comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatẽ referendũ ẽ. h̃t enĩ aĩa ⁊ ex¬
t̾iorẽ ⁊ int̾iorẽ murũ. Murꝰ ext̾ior÷ copꝰ.
qͦ aĩã claudit᷑. ⁊ qͦdammꝰ incarcerata te¬
net᷑. Murꝰ int̾ior ira naturabꝰ uirtꝰ aĩe
qua uiciis irascit᷑ ⁊ contra tẽtam̃ta
amima omiẽ q̃ carnis st̃ si possibile ess
respuere cupit. Ext̾iori ant̾ muro p̃ssa.
ñ nũꝙͣ etiam ad sordes carnaliũ illece¬
braꝵ descendit. S tc̃ int̾ murũ ⁊ mu¬
rũ ẽ. qñ carnẽ nec in necessitate respuit
nec inuoluptate diligit. Nongͦ culpa
das aquas lacũ facere: qi culpa ñ est
temporalib bonis in necessitatib natu¬
ram confouere. s culpa est necessitatis
loco cupiditarem admittere.
tis. s animas ad ꝑpetuã uitã creatas
temporalit̾ defic̾e̾ timetis. Qd̾ aut̃ ait
fecistis lacũ int̾ murũ ⁊ murũ. adẽad̾

Expanded text:
. Habet enim anima et exteriorem et interiorem murum. Murus exterior est corpus, quo anima clauditur, et quodammodo incarcerata tenetur. Murus interior est ira naturalis virtus animae, qua vitiis irascitur, et contra tentamenta anima omnia quae carnis sunt, si possibile esset, respuere cupit; exteriori autem muro pressa, nonnunquam etiam ad sordes carnalium illecebrarum descendit. Sed tunc inter murum et murum est, quando carnem nec in necessitate respuit, nec in voluptate diligit. Non ergo culpa das aquas lacum facere, quia culpa non est temporalibus bonis in necessitatibus naturam confovere; sed culpa est necessitatis loco cupiditates admittere.tis; sed animas ad perpetuam vitam creatas temporaliter deficere timetis. Quod autem ait, fecistis lacum inter murum et murum , ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi flores qͥdã ad decolorandas aĩas. ⁊ cardi
qͦ correctõnũ addepectenda suꝑflua Inh
flores colligimꝰ. qñ p̃cepta discimꝰ pãnos
coloramꝰ qñ p̃cepta ĩplendo uͥtutib aĩas
nrãs decoramꝰ. satiẽtia ÷ in rosa. castitas
ulilio. Caritas incroco. hũilitas in iola.

Expanded text:
quasi flores quidam ad decorandas animas, et cardui quoque corruptionum ad depectenda superflua. In hoc flores colligimus, quando praecepta discimus; pannos coloramus, quando praecepta implendo virtutibus animas nostras decoramus. Patientia est in rosa, castitas in lilio, charitas in croco, humilitas in viola,
Abbreviated transcription (Latin):
gcã preuentꝰ peccator. si uere se ad peni¬
tentiã humiliat. ⁊ conscientiã ꝓpriam
conueniens añ acta mala districte pu¬
mendo diuidicat. deqͣmlibet graui de¬
licto ueniam ꝯseqͥ meret᷑. S iã ip̃a u̾ba
que de hac piscina supͣposiumꝰ inspiciamꝰ.
Congregastiᷤᷤ mqͥt aquas piscine inferio
dilig̾e̾ ad suꝑfluitatẽ. Aquas enĩ piseme
inferioris congregat. qͥtemporalia bona
ñ adusũ necessitatis. s ad expletionem
cupiditatis accumulat. Deicepl. Domoᷤ
ait ihrłm num̾astis. Si ihrł̃m animas
dicimꝰ. domos iherłm ñ incongrue corꝑa
appellamꝰ. Somos gͦ iherłm numerare
ẽ. cõsicłata młtitudie honĩm ciere de
defectu rerũ cõputare sumptꝰ corporis.
⁊ ñ confid̾e imunificentia largitoris.
Uñ ⁊ postmodũ subiuingit. Aquas piscine
ueteris collegistis. ⁊ ñ respexistis ad eũ qͥ
fec̃ eã. &s̃i dic̾et. Temporalia bona que

Expanded text:
tia praeventus peccator, si vere se ad poenitentiam humiliat, et conscientiam puram conveniens anteacta mala districte puniendo dijudicat, de quolibet delicto veniam consequi meretur. Sed jam ipsa verba quae de hac piscina supra posuimus inspiciamus. Congregastis, inquit, aquas piscinae inferiordiligere ad superfluitatem; aquas enim piscinae inferioris congregat qui temporalia bona non ad usum necessitatis, sed ad expletionem cupiditatis accumulat. Deinceps domus, ait, Jerusalem numerastis. Si Jerusalem animas dicimus, domus Jerusalem non incongrue corpora appellamus. Domus ergo Jerusalem numerare est, considerata multitudine hominum, timere de defectu rerum, computare sumptus corporis, et non confidere in munificentia largitoris. Unde et postmodum subjunxit: Aquas piscinae veteris collegistis, et non respexistis ad eum qui fecit eam
Abbreviated transcription (Latin):
una inferior. q̃ uireq in ysaia cõme¬
morant᷑. uade inqͥt dñs ad ysaiã in
ocõsũ achar. tu qͥ relictꝰ ẽ filiꝰ tuus.
iasub. ad aquȩductũ piscine suꝑiorisin
agro fullonis. De infiori piscina postea
sicait. Congregastiᷤᷤ inqͥt aqͥs piscine
infio̾ris ⁊ domos ihrłm num̾astis. ⁊ fecis¬
tis lac̃ int̾ murũ ⁊ murũ. ⁊ aqͥs pisci

Expanded text:
utraeque in Isaia commemorantur. Vade, inquit Dominus ad Isaiam, in occursum Achaz, tu et qui relictus est filius tuus Iasub, ad aquaeductum piscinae superioris in agro fullonis . De inferior piscina postea sic ait: Congregastis, inquit, aquas piscinae inferioris, et domos Jerusalem numerastis, et fecistis locum inter murum et muru
Abbreviated transcription (Latin):
licet iniĩc ẽt diligend̾ dñs imꝑet. ũ illa
dilectõ auric̃ illũ eximmico efficiat. Qsqͥs
gͦ diues cupidꝰ siult et̾nas hab̃e diuitias.
distͥbuẽdo egenis ꝑdat interĩ ñ mãsuras.
Si enĩ ꝙ dilig̾ ñ uendit: nemo em̃e pot̾it
q̃d cup̃. Auari nãꝙ id̾o iniudicio arectis¬
simo uidice nũcupant᷑ maled̾ci qi qͥ p̃tibãt

Expanded text:
im inimicum esse diligendum Dominus imperat, ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diuitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, quia qui praet
Abbreviated transcription (Latin):
atq iccirco indisciplinate plebi psal¬
ciplinã neqñ irascat᷑ dñs. Disciplina
uero ẽ moꝵ ordinata correctio. ⁊ ma
plina paulꝰ apłs ita loqͥt᷑ dicens Indis¬
ciplina ꝑseuerate. tãꝙͣ filiis uob̃ offert
se d̾s. Qd̾ si extͣ disciplinã estis. cuiꝰ par¬
ticipes factist̾ om̃s. gͦ adulteri ⁊ ñ filii
estis. Qͥ gͦ adult̾i ⁊ sñ disciplina sunt:
celestis regni hereditatẽ ñ capiũt. filii
aut̃ patͥne discipline correctõem fer̾̃t.
⁊ herecditatẽ q̃n reciꝑe posse ñ desꝑãt.
de qͣ etiã disciplina ysaias. indiscipli¬
nate plebi p̃dicat dicens. Qiescite age̾
ꝑuerse discite bñface̾. Et eadem psal¬
Declina amalo ⁊ facbonũ. Infelixgͦ¬

Expanded text:
 indisciplinatae plebi praciplinam ne quando irascatur Dominus. disciplina uero est morum ordinata correctio et maiplina Paulus apostolus ita loquitur dicens: in disciplina perseuerate: tamquam filiis uobis offert se Deus. quod si extra disciplinam estis, cuius participes facti sunt omnes, ergo adulteri et non filii estis. qui ergo adulteri et sine disciplina sunt, et caelestis\'regni hereditatem non capiunt: filii autem paternae disciplinae correctiones ferunt et hereditatem quandoque recipere poDe qua etiam disciplina Isaias indisciplinate plebi praedicat, dicens: Quiescite agere perverse, discite benefacere . Et eadem PsalDeclina a malo, et fac bonum . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Infior piscma ẽ: sensualitas ꝑꝙx affectat
electos suos ꝑ tͥbulatõem emũdat. uͭ eos
sr̾ niuẽ dealbatos sibi uestim̃tũ faciat.
Cũbus fullois ista cõualt ẽ lacͥmaꝵ p̃sens
scił mundꝰ ĩ qͦ ad cõculcand̾ ꝓiecti sumꝰ.
S dũ calcam᷑ unimͣ ⁊ mũdam᷑. qr p̃ssura
tͥbulois ⁊ caritatẽ accẽdit ⁊ culpã abluit.

Expanded text:
Inferior piscina est sensualitas, per quam affectat electos suos per tribulationem emundat, ut eos super nivem dealbatos sibi vestimentum faciat. Civibus fullonis est ista convallis lacrymarum, praesens scilicet mundus in quem ad conculcandum projecti sumus; sed dum calcamur, unimur et mundamur, quia pressura tribulationis et charitate accendit et culpam abluit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptea qͦq dũ multi pendẽt ineo ipͣd̾o ad her̃ẽ
debet. qͥ illũ iucticatarũ ꝯstituit. qͥ ad portã¬
damłtoꝵ onera ip̃m ueluti fortiorẽ solidauit.
hereat. om̃e qd̾ meo pendet cito labit᷑. ⁊ ip̃e
solutꝰ arigore sue firmitatis. c̃ onerib ad
t̾rã dilabit᷑. sic ⁊ pͥnceps nͥ suo ꝯditori ꝑtina¬
cit̾ adheserit. rip̃e. ⁊ om̃is qͥ ei ꝯsentit. cito de
det̾iores fuint. Moyses enĩ accepto ducatu.
familiariꝰdi locutõib utebat᷑. Sauluͦ filiꝰ
cis. postqͣm sceptta regni suscep̃. ꝑ mobediẽtie
suꝑbiã dm̃ offendit. Rex salomõ postꝙͣ
Os illũ ultra om̃s mortales uelut aoin¬
numeri ppłi gub̃natõem sapĩe munere
donanit. Econtͣrio iheroboam seruꝰ salõis
postqͣm regni domꝰ dauid partẽ accepit.
dit᷑. qͦsdam in sublimiori statu ad maiorẽ
onis ad det̾iora defluere. ꝑ qd̾ itẽꝙ intelli¬
git᷑ eos qͥ ad meliora conscendt ꝑ uͥtutem

Expanded text:
pendent in eo, ipse Deo adhaerere debet qui illum in ducatum constituit, qui ad portanda multorum onera ipsum ueluti fortiorem solidauit. aereat, omne quod in eo pendet cito labitur et ipse solutus a rigore suae firmitatis cum oneribus ad terram delabitur: sic et princeps nisi suo conditori pertinaciter adhaeserit, et ipse et omnis qui ei consentit cito depdeteriores fiunt. Moyses enim accepto ducatu familiarius Dei locutionibus utebatur: Saul uero filius Cis postquam sceptra regni suscepit, per inoboedientiae superbiam Deum offendit. rex Salomon postquam us illum ultra omnes mortales uelut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere donauit: e contrario uero Hieroboam seruus Salomonis, postquam regni domus Dauid partem accepit, ditur quosdam in sublimiori statu ad maiorem onis ad deteriora defluere. per quod utrumque intellegitur eos qui ad meliora conscendunt per uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
dicta xp̃i ⁊ ꝓpositam mundi caduca de¬
lectam̃ta diligit. Omme enĩ qd̵ contendit᷑
tatis ꝑagit᷑. & młte alie dilecte spẽs sub
odioso labore uł formidĩe satis cõtensi¬
ose expetunt᷑. uñ patent̾ intelligit᷑

Expanded text:
dicta et propositum mundi caduca delectamenta diligit. omne enim quod contenditur tatis peragitur, et multae aliae dilectae species sub odioso labore uel formidine satis contentiose expetuntur. unde patenter intellegitur
Abbreviated transcription (Latin):
entia. adolescens sine disciplina ẽ: qm̃ ip̃a
obetliẽtia q̃ om̃iũ disciplinaꝵ mat̾ ẽ: mag¬
na ex̾citatõe indiget. ut sui normã studi
xͦ dño exhibeat. qͥ obediens pat̾ usꝙ ad mor¬
tem crucis ignominã libent̾ sustinuit.¬

Expanded text:
entia adulescens sine disciplina est: quoniam et ipsa oboedientia quae omnium disciplinarum mater est magna exercitatione indiget, ut sui normam studii Christo Domino exhibeat qui oboediens patri usque ad mortem crucis ignominiam libenter sustinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uintꝰ abusiõts gradꝰ ÷. femĩa sñ pu¬
dicitia. sic̃ enĩ om̃s bonos mores
ꝓcurat ⁊ custod̾ iuiris prudẽtia. sic in
femr̃is cunctos honestos actus nuiͥt ⁊ fouet
⁊ custodit pudicicia. Endicicia nãq casti¬
tatẽ hr̃. auaritiã frenat. litis denitat.
irã mitigat. libidinẽ occupat. cupidita¬
tẽ temꝑat. Lascuuã castigat. ebͥetatem
cauet. u̾ba ñ młtiplicat. gtle cõcupiscẽ¬
tias oppugnat. furtũ oĩo dap̃nat. Qid
qͥcqͥd corã d̾o ⁊ hõib bonis laudabile ẽ:
nutrit. Impudica uita. nͨ laudẽ ab hõib
infuturo. Pudica iͦ uita famã bonã uit
hoĩes possidet. ⁊ despe futẽ beatitudiiis
gaidet. p̃sentilb semetipãm. mitabiẽtic.
posteris memoriã amabilẽ relinqͥt. Bonis
semꝑ morib delectat᷑. ⁊ ꝯsentit. ⁊ assidiris
scͥpturaꝵ meditatõib ⁊ eloquiis aĩam uegetat.
Sonoꝵ p̃cedentitĩ exẽpla custod̾. ⁊ ĩ seꝑabilia
ꝑfectis ꝯtub̾nia nectit. Duob gͦ modis ꝯstat

Expanded text:
uintus abusionis gradus est, femina sine pudicitia. Sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit in viris prudentia; sic et in feminis cunctos honestos actus nutrit, et fovet, et custodit pudicitia. Pudicitia namque castitatem custodit, avaritiam refrenat, lites devitat, iram mitigat, libidinem occupat, cupiditatem temperat, lasciviam castigat, ebrietatem cavet, verba non multiplicat, gulae concupiscentias oppugnat, furtum omnino damnat. Quid quidquid coram Deo et hominibus bonis laudabile est, nutrit. Impudica vita nec laudem ab hominibin futuro. Pudica vero vita famam bonam inter homines possidet, et de spe futurae beatitudinis gaudet. Praesentibus semetipsam imitabilem facit, posteris memoriam amabilem relinquit. Bonis semper moribus delectatur et consentit, et assiduis scripturarum meditationibus et eloquiis animam uegetat. bonorum praecedentium exempla custodit et inseparabilia perfectis contubernia nectit. duobus ergo modis constat
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. etiam de regno suscitantiur.
Terrarũ q̃q fructꝰ diminuunt᷑
seruitia popłoꝵ p̃pediunt᷑. Multi
⁊ dolores ꝓsꝑitatẽ regni inficiunt.
caroꝵ ⁊ liberoꝵ mortes. tͥstitiã cõfer̾t.
Hostiũ incursus ꝓuntias undiq
uastant. bestie armentoꝵ ⁊ pecoꝵ
greges dilacerant. tẽpestates ueris
⁊ hiemis t̾raꝵ fecũditatẽ ⁊ maris
miist̾ĩa ꝓhibẽt ⁊ aliqñ falminũ
ictus segetes ⁊ arboꝵ flores ⁊ pãpmos
exurunt. Suꝑoiã uero regis miusti¬
cia ñ solũ p̃sentis imꝑii faciẽ fuscat.
S etiã filios suos ⁊ nepotes ne post se
regni hereditatẽ teneant. õbscurat.
cura languoꝵ. gaudiũ hominũ. tẽꝑies
aeris. serenitas maris. t̾re fecõditas. sola
ciũ pauꝑũ. hereditas filioꝵ. ⁊ sibimet ip̃i
spes future beatitudinis. Attam̃ sciat
qd̾ sicut in throno hõiũ pͥmꝰ ꝯstitutus.
sic ⁊ in penis si iusticiã non fecerit.

Expanded text:
ula etiam de regno suscitantur, ula etiam de regno suscitantur, terrarum quoque fructus diminuuntur et seruitia populorum praepediuntur,, multi etiam dolores prosperitatem regni inficiunt, carorum et liberorum mortes tristitiam conferunt, hostium incursus prouincias undique uastant, bestiae armentorum et pecorum greges dilacerant, tempestates ueris et hiemis terrarum fecunditatem et maris ministeria prohibent, et aliquando fulminum ictus segetes et arborum flores et pampinos exurunt. super omnia uero regis iniustitia non solum praesentis imperii faciem fuscat sed etiam filios suos et nregni haereditatem teneant, obscurat. Pcura languorum, gaudium hominum, temperies aeris, secium pauperum, hereditas filiorum et sibimet ipsi spes futurae beatitudinis. attamen sciat quod sicut throno hominum primus constitutus est, sic et in poenis, si iustitiam non fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓxiũ suũ uituare. aduemis⁊ pupil¬
lisͦ. ⁊ uidins defensorã ẽẽ furta chibẽ.
adult̾ia prinire. iniqͦs ñ exaltare. ĩpudi¬
cos⁊ histriones ñ nutͥre. impios det̾ra ꝑd̾e.
parricidas ⁊ ꝑuirantes uiuere. ñ sinere.
ni negocia ꝯstituere. senes ⁊ sapientes
⁊ sobͤos. cõsiliarios hab̃e. magnoꝵ ma
goꝵ ⁊ arioloꝵ phitonissarq suꝑstiti¬
oĩb ñ intende. iraẽdiã differre. patͥã
fortit̾ ⁊ tuste cont᷑ adu̾sarios defend̾e̾.¬
ꝑ oĩa ind̾o uu̾e. ꝓsꝑitatib ñ eleuar.
aĩo cuncta adu̾sa patient̾ ferre. fidẽ
catholicã inłm habere. filios suos ñ
sinere impie age̾. certis horis or̃oib
insistere. añ horas ꝯgruas. ñ gustare
cibũ. Ue enĩ t̾re cuiꝰ rex ꝓuer ẽ. ⁊ euuꝰ
pͥncipes mane comedt̃. ħ regni ꝓsꝑita¬
tem inp̃senti fatiunt ⁊ regẽ ad celes¬
tia regna meliora perducunt.
mltas nimirũ adu̾sitates imperii
tolerat. Iocirco enĩ sepe pax popłoꝵ

Expanded text:
suum iudicare, aduenis et pupillis et uiduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, iniquos non exaltare, inpudicos et histriones non nutrire, impios de terra perdere, parricidas et periurantes uiuere non sinere, ni negotia constituere, senes et sapientes et sobrios consiliarios habere, magorum et ariolorum pythonissarumque superstitionibus non intendere, iracundiam differre , patriam fortiter et iuste contra aduersarios defendeitatibus non eleuare animum, cuncta aduersa patienter ferre, fidem catholicam in Deum habere, filios suos non sinere impie agere, certis horis orationibus insistere, ante horas congruas non gustare cibum. uae enim terrae, cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt. haec regni prosperitatem in praesenti faciunt et regem ad caelestia regna meliora perducunt.  dispensat, multas nimirum aduersitates imperii tolerat. idcirco enim saepe pax populorum
Abbreviated transcription (Latin):
testiũ ster omne u̾bũ. Si illos ñ au¬
dierit: dic eccł̃ie. Si eccl̃iam ñ audi¬
erit: sit tͥ sic̃ ethnicus ⁊ publicanus.
dine expulsus fu̾it. Ab aliqͦ doctore
liue ep̃o recipi non debet. De sac̾do¬
te in lege scͥbit᷑. iuduam aut repu¬
diatam ñ accipiet uxorẽ. Qͥ gͦ excõ¬
municatã a catholico ullo uingit¬

Expanded text:
omne uerbum: si illos non audierit, dic ecclesiae: si ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. dine expulsus fuerit ab alio aliquo doctore siue episcopo recipi non debet. de sacerdote in lege scribitur: uiduam aut repudiatam non accipiet uxorem. qui ergo excommunicatum a catholico illo n
Abbreviated transcription (Latin):
comitari nequeñt. Pximi uͦ uelut
mansuri regis coh̃edes semetip̃os licẽ¬
ter inuicẽ diligñt. Qͦd gͦ semꝑ in mũ¬
do ñ manet. ⁊ cũ mũdo parit̾ deficiet.
ip̃e mũdꝰ ñ amari imꝑat᷑. ꝓximꝰ autẽ
qͥ÷ pars regni celestis int̾ra interĩ a
regni celoꝵ appetit. orib ñ in ꝯgrue
amat᷑. dũ insũma illa patͥa coheres¬
met̾nũ habebit᷑. ꝓt̾ea uͦ mũdꝰ p̃sens
ñ diligi imiꝑat᷑. ne a clĩ dilectõe Alienꝰ
secłi dilector qͥsꝙ efficiat᷑. Nongͦ debet
contẽcli ꝙ ñ licet amari. Igit᷑ xp̃ianꝰ¬

Expanded text:
comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis coheredes semet ipsos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper in mundo non manet et cum mundo pariter deficiet et ipse m pars regni caelestis in terra interim a regni caelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa illa patria in ae habebitur. propterea uero mundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione alienus saeculi dilector quisque efficiatur. non ergo debet contendi quod non licet amari. igitur Chris
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute fi̾ ñ debet. qm irtatẽ sñ d̾i auxi¬
lio nullatenꝰ habet. Qͥ enĩ multa tuetur.
siũ ht fortitudinẽ ñ ualet id agere.
qm̃ magna magnis infestationib ⁊ ad¬
u̾sitatib solent laborare. Omĩs gͥ qͥ p̃est
ut ꝑ omĩa dedm̃ adiutorio omĩo non
dubitet. Si nãꝙ ceꝑit mactib suis au¬
testas nͥ adeo. ipse eleuat de stercore ege¬
nũ. ⁊ sedere fac̃ cũ principib ppłi siti.
Deponit potentes desede. ⁊ exaltat humi¬
les. ut subditas fiat om̃is mundꝰ deo.
contentiosus. qͥ cũ participationem

Expanded text:
irtute fieri non decet, qui virtutem sine Dei auxilio nullatenus habet. Qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem animi, non valet id agere, m magna magnis infestationibus vel adversitatibus solent laborare. Omnis igitur qui put per omnia de Dei adjutorio omnino non dubitet. Si namque coeperit in actibus suis autestas nisi a Deo. ipse eleuat de stercore egenum et sedere facit cum principibus populi sui, deponit potentes de sede et exaltat humiles, ut subditus fiat omnia mundus Deo contentiosus, qui cum participationem
Abbreviated transcription (Latin):
doctores duct̾ eccłam ad uitã ne
ĩ legẽ łi ĩ lapide scͥptã offendat.
Tmpologyce aũ. aĩa xͥ amica ẽ pul¬
cͣ. lota ab originali p̾cõ. ip̃a pulcͣ
ab actuali cͥmine. cꝰ ocłi st̃ ratio
qͣ u̾a a falsis disc̾nit. ⁊ ĩtentio. qͣ
facienda p̾uidet. hii ocłi ͤ colũbar̾.
si bona q̃ eligit. bona ĩtentõne fac̃.

Expanded text:
esiam ad vitam, ne in legem Dei in lapide scriptam offendat. Tropologice autem anima Christi amica est, pulchra lota ab originali peccato, ipsa pulchra ab actuali crimine. Cujus oculi sunt ratio, qua vera a falsis discernit, et intentio qua faciem Dei praevidet. Hi oculi sunt columbarum, si bona quae facit, bona intentione fac
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. c̃ una eccłia catholica p̃dicet᷑.
res ñ u̾ꝰte dicunt᷑. sic̃ multe t̾re c̃
sit una scͥbunt᷑. Eccłia aũ id̾o colũ¬
he oꝑat᷑. qͥa . unͣ. donis sp̃c sc̃i illustͣ¬
t. sic̃ colũba . uiͭ. nat᷑is decorat᷑. Co¬
lũba qͥppe ĩ petͣ nidificat. alienos
pullos uatͥt. p̃a gͣna eligit. felle
caret. rostro ñ ledit. uixta fluenta
residet. gͤgatĩ uolat. Sic eccłia ĩ petͣ¬
.i. ĩ xͦ fide n oꝑe indisicat. alienoᷤ a
regno di u̾bo ⁊ exẽplo nutͥt. pͣas
sententias de lib̾s gentiliũ uł ħe¬
ticoꝵ eligit. malicia ĩuidie caret.
neminẽ detͣhendo ledit. iuxta flu¬
enta scͥpt᷑ar̾ habitat. ut raptꝰ acci¬
pitrũ .i. demonũ euadat. multos
sec̃ tͣhere ad gaudia laborat. Uniꝰ

Expanded text:
cimus, cum una catholica praedicetur. res non injuste dicuntur, sicut multae terrae, cum sit una, scribuntur. Ecclesia autem ideo coludonis Spiritus sancti illustratur; sicut columba septem naturis decoratur. Columba quippe in petra nidificat, alienos pullos nutrit, pura grana eligit, felle caret, rostro non laedit, juxta fluenta habitat, gregatim volat. Sic Ecclesia in petChristo, fide et opere nidificat. Alienos a regno Dei verbo et exemplo nutrit. Puras sententias de libris gentilium vel haereticorum eligit. Malitia invidiae caret. Neminem detrahendo laedit. Juxta fluenta Scripturarum habitat, ut raptus accipitrum, id est daemonum evadat. Multos secum trahere ad gaudia laborat. Unius
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus. O aunca mea cui oĩa secͤta¬
patͥs mei nota feci. qͥa te nardo car¬
ius mee sanaui. myrra mortis mee
redemi. botͦ resurrectõnis ĩ ebͥ aui.
ecce ĩ p̾sentia mea tu es pulcͣ ĩ fide.
sĩplices. ut ocłi colũbar̾ .s. ut ꝓpħe

Expanded text:
sponsus: O amica mea, cui omnia secreta mea nota feci, quia te nardo carnis meae sanavi, myrrha mortis meae redemi, botro resurrectionis meae inebriavi, ecce in praesentia mea tu es pulchra in fide, simplices ut oculi columbarum, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
pulcͥtudinẽ eiꝰ ĩtũdentes. Uł come
elate palmar̃ recte. s ngͤ qͣsi coruꝰ:
qͥa stultis despicabiles.
tores suos ñ ĩ ceno more porcoꝵ uo
luu ꝑmituunt. s ĩ similitudine
aqͣrͣ claros ⁊ ꝑspicuos reddt̃. nil
tenebrosũ hutes. uñ ⁊ruulis et
mundis aqͥs ñ fagnis tͣbuleutis ꝯ¬
carismatũ luce replent᷑. q̃ carisma¬
ta qͥa sola gr̃a dant᷑. subdit᷑. Qe lac¬
te st̃ lote. qͥa sic̃ mat̾ sola nat᷑ali
dilectõne. lac filiis ministrat. sic
d̾s sola gr̃a dona carismatũ filiis
tanto magis ad altiora cognoscñda
genar̃.

Expanded text:
tendentes. Vel comae elatae palmarum rectae; sed nigrae quasi corvus, quia stultis despicabiles. tores suos non in coeno, more porcorum, volvi permittunt, sed in similitudinem aquarum claros et perspicuos reddunt, nil tenebrosum habentes. Unde et rivulis et mundis aquis non stagnis turbulentis ccharismatum luce replentur: quae charismata, quia sola gratia dantur, subditur: Quae lacte sunt lotae. Quia sicut mater sola naturali dilectione lac filiis ministrat, sic Deus sola gratia dona charismatum filiis ius vident, tanto magis ad altiora cognoscenda Genae.
Abbreviated transcription (Latin):
ilectꝰ nĩs candidꝰ ⁊ rubiꝯdͦ. electꝰ
exmilib. ꝑ caudorẽ splendor sc̃itati.
ꝑ ruborẽ uͦ notat᷑ ardor passionis.
diguitates diuitias mundi eiꝰ amo¬
re ꝯtẽpsit. ⁊ ipsã mortẽ ꝑ uarios
cruciatꝰ corꝑis subiit. ħ ꝑ hũanita¬

Expanded text:
ilectus meus candidus et rubicundus, electus ex millibus. Per candorem splendor sanctitatis, per ruborem vero notatur ardor passionis. dignitates, amicitias mundi ejus amore contempsit, et ipsam mortem per varios cruciatus corporis subiit. Hic per humanita
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i inuidicio erit. illã sibi associa¬
bit. Inhac dextra ab omĩ ꝑt̾batio¬
ne requiescet.⁊ nemo eã abhac qͥe¬
te excitabit: quia gaudiũ eiꝰ nemo
tollet ab ea. Sunamite in brachio
sponsi dormiente. ecce mandragora
aureo capite adornata cũ magno
comitatu sponso adducit᷑. q̃ a choro
filiarum ihrłm cũ hac laude
excipitus¬

Expanded text:
i in judicio erit, illam sibi associabit. In hac dextera ab omni perturbatione requiescet; et nemo eam ab hac quiete excitabit, quia gaudium ejus nemo tollet ab ea. Sunamite in brachio sponsi dormiente, ecce Mandragora, aureo capite adornata, cum magno comitatu sponso adducitur, quae a choro filiarum Jerusalem cum hac laude excipitu
Abbreviated transcription (Latin):
sugit. dũ qͦmq ꝯu̾sũ regłarib disci¬
plinis instruit. Ap̃m foris inuenit:
qͥ oꝑa dilectiõis ĩ necessitate ꝓximoꝵ
Hc̃ nemo despicit. qͥa angłis ⁊ hõib
placebit. Xp̃m qͣsi ꝑ manũ app̾hen¬
dit. ⁊ ĩ domũ matͥs sue intͦducit.¬

Expanded text:
sum regularibus disciplinis instruit. Christum foris invenit, qui opera dilectionis in necessitate proximorum Hunc nemo despicit, quia et angelis et hominibus placebit. Christum quasi per manum apprehendit, et in domum matris suae inducit
Abbreviated transcription (Latin):
qñ eis legẽ ⁊ ꝓpħas sp̃alit̾ exposuit.
Ip̃a dilectũ foris inuenit. dũ u̾bũ car¬
nẽ factũ cͤdidit. Q qͣsi intꝰ latuit: dũ
u̾bũ ĩ pͥncipio mansit. Huiꝰ oscłm
sũpsit: dũ pacẽ sibi ꝑ ip̃m redditã
audiuit. Hanc pꝰea nemo despexit:¬

Expanded text:
. Ipsa dilectum foris invenit, dum verbum carnem factum credidit: quae quasi intus latuit, dum verbum in principio mansit. Hujus osculum sumpsit, dum pacem sibi per ipsam redditam audivit. Hanc postea nemo despexit
Abbreviated transcription (Latin):
ne surgit ad uineas. dũ festinat face̾
młtas eccłias. Nox fuit ab adã usq
ad xͥ resurrectionẽ. Deinde fuit ma¬
ne qͦ lux u̾itatis resplenduit. ĩ qͦ ma¬
ne xͨ ⁊ eccłia ad uineas surrexer̃t̃.
qͥa pꝰ resurrectionẽ multas eccłias
ĩstituert̃. Cũ illa uineã florere.⁊
flores fructꝰ parturire. ⁊ mala pu¬
nica florere uidit. dũ alios ĩ fide flo¬
rentes. alios fidei fructꝰ ꝓferentes. ali¬
uedert̃ odorẽ in portis illoꝵ. qͥa iud̾i
ser̃t in ppłis. ꝯstituti in fide ⁊ dilectio¬
ne. uite portis. Om̃ia poma noua
⁊ uet̾a sponsa dilecto seruauit. qͥa
oĩa oꝑa noue ⁊ uet̾is legis ad honorẽ
ab illo. cui diu absenti amica poma
seruat: q̃ reu̾tenti leta offert. Ita eccła
iudaico ppło diu a fide ꝑegͥnanti mis¬
teria utͥq legis seruauit. q̃ ei ad fidẽ
uenienti ꝑ xͫ reserauit. Ap̃c fuit fr̾¬

Expanded text:
 surgit ad vineas, dum festinat multas facere Ecclesias. Nox fuit ab Adam usque ad Christi resurrectionem; deinde fuit mane quo lux veritatis resplenduit, in quo Christus e. Ecclesia ad vineas surrexerunt, quia post resurrectionem multas Ecclesias instituerunt. Cum illa vineam florere, et flores fructus parturire, et mala punica florere vidit, dum alios in fide florentes, alios fidei fructus proferentes, alidederunt odorem in portis, quia Judaei dilectionem vitae portis. Omnia poma nova et vetera, sponsa dilecto servavit, quia omnia opera novae et veteris legis ad honorem ab illo cui, diu absenti, amica poma servat, quae revertenti laeta offert; ita Ecclesia Judaico populo, diu a fide peregrinanti, mysteria utriusque legis servavit, quae ei ad fidem venienti
Abbreviated transcription (Latin):
diuro uos filie iherłm. ne suscite¬
tis. neq euigilare faciatis dilectã meã
donͨ ip̃a uelit. Scilicet synagoga ad
fidẽ ꝯu̾sa. t̾rena fastidiens. sola celestia
appetens. qͣsi obdormit. dũ cunctis t̃¬
renis negotiis se subtħit. ⁊ solis celes¬
tib ꝯtẽplandis tota ĩcũbit. Quã
dicationẽ carnaliũ ꝓuocant. Qͤ spõfꝰ
ꝓhibet. ne lucri causa. uł humani
fauoris gr̃a fiat dicens. Ouos eccłie
uniu̾salis eccłie filie. et̾nã pacẽ ĩ celesti
iherłm uisure. aduro uos .i. fidei sa¬
cͣm̃to ꝯstringo uos. ne dilectã meã
synagogã nuꝑ ad me ꝯu̾sã a qͥete
suscitetis. qͣ qͥescit a scłi negotiis. neq
eiigilare faciatis a sõno sue ꝯtẽpla-¬
tiõis. donͨ ip̃a uelit ad laborẽ p̾dica¬
tiõis accingi. sola causa d̾ĩ. Iste u̾sꝰ
scd̾o eccłie gentiũ. t̾cio synagoge ꝯu̾se
annotat᷑. ⁊ ꝯcordia oĩũ in una fide tͥni¬
tatis notat᷑. Istud qͣsi historice de sy¬

Expanded text:
djuro vos, filiae Jerusalem, ne suscitetis, neque evigilare faciatis dilectam meam, donec ipsa velit. Scilicet Synagoga, ad fidem conversa, terrena fastidiens, sola coelestia appetens quasi obdormit, quando cunctis terrenis negotiis se subtrahit, et solis coelestibus contemplandis tota incumbit. Quam aedicationem carnalium provocant. Quod sponsus prohibet, ne lucri causa vel humani favoris gratia fiat dicens: O vos universalis Ecclesiae filiae, aeternam pacem in superna Jerusalem visurae, adjuro vos, id est fidei sacramento constringo vos, ne dilectam meam Synagogam, nuper ad me conversam, a quiete suscitetis, qua quiescit a saeculi negotiis: neque evigilare faciatis a somno suae contemplationis, donec ipsa velit ad laborem praedicationis accingi sola causa Dei. Iste versus secundo Ecclesiae gentium, tertio Synagogae conversae adnotatur, et concordia omnino in una fide Trinitatis notatur. Istud quasi historice de Sy
Abbreviated transcription (Latin):
celestis xp̃o recũpensanda repre¬
sentabit. Ibi xp̃m fratrem suũ
scilic hoiẽm de humano gn̾e
natum. ĩ deo uroebit: qͥ eã sororẽ¬
Qui frat᷑ ub̾a matris ecclesie suggit:
quia dm̃cus homo garidia celestis
irłm .i. angeloꝵ plenitudinẽ habet
suis tribuit. hunc intus in gła
patris ecdĩa inuenit: quẽ hic foris
incarne ꝑfidem uidit Qm du op¬
tatum deosculat᷑. dũ eiꝰ dulcedini
inet̾tia pace copulabit᷑. Hanc am¬
plius nemo despiciet. quia equa¬
cet. dũ cũ illo ĩ illam ad eternas
uidebit. Ibi docebit eam xp̃c. qd̾
oculus nonuidit. ⁊ auris ñ audi¬
uit. ⁊ incor hominis non ascendit.
q̃ preparauit deus diligñtib se.

Expanded text:
coelestis Christo recompensanda repraecoelestis Christo recompensanda repraesentabit. Ibi Christum fratrem suum, scilicet hominem de humano genere natum, in Deo videbit, qui eam sororeQui frater ubera Ecclesiae sugit, quia Dominicus homo gaudia coelestisid est angelorum plenitudinem habet, et suis tribuit. Hunc intus in gloria Patris Ecclesia invenit, quem hic foris in carne vidit. Quem diu optatum deosculatur, dum ejus dulcedini in aeterna pace copulabitur. Hanc amplius nemo despiciet, quia aequacet, dum cum illo in illam ad aeternas videbit. Ibi docebit eam Christus, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus d
Abbreviated transcription (Latin):
rib plenũ egͤdit᷑. dũ de ħ mũdo mi¬
grans. paradisũ uoluptatis cũ xp̃o
ĩ gͣdit᷑. In uillis ꝯmorat᷑. dũ ĩ mansi¬
ombus. sibi adõ p̃paratis recipit᷑.
Mane surg̃ ad uineas: dum indie
nox. ad comꝑationẽ fut᷑i scli. Dies
autẽ iudicii est. qͣsi mane et̾ni di¬
ei. qui melior ẽ suꝑ milia annoꝵ.
Uł uita cuiꝰq hois ÷ quasi nox mane
autẽ uita futura. ĩ quo mane qͥsq
fidelis surgit ad iuneas. dũ post
mortem ꝑuenit ad celestes eccłias
ubera sua: quia doctores utriusq
legis representabit ĩ et̾ua gła
Ibi mandragore inportis dabunt
odorem quia in morte que ẽ porta
uite. dabunt uiuentib suã opini¬
onem: dũ miraculis choruscant
int̾ris. quoꝵ amme uĩuũt ĩcelis.
Qui mandragore olim fuer̃t. dũ
diabolum caput omniũ maloꝵ
dragora multis mor biᷤ medicina
sunt. Ibi omnia poma noua ⁊ uet̾a.
sponsa diłco seruauit: quia omĩa
opera scõꝵ ueteris legis ⁊ omnia
opera iustoꝵ noue legis. eccłia

Expanded text:
ribus plenum egreditur, dum de hoc mundo migrans paradisum voluptatis cum Christo ingreditur. In villis commoratur, dum in mansionibus sibi a Deo praeparatis recipitur. Mane surgit ad vineas, dum in dienox ad comparationem futuri saeculi. Dies autem judicii est quoddam mane aeterni diei, qui melior est super millia annorum. Vel vita cujusque hominis est quasi nox, mane autem vita futura. In quo mane quisque fidelis surgit ad vineas, dum post mortem pervenit ad coelestes Ecclesias. ubera sua, quia doctores utriusque legis repraesentabit in aeterna gloria. Ibi mandragorae in portis dabunt odorem, quia in morte, quae est porta vitae, dabunt viventibus suae vitae opinionem, dum miraculis coruscant in terris, quorum animae vivunt in coelis. Qui mandragorae olim fuerunt, dum diabolum caput omnium malorudragora multis morbis medicamenta sunt. Ibi omnia poma nova et vetera sponsa dilecto servavit, quia omnia opera sanctorum veteris legis, et omnia opera sanctorum novae legis, Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
agrũ egͦdit᷑. ĩ uillis ꝯmorat᷑. dũ agͥstes
uł uillanos ĩ bonis morib unitat᷑.
uł dũ qͥsq sp̃alis int̾misso lectionis ⁊
or̃onis stũdio manib suis laborat. ut
habeat uñ tͥbuat necessitatẽ patiẽti.
Mane surgit ad iuneas. dũ se totã
erigit ad imitandas claustliũ uitas.
st̃ pocła uite. fidelis qͥsq flores uince.
fructꝰ floꝵ. flores maloꝵ punicoꝵ u
det. dũ fidẽ eccłie. oꝑa fideliũ. pati¬
entiã mar̃m umitari studet. Ibidat
ub̾a ꝓximis: dũ ꝓfert doctͥnã ge¬
mine caritatis. Tunc dabt̃ man¬
d̾gore odorẽ in portis. qͥa scłares iã
ꝯu̾si. qͥ sñ capite fuert̃. dũ nullũ
p̾latũ habere uoluert̃. famã bone
te spargt̃. Omĩa poma noua ⁊ ue¬

Expanded text:
ditur, in villis commoratur, dum agrestes vel villanos in bonis moribus imitatur, vel dum quisque spiritalis intermisso lectionis et orationis studio, manibus suis laborat, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti . Mane surgit ad vineas, dum se totam erigit ad imitandas claustralium vitas; sunt pocula vitae. Fidelis quisque flores vineae, fructus florum, flores malorum punicorum videt, dum fidem Ecclesiae, opera fidelium, patientiam martyrum imitari studet. Ibi dat ubera proximis, dum profert doctrinam geminae charitatis. Tunc dabunt mandragorae odorem in portis, quia saeculares jam conversi, qui sine capite fuerunt, dum nullum praelatum habere voluerunt, famam bonae tae, sparg
Abbreviated transcription (Latin):
singłarit᷑ refulsit. dulcedine doctꝰ¬
ne delectabat p̾sentes. attͣhebat
absentes. sic̃ areole aromatũ de¬
lectant odoris ⁊ aspectꝰ gr̃a aspi¬
cientes. Qe areole st̃ ꝯsite apigm̃¬

Expanded text:
singulariter refulsit, dulcedine doctrinarum delectabat praesentes, attrahebat absentes; sicut areolae aromatum delectant odoris et aspectus gratia aspicientes. Quae areolae sunt consitae a pigme
Abbreviated transcription (Latin):
uox tua ĩ aurib tneis .ẜ. qd̃ ĩ die
desponsatõnis tue ĩ baptismate
te seruare mͥ ꝓmisisti. ħ alios ser¬
uare doce uox .ii. tua dulcis sub¬
audis erit auditorib. si ita uiuis
ut doces. Et facies tua decora .i.
oꝑatõ tua erit mͥ placita. Decorꝰ
dr᷑ qͣsi decor oris. Decoꝵ qͥppe ẽ di¬
cere ⁊ face̾. Uñ delectat᷑ d̾. Adhͣ
rep̾senta sponsa u̾ba dilecti. Gu¬
ꝑiora dix̃ ad sponsã. nc̃ ꝯu̾tit se ad¬

Expanded text:
d in die desponsationis tuae in baptismate mihi te servare promisisti, hoc alios servare doce: vox enim tua dulcis, subaudis erit auditoribus, si ita vivis ut doces, et facies tua decora, id est operatio tua erit mihi placita. Decorus dicitur quasi decor oris. Decorum quippe est dicere et facere, unde delectatur Deus. Adhuc repraesentat sponsa verba dilecti. Superiora dix
Abbreviated transcription (Latin):
apite nob̾ uulpecłas parnu¬
las q̃ demoliunt᷑ uineã. nã
innea nr̃a floruit. Q si dicat.
Uinea nr̃a floruit. ꝙͣ amica mea
magno labore excoluit. s ecce uul¬
pes irrũpuut. ⁊ fructũ eiꝰ carpunt.
qͣs uos adolescentule capite. ⁊ de ii¬
nea expellite. Uulpes ĩ foueis se abscon¬
uulpes ⁊̃ cͣ esurit. aꝑto ore mortuã¬
se fingit. ⁊ ita aues decipit. ⁊ deuo¬
rat. ꝑ has uotant᷑ ħ etici. qͥ ĩoccul¬
tis disputant. ñꝗͣ rectũ it̾ fid̾i ser¬
uant. catholicos ⁊ humiles se simu¬
lant. ut sĩplices decipiant. Hos p̃¬
dicatores capiunt. c̃ eos ratõne ⁊
auctoritate uinct̃.⁊ reclarguunt.
Hi id̾o paruuli dicunt᷑. qͥ a se hu¬
dũ eccłias ꝑ ħeses. ⁊ scismata scin
ne oꝑatõnis ubiq ꝓfert. Qe leta

Expanded text:
lpeculas parvulas quae demoliuntur vineam nam vinea nostra floruit. Quasi dicat, vinea nostra floruit, quam amica mea magno labore excoluit, sed ecce vulpes irrumpunt, et fructum ejus capiunt, quas vos adolescentulae capite et de vinea expellite. Vulpes se in foveis abduntVulpes etiam cum esurit, aperto ore se mortuam fingit, et ita aves decipit et devorat. Per has notantur haeretici, qui in occultis disputant, nunquam rectum iter fidei servant, catholicos et humiles se simulant, ut simplices decipiant. Hoc praedicatores capiunt, cum eos ratione et auctoritate vincunt et redarguunt. Hi ideo parvuli dicuntur, quia se hudum Ecclesias per haereses et schismata scindperationis ubique profert. Quae laeta
Abbreviated transcription (Latin):
mas ĩ ornatũ tẽpli attulit. qͥa
sap̃ia ⁊ ornam̃to nͥtutũ domũ
d̾i .i. seipsã ornauit. Uenit aũ
uecta ĩcamelis. qͥa docta a philo¬
sophis. qͥ ad utiles artes docendas
ut cameli ad on̾a portanda habi¬
les. s p̾cis distorti erant ⁊ defor-¬
mes. Hec qͣsi de m̾idie ad spon
Sunamitis aũ de occidente ue¬
uit ĩ qͣdriga aminadab dunã
ẽ ciuitas de qͣ illa sunamitis
fuit. cuiꝰ filiũ helisens fusci¬
bacło misit. s mortuũ fuscita¬
re ñ potuit. Uenit helyseus ⁊
assimilatꝰ ÷ mortuo. ⁊ furrexit
ꝯtinuo. hic mortuus significat
suꝑ mortnũ posuit. moyses
p̃stit. ñ resuscitanit. heliseus¬
hominũ mortalis sactꝰ. mor¬
tuũ suscitauit humanũ genus.
abolo captinata. Het ab occidñ¬
te. sponso adducet᷑. qͥa ĩ fine
erat sac̾dos. ĩ cuiꝰ qͣdriga archa
⁊̃ iherłm ÷ teducta. oli̾ ab allo¬
philis capta. Archa de iuidea

Expanded text:
attulit, quia sapientia et ornamento virtutum domum Dei, id est seipsam ornavit. Venit autem vecta in camelis, quia docta a philosophis, quae ad utiles artes docendas ut cameli ad onera portanda habiles, sed peccatis distorti erant et difformes. Haec quasi de meridie ad sponsSunamitis autem de occidente venit in quadriga Aminadab. Suna enim est civitas de qua illa Sunamitis fuit, cujus filium Elisaeusbaculo misit, sed mortuum suscitare non potuit. Venit Elisaeus et assimilatus est mortuo, et surrexit continuo. Hic mortuus significat super mortuum posuit, Moyses pressit, non resuscitavit. Elisaeushominum mortalis factus, mortuum suscitavit humanum genus. abolo captivata. Haec ab occidente sponso adducitur, quia in fine erat sacerdos in cujus quadriga arca in Jerusalem est reducta, olim ab allophylis capta. Arca de Judaea
Abbreviated transcription (Latin):
geminis adornata. Stinainitis aũ ⁊
mandragora. hoc ÷ puella sine capi¬
te. ꝓ sola significatõne ponunt᷑. si¬
⁊ lia pharaonis ĩ c̾ru ab oriente ẽ
adducta. regina austͥ ĩ camelis a
meridie addicta. simamitis ab
occidente ĩ qͣdriga aminacdab est
adducta. mandragora ab aqͥlone
de agris collecta. ⁊ ĩ manib Aduec¬
ta. Filia pharaonis gens hebrea
funt. q̃ sub ĩpio pharaonis nata
cretut. Hanc salomon sͥ sociauit.
qͣndo dñs uideã de egypto tͣnstu¬
lit. ũ iidea plantauit. Hec ĩ c̃̾ru
sponso adducit᷑. qͥa ĩ lege ad cultũ
ui d̃i adducit᷑. S ip̃a c̾rũ di de¬
seruit. & c̾rus pharaonis ascen¬
dit. dũ plebs hebrea. lege di de¬
relicta. nissu pͥncipũ suoꝵ ydo¬
latͥã arripuit. Reges nãq ⁊ sa¬
c̾dotes isrł cͣriis pharaonis sue¬
runt. dñ egyptiacã ydolatͥã ꝑ
auieos uitulos ĩ bethel ppło dei
dans uł dissipans. ⁊ ẽ diabolus. qͥ
eos cultu dinino denudauit. ⁊ eos¬

Expanded text:
gemmis adornata. Sunamitis autem et mandragora, hoc est, puella sine capite, pro sola significatione ponuntur. Filia Pharaonis in curru ab oriente est adducta. Regina austri in camelis a meridie adducta est. Sunamitis ab occidente in quadriga Aminadab est adducta. Mandragora ab aquilone de agris est collecta, et in manibus advecta. Filia Pharaonis gens Hebraea fuit, quae sub imperio Pharaonis nata crevit; hanc Salomon sibi sociavit, quando Dominus vineam de Aegypto transtulit et in Judaea plantavit; haec in curru sponso adducitur, quia in lege ad cultum veri Dei perducitur, sed ipsa currum Dei deseruit, et currus Pharaonis ascendit, dum plebs Hebraea, lege Dei derelicta, jussu principum suorum idololatriam arripuit. Reges namque et sacerdotes Israel currus Pharaonis fuerunt, dum Aegyptiacam idololatriam per aureos vitulos in Bethel populo Dei dans vel dissipans, et est diabolus qui eos cultu divino denudavit, e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfusis Cuĩ filia ẽ gentisitas ĩ ꝯtuisiꝰ¬
one ydolatͥenata. S ħ facta re¬
gina anstͥ uenit ad salomonẽ.
qͥa sp̃n scõ quẽ auster significat
illustͣta. uenit iꝰ celis regnat᷑a ad
uerũ pacificum regẽ .i. xͫ. Qi eã

Expanded text:
confusis. Cujus filia est gentilitas in confusione idololatriae nata. Sed haec facta regina austri, venit ad Salomonem, quia Spiritu sancto, quem auster significat, illustrata venit in coelis regnatura ad verum pacificum Christum. Qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
tes reuoco. disꝑsos congͣgo. ꝑ euntes
lib̾o. mortuos uiuifico. impios iusti¬
fico. neglig̃tes incͤpo. torpentes exci¬
to. lapsos erigo. ignorantes instruo.
deuios reduco redeuntes suscipio.
susceptos custodio. Qͥsqͥs gͦ dutnã
clem̃tiã consid̾at: de uenia nullate¬

Expanded text:
s revocat, dispersos congregat, pereuntes liberat, mortuos vivificat, impios justificat, negligentes increpat, torpentes excitat, lapsos erigit, ignorantes instruit, devios reducit, redeuntes suscipit, susceptos custodit! Quisquis ergo divinam clementiam considerat, de venia nullate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtatui meo ĩ c̾rib pharao¬
ius assimilaui te amica mea.
Litt̾a uidet᷑ sonare.qͣsi salomon di¬
r̾it filie pharãonis. N es digna ut
pꝰ gͣges erres. q̃ c̾ execitu ĩ regali c̃ru.¬
.s. ĩ cͣtu pħaonis adducta es. Porro
hystoria hic tangit᷑ qͣ ppłs d̾i ĩ egyp st̾ͥpol¬
to afflictꝰ ꝑ sangͥnẽ agni lib̾atꝰ. ꝑ ma¬
re rubrũ eductꝰ celesti pastu ĩ t̾rã
reꝓmissionis ĩtducit᷑. ꝙͣ pharao c̃
cͣrib ⁊ eqͥtib ĩsecutꝰ. fluctib maris
ẽ obrutꝰ. hꝰ allegoria talis ẽ. Egiptꝰ

Expanded text:
tatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea. Littera videtur sonare quasi Salomon dixerit filiae Pharaonis: Non es digna ut post greges erres, quae cum exitu in regali curru Pharaonis adducta es. Porro historia hic tangitur, qua populus Dei in Aegypto afflictus per sanguinem agni liberatur, per mare Rubrum eductus coelesti pastu in terram repromissionis introducitur, quem Pharao cum curribus et equitibus insecutus, fluctibus maris est obrutus.
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudo regni celestis. Pharao qs̾
sonat elidens. ẽ diabolus. qͥ elisit ge¬
nꝰ hũau̾ ĩ pͤc̾i̾s. Hic fluctib maris ob¬
nis ⁊ sulphuris p̾cipitabit᷑ c̃ ħeticis¬
⁊ ꝑsecutorib. Nic̃ gͦ sponsus ꝯsolans
sponsã. Q amica mea .i. secͤtalis mea.
cui nota feci oĩa q̃ audiui apat᷑ m̃o.
qͥa aꝑsecutorib ⁊ ħeticis talia pas¬
sa es. qͣlia olĩ ppłs meus ĩ egypto ⁊¬
ñ es secuta gͣges ħeticoꝵ. s fugisti
ĩ tab̾nacła pastoꝵ. ideo assimilaui
te eqͥtatui meo ĩ cͣrib pharaonis.

Expanded text:
onis est beatitudo regni coelestis. Pharao, quod sonat elidens, est diabolus, qui elisit genus humanum in peccatis. Hic fluctibus maris obnis et sulphuris praecipitabitur, csecutoribus. Dicit ergo sponsus consolans sponsam: O amica mea, id est secretalis mea, cui nota feci omnia quae audivi a Patre meo, quia a persecutoribus et haereticis talia passa es, qualia olim populus meus in Aegypto, et non es secuta greges haereticorum, sed fugisti in tabernacula pastorum: ideo assimilavi te equitatui meo in curribus Pharaoni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ĩ litt̾at᷑a. set diu̾sũ ĩ significatiõe.
ut leo. Est enĩ leo celestis. sydꝰ ĩ celo.
Est ⁊ leo t̾restris. bestia in t̾ra. Est
⁊ leo pictura. uł scult᷑a. Sic ⁊ au¬
ctor÷ eqͥuocũ. Est aũ auctor cini¬
tatis. uł fundator. ut romulus
rome. ẽ ⁊ auctor sceleris. idest pͥn¬
ceps. uł signifer. ut iudas xͥ mor¬
tis. Est qͦ auctor libri .i. ꝯpositor.
ut dd psalt̾ii. plato timei. Est ⁊̃

Expanded text:
 in litteratura, sed diversum in significatione, ut leo. Est enim leo coeleste sidus in coelo, et leo terrestris bestia in terra, est  leo pictura vel sculptura, sic et auctor est aequivocum. Est autem auctor civitatis, id est fundator ut Romulus Romae; est et auctor sceleris, id est princeps vel signifer, ut Judas Christi mortis; est quoque auctor libri, id est compositor, ut David Psalterii, Plato Thymaei. Est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uita ha̾nt. Has genas au̾tunt. dũ
õs sentenne de talib succũbt̃. qͥa
hõi ĩ bac uita ĩcognoscibisia st̃. Hoĩa
ad illos dicta st̃ qͥ nimio desid̾io statũ
cit ad uniu̾salẽ eccłiã. allegoria uͦ ꝑ
tinet ad ordines eccłie. ꝑ capillos gͦ
ndentes m genas. designant᷑ t̾s orcdineᷤᷤ
ĩ eccłia. uelut tͤs acies ꝯtͣ hostes ordi¬
nate. ꝑ capͣs uͦ ⁊ oues n mala puni¬
ca expͥmunt᷑ uͥtutes eoꝵ. Rex itaq
laudauit reginã. laudauit ⁊ agmina

Expanded text:
as genas avertunt, dum omnes sententiae de talibus succumbunt, quia homini in hac vita incognoscibilia sunt haec omnia; ad illos dicta sunt, qui nimio desiderio statum cit ad universam Ecclesiam; allegorice vero pertinet ad ordines Ecclesiae. Per capillos ergo, et dentes, et genas, designantur tres ordines in Ecclesia, velut tres acies contra hostes ordinatae. Per capras vero et oves, et mala punica, exprimuntur virtutes eorum. Rex itaque laudavit reginam, laudavit et agmina
Abbreviated transcription (Latin):
hii st̃ sic̃ g̾ges omũ. qͥa ĩnocent̾ in¬
nunt. ⁊ ꝓximos lacte doct᷑ne mit̾unt.
neos bonis exẽplis testiunt. Qͤ oueᷤᷤ
ascñdert̃ de lanacͦ ut tondeant᷑. ita
isti de baptismate loti a p̾cis ascen¬
dt̃ ad uͥtutes. n relinqunt t̾rena
st̃ gemellis fetib. qͥa doctores plem

Expanded text:
Hi sunt sicut greges ovium, quia innocenter vivunt, et proximos lacte doctrinae nutriunt, et eos bonis exemplis vestiunt. Quae oves ascenderunt de lavacro, ut tondeantur; ita isti de baptismate loti a peccatis ascendunt ad virtutes, et relinquunt terrena, sunt gemellis fe
Abbreviated transcription (Latin):
sensꝰ. qͥ cibos scͥpt᷑e exponendo ꝯminu¬
unt. Greges ouiũ de lauacͦ ascñden¬
tes. st̃ fideles de baptismo uenienteᷤᷤ.
q̃ alios lacte doctrine reficiunt.
uł bouis exẽplis uestiunt. Tonse uͦ
sensus acuunt. uolentes scire qͣlit̾
ĩ gła positi sint. qͥ baptirati ĩ nocent̃

Expanded text:
sensus, qui cibos Scripturae exponendo comminuunt. Greges ovium, de lavacro ascendentes, sunt fideles de baptismo venientes, qui alios lacte doctrinae reficiunt, vel bonis exemplis vestiunt. Tonsae vesensus acuunt, volentes scire qualiter in gloria positi sint, qui baptizati innocenter
Abbreviated transcription (Latin):
cert̃. H ocłi ip̃i cordis tui uident.
ĩ qͣntũ õẽ humanũ ⁊ angłicũ ĩcel¬
lectũ excedã. Qsi dicat. Sufficiat tͥ
uita ud̾e̾. qd̾ ñ pot̾is p̃ tua fragilita¬
tͥa. pꝰ ea me totũ indebis. c̃ adme ĩ au¬
lã ꝑuen̾is. Similitudo ab aqͥla. q̃ in¬

Expanded text:
est, ipsi oculi cordis tui vident in quantum omnem humanum et angelicum intellectum excedam. Quasi dicat: Sufficiat tibvita videre, quod non poteris prae tua fragilitatria. Postea me totum videbis, cum ad me in aula
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ab ocłis c̾nentis euolat. dũ sibi
ĩ ꝯp̃hensibile c̾tuit. qd̾ uid̾e desid̾at.
Ocłos gͦ ab eo au̾tit. ⁊ ad cͤat᷑am hos
flectit. dũ ħ̃c ĩ oꝑib cͤatis ꝯtẽplari
satagit. ꝗ̃ ĩ ẽẽntia sua uid̾e ñ po¬
tut. Non solũ ocłos tuos au̾te a

Expanded text:
entis evolat, dum sibi incomprehensibile cernit quod videre desiderat. Oculos ergo ab eo avertit, et ad creaturam hos flectit, dum hunc in operibus creatis contemplari satagit, quem in essentia sua videre non potuit. Non solum oculos tuos non a
Abbreviated transcription (Latin):
fectoꝵ .s. scłariũ. Qm doct̾nã qͣsi
ĩ.x. m̃bra corpis distingt̾. qͥa tota
sacͤ scͥpt᷑e doctna. ĩ detalogo legis
existit. Id̾o aũ ħ mystica doctͥna. hu¬
ic capitło ĩserit᷑. q̃ de pace eccłie
scͥb̾r. qͥa ꝓfiuida sap̃ie ĩ pace st̃ di¬
scñda. ĩ ꝑsecutõne facienda. ł ħ no¬
tand̾ qd̾ istud capłm ab ystoria.⁊
ab anagoge defic̃. allegoria uͦ ⁊ tͦpo¬
logia splendescit. qͥa ad solũ xͫ ⁊ ad
sua m̾bra respicit

Expanded text:
 saecularium. Quam doctrinam quasi in decem membra corporis distinguit, quia tota sacrae Scripturae doctrina in Decalogo legis existit. Ideo autem haec mystica doctrina huic capitulo inseritur, quoniam de pace Eccleda sapientiae in pace sunt discenda, in persecutione facienda. Et hoc notandum quod istud capitulum ab historia et ab anagoge deficit. Allegoria vero et tropologia splendescit, quia id solum Christum et sua membra respicit
Abbreviated transcription (Latin):
ccione liq̃scit. qd eũ bona ꝯu̾satio¬
ne auxia q̃rit. qd̾ eũ lam̃tis ĩuocat.
uersis flagellat᷑. dolorib uuln̾at᷑.
reb necessariis despoliat᷑. Id̾o aũ
ħ lam̃tũ ĩ cantico amoris ponit᷑. qͥa
sr̃ imo pͦcõre penitñtiã agñte. ħ
lam̃tũ pł tꝰpologyce. ꝗͣ allegorice.
ascͥbit᷑. qa ĩ hoc eccłia penitñtes.
ad bonos mores hortat᷑. ⁊ id̾o ħ alle¬
goria deficit. Iuxta anagogen aũ.
eccłia pegͥnans dormit.⁊ cor eiꝰ iu¬
gilat. qũ ad t̾rena ⁊ caduca ĩ sensibił
fit. ⁊ ad sola celestia anhelat. Huic
uor dilecti pulsat. qñ eã ꝑ molestiã
corꝑis. uł uicine mortis. ad suꝑnã
patͥã uocat. Cui mox aꝑit. qͥa eiꝰ no¬
catõnẽ gͣtant̾ accipit. Nãu̾soror ĩ ħe¬
ditatẽ dñi ĩcͦducit᷑. ut amica secͤtis¬

Expanded text:
ctione liquescit; quod eum conversatione anxia quaerit; quod eum lamentis invocat, re adversis flagellatur, doloribus vulneratur, rebus necessariis despoliatur. Ideo autem hoc lamentum in cantico amoris ponitur, quia ore poenitentiam agente . Hoc lamentum plus tropologiae, quam allegoriae ascribitur, quia in hoc Ecclesia poenitentes ad bonos mores hortatur. Et ideo hic allegoria deficit. Juxta anagogen autem Ecclesia peregrinans dormit, et cor ejus vigilat, quando ad terrena et caduca insensibilis fit, et ad sola coelestia anhelat. Huic vox dilecti pulsat, quando eam per molestiam corporis vel vicinae mortis ad supernam patriam vocat. Cui mox aperit, quia ejus vocationem gratanter accipit. Nam ut soror in haereditatem Domini introducitur, ut amica
Abbreviated transcription (Latin):
agñdo. ⁊ aliis p̃dicando. ñtiare. Iule ⁊¬
g. ñtiat. qͥ aliũ ñciare doci. qͥa amore
langneo .i. cã amoris eiꝰ cͥca t̾rena
langueo.⁊ sola celestia desid̾o. Et q̃
st̃ oꝑa dilecti : Scił qd̾ altissimꝰ odio

Expanded text:
ando nuntiare. Ille etenim nuntiat, qui alium nuntiare docet. Quia amore langueo, id est causa amoris ejus circa terrena langueo, et sola coelestia desidero. Et quae sunt opera dilecti, scilicet quod Altissimus odio