comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
be roma. que pͥncipatum & caput
obtinet nationum. scilicet ut ubi
caput suꝑsticionis erat. illic ca¬
put quiesceret sc̃ĩtatis. & ubi gen¬
tilium pͥncipes habitabant. illic
eccłiarum principes mererent᷑.
Cuiꝰ autem meriti sint beatissimi
petrus & paulus: hinc possumꝰ
intelligere. qd̾ cum dñs orientis
regionem ꝓpria illustrauerit pas¬
sione. occidentis plagam nequid
minꝰ esset uice sui apłoꝵ sangui¬
ne illuminare dignatꝰ est. Ec̃ licet
illiꝰ passio nobis sufficiat ad salu¬
tem: tamen etiam hoꝵ marty¬
rum nob̾ contulit ad exemplum.
nem profuderunt: sed nideamus¬
causam quare ista ꝑpessi sunt. sci¬
licet qd̾ int̾ cet̾a mirabilia etiam
magum illum symonẽ orationi¬
b sius de aeris uacuo precipiti
ruina prostrauerĩt. Cum enim
idem symon se xp̃m diceret. tan¬
quam filium ad patrem assereret
uolando se posse conscẽdere. atq ela¬
tus subito magicis artib uolare
cepisset: tunc petrus fixis genib

Expanded text:
be Roma, quae principatum et caput be Roma, quae principatum et caput obtinet nationum, scilcaput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi gentilium principes habitarent, illic Ecclesiarum principes morarentur. Cujus autem meriti sint beatissimi Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere quod Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione; Occidentis, ne quid minus esset, vice sui, apostolorum sanguine illuminare dignatus est; et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen et amborum martyrium nobis contulit ad exemplum. nem profuderunt; sed causam quare ista perpessi sunt: scilicet quod inter caetera mirabilia etiam magnum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad Patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc Petrus fixis genibus
Abbreviated transcription (Latin):
dno ꝑceꝑunt. scientie iste. ille po¬
tentie. Diitias immortalitatis
ille dispensat. scientie thesaurns
ille largitur. Sunt enm scientie
thesauri sicut scͥptum est. in qͦ sunt
om̃s thesauri sapientie & scientie
absconditi. Ergo beati petrus &
paulus eminent int̾ uniu̾sos apłoᷤ.
& peculiari quadam p̃rogatiua
precellunt. Uerum ip̃sos quis cui
p̃ponat᷑ incertum est. puto enim
illos equales ẽẽ meritis. quia eqͣles
sunt passione. & simili eos fidei de¬
uotione uixisse quos simul uidemꝰ
ad martyrii głam ꝑuenisse. Non
enu sine causa factum pitcemꝰ.
quod una die. uno in loco uniꝰ ty¬
ranni tolerauere sententiam. Una
die passi sunt: ut ad xp̃m partter
ꝑuenirent. Uno in loco. ne alteri
roma deesset. suib uno ꝑ secutore.
ut equalis credulitas utrumq
constringeret. Dies gͦ pro merito
locꝰ pro gła. ꝑsecutor decretus est¬
est pro iuitute. Et in quo tandem
loco martyrium ꝑtulerunt in ur¬

Expanded text:
Domino perceperunt, scientiae iste, ille poDomino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt; verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione, et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. § 1. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco iidem martyrium pertulerunt? In ur
Abbreviated transcription (Latin):
um omnes beati apłi parem
grãm apd̃ dũm scĩtatis ob̃ti.¬
neant. nescio quo tam̃ pacto
petrus & paulus uidentur pre cete¬
ris quadam peculiari in saluatore
fidei uirtute precellere: qͦd qui dem
ex ipsius domini iudicio possumꝰ
approbare. Nam petro sicut bono
dispensatori clauem regni celestis de
dit̾: paulo tanquam idonec doctori.
magisterium eccłiastice institutionis
inuixxit. scilicet ut quos iste erudi.¬
ert ad salutem. ille suscipiat ad qͥe¬
tem. ut quoꝵ corda paulus pate¬
fecerit doctrina u̾boꝵ eoꝵ. anima.¬
b petrus aꝑiat regna celoꝵ. Cla¬
uem enim quodamm axp̃o & sci¬
entie paulus accepit. Claius enĩ
dicenda est qua ad fidem pectora
dura reserantur. mentium secreta
panduntur. & quicquid intͥnsecꝰ
clausum tenetur. in palam ratio¬
nabili manifestatione ꝓducitur.
Clains inquam est que & conscien¬
tiam ad confessionem peccati aꝑie.
& grãm ad et̾nitatem mysterii salu¬
taris includit. Ambo gͥ claues a

Expanded text:
um omnes beati apostoli parem gratiam apud Deum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere, quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro sicut bono dispdit; Paulo tanquam idoneo doctori magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit; scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad qtem; ut quorum corda Paulus patefecit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodammodo a Christo scientiae et Paulus accepit. Clavis enim dicenda est, qua ad fidem peccatorum dura corda reserantur, mentium secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a
Abbreviated transcription (Latin):
Si uxorem me habere uis. fac matͦnas¬
& uirgines honestas ad me post dies
uenire. ut cum ipsis ad domum tuã¬
ueniam. factum est autem ut tͥduum
dierum acceptum spacium. uirgo scã
ieiuniis & orationib occuparet. habẽs
secum scãm uirginem feliculam. colla¬
ctaneam suam in dei timore ꝑfectam.
Tercio itaq die uenit ad eam sc̃s nicome¬
des presbiter. & celebrauit mysteria xͥ.
Uirgo autem sacratissima. mox itt xp̃i
sacram̃tum accepit: recdlinans se in lecto

Expanded text:
si uxorem me habere vis, fac matronas virgines honestas ad me post tres dies venire, ut cum ipsis veniam ad domum tuam. » Factum est autem ut trium dierum acceptum spatium virgo sancta jejuniis et orationibus occuparet, habens secum sanctam virginem Feliculam, collactaneam suam, in Dei timore perfectam. Tertio itaque die veniens ad eam sanctus Nicomedes presbyter, celebravit mysteria Christi; virgo autem sacratissima mox ut Christi sacramentum accepit, reclinans se in lectulum,
Abbreviated transcription (Latin):
tigit autem ut sacerdos apollinis
qui hoc consilium paulino consula¬
ri dederat. a diabolo arreptus. ꝑ sep.¬
tem dies mnerguminis clamaret ibi
pitatus a diabolo in flumen: expira.¬
ute. Sc̃s autem uitalis martyr xp̃i¬
prestans orationib suis beneficia
mi martyris auferre. axp̃ianis pro¬
hibita est. Et sepe in uisionib ab ip¬
so admonita ne scm̃ corpus a malo
homine bene positum uiolaret.
uano sacrificantes. qui deponentes
eam de saumario. hortabantur eã¬
ut cum ipsis epularetur de hisque
inactauerunt. ut iux eam seminicẽ
sui homines ad mediolanensem ur.¬
bem ꝑducerent. ita ut intͣ tͥduũ¬
beata ualeria migraret ad dñm.¬

Expanded text:
it, ut sacerdos Apollinis qui hoc consilium Paulino judici dederat, diabolo repletus, per septem dies energumenus clamaret ibi, pitatus a diabolo in flumine, exspiravit. Sanctus autem Vitalis gloriessionibus suis beneficia Vitalis auferre, a christianis prohibita est, et in visionibus saepe admonita, ne sanctum corpus a malo homine bene positum violaret. vano sacrificantes, qui deponentes eam de sagmario hortabantur ut cum ipsis epularetur de his quae mactaverunt, ut vix eam seminecem sui homines ad Mediolanensium urbem beata Valeria migraret ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
quit dñi non oportet litigare. sed
mansuetumesse ad omnes. docto¬
rem. patientem. cum modestia cor¬
ripientem eos oui resistunt. ne
quando det illis ds penitentiã
ad cognoscendam ueritatem. &
resipiscant a diaboli laqueis a qͦ
capti tenentur ad ipsiꝰ uoluntatẽ.

Expanded text:
utem Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt veritati: ne quando det illis Deus poenitentiam, ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur a
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando quidem suo exemplo
xp̃ianos fieri imitatores iubet
dicendo. Imitatores mei estote sic̃
& ego xp̃i. Aliquando quidẽ de
se resipiscens. ad ipsius nos uni
ita hanc imnitationem pariat.
quasi ita uitat aliquis ut bonũ
eius in cõmune ꝓficiat. atq
uniu̾sis utiliora ꝓuideat: aduimn¬
xit. Ambulate mͦ caritate. Ideo
cum dixisset imitatores mei
estote continuo de caritate dis¬
seruit. quia hec precipiie uirtꝰ hõ¬
mines deo proximos facit. Quian¬

Expanded text:
Aliquando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens ad Deum, ad ipsius nos imit hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo proximos facit.
Abbreviated transcription (Latin):
huuiꝰ uiri in peccatis sui mortui pecu¬
nam ñ accepisses: nec pena eiꝰ in te ar¬
deret. Et plura locutꝰ. quid erga salu
esset agendum: salubri sermone do¬
cuit. Qui postinodum in corpore resti¬
tutꝰ. omni uite sue tempore signũ in
udiebat quoq aliud quasi ignotũ
canticum multoꝵ milium angłoꝵ¬
ur. de pauca potuit intelligere. Exierũt

Expanded text:
hujus viri in peccatis suis mortui pecuhujus viri in peccatis suis mortui pecuniam non accepisses, nec poena ejus in te arderet. » Et plura locutus, quid erga salutesset agendum, salubri sermone docuit. Qui postmodum in corpore restitutus, omni vitae suae tempore signum inudiebat quoque aliud quasi ignotum canticum multorum millium angelorum, unde pauca vix poterat intelligere. Exierunt
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ. copiosior celestium agmi¬
num uisio. sed & iuroꝵ desua natio
ignobilit̾ potitos. fama iam iuilgan¬
te comꝑerat. Aquib ñ pauca que nel
ipsi uelomnib qui audire uellent.
multũ salubria essent: audiuit. Qui
cum u̾ba finissent. & cum angłicis
spiritib ipsi quoq ad celos redirent:
remanserunt cum beato funs eo tres
angłi de quib diximꝰ. qui eum ad cor-¬
pꝰ referrent. Cumq prefato igni maxi¬
dei ubi ad patefactam usq int̾ flam¬
mas ianuam ꝑuente: arripientes
immundi sp̃s unũ de ris quos in ig¬
nib torrebant. iactauerunt in eum.
& contingentes humerum maxillã¬
q eiꝰ incenderunt. Cognouitq homi
angłs sc̃s̃ statim apprehensum in ig¬
nem reiecit. Dicebat ꝙ hostis malignꝰ.
Noli a repellere quem aute suscepisti.
Dam sicut bona eiꝰ peccatoris suscepi¬
sti: ita & de eiꝰ penis particips esse
animam suscepit. Cessauitq ignis.
Quod accendisti: hoc arsit in te. Si enĩ

Expanded text:
bonorum, copiosior caelestium agmibonorum, copiosior caelestium agminum visio; sed et virorum de sua nationignobiliter potitos, fama jam vulgante, compererat; a quibus non pauca, quae vel ipsi, vel omnibus qui audire vellent, multum salubria essent, audivit. Qui cum verba finissent, et cum angelicis spiritibus ipsi quoque ad coelos redirent, remanserunt cum beato Furseo tres angeli, de quibus diximus, qui eum ad corpus referrent. Cumque praefato igni maxDei ubi ad patefactam usque inter flammas januam pervenit, arripientes inmundi spiritus unum de eis, quos in ignibus torrebant, jactaverunt in eum, et contingentes humerum maxi lamque ejus incenderunt: cognovitque homiangelus sanctus statim adprehendens, in ignem rejecit. Dicebatque hostis malignus: « Nolite repellere quem ante suscepistis: nam sicut bona ejus peccatoris suscepistis, ita et de poenis ejus participes esse animam suscepit: » cessavitque ignis. Quod incendisti, inquit, hoc arsit in te. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
onis. cum animos proximoꝵ etiam
insuꝑuacuis reb offendere ñ formi¬
damꝰ. Quartũ impietatis. cũ infirmi¬
ores spoliare. & eis fraudem facere
ꝓ nichilo ducimus. Crescentes uͦ
paulatim ignes. usq admiuc̃e sese
extenderunt: atq in immensam ad¬
unati sunt flaminã. Cumq appro¬
pinquassent: ꝑtimescens ille clixit
quat. At ille. Ciͦd non accẽdisti inqͥt
iste aut grandis esse roguis uideat᷑.
tam̃ uixta merita oꝑum singulos
exanunat. quia unuiscuiꝰq cupidi¬
tas in hoc igne ardebie. Sicut enĩ
quis ardet in corpore ꝑ illicitã uolũ¬
tatem: ita solutꝰ corpore ardebit ꝑ
debitam penam. Tunc uidit unum
de tͥb angłis qui sibi tota utraq ui¬
utroꝙ latere circum uolantes ab ig¬
nium se ꝑiculo defendere. Uidit au¬
tem & demones ꝑ ignem uolantes:
incendia belloꝵ contra ustos strue¬
re. Secunt᷑ adu̾sus ipsum accusato¬
res malignoꝵ. defensiones spũũ

Expanded text:
onis, cum animos proximorum, etiam onis, cum animos proximorum, etiam in supervacuis rebus offendere non formidamus: quartum impietatis, cum infirmiores spoliare, et eis fraudem facere pro nihilo ducimus. Crescentes vero paulatim ignes usque ad invicem sese extenderunt, atque in inmensam adunati sunt flammam. Cumque adpropinquassent, pertimescens ille dicit quat. At ille: Quod non incendisti, inquiiste ac grandis esse rogus videtur, tamen juxta merita operum singulos examinat; quia uniuscujusque cupiditas in hoc igne ardebit. Sicut enim quis ardet in corpore per inlicitam voluptatem, ita solutus corpore ardebit per debitam poenam. » Tunc vidit unum de tribus angelis, qui sibi in tota utraque viutroque latere circumvolantes, ab ignium se periculo defendere. Vidit autem et daemones per ignem volantes, incendia bellorum contra justos struere. Sequuntur adversus ipsum accusationes malignorum, defensiones spirituum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cludere contendebant. Dequib¬
omnib siquis pleniꝰ scire uult. idẽ
quanta fraudis sollertia demones
& actꝰ eius & uerba suꝑflua. & ip¬
sas etiam cogitationes quasi in li¬
sibi int̾ angłos apparentib leta uł
tͥstia cognou̾it. legat ipsum de qͦ
dixi libellum uite eius: & multũ
ex illo ut reor ꝓfectus spũalis acci¬
piet. In quib tamen unũ est. qͦd
& nos in hac hẏstoria ponere. mul¬
tis cominodum duximꝰ. Cum gͦ
ab angłis qui eum ducebant res¬
picere in mundũ. At ille oculos.n
inferiora deflectens: uidit quas
uęllem tenebrosam sub se in imo
positam. uidit & quatuor ignes
in acrxe. ñ mnulte abrauic̃e spãcio
distantes. Et intt̾rogans angelos qͥ
essent hi ignes: audiuit hos esse ig¬
nes qui mundum succendentes es¬
sent consumpturi. Unum mendacĩi
cũ hoc qͦd in baptismo abrenuntiare
ditatis. cũ mundi diuitias amorice¬
lestium preponimꝰ. tertium dissensi¬

Expanded text:
intercludere contendebant; neintercludere contendebant; neomnibus si quis plenius scire vult, id est, quanta fraudis sollertia daemones et actus ejus et verba superflua, et ipsas etiam cogitationes, quasi in lisibi inter angelos apparentibus laeta vel tristia cognoverit, legat ipsum, de quo dixi, libellum Vitae ejus, et multum ex illo, ut reor, profectus spiritalis accipiet. In quibus tamen unum est, quod et nos in hac historia ponere multis commodum duximus. Cum ergo ab angelis qui eum ducebant, respicere in mundum. At ille oculos in inferiora deflectens, vidit quasi vallem tenebrosam subtus se in imo positam. Vidit et quatuor ignes in aere, non multo ab invicem spatio distantes. Et interrogans angelos, qui essent hi ignes, audivit hos esse ignes qui mundum succendentes essent consumpturi. Unum mendacii, cum hoc quod in baptismo abrenunciare ditatis, cum mundi divitias amori caelestium praeponimus: tertium dissensi
Abbreviated transcription (Latin):
rurt. Erat autẽ uir iste de nobilissi¬
mo genere scotoꝵ: sed longe animo
quam carne nobilior. Ab ipso tem¬
pore pueritie sue curã non modicam
lectionib sacris simul & monasticiᷤ
exhibebat disciplinis: et qd̾ maxiie
decet scõs. cuncta que agenda didice¬
rat sollicitꝰ agere curabat. Qͥd mul¬
ta Pcecdente tempore & ipse sibi
monasterium in quo liberiꝰ celestib
studiis uacaret construxie: ubi
correptꝰ infirmitate sicite libellus
de uita eiꝰ conscriptꝰ sufficient̾ docet.
raptꝰ est e corpore: & a uesꝑa usq
ad gallicantum corpore exutus.
angłicoꝵ agminũ & aspectꝰ intu¬
eri. & laudes beatas meruit au¬
ibunt sc̃ de uirtute in uirtutẽ.
& iterum uidebitur d̾s deoꝵ in
sẏon. Qui reductus in corpore. &
die tercia rursum eductus. uidit
non solum maiora beatoꝵ agmi¬
na. sed & maxima malignoꝵ sp̃u-¬
um certamina. Qui crebris accu¬
sationib impbi. iter illi celeste

Expanded text:
runt. Erat autem vir iste de nobilissirunt. Erat autem vir iste de nobilissimo genere Scottorum, sed longe animo quam carne nobilior. Ab ipso tempore pueritiae suae curam non modicam lectionibus sacris simul et monasticis exhibebat disciplinis, et, quod maxime sanctos decet, cuncta quae agenda didicerat, sollicitus agere curabat. Quid multa? Procedente tempore et ipse sibi monasterium in quo liberius caelestibus studiis vacaret, construxit: ubi correptus infirmitate, sicut libellus de Vita ejus conscriptus sufficienter edocet, raptus est e corpore: et a vespera usque ad galli cantum corpore exutus, angelicorum agminum et aspectus intueri, et laudes beatas meruit auIbunt sancti de virtute in virtutem. Et iterum: Videbitur Deus deorum in Sion. Qui reductus in corpore, et die tertia rursum eductus vidit non solum majora beatorum gaudia, sed et maxima malignorum spirituum certamina, qui crebris accusationibus improbi, iter illi caeleste
Abbreviated transcription (Latin):
nis urtitib. cupiens pro d̃no uͥcũꝙ
sibi oportunum inueniret. ꝑegrinam
ducere uitam. Qui cum ad ꝓuinciam
orientalium ꝑuenisset angloꝵ suscep¬
tus est honorifice a rege p̃fato. & soli¬
tum sibi opꝰ euangłirandi exequens.
multos & exemplo uirtutis. & inci¬
tamento sermonis. uel incredulos
amplius in fĩde atq amore xp̃i con¬
firmauit. Ubi quadam infirmitate
corporis arreptus. anglica meruiti¬
sione ꝑfrui. In qua ammontͦ est cep¬
to uerbi ministerio sedulus insistere.
uigiliis q consuetis. & orationib in¬
tura. dicente dño. Uigilate itaq quia
nescitis diem neque horam. Qua uiu¬
one confirmatꝰ. curauit locum mona¬
sterii quẽ a p̃fato irge Sigberto acceꝑ¬
at. uelocissime costruere discipliniᷤ.¬
ris uicinitate amenũ constructũ in
castro quodã quod lingua angloꝵ
cenobheresburs. idest urbs cenobhe¬
ri uocatur: quod deinde rexpuntie
illius anna ac nobiles quiq augu¬
stiorib edificiis ac donariis adorna¬

Expanded text:
nis virtutibus, cupiens pro Domino, ubicumque sibi opportunum inveniret, peregrinam ducere vitam. Qui cum ad provinciam Orientalium pervenisset Anglorum, susceptus est honorifice a rege praefato: et solitum sibi opus evangelizandi exsequens, multos et exemplo virtutis et incitamento sermonis, vel incredulos amplius in fide atque amore Christi confirmavit. Ubi quadam infirmitate corporis arreptus, angelica meruit visione perfrui, in qua admonitus est coepto verbi ministerio sedulus insistere, vigiliisque consuetis et orationibus intura, dicente Domino: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Qua visione confirmatus, curavit locum monasterii, quem a praefato rege Sigbercto acceperat, velocissime construere, acris vicinitate amoenum, constructum in castro quodam, quod lingua Anglorum Cnobheresburg, id est, urbs Cnobheri vocatur; quod deinde rex provinciae illius Anna, ac nobiles quique augustioribus aedificiis ac donariis adorna
Abbreviated transcription (Latin):
silanꝰ. Nos si transitoriũ tunueri¬
mus int̾itum: et̾num incur¬
remus suppliciũ. Et qm uere no¬
uimꝰ que p̾mia sunt parata iustis.
& que sit pena constituta pecca-¬
nam contẽpnimꝰ. ut uissa diuina

Expanded text:
it: Nos, si transitorium timuerimus interitum, aeternum incurremus supplicium; et quoniam vere novimus quae praemia sunt parata justis, et quae poena sit constituta peccas contemnimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
die sedit in foro martis. & uissit eã
adduci cum filiis fuis. Cui & cdixte
tua impietas est. & exhortatid tua
crudelitas. Et̃ comu̾sa ad filios dixit.
Uidete filii cęlum & sursum aspicite
ubi nos expectat xp̃s cum scĩs siuis
Pugnate pro animab ur̃is: & fideleᷤ
uos in amore xp̃i exhibete. Audienꝰ
hec publius: issit eam alapis cedi cdi

Expanded text:
s in foro Martis, jussitque eam adduci cum filiis suis; cui et dixit: tua impietas est, et exhortatio tua crudelitas est. Et conversa ad filios suos dixit: Videte, filii, coelum, et sursum aspicite ubi vos exspectat Christus cum sanctis suis. Pugnate pro animabus vestris, et fideles vos in amore Christi exhibete. Audiens hoc Publius, jussit eam alapis caedi. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tun adduci. & blando colloquio ad
sacrificium eam prouocans. minat᷑
penarum int̾itum. Cuiꝰ interrogati¬
omi felicitas dixit. Nec blandim̃tis
tius resolui potero. nec terrorib tu¬
is frangi. Habeo enim sp̃m sc̃m qͥ

Expanded text:
 Qui blando alloquio ad sacrificium eam provocans, minatur poenarum interitum. Cui beata Felicitas: Nec blandimentis tuis resolvi potero, nec terroribus frangi; habeo enim Spiritum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc ypolitus dixit beato lauren¬
tio. Ualerianus ex precepto decii
sent ambo simul ante conspectum
ualeriani: ualerianꝰ dixit ad bea¬
tum laurentium. Iam depone au¬
daciam: & da thesauros quos apd̾̃
te coguouimꝰ ẽẽ reconditos. Beatꝰ
laurentiꝰ dixit. Da mͥ indictias bi¬
duo aut triduo: & profero tͥ thes-¬
auros. Respondit ualerianꝰ & dĩx
ad ẏpolitum. In tua pollicitatione
habeat tͥduõ inducias. Ab eadem
die collegit cecos & claudos & debi
Ualerianus autem nuntiauit de¬
cio quia beatꝰ laurentius datis sͥ
triduo indutiis thesauros ꝓmisis¬
set declarare. Completis autem

Expanded text:
ue ypolitus ad| beatum laurentium; Valerianus ex praecepto decii sent ambo simul ante| conspectu ualeriani . ualerianus dixit ad beatum laurentium| Iam depone aciam, et da thesauros, quos apud te cognovimus esse reconditos. Cui sanctus Laurentius: Da mihi inducias biduo aut triduo, et proferam tauros; Respondit ualerianus| ad ypolitum; In tua pollicitacione abeat triduo induciadie collegit cecos, claudos et debilValerianus autem nuntiavit Decio . quia beatus laurentius datas triduo inducias tesauros| promisiset declarare; Conpletis autem
Abbreviated transcription (Latin):
& qualit̾ decius cesar & ualerianꝰ
sent se in palatio tyberii.⁊ quomͦ
plorantes & multum tͥstes tulerc
corpꝰ beati laurentii archidiaconi
& martyris. Et uenerunt in uia
ty̾burtina in predium matronẽ
iudue ciriace. ad quam ipsebeatus
martẏr fuerat nocte. cui linteum
runt eum usq ad uesꝑum. Iam ho¬
ra uesꝑtina sepelierunt eum in
cripta in uia tyburtina in predio

Expanded text:
 qualiter de| cius caesar . et ualerianus sent se in palatio tiberii| et quomplorantes| et multum tristes tullerunt . corpus beati lau| renti . archi . diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia tiburtina . in praedium . matrone uiduae| ciriacae ad quem ipse martyr . fuerat nocte.| Cui et linteum runt usque| ad uesperum. Iam hora uespertina sepelierunt| in cripta . in uia tiburtina . in praedium
Abbreviated transcription (Latin):
uit eum. Et eleuatꝰ ex aqua cepit
dicere ypolitꝰ. uidi animas inno¬
centum letas gaudere. & dixit ad
beatum laurentium cũ lacrimis.
omnis domꝰ mea baptiretiur. Et
baptizati sunt promiscui sexus
in demo ypoliti. numero decem

Expanded text:
uit eum; Et extersus ex aqua . coepit dicere ypolitus; Vidi ani| mas innocentium letas gaudere; Et dixit ad beatum laurentium .| cum lacrimis; omnis domus mea babti| zetur; Et babtizati sunt promiscui sexus in domum ypoliti numero| decem
Abbreviated transcription (Latin):
ibi homo in custodia multo tem
zare. & illuminabit de. Respond̃
lũcillus & dixit. Ego semꝑ desi
dixit. Si ex toto corde credis:. Res¬
pondit lũcillus cum fletu dicens.
atus laurentiꝰ cathecizauit eũ.
& accẽpta aqua chixit ad eum.
Omnia in confessione lauantur.
Tui autem me admintiãnte. respon¬
de credo. Et benedixit aquã. Et cũ
Credo. Qui passus est sub pontio
pilatos. At ille respondit. Credo.
Ipsum qui mortius est. & sepultꝰ.¬
& tercia die resurrexte: Atille
respondit. Credo. Qui ascendte in
anima illuminet. At ille respon¬
die cum fletu credo. Et cõoꝑuit¬
oculi eiꝰ. & cẽpit clamãre dicens.
B̾enedictus dñs nr̃ iħc xp̃s d̾s et̾nꝰ.¬
quia cẽtus fui & modo uideo. Tẽ
audientes multi ceci ueniebant.

Expanded text:
ibi homo| in custodia multo temzare . et inluminabit te;| Respondit lucillus et dixit; Ego semper desiddixit; Si ex toto cor| de credis? Respondit lucillus cum fletu dicens; atus laurentius . catetizauit eum;| Et accepta aqua . dixit ad eum; Omnia in confessione lauantur;| Tu autem me interrogante . responde . credo; Et benedixit aquam;| Et cum Credo; Qui passus est sub pontio pilato? At ille respondit;| Credo; Ipse qui mortuus est et sepult tercia die resur| rexit? At ille respondit; Credo; Ascendit ad anima inluminet; Lucillus respondit cum fletu; Credo| Tunoculi eius . et coepit clamare dicens; Benedictus  cecus fui et modo uideo; Tunc| audientes multi ceci . ueniebant a
Abbreviated transcription (Latin):
eum partenio tribuno. Eadẽ hora¬
qd̾ laurentiꝰ qui habebat thesau-¬
ros absconditos archidiaconꝰ sixti.
in custodia teneretu. Gauisus de¬
cius fecit sibi presentari beatum

Expanded text:
us Parthenio tribuno. Qui quod Laurentius, qui haberet thesauros reconditos, archidiaconus Sixti in custodia teneretur. Qui gavisus, fecit eum sibi praesentari, et
Abbreviated transcription (Latin):
strum. & thesauros ⁊ͥ ostendo. &
uitam et̾nam promitco. Dixit ei
ypolitꝰ. Si dictis facta cõpenses.
faciam que hortaris. Dicit ei beatꝰ
laurentiꝰ. Audi me. & que hortatꝰ
sum citiꝰ fac. quia ẏdola muta &

Expanded text:
stum . et thesauros tibi ostendo| et uitam eternam promitto; Dixit ei ypolitus; Si dictis facta conpenses .| faciam quod ortaris; Dicit ei beatus laurentius; Audi me et quę ortatus| sum cicius fac . quia idola muta et
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. Marcelline tuos pariter
petri ꝙ triumphos. ꝑcuss or retu¬
lit cdamaso nͥ cum pueressẽ. Hec s
carnificem rabidũ mandata dedis¬
se. Sensib in mediis ur̃a itt tunc
colla secaret. Ne tumulum ur̃m
quisquam cognoscere posset. Uos
alacres ur̃is manib fõdisse sepul¬
chra. Candidule occulte pꝰqͣm iacu¬
isse sub antro. Postea commonitã
ur̃a pietate lucillam. Hic placuisse
magis scĩssima condere membra.

Expanded text:
ro. Marcelline tuos, pariter Petre, nosce triumphos. Percussor retulit Damaso mihi cum puer essem, Haec tibi carnificem rabidum mandata dedisse, Sentibus in mediis vestra ut tunc colla secaret, Nec tumulum vestrum quisquam cognoscere posset; Vos alacres vestris manibus mundasse sepulcra, Candidulo occulte postquam jacuistis in antro, Postea commonitam vestra pietate Lucillam, Hic placuisse magis sanctissima condere membra.
Abbreviated transcription (Latin):
set. uissit eos longius duci in sil¬
ua nigra. que hodie in honore scõ¬
rum silua candida dicitur. & in
eadem ambos pariter decollari.
Cumq uentum fuisset in media
silua ipsi sibi manib siuis mun¬
dauerunt locum ab spinis. in quo
orantes simul & dantes sibi pacis
osculum. genu posito decollati ft̃.¬
Is autem qui eos decollauit. testifi

Expanded text:
e jussit eos duci in Silvam Nigram quae hodie in honore sanctorum Silva Candida appellatur, et in eadem ambos pariter decollari. Cumque ventum fuisset in media silva, ipsi sibi manibus suis mundaverunt locum ab spinis, ubi orantes simul, et dantes sibi pacis osculum, genu posito decollati sunt; et qui eos de
Abbreviated transcription (Latin):
ut credam deo tuo. ecce ego bo¬
die duplicabo suꝑ de cathenas. &
claustra omnia carceris muniam. te
autem ipsum in ipsa ima tenebrosa¬
custodia solum includam. si de his
omnib liberauerit de d̃s tuis: cre-¬

Expanded text:
vis credere Deo tuo, ecce ego duplicabo super te catenas, et claustra omnia carceris muniam; te autem ipsum in ipsa ima tenebrosa solum includam. Si de his omnibus liberaverit te Deus tuus, cre
Abbreviated transcription (Latin):
uir dei petrꝰ. Audi consilium me¬
um artemi. ⁊ crede unigenitũ fili
tium. Et si uere credideris: mox sal¬
uabitur filia tua. Cui artemiꝰ res¬
pondit. Miror imprudentiam con¬
silii. te d̾s tius liberare non potest.
cum illi credas. & cotidie pro eius
nomine plagas. ⁊ uincula ꝑferas.
quomodo poterit filiam meam

Expanded text:
us dixit: Audi consilium meum, Artemi, et crede unigenitum Filiutium. Si credideris, salvabitur filia tua. Cui Artemius: Miror imprudentiam consilii tui. Te Deus tuus liberare non potest, cum illi credas, et quotidie pro ejus nomine plagas et vincula perferas, quomodo poterit filiam meam
Abbreviated transcription (Latin):
am eccłie monachis tͣaite ꝑ suos sac̃dotes instititantur
stitõ.⁊ si instando qd̾ mag̃ ẽ facir su̾it caritas. sit facili¬
or in ꝯcedendo qd̾ m̃inꝰ ẽ scã largitas. Maiꝰ ẽ i possõnẽ
ẽ illũ uereti. cuiꝰ iudicio ⁊ noluntate. nt̃ erigit᷑. nc̃ depͥ¬
simsata auctoritate ad se tͣhat. Sic itaq pͥuat᷑ mcede
tũqi pͥuoꝵ sac̾dotũ discordias ⁊ scissuras amancium.
lutͣri: post dececta fraude quadã usurpatõne ex toto¬
comit᷑ auferre. Quoꝵ adu̾tentes calliditates ⁊ hostis uer

Expanded text:
chis traditae per suos sacerdotes instituantur. stitutio. Et si in dando quod majus est, facilis fuit charitas, sit facilior in concedendo, quod minus est, sancta largitas. Majus enim est illum vereri, cujus judicio et voluntate nunc erigitur, nunc deprsimulata auctoritate ad se trahat. Sic itaque privatur mertum quia pravorum sacerdotum discordias, et scissuras amantium, lucrari, post detecta fraude conatur quadam usurpatione ex toto auferre. Quorum advertentes calliditatem et hostis ver
Abbreviated transcription (Latin):
rauenerit hrẽ pacem domꝰ dauid nisi absalon filiꝰ eiꝰ
uiuũ saluum ꝙ seruarẽt. ⁊ eẽt cui penitenti pateruꝰ
affectꝰ ignosceret. qͥd ei testitit nͥ ꝑdirum flere sui reg
sores illiꝰ mandati. nõ occides: qͣmius qͦsq digna mor¬
t̾fecit. si hoĩcidas ⁊ uenenarios puture nõ ẽ effusio sã¬

Expanded text:
meruit habere pacem domus David, nisi Absalon filius ejuvivum salvumque servarent, ut esset cui poenitenti paternus affectus ignosceret, quid ei restitit, nisi perditum flere, et sui regnsores illius mandati: Non occides, quamvis quosqim et sacrilegos et uenenarios punire non est effusio san
Abbreviated transcription (Latin):
illud uaticinũ malachie ppħe. Inferte oẽm decimatõnẽ
in horreũ meũ. ut sit cibus in domo mea. has gͦ decanã
sub manu ep̃i fore censemꝰ. ut ille qui cũctis p̃ est: õib i̾te
distͥbuat. nec cuiqͣm. pͭ. honorabiliꝰ exhibeat. unde alii
scrupłoso corde moueant᷑. s sit̃ omĩa coĩa. Qͥa mħo nestũ¬

Expanded text:
Malachiae prophetae: Inferte omnem decimationem in horreum meum, ut sit cibus in domo mea. § 2. Has vero decimas sub manu episcopi fore censemus, ut ille, qui ceteris praeest, omnibus juste distribuat, nec cuiquam personae honorabilius exhibeat, unde alii scrupuloso corde moveantur, sed sint omnia communia, quia inhonestu
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ debitores om̃s sacs tegłas custodire ⁊ cã que
icit in unaqͣq eccłia yconomos ẽẽ deb̾e mͦis oĩl inui¬
olabilem ꝯ seruare debemꝰ. Et siqͥdẽ unꝰ qͥsq mecpolita¬
nꝰ in sua eccłia ꝯstitũt yconomũ. bñ utiꝙ̃. Sin aũ ex
auetoritate ꝓͥa ꝯstantinopoleos ep̃is licencia ẽ pͥponẽdi
eis sut nõ satagut̃ yconomos statu̾e in suis eccłiis. Iꝰ¬

Expanded text:
s debitores omnes sacras regulas custodire, et eam, quae dicit in unaquaque ecclesia oeconomos esse debere, modis omnibus inviolabilem custodire debemus. Et si quidem unusquisque menus in sua ecclesia constituerit oeconomum, bene utique; sin autem ex auctoritate propria Constantinopoleos episcopis licentia est praeponendi ipsis sunt non sategerint oeconomos statuere in suis ecclesiis. I
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uolandoꝵ religio. comubia int̃ alicuigenas ꝑibi¬
tere gentes utuntur. Qanid sit iu pune n
No militare ẽ. belli inferendi sollempnitates fecletis
facienli tȩcus. signo dato egressio in hostem. ł pugcic
cõmissio. Item signo dato rece᷑ cio. Item Clagic i
uł torques d̾onant᷑. Item ꝓtede clecisio.: p ꝑ sonaii
q̃litatib : laborib nista drusio. ac pͥncipis ꝑ¬

Expanded text:
religio, conubia inter alienigenas prohibifere gentes utuntur. Quid sit ius militare . Ius militare est belli inferendi sollemnitas, foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii vel torques donantur. Item praedae decisio, et pro personarum qualitatibus et labori iusta divisio; item principis
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla inqͥt rõ sinit. ut int̾ ep̃os habeant᷑ qͥ nͨ a cłicis
fir̃t electi. nec a plebib expetiti. nec a cõpuncialibus
tis in orbe t̾rarũ p̃fert᷑ eccłiis. atq iõo suꝑ se metͦpoli¬
tam̃ hre nõ potesti cardinales ep̃i metͦpolitani pcul¬
ad apłici tulminis apicem ꝓ᷑ueant. Eligat᷑ aũ de ip̃ꝰ
ex alia assumat᷑. saluo debito honore reu̾encia dilecti
filii henrici qui in pͤsenciarũ rex habet᷑.: fut᷑s ĩꝑator

Expanded text:
uid, 'ratio sinit, ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialibtis in orbe terrarum praefertur aecclesiis, atque ideo super se metropolitanum habere non potest, cardinales episcopiad apostolici culminis apicem provehant. Eligant autem de ipsius n invenitur, ex alia assumatur. Salvo debito honore et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futur
Abbreviated transcription (Latin):
ane uitandã diximꝰ ebrieiatẽ. ꝑ qͣm crimina
cau̾e nõ possumꝰ. Nam que sobrii cauemꝰ: ꝑ ebͥe
ꝑ uitiũ deliquerit᷑ apd̾ sapientes iudices ueniaͤ quidẽ
scã donant᷑. s leuitatis dãpnant᷑ auctores. Etẽ augͦ
uł iobediencia que adbuc in m̃bris moribũdis
habitat ptet̾ ure uoluntatis legem qͣi sua lege mour
si absq culpa ẽ iucorpe dormientis. qͣntotnagis absq
culpa ẽ in corꝑe nõ ꝯsencientis: Idẽ cc̃ faustũ. liͦ .ii.¬

Expanded text:
 vitandam ebrietatem, per quam crimina cavere non possumus. Nam quae sobrii cavemus per ebrietper vinum deliquerint, apud sapientes judices venia quidem facta donantur, sed levitatis daobedientia, quae adhuc in membris moribundis habitat, praeter nostrae voluntatis legem quasi sua lege movetur, si absque culpa est in corpore dormientis, quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis?
Abbreviated transcription (Latin):
iliꝑmittit. hõ aũ uuduam aut repudiatã. qr ꝓpt̃ hoc
aein ceps nec ad subdiacouatũ ꝓtichi poterut qr nͥ laieꝰ
nͨ uirginẽ sortitꝰ uxorem aut bigamꝰ ad cłicatũ tił siqͥs
ex prefatis ordinib desid̾at ad subdiaconatũ ascend̾e
itror ꝯiungi eidẽ marito suo catnałr. nec tuqͣm nib̾e

Expanded text:
tali permittit; non autem viduam aut repudiatam, quia propter hoc deinceps nec ad subdiaconatum provehi promeruit, nec laicus non virginem sortitus uxorem aut bigamus ad clericatum. Beda ex praefatis ordinibus desiderat ad subdiaconatum accedere,uxor jungi eidem marito suo carnaliter, nec cuiquam nubere
Abbreviated transcription (Latin):
uid culpat᷑ in bello. an qi morituri prehndũda.¬
qͣndoꝙ moriunt᷑ ut dñentur ĩ pace uicturi. hoc
¶teprehendisse turidoꝵ ẽ. nõ religiosoꝵ. Nocendi cupidi¬
tas. ul ciscendi cricoelitas. implicatꝰ aiq ĩpacabił at̃mꝰ¬
fecitas rebellandi. libido dñandi. ⁊ si qͣ similia. hec sũt

Expanded text:
im culpatur in bello? an quia moriuntur quandoque morituri, ut domentur in pace uicturi? hoc reprehendere timidorum est. non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crferitas rebellandi, libido dominandi et si qua similia hec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ta cesari monet reddi. qr ꝓpt̾ bella neccĩo militi scipen¬
diũ prebeat᷑ Ordo aũ ille nat᷑ał mortaliũ paci aceo¬
modatꝰ hoc poscit ut suscipiendi belli auctoritas
atq ꝯsilium penes pͥncipes sit. S si humana cupidi¬
tate bellũ gerit᷑ nõ nocet scũs. in qͦs nõ ht̃ qͥsqͣm po¬

Expanded text:
ta Cesari monet reddi, que propter bella necessario militi stipendia prebeantur. Ordo autem iste naturalis, mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principes sit. Sed si humana cupiditate bellum geritur, non nocet sanctis, in quos non habet quisquam po
Abbreviated transcription (Latin):
ut humilitate inbuti xͥana: discãt nõ ꝯtẽpu̾e
quos cognouerũt moꝵ uicia qͣm u̾boꝵ ampliris
uitare. s cordi casto linguã ex̃citatã ñe ꝯsr̾e aude¬
se ita eẽ p̾ponendas uerb̾ sñas: ut p̾ponit᷑ auimꝰ corpi
ex quofit ut ita malledebeat uerioresqͣm diseccio¬
tes audire smones. Sic̃ malle debtĩt prudetitiores
qͣm formosiores hrẽ amicos. Nouerĩt ⁊ nõ eẽ uoces
ad aures d̾i. s aĩ affectus. Ita etũ nõ irridebũt si ali qͣs
antstites: minisfs eccłie forte aĩaduterĩt. uł cũ bar¬
baristis ⁊ soloccisimis dm̃ ĩuocare. iił eadẽ ũba que
ꝓnnciant nõ intellig̾e ꝑt̾bateꝙ distinguere nõ qͥa
ista minime corrigenda sũt. ut ppłs ad id qd̾ plane
intelliget dicat am̃. S qͥa pie toleranda sũt abeis qͣ
didicerũt. ut sono in foro: sic uoto ineccłia benedici.
Itaq forensis illa nõ nũqͣm forte bona dictio. nũqͣmbũ¬

Expanded text:
 humilitate induti Christiana, discant non contemnere quos cognoverint morum vitia quam verborum amplius devitare, et cordi casto linguam exercitatam nec conferre audese ita esse praeponendas uerbis sententias, ut praeponitur animus corpori. ex quo fit, ut ita malle debeant ueriores quam disertiores audire sermones, sicut malle debent prudentiores quam formonsiores habere amicos. nouerint etiam non esse uocem ad aures dei nisi animi affectum. ita enim non irridebunt, si aliquos antistites soloecismis deum inuocare uel eadem uerba, quae pronuntiant, non intellegere perturbateque distinguere: non quia ista minime corrigenda sunt, ut populus ad id quod plane intellegit dicat amen, sed tamen pie toleranda sunt ab eis qui didicerint ut sono in foro sic uoto in ecclesia benedici. itaque forensis illa nonnumquam forte bona dictio numqu
Abbreviated transcription (Latin):
q nõ qd̃ sentit hoc dit̃. nõ uerũ dic̃. qͣmuis uerũ ĩuemi¬
at᷑ eẽ qd̾ dicit. Nec ullo modo liber ẽ a mendacio: qui.
ore nesciens uerũ loquit᷑. sciens aũ uoluntate mentit᷑.¬
dicentis. Melior ẽ qui nesciens falfũ dic̃. qm̃ io uerum
putat: qm qui ipenciendi aĩm sciens gerit. nescie̾s n̾m
ẽẽ qd̾ dit̃. ¶tẽ geł. Non mentit᷑. qͥ aĩm fallendi nõ

Expanded text:
 non quod sentit, hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit, nec ullo modo liber est a mendacio qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem voluntate mentitdicentis, melior est qui nesciens falsum dicit, quoniam id verum putat, quam qui mentiendi animum sciens gerit, nesciens verum esse quod dicit. C. V. Non mentitur qui animum fallendi no
Abbreviated transcription (Latin):
uit auune sunt aut humane. Duiine nat᷑a
bupane morbus constant. Ideo ꝙ hec cliscrepãt
cm̃ alic alus gentib placent. fas: iex diiniã. Iue.
ler bumana e. Ttansire ꝑ agrum alienum. fas est.
legis mores uite conscripti ⁊ ttatuiti᷑ intelligantut
Est autem ius generale nomen multas species slib

Expanded text:
inae sunt, aut humanae. Divinae natura, humanae moribus constant; ideoque haec discrepant, quoniam aliae aliis gentibus placent. Fas lex divina est, ius lex humana. Transire umanae mores jure conscripti et traditi intelligantur. § 1. Est autem jus gen
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ñ ad cuulẽ uidicẽ spectat. De ea uͦ que infratempꝰ
lucł nubit nõ ẽ ꝯt̾rariũ ei qd̾ stepħs ait. Iu fames
dm̃s ⁊c̃. Cum .n. leges secłi p̾cipue in mat̾moniss sa¬
cros canones sequi nõ dedignent᷑ ñ unͣr ꝓ nunciare
ĩnocente fũit ab solutꝰ aliud ẽ si pecuniã a nocente
acceꝑit. ita ut a ꝓbatõne eiꝰ qd̾ obiet̾at: desistat uñ

Expanded text:
intra tempus luctus nubit, non est contrarium ei, quod Stephanus ait: Infames dicimus, etc. Quum enim leges saeculi praecipue in matrimonio sacros canones sequi non dedignentur, non videntur pronunciare innocente fuerit absolutus: aliud, si pecuniam a nocente acceperit, ut a probatione ejus, quod objecerat, desistat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s. sit saluꝰ in die dnĩ ih̃u. Itẽ alios de qͥb diẽ qͦs tradidi
sathane ut discat nõ blasphemare. Et dñs fl agellator
testimoniũ scͥptẽ oicentis. ⁊ elus domꝰ tue comedit me
ubi potueritis ad u̾t̾e qt̃i ĩ num̃abilib etemplis res in
dicat ip̃a. S dicitis uos loca urã desende: resistitis
que illicite ufurpaut᷑. ad inuiriam d̃i retinent᷑. priꝰ
expellat impiũ. ⁊ uistꝰ inustũ. Neq .it. eo mͦ ꝑsecutõ¬
nẽ passi sut̃ pseuoo ꝓpħe ab belia. quomͦ ipẽ heliat¬

Expanded text:
s sit in die domini Iesu, itemque alios de quibus dicit: quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare. et dominus Christus ftestimonium scripturae dicentis: zelus domus tuae comedit me. ubi potueritis, quod innumerabilibus exemplis res ipsa indicat? sed dicitis uos loca uestra defendere et resistitis quae illicite usurpantur, vel ad injuriam Dei retinentur, pius expellat impium, et justus injustum? Neque enim eo modo persecutionem passi sunt pseudoprophetae ab Elia, quomodo ipse Elia
Abbreviated transcription (Latin):
molestia sit. qi ualde satis amatissimũ habeo d isto
Omĩmotia. R ẽ illiꝰ habitꝰ⁊ istiꝰ officii cliu̾sitas. Illic
.N. quies. or̃õ. labor maniũ. ⁊ hic cãrũ cognicio.
ca instituta uł supplicanciũ necc̃itas poscit. faciat
aũ d̾s ut tales sint hii uł qui a nob̃ in isto habicu
nuitͥunt᷑. uł in monasttriis crescũt. ut ꝓuecta eta¬
te ⁊ ꝓbata uita nõ ad litigiosoꝵ officia. s ad sac̃doci¬
um ualeant ꝓ moñi. ¶  clastus tñ sic̃ ĩ tctatu

Expanded text:
molestia sit, quia vere satis amarissimum habeo de isto Omnimoda enim est illius habitus et istius officii diversitas. Illic enim quies, oratio, labor manuum: at hic ca instituta, vel supplicantium necessitas poscit. Faciat autem Deus, ut tales sint hi, qui vel a nobis in isto habitu nutriuntur, vel in monasteriis crescunt, ut provecta aetate et vita probata non ad litigiorum officia, sed ad sacerdotium valeant promoveri.
Abbreviated transcription (Latin):
cipant᷑ ordinib candnicis regłis teneant᷑ słcti
expetibile tñ ẽ. ut ꝓmissiotus sue uota sub cautione
spondeatit qͦs ad ꝓmorionis gͣdꝰ eccłiastica ꝓbat disci¬
plina. Soler .n. plus tum̾̃ qd̾ singłarit̾ po łlicet᷑ qͣm qd̾
gen̾ali sponsione ⁊cludit᷑. Et id̾o placuit huic sco. uͦ.¬
uͥ unꝰqͥsq ad eccłiasticos gratꝰ accessutꝰ. nõ añ honoris
ꝯsecͣtionẽ accipiat. qͣm placiti sui ĩnonͣat̃onẽ ꝓmritat. ũ
fidem eatħicam sincera cordis leuotõne custodiens: iuste
ꝯpie uiu̾e debeat. ⁊ in nlłis oꝑib suis canonicis regłis
ꝯtradicat. atq ut debitũ ꝑ omĩa honorẽ atq obsequii
reu̾entiã pͤminenti sibi urꝰqͥsq depͤndat. iurta illud pͤ.
leonis edictũ. Qui se scit aliqͥb eẽ p᷑positũ: nõ moleste
ferat aliquẽ eẽ sͥ p̾latũ. s obedienciã qͣm exigit: ⁊̃ ip̃c de¬
pendat. pena tñ uixta eccłrastica̾ ꝯsuenidinis morem

Expanded text:
cipantur ordinibus, canonicis regulis teneantur adstricti, expedibile tamen est, ut promissionis suae vota sub cautione spondeant, quos ad promotionis gradus ecclesiastica probat disciplina. Solet enim plus timeri, quod singulariter pollicetur, quam quod generali sponsione concluditur. § 1. Et ideo placuit huic s qui ad ecclesiasticos gradus est ascensurus, non ante honoris consecrationem accipiat, quam placiti sui adnotatione promittat, ut fidem catholicam sincera cordis devotione custodiens juste et pie vivere debeat, et in nullis operibus suis canonicis regulis contradicat, atque ut debitum per omnia honorem atque obsequii reverentiam praeeminenti sibi unusquisque dependat, juxta illud B. Leonis Papae edictum: « Qui se scit aliquibus esse praepositum, non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam, quam exigit, etiam ipse dependat. » Poena etiam juxta ecclesiasticae consuetudinis morem
Abbreviated transcription (Latin):
terra de qua plasmatꝰ est adam. s de ip̃iꝰ ade costa facta
sit młier. ut sciremꝰ unã in uiro ⁊ in młiere corporis
ẽẽ naturã unũ fontẽ generis humani. Ideo non duo a
principio facti uir⁊ mulier. nec duo uiri nec due muli¬
eres. set primum uir. dem̃ ex eo mulice. Unam enĩ natu¬
ram uolens hominũ constituere d̾s ab uno principio cre¬
ature hoc incipiens multarũ ⁊ disparium naturarum eri¬
puit facultatem. ¶ Euidentissime itaq apparet ita
uirum esse capud mulieris. ut nulla uota abstinencie
s  religiose ꝯuersatõnis liceat sibi sine eius licentia
deo offerte. ecram si uiro ꝑmutente repromissa fuerit:
non liceat ei uotum opere cõplere. cum uir uoluerit:
reuocare promissum. Uota autem continencie alterus
ꝑmissu ab altero ualent offerri. q. post promissionem
nou ualent in irritum deduc

Expanded text:
terra, de qua pla- smatus est Adam, sed ae ipsius Adae costa facta sit mulier, ut sciremus unam in uiro et muliere corporis esse naturam, unum fontem generis humani. ideo non duo a principio facti uir et mulier neque duo uiri neque duae mulieres, sed primum uir, deinde ex eo mulier. unam enim naturam uolens hominum constituere deus ab uno principio creaturae huius incipiens multarum puit facultatem. Gratian. Evidentissime itaque apparet, ita virum esse caput mulieris, ut nulla vota abstinentiae vel religiosae conversationis liceat sibi sine ejus licentia Deo offerre; etiamsi viro permittente repromissa fuerit, non licet ei votum opere complere, quum vir voluerit revocare permissum. Vota vero continentiae ita alterius permissu ab altero valent offerri, quod post permissionem non valent in irritum deduc
Abbreviated transcription (Latin):
pluuias effimdeto: ut catharacłe celi eẽ aꝑte credant᷑
⁊ effundã nob̃ bñdictõem incam. usq ad habundãciã.
uerbũ effusionis: nom̃ largitatis ostũdit S fĩ potest
ut agͦs urigantib pluuiis sit qͥd̃ fertilitas. um aũ locu¬
sta ueniet. aut hruchus ant erugo. aut exuca :⁊ laborẽ¬

Expanded text:
cataractae coeli apertae esse credantur. Et effundam vobis benedictionem usque ad abundantiam. Verbum effusionis, nomen largitatis ostendit. Sed fieri potest ut agros irrigantibus pluviis, sit quidem fertilitas; verum aut locusta aut bruchus, aut erugo aut eruca de
Abbreviated transcription (Latin):
filium optulit cum cditissimo cenobio. Exactus
ab abbate ⁊ fr̾ib decem libras ꝑ soluit ut filiꝰ sus¬
ciꝑet᷑. ip̃o tñ bñficio etatis hoc ignorante creuit
puer. ⁊ ꝑ incrementa temꝑum ⁊ officioꝵ: acd uiri¬
lem etatem. ⁊ al sacerdocii gͣdum ꝑuenit Exĩn¬
suffragantib m̃itis in ep̃m eligitur. Int̾uenien¬
teqͦ ob sequio ⁊ pat̾uis precib. clata qͦ pecunia
uni ex ꝯfiliariis. archiepi: ꝯsecrat᷑ iste inantisti¬
tem. nes ciꝰ pat̾ni obsequii ⁊ oblate petune ꝓ ce¬
clente uͭ tp̃r nõnłłos ꝑ pecuniam ordinanit. Qͥbi¬
dam uͦ gͣcis bñdictõnẽ sac̃cdoralem cdedit T andem
in se daꝑnat̾onis accepit. Hĩc pͥmũ qr̾. an sit
pecc̃m em̃e spũalia. Scdo: an ꝓ ingressu eccłie
exigũda sit pecunia. uł si exacta suit: an sit ꝑsol¬
uenda. Tertio qtͣ an ingressum uł prebñcdas
eccłie em̃e: sit simoniacũ. Quarto. an sit iste
patũa pecuna ẽ assecutꝰ Sexto. an ali qͥ ab eo¬

Expanded text:
filium obtulit eum ditissimo coenobio; exactus ab abbate et a fratribus decem libras solvit, ut filius susciperetur, ipso tamen beneficio aetatis hoc ignorante. Crevit puer, et per incrementa temporum et officiorum ad virilem aetatem et sacerdotii gradum  meritis in episcopum eligitur, interveniente obsequio et paternis precibus; data quoque pecunia cuidam ex consiliariis archiepiscopi, consecratur iste in antistitem, nescius paterni obsequii et oblatae pecuniae. Procedente vero tempore nonnullos per pecuniam ordinavit, quibusdam vero gratis benedictionem sacerdotalem dedit; tandem in se damnationis accepit. Hic primum quaeritur, an sit peccatum emere spiritualia? Secundo, an pro ingressu ecclesiae sit exigenda pecunia, vel si exacta fuerit, an sit persolvenda? Tertio, an ingressum vel praebendas ecclesiae emere sit simoniacum? Quarto, an iste sit paterna pecunia est assecutus? Sexto, an illi, qui ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Qd utiq qͣntomag̃ implet᷑. tanto maiore utit᷑ eccłia
potestate. ut nd̃ sosu inurcet. s ⁊ cogat ad bonum.
hoc tẽ significare uolebat dñs. qui qͣũiuis hrẽt magnam
potestatem. priꝰ tũ elegit cõmendare urilitatẽ. Hoc ⁊̃ũlla
ꝯnuni similitudme sat̃ euident᷑ ostendit᷑. ubi misit ad
rauitatos⁊ uenite noluert ⁊ ait seruo. Exicito in uicos

Expanded text:
d utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et uenire noluerunt; et ait seruo: Exi in plateas