comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det ut dixi. femmino ꝯenore legitur:
Ingreco uero nesexus ineo credatur pro neutro
inuenitur. et inlaano masculinum esse decer¬
nitur: Cunmirum sp̃s sc̃s. bene per rebec¬
camintelligitur. Et idõ totum est inminis¬
fno quod geritur. ut per uestimentorum
fsaglantiam xp̃s adnuntietur. quem nos
quicumq baptitati sumus indiumurꝰ. Inquo
benedixit nos non qualicumq: sed omni ut
ait apłs benedictione spiritaliincaelestibus:
Unde etangelus loqui mariae incipiens:
ab enedictione exorsus ait Benedicta
tu inmulieribus: et benedictus fructus uen¬
tris cui Cuius profecto inspũ longe o¬
dorem trahens prefatus isaac: benedicebat
filium. in quo caelestis omnis benedictio
mundo efloruit: Etbene abeo plenus
ager dicitur. quia plena grã uirgo maria
pronunciatur: decuiuis utero. credentibus
fructus uitae effulsit. Et nos inquit euan¬
gelista omnes deplenitudine eius accepimus:

Expanded text:
scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: in Graeco vero, ne sexus in eo credatur, πνεῦμα neutro invenitur: et in Latino masculinum esse decernitur. Qui nimirum Spiritus sanctus bene per Rebeccam intelligitur: et ideo totum est in mysterio quod geritur, ut per vestimentorum fragrantiam Christus annuntietur: quem nos omnes quicumque baptizati sumus induimur, in quo benedixit nos non qualicumque, sed omni ut ait Apostolus benedictione spirituali in coelestibus . Unde et angelus Mariae loquens, a benedictione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenus ager dicitur, quia plena gratia virtutum virgo Maria pronuntiatur: de cujus utero credentibus fructus vitae effulsit. Et nos inquit evangelista omnes de plenitudine ejus accepimus ,
Abbreviated transcription (Latin):
namq priores sc̃ĩ diuinitus afficie¬
bantur odoramentis. talib inspira¬
bantur dexp̃o praesagus. quo dnasci¬
curus esset in mundo: Inquo esset
omnium salus etbenedictio a eternae
hereditatis: Istȩ siquidem sunt fidei
uestes istȩ quibus priores scĩ uestieban¬
cur: Istae quas rebecca immo sp̃s sc̃s
secum domi habuit: quib induit iacob
filium suum: Alias autem nisi aspu
scõ seruata domi et prolata. essent.
quid miri odoris ineisdem pater isa ac
hauriret: Ita ut diceret cum persen¬
sis set uestimentorum fsaglantiam.
Ecce odor filii mei sicut odor agri
pleni. cui benedixit dñsꝰ Sed forte
dicturus est aliquis. Quid ad rebeccam
sp̃s sc̃s pertinet. cum multis in locis
personȩ prodõ figurate accipiantur:
Uerumtamen et sp̃s sc̃s in hebreo ruha
feminino genere dicitur. pon quod
sexus indm̃ monstretur: immo nefor¬
te suspice tur subregula trium lingua¬
rum spis ses diuer sẽ acipitur: ln hebrto

Expanded text:
quippe priores sancti divinitus afficiequippe priores sancti divinitus afficiebantur odoramentis, talibus inspirabantur de Christo praesagiis, quod nasciturus esset in mundo, in quo esset omnium salus et benedictio aeternae haereditatis. Istae siquidem sunt fidei vestes: istae quibus priores sancti vestiebantur: istae quas Rebecca, immo Spiritus sanctus secum domi habuit, quibus induit Jacob filium suum. Alias autem nisi a Spiritu sancto servatae domi et prolatae essent, quid miri odoris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: Quid ad Rebeccam Spiritus sanctus pertinet, cum multis in locis personae pro Deo figurate accipiantur? Verumtamen et spiritus in Hebraeo RUA feminino genere dicitur, non quod sexus in Deo monstretur: immo ne forte suspicetur, sub regula trium linguarum, Spiritus sanctus diverse accipitur: in Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
Alioquin si adrationem respicias. et
ad sensus humanos. pequa quam ita
potuerunt interse conuenire detas.
emmanuhel: Unde mihi uidetur.
quod altitudinem tanti misteru dili¬
genter in tellegere. et uidere nom po¬
tuerunt: qui aut duos filios certe.
mauere Qua propter necnos ho¬
minem seorsum colimus quod fas
nonest nec adoramus. sed dm̃ magis
in carnatum qui proprium sibi corpus
animatum uniuit. ita ut ds uerbum
caro fieret: et non in alium quem libet
alium quam eundem. ipsumq cd̃ fili¬
um et colimus et adoramus: Qui
nihil inse pro assumpto homine est
coauctus. pihilq quod uerbum caro
factumest inminutus uel inminuta¬
tus: Et ideo unus idemq semper
cum dõ patre filius ad oratur: non
nouus. nonrecens ex tempore. non
alienus anatura uelgenere: Quod
tibinouum uidetur opaula quoc pr
as̃ hominem as sumpsit: noueris quodi
hoc semper cumeo. et in eius consilium
fuit: ut sic fieret: Et nunc quando
plenitudo temporis uenit: id factum

Expanded text:
alioqui si ad rationem respicias et alioqui si ad rationem respicias et ad sensus humanos, nequaquam ita hactenus potuerunt inter se convenire deitas eEmmanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, mavere. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus, quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis incarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemlibet,alium quam eumdem, ipsumque Dei filium et colimus et adoramus. Qui nihil ipse pro assumpto homine est auctus, nihilque quod Verbum caro factum est, imminutus, vel immutatus est: et ideo unus idemque semper cum Deo Patre Filius adoratur, non novus, non recens ex tempore, non alienus a natura, vel genere. XI. Quod si tibi novum videtur, quod pro te hominem assumpsit: noveris quod hoc semper cum eo et in ejus consilio fuit ut sic fieret: et nunc quando plenitudo temporis venit, id factum
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ iam iħserat infilio qui popu.¬
lum educebat. et xp̃s in eo quitemp¬
tabatur: Qm̃semper persacramenti
unitatem indõ fuisse nondubitatur:
Alioquin nisi ita credideris: aut xp̃s
ds̃ non erit omnino. aut contra pro.¬
phetam ds̃ recens. eẽ: uidebitur
Sed ne talibus patramur calumnus:
scrutandę sunt scripturae Inquib
unitas in xp̃o commendatur personȩ.
quem non p̃iudicat tempus. Neunus
semper dicatur: Hinc quoq beatus
petrus loquens depatribus ait Per
recens: quia unus idemque est qui et
corum ductor fuit. et nr̃ perpassionẽ
carnis suae redemptor: Unus siqui¬
dem in carne sua: unus insacramento.
atq unus in sp̃ũ: Nec admittatur
omnino. ut alius filius hominis. ali¬
us filius dĩ intellegatur: quiꝰ nec tẽpr̃e
prȩscribitur. Nec passione separatur.
transut. ut quicquid dci filius est
ap̃sdicatur. et quicquid in carne xp̃s
perculit: idds pertulisse recte credatur:

Expanded text:
Et ideo jam Jesus erat in filio, qui popuEt ideo jam Jesus erat in filio, qui populum educebat, et Christus in eo qui tentabatur, quoniam semper per sacramenti unitatem in Deo fuisse non dubitatur. AliDeus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens esse videbitur. III. Sed, ne talibus quatiamur calumniis scrutandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur personae, quae non praejudicat tempus ne unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de patribus ait: Per recens, quia unus idemque est, qui et eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae redemptor. Unus siquidem in carne sua, unus in sacramento atque unus in spiritu, nec admittit omnino ut alius filius hominis, alius Filius Dei intelligatur; qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur. transit, ut quidquid Dei filius est, Christus dicatur; et quidquid in carne Christus pertulit, id Deus pertulisse recte credatur:
Abbreviated transcription (Latin):
necdum erat natus deuirgine mari¬
a: quod multis scripturarum decla¬
ratur indicuis: Unde dñs adiudeos:
Antequam habraham inquit fieret
egosum: Quib tiq uerbis õstendit
se quiloquebatur in eo semper fuis¬¬
se misterio unitatis: Quam ut com¬
mendaret: ante habraham egosum
inquit: Nam abraham antequam fie.¬
ret: humanitatis est breuitas: egosum
In qua nimirum aeternitate. iamse
fuis sello quebatur: per sacramentũ
suae incarnationis insinuat: Quod
apostolus uidas uolens dilucidare aꝑ.¬
tius: iħs inquit populum ex aegrpto
saluans secundo. eos qui non credider̃
perdidit: Et alibi paulus N eq
temptemus xp̃m. sicut quidam eorũ
temptauerunt: Non quod iam esset
illo unico filio dĩ iamunitas personȩ
commendatur. quae occulta erat
in misterio Quod et alibi euidenter.
Q uielerit nos inquit ante mundi
constitutionem impso. Quia profec.¬
to quicquid ds fecit abinitio: xp̃s fecit¬
totum perunitatem sacramenti:

Expanded text:
necdum erat natus de Maria virginecdum erat natus de Maria virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Antequam Abraham fieret, inquit, ego sum . Quibus utique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unitatis, quam ut commendaret, ante Abraham, inquit, ego sum. Nam Abraham antequam fieret, humanitatis est brevitas, ego autem In qua nimirum aeternitate jam fuisse qui loquebatur, per sacramentum suae incarnationis insinuat. Quod apostolus Judas volens dilucidare apertius, Jesus, inquit, populum ex Aegypto salvans, secundo eos qui non crediderunt, perdidit . Et alibi Paulus: Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum tentaverunt , non quod jam esset illo unico Filio Dei, jam unitas personae commendatur quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter, Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso ; quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, totum fecit per unitatem sacramenti.
Abbreviated transcription (Latin):
tur omnino clausã Unde canitur
ineisdem canticis deea: Ortus con-¬
clusus. fons signatus: emisiones tuae
para disus Uere ortus delitiarum
inquo consita sunt uniuersa florum
genera. et od oramenta uirtu tum:
Sicq conclusus. ut nesciat uio lari
neq corrumpi ullis insidiarum frau.¬
dibus: Fons itaq signatus sigillo
totius trinitatis. ex quo fons uita e
manat: Incuius lumine omnes ui-¬
demus lumen. quia iuxta iohannem
ipseest quiinluminat omnẽ homi¬
nem uenientem in hunc mundum:
norum ciuium omnium est paradi-¬
sus. Deisto namq uentris agro: patri.¬
archa isaac longer odorans aiebat¬
dicens: Ecce odor filii mei sicut odor
agripleni. cui benedixit dñs:
Quamuis putent parum intellegen¬
tes. quod priores scĩ minus dexp̃o
intellexerint misttrium in carnatio¬
nis: cum et ipsi cadem saluatisint
grã Unde constat. tempus non pre.¬
uidicassȩ sacramentum uniti homi.¬
nis acdi: Ita ut iam esset in illo per
unitatem personȩ abinitio scłi. qui

Expanded text:
ta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera, et odoramenta virtutum, sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons igitur signatus sigillo totius Trinitatis, ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videmus lumen, quia juxta Joannem, ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. norum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans aiebat: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, quem benedixit Dominus . Quamvis putent parum intelligentes quod priores sancti minus de Christo intellexerunt mysterium incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. Unde constat tempus non praejudicasse sacramentum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
totius corporis: haec uox omnes fi¬
deles instruxit: omnes confessores
accendit. om̃s martyres coronauit:
Namquis mundi odia. quis temptati¬
onum tubines. quis posset persecut orum
superare terrores. Nisi xp̃s inomnib
et proominib diceret patrifiat uolun¬
passionis sermoest dirigendus quese
cumulo prolixitatis
differamus: aderit praecantibus uobis
gratia dĩ quae mibi soluendi debiti
tribuat facultatem: ꝑdñm nr̃m iħm xp̃m.¬

Expanded text:
totius corporis; haec vox omnes fitotius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare terrores, nisi Christus in omnibus et pro omnibus diceret Patri: Fiat volunpassionis sermo est dirigendus, quem ne vos cumulo prolixitatis differamus. Aderit precantibus vobis gratia Dei, quae mihi solvendi debiti tribuat facultatem. Per
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentis plena miraculis. Ideo
aut falsis lacrimis fleuit. aut mendaci
esuri e cibum sumpsit: aut simula¬
tos opore dormiuit: in nr̃a humilita¬
te contemptus: in nr̃a mes itudine
contristatus. in nr̃o est dolore crucifixus:
passiones enim mortalitatis nrãe.
obhoc misericordia subiit. ut sanaret :
obhoc uirtus recepit: ut uinceret:
Quod esaias aptissime prophetauit
dicens: Hic peccata nr̃a portat. pro
nobis dolet: et nos putauimus illum
esse indolore et inplaga. et inuexa
ame: Nrãe utrur uoce naturae. et
causam agit fragilitatis et trepidatio¬
nis humancie: ut in his quae toleran¬
dasunt et pacientia roboretur . et
formido pellatur: Demique cessans
hoc ipsum petere: excusato quodam¬
modo nrãe infirmitatis metu. in quo
nobis remanere non expedit: inalium
affectum transit et dicit Ueruntam
nonsicut ego uolo: sed sicut tu: Et ite
ame calix iste. nisi bibam fut uiolun¬
tais tua Haec uox capitis. salus est

Expanded text:
sacramentis, plena miraculis, ideo sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos putavimus illum esse in dolore, 223 et in plaga, et in vexatrae utitur voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae, ut in his quae toleranda sunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et itere a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est
Abbreviated transcription (Latin):
plicans patri. ut omnes quos dedit
redemptoris indiuidui permanerent
adiciens postremo illam orationem
lam discipulissuis tradiderat notionẽ.
uoluerit declinare: cumipse apłm
uentem. uti aduersus persecutores gladio
uetet dicens: Calicem quem dedit mihi
pater nonbibam illum : certum qri sit
quod etscđm euuangelium ioħs dñs ait.
Sicenim dilexit ds̃ mundum ut filium
suum unicum daret. ut omnis quicredit
in eum nonpereat: sedhabeat uitam
aeternam: Et quod deipso ait apłs
paulus: xp̃s nos dilexit et tradidit semet¬
ipsum pronobis. hostiam dõ incdorem
suauitatis: Insaluandis enim hominib
percrucem xp̃i. cominunis erat uolun¬
tas patris et filii: commune consilium:
nec ulla poterat ratione turbari: quod
ante aeterna scła & misericorditer erat
dispositum. et in commutabiliter prae¬
finitum: Quiergo uerum dilectissimi
et corporis senss et animi recepit affec¬
tus. nec quia omnia in illo plena erant

Expanded text:
plicans Patri, ut omnes quos dedissplicans Patri, ut omnes quos dedissRedemptoris individui permanerent; adjiciens postremo illam orationem jam discipulis sacramenta tradiderat, voluerit declinare; cum ipse beatventem, uti adversum persecutores gladio vetet, dicens: Calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum ? certumque sit et quod secundum Evangelium Joannis Dominus ait: Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret: ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam ; et quod de ipso ait apostolus Paulus: Christus nos dilexit, et tradidit semetipsum pro nobis hostiam Deo in odorem suavitatis . In salvandis enim omnibus per crucem Christi communis erat voluntas Patris et Filii, commune consilium; nec ulla poterat ratione turbari quod ante aeterna saecula et misericorditer erat dispositum, et incommutabiliter praefinitum. Qui ergo verum, dilectissimi, et corporis sensus et animi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant
Abbreviated transcription (Latin):
garet. iamipso impietatis opere
possideret: corpore enim tantum
cum cenantib recumbebat. Mente
autem. sacerdotum inuidiam. testium
falsitatem. et furorem imperit ae
plebis armabat: Denique dñs uidens
cui uidas flagitio esset intentus: quꝰd
facis inquit fac celerius: Uox haec
non iubentis. ẽ. sed sinentis. Nec trepi¬
disedparati. Quihabens omnium
temporum potestatem. ostendit et
moram non facere traditori: etse ad
redemptionem mundi paternam ex¬
sequi uoluntatem. ut facinus quod aꝑ
sequentib paraba tur: nec mpelleret
nec timeret: Postquam ergo iudas per¬
uasus adiabolo discessisset axp̃o. s eq
acorpore apostolicae unitatis abscidit.
nullo pauore turbatus. sed desola redim̃¬
dbrum salute sollicitus: omne tempores
spatium quod apersequentium uacabat
in cursu. mysticis sermonib sacrataeq
doctrinae sicut iohannes euuangelio
declaratur impendit: Eleuans ad cae¬
lum oculos. et pro uniuersa eccła sup¬

Expanded text:
garat, jam ipso impietatis opere garat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente autem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabat. Denique videns Dominus cui flagitio Judas esset intentus, Quod facis, inquit, fac citius . Vox haec non jubentis est, sed silentis, nec trepidi, sed parati: qui habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere traditori, et sic ad redemptionem mundi paternam exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, impendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro universa Ecclesia sup
Abbreviated transcription (Latin):
apostolici ordinis honor. net saera¬
mentorum tibi communio denegatur :
redi in integrum et deposito furore
resipisce: clementia inuitat: salus
pulsat. aduitam uita reuocat: Ecce
inmaculati et in nocentis condiscipu¬
li tui. ad significationem facinoris
ex pauescunt: et omnes sibi non edito
impietatis auctore formidant
Contristati enimsunt nonde conscienticie
reatu sedde humancie mutabilitatis
incerto. timentes minus uerum ẽẽt.
quod inse quisque nouerat. quam
quod ipsa ueritas praeuidebat: Tuaut̃
in hac trepidatione scõrum abuteris
dñi pacientia. et absconditẽ tua credis
audatia : addis impudentiam sceleri. nec
signo euidentiore terreris Cumq se
ali acibo inquo inditium dñs posuerat
continerent: tu manum non retrahis
aparapside. quia animum non auertis
tradittri suo dñs manifestius desig¬
nando panem porrexisset intinc̃tũ.
totum uidam diabolus occuparet:
Et quem malignis cogitationib obli¬

Expanded text:
apostolici ordinis honor, non sacraapostolici ordinis honor, non sacramentorum tibi communio denegatur. Redi in integrum, et deposito furore resipisce. Clementia invitat, salus pulsat, ad vitam vita te revocat. Ecce immaculati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem facinoris expavescunt, et omnes sibi, non edito impietatis auctore, formidant. Contristati enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum esset quod in se quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore terreris. Cumque se a cibo alii, in quo indicium Dominus posuerat, continerent, tu manum non retrahis a paropside, quia animum non avertis traditori suo Dominus manifestius designando panem porrexisset intinctum, totum Judam diabolus occuparet ; et quem malignis cogitationibus obli
Abbreviated transcription (Latin):
Discumbentib enim  discipulis ade¬
dendam misticam caenam: cumincai¬
phae atrio tractaretur quomodo xp̃s
sui ordinans sacramentum: docebat qua¬
lis do hostia deberet offerri: Neͤ ab hoc
quidem misterio traditorẽ sub trahebat.
ut ostenderetur nulla iniuria exaspera¬
tus. qui uoluntaria erat impietate p es
qͥtus: lpse enim sibi fuit maria rumae.
et causa perfidiae: sequens diabolum
ducem. et nolens xp̃m habere rectorem:
Dicens itaq dñsꝰ Amendico uobis. quodun
uĩd me traditurus est: Notam sibi prodi¬
torissui conscientiam demonstrauit.
N on aspera. non aperta impium increpa¬
tione confundens: sedlaeni et tacita ad¬
monitione conueniens. ut facilius cor¬
rigeret poenitudo: qu łm nulla de¬
formasset abiectio Cur infelix iuda
tanta benignitate non uteris: ecce
parcit ausibrss tuis dñs et nulli te
nisi tibi indicat xp̃s: nec nomen tuũ
nec persona detegitur: sed ueritatis
et misericordiae uerbo. cordis tui¬
tantum archana tanguntur: Non

Expanded text:
Discumbentibus discipulis, ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae atrio tractaretur quomodo Chrissui ordinans sacramentum, docebat qualis hostia Deo deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto, ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui volcitus. Ipse enim sibi fuit materia ruinae et causa perfidiae, sequens diabolum ducem, et nolens Christum habere rectorem. Dicens itaque Dominus: Amen dico vobis, quod unus vestrum me traditurus est , notam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio. Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, et nulli te, nisi tibi, indicat Christus: nec nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis et misericordiae verbo, cordis tantum tui arcana tanguntur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
fenerans: cortidie in corda fidelium
caelestium diuitiarum. scãm con¬
quirit usuram: Quid igitur fr̃s
tanto speciosius uiro: cuius haecest
regula et mensura sermonis: ut
inter uarias hominum causas
motusq diuersos Hunc affectione
patris. nunc auctoritate doctoris
consoletur humiles. superbos com¬
primat. Neglegentes arguat.
increpat infideles: tanto deniq
decore sacerdotium uitam que
suam uir fidelissimus adornauit:
ut doctrinam suam subsequentib
confirmaret operibus: Dominicã
illam sententiam tenens qui do¬
cuerit et fecerit sic: magnus uoca¬
bitur in regno caelorum: Quam
magnus hic quamq praccipuus
in regno caelorum est: quem in
omnem głam sermo propheticus
uita mirabilis. et mors dõ deuota
sublimat Nec inmerito fr̃s: tanto
cum honore nominis cius memoria
ꝑamplissima mundi spatia cele¬
bratur. quia per uniuersum orbem.
ad firmamentum fidei nr̃ãe et
passio eius et doctrina proficit:

Expanded text:
fenerans quotidie in corde fidelium fenerans quotidie in corde fidelium coelesti divitiarum sanctam conquirit usuram . Quid igitur, fratres, tanto speciosius viro, cujus haec est regula et mensura sermonis, ut inter varias hominum causas, motusque diversos, nunc affectione patris, nunc auctoritate doctoris consoletur humiles, superbos comprimat, negligentes arguat, increpet infideles? tantoque denique decore sacerdotium vitamque suam vir fidelissimus adornavit, ut doctrinam suam subsequentibus confirmaret operibus, dominicam illam sententiam tenens: Qui docuerit et fecerit, hic magnus vocabitur in regno caetorum . Quam magnus hic, quamque praecipuus in regno coelorum est, quem in omnem gloriam sermo propheticus, vita mirabilis, et mors Deo devota sublimat? Nec immerito, fratres, tanto cum honore nominis ejus memoria per amplissima mundi spatia celebratur; quia per universum orbem ad firmamentum fidei nostrae et passio ejus et doctrina profecit.
Abbreviated transcription (Latin):
tissima innumeros caelo martrres
ad quisiuit: Quidhoc clarius sacer¬
dote. qui inter hominum turbas
gła caelestis conuersationis emicuit.
atq inter angelicos coetus. et sua
factusest et aliorum morte conspi¬
cuusꝰ iustissime hic: cum patriar¬
cha dauid cantabit dño dõ suo
dicens: Cormeum et caro mea
exultauerunt indõ uiuo Exulta¬
uit itaque cor eius in dõ uiuo:
cum morientis ac morituri scłi
uanitate despecta: totum se diui¬
nis mancipauit obsequuis: Exul¬
tauit et caro eius indõ: quae dehoc
mundo non miseri corruptione
languoris. sed piis proreligione
suppliciis consetrata migrauit:
Hic est ille euangelicus pater fami¬
lias proferens dethesauro suo noua
et uetera : qui ueteris nouique testa¬
menti unum atque id ipsum mys¬
terium praedicans. aeccłas xp̃i locu¬
pletissima disputatione ditauit:
In corruptibilis atq indefessus illi¬
us est hodieque thesaurus : qui
pecuniam dñi sui num mulariis

Expanded text:
tissima innumeros coelo martyres tissima innumeros coelo martyres acquisivit. Quid hoc clarius sacerdote, qui inter hominum turbas gloria coelestis conversationis emicuit, atque inter angelicos coetus et sua factus est, et aliorum morte conspicuus? Justissime hic cum patriarcha David cantavit Domino Deo suo dicens: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deo vivo . Exsultavit itaque cor ejus in Deo vivo, cum, morientis ac morituri saeculi vanitate despecta, totum se divinis mancipavit obsequiis; exsultavit et caro ejus in Deo, quae de hoc mundo non miseri corruptione languoris, sed piis pro religione suppliciis consecrata migravit. Hic est ille evangelicus paterfamilias proferens de thesauro suo nova et vetera ; qui Veteris Novique Testamenti unum atque id ipsum mysterium praedicans, Ecclesias Christi locupletissima disputatione ditavit. Incorruptibilis atque indefessus illius est hodie thesaurus, qui pecuniam domini sui nummulariis
Abbreviated transcription (Latin):
nmartrrio beatissimi cypriani frs¬
lmi: uniuersa nobiscum xp̃i exul¬
tat acccłi. quam inomne gaudiu̾
et caeletis cruditione sermonis ins¬
truxt: et munere triumphalis san¬
guinis decorauit: Fuit enim in eo
sicut compertum habemus et contra
arores diaboli spiritalis sapientiae
plenitudo : et aduersum persecutio¬
nes mundi xp̃iani pectoris infati¬
gata constantia: Quis non huius-¬
modi uirum quantis ualet praeco¬
niis prosequatur: cuius eloquentia
inspirata diuinitus. et aecclesias
docuit. & scłm confutauitꝰ uere hic
mirabilis atque omnium ubique
studiis celebrandus: quem sanctitas
sacerdotem. peritia doctorem: fides
martrrem consecrauit: Praeciosa
inquit dauid in conspectu dñi:
mors sc̃orum eius: Videte karissimi:
inquantum uenerabilis cyprianus
etiam propheticam suꝑ gressus est
laudem. cuius in conspectu dñi non
solum mors: sedet uita exlitit
p̃tiosa: Moriendo namque : propri¬
um xp̃o sanguinem dedit: Viuen¬
do nihil ominus: cohortatione for¬

Expanded text:
martyrio beatissimi Cypriani universa nobiscum Christi exsultat Ecclesia, quam in omne gaudium, et coelestis eruditione sermonis instruxit, et munere triumphalis sanguinis decoravit; fuit enim in eo, sicut compertum habemus, et contra errores diaboli spiritalis sapientiae plenitudo, et adversus persecutiones mundi Christiani pectoris infatigata constantia. Quis non hujusmodi virum quantis valet praeconiis prosequatur, cujus eloquentia inspirata divinitus et Ecclesias docuit, et saeculum confutavit? Vere hic mirabilis atque omnium ubique studiis celebrandus, quem sanctitas sacerdotem, peritia doctorem, fides martyrem consecravit. Pretiosa, inquit David, in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Videte, carissimi, in quantam venerabilis Cyprianus etiam propheticam ingressus est laudem, cujus in conspectu Domini non solum mors, sed et vita exstitit pretiosa; moriendo namque proprium Christo sanguinem dedit; vivendo nihilominus cohortatione for
Abbreviated transcription (Latin):
oliueti des cendisset. et ꝑ eam por¬
tam qua dñs intrauerat quando
ad passionem uenerat. ipse equo
decorato sedens uoluisset intrare:
serunt se inuicem portae.
Et factus est paries unus: Cumq
mirarentur attoniti nimio merore
constricti. respicientes in altum:
gelus enim dm̃ accipiens illuda¬
N inmanibus : steciti suꝑ portam et
at: Quando rex caclorum dñs nr̃
totius mundi passionis sacramen
nec diademate renitentem exi¬
buit. aut aequi potentis uehicu¬
lum requisiuit: sed humilis
a selli tergo insidens cultoribus
suis humilitatis exempla reli

Expanded text:
Oliveti descendisset per eam porOliveti descendisset per eam portam quam Dominus intraverat quando ad passionem venerat, ipse regiodecoratus, sedens voluisset intrare, serunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, gelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramentnec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reli
Abbreviated transcription (Latin):
trac tasti: et si credere in dño iħu
xp̃o uolueris. et seruum te illius
ueritate confessus fueris: regnum
tibi ꝑsarum cum patrimõnĩo et
uita. acceptis ate paucis obsidib
dabo Sin autem aliud egeris.
mox meo gladio in teribis: Cumq
ille nequaquam ad qui esceret: era¬
dius extracto gladio. caput illius
baptitari mandauit. ipseq eum
desacro fonte suscepit: Erat enim
decem annorum: Descriptiones
etiam regni persarum sub eius
nomine fecit: totumq argent um
turris illius. in preda sui exercitus
deputauit: Aurum uero et gem¬
mas. inuasis utensilibus ad restaura¬
tionem aetdesiarum quas tirannus
detulerat: reseruauit: Suscipiens
igitur lignum gloriosissimȩ cru¬
cis quod impius asportautrat:
hierosolimam properat: Qauden¬
tes autem populi. cum ramis pal¬
marum. cereis et lampadibus.
et diuerso głae apparatu : cum
ymnis et canticis obuiam alii
pergunt. atq alii subsecuntur:
Cum uero imperator demonte

Expanded text:
tractasti, si credere Domino Jesu tractasti, si credere Domino Jesu Christo volueris, et servum te illius veritate confessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo; sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius baptizari jussit, ipseque eum de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit, aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, reservavit. Suscipiens igitur gloriosissimum lignum crucis, quod impius asportaverat, Hierosolymam detulit; gaudentes omnes populi cum ramis palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii pergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte
Abbreviated transcription (Latin):
onem nequaquam uellent trans¬
cendere: sedetiam uoluntariae
cum omni sua familia atq prole.
eraclio sẽ subderent: tam potesta¬
te quam fide: Quodille benigne
suscipiens: in hoc illis dementiam
prestitit: ut omnes adbaptismum
conuolarent: Quod ita se factu¬
ros esse: omnes pariter spopon¬
der̃: Ipse autem xp̃ianissimus
princeps cumsuo tantum exereta
regna quae chosdro e tenuerat circũ.¬
ꝑuenit. et cum paucis ad eum as¬
cendit: sedentemq eum inthrono
aurto repperit: Nullus namq
ex eius exercitu fuerat qui ei
exitum belli aliquatenus nuntias¬
set : quia propter suae crudelitatis
suꝑbiam. omnes eum exo sum ha¬
bebant: Hec inmerito: quippe
qui manifeste deo erat contrarius.
quomodo creaturae dĩ esse potuis¬
set amabilis: cum treme factus
salutationis uerba proferret era¬
clio: ille respondit: Siuis salutẽ
habere proeo quod lignum scãe
crucis quamuis indignus. honori¬
fice tamen iuxta modulum tuũ

Expanded text:
onem nequaquam vellent transonem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumvenit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli aliquatenus nuntiasset, quia propter suae crudelitatis superbiam eum omnes exosum habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis, quamvis indignus, honorifice juxta modulum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
licus: Et erga dĩ cultores supplex
beniuolus ac deuotus. Perens igit᷑
filius chosdroe adbellum contra
eralium: iuxta danubium mag¬
num fluuium. cum suo consedit
exercitu: Tandem inspirante de¬
mentia saluatoris: uiris principali¬
bus placuit. ut ipsi singuli in
medio pontis flumine dimicaturi
confligerent: Et cui sors uictoriã
contulisset: ipse sine dampno utriul¬
q exercitus: imperium usurparet:
Decretum etiam cum iuramento pro¬
cessit. ut si aliquis ex eorum popło
principi suo uenire in auxilium
presumpsis set: cruribus excisis et
brachiis. ab eo influmen mergeret᷑
Cumq utrique populo haec pactio
placuisset: inuicem ut dictum est
pontis medio sunt congressi,
landem pulsatus dñs lacrimis
xp̃ianorum: ꝑ uirtutem scãe crucis
cuise isdem memoratus princeps.
at tentius commendauerat. fideli
suo eradio xp̃s concessit dehoste
triumphum Tantaq mentis.
mutatio chosdroę inuasit exerci¬
tum. ut non solum p̃dictam pacti¬

Expanded text:
licus; et ergo Dei cultoribus supplex, licus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiam cum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, per virtutem sanctae crucis, cui se die eodem memoratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit de hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pacti
Abbreviated transcription (Latin):
chrum ergo dñicum uoluisset ac¬
cedere : territus rediit: Sed tantũ
ligni saluatoris partem religiosam.¬
quam regina ibi intestimonium¬
omnium uirtutum reliquerat:
as portauit: Perfecerat namq sibi
turrim argenteam: inqua in ter¬
lucentibus gemmis. thronum
ex truxerat aureum: Vbi solis
quadrigam eclunae. ecstellarum
imagines collo cauerat: et aquam
per occultas fistulas et meatus ad du¬
xerat. utquasi ds pluuiam desuper
uideredur infundert: Et dum subter.¬
unco specu equis in circuitu traben¬
tibus arcum acta ipsius turris fabri¬
ca moueri uidebatur: quasi quodam.¬
modo rugitum thonitrui. iuxta
possibilitatem arificis mentiebatur:
In hoc itaq loco. sedem sibi paraue¬
rat: atq iuxta eam. quasi e ol¬
Legam crucem dominicam posu¬
erat. Filioq suo regno tradito: ipse
lllo itaq temport eradius arcem¬
romani tenebat imperii: uir armis
strenuus. lingua eruditus: corpore
decorus: Et quam uis seculari habitu
deditus. totus tamen erat fide catho¬

Expanded text:
cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catho
Abbreviated transcription (Latin):
hierosolimis thetis argenteis conde
usa consilio: scilicet ut ubi fuerat
menbris dominicis autata supplicio.
ibidem glorificata ueneraretur a po¬
pło: Multorum itaq temporum la¬
bente curriculo. cum exigente mole
peccaminum flagellari permitteret
paganorum: chosdroe quidam
prophanus et impius regnum ad
eptus est persarum: Qui in tantam
prorumpere est ausus pro teruiam:
ut abincolis uicinarum gentium
quos uastans barbarico suo ne¬
fando sub iugaret dominio. coli se
iuberet et din uocari: et regem
regum. et dominum dominantium:
Nec ei solum ista sufficiunt ad suae
dampnationis interitum : uerum
etiam siriam et palestinam cum sub¬
iugasset et aegyptum. regna quoq
extra et infra limitana quae glome¬
rabantur ꝑ circulum. suo crũdelis¬
simo subiceret dominatui: hiero¬

Expanded text:
Hierosolymis thecis argenteis conditHierosolymis thecis argenteis conditapiente consilio, scilicet ut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flagellari permitteret paganorum, Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium. Nec hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra et infra limitanea glomerabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
draco: in malo inferiores sunt:
Testificatur huic sermoni meo
sapientissimus salomon: dicens:
Cohabitari lconi et draconi melius
est: quam cum muliere gnala et
linguosa Et neputes sapientem¬
ex ipsis rebus disce manifestius:
Danihelem leones in lacu reueriti
sunt: iustum uero illum nabuthae
ierabel interfecit: Coetus ionam
inuentre custodiuit: dalila autẽ
genis tradidit Oracones et aspides et
cornutae. iohannem baptistam in
desert uiuendem: subdita ferita te
tremuerunt: Herodias uero. eidem
caput abscidit: et tanti uiri mordem.
in p̃cium saltationis accepit:¬
quam constantino
augusto contra
dmaxentium tiran¬
num properante
adbellum. signum scãe crucis elitus
fuisset ostensum. et ipso feliciter ob¬
ꝓsanitatem aegroti. ac resuscitationem
mortui. fuisset euident inditio uirtu¬
tis dedarata. regina post effecta uota.
ita salutare. lignum fecit secari per
medium. ut et crucem constantinopo¬
lim deferret ad filium: et crucem

Expanded text:
draco in malo inferiores sunt. draco in malo inferiores sunt. Attestatur huic sermoni meo sapientissimus Salomon, dicens: Cohabitare leoni et draconi melius est, quam cum muliere mala et litigiosa. Et ne putes propheex his rebus disce manifestius: Danielem leones in lacu reveriti sunt, justum vero illum Naboth Jezabel interfecit. Cetus Jonam in ventre custodivit. Dalila autem genis tradidit. Dracones et aspides et cornutae bestiae Joannem Baptistam in deserto viventem subdita feritate tremuerunt. Herodias vero eidem caput abscidit, et tanti viri mortem in pretium saltationis accepitquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum sanctae crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obper sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem
Abbreviated transcription (Latin):
rum mulierum ferinam demen¬
tiam: Quid enim audiuimus:
herodes inquit ad prehensum
iohannem: posuit in custodia:
Quam obrem: propter herodia¬
dem: uxorem philippi fratris sui:
Et rep̃hendendam forsitan leuita¬
tem herodis: a miserrimis mulie¬
dicatꝰ Aut quomodo quis en arret
mulierum illarum crudelem mali¬
tiam: & quidem existimo: nullam¬
esse in hoc mundo bestiam com¬
parabilem mulieri malȩ: Sed nunc
mihi demala muliere sermo est:
non debona ethonesta: Noui enim
multas bonas et honestas. et ordi¬
natas: inomne opus bonum promp¬
tas: Quarum me uitam comme¬
morare oportet ad aedificationem
audientium: et ad amorem bono¬
rum. excitandum̃ mentibus singu¬
lorum: Nulla ergo in hoc mun¬
do bestia: similis est mulieri malȩ:
Quid inter quadrupedia anima¬
lia. leone saeuius: sed nihil ad
hanc Aut in serpentibus. quid
dracone atrõciusꝰ Nehoc quidem
iuxta mulierem malam etłinguo¬
sam: conferri potest Nam leõ et

Expanded text:
rum mulierum ferinam levitrum mulierum ferinam levitatem. Quid enim audivimus? Herodes, inquit, apprehensum Joannem posuit in custodiam. Quamobrem? Propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui. Et reprehendam forsitan levitatem Herodis, an furorem a muliedicam? Quomodo, inquam, enarrem mulierum illarum crudelem malitiam? Et quidem ego existimo nullam in hoc mundo esse bestiam comparabilem mulieri malae. Sed nunc de mihi mala muliere sermo est, non de bona et honesta. Novi enim multas bonas et honestas et ornatas, in omne opus bonum promptas, quarum me vitam commemorare oportet ad aedificationem audientium, et ad honorem bonarum excitandum in mentibus singulorum. Nulla ergo in hoc mundo bestia similis est mulieri malae. Quid inter quadrupedia animalia leone saevius? Sed nihil ad haec. Aut in serpentibus quid dracone atrocius? Nec hoc quidem juxta mulierem malam et litigiosam conferri potest. Nam et leo et
Abbreviated transcription (Latin):
met detalibus nos uelle decla
mare : nos non declamare sed uo¬
luimus clamare: ut festiuitatis
tatione mensuram: epulis ur̃is
intersit xp̃s: infacie prandeatur
auctoris Honestate conuiuium.
natura ipsa quae nos producit
honoretur: Laetitia mensȩ urãe:
ꝑ tinguat ad pauperes xp̃i : Fami¬
lia ur̃a: in nocentiae tripudiet
absistat: fugetur effusio. saltatri¬
cum pestis. lenocinia cantorum.
uoluptatum fomenta. uentris one¬
ra Naufragium mentis. cum
herodiadis conuiuio abscidantur:
ut praesens gaudium ur̃m ad
laetitiam ueniat sempiternam:
tratres hodie sermonem tulimus
intellegit quanta sit gła martr¬
ris. quando miseriam ꝑsecutors
audierit Cerumtamen nos con¬
morte sua natus est: et de natali
suo herodes mortuus est: Heu mẽ
quidagam: Vnde sermonis
ocordium faciam: Quid dicam
uel taccam: Non enim ego tan¬
tum instupore mentis factus
sum: sed et omnes qui audierunt
euangelii uocem: Et mirantur
mecum uel iohannis constantiã.
uel herodis leuitatem: uel impia¬

Expanded text:
met declamare nos velle de ta bus, nos non declamare volumus, sed clamare, ut festivitatum tatione men suram, epulis nostris intersit Christus, in facie prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudiet absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempiternam. Hodie, fratres, sermonem tulimus,intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos conmorte sua natus est, et de natali suo mortuus est quid agam? Unde sermonis exordium faciam? Quid dicamuid taceam? Non enim ego tantum in stuporem mentis factus sum solus, sed et omnes qui audierunt Evangelii vocem, et mirantur mecum vel Joannis constantiam, vel Herodis nequitiam, vel impia
Abbreviated transcription (Latin):
quadam dorsi auersione contemp¬
nit: Qui autem sequitur semper
id oculis perspicit. semꝑ custodit
obtutibus. semꝑ corporis uicinitate
potitur: ita ergo iudaeus et xp̃ianus
populus: ludãeus enim prior est.
xp̃m inlege portat et nescit. et
retrorsum eum ponens quadam
dorsi auersione contempnit:
Vnde ait propheta: Obscurentur
oculi eorum ne uideant: etdorsum
eorum semꝑ incurua: Xristianus
uero sequens populus: xp̃m semper
oculis aspicit. semꝑ custodit obtu¬
tibus. etquadam graduum suorum¬
uicinitate complectitur. et quanto
eum ille populus prauo itinere
post se relinquit. tanto eum iste
directo cursu festinat at tingere:¬

Expanded text:
quadam dorsi aversione contemquadam dorsi aversione contemnit; qui autem sequitur semper id oculis perspicit, semper custodit obtutibus, semper corporis vicinitate potitur; 257 ita ergo Judaeus. et Christianus populus. Judaeus enim prior est, Christum in lege portat, et nescit, et retrorsum eum ponens quadam dorsi aversione contemnit; unde ait propheta: Obscurentur oculi eorum, ne videant: et dorsum eorum semper incurva . Christianus vero sequens populus Christum semper oculis aspicit, semper custodit obtutibus, et quadam graduum vicinitate complectitur; et quanto eum ille populus pravo itinere post se relinquit, tantum eum iste directo cursu festinat attingere
Abbreviated transcription (Latin):
faeces passionis gła temperantur
Uinum ergo quoddam salutare
martrrii est quod cordi laetitiã
praestat: calorem fidei. animae
puritatem: Uinum plane est
spiritale : deilla uuã quae prosalu¬
te omnium pependit in ligno:
Sicut enim botrus redditurus ui¬
num prius inuinea quadam na¬
turae arte suspenditur: ita et xp̃s
editurus uinum spiritale. martrnii
in cruce quadam prouidentia diui¬
nitatis aptatur: Ipse plane botrus.
quem duo exploratores illi hocest
hiesu naue. et caleph filius ieppho¬
nę: infalanga ad filios israhel pro¬
priis humeris detulerunt: Quod
quidem factum: iam tunc prefigu¬
rabat aduentum dñi saluatoris:
Nam botrus infalanga suspensus:
in cruce xp̃s appensus ostenditur:
Duo autem infalanga portantes
uuam. duo populi demontrantu
xp̃ianus utiq uel iudacus Et sicut
mos est portantium. unus proedens
alter subsequens: ita prior iudacorum
designatur populus: xpianorum
secundus: Et sicut ante çedens non

Expanded text:
faeces passionis gloria temperantur. faeces passionis gloria temperantur. Vinum ergo quoddam salutare martyrii est, quod cordi laetitiam praestat, calorem fidei, animae puritatem. Vinum plane est spiritualis illa uva, quae pro salute omnium pependit in ligno. Sicut enim botrus redditurus vinum, prius in vinea quadam naturae arte suspenditur, ita Christus editurus vinum spirituale martyrii in cruce, quadam providentia Divinitatis, aptatur. Ipse est plane botrus, quem duo exploratores illi, hoc est Jesu Nave, et Calef filius Jephone in phalanga ad filios Israel propriis humeris detulerunt ; quod quidem factum jam tunc praefigurabat adventum Domini Salvatoris. Nam botrus in phalanga suspensus in cruce Christus appensus ostenditur; duo autem in phalanga portantes uvam, duo populi demonstrabantur: Christianus utique, et Judaeus; et sicut mos est portantium, unus praecedens, alter subsequens; ita prior Judaeorum designatur populus, Christianorum secundus. Et sicut antecedens, quod