comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udentia incerta cogitarẽ. Ter¬
renarum rerum uos eura nͣ
aggrauet. Quantis libet enĩ
auri & argenti molib cireũ¬
detur. quibuslibet preciosis
uestib induatur caro: quid
est aliud nisi caro: N olite
ergo attendere quid habetis:
sed quid estis. Quid
popłs. Si eni fenum popłs
non est: ubi sunt illi qui ea
quȩ hodie colimus nobiscum.
transacto anno beati felicis
natalitia celebrauerunt: O
quanta & qualia de presentis
uitȩ prouisione cogitabant:
sed subrepente mortis articu¬
lo. repente in his quȩ p̃uidere
nolebant inuenti sunt: & cun¬
cta simul temporalia quȩ con¬
gregata quasi stabilit̾ tenere
uidebant᷑ amiserunt. Si ergo
transacta multitudo generis
humani ꝑ natiuitatẽ uiruit
in carne. ꝑ mortem aruit in
puluere: uidelicet fenũ fuit
Quia igitur momientis suis
horȩ fugiunt: agite fratres
km̃i. ut in boni oꝑis merce¬
de teneantur. Audite quid
sapiens salomon dicat. Quod¬
cere. instanter oꝑare: quia

Expanded text:
videntia incerta cogitare. Tervidentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultipopulus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodfacere, instanter operare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ne etiam exhortatio subin¬
fertur: cum dicitur: & uos
estote parati: quia qua ho¬
ra non putatis filius homi¬
nis ueniet. N esciente autem
patrefamilias fur domum
ꝑfodit: quia dum a sui cu¬
stodia sꝑc dormit. improui¬
sa mors ueniens carnis nrͣȩ.
habitaculum irrumpit &
eum quẽ dñs domus inuene¬
rit dormientẽ necat: quia
cũ uentura dampna spe mi¬
nime preuidet. hunc mors
ad suppliciũ nescientẽ rapit.
Furi autẽ resisteret si uigi¬
laret : quia ad aduentum
iudicis qui occulte
animã rapit precauens. ei
penitendo occurreret. ne
impenitens. periret. Horã
uero ultimam dñs nr iecir¬
co nobis uoluit ẽẽ incogni¬
tam. ut semꝑ possit ẽe sus¬
pecta: ut dum illam preui¬
dere ñ possumus. ad illam
sine intermissione prepare¬
mur. Proinde fr̃s mei in
conditione mortalitatis ur̃ȩ
mentis oculos figite: uenien¬
ti uos iudici ꝑ fletus cotidie
& lamenta preparate. Cũ
certa mors maneat om̃ibus:
nolite de temporalis uitȩ pro¬

Expanded text:
ortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis Filius hominis veniet. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. 1484 6. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco voluit nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae pro
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit & pulsauerit. confestim
aperiant ei. Uenit qͥppe dñs. cũ
ad iudicium properat: pulsat
uero: cũ iam ꝑ egritudinis mo¬
lestias. eẽ mortem uicinam de¬
signat. Cui confestim aꝑimus:
si hunc cum amore suscipimus
Aperire enim udici pulsanti
ñ uult. qui exire de corpore
trepidat : & uidere eũ quem
contempsisse se meminit iudi¬
cem formidat. Qui autem de
sua spe & operatione securus
est: pulsanti confestim aperit:
qͥa letus iudicem sustinet &
cũ tempus propinquȩ mortis
agnouerit: de gła retributionis

Expanded text:
venerit et pulsaverit, confestim aperiamus ei. Venit quippe, cum ad iudicium properat, pulsat vero, cum iam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire etenim iudici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum, quem contempsisse se meminit, iudicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia lętus iudicem sustinet, et cum tempus propinquę mortis agnoverit, de gloria retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
rit uigilantes. U igilat: qui
ad aspectum ueri luminis
mentis oculos apertos tenet.
Uigilat: qui seruat oꝑando
quod credit. Uigilat: qui a
se torporis & negligentiȩ tene¬
bras repellit. Hinc & enĩ pau¬
lus dicit. Eiugilate iusti: &
nolite peccare.Hinc rursus
ait. Hora est. iam nos de som¬

Expanded text:
i vigilat . Vigilat qui ad aspectum veri luminis mentis oculos apertos tenet. Vigilat qui servat operando quod credit. Vigilat qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc enim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nos de som
Abbreviated transcription (Latin):
ANCTA
quat tuor ani¬
malia quȩ ꝑ¬
futura preui¬
dent᷑: subtili
narratione describunt᷑. cum
dicitur. Quattuor faciẽs
uni: & quattuor pennȩ uni.
Quid ꝑ faciem: nisi notitia:
Et quid ꝑ pennam: nisi uo¬
latus exprimitur : ꝑfaciem
quippe. unusquisq cognosci¬
tur: ꝑ pennam uero in altũ
auium corpora subleuantur.
Facies itaq ad fidem ꝑtinet:
penna ad contemplationem.
Per fidem namq ab omipo¬
tente do cognoscimur: sicut
ipse de suis ouib dicit. Ego
sum pastor bonus: & cogno¬
sco meas: & cognoscunt me
meȩ. Qui rursus ait. Ego
scio quos elegerim. Per con¬
templationem uero. quia su¬
per nosmet ipsos tollimur:
quasi in aerem leuamur.
Quattuor ergo facies in qͥt¬
um sunt: quia si requiras
quid matheus de incarnatio¬
ne dñi sentiat: hoc nimirũ
sentit. quod marcus. lucas.
& iohannes. Si quęras quid
iohannes sentiat: hoc ꝓeul¬
dubio quod lucas. marcus.
& matheus. Si quęras quid
marcus: hoc quod matheus.
iohannes. & lucas. Si quȩras

Expanded text:
ancta quatuor animalia, quae futura praevidentur subtili narratione describuntur, cum dicitur: « Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de suis ovibus dicit: « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. » Qui rursus ait: « Ego scio quos elegerim. » Per contemplationem vero quia super nosmetipsos tollimur quasi in aere elevamur. Quatuor ergo facies uni sunt. Quia si requiquid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc proculdubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si requiras quid Marcus, hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras
Abbreviated transcription (Latin):
concordit᷑ predicant : & ad
diuinitatẽ eius mentis ocu¬
los leuantes. penna contem¬
plationis uolant. E uangłi¬
starum ergo facies ad huma¬
nitatẽ dñi pertinet: penna
ad diuinitatẽ: quia in eo
quẽ corporeum aspiciunt.
quasi faciem intendunt. Sed
dum hunc ẽẽ incircumscrip¬
tum atq incorporeũ ex diui¬
nitate annuntiant: ꝑ contẽ¬
plationis pennam quasi it
aerem leuant᷑. Quia itaq
& una est fides incarnationis
eius in omnib. & par contẽ¬
platio diuinitatis eius in sin¬
gulis: recte nunc dicit᷑. Quat¬
tuor facies uni: & quattuor
pennȩ uni. Sed quȩ uirtus
eẽt : si fidem atq contempla¬
tionem dñi habentes predica¬
tores illius. sancta opera ha
berent e¬

Expanded text:
concorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum et incorporeum ex divinitate annurtiant, per contemplationis pennam, quasi in aerem levantur. Quia itaque, et una eejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent
Abbreviated transcription (Latin):
lignorum occasio quereret᷑.
mus. ad galathas apłs pre¬
cipit. Communicet is qui ca¬
teciratur: ei qui se catecizat
in omnib bonis. Et discipu¬
los ad magistrorum refrige¬
ria cohortatus. quia poterat
qui libet obtendere pauꝑta¬
tem & preceptum eludere:
priusquã ille proponat im¬
minentẽ soluit questionem
dicens. Nolite errare: ds
ñ irridetur. Quȩ enim se¬
minauerit homo: hȩc & me¬
tet. Et est sensus. Irustra
causaris inopiam: cũ aliud
habeat conscientia. Me potes
fallere cohortantem: sed scito
quod quantumcumq semi¬
naueris. tantũ & messurus

Expanded text:
lignorum occasio quaerereturlignorum occasio quaerereturmus ad Galatas praecepit: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omnibus bonis , et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Et est sensus: frustra causaris inopiam; cum aliud habeat conscientia tua: me potes fallere cohortantem; sed scito quod quantumcumque seminaveris, tantum et messurus
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Et quicumq potum de¬
derit uni ex minimis istisca¬
licem aquȩ frigidȩ tantum
in nomine discipłi : amͣ dico
uobis nͨ perdet mercedẽ suã.
Legimus in propħa dauid.
ad excusandas exeusationes
in peccatis: quod multi pec¬
catorũ suorum quasi iustas
pretendant occasiones. ut
quod uoluntate delinquuud
uideantur necessitate pecca¬
re. Dñs scrutator cordis &
renum: futuras cogitationes
in singulis contuetur. Dixe¬
rat. qui recipit uos me reci¬
pit: sed hoc preceptũ multi
pseudo prophetȩ. & falsi p̃¬
dicatores poterant impedi¬
re: medicatus est huie scan¬
⁊dalo dicens. Qui recipit
iustum in nomine iusti:
mercedem iusti accipiet. Rur¬
sus poterat alius causari &
dicere. Pauꝑtate prohibeor:
tenuitas me retinet. ut hos¬
pitalis ẽẽ non possim. Et
hanc excusationẽ leuissimo
precepto diluit: ut calicem
aquę frigidȩ toto animo por¬
rigamus. Frigidȩ inquit
aquę non calide : ne & in ca¬
lida pauꝑtatis penuria. &¬

Expanded text:
sit. Et quicumque potum desit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam. Legimus in propheta David: Ad excusandas excusationes in peccatis Ps CXL, 4: quod multi peccatorum suorum quasi justas praetendant occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare: Dominus scrutator cordis et renum, futuras cogitationes in singulis contuetur. Dixerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant impedire; medicatus est huic quoque scandalo, dicens: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tennitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae frigidae toto animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, ne et in calida, paupertatis et penuriae
Abbreviated transcription (Latin):
me recipit. recipit eũ qui me
misit. Ordo pulcherrimus.
Ad predicationẽ mittit. do¬
cet pericula ñ timenda. aẜ¬
fectus subicit religioni : au¬
rum supra tulerat. es de zo¬
na excusserat. Dura euan¬
głistarum conditio. Unde
ergo sumptus. unde uictus
necessaria: Austeritatem
mandatoꝵ. spe temperat ꝓ¬
missorum: qui recipit inqui¬
ens uos. me recipit. & qͥ me
recipit. recipit eum qui me
misit: ut in suscipiendis apo¬
stolis unus quisq credentiũ.
xp̃m se suscepisse arbitraret᷑.
de futuris loquentẽ: hic mer¬
cedem propħȩ accipiet. Igit᷑
omni professione: zizanium
mixtum ẽ tritico. Prȩmiserat.
Qui recipit uos mec recipit:
& qui me recipit. recipit eũ
qui me misit. Aa susceptio¬
nem magistrorum discipłos
prouocauerat: poterat oceul¬
ta esse credentium responsio.
Ergo & pseudo propħas. &
iudam proditorem debemus
recipere: & illis alimoniam
non ꝑdere suscipientes. licet
indignus fuerit qui susceptus

Expanded text:
me recipit, recipit eum qui me me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus. Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra tulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque credentium Christum se suscepisse arbitretur. Qde futuris loquentem, hic mercedem prophetae accipiet. Igituromni professione zizanium mixtum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit: et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat 66 occulta esse credentium responsio; ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus
Abbreviated transcription (Latin):
rissimi. quȩ &
quanta sunt
quȩ nobis pro¬
mictuntur in cęlis: uilescuñ
animo omĩa quȩ habentur
in terris. Terrena namq
substantia suꝑnę felicitati
comparata: pondus est non
subsidium. Temporalis uita
ȩternȩ uitȩ comparata: mors
est potius dicenda quã uita.
Ipse enim cotidianus defectꝰ
corruptionis: quid ẽ aliud
quã quȩdam ꝓplixitas mortis
Quȩ autẽ lingua dicere uel
quis intellectus capere suffi¬
cit. illa suꝑnę ciuitatis qͣnta
sint gaudia. anseloꝵ choris
interesse:
beatissimis spiritibus gloriȩ
conditoris assistere. presentẽ
uultum dĩ cernere: in circũ¬
scriptum lumen uidere. nul¬
lo mortis metu affici. incor¬
ruptionis perpetuȩ munere
lȩtari : Sed ad hȩc audita
in ardescit animuis: iamq il¬
lic cupit assistere. ubi se spe¬
rat sine fine gaudere. Sed
ad magna premia ꝑueniri
non potest: nisi ꝑ magnos
labores. U nde & paulus
egregius predicator dicit.
reat certamen laborum.
Unde ad se uenientib ueri¬

Expanded text:
rissimi, quae et quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, beatissimis spiritibus gloriae conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: reat certamen laborum. Unde 1628 ad se venientibus Veri
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑaris : non cesset manus
tua. ñ cesset pes tuus. Na¬
tale apłorum uenies ad me :¬
& retribuo tibi mercede tuã.
Quib auditis eꝑc in oratio¬
ne se cum magna cordiscon¬
tritione prostrauit: & qui
oblaturus sacrificium ad
horam tertiam uenerat. hoc
pro extensȩ orationis magni¬
tudine ad horam nonã usq
protelauit. Atq ex illo iã
die magis magisq ei aueta
sunt lucra pietatis. Factusq
tam fortis in opere: quam
certus ex munere. Quippe
qui eum cui ipse debitor fue¬
rat: ex promissione iam cȩpe
rat habere debitorẽ. Huic
autẽ consuetudo fuerat: an¬
uenire uixta morẽ noluit.
Fodem gͦ tempore sollicitꝰ
fuit: secundo quoq anno
uel tertio in mortis suȩ ex¬
pectatione suspensus. quar¬
to quintoq & sexto similit̃.
Q ui desperare iam de ueri¬
tate reuelationis poterat:
si uerbis fidem uerbera ñ

Expanded text:
operaris: non cesset manus operaris: non cesset manus tua et pes tuus: Natale Apostolorum uenies ad me, et retribuo tibi mercedem tuam». Quibus auditis episcopus in oratione cum magna cordis contritione se prostravit, et qui oblaturus sacrificium ad horam tertiam venerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad horam nonam usque protelavit, atque ex illo jam die magis magisque ei aucta sunt lucra pietatis, factusque est tam fortis in opere, quam certus ex munere: quippe qui eum, qui ipse debitor fuerat, ex promirat habere debitorem. Huic autem episcopo consuetudo fuerat, anuenire iuxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit; secundo quoque anno uel tertio in mortis suae expectatione suspensus; quarto, quintoque, et sexto similiter; qui de- sperare iam de ueritate reuelationis potuerat, si uerbis fidem uerbera n
Abbreviated transcription (Latin):
eumq iam ex more iuxta
beati iuuenalis martyris
sepulchrum ad offerendũ
sacrificiũ consistentẽ rep¬
perit. Secretum a circum¬
stantib petiit: seq eius pe¬
dibus strauit. Cumq eum
ubertim flentem eꝑc uix ad
se leuare potuisset: lacrima¬
rum causas cognoscere stu¬
duit. Ille uero relaturus or¬
dinem uisionis: prius uesti¬
mento ex humeris de uoluto
detexit plagas corporis. ut
ita dicam testes ueritatis &
culpȩ: monstrauit quanta
animaduersione districtio¬
nis menbra illius accepta
uerbera liuore inflicto sul¬
cauerant. Quȩ mox ut eꝑc
uidit exhorruit : & quis sibi
talia facere pręsumpsisset.
cũ magnę obstupe factionis
uocib inquisiuit. At ille
respondit. hec se pro ipso fu¬
isse ꝑpessum. Excreuit cũ
terrore ammiratio. Sed nul¬
las iam presbit᷑ inquisitioni
eius moras adiciens. secretũ
reuelationis aꝑuit: eiq ius¬
sionis dominice ꝑ ea quȩ au¬
dierat uerba narrauit dicens.
Age quod agis. oꝑare quod

Expanded text:
eumque iam ex more, iuxta eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut ita dicam, testes veritatis et culpae, monstravit quanta animadversione districtionis membra illius accepta verbera, livore inflicto, sulcaverant. Quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et quis sibi talia facere praesumpsisset cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum terrore admiratio; sed nullas jam presbyter inquisitioni ejus moras adjiciens, secretum revelationis aperuit, eique jussionis dominicae per ea quae aud«Age, quod agis, operare, quod
Abbreviated transcription (Latin):
enim: quod quadam nocte
eius presbitero ꝑ uisum dñs
astitit dicens. U ade: & dic
ep̃o. Age quod agis. oꝑare
quod operaris : non cesset
N atale apłorum uenies ad
me: & retribuo tibi mercedẽ
tuam. Surrexit presbiter:
sed quia ẽ uicino apłorum
natalicius dies imminebat.
tam propinqui exitus diem
ep̃o nuntiare ꝑtimuit. Alia
nocte dnͣs rediit. eiusq mo¬
bedientiã uehement̃ increpa¬
uit : atq eadem iusionis suȩ
uerba retexuit. Tunc pres¬
biter surrexit ut pergeret:
sed rursus infirmitas cordis
impedimento facta est indi¬
candę reuelationis. Ad am¬
monitionẽ quoq iteratȩ uisi¬
onis obduruit pergere : &
quȩ uiderat manifestare ne¬
glexit. Sed quia magnam
mansuetudinẽ contemptȩ
gr̃ȩ maior sequi solet ira
uindictȩ: uisione tercia dñs
apparens. iam uerbis addi
dit & uerbera. Et tam di¬
istricta cede mactatus est :
ut in eo duritiam cordis
emollirent uulnera corporis.
uerbere: perrexit ad eꝑm.

Expanded text:
enim, quod quadam nocte enim, quod quadam nocte eius presbitero per uisum Dominus astitit dicens: «Vade, et dic episcopo: “Age, quod agis, ope- rare, quod operaris: non cesset postolorum uenies ad me, et retribuo tibi mercedem tuam”». Surrexit presbiter: sed quia e uicino Apostolorum Natalicius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit, ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede presbiter mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. uerbere: perrexit ad episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
ebdomadib singulis. eiꝰ uin¬
cula soluebantur. Quos ini¬
delicet dies eius uxor atq¬
horas discutiens: tunc eum
recognouit absolutũ. cum
pro eo sacrificium memine¬
rat oblatum. Hinc ergo fr̃s
km̃i. hinc certa considerati¬
one colligite. oblata a nob̃
nobis soluere ualeat ligatu¬
ram cordis: si oblata ab
altero potuit in altero sol¬
uere uincula corporis. Mul¬
ti ur̃m fratres kiñi cassium
narniensis urbis episcopũ
nouerunt. Cui mos erat eo¬
tidianas dõ hostias offerre:
ita ut pęne nullus dies uitȩ
eius abscederet. quo ñ omni¬
potenti dño hostiam placa
tionis immolaret. Cui cum
sacrificio: ualde etiam con¬
cordabat uita. Nam cuncta
quȩ habebat in elemosinis tri¬
buens: cum ad horam offe-¬
rendi sacrificii uenisset. ue¬
lut totus in lacrimis deflu.¬
ens. semet ipsum cũ magna
cordis contritione mactabat.
Cuius & uitã & exitũ quo¬
dam uenerabilis uitȩ diaco¬
referente cognoui. Aiebat

Expanded text:
ebdomadibus singulis eius vinebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atqhoras discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat oblatum. Hinc ergo, fratres charissimi, hinc certa consideratione colligite, oblata a nobis nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporis. 9. Multi vestrum, fratres charissimi, Cassium Narniensis urbis episcopum noverunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias offerre, ita ut pene nullus dies vitae ejus abscederet quo non omnipotenti Dtionis immolaret. Cui cum sacrificio ualde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacoreferente cognoui. Aiebat
Abbreviated transcription (Latin):
saeras hostias offerendo. Sin¬
gulariter namq ad absolu¬
tionem nr̃am oblata cum
lacrimis & benignitate men¬
tis. sacri altaris hostia suf¬
fragatur: quia is qui in se
surgens a mortuis iam non
moritur. adhuc ꝑ hane in
suo mysterio pro nobis ite¬
rum patitur. Nam quoti¬
ens ei hostiam suȩ passionis
offerimus: totiens nobis
ad absolutionẽ nr̃am pas¬
sionem illius reparamus.
hoc quod uolo ad memoriã
urãm narrando reuocare.
N on longe a nris fertur
temporib factum: quod qui¬
dam ab hostib captus lon¬
ge transductus est. Cumq
diu teneretur in uinculis:
eum uxor sua cũ ex eadem
captiuitate non reciperet.
extinctum putauit. Pro qͦ
uelut pro mortuo hostias
ebdomadib singulis curabat
offerre. Cuius totiens iuncu¬
la soluebant᷑ in captiuitate:
quotiens ab eius coniuge ob¬
latȩ fuissent hostiȩ ꝓ animȩ
enis absolutione.Nã longa
post tempora reuersus: am¬
mirans ualde suȩ indicauit
uxori. quod diebus certis.

Expanded text:
sacras hostias offerendo! Sinsacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamus. hoc, quod volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qui iudicaturus uenit.
exteriora simul & interiora
iudicat: facta parit̾ & cogi¬
tationes pensat. Cum dupło
ergo exercitu contra simplũ
uenit : qui nos uix in solo oꝑe
preparatos. simul de opere &
cogitatione discutit. Quid gͦ
agendum est fr̃s : nisi ut dũ
nos cum simplo exercitu con¬
tra duplum illius sufficere ñ
posse conspicimꝰ. dum ad huc
longe est legationẽ mittamꝰ.
rogemus ea quȩ pacis sunt:
Longe enim ẽẽ dicitur: quia
adhuc presens ꝑ iudicium ñ
uidetur. Mittamꝰ ad hunc
legationem lacrimas nr̃as :
mittamus miscdȩ opera.
M actemus in ara eius hosti¬
as placationis: cognoscamus
nos cum eo in iudicio ñ posse
contendere. Pensemus uirtu¬
tem eius fortitudinis: rogemꝰ
ea quȩ pacis sunt. Hȩc ẽ nr̃a
legatio: quȩ regem uenientẽ
placat. ꝑ ensate fratres quã
benignum sit : quod is qui
suo aduentu ualet oppͥmere
tardat uenire. Mittamus
ad hunc ut diximus legatio¬
nem nr̃am flendo. tribuendo:

Expanded text:
autem, qui iudicaturus venit, autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo,
Abbreviated transcription (Latin):
cum decem milib occurrere
et qui cũ uginti milibus ue¬
nit ad se : Alioquin: adhuc
illo longe agente. legationem
mittens rogat ea quȩ pacis
sunt. Rex contra regem ex
ȩquo uenit ad pręlium: &
tam̃ si se ꝑpendit non posse
sufficere legationẽ mittit.
& ea quȩ pacis sunt postulat.
Quib ergo nos lacrimis spe¬
rare ueniam debemus. qui
in illo tremendo examine cũ
rege nr̃o ex ȩquo adiudiciũ
non uenimus: quos nimirũ
conditio. infirmitas. & causa.
inferiores exhibet : Sed for
tasse iam mali operis culpas
abscidimus. iam praua quȩq
exterius declinamus: nũquid
ad reddendam rationẽ cogita¬
tionis nr̃e sufficimus: Nam
cum uiginti milib uenire
milib uenit. Decem milia
quippe ad iuiginti milia:
simplum ad duplum sunt.
N os autẽ si multũ proficimꝰ:
uix exteriora nr̃a opera in
rectitudine seruamꝰ. Nam
& si iam luxuria carnis ab¬
scisa est: tam̃ adhuc a corde
funditus abscisa ñ est. Ille

Expanded text:
cum decemcum decemginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa, inferiores exhibet? Sed fotasse iam mali operis culpas abscidimus, iam prava / quaeque exterius declinamus. Numquid ad reddendam rationem cogitationis nostrę sufficimus? Nam cum viginti milibus veniremilibus venit. Decem milia quippe ad viginti milia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
sessione. Quia enim in hac
uita amabat sumptus celsitu¬
dinis: tendendo ad ęt̾nam pa¬
triam habere noluit sũptus
humilitatis. Considerandũ
uero qđ dicitur. om̃s qui in¬
derint incipiant illudere ei:
quia iuxta pauli uocẽ specta¬
culum facti sumus mundo.
angłis & hominibus. Et in
om̃e quod agimus. considera¬
re occultos nr̃os aduersarios
debemus: qui semꝑ nr̃is oꝑi¬
bus insistunt. semꝑ ex nrͣo
defectu gratulantur. Quos
propħa intuens ait. Ds mͣs
in te confido ñ erubescam: neq
irrideant me inimici mei. In
bonis enim oꝑib intenti. ni¬
si contra malignos sꝑe sollici¬
te uigilemus: ipsos irrisores
patimur. quos ad malum ꝑsu¬
ft asores habemus. Sed quia
de construendo edificio com¬
paratio data est: nunc ex mi¬
nori ad maius similitudo
subditur. ut ex rebus mini¬
mis maiora pensentur. Nã
sequitur. Aut quis rex itu¬
rus commttere bellum ad¬
uersus aliu regem: nonne se¬
dens prius cogitat si possit

Expanded text:
sessione. Quia enim in hac sessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illudere ei, quia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos nostros adversarios debemus, qui semper nostris operibus insistunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens, ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus committere bellum adversus alium regem, non sedens prius cogitat si possit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere. om̃s qui uiderint in¬
cipiant illudere ei dicentes:
quia hic homo cepit ȩdificare.
& non potuit consummare:
Om̃e quod agimus: p̃uenire
ꝑ studium considerationis de¬
bemus. E cce enĩ iuixta uerita¬
tis uocem: qui turrem ȩdifi¬
cat. prius edificii sumptus
parat. Si igitur humilitatis
turrem construere cupimus:
prius nos preparare ad aduer¬
sa huius scłi debemus. Hoc
enim int̾ terrenum & cęleste
edificium distat: quod terre¬
num edificium expensas colli¬
gendo construitur : cȩleste ue¬
ro edificium expensas disper¬
gendo. Ad illud sumptus fa¬
cimus si nͣ habita colligamus:
ad istud sumptus facimus. si
& habita relinquamus. Istos
sumptus diues ille habere ñ
potuit : qui multas possessi¬
ones possidens. magistrum
requisiuit dicens. M agister
bone. quid faciens uitam ȩter¬
nam possidebo : Qui cum p̃¬
cepta relinquendi omĩa au¬
disset : tristis abscessit. Et in¬
de est angustiatus in mente:
unde foris fuit latior in pos¬

Expanded text:
e, omnes qui viderint, incipiant ei illudere dicentes: Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare? Omne quod agimus praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, 1630 prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc etenim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in pos
Abbreviated transcription (Latin):
de recte hȩc eadem ueritas
dicit. Qñ baiulat crucẽ
suam & uenit post me: ñ
potest m̃s discipulus esse.
Baiulare & enim crucem &
post dñm ire est: uel carnis
abstinentiã. uel compassionẽ
proximo. pro studio ȩternȩ
intentionis exhibere. Nam
quisquis hȩc pro tempora¬
li intentione exhibet: crucẽ
quidem baiulat. sed ire post
dñm recusat. Quia uero sub¬
limia precepta data sunt:
protinus comparatio ȩdifi¬
candȩ sublimitatis adiungit᷑.
cum dicitur. Quis enim ex
uobis homo uolens turrem
edificare. ñ prius sedens cõ

Expanded text:
de recte haec eadem Veritas de recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. 6. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrim aedif
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores di. sic fideles quiq
eẽ intra scãm eccłam debent:
ut compatiantur proximis
ꝑ karitatem. & tam̃ de uia
di ñ exorbitent ꝑ compassio¬
nem. Hoc ipsum uero ani¬
mȩ odium. qualit̾ exhiberi
debeat: ueritas subdendo
manifestat dicens. Qui non
bauilat crucẽ suam & uenit
post me: non potest meus
ẽẽ discipłs. Crux quippe
a crueiatu dicitur. Et duo¬
bus modis crucem dñi baui¬
lamus. cũ aut ꝑ abstinentiã
carnem afficimus: aut ꝑ cõ¬
passionem ꝓximi necessitatẽ
illius nr̃am putamus. Qui
enĩ dolorem exhibet in alie¬
na necessitate: crucem por¬
tat in mente ¶Sciendũ uero
est: quod sunt non nulli qui
carnis abstinentiã non ꝓ dõ
sed pro inani gła exhibent.
Et sunt pleriq qui compas¬
sionem ꝓximo ñ sp̃ualiter
sed carnalit᷑ impendunt : ut
ei non ad uirtutem. sed qua¬
si miserendo ad culpas faue¬
ant. Hu itaq crucem qui¬
dem uidentur ferre: sed do¬
minũ non sequuntur. Un¬

Expanded text:
dicatores Dei, sic fideles quique dicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
gradiebant᷑ pergentes & mu¬
gientes. & ñ declinabant neq
ad dexteram neq ad sinistrã.
Quid gͥ uaccȩ nisi fideles
quosq in ȩccła designant:
Qui dum sacri eloquii pre¬
cepta considerant: quasi suꝑ¬
impositam dñi archam por¬
tant. De quib hoc etiam
est notandum : quod fuisse
fetȩ memorantur. Quia st̃
pleriq qui in uia dĩ intrin¬
secus positi foris carnalib
affectib ligantur: sed non
declinant ã recto itinere. qͥ
archam dĩ portant in mente.
Fece & enim uaccȩ: bethsa¬
mis pergunt. Bechsamis
quippe. domus solis dicitur.
Et propħa ait. U obis autẽ
qui timetis dñm: oriet᷑ sol
iusticiȩ. Si igitur ad ȩterni
solis habitationẽ tendimus :
dignum profecto est. ut de
di itinere. ꝓ carnalibus affe¬
ctibus ñ declinemus. Tota
enim uirtute pensandum
est quod uaccȩ di plaustro
subpositȩ ꝑgunt & gemunt.
dant ab intimis mugitus :¬
& tam̃ de itinere ñ deflectuis
gressus. Sic nimirum pre¬

Expanded text:
gradiebantur, pergentes et mugradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae nisi fideles quosque in Ecclesia designant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam est notanfetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi foris carnalibus affectibus ligantur. Sed non declinant a recto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe domus solis interpretatur. et Propheta ait: Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum prae
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet in hoc mundo ad
uersarius: sed in uia di con¬
trarius ñ ametur etiam pro¬
pinquus. Quisquis enĩ iam
ȩterna concupiscit: in ea quã
aggreditur eausa di extra
patrem. extra matrẽ. extra
uxorem. extra filios. extra
cognatos. extra semet ipsum
fieri debet: ut eo uerius co¬
gnoseat dm̃. quo in eius cau¬
sa neminem recognoseit. Mul¬
tum namq est. quod carna¬
les affectus intentionẽ men¬
tis diuerberant: eiusq aciẽ
obseurant. Quos tamen ne¬
quaquam noxios patimur:
si eos premonendo teneamus.
Aman¬
di ergo sunt
man ai ergo sunt¬
proximi. impendenda kari¬
tas omnib & propinquis &
extraneis: nec tamen ꝓ eadẽ
karitate a di amore flecten
dñi ad terram israhelitarũ
rediret: plaustro suꝑ impo¬
sita est. Et uaccȩ plaustro
subiunctȩ sunt: quȩ fete fu¬
isse memorant᷑. Quarum fi¬
lios clauserunt domi. Et seri¬
ptum est. Ibant autẽ in dire¬
ctum uaccȩ. ꝑ uiam quȩ du¬
cit bechsamis: uno itinere

Expanded text:
quilibet in hoc mundo etiam quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo suntmandi ergo suntproximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectend29 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere
Abbreviated transcription (Latin):
proximum: qui sic eũ odit
sicut semet ipsum. Tune &
enum bene nr̃am animam
odimus. cũ eius carnalib
desideriis non acquiescimꝰ:
cum eius appetitum frangi¬
mus. eius uoluptatib relu¬
ctamur. Que ergo contẽp¬
ta ad melius ducitur: quasi
ꝑ odium amatur. S ie sie
nimirum exhibere ꝓximis
nr̃is odii discretionem debe¬
mus: ut in eis & diligamus
quod sunt. & habeamꝰ odio
quod in d̃ĩ nobis itinere ob¬
sistunt. Certe dum paulus
iherusolimam pergeret: pro¬
pheta agabus zonam illius
apprehendit. suisq pedib
alligauit dicens. Uirũ euiꝰ
hȩc zona est. sic alligabunt
in iherusalem. Sed is qui ani¬
mam suam ꝑfecte oderat: di
cebat. Ego non solum alliga¬
ri: sed & mori in iherłm pa¬
ratus sum pro nomine dñi
quomodo animã suam ode
rat. imino odiens amabat:
quã cupiebat pro iħu morti
tradere. ut hanc ad uitam
de peccati morte suscitaret.
Ab hac ergo discretione odii
nr̃i : trahamus formam ad
odium proximi. Ametur

Expanded text:
proximum, qui sic eum odit, proximum, qui sic eum odit, sicut setenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Dominquomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcunctari libet quomodo
parentes & carnalit̾ propin¬
quos precipimur odisse:
qui iubemur & inimicos di¬
ligere. Et certe de uxore
ueritas dicit. Quod d̃s con¬
uuixit: homo ñ separet. Et
rem diligendam prȩdicat:
cum magister dicat. Qui
uxorem non odit: ñ potest
nĩs ẽẽ discipłs. Numquid
aliud uidex nuntiat: ali¬
ud preco clamat: An sumul
& odisse possumus & dili¬
gere: Sed si uim precepti
ꝑpendimus. utrũq agere
ꝑ discretionem ualemus:
ut eos qui nobis carnis cog
natione coniuncti sunt. &
quo praximos nouimus di¬
ligamus : & quo aduersa¬
rios in uia dĩ patimur odi¬
endo & fugiendo nesciamꝰ.
Quasi enimꝰ ꝑ odium dili¬
gitur: qui carnaliter sapi¬
ens. dum praua nobis in¬
gerit ñ auditur. Ut autẽ
dñs demonstraret hoc erga
proximos odium. non de in¬
affectione procedere sed de
karitate: addidit protinus
dicens. Adhuc autẽ & ani¬
mam suam. O disse itaq p̃¬
cipimur proximos: odisse &
animam nr̃am. Constat gͦ
quia amando debet odisse

Expanded text:
rcontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Etrem diligendam praecipit, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? an simul et odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem vatemus, ut eos qnatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus; et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse
Abbreviated transcription (Latin):
uisitauit & fecit redẽptionẽ plebis
nebris nos uocauit in ãmirabile
lum̃ suũ. Eius continue flagitemꝰ
auxiliũ: ut lucẽ scientiȩ quã con¬
tulit in nobis ipse conseruet: atq
ad ꝑfectũ usq diẽ ꝑ ducat. Et ut
digni simꝰ exaudiri p̃cantes: abici¬
amus ipsi oꝑa tenebrarũ. & indu¬
amur arma lucis. Sic ꝙ enĩ sup¬
plicantes concite quȩ desideramꝰ
accipimꝰ. quia nimirũ u̾ba deuotȩ
orationis adiuuat manꝰ piȩ oꝑationis
Et quia beati precursoris hodie
natalitia celebramus: oportet ut
quẽ salutis ȩternȩ preconẽ suscepi¬
mus: hunc etiam nr̃e orationis ad¬
iutorem queramus. Ipsũ itaq in-¬
tercedendo rogemus impetrare.
ut ad eã cui testimoniũ ꝑhibuit
lucẽ. uitã. & ueritatẽ ꝑuenire me¬

Expanded text:
visitavit et fecit redemptionem plebis visitavit et fecit redemptionem plebis nebris nos vocavit in admirabile lumen suum. Ejus continue flagitemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire me
Abbreviated transcription (Latin):
cantici huius quod ob noticiam
simul et prolixitatem sui. totũ
caritati uestrȩ recensere & expla¬
nare longum duximus: a perte
denuntiat dicens. Uisitauit nos
oriens ex alto: illuminare his qui
in tenebris & in umbra mortis se¬
dent. ad dirigendos pedes nr̃os in
uiam pacis. Inuenit ergo nos se¬
dentes in tenebris & in umbra
mortis: hoc est longa peccators &
ignorantiȩ cȩcitate depressos. atq
hostis antiqui fraude deceptos. ob¬
sessosq errorib. Ipse & enĩ recte moes
& mendaciũ: sicut e contra dñs ueri¬
tas uocat᷑ & uita. Attulit autẽ nobis
uerã cognitionis suȩ lucẽ: exclusisq
erroꝵ denebris. certum nobis iter
patriȩ cȩlestis aperuit. Direxit
gressus operum nr̃oꝵ. quatinus
ꝑ uiam ueritatis quã monstra¬
uit incedere.atq ad mansionẽ ꝑpe¬
tuȩ pacis possimus intrare quã
ꝓmisit. Hȩc igitur dona fr̃s lem̃i
donoꝵ ꝓmissa habentes. benedica¬
mꝰ & nos dñm in om̃i tẽpore: quia

Expanded text:
cantici hujus, quod ob notitiam cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum charitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos sedentes in tenebris et in umbra mortis, hoc est, longa peccatorum et ignorantiae caecitate depressos, atque hostis antiqui fraude deceptos obsessosque erroribus. Ipse etenim recte mors et mendacium, sicut e contra Dominus veritas vocatur et vita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis iter patriae coelestis aperuit: direxit gressus operum nostrorum, quatenus per viam veritatis, quam monstravit incedere, atque ad mansionem perpetuae pacis possimus intrare, quam promisit. Haec igitur dona, fratres chdonorum promissa habentes, benedicamus et nos Dominum in omni tempore, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Inquib ꝓfecto u̾bis notandũ. quia
beatꝰ tacharias quod inchoatũ q
ꝓxime futurũ in sp̃u p̃uiderat: ꝓ¬
phetico more quasi iã factũ ẽẽt nar¬
rabat. Uisitauit enĩ nos apparens
in carne dñs. quasi longius a se re¬
cedentes: quos in peccatis positos que¬
rere & iustifuare curauit. Uisitauit
quasi medicus egrotos: qui ut inue¬
teratũ suꝑbiȩ nr̃ȩ languorẽ sana¬
ret. nouũ nobis suȩ humilitatis ex¬
emplũ adhibuit. Fecit redẽptionẽ
plebis suȩ: qui nos uenuindatos sub
peccato & antiqui hostis seruitio
addictos. dato sui sanguinis precio
liberauit. Unde benigne nos hor¬
tatur apłs dicens. Empti enĩ estis
precio magno: glorificate & por¬
tate dm̃ in corpore ur̃o. Plebi au¬
tem suȩ dicit: non utiq quam ue¬
niens plebem suam repperit. sed
quam uisitando & redimendo
suam fecit. Uultis etenim audi¬
re fratres mei. qualem inuenerit
eam. qualem reddiderit: Finis

Expanded text:
In quibus profecto verbis notandum quia In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod inchoatum et proxime futurum in spiritu praeviderat, prophetico more quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Plebis autem suae dicit, non utique quam veniens plebem suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecit. Vultis etenim audire, fratres mei, qualem invenerit eam, qualem reddiderit. Finis