comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
÷ scismaticos adũsus dissipatores eccłie ad u̾sus ex¬
iufflatores xp̃i adũsus blasphematores xͥ baptismi
nõ mirent᷑ qr d̾s uocitat. ut a sarra u̾betet᷑ agar.
cognoscat se agar. suã ponat ceruitẽ. Que cumhu¬
miliata disced̾et a sita dña: occͣrit ei angłs ⁊ dixit.
Oͥd tͥ ẽ agar ancilla sarce: Cũ ꝯquesta eẽt de dr̃a¬

Expanded text:
patores ecclesiae, adversus exsufflatores Christi, adversus blasphematores baptismi, non mirentur. Quia Deus concitat, ut a Sara verberetur Agar, cognoscat se Agar et ponat cervicem; quia, quum humiliata discederet a domina sua, occurrit ei angelus, et dixit: Quid est Agar, ancilla Sarae? Quum questa esset de d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeas. Qd̾ aũ in corꝑe iesus ẽs ip̃e tͥ fecisti. qͥ iumẽto¬
tͥ mox admoto uti noliusti. ⁊ te ati t̾ram gͥͣuit᷑ eolli¬
sisti. Nam utiq aliꝰ qui adouctꝰ ẽ tecũ couega tuꝰ¬
illesus uenit. qr talia ip̃e nõ fec̃. S neq hoc putas
tͥ sĩ debuisse. qui nemmẽ existimas cogendũ ad bonũ¬

Expanded text:
aliquantum in corpore laesus es, ipse tibi fecisti, qui iumento mox admoto uti noluisti et te ad terram grauitsisti. nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tulaesus uenit, quia talia sibi ipse non fecit. Sed neque hoc putas eri debuisse, quia nem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdutunt᷑. includunt᷑. custodiunt᷑ paciunt᷑ tanta¬
que nolũt. donec cis adsit uoluntas suscipicndi opĩ¬
boni: qͣntoiag̃ uos ab errore ꝑnicioso in quo nobit¬
inimici estis tͣh erdi estis ⁊ ꝑdricendi at iutatem uł¬
cognoscendã uł eligendã. nõ solũ ut honorẽ salub

Expanded text:
ducuntur, includuntur, custodiuntur, patiuntur tante nolunt, donec eis adsit uoluntas suscipiendi opanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobinimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem ognoscendam uel eligendam, non s
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ qͣntũ possumꝰ. Modo qd̾ te in pirteũ quo mor̃eris
misisti. ntiq lib̾a uoluntate fecisti. S qͣm crudeles eẽnt
serui di. si huic male uoluntati tue te ꝑmiterẽt.⁊ ñ de
morte liberarẽt. Qͥs eos it̾uto nõ culparer: Qͥs ñ impi¬
os recte iuidicaret.⁊ tñ tu te uolcas in aqͣ mrsisti: ut
moreris. illi te nolentẽ ieuauerũt de aqͣ ne moreris.
Tu fecisti ẜ uoluntatẽ tuã. s in ꝑuiciem tuã. Illi contͣ
uoluntatẽ tuã. s ꝓpt̾ salutẽ tuã. Si gͦ salus ista corꝑał¬

Expanded text:
timus. quantum possumus. Modo quod te in puteum, ut morereris, misisti, utique libera uoluntate fecisti. sed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uoluntati te permitterent emorte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut morereris, illi te nolentem de aqua leuauerunt, ne morereris; tu fecisti secundum uoluntatem tuam sed in perniciem tuam, illi contra uoluntatem tuam sed propter salutem tuam. si
Abbreviated transcription (Latin):
x ali cura derelicta: solis te ꝯuiriis occupatũ. que
audita nõ cred̾em. nͥ hoc actiotũ tuarũ eipriũtis ap¬
ꝓbarem. ħam qͥa neq̃qͣm lectõni studeas. neqͣqͣm ex¬
hortatiom ĩuigiles. s ip̃m qͦ usũ eccłrastici ordinis
ignores. ħ ẽ in testimõtirũ qd̃ eis sub qͥb es positus:
seruare reu̾entiã nescis. Item ad eundẽ

Expanded text:
occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis. » 35. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimo.ꝯ. fardicensi simiłt statutũ. ut nemo alt̾iꝰ plebis
hoĩem usurpet. S si forte erit nectiꝰ: petat a collega suo⁊ ꝑ

Expanded text:
cilio Sardicensi statutum, ut nemo alterius plebis hominem usurpet ; sed si forte erit necessarius, petat a collega suo, et
Abbreviated transcription (Latin):
uid aũ ego uos arguo. cũ possicis nõ uaiet᷑¬
me uno sermone ꝯuince: Conuincor .i. ego¬
tum in hac parte clicos uob̾ mag̃ negligñtes udco.
Quomͦ .n. possũ corrig̾e filios cũ frẽt em̃iłare ñ p̾si
Aut qͣ ficłuicia succenseam laicis. cñ a ꝯsortib pu

Expanded text:
uid autem ego vos arguo, quum possitis me uno sermone convincere? convincor enim, quum in hac parte clericos vobis magis video negligentes. Quomodo enim possum corrigere filios, quum fratres emendare non possim? aut q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥuata potestate. alicui hõẽ occid̾e ĩnocentẽ. cuiꝰ
occidendi licenciã lex nlła ꝯcedit: ꝓfecto ⁊̃ qui seip̃m occid̃
homicida ẽ. Et tanto nocencior sit cũ se occid̃it. qͣnto
ĩ nocencior in ea causa fuit: qua se occidendũ putauit.
Nam si uide fc̃m nũto decestam᷑. eum ꝙ u̾itas uidicat
cum se lagueo suspendit: scelerate illiꝰ t̃ditionis aut¬
isse potiꝰ qͣm expiasse cõmissũ. qm̃ de dei mĩa despandũ¬
exiciabiłr penitẽs nlłm sͥ salubris penitũcie locũ reliqͥt:
qͣntomag̃ a sua cede se abstin̾e debet. qͥ tali supplicio quid
in se putrat nõ ht̃: Iudas .i. cũ se occidit sceleratum
fintuit hant uitam. qͥa licet ꝓpter scelus alio. tñ suo sce¬
lere occisus ẽ. Cur aũ hõ qui nichil inali fec̃ sͥ male faci¬
at. ⁊ seip̃m int̾ficiendo hoĩem int̾sictat ĩnocentẽ. ne alisĩ¬

Expanded text:
ata potestate alicui hominem occidere vel nocentem, cujus occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui se ipsum occidit homicida est, et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, quoniam Dei mistens, nullum sibi salubris poenitentiae locum reliquit, quanto magis a sua caede nece se abstinere debet, qui tali supplicio quid in se puniat non habet? Judas enim cum se occidit, sceleratum finivit hanc vitam, quia, licet propter suum scelus, alio suo scelere occisus est. Cur autem homo qui nihil mali fecit, sibi male faciat, et seipsum interficiendo hominem interficiat i
Abbreviated transcription (Latin):
nuiust̾nim debet inbenti. si c̃ aminicłm gladiꝰ utenti.
⁊ id̾o neqͣqͣm ccͣ hoc preceptũ fecerũt qͦ dictũ ẽ nõ occi¬
des. qui deo auctore bella gesserũt. aut ꝑsonã gerentes
publice potestatis. scd̃m iꝰ legis hoc ẽ iustissime ratõnis
imꝑium. sceleratos morte punierut̃. Et abraham nõ so¬
lum ẽ culpatꝰ ccudelitatis cͥmine. um ⁊̃ laudatꝰ ẽ noie
pietatis. qd̾ uoluit filium neqͣ qͣm scelerate. s obedien

Expanded text:
jubenti sicut adminiculum gladius utenti; sicque nequaquam contra hoc praeceptum fecerunt quo dictum est: Non occides. qui Deo auctore bella gesserunt, aut personam gerentes publicae potestatis secundum ejus leges, hoc est, justissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt. Et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, verum et laudatus nomine pietatis, quod volui
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Qͣnbo quidẽ scͥptũ ẽ diliges ꝓprimũ tuũ sił teip̃m.
Porro si falsi testimonii nõ iiuꝰ itꝰ ẽ qui de seip̃o fal¬
sum fatet᷑. qͣm si adu̾sus ꝓxiiũ hoc fac̾et cũ in eopͭ¬
cepto quo falsũ testimoniũ ꝓhibet᷑ adũsus ꝓximũ
ꝓhibeat᷑ possit q nõ tecte ttelligentib uideti nõ eẽ¬

Expanded text:
pit, quandoquidem scriptum est: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si adversus proximum hoc faceret, quum in eo praecepto, quo falsum testimonium prohibetur, adversus proximum prohibeatur, possitque non recte intelligentibus videri non e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio nicħ monachis ag̾e licet. Roboam filiꝰ salomõis
id̾o ꝑdicdit regnũ qr audire notuit płro suos. Senatũ
qͦ romani habebat̃. quoꝵ ꝯsilio cuncta agebãt. ⁊ nos

Expanded text:
nihil monachis agere licet. Roboam filius Salomonis ideo perdidit regnum, quia audire noluit presbyteros suos. Senatum quoque Romani habebant, quorum consilio cuncta agebant, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
eatũ legũ eccłiasticꝰ uidex ẽ administͣcͣor. ia⁊ ciuiliũ
nõ nͥ curilis debet eẽ executor. Sic̃ .N. ille solꝰ iꝰ ht̃ int̃¬
pͥtandi canones q̃ ht̃ potestatẽ ꝯdendi eos. ita ille selꝰ
cituliũ legũ debet ẽẽ int̾pres. qui eis iͣs auctoritatẽ
imptit. In cͥminali uͦ cã nõ nͥ añ ep̃m cłicꝰ ẽ examinã

Expanded text:
est administrator, ita et civilium non nisi civilis debet esse exsecutor. Sicut enim ille solus habet jus interpretandi canones, qui habet potestatem condendi eos, ita ille solus civilium legum debet esse interpres, qui eis jus et auctoritatem impertit. In criminali vero causa non
Abbreviated transcription (Latin):
io di alo qͥͣsi. ⁊x tͥa uiiha hoĩnũ. Ecce qͥ uitã om̃ul et̃a
cũ sia moite peciit. pausoꝵ uitã gladio extiut̃. Intͦ
arsit igne amous. foris accensus ⁊ elo seũitatis. Tanta
fuit pietas ut seꝑ ilł corã dño moite offre nõ dubitar
tanta seũitas ut eos qͥs onuimitꝰ feriri umiłat. ipẽ ñ¬
diti ql atio seriret. Sic amaint eos qͥͣb p̾furt ũ ꝓ ens

Expanded text:
a millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ: mimme abietit. Cognito añ oꝑe isto pellendum
bat̃. ⁊ nõ arguebãt. Publice .N. nouettã suã loco uxo¬
tis habebat. In qͣ re neq testib opꝰ erat. neq tͥgiũsa¬
tõne aliqͣ pot̾at tegi cͥm̃. & paulo pꝰ. ab sens facie pre¬
sñs aũ auctoritate sp̃s qͥ nũqͣm ab est: iam udicaui
ut p̾sũs eũ qͥ hoc admisit: t̃dili sathane in interitũ¬

Expanded text:
c opus fecit. Cognito opere isto pellendum bant, et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat, in qtione aliqua poterat tegi crimen. » Et paulo post: Absens facie, praesens autem auctoritate Spiritus qui nusquam abest, jam judicavi ut praesens eum, qui hoc admisit, tradi Satanae in interitu
Abbreviated transcription (Latin):
noxta suꝑstitõ: fornicatõ ẽ. dñs aũ ꝑmisit cã fornica¬
dõiuis uxnẽ dimitti. S qr ꝑmisit ⁊ nõ tussit. dedit apłõ
locũ monendi. ut qui uolu̾it nõ dimitat uurorem insi¬
delem. quo sic fortassis: possit fideł fĩ Icẽ Si inficdeli¬
tas formcatõ ẽ ⁊ y dolatria infidelitas ⁊ auaticia ydolatͥa

Expanded text:
 est fornicatio. Dominus autem permisit causa fornicationis uxorem dimitti, sed quia permisit, non jussit, dedit locum Apostolo monendi, ut qui voluerit, non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fieri. Item: Si infidelitas fornicatio est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria,
Abbreviated transcription (Latin):
arte u̾boꝵ qͥs uiret. d̾s sic accipit sic̃ ille cui uiratur
intelligit̃. S sic̃ aliud ẽ callida arte u̾boꝵ uitare. ali¬
ud simpłr intentionẽ suã uirando denũciare. sic ali¬
ud ẽ simplici intentõne iuramentũ fc̃m reciꝑe aliũ
in recipiendo cal liditade uti. qͥa sic̃ qͥsqͣm apd̾ dm̃ ñ
ualet aliqnẽ led̾e. sͥic ñ pret̾ eiꝰ intentõnẽ nalec quis
alicui sub uenite. Ds̃ aũ dupplicitatis asꝑnator sim¬
plicem intentionẽ ut̾usꝙ ꝯsid̾at. ⁊ tam ex parte re¬
cipientis qͣm ex parte p̾stantis ũboꝵ actt aspnatur.¬

Expanded text:
s jurat, Deus sic accipit, sicut ille, cui juratur, intelligit? Sed sicut aliud est callida arte verborum jurare, aliud simpliciter intentionem suam jurando enunciare, sic aliud est simplici intentione juramentum factum recipere, aliud in recipiendo calliditate uti, quia, sicut quisquam apud Deum non valet aliquem laedere, sic nec praeter ejus intentionem valet quis alicui subvenire. Deus autem duplicitatis aspernator simplicem intentionem utriusque considerat, et tam ex parte recipientis quam ex parte praestantis verborum artem aspernatur
Abbreviated transcription (Latin):
qni tes eccłiasticas audet initad̾e. aut inuiste possi¬
dere. ant iniquta uł miusta deferisione in eis ꝑdu¬
admonito p̃cedat. ⁊ usirr patas imuste qui abstulit
aut qui inr̾te ablatas tetiaet. eqͥtate patco cinanite
legib restituat᷑ Doꝰ si neglȩx̾it⁊ netcĩtas cõpulit. dem̃

Expanded text:
qui res ecclesiasticas audet invadere, aut injuste possidere, aut iniqua seu injusta defensione in eis perduadmonitio praecedat, et res usurpatas injuste qui abstulit, aut injuste ablatas retinet, aequitate patrocinante legibus restituat. Quod si neglexerit, e
Abbreviated transcription (Latin):
Nam clurine legis est mos: sponsas appellare ꝯiuges
ut in eiͣngło. Noli accipe mariam ꝯiugẽ tuã. & illud
in deutͦnomio. Siqͥs cuiꝰ libet hoĩs desponsatã puellam
i agco uł quoliber loco opp̾sserit: uł addux̾it ĩ domũ
suam: morte moriat᷑ q uxorẽ ꝓximi sui molauit. nõ
aliud .iiii. legrttimũ ꝯiugiũ dũ mortua fu̾it uxor

Expanded text:
. § 1. Nam divinae legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio: Accipe Mariam conjugem tuam, et illud in Deuteronomio: Si quis cujuslibet hominis desponsatam puellam in agro vel in quolibet loco oppresserit, vel abduxerit in domum suam, moriatur, quia uxorem proximi sui violavit; non a
Abbreviated transcription (Latin):
uirẽ suahuc cõp ulsa ãno pret̾̃ito p̾secitiũ ueñat
cit᷑ eam remouisse ꝯsortio. uos qͦ hic positos asserunt
isset suo eam uos ꝯuigio restrmaretis. fr̃nitas gͥ nra
sit lib̾a. ulła ꝙ iuea macła seruił inuenta ẽ. hiis gͦ cog¬
ulteriꝰ idẽ inr eiꝰ argumenta sͥ occasionis exquitat qͥb
cam possit abic̾e. Nam si a uob̃ qd̾ nõ credimꝰ minime
sũit adimpletũ. eamꝰ recipe forte distulerit. nos illud

Expanded text:
re sua huc compulsa anno praeterito praesentium venerit citur eam removisse consortio, vosque hic positos asserunt isset, suo eam vos conjugio reformaretis. Fraternitas igitsit libera, nullaque in ea macula servilis inventa est. His ergo cogulterius idem vir ejus argumenta sibi occasionis exquirat quibus eam possit abjicere. Nam si a vobis, quod non credimus, minime fuerit adimpletum, eamque recipere fo
Abbreviated transcription (Latin):
accepit regni celoꝵ. Ille .n. ꝯcdep̃nat qui⁊ absoluit. qmi ligan¬
di atq soluendi idẽ ad eptꝰ ẽ potestatẽ. Tollit aũ illeaurẽ
male auclientis. t ollit aũ gladio sptĩali aurẽ ittt̾iorẽ male
intelligñtis. Eaueamꝰ ne cui tollat᷑ auricła. dũ lr᷑ passi
dnĩ. Si acd arumitatẽ eiꝰ deferimꝰ infirmitatẽ corporce pas¬
sionis extidit᷑ auricła. ⁊ gecidit᷑ a pet᷑ qͥ nõ passꝰ ẽ ip̃m ꝓ¬

Expanded text:
qui et absolvit, quoniam ligandi et solvendi idem adeptus est potestatem. Tollit autem male audientis, tollit autem gladio spiritali aurem interiorem male intelligentis. Caveamus, ne cui tollatur auricula, dum legitur passio Domini. Si ad divinitatem ejus referimus infirmitatem corporeae passionis, ex
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcũq epĩ eccłias uł plebesi
qͣs ad suam cathedram existimãt ꝑtin̾e. nõ ita repeci¬
erint ut cãs suas epĩs uidicantib agant. s alio retinẽ¬
te uruerĩt sue tolentib siue uolentib plebib cãt¬
iñ discedat quẽ ꝯstit̾̃it pt̾missis iudicib eccłiasticis irrtus¬

Expanded text:
cunque ecclesias vel plebes, quas ad suam cathedram existimant pertinere, non ita repetierint ut causas suas episcopis judicantibus agant, sed alio retinente irruerint, sive volentibus, sive nolentibus plebibinde discedat, quem constiterit praetermissis judiciis ecclesiasticis irruis
Abbreviated transcription (Latin):
uend̾e p̃sumit a sacͥlegio qͦ hac facinꝰ nõ dispar dixĩm
scũ id qd̾ sponte ⁊ sacre delib̾atõnis arbitͥo gͣtis fi debuit
digno anath̃atis iuncło ꝑcirt̾e nõ dubitate. Etẽ rotho¬
qͥs cdator ł acceptor dñ
accipiendo uendidit: a symonis nõ excludit᷑ ꝑditõne.
S si ꝑseuerãs fu̾it: ꝑpetua mulctet᷑ dap̃ natõe. Nã qͥ
ub religionis obtentu d̾o famłari uolu̾it siqͥd accip̃ in¬

Expanded text:
endere praesumit. Sacrilegio quoque hoc facinus non dispar dixerim, cum id, quod sponte & sacro deliberationis arbitrio gratis fieri debuit,digno anathematis vinculo percutere non dubitate. Itedator vel acceptor accipiendo uendiderit, a Symonis non excluditur perditione. Sed si perseuerans fuerit perpetua mulctetur dampnatione. Nam qui sub religionis obtentu Deo famulari uoluerit, si quid acceperi
Abbreviated transcription (Latin):
te digne penituerĩt. ita ut mortificato corꝑe ⁊ cordis
ꝯtriti sacͥficium dõ offerat᷑. maneat in potestare p̃o¬
tificis uł ueratit̾ afflictos nõ dususpetd̾e. uł desi¬
diosos ꝓlixiori tp̃r ab eccłie corꝑe segregare. Ita tñ ut ͤ
officioꝵ suoꝵ loca recipiant: ne possit ult̃iora officia
ult̾iꝰ ꝓ moũi. Qd̃ si it̾ato ueluti canes ad uotaitũ reñsi
fiu̾int. ñ solũ dignitate officii careant. s ĩ scãm coĩo¬

Expanded text:
ificato corpore, cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate Episcopi, vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixiori tempore ab Ecclesiae corpore segregare; ita tamen, ut si officiorum suorum loca retineant, non possint ad altiora officia ulterius promoveri. Quod si, iterato velut canes ad vomitum reversi fuerint, non solum dignitate officii careant, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nec ip̃m erib̾e nec aliqͦ de modo uolumꝰ postulare.
ĩmo apłica auctoritate ꝓhibetꝰ firmissime. ¶ tem¬
De maximo salonitano ep̃o

Expanded text:
nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime. De Maximo Salonitano ep
Abbreviated transcription (Latin):
dec. qͣli possit aut totũ orbẽ noui conatꝰ obstiatõne
pagre. aut eccłiastici corꝑis⁊ ordinis cõpaginẽ dncordie
lut scmmnatõne resciid̾e nesciens scismaticos semꝑ ĩuu
puit. Ss statim cũ pͣua sua emułone desice ͣ. Q̃ g¬
testatẽ pͣ hrẽ nec bonorẽ qͥ ep̃atꝰ nec unitatẽ uoluit hũ¬

Expanded text:
deat. Quasi possit aut totum orbem novi conatus obstinatione peragrare aut Ecclesiastici corporis compaginem discordiae suae seminatione rescindere, nesciens schismaticos semper intperint, sed statim cum prava sua aemulatione deficere, testatem potest habere nec honorem qui episcopatus nec unitatem voluit
Abbreviated transcription (Latin):
reges p̃sũt in caĩs lecłi ita lac̃d. tes in caĩs dĩ. Regũ e
con alem ittogare penã. Saẽ dotũ: spũalẽ infr̾e undi¬
ctam. Dauid gͦ ⁊ si ex regali unctõne sac̾dotib ⁊ ꝓpħis
redarguit. suũ ẽ exetutꝰ offũ. in qͦ erat reg̾e suꝑior nõ
usurrpanit regis offm̃ in qͦ erat rege infĩor. Monuit cũ
tanqͥm adulter⁊ hoĩcida moui addicet᷑. Sit ⁊ bcatꝰ ambrꝰ.

Expanded text:
es in causis Dei. Regum est corporalem irrogare poenam, sacerdotum spiritualem inferre vindictam. David ergo, etsi ex regali unctione sacerdotibus et proredarguit, suum est exsecutus officium, in quo erat rege superior, non usurpavit regis officium, in quo erat rege inferior; monuit eumtanquam adulter et homicida morti addiceretur. § 5. Sic et B.
Abbreviated transcription (Latin):
os si incõpetent̃ aliqͥd egimꝰ
in subditos iuste legis tͣmitem nõ ꝯseruauimꝰ¬
si nos qͥ aliena debemꝰ corrige pecc̃a peiora cõmitimꝰ:¬
cte nõ u̾itatis discipłi. s qd̾ dolentes dñis erimꝰ qͣ cetis
Sercoris magist᷑. Iñ magnitudinis uĩe magnooꝑe clem̃¬
ciam imploramꝰ ut tales ad hec que diximꝰ ꝑqͥrenda
missos inhis partib dirigatis: qui dm̃ ꝑ oĩa timeant
etqͥtãt ⁊ nõ tm̃ hec sola que suꝑiꝰ diximꝰ q̃rimꝰ. uc ęxa¬
mꝰsm exͤagitent. s siue minora siue ⁊̃ maiora ilł sĩt re¬
uelara de nob̃ ucuicata negocia: ita coꝵ cũcta legitti¬
mo t̾minent᷑ examine qͣtunꝰ in posterũ nich sit qd exs
cis indiscussũ uł iudiffinitũ remaneat. Itẽ cũ balaan
cui insidebat in uia se opposuit. euaginato ꝙ gladio eã

Expanded text:
os, si incompetenter aliquid egimus, et in subditos iustae legis tramitem non observavimsi nos, qui aliena debemus corrigere pecccerte non veritatis discipuli, sed, quod dolentes dicimus, erimus pre ceteris erroris magistri. Inde magnitudinis vestre magnopere clemenciam imploramus, ut tales ad hoc, que diximus, perquirenda missos in hiis partibus dirigatis, qui deum per omnia timeant, et non tantum hec sola, que superius diximus, querimus, ut examussim exagitent, sed sive maiora sive minora illis sint de nobis indicata negocia, ita eorum cuncta legittimo terminentur examine, quatenus imposterum nichil sit, quod ex eis indiscussum vel indiffinitum remaneat. cui insidebat, in via se opposuit, et, evaginato gladio, eam
Abbreviated transcription (Latin):
cmplo subditi ꝓbant᷑ rephñdñdi a ptelatis. nõ p̾lati a
lubditis. Item daniel nlła legittima pot̾ate fũctꝰ uidi¬
ceła p opło ꝯstiturtos de falso testiõio ꝯuicit. ⁊ uictos
dapnauit. constat gͦ qd̃ nlłam pot̾atem hñtes possũt
redarguie potestatib sublimatos. hiis respõdet᷑ mhira

Expanded text:
emplo subditi probantur reprehendendi a praelatis, non praelati a subditis. § 7. Item Daniel nulla legitima potestate functus judices a populo constitutos de falso testimonio convicit, et convictos damnavit. Constat ergo, quod nullam potestatem habentes possunt redarguere dignita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsułe ep̃m ⁊ sic ꝑiclitantẽ eiꝰ p̃cepto reꝯciliare qm teni
ex .i. martini. pp. Qui metu mortis reꝯciliat᷑: ꝯualescẽs¬
qͥs de sine cõmunione pnĩe impleat tempus.

Expanded text:
um, et sic periclitantem ejus praecepto reconciliare. Quam rem . C. VI. Qui metu mortis reconciliatur convalescens sine communione poenitentiae impleat tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dieris in una ex cruitatib qͣs dñs d̾stuus dabit
tibi inhabitare illie dicentes eamꝰ⁊ seruiantꝰ duic alie
uis qͦs nosti. int̾ficiens necabis om̃s qui sũt in cautate
tatore in eternũ. nõ reedificabit᷑ eciã nc̃ ut auertatur
cabit te si exaudieris nocẽ dm̃ di tui. nõ obseruab̾ p̾cep¬
ta eiꝰ. Cuiꝰ precepti⁊ iugoris memor mathathias int̾fecit
eitm᷑ qui ad team sacͥficaturꝰ accesserat. Qd̃ si añ aduẽ¬
tum xp̃i circa dm̃ colendũ ⁊ ydola sꝑuenda st̃ hec p̾cep

Expanded text:
dieris in una ex ciuitatibus, quas dominus Deus tuus dat tibi inhabitare illic, dicentes: eamus et seruiamus diis aliis, quos non nostis: interficiens necabis omnes quiqui sunt in ciuitatetaculo in aeternum. non reaedificabitur etiam nunc, ut auertatur cabit te, si audieris uocem Domini Dei tui et obseruaueris praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat. quodsi ante aduentum Christi circa Deum colendum et id
Abbreviated transcription (Latin):
ut unt̃ eos aut ip̃e cognoscas au certe te ad monente ꝯͥ
uidices eligãt. Nam si sua unicuiꝙ ep̃o uirisdicto nõ
seruat᷑ qͥd alud agit᷑ nͥ ut ꝓ nos ꝑ qͦs eccłiasticꝰ cuftodi¬
Ratrs. coep̃ nr̃i felicis ⁊ quiriam abbaus rełone
cognouimꝰ qd̾ in insula sarditua sac̃dores a lai¬
cis uidicib opbͥmant᷑ ⁊ fr̾mitatẽ tuã mrnst tui despici¬

Expanded text:
ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe te admonente sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid aliud agitur, nisi ut per nos per quos ecclesiasticus custodiscopi nostri Felicis, et Cyriaci abbatis relatione cognovimus quod in insula Sardinia sacerdotes a laicis judicibus opprimantur, et fraternitatem tuam ministri sui despici
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. neq pñamdare. neq filiũ de baptõ accipete
tieq baptitare. neq infirinũ uisitare. neq mortum
sepelire. ueq ad eccłiam scłarem tͣnsire. neq de qͣlibueᷤ¬
cũq negociis sese implicare. Sit claustro suo ꝯtentꝰ.
qi sicut. piscis sũ aqua uita caret. ita sñ monasterio
monachꝰ. Sedeat iaq solitariꝰ ⁊ tateat q mundo est¬
mortuꝰ d̾o aũ niuit. Agnoscat nom̃ suũ. Monos. Ri. x¬

Expanded text:
que penitentiam dare, neque filium de baptismo accipere, neque baptizare, neque infirmum visitare, neque mortuum sepelire, neque ad ecclesiam secularem transire, neque qualibuscumque negociis sese implicare. Sitclaustro suo contentus, quia sicut piscis sine aqua caret vita, ita sine monasterio monacus. Sedeat itaque solitarius et taceat, quia mundo mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ne subraceant. Qd̾ siqͥs ꝑ ꝯtum asiã extit̾it inlenotus.
aut ꝑ loca aliq̃ uagari. aut peculiare aliqͥd hrẽ pre¬
sũꝑ serit: omĩa que ad quisierũt ab abbatib aufer̃at᷑.
scdm regłam monastĩo ꝓfit᷑a. Ipĩ aũ qͥ fuerãt ꝑuagati
nbi inuenti fuerit̃ cũ aixxilio epĩ tanqͣm fugaces sub
custodia reuocent᷑ ⁊ reumise ille abbas futm eẽ cognos¬

Expanded text:
ne subjaceant. Quod si quis per contumaciam exstiterit indevotus, ac per loca aliqua vagari aut peculiare aliquid habere praesumpserit, omnia quae acquisierit, ab abbatibus auferantur secundum regulam monasterio profutura. Ipsi autem qui fuerint provagati, ubi inventi fuerint, cum auxcustodia revocentur. § 2. Et reum se ille abbas futurum esse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
epõ ex his una porcio remittat᷑. due eccłiasticis fab̾cis.
nꝰ ter quesitis qͣita pars cłicis erogetur.

Expanded text:
po ex his una portio remittatur, duae ecclesiasticis fabricis noviter quaesitis quarta pars clericis erogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ expacto ad ostñtatonẽ ut offertent ip̃i fecerũs
hos placuit honorẽ qͥdem ꝓpͥe seclis retine. Offre aũ illis
⁊ sermonẽ ad ppłmfacẽ auit aliqͥb sac̾dotalib officiis¬
uͦ itm reluctati. alias qͥdẽ honorẽ hrẽ oportet. cesstre
aũ tͥebñt ab ocm̃ sacto mitustlo. ita ut nec panẽ nec

Expanded text:
t non ex compacto ad ostentationem ut caperentur ipsi fecerunt, hos placuit honorem quidem sedis propriae retinere, offerre autem illis et sermonem ad populum facere, aut aliquibus sacerdotatib iterum reluctati sunt, alias quidem honorem habere oportet; cessare autem debent ab omni sacro ministerio, ita ut nec panem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ao uicis sue in tẽplo habitare uisli sut̃ sac̃doies. hac
indelitet tõne. ne uł cũ uxoribꝰ possĩt carnale ex̃ cere
cõmerciũ. ut ꝯscĩe integͥtate fulgentes acceptabile deo
sue usus soliꝰ successionis cã fũit relaxatꝰ. qͥa ñ ex alia¬
erit̃ exib̾e hiĩ uͦ qui illiciti pͥuilegii extusatõne nitũ¬
tur. ⁊ gͥ hoc asserũt uetĩ lege ꝯcessũ: nouerĩt se ãb om̃i
honore ectłiastico quo indigne usi sũt apłice sedis aut¬
toritate deiectos nec umqͣm posse uen̾anda tͣctare mis¬
teria. a quibꝰ se ip̃i dũ obscenis cupiditatib ihiant.
pͥuauerũt. Et qͥa exempla p̃sentra caue nos p̃monẽt

Expanded text:
anno vicis suae in templo habitare jussi sunt sacerdotes? Hac videlicet ratione, ne vel cum uxoribus possint carnale exercere commercium, ut conscientiae integritate fulgentes acceptabile Deo us usus solius successionis causa fuerat relaxatus, quia non ex aliaerint exhibere. Hi vero qui illiciti privilegii excusatione nituntur, et sibi asserunt veteri hoc lege concessum, noverint se ab omnihonore, quo indigne usi sunt, apostolicae sedis auctoritate dejectos, nec unquam posse veneranda attrectare mysteria, a quibus se ipsi dum obscenis cupiditatibus inhiant, privaverunt, et quia exempla praesentia cavere nos praemonent
Abbreviated transcription (Latin):
rantib uenia nõ tiegat᷑. ita ut deceto incipiant penit᷑
ut eis nõ liceat ad pociora ꝯscend̃e. Qͣb in bñsicio eẽ de¬
bet. qd̾ hũc ip̃m locũ quẽ recinẽt nõ amritũt. Si qͥ aũ
iisse formã uinendi missam a sicicio deregunt᷑. neꝙ
statim cupiditates libidinis abiecisse. illi modis om̃ibꝰ¬
sunt subinouenoi. qͥ pꝰ ad monitionẽ cognitã pͤponen¬
dam arbitͣti sũt uoluptatẽ. Itẽ syriciꝰ pp. D¬

Expanded text:
rationis venia remittitur, ita ut de caetero incipiant penitusut eis non liceat ad potiora conscendere: quibus in beneficio esse debet, quod hunc ipsum locum, quem retinent, non amittunt. Si qui autem scisse formam vivendi missam a Siricio detegentur, neque statim cupiditates libidinis abjecisse; illi sunt modis omnibus submovendi, qui post admonitionem cognitam, praeponendam arbitrati sunt voluptatem. CAP. II. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
aptrzandi sͥ qͥsptam passum qͥcũqꝙ qp̃r ntłam ccedit
nec eẽ fiduciã pt̃ paschale festũ ⁊ pentec. uenerabile
sacͥm̃tũ excepto dũtaxat gͣuissimi languoris uitͣsii ĩ quo
uerendũ ẽ ne morbi crescente ꝑ icł̾o sñ remedio salutari
fortassis egͦtans exicio p̃uentꝰ aliscedat. ¶tẽ ysidorꝰ de offic̃¬

Expanded text:
am credat inesse fiduciam, praeter Paschale festum et Pentecostes venerabile sacramentum, excepto duntaxat gravissimi languoris incursu, in quo verendum est ne, morbi crescente periculo, sine remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat. CAP. V.-- I
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ patrũ ꝓ qͣltate cͥminũ ĩpomint᷑. Iõoq miles
uł negociator uł alicui offõ dedtꝰ qd̾ sñ pcc̃o exceri ñ pͦsit
riꝰte detinet. uł qͥ odiũ in corde gerit. recogͦscat se ueran
telinqͣt uł offĩ deserar ⁊ odiũ ex corde dimictat bonaqͥd̃
que tmꝰte abstulit restituat. armadeponat. ult̾sq ñ ferat
desperet int̾im qͥcqͥd boni facẽ pot̾it: hortam᷑ ut faci¬
at. ũ õs d̾is cor illiꝰ illustt᷑ ad pnĩam. It. gg̃ ĩ omeł . xx.iiii.¬

Expanded text:
tate criminum imponuntur. Ideoque miles, vel negotiator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exercere non possit,injuste detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoscat se veram derelinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, bona, quae injuste abstulit, restituat, arma deponat, ulteriusque non ferat, desperet, interim quidquid boni facere poterit hortamur ut faciat, ut omnipotens Deus cor illius illustret ad poenit
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Illd udeamꝰ sic̃ imꝑatori scͥbet᷑ etẽp̃lũ licta¬
rũ litigatori edictũ sit. nec is appellaiit: ⁊ p̾ca ctꝰ cũ
rescͥtũ sit an appellare a litt̾is s editis possit Ca qͣ¬
N tc̃ nõ apellauit: uera ec̃ que scͥpta sũt ⁊sensasse ur
Net auoiendꝰ ẽ si dicat euentũ rescͥpti sacͥ se sustitui

Expanded text:
us. Illud uideamus, si, cum imperatori scriberetur, exemplum litterarum litigatori editum sit neque is appellauerit et postea contra eum rescriptum sit, an appellare a litteris pridem sibi editis possit? quia qui tunc non appellauit, uera esse quae scripta sunt consensisse uidetur: nec audiendus est, si dicat euentum rescripti sacri se sustinui
Abbreviated transcription (Latin):
amplecti. ꝓ eo qd̾ qͥdã in anthiotena eccłia male ad¬
huc cũ nestorio ꝯͥ senciant uł iam senserĩ qͥdẽ ẜ for¬
sitan resipuerũt. ꝓbet gͥ tua modestia intũ aliqũ
colligit nude ae ieteu̾ent̃ cũ nestorio ꝯsenciat̃ ⁊ in¬
uicẽ eolloqͣnt᷑ licet aliqñ cant̾iatã hiłint ꝯsciẽtiã.

Expanded text:
amplecti, pro eo quod quidam in Antiochena Ecclesia male adhuc cum Nestorio vel sentiant, vel jam senserint quidem, sed forsitan resipuerint. Probet igitur tua modestia utrum aliquando colligi nude ac irreverenter cum Nestorio sentiant, et invice
Abbreviated transcription (Latin):
menses eccłiam uacare pontifice statuta scõꝵ canci¬
nũ nõ ꝑmiitut̃ ne cadente pastore dñicũ gregẽ hos¬
dep̾dacioni eoꝵ ꝯsentire.⁊ in loco lapsi debet epm̃ ordi
suã qͥspiam in lapsu cecid̾it.: pͭuaricationis
pecc̃o fu̾it dep̃hensus obnoxiꝰ: oĩo ꝓhibñdũ est eun
manib hrtulentis atq pollutis misf̾ra nr̃e salutis

Expanded text:
menses Ecclesiam vacare pontifice statuta sacrorum canonum non permittunt, ne, cadente pastore, dominicum gregem andeprecationi eorum consentirsuam quispiam in lapsum ceciderit, et praevaricationis peccato fuerit deprehensus obnoxius, omnimodo prohibendum est, eum manibus lutulentis atque pollutis mysteria nostrae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uelamina dm̃ce t̃se ablirant. ne forte puluis dñici cor¬
poris male decidat. Syndonẽ uͦ: nõ foras abluant ⁊ erit ħ¬
nõ oꝑanti pec̃m. Icͥco intͣ scũariũ ministͥs p̃cipimꝰ. cũ diligñ
cia custodire ᷤᷤ S płiluis noua cõsꝑet᷑. ⁊ pret̾ hoc nich alind
tangat. S nec ipã peluis uelis apponat᷑ lauandis nͥ que
ad dnĩci cultũ altaris ꝑtinẽt palle in alia pelui lauentur
⁊ in alia uela iatiuarũ. Eura sit ⁊ hostiariis ex admotitio¬
ne maioris ne qͥs negligñs aut ignatꝰ usꝙ ad uelũ iane do¬

Expanded text:
 velamina Dominicae mensae, ne forte pulvis Dominici corporis male decidat, syndone foris delata, et erit hoc operanti peccatum. Idcirco in sacrario ministris praecipimus cum diltia custodire. Sane pelvis nova comparetur, et praeter hoc nihil aliud tangat. Sed nec ipsa pelvis velis apponatur lavandis, nisi quae ad Dominici altaris cultum pertinent. Pallae in alia pelve laventur, et in alia vela januarum. Etiam cura sit ostiariis ex admonitione majorum, ne quis negligens, aut ignarus ad velum januae do
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ epoꝵ qͥ ab eccłiis sis eqͥilsi st̃. nec admiserũt nec
approbauerũt: nec ipos qͥ eis subrogati sut̃. uĩuentib
dtouisis. duos de subrogatis una cũ eccsie tuelegatto ad
aplicam beat pet̾ sedẽ tũsmitt̃e. ũbi digna examinat̃o¬
ne pͥmissa qͥ legitumi epĩ sut̃: appatreat. suas eccłias uure

Expanded text:
orum, qui ab ecclesiis suis expulsi sunt, nec admiserunt, nec approbaverunt, nec ipsos, qui eis subrogati post sunt, vivepos de expulsis et duos de subrogatis una cum ecclesiae tuae legato ad apostolicam B. Petri sedem transmittere, ubi, digna examinatione praemissa, qui legitimi episcopi sunt appareant, et suas ecclesias irre
Abbreviated transcription (Latin):
olet queri cũ mascłs ⁊ fe¬
mita nec ille maritꝰ nec illa uxor alteriꝰ sm¬
nõ filioꝵ ꝓcreando ꝵ. s ꝓpt̾ inꝯtinenciã. soliꝰ ꝯcubit᷑
cã copłant᷑ ea fide media. ut nec illa tũ alt̾o. nͨ ille¬
cũ alt̾a id faciat: utr̾ miptie sũt̃ uocande. ⁊ pͥ qͥdẽ
fortasse nõ ab surde hoc appellari conbiũ si usq
ad mortẽ alicuiꝰ eaꝵ id it̾ eos płacu̾it.⁊ ꝓlis gen̾̃at̃o¬

Expanded text:
olet queri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alteriuspro incontinentia solius concubitus causa copulantur, ea fide media, ut nec ille cum altera id faciat, utrum nuptiae sint vocandae. Et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicujus eorum id inter eos placuerit, et prolis generatio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si longa tnsisse tpt̃m spacia cõꝓbent᷑ nlłm eccłia pre¬
idiciũ paciat᷑. nec scłaris legis pͣsqͥtõ que eccłiã aliqͣm
Rima actone thodulsi malechitane ecclleuenit.
antissitis. ad nos oblata p̾catio ẽ asserentis antiqͣni
eiꝰdẽ ũbis partochiar. nulitaris qͦndã hostilitatis discri¬
mine fuisse decisam: ex parte aliqͣ ab eccł̃iis astigane¬
⁊ lib̾tane. atq agaliensis urbiũ cẽ detentã. ꝓ qua re
placuit ut omĩs parrochia qͣm antiqͣ ditione añ mi¬
litarem hostilitatẽ retin seeccłiam suam qͥsq cõp¬
haret. eiꝰ pͥmleͣgio restitũet᷑. Sicut .N. ꝑ legem mundia¬
lem his qͦs barbarica seu̾itas captiua necc̃itate tͣisuexit
pꝰlimuinł reũdentib reddit᷑ antiqͣ possõ: nõ ałr⁊ eccͣ¬

Expanded text:
etiamsi longa transisse annorum spatia comprobentur, nullum ecclesia praejudicium patiatur, nec saecularis legis praescriptio, quae ecclesiae aliquid rima actione Teudulfi Malacitanae Ecclesiae antistitis ad nos oblata precatio est asserentis antiquam ejusdem urbis parochiam militaris quondam hostilitatis discrimine fuisse descissam et ex parte aliqua ab ecclesiis Astigitanae, Eliberitanae atque Egabrensis urbium esse retentam. Pro qua re placuit ut omnis parochia quae ab antiqua ditione ante militarem hostilitatem retinuisse Ecclesiam suam comprobaret, ejus privilegio restitueretur. Sicut enim per legem mundialem his, quos barbarica feritas captiva necessitate transvexit, postliminio revertentibus redditur antiqua poss
Abbreviated transcription (Latin):
in serincio d̾i cũ pͥme sedis antistite desubasse. ab hit
qͥ suarũ terũ incubatores uł utilitatib seruientes atq
uacantes fuisse noscunt᷑ despecti aliqͣtenꝰ crucient᷑. Itẽ¬

Expanded text:
in servitio Domini cum primae sedis antistite desudasse, ab his, qui suarum rerum incubatores vel utilitatibus servientes atque vacantes fuisse noscuntur, despecti aliquatenus crucientur. C. X
Abbreviated transcription (Latin):
astico ordine cuiquam laico quicquam super
sacro scã euuangelia iurare presumat. Set simpli¬
crcer cum ueritate ⁊ puritate dicat. est. aut nõ. Set
si est aliquid quod sibi obiciatur. ꝓ ut iudicauerĩt
qui erusbem sunt ordiuis: aut corrigatur. aut ex¬
purgetur

Expanded text:
astico ordine cuiquam laico quidquam super sacrosancta Evangelia jurare praesumat, sed simpliciter cum veritate et puritate dicat: est est, non non. Sed si est aliquid, quod sibi objiciatur, prout judicaverint qui ejusdem ordinis sunt, aut corrigatur, aut expurgetur
Abbreviated transcription (Latin):
debet ꝓferri. nec iuramento firmari. Mendatiũ aũ
nõ solum in uerbis. s ⁊̃ in simulatis oꝑ ibus eẽ pro¬
bacur. Inde ambrosius. ait in sermone habrto
in Dominica de abrabam.¬
mendacium. qr om̃s qui amant mendacium
in simulatis oꝑibus mendaciũ ẽ. Mendaciũ namq

Expanded text:
debet proferri, nec juramento firmari. Mendacium autem debet proferri, nec juramento firmari. Mendacium autem non solum in verbis, sed etiam in simulatis operibus esse probatur. Unde Ambrosius ait in sermone habito in dominica de Abrahammendacium, quia omnes, qui amant mendacium,in simulatis operibus mendacium est. Mendacium namque
Abbreviated transcription (Latin):
sequuntur breuiter ex librorum auctoritate notarii.
Qui dño suo fidelitatem uirat: ista sex in memorsa
semꝑ debet habere. Incolume. tutum. honestum.
utile. facile. possibile. Incolume uidelicet. ne sit in
dampium dño suo de corpore suo. Tutum. ne sit
ei in dampnum de secreto suo. uel de municipnib¬
suis ꝑ quas tutus eẽ potest. honestũ. ne sit ci ĩ dãp
num de sua rusticia. uel de aliis caĩs que ad honesta¬
tem eiꝰ ꝑtinere iudent᷑: utile. ne sit ei in campnum
de suis possessionib. facile uel possibile. ne id bo¬
num qd̃ dñs sius facere leuiter poterat. faciat ei
difficile. neue id qd̾ possibile erat: reddat ei impos¬
sibile. ut fidelis hec documenta caueat ustum ẽ
fideli suo in his om̃ib uicem redd̾e debet. Qd̃ si nõ
fecerit: merito censebit᷑ maleficus. Sicut ille si in
eoꝵ preuaricatõne uł faciendo uł ꝯsenciendo. depͤ¬
hensus fuerit ꝑfidus⁊ ꝑuirus. ¶ Et ita expre
missis apparet. qd̾ menbaciũ nec fimplici sermone

Expanded text:
sequuntur, breviter ex librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex semper in memoria debet habere: incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume videlicet, ne sit in damnum domino suo de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus, per quas tutus enum de sua justitia, vel de aliis causis quae ad honestatem ejus pertinere videntur; utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus; facile vel possibile, ne id bonum quod dominus suus leviter facere poterat faciat ei difficile, neve id quod possibile erat, reddat ei imposs§ 2. Dominus quoque fideli suo in his omnibus vicem reddere debet. Quod si non fecerit, merito censebitur malefidus, sicut ille, qui in eorum praevaricatione vel faciendo, vel consentiendo deprehensus fuerit perfidmissis apparet, mendacium nec simplici sermone
Abbreviated transcription (Latin):
cdleritum questionem de preduis agitauit. quem ad
cuulem iudicẽ ꝑduc̃e uoluit. Rcus nõ nisi añ iudicẽ
eccłiasticũ stare uolebat. Actor uͦ potencia crrilis iudi¬

Expanded text:
ediis agitavit, quem ad civilem judicem producere voluit reus non nisi ante judicem ecclesiasticum stare volebat; actor vero potentia civilis judi
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ⁊ martitrũ illud implebat᷑ qd̾ siguratũ ẽ. qͣnoo rex
memoratꝰ ꝑios :⁊ iustos uidices cogebat. ad orare simła¬
dũ dm̃ um̃ decreu̾it in regno suo. ut qͥ cũq blasphe¬
meret dm̃ sidrac misacz abdenago. penis debitis sub¬
unioeliũ qͥt passi sut xp̃iam ꝑ impiis postets ĩ teme¬

Expanded text:
 martyrum illud implebatur, quod figuratum est, quoniam rex memoratus pios et iustos cogebat adorare simuladum Deum verum decrevit in regno suo, ut quicunque blasphemaret Deum Sydrac, Misac et Abdenago, penis debitis subinfidelium, quos passi sunt chri
Abbreviated transcription (Latin):
ab unꝑatorib datas. adusus sacͥficia paganoꝵ⁊ ece¬
ibi longe pena seũior ꝯstituta ẽ. illsꝰ qͥppe impietatis
capitale smppliciũ ꝯsticutũ ẽ. De uob̾ aũ corripiẽdis auy
cohercendis habita to ẽ. qͣm poce̾ admonemini ab er¬
tore disced̾e. qͣm ꝓ scelere pumremini. Itẽ eiꝰ dẽ aio

Expanded text:
ab imperatoribus datas adversus sacrificia paganorum? Et certe longe ibi poena severior constituta est. Illius quippe impietatis capitale supplicium est. De vobis autem corripiendis atque coercendis habita ratio est, qua potius admoneremini ab errore discedere, quam pro scelere puniremini. C. XLII. Malo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩno qd̾ ẽ inepciꝰ nob̾ sitad̾e uelle ut ip̃i tali pͤsũptõ
tentrã ꝯcedendũ. cũ omĩ sit canonece discipline ꝯͣriũ
Debet gͦ sac̾docio pͥuatꝰ. lacͥmarũ fonte flagicium
tatu ĩmane diluere ut talib saltem remediis cu¬
ratꝰ salutis possit ĩuenire suffragiũ. Itẽ nich̃aꝰ¬

Expanded text:
imo quod est ineptius nobis suadere velle, ut ipsi tali praesumptioni tentiam concedendum, cum omni sit canonicae disciplinae contrarium? Debet ergo sacerdotio privatus lacrymarum fonte flagitium tam immane diluere, ut talibus saltem remediis curatus, salutis possit invenire suffragium. CAP. C
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ in eiingłio ꝯtinet᷑. uł ab apło insertũ scĩs secretis cli¬
discumꝰ s. ⁊ alia płra adicimꝰ. Magnam qĩ ium cõm̃danta
mitust̾iis. que orientẽ u̾sus nos orare forma luterarũ
docuit. bñdicimꝰ fontẽ baptis oleo unctõnis. huc ac¬
ceddit qd̾ ter oleo inunginꝰ qͦs baptizamꝰ. Uerb̾ ab renim¬
ciare sathane angłis ꝙ eiꝰ informamꝰ. Uñ hec⁊ alia in hũc
stico more. ac reu̾entiori diligñcia sut̃ in nrgust̾iis obser¬
uata. filentio mag̃ qͣm publicata scͥpto.

Expanded text:
 secretis dicimus, sed et alia plura adjicimus, magnam quasi vim commendantia mysteriis. Quae orientem versus nos orare litterarum forma docuit? Benedicimus fontem baptismatis oleo unctionis. Huc accedit, quod ter oleo inungimus quos baptizamus, verbis abrenunciare satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in huncstico more, reverentiori diligentia sunt, in ministeriis observata silentio, quam publicata scripto.
Abbreviated transcription (Latin):
gtͤctant: ut ab omĩ humano sangͥne ⁊ hostili se absti¬
porisbñi duob ãnis pͥuent᷑. ita ut duob ãnis ngi¬
Ca tñ rõe ne ulteriꝰ ad officia pociora ꝓ moueantur
qd̾ si infinico tp̃r negligñciores cͥca suã salutẽ exti¬
terĩt ꝑtelandi ip̃iꝰ pue̾ tẽpꝰ: in pot̾ate sac̾dotis mane¬

Expanded text:
contrectant, ut ab omni humano sanguine etiam hostili se abstine priventur, ita ut duobus annis, vigiea tamen ratione ne ulterius ad officia potiora provehantur. Quod si infinito tempore negligentiores circa salutem suam exstiterint, protelandi ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ cũ h̾editate ĩ nocencie mͣismisit ad postõs quod ali
tante dignitatis atcollit. In quo̾ desũt bona adqͥlit̾a.¬
niͣ s̃ ꝑ to̾atũ: sufficrut̃ que a loci p̾decessore testan auenĩ¬
S cłatos ad nec fastigia trigit aut qͥ erigunt᷑ uusit᷑. A tem
ilii scõrum sunt. qui exercent oꝑa eorũ.

Expanded text:
tem cum haereditate innocentiae misit ad posteros: quod illi tantae dignitatis attollit; in quo si desint bona acquisita per meritum, sufficiunt quae a loci decessore praestantum claros ad haec fastigia erigit, aut qui eriguntur, illustrat. Filii sanctorum sunt, qui exercent opera eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi in eccłiasticis pͥcipue ẽ ꝯstituta ieui¬
iniis. que ex doctna sc̃i sp̃s ita ꝑ tociꝰ anni circłm distri¬
buta sũt. ut lex abstinencie oũb sit ascͥpta tẽporib
Si qͥdẽ ieuiniũ uernũ in qͣtragesima. Estauum: in
pentechoste. autumpnale: in mense septitno. hie¬
male: in hoc qui est decimꝰ celebremꝰ. Intellgentes di¬
ninis nicħ uacuũ eẽ pceptis. ⁊ uerbo dĩ ad eruditionẽ
nrãm omĩa elementa seruite. dum ꝑ ip̃iꝰ mundi car¬
niliꝰ septimꝰ: october. Decimiꝰ: ianuatiꝰ. In quibꝰ ⁊ p̃t̾ea
in qͥnto mense qui est augustꝰ que fu̾it eis cã ieumii

Expanded text:
icis praecipue est constituta jejuniis, quae ex doctrina sancti Spiritus ita per totius anni circulum distributa sunt, ut lex abstinentiae omnibus sit ascripta temporibus. Siquidem jejunium vernum in Quadragesima, aestivum in Pentecoste, autumnale in mense septimo, hiemale autem in hoc qui est decimus celebramus, intelligentes divinis nihil vacuum esse praeceptis, et verbo Dei ad eruditionem nostram omnia elementa servire; dum per ipsius mundi carJulius, septimus October, decimus Januarius. In quibus, et praeterea in quinto mense, qui est Augustus, quae fuerit eis causa jejunii
Abbreviated transcription (Latin):
rere. ⁊ sciencie iũitatẽ de fonte magis qͣm de riuulis
uiliꝰ die septimo ⁊ decimo eiꝰ dẽ mensis illud arbitram᷑
qͣndo descendñs moy ses de monte syna tabłas legis ab¬
iecit atq ꝯfregit. ⁊ uixta ieremiã muri pͥmũ rupti ft̃
ciuitatis. In qͥnto mense qui apd̃ nos uocat᷑ augustꝰ
ta cutuire dispendiis. ut exceptis duobꝰ caleph⁊ iosue

Expanded text:
rere, et scientiae veritatem de fonte magis quam de rivulisJulius, die septima et decima ejusdem mensis illud arbitrantur, quando descendens Moyses de monte Sina tabulas legis abjecit atque confregit, et juxta Hieremiam muri primum rupti sunt civitatis.sancta circumire dispendiis, ut exceptis duobus Caleb et Josue
Abbreviated transcription (Latin):
tionib S̾ciant cuncti accꝰatores eam rem se deb̾e ⁊ fecte
ĩ puibsicã nocionẽ que inunta sit tesab iboneis ł in¬
structa aptissimis docum̃tis uł idicis qd ꝓbationẽ
at. nom̃ rei indicet iꝑncłm insqͥtõius arri¬
piat. custodiat similitudinẽ. habita tũ dignita¬
tis estimatõne potiat᷑. nͨ forte sͥ nou̾it licẽciã ĩpu¬

Expanded text:
tionibus: Sciant cuncti accusatores eam rem se debere in publicam vocationem, que munita sit testibus idoneis, vel instructa apertissimis documentis, vel indiciis ad probationem at, nomen rei indicet, vinculum inscriptionis arripiat, custodiat similitudinem, habita tamen dignitatis aestimatione potiatur. Nec fore noverit sibi licen
Abbreviated transcription (Latin):
llud statuendũ ẽẽ censemꝰ. ut si in iuinorietate filii¬
in monasterio oblati fuerĩt. ⁊ sacͣm tonsurã uł uela¬
mina susceꝑint. dignũ quidẽ ducimꝰ. ut .xu. anno
a p̃latis monitis uerb̃ q inqͥrant᷑ utrũ in ip̃o habi¬
tu ꝑman̾e cupiant. an nõ. Si uͦ ꝑ man̾e ꝓfessi sunt
ulteriꝰ penitendi locũ tiuime amplecti posst̃. Sin

Expanded text:
utem statuendum esse censemus, ut si in minori aetate filii monasterio oblati fuerint, vel sacram tonsuram, vel velamina susceperint: dignum quidem duximus, ut XV. anno a praelatis moniti verbis inquir antur, utrum in ipso habitu permanere cupiant, an non: si vero permanere professi fuerint, ulterius poenitendi locum minime amplecti possint. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ictĩb pͣius stude cognoscitis: dm̃ deoꝵ correctõne
płacare sestinate. ut suꝑ uos flagellũ ꝑfidarũ gencim
qd̃ qͣntũ uidemꝰ ad młtarũ nacõnũ uindcãm excitatũ
⁊ nõ inducat. Ne si qõ nõ credimꝰ diuine ult̾onis iracũ¬
dia sceleratoꝵ suĩt actione cõmota: belli pesis init̾unat.
qͦs delinqũtes ad correctõnis uram di p̃cepta nõ reuo

Expanded text:
actibus studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut super vos flagellum perfidarum gentium, quod, quantum videmus, ad multarum nationum vindictam excitatum est, non inducat; ne si, quod non credimus, divinae ultionis iracudia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis viam Dei praecepta non revo
Abbreviated transcription (Latin):
os qui semel in clero taxati fuent̃ fiie in mo¬
nasterio deputati ãec̾turmꝰ neq ad maliciam neq
ad honores secłares ꝑ uenire. ¶Eos aũ qui hoc
ausi fuĩnt facẽ. ⁊ nõ eiꝰ rei penitẽ maluerĩt. ad ħ idẽ
reuertant᷑. qd̾ añ ũ obtentu di sͥ ꝓposuerũt ꝯuenit

Expanded text:
os qui semel in clero taxati fuerunt, sive in monasteriis deputati, decrevimus, neque ad militiam, neque ad honores saeculares venire. Eos autem qui hoc ausi fuerunt facere et non actum rei poenitere maluerint, ut ad hoc idem revertantur, quod ante obtentum Dei proposu
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ octauũ ⁊ decimũ ãnũ ꝯstitutũ. memoratꝰ pr̃ ꝓprio
arbito absq regłari instõne extͣ omnẽ illiꝰ uolunta¬
tem cutullam induit. Gͥ pͦ qd̃dam ip̃iꝰ tẽꝑis spaciũ
ut ip̃ẽ dic̃. salomon ept̃ cũ quib dam aliis absq pr̃is
obłone uł abbatis accepta bñdictõne eimd̾ lamb̾tũ
monastico habitu induere fec̃. ut fert̃ ĩiutũ. ⁊ sub hͣ
occõne pat̾na scu mat̾na ħ editate a fr̃ib siuis pͥua¬
tũ eẽ. atq contͣ oẽm ut dcm ẽ uoluntarẽ suã quasi
regłarem illum monachũ ꝑmañe uolut Suꝑ qua

Expanded text:
 annum constitutum, memoratus pater proprio arbitrio, absque regulari institutione, extra omnem illius voluntatem cucullam induit. Igitur post quoddam ipsius temporis spatium, ut ipse dicit, Salomon episcopus, cum quibusdam aliis, absque patris oblatione vel abbatis percepta benedictione, eumdem Lambertum monasticum habitum induere fecit, ut ferunt, invitum. Et sub hac occasione paterna seu materna haereditate a fratribus suis privatum esse, atque contra omnem, ut dictum est voluntatem suam quasi regularem illum monachum permanere volunt. Et