comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nequitiae terpor accipitur: In qua iste behemoth
dormit qt contracorda caritate calentia sollici¬
cius uigilat in frigidis autẽ mentib securus iac&:
se ineis adbreue mom̃tum collocat. ipse eum
desiderioꝵ caelestiũ aestus fatigat: & quasi to¬
ciens ut recedat pungitur : quociens ab eius a more
intimo. ad aeterna suspiratur : Tante eũ uoces
exuitant : quante exilloꝵ m̃tib sc̃ẽ cogitationes
adcelũclamant: Undefit. ut bonarũ actionũ
armis tritus. ac suspirioꝵ spiculis ꝑcussus fugiat :¬
& adcorda reꝓboꝵ frigida rediens eã quã securus
possideat. malicie umbrã querat: Que ubi
ab illo inuenuatur ostendit᷑: cũ ꝓtinus sub infer¬
tur: Insecreto calami: Insacro elequio calami¬
uł harundinis appellatione : aliquando uerbũ
manens. aliquando doctoꝵ pericia. aliquan¬
do mobilitas mentis. aliquando nitor głȩ tẽpo¬
ralis accipitur: Perca lamũ quippe uerbi aeter¬

Expanded text:
nequitiae torpor accipitur, in qua iste Behemoth nequitiae torpor accipitur, in qua iste Behemoth dormit, quia contra corda charitate calentia sollicitus vigilat, in frigidis autem mentibus securus jacetse in eis ad breve momentum collocat, ipse eum desideriorum coelestium aestus fatigat, et quasi toties ut recedat pungitur, quoties ab eis amore intimo ad aeterna suspiratur. Tantae eum voces excitant, quantae ex illorum mentibus sanctae cogitationes ad coelum clamant. Unde fit ut bonarum actionum armis territus, ac suspiriorum spiculis percussus fugiat, et ad corda reproborum frigida rediens, eam quam securus possideat malitiae umbram quaerat. Quae ubi ab illo inveniatur ostenditur, cum protinus subinfertur: In secreto calami. Vevel arundinis appellatione aliquando verbum manens, aliquando doctorum peritia, aliquando mobilitas mentis, aliquando nitor gloriae temporalis accipitur. Per calamum quippe Verbi aeter
Abbreviated transcription (Latin):
qr in illis quasi quandã requiem inuenit quos
auerisolis ardore subtrahendo. frigidos facit :
subumbra dormire ꝑhibet᷑: Nonnũ quam uero
ꝑumbrã. si tam̃ cũ adiectione mortis ponatur
uł mors carnis exprimit᷑: uł quilib& reprobi
qui anti quihostis tenebras. studio praue oꝑ ationus
imitantur: Unde uoce martrrũ ꝑ psalmistã
dicitur : Humiliastinos in loco afflictionis:
& co operuit nos umbra mortis: Vmbra enĩ
mortis. electos dĩ opprimit : cũ mor̾ carnis
quae imago mortis a et̃nȩ .ẽ. ab hac eos uita
disiungit : Iuia sic̃ illa adõ anima : itahec
ab anima separat corpus: Uelcerte umbra
eos mortis ob primit : & de antiquo hoste scriptũ ÷
Nomen illi mors: Vmbra ergo mortis sunt
om̃s repbi q illius nequiciã elationis imitantur.
tĩp ima gniẽ quasumbrã exprimunt. dĩ euis
inse maliciae simlitudinẽ trabunt: Quid eł¬
tos dĩ operiunt : dũ contra illos in atrocitate ꝑsȩcutio¬
nis teporalit̃ cõualescunt : Hoc autẽ loco umbra

Expanded text:
quia in illis quasi quamdam requiem invenit, quos a veri solis ardore subtrahendo frigidos facit, sub umbra dormire perhibetur. Nonnunquam vero per umbram, si tamen cum adjectione mortis ponatur, vel mors carnis exprimitur, vel quilibet reprobi, qui antiqui hostis tenebras studio pravae operationis imitantur. Unde voce martyrum per Psalmistam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Umbra enim mortis electos Dei operit, cum mors carnis, quae imago mortis aeternae est, ab hac eos vita disjungit, quia sicut illa animam a Deo, ita haec ab anima separat corpus. Vel certe umbra eos mortis operit, quia de antiquo hoste scriptum est: Nomen illi mors . Umbra ergo mortis sunt omnes reprobi, quia illius nequitiam elationis imitantur; ejusque imaginem quasi umbram exprimunt, dum ejus in se malitiae similitudinem trahunt. Qui electos Dei operiunt, dum contra illos in atrocitate persecutionis temporaliter convalescunt. Hoc autem loco umbra
Abbreviated transcription (Latin):
qudomiũ qua reliquerat. uacuã scopisq mundatã
serperit: hanc multiplicior intrauit Quia
cm flux asit trena que in funditur: loca aren¬
tia atq inaquosa sunt corda uistoꝵ. que ꝑdisei¬
plinȩ fortitudinẽ. ab om̃i carnalis concupiscentiȩ
humore siccant᷑: Unde hic quoq adhuc. ubiꝰ¬

Expanded text:
quia domum quam reliquerat vacuam scopisque mundatam quia domum quam reliquerat vacuam scopisque mundatam reperit, hanc multiplicior intravit . Quia enim fluxa fit terra quae infunditur, loca arentia atque inaquosa sunt corda justorum, quae per disciplinae fortitudinem ab omni carnalis concupiscentiae humore siccant
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud appellatione calami. nisi mentes secu¬
lariũ tẽporali głae deditȩ designant᷑: Quitantũ
apud sem & ipsos intus in anescunt . quanto alti
rẽ głam suꝑficiem defluunt. nulla intus fir¬
mitate solidant᷑: More quippecalami. intus
quid ẽ sunt ꝑfatuitatẽ uacui : sed foris ꝑspeciẽ
& ostentationẽ pulchri : Sed quanto ab eis
exteriorgła studiosius queritur : tanto eoꝵ
corda grauiorib: cogitationũ stimulis agi¬
tantur : Vnde recte nunc behemoht iste.
insecreto calamidor mire ꝑhibetur : quia
quoꝵ studia ad appecitũ temporalis nitoris.
atq altitdinis cõmou&. eoꝵ corda tacitus
ten& : & quasi ibi ipse quietus dormit: ubi eos
quos possid & quiescere ñ ꝑmittit : Duenim
excedere ceteros honorũ altitudine ambi¬
unt dũ more calami ꝑnitorẽ exterioris
mundiciae iustoꝵ speciem quasi solidarũ
arboꝵ corticẽ uincunt : in hoc qđ ipsit e¬
rus uacuiremanent: in locũ behemochifta
qui inlocis aridis & ina quosis requiem ñ inuenit

Expanded text:
quid aliud appellatione calami, nisi mentes saecularium temporali gloriae deditae designantur? Qui tanto apud semetipsos intus inanescunt, quanto alti rem gloriam per superficiem defluunt, nulla intus firmitate solidantur. More quippe calami intus sunt quidem per fatuitatem vacui, sed foris per speciem et ostentationem pulchri; sed quanto ab eis exterior gloria studiosius quaeritur, tanto eorum corda gravioribus cogitationum stimulis agitantur. Unde recte nunc Behemoth iste in secreto calami dormire perhibetur, quia quorum studia ad appetitum temporalis nitoris atque altitudinis commovet, eorum corda tacitus tenet; et quasi ipse ibi quietus dormit, ubi eos quos possidet quiescere non permittit. Dum enim excedere caeteros bonorum altitudine ambiunt, dum more calami per nitorem exterioris munditiae justorum speciem, quasi solidarum arborum corticem, vincunt, in hoc quod ipsi interius vacui remanent, locum Behemoth isti, qui in locis aridis et inaquosis requiem non invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
altuiat ut tanto uerius eiꝰ sensibus congruat. quan¬
scsiur ꝑdisertas prudintiae artis sententias. iniqui
cuius liba culpas ꝓtulit & quã sit dimpnanda eiꝰactio
ex pressit : Decuius poena mox subiec̃ dicens. Nsit
osu : in recordatione inĩ conditoris non rȩducit᷑

Expanded text:
alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanus sanctus vir per disertas prudentiae arte sententias iniqui cujuslibet culpas protulit, et quam sit damnanda ejus actio expressit. De cujus poena mox subjicit, dicens: CAPUT  in recordatione, sed co
Abbreviated transcription (Latin):
nonsufficit quo nos conditor moderamine iudi¬
cioꝵ regit. Dicat ergo: columpne caeli contre¬
miscunt & pauent adnutũ eius quia iplerisq:
nec ipse ꝑtingere aduoluntatis eiꝰ celsitudi¬
nẽ preualent qui eiusdẽ uoluntatis prȩ¬
mia denuntiante suident. Quod sicut supe¬
rius diximꝰ descĩs quoq: angłis nil obstat
intellegi quia ipse quoq uirtu tescȩles¬
tiũ quae hunc sine cessatione conspi

Expanded text:
non sufficit quo nos conditor moderamine judinon sufficit quo nos conditor moderamine judiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia denuntiantes vident. Quod, sicut superius diximus, de sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspi
Abbreviated transcription (Latin):
poculã exnarratione hrstorica & in¬
telligentia spiritali c̃tẽperans. Vnde
alias diccũ ẽ Calix inmanu bnũi uinimeri
plenus ẽ mixto : Et posuit mensam id ẽ
scripturã scãm : quȩ fessos ad se atq a sdi
honerib: uenientes pane uerbi nos refscit &
contra aduersarios sua refectione nosrobo
rat : Uide alias abaecđa dicit᷑ : Posinstuncon¬
pectumeo mensã : aduersus eos quitribula
me: Misit ancillas suas apłoꝵ uidelic& ani¬
mas inipso suo initio infirmas ut uo carent
adarce & moenia ciuitatis : quiadũ int̃nã
uitã denuntiant ad alta nos moenia supnȩ
ciuitatis leuant : quae ꝓfecco oenia nrsi
humiles non ascendunt : Vnde illi & abeadẽ
sapientia dicit᷑. Si quis ẽ paruulus ueniet
alme: Aesi aꝑtedicat: quis quisse apiudse
magnũ aestimat aditũ fibi meia icessus
angustat quia tanto adme altius ꝑtingit᷑
quanto unius cuiusq: mens apud se uerius¬
humiliat᷑: Sed quunta libs̃ quisq iuir tute
ꝓficiat qualibascientia ex crescat penatrare

Expanded text:
ione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adverat. Unde alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolorum videlicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis; quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Ancillas suas haec Dei Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusqhumiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare
Abbreviated transcription (Latin):
distingui: Si aut mala male aut bona
bone aut malabene. autbona male di¬
cant᷑: male enĩ malũ dicit᷑ : cũ resꝑuer¬
sa sua det᷑ : Sicut scriptũ ẽ: Benedicdõ
& morere: Bonũ bene dicit᷑ cũ recte
recta prȩdicant᷑. Sicut io hannesait :
agite penitentiã ad ppinquauit enĩ
regnũ caeloꝵ : malũbene dicit᷑ : quan
doꝑos dicentis id circo uitiũ exprimie
ut reꝓbetꝰ. Sicut paulus ait feminȩ
eorũ inmutauer̃ naturalẽ usũ : in eũ¬
usum qui ẽ c̃tranaturã : quolo co
execranda quoq: uirorũ facinora
subdidit . sed honeste in honesta nar¬
rauit : ut multos ad honestatis formã
inhonesta narrando reuo caras Male
autẽ bonũ dicit᷑ cũ rectũ aliquidret¬
tostudio ñ ꝓfere᷑. Sicut inluminato
discipulus eiꝰ : quod maledicticmisiiq
dixer̃ studio : non orationis uoto :
Vel sicut caiphas ait : Expedit unũ mo
rippopulo : ut ñ tota gens pereat :
Bonũ quippe sed ñbene locutꝰ est

Expanded text:
distingui: si aut mala male, aut bona distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit; sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur, sicut illuminato discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: Expedit unum mori pro populo, ut non tota gens pereat . Bonum quippe, sed non bene locutus est,
Abbreviated transcription (Latin):
exꝓbratione subiungit᷑. excuius ꝑsona
ui delica speties quorũdã doctoꝵ fide¬
liũ sed tamen ar rogantiũ defignitur
cuiꝰ uerba ñ facile intelligimꝰ : Nisiea ex
sub sequenti dominica correptione pei¬
semꝰ : Ait naq de illo dr̃s Quis ẽ iste in¬
uoluens sententias sermonibus ipe¬
ritis : Cũ uero dic̃ sententias sed naddit
ꝓtinus quales : uult ꝓcul dubiobonas
intellegi: Naca sententiaȩ nominm¬
tur nsietiã malȩ dicant᷑ male sen¬
tiri nom possunt : Inbono enĩ semꝑsub
sententias accipimꝰ : quie sine repla¬
tionis a diestiane ponunt᷑. Sicut soi¬
tũ ẽ Sapientior sibi uidet᷑ piger
septẽ siuris loquentib senteñtias:
Quod uero dicit᷑. quia eiꝰ sententiae
imperitis sermonib: inuoluuntur
hoc sum mopere ostendit᷑. quia abeo
cũ elationis fatuitate ponunt᷑ mag¬
na qiuppe in eo imperitia ẽ. humiliter
dicere nescire quod dic̃: & ueritatis sensib

Expanded text:
exprobratione subjungitur, ex cujus persona exprobratione subjungitur, ex cujus persona videlicet species quorumdam doctorum fidelium sed tamen arrogantium designatur. Cujus verba non facile intelligimus, nisi ea ex subsequenti dominica correptione pensemus. Ait namque de illo Dominus: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquentibus sententias . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
uetus cas sola bene autẽ om̃s heretioi
in his quȩ de dño locunt᷑ dũ nonintm¬
tione srectae seda ppeticionen tẽpo¬
ralis głae uideriprȩdicadresappe¬
tunt uetustas sola nominan tur
Adlo quendũ quippe ñ ⁊ elo nouihont¬
nis sed uitȩ ueteris prauita te conci¬
tant᷑ : Sophar queq: latino sermone
dicitur dissipatio speculȩ uel specu¬
latorẽ dis sipans: mentes nãq fidelũ:
ad contẽ planda suꝑnase erigunt : deq
dũ here ticoꝵ uerha ꝑ uertere resta
contẽ plantes appẽtunt : speculã
rent: nequaquã de illo ꝑuer sa senti¬
rent : & nisiuetus tates contraherent
innouȩ uitȩ intellegentia ñ erra¬
rent: & insispeculationẽ bonoꝵ destri¬
erent nequaquã eos suꝑna uidicia¬
tã districto ex amine ꝓuerboꝵ suoꝵ
cul parȩꝓbarent : contẽpnendoigit᷑
diñ inuecus tate se retinent : sed
inuetus tate retinendo. prauis suis.
sermonib: speculationi rectoꝵ nocent:

Expanded text:
vetustas sola. Bene autem omnes haeretici vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam rent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent; sed in vetustate se retinendo, pravis suis sermonibus speculationi rectorum nocent
Abbreviated transcription (Latin):
ad maledicendũ eũ ꝓuocat quid aliud quam
pra uitatẽ carnaliũ signat qui intrascam
aecdim incorrest is morib: positi eo durius
uitã fideliũ quo uicini us premunt : quae dum
uitari a fidelib: quasi fideles pequeunt t̃an¬
tograuius quanto & interius tolerant̃ : Ani
conselenduagunt negotiũ c̃sulendi : Vndea
adbeatũ iob dũ ꝓ dño uerba faciunt ad no
re ꝓbant᷑ : quia uidelic& om̃s heretici dum
đm defendere nitunt᷑ offendunt : Vnde eis
ergo eos hereticoꝵ trpũ gerere : quos sc̃suir
redarguit cltui ꝑ uersoꝵ dogiatũ deserui¬
re : quia igit᷑ iob int̃ pretat᷑ dolens quonimi¬
rũ dolore uel mediatoris passio uel scȩ̃ ee¬
desiae labor exprimit᷑: quae multiplici
prae sentis uitȩ facigatione cruciatur.
Amiciquoq: eiꝰ ex uocabulo nominis meritum
suac indicant actionis Nã cliphaz latina
lingua dicit̃ dñi c̃ temptꝰ: & quidaliud heretici
faciunt nisiquod dũ dedõfalsa sentiunt. eum
suꝑbiendo c̃tẽpnunt : Baldach inc̃pretatur

Expanded text:
ad maledicendum provocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto gravius quanto et interius tolerantur. Vetconsulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae mulpraesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
qui prae est anhelare per auaritiã
suidetur : Unde fit ut ad ipsa etiam
pauca bona quae fieri inter multa ma¬
la considerant Non laudes sed gemitꝰ
reddarit atque in firmantes murmu¬
rerit dumper pendunt purio peris non
uersumme terra meadamat &
cumea sulci eius de flerit si fructus
eius comediabsque pecunia & animã
agricolarum eius afflixi : ꝓfrumento
oriatur mihi tribulus & pro orde o
quae debui sollicite non feci: puncti¬
ones murmuris a subiectis recipiam
debono quod feci: Si neglexi exhibere
quod foueat : iuste in quȩrela prosi¬
liens eorum lingua me pungat: Qua
inre sempsollicita consideratione pen¬
sandum est. Ne authi qui prȩ sunt exem¬
plamalioperis subiectis prȩbeant eoꝵq
uitã suaegla dio prauitatis extinguant :

Expanded text:
qui praeest anhelare per avaritiam qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed gemitus reddant; atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non versum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent. Si fructus ejus comedi absque pecunia, et animam agricolarum ejus afflixi. Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo quae debui sollicite non feci, punctiones murmuris a subjectis recipiam, etiam de bono quod feci, si neglexi exhibere quod fovet, juste in quereiam prosiliens eorum lingua me pungat. Qua in re semper sollicita consideratione pensandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant;
Abbreviated transcription (Latin):
mala maiora : quamuis hoc intelligi
&aliter potest : Infrumento quippe spiri
tale opus quod mentẽ reficit : inordeo
autẽ terrenarum rerũ dispensatio
figuratur : Inqua sepedũ seriire infir
mis atq: carnalib: cogim᷑ quasi sua iu¬
mentis alimenta prȩparamus : atque
ipse nroꝵ usus operũ quasi more ordei
hab& aliquid de ad mixtione palearum:
Et plerumq: contingit ut rector quiprȩẽ.
dũ in iusta contra subditos exerc&. dũ nullo
bonos blandimento refou& dũ quod ẽ gra¬
uius bene operantes quosq: ex inuidia affli¬
git etiã quae dã bona aliquando faciat.
acsi frumentũ serat : se seq: in dispensandis
terrenis reb: non numquã non a uaritiae
studio sed ꝓutili tate car nalium misceat
& sic eius demlaboris fructum. uelut mes¬
sem ordei expecta: Sed sub iecti quique
proeo quod in maximis grauaritur
gaudere in eius bonisminimis nequeriNT.
rumrerum dispenasatio proutilita te
subditorum suscipi creditur quarido is

Expanded text:
mala majora. Quamvis hoc intelligi mala majora. Quamvis hoc intelligi et alitetale opus, quod mentem reficit, in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio figuratur, in qua saepe dum infirmimis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandimento refovet, dum, quod gravius est, bene operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis nequeunt, qrum rerum dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is
Abbreviated transcription (Latin):
suũ  ꝓphetare oms uoluit : qui bonũ qđ
habiuit. aliis ñ inuidit: quia igie
beatꝰ iob cunt ta haet suspensi intulit : a& si
eaminime fecerit. sententia se male dictio¬
mihi tribulus & ꝑ ordeo spina. Ac siaꝑte
dicat : Si in iustũ quid. erga subditos gessi
si exegi debita & ipse quod debui nonpendi
siexercitacionẽ boni operisaliis inuidi
probonis quae inae t̃nũ reficiunt re¬
tribuantur mihi iniudicio mala quae
pungant : pro frumento quippe tribulus.
& pro ordeospina spinaoritur : cũ in retri¬
butione ultima de qua retributio laboris
quȩ ritur. punctio doloris inuenitur:
et notandũ quod sicut afrumento ordeum
distat. quam uisutrumq: reficiat : sic atri-¬
bulo spina. quamins sit utrumq quod pun¬
gat: quia tribulus mollior: & ad pugen
tooriatur mihi tribulus : & proordeo
spina : Acsipa tenter dicat : Egis se quidẽ
magna me & bona : aminimascio : Sed siñ
ita est : ꝓhonis magnis malaminima &
probonis minimis mihi respondeant

Expanded text:
uippe omnes voluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictio tribulus, et pro hordeo spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga subditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione ultima, de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat, sic a tribulo spina, quamvis sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungeto oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quidem et magna me et minima bona scio, sed si non ita est, pro bonis magnis mala minima, et pro bonis minimis mihi respondeant
Abbreviated transcription (Latin):
condiunt᷑ & iurtutũ eiꝰ contexiole etorẽ
doceat. qualis apud se eẽdebeat: cũ ster¬
int̃ tanta uirtutũ culmina. scm̃ esse
ñ creder&: quis non ut cũq: ipsis tot mercis
tẽptaret᷑. ut si quando ut homo delinque¬
ra. delicta suũ hominib: noll& in note sei
& leue eẽ creder& siquid in minimis pec¬
car& culpãq: suã malla silentio tegere
quã uoce c̃fessionis aperire : Sepenaq
contingit ut elatꝰ uirtutib: animꝰ dũ
multabona inestimatione ꝓximoꝵ dese
spargi cognouerit : agnoscinon uelit siquid
est quod reprehensibili t̃ facit . qua suideli¬
c& erroris tenebras idcrco menstole¬
rat : quia cordisoculũ tumor grauat:
Vndebeatꝰ iob int̃tot eximia facta uirta¬
tũ quitã sũ mꝰ extitit in operatione
ut demonstr& quã humilis futrit inmente:

Expanded text:
condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriinter tanta virtutum culmina sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente,
Abbreviated transcription (Latin):
uero & ad munera illius ñ respexit.
Neq & enĩ sacrũ eloquiũ dic̃. respex̃ad
munera abel. ad camnmunera ñ respe¬
xit : sed priusait. quia respex̃ adabel.
acde inde subix̃ & ad munera eius:
& rursũ dicit quia ñ respex̃ ad cain
acdeinde subiunx̃ nec admuneraeius:
Exdantis quippe corde id quod datur
accipit᷑ idcirco ñ abel ex munerib
sed ex abel munera oblata placuer̃.
Prius nãq ad eũ legit᷑ dñs respexis se.
quidabat quã ad illa quae dabat :
Vnde benebeatꝰ iob dicturus nobi sin
hospicali tatis grã largitatẽ prius
circa aduersariosꝓtulit patienti¬
am & benignitatẽ suã quod ruinae
ñ exultauit inimici. quod uerbis
male dicisꝑsecutores suos non impeti¬
it quod seiuentes intrinsecus ae quanimiten
talerauit &tunc demũ hospitalitatis sue
munificentiã ꝓtalit ut audito scilicsu
narrationisordine discamꝰ quia exteri¬
ra munera. ex int̃na cordis mundia

Expanded text:
autem et ad munera ejus non respexit . autem et ad munera ejus non respexit . Neque etenim sacrum eloquium dicit: Respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed prius ait quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, Et ad munera ejus. Et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, Nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem suam: quod de ruina non exsultavit inimici, quod verbis maledicis persecutores suos non impetiit, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia
Abbreviated transcription (Latin):
exterioꝵ ope concurrens : Illis ꝑmansue¬
tudinẽ non concitus ad irascendũ: istis
pmisericordiã ad subueniendũ paratus :
Vir& enĩ sc̃s redemptorẽ generis huma
m ꝑ ꝓphetiae sp̃m intuens : prȩdicam̃ta
quoq illius inoꝑe seruabat quib: nosad¬
mon& dicers : Dimit tite & dimit tetur
uobis : date & dabit᷑ uobis : Dare nãq: nr̃m
adresꝑtin& quas exterius habemus di¬
mittere autẽ ad relaxandũ dolorem:
quẽ interius exaliena culpa c̃traximꝰ :
Sed sciendũ .ẽ. qui a dimittit & ñdat &¬
sinplene oꝑatus ẽ : meliorẽ tam̃ partẽ
miscđae tenuit: Quiautẽ dat & minime
abomni potente dõ munꝰ ex manu ñ acci¬
exdantismente pensa t᷑ : Cunctaitaq:
malitiȩ macula. ab interiore nr̃o
homine cogitacionis inmutacione
t̃genda ẽ quia irã iudicis placare
nescit oblatio nisi exmundicia place¬
at offerentis : Vde scriptũ ẽ. Res¬
pex ds̃ ad abel & admunera eiꝰ ad cain

Expanded text:
exteriorum ope concurrens; illis per mansueexteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem generis humani per prophetiae spiritum intuens, praedicamenta quoque illius in opere servabat, quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui vero dat et minime ab omnipotente Deo munus ex manu non acciex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Rexpexit Deus ad Abel et ad munera ejus, ad Cain
Abbreviated transcription (Latin):
uel non omni modo haec agentes grauant magna
magisterii arte dissimulanda sunt ĩpsaq: hac
dissimulatione toleranda : qua e cmtranos in lata
citius a corde laxamꝰ : sinrã circa pximos errata
cognoscimꝰ : Vndebene quoq: ꝑsalomonẽ dicit̃:
Cunctis sermonib: quae dicunt᷑ ne accomodescor
tuũ ne forte audias seruũ tuũ maledicentẽ
tibi : Scit enĩ conscientia tua: quia & tucre¬
bro maledixisti aliis . Dũ enĩ pensamꝰ quales
erga alios fuimꝰ : eẽ circanostales alios minꝰ
dolemꝰ quia aliena in iusticra in nobisiuindi
cat : quod in seiuste nra conscientia accusat :
uiatoripatui: quia teste paulo caritas
patiens & benigna de scribit᷑. ꝑ pacientiã ali¬
enamala equanimit̃ tolerat ꝑ benignitatẽ
quoq bona misericor di t̃ inpendit sua Ande be¬
atusiob a patient̃ domesticos maledicentes
ꝑtulit . & iuiatores atq: peregrinos apud se benis
ne suscepit.: Illos moꝵ exempla tribuens istis

Expanded text:
vel non omnino haec agentem gravant, magna vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissimulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum, ne fotibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis. Dum enim pensamus, quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena iustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat. viatori patuit. - Quia, teste Paulo, charitas patiens et benigna describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque pene suscepit: illis morum exempla tribuens, istis
Abbreviated transcription (Latin):
carnib: eiꝰ ut sacurem᷑ quae nimirũ
sententia potest quoq: ꝑ misteriũ ex
uoceredemptoris incellegi : Uiri quippe
eiꝰ tabernaculi de carnib: eiꝰ saturaricu¬
pier̃ ueliudȩi scilic& ꝑ sequentes uel gentiles
credentes : quia & illi moliti sunt corpusillius
hstoriae uirtutẽ sequentes : pensemꝰ quan¬
ta fortitu dine scĩ uiri animꝰ extra intra que
tib: aut umquã ꝑsilentiũ ceder& : aut precti¬
tudinẽ non contrair& : ꝓfecto aduersarios
non habuss& : Sed meo quod uias uitȩ tenuit:
exoptatores suȩ mortis inuenit : Foras paten¬
tes aduersarios ꝑtulit : in tus latentes:
Minor .ẽ. autẽ uirtꝰ certaminis forasquẽ¬
piã uidere mala quae super& : & intꝰ quod
toler& non habere : ꝑfectȩ autẽ magnitu¬
dinis laus .ẽ ad uersa ꝑ peti : a exterius for¬
tit̃ & interius dem̃ t̃ : Nã sunt non nulla :¬
quae impsa quoq: familiarũ conuersatione
corriginequeunt : sine culpa corrigentis :
Atq: i deo cũ uel corrigentẽ inquinant.

Expanded text:
ibus ejus ut saturemur? - Quae nimirum sententia potest quoque per mysterium ex voce Redemptoris intelligi. Viri quippe ejus tabernaculi, de carnibus illius saturari cupierunt, vel Judaei scilicet persequentes, vel gentiles credentes. Quia et illi moliti sunt corpus illius historiae virtutem sequendo pensare libet, quanta fortitudine animus ejus extra intra quae tibus aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertulit, intus latentes. Minor est autem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant,
Abbreviated transcription (Latin):
foras exiit : cũ ꝑnathan correptꝰ quod fe¬
onis culpa in humano genere excrtuit : Li ne
ꝓpriũ conspicit : quod ex parentis ueteris imita¬
cione descendit : Ubi apte subdit᷑. Et cȩlaui
insinumeo iniquitatẽ meã : Scriptura &e nĩ¬

Expanded text:
foras exiit, dum, per Nathan correptus, quod feforas exiit, dum, per Nathan correptus, quod feonis culpa in humano genere vehementer excrevproprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit. Ubi apte subditur: Et celavi in sinu meo iniquitatem meam. Vet. XI
Abbreviated transcription (Latin):
oiẽ cognitoris fugit : dũ ñ uult cognos¬
et quod fecit: Inqua iudelic& occul¬
nacione ndonse dño fed dñmabscondit
sibi. Aagit quippe ne omniauidentẽ
uideat non autẽ neipse uideat᷑: quo
contra cuiq: peccatorina exor diũ
inluminationis : ẽ humilitas c̃fessi¬
onis : quia sibim& ipsitã parcere renu
unde & mortuo lazaro qui mole mag¬
na prȩmebat᷑ nequaquã dicit᷑
reiuiuiscere : sed ueniforas Exqua
scilic& resurrectione quae gesta in il¬
lius ẽ corpore signat᷑ qualit̃ nofresusci¬
tem᷑ incorde : cũ uidelic& mortuo dicitur
ueni foras ut nimirũ homo inpeccato suo
mortuus & ꝑ molẽ male c̃suetudinisiam
sepultus quia intra conscientiã suã abscon¬
susia c& ꝑ nequitiã a seipso foras ex eat ꝑcon¬
fessionẽ : mortuo enĩ ueni foras dicitur :
ut ab excusatione atq: occultacione pec¬
cati ad accusationẽ suã ore ꝓprio exire
facinoris reui uiscers ad uocẽ dni quasi

Expanded text:
ciem conditoris fugit, dum non vult cognosciem conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuiUnde et mortuo Lazaro qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur, revivisce, sed, Veni foras . Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur: Veni foras, ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et mole malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim, Veni foras, dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati, ad accusationem suam ore proprio exire facinoris reviviscens, ad vocem Domini quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tusitaq homo ẽ ubi ess& ut ꝑ pe¬
tratã culpã respicer& & c̃sitendo
cognoscerent quã longe a condito
ris sui facie ab ess& : Sed adhibere
utriq: sibi ma defensionis solatia:
quã c̃fessionis eleger̃ . cũq: excusare
peccatũ uoluit uir ꝑ mulierẽ muli
er ꝓserpentẽ : auxer̃ culpã quam¬
quã t᷑uer conati sunt: Obliq: adam
dmñtangens quod ipse peccati eorũ
auctor exticerit qui mulierẽ fecit :¬
& eua culpã ad dmñ referens qui ser¬
pentẽ in paradi soposus s& Quienĩ
ore diaboli fallentis audierant
eritis sicut du quia dõsimiles es se.¬
in diuinitate nequi uer̃ : aderroris
suicumulũ dm̃ sibi facere simulẽ in
culpa conatis: Si cergo reatũ suũ dũ
defendere moliunt᷑ addider̃ : ut
culpa eoꝵ atrociordiscussafier&
quã fuerat ꝑ petrata : Unde nunc
quoq: humani generis rami exhac
borũ folia abscondid & uelutadquȩ¬
dã excusationis suȩ copacasecreta fa¬

Expanded text:
tus itaque homo est ubi esset, ut perpetus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret quaris sui facie abscessit: sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia quam confessionis elegerunt. Cumque excusare peccatum voluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam quam tueri conati sunt, oblique Adam dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit, qui mulierem fecit: Eva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuit. Qui enim ore diaboli fallentis audierant, Eritis sicut dii , quia esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum Dominum sibi facere similem in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum, dum defendere moliuntur addiderunt, ut culpa eorum atrocior discussa fieret quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hacborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta fa
Abbreviated transcription (Latin):
am: haec sunt nãq: uere humilitatis testi¬
monia & iniquitatẽ suã quẽq: cognoscre
& cognitã uoce c̃fessionis aperire : At c̃tra
usitatũ humani generis uiciũ .ẽ. & laben¬
do peccatũ cõmittere & cõmis sũ negan¬
do abscondere & conuictũ defenden¬
do multi plicare. Exillo quippelap¬
suprimihominis haec augm̃ta nequi¬
tie ducimꝰ : ex quo ipsã radicẽ tra¬
ximꝰ culpȩ. Sic nãq ille dũ lignum
uetitũ c̃tigiss& abscondit se a facie
dni in t̃ligna para disi: Inqua abscon¬
sione scilic& quia dm̃ latere ñ poteri
tur: Quicũ argueret᷑adnõ quodle
ligno uetito c̃tigiss& ilico respondũ
mulier quã dediftimihi sociã ipsa
mihi dedit deligno : & comedi ipsa
quoq mulier in quisita respondit
Serpens detepitme & comedi : Adhoc
quippe in quuisiti fuerant ut peccatũ
quođtrans grediendo cõmiserant cop¬
fitendo delerent Vnde aferpens ille
psuasor: qui ñ erat reuocandus aduemi¬
iam non ẽ deculpa requisitꝰ In t̃raga¬

Expanded text:
 :--Verae humilitatis testimonia sunt, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum negando defendere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione, scilicet quia Deum latere non poterat, tur. Qui cum argueretur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondit: Mulier quam dedisti mihi sociam ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita respondit, dicens: Serpens decepit me, et comedi . Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. Interroga
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ ꝓpt̃ elationẽ fugiunt : & honorari tan
ꝓpt̃ imitacionẽ uolunt : Sic nimirũ paulus
apłs discipulis loquens & honorẽ fugit atan
quantũ ess& honorandus ostendit : nã cũ
thesalonicensib: dicer& Neq: enĩ aliquando fu¬
imus insermone adulationis sicut scitis
neq: in oc casione a uaritiae. ds testis ẽ. secutꝰ
adiunx̃ nec requirentes ab hominib: głam :

Expanded text:
honorem propter elationem fugiunt, et honorari tamen propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam cum Thessalonicensibus diceret: Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis, neque in occasione avaritiae; Deus testis est ; secutus adjunxit: Nec q
Abbreviated transcription (Latin):
tis flacu erigit᷑ & quȩ hac ex parte
inflexionẽ ꝑtalit. ab alia ad statũ redit
Vnde & illa arbor alteradicata quasi
int̃a duersantesuentos fixa steterat:
quȩ dicebat: ꝑ głam. & ignobilitatẽ
pinfamiã & bonã famã. Sepe emĩlaus
bene agentis aurib: insolent̃ ad mota.
dũ foras ser monib ꝑstrepit: in tus quan¬
dã mentis ꝑtacitũ elationis tẽ pesta¬
tẽ gignit: fitq ut hoc quodanimꝰ dehu¬
manis fauorib gaud&. ñ facile exteri¬
us ostendat : sed tam̃ corruptionis uim
non tenuit̃ in terius sentiat : Et sunł
non nulli. quosita laus inflat. utusq
ad uerba elationis ꝑtrabat: Quidã uero
ut prediximꝰ hoc ipsũ pate facere
quod eleuant᷑ erubescunt atq: audi¬
tis suis preconis extollint᷑ sed tamusquo
ad elationis uerba ñ exeunt & gaudere sa
intalib: nonostendunt : Undebeatꝰ iob quia¬

Expanded text:
tis flatu erigitur, et quae hac ex parte tis flatu erigitur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, ab alia ad statum redit. Unde et illa arbor alte radicata quasi inter adversantes ventos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, dum foris sermonibus perstrepit, intus quamdam menti per tacitum, elationis tempestatem gignit: fitque ut hoc, quod animus de humanis favoribus gaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos ita laus inflat, ut usque ad verba elationis pertrahat. Quidam vero, ut praediximus, hoc ipsum patefacere quod elevantur erubescunt, atque auditis suis praeconiis extolluntur; sed tamen usque ad elationis verba non exeunt, et gaudere se in talib
Abbreviated transcription (Latin):
laudantiũ sequit᷑ atq abstatu suo bene
operantis animũ uertit. linguarũ uen¬
tas arbor ꝑculit & omne quod in carobus¬
tu creuerat tẽpestas famȩ radicitus
euul sit : quo enĩ arbor altius ad superi¬
ora surrexerit : eouentoꝵ iuim uehem̃¬
tiũ flatu fatigat᷑ : Si itaq: ad huc arbor
insemine .ẽ. metuendũ ẽ ne ipsa scien¬
tia cognitione putrescat: Siã ad uir¬
gultũ ꝓdiit. curandũ ẽ. ne hanc manus
clationis tangat atq: auiriditate suae
actionisare faciat : Si autẽ ualenti robo¬
re iã ad alta se subleuat : ualde formi¬
dandũ ẽ. ne ad motȩ laudis uentꝰ graui¬
est quiane in moderatis laudib: erua¬
mur plerũq: miro rectoris nrĩ modera¬
mine etiã de tractionib: lacerariꝑmit¬
timur ut cũ nos uox laudantis eleuat
lingua de trahentis humiliaet : quia &
Arbor sepe. quȩ unius uenti inpulsu
ita impellitur. ut pene iã erui posse
uideatur. alterius ediuerso uenien¬

Expanded text:
laudantium sequitur, atque a statu suo bene laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit. Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit, eo ventorum vim vehemetium flatu fatigatur. Si itaque adhuc arbor in semine est, metuendum est ne ipsa scientiae cognitione putrefiat. Si jam ad virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus graviest quia ne immoderatis laudibus eruamur, plerumque miro rectoris nostri moderamine etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quia et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venien
Abbreviated transcription (Latin):
a cordis custodia dissoluuntur: hi ꝓfecto.
& si fulgentẽ solẽ uidere noluer̃: lunã
tam̃ clare incedentẽ respiciunt: Quia
in t̃huius uitȩ tenebras dũ inopinio¬
nissuȩ claritate animũ defigunt: hu¬
militatis grãm quasi ex noctur nolumi¬
ne amittunt : & intuentes lunã se non
uident : quia se m& ipsos nescire incipi¬
unt dũ mentis oculos intransitorium
hominũ : sicut increm̃ta conspicimꝰ ar¬
bustoꝵ: Vs quippe futurȩ arboris prius
insemine .ẽ post modũ inortu : atq: adex¬
tremũ ꝓducit᷑ in ramis. Sicnimirũ. sic uni¬
uscuiusq: uirtꝰ. suc crescit operantis. Semi¬
nat᷑nãq: in intellegentia orit᷑ in opera¬
tione: atq: adultimũ conualescit usq
ad ꝓuectꝰ magnitudinẽ : Sed cũ quẽ lib&
sua intellegentia extollit : arbor quae
oriri poterat in semine putriuit : Cum
uero post operationẽ bonã elationis
sed ex crescente magnitudine dũ fauor

Expanded text:
a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem respiciunt, quinter hujus vitae tenebras, dum in opinionis suae claritate animum defigunt, humilitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt, et intuentes lunam se non vident, quia semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in transitorium hominum, sicut incrementa esse conspicimus arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri poterat in semine putrescit. Cum autem post operationem bonam elationis o corrumpit, sed excrescente magnitudine, dum favor
Abbreviated transcription (Latin):
Quia igit᷑ scm uirũ intel legentiae
scientia ñ corrũpit : demultis diuitiis gaude¬
re despex̃: quia eũ uero magnitudo operis ñ infla¬
uit solẽ fulgentẽ ñ uidit : Quia autẽ illũ nec
fama laud abilis extulit : clare incedentẽ lunã
minime attendit : Sunt enĩ nonnulli qui eo
in elationẽ corrunt : quo ꝑsubtilẽ intellegenti¬
am. uelquae ñ faciunt bona cognoscunt: hi
nimirũ suꝑmultis diuitiis lactant᷑ cũ quae¬
lib& sũ ma intelligendo repperiunt. atq: in
elatione ipsis inuentis corrũ punt̃ : Suntue¬
ronon nulli quos integentia quidẽ non eleuat.
sed exhibita operatio exaltat : quidũ actio¬
nes suas respiciunt : apud m̃tẽ suã sibicȩteros
de dignando post ponunt : hi ui delic& sunmul¬
tis diuitiis ñ gaudent : solẽ tam̃ fulgentem
extollit . sed cũ laudari ab hominib: ꝓhac eadẽ
bona operatione coeperint ipsihominũ
fauorib: deuicti quasi magnos se quos¬
dã in sua cogitacione conspiciunt atq

Expanded text:
Quia igitur sanctum virum intelligentia scientiae non corrupit, de multis divitiis gaudere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare incedentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gaudent, solem tamen fulgentem extollit; sed cum laudari ab hominibus pro hac eadem bona operatione coeperint, ipsis hominum favoribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspiciunt, atque
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ si reꝓbũ ẽ igne consumitur
si probũ uero igne declarat᷑. Sio nimi¬
rũ ẽ & sensus operantis : Niã qualissit
ineo quod lauda t᷑ ofendit᷑: Sienĩ se
auditissuis laudib ex tollit quid
iste alicd. quã aurũ uel argentũ re¬
ꝓbũ fuit. quẽ uidelic& fornaxlinguȩ
consumpsit : Si autẽ fauores suos aui¬
diens ad suꝑni iu dicii c̃siderationẽ
redeat ac ne dehis apud occultũ arbi¬
trẽ grauet᷑ metuit : qua si expurga¬
tionis igne ad magnitudinẽ clarita¬
is ex crescit : Et unde incendationis
tur iob. quia nequa quã de operati¬
one se practulit. fident̃ dicit: Siuidi solem :¬
cũ fulger& : Quia uerohunc aiudicii in teri¬
orisintuitu fama laudabilis non di uertit :
adiungit. & lunã incedentẽ clare : Quia opi¬
nionis suae grã. aninũ deuinci. nec tacita
fauori non renititur. ad hoc usq: ꝑtrahit᷑
ut laud& ipsaa quod fecit conditioniquȩ
prae missa .ẽ sic congrue sub infertur.

Expanded text:
aurum, si reprobum est, igne consumitur; aurum, si reprobum est, igne consumitur; si probum vero, igne declaratur. Sic nimirum est et sensus operantis. Nam qualis sit, in eo quod laudatur ostenditur. Si enim se auditis suis laudibus extollit, quid iste aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae consumpsit? Si autem favores suos audiens, ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrum gravetur metuit, quasi expurgationis igne ad magnitudinem claritatis excrescit, et unde incendium treptur Job, quia nequaquam de operatione se praetulit, fidenter dicit: Si vidi solem cum fulgeret. Quia vero hunc a judicii interioris intuitu fama laudabilis non divertit, adjungit: Et lunam incedentem clare. Quia autem opinionis suae gratia animum devinci, nec tacita favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subin