comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niceras ut etiam dei
filius tecum ꝯfiigeret¬
sati . lex. teq non uitando s suscupendos sp̃¬
aret. uicisti in morientib iuicta es in resurgertib
uictona tua qua absorbueras corpora morien¬
cium temporalis fiit. uictoria qua in corparib
absorta es resurrgencium eterua ostabit. Ubi est
mors . i clissolutio. stumulus tuus. stumulus mor
cauimus. om̃s. ut moreremur in uno om̃s quo
pundi et uenenan sunuis. de quo mors gxiit ut
ipse exponit clicens. Stimulus ã morfis pec. est.
Sĩcit enim pet̃m stimulus mortis d̾r quo .s. mors
facta est. non ꝙ̃ mors fetit. poco erũ mornur. nõ
morte peccamus sic dcm̃ est. lignum uite nõ qd̃
hominis uitam facere. s quo hoĩs uita fieret
sic et lignum sãe boni et mali per ꝙ scĩa fieret
hoĩs s̃i ad̾ per suam scĩam homo fecerit. uł no¬
mine mortis hic intelligitur diabolus. et est.
ab sortus in futturo perituis absorbebitur. p̃p ħ
nichil hẽbat demq eo persona iustoꝵ qui nt̃

Expanded text:
viceras, ut etiam Dei Filius tecum confligeret, teque non vitando, sed suscipiendo superaret; vicisti in morientibus, victa es in resurgentibus; victoria tua qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit; victoria qua in corporibus absorpta es resurgentium, aeterna constabit. Ubi est mors, scilicet dissolutio, stimulus tuus. Stimulus mortcavimus omnes, ut moreremur in uno omnes, quo puncti et venenati sumus, de quo mors exiit, ut ipse exponit subdens: Stimulus autem mortis peccatum est. Sicut enim peccatum stimulus mortis dicitur, quo scilicet mors facta est, non quem mors fecit; peccato enim morimur, non morte peccamus: sic dictum est lignum vitae, non quod hominis vita faceret, sed quo vita hominis fieret: sic et lignum scientiae boni et mali, per quod scientia fieret hominis, non quod per suam scientiam homo fecerit. Vel nomine mortis significatus est diabolus. Et est. absorptus; in futuro penitus absorbebitur, proptenihil habebat. Deinde ex persona justorum qui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
gx sua persona s ex perso¬
na hominis gnałe loq̃r
acus hominis aã legem¬
.l. hic laq̃r in persona ho¬
minis añ legem. Sequit᷑¬
Ego ã .q. añ legem pect̃m

Expanded text:
ex sua persona, sed ex persona hominis generaliter,actus hominis ante legemur hic in persona hominis ante legem. Eg
Abbreviated transcription (Latin):
q̃raitut dñtes si prosiciscat. qr sic luna fer¬
tur. uł proficiscar ut prospera cedant. q ua
se ht̃ positis sp̃derum. agam hoc fuse om̃¬
cuuta quia illa stella agit fusem si planta¬
bohe amus uineam: qr bisextus s̾ tales s¬
culpauta. ñ qui naturales elementoꝵ et¬
fectus in sp̃decum ordinatissima ouesiore
nouerunt. ut .s tempestate non nauigẽt.
tis corrigi uel ita. estote sic̃ ego qr et egd qiui
legem ħ su sura modo sine lege. sicut uos
liã sp̃uali diiiditione coneeno rraoe
aspere correctos gãs¬

Expanded text:
tes: Non proficiscar, quia luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate non navigent, tis corrigi. Vel ita, estote sicut et ego, quia ego qui legem habui, sum modo sine lege sicut vos. lia spiritali dijudicatione contemno. Fratres, aspere correctos Ga
Abbreviated transcription (Latin):
cut li. hauc scribit epłam. nec ad c̃¬
Laumicisionem uł legem ddicit eos
reuerti in qua nunquam suerant. s ad infir¬
ma et egena elem̃ita quib rursus ut antea sex¬
ut uł in agenclis reb uł in expectandis euenti¬
bus uite. et negotioꝵ suoꝵ ab astrologis ⁊ cal¬
deis. notatos dies. et menses. ⁊ annos ⁊ tp̃ra
obseruent. quos redarguit dicens. nũt ã cũ.¬

Expanded text:
us hanc scribit Epistolam. Nec ad circumcisionem vel legem dicit eos reverti, in qua nunquam fuerant, sed ad infirma et egena elementa, quibus rursus ut antea serut vel in agendis rebus, vel in exspectandis vitae et negotiorum suorum, ab astrologis et Chaldaeis notatos dies, et menses, et annos, et tempora observent. Quos redarguit, dicens: Nunc au
Abbreviated transcription (Latin):
exant galathe. ut ad leger et ad pristinos et¬
pores conuerterentur engo eligat lestor nerã
nolet siũara. duri taodo intelligat ad tr̃ ꝑi
culum ãe pertinece. supersticiosas teroporil
obseriatias ut hinc loco subicit apłs. nnico

Expanded text:
 Galatae, ut ad legem et ad pristinos errores converterentur. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo intelligat ad tantum periculum animae pertinere superstitiosas temporum observantias, ut huic loco subjecerit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
u. ad superstitiosas terapoꝵ obseruationes ma¬
infestum est eñ uolumina tp̃rm. per elemẽ¬
ta huius mundi. hoc est celum et terram⁊
motus. atis ordinem sẏderum ad muistra¬
ri que infirma appellat. gr eo qd intima ⁊
rassabili sp̃e uariantur. egͥena uero eo ꝙ eget̃
quid inoipiencbam. m̃ises a colunt qui curͤ
line per sccritantes ds̃it. tali lima nõ est auiq
inchoand̃. tempora uero cũ dñt. modo est ini¬
tiumi ueris annos ã cum dñt. nouus anmis ẽ.
hibode sunt iarmarũ. non licet hoc uł illd̾ fa¬
cere. s nulla debet eẽ suspitio ha resi. qr pros

Expanded text:
 ad superstitiosas temporum observationes. Manifestum est eum volumina temporum per elementa hujus mundi, hoc est coelum et terram, et motus, atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infirma et instabili specie variantur, egena vero, eo quod egent quid incipiendum, menses autem colunt, qui cursus lunae perscrutantes dicunt: Tali luna non est aliquid inchoandum. Tempora vero cum dicunt, modo est initium veris. Annos autem cum dicunt, novus annus est. Calendae sunt Januarii, non licet hoc vel illud facere. Sed nulla debet e
Abbreviated transcription (Latin):
bene agere. uł scd̃ a¬
liam litteram pot̾
legi qd̾ id̾ ualet.c̃. E.¬
silii eius qr nõ rece¬
perunt que per
moy sen mandait
deus. deuoti p̃dolis
des actu in operib
malis. munc a. q. sa¬

Expanded text:
bene agere. Vel secundum aliam litteram potest legi, quod idem valet. Cum esilii ejus, quia non receperunt quae per Moysen mandavit Deus devotis idolis tes actu in operibus malis. Nunc autem.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos. nobis et aliis ap¬
in gloria. attende in
dura ee paratũ. Tp̃t erũ glorie nr̃e noncbã
ubi cliscerntutur arbores fructuose asterili¬
b. s gła amatoꝵ mundi sempet ẽ parata.
Ideo apłs ait. Uita ur̃a abscon. est. hõc est tp̃e
nt̃m nondum aduenit. s tp̃c terrena aman¬
cium semper est paratũ. ⁊ adodie. cũ ã xp̃c aꝑ¬
ac̃ si dr̃et. hoc est tp̃ ur̃m. cum ergo nobis
uenit. Nortificate.
post rõnes de plentu¬
les echortatio ad om̃s
de morib subditur. li¬
sunt suꝑ ter monet ne ad puorem

Expanded text:
 vos, vobis et aliis apin gloria. Attende in dum esse paratum. Tempus autem gloriae nostrae nonubi discernantur arbores fructuosae a sterilibus; sed gloria amatorum mundi semper est parata. Ideo Apostolus ait vita vestra abscondita est, hoc est, tempus vestrum nondum advenit, sed tempus terrena amantium semper est paratum. Et addit, cum autem Ac si diceret: Hoc est tempus vestrum. Cum ergo nobis venit . Mortificate. Post rationes de plenlis exhortatio ad omnes de moribus subditur, ubi monet ne ad priorem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. ⁊ .h. ccu. Inccucifao enim dicitur qr ue¬
tus homo crutificus est: ut nõ serimamus istra¬
ꝑtõo. Non etgo ita accipiend̾ est qd̾ hic dicit apłs.
tamanã ea tm̃ dyx̾it que sunt credenda de xp̃o.
h etiam que obseruanda. aut in utta aut in

Expanded text:
. In crucifixo enim dicitur, quia vetus homo crucifixus est, ut ultra non serviamus peccato . Non ergo ita accipiendum est quod hic dicit Apostolus tanquam ea tantum dixerit quae sunt credenda de Christo, sed etiam quae observanda in vita, et 71
Abbreviated transcription (Latin):
sit illa gra aperit subdens: qui xp̃e destouxit qͥ¬
dem mortem: uetamq. ẜ et anime et corporis.
hec est illa gracia .s. destructio mortis. et idro
mors nõ est tuñda pio fide xp̃i. illuminauit ã
i. in luce posuit. uttam et in cortuptionem i¬
gelio. ego positus sum.
qͣr unmobilis. predica¬
tor nomen actus. et a¬
postolus. hñs potestatẽ
apostolicam et magr̃
cens gentes. ob ꝙͣ cãmi¬

Expanded text:
sit illa gratia aperit, subdens: Qui Christus destruxit quidem mortem, utramque, animae et corporis. Haec est illa gratia, scilicet destructio mortis. Et ideo mors non est timenda pro fide Christi. Illuminavit autem, id est in luce posuit, vitam et incorruptionemgelio, ego positus sum, quasi immobilis praedicator, nomen actus, et apostolus, habens potestatem apostolicam, et magister cens gentes. Ob quam
Abbreviated transcription (Latin):
hĩc ad temꝑantiam
coniungemini dum
neratione carnali ꝓ¬
pagandus est ppłs¬
der s regeneratione
sp̃uali colligendus
non habentes.
stlidendo dei seruicio
et qui p̃p infrrmitatẽ ꝓparam clucit iponrem plã¬
gens pocius qr sine rioe eẽ sĩ potuit quã gau¬
dens qr clixait. ⁊ maxime qui pari ꝯsensu ꝯtinẽ¬
ciam seruant. Beati ora sane ꝯiugia iudican¬
dã sirait. que sine filiis procrratis. sine ⁊ ꝓle
concepta cominentiam pari consensu seruare potł¬

Expanded text:
hic ad temperantiam conjungemini, dum neratione carnali propagandus est poDei, sed regeneratione spirituali colligendus.non habentes, studendo Dei servitio,Et qui propter infirmitatem propriam ducit uxorem plangens potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, et maxime qui pari consensu continentiam servant. Beatiora sane conjugia judicanda sunt, quae sive filiis procreatis, sive in prole contempta continentiam pari consensu servare pote
Abbreviated transcription (Latin):
flenti ꝓcasib coniu¬
gui uł ꝓ aliqua tris¬
uicia seculi. sint tã ꝙ
non flegtes ut spe fum¬
ri uomi non cedant uł
stragagorr. et qui stu¬
denit ꝑro aliqua prospi¬
tate scłi suit. tanqͣm
non gau ut m̃tus ti¬
meant sp̃ualitex cor¬
tumpi. Et qui e¬
munt ut fadant cõu¬
iugati qui pro iudẽt
filiis suis sint tan¬
qͣm non possidentes.
cor ꝑtauris reb. s sic
hãnt ut amore illis
non hẽant. et ut¬

Expanded text:
flent, pro casibus conjugii, vel pro aliqua tristitia saeculi, sint tanquam non flentes, et spe futuri boni non cedant, vel frangantur; et qui gaudent pro aliqua prosperitate saeculi, sint tanquam non gaudentes, ut intus timeant spiritualiter corrumpi; et qui emunt, ut faciunt conjugati, qui provident filiis, sint tanquam non possidentes, cor perituris rebus; sed sic habeant, ut amore illis non haereant. Et u
Abbreviated transcription (Latin):
tritico futut sit. s qͣr
nemo serinae herbã
uł scpulam. uł que in palea multiplicia sunt
rmenta granoꝵ cum quib tsĩ semina exur¬
gunt. ideo addit. s nud̾. granũ ut puta gramnir
tritici. aut alicunis ceterri. seminum. Deus ã

Expanded text:
tritico futurum sit, sed quia nemo seminat herbam vel stipulam, vel quae in palea multiplicia sunt tegumenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt. Ideo addit: Sed nudum granum ut puta granum tritici aut alicujus caeterorum seminum. Deus a
Abbreviated transcription (Latin):
cientiã et benignitatẽ. quͥarsĩ altera illata
a proximis mala equanimiter portat. altera
sua bona proximis desiderabilit impendit.
mens quippe scõꝵ in hoc temptanones prelio.
et munita pacle clipeo. et gladio amous ac¬
cincta ad mala ferenda sumit fortitudineap
it ad repetinda bona erigit unttatẽ. quatiꝰ
et odiꝙi tela potenter eccipiat. ⁊ amons iacu¬
la ualenter teddat. non enim ad bella arma¬
tus pergit. qui aut olipenm sumens gladus
si icotut. aut utens gladiiss clipto nõ muni¬
tut. u ñ et miles dei adu̾sitatis bello dep̾hen¬
sus. et scutum pacĩe debet añ ferre. ad predir¬
cand̾ ꝓmptus amons iacula in fecte. ubi inp̃¬

Expanded text:
triam et benignitatem. Quarum altera illata a proximis mala aequanimiter portat, altera sua bona proximis desiderabiliter impendit. Mens quippe sanctorum, in hoc tentationis praelio, et munita patientiae clypeo et gladio amoris accincta, ad mala ferenda sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non enim ad bella armatus pergit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non communitur. Unde et miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, et ad praedicandum promptus amoris jacula inferre, ut vin
Abbreviated transcription (Latin):
tatis oĩa suffert. iu ac¬
tu pro uetitate sicut ĩ¬
noe appacet qui mul¬
ta sustitiuit. oĩa credit.¬
q̃ ueriras suadet. sicut
in abraham appauit

Expanded text:
tatis, omnia suffert, in actu pro veritate, sicut Noe apparet, qui multa sustinuit, omnia credit, veritas suadet, sicut in Abraham apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
Q quid .s. promissionem
utris q fr̃am qͣm qui non
reciperit in extusabiles esti
in uocatio saluat. ergo
oportet credere. qr qũo ĩ¬

Expanded text:
 scilicet per missionem utrisque factam, quam qui non receperit, inexcusabilis est. Invocatio salvat, ergo oportet credere: qui
Abbreviated transcription (Latin):
resistant : nec hoc obscrum est. qr qui predicãti
tesistit: autoritatem ciuus non recipit. qũo. u̾o p̾¬
dicabunt insi mittantur. neistud recipit qũonẽ
quia non sunt ueri apłi nisi missi nec p̾dicabt̃
nisi mittantur. Nulla enĩ signa uirtutum his
per hibent testimoniũ. Ecce patet quod etiam ad
gentes muissi sunt preclicatores. et sic refellit eos
gelium. hec aũ ad ip̃am gr̃am ꝯmendandam ua¬
lent. ut per hec totum bonum nr̃m a gr̃a proue¬
nire ostendatur. dicit enĩ qd cred̾e ex aucditu est.
audire: ex p̾dicõne. p̾dicare: ex muissione deu ut ita
totum descendat ex fonte grane. p̾clicatio ã uere
est ex missione. qr etiam pseudo bene nuitiantes
misit deus qui in bono malis nouit uti. aliquando
etigan et malos malis nuitit in ira .i. pedicare ꝑ¬
mittit malos malis ad coꝵdem penam. ut uicis¬
sim ꝑse ꝑeant. sicut iustum est meritis eoꝵ exigẽ¬
tibus. seq̃ꝵ. sicut scriptum est. q. non. p̃dicabũt

Expanded text:
 qui praedicanti resistit, auctorem ejus non recipit. Quomodo vero praedicabunt, nisi mittantur? Neque istud recipit quaestionem, quia non sunt veri apostoli nisi missi, nec praedicabunt nisi mittantur. Nulla enim signa virtutum his perhibent testimonium. Ecce patet quod et ad gentes missi sunt praedicatores. Et sic refellit eos gelium. Haec autem ad ipsam gratiam commendandam valent, ut per hoc totum bonum nostrum a gratia provenire ostendatur. Dicit enim quod credere ex auditu est, audire ex praedicatione, praedicare ex missione Dei, ut ita totum descendat ex fonte gratiae. Praedicatio autem vere est ex missione, quia etiam pseudo bene nuntiantes misit Deus, qui in bono malis novit uti. Aliquando etiam et malos malis mittit in ira, id est praedicare permittit malos malis ad eorumdem poenam, ut vicissim per se pereant, sicut justum est meritis eorum exigentibus. Sicut scriptum est. Quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
uocauerint bene se ei su¬
biciendo saluus erit. me
terna beatitudine. oĩo gͦ
necessaria est. Orans enim
inuocat. s hoc uere non
pot̾ nisi prius credat. qui
ergo uete inuocant: non
modo credunt. s ⁊̃ orant.
ut postqͣm crediderit ali¬
cuius añs non desinat. id
postulate qd̵ pro misit d̾s
toto corde uigilant̾ib. qr
credere dat remissionem
pecc̃oꝵ. In uocare autẽ im¬
petrat ꝓmussa dei ut ã ostũ¬
dat qd̃ nõ uera in uocatio
sine fide subdit. Qũo ergo

Expanded text:
vocaverit, bene se ei subjiciendo, salvus erit, in aeterna beatitudine. Oratio ergo necessaria est. Orans enim invocat, sed hoc vere non potest nisi prius credat. Qui ergo vere invocant, non modo credunt, sed etiam orant, ut postquam crediderit alicujus animus non desinat id postulare quod promisit Deus toto corde vigilantibus, quia credere dat remissionem peccatorum. Invocare autem impetrat promissa Dei. Ut autem ostendat quod non est vera invocatio sine fide, subdit, quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
liis ostendit eos tta gra¬
tis uocatos nõ meritis¬
sicut fuerunt alii dicẽ
xp̃m etiam nos apłi
ut uos alii sumus. uo.¬

Expanded text:
liis, ostendit eos ita gratis vocatos non merisicut fuerunt alii, dicenm etiam nos, apostoli ut vos alii, sumus vo
Abbreviated transcription (Latin):
non per ministros. ixit tr. scd hominẽ. qr dei¬
tas nullo incliguit. Nota quod repetuatur d̾s ex
uocatiuus. alter uoĩaiuis. aut sic dicatur. o
tatur idem casus noĩatiuus repetitus. s ĩ g̃co
euidentissima distinctio est. qua alter noĩatus al¬
ter uocatiuus intelligitur. o tu deus urxit te deus¬
tiuis ungiur dius a deo. quis est eogo deus unctus
łtonuis est. nec ungebantur alibi reges et sacerdo¬
tes insi in illo regno iudeoꝵ. per hoc ergo qd̃ dicit.
eum eẽ unctũ. regem et sacerdotem sig̃ca unc¬
tus ẽ ergo d̾s a deo. ⁊ ip̃e d̾s ut ungeretur homo
s quo oleo nõ nisi sp̃uali. unde subdit. iicit dico.
oleo lencie uł grultationis. qr ĩmimis fut a pc̃co.
uñ ⁊ constientia help̃as suit es urxit ergo eũ deus
cutione sig̃c. hanc hac unctione filius qui sic
homo factus est ut mancret deus plenus erat.
.i spn scõ ut in enuangłio legitur. Iħc ã plenus
sp̃u scõ reuersus est a iordane iõ addit pͥ partici¬

Expanded text:
non per ministros unxit te secundum hominem, quia deitas nullo indiguit. Nota quod repetitur Deus ex vocatrix, alter nominatrix, ut sic dicatur: O tatur idem casus nominis repetitus, sed in Graeco evidentissima distinctio est, qua alter nominatrix, alter vocatrix intelligitur. O tu Deus, unxit te Deus: ungitur Deus a Deo. Quis est ergo Deus unctus onis est, nec ungebantur alibi reges et sacerdotes, nisi in illo regno Judaeorum. Per hoc ergo quod dicit eum esse unctum regem, et sacerdotem significat. Unctus ergo est Deus a Deo, et ipse Deus ut ungeretur, homo Sed quo oleo, non nisi spirituali? Unde subdit: Unxit, dico, oleo laetitiae, vel exsultationis, quia immunis fuit a peccato. Unde et conscientia hilaris fuit ei. Unxit ergo eum Deus cutione significat. Hac unctione Filius qui sic homo factus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto, ut in Evangelio legitur: Jesus autem plenus Spiritu sancto reversus est a Jordane .
Abbreviated transcription (Latin):
promittebatur danda beneclic̃tio. it qd̵ sem̃ illud
xp̃c sit: non alius. Notat ex uerbis scripture genesis
que est in semine tuo beneclicentur om̃s gerites. ñ
dicit. scriptura inseminib q̃ in multis . i sicut fa¬
cecet si de multis uellet intelligi. sed dicit insermi¬
ne tuo qĩ inuno i. sicut que de uno ulilt intel¬
ligi et illud unum est xp̃c unde subdit. qui ẽ¬

Expanded text:
promittebatur 150 danda benedictio. Et quod semen illud Christus sit, non alius, notat ex verbis Scripturae Genesis, quae est: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Non dicit Scriptura, in seminibus, quasi in multis, id est sicut faceret, si de multis vellet intelligi: sed dicit in semine tuo, quasi in uno, id est sicut quae de uno vult intelligi, et illud unum est Christus. Unde subdit: Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
bora ĩ euugłio. qd ut recte
opus est ut custocuĩas qr
tu. scis hoc ꝗd̾. om̃s. illi
qui auecsisunt ame .i.
qui recesserunt ame er
est. hũ quos memorat
lumpniam facerent. s¬
postauam uidetunt se
cesserunt ame. s det dñs¬

Expanded text:
bora Evangelio, quod ut recte eo opus est ut custodias, quia, tu scis hoc quod omnes illi qui aversi sunt a me, id est qui recesserunt a me, es. Hi quos memorat,lumniam facerent, postquam viderunt se cesserunt a me, sed det Do
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ẽ. appellatus a deo. qͥ
reqłr hoc ostendit. non
m̃ititur. pontifer iuxta
ordinem meschisedech.
faciencus. sermo grand̾.

Expanded text:
ipse appellatus est a Deo, qui realiter hoc ostendit, non mentitur, pontifex juxta ordinem Melchisedech. sac
Abbreviated transcription (Latin):
xponenda. de persone. ẜ dignitate et eteruitate.
it test̾. eccellenna ⁊ nouitate. et de legis atq sa¬
crificoum itliũ temprs repiobatione.⁊ de
aliis multis de quib dictunt eb. hoigrmn ĩ. ser
et uitp. ad. di u nõ habilis ad mpretandum.
nobis non ideo hoc dico qui ehd possim uit̾¬
pretari. s qm̃ uos fc̃ĩ estis in becilles . u. debiles

Expanded text:
xponenda de personae, scilicet dignitate et aeternitate, et testamenti excellentia et novitate, et de legis atque sacrificiorum illius temporis reprobatione, et de aliis multis, de quibus, ut dictum est nobis, grendum, id est non habilis ad interpretandum vobis. Non ideo hoc dico quin ego hoc possim interpretari, sed quoniam vos facti estis imbecilles, id est debiles
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i qui simul sunt.
alt̾m erũ sine altero
non ualet. accipiens
in qͣm cum aqua.
et cum lana coccinea
et cum pͥsopo. de qui¬
bus asꝑsorium fecit.

Expanded text:
i quae simul sunt; alterum enim sine altero non valet. Accipiens, inquam, cum aqua, et cum lana coccinea, et cum hyssopo, de quibus aspersorium fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam dum contencditis et
fraudattis dum iudices cor¬
rumpitis doms et hoc faci¬
tis fratrib quos ĩuuare de¬
beretis hec facitis. et sic reg¬
nũ perditis et ꝑ eus est.¬
qr scientes nam. Au nes¬
tem. qr non est salus pre¬

Expanded text:
iam, dum contenditis; et fraudatis, dum judices corumpitis donis; et hoc facitis fratribus, quos juvare deberetis. Hoc facitis, et sic regnum perditis. Et pejus  scientes. Nam an nestem, quia non est salus pr
Abbreviated transcription (Latin):
oportunũ qd ei ur in¬
portunũ. dilectionem
curamq sanitatis fi aĩo
teneas mansueto ⁊ mo¬
oesto. Multi enĩ quãuus
perturbatiores a medi¬
co ind̾entur abscedere
paulatim tñ u̾bi uigo¬
trante sanati sunt. et¬
trilla. cum scͥptura dicat. in mula loqo
non effugies pett̃m. non est dicendũ istũ mł¬
num eẽ locittũ. et si apłs dicat insta oporrune
ĩportue. in tamtiloqnio ens̃ si est multũ qd̵
est necc̃iuum. et argut. de pcc̃is negligentes. uł

Expanded text:
portunum, quod ei videtur importunum, dilectionem curamque sanitatis ejus animo teneas mansueto et modesto. Multi enim quamvis per turbationes a me dico videntur abscedere, paulatim tamen verbi vigotrante sanati sunt, cum Scriptura dicat: In multiloquio non effugies peccatum , non est dicendum istum multum esse locutum, et si Apostolus dicat, insta opportune importune. In tantiloquio enim non est multum quod est necessarium. Et argue, de peccatis negligen
Abbreviated transcription (Latin):
.u. ut iustum faciat. ita.
ut. homo dei instructus
ad omne bonum opus
et quia sic potes. Testi
erunt tormentis antixp̃r
tui reperientur. uł. ui
et per ipluis adueritum
pnorem cui debes grates
agere. uł futurũ qui ti¬
mendus ẽ. ex per regnũ
ꝯregnes et̾nałr. predica
predica ita .ẜ oportune
qͣntũ ad quib eos placi.
et in oportune. nolen¬
tune agis. s ĩportumus
iuuderis ei qui libenter

Expanded text:
 ut justum faciat, ita ut homo Dei instructus ad omne bonum opus t quia sic potes, CAPUT erunt tormentis Antichristui reperientur. Vel, viEt per ipsius adventum, priorem cui debes grates agere, vel futurum qui timendus est; et per regnum conregnes aeternaliter, praedica praedica ita, scilicet opportune, quantum ad eos quibus placet, et importune nolenquidem agis, sed importunus videris ei qui libenter
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ cetera oterur. obsecra .i. adiura uo¬
lentes. in crepa. asperis u̾bis persistentes ⁊ ħ.
in oĩ pacĩa. repugnanciũ. et doctna accipien¬
cĩu .i ita nt pacienter sustineas repugnã¬
tes et doceas accipientes. et nota quod hĩ̾uc

Expanded text:
de caetera contexuntur. Obsecra, id est adjura volentes, increpa, asperis verbis persistentes, et hoc, in omni patientia repugnantium et doctrina accipientium, ita ut patienter sustineas repugnantes, et doceas accipientes. Haimo Et nota quod huic
Abbreviated transcription (Latin):
.s. quia test̾. morte firma¬
tur. nec primũ quidem
test̾ dedicatum est .i. fir¬
matimm toboratum sine
sanguime et hoc in fi
omne legit ut totum
confirmaret. lecto ĩ qͣm
accipiens. ip̃se moyses.
sigẽ mundationem fu¬
turoꝵ ꝑ aquã bap̃m. si

Expanded text:
 quia testamentum morte firmatur, nec primum quidem, testamentum dedicatum est, id est firmatum, roboratum, sine sanguine. Et hoc in figo legis ut totum confirmaret. Lecto, inquam, accipiens ipse Moyses ssignificat mundationem futurorum per aquam bapti
Abbreviated transcription (Latin):
iutex pretatione sigcatur pp̃ in fideles hoc fieru
ne eis reueletur ueritas. uł it̾a aliis linguis lo¬
qui et aliis labiis dicit. parabolice et obscure loqͥ
qualiter in credulis loq̃r dñs. fidelib ã in reue¬
latione ueritatis. unde dñs apłis ait. uobis datũ
est nosse nust̾ium regni dei. ceteris a inꝑabolis et
uelamine in cognite lingue obscurantur sermo¬
nes dei. ne iudearitur a ꝑfidis. ⁊ ideo lingua non
est appetenda ⁊ ouenit in ꝑte cum p̾cedente ltc¬
mĩali uolo. in aliis. lu et in aliis. la quam fi deli¬
bus et beniuolis qiia non in reuelatione qua in
dũis perfidis. et maliuolis s̃p ip̃o malitiam. Ita¬
fide .l. seri̾ones de racognta lingna et ꝑegrina
obscuri sunt ne indeantur a ꝑfidis. ut cum au¬
churatirt signum sit. qr p̃p per fidiam fc̃m est. ne
andientis intelligant. hoc utiss fit in fidelib qͥ¬
bus teguntur sensus fidelib ueto ꝯuenit ꝓpħia¬

Expanded text:
interpretatione, significatur propter infideles hoc fieri, ne eis reveletur veritas. Vel ita: aliis linguis loqui, et aliis labiis dicit parabolice et obscure loqui, qualiter incredulis loquitur Dominus; fidelibus autem in revelatione veritatis. Unde Dominus apostolis ait: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis . Et velamine incognitae linguae obscurantur sermones Dei, ne videantur a perfidis, et ideo lingua non est appetenda, et convenit in parte cum praecedente lecmalevolo, in aliis linguis et aliis labiis quam fidelibus et benevolis, qui autem in revelatione qua indDeus perfidis et malevolis propter ipsorum malitiam. ItaId est sermones Dei incognita lingua et peregrina obscuri sunt ne videantur a perfidis, ut cum audiuntur, signum sit quia propter perfidiam factum est ne audientes intelligant: hoc utique fit infidelibus quibus teguntur sensus, fidelibus autem convenit p
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est. ut hocͭͤ
non fidelib. qui coe¬
delibus. dunt ola posse deum s in fidelibus
ad fidem nouitate miraculi monendis. uł ita in
lege. ⁊ ẽ. dicit linguas quib uelatur ueritas non
lib perspicua sieret ueriras remoto legalium fi¬
guratum uelamine. et hac siłitudine ostencit
linguas quib tegitur ueritas nõ eẽ appetendas.
erat ut in dignis et infidelib uelarctur neci

Expanded text:
locutus est, ut hoc non fidelibus, qui crederent omnia posse Deum, sed infidelibus, ad fidem novitate miraculis movendis. Vel, ita in lege, etc. Dicit linguas quibus velatur veritas non ibus perspicua fieret veritas in Novo Testamento, remoto legalium figurarum velamine. Et hac similitudine ostendit linguas, quibus obtegitur veritas, non esse appetendas, erat, ut indignis et infidelibus velaretur veri
Abbreviated transcription (Latin):
habent dei timor̃ qui est
inicium sapientie. De his clicit iere¬
mias. Tunc om̃s surcgretũt ĩ ꝓpham
dñy uolentes occidere eum. et subitit. omnis autẽ
połc nõ per misit illos. s ꝯtrarium ur. quod onmas
teram partem pleb̾. Semꝑer enĩ duo ppłi sunt ĩ
mia plebe. hic enĩ est ppłc quẽ in crepat dñs dicẽs.

Expanded text:
habent Dei timorem, qui est initium sapientiae. De his dicit Jeremias: Tunc omnes surrexerunt in prophetam Domini volentes occidere eum ; et subjecit: Omnis autem populus, non permisit illos . Sed contrarium videtur quod omnes teram partem plebis. Semper enim duo populi sunt in una plebe. Hic est enim populus quem increpat Dominus, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
cis in lege. et glo¬
riaris in deo. et
nosti uolunta¬
tem euis et pro.¬
bas utiliora in¬
structus per legẽ.

Expanded text:
cis in lege, et gloriaris in Deo, et nosti voluntatem ejus, et probasti utiliora, instructus per lege
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rit. s cdñm queriret. castus eẽt quisquis adea
preter dm̃ aliꝙͥ q̃rit ñ caste dm̃ q̃rit. toes inui¬
furis. pastor ueritate ueritatẽ ãnuntiat. Mercen
pasto. tołandus est mertennarius. canenclus ẽ
peptuitit quia illi utiles sunt ad aliqͦͣ. Et

Expanded text:
 si Deum quaereret, esset castus. Quisquis a Deo praeter Deum aliquid quaerit, non caste Deum quaerit. Tres invefuris. Pastor veritate, veritatem annuntiat. Mercenapastor, tolerandus est mercenarius, cavendus 179 permittit, quia et ipsi utiles sunt ad aliqua. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
.s. infuturo. uł ita. Supra cixit suas. tribulano
nes ẽẽ ad profectum enuangłii hic dicis sibi cẽ
ad gaudium. quasi non solum aliis est dema
quod ait. et in hoc gaudeo .s. quod tribułones
sustineo pro xp̃o. s et gau. ideo gaudeo de mã¬

Expanded text:
futuro. Vel ita: Supra dixit tribulationes suas esse ad profectum Evangelii, hic dicit sibi esse ad gaudium. Quasi dicat: Non solum aliis est profest quod ait: Et in hoc gaudeo, scilicet quod tribulationes sustineo pro Christo, sed et gaudeo. Ideo de ma
Abbreviated transcription (Latin):
q. q̃ro an ad uos ueui¬
am in uirga. et opus¬
uirga nisi uos corrigitis. quia audit᷑
tigans. quid auclitur. for. res utiq in famis et
taus est illa forrcatio qualis nec. etiam inter
gentes ut graue ulud peccatum ostenderet nec
au hiss etiam dicit ad mutti qui dm̃ nesciunt
deinde criminis genus prodit dicens. ita ut uyo
est. publice enim nou̾cam suam loco uxoris ha
men. Sciendum quod cã huius fornicationis.
.s. de uxore pr̃is in cipit de fornicatione. postea
manebit de omni carnali iudelicet ⁊ sp̃uali
uos: tñ. uos infla es

Expanded text:
Quaero an ad vos veniam in virga, et opusnisi vos corrigitis. Quia auditurrigitis. Quid auditur? Fornicatio, res utique infamis, et talis est, illa fornicatio, qualis nec etiam inter gentes, ut grave istud peccatum ostenderet nec ab his etiam dicit admitti qui Deum nesciunt. Deinde criminis prodit genus, dicens: Ita ut uxorest. Publice enim novercam suam loco uxoris habmen. Sciendum quod causa hujus fornicationis, scilicet de uxore patris, incipit de fornicatione, postea monebit de omni carnali videlicet et spirituvos, tamen vos inflati
Abbreviated transcription (Latin):
cumq fecerit
bonum hoc per¬
cipiet a dño. si¬
ue seruus siue
liber. et uos do¬
mini eadem fa¬
cite illis remit

Expanded text:
cumque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino, sive servus, sive liber. Et vos, domini, eadem facite illis, remit
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩt dei quã fides sincerissima. ⁊ catholica pre¬
tat. nisi qr ex ipsa eẽntia pr̃is genitus est. ⁊ rur¬
sum. de eodem ysaias ait. ex parsona patris.
Ego ero. ib.l. ad honorẽ
illius. in patcem ⁊ ipse
exit mͥ .i. ad honorem
aineum in filium. hoc
et semper est. s ideo d̾r¬
erit. qr ab oĩb id scietut
in die iudicũ. Quodam¬
enĩ modo locutionis di¬
cit scͥptura rem eẽ. uł¬
fieri cum in notescit po¬
tͥest tñ ⁊ scdm carnem
hoc accipi dc̃m. et ens̃
caro coĩcat alcioribus.¬

Expanded text:
sapientiae Dei, quam fides sincerissima et catholica praetat, nisi quia ex ipsa essentia Patris genitus est. Et rursus, de eodem Isaias ait ex persona Patris: Ego ero illi, id est ad honorem illius, in patrem, et ipse erit mihi, id est ad honorem meum, in Filium. Hoc et semper est. Sed ideo derit, quia ab omnibus id scietur in die judicii. Quodaenim modo locutionis dicit Scriptura rem esse fieri, cum innotescit. Potest tamen et secundum carnem hoc accipi dictum. Etenim caro communicat altioribus
Abbreviated transcription (Latin):
troducit. scriptura.s. u. itm introducendũ¬
dicit. iõ ait. itm. qr sepe dicit uͦducendũ. Intͦ¬
ducit in qͣm. primogenitum. pr̃is .i. añ om̃s
creaturas genitum de pr̃e scd̾ dritatẽ. in orbẽ
terre. qĩ heredem in possessionem. et cum intro
fe̾cit apparere in mundo. qui añ iniuisibilis e¬
rat in mundo. et iõ ait. itm. que assumptio
carius d̾r exitus apr̃e. et introcluctio in hecli¬
tatem ubi iubetur adoraridnde addit. ⁊ cum
it̾m dicit. pr̃ de eodem
filio. cum intro. pͥ .ĩ. or

Expanded text:
 iterum introducit, Scriptura scilicet iterum introducendu iterum introducit, Scriptura scilicet iterum introducendudicit. Ideo ait, iterum, quia saepe dicit introducendum. Introducit, inquam, Primogenitum Patris, id est ante omnes creaturas genitum de Patre secundum deitatem, in orbem terrae, quasi haeredem in possessionem. Et cum introducit, fecit apparere in mundo, qui ante invisibilis erat in mundo, et ideo ait iterum, quae assumptio carnis dicitur exitus a Patre, et introductio in haereditatem ubi videtur adorari. Unde addit, et cum erum dicit, Pater de eodem Filio. Cum introducit pr
Abbreviated transcription (Latin):
clicit. carnatione igitur filii hoc d̾r qr os¬
tenditur ex eo ꝙ dicit exo. significans sum¬
⁊ ipse. qui nascetur. erit mn infiluim. unde
cit. ad huc auctontatẽ scripture aperit filiũ
suum carnalem exitum uocat dicens. exit
qui seminat. ⁊ c̃. et item ego a pr̃e eriui et
ueni in mundum. paulus uero introitum
nocat ad uintum xp̃i dicens. cũ inolucit. as¬
sumptio ergo carͥnis gtitus et iutroitus ap¬
pellauir. recte utiq foris enĩ eramus adeo
sic̃ qui sunt extra regales aulas in iuincu¬
lis colligati et qui hñt ap̃ regẽ ꝓ culpis a¬
liquib offensam. Qui ã uolu̾it istis ueniam
impetrare si prunum ip̃os in aulam egis in¬
ducit. s ip̃e foras egreditur. ibiq cum eis loq̃
usq dum eos correctos reddat. et dignos effi
sumens. ⁊ collocutas nobuscum p̾cepta regis
in notuit. ⁊ sic nos de pcc̃is emũdans. ad drũ.
ouertens in anlam regalem. uł ut mediator
optimus introducit. sõ gritus ⁊ introtius uo¬

Expanded text:
incarnatione igitur Filii hoc dicitur quod ostenditur, ex eo quod dicit, ero, significans futet ipse qui nascetur erit mihi in Filium. Unde  introducit. Chrysost. Adhuc auctoritate Scripturae aperit Filium adventum suum carnalem exitum vocat, dicens: Exiit qui seminat, etc. Et item: Ego a Patre exivi, et veni in mundum . Paulus vero introitum vocat adventum Christi, dicens: Cum introducit. Assumptio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efficsumens, et collocutus nobis, cum praecepta regis innotuit. Et sic nos a peccatis emundans, et ad Deum convertens in aulam regalem velut Mediator 234 optimus introducit. Ideo exitus et introitus vo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o pr̃e geriitus. Si ã ad optionis gr̃a ẽẽ filiꝰ
angeloꝵ. utiq nec
etiam maiorib. ds̃t
quam aliis caderiti¬
ce nomen maeus .i.¬
ꝯsub̾stantialis non
nui dicit. ne nouũ
generatio iuderetur qͣm qͣm enĩ possit etiã

Expanded text:
ipso Patre genitus. Si autem adoptionis gratia esset Filius, ipso Patre genitus. Si autem adoptionis gratia esset Filius, angelorum, utique nec etiam majoribus, dixit quidam aliis cadentice nomen, meus, insubstantialis non nui dicit, ne novum generatio videretur, quanquam enim possit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
esfictus. per qd̵ apecit᷑
qd̾ hic lequitur de eo scd̃ carnem slam scd̾m
humanam naturam. scd̃ quam ⁊ minor
fuit angeł passione et maior ac melior enã
gratie plenitudine de qua ⁊̃ ap̃i angłi ad
mensuram acciplunt. ideo ait ⁊ ip̃e xp̃e.
tanto melior .i. dignior angłis est effectus .u. e
uidenter scdm hominem factus. quante dif
et ascendit ⁊ qr hoc posset hr̃e et ñ p̃ illis:
addit. pre. illis nam dũ mortalis suit diffe
rens nomita habuit. qr angelis ministrabãt
ei postquam in mortalis. mag̃ differens
qr honorabilior atq p̾clarior illi per oĩa
differens a nomine angeloꝵ hoc est nomẽ
qd̃ est super omne nonten .s. deus siue fi¬
luis. quod reuera dignius est illo quo illi
dñr angeli .i. nintii. filii exũ nom̃ proprie¬
tatem ostenclit. nor ad optionẽ. qr isi eẽt
ꝓprius filius ñ poss ex hec apłs amplitudi¬
nem honoris asserere. propuus ã filuis ẽ de

Expanded text:
effectus, per quod aperitur quod hic loquitur de eo secundum carnem. Nam secundum humanam naturam, secundum quam et minor fuit angelis passione, et major ac melior etiam gratiae plenitudine, de qua etiam ipsi angeli ad mensuram accipiunt. Ideo ait et ipse Christus: Tanto melior, id est dignior, angelis est effectus, id est evidenter secundum hominem factus, quanto diffet ascendit, et quia hoc posset habere, et non prae illis. Addit prae illis. Nam dum mortalis fuit direns nomen habuit, quia angeli ministrabant ei. Postquam immortalis, magis differensquia honorabilior atque praeclarior illis per omnia differens a nomine angelorum, hoc est nomen quod est super omne nomen, scilicet Deus, sive Filius, quod revera dignius est illo quo illi dicuntur angeli, id est nuntii. Filii enim nomen proprietatem ostendit, non adoptionem, quia nisi esset proprius Filius, non posset ex hoc Apostolus amplitudinem honoris asserere. Proprius autem Filius est de
Abbreviated transcription (Latin):
saghane. ut me .co. uł. qui me. co .i. ut repͥmat
oẽm motum suꝑbie in cuatudo iribulones ⁊ do¬
lores. Naͣm dolore quedam corporis traditur uehe¬
mentex agitatus. dolores autẽ corꝑm płmq in¬
mittiuit᷑ ab angłis sachane. s hoc non possunt nͥ
ꝙmissy et sic iob prolatus est ꝑmissus est ad eũ
ꝓ band̾̃ sathanas. ⁊ ꝓcussit eum uulnere. Immũ¬
dus enĩ ꝑ mttrebatur. s sc̃s probatur. Sic ergo an¬
gelus iłle sachane ꝑmissus est. et .q. libenter
libidinem ut quidam asiuit. temptatio ã cii
nõ ꝯscutitur nõ ẽ pcc̃m. sid materia erercende
uirtutis. hoc intellige des de temptatione q̃
fit ab hoste. nõ a carne q̃ pod̾m est ueniale ⁊ si ei
ñ ꝯsentiatur. Eroꝑ¬

Expanded text:
Satanae, ut vel qui me colaphizet, ut reprimat Satanae, ut vel qui me colaphizet, ut reprimat omnem motum superbiae incutiendo tribulationes et dolores. Nam et dolore quodam corporis trahitur vehementer agitatus, dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis Satanae, sed hoc non possunt nisi permissi. Sic et Job probatus est; permissus est ad eum probandum Satanas, et percussit eum vulnere. Immundus enim permittebatur, sed sanctus probabatur. Sic ergo angelus ille Satanae permissus est, et quasi libenter libidinem, ut quidam aiunt. Tentatio autem cui non consentitur, non est peccatum, sed materia exercendae virtutis. Hoc intellige dictum de tentatione quae fit ab hoste, non a carne: quae peccatum est veniale, si ei non consentiatur. P
Abbreviated transcription (Latin):
erũ quisq bene ꝓ fece¬
rit suꝑbia tẽptatur.¬
MET ut perdat totum profectum. Non
igiur mirum si totum ⁊ tra capitale uicium appo¬
situm sibi apłs dicit mordar epẏtema quo tamor
curaretur. Quis ergo de se securus est. qũo secu¬
rus aguns egredietur uͥ aries sic periclitari me¬
tuit. et quis est ille stimulus qui datus est an
gelus sacha .i. angłs malignus missus a deo ⁊¬
missuis a sathania uenit. dñs enĩ ad oscruationẽ
humilitans immisit. diabolus ã uerit ut ad de¬
fectura traheret. deus enĩ ad hoc iusto si parce¬
bat ut eius uictutẽ in infiriitate ꝑficeret.
dans colaphizantẽ angłm. diabolus ã enĩ ñ
leretur paulus. et ut initus eius perficeretur.
s a deo traditus erat sustus colaphizandus an¬
gelo sathane qui ꝑ eum tradebat inustos ip̃
sathane. hoc ergo remedium datum est apło
a deo uͥ tẽptatõib pressis ñ extolleretur. Unde
subdit. ut me colaphizet. qł. datus ẽ mͥ angłs¬

Expanded text:
enim quisque bene profecerit, superbia tentatur ut perdat totum profectum. Non itaque mirum, si contra capitale vitium, appositum sibi Apostolus dicit mordax epithima quo tumor curaretur. Quis ergo de se securus est? Quomodo securus agnus egredietur, ubi aries sic periclitari metuit? Ecquis est ille stimulus qui datus est? Angelus Satanae, id est angelus malignus missus a Deomissus venit. Dominus enim ad conservationem humilitatis immisit. Diabolus autem venit ut ad effectum traheret. Deus autem ad hoc juste non parcebat, ut ejus virtutem in infirmitate perficeret, dans colaphizantem angelum. Diabolus enim non s extolleretur, et ut virtus ejus perficeretur. Ambrosius Sed a Deo traditus erat justus colaphizandus angelo Satanae, qui per eum tradebat injustos ipsi Satanae. Hoc ergo remedium datum est Apostolo a Deo, ut tentationibus pressus non extollatur. Unde subdit: Ut me colaphizet. Quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
lt sciendũ qr cũ per oẽ
uicium arctiqui hostis
uirus humano ordi in¬
fundatur in zelo inui¬
die tota sua uiscera ser¬
pens concrtit. et in hãc
imprimenda malicia
qĩ postem mouit. zelus
iste modũ non ht̃ per¬
manens iugiter sine fi¬
ne cum alia scelera fi¬
mantur. quantoq ille
cui inuidetur supces¬
su meliore ꝓ fecerti:¬

Expanded text:
 Sciendum quia, cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota sua viscera serpens concutit, et in hac imprimenda malitia quasi postem movit. Zelus iste modum non habet permanens jugiter sine fine, cum alia scelera finiantur. Quantoque ille cui invidetur successu meliore profeceri
Abbreviated transcription (Latin):
liquis seq̃ns si lubricum
carius patitur. sine dubio uapulabat. ñ tñ peri
bit. Siquis ã solum exercicium corporis. hũit¬
hũerit perhennes penas pacietur. nota q ec hi
corporis paꝵ utilis est. s pietas. qua . ẜ aliqͥs
uunc est. ut hic bonus hũndet bonis spualx¬
bus. et temporaliũ sufficientiam hãt. ⁊ fute
ut inficturo uitam hãt et̾nam. unde dominꝰ

Expanded text:
liquis sequens si lubricum carnis patitur, sine dubio vapulabit, sed bit. Si quis autem solum exercitium corporis habuerit, perennes poenas patietur. Nota quia ex corporis parum utilis est, sed pietas, qua scilicet aliquis nunc est, ut hic bonis abundet spiritualibus, et temporalium sufficientiam habeat, et futurae, ut in futuro vitam habe
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. se eis in exemplum pacienne ꝓpoiit do¬
trns eos non debere egre fecre cum ipse pro aliori
salute periculis coticne et morti subiaceat. est gͥ
intentio euis in hac epła incorrectos corrigere.
et corcectos ad iiliora prouotare. et pseudo cũ
sui ⁊mendatione deprimere. Moclus tractandi
talis est more solito salitationẽm premittt.
deuide bonis per gram collatis gr̾as deo agit lo
quens perfectis post ad passionis tolerantiam
sui exemplo inuitat. postea psendo apłos repri¬
mendo redarguit detegens uersutias eoꝵ ⁊ se
multis modis ꝯm̃idat tander subcditur morał
ammonito cum steratione beneclictionis pre¬

Expanded text:
bantur, se eis in exemplum patientiae proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorrectos corrigere, et correctos ad ulteriora provocare, et pseudo sui commendatione deprimere. Modus tractandi talis est: More solito salutationem praemittit; deinde de bonis per graquens perfectis: post ad passionis tolerantiam sui exemplo invitat; postea pseudoapostolos deprimendo redarguit detegens versutias eorum. Et se multis modis commendat. Tandem moralis admonitio cum iteratione benedictionis sub
Abbreviated transcription (Latin):
paciel. entur. in corde uł corpore a
dĩabolo. uł malis hominib. uł asius concupis¬
cencuis. uł ꝓ dolore peccanciũ. persecutionẽ. hoc
semper fit. s marue primo tempore ec̃ce. ⁊ sic̃
om̃s qui pie uolunt uiuere persecutionẽ paci¬
untur. ita net̃oe ẽ ⁊ tͥ sipie uiuere uis. pie ui¬
uit ille in xp̃o qui dicit quis infirmatur et ego
nõ uifir: Qiuis scandalizatur et ego nõ uror:
alioꝵ infirmitates et scandala sunt persetu¬
tiones. Nͣu enĩ sic per seqͣr iutã bonoꝵ quam
uita iniquorũ ñ modo cũ cogit imitari qdꝰ dis¬
plicet. s etiam cum cogit dolere qd uidet qi co¬
ram pioł uiuens impie. et si nõ obligat ꝯsen¬

Expanded text:
rde vel corpore a nus vel a malis hominibus vel a suis concupiscentiis, vel pro dolore peccantium, persecutionem. Haimo Hoc semper fit, sed maxime primo tempore Ecclesiae: et sicut omnes qui pie volunt vivere persecutionem patiuntur, ita necesse est, et tibi si pie vivere vis. Pie vivit ille in Christo qui dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Aliorum infirmitates et scandala sunt illi persecutiones. Quid enim sic persequitur vitam bonorum quam vita iniquorum? non modo cum cogit imitari quod displicet, sed etiam cum cogit dolere quod videt, quia coram pio vivens impie, et si non obligat consen
Abbreviated transcription (Latin):
otra dm̃. ⁊ pecaatorib in se. et in proxinum. et
sceleratis. quib scelus pex se placit. et otamĩ
⁊ pricidis et mr̾icidis. qr lex nature in hũs abole¬
uerat. litteris est reformata eis cohercendis.
ariis. qui plagas cuiuslibet generis in fert᷑
proximis mendacuis periurus eo si quid ali¬
ud. c̃ qd̾ adu̾satur sane doctrine .s. morali et
legi natural. que sana docttina est nõ ꝯtra

Expanded text:
tra Deum, et peccatoribus, in se et in proximum, et sceleratis, quibus scelus per se placet, et contaminaparricidis et matricidis, quia lex naturae in his obsoleverat, litteris est reformata eis coercendis, eariis, qui plagas cujuslibet generis inferunt proximis, mendacibus, perjuris, et si quid aliud est, quod adversatur sanae doctrinae, scilicet morali et legi naturali. Quae sana doctrina est non contra
Abbreviated transcription (Latin):
ut scd̾m aliũ sustus. et scd̃m aliũs ia iustus. ree¬
te dicatio legitime ia lege in uistus eñ lexe
utitur legitime cum intelligens quare sit dã¬
ta euis ꝯmnatione tanqͣm iustus fiat pedagago
perclucitur ad gram per quã ustus fiat. Iustus a
ctiam ia legitime ititur cum eam tenindꝰ impo¬
tit in iustis ut cum in ip̃is cepenit nolite ꝯ cupis¬
centie moib incentiuo prohibitione. et cumulo p̾¬
uaricationis augeti.  fugiant ad sustificantẽ gra

Expanded text:
dum aliud injustus recte dicatur legitime uti lege. Injustus enim lege legitime utitur cum intelligens quare sit data, ejus comminatio ne tanquam paedagogo perducitur ad gratiam per quam justus fiat. Justus vero etiam ea legitime utitur, cum eam tenendo imponit iniustis, ut cum et in ipsis coeperit inolitae concupiscentiae morbus incentiuo prohibitionis et cumulo praeuaricationis augeri, confugiant per fidem a
Abbreviated transcription (Latin):
nam ut hoc in aliquo
ostendatut. scimꝰ qr lex.
bona est scd̃m eos uero
qui camalrter tm̃ ̃telli¬
gunt non est bonao qr
bona tm̃ est. si quis ius¬
tus uł in iustus ante
sp̃uasr sicut ipsa docet
ut. s. per eam agnoscat
dempꝰ datam et sub xp̃o
descrit. Nam iustis ꝑmis¬
sione non est opus lege
entes etiã hoc qd non
non est lex posita .i. im¬

Expanded text:
nam ut hoc in aliquo ostendatur, scimus quia lex bona est; secundum eos vero qui carnaliter tantum intelligunt non est bona, quia bona tantum est, si quis, justus vel inr sicut ipsa docet, ut, scilicet per eam agnoscat tempus datam, et sub Christo deseri. Nam justis per remissionem non est opus lege entes etiam hoc, quod nnon est lex posita, i
Abbreviated transcription (Latin):
sustus est. s ex fide. ⁊
cum iustus sit gofide.
ideo datata est. ut uł
reum puniret. uł pet¬
care uolentem coher¬
ceret. uuslus tã. et si
ea nõ egeret utitur.
ut sic eẽt in auctori¬

Expanded text:
justus est sed ex fide, et cum justus sit ex fide, ideo data est, vel ut reum puniret, vel peccare volentem coerceret; justus tamen et si ea non egeret, utitur, ut sic esset in auctori
Abbreviated transcription (Latin):
mutta. pontifex nr̃ hostiam mundantẽ nos ob¬
tulit. ip̃am nos offerimꝰ. et nc̃ tc᷑ et oblata. nũ¬
quã ꝯsumi pot̾ qd̾ nos agimus. recordatio sacͥ¬
ficũ est. nec eã sue insirmitatis repetitur. ꝙ
pet ficit hoĩem. s nr̃e quod coticdie pectamus. in
legalil ergo hostiis erat ꝯmemoratio nõ obla¬
tio. hic ã pocõꝵ deletio. et uirtutis ꝯssĩmatio. et
in firmitatis ñc̃e ostensio. et celebratur duab
de causis .s. et pro nt̃a in firmitate ut dictũ est
et ut maioꝵ xp̃i dilectio ur̃is in figatur men¬
tibus. dum recolims qͣnta pro nobis gessit

Expanded text:
multa, pontifex noster hostiam mundantem, nos obmulta, pontifex noster hostiam mundantem, nos obtulit; ipsam nos offerimus, et nunc et tunc oblata nunquam consumi potest. Quod nos agimus, recordatio sacrificii est. Nec causa suae infirmitatis repetitur, quia perficit hominem, sed nostrae, quia quotidie peccamus. In legalibus ergo hostiis erat commemoratio non abolitio. Hic autem peccatorum deletio et virtutis consummatio, et infirmitatis nostrae ostensio. Et celebratur duabus de causis, scilicet et pro nostra infirmitate, ut dictum est, et ut major Christi dilectio nostris infigatur mentibus, cum recolimus quanta pro nobis gessit