comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
NTENDAT CARITAS URAEAULULŨ
textũ & misteria psalmi huius: & curram
eũ. quia inmultis locis aꝑtus est. Ubi autẽ
obscuritatis necessitas nos inmorari coegerit:
tolerabitis fructũ discendi.
IXIT INIUSTUS UT
DELINQUAT INSE¬
M& IESONON
EST TIMOR DĨ
ANTE OCULOS EIUS.

Expanded text:
ntendat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi. Dixit injustus ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Si saltim usque maduentum in¬
quit filii dĩ uester error duraue̾rit. quid ergo
utra graues corde estis. quando habituri finẽ
fallatiarum. siueritatis presentia non habetis:
Ut qͥd diligitis uanitate̾ & quęritis mendati

Expanded text:
 saltem usque in adventum, inquit, Filii Dei vester error duraverit; quid ergo ultra graves corde estis? Quando habituri finem fallaciarum, si veritate praesente non habetis? Utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendaci
Abbreviated transcription (Latin):
Itaque non solum ꝓpter latitu¬
dinem fidei quae perdilectionẽ operatur. sed
etiã ꝓpt̃ longitudinem perscuerantiae. retribuit
In conspectu oculorũ eiꝰ.

Expanded text:
tc. Non solum propter latitudinem fidei, quae per dilectionem operatur, sed etiam propter longitudinem perseverantiae, retribuit in conspectu oculorum e
Abbreviated transcription (Latin):
bere uideatur. Etsi reprehensus fueris quod male
iudicasti quasi demiscda: respondes. Noui &
ego scio: sed pauper erat. miscđa ei debebatur.
Quomodo tenuisti miscdđam. & perdidisti uditiũ:
Et quomodo inquit sitenerem iuditiũ nonamit.¬
terem miscđam: Pronuntiarem aduersus pauperẽ
quiunde redder& non haber&. aut si haber&
cum reddidiss& unde poss& uiuere noninuenir&:
A it tibi ds̃tuus. nonaccipies personam pauperis
iniuditio. Ceterum facile est. utmoneamur
personam diuitis non accipere. hoc om̃is homo
uid&: atque utinã sic omnis. facer&. Illud est

Expanded text:
bere videatur: et si reprehensus fueris quod male bere videatur: et si reprehensus fueris quod male judicasti, quasi de misericordia respondes: Novi, et ego scio; sed pauper erat, misericordia ei debebatur. Quomodo tenuisti misericordiam, et perdidisti judicium? Et quomodo, inquis, si tenerem judicium, non amitterem misericordiam? Pronuntiarem adversus pauperem, qui unde redderet non haberet; aut si haberet, cum reddidisset unde postea viveret non inveniret? Ait tibi Deus tuus: Ne accipias personam pauperis in judicio . Caeterum facile est ut admoneamur personam divitis non accipere; hoc omnis homo videt, atque utinam sic omnis homo faceret! illud est
Abbreviated transcription (Latin):
erit & miscđã : sed non sine iuditio. Sienim
non in quemlib&. sedineum erit miscđa qui pre
confusa nonerit. Miscđa est certe utdimitant᷑
peccata: miscda est. uttribuatur uita eterna
Uide ibiiuditium. Dimittite & dimittetur uob̃.
date & dabitur uobis. Certe dabitur uobis. &
dimittetur uobis: miscła est. Sunde recessiss&¬
& uditium: non dicer& in qua mensura mensi
fueritis. inea reme̾tietur uobis. Audistis
ad dm̃ ꝑtinent ista. adhominem non ꝑtinent:
Si adhomine non pertinerent. nondicer& dñs pharisacis.
reliquistis grauiora legis. misccłam &iuditium.
non adte pertineat: aliquando audis causam inter
duos. quorum duorum unus est diues & alius pauꝑ.
& contigit ut pauper habeat causam malam. diues
autem bonam. Iam tusinones eruditus in regno
dĩ. uideres tibi bene ficere. si quasi pauperem
miseratus abscondas. & contegas iniquitatem illius
& uelis eum iustificare. ut quasi causam bonam ha¬

Expanded text:
erit et misericordia, sed non sine judicio. Si enim erit et misericordia, sed non sine judicio. Si enim non in quemlibet, sed in eum erit misericordia, qconfusa non erit. Misericordia est certe ut dimittantur peccata, misericordia est ut tribuatur vita aeterna: vide ibi judicium, Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Certe, dabiecessisset judicium, non diceret: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetitur vobis . 12. Audisti ad Deum pertinent ista, ad hominem non pertinent? Si ad hominem non pertinerent, non diceret Dominus Pharisaeis: Reliquistis graviora Legis, misericordiam et judicium .non ad te pertineat. Aliquando audis causam inter duos, quorum duorum unus est dives, et alius pauper; et contingit ut pauper habeat causam malam, dives autem bonam: jam si tu non es eruditus in regno Dei, videris tibi bene facere, si quasi pauperem miseratus, abscondas et contegas iniquitatem illius, et velis eum justificare, ut quasi causam bonam ha
Abbreviated transcription (Latin):
autem fr̃s: quia ista ase possunt indõ aliquo
separari modo. Uidentur enim sibi aliquando
contraria: utqui misericors est nonseru& iuditiũ.
& qui iuditii tenax est. obluuscatur miscłam¬
neque iniuditio miscđam. Miseretur enim:
considerat imaginẽ suam. fragilitatem nram̃.
errorẽ nr̃m. cȩcitatem nr̃am & uocat. Et con¬
uersis ad se donat peccata: non conuersis non
donat. Misericors est iniustis. num quid
& iuditiũ amisit :  Aut nondebuit iuidicare
inter conuersos & non conuersos: An uobis
iustum uidetur. ut conuersus & non conuersus
equaliter habeantur. ut eo modo suscipiantur
confitens & mentiens. humilis & superbus:
quibus dicturus est. Esuriui: & dedistis mihi
manducare. Et enim dicitur inquadam epistola
apostolica. Iuditium sine misericordia: illi qui
non facit miscdam. Beati inquit misericordes:
qm̃ ipsorum miserebitur. Ergo in illo iuditio

Expanded text:
autem, fratres, quia ista a se possunt in Deo aliquo autem, fratres, quia ista a se possunt in Deo aliquo modo separari. Videntur enim sibi aliquando contraria, ut qui misericors est, non servet judicium; et qui judicii tenax est, obliviscatur misnec in judicio misericordiam. Miseretur enim, considerat imaginem suam, fragilitatem nostram, errorem nostrum, caecitatem nostram, et vocat: et conversis ad se donat peccata, non conversis non donat. Misericors est injustis? Numquid et judicium amisit, aut non debuit judicare inter conversos et non conversos? An vobis justum videtur, ut conversus et non conversus aequaliter habeantur; ut eo modo suscipiatur confitens et mentiens, humilis et superbus? quibus dicturus est: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Etenim dicitur in quadam Epistola apostolica: Judicium enim sine misericordia illi qui non fecit misericordiam . Beati, inquit, misericordes, quoniam ipsorum miserebitur . Ergo in illo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
Fac ista quia facit: intendite
ipsa. miscdam &iuditium. Misericordie
tempus modo est: iuditu tempus post erit
Unde est misericordiae tempus: Uocat modo
aduersos. donat peccata conuersis: patiens
est super peccatores donec conuertantur.
Quando cumque conuersi fuerint: prieterita
obluuscitur. futura promittit. Hortatur pigros:
consolatur afflictos. doc& studiosos. adiuuat
dimicantes. Neminẽ deserit. Laborantem
& exclamantem adse. Donat unde sibi sacrificet᷑.
ipse tribuit unde placetur. Magnum miscđae
tempus: non transeat fr̃s. non nostranseat.
Uenturum est iuditiũ: erit & tunc prenitentia
sediam infructuosa. Dicent interse peniten¬
tiam agentes: & perangustiam sp̃s gementẽs
Certe ista scriptasunt. in libro sapientiae.
Quid nobis profuit superbia. & diuitiarum
iactantia quid contulit nobis: Transierunt
omnia tamquam umbra. Modo dicamus
transeunt omiã tamquã umbra: modo
fructuose dicamus transeunt. netunc dicamꝰ

Expanded text:
Fac ista, quia facit. Intendite ipsam misericordiam et judicium. Misericordiae tempus modo est, judicii tempus post erit. Unde est misericordiae tempus? Vocat modo aversos, donat peccata conversis: patiens est super peccatores, donec convertantur: quandocumque conversi fuerint, praeterita obliviscitur, futura promittit: hortatur pigros, consolatur afflictos, docet studiosos, adjuvat dimicantes: neminem deserit laborantem et exclamantem ad se: donat unde sibi sacrificetur, ipse tribuit unde placetur. Magnum misericordiae tempus non transeat, fratres, non nos transeat. Venturum est judicium: erit et tunc poenitentia, sed jam infructuosa. Dicent intra se poenitentiam agentes, et prae angustia spiritus gementes, certe ista scripta sunt in libro Sapientiae, Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Modo dicamus, Transeunt omnia tanquam umbra. Modo fructuose dicamus, Transeunt: ne tunc dicamu
Abbreviated transcription (Latin):
Deillo ergo sunt gcuere rerum. quae pondere suo
deorsum feruntur. Manifestũ est ergo ideo
deorsum accipere fundamentũ. quia pondere
suo deorsum uersus feruntur. Etnisi sit qđ.
sustineit totũ cadit. quiatorum adterrã uergit.
Rebus ergo adima tendentibus. inimo ponitũr
fundamentũ.: eccła uero dĩ inimo posita tendit
incelum. F undamentum ergo nr̃m ibi positũ

Expanded text:
de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo deorsum feruntur. Manifestum est ergo ideo deorsum accipere fundamentum, quia pondere suo deorsum versus feruntur; et nisi sit quod sustineat, totum cadit, quia totum ad terram vergit. Rebus ergo ad ima tendentibus in imo ponitur fundamentum: Ecclesia vero Dei in imo posita tendit in coelum. Fundamentum ergo nostrum ibi positum
Abbreviated transcription (Latin):
manũ. uenit ad terrã. quiescit interrã. per uenit
quo tendebat. inuenit locum suũ. Pondus
ergo illud motus erat quasi spontanȩiis. suie anima.
sine sensu. Sunt alia quae sursum conuersa
petunt locum. Namque siaquã mittas super
oleum. pondere suo inima tendit. Locũ enim
suũ quaerit. ordinare quaerit. quia preter ordinẽ
est aqua super oleum. Donec ergo ueniat adordinẽ
suĩ inquietus motus est. donec teneat locum suũ.
Contra oleum funde subaqua. uerbi gratia. quẽ ad¬
modũ siuas olei cadat inaqua. in abyssum inmare.
& frangatur non se patitur oleum subter. Quo¬
modo aqua suꝑ oleum missa pondere suo adima
locum suum quaerit. sic oleum subter aquam
fusũ pondere adsumã locũ suũ quaerit. Siergo
ita est frĩ. quo tendit aqua & ignis. ignissursum
tendit. locum suũ quaerit. &aqua locũ suum
quaerit pondere suo. Lapis. ima petit. & lignũ
& colũpnę. & terra. unde aedificatur ista domꝰ.

Expanded text:
manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abyssum, in mare, et frangatur, non se patitur oleum subter. Quomodo aqua super oleum missa, pondere ad ima locum suum quaerit: sic oleum subter aquam fusum, pondere ad summa locum suum quaerit. Si ergo ita est, fratres, quo tendit ignis et aqua? Ignis sursum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus:
Abbreviated transcription (Latin):
arserit. damnum pacietur. Ipse autẽ saluus
erit sic tamen quasi periguem. Sed aliud est
igni nonledi. aliud est perignem saluari. & unde
propter fundamentum non recedat. Ergo de
corde fundamentũ. noli suꝑ fenum ponere funda¬
mentũ. Hoc est noli ante ponere fęnum fundameos¬
to. utfenũ habeat primum locum incorde tuo
& secundum xp̃c̃. Sed si iam non potest nisi esse
ibi fenum uel primum locum ibi habeat xpẽ
& fenum secundum. Ergo fundamentũ est
xp̃c̃. quomodo dixi dedicatum est caput nrm̃.
lpsum caput est fundamentũ. Sed fundamentũ
deorsum sol& esse caput autem sursum. Intellegat
scĩtis urã quidlicam. fortassis explicabo innomine
xp̃i. pondera gemia sunt. Pondus enum est impetͥ
quidam cuiusque itiuelut conantis adlocum
suum. hocest pondus. Ferri lapidem manu pateris
pondus premit manũ tuam. quia locum suum
quaerit. Etuis uidere quid quaerat: Subtrahe

Expanded text:
arserit, damnum patietur; ipse autem salvus arserit, damnum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Sed aliud est igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum locum in corde tuo, et secundum Christus: sed si jam non potest nisi esse ibi fenum, vel primum locum ibi habeat Christus, et fenum secundum. 10. Ergo fundamentum est Christus. Quomodo dixi, dedicatum est caput nostrum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim est impetus quidam cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe
Abbreviated transcription (Latin):
Qui antem amant adbuc sculina. & negotus
cerrenis implicati sunt. & dediti sunt uinculis
quibusdam. &affectibus carnis. domibus suis.
coniugibus. possessionibus. &tamen xpiani
sunt. Ita utnon coreorum recedat arp̃o. &
nihil preponant xp̃o. quomodo inaedificando
nibil preponitur fundamento. Aedificant
quidẽ ipsi ligna. fenum stipulam. sed quid
secutus est Unius cuiusq opus quale sit
ignis probabit. Ignis tribulationis & temp¬
tationis. iste ignus multos martẏres hic probauit.
Omne autẽ genus humanũ probat infinẽ inueri¬
ti sunt mardres. quihaberent ista secularia
quam multi diuites & senatores passisunt. Aedi¬
ficabant tamen quidam eorum. ligna. fenum.
stipulam. ina ffectibus carnalium & sȩculariũ
curirum. sed tamen quia fundamentũ habebaNd
suꝑ quod acdificabant arsit fenũ. & ipsi man¬
serunt fundamentũ. sic dicit apłs. Sicuius
opus permanserit mercedem accipi&. & nihil
perdit. quia quod amauit hoc inuenit. Quid

Expanded text:
qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tamen christiani sunt, ita ut cor eorum non recedat a Christo, et nihil praeponant Christo, quomodo in aedificando nihil praeponitur fundamento; aedificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusque opus quale sit ignis probabit: ignis tribulationis et tentationis. Iste ignis multos martyres hic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent ista saecularia. Quam multi divites et senatores passi sunt! Aedificabant tamen quidam eorum ligna, fenum, stipulam in affectibus carnalium et saecularium curarum: sed tamen quia Christum fundamentum habebant super quod aedificabantus opus manserit, mercedem accipiet: et nihil perdet; quia quod amavit, hoc inveniet. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod hab& sententia incapite. hoc hab& infinẽ
& sustine dnm̃. Transeunt ista quae te premunt.
& ueni& quem sustines. & exterge sudorẽ. sic cabit
lacrimam. ultra nonflebis. Modo autẽ gemamꝰ
intribulationibus. sicut dicit iob. Nonne temp¬
tationẽ. uita humana super terram. TameN
frs. antequam ueniat dies dedicationis domus.
uideamus quia iam dedicatum est caput nr̃m
iam facta est dedicatio domus incapite tamꝗ
dedicatio fundamenti. Caput sursum est.
fundamentum deorsum. Neforte propterea
maledirerim fundamentũ esse xp̃m̃. culmen
est potius.: ascendit incęlum. sed & ad dexterã
patris. Sed puto nos nonerrasse. apostolus
enim dixit. Fundamentũ enĩ aliud nemo
supra fundamentũ. aurum. argentum. lapi¬
des preciosos. Quibene uiuunt. qui dĩ
honorant & laudant. qui pacientes sunt it
tribulationibus. qui desiderant patriam. ipsi
aedificint aurum. argentum. lapides preciosos

Expanded text:
quod habet sententia in capite, hoc habet in fine, quod habet sententia in capite, hoc habet in fine, et sustine Dominum. Transeunt ista quae te premunt, et veniet quem sustines, et exterget sudorem: siccabit lacrymam, ultra non flebis. Modo autem gemamus in tribulationibus, sicut dicit Job, Nonne tentatio est vita humana super terram ? 9. Tamen, fratres, antequam veniat dies dedicationis domus, videamus quia jam dedicatum est caput nostrum: jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Caput sursum est, fundamentum deorsum: ne forte propterea male dixerimus fundamentum esse Christum; culmen est potius, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Sed puto nos non errasse. Apostolus enim dixit: Fundamentum enim aliud nemo supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos. Qui bene vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos:
Abbreviated transcription (Latin):
ERA ERGO ERIT UOX ISTA IN POPULODĨ
qui populus modo angustatur. modo tribu¬
latur tantis temptationibus. tantis scandalis
tantis insecutionibus. tanta pressura. Hacc
tormenta animi non sentit inacccła. qui non
proficit. putat enim quia pax est. Sedincipiat
proficere. &tunc uid& quod in pressura sit.
Quia cumcreuis s& berba & fructum feciss&.
tunc apparuerunt tizania. Et qui apponit
scientim apponit dolorem: profici& & uidebit
quiuolunt inquit pie uiuere inxp̃o. persecutionẽ
patiuntur. Maligni autem homines & seduc¬
tores proficiunt in peius. ipsi errantes. & alios
ierrorem mittentes. Et unde uerba illa psalmi
sustine dnm̃ uiriliter age & confortetur cortuũ
& sustine dnm̃. Parũ erat semel sustine dnm̃.
nisi repeter& neforte sustiner&. biduo. triduo.
quatriduo. & maner& pressura. & tribulatio. ideo
addit uiriliter age. ad didit & confortetur cor
tuum. Et quia abinitio usque ad sinẽ. sic erit.

Expanded text:
era ergo erit vox ista in populo Dei, qui populus modo angustatur, modo tribulatur, tantis tentationibus, tantis scandalis, tantis insecutionibus, tanta pressura. Haec tormenta animi non sentit in Ecclesia qui non proficit, putat enim quia pax est: sed incipiat proficere, et tunc videbit in qua pressura sit; quia cum crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania : et qui apponit scientiam, apponit dolorem . Proficiat, et videbit qui volunt, inquit, pie vivere in Christo, persecutionem patiuntur. Maligni autem homines et seductores proficiunt in pejus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes . Et unde sunt verba illa psalmi, Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum ? Parum erat semel, Sustine Dominum, nisi repeteret: ne forte sustineret biduo, triduo, quatriduo, et maneret pressura et tribulatio; ideo addidit, viriliter age; addidit, et confortetur cor tuum. Et quia ab initio usque in finem sic erit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ante te dñe. tamquam nihil substantia mea.
ante te qui uides hoc. Et ego cum hoc uideo
antete uideo: ante homines nonuideo. Quid
enimdicam: Quibus uerbis ostendam nihil
esse quod sum inconparatione eius quod .ẽ.
Sedintus discitur. intus utcunique sentitur
Ante te dñe oculi tui sunt: non ubi oculi
humani sunt. Quidubi oculi tui sunt:
Substantia mea tamquam nihil
Uerum¬
tamer uniuersa uanitas omnif homo
uiuens.

Expanded text:
Ante te, Domine, tanquam nihil substantia mea, ante te qui vides hoc: et ego cum hoc video, ante te video, ante homines non video. Quid enim dicam? quibus verbis ostendam, nihil esse quod sum in comparatione ejus quod est? Sed intus dicitur, intus utcumque sentitur. Ante te, Domine, ubi oculi tui sunt, non ubi oculi humani sunt: quid ubi oculi tui sunt? Substantia mea tanquam nihil. 10. Verumtamen universa vanitas, omnis homo vivens.
Abbreviated transcription (Latin):
Torrens dicit᷑.
iumimpetu. Impetus erit mi¬
sericordie dĩ adirrigandos & inebriandos:
quimodo ponunt spem subumbra a larum
eius. Uoluptas illa quae est: Quasi torrens
mebrians sitientes. Modo ergo quisitit.
spẽ ponat. Quisitit habeat spem: in ebri¬
ans habebit rem. Antequã habeat rem:
sitiat inspem. Beati qui esuriunt & sitiunt
fonte irrigaberis. Et unde currit tam tor¬
rens uoluptas eius.

Expanded text:
Torrens dicitur um impetu. Impetus erit misericordiae Dei, ad irrigandos et inebriandos qui modo ponunt spem sub umbraculo alarum ejus. Voluptas illa quae est? Quasi torrens inebrians sitientes. Modo ergo qui sitit, spem ponat: qui sitit, habeat spem, inebriatus habebit rem: antequam habeat rem, sitiat in spe. Beati qui esuriunt et sitiuntfonte irrigaberis, et unde currit tantus torrens voluptatis ejus?
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nonut głam urãm quaeratis in operibus
bonis quae publice facitis: sedutgłam dĩ.
Et quis nouit inquit utrũ głam dĩ quaero an głam¬
meã quaero: Quiado pauperi uideor. quo
mimodem. quis uid&. Sufficiat tibi qui uid&:
intus amat. qui intus uid&. intus amat̾. intus
ametur. Qui interiorem facit & ipsa pulchri¬
tudinem: noli quasi oculis exterioribus delec¬
tari. quia uidens & quia laudaris adtende
quid hic sequatur
Om̃ĩs gła eiꝰ filiae regis
intrinsecus.

Expanded text:
est : non ut gloriam vestram quaeratis in operibus est : non ut gloriam vestram quaeratis in operibus bonis quae publice facitis, sed ut gloriam Dei. Et quis novit, inquit, utrum gloriam Dei quaero, an gloriam meam? Quia do pauperi, videor: quo animo dem, quis videt? Sufficiat tibi qui videt; Intus amat qui intus videt: intus amat, intus ametur qui interiorem facit et ipsam pulchritudinem. Noli quasi oculis exterioribus delectari, quia videris, et quia laudaris; attende quid hic sequatur: Omnis gloria ejus filiae regis intrinsecus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad eccłam enĩ concurrunt & ibi elemosynas faci¬
unt: ne extra ficiant. id est nec extra positi
faciant. in eccła faciant. Uultus enim sponsae
huius & reginae: proderit ficientibus. Propter¬
ea illi quiressuas uendebant. uultũ reginae
huius deprecantes inmuneribus ueniebant.¬
& ea quae portabant ad pedes apłoꝵ ponebant
& obsequium filiarũ tyri. id est diuitum
adorantiũ inmuneribus. Uultũ tuũ depraeca¬
buntur diuites plebis. Et qui deprecabuntur
uultũ & cuius uultũ depraẽtantur: Om̃s una
sponsa. omsuna regina. mater & filii: simul
totum ad xp̃m pertinens. ad caput pertinens.
Sed quia fiunt ista opera & istae elemosinae ad
iactantiã hominũ: indedicit ipse dñs. Cauete
facere iustitiam urãm coram hominibus : utui¬
deamini ab eis. Quomodo autẽ & publice de¬
bent fieri propt̃ uultum sponsae: ait. Luceant
opera ur̃a coram hominibus: ut uideant bona
facta ur̃a. & glorificent patrem ur̃m qui incȩlis

Expanded text:
Ad Ecclesiam enim concurrunt, et ibi eleemosynas faciunt. Ne extra fiant, id est, ne extra positi fiant, in Ecclesia faciant. Vultus enim sponsae hujus et reginae proderit facientibus. Propterea illi qui res suas vendebant, vultum reginae hujus deprecantes in muneribus veniebant; et ea quae portabant, ad pedes Apostolorum ponebant .  obsequium filiarum Tyri, id est, divitum adorantium in muneribus. Vultum tuum deprecabuntur divites plebis. Et qui deprecabuntur vultum, et cujus vultum deprecabuntur, omnes una sponsa, omnes una regina, mater et filii simul totum ad Christum pertinens, ad caput pertinens. 29. Sed quia fiunt ista opera et istae eleemosynae ad jactantiam hominum, inde dicit ipse Dominus: Cavete facere justitiam vestram coram hominibus ut videamini ab eis . Quomodo autem et publice debent fieri propter vultum sponsae, ait: Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
derantem: uocauit ambulantẽ. erexit mer¬
gentẽ. Haec mirabilia fecit dñs: ipsa in tuere
Oculus spectantis fidessit: & factu talia.
Quia & siuenti turbauerint. & si fluctus in fre¬
muerint. & tehumana fragilitas ad aliquã
dubitationem tuae salutis adduxerit. habes
dimorem. dicis. dne pereo. Nonsunit ille
perire: qui iussit teambulare. Q uia enim
um in petra ambulas: nec inmari times.
Sisine petra fueris. & inmari mergeris. quia
intalipetra ambulandum est. quae inmari
non mersa est. Uide mirabilia di
Annun¬
tiaui & lo cutussum: multiplicati sunt
super numerum

Expanded text:
deranti, vocavit ambulantem, erexit merderanti, vocavit ambulantem, erexit mergentem . Haec mirabilia fecit Dominus, ipsa intuere; oculus spectantis fides sit. Et fac tu talia; quia etsi venti turbaverint, etsi fluctus infremuerint, et te humana fragilitas ad aliquam dubitationem tuae salutis adduxerit, habes clamare; dicis, Domine, pereo. Non sinit ille perire, qui jussit te ambulare. Quia enim jam in petra ambulas, nec in mare times: si sine petra fueris, in mare mergeris, quia in tali petra ambulandum est, quae in mari non mersa est. 10. Vide mirabilia Dei. Annuntiavi, et locutus sum, multiplicati sunt super numerum
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc specta histrio¬
nem: dicit enim homo magno infune
ambulare & pendens tesuspendit illum
ad tende editorem malorũ speculatorũ
Didicit iste infune ambulare. numquid
fecit inmari ambulare: Obliuiscere the-¬
atrum tuum: attende petrum nrm̃ non
funi ambulantem. sedutita dicam. maria¬
ambulantem. Ambula & tu: non millis
aquis ubi petrus aliquid signifi cans am¬
bulauit sedinaliis. quia hoc scłm mare est.
Hab& amaritudinẽ noxiam: hab& fluctus
tribulationum. tempestates temptationũ.
hab& homines uel utpisces desuo malo gau¬
dentes & tamen se inuicẽ deuorantes.
hic ambula. hoc calca. Spectare uis: esto
spectaculum nondeficias. Uide preceden¬
tem & dicentẽ : spectaculum facti sumus
huic mundo. & angelis. & hominibus.
Calca mare: nemergaris mari. Nonibis. non
calcabis. nisi ille iusserit. qui prior in mari
ambulauit. Sic enimait petrus. Situes:
iubeme uenire ad te suꝑ aquam. Et quia
ipse erat: audiuit petentem tribuit desi¬

Expanded text:
Nunc specta histrionem. Didicit enim homo magno studio in fune ambulare, et pendens te suspendit. Illum attende editorem majorum spectaculorum. Didicit iste in fune ambulare, numquid fecit in mari ambulare? Obliviscere theatrum tuum, attende Petrum nostrum, non funambulum, sed, ut ita dicam, mariambulum. Ambula et tu non in illis aquis, ubi Petrus aliquid significans ambulavit, sed in aliis; quia hoc saeculum mare est. Habet amaritudinem noxiam, habet fluctus tribulationum, tempestates tentationum; habet homines velut pisces de suo malo gaudentes, et tanquam se invicem devorantes; hic ambula, hoc calca. Spectare vis, esto spectaculum. Ne deficias, vide praecedentem et dicentem: Spectaculum facti sumus huic mundo, et Angelis, et hominibus . Calca mare, ne mergaris in mari. Non ibis, non calcabis, nisi ille jusserit qui prior in mari ambulavit. Sic enim ait Petrus: Si tu es, jube me venire ad te super aquas. Et quia ipse erat, audivit petentem, tribuit desi
Abbreviated transcription (Latin):
Causa autẽ orandi quam hab&. semper beatus.
semper omps. semꝑ in commutabilis. aet̾nus.
& patri coaetnus. Intuens ergo quodꝑ iohannem.
quasi perquandam nubem sua ipse innotuit
dicens.
In principio erat uerbum. & uer¬
bum erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbum.
Hocerat in principio apuddm̃. Omiã ꝑ¬

Expanded text:
Causam autem orandi quam habet, semper beatus, Causam autem orandi quam habet, semper beatus, semper omnipotens, semper incommutabilis, aeternus, et Patri coaeternus? Intuentes ergo quod per Joannem, quasi per quamdam nubem suam, ipse intonuit, dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uerimus descripturis scĩs qui sunt inimici nr̃i.
cognoscimus huius cantici ueritatem. Siautẽ
nos fallat carnis prudentia. ut non cognoscam
aduersus quos nobis sit colluctatio. in ipso
psalmi huius exordio inuenimꝰ quęstionem.
quã soluere nonpossumus. Cuius enim puta¬
mus esse uocem laudantis dñ & gratias agentis.
& exultantis atque dicentis: ex altabote
sideremus. qui secundum id quod homo esse
dignatus est. potuit sibi precedente prophetia:
non incogrue uerba ista coaptare. Ex quo
enĩ homo. ex hoc & infirmus. Et ex quo iiifirmꝰ¬
ex hoc & orans. Nam quod modo audiuimus
cum ȩuangeliũ legeretur. quem admodum etiã
indesertum secesserit adiscipulis suis. quo eum
sunt consecuti. &inuenerunt eum. Secedens
autẽ orabat ibi. & dictum est adiscipulis. qui
eũ inuenerunt. quaerunt te homines. Atille
respondens. Eamus & malia loca. atque castel¬
la predicare. adhoc enĩ ueni. Si quaeramus¬
orat: Quare orat : Orat ds̃. orat ad aequalẽ

Expanded text:
r me. Si noverimus de Scripturis sanctis qui sint inimici nostri, cognoscimus hujus cantici veritatem: si autem nos fallat carnis prudentia, ut non cognoscamus adversus quos nobis sit colluctatio, in ipso psalmi hujus exordio invenimus quaestionem, quam solvere non possumus. Cujus enim putamus vocem esse laudantis Deum et gratias agentis et exsultantis atque dicentis: Exaltabo te,sideremus, qui secundum id quod homo esse dignatus est, potuit sibi per praecedentem prophetiam non incongrue verba ista coaptare: ex quo enim homo, ex hoc et infirmus; ex quo infirmex hoc et orans. Nam quod modo audivimus, cum Evangelium legeretur, quemadmodum etiam in desertum secesserit a discipulis suis, quo eum sunt consecuti, et invenerunt cum: secedens autem ibi orabat, et dictum est a discipulis qui eum invenerunt, Quaerunt te homines; at ille respondit: Eamus et in alia loca atque castella praedicare; ad hoc enim veni Marorat? quare orat? Orat Deus? orat ad aequalem?
Abbreviated transcription (Latin):
Id est stđm hoc meiudica. Eti
.Et non
insultent in me inimici mei: nondicant
incorde suo. euge. euge. animae nraẽ.

Expanded text:
id est, secundum hoc me judica. 15. Et non insultent in me: inimici mei. Non dicant in corde suo: Euge, euge, animae n
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumque
irruit nescio quid repentinum: fit con¬
turbatio cordis contremiscit terra. tonitruus
datur decaelo. horribilis fit inpetus uel
strepitus. Leo forte uidetur inuia: fit con¬
turbatio. Latrones insidiantur: fit con¬
turbitio cordis. pauetur undique. sollici¬
tudo incutitur. Vnde hoc: Quia deseruit
me fortitudo mea. Sienim maner& illa
fortitudo quid timeretur : Quic quid nun¬
tiaretur quic quid frender&. quicquid sona¬
r&. quic quid cader&. quicquid horrer&.
non terrer&. Sedunde illa ꝑturbatio.
Deseruit me fortitudo mea. Undeseruit
fortitudo.
Etlumen. oculorum meoꝵ
non est mecum

Expanded text:
Plerumque irruit nescio quid repentinum; fit conturbatio cordis: contremiscit terra, tonitrus datur de coelo, horribilis fit impetus vel strepitus, leo forte videtur in via; fit conturbatio: latrones insidiantur; fit conturbatio cordis, pavetur, undique sollicitudo incutitur. Unde hoc? Quia deseruit me fortitudo mea. Si enim maneret illa fortitudo, quid timeretur? Quidquid nuntiaretur, quidquid frenderet, quidquid sonaret, quidquid caderet, quidquid horreret, non terreret. Sed unde illa perturbatio? Deseruit me fortitudo mea. Unde deseruit fortitudo? Et lumen oculorum meorum non est mecum
Abbreviated transcription (Latin):
dient carnales angustiȩ. qmñ latam fecisti cantatẽ
meam operantem hilariter. etiam deipsis quae
subterme sunt. mortalibus rebus & menbris.
ł tnon sunt infirmata uestigia mea

Expanded text:
dient carnales angustiae, quoniam latam fecisti charitatem meam operantem hilariter, etiam de ipsis, quae subter me sunt, mortalibus rebus et membris. Et non sunt infirmata vestigia mea
Abbreviated transcription (Latin):
suim me proterat. Ero templum ciꝰ & protegar
abco. Numquid tale est templum dĩ. qualia sunt¬
templa simulacrorum. Simulacra gentiũ templis
suis proteguntur. dns̃ ds̃ nr̃ templum suũ proteg&.
& sccurus ero. Coꝵ templabor addelectationem.
& protegar ad salutẽ. Quam erit illa perfecta con
templatio. tam ista perfecta protectio. Et quam
illud perfectũ gaudium contemplandi. tamper¬
fecta etiam incorruptio sanitatis:. Adista duo
uerba quod dirit. contempler delectationẽ dnĩ.
& proteg& templum eius. pertinent illa duo unde
psalmus cepit. dns inluminatio mea. & sulutaris
ms̃ quemitumebo. Quia contemplabor delectationẽ
dnĩ. inluminatio est. Quia ꝓtegitine templũ

Expanded text:
suum me protegat, ero templum ejus, et protegar suum me protegat, ero templum ejus, et protegar ab eo. Numquid tale est templum Dei, qualia templa sunt simulacrorum? Simulacra gentium templis suis proteguntur: Dominus Deus noster templum suum proteget, et securus ero. Contemplabor ad delectationem, et protegar ad salutem. Quam erit illa contemplatio perfecta, tam ista perfecta protectio; et quam illud perfectum gaudium contemplandi, tam perfecta etiam incorruptio sanitatis. Ad ista duo verba quae dixit, contempler delectationem Domini, et protegar templum ejus, pertinent illa duo unde Psalmus coepit, Dominus illuminatio mea, et salutaris meus, quem timebo? Quia contemplabor delectationem Domini, illuminatio mea est: quia proteget me templum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplabimur. Ia uidete frs̃. sinos delectent bona
Ista quae appellantur bona. sinos delectent bona.
quinon sunt perse bona. Omiã enĩ mutabilia.
non sunt perse bona. Qualis erit contemplatio
in cominutabilis boni aeterni. semper eodem
modo manentis. Quando quidem ista quae
dicuntur bona. nullo pacto nos delectarent nisi
essent bona. nec alio pacto essent bona. nisi ab illo
essent. qui simpliciter bonus est. Ecce quare
habitare uolo inquit indomo dnĩ. per omnes
dies uitȩ meae. Diri uobis quare. Ultcontem¬
pler delectionẽ dnĩ. Ut autem semper contem¬
pler & nulla molestia me continguat contem¬
plantẽ. nulla suggestio auertat. nulla auferat
alicuius potentia nullũ inimicũ patiar in coꝵ¬
templando. & perfruar delicussecurus ipso dnõ
dõ meo. Quid fiat mihi. Proteget me. Non
solum contemplari uolo delectationem dni ait.
Sed & protegi templum eius. Ut templum

Expanded text:
templabimur. Jam videte, fratres, si nos delectant bona templabimur. Jam videte, fratres, si nos delectant bona ista quae appellantur bona, si nos delectant bona quae non sunt per se bona omnia enim mutabilia non sunt per se bona, qualis erit contemplatio incommutabilis boni, aeterni, semper eodem modo manentis? Quandoquidem ista quae dicuntur bona, nullo pacto nos delectarent, nisi essent bona; nec alio pacto essent bona, nisi ab illo essent qui simpliciter bonus est. 9. Ecce quare habitare volo, inquit, in domo Domini per omnes dies vitae meae. Dixi vobis quare: Ut contempler delectationem Domini. Ut autem semper contempler, et nulla molestia me contingat contemplantem, nulla suggestio avertat, nulla auferat alicujus potentia, nullum inimicum patiar in contemplando, et perfruar deliciis securus, ipso Domino Deo meo, quid fiet mihi? Proteget me. Non solum ergo contemplari volo delectationem Domini, ait, sed etiam protegi templum ejus. Ut templum
Abbreviated transcription (Latin):
& stabimus & contẽplabimur. magna dilectione
per sruimur. Ecee dixi hoc. & exclamastis desi¬
derio quodam spetiei nondũ uisae. Exce dat
corurm omiã usitata. excedat intentio uniuersas
cogitationes urãs sollempnes excarne. eductas
asensibus carnis. & umaginantes nescio quae phati¬
tasmata. Totum ab animo reicite. quie quid oceur¬
rerit negate. Cognoscite infirmitatẽ cordis urĩ.
& quia ueloccurrerit quod cogitare possetis. dicite
non est illud. Non enim nisi illud. cẽc. mihi iã
occurriss&. Ita desiderabitis quoddam bonum:
Quale bonum: Amans boni bonũ. unde omne
bonũ. Bonũ. quonon additur. quid sit ipium bonũ.
Dicitur enim bonus homo & bonus ager. & bona
domus. & bonũ animal. & bona arbor. & bonum
corpus. & bona ania. Adiuncristi. quotiens
dixisti bonus est. Bonũ simplex. ipsum bonũ
quo cuncta sunt bona. Ipsũ bonũ exquo cunc¬
ta sunt bona. ipsa est delectatio dnĩ. hanccon¬

Expanded text:
et stabimus, et contemplabimur, et magna delectatione et stabimus, et contemplabimur, et magna delectatione perfruemur. Ecce dixi hoc, et exclamastis desiderio cujusdam speciei nondum visae. Excedat cor vestrum omnia usitata, et excedat intentio universas cogitationes vestras solemnes ex carne, eductas a sensibus carnis, et imaginantes nescio quae phantasmata. Totum ab animo rejicite, quidquid occurrerit negate: cognoscite infirmitatem cordis vestri, et quia vel occurrit quod cogitare possetis, dicite: Non est illud; non enim si illud esset, mihi jam occurrisset. Ita desiderabitis quoddam bonum. Quale bonum? Omnis boni bonum, unde omne bonum, bonum cui non additur quid sit ipsum bonum. Dicitur enim bonus homo, et bonus ager, et bona domus, et bonum animal, et bona arbor, et bonum corpus, et bona anima: adjunxisti, quoties dixisti, Bonum. Est bonum simplex, ipsum bonum quo cuncta sunt bona, ipsum bonum ex quo cuncta sunt bona: ipsa est delectatio Domini; hanc con
Abbreviated transcription (Latin):
Stquia inistis terienis habitationibus. diuersis de¬
lituis & uoluptatib homines obleetantur. Et
unus quisq inea uult domo habitare: ubi nors
habeat quod offendat animum. & habcat multa
quae delectent. Siautem subtrahantur ea quae
delectubant. uult homo unde cumq migrare.
I. terrogemus quasi curiosius. & dicat iste quid nos
ipsi. quidacturus est in illa domo. ubi optat &
cupit & desiderat: Ethoc unum petit adnõ. ha¬
bitare in ea oms dies uitȩ suac. Quid ibi ages
quaesote: Quid est quod desideras : Audi quid.
Utcontempler delectationem dñi. Ecce quod
amo. ecce quare uolo habitare indomo dnĩ. per
oms dies uitȩ meae. Hab& ibi magnum spectacu¬
lum. delectationẽ ipsuis dnĩ contemplari. uult
finita nocte sua berere inluce ipsius. Tunc enim
erit mane nr̃m nocte transacta: unde alio loco
psalmus dicit. Mane astabo tibi. & contempla
uor. Cecidit enim homo. & non mitteretur qui
eriger&. nisi cetidissemus. Nos cecidimus. ille

Expanded text:
quia in istis terrenis habitationibus, diversis deliciis et voluptatibus homines oblectantur, et unusquisque in ea vult domo habitare, ubi non habeat quod offendat animum, et habeat multa quae delectent; si autem subtrahantur ea quae delectabant, vult homo undecumque migrare: interrogemus quasi curiosius, et dicat iste, quid nos ipsi, quid acturus est in illa domo, ubi cupit et optat, desiderat et hoc unum petit a Domino, habitare in ea omnes dies vitae suae. Quid ibi agis, quaeso te? quid est quod desideras? Audi quid: Ut contempler delectationem Domini. Ecce quod amo, ecce quare volo habitare in domo Domini per omnes dies vitae meae. Habet ibi magnum spectaculum, delectationem ipsius Domini contemplari. Vult finita nocte sua haerere in luce ipsius. Tunc enim erit mane nostrum nocte transacta: unde alio loco psalmus dicit: Mane astabo tibi, et contempla est. Cecidit enim homo, et non mitteretur qui erigeret, nisi cecidissemus. Nos cecidimus, ille
Abbreviated transcription (Latin):
Magnifica retributio. nihil iustius. Illi abscon¬
derunt muscipulã ut ego ignorarẽ: illis ueniat
muscipula quam ignorant. Nam ego scio
muscipulã ipsorũ. Quae autẽ illis muscipula
uentura est: Illa quã ignorant. Audiamꝰ
neforte dicat. Illa ueniat illis muscipula.
quam ignorant. Forte aliam illi absconder̃
alia illis uentura est: Non. Sedquid.
Criniculis peccatorũ suorũ unus quisque
constringitur. Inde decipiuntur: unde
deciꝑe uoluerunt. Inde illis nocebitur
unde nocere conatisunt. Sequitur enm.
Et captio quam oceultauerunt conpre¬
hendat eos

Expanded text:
Magnifica retributio, nihil justius. Illi absconderunt muscipulam, ut ego ignorarem: illis veniat muscipula, quam ignorant. Nam ego scio muscipulam ipsorum. Quae autem muscipula illis ventura est? Illa quam ignorant. Audiamus ne forte dicat illam: Veniat illis muscipula, quam ignorant. Forte aliam illi absconderunt, alia illis ventura est? Non: sed quid? Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Inde decipiuntur, unde decipere voluerunt. Inde illis nocebitur, unde nocere conati sunt. Sequitur enim: Et captio quam occultaverunt, comprehendat
Abbreviated transcription (Latin):
admodum misc& etiam uerba futuri
temporis: ut intellegas & praeterita
quaedicta sunt defuturo esse praedicta.
Indõ laudabimur totadie: & innomi¬
ne tuo confitebimur in scła. Q uid lau¬
dabimus: Quid confitebimur: Quia
ex omĩbus affligentibus nos eriuisti nos:
quia regnũ perpetuũ dabis nobis: quia
complebitur innobis. beati qui habitant
haec ergo futura cum certa sint nobis. &
illa praeterita cũ apatribus nr̃ĩs audierim
quidmodo:
Nunc aut̾e reppulisti &
confudistinos

Expanded text:
admodum miscet etiam verba futuri temporis, ut intelligas et praeterita quae dicta sunt de futuro esse praedicta. In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Quid, laudabimur? quid, confitebimur? Quia ex omnibus affligentibus nos eruisti nos, quia reguum perpetuum dabis nobis, quia complebitur in nobis, Beati qui habitant Haec ergo futura cum certa sint nobis, et illa praeterita cum a patribus nostris audierimus, quid modo? Nunc autem repulisti et confudisti nos
Abbreviated transcription (Latin):
Intribulatione utique. angustia est. Quomodo
ergo posuisti inspatio pedes meos. si adhuc tribu¬
latur : Quomodo sunt inspatioso pedes. An
forte una quidem uox est. quia unum quidẽ corpꝰ.
sedinaliquibus menbris spatium sentitur. maliqͥ¬
bus angustia. Idẽ alii sentiunt facilitatẽ iustitiae.
alii laborant intribulatione. Namsi non alia
menbra illud. alia illa paterentur: nondicer&
apłs. Sipatitur unũ menbrũ. compatiuntur
omĩa menbra. Et si glorificatur unũ menbrũ. con¬
gaudent omnia menbra. Aliquȩ ecclesiȩ uerbi
gatiua pacẽ habent. aliquȩ intribulatione sunt
I nistis qui pacem habent inspatio sunt sed pedes
illi qui intribulatione sunt. Angustias patiuntur.
sed& illos contristat illorum tribulatio. & illos
par istorum consolatur. Sie est enim unum
corpus ut non sit disscisio. non autem facit dis¬
scisionẽ nisi dissensio. Caritas autẽ conpagem
facit. conpages conplectitur unitatẽ. unitas
seruat caritatem. caritas peruenit ad claritatem.

Expanded text:
In tribulatione utique angustia est: quomodo ergo, Posuisti in spatioso pedes meos? Si adhuc tribulatur, quomodo sunt in spatioso pedes? An forte una quidem vox est, quia unum quidem corpus; sed in aliquibus membris spatium sentitur, in aliquibus angustia, id est, alii sentiunt facilitatem justitiae, alii laborant in tribulatione? Nam si non alia membra illud, alia illud paterentur, non diceret Apostolus: Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Aliquae Ecclesiae, verbi gratia, pacem habent; aliquae in tribulatione sunt: in istis quae pacem habent, in spatioso sunt pedes; illae quae in tribulatione sunt, angustias patiuntur: sed et istos contristat illorum tribulatio, et illos pax istorum consolatur. Sic est enim unum corpus, ut non sit discissio; non autem facit discissionem nisi dissensio. Charitas autem compagem facit, compages complectitur unitatem, unitas servat charitatem, charitas pervenit ad claritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ociam
tẽporaliter scđm susceptũ hominẽ. qui
sacrificiũ sese obtulit pro omĩb sacrificuis
qui etiã interpellat pronobis. ut ad totam
ipsam clispensationẽ tẽporalẽ. quȩ pro
genere humano facta est. referatur quod
dictum . ẽ. postula ame. Ut scilic& gentes
nomini xpĩano copulentur. atq ita amorte
redimantur & possideantur adõ. Dabo
tibi gentes hereditatẽ tuam: ꝗuas

Expanded text:
oc jam temporaliter secundum susceptum hominem, qui sacrificium sese obtulit pro omnibus sacrificiis, qui etiam interpellat pro nobis ; ut ad totam ipsam dispensationem temporalem, quae pro genere humano facta est, referatur quod dictum est, Postula a me; ut scilicet gentes nomini christiano copulentur, atque ita a morte redimantur, et possideantur a Deo. Dabo tibi gentes haereditatem tuam, quas
Abbreviated transcription (Latin):
Indelictis autem qualis suauitas potest cẽ. ubi non.ẽ.
intellectus: Qm̃ delictaquis intellegit. quȩ ipsum
occultum claudunt. Cui suauis est uentas. Cui
desiderabilia & dulcia sunt iudicia dĩ: Et sicut
tenebre oculos ita delicta mentẽ. nec lucem sinunt
Et ab alienis parce seruo tuo.

Expanded text:
In delictis autem, qualis suavitas potest esse, ubi non est intellectus, quoniam delicta quis intelligit? Quae ipsum occultum claudunt, cui suavitas est veritas, cui desiderabiliora et dulciora sunt judicia Dei, et sicut tenebrae oculos, ita delicta mentem nec lucem sinunt Et ab alienis parce servo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum enĩ foris sed
ietiam inipsa intus eecłae communione non desunt.
Etodio iniquo oderunt me

Expanded text:
non solum enim foris, sed etiam in ipsa intus Ecclesiae communione non desunt. Et odio iniquo oderunt me
Abbreviated transcription (Latin):
Iacta
indnm curam tuam: & spera ineum & ipse
faci&. Quid tibi curaturus est quid tibi pro¬
uisurus : habeat tui curam qui fecitte: qui
habuit tui curam. antequã esses. Quo¬
modo non habebit. cũ iam hoc es. quod
uoluit utesses : Iamenim fidelis es: iam
ambulas inuia iustitiae. Curam tui non
habebit qui fecit solem suum oriri suꝑ
bonos & malos. & pluit suꝑ iustos & in¬
iustos: Te iamiustum exfide uiuentẽ.
negleg&. deser& dimitt&: Immo
uero & hic fou&. & hic adiuuat: & hic ne¬
cessaria subministrat. & noxia resecat.
Dando consolatur ut permaneas: auferendo
corripit nepereas. Dns curam habuit tui:
securus esto. Ille tepteg& quite fecit: ab
artificis tui manu noli cadere. Sicetideris:
iam amanu artificis frangeris. At autem
permaneas in manu artificis: bona uolun¬
tas facit. Dic ds̃m̃s uoluit: & portabit
ipse. tenebit ipse. Ietate inipsum. noliputa¬
re in ane esse utquasi precipiteris: non ita
tibi uideatur. Ille dixit cȩlum & terram eqo

Expanded text:
acta in Dominum curam tuam, et spera in eum, et ipse faciet . Quid tibi curaturus es? quid tibi provisurus? Habeat tui curam qui fecit te. Qui habuit tui curam antequam esses, quomodo non habebit curam cum jam hoc es quod voluit ut esses? Jam enim fidelis es, jam ambulas in via justitiae. Curam tui non habebit, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos ? te jam justum ex fide viventem negliget, deseret, dimittet? Imo vero et hic fovet, et hic adjuvat, et hic necessaria subministrat, et noxia resecat. Dando consolatur ut permaneas, auferendo corripit ne pereas. Dominus curam habet tui, securus esto. Ille portat qui te fecit: ab artificis tui manu noli cadere: si cecideris a manu artificis, frangeris. Ut autem permaneas in manu artificis, bona voluntas facit. Dic, Deus meus voluit, et portabit ipse, et tenebit ipse. Jacta te in illum; noli putare inane esse, ut quasi praecipiteris: non ita tibi videatur. Ille dixit, Coelum et terram ego
Abbreviated transcription (Latin):
ponite ecctam anteoculos ad instar simi¬
litudinemq para dẏsi. Noncessat serpens
suggerere quod tunc suggessit: sed casus
primi hominis adexperimentũ cauendi
nobis deb& ualere: non adimitationem
peccandi. Ideo ille caecidit: utnos surgam
Respondeamus talibus suggestionibus: qđ
responditiob Nam & ipsum perfeminã
tamquam pereuam temptauit: & uicit in
stercore. uictus in paradyso. Ergo nonau¬
diamus tales uoces: nec putemus paucos
esse istos. multi sunt sed inter plures latent.
Non possumus enim negare plures esse malos:
& tamplures ut intereos prorsus boni non
appareant. quomodo non apparent grana
inarea. Namquis quis aream uid& : potest
putare quod palea sola sit. Da hominẽ in¬
expertum. & putat in aniter fieri quod boues
mittuntur. quod ibi homines sub aestu de¬
sudant. ut conterant paleam. Sed ibi est
& massa: uentilatione purganda. Tunc
procedat copia frumenti quae latebat in
desperationẽ: uide quid sequatur in psalmo

Expanded text:
obis Ecclesiam ante oculos ad instar similitudinemque paradisi: non cessat serpens suggerere quod tunc suggessit. Sed casus primi hominis ad experimentum cavendi debet nobis valere, non ad imitationem peccandi. Ideo ille cecidit, ut nos surgamus. Respondeamus talibus suggestionibus quod respondit Job. Nam et ipsum per feminam tamquam per Evam tentavit, et vicit in stercore , victus in paradiso. Ergo non audiamus tales voces, nec putemus paucos esse istos: multi sunt, sed inter plures latent. Non possumus enim negare plures esse malos, et tam plures, ut inter eos prorsus boni non appareant, quomodo non apparent grana in area. Nam quisquis aream videt, potest putare quod palea sola sit. Da hominem inexpertum, et putat inaniter fieri quod boves mittuntur, quod ibi homines sub aestu desudant ut conterant paleam; sed ibi est et massa ventilatione purganda. Tunc procedet copia frumenti, quae latebat in desperationem vide quid sequatur in psalmo