comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saulem sp̃s aduersus inuaderet. apprehensa
dauid cẏthara eius uesaniem sedabat. ac¬
temperabat. Quid enim ꝑ saulem. nisi elatio
potentium: Et quid ꝑ dauid innuitur: nisi
humilis uita scõꝵ: Cum ergo saul ab inmundo
spiritu arripitur. dauid canente eius uesania
temperatur. quia cũ sensus potentũ ꝑ elationẽ
in furorem uertitur. dignum est ut ad salutem
mentis quasi dulcedine cytharȩ locutionis nr̃ȩ
tranquillitate reuocetur. Aliquando autẽ cũ
huius seculi potentes arguiuitur. prius per
quasdam similitudines uelut de alieno nego¬
tio requirendi sunt: et cum rectam sententiã
quasi in alterum protulerint. tunc modis
congruentib de proprio reatu feriendisunt:
ut mens temporali potentia tumida contra
corripientem nequaquã se erigat. que suo
sibi iudicio suꝑbiȩ ceruicem calcat: et in
nulla sui defensione se exerceat. quã sententia
propriĩ oris ligat. Hinc est enim quod nathan

Expanded text:
Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam sedabat . Quid enim per Saulem, nisi elatio potentum; et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan
Abbreviated transcription (Latin):
da est ergo eis consolatio. quos caminus pauꝑ¬
tatis ex coquit. atq illis inferendus est timnor.
quos consolatio gloriȩ temporalis extollit.
ut et illi discant quia diuitias quas non cons¬
piciunt possident: et isti cognoscant quia eas
quas conspiciunt. tenere nequaquã possunt.
Pierumq tamen ordinẽ ꝑsonarum permutat
qualitas morum: ut sit diues humilis. pauꝑ
elatus. Unde mox predicantis lingua cum
audientis debet uita componi. ut tanto dis-¬
trictius in paupere elationem feriat. quan
humilitatẽ diuitum mulceat: quanto eos
nec habundantia que subleuat exaltat. Non¬
nunquã tam̃ etiam suꝑb diues exhortationiꝰᷤ
blandimento placandus est: quia et plerũq
dura uulnera per lenia fomenta mollescunt.
et furor insanoꝵ sepe ad salutem medico blan-¬
diente reducitur. Cumq eis in dulcedine con-¬
descenditur. langor insaniȩ mitigatur. Neq
enim negligenter intuendum est: quod cum

Expanded text:
da est ergo eis consolatio, quos caminus pauperda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam tenere possunt. Plerumque tamen personarum ordinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanthumilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
LteR inopes. atq aliter locupletes.
lllis nanq offerre consolationis solatiũ
contra tribulationẽ: istis uero inferre¬
metum contra elationẽ debemus.
longe post blandiens dicit. Paupercula tem¬
pestate conuulsa. Rursũq hanc consolatur
dicens. Elegi te in camino paupertatis. At
contra paulus discipulo de diuitib dicit. Diui¬
tib huius seculi precipe non suꝑbe sapere. neq
sperare in incertum diuitiarum suarũ. Ubi no¬
tandũ ualde est: qđ humilitatis doctor memoriã
faciens diuitũ. non ait roga. sed precipe: quia & si
impendenda est pietas infirmitati. honor tam̃
non debetur elationi. Talib ergo rectum quod
dicitur. tanto rectius iubetur: quanto & in
reb transitoriis alcitudine cogitationis intumes¬
cunt. De his in euangłio dñs dicit. Cẽ uobis
diuitib. quia habetis consolationem urãm. Quia
enim quȩ sunt ȩterna gaudia nesciunt: ex pre-¬
sentis uitȩ habundantia consolantur. Offeren¬¬

Expanded text:
ter inopes, atque aliter locupletes: illis namque conferre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferremetum contra elationem debemus. longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offeren
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quando agant conspiciunt. sed plerunq
acta quia ita non debuerant agere recognos¬¬
cunt. Quib sub auditoris specie recte apud
salomonẽ dicitur. Fili sine consilio nichil facias.
& post factum non penitebis. Et rursum.
Palpebrȩ tuȩ. precedant gressus tuos. Palpebrȩ
quippe gressus precedunt. cum operationẽ
nrãm consilia recta preueniunt. Qui enim
negligit considerando preuidere quod facit.
gressus tendit. oculos claudit. pergendo
iter conficit. sed preuidendo sibimet ipsi
non antecedit. Atq iccirco citius corruit.
quia quo pedem operis ponere debeat. pal

Expanded text:
quae quando agant inspiciunt, sed plerumque quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per
Abbreviated transcription (Latin):
et non cdabitur ei. Qui enim nunc in bonis
operib non exũdat. cum sol iudiciĩ feruentior
apparuerit: quasi frustra regni aditum postu-¬
lat. nil accipiens estate mendicat. Dene autẽ
huic per eundem salomonem rursus dicitur.
Qui obseruat uentum non seminat. & qui con¬
siderat nubes numquã metet. Quid enim ꝑ
uentũ nisi malignoꝵ spirituũ temptatio exprimi-¬
tur: Et quid per nubes que mouentur a
uento. nisi aduersitates prauoꝵ hominum
designantur: Quentis uidelicet impelluntur
nubes. quia inmundoꝵ spirituum afflatu
praui excitantur homines. Qui ergo obseruat
uentum non seminat. & qui considerat nubes
numquã metet: quia quisquis temptationẽ
malignoꝵ spirituum. quisquis persecutionẽ
prauoꝵ hominum mecuit. neq nunc grana
boni operis seminat. neq tunc manipulos scȩ̃
retributionis secat. Et contra precipites dũ
peruertunt. Et sepe in malis corruũt. dum
bona minime discernunt: quia nequaquam

Expanded text:
et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Bene huic per eumdem Salomonem rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Quid enim per ventum, nisi malignorum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; quia quisquis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contra, praecipites dum pervertunt, et saepe in malis corruunt, dum bona minime discernunt. Qui nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
constringitur. cupiditatis infimȩ a cumine
sautiatur. ut quo se per disciplinã ligare
dissimulat. eo se esuriens per uoluptatum
desideria spargat. Hinc ab eodem salomo
ne rursum scribitur. In desideriis est
omnis otiosus. Hinc ipsa ueritate predican¬
te. uno quidem exeunte spiritu. munda
domus dicitur. sed multiplicius redeunte
dum uacat occupatur. Plerunq piger dũ
necessaria agere negligit. quedam sibi diffi-¬
cilia opponit. quedam uero in caute for-¬
midat. & dum quasi inuenit quod uelut iuste
metuat. ostendit quod in otio quasi non iuste
torpescat. Cui recte per salomonem dicitur.
Propter frigus piger arare noluit. mendicabit
ergo estate et non cdabitur ei. Propter frigus
quippe piger non arat. dum desidia et torpo¬
re constrictus. agere quȩ debet bona dissimulat.
Propter frigus piger non arat. dum parua ex
aduerso mala metuit. et operari maxima p̃ter¬
mittit. Dene autem dicitur mendicabit estate.

Expanded text:
constringitur, cupiditatis infimae fame constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate,
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliter precipites
LITER ammonendi sunt pigri. atq
aliter precipites. Illi nanq suadendi
sunt: ne agenda bona dum diffe-¬
runt. amittant. Isti uero ammo¬
nendi sunt: ne dum bonoꝵ tempꝰ incaute
festinando preueniunt. eorum merita inmutẽt.
Pigris itaq intimandum est: quod sepe dum
oportune agere que possumus nolumus. pau-¬
lo post cum uolumus non ualemus. Ipsa
quippe mentis desidia dum congruo feruore
non accenditur. abonoꝵ desiderio funditus
conualescente furtim torpore mactatur.
Unde aperte per salomonem dicitur. Pigredo
inmittit soporem. Piger enim recte sentien-¬
do quasi uigilat. quamuis nil operando
torpescat. Ded pigredo soporem immittere
dicitur. quia paulisper etiam recte sentien-¬
do uigilantia amittitur. dum abene ope-¬
randi studio cessatur. Ubi recte subiungit᷑.¬
& anima dissoluta esuriet. Nam que se
ad superiora stringendo non dirigit. neglec-¬
tam se inferius per desideria expandit.
Et dum studioꝵ sublimium uigore non

Expanded text:
 et praecipites. Aliter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ꝑcipitur. cogitatio in mente generatur.
Uude etͣ huius mundi sapientib predicator egre-¬
gius. semiue uerbius ẽ uocatus. Qui ergo fluxũ
seminis sustinet inmundus asseritur. quia mul-¬
tiloquio subditus ex eo se inquinat: quod si ordi-¬
nate promeret. prolem recte cogitationis edere
in audientium corde potuisset. Dumq incau¬
tus ꝑ loquacitatẽ defluit. non ad usum gene¬
ris sed ad imunditiã sem̃ fundit. Unde paulus
quoq cum discipulũ de instantia predicationis
ãmoneret dicit. Testificor coram dõ et xp̃o iħu.¬
qui iudicaturus ẽ. uiuos et mortuos. & aduentũ
ipsius et regnum eius. Predica uerbũ. insta opor¬
tune importune. Dicturus importune p̾misit
oportune. quia scilicet auditoris mentẽ ipsa sua
utilitate se destruet. si habere importunitas
oportunitatẽ nescit.

Expanded text:
sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus . Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus, ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audientium corda potuisset; dumque incautus per loquacitatem diffluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen effundit. Unde Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret, dicens: Testificor coram Deo et qui judicaturus est vivos et mortuos per adventum ipsius et regnum ejus, praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus: importune, praemisit. opportune, quia scilicet apud auditoris mentem ipsa sua utilitate se destruit, si habere importunitas opportunitatem nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
unitas fidei contegit. quos intus diuersitas
meritoꝵ tenet. Ne igitur rector incautus ad
loquendũ ꝓruat. hoc quod iam premisimus
per semetipsã ueritas discipulis clamat. Habete
sal in uobis: et pacem habete inter uos. Ne si
figurate ꝑ habitum sacerdotis dicat. Mala pu¬
nica tintinnabulis iungite: ut ꝑ omne quod
dicitis. unitatẽ fidei cauta obseruatione tenea¬
tis. Prouidendum quoq est sollicita intentio¬
ne rectorib. ut non solum ab eis praua nullo
modo sed ne recta quidem nimiȩ et mordinate
proferantur. quia sepe doctoꝵ uirtus ꝑditur.
cum apud corda audientium loquacitas in¬
cauta importunitate leuigatur. Et auctorẽ
suum hȩc eadem loquacitas inquinat. que
seruire auditorib ad usum profectus ignorat.
Unde bene ꝑ moy sen dicitur. Uir qui fluxũ
seminis patitur. inmundus erit. In mente
quippe audientiũ sem̃ secuturȩ cogitationis est
auditȩ qualitas locutionis. quia dũ ꝑ aurem

Expanded text:
unitas fidei contegit, quos intus diversitas unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetipsam Veritas discipulis clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur; quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur; et auctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem
Abbreviated transcription (Latin):
ut uitȩ uiã cum linguȩ sonitu ipsa quoq ope¬
ra sacer dotis clament. Sed cum rector se ad
loquendum preparat. sub quanto cautelȩ
studio loquatur attendat. ne si mordinate ad
loquendum rapitur. erroris uulnere audien¬
tium corda feriantur. Et cum fortasse sapiens
uideri desiderat. unitatis compagẽ insipient̃
abscidat. Hinc namq ueritas dicit. Habete
sal in uobis. et pacem habete inter uos. Per sal
quippe uerbi sapientia designatur. Qui igitur
loqui sapienter nititur. magnopere metuat. ne
eius eloquio audientiũ unitas confundatur. Hinc
paulus ait. Non plus sapere quam oportet. sed
sapere ad sobrietatẽ. Hinc in sacerdotis ueste iux¬
ta diuinã uocẽ tintinnabulis mala punica iun-¬
guntur. Quid enim ꝑ mala punica: nisi fidei
unitas designatur. Nam sicut in malo puni-¬
co uno exterius cortice multa interius grana
muniuntur. sic innumeros sc̃ȩ̃ ȩccłẽ populos

Expanded text:
ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoqueut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Sed cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe, verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc in sacerdotis veste 18 juxta divinam vocem tintinnabulis mala punica conjunguntur . Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico, uno exterius cortice multa interius grana muniuntur; sic innumeros sanctae Ecclesiae populos
Abbreviated transcription (Latin):
qui terribiliter sequit᷑. ipse scilicet clamando
gradiatur. Sacerdos ergo si predicationis est nes-¬
cius. quã clamoris uocem daturus est p̃co mutus:
Hinc est enĩ quod super pastores primos in lin-¬
guarum specie sp̃s sc̃s insedit. quia nimirum
quos repleuerit. de se protinus loquentes facit.
Hinc moysi precipitur: ut tabernaculũ sacer-¬
dos ingrediens. tintinnabulis ambiatur: ut
uidelicet uoces predicationis habeat. ne suꝑni
spectatoris iudicium ex silentio offendat.
moriatur. Sacerdos namq ingrediens uel egre¬
diens moritur. si de eo sonitus non auditur:
quia iram contra se occulti iudicis exigit. sisine
predicationis sonitu incedit. Apte autẽ tintinna¬
bula uestimentis illius describuntur inserta.
Uestimenta etenim sacer dotis. quid aliud quã
recta opera debemus accipere: Propħa a testã¬
te qui ait. Sacerdotes tui induantur iusticiã.
Uestimentis itaq illius tintinnabula inherent.

Expanded text:
qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim quod super Pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit ; quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens, tintinnabulis ambiatur , ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni spectatoris judicium ex silentio offendat. moriatur . Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis illius describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere? Propheta attestante qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam . Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent,
Abbreviated transcription (Latin):
rum si ꝓ grege se obicit. murum ꝓdomo isrł hostib
opponit. Hinc rursum delinquenti popło dicit᷑.
Prophetȩ tui uiderunt tibi falsa et stulta nec
aperiebant tibi iniquitatẽ tuã. ut te ad peniten-¬
tura manifestant. Quos diuinus sermo falsa
uidere redarguit: quia dũ corripere culpas
metuunt. in cassũ delinquentib promissa se-¬
curitate blandiuntur. Qui iniquitatẽ peccan-¬
tium nequaꝗͣ aperiunt. quia ab increpationis
pam detegit. quam sepe nescit ipse etiã qui
ꝑpetrauit. Hinc paulus ait. Ut potens sit &¬
exhortari in doctrina sana. et eos qui contra-¬
dicunt redarguere. Hinc ꝑ malachiã dicit᷑.
Labia sacerdotis custodiunt scientiam. et legẽ
requirent ex ore eius. quia angls dni exerci-
tuum est. Hinc ꝑ isaiam dñs ãmonet dicens.
Clama ne cesses. quasi tuba exalta uocem tuã.
Preconis quippe officiũ suscipit. quisquis ad sa-¬
cerdotium accedit: ut ante aduentũ iudicis

Expanded text:
rum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus rum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delProphetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant nunc iniquitatem tuam, ut te ad poenitentura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis pam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt redarguere . Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia atuum est . Hinc per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis
Abbreviated transcription (Latin):
aut tacenda ꝓferat. aut proferenda
reticescat. Nam sicut incauta locutio
in errorem ꝑtrahit. ita indiscretũ silen¬
tiũ hos qui erudiri poterant in errore
delinquit. Sepe namq rectores in prouidi hu-¬
manã amittere grãm formidantes. loqui libere
recta ꝑtimescunt. et iuxta ueritatis uocẽ nequa¬
quã iam gregis custodiȩ pastorum studio sed
mercennarioꝵ uice deseruiunt. quia ueniente
lupo fugiunt. dum se sub silentio abscundunt.
Hinc nanq eos ꝑ propłiam dñs increpat dicens.
Canes muti. non ualentes latrare. Hinc rursum
queritur dicens. Non ascendistis ex aduerso. neq
opposuistis murũ pro domo isrł. ut staretis in
prelio in die dñi. Ex aduerso quippe ascendere
est: pro defensione gregis libera uoce huiꝰ mundi
potestatib contraire. Et in die dñi in prelio stare
est: prauis decertantib ex iusticiȩ amore resiste¬
re. Pastori enim recta timuisse dicere. quid est
aliud quam tacendo terga prebuisse: Qui nimi¬

Expanded text:
aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt; et juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis costodiae Pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namque eos per prophetam Dominus increpat, dicens: Canes muti non valentes latrare . Hinc rursum queritur, dicens: Non ascendistis ex adverso, nec opposuistis 17 murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere, est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimi
Abbreviated transcription (Latin):
ex posteriorib latent. Quid nanq per duodecĩ
boues. nisi uniuersus pastorum ordo signatur:
De quib paulo disserente lex dicit. Non obtura¬
bis os bouis triturantis. Quoꝵ quidem nos aꝑta
opera cernimus. sed apud districtũ iudicem
que illis posterius maneant in occulta retribu¬
tione nescimus. Qui tamen cum conditionis fuȩ
patientiã diluendis ꝓximoꝵ confessionib p̃parant.
uelut ante fores templi luterem portant. ut quis¬
quis intrare ȩternitatis ianuam nititur. tempta¬
tiones suas menti pastoris indicet. & quasi in boũ
lutere cogitationis uel operis manus lauet. Et
fit plerumq ut dum rectoris animus aliena
temptamenta condescendendo cognoscit. auditis
temptationib etiam ipse pulsetur. quia & hȩc
eadem ꝑ quam popłi multitudo diluitur. aqua
procul dubio luteris inquinatur. Nam cũ sor-¬
des diluentiũ suscipit. quasi suȩ munditiȩ sereni¬

Expanded text:
ex posterioribus latent. Quid namque duodecim ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo designatur? De quibus Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo cognoscit, auditis tentationibus etiam ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua proculdubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae sereni
Abbreviated transcription (Latin):
per susceptionem nr̃e humanitatis ostensa no-¬
bis in monte orationi inheret. miracula in ual¬
lib exercet. imitationis uidelicet uiã bonis rec-¬
torib sternens. ut si iam summa contẽplando
appetunt. necessitatib tam̃ infirmantiũ cõpatien-¬
do misceantur. quia tunc ad alta caritas mira¬
biliter surgit. cum ad una proximoꝵ se miseri¬
corditer attrahit. Et qui benigne descendit¬
descendit ad infima. ualenter recurrit ad sũma.
Tales autẽ sese qui presunt exhibeant. quib subie¬
cti occulta quoq sua prodere non erubescant.
ut cum temptationum fluctus paruuli colerant.
ad pastoris mentẽ quasi ad matris sinum recur¬
rant. & hoc quod se inquinari pulsantis culpe
sordib preuident. exhortationis eius solatio ac
lacrimis orationis lauent. Unde et ante fores
templi ad abluendas ingredientium manus.
mare ȩneum id est luterem duodecim boues por¬
tant. qui quidem facie exterius eminent: sed

Expanded text:
per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostenper susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet ; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infirma, valenter recurrit ad summa. Tales autem sese qui praesunt exhibeant, quibus subjecti occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant; et hoc quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio, ac lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant : qui quidem facie exterius eminent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dere. et eundẽ se auditorib condescendendo
temperare. Hinc iacob desuꝑ innitente et
uncto deorsum lapide ascendentes ac descen-¬
dentes angłos uidit: quia scilicet predicatores
sancti non solum sursum scm̃ caput ecclesiȩ
uidelicet dnm contemplando appecunt. sed de-¬
orsum quoq ad menbra illius miserando descen-¬
dunt. Hinc moyses crebro tabernaculũ intrat et
exit: et qui intus in contemplatione rapitur. fo-¬
ris etiam infirmantiũ negotiis urgetur. Intus dĩ
archana considerat: foris onera carnaliũ portat.
Qui de reb quoq dubiis semꝑ ad tabernaculum
recurrit. coram archa testamenti dnm̃ consulit.
exemplum ꝓculdubio rectorib prebens. ut cũ
foris ambigunt. quid disponant ad mentem
semꝑ quasi ad taber naculum redeant. & uelut
coram testamenti archa dnm consulant. si de his
in quib dubitant apud semetipsos intus sacri
eloquii paginas requirant. Hinc ipsa ueritas

Expanded text:
dere, et eumdem se auditoribus condescendendo dere, et eumdem se auditoribus condescendendo temperare. Hinc Jacob Domino desuper innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes ac descendentes angelos vidit ; quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit; et qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
cubile ꝑscrutatur. et quem subleuatus ad inui-¬
sibilia erigit. hunc miseratus ad secreta infir-¬
mantium oculum cordis flectit. Celum con¬
templatione transcendit. nec tamen stratũ car-¬
nalium sollicitudine deserit. quia cõpage ca-¬
ritatis sũmis simul et infimis iunctus. & in se¬
metipso uirtute sp̃s ad alta ualenter rapit᷑.
et pietate adhuc in aliis ęquanimiter infirma¬
tur. Hinc et enim dicit. Quis infirmatur et
ego non infirmor: Quis scandalizatur et ego
non uror: Hinc rursũ ait. Factus sũ iudeis
tamquã iudeus. Quod uidelicet exhibebat
non amittendo fidem. sed ostendendo pieta¬
tem. ut in se ꝑsonam infidelium transfigu.¬
rans ex semet ipso disceret. qualiter aliis mi¬
sereri debuisset. quatinus hoc illis impende¬
ret quod sibi ipse si ita esset. impendi recꝰte
uoluiset. Hinc iterum dicit. Siue mente¬
excedimus dõ. siue sobrii sumus uobis. Quia
et semetipsum nouerat contemplando transcen¬

Expanded text:
cubile cubile sibilia erigit, hunc miseratus ad secreta infirmantium oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen stratum carnalium sollicitudine deserit, quia compage charitatis summis simul, et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta valenter rapitur, et pietate in aliis aequanimiter infirmatur. Hinc etenim dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus . Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita esset, impendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive menteexcedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat contemplando transcen
Abbreviated transcription (Latin):
Nit Rector singulis compassione praxi¬
mus. pre cunctis contemplatione suspen-¬
sus. ut et ꝑpietatis iuscera in se infirmi¬
tates cȩterorum transferat. et ꝑ specu-¬
lationis altitudinẽ semet ipsum quoq
inuisibilia appetendo transcendat. ne aut alta
petens ꝓximoꝵ infima despiciat. aut infimis
pocunoꝵ congruens appetere alta derelinquat.
Hinc est namq qđ paulus in paradysũ ducitur.
cęliq tertii secreta rimatur: & tam̃ alta inuisi¬
bilium contemplatione suspensus. ad cubile car-¬
nalium mentis atiem reuocat: atq in occultis suis
qualiter debeant conuersari dispensat dicens. Propt̃
fornicationẽ autẽ. unusquisq suam uxorẽ habeat.
et unaqueq suum uirũ. Uxori uir debitũ reddat.
similiter et uxor uiro. Et paulo post. Nolite
fraudare ininuicem. nisi forte ex consensu ad tem¬
pus. ut uacetis orationi. & iterum reuertimini
in idipsum. Ecce iam cȩlestib secrecis inserit᷑.
& tamen ꝑ condescensionis uiscera carnalium

Expanded text:
it rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo tranpetens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Uxori vir debitsimiliter et uxor viro . Et paulo post: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . Et iterum: Revertimini in idipsum . Ecce jam coelestibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
ut prius audirent laudati qd̃ recognoscerent.
et post modũ quod exhortati sequerentur.
quatinus eoꝵ mentẽ nec ãmonitio subiuncta
concuteret. & laus premissa solidaret. Et qui
cõmotos eos uicini finis suspicione cognouerat.
non tam redarguebat motos. sed quasi transacta
nesciens adhuc cõmoueri prohibebat. ut dum
de ipsa leuitate motionis predicatori suo se
incognitos crederent. tanto reprehensibiles
fieri. quanto et cognosci ab illo formidarent.

Expanded text:
ut prius audirent laudati quod recognoscerent, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent.
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam perpetrata corripimus. sed quasi
adhuc ne perpetrari debeant prohibemus. ut
& illa quȩ approbamus illatus fauor augeat.
& contra ea quȩ reprehendimus maius apud
pusillanimes exhortatio uereconda conualescat.
Unde idem paulus cum thessalonices in accepta
predicatione perdurantes quasi de uicino mun-¬
di termino quadam cognosceret pusillanimi-¬
tate turbatos: prius in eis quȩ fortia prospicit
laudat. & caute monendo postmodum quȩ
infirma sunt roborat. Nit enim. Gracias
agere debenus dõ semꝑ pro uobis fr̃s. ita ut
dignum est. qm̃ suꝑcrescit fides ura & habun-
& nosipsi in uobis glorienur in ȩcclesiis dei
pro patientia ur̃a & fide. Qui cum blanda
hȩc uitȩ eoꝵ p̾̃conia premisisset. paulo post
subdidit dicens. Rogamus autẽ uos per ad
in ipsum. ut non cito moueamini a ur̃o sensu
neq per epłam tanquã per nos missam. quasi
instet dies dñi. Egit enim uerus doctor

Expanded text:
tanquam perpetrata corripimus, sed quasi tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fi nos ipsi in uobis gloriemur in ecclesiis dei pro patientia uestra haec vitae praeconia praemisisset, paulo post subdidit, dicens: Rogamus autem regationis in ipsum, ut non cito moueamini a uestro sensu, neque per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor,
Abbreviated transcription (Latin):
pauli. alius cephȩ. alius xp̃i ẽẽ se diceret.
incestus culpam in medium induxit. quȩ
apud eos et perpetrata fuerat: & tam̃ incor¬
recta remanebat dicens. Auditur inter uos
fornicatio. & talis fornicatio qualis nec inter
gentes. ita ut uxorem patris quiꝰ habeat.
Et uos inflati estis. & non magis luctum ha¬
buistis. ut tolleretur de medio urm̃ qui
hoc opus fecit. Ac si aperte dicat. Quid
uos per proteruiam huius uel illius dicitiᷤ.
qui ꝑ clissolutionem negligentiȩ nullius uos
esse monstratis: At contra pusillanimes aptiꝰ
ad iter bene agendi reducimus. si quedam
illoꝵ bona ex latere requiramus. ut dum in
eis alia reprehendendo corripimus. alia
amplectendo laudemus. quatinus eoꝵ teneritu¬
dinem laus audita nutriat. quam culpa in¬
crepata castigat. Plerunq autem utilius apud
illos proficimus. si eoꝵ bene gesta memoramus.
& si qua ab eis mnordinate gesta sunt: non iam

Expanded text:
Pauli, alius Cephae, alius Christi esse se diceret , Pauli, alius Cephae, alius Christi esse se diceret , incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicefornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio 42 vestrum qui hoc opus fecit . Ac si aperte dicat: Quid vos per proterviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ãmonendi sunt proterui. atq alit̃
pusillanimes. Iuli enim dum ualde
de se presumunt exprobrando cete
desperationem cadunt. Illi singulariter
sũma estimant cuncta quȩ agunt. isti des-¬
pecta uehementer putant esse quȩ faciunt
& iccirco in desperatione franguntur. Sub¬
tiliter itaq ab arguente discutienda sunt
opera proteruoꝵ: ut in quo sibi placent. osten-¬
dantur quia dõ displicent. Iunc enim proter¬
uos melius corrigimus. cum ea que bene egis¬
se se credunt. male acta monstramus: ut unde
adempta gloria creditur. inde utilis confusio
subsequatur. Nonnũquã uero cum se uiti-¬
um proteruȩ minime perpetrare cognoscunt.
cõpendiosius ad correptionem ueniunt. si
alterius culpę manifestioris ex latere que¬
sitȩ improperio confundantur. ut ex eo quod
defendere nequeunt. cognoscant se tenere im¬
probe quod defendunt. Unde cum proterue
paulus coruidnos aduersum se uideret in¬
uicem uideret inflatos. ut alius apollo. aliꝰ

Expanded text:
liter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caetedesperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se cradepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonnunquam subditi, cum se vitium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris, et ex latere requisitae, improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius
Abbreviated transcription (Latin):
boue. uł asuo. p̃tiũ reddat. Qui a ad altascien¬
tiȩ fluenta ꝑueniens. cũ apud hec bruta audien¬
tium corda non contegit pene reus addicitur.
si ꝑ uerba eiꝰ in scandalũ siue munda seuminun¬
da mens capiat᷑. Hinc ad beatũ iob dicit᷑. Quis
dedit gallo intelligentiam: Predicator etenĩ
sanctus cdũ caligoso hoc clamat in tempore.
quasi gallus cantat in nocte cum dicit. Hora
est iam nos de sonno surgere. Et rursus. Euigi¬
late iusti. et nolite peccare. Gallus aũ ꝓfundiorib
horis noctis altos edere cantus solet. Cum uͦ
matutinũ iã tempus in proximo est: minucas ac
tenues uoces format. Quia nimirũ qui recte
predicat. obscuris adhuc cordib aꝑta clamat.
nil de occultis mysteriĩs indicat: ut tunc sub¬
tiliora queq de celestib audiant. cum luci ue¬
ritatis appropinquant.

Expanded text:
bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scienbove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis appropinquant.
Abbreviated transcription (Latin):
pRedicaRI.
cIEndũ uero ẽ p̃dicatori ut auditoris sui
animũ ultra uires non tralat. ne ut ita dicã
dum plus quã ualet tendit᷑: mentis corda
rumpat᷑. Alta et enĩ queq debent multisau¬
dientib contegi: et uix paucis aperiri. Hinc nanq
ꝑsemet ipsã ueritas dicit. Quisputas est fidelis dis¬
pensator et prudens que constituit dñs suꝑ familiã
suam. ut det illis in tempore tritici mensuram.
Per mensurã quippe tritici: exprimitur modus
uerbi. Nã angusto cordi incapabile aliqͥs incapãbi¬
le tribuit᷑. extra fundat᷑. Hinc paulꝰ ait. Non potui
uobis loqui quasi spiritalib sed quasi carnalibus.
Tanquã paruulis in xp̃o. lac uobis potum dedi
non escam. Hinc moy ses asecreto dĩ exiens. cho¬
ruscantẽ coram popłõ faciẽ uelat: quia nimir̃
turbis claritatis intimȩ archana non indicat.
Hinc ꝑ eũ diuina uoce p̃cipit᷑: ut is qui cyster¬
nã foderit. si operire negligat. corruente in ea

Expanded text:
praedicari. Sciendum vero est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ci tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad aucto¬
ris speciem anhelat. ut proximoꝵ curam
negligat. uel sic prex imoꝵ curã exequitur
ut a diuino amore torpescat: quia qui unum
horum quodlibet negligit. in suꝑhumeralis
ornamento habere coccum bis tinctũ nescit.
Sed cum mens ad precepta caritatis tenditur.
restat ꝓculdubio ut per abstinentiam caro
maceretur. Unde et bistincto cocco torta byssus
adiungitur. De terra et enim bẏssus. nitenti
specie oritur. Et quid ꝑbyssum. nisi candens
decore munditiȩ corporalis castitas designatur:
Que uidelicet torta pulchritudini suꝑhumerał
innectitur. quia tunc castimonia ad perfectũ
munditiȩ candorẽ ducitur. cum ꝑ abstinentiã
caro fatigatur. Cumq inter uirtutes ceteras
etiam afflicte carnis meritum proficit. quasi
in diuersa suꝑhumeralis specie byssus torta can¬
descit.

Expanded text:
ci tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoci tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum his tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et his tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit.
Abbreviated transcription (Latin):
utimȩ regenerationis aspiciat. & celestis regni sibi
habitum morib defendat. De hac quippe nobili-¬
tate sp̃s. per petrum dicitur. Uos autẽ genus elec¬
tum regale sacerdotium. De hac etiam potestate
qua uitia subigimus. iohãnis uoce roboramurm
qui ait. Quot quot autẽ receperunt eum. dedit
eis potestatem filios dĩ fieri. Nanc dignitatẽ for¬
titudinis psalmista considerat dicens. Michi
autẽ nimis honor ificati sunt amici tui ds̃. nimis
confortatus est principatus eoꝵ. Quia nimirũ
scõꝵ mens principaliter in summis erigitur.
et cum exterius perpeti abiecta cernuntur.¬
Auro autẽ iacincto bysso ac purpurȩ bis tinctꝰ
coccus adiungitur: ut ante interni iudicis
occulos omĩa uircutũ bona ex caritate deco-¬
rentur. et cuncta quȩ coram hominib rutilãt.
hec in conspectu occulti arbitri flãma intimi¬
amoris accendat. Que scilicet caritas quia
dm̃ simul ac ꝓximũ diligit. quasi ex dupli-¬

Expanded text:
intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. De hac quippe nobilitate spiritus per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . De hac etiam potestate, quia vitia subigimus, Joannis voce roboramur, qui ait: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est pcet mens principaliter in summis erigitur, etiam cum exterius perpeti abAuro autem et hyacintho, ac purpurae, bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos, omnia virtutum bona ex charitate decorentur, et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flaamoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex dupli
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ premant: ut dum nullis passionib inten-¬
tionem mentis humiliat. quatita in utroq
humero suꝑhumeralis pulchritudo tegatur
ostendat. Quod irecte etiam suꝑhumerale ex
auro. hyacincto. purpura. bistincto cocco. et
torta fieri bysso precipitur. ut quanta sacerdos
clarescere uirtutũ diuersitate debeat demonstret᷑.
In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurũ
fulgeat. ut in eo intellectus sapientiȩ̨ principa¬
liter emicet. Cui hyacinctus quia aerio colore
resplendet adiungitur. ut per omne quod intel¬
ligendo penetrat. non ad fauores infimos sed
ad amorem cȩlestium surgat. ne dum suis incautꝰ
laudib capitur. ipso etiam ueritatis intellectu
uacuetur. Auro quoq ac bysso atq hyacinicto
purpura ꝑmiscetur. ut uidelicet sacerdotale cor
cum sũma quȩ predicat sperat: in semetipso etiã
suggestiones uitioꝵ reprimat. eisq uelut ex regia
potestate contradicat: quatinus nobilitatẽ semper

Expanded text:
rationem premant; ut dum nullis passionibus intenrationem premant; ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur , ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacinthus, qui aereo colore resplendet adjungitur, ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, 16 sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque et hyacintho purpura permiscetur; ut videlicet sacerdotale cor, cum summa quae praedicat sperat, in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper