comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturam suꝑbire ẽ. ab ȩquali uelle timeri.
Et tam̃ necesse est ut rectores a subditis time¬
antur. quando ab eis dm̃ minime timeri de¬
prehendunt: ut humana saltim formidine
peccare metuant. qui diuina uidicia non
formidant.Nequaquã tamen p̃positi ex hoc
quȩsito timore suꝑbiant: in quo non suam
głam sed subiectoꝵ iusticiam quęrunt. In eo
enim quod metum sibi aꝑuerse uiuentibus
exigunt. quasi ñ hominib sed animalib do¬
minantur: quia uidelicet ex qua parte bestia¬
les sunt subditi. ex ea debent etiam formidini
iacere substrati. S plerunq rector eo ipso qͦ
cȩteris p̃minet. elatione cogitationis intumes¬
cit: & dum ad usum cuncta subiacent. dum
ad uotum uelociter uissa complentur. dum
om̃s subditi si qua bene gesta sunt laudibus
efferunt. malegestis autem nulla auctorita¬
te contradicunt. dum plerunq laudant etiã
quȩ reꝓbare debuerant. seductus ab his quȩ

Expanded text:
naturam superbire est, ab aequali velle timeri; naturam superbire est, ab aequali velle timeri; et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subjectorum justitiam, quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: s uariante meritoꝵ ordine alios aliis
culpa post ponit. Ipsa aut̃ diuersitas quȩ
accint ex uicio. diuino udicio dispensat᷑
ut quia om̃is homo ȩque stare non ualet.
alter regatur ab altero. Unde cuncti qui
prȩsunt. ñ in se potestatem debent ordinis. sed
ȩqualitatem pensare conditionis: nec p̃esse
hominib gaudeant sed ꝓdesse. Antiqui et¬
enim patres nr̃i. ñ reges hominum. sed pa
stores pecoꝵ fuisse memorantur. Et cum
noe dñs filiisq eius diceret. crescite & mul¬
tiplicamini & replete terram: ꝓtinus adiun¬
xit. & terror ur̃ ac tremor sit suꝑ cuncta ani¬
malia terrȩ. Quoꝵ terror ac tremor. quia ẽẽ
suꝑ animalia terrȩ precipitur: ꝓfecto esse¬
suꝑ homines ꝓhibetur. Homo quippe bru¬
tis animalib. ñ autẽ hominib cȩteris na¬
tura p̃ latus ẽ: & iccirco ei dicitur. ut ab ani¬
malib. & ñ ab homine cimeat᷑: quia contra

Expanded text:
nuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis nuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se debent potestatem ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis, nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim Patres nostri non reges hostores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram , protinus adjunxit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animantia terrae . Quorum terror ac tremor, quia esse super animalia terrae praecipitur, profecto super homines esse prohibetur Homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est: et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, et non ab hominibus, timeatur. Quia contra
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt. aut certe specialiter se scire testati sũt:
si scriptis uidicatũ est. & partib presentib
sententia recitata ẽ. Qd si forte hȩc sollemniter
acta ñ sunt. neq causa ꝓbata ẽ. quȩ exilio uel
quorunlibet summoꝵ pontificũ gre¬
goruis auctoritatis suȩ magnitudine nullo
modo minuebat: quin potius multiplicit̃
roborabat. Et quãuis inter culpabiles aucto¬
ritatoritatem sui prioratus cognosceret: tam̃
inter insontes epõs se p̃bebat prorsus ȩqͣlem.
Qua ꝓpter ioħi siracusano ep̃o. inter cȩtera
scribens ait. Quod primas bizacenus asui
epĩs impetitus se sedi apłicȩ dicit subici:
si qua culpa in episcopis inuenitur.
nescio quis ei ep̃s subiectus ñ sit. Cum uero
culpa non exigit: om̃s episcopi scd̾m rationẽ
humilitatis equales sumus. & cȩtera
tem in libro regulȩ pastoralis. Liquet in¬
quit quod om̃s homines ȩquales natura ge¬

Expanded text:
xerint, aut certe specialiter se scire testati sunt, xerint, aut certe specialiter se scire testati sunt, si scriptis judicatum est, et partibus praesentibus sententia recitata est. Quod si forte haec solemniter acta non sunt, neque causa probata est quae exilio vel tatem quorumlibet summorum pontificum Gregorius auctoritatis suae magnitudine nullo modo minuebat, quin potius multipliciter roborabat. Et quamvis inter culpabiles auctoritatem sui prioratus agnosceret, tamen inter insontes episcopos se praebebat prorsus aequalem. Quapropter Joanni, Syracusano episcopo, inter caetera scribens ait: « Quod primas Bizacenus, a suis episcopis impetitus, se sedi apostolicae dicit subjici, si qua culpa in episcopis invenitur, nescio quis ei episcopus subjectus non sit. Cum vero culpa non exigit, omnes episcopi secundum rationem humilitatis aequales sumus. » Et caetera. Item in libro Regulae Pastoralis: « Liquet, inquit, quod omnes homines natura aequales ge
Abbreviated transcription (Latin):
cernere. nec debemus. nec possumꝰ: ne quod
absit rep̃hensibiles inueniam᷑ in nr̃is. quib
alioꝵ uire competit retractare sententias:
t sm ioħi defensori post aliqua. Quia in qͥt
stephanus ep̃s in odio suo quȩdam facta. &
de falsis se capitulis accusatum. neq aliquid
ordinabiliter factum. sed iniuste se asserit
condemnatũ: diligenter querendum est.
Primo si iudicium ordinabilit̾ ẽ habitum.
si alii accusatores. alii testes fuerint: deinde
causarũ qualitas. si digna exilio uel deposi¬
tione fuit. si eo presente sub uireuirando con-¬
tra eum testimoniũ dictum ẽ. si scriptis actũ
est. si ipse licentiam respondendi & defenden-¬
di se habuit. sed & de ꝑsonis accusantiũ ac testi¬
ficantium subtiliter querendũ ẽ. cuiꝰ conditi¬
oms cuiꝰq opinionis. aut ne in opes sint. ne
forte aliquas contra prȩfatum epm̃ inimicias
habuissent: utrum testimoniũ ex auditu di¬

Expanded text:
decernere, nec debemus nec possumus: ne, quod decernere, nec debemus nec possumus: ne, quod absit, reprehensibiles inveniamur in nostris, quibus aliorum jure competit retractare sententias. » Item Joanni defensori post aliqua: « Quia, inquit, Stephanus, episcopus, in odio suo quaedam ficta, et de falsis se capordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est, si scriptis actum est, si ipse licentiam respondendi ac defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est cujus conditionis, cujusve opinionis, et ne inopes sint, ne forte aliquas contra praefatum pastorem inimicitias habuissent, utrum testimonium ex auditu di
Abbreviated transcription (Latin):
ficre: ñ leuis res agitur. ut incaute uel in
transcursu debeat diffiniri. Nam graue ẽ
sitis & indecens: ut in re dubia certa dicat᷑
sententia. Et hȩc quidẽ gesta eẽ poterant ad
diffiniendũ idonea. si accusati ea confessio
sequeretur: si tamen eandem confessionẽ
subtilitas examinis ex occultis eiceret. & ñ
afflictio uehemens ex torqueret: quȩ frequen¬
ter hoc agit. ut noxios se fateri etiam cogane¬
tur innaxii. Nam postquã p̃fatus ep̃s ut
dicitur cruciari custodia. cremariq fame
se asserit: seire debetis si ita est utrum noceat.
sisic fuerit extorta confessio. Nunquid qͣn¬
do sententiam tales cause suscipuint. ad sedẽ
dec& ut districtissime atq ab om̃i latere u̾itas re¬
gentia ꝑscrutanda: & ideo pꝰ quã & ꝑsona ab¬
sns ẽ. &e gesta que ad nos transisistis. nobis
sicut prefati sumus idonee satisfacere non
uidentur. temere aliquid de ep̃i ꝑsona de ⁊dic

Expanded text:
ficere, non levis res agitur, ut incaute vel in ficere, non levis res agitur, ut incaute vel in transcursu debeat definiri. Nam grave est satis et indecens ut in re dubia certa dicatur sententia. Et haec quidem gesta esse poterant ad definiendum idonea, si accusati ea confessio sequeretur; si tamen eamdem confessionem subtilitas examinis ex occultis eliceret, et non afflictio vehemens extorqueret, quae frequenter hoc agit ut noxios sese fateri 1061 etiam cogantur innoxii. Nam postquam praefatus episcopus, ut dicitur, cruciari custodia cremarique fame se asserit, scire debetis, si ita est, utrum noceat si sic fuerit extorta confessio. Nunquid quando sententiam tales causae suscipiunt, et ad sedem est, ut districtissime atque ab omni latere veritas regentia perscrutanda? Et ideo postquam persona absens est, et gesta quae ad nos transmisistis, nobis, sicut praefati sumus, idonee satisfecisse non videntur, temere aliquid de episcopi persona
Abbreviated transcription (Latin):
gia. Executionẽ uero antefati negotii. anto¬
nino subdiacono nr̃o ex nr̃a preceptione
mandauimꝰ: quatinus eius instantia. & qũ
it legibus canonicis placita decernantur.
oncceeta uiuante dño mancipentur effectui:
cem presentiũ transmisistis. gratam nobis
ollietudinẽ urãm fuisse rescripsimus. quod
uuisam dissimulare minime ꝑtulistis. S
qualis fuit in requisitione cura. sitalis fuis
indiscussione subtilitas. nichil ex hoc
quod de es dictum ẽ fuisset ambiguũ: sed
atoum uerum an eẽt compositum patiuns¬
It : quia iam contra ipsum dudum insici
mota ẽ. Sed quia causa ipsuis subtili om̃ino
iuestigatione quesita ẽ: inuentus ẽ in no¬
cens. qui fuerat accusatus in crimine. Nunc¬
igitur qm̃ illa quȩ contra eum dicta sunt.
non sub illa qua decuit districtione quȩsita
sunt: & gesta quȩ ex inde apud frat̃nitatem
urãm confecta sunt. neq ad condẽnationẽ.
neq ad absolutionẽ euis ꝓbantur posse suf¬

Expanded text:
gia. Executionem vero antefati negotii Antogia. Executionem vero antefati negotii Antonino, subdiacono nostro, ex nostra praeceptione mandavimus, 141 quatenus ejus instantia, et quae sunt legibus canonicis placita decernantur, et decreta, juvante Domino, mancipentur effectui. rem praesentium transmisistis, gratam nobis sollicitudinem vestram fuisse rescripsimus, quod runt, dissimulare minime pertulistis. Sed qualis fuit in requisitione cura, si talis fuisset in discussione subtilitas, nihil ex hoc quod de eo dictum est fuisset ambiguum, sed utrum verum an esse compositum patuisset. Quia jam contra ipsum dudum in Sicimota est. Sed quia causa ipsius subtili omnino investigatione quaesita est, inventus est innocens, qui fuerat aigitur quoniam illa quae contra eum dicta sunt non sub illa qua decuit districtione quaesita sunt, et gesta quae exinde apud fraternitatem vestram confecta sunt, neque ad condemnationem, neque ad absolutionem ejus probantur posse suf
Abbreviated transcription (Latin):
temptatur. Nunciatũ siquidem nobis ẽ. flo¬
rentium epitaurane ciuitatis ep̃m. a quib¬
dam fuisse in causis criminalibus accusa¬
tum: & nullis canonicis ꝓbationib exqͥst¬
tis. nec sacerdotalis concilii ꝓueniente uidita
eum honoris officio. ñ auctoritate. sed iure
depositum. Quia ergo ñ potest queniquam
ab episcopatus gradu. nisi iustis ex causis
concors sacerdotũ sub mouere sententia: hor¬
tamur frat̾nitatẽ urãm. ut p̃fatum uirũ
ex eodem in quo detrusus ẽ eici faciatis exilio
causamq eius episcopali disceptatione ꝑqͥri
& si inhis inquib accusatus ẽ canonica fu¬
erit ꝓbatione conuictus. canonica ꝓculdu¬
bio est ultione plectendus. Quod si alias qũã
de eo estimatum ẽ synodali fuerit inquisitiõe
comꝑtum: necesse ẽ. ut & criminatores uisti
districtionẽ iuris ex horreant: & incrimi¬
natis in nocentiȩ sue seruent᷑ illibata suffra¬

Expanded text:
tractatur. Nuntiatum siquidem nobis est Flotractatur. Nuntiatum siquidem nobis est Florentium, Epidauritanae civitatis episcopum, a quibusdam fuisse in causis criminalibus accusatum, et, nullis canonicis probationibus exquisitis, nec sacerdotalis consilii praeveniente judicio, eum honoris officio non jure, sed auctoritate depositum. Quia ergo non potest quemquam ab episcopatus gradu, nisi justis ex causis, concors sacerdotum summovere sententia, hortamur fraternitatem vestram ut praefatum virum ex eodem in quod detrusus est ejici faciatis exilio, causamque ejus episcopali disceptatione perquiri; et si in his in quibus accusatur canonica fuerit probatione convictus, canonica procul dubio est ultione plectendus. Quod si alias quam de eo aestimatum est synodali fuerit inquisitione compertum, necesse est ut et criminatores, justi districtionem juris exhorreant, et incriminato innocentiae suae serventur illibata suffra
Abbreviated transcription (Latin):
Iic est quod exceptis criminib neminẽ¬
sacerdotio gregorius deponebat: immons
litatibꝰ delictoꝵ. uenialiter cõmunione
uabat. Unde ioħi ep̃o callio politano. pnt
aliqua scribens ait. Matriculam quã fr̃
castigari. quamuis ex inde post octo men¬
ses hanc obisse ñ credamꝰ: tam̃ quia eanu
tra ꝓpositi sui ordinem huiꝰmodi fecit afi¬
gi. duob hunc mensib a missarum sole¬
nitate suspende: ut uł hec eum uerecuns
qualem se de cetero ex hibere possit instiua
erat aliquid uentilandũ: cum summa
districtione grandiq cautela gregoriꝰ unus¬
cuiusq capituli modulos querens. sententus
suam magis difficulter quam faciliter ꝓmis¬
gabat. Unde natali salonitano epõ. seribens
ait. Dum cuncta negotia indagandȩ sollun¬
tudie ueritatis indigeant: tum quȩ adde¬
iectionem sacerdotaliũ ꝑtinent graduun
sunt districtius trutinanda: in quib non
tam de humilib constitutis. quam de diu¬
nȩ quodãmodo benedictionis refragatione

Expanded text:
inc est quod, exceptis criminibus, neminesacerdotum Gregorius deponebat, imo pro qualitatibus delictorum venialiter communione privabat. Unde Joanni, episcopo Callipolitano, post aliqua scribens, ait: « Matriculam quam frat fustibus castigari, quamvis exinde post octo menses hanc obiisse non credamus, tamen, quia eam contra propositi sui ordinem hujusmodi fecit affligi, duobus hunc mensibus a missarum solemnitate suspende, ut vel haec cum verecundia, qualem se de caetero exhibere possit, instituaerat aliquid ventilandum, cum summa districtione, grandique cautela Gregorius uniuscujusque capituli modulos quaerens, sententiam suam magis difficulter quam faciliter promulgabat. Unde Natali, Salonitano episcopo, scribens, ait: « Cum cuncta negotia, indagandae sollicitudine veritatis indigeant, tum quae ad dejectionem sacerdotalium pertinent graduum, sunt districtius trutinanda; in quibus non tam de humanis constitutis quam de divinae quodam modo benedictionis refragatione
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant uolumus reuocari: & cunctis deb
uitȩ suȩ eorundem locoꝵ continentiã sicut
consueuerant. ante ꝑcipiant. Clementium
uero lectorem similiter benignitatis intuitu
in ordine locoq suo reuocandũ ẽẽ constitus
Quib etiam om̃ib id est paulo diacono. eu¬
femio. thomȩ. atq clem̃tio. cõmoda sua se¬
cundum locum & ordinem in quo quisq
eorum ẽ sicut solitus erat acciꝑe a p̃senti in
minutione prebere:¬

Expanded text:
nt volumus revocari, et cunctis diebus vitae suae eorumdem locorum continentiam sicut consueverant ante percipiant. Clematium vero lectorem similiter benignitatis intuitu in ordinem locumque suum revocandum esse constituo. Quibus etiam omnibus, id est Paulo diacono, Euphemio, Thomae, atque Clematio commoda sua, secundum locum et ordinem in quo quisque eorum est, sicut solitus erat accipere, a praesentminutione praebere
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ. scriptis presentib ad monemus. ut
adueniendũ non debeas laborem assumere :
Sed ora ꝓ nobis. ut quanto nos itineris inter¬
ualla dissociant. tanto animis nr̃is adinuicẽ
xp̃o adiuuante simus in karitate coniuncti:
quatinus alterna nos obsecratione uiuantes.
susceptũ officium uenturo integrũ iudici¬
as cõmittit: post multa scribit. Exenia autẽ
ur̃e scĩtatis susciꝑe om̃ino nolueram: quia
ualde eẽt incongruum ut a prȩdatis atq af¬
flictis fr̃ibus munera ꝑcepisse uideremur.
Sed responsales ur̃i alio me argum̃to uicer̃:
ad eum illa deferentes a quo ñ possent oblati-¬

Expanded text:
novimus, scriptis praesentibus admonemus, 97 ut novimus, scriptis praesentibus admonemus, 97 ut ad veniendum non debeas laborem assumere; sed ora pro nobis, ut quanto nos itineris intervalla dissociant, tanto animis nostris ad invicem, Christo adjuvante, simus in charitate conjuncti; quatenus alterna nos obsecratione juvantes, susceptum officium venturo integrum Judicas committit, post multa scribit: « Xenia autem vestrae sanctitatis suscipere omnino nolueram, quia valde esset incongruum, ut a praedatis atque afflictis fratribus munera percepisse videremur; sed responsales vestri alio me argumento vicerunt, ad eum illa deferentes, a quo non possent
Abbreviated transcription (Latin):
disponente subsidii. Iustum nanq ẽ ut illic
consequant᷑ stipendium: quo ꝓ tẽpore suũ
cõmodare repperiunt᷑ obsequium: rrui¬
onsuetudines dationum uel exeniorum
a suis ep̃is accipere. gregoritis quasi pon¬
dus quoddam pestiferũ. toto mentis cona¬
mine detractabat. Unde felici ep̃o mesanensi:
tione remittere: nec illic aliqua cogantur
inferre. unde sibi inferenda debent potius
expectare. Clericis quidem tuis uel aliorũ
consuetudinẽ te oportet illibatam seruare:
eisq annis singulis que sunt consueta tͣnͣs-¬
mutere. Nobis uero de cetero ne quid trans¬
mitti debeat inhibemꝰ. Et qm̃ non delecta¬
mur exeniis: palmatianas quas tua direx̃
frat̃nitas cum grãꝵ actione suscepimus.
Sed eas ne quod ex inde sentire potuisses
dispendiũ. digno fecimus p̃cio uenundare:
& id tuȩ frat̃nitati transmisimꝰ sigillatũ.
Sed quia caritatẽ tuã ad nos uelle uenire cog¬

Expanded text:
disponente, subsidium. Justum namque est ut illic disponente, subsidium. Justum namque est ut illic consequantur stipendium, quo pro tempore suum commodare reperiuntur obsequium. JuConsuetudines dationum vel xeniorum a suis episcopis accipere Gregorius, quasi pondus quoddam pestiferum toto mentis conamine detrectabat. Unde Felici, episcopo Messanensi: tione remittere, ne illud aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda debeat potius exspectare. Clericis quidem tuis, vel aliorum consuetudinem te oportet illibatam servare, eisque, annis singulis, quae sunt consueta transmittere: nobis vero de caetero, ne quid transmitti debeat, inhibemus. Et quoniam non delectamur xeniis, palmatianas quas tua direxit fraternitas cum gratiarum actione suscepimus; sed eas, ne quod exinde sentire potuisses dispendium, digno fecimus pretio venundari, et id tuae fraternitati transmisimus sigillatum. Sed quia charitatem tuam ad nos velle venire cog
Abbreviated transcription (Latin):
ulla occasione gregoruis quicquã de
donariis siue prȩdiis quarumlibet ȩccłaꝵ
patiebatur auferri. Iccirco maximiano sy¬
racusano epõ. inter alia scribit dicens. Ka¬
ritatem tuam cõmonere curauimꝰ: ut si
quispiam ep̃orũ de hac luce migrauerit.
uel quod absit ꝓ suis fuerit remotus exces-¬
sibus: conuenientib hieraticis cunctisq
cleri priorib atq sui presentiã in inuenta¬
rio ȩccłiȩ rerũ facientib om̃ia quȩ reꝑta fu¬
erint subtiliter describantur: nec sicut antea
fieri dicebatur species quȩdam aut aliud qd̃¬
libet de rebus eccłiȩ quasi ꝓfaciendi inuen¬
tarii labore tollatur. Sic nanq ea quȩ admu¬
ntionẽ facultatis pauꝑum ꝑtinent desidera¬
mus expleri: ut nulla penitus in rebus eoꝵ
ambitiosis hominibus uenalitatis relinqua¬
tur occasio. Uisitatores eccłiaꝵ clerici quoq
eoꝵ qui cum ipsis ꝑ ñ suȩ ciuitatis parroechi¬
as fatigantur: aliquid laboris sui capiant te

Expanded text:
Nulla occasione Gregorius quidquam de Nulla occasione Gregorius quidquam de donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scribit, dicens: « Charitatem tuam commonere curavimus ut si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel, quod absit, pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis, cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium ecclesiae rerum facientibus, omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur; nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam, aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore, tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem facultatis pauperum pertinent, desideramus expleri, ut nulla ambitiosis hominibus venalitatis relinquatur occasio. Visitatores Ecclesiarum, clericique eorum, qui cum ipsis per non suae civitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant, te
Abbreviated transcription (Latin):
nobis fuit destitutȩ eccłiȩ uisitationẽ illi¬
fratri et coepiscopo nr̃o sollemnit̃ delega¬
te. sui dedimus in mandatis: ut nil de ꝓ¬
uectionib clericoꝵ reditu. ornatu. minis¬
teriisq a quoqu̾ã usurpari patiatur. Cuiꝰ
uos assiduis adhortationib conuenit obedi¬
re: quatinus in eccłiastico obsequio sacerdos
exquiratur. qui a uenerandis canonib nul¬
la discrepet ratione. Qui dũ fuerit postulatꝰ
cum sollemnitate decreti. omniũ sub icrip¬
tionib roborati. & uisitatoris pagina ꝓse¬
quente. ad nos ueniat ordinandꝰ: ꝓuisuri
ante om̃ia ne cuiꝰlibet uitȩ uel meriti laicã
ꝑsonam p̃sumatis eligere: & ñ solum ille
ad episcopatꝰ apicem nulla ratione ꝓuehe¬
tur uerumetiã uos nullis int̾cessionibus
ueniam ꝓmereri posse cognoscite: sed om̃s
quos ex uobis de laica ꝑsona aspirasse consti¬
terit. ab officio & a cominumone alienos
faciendos ꝓculdubio noueritis: .xxiii.

Expanded text:
nobis fuit destitutae ecclesiae visitationem nobis fuit destitutae ecclesiae visitationem fratri et coepiscopo nostro Joanni solemniter delegare: cui dedimus in mandatis ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque a quoquam usurpari patiatur, cujus vos assiduis adhortationibus convenit obedire; quatenus in ecclesiastico obsequio sacerdos exquiratur, qui a venerandis canonibus nulla discrepet ratione. Qui dum fuerit postulatus cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere: nam non solum talem ad episcopatus apicem nulla ratione provehendum, verumetiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite; sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirasse constiterit, ab officio et a communione alienos faciendos proculdubio noveritis. » 23.
Abbreviated transcription (Latin):
nibus clericoꝵ reditu. ornatu. ministeriis¬
ꝙ uel quicquid illud ẽ in patrimonio euis¬
Qem a quoqu̾ã p̃sumatur ȩccłiȩ. Et ideo fr̃¬
nitas tua ad prȩditam ȩccłam ire ꝓperabit:
& assiduus adhortationib clerũ plebemq
euis admonere festinet: ut remoto studio
uno eodemq consensu talem sibi p̃ficiendũ
expetant sacerdotem. qui & tanto ministe¬
rio dignus ualeat reperiri: & a uenerandis
canonibis nullatenus respuat᷑. Qui dum
fuerit postulatus. cum sollemnitate decreti
omniũ sub scriptionib roborati. & dilecti¬
onis tue testimonio litteraꝵ ad nos ueniat
consecrandus : ꝓuisurus ante om̃ia ne ad
cuius libet conuersationis meritũ laicȩ
ꝑsone aspirare presumant: ⁊ tu ꝑiculum
ordinis tui qd̾ absit incurras. Monast̾i̾a
autem siqua sunt in ipsius parrochia con¬
stituta. sub tua cura dispositioneq quousq
dimus: ut sollicitudinis tuȩ uigilantia ꝓ¬
Ur̃i antistitis obitum cognoscentes: curȩ

Expanded text:
s clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque vel quidquid illud est, in patrimonio ejusdem a quoquam praesumatur ecclesiae. Et ideo fraternitas tua ad praedictam ecclesiam ire properabit, et assiduis adhortationibus clerum plebemque ejus admonere festinet: ut remoto suno eodemque consensu talem sibi praeficiendum expetant sacerdotem, qui et tanto ministerio dignus valeat reperiri, et a venerandis canonibus nullatenus respuatur. Qui dum fuerit postulatus, cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati et dilectionis tuae testiminveniri: provisurus ante omnia ne ad cujuslibet conversationis meritum laicae personae aspirare praesumant, et tu periculum ordinis tui, quod absit, incurras. Monasteria autem, si qua sunt in ipsius parochia constituta, sub tua cura dispositioneque, quousqdimus: ut sollicitudinis tuae vigilantia pri antistitis obitum cognoscentes, curae
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinis. quin & oꝑib uerus pater famili¬
as fuisse gregis dñici ꝓbabiliter colligat᷑.
Ait enĩ in epła maximiano syracusano ep̃o.

Expanded text:
doctrinis, quin et operibus verus paterfamilias fuisse gregis Dominici probabiliter colligatur. Ait enim in epistola Maximiano, Syracusano ep
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ggͥ Quid ẽ quod ꝑscrutans rei geste
ordinem ambigis petre e Liquet ꝓfecto quia
te scriptura teste nouimus quod ꝓpheta exiu-¬
dea subleuatus. repente ẽ cum prandio in cal¬
deam depositus: quo uidelicet prandio ꝓphe¬
tam refecit. seq repente in uidea iterum inue¬
nit.Si igitur tam longe ab acuch potuit sub
momento corporaliter ire. & prandiũ deferre.
quid mirum si benedictus pater obtinuit. qua
necessaria narraret. ut sicut ille ad cibum cor¬
poris corporaliter ꝑrexit. ita iste ad institutio¬
nem spiritalis uitȩ spiritalit̃ ꝑgeret :
Manus tue locutionis: tersit a me fateor dubi¬
etatem mentis. Sed uellem nosse: in communi
locutione qualis iste uir fuerit.

Expanded text:
rent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae rent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia te Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatepiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
rant retulerunt: non tamen uisioni illi fi-¬
dem omnimodo dantes. uirum dei sicut se
uenire ꝓmiserat expectabant. Cumq uir
dei constituto die minime uenisset: ad eũ
cum merore reuersi sunt dicentes. Expecꝰ¬
tauimꝰ pater ut uenires sicut ꝓmiseras. et
nobis ostenderes ubi quid edificare deberemꝰ:
& non uenisti. Quib ipseait. Quare fr̃s. qͣre
ista dicitis: Nunquid sicut ꝓmisi ñ uenie
Cui cum ipsi dicerent quando uenisti: res¬
pondit. Nunquio ucrisq uobis dormienti¬
bus non apparui. & loca singula designauie
Ite. et sicut ꝑuisionẽ audistis om̃e habitacu¬
lum monasterii ita construite. Qui hec au-¬
dientes. uehement̃ admirati. ad predictum
predium sunt reuersi: et cuncta habitacula
sicut ex reuelatione didicerant construxer̃
Petrꝰ  Doceri uellem quo ordine fieri potuit.
ut longe iret. responsum dormientib dicer&e:
quod ipsi ꝑ uisionẽ audirent & recognosce¬

Expanded text:
rant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnrant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognosce
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore. a quodam fideli uiro
fuerat rogatus: ut in eius predio iuxta
tarracinensem urbem missis discipłis suis
construere monasteriũ debuisset. Qui rogan¬
ti consentiens. deputatis fr̃ib patrem consti¬
tuit. et quis ei secundus eẽt ordinauit. Quib
euntibus: spopondit dicens. Ite. & die illo ego
uenio: et ostendo uobis inquo loco oratoriũ.¬
& in quo refectorium fratrũ. in quo suscep¬
tionem hospitum: uel quequȩ sunt necessa¬
ria edificare debeatis. Qui benedictione ꝑcep¬
ta ilico ꝑrexerunt: & constitutũ diem mag¬
nopere prestolantes parauerunt omia quȩ
his qui cum tanto patre uenire potuissent.
uidebant᷑ eẽ necessaria. Nocte uero eadem
qua promissus illucescebat dies. eidem ser-¬
uo dei quem illic patrem constituerat. acq
eius prep osito uir domini in somnis appa-¬
ruit: & loca singula ubi quid edificare de¬
buissent. subtiliter designauit. Cumq utriq
a somno surgerent sibi inuicem quid uide¬

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod vide
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore teutgaudus quondã
treuerensis ep̃s. qui cum guntario agrip¬
p̾inȩ coloniȩ episcopo.a reuerendȩ memorie
nicholao. fuerat sacerdotali officio priuatus.
romam uenit: ibiq liberalitate adriani pon-¬
tificis restitutus: in eodem monasterio mansi¬
onem suscepit. Cui beatus gregorius in som¬
nis apparens: maximũ terrorem. quod de
suo monasterio concitus egrederetur incus¬
sit. Ille ꝑpendens uisum fuisse fantasticũ.¬
oratione facta. rursus dormire cȩpit. Qui
gregorius pontificali habitu redimitus ꝙ¬
parens. non ne inquit dixi tibi. ut amonas¬
terio meo quod in reb ꝓpriis ꝑ inuocationt

Expanded text:
lio quoque tempore Theutgaudus quondam Trevirensis episcopus, qui cum Guntario, Agrippinae Coloniae episcopo, a reverendae memoriae Nicolao fuerat sacerdotali privatus officio, liberalitate Hadriani pontificis in eodem monasterio mansionem suscepit. Cui beatus Gregorius in somnis apparens, maximum terrorem quo de suo monasterio concitus egrederetur incussit. Ille perpendens visum fuisse phantasticuoratione facta rursus dormire coepit. Cui Gregorius pontificali habitu redimitus apparens: « Nonne, inquit, dixi tibi, ut a monasterio meo, quod in rebus propriis per invocationem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis hic tecum degentiũ. suam patriam
reuidebit. M ox thengaudus lectulo se ꝓripu
it: & primo suis. deinde monasterii mona¬
chis. postremo q̃uibuscunq potuit somi¬
.xxiii. um reuelauit. & quia aliud hospiciũ citꝰ
a pontifice impetrare ñ potuit: apud sabi¬
nos concedens. eodem anno cum suis om̃ib
uita priuatus est:¬

Expanded text:
aliquis hic tecum degentium suam patriam aliquis hic tecum degentium suam patriam revidebit. » Mox Theutgaudus lectulo se proripuit, et primo suis, deinde monasterii monachis, postremo quibuscunque potuit somnium revelavit. Et quia aliud hospitium citius a pontifice impetrare non potuit, apud Sabinos consedens, eodem anno cum suis omnibus vita privatus est
Abbreviated transcription (Latin):
umq theugaudus¬
hospitandi sibi licentiam suscepisse a
pontifice respondisset: gregorius ait. Et u
qui petisti. & ille quidedit utriq contra dñ
fecistis: cuius uindictam citius incurretis
Euigilans teugaudus intremuit: & factau¬
tione sopori se reddere uoluit: cum repente
uenientium sonitum audiens. uehementer
ex pauit: seq dormire simulauit. Apꝓpias
dexteram tenens: precepit subdiacono qui
se preibat cum lumine dicens. Corripe il¬
lum. Qui cum correptus in lectulo clausis
ocłis resedisset: gregorius ait. Aspice i nos
Intuitus autem eos theugaudus magis inte¬
muit: eumq sibi taliter cominantem audi¬
uit. Quia scdo cõmonitus. uerbis oris meicre¬
dere noluisti: & me tua in obedientia adeo
ꝓuocasti: ut hunc apłm dei huc fatigare
studuerim: scito cognoscens. quia nisi ho¬
die ab hoc monasterio meo recesseris. futu¬
ra ebdomada cum tuis om̃ib uita pruabe¬
ris. Si uero recesseris ab hac quidem mom̃¬
tanea sententia liberaberis: sed neq tu neq

Expanded text:
umque Theutgaudhospitandi sibi licentiam suscepisse se a pontifice respondisset, Gregorius ait: Et tu qui petisti, et ille qui dedit, utrique contra Deum fecistis, cujus vindictam citius incurretis. Evigilans Theutgaudus intremuit, et facta oratione sopori se reddere voluit, cum repente venientium sonitum audiens vehementer expavit, seque dormire simulavit. Appropinolum per dexteram tenens, praecepit subdiacono qui se praeibat cum lumine, dicens: « Corripe illum. Qui dum correptus in lectulo clausis oculis resedisset, Gregorius ait: Aspice in nos. Intuitus eos Theutgaudus magis intremuit, eumque sibi taliter comminantem audivit: Quia secundo commonitus, verbis oris mei credere noluisti, et me tua inobedientia adeo provocasti ut nunc apostolum Dei huc fatigare studuerim, scito cognoscens quia nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris, futura hebdomada cum tuis omnibus vita privaberis. Si vero recesseris, ab hac quidem momentanea sententia liberaberis; sed neque tu, neque
Abbreviated transcription (Latin):
petro subdiacono. inter cetera. Quinqua¬
ginta auri libri s. noua frum̃ta ab extr¬
neis compara. & in sicilia in locis inquib
non pereant repone: ut mense februaus
illuc naues quantas possumꝰ dirigamus.
ut eadem ad nos frumenta deferantur.
Sed & si nos transmitere cessamus: iple
gransintte. exceptis dum taxat frumentis quȩ
auxiliante deo de sicilia frumenta congregen¬
tur fames uehement̃ immineat:
uius liberalitatis multitudinẽ. quidam
heremitaꝵ uir magnȩ uirtutis qui ni

Expanded text:
Petro subdiacono inter caetera: « QuinquaPetro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparata, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad nos frumenta deferantur. Sed et si nos transmittere cessamus, ipse ransmitte, exceptis duntaxat frumentis quae auxiliante Deo, de Sicilia frumenta congregentur, 78 fames vehementer immineat. » 60. Hujus liberalitatis multitudinem quidam eremitar
Abbreviated transcription (Latin):
uxori filiisq eius sine aliqua mora resti¬
tuȩ. Hȩc om̃ia sollicite relege: omnẽq illã
familiarẽ tuam negligentiam postpone.
Scripta mea ad rusticos quȩ direxi. ꝑ oñs
massas fac relegi: ut sciant qͥd sibi contra sus¬
uiolentias ex auctoritate nr̃a defendere de¬
beant: eisq uel authentica. uel exempla¬
ria eorum dentur. Uide ut om̃ĩa absq
imminutione custodias: quia de his quȩ
tibi pro seruanda iusticia scribo. ego ab¬
soluorr & tu si negligis obligaris. Terri¬
bilem uidicem uenientẽ considera : & de
aduentu illius nunc tua consideratio con¬
tremiscat: ne tunc sine causa iam timett.
cum coram illo cęlum & terra tremuert.
Audisti quid uolo: uide quid agas: lu
actenus de gregoriane liberalitatis
innocentia me retulisse sufficiat: e¬
terum quia famis tempore ut uidelicet
haberet unde xp̃i pauꝑib subueniret
frumenta comparare studebat: nullomͦ
pretmittam. Ait enĩ in alia epła. eidem

Expanded text:
uxori filiisque ejus sine aliqua mora restiuxori filiisque ejus sine aliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia, famis tempore, ut videlicet haberet unde Christi pauperibus subveniret, frumenta comparare studebat, nullo modo praetermittam. Ait enim in alia epistola eidem
Abbreviated transcription (Latin):
nus datis triginta solidis a monasterio tu-¬
lerat: receptis solidis om̃i postposita tardita¬
te restitue. Amulas onichinas. requisita sub¬
tiliter ueritate restitue: quas ꝑ portitorẽ p̃¬
sentium retransmisi. Saturninu̾ si uacat.
& occupatus apud te ñ est: ad nos dirige.
felix conductor domnȩ campane. quem
liberum reliquerat. atq eẽ indiscussum
uisserat. dixit tibi a maximo subdiacono
septuaginta duos solidos tultos: ꝓ quib
dandis asseruit quia om̃s res suas quasin
sicilia habuit. uel uenundauit. uel appo¬
suit. Sed stolastici dixerunt: quia de frau¬
dibus indiscussus eẽ non potest. Dum
tamen ad nos de campania reuerteret᷑: fic¬
ta tempestate mortuus ẽ. Cuius te uolumꝰ
uxorem & filios requirere: & quicquid uł
apposuerat uel uendiderat. apposita absol¬
ue. de uenditis p̃cium restitue: & insuꝑ
eis aliquod alim̃tum p̃be: quia maximussu
siciliam miserat: & ibi ei quȩ asserebat ab¬

Expanded text:
us, datis triginta solidis, a monasterio tuus, datis triginta solidis, a monasterio tulerat, receptis solidis, omni postposita tarditate, restitue. Amulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. « Saturninum, si vacat et occupatus apud te non est, ad nos dirige. Felix, conductor domnae Campanae, quem liberum reliquerat, aut quem indiscussum esse jusserat, dixit sibi a Maximo subdiacono septuaginta duos solidos tultos; pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit vel venundedit vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quia de fraudibus indiscussus esse non potest; dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate, mortuus est. Cujus te volumus uxorem et filios requirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis pretium restitue; et insuper eis aliquod alimentum praebe, quia Maximus eum in Siciliam miserat, et ibi ei quae asserebat ab
Abbreviated transcription (Latin):
sam suam cum scã eccłia decidere debeat.
Quod si facere forte neglexerit: eandẽ cau¬
sam cum timore dei. honestate seruata ut
potes exequere. In quare etiam largiri te¬
aliquid uolumus: & si potest fieri. qͦd ab
aliis datum. ẽ. ipsi relaxetur: dum modo
causam quam nobiscũ habet exigat. Dona¬
tionem ancille dei que lapsa ẽ & in mona¬
sterio data: omni post posita tarditate res¬
tituẽ: quatinus ipse locus ut superius di¬
xi. rerum eiꝰ stipendia habeat qui eius sol¬
licitudinis labores portat. Sed & quicquid
ab aliis ex euis substantia tenetur recollige:
& monasterio p̃fato trade. Pessiones xeno¬
apud te habes: nobis dirige. Actionario
autem quem in eodẽ patrimonio depu-¬
tasti: pro ut tibi uidetur ei aliquid largi
e ancilla dĩ quȩ cũ ¶rez¬
theodosio fuit. extranea nomine. uide¬
tur michi ut ei continentiã facias si utile
conspicis: aut certe donationẽ quã fecit
reddas. Domũ monasterii quam antoni¬

Expanded text:
sam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. sam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si forte facere neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri aliquid te volumus, et, si potes fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate, restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur recollige, et monasterio praefato trade. « Pensiones xenoquia  Al. quas apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, aliquid largire. « De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationem quam fecit reddas. Domum monasterii quam Antoni
Abbreviated transcription (Latin):
ate uolumus fieri. Cuius continentie sũ¬
mam ipse estima qualis eẽ debeat: ut re¬
nunciata nobis. intinis possit rationib mi-
putari. De presenti uero indictione. iam ã
filio nr̃o seruo dei diacono ꝑcepi. fantinũ
defensorẽ iohannes quidã monachus mori-¬
ens. in sex untiis heredem dimisit. Cui hoc
quidem quod dimissũ est trade: sed con-¬
testare eum ut hoc facere ulterius non p̃¬
sumat: sed ꝓ labore suo statue qd̾ accipiat:
ut ei uacuus labor suus ẽẽ non debeat. Et
hoc meminerit: ut qui ȩccłiȩ stipendiis
subsistit. ad lucra ꝓpria non anhelet. Si
quid uero sine peccato. sine appetitu concu¬
piscentiȩ. ꝑ eos qui causas eccłiȩ agunt ad
eccłiam uenenerit: dignum est ut ipsi
uacui ex labore suo. eẽ ñ debeant: sed nr̃o
seruetur iudicio qualit̃ debeant remune¬
rari. De argento rusticiani. causam sub¬
tiliter require: & quod tibi iustum uidet᷑¬
uirum magnificũ admone: ut cau¬

Expanded text:
a te volumus fieri. Cujus continentiae suma te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut renuntiata nobis, in tuis rationibus possit imputari. De praesenti vero Indictione jam a filio nostro Servodei diacono percepi quod Fantinum defensorem Joannes quidam monachus moriens in sex uncias haeredem dimisit. Cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat, sed pro labore suo statue quod accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato et sine appetitu concupiscentiae per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam venerit, dignum est ut ipsi vacui ex labore suo esse non debeant, sed nostro servetur judicio qualiter debeant remunerari. « De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtvirum magnificum admone, ut cau
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui usum eiusdem continentiȩ non in¬
uenit neq castitatem ante proposuit. com-¬
pellatur a sua uxore separari: atq ꝑ hoc
quod absit deteruis cadat. Unde uidetur mͥ
ut a presenti die episcopis omnibꝰ dicatur.
ut nullum facere subdiaconẽ p̃sumant.
nisi qui se uicturum caste ꝓmiserit: quatinꝰ
& precerita quȩ proposito mentis appetita
non sunt. uolenter non exigant᷑. & futura
caute caueantur. Qui uero post eandem
prohibitionẽ quȩ ante trienniũ facta est
continenter cum suis conuigib uixerunt.
laudandi atq remunerandi sunt: & ut
in bono suo ꝑmaneant exhortandi. Cos aut̃
qui post ꝓhibitionẽ factam se asuis uxorib
continere noluerunt. ꝑuenire ad sacrum
ordinem nolumus: quia nullus debet ad
ministeriũ altaris accedere: nisi cuiꝰ castitaᷤ
ante susceptum ministeriũ fuerit approba
siberato negociatori
qui se eccłiȩ comendauit. qui habitat in
massa cantiana: annuam continentiam

Expanded text:
ut qui usum ejusdem continentiae non inut qui usum ejusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante proposuit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc, quod absit, deterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nullum facere subdiaconum praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita, quae proposito mentis appetita non sunt, violenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui vero post eamdem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis conjugibis vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam se a suis uxoribus continere noluerunt, pervenire ad sacrum ordinem nolumus, quia nullus debet ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato negotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam traduntur: quatinus ipsi ex rebꝰ
eorum subsidiũ habeant. qui de correctione
eorum sollicitudinẽ gent. Si uero parẽ¬
tes habent. res eoꝵ legitimis parentib den-¬
sur: ita aut̃ ut eoꝵ stipendium qui in
pęnitentiam dati fuerint sufficient̃ debeat
ꝓcurari. Si qui uero ex familia eccłiastica
sacerdotes. uł leuitȩ. uł monachi. uel clerici.
uł qͥ lib& alii lapsi fuerint. dari eos in pem-¬
tenciã uolumus: sed res eoꝵ eccłiastico iuri
non subtrahi. Ad usum tamen suũ accipi¬
ant unde ad penitendũ subsistant: ne si mui¬
dentur. locis in quib dati fuerint onerosi
sint. Si qui parentes in possessione habent:
ipsis reseoꝵ tradende sunt: ut ab ipsis iu¬
ri eccłiȩ conseruentur:
nte trienniũ subdiacones omniũ ȩccłiaꝵ
sicilie ꝓhibiti fuerant: ut more roma¬
ne eccłiȩ suis uxorib nullatenus miscerent᷑.
Quod michi durum atq incompetens uidet᷑:

Expanded text:
nitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus nitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus illorum subsidium habeant, qui de correptione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita tamen ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi. Ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant, ne si nudentur, locis, in quibus dati fuerint, onerosi sint. Si qui parentes in possessioipsis res eorum tradendae sunt, ut ab ipsis juri Ecclesiae conserventur. « Ante triennium subdiaconi omnium Ecclesiarum Siciliae prohibiti fuerant ut more Romanae Ecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerentur. Quod mihi durum atque incompetens videtur;
Abbreviated transcription (Latin):
ponsum facias: ita ut res alienȩ iniuste
nullomodo a creditoriis defrauident᷑:
ntonino medietas legati sui data ẽ:
medietas redimetur. Quam medietatẽ
ex cõmuni substantia eis uolumꝰ ad ĩpleri:
Et non solum eis. sed etiã defensoribꝰ & pere¬
grinis quib legati titulo aliquid dereliqͥt.
& familiȩ legatum ꝑsolui uolumus: quod
tamen ad nos ꝑtinet. Collecta gͦ ratione. pro
nr̃a parte id est ꝓ nouem unciis ꝑsolue
de solidis eccłiȩ canusinȩ: uolumꝰ ut aliquid
clericis euisdem eccłiȩ largiaris: quatinus
& hi qui nunc in opiam patiuntur. susten¬
tationem aliquam habeant: & si illic uolue¬
rit ds̃ ordinari ep̃m. habeat unde subsistat.
De lapsis sacerdotib uel quolibet exclero.
obseruare te uolumus: ut in rebus eorum
nulla contaminatione miscearis. Sed pauꝑ
scd̾m dm̃ uiuere sciunt. & in eisdem mo¬
nasteriis ad pęnitentiã lapsos trade: & res
lapsorũ in eo loco ꝓficiãt in quo agere pe¬

Expanded text:
ponsum facias, ita ut res alienae injuste ponsum facias, ita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. Antonino medietas legati sui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adimpleri, et non solum ei, sed etiam defensoribus et peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliquit; et familiae legatum persolvi volumus, quod tamen ad nos pertinet. Collecta ergo ratione pro nostra parte, id est pro novem unciis persolve. De solidis Ecclesiae Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant; et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero, observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis; sed paupeDeum 538 vivere sciunt, et in eisdem monasteriis ad poenitentiam lapsos trade; et res lapsorum in eodem loco proficiant, in quo agere poe