comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ectionem breuem scĩ euan-¬
gelii breui si possum uolo
sei mone ꝑcurrere:ut il¬
lis in ea prolixior detur intentio. qͥ¬
sciunt ex paucis multa cogitare. Qd̃
flente domino illa iherosolimorũ
subu̾sio describatur que a uespasia¬
no ⁊ tito romanis principib fc̃a ẽ:
nullus qui historiam eu̾sionis eiꝰdẽ
legit ignorat. Romani enim pͥncipeᷤᷤ
denuntiantur cum dicitur. quia ue¬
nient dies in te ⁊ circumdabunt te
inimici tui uallo. ⁊ circumdabunt
te ⁊ coangustabunt te undique. ⁊
ad terram consternent te: ⁊ filios
tuos qui in te sunt. Hoc quoq quod
adlitur ⁊ ñ relinquent in te lapidẽ
suꝑ lapidem etiam ip̃a iam eiusdem
ciuitatis transmigratio testatur: qr
clum nunc in eo loco constructa ẽ ubi
extra portam fuerat dominus crucifi¬
xus. prior illa ierłm ut dicitur funditꝰ
eu̾sa est: cui ex qua culpa eu̾sionis sue
pena fuerit inlata subiungitur. P oqd̃
ñ cognoueris tempus uisitationis tue.

Expanded text:
ectionem brevem sancti Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qsciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies inimici tui vallo, & circumdabunt te, & coangustabunt te undique. v.44. ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Non relinquent in te lapidem super lapidem, etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat Dominus crucifixus, prior illa Jerusalem, ut dicitur, funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur: Eo quod non cognoveris t
Abbreviated transcription (Latin):
fect̾at. Et suꝑbus excollr̃. ambiciosus a spest pari¬
dus. spest actentus. ne quid dicat uł faciat ꝙ i
oulis hominũ ualeat displice. humnlitatẽ sumi¬
lat honestatem mentitur. affabilitatem exbib
beinguitatem ostendit. subsequitur ⁊ obsequiturtũc

Expanded text:
fectat, et superbus extollit. Ambitiosus autem semper est pavidus, semper attentus, ne quid dicat vel faciat quod in oculis hominum valeat displicere, humilitatem simulat, honestatem mentitur, affabilitatem exhibet, benignitatem ostendit, subsequitur et obsequitur, c
Abbreviated transcription (Latin):
catur orariũ sr̃ collũ sibi sacerdos imponit. ut ngũ dñ
se suscepisse significet. que a collo pantiora descends
dextrũ ⁊ simistrũ latus adoruat. qr ꝑ arma iustĩe adex¬
tris ⁊ a sinistris ĩ ꝓsꝑis ⁊ adu̾sis sacerdos d cẽ munit
stola qppe siginficat pacĩam. de qua scͥptũ est. paciã in
bis nccia est ut reꝑcetis ꝓmissiones. ⁊ itm ĩ pacĩa .u.

Expanded text:
catur orariam, super collum sibi sacerdos imponit, ut jugum Domini se suscepisse significet; quae a collo per anteriora descendens, dextrum et sinistrum latus adornat, quia per arma justitiae a dextricatur orariam, super collum sibi sacerdos imponit, ut jugum Domini se suscepisse significet; quae a collo per anteriora descendens, tris
Abbreviated transcription (Latin):
sorcio penitus exaudendos. qr cũ decimaꝵ p̾stacõ sit census do
debitus. ꝓ hr̃ditate hiꝰ acquirenda. nto ea pemari debiit qͥ
censum ip̃m sbtralere. sen in aliquo mutilare psumpsit. do
ria dampnablr᷑ pͥ ferences. malunt orrea sua sut nan fru
mento: ꝙm decimaꝵ solucoe suppine beatitudis gmudiaꝵ

Expanded text:
sorcio penitus excludendos, Quia cum decimarum prestacio sit census deo debitus pro hereditate huiusmodi acquirenda, merito ea priuari debuit, qui censum ipsum subthraere seu in aliquria dampnabiliter preferentes malunt sua horrea saturari quam in decimarum solucione suppreme beatitudinis gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
strasset qͦd ei potestas eẽt: s ñ sumus usi nis
hac potestate: s omĩa toleramus ne qͦd mp¬
dimentum demus euglio xp̃i. Dicant gͦ sti
quomͦ de oꝑe spuali carnalem uictũ habebit
apls: cum aꝑte ipse dicat. ñ se usum hac pot¬
state. At si de oꝑe sp̃uali carnalem uictim
ñ habebat. restat ut de oꝑe corꝑali habuts
ce inde dicat. neq panem gratis ab aliquo
manducauimus. ce in labore ce fatigatis
nocte ac die oꝑantes nequem ur̃m graual¬

Expanded text:
strasset, quid eis potestatis esset, sed non sumus usi, inquit, strasset, quid eis potestatis esset, sed non sumus usi, inquit, hac potestate, sed omnia toleramus, ne quod inpedimentum demus euangelio Christi. dicant ergo isti, quomodo de opere spiritali carnalem uictum habebat apostolus, cum aperte ipse dicat non se usum esse hac potestate. at si de opere spiritali carnalem uictum non habebat, restat, ut de opere corporali habuerit et inde dicat: neque panem gratis ab aliquo manducauimus, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem u
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ debita se ab eis ñ quesisse nec accepisse mo¬
festat: ne quod impedimentũ daret ȩigli
xp̃i. Quid restat ut intelligamus eũ oꝑatis
ꝑe uictum ce tegumentũ quereret: idest in
ab eis hec acciꝑet quos in euglio edificabat.
ñ ꝯsequenter diceret. Si alii potestatis uñ
participantur: num magis nos: S ñ siunꝰ
usi hac potestate: s omĩa toleramus. ne qd
impedimentũ demus eugłio xp̃i. Qua par¬
state dicit se ñ usum. nisi quã habebat mos
a dño acceptam: ut eorum carnalia metest
ad uictum uite huiꝰ que in carne agitur:
Cuiꝰ potestatis participes erant etiam aliqu
qui ñ eis pͥmo eugłm annuntiauerunt. h
ad eorum ȩcclam idipsum p̃dicantes posta
uenerunt. Ideo cũ dixisset si nos uobis i¬
alia seminauimꝰ. magnũ ẽ si carnalia u̾u
metamus: subiecit. Si alii potestatis ũt po
tixipantur: num magis nos: Et cũ demon¬

Expanded text:
sibi debita se ab eis non quaesisse nec accepisse manisibi debita se ab eis non quaesisse nec accepisse manifestat, ne quod inpedimentum daret euangelio Christi. quid restat, ut intellegamus eum operatum opere uictum et tegumentum quaereret, id est, ut ab eis haec acciperet, quos in euangelio aedificabat, non consequenter diceret: si alii potestatis uestrae participant, non magis nos? sed non sumus usi hac potestate, sed omnia toleramus, ne quod inpedimentum demus euangelio Christi. qua potestate se dicit non usum, nisi quam habebat in eos a domino acceptam, ut eorum carnalia meteret ad uictum uitae huius, quae in carne agitur? cuius potestatis participes erant etiam alii, qui non eis primo euangelium adnuntiauerunt, sed ad eorum ecclesiam id ipsum praedicantes postea uenerunt. ideo cum dixisset: si nos uobis spiritalia seminauimus, magnum est si carnalia uestra metamus? subiecit: si alii potestatis uestrae participant, non magis nos? et cum demon
Abbreviated transcription (Latin):
Boui trituranti: os ñ infrenabis. Numqͥd de bo¬
bus ꝑtinet ad dm̃ : An ꝓpter nos omĩno dicit :
Propter nos enĩ scͥptum ẽ: qͥa debed ispe qͥ arat
arare. ce triturans in spe participandi. His uer¬
bis satis docet apłs paulus ñ s aliqͥd usurpasse
ultra debitum coapłos suos qͥa ñ oꝑabant᷑ cor¬
paliter unde haberent huic uite necessaria:
s sicut dñs ꝯstituit ex eugłio uiuentes panem
gratuitum manducarent ab eis quib gratu¬
itam grãm p̃dicabant. Stipendium enĩ sũ¬
um tamqͣm milites accipiebant: ce de uneȩ
ꝑeos plantate fructu qd opus erat libere de¬
cepebant. ce de gregis quem pascebant lacte
potabant: ce ex area quã tͥturabant cibũ
sumebant. Aꝑtius autẽ cetera conectit: ce
omnino aufert om̃s dubitationis ambagro
Si nos uobis inqͥt sp̃ũalia seminauimus: m¬
gnum ẽ si ur̃a carnalia metamus: Ques po
sacram̃ti regni celorum: Que autẽ carnalias

Expanded text:
boui trituranti os non infrenabis. numquid de buboui trituranti os non infrenabis. numquid de bubus pertinet ad deum? an propter nos omnino dicit? propter nos enim scriptum est, quia debet in spe qui arat arare et triturans in spe participandi. his uerbis satis indicat apostolus Paulus non sibi aliquid usurpasse ultra debitum coapostolos suos, quia non operabantur corporaliter, unde haberent huic uitae necessaria, sed, sicut dominus constituit, ex euangelio uiuentes panem gratuitum manducarent ab eis, quibus gratuitam gratiam praedicabant. stipendium enim suum tamquam milites accipiebant et . de uineae per eos plantatae fructu, quod opus erat, libere decerpebant; et de gregis, quem pascebant, lacte potabant; et ex area quam triturabant, cibum sumebant. Apertius autem cetera conectit et omnino aufert omnes dubitationis ambages. si nos uobis, inquit, spiritalia seminauimus, magnum est si uestra carnalia metamus? quae sunsacramenti regni caelorum? quae autem carnalia,
Abbreviated transcription (Latin):
audet om̃s eugłistas accepisse a dño potesta¬
tem ñ eugłizandi. Ac si hoc absirdissimumẽ
ce insanissimum dicere: cur noluit intelligere
qd om̃ib patet. accepisse illos quidem potesta.¬
tem ñ oꝑandi. s oꝑa corꝑalia quib uictũ que¬
rerent: quia dignus ẽ oꝑarius cibo suo ce mer¬
cede sua. sicut eugłium loquitur: Non gͦ solus
paulus ce barnabas ñ habebant potestatem
ñ oꝑandi. s om̃s pariter habebant hano pote¬
statem: quaisti ñ urebantur ampliꝰ impenden¬
do ȩccłe: sicut in illis locis ubi euglizabant.
infirmis congruere iudicabant. Et ideo ne
coapłos suos rep̃hendisse uideretur: subiun¬
git ce dicit. Quis militat suis stipendiis um¬
qͣm: Quis plantat uneam: ce de fructu etꝰ
ñ edit: Quis pascit gregem: &e de lacte eiꝰ ñ ꝑ¬
cipit: Numquid scłm hominem hec loquor :
Ance lex hec ñ dicit: In lege enĩ moysi scͥptũ ẽ.

Expanded text:
audet, omnes euangelistas accepisse a domino potestaaudet, omnes euangelistas accepisse a domino potestatem non euangelizandi. at si hoc absurdissimum et insanissimum est dicere, cur nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et Barnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur, amplius inpendendo ecclesiae, sicut in illis locis, ubi euangelizabant, infirmis congruere iudicabant. et ideo, ne coapostolos suos reprehendisse uideretur, subiungit et dicit: quis militat suis stipendiis umquam? quis plantat uineam et de fructu eius non edet? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? numquid secundum hominem haec loquor. an et lex haec non dicit? in lege enim Moysi scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
sius documentũ adhiberet huiꝰ licentie huius¬
a dño ꝑmisse. Neq enĩ rep̃hendens subiecit.
hinc ostenderet hoc se acciꝑe noluisse qd ei
licere acciꝑe ceteroꝵ. etiam cõmilitonum eiꝰ
more ꝓbaretur. An ego solus &e barnabas ñ
habemus potestatem ñ oꝑandi: Eece abstu¬
lit omnem dubitationem etiam tardissimis
cordib: ut intelligant de qua oꝑatione di¬
cat. Ut quid enĩ ait. an ego solus ce barna¬
bas ñ habemus potestatem ñ oꝑandi: nisi
quia om̃s eugłiste &e ministri uerbi dĩ habe¬
bant potestatem a dño acceptam ut ñ oꝑa¬
rentur manib suis s ex euigłio unierent.
oꝑantes tantumm spũalia in p̃dicatio¬
ne regni celorum. ce edificatione pacis ȩccłȩ:
Neq enĩ quisqm potest dicere de ipsa sp̃uali
oꝑatione dixisse apłm: an ego solus &e barna
Dicat gͦ qui conatur p̃cepta apłica in senten-¬
tiam suam deprauare atq ꝑuertere: dicat si

Expanded text:
suis documentum adhiberet huius licentiae a dsuis documentum adhiberet huius licentiae a domino permissae. neque enim reprehendens subiecit: hinc ostenderet hoc se accipere noluisse, quod ei licere accipere ceterorum etiam commilitonum eius more probaretur. an ego solus et Barnabas non habemus potestatem non operandi? ecce abstulit omnem dubitationem etiam tardissimis cordibus, ut intellegant, de qua operatione dicat. ut quid enim ait: an ego solus et Barnabas non habemus potestatem non operandi? nisi quia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiae. neque enim quisquam potest dicere de ipsa spiritali operatione dixisse apostolum: an ego solus et Barnabdicat ergo qui conatur praecepta apostolica in sententiam suam deprauare atque peruertere, dicat, si
Abbreviated transcription (Latin):
uertetur. In eadem autem domo manete :¬
edentes c̃ẽ bibentes que apud illos sunt. Di¬
gnus ẽ enĩ oꝑarius mercede sua. Hic apparet
ñ eẽ illa iussa s ꝑmissa: ut quisqͥs uti uellet
eo uteretur. quod sͥ liceret ex dñ ostitutione:
siquis autẽ itti nollet ñ contra iussum fac̾et
s de suo iure decederet misericordius. ce labo¬
riosius conuersaretur in euglio. in quo ce debi¬
tam nollet mercedem acciꝑe. Alioquin contra
nissum dm̃ fecit apłs: qui postea qͣm ostendit
sͥ licere. statim subiecit. S tñ ego ñ sum usus
hac potestate. Sed adordinem redeamus: ac
totum ipsum epłȩ locum diligenter ꝯsideremꝰ.
dixit nͥ quã dedit dñs eis quos ad p̃dicandũ
regnum celoꝵ. misit dicens. ea que ab ipsis
sunt manducate. dignus ẽ enĩ oꝑarius mer¬
cede sua. & se ipsum p̃ponens ad enisdem pote¬
statis exemplum. cui fidelissime mulieres talia
necessaria de sius facultatib ministrabant:
Amplius autẽ fecit apłs paulus: ut de coapłis

Expanded text:
. in eadem autem domo manete edentes et bibentes quae apud illos sunt; dignus enim est operarius mercede sua. hic adparet non esse illa iussa, sed permissa; ut quisquis uti uellet, eo uteretur, quod sibi liceret ex domini constitutione; si quis autem uti nollet, non contra iussum faceret, sed de suo iure decederet misericordius et laboriosius conuersatus in euangelio, in quo et debitam mercedem nollet accipere. alioquin contra iussum domini fecit apostolus, qui posteaquam ostendit sibi licere, statim subiecit: sed t a me n ego non sum usus hac potestate. Sed ad ordinem redeamus ac totum ipsum epistulae locum diligenter consideremus. dixit, nisi quam dedit dominus eis, quos ad praedicandum regnum caelorum misit dicens: ea quae ab ipsis sunt manducate; dignus est enim operarius mercede sua, et se ipsum proponens ad eiusdem potestatis exemplum, cui fidelissimae mulieres talia necessaria de suis facultatibus ministrabant? amplius autem fecit apostolus Paulus, ut de coapostolis
Abbreviated transcription (Latin):
qnnia sua uendita distribuerant. &e iheroso¬
unis habitabant in scã communione uite.
⁊ dicentes aliquid ꝓprium. quib erant om¬
ma communia. ce anima ce cor unũ in dm̃:
ab eccłus gentium necessaria conferri p̃cipit
a srhortatur. Inde ẽ illud ad romanos. slũc

Expanded text:
nia sua uendita distribuerant et Hierosolymis habitabant in sancta communione uitae, non dicentes aliquid proprium, quibus erant omnia communia, et anima et cor unum in deum, ab ecclesiis gentium necessaria conferri praecipit et hortatur. inde est illud ad Romanos. nunc
Abbreviated transcription (Latin):
occupationes seruorũ dĩ. uel infirmitates i&¬
ꝑales que omnino deesse ñ possunt: ñ solum
ꝑmittit apłs scõrum indigentias suppliti d
illa potestate qua se dicit ipse ñ usum. uis
seriuenddum ẽẽ a fidelib p̃cipit dicens: conl¬
nicet qui catherizatur uerbo ei qui se callᷤ

Expanded text:
occupationes seruorum dei uel infirmitates corporales, quae omnino deesse non possunt, non solum permittit apostolus sanctorum indigentias suppleri a illa potestate, qua se dicit ipse non usum, cui tamen seruiendum esse a fidelibus praecipit dicens: communicet qui catechizatur uerbum ei qu
Abbreviated transcription (Latin):
quam ille habebat ut tantumm spiritalit̃
oꝑantes manducent panem a corꝑali labore
gratuitum. ce quemadmodũ dicit p̃cipimus
ce obsecramus in xp̃o. ut cum silentio oꝑantes
suum panẽ manducent: ñ disputent contra
manifestissima uerba apłi. qͥa ce hoc ꝑtinet ad
silentium. cum quo debẽt oꝑantes manduca¬
re panem suum. E nucleatius autẽ ce diligen-¬
tius adhuc ista uerba considerarem ac trac-¬
tarem. nisi haberem alia loca epłarum eius
multo manifestiora: quib collatis ce istaliqͥ¬
dius manifestant᷑. Et si ista ñ ẽẽnt. illa suffi¬
cerent. Ad corinthios enĩ scͥbens de hac eadẽ
re: ista dicit. Non sum liber: Non sũ apłs:¬
meum uos estis in dño: Si aliis ñ sum apłs:¬
uobis uerumptam̃ sum. Signaculũ enĩ apos¬
tolatus mei: uos estis in dño. Mea defensio
apud eos qui me int̾rogant hec est. Niuinqͥd nõ
habemus potestatem manducandi ee bibens

Expanded text:
quam ille habebat, ut tantummodo spiritaliter quam ille habebat, ut tantummodo spiritaliter operantes manducent panem a corporali labore gratuitum, et quemadmodum dicit: praecipimus et obsecramus in Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent, non disputent contra manifestissima uerba apostoli, quia et hoc pertinet ad silentium, cum quo debent operantes manducare panem suum. Enucleatius autem et diligentius adhuc ista uerba considerarem atque tractarem, nisi haberem alia loca epistularum eius multo manifestiora, quibus conlatis et ista liquidius manifestantur et, si ista non essent, illa sufficerent. ad Corinthios enim scribens de hac eadem re ita dicit: non sum liber? non sum aposmeum uos estis in domino? si aliis non sum apostolus, uerumtamen uobis sum. signaculum enim apostolatus mei uos estis in domino. mea defensio ad eos, qui me interrogant, haec est. numquid non habemus potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
suum manducent. Quid ad hec dici potest.
qnͣdoquidem ne ciuiqͣm liceret postra ñ pro uo¬
luntate hoc s pro caritate interp̃tari. exem¬
plo suo docuit quid p̃ceꝑit. Illi enĩ tamqͣm
apło. p̃dicatori eugłii. militĩ xp̃i. plantatori
uincȩ. pastori gregis ꝯstituerat dñs ut de
eugł̃io uiueret: ce tñ ipse stipendium sͥ debi¬
tum ñ exegit: ut formam se daret eis qui exi¬
gere indebita cupiebant: sicut ad chorinthi¬
os dixit. Quis militat siuis stipendiis umꝗͣ:
Qͥs plantat uineam. &e de fructu eiꝰ ñ edet:
Quis pascit gregem: ce de lacte gregis ñ ꝑcipit:
Ergo quod s debebatur acciꝑe noluit: ut exem¬
plo eius cohercerentur qui sͥ talia ñ ita ordina
ti i eccła deberi arbitrabant᷑. Quid ẽ enĩ qͦd
ait neq panem gratis ab aliquo manduca-¬
uimus. s in labore ce fatigatione die ac nocte
buerimus potestatem. s ut nos formã daremꝰ
uobis qua mntaremmi : Audiant gͦ quib
hec p̃cipit. idest qui ñ hanc potestatem habent.

Expanded text:
c dici potest, quandoquidem ne cuiquam postea liceret hoc pro uoluntate, non pro caritate interpretari, exemplo suo docuit quid praeceperit? illi enim tamquam apostolo praedicatori euangelii, militi Christi, plantatori uineae, pastori gregis constituerat dominus, ut de euangelio uiueret; et tamen ipse stipendium sibi debitum non exegit, ut se formam daret eis qui exigere indebita cupiebant. sicut ad Corinthios dicit: quis militat suis stipendiis umquam? quia plantat uineam et de fructu eius non edet? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? ergo quod sibi debebatur, accipere noluit, ut exemplo eius cohercerentur, qui sibi non ita ordinati in ecclesia talia deberi arbitrabantur. quid est enim, quod ait: neque panem gratis ab aliquo manducauimus, sed in labore et fatigabuerimus potestatem, sed ut nos formam daremus uobis, qua nos imitaremini? audiant ergo quibus hoc praecepit, id est qui non habent hanc potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
cephas. Uide quemadmodũ pͥmo ostends
Nonne opus meum uos estis in dño. Quo ps
ñ oꝑetur manib suis. s ex eugłio uiuat siut
dñs ostituit: quod in osequentib aꝑtissim.
monstrauit. Ad hoc enĩ ce fideles mulitndla¬
bentes t̾renam substantiam ibant cum ilia
&e ministrabant eis de substantia sua. ito nui¬
lius indigerent horum que ad substantiam
huiꝰ uite ꝑtinent: qͦd beatus paulus apłs lur¬
re quidem sͥ demonstrat. sicut oe ceteri apłifi
ciebant: s ea potestate se uti noluisse postra
commemorat. Hoc quidam ñ intelligentis:
ñ sororem mulierem eum ille diceret numqͥd
ñ habemus potestatem sororem mulieremar¬
cumducendi: s uxorem int̾pretati s̃. Fefellitis
uerbi greci ambiguitas quod ce uyxor ce mil¬
interpretes ñ fefellit ambiguitas hec: qͥa so¬
rorem mulierem ñ uxorem int̾pretati sunt.
Quod quisqͥs putat ab apłis ñ potuisse fier.¬
ut cum eis scẽ conuersationis mulieres enti¬
irent quacumꝙ eugłium p̃dicabant. ut eis

Expanded text:
Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, Nonne opus meum vos estis in Domino? n operetur manibus suis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam substantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae huius pertinent. quod beatus Paulus licere quidem sibi demonstrat, sicut et ceteri apostoli faciebant, sed ea potestate se uti noluisse postea commemorat. hoc quidam non intellegentes non \'sororem mulierem\', cum ille diceret: numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi? sed 'uxorem\' interpretati sunt. fefellit eos uerbi graeci ambiguitas, quod et uxor et muliinterpretes non fefellit haec ambiguitas et cmuliel\'em, non \'uxorem\' interpretati sunt.\' Quod quisquis putat non potuisse ut cum eis sanctae conversationis mulieres circuirent, quacumque Evangelium praedicabant, ut eis
Abbreviated transcription (Latin):
diabolum ñ uidere certi sumus. s motib
eas corporis ab illo. c affectionum inditi¬
is colligi exꝑimento didicimus. Secreta
autem cordis solus ille nouit. ad quem dr̃.
Tu solus nosti corda filiorum hominuor.
on om̃s male cogitationes xlui.

Expanded text:
diabolum non videre, certi sumus: sed motibus eas corporis ab illo, et affectionum indiciis colligi et experimento, didicimus: secreta autem cordis solus ille novit, ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum hominum. Non omnes cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
Iost ascensionem dñi ad celos om̃s scõꝵ
anime cum xp̃o sunt. &e exeuntes de corꝑe
ad xp̃m uadunt. expectantes resurrectio¬
nem corꝑis sui: ut ad integram ce ꝑpetuã
beatitudinem cũ ip̃o pariter immutent᷑.
Sic ce pecc̃orum anime in inferno sub timo¬
re posite expectant resurrectionem sui
corꝑis: ut cum ip̃o ad penam conuertan¬
tur et̾̃nam.

Expanded text:
scensionem Domini ad coelos, omnium sanctorum animae cum Christo sunt: et exeuntes de corpore ad Christum vadunt, exspectantes resurrectionem corporis sui: ut ad integram et perpetuam beatitudinem cum ipso pariter immutentur: sicut et peccatorum animae in inferno sub timore positae exspectant resurrectionem sui corporis, ut cum ipso ad poenam convertantur aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
post suggestionẽ facti &e delectationẽ. cẽ consi¬
sionem. ce ꝑpetrationẽ quasi quatriduanus
mortuus putet: s nec ipsum dr̃s deseruit.
Clamauit: lazare ꝓdi foras. Cessit uoci mł̾¬
ricordie: moles sepulture: cessit mors uite: essti
infernus suꝑno. E leuatus ẽ lazarus. ꝓcessit di
tumulo: ce ligatus erat sicut s̃ homines in con¬
fessione pecc̃i agentes penitentiã. Iam ꝓcessers
a morte. Nam ñ ꝯfiterent᷑ nisi ꝓcẽderent. Ipsum
confiteri: ab occulto ce a tenebroso ꝓcedere ẽ.
Sed quid dñs ȩccłȩ sue: Que solueritis in t̾ni

Expanded text:
post suggestionem facti et delectationem et consepost suggestionem facti et delectationem et consensionem et perpetrationem, quasi quatriduanus mortuus putet: sed nec ipsum Dominus deseruit, sed clamavit, Lazare, prodi foras. Cessit voci misericordiae moles sepulturae: cessit mors vitae, cessit infernus superno. Elevatus est Lazarus, processit de tumulo: et ligatus erat, sicut sunt homines in confessione peccati agentes poenitentiam. Jam processerunt a morte: nam non confiterentur, nisi procederent. Ipsum confiteri, ab occulto et a tenebroso procedere est. Sed quid Dominus Ecclesiae suae? Quae solveritis, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
tum potest a xp̃o debitor fugere: qͣm ut eat in
infernum: Adest iste creditor. Et ibi quidsa¬
eturus es. nisi quod sequit᷑: Si assũpsero pen
nas in directum: ce uolauero in extremis mari
Ĩ dest spe mea finẽ scł̃i meditabor: in p̃ceptis tiu¬
is uniam: duab alis caritatis attollar. Impse
gͦ duas alas caritatis: dilige proximũ sicut ti
ipsum: ce ñ tenes odium unde fugias creditorẽ.
estat penitentis¬
terciũ genus. Inde breuit̃ aliqͥd dicam: ut adiu¬
Iuante dõ ꝓposita ce ꝓmissa ꝑsoluam. Est peni¬
tentia grauior atq luctuosior: in qua ꝓprie uo¬
cantur in eccla penitentes. remoti etiam a sacm-¬
mento altaris participandi. ne accipiendom
digne iudicium sͥ manducent ce bibant. Illau̾
penitentia luctuosa ẽ: graue uulnus est. Ad¬
ulterium forte cõmissũ ẽ. forte homicidiũ for¬
te aliquid saclegũ: grauis res. graue urilnus:
letale. mortiferum. S omp̃c ẽ medicus. Iam

Expanded text:
ntum potest a Christo debitor fugere, quam ut eat in ntum potest a Christo debitor fugere, quam ut eat in infernum? Adest iste creditor et ibi. Quid facturus es, nisi quod sequitur? Si assumpsero pennas meas in directum, et volavero in extrema maris : id est, spe mea finem saeculi meditabor, in praeceptis tuis vivam, duabus alis charitatis attollar. Imple ergo duas alas charitatis. Dilige proximum sicut te ipsum; et non teneas odium, unde fugias creditorem. enus poenitentitertium genus, unde aliquid breviter dicam, ut adjuvante Domino proposita et promissa persolvam. Est poenitentia gravior atque luctuosior, in qua proprie vocantur in Ecclesia poenitentes, remoti etiam a Sacramento altaris participandi, ne accipiendo indigne, judicium sibi manducent et bibant. Illa ergo poenitentia luctuosa est. Grave vulnus est: adulterium forte commissum est, forte homicidium, forte aliquod sacrilegium; gravis res, grave vulnus, lethale, mortiferum: sed omnipotens medicus. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
deuiabis a xp̃o. Fiane si in oratione deuiabis.
ut nolis dicere. dimitte nobis debita nr̃a sicut
ce nos dimittimus debitorib nr̃is. ne tͥ cito respõ¬
deatur. sic dimitto quomͦ dimittis: gͦ quia hoc
ñ potes dicere. & ñ uis dimittere: deuiabis ab
hoc uersu. ce p̃termittes. & dices quod sequitur
Ne nos patiaris induci in temptationẽ. Ibi te ca¬
pit ereator tuus: cuiꝰ quasi faciem deuitabas.
Quomodo quisꝙ in uico cũ occurrerit ei cui ali¬
quid debet. si ad manũ ẽ diuerticulũ dimitat
quo ibat. ce it ꝑ aliam partem. ne faciẽ uideat
creditoris: hoc tu in isto uersu te fecisse arbitra¬
tus es. Deuitasti dicere. dimitte sicut dimitto.
dicere deuitans faciem creditoris. Quem deui-¬
tas: Qͥs deuitas: Quo ibis. ubi tu ẽẽ possis ce¬
&e ille ñ eẽ: Dieturus eo: quo ibo a spũ tuo: &e
a facie tua quo fugiam: Si ascendero in cȩlum
tu illic es: si descendero in infernum ades. Qẽ¬

Expanded text:
deviabis a Christo? Plane si in oratione deviabis, deviabis a Christo? Plane si in oratione deviabis, ut nolis dicere, Dimitte nobis debita nostet nos dimittimus debitoribus nostris; ne tibi cito respondeatur, Sic dimitto quomodo et tu dimittis: ergo quia hoc non potes dicere, et non vis dimittere, deviabis ab hoc versu, et praetermittes, et dices quod sequitur, Ne nos patiaris induci in tentationem: ibi te capiet creditor tuus, cujus quasi faciem devitabas. Quomodo quisque in vico cum occurrerit ei cui aliquid debet, si ad manum est diverticulum, dimittit quo ibat; et it per aliam partem, ne faciem videat creditoris. Hoc tu in isto versu te fecisse arbitratus es: devitasti dicere, Dimitte, sicut ego dimitto; dicere, devitans faciem creditoris. Quem devitas? quis devitas? Quo ibis, ubi tu esse possis et ille non esse? Dicturus es, Quo abibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, ades. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
tua cum dederis. uel minus uides qͦd ibi uide¬
bas. Non ibi uides cum dederis: donec interim
ignoscis ei qui peccat in te. quid minus habebis
in corde tuo: In dñm dimitds: s nichil amit¬
tis. Immo uero unda caritatis ibat in corde tuo:
ce tamqm de uena interiore manabat. Tenes
odium contra frẽm: obturasti fontem. Non so¬
lum gͦ nichil ꝑdis cum ignoscis: s abundantiꝰ
irrigaris. Caritas ñ angustatur. Ponis ibi la¬
pidem offensionis ei: tu tͥ facis angustias. Uindi¬
cabo te. ulciscar me: ego illis ostendam: ego faci¬
securum uiuere. securum orare. Nam ecce qͦd
acturus es: oraturus es. Quid dicam: Qnͣdo ho¬
die oraturus es. an ñ oraturus es. ira ce odio im-¬
pletus: Uindictam minitaris: ñ dimittis ex cor¬
de. E cce oras. ecce uenit orandi hora. incipis uer¬
ba illa uel audire uel dicere. Dictis ce auditis
suꝑiorib. uenturus es adhunc uersum: aut si
ñ uenturus. qua iturus: Ne ignoscas inimico:

Expanded text:
tua cum dederis, vel minus vides quod ibi videtua cum dederis, vel minus vides quod ibi videbas: non ibi vides cum dederis, donec iterum d quid perdis? Cum ignoscis ei qui peccat in te, quid minus habebis in corde tuo? Inde enim dimittis, sed nihil amittis. Imo vero unda quaedam charitatis ibat in corde tuo, et tanquam de vena interiore manabat: tenes odium contra fratrem, obturasti fontem. Non solum ergo nihil perdis, cum ignoscis; sed abundantius irrigaris. Charitas non angustatur. Ponis ibi lapidem offensionis, et tu tibi facis angustias. Vindicabo me, ulciscar me, ego illi ostendam, ego faciecurum, securum vivere, securum orare. Nam ecce quid acturus es? Oraturus es. Quid dicam quando? Hodie oraturus es. An non es oraturus? Ira et odio impletus, vindictam minaris: non dimittis ex corde. Ecce oras, ecce venit orandi hora, incipis verba illa vel audire vel dicere. Dictis et auditis superioribus, venturus es ad hunc versum. Aut si non venturus, quo iturus? Ne ignoscas inimico,
Abbreviated transcription (Latin):
se saluator in terra ambulat: Numqͥd susci¬
pit illum modo in domũ gaudens ⁊acheus:
N umqͥd ei hospicium &e epulas p̃parat maria:
Nichil hoꝵ indiget: ad dexterã patris sedet.
S qͣndo uni ex minimis meis fecistis: mn fecistis.
Hec ẽ extensio manuũ sub qua defecit amalech:
or erogas quidem pauꝑi. Qndo aliquid das e¬
surienti: forte quod dederis minus habes:s
in domo. ñ in celo. S hic quoq in t̾ra quo
iubente p̃stitisti: ipse supplet qͦd dedisti. De hac
re cum loqueret᷑ apłs ait. Qui ministrat semen
seminanti: ce panẽ in escam submmistrauit.
Oꝑarius enĩ dĩ es: qnͣdo das egenti. Semmas
hyeme: quod metas estate. Quid gͦ metius in¬
sidelis ne mhac magna domo tantus pat̾sami¬
lias ñ pascat oꝑarium suũ : E rit ce ibi:s quod
sufficit ibi. Dabit ds̃ totum necessitati: ñ cupi¬
ditati. Oꝑaire gͦ intrepidus: extende manus: de¬
ficiat amalech. S hic ut dixi: aliquid in domo

Expanded text:
us salvator in terra ambulat? Numquid suscius salvator in terra ambulat? Numquid suscipit illum modo in domum gaudens Zacchaeus ? Numquid ei hospitium et epulas praeparat Martha ? Nihil horum indiget, ad dexteram Patris sedet. Sed quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Haec est extensio manuum, sub qua defecit Amalech. Et erogas quidem pauperi, quando aliquid das esurienti: forte id quod dederis minus habebis, sed in domo, non in coelo. Sed hic quoque in terra, quo jubente praestitisti, ipse supplet quod dedisti. De hac re cum loqueretur Apostolus, ait: Qui administrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit . Operarius enim Dei es, quando das egenti: seminas hieme, quod metas aestate. Quid ergo metuis, infidelis, ne in hac magna domo tantus paterfamilias non pascat operarium suum? Erit et ibi, sed quod sufficiat tibi. Dabit Deus necessitati totum, non cupiditati. Operare ergo intrepidus, extende manus, deficiat Amalech. Sed hinc, ut dixi, aliquid in domo
Abbreviated transcription (Latin):
riplicem quippe enis osiderationẽ in sc̃ã seͥs¬
tura eẽ ꝓposui. Illa pͥma competentium ẽ: e ad
baptẏsmum u̾enire sitientium. Hanc de scͥp¬
turis scĩs ostendi: ce illam ꝓpe cotidianã. Et u¬
Non habeã ubi melius ostendam: quã in oratio¬
ne cotidiana. Dñs orare nos docuit: qͥd ad pa¬
trem dicamus ostendit: & in his uerbis posu¬
it. Omitte nobis debita nr̃a: sicut & nos di¬
mittimus debitorib nr̃is. Que debita fr̃s: qnͣ¬
doquidem debita hic intelligiñ possunt nisi
pecc̃a: Que debita dimisit: Que debita in
baptysmo: iterum ut dimittat oramus: Cer
Si nichil de sequentib hostib residuum factũ
est quid oramus ut dimittat᷑: nisi ꝓpter manꝰ
deficientes contra amalech: Bimitte nobis:
sicut dimittimus. Constituit medicinam:
firmauit pactum. Hic p̃ces dictat: ibi p̃can¬
ti respondet. Nouit quo iure res agat᷑ in celo:
quom̃ impetrari possint desiderata. Dimita
a quo uis ut p̃stetur tibi: Numqͥd xp̃c iã ip¬

Expanded text:
riplicem quippe ejus considerationem in sancta Scriptura esse proposui. Illa prima competentium est et ad Baptismum venire sitientium: hanc de Scripturis sanctis ostendi. Est alia quippe quotidiana. Et u Non habeo ubi melius ostendam, quam in oratione quotidiana, ubi Dominus orare nos docuit, quid ad Patrem dicamus ostendit, et in his verbis posuit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita, fratres? Quandoquidem debita hic intelligi non possunt nisi peccata; quae debita dimisit in Baptismo, iterum ut dimittat oramus? Cert Si nihil de sequentibus hostibus residuum factum est, quid oramus ut dimittatur, nisi propter manus deficientes contra Amalech? Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. Constituit medicinam, firmavit pactum. Hic preces dictat, ibi precanti respondet: novit quo jure res agatur in coelo, quomodo impetrari possint desiderata. Dimitti a quo vis ut praestetur tibi? Numquid jam Christ
Abbreviated transcription (Latin):
tii dei: qui reddet unicuiq scđm opera sua.
Opus ẽ gͦ ut hic timor mentes obsideat: opus ẽ ut
publico solum s etiã in domo: ñ in domo solũ
s etiam in eubiculo: in nocte. in lecto suo: incor-¬
de suo. Ergo si tuleris portũ pemtentie: desꝑa¬
tione augebunt᷑ pecc̃a. Ecce nichil dicunt qͥ
putant idõ augeri pecc̃a. quia portus peni¬
Quid gͦ ds̃. ne ꝑ illam s̃pem indulgentie rursus
augerentur pecc̃a ñ debuit ꝓuidere: Quomodo¬
reuera auget pecc̃a qui desꝑauerit: sic potest au
michi: si crastinus dies certus ẽ tͥ. Nonne ad hoc
te ammonet scͥptura dicens. ne tardes conuer¬
ti ad dñm: neq differas de die in diem: Subi¬
to enĩ uenit ira eius: &e in temꝑe uindicte disꝑ¬
det.te. Ecce ad utrumq ugilauit pro nobis
diuina ꝓuidentia ds̃. Nse desꝑando augeamus
pecc̃a: ꝓpositus penitentiȩ portus. Rursus ne
sꝑando augeamus: datus ẽ mortis dies incertus.

Expanded text:
cii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . cii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Opus est ergo ut hic timor mentes possideat, opus est utpublico solum, sed etiam in domo; non in domo solum, sed et in cubiculo, in nocte, in lecto suo, in corde suo. Ergo si tuleris portum poenitentiae, desperatione augebunt peccata. Ecce nihil dicunt illi, qui putant ideo augeri peccata, quia portus poeniQuid ergo? Deus, ne per illam spem indulgentiae rursus augerentur peccata, non dehinc providere drevera auget peccata qui desperaverit, sic potest augmihi; si crastinus dies certus est tibi. Nonne ad hoc te admonet Scriptura, dicens: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te ? Ecce ad utrumque vigilavit pro nobis providentia Dei. Ne desperando augeamus peccata, propositus est poenitentiae portus: rursus ne sperando augeamus, datus est dies mortis incertus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ ñ seruio libidinib meis ut eas imple¬
am. os saturem: ce faciam quicqͥd ñ licet s libet:¬
D iceretur ce fortassis. Ss miser capieris: accusa¬
beris: torqueberis: punieris. Seiunt ista ho¬
mines mali. ab hominib dici: oe inter homi¬
nes tñ seiure. attendunt multos. &e male ce see¬
lerate uiuentes impunita habere pecc̃a. Oc¬
cultare possunt: redimere que occultauere
ñ possunt: redimere usq in senectutẽ. Uita
lasciua: blasphema. sacrilega. ꝑdita: enume¬
rant sͥ. Quid ille qui tanta fecit: Num quid¬
senex mortuus ẽ: ⁊sumqͥd attendit ideo illũ
peccatorẽ. ce sceleratũ. senem mortuũ: ut ostñ¬
deret in illo ds̃ patientiã. expectans penitentiã:
O nde apłs dicit. Ignoras qͥa patientia d̃ĩ ad pe¬
nitentiam te ãdducit: Ille autẽ scdm duri
tiam cordis sui. ce cor im̃penitens. thesaurita¬
uit sͥ iram in die ire ce reuelationis iusti iudi¬

Expanded text:
Quare ergo non servio libidinibus meis, ut eas impleQuare ergo non servio libidinibus meis, ut eas impleam et saturem, et faciam quidquid non licet, sed libetDiceretur ei fortassis: Sed miser capieris, accusaberis, torqueberis, punieris. Sciunt ista homines mali ab hominibus dici, et inter homines servari; attendunt multos male et scelerate viventes impunita habere peccata: occultare possunt, redimere quae occultare non possunt; redimere usque in senectutem vitam lascivam, blasphemam, sacrilegam, perditam. Enumerant sibi: Quid? ille qui tanta fecit, non senex mortuus est? Numquid attendis ideo illum peccatorem et sceleratum senem mortuum, ut ostenderet in illo Deus patientiam, exspectans poenitentiam? Unde Apostolus dicit: Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiaitens, thesaurizavit sibi iram in die irae et revelationis justi judi
Abbreviated transcription (Latin):
reaci facti s̃. In quibꝰcumq pecc̃is: ñ ꝑdit iusce
in mat ȩccł̃a. Ergo solent inde etiam pagani
quasi insultare nobis. nescientes quid loquant᷑.
qͣndo ad uerbum dĩ quod linguas infantiũ fac̃
disertas. nundũ ꝑuenerunt. uos inqͥt facitis ut
peccent homines: qui illis ꝓmittitis ueniam si
egerint penitentiã. Dissolutio ẽ ista: ñ ammoni¬
tio In hanc sententiam exaggerat uerba: qnta qͥs¬
ꝙ̃ potest lingua. Cibi uel sonanti uel titubanti
ñ tacent. Non tam̃ qnͣdo eis loquim᷑. & si uin¬
misccłia: optime constituit in ȩccl̃a sua. Dicunt
nos dare peccatis licentiã: qͥa portum peniten-¬
te pollicemur. Si clauderet᷑ aditus penitentie:
Quare ñ iam uiuo ut uolo: Quia ibi ñ inuenio
caritatem: hic saltem pascam cupiditatem.
Quare enĩ me abstineam: Ibi mͥ locus omnis
clausus ẽ. hic quicqͥd ñ fecero ꝑdo: qͥa uita que
post hanc mortem futura ẽ. ñ michi dabitur.

Expanded text:
retici facti sunt. In quibuscumque peccatis non perdit viscera retici facti sunt. In quibuscumque peccatis non perdit viscera pia mater Ecclesia. Ergo solent inde etiam Pagani quasi insultare nobis, nescientes quid loquantur; quia ad verbum Dei, quod linguas infantium facit disertas, nondum pervenerunt. Vos, inquiunt, facitis ut peccent homines, cum illis promittitis veniam, si egerint poenitentiam. Dissolutio est ista, non admonitio. In hanc sententiam exaggerant verba, quanta quisque potest; lingua vel sonanti, vel titubanti, non tacent: tamen et quando eis loquimur, etsi vinisericordia totum optime constituit in Ecclesia sua. Dicunt nos dare peccatis licentiam, quia portum poenitentiae pollicemur. Si clauderetur aditus poenitentiae, quare jam non vivo ut volo? Quia ibi non invenio charitatem, hic saltem pascam cupiditatem. Quare enim me abstineam? Ibi mihi locus omnis clausus est, hic quidquid non fecero, perdo; quia vita quae post hanc futura est, non mihi dabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
do ad confessionem mortuũ. latentẽ. putentin
iam cetera implet ȩccłȩ mysterium. Soluite l¬
lum. &e sinite abire. Exhortatio.¬
Sed km̃i hoc genus penitentie nemo s ꝓpolꝰ
ad hoc genus nemo se p̃paret: tñ forte contigis
nemo desꝑet. Iudam traditorem ñ tam selus
tiam concurrerẽt quẽ tradiderat sicut illi qui
cum crucifixerunt: s desꝑando occidit. &e laq̃o¬
so suspendit: se suffocauit. Quod fecit in corꝑe
suo: hoc factum ẽ in anima sua. Ipsius enim
sp̃s dr̾: etiam iste uentus aeris huiꝰ. Quomͦ gͦ
qui s collum ligant inde se occidunt. quia nõ
ad eos intrat sp̃s aeris huiꝰ: sic illi qui desꝑant
re indulgentia dĩ. ipsa desꝑatione dĩ intus se
suffocant: ut eos sp̃s scs̃ uisitare ñ possit. Defen¬
ł m eccła: ce contra ñnullas hereses tenuit ȩccl̃a
catholica istam ueritatẽ de agenda penitentia.
f ũerunt enĩ qui dicerent quibusdã pecc̃is nõ eẽ
tandam penitentiã: ce exclusi s̃ de eccl̃a. ce he¬

Expanded text:
re ad confessionem mortuum latentem, putentem; jam caetera implet Ecclesiae ministerium: Solvite illum, et sinite abire . Sed, charissimi, hoc genus poenitentiae nemo sibi proponat, ad hoc genus nemo se praeparet: tamen si forte contigerit, nemo desperet. Judam traditorem non tam scelutiam concurreret quem tradiderat, sicut illi qui eum crucifixerant; sed desperando se occidit, et laqueo suspendit se, suffocavit se. Quod fecit in corpore suo, hoc factum est in anima ipsius. Spiritus enim dicitur etiam iste ventus aeris hujus. Quomodo ergo qui sibi collum ligant, inde se occidunt, quia non ad eos intrat spiritus aeris hujus: sic illi qui desperant de indulgentia Dei, ipsa desperatione intus se suffocant, ut eos Spiritus sanctus visitare non possit. est in Ecclesia: et contra nonnullas haereses tenuit Ecclesia catholica istam veritatem de poenitentia agenda. Fuerunt enim qui dicerent, quibusdam peccatis non esse dandam poenitentiam; et exclusi sunt de Ecclesia, et hae
Abbreviated transcription (Latin):
aliud estimando de filio qͣm qͦd ẽ pater.
ipse filius ñ docendo s inerepando nos
ammoneat. sicut philippum dicens.
Philippe: qui me uidet. uidet ce patrem
ñ agnoscis. ͥa ego in patre. &e padex inui¬

Expanded text:
aliud aestimando de Filio quam quod est Pater, aliud aestimando de Filio quam quod est Pater, ipse Filius non docendo, sed increpando nos admoneat sicut Philippum, dicens, Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Annon agnoscis quia ego in Patre, et Pater in
Abbreviated transcription (Latin):
gnitate: ñ eum minuit equalitate. Apłm
audi: quid de deo filio dicat. Cum in forma
dei eẽt inqͥt: ñ rapinã arbitratus ẽ eẽ ȩqͣlis
deo. Non rapuit: qͥa naturaliter habuit.
Omĩpotentia itaq patͥs in filio. omnipo¬
tentia filii in patre: qͥa neq aliqͣndo pa¬
ter sine filio. neq aliqndo filius sine pa¬
trẽ. Diumnã illã natiuitatẽ qua filius ꝓ¬
cessit ex patre. qua natus ẽ ds̃ de deo. sine
mitio. sine temꝑe. sine matre. sine aliqͣ
fragilitate. sine ulla sui diminutioẽ: ñ
possumꝰ explicare. Natiuitatẽ autẽ eiꝰ ait
ꝓpha qͥs enarrabit: Et reuera qͥs comp̃¬
hendere uel dicere poterit: quomͦ natꝰ
sit qui semꝑẽ in patre. &e nunqm rece¬
dit a patre: Digne ut dya ñ possumus
enarrare: s debemus corda nr̃a ipsi fi¬
lio p̃parare. ut illuminando &e per
fidem gubernando ꝑducat nos ad spe¬
ciem ueritatis sue. ne remane¬
amus in tenebͥs infidelitatis nr̃e: ne

Expanded text:
gnitate, non eum minuit aequalitate. Apostolum gnitate, non eum minuit aequalitate. Apostolum audi quid de Deo Filio dicat: Cum in forma Dei esset, inquit, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Non rapuit, quia naturaliter habuit. Omnipotentia itaque Patris in Filio, omnipotentia Filii in Patre; quia neque aliquando Pater sine Filio, neque aliquando Filius sine Patre. Divinam illam nativitatem qua Filius processit ex Patre, qua natus est Deus de Deo, sine initio, sine tempore, sine matre, sine aliqua fragilitate, sine ulla sui diminutione, non possumus explicare: Nativitatem autem ejus, ait propheta, quis enarrabit ? Et revera quis comprehendere vel dicere potest quomodo natus sit, qui semper est in Patre, et nunquam recedit a Patre? Digne, ut dixi, non possumus enarrare: sed debemus corda nostra ipsi Filio praeparare; ut illuminando et per fidem gubernando perducat nos ad speciem veritatis suae, ne remaneamus in tenebris infidelitatis nostrae, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ritum sc̃m negauimus omĩpotentẽ. Si
filiũ negaueris omĩpotententẽ: negabis
ce patrem omĩpotentẽ. S maior ẽ inqui¬
unt pater: mmnor ẽ filius. Hoc in homi¬
nib. hoc in om̃ib: ce tu in omnib ꝑtur¬
baris. Diuinam naturã considera. deũ
attende. sempiternũ cogita: nã uane ꝯ¬
turbaris. Si sempiternus ẽ pater: sempi¬
ternus ẽ utiq &e filius. Si enĩ fuit filius
qnͣdo ñ fuit filiꝰ: fuit &e pat̾. qndo ñ fuit
pater. Quod si ñ fuit aliquͣlo pat̃. ñ pa¬
ter: ñ fuit omp̃c. Mmus enĩ habuit in
eo quod postea effectus ẽ pater. Si das in¬
iaum filio: das mitium & patͥ. Pater enĩ:
a filio appellatus ẽ pater. Si autẽ semꝑ.
suit pater: semꝑ fuit &e filius. Et si ds̃ est
pater: ds̃ ẽ ce filius. Non enĩ aliud potuit.
procedere de deo: qm ds̃. Ed si ds̃ ẽ pater:
ds ẽ ce filius. Et si sempit̾nus ẽ pater: sempi¬
ternus cẽ ce filius. Quẽ ñ p̃cessit etate nec di¬

Expanded text:
us omnipotentem. Si Filium negaveris omnipotentem, negabis et Patrem omnipotentem. Sed major est, inquiunt. Pater, minor est Filius. Hoc in hominibus, hoc in omnibus, et tu in omnibus perturbaris. Divinam naturam considera, Deum attende, sempiternum cogita: nam vane conturbaris. Si sempiternus est Pater, sempiternus est utique et Filius. Si enim fuit Filius quando non fuit Filius, fuit et Pater quando non fuit Pater: quod si fuit aliquando Pater non Pater, non fuit omnipotens; minus enim habuit in eo quod postea effectus est Pater. Si das initium Filio, das initium et Patri. Pater enim a Filio appellatus est Pater. Si autem semper fuit Pater, semper fuit et Filius. Et si Deus est Pater, Deus est et Filius: non enim aliud potuit procedere de Deo quam Deus. Quod si Deus est Pater, Deus est et Filius; et si sempiternus est Pater, sempiternus est et Filius: quem non praecessit aetate nec di
Abbreviated transcription (Latin):
iste sponsus p̃sens ce latens: Quẽ sponsa p¬
clesia fide tantũ conspicit: &e sine ullo an¬
plexu eiꝰ membra cotidie parit. Qs ẽist qu
qui infans regem terruit. puer iudeos con¬
uicit: iuuenis pontiũ pylatũ turbauit.
Qius ẽ iste. uultis nosse: Dñs uircutũ ll¬

Expanded text:
iste sponsus praesens et latens, quem sponsa Eiste sponsus praesens et latens, quem sponsa Ecclesia fide tantum concipit, et sine ullo amplexu membra ejus quotidie parit? Quis est iste qui est iste qui infans regem terruit, puer Judaeos convicit, juvenis Pontium Pilatum turbavit? Quis est iste? Vultis nosse? Dominus virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
debuit: fcce nec uidas tenuit p̃cium: Ni
dei quem comꝑauerant xp̃m. Illi dieo st
ẽ qͦd accepisti:. Iudeo dico. Ubi ẽ qd̾ emiste
li dico. Qnͣdo uendidisti: tunc te decepstꝰ
Isti dico. Qͦd emisti: possidere ñ potuist. R
tu uicisti: quod uidas uendidit. & iudem
mit tu acquisisti. Exulta ce lauda spons
clesia: quia nisi ista in xp̃o facta eẽnt alia
illo formata ñ eẽs. Uenditus redemitu
occisus dilexit te: ce quia te plurimũ aiss
mori uoluit ꝓpter te. O magnũ sacrami
huiꝰ coniugii. oqͣm magnũ mysteriũ hul
sponsi ce huiꝰ sponse: ñ explicabit᷑ digne in¬
manis uerbis. De sponso sponsa nasctͥi
ut nascit᷑ statim illi coniungit᷑. Et tunosis¬
sa nubit: qnͣdo sponsus moritur. Eẽce tini
ille sponse coniungit᷑: qndo a mortalir l
paratur. Qnͣdo ille suꝑ celos exaltatur tin
ista in om̃i terra fecundatur. Quid est has
Quis ẽ ista sponsus absens ce presens: Qc̃t

Expanded text:
debuit? Ecce nec Judas tenuit pretium, nec debuit? Ecce nec Judas tenuit pretium, nec Judaei quem comparaverant Christum. Illi dico, Ubi est quod accepisti? Judaeo dico, Ubi est quod emisti? Illi dico, quando vendidisti, tunc te decepisti: isti dico, Quod emisti, possidere non potuisti. tu vicisti: quod Judas vendidit et Judaeus emit, tu acquisisti. Exsulta, exsulta, sponsa Ecclesia; quia nisi ista in Christo facta essent, tu ab illo formata non esses. Venditus redemit te, occisus dilexit te: et quia te plurimum dilexit, mori voluit propter te. O magnum sacramentum hujus conjugii! O quam magnum mysterium hujus sponsi et hujus sponsae! non explicabitur digne humanis verbis. De sponso sponsa nascitur, et ut nascitur, statim illi conjungitur; et tunc sponsa nubit, quando sponsus moritur; et tunc ille sponsae conjungitur, quando a mortalibus separatur: quando ille super coelos exaltatur, tunc ista in omni terra fecundatur. Quid est hoc? Quis est iste sponsus absens et praesens? Quis est