comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Tunc loquetur ad eos inira sua. et
in furore suo conturbabit eos. De quo
& alius propħa dicit. Dies ille dies irȩ.
dies tribulationis & angustię.
Nfirmitatis confessio celestis medi¬
ci miscełam mouet. a quo facile imperran¬
tur remedia. cum ostenduntur uulne¬
ra manifesta. Non enim dixit qm̃ me¬
reor. sed quia iustitiã tuam sustinere
non ualeo. O clementia magna creato¬
ris. Aiudice ꝑcipimus. quid rei dicere
debeamus. Docemur pierate̾ petere. ne
nos iustitia possit absumere. Quis iam
dubiter eum uerba sua audire posse. si
tamen talis ẽ precantis animus. qualem
In deprecatione cadem ꝑseuerat. pio
medico dicitur egritudinẽ tandẽ usq
ad interiora uenisse. ne differret au¬
xiliũ cui imminere cognoscebat exiti¬
um. Ossa hic per allegoriam forritu¬
dinem mentis. aduertere. quȩ cum de¬
ficit uigor omnis elabitur. sicut & ossib
quassis corpus minime continetur.

Expanded text:
est: Tunc loquetur ad eos in ira sua, et est: Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos ; de quo et alius propheta dicit: Dies illa dies irae, dies tribulationis et angustiae .Infirmitatis confessio coelestis Medici misericordiam movet, a quo facile impetrantur remedia, cum ostenduntur vulnera manifesta. Non enim dixit: quoniam mereor, sed, quia justitiam tuam sustinere non valeo. O clementia magna Creatoris! a judice percipimus quid rei dicere debeamus; docemur pietatem petere, ne nos justitia possit absumere. Quis enim jam dubitet eum verba sua audire posse: si tamen talis sit precantis animus, qualem In deprecatione eadem perseverat. Pio Medico dicitur, aegritudinem tabidam usque ad interiora venisse, ne different auxilium, cui imminere cognoscebat exitium. Ossa hic per allegoriam, fortitudinem mentis debemus advertere, quae cum deficit, vigor omnis elabitur, sicut et ossibus quassatis corpus minime continetur. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
baᷤ Conticescat arriana nequitra. ne qͥ
uolunt in scã trinitate sacrilegas diuisio¬
nes inferre. ipsi se a regno anĩ ꝓbentꝰ abscidere.
N eq in furore tuo corripias me.
Ra et furor iudicis contra reum dampnatio¬
nis effectus ẽ. idest motus animi concitatus.
ad penam ꝓuocans inferendã. S ira longa
indignatio ẽ. furor repentine mentis ac¬
censio. Hec autem allegorice trans latiuis
uerbis edicta sunt. Cȩxerum dñs nec ira
confunditur. nec furore turbatur. sed in
una eademq semꝑ głȩ suȩ tranquillitate
consistit. Similit᷑ et moỹses dicit. Sicut le¬
tatus ẽ dominus ȩ dificans uos & crescere
faciens: sic letabitur affligens uos ata sub-¬
uertens. Pent ergo ut ante iudiciũ non in
iudicio corripiatur: quia qui ibi arguitur
sine dubitatione dampnatur. Et mente
considerandũ est. quod dies iudicii pro
magnitudinis suȩ timore ira & furor uo¬
catur. sicut et in secundo psaimo dictũ

Expanded text:
ba? Conticescat Ariana nequitia: ne qui ba? Conticescat Ariana nequitia: ne qui volunt in sancta Trinitate sacrilegas divisiones inferre, ipsi se a regno Domini probentur abscindere. Neque in furore tuo corripias me. Ira et furor judicis contra reum damnationis effectus est; id est, motus animi concitatus ad poenam provocans inferendam. Sed ira longa indignatio est: furor repentina mentis accensio. Haec autem allegorice translativis verbis edicta sunt. Caeterum Dominus nec ira confunditur, nec furore turbatur: sed in una eademque semper gloriae suae tranquillitate consistit. Similiter et Moyses dicit: Sicut laetatus est Dominus aedificans vos, et crescere faciens, sic laetabitur affiigens vos atque subvertens . Petit ergo ut ante judicium, non in judicio corripiatur: quia qui ibi arguitur, sine dubitatione damnatur. Et mente condendum est, quod dies judicii pro timore magnitudinis suae ira et furor vocatur; sicut et in secundo psalmo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ut quem nulla p̃ualent argumenta de¬
fendere. possit fidelis confessio indicare
Hoc uere penitentib datur. qui dũ se
cupunt absoluere. ipsi potius propria
nituntur facta dampnare: sicur & ysai-¬
as monet. Dic tu miquitates tuas pͥus.
ut iustificeris. Nunc considerandũ est
quam sit uerboꝵ istor congrua salutarisa
positio. Non enim supplicat deo patri
sicur et aliis uisum ẽ ut non arguatur.
sed ne in iidicii seueritate culpetur. Quia
hic multis argui salus ẽ: sicut in apocha-¬
lipsi ioħ̾is legitur. Ego quos amo. redarguo
& castigo. Ham ita et ipsi daind contignt
cum eum prophetica correxit inuectio.
Arguit et filnis: sicut et in alio psalmo
legitur. Arguam te: & staruam illa ante¬
faciem tuam. Arguit etiam sp̃s sc̃s. sicut
scriptum ẽ. Cum uenerit sp̃s paraditus
ipse arguet mundum de peccato. Dicite
nunc ꝑuersi. Ubi est hic naturȩ potestatisq
distantia: quando nec ipsa discrepant uer¬

Expanded text:
ut quem nulla praevalent argumenta deut quem nulla praevalent argumenta defendere, sola possit fidelis confessio vindicare. Hoc vere poenitentibus datur, qui dum se cupiunt absolvere, ipsi potius propria nituntur facta damnare. Sic et Isaias monet: Dic tu iniquitates tuas prius, ut justificeris . Nunc considerandum est quam sit verborum istorum congrua salutarisque positio. Non enim supplicat Domino Patri, sicut et aliis visum est, ut non arguatur, sed ne in judicii severitate culpetur: quia hic multis argui salus est, sicut in Apocalypsi Joannis legitur: Ego quos amo redarguo et castigo . Nam ita et ipsi David contigit, cum eum prophetica correxit invectio. Arguit et Filius, sicut in alio psalmo legitur: Arguam te, et statuam illa antefaciem tuam . Arguit etiam Spiritus sanctus, sicut scriptum est: Cum venerit Spiritus Paracletus, ipse arguet mundum de peccato . Dicite nunc, perversi, ubi est hic naturae potestatisque distantia, quando nec ipsa discrepant ver
Abbreviated transcription (Latin):
iguis flaturȩ et sicut sũama lauantium.
e sedebit ad conflandum et ad purgan¬
dum argentũ SSimilit᷑ et salomon in ec¬
lesustico pͥmonens dicit. Ante orationẽ
orepara animã tuam. Et paulo post.
Memento irȩ in die consummationis. et
tempus retributionis in conu̾sione faciei.
ciam dni eloquentiã suam ira ua¬
riis disciplinis atq artib plenis¬
sime ditasse. ut et ipsa mirabilit᷑ exqui¬
rentib ornata resplendeat: & semina di¬
uersarum doctrinarũ diligenter rerracꝰ¬
ta concedat. Hinc ẽ enim quod in ipsa
repperiuntur. que magistri secularium
literarũ ad sua post uolumina transtu¬
lerunt. Nam intͣ alios status quos ora¬
tores causis emergentib indiderunt. con-¬
cessiuam depͣcationẽ ẽẽ dixerunt. cum re¬
us non id quod factum ẽ defendit. s ut
ignoscatur expostulat. Qui staniis licet
mermis apud terrena iudicia uideatur
huanisq uirib destitutus. inuicta ta-¬
men apud dm̃ munitione p̃cingitur.

Expanded text:
ignis flaturae, et sicut squama lavantium, et sedebit ad conflandum, et ad repurgandum argentum . Similiter et Salomon in Ecclesiastico praemonens dicit: Ante orationem praepara animam tuam; et paulo post: Memento irae in die consummationis, et tempus retributionis in conversatione facictiam Domini, eloquentiam suam ita variis disciplinis atque artibus plenissime ditasse, ut et ipsa mirabiliter exquirentibus ornata resplendeat, et semina diversarum doctrinarum diligenter retractata concedat. Hinc est enim quod in ipsa reperiuntur, quae magistri saecularium litterarum ad sua post volumina transtulerunt. Nam inter alios status, quos oratores causis emergentibus indiderunt, concessivam deprecationem esse dixerunt; cum reus non id quod factum est defendit, sed ut ignoscatur expostulat. Qui status licet inermis apud terrena judicia videatur, humanisque viribus destitutus, invicta tamen apud Deum munitione praecingitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen fuit obstmatis morib indeuota ii
qua habitare non potuit. dum se ab ens
infidelitate subduxit. In altum regrali¬
re. propter illud euuangelicũ. Neni
ascendit in cęlum. nisi qui de cęlo de¬
scendit. Regredi enim ẽ. unde ueners
iterata uia reuerti. Nam de hac ascen¬
sione gloriosa. in alio psalmo dicturis
ẽ. Pt ascendit super cherubin et uolaus
uolauit suꝑ pennas uent&ꝵ. et posuit
renebras latibulũ suum.

Expanded text:
tamen fuit obstinatis moribus indevota: in tamen fuit obstinatis moribus indevota: in qua habitare non potuit, dum se ab ejus infidelitate subduxit. In altum regredere: propter illud Evangelii: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit . Regredi enim est, unde veneris iterata via reverti. Nam de hac Ascensione gloriosa, in alio psalmo dicturus est: Et ascendit super cherubim et volavit, volavit super pennas ventorum: et posuit tene
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Mandauit enim dñs in pͣcep .u.¬
to: quando in euangłio dixit disci-¬
pulis suis. Tercia die resurgã. et pͣ¬
reclam uos in galileam. Hȩc dum fac-¬
ta sunt. exaltatus ẽ in toto orbe ter-¬
rarum quem potestas diaboli possidebat
et uindicauit in eum. quando ab eo ab-¬
stulit quod tenebat. Et intuere quia
more prophetiȩ futura pro pͣteritis dicit
In precepto quod mandasti: utiq quod
adhuc mandaturus erat. ut ẽ illud
uicesimi primi psalmi. foderunt ma¬
nus meas et pedes meos. dinumera¬
uerunt omnia ossa mea
t synagoga populoꝵ circumdabit te.
et propter hanc in altum regredere.
uperius petiit ut ueniret: nũc
autem quid in aduentu eius
emergere possit ostendit. Ac
si diceret. Uu quidẽ uentu¬
rus es ad liberandum. s populi iud¬
orum in sanis te mentib ꝑsequentur.
orum plebs. de uotis mentib utiq susco¬
pisset. Et propter hanc in altum regii¬
dere. Propter hanc idest sinagogã. qu

Expanded text:
rem. Mandavit enim Dominus in praeceprem. Mandavit enim Dominus in praecepto, quando in Evangelio dixit discipulis suis: Tertia die resurgam, et praecedam vos in Galilaeam . Haec dum facta sunt, exaltatus est in toto orbe terrarum, quem potestas diaboli possidebat; et vindicavit in eum, quando ab eo abstulit quod tenebat. Et intuere quia more prophetiae futura pro praeteritis dicit: In praecepto quod mandasti, utique quod adhuc mandaturus erat; ut est illud vicesimi primi psalmi: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa meanagoga populorum circumdabit te: et propter hanc in altum regredere. Superius petiit ut veniret, nunc autem quid in adventu ejus emergere possit, ostendit; ac si diceret: Tu quidem venturus es ad liberandum, sed populi Judaeorum insanis te mentibus persequentur. sa Judaeorum plebs, devotis mentibus utique suscepisset. Et propter hanc in altum regredere. Propter hanc, id est synagogam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sinib inimicoꝵ ruo. Exurge dnẽ ds
m̃ͣs in precepto quod mandasti.
Ienit ad scd̾m diuisionẽ. in qua tͣu¬
situm facit ad illam similitudinem
quam fecerat dñi saluaroris. S tͥb
gradib afcendit ista petitio
Primus ẽ. ut in ira idest in
uindicta consurgat. sed non ad irã
prouocat dm̃ quem sciebat ẽẽ mitissi-¬
mum. maxime cum superius de se
dixerit. si reddidi retribuentib michi
mala. s humanis et translaticiis uer¬
bis talia referuntur. Uerum hȩc um¬
dicta quȩ dicitur ira in diabolum po¬
tius debet aduerti. qui touens punitur
quotiens ab eo peccator subiugatus eri¬
pitur. Exaltare in finib inimicꝙ. idest
i possessione diaboli magnificare.
quam in peccatorib tener. In ipsis enĩ
exaltatur dominus. quando a conu̾¬
tentib confessio laudis offertur. Secim¬
dus gradus ẽ. ex urge domine ds m̃s
in precepto quod mandasti. Ipsum
ẽ enim quod superius dixit in ira: ut
cognoscas uindictã ẽẽ potius ñ furo¬

Expanded text:
orum. Exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti. Venit ad secundam divisionem, in qua trasitum facit ad illam similitudinem quam fecerat Domini Salvatoris. Sed tribus gradibus ascendit ista petitio. Primus est, ut in ira, id est in vindicta consurgat; sed non ad iram provocat Deum, quem sciebat esse mitissimum; maxime cum superius de se dixerit: Si reddidi retribuentibus mihi mala: sed humanis et translatitiis verbis talia referuntur. Verum haec vindicta quae dicitur ira, in diabolum potius debet adverti, qui toties punitur quoties ab eo peccator subjugatus eripitur. Exaltare in finibus inimicorum, id est in possessione diaboli magnificare, quam in peccatoribus tenet. In ipsis enim exaltatur Dominus, quando a convertentibus confessio laudis offertur. Secundus gradus est: Exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti: ipsum est enim quod superius dixit, in ira, ut cognoscas vindictam esse potius, non furo
Abbreviated transcription (Latin):
et scđm innocentiã manuũ mearũ supet
me. humilitas humanitatis exprimitur.
quȩ de sc̃ę mariȩ uirginali utero assũpta
ee̾ monstratur. Sic in uno uersu. tam in¬
gentium rerum secreta conclusa sunt.
Et respice quemadmodũ torius ueritatis
ordo seruatur. Prius enim propha inno¬
centiã manuũ suarum in una dixerat
causa: nunc autem a ꝑsona dnĩ saluatons
generalit᷑ pronuntiatur : qmͣ constat eũ
peccatum nullatenus habuisse. Merito
siquidem petit secundũ iustitiã sua̾ se
debere iudicari : qui diuiniratis suȩ ꝑfec¬
tissimus doctor precepta cõpleuit. qui mi¬
lum pro malo non reddidit. qui propt᷑
ꝓsecutorib mestimabili gła pietatis ora¬
uit. et cetera que uerissimus euangłii
textus eloquitur. S cum in nocentia cor

Expanded text:
m innocentiam manuum mearum super me, humilitas humanitatis exprimitur, quae de sanctae Mariae virginali utero assumpta esse monstratur. Sic in uno versu tam ingentium rerum secreta conclusa sunt. Et respice quemadmodum totius veritatis ordo servetur. Prius enim propheta innocentiam manuum suarum in una dixerat causa: nunc autem a persona Domini Salvatoris generaliter pronuntiatur, quoniam constat eum peccatum nullatenus habuisse. Merito siquidem petit secundum justitiam suam se debere judicari, qui divinitatis suae perfectissimus doctor praecepta complevit: qui malum pro malo non reddidit; qui propter persecutoribus inaestimabili gratia pietatis oravit; et caetera, quae verissimus Evangelii textus eloquitur
Abbreviated transcription (Latin):
modo curuatis flexib deuotoꝵ colla coͣ¬
plectitur. Hic fidelib suaue iugũ osten¬
ditur: contumacib autem arma terribi¬
lia declarantur. Tetendit ut dictum est.
ne eius patienna remissa puraretur. Ad
postremum posuit parauit illũ: ut mos
ipse sagittantiũ plenissime uideretur ex¬
pressus. Qui postquã tetenderunt arcũ.
contra signũ manum collocant. in sagit¬
tandi opera brachia preparantes. S uide¬
amus arcus iste preparatus quas sagir-¬
tas emiserit.
Et in ipso parauit uasa mortis: sagitras
suas ardentib effecit.
ic distributio diuinȩ maiesta¬
tis ostenditur: quia ꝑ arcum
mentum sicut iam dictum ẽ. & effecꝰtꝰ¬
mortis uenit. et sagitus ipsius uira pͣsta¬
tur. E gressi sunt autem de isto areu¬
tamquam sagitȩ. idest apłi. qui arden.¬
tib hoc ẽ desideramib animis in modis
sagittarũ precepra saluatia transmi¬
serunt. unde & impii saluarentur. & si¬

Expanded text:
modo curmodo curplectitur: hic fidelibus suave jugum ostenditur. Contumacibus autem arma terribilia declarantur: tetendit adjectum est, ne ejus patientia remissa putaretur, ad postremum posuit: paravit illum, ut mos ipse sagittantium plenissime videretur expressus, qui, postquam tetenderint arcum contra signum, manum collocant, in sagittandi opere brachia praeparantes. Sed videamus arcus iste praeparatus quas sagittas emiserit: Et in ipso paravit vasa mortis; sagittas suas ardentibus effecit . Hic distributio divinae majestatimentum sicut jam dictum est, etmortis venit, et sagittis ipsius vita praestatur. Egressae sunt autem de isto arcutanquam sagittae, id est apostoli, qui ardentibus, hoc est desiderantibus animis, in modum sagittarum praecepta salutaria transmiserunt: unde et impii sauciarentur, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam seuera indignatione consurgunt.
S istud in diutinitate non conuenit. qͥa
ubi ẽ feruida uindicta. non ẽ tempe¬
rara iustita. P singulos dies. id est cunc¬
Pam ubi esset gloriosa panentia.
si pena max sequeretur offonsamd.¬
Nisi conuertimini gladiũ suũ uibra¬
bit: arcum suum tetendit et parauit
illum.
ontumaces terrer iudeos. qui
dni lege contempra idolorũ cul¬
turis nefandissimis seruiebant.
Ipsis enim dicitur. Nisi conuertamini
gladium suũ ibrabit: idest unicũ
filium suu̾ sub lucente claritate mis¬
surus ẽ Uibrare enim illud dicimus
quod modo lumen modo umbras tremu¬
las probatur ostendere. Hoc constat incar¬
natione xpĩ domini prouenisse. quando
ꝑfidis tenebras. fidelib autem lumen suȩ
deitatis ostendit. Giadium uero uerbum
et apłs dicit cum ait. Et gladium sp̃s
quod est uerbum dei. Arcum itaq scrip¬
turarum noui et ueteris testamenti con¬
gruenter accipimus qui duob quodam¬

Expanded text:
tiam severa indignatione consurgunt. tiam severa indignatione consurgunt. Sed istud in Divinitate non convenit, quia ubi est fervida vindicta, non est temperata justitia. Per singulos dies; id est, cunce committitur. Nam ubi esset gloriosa patientia, si poena mox sequeretur offensamNisi convertamini, gladium suum vibrabit: arcum suum tetendit et paravit illum. Contumaces terret Judaeos qui, Domini lege contempta, idolorum culturis nefandissimis serviebant. Ipsis enim dicitur: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit; id est, unicum Filium suum sub lucente claritate missurus est. Vibrare enim illud dicimus, quod modo lumen, modo umbras tremulas probatur ostendere. Hoc constat incarnatione Christi Domini provenisse: quando perfidis tenebras, fidelibus autem lumen suae Deitatis ostendit. Gladium vero verbum et Apostolus dicit, cum ait: Et gladium spiritus quod est Verbum Dei . Arcum itaque scripturam Novi et Veteris Testamenti congruenter accipimus, qui duobus quodam
Abbreviated transcription (Latin):
tis corde & ueniam tribuit et salutẽ
Intuere etiam quod in parte superiori
propħa se petiit liberari. hic autẽ ad-¬
iutorium dñi sibi xp̃c ipse ꝓmittit.
qui dixit in euangłio. Omnia que pater
habet mea sunt: et mea parris sunt.
sͣ iudex iustus. fortis et longaninis
numquid irascitur ꝑ singłos dies s.¬
entum eͣ ad quartam nichilominꝰ
sectionẽ. in qua propħa ex sua ꝑ¬
sona laudem concinens patri. et
uehement᷑ iudeos terrificat obstinatos
et spem eis qui ad eum redire cupiunt
pollicetur. lustus dicitur ds. qui tribu¬
it unicuiq in fine quod gesserit. Forris.
quia nullus potest resistere uoluntati
eius. Longanimis. ut hodie ad peniten¬
tiam exspectet: quos ꝑdere pro scelerũ
suoꝵ qualitate potuiss Humquid iras¬
citur s̃ Sub admiratione pronuntiandũ
ẽ: quia imputatio ista negatiua ẽ. lras¬
ci autẽ iudicũ more dicitur: qui quan¬
do uindicare delicta cupiunt. in senten¬

Expanded text:
tis corde et veniam tribuit et salutem. tis corde et veniam tribuit et salutem. Intuere etiam quod in parte superiori propheta 33 se petiit liberari: hic autem adjutorium Domini sibi Christus ipse promittit, qui dicit in Evangelio: Omnia quae Pater habes judex justus fortis et longanimis: nunquid irascetur per singulos dies? Ventum est ad quartam nihilominus sectionem, in qua propheta ex sua persona laudem concinens Patri, et vehementer Judaeos terrificat obstinatos, et spem eis, qui ad eum redire cupiunt, pollicetur. Justus dicitur Deus, quia tribuit unicuique in fine quod gesserit. Fortis, quia nullus potest resistere voluntati ejus. Longanimis, ut hodieque ad poenitentiam exspectet, quos perdere pro scelerum suorum qualitate potuisset. Nunquid irascetur? Sub admiratione pronuntiandum est, quia imputatio ista negativa est. Irasci autem more judicum dicitur, qui quando vindicare delicta cupiunt in senten
Abbreviated transcription (Latin):
cel&i. nulli tamen creaturarũ datum ẽ
cogitationũ nr̃arum plenissime secreta
cognoscere. Agnoscit autẽ ꝑfecte in no-¬
bis solus qui iudicat. propt᷑ quod dictũ
estimo. tu quis es qui iudices seruũ alie¬
num  Idẽ qui cogitationes eius non in¬
telligis. HIam nec nos ip̃si nobis sic ma-¬
nifesti ẽẽ possumus quemadmodũ di-¬
uinis conspectib apparemus. cum de ho-¬
mine legatur. Peccara quis inrelligits.
Consideremus eriam corda ad cogitatio¬
nes posita. renes ad animi constan¬
tiam et uigorẽ. siue ad corporeas
delectationes.
diutoriũ meum a dnõ: qui saluos
facit rectos corde.
N carnatio illa quȩ propter nos suscep¬
ta ẽ: ad nos loquitur animandos. Hã
licet istud de se dicere uideatur ꝑ ia
quod subiectus ẽ patri. spem tamen
in se credentib mestimabili pictate
largitur. Nam cum una eademq dĩ
hominisq ꝑsona sit. suum humanitas
dicit adiutoriũ potentiã uerbi. qđ rec̾¬

Expanded text:
coelorum, nulli tamen creaturarum datum est coelorum, nulli tamen creaturarum datum est cogitationum nostrarum plenissime secreta cognoscere. Agnoscit autem perfecte in nobis solus ipse qui judicat; propter quod dictum aestimo: Tu quis es qui judicas servum alienum ? id est, qui cogitationes ejus non intelligis. Nam nec nos ipsi nobis sic manifesti esse possumus, quemadmodum divinis conspectibus apparemus: cum de homine legatur, Peccata quis intelligit ? Consideremus etiam corda ad cogitationes posita: renes ad animi constantissimum vigorem, sive ad corporeas delectationes.djutorium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Incarnatio illa quae propter nos suscepta est, ad nos loquitur animandos. Nam licet istud de se dicere videatur per id quod subjectus est Patri, spem tamen in se credentibus inaestimabili pietate largitur. Nam cum una eademque Dei hominisque persona sit, suum humanitas dicit adjutorium potentiam Verbi, quod rec
Abbreviated transcription (Latin):
scdm innocentiã manuũ mearũ Quod
genus locutionis scripturarũ diumarũ
nopriũ ẽẽ cognoscitur significantias
mutare uerb&. sicut in decimo psalmo
dicturus ẽ. Palpebrȩ eius interrogant
filios hominũ : cum palpebrarũ non
sit interrogare s linguȩ.
Tonsummetur nequitia peccatorum.
Let dirige iustum.
erit accelerare mortis aduentũ: ut
cito suus clarificetur ascensus. Com¬
pleta ẽ enim nequitia peccatoꝵ quan¬
Lio crucifixus ẽ dominus. Hichil enim
poruerunt ultra facere. quamuis crude¬
ut᷑ insanissent. quod uerbũ et ipse posi¬
nis in cruce dixit. consũmatum ẽ. Direcd¬
tus autem ẽ iustus. quando surrexit a
mortuis. et ad cęloꝵ regna conscendit.
Sic pietatis studio uidetur expeti. per
quod uita omnium ꝓbatur impleri.
Scrutans corda etrenes deus iustus.
ec propria uirtus ẽ dei. & corda nr̃a
discutere. et animi nri uigorẽ po-¬
tentiȩ suȩ luce penerrare. Uã
licet nobis multo celsiores sint potestates

Expanded text:
innocentiam manuum mearum. Quod genus locutionis Scripturarum divinarum proprium esse cognoscitur, significantias mutare verborum; sicut in decimo psalmo dicturus est: Palpebrae ejus interrogant filios hominum , cum palpebrarum non sit interrogare, sed linguae.Consumetur nequitia peccatorum, et dirige justum. Petit accelerari mortis adventum, ut cito suus clarificetur ascensus. Completa est enim nequitia peccatorum, quando crucifixus est Dominus. Nihil enim potuerunt ultra facere, quamvis crudeliter insanissent. Quod verbum et ipse positus in cruce dixit: Consummatum est . Directus est autem justus, quando resurrexit a mortuis, et ad coelorum regna conscendit. Sic pietatis studio videtur expeti, per quod vita omnium probatur impleri.Scrutans corda et renes Deus justus. Haec propria virtus est Dei, et corda nostra discutere, et animi nostri vigorem potentiae suae luce penetrare. Nam licet nobis multo celsiores sint potestates
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate̾ domini sui et non faciens di¬
na plagis uapulabit multis. Primo a
mundus iste flagellatus ẽ paucis. qui
suũ dnm̃ ignorare probatus ẽ : post ad¬
uentũ uero creatoris sui iustissime uapi¬
labit multis: qui adhuc idoloꝵ nemas
inquirebat. Sequitur. Ut quid diligi¬
tis uanitatẽ er queritis mendacium o
Uanitas nomen quidem ẽ generale in¬
tioꝵ. s illud propͥe uanum dr̃: qđ a de
ꝓbatur alienum. Nam sicut in diuir¬
tate confiteri fructuosa firmitas: ita ab
eadem deuiare uanitas ẽ caduca. sicͣ ysas¬

Expanded text:
voluntatem domini sui, et non faciens divoluntatem domini sui, et non faciens digna, plagis vapulabit multis . Primo enim mundus juste flagellatus est paucis, quia suum Dominum ignorare probatus est. Post adventum vero Creatoris sui justissime vapulabit multis, qui adhuc idolorum naenias inquirebat. Sequitur: Utquid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? Vanitas quidem nomen est generale vitiorum; sed illud probatur alienum. Nam sicut in Divinitate confidere fructuosa firmitas est, ita ab eadem deviare vanitas est caduca, sicut Isa
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Sequitur. In tribulatione dilatasti
me. Tribulanio ẽ enim quȩ dilarat sem
ȩccłiam. quando eodem tempore consi¬
res fiunt. martyres coronantur. toraq.
curba iustoꝵ contritionib semꝑ augeu
A diecit. Miserere mei dñẽ: & exaudii
tionẽ meam. Pia mater sibi miserenaũ
dicebat. si pro filiis eius audiretur on
corpori sine dubitatione pͣstatur.
Filii hominũ usq quo graui corde i¬
quid diligits uanitatẽ et queritis ma¬
um superiore uersu pro nobis on¬
uerit. hic ꝑ energiã alloquitur
nus humanũ. Ne in culturis da¬
nioꝵ. grauissimo errore ꝑmaneat. qua¬
nus pro ipso exaudiri possit fusa pͣcan
Alioquin irrita pro se reddit uora su¬
plicantũ: quisquis non reliquerit cons¬
tia peccatoꝵ. Sequitur. Usqueaͦ gran
corde. Merito eos diutius graues cordi
fuisse dixit: qui post ueritatis p̃dicanei
adorare magis elegerunt idola falsita
Sicut ẽ illud euuangelicũ. Seruus scia

Expanded text:
entes. Sequitur, in tribulatione dilatasti entes. Sequitur, in tribulatione dilatasti mihi. Tribulatio est enim quae dilatat semper Ecclesiam, quando eodem tempore confessores fiunt, martyres coronantur, totaque turba justorum contritionibus semper augetur. Adjecit: Miserere mei, Domine, et exaudi orationem meam. Pia mater sibi miserendum esse dicebat, si pro filiis ejus audiretur oracorpori sine dubitatione praestatur.Filii hominum, usquequo gravi corde, utquid diligitis vanitatem, et quaeritis meum superiori versu pro nobis oraverit, hic per energiam alloquitur genus humanum, ne in culturis daemoniorum gravissimo errore permaneat; quatenus pro ipso exaudiri possit fusa precatio: alioquin irrita pro se reddit vota supplicantium, quisquis non reliquerit consortia peccatorum. Sequitur, usquequo gravi corde; merito eos diutius graves corde fuisse dixit, qui post veritatis praedicationem, adorare magis elegerunt idola falsitatis; sicut est illud evangelicum: Servus sciens
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiȩ mȩȩ: in tribulatione dila¬
rasti michi. Miserere mei dne̾:
et exaudi orationẽ meam.
onsideremus quid sit hoc quod
mater ȩccłia in uno eodemq
uersu er exauditã se dicat. et
iterum deprecetur audiri. significans
ꝑfectȩ orationis hunc ẽe̾ modum. ut
licet nobis postulata desideria conce¬
dantur. ꝓbabili semꝑ ambitione audi¬
ri. nos tamen iugiter postulemus. sic̃
dicit apłs. Sine intͣmissione orate: in
omnib grãs agite. Ds̃ autẽ iustirię
meȩ recte dicit ȩccłia. quȩ sensu ortho¬
dox̾o trinitatis. u̾nitatẽ & omnipoten¬
tiam confitetur. Nam et menbra eiꝰ
singillatim dicere similia. sacra lectio¬
ne comperimus : sicut in iob legitur.
A trende innocentiã meam. Et paulus
apłs ait. Redde michi coronã iustinię
Et propb̃a in septimo psalmo dicturus
est. Si est iniquitas in manib mes .
quia sine peccato modis omnib fuerunꝰ
sed sunt operationes aliquȩ in quib f¬
les homines euident̾ appareant innoꝵ¬

Expanded text:
 in tribulatione dilatasti mihi. Miserere mei, Domine, et exaudi orationem meam. Consideremus quid sit hoc, quod mater Ecclesia in uno eodemque versu, et exauditam se dicat, et iterum deprecetur audiri: significans perfectae orationis hunc esse modum, ut licet nobis postulata desideria concedantur, probabili semper ambitione audiri. Nos tamen jugiter postulemus, sicut dicit Apostolus: Sine intermissione orate. In omnibus gratias agite . Deus autem justitiae meae, recte dicit Ecclesia, quae sensu orthodoxo Trinitatis unitatem et omnipotentiam confitetur. Nam et membra ejus sigillatim dicere similia, sacra lectione comperimus, sicut in Job legitur: Attende innocentiam meam ; et Paulus apostolus ait: Reddet mihi coronam justitiae ; propheta in septimo psalmo dicturus est: Si est iniquitas in manibus meis . Non quia sine peccato modis omnibus fuerunt, sed sunt operationes aliquae in quibus fideles homines evidenter appareant innoc
Abbreviated transcription (Latin):
dentur e̾ẽ sapientes. Uerum isti ta-¬
lesq eoꝵ similes dñi pedib feliciter
subiciuntur: quando ad xpĩanȩ ue¬
nerunt religionis affectũ. Nam licet
illi omnia iure dominationis inclinata
sint: illos. tamen proprie dicimus e̾ẽ
subiectos. qui ad eius onus leue & in¬
gum suaue ꝑuenire meruerunt.

Expanded text:
dentur esse sapientes. Verum isti tadentur esse sapientes. Verum isti tales, eorumque similes Domini pedibus feliciter subjiciuntur, quando ad Christianae venerint religionis affectum. Nam licet illi omnia jure dominationis inclinata sint, illos tamen dicimus proprie subjectos, qui ad ejus onus leve et jugum suave pervenire meruerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uacat quod dicit insuper: quia non solũ¬
illi sci subiecti sunt. sed ęxiam peccato¬
res. Sepe enim de conuersis talib ma¬
iori gła triumphat dñs xp̃c. Pecora eniͣ
sunt. dum in camp&r libertate idest in
mundi istius uoluptate pascuntur.
Oues sunt: cum iam intra dñĩ sepra
clauduntur.
olucres cęli et pisces maris: qui ꝑam¬
bulant semitas maris.
olucres cęli suꝑbi sunt homines.
qui inflati uento iactantiȩ qua-¬
si ꝑ inane aeris efferuntur. et
humilia despitiunt cum altius eleuant᷑
Uolucres enim. a uolatu crebro dictȩ st̃
Pisces uero maris philosophos fortasse
significant. qui huius mundi naturam
erratica curiositate ꝑtractant. Nam
sicut illi posira fronte itinera sibi reserant
pelagi mundatione confusa. ira et isti
capite demisso uenas rerum ratione hu¬
mana assiduo labore ꝑquirunt. S cũ
sint pisces fluminũ. non uacat qđ hic
posuit maris. propter eos qui sibi ui¬

Expanded text:
vacat quod dicit, insuper, quia non soluvacat quod dicit, insuper, quia non soluilli sancti subjecti sunt, sed etiam peccatores. Saepe enim de conversis talibus majore gloria triumphat Dominus Christus. Pecora enim sunt, dum in camporum libertate, id est in mundi istius voluptate pascuntur; oves sunt, cum jam intra septa Domini clauduntur.olucres coeli et pisces maris, qui perambulant semitas maris. Volucres coeli superbi sunt homines, qui inflati vento jactantiae, quasi per inane aeris efferuntur, et humilia despiciunt, cum altius elevantur. Volucres enim a volatu crebro dictae sunt. Pisces vero maris philosophos fortasse significant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt. Sed cum sint pisces et fluminum, non vacat quod hic posuit, maris, propter eos qui sibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
isconsionẽ dicit pedib eius omnia fuis¬
se subiecta. ut ista distinctio. et dubie¬
tatem titubantib auferat. et głam Fc̃ę
icarnationis ostendat.
Oues et boues. insuper et pecora cãpi.
N hoc et in alio uersu qui sequitur argu¬
mentum ẽ quod dicitur ꝑ enumerationẽ
Uerum hec er alia nomina que sequnt᷑
allegorice dicta debemus accipere: ne
post rationales creaturas. imcõpetenter
pecora uel iumenta posuisse uideatur.
Oues electum populum significant.
xp̃ianum: sicut et in euangłio dñs pe¬
to dicit apło Pasce oues meas. Qui ido
comparantur ouib qmͣ se prestante dno
nnoxia conuersatione moderantur:
deinde quia mundi excubias sine aliquo
sensu doloris amittunt Nam sicut ouis
tondentem se non increpat: ita nec iustus
cupiditatẽ se ex spoliantis accusat. Doues
autem predi catores designat: qui huma-¬
na pectora mandatis cęlestib exarantes.
uirtutũ messẽ germinare fecerunt. Nec

Expanded text:
ascensionem dicit pedibus ejus omnia fuisascensionem dicit pedibus ejus omnia fuisse subjecta, ut ista distinctio, et dubietatem titubantibus auferat, et gloriam sanctae incarnationis ostendat. Vers. 9. Oves et boves, insuper et pecora campi. In hoc et alio versu qui sequitur, argumentum est quod dicitur per enumerationem. Verum haec et alia nomina, quae sequuntur, allegorice dicta debemus accipere, ne post rationales creaturas incompetenter pecora vel jumenta posuisse videatur. Oves electum populum significant Christianum, sicut in Evangelio Dominus Petro dicit apostolo: Pasce oves meas . Qui ideo comparantur ovibus, quoniam se, praestante Domino, innoxia conversatione moderantur; deinde quia mundi exuvias sine aliquo sensu doloris amittunt. Nam sicut ovis tondentem se non increpat, ita nec justus cupiditatem se exspoliantis accusat. Boves autem praedicatores designant, qui humana pectora mandatis coelestibus exarantes, virtutum messem germinare fecerunt. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
quia primus nequiter inchoauit. Pffo¬
dit: dum eum in sua dampnatione pe¬
fecit. Incidit in foueam quan fecit: in
mortis scilicet lacum. Quod uerbũ et
ad lacum et ad sepulchrum porest ap¬
tissime conuenire: sicut salomon dicis.
iestatis ꝓfectissima plenitudo Dicendo
onin suꝑ opera manuum tuarũ: om¬
n ili crearura subiecta monstratur.
Quia sicut a domini opere nichil ẽ ex¬
ceptum: ita nec a potestate xp̃i aliquia
rus eͥ mundum. Dicendo enĩ omnia.
nee tarrena uiderur excipere nec supe¬
p sicut de hoc loco testatur apłs celes¬
as expositor. In eo enim in quo ei omĩa
subiecit: nichil dimisit non subiectum
e Nam et alio loco dicit. Adorate euͣ
omnes angłi eius. Addidit sub pedib
ut omnis creatura merito ipsum colere
atq adorare uideatur. Et respice omĩa
suis locis fuisse seruata. Quem prius
propt̾ humilitatẽ carnis paulominus
ab angelis dixerat eẽ minoratũ post

Expanded text:
quia primus nequiter inchoavit: effoquia primus nequiter inchoavit: effodit, dum eum in sua damnatione perfecit: incidit in foveam quam fecit, in mortis scilicet lacum. Quod verbum et ad lacum et ad sepulcrum potest aptissime convenire, sicut Salomon dicit: jestatis perfectissima plenitudo. Dicendo enim, « super opera manuum tuarum, » omnis illi creatura subjecta monstratur, quia sicut a Domini opere nihil est exceptum, ita nec a potestate Christi aliquid rus est mundum. Dicendo enim omnia, nec terrena videtur excepisse nec supera; sicut de hoc loco testatur Apostolus coelestis expositor: In eo enim in quo ei omnia subjecit, nihil dimisit non subjectum ei . Nam et alio loco 36 dicit: Adorate eum, omnes angeli ejus . Addidit: sub pedibus ejus, ut omnis creatura merito ipsum colere atque adorare videatur auctorem. Et respice omnia suis locis fuisse servata. Quem prius propter humilitatem carnis paulo minus ab angelis dixerat esse minoratum; post
Abbreviated transcription (Latin):
tib siue de modis sillogism&ꝵ siue qͥd
sint simplices siue compositi plenissi¬
me nosse desiderat. aristotilem in gre-¬
cis. uictorinũ autẽ mariũ lectore᷑ lec̾¬
titet in latinis. Et facile sibi quisa ta-¬
lia conformat. que nũc difficilia for¬
tasse duudicat.

Expanded text:
tibus, sive de modis syllogismorum, sive quid tibus, sive de modis syllogismorum, sive quid sint simplices, sive compositi plenissime nosse desiderat, Aristotelem in Graecis, Victorinum autem Marium lectitet in Latinis, et facile sibi quisque talia confirmat, quae nunc difficilia fortasse dijudicat.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ꝑsequatur mimicus animã meã
et compͣhendat et conculcet in tͣra ui¬
tã meam : & głam meã in puluerẽ deducat.
Istius autẽ propositionis secundũ regu¬
lã dialecticoꝵ reciprocatio talis ẽ. Si ñ
decidã merito ab inmicis meis inanis.
Si nͣ. ꝑsequatur inimicus animã meã.
et comyͣhendat eam. si non. conculcet in
terra uitã meam. si non. głam meam in
puluerẽ deducat. Onẽ ds m̃s ñ fcciͥstud.
ñ est iniquitas in manib meis. non red¬
didi retribuentib michi mala. Cuius
reciprocationis. fit talis assumptio. At¬
tamen non decidã merito ab mimicis
animã meã. et comprehendat eã. non
conculcabit in terra uitã meam. ñ glo¬
riam meã in puluerẽ deducet. Hanc
uero assumptionẽ sequitur ista coneltisto.
Igitur dñe ds mͣs. non feci istud. non est
iniquitas in manib meis. non reddidi
retribuentib michi mala. Hec nos sim-
pliciter atq summatĩ causa breuitatis
atugimus. Si quis autẽ siue de scema¬

Expanded text:
uatur inimicus animam meam, et comprehendat eam, et conculcet in terra vitam meam, et gloriam meam in pulverem deducat. Istius autem propositionis secundum regulas dialecticorum reciprocatio talis est: si non decidam merito ab inimicis meis inanis; si non persequatur inimicus animam meam, et comprehendat eam; si non conculcet in terra vitam meam; si non gloriam meam in pulverem deducat; Domine Deus meus, non feci istud; non est iniquitas in manibus meis; non reddidi retribuentibus mihi mala. Cujus reciprocationis fit talis assumptio: attamen non decidam merito ab inimicisanimam meam, 32 et comprehendet eam; non conculcabit in terra vitam meam; non gloriam meam in pulverem deducet. Hanc vero assumptionem sequitur ista conclusio. Igitur, Domine Deus meus, non feci istud: non est iniquitas in manibus meis; non reddidi retriter causa brevitatis attigimus. Si quis autem, sive de schema
Abbreviated transcription (Latin):
nõmen tuum in unuersa terra.
ost quam incarnationẽ dm̃ xp̃i
et resurrectionis głam scã ȩc¬
cdesia leta cantauit: illũ uer¬
sum de laude dm̃ repetiit. quẽ dix-¬
it in capite. Congrue si quidẽ prin¬
cipium ipsi deputatur ex finis: qui
de se dixit. Ego sum alfa et cu. idest
initium et fims. S quomã diuina
uerba fecunda sunt: alia nobis sacra¬
menta progenerant. Si gnificant eteñ
et illos quoꝵ uira diuinis muneri¬
bus et religiosis auspitiis inchoata.
in dm̃ credulirate ꝑmansit. Unde
mente condendum ẽ hunc ẽẽ primũ
psalmum ex his qui se repetitone uer-¬
ud et de aliis loco suo compe-¬
tenter dicemus.
Conclusio.

Expanded text:
terra! Postquam incarnationem Domini Christi, et resurrectionis gloriam sancta Ecclesia laeta cantavit, illum versum de laude Domini repetit quem dixit in capite. Congrue siquidem principium ipsi deputatur et finis, qui de se dixit: Ego sum alpha et omega , id est initium et finis. Sed quoniam divina verba fecunda sunt, alia nobis sacramenta progenerant. Significant enim et illos quorum vita divinis muneribus et religiosis auspiciis inchoata, in Domini credulitate permansit. Unde mente condendum est hunc esse ex his primum psalmum qui se repetitione verinant; quod et de aliis loco suo competenter edicemus. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
compͣhenderet: postea ut conculcaret. E tͥ
głam meã in puluerẽ deducat. idest sus¬
cepti hominis honorẽ. qui ad imaginẽ et
similitudinẽ dei constat effectus. Deducat
in illum puluerẽ quem proicit uentus a
facie tͣrȩ. Ita dum sibi conditionẽ ponit.
peccantiũm rumã. mirabili dampnatione
describit. His igitur superiorib trib uer¬
sib explanatis. dicendũ nobis quẽ ad mo-¬
dum in eis hypothetici sẏllogismi scds mo-¬
dus appareat. qui hoc modo fieri posse di-¬
noscitur. Hypotheticus autem idest con-¬
ditonalis sẏllogismus eͣ: qui ex condino a¬
nali aut conditionalib propositionib
accipiens assumptionẽ colligit conclusio-¬
nem. Cinius propositio talis ẽ. quan¬
tum ad istam ꝑtinet dictionẽ. Onẽ
ds msͣ si feci istud. si ẽ iniquitas in ma-¬

Expanded text:
comprehenderet, postea ut conculcaret. Et comprehenderet, postea ut conculcaret. Et gloriam meam in pulverem deducat; id est suscepti hominis honorem, qui ad imaginem et similitudinem Dei constat effectus. Deducat in illum pulverem quem projicit ventus a facie terrae. Ita dum sibi conditionem ponit, peccantium ruinam mirabili narratione descripsit. His igitur superioribus tribus versibus explanatis, dicendum nobis est quemadmodum in eis hypothetici syllogismi secundus modus appareat, qui hoc modo fieri posse dignoscitur. Hypotheticus autem, id est conditionalis syllogismus est, qui ex conditionali, aut conditionalibus propositionibus accipiens assumptionem, colligit conclusionem. Cujus propositio talis est, quantum ad istam pertinet dictionem: Domine Deus meus, si feci istud; si est iniquitas in ma
Abbreviated transcription (Latin):
te tractauit: ut traditum sibi sepius in
mortẽ. ille remiserit ad salutem. Qd idẽ
lectio antefata restatur. Rerribuebant enĩ
saul atq ab ssalon malum: qui ab ipso
prius acceperant pietatis officium. Ne-¬
mo enim retribuit: nisi qui aliquid ante
ꝑcepit. S iste uir deo plenus. et patentiȩ
uirtute firmissimus. ꝑfectȩ beniuolentiȩ
se conditione constringit. ut si malũ pro
malo reddidit. decidat ab inmicis inanis:
idest fructu mansuetudinis magnę ua-¬
cuatus. Uec de hoc certamine referat:
quod dñs illi applicet ad coronam. Que
si altius intendas. dnĩcȩ passionis declaran-¬
tur indicia. Cum ꝑsidus iudeus mala re¬
tribuit: quamuis ineffabilia bona ã suo
iugiter auctore ꝑceperit.
comprehendit et conterit. Superior eniͣ
factus dat interitum non salutẽ. Sic enĩ
de animab efficit quas crudelissimus
uincit : ut actus earum terrena fãciat
conragione maculari. Quapropt᷑ ẽ positꝰ

Expanded text:
te tractavit, ut traditum sibi saepius in te tractavit, ut traditum sibi saepius in mortem, ille remiserit ad salutem. Quod idem lectio antefata testatur. Retribuebant enim Saul atque Abessalom malum, qui ab ipso prius acceperant pietatis officium. Nemo enim retribuit, nisi qui aliquid ante percepit. Sed iste vir Deo plenus, et patientiae virtute firmissimus, perfectae benevolentiae se conditione constringit, ut si malum pro malo reddidit, decidat ab inimicis suis inanis; id est, fructu mansuetudinis magnae vacuatus; nec de hoc certamine referat, quod Dominus illi applicet ad coronam. Quae si altius intendas, dominicae passionis declarantur indicia, cum perfidus Judaeus mala retribuit, quamvis ineffabilia bona a suo jugiter auctore perceperitcomprehendit conterit. Superior enim factus dat interitum, non salutem. Sic enim de animabus efficit, quas crudelissimus vincit, ut actus earum terrena faciat contagione maculari. Quapropter congruus
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. qui nullam fiduciã confessionis
suȩ habere ꝓmerentur. Merito ergo la
sibi festinat dimitti: quia post lucis occas
non restat nisi sola rerributio merit&e. In
inferno autem quis confitebitur tibi: Sib¬
a udiendum ad ueniam: sicut et saloma
de impiis dicit. Quiadicent inter se pen¬
tentiã habentes: ex pre angustia sp̃s ge¬
mentes. & cȩtera. Nlam et diues qui la¬
zarum uidebat in requie constitutũ. ma¬
la sua probatur ẽę confessus. sed ñ ẽ ad
uotũ supplicationis auditus: quia in he
mundo proprie confessio dr̃. ubi et ueni
repperitur. Et̾ ut aliquam diuisionẽ in
his uerbis intelligi debeamus. in mortesi¬
nificat transitũ uitȩ. in inferno uero cust¬
diam loc&ꝵx. quani pro suis meritis animi
sustinere noscuntur: in utroq tamen ne¬
gatur absolute suscipienda confessio. Hac¬
tenus dictum ẽ de principiis: nunc de
narratione uideamus.
Laboraui in gemitu meo.
dicare. Nam et salulẽ simima piera¬

Expanded text:
dictum, qui nullam fiduciam confessionis dictum, qui nullam fiduciam confessionis suae habere promerentur. Merito ergo hic sibi festinat dimitti: quia post lucis occasum, non restat nisi sola retributio meritorum. In inferno autem quis confitebitur tibi? Subaudiendum ad veniam; sicut et Salomon de impiis dicit: Quia dicent inter se, poenitentiam habentes, et prae angustia spiritus gementes , etc. Nam et dives qui Lazarum videbat in requie constitutum, mala sua probatur esse confessus , sed non est ad votum supplicationis auditus: quia in hoc mundo proprie confessio dicitur, ubi et venia reperitur. Et ut aliquam divisionem in his verbis intelligi debeamus, in morte significat transitum vitae; in inferno vero custodiam locorum quam pro suis meritis animae sustinere noscuntur. In utroque tamen negatur absolute suscipienda confessio. Hactenus dictum est de principiis; nunc de narratione videamus. Vers. 7. Laboravi in gemitu meo. dicare. Nam et Saulem summa pieta
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ relaxatio postulatur. ut de
gari. Qui autem respicere nolunt. sub
uenire contempnunt. Eripe ammã me¬
am. Ab imminenti scilicet supplicio. qđ
debetur errantib Auertit enim a nobis
debitas penas. cum eas relarauerit benig¬
na remissio. Congrue uero conuertere
in penitemis p̾ce ponitur: ꝗd satisfacien¬
tib dominus pollicetur dicens. Conuer¬
timini ad me: et conuertar ad uos
Saluum me fac ꝓpter miscłam tus
Quam pulcherrime ista supplicatio
propriis ac proficuis sermonib xap¬
catur. saluum se petit fieri. non seam
merita sua. sed propt᷑ diuinã miseds
In qua dum fixa spes ponitur. uenia fi
possit amplius ira iudicis conti¬
misci. S bene ꝑfidos dicimus immeni¬
res dei : de quib ex rsaias ait. Non en
qui in inferno sunt laudabunt te: neq
qui mortui sunt benedicent te. Nã ei
dicit apłs in nomine iħu omne genufia¬
tatur cȩlestium terrestriũ & inferno. hne
de solis infidelib ac ꝑtinacib debet acn

Expanded text:
t debgari: qui aut respicere nolunt, aut subvenire contemnunt. Eripe animam meam, ab imminenti scilicet supplicio, quod debetur errantibus. Avertit enim a nobis debitas poenas, cum eas relaxaverit benigna remissio. Congrue vero, convertere, in poenitentis prece ponitur; quod satisfacientibus Dominus pollicetur dicens: Convertimini ad me, et ego convertar ad vos . Salvum me fac propter misericordiam tuam. Quam pulcherrime ista supplicatio propriis ac proficuis sermonibus explicatur! Salvum se petit fieri, non secundum merita sua, sed propter divinam misericordiam, in qua dum fixa spes ponitur, venia facm vicina possit amplius ira judicis contremisci? Sed bene perfidos dicimus immemores Dei, de quibus et Isaias ait: Non enim qui in inferno sunt laudabunt te; neque qui mortui sunt benedicent te . Nam cum dicit Apostolus: In nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium et infernorum , hic de solis infidelibus ac pertinacibus debet accipi
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. quȩ tangi quidẽ porest
s ad liquidũ non ualet expla¬
ri. Ham si queras quȩ sit illa poli¬
tatio quam superius dixit mȩt̾num
ultabunt: audi dictum breuit᷑. Et in¬
bitabis ieis. O magna & ineffabilis
gitas donatoris. Quid simile porest a¬
ri: quam ubi cognoscitur rerũ adñs i¬
se concedis. Nam quilib& muniscs
iam potest e̾e̾ simile: quam cũ nos l¬
nox omniu̾ cęperit auctor impleres
Gioriabuntur dixit: qui effectu psi¬
untur optato. In te. quia tues ꝓmisil
illis hȩreditas. Et ideo inęt̾num eri¬
tabunt: quia de ęt̾no dñõ gloriabin¬
tur. Om̃s qui diligunt nomen tuũ
significat in illa patria felici om̃s qui¬
dem dnĩ participatione gloriari. qui¬
uis in effabili dispensatione pro ment
qualitate. unicuiq se uideatur innues¬
tas scã concedere.
mͣ tu benedices iusto.
agnitudine pͣmii & gaudioꝵ
immensitate pͣmissa. quare
ranto bono indebite repleatiu
humanitas breuit᷑ doceamur
ne quis adscribat meritis suis. qđ in¬

Expanded text:
entia, quae tangi quidem potest, sed ad liquidum non valet explanari. Nam si quaeras quae sit ista pollicitatio quam superius dixit: in aeternum exsultabunt? audi dictum breviter: et inhabitabis in eis. O magna et ineffabilis largitas donatoris! Quid simile potest dari, quod ibi cognoscitur rerum Dominus ipse concedi? Nam quilibet munificus tam potest esse simile quam cum nos bonorum omnium coeperit auctor implere? Gloriabuntur, dixit: quia effectu perfruuntur optato. In te: quia tu es promissa illis haereditas; et ideo in aeternum exsultabunt, quia de aeterno Domino gloriabuntur. Omnes qui diligunt nomen tuum. Significat in illa patria felici, omnes quidem Domini participatione gloriari; quamvis ineffabili dispensatione pro meritorum qualitate unicuique se videatur majestas sancta concedere.mine, benedices justum. Magnitudine praemii et gaudiorum immensitate praemissa; quare tanto bono indebite repleatur humanitas, breviter docemur: ne quis ascribat meritis suis quod tri
Abbreviated transcription (Latin):
tum dnĩ ꝑ eius iustitiã se deduci.
ur partẽ illam beatoꝵ eius munere
possit adipisci. nunc humanas cognoscit᷑
increpare fallacias. ut ostendat obstinatio¬
nes ꝑrinatiũ heretic&. non posse ad talia
pͣmia ꝑuenire. que suis fidelib dñs pͣpara¬
uit. Recte enm dr̃ in ore ipsoꝵ nͣ eẽ ue¬
ritatẽ: quox cor uanitas possidebat. Lingua
enim sequitur meniis arbitriũ: imperioq
cordis eius mobilitas naturali ordine famulat᷑¬

Expanded text:
tum Domini, per ejus justitiam se deduci, tum Domini, per ejus justitiam se deduci, ut partem illam beatorum ejus munere possit adipisci, nunc humanas cognoscitur increpare fallacias, ut ostendat obstinationes pertinacium haereticorum non posse ad talia praemia pervenire, quae suis fidelibus Dominus praeparavit. Recte enim dicitur: in ore ipsorum non esse veritatem, quorum cor vanitas possidebat. Lingua enim sequitur mentis arbitrium, imperioque cordis ejus mobilitas naturali ordine famulat