comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ita detestabile est nomen demonũ:
ut hoc modis om̃ib a sanctis angłis
nos remouere debeamus. Aũt gͦ ita
liber iste claudat᷑ : ut stiamꝰ ĩmortales
et beatos quotlib uocẽtur. qui tñ facti¬
sunt et creati. medios non ẽẽ ad ĩmor¬
talitatẽ beatitudinẽq ꝑducendis mor¬
talib miseris a quib utraq differẽtia
separant. Qui autẽ medii sũt ꝯuu¬
nem habendo ĩmortalitatẽ cũ suꝑiorib.
miseriã cũ inferiorib: qũ merito ma¬
inuidere nobis possũt potius ꝙͣ p̾bere
Unde nichil habent amici demonũ qd̾
nobis dignũ afferãt. tur eos nos tãꝙͣ
adiutores tolere debeanius: qͦs potius
ut deceptores enitare debemꝰ. Quos
autẽ bonos et ideo non solũ ĩmortales.
uerũ etiã btõs deoꝵ noĩe sacris et sacri¬
ficiis ꝓpter uitã beatã post mortem
adipistendã colendos putant: qualescũq
illi sunt et quolibet uocabulo digni sĩt

Expanded text:
tamen ita detestabile est nomen daemonum, tamen ita detestabile est nomen daemonum, ut hoc modis omnibus a sanctis angelis nos remouere debeamus. Nunc ergo ita liber iste claudatur, ut sciamus inmortales et beatos, quodlibet uocentur, qui tamen facti et creati sunt, medios non esse ad inmortalem beatitudinem perducendis mortalibus miseris, a quibus utraque differentia separantur. Qui autem medii sunt communem habendo inmortalitatem cum superioribus, miseriam cum inferioribus, quoniam merito mainuidere nobis possunt potius quam praebere. Unde nihil habent amici daemonum quod nobis dignum adferant, quur eos tamquam adiutores colere debeamus, quos potius ut deceptores uitare debemus. Quos autem bonos et ideo non solum inmortales, uerum etiam beatos deorum nomine sacris et sacrificiis propter uitam beatam post mortem adipiscendam colendos putant, qualescumque illi sint et quolibet uocabulo digni sint,
Abbreviated transcription (Latin):
tñ dicti sunt dii deoꝵ id est dii hoĩ ĩ
pplo dei constitutorũ. quib est dictum
Ego dixi dii estis: et filii excelsi om̃s
Huic est ꝙ ait apłs. Et si sunt qͥ dicũ¬
tur dii siue in celo siue in terra. sicuti
sunt dii multi et dñi multi: nobis
tñ unus deus pater ex qͦ oĩa. et nos in
et nos ꝑ ip̃m. Non multũ gͦ de noĩe
disceptandũ est cũ res ip̃a ita clareat. ut
ab scrupulo dubitatõis aliena sit. Illud
uero ꝙ nos ex eoꝵ ĩmortaliũ btõꝵ nu¬
mero missos ẽẽ angłos dicimus ꝙ dei
uolũtatẽ hõĩb auuũtiarent: illis autẽ
non placet qr hͦ niuisteriũ non per
illos qͦs deos appellant id est ĩmorta¬
les et btos s ꝑ demones fieri credunt.
qͦs ĩmortales tñi non etiã btõs audẽt
dicere: aut ita certe ĩmortales et beatos.
ut tnĩ deuones bonos non deos sublimi¬
ter tollocatos. et ab hũana contrectatõe
semotos : ꝙͣuis noĩs cõtrouersia uideat᷑

Expanded text:
tamen dicti sunt dii deorum, id est dii hominum in tamen dicti sunt dii deorum, id est dii hominum in populo Dei constitutorum, quibus est dictum, Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes. Hinc est quod ait Apostolus: Etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra; sicuti sunt dii multi, et domini multi: nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in et nos per ipsum. Non multum ergo de nomine disceptandum est, cum res ipsa ita clareat, ut ab scrupulo dubitationis aliena sit. Illud uero, quod nos ex eorum inmortalium beatorum numero missos esse angelos dicimus, qui Dei uoluntatem hominibus adnuntiarent, illis autem non placet, quia hoc ministerium non per illos, quos deos appellant, id est inmortales et beatos, sed per daemones fieri credunt, quos inmortales tantum, non etiam beatos audent dicere, aut certe ita inmortales et beatos, ut tamen daemones bonos, non deos sublimiter conlocatos et ab humana contrectatione semotos, quamuis nominis controuersia uideatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Illud uero ubi dr̃ deus deoꝵ. nõ
p̃t intelligi deus demoniorũ: et rex
magnus super om̃s deos. absit utͤ
dicatur rex magnus suꝑ or̃a demoĩa
S hoĩes q in pplõ dei : eadẽ striptura
deos appellat. Ego inquit dixi dii
estis. et filii excelsi om̃s. Potest itaq
intelligi hoꝵ deoꝵ deus qui dictus ẽ
dens deoꝵ: et super hos deos rex magnꝰ
gni sũt. qui ea fruũtur bti̾tudiẽ ad qu
deu colendo cupiũt hoĩes puenire: Qd
respondebimꝰ inisi non frustra ĩ stripturis
sanctis ex p̾ssius hoĩes nũcupatos deos.
ꝙͣ illos ĩmortales et beatos. quib nos
equales futuros in resurrectoe ꝓmictit᷑
ret infirmitas qd̾ in hoĩe facile est
entare: Euidentiꝰ dici debuerunt
hoĩes dii in pplõ dei: ut certi ac fidentes
fierent eũ ẽẽ deũ suũ qui dictus ẽ deus
deoꝵ. Quia et si appellentur dii ĩmor¬
tales illi et beati qui in celis sũt: nõ

Expanded text:
nos ? Illud vero ubi dicitur, Deus deorum, non nos ? Illud vero ubi dicitur, Deus deorum, non potest intelligi Deus daemoniorum: et Rex magnus super omnes deos, absit ut dicatur Rex magnus super omnia daemonia. Sed homines quoque in populo Dei, eadem Scriptura deos appellat. Ego, inquit, dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Potest itaque intelligi horum deorum Deus, qui dictus est Deus deorum: et super hos deos Rex magnusgni sunt, qui ea fruuntur beatitudine, ad quam Deum colendo cupiunt homines pervenire? quid respondebimus, nisi non frustra in Scripturis sanctis expressius homines nuncupatos deos, quam illos immortales et beatos, quibus nos aequales futuros in resurrectione promittret infirmitas? Quod in homine facile est evitare. Et evidentius dici debuerunt homines dii in populo Dei, ut certi ac fidentes fierent, eum esse Deum suum, qui dictus est Deus deorum: quia, etsi appellentur dii immortales illi et beati, qui in coelis sunt; non
Abbreviated transcription (Latin):
Os si platounti malunt deos ꝙͣ
denones dicere eisqz amiumerare
qͦs a sũmo deo ꝯditos deos stribit eorũ
auctor et magister plato. dicãt ꝙ uolũt.
Non enĩ tũ eis de uerboꝵ ꝯtrouersia la¬
borandũ est: Si enĩ sic ĩmortales ut
tñ a sũmo deo factos et si non per se
ip̃os s ei a qͦ facti sunt adherendo be¬
atos ẽẽ dicũt: hic dicũt ꝙ dicimꝰ qͦlibet
eos noĩe appellent. Hant autẽ plato¬
nicoꝵ ẽẽ sentenciã sue oĩm siue melioꝵ
ipos pene nulla dissensio ẽ: qr et in
nris sacris lrĩs legitur. Dens deoꝵ dñs
locutus est. Et alibi. Confitemini
deo deoꝵ. Et alibi. Rex magnus s
onis deos. Illud autẽ ubi striptũ est
terribilis est super onĩs deos: tur dictũ
sit deiceps ostenditur. Sequit᷑ enĩ.
Qm̃ oñis dii gẽtiũ demonia: dñs autẽ
celos fecit. Super oñs gͤ dixit. sed
genciũ: id ẽ quos gẽtes ꝓdiis habẽt
que sunt demonia: ideo terribilis sub qͥ
terrore. dũo dicebant. Uenisti ꝑdere

Expanded text:
os si Platonici malunt deos quam daemones dicere eisque adnumerare, quos a summo Deo conditos deos scribit eorum auctor et magister Plato: dicant quod uolunt; non enim cum eis de uerborum controuersia laborandum est. Si enim sic inmortales, ut tamen a summo Deo factos, et si non per se ipsos, sed ei, a quo facti sunt, adhaerendo beatos esse dicunt: hoc dicunt quod dicimus, quolibet eos nomine appellent. Hanc autem Platonicorum esse sententiam, siue omnium siue melioruipnostris sacris Litteris legitur, Deus deorum Dominus locutus est : et alibi, Confitemini Deo deorum . Et alibi, Rex magnus super omnes deos . Illud autem ubi scriptum est, Terribilis est super omnes deos; cur dictum sit, deinceps ostenditur. Sequitur enim, Quoniam omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Super omnes ergo deos dixit, sed gentium, id est, quos gentes pro diis habent, quae sunt daemonia: ideo terribilis, sub quo terrore Domino dicebant, Venisti perdere
Abbreviated transcription (Latin):
ua interim de sanctis augelis questi¬
one dilata. uideamꝰ quẽadiuodũ
ditant platonici medios demones inter
deos et hoĩes cõstitutos. istis passionũ esti¬
bus fluctuare. Si enĩ mente ab hiis li-¬
bera eisq dñante. motus huiustemodi
paterentur: non eos diceret apuleiꝰ siłi
motu cordis et salo mẽtis ꝑ oñs cogita¬
cionũ estus fluctuare. Ip̃a igitur mẽs
eoꝵ id ẽ pars animi superior qua racio¬
uales sunt. in qua uirtus et sapiẽcia
si ulla eis ẽẽt. passionib turbulẽtis
inferiorũ animi partiũ regendis mode¬
randisq dñaretur: ip̃a inquã mẽs eoꝵ
sicut iste platonicus confitet᷑ salo ꝑtur¬
bationũ fluctuat. Subiecta est gͦ mẽs
demonũ passionib libidinũ. foruidinũ
iraꝵ atq huiustemodi ceteris. Que ig̃r
pars in eis libera ẽ composqz sapiẽ qua
placeant diis. et ad bonoꝵ morũ suui

Expanded text:
ua interim de sanctis angelis quaestione dilata uideamus quem ad modum dicant Platonici medios daemones inter deos et homines constitutos istis passionum aestibus fluctuare. Si enim mente ab his libera eisque dominante motus huiusce modi paterentur, non eos diceret Apuleius simili motu cordis et salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare. Ipsa igitur mens eorum, id est pars animi superior, qua rationales sunt, in qua uirtus et sapientia, si ulla eis esset, passionibus turbulentis inferiorum animi partium regendis moderandisque dominaretur, — ipsa, inquam, mens eorum, sicut iste Platonicus confitetur, salo perturbationum fluctuat. Subiecta est ergo mens daemonum passionibus libidinum formidinum irarum adque huiusce modi ceteris. Quae igitur pars in eis libera est composque sapientiae, qua placeant dis et ad bonorum morum si
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ suas aliqñ p̾mĩciant. Demq sepe isti.
ralib tẽporalia et mutabilib mutabi¬
lia ꝯiectare. eisqz tẽporalẽ et mutabilem
modũ sue uolũtatis et facultatis inserere.
qd̾ demoĩb terta racõe ꝑmissũ ẽ: aliud aũt

Expanded text:
quoque suas aliquando praenuntiant. Denique saepe isti, quoque suas aliquando praenuntiant. Denique saepe isti, ralibus temporalia et mutabilibus mutabilia conjectare, eisque temporalem et mutabilem modum suae voluntatis et facultatis inserere, quod daemonibus certa ratione permissum est: aliud aut
Abbreviated transcription (Latin):
Iis igitur angelis bouis oĩs tor¬
poraliũ temporaliũq rerũ stientia
qua inflantur demones uilis ẽ: nõ ꝙ
eaꝵ ignari suit. s qd̾ illis dei qua sãcti¬
ficãtur caritas cara ẽ: pre tuiꝰ nõ tñ ĩ¬
torporali uerũ eciã ĩ cõmutabili et ĩ effa¬
bili pulcritudĩe. cuiꝰ sancto amore ĩar¬
destunt. oĩa que infra sũt. et qd̾ illud
ẽ non sunt. seq ip̃os inter illa ꝯtẽnũt.
ut ex toto ꝙ boui sũt eo bono ex qͦ boni
sunt ꝑfruãtur: et ideo tertius etiã tpa¬
lia et mutabilia ista nouerũt qr eoꝵ
pͥncipales causas in uerbo dei ꝯspitũt.
ꝑ qd̾ factus est iuũdus: quib causis q̃dã
probant᷑ quedã reprobant᷑: cũcta ordi¬
nãtur. Demones autẽ non etnas tẽ¬
porũ causas et quodãm᷑ cardinales ĩ dei
sapĩã ꝯtẽplantur. s qͦrũdã signoꝵ nob̾
occultoꝵ maiore experiẽtia multo plura
ꝙͣ hoĩes futura ꝓspituũt: dispositiones

Expanded text:
is igitur angelis bonis omnis corporalium temporaliumque rerum scientia, qua inflantur daemones, uilis est: non quod earum ignari sint, sed quod illis Dei, qua sanctificantur, caritas cara est, prae cuius non tantum incorporali, uerum etiam incommutabili et ineffabili pulchritudine. cuius sancto amore inardescunt, omnia, quae infra sunt et, quod illud est, non sunt seque ipsos inter illa contemnunt, ut ex toto, quod boni sunt, eo bono, ex quo boni sunt, perfruantur. Et ideo certius etiam temporalia et mutabilia ista nouerunt, quia eorum principaleibus causis quaedam probantur, quaedam reprobantur, cuncta ordinantur. Daemones autem non aeternas temporum causas et quodam modo cardinales in Dei sapientia contemplantur, sed quorundam signorum nobis occultorum maiore experientia multo plura quam homines futura prospiciunt; dispositiones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ hoĩes mũdari a demonib credũt: et
deos ip̃os ꝯtaminari potiꝰ se nisi loti al¬
titudine numirẽtur. Quis tã ĩfelix ẽ.
ut ista uia mũdari se existimet. ubi ho¬
mines ꝯtaminãtes. demones ꝯtaminati
dii ꝯtanuabiles p̾dicãtur et nõ potius
eligat uiã ubi ꝯtamiuãtes magis de¬
mones euitentur. et ab ĩcõtamimabili
deo ad ĩeũdam societatem ĩcõtaminatoꝵ
angloꝵ hoĩes a cõtamiatõe mũdentur.¬

Expanded text:
 credunt, et deos ipsos contaminari potuisse, nisi loci altitudine munirentur. Quis tam infelix est, ut ista uia mundari se existimet, ubi homines contaminantes, daemones contaminati, di contaminabiles praedicantur, et non potius eligat uiam, ubi contaminantes magis daemones euitentur et ab incontaminabili Deo ad ineundam societatem incontaminatorum angelorum homines a contaminatione mundentur
Abbreviated transcription (Latin):
cia noĩati. Apostolus autẽ spũscto locutꝰ
ait. Scientia inflat caritas edificat uo.
Qd̾ recte aliter non intelligit᷑ nͥ stĩa
inflare. id ẽ suꝑbiã mn anissime quasi
uentositatis extollere. Est gͦ in demoĩb
nos et religionis seruitutẽ. quã uero deo
deberi scũit. sibi satagerint ex hiberi: et
quãtũ possunt. et apud qͦs p̾ossũt. ad¬
huc agũt. Contra suꝑbiã porro demo-¬
nĩ qua ꝓ meritis possidebatur genus
hũanũ. dei hũilitas q̃ in xp̃o apparuit¬

Expanded text:
tiam nominati. Apostolus autem Spiritu sancto locutus ait, Scientia inflat, charitas vero aedificat . Quod recte aliter non intelligitur, nisi scinflare, id est in superbiam inanissimae quasi ventositatis extollere. Est ergo in daemoninos et religionis servitutem, quam vero Deo deberi sciunt, sibi sategerint exhiberi, et quantum possunt, et apud quos possunt, adhuc agunt. Contra superbiam porro daemonum, qua pro meritis possidebatur genus humanum, Dei humilitas, quae in forma servi
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ne de uerbis eciã nos certare
uideamus. qm̃ nõnulli istoꝵ ut ita
dixerim demonicolaꝵ in quibz et labes
de bonis angłis aliquid uideo disserendũ
qͦs isti ẽẽ non negant: s eos bonos demo¬
nes uocare ꝙͣ angelos malũt. Nos autẽ
sicut scriptura loquit᷑ scdm̃ quã xp̃iaui
sumiꝰ. angelos quidem partin bonos
ꝑtim malos. Nũꝙͣ uero bonos demones
positũ reperitur siue demones suue demo¬
ma ditãtur. non nisi maligni signifi¬
cãtur sp̃s. Et hãc loquẽdi ꝯsuetudinẽ
nntãtũ ppłi usq qͣq secuti sũt: ut eorũ
etiã qui pagani appellantur et deos
multos ac demones colendos esse ꝯtẽdũt;
nullus fere sit tã lrãtus et doctus. qui
audeat in laude uel seruo suo dit̾e demo¬
nẽ habes: s quilibet ħ dicere uoluerit.
non se aliter accipi ꝙͣ maledit̾e uoluisse
dubitare non possit. Que igr̃ nos tau¬
sa cõpellit. ut post offensionẽ auriũ
tã multaꝵ. ut iam pene sit oñn. que

Expanded text:
ed ne de uerbis etiam nos certare uideamur, quoniam nonnulli istorum, ut ita dixerim, daemonicolarum, in quibus et Labeo de bonis angelis aliquid uideo disserendum, quos isti esse non negant, sed eos bonos daemones uocare quam angelos malunt. Nos autem, sicut scriptura loquitur, secundum quam Christiani sumus, angelos quidem partim bonos, partim malos, numquam uero bonos daemones positum reperitur, siue daemones, siue daemonia dicantur, non nisi maligni significantur spiritus. Et hanc loquendi consuetudinem in tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani appellantur et deos multos ac daemones colendos esse contendunt, nullus fere sit tam litteratus et doctus, qui audeat in laude uel seruo suo dicere: \'Daemonem habes\'; sed quilibet hoc dicere uoluerit, non se aliter accipi, quam maledicere uoluisse, dubitare non possit. Quae igitur nos causa conpellit, ut post offensionem aurium tam multarum, ut iam paene sint omnium, quae
Abbreviated transcription (Latin):
demoues trauseant. s simul uinãt utͥq
cõtanunati. ac ꝑ h ͦ neutri beati: nisi
forte quis dicat more spongiarũ uel
huuistemodi rerũ mũdare demones
amitos suos ut tanto ip̃i sordidiores fiãt.
ꝙͣto fuĩt hoĩes eis uelut tergentib mũ¬
diores: Quod si ita ẽ cõtaminatiorib
dii miscentur demonib: qͥ ne ꝯtami¬
narẽt᷑ hõm ꝓpinquitatẽ cõtrectatõemq
uitarũt. Ain forte dii possint ab hoĩb
cõtaminatos mũdare denones. nec ab¬
eis cõtaminari: et eo mͦ non possũt et
hoĩes: Quis talia sentiat insi quem
falatissimi demones deceperũt: Quid
ꝙ si uideri et uidere. cõtauumat: Uidẽt
ab hoĩb dii qͦs uisibiles dicit. clarissima
mũdi lumina. et cet̾a sidera. tutioresq¬
rissimis mũdi liiũb qͦs deos opinãtur
uideri hoĩes. tũ radios suos t̾ras usq ꝑ¬
diffusi non cõtammãtur: et dii cõta¬

Expanded text:
daemones transeant, sed simul vivant utrique daemones transeant, sed simul vivant utrique contaminati, ac per hoc neutri beati? Nisi forte quis dicat more spongiarum vel hujuscemodi rerum mundare daemones amicos suos, ut tanto ipsi sordidiores fiant, quanto fiunt homines eis velut tergentibus mundiores. Quod si ita est, contaminatioribus dii miscentur daemonibus, qui ne contaminarentur, hominum propinquitatem contrectationemque vitarunt. An forte dii possunt ab hominibus contaminatos mundare deis contaminari, et eo modo non possent et homines? Quis talia sentiat, nisi quem fallacissimi daemones deceperunt? Quid quod, si uideri et uidere contaminat, uidentur ab hominibus di, quos uisibiles dicit, \'clarissima mundi lumina et cetera sidera, tutioresrissimis mundi luminibus, quos deos opinantur, uideri homines, cum radios suos terras usque pdiffusi non contaminantur, et di conta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est uerbo dei non facto s per qd̾
facta sunt oĩa. Nec tñ ob hͦ mediator
est. qr uerbũ. et maxime quippe ĩmor¬
tale et maxime beatũ. uerbũ longe est
a mortalib miseris. s mediator ꝑ qd̾
homo eo ip̃o utiq ostendẽs. ad illud nõ
solum beatũ uerũ etiã beatificũ bonũ
non oportere queri alios mediatores
ꝑ qͦs arbitrenur nobis ꝑuentõis gradꝰ
esse moliendos. qr beatus et btĩficus
deus factus ꝑticeps hũanitatis ne
ꝯpendiũ p̾buit ꝑticipande diuinitatis
sue. Neq enĩ nos mortalitate et mi

Expanded text:
hoc est Verbo Dei non facto, per quod hoc est Verbo Dei non facto, per quod facta sunt omnia. Nec tamen ob hoc mediator est, quia Verbum; maxime quippe inmortale et maxime beatum Verbum longe est a mortalibus miseris; sed mediator, per quod homo, eo ipso utique ostendens ad illud non solum beatum, uerum etiam beatificum bonum non oportere quaeri alios mediatores, per quos arbitremur nobis peruentionis gradus esse moliendos, quia beatus et beatificus Deus factus particeps humanitatis nostrae conpendium praebuit participandae diuinitatis suae. Neque enim nos a mortalitate et
Abbreviated transcription (Latin):
se quippe interponit mediꝰ ĩmortalis
et miser ut ad ĩmortalitatẽ beatã trã¬
sire non sinat : qm̃i ꝑsistit qd̾ impedit
id ẽ ip̃a miseria. Ad hͦ se autẽ ĩterposuit
mortalis et beatus: ut mortalitate trã¬
sacta ut ex mortuis fateret ĩmortales
qd̵ in se resurgendo monstrauit: ut ex
miseris btõs unde nũꝙͣ ip̃e decessit
Ailius g est medius malus qͥ separat
anitos: alius bonus qui recoutiliat
nimicos. Et ideo multi sũt medii se¬
paratores: qr multitudo que beata est
uniꝰ dei ꝑlicipacione fit beata. Cuis
ꝑticipationis priuatõe misera mł̃titu¬
do maloꝵ angloꝵ que se oppouit potius
ad impedimẽtũ ꝙͣ interponit ad bt̃ĩtudĩs
eidintoriũ. eciã ip̃a młtitudine obstrepͭ
quodãmiͦ ne possit ad illud unũ beati¬
ficũ ꝑueniri ad qd̾ ut ꝑduceremur.
nõ multis s uno mediatore opus erat.
et hͦ eo ip̃e cuiꝰ ꝑticipacõe siniꝰ beati.

Expanded text:
se quippe interponit medius inmortalis se quippe interponit medius inmortalis et miser, ut ad inmortalitatem beatam transire non sinat, quoniam persistit quod inpedit, id est ipsa miseria; ad hoc se autem interposuit mortalis et beatus, ut mortalitate transacta et ex mortuis faceret inmortales, quod in se resurgendo monstrauit, et ex miseris beatos, unde numquam ipse discessit. Alius est ergo medius malus, qui separat amicos; alius bonus, qui reconciliat inimicos. Et ideo multi sunt medii separatores, quia multitudo. quae beata est, unius Dei participatione fit beata; cuius participationis priuatione misera multitudo malorum angelorum. quae se obponit potius ad inpedimentum, quam interponit ad beatitudinis adiutorium, etiam ipsa multitudine obstrepit quodam modo, ne possit ad illud unum beatificum perueniri, ad quod ut perduceremur, non multis, sed uno mediatore opus erat, et hoc eo ipso, cuius participatione simus beati,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ medii ẽẽ angli mali: qr ĩ morta¬
les sũt cũ illis: miseri cũ istis. Hiis
cõtrarius ẽ mediator bonus. qui adu̾sꝰ
eoꝵ ĩmortalitatẽ et miseriã et mortalis
ẽẽ ad tp̃s uoluit et bt̃s in etuitate ꝑ¬
sistere potuit. At sic eos et ĩmortales
suꝑbos et miseros noxios ne ĩmorta¬
litatis iactãtia seducerent ad miseriã
et sue mortalitatis hm̃ilitate et sue
btitudinis benignitate destruxit in eis
qͦꝵ corda ꝑ suã fidẽ mũdãs. ab illorum
ĩmũdissina dñatõe liberauit. Homo
itaq mortalis et miser longe semnatꝰ
ab ĩmortalib et beatis. quid eligat me¬
diũ ꝑ quod ĩmortalitati et btĩtũdini
copuletur: Qd̾ poss delectare ĩ demonũ
ĩmortalitate miserũ ẽ: qd̾ poss osfendẽ
in xp̃i mortalitate. iã non est. Ibi gͦ
cauenda est miseria sempiterna ħ mors
timẽda non ẽ q̃ non ẽẽ potuit sempitria.
et btĩtudo amanda est sempit̾na. Ad s

Expanded text:
autem medii esse angeli mali, quia inmortaautem medii esse angeli mali, quia inmortales sunt cum illis, miseri cum istis. His contrarius est mediator bonus, qui aduersus eorum inmortalitatem et miseriam et mortalis esse ad tempus uoluit, et beatus in aeternitate persistere potuit; ac sic eos et inmortales superbos et miseros noxios, ne inmortalitatis iactantia seducerent ad miseriam, et suae mortis humilitate et suae beatitudinis benignitate destruxit in eis, quorum corda per suam fidem mundans ab illorum inmundissima dominatione liberauit. Homo itaque mortalis et miser longe seiunctus ab inmortalibus et beatis quid eligat medium, per quod inmortalitati et beatitudini copuletur? Quod possit delectare in daemonum in mortalitate , miserum est; quod posset offendere in Christi mortalitate, iam non est. Ibi ergo cauenda est miseria sempiterna; hic mors timenda non est, quae non esse potuit sempiterna, et beatitudo amanda est sempiterna. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diu mortales sunt eciã miseri sut ite
est. Querendus est medius qui non
solũ homo uerũ eciam deus sit ut hoĩes
ex mortalib miseris ad btam ĩmortaliͭ ͤ¬
huiꝰ medii beata mortalitas interuemẽdo
ꝑducat: quẽ neq non fieri mortalẽ oporte¬
bat: neq ꝑmanere mortalem. Mortalis.
quippe factus ẽ nõ infiriuata uerbi diui¬
nitate s caruis infirmitate sustepta: nõ
autẽ ꝑmansit in ip̃a carne mortalis
quã resuscitaiit a mortuis. qm̃ ip̃e est
fructus mediacõis eiꝰ: ut nec ip̃i ꝓpter
qͦs liberãdos mediator effectus ẽ ĩppetua
uel tarnis morte remanerent. Proinde
mediatorẽ inter nos et deũ et mortali¬
tatẽ habere oportuit transeñtẽ. et beati¬
tudinẽ ꝑmanẽtẽ: ut ꝑid quod t ansit
congrueret morituris: et ad id qd̾ ꝑma¬
net trãfferuet ex mortuis. Boui igit᷑
angeli inler miseros mortales et beatos
nmortales medii ẽẽ non possũt: qr
ip̃i qͦ et btĩ et ĩmortales sũt. Possunt

Expanded text:
diu mortales sunt etiam miseri sint necesse est. quaerendus est medius, qui non solum homo uerum etiam deus sit, ut homines ex mortali miseria ad beatam immortalitahuius medii beata mortalitas interueniendo perducat. quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. mortalis quippe factus est non infirmata uerbi diuinitate, sed carnis infirmitate suscepta. non autem permansit in ipsa carne mortalis, quam resuscitauit a mortuis, quoniam ipse est fructus mediationis eius, ut nec ipsi pquos liberandos mediator effectus est, in perpetua vel carnis morte remanerent. Proinde mediatorem inter nos et Deum, et mortalitatem habere oportuit transeuntem, et beatitudinem permanentem: ut per id quod transit, congrueret morituris; et ad id quod permanet, transferret ex mortuis. Boni igitur Angeli inter miseros mortales et beatos immortales medii esse non possunt; quia ipsi quoque et beati et immortales sunt: possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tior.
qm̃ ĩmortali puritati que in sũmo
est ea q̃ in mio sũt mortalia et imũda
cõuenire non possunt opus ẽ quideni
mediatore. non tñ tali qui corpus quidẽ
habeat ĩmortale ꝓpinquũ sũnus aĩm
autem morbidũ suuilem infuuus. quo
morbo nobis ĩuideat potiꝰ ne sanenĩ.
ꝙͣ adiuuet ut saneniur: s tali qͥ nobis
nnfinuis ex corꝑis mortalitate coaptatꝰ
ĩmortali sp̃s iusticia. ꝑ quã nõ lotoꝵ
distantia s similitudĩs excellẽtia mã¬
sit ĩsũmis: mũdandis liberãdisq
nobis uere diuinũ p̾beat adiutorm̃.
qui ꝓfecto ĩ tõtammabilis deus absit.
ut ꝯtaminacõem timeret ex hoĩe qͦ
iudutus ẽ. aut ex hõib inter quos
in hoĩe cõuersatus ẽ. Non enĩ parna
sunt hec interim duo. q̃ salubriter sua
intarnacõe monstranit: nec carne
posse ꝯtammari uerã diuinitatẽ: nec
ideo putandos demones nobis ẽẽ me¬
liores qr non habent tarnẽ. Hic est
sicut eũ sctã scriptura p̾dicat mediator

Expanded text:
ior. m inmortali puritati, quae in summo est, ea quae in imo sunt mortalia et inmunda conuenire non possunt, opus est quidem mediatore; non tamen tali, qui corpus quidem habeat inmortale propinquum summis, animum autem morbidum similem infimis quo morbo nobis inuideat potius ne sanemur, quam adiuuet ut sanemur; sed tali, qui nobis infimis ex corporis mortalitate coaptatus inmortali spiritus iustitia, per quam non locorum distantia, sed similitudinis excellentia mansit in summis, mundandis liberandisque nobis uere diuinum praebeat adiutorium. Qui profecto incontaminabilis Deus absit ut contaminationem timeret ex homine quo indutus est, aut ex hominibus inter quos in homine conuersatus est. Non enim parua sunt haec interim duo, quae salubriter sua incarnatione monstrauit, nec carne posse contaminari ueram diuinitatem, nec ideo putandos daemones nobis esse meliores, quia non habent carnem. Hic est, sicut eum sancta scriptura praedicat, mediator
Abbreviated transcription (Latin):
comparat: multũq ab hoĩb separat.
unde frustra isti conabũt᷑ ostende̾ quomiͦ
deuiones boui si et ĩmortales sunt et
beati recte medii cõstituant᷑. inter deos
ĩ mortales at beatos. et hoĩes mortales
ac miseros. Cũ enĩ utrũqz habeant
tũ diis et btĩtudiuẽ si et immortalita¬
tem. nichil autẽ hoꝵ cũ hoĩb et mise¬
ris et mortalib. quomiͦ non potius
remoti sunt ab hoĩb diisq ꝯiũcti. ꝙͣ
initer utrosq medii cõsututi: Tũt eiñ
medii ẽent si haberent et ip̃i duo
quedam sua non cñ biniis alterutroꝵ.
s cũ singulis utrorũq ꝯmuia. sicũt
hõ mediũ quiddã ẽ. s inter pecora et
angelos: ut qz petus ẽ aĩal irratõnale
atq mortale. angls autẽ aĩal racõale
et ĩmortale. mediꝰ hõ ẽ inferior angłis
superior pecorib. habẽs cũ petorib mor¬
talitatẽ. rationẽ cũ angłis. aĩal rõnale

Expanded text:
conparat multumque ab hominibus separat. conparat multumque ab hominibus separat. Unde frustra isti conabuntur ostendere, quo modo daemones boni, si et inmortales sunt et beati, recte medii constituantur inter deos inmortales ac beatos et homines mortales ac miseros. Cum enim utrumque habeant cum dis, et beatitudinem scilicet et inmortalitatem, nihil autem horum cum hominibus et miseris et mortalibus: quo modo non potius remoti sunt ab hominibus disque coniuncti, quam inter utrosque medii constituti? Tunc enim medii essent, si haberent et ipsi duo quaedam sua, non cum binis alterutrorum, sed cum singulis utrorumque communia; sicut homo medium quiddam est, sed inter pecora et angelos, ut, quia pecus est animal inrationale adque mortale, angelus autem rationale et inmortale, medius homo est, sed inferior angelis, superior pecoribus, habens cum pecoribus mortalitatem, rationem cum angelis, animal rationale
Abbreviated transcription (Latin):
retur habetis inquit biua aĩalia: et
non solent isti deos nisi racõnales. mẽ¬
te ꝑhibere. Duo sunt residua ꝙ sunt
aĩo passiua et temꝑe eterna qͦꝵ habẽt
unũ cũ infimis. cũ sũmis alterũ: ut
ꝓporcionali racõe liberata medietas
neq sustollatur in sũma: neq ĩ infuua
de p̾matur. Ip̃ã est autẽ illa demionũ
misera eternitas: uel et̾na miseria. Qͥ
eñ ait aĩo passiua. eciã misera dixiss
insi eoꝵ cultorib erubuiss. Porro qr
prouidentia sũii dei. sicut etiã ip̃i fa¬
tentur non fortuita temeritate regit᷑
mũdus. Nñquã ẽẽt istoꝵ et̾na miseria.
nisi ẽẽt magna malitia. Si igit᷑ btĩ
medio locauerũt. Quis gͦ ẽ locus
bonoꝵz demonũ qui supͣ hoĩes infra
deos istis p̾beant adintoriũ: illis mi-¬
nisteriũ: Si eiñ boui et̾mq sũt ꝓfecto
et beati sunt. Eterua autẽ btĩtudo
medios eos ẽẽ non sinet: qr multũ diis

Expanded text:
retur: \'Habetis, inquit, bina animalia\', et retur: \'Habetis, inquit, bina animalia\', et non solent isti deos nisi rationales mente perhibere. Duo sunt residua, quod sunt animo passiua et tempore aeterna; quorum habent unum cum infimis, cum summis alterum, ut proportionali ratione librata medietas neque sustollatur in summa, neque in infima deprimatur. Ipsa est autem illa daemonum misera aeternitas uel aeterna miseria. Qui enim ait animo passiua\', etiam \'misera\' dixisset, nisi eorum cultoribus erubuisset. Porro quia prouidentia summi Dei, sicut etiam ipsi fatentur, non fortuita temeritate regitur mundus, numquam esset istorum aeterna miseria, nisi esset magna malitia. Si igitur beatmedio locauerunt. Quis ergo est locus bonorum daemonum, qui supra homines, infra deos istis praebeant adiutorium, illis ministerium? Si enim boni aeternique sunt, profecto et beati sunt. Aeterna autem beatitudo medios eos esse non sinit, quia multum cum dis
Abbreviated transcription (Latin):
sublimũ deoꝵ uel beata eternitas
uel eterna blitudo: hoĩ uero infinioꝵ.
uel miseria mortalis uel mortalitas
msera. Demonũ autẽ medioꝵ uel
misera eternitas. uel eterna miseria.
Nam et quĩq illis que indefiitione
demonũ posuit non eos medios situt
ꝓmictebat ostendit. Qũi tria dixit
eos habere nobistũ. ꝙ gn̾e aĩalia. ꝙ
mẽte rationalia ꝙ animo passina sũt.
cũ diis autẽ unũ. ꝙ tꝑe et̾na: et unũ¬
ꝓpriũ ꝙ rorꝑe aerea. Quoni gͦ medii.
qñ unũ habent cũ sũnus: tria cũ ĩfimis.
Quis non uideat relicta me dietate.
ꝙͣtũ iniclinent᷑: et de p̾mant᷑ ĩ infinia:
S plane eciã ibi medii possũt ĩueniri.
ut unũ habeant ꝓpriu qd̾ est corpus
aiereũ. sicut et illi de sũmis atq infimis
singula ꝓpria dii corpus ethereũ. hoĩes¬
q terrenũ : duo uero ꝯmunia sint om̃ib.
ꝙ genere sũt aĩalia. et mẽte ⁊aciona¬
ria. Nam et ip̃e cũ de diis et hoĩb loq̃¬

Expanded text:
sublimium deorum uel beata aeternitas uel aeterna beatitudo; hominum uero infimorum uel miseria mortalis uel mortalitas misera; daemonum autem mediorum uel misera aeternitas uel aeterna miseria. Nam et quinque illis, quae in definitione daemonum posuit, non eos medios, sicut promittebat, ostendit;. quoniam tria dixit eos habere nobiscum, quod genere animalia, quod mente rationalia, quod animo passiua sunt; cum dis autem unum, quod pore aeria. Quo modo ergo medii, quando unum habent cum summis, tria cum infimis? Quis non uideat relicta medietate quantum inclinentur et deprimantur ad infima? Sed plane etiam ibi medii possunt ita inueniri, ut unum habeant proprium, quod est corpus aerium, sicut et illi de summis adque infimis singula propria, di corpus aetherium hominesque terrenum; duo uero communia sint omnibus, quod genere sunt animalia et mente rationalia. Nam et ipse cum de dis et hominibus loque
Abbreviated transcription (Latin):
nos ĩmortales et btĩ simiꝰ: s ad illã
triuitatẽ tuiꝰ et anglĩ ꝑticipatõe btĩ
sunt. Idee qñ in forma serui ut me¬
diator ẽẽt infra angłos ẽẽ uoluit. in
forma dei suꝑ angłos mansit: idẽ in
inferiorib uia uite qui in superiorib uita.

Expanded text:
mortales et beati simus; sed ad illam Trinitatem, cuius et angeli participatione beati sunt. Ideo quando in forma serui. ut mediator esset, infra angelos esse uoluit, in forma Dei supra angelos mansit; idem in inferioribus uia uitae, qui in superioribus uita.
Abbreviated transcription (Latin):
tas uidetur exposcere. S ab eis alie¬
na ẽẽ non possũt. Non enĩ situt dicimꝰ
locũ mediũ nec sũmũ ẽẽ. nec infiniũ.
ita demones cũ sint aĩalia racionalia.
ne beatos ẽẽ nec miseros: sicuti sunt
arbusta uel pecora que sunt sensus
uel racionis expertia recte possinis
ditere. Quoꝵ ergo racio mẽtib ĩest:
aut miseros ẽẽ aut beatos necesse est.
Item nõ possumꝰ recte dit̾e: nec mor¬
tales ẽẽ demones nec et̾nos. Diã nãq
uiuẽtia aut in et̾nũ uiuũt: aut fuuũt
morte ꝙ uiuũt. Iam uero iste temꝑe
eternos demones dixit. Quid igitur
restat. inisi ut hii medii de duob sũ¬
mis unũ habeant: et de duob infimis
alterũ: Nam si utraq de imis habebũt
aut utrͣq de sũmis. medii non erũt: s
in alterutram partem uel resilm̃t uel
recũbũt. Quia gͦ hiis biuis sicut de¬
monstratũ ẽ carere utrisq non possunt
acceptis ex utraqz parte singlĩs media¬

Expanded text:
tas uidetur exposcere. Sed ab eis alietas uidetur exposcere. Sed ab eis aliena esse non possunt. Non enim sicut dicimus locum medium nec summum esse nec infimum, ita daemones, cum sint animalia rationalia, nec beatos esse nec miseros, sicuti sunt arbusta uel pecora, quae sunt sensus uel rationis expertia, recte possumus dicere. Quorum ergo ratio mentibus inest, aut miseros esse aut beatos necesse est. Item non possumus recte dicere nec mortales esse daemones nec aeternos. Omnia namque uiuentia aut in aeternum uiuunt, aut finiunt morte quod uiuunt. Iam uero iste tempore aeternos daemones dixit. Quid igitur restat, nisi ut hi medii de duobus summis unum habeant et de duobus infimis alterum? Nam si utraque de imis habebunt aut utraque de summis, medii non erunt, sed in alterutram partem uel resiliunt uel recumbunt. Quia ergo his binis, sicut demonstratum est, carere utrisque non possunt, acceptis ex utraque parte singulis media
Abbreviated transcription (Latin):
tas. uite ꝑpetuitas. ꝑfectio nature.
Hec aliis uerbis ita repetiuit. ut eis
tria cõtraria hũane condicionis oppo¬
neret: cũ et habitacula inqͥt sũma
ab infius tanta intercapede fastigii
dispestat. qr dixerat loci sublimitatẽ:
et uiuacitas inquit illit et̾ua et in¬
defecta sit hic caduca et subseciua quia
dixerat uite ꝑpetuitatẽ: et ingenia illa
inquit ad ul̃ĩtudiuẽ sublimata. hec ad
ꝑfectionem. Tria iitur ab eo posita
sunt deoꝵ. id est lonis sublimis elui¬
tas. btĩtudo: et hiis cõtraria tria ho¬
minũ id est locus infinius. mortalitas.
miseria. Inter hec terna deoꝵ et homi¬
qui demones medios posuit: de loco
milla est controuersia. Inter sublime
quippe et infimũ: mediꝰ locus aptissimꝰ
habetur et dicitur. Cetera uina restant
quib cura actentior adhibenda ẽ: quẽ
admodũ uel aliena ẽẽ a demonib ostẽ¬
dãtur uel sic eis distribuãt᷑ ut medie¬

Expanded text:
tas, uitae perpetuitas. perfectio naturae. tas, uitae perpetuitas. perfectio naturae. Haec aliis uerbis ita repetiuit, ut eis tria contraria hnmanae condicionis obponeret. \'Cum et habitacula, inquit, summa ab infimis tanta intercapedo fastigii dispescat\', quia dixerat loci sublimitatem; et uiuacitas, inquit, illic aeterna et indefecta sit, hic caduca et subsiciua, quia dixerat uitae perpetuitatem; et ingenia illa, inquit, ad beatitudinem sublimata, haec ad rfectionem. Tria igitur ab eo posita sunt deorum, id est locus sublimis, aeternitas, beatitudo; et his contraria tria hominum, id est locus infimus, mortalitas, miseria. CAPUT quoniam daemones medios posuit, de\'loco nulla est controuersia; inter sublimem quippe et infimum medius locus aptissime habetur et dicitur. Cetera bina restant, quibus cura adtentior adhibenda est, quem ad modum uel aliena esse a daemonibus ostendantur, uel si eis distribuantur, ut medie
Abbreviated transcription (Latin):
Ed nũt de hiis agunus quos in
natura ꝓpria destripsit inter deos
et hoĩes genere aĩalia: mente racio¬
nalia: aĩo passiua: corpore aerea:
tempore eterna. Nempe cũ p̾us deos
in sublum celo. hoĩes aũt in terua
infima dism̃ctos locis et nature digni¬
tate secerueret: ita ꝯclusit. Habetis
inquit interim bina aĩalia: deos ab
hoĩb plurimũ differẽtes loci sublimi¬
tate. uite ꝑpetuitate. nature ꝑ fectione:
nullo inter se ꝓpinquo cõnunutatu cũ
et habitatula sũma et ab infuuis tãta
intercapedo fastigii dispestat et uiua¬
citas illic et̾na et indefecta sit hec ca¬
duca et subsecina: et ingenia illa ad
btĩtudinem sublimata. hec ad miserias
infimata. Hic terna uideo cõmenio¬
rata cõtraria de diabus natue ꝑtib
ultimis. id est sũmis atq infimis. Nlã
tria que proposuit de diis laudabilia.
eadem repetiit aliis quidẽ uerbis:
ut eis aduersa alia tria ex hoĩb ⁊edde¬
ret. Tria deoꝵ hec sunt: loci sublimi¬

Expanded text:
ed nunc de his agimus, quos in natura propria descripsit inter deos et homines genere animalia, mente rationalia, animo passiua, corpore aeria, tempore aeterna. Nempe cum prius deos in sublimi caelo, homines autem in terra infima disiunctos locis et naturae dignitate secerneret, ita conclusit: \'Habetis. inquit, interim bina animalia: deos ab hominibus plurimum differentes loci sublimitate, uitae perpetuitate, naturae perfectione, nullo inter se propinquo communicatu, cum et habitacula summa ab infimis tanta intercapedo fastigii dispescat, et uiuacitas illic aeterna et indefecta sit, hic caduca et subsiciua, et ingenia illa ad beatitudinem sublimata, haec ad miserias infimata..\' Hic terna uideo commemorata contraria de duabus naturae partibus ultimis, id est summis adque infimis. Nam tria quae proposuit de dis laudabilia, eadem repetiuit, aliis quidem uerbis, ut eis aduersa alia tria ex hominibus redderet. Tria deorum haec sunt: loci sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
fallatesqz mediatores demones.
auertere moliũtur. non uiã p̾bent
ad deũ. s ne uia teneatur impedũ̃t:
qñ quidem et ip̃a uia corꝑaliũ que
falsissima ẽ et pleuissima ertoris. qͣ
non iter agit iusticia. qm̃ nõ ꝑ corpo¬
ralem altitudiuẽ. s ꝑ spũalem h ͦ ẽ
ĩ corporalem sili̾tudinem ad deũ debemꝰ
astendere: in ip̃a tñ uia corꝑali quã
demonũ amici ꝑ elemẽtoꝵ gradus or¬
dinant inter ethereos deos et trenos
hoĩes aereis demoniis mediis ꝯstitutis.
hoc deos opinãtur habere p̾cipnũ: ut
ꝓpter h ͦ interuallũ locoꝵ ꝯtrectatõe
non ꝯtaminẽtur hũana . Ita demo

Expanded text:
fallacesque mediatores daemones, auertere moliuntur, non uiam praebent ad Deum, sed. ne uia teneatur, inpediunt. Quando quidem et in ipsa uia corporali quae falsissima est et plenissima erroris, qua non iter agit iustitia; quoniam non per corporalem altitudinem, sed per spiritalem, hoc est incorporalem, similitudinem ad Deum debemus ascendere — in ipsa tamen uia corporali. quam daemonum amici per elementorum gradus ordinant inter aetherios deos et terrenos homines aeriis daemonibus mediis constitutis, hoc deos opinantur habere praecipuum, ut propter hoc interuallum locorum contrectatione non contaminentur humana. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis hõ ẽẽ possit: magna ẽ
inter hoĩes questio. Quidã enĩ ꝯdicio¬
nem suã huilius inspexerũt negauerũt¬
q hoĩem capatẽ ẽẽ posse btitudinis ꝙͣ¬
diu mortaliter uiuit. quidã ꝟ̾o extu¬
lerũt se. et ausi sunt dicere: sapiencie
ꝯpotes. beatos ẽẽ posse mortales. Qd
si ita est. tur nõ ip̃i potiꝰ medii ꝯstitu¬
unt᷑ inter mortales miseros. etr̃uor¬
tales beatos: btĩtudinem habentes
cũ ĩmortalib beatis. mortalitatẽ cũ
mortalib miseris: Profecto eñi si be-¬
ati sũt: ĩuident nemini. Nam quid
miserius ĩuidentia: Et ideo mortalib
miseris quãto possũt ad ꝯsequendam
bti̾tudinẽ ꝯsulũt. ut etiã ĩmortales
ualeant ẽẽ post mortem: et angelis
ĩmortalib beatisq cõnĩgi

Expanded text:
mortalis homo esse possit, magna est inter homines quaestio. Quidam enim condicionem suam humilius inspexerunt negaueruntque hominem capacem esse posse beatitudinis, quamdiu mortaliter uiuit. Quidam uero extulerunt se et ausi sunt dicere sapientiae compotes beatos esse posse mortales. Quod si ita est, quur non ipsi potius medii constituuntur inter mortales miseros et inmortales beatos, beatitudinem habentes cum inmortalibus beatis; mortalitatem cum mortalibus miseris? Profecto enim, si beati sunt, inuident nemini nam quid miserius inuidentia? et ideo mortalibus miseris, quantum possunt, ad consequendam beatitudinem consulunt, ut etiam inmortales ualeant esse post mortem et angelis inmortalibus beatisque coniungi
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩm demones ẽẽ. et ex hoĩb fieri
boni sunt: leniures si mali seularuas:
manes autẽ deos diti: si incertũ ẽ bono¬
rñ eos seu malorũ ẽẽ meritorũ. In qͣ
opinione quãtam uoraginem aperiãt
sectandis ꝑditis morib. qͥs nõ uideat.
si uel paululũ attendat: qñ quidem
qualibet nequã hoĩes fueruit. uel lar-¬
nas se fieri dũ opinãt᷑: uel dũ manes
deos. tanto peiores fuĩt. ꝙͣto sũt notẽ¬
di cupidiores ut etiã quibusdã sacri¬
ficiis tanꝙͣ diuinis honorib post mor¬
tem se inuitari opinẽtur ut noceãt:
Laruas quippe dicit ẽẽ noxios demões
ex hoĩb factos. Sed huic alia questio
est. Inde autẽ ꝑhibet appellari grece
boni demones: aĩos qͦz honn demones

Expanded text:
hominum daemones esse et ex hominibus fieri i sunt; lemures, si mali, seu laruas; manes autem deos dici, si incertum est bonorum eos seu malorum esse meritorum. In qua opinione quantam uoraginem aperiant sectandis perditis moribus, quis non uideat, si uel paululum adtendat? Quando quidem quamlibet nequam homines fuerint, uel laruas se fieri dum opinantur, uel dum manes deos, tanto peiores fiunt, quanto sunt nocendi cupidiores, ut etiam quibusdam sacrificiis tamquam diuinis honoribus post mortem se inuitari opinentur, ut noceant. Laruas quippe dicit esse noxios daemones ex hominibus factos. Sed hinc alia quaestio est. Inde autem perhibet appellari Graece boni daemones, animos quoque hominum daemones
Abbreviated transcription (Latin):
in phĩa purgatissiuũ et lucidissimã di¬
motis nbibus erporis enituit maxuue
in plotiuo. qui platonicus phsͥ ita eĩs suui¬
lis iudicatus est ut simul eos uixisse tũ
plotiuo plato reuixisse putãdus sit. Het

Expanded text:
phia purgatissimum est et lucidissimum, dimotis nubibus erroris emicuit maxime in Plotino, qui Platonicus philosophus ita eius similis iudicatus est, ut simul eos uixisse, tantum hoc ille reuixisse putandus sit. It
Abbreviated transcription (Latin):
sancti uero angeli et sine ira puniant
quos accipiĩt eterna dei lege puniendos:
et miseris siue miserie cõpassione subue
passionũ consuetudĩe lotutionis hũane¬
eciã in eos usurpentur. ꝓpter quandã ope¬
rũ suuilitudinẽ non ꝓpter affectionũ ĩfir¬
mitatẽ: sicut ip̃e deus scdm̃ scripturas
irastitur. nec tnĩ ulla passione turbatur.
Hoc enĩ uerbum uindicte usurpauit ef¬
fectus: non illiꝰ turbulentus affectus.

Expanded text:
sancti uero angeli et sine ira puniant, sancti uero angeli et sine ira puniant, quos accipiunt aeterna Dei lege puniendos, et miseris sine miseriae conpassione subuenpassionum consuetudine locutionis humanetiam in eos usurpentur propter quandam operum similitudinem, non propter affectionum infirmitatem, sicut ipse Deus secundum scripturas irascitur, nec tamen ulla passione turbatur. Hoc enim uerbum uindictae usurpauit effectus. non illius turbulentus affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
subuenire cõpellimur: Seruit autẽ
tribuitur: siue cũ ignoscitur penitenti
Hãt cicero lonitor egregiꝰ non dubita¬
uit appellare uirtutẽ: quã stoitus int̾
uicia nuinierare non pudet. Qui tñ
ut docuit liber epictia nobilissinu stoi¬
ci ex decretis zenonis et trisippi. qui
hũiꝰ secte primas habuerũt: Hiuste
modi passiones ĩ animũ sapientis admuit¬
tũt. quẽ uiciis oĩb liberũ eẽ uolũt. uñ
fit consequẽs ut hec ip̃a non putent uitia
Quando sapienti sic accidũt. ut contra
uirtutẽ mẽtis racionemq nichil possint:
et una sit eadẽq sententia ꝑypatheticoꝵ
uel etiã platonicoꝵ. et ip̃oꝵ stoitorum.
S ut ait tulliꝰ uerbi cõtrouersia iam
diu torquet hoĩes greculos: cõtentionis
cupidiores ꝙͣ ueritatis. Sed ad huc me¬
rito queri potest utrũ cũ ad uite pñtis
ꝑtineat infirmitatem. etiã in quibusq
bonis officiis huiuscemodi ꝑpeti affectꝰ .

Expanded text:
subuenire conpellimur? Seruit autem subuenire conpellimur? Seruit autem tribuitur, siue cum ignoscitur paenitenti. Hanc Cicero locutor egregius non dubitauit appellare uirtutem, quam Stoicos inter uitia numerare non pudet, qui tamen, ut docuit liber Epicteti, nobilissimi Stoici, ex decretis Zenonis et Chrysippi, qui huius sectae primas habuerunt, huiusce modi passiones in animum sapientis admittunt, quem uitiis omnibus liberum uolunt. Unde fit consequens, ut haec ipsa non putent uitia, quando sapienti sic accidunt, ut contra uirtutem mentis rationemque nihil possint, et una sit eademque sententia Peripateticorum uel etiam Platonicorum et ipsorum Stoicorum, sed, ut ait Tullius, uerbi controuersia iam diu torqueat homines Graeculos contentionis cupidiores quam ueritatis. Sed adhuc merito quaeri potest, utrum ad uitae praesentis pertineat infirmitatem etiam in quibusque bonis officiis huiusce modi perpeti affectus,
Abbreviated transcription (Latin):
copiose ac diligenter ostendere:
quid de istis passionib doceat stripta
diuina. qua xp̃iana erudicio ꝯtinet᷑.
Deo quippe illa ip̃am mentẽ subicit
regendam et inuandam: mentiq passi¬
ones ita moderãdas at frenandas ut
in usum iustitie cõuertant᷑. Demq in
discipliua nr̃a non tam querit᷑ utrũ
pus animus irastat᷑: s quare irasta¬
tur: nec utrũ sit tristis s unde sit tri¬
stis. nec utrũ timeat s quid tnmeat
Irasti enĩ peccãti ut corrigatur cõtri¬
stari ꝓ afflicto ut liberetur timere ꝑicli¬
tanti ne pereat. nestio utrũ quisquã
quãto honestiꝰ ille scoicus miseritordia
pturbaretur hoĩs liberãdi: ꝙͣ timore
nanfragii. Longe melius et hũanius
et pioꝵ sensib accomodaciꝰ cicero in
tesaris laude locutus ẽ. ubi ait. Nulla
de uirtutib tuis: nec admirabilior nͨ
gratior misericordia est. Quid ẽ aute
mĩa. nisi aliene miserie quedã in nr̃o
corde compassio: qua utiq si possimꝰ

Expanded text:
copiose ac diligenter ostendere, quid de istis passionibus doceat scriptura diuina, qua Christiana eruditio continetur. Deo quippe illam ipsam mentem subicit regendam et iuuandam mentique passiones ita moderandas adque frenandas, ut in usum iustitiae conuertantur. Denique in disciplina nostra non tam quaeritur utrum pius animus irascatur, sed quare irascatur; nec utrum sit tristis, sed unde sit tristis; nec utrum timeat, sed quid timeat. Irasci enim peccanti ut corrigatur, contristari pro adflicto ut liberetur, timere periclitanti ne pereat, nescio utrum quisquam quanto honestius ille Stoicus misericordia perturbaretur hominis liberandi quam timore naufragii. Longe melius et humanius et piorum sensibus adcommodatius Cicero in Caesaris laude locutus est, ubi ait: \'Nulla de uirtutibus tuis nec admirabilior nec gratior misericordia est.\' Quid est autem misericordia nisi alienae miseriae quaedam in nostro corde conpassio, qua utique si possumus
Abbreviated transcription (Latin):
minus scoitus ꝙͣ ꝑ ypatetitus pauescat
et yalleat. ea non equaliter mpellando
s equaliter estimando. Ambo tñ si
bonoꝵ istoꝵ seu comodoꝵ periculis ad
flagiciũ uel facinus urgeantur ut
auter ea retiuere non possint; malle
se dicũt hec amittere. quib natura
corporis salua et ĩcolumis habetur:
ꝙͣ illa cõmictere quib instina uiolatur.
Ita mẽs ubi fixa ẽ ista sẽtençia millas
ꝓturbacõẽs etiã si accidũt inferiorib
animi ꝑtib. in se contra racionẽ pre-
ualere ꝑmctit. Quĩymo eis ip̃a do¬
minatur: eisq nõ tonsentiendo s potiꝰ
resistendo. regnũ uirtutis exertet. Tale̾
destribit eciã uirgiliꝰ eneã ub̾i ait. mẽs
ĩmota manet: lacrime uoluũt᷑ ĩ anes

Expanded text:
minus Stoicus quam Peripateticus pauescat minus Stoicus quam Peripateticus pauescat et palleat, ea non aequaliter appellando, sed aequaliter aestimando? Ambo sane, si bonorum istorum seu commodorum periculis ad flagitium uel facinus urgeantur, ut aliter ea retinere non possint, malle se dicunt haec amittere, quibus natura corporis salua et incolumis habetur, quam illa committere, quibus iustitia uiolatur. Ita mens, ubi fixa est ista sententia, nullas perturbationes, etiamsi accidunt inferioribus animi partibus, in valere permittit; quin ymo eis ipsa dominatur eisque non consenciendo, sed pocius resistendo, regnum virtutis exercet. Talem eciam describit Virgilius Eneam, ubi ait: “Mens immota manet, lacrime volvuntur inanes