comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uixta qd̾ dñs dic̃. In ore duoꝵ uel
tͥum cestiũ stet om̃e uerbũ. Abhis
trib ꝑsonis ĩa iudicatũ habebat
paulus. tradere huiꝰmodi hominẽ
nis. sue afflictionẽ. ut uexaretur
a diabolo in corpore graui egritu
ut peccantes & penitentiã uolentes
andũ in corpore. sicut istũ: necñ et
hermogenẽ et philetũ. & ͤ quib ip¬
se dicit. Quos tradidi inqͥens satha¬
ne: ut discant ñ blasphemare. Cicie¬
bat enĩ illũ talem ab eccła. & ab
om̃ium societate: & sic diabolus ꝑ
ĩꝑium & ꝑmissionẽ illiꝰ. nimiũ gͣui
infirmitate uexabat illũ. putans
se animã illiꝰ ꝑ talia posse auferre.
S piissimꝰ p̾dicator in animã non
dabat potestatẽ. ut illũ am̃t̾e red¬

Expanded text:
s dicit: In ore duorum vel trium testium stet omne verbum . Ab his tribus personis jam judicatum habebat Apostolus tradere hujusmodi hominem nis, sive in afflictionem, et ut vexaretur a diabolo in corpore gravi aegrituut peccantes et poenitentiam nolentes andum in corpore, sicut istum, necnon Hermogenem et Philetum, de quibus ipse dicit: Quos tradidi, inquiens, Satanae, ut discant non blasphemare . Ejiciebat enim illum talem ab Ecclesia et ab omni societate, et sic diabolus per imperium et permissionem illius nimium gravi infirmitate vexabat illum, putans se animam illius per talia posse auferre, sed piissimus praedicator in anima non dabat ei potestatem, ut illum amentem red
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatorẽ qui incestũ ꝑpetrauit.
uxorẽ patͥs accipiendo. Quẽ iccirco
uetꝰ fermentũ appellat. quia in
conuersatione & peccato uet̾is hõis
ade. ad huc erat. positꝰ: qui pͥmus
peccauit. Om̃e enĩ peccatũ ad ue¬
terem hominẽ ꝑtinet. Ponit᷑ &̾ fer¬
mentũ aliquando ꝓ bona doctͥna:
aliquando ꝓ mala. d bona ponit᷑.
ut in eu̾głio scđm matheũ dñs¬

Expanded text:
fornicatorem qui incestum perpetravit, uxorem patris accipiendo. Quem idcirco vetus fermentum appellat, quia in conversatione et peccato veteris hominis Adae adhuc erat positus qui primus peccavit. Omne enim peccatum ad veterem hominem pertinet. Ponitur etiam fermentum aliquando pro bona doctrina, aliquando pro mala. Pro bona ponitur, ut in Evangelio secundum Mat
Abbreviated transcription (Latin):
& affrice: donec ferm̃taret᷑ totũ.
id÷ donec ꝑ quadrifidũ orbẽ. istã
p̃dicationẽ spargeret: & ex om̃ib
gentib ad fidem xp̃i traheret.
Ponit᷑ & ꝓ mala doctͥna & mala
conuersatione: ut idem redemptor
nr̃ ait. Cauete a ferm̃to phariseoꝵ.¬

Expanded text:
totum, id est, donec per quadrifidum orbem istam praedicationem spargeret, et ex omnibus gentibus ad fidem Christi traheret. Ponitur et pro mala doctrina et mala conversatione, ut idem Redemptor noster ait: Cavete autem a fermento Pharisaeo
Abbreviated transcription (Latin):
Meliora sunt iniluera di¬
ligentis: quam frandulen¬
ta odientis oscula. Uonde¬
malint a domino: qui nos
ut filios pater eiudire cõ¬
sueuit. Afflictionũ uuluera¬
perpeti: qͣm dyaboli blãdi¬
mentis decipi. Qui indelicet¬
dyabolus ut nos celesti here¬
ditate prinet: nostris fau̾e
solet eirantibus. Quasi
leue sit malum quod agi¬
uius: et ultra modum seui¬
ens peccatorum nostrorum
tribulatio. quam domino dis¬
pensante tolleramus. lectõ¬
xit fortitudiue lum¬
athleta dei lumbos suos
fortitudine: cum supernis¬
libus illecebris succombeie
desperit. Roborauit autẽ¬
brachium suũ: cum se agen¬
da uirtutum opera. instan¬
ter preparait. Sapien
rum actio boui operis ac¬
ceptabilis esse deo muue
ualet: si nou fluxa luxurie
quis prius a carne simul
et mente restringat. Unde

Expanded text:
Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta odientis oscula. Melius est a Domino, qui nos ut filios pater erudire consuevit vulnera afflictionum perpeti, quam diaboli blandimentis decipi, qui ut nos coelesti haereditate privet, nostris favere solet erratibus, quasi leve sit malum, quod agimus, et ultra modum peccatorum nostrorum saeviens tribulatio quam Domino dispensante toleramus. xit fortitudine lumEcclesia lumbos suos fortitudine, cum supernorlibus illecebris succumbere despexit; roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavitrum actio boni operis acceptabilis esse Domino minime valet, si non fluxa luxuriae quis prius a carne, simul et mente restringat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
plationis studium operã¬
da negligit: nel ꝓpter o¬
perationis instantiam cõ¬
templauda post pouit. Hĩc
est enim: quod abrahani
coniugen mortuam in du¬
quod humani genens re¬
demptor. per dieui mira¬
cula in ciuitatibus exibet:
et ad orationis studiun ĩmõtib
amore speculationis oui¬
mus deserant . Nec cou¬
templationis gaudia: o

Expanded text:
plationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sequod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus
Abbreviated transcription (Latin):
Corpus eins in morte solu¬
tum est ÷ ut miraculis cho¬
ruscaret. choruscauit mira¬
culis ut hostes suos er di¬
uia luce prosterneret. In¬

Expanded text:
corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rissum: intelligitis diei huiꝰ
recursum ad cõnuem per¬
tiuere leticiam. dũ ad hono¬
rem celebraturi conuenitis
ãnnũ festum pastoris nrĩ

Expanded text:
tia, intelligitis diei hujus recursum ad communem pertinere laetitiam, dum honorem celebraturi concurritis ad annua festa pastoris;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coroua premiũ landes cauentes¬
maitiris ab solue uexu cuimuis:
ic nempe mundi gaudia et
blandimenta noxia: cu duca ute
deputãs ꝑuenit ad celestia⁊
enas tuciunt fortiter et
sustulit uircliter. pro te effindens
sangumẽ eterua bona possidet:
Ob hoc preccatu supplici te possi¬
mus pussime. in hoc triumpho mͣr¬
tiris diuntte noxam seruulis:¬

Expanded text:
 corona premium Laudes canentesmartiris Absolbe nexu criminis Hic nempe mundi gaudia Et blandimenti noxia Caduca rite deputans Pervenit ad celestia enas cucurrit fortiter, sustulit viriliter, Pro te effundens sanguinem Aeterna dona possidet. Ob hoc precatu supplici Te poscimus piissime; In hoc triumpho Martyris, Dimitte noxam servulis
Abbreviated transcription (Latin):
tubis et lampadibz et la¬
aruianit. Nam sicut illic
scriptũ est accẽsas lam¬
pades nuserũt intra la¬
guuitulas et tubas in dex¬
tra. Lagenas autem ii
sinistra tenuerunt. et ad
hostes suos comuus neui¬
entes ceciuerunt tubis. cõ¬
fregenuit langinculas.¬
barum sonitu issinc lam¬
pudam̃ choruscatione ter¬
riti hostes in fugam uersi

Expanded text:
tubis, lampadibus et larmavit. Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas,barum sonitu, illinc lampadarum coruscatione territi hostes in fugam versi
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatẽ pro minimo duxit.
Quisquis enĩ pluris facit
ntilitatem corporis qmͣ gra¬
tiam predicationis: in sim¬
stra tubam. atq in dertera
lagenam tenet. Si enum p̾¬
ore tempore loco gratia p̾¬
dicationis ostenditur. et pꝰ¬
teriore utilitas corporis sb̃¬
infertur. certum est qui a
dertris tube et sinistrs la

Expanded text:
pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, atque in dextera lagenam tenet. Si enim priore loco gratia praedicationis attenditur, et posteriore utilitas corporis, certum est quia dextris tubae et sinistris
Abbreviated transcription (Latin):
ad predicationis prelium
misit. qui despecta salite¬
corporis hostes suos moriẽ¬
do prosterueret. eorumqz
gladios non arus sed pa¬

Expanded text:
ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salutcorporis hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis et gla
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ut hostes in fugani
uerterẽtur. idem predita¬
Corpus eins in morte solu¬
tum est ÷ ut miraculis cho¬
ruscaret. choruscauit mira¬
culis ut hostes suos er di¬
uia luce prosterneret. In¬

Expanded text:
fugam verterentur, id est praedicacorpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tiam quod humani gn̾s
redemptor per diem mira¬
cula in ciuitatibus exibet
et ad oratioius studium
nitam amore speculatio¬
us omnino de serant⁊ nec
contemplatioĩs gandia o

Expanded text:
quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus
Abbreviated transcription (Latin):
ad uetba mania mouetur lingua.
Quio crgo quos innuitur qtria
in tormontis. positus diues linguan
suam refrigenari postalat. Iis
quod is qui coniuando magis de
loquacitate peccauierat. ꝑ retributi¬
onis iustitiam in lingua atrocius
ardebat. Sed cum ualde est pauore
pensandum. hoc quod ei ꝑ abra he res-¬
ponsionem dicitur. fili recordare quia
recepisti bona inuita tua & lacarus fi¬
militer mrala. Nunc hic consolat᷑.
tu uero cruciaris. Ilt fr̃s carissimi. sen¬
tentia pauore pottus indiget expositioẽ.
Nam si qui estis. qui in hoc mundo ext̾iorisᷤ¬
boni aliquid accepistis . ipsuim ut ita di¬
cam donum et̾ius. ꝑtimescero debetis.

Expanded text:
ac verba inania movetur lingua. ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, fratres mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exteriorisboni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis
Abbreviated transcription (Latin):
Diues enĩ iste qui uulnerato paupe¬
ri m̃se sue. uel minima dare noluit.
uenit. Nam guttam aque petiit.
qui micas panis negauit. S notandũ
ualde est quid sit quod diues in igne
positus. lingam suam refrigerari pegit.
Mos quippeᷤ sacri elogirii. ut aliquan¬
do aliud dicat. sed ex eode dicto aliud
innuat. Suꝑius autem hunc suꝑbũ
diuitem dñs non loquacitatę uacantem
dixerat. s superflue conuiuantem.
N eq hunc de loquacitate narrauit.
s cum elatione & tenatia de edacitate
peccasse. S quia habundare in conuri¬
uiis loquacitas solet. is qui hic male
conuiuatus dicitur : apud infernũ
grauius in lingua ardetur. Prima
namq male conuiuantib famulatur
culpa loquacitatis. post loquacitatem
ludendi ꝙ iam leuitas sequitur. N ami
quia ed acitatẽ lusus sequatur. testa¬
tur sacra scriptura que ait. Sedit
populus manducare & bibere : & fur¬
reyerunt iudere. S priusquiam ad
lusum moueatur corpus. ad iocos.

Expanded text:
Dives enim iste qui vulnerato paupeDives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic convivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquacitatis, post loquacitatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Factum est autem ut
moreretur mendious. & portare¬
tur ab angelis in sinum abrahe.
mortuus est autem diues: & sepul-¬
tus est in inferno. Qui nimirũ
diues. eum cu in hac uita mise¬
reri noluit in suo iam supplicio
positus. patronum querit. LaIm¬
ecce sub iungitur. Qui eleuais
oculos. cum esset in tormentis
uidit abraham alonge. & laca¬
rum in sinu eiꝰ . & ipse clamans
dixit. Pater abraham misere
re mei & mitte laearum ut
intinguat extremum digiti sus
in aquam. ut refrigeret linguã
meam. quia crucior in hac
flamma. O quanta est sublitas
iudiciorum dei. O quam distric¬
te agitur bonoꝵ actium. maloꝵ¬
q retributio. Certe superius
dictum est. quia in hac uita
lararus cadentes micas demicas
de mensa diuitis querebat.
& nemo illi dabat. nuno de
supplicio diuitis. dicitur. quia
extremo digito latari distillari
aquam in ore suo concupiscit
H ino ergo. hinc fr̃s colligite. quã¬
ta sit districtio seueritatis dĩ.

Expanded text:
sequitur: 5. Factum est autem ut sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Namecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abrahamitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc fr̃s carissimi tunc in corde
pauperis tumultus temptationis
fuisse oui certe poterat ad penã
sufficere paupertas etiam si saniꝰ
fuisset.: Rursus sufficisset egri¬
tudo. etiam si subsidium ad eẽt.
S ut probaretur amplius pari¬
per. simul hunc & paupertas
ꝙ egrituoo. tabefecit. Atq insuꝑ
uidebat procedectem diuitem.¬
& ob sequentib circumfulciri. &¬
se in infirmitate. & mopia a nullo
uisitari. Nam quia nemo ei
ad uisitandum aderat. testan¬
tur canes. qui licenter uulnera
lingebant. Ex una re gͦ omp̃s
deris. duo iudicia exibuit dum
la earum pauperem. ante ianuã
diuitis iacere permisit. ut & di¬
ues impius dampnationis sibi au¬
geret ultionem. & temptatus pau¬
ꝑ cresceret ad remunerationem
Conspiciebat ille cotidie tu
non mise̾retur. uidebat iste de
quo probaretur. Duo inferius
Huo inferius
corda s unus desuper inspector.
qui & hunc temptando epercebat¬
ad głam. & illum tolerando
expectabat ad penam. Nam

Expanded text:
us, fratres mei, tunc in corde us, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferiusuo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebariam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquam excusationem diues. si lagarus
pauꝑ ꝙ ulcerosus. ante eius ianuam
non iacuisset. si remotus fuisset: si eiꝰ
in opra non ẽẽt occulis importuna.
Hursum si longe esset. diues. ab ocrilis
ulcerosi pauperis: minorem tolerasset¬
in animo temptationem pauper.
S eo dum egenum & ulceratum. ante
ianuam oiuitis. ⁊ delioiis affluentis
posuit. in una eademq re. ex uisiõe
pauperis. non miserenti diuiti. cumulũ
campnationis intulit. ẜ rursum ex
uisione oiuitis. temptatum cotioie¬
pauperem probauit. Quantas nam¬
q huno egenum uulnerib obsessũ
temptationes creditis in sua cogitati¬
one tolerasse. cum ipse egeret pane.
q non haberet. &iã salutem. dtq
ante se diitis cerneret salutem &
diitias habere cum uoluptate.
Se solere. & frigore affici. illum
gaudere conspiceret. bisso pur¬
prraq uestirt. Se deprimi
uulnerib. illum defluere ac¬
ceptis reb. Se egere. illum
nolle largiri  Quantos pritamꝰ¬

Expanded text:
aliquam excusationem dives, si Lazarus aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus, ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursus si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset tentationem pauper in animo. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidiepauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putam
Abbreviated transcription (Latin):
dutus pilis cameloꝵ. Sed notandũ
magnopere est. in ore ueritatis. de
superbo diuite. & humili paupere
quantus sit ordo narrationis. Ecce
enim dicitur. HIomo quidam erat
ouies: ⁊ protinus sub infertur. Q
erat quidam menoicꝰ nomine lararꝰ
Certe in populo plures solent. nomina
diuitum. quam pauperum scire.
Qui est gͦ quos dñs de paupere & oi¬
uite. uerbum faciens. nomen pau-
Unde & quib dam. demiraculoꝵ uir¬
tis. At contra mopsi dicitur. no¬
ui te ex nomine. Ait gͦ de oiuite.
Homo quioam. Ait de paupete. ege¬
nuᷤᷤ nomine lagarus. Ao si aꝑto¬
dicat ispauperem humiiłe scro. superbũ
diuitem nescio. Illun cognitum ꝑ
approbationem habeo  hunc per iudi¬
cium reprobationis ignoro. Pensandũ
nobis est. etiam conditor noster. om̃a
quanta consideratione. dispensat. una
& enim res. non pro una re agitur.
Nam ecce plenus ulcerib mendicus
lararus. ante ianuam diuitis iacet.
quia de una re. dñs. duo iudiora exple¬
it.T Iabuisset etiam fortasse

Expanded text:
dutus pilis camelorum . Sed notandum nobis magnopere est, in ore veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives; et protinus subinfertur; Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus, de paupere et divite verbum faciens, nomen paupeUnde et quibusdam de miraculorum virtis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si adicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fort
Abbreviated transcription (Latin):
laborat᷑i multũ non estis. uel sero
uenite. Et tamen pat̾ familias
uocat. & pleriq ante remunerant᷑:
qͥa pͥus ad regnũ decorpore ȩxeunt.
qͣ ħi qͥ iam apueritia uocati esse
uidebantur. An non ad undecimã
uenit latro: quia et si non habuit
ƿetatẽ. habuit tamen sero ꝑ penã:
qͥ dm̃ incruce confessus est. & tamen
cũ uoce sententiȩ sp̃m ex alauit
uite. Anouissimo autem reddere
denariũ pat̾ familias cȩpit: qui a
ad paradysi reqͥem prius latronem
quam petrum. uocauit. Quanti
patres ante legem. quanti sub le¬
ge fuerunt: ⁊ tam̃ hi qͥ in dñi ad-¬
uentu uocatisunt. ad celoꝵ regnum
sine aliqua tarditate ꝑuenerunt.
Cunde̾ gͦ denarium acceꝑunt qͥ la¬
bora uerunt ad undecimã. quem ex¬
pertauerunt toto desiderio et qui
laborauerunt adpͥmã: quia equa¬
lem uite ȩt̾nȩ retributionem
sortiti sunt. cũ his qͥ amundi ini¬
tio uocati fuerant hi qͥ mun di

Expanded text:
ro venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocati esse videbantur. An non ad undecimam horam venit latro, qui etsi non habuit per aetatem, habuit tamen sero per poenam, qui Deum in cruce confessus est, et pene cum voce sententiae spiritum exhalavit vitae? A novissimo autem reddere denarium paterfamilias coepit, quia ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum perduxit. Quanti patres ante legem, quanti sub lege fuerunt, et tamen hi qui in Domini adventu vocati sunt ad coelorum regnum sine aliqua tarditate pervenerunt. Eumdem ergo denarium accipiunt qui laboraverunt ad undecimam quem exspectaverunt toto desiderio qui laboraverunt ad primam, quia aequalem vitae aeternae retributionem sortiti sunt cum his qui a mundi initio vocati fuerant, hi qui i
Abbreviated transcription (Latin):
cata sua reormere etiam cum
sibi habrindaret precium nolu¬
it. ꝓ sunt non nulli qui cultũ
subtilium p̾ciosarumꝰ uestiũ
non putant ẽẽ peccatum. No
si indelicet culpa non eẽt.
nequaquam sermo der tam
uigilanter exprimeret. qd
diues qui torquetur. aprio i
głam querit. iudelicet ut honora¬
bilior ceteris ẽẽ iudeatur. Nam qr
pro sola mani gła uestimentum pre¬
ciosus. queritur res ipsa testatur
culpam possumus melius etiam ex
diuerso colligere. quia si abiectio uilis
in dumenti uirtus non esset euuan

Expanded text:
cata sua redimere etiam cum cata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud infegloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur,culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evang
Abbreviated transcription (Latin):
nulli putant p̾cepta ueteris
testamenti districtiora ͤ ͤ quam
noui . sed hi nimirum inpro¬
uida consideratione falluntur.
n illo enim non tenacia s
rapina nistatur: ibi res in iꝰte
fublata restitutione quadrupli¬
punitur. Hic autem diues iste
non abstulisse aliena reprehen¬
ditur . s propria non dedisse.
Nec dicitur quia ui quemquam
oppressisset : s quia in acceptis
reb se extulit. Hinc ergo sũmo¬
pere colligendrim est. qu a pe¬
na multãdꝰ sit. qui alrena diri¬
prt. si inferni ꝯamnatione percu¬
titur. qui propria non largitꝰ.
Nemo itaq securum se estunet
dicens. Ecce aliena non rapro
s concessis licite reb fruor. qr
diues iste non idcirco punitꝰ ẽ
qm̃ non aliena abstalit. s qr
acceptis reb. semetipsum male
dereliquis. Iocq fut qd̾
hunc in inferno tradiort: quia
in sua felicitate timidus non
fuit. quia ꝑcepta dona ad upĩ
arrogantie inflexit. quia iusce¬
ra pretatis ignorauit. quia pec¬

Expanded text:
ulli putant praecepta Veteris ulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadruplipunitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia pec
Abbreviated transcription (Latin):
sequaces suos. quos super terram re-¬
liquid. quinq sensibus corporis.
deditos nouit. Quinario ergo nu-¬
mero. fratres quos reliquerat expri¬
nit: quia eos ad spiritalem intelli-¬
gentiam non adsurgere in inferno
positus gemit. & petit ut ad eos la-¬
zarus mittatur. Cui quia moysen
ꝙ ꝓpħas habeant dicitur. seid ait
quia non credunt. nisi si quis ex
mortius resurrexerit. Cui ꝓtinꝰ res¬
põdet᷑ Certe de moyse ueritas dicit.¬
Ex mortuis enim dñs resur¬
rexit. sed iudaicus populus
si credere noluit: etiam qui
refurrexit ex mortuis credere
contempsit. Cumq moysi
uerba spiritaliter. intelligere
contempsit: ad eum de quo
moyses loquutus fuerat non
uenit.Nec nos fratres
karissimi pro indagandis alle¬
gorie misteriis succinte trans¬
currisse sufficiat. nunc ad in¬
tuendam latius. rei geste mo¬
ralitatem animus recurrit.
IoLomo quidã erat diues.
& induebatur purpura &
bẏsso. & epulabatur cotidie
spͥendide S erat quidam m̃
dicus nomine lazarus: factũ

Expanded text:
sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia quos ad spiritalem intelligentiam non assurgere in inferno positus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetEx mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille si credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non pervenit. 3. Haec nos, fratres charissimi, pro indagandis allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et eratomine Lazarus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
apte qd seqͥt᷑ in telligi ualet.
Circũdabunt te ⁊qͦ angustabt̃ te
undiq: MHaligni qͥppe sp̃s undiq
aĩam angustant : quando ei.
ñ solũ oꝑis. s etiã locutionis.
atq in suꝑ cogitationis iniqͥ¬
tates replicant ut que pͥus
seꝑmulta oilatau̾itinscelere
ad extremũ deomĩb anguste¬
tur in retributione Scꝗͥt᷑. Et
ad t̾rã cõsternent te &. filios
tuos qͥ in te stͣ Tc̃ aĩa ꝑ cogi¬
tationẽ rtatꝰ sui ad t̾rã con
sternit᷑: cũ caro quã uitã suã
credidit. redire adpuluerem
urget᷑ Tunc in mortẽ filii illiꝰ
cadunt cũ cogitationes illici¬
te: quȩ mͦ ex illa ꝓdeunt.
in extrema uitȩ ultione dissi¬
pant᷑. Sicut scͥptũ ẽ. In illa die
ꝑibt̃ os cogitationes eoꝵ.
Que scilicet dure cogitationes
in telligi etiã ꝑ lapidũ significationẽ

Expanded text:
d sequitur intelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Sequitur: Et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reasternitur, cum caro, quae in vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae, quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est, in illa die peribunt omnes cogitationes eorum. Quae scilicet durae cogitationes in
Abbreviated transcription (Latin):
mox subdit᷑. Domꝰ mea domꝰ oratioĩs
ẽ. uos aut̃ fecistis illã spelũcã latro¬
nũ. Qenĩ ad accipienda munera in
aut dantes spiritalit̾ uetare: Qa
uͦ redẽptor. nr̃ p̃dicationis uerba:
nec indignis nec ingratis subtrahit.
Post quã discipline rigorẽ eiciendo
ꝑ u̾sos tenuit: donũ mox gre osten¬
dit. Nã subdit᷑. E. erat docens cotidiȩ
intẽplo. Hȩc iuxta historiã tractan
meliꝰ cõ mutatã. qͥa expulsos latro¬
nes atẽplo: atq tpsũ templũ eru-¬
tũ scimꝰ debemꝰ ex rebꝰ exterioribꝰ.
introrsus aliquã similitudinem
trahere:atq ex eu̾sis edificiis pari¬
etũ morũ ruinã timere. Nidens eũ
ciuitatẽ fleuit suꝑ illã dicens.
qͥa si cognouisses et tui. Hoc semel
egit cũ ꝑiturã ciuitatẽ esse de¬
nuntiauit: hoc cotidie redẽptor. nr̃ ꝑelectoᷤ
suos agere nullatenꝰ cessat: cũ quos dã
ex bona uita. admores reꝓbos ꝑ uenisse.
considerat. Plangitͤ t̃os qͥ nescuint cur

Expanded text:
x subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in ui, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractandmelius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit: hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis. Qegͦ esse nobis p̃sentibꝰ ad
ad delectationẽ debet quando cun-¬
ctis simul transeuntib ñ ualet
transire qͦd imminet. quando et
pit᷑ ubi dolor numquã finitur:
Tc̃ maligni sp̃c ĩ egrediente anima
sua oꝑa reqͥrunt: tunc mala qͥ
suaserunt replicant ut sociã ad
torm̃tũ trahant. S cur hoc deꝑ
lectos quosq egredientes ueniant.
& suũ in illis sip̃ ualeant aliqͥo
reqͥrant Unꝰ aut̃ in hominibus
extitit: qͥ ante passionẽ suã lib̾a
uoce dixit. Iã ñ multa loquar uo¬
biscũ : uenit enĩ pͥnceps mundi
huiꝰ & in me ñ habet qͥcquã. Qa
enĩ hunc mortalẽ hominẽ uidit:
suũ in illo mundi pͥnceps aliqͥd
inuenire posse ͤ credidit. S sine
ullo peccato. amundi corruptio¬
ne exiit: qͥ sine pectato in mim¬
dũ uenit. Hoc de se contra mundi

Expanded text:
judicis. Quid ergo esse nobis de praesentibus judicis. Quid ergo esse nobis de praesentibus ad delectationem debet, quando, cunctis simul transeuntibus, non valet transire quod imminet? quando et incipitur ubi dolor nunquam finitur? Tunc maligni spiritus in egrediente anima sua opera requirunt; tunc mala quae suaserunt replicant, ut sociam ad tormenta trahant. Sed cur hoc de lectos quoque egredientes veniant, et suum in illis, si praevaleant, aliquid requirant? Unus autem in hominibus exstitit, qui ante passionem suam libera voce dicit: Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire se posse credidit. Sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ aut abscondita st̃ ab occłis
tuis. Dũ enĩ districtus iudex
sustinet .&. adhuc manũ non
exerit inꝑcussiõe dũ aretͥbutio¬
ne ultionis ultime esse quedã
tẽporis securitas uidet᷑ debe¬
mꝰ pensare malũ qͦd seqͥt᷑
pensantes gemere. gem̃tes ui-¬
tare. ea que cõmisimꝰ peccata
in desinent᷑ aspicere: aspicientes
flere: flentes abstergere. Nulla
nos ꝓsꝑitatis transitoria leticia
dissoluat : nec mͣtis nte occlos
eaque sunt transitoria. obstru¬
ant ne cecos ao ignẽ oucant.
Si enĩ districte penset᷑ cuiꝰ sit
ponderis inꝓꝑiũ: exore uerita¬
tis agnoscit᷑ cũ negligenti. et
fut᷑a ñ ꝓspicienti dr̃. Et qͥdem
in hac die tua que aopacẽ tͥ nunc
aut̃ abscõdita sunt ab occłis tuis. Nã
cogitandũ ualde ẽ: quantũ nobis erit
tͣribilis. hora nre resolucionis: qͥs pa¬
uor mͣtis quanta tunc omĩũ maloꝵ
memoria que obluuio tranf actȩ feli¬
citatis. que et sormido et considãtio

Expanded text:
nc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Dum enim districtus judex sustinet, et adhuc manum non exerit in percussionem, dum a retributione ultionis ultimae esse quaedam temporis securitas videtur, debemus pensare malum quod sequitur, pensantes gemere, gementes vitare, et quae commisimus peccata indesinenter aspicere, aspicientes flere, et flentes abstergere. Nulla nos prosperitatis transitoriae laetitia dissolvat, nec mentis nostrae oculos ea quae sunt transitoria obstruant, nec caecos ad ignem ducant. Si enim districte pensetur, cujus sit ponderis improperium, ex ore veritatis agnoscitur, cum negligenti et futura non prospicienti dicitur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. 8. Nam cogitandum valde est quantum nobis erit terribilis hora nostrae resolutionis, qui pavor mentis, quanta tunc omnium malorum memoria, quae oblivio transactae felicitatis, quae formido et consideratio
Abbreviated transcription (Latin):
sint. qͥa & siqua ͤ p̾sentis tẽ-¬
poris ita ẽ agenda leticia ut
numquã amaritudo sequen¬
tis iudicii recedat amemoria:
quatenꝰ dũ mens pauida ex¬
treme ultionis timore trans¬
figit᷑ quantũ nc̃ p̾sens leticia
tantũ post ira sub sequens tẽ¬
ꝑet᷑ Hinc nãq scͥptũ est.
Beatꝰ homo qͥ sẽꝑ ẽ pauidꝰ Quͦ¬
m̃tis ẽ dure corruet in malũ
Sequentis enĩ ira iudiciĩ tanto¬
tanto tunc districtior porta¬
bit᷑: quanto nunc ⁊ int culpas
minime timet᷑. Seqͥt᷑. Qa ue
nient dies inte & circũ dabt᷑ te
inimici tui uallo. Qui um¬
quã sunt humane anime
maiores in imici. quã mali-¬
gni sp̃s. qui hanc acorpore
exeuntẽ obsident. quã in
carnisꝰ politã dcceptoriis de¬
lectationib fouent: Quallo
circũdant: qͥaa̾te m̃tis eł occłes¬
reductis iniqͥtatibꝰ quasꝑ petrauit
hanc ad societateͤ sue dãpnatiois
trahentes coartant. ut ipsa iã
extremitate uite dep̾hensa
ꝙ aqͥb hostib cirtũ clusa sit

Expanded text:
qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidutis est durae, corruet in malum . Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. 4. Sequitur: Quia nient dies in te et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui umquam sunt humanae animae maiores inimici quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem / obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis eiusreductis iniquitatibus, quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coartant, ut in ipsa iam extremitate vitę deprehensa, et a quibus hostibus circumclausa sit,
Abbreviated transcription (Latin):
tenda non de icit. contra-
hanc illoꝵ ꝑuersitas nulla¬
tenus con ualescit Et tran¬
sire: per eã nequeunt: quã
contra se rigidam insuꝑna
gnis in nobis sp̃itibꝰ damus:
cũ terrena concupiscimus:
cũ ad temporalia appetenda
curuam᷑. Pudeat gͦ terre¬
na concupiscere & dorsa
redemptꝰ. non meminit
qui ima querit. Hinc
etiam ꝑ moysem dicitur.
ut qͥ gybho p̾mit᷑ nequa¬
quã ad sacerdotiũ ꝓue¬
hatur. Q quot quot xp̃i

Expanded text:
tenda non dejicit, contra tenda non dejicit, contra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in supergnis in nobis spiritibus damus, cum terrena concupiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per Moysen dicitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacerdotium provehatur . Et quotquot Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑna non appetit:. in infimiᷤ
tendit. Celestia nequaquam
desiderat: terrena namque
inanimo uersat . hoc qͦd
desuo genẽ doluit: inse ip̃so
ex clamauit dicens. Incur-¬
uatꝰ sũ ꝙ humiliatꝰ usque¬
quaq: contemplationem
nam que celestiũ perdens.
si sola carnis necessaria homo
cogitaret incuruatus et
humiliatus esset. sed tam̃
usquequaq non e̾et. Quẽ
ergo asuꝑnis cogitationibꝰ
non solũ netessitas deicit.
sed etiã uoluptas ih licita
sternit: non solũ incuruatuᷤ
sed us quequaq incuruatꝰ
est. Hinc aliꝰ ꝓpħa. de in¬
mundis spibus dicit. Qui
dixerunt anime tue. incur-¬
uare ut transeamꝰ. Recta
qͥppe stat anima cũ suꝑna desiderat
nequaquã flectitur ad
ima. Sed maligni sp̃s cũ
hanc in sua rectitudine
stare conspiciunt: ꝑ eã tran¬
sire non possunt. Transire naͣ¬
que eoꝵ est: in munda illi
desideria spargere. Dicunt
gͦ in curuare ut transeamꝰ.:
quia si adima. ipsa se appe¬

Expanded text:
superna non appetit, in infimis superna non appetit, in infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat. Et hoc, quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit dicens: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum necessitas dejicit, sed etiam voluptas illicita sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta de immundis spiritibus dicit: Qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus . Recta quippe stat anima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appe
Abbreviated transcription (Latin):
it illi manu : & confestĩ erectaẽ.
Uocauit &. erexit: qͥa illumina¬
uit ꝙ ad iuuauit. Uocat secl
non erigit: quando qͥdem ꝑeiꝰ
grãm in luminam᷑. sed exigen¬
tibꝰ nr̃is meritis ad iuuati non
possumꝰ Plerũq enĩ uidemꝰ
quȩ agenda sunt: sed hec oꝑe non
implemꝰ. Nitim᷑ & infirmamura.
Mentis iudiciũ recticudinẽ conspi¬
cit. sed ad hanc oꝑis fortitudo
sub cumbit Oyia nimirũ iam de
pena peccati est: ut ex dõ quidẽ
possit bonũ conspici. sed tamen
ab eo quod aspicit᷑. contingat ꝑ
meritum repelli. Usitata & enĩ
culpa obligat mentẽ: ut nequa¬
quã surgere possit ad rectitudi¬
nem. Conatur & labit᷑: qͥa ubi
sponte diu ꝑstitit. ibi & cũ nolu¬
erit coacta cadit Bene de hac
nr̃a incuruatione extypo hu¬
mani generis ꝑpsalmistã dicit᷑
Incuruatussũ: & humiliatꝰ usqueqq¬
Contemplatꝰ ꝗype quod ad
suꝑnã lucẽ intuendã homo
conditiis fuerat sed pecca¬
tis exigentibꝰ foras missus.
mentis sue tenebras portat

Expanded text:
it illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatusContemplatus quippe quod ad supernam lucem intuendam homo conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat,
Abbreviated transcription (Latin):
In igne gͦ uenit in hominibꝰ.
incolumba uꝰ apparuit in dño:
qͥa peccata nr̃a que pie dñs
ꝑ mansuetudinem tolerat.
nos ꝑzelũ tectitudinis debemꝰ
caute conspicere. & arlore sẽꝑ
penitentie cremare. Igit᷑ ꝑ co¬
lumbam sp̃s in redemptore
monstratus est ꝑ ignem uͦ
in hominibꝰ : qͥa quanto no¬
bis nr̃i iudicis facta est seue¬
ritas temꝑata. tanto erga
debet fieri nrã infirmitas
accensa. Quatuor itaq ꝓpo¬
sitionum expleta ratione:
ad dona eiꝰdem sp̃s contẽplan¬
da transeamus. De isto qͥppe
spũ scriptũ est. Sp̃s eius
ornauit celos. Ornamenta
enim çloꝵ. st̃ untuteᷤ p̃dicantiũ:
que uidelicet ornamenta pau¬
lus enumerat dicens. lii dat᷑
ꝑ spm̃ sermo sapientiȩ: alii ser-¬
mo scientiȩ. scdm̃ eumdẽ spm̃.
Alteri fides in eodem spũ. alis

Expanded text:
igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri
Abbreviated transcription (Latin):
loquatur: Certe cain pͥusquã fra¬
tricidiũ oꝑe ꝑ petraret. audiuit.
Peccasti: qͥesce Sed qͥa culpis erigen¬
tibus. uoce ͤ ad monitꝰ non unctione sp̃s :
audire uerba potuit. sed seruare
contempsit. Reqͥrendũ nobis uͦ est
noris. Sed quia suggerere aliqͣndo
dicimus sub inministrare. inuisi¬
bilis sp̃s suggerere dicit᷑: non qͦd
nobis scientiam abimo inferat:
sed ab occulto. Pacem relinquo
uobis : pacem meam do uobis. Hic
relinquo: illic do. Sequentibꝰ relin¬
quo.: ꝑ uenientibꝰ do. Ecce fr̃s k mi¬

Expanded text:
loquatur? Certe Cain, priusquam fraloquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est noris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do. 4. Ecce, fr
Abbreviated transcription (Latin):
stulare dicit᷑: qͥ minor non est:
Sed ipse sp̃s postulat: qͥ adpostu¬
landũ eos quos repleuerit inflã¬
mat Consolator aut̃ isdem
sp̃s uocatua: qͥa depeccati ꝑ¬
petratione merentibꝰ. dum sp̃e
uenie pͣparat. ab afflictione
tristiciȩ mentem leuat. Dequo
recte ꝓmittit᷑ ipse uos docebit
omã: Quia nͥ isdem sp̃s cordi
adsit audientis. ociosus est
sermo doctoris. Nemo ergo
docenti homini tribuat quod
exore docentis intelligit: qͥa
nͥ intꝰ sit qͥ doceat. doctoris
lingua extersꝰ in uacuũ la-¬
borat. Ecce unã uocem loquen¬
tis om̃s pariter audistis: nec
tamen parit̾ sensũ auditȩ uo-¬
cis ꝑcipitis. Cũ gͦ uox dispar
nonsit: cur incordibꝰ urĩs di¬
spar est uocis intelligentia.
nisi qͥa ꝑhoc quod uox lo¬
quentis cõmunit᷑ ãmonet
quando mens ꝑsp̃m non ungiut᷑.
Sed cur ista dedoctrina hominum
loqͥmur. quando ⁊ ipse conditor
non ad eruditionẽ hominis loqͥt᷑
si eidem homini ꝑ unctionẽ sp̃s non

Expanded text:
stulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet,quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non
Abbreviated transcription (Latin):
ful ii sedpatris: qͥa ipse filiꝰ uer¬
bũ est patris. Hȩx locutꝰ sũ uo.¬
bis. aput uos manens. Quando
nõ maneret apud eos. qui a¬
scensurus cȩlũ ꝓmittit dicenᷤ.
ecce ego uobis cũ sũ omnibꝰ
diebꝰ usq ad consũmationem

Expanded text:
lii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
Uia dñs ac redemptor. naͣ
nouus homo uenit im-
mundũ. nõua p̃cepta dedit mundo.
Ui cereni nre ueteri in uitiis enu¬
trite: contrarietatem opposuit
nouitatis sue. Quio enł uetus
qͥd carnalis homo nouerat. nisi
sua retinere. aliena rapere si-
possit concupiscere si nonpossit:
Sed celestis medicus singulis qͥbꝰq
uitiis. ob uiantia adhibet medi¬
camenta. Nam sicut arte medi¬
cine calida frigͥn. frigida calidiᷤ
curantur: ita dñs nr̃ opposuit
p̃dicamenta petcatis. ut lubri¬
cis continentiã tenacibꝰ largi¬
tatem. ira cundis mansuetu dinẽ
elatis p̾ciꝑet humilitatẽ. Certe
cum se sequentibꝰ mandata. ꝓ

Expanded text:
uia Dominus ac Redemptor noster novus homo venit in mundum, nova praecepta dedit mundo. Vitae etenim nostrae veteri in vitiis enutritae contrarietatem opposuit novitatis suae. Quid enim vetus, quid carnalis homo noverat, nisi sua retinere, aliena rapere, si posset; concupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus nostpraedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova
Abbreviated transcription (Latin):
sa mundi omnimodo formidauit.
At post quam eius ascensione ro-
occulte credidit. Cleuatus est uero
sol. & luna stetit in ordine suo: qͥa
cũ dñs cęlũ petiuit scã eius eccła

Expanded text:
sa mundi omnimodo formidavit; at postquam ejus Ascensione roboocculte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus
Abbreviated transcription (Latin):
diximus: isdem sp̃s scd̃o legit᷑
discipulis datus. Prius adno in¬
terra degente: post modum
adnõ cȩlo pͣsidente. In terra uͦ¬
nisi quod patent̾ datur intelligi.
qͥa iuxta i oħis uocem O fratrem
suũ non diligit quẽ uidet. deum
quem non uidet quomͦ potest
nire ualeamꝰ ad amorem illiꝰ qui
suꝑ nos est. Meditet᷑ mens in ꝓxi¬
mo quod exhibeat dõ: ut ꝑfecte
mereat᷑ in dõ gaudere cumꝓxi¬
mo:tunc ad illam suꝑne fre¬
quentie leticiã ꝑ uenimus. dequa
nunc sci sp̃s pignus accepimus. Ad
istum finem toto amore tenda¬
mus: in quo sine fine letabim᷑.
Ibi suꝑnoꝵ ciuium societas scã.
ibi sollempnitas certa: ibi requies
secura. ibi pax uera. que nobis
iam non relinqͥtur. sed datur.¬

Expanded text:
diximus , idem Spiritus secundo legitur diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius aterra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra qnisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest enire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur