comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quibus iustificamur. Non autemsolum per cupiditates diabolus
temptat. sed etiam ꝑ terrores insultationum & dolorum. & ipsius
mortis. Quicquid autem homo passus fuerit ꝓ nomine xp̃i.
et ꝓ spe uitae aeternae. & ꝑmaneis tolerauerit: maior ei merces
dabitur. Qd sicesserit diabolo: cum illo dampnabitur. Sed
oꝑa miscdãe cumpice humilitate. impetrant adño: ut Non ꝑmittat
seruos suos temptari: plusquam possunt sus łinere

Expanded text:
quibus justificamur. Non autem solum per cupiditates diabolus quibus justificamur. Non autem solum per cupiditates diabolus tentat, sed etiam per terrores insultationum et dolorum et ipsius mortis. Quidquid autem homo passus fuerit pro nomine Christi, et pro spe vitae aeternae, et permanens toleraverit, major ei merces dabitur: quod si cesserit diabolo, cum illo damnabitur. Sed opera misericordiae cum pia humilitate impetrant a Domino, ut non permittat servos suos tentari plus quam possunt sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
in commutabilis sapientiae. Quoscumq ergo uideris
haec amare. illis coniungere: ut ꝑ xp̃m qui homo factus
est ut ẽet. mediator dĩ et hõminum. reconcilieris dõ. Homines
autem ꝑuersos ctiam si intrent parietes aeccłȩ. non eos arbi¬
treris intraturos in regno celoꝵe: quia suo tempore separabun¬
tur. si se in melius non commutauerint. Homines ergd
bonos imitare : malos tolera. Omnes ama. qm̃ nescis quid
cras futurus sit: qui hodie malus est. Nec eorum ames in-¬
iusticiam. sed ipsos idõ ama ut apprehendant iusticiam.
quia non solum dilectio dĩ nobis prȩcepta est. sed et iam
dilectio proximi : In quibus duobus prȩceptis. tota lex
pendet et ꝓphetȩ: Quam non implet nisi qui donũ acceperit
spinscm̃. patri et filio utique aequalem: quia ipsa trinitas ds̃ est: in quo
dõ omnis spes ponenda est. In homine non est ponẽncda: qualiscumq
ille fuerit: Aliud est enim ille aquo iustificamur: aliud illi cum

Expanded text:
incommutabilis sapientiae. Quoscumque ergo videris incommutabilis sapientiae. Quoscumque ergo videris haec amare, illis conjungere, ut per Christum qui homo factus est, ut esset Mediator Dei et hominum, reconcilieris Deo. Homines autem perversos, etiamsi intrent parieles ecclesiae, non eos arbitreris intraturos in regnum coelorum; quia suo tempore separabuntur, si se in melius non commutaverint. Homines ergo bonos imitare, malos tolera, omnes ama; quoniam nescis quid cras futurus sit qui hodie malus est. Nec eorum ames injustitiam; sed ipsos ideo ama, ut apprehendant justitiam: quia non solum dilectio Dei nobis praecepta est, sed etiam dilectio proximi, in quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Quam non implet nisi qui donum acceperit Spiritum sanctum, Patri et Filio utique aequalem; quia ipsa Trinitas Deus est: in quo Deo spes omnis ponenda est. In homine non est ponenda, qualiscumque ille fuerit. Aliud est enim ille a quo justificamur, aliud illi cum
Abbreviated transcription (Latin):
ita. caue temptationies: quia diabolus quaerit qui secum
pereant. ut non solum ꝑ eos qui extra ȩcclesiam sunt
siue paggani. siue uidȩi. siue heretici. non te hostis ille
seducat : sed etiam quos inipsa aeccła catholica uideris
male uiuentes. aut immoderatis uoluptatibus uentris et
guituris. aut impudicos. aut uanis curiositatib uł inlicitis
deditos. siue spectaculorum. siue remedioꝵ aut diuiNa¬
tionum diabolicarum. siue in pompa et typho auaritiae
atq suꝑbiȩ. siue in aliqua uita quam lex dampnat et
punit : non eos imiteris sed conungaris bonis. quos iN¬
uenturus es facile. si et tu talis fuerĩs. ut simul colatis
et diligatis dm̃ gratis. quia totum premium Nr̃m ipse
erit. ũt in illa uita bonitate et pulchritudine ꝑfruamur.
Sed amandus est non sicut aliquid quod uidetur occulis.
dicitur: non quemadmodum sunt ista in hominibus. Sed
quem admodum sunt in ipso fonte incorruptibilis et

Expanded text:
ista, cave tentationes, quia diista, cave tentationes, quia dipereant: ut non solum per eos qui extra Ecclesiam sunt, sive Pagani, sive Judaei, sive haeretici, non te hostis ille seducat; sed etiam quos in ipsa Ecclesia catholica videris male viventes, aut immoderatos voluptatibus ventris et gutturis, aut impudicos, aut vanis curiositatibus vel illicitis deditos, sive spectaculorum, sive remediorum aut divinationum diabolicarum, sive in pompa et typho avaritiae atque superbiae, sive in aliqua vita quam lex damnat et punit, non eos imiteris: sed potius conjungaris bonis, quos inventurus es facile, si et tu talis fueris; ut simul colatis et diligatis Deum gratis: quia totum praemium nostrum ipse erit, ut in illa vita bonitate ejus et pulchritudine perfruamur. Sed amandus est, non sicut aliquid quod videtur oculis; dicitur: non quemadmodum sunt ista in hominibus; sed quemadmodum sunt in ipso fonte incorruptibilis et
Abbreviated transcription (Latin):
et iudicii dies qui separabit omnes impios aiustis in resurrec¬
tione mortuor A: et non solum eos qui sunt extra aeccłam.
sed etiam ipsius aeccłȩ paleas ques oportet usq ad Nio-¬
uissimã uentilationem patientissime sufferat. ad ignem
debitum segregabit. Qui autem irrident eoͣs resurrẽctionẽ
putantes quod caro ista quia putrescit resurgere non potest.
adpęnas in ea resurrecturi sunt. et ostendet eis ds̃ quia qui
potuit hȩc corpora facere ante quam essent. potest ea mom̾̃to
restituere sicut erant. Omnes autem fideles regnaturi cum
xp̃o. ita resurgent in eodem corpore: ut etiãm commutari
mereantur ad in corruptionem angłicam. ut fiant ȩquales
angłis. dĩ. sicut dñs ip̃se promisit: et laudent eum si ne
aliquo defectu. et sine aliquo fastidio. semper uiuentes
inillo. et de illo. cum tali gaudio et beatitudine. quali
nec dici nec cogitari ab omine potest. Tu itaq credens

Expanded text:
et judicii dies, qui separabit omnes impios a justis in resurrecet judicii dies, qui separabit omnes impios a justis in resurrectione mortuorum; et non solum eos qui sunt extra Ecclesiam, sed etiam ipsius Ecclesiae paleas, quas oportet usque ad novissimam ventilationem patientissime sufferat, ad ignem debitum segregabit. Qui autem irrident irridebunt resurrectionem, putantes quod caro ista quia putrescit resurgere non potest, ad poenas in ea resurrecturi sunt: et ostendet eis Deus, quia qui potuit haec corpora facere antequam essent, potest ea in momento restituere sicut erant. Omnes autem fideles regnaturi cum Christo ita resurgent, in eodem corpore, ut etiam commutari mereantur, ad incorruptionem angelicam, ut fiant aequales angelis Dei, sicut Dominus ipse promisit, et laudent eum sine aliquo defectu, et sine aliquo fastidio, semper viventes in illo, et de illo, cum tali gaudio et beatitudine, qualis nec dici, nec cogitari ab hominibus potest. Tu itaque credens
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine: quae ex illo genere fuit. Predictum est ꝑ ꝓphetas
quod incruce passurus. eet. abeodem populo iudȩorum
de cuius gente scđm carnem ueniebat: et sic est factum
Predictum est quod resurrecturus eet: resurrexit. & scdm
ipsa predicta ꝓphetarum ascendit in cęlum: et discipulis sins
miraculor & eius. sue quȩ ꝑseipse siue quȩ ꝑseruos suos
fecit. dum annuntiantur hȩc et creduntur. iam uidemus
quod prȩdictum est. ẽe. completum. Regesq ipsos terrȩ
quiantea ꝑ sequebantur xp̃ianos. iam xp̃i nomine subiuga¬
tos. Prȩdictum est etiam quod scismata et hereses ex eius¬
a eccła. eent. exitura. et subeits nomine ꝑloca ubi possent
suam non xp̃i głam quȩsiturȩ: et ista completa sunt
Numquid ergõ illa quae restant non sunt uenitura:
Manifestum est quia sicut prȩdicta uenerunt. sic eciam illa
uentura sunt. quȩcumq iustor & tribulationes adhuc restant.

Expanded text:
uirgine, quae ex illo genere fuit. praedictum est per prophetas, uirgine, quae ex illo genere fuit. praedictum est per prophetas, quod in cruce passurus esset ab eodem populo Iudaeorum, de cuius genere secundum carnem ueniebat; et sic factum est. praedictum est, quod resurrecturus esset; resurrexit. et secundum ipsa praedicta prophetarum ascendit in caelum et discipulis suis miraculorum eius, siue per se ipse siue quae per seruos suos fecit, dum annuntiantur haec et creduntur, iam uidemus quod praedictum est esse completum regesque ipsos terrae, qui antea persequebantur christianos, iam Christi nomini subiugatos. praedictum est etiam, quod schismata et haereses ex eius ecclesia essent exiturae et ex eius nomine per loca, ubi possent, suam, non Christi gloriam quaesiturae; et ista compNunquid ergo illa quae restant non sunt ventura? Manifestum est, quia sicut ista praedicta venerunt, sic etiam illa ventura sunt: quaecunque tribulationes justorum adhuc restant;
Abbreviated transcription (Latin):
aeccła dĩ et subxp̃i nomine ꝑtotum orbem terrarum: ante scła
iam p̃dicta sunt. Et sicut ea legimus ita et uidemus: et inde ae¬
dificamur infidem. Factum est aliquando diluuium ꝑtotam
terrã ut peccatores delerentur : & tamen illi qui euaser̃ in archa.
sacramentũ futurȩ a eccła demonstrabant: quae nunc iNfluc¬
tib scłi natat. & ꝑlignum crucis xp̃i a submersione liberat᷑
Predictum est abrahȩ fideli seruo dĩ uni homini. quod de illo
esset populus nasciturus qui coleret unum dm̃. inter cȩteras
gentes qua ittola colebant. et omnia quȩ illi populo uen¬
tura predicta sunt: sic erunt ut p̃dicta sunt phecatus
est in illo populo etiam xp̃s. rex omniũ sc̃orum : & ds̃
uenturus ex semine ipsius abraham scđ̾m carnem quam as-¬
sumpsit. ut omnes etiã filii essent abrahȩ qui fidem eius
imitarentur : et sic factum est. Natus est xp̃s de MaRIa

Expanded text:
in ecclesia dei et sub Christi nomine per totum orbem terrarum geri, ante saecula in ecclesia dei et sub Christi nomine per totum orbem terrarum geri, ante saecula iam praedicta sudificamur in fidem. Factum est aliquando diluvium per totam terram, ut peccatores delerentur: et tamen illi qui evaserunt in arca, sacramentum futurae Ecclesiae demonstrabant, quae nunc in fluctibus saeculi natat, et per lignum crucis Christi a submersione liberatur. Praedictum est Abrahae fideli servo Dei, uni homini, quod de illo esset populus nasciturus, qui coleret unum Deum inter caeteras gentes quae idola colebant: et omnia quae illi populo ventura praedicta sunt, sic evenerunt ut praedicta sunt. Prophetatus est in illo populo etiam Christus rex omnium sanctorum et Deus venturus ex semine ipsius Abraham secundum carnem, quam assumpsit, ut omnes etiam filii essent Abrahimitarentur; et sic est factum. natus est Christus de Maria
Abbreviated transcription (Latin):
huius scłi pompa et delitia. & curiositas interibunt: et secum ad
interitum trahunt amatores suos. Aquo interitu hoc est pęnis
sempiternis ds̃ misericors uolens homines liberare. si sibi ipsi
non sint inimici et non resistant misericordiae creatoris sui.
misit unigenitum filium suum hoc est uerbum stum aequale
sibi ꝑquod condit omnia. et manens quidẽ in sua diuinitate. et
non recedens apatre. nec aliquo mutatus. assumendo tamen ho¬¬
minẽ et incarne morcali hominib apparendo uenit ad homi¬
nes: ut quemad modũ ꝑ unũ hominẽ qui primus factus est
id est adam mors intrauit ingenus humanum. quia consensit
milieri suae seductȩ adiaboło. ut p̃ceptum dĩ trans grederent᷑.
sic ꝑ unum hominẽ qui etiam ds̃ est dĩ filius iħm xp̃m deletis
omnib peccatis p̃teritis. credentes in eum omnes in aeternam
uitam in grederentur. Omnia enim quȩ nunc uides

Expanded text:
hujus saeculi pompa et deliciae et curiositas interibunt, et secum ad hujus saeculi pompa et deliciae et curiositas interibunt, et secum ad intsempiternis, Deus misericors, volens homines liberare, si sibi ipsi non sint inimici, et non resistant misericordiae Creatoris sui, misit unigenitum Filium suum, hoc est, Verbum suum, aequale sibi, per quod condidit omnia. Et manens quidem in sua divinitate, et non recedens a Patre, nec in aliquo mutatus, assumendo tamen hominem, et in carne mortali hominibus apparendo, venit ad homines: ut quemadmodum per unum hominem qui prius factus est, id est Adam, mors intravit in genus humanum, quia consensit mulieri suae seductae a diabolo, ut praeceptum Dei transgrederentur: sic per unum hominem, qui etiam deus, dei filium legum Christum deletis omnibus peccatis praeteritis credentes in eum omnes in aeternam uitam ingrederentur." n Omnia enim, quae nunc uides
Abbreviated transcription (Latin):
siue iam siue non dum appareat. et ut de nullius hominis cor¬
rectione desperet: quem patientia dĩ uidet uiuere. non ob
aliud sicut apłsait: nisi ut adducatur adpęnitentiã: Si lon¬
gus tibi ui detur iste sermo quo tamquã p̾sentem rudem
hominem instruxi: licet ea tibi dicere breuius. Longiorẽ
tamen. eẽ. debere non puto: quamquã multum inter est quid
sẽ ipsa cum agitur moneat. et quid auditoꝵ p̃sentia non solũ
ferre. sedetiam desidetare se ostendat  Cum autem cȩleritate
opis est: uidẽ quam facile explicari tota res possit. Fac rursus ad¬
ee aliquem: qui uelit. ẽe xp̃ianus. Ergo et in terrogatũ illud
quod superior respondisse. quia et sinon hoc respondet. hoc eum
respondere debuisse dicendum est: Deinde hoc modo. cȩtera
contexenda. Uere fr̃ illa magna et uera beatitudo ẽ : quȩ iN
futuro sc̃is ꝓmittitur. Omnia uero uisibilia transeunt. et om̃is

Expanded text:
sive jam, sive nondum appareat: et ut de nullius hominis corsive jam, sive nondum appareat: et ut de nullius hominis correctione desperet, quem patientia Dei videt vivere, non ob aliud, sicut Apostolus ait, nisi ut adducatur ad poenitentiam . 51. Si longus tibi videtur iste sermo, quo tanquam praesentem rudem hominem instruxi, licet ea tibi dicere brevius, longiorem tamen esse debere non puto: quanquam multum interest quid res ipsa, cum agitur, moneat, et quid auditorum praesentia non solum ferre, sed etiam desiderare se ostendat. Cum autem celeritate opus est, vide quam facile explicari tota res possit. Fac rursus adesse aliquem, qui velit esse christianus: ergo et interrogatum, illud quod superior respondisse; quia et si non hoc respondet, hoc eum respondere debuisse dicendum est. Deinde hoc modo et caetera contexenda. 52. Vere, frater, illa magna et vera beatitudo est, quae in futuro saeculo sanctis promittitur. Omnia vero visibilia transeunt, et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uisibilia. sed res ipsas in uisibiles ineis honorari. nec sic ha¬
bendã. eẽ illã spetiem benedictione scĩficatã: quem admodũ
habetur quod libet: Dicendũ etiam quid significet. et ser¬
mo ille quem audiuit quid in illo condiat. cũius illa res simi.¬
litudinem gerit. Deinde monendus. ẽ ex hac occasione.
ut si quid ẽtiã inscripturis audiat quod carnalit̾ sonet. etiã¬
si non intelligit credat tamen spiritale aliquid significari:
quod ad scõs mores futuramq uitam ꝑtineat. Hõc autẽ ita
breuiter discit. ut quicquid audierit ex libris canonicis quod
addilectionem aeternitatis et ueritatis. et sc̃itatis. & ad dilectio¬
nem proximi referre non possit: figurate dictum uel gestum
ẽẽ. credat. atq ita conetur intelligere ut ad illam gẽminam
referat dilectionem. Ita sane ut proximum non carnaliter
intelligat. sed omnẽ quicumeo in illa sc̃a ciuitate potest. ẽẽ

Expanded text:
esse visibilia, sed res ipsas invisibiles in eis honorari; nec sic haesse visibilia, sed res ipsas invisibiles in eis honorari; nec sic habendam esse illam speciem benedictione sanctificatam, quemadmodum habetur in usu quolibet: dicendum etiam quid significet et sermo ille quem audivit, quid in illo condiat, cujus illa res similitudinem gerit. Deinde monendus est ex hac occasione, ut si quid etiam in Scripturis audiat quod carnaliter sonet, etiamsi non intelligit, credat tamen spirituale aliquid significari, quod ad sanctos mores futuramque vitam pertineat. Hoc autem ita breviter discit, ut quidquid audierit ex Libris canonicis quod ad dilectionem aeternitatis et veritatis et sanctitatis, et ad dilectionem proximi referre non possit, figurate dictum vel gestum esse credat; atque ita conetur intelligere, ut ad illam geminam referat dilectionem. Ita sane ut proximum non carnaliter intelligat, sed omnem qui cum eo in illa sancta civitate potest esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Securus es enim dedõ: quia non mutatur. De homine autẽ. nemo
prudenter securus est. Sedsi illos quinondum iusti sunt amare de¬
hemus ut sint: quanto ardentius qui iam sunt amandi sunt: Sed
aliud est diligere hominẽ. aliud spem ponere in homine. Tan¬
tumq interest: ut illud ds̃ iubeat. hoc ꝓhibeat. Si autẽ aliquas
uel insultationes. uł tribulationes ꝓ nomine xp̃i passus Non
defeceris a fide. nec abona uita deuiaueris: maiorẽ mercedẽ accep¬
turus es. Qui autẽ diabolo in his cesserint: etiam minorẽ ꝑdun.
Sed humilis esto dõ: ut non te ꝑmittat temptari. ultra uirestuas:
His dictis. interrogandus est an hȩc credat: atq obseruare desider&e
Quod cum responderit: sollempniter utiq signandus. ẽ. et
aeccłȩ more tractandus. De sacramento sanẽ quod accipit cũ
ei bene commendatũ fuerit: signacula quidem rerũ diuinarũ

Expanded text:
Securus es enim de Deo, quia non mutatur: de homine autem nemo Securus es enim de Deo, quia non mutatur: de homine autem nemo prudenter securus est. Sed si illos qui nondum justi sunt, amare debemus, ut sint: quanto ardentius qui jam sunt amandi sunt. Sed aliud est diligere hominem, aliud spem ponere in homine: tantumque interest ut illud Deus jubeat, hoc prohibeat; si autem aliquas vel insultationes, vel tribulationes pro nomine Christi passus, non defeceris a fide, nec a bona vita deviaveris, majorem mercedem accepturus es. Qui autem in his cesserint diabolo, etiam minorem perdunt. sed humilis esto Deo: ut non te permittat tentari ultra vires tuas. His dictis, interrogandus est an haec credat, atque observare desideret. Quod cum responderit, solemniter utique signandus est: et Ecclesiae more tractandus. De sacrei bene commendatum fuerit, signacula quidem rerum divinarum
Abbreviated transcription (Latin):
talib oꝑibus ꝑseuerant: dampnatio finis est. Cum er̃go uideris
multos nonsolũ haec facere. Sed etiã defendere atq suadere: tene
te adlegẽ dĩ. & Non sequaris p̃uaricatores eius. Non enim scđm
illoꝵ sensum. Sed scđm illius ueritatẽ iudicaberis. Coniungerẽ
bonis. quos uides amare tecum regem tuum. Nultos enĩ in uentu¬
rus es. si & tu talis. eẽ. cȩperis. Namsi in spectaculis cũ illis: ẽe
cupiebas. et eis in herere qui tecum uel aurigam. uel uenatorẽ
uel aliqux̃istrionẽ simul amabant: quantomagis te delettare
debet eoꝵ conumctio qui tecũ amandm̃. de quo nũquam
erubescet amator eiꝰ. quia non solũ ipse non potest uinci. sed
etiã dilectores suos reddet inuictos: Nec tamen etiã in ipsis
collocare debes : quia nec inteipso debes quantũcũq pro¬
feceris. sedin illo qui eos et te iustificando tales facit.¬

Expanded text:
talibus operibus perseverant damnatio finis est. Cum ergo videris talibus operibus perseverant damnatio finis est. Cum ergo videris multos non solum haec facere, sed etiam defendere atque suadere, tene te ad legem Dei, et non sequaris praevaricatores ejus. Non enim secundum illorum sensum, sed secundum illius veritatem judicaberis. Conjungere bonis quos vides amare tecum regem tuum. Multos enim inventurus es: si et tu talis esse coeperis. Nam si in spectaculis cum illis esse cupiebas, et eis inhaerere qui tecum vel aurigam, vel venatorem, vel aliquem histrionem simul amabant: quanto magis te delectare debet eorum conjunctio qui tecum amant Dominum, de quo nunquam erubescet amator ejus: quia non solum ipse non potest vinci, sed etiam dilectores suos reddet invictos, nec tamen etiam in ipsis are spem tuam debes: quia nec in teipso debes quantumcunque profeceris, sed in illo qui eos et te justificando tales facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Anim aduersurus etiã illȩ turbe impleant aeccłas ꝑ dies festos
xp̾ianoꝵ. quȩ implent et theatra ꝑdies sollempnes paganoꝵs. Et
haec uidendo. adimitandũ temptalieris. Et quid dicam: Uidebis qđ
etiã nunc iã utiq nosti. non enĩ nescis multos qui appellantur xp̃iani
haec omnia mala oꝑari quȩ breuiter cõmemoraui. & aliquanto
fortasse grauiora facere homines non ignoras quos nosti appel¬
lari xp̃ianos. Sed si hoc animo feçisti. ut quasi securus talia fa¬
cias. multũ erras. Nec tibi ꝓderit nomen xp̃i. cum cȩperit ille
seuerissime iudicare. qui prius dignatꝰ ẽ misericordissime sub¬
uenire. Predixit enĩ ista. & ait in ȩuuangłio. Non omnis qui
dicit mihi dñe dñe intrabit in regnũ cȩloꝵ: sedis qui facit
uoluntatẽ patris mei. Multi enĩ dicent mihi in illa die. dñe dñe.
in nomine tuo manducauimus & bibimus Omnib ergo qui in

Expanded text:
animadversurus etiam quod illae turbae impleant ecclesias per dies festos animadversurus etiam quod illae turbae impleant ecclesias per dies festos Christianorum, quae implent et theatra per dies solemnes paganorum: et haec videndo ad imitandum tentaberis. Et quid dicam? Videbis quod etiam nunc jam utique nosti: non enim nescis multos qui appellantur Christiani, haec omnia mala operari quae breviter commemoravi. Et aliquando fortasse graviora facere homines non ignoras, quos nosti appellari Christianos. Sed si hoc animo venisti ut quasi securus talia facias, multum erras: nec tibi proderit nomen Christi cum coeperit ille severissime judicare qui prius dignatus est misericordissime subvenire. Praedixit enim ista et ait in Evangelio: « Non omnis qui dicit mihi: Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum, sed is qui facit voluntatem Patris mei. Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, in nomine tuo manducavimus et bibimus . » Omnibus ergo qui in
Abbreviated transcription (Latin):
est ne ꝑ homines qui sunt impsa catholica aeccła. quos uelut
paleã usq ad tempꝰ uentilationis sua sustinet: unusquisq temptit᷑¬
et decipiat᷑. Propt̾ta enĩ ds̃ patiens est in illos. ut et suoꝵ electoꝵ
fidẽ. atq prudentiã. ꝑ illoꝵ  ꝑuersitatẽ exercendo confirmet.
Et quia denumero eoꝵ multi ꝓficunt. et ad placendũ de o.
miserati animas suas magno impetu conuertuntur. Non enim
om̃s sibi ꝑpatientiã dĩ thesauritent irã indie irȩ iusti iuidicu
euis: sed multos eadẽ omnipotentis patientia ꝑducit ad saluberrimũ
poenitentiȩ dolorem. Quod donec fiat. exercet᷑ ꝑ eos illoꝵ qui iã
recta uiã tenent non solũ tolerantia: Sed etiã misccłia. Multosergo
uisurus es ebriosos. auaros. fraudatores. aleatores. adulteros. forni¬
catores. remedia sacrilega sibi alligantes. p̾cantatorib et mathe¬
maticis. uel quarumlibẽt impiarũ artium diuinatorib deditos.

Expanded text:
est ne per homines qui sunt in ipsa catholica Ecclesia, quos velut est ne per homines qui sunt in ipsa catholica Ecclesia, quos velut paleam usque ad tempet decipiatur. Propterea enim Deus patiens est in illos, ut et suorum electorum fidem atque prudentiam per illorum perversitatem exercendo confirmet. Et quia de numero eorum multi proficiunt, et ad placendum Deo miserati animas suas magno impetu convertuntur. Non enim omnes sibi per patientiam Dei thesaurizant iram in die irae justi judicii ejus. Sed multos eadem omnipotentis patientia perducit ad saluberrimum poenitentiae dolorem: quod donec fiat exercetur per eos illorum qui jam rectam viam tenent non solum tolerantia, sed etiam misericordia. Multos ergo visurus es ebriosos, avaros, fraudatores, aleatores, adulteros, fornicatores, remedia sacrilega sibi alligantes, praecantatoribus et mathematicis vel quarumlibet impiarum artium divinatoribus deditos;
Abbreviated transcription (Latin):
ambulamus. Credimus enĩ quod non uidemus. ut ipsis
meritis fidei etiã uidere quod credimus & in hęrere meream.
tẽ quomodo sint haec tria unus ds̃. non iã uerbis fidĩ et stre¬
pentib sillabis ꝑsonemus. sed comtẽplatione purissima &
ardentissima in illo silentio sorbeamus. Haec tene fixa in
corde tuo. et in uoca dm̃ cui credis ut tueatur te aduersus
tẽptationes diaboli: et esto cautus netibi aliunde hostis ille
subrẽpat. qui ad solatiũ male uolentissimũ dampnationis suae
cũ quibus dãpnetur inquirit. Noenim ꝑ eos solos qui xp̃ianũ
nomen oder̃ et dolent ed nomine occupatũ. eẽ. orbẽ t̃̾rarum. et
adhuc simulacris. & dȩmonioꝵ curiositatib seruire desiderant
audet ille tẽptare xp̃ianos: sed etiã ꝑ eos quos paulo antecom¬
memorauimꝰ de unitate aeccłȩ uelut putata uide p̃cisos. qui
conat᷑ & ꝑ iudȩos temptare atq seducere. Sed maxime cauendũ

Expanded text:
ambulamus . Credimus enim quod non videmus, ut ipsis ambulamus . Credimus enim quod non videmus, ut ipsis meritis fidei etiam videre quod credimus et inhaerere mereamurtem, quomodo sint haec tria unus Deus, non jam verbis fidei et strepentibus syllabis personemus, sed contemplatione purissima et ardentissima in illo silentio sorbeamus. 48. Haec tene fixa in corde tuo, et invoca Deum cui credis, ut tueatur te adversus tentationes diaboli: et esto cautus, ne tibi aliunde hostis ille subrepat, qui ad solatium malevolentissimum damnationis suae, cum quibus damnetur inquirit. Non enim per eos solos qui christianum nomen oderunt, et dolent eo nomine occupatum esse orbem terrarum, et adhuc simulacris et daemoniorum curiositatibus servire desiderant, audet ille tentare christianos: sed etiam per eos quos paulo ante commemoravimus, de unitate Ecclesiae, velut putata vite, praecisos, qui conatur et per Judaeos tentare, atque seducere. Sed maxime cavendum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. ut in his corporib reddant homines factoꝵ suorum
tationẽ in quibus ea fecer̃. & in his mereatur aut commutationẽ
celestis incorruptionis ꝓmeritis pietatis. aut corruptibilẽ corpo¬
mobilẽ fide et mores bonos. fuge fr̃ illa tormẽnta ubi Nec
tortores deficiunt. nec torti moriuntur. quibus sine fine mors est
non posse in cruciatibus mori et exardesce amore & desiderio
sempit̾nȩ uitȩ sc̃oꝵ: ubi nec operosa erit actio. nec requies
desideriosa. Laus erit dĩ sine fastidio: sine defectu. Nullũ
in animo tediũ. Nullus labor in corpore. Nulla indigentia.
nec tua cui subuenire desideres: nec ꝓximi cui subuenire
festines. Omnes deliciȩ ds̃ erit: & sacietas sc̃aȩ ciuitatis in illo
& de illo sapient̃ beateq uiuentis: Efficiemur enĩ sicut abillo
ꝓmissũ speramꝰ & expectamꝰ. ȩquales angłisdi: & cũ ei parit̃
illa trinitate ꝑfruemur iam ꝑspeciem. in quanunc ꝑfidem

Expanded text:
judicat, ut in his corporibus reddant homines factorum suorum judicat, ut in his corporibus reddant homines factorum suorum rationem, in quibus ea fecerunt, et in his mereantur aut commutationem coelestis incorruptionis pro meritis pietatis, aut corruptibilem corpomobilem fidem, et mores bonos, fuge, frater, illa tormenta, ubi nec tortores deficiunt, nec torti moriuntur, quibus sine fine mors est non posse in cruciatibus mori. Et exardesce amore atque desiderio sempiternae vitae sanctorum, ubi nec operosa erit actio, nec requies desidiosa; laus erit Dei sine fastidio, sine defectu, nullum in animo taedium, nullus labor in corpore; nulla indigentia, nec tua cui subvenire desideres, nec proximi cui subvenire festines; omnes deliciae Deus erit: et societas sanctae civitatis, in illo, et de illo sapienter beateque viventis. E speramus et expectamus, equales angelis dei, et cum eis pariter illa trinitate perfruemur iam p
Abbreviated transcription (Latin):
cum fueris. quando cũ ante non fueris nunc esse te uides. Ubi
enĩ erat ista moles corporis tui & ista forma. menbrorũq com¬
pago ante paucos annos priusquã natus. uel etiã priusquã
in matris utero conceptus esses. Vbi ħ aec moles. et haec
statura corporis tui: Nonne de occultis huius creaturȩ
secretis dño dõ in uisibiliter formante ꝓcessit in lucẽ. certisq
etatũ in crementis in istã magnitudinẽ formãq surrexit: Num¬
quid ergo difficile ẽ dõ quĩ etiã aggeres nubiũ ex occulto in
momento contrahit et contegit cȩlũm. in ictu tẽporis reddere
stã quantitatẽ corporis tuĩ sicut erat. qui eã facere potuit
sinonerat: Credere ergo fortiter & in concusse. quia omĩa quȩ
uidentur quasi pereundo humanis oculis subtrahi. salua & integra
sunt ommpotentiae di. qui ͣ cum uoluerit sine ulla mora & diffi¬
cultate reparabit: ita dum taxat quae iusticia eiꝰ reparanda. ẽe

Expanded text:
cum futuris, quando cum ante non fueris, nunc esse te vides. Ubi cum futuris, quando cum ante non fueris, nunc esse te vides. Ubi enim erat ista moles corporis tui, et ista forma membrorumque compago ante paucos annos, priusquam natus, vel etiam priusquam in matris utero conceptus esses? Ubi erat haec moles, et haec statura corporis tui? Nonne de occultis hujus creaturae secretis Domino Deo invisibiliter formante processit in lucem, certisque aetatum incrementis in istam magnitudinem formamque surrexit? Nunquid ergo difficile est Deo, qui etiam aggeres nubium ex occulto in momento contrahit, et contegit coelum in ictu temporis, reddere istam quantitatem corporis tui sicut erat, qui eam facere potuit sicut non erat? Crede ergo fortiter et inconcusse quia omnia quae videntur quasi pereundo humanis oculis subtrahit, salva et integra sunt omnipotentiae Dei; qui ea cum voluerit sine ulla mora et difficultate reparabit, ea duntaxat quae justitiae jus reparanda esse
Abbreviated transcription (Latin):
ã barũ ciuitatũ. receptis corporibus surrecturi sunt & rationẽ
uitae suae ante tribunal xp̃i udicis reddituri. Ueniet enim
in claritate potestatis. qui prius in humilitate humiliatꝰ uenire
dignatus. ẽ: et om̃s pios ab impiis segregabit. non tantũ eis qui
in eũ credere omnino noluer̃. sedetiã : eis qui frustra &
in fructuose in eum credideNuNt.
Illis daturus regnũ aeternũ secum: illis autẽ pęnã ȩt̃nã cũ diabolo.
Ded sicut nullũ gaudiũ rerum temporaliũ exaliqua parte simile
potest inueniri gaudio uitȩ ȩt̾nȩ. quã scĩ accepturi sunt: ita nullꝰ
cruciatꝰ pęnarũ temporaliũ potest sempitnis iniquoꝵ cruciatib
comparari. Itaq fr̃ confirma te ipsũ in eiꝰ nomine atq adiutorio
cui credis aduersus linguas eoꝵ quifidem nr̃am irrident. degͥbus
diabolus seductoria uerba loquitur: maxime uolens irridere
fidẽ resurrettionis. Sed extẽ ipso crederȩ futurum te. eẽ

Expanded text:
arum civitatum receptis corporibus surrecturi sunt, et rationem vitae suae ante tribunal Christi judicis reddituri. Veniet enim etiam in claritate potestatis, qui prius in humilitate humanitatis venire dignatus est, et omnes pios ab impiis segregabit: non tantum eis qui in eum credere omnino noluerunt, sed etiam eis qui frustra et infructuose crediderunt in eum; illis daturus regnum secum aeternum: illis autem poenam aeternam cum diabolo; sed sicut nullum gaudium rerum temporalium ex aliqua parte simile potest inveniri gaudio vitae aeternae quam sancti accepturi sunt, ita nullus cruciatus temporalium poenarum potest sempiternis iniquorum cruciatibus comparari. Itaque, frater, confirma teipsum in ejus nomine atque adjutorio cui credis, adversus linguas eorum qui fidem nostram irrident, de quibus diabolus seductoria verba loquitur, maxime volens irridere fidem resurrectionis. Sed ex te ipso crede futurum te esse
Abbreviated transcription (Latin):
ne corruptum: superius dicto argumento
repellitur. Quodsi non eo homine xp̃c indu¬
tus est qui ꝓpeccacti poena sustinuerit mor

Expanded text:
ne corruptum, superius dicto repellitur argumento. Quod si non eo homine Christus indutus est qui pro peccati poena sustinuerat mor
Abbreviated transcription (Latin):
dimittamꝰ debita dehitoribus nr̃is. et oremus ut nobis nr̃a dimit¬
tantur. Si intellectus est quo beati sunt mundi cordes. qm̃ ipsi
dm̃ uidebuN. oremꝰ non induci intemptationem ne habeamus
duplex cor. Non appetendo simplex honum quoreferamus omnia
quȩ opera̾mur. sed simul temporalia et terrena sectando. Temp¬
tationes enim de his rebus quȩ graues et calamitosȩ uidentur
om̃inibus non in nos ualent: sinon ualeant ille quȩ blanditus
eirum rerum accidunt. quas homines bonas et lȩtandas putant
Si sapientia est quabeati sunt pacifior qm̃ ipsi filii di uocabunt᷑.¬
oremus ut liberemur amalo. Ipsa enim liberatio: liberos nos faciẽ.
id est filios dr̃ ut sp̃u adoptionis clamemus abba. pater. Sare
non neglegenter pretereundum est quod ex omnib his sententus
quibus nos dominꝰ orare p̃cepit. eam potissimum commendendam
ee iudicauit: quȩ ꝑtinet ad dimissionem peccatoꝵ. in qua nos
misericordes esse uoluit. Quod unum est consilium. miserias eua¬

Expanded text:
dimittamus debitoribus nostris, et oremus ut et no bis nostra dimittantur. Si intellectus est quo beati sunt mundi corde quoniam ipsi Deum videbunt, oremus non induci in tentationem, ne habeamus duplex cor non appetendo simplex bonum, quo referamus omnia quae operamur, sed simul temporalia et terrena sectando; tentationes enim de his rebus quae graves et calamitosae videntur hominibus, non in nos valent, si non valeant illae quae blanditiis earum rerum accidunt quas homines bonas et laetabundas putant. Si sapientia est qua beati sunt pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabunt; oremus ut liberemur a malo: ipsa enim liberatio liberos nos faciet, id est filios Dei, ut spiritu adoptionis clamemus, Abba, Pater . 39. Sane non negligenter praetereundum est quod ex omnibus iis sententiis, quibus nos orare Dominus praecepit, eam potissimum commendandam esse judicavit, quae pertinet ad dimissionem peccatorum: in qua nos misericordes esse voluit, quod unum est consilium miserias eva
Abbreviated transcription (Latin):
inter pretaremur celare sententium. ut haec
aut generatione adunatio fieret cum ex MARIA
corpus hominis minime sumeretur. aut sumptũ
quidem ex maric per resurrectionem fieret
adunatio: deutrisque quidem partibus idoneȩ¬

Expanded text:
interpretaremur celare sententiam, ut haec adunatio aut generatione fieret, cum ex Maria corpus hominis minime sumeretur aut ad sumptum 2 quidem ex Maria per resurrectionem fieret adunatio, de utrisque quidem partibus idonee
Abbreviated transcription (Latin):
prias mutant. Solȩ enim mutari trans formariq
inse possunt: quae habent unius materiȩ
commnune subiectum: nec haec omnia: sed ea

Expanded text:
prias mutant; sola enim mutari transformarique in se possunt quae habent unius materiae commune subiectum, nec haec omnia, sed ea
Abbreviated transcription (Latin):
modus. ita non possumus eudenter dicere: quem¬
admodum generationem filui expaterna substan¬
tia non potest humanus animus aestimare. Haec¬
autem ut credantur. uetus ac noua informat¬
instructio Dequa uelut arce religionis nostrȩ¬

Expanded text:
modus ita non possumus euidenter dicere, quemadmodum generationem filii ex paterna substantia non potest humanus animus aestimare. Haecautem ut credantur uetus ac noua in formatDe qua uelut arce religionis nostr
Abbreviated transcription (Latin):
multi diuersa & humaniter atq ut ita dicam
carnaliter sentientes. aduersa locuti sunt: ut
arrius. qui licet dm̃ dicat filium. minorem tamen.
patre multipliciter confirmat: & extra patris sub

Expanded text:
multi diuersa et humaniter atque ut ita dicam carnaliter sentientes aduersa locuti sunt, ut Arrius qui licet deum dicat filium, minorem tamen patre multipliciter et extra patris sub
Abbreviated transcription (Latin):
uer paulo in aequales: naturae quae a se¬
et facere et pati possunt illȩ miscentur
et mediocribus interse qualitatibus tem¬
perantur: Atque haec quidem incorporib
neq in his omnibus. sed tantum quae a sẽ

Expanded text:
el paulo inaequales naturae, quae a se facere aliquid aut pati possunt; illae miscentur, et mediocribus inter se qualitatibus temperantur. Atque haec quidem in corporibus; neque his omnibus, sed tantum quae a se
Abbreviated transcription (Latin):
non dicuntur inmixta: sed alterum alterius
qualitate corrumpitur. Siquis enĩ uinum
fundat in mare. non mixtum est mariuinum.
sed mari corruptum. Idcirco qualitus aquȩ
multitudine corporis nihil passa est aqua-¬
litate uini: sed potius inscipsam uini quali¬
tutem ꝓpria multitudine commuttaut.
Si uero sint mediocres sibique aequales.¬

Expanded text:
non dicuntur inmixta, sed alterum alterius qualitate corrumpitur. Si quis enim uinum fundat in mare, non mixtum est mari uinum sed in mare corruptum, idcirco quoniam qualitas aquae multitudine sui corporis nihil passa est a qualitate uini, sed potius in se ipsam uini qualitatem propria multitudine commutauit. Si uero sint mediocres sibique aequales
Abbreviated transcription (Latin):
non locis. Neque enim accessisse dicipotest aliquid
dõ: ut pater fieret. Nonenim coepit umquam esse¬
pater: eoquod substantialis quidem ei est ꝓductio

Expanded text:
non locis. Neque accessisse diei potest aliquid deo, ut pater fieret; non enim coepit esse umquam pater eo quod substantialis quidem ei est productio
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ quȩ habent uoluntatem nocendi. et rationem cogitandi.
sub diuinis legibus ordinatȩ sunt. ne aliquid in iustum quisque
patiatur. Ita omnia animalia & corporalia ingenere suo et in or¬
dine suo diunȩ ꝓuidentiae legibus subdita amministrant᷑ Idõ
dñs dicit. Nonne duo passeres ase ueneunt . ecunus eorum
non cadet in terra sine uoluntate patris ur̃i : Hoc enim dixit.
uolens ostendere quicquid uilissimum homines putant: omni¬
potentia dñi gubernari. Sic enim et uolatilia cęli abeo pasci.
ec lilia agri abeo uestiri ueritas loquitur: quae ca pillos etiã nr̃os
numeratos. eẽ dicit. Sed qm̃ mundas animas rationales ꝑseipse
dñs curat. siue in obtimis et magnis angłis siue in hominibus
tota sibi uoluntate seruientibus. cȩterã uero ꝑ ipsos gubernat:
est dõ. In scripturis enim sc̃ĩs ds̃ homines docet. quomodo cum
hominibus agant: et ipsi dõ seruiant. Quomodo autem agant

Expanded text:
animae, quae habent uoluntatem nocendi et rationem cogitandi, animae, quae habent uoluntatem nocendi et rationem cogitandi, sub diuinis legibus ordinatae sunt, ne aliquid iniustum quisque patiatur, ita omnia, et animalia et corporalia, in genere suo et in ordine suo diuinae prouidentiae legibus subdita administrantur. ideo dominus dicit: nonne duo passeres asse ueneunt? et unus eorum non cadit in terram sine uoluntate patris uestri. hoc enim dixit, uolens ostendere quidquid uilissimum homines putant omnipotentia dei gubernari. sic enim et uolatilia caeli ab eo pasci et lilia agri ab eo uestiri ueritas loquitur, quae capillos etiam nostros numeratos esse dicit. sed quoniam mundas animas rationales per se ipse deus curat, siue in optimis et magnis angelis siue in hominibus tota sibi uoluntate seruientibus, cetera uero per ipsos gubernat, us cura est deo. in scripturis enim sanctis deus homines docet, quomodo cum hominibus agant et ipsi deo seruiant; quomodo autem agant
Abbreviated transcription (Latin):
plicat animã. et ad maiora tormenta ꝑducit. Nam gaudet et
piscis quando amũ non uidens: ȩscam deuorat. Sed cũ piscator
eum adducere cȩperit. uiscera eius torquentur primo. De¬
inde ab omni lȩtitia sua ꝑ ipsam ȩscam dequa lętatus est. ad
consumptionẽ trahitur. Sic sunt omnes: qui debonis tempora¬
lbus beatos sẽ putant. Amum enim acceper̃ : et cum illo
sibi uagantur. Ueniet tempus ut sentiant: quanta torm̃ta
cum auiditate deuorauerint. Et idõ bonis nihil nocent: qͥa
hoc eis auferunt quod non diligunt. Nam quod diligunt.
et unde beati sunt. auferre illis nemo potest. Cruciatus uero corpo-¬
ris: malas animas miserabiter affligit. Bonas autem.: fortiter purgat.
Sic fit ut. malus homo & malus angłs diuinȩ ꝓuidentiae mili¬
tent: Sednesciunt quid boni deillis operetur ds. Non itaq pro
meritis officui : sed ꝓmeritis malitiae stipendiantur. Sed ut hae

Expanded text:
plicat animam et ad maiora tormenta perducit. nam gaudet et plicat animam et ad maiora tormenta perducit. nam gaudet et piscis, quando hamum non uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, uiscera eius torquentur primo; deinde ab omni laetitia sua per ipsam escam, de qua laetatus est, ad consumptionem trahitur. sic sunt omnes, qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint. et ideo bonis nihil nocent, quia hoc eis auferunt, quod non diligunt; nam quod diligunt et unde beati sunt, auferre illis nemo potest. cruciatus uero corporis malas animas miserabiliter adfligit, bonas autem fortiter purgat. sic fit, ut et malus homo et malus angelus diuinae prouidentiae militent; sed nesciunt, quid boni de illis operetur deus. non itaque pro meritis officii sed pro meritis malitiae stipendiantur. Sed ut hae
Abbreviated transcription (Latin):
tolerare. sed etiam indĩ karitate gloriari. quid cogitandum est
de illa uita quae nobis promictitur. ubinullam decorpore molestiã
sentiemus: Qm̃ non adhoc resurgit corpus iustorum. ad quod re.¬
surgit corpus impiorum scriptum est. Omnes resurgemus: sed non
omnes immutabimur. Et nequisquam putet non iustis imutationẽ
istam promiti. sed potius iniustis. et eam existimet. eẽ pęnalem:
sequitur et dicit. Et mortui resurgu̾nt in corrupti: et nos immuta¬
bimur. Quicumq ergo mali sunt sic ordinati sunt: quia unubuisq
sibi. ecomnes inuicem sibi nocent. hoc enim appetunt quod ꝑnitio¬
se diligitur: et quod eis auferri facile potest. Et hoc sibi auferunt
inuicem. quando se ꝑsecuntur: Etidõ cruciantur quibus auferunt᷑
temporalia. quia diligunt ea. Illi autem qui auferunt. gaudent.
Sed talis lȩtitia. cecitas est: et summa miseria. Ipsa enim magis im¬

Expanded text:
tolerare, sed etiam in dei caritate gloriari, quid cogitandum est tolerare, sed etiam in dei caritate gloriari, quid cogitandum est de illa uita, quae nobis promittitur, ubi nullam de corpore molestiam sentiemus? quoniam non ad hoc resurgit corpus iustorum, ad quod resurgit corpus inpiorum, sicut scriptum est: omnes resurgimus, sed non omnes inmutabimur. et ne quisquam putet non iustis inmutationem istam promitti, sed potius iniustis, et eam existimet esse poenalem, sequitur et dicit: et mortui resurgunt incorrupti, et nos inmutabimur. quicumque ergo mali sunt, sic ordinati sunt, quia et unusquisque sibi et omnes inuicem sibi nocent. hoc enim adpetunt, quod perniciose diligitur et quod eis auferri facile potest; et hoc sibi auferunt inuicem, quando se persequuntur. et ideo cruciantur, quibus auferuntur temporalia, quia diligunt ea; illi autem, qui auferunt, gaudent. sed talis laetitia caecitas est et summa miseria; ipsa enim magis in
Abbreviated transcription (Latin):
iuste fit. bene fit. Iuste autem sunt beati boni. et iuste mali
penas patiuntur. Ergo et debonis et de malis benefacit dĩ.
qm̃ omnia iuste facit. Bonisunt autem. qui tota uoluntate
dõ seruunt. Mali autem. necessitate seruiunt. Nemo enĩ leges¬
omnipotentis euadit. Sed aliud est facere quod lex iubet. aliud
pati quod lex iubet. Qua propter. boni scđm leges faciunt: mali
sccłm leges patiuntur. Nec nos moueat. quod in hac uita scđm
carnem quam portant iusti multa aspera et grauiora tolerant.
Nihil enim mali patiuntur qui iam possunt dicere. quod ille
uir spiritalis exultat: et p̃dicat apłs dicens. Gloriamur intri¬
bulationibus. scientes qm̃ tribulatio patientiam operatur.
Patientia ꝓbationem. oł batio. spem. Spes autem non confundit.
est nobis. Siergo in hac uita ubitanta tormenta sunt possunt
boni et iusti uiri cumtalia patiuntur non solum aequo animo

Expanded text:
iuste fit, bene fit. iuste autem sunt beati boni, et iuste mali iuste fit, bene fit. iuste autem sunt beati boni, et iuste mali poenas patiuntur. ergo et de bonis et de malis bene facit deus, quoniam omnia iuste facit. boni sunt autem, qui tota uoluntate deo seruiunt, mali autem necessitate seruiunt; nemo enim legesomnipotentis euadit. sed aliud est facere quod lex iubet, aliud pati quod lex iubet. quapropter boni secundum leges faciunt, mali secundum leges patiuntur. Nec nos moueat, quod in hac uita secundum carnem, quam portant, iusti multa grauia et aspera tolerant. nihil enim mali patiuntur, qui iam possunt dicere, quod ille uir spiritalis exultat et praedicat apostolus dicens: gloriamur in tribulationibus, scientes, quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio st nobis. si ergo in hac uita, ubi tanta tormenta sunt, possunt boni et iusti uiri, cum talia patiuntur, non solum aequo animo
Abbreviated transcription (Latin):
lium. et diabolo atq angłis eius seruire cogunt. Quibus omĩb
si renuntiabimus. redigamus inseruitutem corpus nr̃m. Sed nequis
forte hoc ipsum quaerat. quomodo fiat ut corpus nr̃m seruituci
subitiamus: facile intelligi & fieri potest. si prius nos ipsos subitia¬
mus dõ bona uoluntatẽ. & karitate sincera. Namominis creatura
uelit nolit: uni dõ et dño suo subiecta est. Sed hoc ammonem᷑
ut tota uoluntate seruiamus dño dõ nr̃o. qm̃ iustus liberaliter
seruit: in iustus autem compeditus seruit. Om̃s tamen: diuinȩ pro¬
uidentiae seruiunt. Sed alii obaudiunt tamquam filii & faciunt
cumea quod bonum est: alii uero ligantur tamquã seru. et fit
deillis quod iustum est. Ita ds̃ dñs omnipotens uniuersȩ crea¬
turȩ: qui fecit omnia sicue sicut scriptum est bona ualde sicea
ordinauit: ut et debonis et demalis bene faciat. Quod enim

Expanded text:
lium et diabolo atque angelis eius seruire cogunt: quibus omnibus lium et diabolo atque angelis eius seruire cogunt: quibus omnibus si renuntiauimus, redigamus in seruitutem corpus nostrum. Sed ne quis forte hoc ipsum quaerat, quomodo fiat, ut corpus nostrum seruituti subiciamus, facile intellegi et fieri potest, si prius nos ipsos subiciamus deo bona uoluntate et caritate sincera. nam omnis creatura, uelit nolit, uni deo et domino suo subiecta est. sed hoc admonemur, ut tota uoluntate seruiamus domino deo nostro, quoniam iustus liberaliter seruit, iniustus autem conpeditus seruit. omnes tamen diuinae prouidentiae seruiunt; sed alii oboediunt tamquam filii et faciunt cum ea quod bonum est; alii uero ligantur tamquam serui, et fit de illis quod iustum est. ita deus omnipotens, dominus uniuersae creaturae, qui fecit omnia, sicut scriptum est, bona ualde, sic ea ordinauit, ut et de bonis et de malis bene faciat. quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalia nequitiae: quae nos inde conantur abstraere. Ma¬
gis ergo illud quȩrendumest quomodo aduersus eos quos non
uidemus. pugnare possimus & uincere. Ne putent stulti aduersus
aerem nos debere certare. Docet itaq ipse apłs dicens. Non
sic pugnans quasi aerem cedens. sed castigo corpus meum et in
seruitutem redigo. neforte aliis p̃dicans. ipse reꝓbus inueniar.
Item dicit. Imitatores mei estote: sicut et ego xp̃i. Quare intelli¬
gendum est etiam ipsum apłm insemetĩpso triumphasse depos¬
testate huius mundi. sicut de dño dixerat. cuius se imitatorem. ẽẽ
profitetur. Imitemur ergo etnos illum sicut ortatur. et castigemus
corpus nr̃m et inseruitutem redigamus simundum uolumꝰ uincere.
quia ꝑ illicitas delectationes suas et pompas et ꝑnitiosã curiosita¬
tem nobis dominari potest hic mundus: idest ea quȩ in hoc mun¬
do ꝑnitiosa delectatione conligant amatores rerum tempora¬

Expanded text:
spiritalia nequitiae, quae nos inde conantur abstrahere. maspiritalia nequitiae, quae nos inde conantur abstrahere. magis ergo illud quaerendum est, quomodo aduersus eos, quos non uidemus, pugnare possimus et uincere, ne putent stulti aduersus aerem nos debere certare. Docet itaque ipse apostolus dicens: non sic pugno quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in seruitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inueniar; item dicit: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. quare intellegendum est etiam ipsum apostolum in semet ipso triumphasse de potestatibus huius mundi, sicut de domino dixerat, cuius se imitatorem esse profitetur. imitemur ergo et nos illum, sicut hortatur, et castigemus corpus nostrum et in seruitutem redigamus, si mundum uolumus uincere, quia per inlicitas delectationes suas et pompas et perniciosam curiositatem nobis dominari potest hic mundus, id est ea, quae in hoc mundo perniciosa delectatione conligant amatores rerum tempora