comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ admodũ dicitur. nouit salutẽ me¬
dicina. morbos autẽ nonnouit. Et tamen
etĩ morbi. ar temedicine agnoscuntur:
Sic dici potest. nosse dñm uĩã iustorum.
uiã uero impiorũ non nosse. Nonquia
aliquid dñs nescit. & tamen dicit peccato¬
rib non nouiuos.
Iter autẽ impiorum
peribit. P

Expanded text:
Quemadmodum dicitur, Novit salutem medicina, morbos autem non novit; et tamen etiam morbi arte medicinae agnoscuntur; sic dici potest, nosse Dominum viam justorum, viam vero impiorum non nosse; non quia aliquid Dominus nescit, et tamen dicit peccatoribus: Non novi vos . Iter autem impiorum peribit, p
Abbreviated transcription (Latin):
quam hominem inriserunt quiadõ alienati
sunt : psallite dõ nr̃o. Nonenim homo tan¬
tum: sed & ds̃. Homo ex semine dauid: ds̃¬
dñs dauid exiudaeis carnem habens. Quoꝵ
patres ait apłs: & ex quibus xp̃c scđm carnem.¬
Exiudeis ergo xp̃c: scđ̾m carnem. Qui sautẽ
iste xp̃c. qui est exiudaeis scđm carnem:
Quiest super omĩa ds̃ benedictus insaecula.
Dsante carnem: ds̃ in carne. ds cum carne.
Nec solum ante carnem ds̃: sed& ante terram ds̃.
unde facta estcaro. Nec tantum ante terram
ds̃ unde caro facta est: sed e̾tiam ante caelum
ds̃ quod prius factum est antediem ds. Qui
primus factus est ante om̃s angelos ds̃: ipse
xp̃c ds̃. Qm̃ in principio erat uerbum: & uerbũ
erat apuddm̃. &ds̃ erat uerbum. Omĩa per
ipsum facta sunt: & sine ipso factum est nihil.
Ille estante omĩa: perquem facta sunt omĩa.
Psallite

Expanded text:
quam hominem irriserunt qui a Deo alienati sunt, psallite Deo nostro. Non enim homo tantum, sed et Deus. Homo ex semine David , Dinus David, ex Judaeis carnem habens: quorum patres, ait Apostolus, et ex quibus Christus seQuis autem iste Christus, qui est ex Judaeis secundum carnem? Qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Deus ante carnem, Deus in carne, Deus cum carne. Nec solum ante carnem Deus, sed ante terram Deus, unde facta est caro; nec tantum ante terram Deus, unde caro facta est, sed etiam ante coelum Deus, quod prius factum est; ante diem Deus qui primus factus est; ante omnes Angelos Deus, ipserat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ille est ante omnia, per quem facta sunt omnia. Psallite
Abbreviated transcription (Latin):
intro redeant. deserti pompa seculari. inanes
gratia spiritali uere humiliantur. Etmultis
facit ds̃ ista inisto tempore. sechon omnibus.
Sienim nemini facer&: quasi non uideretur uigi¬
lare diuina prouidentia. Si omnibus facer&.
non seruaretur diuina pacientia. Tutamen
xpĩane tolerare didicisti. non uindictam retri¬
buere Uindicari uis xp̃ianus. nondum uin¬
dicatus est xp̃s. Antu passus es improbum.
& ille passus non est: Nonne prior prote pas¬
sus est quinon habebat quare pateretur: Nam
inte tribulatio fornax aurificis est. si tamen
aurum sis & non palea. usordibus careas. non
scĩ eius. qm̃ ueritatem requir& dñs. & retribu&
hisqui habundanter faciunt superbiam. Sed
quando retribu&: Osimodo retribuer&. modo
cos uolebam uidere humiliatos. atque prostatos
Aadite quid sequitur. Uiriliter agite
N olite laxas manus intribulationibus dimittere.
nonnutent genua urã
.Uiri liter agite

Expanded text:
intro redeant, deserti pompa saeculari, inanes intro redeant, deserti pompa saeculari, inanes gratia spirituali, vere humiliantur. Et multis facit Deus ista in isto tempore, sed non omnibus. Si enim nemini faceret, quasi non videretur vigilare divina providentia: si omnibus faceret, non servaretur divina patientia. Tu tamen, christiane, tolerare didicisti, non vindictam retribuere. Vindicari vis, christiane? Nondum vindicatus est Christus. An tu passus es improbum, et ille non passus est? Nonne prior pro te passus est, qui non habebat quare pateretur? Nam in te tribulatio fornax aurificis est si tamen aurum sis, et non palea, ut sordibus careas, non s: quoniam veritatem requiret Dominus, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Sed quando retribuet? O si modo retribueret! modo eos volebam videre humiliatos atque prostratos. Audite quid sequitur: Viriliter agite. Nolite lassas manus in tribulationibus dimittere, non nutent genua vestra. Viriliter agite
Abbreviated transcription (Latin):
exiuii deutero matris matris mere: nudus
reuertar in terrã. Dñs dedit dñs abstulit.
sicut dño placuit ita factum est : sit nomen
dni benedictum. Istȩ geminȩ laudes dĩ. unde
sunt.: Uidete foris pauperem. intus diuitem.
Istȩ̃ geminȩ laudes dĩ non exirent dehuius ore:
nisi thesauros haberet incorde. Quidiuites
esse uultis. tales diuitias concupiscite: quas
nec innaufragio potestis amittere. Ergo tales
quando humiliantur. nolite eos putare miseros.
Erratis. nonscitis quidintus habeant: cͥxuobis
conicitis quimundum diligitis.: quia uos
cumtalia perditis miseri remaneatis Prorsus
nolite hoc putare: habent intus quogaude¬
ant. Interior est dominator ipsorum. in¬
terior est pastor & consolator ipsorum. illi
sunt qui male cadunt. qui spem suam in hoc
scło ponunt. Aufertur quod tenebat foris
nihil reman& intus. nisi fumus malȩ cons.¬
scientue. Unde consolentur non babent.¬
non habent quo foris exeant. non habent quo

Expanded text:
ait, exii de utero matri meae, nudus ait, exii de utero matri meae, nudus revertar in terram: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Istae gemmae laudis Dei unde sunt? Videte foris pauperem, intus divitem. Istae gemmae laudis Dei exirent de ejus ore, nisi thesaurum haberet in corde? Qui divites esse vultis, tales divitias concupiscite, quas nec in naufragio potestis amittere. Ergo tales quando humiliantur, nolite eos putare miseros. Erratis, non scitis quid intus habeant. Ex vobis conjicitis, qui mundum diligitis, quia vos cum talia perditis, miseri remanetis. Prorsus nolite hoc putare; habent intus quo gaudeant. Interior est dominator eorum, interior est pastor et consolator ipsorum. Ipsi sunt qui male cadunt, qui spem suam in hoc saeculo ponunt. Aufertur quod nitebat foris, nihil remanet intus nisi fumus malae conscientiae. Unde se consolentur non habent,non habent quo foras exeant, non habent quo
Abbreviated transcription (Latin):
Forte donec speratis
toleratis: donec careatis. necesse est utdñs ueri
tatem requirens. retribuat hisqui habundanter
faciunt superbiam. Iam dicturus es. quando
retribu&: quando uult quiretribu&. Cer¬
tussis deretributione. nondubites detempore.
neaudeas dõ dare consilium. Prorsus ueritatẽ
requirit. & retribu& hisqui habundanter
faciunt superbum. Aliquibus & hic retribu&.
& uidemus. & didicimus. quia retribu&. Et¬
enim quando humiliantur qui dm̃ timent. si forte
in aliqua dignitaute huius scłi refulserant. humi¬
liati nonceciderunt. quia diñ decorde non ex¬
cluscrunt. Altitudo ipsorum ds̃ est. hu¬
miliatus uidebatur iob perdita substantia sui.
perditis filuis suis. perditis qui seruabat. perditis
quibus seruabat: remansit sine hereditate.
& quod est tristius. sine herede. Remansit
adsolam uxorem. non suam consolatricem.
sed diaboli potius adiutricem. Humiliatus
uidebatur. Uide simiser factus est: uide
sinon erat in abscondito uultus dĩ. Nudus

Expanded text:
Ferte donec efferatis, tolerate donec careatis: necesse est enim ut Dominus veritatem requirens, retribuat his qui abundanter faciunt superbiam. Jam dicturus es: Quando retribuet? Quando vult. Quia retribuet certus sis; de retributione non dubites, de tempore non audeas Deo dare consilium. Prorsus veritatem requiret, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Aliquibus et hic retribuet, et vidimus et didicimus quia retribuit. Etenim quando humiliantur qui Deum timent, si forte in aliqua dignitate hujus saeculi refulserant, humiliati non ceciderunt, quia Deum de corde non excluserunt: altitudo ipsorum Deus est. Humiliatus videbatur Job perdita substantia sua, perditis filiis suis, perditis quae servabat, perditis quibus servabat; remansit sine haereditate, et, quod est tristius, sine haerede ; remansit ad solam uxorem, non suam consolatricem, sed diaboli potius adjutricem : humiliatus videbatur; vide si miser factus est, vide si non erat in abscondito vultus Dei. Nudus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo orat: Ytresurgat. Sienim descendero
inquit᷑ incorruptionẽ. si sic fuerit corrupta
caro mea. quomodo ceterorum hominũ ut in
fine resurgat.  Ut quid fudi sanguinem: Si enĩ
modo non resurgam: nemini annuntiabo. neminẽ
lucrabor. Ut autem alicui annuntiẽ mirabilia
tua. laudes tuas. uitam aeternam. exurgat
card mea non eat incorruptionẽ. Nam si eri
quomodo: ceterorũ hominũ. quae utilitus
insanguine meo:
Numquid confitebit᷑
tibi pulius. aut annuntiabit ueritatẽ tuã.

Expanded text:
Quid ergo orat? Ut resurgat. Si enim descendero, inquit, in corruptionem, si sic fuerit corrupta caro mea, quomodo caeterorum hominum ut in fine resurgat, utquid fudi sanguinem? Si enim non modo resurgam, nemini annuntiabo, neminem lucrabor: ut autem alicui annuntiem mirabilia tua, laudes tuas, vitam aeternam, exsurgat caro mea, non eat in corruptionem. Nam si ierit quomodo caeterorum hominum, quae utilitas in sanguine meo? Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
uis uolare non possis. porrige cupiditatẽ
tuã usque ad caelũ. Dictũ esse solẽ lunam
stellas: quia ille quifecit omĩã dixit pete
qđ uis. tamen nihil inuenies carius. nihil
inuenies melius. quã ipsũ qui fecit omiã.
fecit. Omĩa cara sunt quia omĩa pulchrasunt.
sed quid illo pulchrius Fortia sunt. sed
quid illo fortius: Et nihil magis uult dare
quã se. Sialiquid inueneris melius pete: si
aliud petieris iniuriã facies illi. & damnũ tibi
preponendo illi quod fecit: cũ uell& sẽ ipsũ
tibi dare quifecit. In hoc amore dixit illi
tues pars mea. Eligant sibi quiuolunt quid
possideant. faciant sibi partes derebus: pars
mea tues. temihi elegi. Etiterum. Dñs
pars hereditatis meae. Possideat te ut possi¬
deas illã: eris predium ipsius . eris domus
ipsius. Possid& ut ꝓsit: possidetur ut ꝓsit.
Numquid uteitu aliquid ꝓsis. Nam dixi
Anima autẽ mea exultabit indño.
delecta¬
bitur super salutare eius.

Expanded text:
vis volare non possis: porrige cupiditatem vis volare non possis: porrige cupiditatem tuam usque ad coelum, dic tuum esse solem, lunam, stellas, quia ille qui fecit omnia dixit, Pete quod vis: tamen nihil invenies carius, nihil invenies melius, quam ipsum qui fecit omnia. fecit. Omnia cara sunt, quia omnia pulchra sunt: sed quid illo pulchrius? Fortia sunt: sed quid illo fortius? Et nihil magis vult dare quam se. Si aliquid inveneris melius, pete. Si aliud petieris, injuriam facies illi, et damnum tibi, praeponendo illi quod fecit, cum velit seipsum tibi dare qui fecit. In hoc amore dixit illi tu es pars mea. Eligant sibi qui volunt quid possideant, faciant sibi partes de rebus: Pars mea tu es, te mihi elegi. Et iterum: Dominus pars haereditatis meae. Possideat te, ut possideas illum: eris praedium ipsius, eris domus ipsius. Possidet ut prosit, possidetur ut prosit. Numquid ut aliquid ei tu prosis? Nam dixi Anima autem mea exsultabit in Domino. Delectabitur super salutare ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
meo a quo audierit. salus tua egosũ: tãquã
nonquaerens alias extrinsecus diuitias.
tã quã non quaerens cutum fulere uoluptatib.
bonisq terrenis sed coniugem uerũ. Uerũ¬
gratis amans: non abillo uõlens accipere qđ
delect&. sed ipsũ solũ sibi ꝓponens a quo
delectetur. Quid enĩ melius dõ dicit mihi
Amat me ds̃. amatte ds̃. Ecce ꝓposuit: pete
qđ uis. Si tibi imperator dicer& pete qđ uis.
quos tribunatos comitiuasq ructares:
Quanta tibi ꝓponeres accipienda. & aliis largi¬
enda: Dõ tibi dicente pete qđ ius. quid
petiturus es: Excute mentẽ tuã. exerce
auaritiã tuã. ꝓtende quantũ potes. & dilata
dixit. pete qđuis. Si possessionũ esamator:
desideraturus es totã terram. ut om̃s quinascun¬
tur coloni tui aut serui sint. Et quid cũ totã
terrã possederis. Mare petiturus es: in quo
uiuere tamen non poteris. In hac auaritia
tepisces superabunt. sed forte insulas posside¬
bis. Transcende & haec: pete & aerem quã¬

Expanded text:
eo a quo audierit, Salus tua ego sum: tanquam non quaerens alias extrinsecus divitias, tanquam non quaerens circumfluere voluptatibus bonisque terrenis; sed conjugem verum gratis amans, non ab illo volens accipere quod delectet, sed ipsum solum sibi proponens a quo delectetur. Quid enim melius Deo dabitur mihi? Amat me Deus: amat te Deus. Ecce proposuit, pete quod vis . Si tibi Imperator diceret, Pete quod vis, quos tribunatus comitivasque ructares! Quanta tibi proponeres et accipienda et aliis largienda! Deo tibi dicente, Pete quod vis, quid petiturus es? Excute mentem tuam, exsere avaritiam tuam, protende quantum potes, et dilata dixit, Pete quod vis. Si possessionum es amator, desideraturus es totam terram, ut omnes qui nascuntur, coloni tui aut servi tui sint. Et quid cum totam terram possederis? Mare petiturus es, in quo vivere tamen non poteris. In hac avaritia te pisces superabunt. Sed forte insulas possidebis. Transcende et haec, pete et aerem quam
Abbreviated transcription (Latin):
Confirmastime in aeternum: infirmasti ad
tempus. Confirmasti in conspectu tuo:
infirmasti in conspectu hominum. Quid
ergo laudes illi gła illi :
Benedictus

Expanded text:
Confirmasti me in aeternum, infirmasti ad tempus: confirmasti in conspectu tuo, infirmasti in conspectu hominum. Quid ergo? Laudes illi, gloria illi. Benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
distis plerumque interpellare gemitibus
seruos dĩ: & quaeritur causa & non appar&
nisi gemitus alicuius seruidĩ: si tamen ad
aures hominis circa illum positi peruenerit.
Est enim gemitus occultus qui ab homine
non auditur : tamen sitanta occupauerit
cor cogitatio desiderii cuiusquã ut uoce
clariore exprimatur uulnus interioris
hominis. quaeritur causa. & dicit homo
apud sem& ipsum. Forte illud est unde.
gemit. & forte illud illi factũ est. Quis
potest intellegere nisi ille incuius oculis
& auribus gemit: Propterea rugiebam
inquit agemitu cordismei. Quia homines
siquando audiunt gemitũ hominis: ple¬
rum que gemitũ carnis audiunt. gementẽ
agemitu cordis non audiunt. Abstulit
nescio quis res huius. rugiebat sed non age¬
mitu cordis. Alius quia extulit filium:
alius quia uxorem. alius quia grandinata
est uinea quia cupa acuit. quia diripuit
iumentũ ipsus. nescio quis alius. quia damnũ
aliquod passus est alius. quitim& hominẽ

Expanded text:
ditis plerumque interpellare gemitibus servos Dei, et quaeritur causa: et non apparet nisi gemitus alicujus servi Dei; si tamen ad aures hominis circa illum positi pervenerit. Est enim gemitus occultus qui ab homine non auditur: tamen si tanta occupaverit cor cogitatio desiderii cujusdam, ut voce clariore exprimatur vulnus interioris hominis, quaeritur causa; et dicit homo apud semetipsum, Forte illud est unde gemit, et forte illud illi factum est. Quis potest intelligere, nisi ille in cujus oculis et auribus gemit? Propterea rugiebam, inquit, a gemitu cordis mei: quia homines si quando audiunt gemitum hominis, plerumque gemitum carnis audiunt; gementem a gemitu cordis non audiunt. Abstulit nescio quis res hujus; rugiebat, sed non a gemitu cordis: alius, quia extulit filium; alius, quia uxorem; alius, quia grandinata est vinea, quia cuppa acuit, quia diripuit jumentum ipsius nescio quis; alius, quia damnum aliquod passus est; alius, quia timet hominem
Abbreviated transcription (Latin):
tibi faciam inquit: Ita uexatus ẽs: ut inde
saneris. Et plus dicit sanato: non erit
onerosum. Uo luptuose. diliges inimicũ¬
tuum: sanatus. conaretu ut saneris. Intri¬
bulationibus. in angustiis. in temptationi¬
bus fortis esto. Perdura: medici manus est
non latronis. Ecce inquit preceptis accep¬
tis & fide retenta: priussicut iubes sanabo
cor. ut dicis sanato corde est. Mundato
corde quid uidebo: Beati mundo corde:
quia ipsi dm̃ uidebunt. hoc modo inquit
non possum. Conprehenderunt me iniqui¬
tates meae: & non potui ut uiderem.
Mul¬
tiplicatȩ sunt super capillos capitismei.

Expanded text:
tibi faciam, inquit? Ita vexatus es, ut inde tibi faciam, inquit? Ita vexatus es, ut inde saneris. Et plus dicit: Sanato non erit onerosum, voluptuose diliges inimicum sanatus; conare tu ut saneris. In tribulationibus, in angustiis, in tentationibus fortis esto, perdura: medici manus est, non latronis. Ecce, inquit, praeceptis acceptis, et fide retenta, prius sicut jubes sanabo cor, ut dicis: sanato corde et mundato corde quid videbo? Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Hoc modo, inquit, non possum. Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem. 22. Multiplicatae sunt super capil
Abbreviated transcription (Latin):
quod uideamus: quod premit ut non uidea¬
mus. Nonne iniquitas oculum tuum
ne istam lucem uidere posses premebat.
Fortasse humor irruens premebat. fortasse
fumus. puluis. aliquid iniectũ: & leuare
oculum sauciũ. non poteras ad istam lucẽ
Quid ergo cor saucium leuabis addm̃:
Nonne prius sanandum est utuideas: Non¬
ne suꝑbus inueneris cum dicis. primo ui¬
deam & sic credam: Quis dicit: Quid
enim uisurus dicit: Uideam & siccredã.
Lucem ostensurussum : immo uero ipsa se
lux ostendere se uult. cui caeco non potest
nonuid&. Vnde non uid&: Grauatõ
oculo multis peccatis. Quid enim ait.
Conprehenderunt me iniquitates meae. &
non potui utuiderem. Remoueantur
ergo iniquitates. dimittantur peccata. Leuet᷑
pondus ab oculo: sanetur quod saucium est
adhibeatur mordax peccatum. quasi colli¬
rium. Prius effice quod tibi precipitur.
sana cor. mundacor. dilige inimicũ tuũ.
Et quis diligit inimicum suũ: hoc iub&
medicus: amarum est sed salubre. Quid

Expanded text:
quod videamus: quid premit ut non videamus? Nonne iniquitas? Oculum tuum, ne istam lucem videre posses, premebat fortassis humor irruens, premebat fortasse fumus, pulvis, aliquid injectum; et levare oculum saucium non poteras ad istam lucem: quid ergo, cor saucium levabis ad Deum? Nonne prius sanandum est ut videas? Nonne superbus inveniris, cum dicis: Primo videam, et sic credam? Quis dicit? Quis enim visurus dicit: Videam, et sic credam? Lucem ostensurus sum, imo vero ipsa se lux ostendere vult. Cui? Caeco non potest, non videt. Unde non videt? Gravato oculo multis peccatis. Quid enim ait? Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem. Removeantur ergo iniquitates, dimittantur peccata, levetur pondus ab oculo, sanetur quod saucium est, adhibeatur mordax praeceptum quasi collyrium. Prius effice quod tibi praecipitur: sana cor, munda cor, dilige inimicum tuum . Et quis diligit inimicum suum? Hoc jubet medicus; amarum est, sed salubre. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Multum irascitur dum non exquirit. dum quasi
obliuiscitur. & non adtendit peccata. & per
fraudes & scelera. addiuitias honoresq peruenit᷑
quod maxime iillo antixpõ euenturũ est.
qui usque adeo beatus uidebitur hominibus.
ut ds̃ putetur. Sed quanta ista ira sit dĩ. docent
sequentia.

Expanded text:
Multum irascitur, dum non exquirit, dum quasi obliviscitur et non attendit peccata, et per fraudes et scelera ad divitias honoresque pervenitur: quod maxime in illo Antichristo eventurum est, qui usque adeo beatus videbitur hominibus, ut etiam Deus putetur. Sed quanta ista ira sit Dei, docent sequentia.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dĩ scm̃ est. quod estis uos. Quisquis autem
templum dĩ uiolauerit. disperd& illum dĩ.
Templum enim dĩ uiolat. qui uiolat unitatem.
Non enim ten& caput. ex quo totum corpus
conexum. & conpactũ. peromnem tactum
subministrationum scđm operationẽ. in men¬
sura unius cuiusq partis incrementũ corporis
facit. iaedificationem sui incantate. In hoc
templo scõ suo dnis est. quod constat multis
menbris suis sua quaeq offitia gerentibus.
inunã aedificatione caritatis cõnstructis.
Quod iuolat. quisquis causas principatus sui.
acatholica societate dis iungit
plo scõ suo. dns incaelo sedes eius.

Expanded text:
estis vos. Quisquis autem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus . Templum Dei violat, qui violat unitatem: non enim tenet caput , ex quo totum corpus connexum et compactum per omnem tactum subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque partis incrementum corporis facit, in aedificationem sui in charitate . In hoc templo sancto suo Dominus est; quod constat multis membris suis, sua quaeque officia gerentibus, in unam aedificationem charitate constructis; quod violat, quisquis causa principatus sui a catholica societate disjungitur. plo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cor¬
dibus eorum dona propria spiritaliter tribuit.
utnec totum corpus oculus. nec totum auditus.
sedalius sic. alius autem sic incorporentur xp̃o.
Quiintellegit omiã opera eorum. Apu

Expanded text:
qui cordibus eorum dona propria spiritualiter tribuit, ut nec totum corpus oculus, nec totum auditus ; sed alius sic, alius autem sic incorporentur Christo. Qui intelligit omnia opera eorum: apu
Abbreviated transcription (Latin):
.Quem nisi hereticũ: Nam &
ipse est inimicus & defensor. qui fidem xp̃ĩanam
cũ obpugn&. uidetur defendere. Quam quã etiã
philosophi. huius mundi. bene intelleguntur
inimici & defensores. Quando quidem filius dĩ.
uirtus & sapientia dĩ est. qua in lustratur omnis.
quis quis ueritate sapiens efficitur. Huius illi
se amatores esse profitentur. unde etiã philosophi
nominantur. & propterea illam uidentur defen¬
dere cum inimici sint eius. Qm̃ suꝑ stitiones
norias. ut colantur &uenerentur huius mundi
elementa suadere non cessant.

Expanded text:
Quem, nisi haereticum? Nam et ipse est inimicus et defensor, qui fidem christianam cum oppugnet, videtur defendere. Quanquam etiam philosophi hujus mundi bene intelligantur inimici et defensores: quandoquidem Filius Dei Virtus et Sapientia Dei est, qua illustratur omnis quisquis veritate sapiens efficitur. Hujus illi se amatores esse profitentur, unde etiam philosophi nominantur: et propterea illam videntur defendere, cum inimici sint ejus; quoniam superstitiones noxias, ut colantur et venerentur hujus mundi elementa, suadere non cessant.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est enim bene canere
dõ: iniubilatione canta. Quid est iniubilatione
canere: Intellegere. uerbis explicare nonposse.
quod canitur ore dõ. Etenim illi quicantant
siue inmesse. siue in uinea. siue in aliquo opere
feruenti: cum coeperint in uerbis canticorũ
exultare letitia. ueluti impleti tanta lȩtitia.
ut eam uerbis explicare non possint. auertunt
sẽ asyllabis uerborum. &eunt insonum uibilatio¬
nis. Sonus quidam . ẽ.: significans corparturire
quod dicere non potest. Et quem dec& ista iubilatio.
nisi meffabilem dm̃: Ineffabilis enim est: quem
fari non potes. Sieum fari nompotes & tacere
non debes. quid restat nisi ut iubiles. utgaudeat
cõr sine uerbis. & inmensa latitudo gaudiorum
metas non habeat syllabarum: Benecantate ei
iniubilatione

Expanded text:
hoc est enim bene canere Deo, in jubilatione cantare. Quid est in jubilatione canere? Intelligere, verbis explicare non posse quod canitur corde. Etenim illi qui cantant, sive in messe, sive in vinea, sive in aliquo opere ferventi, cum coeperint in verbis canticorum exsultare laetitia, veluti impleti tanta laetitia, ut eam verbis explicare non possint, avertunt se a syllabis verborum, et eunt in sonum jubilationis. Jubilum sonus quidam est significans cor parturire quod dicere non potest. Et quem decet ista jubilatio, nisi ineffabilem Deum? Ineffabilis enim est, quem fari non potes: et si eum fari non potes, et tacere non debes, quid restat nisi ut jubiles; ut gaudeat cor sine verbis, et immensa latitudo gaudiorum metas non habeat syllabarum? Bene cantate ei in jubilatione
Abbreviated transcription (Latin):
Quid .ẽ. hoc: Cora hominib enĩ non. ẽ. ad ulte¬
rata uxor aliena: & maritꝰ occisus. Nonne
om̃s nouerant quid dauid fecerat: Quid. ẽ.
tibi solipeccaui & malignũ corãte feci: Quia
tusolus sine peccato. Ille iustus punitor: qui
non hab& qđ mn illo puniatur. Ille iustus re¬
prehensor: qui non hab& qđ millo rep̃hendat᷑.
Tibi solimquit peccaui: & malignũ corãte feci:

Expanded text:
Quid est hoc? Coram hominibus enim non erat adulterata uxor aliena, et maritus occisus? Nonne omnes noverant quod David fecerat? Quid est, Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci? Quia tu solus sine peccato. Ille justus punitor, qui non habet quod in illo puniatur: ille justus reprehensor, qui non habet quod in illo reprehendatur. Tibi soli, inquit, peccavi, et malign
Abbreviated transcription (Latin):
nonmihi. sibi semꝑ mentiatur. mihi autem
non mentitur. Si tradiderisme inanimas tri¬
bulantiũme. Id est si consensero uoluntatibus
eorum. iamnon sibi mentita erit iniquitas. sed
& mihi. Si autem sęuiant quantũ uoluerint.¬
& conentur impedire cursus meos. nontamen
tume. des. inanimas eorũ. non consentiendo
uoluptatibus eorum. Remanebo ego & per¬
manebo inueritate tua. & mentietur iniquitas.
post ista pericula. post labores. post difficul¬
tates intermanus persequentiũ & tribulantiũ.
aestuans. anhelans. liborans. & firmus &certꝰ
illo suscipiente. illo iuuante. illo docente.
illo regente. tamen post illũ circuitũ & iubila¬
tionẽ. exultans gaudio: & gemens in laborib
suspirauit adextremũ & ait
Credo uidere
bona Interra uiuentium

Expanded text:
non mihi: sibi semper mentiatur, mihi autem non mentiatur. Si tradideris me in animas tribulantium me, id est, si consensero voluntatibus eorum; jam non sibi mentita erit iniquitas, sed et mihi: si autem saeviant quantum voluerint, et conentur impedire cursus meos, non tamen tu me des in animas eorum; non consentiendo voluntatibus eorum, remanebo ego, et permanebo in veritate tua, et mentietur iniquitas, post ista pericula, post labores, post difficultates, inter manus persequentium et tribulantium aestuans, anhelans, laborans, et firmus et certus illo suscipiente, illo juvante, illo ducente, illo regente. Tamen post illum circuitum et jubilationem, exsultans gaudio, et gemens in laboribus, suspiravit ad extremum, et ait: Credo videre bona Domini in terra viventium
Abbreviated transcription (Latin):
cormeum insalutari tuo
In xp̃o. insapientia
łi. Cantabo dño quibona tribuit mihi.
Bona spiritalia. non ad humanũ diem pertinentia.
Et psallã nomini dñi altissimi. Ide

Expanded text:
meum in salutari tuo: in Christo, in Sapientia Dei. Cantabo Domino qui bona tribuit mihi: bona spiritualia, non ad humanum diem pertinentia. Et psallam nomini Domini altissimi: id
Abbreviated transcription (Latin):
Red de quã habeã : quã peccando amiserã. Red¬
demihi exultationẽ salutaris tui: utiq xp̃i
tui. Quis enĩ sme illo sanari potuit: qui&ante¬
quã demaria nasceretur. inprincipio erat
uerbũ & uerbũ erataput dmñ & dserat
uerbũ. Etita scĩs patrib dispensatio suscep¬
tȩ carnis futura credebatur: sicut a nob̾ fic¬
ta creditur: Tempora uariata sunt: nonfides.
Red de mihi exultationẽ salutaris tui:
principali confirmame.

Expanded text:
Redde quam habebam, quam peccando amiseram: Redde mihi exsultationem salutaris tui: utique Christi tui. Quis enim sine illo sanari potuit? Quia et antequam de Maria nasceretur, in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : et ita a sanctis Patribus dispensatio susceptae carnis futura credebatur, sicut a nobis facta creditur. Tempora variata sunt, non fides. Redde mihi exsultationem salutaris tui: principali confirma me.
Abbreviated transcription (Latin):
Ne itaque meperdas cumimpus
& cũ uiris sanguinũ. quorum opera iniqua sunt.
Dextera eorum plena est muneribus

Expanded text:
ne itaque me perdas cum impiis et cum viris sanguinum, quorum opera iniqua sunt. Dextera eorum repleta est muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
que uiridiligno adhibetur difficile accen¬
dit. Umorenim ligni resistit flammȩlen¬
te. & marcidȩ : tamen idoneae ad consumen¬
das spinas. & suscitame & reddam illis.
Neforte sane fr̃s minus potentem filium
quim patrem putecis: exeo quti dixit suscitame
quos ipse suscithre nonpossit. Hocautem
suscitauit quod mori poterat: idest caro
mortua est caro suscitata est. Netamen
uerbum dĩ aequale patri. non poterat
carnem suam suscitare audite ex euangelio
S oluite templum hoc: & intriduo suscitabo
illud. hoc autem euangelista ne etiam
inde dubitaremus. dicebat inquit detem¬
plo corporis sui. Etsuscitame & reddã¬

Expanded text:
que viridi ligno adhibetur, difficile accenque viridi ligno adhibetur, difficile accenditur, humor enim ligni resistit flammae lentae et marcidae, tamen idoneae ad consumendas spinas. Et suscita me, et reddam illis. Ne forte sane, fratres, minus potentem Filium, quam Patrem putetis, ex eo quia dixit, Suscita me, quod ipse se suscitare non possit. Hoc enim suscitavit quod mori poterat: id est, caro mortua est, caro suscitata est. Ne tamen m Verbum sit Dei aequale Patri, non poterat carnem suam suscitare: audite ex Evangelio, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Hoc autem Evangelista, ne etiam inde dubitaremus. dicebat, inquit, de templo corporis sui , et resuscita me, et redda
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete quando
dictum est: umfactum est. Occiderunt
enim xp̃m iudaei: neperderent locum.
Illo occiso: perdiderunt locum. Eradicatõ
regno dispersi sunt: suscitatus reddidit
illis. Reddidit ad ammonitionem: non¬
dum adammontionem. Ciuitas illa
inqua fremuit populus tamquam leo
rapiens & rugiens exclamans. crucifige.
crucifige: eradicatis in de iudaeis xp̃ĩanos
hab& aiudeo nullo in habitatur. Plan¬
tata est ibi eccła xp̃i: unde eradicatȩ sunt
spinae sinagoge. Proinde uere ignis eoꝵ.
exarsit sicut ignis inspinis. Dñs autem tam¬
quam lignum uiride erat: hoc ipse ait.
quando plangebant quaedam mulieres.
ueluti moriturum xp̃m. Nolite flere suꝑ
me: sed suꝑuos ipsas flete. & super filios
urõs. Ex hoc predicens: suscitame &
reddam illis. Sienim in uiri diligno
haec faciunt: in arido quifi&: Quando
poss& uiri delignum consumi abigne
spinarum: Exarserunt enim uelut ignis
inspinis. Ignis spinas consumit: & cui cum¬

Expanded text:
idete quando dictum est, jam factum est. Occiderunt enim Christum Judaei, ne perderent locum : illo occiso perdiderunt locum; eradicati a regno, dispersi sunt. Suscitatus reddidit illis tribulationem: reddidit ad admonitionem, nondum ad damnationem. Civitas enim illa in qua fremuit populus, tanquam leo rapiens et rugiens, exclamans, Crucifige, crucifige , eradicatis inde Judaeis, Christianos habet, a Judaeo nullo inhabitatur. Plantata est ibi Ecclesia Christi, unde eradicatae sunt spinae Synagogae. Proinde vere ignis eorum exarsit, sicut in spinis : Dominus autem tanquam lignum viride erat. Hoc ipse ait, quando plangebant quaedam mulieres veluti moriturum Christum, Nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros: ex hoc praedicens, Suscita me, et reddam illis. Si enim in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Quando possit viride lignum consumi ab igne spinarum? Exarserunt enim velut ignis in spinis. Ignis spinas consumit, et cuicum
Abbreviated transcription (Latin):
Mentẽ ipsã humanam hic accipiendã puto.
quod caput animae non absurde appellat᷑.
quae ita inhȩsit. & quodãmodo coaluit ex¬
cellenti suꝑ eminentiȩ̨ uerbi hominem susci¬
pientis. ut tanta passionis humilitate non de¬
poneretur.

Expanded text:
mentem ipsam humanam hic accipiendam puto, quod caput animae non absurde appellatur, quae ita inhaesit et quodammodo coaluit excellenti supereminentiae Verbi hominem suscipientis, ut tanta passionis humilitate non deponeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
utbenc scumus quid sit & quale hoc sit ipsius
psalmi tertum. quantũ donat dñs breuiter per¬
curramus: Cantitur enim dexp̃o. quod euident̃
ibi appar& quia illic scriptum est. Ipse tamquã
sponsus ꝓcedens dechalamo suo. Quis enim
sponsus nisi cui desponsata. ẽ. illa uirgo ab apło.
cui tim& caste castus sponsi amicus: ne sicut
serpens euam fefellit astutia sua. sic & huius
uinginis sponsȩ xpĩ sensus corrumpantur acasti¬
tate quae .ẽ. inxp̃o In hoc ergo dñõ & saluatore
nr̃o ibu xp̃o posita est magna & plena gratia.
dequa dicit apłs iohannes. Et uidimus gloriã
eiꝰ głam tamquã uigeniti apatre. plenum grã¬

Expanded text:
ut bene sciamus quid sit, et quale hoc sit, ipsius ut bene sciamus quid sit, et quale hoc sit, ipsius psalmi textum, quantum donat Dominus, breviter percurramus. 2. Cantatur enim de Christo; quod evidenter ibi apparet, quia illic scriptum est: ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo. Quis est enim sponsus, nisi cui desponsata est illa virgo ab Apostolo, cui timet caste castus sponsi amicus, ne sicut serpens Evam fefellit astutia sua, sic et hujus virginis sponsae Christi sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo In hoc ergo Domino et Salvatore nostro Jesu Christo posita est magna et plena gratia, de qua dicit apostolus Joannes: Et vidimus gloriam ejus, gloriam tanquam Unigeniti a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
mund& nos & abalienis parcat seruis suis.
Quid hoc sit intellegere debemus. uthumana
ratione non quasi auium uoce cantemus.
Nam &e meruli & psitaci. & corui & pice. &
huiusmodi uolueres. sacpe abhominibus
docentur sonare quod nesciunt. Scienter
autem cantare nautare hominis diuina uo¬
luntate concessum est. Et quam multi mali
& lururiosi siccantant digna auribus suis &
cordibus: nouimꝰ. & dolemus. Eo enim ptiores
sunt: quo non possunt ignorare quod cantant.
Sciunt enim sẽ cantare flagitia: & tamen cantant
Nosautem qui in aeccła diuina eloquia cantare
didicimus. simul etiam instare debemꝰ esse quod
scnptum est. Beatus populus qui intellegit
iubilationem. Proinde carissimi quod consona
uoce cantauimus. sereno &iam corde nosse
acuidere debemus. Rogauit enim dim unus¬
quisque nr̃m in hoc cantico. & dirit do. Aboccul-¬
tis meis mundame dñc & abalienis paree seruo
tuo. Simei non fuerint dominati cunc inma¬
culatus ero & mundabor adelicto magno. Quod

Expanded text:
mundet nos, et ab alienis parcat servis suis, quid hoc sit intelligere debemus, ut humana ratione, non quasi avium voce cantemus. Nam et meruli et psittaci et corvi et picae et hujusmodi volucres, saepe ab hominibus docentur sonare quod nesciunt. Scienter autem cantare, naturae hominis divina voluntate concessum est. Et quam multi mali et luxuriosi sic cantant digna auribus suis et cordibus, novimus et dolemus. Eo enim pejores sunt, quo non possunt ignorare quod cantant. Sciunt enim se cantare flagitia, et tamen cantant Nos autem qui in Ecclesia divina eloquia cantare didicimus, simul etiam instare debemus esse quod scriptum est, Beatus populus qui intelligit jubilationem . Proinde, carissimi, quod consona voce cantavimus, sereno etiam corde nosse ac videre debemus. Rogavit enim Dominum unusquisque nostrum in hoc cantico, et dixit Deo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et mundabor a delicto magno. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Et siue quisque iam sit mel. qui iam solut᷑
uitȩ huius uinculis. expectat diem quo ueniat in
epulas dĩ siue adhuc sit fauus utquasi cera circum¬
plicetur baeuita. non huic concretus sedimplens eam.
cui opus sit aliqua praessura non opprimentis sed ex¬
prementis manus dĩ. qua temporali uita inaeternã.
eliquetur. dulciora illi sunt iuiditia di. quam sibi
ipse est quia suꝑmel & fauum illi dulciora sunt.

Expanded text:
et sive quisque jam sit mel, qui jam solutus vitae hujus vinculis exspectat diem quo veniat in epulas Dei; sive adhuc sit favus, ut quasi cera circumplicetur hac vita, non huic concretus, sed implens eam, cui opus sit aliqua pressura non opprimentis, sed exprimentis manus Dei, qua de temporali vita in aeternam eliquetur; dulciora illi sunt judicia Dei, quam sibi ipse est, quia super mel et favum illi dulciora sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
duntur. Quid ergo facis ei. quẽ uis nocere.
Sinequaquã tibi admalũ consentiat cui uis nocere:
non malitia tua nocitura est sed sua. Siautẽ
intus ipse malitia careat. & cormundum
subdat illi uoci dicenti. salus tua egosum: foriis.¬
secus opugnas. interiorẽ hominẽ non expignas.
Malitia tamen tua: ab interiore tuo ꝓcedit.
te prius inanem reddit. Tuputris es intus.
unde iste uermis ꝓcessit. intus nihil integrũ
dereliquit. Et captio quam occultauer̃.
incident in ipsa

Expanded text:
duntur. Quid ergo facis ei quem vis nocere? duntur. Quid ergo facis ei quem vis nocere? Si nequam tibi ad malum consentiat cui vis nocere, non malitia tua ei nocitura est, sed sua: si autem intus ipse malitia careat, et cor mundum subdat illi voci dicenti, Salus tua ego sum, forinsecus oppugnas, interiorem hominem non expugnas: malitia tamen tua ab interiore tuo procedit, te prius inanem reddit. Tu putris es intus, unde iste vermis processit; intus nihil integrum dereliquit. Et captio quam occultaveruntincidant in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Tanquam siquis quã ueneni
calicẽ prepar&. alicui & oblitus bibat. &tã¬
eus intenebris incidat. & ille oblitus quod¬
foderat ambulans ea uia prior illuc cadat.
prorsus fratresmei ita credite. ita certi estote
ita sit in uob̾ excellentior prudentiae ratio
uitae. atque ꝑspicite: nemo malus. non sibi
prius noc & Sic enim esse putate malitiam:
quomodo ignem. Incendere uis aliud aliquid:
illud quod ammoues prius ard&. Nisi ardeat.
non incendit. facula est. hanc faculã appones
ut aliquid incendat. nuinquid non ipsa
facula quã apponis prior ard&. ut aliud possit
incendere: Malitia ergo ꝓcedit exte. &quẽ
prius uastat nisitẽ: Quo ꝓfundit ramuni
ledit. ubi radicem hab& nonledit: Equidẽ
dico. quod malitia tua ut alteri non noceat
fieri potest: ut autẽ tibi nonnoceat non potest.
Nam̃ quid nocitum est scõ uiro iob dequo pre¬
locuti sumus. quomodo in alio psalmo dicit᷑
Sicut nouaculã acutam fecisti dolũ Quid fit
deacuta nouacula: Capilli. ressuꝑflue deci¬

Expanded text:
Tamquam si quisquam veneni calicem praepararet alicui, et oblitus bibat. Et tamejus in efoderat, ambulans ea via prior illuc cadat. Prorsus, fratres mei, ita credite, ita certi estote: ita si est in vobis excellentior prudentiae ratio, videte atque perspicite: Nemo malus non sibi prius nocet. Sic enim esse putate malitiam, quomodo ignem. Incendere vis aliquid: illud quod admoves, prius ardet, nisi ardeat, non incendit. Facula est, hanc faculam apponis ut aliquid incendat: numquid non ipsa facula quam apponis, prior ardet, ut aliquid possit incendere? Malitia ergo procedit ex te, et quem prius vastat nisi te? Quo profunditur ramum laedit, ubi radicem habet non laedit? Et quidem dico, quod malitia tua ut alteri non noceat fieri potest: ut autem tibi non noceat, fieri non potest. Nam quid nocitum est sancto viro Job, de quo praelocuti sumus? Quomodo in alio psalmo dicitur, Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quid fit de acuta novacula? Capilli, res superfluae deci
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ergo illue ascend&¬
& permanebit ibi nisi in nocens inoperibus. & mundꝰ
incogitationibus
Quinon accepit inuano
animam suam

Expanded text:
quis ergo illuc ascendt permanebit ibi, nisi innocens in operibus, et mundus in cogitationibus? Qui non accepit in vano animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ: laborabat maeternum. Et quid profuit
diuiti qui quaesiuit apud inferos intormentis
positus. stillari sibi guttam aque in linguam
suam. digito leatarĩ dicens. qm̃ ardeo hic in
flamma hic & non illi concessum est: Sic
desiderauit ille guttam dedigito: quomodo
ille micas demensa diuitis. Sedillius labor
finitus est: & illius uita finita est. Labor huius
maeternum: uita illius inaeternũ. Non hic
habemus uitã: qui forte hic laboramus in terra
bere uitam: laborabunt in aeternum. &uiuent
infinẽ.

Expanded text:
finem, laborabat in aeternum. Et quid profuit diviti, qui quaesivit apud inferos in tormentis positus, stillari sibi guttam aquae in linguam suam de digito Lazari, dicens, Quoniam ardeo hic in hac flamma, et non illi concessum est ? Sic desideravit ille guttam de digito, quomodo ille micas de mensa divitis: sed illius labor finitus est, et illius vita finita est; labor hujus in aeternum, vita illius in aeternum. Non hic habemus vitam, qui forte hic laboramus in terra: unt habere vitam, laborabunt in aeternum, et vivent in finem.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est in homine complacui. sedintus placui tibi
ubi tuuides: & nontimeo sidispliceam ubi homines
uident. sicut ait apłs. Opus autem suũ prob&
unusquisque. & tunc insemet ipso tantum habe
cum concilio uanitatis

Expanded text:
hoc est, non in homine complacui, sed intus complacui tibi, ubi tu vides; et non timeo si displiceam ubi homines vident, sicut ait Apostolus, Opus autem suum probet unusquisque, et tunc in semetipso tantum habebcum concilio vanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
qui diligitme diligitur apatre meo. & qui dili¬
gitie. mandata mea custodit. & ego diligam
eum. & ostendam meipsum illi: iam impii non
uidebunt. Ista demonstratio quodam modo
familiaris est: suis illam seruat non illam os¬
tendit impiis. Qualis est ipsauisio: Qualis
xp̃c aequalis patri. Qualis est xp̃c: In principio
erat uerbum: & uerbum erat apud dm̃. & dserat
uerbũ. huic uisioni supiramus modo & gemi¬
mus: quam diu peregrini sumus. Huic uisioni
in fine reddemur: hanc uisionẽ modo inenig¬
mate uidemus. Si ergo inenigmate uidemus.
melinemus in parabolam aurẽ nr̃am: & sic ape¬
riamus in psalterio propositionẽ nram: Audiamꝰ
quod dicimus: ficiamus quod precipimus.

Expanded text:
Qui diligit me, diligetur a Patre meo: et qui diliQui diligit me, diligetur a Patre meo: et qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi , jam impii non videbunt. Ista demonstratio quodammodo familiaris est, suis illam servat, non illam ostendit impiis. Qualis est ista visio? Qualis Christus? Aequalis Patri. Qualis est Christus? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Huic visioni suspiramus modo, et gemimus quamdiu peregrini sumus; huic visioni in fine reddemur, hanc visionem modo in aenigmate videmus, si ergo in aenigmate videmus, inclinemus in parabolam aurem nostram, et sic aperiamus in psalterio propositionem nostram: audiamus quod dicimus, faciamus quod praecipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dentem: contempnis tu incelo sedentem. Ergo
uidebunt ambo genera: uiderunt dum hic esset
ambo genera : ubunt & cum uenerit. Filius
enim hominis ueni& utiudic&: quia filius
hominis uenit utiudicaretur. Ideo quia pater
non est in carnatus. paternon est passus. & per
filium hominis iudicat. sicut ipse dixit inȩuan¬
gelio. Pater non iudicat quẽ quã: sed omne
iudicium dedit filio. Secutus paulo postait.
Et dedit ei potestatem uidicu ficiendi.: qm̃ filius
hominis est. Scđm enĩ quod filius dĩ est uer¬
bum semper cumpatre : & quia semper cumpatre:¬
cũ patrȩ cũ patre semꝑ iudicat. Seđ̾m autem
quod filius hominis est: & iudicatus est & iu¬
dicaturus est. Quomodo autem uisus est abeis
qui crediderunt: & abeis qui crucifixerunt
quando iudicatus est. sic uidebitur cum coepe¬
rit esse iudex & abcis quos damnabit: & abeis
quos coronabit. Uisionem autem illam diuini¬
tatis quã promisit dilectoribus suis quando ait:

Expanded text:
dentem, contemnis tu in coelo sedentem. Ergo dentem, contemnis tu in coelo sedentem. Ergo viderunt eum ambo genera, dum hic esset: ambo genera videbunt, et cum venerit. Filius enim hominis veniet ut judicet; quia Filius hominis venit ut judicaretur. Ideo quia Pater non est incarnatus, Pater non est passus, et per Filium hominis judicat, sicut ipse dixit in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit filio: secutus paulo post ait, Et dedit ei potestatem judicii faciendi, quoniam Filius hominis est . Secundum enim quod Filius Dei est, Verbum semper cum Patre; et quia semper cum Patre, cum Patre semper judicat: secundum autem quod Filius hominis est, et judicatus est, et judicaturus est. Quomodo autem visus est ab eis qui crediderunt, et ab eis qui crucifixerunt, quando judicatus est; sic videbitur, cum coeperit esse judex, et ab eis quos damnabit, et ab eis quos coronabit. Visionem autem illam divinitatis, quam promisit dilectoribus suis, quando ait,
Abbreviated transcription (Latin):
percipite regnum. Abibunt mali in conbustio¬
uinem̃ aete̾rnam: ibunt iusti inuitam aeternam.
Etibi erit illa uisio facie ad faciem: qu a illi non
sunt digni. Adtendite quiddicam. Filium eni
hominis sicut hic cum ess& adhuc iudicandus
& mali uiderunt & boni. uiderunt enim apłi
qui secuti sunt: uiderunt iudaei qui crucifixerunt.
sic cum uenerit iudicaturus. & boni illũ uidebunt¬
& mali. Boni utpercipunt mercedem quiꝰ secu¬
tisunt: mali ut percipiant poenĩ quia crucifixe¬
runt. Soli ergo illi damnabuntur. qui crucifixe¬
runt. Audeo dicere soli. Ergonos inquiunt
peccatores huius temporissecuri sumus : Si non
animum interrogat ds. securi estis. Quid est
quod dixi: Intellegat caritas ur̃a. nehoc dicant
iniudicio dĩ quia non intellexerunt iudaei.
quia uiderunt xp̃m crucifixerunt. tu quia non
uides xp̃m uerbo ipsius resistis. Num quid¬
ergo qui uerbo resistis. carnem non crucifigeres
siuideres: Contempsit uidaeus in ligno pen¬

Expanded text:
percipite regnum. Abibunt mali in ambustiopercipite regnum. Abibunt mali in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam ; et ibi erit illa visio facie ad faciem, qua illi non sunt digni. Attendite quid dicam. Filium enim hominis sicut hic cum esset adhuc judicandus, et mali viderunt, et boni; viderunt enim Apostoli qui secuti sunt, viderunt Judaei qui crucifixerunt; sic cum venerit judicaturus, et boni illum videbunt et mali: boni, ut percipiant mercedem, quia secuti sunt; mali, ut percipiant poenam, quia crucifixerunt. Soli ergo illi damnabuntur, qui crucifixerunt? Audeo dicere, soli. Ergo nos, inquiunt peccatores hujus temporis, securi sumus. Si non animum interrogat Deus, securi estis. Quid est quod dixi? Intelligat Charitas Vestra, ne hoc dicant in judicio Dei, quia non intellexerunt. Judaei quia viderunt Christum, crucifixerunt; tu quia non vides Christum, verbo ipsius resistis. Qui verbo resistis, carnem non crucifigeres si videres? Contempsit Judaeus in ligno pen
Abbreviated transcription (Latin):
parabolam aurem meam. Id est. audio quod
tibi dicam. Et quare in parabolam: Quia ui¬
demus nunc per speculum in eniginatte sicut
dicit apłs: quã diu sumus in corpore peregrinam᷑
adño quia nondũ est illa uisio nr̃i ficie ad faciẽ
ubi iam non sint parabolȩ. ubi um non sint
enigmata & similitudines. Que quid modo
intellegimus: per enigina conspicimus.
Enuma est obscuri parabola. quae difficile
intellegitur. Quantum uis excolat homo cor
suum. & ad interiora intellegenda refugiat.
Quam diu percorruptibilitatem carnis huius ex
parte uidemus assumpta in corruptione: in re¬
surrectione mortuoꝵ cum apparuerit filius ho¬
minis udicaturus est uiuos & mortuos: tunc ui¬
debitur filius hominis qui primo iudicatus est
iudicans. discernens malos abonis. ponens malos
asinistris: bonos adextris. Uidebunt illum &
boni & mali: sed malis dic&. ite mnignum aeternũ:
bonis autẽ dic&. uenite benedicti patris mei.

Expanded text:
parabolam aurem meam, id est, audiam quid parabolam aurem meam, id est, audiam quid tibi dicam. Et quare, in parabolam? Quia videmus nunc per speculum in aenigmate , sicut dicit Apostolus. Quamdiu sumus in hoc corpore, peregrinamur a Domino . Quia nondum est illa visio nostra facie ad faciem, ubi jam non sint parabolae, ubi jam non sint aenigmata et similitudines. Quidquid modo intelligimus, per aenigmata conspicimus. Aenigma est obscura parabola quae difficile intelligitur. Quantumvis excolat homo cor suum, et ad interiora intelligenda refugiat, quamdiu per corruptibilitatem carnis hujus videmus, ex parte videmus. Assumpta autem incorruptione in resurrectione mortuorum, cum apparuerit Filius hominis judicaturus vivos et mortuos, tunc videbitur Filius hominis, qui primo judicatus est, judicans, discernens malos a bonis, ponens malos a sinistris, bonos a dextris. Videbunt illum et boni et mali, sed malis dicet. Ite in ignem aeternum: bonis autem dicet, Venite benedicti Patris mei,