comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& benedicat nob. illuminet uultũ suũ suꝑnos & mi.¬
screatur nobis: ut cognoscamꝰ interra uiã tuã. & in
om̃ib gentib salutare tuũ. Vnde tantopost ex abrahȩ
semine carne suscepta : de seipso ait ipse saluator
Ego sũ uia: & ueritas & uita:. Hȩc est uniuersalis uia.
de qua tanto ante ꝓphetatũ est. Erit in nouissimis
dieb manifestus mons domus dñi. paratus incacumi.¬
ne montiũ: & extolletur suꝑ colles. & uenient ad cũ
uniuersȩ gentes. & ingredientur nationes multȩ et
dicent. Uenite ascendamꝰ inmontem dñi. & indomũ
dĩ iacob: & annunciabit nob̃ uiam suã. & ingredie¬
mur in ea. Exsion enĩ ꝓdiet lex: & uerbũ dñi
ab hicrusalẽ. Uia ergo ista non est unius gentis. sed
uniuersarum gentiũ: & lex uerbumq dñi non insion
& hicrusalem remansit. sed inde ꝓcessit: ut super
uniuersa diffunderetur. Unde ipse mediator post

Expanded text:
et benedicat nos; inluminet uultum suum super nos et miet benedicat nos; inluminet uultum suum super nos et misereatur nostri, ut cogomnibus gentibus salutare tuum . Unde tanto post ex Abrahae semine carne suscepta, de se ipso ait ipse Salvator: Ego sum via, et veritas, et vita . Haec est universalis via, de qua tanto ante tempore prophetatum est: Erit in novissimis diebus manifestus mons domus Domini, paratus in cacumine montium, et extolletur super colles; et venient ad eum universae gentes, et ingredientur nationes multae, et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob; et annuntiabit nobis viam suam, et ingrediemur in ea. Ex Sion enim prodiet lex, et Verbum Domini ab Jerusalem . Via ergo ista non est unius gentis, sed universarum gentium. Et lex verbumque Domini non in Sion et Jerusalem remansit; sed inde processit, ut se per universa diffunderet. Unde ipse Mediator post
Abbreviated transcription (Latin):
sensit etiã iste cum dixcit non dũ receptum hoc
donum dĩ: & nondũ insuã noticiã fuisse perlatũ.
Neq enĩ ꝓpterea uerũ non ẽt̃ iudicauit. quia nondũ
infidẽ suã receptum fuerat: uel innoticiã nondum
ꝑuenerat. Hȩc est inquã liberandoꝵ credentium
uniuersalis uia: de qua fidelis abrahã diuinum
accepit oraculũ. Insemine tuo benedicent᷑ om̃s gentes
Qui fuit quidẽ genere chaldeus: sed ut talia ꝓmissa
ꝑciperet. & ex illo ꝓpagaretur sem̃ dispositũ ꝑ angłos
in manũ mediatoris. in quo eẽt ista liberandȩ animȩ
uniuersalis uia. hoc est om̃ib gentib data: iussus est
discedere de terra sua & de cognatione. & de domo pa.¬
tris sui: Tunc ipse primitus a chaldeoꝵ suꝑstitionib
liberatus unũ uerum dm̃ scquendo coluit: eui hȩcetũ¬
promittenti fideliter credidit: Hȩc est uniuers alis uia :
de qua in scã ꝓphetia dictum est. D̃s misereat᷑ nr̃i

Expanded text:
sensit etiam iste, cum dixit, nondum receptum hoc sensit etiam iste, cum dixit, nondum receptum hoc donum Dei et nondum in suam notitiam fuisse perlatum. Neque enim propterea uerum non esse iudicauit, quia nondum in fidem suam receptum fuerat uel in notitiam nondum peruenerat. Haec est, inquam, liberandorum credentium uniuersalis uia, de qua fidelis Abraham diuinum accepit oraculum: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Qui fuit quidem gente Chaldaeus, sed ut talia promissa perciperet et ex illo propagaretur semen dispositum per angelos in manu Mediatoris, in quo esset ista liberandae animae uniuersalis uia, hoc est omnibus gentibus data, iussus est discedere de terra sua et de cognatione sua et de domo patris sui. Tunc ipse primitus a Chaldaeorum superstitionibus liberatus unum uerum Deum sequendo coluit, cui haepromittenti fideliter credidit. Haec est uniuersalis uia, de qua in sancta prophetia dictum est: Deus misereatur nostri
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnari ꝑmittebatur abidoloꝵ doemonũq cul¬
torib regibusq terrenis: ꝓpter asserendũ & conseeran.¬
dum martirũ numerũ. hoc est testiũ ueritatis: ꝑ qͦs
ostenderetur omĩa corporalia mala ꝓfide pictatis
& cõmendatione ucritatis eẽ toleranda. Uidebat
ergo ista porphirius. & ꝑ huius modi ꝑsecutiones cito
istam uiã periturã: & ꝓpterea non eẽ ipsã liberan.¬
dȩ animȩ uniuersalẽ putabat. non intelligens hoc
qđ cũ mouebat. & qđ in eius electione ꝑpeti metue.¬
bat: ad cius confirmationẽ robustiorẽq cõmendatio.¬
nem potius ꝑtinere. Hȩc est igitur animȩ liberandȩ
uniuersalis uia: idest uniuersis gentib diuina
miseratione concessa. Quius ꝓfecto noticia ad qͦscũq
iam uenit & ad quoscũq uentura est: nec debuit nec
debit cidici quare modo & quare scro. qm̃ mittentis
consiliũ non est humano ingenio penetrabile. Qđ

Expanded text:
obpugnari permittebatur ab idolorum daemohumque culobpugnari permittebatur ab idolorum daemohumque cultoribus regibusque terrenis, propter adserendum et consecrandum martyrum numerum, hoc est testium ueritatis, per quos ostenderetur omnia corporalia mala pro fide pietatis et commendatione ueritatis esse toleranda. Videbat ergo ista Porphyrius et per huius modi persecutiones cito istam uiam perituram et propterea non esse ipsam liberandae animae uniuersalem putabat, non intellegens hoc, quod eum mouebat et quod in eius electione perpeti metuebat, ad eius confirmationem robustioremque commendationem potius pertinere. Haec est igitur animae libersis gentibus diuina miseratione concessa, cuius profecto notitia ad quoscumque iam uenit et ad quoscumque uentura est, nec debuit nec debebit ei dici: Quare modo? et: Quare sero? quoniam mittentis consilium non est humano ingenio penetrabile. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
receptam. uł ex aliqua uerissima philosophia. uł e̾x
carumgentiũ doctrinis quȩ magnȩ uelut in diunis
rebus habebantur. quia plus apud cas curiositas ualu¬
it quoru q angłoꝵ cognoscendoꝵ & colendorũ. ñdũq
insuam noticiã historiali cognitione ꝑlatam: Euȩ nã
est ista uniuersalis uia. nisi quȩ nonsua cuiq genti
ꝓpria sed uniuersis gentib quȩ cõmunis eẽt diuini.¬
tus est imꝑtita: quamcerte iste homo non mediocri
ingenio preditus eẽ non dubitat : & uidentiã quippe
diuinã sine ista uniuersali uia liberandȩ animȩ.
genus humanũ relinquere potuisse non credit:
Neq c̾nĩ ait non eẽ. sed hoc tantum bonũ tantũq
adiuitoriũ nondũ receptum : nondũ insuã noticiã
cẽ ꝑlatum. Nec mirũ: Tunc enĩ porphirius erat in
rebus humanis: quando ista liberandȩ animȩ uni¬
uersalis uia quȩ non est alia quã religio xp̃iana

Expanded text:
receptam uel ex aliqua uerissima philosophia uel ex receptam uel ex aliqua uerissima philosophia uel ex earum gentium doctrinis, quae magnae uelut in diuinis rebus habebantur, quia plus aput eas curiositas ualuit quorumque angelorum cognoscendorum et colendorum, nondumque in suam notitiam historiali cognitione perlatam? Quaenam ista est uniuersalis uia, nisi quae non suae cuique genti propria, sed uniuersis gentibus quae communis esset diuinitus inpertita est? Quam certe iste homo non mediocri ingenio praeditus esse non dubitat. Prouidentiam quippe diuinam sine ista uniuersali uia liberandae animae genus humanum relinquere potuisse non credit. Neque enim ait non esse, sed hoc tantum bonum tantumque adiutorium nondum receptum, nondum in suam notitiam esse perlatum; nec mirum. Tunc enim Porphyrius erat in rebus humanis, quando ista liberandae animae uniuersalis uia, quae non est alia quam religio Christiana,
Abbreviated transcription (Latin):
nondum insuam noticiã ꝑuenisse sectã. quȩ uniuer.¬
salem contineat uiã anime liberande : satis quantũ
arbitror ostendit uel eã philosophiã inqua ipse
philosophatus est non eẽ uerissimã. uł ea non contincri
talem uiam. Et quomodo potest ĩam c̃ẽ uerissima. qua
non continetur hȩc uia : Nam que alla uia est uniuer.¬
salis animȩ liberandȩ. nisi qua uniuersȩ animȩ libe.¬
rantur: Ac ꝑ hoc: sine illa nulla anima liberatur:
Cum autẽ addit & dicit. uł ab indoꝵ morib ac disci.¬
plina. uł abinductione chaldeoꝵ. uł alia qualibet
uia: manifestissima uoce testatur neq illis quȩ ab
indis neq illis quȩ achaldeis didicerat. hanc uniuer.¬
salem uiã liberandȩ animȩ contineri: & utiq se a chal-¬
deis oracula diuina sumpsisse. quoꝵ assiduã cõmemo¬
rationẽ facit: tacere non potuit: Quam uult ergo
intelligi animȩ liberandȩ uniuersalẽ uiã nondũ

Expanded text:
nondum in suam notitiam peruenisse sectam, quae uniuernondum in suam notitiam peruenisse sectam, quae uniuersalem contineat uiam animae liberandae: satis, quantum arbitror, ostendit uel eam philosophiam, in qua ipse philosophatus est, non esse uerissimam, uel ea non contineri talem uiam. Et quo modo iam potest esse uerissima, qua non continetur haec uia? Nam quae alia uia est uniuersalis animae liberandae, nisi qua uniuersae animae liberantur ac per hoc sine illa nulla anima liberatur? Cum autem addit et dicit: uel ab Indorum moribus ac disciplina, uel ab inductione Chaldaeorum uel alia qualibet uia\', manifestissima uoce testatur neque illis quae ab Indis neque illis quae a Chaldaeis didicerat hanc uniuersalem uiam liberandae animae contineri; et utique se a Chaldaeis oracula diuina sumsisse, quorum adsiduam commemorationem facit, tacere non potuit. Quam uult ergo intellegi animae liberandae uniuersalem uiam nondum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi hac liberari potest. Hȩc est cnim quodã modo segalis
uia. quȩ una ducit ad regnũ non temporalis fastigio
nutabundũ: sed eternitatis fine securũ. Cum autẽ
dicit porphirius in primo iuxta finem de regressu
animȩ libro nondũ receptũ in unã quandã sectam
quod uniuersalẽ contineat uiã animȩ liberandȩ. uel
aphilosophia uerissima aliqua. uel ab indoꝵ moribus
ac disciplina. aut inductione chaldeoꝵ. aut alia qͣlibet
uia. nondumq in suã noticiam eandẽ uiam historiali
cognitione ꝑlatam: ꝓcul dubio confitetur cẽ aliquam.
sed nondũ insuã uenisse noticiã. Ita ei non sufficiebat
quicquid de anima liberanda studiosissime didicerat:
sibiq uł potius aliis nosse actenere uidebat᷑. Sentie.¬
bat enim ad huc sibi deesse aliquã prestantissimã
auctoritatem: quam de re tanta sequi oporteret:
Cum autẽ dicit uł aphilosophia uerissima aliqua

Expanded text:
nisi hac liberari potest. Haec est enim quodam modo regalis nisi hac liberari potest. Haec est enim quodam modo regalis uia, quae una ducit ad regnum, non temporali fastigio nutabundum, sed aeternitatis firmitate securum. Cum autem dicit Porphyrius in primo iuxta finem de regressu animae libro nondum receptum in unam quandam sectam, quae uniuersalem contineat uiam animae liberandae, uel a philosophia uerissima aliqua uel ab Indorum moribus ac disciplina, aut inductione Chaldaeorum aut alia qualibet uia, nondumque in suam notitiam eandem uiam historiali cognitione perlatam: procul dubio confitetur esse aliquam, sed nondum in suam uenisse notitiam. Ita ei non sufficiebat quidquid de anima liberanda studiosissime didicerat sibique uel potius aliis nosse ac tenere uidebatur. Sentiebat enim adhuc sibi deesse aliquam praestantissimam auctoritatem, quam de re tanta sequi oporteret. Cum autem dicit uel a philosophia uerissima aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓculdubio coepit extempore: & tam̃ semꝑ erit
cum antea nonfuerit. Illa igitur om̃is argum̃tatio
dissoluta est qua putatur nichil eẽ posse sine fine
temporis: nisi qđ iniciũ non habet temporis. Inuenta
est enim animȩ beatitudo: quȩ cũ iniciũ temporis
habuerit. finẽ temporis non habebit: Qua propter.
diuinȩ auctoritati humana cędat infirmitas. eisq
beatis & immortalib de uera religione credamus.
qui sibi honorẽ non expetunt quem dõ suo qui etiã
noster est deberi sciunt: nec iubent ut sacrificium
faciamus nisi ei tantũ cuius & nos cum illis ut sępe
dixi & sȩpe dicendum est sacrificiũ eẽ debemus. per
cum sacerdotẽ offerendi qui in homine quẽ suscepit
scđm quem & sacerdos eẽ uoluit: etiã usq ad mortẽ
sacrificium ꝓ nob̃ dignatus est ficri. Hȩc est religio. quȩ
uniuersalẽ continet uiã animȩ liberandȩ: qm̃ nulla

Expanded text:
tur, procul dubio coepit ex tempore, et tamen semper erit, tur, procul dubio coepit ex tempore, et tamen semper erit, cum antea non fuerit. Illa igitur omnis argumentatio dissoluta est, qua putatur nihil esse posse sine fine temporis, nisi quod initium non habet temporis. Inuenta est enim animae beatitudo, quae cum initium temporis habuerit, finem temporis non habebit. Quapropter diuinae auctoritati humana. cedat infirmitas, eisque beatis et inmortalibus de uera religione credamus, qui sibi honorem non expetunt, quem Deo suo, qui etiam noster est, deberi sciunt, nec iubent, ut sacrificium faciamus, nisi ei tantum, cuius et nos cum illis, ut saepe dixi et saepe dicendum est, sacrificium esse debemus, per eum sacerdotem offerendi, qui in homine, quem suscepit, secundum quem et sacerdos esse uoluit, etiam usque ad mortem sacrificium pro nobis dignatuuniuersalem continet uiam animae liberandae, quoniam nulla
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ non posset: quanquã & demundo & de his quos in
mundo deos a dõ factos scribit plato. aꝑtissime dicat
cos eẽ coepisse & habere iniciũ. finẽ tamen non habitu.¬
ros: sed ꝑ conditoris potentissimã uoluntatẽ. inȩt̃nũ
mansuros cẽ ꝑhibeat: Terum id quomodo intelligant:
inuenerunt ñon cẽ hoc uidelicet temporis. sed sustituti¬
onis iniciũ. Sicut enĩ inquiunt si pes ex ęternitate
semꝑ fuisset inpuluere. semꝑei subeẽt uestigiũ: quod
tamen uestigiũ acalcante factũ nemo dubitaret. nec
alterum altero prius eẽt. quãuis alterũ ab altero factũ
cẽt: sic inquiunt & mundus atq in illo du creati. et
semꝑ fuerunt semꝑ existente qui fecit: & tam̃ facti s̃
Nun quid ergo si anima semꝑ fuit. etiã miscria eius
semꝑfuisse dicenda est: Porro sialiquid in illa qđ
fuisset: dcinde beatitudo quoq eius post experim̃tũ
maloꝵ firmior & sine fine mansura sicut iste confite¬

Expanded text:
esse non posset; quamquam et de mundo et de his, quos in esse non posset; quamquam et de mundo et de his, quos in mundo deos a Deo factos scribit Plato, apertissime dicat eos esse coepisse et habere initium, finem tamen non habituros, sed per conditoris potentissimam uoluntatem in aeternum mansuros esse perhibeat. Verum id quo modo intellegant inuenerunt, non esse hoc uidelicet temporis, sed substitutionis initium. Sicut enim, inquiunt, si pes ex aeternitate semper fuisset in puluere, semper ei subesset uestigium, quod tamen uestigium a calcante factum nemo dubitaret, nec alterum altero prius esset, quamuis alterum ab altero factum esset: sic, inquiunt, et mundus adque in illo di creati et semper fuerunt semper existente qui fecit, et tamen facti sunt.\' Numquid ergo, si anima semper fuit, etiam miseria eius semper fuisse dicenda est? Porro si aliquid in illa, quod fuisset? Deinde beatitudo quoque eius post experimentum malorum firmior et sine fine mansura, sicut iste confite
Abbreviated transcription (Latin):
Quod etiamsi uerum eẽt. quid hoc scire ꝓdesset: Nisi for¬
te inde sẽ nob̾ auderent preferre platonici. quia id nos
inhac uita iã nesciremus. qđ ipsi in alia meliore uita
purgatissimi & sapientissimi fuerant nascituri. & fal-¬
sum credendo beati futuri: qđ si absurdissimũ &stultis.¬
simum est dicere: porphirii ꝓfecto est preferenda senten¬
cia. his qui animarũ circulos alternante semꝑbeatitu¬
dine & miseria suspicati sunt. Qđ si ita est: ecce pla.¬
tonicus in melius a platone dissentit:. Ecce uidit hic
quod ille non uidit: nec post talem actantũ magis.¬
trum refugit correctionẽ. sed homini p̃posuit ueritatẽ¬
quas humano ingenio ꝑuestigare non possumus. quȩ
animam quoq ipsam nondõ coȩternã sed creatam
dicit cẽ quȩ non erat: Ut enim hoc platonici nollent
credere. hanc utiq causam idoneã sibi uidebantur affer-¬
re: quia nisi qđ semꝑ ante fuisset. sempiternũ deinceps

Expanded text:
Quod etiamsi uerum esset, quid hoc scire prodesset, nisi forQuod etiamsi uerum esset, quid hoc scire prodesset, nisi forte inde se nobis auderent praeferre Platonici, quia id nos in hac uita iam nesciremus, quod ipsi in alia meliore uita purgatissimi et sapientissimi fuerant nescituri et falsum credendo beati futuri? Quod si absurdissimum et stultissimum est dicere, Porphyrii profecto est praeferenda sententia his, qui animarum circulo alternantem semper beatitudinem et miseriam suspicati sunt. Quod si ita est, ecce Platonicus in melius a Platone dissentit; ecce uidit, quod ille non uidit, nec post talem ac tantum magistrum refugit correctionem, sed homini praeposuit ueritatequas humano ingenio peruestigare non possumus, quae animam quoque ipsam non Deo coaeternam, sed creatam dicit esse, quae non erat? Ut enim hoc Platonici nollent credere, hanc utique causam idoneam sibi uidebantur adferre, quia, nisi quod semper antea fuisset, sempiternum deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
lium corpoꝵ labem & inde ad ista remeare. tanquã
hoc agat sũma purgatio: ut inquinatio requirat᷑:
Sicnm qđ ꝑfecte mundantur hoc efficit ut omniũ
obliuiscantur maloꝵ. malorũ autẽ obliuio facit cor¬
porum desideriũ. ubi rursus implicent᷑ malis: ꝓfecto
crit infelicitatis causa sũma felicitas. & stulticiȩ causa
perfectio sapientiȩ: & immundiciȩ causa sũma mun-¬
datio. nec ueritate ibi beata erit anima quandiucũq
erit: ubi oportet fallatur ut beata sit. Non cnĩ beata
erit: nisi secura. Ut autẽ secura sit: falso putabit sẽꝑ
se beatam fore. qm̃ aliquando erit & misera: Cui
ergo gaudendi causa falsitas erit. quomodo de uerita.¬
te gaudebit: Sidit hoc porphirius. purgatãq animã
ob hoc reuerti dixit ad patrem: ne aliquando iam
maloꝵ polluta contagione teneatur. Falso igitur
a quibusdam est platonicis creditus quasi necessarius
orbis ille ab eisdem ab eundi: & ad eadẽ reuertendi:

Expanded text:
lium corporum labem et inde ad ista remeare, tamquam lium corporum labem et inde ad ista remeare, tamquam hoc agat summa purgatio, ut inquinatio requiratur. Si enim quod perfecte mundantur hoc efficit, ut omnium obliuiscantur malorum, malorum autem obliuio facit corporum desiderium, ubi rursus inplicentur malis: profecto erit infelicitatis causa summa felicitas et stultitiae causa perfectio sapientiae et inmunditiae causa summa mundatio. Nec ueritate ibi beata erit anima, quamdiucumque erit, ubi oportet fallatur, ut beata sit. Non enim beata erit nisi secura; ut autem secura sit, falso putabit semper se beatam fore, quoniam aliquando erit et misera. Cui ergo gaudendi causa falsitas erit, quo modo de ueritate gaudebit? Vidit hoc Porphyrius purgatamque animam ob hoc reuerti dixit ad Patrem, ne aliquando iam malorum polluta contagione teneatur. Falso igitur a quibusdam est Platonicis creditus quasi necessarius orbis ille ab eisdem abeundi et ad eadem reuertendi.
Abbreviated transcription (Latin):
faccret. non enĩ mala disceret sinon faceret: in cotam̃
alioꝵ platonicoꝵ opinionẽ & non inre parua cm̃da.¬
uit. qđ mundatã ab om̃ib malis animã & cumpatre
constitutã. nun quam iã mala mundi huius passurã
tẽ confessus est. Qua sententia ꝓfecto abstulit qđ et̃
platonicũ maxime ꝑhibetur. ut mortuos ex uiuis. ita
uiuos ex mortuis semꝑfieri: falsumq cẽ ostendit qđ
platonice uidetur dixisse uirgilius in campos elisios
purgatas animas missas. quo nomine tanquã ꝑfabulã
uidentur significari gaudia beatoꝵ ad fluuiũ lethe¬
um euocari. hoc est ad obliuionẽ preteritoꝵ scilicet
immemores supera ut conuexa reuisant: rursus et
incipiant incorpora uelle reuerti. Merito displicuit
hoc porphirio: qm̃ re uera credere stultũ est ex illa
uita quȩ beatissima cẽ non poterit nisi de sua fuerit
ȩternitate certissima. desiderare animas corruptibi.¬

Expanded text:
faceret; non enim mala disceret, si non faceret, in eo tamen faceret; non enim mala disceret, si non faceret, in eo tamen aliorum Platonicorum opinionem et non in re parua emendauit, quod mundatam ab omnibus malis animam et cum Patre constitutam numquam iam mala mundi huius passuram esse confessus est. Qua sententia profecto abstulit, quod esse Platonicum maxime perhibetur, ut mortuos ex uiuis, ita uiuos ex mertuis semper fieri; falsumque esse ostendit, quod Platonice uidetur dixisse Vergilius, in campos Elysios purgatas animas missas quo nomine tamquam per fabulam uidentur significari gaudia beatorum ad fluuium Letheum euocari, hoc est ad obliuionem praeteritorum: Sciimmemores supera ut convexa revisant, Rursus et incipiant in corpora velhoc Porphyrio, quoniam re uera credere stultum est ex illa uita, quae beatissima esse non poterit nisi de sua fuerit aeternitate certissima, desiderare animas corruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
Pu̾duit scilicet illud credere ne mater fortasse filiũ
in aluum reuoluta uectaret. & non puduit hoc¬
credere ubi se se reuoluta mater in puellã filia forsitan
nuberet: Quanto creditur honestius qđ scĩ & ueraces
qđ ipse quem uenturum saluatorẽ premissi nuncu
predixerunt. qđ missi apłi qui orbẽ terrarũ euangłio
repleuerunt: quanto inquã honestius credit̾ reuerti
animas semel ad corpora ꝓpria. quã reuerti totiens ad
diuersa: Ucrũtamen ut dixi ex magna parte correctꝰ
est in hac opinione porphirius. ut saltẽ insolos homi.¬
nes humanas animas p̃cipitari posse sent̾iret: belui¬
nos autẽ carcere cuertere minime dubitaret. Dicit etiã
adhoc dm̃ animã mundo dedisse. ut materiȩ cognoscens
mala ad patrẽ recurreret: nec aliquando iam taliũ
polluta contagiont teneretur Ubi & si aliquid incon¬
uenienter sapit. magis enim data est corpori ut bona

Expanded text:
Puduit scilicet illud credere, ne mater fortasse filium Puduit scilicet illud credere, ne mater fortasse filium in mulam reuoluta uectaret; et non puduit hoccredere, ubi reuoluta mater in puellam filio forsitan nuberet. Quanto creditur honestius, quod sancti et ueraces quod ipse quem uenturum Saluatorem praemissi nuntii praedixerunt, quod missi apostoli qui orbem terrarum euangelio repleuerunt, — quanto, inquam, honestius creditur reuerti animas semel ad corpora propria quam reuerti totiens ad diuersa! Verum tamen, ut dixi, ex magna parte correctus est in hac opinione Porphyrius, ut saltem in solos homines humanas animas praecipitari posse sentiret, beluinos autem carceres euertere minime dubitaret. Dicit etiam ad hoc Deum animam mundo dedisse, ut materiae cognoscens mala ad Patrem recurreret nec aliquando iam talium polluta contagione teneretur. Ubi etsi aliquid inconuenienter sapit magis enim data est corpori, ut bona
Abbreviated transcription (Latin):
erat: & uita erat lux hominũ: Et lux intenebris lu-¬
cet: & tenebrȩ eam non cõprehender̃: Qđ initiũ scĩ
sicut ascõ sene simpliciano qui postea mediolanensi
conscribendum: & ꝑ om̃s ȩccłas in locis eminentis.¬
simis ꝓponendum ẽẽ dicebat. Sed ideo uiluit
suꝑbis dẽ ille magister. quia uerbum carofactũ ẽ
& habitauit innobis: ut parũ sit miseris qđ egrõ¬
tant. nisi se inipsa etiã egritudine extollant: & de
medicina qua sanari poterant erubescant. Non enĩ
hoc faciunt ut erigant᷑: sed ut cadendo grauiuꝰ affligant᷑:¬
i post platonẽ aliquid emendare existimat᷑
indignum. cur ipse porphirius non nulla & ñ parua
emenclauit: Nam platont̃ animas hominũ post.
mortem reuolui usq ad corpora bestiarũ scripsisse:
certissimũ est. Banc sententiã porphirii doctor
tenuit & plotinus: porphirio tam̃ iure displicuit:
In hominũ sane non sua quȩ dimiserant. sed alia
noua corpora redire animas humanas arbitratus est.

Expanded text:
ta erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non conprehenderunt. Quod initium sancti sicut a sancto sene Simpliciano, qui postea Mediolanensi conscribendum et per omnes ecclesias in locis eminentissimis proponendum esse dicebat. Sed ideo uiluit superbis Deus ille magister, quia Verbum caro factum est et habitauit in nobis; ut parum sit miseris quod aegrotant, nisi se etiam in ipsa aegritudine extollant et de medicina, qua sanari poterant, erubescant. Non enim hoc faciunt ut erigantur, sed ut cadendo grauius adfliganti post Platonem aliquid emendare existimatur indignum, quur ipse Porphyrius nonnulla et non parua emendauit? Nam Platonem animas hominum post mortem reuolui usque ad corpora bestiarum scripsisse certissimum est. Hanc sententiam Porphyrii doctor tenuit et Plotinus; Porphyrio tamen iure displicuit. In hominum sane non sua quae dimiserant, sed alia noua corpora redire humanas animas arbitratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
in decem istis libris & siminus quã non nulloꝵ
de nobis expectabat intentio: tamen quorũ dam
studio quantũ uerus ds̃ & dñs ad iuuare dignatꝰ
est satis fecimus. refutando contra dictiones impioꝵ.
qui conditori scȩ̃ ciuitatis de qua disputare insti¬
tuimus deos suos preferunt. Quorũ decẽ libroꝵ.
quinq superiores aduersus eos conscripti sunt
qui ꝓpter bona uitȩ huius deos colendos putant:
quinq autẽ posteriores aduersus cos qui cultũ
deoꝵ ꝓpter uitã quȩ post mortẽ futura est seruan.¬
dum existimant. Deinceps itaq ut in pͥmo libro
polliciti sumus. de duarũ ciuitatũ quas in hoc
seculo ꝑplexcas diximꝰ inuicẽq ꝑmixtas ex ortu
& ꝓcursu. & debitis finibus: qđ dicendũ arbitror

Expanded text:
in decem libris istis, etsi minus quam nonnullorum in decem libris istis, etsi minus quam nonnullorum de nobis exspectabat intentio, tamen quorumdam studio, quantum verus Deus et Dominus adjuvare dignatus est, satisfecimus, refutando contradictiones impiorum, qui Conditori sanctae civitatis, de qua disputare instituimus, deos suos praeferunt. Quorum decem librorum quinque superiores adversus eos conscripti sunt, qui propter bona vitae hujus deos colendos putant; quinque autem posteriores adversus eos qui cultum deorum propter uitam, quae post mortem futura est, seruandum existimant. Deinceps itaque, ut in primo libro polliciti sumus, de duarum ciuitatum, quas in hoc saeculo perplexas diximus inuicemque permixtas, exortu et procursu et debitis fini
Abbreviated transcription (Latin):
in eius nomine impleta. poenitentia hominũ & ad
dm̃ conuersio uoluntatũ. remissio peccatoꝵ. grã iusti¬
ciȩ. fides pioꝵ. & per uniuersũ orbẽ inuerã diuinita¬
tem multitudo credentiũ. culture simula chroꝵ
doemonũq subuersio. & temptationib exercitatio.
ꝓficientiũ purgatio. & liberatio ab om̃i malo. iudicu
dies. resurrectio mortuoꝵ. socictas piorũ. impiorũ
ȩterna dampnatio: regnũq ȩternũ glorississimȩ
ciuitatis dĩ conspectu eius immortaliter ꝑfruentis.
in huius uiȩ scripturis predicta atq premissa suN:
quoꝵ tã multa impleta conspicimꝰ ut recta
pictate futura eẽ cȩtera confidamꝰ. Huius uiȩ rtc.¬
titudinẽ usq ad dm̃ uidendũ eiq in ȩternũ
coherendũ: in scãrũ scripturarũ qua predicatur
atque asseritur ueritate
ꝗuicumq
non credunt & obhoc nec intelligunt: oppugnare
possunt sexpugnare non possunt. Qua ꝓpter

Expanded text:
in eius nomine inpleta, paenitentia hominum et ad in eius nomine inpleta, paenitentia hominum et ad Deum conuersio uoluntatum, remissio peccatorum, gratia iustitiae, fides piorum et per uniuersum orbem in ueram diuinitatem mdaemonumque subversio et a tentationibus exercitatio, proficientium purgatio et liberatio ab omni malo, judicii dies, resurrectio mortuorum, societatis impiorum aeterna damnatio, regnumque aeternum gloriosissimae civitatis Dei conspectu ejus immortaliter perfruentis, in hujus viae Scripturis praedicta atque promissa sunt: quorum tam multa impleta conspicimus, ut recta pietate futura esse caetera confidamus. Hujus viae rectitudinem usque ad Deum videndum eique in aeternum cohaerendum, in sanctarum Scripturarum, qua praedicatur atque asseritur, veritate, quicumque non credunt, et ob hoc nec intelligunt, oppugnare possunt, sed expugnare non possunt. 4. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ: uł magnieẽ pendenda. Et recte. Nam
uel inferioꝵ fiunt p̃sensione causarũ. sicut arte
medicinȩ quibusdã antecedentib signis plurim&
euentur& ualitudini p̃uidentur: uł immundi doc¬
mones sua disposita facta p̾nunciant. quorũ ius
& inmentib atq cupiditatib iniquoꝵ ad quȩq
congruentia facta ducendis quodãmodo sibi uin.¬
dicant. & in mattria infima fragilitatis humanȩ
Nontalia scĩ homines in ista uniuersali animarũ
liberandarũ uia gradientes. tãquã magica ꝓphe.¬
tare curarunt: quãuis & ista eos nonfugerint.
& abcis sȩpe p̃dieta sint ad coꝵ sidẽ faciendã
quȩ mortaliũ sensib non poterant intiman. ncc ad
experimentũ celer facilitate ꝑduci: sed alia crant
uere magna atq diuina. quȩ quantũ daba tͣ cogni¬
ta dĩ uoluntate futurã nunciabant: Xp̃s quippe in
carne uenturus. & quȩ in illo tã clare ꝑfecta sunt atq

Expanded text:
hominum, vel magni esse pendenda: et recte. Nam hominum, vel magni esse pendenda: et recte. Nam vel inferiorum fiunt praesensione causarum, sicut arte medicinae quibusdam antecedentibus signis plurima eventura valetudini praevidentur; vel immundi daemones sua disposita facta praenuntiant, quorum jus et in mentibus atque cupiditatibus iniquorum ad quaeque congruentia facta ducendis quodam modo sibi vindicant, et in materia infima fragilitatis humanae . Non talia sancti homines in ista universali animarum liberandarum via gradientes, tanquam magna prophetare curarunt: quamvis et ista eos non fugerint, et ab eis saepe praedicta sint ad eorum fidem faciendam, quae mortalium sensibus non poterant intimari nec ad experimentum celeri facilitate perduci. Sed alia erant uere magna adque diuina, quae quantum dabatur cognita Dei uoluntate futura nuntiabant. Christus quippe in carne uenturus et quae in illo tam clara perfecta sunt adque
Abbreviated transcription (Latin):
tor atq saluator. prȩter hanc uiam quȩ partĩ
cum hȩc futura pręnunciantur. partĩ cũ facta
nunciantur: nũquã generi humano defuit.
nemo liberatus est: nemo liberatur. nemo libera.¬
bitur. Qđ autẽ porphirius uniuersalẽ uiam
animȩ liberandȩ nondũ insuã noticiã historiali
cognitione dicit eẽ ꝑlatam. quid hac historia
uel illustrius inueniri potest. quȩ uniuersũ orbẽ
tanto apice auctoritatis optinuit. uł fidelius
in qua ita narrantur preterita ut futura etiã
predicentur: quoꝵ multa uidemꝰ impleta.
ex quib ea quȩ restant sine dubio speramus
implenda: Non enĩ potest porphirius ul qͥcũq
platonici etiã in hac uia quasi terrenarũ & ad
uitam istam mortalẽ ꝑtinentiũ diuinationẽ
predictionẽq contẽpnere : qđ merito in alus
uaticinantib & quorulibet modoꝵ uł artiũ diui¬
nationib faciunt. Negant enim hȩc uł magnoꝵ

Expanded text:
tor adque saluator. Praeter hanc uiam, quae, partim tor adque saluator. Praeter hanc uiam, quae, partim cum haec futura praenuntiantur, partim cum facta nuntiantur, numquam generi humano defuit, nemo liberatus est, nemo liberatur, nemo liberabitur. Quod autem Porphyrius uniuersalem uiam animae liberandae nondum in suam notitiam historiali cognitiovel illustrius inveniri potest, quae universum orbem tanto apice auctoritatis obtinuit, vel fidelius, in qua ita narrantur praeterita, ut futura etiam praedicantur; quorum multa videmus impleta, ex quibus ea quae restant sine dubio speremus implenda? Non enim potest Porphyrius, vel quicumque Platonici, etiam in hac via quasi terrenarum rerum et ad istam vitam mortalem pertinentium, divinationem praedictionemque contemnere: quod merito in aliis vaticinationibus et quorumlibet modorum vel artium divinationibus faciunt. Negant enim haec vel magnorum
Abbreviated transcription (Latin):
& celestiũ ministroꝵ sola uerba sonuerunt: uerũctiã
hominib dĩ uerbo simplicis pictatis agentib sp̃s
immundi de hominũ corporib ac sensib ꝓpulsi¬
sunt: uitia corporis langoresq sanati. fera anima.¬
lia terrarũ & aquarũ. uolatilia cęli. ligna. clem̃ta.
sidera. diuina iussa fecerunt: inferna cesserunt.
mortui reuixerunt: exceptis ipsius saluatoris ꝓpͥis
singularibusq miraculis. maxime natiuitatis et
resurrectionis. quoꝵ in uno maternȩ uirginitatis
tantũ modo sacramentũ: in altero autẽ etiã coꝵ qui
infine resurrecturi sunt demonstrauit exemplum
Hȩc uia totũ hominẽ mundat: & immortalitati
mortalẽ ex om̃ib quib constat partib p̃parat:
Ut enim non alia purgatio ei parti quereret᷑ quã
uocat intellectualẽ porphirius. alia ei quã uocat
spirit᷑alem. aliaq ipsi corpori: ꝓpterea totum
suscepit utracissimus potentissimusq munda.¬

Expanded text:
t caelestium ministrorum sola uerba sonuerunt, uerum etiam t caelestium ministrorum sola uerba sonuerunt, uerum etiam hominibus Dei uerbo simplicis pietatis agentibus spiritus inmundi de hominum corporibus ac sensibus pulsisunt, uitia corporis languoresque sanati, fera animalia terrarum et aquarum, uolatilia caeli, ligna, elementa, sidera diuina iussa fecerunt, inferna cesserunt, mortui reuixerunt; exceptis ipsius Saluatoris propriis singularibusque miraculis, maxime natiuitatis et resurrectionis, quorum in uno maternae uirginitatis tantummodo sacramentum, in altero autem etiam eorum, qui in fine resurrecturi sunt, demonstrauit exemplum. Haec uia totum hominem mundat et inmortalitati mortalem ex omnibus quibus constat partibus praeparat. Ut enim non alia purgatio ei parti quaereretur, quam uocat intellectualem Porphyrius, alia ei, quam uocat spiritalem, aliaque ipsi corpori: propterea totum suscepit ueracissimus potentissimusque munda
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine cius poenitentiã & remissionẽ peccatoꝵ
per om̃s gentes. incipientib ab hierusalẽ. Dȩc est
igitur uniuersalis animȩ liberandȩ uia: quã scĩ
potuerunt dĩ grãm re perientib & maxime uihȩ¬
brea gente cuius erat ipsa quod ãmodo sacrata respu.¬
blica. in ꝓphetationẽ & prenunciationẽ ciuitatis
dĩ ex om̃ib gentib congregandȩ: & tab̾na culo. et
templo. & sacerdotio. ac sacrificus significa uerunt:¬
& eloquiis quibusdã manifestis. plerisq misticis
predixerunt. Prȩsens autẽ in carne ipse mediator.
& beati eius apłi iam testam̃ti noui grãm reuelan-¬
tes aꝑtius: indicarunt quȩ aliquanto occultius supe¬
riorib sunt significata cemporib. ꝓ ȩtatũ generis
humani distributione sicut ea dõ sapienti pla.¬
cuit ordinare mirabiliũ operum diuinoꝵ quoꝵ
superius pauca iã posui: contestantib signis. Non
enim apparuerunt tantũ mõdo uisiones anglicȩ.¬

Expanded text:
nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. Haec est igitur uniuersalis animae liberandae uia, quam sanctpotuerunt Dei gratiam reperientibus et maxime in Hebraea gente, cuius erat ipsa quodam modo sacrata res publica in prophetationem et praenuntiationem ciuitatis Dei ex omnibus gentibus congregandae, et tabernaculo et templo et sacerdotio et sacrificiis significauerunt et eloquiis quibusdam manifestis, plerisque mysticis praedixerunt: praesens autem in carne ipse Mediator et beati eius apostoli iam testamenti noui gratiam reuelantes apertius indicarunt, quae aliquanto occultius superioribus sunt significata temporibus, pro aetatum generis humani distributione, sicut eam Deo sapienti placuit ordinare, mirabilium operum diuinorum, quorum superius pauca iam posui, contestantibus signis. Non enim apparuerunt tantummodo uisiones angelicae e
Abbreviated transcription (Latin):
conspicuis unde ambigit nemo qđ ita sit alicu oꝑi ac cõ¬
modatũ ut ñ etiã sit decoꝵ. Sũnt autẽ ñnulla quoꝵ solũ¬
decus & nullus. ẽ. usus: putofacile intelligi in conditio¬
ne corporis dignitatẽ necessitati fuisse p̾latã. Transi.¬
tura est quippe necessitas: tempusq uenturũ quando

Expanded text:
conspicuis unde ambigit nemo, quod ita sit alicui operi adcomconspicuis unde ambigit nemo, quod ita sit alicui operi adcommodatum, ut non etiam sit decorum; sunt autem nonnulla, quorum soludecus, et nullus est usus: puto facile intelligi in conditione corporis dignitatem necessitati fuisse praelatam. Transitura est quippe necessitas, tempusque venturum quando
Abbreviated transcription (Latin):
manis satis in humane abdita cuncta rimata est
ut qͥd & quomodo quib locis curandũ eẽt ad disceret:
numeros tam̃ de quib loquor qͥb coaptatio quȩ armo¬
nia grece dicit᷑ tanquã cuiusdã organi eactrinsetꝰ atq
intrinsetus totius corporis constat. ts qͥd dic̃as nemo
ualuit inuenire: quos nemo ausus . ẽ. quȩrere: Quisi
noti ẽt̃ potuissent. in interiorib quoq uiscerib quȩ
nullũ ostentant decus: ita delectaret pulchritudo rati¬
onis. ut omi formȩ apparenti quȩ oculis placet. ipsius
mentis quȩ oculis utitur p̃ferret᷑ arbitrio. Sunt uero
quȩdã ita posita incorpore: ut tantũ modo decorẽ habe¬
ant ñ & usũ. sicut habet pectus uirile mãmillas. sicut fa-¬
cies barbã: quã non cẽ munim̃to sed uirili ornam̃to. indi¬
cant purȩ facies feminarũ: quas utiq infirmiores muniri
tutius conueniret. Siergo nullũ mẽbrũ in his quidẽ

Expanded text:
manis satis inhumane abdita cuncta rimata est, manis satis inhumane abdita cuncta rimata est, ut quid et quo modo quibus locis curandum esset addisceret: numeros tamen de quibus loquor, quibus coaptatio, quae i ovfa|i.ovfa Graece dicitur, tamquam cuiusdam organi, extrinsecus adque intrinsecus totius corporis constat, quid dicam, nemo ualuit inuenire, quos nemo ausus est quaerere? qui si noti esse potuissent, in interioribus quoque uisceribus, quae nullum ostentant decus, ita delectaret pulchritudo rationis, ut omni formae apparenti, quae oculis placet, ipsius mentis, quae oculis utitur, praefen-etur arbitrio. Sunt uero quaedam ita posita in corpore, ut tantummodo decorem habeant, non et usum; sicut habet pectus uirile mamillas, sicut facies barbam, quam non esse munimento, sed uirili ornamento indicant purae facies feminarum, quas utique infirmiores muniri tutius conueniret. Si ergo nullum membrum est, in his quidem
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctũ. quanquã & detractis necessitatib operandi.
ita omniũ partiũ congruentia numerosa sit & pulchra
sibi parilitate respondeat. ut nescias utrũ in eo condenda
maior sit utilitatis causa habita ratio quã decoris: Certe
enĩ nichil creatũ uidemꝰ incorpore utilitatis causa: qđ
non habeat etiã decoris locũ. Plus autẽ nobis id appa¬
reret. sinumcros mensurarũ quib int̾ se cuncta cõnex a
sunt & coaptata nossemꝰ. quos forsitan data opera in
his quȩ foris c̃minent humana posset uestigare soller¬
tia: Quȩ uero tecta sunt atq anr̃is remota conspec¬
tibus. sicuti est tanta ꝑplexcitas uenarũ atq neruoꝵ. et
uiscerũ secreta uitaliũ inuenire nullus potest: quia et¬
si medicoꝵ diligentia ñnulla crudelis qͦs anatomicos
appellant laniauit corpora mortuoꝵ. siue etiã int̾manꝰ
secantis ꝑscrutantisq morientiũ. atq in carnib hu¬

Expanded text:
adiunctum? quamquam et detractis necessitatibus operandi adiunctum? quamquam et detractis necessitatibus operandi ita omnium. partium congruentia numerosa sit et pulchra sibi parilitate respondeat, ut nescias utrum in eo condendo maior sit utilitatis habita ratio quam decoris. Certe enim nihil creatum uidemus in corpore utilitatis causa, quod non habeat etiam decoris locum. Plus autem nobis id appareret, si numeros mensurarum, quibus inter se cuncta conexa sunt et coaptata, nossemus; quos forsitan data opera in his, quae foris eminent, humaua posset uestigare sollertia; quae uero tecta sunt adque a nostris remota conspectibus, sicuti est tanta perplexitas uenarum adque neruorum et uiscerum, secreta uitalium, inuenire nullus potest. Quia etsi medicorum diligentia nonnulla crudelis, quos anatomicos appellant, laniauit corpora mortuorum siue etiam inter manus secantis perscrutantisque morientium adque in carnibus hu
Abbreviated transcription (Latin):
miscrias decidisset. atq exhis p̃ter eos solos qͥ liberabunt᷑
inȩt̃nas eẽt itura: nisi nimis grande peccatũ in homine pͥmo
de quo ceteri excorti sunt p̃cessisset. N Au uero inipso cor¬
pore quãuis nob̾sit cũ beluis mortalitate cõmune. multis
earũ reꝯperiat᷑ infirmius. qͣnta dĩ bonitas qͣnta ꝓuden.¬
tia tanti creatoris apparet: Nonne ita sunt in coloca
sensuũ & cȩtera membra disposita. speciesq ipsa ac figura
& statura totius corporis ita modificata. ut ad ministe¬
riũ animȩ rationalis se indicet factũ : Non enĩ ut anima¬
lia rationis exꝑtia ꝓna eẽ uidemꝰ interrã. itacreatus ẽ homo:
sed erecta in cęlũ corporis forma. ad monet cũ quȩ sursũ
sunt sapere. Porro mira mobilitas quȩ linguȩ acmanib
attributa est ad loquendũ & scribendũ apta atq conue¬
niens. & ad oꝑa artiũ plurimarũ officioꝵq cõplenda.
nonne satis ostendit quali animȩ ut seruiret tale sit corpꝰ

Expanded text:
miserias decidisset adque ex his praeter eos solos qui liberabuntur in aeternas esset itura, nisi nimis grande peccatum in homine primo, de quo ceteri exorti sunt, praecessisset. Iam uero in ipso corpore, quamuis nobis sit cum beluis mortalitate commune multisque earum reperiatur infirmius, quanta Dei bonitas, quanta prouidentia tanti Creatoris apparet! Nonne ita sunt in eo loca sensuum et cetera membra disposita speciesque ipsa ac figura et statura totius corporis ita modificata, ut ad ministerium animae rationalis se indicet factum? Non enim ut animalia rationis expertia prona esse uidemus in terram, ita creatus est homo; sed erecta in caelum corporis forma admonet eum quae sursum sunt sapere. Porro mira mobilitas, quae linguae ac manibus adtributa est, ad loquendum et scribendum apta adque conueniens et ad opera artium plurimarum officiorumque conplenda, nonne satis ostendit, quali animae ut seruiret tale sit corpus
Abbreviated transcription (Latin):
infideliter irridentes. alii uero quãuis eas accipianł
& honorent. illud tam̃ qđ dictũ est crescite & mul¬
tiplicamini. non seđm carnalẽ fecunditatẽ uolu&
intelligi. quia & scđm animã legitur tale aliqͥd
dictũ. multiplicab̾ in anima mea uirtutẽ: ut & id
qđ ingenesi sequit᷑ & implete terrã & dominamini
eius. terrã intelligant carnẽ quã presentia sua un¬
plet anima eiusq: dominatur. cũ in uircute mul-

Expanded text:
infideliter inridentes; alii uero quamuis eas accipiant infideliter inridentes; alii uero quamuis eas accipiant et honorent, illud tamen quod dictum est: Crescite et multiplicamini, non secundum carnalem fecunditatem uolunt intellegi, quia et secundum animam legitur tale aliquid dictum: Multiplicabis me in anima mea in uirtute, ut id, quod in genesi sequitur: Et inplete terram et dominamini eius, terram intellegant carnem, quam praesentia sua inplet anima eiusque maxime dominatur, cum in uirtute mul
Abbreviated transcription (Latin):
bSIT itaq ut credamꝰ illos coniuges in paradiso
constitutos. ꝑ hanc libidinẽ de qua erubescendo
eadẽ membra texcerunt impleturos fuisse qđ in
sua benedictione ds̃ dix̾it: crescite & multiplica.¬
mini. & replete terrã. Post peccatũ quippe orta
est hec libido: post peccatũ eã naturã ñ impudens
amissa potestate. cui corpus ex om̃i parte seruiebat.
sensit. attendit. erubuit. operuit. Illa uero benedictio
tamen ante quã delinquerent data est ut cognoscere.¬
tur ꝓcreatio filioꝵ ad głam conubii: non ad poenã¬
ꝑtinere peccati. Sed nunc homines ꝓfecto illius
quȩ in paradrso fuit felicitatis ignari. nisi ꝑ hoc
qđ exꝑtisunt id est ꝑ libidinẽ de qua uidemus
etiam ipsã honestatẽ erubescere nuptiarũ: non
potiusse gigni filios opinant᷑. Alu scripturas di¬
uinas ubi legitur post peccatũ puduisse nuditatis
& pudenda eẽ contecta. ꝓrsus non accipientes sed

Expanded text:
Absit itaque, ut credamus illos coniuges in paradiso Absit itaque, ut credamus illos coniuges in paradiso constitutos per hanc libidinem, de qua erubescendo eadem membra texerunt, inpleturos fuisse quod in sua benedictione Deus dixit: Crescite et multiplicamini et replete terram. Post peccatum quippe orta est haec libido; post peccatum eam natura non inpudens amissa potestate, cui corpus ex omni parte seruiebat, sensit adtendit, erubuit ciuitate. Illa uero bentamen antequam delinquerent, data est, ut cognosceretur procreatio filiorum ad gpertinere peccati. Sed nunc homines, profecto illius quae in paradiso fuit felicitatis ignari, nisi per hoc, quod experti sunt, id est per libidinem, de qua uidemus etiam ipsam honestatem erubescere nuptiarum, non potuisse gigni filios opinantur, alii scripturas diuinas, ubi legitur post peccatum puduisse nuditatis et pudenda esse contecta, prorsus non accipientes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
concũbere: ubi libido ipsa erubesceret surgere. Et
nunc uidemꝰ adhuc eẽ philosophoscinicos. Hii enĩ
sunt qͥ non solũ amicint᷑ pallio. uerũ etiã clauam
ferunt: nemo tam̃ eoꝵ audet hoc facere: Qđsi aliqͥ
ausi essent: ut non dico ictib lapidantiũ. certe sali¬
uis conspuentiũ obruerent᷑: Pudet igitur huius
libidinis humanã sine ulla dubitatione naturã :¬
& merito pudet. In eius quippe inoboedientia quȩ
genitalia corporis membra solis suis motib subdidit
& potestati uoluntatis cripuit: satis ostendit᷑ quid
sit hominis illius primȩ in oboedientiȩ recributũ.:
qđ inea maxue parte oportuit apparere qua
genera t᷑ ipsa natura: quȩ in illo primo & magno
indeterius est mutata peccato: a cuiꝰ nexu nullus
eruitur. nisi id qđ cũ om̃s in uno essent incõmunẽ
perniciẽ ꝑpetratũ est & dĩ iusticia uindicatum.
dĩ gratia insingulis expietur.

Expanded text:
concumbere, ubi libido ipsa erubesceret surgere. Et concumbere, ubi libido ipsa erubesceret surgere. Et nunc uidemus adhuc esse philosophos Cynicos; hi enim sunt, qui non solum amiciuntur pallio, uerum etiam clauam ferunt; nemo tamen eorum audet hoc facere, quod si aliqui ausi essent, ut non dicam ictibus lapidantium, certe conspuentium saliuis obruerentur. Pudet igitur huius libidinis humanam sine ulla dubitatione naturam, et merito pudet. In eius quippe inoboedientia, quae genitalia corporis membra solis suis motibus subdidit et potestati uoluntatis eripuit, satis ostenditur, quid sit hominis illi primae inoboedientiae retributum; quod in ea parte maxime oportuit apparere, qua generatur ipsa natura, quae illo primo et magno in deterius est mutata peccato; a cuius nexu nullus eruitur, nisi id quod, cum omnes in uno essent, in communem perniciem perpetratum est et Dei iustitia uindicatum, Dei gratia in singulis expietur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferentes contra humanã uerecundiã quid aliud
quã caninã hoc est immundã impudentẽq senten.¬
ciam. ut scilicet qm̃ iustũ est qđ fit in uxore. palã
non pudeat id agere. nec inuico aut inplatea
qualibet coniugalẽ concubitũ deuitare: Uicit tam̃
pudor naturalis: opinionẽ huius erroris. Nam& si
phibent hoc aliquando gloriabundũ fecisse diogẽ.
nem ita putantẽ sectã suã nobiliorẽ futurã. si in ho¬
minũ memoria insignior eiꝰ impudentia figeretur.
postea tam̃ acinicis fieri cessatũ est. Plusq ualuit
pudor ut erubescerent homines hominibus: quam
error ut homines canib eẽ similes affectarent. Unde
& illũ uł illos qui hoc fecisse referunt᷑ potius arbitror
concũbentiũ motus dedisse oculis hominũ nescien-¬
tium. qui sub pallio tegeret᷑: quam humano pre¬
sentẽ conspectu potuisse illã ꝑagi uoluntatem.
Ibi enĩ philosophi non erubescebant uideri se uelle

Expanded text:
proferentes contra humanam verecundiam, quid aliud proferentes contra humanam verecundiam, quid aliud quam caninam, hoc est immundam impudentemque sententiam? ut scilicet quoniam justum est quod fit in uxore, palam non pudeat id agere; nec in vico aut platea qualibet conjugalem concubitum devitare. Vicit tamen pudor naturalis opinionem hujus erroris. Nam etsi perhibent hoc aliquando gloriabundum nem, ita putantem sectam suam nobiliorem futuram, si in hominum memoria insignior eius inpudentia figeretur, postea tamen a Cynicis fieri cessatum est, plusque ualuit pudor, ut erubescerent homines hominibus, quam error, ut homines canibus esse similes adfectarent. Unde et illum uel illos, qui hoc fecisse referuntur, potius arbitror concumbentium motus dedisse oculis hominum nescientium quid sub pallio gereretur, quam humano premente conspectu potuisse illam peragi uoluptatem. Ibi enim philosophi non erubescebant uideri se uelle