comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter syon dic& homo.: Quis homo: Quiho¬
mo factus est inea Inta factus est homo. &
ipse eam fundauit.: Quomodo factus est in
ea. & ipse eam fundauit. Ut in ea fier&
homo. iam fundata erat: Sic intellege si po¬
tes. & enim mater syon dic&. sed homo ma¬
ter syon dic&. homo autem factus est inea.
ipse autem fundauit ȩam. non homo. sed al¬
tissimus: Sic fundauit ciuitatẽ in qua nas¬
cer& ur. quomodo creauit matrem dequã
nascer& ur: Quid est hoc fratres. quales pro¬
missiones. quantam spem tenemus: Ecce
ꝓpter nos altissimus qui funda uit ciuitatẽ.
mater dicit ipsi ciuitati.: Ꝙ homo in ea fac¬
tus est: & altissimus eam fundauit: Quasi
ter nos. d s̃ ante nos Sed quid magnum ante
nos: Ante terram & cęlum. ante scła. ⁊¬
Hic ergo homo propter nos factus inra. idem
ipse altissimus fundauit eam. Unde ista sci¬
mus: DÑS NARRAUIT IN SCRIPTURIS POpt¬
loruai : Hoc enim sequitur inpsalmo. ⁊¬

Expanded text:
ter Sion, dicet homo.» Quis homo? Qui «hoter Sion, dicet homo.» Quis homo? Qui «homo factus est in ea.» In ea factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo in ea factus est, et ipse eam fundavit? Ut in ea fieret homo, jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem «factus est in ea: ipse» autem «fundavit eam,» non homo, sed «Altissimus.» Sic fundavit civitatem in qua nasceretur, quomodo creavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, fratres? Quales promissiones, quantam spem tenemus! Ecce propter nos Altissimus qui fundavit civitatem, «Mater,» dicit ipsi civitati; et «homo in ea factus est, et Altissimus eam fundavit.» 8. «o propter nos, Deus ante nos. Sed quid magnum ante nos? Ante terram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos factus in ea, idem ipse Altissimus fundavit eam. Unde ista scimus? «Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «
Abbreviated transcription (Latin):
En popultis inauit atihyopum. hi fut¬
ruiit ibi Siergo ibiraab. ibi exbabylone.
quia ibi alienigenȩ ibi tyrus. ibi populus
magnum Per eum illic raab perquẽ illic
babrlon. iam non babylon: Car& enim
babrlone. & incipit esse hierusalem: Di¬
uit rex speciem tuam N am unde baby¬
lon aspirar&e ad hierusalem Unde raab
ad illa fidamenta peruenir&. unde alienige¬
nȩ. unde tẏrus. unde populus a& hiopum:
Audi unde. MATER SYON DICETHOMO
Est quidam homo. qui dicit mater syon. & ꝑ
hunc ueniunt isti om̃s Sed iste homo quid est:
Dicit si audiamus. si capiamus. mater syon
dic& homo: Sequitur ibi. quasi quȩ reres per
quem uenerit raab: babrlon. alienigenȩ.
tyrus. a& hiopes. : Ecce ꝑquem uenerunt.
Mater syon dicet homo. Et hoao tactus
EST INEA. ET IOSE Fugo auit Eaai altissi aiꝰ. ⁊
Quid apertius fratres Uere quia glorio¬
sissima de te dicta sunt ciuitas dĩ : Eece ma¬

Expanded text:
«Et populus,» inquit, «Aethiopum, hi fue«Et populus,» inquit, «Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Si ergo ibi Raab, ibi ex Babylone, quia ibi alienigenae, ibi Tyrus, ibi populus magnum. Per eum illic Raab, per quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipit esse Jerusalem. Divit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspiraret ad Jerusalem? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi unde: «Materh» «Sion, dicet homo.» Est quidam homo qui dicit, «Mater Sion;» et per hunc veniunt isti omnes. Sed iste homo quis est? Dicit, si audiamus, si capiamus: «Mater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi, quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus.» Quid apertius, fratres? Vere quia «gloriosissima de te dicta sunt, civitas Dei.» Ecce, «Ma
Abbreviated transcription (Latin):
miqui adbabyloniam pertment. quomodo
onis scĩ adhierusalem. sed delibatur deba¬
bylone inhierusalem: Unde. nisi per cũ
qui iustificat impium: Piorum ciuitas
hierusalem. impiorum ciuitas babylon.
Sed uenit ille qui iustificat impium. quia
memorero inquit non solum raab. sed &iã
babylonis: Sed quorum memor erit. raab
& babylonis Scientib me Ideo quodam
loco dicit scriptura. effunde iram tuam m
gentes. quȩ te non cognouerunt: Hic ait.
effunde iram tuã ingentes quȩ te non cog¬
nouerunt. & alibi. pr& ende misericordiã
tuam scientibus tẽ Q ut nouerits quia
mraab & babylone gentes significauit.
quasi dicer&ur. quid est quod dixisti. me¬
mor ero raab & babylonis. scientibus me:
Quare hoc dixisti: ETENIAA ALIENISENT
IN ꝗun Id est. pertinentes ad raab. perti¬
nentes ad babylonem. Et Tyrts: Sed
quo usq gentes: Usq ad sines terrae.⁊
Elegit enim populum. quiinsmes terrȩ est:

Expanded text:
iniqui ad Babyloniam pertinent; quomodo iniqui ad Babyloniam pertinent; quomodo omnes sancti ad Jerusalem. Sed delabitur de Babylone in Jerusalem. Unde, nisi per eum qui justificat impium ? Piorum civitas Jerusalem; impiorum civitas Babylon. Sed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . Hic ait, «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Etenim alienigenae,» inquit, id est, pertinentes ad Raab, pertinentes ad Babylonem, «et Tyrus.» Sed quousque Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit enim populum qui in fine terrae est:
Abbreviated transcription (Latin):
aita sunt cruitas dĩ. ubi non solus est popu¬
uis udȩorum Natus ex carne abrahȩ. sed ibi
ms gentes. quarum quȩdam nominatȩ sunt.
toms intellegantur: Memor ero inquit
nab Quȩ ista est meretrix. Illa mn hie¬
ncho mer&erix. quȩ suscepit nuntios. & alia
uciecit: Quȩ prȩsumpsit in promissio¬
.i. quȩ timuit dm̃ Cui dictũ est perfe¬
Inde dñs superbientibus phariseis. amen
dio uobis. publicani & mer&e rices. prȩce¬
dint uos in regnum cęlorum Prȩcedunt
quia uim faciunt. impelluntꝰ credendo.
Eceditur fidei nec obsistere potest quisquã.
qua quiuim faciunt. diripiunt illud.
benim positum est. regnum caelorum
um patitur. & quiuim faciunt. diripi¬
unt illud Hoc fecit ille latro. fortior incruce
quam infauce: Memor ero raab & baby¬
lonis. Babylon ciuitas dicitur. secundum
sarculum. Quomodo ima ciuitas scã hieru¬
salem. una ciuitas iniqua babylon Omnes

Expanded text:
dicta sunt de te, civitas Dei:» ubi non solus est ille popudicta sunt de te, civitas Dei:» ubi non solus est ille populus Judaeorum natus ex carne Abrahae; sed ibi omnes gentes, quarum quaedam nominatae sunt, ut omnes intelligantur. «Memor ero,» inquit, «Raab:» quae ista est meretrix, illa in Jericho meretrix quae suscepit nuntios et alia via ejecit; quae praesumpsit in promissione, quae timuit Deum, cui dictum est ut per feUnde Dominus superbientibus Pharisaeis: «Amen dico vobis, publicani et meretrices praecedunt vos in regnum coelorum» . Praecedunt, quia vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero Raab et Babylonis.» Babylon civitas dicitur secundum saeculum. Quomodo una civitas sancta, Jerusalem; una civitas iniqua, Babylon: omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Pastor intrat ꝑ ianuam. Q quis est rhi
qui intrat ꝑianuã. Ego sum pastin
bonus. Ꝙ quę est ergo ianua qua mel
tũ pastor bone : Ego sum ianua. Qua¬
do ergo tuomĩa Quomodo ꝑme oui
Uerbi gratia. cum paulus in trat ꝑian
perimentum eius uultis accipere quina
supe omia tabernacula iacob Diligit illã
ptalem ciuitatẽ. super omnia figurata. qui¬
bis intimabatur illa ciuitas semper manens.
us ciuitatem illã hierusalem in terra Nam
ua&e quam ciuitatem dicit. de qua dieta
qucta est in terra. hostes passa cecidit in ter¬
am. iam non est quod erat Ex pressit ima¬
qnem. transiit umbra. Unde igitur glori¬
MEMOR ERO RAAB ET BABILONIS. SCIEN¬
nus aue. In illa ciuitate inquit iam ex per¬
inadi. memor ero raab. memor erobabylo¬
is. Raab non pertin& ad populum iudȩo¬
nm babylon non pertin& ad populum
uporum: Nam sequitur: ET ENIM ALIENI¬
e ET yrus et populus aethio puaa.
HI FUERUNTIBI: Merito dete gloriosa

Expanded text:
at per januam: et quis est pastor qui intrat per januam? «Ego sum pastor bonus.» Et quae est ergo janua qua intras tu, pastor bone? «Ego sum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me omnia. Verbi gratia, cum Paulus intrat per jaexperimentum ejus vultis accipere, qui in me super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, tur civitatem illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qua dicta tructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde igitur, «GloriMemor ero Raab et Babylonis, scientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum. Nam sequitur: «Etenim alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Merito «gloriosa
Abbreviated transcription (Latin):
formam serui. secundũ hanc enim & passs
est Orauit autem. & cum in l&is rebis
agerae quod diei nomine. & cum in aduts
noa noctis nomine significari arbitror Ingres
orationis in conspectu dĩ acceptatio eius est.:
dnatio auris di. misericors exauditio est.
Nam membra talia qualia nos habemus in cor¬
pt non hab& ds̃. Est autem solita rep& itio. ⁊¬
lam quod est intr& in conspectu tuo oratio
na id ipsum est inclina aurem tuam ad pre
. Audemus ne dicere animam xp̃i repl& ã
nalis. cumilla passionis afflictio in came ua¬

Expanded text:
formam servi: secundum hanc enim et passus est. Oravit autem et cum in laetis rebus ageret, quod diei nomine; et cum in adversis, quod noctis nomine significari arbitror. Ingressus orationis in conspectu Dei, acceptatio ejus est; inclinatio auris Dei, misericors exauditio est: nam membra talia qualia nos habemus in corpore, non habet Deus. Est autem solita repetitio: nam quod est, «Intret in conspectu tuo oratio mea;» idipsum est, «Inclina aurem tuam ad pre? Audemusne dicere animam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne va
Abbreviated transcription (Latin):
similitudiibus. quia nihil horum est in
pri&eatibus Numquid xp̃s ianua est q¬
ad modum uidemus ianuas factas a fabr
Non utiq Ꝙ tamen dixit: egosimin
Aut numquid sic est pastor. quo modi
uidemus pastores istos. prȩpositos peorin
Q̾ dixit : ego sum pastor. & uno loto an¬
bas res dixit. In euangelio dixit. quapus¬
tor per ianuam in trat. & ibi dixit egos

Expanded text:
esse in similitudinibus, quia nihil horum est in esse in similitudinibus, quia nihil horum est in proprietatibus. Numquid Christus janua est, quemadmodum videmus januas factas a fabro? Non utique: et tamen dixit, «Ego sum janua.» Aut numquid sic est pastor, quomodo videmus pastores istos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum pastor.» Et uno loco ambas res dixit. In Evangelio dixit quia pastor per ja
Abbreviated transcription (Latin):
tas & apostolos incumbit. non illi suꝑ illum ⁊
Si illi sunt infundamento. ipse in angulo.
Sed cogit& qui hoc dicit. angulum & insun¬
damento esse Neq enĩ ibi est angulus. ubi
uid&ur ut surgat mapicem. a fundamen
to incipit. Nam ut noueritis quia & fun¬
damentum xps. & primum & maximum
nihil est: Quomodo putamus. nisi
ad modum aperte dicitur scs̃ scorum
figurate. fundamentũ fundamentorin
Si ergo sacramenta cogites. xp̃s ses siõn
Si gregem subditum cogites. xp̃s pastor
pastorum: Si fabricam cogites. xps sind¬
mentum fundamentorum: In aedificis fi
non potest esse idem lapis in imo & instu
Si fuerit mimo. in summo nonerit. Sn
summo fuerit. inimo non erit. Angui
enim omia pęne corpora patiuntur. nt
ubiq esse possunt. Nec semper: Diuind
autem quȩ ubiq presto est. undiq aden
potest duci similitudo. & totum potest

Expanded text:
tas et Apostolos incumbit, non illi super illum, tas et Apostolos incumbit, non illi super illum, si illi sunt in fundamento, ipse in angulo. Sed cogitet qui hoc dicit, angulum et in fundamento esse. Neque enim ibi est tantum angulus ubi videtur, ut surgat in apicem: a fundamento enim incipit. Nam ut noveritis quia et fundamentum Christus et primum et maximum: ulterius nihil est? Quomodo putamus, nisi quemadmodum aperte dicitur sanctus sanctorum, sic figurate fundamentum fundamentorum? Si ergo sacramenta cogites, Christus sanctus sanctorum: si gregem subditum cogites, Christus pastor pastorum: si fabricam cogites, Christus fundamentum fundamentorum. In aedificiis istis non potest esse idem lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, in summo non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec ubique esse possunt, nec semper: Divinitas autem quae ubique praesto est, undique ad eam potest duci similitudo; et totum potest
Abbreviated transcription (Latin):
dam syon de qua modo dicitur. caelestis il¬
lius hierus alem. de qua dicit apostolus. quȩ
est mater omnium nrm̃ Ne ergo illi
Non pertmere dicerentur ad syon. quia non
erant de populo iudȩorum. hoc eis dixit.
Igitur iam non estis peregrini & inquilini.
sed estis ciues scõrum. & domestici dĩ. super¬
aedificati. super fundamentum a postoloꝵ
& ꝓph& arum: Habes constructionem tan¬
tȩ ciuitatis: Sed omis ista cõpages ubi
nititur. ubi incumbit. ut num quã cadat :¬
angularis lapis est xp̃s ihc̃ millo quidem
duo pan&es cõpaginantur: Neq enim
angulum faciunt. nisi duo pari& es in unũ
de diuerso uenientes. sicut populi duo ex
circum cisione & ex prȩputio. ad pacem xp̃i¬
anam sibim& conexi muna fide. una spe.
una caritate: Sed si angulus summus xp̃s
ihc̃. quasi uidentur priora fundamenta.
& posterior lapis angularis Potest ergo
aliquis dicere. quia magis xp̃c super ꝓphe¬

Expanded text:
dam Sion de qua modo dicitur, coelestis ildam Sion de qua modo dicitur, coelestis illius Jerusalem de qua dicit Apostolus, «Quae est mater omnium nostrum» : ne ergo illi non pertinere dicerentur ad Sion, quia non erant de populo Judaeorum, hoc eis dixit, «Igitur jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fundamentum Apostolum et Prophetarum.» Habes constructionem tantae civitatis. Sed omnis ista compages ubi innititur, ubi incumbit, ut nusquam cadat? «angularis lapis est Christus Jesus, in illo quidem duo parietes compaginantur. Neque enim angulum faciunt, nisi duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, una spe, una charitate. Sed si angulus summus Christus Jesus, quasi videntur priora fundamenta et posterior lapis angularis. Potest ergo aliquis dicere quia magis Christus super Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
sic ut consequenter dicit diligit. super
omia tabernacula iacob Sed quid est
fundamenta eius mmontib scis: Qui
sunt montes scĩ. super quos fundata est ista
ciuitas: Alter quidam ciuis planius hoc
dixit. apostolus paulus Ciuis in de pro¬
ph&a. ciuis inde apostolus: Q hi prop¬
terea loquebantur. ut e& eros ciues exor¬
tarentur. Sed hi id est proph&ȩ & apłi
quomodo ciues.Fortasse ita ut ipsi
sint montes. super quos fimdamenta surł
huius ciuitatis. cuius portas diligit dñs.:
Dicat ergo alius ciuis hoc aꝑte. ne nos
suspicari uideamur. loquens ad gentes
& commemoranis ut redirent. & quasi constru¬
erentur in fabricam scam̃ Super aedificati
inquit. super funclamentum apostolorum &
ꝓph&arum. E quia nec ipsi apostoli & ꝓph&ę.
in quibus fundamentum est ciuitatis se tene¬
rent inse. secutus ibi ait Ipso sumno existen¬
te lapide angulari. xpo ihũ Ne itaque
putarent gentes non se pertinere ad syon:
erat enimꝰ quȩdam ciuitas syon. terrena

Expanded text:
sicut consequenter dicit, «super omnia tabernacula Jacob,» Sed quid est, «Fundamenta ejus in montibus sanctis?» qui sunt montes sancti super quos fundata est ista civitas? Alter quidam civis planius hoc dixit, apostolus Paulus. Civis inde Propheta, civis inde Apostolus: et hi propterea loquebantur, ut caeteros cives exhortarentur. Sed hi, id est Prophetae et Apostoli, quomodo cives? Fortasse ita ut etiam ipsi sint montes, super quos fundamenta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus. Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur in fabricam sanctam, «Superaedificati,» inquit, «super fundamentum Apostolorum et Prophetarum.» Et quia nec ipsi Apostoli aut Prophetae, in quibus fundamentum est civitatis, se tenerent in se; secutus ibi ait, «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena,
Abbreviated transcription (Latin):
nnum feriat. mutus est dõ. Uid& e
uomodo erant amatores huius ciuita¬
is ardentes. illi ipsi ꝑ quos hȩc dicta sunt
erquos hȩc nobis cõmendata sunt. quan
ꝑcos affectu ista cantata sunt . Affectũ
uimgenerabat in eis amor ciuitatis.
Amorem autem ciuitatis. infuderat sps dĩ.¬
psalmus. hinc incipit & ait Elundamenta
eius in montibus scis Cuius fundamenta:
Non dubium est quia fundamenta prȩ¬
sertim mmontibus ciuitatis. alicuius suNł.:
amore & desiderio ciuitatis. huius. uol¬
uens secum. tamquã plura in tus apud se
meditatus erupit in hoc: fundamenta eius
in montibus scis. quasi iam de illa dixerat
aliquid Quomodo de illa nihil dix erat.
qui num quã de illa corde ta cuerat:
Quomodo enimdicitur eius. de quo nihil
dictum est: Sed multa ut dixi secum
insilentio de illa ciuitate parturiens cla¬
mans addm̃. erupit &iam maures homi¬
num. fundamenta eius in montibus scis.
Ꝙ quasi oms audientes quęrerent cuius.

Expanded text:
minum feriat, mutus est Deo. Videte minum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat SpiPsalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, civitatis alicujus sunt. Ramore et desiderio civitatis hujus volvens secum, tanquam plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde tacuerat? Quomodo enim dicitur «ejus,» de qua nihil dictum est? Sed multa, ut dixi, secum in silentio de illa civitate parturiens, clamans ad Deum, erupit etiam in aures hominum: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Et quasi homines audientes quaererent, Cujus?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ & iid&is quam exiguo tempore. ad
eminum usq ꝑductus Hic nobis quantũ
obis dns donare dignatur. cum ura cari¬
ut tractandus modo est propositus. ab ea¬
smo prȩsente patre nostro. Repentina
mopositio me grauar&. nisi me continua
imis inquantũ xp̃ĩani sumus. & unde
ntginamur quamdiu morta les sumus.
a adquam tendimus Per cuius uiam.
ie omino quasidu metis & sentibus in¬
irdusa non inueniebatur. rex ipsius ciui¬
tis se fecit uiam. ut ad ciuitate ꝑ uenire¬
ius. Ambulantes ergo in xp̃o. & ad huc
inegrmantes donec peruenia mus. & suspi¬
intes desiderio cuiusdam ineffabilis qui¬
iis. quȩ habitat in illa ciuitate De qua
quae dictum est. hoc nobis esse promis¬
sim quod oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec incor hominis ascendit
Ambulantes ergo. sic cantemus ut deside¬
imus: Nam qui desiderat. & si lingua
aitat. cantat corde: Qui autem non
ssiderat. quo lib& clamore aures ho¬

Expanded text:
est, et videtis quam exiguo tempore ad est, et videtis quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo sumus, in quantum christiani sumus; et unde peregrinamur, quamdiu mortales sumus; et ad quam tendimus, per cujus viam, quae omnino quasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamore aures ho
Abbreviated transcription (Latin):
si inanior ex istas. & minus intesit a¬
quid. quod debeat impleri.: Quid ergn
dicam. nisi quod dici potest. cogitaniu
potest. & satiat te. & non satiatte
Quia utrumq inuenio in scriptura.
Nam cum dicer& beati esurientes. qui
ipsi saturabuntur. & rursus dictum desi¬
pientia. qui te manducant. iterum e¬
rient. & qui te bibunt. iterum sitiem
Immo uero. non dixit iterum. sed dies
adhuc Nam iterum siti&. quasi piu
Iale est quite edunt. adhuc esuriti
sic comedendo esurient. & qui te bibx
sic bibendo sitient.: Quid est bibendo
stare:: Numquã fastidire: Si ergoisa
in effabilis & sempiterna dulcedo ert
modo quid a nobis pait fratres. nisi su
onisictam. spem firmam. caritatẽ puram:
U anbul& homo inuia quam ds̃ dedit. fe
teptationes. & suscipiat conso lationes. ⁊:
LXXXU¬
Isalmrus qui modo catrratus est.
bituis est numero uerborum. magnus
pndere sententiarum: N amtotus lectus

Expanded text:
quasi inanior existas, et minus in te sit aquasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia ipsi saturabuntur» : est rursus dictum de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te bibunt, iterum sitient» . Imo vero non dixit, «iterum;» sed dixit, «adhuc:» nam, Iterum sitiet, quasi primo Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in via quam Dominus dedit, ferat tentationes, et suscipiat consolationes? IN LXXXPsalmus qui modo cantatus est, brevis est numero verborum, magnus pondere sententiarum. Nam totus lectus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ibi erit : Quod negotium nr̃m.
quȩ actio nostra.⁊ An nulla actio. quia
quies.: Sedebimus ergo & torpebmnus ꝓ
hil agemus : Si refrigesc&e amor nr
uultu dĩ. quem modo desideramus cs
piramus. cum ad eum uenerimus. quon
nos accend&. in quem nondum uisum si
ramus. Cum ad eum uenerimus. quo¬
do illummabit:  Quomo. nos mutabt
Quid de nobis faci&: Quid ergo ag
fratres : Psalmus nobis dicat Begti
habitant in domo tua.: Unde : Inseu
sȩculorum laudabunt te Hȩc erit acu
nrã. lausdĩ :mas & laudas. Desino
laudare. Desmes amare : Nonan
desines amare. quia talis est quem uides
qui nullo te offendat fastidio. & saciatu
& non te saciat. Mirum est quod dio
Si dicam quia saciat te. timeo. nequi¬
si satiatus. uelis abscedere. quomado de
prandio. quomodo de cęna. Ergo qua
dico non te satiat. timeo rursus nessun
ro nonte satiat. indigens uidearis. &u

Expanded text:
Quid ibi erit? quod negotium nostrum? Quid ibi erit? quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor nosvultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in domo tua.» Unde? «In saecula saeculorum laudabunt te» . Haec erit actio nostra, laus Dei. Amas, et laudas. Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et
Abbreviated transcription (Latin):
nemo erit. oms in patria sua uiuunt.
Nemo tibi dicit. concorda amicos tuos
litigantes. inpace sempiterna. dĩ uultu per¬
fruutur : Nemo dicit uisita aegrum.
sanitas in mortalitasq perman&: Nemo
tibi dicit. sepeli mortuum. oms inuita ae¬
terna erunt. Cessant opera misericor¬
diȩ quia miseria non muenitur & quid
ibi faciemus : Dormiemus fortasse
Si modo pugnamus contranos. quamuis
geramus domum somni carne istam. &
uigilamus in his luminaribus. & sollep̃¬
nitas ista dat nobis animum uigilandi.
Dies ille. quales uigilias nobis dabit.
Ergo uigilabimus. non dormiemus. Quid
agemus : O pera misericordiȩ ista non
erunt. quia nulla miseria erit Forte
opera neressitatis erunt iusta. quę hic
sunt modo : Semmandi. arandi. coquen¬
di. molendi. texendi : Nihilhorum
quia necessitas non erit Sic non erunt
opera misericordiȩ. quia transit misera ⁊
Ubi necessitas nonerit nec miseria. opera
necessitatis. & miseri cordiȩ non erunt.

Expanded text:
nemo erit; omnes in patria sua vivunt. nemo erit; omnes in patria sua vivunt. Nemo tibi dicit, Concorda amicos tuos litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: omnes in vita aeterna erunt. Cessant opera misericordiae, quia miseria non invenitur. Et quid ibi faciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. Sic non erunt opera misericordiae, quia transit miseria: ubi necessitas non erit nec miseria, opera necessitatis et misericordiae non erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & tudicis beatos In telle ge inquit qͥđ
dico beatos dico lugentes: Quare beati:
Inspe Quare lugentes: In re: Qeni
lugent̾ in morte ista in tribulationibus
istis. iperegrinatione sua. & quia agnos¬
cunt se esse mista miseria & gemunt. be¬
ati sunt : Quare lugent. Contrista¬
tus est beatus cyprianus inpassione. mo¬
do consolatus est in corona: Modo. &
consolatus. adhuc tristis est. : Dns enim
noster ihẽ xpc̃ adhuc in terpellat pronobis.
oms martyres qui cum illo sunt interpellant
pronobis Non transeunt in terpellationes
ipsorum. nisi cum transierit gemitus noster. :
Cum autem transierit gemitus noster. oms
chorus cęlestium potestatum. muna ciuitate
uiuentium. quis ibi gemit: Quis ibi suspi¬
rat : Quis ibi laborat: Quis ibi eg&
Quis ibi moritur : Quis ibi miseri cordiã
preb&: Quis frangit panẽ esurienti. ubi
om̃s pane iustitiȩ saginantur: Nemo
tibi dicit. hospitem suscipe. peregrmus ibi

Expanded text:
tes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit, quod tes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit, quod dico: beatos dico lugentes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista, in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et consolatus adhuc tristis est. Dominus enim noster Jesus Christus adhuc interpellat pro nobis : omnes Martyres qui cum illo sunt, interpellant pro nobis. Non transeunt interpellationes ipsorum, nisi cum transierit gemitus noster: cum autem transierit gemitus noster, omnes choris coelestium Potestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis frangit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo tibi dicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi
Abbreviated transcription (Latin):
meus qui uos felices dicunt. in errore uos
mittt & turbant semitas pedum ur̃oꝵ.
inquit & lug&e. risus uester. in luctum con¬
uertatur : Uid&is quȩ auditis: Quando
nobis hȩc dicerentur. in regione securitatis:
Utiq regio ista scandalorum est & tep̃tati¬
onum. & omium malorum. ut gemamus
hic & mereamur gaudere ibi Hic tribu¬
iari. & consolan ibi & dicere qmĩ exemisti
oculos meos alacrimis. pedes meos aruma.
placebo dño. in regione uiuorum. Ista regio.
mortuorum est Transit regio mortuorum.¬
& uenit regio uiuorum In regione mortu¬
orum. labor dolor timor. tribulatio.
temptatio. gemitus. suspinum Hic falsi
felices. uere infelices. quia falsa felicitas.
uera miseria est Qui uero se agnoscit
inuera esse miseria. erit &iam iuera fe¬
licitate. & tamen nunc quia miser es. dnm̃
audi dicentem. beatilugentes O beati.
clugentes Nihil tam conunctum miseriȩ
quam luctus. nihil tam remotum & contra¬
rium miseriȩ. quã beatitudo Iu dicis lugen¬

Expanded text:
meus, qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et turbant semitas pedum vestrorinquit, «et lugete; risus vester in luctum convertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulari, et consolari ibi, et dicere: «Quoniam exemisti oculos meos a lacrymis, pedes meos a labina»; «placebo Domino in regione vivorum» . Ista regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum labor, dolor, timor, tribulatio, tentatio, gemitus, suspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam conjunctum miseriae quam luctus; nihil tam remotum et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugen
Abbreviated transcription (Latin):
mini quod non habebas. quę ras donare
non habenti quod habebas. Et quem
delectabat rapere. delect& donare.
Quem delectabat spectare. delecto
orare: Quẽ delectabant cantica nuga¬
toria & adulterina. delect& hymnumꝰ
dicere dõ.  Currere ad ȩcclesiam qu
mocurrebas ad theatrum: Vnde na
ista suauitas. nisi quia dns̃ dabit su¬
tem. & terra nr̃a dabit fructum su
Ecce enĩ uid&e quod dico Ecceli
sumus uobis uerbũ dĩ. semen sparsi su
de uotis cordibus. tam quã sulcata
nientes peccora aratro confessionis
De uotione & mtentione suscepistis
cogitate de uerbo quod audistis tam
glebas frangentes ne semen rapiant
latilia. ut possit ibi germinare qu
minatum est Et nisi ds̃ pluerit.
ꝓd est quod seminatur: Hoc est
in otio. in negotio. in lecto. in conuu
in conlocutione. in de ambulationei¬
t& corda ura. ubi nos non sumus.
at imber dĩ. & fructific& quodibi set¬

Expanded text:
mini quod non habebas, quaeras donare mini quod non habebas, quaeras donare non habenti quod habebas; et quem delectabat rapere, delectet donare; quem delectabat spectare, delectet orare; quem delectabant cantica nugatoria et adulterina, delectet hymnum dicere Deo; currere ad ecclesiam, qui primo currebas ad theatrum. Unde nata est ista suavitas, nisi quia «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim videte quod dico: ecce locuti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus devotis cordibus, tanquam sulcata invenientes pectora vestra aratro confessionis; devotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis, tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Hoc est,in otio, in negotio, in domo, in lecto, in convivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi sem
Abbreviated transcription (Latin):
Iua ergo peccata potes habere. fructum bo¬
num non habebis. nisi ille dederit cui confi¬
teris: Ideo cum dixiss& ueritas de teric or¬
ta est. & iustitia de cęlo ꝓspexit. tam quã
dicer&ur ei quid est quod dixisti: Et tĩ¬
Nr̃a dabi tructuaa suuaa: Nosergo
respitiamus nos. & sinihil in nobis inueneri¬
mus nisi peccata. oderimus peccata & desi¬
deremus iustitiam: Cum enĩ corperimus
odisse peccata. iam ipsum odiũ peccatorũ
similes nos incipit facere dõ. quia hoc
odimus quod odit & ds̃. Cum ergo coepe¬
ris odisse peccata & consiteri dõ. cum te
delectationes in licitȩ rapiunt & ducunt
ad ea quę tibi non pro sunt. ingemisce
ad dm̃. & confitens illi peccata tua mere¬
beris ab illo delectationẽ & suauitatem
uste faciendi dabit tibi. ut incipiat te
delectare iustitia. quẽ primo delectabat
miquitas. Ut qui primo gaudebas in e¬
briaeate. gaudeas in sobriaeate Qui
primo gaudebas de furtis ut tolleres ho¬

Expanded text:
Tua ergo peccata potes habere; fructum boTua ergo peccata potes habere; fructum bonum non habebis, nisi ille dederit cui confiteris. Ideo cum dixisset, «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit;» tanquam diceretur ei, Quid est quod dixisti, «Justinostra dabit fructum suum.» Nos ergo respiciamus nos; et si nihil in nobis invenerimus nisi peccata, oderimus peccata, et desideremus justitiam. Cum enim coeperimus odisse peccata, jam ipsum odium peccatorum similes nos incipit facere Deo; quia hoc odimus quod odit et Deus. Cum ergo coeperis odisse peccata et confiteri Deo, cum te delectationes illicitae rapiunt et ducunt ad ea quae tibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitens illi peccata tua, mereberis ab illo delectationem, et suavitatem justitiae faciendae dabit tibi, ut incipiat te delectare justitia, quem primo delectabat iniquitas; ut qui primo gaudebas in ebrietate, gaudeas in sobrietate; et qui primo gaudebas de furtis, ut tolleres ho
Abbreviated transcription (Latin):
Si con fiteamir peccata nrã. fidelis est &
uistus. ut remittat nobis peccata. & pur¬
g& nos ab omĩ miquitate: Ueritas ergo
de terra ofta est & iustitia de cęlo ꝓspexit:
Quȩ iustitia de cęlo ꝓspexit Tam quã
dĩ dicentis. parcamus huic homini: quia
ipse sibi non pepercit: Ignoscamus. quia
ipse agnoscit: Conuersus est adpimien¬
dum peccatũ suum. conuertar & ego ad
eum liberandum.: UERITAS DETENRA
oria ESt. Et iusinia de catlo pRoSptxn.¬
.EI tenra qũa dasit tructuai suuaa.
V nus uersus restat: p&o sine tedio sit. quod
dicturus sum: Attendite rem necessariã frs
mei. attendite. ꝑcipite.ferte uobiscum.
& non sit inane semen dĩ. in cordibus uris.
Ueritas inquit de terra orta est.: Confes¬
sio peccatorum ab homine. & iustitia de cęlo
ꝓspexit:. Id est a dñõ dõ data est iustificatio
consitenti. ut ipse agnoscat impius. pium se
fien non posso. nisi ille fecerit cui consit& ur.
credendo meum qui iustificat impium.

Expanded text:
peccata nostra, fidelis est et justus, ut remittat nobis peccata, et purget nos ab omni iniquitate» . «Veritas» ergo «de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.» Quae «justitia de coelo prospexit?» Tanquam Dei dicentis: Parcamus huic homini, quia ipse sibi non pepercit; ignoscamus, quia ipse agnoscit. Conversus est ad puniendum peccatum suum; convertar et ego ad eum liberandum. «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexet terra nostra dabit fructum suum.» Unus versus restat, peto sine taedio sit quod dicturus sum. Attendite rem necessariam, fratres mei; attendite, percipite, auferte vobiscum, et non sit inane semen Dei in cordibus vestris. «Veritas,» inquit, «de terra orta est,» confessio peccatorum ab homine; «et justitia de coelo prospexit,» id est, a Domino Deo data est justificatio confitenti, ut ipse agnoscat impius pium se fieri non posse, nisi ille fecerit cui confitetur, credendo in eum qui justificat impium .
Abbreviated transcription (Latin):
unso miquita tes eorum Quomodo confim¬
untur : Quando dicent. hi sunt quosali¬
qundo habuimus mnrisum. & insimilitudi¬
m improperi. Nos insensati uitã eorum
destmabamus insaniam: quomodo conputa¬
a sint interfilios dĩ: Quid nobis profuit
supbia tunc dicent: modo dicant. & salu¬
hter dicunt. Con uertatur enim imus¬
qusq addm̃ humilis & modo dicat: quid
nin ꝓfuit suꝑbia: Ꝙ audiant ab apło:
quam enĩ gloriam habiustis in his. in quib
nnc erubescitis: Uid& is esse & modo
insusionem salubrem in loco paenitentiȩ
anc autem seram. inutilem. infructuosam. ⁊¬
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia Aut quid di¬
utarum iactantia contulit nobis. Tran¬
sinnt omia tamquam umbra: Quidenĩr
qundo hic uiuebas: non uidebas quia tran¬
sibant ista omia. tam quam umbra.
Iurdinqueres umbram & esses inluce. non
postea diceres. transierunt omnia tã quã
imbra. quando ab umbra intenebras itu¬

Expanded text:
verso iniquitates eorum . Quomodo confunverso iniquitates eorum . Quomodo confundentur? Quando dicent, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam eorum aestimabamus insaniam: quomodo computati sunt inter filios Dei? Quid nobis profuit superbia?» Tunc dicent: modo dicant, et salubriter dicunt. Convertatur enim unusquisque ad Deum humilis, et modo dicat, Quid mihi profuit superbia? et audiat ab Apostolo, «Quam enim gloriam habuistis in his, in quibus nunc erubescitis» ? Videtis esse et modo confusionem salubrem in loco poenitentiae; tunc autem seram, inutilem, infructuosam. «Quid nobis profuit superbia? aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Quid enim? quando hic vivebas, non videbas quia transiebant ista omnia tanquam umbra? Tunc relinqueres umbram, et esses in luce; non postea diceres, «Transierunt omnia velut umbra,» quando ab umbra in tenebras itu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius Est quidem pagar
filius carnaliter sed filius edłi
Quod signum. nisi resurrectionis: Onsa
cit. generatio hȩc praua & amaricans. sigi
quert & signum non dabitur ei. nisi sigo
ionȩ prophoę Sicut enĩ ionas fuit me
tre co&i. trib diebus & trib noctibus. sil
erit & filius hominis in corde terrę. Enoa
capite nr̃o. iam factum est signum in bono
Dicat & inus quisq nrm̃ fac mecũ signl
ibono : Quia mnouissima tuba in adi¬
tu dnĩ. & mortui resurgent incorrupti
smmutabimur. erit signum in bono. ⁊¬
MIME ODERUNT ET CONTUNDAtUR
iiuidicio confumdentur ꝑnitiose. modo no¬
i confundi salubriter: Modo ergo con¬
midantur. accusent uias suas malas. tene¬
t uam bonam. quia nemo nrm̃ uiuit
Iuc confusione. nisi prius confusus reuiuiscat.
Stb& illisds̃ modo ad itum salubris confusio¬
ns si non contẽpnant medicinam confessio
.Si autẽ modo nolunt confundi. tunc
nsindentur. quando deducent eos. ex ad¬

Expanded text:
ipsius? Est quidem paganae ipsius? Est quidem paganae filius carnaliter, sed filius Ecclesiae Quod signum, nisi resurrectionis? Dominus dicit: «Generatio haec prava et amaricans signum quaerit; et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae. Sicut enim Jonas fuit in ventre ceti triberit et filius hominis in corde terrae» . Ergo cum capite nostro jam factum est signum in bono: dicat et unusquisque nostrum, «Fac mecum signum in bono;» quia in novissima tuba, in adventu Domini, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Erit hoc signum in bono. «qui me oderunt, et confundantur.» In judicio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi salubriter. Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicinam confessionis: si autem modo nolunt confundi, tunc confundentur, quando deducent eos ex ad
Abbreviated transcription (Latin):
ancillȩ tuȩ Et saluatus est amort
nostis. resuscitata carne sua. quȩ mortu
erat Sed ut uideatis quia ds̃ est. & nona
patre sic est suscitatus. ut a se non sit sisa¬
tus. quia & ipse suscitauit carnẽ suam. ha
in euangelio dictum: Destruite teplimh
& triduo suscitabo illud Ne aute nosd
ud suspicaremur. euangelista secutus ait
Hoc autẽ dicebat. de tẽplo corporis su
saluum fac filium ancillę tuȩ̨ Porte noni
test dicere da potestatem puero tuo. quali
filius accepit potestatem: Sed quare non
dicit & hoc An non seruis dictum qt
sedebitis super duo decim sedes. iudicantes
duodecim tribus isrł: Ꝙ serui dicunt us¬
tis quia angelos iudicabimus.Accipit qs
& unus quisq scõrum potestatem. & est uis¬
quisq scõrum filius ancillȩ eius.: Quidsie
pagana natus est & xpĩanus factus est suis
paganȩ. quomodo potest esse filius and

Expanded text:
ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, sicut ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, sicut nostis, resuscitata carne sua quae mortua erat. Sed ut videatis quia Deus est, et non a Patre sic est suscitatus, ut a se non sit suscitatus; quia et ipse suscitavit carnem suam, habes in Evangelio dictum, «Destruite templum hoc, et triduo suscitabo illud:» ne autem nos aliud suspicaremur, Evangelista secutus ait, «Hoc autem dicebat de templo corporis sui» «Salvum fac filium ancillae tuae.» Forte non potest dicere, «Da potestatem puero tuo;» quia ille Filius accepit potestatem. Sed quare non dicit et hoc? Annon servis dictum est, «Sedebitis super duodecim sedes judicantes duodecim tribus Israel» ? et servi dicunt: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? Accipit ergo et unusquisque sanctorum potestatem, et est unusquisque sanctorum filius ancillae ejus. Quid si de pagana natus est, et christianus factus est? filius paganae quomodo potest esse filius ancillae
Abbreviated transcription (Latin):
& pater inme Id est & me uiso. uid& ur
& pater. & patre uiso. uidet᷑& filius Patris
& filui. separan non potest uisio. Ubi non
separatur natura & substantia. uisio separan
non potest Nam ut noueritis illuc debere
prȩparari cor. ad uidendam diumitatem
patris & filui. & sp̃s scĩ. in quam non uisam
credimius. & credendo cor unde uideri pos¬
sit mundamus. ipse dñs alio loco dicit.
Qui hab& mandata mea & seruat ea ipse
est qui diligit me: Qui autẽ diligit me.
diligetur a patre meo. & ego diligam eũ:
& manifestabo ei me ipsum: Num quid
impiis. post iudicium uidebunt dm̃ pr&er
impios Da porestattm pueno tuo. Et
saluum ł ac filium ancillat iuat.
ons̃ filius ancillȩ : Quius ancillȩ: Cui
nasciturus. quando nuntiatus est. respon¬
dit & ait Ecce ancilla dnĩ. fiat mihisicut¬
Saluum fecit filium ancillę suȩ. & fulus
Filium suum informa dĩ. filium ancile si
informa serui: De ancilla dĩ. natus est q¬
dñs forma serui. & dixit. saluum fac fu

Expanded text:
d est, et me viso videtur et Pater, et Patre viso videtur et Filius. Patris et Filii separari non potest visio: ubi non separatur natura et substantia, visio separari non potest. Nam ut noveritis illuc debere praeparari cor ad videndam divinitatem Patris et Filii et Spiritus sancti, in quam non visam credimus, et credendo, cor unde videri possit mundamus; ipse Dominus alio loco dicit: «Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum» . Numquid impiis; post judicium videbunt Deum praeter impios. «Da potestatem puero tuo.» 22. «Et salvum fac filium ancillae tuae.» Dominus filius ancillae. Cujus ancillae? Cui nasciturus quando nuntiatus est, respondit et ait: «Ecce ancilla Domini; fiat mihi secuSalvum fecit Filium ancillae suae, et Filium suum: Filium suum, in forma Dei; Filium ancillae suae, in forma servi. De ancilla Dei natus est n forma servi; et dixit, «Salvum fac filium
Abbreviated transcription (Latin):
sparsit in aqua & dedit bibere filus israhel.⁊
Comminuuntur oms infideles. credunt
paulatĩ. & apopulo dĩ bibuntur. in corpus
xp̃i traiciuntur ⁊ Et concroam iNiaicos
EIUS ATACIE IlliuS. ETEOS QUI ODENUP̃
EUM EUSABO NE NOCE ANT Sed fugato¬
rum istorũ forte aliqui dicunt. quo ibo ab
spũ tuo. & a facie tua quo fugiam. Q ui
dentes non se habere quo fugiant ab omni¬
potente. conuersi fugiunt ad omĩ potentẽ.⁊
ET EOS QUIODERUNTEUAI FUGABO EI¬
UE RIAS MEA ET MIS ERICORDIA MEA
CuM ΙΡSΟEST Unuersae uiae dnĩ.
mi sercordia & ueritas.: Mementote
quantũ potestis. quam semꝑ e nobis com¬
mendentur duo hȩc. ut reddamus illa do
Sicut enuim ipse exhibuit nobis misenen
ut deler& peccata nrã. & ueritatẽ ut imple
pmissa sua. sic & nos ambulantes inui
debemus ei reddere misericordiam & uentat
Misencordiam. ut miserorum miseran
Ueritatem. ut non inique iudicemus:
tibi tollat ueritas miseri cordiam. nec misgio

Expanded text:
sparsit in aqua, et dedit bibere filiis Israel . sparsit in aqua, et dedit bibere filiis Israel . Comminuuntur omnes infideles, credunt paulatim; et a populo Dei bibuntur, in corpus Christi trajiciuntur. «Et concidam inimicos ejus a facie illius; et eos qui oderunt eum, fugabo:» ne noceant. Sed fugatorum istorum forte aliqui dicunt: «Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam» ? Et videntes non se habere quo fugiant ab Omnipotente, conversi fugiunt ad Omnipotentem. «Et eos qui oderunt eum, fugaboeritas mea et misericordia mea cum ipso est.» Universae viae Domini misericordia et veritas. Mementote, quantum potestis, quam saepe nobis commendentur duo haec, ut reddamus illa Deo. Sicut enim ipse exhibuit nobis misericordiam, ut deleret peccata nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: sic et nos ambulantes in via ejus, debemus ei reddere misericordiam et veritatem; misericordiam, ut miserorum misereamur; veritatem, ut non inique judicemus. Non tibi tollat veritas miseric
Abbreviated transcription (Latin):
intellegits quẽ electum. quẽ iam gaud& is
: ato uiixi eua : De illo enim dicitur.
minis facta est. scđm quod caro inutero uir¬
ginis ad sumpta est. sec undum quod ab illo
qui in forma dĩ aequalis est patri. forma serui
suscepta est. & factus est oboediens usq ad
mortem. mortem autẽ crucis: NOI ꝑRΟΗ¬
CIET INIMiCuS INEO Sȩuit quidẽ ini¬
micus. sed non ꝓfici& in eo. sol& quidem no¬
cere. sed non nocebit.: Quid est ergo quod
ad flig&. Excercebit. non nocebit
Prod erit sȩuiendo. quia iniquus sȩuit. coro¬
nabuntur uincendo. Quid enĩ uincitur.
faci& quod suum estSED NOΗ PROFICIET
INI Micus into. Et Filius iniauitatis
NON ADPONET NOCERE ET ET CONCIDÃ¬
iNi Micos Eius ałacit illius : Concidunt᷑
a conspiratione sua & quod credunt conci¬
duntur Paulatim enĩ credunt. tam quã cõ¬
minuto capite uituli. uenient ad potũ popu¬
li dĩ  Comminuit enĩ caput uituli morses.

Expanded text:
Intelligitis quem electum; quem jam gaudetis Intelligitis quem electum; quem jam gaudetis to meo unxi eum:» de illo enim dicitur, minis facta est, secundum quod caro in utero virginis assumpta est , secundum quod ab illo qui in forma Dei aequalis est Patri, forma servi suscepta est, et factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . ciet inimicus in eo.» Saevit quidem inimicus, sed non proficiet in eo: solet quidem nocere, sed non nocebit. Quid est ergo quod affliget? Exercebit, non nocebit: proderit saeviendo, quia in quos saevit, coronabuntur vincendo. Quid enim vincitur, faciet quod suum est; sed «non proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocere ei.» inimicos ejus a facie illius.» Conciduntur a conspiratione sua, et quod credunt conciduntur. Paulatim enim credunt; tanquam comminuto capite vituli, venient in potum populi Dei. Comminuit enim caput vituli Moyses,