comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq audierit tinni¬
ent ambe aures eiꝰ. In die
illo suscitabo adu̾sus hely
omnia que loquutus sũ
suꝑ domum eius. Incipi¬
ai et complebo. Predia
enĩ ei qd̃ iudicaturus
essem doniũ eius meter¬
num. propt nuiquitatẽ
eo qd̃ nouerat in digne
agere filtos suos et non
corripuit eos. Idcirco iu
usq in sempifnum.¬

Expanded text:
audierit tinnient ambae aures eius in die illo suscitabo adversum Heli omnia quae locutus sum super domum eius incipiam et conplebo praedixi enim ei quod iudicaturus essem domum eius in aeternum propter iniquitatem eo quod noverat indigne agere filios suos et non corripuit eos idcirco iurusque in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
tercio. Qui consurgens
abiit adhely et ait. E cce
ego quia uocasti me. In¬
tellexit igitur hely quia
dominus uocaret puerx
et ait ad samuel. Dade¬
et dormi. Et deniceps si¬
nocaui̾t te dices. loquere di¬
mine quia audit seruue
tuus. Abiit ergo samuel
et dormiuit in loco suo le-

Expanded text:
tertio. Qui consurgens, abiit ad Heli, et ait: Ecce ego, quia vocasti me. Intellexit igitur Heli quia Dominus vocaret puerum, et ait ad Samuelem: Vade, dormi, et si deinceps vocaverit te, dices: Loquere, Domine, quia audit servus tuus. Abiit ergo Samuel, et dormivit in loco suo.
Abbreviated transcription (Latin):
uer aũt samuel
ministrabat corã
erat preciosus. In diebus
illis non erat uisio ma¬
nifesta. Factum ẽ aũt in
die quadam iacebat hely¬
in lecto suo et cculi euis
caligauerãt nec poterant
uidere luc̾nam diei añꝙͣ
extinguetur. Samuel
aũt dormiebat ĩ templo
domint ubi erat archa
dei. Et uocaiit donimꝰ
samuel. Qui respondẽs¬
ait. Ecce ego. Et cucurtit
ad lely et dixit. E cce eĩ
quia uocasti me. Qui
tere et dormi. Abiit et
t adiecit domniꝰ
uocare rursum sa¬
muel. Consurgensq sa¬
muel abiit ad hely et di¬
xit. Ecce ego qr uocasti
me. Qui respondit. Non

Expanded text:
uer autem Samuel ministrabat Domino erat pretiosus in diebus illis, non erat visio manifesta. Factum est ergo in die quadam, Heli jacebat in lecto suo et oculi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam Dei, antequam exstingueretur. Samuel autem dormiebat in templo Domini, ubi erat arca Dei. Et vocavit Dominus Samuel. Qui respondit: Ecce ego. Et cucurrit ad Heli, et dixit: Ecce ego, quem vocasti me. Qui i: revertere, et dormi. Et abiit, et adjecit Dominus vocare rursum, Samuel. Consurgensque Samuel, abiit ad Heli, et dixit: Ecce ego: vocasti enim me. Qui respondit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
Ille aũt tertius qui
mecum iacet ille est
abibas filius meus
qui mecum parit cre¬
didit xp̃i preceptis. me
cum pariter baptisma
consecutus est a supradic¬
tis apłis iucesimũ circit
agens annũ plenissimã
habens scĩam castus cor-¬
pore. et nullam mulier
sciens macsam sed semꝑ
templo dei uacans cum
paulo disciplo meo. pre¬
cesserat enm ad deuin
imimacłatus nixta quem
positi sunt. de quibz sup
loqiutꝰ suni cum quib
et ego iaceo. Et cum hec

Expanded text:
Ille vero tertius, qui mecum jacet, ipse est Abibas filius meus, qui mecum pariter credidit Christi praeceptis, et mecum pariter Baptismum consecutus est a sanctis Apostolis, vigesimum circiter agens annum, Legis multam habens scientiam, castus corpore, et nullam mulieris sciens maculam: sed semper templo Dei vacans cum Paulo discipulo meo. Praecesserat enim ad Deum immaculatus. Juxta quem positi sunt de quibus supra locutus sum, cum quibus et ego jaceo. Nam c
Abbreviated transcription (Latin):
uta inmirum
ad pastorẽ igit᷑ inqui
et iusitatorem. aianun
quia pascua nobis uie
donat etne pascua i pil

Expanded text:
uia nimirum Ad pastorem ergo, inquit, et visitatorem animarum quia pascua nobis vitae donat aeternae, pascua in
Abbreviated transcription (Latin):
peluut. Iussit eum mne¬
culeum leuari. Tunc
ait ad eum scũs uitalis.
Stultissimus es qui a
putas me decipere qui
semp alios studui liba
Ducite eum ad palinã
et si sacrificare noluerit
facite foneã in tr̃a donͨ
ꝑueniatis ad aquam
et eum ibi supinũ depo¬
inte et tr̃a ac lapidib

Expanded text:
t, iussit eum in eculeum leuari. Tunc ait ad eum sanctus Vitalis: «Stultissimus es, qui me putas decipere, qui semper studui alios «Ducite eum ad palmam et si sacrificare noluerit facite foueam in terra donec perueniatis ad aquam et ibi eum supinum deponite; et terra ac lapidibus
Abbreviated transcription (Latin):
unc sacerdos ap¬
pollinus qui lx
consilium paulmo dede¬
rat. statim arreptus a
demonio ꝑ septem dies
insamens in illo loco⁊
clamãs dicebat. Incẽdis
me sce uitalis. Die aũt
septimo precipitatus ĩ
flumine expirauit. Ui¬
leria uxor scĩ uitalis cũ
uellet corpus eus auf¬
re a xp̃ianis et ab ipso
uitale in sompnis pa¬
hibita est. Que cumn
diret ad mediolanum
incidit in homnĩes ydoli
immolantes. Qui cũ
hortarent᷑ eant ut ydol
mimolata comederet.
Respondit xp̃rana sumi
Nou licet ni de uris sas¬
ficiis manducare. lix
illi audientes eã tantis
uerberib affecerunt a
uix suis honinies an
usq mediolanũ sanl¬

Expanded text:
 sacerdos Apollinis, qui hoc consilium dederat statim arreptus a demone et per septem dies insaniens in illo loco et clamans dicebat: «Incendis me sancte Vitalis». Et die septima precipitatus in flumine expirauit. Valeria autem uxor Vitalis cum uellet corpus eius auferre a christianis et ab ipso Vitale in sompnis prohibita est. Quod cum rediret ad Mediolanum incurrit homines ydolis immolantes. Que cum hortaretur ut ydolis immolata comederet respondit: «Christiana sum, non licet michi de uestris sacrificiis manducare». Quod illi audientes tantum eam uerberauerunt quod eam sui homines uix usque Mediolanum s
Abbreviated transcription (Latin):
nules cum pau
mine ursicinum qui¬
post nimia tormenta
iussus erat decollari in
re consueiuste terp̃m
eterna morte occidere. et
qui per passiones mini¬
as uemsti ad palmam
ne ꝑdas coronam tibi
Quod ursicinus au diens
genu flexit et penitus¬
qd̃ expauisset martyriũ
libenter excepit. R Gtũs¬
anctus aũt uita¬
lis fecit eum bo¬
norifice sepeliri et post hec¬

Expanded text:
ns cum Paulmine Ursicinumpost nimia tormenta iussum decollari in re consueuisti, te ipsum eterna morte occidere et qui per passiones nimias uenisti ad palmam ne perdas coronam a domm». Quod Vrsicinus audiens genuflexit et penitens pauoris sui martyrium libenter excepit. Sanctus autem Vitalis fecit eum honorifice sepeliri et post hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diei festiuitas m
qua głiosa et felix ad ethe¬
um peruenit thalamũ.
Que profecto festuntas
sicuti et uirgo incõpara¬
bilis est ceteris ista festi

Expanded text:
diei festivitas, in qua gloriosa et felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas, sicuti et virgo incomparabilis est caeteris virginibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quid insignius fide m
qua sterisis concepita¬
quitur et in secreto mat¬
noꝵ inscerum. parinili
torius mũdi gaudia futu¬
ra preludunt: Nec enĩ
poterat ueteri sub lege or¬
dinẽ suum mortalis ser¬
uare natura quãdo ꝑ no¬
uam diuinitatis gr̃az
nouũ salutis ominum
milteriũ parabatꝰ Lc̃ .uii.

Expanded text:
Quid hac insignius fide? in Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit,quitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tista dontun ultra legez
nascenciũ uatiuitatem
suã leticie exultacione
preuenit. Et quẽ decuit
frẽs ut de matre sterili
nasceretͤ qui fecundita¬
sem uiginis reuelabat.
quatinus mirabilem
partum mirabilit̾ nat
ostenderet. Illud etiam
ꝙͣ stupẽdũ quãq mag¬
ficunt qd̾ zacharias sãc¬
dos pat̾ futurus ꝓphete qr
lir ip̃m qd̾ gerebatur
angelo loquenti non
credidit usus lequentis
amisit donec ꝓmrissicẽ
completa natus noui
hominis preco paterne
lingue uincła relaxarit
os enim qd̵ anglus dau¬
serat ꝓmissus ab angło
filius reserauit. Lectꝰ u¬
am cumi de nũtu¬
pacione paruuli
cognatorum ircinorũq
hesitaret arbitriũ propnie¬
tatem ueri noĩs cius qmͣ
angelo ditante didice
nati ueca bulum lequetꝰ
et agnosceret anxius
senex ꝑ eum se ibi rebdi¬
tum quẽ de se crediderat
nasciturũ nec dubita¬
ret ultra celitus illum
ꝓmissum fuisse uel na¬
tum cuiꝰ causa et ami¬
sisse probabat et receyil¬
uid hac frẽs reli¬
giorie gloriosuis

Expanded text:
tista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicernati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisuid hac, fratres, religione gloriosius?
Abbreviated transcription (Latin):
de quo ꝓphetaint
ylaias dicens.Uox cla¬
mantis in deserto parate
uiã doͥ. rectas facite semitas
dei nr̃i. Uox inquit clamã¬
tis. Quam bene uox dici¬
tur. qui uenientẽ de cele¬
stib ni carne honuras
unigenitum dei pleno
letus ore clamabat recte
uox dicitꝰ cuius intonã¬
te preconto sacram̃tum
re demptiois hamane
surda dudum cepit au¬
dire mortalitas. Lc uiii.¬
t emm uenerãdꝰ
baptista muto pr̃i
aperuit linguã: ita au¬
innouaiit auditu. Cla¬
mabat aũt ni deserto:
ubi ad predicacionẽ enis¬

Expanded text:
phetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita auinnovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
cura tantũ diuimi cultꝰ
expecterẽt et aduterent eũ
qui ꝑ assercionẽ iusticie
ut illicitas hodis inepcias
increparet. nec regem ti¬
nuisset offendere nec sqͥ¬
lorem carceris declmas¬
set nec tyranni gladio
refugisset occidi.

Expanded text:
um divini cultus expeterent, et adverterent eum qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi.
Abbreviated transcription (Latin):
sgo aũt te planta
ui uineam electã
omne semẽ uerum Qͦ¬
modo ergo conu̾sa es in
prauunt uinea aliena:
Si lauero te nitro et
multiplicauenis tibi
herbani borith. maclata
es in iniquitate tua co¬
ram me dicit dominꝰ

Expanded text:
lantavi te vineam electam, omne semen verum: Quomodo ergo conversa es mihi in pravum vinea aliena? Si laveris te nitro, et multiplicaveris tibi herbam borith, maculata es in iniquitate tua coram me, dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
unum ea que in ortu ihu
dicta sunt et scripta de eo
et tunc scire poteriius
singula queq digna ẽẽ
mraculo quamobrem
mirabat᷑ et pr̃. Sic emini
appellatus est ioseph. quia
nutricius fuit. mirabat᷑
et mat̾ suꝑ omnib que
dicebantur de eo. Quenã
ergo sunt que de parnu¬
lo ihũ fania disperserat.¬

Expanded text:
unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama disperserat
Abbreviated transcription (Latin):
stote factores
uerbi et non
auditores tm̃¬
et cetera. Sic et paulus
de legis cultorib. Non
in apocalipsis iohannes
cum dixisset. Gtũs qui
legit et audiuit uerba

Expanded text:
stote factores verbi non auditores tantum. Sic et Paulus de legis cultoribus ait:in Apocalypsi Joannes cum dixisset: Beatus qui legit, et qui audit verba
Abbreviated transcription (Latin):
in stupore defixi
audierunt quedam sent¬
eos unius sepulchri susa
feretrũ. Ad latoq eo prope
resumit scũs sacerdos sp̃s
dicens. Recordare dulcis¬
sima connux que nos¬
olini fueras deprecata. u¬
unc suscipe expecta¬

Expanded text:
in stupore mentis defixi, audiunt a quodam seos unius sepulcri amplitferetrum, allatoque eo prope resumit sacerdos spiritum. dicens: Recordare, dulcissima conjux, quae nobis fueras deprecata. Nunc suscipe exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
pus panis est de
quo qui mandu¬
quo ip̃emiet dixit. Et pa¬
nis quent ego dabo caro
mea est pro mundi uita.
det̾munat quonodo sit
uita. humana euĩ caro
que pro peccato mortira¬
ta et incorporata unum
cum illa effecta uiuit de
spũ eius sicut muit corpꝰ
de suo spiritu.

Expanded text:
us panis est, de quo qui manduquo ipsemet dicit: Et panis, quem ego dabo, caro mea est, pro mundi vita, etc. Determinat, quomodo sit vita. Humana enim caro, quae erat peccato ota, incorporata, unum cum illo effecta, vivit de spiritu ejus, sicut vivit corpus de suo spiritu.
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq caritas
quibdam occu¬
pacionib prepedita et
itegra flagrat in corde
et tamen non monstratꝰ
m oꝑe quia et sol cum
nube tegitur non udetꝰ
in t̾r̃a et tamen ardet ĩ
celo sic esse occupata cart¬
tas solet et intus uim
sui ardoris exerit et urit
et foris flammas opis
non ostendit. Sz quia
nũc ad loquendum tp̃s
ndiit. nr̃a mestudia ac¬
cendunt ut mnͥ tanto
amplius loqui librat
quãtum hoc ur̃e mentes
Asidabilius expectant
in lectione enũ¬
helica fres mei q ptores¬

Expanded text:
lerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. in lectione evangelica, fratres mei
Abbreviated transcription (Latin):
umq hec age łc.¬
rentur prefec uiiͦ.¬
ti filius qui auctor huiꝰ
erat sceleris uemt ad lo¬
cum cum sodalibz sus

Expanded text:
umque haec agerentur, praefecti filius qui auctor erat hujus sceleris, venit ad locum cum sodalibus sui
Abbreviated transcription (Latin):
enioz detulit secuz
preconsissima or¬
namenta que a beata a¬
guete ueluti quedam st¬
cora sunt repudiata. Uñ
factum ẽ ut inuenis ma¬
iori purgeretur stimu¬
lo. Et putans eam me¬
lica uelle accipere orna¬
menta onmem lapidũ
preciosoꝵ secum defert
głiam. et per seip̃m et ꝑ¬
amicos et notos et affĩnes
cepit uirgnus aures ap
repromittere. si consen¬
sum suum eiꝰ comugio
non negaret.R Inis xp̃s

Expanded text:
enique detulerat secum pretiosissima ornamenta quae a beata Agnete veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factum est ut juvenis majori perurgeretur stimulo, et putans eam meliora velle accipere ornamenta, omnem lapidem pretiosum secum defert et gloriam, et per se ipsum, et per notos et affines coepit aures apprepromisit, si consensum suum ejus conjunctioni non negaret. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
cum ingenti strepitu suis
eam tribunalibz sisti pre¬
cepit. Et primo quidem
blandis eant seruionib
secretius prouocabat. de¬
hinc trorib pulsat. S¬

Expanded text:
cum grandi strepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroribus pulsat. S
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i secura contempnens
habeo custodem corporis
mei angłm domini. Tũc
nem saccilegam uirginẽ
deos blasphemãtem scor¬
tum lupanarib datam.

Expanded text:
ni secura contemno moeenim habeo custodem corporis mei angelum domini.| nem sacrilegam virginem, deos blasphemantem, scortum lupanaribus datam.
Abbreviated transcription (Latin):
d hec btã agnes
dedisse responsum. Disce¬
de ame fomes pti nut¬
mentum facinoris pa
bulum mortis. quiaiã
menta et anulo fidet sue
subarrauit me. Iam col¬

Expanded text:
d haec beata Agnes dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede menta, et annulo fidei suae subarrhavit me, l
Abbreviated transcription (Latin):
iuenit quia solum in¬
te dilexit auctorẽ. Infan¬
cia computabatur m
annis. s erat senectus
quidem iuuencula sed
animo canta. Pulcra fa¬
cie. sed pulcrior fide. dũ a
et pluriora ꝓmttere.R

Expanded text:
solum uitae| delexit auctorem infantia conputabatur in annis . sed| erat senis quidem iuuencola . sed animo cana| Pulchra faciae sed pulcrior fide et eleget pluriora promittere.
Abbreviated transcription (Latin):
lecucionẽ generalis¬
ex hortacois seniores
quoqz et adolescentes qͣ¬
liter se agere debeant os¬
tendit. Apte tamen li¬
beros docet a camalibus
solet liberas uite remis¬
sioris maiora illecebra¬
rum titillanciũ tollera¬

Expanded text:
locutionem generaliexhortationis seniores quoque et adolescentes qualiter sese agere debeant ostendit. Apte autem liberos docet a carnalibus solet libertas vitae remissioris majora illecebrarum titillantium tolera
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus anima
Quia dum concupiscẽ¬
ciis blandientib caro
eneruit subiugatur
cdam uiciorum exercit
firmit adu̾sus aĩam
armat quos competent
aduenas uocat et ꝑegri¬
nos ut eos minus terre¬
nis reb animũ suppo¬
nant que pr̃iam ĩ celis
habere meminerint. R¬

Expanded text:
adversus animam. Quia dum concupiscentiis blandientibus caro enerviter subjugatur, jam vitiorum exercitus firmiter adversus animam armatur. Quos competenter advenas vocat et peregrinos, ut eo minus terrenis rebus animam supponant, quo se patriam in coelis habere meminerint.
Abbreviated transcription (Latin):
igitur scli
fastum cla
dalena que ut patrum as¬
serunt tradiciones a mag¬
dalo castello maria mas¬
dalena nuncupata est Mni
non solum sui gimis
dignitas. ueꝵ esiam pate¬
monii uira parentumq
succensus splendidam
reddiderant. a deo duppli¬
catus houor nomuns ex¬
lent enim apud homi̾es
plus diuitum ꝙͣ paupeuz
nomina sciri R Letetur¬

Expanded text:
igitur secundum fastum claruae, ut Patrum asserunt traditiones, a Magdalo castello Maria Magdalene nuncupata est. Quam non solum germinis dignitas, verum etiam patrimonij iura parentum excessu splendidam reddiderunt: adeo vt duplicatus honor nominis exlent enim apud homines, plus diuitum quam pauperum nomina sciri. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
poloꝵ. at Cum discubiusset ĩ
domo symonis dñs ih̃s mũ¬
di glia multer quedam q̃
erat peccatrix nardi odorifera
exhibuit unguenta. po. Dñe¬
astans incessant ore sacrato
diia uestigia obsculabatꝰ
rãt. at Irrigabat igit dm̃
stro precipius odorib flag¬
bat donius omĩs atoz capil¬
lorum officio detgebat. ps̃¬

Expanded text:
phona. Cum discubuisset in domo Simonis Dominus Jesus, mundi gloria, mulier quaedam, quae erat peccatrix, nardi odoriferi exhibuit unguenta. Anastans incessante, ore sacrato ejus vestigia osculatur, na. Irrigabat igitur dostro praecipuis odoribus, flagrabat domus omnis, atque capillorum officio detergebat.
Abbreviated transcription (Latin):
R. Tollite hinc uobiscum
munera et ite ad dñin terte
et dum muenerites adorate
eunt suꝑ t̾rant. Deus anũti
meus fatiat uobis eum pla¬
cabilem et rentittat et huns
fratrem irr̃n uobiscum et
eum quen tenet m uindis.
munera. Deus. Ic̾. uiii¬
nod et tunc quidẽ
carnalit factum
est. sed et quotidie complet
in conu̾̃sione credenciũ
ut expulso primũ demio¬
ne fidei lumen accipiãt.
demide ad laudes dei tacen¬
cia prius ora laxentur
Quidam aũt ex eis dixe¬
runt. In beelze bub prin¬
cipe demomoꝵ eicit demo¬
nia. Pon hoc aliqui de
turbã scd pharisei calũp

Expanded text:
. Tollite hinc vobiscum munera, et ite ad Dominum terrae; et dum inveneritis, adorate eum super terram. Deus autem meus faciat vobis eum placabilem, et reducat et hunc fratrem vestrum vobiscum, et eum quem tenet in vinculis. munera. Deus auod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversione credentium, ut expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex his dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba,
Abbreviated transcription (Latin):
erat mutumi. Et cum
eiecisset demonium locutꝰ
est mutus. et ad mirate st̾̃
emoniacus iste a¬
solum mutus sed et cecus
fuisse narratur. Curatulq
dicitur a domino ita ut
loqueret et uideret. Tra
generalia signa simul m
uno honrinẽ perpetrata st̃
Cecus uidet. mutus loqui

Expanded text:
t cum ejecisset daemonium, locutus est mutus, et admiratae sunt emoniacus iste asolum mutus, sed et caecus fuisse narratur. Curatusque dicitur a Domino, ita ut loqueretur et videret. Tria ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt. Caecus videt, mutus loq
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse est cuim t̾re¬
na succumbere cuz
celestia predicant. natura¬
lia silere cum urtutes lo¬
cunt eligit᷑ itaq infanci¬
um etas in laudem que
delictoꝵ non nouat crumẽ
Diguns a dignis landat
et m̾nocens mnccencium
testimonio p̾dicat᷑. lc .u.¬
ccipiunt enĩ a xp̃o
et reddunt et cun¬
secunt᷑ et referũt. uno eĩ
tpr̃e et qui dederat recipit.
et qui acceperat reddit.
uno inquam tpr̃e sua
xp̃o reddunt᷑ dum eius
laudes illi ab infantibus
referuntur

Expanded text:
ecesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur
Abbreviated transcription (Latin):
me ad ostiuiz mĩ
atrii et uidi et ecce foramt
tiim in pariete. Et dixͭ
ad me. Fili hominis fode
parietem. Et cũ ꝑfodissẽ
parietẽ apparuit ostium
unũ. Et dixit ad me. In¬
gredere et uide abhomina¬
ciones pessimas quas isti
uidi et ecce omĩs sintili¬
tudo reptiliũ et at̃alium
abhominacio et unu̾sa
ydola domus isrl depicta
erant ni pariete in circui¬
tu ꝑ totũ septuagĩta uiri
de senoribz domus isrl
filius saphet stabat
in medio eoꝵ stancium
ante picturas. Et unus¬
quisq habebat thuribu¬
lum in manu sua et ua¬
por nebule de thure con¬
surgebat. Et dixit ad me.
Certe uides fili homins
que senioreᷤ domnus isrl
faciunt in teniebris unꝰ¬
quisq in abscondito cu¬

Expanded text:
me ad ostium atrii et vidi et ecce foramen unum in pariete et dixit ad me fili hominis fode parietem et cum perfodissem parietem apparuit ostium unum et dixit ad me ingredere et vide abominationes pesvidi, et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio, et universa idola domus Israel depicta erant in pariete, in circuitu per totum, et septuaginta viri de senioribus domus Israel filius Saphan stabat in medio eorum stantium ante picturas, et unusquisque habebat thuribulum in manu sua, et vapor nebulae de thure consurgebat. Et dixit ad me: Certe vides, fili hominis, quae Seniores domus Israel faciunt in tenebris, unusquisque in abscondito cu
Abbreviated transcription (Latin):
obsidioins mense
febrib decuburt sicq sep¬
tem penitenciales psal¬
mos scribi iussit. ip̃osq
catinones iacẽs ni lecto ꝯt
parietem positos diebus
infumitatis sue legebat.
et uberrime irgiter fiebat.
Et ne a quoq impediret
eius intencio ante decem
dies migra ciois sue peciit
nullum ad se ingredi nͥ
tunc tantũ qũĩ medici
ad insipiendũ ingredie¬
bant᷑ uel cum ei refectio
offerrebat. Obsidicionis
positis frĩb migrauit
ad dñmn. Anno etatis sue
septua gesimo sexto de¬
risatus uel ep̃atus sin qꝰ¬
dragesimo. R¬

Expanded text:
obsidionis mense febribus decubuit, sibique septem penitentiales psalmos scribi iussit ipsosque quaterniones iacens in lecto contra paretem positos diebus infirmitatis sue legebat et ubertim ac iugiter flebat; et ne a quoquam impediretur eius intentio, ante decem dies migrationis sue petiit nullum ad se ingredi nisi tunc tantum quando medici ad inspiciendum ingrediebantur uel cum ei refectio offerretur. Obsidionis positis fratribus migrauit ad dominum, anno etatis sue septuagesimo sexto, clericatus uel episcopatus sui quadragesimo.
Abbreviated transcription (Latin):
unc conturbati
atq extr̃cti quid
fecerent nesciebant. Di¬
xit eis unus ex clericis.
Scitis quia ho triduũ
natalis ep̃atus eius esse
consuerat. et fortitanĩ
hac die se transferri nos
ammonet. Tunc uo¬
ieuiniis et oronibz as
iugi psallencto die nat-¬
tuq insistentes tridiuĩ
issud continuacioe dux¬
aũt die accedentes

Expanded text:
unc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxautem die accedentes
Abbreviated transcription (Latin):
sua in prelium cõuene¬
runt in socoth iude et ca¬
stra metuati sunt unt
socoth et aecha in finb
domini. Porro saul et
uiri isrł congregati ue¬
uerunt in ualle terebin¬
thi et direxerunt in a¬
tiem ad pugnãdum ꝯt̾
philistiim. Et philisti¬
mi stabant supra moi̾¬
stabat supra monteni
ex altera parte uallis q̃¬

Expanded text:
n proelium convenerunt in Soccho Iudae et castrametati sunt inter Soccho et Azeca in finibus Dommim porro Saul et viri Israhel congregati venerunt in valle Terebinthi et direxerunt aciem ad pugnandum contra Philisthim et Philisthim stabant super monstabat super montem ex altera parte vallisq
Abbreviated transcription (Latin):
Dum deambularet dñs n
ꝑadisum ad aurant post me¬
ridiem clamaiit et dixit a¬
dam ubi es et audiui dñe uo¬
cem tuam. Et abscondi me.
u. Dñe audiui auditum tu¬
um et timui. consideraui o¬
pera tua et expaui. Et. lc .ix.
ius enim michi
umꝙͣ crederet. si
spinas diuicias int̾pre¬
tar uoluissem maxĩe
cum ille pungant iste
delectent. Et tamẽ spme
sunt quia cogitacionũ
suarum ꝑunctionibus
mentem lacerant. et ꝯ
hor in loco alio euuglista
testante nequaqmͣ dñs
diuitias. sed fallaces di¬
uicras appellat. Fallaces
emin sunt. quia nobiscũ
du ꝑmanere non pos¬
sunt. Fallaces sunt que
mentis nr̃e mopiã nõ

Expanded text:
Dum ambularet Dominus in paradisum, ad auram, post meridiem, clamavit, et dixit: Adam, ubi es? Audivi, Domine, vocem tuam, et abscondi me. Vers. Domine, audivi auditum tuum et timui, consideravi opera tua et expavi. Et abscondi. is enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cuhoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae me
Abbreviated transcription (Latin):
meum gladium atq atq uer¬
safilem ad custodiendũ uiam
lign uite. Uidete .R Ubi est
abes frat tuus dixit dominus
ad caym nescio dñe. Numqͥd
custos frĩs mei sum ego et di¬
xit ad eum quid fecisti. E cce
uox sangũs frĩs tui abel cla¬
mat ad me de tra .ꝟ. Male¬
dicta tr̃a in oꝑe tuo que ape

Expanded text:
meum gladium atque versatilem ad custodiendam viam lignum vitae. Videte. Resp. Ubi est Abel frater tuus? dixit Dominus ad Cain. Nescio, Domine, nunquid custos fratris mei sum ego? Et dixit ad eum: Quid fecisti? Ecce vox sanguinis fratris tui Abel clamat ad me de terra. Vers. Maledicta terra in
Abbreviated transcription (Latin):
tui uesceris pane tuo dixit d
ad adam. Cum oꝑatus fins
tram non dabit fructus suos
sed spinas et ttibules g̾miab
tibi .u. Pro eo quod obedisti uoci¬

Expanded text:
tui vesceris panem tuum, dixit Dominus ad Adam; cum operatus fueris terram, non dabit fructus suos, sed spinas et tribulos germinabit tibi. Vers. Pro eo quod obedisti o
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset uuir acepit
uxorem annã de tribu
sua. genuitq ex ea filiũ
nomen suun nporrẽs
ei. Quam ab infancia
timie deum docuit. et ab¬
stinere ab omuri prt̃o I git
cum per captiuitatem de¬
uenisset cum uyore sua
et filio in ciuitate nuu¬
ue cũ omni tribu suat
om̃s ederent ex cibis gen¬
tilium. iste custodunt a¬
nimã suam ⁊ nũqͣmͣ
contanuiratꝰ est m escis

Expanded text:
cepit uxorem Annam de tribu sua, genuitque ex ea filium, nomen suum imponens ei, quem ab infantia timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato. Igitur, cum per captivitatem devenisset cum uxore sua, et filio in civitatem Ninivem cum omni tribu sua, cum omnes ederent ex cibis gentilium, iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis
Abbreviated transcription (Latin):
pischale sacram̃tum li¬
beriores animos presti¬
tisi doce nos et metuere
quod irasceris et amare
quod precipis. Per . Do. R¬

Expanded text:
paschale sacramentum liberiores animos praestitisti, doce nos et metuere 348 quod irasceris, et amare quod praecipis. Per. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ange lingua hꝰ¬
gloriosi prelnum
certamins et suꝑ crucis
tropheum dic triumphũ
nobilem qualit redemp¬
tor orbis mintolatus
uicerit De parentis pro¬
thoplausti fraude facta
condolens quando pom
noxtalis morte moisu
corruit ip̃e lignum tunc

Expanded text:
ange lingua gloriosi Praelium certaminis, Et super Crucis trophaeum Dic triumphum nobilem: Qualiter Redemptor orbis Immolatus vicerit. De parentis protoplasti Fraude facta condolens, Quando pomi noxialis Morte morsu corruit: Ipse lignum tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sacri plenitudo temporis
missus est ab arce prĩs
natus orbis conditor atz
uentre uirginali caro
factus prodiit Uagit
infans inter arta condi¬
tus presepia membra
panius inuoluta uͥgo
mat̾ alligat manus
pedes atq crura stricta

Expanded text:
sacri plenitudo temporis, missus est ab arce patris natus orbis conditor atque ventre virginali carne factus prodiit. Vagit infans inter arta conditus praesepia. membra pannis involuta virgo mater adligat et pedes manusque, crura stricta
Abbreviated transcription (Latin):
pium in nobis
lc̃ẽ resigionis affectum
et ad obtinẽdam tuc
gracie largitateni bt̃s
bernardus abbas et doc¬
tor egregus suis apud
te semꝑ pro nobis me¬
ritis et precib intc̃edat.
Per

Expanded text:
pium in nobis sanctae religionis effectum, et ad obtinendam tuae gratiae largitatem, beatus Bernardus abbas et doctor egregius suis apud te semper pro nobis meritis et precibus intercedat. Per
Abbreviated transcription (Latin):
recti. Quid per pedes: inłi
gressus actuum designas.
Quatuor ergo pedes aĩa¬
lium pedes recti esse descci¬
bunt: quia scõr euugista¬
runi atq omniũ perfitoꝵ
oꝑa ad sequendã miqͥtatẽ
non sunt retorta. Hii ãl
pedes rectos non habent
qui ad mala minidi q̃
reliquerũt reflectunt. O
quib scriptum ẽ. Cans̃
tuni: et sus leca i uoll¬

Expanded text:
recti. » Quid per pedes, nisi recti. » Quid per pedes, nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur: Quia sanctorum Evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerint reflectuntur. De quibus scriptum est: « Canis suum, et sus l
Abbreviated transcription (Latin):
uni sunt: quia si reqͥras
quid matheus de incaria¬
cione dm̃ senciat: hoc nmi¬
rum sentit qd̃ marcus lu¬
et lucas. Si queras qͥd
et marcus sentit. lc .iiiiͣ.
uni st̃ quia noti¬
cia fidei qua cognoscunt
a deo ip̃a est in uuo. que
om̃ib simł quatuor recte¬
cognoscis. Et quatuor pẽ¬
uinitatem eiꝰ mentis głos
leuantes. penna contem¬
placionis uolant. Et uͫ.¬
uuangłistarum
ergo facies: ad hu¬
manitatem dñi ꝑtinẽt:
penne ad diuinitatem. q
in eo quẽ corporeũ aspi¬
cuint quali facies intedĩ¬
Sed dum hunc esse nt¬
circunscriptũ atq in cor¬
poreũ ex diuinitate annĩ¬
ciant: per contemplacidĩs
penuã quasi in aera leua¬
mur Quia itaq et uua ẽ
fides incarnacioĩs euis in
onũbz et per contemplace
diuinitatis eiꝰ in singulis
recte nũc dicitur. Q tuor
facies iur: et qͣtuor penue¬
uirtus eẽt si fidem
atqz contemplacioem dõ
habentes predicatores illiꝰ
si scã oꝑa non haberent.
Sequit. et pedes coꝵ prdes

Expanded text:
uni sunt. Quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Luet Lucas. Si quaeras quid et Marcus sentit. Quatuor evauni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae omnibus simul quatuor recognosces. Et quatuor penvinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies inteSed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam, quasi in aera levantur. Quia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennavirtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes
Abbreviated transcription (Latin):
designat. docet paulus a¬
postolus legis testĩoniũ
exponẽs: non obturabis
os boius triturantis. Lc.¬
n sanctis ergo uiiiͦ.¬
predicatorib plãta
pedis et intuli. scilz ma¬
ture incedens et fortis et
diuisa: quia unusqͥsq
predicator et uenacionẽ
habet nn maturitate. et
fortitudinẽ in oꝑe et duui¬
sionent ungule in discͤ¬
cione. Non enum predica¬
si leuis in moribz esse ui¬
deatur. Et nulla erit
maturitatis ostencio si
contra adusa onnra nõ
affuerit oꝑis fortitudo.

Expanded text:
designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicasi levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
mensa lectionẽ et dis¬
putacionẽ diligens ꝯt
pestem detractionis in ea
ita scriptum est. Quisqͥs
amat dictis absentum
redere uitam. hanc men¬
sam indignã nouerit eẽ
sibi. Un de etiam si forte
aliquando detractio emer¬
geret dicebat quod si non
tacerẽt. aut uersus illos
ip̃e desmeret aut a mensa
pauꝑes tant pui

Expanded text:
mensa lectionem semper aut disputationem diligens contra pestem detractionis in ea ita scriptum habebat: ‘Quisquis amat dictis absentum rodere uitam hanc mensam indignam nouerit esse sui’. Vnde etiam si forte aliquando detractio emergeret, dicebat quod si non tacerent, aut uersus illos ipse deleret aut a mensa pauperes tam pi
Abbreviated transcription (Latin):
supra ctate et precoeta¬
neis sius proficiebat s
in rebus seclarib iam
mortificaciõem future
prefectioms uelut natu
xaliter inchoabat. Erat
quippe simplicissimus
i secularib amans
hĩtare secum publicum
fugiens mire cogitati
obediens et subdi¬
tus omib benignus ⁊
gradus domi simplex
et quietus foris ranus et
ultra quã credi possit uer¬
cundus nusquam mlti
loqui amans. deo deuot
ut puram sibi puericiã
in scripturis deum discet
et cognosceret. In quo quã¬
tum in breui profecerit
quã ꝑspicacem in discr¬
nendo induerit sensum
ex eo qd̃ subinginus
adhuc puerulue
graui capitis dolore uexa¬
retur decidit in lectum
Adducta aũt ad eum ẽ
muliercula quast dolorẽ
mittigatura carminib
Quam cum ille appin¬
quantẽ sentiret cum car¬
minalib instrumentis
quib hominib de uulgo
illudere consuerat cum
indignacioe magna ex¬
lamans a se repulit çi
abiecit. Nec defuit mĩa
diuina bono zelo sc̃ĩ pui

Expanded text:
supra aetatem et prae coaetasupra aetatem et prae coaetaneis suis proficiebat; sed in rebus saecularibus jam mortificationem futurae perfectioraliter inchoabat. Erat namque simplicissimus in saecularibus, amans habitare secum, publicum fugitans, mire cogitativus, obediens et subditus; omnibus benignus et gratus, domi simplex et quietus, foris rarus, et ultra quam credi posset verecundus; nusquam multum loqui amans, Deo devotus, ut puram sibi pueritiam in Scripturis Deum disceret et cognosceret: in quo quantum in brevi et profecerit, et quam perspicacem in discernendo induerit sensum, ex eo quod subjungimus, adhuc puerulus gravi capitis dolore vexaretur, decidit in lectum. Adducta autem ad eum est muliercula, quasi dolorem mitigatura carminibus. Quam 1064 cum ille appropinquantem sentiret cum carminalibus instrumentis, quibus hominibus de vulgo illudere consueverat, cum indignatione magna exclamans a se repulit et abjecit. Nec defuit misericordia divina bono zelo sancti pueri:
Abbreviated transcription (Latin):
uo responso mul¬
ex pia et fidelis qͣi
a deo suscepto leta efficit
et iam tunc in amorez
mundum nati tota trans¬
funditur cogitans sacris¬
eum litteris erudienduz
tradere scd̃m modum n¬
sionis et infpretaciomis
qua ei de illo tam subli¬
mia promittebantur.
Quod et factum est .uiͣ.¬
ox enim ut felici
partu edidit nõ
modo eum obtulit dño
deo sicut de aliis agere ꝯ¬
sueuerat sed sicut ligit
de sca anna matre sãmu¬
elis que petitum a dr̃o
et acceptum filium in
tab̾nacłin eiꝰ destinaiit
ꝑpetuo seruiturũ sic et ip̃a
eum in eccł̃ia dei accepta¬
bile obtulit muns. ĩde
et quanticius potuit in
ecclia castellionis que ꝓ¬
modum ip̃ius bernardi
oꝑa a seculari com̾sa¬
ciõne in ordinem regu¬
lartum canonichorum
ꝓmota cognoscitur ma¬
gistris lifferarum tradẽs
erudiendũ egit quitqͥd
potuit ut ni eis ꝓficeret
grã plenus et in¬
geno naturali pollens.
cito n hoc desiderium ma¬
tris impleuit. Nam in
litteraꝵe quidem studio

Expanded text:
uo responso mulier pia et fidelis quasi a Deo suscepto, laeta efficitur, et jam tunc in amorem nondum nati tota transfunditur, cogitans eum sacris Litteris erudiendum tradere, secundum modum visionis et interpretationis, qua ei de illo tam sublimia promittebantur. 3. Quod et factum est. Mox enim ut felici partu edidit, non modo obtulit eum Deo, sicut de aliis agere consueverat: sed, sicut legitur de sancta Anna matre Samuelis, que petitum a Domino et acceptum filium in tabernaculo ejus destinavit perpetuo serviturum , sic et ipsa eum in Ecclesia Dei acceptabile obtulit munus. Unde et quam citius potuit, in ecclesia Castellionis, quae postmodum ipsius Bernardi opera a saeculari conversatione in Ordinem regularium canonicorum promota cognoscitur, magistris litterarum tradens erudiendum, egit quidquid potuit ut in eis proficeret. ia plenus, et ingenio naturali pollens, cito in hoc matris desiderium implevit. Nam in litterarum quidem studio
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Empotenti deo q
mius et uerus est oni
dio satrifico non furic
lumũ nec tauroꝑ mui¬
gienciũ carnes nec hyr¬
corum sanguinẽ: sed mi¬
madatum agnũ quoti¬
die in altare crucis sacci¬
fico. Cuiꝰ carnes post ea
quam omnis pplus u̾e
credenciũ manducauit.
et eius sanguinẽ bibit.
agnus qui lacrificatus

Expanded text:
ipotenti Deo qui unus et verus est, ego omni die sacrifico, non thuris fumum, nec taurorum mugientium carnes, nec hircorum sanguinem, sed immaculatum sanguinem quotidie in altari crucis sacrifico; cujus carnem postea quam omnis populus credentium manducaverit, et ejus sanguinem biberit, Agnus, qui sacrificatus
Abbreviated transcription (Latin):
udiamus ergo¬
baptiste passiouem. die
natalis herodis saltauit
lerodianis filia in medio
tridinio et placuit hero¬
et iure nirando pollicitꝰ
est dare ei quodcumqz po¬
stulasset ab eo. At illa pre¬
monita a mr̃e sua. da
michi inquit in disco
caput iohannus baptiste.

Expanded text:
udiamus beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclinio, et placuit Heroe jurejurando pollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dandum esse
decceiumꝰ sy prius ꝑ syno¬
di diffuriciõem emenda¬
ri promiseris. que corrigẽ¬
da mãdauimꝰ quia dig¬
nuni profecto esse credimꝰ
ut cum mentis grauita¬
te qua te deo ꝓpicio pollere
didicimus. habitus quoq
exterioris clarior in te cul¬
tus accresceret. presertim
cum id te non ad suꝑflue
elacoĩs ponipã sed ꝓgeno
et houore tue arbitretur

Expanded text:
tibi dandum esse decrevimus, si prius per synodi definitionem emendare promiseris quae corrigenda mandavimus, quia dignum profecto esse credidimus, ut cum mentis gravitate qua Deo te propitio pollere didicimus, habitus quoque exterioris clarior in te cultus accresceret, praesertim cum id te non ad superfluae elationis pompam, sed pro genio et honore tuae arbitremur
Abbreviated transcription (Latin):
offendat aũt in unum fẽs¬
est omnnũ reus. Qui aũt
dixit non mechaberis. di¬
cit et non occides. Quod
si non mechaberis occides
aũt. factus est transgres¬
ic loiuimim et
sic facite sicut ꝑ
legem libertatis incipi

Expanded text:
offendat autem in uno: fest omnium reus. Qui enim dixit non mechaberis: dixit et non occides. Quod si non mechaberis: occides autem: factus es trangresic loquimini: et sic facite: sicut per legem lib
Abbreviated transcription (Latin):
Si au̾t fater aut soror
nidi sunt et indigeãt
uictu quotidiano. dicat
añt aliquis de uobis ill
ite in pace. calefacumi
et saturami: et non dede¬
ritis aũt eis que necessa

Expanded text:
Si autem frater aut soror nudi sunt, et indigent victu quotidiano, dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini et saturamini; non dederitis autem eis quae necessa
Abbreviated transcription (Latin):
referunt. et monitis eiꝰ
dampnũ pacient̾ feren¬
tes et leonem mederate
tractantes eidem officiũ
ligna deferendi qd̃ asmꝰ
faciebat imponunt .uii.
st hoc ip̃m cum
leo libent faceret
quadam die expleto
ad agrum exiit quasi
soccum suũ quere adhuc
uellet. Et ecce indit a
longe negociatores cũ
honeratis camelis et
precedente asmo uemẽ¬
tes. Mos enim est illi
regioni ut quando cũ
camelis longns gra-¬
diuntur precedentem ⁊
collo funculum gestã¬
tem asimumt subsequã¬
tur. Cum ergo miricem
ꝓpinquarẽt. leo recog¬
into asmo cum mãg¬
no rugitu suꝑ eos irru¬
it. et hominib fugien¬
tib terribliter cauda
camelos ante se ad cel¬
lam ire cregit

Expanded text:
referunt et monitis eius referunt et monitis eius dampnum patienter ferentes et leonem moderate tractantes eidem officium ligna deferendi quod asinus faciebat imponunt. Et hoc ipsum cum leo libenter faceret quadam die expleto opere ad agrum exiit quasi socium suum querere adhuc uellet. Et ecce uidit a longe negotiatores cum onustis camelis et precedente asino uenientes. Mos enim est illi regioni ut quando cum camelis longius gradiuntur precedentem et collo funiculum gestantem asinum subsequantur. Cum ergo inuicem propinquarent, leo recognito asino cum magno rugitu super eos irruit et hominibus fugientibus terribiliter cauda camelos ante se ad cellam ire coegit
Abbreviated transcription (Latin):
iuenit qd̃ a sentibus
lesus esset. Nec mora leo
conualuit et omni feri¬
tate deposita intꝰ eos qͥsi
domesticum aĩal habita¬
uit. Tunc iheroninus
uidens ꝙ non pro sain¬
tate pedis sui ꝙͣ peso eoꝵ
utilitate uenisset ex con¬
silio fratrum id ei iniũ¬
xit officii. ut asinum qͥ
ligna de nemore defere¬
bat in pascins custediret.
Interea leo sic lc .ui.¬
obediens quadam die
pascente asmo somp¬
no pressus dormuit.
Et ecce negociatores a¬
sinum sine custode uide¬
runt et eum secum du¬
xerunt. Exꝑgissens leo
soum non inuenit. et
eum du ubiq ꝑquirẽs
ad portam cenobii tristis
uenit. Et uidentes frẽs
ꝙ fardius solito sine asĩo
ueniens ingredi non
auderet putauerunt ꝙ
fame compulsus asmũ
comedisset. Et nichil ei
dantes sed ad reliquias
sadaueris qd̃ comederat
remittentes. cum tanĩ
lic ambigerẽt exierunt
ad pascua. si forte aliqd̃
mortis iudicium inueĩ¬
rent. Et nichil inueni¬
entes reu̾si iheronimo rẽ

Expanded text:
inuenit quod a sentibus inuenit quod a sentibus lesus esset. Nec mora: leo conualuit et omni feritate deposita inter eos quasi domesticum animal habitauit. Tunc Ieronimus uidens quod non tam pro sanitate pedis sui quam pro eorum utilitate uenisset, ex consilio fratrum id ei iniunxit officium, ut asinum qui ligna de nemore deferebat in pascuis custodiret. Interea leo sic obediens quadam die pascente asino sompno pressus dormiuit; et ecce negotiatores asinum sine custode uiderunt et eum secum duxerunt. Expergescens leo socium non inuenit et eum diu ubique perquirens ad portam cenobii tristis uenit; et uidentes fratres quod tardius solito sine asino ueniens ingredi non auderet, putauerunt quod fame compulsus asinum comedisset: et nichil ei dantes sed ad reliquum cadaueris quod comederat remittentes, cum tamen hoc ambigerent exierunt ad pascua si forte aliquod mortis eius indicium inuenirent. Et nichil inuenientes reuersi Ieronimo rem
Abbreviated transcription (Latin):
lacrime quotidie
gemitus. et si repugnã¬
tem quandoqz sompniis
miminẽs oppressisset
mida humo ossa uix he¬
rencia collidebani. De
cibis et potu taceo cum
eciam languentes aqͣ
frigida utantur. et coc¬
tum quid accipere luxu¬
rie sit. Ibi ergo qui me
ita dampnauerã scor¬
pionũ tantũ secius et
ferarum sepe choris int̾e¬
ant puellarum. Palle-¬
bam ieiunus et n frigi¬
do corpore et carne iam
premortua sola libidi¬
num incendia pulula¬
bant. Itaq continne fle¬
bani et repugnãtem car¬
nem ebdomadare media
subigebam. Quatrien¬
mo hunismodi peniten¬
cie sic exacto ad opidum
bethleem remeaiit ibiq
⁊ explanacõe scripturarũ
quinquaginta annis ⁊
sex mensib desudauit
aduespascente dũ
iheromimus de scriptu¬
ris cum disciplis dispu¬
taret. sũbito leo claudi¬
cans in cenobrum i¬
gressus est. cuius timo¬
re dum frẽs diffugerent.
iheronimꝰ ei quasi hospi¬
ti obuiauit. Et dum leo
sibi pedem ostenderet. n¬
bens illum a frĩb ablu

Expanded text:
lacrime cotidie gemitus et si repugnantem quandoque sompnus imminens oppressisset nuda humo ossa uix herentia collidebam; de cibis et potu taceo cum etiam languentes aqua frigida utantur et coctum aliquid accipere luxurie sit. Ibi ergo qui me ita dampnaueram scorpionum tamen socius et ferarum sepe choris intereram puellarum pallebam ieiuniis et in frigido corpore et carne iam premortua sola libidinum incendia pullulabant. Itaque continue flebam et repugnantem carnem ebdomadarum inedia subigebam’. Quadriennio huiusmodi penitentie sic exacto ad oppidum Bethleem remeauit; ibiquet explanatione scripturarum quadraginta annis et sex mensibus desudauit. aduesperascente dum Ieronimus de scripturis cum discipulis disputaret, subito leo claudicans cenobium ingressus est. Cuius timore dum fratres diffugerent Ieronimus ei quasi hospiti obuiauit et dum leo sibi pedem ostenderet, iubens illum a fratribus ablui,
Abbreviated transcription (Latin):
sub potenti ma¬
mi dei ut uos
galtet in tempore uisita¬
cionis hanc ergo gr̃am
humilib tribuit ut quo
magis humiliati fuerint

Expanded text:
sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
btũs petrus generaliter
ecclĩam instituit expli¬
cans uel beneficia quibꝰ
nos diuina pietas et sa¬
lutem uocare uel dona
quib aliquando uideos
nuns aũt nos honciare
dignata est .R Si ibl¬

Expanded text:
beatus Petrus generaliter Ecclesiam instituit, explicans vel beneficia quibus nos divina pietas ad salutem vocare, vel dona quibus aliquando Judaeos, nunc autem nos honorare dignatus est. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
arare aliquis ca¬
ip̃e deuorat et quod pr̃at
uentri imputat pieta¬
ti. Cessate ergo fratres
ab hoc gentili infidelita
tum. cupio dissolui et

Expanded text:
arare aliquis sipse devorat; quod praestat ventri, imputat pietati. Cessate ergo, fratres, ab hoc gentili infidelitattum, Cupio dissolvi et