comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stolus petrus:. xp̃c pro nobis passus ẽ.
relinquens uobis exemplum. ut seqͣ¬
mini uestigia eiꝰ. hoc ẽ talia s̃parare.
hec beati martyres ardenti dilectione
fecerunt: quoꝵ si non maniter memo¬
rias celebremꝰ. atq in coniuiuo quo ⁊
ipsi saturati sunt ad mensã dñi acce¬
dimꝰ oportet ut quẽ admodũ ip̃i. ⁊ noᷤᷤ
talia sparemus: Ideo quippe ad ipsam
mensam: non sic eos commemoramus
quem admodũ alios qui in pace recͥ¬
escunt: ut etiã ꝓ eis oremꝰ. s magis
ut ipsi ꝓ nobis ut eorũ uestiguis ad.¬
hereamus quia impleuerunt ipsi
caritatem qua dñs dixit ẽẽ non posse ma¬
iorẽ: Talia enim suis fr̃ib exhibuert̃
qualia de dñi mensa parit̃ acceperunt: slr
guinem martyriun dricerimꝰ: Ille potesti¬
t̾em habuit ponendi animã suã. ⁊ ite.¬
rum sumendi eam: nos autẽ nec qũã¬
tum uolumus unumus: ⁊ morimire
etiam si nolumus: Ille moriens mox
in se occidit morte: nos meius morte libe¬
ramur a morte: Illuis caro non uidit

Expanded text:
s passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, ut quemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic eos commemoramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibuerunt, qualia de Domini mensa pariter acceperunt. 2. Neque guinem martyrium duxerimus. Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo superius dixerat. hoc ẽ mancla¬
tum meũ ut diligatis inincem sicut
ailexi uos: quib ncibis acfudit qued
nunc audistis. maiorem hac dilectionẽ
nemo habet ut animã suã ponat quis
pro amicis suis: fit ex hoc consequens qd̃
idem iste euuangelista iohannes in epi¬
stola sua dicit. ut quem admodum xp̃c
ꝓ nobis animã suã posuit. sic ⁊ nos de
beamꝰ animas ꝓ fr̃ib ponere. diligentes
ẽ qd̾ legitur in prouerbiis salomonis:
Si sederis cenare ad mensam potentis
considerans intellige que apponunt᷑
tibi: ⁊ sic mute manũ tuam sciens qͥa
talia te oportet p̾parare. nam que men¬
sa ẽ potentis nisi unde sumitur corpꝰ
⁊ sanguis euis: qui animã suã posuit
ꝓ nobis: Et quid ẽ ad eum sedere: nisi
humilit̾ accedere: Et quid ẽ considera¬
re ⁊ intelligere que apponunt᷑ tibi:
nisi digne tantam grãm cogitare : Et
quid ẽ sic mittere manũ ut scias quia
talia oportet te p̃parare: nisi qđ iam
dixi: quia sicut ꝓ nobis xp̃c animam¬

Expanded text:
rius dixerat, Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos; quibus verbis addidit quod nunc audistis, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit, Ut quemadmodum Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debus animas ponere ; diligentes est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis sapienter intellege quae adponuntur tibi, et inmitte manum tuam, sciens quia talia te oportet psa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis ejus qui animam suam posuit pro nobis? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia te oportet praeparare, nisi quod jam dixi, quia sicut pro nobis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
rentur: separabiliter diligunt: Sed ad
hoc dixit diligam eum. ad quodd sequit᷑.
et manifestabo meipsum ei: Diligam et
manifestabo: idest adhoc diligam ut ma¬
nifestem: Nunc enum adhoc dilexit ut cre¬
damus: et manclatum fidei teneamus:
Tunc adhoc diligat ut uideamus: ⁊ ip̃a
uisione merceclem fidei capiamus: quia
et nos nunc diligunus creclendo quod ui¬
debimus: tunc aũt diligemus iudendo

Expanded text:
rentur, separabiliter diligunt? Sed ad rentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo; id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo
Abbreviated transcription (Latin):
satis ostenlit ubi dicit: ego sum uitis uos
palmites: In illo engo die quando uiuemus
uita qua mors absorbebitur: cognoscemus
quia ip̃o in patre et nos inip̃o: et ip̃e in nobiᷤ.
quia tunc ꝑficitur hoc ipsum. quod ⁊ nunc
uichoatum ẽ iam ꝑ ipsum: ut sit in nobis:
et nos inip̃o:. Qui habet inquit mancdata
mea et seruat ea: ille ẽ qui diligit me: Qͥ
habet in memoria et seruat in uita: qui h̃t
insennonib et seniat inmorib: qui halet
aucdiendo et senat faciendo: aut qui habet
faciendo et seruat ꝑseuerando: ip̃e ẽ inquit
qui diligit me Opere est clemonstranda
dilectio: ne sit infructuosa nominis aꝑ¬
pellatio: E qui diligit me inquit: dili¬
getur a patre meo: et ego diligam eum
et manifestabo ei meipsum: Quid ẽ dili¬
gam: tamqͣm tunc dilecturus sit. et nũc
no diligat: absit: Quomodo enim nos
pater sine filio: aut filius sine patre: dili¬
geret: quomodo cum inseparabiliter ope¬

Expanded text:
satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis et nos in ipso. 5. Qui habet, inquit, mandata mea et servat ea ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando; ipse est, inquit, qui diligit me. Opere est demonstranda dilectio, ne sit infructuosa nominis appellatio. Et qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Quid est, diligam? tanquam tunc dilecturus sit, et nunc non diligat? Absit. Quomodo enim nos Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter ope
Abbreviated transcription (Latin):
uiximus nob̃ Quia uero mortius ẽ ille pro
nobis: et sibi uiuit et nobis: qr enim uiuit
ille: et nos uiuemus: Nam sicut ꝑ nos mor¬
tem habere potiumus: nõ sic et uitam ꝑ noᷤꝰ
habere possumus: In illo die inquit uos cog¬
noscetis quia ego sum in patre meo: et uos in
me: et ego inuob̾ Inquo die: nisi dequo ait:
et uos uiuetis: Tunc enum ent: ut possimus
uidere quod credimus: Nam et nuno est in
nobis: et nos millo: Sel hoc nunc credimꝰ.
tunc etiam cognoscemus: quamuis et nunt
credendo nouermus: secd tunc contemplan¬
do noscemus: Quaidui enim sumꝰ in corꝑe
quale nunc ẽ: idest cormptibile quod aggra¬
uat animam: peregrinamur a domino: Per
fidem enim ambusamus: non per speciem:
Tunc ergo per specieur:. quia uidebimus eũ
in nobis: non diceret apostolus: Si aut̃ẽ xp̃s¬
in nob̾: corpus quidem mortuum ẽ ꝓpter
peccatum: sp̃s aũt uita ẽ propt̾ iusticiam.
Quia uero et nos etiam nunc in illo sumus:

Expanded text:
viximus nobis: quia vero mortuus ille pro viximus nobis: quia vero mortuus ille pro nobis, et sibi vivit et nobis. Quia enim vivit ille, et nos vivemus. Nam sicut per nos mortem habere potuimus, non sic et vitam per nos habere possumus. 4. In illo die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus, sed tunc contemplando noscemus. Quamdiu enim sumus in corpore quale nunc est, id est corruptibile quod aggravat animam, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem . Tunc ergo per speciem, quoniam videbimus cum in nobis non esset, noin vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam . Quia vero et nos etiam nunc in illo sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
naetis: cur de presenti sedixit uiuere: illos
auĩt dde futuro esse uicturos: nisi quia nitã
ttiam carnis utiꝙ resurgentis: qualis inip¬
so precedebat: ẽt illis ẽ pollicitus secuturã
Et quia ip̃uis mox futura erat resurrectio.
presentis posuit temporis uerbum: propter
significandam celeritatem: Illorum autem
quomam seculi differtur in finem: nõ ait
liuitio: sed uiuetis: Duas ergo resurcectio¬
ne: suam mox scilicet futuram: et nr̃am
inseuli fine uenturam: duob uerbis pre¬
saiuis temporis et futuri eligant᷑ brenuter¬
q. homisit: Quia ego inquit uiuo ⁊ uos
liueais Quia uiuit: ideo et nos uiuemꝰ:
Der homiñe quippe mors: et per hominem
resurrectio mortuorum: Sicut enum in aclam
omnes moriuntur sic in xp̃o omnes uiuifica¬
buntur: Quoniam nemo ad mortem nisi ꝑ
illum: nemo aduitam nisi per xp̃m. Quia
nos uixunus mortui sumus: quia uiuit ip¬
se uiuenius nos: Mortui sumus illi: qũado

Expanded text:
vivetis. Cur de praesenti se dixit vivere, illos vivetis. Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros? nisi quia victuros etiam carnis vita, utique resurgentis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam: et quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum, propter significandam celeritatem: illorum autem, quoniam saeculi differtur in finem, non ait Vivitis, sed vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine venturam, duobus verbis praesentis temporis et futuri eleganter breviterque promisit, quia ego vivo, inquit, et vos vivetis. Quia vivit, ideo et nos vivemus. Per hominem quippe mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . Quoniam nemo ad mortem nisi per illum, nemo ad vitam nisi per Christum. Quia non viximus, mortui sumus: quia vivit ipse, vivemus nos. Mortui sumus illi, quando
Abbreviated transcription (Latin):
astetum eum dicit. Non relinquam uõ
afanon: ueniam aclnos. Hinc ꝯuoci etiã
ini filios nos appellat ubi licit: uenet
a ut auferatur ab eis sponsus. et tunc
qunabunt filii sponsi. Quis aũt sponsus:
si dominus xp̃o: Deinde sequtur et dicit:
ashue modicum: et mundus iam me non
ndit: Quid enim tunc eum uidebat mun
Lus: quando quidem mundi nomine uult
Mtligi eos de quib superius est loquutus.¬
Aens dde spiitu sc̃o quem inundus accipe
un potest: quia non uidet eum:. neq cog¬
sostir eum uidebat eum plane munclus
anicis oculis incarne conspicuum: ñ aũt
nddat quod incame u̾bum latebit: Uide¬
lit hominem: nõ uidebat deum: Uidebat
ndumentum: nõ uidebat indutum: Sed
moniam post resurrectionem etiam ipsam
amnem suam quam nõ solum iudendam:
ueum etiam contractandam demonstrauit
iuo uoluit demonstrare nõ siuis: Hinc for¬
nsb intelligendum ẽ esse dictum: adhuc
muitum: et miuiclus me iam non uidet:
uos autem uidebitis me: quia ego uiuo.

Expanded text:
affectum, cum dicit: Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Hinc est quod etiam sponsi filios nos appellat, ubi dicit: Veniet hora ut auferatur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt filii sponsi . Quis autem sponsus, nisi Dominus Christus? Deinde sequitur et dicit: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Quid enim? tunc non videbat eum mundus, quandoquidem mundi nomine vult intelligi eos de quibus et superius locutusdicens de Spiritu sancto, Quem mundus accipere non potest, quia non videt eum, neque cognoscit eum? Videbat eum plane mundus carneis oculis in carne conspicuum, non autem videbat quod in carne Verbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum; videbat indumentum, non videbat indutum. Sed quoniam post resurrectionem etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit suis, noluit demonstrare non suis; hinc fortasse intelligendum est esse dictum, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videbiti
Abbreviated transcription (Latin):
quem mundus nõ potest accipere quia s̃
uidet eum nͨ scit eum: uos aũt cognosat
eum quia apud uos manebit: et in uobi
erit. Multa sunt que in istis paucis uerbl
domini requirantur: sed multum ẽ admi
uel omnia que hic querenda sunt querer:
uel om̃ia que hic querimus inuenire: uenũ
tamen: quantum nobis dominus dona re
clignatur ꝓ nr̃a et ur̃a capacitate quid ar¬
cere dlebeamus: et quid audire debeatis al
te: et ab illo quoci nõ possumus poscito s¬
ritum paraclytum: xp̃s promisit apostolls̃
Quo autẽ modo promisent: acluertamis:
Si diligrtis me inquit mandata mea semus
et ego rogabo ptẽm et alium paraclytum al¬
bit uob: ut maneat ineternum uobiscum

Expanded text:
st accipere; quia non videt eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Multa sunt, quae in istis paucis verbis Domini requirantur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verutum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid audire debeatis, atte, et ab illo quod non possumus poscite. Spiritum paracletum Christus promisit Apostolis; quo autem modo promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
re illos inp̾lium scilicet contra de¬
um ⁊ scõs illius. Quo autem loco
congregabit: Numquid inunũ
uenturi sunt. ut qui sunt in ccci¬
dente transeant inorientem: aut
tursus aboriente incccidentem: Nõ:
s inunum consensum: inunã
malam uoluntatem congregabũ¬
dur: Propter unitatem quippe ma¬
litie illorum. hoc dicit᷑. quia quod
unus facit. hoc ⁊ reliqui: Dies au¬
tem ista ad qũa congregabunt᷑
inp̃lium. noiussima intelligit᷑
ꝑsecutio: quando diabolus ⁊ mem¬
bra eius aꝑte blaphemiis contra
bellum: s occultum. quia ligatꝰ
est. Si ergo tanta facit ligatus:
quanta putamus eum facere so-¬
lutum: Tunc congregabit eos in
prelium: quando grauissimas ex¬
citabit aduersus illos ꝑsecutiones:
unde bene ipsa dies magna ⁊ di uo¬
catur: quia uidelicet tunc agnus
uictor cum siuis contra ferocissimas
bestias prignabit: Ecce uenio sicut

Expanded text:
re illos in praelium contra Dere illos in praelium contra Deum et sanctos illius. Quo autem loco congregabit? nunquid in unum venturi sunt, ut qui sunt in occidente transeant in orientem, aut rursus ab oriente in occidentem? Non; sed in unum consensum, et in unam malam voluntatem congregabuntur. Propter unitatem quippe malitiae illorum hoc dicitur, quia quod unus facit hoc et reliqui. Dies autem ista ad quam congregabuntur in praelium, novissima intelligitur persecutio, quando diabolus et membra ejus aperte blasphemiis contra bellum, sed occultum, quia ligatus est. Si ergo tanta facit ligatus, quanta putamus eum facere solutum? Tunc congregabit eos in praelium, quando gravissimas excitabit adversus eos persecutiones, unde bene ipsa dies magna et Dei vocatur, quia videlicet tunc agnus victor cum suis contra ferocissimas bestias pugnabit. Ecce venio sicut
Abbreviated transcription (Latin):
re. s suꝑati quiescent: unde aposto¬
lus licit. quẽ admodum iam nes
mambres restiterunt moysi. itaull
resistent ueritati: S ista signa sius
dictum est. aut erunt uera ec d̃i pt¬
missu. aut erunt falsa: quib peꝑ¬
bi ꝓpt̾ peccata preterita decipi ne¬
rentur. unde non in conspetuss
adere uiltia definitum signram ra¬
deium: Et ꝓcedunt ad reges terre¬
ogregare illos in p̃lium. ad dim
ngnum dei omnipotentis: Qued
natio in mundis spiritib imus
haboliis designetur. exhac ꝓcessio¬
qe manifestatur: de qua alibi scrip¬
tum est. cum consummati fuerint
mille anni. soluetur satanas de car¬
lre suo. ⁊ exibit ⁊ seducet gentes q̃¬
sunt suꝑ quatuor angłos terre: Re¬
ees autem hic in malam partem
nouerimus positos. id est principes
dent ad eos: si ipsi sunt in quib de¬
mones habitant: S ꝑipsos ꝓce¬
dent ad ipsos. ad aꝑtas scilicet blaᷤ¬
phemias. ad ꝑsecutionem comino¬
uencdam: unde sequit᷑. congrega¬

Expanded text:
 Apostolus dicit: Quemadmodum Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, ita et isti resistent veritati . Sed ista signa sicut dictum est aut erunt vera ex Dei permissu, aut falsa, quibus reprobi propter peccata praeterita decipi merentur, unde non in conspectu scedere ultra definitum signum ranarum. Et procedunt ad reges tare illos in praelium ad diem magnum omnipotentis Dei. Quod in tribus immundis spiritibus unus diabolus designetur, ex hac processione manifestatur, de qua alibi script postquam consummati fuerint mille anni, solvetur satanas de carcere suo; et exibit, et seducet gentes sunt super quatuor angulos terrae . Reges autem hic in malam partem noverimus positos, id est principes dunt ad eos, si ipsi sunt in quibus daemones habitant? sed per ipsos procedunt ad ipsos, ad apertas scilicet blasphemias, ad persecutionem commovendam. Unde sequitur: Congrega
Abbreviated transcription (Latin):
ido solus absoluere debitores potes. qͥa
debitis solus ĩmunis es: qui qd̃ habes
ñ aliunde mutuatꝰ es: s de tuo plenꝰ es.
Non enim prior quisqͣm dedit t̾. nec a¬
liunde diriuatis uirtutib irrigaris. nͨ
galio aliquo in te facta tnͣsfusio ẽ:s
spe fons es fluminis tui. ⁊ gła tua. tua
natura ẽ. que sicut initiũ nescit: ni

Expanded text:
ideo solus absoluere debitores potes, qui a ideo solus absoluere debitores potes, qui a debitis solus inmunis es, qui quod habes non aliunde mutuatus es, sed de tuo plenus es. non enim prior quisquam dedit tibi nec aliunde deriuatis uirtutibus irrigaris nec ex alio aliquo in te facta transfusio est, sed ipse fons es fluminis tui et gloria tua. tua natura est, quae, sicut initium nescit., i
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ abremissa peccatoꝵ dĩ filios fa¬
cit. Uniu̾isam creaturam etiam ange¬
loꝵ atqz archangeloꝵ peccado constat
fuisse obnoxium. quoꝵ tam̃ in dłmo
bedientiam. sollicitudinẽ. caritatem
tͣnsgressoꝵ ruina fundauit. humil¬
tatis. subiectionis. stabilitatis. factis
confirmatio fragilitatis agnitio sꝑ̃
beros facere ñ posset. Nam si creaturas
remansisset tam̃ conscientia debitor
Et ideo dicit. nemo potest donare pals¬
ta: nisi solꝰ d̾s. Quicumnq ille ẽ. elig
utrũ uelit. aut sp̃m sc̃m peccata do¬
tem confiteat᷑ ꝑ omĩa dm̃: aut si p
donari posse ñ credit uieniam pecals
euacuauit in se regeneratioris hnl¬
tiũ. ⁊ baptismi sacͣmentũ. Dei gͦ soliꝰ ẽ.
ahsoluere innexa. redintegͣre corrupta:
erpiate maculata. Et ideo ad eũ conscio
nr̃e infirmitatis ⁊ sue maiestatis cũ ge¬
mitu ꝓclamamꝰ. Tibi soli peccaui dñe.
qͥ solus ñ teneris lege peccati. q̃ solꝰ ab
ea ñ actualit̾. s naturalit̾ alienꝰ es: ⁊

Expanded text:
qui per abremissa peccatorum dei filios facit. Uniuersam creaturam etiam angelorum atque archangelorum peccato constat fuisse obnoxiam, quorum tamen in deum oboedientiam, sollicitudinem, caritatem transgressorum ruina fundauit. humilitatis, subiectionis, stabilitatis facta est confirmatio, fragilitatis agnitio. spie seruis liberos facere non posset. nam si creatura eremansisset tamen conscientia debitoris. et ideo dicit: nemo potest donare peccata nisi solus deus. quicumque ille est, eligat utrum uelit: aut spiritum sanctum peccata donantem confiteatur per omnia deum ant, si per eum donari posse non credit ueniam peccatorum, euacuauit in se regenerationis beneficium et baptismi sacramentum. dei ergo solius est absoluere innexa, redintegrare corrupta, expiare maculata. et ideo ad eum conscii nostrae infirmitatis et suae maiestatis cum gemitu proclamamus: tibi soli peccaui, id est, qui solus non teneris lege peccati, qui solus ab ea non actualiter, sed naturaliter alienus es et
Abbreviated transcription (Latin):
relaxat. ⁊ hominẽ in se credentẽ corruy¬
te nature feditate despoliat: ⁊ induĩm
innocentie decore iusticie stola ĩmora¬
litatis exornat.⁊ filios suos in angelis
statũ pia pat̾nitate conscribit. Nemi
sp̃m sc̃m creaturis estimet sotiandĩr. q
seruitutis ẽ conditionem. qui et̾nam
potest tribuere lib̾tatem. Non enĩ iis¬

Expanded text:
credentem corruptae naturae foeditate dispoliat et indumento innocentiae, decore iustitiae, stola inmortalitatis exornat et filios suos in angelicum statum pia paternitate transcribit. nemo spiritum sanctum creaturis aestimet sociandum. extra seruitutis est conditionem, qui aeternam potest tribuere libertatem. non enim, in
Abbreviated transcription (Latin):
qui suscitauit iħm babitat in uobis.
qͥ suscitauit iħm a mortuis uiuifica¬
bit ⁊ mortalia corpora ur̃a ꝓpt̾ in ha¬
bitantem sp̃m eiꝰ in uobis. Pat̾ suscitat
filiꝰ suscitat᷑: ⁊ ꝓpt̾ in habitantẽ sp̃m re¬
suscitandis mortaliũ corporib uita
.ꝓmitit᷑. Et in conseq̃nti. Uos aũ ñ estiᷤ
in carne: s in sp̃u. si tam̃ sp̃c dĩ habi¬

Expanded text:
obis, qui suscitauit Iesum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora uestra propter inhabitantem spiritum eius in uobis. pater suscitat, filius suscitatur et propter inhabitantem spiritum resuscitandis mortalium corporibus uita promittitur. et in consequenti: uos autem non estis in carne, sed in spiritu, si tamen sp
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ in ysaia. Nonne celum ⁊ t̾ram ego
impleo dicit dñs: Q̾s ẽ iste dñs qui ꝑ
ysaiam celum ⁊ t̾ram implere se dicit.
nisi sp̃c sc̃s qui ꝑ ip̃m ysaiam uirtute
ꝓphetica ⁊ sp̃u ueritatis infudit: Sicut
g ꝑaꝓpheticam dispensationẽ. ita etiã
scd̃m grãm natiuitatis spui sc̃o uel
maxime uoluntas trinitatis assignat
⁊ in alio loco potestas renouandi ho¬

Expanded text:
mus in Esaia: nonne caelum et terram ego impleo, dicit dominus? quis est iste dominus, qui per Esaiam caelum et terram implere se dicit, nisi spiritus sanctus, qui ipsum Esaiam uirtute prophetica et spiritu ueritatis infudit? sicut ergo per propheticam dispensationem, ita etiam secundae gratiam natiuitatis spiritui sancto uel maxime uoluntas trinitatis assignat,  spiritus est. et alio loco potestas renouandi ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ intelligetis. Et in eadem lectione. ui
legimꝰ. Non enim uoluntate humana
allata ẽ aliqͣndo ꝓphetia: s sp̃u sc̃o locu¬
nere. Et de psalmo dauid ita ad hebre¬
os legimꝰ. Qua ꝓpt̾ sicut dicit sp̃c sc̃s hodie
si uocem eiꝰ audieritis ⁊ cetera.⁊ hic aꝑtis
sime ꝑ dauid sp̃m sc̃m locutũ fuisse testa¬
t᷑. Uideamꝰ aũ utrum ds sit iste. ꝑ quem
omĩs ꝓphetia inspirata memorat᷑. Lu¬

Expanded text:
et non intellegetis, in eadem lectione: uiret non intellegetis, in eadem lectione: uirlegimus: non enim uoluntate humana allata est aliquando prophetia, sed spiritu sancto locupiritus pertinere. et de psalmo Dauid ita ad Hebraeos legimus: quapropter sicut dicit spiritus sanctus: hodie si uocem eius audieritis et cetera. et hic asime per David Spiritum sanctum locutum esse testatur. Videamus autem utrum Deus sit iste, per quem omnis prophetia inspirata memoratur. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
tul genitꝰ ex utroq ꝓcedens. Rurs da no¬
men generale atq cõmune.Maiestas.
ĩmensnas plenitudo. unus sol ds. S cũ
audis unꝰ. si hie numerꝰ inchoat᷑. s ꝑfec¬
noifinita colligit᷑. Qd ẽ unꝰ nisi nom̃
inõmunicabile. qd̾ nec posteriorẽ reci¬
pit nec pͥorem: Qd ẽ unꝰ. nisi simplex ĩ¬
Omposita ⁊ indiuisa substantia. Q d
sinꝰ nisi incõmutabilis ⁊ inequalis ac
limy idem qͥ numqͣm a se possit eẽ cluie
i. Cum dixeris unus d̾s. cõmunem
usantiam. cõmunẽ głam demonstra
hie gͣ sibi impericia noctem ettoris
idat. dum subp̃sso uocabulo maie
nomine qd̾ ei ut diximꝰ xp̃riũ ẽ magis
qͣm qd̾ ei cum patre filioq cõmunt ẽ.
sc̃s locutꝰ ẽẽ referat᷑. deum locutũ diuiꝰ¬
na ꝓfitet᷑. sicut in pentateuci uolumi¬
ne freq̃ntat᷑. locutꝰ ẽ inqͥt dñs ad moy¬
ti sumꝰ in actib apłoꝵ paulo arguente
tus ẽ ad patres nr̃os. Auditu audietis.

Expanded text:
tus, genitus, ex utroque procedens. rursum da notus, genitus, ex utroque procedens. rursum da nomen generale atque commune: maiestas, inmensitas, plenitudo, unus, solus deus. sed cum audis unus, non hic numerus inchoatur, sed perfectio infinita colligitur. quid est unus, nisi nomen incommunicabile, quod nec posteriorem recipit nec priorem? quid est unus, nisi simplex, inconposita et indiuisa substantia? quid unus, nisi incommutabilis et aequalis ac semper idem, qui numquam a se possit esse diuercasti, cum dixeris unus deus, communemantiam, communem gloriam demonstrasti. hic ergo sibi imperitia noctem erroris obtexit, dum suppresso uocabulo maiesnomine, quod ei, ut diximus, proprium est magis quam quod ei cum patre filioque commune est. tus locutus esse referatur, deum locutum 001 diuina profitetur, sicut in Pentateuchi uolumine frequentatur: locutus est, inquit, dominus ad Moyti sumus, in actibus apostolorum Paulo arguente tus est ad patres nostros: auditu audietis
Abbreviated transcription (Latin):
inuocatio ⁊ ui deamꝰ si qͥcqͣm aque ill
sola ꝓdesse possit infusio. Creatum
q est que sepeliendi omittit᷑ officiu
est qͥ beneficiũ tribuit renascendi.
gͥ pspicis repartionis parentẽ i p̃i
cognosce ⁊ resurrectionis auetorens
quo uaticinat᷑. ⁊ ad patrẽ ꝓpha sic loqͥt᷑.
fintte sp̃m tuum ⁊ treabunt᷑. ⁊ renoua¬
bis faciem t̾re. Quid distet int̾ aque ⁊ sp̃c
agnum. ¶ S int̾ hec querendũ. Crediᷤ
utium appellatio sp̃c sc̃i quẽ ⁊ dm̃ neces¬
se est nuncupari nom̃. an fortasse cog¬
nom̃ sit. S cognosce quia id qd̾ apud
homines nomini solemꝰ adiungere:dei
dei ñ condecet maiestati. in cuiꝰ nomine
quicqͥd est nequaqͣm adiectiuũ. s sine
dubio naturalit̾ sempit̾nũ ẽ: etiam doctri¬
na gramatica alia nomina cõmunia id
est appellatiua uocat. alia spetialia. id est
ꝓpria nuncupat. Uideamꝰ si in nr̃is hoc
locoaliqͥd simile inuenire possimꝰ. Da
ut nec de filio pat̾ dici possit. nec de patͤ

Expanded text:
inuocatio et uideamus, si quicquam aquae illius sola prodesse possit infusio. creatura itaque est, quae sepeliendi imitatur officium, deus est, qui beneficium tribuit renascendi. quem ergo perspicis reparationis parentem, ipsum esse cognosce et resurrectionis auctorem. de quo uaticinatur et ad patrem propheta sic loquitur: emitte spiritum tuum et creabuntur et renouabis faciem terrae. quid distet inter aquae et spN. Sed inter haec requirendum credis, utrum appellatio spiritus sancti, quem et deum necesse est nuncupari, nomen an fortasse cognomen sit. sed recognosce, quia id, quod apud homines nomini solemus adiungere, dei non condecet maiestati, in cuius nomine quicquid est nequaquam adiecticium, sed sine dubio naturaliter sempiternum est. etiam doctrina grammatica alia nomina communia, id est appellatiua uocat, alia specialia, id est propria nuncupat. uideamus, si in nostris hoc loco aliquid simile inuenire possimus. da ut nec de filio pater dici possit nec de patre
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u sc̃o ni potest intͣre in tegnũ di. Nũ¬
qͥd hoc loco pat̾ ⁊ filiꝰ quia minime
nominant᷑. tanto ac tam diuino mun¬
ri defuisse credent᷑: Non ita ẽ. Lã abl
dubio dũ sc̃o sp̃u cum quo eis una s¬
stantia ẽ misteriis bñficiisq iungui¬
t᷑. ac sĩ cõmemoratione. unitade tam̃̾
pietatis atq oꝑis p̾sentant᷑. ¶S ui
ponit᷑. uideat᷑ adiunctꝰ scdm euͣngelis
ẽ eum qui hec loquit᷑ ñ solum diuinã
sp̃r sc̃o potestatem: s ip̃am baptismi n¬
scire rationem. Apł̃s aũ dicit. Si aũ ma¬
tui sumꝰ cum xp̃o: credimꝰ quia simul

Expanded text:
 non potest intrare in regnum dei. numquid hoc loco pater et filius, quia minime nominantur, tanto ac tam diuino muneri defuisse credentur? non ita est. nam absque dubio cum sancto spiritu, cum quo eis una substantia est, mysteriis benificiisque iunguntur ac, si non commemoratione, unitate tamen pietatis atque oponitur, uideatur adiunctus secundum euangelicam, est eum, qui haec loquitur, non solum diuinam in spiritu sancto potestatem, sed ipsam baptismi nescire rationem. apostolus autem dicit: si autem mortui sumus cum
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ cum xp̃o uł mori uł resurgere. si mpi
adu̾te. Om̃s quicumq sacro fonte la¬
mergim᷑: mortem ⁊ sepulturam redemp¬
toris imitamͣ. sicut idem apłs dicit. An
te sepulchro conditꝰ fuit: ita ⁊ nos intͦ
aque idest int cognate ereature sumꝰ
trina submersione depositi. dũ descend¬
mͦ sepelimͣ: dũ emergim᷑. suscitam᷑
aqͣm itaq celebrat᷑ mutatio sepultu

Expanded text:
m Christo uel mori uel resurgere, si requiras, aduerte. omnes, quicumque sacro fonte submergimur, mortem et sepulturam redemptoris imitamur, sicut idem apostolus dicit: an te sepulcro conditus fuit, ita et nos intra aquae, id est intra cognatae creaturae sinus trina submersione depositi, dum descendimus, sepelimur, dum emergimur, suscitamur. per aquam itaque celebratur imitatio sepultu
Abbreviated transcription (Latin):
fliꝰ aũ hominis ñ habet ubi caput su¬
ũ reclinet. hoc ẽ dolose hereses ⁊ tenebro
suł aeree potestates sedem sibi in pec¬
tib humanis ꝓfunda dñatione po¬
foueas enim ⁊ nidos. ñ transitoria ⁊ mo¬
isanca designat habitacula: s dut᷑¬
nar⁊ secura possessione fundata. que ser¬
pentina uitioꝵ multiplicent nutri¬
menta. Apłs etiam duas substantias e¬
uudent̾ remota sacram̃ti obscurita te
digissit ita dicens. Patres nr̃i ex qͥb¬
xp̃ led̾m carnem qui ẽ suꝑ omĩa deus
bñditꝰ in scła. S dicis Apłs duas tan¬
tũ ꝑsonas in oꝑum suoꝵ uolumine cõ¬
litrt sicut ad corinthios loquit᷑. paulꝰ

Expanded text:
filius autem hominis non habet, ubi caput sufilius autem hominis non habet, ubi caput suum reclinet. hoc est: dolosae haereses et tenebrosae uel aereae potestates sedem sibi in pectoribus humanis profunda dominatione pofoueas enim et nidos non transitoria et momentanea designant habitacula, sed diuturna et secura possessione fundata, quae serpentina uitiorum multiplicent nutrimenta. apostolus etiam duas substantias euidenter remota sacramenti obscuritate digessit ita dicens: patres nostri, ex qdum carnem, qui est super omnia deus benedictus in saecula. Sed dicis: apostolus duas tantum personas in operum suorum uolumine confitetur, sicut ad Corinthios loquitur: Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
s excellentiorẽ omĩb creaturis. Prelot¬
ti sumꝰ ut actionem nr̃ãm ñ ꝑsuasion¬
b ꝓpriis: s catholicis disponam᷑ oran
excellentiorem omib creaturis. Ostende
Cum gͦ ꝓferre ñ ualeas dum tua ñ ꝯ¬
plicas. nr̃a confirmamꝰ. dũ creatimii
approbas: etiam nob̃ tacentib creatiil
demonstras. Itaq cum hec assertio tua
agnosce cõmentũ. qui anime domũ l
dit. Qui enim illum excludit: hunosi¬
tura. qui in celesti claritate ꝑfulga
muneris consciꝰ. auctoris ignarꝰ. hall¬
re se uidit. accepisse nesciuit: ⁊ ido gle
qͣm beatꝰ ñ intellexit. elatꝰ amiste ra
cens. Ascendam suꝑ astra nubiũ. pel
suꝑ thronũ soluim meũ: ⁊ ero similꝰ
altissimo. Hic gͦ nullum in creatuis
supiorẽ se ut reor habuit: nullũ n
nullum ante se stare in ordine ml¬
tes deuorandi. sicut ⁊ alio loco duppli¬
ues substantie absolutionẽ idest sacra¬
antoꝵ reuelator insinuat dicens. uul¬
res foueas habent. ⁊ uolucres celi nidos:

Expanded text:
sed excellentiorem omnibus creaturis. praelocuti sumus, ut actionem nostram non persuasionibus propriis, sed catholicis disponamus oracexcellentiorem omnibus creaturis. ostende,cum ergo proferre non ualeas, dum tua non explicas, nostra confirmas, dum creaturam non conprobas, etiam nobis tacentibus creatorem esse demonstras. itaque cum haec adsertio tua agnosce commentum, qui animae domum, dit. qui enim illum excludit, hunc retura, qui in caelesti claritate praefulgens, muneris conscius, auctoris ignarus habere se uidit, accepisse nesciuit et ideo gloriam, quam beatus non intellexit, elatus amisit ita dicens: ascendam super astra nubium, ponam super thronos solium meum et ero similis altissimo. hic ergo nullum in creaturis superiorem se, ut reor, habuit, nullum meet, et ideo nullum ante se stare in ordine mtur deuoraudi, sicut et alio loco duplicis substantiae absolutionem idem sacramentorum reuelator insinuat dicens: uulpes foueas habent et uolucres caeli nidos,
Abbreviated transcription (Latin):
tentia que ⁊ in sp̃u sc̃o ẽ. rationabilib
creaturis infusa ⁊ circum fusa ꝑmiscet.
sicut peculiarit̾ in illo dñiei hominis
corpore ex maria matre suscepto gr̃a ex¬
uberante requienit. sicut de se ip̃o filiꝰ di
iecte ẽet conditionis ut dicunt. tam im¬
possibile qͣm indignũ deo erat ut creatu¬
ra ulla aĩam uł corpꝰ impleret. in quo
iam filiꝰ dei idest d̾s inerat. in quo iam sic̃
ait apłs corporalit̾ plenitudo diuinita¬
tis habitabat. Si creatura ẽ sp̃c sc̃s. quom̃
iestatis capacem fragilis conditio posside
re. quom creatura cum creatore idest cũ
filio dei uelut exequari seruus cum dño
unum anima saluatoris p̃sumit hospi¬
cium. ⁊ qͣsi in eo p̃sentia sibi ñ sufficeret
auctoris. famulus accedit ad cumulũ
sc̃itatis. Non ira ẽ. s recognoscit sociũ si¬
bi templũ celeste collegium. Nec mirũ
si in illa illustri ⁊ beati corporis anima

Expanded text:
tentia, quae et in spiritu sancto est rationabilibus tentia, quae et in spiritu sancto est rationabilibus creaturis infusa et circumfusa, permiscet, sicut peculiariter in illo dominici hominis corpore ex Maria matre suscepto gratia exuberante requieuit, sicut de se ipse filius deiectae esset condicionis, ut dicunt, tam inpossibile quam indignum deo erat, ut creatura illa animam uel corpus impleret, in quo iam filius dei, id est deus inerat, in quo iam, sicut ait apostolus, corporaliter plenitudo diuinitatis habitabat. si creatura est spiritus sanctusiestatis capacem fragilis condicio possiderrae, quomodo creatura cum creatore, id est cum filio dei uelut ex aequali, seruus cum domino unum in anima saluatoris praesumit hospitium et, quasi in eo sibi non sufficeret, auctoris famulus accedit ad cumulum sanctitatis? non ita est. sed recognoscit socium sibi templum caeleste collegium, nec mirum, si in illa inlustri et beati corporis anima
Abbreviated transcription (Latin):
lnoint corpꝰ includi ⁊ colligari ato
igni ꝑpetuo mancipari potest.sic̃ legimꝰ
utlant in ignem et̾num qui paratꝰ ẽ
dalolo⁊ angelis eiꝰ huic indubitant᷑
ucton ꝑfectoris iure corporea ẽ sͦ for¬
lran dicis. MNanifestum ẽ qd̃ se etiã
dimonũ importuna uiolentia in ho¬
nues quos temptandos acceꝑit. fre¬
e infundat son ita est. Nam cor¬
ais latebras intrare possunt. anime
uł febrili fatigant accensu. In anime
itaq sensus inimica temptatio ꝑ mali¬
tiam scit irreꝑe. in anime u̾ recessus per
naturam scit nescit influere: ⁊ ideo huiꝰ¬
modi sp̾̃c ĩmundos humane mentes ac
pectora si naturarũ infusione capi¬
unt: s uoluntatũ pͣuitate concipiunt.
Manifestum itaq ẽ. qd̾ penetre animane
substantias nequeunt: qͣrsi conscientiaᷤ
scire ñ posst̾. Qd̃ si aliqͣndo demonib nos¬
se contigerit: de. ꝓditione ẽ coniuentie ñ
de potestate nature.Sola g se diuina po¬

Expanded text:
a quo intra corpus includi et colligari, atque a quo intra corpus includi et colligari, atque igni perpetuo mancipari potest, sicut legimus, ut eant in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, huic indubitanter auctori pro factoris iure corporea est. Sed forsitan dicas: manifestum est, quod se etiam daemonum inportuna uiolentia in homines, quos temptandos acceperit, frequenter infundat. non ita est. nam corporis latebras intrare possunt, animae uel febrium fatigantur accensu. in animae itaque sensus inimica temptatio per malitiam scit inrepere, in animae uero recessus per naturam nescit influere. et ideo huiusmodi spiritus inmundos humanae mentes ac pectora non naturarum infusione capiunt, sed uoluntatum prauitate concipiunt. manifestum itaque est, quod penetrare animarum substantias nequeunt, quarum conscientias scire non possunt. quod si aliquando daemonibus nosse contigerit, de proditione est coniuentiae, non de potestate naturae. Sola ergo se diuina po
Abbreviated transcription (Latin):
irx occulta humani cordis ingredit᷑.
Quelibet aũ creatura celestis in tantũ
infundere uł implere hoĩem ñ potest.
ut abdita cogitationis humane scire poͤ¬
si. Et ideo de solo deo legimꝰ qui solus no¬
uit corda hominũ. Et iterum. ip̃e enim
nouit occulta cordis.Si enim hominis
arulta cognoscere. diuinitatis ẽ ꝓpͥũ:
Auctori tantũ debet᷑ hoc pͥuilegiũ. ut
tonscientiam possit intrare secretam. A¬
nima uero amime aut angelꝰ angelo cõ¬
uingi potest in fundi ñ potest: qͥa huiꝰ¬
modi ereaturarũ genera tantũ sp̃e sc̃i
idist soliꝰ dei capacia st̾. quia singuli¬
sin uana st̃ ab illo solo impleri posst̾.a
quo de nichilo facta st̃ ⁊ sine qͦ uacua se¬
c̃esentiunt.Itaq substantia anime ut¬
pote corporal natura alie rationabili
crature penitꝰ nescit infundi. Crassi¬
tului enm exterioris hominis compa¬
rara anima incorporea clici potest. Ad
auctorem uͦ relata cui comphensibilis ẽ
materia sua. ⁊ factura sua palpabilis

Expanded text:
ix occulta humani cordis ingreditur. quaelibet autem creatura caelestis in tantum infundere uel implere hominem non potest, ut abdita cogitationis humanae scire possit. et ideo de solo deo legimus: qui solus nosti corda hominum, et iterum: ipse enim nouit occulta cordis. si hominis occulta cognoscere diuinitatis est proprium, Auctori tantum debetur hoc priuilegium, ut conscientiarum possit intrare secretum. anima uero animae aut angelus angelo adiungi potest, infundi non potest, quia huiusmodi creaturarum genera tantum spiritus sancti, id est solisui vasa sunt, ab illo solo impleri possunt, a quo de nihilo facta sunt, et sine quo vacua esse sentiuntur. Itaque substantia animae utpote corporalis materia alii rationali creaturae penitus nescit infundi. Crassitudini enim exterioris hominis comparata anima incorporea dici potest, ad auctorem vero relata, cui comprehensibilis est materia sua, et factura sua palpabilis:
Abbreviated transcription (Latin):
putatione transcendat: s auctoritẽ ꝑ
omĩa de testimoniis si ualet ꝓferat.
que contͣ totius mundi fidem ⁊ nu¬
mero ⁊ iurtute p̃ualtant. Magnis si¬
ne dubio allegationib ⁊ eopiosis ac
ualde euidentib opꝰ ẽ docum̃tis. ut qͥl¬
q illum ex numero creaturarũ unu̾ qͥ
conuincat. quẽ cũ patre ⁊ filio eiꝰdem
honoris ⁊ głe uniu̾sa t̾rarũ regna con¬
celebrant. quem catholica eccl̃ia creati¬
rem suum in eodem regenerata cognis¬
cit. Et recte quem reparatorem suum
ꝑspicit: credere ñ cunctat᷑ auctorem.

Expanded text:
putatione transcendat, sed auctoritatem per putatione transcendat, sed auctoritatem per omnia de testquae contra totius mundi fidem et numero et uirtute praeualeant. magnis siue dubio allegationibus et copiosis ac ualde euidentibus opus est documentis, ut quisque illum ex numero creaturarum unum esse conuincat, quem cum patre et filio eiusdem honoris et gloriae uniuersa terrarum regna concelebrant, quem catholica ecclesia creatorem suum in eodem regenerata cognoscit. et recte, quem reparatorem suum perspicit, credere non cunctatur auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ed dr̃.Si sp̃c sc̃s in corpore ⁊ anima re
tionem ui debit᷑ suscepisse: Non ita ẽ. Nã
uirginis sp̃u sc̃o coõꝑante concipit᷑. s ad
ꝑsonam filii specialit̾ nouem m̃sib pos¬
sidend̾ ⁊ cum eodem in lucem ꝓgressus ĩ¬
fundit᷑. cuiꝰ itaq temporis societatem.
intͣ secretum uteri uirginalis sp̃c sc̃i ꝑ
sieut sexp̃i consortem gessit. ita xp̃c aut
torem. Ille enim nascitur. hic infundit᷑.
De filio uirginis anima uł caro filii di
ꝑsonalit̾ ⁊ specialit̾ dici potest. sp̃c sc̃s
uero anima uł caro nullo modo dici po
cifixus. ptulisse in eonullo modo dici
potest spc sẽs. Ergo diu̾sitas ẽ oꝑum. ñ
diu̾sitas substantiarũ. Nam sicut di¬
cere sĩ possumꝰ. qd̾ uł pat̾ descenderit in
specie columbe uł in patris uoce filiꝰ sit
assignari ista neressario conueniras¬
scribi uͦ spui sc̃o salua licet uolunta¬
tis unitate ñ conuenit. Int̾ heo asserit
agere p̃sumat: nec a scĩs pagini dis¬

Expanded text:
ritus sanctus in corpore et anima redncarnationem uidebitur suscepisse. non ita est. nam uirginis spiritu sancto cooperante concipitur, sed a persona specialiter filii nouem mensibus possidendus et cum eodem in lucem progressurus infunditur, cuius utique temporis societatem intra secretum uteri uirginalis spiritus sansicut se Christi consortem gessit, ita Christus auctorem. ille enim nascitur, hic infunditur. de filio uirginis anima uel caro filii dei personaliter et specialiter dici potest, spiritus uero sancti anima uel caro nullo modo. in quo ixus, pertulisse in eo nullo modo dici potest spiritus sanctus. ergo diuersitas est operum, non diuersitas substantiarum. nam sicut dicere non possumus, quod uel pater descenderit in specie columbae uel in patris uoce filius sit adsignari ista necessario conuenit, adscribi uero spiritui sancto salua licet uoluntatis unitate non conuenit. Inter haec adserit agere p
Abbreviated transcription (Latin):
Et merito in ip̃o uiuimꝰ. ⁊ mouem᷑ ⁊ sumꝰ:
in quo reparati ac regenerati sumꝰ. S ⁊
ꝑ ip̃m etiam ad sp̃m scm̃ referendũ ẽẽ
cognoscimꝰ: sicut habes. Alii quidem ꝑ
sp̃m dat᷑ sermo sapientie. alii sermo sci¬
entie. Item ad hebreos. qui ꝑ sp̃m sc̃m se¬

Expanded text:
et merito in ipso uiuimus et mouemur et sumus, et merito in ipso uiuimus et mouemur et sumus, in quo reparati ac regenerati sumus. sed et per ipsum etiam ad spiritum sanctum referendum esse cognoscimus, sicut habes: alii quidem per spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, item ad Hebraeos: qui per spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
cũ imposuisset illis manꝰ paulus: ue
ce duab ꝑsonis in baptismo significa¬
tis pat̾ inuocatꝰ ẽẽ ñ legit᷑. s tantũ ut
credi oportet cum filio ⁊ sp̃u sc̃o una¬
tate potestatis ⁊ cłitatis oꝑat᷑. quẽ af¬
abremissa donant᷑ in aduentu scĩ sp̃c.
uirtutũ munera conferunt᷑. ⁊ a confir¬
matis signoꝵ muacula celebrant᷑. So¬
lent aũ ueritatis aliem etiam de silla¬
bis calumpniari. Nam cũ de trinita¬
te dictũ absolute nouerimꝰ. qm̃ ex ip̃o. ⁊
ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o sunt omĩa: plus ẽẽ ex ip̃o
qͣm ꝑ ip̃m. ⁊ item p̃positionem hanc
id est ꝑ maioris p̾rogatiue ẽẽ asserunt.
qͣm in ip̃m. S si in ip̃o de sp̃u sc̃o cum
diminutione potestatis dictũ arbit᷑nt᷑
audiant p̃positionis huiꝰ magnificen¬
tiam.:⁊ accipiant qͥa etiam scd̃m ip̃orũ
assertionem de sp̃u sco intelligendũ ẽ.
In ip̃o inquit uiuimꝰ:⁊ mouem᷑ ⁊ sumꝰ.

Expanded text:
cum inposuisset illis manus Paulus, uencum inposuisset illis manus Paulus, uence duabus personis in baptismo significatis pater inuocatus esse non legitur, sed tamen, ut credi oportet, cum filio et spiritu sancto unitate potestatis et deitatis operatur, quem adabremissa donantur, in aduentu spiritus sancti uirtutum munera conferuntur et a confirmatis signorum miracula celebrantur. solent autem ueritatis alieni etiam de syllabis calumniari. nam cum de trinitate dictum absolute nouerimus: quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia, plus esse ex ipso quam per ipsum et item praepositionem hanc, id est per maioris praerogatiuae esse asserunt quam in ipsum. sed si in ipso de spiritu sancto cum diminutione potestatis dictum arbitrantur, audiant praepositionis huius magnificentiam et accipiant, quia etiam secundum ipsorum assertionem de spiritu sancto intellegendum est. in ipso, inquit, uiuimus et mouemur et sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
lous spo sc̃i pattis mentio habeat᷑ at
filii. Nam sepe surp̃sso patris nomine.
nias ad paulum. Saule frat̾. dñs misit
me th̾o qui apparuit tͥ in uia qͥ ueniebaᷤ.
ut uideas ⁊ replearis sp̃u sc̃o. Apte hic
duarũ est conerio ꝑsonarum. Ecce pau¬
lus a xp̃o cecatꝰ arguit᷑: a sp̃u sc̃o illumi¬
natꝰ impletur: ⁊ nulla hic mentio patͥs
inserit᷑. Item cum paulꝰ qͦsdam ex dis¬
cipulis int̾rogaret. in quo baptizati e¬
stis: qͦs post ascensionem dñi in baptis¬
mate iohannis baptizatos ẽẽ constabat.
post p̾dicatũ baptisma trinitatis. cum
etiam illud mysteriũ quo ioħes bapti¬
zare consueuerat. idest in eum qͥ uentu
tirauit. s in eũ qui uenturꝰ ẽ. hoc ẽ di¬
cere. ñ ita baptizati estis: hos cũ int̾ro¬
garet paulus. si sp̃m scm̃ accepistis cre¬
dentes. qui utiq post baptismũ salua¬
toris ꝑ impositionẽ manuũ rite bap¬
tiratis fuerat confitendꝰ. His auditis:¬
baptirati sunt in nomine dñi iħu. Et

Expanded text:
us sancti patris mentio habetur ac filii. nam saepe suppresso patris nomine fnias ad Paulum: Saule frater, dominus misit me Iesus, qui apparuit tibi in uia, qua ueniebas, ut uideas et replearis spiritu sancto. aperte hic duarum est conexio personarum. ecce Paulus a Christo caecatus arguitur, spiritu sancto inluminatus impletur et nulla hic mentio patris inseritur. Item cum Paulus quosdam ex discipulis interrogaret: in quo baptizati estis, quos post ascensionem domini in baptismate Iohannis baptizatos esse constabat, post praedicatum baptisma trinitatis, cum etiam illud mysterium, quo Iohannes baptizare consueuerat, id est in eum, qui uenttizauit, sed in eum, qui uenturus est, hoc est dicere: uos non ita baptizati estis, hos cum interrogaret Paulus: si spiritum sanctum accepistis credentes, qui utique post baptismum saluatoris per inpositionem manuum rite baptizatis fuerat confitendus, atbaptizati sunt in nomine domini Iesu.. et
Abbreviated transcription (Latin):
mane. magnificentiora queq munera
sone administrande rei cõmittit officiũ
ei pacte asscribat effectum. ac si opꝰ sit
forte diu̾sum. s cõmime ꝓpositũ. ⁊ si ẽ ĩ
singulis spetiale factũ. manet in trib ge¬
nerale consiliũ. ac ꝓpt̾ea si clistinctum
onem dñi ad cumulanda ⁊ implenda eiꝰ
bñficia sp̃c sc̃s descendisse describit᷑. de q̃
ip̃e saluator ꝑ ioħ̃is euͣngeliũ loquit᷑.
ille sp̃c ueriratis quẽ mittet pat̾ in no¬
mine meo. Mittet inquit pat̾ in nomi¬
ne meo: de trinitate euident᷑. De qͣ hoc
unqͣm creatura dictum uł legimꝰ uel
audiuimꝰ qd̃ in hunc mundũ in d̾i no
dicit. nisi ego abiero. paraclytꝰ ñ ueniet
ad uos: ds absq dubio est. qui in locum
dei ad confirmanda di munera desti¬
nat᷑. In his duab sententiis sub distinc¬
tione trinitatis absolute ꝑsona etiã sc̃ĩ
sp̃c declarat᷑. Non ĩ merito itaq ⁊ hoc

Expanded text:
manae magnificentiora quaeque munera manae magnificentiora quaeque munera ersonae administrandae rei committit officium, ei peractae adscribat effectum ac sic opus sit forte diuersum, sed commune propositum. et si est in singulis speciale factum, manet in tribus generale consilium ac propterea, etsi distinctum onem domini ad cumulanda et implenda eius beneficia spiritus sanctus descendisse describitur, de quo ipse saluator per Iohannis euangelium loquitur: ille spiritus ueritatis, quem mittet pater in nomine meo. mittet, inquit, pater in nomine meo, de trinitate euidenter. de qua hoc umquam creatura dictum uel legimus uel audiuimus, quod in hunc mundum in nomine ominus deus dicit: nisi ego iero, paracletus non ueniet ad uos, deus absque dubio est, qui in locum dei ad confirmanda dei munera destinatur. in his duabus sententiis sub distinctione trinitatis absolute persona etiam sancti spiritus declaratur. non inmerito itaque et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tio panominis. ꝓtestat᷑ magnificentia
aũ eiꝰ etiam inueteri testam̃to manife¬
sara est. Nam illic gr̃a eiꝰ ñ nisi certis
quils q idest patriarchis parit̾ ac ꝓpħe
liguitatem. Qnͣtum uero in scriptu¬
ns ses manifestissime dephendit᷑. alia
alit q est ratio⁊ sapientia ⁊ iuistilia
dist filio depuitat᷑. õ aũi uocati iige¬
nerarn᷑. ⁊ regenerati in nouam᷑. innoua¬
t scĩficam᷑: ꝑ diuina eloquia psone sp̃e¬
scĩ euident̾ asscribit᷑ s hoe ita sacre pa¬
gine sub distinctione indiserete tͥnitati
loquim᷑. ut qͣmlibet appareat in singu¬
lis diu̾sitas oꝑis. maneat tam̃ in trib
unitas uoluntatis. Eigo ⁊ gentiles ⁊ ca¬
thecumin de patris ⁊ filii dispensatione
participant. de scificatione uero ⁊ infu¬
sione sp̃c sc̃i. ñ facile nisi iam baptismũ
consecuti. purificati. ⁊ spiritales effecu.
ab impiis uidicabit᷑. qui apd̾ in diuidu¬
am tnitatem in ordinatione salutis hu¬

Expanded text:
tio ipsa nominis protestatur. magnificentia tio ipsa nominis protestatur. magnificentia autem eius etiam in ueteri testamento manifestata est. nam illic gratia eius non nisi certis quibusque, id est patriarchis pariter ac propdignitatem. quantum uero in scripturis sanctis manifestissime deprehenditur, alia cialiter, qui est ratio et sapientia et iustitia, id est filio deputatur. quia autem uocati regeneramur et regenerati innouamur, innouati sanctificamur, per diuina eloquia personae spi euidenter adscribitur. Sed haec ita sacrae paginae sub distinctione indiscretae trinitatis loquuntur, ut, quamlibet appareat in singulis diuersitas operis, maneat tamen in tribus unitas uoluntatis. ergo et gentiles et catechumeni de patris et filii dispensatione participant, de sanctificatione uero et infusione spiritus sancti non facile, nisi iam baptismum consecuti, purificati et spiritales effecti,ab impiis iudicabitur, qui apud indiuiduam trinitatem in ordinatione salutis hu