comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incorporenrõ circum ferimus. Morsautem corporipeccaticausa id ẽ. nepeccet in ponit᷑
quod si corpus ꝓ̃ peccato mortuum ẽ : sp̃s neces sario ad faciendam ius atex eacutuitor
Quienum incorporemor aius ẽ. nec seruit peccato: neces se ẽ ut in spũuiuat . iusciti &seruiat
Sicexidẽ apostolus in quodam loco dicit tradidis sesequendam in intericuã carnis ut sp̃s saluus
Q mñ suora dixerat dehis quia ds̃imilitudinem mortẽm xp̃ĩ corpora sua morti ficant nepeccent:
neces sario nunc mentionem facit eius quis uscitauit xp̃m̃ amortuss. Vc simlitcud &epercen
ratione qua conmortui sunt & consepulti : sciant sem perspm̃ eius qui suscitauit ilim̃ amortuis
uificandos eẽ : & ad xpi similitudinem resuscitandos amo rauli sus quaue iliri a nortun
ostendiedicens. Propter in habitantem spm̃cius in nobis sienim sp̃s ap̃i habitat in uobis

Expanded text:
in corpore nostro circumferimus; mors autem corpori peccati causa, id est, ne peccet, imponitur. in corpore nostro circumferimus; mors autem corpori peccati causa, id est, ne peccet, imponitur. Quod si corpus peccato mortuum est, spiritus necessario ad faciendam justitiam vivit: qui enim in corpore mortuus est, nec servit peccato, necesse est ut in Spiritu vivat, et justitiae serviat. Sic et idem Apostolus in quodQuoniam supra dixerat de his, qui ad similitudinem mortis Christi corpora sua mortificant ne peccent, necessario nunc mentionem facit ejus qui suscitavit Christum a mortuis, ut simili modo, et pari ratione qua commortui sunt, et consepulti, sciant se per Spiritum ejus, qui suscitavit Jesum a mortuis vivificandos esse et ad Christi similitudinem resuscitandos a mortuis; et quatenus id fiat, ostendit dicens, propter inhabitantem Spiritum ejus in vobis. Si enim Spiritus Christi habitat in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
loci p̃sentis in tueor uel illud quod saluator in euangeliis despũ scõdicit qui a apatreꝓcedit &
demeo accipi& : & huius uer bi explanationẽ in consequentib: iungitdicens : Pater omniameatuas
ꝓnuntiatum uidetur. ũtsi qui nontantus atalis eẽ meruerit qui s pm̃ xp̃i haberedignus sit :
ligi ut illud in euangelio: qui non tollit crucem suam & sequiturme non ẽ medignus: & hic
aperiendo aduersum peccatũ : ꝓhis omnib: quinonusq ad mortem uenire paratus ẽ :
non esteius discipulus. Qui ergonon ẽ calis nec talem in sẽ spm̃gerit: hicereatura quidem
eius ẽ. sicut ferȩ siluarum. & iumenta in montib: & boues s̃ ed discipulus eius non est
Si cergo siquispiritum xpi non hab& hicnon est eius. si autem xp̃s inuobis ẽ: corpus quidẽ¬
unum mihi atq idem dicereui detur. In quoergoxp̃s ẽ. ipsedicit quia semper mortem xp̃ĩ

Expanded text:
loci praesentis intueor, vel illud quod Salvator in Evangelio de Spiritu sancto dicit, qui a Patre procedit, et de meo accipiet , et hujus verbi explanationem in consequentibus jungit dicens: Pater, omnia mea tuapronuntiatum videtur, ut si quis non tantus, et talis esse meruerit, qui Spiritum Christi habere dignus sit, ligi, ut illud in Evangelio: Qui non tollit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ; et hic aperiendo, pro resistendo adversum peccatum, pro his omnibus, qui non usque ad mortem venire paratus est, non est ejus discipulus. Qui ergo non est talis, nec talem in se spiritum gerit, hic creatura quidem ejus est, sicut ferae silvarum, et jumenta in montibus, et boves, sed discipulus ejus non est. Sic ergo: Si quis Spiritum Christi non habet, hic non est ejus. Duabus enim ex causis deunum mihi atque idem dicere videtur; in quo ergo Christus est, ipse dicit, quia semper mortem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
urtalen ãque ẽ qđ dicere uid&: ñsolũ omnis creatura c̃gemes¬
cit & cõdol& s ed & nos ipsiprimitias sp̃s habentes intranos ge¬
imus & nos enĩ expectamus adoptionẽ filiorũ dĩ &redẽp̃tiones
corporis nr̃i : quãuis hocipso lã quod xp̃o credidimus salutem
nobis p̃stitã nouerimus tam̃ in spe add hucest salus ista non aspo
uideat: si uero uideat quȩ sperabat. suꝑfluũẽ ultras perare
quenid& nosquitẽ pẽu habgmus in his quȩudentur. nohaniet

Expanded text:
quod dicere videtur: Non solum omnis creatura congemiscit et condolet, sed et nos ipsi primitias spiritus habentes intra nos gemimus. Et nos enim exspectamus adoptionem filiorum Dei, et redemptionem corporis nostri. Quamvis hoc ipso jam quod Christo credimus, salutem nobis praestitam noverimus; tamen in spe adhuc est salus ista, non in avideat. Si vero videat quae sperabat, superfluum est ultra sperare quae videt. Nos autem spem non habemus in his quae videntur, ne inanis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphecis subiecti sunt : subiectos dicens sps̃ ꝓph&carũ ñ quasi meliori infer
illi qui habent sp̃s inmundos s̃s edcũ uult & ratio postu lat dicit: cũ ue¬
o dicere oppor tunũ nonudebitus: sil& benesciens quia tẽpus tacor¬
disit eetem pus loquendi : & ideo ñ ad iniumiã dicitur quia ꝓph&is sub¬
iectis sps sed ad dis pensationẽ : sicut & illuc dictũ accipiiinus desal¬
uatorꝙ quiatuno & ipso filius subiectus eritei qui sibi sub didit
mia & hib enĩ subiectus ñ quasi inferior dicitur quomodo enĩ dicipo¬

Expanded text:
phetis subjecti sunt , subjectos dicens spiritus prophetarum, non quasi meliori inferiilli, qui habent spiritus immundos, sed cum vult et ratio postulat, dicit, cum vero dicere opportunum non videbitur, silet, bene sciens quia tempus sit loquendi et tempus tacendi. Et ideo non ad injuriam dicitur, quia prophetis subjecti svatore: Quia tunc et ipse filius subjectus erit ei qui sibi subdidit omnia ; et hic enim subjectus, non quasi inferior dicitur: quomodo enim i
Abbreviated transcription (Latin):
as sc̃is ps̃ ppellauit & ideo dic̃ sed & nos ipsi in quo specialiter designare iu¬
docur a postolicã dignitatẽ Nosergo in quidipse hocẽ a postoli primiti¬
as spshabentes quie lecti sumus ad hocut ꝑrimitias sp̃s acce persmus
&iã ipsi intranos gemimus intantũ inquid nulla eratura est quo̧
doloribus & gemitibus uac& ut &iã nos ipsi qui sum ma abspũ sc̃o&e¬
lectadona ꝑcepimus t̃am̃ ex pectantes adoptionẽ filiorũ idẽ psec¬
tions meoriũ quos docere: & Iinstituere missi sumis doec ulide¬
amus eos intantũ ꝓficore ut adoptari mereantur infilios necer¬
nio dolemus & gemimus donecergonos in quã qui instituimur
ab eis noglegimus & moramur &emendationis nre tempus lor¬
gius ꝓtelamus : Donec pon in uisibilia quȩrimus sediĩsibilibus de¬
fectamur dolores apostolis cõmouemus aclectũ ut ltadicã uiuer¬
sgercaturo & gemitus sustitamis uniuersanaq creaturam

Expanded text:
as sancti Spiritus appellavit. Et ideo dicit: Sed et nos ipsi. In quo specialiter designare videtur apostolicam dignitatem. Nos ergo, inquit, ipsi, hoc est apostoli, primitias Spiritus habentes, qui electi sumus ad hoc ut primitias Spiritus acciperemus, etiam ipsi intra nos gemimus. In tantum, inquit, nulla creatura est quae doloribus et gemitibus vacet, ut etiam nos ipsi, qui summa ab Spiritu sancto et electa dona percipimus, tamen exspectantes adoptionem filiorum, id est, perfectionem eorum quos docere et instituere missi sumus, donec videamus eos in tantum proficere, ut adoptari mereantur in filios, necessario dolemus et gemimus. Donec ergo nos, inquam, qui instituimur ab eis, negligimus, et moramur, et emendationis nostrae tempora longius protelamus, donec non invisibilia quaerimus, sed visibilibus delectamur, dolores apostolis commovemus, ac luctum ut ita dicam universae creaturae et gemitus suscitamus. Universa namque creatura
Abbreviated transcription (Latin):
lens quantũ adea spectat que animȩ suȩ constius erat corruptioni hu¬
ic uanitatis quȩ seruire: sed ꝓpt̃ eũ quihoc itauoluit & ꝓpt̃ nos ut saluiẽ ẽ
possimus ꝑ man& ergo icarne ꝓpt̃nos : ut autem reuelati fumt filii di
& congregati i unũ ꝑ ecclesiã quã statuit uniuiro uirginẽ castã ex hi¬
berexpo : tunc & ipsaliberatur a seruitute corruptionis sicut & ipsedien¬

Expanded text:
lens, quantum ad ea spectat quae animae suae conscius erat, corruptioni hulens, quantum ad ea spectat quae animae suae conscius erat, corruptioni huic vanitatique serviret; sed propter eum, qui haec ita voluit, et propter nos, ut salvi esse possimus. Permanet ergo in carne propter nos: ut autem revelati fuerint filii Dei, et congregati in unum per Ecclesiam quam statuit uni viro virginem castam exhibere Christo, tunc et ipse liberabitur a servitute corruptionis, sicut ipse di
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta est seruituti corporis corruptibile : &uanitati eius deuincata est
Considera enĩ necessitates corporis appetentiã cibi digestionũ pudorẽ. pos¬
ritatis reparandȩ uerecundiã : ut saepiatur soboles uteditur : ut nutritur
& ude quanta hi his uanitas habeatur quantacorruptio: cuicreatura anime
nobilis & rationabilis lic& ñ uolens subiecta est : subiecta tamen inspetem pus
ui delic& sperans quod liber&ur cũ filiorũ dĩ tempus libertatis adueno¬
rit: hocest ergo . quod & halus aꝑtius iam dese ipsedicebat apostolus. Qui¬
quia corruptibile corpus ad grauat animã : & dep̃mit terrena habita¬
tio sensũ multa cogitantem : & idẽ paulus : dũ enĩ sumus incorpore pere¬
grinamur ad nõ: &cupit magis peregrinari a corpore : & ades̃ addnm̃: hoc
indicat : & multo apertius exponit &iã in eo ubidic̃ coartor autẽ ex duobus.
incar ne magis necessariũ propt̃ uos: in quo aperte ostendit quod non uo¬

Expanded text:
us devincta est. Considera enim necessitates corporis, appetentiam cibi, digestionum pudorem, posteritatis reparandae verecundiam, ut seritur soboles, ut editur, ut nutritur; et vide quanta in his vanitas habeatur, quanta corruptio, cui creatura animae nobilis et rationabilis licet non volens subjecta est, subjecta tamen in spe, tempus videlicet sperans quo liberetur, cum filiorum Dei tempus libertatis advenerit. Hoc est ergo quod et in aliis apertius jam de se ipse dicebat Apostolus, quiquia corruptibile corpus aggravat animam, et deprimit terrena habitatio sensum multa cogitantem ; et idem Paulus: Dum enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino: et cupit magis peregrinari a corpore, et adesse ad Dominum. Hoc indicat et multo apertius exponit etiam in eo loco ubi dicit: Coarctor autem ex duobus: m magis necessarium propter vos . In quo aperte ostendit quod non vo
Abbreviated transcription (Latin):
ũu a congomos cats&c̃dolent quo scilic& nihil in hoc sensu dubitationisho¬
btatur ercaturaenĩ lic& ñ uolens subiecta sit tam̃ qm̃ uoluntati coditenes
essos ubiecta & ꝓdoloribus eorũ dol& & ꝓgemitibus gemit : si uero ut hi
aliis exẽplaribus inuenitur ita legamus congemescit & parturit s ec un
dũ illũ sensũ accipiemus parturit qđ dic̃ apostolus genussese ꝑcuangdiũ¬

Expanded text:
eatura congemiscat et condoleat, quo scilicet nihil in hoc sensu dubitationis habeatur. Creatura enim licet non volens subjecta sit, tamen quoniam voluntati cedit ejus ta, et pro doloribus eorum dolet, et pro gemitibus gemit. Si vero, ut in aliis exemplaribus invenitur, ita legamus, congemiscidum illum sensum accipiemus parturit, quod dicit Apostolus, genuisse se per Evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
colligamus imaginẽ Quo modo uanitati creatura subiecta ẽ
nonuolens sed propt̃ eũ qui sub iecit hspe: & ipsũ sund&ur
paulũ ponamus inmedio cuius utique anima uelmens quiẽ
interior eius homosuper greditur & ascen ditomne quo el
corporeum ẽ. quoduisibile quod sensuis ubiac& & as pectui & ipsius diuinȩ natu¬
re efficitur capaxis edhȩc tanta & talis anime eius subst antia quȩ retiote

Expanded text:
colligamus imaginem. Quomodo vanitati creatura subjecta est, colligamus imaginem. Quomodo vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit in spe, et ipsum, si videtur, Paulum ponamus in medium, cujus utique anima vel mens, quae est interior ejus homo, supergreditur et ascendit omne quod corporeum est, quod visibile, quod sensui subjacet et aspectui, et ipsius divinae naturae efficitur capax Sed haec tanta et talis anima ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nata sint : Nuncrepentes discutiamus intentius quȩ est istauanitas ciucre¬
atura dicitur esse subiecta & quȩ est istacor ruptionis decuius seruitũ¬
te liberandã sesperat Mihiui d&ur quod dehac materiali & cor¬
ruribilai corporis substantia istadicantur. Neque enĩ corruptio
alicuiquã nisicorpori dominatur nã ille interior homo quise¬
cundũ dm̃ creatus est & adimaginẽ dĩ factur est in corruptib¬
lis est & inuisibilis : & secundũ propriã suirationẽ &iã in corpor¬
us dicipotest: exterior uero homo eccorpore corruptibilis dicit̃:
propt̃ quod & paulus dicebat nã & sus quideforis est homonos
corrũpitur: s ed qui intus est renouatur: Interioris autem ho¬
minis hnhis renouatio ut pute quiẽ rationalilis & mens inag¬
tionedĩ & capacitate scĩ sps̃ constat: uerũ ut aliqua d&ã pro¬
fundis reb breuiter & strinctim &iã cartulis commitamus.
& insaln terioris hominis hocest anime mentisque substantia

Expanded text:
 Dei. Discutiamus ergo intentius quae est ista vanitas, cui creatura dicitur esse subjecta, et quae est ista corruptio, de cujus servitute liberandam se sperat. Mihi videtur quod de hac materiali et corruptibili corporis substantia ista dicantur. Neque enim corruptio alicuiquam, nisi corpori dominatur. Nam ille interior homo qui secundum Deum creatus est, et ad imaginem Dei factus, incorruptibilis est, et invisibilis, et secundum propriam sui rationem incorporeus dici potest. Exterior vero homo et corporeus et corruptibilis dicitur: propter quod et Paulus dicebat: Nam etsi is qui de foris est homo noster corrumpitur, sed qui intus est renovatur . Interioris autem hominis renovatio, utpote qui est rationabilis, et mens in agnitione Dei et capacitate sancti Spiritus. Constat vero, ut aliqua de tam profundis rebus breviter et strictim etiam chartulis committamus, ex ipsa interioris hominis, hoc est, animae mentisque substantia
Abbreviated transcription (Latin):
so uel hi his quia gones xpĩ integre desudauerint: ait &iã creaturã it pote¬
rat rationabile habere expectationem quandã & spem gereretem¬
poris illius quo re uelanda est gloria filiorum dĩ. hocest cumr euelanbun
udamine quo obteguntur mon fosta fuerint ipsiquia filu dĩst¬
Quȩ autẽ ẽ creatura quȩ reuelationũ filiorũ dĩ expectat: hecinquit
quo nuncuanitati subiecta est subiecta autem ñ uolens neque sponte
propria : sed uoluntate eius quidis pensat uniuersa propter ipsũ ergo
subiecta est subiec autem non ea conditione ut maneat semper subiecta
uanitati: sed cũ quadã spe Que autem sit spes ista commemorat dicens
Qm̃ & ipsam quit creatura liberabitur a seruitute corruptionis In liber¬
tatẽ glorue filiorũ dĩ. ait autẽ scirese paulus & similes sibi qm̃ omnis

Expanded text:
is et cessare in vitio. Ait etiam creaturam, ut pote rationabilem, habere exspectationem quamdam, et spem gerere temporis illius quo revelanda est gloria filiorum Dei, hoc est, cum revelabuntvelamine quo obteguntur, manifestati fuerint ipsi qui filii Dei sQuae autem est creatura quae revelationem filiorum Dei exspectat? Haec, inquit, quae nunc vanitati subjecta est: subjecta autem non volens, neque sponte propria, sed voluntate ejus qui dispensat universa. Propter ipsum ergo subjecta est; subjecta autem non ea conditione ut maneat semper subjecta vanitati, sed cum quadam spe. Quae autem sit spes ista commemorat dicens: Quoniam et ipsa, inquit, creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertate gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
quales essent amorẽ suũ ds̃ affectum que posuss& Secundum¬
& iuillud quodscriptũ est. Cognouit dns̃ cos qui sunt eius: Cũutique
quantũ ad istã communẽ scientiã ꝑtin& ds̃ ñ solũ eos quisiusunt: sed
& cos quierrant ase nonignore : Sed cognouisie suos dicitur : hoc est in
dilctione haluisse silique socisse. Itaergo quos p̃scut ds̃ illos &
p̃destinauit & quos p̃destinauit illos & uocauit: & quos uocauit illos
iustificauit. Suꝑost nob̵ adhuc illius quȩstionis ab solutio : quomo¬
do quos uocauit illos &iustificauit: cum secundũ eaquȩ supra dixi¬
mus const& multos eẽ uocatos paucos autem electos Sediud&
mihieẽ quedã uocationis disferentia secundũ illud quod insupe¬
riore capitulo exposuimus: quia omnes quidẽ uocatis ñ tamen
omnes socundũ ꝓpositũ uocati suntNa hu quis ecundũ ꝓpo¬
sicũ bonũ ex bonã uoluntatẽ quã crcadi cultu gerunt uocanter up

Expanded text:
quales essent, amorem suum Deus, affectumque posuisset, secundumquales essent, amorem suum Deus, affectumque posuisset, secundum illud quod scriptum est: Cognovit Dominus eos qui sunt ejus: cum utique quantum ad istam communem scientiam pertinet, Deus non solum eos qui sui sunt, sed et eos qui errant a se non ignoret. Sed cognovisse suos dicitur, hoc est, in dilectione habuisse sibique sociasse. Ita ergo quos praesciit Deus, illos et praedestinavit, et quos praedestinavit, illos et vocavit, et quos vocavit, illos et justificavit. Superest nobis adhuc illius quaestionis solutio, quomodo quos vocavit, illos et justificavit, cum secundum ea quae supra diximus constet multos esse vocatos, paucos autem electos. Sed videtur mihi esse quaedam vocationis differentia, secundum illud quod in superiore capitulo exposuimus, quia omnes quidem vocati sunt, non tamen omnes secundum propositum vocati sunt. Nam hi qui secundum propositum bonu
Abbreviated transcription (Latin):
uerus et̃ sermo a postoł quem uel dep̃ nos cendo uel p̃destinandotut
deuocando uel&iã denisti ficando memorauit: sed egosetundum cõque
supra ex posuimus quomodo noscit uel p̃nostitds̃ Ad consu& uding
stripture redeundũ puto quȩuernicula quidam ippellationo
In hoc sermone id est in cognoscendo utisol& udut cum dicit¬
& cognouit aute madam uxorẽ suã ꝓeoqđ ut dicat. ãnixtus cst
uxoris suȩ & iterum derebecca dice uirgoerat uir non cogno¬
uerat et : Sed& filus leui dicitur. cũ p̃uaricatores punirent q
ñ cognouerit unus quisque patresuũ aut matrẽ suã. Inquos nedubi
hoc ostenditur quam non iunxit affectũ suũ &amorẽ cũ patro
uel matre: Sed& multa secundũ hunc sensũ instripturis de
gnostendo inuenias dicta & ideo &iã in p̃senti loco constatapos¬
tolũ secundũ stripturȩ sacrȩcon su&udinẽ cognostendi pori¬
isse sermonẽ : ut illos ostendere p̃ cognitos adõ. in quibus suieni

Expanded text:
erus esse sermo Apostoli, quem vel de praenoscendo, vel de praedestinando, vel de vocando, vel etiam de justificando memoravit? Sed ego secundum ea quae supra exposuimus, quomodo noscat vel praenoscat Deus, ad consuetudinem Scripturae redeundum puto, quae vernacula quadam appellatione in hoc sermone, id est, in cognoscendo uti solet: velut cum dicit: Cognovit autem Adam uxorem suam , pro eo ut dicat, admistus est uxori suae. Et iterum de Rebecca dicit: Virgo erat, vir non cognoverat eam . Sed et de filiis Levi dicitur, cum praevaricatores punirent, quia non cognoverit unusquisque patrem suum aut matrem suam . In quo sine dubio hoc ostenditur, quia non junxit affectum suum et amorem cum patre vel matre. Sed et multa secundum hunc sensum in Scripturis de cognoscendo invenies dicta: et ideo etiam in praesenti loco constat Apostolum secundum Scripturae sacrae consuetudinem cognoscendi posuisse sermonem, ut illos ostenderet praecognitos a Deo, in quibus, sciens
Abbreviated transcription (Latin):
to pluisum Quo dnfiliisumus : sine dubio & eredes
mels ado naquo seruus ex peceat hereditatem filius sperat : Erusus
aliud ad dit condusionis augmentũ: heredes quidẽ autẽdĩ coheredes aut̃ẽ xpĩ
Here des quis efficitur dĩ cũ quedĩ sunt mereatur accipereidest corruptioni¬
& inmortalitatis gloriã thes auros sapientiae & scientiae reconditos
Cherc les ueroxp̃i cũ trans formabit corpus humilitatis ñ ȩ conformi
corpori claritãtis suȩ : Sed &cũ illud ad ipisci meruerit quod dix̃ ipses alua¬
tor Pater uolo ubi egosum & istisint mecũ ep̃terea & illa dignitas cohe¬
rededd xpĩ quod paterꝰ omne iuditium dedit filio. Sed & filius dic̃ ad cohe¬
hocmodo coheredes suos xp̃s ñ solũ inpartem hereditatis: sed &iã i con¬
sortiũ potestatis adducit Sitam̃ in quit conpatimur ut & glorificaemur
Conpatimur xp̃o qui dic̃ xp̃o coneru ciftxussum: Uiuo autẽ eiã nonego:¬

Expanded text:
go filii sumus. Quod si filii sumus, sine dubio et haeredes, mercedem namque servus exspectat, haereditatem filius sperat. Et rursus alius addidit conclusionis augmentum: Haeredes quidem, ait, Dei, cohaeredes autem Christi. Haeres quis efficitur Dei, cum quet immortalitatis gloriam, thesauros sapientiae et scientiae reconditos; cohaeres vero Christi, cum transformabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori claritatis suae, sed et cum illud adipisci meruerit, quod dixit ipse Salvator: Pater, volo ut ubi ego sum, et isti sint mecum . Est praeterea et illa dignitas cohaeredum Christi, quod Pater quidem omne judicium dedit Filio. Sed et Filius dicit ad cohaetribus Israel . Et hoc modo cohaeredes suos Christus non solum in partem haereditatis, sed etiam in consortium potestatis adducit: Si tamen compatiamur, ut et simul glorificemur. Compatitur Christo qui dicit: Christo concrucifixus sum
Abbreviated transcription (Latin):
leue pondus autem futurȩ gloriȩgraue hoc estmagnũ deputat &&ernũ
& quantomagis multi plicar sibi tribulationũ uiderit poenas tanto amplius
intellig& sibi pondus & magnitudinẽ gloriae cumulari: quod autem &¬

Expanded text:
levem: pondus autem futurae gloriae grave, hoc est magnum deputat et aeternum: levem: pondus autem futurae gloriae grave, hoc est magnum deputat et aeternum: et quanto magis multiplicari sibi tribulationum viderit poenas, tanto amplius intelligit sibi pondus et magnitudinem gloriae cumulari. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
xistimo enĩ qm non sunt condigne passiones huuis tẽporis ad futurã glo¬
riã quȩre uelabitur inobis. Nihil quidẽ dignũ inueniri uel conparariad
futurã gloriã potest. in quo em̃ mortale inmortalibus conferas. aut h uisibil¬
.bus uisibilia aut a&ernis temporalia. aut caduca perp&uis siqui tamen h
p̃sente uita uelut quedã possunt semina gloriae colligifuturȩ. Ista iquid
semina extribulationibus & passionibus colliguntur sicut & halus dic idẽ
i postolus Quod enĩ in p̃senti momentaneũ est & leue tribulationibus nrue¬
int quȩ uidentur sed que nonudentur ostendit enĩ ꝑ hec quod quiilla
respicit quȩ ñ uidit & & uerna st omnẽ tribulationẽ quȩ cũque accidit ei
si a spiciat ad futurã gloriã quer e uelanda ẽ & consider& quomodo post
totator m̃ta corpus hochumilitatis sua trans formabitur ut fiat confor¬
me corporigloriae filii dĩ tribulationẽ p̃sentem momentaneũ ducit &

Expanded text:
xistimo autem quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Nihil quidem dignum inveniri, vel comparari ad futuram gloriam potest. In quo enim mortale immortalibus conferas, aut invisibilibus visibilia, aut aeternis temppraesenti vita velut quaedam possunt semina gloriae colligi futurae, ista, inquam, semina ex tribulationibus et passionibus colliguntur, sicut et in aliis dicit idem Apostolus : Quod enim in pcientibus quae videntur, sed quae non videntur. Ostendit enim per haec quod qui illa respicit quae non videntur et aeterna sunt, omnem tribulationem quaecunque acciderit ei, si aspiciat ad futuram gloriam quae revelanda est, et consideret quomodo post tanta tormenta corpus hoc humilitatis suae transformabitur, ut fiat conforme corpori gloriae Filii Dei, tribulationem praesentem momentaneam ducit et
Abbreviated transcription (Latin):
refertur: Et hmisit ds̃ spm̃ malignũ intermidi abimled & inter
meũ uirorũ sicimorũ. hicergo sps malignus quidicitur uel exisse
ut suffocar& sauliubimdech sicimos que ut dirimer& ad nõexis re
pac missus esse memoratur : tã quã carnifex : quidã intelligendus est missas ad
exigendas depeccatoribus poenas. & quam uis mali ꝓpt᷑ ꝓpositũ suũ uoli¬
tatẽ quedicantur. in histamen qui poenã dignisunt diuinguoluntati exhibent
ninisteriũ : Sicut &ille dequorefert mi cheas ꝓpheca. s ps̃ mendax Quicũ
adõ dictũ fuissec qui seduc& mihi achab: illerer pondit. ego seducã: & dixit diis
inquo: ait ille ero inquit sprmendax more omniũ ꝓph&arũ. & dicã utad
ergo &cum hi qui dicuntur malisps̃ officiũ dõ erga poenarũ ex hibent ministeria
omabiles sps̃ dixerim Taligitur deappellatione sp̃s distinctione premissa nu

Expanded text:
m malignum, inter medium Abimelech et inter medium virorum Sichimorum . Hic ergo spiritus malignus, qui dicitur vel exisse ut suffocaret Saul, vel Abimelechem Sichimosque ut dirimeret, et a Domino exisse ac missus esse memoratur tanquam carnifex quidam, intelligendus est missus ad exigendas de peccatoribus poenas. Et quamvis mali propter propositum suum voluntatemque dicantur, in his tamen qui poena digni sunt divinae voluntati exhibent ministerium. Sicut et ille, de quo refert Michaeas propheta, spiritus mendax qui, cum a Deo dictum fuisset: Quis seducet mihi Achab? Respondit: Ego seducam. Et dixit Dominus: In quo? Ait ille: Ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum ejus, et dergo etiam hi, qui dicuntur mali spiritus, officium Deo erga poenarum exhibent ministeria. onabiles spiritus dixero. Tali igitur de appellatione spiritus distinctione praemissa, nu
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ est & imalachia ꝓph&ca. Filius honori ficat patrẽ : & seruus dnim̃ suum
&sipater sum ego ubiẽ honor meus : & sichis sũ ego ubiest timor ms̃ dic̃dnr̃¬
dnĩ est perspm̃ timoris impl&ur cũ paruulus ad huc quis dicitur : & par uulisq¬
dem peda gogus ẽ timor unde a postolus decaliparuulo dic̃ quã diuheres
paruulus est nhildiff ert aseruo cũ sit dĩs omnium : sed subtutoribusesiei
pauratoribus usque ad p̃finitũ tempus apatro : It a nos cũ escenus paruul
subelementis mundi huius eramus seruientes : Vides secundũ concersa sibi
ad sepientiã paulusquomodo snr̃ soruitutis quidatai hntimorẽ Iueexorriu
paruulorum & ꝓcuratores appellauerit : quiunũ quomque nm̃ domecpanura¬
buis astis ecundum interiorẽ hominẽ itimore custodiant usque quo adid&a¬
tis ueniat quo spm̃ ad optionis filiorũ moreatun sscipine do mani filuioaer¬

Expanded text:
Scriptum est et in Malachia propheta: Filius honorificat patrem, et servus dominum suum: et si Pater sum ego, ubi est honor meus? Et si Dominus sum ego, ubi est timor meus? dicDomini est , per spiritum timoris impletur, cum parvulus adhuc quis dicitur. Et parvulis quidem paedagogus est timor. Unde et Apostolus de tali parvulo dicit : Quandiu haeres parvuusque ad praefinitum tempus a patre: ita et nos, cum essemus parvuli, sub elementis hujus mundi eramus servientes. Vides, secundum concessam sibi a Deo sapientiam, Paulus quomodo spiritus servitutis qui dantur in timore hic tutores parvulorum et procuratores appellaverit, qui unumquemque nostrum, donec parvulus est, secundum interiorem hominem in timore custodiat, usquequo ad id aetatis veniat quo spiritum adoptionis filiorum mereatur accipere, et sit ja
Abbreviated transcription (Latin):
onis in quospũclamamis ab bapater neque enĩ patrẽ alius quis nus i filui uocet̃¬
Gard pato ipsditgo sps dortionis ꝑque hifilium quiadopeaturr eddrt testi¬
patnium & confirmat spm̃ urm̃ quiasimus filudĩ postea quom abspũ seruitutis
madoptionis spm̃ uenerimus Cũ iamnihiltimoris id est nibil proeteri
meũ poenegerimus sed propter amorẽ patris cuneta ꝑ fenus bersont

Expanded text:
tionis, in quo spiritu clamamus, Abba Pater. Neque enim patrem alius quis nisi filius vocatergo spiritus adoptionis per quem in filium quis adoptatur, reddit testimonium, et confirmat spiritum nostrum quia sumus filii Dei, posteaquam ab spiritu servitutis in adoptionis spiritum venerimus, cum jam nihil inest timoris, id est, nihil propter metum poenae gerimus, sed propter amorem patris cuncta perficimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sed ab his siuidecur exẽplis&ia ad superiora conscende & uidelꝓsius
solis & lune acstellarũ caeli& totius mundi ministeria quo modo subieo
aest uanitaa cor ruptionif quȩ des eruiunt: adusus nãque hominũ alant
insereuertentes annicirculos uoluunt : repƿarant enĩ quȩ p̃tereuna
& p̃terire rũsum quȩ repparata stsinunt ipsos quoque angelos siad
fententiã pauli respicias quȩ dĩ Quiaomnes ministeriales sps̃ ac
minist raniuinis si ꝓpt̃ eos quiberedẽ capient salutis intellege
tulo aliquid gerere : & huic rationi eẽ sub iectos: credo &ia lpsosnis
uolentes seđ ꝓpt̃ eũ quisub iecit inspe: uoluntati ep iullius ꝯiurtis

Expanded text:
Sed ab his, si videtur, exemplis etiam ad superiora conscende, et vide ipsius solis, et lunae ac stellarum coeli, et totius mundi ministeria, quomodo subjecta sunt vanitati, corruptionique deserviunt. Ad usus namque hominum alunt in se revertentes anni circulos volvunt: reparant enim quae praetereunt, et praeterire rursum quae reparata sunt sinunt. Ipsententiam Pauli respicias qua dicunt, quia omnes ministeriales spiritus ad ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis , intelliges tale aliquid gerere, et huic rationi esse subjectos. Credo etiam ipsos non volentes, sed propter eum qui subjecit in spe. Voluntati enim illius quis
Abbreviated transcription (Latin):
principalis appellatur tenere. Sicut enĩ multis filud̃ ut striptura dicit ego
lixi duestis & filii excelsi omnes Vnus tamenest natura filius & unigeniꝰ¬
tus depatre perquẽ omnes filii appelantur Ita & sps̃ multiquidẽ suNT
sedunus est quiuere exipso dõ ꝓcedit & ceteris omnibus uocabulis hac
scĩ ficationis sue gratiã donat. Quod autem plures sint sps̃ declarat¬

Expanded text:
ut Scriptura dicit: Ego dixi, Dii estis, et filii excelsi omnes , unus tamen est natura filius et unigenitus de patre, per quem omnes filii appellantur. Ita et spiritus multi quidem sunt, sed unus est, qui vere ex ipso Deo procedit, et caeteris omnibus vocabulis ac sanctificationis suae gratiam donat. Non enim accepi
Abbreviated transcription (Latin):
capiant salutis : sub quibus agens hunus quis que credentiũ uelo
subtutoribus & ꝓcuratoribus institu& usque adp̃finitũ tẽpus apa¬
re hocẽ usque quo ad legitimã &atẽ anime ꝑ fectionis aduene¬
it ubiquis iã suꝑgressus spm̃ seruitutis quẽ acceperat intimo¬
ro a quo uelut pedagogo seruar& dignus efficitur accipere ad
cuoru edesiꝙ quȩ incelis ẽ sociari & sicut multo deffotionis filiũ
eẽ quã soruũ lta multo differt aministerialibus spiritab sps sc̃ĩ cu
us primitias paulus cũ sinssimiliibus habere sediõ: unus hic modus
sit quoser monis huius intelligentiã potuimus indigare uideamus nunc
& aliũ : legimus apudipsũ apostolũ paulũ donaulgratias scĩ spr̃ multor

Expanded text:
uisque credentium, velut sub tutoribus et procuratoribus instituitur, usque ad praefinitum tempus a patre, hoc est, usquequo ad legitimam aetatem animae perfectionis advenerit, ubi quis jam supergressus spiritum servitutis, quem acceperat in timore, a quo velut in paedagogo servaretur, dignus efficitur accipere adotivorum Ecclesiae, qui in coelis est sociari. Et sicut multum differt filium esse quam servum, ita multum differt a ministerialibus spiritibus Spiritus sanctus, cujus primitias Paulus cum suis similibus habere se dicit. Unus hic modus sit, quo sermonis hujus intelligentiam potuimus indagare. Videamus nunc et alium. Legimus apud ipsum apostolum Paulum, dona vel gratias sancti Spiritus, multos
Abbreviated transcription (Latin):
sps̃ uer ouita propter iastificationem Quiergo secundum s pm̃ agens mortificataci
extinguit: & bonitas. Malitiam perimit : & mansuetudo ferociam: & continentia
intem perantiam. & casticas inpudicitiam necat Talique or dine quis pm̃ accus cuem
sedillampeccatidicit: Sienim secundum carnem uixeritis. moriemini: Ata uit
nonhanc comunem. sedillam dicit aecernam. ad quam per ueni ec omnis quise¬
cundum ea quae supra exposuimus perfectus spũ mortificauerit accus carnisi.
sed & illud scire debemus quodista mortificatio actuum carnis perpatientiam
fiat : & non ad subitum per paulatm primo languescere eos necesse ẽ in his
quacincipiunt. Tumde inde cum ardentius ꝓficere coeperint. & habundanti¬
ore spurepleri: Actus carnis nonsolum languere sed & tabescereincipient.
U biuero adperfectum iam uenerint itautnulla in eis prorsus. uel in facto
uelindicto in cogitatu peccatioriantur indicia. Tamen actus carnis morti¬

Expanded text:
s vero vita propter justificationem. Qui ergo secundum spiritum agens mortificat actexstinguit, et bonitas malitiam perimit, et mansuetudo ferociam, et continentia intemperantiam, et castitas impudicitiam necat, talique ordine qui per spiritum actused illam peccati dicit, Si enim secundum carnem vixeritis moriemini, ita et vitam non hanc communem, sed illam dicit aeternam, ad quam perveniet omnis qui secundum ea quae supra exposuimus perfectus spiritu mortificaverit actus carnis. Sed et illud scire debemus, quod ista mortificatio actuum carnis per patientiam fiat, et non ad subitum, sed paulatim. Primo languescere eos necesse est in his, qui incipiunt; tum deinde cum ardentius proficere coeperint et abundantiore spiritu repleri, actus carnis non solum languere sed et tabescere incipient; ubi vero ad perfectum jam venerint, ita ut nulla in eis prorsus vel in facto, vel in dicto, vel in cogitatu, peccati oriantur indicia, tum plene actus carnis mor
Abbreviated transcription (Latin):
cus todimus & non secundum carnem : inqua parte secuindum ea quae supra exposuim
impos sibiliserat lex & infirma : quienim secundum carnem sunt quȩ carnis sunt
in medio sta tuens legemmoy serdicit qui secundum carnem sunT quaecarnis sunt sapiuNt.
hoc ẽ iudei quos dicit secundum carnem isrł quȩ carnis legis santsãpiunt in eoqđ secund
carnem logem intelligunt. Quoduero secundum s pm̃ : dehis dicens quos iudeos dict spũ
XVIIII Prudentia enim carnis mors ẽ: prudentia autem sp̃s uita &pax: num quid non unum
atque idem .ẽ. q uod dicit prudentia carnis mors ẽ & illudlittera occidit : Igitur pri¬
dentia carnismors .ẽ. Cuimors eanimȩ sine dubio: quiim logem secundum carnem id ẽ
secundum littera incellexerit. nonuenit adapm̃ qui ẽ uita &ideo prudeta carnis mors ẽ

Expanded text:
custodimus, et non secundum carnem: in qua parte secundum ea quae supra exposuimus, custodimus, et non secundum carnem: in qua parte secundum ea quae supra exposuimus, impossibilis erat lex et infirma. Id enim egit mors Domini ne in medio statuens legem Moysi dicit: Qui secundum carnem sunt, quae carnis sunt sapiunt, hoc est, Judaei quos dicit secundum carnem Israel, qui ea quae carnis sunt sapiunt, in eo quod secundum carnem legem intelligunt; qui vero secundum spiritum de his dicens, quos Judaeos dicit spiritu,  prudentia carnis mors est, prudentia autem Spiritus vita et pax. Nunquid non unum atque idem est quod dicit prudentia carnis mors est, et illud, littera occidit? Igitur prudentia carnis mors est. Cui mors est? Animae sine dubio: qui enim legem secundum carnem, id est, secu
Abbreviated transcription (Latin):
obumbrante uetugi omnsd irpus in naciu aaur : N aturam quidem corperis ur̃i habum
obulitlonen ainon peclati qus or doncupiscentiȩ motu conceptus traditu omnino
scribens cumdicit hoaenim fecit sem el sem& ipsum ostiam offerendo &iterum quipprio
filionon pepercit sẽd ꝓnobis omnib: tradidicillum perhancergo hostiam carnis suae q̃
dicitur ꝓpecato damnauit peccatum in carnem : sicutidẽ apostolus in aliisdicit. quia ppa¬
ruit innouissimis dieb ad distructionem peccati &icerum ꝓpheta dicit: ipsẽ peccati
nra culit : & iniquitates nras portauit. Propeccato ergo hocẽ perhostiam carnis
sue quam obtulit ꝓpeccato damnauit peccatũ in arnesua : utiustificatiolegis
impleretur in nobis qui non secundum carnem ambulamus. sed secuindum spm̃ ꝑosthanc
& enimhostiã carnem qua e oblata ẽ. ꝓpeccato & damnauit peccatũ. hocẽ fugauit
peccatũ & abstulit utiustificatio legis impleretur in nobis qui legem secundums pm̃

Expanded text:
obumbrante, venit ad corpus immaculatum, naturam quidem corporis nostri habuit, pollutionem tamen peccati, quae ex concupiscentiae motu conceptis traditur, omnino scribens, cum dicit: Hoc enim fecit semel, semetipsum hostiam offerendo ; et iterum: qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; per hanc ergo hostiam carnis suae, quae dicitur pro peccato, damnavit peccatum in carne, sicut idem Apostolus in aliis dicit, quia apparuit in novissimis diebus ad destructionem peccati; et iterum propheta dicit: Ipse peccata nostra tulit, et iniquitates nostras portavit . Pro peccato ergo, hoc est, per hostiam carnis suae, quam obtulit pro peccato, damnavit peccatum in carne sua. Ut justificatio legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum. Per hanc etenim hostiam carnis, quae oblata est pro peccato, damnavit peccatum, hoc est fugavit peccatum, et abstulit, ut justificatio legis impleretu
Abbreviated transcription (Latin):
babitantem spm̃ eius in uobis quod constantib: & dialectica arte collectis utatur syllogismi
apostolus paulus: uel in hodoco uel in aliis epistolisscis nor mib in uncex ponendum uidet᷑.
ne fore nontan scienti&eius quam sermonis inquo non uultse ꝑitum dici assertores esse
uideamur : & ideoꝓpositi magis capituli sensum discutere ꝓperabimus : in non peiorib
ubi dixituos autemincarne non estis sed in spũsita mens ps dĩ habitat in uobis : Duplici¬

Expanded text:
abet, hic non est ejus. Quod constantibus et dialectica arte collectis utatur syllogismis apostolus Paulus, vel in hoc loco vel in aliis Epistolis suis, non mihi nunc exponendum videtur, ne forte non tam scientiae ejus quam sermonis, in quo non vult se peritum dici, assertores esse videamur; et ideo propositi magis capituli sensum discutere properabimus in superioribus, ubi dixit: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu; si ta
Abbreviated transcription (Latin):
Carnis autem in quiđ debitores non sumus. neque enim ꝓpterea nos fecitds̃ adimaginemsuã.
carnis seruitio eẽmus obnoxii : sed potius utereatorisuo anima deseruiens. Ipsa seruitio
m & uictum ei & indumentum ꝓ uiderenaturȩ neces sitate cogamur : seducos tendat non
carnꝗ aliquid conferre. sedipsam uitã carnimancipare culpabile haberi: Ideo addit: sienĩ
secundum carnem ui xeritis moriemini. Quid autem sit secundum carnemuiuere. sepe lam
dictum ẽ. Hoc ẽ carnis desiderus indulgere. In hocer gonegat nos. eẽ debitores. Sicut &¬

Expanded text:
Carnis autem, inquit, debitores non sumus; neque enim propterea nos fecit Deus ad imaginem suam, ut carnis servitio essemus obnoxii, sed potius ut creatori suo anima deserviens, ipsa servitio um providere naturae necessitate cogamur? sed ut ostendat non carni aliquid conferre, sed ipsam vitam carni mancipare culpabile haberi, ideo addit: Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. Quid autem sit secundum carnem vivere saepe jam dictum est, hoc est carnis desideriis indulgere; in hoc ergo negat nos e
Abbreviated transcription (Latin):
potestiuidecur ad huc id ẽ intellectus euolui. Quomodo enimsa pientia carnis ha c̃ carnalis
intellegentia non sit inimica dõ quae aduersatur xpo : Quaenon recipit eũ quem misit dĩ
quaedicitnos legem habemus. & sccundum legem deb& mori qm̃ filiumdĩ sẽfecit. Quomodo
ergo haectalis sapientia. & talis in tellegentia in legedõ nondicat᷑ inimica & legieias ⁊
eiscilic& quaesecundum spm̃ .ẽ. non c̃subiccta : nec poN ubicci : quia sicat contrarium sibi

Expanded text:
est subjecta, nec enim potest. Quomodo enim sapientia carnis, hoc est, carnalis intelligentia, non sit inimica Deo, quae adversatur Christo, quae non recipit eum quem misit Deus, quae dicit: Nos legem habemus et secundum legem debet mori, quoniam Filium Dei se fecit? Quomodo ergo talis sapientia, et talis intelligentia in lege Deo non dicatur inimica, et legi ejus? E
Abbreviated transcription (Latin):
contaminari mendatio: similiter xpudicitia partem suam discutit : sinullis ab eo inpudicis
desideriis maculatur. sicpietas sic sapientia partes suas in uno quoq discuciunt: quas si rectę
bitur : quacuti qued ubium non ẽ : quodusu & meditatione longa & labore peruigili conquiras
Ꝙideo nonotiosis haec accidere aut segnib certum ẽ: sed paulatim ꝓficiendo & primopauea
tunc demum minima : adultimum si obtinere potuerint nulla peccando. & hoc sentiens uidet᷑¬

Expanded text:
contaminari mendacio. Similiter et pudicitia partes suas discutit, si nullis ab eo impudicis contaminari mendacio. Similiter et pudicitia partes suas discutit, si nullis ab eo impudicis desideriis maculatur. Sic pietas, sic sapientia, partes suas in unoquoque discutiunt, quas si recte bitur. Quae utique dubium non est, quin usu et meditatione longa, et labore pervigili conquirantur; et ideo non otiosis haec accidere aut segnibus certum est, sed paulatim proficiendo, et primo pauca, tunc deinde minima, ad ultimum si obtinere potuerunt, nulla peccando. Et quide
Abbreviated transcription (Latin):
eius parere persuadent Nihilergonunc damnationis his qui sunt inxp̃oihũ. lexenim sp̃s uitȩ
dam certamine positi Mente quidem secundum dĩ legemuiunt. carnis uero desideriis agunt᷑¬
In legem peccati insuperiorib docuit. Huncuero dehis dicit qui noniam exparte in carne
ex partem spũ: S edex in tegro in xp̃o sunt & ꝓnuntiatinhis nibil dampnatione dignum
nationis erithis quia lege peccati quae ẽ. lex mortis penitus liberantur: & legidĩ quae ẽ lex
unde non ẽ pucandum quod subito quis & statim utuoluerit a seruitio legis peccati trans latus
efficiatur in xp̃oihũ : Ita uenihilineo iam obtentupeccati dampnationis habeatur. Requir&
autm inuno quoq: partes suas ius titia: ꝓbat siitaiam emendatus .ẽ & correocus utnihilineo
iniustioperis inueniat. ex quod ampnacio subsequatur. Similiter & ueritas requirit Inuno¬
quoque partesu& sitrans latus quis alegepeccati. nullaiam ex parte inueniantur obsequia ueritati

Expanded text:
enuntiat, dicens: Nihil ergo nunc damnationis est his qui sunt in Christo Jesu. Lex enim Spiritus dam certamine positi quidem mente secundum Dei legem vivunt, carnis vero desideriis aguntur lege peccati, ut in superioribus docuit. Nunc vero de his dicit, qui non jam ex parte in carne ex parte in spiritu, sed ex integro in Christo sunt, et pronuntiat in his nihil damnatione esse dignum,nationis erit his, qui a lege peccati, quae est lex mortis, penitus liberantur, et legi Dei, quae est lex Unde non est putandum quod ad subitum quis, et statim ut voluerit, a servitio legis peccati, translatus efficiatur in Christo Jesu, ita ut nihil in eo jam obtentu peccati damnationis habeatur; requirit autem in unoquoque partes suas justitia: probat, si ita jam emendatus est et correctus, ut nihil in eo injusti operis inveniat, ex quo damnatio subsequatur. Similiter et veritas requirit in unoquoque partes suas, si translatus quis a lege peccati nulla jam ex parte inveniatur obsequia veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
tus obodiens usque ad mortem mortẽ autem crucis suꝑ ex altauit ds̃ & dona
uit nomen quod est superomne nomen: ita&eos quixp̃o conpatiuntur&
passionũ eius imitantur exẽplum ds̃ cũ illo exaltat hgloria: haec nãque
uaẽ quã cõheredibus suis xpr aperuerit ut neque ex fortitudine neque
xsapientia : sed ex humilitate exaltentur. & extribulationũ patientia

Expanded text:
tus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis , superexaltavit Deus, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ita et eos qui Christo compatiuntur, et passionum ejus imitantur exemplum, Deus cum illo exaltat in gloriam. Haec namque via est, quam cohaeredibus suis Christus aperuit, ut neque ex fortitudine, neque ex sapientia, sed ex humilitate exaltentur, et ex tribulationum patientia
Abbreviated transcription (Latin):
agit & contin& sit ab omni macula peccati hie legẽdĩ recteuiuendo
confirmat. qui uero p̃ceps pec catorũ uitus agit᷑ & sineull poeden¬
udetur obiectio quã proferre quis potest etdicere quodẽ traria sibi
scribere uideat᷑ apostolus cũ in p̃senti quidẽ locodic̃ non destrui legẽ sad
onfirmari In secundauero ad corinthros itascribit Quod siministeriũ
mortis in litterr formatũ in lapidib factũe ingloria. ltte ut ñ possent inten¬
lere filiumł in ficiẽ morsipropt̃ gloriã uultus eiꝰ quar destrurt: quomo

Expanded text:
agit, et continet se ab omni macula peccati, hic legem Dei recte vivendo agit, et continet se ab omni macula peccati, hic legem Dei recte vivendo confirmat; qui vero praeceps peccatorum vitiis agitur, et sine ullo poenitenvidetur objectio, quam proferre quis potest, et dicere quod contraria sibi scribere videatur Apostolus, cum in praesenti quidem loco dicit non destrui legem, sed confirmari; in secunda vero ad Corinthios ita scribit: Quod si ministerium mortis in litteris formatum in lapidibus, factum est in gloria, ita ut non possint intendere filii Israel in faciem Moysi pr
Abbreviated transcription (Latin):
aliquopropompors& obtendit & dicit: si ꝑsidẽ iustificat᷑ homo et ñ ex operb
lagix. Et sidr̃ circũcisionẽ exfide iustisicat & p̃putiũ & p̃putiũ ꝑsideme
egẽ ergo morsi opaule destrues ꝑfidẽ : sed ad hoc ipseres pondens dicit :
cabsit imꝰmolagẽ statuimus hoc ẽ consirmanus. Sedopere p̃tiũ ẽ uidere
quo modo legẽ se confirma reꝓnunti&. qui in superi orib dixerit: qui a nos
iustific&ur homo exoperib legir. Saluator in euan gelusdic̃ : qui amor¬
ser demescripsit. Quiergo ñ cradit xpo de quomorses scripsit inle ddestru¬
it legẽ. Quiautẽ cradit xp̃o de quo morses scripsit: legẽ confirmat ꝑ
tate ꝓfit&ꝰ. Nam marcion qui aliũ dicit dm̃ legis iliũ patrẽ xp̃i : ꝑ fidẽ
suam ñstatuit neq confirmat. sed destruit lagẽ. hoc & ebion facit
hoc & om̃s qui infidecatholica aliquid corruptionis interserunt . Egi
&iam illud conuenient᷑ adiciam : qui a omnis qui xp̃o cradens benẽ

Expanded text:
operibus legis, et si Deus circumcisionem ex fide justificat, et praeputium per fidem, legem ergo Moysi, o Paule, destruis per fidem? Sed ad hoc ipse respondens dicit: Absit, imo legem statuimus, hoc est confirmamus. Sed operae pretium est videre quomodo legem se confirmare pronuntiet, qui in superioribus dixerit, quia non justificetur homo ex operibus legis. Salvator noster in Evangelio dicit, quia Moyses de me scripsit. Qui ergo non credit Christo, de quo Moyses scripsit in lege, destruit legem: qui autem credit Christo, de quo Moyses scripsit, legem confirmat per tate profitetur. Nam Marcion qui alium dicit Deum legis, alium Patrem Christi per fidem suam non statuit, neque confirmat, sed destruit legem. Hoc et Ebion facit; hoc et omnes, qui in fide Catholica aliquid corruptionis interserunt. Ego etiam illud convenienter adjiciam, quia omnis qui Christo credens bene
Abbreviated transcription (Latin):
bm minisienum qđ ox hibuit uitiis ĩptare uirtutib: & ictũ quẽ xhibuit in munditiȩ ad casti¬
tate niunc st̃i ficutionẽ que conuertere Videtur sanehic iustitiã proom nibus simuluirticti¬
bi nominas se sicut ecintrario iniquitatẽ pro mnibus simul uitiis posuisse: ad didit sane
iustities c̃isi cationẽ quoui delic& castitatis partem & generaliter cumeder s& perse m&i pla
sueuuaites conmnen uara sad& illudas pice qđ ubique ꝑ hȩc arbitrii libtatem designatedes
nidit unũ que que habere in sua postostate nt quȩ ante iniquitati adinquitatem seruitia deper¬
ꝓbt pr coner soin meliurs proposito iustitiȩsc̃ĩ ficationiq dependat: Qđutiq. fieri ñ
poss& siasstcnature ut quib dã uid&ur repugnar&: aut astrorũ cursus d sistera Qu

Expanded text:
iis, aptare virtutibus, et actum quem exhibuit immunditiae, ad castitatem nunc sanctificationemque convertere? Videtur sane hic injustitiam pro omnibus simul virtutibus nominasse, sicut econtrario iniquitatem pro omnibus simul vitiis posuisse. Addidit sane, justitiae in sanctificationem, quod videlicet castitatis partem et generaliter cum caeteris, et per semetipsam specialiter commendaret. Sed et illud aspice, quod ubique per haec arbitrii libertatem designat, et ostendit unumquemque habere in sua potestate, ut quae ante iniquitati ad iniquitatem servitia dependebat, haec, converso in melius proposito, justitiae sanctificationique dependat, quod utique fieri non posset, si aut natura, ut quibusd