comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
equib eedem cathene pendeanti id est iugẽ meniori¬
am ꝑpetue ⁊ numꝙ̃ siuiende daritatis incelesti patͥa:
ex qua solum memoria fieri ꝯfueuit. ut continua
noł possint uncnla caritatis manere. Haleat
duoc icinos in suꝑhim̃alis atgulis emiñtes.
quib inserantur cathene. Hoc est in ip̃o exordio cͦq
bone actõnis haleat firiam dõ placendi intentõem
que apta sit ꝑ omĩa suscipiende ⁊ continende in se
dilectõni der⁊ ꝓximi: ita ut siue scd̾a seu adu̾sa
queqꝙ̃ aturrerint. nunqͣm salubrima pie deuo¬
cioius retinacula laxet. Hoc est uamq sac̃dotem
in utͦq humero uncinos qui cathenulas rocionał
tõne studii in ip̃ius simul ⁊ ꝓrimi amore firmari.
Insermit gͦ iuiciui suꝑhuñalis cathemilis auteis.q̃
de rõualis sũmitatib offeruntur: ꝯ ea que mens rõ¬
nabłiter de int̃na luce caritatis degustat. mox ala¬
critas bene oꝑandi libenter amplexita suscipit.
ne forte cicius habitus tõnalis pulcħrimus apecto¬

Expanded text:
quibus eaedem catenae pendeant; id est, jugem memoriam perpetuae et nunquam finiendae claritatis in coelesti patria, ex qua solum memoria fieri consuevit, ut continua nobis possint vincula claritatis manere. Habebat duos uncinos in superhumeralis angulis eminentes, quibus inserantur catenae, hoc est in ipso exordio cujusque bonae actionis habeat firmam Deo placendi intentionem, quae apta sit per omnia suscipiendae et continendae in se dilectioni Dei et proximi; ita ut sive prospera seu adversa quaeque occurrerint, nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos, qui catenulas rationalis tione studii in ipsius simul et proximi amore firmari. Inserunt ergo se uncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offeruntur; cum ea quae mens rationabiliter de interna luce charitatis degustat, mox alacritas bene operandi libenter amplexata suscipit, ne forte citius habitus rationalis pulcherrimus a pecto
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. ⁊ hoꝵ singul quiq .iii. hũerunt lapideᷤ:
quid nob̾ nraumatur tẏpice. nł ut inuirtutib q̃
distinguntir .niii. pͥncipales. fidem scẽ tͥmi tatis sĩ fic¬
tam tencamus: Q uatuor namq ordines gẽma¬
tum ht̃ inpectore sac̃dos: qͣndo om̃e ꝙ cogitat
pͣdencia circonspectum. fortitudine sirmum.
iusticia eximium. temꝑancia amalis om̃ib suĩt
secretum. S idem ordines ternas hñt gẽmas
ꝯ eadem prudencia. fortitudo. iusticia.⁊ tempau¬
cia scẽ tͥnitatis fuerint side coniseciata. Quia
eñi uita nr̃a in p̃stĩci fide ⁊ oꝑatõe recta cõsistiet:
apte sac̃dos ut ꝯꝑatõe sit p̃cipuus . iiiiͬ. ũsus¬

Expanded text:
fuerunt, et horum singuli quique tres habuere lapides, fuerunt, et horum singuli quique tres habuere lapides, quid nobis intimatur typice, nisi ut in virtutibus quae distinguuntur quatuor principales, fidem sanctae trinitatis non fictam teneamus? Quatuor namque ordines gemmarum habet in pectore sacerdos, quando omne quod cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines ternas habent gemmas, cum eadem prudentia, fortitudo, justitia, temperantia, sanctae Trinitatis fuerit fide consecrata. Quia enim vita nostra in praesenti fide et operatione recta consistit, apte sacerdos, ut operatione sit praecipuus,
Abbreviated transcription (Latin):
yaspis. In tercio. Lirgirꝰi. achates. ⁊ ametistus.
In qͣrto. chrisolitus. onichiuꝰ ⁊ berillus. Indu¬
li lapides nominib singuloꝵ ꝑ .xiͦi. trib.¬
di serie. dispo fita insac̃dotis debet corde semꝑ
apparere. Singuli aut̃ lapides singłis patũ
nominib inscͣs. untur : dum scõꝵ uitam rec¬
cor inspiciens qui quib maxime uirtutum
tur. ⁊ hec ciuicta in alditis sin pectoris medi¬
tando colligere. atq opando ꝓferre satagit. N
enim siue certi ratõne sacram̃ti ita utraq nes¬
tis lapidib p̃ciosis redimitt. Ac patr̃ nomiti¬
b uisiguita est: ut ipa nomina in suꝑhum̃a¬
li quidem duob lapidib uniꝰ ciꝰdemq geñis. in
S ꝙ patres in lapidib p̃ciosis. utuꝰ atq indissi¬
imilis generis sculpti sunt: significat aꝑteꝙ
sisi geñis lapidib idem inscͥpti sunt. denunciat
sigurate: qr multiplex est uarietas.⁊ grã bonoꝵ
oꝑum. quib  p̃fata scõꝵ fides. spes.⁊ caritas. ꝯfir¬

Expanded text:
aspis: in tertio ligurius, achates, et amethystus: in quarto chrysolythus, onychinus, et beryllus. Incluli lapides nominibus singulorum per duodi serie disposita in sacerdotis debet corde semper apparere. Singuli autem lapides singulis patrum nominibus inscribuntur, dum sanctorum vitam rector inspiciens, quibus maxime virtutum tur, et haec cuncta abditis sui pectoris meditando colligere atque operando proferre satagit. Neque enim sine certi ratione sacramenti, ita utraque vestis lapidibus pretiosis redimita, ac patrum nominum insignita est, ut ipsa nomina in superhumerali quidem duobus lapidibus unius ejusdemque generis, inSed quod patres in lapidibus pretiosis unius atque indissimilis generis sculpti sunt, significat aperteversi generis lapidibus iidem inscripti sunt, denuntiat figurate quia multiplex est varietas et gratia bonorum operum, quibus praefata sanctorum fides, spes,
Abbreviated transcription (Latin):
feriuius rõnale iudicii. qͣnto ⁊ ea que de side ĩnta¬
tis ac iuta inuisibili lequinuir aut cogitamus.
rõne fixa subsistunt. ⁊ ea qua que isibłiter a¬
gimus aut agenda dispominus. eque indicio
iuste discrecõnis ẽẽ ꝓbantur libt᷑a. Quod aũt
ifisuram palmi hẽt at ꝑ quadrũ conatũ infirti¬
gabłem ac ꝑꝑetisũ pie intentõis ostendit. Qle
nm palmo aliquid metitut sũmo utiq cona¬
min e dispansis digitis manũ extendit: ut poᷤ¬
sit m̃sinam quã q̃rit. plene ⁊ absq scrupulo
dubietatis tenere. Unde mĩto sic̾ ꝑ manũ oꝑ¬
Natõ. ita ꝑpͥm̾um expͥmitur ip̃a inflexibłis ꝯ

Expanded text:
ferimus rationale judicii, quando et ea quae de fide veritaferimus rationale judicii, quando et ea quae de fide veritatis, ac vita invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; et ea quoque quae visibiliter agimus, aut agenda disponimus, aeque judicio justae discretionis probantur esse librata. Quod autem mensuram palmi habebat per quadrum, conatum indefatigabilem ac perpetuum piae intentionis ostendit. Qui enim palmo aliquid metitur, summo utique conamine dispansis digitis manum ostendit, ut possit mensuram quam quaerit plene, et absque scrupulo dubietatis tenere. Unde merito sicut per manum operatio, ita per palmum exprimitur ipsa inflexibilis
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. Oꝑe polimito: oꝑe multifario diat. Sic̃
r cĩ quo pectus tegebatur. simulz oruatatur cordis
⁊cogitatõnum eius castitas expͥmitur. Et bene
post suꝑhum̃aie rõnale iuidicii sequit᷑. ut cunm
aute homines quis innocens in anib apparuerit.
multo magis in cõspͨtu ssñm iudicis mundus cor¬
de assistere contendat. ꝯmia agenc indussa: ut qͥ¬
quid foris erga ꝓximos augit aut iudicat. totũ
ex regula int̃ne rõnis ꝓbatum ac suo conditori
placiami fulgeat. Item rõuale iudicii sãctos in
pectore ferre p̃cipitur. qr d rector subtili semꝑ
examine bona malaq discernere. ⁊ que uel qͥ¬
bus. qͣndo uel qualiter congruant studiose cogi¬
pidum pondus sustineret. cs hec duplicatõ
uestis in legalis pectore sac̃dotis. tẏpice nos ad¬
mon : ut rõem nr̃i eraminis ⁊ inuisibilis int̾
arbiter ꝓbet. ⁊ muiqͣm humana foris existima¬
cio mĩto cõtepnat. Seu certe dupler inpectore

Expanded text:
tc. Opere polymito, opere multifario dicit. Sicut cii, quo pectus sacerdotis tegebatur, simul et ornabatur, cordis et cogitationem ejus castitas exprimitur. Et bene post superhumerale, rationale judicii sequitur; ut cum ante homines quis innocens manibus apparuerit, multo magis in conspectu summi judicis mundos corde assistere contendat, omni agens industria ut quidquid foris erga proximos agit, aut judicat, totum ex regula internae rationis probatum, ac suo Conditori placidum fulgeat. Item rationale judicii sacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogipidum pondus sustineret. Sed haec duplicatio vestis in legalis pectore sacerdotis typici nos admonet ut rationem nostri examinis et invisibilis intus arbiter probet, et nunquam humana foris existimatio merito contemnet. Seu certe duplex in pectore
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad horam d iut̃mitꝯ. s semꝑ anto sapĩe lu¬
cidus. semꝑ iacincto spei insuꝑna erectus. semꝑ
regni celestis purpura ad ũsus uicioꝵ bella mag¬
li anmus. semꝑ cocco bis tuicto gemine dilecto¬
nis flãmens: semꝑ retorta bisso casticatis carniᷤᷤ
sacerdos siue doctor sidelium d eẽ nindus.
umesq lapides duos onichinos.⁊ sculpes in
eis nomina filioꝵ isrł. Sexnomina in lapide
uno. ⁊ sex reliqua in alt̃o: uixta ordinem nati¬
uitatis eoꝵ. Oꝑe sculptoris ⁊ celatura gẽmarti

Expanded text:
vel ad horam debet intermitti, sed semper auro sapientiae luvel ad horam debet intermitti, sed semper auro sapientiae lucidus, semper hyacintho spei in superna erectus, semper regni coelestis purpura adversus vitiorum bella magnanimus, semper cocco bis tincto geminae dilectlammans, semper retorta bysso castigatae carnis sacerdos sive doctor fidelium, debet esse nitidus. Sumesque lapides duos onychinos, et sculpes in eis nomina filiorum Israel. Sex nomina in lapide uno, et sex reliqua in altero, juxta ordinem nativitatis eorum, opere sculptoris, et coelatura gemmari
Abbreviated transcription (Latin):
hore suꝑhum̃abilis gͥ inuicem copulentur. dtĩ
omia q̃ foris bona mõ stramiis. intus pura ⁊ sim¬
plici intemde dõ placendi gerimus. Et hoc ĩ
litq latere suꝑhumeralis: ut inter adñsas ⁊ ꝓs¬
ꝑa comcordi semꝑ actõne. ⁊ cogitatõe conditori nrõ
seruiamus. Deserit namq hora breuior latiorẽ.
ac discordante mĩsinti ininum redire ueq̃unt: si
cum extͥnsecus bona facere ꝓ eterna retͥbutde¬
uel remuñatõe ceruimur: intentõe placendi
hominib insecreto ĩtis inplicamur. humaniq
fanoris magis quã uite inuisibilis p̃mia reꝰ¬
quirimus. Ipãq textura⁊ cuncta oꝑis uarie¬
bis tuicto ⁊ bisso retorta. Non mua ꝑte suꝑhu¬
m̃alis aurũ. in alt̃a iacincthꝰ. in alia rursum a¬
lii atq alii colores suerunt: s om̃s color es utiq
ꝑ omia ꝯ auro ip̃o fuere ꝯtexti. Qnia uinitt̃ in
actõne sac̃dotali uunniꝙͣ aliqͣ magnar̃ uirtutũ

Expanded text:
orae superhumeralis sibi invicem copulentur: dum orae superhumeralis sibi invicem copulentur: dum omnia quae foris bona monstramus, intus pura et simplici intentione Deo placendi gerimus. Et hoc in utroque latere superhumeralis, ut inter adversa et prospera concordi semper actione et cogitatione Conditori nostro serviamus. Deserit namque ora brevior latiorem, ac discordante mensura in unum redire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere pro aeterna retributione cernimur, intentione placendi hominibus, in secreto mentis implicamur, humanique favoris magis quam vitae invisibilis praemia requirimus. Ipsaque textura et cuncta operis variebis tincto, et bysso retorta. Non in ima parte superhumeralis aurum, in altera hyacinthus, in alia rursum alii atque alii colores fuerunt, sed omnes colores utique  omnia cum auro ipso fuere contexti; quia nimirum in actione sacerdotali nunquam aliqua magnarum virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
ticipes sieri ualeant suadendo: quasi bis tindũ
inhĩtu suo pontifex cocti fulgorem demonstrat.
uas horas unictas hẽbit mut᷑q latere sũmita¬
dicitur. Fecit gͥ suꝑhumerale de auro. iaciitho⁊
purpura. Et paulo post. Duasq horas gͥ inuicẽ
copulatas itiuitoq latere sũmitatum. Ex qͦ ueri¬
simile uidetur. qr plicata ueste ꝯ̾nuncte sibi fu¬
erint hore utriusq partis niut᷑q latere a sursũ
usq deorsum. ita ut dinidium nestis intuenciũ
oculis faris appareret. dimidiũ uͦ aliud interꝰ late¬
ret: s hore litroꝵq comuncte us ad extremos
angulos ad inferiora descend̾at. Iu quo quid aliud
nͦabis tipice intelligendum. iisi ꝯͣ bona foris oꝑa¬
ꝓximis ostendimus. eadem intus coram dño n¬
tegta seruenus neumꝙͣ. uelcastitatem pure co¬
gitatonis nunor pie actõnis ꝑfectio sequatur.
uel ꝑfectõem que uidetur oꝑis in ꝑfectõris ĩtis
intenid exꝑte solitariam relinquat. s qͣi due

Expanded text:
ticipes fieri valeant suadendo, quasi bis tinctum in habitu suo pontifex cocci fulgorem demonstrat. Duas oras junctas habebit in utroque latere summitadicitur: Fecit igitur super humerale de auro, hyacintho, et purpura. Et paulo post: Duasque oras invicem copulatas in utroque latere summitatum. Ex quo verisimile videtur quod plicata veste conjunctae sibi fuerint orae utriusque partis in utroque latere a sursum usque deorsum; ita ut dimidium vestis intuentium oculis foris appareret, dimidium vero aliud interius lateret; sed orae utrorumque conjunctae, usque ad extremos angulos ad inferiora descenderent. In quo quid aliud nobis typice intelligendum, nisi ut cum bona foris oximis ostendimus, eadem intus coram Domino integra servemus: ne unquam vel castitatem purae cogitationis minor piae actionis perfectio sequatur, vel profectionem quae videtur operis, imperfectioris mentis intentio ex parte solitariam relinquat. Sed quasi duae
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis dm̃icis hunuliter subditue inceait. ⁊ audi¬
torib suis semꝑ celestia siue sua. siue patrum ex¬
empla q̃ sequantur ꝓponat. Apte ⁊ idem lapi¬
des includi anro:atq circiundari iubentur: Auro
nam uel intelstus ut supͣdictum est. uelc̃te
caritas nisinuatur. qr sicut aur̃ inetallis. ita ca¬
ritas uirtutib p̃stat cet̃is. Induduatur aut̃ uͦ
Auro sapidos ⁊ cutundantur p̃ciosi. ꝯoꝑatõ uirtutũ adeo
puro uudiq ũisum intellectu cimspicitur. ut nͥ ĩ
eis iicioꝵ latere. nichil remanere sordidum ꝑuuit¬
tatur. ꝯ ip̃e uirtutes ita uinculo caritatis ꝯtinen¬
tur: ut nulla rerum mutabłitate a suo statu de¬
cidere. numꝙͣ de hĩtui sac̃dotis torpente m̃tis custo¬
dia ualeant ꝓlabi. Bene soquitur. Portabit¬
q aaron nomina eoꝵ coram dño. snꝑut᷑q hum̃¬

Expanded text:
aeceptis Dominicis humiliter subditus incedat, et auditoribus suis semper coelestia, sive sua, sive patrum exempla, quae sequantur, praeponat. Apte etiam iidem lapides includi auro atque circumdari jubentur. Auro namque vel intellectus, ut supra dictum est, vel certe charitas insinuatur, quia sicut aurum metallis, ita chariauro lapides et circumdantur pretiosi, cum operati virtutem adeo puro undique versum intellectu circumspicitur, ut nil in eis vitiorum latere, nil remanere sordidum permittatur, cum ipsae virtutes ita vinculo charitatis continentur, ut nulla rerum mutabilitate, a suo statu decidere, nunquam de habitu sacerdotis, torpente mentis custodia valeant prolabi. Bene autem sequitur: Portabitque Aaron nomina eorum coram Domino, su
Abbreviated transcription (Latin):
ris or duns sat̃ dotib comcessa. Femiualia uidelic
liuea. timica⁊ balteus cicitaris. Decebat enĩ. ut qͦ
maiore quͥs gradu ẽẽt insignis: eo plurib ecĩa¬
urtiitum actib ad mirandus fulgeret. Cimcta
aut̃ fuit de auro. p̃ciosisq colorib. qr uaithiłui.¬
le ac sordidum insacdotis ore. uel oꝑe d apparere:
s cundta que agit. iuimũa que lagutur. om̃iaq̃
cogitat. ⁊ coram hominib p̃lata.⁊ in cõspͦm int̾

Expanded text:
ris ordinis sacerdotibus concessa, feminalia videlicet, ris ordinis sacerdotibus concessa, feminalia videlicet, linea stricta, et baltheus, et cidaris. Decebat enim, ut quo majore quis gradu esset insignis, eo pluribus et virtutum actibus admirandis fulgeret. Cuncta autem fiunt de auro, pretiosisque coloribus; quia nihil vile ac sordidum in sacerdotis ore vel opere debet apparere; sed cuncta quae agit, universa quae loquitur, omnia quae cogitat, et coram h
Abbreviated transcription (Latin):
ũita erunt. que facient. Rationale ⁊ suꝑhum̃a¬
le. tunicam.⁊ lineam stctam. cĩdarĩ ⁊ balteum.
Facient uestim̃ta scã aaron fr̃i tuo. ⁊ filiis eiꝰ. ii
sacdoais fangantur inͥ. accipientq aurum. Yatĩ¬
uoii het singnla st̃a sunt: plemꝰ insequeu¬
tb eepłicatur. Racionale aut̃ pectoris hĩtus. suꝑ¬
hnerale est humeroꝵ. Gimica ⁊ linea ffcta .i. ta
misia. dotim cotꝰ ꝯꝑiunt. Citaris caput ornat:
pus aptat᷑. Qnib sex indim̃tis inferꝰ septimũ
sungitur. ⁊ octami feminalia inder liuẽa ad coo¬
pientam carnemi turpitudinis. ⁊ lamina aure¬
A stꝑ cañi. que titulo nominis dm̃ cet̾is alcior
oftib eminesat. Lineam aũt stctam dicit. qmm̃
adher at torꝑi. ⁊ita aicta erat asfctis manicisait
nuna ei om̃io ruga in esset. Descendebat aũt us
ad cruta: iuide ⁊ grece poderis id est talaris uoca¬
batur. Hiis octo gnĩb uestium pontifex tempore
sacͥfici salelat indiii. s̾ quib erant .iiiiͬ. ⁊ miuo¬

Expanded text:
imenta quae facient: Rationale, et superhumerale, tunicam et lineam strictam, cidarim et balteum. Facient vestimenta sancta Aaron fratri tuo et filiis ejus, ut sacerdotio fungantur mihi. Accipientque aurum, etodo haec singula facta sint, plenius in sequentibus explicatur. Rationale autem pectoris habitus, superhumerale est humerorum; tunica et linea stricta, id est, camisia, totum corpus operiunt, cidaris caput ornat, pus aptat. Quibus sex indumentis inferius septimum jungitur et octavum, feminalia videlicet linea, ad cooperiendum carnem turpitudinis, et lamina aurea super cidarim, quae titulo nominis Domini caeteris altior omnibus eminebat. Lineam autem strictam dicit, quoniam adhaerebat corpori, et ita arcta erat adstrictis manicis, ut nulla ei omnino ruga inesset. Descendebat autem usque ad crura, unde et Grbatur. His octo generibus vestium pontifex tempore sacrificii solebat indui, e quibus erant quatuor et mino
Abbreviated transcription (Latin):
tra uelum celi opus hẽmus lucerna scͥptintr̃.
uͥ archa est dñi. ⁊ cherub in głe ꝓpiciator nũ obũ¬
biant : id est agnuna celestis mlicie głiam
ra carnati filii dei. qiłe posuit deꝰ ꝓpiciatõem ꝓ
pec̃cis ur̃is: consonant uoce p̃dicant. Bene se¬
quitur. ⁊ collocabunt eam aaron ⁊ filii eiꝰ: qr
ñ om̃m est sacͣm̃ta fid̾i p̃ dicare inpopło. s eoꝵ n
nr̃i ꝑtinere ꝓbantur. Ceterum quisq uel apͣi¬
tate fidei pitiuo dogniate aberrat. liel integͥtatẽ
cognite ⁊ seruate fidei oꝑum neqͣm impbitate
ꝯ maculat: talis ⁊ si sacerdotis nõĩe uel ꝑsona

Expanded text:
tra velum coeli opus habemus lucerna Scripturarum, tra velum coeli opus habemus lucerna Scripturarum, ubi arca est Domini, et Cherubin gloriae propitiatorium obumbrant, id est, agmina coelestis militiae gloriam incarnati Filii Dei, quem posuit Deus propitiationem pro peccatis nostris, consona voce praedicant. Bene sequitur: Et collocabunt eam Aaron et filii ejus; quia non omnium est sacramenta fidei praedicare in populo, sed eorum tri, pertinere probantur. Caeterum quisquis vel a puritate fidei pravo dogmate aberrat, vel integritatem cognitae et servatae fidei, operum nequam improbitate commaculata: talis etsi sacerdotis no
Abbreviated transcription (Latin):
que sola uideł intentione placendi ⁊ serui endi
domino uerba eiꝰ audire delectetur. Offñt aa¬
ron ꝯfiliis suis ignem s̃ alienum. s desuꝑ missũ
ad accendendam lucernam. sicut cciam ad ꝯsinien¬
da holocausta. ac redolenda chimiqta: predicent
uerbum doctores ñ suum. s dm̃. ꝓtestenites ꝯfidu¬
cia. Non enĩ sumus sicut plimi adult̃antes ũ¬
buni dñi: s ex sinceritate. s ex dõ. sicut coraui
dño inxp̃o loguimur. Hoc igne utantur ad a¬
lustranda cognitõe fidei corda audiencium. ħ ad
ꝑficienda ac dõ consecranda holocansta bouoꝵ o
ꝑum suoꝵ : hoc adincendenda thimi aniata or̃o¬
num scãrum. Bene aũt dr᷑. ut ardeat lucerna
semꝑ in tab̾nacło testimonii: qr numꝗͣm in scã
ecclia lux p̃dicatõnis. numqͣm d humilitas au¬
ditoꝵ purti.que hauc libenter excipiat. ĩmo⁊
salserter inqiuiat.deẽe. ẜene additur. Extra
uelum ꝙ appensum est testionio. Non eñ ĩ¬

Expanded text:
quae sola videlicet intentione placendi et serviendi quae sola videlicet intentione placendi et serviendi Domino, verba ejus audire delectet. Offerat Aaron cum filiis suis, ignem non alienum, sed desuper missum ad accendendam lucernam: sicut etiam ad consumenda holocausta ac redolenda thymiamata. Praedicent verbum doctores non suum, sed Domini, protestantes cum fiducia. Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum, sed ex sinceritate, sed ex Deo, sicut coram Deo in Christo loquimur. Hoc igne utantur ad illustranda cognitione fidei corda audientium: hoc, ad perficienda ac Deo consecranda holocausta bonorum operum suorum; hoc, ad incendenda thymiamata orationum sanctarum. Bene autem dicitur: Ut ardeat lucerna semper in tabernaculo testimonii, quia nunquam in sancta Ecclesia lux praedicationis, nunquam debet humilitas auditorum pura, quae hanc libenter excipiat, imo et solerter inquirat, deesse. Bene additur: Extra velum quod oppansum est testimonio. Non enim in
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo filii ispł offerant oleum: aaron uͦ ⁊ filii eiꝰ
allato igne componant luc̃nam que ardoat ĩ
tab̾ nacło dei. O fferant humiles auditores deuo
celestis archana scĩe. quib regulariter instituti
⁊ in ꝯspͨtu sui conditoris igne caritatis ardescant.
⁊ hominib foras lucẽ bone actionis oftentant.
Notandum aũt. ꝙ ñ indiff̾e̾nt̃ oleũ offerte filiis
isrł: s cũ distinctõe oleum de arborib oluar̃ p̃¬
cipiunttir. ⁊ insuꝑ additur purissimũ. piloq ꝯtu¬
sol te nute. uel de lino. aliisq dũsi geñis spẽ¬
biis fieri: s nullũ oft̾ri licet intab̾n aculo dei ni¬
si ꝙ delignis oliuar̃ efficitur. sicut nec ignus a¬
luis quã qui de celo descendit. uel nilucnis scĩs
ardere. liel in altare dei debet accendi. S cũs eñi
sp̃s discipline effugiet fictum. O fferant gͦ filii
boni auditores spũalib auditorib cõscienciam
puram ⁊ caritatis grã fecinitam piloq sedule ꝓ¬

Expanded text:
Ergo filii Israel offerant oleum, Aaron autem et filii ejus allato igne componant lucernam, quae ardeat in tabernaculo Dei. Offerant humiles auditores devotcoelestis arcana scientiae; quibus regulariter instituti, et in conspectu sui Conditoris igne charitatis are actionis ostendant. Notandum autem quod non indifferenter oleum offerre filii Israel, sed cum distinctione oleum de arboribus olivarum praecipiuntur; et insuper additur, Purissimum, piloque contusolet de nuce, vel de ligno, aliisque diversi generis speciebus fieri, sed nullum offerri licet tabernaculo Dei, nisi quod de lignis olivarum conficitur: sicut nec ignis alius quam qui de coelo descendit, vel in lucernis sanctis ardere, vel in altari Dei debet accendi: Sanctus enim Spiritus disciplinae effugiet fictum. Offerant ergo filii boni auditores spiritualibus doctoribus conscientiam puram, et charitatis gratia fecundam, piloque sedulae p
Abbreviated transcription (Latin):
Unciui insupͤnis erant angulis suꝑhum̃alis fabͤ
affixi. cathenule aũt quas subuingit ñ in ip̃s suꝑ¬
him̃ali. s pocius in rõnali hoc est in suꝑib̃ eius an¬
gulis ꝑ amlos aureos uidentur finsse amiere ut
ꝯindueretur pontisex cathenule que de rõnalipen¬
debant possent cã unciuis suꝑhumeralis annecti.
quatinuis utͣq gͥ mutuo firma positõne cohere¬
rent. Scͥptum nam est aꝑciuis inpost̾iorib : fet̃¬
unt inrõnah ⁊ cathemilas sͥ inuicem coħentes de

Expanded text:
ngulis superhumeralis fabre affixi. Catenulae autem, quas subjungit, non in ipso superhumerali, sed potius in rationali, hoc est, in superioribus ejus angulis, per annulos aureos videntur fuisse annexae, ut cum indueretur pontifex, catenulae quae de rationali pendebant, possent cum uncinis superhumeralis annecti, quatenus utraque sibi mutuo firma positione cohaererent. Scriptum namque est apertius in posterioribus: Fecerunt in rationali et catenulas sibi invice
Abbreviated transcription (Latin):
cendere. ⁊ familiar inspoctõe quid lex gñaliter
om̃ib electis. quid uͨ paucis ꝑfectõrib sp̃aliter
loquarur atcendere ut altiori excellencia m̃itoꝵ
ad altõra possint p̃mia ꝑuenire. Nam quod frẽm
siũ moy ses ꝯfiliis in sacerdocium ordinare p̃cipi¬
tur. quid nos aliud iistice ꝯmendat. nͥ quodõs
qui officium toctoris sortiuntur. tanto debent
studio ⁊ amore meditatõni diuine legis adhere¬
re. ut quasi gͣmaua ei uideantur cognatõe
dinatõem ꝯignem alienum osfe̾rent coram
Dño igne colesti ꝑierunt. a signisicatõe mise¬
rabilis nr̃i temporis ab horret. libi ñ nulli sac̃do¬
bre satis est. dum igneri cupiditatis igni suꝑ¬
ne dilectõnus aute ponunt. igne suꝑne ultõnis
ab sinnuntur: q uoꝵ ꝑꝑetua tãpnatõ tempora¬
li est silioꝵ aaron morte sigurata. Quanuis
excellentioris figur misteris. quo mͦ tabuaculũ
cũ ornatib ac nasis suis scãm designat eccłiam.

Expanded text:
cendere, et familiari inspectione quid lex generaliter cendere, et familiari inspectione quid lex generaliter omnibus electis, quid vero paucis perfectioribus specialiter loquatur, attendere; ut altiori excellentia meritorum, ad altiora possint praemia pervenire. Nam quod fratrem suum Moyses cum filiis in sacerdotium ordinare praecipitur, quid nobis aliud mystice commendat, nisi quod omnes qui officium doctoris sortiuntur, tanto debent studio et amore meditationi divinae legis adhaerere, ut quasi germana ei videantur cognationedinationem, cum ignem alienum offerrent coram Domino, igne coelesti perierunt, a significatione miserabilis nostri temporis aberrat; ubi nonnulli sacerdobre satis est, dum ignem cupiditatis igni supernae dilectionis anteponunt, igne supernae ultionis assumuntur. Quorum perpetua damnatio temporali est filiorum Aaron morte figurata. Quamvis excellentioris figura mysterii, quomodo tabernaculum cum ornatibus ac vasis suis sanctam designat Ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
b̾naculo dei toto id est uniũsa electoꝵ iulti¬
tudine ad regnũ celeste translata. ñ erunt
ultra qui al hominib erudiantur homines ꝯ
frẽm fuũ ꝯ siliis suis de medio filioꝵ isrł: ut
sac̃docio funtẽtur michi aaron. nadab. ⁊ abiii.
⁊ eleazar.⁊ ithamar. Nescͥpta factura tab̾na¬
culi: consegnenter sacerdotes qui in eo ministͤnt:
ordinantur. Quoꝵ quidem ordinatõ. ⁊ hĩcus rec¬
de ecclie sacerdotib congruit. itaut om̃e ꝙ illic
inortiatu uestium clarum extͥnsecus fulgebat: l
lium m̃itis foris głosum cdarescat. Unde apte p̃a¬
pitur moysi: uit applicet ad se a aron frem̃ suũꝯ
filiis de medio filioꝵ ifrł ad fungendum sacerdocio
ob seruancie mandatoꝵ solleitiore p̃cetis animo
co pulentur. Hoc est enim eos qui sacerdocio
fiuicturi aiit de medio filioꝵ ispł ad moysen
applicari. p̃sules ac doctores scẽ eccłie ꝯnumem
uitam electorum singulari nĩtis culmine tranᷤ¬

Expanded text:
bernaculo Dei toto, id est, universa electorum multitudine ad regnum coeleste translata, non erunt ultra qui ab hominibus erudiantur homines, cum fratrem tuum cum filiis suis de medio filiorum Israel, ut sacerdotio fungantur mihi Aaron, Nadab et Abiu, et Eleazar et Ithamar . Descripta factura tabernaculi, consequenter sacerdotes qui in eo ministrent ordinantur, quorum quidem ordinatio et habitus, recte Ecclesiae sacerdotibus congruit: ita ut omne, quod illic in ornatu vestium clarum extrinsecus fulgebat, hocris fidelium meritis, foris gloriosum clarescat. Unde apte praecipitur Moysi, ut applicet ad se Aaron fratrem suum cum filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio observantiae mandatorum, solertiore prae caeteris animo copulentur. Hoc est enim eos qui sacerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen applicari: praesules ac doctores sanctae Ecclesiae, communem vitam electorum, singulari mentis culmine trans
Abbreviated transcription (Latin):
nns honcia portare solemus. quid ꝑ suꝑ hinne¬
tale pontisicis ñ latores bonoꝵ oꝑumi. que iugi¬
ter coram dño ferre d ostenditur: Et apte̾
pͥmo desuꝑhum̃ali faciento p̃cpit᷑: qr quisas ad
łacdo ciuim. magistĩirnq populi dei ꝓmoriendꝰ.¬
pͥmum eiꝰ tebent oꝑa cognosc. Ut dum ħ ꝙ. foras
ontib paret irrep̃hensibile paruerit: cõuenient̃
ex tempore ⁊ integritas cordis eiꝰ.⁊ fidei sinceritaᷤᷤ
scrutetur. Suꝑhimĩale gͦ q. in humueris gesta¬
bat pontifex illud euangłicum onus accipiam.
de quo dñt ait. Iugum erti meum suaue ẽ: ⁊ onꝰ
meum leue est: Quod manifestius alibi nob̾ ꝯm̃¬
dans aiebat. Si quis nilt p᷑me uenire: ab neg
sem ip̃m. ⁊ talłat crucem suam cotidie. ⁊ seq̃tur
me. Fit aũt idem suꝑchumerale de auro.⁊ Iacnic

Expanded text:
s onera portare solemus, quid per superhumerale pontificis, nisi labores bonorum operum, quae jugiter coram Domino ferre debet, ostenduntur? Et apte primo de superhumerali faciendo praecipitur; quia quisquis ad sacerdotium magisteriumque populi Dei promovenda cognosci, ut dum hoc quod foras omnibus patet, irreprehensibile apparuerit, convenienter ex tempore etiam integritas cordis ejus, et fidei sinceritas scrutetur. Superhumerale ergo quod in humeris gestabat pontifex, illud evangelicum onus accipiamus, de quo Dominus ait: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quod manifestius alibi nobis commendans, aiebat: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam quotidie, et sequatur me . Fit autem idem superhumerale de auro et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueñant. fractis formar daustris ꝓduce¬
hautur in lucem: et in templo dñi ꝓ suis
queq locis disponebantur. Hoc aut diciꝰ¬
ñ ꝙ oꝑa scõꝵ sint irit̃itura: s qr ͥ coronã
iusticie quã bñ oꝑando ĩuerunt acceꝑint.
laboriose oꝑatõnis cuncta sa cessent officia.
Quis enĩ in illa uita ꝓ fide. ⁊p̃i martiriũ
paciatur: uͥ expulsis adsisariis. om̃s electi
in p̃sencia xp̃i letantur: Quis iͥ mortusi
sepeliat. A sola uiuentili teria est. Quis lu¬
gentem comsoletur. uͥ absterget deus om¬
nem lacͥmam ab oculis scõꝵ ÷ Quis ł domũ
tatõem ex dõ hñt. Domũ ñ manu sc̃am. et̃¬
quondam neccessariis. uasa ip̃a in domo dñi
splendida ia refulgent: qr cessantib in sine

Expanded text:
pervenerant, fractis formarum claustris perducepervenerant, fractis formarum claustris perducebantur in lucem, et in templo Domini pro suis quaeque locis disponebantur. Hoc autem diciritura, sed quia ubi coronam justitiae, quam bene operando meruerant, acceperint, laboriosae operationis cuncta cessent officia. Quis enim in illa vita pro fide Christi martyrium patiatur, ubi, expulsis adversariis, omnes electi in praesentia Christi laetantur? Quis ibi mortuum sepeliat, ubi solum viventium terra est? Quis lugentem consoletur, ubi abstergit Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum ? Quis ibi domum itationem ex Deo habent? domum non manufactam, aetequondam necessariis, vasa ipsa in domo Dei jam splendida refulgent, quia, cessantibus in fine
Abbreviated transcription (Latin):
de qua sc̃e sunt forme ad fundenda uas a dt̃i:
quid meliut quã scͥptura sacra. de qua regũ¬
lam bene uiuendi accipimus. ual intelligs᷑
Quasi enĩ argilla ignib duita. formã ad¬
uasa dm̃ quanta.⁊ qualia fieri debãnt. exibr
nũ inuincibłes ꝑdurarunt. in om̃ib seꝙ̃da p̃¬
monsirat: sinasa in domo dłui electa acp̃cio¬
sa ẽẽ cõcupiscimꝰ. Es igne liquefc̃m argille
formas ingreditur: quas uas possit aptũ
ini iuffiis celestibus effici: cum ip̃i salub̾cer hu¬
miliati.⁊ fłma siue diuine caritatis. siue ⁊
humane adñsitatis emolliti. uiam patrũ bñ
oꝑando int᷑uimꝰ : ut ad p̾mia patr̃ bene cͣrten¬
do ꝑueniamus. N em̃ semꝑ nos regulis nec¬
cesse est boue oꝑatõnis aptaii: s completa
oꝑatõne bona. palm a est heate retͥbutõnis
sꝑanda. qr nec semꝑ uasa in forma argille
teneluntur indusa: uer̃ il ad ꝑfectõem sui

Expanded text:
de qua factae sunt formae ad fundenda vasa Domini, de qua factae sunt formae ad fundenda vasa Domini, quid melius quam Scriptura sacra, de qua regulam bene vivendi accipimus, valet intelligi? Quasi enim argilla ignibus durata, formam vasis Domini quanta et qualia fieri debeant, exhibenum invincibiles perdurarunt, in omnibus sequenda praemonstrant, si vasa domo Dsa esse concupiscimus. Aesque igne liquefactum argillae formas ingreditur, quo vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum ipsi salubriter humiliati, et flamma suae divinae charitatis, sive etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bene operando intramus, ut ad praemia patrum bene currendo perveniamus: neque enim semper nos regulis necesse est bonae operationis aptari, sed completa operatione bona, palma est beatae retributionis speranda; quia nec semper vasa in forma argillae tenebantur inclusa, sed ubi ad perfectionem sui
Abbreviated transcription (Latin):
baptisma qͦ dño consecrantur. iti exemplũ ce¬
lebratur baptismatismatis illiꝰ q̾ ip̃e aquas
scĩsicauit. Recte in regione iordauis uasa sp
mine respicientes ⁊ ip̃i uitali flumine sataga¬
muis ab lui. Notandũ aũt̃. qm̃ ñitantũ inre¬
gione iordanis. s in canpestri regione illiꝰ stã di¬
cit eadem uasa: signifitans multiplicatõem
cõnũ erat latitudine fucura: expleta ꝓpħia q̃
dicit. gandebunt campi. ⁊ om̃ia que in eis st.
Cui simile est hoc q sdem psalmista de sacram̃
tis dĩce in carnatõnis loquens. ex ꝑsona em
qui post cõpleta eiꝰtem incarnatõnis archana
ad fidem uenerunt : ⁊ ait. etce audiuimus ea
in esstata. inuenimꝰ eam in canpis silue. Au¬
diuimus quippe in effrata id est in bethleem.
saccam̃ta dñica : qr ꝓmissũ legimus dauid ꝑa¬
tͥarche quierat ex eidem cuntate defructuuẽ¬
tͥs eius. ip̃m in carne uentiñ. Imienimꝰ eã ĩ
compis silue. qr reuelata multitudine genciũ

Expanded text:
baptisma, quo Domino consecrantur, in exemplum celebratur baptismatis illius, quo ipse aquas sanctificavit, recte in regione Jordanis vasa sunmine subiit, respicientes, et ipsi in tali flumine satagamus ablui. Notandum autem, quod non tantum in regione Jordanis, sed et in campestri regione illius facta dicit eadem vasa, significans multiplicationemtionum erat latitudine futura, expleta prophetia quae dicit: Gaudebunt campi, et omnia quae in eis sunt . Cui simile est hoc, quod idem Psantis Dominicae incarnationis loquens, ex persona eorum qui post completa ejus incarnationis arcana ad fidem venerunt, ait, Ecce audivimus ea in Ephrata, invenimus ea in campis sylvae . Audivimus quippe in Ephrata, id est in Bethleem, sacramenta Dominica, quia promissum legimus David patriarchae, qui erat ex eadem civitate de fructu ventris ejus Christum in carne venturum. Invenimus ea in campis sylvae, quia revelat
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e ecc doctores. ĩmotam sublimes ex utroq de¬
i populo fuere ñ milli. qui ip̃oꝵ qͦ doctoꝵ sub li¬
miũ iure doctores existerent: ⁊ quasi qͣdrantes
eos. ad sub lenandũ domus dñi edificium paraẽt.
N eni soli. Ieremnas ⁊ ysaias ⁊ ceteri excirconcisi¬

Expanded text:
e Ecclesiae, immo tam sublimes ex utroque Dei populo fuerunt nonnulli, qui ipsorum quoque doctorum sublimium jure doctores existerent, et quasi quadrantes eos ad sublevandum domus Domini aedificium pararent; neque enim soli Jeremias et Isaias, et caeteri ex circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
rer ut tollent lapides grandes p̃ciosos ĩ
fumdam̃to templi: ⁊ quadrarent ͤ pos. Fundam̃tũ
cempli nullum est aliud tuistice intelligendũ:
quam illud quod oftendit apłs dicens. Fundam̃¬
timi enĩ aliud nemo potest ponere. p̃ter ꝙ positũ

Expanded text:
rex, ut tollerent lapides grandes pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Fundamentum templi nullum est aliud mystice intelligendum, quam illud, quod ostendit Apostolus dicens : Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id,
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ solum de uidea. uerũ eciam de gentib ꝑ plu¬
res sus cepit. Unde bene de lapidib hinꝰ iii grã¬
dib ⁊ p̃ciosis ⁊ quadratis subdit᷑. Quos tolaue¬
runt cem̃turii salomonis ⁊ ceĩtarii hiram.
Nolantur nani lapides p̃ciosi. cum electi qͥq
p̃ceden¬
cium scõꝵ instructõe ⁊ in¬
stancia.
quicquid inse hr̃t noxiũ ⁊
inane relinquiit : atq aute conspectum siui ꝯ¬
ditoris solam insite iusticie regulam. qͣista¬
bilem q̃drature formam ostendunt. Bolaue¬
runt añt lapites. si solũ cem̃tarii salomomtꝰ¬

Expanded text:
non solum de Judaea, verum etiam de gentibus perplunon solum de Judaea, verum etiam de gentibus perplures suscepit. Unde bene de lapidibus hujusmodi grandibus pretiosis et quadratis subditur: Quos dolaverunt caementarii Salomonis et caementarii Hiram. Dolantur namque lapides pretiosi, cum electi quique praecedentium sanctorum instructione et instantia, quidquid in se habent noxium et inane relinquunt, atque ante conspectum sui Conditoris, solam insitae justitiae regulam, quasi stabilem quadraturae formam ostendunt. Dolaverunt autem lapides non solum caementarii Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
petrus art. sĩ est aliud suu celo norã datum homi¬
nib inquo opporteat nos saluos fieri. Inꝙ simida¬
ĩtum lapides grandes ⁊ p̃ciosi tollorntur. cũ p̃ci¬
pui factis acscĩtate uiri. fam iliari iltis scĩtate
suo ad ħent conditor: ut quo firm̾us ui illo spem
suam pominit: eo fordius alioꝵ uitam dirigere.ꝙ.
est latitudinem portare. sufficiunt. Lapides gͦ qͥ
fundam̃tum templi adportandtim edificiũ omẽ
⁊ saccam̃ta sũitatis siue uiablter siue imusibłit
ab ipã dei sapĩa dei ꝑceꝑunt. Unde ⁊ nos qui hoꝵ
uitam siue dot᷑nam studenus ꝓ nr̃o modulo i¬
ipͣi dnd ad herere. ⁊ impositas sibi frũm necc̃esita¬
tes fortiter feͬre didicerunt: hiis possunt lapi¬
dib grandib ac p̃ciosis indicari. Qu bene la¬
stare consuenit. Cin uimir̃ signre corda asfim̾ł¬
antur electoꝵ: que ita in fidei firmitate consiste̾
didicerunt: ut nulla accurrenciũ rerũ adsisita
status inclinari. Quales indeł doctores eccłi a

Expanded text:
s non est aliud sub coelo nomen datum hominibus, in quo nos oporteat salvos fieri . In quod fundamentum lapides grandes et pretiosi tolluntur, cum praecipui factis ac sanctitate viri, familiari mentis sanctitate suo adhaerent Conditori, ut quo firmius in eo spem suam ponunt, eo fortius aliorum vitam dirigere, quod est latitudinem portare, sufficiant. Lapides ergo qui in fundamentum templi ad portandum aedificium omne er sive invisibiliter ab ipsa Dei sapientia perceperunt. Unde et nobis qui corum vitam sive doctrinam studemus pro nostro modulo iipsi Domino adhaerere, et impositas sibi fratrum necessitates fortiter ferre didicerunt, hi possunt lapidibus grandibus ac pretiosis indicari; qui bene lastare consuevit. Cui nimirum figurae corda assimilantur doctorum, quae ita in fidei firmitate consistere didicerunt, ut nulla occurrentium rerum adversitane possint inclinari, quales videlicet doctores Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
parsasq ꝑ eqnor cicdadas. ⁊ crebris legimꝰ fre¬
ta concita uentis. Ninea gͦ paron dicitur eo
se fcm̃. Iosephus insinuat dicens. Eleuauit
itaq templum us ad camerã ex lapide albo
centum. Nec misterii sensus in abdito est. Ci¬
T unus ⁊ enĩ patet: qr marinor candidum ex qͦ
dmꝰ dm̃ constructa est. mundam electoꝵ acti¬
onẽ simulzcõscĩãm. ab om̃i neuo corruptõnis
castigatam designat. Quales ẽẽ uoluit sapiens
architectus ille. eos qͦs suꝑfundam̃tum xp̃i loca¬

Expanded text:
sparsasque per aequor Cyclada, sed crebri legimus fresparsasque per aequor Cyclada, sed crebri legimus freta concita ventis. Nivea ergo Paron dicitur, eo se factum Josephus insinuat dicens: Elevavit itaque templum usque ad cameram ex lapide albo rum, et centum. Nec mysterii sensus in abdito est; cuivis etenim patet, quia marmor candidum, ex quo domus Domini constructa est, mundam electorum actionem, simul et conscientiam ab omni naevo corruptionis castigatam designat, quales esse voluit sapiens ille architectus eos, quos super fundamentum Christi loca
Abbreviated transcription (Latin):
tum par e soꝑum bonoꝵ quasi suꝑ impositis sibi in¬
ucem ordinib lapidimi. ambulandũ. ac ꝓficiendit.
de uircute in urtutẽ. Uel certe lapides fundatati gͣn¬
tes. p̃ciosi qͣdrati. pͥmi sunt ut supra dix̃am ecͥcr̃
magistri. qui ab ip̃o dũo libum audiere salutis. su¬
ꝑpõiti aut̃ ordines lapidum sine lignoꝵ. seq̃ntes
suo quiq tempore sac̃dores. ac toctores: qͦꝵ nel p̃di¬
cat̃õne ac miniffio fab̾ca crescit eccłie: uel ordi¬
natur uirtutib. Qli aut̃ colore suint lapides
quib fcm̃ est templum in libͦ paralipomenon a¬
ꝑte declaratur: dicente dd ad salomonẽ. ꝯ ei ĩpẽ¬
sas templi quas parau̾at ostend̾et. Omẽm p̃cio¬
sum lapidem ⁊ marmor parsũ. hũntantissime p̃¬
paraui. Mairmor aut̃ pariũ marmor candidĩ¬
dicitur. quale eistem insula gigni consneuit ⁊
unde ⁊ poeta de illa. Olearon nineamꝙ paron

Expanded text:
tum paries bonorum operum, quasi superimpositis sibi intum paries bonorum operum, quasi superimpositis sibi invicem ordinibus lapidum, ambulando ac proficiendo de virtute in virtutem. Vel certe lapides fundamenti grandes, pretiosi quadrati, primi sunt ut supra dixeram ecclesiarum magistri, qui ab ipso Domino verbum audiere salutis. Suppositi autem ordines lapidum sive lignorum, sequentes suo quique tempore sacerdotes ac doctores, quorum vel praedicatione ac ministerio fabrica crescit Ecclesiae, vel ordinatur virtutibus. Quali autem colore fuerint lapides, quibus factum est templum, in libro Paralipomenon aperte declaratum est, dicente David ad Salomonem, cum ei impensas templi, quas praeparavit, ostenderet: Omnem pretiosum lapidem et marmor Parium abundantissime praeparavi. Marmor autdicitur, quale eadem insula gignere consuevit. » Unde poeta de illa : Olearon, niveamque Paron,
Abbreviated transcription (Latin):
tis instituere queriuis. pͥmo uecc̃e est. ut abre¬
nunciare diabolo. ac de sorte pͥme p̃naricatõis
in qͣuati sunt: doceamꝰ renascendo erui. Dem̃
q̃rendi sunt lapides p̃ciosi ⁊ grandes. atq in fũ¬
dam̃tũ templi ponendi: ut memiñint abdi¬
cata consisatõe pͥoꝵͤ oꝵ in om̃ib uitam. mores¬
q inspitere: eos nr̃is auditorib uuitando s
ꝓpoñe. qͦs ꝑ uirtutem humilitatis spalicer do¬
mino ad herere noũimus qͦs inuincibili m̃tis
stabłitate qͣi quadratos q̃dammͦ. atq ad om̃s
mus. P̾ ost fundam̃tũ uͦ talib ac tantis lapidi¬
b cõpositum. edificanda ẽ domuis. p̃paratis di¬
ligena lignis ac lapidib. ac decenti ordine
collocatis. qui olim de pͥsco suo situ uel radice
fũant abstracti: qr p᷑ pͥma fitei tudim̃ta.
post collatata in nos uitͣ exent̾ptũ sublumũ
uiroꝵ fundam̃ta humilitatis. addendus est mal¬

Expanded text:
tis instituere quaerimus, primo necesse est, ut abretis instituere quaerimus, primo necesse est, ut abrenuntiare diabolo, ac de sorte primae praevaricationis, in qua nati sumus, doceamus renascendo erui, deinde quaerendi sunt lapides pretiosi, et grandes, atque in fundamentum templi ponendi, ut meminerimus, abdicata conversatione priori, eorum in omnibus vitam, moresque inspicere, eos nostris auditoribus imitandos proponere, quos per virtutem humilitatis specialiter Domino adhaerere noverimus, quos invincibili mentis stabilitate quasi quadratos quodammodo, atque ad omnes mus. Post fundamentum vero talibus ac tantis lapidibus compositum, aedificanda est domus, praeparatis diligentius lignis ac lapidibus, ac decenti ordine collocatis, quae olim prisco suo situ vel radice fuerant abstracta: quia post fidei rudimenta, post collocata in nobis juxta exemplum sublimium virorum fundamenta humilitatis, addendus est in al
Abbreviated transcription (Latin):
maxima doct᷑ne salutaris p̃conia seq̃ntis eui
doctorib iniinstrauit: qͦ abitis u̾bis. actib cogi¬
catib suꝑuacuis. ad portandũ onꝰ scẽ ecclie dig
ui ẽẽnt ⁊ apti. Porro bliblir. p̃parauerunt lig¬
na ⁊ lapides ad edificandum domũ. ẜ iblos: ei
uitas phenicis: auꝰ memiuit ezechiel dicens.
Sapientes tui cire fcĩ sunt gub̾natores tui: se¬
nes biblii.⁊ prudentes ciꝰ. P̾ro qua in hebo cõ¬
tinetur gobel. siue gelal: ꝙ int̃p̃tatrr diffmi¬
ens siue disterminans. Q uod uecabulum ap¬
te cõuenir eis: qui corda honrinũ ad edificiñ
spũale. ꝙ ex uirtutib auime construit᷑. paĩt.
S̾ ic ⁊ enĩ solũ suos auditores fidem ⁊ oꝑa iꝰ tici¬
e tocere sufficiint: dũ ip̃i prius sacͥs paginis e¬
tocti. diligenter que sit fides tenenda qͦ uirtu¬
tum calle incedendum. certa diffiuitõe uĩta¬
tis didicerunt. Nam frnstra sibi offm̾ doctori¬
⁊ la pides cedendi de moute: qr cos qͦs infide iñta¬

Expanded text:
e salutaris praeconia sequentis aevi doctoribus ministravit, quo abjectis verbis, actibus, cogitatibus supervacuis, ad portandum onus sanctae Ecclesiae digni fierent et apti. Porro Giblii praeparaverunt ligna et lapides ad aedificandam domum. Giblos est civitas Phaeniciae, cujus meminit Ezechiel, dicens: Sapientes tui, Tyre, facti sunt gubernatores tui, senes Giblii et prudentes ejus ; pro qua in Hebraeo continetur Gobel sive Gebel, quod interpretatur definiens, sive disterminans. Quod vocabulum apte convenit eis, qui corda hominum ad aedificium spirituale, quod ex virtutibus animae construitur, parant. Sic etenim solum suos auditores fidem et opera justitiae docere sufficiunt, dum ipsi prius sacris paginis edocti, diligenter quae sit fides tenenda, quo virtutum calle incedendum, certa definitione veritatis didicerunt. Nam fret lapides caedendi de monte, quia eos, quos in fide verita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte. aut uidere. nulla rõne ualemꝰ. Rote
ꝙͦ uno ac dimidio cubito m̃surantur: qr sqͥ¬
tura lectõnis enuangelice qͣliter hi qui ꝑfec¬
ti ẽẽ uel int uiuere debeautt ostendit: spem¬
q nob et̃ne retͥbutõnis. illiusq qualitatem
infucuro pandendam simul ⁊ donandam ẽẽ
ꝓiniitit. Bases ⁊ ipe unũ hẽbant cubitũ. ac
semissem amplitudiuis. uͥ insũmitate sui lu¬
teres reciꝑent: qr ip̃i doctores ac iniistͥ sũ¬
mi lauachri salutaris. oꝑe quirem ꝑfech ĩ
hac uita fulserunt: s luce cõtemplatõnis
ex ꝑce sunt fruiti. Unde ⁊ aiunt. Ex ꝑte e¬
uen̾it. ꝗ ꝑfectum et. euacuabitur ꝙ ex ꝑte
est. In hunc modum fecit decẽ bues sigura
uuã.⁊ m̃sura ima: scłpturaq ꝯsimili. fec̃
significatõe fcũm est. ꝙ equalia possĩt ẽẽ
enuangelii quo isttcuuntur. unũ sacͣm̃¬
tũ baptisini: qͦ au luuntur. unꝰ idẽq spłz.¬

Expanded text:
perfecte autem videre nulla ratione valemus. Rota perfecte autem videre nulla ratione valemus. Rota quoque uno ac dimidio cubito mensuratur quia Scriptura lectionis evangelicae, qualiter hi qui perfecti esse velint, vivere debeant ostendit, spemvero retributionis illius qualitatem in futuro nobis pandendam simul et donandam esse promittit. Bases etiam ipsae unum habebant cubitum ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores summi ac ministri lavacri salutaris opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruiti. Unde et aiunt: Ex parte euod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . » « In hunc modum fecit decem bases fusura una, et mensura sculpturaque consimili; fecit significatione factum est, quod aequalia possint esse Evangelii, quo instituuntur; unum est sacramentum baptismatis, quo abluuntur; unus idemq
Abbreviated transcription (Latin):
uib. ut cet̾is ciuib sepe nisus est ꝓpħis. Ut
bãto step hano ni articło passionis. aꝑtis ce¬
li ianuis gła dei ostensa est. Ut paulo iutͦ¬
itus paradisy. ⁊ t̃cii celi sunt patestã miffi
cubitum bone oꝑatõnis que in hac uita ꝑ¬
sici potest in scĩs : cubitus incipit suꝑne cõtẽ¬
platõnis. que in fut᷑a in cuncdis iã ꝑficien¬
da constat electis. Que uideł mensura u¬
nius ⁊ dimidii cubiti. ñ luterib tantũ. s ⁊
rotis eoꝵ iuerat. ac basib. S cͥptũ na inͤ
sequentib. Una rota hẽbat altitudinis ĩ¬
cubitum ⁊ semnis. Et paulo post. In sũmi¬
tate aũt basis. erat q̃dam rotunditas uniꝰ ⁊
d inudii cubiti. ita fabrefcã. ut lut̃ desuꝑ pͦit¬
imponi. Luter̃ quippe m̃sim: uisi erat cubi¬
ti ⁊ dimidii : quia nimir̾ ea fide in fonte uite
lauamur. ut ꝑ oꝑa iusticie aduitã intrare m̃¬
eamur eternam. Qͣmuis sine pcc̃o dñ hic ui¬
gustare exꝑte. ac diligere. in hac interĩ uita

Expanded text:
t caeteris saepe visus est prophetis; ut beato Stephano in articulo passionis, apertis coeli januis, gloria Dei ostensa est; ut Paulo introitus paradisi, et tertii coeli sunt patefacta mystea. Ideo post cubitum bonae operationis, quae in hac vita perfici potest in sanctis, cubitus incipit supernae contemplationis, quae in futuro in cunctis perficienda constat electis: quae videlicet mensura unius et dimidii cubiti, non luteribus tantum, sed et rotis eorum inerat ac basibus. Scriptum namque est in sequentibus: Una rota habebat altitudinis cubitum et semis; et paulo post: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti ita fabrefacta, ut lutimponi. Luterum quippe mensura unius erat cubiti et dimidii, quia nimirum ea fide in fonte vitae lavamur, ut per opera justitiae ad vitam intrare mereamur, quamvis sine peccato, dum hic vigustare ex parte, ac diligere in hac interim vita,