comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Credas quod legen¬
do disserendo. predicando. monendo. ob¬
iurgando. hortando. cum seruaretur in
opere. cum exerceretur indifficultatibuꝰ
quibusdam humanis homo egens inter
homines. quamuis iam transiliens eos qui
non delectantur his. quia difficile est
utquisque lingua non labatur & pecc&. &
qui lingua non pecciuerit scriptum est hic
dixerat. & lapsa erant ab ore quae uell& re¬
uocare nec poss&. non enim lingua frustra
inudo ẽ. nisi quia facile labitur. Uidens
ergo quam ess& difficile ut necessitatem.
loquendi haber& homo & inloquendo non
aliquid dicer& quod dixisse nol&: extedio
affectus ex his peccatis quaesiuit euitare.
Alia patitur hanc difficultatẽ transiliens.
Nomme iudic& : qui non est transiliens.
Transiliat & experiatur. quod loquor: tunc
enim erit. & testis & filius ueritatis. Cum
ergo haec ei contigissent statuerat non loqui:
ne aliquid dice& quod locutũ esse peniter&.
Hocindicant prima uerba eius. Dixi. custo¬

Expanded text:
Credas quod legendo, disserendo, praedicando, monendo, objurgando, hortando, cum versaretur in opere, cum exerceretur in difficultatibus quibusdam humanis, homo agens inter homines, quamvis jam transiliens eos qui non delectantur his quia difficile est ut quisque lingua non labatur et peccet, et qui lingua non peccavit, ut scriptum est, hicdixerat, et lapsa erant ab ore quae vellet revocare, nec posset. Non enim lingua frustra in udo est, nisi quia facile labitur. Videns ergo quam esset difficile, ut necessitatem loquendi haberet homo, et in loquendo non aliquid diceret, quod se dixisse nollet; et taedio affectus ex his peccatis, quaesivit evitare talia. Patitur hanc difficultatem transiliens. Non me judicet, qui nondum est transiliens: transiliat, et experiatur quod loquor; tunc enim erit et testis et filius veritatis. Cum ergo haec ei contigissent, statuerat non loqui, ne aliquid diceret quod locutum se esse poeniteret. Hoc indicant prima verba ejus, Dixi, Custo
Abbreviated transcription (Latin):
Ytquamdiu in hac uita sum. nullȩ
aduersitates me excludant denumero eorũ.
quiunitatẽ & ueritatẽ dominicae fidei.
perorbem terrarum tenent.
Ut contempler
delectationem dnĩ

Expanded text:
quamdiu in hac vita sum, nullae adversitates me excludant de numero eorum qui unitatem et veritatem dominicae fidei per orbem terrarum tenent. Ut contempler delectationem D
Abbreviated transcription (Latin):
meos factussum obprobrium. Inimici
mei sunt om̃s iniqui. & tamen prosceleribus suis.
usque ad consummationem̃ torquentur. Superaui
ergo obpbrium corũ. cuius confessionẽ non mors
sequitur. sed cruciatus insequitur
Et uicinis
meis nimium
Nimium hoc uisum est eis.
qui iam propinquabant cognoscere. & tenere fidẽ

Expanded text:
meos factus sum opprobrium. Inimici mei sunt omnes iniqui; et tamen pro sceleribus suis usque ad confessionem torquentur: superavi ergo opprobrium eorum, cujus confessionem non mors sequitur, sed cruciatus insequitur. Et vicinis meis nimium: nimium hoc visum est eis qui jam propinquabant cognoscere te et tenere fide
Abbreviated transcription (Latin):
Videtis quia
ipsisunt quos prospexit dehabitaculo suo. Ecce
oculi dñi super timentes eum: sperantes super
misericordia eius

Expanded text:
Videtis quia ipsi sunt quos prospexit de habitaculo suo. Ecce oculi Domini super timentes eum, sperantes super misericordiam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
utique deme. dete deillo. Corpus enim suum
gerebat. id est aeccłam. Nisi forte putatis frs̃
quia quando dixit ds̃. pater sifieri pꝰͦtest traniseat
ame calix iste: Mori timebat. non est fortior
miles quam imperator. Sufficit scruo. ut sit sicut
dñs cius. Paulus dicit. miles regis xp̃i. Compel¬
lere duobus concupiscentiam habens dissolui. &
mitatẽ nr̃im portabat. & prohis qui ad huc timent
mortẽ incorpore suo constitutis ista dicebat.
L de erat illa uox. menbrorum ipsius uar erat non
capitis. Sic & hic perdiem & noctem clamaui.
& non exaudies. Multi enim clamant intribula¬
tione & non exaudiuntur. sed ad salutem non
adinsipientiã. Clamauit paulus ut auferetur
stimulus carnis: & non est exauditus ut auferet᷑¬
&dictum est ei. Sufficit tibi gratia mea. nam
uitus ininfirmitate perficitur. Ergo non est
exauditus. sed non ad insipientiam. sed ad sapren
tiam. ut intellegat homo medicum esse dm̃.
Ettribulationem medicamentũ esse ad salutem.

Expanded text:
utique de me, de te, de illo; corpus enim suum gerebat, id est Ecclesiam. Nisi forte putatis, fratres, quia quando dixit Dominus, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , mori timebat. Non est fortior miles, quam imperator. Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Compellor e duobus, concupiscentiam habens dissolvi, et mitatem nostram portabat, et pro his qui adhuc timent mortem in corpore suo constitutis, ista dicebat? Inde erat illa vox, membrorum ipsius vox erat, non capitis; sic et hic, Per diem et noctem clamavi, et non exaudies. Multi enim clamant in tribulatione, et non exaudiuntur: sed ad saad insipientiam. Clamavit Paulus, ut auferretur ab eo stimulus carnis: et non est exauditus. Dictum est ei, Sufficit tibi gratia mea. 95 Nam virtus in infirmitate perficitur . Ergo non est etiam: ut intelligat homo medicum esse Deum, et tribulationem medicamentum esse ad salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculi sui. Quod est absctinditum tab̃¬
naculi ipsius: Quid est hoc: Multa enim
quasi menbra tabnaculi forinsecus uidentur.
Est quasi auditum. quod dicitur penetrale secretũ.
interioris templi. Etquid est hoc quod solus
sacerdos intrabat. Et forte ipse sacerdos est
absconditum tabnaculũ dĩ. Accepit enim
deisto tab̾naculo carnem. & fecit nobis abscon¬
ditum tabernaculũ. ut tabernaculi eiꝰ alia men¬
bra ipsius credentes ineũ sint. absconditum
tabernaculum ipse sit. Mortui enĩ estis ait

Expanded text:
tabernaculi sui. Quid est absconditum tabernaculi ipsius? quid est hoc? Multa enim quasi membra tabernaculi forinsecus videntur. Et est quasi adytum, quod dicitur penetrale secretum , interius templi. Et quid est hoc? quod solus sacerdos intrabat. Et forte ipse sacerdos est absconditum tabernaculi Dei. Accepit enim de isto tabernaculo carnem, et fecit nobis absconditum tabernaculi: ut tabernaculum ejus alia membra ipsius credentes in eum sint, absconditum autem tabernaculi ipse sit. Mortui enim estis, ait
Abbreviated transcription (Latin):
Curiterum rogat. cum
iam sẽ exauditum & dilatatum indicauerit.:
An ꝓpternos dequibus dicitur. Si autem qđ
non uidemus speramus. perpatientiam expet¬
tamus. ut in illo qui credidit perficiatur quod
inchoatũ est

Expanded text:
cur iterum rogat, cum jam se exauditum et dilatatum indicaverit? An propter nos, de quibus dicitur: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus ; aut ut in illo qui credidit perficiatur quod inchoatum est
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. extinctus est sed turbatus est abira oculus
nis. Siautem sua ira dicit oculũ suum esse
turbatum. neq hoc mirũ est. Nam hic forsitan
dictũ est. non occidat sol super iracundiam
ur̃am. quod interiorem solem. id est sapientiam
dĩ tamquã occasum pati inse arbitratur mens.
quae sua perturbatione illũ uideri non sinitur
Inueteraui. in omnibus inimicis meis.
De ira tantũ dixerat. si tamen desua ira direrat.

Expanded text:
dixit, Exstinctus est, sed, Turbatus est ab ira oculus dixit, Exstinctus est, sed, Turbatus est ab ira oculus meus. Si autem sua ira dicit oculum suum esse turbatum, neque hoc mirum est: nam hinc forsitan dictum est, Non occidat sol super iracundiam vestram , quod interiorem solem, id est sapientiam Dei, tanquam occasum in se pati arbitratur mens, quae sua perturbatione illum videre non sinitur. 9. Inveteravi in omnibus inimicis meis. De ira tantum dixerat, si tamen de sua ira dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
Ytrum sua indi. inqua petit. ne argueretur aut
corriperetur. sed si illa diem iuditu significat.
quomodo nunc potest intellegi. in incͥoatio
eus. est quod hic homines dołores & tormenta
patiuntur. & maxime damnũ intellegentiae
ueritatis. sicut iam commemoraui. quod dic¬
tum est dedit illos ds̃ inreꝓbũ sensũ: Nam
ea est caecitas mentis. In ea quis quis datus
fuerit. ab interiore di luce secluditur: Sed
nondum penitus. cum inhac uita est. Sunt
enim tenebrae exteriores quae magis addiem
uiditii pertinere. intelleguntur. ut pęnitus extra
dm̃ sit quis quis dum tempus est corrigi noluit.
Pęnitus autẽ esse extra dm̃ quid est. nisi esse iN
summa cecitate: Si quidẽ ds̃ habitat lucem in¬
accessibilem. quo ingrediuntur quibus dicitur
intra ingaudium dñi tui. huius igitur irae iN¬
choatio est. quam in hac uita e patitur quisq
peccator. Timens itaq iuditu diem laborat¬
& plangit. ne ad illud perducatur. cuius initiũ
iam pernitiosũ nunc experitur. Et ideo non

Expanded text:
trum sua, an Dei, in qua petit ne argueretur, aut corriperetur? Sed si illa diem judicii significat, quomodo nunc potest intelligi? An inchoatio ejus est, quod hic homines dolores et tormenta patiuntur, et maxime damnum intelligendae veritatis: sicut jam commemoravi, quod dictum est, Dedit illos Deus in reprobum sensum ? Nam ea est caecitas mentis. In eam quisquis datus fuerit, ab interiori Dei luce secluditur: sed nondum penitus cum in hac vita est. Sunt enim tenebrae exteriores , quae magis ad diem judicii pertinere intelliguntur: ut penDeum sit, quisquis, dum tempus est, corrigi noluerit; penitus enim esse extra Deum quid est, nisi esse in summa caecitate? siquidem Deus habitat lucem inaccessibilem , quo ingrediuntur quibus dicitur: Intra in gaudium Domini tui . Hujus igitur irae inchoatio est quam in hac vita patitur quisque peccator: timens itaque judicii diem, laborat et plangit, ne ad illud perducatur, cujus initium tam perniciosum nunc experitur; et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ scut seqd bene uiuit accepisse ado: tamen
usq ad se uult. eẽ. diuitẽ dm̃. Illeitaq qui
dicebat gras tibi ago ds̃ qđ nonsũ sicut ceteri
homines. iniusti. raptores. adulteri. sicut &
publicanus iste. nonne ibi habebat unde dice.¬
r& dona & publicano huic quodmͥ donasti.
supple &mͥ quie nondũ dedisti. sediam quasi
saturatus ructabat non dicebat ego autẽ ȩgen
& pauꝑ. Qͥͧ dicebat publicanꝰ ille: Dñe.
ꝓpitius esto mihi peccitori. Idõ descendit
iustificatus publicanꝰ: magis quã ille phariseus.
Ergo audite qui bene uiuitis: audite qui male
uiuitis. Sicrificiũ liudis glorificabitine.
Nemo mihi offer& hoc sacrificiũ. & malus . ẽ.
Nondico nonmͥ hoc offerat malus sednemo mͥ
hoc ferat malus. Qui enĩ laudat bonus est: quia
si laudat & iam beneuiuit. quia si laudat non
sola lingua laudat. sed & uita eũ lingua consentit.
Sacrificiũ laudis glorificabitme:
& ibi uia est

Expanded text:
qui cum sciat se quod bene vivit accepisse a Deo, tamen qui cum sciat se quod bene vivit accepisse a Deo, tamen usque ad se vult esse divitem Deum. Ille itaque qui dhomines, injusti, raptores, adulteri, sicut et Publicanus iste; nonne ibi habebat unde diceret: Dona et Publicano huic quod mihi donasti, supple et mihi quae nondum dedisti? Sed jam quasi saturatus ructabat: non dicebat, Ego autem egenus et pauper ; quod dicebat Publicanus ille, Domine, propitius esto mihi peccatori. Ideo descendit justificatus Publicanus, magis quam ille Pharisaeus . Ergo audite qui bene vivitis, audite qui male vivitis: Sacrificium laudis glorificabit me. Nemo mihi offert hoc sacrificium laudis, et malus est. Non dico, Non hoc mihi offerat malus; sed, Nemo mihi hoc offert malus. Qui enim laudat, bonus est: quia si laudat, etiam bene vivit; quia si laudat, non solum lingua laudat, sed et vita cum lingua consentit. 31. Sacrificium laudis glorificabit me: et ibi via est,
Abbreviated transcription (Latin):
laudat. quimale uiuit. Nec ille me laudat.
qui quasi desuo bene uiuit. Sednũ quid
ule pharisaeus quasi desuo talis erat cum
dicer& grãs tibi ago quia non sũ sicut ceteri
hominũ: Gras dõ agebat: exeo quod bonũ
inse habebat. Quãuis ergo bonũ aliquid
inte sit quãuis iã intellegas non exte esse
qđ bonũ est. sedadõ te accepisse: tam enim
eo ipso site extuleris supra aliũ non habentẽ.
inuidus teneris nondũ laudator m̃seris. Primo
ergo corrigere auia pessima: incipe uiuere.
bene intellege. quia noncorrigeris nisi dono
dĩ. Adño enigressus hominis dirigentur.
Hoc cũ intellexeris. faue & aliis: ut sint qđ
& tues quia hoc eras &tu qđ illi sunt. Faue
quantũ potes: & noli desperare. Non eniusq
ad te diues ds̃. Non ergo laudat. qui male
uiuendo offendit dm̃ : non laudat qui cum
iã coeperit bene uiuere desuo putat esse qđ bene
uiuit. non acceptũ adño. Nec ille laudat

Expanded text:
laudat qui male vivit; nec ille me laudat laudat qui male vivit; nec ille me laudat qui quasi de suo bene vivit. Sed numquid ille Pharisaeus, quasi de suo talis erat, cum diceret, Gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri homines? Gratias Deo agebat ex eo quod bonum in se habebat. Quamvis ergo aliquid bonum in te sit, quamvis jam intelligas non ex te esse quod bonum est, sed a Deo te accepisse; tamen in eo ipso, si te extuleris super alium non habentem, invidus teneris, nondum laudator meus eris. Primo ergo corrigere a via pessima, incipe vivere bene: intellige quia non corrigeris nisi dono Dei; a Domino enim gressus hominis diriguntur . Hoc cum intellexeris, fave et aliis, ut sint quod et tu es: quia hoc eras et tu, quod illi sunt. Fave quantum potes, et noli desperare; non enim usque ad te dives est Deus. Non ergo laudat, qui male vivendo offendit Dominum; non laudat, qui cum jam coeperit bene vivere, de suo putat esse quod bene vivit, non acceptum a Deo: nec ille laudat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo sacrificiũ laudis glorificauit me:
Certe nihil ꝓdest malis sacrificiũ laudis quas¬
sumunt testamentũ tuũ ꝑ ossuũ: & faciunt
damnanda quae displicent oculis tuis.
prorsus inquit: & illis hocdico. Sacrificiũ
laudis glorificabitme. Iam putabas tibi
laudẽ non ꝓdesse. lauda ꝓderit tibi. Si enĩ
male uiuis & bona dicis: nondũ laudas.
Sedrursus sicũ coeperis beneuiuere meritis
tuis tribuquod bene uiuis: nondũ laudas.
Nolo tẽ esse latronem: infultantẽ cruci dñi.
sed necte illũ uolo esse intẽplo iactantem
merita sua. & occultantẽ uulnera sua. Si
fueris iniquus & ꝑseuerans in illa iniquitate.
non dico tibi non ꝑderit laus. sed nomne
laudas. laudem istã esse non deputo. Rur¬
sus sifueris quasi iustus. nãnemo iustus
nisi humilis & pius. & de iustitia tua in flatꝰ
incesseris & alios intua comparatione con¬
tepseris & suꝑ extuleris tẽ. tĩ quã glorians
demeritis tuis non me laudas. Nec ille me

Expanded text:
Quomodo sacrificium laudis glorificabit me? Certe nihil prodest malis sacrificium laudis, quia assumunt Testamentum tuum per os suum, et faciunt damnanda quae displicent oculis tuis. Prorsus, inquit, et illis hoc dico, Sacrificium laudis glorificabit me. Jam putabas tibi laudem non prodesse: lauda, proderit tibi. Si enim male vivis et bona dicis, nondum laudas: sed rursus si cum coeperis bene vivere, meritis tuis tribuas quod bene vivis, nondum laudas. Nolo te esse latronem insultantem cruci Domini : sed nec te illum volo esse in templo jactantem merita sua, et occultantem vulnera sua Si fueris iniquus et perseverans in illa iniquitate, non dico tibi, Non proderit laus; sed, Non me laudas, laudem istam esse non deputo: rursus si fueris quasi justus nam nemo justus nisi humilis et pius. et de justitia tua inflatus incesseris, et alios in tua comparatione contempseris, et superextuleris te tanquam glorians de meritis tuis, non me laudas. Nec ille me
Abbreviated transcription (Latin):
non pertinentes adhereditatẽ xp̃i in omĩb
gentibus sunt. & uidetis sic exaltari in no
credentes in xp̃o subpedibus iacent xp̃iano¬
rum. Quanti enim modo currunt ad eccłam
nondũ xpĩani: Rogant auxilium eccłae.
subuenire sibi tempõraliter uolunt. & iam
sunaeternũ nobiscum regnare adhuc nolunt.
Cum om̃s quaerunt auxilium eccłae. & qui
plebes & gentes subpedibus nr̃is.¬

Expanded text:
non pertinentes ad haereditatem Christi in omnibus non pertinentes ad haereditatem Christi in omnibus gentibus sunt: et videtis sic exaltari in nomcredentes in Christo, sub pedibus jaceant Christianorum. Quanti enim nondum christiani, rogantes auxilium aecclesiae; subveniri sibi temporaliter volunt, etiamsi in aeternum nobiscum regnare adhuc nolunt. Cum omnes quaerunt auxilium aecclesiae et plebes nobis et gentes sub pedibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
quibus subietit: Quisunt quilocuntur : For¬
te iuidaei: plane si apłi. plane si scĩ. Quis enim
ds̃ subiecit plebes & gentes. ut hodie honorentur
ingentibus. quia suis ciuibus occidi merue¬
runt: Quomodo dñs ipsorũ occisus est
aciuibus. & honoratur agentibus: crucifixus
asius. ad oratur abalienis. sed praetio facti sui
ideo emitnos. utalieni abeo non essemus.
Putate ergo uoces esse apłoꝵ: subiecit plebes
nobis & gentes subpedibus nr̃is. Nescio mirũ
si apłi tam superbe loquaerentur. ut gaude¬
rent gentes esse positas subpedibus suis. id est
xp̃ianos subpedibus apłoꝵ. Et enim apti¬
gaudent nosesse secum subpedibus illius:
qui mortuus est pronobis. Nam subpedibus
pauli currebant: qui uolebant esse pauli.
& dicebat eis. Numquid paulus prouobis cru¬
cifixus est: Quid ergo hic quid accepturi
sumus : Subiecit plebes nobis. & gentes sub
pedibus nr̃is. Om̃s pertinentes adheredita¬
tem xp̃i: in om̃ibus gentibus. Sunt & om̃s¬

Expanded text:
quibus? Qui sunt qui loquuntur? Forte Judaei? Plane si Apostoli, plane si sancti. His enim Deus subjecit plebes et gentes, ut hodie honorentur in gentibus, qui a suis civibus occidi meruerunt: quomodo Dominus eorum occisus est a civibus, et honoratur a gentibus, crucifixus a suis, adoratur ab alienis, sed pretio factis suis. Ideo enim emit nos, ut alieni ab eo non essemus. Putas ergo voces esse Apostolorum, Subjecit plebes nobis, et gentes sub pedibus nostris? Nescio. Mirum si Apostoli tam superbe loquerentur, ut gauderent gentes esse positas sub pedibus suis, id est Christianos sub pedibus Apostolorum. Etenim gaudent nos secum esse sub pedibus illius qui mortuus est pro nobis. Nam sub pedes Pauli currebant, qui volebant esse Pauli; et dicebat eis: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est ? Quid ergo hic? quid accepturi sumus? Subjecit plebes nobis, et gentes sub pedibus nostris. Omnes pertinentes ad haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptamento ualere apud eum potuit mimicꝰ.
hoc deillo dicitur. postquam compleuit omẽm
temptationẽ diabolus. Propt̃ torculariorũ
itaque significationem subiecta sunt pedib
eiꝰ. non solum uina. sed etiã uinacia. NON
scilic& oues & boues. idest scȩ̃ animae fideliũ
uel mnplebe. uel inministris. sed insuper
& pe cora uoluptatis. & uolucres suꝑbiae.
&pisces curiositatis. quae omĩa genera
pecorum. nunc bonis & scis mixta esse iN
aecclesus uidemꝰ. Operetur igitur in aecclesus
suis. & auinacus uinũ separ&. Nos demus
operã. utuinũ simus. & oues aut boues. non uina.¬
cia. aut pe cora campi. aut uolũcres caeli.
aut pisces maris: qui perambulant semitas maris.
Non quia ista nomine isto solumodo intellegi.
& explicari possunt: sed plocis namque. alibi
aliud significant. Ethaec regula in omni
allegoria retinenda est. utꝓsententia praesentis
loci consideretur. qđ per similitudinẽ dicitur.

Expanded text:
tentamento valere apud eum potuit inimicus, tentamento valere apud eum potuit inimicus, hoc de illo dicitur. Postquam complevit omnem tentationem diabolus . Propter torculariorum itaque significationem, subjecta sunt pedibus ejus non solum vina, sed etiam vinacia: non solum scilicet oves et boves, id est sanctae animae fidelium, vel in plebe, vel in ministris; sed in super et pecora voluptatis, et volucres superbiae, et pisces curiositatis: quae omnia genera peccatorum nunc bonis et sanctis mixta esse in Ecclesiis videmus. Operetur igitur in Ecclesiis suis, et a vinaciis vinum separet: nos demus operam ut vinum simus et oves aut boves; non vinacia, aut pecora campi, aut volucres coeli, aut pisces maris qui perambulant semitas maris. Non quia ista nomina isto solo modo intelligi et explicari possunt, sed pro locis; namque alibi aliud significant. Et haec regula in omni allegoria retinenda est, ut pro sententia praesentis loci consideretur quod per similitudinem dicitur;
Abbreviated transcription (Latin):
semitas maris. sedꝑambulant dixit: Ostendens
parti nacissimũ studium. in ania & preter¬
fluentia requirentiũ. Haec autem tria genera
uitiorũ. id est uoluptas carnis. & suꝑbia. &
curiositas. omiã peccata concludunt. quae
mihi uidentur. uiohanne apostolo enumerata
cum dicit. Nolite diligere mundũ qm̃ omĩa
quae imundo sunt concupiscentia carnis . ẽ.
& concupiscentia oculoꝵ & ambitio scłi.
Peroculos enim. maxime curiositas praeual&.
Reliqua uero. quo pertineantur manifestũ. ẽ.
Et illa dominici hominis temptatio tripertita. ẽ.:
Percibum. id est ꝑ concupiscentiã carnis. ubi
suggeritur. dic lapidibus istis ut panes fiant.
Permnanẽ iactantiam. ubi in monte constituto
ostenduntur omiã regna huius terrȩ. & ꝓ¬
mit tuntur si ad oriuerit. Percuriositatem
ubi pͥinna templi ammonetur. ut se
deorsum mittat. temptandi grã utrũ ab angłis
suscipiatur. Itaque post ea quam nullo istoꝵ

Expanded text:
semitas maris; sed, perambulant dixit; ostendens semitas maris; sed, perambulant dixit; ostendens pertinacissimum studium inania et praeterfluentia requirentium. Haec autem tria genera vitiorum, id est voluptas carnis, et superbia, et curiositas, omnia peccata concludunt. Quae mihi videntur a Joanne apostolo enumerata, cum dicit: Nolite diligere mundum, quoniam omnia quae in mundo sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi . Per oculos enim maxime curiositas praevalet; reliqua vero quo pertineant, manifestum est. Et illa Dominici hominis tentatio tripartita est: per cibum, id est per concupiscentiam carnis, ubi suggeritur, Dic lapidibus istis ut pane fiant : per inanem jactantiam, ubi in monte constituto ostenduntur omnia regna hujus terrae, et promittuntur si adoraverit: per curiositatem, ubi de pinna templi admonetur ut se deorsum mittat, tentandi gratia utrum ab Angelis suscipiatur. Itaque postea quam nullo istorum
Abbreviated transcription (Latin):
homines incarnis uoluptate gaudentes. ubi
nihil arduũ nihil laboriosum ascendunt.
Campus est enim &iam lata uia quae ducit
adinteritũ. & in campo abel occiditur. Quare
metuendum est. nequisque descendens amontib
iustitiae di. iustitia enim tua inquit uelut
montes dĩ. latitudines & facilitates uoluptatis
camalis eligens. adiabolo trudetur. Uide nunc
etiam uolueres caeli suꝑbos. dequibus dicitur.
posuerunt incaelo ossuum. Uide quã malto
uento portentur. quidicunt linguã nram
magnificabimus. labia nr̃a apudnos sunt. quis
nr̃ dñs est Incuere etiam pisces maris. hoc est
cunosos: quiꝑ ambulint semitas maris. Id est
inquirunt in ꝓfundo huius scłi. temporalia.
quae tamquam semitae inmari tam cito uanes¬
cunt & intereunt. quã rursus aqua confundit᷑
postquam transcuntibus locum dederunt. ut
manibus uelquibusque ambulantibus. aut
natantibus. Nonenim ait tantum ambulant

Expanded text:
homines in carnis voluptate gaudentes, ubi homines in carnis voluptate gaudentes, ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendunt. Campus est enim etiam lata via, quae ducit ad interitum ; et in campo Abel occiditur . Quare metuendum est, ne quisque descendens a montibus justitiae Dei, Justitia enim, inquit, tua velut montes Dei , latitudines et facilitates voluptatis carnalis eligens, a diabolo trucidetur. Vide nunc etiam volucres coeli, superbos, de quibus dicitur: Posuerunt in coelum os suum . Vide quam in altum vento portentur, qui dicunt: Linguam nostram magnificabimus, labia nostra apud nos sunt, quis noster Dominus est Intuere etiam pisces maris, hoc est curiosos qui perambulant semitas maris, id est, inquirunt in profundo hujus saeculi temporalia, quae tanquam semitae in mari tam cito evanescunt et intereunt, quam rursus aqua confunditur, postquam transeuntibus locum dederit vel navibus, vel quibuscumque ambulantibus aut natantibus. Non enim ait tantum, Ambulant
Abbreviated transcription (Latin):
suta positum ess&. oues & boues uniuersas.
& pe cora campi. recte quaereretur quid sibi
uellent pe cora campi. cum etim oues & boues
hoc possi nt intellegi. Quoduero additũ est.
etiam insuper. cogit omnino adnescio quam
differentiam cognoscendam. Sed sub hoc uerbo
quod positum est insuper. non solum pe cora
campi. sed & uolucres caeli. & pisces maris.
qui perambulant semitas maris. accipiendi sunt.
Quie est igitur distantia᷑ : Uenient inmentẽ
torcularia habentia uinatia & uinũ. &area
continens paleas & frumentũ. & retia quibus
inclusi sunt pisces boni & mali. & archanoe.
inqua & inmunda & munda erant animalia.
& uidebis aeccłas interim hoc tempore usq
adultimũ iuditu tempus. non solum oues &
boues continere. id est scõs laicos. & scõs minis-¬
tros. sed insuꝑ & pe cora campi. uolucres caeli
& pisces maris. qui perambulant semitas maris.
De cora enĩ campi. congruentissime accipiunt᷑

Expanded text:
si ita positum esset, Oves et boves universas si ita positum esset, Oves et boves universas et pecora campi, recte quaereretur quid sibi vellent pecora campi, cum etiam oves et boves hoc possint intelligi; quod vero additum est etiam, insuper, cogit omnino ad nescio quam differentiam cognoscendam. Sed sub hoc verbo quod positum est, insuper, non solum pecora campi, sed etiam volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris, accipiendi sunt. Quae est igitur ista distantia? Veniant in mentem torcularia, habentia vinacia et vinum; et area, continens paleas et frumentum ; et retia, quibus inclusi sunt pisces boni et mali ; et arca Noe, in qua et immunda et munda erant animalia : et videbis Ecclesias interim hoc tempore usque ad ultimum judicii tempus, non solum oves et boves continere, id est sanctos laicos et sanctos ministros, sed insuper et pecora campi, volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris. Pecora enim campi congruentissime accipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
non est. restat utnonaginta nouem relictȩ
inmontib non humani sedangelici sps.
intellegantur. Nam debubus ficilis expe¬
dicio est huius sentiae. qm̃ ipsi homines non
obaliud boues dicti sunt. nisi quod euangeli¬
tando uerbum dĩ. angelos imitantur ubi
dictum est. boui trituranti. os non infrenabis.
Quanto igitur ficilus ipsos angelos nuntios
ueritatis boues accipimus. quando ȩuangelis.¬
tae partitipatione nominis corum boues
uocati sunt: Subiecisti ergo inquit. oues
& boues uniuersas. Id est omnẽ scam̃ spirita¬
lem creaturam. in qua etiam scoꝵ hominũ
accipimus qui sunt iaeccła. millis uidelic&
torcularibus quae sub alia similitudine lunac
acstellarum. insinuata sunt. Insuꝑ ait. & pe¬
cora campi. Nullomodo uacat. quod additũ
est insuꝑ. Primo quia peccora campi possunt
intellegi & oues & boues. Utsi rupium & ar¬
duorũ locorum pe cori. caprȩsunt. bene
intellegantur ouespe cora campi. Itiq etiã¬

Expanded text:
non est, restat ut nonaginta novem relictae non est, restat ut nonaginta novem relictae in montibus, non humani, sed angelici spiritus intelligantur. Nam de bobus facilis expeditio est hujus sententiae; quoniam ipsi homines non ob aliud boves dicti sunt, nisi quod evangelizando verbum Dei Angelos imitantur, ubi dictum est: Bovi trituranti os non infrenabis . Quanto igitur facilius ipsos Angelos nuntios veritatis, boves accipimus; quando Evangelistae participatione nominis eorum, boves vocati sunt Subjecisti ergo, inquit, oves et boves universas, id est, omnem sanctam spiritualem creaturam: in qua etiam sanctorum hominum accipimus qui sunt in Ecclesia, in illis videlicet torcularibus quae sub alia similitudine lunae ac stellarum insinuata sunt. 13. Insuper, ait, et pecora campi. Nullo modo vacat quod additum est, insuper. Primo, quia pecora campi possunt intelligi et oves et boves; ut si rupium et arduorum locorum pecora caprae sunt, bene intelligantur oves pecora campi. Itaque etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tas maris. Uidetur enim relictis cuelestibus.
iurtutibus. & potestatibus. & omnibus exercitib
angelorum. relictis etiam ipsis hominibus
tantum ei peccora subiecisse. nisi oues & boues
intellegamus animas scãs. uel innocentia e
fructum dantes. uł etiam operantes. ut terra
fructific&. Id est uttereni homines ad spiritalẽ
ubertatem regenerentur. Has cigo animas scas.
non hominum tantũ sed etiam omniũ angłoꝵ
oport& accipere. siuolumus hinc intellegẽre
enim creatura subiecta non erit. cui primates
utita dicam sp̃s. subitiuntur. Sedunde pro¬
babimus oues posse accipi. &iam sublimiter
beatos. non homines sedangelicȩ creaturȩ sp̃s̃.
Añ ereo quoddñs dicit. reliquisse non aginta
nouem oues inmontibus. id est insublimiorib
locis. & descendisse ꝓpter unam: Si enim
unam ouem lapsam. humanam animam
accipimus madam. quia etiam eua deillius
latere facta est. quorum omĩũ spiritaliter
tractandoꝵ. & considerandoꝵ nunc tempus

Expanded text:
tas maris. Videtur enim relictis coelestibus Virtutibus et Potestatibus et omnibus exercitibus Angelorum, relictis etiam ipsis hominibus, tantum ei pecora subjecisse; nisi oves et boves intelligamus animas sanctas, vel innocentiae fructum dantes, vel etiam operantes ut terra fructificet, id est, ut terreni homines ad spiritualem ubertatem regenerentur. Has ergo animas sanctas, non hominum tantum, sed etiam omnium Angelorum oportet accipere, si volumus hinc intelligere enim creatura subjecta non erit, cui primates, ut ita dicam, spiritus subjiciuntur. Sed unde probabimus oves posse accipi etiam sublimiter beatos, non homines, sed angelicae creaturae spiritus? An ex eo quod Dominus dicit reliquisse se nonaginta novem oves in montibus, id est in sublimioribus locis, et descendisse propter unam Si enim unam ovem lapsam humanam animam accipiamus in Adam, quia etiam Eva de illius latere facta est , quorum omnium spiritualiter tractandorum et considerandorum nunc tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Dnẽ quime firmasti. quia refugi
adte. Refugi autem quia liberastime. Ds ins ad
mihi aduitorium uocationis tuae prestitisti. ut
sperare inte possim.
Protec tor nis & cornu
salutismeae. & redemptor nis̃.

Expanded text:
ne, qui me firmasti, quia refugi ad te; refugi autem quia liberasti me. Deus meusmihi adjutorium prius vocationis tuae praestitisti, ut sperare in te possim. Protector meus et cornu salutis meae, et redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi
imitando eũ quimaligna faciendo flor&
ad tempus: nesub aemuleris ut maligne facias.
Qm̃ quimaligne agunt. exterminabuntur.

Expanded text:
quasi imitando eum qui maligne faciendo floret ad tempus. Ne subaquia qui iniqua agunt exterminabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Isrł audi populus ms: audi. Isrł:
nomen electionis est. Nonuocaberis iacob:
seduocaberis isrł. Ergo audi sicut isrł. sicut
uidens dm̃: & si nondũ spetie sediam fide. hoc
enĩ interpretatur i srł: uidens diñ. Qui hab&
aures audiendi: audiat. Et qui hab& oculos
uidendi: uideat. Audi isrł: & testificabor
tibi. Quod sursum dixit popłsm̃s: hocincon¬
sequenti isrł. Et quod dixit sursũ loquar tibi:
hoc mneonsequenti & testificabortibi. Quid lo
quid testificabitur audiamus.
sum ego

Expanded text:
 audi; populus meus, audi. Israel nomen electionis est: Non vocaberis, ait, Jacob, sed vocaberis Israel . Ergo audi sicut Israel, sicut videns Deum; etsi nondum specie, sed jam fide. Hoc enim interpretatur Israel, Videns Deum. Qui habet aures audiendi, audiat ; et qui habet oculos videndi, videat. Audi, Israel, et testificabor tibi. Quod sursum dixit, populus meus; hoc in consequenti, Israel: et quod dixit sursum, loquar tibi; hoc in consequenti, testificabor tibi. Quid loqquid testificabitur? Audiamus: tuus ego
Abbreviated transcription (Latin):
prodest esse inluce. siclausi sunt oculi. Ita &
paganus quidam ut deillis potius loquamur
uelut bene uiuentibus. patentibus oculis est
intenebris. qui non agnoscit lucem suam dnm̃.
Xpianus autem male uiuens. in luce quidem. ẽ.
nonnisi dĩ. sed clausit oculos. Male uiuendo
enĩ uidere nonuult eum. incuius nomine tam¬
quam cȩcus est in lumine constitutus.¬

Expanded text:
prodest esse in luce, si clausi sunt oculi. Ita et prodest esse in luce, si clausi sunt oculi. Ita et paganus quidem ut de illis potius loquamur velut bene viventibus patentibus oculis est in tenebris; quia non agnoscit lucem suam Dominum: christianus autem male vivens, in luce quidem est nonnisi Dei, sed clausis oculis. Male vivendo enim videre non vult eum, in cujus nomine tanquam caecus est in lumine constitutus
Abbreviated transcription (Latin):
Id . ẽ. in eccle¬
sus nonme benedicam. qu̾asi certus dehominib:
sedte benedicam inoperibus mẽĩs. Hoc est
enim benedicere dnm̃ inecclesus frs. sic ui¬
uere ut ꝑmores cuiusque benedicatur dñs.
Namqui benedicit dnm̃ linqua. & factis male¬
dicit: noninecclesiis benedicit dnõ. Linqua
prope om̃s benedicunt. sed non om̃s factis.
Quidam uoce benedicunt. quidã moribus.
Inquorũ autem moribus noninuenitur quod
audiunt: faciunt blasphemari dm̃. utilli
quinondum intrant in ecclesiam quam uis
ament peccata sua. ideonolint esse xpĩani.
tamen excusent sesemper malos utblandiantur
sibi seducentes se ipsos &dicant. Quid mihi
persuades ut xp̃ianus sim: Ego fraudem axpiano
passussum. &numquam feci. Ealsum mihi
iurauit xp̃ĩanus. & ego numquam. Etcũ ista
dicunt. impediunt saluti. utnihil eis prosit.
Honquidem quod iambonisunt. sed quod medio-¬
criter mali. Quomodo enim nihil prodest
aperire oculos. sisit quisque intenebris: itanihil

Expanded text:
Id est, in Ecclesiis non me benedicam, quasi certus de hominibus, sed te benedicam in operibus meis. Hoc est enim benedicere Deum in Ecclesiis, fratres, sic vivere ut per mores cujusque benedicatur Deus. Nam qui benedicit Dominum lingua, et factis maledicit, non in Ecclesiis benedicit Dominum. Lingua prope omnes benedicunt, sed non omnes factis. Quidam voce benedicunt, quidam moribus. In quorum autem moribus non invenitur quod aiunt, faciunt blasphemari Deum, ut illi qui nondum intrant Ecclesiam, quamvis ament peccata sua, et ideo nolint esse christiani, tamen excusent se per malos, ut blandiantur sibi, seducentes seipsos, et dicant: Quid mihi persuades ut Christianus sim? Ego fraudem a christiano passus sum, et nunquam feci; falsum mihi juravit christianus, et ego nunquam. Et cum ista dicunt, impediuntur a salute: ut nihil eis prosit, non quidem quod jam boni sunt, sed quod mediocriter mali. Quomodo enim nihil prodest aperire oculos, si sit quisque in tenebris: ita nihil
Abbreviated transcription (Latin):
succurrat illi lectio. quae modo recitata
est. Sps inquit ame prodi&: & om̃em
flatum ego feci. Propter peccatum modi¬
faciem meam ab illo. & contristatus est
& abut tristis inuiis suis. Q uid ergo
quaerebas. ut quid me reppulisti. & ut quid
cristis incedo: Audisti. propter pecca¬
tum. Causa tristitiae tuae peccatum
est: causa laeticiae tuae iustitia sit.
Peccare uolebas & laborare non uolebas.
ut parum tibi esset quod esses iniustus.
nisi & eum esse iniustum uoluisses a quo
inte uindicare noluisses. Respice uocẽ
meliorem. in alio psalmo. Bonum est
mihi quod humiliastime: ut discam
iustificationes tuas. Didiceram elatus
iniquitates meas : discam humiliatus
iustificationes tuas. Vt quid tristis in¬
cedo : dum affligit me immicus. De
inimico quaereris reuera affligit: sed
tu ei locum dedisti. Et nunc habes qđ
agas: elige consilium. Regem ammit¬
te: tyrannum exelude. Sed ut hoc faciat
quid dicit. quid supplicat. quid orat:
Adtende. Oraͣ quod audis: oracum audis.

Expanded text:
succurrat illi lectio, quae modo recitata est: Spiritus, inquit, a me prodiet, et omnem flatum ego feci: propter peccatum modifaciem meam ab eo, et contristatus eat et abiit tristis in uiis quaerebas, Utquid me repulisti, et utquid tristis incedo? Audisti: propter peccatum. Causa tristitiae tuae peccatum est, causa laetitiae tuae justitia sit. Peccare volebas, et laborare nolebas; ut parum tibi esset quod esses injustus, nisi et eum injustum voluisses, a quo in te vindicari noluisses. Respice vocem meliorem in alio psalmo: Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . Didiceram elatus iniquitates meas, discam humiliatus justificationes tuas. Utquid tristis incedo, dum affligit me inimicus? De inimico quereris; revera affligit, sed tu ei locum dedisti. Et nunc habes quod agas: elige consilium, regem admitte, tyrannum exclude. 4. vers. 3. Sed ut hoc faciat, quid dicit, quid supplicat, quid orat attende. Ora quod audis, ora cum audis;
Abbreviated transcription (Latin):
ante in laudibus dĩ: ipsos blasphemare dm̃.
qui respondebant amendõ: Permaneat.
dur&. non defici& etiam inmultitudine
copiosa iniquorum. quia nec granum deficit
in multitudine palcirum. quo usque post uentilatio¬
nem mittatur in horreum. & ibi sit insocietate
scõrũ. nec turbulenti aliquid pulueris patiatur
Perdur& ergo. quia & dñs cum dixiss& qm̃ habun¬
dauit iniquitas. refrigescit caritas multorum.
neprenuntiata ista habundantia iniquitatis
labarentur. nutarent que pedes nr̃i. Continuo
subiecit quod fideles erigeret. quod consolaret᷑
atque firmar& dicens. Qui perseuerauerit
usque infinem. hic saluus erit. Adtendite
itaque istum. quantũ mihi uidetur in hac
tribulatione constitutũ. quando quidem
positus in tribulatione quasi dolere deber&
Tribulationi. dolorẽ habebit congruum.
Iratum se dicit intribulatione. &ait. Misi
.Mise¬
rere mei dnẽ qm̃ tribulor. conturbatus

Expanded text:
ante in laudibus Dei? ipsos blasphemare Deum, ante in laudibus Dei? ipsos blasphemare Deum, qui respondebant, Amen Deo? Permaneat, duret, non deficiat etiam in multitudine copiosa iniquorum, quia nec granum deficit in multitudine palearum, quo usque post ventilationem mittatur in horreum, et ibi sit in societate sanctorum, ne turbulenti aliquid pulveris patiatur. Perduret ergo, quia et Dominus cum dixisset, Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum; ne praenuntiata ista abundantia iniquitatis labarent nutarentque pedes nostri, continuo subjecit, quod fideles erigeret, quod consolaretur atque firmaret, dicens: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . 3. Attende itaque istum, quantum mihi videtur, in hac tribulatione constitutum. Quando quidem positus in tribulatione quasi dolere deberet tribulatio enim dolorem habet congruum, iratum se dicit in tribulatione, et ait: Miserere mei, Domine, quoniam tribulor, conturbatus
Abbreviated transcription (Latin):
Quaerimus undesit ista tribulatio qm̃ liberatꝰ
paulo ante gaudere uidebatur. Iustitia quadã
infusa sibi largitur dono dĩ. & inde facto spatio
pedibus tuis in latitudine caritatis. Unde ergo
& ista extitit tribulatio. nisi forte exillo quod
dns dicit. Qm̃ habundauit iniquitas. refri¬
gescit caritas multorum. Primo enĩ cõmen¬
dat a paucitate scõ s tͣamquam missis retibus mul¬
tiplicata est eccła. & captisunt innumerabiles de
quibus predictum erat. Annuntiaui & locutus
sum. multiplicatisunt suꝑ numerum. Quietiã
nauigia premerent. & retia rumperent: sicut. ẽ.
positũ in illa prima piscatione. ante passionem
dñi. Ex his itaque multitudinibus exag¬
geratis. quibus per pascha reficiuntur eccłae.
ut turbas ipsorum parietum recu s& angustia.
Quomodo autem non tribuletur iste dehac
multitudine. quando uid& ipsos implere
theatra &amphitheatra qui paulo ante eccłas
impleuerunt. ipsos innequitiis: qui paulo

Expanded text:
Quaerimus unde sit ista tribulatio, quoniam liberatus paulo ante gaudere videbatur, justitia quadam infusa sibi largiter dono Dei, et inde facto spatio pedibus suis in latitudine charitatis. Unde ergo et ista existit tribulatio, nisi forte ex illo quod Dominus dicit: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Primo enim commendata paucitate sanctorum, tanquam missis retibus, multiplicata est Ecclesia, et capti sunt innumerabiles, de quibus praedictum erat. Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum ; qui etiam navigia premerent, et retia rumperent, sicut est positum in illa prima piscatione ante passionem Domini. Ex his igitur multitudinibus exaggerati sunt, quibus per Pascha sic referciuntur ecclesiae, ut turbas ipsorum parietum recuset angustia. Quomodo autem non tribuletur iste de hac multitudine, quando videt ipsos implere theatra et amphitheatra, qui paulo ante ecclesias impleverunt? ipsos in nequitiis, qui paulo
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror ꝓquiete: quia sunt qui neque
actiones mundi pati uolunt. sicut sunt
coniugati homines. habentes domos.
familias. filios. neque aliquid ineccła
agunt sicut prepositi: uelutimagricultura
laborantes: sed uelut ad haec infirmi secedunt
ad otium. & quieti esse diligunt. uelut in me¬
mores infirmitatis suae. non se committen-¬
tes magnis actionibus & quodã modo in
strato infirmitatis rogantes dm̃. Et ipsa
ꝓfessio hab& bonos: hab& fictos. Proinde
etiã exhis unus assumetur. & unus relinque¬
tur. Ad quã cũque te ꝓfessionẽ conuerteris:
parate pati friges. Alioquin site non para.¬
ueris. inuenies quod non sperabas & deficies
aut ꝑturberis. Adomĩa ergo paratũ te facit

Expanded text:
arbitror pro quiete: quia sunt qui neque arbitror pro quiete: quia sunt qui neque actiones mundi pati volunt, sicut sunt conjugati homines habentes domos, familias, filios; neque aliquid in Ecclesia agunt, sicut praepositi velut in agricultura laborantes; sed velut ad haec infirmi, secedunt ad otium, et quieti esse diligunt; veluti memores infirmitatis suae, non se committentes magnis actionibus, et quodammodo in strato infirmitatis rogantes Deum. Et ipsa professio habet bonos, habet fictos: proinde etiam ex his unus assumetur, et unus relinquetur. Ad quamcumque professionem te converteris, para te pati fictos: alioquin si te non paraveris, invenies quod non sperabas, et deficies aut perturbaberis. Ad omnia ergo te paratum facit
Abbreviated transcription (Latin):
architectũ se dixit cũ dicit utsapiens archi¬
tectus fundamentũ posui: & agricolam
cũ dicit. ego plantaui apollo rigauit.
sedds̃ incrementũ dedit. Inmolendino
autẽ duas dixit nonduos. Credo quod
haec figura ad plebes ꝑtineat: quia prepo¬¬
siti regunt. plebes reguntur. Etmolendi:¬
nũ puto dictũ mundũ istũ: qui rota quã¬
dam temporũ uoluitur. & amatoressuos
conterit. Sunt ergo qui deactionibus mun-¬
di non recedunt: sed tamen & ibi alii bene
oꝑantur. alii male. Alii sibi amicos faciunt
demamona iniquitatis. a quibus recipiantur
intabernacula aeterna. quibus dicetur.
esuriui & dedistis mihi manducare: alii
ista neglegunt. quibus dicetur ibi. esuriui
& nondedistis mihi manducare. Proinde
quia dehis quiuersantur innegotus & oꝑib
huius mundi. alii diligunt bene facere
indigentibus. alii neglegunt: tanquam
deduabus immolendino una assumetur
& una relinquetur. Lectũ autẽ positũ

Expanded text:
architectum se dicit, cum dicit: Ut sapiens archiarchitectum se dicit, cum dicit: Ut sapiens architectus fundamentum posui: et agricolam, cum dicit, Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit . In molendino ergo duas dixit , non duos; credo, quod haec figura ad plebes pertineat: quia praepositi regunt, plebes reguntur. Et molendinum puto dictum mundum istum; quia rota quadam temporum volvitur, et amatores suos conterit. Sunt ergo qui de actionibus mundi non recedunt: sed tamen et ibi alii bene operantur; alii male; alii sibi amicos faciunt de mammona iniquitatis, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna , quibus dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare alii ista negligunt, quibus dicitur ibi: Esurivi, et non dedistis mihi manducare . Proinde, quia de his qui versantur in negotiis et operibus hujus mundi, alii diligunt benefacere indigentibus, alii negligunt: tanquam de duabus in molendino una assumetur, et una relinquetur. Lectum autem positum
Abbreviated transcription (Latin):
sicconcludit. Vnus assumetur: & unus
relinquetur. Assumetur bonus.: relinquet᷑
malus. Uidentur duo inagro: eadẽ pro¬
fessio est: sednon idẽ cor. Professionẽ uident
homines: cornouit ds̃ Quodlib& ergo
ager signific&: unus assumetur: & unus
relinquetur. Non quasi dimidia pars
assumetur. & dimidia relinquetur: sedge¬
nera hominũ duodicit. Etsi aliud eoꝵ
sit inpaucis aliud inmultis: unus assumet᷑
& unus relinquetur. hoc est unũ genus
assumetur: & alterũ relinquetur. Sic in
lecto. sic inmolendino. Expectatis for¬
tasse quidista sint. uidetis tecta esse. &
similitudinibus quibusdã inuoluta: potest
mihi aliud uideri. alteri aluid. Sedneq
ego quod dixero prae seribo alten: admelio¬
rem intellectũ: nec ille mihi An utrũq.
accipiendũ sit utrumque cũ fide concor¬
dat: Videntur enĩ mihi inagro laborare
qui presunt aecclesus: sicut apłs dicit.
Di agri cultura. di aedificatio estis. Nam

Expanded text:
sic concluditur: Unus assumetur, et unus sic concluditur: Unus assumetur, et unus relinquetur . Assumetur bonus, reliquetur malus. Videntur duo in agro; eadem professio est, sed non idem cor. Professionem vident homines, cor novit Deus. Quodlibet ergo ager significet. Unus assumetur, et unus relinquetur. Non quasi dimidia pars assumetur, et dimidia relinquetur: sed genera hominum duo dicit. Et si aliud eorum sit in paucis, aliud in multis, Unus assumetur, et unus relinquetur: hoc est, unum genus assumetur, et alterum relinquetur. Sic in lecto, sic in molendino. Exspectatis fortasse quid ista sint: videtis tecta esse, et similitudinibus quidusdam involuta. Potest mihi aliud videri, alteri aliud: sed neque ego eo quod dixero praescribo alteri ad meliorem intellectum, nec ille mihi ad utrumque accipiendum, si utrumque cum fide concordat. Videntur enim mihi in agro laborare qui praesunt Ecclesiis; sicut Apostolus dicit: Dei agricultura, Dei aedificatio estis. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
possunt hi. quibus ꝓmuntur. Dicit
enĩ alibi. Multa habeo uob̾ dicere: sed
non potestis illa portare modo. Dicit
& apłs. Non potu loqui uob quasi spirtali¬
bus: sed quasi carnalibus. Quasi paruulis
in xp̃o. lacuob̾ potum dedi. non escam.
Neque enĩ poteratis. sed nec adhuc quidem
potestis. Quopficit iste sermo: Ut qm̃
diem nouissimum scimus uenturũ. utilit̃
autẽ scimus uenturũ. & utiliter ignoramꝰ
quando uenturus sit: paratũ cor habeam
bene uiuendo. & nonsolũ nontimeamus
uenturũ illũ diem. sed &amemus. Dies
quippe ille. sicut infidelibus laborem aug&
sic fidelibus finit. Quid autẽ horũ duoꝵ¬
uelis esse antequã ueniat: nunc est inpotes¬
tate cũuenerit nonerit. Elige ergo cum
tempus est: quia ds̃ qđ misericorditer occul¬
tat. misericorditer differt. Iã enĩ quia inquo¬
hoc appar& quia de quibusdam hominũ
generibus. quae re ꝙ persimilitudines
meuangelio modo ꝓposita audiuimus

Expanded text:
possunt hi quibus promuntur. Dicit possunt hi quibus promuntur. Dicit enim alibi: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Dicit et Apostolus: Non potui loqui vobis quasi spirus, quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam: neque enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis . Quo proficit iste sermo? Ut quoniam diem novissimum scimus venturum, utiliter autem scimus venturum et utiliter ignoramus quando venturus sit, paratum cor habeamus bene vivendo; et non solum non timeamus venturum illum diem, sed et amemus. Dies quippe ille sicut infidelibus laborem auget, sic fidelibus finit. Quid autem horum duorum esse velis, antequam veniat, nunc est in potestate; cum venerit, non erit. Elige ergo cum tempus est: quia Deus quod misericorditer occultat, misericorditer differt. 2. Jam vero quia in quohoc apparet, quia de quibusdam hominum generibus, quae per similitudines in Evangelio modo proposita audivimus,