason ex diatessaron et diapente. Consonantiae autem ex his qui emmelis soni vocantur, ut eadem diapenco sumendum est quem quarto volumine in fine descripsimus, ubi numerus super semisphaeria tendebatur. Ibi enim deprehenditur aequisonantia, diapason ac bis diapason, et consonantiae siIlle enim quoniam minime tractatum rationi constituit, sed aurium judicio permittit, idcirco voces ipsas nullis numeris notat, ut earum colligat proportiones, sed earum in medio differentiam sumit, ut speculationem non in ipsis vocibus, sed in eo quod inter se differunt, collocet, nimis i
Abbreviated transcription (Latin):
Una qͥđ en armonii tres aut̃ chromatici .i. chromatici
mollis ⁊ chromatici hemollii. et chromatici toniaci.
Duȩ uͦ relique diatonici mollis atq incitati. Quoꝵ om
ac semitonio diatessaron cõsonantia uingit᷑ erit
tota diatessaron ⁊ bis .xii.ac sex unitatib cõstituta.
S qm̃ sepe fit ut si usq ad octauas uelimꝰ deduce̾ par¬
tes: ñ integros nu̾os s in aliqͦs particłas incurramꝰ.¬
u iccirto qd̃ facienda ÷ tota diatessaron .lx. at uͦ¬

Expanded text:
autem chromatici, id est chromatici mollis, et chromatici hemiolii, et chromatici thoniaei. Duae vero reliquae diatonici, mollis atque incitati. Quorum oobus tonis ac semitonio diatessaron consonantia jungitur, erit tota diatessaron ex his duodecim ac sex unitatibus constituta. Sed quoniam saepe fit ut si usque ad octavas velimus deducere partes, non in integros numeros, sed in aliquas particulas incurramus, idcirco quidem facienda est tota diatessaron
Abbreviated transcription (Latin):
oc uͦ iccuco euenire contendat: qm̃ diapason pene una
uocula ÷ tałq cõsonantia ut unũ qͦdã mͦ effingat
sonũ. ⁊ sic̃ denario numo qͥ fuit additꝰ intra eũ positꝰ
integer inuiolatꝰq seruat᷑ cũ incet̾is.id. ita minime ẽ¬
ueniat ita etiã in hac cõsonantia ÷ Nã si duob trib
aditias: qͥnq continuo reddis ⁊ numeri speties in mu¬
tata ÷ Si uͦ eosd̃ denario addas.xii. feceris: ⁊ binariꝰ
simphonia diapason quãcũq aliã susciꝑit cõsonantiã
seruat. nec in mutat. nec ex cõsonantia dissonã reddit.
Nã sicut diapente simphonia iuncta diapason cõso
nantiã seruat. ita ⁊̃ de diatessaron cũ sit cõsonantia
uncta c̃ diapason aliã cõsonantiã reddit. ⁊ fit scd̾m

Expanded text:
Hoc vero idcirco evenire contendit, quoniam diapason pene una Hoc vero idcirco evenire contendit, quoniam diapason pene una vocula est, talisque consonantia est, ut unum quodammodo effingat sonum, et sicut denario numero, qui fuerit additus intra eum positus integer inviolatus servatur; cum in caeteniat, ita etiam in hac concinentia; nam si duos tribus adjicias, quinque continuo reddis, et numeri species immutata est. Si vero eosdem denario addas, duodecim feceris, et binarius symphonia diapason quamcunque aliam susceperit consonantiam servat, nec immutat, nec ex consona dissonam reddit. Nam sicut diapente symphonia juncta diapason consonnantiam servat, ita etiam diatessaron cum sit consonantia juncta cum diapason, alia
Abbreviated transcription (Latin):
gra qđ ita iungit᷑ tanꝗ uni uocule ac neruo. Si gͥ hy¬
patemeson ⁊ nete dieteumenũ. due in acutũ diates¬
saron fuerint. iuncte: si cõuingit᷑ nete qͥd̃ die teumeñ
ea q̃ ẽ nete hyꝓboleon. hypate aut̃ meson ea q̃ ÷ me-
se utraq aut̃ adutrãq cõsonabit ⁊ mese adnece die-¬
teumeñ. ⁊ ead mese adhy patenmeson. Itẽ nete hy ꝑ
boleon adnetẽ dieteumenũ: ⁊ a̾hypatemeson. Itẽ si
ad gͣuiorẽ partẽ utriꝰq diatessaron cõsonantie rela-¬
xatit᷑ erit ad meses qͥd hẏpaton diatessaron: retinens
cõsonantiã hypate hypaton. adnetẽ aut̃ dieteumeñ
ꝑamese. cõsonabitq ⁊ hy pate hẏpaton adhy patene-¬
son ⁊ netẽ dieteumeñ ad ꝑamese. ⁊ nete dieteumenon
uͦ diatessaron ac diapason: ut hy pate hy paton ad
hy patemeson. diatessaron adnetẽ dieteumeñ diates¬
saron ac diapason. qtẽ nete hy ꝑboleon q̃: acutior ad
s ꝓximã nete dieteumeñ diatessaron. cõsonantiã ad

Expanded text:
a ita junguntur tanquam uni voculae ac nervo. Si igitur hypate meson et neten diezeugmenon duae in acutum diatessaron fuerint junctae, si conjungitur nete quidem diezeugmenon ea quae est nete hyperboleon, hypate autem meson ea quae est mese, utraque ad utramque consonabit, et mese ad neten diezeugmenon, et eadem mese adezeugmenon, et ad hypate meson. Item si ad graviorem partem utrisque diatessaron consonantiae relaxentur, erit ad mesen, quod est hypaton, diatessaron retinens consonantiam hypate hypaton, ad neten autem diezeugmenon paramese: consonabitque et hypate hypaton et hypate meson ad nete diezeugmenon. Ad paramesen autem nete diezeugmenon, vero diatessaron ac diapason, ut hypate hypaton ad hypate meson diatessaron, ad neten diezeugmenon diatessaron ac diapason. Item nete hyperbolaeon, quae est acutior ad sibi proximam neten diezeugmenon, diatessaron consonantiam. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
chromatic̃ diatonic̃ has aristoxeno uident᷑ habe
ꝓprietates. ut alia eoꝵ dicant᷑ spissa. alia minime.
Spissa uͦͭ quoꝵ due gͣuiores ꝓpõnes unã eã q̃ adacutũ
posita: magnitudine ñ uincunt. Non spissa uͦ: qͣrũ due
ꝓ pones unã feliꝗͣ poter̃ suꝑare. Est aut̃ enarmoni¬
ũ ⁊ cromatiẽ spissũ: diatonic̃ uͦ ñ spissũ. Itaq enarmo

Expanded text:
chromaticum, diatonicum, has Aristoxeno videntur habere proprietates, ut alia eorum dicantur spissa, alia minime. Spissa sunt, quorum duae graviores proportiones: unam eam quae ad acutum apposita est magnitudine non vincunt. Non spissa vero quorum duae proportiones unam reliquam poterunt superare; est autem enharmonium et chromaticum spissum, diato
Abbreviated transcription (Latin):
Pulse gͥ simul: a k .n.R. drapason eqͥsonantiã cõso¬
nabt̃. Si uͦ aliqͥs . gp. ꝑcutiat senꝑ erit paulo acu
cõsonantiã. Si. enĩ .a. k̾.⁊.a.p. diapason pulsati reso-¬
acutior eẽt quã g.p. diapason cõsonantia sex tonos
excedẽt. Nc̃ uͦ qi cõsonantib a. ħ ig.r. ead Rr. ab eaq̃¬
cõsonantiã intra sex tonos cade. Sic gͥ aristoxeni error
sine dubitatione cõuincit᷑.¬

Expanded text:
Pulsae igitur simul A K H R diapason aequisonantiam consonabunt. Si vero aliquis G P percutiat, semper erit paulo acutconsonantiam. Si enim A K et G P diapason pulsati resoacutior esset quam G P, diapason consonantia sex tonos excederet. Nunc vero quia consonantibus A K et H R eadem H K ab eaconsonantiam inter sex tonos cadere. Sic igitur Aristoxeni error sine dubitatione convincit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuenit eqͦ eũ ipsi minori transcendit. ut duo unũ
plici .i. qͦ druplo. Que aut̃ ꝓpõnes diuidt̃ duplicẽ ꝓ¬
põnẽ: pͥme ac maxime his aptande s̃. cõsonantiis q̃¬
diuidunt diapason eqͥsonantiã unde fit ut diapente
qͥđ sesqͣltere. diatessaron uͦ sesqͥt̾cie cõꝑationi copulent᷑

Expanded text:
enit, aequo cum ipsi minori transcendit, ut duo unum plici, id est quadruplo. Quae autem proportiones dividunt duplicem proportionem primae ac maximdividunt diapason aequiconsonantiam. Unde fit ut diapente quidem sesquialterae, diatessaron vero sesquitertiae comparationi copulentur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ nã rõne furmit ⁊ cõstant̃ cõsonantiũ mom̃ta ꝑdicẽt:¬
pulsos malleos exaudiuit exdiuersis sonis unã qͦdã mͦ
cõcinentiã ꝑsonare. S Ita igͥ ad id qđ dui inqͥrebat atto¬
nitus accessit adopꝰ. Duq cõsiderans arbitratꝰ ẽ diu̾si¬
ñ in hominũ lacertis herebat s mutatos malleos comitabat᷑

Expanded text:
quanam ratione firmiter et constanter consonantiarum momenta perdquanam ratione firmiter et constanter consonantiarum momenta perdpulsos malleos exaudivit, ex diversis sonis unam quodammodo concinentiam personare. Ita igitur ad id quod diu inquirebat attonitus, accessit ad opus: diuque considerans, arbitratus est diversinon in hominum lacertis haerebat, sed mutatos malleos comitabat
Abbreviated transcription (Latin):
Na licoe omĩũ pene artiũ atq ipsius uite ẽ moñita sensu¬
u ocasione ꝓdducta s int: nullũ tñ inhis uidiciũ certũ.
nulla ueri ẽ cõp̃hensio si arbitriũ rõnis abscedat. Ipse
enĩ sensus : ⁊ naximis minimisq corrũpit᷑. Nã neq mi¬
nima sentire ꝓpt̃ ipsoꝵ sensibiliũ pͣuitatẽ pot̃: & ma
iorib sepe cõfundit᷑ Ut inuocib q̃ si minime sint: dif¬
ficilius captat auditꝰ Si sint maxime: ipsus sonitꝰ in¬
tensione surdescit
ee gͥ causafuit cur relicto auriũ iuditio
pytagoricaᷤᷤ aut regular̃ mom̃ta migͣuerit. Qui
nullis humanis aurib eredens q̃ partim natura partĩ
⁊̃ extrinsecꝰ accidentib ꝑmitant᷑: partĩ ipsis uariant᷑
etatib Nullis ⁊̃ deditꝰ instrum̃tis penes que sepe multa
taroe. ł magnitudo corde grauiorẽ reddet soñ: ł acum̃
subtilior tenuare. ł alio qͦdã mͦ statũ pͥoris cõstantie

Expanded text:
nam licet omnium pene artium ipsius vite momenta sensunam licet omnium pene artium ipsius vite momenta sensuum occasione producta sint, nullum tamen in his iudicium certum, nulla veri est comprehensio, si arbitrium rationis abscedat. Ipse enim sensus eque maximis minimisque corrumpitur. Nam neque minima sentire, propter ipsorum sensibilium parvitatem potest et a maioribus sepe confunditur: ut in vocibus, quas si minime sint, difficilius captat auditus; et si sint maxime, ipsius sonitus intensione surdescit.itur maxime causa fuit cur relicto aurium iudicio Pythagoras as regularum momenta migraverit qui nullis humanis auribus credens, que partim natura, partim etiam extrinsecis accidentibus permutantur, partim ipsis variantur etatibus, nullis etiam deditus instrumentis, penes que sepe multa taret, vel magnitudo chorde graviorem redderet sonum, vel acutum subtilior tenuaret, vel alio quodam modo statum prioris constantie
Abbreviated transcription (Latin):
nteruallũ u̾ soni acuti ẽ: grauisq distantia.  Consonã¬
tia ÷ acuti soni grauisq mixtura suauit̃ uni firͦmit̃q au¬
rib accidens. Dissonantia uͦ ẽ duoꝵ sonoꝵ sibimet ꝑ¬
mixtoꝵ adaurẽ ueniens asꝑa atq iniocunda ꝑcussio.
Nã dũ sibi met misceri nolunt: & qͦdãmͦ integer ut̃q
nitit᷑ ꝑuenire. Cũq alt̃ altĩ officit: ad sensũ insuauit̃
ut̃q transmittit᷑¬
ed de his ita ꝓponimꝰ.
ut ñ om̃e uidiciũ sensib demꝰ. quã ꝗ asensu auri¬
ũ huiꝰce artis sumat᷑ pͥncipiũ om̃e. Nã si nullus
eẽt auditꝰ nulla omĩno disputatio de uocib extitisset.
S pͥncipiũ qͦdã mͦ ⁊ qͣsi admonitionis uicẽ tence. auditꝰ
Postrema uͦ agnitionisq ꝑfectio uis rõe cõsistit: q̃ certis
pitagorici medio qͦdã ferunt᷑ itinere. Nã nec omẽ uidi¬
t᷑ Ipsas ⁊ enĩ cõsonantias aure metiunt᷑. Quib uͦ
st̃ obtusa uiditia. s reguł tationiq ꝑmittunt ut qͦsi

Expanded text:
ntervallum vero est soni acuti gravisque distantia. Consonantia est acuti soni gravisque mixtura, suaviter uniformiterque auribus accidens. Dissonantia vero est duorum sonorum sibimet permixtorum ad aurem veniens aspera atque injocunda percussio. Nam dum sibimet misceri nolunt, et quodammodo integer uterque nititur pervenire, cumque alter alteri officit, ad sensum insuaviter uterque transmittited de his ita proponimus, ut non omne judicium sensibus demus, quanquam a sensu aurium hujusce artis sumatur omne principium. Nam si nullus esset auditus, nulla omnino disputatio de vocibus exstitisset. Sed principperfectio, agnitionisque vis in ratione consistit, quae certis Pythagorici medio quodam feruntur itinere. Nam nec omne juditur. Ipsas etenim consonantias aure metiuntur. Quibus vsunt obtusa judicia, sed regulis rationique permittunt, ut quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ex grauitate acum̃ intendi detractione uͦ motuũ
laxari exacumine grauitatẽ. Ex plurib enĩ motib acu-
m ꝗ grauitas cõstat inqͥb aut̃ pluralitas differentiã
facit ea neceẽ ⁊ inqͣdã numerositate c̃ sistẽ. Onuĩs uͦ pau¬
citas ad pluralitate ita sese ht ut numerꝰ adnumer ẽ¬
eqͣlia partĩ in eqͣlia. Quocirca soni qͦ partĩ st̃ eqͥles par¬
tim uͦ st̃ in eqͣlitate distantes. S in his uocib que nul¬
la ineqͣlitate discordant: nulla omĩno c̃sonantia: Et enĩ
c̃sonantia ẽ dissimiliĩ int̃ se uocũ inunũ redacta cõcor
qͥnq int̾ se modis in eqͣlitatis mom̃ta custodiunt
Aut enĩ alter ab altero multiplicitate transcendit᷑
aut singulis partib aut plurib aut multiplicitate &.
parte aut multiplicitate ⁊ partib Et pͥmũ quidẽ in¬
eqͣlitatis genꝰ: multiplex apellat᷑ E st uͦ multiplex:

Expanded text:
tuum ex gravitate acumen intendi, detractione vero motuum tuum ex gravitate acumen intendi, detractione vero motuum laxari ex acumine gravitatem. Ex pluribus enim motibus acumen, quam gravitas constat. In quibus autem pluralitas differentiam facit, eam necesse est in quadam numerositate consistere. Omnis vero paucitas ad pluralitatem ita sese habet, ut numerus ad numerum coequalia, partim inequalia. Quocirca soni partim sunt equals, partim vero sunt inequalitate distantes: sed in his vocibus que nulla inequalitate discordant, nulla omnino consonantia est. Est enim consonantia dissimilium inter se vocum, in unum redacta concorquinque inter se modis inequalitatis momenta custodiunt; aut enim alterum ab altero multiplicante transcenditur, aut singulis partibus, aut pluribus, aut multiplicante et parte, aut multiplicante et partibus. Et primum quidem inequalitatis genus multiplex appellatur. Est vero multiplex,