comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heretica namq doctrina nitorem uidit eloquii resplendere. nec tam sapientiae
pulchra & circum flexa locutio insensib mentis stultae. Cui ex eloquio au¬
rũ pend&. sed tam̃ ex terrene intentionis pondere amore sues ad superior
ñ respicit. Qđ secutus exposuit dicens. Mulier pulchra & fatua. id est
doctrina heretica pulchra ꝑ uerbum. fatua ꝑ intellectum.

Expanded text:
ereticam omni nitore videt eloquentiae splendere, nec sic tamen sapientiae pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae; cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens, Mulier pulchra et fatua, id est, doctrina haeretica: pulchra, per verbum; fatua, per intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
factum istum. dauid scelestius. quid uriȩ mundius dicipotest.
Sed rursus ꝑ misteriũ. quid dauid sacrius. quid uria infideli¬
us inuenitur. quando & ille ꝑ uite culpa ꝓphetiȩ signat in¬
Uirtus namq sacri eloquii sic trans acta narrat. ut uentura ex¬
primat: sic factorẽ ad ꝓbat. ut ei in misteria contradicat sic gest
dapnat: ut hȩc mistice gerenda ꝑsuadeat. In expositione beati ĩ ob¬

Expanded text:
factum istud David scelestius? quid Uria mundius dici potest? factum istud David scelestius? quid Uria mundius dici potest? Sed rursus, per mysterium, quid David sanctius, quid Uria infidelius invenitur, quando et ille, per vitae culpam, in pVirtus namque sacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat. Sic in facto rem approbat, ut ei in mysterio contradicat. Sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. Sic et ho
Abbreviated transcription (Latin):
pulus dicat. E gomandata dĩ insacrifitis carnalib uideo. &
redire ad conscientiam ꝑ spũ alem in telligentiam non requiro.
Quasi enĩ arcam esse subpellib dicit: quia p̃cepta dĩ non nisi adhi¬
bendũ ministeriũ sacristui carnalis intelligit. Hunc tamen
iam redire ad domũ nolentem dauid ad mensã uocat: qu
quamuis iud aicus populus ad conscientiam reuerti contẽpnat :
citam̃ redẽptor ueniens. mandata sp̃ualia predicat dicens.
sicrederetis morsi. crederetis fonsitan & mihi. Deme enim.
ille scripsit: L. egem itaq: udaicus populus ten&: quȩ eius
diuinitatem loquitur. cui isdem populus credere de dignat᷑.
Vn de & urias ad ioab. cumepistolis ex quib occididebeat mittit᷑.
quia idem ipse iudaicus populus legemportat. qua conuincen¬
te morietur. Dũ enĩ mandata legis retinens implere renitit᷑.
ipse nimirũ defert iudicium. unde dãpnetur. Quid ergo ꝑ

Expanded text:
pulus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et pulus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritalem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, qui praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire ad domum nolentem David ad mensam vocat; quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen Redemptor veniens mandata spiritalia praedicat, dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Legem itaque Judaicus populus tenet, quae ejus divinitatem loquitur, cui isdem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mittitur, quia idem ipse Judaicus populus legem portat, qua convincente moriatur. Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur lux meadĩ. Iudaicus autẽ populus quia de accepta legis
scientia extollitur. quasi de dĩ luce gloriatur. Sed huic dauid
uxorẽ abstulit : sibiq coniunxit: quia uidelic& manufortis quod
dauid dicitur in carne redẽptor apparens. dũ se spũ aliẽ loqui¬
de lege innotuit. ꝑ hoc quod iuxta litteram tenebatur. hanc a¬
iudaicopopulo eatraneam demonstrauit. sibiq coniunxit. quia se
ꝑillã predicare decla rauit. Uria tamen addomũ ire adauid cõmo¬
neturꝰ pedes lauare. quia in carnatus dñs ueniens. iudaicopopulo
p̃cepit ut ad conscientiam redeat. & sordes operum fletib ter¬
t. ut spũ alit̃ mandata legis intelligat. & post tantã di
preceptorũ. fontem baptis matis inueniens. ad aqua laborẽ re¬
currat. Sed urias quiarcam dñĩ esse sub pellib meminit. res¬
pondit . quod domũ suã intrare non possit. Acsi iudaicus po¬

Expanded text:
dicitur, lux mea Dei. Judaicus 95 autem populus, quia de accepta legis dicitur, lux mea Dei. Judaicus 95 autem populus, quia de accepta legis scientia extollitur, quasi de Dei luce gloriatur. Sed huic Uriae David uxorem abstulit, sibique conjunxit: quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne Redemptor apparens, dum de se spiritaliter loqui legem innotuit, per hoc, quod juxta litteram tenebatur, hanc aJudaico populo extraneam demonstravit; sibique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens Judaico populo praecepit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat; ut spiritaliter mandata legis intelligat, et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non possit. Ac si Judaicus po
Abbreviated transcription (Latin):
rũq res quȩ lib& ꝑhẏstoriã uirtus ẽ: ꝑ significationẽ culpa.
Sicut aliquandores gesta in facto causa dãpnationis ẽ: inscripto
autem ꝓphetia uirtutis. Quod uerũ citius ostendimus. si unũ saenr
scripturȩ testimoniũ ad utraq ad ꝓbanda ꝓferamus. Quis namq
audiens non solum fideliũ. sed ipsorum quoq: infidelium non om¬
nido detestetur. quod dauid in solariũ deambulans. betsabeȩ uriȩ
cupiscit uxorem: Quem tamen a proelioreuertentẽ. ir
Arca dĩ sub pellib ẽ : & ego in domo mearequi escã: Quẽ dauid
ad mensam ꝑ priam suscẽpit. eiq epistolas ꝑ quas mori debeat
radit. Cuius autem dauid insolarium de ambulans typũ ti
nisicius de quo scriptũ est insole posuit tabernaculum suum. Et
quid est bersabeȩ ad se ꝑducere . nisi legem litterȩ carnali populo
coniunctam. spuali sibi intellectu sociare: Bersabeȩ enĩ. pu
urias : nisi iudaicũ populũ signat: Cuius nomen. interpretatum:

Expanded text:
rumque res quaelibet per historiam virtus est, per significationem culpa, sicut aliquando res gesta, in facto causa damnationis est, in scripto autem prophetia virtutis. Quod verum esse citius ostendimus, si unum sacrae Scripturae testimonium ad utraque probanda proferamus. Quis namque audiens non solum fidelium, sed ipsorum quoque infidelium non omnimodo detestetur quod David in solario deambulans, Bethsabee Uriae concupiscit uxorem? Quem tamen a praelio revertentem, irArca Dei sub pellibus est, et ego in domo mea requiescam ? Quem David ad mensam propriam suscipit, eique epistolas per quas mori debeat tradit. Cujus autem David in solario deambulans typum tenet, nisi ejus de quo scriptum est: In sole posuit tabernaculum suum ? et quid est Bethsabee ad se perducere, nisi legem litterae carnali populo conjunctam spirituali sibi inteUrias, nisi Judaicum populum signat? Cujus nomen interpretatum
Abbreviated transcription (Latin):
in menbro considerat oculus. quẽ puluis grauat. & suꝑ iectas
sordes tergere non ualent manus : quȩ lutum tenent. Quod
iuxta antiquȩ trans lationis seriem. bene ad dauid erga exti¬
riora bella laborantem. ꝑ significationẽ diuinã uox innuit
cũ dicit nontu edificabis mihi tẽpłu. quiauir sanguinũ tũes
O ĩ autẽ tẽpłu edificat. qui corrigendis atq instruendis ꝓximoꝵ
mentib uacat: Tem płu quippe dĩ nos sumus. qui ađ uo
uitam ex eius habitatione construimꝰ. paulo ad testante qui

Expanded text:
in membro considerat oculus quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod, juxta antiquae translationis seriem, bene ad David erga exteriora bella laborantem per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es . Dei autem templum aedificat, qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitati
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑuidere desiderant Ne enim sit indesiderium anxictas. desideran¬
tes satiantur. Ne autem sit insatietate fastidium : satiari desiderant.
& satiantur sine fastidio. quia ipsa satictas ex desiderio semꝑ accendit᷑.
quoq: & nos erimus quando ad ipsum fontem uitȩ uenerimus. Erit
nobis delectabiliter in pressa sitis simul atq satictas. Sed longe abest¬
asiti necessitas. longe a satictate fastidium. Quia & sitientes satiabim᷑.
satiatisitiemus. Videbimus igitur dnm̃. ipsumq: erit pi
laboris nr̃i. ut post mortalitatis huius tenebras. accensa eius luce gaude¬
amus

Expanded text:
videre semper desiderant, ne enim sit in desiderio anxietas, desideranvidere semper desiderant, ne enim sit in desiderio anxietas, desiderantes satiantur. Ne autem sit in satietate fastidium satiati desiderant, quet satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus, quando ad ipsum fontem vitae venerimus. Erit enim nobis delectabiliter impressa sitis simul atque satietas. Sed longe ab ista siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipsumque erit praemium laboris nostri, ut, post mortalitatis hujus tenebras, accensa ejus luce gaudeamus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ueritatis sententiam scimus. angeli eorũ incelis semꝑ uident faciẽ
patris mei qui incelis est. Num quid ergo aliud ueritas. aliud predicator¬
in sonat ueritatis : Sed si sententia utraq confertur. quod sibi nequaquã
discord& agnoscitur. Dm̃ quippe angeli & uident & uidere desi¬
derant & in tuerisitiunt & intuentur. Si enim sic uidere desiderant
effectu sui desideriiminime ꝑfruantur. desiderium sin
anxietatem hab& & anxictas poenam. Beatiuero angeli ab om̃i poena
anxictatis longe sunt: quia numquam simul poenã & beatitudo con¬
ueniunt. Rursum cumeos dicimus dĩ uisione satiari. quia & psalmif
ait satiabor dum manifestabitur gloriatua. considerandum nobis ẽ:
qm̃ satietatem sol& fastidium subsequi. Vt ergo recte sibi utraq conueni¬
ant dicat ueritas quia semꝑ uident. dicat prẽdicator egregius qui a

Expanded text:
per Veritatis sententiam scimus: « Angeli eorum in coelis semper vident faciem per Veritatis sententiam scimus: « Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est. » Nunquid ergo aliud veritas, aliud praedicator sonat veritatis? Sed si sententia utraque confertur, quia sibi nequaquam discordet agnoscitur. Deum quippe angeli et vident et videre desiderant, et intueri sitiunt, et intuentur. Si enim sic videre desiderant, ut effectus sui desiderio minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quia et Psalmista ait: « Satiabor dum manifestabitur gloria tua , » considerandum nobis est quia satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat Veritas quia semper vident, dicat praedicator egregius quia
Abbreviated transcription (Latin):
totamente separatur. Nemo ergo dm̃ uidit & uixit. Acsi aꝑte diceret᷑
Nullus umquam dm̃ spiritualiter uidit . & mundo carnaliter uiuit.
Sciendum uero est quod fuere non nulli. quidm̃ dicerent & iam in illa
regione beatitudinis inclaritate quidem sua conspici: sed innatura
mininle uideri: quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit.
eq enim illi simplici & in comutabili essentiȩ aliud est claritas aut
natura. sed ipsa einatura sua claritas. ipsa claritas natura est. Quia¬
& enĩ suis dilectorib hȩc dĩ sapientia. se quandoq: ostendere ipse
nifestabo meipsum illi . Acsi patenterdicat. Qui in urã me cernitis. restat¬
in mea me naturauid eatis. Hinc rursum ait. Beati mundoc
mata᷑. tunc autem facie ad fatiem. Nunc cognosco ex parte tunc cognõs¬
dicitur inquem desiderant angeli prospicere . Sinit non nulli. qui
nequaquam dm̃ uidere. uel añgelos suspicantur. Et tamen dictum

Expanded text:
tota mente separatur. « Nemo ergo Deum vidit et vixit, » ac si aperte diceretur: tota mente separatur. « Nemo ergo Deum vidit et vixit, » ac si aperte diceretur: Nullus unquam Deum spiritaliter vidit et mundo carnaliter vixit. Sciendum vero est quod fuere nonnulli qui Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas et aliud natura, sed ipsa ei natura sua claritas, ipsa claritas natura est. Quia enim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet, ipse m eum, et manifestabo me ipsum illi . Ac si patenter dicat: Qui in in mea me natura videatis. Hinc rursum ait: « Beati mundomata, tunc autem facie ad faciem; nunc cognosco ex parte, tunc cognossiae dicitur: « In quem desiderant angeli prospicere , » sunt nonnulli qui nequaquam Deum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum
Abbreviated transcription (Latin):
uidere. Ut sic suꝑna essentia mentis eius oculis ad ess&. quatinus eĩs ad
aternitatis uisionem nulla i mago creata temporaliter interess&. Eit
uiderunt ergo patres testamentĩ ueteris dnm̃. & tam̃ iuxta iohannis
uidit & uixit quia in hac mortali carne consistentib & uideripotuit
ꝑquasdam circum scriptas imagines. & uideri non potest ꝑ in circũ¬
scriptum lumen & ternitatis. Sinuero quib dam potest in hac ad huc
corruptibili carne uiuentib sed tam̃ in estimabili. uirtute crescentib
quodam contemplationis acumine g erna dĩ claritas uideri. hoc quoq:¬
bit me homo & uiu&. Qm̃ quisquis sapientiam quȩ ds̃ est uidit̾
huic uitȩ funditus moritur . nec iam eius amore tenetur. Nullus
quippe eam uidit qui ad huc carnaliter uiuit. quia nemo potest am¬
lecti dm̃ simul & scłm. Qui enim dm̃ uidst. eo ipso morit
uel intentione cordis. uel effectu operis ab huius uitȩ delectationib

Expanded text:
videre, ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad videre, ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo patres testamenti veteris Dominum, et tamen, juxta Joannis vidit unquam, quia in hac mortali carne consistentibus, et videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potuit per incircumscriptum lumen aeternitatis. Sin vero a quibusdam potest in hac adhuc corruptibili carne viventibus, sed tamen inaestimabili virtute crescentibus, quodam contemplationis acumine, aeterna Dei claritas videri, hoc quoqit unquam; quoniam quisquis sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur, ne jam ejus amore teneatur. Nulluquippe eam videt qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest amplecti Deum et saeculum. Qui enim Deum videt eo ipso moritur, quod vel intentione cordis vel effectu operis ab hujus vitae delectationibus
Abbreviated transcription (Latin):
hic mortali teruiuitur. uideri ꝑ quasdam imagines ds̃ potest. sed ꝑ
ipsam naturae suȩ speciem nonpotest: Vt animã gratia sp̃s afflata
ꝑfiguras quasdam dm̃ uideat. sed ad ipsam uimeius essentiȩ non ꝑ tingat:
Hinc est enĩ quod iacob quidm̃ se uidisse testatur. hunc non nisi in angłm
uidit. Hinc est quod moyses quicum dõ facie ad faciem loquitur. sicut
loqui sol& homo cum amicosuo ei in ipsa uerba suȩ locutionis dicit. Si
ueni gratiam in conspectu tuo. ostende mihi tem& ipsum
ut uideam te. Certe enim si ds̃ non erat cum quo loquebatur. ostende
mihi dm̃ dicer& & non ostende tem& ipsum. Sia utem ds̃ erat cum quo
facie ad faciem loquebatur curse petebat uidere. quem uidebat :
cđhac eius petitione colligitur. quia eum sitiebat ꝑ in circũ scriptam
naturȩ suȩ claritatem cernere. quemiam ceperat ꝑ quasdã imagines

Expanded text:
hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest, ut anima, gratia spiritus afflata, per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam vim ejus essentiae non pertingat? Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc non nisi in angelo vidit . Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim si Deus non erat cum quo loquebatur, ostende mihi Deum diceret, et non ostende temetipsum. Si autem Deus erat cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines
Abbreviated transcription (Latin):
sententiȩ quaad moy sendicitur. non eninuidebit me homo & uiu&. iohan¬
nem audi concordantem quiait. Dm̃ nemo uidit umquam. Sed cum testam̃ti
ueteris patres in tueor. multos horum teste ipsa sacrȩ lectionis historia.
dm̃ uidisse cognosco. Vidit quippe ia cob dnm . quiait. Vidi dnm̃ facie ad
ciem & salua facta est anima mea. Cidit moyses dm̃. dequosci¬
Loquebatur dñs ad moysen facie ad faciem. sicut loqui sol& homo adamicũ
suũ. Vidit iob dnm̃ quidicit. Auditu auris audiuite : nunc autem oculus
meus uid& te. Vidit isaias dnm quiait. Anno quo mortuus est rex orias.
uididnm̃ sedentem suꝑ solium excelsum & eleuatum. Vidit micheas
dnm̃ quidicit. Uidi dnm̃ sedentem suꝑ solium excelsum. & omnem
exercitum cęli assistentem ei ad estris & asinistris. Quid ergo quod
toe testamenti ueteris patres dm̃se uidisse testati sunt & tamen ipse
dicit. non enim uidebit me homo & uiu&. Et iohannes ait. dm̃ ne mo
uiditumquam . nisi hoc quod patenter datur intelligi. quia quamdiu

Expanded text:
sententiae qua ad Moysen dicitur: « Non enim videbit me homo et vivet , » Joannem audi coveteris Patres intueor, multos horum, teste ipsa sacra lectionis historia, Deum vidisse cognosco. Vidit quippe Jacob Dominum, qui ait: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Vidit Moyses Dominum, de quo scLoquebatur Dominus ad Mosen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. Vidit Job Dominum qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli assistentem ei a dextris, et a sinistris . Quid ergo quod tot Testamenti veteris patres Dominum se vidisse testati sunt, et tamen ipse dicit: Non enim videbit me homo, et vivet. Et Joannes ait: Deum nemo vidit unquam , nisi hoc quod patenter datur intelligi, quia quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
L.
locus apud ie: & stabis suꝑ petram:. Cumq transibit gloria mea.
ponante in foramine petrȩ. Et paulo post. Tollam manũ i eam:
&ui debis posterioramea Perlocum ȩccła: ꝑ petram dñs: ꝑ morsenuero multi
tudo est plebis israhelitici figurata. quȩ̃ dnõ in terra predicante non credidit
Ipsa ergo inpetrastetit terga dñi transeuntis aspitiens. quia in delic& post
passionem ascensionemq: dominicam in ȩcđam deducta. fidem xp̃i peruipere
ut. & cuius presentiam non uidit : eius posteriora cognouit.

Expanded text:
. locus apud me, et stabis supra petram. Cumque trponam te in foramine petrae. Et paulo post: Tollam manum meam, videbis posteriora mea tudo est plebis Israeliticae figurata, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃i custodia serua cortuum. quia ex ipso uita ꝓcedit . Dicturus namq custo¬
diã p̃misit omnem : ut uidelic& unusquisq hinc inde sẽ diligent̃ inspiciat.
& quandiu in hacuita ẽ contra spũales inimicos inacie se positum sciat ne
mercedem quã ꝑ has actiones collegit. ꝑ alias amittat. ne hinc hosti fores obs¬
truat. & aliunde aditum pandat: Si qua & enim ciuitas contra insidiantes inimi
magno ualletur aggere. fortib cingat᷑ muris. in suꝑ om̃i munia¬
inde ꝓculdubio hostis ingredit᷑. qui undiq exclusus esse uidebat᷑.¬

Expanded text:
mni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno inde proculdubio hostis ingreditur qui undique exclusus esse videbat
Abbreviated transcription (Latin):
nis ante ferre. Scriptũ namq ẽ: Ducẽ te constituerunt. noli exlorẽ¬
tolli : sed esto in illis quasi unus ex illis. Ixexposit᷑ bĩ ios liororiii unde
endum magnopere est : quia tantũ una quȩq: anima pretiosior  ante
oculos dĩ. quantd̃ pre amore ueritatis despectior fuerit ante ocu¬
mihi. quia despectus tibi. Sed nunc quia magnus tibi es : factus
es despectus mihi. Unde & ꝑ prophetam dicitur. Uȩ qui sapi¬
ites estis in oculis ur̃is. & coram uobis m & ipsis prudentes.
ergo fit quisq: uilior dõ : quanto pretiosior sibi. Tanto p̃tiosior
dõ : quanto ꝑ eũ uilior sibi. Quia humilia respicit : & alta a longe

Expanded text:
nis anteferre . Scriptum namque est: Ducem te constituerunt, noli exnis anteferre . Scriptum namque est: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illisendum magnopere est quia tanto unaquaeque anima fit pretiosior ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante ocu Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus mihi. Unde et per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudenteergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo quanto propter eum vilior sibi: quia humilia respicit, et alta a longe
Abbreviated transcription (Latin):
derat. sed fultus t̾em porali potentia: iam se paruulũ ñ uid
Ceterorumnamq: cõparationi. se preferens. quia plus cunctis
poterat. magnum se pre om̃ib: estimabat. Miro autẽ modo cũ
pud se paruulus. apud dm̃ magnus. Cum uero apud sen
apparuit : apud dñm paruulus fuit. Plerũq ergo dũ ex subiec¬
toꝵ affluentia animus in flat᷑ in luxũ suꝑbiȩ. ipsa potentię fasti¬
gio lenocinante corrũpit᷑. Quã uidelic& potentiã bene regit.
ui & tenere illã nouerit. & inpugnare. Benehanc regit
scie ꝑ illam suꝑ culpas erigi:. Scit cum illa ceteris ęqualitate cõ¬
poni. Humana & enĩ mens plerũq extollitur. &iã cũ nulla po¬
testate fulcit᷑ : quanto magis in altã se erigit cũ se ei &iã potes¬
is adiungit : Quam tam̃ potestate m recte dispensat. qui sol
nouerit & sumere ex illa quod ad iuuat. & expugnare qđ temptat.
& ȩqualem se cũ illa ceteris cernere. & tam̃ se petcantib zelo ul to¬

Expanded text:
derat, sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in fluxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potenqui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur. Quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultio
Abbreviated transcription (Latin):
scientiae quib nos intrinsecus infundimur fixit Aspicientes
ari& es cũ ouib: coeunt. quia rationales nr̃i sps. dũ in earũ intentione
defixisunt. singulis quibq actionib ꝑmiscentur. ut tales fe
rũ procreent. qualia exempla prȩcedentiũ inuocib prȩceptorum
uident. & diuersũ colorẽ prolss boni operis habeat Quia & non¬
numquã subtriccta litterȩ cortice cautius interna considerat.
reseruato non nũquã historiȩ tegmine. bene se in exteri

Expanded text:
scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident, et diversum colorem prolis boni operis habeat; quia et nonnunquam subtracta litterae cortice acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in exteri
Abbreviated transcription (Latin):
antiquorũ patrũ uitas atq sententias in exemplũ populis p̾bere:
ue nimirũ quia iuxta rationis examen rectę sunt. uirgȩ no¬
minantur Quib ex parte corticẽ subtrdit. ut in hisquȩ expo¬
liantur intimus candor appareat: Et ex parte corticẽ seruat.
ut sicut fuerant exterius. inuiriditate ꝑmaneant. Uariusq
uirgarũ color efficitur. dũ cortex exparte subtrahitur. & expar¬
te r&in&air : Ante considerationis enĩ nrãe oculos prȩcedentiũ
patrũ sententiae quasi uirgae uariȩ ponunt᷑. in quib dũplerũq
intellectũ litterȩ fugimus. quasi corticẽ subtrahimus. Et dũ
plerũq intellectũ litterȩ sequimur. quasi costicẽ reseruam
Dumq ab ipsis cortex littere subducitur. allegoriae candor in¬
terior demonstrat᷑. & dũ cortex relinquitur. exterioris intelle¬
gentiae. uirentia exempla monstrantur. Quas bene iacob in
aquae canalib posuit. quia & redep̃tor nr̃. in libris eas sacrae

Expanded text:
antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae intellectum litterae fugimus, quasi corticem subtrahimus; et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
uaria & diuerso colore resꝑsa Intellectus sacrieloquii. inter
textũ & mrsteriũ tanta ẽ. libratione᷑ pensandus. ut utriusque
partis lance moderata. hunc neq nimiȩ discussionis pondus de¬
primat. neq rursũ torpor incuria uacuũ relinquat. Multae
quippe eiꝰ sententiae tanta allegoriarũ conceptione sunt grã¬
uide. ut quisquis eas adsolã tenere historiã nititur. earũ notitia.
ꝑsuã incuriam priu&ur. Non nullȩ uero ita exteriorib p̃ceptis
inseruiunt. ut siquis eas subtilius pen&rare desiderat. intus quidẽ
nihil inueniat. sed hoc sibi &iã qđ foras loquntur abscondat

Expanded text:
ria et allegoria. Intellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae sacri eloquii sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desiderat, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foras loquuntur abscondat
Abbreviated transcription (Latin):
Immolauit uictimas. quia uitã p̾dicantiũ mactari inꝑsecutione ꝑmisit. Uinũ
miscuit . quia diuinitatis eiꝰ & humanitatis parit᷑ nobis archana p̃dicauit.
Mensam q̃qͥ proposuit. quia scriptura sacra nobis pabula aperiendo p̃parauit.
Ancillas etiam suas misit quae ad arcem nof atq ad moenia ciuitatis uocarent. quia
p̃dicatores infirmos abiectosq habere studuit. qui fideles populos ad sp̃ualis patraȩ
edificia suꝑna colligerent. Vnde in euuangelio dñs nathanahelem laudat. uectamꝰ
in sorte p̃dicantiũ numerat. quia ad p̃dicandum eum tales uenire debuerant. qui¬
delaude propria nihil habebant. ut tanto solius ueritatis agnosceret᷑ esse quod

Expanded text:
immolavit victimas, quia vitam praedicantium mactari in persecutione permisit. Vinum immolavit victimas, quia vitam praedicantium mactari in persecutione permisit. Vinum miscuit, quia divinitatis et humanitatis suae pariter nobis arcana praedicavit. Mensam quoque proposuit, quia Scripturae sacrae nobis pabula aperiendo praeparavit. Ancillas etiam suas misit, quae ad arcem nos, atque ad civitatis moenia vocarent, quia praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, qui fideles populos ad spiritualis patriae aedificia superna colligerent. Unde Dominus in Evangelio Nathanaelem laudat, nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad pde laude propria nihil haberent, ut tanto solius Veritatis cognosceretur esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Siquis ẽ paruulus ueniatad me. Acsiaꝑte dicat. Quis quis se apud se mag¬
num aestimat. ad itum sibim& accessus angustit: quia tanto ad me altius ꝑtingit᷑.
quanto unius cuiusq mens apud se uerius humiliat᷑. Sed quantaliba quisq. uirtu¬
te ꝓfitiat. qualib& scientia ex crescat. penetrare non sufficit quo nos
apientia quippe domum sibi condidit. cumunigenit᷑ dĩ filius inseipso intra uterũ
uirginis mediante anima humanũ sibi corpus creauit. Sic quippe corpus uni¬
geniti dom̃ dĩ dr̃. sicut etiã templum uocat᷑. ita uͦ ut unꝰ idemq dĩ atq. hominis
filius ipse sit qui in habitat. ipse qui in habitat᷑. Qđ tamen recte & alit̃ accipit᷑. sidomͦ
sapientiae ȩccła uocetur. Qua septem etiam sibi columnas excidit. quia ab amore
p̃sentis scłi disiunctas ad portandam eius demȩcđe fabricam mentes p̃dicantiũ

Expanded text:
subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magsubditur: Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, qquanto uniuscujusque mens apud se verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare non sufficit, quo nos--Sapientia quippe domum sibi condidit, cum unigenitus Dei Filius in semetipso intra uterum Virginis, mediante anima, humanum sibi corpus creavit; sic quippe corpus Unigeniti, domus Dei dicitur, sicut etiam templum vocatur. Ita ut unus idemque Dei atque hominis filius ipse sit qui i. Domus sapientiae Ecclesia vocatur, quae septem sibi columnas excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas, ad portandam ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantiu
Abbreviated transcription (Latin):
apientia ȩdificauit sibi donium. excidit colum nas septem. Immolauit meti¬
mas suas. miscuit uinum. posuit mensam. Misit ancillas ut uocarent ad arte̾.
& ad moenia ciuitatis. Siquis e paruulus. declin& adme. Immolauit enĩ
ns uictimas. seipsum offerendo ꝓnobis. Miscuit uinum. p̃cept
poculum ex narratione historica & intelligentia spuali contemperans.
Vnde alias dictum ẽ. Calix in manu dñi uinimeri plenꝰ mocto ẽ. Et posuit mensam.
id est scripturam sacram: quae fessos ad se atq a scłi onerib uenientes. pane uerbi nos
refecit . & contra aduersarios sua refectione nos roborat. Vnde alis ab ecłi dr̃. Posiusti
uidelic& animas in ipso suo initio infirmas. Ut uocarent ad araem & moenia ciuita¬
tis. quia dum internam uita denuntiant. ad alta nos moenia suꝑnaee ciuitatis leuañ
uae ꝑfecto moenia. nisi humiles non ascendunt. Vnde illio & abeadem sapientia

Expanded text:
apientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem, immolavit victimas suas, miscuit vinum, proposuit mensam. Misit ancillas, ut vocarent ad arcem m et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicituvidelicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis, quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
incorde elati sunt : quanto amplius inspecie ȩlationẽ premunt.
Quȩ utramq unlis clationis bella. magna dauid circũ spectione
dep̃hendit mira uirtute superauit. Quia enĩ desem& ipso intus
humilia sentiens. honorem exterius nonquerit insinuat dicens.
Ludam& uilior fiam. Et quia ꝑhoc quod uilẽ se exterius p̃buit
nequaquã in terius intumescit: ad iungit: eroq humilis inocu¬
ls meis. Acsi dicat. Qualem me exterius despitiens exhibeo
talemme interius ad tendo. Quid ergo acturi sunt quos doctrina
leuat. sidauid ex carne sua uenturum redeptorẽ noue
eiusq gaudia ꝓphetando nuntiabat. & tam̃ in sem& ipso cerui¬
cẽ cordis ualida discretionis calce deprimebat dicens. eroq
humilis in oculis meis:¬

Expanded text:
in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumscriptione deprehendit, mira virtute superavit, quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerens, insinuat, dicens: « Ludam et vilior fiam. » Et quia per hoc quod vilem se exterius prius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis. Ac si dicat: Qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt quos doctrina elevat? si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen, in semetipso cervicem cordis, valida discretionis calce deprimebat, dicens: « Eroque humilis in oculis meis
Abbreviated transcription (Latin):
Redeptor enimnr̃. simplicitatem atq pacientiã predicantium
suȩ manu uirtutis tenens. auitiis suis carnales interfecit. Et
maxillam in terram ꝑiectã. postmodum aquas fudit: quia post

Expanded text:
Redemptor noster simplicitatem atque patientiam praedicantium suae manu virtutis tenens, a vitiis suis carnales interfecit. Et maxilla in terram projecta postmodum aquas fudit, quia dat
Abbreviated transcription (Latin):
Cur prȩcepit uobis ds̃ ut non comederds de omniligno paradisi:
Sed quia diuino munere redep̃tus homo iustitiã recepit quã dudum
conditus amisit. robustior̾se um contra blandimenta callidȩ per¬
suasionis exerc&. quia experiniento didicit. quantũ obediens. ẽẽ.
debeat prȩcepto: Et quẽ tunc culpa duxit ad poenã. nunt poena
sua restringit aculpa Ut tantomagis delinquere metuat. quant o
cogente supplicio. & ipse iam qđ ꝑpetrecuit accusat : Inco dic¬

Expanded text:
Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit, quam dudum conditus amisit, robustior se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit, quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringitur a culpa; ut tanto magis delinquere metuat, quanto cogente supplicio, et ipse jam quod perpetravit, accusat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ad mor̾sen inmonte. cũ iussionis suae uerba edidit. ignẽ rubũq
sociauit. atq aliud superius. aliud inferius iunexit. Qđ tamen
nc solũ agitur. cũ exipsa aliquid coniunctione signatu
Nã ꝑ succensum rubũ morsen alloquens. quid aliud ostendit.¬
nisi qđ eius populi doctor fuerit. qui & legis flã mã ꝑciper&.
pulo exir&. qui inigne deitatis carnis nrãe peccata quasi¬
rubi spina acciper&. & in consumptã humanitatis nrãe¬
substantiã. &iam in ipsa diuinitatis flãma seruar&¬

Expanded text:
ad Moysen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Monisi quod ejus populo ductor fuerit, pulo exirrubi spinam acciperet, et inconsumptam nostrae humanitatis substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamma servar
Abbreviated transcription (Latin):
uerbium in isrł. Vt anima patris ita & anima filii mea est. Anima quȩ
peccauerit. ipsa morietur. Quid est quod nunc ꝑmoysen dño dicitur. qui
reddis iniquitatem patrum filiis acnepotib Sed in utraq: hac sententia
dum dissimilis sensus inuenitur. auditoris animus. ut dis

Expanded text:
ita et anima filii mea est. Anima quae peccaverit ipsa morietur . Quid est quod nunc per Moysen Domino dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum in filios ac nepotes? Sed in utraque hac sententia, dum dissimilis sensus invenitur, auditoris animus, ut dis
Abbreviated transcription (Latin):
Frumenta quippe abscondere est: p̃dicationis scae apud se uerba retinere.
populis autem talis quisq maledicit᷑. quia in solius culpa silen
quos corrigere potuit poenã dãpnat᷑. Si medicinalis artis minime ignari
secandum uulnus cernerent. & tam̃ secare recusarent: ꝓ fecto peccãtũ
fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta gͦ culpa in uoluant᷑
aspiciant. qui dum cognoscunt uulneramentium. curare ea neglegunt secti¬
one uerborum.

Expanded text:
Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum.
Abbreviated transcription (Latin):
rere audeat hanc consideratione ꝓprie infirmitatis uelare. ut nequaqu̾ã in¬
telligentiae oculos ultra se p̃cipitant̃ aperiat. sed ad hoc qđ app̃hendere ñ
ual&. reuerent̃ claudat. Quae agens. inspeluncae ostio stetisse describit᷑.
uid namq spelunca nr̃a ẽ : nisi haec corruptionis habitatio. in qua ad huc
ex uetustate retinemꝰ: Sed cũ aliquid ꝑcipere de cognitione diuinitatis
incipimus. quasi iam inspeluncae ostio stam᷑. Quia eñi ꝑgredi ꝑfecte non
possumus. ad cognitionem tam̃ ueritatis in hiantes. iamaligud de libertatis
aura captamus. In in gressu ergo speluncae stare ẽ: repressonrae corruptio¬
nis obstaculo ad cognitionem ueritatis incipere exiri. Unde & nube in
tabernaculo descendente. israhelitae elonginquo cernentes. inpapilionũ
suoꝵ ostus stetisse memorantur. quia hi qui aduentum diuinitatis ut¬

Expanded text:
rere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam inrere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc, quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncQuid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare est represso nostrae corruptionis obstaculo ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nubes in tabernaculo descendentes Israelitae e longinquo cernentes in papilionum suarum ostiis stetisse memorantur , quia hi qui adventum divinitatis ut
Abbreviated transcription (Latin):
petras ante dñm. non in sp̃u dñs. Et post spm cõmotio. non in com¬
motione dñs. Et post cõmotionem ignis. ñ inigne dñs: & post ignem
sibilus aurae tenuis. Sp̃s ante dnm euertit montes & petras conterit.
quia pauor qui exaduentu eiꝰ irruit. & altitudinem cordis nr̃i deicit.¬
& duritiam lique facit. Sed sp̃ui cõmotionis & igni non in esse dñs dr̃.¬
esse uͦ insibilo aurae tenuis ñ negat᷑ : quia nimirũ mens cũ in contemplati¬
onis sublimitate suspendit᷑. quic quid ꝑ fecte conspicere p̃ual& ds̃ ñ ẽ¬
circum scriptae ueritatis contemplatione subita subtiliter degustamus.
Tunc ergo uerũ est qđ de dõ cognoscimus. cum plene nos aliquid de illo
cognoscere non posse sentimꝰ. Unde bene illic subditur. Qđ cũ audiss&
Post aurae tenuis sibilũ uultũ suũ ꝓphetã pallio operuit. quia in ipsa sub¬
tilissima contẽplatione ueritatis quanta ignorantia homo tegatur
agnoscit. Uultui namq. pallium suꝑducere ẽ: ne altioramens quae¬

Expanded text:
tiam Dei. . Non in spiritu Dominus, et post spiritum commotio: non in commotione Dominus, et post commotionem ignis: non in igne Dominus, et post ignem sibilus aurae tenuis. « Spiritus ante Dominum evertit montes, et petras conterit, quia pavor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed spiritui commotionis, et igni non inesse Deum dicit: In sibilo vero aurae tenuis inesse non negat: quia nimirum mens cum in contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere pracircumscriptae veritatis contemplatione subita, subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset speluncae. Post aurae tenuis sibilum vultum suum propheta pallio operuit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis quanta ignorantia homo tegatur agnoscit. Vultui namque pallium superducere, est, ne altiora mens quae
Abbreviated transcription (Latin):
quia bonorũ operũ ꝑfectio. ad saci&atẽ eorũ qui iustitiã esuriunt
prȩparat᷑. Quia ergo gentilis populus in electissuis ubiq ꝑmundũ
sparsus .ẽ. & exeis uirtutib quas agit om̃s qui intellegunt odore
bonȩ opinionis repl&. dicatur recte Ecce odor filumei. sicut odor
agripleni Sedquia easdẽ uirtutes exsem& ipso ñ hab& ad iungat
operac pinguescit. recte illic addit᷑. D& tibi dñs derore cȩli. & de
pinguedinẽ terrȩ: Ros enĩ desuꝑ & subtiliter cadit. Et totiens derore
caeli accipimus. quotiens ꝑ infusionẽ contemplationis intimae. desuꝑ¬
nis aliquid tenuiter uidemus Cũ uero bona opera &iã ꝑ corpus agimnꝰ.
leterrȩ pinguedine ditamur. Quid .ẽ. autẽ qđ esau tarde ad p
redit. nisi qđ iudaicus populus ad placandũ dnm̃ sero reuertitur: Cui
& hoc inbenedictione dicit᷑. Tempusq erit cũ soluatur iugũ decollo

Expanded text:
quia bonorum operum perfectio ad satietatem eorum qui justitiam esuriunt quia bonorum operum perfectio ad satietatem eorum qui justitiam esuriunt praeparatur. Quia ergo gentilis populus in electis suis ubique per mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungat: opere pinguescit, recte illic additur: Det tibi Deus de rore coeli, et de pinguedine terrae . Ros enim desuper subtiliter cadit, et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam percorpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi quod Judaicus populus ad placandum Dominum sero revertitur? cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & eidẽ ia cob gentilis populi figurã tenenti. in bene dictione
dicitur Ecce odđor filumei. sicut᷑ odor agripleni. cui benedixit
ans ds̃ Sicut enĩ in eugło ueritas dicĩt. ager. ẽ. hic mundus
redol&. odor fidei.odor.ẽ. agripleni. Alit̾ namq ol&¬
flos uuar. quia magna ẽ uirtus & opinio predictto¬
rũ. qui deebriant mentes audientiũ Aliter flos
oliuae. quia suaue.ẽ. opus misericordiae. qđ
more olei refou& & luc& Aliter flos rosare . quia mira . ẽ. fraglantia
quae rutilat & redol& ex cruore: martrrũ. Alit̃ flos lilii . quia candi¬
da uita carnis. ẽ. de incorruptione uirginitatis: Alit̃ flos uiolȩ. quia
magna .ẽ. uirtus humiliũ. Qui ex desiderio loca ultima tenentes sẽ
ꝑ humilitatẽ aterrac in altũ ñ subleuant & cȩlestis regni purpurã
inmente seruant Alit̾ redol& spica cũ ad maturitatem ꝑducit᷑.

Expanded text:
Unde et eidem Jacob, gentilis populi figuram tenenti, in benedictione Unde et eidem Jacob, gentilis populi figuram tenenti, in benedictione dicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus Deus . Sicut enim in Evangelio Veritas dicit, Ager est hic mundus redolflos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui inebriant mentes audientium. Aliter flos olivae, quia suave est opus misericordiae, quod more olei refovet et lucet. Aliter flos rosae, quia mira est fragrantia, quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus humilium, qui ex desiderio loca ultima tenentes se per humilitatem a terra in altum non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant; aliter redolet spica, cum ad maturitatem perducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ds̃ uotatua. quȩ reddã laudationẽs tibi: Et quid .ẽ. qđ isdẽ
iacob manus acbrachia & collũ hȩdinis pellib texit. nisi qđ hedus
ꝑpeccato offerri consueuit. & gentilis populus dũse pęccatõ ẽ
confiteri non erubuit. carnis insepeccata mactauit. Quid ẽ.
qđ uestim̃tis fratris maioris induitur. nisi qđ sacre scripotura ere
preceptis quȩ maiori populo data fuerant. in bona operatione
uestitus . ̃. Et eis minor indonio utit̾. quae mabor forans exien
intus reliquit: quia illa gentilis populus prȩcepta ten& in men¬
te . quȩ iudaicus populus habere ñ potuit dũ solã ineis litdera
attendit: Et quid. ẽ. qđ isa ac eundẽ filiũ nescit quẽ benedict
nisi hoc qđ de gentili populo dñs ꝑpsalmistã dixit. Populũ que
non uidit. quia tunc inerrore dereliquit & tamen quia hane
quandoq collecturus erat ꝑbenedictionis gratiã prȩ uidit

Expanded text:
sunt, Deus, vota tua quae reddam laudationes tibi . Quid est quod idem sunt, Deus, vota tua quae reddam laudationes tibi . Quid est quod idem Jacob manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit, nisi quod haedus pro peccato offerri consuevit? Et gentilis populus dum se peccatorem confiteri non erubescit, carnis in se peccata mactavit. Quid est quod vestimentis fratris majoris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis, quae majori populo data fuerant, in bona operatione vestitus est? et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia ille Gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est, quod Isaac eumdem filium nescit, quem benedicit, nisi hoc quod de Gentili populo Dominus per Psalmistam dicit: Populus, quem non vidit, quia tunc in errore dereliquit, et tamen quia hanc quandoque collecturus erat, per benedictionis gratiam praevidit?