comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itus talit ueritatem: ⁊ amendĩ misereat᷑ merusales & qura pote rs fine
ut aliqui inuemrent in populo qui simularent cultũdĩ & iurarent ꝑe duro
hodpracuanet qđ n quaquã ds uanis sermonib seduertate fidei dedeorar
or dicit Noncos diligo qui. iurant ꝑme & iurant in mendacio. sed querur
corda labiq consentiunt: Dnẽ. oculitui respiciunt fidem ꝑ cusistieos
& non doluerunt ad triuistieos & rennuerunt accipere disciplinã indura¬
uerunt facies suas suꝑ p&ram: & noluerunt reuerti: Post uerba dm̃ quib
imperauerat dicens. Circumite uias hierusalẽ & colera Prophia aloquitur
adanmi dpiẽ oculitui respiciunt fidem: quae hebreoce dicit̃ munanone
opera iudacorum: in quib iuxtalegis cerimonias exultabant ised fideus¬

Expanded text:
transtulit. ueritatem - tamen deus misereatur Hierusalem. et quia poterat fieri, ut aliqui inuenirentur in populo, qui simularent cultum dei et iurarent per dominam, hoc praeuenit, quod nequaquam deus uanis sermonibus, sed ueritate fidei delectetur, et dicit: non eos diligo, quia iurant per me et iurant in mendacio. sed quorum hoc falso iurabunt domine, oculi tui respiciunt fidem. percussisti eos, et non doluerunt: adtriuisti eos, et rennuerunt accipere disciplinam: indurauerunt facies suas super petram, nolueruimperauerat dicens: circumite uias Hierusalem et cetera, propheta loquitur ad dominum: domine, oculi tui respiciunt fidem. quae Hebraice dicitur \'emuna\', non opera Iudaeorum, in quibus iuxta legis caerimonias exultabant, sed fide
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnit ñ uirũ sed amatorem. si semel cõmixta fuerit. cernens illũ sux libidini serurentẽ. & inse
mutatã legem. xx̾. naturar. ꝑ quã uiro quondã subiecta fuerat. dicente dnõ & ad te conũsio ei¬
audita ẽ: ploratus & ululatus filioꝵ isrł: qm̃ iniquã fecrr̾ uiã suã. oblitist dnĩdi sui. Conũ timini
filii reũtentes & sanabo auersiones siur contritiones urãs. ꝓ quo symadius transtulit conũsio¬
.s. Libent̾ ds̃ suscepit penitentes. & occurrit filio inopia & squa
pristinis uestib. & reddit głam reuertenti : ita dum taxat ut reũtatur inploratu & ululatu.
Conũtimini filii reũtentes. quos idcirco filios uoco. qr intellectis peccatis urĩs. inploratu & ululatu
Isiones

Expanded text:
temnit non virum, sed amatorem, si semel commista fuerit, cernens illum suae libidini inservientem, et in se mutatam legem esse naturae, per quam viro quondam subjecta fuerat, dicente Domino: « Et ad te conversio euoniam iniquam fecerunt uiam suam, obliti sunt domini dei sui. conuertimini. filii reuertentes, et sanabo auersiones — siue contritiones — uestras, pro quo Symmachus transtulit conuersiones. Libenter deus suscipit paenitentes et occurrit filio inopia et squalore confecto statimque induit pristinis uestibus et reddit gloriam reuertenti ita dumtaxat, ut reuertatur in ploratu et ululatu. conuertimini, filii reuertentes. \'quos idcirco filios uoco. quia intellectis peccatis uestris in ploratu atque ululrsiones
Abbreviated transcription (Latin):
trib earum abraham. isaac. &iacob. Edidi nuꝑ paruũ libellũ det̾ra reꝓmissionis. Ego aut̃ dixim¬
sue ponã te infiluis. & tribuã cͥ terrã desiderabilem. hereditatẽ p̃clarã. excercituũ gentiũ. Et dixi:
patrem uocabis mr. & pꝰ me ingredi ñcessabis. Phereditate p̃clara exercituũ gentiũ. quã laex.
rũ gentiũ suo nomini passioniq credentiũ. Ipse dix̃ ad isrł. patrẽ uocabis me: & qui eredit in
e: credit in patrẽ. Ipse pollicitꝰ ẽ. ponãte infiliis. in numero scilicet

Expanded text:
tribus eorum, Abraham, Isaac et Iacob. edidi nuper paruam libellum de terra repromissionis. Ego autem dixionam te in filiis et tribuam tibi terram desiderabilem, hereditatem praeclaram exercituum gentium! dixi: patrem uocabis me et post rite ingredi mora. cessabis Pro \'hereditate praeclara exercituum gentium\', quam Septrum gentium suo nomini passionique credentium. ipse dixit ad Israhel: patrem uocabis me, et: qui credit in me, credit in patrem. ipse pollicitus est: \'ponam te in filiis, in numero scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
quã dedi patrib: uestris apostolis uidelic& & apostolicis uiris. uel certe firma
statione habitare uos faciam a principio usq ad finẽ: Potest hoc & illis uirgi¬
nibus conuenire quae iactant pudicitiam & inpudenti uultu praeferunt
castitatem. cum aliud habeat conscientia : & nesciunt illã diffinitionẽ a postoli
uirginalẽ ut sit sca corpore &spũ : quid enĩ prodest corporisridatia
animo stuprato : si & reliquas uirtutes quas proph&icus sermo discribit non
furare occidere. adulterare . iuraremendaciter liba rebaali. &irepost deos
alienos quos ignoratis : & uenistis & st&istis corammȩ indomohac inqua inuocatũ

Expanded text:
quam dedi patribus uestris, apostolis uidelicet et apostolicis uiris, uel certe firma quam dedi patribus uestris, apostolis uidelicet et apostolicis uiris, uel certe firma statione habitare uos faciam a principio usque ad finem. ’ potest hoc et illis uirginibus conuenire, quae iactant pudicitiam et inpudenti uultu praeferunt castitatem, cum aliud habeat conscientia, et nesciunt illam definitionem apostoli uirginalem, uti sit sancta corpore et spiritu. quid enim prode est corporis pudicitia animo constuprato, si ceteras uirtutes, quas propheticus sermo descripsit, non furari, occidere, adulterare, iurare mendaciter, libare Bahalim et ire post deos alienos, quos ignoratis. et uenistis et stetistis coram me in dom
Abbreviated transcription (Latin):
non ambula ueritis in malum uobis m&ipsis. habitabo uobiscum in loco isto int̃ra
quã dedipatrib uris. a seculo usq inscłm. Hoc qđ lxx in huius capituli
ad didereprincipium inuerbis mendacii quae uobis omnino non proderunt
in hebreico non hab&̾ Praecepit autẽ & tunc populo iudaeorũ & hodie
Nobis quiuidemur inecclesia constituti. nefiduciam habeamus in aedificiorũ
splendore auratisq laque arib: & uestitis pari&ib: marmorũ chrustis. &
habitat uera fides. sc̃a conuersatio. omniumq uirtutum chorus. Denique
infert : si feceritis rectas uias urãs & cogitatio ur̃a non abierit post errorem
& secuti fueritis iustitiam & mala non feceritis neq effunderitis sanguinem
in nocentem simplices quosque scand ali⁊ antes . & postdeos alienos ñ ambula ue
ritis peruersa adorantes dogmata quaed e uestro corde simulastis in malum
uobis m&ipsis. uel habitabo uobiscũ in loco quẽ uocastis templũ dñi & interra

Expanded text:
m-siue habitare uos faciam — in loco isto, in terra, quam dedi patribus uestris a saeculo usque in saeculum. Hoc, quod LXX in huius capituli addidere principio: in uerbis mendacii, quae uobis omnino non proderunt, in Hebraico non habetur. praecipit autem et tunc populo Iudaeorum et hodie nobis, qui uidemur in ecclesia constituti. ne fiduciam habeamus in aedificiorum splendore auratisque laquearibus et uestitis parietibus marmorum crustis et habitat uera fides, sancta conuersatio omniumque uirtutum chorus. denique infert: ‘Si rectas feceritis uias uestras et cogitatio uestra non abierit post errorem et secuti fueritis iustitiam et malum non effeceritis neque effuderitis sanguinem innocentem simplices quosque scandalizantes et post deos alienos non ambulaueritis ritis peruersa adorantes dogmata, quae de uestro corde simulastis in malum uobismet ipsis, uel habitabo uobiscum in loco isto, quem uocatis templum dei. et in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
consurgens & loquens & ñ audistis & uo caui uos & non respondistis. faciam
domu huic inqua inuocatũ est nom̃ meum & inqua hab&is fiduciam. &
loco quẽ dedi uobis & patrib: uris sicut fecisilo & proiciamuos a faciemea
sicut proieciomnes fratres urõs uniuersũ semen eͥphraim : Hoc quod nos¬
posuimus mane consurgens & loquens inlax non hab&: mane autem

Expanded text:
consurgens et loquens et non audistis et uocaui uos et non respondistis, faciam consurgens et loquens et non audistis et uocaui uos et non respondistis, faciam domui huic, in qua inuocatum est nomen meum et in qua uos habetis fiduciam, et loco, quem dedi uobis et patribus uestris, sicut feci Silo, et proiciam uos a facie mea, sicut proieci omnes fratres uestros, uniuersum semen Ephraim. Hoc. quod posuimus: mane consurgens et loquens, in LXX non habetur. mane autem
Abbreviated transcription (Latin):
hereseos adinuentio. & om̃a scelera in eauersant᷑ : quando a uaritiae fa cib
Vnde infest. ego egosum ego uididic̃ dñs: Meioculi contemplati sunt quod uos
putatis occultum. Tenebrae thesaurorum meam non fugiunt conscientiam
Quicum diues ess& pronobis pauꝑfactus ẽ: nunc in nr̃is diuitus er ubescit¬
& dicit : uae uobis diuitib: quihab&is consolationẽ uram : Ite ad locum
meum in silo. ibi habitauit nom̃ meũ a principio & uidae quae fecerim ei
primum fuit tabernaculũ dñi. recordat᷑ historiae dequa inpsalmo scriptũ est :
& repulit tabernaculũ silo : ut quomodo ille locus inruinas cineresq con¬
lapsus ẽ ita & templũ conruat cum similium habitatio fuerit peccatorum:
Sicut igit᷑ silo tempłi exemplum ẽ . it a templũ nobis quando tempus aduenent
illius testimonii. putas ueniens filius hominis inueni& fidem suꝑterram:
ł nunc quia fecistis omnia opera haec dicit dñs. & locutus sum aduos mane

Expanded text:
hereseos adinuentio et omnia in ea scelera uersantur, quando auaritiae facibus unde infert: ‘ego. ego sum. ego uidi. dicit dominus; mei oculi contemplati sunt, quod uos putatis occultum. tenebrae thesaurorum meam non fugiunt conscientiam\'. qui. cum diues esset, pro nobis pauper factus est, nunc in nostris diuitiis erubescit et dicit: uae uobis -diuitibus, qui habetis consolationem uestram! Ite ad locum meum in Silo, ubi habitauit nomen meum a principio, et uidete, quae fecerim ei primum fuit tabernaculum dei, recordatur historiae. de qua in psalmo scriptum est: et reppulit tabernaculum Silo, ut, quomodo ille locus in ruinas cineresque conlapsus est, ita et templum corruat, cum similium habitatio fuerit peccatorum. sicut igitur Silo templi exemplum est, ita templum nobis, quando tempus aduenerit illius testimonii: putas, ueniens filius hominis inueniet fidem super terram? Et nunc, quia fecistis omnia opera haec, dicit dominus, et locutus sum ad uos mane
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem instilla stanta duritia ẽ q̃uid fi& siominis imber fuerit effusus qu
iratus fuerit & homines & ea quae hominum sunt. similẽ seueritatẽ sentian
non agit populus perquae possit extingui:. Haec dic̃dñs exercituũ d s̃ i srł
holo chaustomata ur̃a addite uictimis uestris & comedite carnes. quia non
sum locutus cumpatrib uestris & non praecepieis indiequa eduxieos d&erra
a egopti de uerbo holo chaustomatum & uictimarum. sed hoc uerbũ praecepi
eis dicens aud ite uocem meam. & ero uobis dr̃ & uos eritis mihi populus
& ambulate in omniuia quam mandaui uobis ut benesituobis : Quorum¬
reprobauit templum. consequenter reprobat & sacrificia. & publice arguit

Expanded text:
Si autem in stilla furoris tanta duritia est, quid fiet si omnis imber fuerit effusus? Seiratus fuerit, et homines, et ea quae hominum sunt, similem interitum sentient. non agit populus, per quae possit exstingui. Haec dicit Dominus exercituum, Deus Israel: Holocaustomata vestra addite victimis vestris, et comedite carnes. Quia non sum lAegypti, de verbo holocaustomatum et victimarum, sed hoc verbum praecepi eis, dicens: Audite vocem meam et ero vobis Deus, et vos eritis mihi populus, et ambulate in omni via, quam mandavi vobis , reprobauit templum, consequenter reprobat et sacrificia et oblique arguit
Abbreviated transcription (Latin):
& non uocabitur locus istt amplius ruina et ΠΟΛΛΗΑRΙΟ occisionis quae ẽ ucllis
fili en nom quae hebnicice dicitur gehennon unde & gehennam appellatum putnt
supne diximus miror autem quidsibi uoluerint Lax prothopha pratiuicina quod¬
significat uirorum muł titudinem nis forte &eo quodibi populus corruerit & cer¬
sabit hominum multitudo. Uel spiritaliter inerrore Volatriȩ uel iuxta lit tent̃
ab abylonio xertitu quod incorsequentibus manifestius legitur:
Et dnsipabo comiilium iudue & hicrusalem in loco isto & subuertam corgludio incomspatu
inimicorum suorum & inmnanu quaerentium animas eorum: Et labo aadauent
eorum escam uolatilibus caeli & bestiis terrte & pon amciuitatem hanc instuporẽ
& insibilum omnis qui pr&erierit peream obstupesc& & ibilabit suꝑ uniuersa

Expanded text:
sed πολυάνδριον occisionis. » Quae sit vallis filii Ennom, quae Hebraice dicitur unde et gehennam appellatam putant, supra diximus. Miror autem quid sibi voluerint Septuaginta pro Thosignificat \'uirorum multitudinem,\' nisi forte ex eo, quod ibi populus corruerit et caesa sit hominum multitudo uel spiritaliter in errore idololatriae uel iuxta litteram a Babylonio exercitu, quod in consequentibus manifestius legitur. Et dissipabo consilium Iudae et Hierusalem in loco isto ei subuertam eos gladio in conspectu inimicorum I suorum et in manu quaerentium animas eorum et dabo cadauera eorum escam uolatilibus caeli et bestiis terrae et ponam ciuitatem hanc in stuporem et in sibilum; omnis, qui praeterit per eam, obstupescet et sibilabit super uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
& prestigus quas dam & desiis xp̃i conatur inducere. Nulli autem dubium qu intem¬
plodĩ bachalidolum postierunt. siue inde lubro quodente inucdle filii ennom.
ubi & lucus bathal & ant eius fuit superquam immolauerunt & incenderunt filios
suos quae dñs naccogitiuit n& locutus ẽ n& ascenderunt incoreius. non quod eds̃
futunt nesciuerit: sed quod indignaria notitia ignontre sedicat. Iuxta illud euan¬
gelicum Rxediteame opentrii iniquitatis nescio uos. Nouit enim dñs eos quist c̃u
sicut &alia Omnis autem berdicus dereliquit dnm & alienum facit locum habita¬
tione di quem sua fricude pulluerit : Et libat diis alienis quos na ipse nouenit
n& patres. A postoli uidelic& & apostoliciuiri: Reges autem iudas hoc est her&i
patri arhe implent locum quondam di. sanguine deceptorum. & inna
dum se sublimibus disputar sedicunt: Et cumburent filios suos id olo: quos inberesi genu¬

Expanded text:
 praestigias quasdam ecclesiis Christi conatur inducere. nulli autem dubium, quin in templo dei Bahal idolum posuerint siue in delubro, quod erat in ualle filii Ennom, ubi et lucus Bahal et ara eius fuit, super quam immolauerunt et incenderunt filios suos. quae dominus nec cogitauit nec locutus est nec ascenderunt in cor eius, non quo deus futura nescierit, sed quo indigna sua notitia ignorare se dicat iuxta illud euangelicum: recedite a m e, operariiiniquitatis, nesciouos! nouit enim dominus eos, qui susicut et alia. omnis autem bereticus derelinquit deum et alienum facit locum habitatione dei, quem sua fraude polluerit, et libat dis alienis, quos nec ipse nouerat nec patres eius, apostoli uidelicet et apostolici uiri; reges autem luda, hoc est hereticorum patriarchae, implent locum quondam dei sanguine deceptorum et innocdum de sublimibus disputare se dicunt, et comburunt filios suos idolo, quos in heresi genu
Abbreviated transcription (Latin):
ille dem̃tior qͥ silutis pꝰfornicitionẽ ostendit uiã tanto miserior meretrix quȩ ñ uult pꝰ uuluera
recipere sanitatẽ. E. cee locuta es & fecisti mala & potiusti. Pro uerbis penitentę. uerb
suꝑbit blaspliemasti. & implesti malã cogitationẽ tuã. & ostendisti oentra uirũ forticu
dipem disp uitr posses facere quod sermone tractasti. Et dixit dnĩs adme Indiebn
iosiat regis: nuiquid uidisti quar fecerit aduersa trix ifrł Abut sibi met suꝑomn

Expanded text:
ille clementior, qui salutis post fornicationem ostendit uiam, tanto miserior meretrix, quae .-non uult post uulnera ille clementior, qui salutis post fornicationem ostendit uiam, tanto miserior meretrix, quae .-non uult post uulnera recipere sanitatem. Ecce locuta es et fecisti mala et potuisti. \'Pro uerbis paenitentiae uerbis superbiae blasphemasti et idinem tuam, ut possis facere quod sermone tractasti. « Et dixit Dominus ad me in diebus Josiae regis: Numquid vidisti quae fecerit aversatrix Israel? Abiit sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
rore ꝓ hiberent. auctores impietatis extiterint. Frons mulieris meretricis facta ẽ tͥ. noliustueru¬
bescere Pdc. Facies meretricis facta ẽ tͥ. sine rubore ficta es ad om̃s. Quia supͣdixerat ñ peccaui & magis
peccauerat sua scelera denegando. iccirco nẽ arguit quasi mulierẽ ꝓracẽ & nimiȩ impudentiȩ . ut ña
unũ a al terũ ꝓ caci uultu ferit᷑. sea nullũ eribescat. Utam᷑ hoc sermone adũsũ heretioꝵ celialulũ
qͥ in suis errorib gloriant᷑. Ergi salte amodo uocame pat̃ m̃s. & dux iurginitatis meȩ estu. Nũqađ
irascers inꝑpetuũ. aut ꝑseuerabis infinẽ: Erubescant heretici qͥ nolt̃ ad meliora ẽuerti nec regr¬
di ad p antiestatorẽ siui & audiant. saltĩ amͦ uoca me. pat̾ ms & dux uirginitatis meȩ estu. Ipse
desporidit a nonã urãm cõplexib. sus. & doc&. qͦmꝰ orare debeat. & agere penitentiã. Quantu autẽ

Expanded text:
rore pro biberent, auctores impietatis exstiterint. Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erurore pro biberent, auctores impietatis exstiterint. Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere. LXX: facies meretricis facta est tibi, sine rubore facta es ad omnes. Quia supra dixerat: non peccaui et magis peccauerat sua scelera denegando, idcirco nunc arguit quasi mulierem procacem et nimiae inpudentiae, ut non ad unum et alterum procaci uultu feratur, sed nullum erubescat. utamur hoc sermone aduersum hereticorum conciliabulum. qui in suis erroribus gloriantur. Ergo saltim amodo uoca me: pater meus, dux uriginitatis meae es tu; numquid irasceris in perpetuum aut perseuerabis in finem? Erubescant heretici, qui nolunt ad meliora conuerti nec regredi ad patrem creatorem suum, et audiant: saltim amodo uoca me: pater meus, dux uirginitatis meae es tu. ipse despondit animam uestram amplexibus suis et docet, quomodo orare debeat et agere paenitentiam. quanto autem
Abbreviated transcription (Latin):
cantiũ. ꝓpt̃ qđ uniũsa tra polluta ẽ infornicationib tus. Significant᷑q uiata a Na t̃ coi.xN. hi qͥ¬
hereticos errores deserere se ꝓmittunt. p̃cipit᷑q ut leuent oculos indirectũ. Nisi enĩ recta inde¬
re ceperint. pruuitatẽ pristinã dãpnare ñ posst̃. Et polluisti siue int̾fecisti t̾rã fornicationib
tuis. & in malis tuis quã obrẽ ꝓhibitȩ s̃stellȩ plauiarũ. & serotinꝰ mib nĩ fui
istis pas tores multus. Mof fensione tui. Intfecta ẽ t̃ra siue polluta ꝓpt̃ intfertionẽ eore qͥ idola¬
triꝙ sormeitiont poraer̃. Vnde ablata ẽ om̃iũ rerũ benedictio. ut paterent᷑ siccttatẽ sermo¬
nis dĩ. Siue habuit pastores ꝑ quos offender& dm̃: ut qͥ magistri eẽ debuerant ut alios ab er¬

Expanded text:
cantium: propter quod uniuersa. telTa polluta est in fornicationibus tuis\'. significanterque iuxta ᾶναγωγὴν bis, qui cantium: propter quod uniuersa. telTa polluta est in fornicationibus tuis\'. significanterque iuxta ᾶναγωγὴν bis, qui hereticos errores deserere se promittunt, praecipitur, ut leuent oculos in directum. nisi enim recta uidere coeperint, prauitatem pristinam damnare non possunt. LL polluisti — siue interfecisti — terram fornicationibus tuis et in malis tuis. quamobrem prohibitae sunt stillae pluuiarum et serotinus imber non fuiisti pastores multos in offensionem tui. Interfecta est terra siue polluta propter interfectionem eorum. qui idololatriae fornicatione perierunt: unde ablata est omnium rerum benedictio. ut paterentur siccitatem sermonis dei. siue habuit pastores, per quos offenderet deum, ut, qui magistri esse debuerant, ut alios ab er
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmulant se reũti ad pristiã ueritatẽ. ñ ut deponant uenena pectoris. sed ut ceteris insinuent. Lias i ocu¬
los tuos indirertũ & uide ubi ñ ꝓstrata sis. Inui is sedebas. expectans eos quasi latio in solitudine. suue siis iux
deserta. Pro latrone & corniae. ihebreo arabẽ scriptũ ẽ. Qđ potẽ a arabes significare. quȩgens latro¬
cim is dedita usq hodie incursat t̃minos palestinȩ. & descendentib de iherłm iheridio obsida& iuas. Cuiꝰ
rer& dñs in eugłio retordat᷑. Eleuagͥ oculos tuos giherłm & huc illucq circũ spice. & uide ubi ñ form
catione ꝓstrata sis. Quomꝰ eni solent latrones ad uesperã & indesertis locis uiatorib insidias tende¬
re. sictũ uixta fornicariã ꝓ ubioꝵ sedebas inuis aduesperã. ut c̃cubitutuo animas int̾ficeres forni¬

Expanded text:
simulant se reuerti ad pristinam ueritatem. non ut deponant uenena pectoris, sed ut ceteris insinuent. Leua ocusimulant se reuerti ad pristinam ueritatem. non ut deponant uenena pectoris, sed ut ceteris insinuent. Leua oculos tuos in directum et uide, ubi non prostrata sis: in uiis sedebas exspectans eos quasi latro in solitudine siue quasi cornix deserta. Pro \'latrone\' et \'cornice\' in Hebraeo \'arabe\' scriptum est, quod potest et \'Arabus\' significare, quae gens latrociniis dedita usque hodie incursat terminos Palestinae et descendentibus de Hierusalem Hierichum obsidet uias, cuius rei et dominus in euangelio recordatur. \'eleua prostrata sis. quomodo enim solent latrones ad uesperam et in desertis locis uiatoribus insidias tendere, sic tu iuxta fornicariam Prouerbiorum sedebas in uiis ad uesperam, ut concubitu tuo animas interficeres forni
Abbreviated transcription (Latin):
& conteri: Quttur ꝓhibemꝰ a siti. quando saluatoris p̃cepta suscipim dicentis. Qui sto
ueniat ad me & bibat. Quȩ desperatione melioꝵ negauit se facturã. qđ dñs imperauit.
Causamq exposuit dicens. Ad amaui alienos. & illos sequar. impudenti c̃fessione putans
planã. Quicũq hereticꝰ siut hoꝵ uersuũ notitur elogio: quoddixerit desperiui. siue¬
inimiualo ꝓposito agã uirilit̃ & in meo c̃fortabor errore. Necesse autẽ ẽ ut qalienas¬
ñ ȩcelesiastca doe trina sequt alienos diligat. & eoꝵ sequat᷑ uestigia. ł denones łantere¬
ticoꝵ pͥcipes. qͥ ad nõ aliem sunt. Quomꝰ cfuna sequat qstigia E dpenane:. Eice fusi
nio aduersum eos qͥfidẽ drĩ relinquentes. & heretiaꝵ errorib p̃pedit̃. pꝰmultas fornicationes & deteptionẽ anima

Expanded text:
et conteri. guttur prohibemus a siti, quando saluatoris praecepta suscipimus dicentis: qui sitit, et conteri. guttur prohibemus a siti, quando saluatoris praecepta suscipimus dicentis: qui sitit, ueniat ad me et bibat. quae desperatione meliorum negauit se facturam, quod dominus imperauit, causamque exposuit dicens: adamaui alienos et illos sequar, inpudenti confessione putans planam. quicumque hereticos sequitur, horum uersuum notin malo proposito agam viriliter, et in meo confortabor errore. Necesse autem est ut qui alienam ecclesiastica doctrinam sequitur, alienos diligat, et eorum sequatur vestigia, vel daemones vel haereticorum principes, qui a Deo alieni sunt. « Quomodo confunditur nio aduersum eos. qui fidem domini relinquentes et hereticorum erroribus praepediti post multas fornicationes et deceptionem animarum
Abbreviated transcription (Latin):
Meretrix ierłm uxta iulsgͣ mulierẽ quȩ in ꝓũbiis describit᷑: Ad isperã ululabat uoce sua & amatores
ad libidinẽ ꝓuocabat. Aperiebat uias turpitudinis suae . & diuricabat pedes om̃i transtunti. Frat
Autẽ locꝰ amenitatẽ habens aquarũ fluentiũ. quȩ delectabior fit quando incircuitu solitudo
ducebat᷑. siue trahebat amoris refrigeriũ. uel certe cinelut turpitudinis suȩ tarmina. Tradita
ẽ inquit uicussiuis & libidini. nult eã c̃ũtere poterit. Om̃s uoluerint eã inuenire intur¬
pitudinis humilitate repperient. ut nũꝗ possit uoluptats amore satiari. ꝓmhe pedẽ
tuũ anuditate. & guitur tuũ asiti. & dixisti. Desperaui. nequaꝗ faciã: Adamaui quippe
dix̃. uirilit̾ agã. qm̃ dixͣ alienos. & pꝰ eos ambulaũ. Pascla facturi. caltiam̃ta habere iu¬
solitudinẽ gradiunt᷑. uenenatis pateant animantib quȩ debent euangelico pede calrari

Expanded text:
meretrix Hierusalem iuxta illam mulierem, quae in Prouerbiis describitur, ad uesperam ululabat uoce sua et amatores ad libidinem prouocabat, aperiebat uias turpitudinis suae et diuaricabat pedes omni transeunti. erat autem locus amoenitatem habens aquarum fluentium, qui delectabilior fit, quando in circuitu solitudo erso spiritu ducebatur siue trahebat amoris refrigerium uel certe canebat turpitudinis suae carmina. tradita est, inquit, uitiis suis et libidini, nullus eam conuertere poterit. omnes, qui uoluerint eam inuenire, in turpitudinis humilitate repperient, ut numquam possit uoluptatis amore satiari. Prohibe pedem tuum a nuditate et guttur tuum a siti. et dixisti: desperaui, nequaquam faciam; adamaui quippedixit: uiriliter agam, quoniam dilexit alienos et post eos ambulauit. Pascha facturi calciamenta habere iusolitudinem gradiuntur, uenenatis pateant animantibus, quae debent euangelico pede calcari
Abbreviated transcription (Latin):
totũ de eccła in telligendũ. quando congregant᷑ oñs gentes in nomine dnĩ in hirłm in quam .ẽ. iusio
pacis. Et nequaquã ambulant pꝰ prauitatẽ cordis sui pessimi. ut faciant quȩ desiderant. uec suos secunt᷑
ers. seddicunt cũ ꝓpheta. Adhesit anima in ea p̾te : suscep̃me deact̾a tua
addomũ isrł. & uenient simul det̾ra aquilonis. ad terrã quãdedi patrib i urĩs. hoc ꝓpͥe in xop̃ĩ cõ¬
pletur aduentu. quando deduodeuĩ simul tribub reugło credider. relinquentes terrã aquilonis duris¬
simi frigous. &adiaboło imꝑio recedentes: tc̃ receꝑunt terrã reꝓmissionis quã ꝓnussꝯ fuerat pa

Expanded text:
tum de Ecclesia intelligendum, quando congregantur omnes gentes in nomine Domini, in Hierusalem, in qua est visio tum de Ecclesia intelligendum, quando congregantur omnes gentes in nomine Domini, in Hierusalem, in qua est visio pacis: et nequaquam ambulant post pravitatem cordis sui pessimi, ut faciant, quae desiderant, nec suos sequuntur errores, sed dicunt cum Propheta: « Adhaesit anima mea post te, suscepit me dextera tuaet uenient simul de terra aquilonis ad terram, quam dedi patribus uestris. Hoc proprie in Christi conpletur aduentu. quando de duodecim simul tribubus euangelio crediderunt relinquentes terram aquilonis durissimi frigoris et a diaboli imperio recedentes tunc receperant terram repromissionis, quam pollicitus fuerat pa
Abbreviated transcription (Latin):
uos deciuitate . & duos decognatione. & introducã uos in syon. Et dabo uob pastores urxta annteũ.
& pascent uos scentia atq doctrina. Cũq multiplicati fueritis & creueritis interra. indreb illis ait dñs ñ dicc̃
ei impletũ hoc putant. p reuersionẽ eababylone sub cyro rege ꝑsarum. o
sem̃. quasi godoma essem. & similes gomorrar fuissemꝰ. Tunc introductist̾ insyon: dequa scriptũ ÷. Glosa dic
inudaicis cȩrimoniis. sed inscrentia xpĩ atq doctrina. Et in toto orbe p̃dicatione eũgłii feminata. ne¬
quã in arca dnĩ quȩ custos fuit legis mosaycar habebunt fidutiã. sedipsi erunt templũ dĩ. Nec uixta
errantes natarros abalitis sacrificus inferuient. sed sꝑitalẽ cultũ sectabunt᷑. Alii uͦ hoc infinr tẽpoꝵ in¬
tellegunt. quando subintrante plenitudine gentiũ om̃is isrł saluus fret. In tempore illo uocabt᷑ hirłm
soliũ dnĩ. & congregabunt᷑ adrũ oms gentes in nomine dnĩ in hirłm: & ñ ambulabunt pꝰ prauitatem¬

Expanded text:
nos, unum de ciuitate et duos de cognatione, et introducam uos in Sion et dabo uobis pastores iuxta cor meum, et pascent uos scientia et doctrina. cumque multiplicati fueritis et creuei impletum hoc putant post reuersionem ex Babylone sub Cyro. rege Persarum,semen, quasi Sodoma essemus et similes Gomorrae fuissemus. tunc introducti sunt in Sion. de qua scriptum est: gloriosin Iudaicis caerimoniis, sed in scientia Christi atque doctrina et in toto orbe praedicatione euangelii seminata. nequaquam in area domini, quae custos fuit legis Mosaicae, habebunt fiduciam, sed ipsi erunt templum dei nec iuxta errantes X azareos abolitis sacrificiis inseruient. sed spiritalem cultum sectabuntur. alii uero hoc in fine temporum intellegunt, quando subintrante plenitudine gentium omnis Israhel saluus fiet. In tempore illo uocabunt Hierusalem solium domini, et congregabunt
Abbreviated transcription (Latin):
sibi magis fieri quam daemonib: auferens puram religionem mandator:
di: & concedens sanguinem uictimarum carniumq desiderium.
⁊ nonaudierunt nec inclinauerunt aurẽ suã. sed abierunt inuolupͥtatib:

Expanded text:
sibi magis fieri quam daemonibus auferens puram religionem mandatorum dei et concedens sanguinem uictimarum carniumque desiderium. Et non audierunt nec inclinauerunt aurem suam; sed abierunt in uoluntatib
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ furori respondimus ut potuimus & sidñs uitã dederit.plenius
responsuri sumus. Nunc apta carpenda ẽ uia & dictandi commentarioli
nec nimia longitudine extendentes opus. nec in moderata breuitate auferedes
intelligentiã quorũ alterũ onerat sensus legentiũ alterũ praecedit
studiosiorũ desiderium : Adnuntiate hoc domuiia cob. & auditũ facite
iniuda dicentes. audi populus stulte : audipopulȩ qui non habescor. qui
habentes oculos non uid &is & aures & nauditis : Multis modispeccantes
r&rahit ad salutẽ . stultũ uocat populũ quisapientiae reliquit auctorem.
Conparatq: eos simulacris. de quib scriptum .ẽ. oculos habent & p̃uidebur¬

Expanded text:
quorum furori respondimus, ut potuimus. et, si dominus uitam dederit, plenius responsuri sumus. nunc coepta carpenda est uia et dictandi commentarioli nec nimia longitudine extendentes opus nec inmoderata breuitate auferentes intellegentiam, quorum alterum onerat sensus legentium, alterum praecidit studiosorum desiderium. Adnuntiate hoc domui Iacob et auditum facite in Iuda dicentes: audi, popule stulte, qui non habes cor, qui habentes oculos non uidetis et aures et non auditis! Multis modis peccantes retrahit ad salutem et stultum uocat populum, qui sapientiae reliquit auctorem, conparatque eos simulacris, de quibus scriptum est: oculos habent et non uide
Abbreviated transcription (Latin):
autem adiudam loquit᷑ & ad domum ia cob: is rahel enĩ multolam tẽpore:
in assiris exul abat : simulq dat intelligentiam qđ &iã absq praecepto
naturali s ensu debeamus intellegere quaerecta sunt: Meergo nontime¬
bitis ait dñs. & a facie mea nondolebitis siue timebitis : qui posui arenã
terminum mari praeceptũ sempiternum quod non pr&eribit. & commo

Expanded text:
autem ad Iudam loquitur et ad domum Iacob — Israhel enim multo iam tempore in Assyriis exsulabat — simulque dat intellegentiam. quod etiam absque praecepto naturali sensu debeamus intellegere, quae recta sunt. Me ergo non timebitis, ait dominus, et a facie mea non dolebitis — siue timebitis —? qui posui harenam terminum mari, praeceptum sempiternum, quod non praeteribit. et comautem ad Iudam loquitur et ad domum Iacob — Israhel enim multo iam tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uel in futuro: Nihil est enim occultum qđ non mani fest &̃ quando
implebitur illud danihelis: Isti resurgunt inuitam adernam.
& illi in ob probrium & in confusionem sempiter nam. Simutare
potest a aliops pellem suam aut pardus uari&ates suas & uos pote¬
nus bene facere cumdidiceritis malum : Hoc testimonũ utuntur
aduersus eeclesiam quidiuersas cupiunt aderere natur atunti
inetano dieunt esse uel iigridinem uel uari& atem peccatorum ut
ineindorem erurius coloris pulchritudinem transire nonpos sunt:
Nona trendentes hoc quod sequit: & uos poteritis bene facerecũ
sidicertis malum: Quicquid eni discctur non natura fese. sea
stuidu &s prarriae uoluntatis. quae mimia consucudire & amor e¬

Expanded text:
uel in futuro. nihil est enim occultum, quod non manifestetur, quando uel in futuro. nihil est enim occultum, quod non manifestetur, quando implebitur illud Danihelis: isti resurgent in uitam aeternam et illi in opprobrium et in confusionem sempiternam. Si mutare potest Aethiops pellem suam aut pardus uarietates suas, et uos poteritis bene facere, cum didiceritis malum. Hoc testimonio utuntur aduersum ecclesiam, qui diuersas cupiunt asserere naturas, et tantam dicunt esse uel nigredinem uel uarietatem peccatorum, ut in candorem et unius coloris pulchritudinem transire non possint non attendentes hoc, quod sequitur: et uos poteritis bene facere, cum didiceritis malum. quicquid enim discitur, non naturae est, sed studii et propriae uoluntatis, quae nimia consuetudine et amor
Abbreviated transcription (Latin):
& pecus eius bestiarum crudelitate lacerare : Numquid non
dolores ad prehenderunt te quasi mulierem parturientem
Qd si dixeris incorde tuo quare uenerunt mihi haec: propter
multitudinem iniquitatis tuae . reuelata sunt uerecundioratua.
pollutae sunt siue dehonestatae sunt plantaetuae : Dum nescis
quasi mulierem partus. subita captiuitas repentina conprehend&¬
te Qd̃ sicausam uolueris & quaerere curtraditasis hostibus
audimanifeste : multitudinem tibi haec fecis se iniquitatis tuae
ut quasi mulieris mer& ricis sublatis uestib: reuelar& ignominia
tua & ostender qđpublice fornicationes tuae : perquae discimis
quam diu fuerint minora peccata: agere dm̃ patienter expectare
nostram poenitentiam : sin autem uoluerimus delictis copolare
delicta & cemulum facere peccatorum. reuelabunt᷑ pudenda
nr̃a & ostendent᷑ cunctis plantae nr̃ae uel in praesenti sacculo

Expanded text:
 pecus eius bestiarum crudelitate lacerare. Numquid non  pecus eius bestiarum crudelitate lacerare. Numquid non dolores adprehendent te quasi mulierem parturientem? quodsi dixeris in corde tuo: quare uenerunt mihi haec? propter multitudinem iniquitatis tuae reuelata sunt uerecundiora tua, pollutae sunt — siue dehonestatae sunt -plantae tuae. <Dum nescis, quasi mulierem partus subitus, ita te captiuitas repentina conprehendet. quodsi causari nolueris et quaerere, cur tradita sis hostibus, audi manifeste multitudinem tibi haec fecisse iniquitatis tuae, ut quasi mulieris meretricis sublatis uestibus reuelaretur ignominia tua et ostenderentur publice fornicationes tuae\', per quae discimus, quamdiu fuerint minora peccata, agere deum patienter et exspectare nostram paenitudinem; sin autem noluerimus delictis copulare delicta et cumulum facere peccatorum, reuelabnntur pudenda nostra et ostendentur cunctis plantae nostrae uel in praesenti saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
quam ducant᷑ babilonẽ & offendant pedes eorũ in montes tenebro sos
siue caligosos dent gloriã dõ: unde & peccatorib saepedicit᷑ : date
gloriamdo: Qt̃ autem babilon & omnis regio chaldeorũ montes caligosi
siue tenebrosi appellant᷑: in principio esaiae contrababilonẽ legimꝰ ubi
scriptũ ẽ suꝑmodẽ caliginosũ leuate signũ qđ hebreice dicit᷑. ẽnes septha
hoc itaq praecepit ut antequam ducant᷑ incaptiuitatẽ & seruitutis
mala sentiant : agant poenitentiam. Cumq expectent lucẽ sessuri¬
sit: neuictorum offendant oculi : pos sumus haec siclocũ istũ int̃ pr&ri¬
ut saluator loquitur: operaminidum dies est. ueni& nox quando
nullus ultra potest operari: Dehoc tempore. &esaiae uaticiniũ est
st ellae enim cãeli & orion & omnis ornatus caeli lucem nonhabut¬
& tenebrabuntur orto sole & luna non dabit lucem: sopphonias

Expanded text:
quam ducantur Babylonem et offendant pedes eorum in montes tenebrosos quam ducantur Babylonem et offendant pedes eorum in montes tenebrosos sine caligosos, dent gloriam deo. unde et peccatoribus saepe dicitur: date gloriam deo! quod autem Babylon et omnis regio Chaldaeorum mo-ntes caligosi siue tenebrosi appellentur, in principio Isaiae contra Babylonem legimus, ubi scriptum est: super montem caligosum leuate signum, quod Hebraice dicitur \'neseptha\'. hoc itaque praecipit, ut, antequam ducantur in captiuitatem et sernitutis mala sentiant, agant paenitentiam, cumque exspectent lucesit, ne victorum offendantur oculi. Possumus autem et sic locum istum interpretari: Salvator loquitur: Operamini dum dies est: veniet nox quando nullus ultra potest operari . De hoc tempore et Isaiae vaticinium est: Stellae enim coeli et Orion, et omnis ornatus coeli lucem non dabunt, et tenebrabuntur orto sole, et 934 luna non dabit lucem . Sophonias
Abbreviated transcription (Latin):
malis: Qudite & aurib ꝑcipite. nolite eleuari quia dñs locutus
est Quia supra dixerat omnis uter implebitur uino. It autreges
&ate impl&ur : propterea iungit & dicit. Audite & a urib: ꝑcipite ⁊
quam extrinsecus tam intrinsecus. tammente quam corpore. &
nolite eleuari ꝑ superbiam cogitantes fragilitatem uestram. & quod
nullus sit qui proqualitate peccati ebri&ate careat: unde disꝑdit᷑
atq corrumpitur . & dĩ miseri cordia indignus est. eleuans se aduersũ
eum ꝑ superbiam:. Date dñodõ nr̃o gloriam antequam contenebrescat
& antequam offendant pedes ur̃i ad montes caligosos: expectabitis
lucem & pon& eam inumbram mortis & incaliginem: quod si hoc
non audieritis. in abscondito plorabit anima mea a facie suꝑbiae
siue in iuriae : Eos quib: dixerat sermo diuinus. audite & auribus
percipite. & nolite eleuari. nunc prouocat ad poenitentiam: ut prius¬

Expanded text:
malis. Audite et auribus percipite, nolite eleuari, quia dominus locutus malis. Audite et auribus percipite, nolite eleuari, quia dominus locutus est! Quia supra dixerat: omnis uter implebitur uino, ita ut reges retur ebrietate, propterea iungit et dicit: audite et auribus percipite, tam extrinsecus quam intrinsecus, tam mente quam 25 corpore, et nolite eleuari per superbiam cogitantes fragilitatem uestram et, quod nullus sit, qui pro qualitate peccati hac ebrietate careat. unde disperditur atque corrumpitur et dei misericordia indignus est eleuans se aduersum eum per superbiam. Date dominet antequam offendant pedes vestri ad montes caligosos expectabitis lucem et ponet eam in umbram mortis et in canon audieritis, in abscondito plorabit anima vestra, a facie superbiae  sive injuriae. » Eos quibus dixerat sermo divinus: « Audite, et auribus percipite et nolite eleuari, nunc prouocat ad paenitentiam, ut, prius
Abbreviated transcription (Latin):
liculo suꝑ thronum eius: sacerdotes quoq ipsi secundus inec desiastico
honore gradus. & proph&ae qui uidentur habere scientiam scripturarũ
& omnes habitatores hierusalem propeccatorum uari&ate cõplent᷑
siue iudas ut ad dere lxx. cum ebrii fuerint dis ꝑguntur a soci& ate sui
patresq a filiis & filii a patrib: separentur ut diuersis polluant᷑ heresib:
ut sub xp̃i nomine interse degladientur & dimicent contra matrẽ suã
quae eos genuit ecclesiam : Vnde dicit : non desiderabo eos. sed odiohabeã
sempiterno: Nom parcam & non concedam neq miserebor. Noncrudelitate
sententiae. sed ueritate iudicii : Quienim ineos populos trucidarunt
ipsi in aeernum peribunt: potest hoc & iuxta litteram simpliciter¬
accipi quod & reges & sacerdotes & proph&ae & omnis populus
hierus alemi in ebriandus sit calice babilonio & captiuitati subruendis

Expanded text:
liculo super thronum eius. sacerdotes quoque ipsi, secundus in ecclesiastico liculo super thronum eius. sacerdotes quoque ipsi, secundus in ecclesiastico honore gradus, et prophetae, qui uidentur habere scientiam scripturarum, et omnes habitatores Hierusalem pro peccatorum uarietate conplentur siue ludas, ut addidere LXX. cumque ebrii fuerint, dispergantur a societate sui patresque a filiis et filii a patribus separantur, ut diuersis polluantur heresibus et sub Christi nomine inter se digladientur et dimicent contra matrem suam, quae eos genuit, ecclesiam. unde dicit: \'non desiderabo eos, sed odio habeam sempiterno, non parcam et non concedam neque miserebor, non crudelitate sententiae, sed ueritate indicii. qui enim meos populos trucidarunt. ipsi in aeaccipi, quod reges, sacerdotes, et prophetae, et omnis poHierusalem inebriandus sit calice Babylonio et captiuitatis obruendus
Abbreviated transcription (Latin):
Habemus autem thes aurum istum inuasis fictilib Nec possefier
ut non illud impleatur in nobis. quod scriptum ẽ: Non enim habitat
in carne meabonum : & iterum : Non enim quod uolo bonũ hoc facio
sed quod nolo malum hoc operor: Acdeinde: Miser ego homo quis
me liberabit de corpore mortis huius: Hac autem ebri&ate qua ob¬
liuiscimur praeceptorum di . & uitiis atq peccatis omnis impl&ur
humana conditia. dicente proph&a noniustificabit᷑ in conspectutuo
omnis uiuens: Non ad comparationem dĩ ut u&eres & noui her&ici
uolunt & patroniher&icorum. sed ad scientiam eius: homo enimuid&
infacie ds̃ in corde: & quod nobis interdum mundũ uid&. illius oculis
sordidum deprehenditur : Non solum uulgus sordidũ de prachenditur¬
Non solum uulgus ignobile uilisq plebitula. sed reges ecdesiarũ destirpe
siue filudauid qui sedent resẽpim erectaq ceruice & protento aqui¬

Expanded text:
habemus autem thesaurum istum in uasis fictilibus, nec posse fieri, habemus autem thesaurum istum in uasis fictilibus, nec posse fieri, ut non illud impleatur in nobis, quod scriptum est: non enim habitat in carne mea bonum, et iterum: non enim, quod uolo bonum, hoc facio, sed, quod nolo malum, hoc operor, ac deinde: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? hac autem ebrietate, qua obliuiscimur praeceptorum dei, et uitiis atque peccatis omnis impletur humana condicio dicente propheta: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens — non ad conparationem dei, ut ueteres et noui heretici uolunt et patroni hereticorum, sed ad scientiam eius; homo enim 25 uidet in facie, deus in corde — et, quod nobis interdum mundum uidetur, illius oculis sordidum deprehenditur: non solum uulgus ignobile uilisque plebicula. sed reges ecclesiarum. de stirpe siue filii Dauid, qui sedent resupini erectaque ceruice et protento aqua
Abbreviated transcription (Latin):
in prauitate cordissui. siue quod sibi rectum uidelur. hoc faciunt:
tinaui & adherere mihi feci omnem domumisrł & ominẽ domũ iuda
sunt secuti: Caueat ergo qui potest dicere. mihi autẽ adherere
dõ bonum est : Neforte ꝑneglegentiam ab illius renib: separ&ur.
& transeat eufraten . &d&ur in potestatem regis assirii. & nequaquã
in solidissima p&ra. sed inforamine pa&rae corruptȩ atq uitiatȩ hoc est
her&icorum sordib & uitus occup&. & intantamuent᷑ putridinẽ
& inusum & incinctorium dñultra redire nom possit: Dices
& omnes habitatores hierus alem ebri&ate. & disꝑgameos : uirũ
nebeł aquilae prima editio lagunculam. secunda ipsũ. nebel
simmachus craterem. Ixx utrem. T heodotio uas inter pr&ati sunt
Qt̃ q omne nonoleo nonaqua. non melle. non lacte. non alia
qualib& materia liquentis alimenti. sed uino & ebri&ate cõpl&ur ⁊¬
ostendens nosuas esse firagile iuxta a postolum dicentem

Expanded text:
in prauitate cordis sui sine, quod sibi rectum uidetur, hoc faciunt. tinaui et adhaerere mihi feci omnem domum Israhel et omnem domum Iuda\' sunt secuti\'. caueat ergo, qui poteDeo bonum est ; » ne forte per negligentiam ab illius renibus separetur, et transeat Euphratem, et detur in potestatem regis Assyrii, et nequaquam in solidissima petra, sed in foramine petrae corruptae atque vitiatae, hoc est, haereticorum sordibus et vitiis occupetur, et in tantam veniat putredinem, ut in usum et cinctorium Domini ultra redire non possit. « Dices et omnes habitatores Hierusalem ebrietate et dispergam eos, utrum m <nebel\' Aquilae prima editio \'lagunculam\', secunda ipsum \'nebel\', Symmachus <craterem\', LXX <utrem\', Theodotio \'uas\' interpretati sunt; quod omne non oleo, non aqua, non melle, non lacte, non alia qualibet materia liquentis elementi, sed uino et ebrietate conpletur ostendens nos uas esse fragile iuxta apostolum dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
sumlitudineni. Deficiantti oculicorum &d anrmilucem cernere neqie¬
cort u Rationabilibus sub trcctis cibis : siccitas heces epe accidtin
e elesis quindaes cerui &onagri inuenuntur ih populis & magistrorũ
penuria contabescunt : hi quiporsint dicere. Sihniquitater nrae¬
ronponderioit nobis dnc̃ stac prepter nomentuum qm̃ multae sunt aue
porrtibulationis Si dubitamus quare non discendant pliuuce super
teriuem quort cunctia ariditate marcestant : Audiconur hiquitates
nosfice reffiterunt nobis: propteria dnẽ non secundum opent nostnig
sed raundum scm̃ nomentium uince multas auersioner nostnr
Tibienimpacuimus quem cords scer&a nonstdlunt : & teprestil aomior
quiuenrspes & & pactatio er is nthel & saduaseum intempore tribula¬
tionis Iuxta illud quod criptum .ẽ. ad dñm cum tribularer : daomaui
re cauduit me: Dicionus onos intempore siccitatir: a quarumq penu

Expanded text:
similitudinem deficiantque oculi eorum et claram lucem cernere nequesimilitudinem deficiantque oculi eorum et claram lucem cernere nequeant rationalibus subtractis cibis. siccitas haec saepe accidit in ecclesiis, quando et cerui et onagri inueniuntur in populis et magistrorum paenuria contabescunt, sunt, qui possint discere. et n— nobis, domine. fac propter nomen tuum, quoniam multae sunt auerpore tribulaterram, quare cuncta ariditate marcescant, audiamus. Iniquitates nostrae restiterunt nobis; propterea, Domine, non secundum opera nostra, sed secundum sanctum nomen tuum uince multas auersiones nostras. tibi enim peccauimus, quem cordis secreta non fallunt, et te praestolamur, qui uera spes et exspectatio es Israhel et saluas eum in tempore tribulationis iuxta illud, quod scriptum est: ad dominum, cum tribularer, clamaui et exaudiuit me. dicamus et nos in tempore sic
Abbreviated transcription (Latin):
quia non potentnt dicere cum a postolo Nos catem ituelata fueen
gloriam dĩ contemplamur. Propterternte uastitatem siue terir
openo de facerunt perquae addi notiticom perginur: Ecusa que
perspicua quia nonuenit pluuia super ternum: Menela tum ud
puirfpaciubibusia nepluerent super etam imbrem Agricolae quoq
querumunus loquitur : di agriculturr di a ed ficatio sta Etbi
alio loco di cocpenttores sumur : Operunt caput suũ & confundant᷑¬
intellegentes sine digniti& adiutorio. frustnt setendere : Nama cerua
& pelinquunt foder suos quia non sitherba uel faenum. Vt quae odore nariũ
serpentes & tnihunt cauernis uenenata interficiunt animcontia cibo
graetiae nonutuntur. Onagri quoq dequibus scriptum quis dimisit
onagrum insolitudinem liberum plana d acompestra relinquentes:
stent bitupibus dcurrer ne quetnt : & ad trahunt uentum indnc conum

Expanded text:
quia non poterant dicere cum apostolo: ‛nos autem omnes reuelata facie quia non poterant dicere cum apostolo: ‛nos autem omnes reuelata facie gloriam domini contemplamur\' - propter terrae uastitatem siue et terrae opera defecerunt, per quae ad dei notitiam pergimus. causaque perspicua, quia non uenit pluuia super terram. mandatum est quippe nubibus, ne pluerent super eam imbrem. agricolae quoque, quorum unus loquitur: dei agricultura. dei aedificatio estis et in alio loco: dei cooperatores sumus, operiunt caput suum et confunduntintellegentes sine dei gratia et adiutorio frustra se tendere. Nam et ceruet relinquunt fetus suos. quia non sit herba uel faenum, ut, quae odore narium serpentes extrahunt de cauernis et uenenata interficiunt animantia, cibo gratiae non utantur, onagri quoque. de quibus scriptum est: quis dimisit in solitudine onagrum liberum?, plana et campestria relinquentes stent in rupibus et currere nequeant et attrahant uentum in draconum
Abbreviated transcription (Latin):
suauacua. confusisunt & cfflicti & operuerunt capita sua ꝓpt̃ tenȩ uastitatẽ
operuerunt capita sua. Propter ternte uastitatem siue && opent
terrae qm̃ def&erunt quia nonuenit. siue nonentt pluuia super
ternem. Confusisunt agricolae . operuerunt capita sua tempore sic¬
iactans & confersionem uerefidei. portaeq eius ueluacuantur uel
conruunt quas cadsensus rferre debemus : perquos animae concipi¬
tur disciplina. Tunc obscunentur ominia & in uoluuntur tenebris
& nequaquam inhieruscdem nttio regnat & sermo doctrinae. sed da¬
mor atq confusio : maiores quoq quid eberent ipsi pergere ad lauri¬
endas aquas mit tunt iuniores inquib. cani non sunt sapientiae &
ider couenunt apu seos & non iiueniunt aquas quas patriarhias
narnet inuenisse historiae. Reportant uara sua uacua iuniores
uidedic&s non quo aquae non fuerint. sed quo illi inuenir nom poterint
Confusi sunt & ad flicti siue erubuerunt &operuerunt apntasua:

Expanded text:
sua uacua. confusi sunt et afflicti — sine erubuerunt — et operuerunt capita, operuerunt capita, sua; propter terrae uastitatem — siue et opera terrae quoniam defecerunt —, quia non uenit — sine non erat — pluuia super terram, confusi sunt agricolae, operuerunt capita sua. Tempore siciactans et confessionem uerae fidei portaeque eius uel uacuantur uel corruunt, quas ad sensus referre debemus, per quos animae concipitur disciplina. tunc obscurantur omnia et inuoluuntur tenebris et nequaquam in Hierusalem ratio regnat et sermo doctrinae, sed clamor atque confusio. maiores quoque, qui deberent ipsi pergere ad hauriendas aquas, mittant iuniores, in quibus cani non sunt sapientiae, et idcirco ueniunt ad puteos et non inueniunt aquas, quas patri- archas inuenisse narrat historia. reportant uasa sua uacua, iuniores uidelicet, non quo aquae non fuerint, sed quo illi inuenire non potuerint. confusi sunt et afflicti — siue erubuerunt — et operuerunt capita sua —