comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itempta me. unusquisq
aũ temptatur a concupis¬
cenciã scia ⁊ iusto d̾i iudic̃o
ꝑmitatur cadere qui sp̃m ue
ritatis noluit obedire:
at ⁊ regit uel qui attĩngit
a fine usq ad finem sc̃iam

Expanded text:
, etc. Unusquisque autem tentatur a concupiscentia sua, et justo Dei judicio permittitur cadere, qui spiritui veritatis noluit obedire. at et regit. Vel, qui attingit a fine usque ad finem, scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
R benignus contra illot in¬
uehitur qui cogitacões bonas
⁊masas dicunt a deo in mita
cum deus uelit om̃s saluos
si̾ hoĩnes ⁊ ad cognicom ueri¬
iatis uenire. ip̃ etũ neminẽ
temptat ut decipiat. s ut.

Expanded text:
 Benignus. Contra illos invehitur, qui cogitationes bonas et malas dicunt a Deo immitti; cum Deus velit omnes salvos fieri homines, et ad cognitionem veritatis venire. Ipse enim neminem t
Abbreviated transcription (Latin):
angulo comatn qualieiiii muli¬
ere litigiosa.⁊ in domo cͣoinu uii.
aĩa impii cesid̾at malum non mn¬
seb̃r ꝓrimo suo. ¶ulitato pestil¬
ente sapiencior erit. ꝑuulus ⁊ si sec¬
tetur sapientem sumet scĩam exco¬
gitet iustus ce como impiz ut de¬
trahat impios a malo. qui obtu¬
rat aurem sũa ⁊ clamorem pauꝑ¬
isi ip̃e clamabit⁊ non exaudietur

Expanded text:
angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur
Abbreviated transcription (Latin):
liter non egeno tm̃ uel corpora¬
liter infirmo. namqui crimi
tendit se non dum uicioꝵ feci¬
b eliquatum neq auditu di¬
Pauor oꝑantib iniquitatẽ¬
⁊c̃. quia sciunt a c̾o ꝑhibitum
quamuis luxurie sne ꝑ petͣ¬
cone carnałr delentur mentit
tũ panore meterno non catẽt
qr se ꝑpetuo passurot pro his
que temporałr male fecerũt
non ambigunt.

Expanded text:
t non de egeno tantum vel corporaliter infirmo. Nam et qui intendit se necdum vitiorum fecibus eliquatum, neque auditu diPavor operantibus iniquitatem. Quia sciunt a Deo prohibitum; quamvis luxuriae suae perpetratione carnaliter delectentur, mentis tamen pavore interno non carent, quia se perpetuo passuros pro his, quae temporaliter male fecerunt, non ambigunt.
Abbreviated transcription (Latin):
robusti semꝑ in habundancia.
Ominis aũ piger semꝑ megesta¬
te est qui congregat chesauros
lingua mendacii uanus extors
est. ⁊ impingetur ad laqueos in¬
ortis. Napine impiorum cetrahe¬
nt eos quia noluerunt facere u¬
dicium. Ieruersa uia uiri alien¬
a est quiaũ mundus est rectum¬
est opus euic. ¶eluis est sedere uñ¬

Expanded text:
dantia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in
Abbreviated transcription (Latin):
non semꝑ defendere potest ĩ
ꝑeurit erũ in affliccõne pes¬
pugnabili inuro eunctat
stulticie noxam nõ cecbinat
qui uidicate pximoꝵ fca pͥ¬

Expanded text:
 semper defendere potest, impereunt enim in afflictione pespugnabili muro cunctas stultitiae noxam non declinat. Qui judicare proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
Spm uõ ⁊ cͥ. dicit enĩ sept iratꝰ
ea que placatus quia dixit peni¬
deat ⁊ plerũꝙq an dixit ignorat
cuus tam uesama ꝑsãpienciũ
modestiam facilime sufferturaꝗ¬

Expanded text:
cendum. Dicit enim saepe iratus ea quae placatus, quia dixit, poeniteat, et plerumque an dixerit, ignoret: cujus tamen vesania per sapientium modestiam facillime suffertur
Abbreviated transcription (Latin):
Por ingrediens ⁊t̾. quod non cu¬
rat nẽc studet uitare ⁊ qd̃ ea dili¬
git que ducunt a dint̾icum ut
hereses ⁊ ꝓħane nouitates .Uñ.
sequitimꝰ. cor urigidiens ouas

Expanded text:
or ingrediens. Quod non curat, nec studet vitare, et quod ea diligit, quae ducunt ad interitum, ut haereses et profanae novitates; unde sequitur: Cor ingrediens duas
Abbreviated transcription (Latin):
differunt post gn̾alem enĩ tẽ
tenciam que om̃nib patet ꝙ
meliorsit adolescens pauꝑ i
sapiens qͣm rex sener untipi¬
ent i quad frequent᷑ euemat

Expanded text:
erunt. Post generalem enim illam sententiam, quae omnibus patet: quod melior sit adolescentulus pauper et sapiens, quam rex senex et insipiens, et quod frequenter evenit,
Abbreviated transcription (Latin):
um meum nõ ẽ huie. millius
pedib eius omnes inctos
t̾re ꝓcessit ad regnum abiit
in regionem longinquam ⁊¬
contra illos qui rẽgnare eum¬
uolebant post aliquantulũ
qui possunt adolescẽstis eẽ ꝑ¬
ticipes dientis ego sum uita
or non penitus est abieccus.¬

Expanded text:
um meum . In illius pedibus ejus omnes vinctos terrae , processit ad regnum, et abit in regionem longinquam contra eos qui se regnare nolebant et post aliquantulum qui possunt adolescentis participes esse, dicentis: Ego sum vita or non penitus sit abjectus
Abbreviated transcription (Latin):
inconssũm acõm uirtutis in ascẽ¬
su altaris scĩ głam cedit scĩtatit
amicum. ĩ accipienco ã ꝑtes de ma¬
nu sac̃dotunr ip̃ stans iuxta aram
cura illun corona frm̃ q̃i plan¬
tacio cedrimmonite lib auotͤ
circa illum stecerunt q̃i itimeipa line iõt
filii aaroninglia sua. oblacõ ã comim inmanib ip̃oꝵ
coram omn synagoga irł iconsũmacõe fungens in
aram ãplificare oblacõm extelsi regis porrexit manum
suam inlibatõe ⁊ lib̾auit in s aguineiue. effudit in fũ¬
danto altaris odoiem ominum excelso principi. ĩt exclama¬
uetunt filii aaron intubis duccilib sonuerũt i auditam

Expanded text:
ascensu altarii sancti gloriam dedit sanctitatis amictum in accipiendo autem partes de manu sacerdotum et ipse stans iuxta aram circa illum corona fratrum quasi plantatio cedri in monte Libano sic circa illum steterunt quasi rami in palma et filii Aaron in gloria sua oblatio autem Domini in manibus ipsorum coram omni synagoga Israhel et consummationem fungens in ara amplificare oblationem excelsi Regis porsuam in libatione: et libavit de sanguine uve: et fudit in fundamentum altaris odorem divinum excelso principi. Tunc exclamaverunt filii Aaron: in tubis perductilibus sonaverunt: et auditam
Abbreviated transcription (Latin):
q stulti ꝑuam loquium hri¬
miles quos despicuit affligt̃.
s hii ꝑ doccrinam sapientm̃
ne cecipiantur se muiuunt:

Expanded text:
stulti per vaniloquium humiles, quos despiciunt, affligunt; sed hi per doctrinam sapientium, ne decipiantur, se muniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tinccus cinis erit corpus nr̃m ⁊ spi¬
ritus diffundetur tanqͣm molł
aer ⁊ tnsiet uita nr̃a tanqͣm uesti¬
guim nub̃⁊ sicut nebula disso¬
luetur que fugata est a raduis so

Expanded text:
tinctus cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundetur tanquam mollis aer; transiet vita nostra tanquam vestigia nubis, et sicut nebula dissolvetur quae fugata est a r
Abbreviated transcription (Latin):
abolerentur bona
nam fecit fortis in
bello ihũ naue su¬
ccessor moysi in ꝓ¬
phis qui fuit ma¬
gnus secund̾ no¬
mem suum. max
imus insalutem
electoꝵ di expug¬
nare insurgentes
hostes ut conseq̃re¬
tur heditatem it¬
rael. quam glam¬
diantidem mulierem formeã¬
tes interfecit in quo nuistice fi¬
guraturqr qui zelod̾i carnis
sue luxuriam ⁊ fubitoꝵ int̾tcẽ
meretur a domino dignitatẽ
et̃ni sac̃docii iad illum sacer¬
dotem ꝑtinet de quo tcriptum
est. tu es saĩdos inet̾num scd̃m¬

Expanded text:
abolerentur bona ipsorum aeternam fecit fortis in bello Iesus Nave successor Mosi in prophetis qui fuit magnus secundum nomen simus in salutem electorum Dei, expugnare insurgentes hostes, ut consequeretur haereditatem Israel. Quam gldianitidam mulierem fornicantes interfecit. In quo mystice significatur, quia qui zelo Dei, carnis suae luxuriam et subditorum interficit, meretur a Domino dignitatem etiam sacerdotii, et ad illum sacerdotem pertinet de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ncolore ext̾uis pumceo uoluntat martirii in albis gra¬
tus que cortice fracco uidentur candor nirtutum ꝙ au¬
gentur dum caro colliditur candor ĩ dum impleta

Expanded text:
n colore exterius puniceo, voluntas martyrii: in albis granis quae cortice fracto videntur, candor virtutum: qui augetur, dum caro colliditur: candor etiam, cum impleta
Abbreviated transcription (Latin):
Nesꝑ enĩ u̾. semꝑ enĩ tenebras co¬
initatur horror. ⁊ qͣnto minus dis¬
cernit quis que circa se sunit. tan¬
to magis metuit undiq aduer¬
la panitens. sic egypcii trituo
maximas tenebiai pa ciebantur
quas net sol nec luna nec stelle.
pot̾ant illuminate ⁊ ubitũꝙ ia¬
cebant nimio terrore pauebant
qd̾ aũ dicit tristes ꝑsonas eos t̃¬
ruisse potuit fi̾ ut deniones aliqͣ
fantalmata ingͥent qui tos aut
tores quoꝙ fidi ⁊ ueritatit entũ

Expanded text:
e enim. Semper enim tenebras comitatur horror: et quanto minus discernit quis, quae circa se sunt, tanto magis metuit, undique adversa pavitans. Sic Aegyptii triduo maximas tenebras patiebantur, quas nec sol, nec stellae poterant illuminare, et unicunque jacebant, nimio terrore pavebant; quod autem dicit. Tristes personas eos terruisse, potuit fieri, ut daemones aliqua phantasmata ingererent, qui eos ad tores quoque fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatos qui ꝓbabilib sentẽ¬
ciis fidem nr̃am euacuant ic̃
rorem nobis incuciunt.
Quo ꝑfeccuit ordinem in se

Expanded text:
ordinatos, qui probabilibus sententiis fidem nostram evacuant, et terrorem nobis incutiunt. Quo perfectius ordinem in se
Abbreviated transcription (Latin):
Prouerbioꝵ liber u
non simplicis arbit̾ã¬
tur patencia ht̃ p̾cep¬
ta. set qͣi interra au¬
rum in mice nucleꝰ
inhyrsutis castanea¬
rum oꝑtuł. conditus
fructut inquiritur ĩ

Expanded text:
Proverbiorum librum, non ut simplices arbitrantur, patentia habere praecepta: sed quasi in terra aurum, in nuce nucleus, in hirsutis castanearum operculis absconditus fructus inquiritur:
Abbreviated transcription (Latin):
itt̾am quia expulsus de ꝑa¬
diso homo codidianum la-¬
borem ne deficiat extercet
serpente locutus est. qñ ue¬
dicum tecigit ut exilim.
longum cũm labore suffe
compalit qr nicc̃e habet
faceri bona que dicit:

Expanded text:
itteram, quia expulsus de paradiso homo quotidianum laborem, ne deficiat, exercet.ndo cum serpente locutus est, quando vetitum tetigit, ut exsilium longum cum labore suffercompellit, quia necesse habet agere bona, quae dicit.--
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uares unguenta u me
moria uistoꝵ in laude nom̃e
impioꝵ put̾relx̧t.
Et dies moitis ħ est. meluisẽ
miłe uite tormenta ⁊tribula¬
cõnes ⁊ labores moriendo euad̾e

Expanded text:
sicut nares unguenta: Unde, Memoria justorum in laude, nomen impiorum putrescet. Et dies. Hoc est, Melius est miserae vitae tormenta, et tribulationes, et labores moriendo evade
Abbreviated transcription (Latin):
uicium stulticie. set nõ
leuins uerbositat is. ña¬
cepe contĩgit ut ydio¬
ta aliquis cicius uerba¬
correccõnis accipiat. qͣ
qui sua que nouit uel

Expanded text:
itium stultitiae, sed non levius verbositatis: naepe contingit, ut idiota aliquis citius verbarreptionis accipiat, quam qui sua quae novit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia scłi que mortem ꝯ¬
ꝑatur augitur pĩgnedinẽ
omme caritatis in robore uͥ¬
tutum quas exte̾ uidetrrr ha¬
bere nullatenus ualet. s qͣr¬

Expanded text:
tristitia saeculi quae mortem operatur angitur, pinguedinem divinae charitatis, in robore virtutum, quas exercere videtur, habere nullatenus valet, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
lonfundantur hic pecc̃ores qͥ
euni cec̾e creature fedri suo deler-¬
mant ip̃i repugnant. Uñ cre¬
aturaꝵ omnium concoroia fla¬
gellantur ⁊ si non penitueñt
ꝑpetuo cruciabintur. bonis
añ uera bo ra ꝓparantur.

Expanded text:
onfundantur hic peccatores: qui cum caeterae creaturae factori suo deserviant, ipsi repugnant. Unde creaturarum omnium concordia flagellantur: et si non poenituerint, perpetuo cruciabuntur; bonis autem vera bona praeparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
r̃uii uecab̃r uulguus cum impiz
sumpserint principatum gemet
ppłus uir. qui amat sapĩam letifi¬
cat prẽm suum qui aũ nutrit sc¬
ortum ꝑcet sub̃am. Nex iustus e¬
rigit t̾ram. uirauarus destruet eã¬
quum inuoluet laquens ⁊ iustris
laudabit ator gaudebit. nonit ĩt¬

Expanded text:
rum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemit populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scortum, perdet substantiam. Rex justus erigit terram, vir avarus destruit eaquum involvet laqueus, et justus laudabit atque gaudebit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Post corrupccõnem i¬
atris apte subiungit
de dileccõne ut non exm̃¬
itis ostendatur data eccłe:¬
mentis hostrum a nr̃e sa¬
lutis cura reuocari pot
gatur nec a se u̾rtate sue
lentencie conuitatur:

Expanded text:
Post corruptionem matris, apte subjungit de dilectione, ut non ex meritis ostendatur data Ecclementis a nostrae salutis cura revocari potugatur, nec a severitate suae sententiae mutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut gͦ bono coiam se
trio de relinquens fẽc̃
cong̃gare duucias ⁊
matum consuere cer¬
niealia q̃ cum uir sc̃g¬

Expanded text:
Ut ergo bono coram se trio derelinquens, facit congregare divitias, et matum consuere cervicalia: quae cum vir sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nom̃ bonum ⁊ bonam
ltandes scienciam reprehendit
suadet ut reuertãtur ad stu¬
dum docendi. qr non est bo¬
num irteuerentem ⁊ iobe¬
dientem ẽẽ suo doctori.Uñ.¬

Expanded text:
Quia bonum nomen et bonam ltantes scientiam reprehendit, suadet ut revertantur ad studium docendi, quia non est bonum irreverentem et inobedientem esse suo doctori.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fruatur leticia ex labore iuo
quo laborauit ip̃ subiole nu̾o
dierum uite iue quos deoit ei
deus ⁊ hec est pars illuis ⁊ omni ho¬
minicui dedit c̾s dunclaĩs atꝙ sub¬
stanciam potestartemqͣ ei tribuit
utcomedat ex eis ifruatur parte
lua ⁊ lecctur delabore iuo hoc est
conum d̃i nonem̃ satis recordab̃r
dierum uite sue eo qd̃ deus otilp̃¬
et delicui cor eius. est ⁊ aliuo ma¬
lum qd̃ udi sub sole⁊ ł frequens
nec tribuit ei p̾dͣtestaten deut ut
comedat ex eo. s hõ extraneus lioͣ¬
sabit illud hoc uanitas imit̾ia

Expanded text:
fruatur laetitia ex labore suo quod laboravit ipse sub sole numerum dierum vitae suae quos dedit ei Deus et haec est pars illius et omni homini cui dedit Deus divitias atque substantiam potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sua et laetetur de labore suo hoc est donum Dei non enim satis recordabitur dierum vitae suae eo quod Deus occupet deliciis cor eius est et aliud malum quod vidi sub sole enec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo, sed homo extraneus vorabit ill
Abbreviated transcription (Latin):
que suam ꝑtidiam a¬
liis inmiccere conatur
i sient corpora gladiis
ita audientĩ animas
ueneno allocucõnis¬

Expanded text:
quae suam perfidiam aliis immittere conatur; et sicut corpora gladiis, ita audientium animas veneno allocutio
Abbreviated transcription (Latin):
conflatum igne purgatum
sit. sicut eñi metalla igne cõ¬
flata sordem inse alienam atq
ita eloquium om̃ et̾noꝵ in se
bonoꝵ fidem testans.mñ. ⁊ota¬

Expanded text:
conflatum igne purgatum sit. Sicut enim quaecunque metalla igne conflata sordem in se alienam atque ita eloquium Domini aeternorum in se bonorum fidem testans,
Abbreviated transcription (Latin):
Exaltauit ⁊c̾ .i. sua discrecoẽ
illos distixit quot ꝓ bñti¬
ciis remunerauit i quib ꝓ
malestĩs dignam inercedem
retribuit:

Expanded text:
exaltavit. Id est, sua discretione illos distinxit, quos pro benefactis remuneravit, et quibus pro malefactis dignam mercedem retribuit.
Abbreviated transcription (Latin):
current mala. set iitemptacõe. deus
illum conseruabit ⁊ lib̾abit aͥ snalͣ¬
sapiens non odit mandata ⁊ iuustici¬
lascuius hunitu suo oũi
suum non discernit uel alie¬
num sic stultus ⁊ derisor nõ
discetint ypocritam ⁊ fidelẽ
amicum. s ꝑ oris officia qͣ¬
liter utiq pandit secreta.

Expanded text:
current mala: sed in tentatione Deus illum conservabit, et liberabit a malSapiens non odit mandata et justitilascivus hinnitu suo dominum suum non discernit vel alienum, sic stultus et derisor non discernit hypocritam et fidelem amicum, sed per oris officia aequaliter utrique pandet secr
Abbreviated transcription (Latin):
Dene dico pacem reꝑiens qr in ca
pace qm dixi fuit pacifico xp̃o
uinea mstituta que olun a lege
pͥar nonimam tm̃ gentem iu¬
deoꝵ continet s ht̃ multos po¬
pułos de toto mundo colleccos
non aliquib hominum m̃itis
sec sola illa pace qͣm inder dm̃
⁊ hoiem facere uenit cuius
uinee q domino cura est i qr u
tile est hominib ut eus ꝑtier¬
pes fiant recte subditur tradi
am est argentei ⁊ pacifici quia
pecunia ꝓ ceo erogata pacem
mter dm̃ ĩ hõĩnem consiliãt

Expanded text:
ene dico pacem reperiens, quia in ea pace, quam dixi, fuit pacifico Christo vinea instituta: quae olim a lege pax non unam tantum gentem Judaeorum continet, sed habet multos populos de toto mundo collectos, non aliquibus hominum meritis, sed sola pace, quam inter Deum et hominem facere venit: cujus vineae, quia Domino cura est, et quia utile est hominibus, ut ejus participes fiant, recte subditur: em est argentei et pacifici: quia pecunia pro Deo erogata, pacem inter Deum et hominem conciliat
Abbreviated transcription (Latin):
siant s inabscondito cordis
Cemorat om̃ ꝑcussisse pri¬
ingenita egypti ubi nec siẽ
puius simulauerunt egyp¬
cii s palam cogebat exire
ppłm d̾i dicentes õs monem᷑.

Expanded text:
ad sed in abscondito cordis Memorat Deum percussisse primogenita Aegypti, ubi nec sicut prius simulaverunt Aegyptii, sed palam cogebant exire populum Dei dicentes: Omne
Abbreviated transcription (Latin):
qr qd̃ iudit ap̃ dm̃ secritiora
contemplando patefecit ho¬
minib. quitqͥs enĩ spũ di cõ¬
fortatus est qui secuntur hu¬
mili corde dicit stultitim iñ¬

Expanded text:
quod vidit apud Deum secretiora contemplando patefecit hominibus. Quisquis enim Spiritu Dei confortatus est, quae sequuntur humili corde dicit, stultissi
Abbreviated transcription (Latin):
Lon enĩ fur solum. s ulle te¬
uis tenetur qui furti concuis
querente possessore non indi¬
sat ⁊ ne metu ꝑsone potenci¬
oris se excuset adoit. quitim̃et

Expanded text:
on enim fur solum, sed et ille reus tenetur, qui furti conscius, quaerente possessore non indicat. Et ne metu personae potentioris se excuset, addit: Qui timet
Abbreviated transcription (Latin):
omnia q̃ ꝑoĩa orbem iuiunt
icrescunt hoĩnes animancia
gamina deus ut sua uita sub¬
sistant extitat. ⁊ in die iuditii
genius hũanum a quatuor
ueritit a morte excitabit.

Expanded text:
omnia, quae per orbem vivunt et crescunt, homines, animantia, germina, Deus, ut sua vita subsistant, excitat: et in die judicii genus humanum a quatuor ventis a morte excitabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Que ascenderunt unam
de naturis capiee ponit¬
ut sic de aliis intelligat᷑¬
⁊ illam mag̃ urtutem
p̃dicat qua auditores
g̃mdigere ꝓspicie. que alonders¬

Expanded text:
Quae ascenderunt. de naturis capreae ponitc de aliis intelligatt illam magis virtutem praedicat qua auditores magis indigere perspicit. Quae ascender
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis est d̾iue corruet in malumle
perem. duxe iudigent prucentia multos opprimet ꝑcalũ¬
pniam. Quaũ odit auariciam longe fient eiut diel
hominem qui calũpniatur anime sanguinem euit si
usꝙ ad lacum tugerit ñemo sufret. qui ambulat

Expanded text:
tis est durae corruet in malum leperem dux indigens prudentia multos opprimet per calumniam qui autem odit avaritiam longi fient dies eius hominem qui calumniatur animae sanguinem si usque ad lacum fugerit nemo sustentet qui ambulat
Abbreviated transcription (Latin):
Lesta multo labore confecta fra¬
gilitatem suam non euadit fa¬
tuus quoq quamus studiole etu¬
diaturꝰ iix ad ꝑfeccom ꝑ ducit᷑.

Expanded text:
esta multo labore confecta fragilitatem suam non evadit. Fatuus quoque quamvis sollicite erudiatur, vix ad perfectionem perducit
Abbreviated transcription (Latin):
nientum stat̾e qd leuiter decli¬
natur ⁊ sicut gutͥta uoris añ lucẽ
q̃ prumo aspettu solis lucatur
x sic̃ situle stilla si fluit aꝑ can¬
te despieitur ł negligitur᷑ ita
gentunm multitudo celestisplen¬

Expanded text:
e quod leviter declinatur, et sicut gutta roris antelucani , quae primo aspectusolis siccatur. Vel sicut situlae stilla, si fluit a portante despicitur, vel negligitur: ita gentium multitudo coelesti splen
Abbreviated transcription (Latin):
licut ma. unguentoꝵ odoi qͣuit¬
dendum tuaue malum aũ op¬
cium sapont ⁊odoris tale est
ut fances dulcore delectet ũpi¬
titum mulceat odoratu.¬

Expanded text:
Unguentorum odor, qudendum suave. Malum autem optimi saporis et odoris tale est, ut fauces dulcore delectet, et spiritum mulceat odoratu
Abbreviated transcription (Latin):
pͣbuuars ap̃ie. ⁊ głam precedit hui¬
militas hoĩs est amiũ p̃pa icire
⁊ aim gub̃nare linguam. õ¬
nes uie ħ ominum patent ocłic eiꝰ¬
spiettiini ponceratorẽ dominus.
reuela dommo oꝑa tua ⁊ oirigẽ¬
tur cõsrta cones tue¶ Inuersa

Expanded text:
ae, et gloriam praecedit humilitas. Hominis est animum praeparare, et dei gubernare linguam. omnes uiae hominum patent oculispirituum ponderator est dominus. reuela domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aduocatus ⁊c̾. modeste a gẽd̾
norem conferre debennus. s
non contra dm uel ce man¬
dataenis. uñ omnet honera¬
te frĩtatem diligere dm̃ tun

Expanded text:
Advocatus. Modeste agendum norem conferre debemus, sed non contra Deum, vel contra mandata ejus. Unde, Omnes honorate, fraternitatem diligite, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Orautib p̃dicatorib de iu¬
dea ecce gentilitas sp̃u diui¬
no afflata agnicõm sue sa¬
lutis ad uenit ⁊ in uetam
firmo amore tenet. Uñ seqͥ¬
tur. ox eius plene ĩ tãtis.

Expanded text:
Orantibus praedicatoribus de Judaea, ecce gentilitas Spiritu divino afflata ad agnitionem suae salutis advenit, et inventam firmo amore tenet. Unde sequitur: Vox ejus plene intrantis.
Abbreviated transcription (Latin):
Mat̾ia sunt oscula pum̃
rit nonasalomone ut puta
tur s aphylone doccissimo
quodam iuceo fuisse conscͥ¬
ptum qm̃ pseudo grasphũ¬

Expanded text:
Tria sunt oscula, recorit non a Salomone, ut usus habet, sed a Philone doctissimo Judaeo fuisse conscriptum, quem pseudographu
Abbreviated transcription (Latin):
citatem uel ꝑ ignoianciam i cũ
qui peccat ꝑ maliciam. potest
enĩ ñ ut quis offendat inuerbo
qd tñ non putat c̃ẽ malum sec
magis peccat qui plenus est do

Expanded text:
citatem vel ignorantiam, et eum qui peccat per malitiam. Potest enim fieri, ut quis offendat in verbo, quod tamen non putat esse malum; sed magis peccat qui plenus est do
Abbreviated transcription (Latin):
Per amana hm̃s illos quos
ipõs ⁊ ꝑ quos alios diabo¬
ciam decipit i cont̾it per
sanir cosao quos ignoranci¬
a alis decepcoes uolat ꝑ her¬
mon tales qui quati in na¬
cura prondi sunt ad nequi¬
ciam non qd̃ diabolus dełic¬

Expanded text:
Per Amana habemus illos, quos ipse, et per quos alios diabotiam decipit et conterit. Per Sanir, eos ad quos ignorantia talis deceptionis volat. Per Hermon, tales qui quasi in natura prompti sunt ad nequitiam, non quod diabolus desi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contͣidetur. iusticicł custodit ĩ¬
nocentis uiam. impietas aũ pet¬
catorẽ supplantat. est qͥuai i di
per cum in multis dii i ee
Hredempco aĩe uiri d̾uele nue.
qui ã pͥabꝑ est increpeeonem ñ¬
distat uiter sapientem i stult̃
ut hic aliqũ ꝓfectu crudicõis
ad eum qui re cotu̾at docend̾
terrent certamina cum iub¬
entur. de quo iacob. uird¬
uplici aĩo inconstans est ĩ
ommnib .ii. su. ⁊ filius syrach

Expanded text:
 confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diuesper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem ndistat inter sapientem et stultum, ut hic aliquando profectu eruditionis ad eum qui se docuerat, docendum deterrent certamina, cum jubentur. De quo Jacobus ait, Vir duplici animo, inconstans est in omnibus viis suis . Et filius Sirach
Abbreviated transcription (Latin):
accepunt. scierunt qm̃ admod̾ cum ira iudicati mipii
tormenta paterientur hol quidem tanqu p̾r monens ꝓ¬
basti. ilos au tanqm rex durus introgant condempnasti
accorat rteaiumr igenrenł cum memoria p̃citoꝵ. Cum
eñi auditent ꝑ sua tormenta bñ setum agi commetuo¬
rati sunt cominuni ad mirantet intinem exitus q̃m eñi
inexpositione praua ꝓiectum ceriserunt intinem eũẽ¬
tus mirati sunt nonsimiłr iustis  e ptõgtabb¬

Expanded text:
ciplinam acceperunt, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam rex durus interrogans condemnasti itorum. Cum autem audirent per sua tormenta bene cum illis agi, commemorati sunt Deum, admirantes in finem exitus. Quem enim in expositione probra projectum deriserunt, in finem eventus mirati sunt. Non similiter justis faciens. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
phyreus meluis uoluntatem qm passionem sonat
deatur atꝙ indiueria libo hoĩet ferantur arbituo ⁊
uana suret uni¬
uetła subsole dũ inuicem nob
in maloꝵ⁊bo noꝵ finib displi

Expanded text:
em melius voluntatem, quam praesumptionem sonat. videatur, atque in diversa libero homines ferantur arbitrio, et vana sint universa sub sole, dum invicem nobis et malorum finibus displi
Abbreviated transcription (Latin):
os post se cerelinq¬
uet. rex qiiienet
in solio uidicii.
ducipat omnem
malum ĩnbnttuͣ¬
lulo. qͣuis potest di¬
cere mundum est
cor meum purus
sum a pecc̃o. Pon¬
dus ⁊ pondus m̃¬
sura ⁊ mensura utrumq: ab ho¬
minabile est apud dm̃i. exstudi

Expanded text:
os post se filios derelinquet. Rex, qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intusuo. Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studi
Abbreviated transcription (Latin):
rent: malitia sȩuiente dixe¬
runt: Eece somniator ille¬
uenit: uenite occidamꝰ eũ:
e uideamꝰ qͥd illi proderunt
somnia sua: Cũq se eiꝰ do
sommatorem inputeum
deponunt. eũq ysmaheli¬
tis transeuntib uendunt.
qui inegyptũ ductꝰ serui-¬
tuti subditꝰ. luxuriȩ accu¬
satione dãpnatꝰ castitatis

Expanded text:
rent, malitia se vertentes dixerent, malitia se vertentes dixerunt: Ecce somniator venit: Venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somnia sua. Cumque se subjici somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, charitat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dissipat:. Saepe enĩ ñ nulli
humana sapientia inflati
dũ desideriis suis diuina
iudicia contraire conspi¬
ciunt. astutis eis reluctari
machinationib conantur
& quo aduot̾u suũ uim suꝑne
dispositionis intorqueant. cal¬
lidis cogitacionib insistunt:
subtiliora consilia exquirunt.
ẜ inde uoluntat᷑e dĩ ꝑagunt.
unde hanc immutare con¬
tendunt: atq om̃ipotentis
consilio dũ resistere nitunt᷑
obsecuntur. quia sepe & hoc
eiꝰ dispositioni militat. qͦd ei
phumanũ studium friuole¬
resultat : Sapientes gͦ dñs
in ipsa eoꝵ astutia cõpͣhendit.
quando eiꝰ consiliis humana
facta & iam tunc congrue
seruiunt. cuͣ resistunt: Qͦd
melius ostendimꝰ: si pauea ad¬
uiderat. quod suo manipu¬
lo fratr̃u eiꝰ se manipuli pro¬
sternebant. somnium uide¬
rat. qͦd sol & luna secũ reliqͥs
stellis adorabant: quȩ quia
pure fr̃ib retulit. eoꝵ corda
ꝓtinꝰ future dñationis inui-¬
da pauorq ꝑcussit: Cũq
adse hunc uenire conspice

Expanded text:
 vescebatur. Saepe nonnulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis ejus reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorquent, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium friresultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimus, si pauca viderat, quod suo manipulo fratrum ejus se manipuli prosternebant: somnium viderat quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae damnationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc venire c
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s sitientes uenite ad aqͣs : & qͥ
ñ habetis argentũ ꝓꝑate. Quia
eni argenti uocabulo eloquia di¬
uina signant᷑. psalmysta testat
dicens: Eloquia dñi eloqͥa casta
argentũ igne examinatu: Quic
tanto ñe auidius potat. qͣnto
hanc diu sicca sitiebat: Fadẽ gͦ
diuina eloquia & messes & diui¬
tiȩ uocant᷑: messes. quia ieiunã
milt̾e reficiunt: diuitiȩ. qͥa nos¬
magna morũ uenustate cqͣso¬
nunt: Sacdẽ & comedi dicunt
& ebibĩ: qͥa nimirũ dũ quȩdã
in eis obscura st̃ quȩ ñnisi int̾¬
pͣtata intelligimꝰ. hȩc quasi
mandendo glutimꝰ : dũ quȩdã
uͦ ad intelligendũ facilia ita
sumimꝰ. ut inuenimꝰ: ea quasi
ñ mansa bibimꝰ: qͥa ñ infracta
Iintel lectu mystico breui lo¬
cutione tnscurrimꝰ. ne qͥd forsi¬
tan pͥterisse uiderem᷑ : S quia
beati iob amici ẽẽ ñ possent. nisi
in qͥb ct̾a qͦq magna morũ hones¬
tate fulgerent. restat ut in eo¬
rũ u̾bis uirtute sensuũ morali¬

Expanded text:
Omnes sitientes venite ad aquas; et qui non habetis argentum, properate . Quia enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum morali
Abbreviated transcription (Latin):
ut culp̃a poena subsequat᷑:
e flagella oculos delinquen¬
tis aꝑiant. quos inter uitia
securitas cȩcabat : Torpens
qppe animꝰ ꝑcussione tangi-¬
tur ut excitetur: quatenus
qͥstatũ suȩ rectitudinis secu¬
rus ꝑdidit. afflicꝰtꝰ considera&e
quo iac&e. Huic itaq ipsa as-¬
peritas correctionis. origo
mine manifestatur: Argu
.hinc ẽ qͦd salomon ait: Cura¬
tio cessare facia&e peccata ma¬
xima: Hinc iterũ dicit: Qũe¬
S diligit dñs castigat. flagel
S lat omẽm filium que reci¬
pit : Hinc uoce anglica ad

Expanded text:
ut culpam poena subsequatur, ut culpam poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas cquippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo cecidit. Huic itaque ipsa asperitas correptionis origo mine manifestatur . » ArHinc est enim quod Salomon ait: « Curatio cessare faciet peccata maxima . » Hinc iterum dicit: « Quem diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . » Hinc voce angelica
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qͦd ñ uult ꝑstudiũ. ꝑ sup¬
plicium claud&: Q tam̃ b¬
ne accipi &iam deconuersis
p̃dicatorib potest. Saluato
enĩ paupere duegenꝰ ad spen
redit. contracꝰto ore iniquita
obmutescit. quia resurrectu¬
nis eiꝰ clarescente miraculo
du copiosa multitudo infide¬
lium credidit. a redẽptoris
sui iniuriis contumeliisq ces¬
sauit: Os enͣi suũ qͦd deriden¬
do aꝑuit: ia formidando con¬
s traxit
purgatꝰ inueniri: Ipso nãq in¬
firmitatis nr̃ȩ pondere deor-
sucotidie ducimur. nisi mira
manu artificis ꝑ subuenien¬
ta flagella releuemur. Un-¬
uirtꝰ ẽ. ne perpetrari debe-¬
ant uitare peccata: secunda
aut̾ẽ salt̾e perpetrata corri-¬
gere. s plerũq culpas ñ solũ
imminentes minime uita¬
mꝰ. uerũ &iam nec cõmissas ag¬
noscimꝰ: & peccatoris mens
tanto altius denebrascit.
qͣnto nec cdãpnũ sue cȩcitatis
intelligit: unde fit plerũq
diuini muneris largitate

Expanded text:
hoc, quod non vult per studium, per suphoc, quod non vult per studium, per supplicium claudit. Quod tamen bne accipi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem redit, contracto ore iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credit, a Redemptoris sui injuriis contumeliisque cessavit. Os enim suum, quod Deum deridendo aperuit, jam formidando contraxitpurgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unvirtus est, ne perpetrari debeant, vitare peccata; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatorum mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate,
Abbreviated transcription (Latin):
mors ꝑculit: s resurrectio
ostensa reparauit: Salua¬
to gͦ paupere. spem egenus
recipit: quia resurgente
incarne dño fidelis quisq
ad ȩt̃nę uitȩ fidutiam
conualescit: S ecce ĩa in
manifesta ostensione ue.¬
ritas uenit: ia carnis mor.¬
tem ꝑtulit: eamq resur-¬
gendo destruxit. iã resur.¬
rectionẽ gła ascensionis hon¬
rauit: & tam hebreoꝵ lingua
adhuc eum contumeliis lace¬
sire ñ desinit: quos nimirũ eor¬
nimiter tolerat. ut alios tole¬
rando conũtat: atq alios mi¬
nime conũsos quandoq distr¬
ctius feriat: Tunc eni lingua
infidelium ab effrenatione
suȩ loquacitatis obmute sc&
cũ uenire eũ iustu iudicem u¬
derit. que nunc in iuste iudi¬
⁊ cauit . Unde & bene subdit̾¬
Iniquitas aute contrace os si
Os enĩ suũ nunc iniqͥtas adhi¬
dilatat: quia humani genen
redẽptor̾e lingua infideliun
contumeliis lacessire neqͣqu
cessat. s tunc os contraet. ei

Expanded text:
mors perculit, sed resurrectio mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Unde et bene subditIniquitas autem contrahit os suum. Os enim suum nunc adhuc iniquitas dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia iudei dñm accusan-¬
gentiles occider̃t. potest
ꝑoris gladium accusanti¬
um hebreoꝵ lingua signa.¬
Filii hominũ dentes eoꝵ ar-¬
S &eiam teste clamauerunt.¬
⁊ crucifige crucifige. Per ui¬
olenti uero manũ ipsa cru¬
cifigens gentilitas expri-¬
mi potest. quȩ in redẽpto.¬
ris morte hebreoꝵ uoces
opere impleuit. Ns itaq
hunc pauperẽ & de iuiolenti
manu & de oris gladio salũu
fecit. quia uidelic& redẽptor
nͣr & uires gentiliũ & linguas
iudeoꝵ moriendo exhuma¬
nitate ꝑtulit:. s ex diuini¬
tatis suȩ potentia resurgen¬
do superauit. quia uidelicoe
resurrectione. qͥd aliud agi¬
tur. nisi ut ad spem uite sub¬
sequentis infirmitas nr̃a ro¬
boretur: Unde & bene mor¬
Erepto qͥppe paupere egenꝰ
ad spem reducitur: qͥa hu.¬
milis fideliũ popłs redẽpto¬
re moriente pauore concu.¬
titur: s resurgente solida¬
tur : Ipsos nãq primos huiꝰ
populi pauperes electos ui¬
delic& p̾dicatores. uisa eiꝰ

Expanded text:
Et quia Judaei Dominum accusagentiles occiderunt , potest per oris gladium accusantium Hebraeorum lingua signaFilii hominum, dentes eorum artiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige . Per violenti vero manum, ipsa crucifigens gentilitas exprimi potest, quae in Redemptoris morte Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? Unde et bene moErepto quippe paupere, egenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore moriente, pavore concutitur, sed resurgente solidatur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudin̾e animȩ suȩ
scit. cũ ȩt̾nȩ patriȩ desi¬
deriis accensa peregrina¬
tionis suȩ poenã flendo
cognoscit : s in eiꝰ gaudio
extraneus ñ miscebitur
quia qui nunc amerore
conpunctionis alienus eͣ.
tunc particeps adlȩticiã
consolationis ñẽ: Hinc
ẽ qͦd in eugli̾o ueritas di¬
cit. Am̃ am̃ dico uobis qͥa
plorabitis & flebitis uos:

Expanded text:
amaritudinem animae suae amaritudinem animae suae scit, cum, aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabit
Abbreviated transcription (Latin):
retributionis. post aqua¬
ru irrigationem recte¬
s subiungitur: Qui poit¬
s humiles insublimi: & me¬
S rentes erigit sospitate:
In sublimi humiles ponunt᷑:
quia hi qui nunc pro dĩ
amore despecti st̃. tunc
cũ dõ iudices ueniunt.
sicut hoc qͦd paulo ante
iam diximꝰ. eisdem humi¬
lib ueritas pollicetur di¬
cens. Uos qui secuti estis
me in regeneratione eũ
sederit filiꝰ hominis in se
de maiestatis sue. sedebi¬
tis & uos suꝑ duodecim
sedes. iudicantes duode¬
cim trib ysrł: Tunc me¬
rentes dñs sospitate eri¬
git: quia hi qui eiꝰ desideri¬
is accensi prospera fugiunt.
aduersa patiunt᷑ crutiatꝰ
ꝑsequentiũ tolerant. seq
ipsos ꝑlam̃ta castigant.
tanto sublimiorem tunc
sospitat᷑e recipiunt. qͣnto
nunc. acunctis mundi gau¬
diis deuote moriuntur:
Hinc ẽ enĩ qͦd ꝑsalomonem
drͣ: Gor qͦd nouit a mari.¬
tudin̾e animȩ suȩ: in gaũ¬
S dio eiꝰ ñ miscebit᷑ extranẽ¬
us:. Humana & enĩ mens

Expanded text:
retributionis, post aquaretributionis, post aquarum rigationem recte subjungitur: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate. In sublimi humiles ponuntur, quia hi qui nunc pro Dei amore despecti sunt, tunc cum Deo judices veniunt, sicut hoc quod paulo ante jam diximus, eisdem humilibus Veritas pollicetur, dicens: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis edebitis et vos super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Tunc moerentes Dominus sospitate erigit, quia hi qui, ejus desideriis accensi, prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsi per lamenta castigant, tanto sublimiorem tunc sospitatem recipiunt, quanto nunc cunctis mundi gaudiis devote moriuntur. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus . Humana etenim mens
Abbreviated transcription (Latin):
timido confidentia prebe¬
tur. luxuriosus ꝑ castitatis
studium abimmunditia
tergitur. auarus ꝑconti.¬
nentiam ab ambitionis estu
temperatur. remissus zeli
rectitudine erigitur. ira-
singulis iuxta morũ di¬
uersitatem format. ut
hoc mneius eloquio quisq
inueniat. ꝑ qͦd uirtutis
necessariȩ germen ferat:
Vnde ꝑquendã sapientem
de mannȩ dulcedine dr̃:
Paratũ panem de cęlo pres¬
titisti illis sine labore. om.¬
ne delecꝰtam̃tum in se ha¬
bentem. & om̃is saporis
suauitatem. Manna qͥp¬
pe om̃e delectamͣtu atq
om̃is saporis in se suauita¬
tem habuit: quod uideli¬
c& more sp̃ualium iuxta
uoluntate edentium sapo¬
rem dedit: quia diuinꝰ ser¬
mo & om̃ib congruens. &
a sem& ipso ñ discrepans
qualitati audientiũ con¬
descendit: Quem dũ elec¬
tus quisq utiliter iuxta
modũ suũ intelligit: quasi
acceptum mannã in uo¬
luntarium sapor̾e uercit
Et quia laborem UII.
dom oꝑis glã sequitur

Expanded text:
timido confidentia praebetimido confidentia praebetur; luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, iracusingulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem . Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritalium, juxta voluntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis exprimitur: in quo ui¬
xta aliquid ipsa uniuersitas
tenetur. Unde & disciplĩs ue¬
ritas dicit: Euntes in mun¬
du uniuersũ. p̃dicate eugłiũ
om̃i creature: Ome̾m uideli¬
c& creatur̃a solũ intelligi ho¬
min̾e uoluit: cui cõmune a¬
liqͥd cũ om̃ib creauit. quam¬
sp̃c gr̾a cũ sibi diuites subicit
pauperes ñ repellit: cũ fortes
humiliat. uenire ad se debi¬
les ñ recusat. cu nobiles col¬
ligit. simul & ignobiles ap¬
p̃hendit. cũ sapientes susci¬
pit. imperitoꝵ stulticiam
ñ contẽpnit. Uniuersa ergo
d̃s aquis irrigat: qui dono sc̃i
sp̃e ex om̃i genere hominũ
Possunt aut̾e uniũsoꝵ nomi¬
ne ipse morũ dissimilitudl¬
nes designari. Aliꝰ nãq ela¬
tione erigitur: aliꝰ ponde¬
re timoris inclinatur: Alĩ¬
I libidine
aestuat. aliꝰ auaritia anhe¬
lat. alius remissione se dei¬
cit. aliꝰ ira feruescit: sed per
doctrinam sacri eloquii dũ
suꝑbo humilitas tribuitur:

Expanded text:
sitatis exprimitur, in quo jusitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus creavit. Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere hoPossunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alire timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit; sed per doctrinam sacri eloquii dum superbo humilitas tribuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Shumiles in sublimi & me¬
Srentes erigit sospitate:
Quia amicos beati iob eru¬
ditos eius sotietate credimꝰ:
necesse ẽ ut hȩc elyphaz
uerba mistice disseramus:
Omps eñi dñs terrȩ pluuiã
tribuit: cũ arentia corda
gentilium suꝑnȩ gr̃ȩ predi¬
catione infundit. & aquis
uniũsa irrigat. quia steri¬
litatem perditi hominis re¬
pletione sp̃c ad fructifica¬
tionem format: sicut ꝑ se¬
m& ipsam ueritas dicit.
homo signatur: quia in ipso
uera speties. & magna com¬
munio uniuersitatis osten¬
est & ñ uiuit: aut est & ui¬
uit. s& nequaqu̾a sentit.
ñ intelligit nec discernit:
nec tam uiuunt: sunt ar¬
busta: uiuunt qͥdẽ. nec ta¬
men sentiunt: Herbarum
nãq atq arborui uita uiri¬
ditas uocatur: sicut ꝑ pau¬
lũ de seminib r. insipi¬
ens tu qͦd seminas ñ uiuifi¬
catur: nisi prius moriat᷑
St bruta animalia: uiuunt¬
& sentiunt: nec tam̃ intelligunt
St angłi: & uiuunt & sentiunt.
& intelligendo discernunt.

Expanded text:
humiles in sublimi, et mahumiles in sublimi, et maerentes erigit sospitat--Quia amicos beati Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dhomo significatur, quia in ipso vera species et magna communicatio universitatis ostenest, et non vivit; aut est, et vivit, sed nequaquam sentit; non intelligit, nec discernit; nec tamen vivunt. Sunt arbusta, vivunt quidem, nec tamen sentiunt. Herbarum namque atque arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt.
Abbreviated transcription (Latin):
speties formasq distinguat:
loc nimirũ comp̃hendi ꝑ ra-¬
onem ñ potest. s tamen
creddi facile ꝑ exemplum po¬
test: Quis enĩ ab uno grano
seminis un mensam surgere
arborem creder&: nisi certu
hoc ꝑexperim̃tũ tener& :
In tanta nãq uniꝰ grani par¬
uitate & pene nulla sui dis¬
similitudine. ubi lat& lig¬
ni duritia. & ligno tenerior
uel durior medulla: asperi¬
tas corticis. uiriditas radi¬
cis: sapor fructuum: suaui.¬
tas odoru. colorũ diu̾sitas:
mollities flo̾rum:. Et tam̃
quia hoc ꝑ exꝑim̃tũ nouimꝰ:
ex uno grano seminis prodi¬
re om̃ia ndubitamꝰ: Quid
gͦ ẽ difficile. ut puluis in
membra redeat. dũ condi¬
toris potentiã cotidie cer¬
nin: qui exgrano ligna mi¬
rabiliter & adhuc mirabilius
fructꝰ exlignis creat: Dicat
gͦ. qui facit magna & inseru¬
tabilia. & mirabilia absque
numero: quia diuinorum
operii magnitudo. nec ex
qualitate ualce discuti. nec
per faciem t̃rȩ. & irrigat
Saquis uniuersa: qui ponit

Expanded text:
species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec per faciem terrae, et irrigat aquis universa. Qui ponit
Abbreviated transcription (Latin):
tis patriȩ alienꝰ fuit: QSuasi fir¬
ma radice stultꝰ adtollit᷑: qͣndo
hic tẽꝑali ꝓsꝑitate fulcitur: ut
om̃e qͦd appetit assequat᷑: ut
adũsa nulla sustineat: contra
maiora cõmoda ex peiori semꝑ
actione ꝑueniat: & unde ui¬
am uitȩ deserit. inde ad t̾epꝰ¬
florere infirmi conspiciunt.
trepidant: & apud sem& ipsos pec¬
cantiũ ꝓsꝑitate turbati. intus
in gressib m̃tis nutant: quoru¬
ꝓfecto spetiem sũpsit płal mysta
cũ dicerae. Mei aute pęne mo

Expanded text:
tis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, conmaiora commoda ex peiori semper actione succrescit, & vnde vitæ viam deserit, inde ad teflorere infirmi conspiciunt, trepidant, et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Horum ergo speciem sumpsit Psalmista, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ muolui. Et baptismus quidẽ po¬
test inẽe. ubi conuersio cordis defue¬
rit: conuersio autẽ cordis potest
quidẽ inẽe ñ ꝑcepto baptismo: sed
contẽpto baptismo non potest: neq
ullo modo dicenda conuersio cordis

Expanded text:
nem involvi, et baptismus quidem ponem involvi, et baptismus quidem potest inesse, ubi conversio cordis defuerit. Conversio autem cordis potest quidem inesse, non percepto baptismo, sed contempto baptismo non potest. Neque ullo modo dicenda est conversio cordis