comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet salutare di. xp̃m in hac uita om̃is homo uidere
non potuit. Ubi ergo in hac sententia ꝓpħa ꝓphetiae ocu¬
lum. nisi adextremũ iudicii diem tetendit: Ubi cum aꝑ¬
tis caelis ministrantib angłis. consedentib apłis. insede
maiestatis suae xp̃c apparuerit: om̃s hunc & eleca & re¬
ꝓbi pariter uidebunt: ut & iusti demunere retributionis
sine fine gaudeant: ut & iusti in ultione supplicu inper¬
petuum gemant. Nam quia hoc ista sententia intendit.
quod in extremo examine ab om̃i carne uidebitur: recte
subiungitur. Dicebat autẽ iohannes ad turbas quae exie¬
bant ut baptizarentur ab eo. Genimina uiperarum: quis
ostendit uobis fugere auentura ira : Uentura enim ira . ẽ.
animaduersio ultionis extremȩ: quam tunc fugere pecca¬
cator nonualet: qui nunc ad lamenta poenitentiae non
recurrit. Et notandũ quod male soboles malorũ paren¬
tum actiones imitantes. genimina uiperarum uocantur:
quia ꝑ hoc quod bonis inuident. eosq psecuntur. quod qui¬

Expanded text:
idelicet Christum, in hac vita omnis homo videre non potuit. Ubi ergo in hac sententia Isaias Prophetiae oculum, nisi ad extremum judicii diem tetendit? Cum enim apertis coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae, quam tunc fugere peccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod scit sese deprimat: nequod uirtus scientiae con¬
gregat. uentꝰ elationis tollat. Cum bona fr̃s agitis.
semper ad memoriã mala acta reuocate : ut dum
caute culpa conspicitur. nũquã debono opere incau¬
te animus laetetur. Superiores in uicem. eos maxime
qui uobis cõmissi non sunt ꝓximos ur̃os attendite :
quia & quos agere aliqua praua conspicitis. quae in
eis lateant boña nescitis. Magnus ergo. eẽ. unusquis
que studeat: sed tamen aliquomodo: ẽẽ. se nesciat:
Ne dum sibi magnitudinẽ arroganter tribuit amit¬
entes estis in oculis ur̃is: & corã uobismecipsis pru¬
dentes. Hinc paulus ait. Nolite prudentes. ẽẽ: apud
uos mecipsos. Hinc contra suꝑbientẽ saul dicitur
Cumesses paruulus in oculis tuis: caput intribubus isrł
factus es: Acsi aperte diceretur Cum tu te parũu cons¬
piceres: ego te praeceteris magnum feci. Quia uero tũ
te magnũm conspicis: a me p̃aruus aestimaris. Quo

Expanded text:
quod scit sese quod scit sese gregat ventus elationis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia eis lateant bona nescitis; magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo se esse nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amitentes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
nisetus mysteriũ. Nec ipse inuestigare sufficit. qui
hoc ꝑ ꝓphae sp̃m aggnouit. Quid. ẽ ergo dicere non
sũ dignus soluere cõrrigiã calciamenti eius. nisi aper¬
te & humiliter suã ignorantiã ꝓfiteri: Ac si paten¬
ter dicat. Quid mirũm si mihi ille prelatus. ẽ. quem
post me quidem natũ considero. sed natiuitatis eiꝰ mys¬
teriũ non app̃hendo: Ecce ioħs ꝓphetiae spũ imple¬
tus. mira scientia emicat: & tamen illud de esse insinu¬
at quod ignorat. Qua inre pensandũ. ẽ. fr̃s km̃i no¬
bis. & tota intentione cogitandũ: quomodo scĩ uiri
ut humilitatis in sȩ uirtũtẽ custodiant. cũ quȩdã
mirabilit̃ sciant: illud ante mentis oculos student
reuocare quod nesciunt. ut dũ exparte alia infirmi¬
tatẽ suã considerant. ex ea parte qua ꝑfectꝰ. ẽ. eorũ
se animus non extollat. Scientia & enim uirtus est:
humilitas etiã custos uirtutis. Restat ergo ut in om̃e

Expanded text:
nis mysterium nec ipse inuestigare sufficit, quinis mysterium nec ipse inuestigare sufficit, qui spiritum agnovit. Quid est ergo dicere: Non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem natum considero, sed nativitatis ejus mysterium non apprehendo? Ecce Joannes, prophetiae spiritu impletus, mira scientia emicat et tamen illud de se insinuat quod ignorat. 4. Qua in re pensandum nobis est, i, et tota intentione cogitandum quomodo sancti viri, ut humilitatis in se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne
Abbreviated transcription (Latin):
men intellegi. & aliter potest. Quis enĩ nesciat quod
calciamenta ex mortuis animalib fiant: Incarnatꝰ
uero dñs ueniens quasi calciatus apparuit: qui indi¬
uinitate sua morticinã nr̃ae corruptionis assumpsit
Unde etiã ꝑꝓpħam dicit. In idumeã. extendã calcia¬
mentũ meũ. Per idumeã quippe gentilitas: percal¬
ciamentũ uero ad sũpta mortalitas designatur. In idu¬
meã ergo dñs calciamentũ suum se extẽndere asserit:
quia dum percarnẽ gentib innotuit. quasi calciata ad
nos diuinitas uenit: Sed huiꝰ incarnationis mysteriũ
humanꝰ oculus penetrare nonsufficit. in uestigare enĩ
nullatenꝰ potest: quomodo corporat᷑ uerbũ. quomo¬
do summꝰ & uiuificator sp̃s intra uterũ matris anima¬
tur. quomodo is qui initiũ non habet: existe & con¬
cipitur. Corrigiam ergo calciamenti est: causa nr̃is¬
rigiam calciamenti eius nonualet : quia incarnatio¬

Expanded text:
men intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod men intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiunt? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calccatus apparuit, quia in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumaeam extendam calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere assequia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit; investigare enim nullatenus potest quomodo corporatur verbum, quomodo summus et vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo etiam is qui initium non habet, existit et concipitur; corrigia ergo calceamenti est ligaturrigiam calciamenti Domini non ualet, quia incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
latus. Sed haec paulo superius dicens: etiam praelatio¬
nis eius causas apperuit cũ subiungit. Quia prior me
erat. Ac si aperte dicat. Inde me etiam post natus supe¬
rat. quo eũ natiuitatis suae tempora non angustant.
Nam qui permatrẽ intempore nascitur: sine tẽmpore. ẽ.
apatre generatus. Cui quantae reuerentiae humilitatẽ
debeat: subdendo manifestat.
Cuius nonsũ dignꝰ
soluere corrigiam calciamenti. Mos apud ueteres fuit.
ut siquis eam quae sibi competer& accipere uxorem Nol¬
let. illi calciamentum solueret: qui ad hanc sponsus iu¬
re ꝓpinquitatis ueniret: Quid igitur inter homines
iohannes dicit. Qui habet sponsam: sponsus est. Sed
quia iohannẽ homines xp̃m . ẽẽ. putauer̃. quod isdem
iohannes negat: recte se indignũ. eẽ ad soluendam
corrigiã eiꝰ calciamenti denuntiat. Acsi aꝑte dicat
Ego redẽptoris uestigia denudare non ualeo: quia
sponsi nomen mihi in merito non usurpo. Quodta¬

Expanded text:
latus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelatiolatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum 1459 solveret qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid igitur inter homines Joannes dicit: Qui habet sponsam, sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris nostri vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immerito non usurpo. Quod ta
Abbreviated transcription (Latin):
uitae. Nam protinus adiungit. Ego baptizo in aqua:
medius autẽ ur̃m stetit. quem uos nescitis. Iohannes non
spũ sed aqua baptizat: quia peccata soluere non ualess.
baptizatorum corpora peraquam lauat: sed mentem
perueniam non lauat. Cur ergo baptizat qui peccatũ
per baptismum non relaxat. Nisi ut p̃cursionis suae
ordinem seruans qui nasciturũ nascendo praeuenerat.
baptizaturum quoq dñm baptizando p̃ueniret: Et qui
predicando factus. ẽ. precursor xp̃i. baptiz ando etiam p̃¬
cursor eius fieret imitatione sacramenti: Qui inter haec
dio hominũ & stetisse asserit. & nesciri : qui a percar¬
nẽ dñs apparens & uisibilis extitit corpore. & inuisibilis
maiestate. De quo etiam subdit. Qui post me uenit: ante
me factus est. Sic namq dicitur ante me factus: acsi di¬
catur. ante me positus. Post me ergo uenit: quia post¬
modũ natus. Ante me autẽ factus est: quia mihi prae¬

Expanded text:
vitae. Nam protinus adjungit Ego baptizo in aqua, vitae. Nam protinus adjungit Ego baptizo in aqua, medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. Joannes non u, sed aqua baptizat, quia, peccata solvere non valens, baptizatorum corpora per aquam lavat, sed tamen mentem per veniam non lavat. Cur ergo baptizat qui peccata per baptisma non relaxat, nisi ut, praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque Dominum baptizando praeveniret; et qui praedicando factus est praecursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret imitatione sacramenti? Qui inter haec dio hominum et stetisse asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis exstitit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, Ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante me autem factus est, quia mihi prae
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto clamat. quia derelictae ac destitutae iudeȩ.
solatium redemptoris annuntiat. Quid autẽ clam xt :
insinuat cũ subiungit. Dirigite uiam dñi: sicut di
ritatis sermo humiliter auditur. Uiadñi ad cor dirigit᷑.
cum ad preceptũ uita p̃paratur. Unde scriptum est.¬
m̃is diliget eũ : & ad eum ueniemus. & mansionẽ apud
cũ faciẽmus. Quisquis ergo insuperbia mentem eleuat.
quisquis auaritiae aestibus anhelat. quisquis se luxu¬
riae inquinationib polluit. cordis ostium contra uerita¬
tem claudit: & ne ad se dñs ueniat. claustra animi seris
uitiorum dampnat. Sed adhuc qui missi sunt percunc¬
Neq ꝓpħa: Quod quia nonstudio cognoscendae uerita¬
tis. sed malitia exercendae aemulationis dicitur: euange¬
nem de suis actib requirunt: qui doctrinã nesciunt quȩ¬
rere sed inuidere. Sed sc̃s quisq etiã cũꝑuersa mente reqͥ¬
ritur. debonitatis suae studio non mutatur. Unde iohan¬
nes quoq: ad uerba in uidiae predicamenta respondit

Expanded text:
in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamat, insinuat cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut d, cum veritatis sermo humiliter auditur, via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vitae praeparatur. Et meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt perconistus, neque propheta? Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, evangenem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. ẽẽ. quod iohannes sonuit: sed tamen aueritatis trami¬
te non recessit. Qui cum se etiã ꝓpħam negauit: quia
uidelicet non solũ poterat redemptorem prẽdicare. sed
etiam demonstrare: quisnã sit continuo exprimit cũ
km̃i. quia unĩgenitus filius. uerbũ uocat᷑ patris: io¬
hanne accestante qui ait. Inprincipio erat uerbum: &
uerbum erat apud dm̃. & ds̃erat uerbum. Ex ipsa ur̃a¬
locutione cognoscitis. quia prius uox sonat: ut uer¬
bum postmodũ possit audiri. Iohannes ergo uocẽ se
esse asserit: quia uerbũ praecedit. Aduentũ itaq¬

Expanded text:
tur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramitur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit co quia unigenitus Filius Verbum Patris vocatur, Joanne attestante, qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, elocutione cognoscitis quia prius uox sonat ut uerbum postmodum possit audiri. Iohannes ergo uocem se esse asserit quia uerbum praecedit. Idem i
Abbreviated transcription (Latin):
G EUUANGłII fr̃s kini: aperta uobis est lectio
recitata. Sed ne aliquib ipsa eius planities
alta fortasse uideatur. eam sub breuitate
transcurrimus: quatenꝰ eius expositio
ita fiat nescientib cognita. ut tamen
scientib nonsit onerosa. Quia uiris luxuria in lumbis
sit feminis in umbilico: testat᷑ dñs. qui dediabolo
ad beatũ iob loquitur dicens. Uirtus eius in lumbis

Expanded text:
 charissimi, aperta vobis est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Job loq
Abbreviated transcription (Latin):
momentis suis horȩ fugiunt: agite fr̃s lim̃i. ut inboni
Operis mercede teneantur. Audite quid sapiens salo¬
mon dicat. Quodcũq potest manꝰ tua facere in stanter
operare: quia nec opus. nec ratio. nec scientia. Nec sapi
entia erunt apud inferos: quo tu properas. Quia ergo
& uenturae mortis tempus ignoramꝰ. & post mortẽ opẽ¬
rari non possumus: superest ut ante mortem tempora
indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum uenerit
uincetur: si priusquam ueniat. Semper timeatur

Expanded text:
momentis suis horae fugiunt, agite ergo, fratres charissimi, ut in boni momentis suis horae fugiunt, agite ergo, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare: quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapentia erunt apud inferos, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincitur, si priusquam veniat semper timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite de tẽporalis uitae ꝓuidentia in certa cogitare.
errenarũ rerũ: uoscura non aggrauet. Quantis libet
enĩ auri & argenti molib circumdetur. quibuslibet
p̃ciosis uestibus induat̾ caro. quid est aliud quã caro:
Nolite ergo attendere quid habetis: sed quid estis. Uultis
audire quid estis: Propħa indicat dicens. Uere.
foenũ. ẽ. popłs. Si enĩ foenũ popłs non. ẽ. ubi sunt
illi qui ea quae hodie colimꝰ uobiscũ. transacto an¬
no beati Filicis natalicia caelebrauer̃: O quanta &
qualia dep̃sentis uitae ꝓuisione cogitabant: Sed
subripiente mortis articulo. repente in his quae
preuidere nolebant inuenti sunt: & cuncta simul
temporalla quae tractata quasi stabiliter teneri uide¬
bantur amiserunt. Siergo transacta multitudo¬
uiua generis humani ꝑnatiuitatẽ uiruit in carne.
ꝑmortẽ aruit inpuluere: iudelicet foenũ fuit. Quia igitur

Expanded text:
nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet; quantislibet enim argenti et auri molibus circumdetur; quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro; quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere, quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat dicens: Vere fenum est populus ; si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus vobiscum, transacto anno beatae Felicitatis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae providentia cogitabant! sed subripiente mortis articulo repente in his, quae providere nolebant, inventi sunt; et cuncta simul temporalia, quae tractata quasi stabiliter habere videbantur, amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere; videlicet fenum fuit. Quia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
di domũ suã. Ex qua p̾missa similitudine: etiã exorta¬
tio subinfert̾ cũ dicitur. Et uosestote parati: quia qua
hora nonputatis filius hominis uenit. Nesciente enĩ pa¬
tre familias fur domũ ꝑfodit: quia dum a sui custodia
sp̃s dormit. in ꝓuisa mors ueniens. carnis nr̃ae habitacu¬
lum irrumpit: & eũ quẽ dominũ domꝰ inuenerit dormien¬
tem necat: quia cũ uentura dãpna sp̃s minunt praeuid&.
hunc mors ad supplicium nescientẽ rapit. Furi aũt re¬
sisteret siuigilaret: quia aduentũ iuidicis qui occalte
animã rapit praecauens ei penitendo occurreret. ne inpe¬
nitens periret. Horã uero ultimã dũs mr̃ id circo nobis
uoluit. eẽ. in cognitã. ut semper possit. ee. suspecta: ut
dũ illam p̃uidere nonpossumus. ad illã sine intermissio¬
ne pparemur. Proinde fr̃s mei inconditione mortalitatis
urãe mentis oculos figite: uenienti uos iudici ꝑflecꝰ coti
die & lamenta preparate. Cum certa mors maneat om̃ib:

Expanded text:
tatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis Filius hominis veniet. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. 1484 6. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco voluit nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis die et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ quippe ueniens informa serui om̃ib appar&.
quia scriptum .ẽ. Uidebunt inquẽ transfixer̃. Sedcum
reꝓbi insupplicio corruunt. iusti ad claritatis eiꝰ głam
ꝑ trahunt̃: sicut scriptũ est. Tollatur impius Neuideat
głam dĩ. Sed quid si serui in prima uigilia neglegen¬
tes existant: Prima quippe uigilia: primeuae atatis
custodia .ẽ. Sed neq sic desperandũ. ẽ: & abono opere
cessandũ. Nam longanimitatis suae pacientiã insinuaas
dñs: subdit. Et si uenerit in scđa uigilia. & si intertia

Expanded text:
dicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, dicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, q justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si
Abbreviated transcription (Latin):
repellit. Hinc & enĩ paulus dicit. Euigilate iusti: & no¬
lite peccare. Hinc rursus ait. Hora est: iã nos de somno
exhibeat: audiamꝰ. Amen dico uobis. quod p̃cing&
se & faciet illos discumbere. & transiens ministrabit
illis. Praecing& se: id est ad retributionẽ se preparat
Faciet illos discumbere: id est in aeterna quiete refoue¬
ri. Discumbere quippe nrm in regno quiescere est:
Unde rursum dñs dicit. Uenient & recumbent cum
abraham. & isa ac & iacob Transiens autẽ dñs minis¬
trat: quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire
uero dictum. ẽ : cum deiuditio ad regnum redit. Uel
certe dñs nobis post iudiciũ transit: quiaabhumanita¬
tis forma indiuinitatis suae & contemplati one nõs
eleuat. Et transire eius. ẽ. in claricatis suae specula¬
tionẽ nos ducere: cum eũ quẽ in humanitate in iudicio
cernimꝰ. etiã indiunitate post iudiciũ uidemꝰ. Adu¬

Expanded text:
repellit. Hinc enim Paulus dicit: Evigilate, justi, et norepellit. Hinc enim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nos de somno exhibeat audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. Ad ju
Abbreviated transcription (Latin):
reuertit᷑ : cũ nobis iam ꝑ iuditiũ manifestatur. Bene
autẽ deseruis expectantib. subditur. Ut cum uenerit &
pulsauerit: confestim aperiant ei. Uenit quippe um
adiuditium ꝓperat. Pulsat uero: cum iam per egritu¬
dinis molesti as. ẽẽ. mortẽ uicinã designat. Cui con¬
festim aperimus: si hunc cũ amore suscipimꝰ. A. peri¬
re enim iudici pulsanti non uult: qui exire decorpore
trepidat. & uidere cũ quẽ contepsisse se meminit iudicẽ
formidat. Qui autẽ de sua spẽ & operatione securus est:
pulsanti confestim aperit. quia lactus iudicem sustinet:
Et cum tẽpus propinquae mortis agnouerit: de gła retri¬
butionis hilarescit. Unde ꝓtinus subdit᷑. B ẽati sunt¬
serui illi : quos cũ uenerit dñs. inuenerit uigilantes.
Vigilat: qui ad aspectum ueri luminis. mentis oculos
apertos tenet. Uigilat. qui seruat operando quod
credit. Uigilat: qui ase torporis & neglegentae tenebras

Expanded text:
revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe, cum ad judicium properat; pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire etenim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes. Vigilat, qui ad aspectum veri luminis mentis oculapertos tenet. Vigilat qui servat operando quod credit. Vigilat qui a se torporis et negligentiae tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
Duo autẽ sunt quac iubentur & lumbos restringere.
& lucernas tenere : ut & munditia sit castitatis incor¬
pore. & lumen ueritatis in operatione. Redemptou
& enim nr̃o. unum sine altero placere non potest. si aut
is qui bona agit adhuc luxuriae in quinamenta non
deserit. aut is qui castitatẽ p̃minet: necdum se perbona
opera exercet. Nec castitas ergo magna. ẽ. sine bono
opere: Nec opus bonũ . ẽ. aliquid sinẽ casticate. Sed &
si utrumq agitur. restat ut quisquis ille. ẽ sp̃e ad super¬
nã patriã tendat: Nequaquã se auicus ꝓmundi huius
honestate contineat. qui & si quaedam bona aliquando
ꝓ honestate in choat: in eius tamen intentione non deb&
permanere. Nec ꝑ bona opera p̾sentis mundi gloriam
quaerere: sed totã spem in redemptoris sui aduentum
constituat. Unde & ꝓtinꝰ subdit. Et uos similes
hominib expectantib dominũ suum: quando reuer
dinem angłorũ nouus homo copulauit. Qui tunc

Expanded text:
Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum dinem novus homo copulavit; qui tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad benc agendum uenire. cũ iam compellimur decor¬
pore exire. Mementote quod ueritas dicat. Orate.
ne fiat fuga ur̃a hieme uel sabbato. Perlegis quippe
mandatum: ambulare longius in sabbato non licet:
Hiemps quoq ad ambul andum inpedimentum est: quia
gressus ambulantium torpor frigoris adstringit. Ait
ergo. Orate: nefiat fuga ur̃a hieme uel sabbato. Aesi
aperte dicat. Uidete ne tunc quaeratis peccata ur̃a fuge¬
re: quando iam non licet ambulare. Illud ergo tempꝰ
quod fugere nonlicet: modo debec cogitarẽ dum
licet. Illa hora est nr̃i exitus semper intuenda: Nista
redemptoris nr̃i ammonitio ante mentis oculos semper
ponenda. qui ait. Uigilate. itaq: qui a nescitis diem
Neq horam.¬

Expanded text:
ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quippe ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo, Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet, modo debet cogitari dum licet. Illa hora est nostri exitus semper intuenda; ista Redemptoris admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qui ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam
Abbreviated transcription (Latin):
colerabat. ipsi malignos sp̃s uidere non poterant: sed eorũ
praesentiam inconfusione. inpallore ac tremore illius qui
trahebatur uidebant. Pauore autẽ eorum tetrae imaginis.
huc illucq uertebat᷑ in lectulo. Iacebat insinistro latere:
aspectũ eorũ ferre nonpoterat. Uertebat᷑ ad parietem.
ibi aderant. Cumq constrictꝰ nimis. relaxari se iam
posse desperaret: coepit magnis uocib lamare. In
ducias uel usq mane : inducias uelusq mane. Sedcum
haec clamaret : in ipsis suis uocib dehabitaculo su ae
carnis euulsus est. De quo nimirũ constat. quia pro
nobis ista non ꝓse uiderit: ut eius uisio nobis ꝓficiat.
quos adhuc diuina pacientia longanimiter expectat.
Nam illi tetros sp̃s ante mortẽ uĩdisse & inducias pe¬
tisse quid ꝓfuit. qui easdem indutias quas petut non
accepit: Nos ergo fr̃s kmm̃i nunc sollicite cogitemus.
Ne nobis inuacuum tẽpora pereant: & tunc̃ queramus

Expanded text:
tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam, in confusione, et pallore, ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum imaginis huc illucque vertebatur in lectulo; jacebat in sinistaspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? Nos ergo, fratres charissimi, nunc sollicite ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus
Abbreviated transcription (Latin):
uir ualde idoneus. Sed tantũ plenus uicis quantum
rebus. Superbia tumidus: carnis suae uoluptatibus
subditus. in adquirendis rebus auaritiae facibus ac¬
census. Sed cum tot malis dñs finem ponere decreuis¬
s&: sicut areligioso quodam qui nunc super est ꝓpinquo
illius didici. corporis languore ꝑcussusest. Qui ad ex¬
tremum ueniens. eadem hora qua iam acorpore erat exitus.
apertis oculis uidit tetros & nigerrimos sp̃s coram se ad¬
sistere: & uehementer imminere. ut ad inferni claustra
se raperent. Coepit tremere. pallescere. sudare. & mag¬
nis uocib inducias petere : filiumq suum nomine Ma
ximum quẽ ipse iam monachus monachum uidi. nimus
& turbatis clamorib uocare dicens. Maxime succurre :
Numquã tibi mali altquid feci. infide tua me suscipe:
Turbatus mox maximꝰ affuit: lugens & perstrepens fami¬
lia conuenit. Eos autẽ quos ille insistentes sibi grauiter

Expanded text:
vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque sximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens ac perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ds̃ poenitentiã suscipit. Sisciret quisq dep̃senti scło
quo tempore exiret. aliud tempus uoluptatib : atq aliud
poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti ueniã
spopondit: peccanti diem crastinum non ꝓmisit. Semper
ergo extremum diem debemus metuerẽ : quẽ numquam
possumus preuidere. Ecce nunc ipsũ diem inquo loqui¬
mur. ad inducias conuersionis accepimus: & tamen mala
quae fecimus flere recusamus. Nonsolum cominissa non
plangimus: sed etiam quae defleantur augemus: At si
aliqua nos egritudo corripiat. si signa egritudinis uicinã
mortẽ denuntient. indutias uiuendi quaerimꝰ. ut peccata
nr̃a defleamus: & eas cũ magno aestu desiderii petimus.
quas acceptas modo ꝓnihilo habemus.
refero: quã si intente audire uult caritas ur̃a. ex consi¬
deratione illius uehementer instruatur. Quidam
uir nobilis inualeria ꝓuintia Nomine ChRISAURIOS
fuit. quem lingua rustica popłs chriserium uocabat:

Expanded text:
peccata Dominus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset, sed qui poenitenti veniam spondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo diem extremum debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce nunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accipimus, et tamen mala quae fecimus, flere recusamus. Nos omissa non solum non plangimus, sed etiam quae defleantur, augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemus.refero, quam si intente audire vult charitas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat:
Abbreviated transcription (Latin):
cit: Scđm duritiã autẽ tuã & cor inpenitens. thesau¬
rizas tibi irã indie irae & reuelationis iusti iudicu dĩ.
Hinc psalmista ait. Ds̃ udex iustꝰ fortis & longanimis
Dicturꝰ quippe longanimẽ. p̃misit iustũ : ut quẽ uides
peccata delinquentiũ diu pacient̃ ferre. scias hunc
& reddit. Nam quos diu ut conuertant᷑ tolerat: non con¬
uersos durius dampnat: Ad excutiendã uero mentis nrae
desidiã. etiã exteriora nr̃a dãpna ꝑsimilitudinẽ ad me¬
diũ deducunt᷑: ut ꝑ haec animꝰ ad suã custodiã suscitet᷑

Expanded text:
uritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc  reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad
Abbreviated transcription (Latin):
aduos: cum adhuc eẽm uobiscum: Neq enĩ cũ ipsis nonerat.
quib: presens corporaliter apparebat: Sed tamen iam se ẽẽ.
cũ ipsis denegat: aquorum mortali corpore carnis immorta¬
litate distabat. Quodillic cum ipsis positus fatetur non se ee̾

Expanded text:
ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim cum ipsis non erat ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se e
Abbreviated transcription (Latin):
ri laborantib post resurrectionẽ suã dñs inlictore stecit. qui
ante resurrectionẽ suã coram discipłis influctib: maris ambu¬
lauit. Cuiꝰ rei ratio festine cognoscitur: si psa quac t unc
mnerat causa pensetur. Quid &enim mare nisi presens scłm
signat. quod se causarũ tumultib &undis uitae corruptibilis
illidit: Quidpersolidicatem littoris. nisi illa perpetuitas
quietis acternae figuratur: Quia igitur discipłi adhuc
fluctib mortalis uitȩ inerant: inmari laborabant. Quia autẽ
redẽptor nr̃ iamcorruptionẽ carnis excesserat. post resurrec¬
tionẽ suã inlictore stabat: Acsi ipsum resurrectionis suae
mysteriũ rebus discipłis loqueretur dicens: Iamuobis inma¬
ri non appareo: quia uobiscum inperturbationis fluctibus
nonsum. Hinc ẽ quod alio in loco post resurrectionem suam
eisdem discipłis dicit. Haec sunt uerba quaelocutus sum

Expanded text:
ri laborantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ri laborantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis in fluctibus maris ambulavit . Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum signat, quod se causarum tumultibus et undis vitae corruptibilis illidit? Quid per soliditatem littoris 1541 nisi illa perpetuitas quietis aeternae figuratur? Quia ergo discipuli adhuc fluctibus mortalis vitae inerant, in mari laborabant. Quia autem Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat. Ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibus non sum. Hinc est quod alio in loco post resurrectionem suam eisdem discipulis dicit: Haec sunt verba quae locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
lecta ẽ fr̃s mẽi questione animũ pulsat: sedpulsa¬
tione sua uim discretionis indicat: Quęri &enim potest:cur
petrus quipiscator ante c̃uersionẽ fuerat. post conuersionem
ad piscationem̃ redut: Etcũ ueritas dicat. nemo mitens ma¬
nũ suã in aratrum & aspiciens retro. aptus ẽ regno dĩ. cur repe¬
tut quod dereliquit: Sedsi uirtus discretionis inspicit᷑: citius
uidetur quia nimirũ negociũ quod ante conuersionem
sine peccato extitit. hoc &iam post c̃uersionẽ repeter e
culpa nonfuit. Nampiscatorem petrũ: matheũ uͦ telonea¬
rium scimꝰ: Etpost c̃uersionem suã adpiscationem petrus
redut: matheus uͦ ad thelonei negociam non resedit: quia
aliud ẽ. uictũ perpiscationem querere aliud telonei lucris
pecunias augere: Sunt enĩ pleraque negocia: quae sine
peccatis exhiberi. alit uix autnullatenus possunt. Quacgͦ
ad peccatũ implicant: ad haec necesse ẽ ut post conuersionem
animus nonrecurrat. Quȩri &iam potest: cur discipłis in ma¬

Expanded text:
lecta est, fratres mei, quaestione animum pulsat, sed pulsatione sua vim discretionis indicat. Quaeri etenim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit; et cum Veritas dicat: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei , cur repetiit quod dereliquit? Sed si virtus discretionis inspicitur, citius videtur quia nimirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non resedit , quia aliud est victum per piscationem quaerere, aliud autem telonei lucris pecunias augere. Sunt enim pleraque negotia, quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. 2. Quaeri etiam potest cur, discipulis in ma
Abbreviated transcription (Latin):
EDEAETORIS PRECURSOR QUO TEMPORE
uerbum predicationis acceperit. memora¬
to romanae rei publicȩ principe &
iudaeͣ regib designatur cum dicitur.
anno quinto decimo imperu tỹ¬
berii caesaris ꝓcurante pontio pilato iudaeam. tetrar¬
cha autẽ galileae herode. philrppo autẽ fr̃e eius tȩtrar¬
cha ituriae & traconitidis regionis. & lysania abilinae
tetrarcha. sub principib sacerdotum anna & carpha:
factum . ẽ. uerbum dñi super iohannem zachariae filium
indeserto. Quia enĩ illum predicare ueniebat. qui ȩx iu
daea quosdam & multos exgentib redempturus erat:
per regem gentium & principes iudaeorum. praedicatio¬
nis eiꝰ temp̃ora designantur. Quia autẽ gentilitas colli¬
genda erat. & iudaea ꝓculpa ꝑfidiae disꝑgenda: ipsa¬
quoq descriptio terreni principatꝰ ostendit. qm̃ & in ro¬
mana re publica unus prefuisse describitur: & iniudeȩ
regno ꝑ quartam partẽ plurimi principabantur. Uoce &

Expanded text:
tri praecursor quo tempore praedicationis verbum acceperit, memorato Romanae reipublicae principe, et Judaeae regibus, designatur, cum dicitur: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris procurante Pontio Pilato Iudaeam tetrarcha autem Galilaeae Herode Philippo autem fratre eius tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis et Lysania Abilinae tetrarcha sub principibus sacerdotum Anna et Caiapha factum est verbum Dei super Iohannem Zacchariae filium in dedaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem Gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce
Abbreviated transcription (Latin):
die saluator. qui est xp̃c dñs inciuitate dauid. Et
hoc uobis signũ. Inuenietis infantẽ pannis in uolu¬
tũ: & positũ inpraesepio. Et subito facta. ẽ. cum
angło multitudo militiae caelestis: laudantiũ dm̃
& dicentium. Gła in altissimis dõ: & interra pax
hominib bonȩ uoluntatis. AMEN.

Expanded text:
nus in civitate David et hoc vobis signum invenietis infantem pannis involutum et positum in praesepio et subito facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium Deum et dicentium gloria in altissimis Deo et in terra pax in hominibus bonae voluntatis et
Abbreviated transcription (Latin):
AGusto: ut describeretur uniuersus orbis. Haec
descriptio prima facta est apreside syriae crrino:
Et ibant om̃s: ut ꝓfiterentur singuli in suã regionem.
Iscendit autẽ & ioseph agalilea de ciuitate nazareth
in iudaeam ciuitatẽ dauid quae uocatur bechlehem.
eo quod eẽt dedomo & familia dauid: ut profiteret᷑
cũ maria desponsata sibi uxore praegnante. F accũ
est autẽ cũ essent ibi : impleti sunt. ut pareret. Et
peperit filiũ suũ primogenitũ.

Expanded text:
Augusto, ut describeretur universus orbis. Haec descriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino. Et ibant omnes, ut profiterentur singuli, in suam civitatem. ascendit autem et Ioseph a Galilaea de ciuitate Nazareth in Iudaeam ciuitatem Dauid, quae uocatur Bethleem, eo quod esset de domo et familia Dauid, ut profiteretur cum Maria desponsata sibi uxore praegnante. factum est autem, cum essent ibi, impleti sunt dies eius ut pareret, et peperit filium suum primogenitum
Abbreviated transcription (Latin):
conuersatione eadem flagellis eruditus. atque ante paucos di¬
es excrescente corporis molestia defunctus: qui iam draconẽ
moriens non uidit: quia illum ꝑcordis immutationem uicit.
Ecce fr̃s carissimi gordiana quam suꝑius dixi asc̃imonialis ha¬
bitus excellentia corruit ad poenam: & frater hic de quo ista
narraui. ab ipso mortis articulo redut ad aet̾nam uitam. Nemo
qͦ scit quid de se in occultis dei uidicus agatur: quia multi
sunt uocati. pauci uero aelecti. Quia igitur electi ponnulli
de se certum est electum. eẽ: restat ut om̃s trepident. om̃s de
sua actione formident: om̃s insola diuina miscđa gaudeant.
Tullus de suis uirib presumat: est qui ꝑficiat fiduciam ur̃am.
ille sciet qui inse dignatus est assumere naturam nr̃am: qͥuiu̾¬

Expanded text:
conversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos diconversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia defunctus est. Qui jam moriens draconem non vidit, quia illum per cordis immutationem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assumere naturam nostram, Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
deuorandum datus sum: qui ꝓpter ur̃am p̃sentiam deuorare
me non potest. Caput meum in suo ore iam absorbuit: date
locum ut non me amplius cruciet. sed faciat qđ facturus dł
Si ei ad deuorandum datus sum. quare ꝓpter uos moras patior.
R espondebat ille ut poterat dicens. Uolome signare sed non possum
quia a dracone premor. Cumque fr̃s hoc audirent: ꝓstrati in
t̾ram cum lacrimis cȩꝑunt ꝓereptione illius uehem̃tius orare
Et ecce subito cepit melioratus aeger: quib ualebat uocib exul¬
tare dicens. Gratias deo: ecce draco quime ad deuorandũ acce¬
pat fugit: orationib ur̃is expulsus est .stare non potuit. Propec¬
catis meis modo int̃cedite. quia conuerti paratus sum: & secula¬
rem uitam funditus relinqiaere. Homo ergo qui sicut iam dictũ
est ab extrema corporis fuerat parte premortuus reseruatus ad
uitam: toto addm corde conuersus est. Longis & continuis in

Expanded text:
devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit; dlocum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Respondequia a dracone premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito coepit melioratus aeger quibus valebat vocibus exsultare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum 1645 acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen ut dictum est ꝓfr̃is sui gratia erat cunctis colerabił.
Asꝑnabatur ualde: siquis sibi aliquid de prauitatis suae correp¬
tione loqueretur. Bona non solum facere: sed etiam audire
non poterat. Num quã se ad sc̃ae conuersationis habitum ue.¬
nire. iurando. irascendo. deridendo testabatur. In hac autem
pestilentia quae nuꝑ huius urbis popłm magna ex parte con-¬
sũpsit: ꝑcussus in inguine est ꝑductus ad mortem. Cum que
extremum sp̃m ageret: conuenerunt fr̃s ut egressum illius oran¬
do ꝓtegerent. Iam corpus eius ab extrema fuerat parte p̃mor¬
tuum : in solo tantũ modo pectore uitalis adhuc calor anelabat.
Cuncti autem fr̃s tanto ꝓeo cȩꝑunt enixius orare : quanto eum-
iam uidebant sub celeritate discedere. Cum repente cepit eisdem
fr̃ibus assistentib ad nisu quo poterat clamare : & orationes
eorum intrumꝑe dicens. Recedite recedite. ecce draconi ad

Expanded text:
sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, 1644 perductus est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus adnisu quo poterat clamare, et orationes eorum interrumpere, dicens: Recedite, recedite, ecce draconi ad