comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
defluitis. &iam exnrõ hoc reatu est. quos obsistentes atq reclami¬
tes in prauis desideriis non hab&is. uobis ergo & nobis parcitis
si aprauo operecessatis. Vobis & nobis parcimus. quando hoc quoc
displicet nontacemus. O quã liber a commissorum sibi sanguine
fuerat praetlicator egregius. qui dicebat. Mundus sum a sangu¬
ne omniũ: non enĩ subter fugi. quomimis adnuntiarẽ om̃e
consiliũ dĩ uobis. Sienim non ad nuntiasset. mundus asan¬
guine non fuisset. Sed quib: omne consilium dĩ adnuntiare stu¬
duit . ab eorum sanguine mundus fuit. In quauocenos conuen¬
mur. nos constringimur. nofreiesse ostendimur. qui sacerdotes
uocamur. qui super ea mala quae propria habemus. alienas qͦq
mortes addimus. quia tot occidimus. quot ad mortẽ iretoti die
tepidi & tacentes uidemus. Cum uero dicitur. sanguinem autẽ eius
demanutua requiram. si hoc in loco sanguinis nomine morscor¬

Expanded text:
defluitis, etiam ex nostro reatu est quod obsistentes et reclamadefluitis, etiam ex nostro reatu est quod obsistentes et reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si a pravo opere cessatis; vobis et nobis parcimus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius, qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi, quo minus annuntiarem omne consilium Dei vobis! Si enim non annuntiasset, mundus a sanguine non fuisset; sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce et nos convenimur, nos consvocamur, qui super ea mala quae propria habemus alienas quoque mortes addimus, quia tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi et tacentes videmus. 10. Cum vero dicitur: Sanguinem autem ejus de manu tua requiram, si hoc in loco sanguinis nomine mors cor
Abbreviated transcription (Latin):
AUASΩa IMΡIA Ut Uigat ⁊pse impics INquita¬
tsoa morietur. Sanquinẽ aatem eius degu
utua Rsqui Ra. Inquib uerbis quid nobis notandum
s quid solli cite cogitandum. nisiq nec subiectus exculpa
paepositi moritur. nec praepositus sineculpa est. quando uerba
uite non audiens. ex suaculpa moritur sub iectus: Impio &em̃
mors deb&ur. sedei aspeculatore uiauitȩ nuntian daest. & eiꝰ
impietas increpanda.Si uero speculator taceat. ipseimpius in
inquitate sua morietur. quia impietatis eius meritum fuit.
ut dignus non esset ad quem speculatoris sermofieret.
sed sanguinẽ eius dñs̃ demanu speculatoris requiret. quia ipse
hunc occidit. qui eum morti tatendo pro didit. Inquib utrisq
pensandum est. quantũ sibi conexa sint peccata sub ditorũ at qu
praepositorum. qui a ubi subiectus exsua culpamoritur. ibiiso
te quia & quod nos dignipastores nonsumus. & iam ex urã culp
est. quibus tales praelatisumus. Et siquando uos ad iniquitatem

Expanded text:
impia, et vivat; ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceat, ipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, 1285 quia ipse hunc occidit, quia eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque pensandum est quantum sibi connexa sunt peccata subditorum atque praepositorum, quia ubi subjectus ex sua culpa moritur, ibi is imi, pensate quia et quod nos digni pastores non sumus, etiam ex vestra culpa est quibus tales praelati sumus. Et si quando vos ad iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
no mihi & in firmo exurã intercessione istatribuere. quiȩqsũ
pietate pro nobis dignatus est infirmari. Virtus enĩdĩ est atq sa¬
pentia. quaenram infirmitatẽ sũpsit. ut exsua nos firmitate ro

Expanded text:
gno mihi et infirmo ex vestra intercessione ista tribuere, qui ex sua gno mihi et infirmo ex vestra intercessione ista tribuere, qui ex sua pietate pro nobis dignatus est infirmari. Virtus enim Dei est atque sapientia , quae nostram infirmitatem sumpsit, ut ex sua nos firmitate ro
Abbreviated transcription (Latin):
oportet ut uestimenta in quibus intrinsecus ministrauerat repo¬
nat. atq: populo aliis uestib indutus appareat. quia si incopun¬
tionis siae rigore seteneat. si in eo quem orationis tẽpr̃ habuit me¬
rore perdur& exteriorum rerũ uerba suscipere non ad mittt
Et enuĩ grex denecessariis faciat. siaudire atq. perpendere & hoc
quod presens tẽpus exigit pastor recusat: Grossiora ergo uestimn¬
ta sacerdos exiens antepopulum induat. ut m̃tis suȩ habitum
proutilitate filiorum &iam ad terrena toleranda componit in
cortendere & hocrepente adim areuocare. & in sublimitate es¬
nitionis intimȩ extenuare animũ & propter exteriores caus
proximorum. ut itadicam subito incogitatione crassescm
on ergomihi modo necesse est ꝓph&ȩ uerba exponere sed nc̃
scorã uobis miseriam deflere. undep&o ut ura me oratio talem
faciat: qualis & mihi ualeam & uobis prodesse. Potens est inus¬

Expanded text:
oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat repooportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dicam, subito in cogitatione crassescere. 29. Non ergo mihi modo necesse est prophetae verba exponere, sed meam coram vobis miseriam deflere. Unde peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mihi valeam et vobis prodesse. 1294 Potens est indi
Abbreviated transcription (Latin):
congaudeat. minus amare creditur filios. in quorũ gaudio
nonexultat. praecipue cumpaulus dicat. gaudere cũ gau¬
dentibus. flerexum flentibus. Nihilergo tam onero sumꝰ ordins
sacerdotũ uideo quam rigorem mentis compatiendo flectenis
cum personis superuenientib animũ mutare. & tamen hoc ude
est necessariũ. Nam quando expredicatione eius adboni opeis
gram peccator reducitur. supse qui prredicat uidecur ingates
udeperhunc quoq. eundem proph&am in extrema parce dictur
ut cum sacerdotes intrinsecus ministrant. uestibus laneis ponito¬
tus. Dequib subditur. Cumq egredientur atrium exterius adn
pulum. exuent se uestimenta sua in quibus ministrauerant . &rep¬
nent ea ingato filatio sanctuarii. Crosiora quippe uestim̃tans
lanea. Sed eum sacerdos ad scm̃ ministerium accedit. cũ intusp
cõpunctionem ingreditur. subtiliori intellectu necesse est qus
lineo indumento uestiatur. Sed cũ ad populum foras egreditur

Expanded text:
congaudet, minus amare creditcongaudet, minus amare creditnon exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . Nihil ergo tam onerosum in ordine sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse qui praedicat videtur ingratusUnde per hunc quoque eumdem prophetam in extrema parte dicitur: Et cum sacerdotes intrinsecus ministrant, vestibus laneis non utantur . De quibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se vestimenta sua in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento vestiatur. Sed cum ad populum foras egreditur,
Abbreviated transcription (Latin):
longesunt: possunt peccatorum suorum maculas & fletibus la¬
uare & post fl&us in eodem mentis merore persistere. Sicut qͦq
debonamuliere scriptum est. quȩ ad tabernaculum orauerat.
& abintentione sua animũ post compunctionis grãm non mu¬
tibat cum dicitur. uultusq eius non sunt amplius indiuersa
nutati. Inqua nobis consideran dum est. quia sisc planxit mu¬
mas cogitur necessaquȩq filiorum suorum cognostere. &lea
quȩrefugit animo patienter audire. at que post suspiria celes¬
num. quorũ lib& carnalium hominum onera portare. & saepe
cum super uenientibus corin diuersa qualitate tranfumndere.
Nam aliquando delucris spiritalibus gaudet. sed cum quilib&
merens super uenerit. nisi eius merorem in sesusceperit tribu¬
lationi illuis compatiens non est. Et aliquando dedãpnis ani¬
marum luget. & repente super ueniunt quidequib lã suis
prosperitatibus la&antur. Quorum siletitiȩ sacerdos non

Expanded text:
longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lalonge sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore persistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis considerandum est quia si sic planxit mumas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animus patienter audire, atque post suspiria coelestium quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversas qualitates transfundere. Nam aliquando de lucris spiritalibus gaudet, sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget, et repente superveniunt qui de quibusdam suis prosperitatibus laetantur; quorum si laetitiae sacerdos non
Abbreviated transcription (Latin):
mouetur. Quam ergo exhortationem uobis speculator uest̾
fr̃s lemĩ faciat. quem tot rerũ confusio perturbat: Certe is
dequo loqui mur proph&a reuelatione ultima tem plũ u¬
dens. que in eodem templo conspexerit. in terc&era narrãl
cens
gausq ad fenestras & fenestrȩ clausae. Paulus quoq apostolus
di emplum enim di sem est. quodestis uos. In hoc autẽ templo
senestre sacerdotes & speculatores sunt: qui inpopulo fidelium
umen scãe praedicationis fundunt. Sed cum terra usq ad fenes¬
uas est. fenestrae clausaesunt. quia cum terrena cogitatio in sa¬
cerdotum cordibus excrescit. fenestrȩ lumen non fundunt. qua.
sacerdotes ab officio prȩdicationis obmutescunt. Est & aliud
ualde in ordine sacerdotum graue. qui aqicut hi quiuitam qui¬
dam acremotam ducunt. fixi ualent in sua cogitatione per¬
manere: hienim sicut superius diximus. quia loco regimi nis

Expanded text:
movetur. Quam ergo exhortationem vobis speculator vestermovetur. Quam ergo exhortationem vobis speculator vester, fratres charissimi, faciat, quem tot rerum confusio perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae clausae . Paulus quoque apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . In hoc autem templo fenestrae sacerdotes et speculatores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis fundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus 1292 excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicationis obmutescunt. 27. Est et aliud valde in ordine sacerdotum grave, quia non sicut hi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis
Abbreviated transcription (Latin):
uideam. & mihi dici hȩc quaeaudio pertimescam. Sic̃ enĩ supe¬
rius dixi . cuius cor incuris innumeris sparsum. se ad secolligat
Quando & enim possum & ea quȩ tircamesunt sollicite omna
curare. & memet ipsum adunato sensu conspicere: quando
possum prauorum nequitias in sequendo corrigere. bonoꝵ
actus laudando &ammonendo custodire. aliis terrorẽ atq
aliis dulcedinẽ demonstrare: Quando ualeo & dehis quȩ sunt
necessaria fratribus cogitare . & contra hostiles gladios deurbis
uigiliis sollicitudinẽgerere. neincursione subita ciues pereant
prouidere. & interhaec oma pro animarum custodia plene
atq. efficaciter uerbum exhortationis impendere. Loqui & eni
dedeo. quiȩte ualde &liberȩ mentis est. Tuncnãq benelingu
dirigitur in sermone. cum secure sensus quieuerit intranqͥb¬
litate. quianec concussa aqua imagi nem respicientis
reddit. sed tunc in ea uultus intendentis aspicitur. cumñ

Expanded text:
videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim supevideam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor in curis innumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives pereant, providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate, quia nec concussa aqua imaginem respicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non
Abbreviated transcription (Latin):
descriptum est. Ignoras qnm̃n benignitas dĩ. ad paenitentiã te
adlucit. secundum duritiam autẽtuam &cor inpaenitens. thes
auntas tiburam indiȩ irae. & reuelationis iusti iudiciidĩ. Debe¬
nignitate ergo omnipotentis dĩ. iram sibi indienae reprobus
ines aurizat quiadũ ad pęnitendum tempus accipitur. & ad
peccan dum exhibetur. ipsum remedium gratiae. uertit in augi
culpȩ augmentum trahi. ipsa benignitatem quam contulit
iudicu districtionem uercit. ut indepostamplius feriat. uno
modo amplius expectat. Et quia homo deserere malũ non us
ut uiuat. augeat undemoriatur. Sed siue iustus inculpa. siue
peccator in morte corruat. speculatori timendum est. nehun
ex suo silentio reatus peccantium parit̃ in uoluat. Sed interim
dumloquor. auertere amem& ipso oculos uolo. Et ecceiterum
sermodiuinus me impingit in me m& ipso. ut meã neglegemi

Expanded text:
de scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te de scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam et cor impoenitens, thaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . De benignitate ergo omnipotentis Dei iram sibi in die irae reprobus thesaurizat, quia dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmeculpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit, ut inde post amplius feriat, unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpam, sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qunocet noceat adhuc. & qui insordibus est. sordescat adhuc.
undenunc &iam dñs dicit. Si conuersus iustus aiustitia fecerit ini¬
quitatem. ponã offendiculum corãeo : Acsi apertedicat. Quia
uderepaenitendo noluit ubiiã impegit. iusto eum iudicio de¬
serens ponamei. ut & alibi impingat. Quodtam̃ dñi ponere est.
nequaquam ad peccandũ premere. sed nolle apeccato liberare.
sicut defarao dicitur . Ego in durabo coreius. Nonenim corpec¬
untis dñs obdurat. sed obduraredicitur. cum ab obduratione
ionliberat. Misericors enimds̃. tẽpus nobis adpaenitentiam
nlaixat. Sedcum eius gratiȩ patientiam nos ad augm̃tum uer¬
mus culpae. hoc ipsum tempus quod adparcendũ piedispo¬
suit. districtius ad feriendũ uercit. ut cum reuerti quis&iam
spatio temporis accepto noluerit. perhoc mala sua adreatũ au
diluere potuit. si conuerti uoluisset. Vn¬

Expanded text:
Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Unde nunc etiam Dominus dicit: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum corvidere poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere, est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat; sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed, cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus, quod ad parcendum pie disposuit, districtius ad feriendum vertit; ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ciderunt. ipsa in fidelitatis eorum cȩcitas prȩcedenti intellectu
& peccatum est. & poena peccati. Subsequenti uero in munditias
peccatum factaest & causa peccati . Sed quia dehis in libris morabi¬
bus diutractatum est. nobis nunc in eis diutius immoran dum
nonest. Hoc autem nobis cumtremore considerandũ est. quo¬
odo iustus & omp̃s ds̃ cum prȩcedentibus peccatis irascitur. ꝑ¬
ttit ut cȩrata mens &iam in aliis labatur . Vndemoy ses ait.
iondum completa sunt peccata amorrȩorum. Dauid quoq dic̃.
mustitiã tuam. Propheta &iam alius dicit. Maledictũ & m̃¬
datium. & homicidium & furtum . & adulterium mundaue¬
nint. & sanguis sanguinem tetigit. Sanguis enim sanguinem
angit. quando peccato peccatum additur. ut ante dĩ oculos
diunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus quoq ait.
tmpleant peccata sua semper. Iohanni quoq: perangelũ dicit᷑.

Expanded text:
ciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui ciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est, et poena peccati, subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris Moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hoc autem nobis cum tremore considerandum est quomodo justus et omnipotens Deus, cum praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum Genes XV, 16. in tua justitia . Propheta etiam aliis dicit: Maledictum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . Sanguis enim sanguinem tangit, quanadjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus apostolus ait: Ut impleant peccata sua semper . Joanni quoque per angelum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
glorificauerunt aut gratias egerunt. sed euanuerunt incogtu¬
tionibus suis . Ecce est peccatum & causa percati. exqua quidsequ¬
tur. ad iungit. Et obscuratum est insipiens coreorum. Dicentebi
seesse sapientes stulti factisunt. & mutauerunt gloriam incomin
tibilis dĩ insimilitudinẽ imaginis corruptibilis hominis & uoli¬
crum . & quad rupedum & serpentium. Ecceest pecratũ. & pom
peccati. Sed peccatum solũmodo & poena percati. eẽt. sinon adho
exhocpeccato & aliud sequeretur. Nampost infidelitatẽ eorun
subditur. Propter quod tradidit illos ds̃ indesideria cordis eorim
in inmunditiam. ut contumelus ad ficiant corpora sua in semet¬
ipsis. Qui igitur cognoscentes dm̃ nonsicut dm̃ glorificauerunt.
exeopeccato & causa peccati. ad hoc quoq perducti sunt. ut ad
cultum serpentium &uolucrum laberentur. Sed quia perhax
&iam cȩcitatem usq ad in munditiam & carnis contumeliasce¬

Expanded text:
glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitaglorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis. Ecce est peccatum et causa peccati, ex qua quid sequatur adjungit: Et obscuratum est insipiens cor eorum; dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt: et mutaverunt gloriam iptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ecce est peccatum, et poena peccati. Sed peccatum solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Qui igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ce
Abbreviated transcription (Latin):
quempiam remproximi concupiscere . quãquia apertenon
ualuit. furto diripuit. Sed infurti accusatione positus. sehanc
dripuisse iureiurando denegauit. Huic ergo concupiscentia
peceltum fuit. & causapeccati. quia peream ꝑuenit ad rapinã
Ipsum uero furtum quorem concupitam diripuit. & peccatũ eifes
est & poena peccati. quia exretributione iamnon repr esse con¬
piscentiae. factum est utueniret ad furtum. & culpa cordis exa¬
ceret in opere exultione cȩcitatis . Sed quia furtum perurioter¬
re curauit. expeccatorursum peccatum genuit. Furtũ ergo qđ
ex concupiscentia processit. &per urium protulit. peccatũ & por
peccati factum est culpae pracecedenti. peccatũ & causa pecen¬
culpȩ subsequenti. quia deilla natum hanc genuit. Quod bene
paulus apostolus dequibusdam dm̃ intellegentibus. sed non ho¬
norantibus. insinuat dicens. Cum cognouissent dm̃. non sic̃an

Expanded text:
quempiam rem proximi concupisse, quam quia aperte non quempiam rem proximi concupisse, quam quia aperte non valuit, furto diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo 1290 concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam pervenit ad rapinam. Ipsum vero furtum quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repressae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in opere ex ultione caecitatis. Sed quia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit. Furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium protulit, peccatum et poena peccati factum est culpae praculpae subsequenti, quia de illa natum hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent Deum, non sicut Deum
Abbreviated transcription (Latin):
nondel&ur. aut peccatum est & causa peccati : aut peccatum.
&poenapeccati. aut peccatum simul & causa & poena pecca¬
t Omne enim quod prius cõmitcitur. peccatum est. Sed si
cituis paenitendo non tergitur. iusto iudicio omni poters
ds̃ obligatã peccatis mentem &iam inculpam alterã permit¬
tt cadere. ut quaeflendo & corrigendo noluit mundare qđ
fecit. peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo
quod pȩnitentiae lamento non diluitur. peccatum simul est
& causa peccati. quia exillo oritur. unde adhuc peccatoris ani¬
mus altius obligetur. Peccatũ uero quod expeccato sequitur.
peccatum simulest & poena pecrati. quia excrescente caecitate ex
retrbutione prioris culpae generatur. ut quasi iam quȩdam sint
inpeceatore supplicia ipsa incrementa uitiorum. Fituero ñ¬
numquam. ut unũ idemq peccatum. & peccatum sit & poe¬
napeccati. simul & causa peccati. Ponamus enim ante oculos

Expanded text:
non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul causa et poena peccati. Omne enim quod prius committitur peccatum est. Sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccantis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quae flendo et corrigendo noluit emendare quod fecerit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati, quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obligetur. Peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia, excrescente caecitate, ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati, simul et causa peccati. Ponamus enim ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores studiose corripiat. sed &iam iustis inuigilet nea¬
dant: Nos enim infirmitatis nrãe conscii. cum iustos uiros
conspicimus. am monere eos non prȩsumimus ut iustitiae
uiam teneant. quã quia tenent udemus. & tam̃ prȩdicatoris
est debitum & iam iustos ammonere . Vnde prȩdicator egre¬
hocest laboriosum adloquendum. hoc ualde pertimescendũ.
quod dr̃s dicit. ponam offendiculum coram eo. Aat enĩ. Sicon¬
uessus iustus auistitia sua fecerit iniquitatem. ponam offendi
cilum corameo. Nos enim dicimus. quia suniquitatem fecerit
offendit. & uerũm est omnino quod dicimus. Cur adhuc eids̃
omp̃s offendiculum ponit. quem iã impegisse & cecidisse per
inquitatem quã pȩrpetrauerit conspicit: Sed districta sunt
omnipotentis dĩ iudicia. & qui peccatorem diuexpectat utre¬
deat. non redeunti atq contẽpnenti ponit adhuc ubi grauius
impingat. Peccatum quippe quod perpȩnitentiam citius

Expanded text:
peccatores studiose corripiat, sed etiam justis invigilet ne capeccatores studiose corripiat, sed etiam justis invigilet ne cadant? Nos enim, infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesumimus ut justitiae viam teneant, quam quia tenent videmus; et tamen praedicatoris est debitum etiam justos admonere. Unde praedicator egrehoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum, quod Dominus dicit: Ponam offendiculum coram eo. Ait enim: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo . Nos enim dicimus quia, si iniquitatem fecerit, offendit; et verum est omnino quod dicimus: cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponet, quem jam impie egisse, et cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius
Abbreviated transcription (Latin):
CORAM S0. Inpeccato suomorietur. & nonerunt in memo¬
ria iustitiȩ eius quas fecit. sanguinem uero eius demanutua
requiram. Quia iusto qui inpeccato cecidit prȩdicator tacut
predicatione. factus est particeps indãpnatione. Sel cũ diciun
inpeccato suo morietur . & nonert in memoria iustitiȩ eius quis
fecit. hoc nobis maxime considerandum est. qui acũ mala am¬
mittimus. si necausa admemoriã bonanrã transacta reuocan
qm̃ inperpetratione malorum. nulla debet essesidutia bononĩ
pr&eritorum. Sed quȩri potest. utrum iusto post quam cecide¬
rit prȩdicandumsit an priusquam cadat inuigilare prȩdica¬
UT NONPECCET IUSTUS. ET ILLONON PECCAUERIT
UIUENS UIUET QUIA ADNUNTIASTISI. TUAUTEM
ANIMÃ TUA LIBERASTI. Siergo prȩdicator ideo suã amima
liberauit . quia iusto nepeccaret denuntiauit. cũ iustus ad pa¬
catum praedicatore tacente caecidit prȩdicator quiatacuit re¬
us ten&ur . Sed quis nrm̃ rogo adhaec sufficiat. ut non solum

Expanded text:
peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit. Sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Quia justo qui in peccato ceciderit, praedicator tacuitpraedicatione, factus est particeps in damnatione. Sed cum dicitur: In peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus 1289 quas fecit, hoc nobis maxime considerandum est , quia cum mala committimus, sine causa ad memoriam bona nostra transacta revocamus, quoniam in perpetratione malorum nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. Sed quaeri potest utrum justo postquam ceciderit praedicandum sit, an et priusquam cadat? Invigilare praedicaut non peccet justus, et ille non peccaverit, vivens vivet, quia annuntiasti ei; tu autem animam tuam liberasti. 22. Si ergo praedicator ideo animam suam liberavit quia justo ne peccaret denuntiavit, cum justus ad peccatum, praedicatore tacente, cecidit, praedicator quia tacuit, reus tenetur. Sed quis nostrum, rogo, ad haec sufficiat, ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
FUERIT CONUERSUS ABIMPIETATESUA ETAUIASCI
aimpia ip̃ssquidem IN INICUItATESuA MoRis¬
TUR TUAUTGANIMATUAM LIBORASTI. Tuncergo
subiectus moritur sinetẽ. quando in causa mortis contra¬
dictorem pertuleritte. Nam morti cui non contra dicis. a¬
iungeris. Et notandum quae sint quȩdebeant abspeculato¬
re praedicari nimirum fides &operatio. Nã ait . Si autẽ tu
ad nuntiaueris impio. &illenon fuerit conuersus ab impie¬
tatesua. & uia sua impia . Impietas quippe ad infidelitatẽ
pertinet. uia uero impia ad prauã actionem. Et om̃is specula¬
tor hochabere debet studu. utprius ad pi&atẽ fidei. post¬
modũ adpiam uiam idest adbonã actionem trahat. Sed qr
adexhortationem sermo se intulit: in notescere breuiter de¬
bemus. morepastoris quantus eẽ. debeat ordo atq. conside¬
ratio locutionis. Pensare &enim doctor deb&. quid loquatur.
cuiloquatur. quandoloquatur. qualiter loquatur. & quan¬
tum loquatur. Si enim unum horum defuerit. locutio apta nor

Expanded text:
sua et a via sua impia, ipse quoque in impietate sua morietur. Tu autem animam tuam liberasti. » Tunc autem subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris; et notandum quae sunt quae debeant ab spectatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait, « Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab iniquitate sua et a via sua impia. » Impietas quippe ad infidelitatem pertinet; via vero impia, ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est, ad bonam actionem trahat; sed quia de exhortatione sermo se intulit, innotescere breviter debemus in ore pastoris, quantus debeat esse ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, quantum loquatur: si enim unum horum defuerit, locutio apta non
Abbreviated transcription (Latin):
uetutũ. Incursus malignorum spirituũ longe prospiciat. & cõ¬
insos sibi animas persuam prouidentiam cautas reddat. Secͥt̃.
son audierit: sedprius aurem cordis aperiat uoci creatoris. & post¬
modum ossuicorporis aperiat auribus plebis. Vn ⁊ deprophe
nalius dicit Inclinabo ad similitudinẽ aurẽmeã. Uaperiam
inpsalterio propositionẽmeã. Qui enim recte praedicat. prius sic̃
dictum est aurem cordis. locutioni intimȩ inclinet. ut post mo¬
dum os corporis in propositione ammonitionis aperiat. Sequit᷑¬

Expanded text:
virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et comvirtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequiturnon audierit, sed prius aurem cordis aperiat voci creatoris, et postmodum os sui corporis aperiat auribus plebis. Unde propheta alius dicit: Inclinabo ad similitudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam . Qui enim recte praedicat prius, sicut dictum est, aurem cordis locutioni intimae inclinat, ut postmodum os corporis in propositione admonitionis aperiat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ISRA HEL. Notandum quod eum quẽ dñs ad prȩdicandũ mi¬
tit. speculatorem esse denuntiat. Cui enĩ cura aliena cõmitit
speculator uocatur. ut inmentis altitudine sedeat atq uocah¬
lum nominis ex uirtute actionis trahat. Non est enim speali¬
tor . qui inimo est. Speculator quippe semꝑ in in altitu dineta
ut quicquid uenturum est longe prospitiat. Et quisquis populi
speculator ponitur. in alto deb& stareperuitam. ut possit pro¬
desse perprouidentiam. Hincpro pheta alid̾s. speculatorẽ amo¬
net dicens. Super montem excelsum ascendetu qui euangelier
ita semper deb&esse excircum spectione. & malitudineuitȩ con¬
sere dest inualle infirmi operis non iacere. Sieutenĩ turni in
nonte idcireo ad speculandum ponitur. ut̾ hostes quiueniunt
longius uideantur. sicprȩdicatoris uita semper in alto debae fexa
pranere: ut more narium discernat foetores uitiorũ odoresc

Expanded text:
mui Israel. » Notandum quod eum, quem Dominus ad praedicandum mimui Israel. » Notandum quod eum, quem Dominus ad praedicandum mittit speculatorem esse denuntiat. Cui enim cura aliena committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. Non est enim speculator, qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut prodesse possit per providentiam. Hinc propheta alius speculatorem admonet, dicens: « Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas nita semper debet esse ex circumspectione, et in altitudine vitae consistere, id est in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes, qui veniunt, longius videantur: sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa permanere, ut more narium discernat fetores vitiorum odoresque
Abbreviated transcription (Latin):
quia illum signat. quinobis iter adortum luminis fecit. Potest
&iam porte nomine unusquisq p̃dicator intellegi. quia quisqus
ubis ianuam regni cȩlestis ore suo aperit. portaẽ. Ebide &duodecĩ
oste uel in iohannis apocalipsi. uel extrema huius proph&t uisio¬
e describuntur. Potest &iam portȩ nomine seripture saere sci¬
qua pon inconuenienter intellegi. Quȩdum nobis intellectum
ugit. celestis regni ianuam pandit. Possumus porte nomine
qidem accipere. quam primam contingimus. ut aduirtutum
nficia intremus. Unde hic apte subiungitur. EtaS CI
Et as cen

Expanded text:
quia illum signat, qui nobis iter ad ortum luminis fecit. Potest quia illum signat, qui nobis iter ad ortum luminis fecit. Potest etiam portae nomine unusquisque praedicator intelligi quia quisquis nobis januam regni coelestis ore suo aperit, porta est. Unde et duodecim portae vel in Joannis Apocalypsi , vel in extrema hujus prophetae visione describuntur. Potest etiam portae nomine Scripturae sacrae scientia non inconvenienter intelligi, quae, dum nobis intellectum aperit, coelestis regni januam pandit. Possumus portae nomine et fidem accipere, quam primam contingimus, ut ad virtutum aedificia intremus. Unde hic aperte subjungitur: IBID.-- Et ascen
Abbreviated transcription (Latin):
passionum xp̃i incarne mea: ꝓcorpore eius quod ẽ ȩedesia. Huni
capitis corpus ecclesia  & hunis corporis caput xp̃c Dequo suo
capite exultat corpus. id est scã ecclesia. cum per psalmistam diẽ
Nunc autem ex altauit caput meum suꝑ inimicos meos. quia
enim quandõq ipsa &iam exaltandaẽ iam̃ nune caput suum
suꝑ inimicos suos exaltatum gaud& incelis. Cum ergo elati
quique aduitam per ueni unt. quia menbra eius ꝑeum intrant
adcum. ipse perse intrat adse: ipse enim insuis menbris est qui
intratꝰ. ip̃se cap̾ut ad quod intrantia menbra ꝑ ueniunt qd̾¬
hiexechiel proph&a multipliciter insinuat. qui iuirum uenisse
dicit ad portam. & quȩ eadem portasit ostendit dicens quę
respiciebat aduam orientalem. Ipse & enim nobis ẽ uia quidii
ego sum uia & ueritas. Ipse &iam orientalis uia. dequo seriptũ ẽ.
Ecce ur oriens nomen eius Porta ergo uiam orientalem respieit

Expanded text:
passionum Christi in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesia . Hujus passionum Christi in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesia . Hujus capitis corpus Ecclesia est, et hujus corporis caput Christus . De quo suo capite exsultat corpus, id est sancta Ecclesia, cum per Psalmistam dicit: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Quia enim quandoque ipsa etiam exaltanda est, jam nunc caput suum super inimicos suos exaltatum gaudet in coelis. Cum ergo electi quique ad vitam perveniunt, quia membra ejus per eum intrant ad eum, ipse per se intrat ad se. Ipse enim in suis membris est qui intrat, ipse caput ad quod intrantia membra perveniunt. Quod Ezechiel propheta multipliciter insinuat, qui virum venisse dicit ad portam, et quae eadem porta sit ostendit, dicens: Quae respiciebat ad viam Orientalem. Ipse etenim nobis est via, qui dixit: Ego sum via, veritaEcce vir, Oriens nomen ejus . » Porta ergo viam orientalem respicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tadiuam orientalem. Quis uero alius porte huius appellatione¬
sgnatur. nisi ipse dñs acredemptor nr̃. qui nobis ianua factus est
Ini cȩlestis: Sicut ipse ait. Nemo uenit adpatrem pisiperme.
eleum cundem uirum lineis indutum. figuram dñi tenere:
dixerimus. quȩrendum nobis ẽ quaratione conueniat. ut isdem
dñs & ꝑiurum designari ualeat & ꝑportam. dum uir ueniat ad p¬
tam: Num quid nam non ipse uenit ad sem& ipsum Anita ẽqui
& in euangelio ipse testatur dicens. Quinon intrat per hostuimi
ouile ouium. sed ascendit aliunde. ille fur est & latro: Quiauta
intrat ꝑhostium pastor ẽ oiuium: Et paulo post dicit: Egosin
trat pastor ꝑhostium. et ipse hostiumẽ. ipse pastor. ipse ꝓculduho¬
intrat ꝑsem& ipsum. Eece dum hie techiel sensum enodar ei¬
pimus. de euangelio &iam questionem legamus. Quȩrendumiti
nobisẽ qualiter & ipse intr&. et per sem& ipsum intr&. Dñs &eni
una substantia ẽ paulo atestante quiait. adimpleo ea quȩ desin

Expanded text:
abunt per eam . » Quis vero alius portae hujus appellationegnatur, nisi ipse Dominus ac Redemptor noster, qui nobis janua factus est regni coelestis, sicut ipse ait: « Nemo venit ad Patrem nisi per me . » Sed cum eumdem virum lineis indutum figuram Domini tenere dixerimus, quaerendum nobis est, qua ratione conveniat ut idem Dominus per virum designare valeat et portam. Dum vir veniat ad portam numquidnam ipse venit ad semetipsum? an ita est, quia et in Evangelio ipse testatur, dicens: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro: qui autem intrat per ostiutrat pastor intrat per semetipsum. Ecce dum Ezechielis sensum enodare cupimus, de Evangelio etiam quaestionem ligamus. Quaerendum nobis itaque est qualiter et ipse intret, et per semetipsum intret. Dominus enim una substantia est, Paulo attestante qui ait: Adimpleo ea quae desunt
Abbreviated transcription (Latin):
dum uetus iam perspiritalem intellectum tenetur. postsa
redeunt. quia usq ad finem mundi immutabilia persisti
Ambulant ergo sed non reuertuntur. quia sic spiritaliter
nostrum cor ueniunt ut eorum praecepta uel studia iltas
non mutentur. Sequitur.
ETALTITUDO. ET HORRIBILIS ASPECTUS. Quidest

Expanded text:
dum vetus jam spiritaliter intellectum tenetur: post se non dum vetus jam spiritaliter intellectum tenetur: post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non revertuntur: quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non mutentur. Sequitur: altitudo et horri
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Et perquattuor partes uadunt. quia distinctis ut praedie
temporibus loquuntur. Velcerte quiain cunctis mundi ree¬
derotis quaede animalibus possunt. Rotas quippe signatunc perc
testamenta diximus. Et testa mentum uetus ambula uit
semet ipsum reuersum est. quia iuxtalitteram in prȩceptis¬
& sacrificus usq ad finem seruar non potuit. Nonenim
immutatione permansit. cum in eo spĩtalis intellegenturoribus supplicii¬
fuit. Sed cũ redemptor noster in mundum uenit. hoc spin¬
literfecit in tellegi. quod carnaliter inuenit teneri . Itaq o
spiritaliter littera eius intellegitur. omnis in eo illa carnal
exhibitio uiuificatur. Testamentum uero nouum &iams
testamenti ueteris paginas testamentum aeternum appe¬
tum est. quia in tellectus illius numquam mutatur. Bent
godicitur. quod rotae euntes ibant & non reuertebantus
ambularent quiadum nouum testamentum non resi

Expanded text:
operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regde rotis quae de animalibus possunt. Rotas quippe signare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit qsemetipsum reversum est, quia juxtaet sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificat. Testamentum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. Bene ergo dicitur quod « rotae euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. » Quia dum novum Testamentum non rescinditur,
Abbreviated transcription (Latin):
pegaret. Seddum concorditer demediatoredĩ & hominum
loquuntur. ut uicissim serespiciant. in propitiatoriũ inten¬
dunt. Rotaergo in medio rotaeest. quia in est testamento
ueteri testamentum pouum. Et sicut saepeiam diximꝰ. quod
testamentum uetus promisit. hoc nouum exhibuit. Et quod
illud occul te adnuntiat. hoc inisto exhibitum apertedlamat.
Prophetia testam̃ti noui. testamentum uetus est. & expositio
testamenti ueteris testamentũ nouum. Sequitur.
Quo alibi diui¬
na eloquia. nisi ad corda hominum uadunt. Sed perquattuor
partes euntes ibant. qui ascriptura sacra perlegem ad corda ho¬
minum uadit signando mysterium perprophetas uadit paulo
apertius prophetando dnm̃. per euangelium uadit exhibendis
prophetauit. per apostolos uadit praedicando eum quẽ proñ
demptione exhibuit. Habent ergo rotae facies &uias. quias¬
tendunt sacra eloquia notitiam praeceptorũ cum exhibitions

Expanded text:
negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novi, Testamentum Vetus est; et expositio Testamenti Veteris, Testamentum Novum. Sequitur: Quo alibi divina eloquia, nisi ad corda hominum vadunt? Sed per quatuor partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad corda hominum vadit, signando mysterium. Per prophetas vadit paulo apertius, prophetando Dominum. Per Evangelium vadit, exhibendo quem prophetavit. Per apostolos vadit, praedicando eum quem Pater pro nostra redemptione exhibuit. Habent ergo rotae facies et vias, quia ostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione
Abbreviated transcription (Latin):
unum a sum mitate una propitiatorii. aliud uero a sum mitate
urumstat: quia quod testamentum uetus de incarnatione nr̃i
nedep tos coepit prophetando promittere. hoc testamentũ nouũ
perfcte narrat expletum. Duo autem cherubim exauro mundis¬
sino facta sunt: quia utraque testamenta pura ac simplici ueritate
describuntur. Expandunt alas & oraculum operiurt quianos
quiom̃i potentis di oraculum sumus aculpis imminentibus ser¬
ture sacrae aedificatione protegimur. Cuius dumsententias
sollicite aspicimus aberrore ignorantiae eius alis uelamur. Duo
uero cherubim insemutuo respiciunt uersis uultib in propi¬
tiatorium. quia utraq testamenta in nullo a se discrepant.
Et quasi asem & ipsa uicissim facies tenent. quia quod unũ pro¬
mitcit. hoc aliud exhibet. dum intersepositum mediatorem
di & hominum uident. Facies quippe asem& ipsis cherubim
auerterent. si quod unum testamentum promitteret. aliũd

Expanded text:
unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae, ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
PORA qUASI SITROTA IN MEDIO ROTAS. Quidesto
quod cum una rota diceretur. paulopost ad iungitur quasi
ta in medio rotae. pisi quod intestamenti ueteris littera tst¬
tum nouum latuit perallegoriam: Vnde & rota eadem qu
uxta animalia apparuit quattuor facies habere describius
qui a scriptura sacra perutraq testamenta inquat tuor pan
est distincta Vetus & enim testamentum in lege & prophe
uum uero in euuan geliis atq apostolorum actibus & di
Scitur autem quia ibi faciem tendimus. ubi quod necesseet
demus. Rotaergo quattuor hab& facies. quia prius fecandos
la inpopulis uidit perlegem. postmodum uidit ꝑ prophes
Subtilius uero pereuangelium. ad extremum autem per aps¬
los. ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Pous
quoq intellegi. quod quattuor facies rota habeat. propt
perfidem. insangui ne ipsius. Quid uero duo cherubum quaepleniti¬
co scientiae dicuntur. nisi utraq testamenta signata sunt: Exquib

Expanded text:
pera quasi sit rota in medio rotae. » Quid est hoc quod cum una rota diceretur paulo post adjungitur, « quasi sit rota in medio rotae, » nisi quod in Testamenti veteris littera Testamentum novum latuit per allegoriam? Unde et rota eadem, quae juxta animalia apparuit, quatuor facies habere describitur, quia Scriptura sacra per utraque testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenim Testamentum in lege et prophetia, novum vero in Evangeliis atque apostolorum Actibus et dictis. Scitur autem, quia ibi faciem intendimus, ubi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit per legem, postmodum vidit per prophetas, subtilius vero per Evangelium; ad extremum autem per apostolos ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi, quod quatuor facies rota habebat, proptper fidem in sanguine ipsius . Quid vero per duo Cherubim, quae plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lorum reminiscimur. quae aut iam passi sumus. aut adhia
pati possumus. accepta bona mentem non eleuant quil
torum gaudium timor memoriae malorum praemit st
si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae uut
iam accepimus. aut ad huc nos posse accipere sperams¬
malorum pondus eius animum in desperationem non depri¬
nit quiahunc ad spem memoria bonorum leuat. Siitaqure
pla gradimur. ut nos nec prosperitas eleu&. nec ad uersitas
fangat. habere nos ante omnipotentis dĩ oculos palmas hinc
nde monstramus.

Expanded text:
lorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc lorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere sperammalorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hunc ad spem memoria bonorum levat. Si itaque,pla gradimur, ut nos nec prosperitas elevet, nec adversitas frangat, habere nos ante omnipotentis Dei oculos palmas hinc et inde monstramus.