comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nu est & defendit. quia uirtus patrentiae. uirtus misericordide.
praecedente nos gratia. &: in potestate est arbitrii. & apericulo ꝓte¬
git aduersitatis. Turris itaq nr̃a cum ꝓpugnaculis suis aedificata
est. inqua mille clippei dependent. quia inscriptura sacra & subm¬
raculis patrumꝰ. iaculo aduersitatis abscondimur & conuersations
scãe munimina &iam in manu operis tenemus. Notandum ue¬
ro.quod limen portae uno calamo mensuratur. Calam autẽ in
sex cubitis & palmotenditur. quia uidelic& in scriptura sacra & da¬
trina ꝑfectȩ operationis. & initnm suꝑnae contemplationis inue¬
nitur. Sin uero porta hoc loco unusquisq praedicator accipitur
limen exterius inporta est: uita actiua: limen uero interius uita
contemplatiua. Per illam quippe ambulatur infide. ꝑhanc ure¬
rofestinatur ad spetrem. Illa exterius ducit. ut unus quisq bene

Expanded text:
nu est, et defendit, quia virtus patientiae, virtus misericordiae, nu est, et defendit, quia virtus patientiae, virtus misericordiae, praecedente nos gratia, et in potestate est arbitrii, et a periculo protegit adversitatis. Turris itaque nostra cum propugnaculis suis aedificata est, in qua mille clypei dependent, quia in Scriptura sacra et sub miraculis patrum a jaculis adversitatis abscondimur, et conversationis sanctae munimina etiam in manu operis tenemus. Notandum vero quod limen portae uno calamo mensuratur. Calamus autem in sex cubitis et palmo tenditur, quia videlicet in Scriptura sacra et doctrina perfectae operationis et initium supernae contemplationis invenitur. Sin vero porta hoc loco unusquisque praedicator accipitur, limen exterius in porta est vita activa, limen vero interius vita contemplativa. Per illam quippe ambulatur in fide, per hanc vero festinatur ad speciem. Illa exterius ducit, ut unusquisque bene
Abbreviated transcription (Latin):
binamq cognoseimus quod alius potuit mare dudere. alius¬
solem figere : alius mortuum suscitare. alius paraliticum
ierbo erigere: umbra aegrotos curare: alius ꝑsua semic inctia¬
infirmantium febribus obuiare. Quitamen om̃s. & patien¬
tiae longanimitate mites. & telo rectitudinis feruentes fue¬
runt: Verba praedicatione drurtes. simul& misericordiae
largitatis: Hi itaq quam uera dedõ dixerint. testantur mi¬
racula. quia talia ꝑillum nonfacerent. nisi deillo uera nar¬
rarent Etquam pii. quam humiles. quam benigni extite¬
rint: eorum testantur operationes. Siigitur defide temptantur.
quam ex illorũ praedicatione concȩpimus. loquentium miracu¬
la conspiciamus. & infide quam abeis accepimus confirmanuri
Quid ergo illorum miracula. nisi nr̃a sunt propugnaculac Quia
& muniri ꝑilla possumus : & tamenhaec in manu nr̃i arbitru non
tenemus : Namtalia facere. non ualemus. Clippeus uero inma¬

Expanded text:
Ibi namque cognoscimus, quod alius potuit mare dIbi namque cognoscimus, quod alius potuit mare dsolem figere, alius mortuum suscitare, alius paralyticum verbo erigere, alius umbra aegrotos curare, alius per sua semicinctia febribus obviare . Qui tamen omnes et patientiae longanimitate mites, et zelo rectitudinis ferventes fuerunt; verbi praedicatione divites, simul et misericordiae largitate. Hi itaque quam vera de Deo dixerint testantur miracula, quia talia per illum non facerent, nisi de illo vera narrarent. Et quam pii, quam humiles, quam benigni exstiterint, eorum testantur operationes. Si igitur de fide tentamur, quam ex illorum praedicatione concepimus, loquentium miracula conspiciamus, et in fide quam ab eis accepimus confirmamur. Quid ergo illorum miracula, nisi nostra sunt propugnacula? Quia et muniri per illa possumus, et tamen haec in manu nostri arbitrii non tenemus, nam talia facere non valemus. Clypeus vero in ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut inde praecepta conditoris. inde sumamus exempla praece¬
dentrum. quibus contra ad uessarios nr̃os mexƿugnabilites ar¬
memur. Dum enim quãmlib& uirtutem subire appetis. hanc
illic a patribus iam impleram uides: Ibi armaturã tuam tnuenis
ꝑquam contra spiritalia bella muniaris: Dependent quippe
mea dippei. Siquis pugnare appetit: assumat & exeat. uirtute
oectus muiat & uerborum iacula mittat. Et notandũ. quia
aedificata cum ꝓpugnaculis sius dicitur. Hoc quippe agunt pro¬
pugnacula. qđ clippei. quia utraque pugnantem muniunt. sed
inter utraque distat: quia clippeum pronr̃o mimimine ubicũ¬
q uolumus mouemus. Propugnaculo autem defendi possumus.
sed hoc mouere non possumus: Clippeus in manu est pam pro¬
pugnaculum. non tenetur. Quid ergo inter propugnacula &
cdippeos distat. nisi quod in sacro eloquio patrum praecedentiũ
&miracula legimus. & uirtutes bonorum operum audimus.

Expanded text:
ut inde praecepta Conditoris, inde sumamus exempla praeceut inde praecepta Conditoris, inde sumamus exempla praecedentium, per quae contra adversarios nostros inexpugnabiliter armemur. Deum enim quamlibet virtutem subire appetis, et hanc illic a Patribus jam impletam vides, ibi armaturam tuam invenis, per quam contra spiritualia bella muniaris. Dependent quippe in ea mille clypei. Si quis pugnare appetit, assumat, et ex ea virtute pectus muniat, et verborum jacula emittat. Et notandum quia aedificata cum propugnaculis suis dicitur. Hoc quippe agunt propugnacula quod clypei, quia utraque pugnantem muniunt. Sed inter utraque distat, quia clypeum pro nostro munimine ubicunque volumus, movemus; propugnaculo autem defendi possumus, sed hoc movere non possumus. Clypeus in manu tenetur; sed propugnaculum non tenetur. Quid ergo inter propugnacula et clypeos distat, nisi quod in sacro eloquio Patrum praecedentium et miracula legimus, et virtutes bonorum operum audimus?
Abbreviated transcription (Latin):
hendens. prouerbi rectitudine occidi non timuit. Et quia xp̃c
nem iam nr̃ãm ꝓdño ponere in mortem festinamꝰ: petrus ad
memoriam ueniat qui interflagella gaud&: qui carsus prin¬
cipibus resistit. qui uitam suam ꝓuita despicit Cum mortis ap¬
petitu disponimus ad uersa contempnere : paulum ante oculos
deducamus. qui non solum alligari. sed mori paratus proxp̃o. ñ
caritatis quarrimus. iohannis uerba pensemus. cuius osonine qđ
loquitur. caritatis igire uaporatur. Cumergo in uoce sacri eloqu
be cdippei pendent exea. omnis armatura fortiũ. Stenĩ pugnas
contra spiritalia nequitiae uolumꝰ: incollo aecdesiat quar nobis si¬
cut dauid turris erecta est. idest indiumo eloquio ꝓtectionis ar¬
ma requiramus. ut exdiscretione praecepti : contrauitia sumatus
unrtus adiutorii : Etoc enim contra aereas potestates festinamus
fortes existere: inhac turri armaturam nrãe mentis inurnimus:

Expanded text:
hendens, pro verbi rectitudine occidi non timuit. Et quia Christus hendens, pro verbi rectitudine occidi non timuit. Et quia Christus nem jam nostram pro Deo ponere in mortem festinamus? Petrus ad mentem veniat, qui inter flagella gaudet, qui caesus principibus resistit, qui vitam suam pro vita despicit. Cum mortis appetitu, disponimus adversa contemnere? Paulus ante oculos deducatur, qui non solum alligari, sed et mori paratus pro Christo,charitatis quaerimus? Joannis verba pensemus, cujus omne quod loquitur, charitatis igne vaporatur. Quia ergo in voce sacri eloquile clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium. Si enim pugnare contra spiritualia nequitiae volumus, in collo Ecclesiae quae nobis sicut David turris erecta est, id est in divino eloquio, protectionis arma requiramus, ut ex discretione praecepti, contra vitia sumatur virtus adjutorii. Ecce enim contra aereas potestates festinamus fortes existere? In hac turri armaturam nostrae mentis invenimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs ꝑpetrare secredidit. si eis quos aduersarios ꝑtulerat usq
ad derectionẽ: bemgnitatem granȩ ponreddidiss&: in prece :
Qui rursum cum iubente dño mittłtiq ut dauid unger& inre¬
gem: respondit. Quomodo uadame Inueni& enm nre saul.&
occid& me. Ettamen quia iratum dm̃ eidem saulicognouerat: im
mũ quantus ardor caritatis incenderat. qui &illũ fbebat. a quo
timuerat occĩdi. Cauere autem uolumus quem tintemus. solli¬
cita mente pensandum est: nesi locũ fortasse repperimus. ma¬
lum ꝓmalo reddamus ipsi quem fugimus: dauid ergo ad me¬
moriam redeat. qui ꝑsequentem seregem & inuenit ut potus¬
s& occidere: & tamen in ipsa feriendi potestate positus. elegit
bonum qđ ipse deber& facese non autem malum qđilbe ne¬
quem ꝑsecutoremdum uiuer& ꝑtulit: fleuit occisum. Erran¬
tibus huius mundi potentibus libere loqui decernamꝰ: iohannis
auctoritas ad animum reducatur . qui herodis nequitiam dep̃¬

Expanded text:
se perpetrare credidit, si eis, quos adversarios pertulerat usque ad ejectionem, benignitatem gratiae non reddidisset in prece. Qui rursus cum jubente Domino mitteretur ut David ungeret in regem, respondit: « Quomodo vadam? Inveniet me Saul et occidet me . » Et tamen quia iratum Deum eidem Sauli cognoverat, in imum quantus dolor charitatis incenderat, qui et illum flebat a quo timebat occidi. Cavere autem volumus quem timemus? sollicita nobis mente pensandum est ne, si locum fortasse reperiremus, malum pro malo reddamus ipsi quem fugimus. David ergo ad memoriam redeat, qui persequentem se regem et invenit ut potuisset occidere, et tamen in ipsa feriendi potestate positus, elegit bonum quod ipse deberet facere, non autem malum quod ille mequem persecutorem, dum viveret, pertulit, flevit occisum. Errantibus hujus mundi potentibus, libere loqui decernimus? Joannis auctoritas ad animum reducatur, qui Herodis nequitiam repre
Abbreviated transcription (Latin):
mitui. De inuirio quȩ a proximiore uel facto in lataẽ. ad irãmens
incenditur. audiat quod dicitur. Non quȩ ras ultionẽ. nec memꝗ
eris in iuriȩ ciuiũ tuorum. In carnis concupiscentiam male sauti¬
ata mens a̾cendit᷑.ne sequatur oculus mentẽ. audiat quod pau¬
lo superius dictũẽ
qui uiderit mulierem ad concupiscenda mea.
iam moechatus ẽ
eam in corde suo. Contra inimicum forsitati quꝰ¬
q animũ suum
relaxare disponit inodiũ. audiat qđ illic scrip¬
tũ ẽ. Dilignt i¬
nimicos uros bene facite his qui oderunt uos.
Sed his qui aliena
ponrapit. ad huc forsitan sua in ordinate
at qđ illic dicitur: ħ endite. quȩ possid&is.
& date ele¬
mosinam: Infirmantis animus ꝑfrui desi¬
derat dõ si¬
mul & scł̃ci: audiat quod illic scrip̃tumẽ.
Nemo potest
duobus dominis seruiit: Alius non adne

Expanded text:
mi tui . De injuria quae proximi ore vel facto illata est, ad iram mens mi tui . De injuria quae proximi ore vel facto illata est, ad iram mens accenditur? Audiat quod dicitur: Non quaeres ultionem nec memor eris injuriae civium tuorum . In carnis concupiscentiam maliata mens ascenditur? Ne sequatur oculus mentem, audiat quod paulo superius dictum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, jam maechatus est eam in corde suo . Contra inimicum forsitan quisquam animum suum relaxare disponit in odium? Audiat quod illic scriptum est: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Sed is qui aliena jam non rapit, adhuc forsitan sua inordinate at quod illic dicitur: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam . Infirmantis animus perfrui desiderat Deo simul et saeculo? Audiat quod illic scriptum est: Nemo potest duobus dominis
Abbreviated transcription (Latin):
gore torpescit. Cum in illa prȩcedentes
iustos for¬
tter egisse cognoscimus. & ipsi ad for¬
titudinem
bone operationis accingimur : Scõrũ
exemploꝵ
flam ma animus legentis incenditur. ui
abeis facta sunt. & ualde indignatur sibi quitalia non i¬
mitatur. Unde recte sponsi uoce. ad sponsam dicitur in
armatura fortium. In colloꝰenim guttur. inguiture uox ẽ.¬
tur inqua mille dippei dependere memoraintur: ꝑhunc
perfectũ numerum numerus uniuersus ostenditur. quia uniuersa
nr̃a munitio. insacro eloquio contin&ur: Ibi quippe sunt prȩcepta
dĩ. ibi exempla iustorum. ðienim torp& animus a conditoris sui desi¬
derio audiat quod dicitur. Diliges dnm̃ dm̃ tuum. ex tota mente
tua. & extota uirtute tua. In odio fortasse labitur ꝓximi. audiat
quod dicitur. Diliges ꝓximũ tuum sicut te ipsum. Res aliena con¬
cupiscitur. audiat quod illio scriptũ ẽ. Non concupisces rem ꝓxi¬

Expanded text:
gore torpescat. 19. Cum illa praecedentes gore torpescat. 19. Cum illa praecedentes justos fortiter egisse cognoscimus, et ipsi ad fortitudinem bonae operationis accingimur, sanctorum exemplorum flamma animus legentis incenditur. Videt quae fortia ab eis facta sunt, et valde indignatur sibi, quia talia non imitatur. Unde recte sponsi voce ad sponsam dicitur in armatura fortium . In collotur? In qua mille clypei dependere memorantur: per hunc perfectum numerum numerus universus ostenditur, quia universa nostra munitio in sacro eDei, ibi exempla justorum. Si enim torpet animus a Conditoris sui desiderio, audiat quod dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, et ex tota virtute tua . In odium fortasse labitur proximi? Audiat quod dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Res aliena concupiscit? Audiat quod illic scriptum est: Non concupisces rem proxi
Abbreviated transcription (Latin):
seripturã sacrã hoc loco accipimus. ipsa quoq duo limina hab& exte¬
rius & interius. quia in littera diuiditur & allegoria. Limen quippe
scripture sacre exteruis littera. limen uero eius. interius allegorta.
Quia enĩ ꝑ litteram ad allegoriã tendimus. quasi alimine quod est
exterius. ad hoc quod ẽ interuis uenimus. Et sunt in ea ꝑmultaquȩ
ita uxta litteram mentem ȩdificrant. ut ꝑ hoc quod exterius agit᷑.
audientis mens interius tra hatur. Ibi quippe inuenimus pro¬
dicamenta operis. & exempla uirtutis. Ibi quippe iub&ur. quid
agere &iam e poraliter debeamꝰ. Ibi hoc quod adoperandũ pͣ
nos aꝑtiora p̃cepta atq exempla iustorum adbonam opera¬
tionẽ. instrint. tunc alimen interuis.
id est ad intel¬
lectum mysticum intimȩ contẽplationis
tendamus. si
possumus. pedementis. Stud&e queso
uerbũ medituri. uolite despicere scripta
quȩ ad nos missa sunt. Multum ual¬
de ẽ quod
pea animus refrigatur adcalorẽ. qui ini¬
tatis suȩ frĩ¬

Expanded text:
scripturam sacram hoc loco accipimus, ipsa quoque duo limina habet: et exterius et interius, quia in littera dividitur et allegoria. Limen quippe Scripturae sacrae exterius littera, limen vero ejus interius allegoria: quia enim per litteram ad allegoriam tendimuexterius, ad hoc quod est interius venimus. Et sunt in ea permulta, quae ita juxta litteram mentem aedificant, ut per hoc quod exterius agitur audientis mens interius trahatur. Ibi quippe invenimus praedicamenta operis ex exempla virtutis; ibi jubetur quid agere etiam corporaliter debemus; ibi hoc quod ad operandum prnos apertiora praecepta atque exempla justorum ad bonam operationem instruunt, tunc ad limen interius, id est ad intellectum mysticum intimae contemplationis, tendamus, si possumus, pedem mentis. Studete, quaeso, verba meditari, nolite despicere scripta quae ad nos missa sunt. Multum valde est quod per ea animus refricatur ad calorem, ne iniquitatis suae fri
Abbreviated transcription (Latin):
abenti quia incunctis munoi regionib p̃dicantes demonstrant.
quicquid de humanitate. quic quid cdediuinitate riñ redẽptoris
sentiunt: quia dũ incarnatũ dm̃ ubiq p̃dicant. Inquat tuor mun¬
scospũ adnuntiant. ubiq penna contẽplationis uolant. Quex
penriȩ iunctȩsunt alterius ad alterũ. quia om̃is eorũ uirtus. omũ

Expanded text:
habent, quia in cunctis mundi regionibus praedicantes demonstrant habent, quia in cunctis mundi regionibus praedicantes demonstrant quidquid de humanitate, quidquid de divinitate nostri Redemptoris sentiunt. Quia dum incarnatum Deum ubique praedicant, in quatuor munet Spiritu sancto annuntiant, ubique penna contemplationis volant. Quorum pennae junctae sunt alterius ad alterum, quia omnis eorum vir
Abbreviated transcription (Latin):
transit tẽporalia poncogitans sedacterna. Quiaitaq c̃tii
uauita ad superiora euolat. &actiuȩ uite longe super est
dã ut itadicam dignitate securitatis sue. aptenune dicitu
Et manus hominis subpennis eorũ: Sinuero in hoc loeo ha
redẽptor nr̃ arcipitur manus hominis sub pennis eorum
quia nisids̃ ho mofier& quim̃tes predicantium adcoelesti
subleuas s& illa quȩ apparent ani malia non uolarent. d
in merito manus hominis. eẽ. sub pennis dicit᷑. quia deena
redẽptore nr̃o scriptũ est. Quicũ sit splendor gloriȩ & fig
substantiȩ eius. portansq om̃a. Eius ergo manus cordam
corda adeontẽplandã uerbi excellentiam ponuolarent q
ergo ęxcelse sactȩsunt hominũ mentes. unidemnt̃ homines
paruit humilis ds̃. Dicatur itaq descis animalib dicatur &ma¬
ties orpennas perquat cuor partes habebant. lunctecr rane pun¬
ne corum alterius ad alterũ. Perquattuor partes facies apperines

Expanded text:
transit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque conttransit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque contemplativa vita ad superiora evolat, et activae vitae longe superest quadam, ut ita dicam, dignitate securitatis suae, apte nunc dicitur: Et manus hominis sub pennis eorum. 14. Sin vero hoc in loco homo Redeest. » Quia nisi Deus homo fieret, qui mentes praedicantium ad coelestia sublevasset, illa quae apparent animalia non volarent. Nec immerito manus hominis esse sub pennis dicitur, quia de eodem Redemptore nostro scriptum est : « Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus, corda ad contemplandam Verbi excellentiam non volarent. Inde ergo excelsae factae sunt hominum mentes, unde inter homines apparuit humilis Deus. Dicatur itaque de sanctis animalibus, dicatur, et maies et pennas per quatuor partes habebant, junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. 15. Per quatuor partes facies et pennas
Abbreviated transcription (Latin):
cat. neperbona opera quȩ facit. placere hominibus appetat.
sicq auris eius subula perforatur. dũ mens illius timons
sulitilitate percutitur. ut uerbi acumine trans fixa pero¬
ne quod git nouerit ingressũ regni semper attender
& quasi abostio & postetabernaculi perforatã aurem poxtan
erim seriuis est. quiper actiuam uitã hominib seruire dis¬
suit ut post presens scłm ad lib̾tatẽ uerã ualeat peruenire
Dequa ꝑ paulũ dicit᷑. Quia & ĩpsa creatura liberabitur aseru
corruptionis. in libtatẽ gloriȩ filiorũ dĩ: Tunc & enĩ in nobi
Ii bertas erit : cũ ad głam filiorum dĩ adoptio nr̃a peruenera
Nunc uere pon solũ actiua uita inseruitute est. sed ipsa quoe
t̃platio qua supernos rapimur libertatẽ m̃tis adhuc perfecti
opunet sed imitatur. quia illa que. ẽ. intima menigmaten¬
ual deest latior atq sublimior. queadtuan dãmentis liben

Expanded text:
cat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. cat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur, ut, verbi acumine transfixa, per omne quod agit noverit ingressum regni semper attendere, et quasi ab ostio et poste tabernaculi perforatam aurem portareetenim servus est, qui per activam vitam hominibus servire disposuit, ut post praesens saeculum ad libertatem veram valeat pervenire. De qua per Paulum dicitur: Quia et ipsa creatura libcorruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . Tunc etenim vera in nobis libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa vita in servitute est, sed ipsa quoque contemplatio, qua super nos rapimur, libertatem mentis adhuc perfecte non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmatevalde est latiur atque sublimior, quae ad quamdam mentis libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si dixerit seruus. diligo dominũ meũ &uxorẽ acliberos.
non egrediar liber. Seruus dominũ suũ diligit. quando p̃dicato¬
ris uerba sollicita mente custodit. Vxorẽ quoq amans & liberos.
liber egredi recusat. quando actiuã uitã eiusq fructus diligens.
transire ad contẽplatiuã non uult. quia bona se opera habere in
ministerii sui seruitute considerans adlibertatis quietem recusat
retedere. Sed offerat eum dñs dus. & applicetur adostiũ & postes.
perfor& aurem eius subula. ut sit ei seruus in scłm. Is enĩ qui in
actiua disposuit uita perdurare adomino dis offertur. quando
apredicatore suo antiquorũ patrũ dictis imbuitur. qui nobis
in uia om̃ipotentis dñĩ sacerdotes fuerunt. Atq. ad ostiũ &
postes tabernaculi ducitur. ut de ingressu cęlestis habita culi.
altius aliquid audiat. & tremendi udicii diem suptilit̃ agnos¬

Expanded text:
Quod si dixerit servus: Diligo dominum meum et uxorem et liberos: Quod si dixerit servus: Diligo dominum meum et uxorem et liberos: non egrediar liber . Servus dominum suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita mente custodit. Uxorem quoque amans et liberos liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructus diligens, transire ad contemplativam non vult: quia bona se opera habere in minissecedere. Sed offerateum dominus diis, et applicetur ad ostium et postes, et perforet aurem ejus subula, ut sit ei servus in saeculum. Is enim qui in activa disposuit vita perdurare, a domino diis offertur, quando a praedicatore suo antiquorum patrum dictis imbuitur, qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuerunt. Atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu coelestis habitaculi altius aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnos
Abbreviated transcription (Latin):
adlibertatẽ egreditur. quando is qui ad contẽplationẽ peruenit.¬
&iam foris actionẽ bonioperis qua prodesse possit aliis ponrelin¬
quit. sin autẽ dominꝰ dederit illiuxorem. & pepererit filios & filias.
uo empto dominusdat uxorẽ. cum predicator quisq. eum quem
iuri omnipotentis dĩ mancipauerit. bonȩ actioni coniungit.
Iam & prȩdicatores domini uocantur. sicut heliseo proph&e dep̃¬
dicatore suo dicitur. scis quod dominus tuus tollaturate. Vxor
aero serui empticii filios & filias parit. quando bona actio fortes
uel teneros fructus generat. Sed mulier quȩ adomino data est.
eidem domino cum filiis reman&. ipseuero seruus exit cũ uesti¬
tu suo. qui abona actio uel eius dembone actionis fructus. prȩ¬
dicatoris mercedi reputatur. ipseuero in desideri sui intentio¬
neperdurans. per suꝑnã gratiã ad contẽplationẽ liber egredit᷑.

Expanded text:
libertatem et uxor egreditur, quando is, qui ad contemplationem pervenit, etlibertatem et uxor egreditur, quando is, qui ad contemplationem pervenit, etiam foris actionem boni operis, qua prodesse possit aliis, non relinquit. Sin autem Dominus dederit illi uxorem, et peperit filios ac filias, vo empto dominus dat uxorem, cum praedicator quisque, eum quem jure omnipotenti Deo mancipaverit, bonae actioni conjungit. Nam et praedicatores domini vocantur: sicut Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis quod Dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi empti tum filios et filias pariet, quando ei bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domino data est, eidem domino cum filiis remanet. Ipse vero servus exit cum vestitu suo: quia bona actio vel ejusdem bonae actionis fructus, praedicatoris mercede reputatur. Ipse vero, in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur.
Abbreviated transcription (Latin):
seruit. & septimo egreditur liber. quiper actiuã quã perfect
exhibuerit. ad contẽplatiuȩ uitȩ libertatẽ taensit . Et notan
qđ gratis liber egreditur. quia hi quipostquam om̃a fecerint
cunt seiutiles seruos. eis procul dubio: sicut ipsa actiua fuiti
munere. ita ex grã &uiã contẽplatiua. Cum quali ueste in trau
qđ incipit perseuer&. atq usq ad finẽ operis in eaquã inchoas
intentioneperdur&. Ille bene ad contẽplatiuã transit. qui in
tiua uita intentionis suȩ uestem addeteriora pon mitta uen
Et sunt non nulli. qui prius quã om̃ipotentis dĩ seruitio in se
conuersatione socientur. iam bona operari diligunt. Sunti
ro alii. qui bona opera post quam adseruitium om̃i potentis
uenerint discunt. Qui uero operationẽ bonã & prius quã ade
re. & tamen actiuã pon deserere. Vnde& illic subditur.
ihabens uxorem. & uxor egrediatur simul. Cumeo enim & uxor

Expanded text:
servit et septimo egredietur liber, qui per activam quam perfecte servit et septimo egredietur liber, qui per activam quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos, eis procul dmunere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit,  in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bona opera, postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam et priusquam ad Dei ire, et tamen activam non deserere. Unde et illic subditur: Si habens uxorem, et ux
Abbreviated transcription (Latin):
eum dominus dus. & applicabitur adhostium & postes. perforabit¬
que auremeius subula. & erit ei seruus insȩculum. Paulo latius
inutraq uita monstraremus. Sed omerosum esse non debet. si hoc ȩ¬
ponendo consequimur. unde ipsa hȩc quȩ diximus affir memus
Haebreus enim. transiens interpretatur . Et seruus hebreus emin
quando unusquisq quiiam ab hoc scło mentetransit seruitio
potentis dñi subditur . Ille&enim uero dõ seruire appetit. q
ab hoc scło mente transiredidicerit. Sic moyses transiuit ut uis¬
r& uisum. sic clauid cum uider& impium exaltatũ &eleuatũ
a sessemagnum aliquid fortasse credimus. nisi ad permanens
mente transeamus. Seruus uero hebreus emptus. sex annis seri
prȩcipitur. ita ut inseptimo liber exeat grartis . Quidenim per
narium numerũ. nisi actiuȩ uitȩ perfectio designatur : Qu
perseptenarium. nisi contemplatiua exprimitur : Sex ergo a

Expanded text:
eum dominus diis et adplicabitur ad ostium et postes perforabiteum dominus diis et adplicabitur ad ostium et postes perforabitque aurem eius subula et erit ei servus in saeculum si quis utraque vita monstraremus. Sed onerosum esse non debet si hoc exponendo exsequimur, unde haec ipsa quae diximus affirmemus. 11. Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit servitio omnipotentis Domini subditur. Ille etenim vero Deo servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit, ut videret visum . Sic David cum videret impium exaltatum et elevatuas esse magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanensmente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum, nisi activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? Sex annis
Abbreviated transcription (Latin):
graẽ quam diutamen inter proximos uiuimus. una nobis innecessi¬
tate est. altera inuoluntate. Quisenim eognoscens dm̃. ad eius reg¬
num ingreditur. nisi beneprius operetur : Sine contẽplatiua ergo
uita intrare possunt adcȩlestẽpatriam. quibona quȩ possunt ope¬
rari pon neglegunt. sineactiua autem intrare non possunt. sinegle¬
gunt bona operari quȩ possunt. Illaergo in netessitate. hȩc inuolun¬
tateest: Illa inseruitute. ista inlibertate. Hinc est enĩ quod ad
moy sendicitur. Siemeris seruum hebreũ. sex annis serui& tibi. in
septimo egredietur libergratis. Cũ quali ueste intrauerit cũ tali exe
at. Si habens uxorem. &uxor egrediatur simul. Sin autẽ domimꝰ
dederit uxorem. & pepererit filios & filias. mulier & liberi eiusert̃
dominisui. ipseuero exhibit cũ uestitu suo. Quod sidixerit seruus
diligo dnm̃ meum & uxorem acliberos. non egrediar liber. offer&

Expanded text:
gratiae, quamgratiae, quamtate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius bene operetur? Sine contemplativa ergo 1196 vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate. Hinc est enim quod ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi, in septimo egredietur liber gratis. Cum quali veste intraverat si habens uxorem et uxor egredietur simul sin autem dominus dederit illi uxorem et peperit filios et filias mulier et liberi eius erunt domini sui ipse vero exibit cum vestitu suo quod si dixerit servus diligo dominum meum et uxorem ac liberos non egrediar liber offeret
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. Quod bene in euangelio duȩ illȩ mulieres designant. martha
slic& & maria. Marcha &enim satagebat circa frequens ministeriũ.
maria autem sedebat ad pedes dñi. & uerba enus audiebat. Erat ergo
una intenta operi. altera contẽplationi. Vna actiuȩ seruiebat per
exterius ministerium. altera contem platiuȩ persus pensionem cor¬
lis in uerbum. Et quãuis actiua bonasit. melior tamen est contem¬
platiua. quia ista cum mortaliuita deficit. illa uero in mortali uita
plenius ex crescit. Vndedicitur. Maria optimã partẽ elegit quȩ nͣ
auferetur abea. Quia igitur actiua minorest merito quã contẽpla¬
tiua. recte puc dicitur. manus hominis subpennis eorum.
Nam & siperactiuã boni aliquid agimus. ad cȩleste tamen desi deriũ
percontẽplatiuam uolamus. Vnde & apud moysen actiua seruitus.
contẽplatiua autem libertas uocatur. Et cũ utrẽq uitȩ exdonosinT

Expanded text:
tionis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha tionis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. « Martha enim satagebat circa frequens ministerium, Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . » Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat, per exteriorum ministerium, altera contemplativae, per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa. Quia ista cum mortali vita deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur, « Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. » Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: « Manus hominis sub pennis eorum. » Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur. Et cum utraeque vitae ex dono sint
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus est. Sel qui prudenter intellegit quod agat. & fortiterus
quod intellexerit. lam procul dubio iustus est. sed eius iustitia
tẽperantia sequi deb&. quia plerumq iustitia simodum poni
bet. incrudilitatem cadit. Ipsa ergo iustitia uera iustitia est. qr
se tẽperantiȩ freno moderatur. ut inzelo quoquisq feru& sit o
tẽpera .is. nesi plus ferueat perdat iustitiam. cuius seruare mons¬
ramina ignorat. Duȩ autem sunt scõrum predicatorum uitȩ a¬
tiua scilic& et contemplatiua. Sed actiua priorest tẽpore quãe
templatiua . qui a exbono operetenditur ad contem platione
Contẽplatiua autẽ maiorest merito quã actiua. quia hȩc inu
presentis operis laborat. illa uero sapore intimo uenturã iãr¬
em degustat. Quid itaq permanus. nisi actiua: Et quid ꝑ pen¬
nas nisi contemplatiua uita signatur: Manus ergo homini
sub pennis eorum est. id est uirtus operis sub uolatu contẽpla¬

Expanded text:
virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agatur, et fortiter agit virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agatur, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est. Sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia si modum non habet in crudelitatem cadet, ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet sit etiam temperans, ne si plus ferveat perdat justitiam, cum servare moderamina ignorat. Duae autem sunt sanctorum praedicatorum vitae, activa scilicet et contemplativa. Sed activa prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tenditur ad contemplationem; contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem degustat. Quid itaque per manus, nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est, virtus operis sub volatu contempla
Abbreviated transcription (Latin):
plena sunt. quȩ expaucitate olei solũmodo infusa uidebantur.
Quod dũ aliis atq aliis datur. & ab auditoribus fides accipitur. en¬
ta mulier uidelic& scã aecclesia. sub creditoris suiiam debito
IN Quat tuor partes. Possunt hoc in loco quattuor partes. qr¬
tuor regiones mundi accipi. scilic& oriens. occidens. meridi
& septem trio. quia scõrum predicatio auctoredõ in cunctis.
di partibus est egressa. Possumus &iam perquattuor para
principales quattuor uirtutes accipere. ex quib: reliquȩi¬
tutes oriuntur. uidelic& prudentiam. fortitudinem. uis¬
tiam atq temperantiam. Quas nimirum uirtutes tunc uen¬
citer accipimus. cum earum ordinem custodimus. Prima quis¬
pe prudentia. secunda fortitudo. tertia iustitia. quarta tẽpen¬
tia est. Quid enim prodesse potest prudentia. si fortitudo desi
Scire & enim cuiquam quod non potest facere. poena magisq

Expanded text:
plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod cum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia sub creditoris sui jam debito non in quatuor partes. « Possunt hoc in loco quatuor partes regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, meridies et septentrionalis. Quia sanctorum praedicatio, auctore Deo, in cunctis mundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet, prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
te creditore amitteret prophecȩ dictis obȩdiuit & exeo qđ
parum olei habebat peruasa uacua effudit. quȩ cuncta post
usq ad sũ mum repleta sunt. & exeorum repletione mulier
a creditoris sui debito est soluta. Quȩ uideli c& mulier quam
aliam nisi sc̃am aecclesiam signat. duorum populorũ idẽ.
uidaici & gentilis. qua siduorum filiorũ matrẽ : Quȩ prius ex
peruerso opere ꝑ tallidi sp̃s persuasionem. quasi quendã peccati
num mum acreditore acceperat. & duos quos infide genuit a
mittere filios timebat. Sed prophetȩ uerbis. id est scripturȩ sa¬
crȩ preceptis oboediens. expario quodhabebat olei. uasa uacua
in fundit. quiadum ab unius doctoris oreparum quid deamo¬
re diuinitatis multorum uacuȩmentes audiunt. exuberante
gratia ungento diuini amoris usq ad sum mũ replentur. &iam
nunc multorũ corda quȩ prius fuerant uacua uasa unguento sp̃s

Expanded text:
te creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod te creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam nisi sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? Quae prius ex perverso opere per callidi spiritus persuasionem quasi quemdam peccati nummum a creditore acceperat, et duos quos in fimittere filios timebat. Sed prophetae verbis, id est sacrae Scripturae praeceptis obediens ex parvo quod habebat olei, vacua vasa infundit, quia dum ab unius ore doctoris, parum quidem amoris divinitatis, multorum vacuae mentes hauriunt, exuberante autem gratia unguentorum divini amoris, usque ad summum replentur. Etiam nunc corda multorum, quae prius fuerant vacua vascula, unguento Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo lingua quasi quȩdam ad nos scintillȩ ueniunt quia degeles¬
tipatna in eorum uoce uixtenue aliquid cognoseitur. quodta¬
men ab eis pontenuiter amatur. Neq enim cȩlestẽ głam.
auttantum uidere sufficiunt quantum est. aut tantũ loqui
preualent quantũ uident. Candens ergo aes scintillas ꝓicit.
quando uix tenuiter predicator loqui sufficit. hoc unde ipse
fortiter ignescit diuina autem pietate agitur. ut ex ipsis sein
tillis tenuissimis audientis animus in flãmetur: quia sunt
quidam quidum parua audiunt. maiori desiderio replent᷑.¬
& in deperfecte indĩ amore ardent. undeuix tenuissimas uer¬
borum scintillas acceperint. Cerbum quippe predicationis
semen in corde auclientis est. & auditor bonus inde profert
post modum magnam messem scientiȩ undeparum prius
acceperit semen linguȩ. Cui reibene concinit factum in ui¬
dua abheliseo propheta miraculũ quȩ neduos filios auferen¬

Expanded text:
ergo lingua, quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesergo lingua, quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit, quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate atillis tenuissimis audientis animus inflammetur, quia sunt quidam qui dum parva audiunt majore desiderio replentur; et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperunt. 6. Verbum quippe praedicationis semen in corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvum prius acceperat semen linguae. Cui rei bene concinit factum in vidua ab Elisaeo propheta miraculum, quae, ne duos filios auferen
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta literam inueniunt imitantur: modo quȩdam e
uixta historiam imitanda ponsunt. spũ aliter intelles
huc apte subditur. ET SINTILLE QUASI ASPEOTVS
Ris CAΝDENTIS Aeris metallum ualde sonorum
& recte uoces predicantium aeri conparantur quiai
nen terram ex iuit sonus eorum. & infines orbis terrȩ
eorum. Bene autem aes candens dicitur: qui a iura
cantium sonat & ardet. Ardec enim desiderio. sonat
Aesergo canden sest : predicatio accensa. Sed decandem
scintillȩ prodeunt. quia de eorum exhortationibus
flammantia ad aures audientium procedunt. Red
tem predicatorũ uerba scintillȩ appellatȩsunt. quia s
in corde tetigerint incendunt. Considerandum quos
quod scintillȩ subtiles ualde & tenuessunt. quiacumss¬
catores scĩ decȩlesti patria loquuntur. nontantũ ualens
nre uerbo. quantum possunt ardere desiderio. Exes¬

Expanded text:
juxta litteram inveniunt, imitantur, modo quaedam quae juxta litteram inveniunt, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et adhuc aperte subditur: « Et scintillae quasi aspectus aeris candentis. » Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia « in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderio. Ex e
Abbreviated transcription (Latin):
lesignantur. Docetpaulus apostolus legis testimoniũ expo¬
nens ponopturabis osboui trituranti. In scĩs ergo predica¬
toribus planta pedis est uituli. scilic& mature incedens & for¬
tis &diuis quia unus quisq predicator & uenerationem
ab& inmaturitate. & forti tudinem in opere & diuisionẽ
ungule in discretione. Nonenim facile predicatio eius ac
sileuis in moribus esseuideatur . Etnulla erit maturitatis os¬
sio si contra aduersa om̃a pon ad fuerit operis forcitudo.
tis autem meritum. ipsa fortitudo operis amittit . sidis creo
in tellectu non fuerit. Er cesa cram seripturam legimus
om̃a adlitceram sentiamus. uirtutẽ discretionis amisu
Si om̃a ad spũalem allegoriam ducimus. similiter in di¬
cretionis stulticia ligamur. Legunt enim saera eloqui
predicatores sc̃i & aliquando in hystoria litteram suse¬
unt . aliquando uero persignificationem litterȩ sp̃m̃ n
runt. Et modo bona facta patrum prȩcedentium. si

Expanded text:
designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amittimus, si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur, legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt, et modo bona facta patrum praecedentium, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
&usq adquȩ sacri elo quii mysteria perscrutanda subleuamur.
erte mantiquis parentibus nr̃is cultores idolorũ fuimus. sed
ecce perspm gratiȩ. uerbaiam cȩlestiarimam̃. Vnde hoc nobis:
impleuit redẽptor humani generis qđ perproph&am dixit. &d
ta inubertatẽ uersa aduenȩ comedent. Haec quippe prophetan
dicta. deserta apud iudȩos fuert̃. quia per intellectum mystiu
ea excolere inquirendo poluerunt. Nobis autẽ inubertatẽ ue
liter sapiunt. etiam ad uenȩ comedimus. quȩ ciues legis ma¬
carepoluerunt. Sint gratiȩ unigenito . sitlaus aeternae sapu¬

Expanded text:
et usque ad quae sacri eloquii mysteria perscrutanda sublevamur. et usque ad quae sacri eloquii mysteria perscrutanda sublevamur. Certe in antiquis parentibus nostris cultores idolorum fuimus, sed ecce per spiritum gratiae verba jam coelestia rimamur. Unde hoc nobis? Sed implevit Redemptor humani generis quod per prophetam dixit: Et deserta in ubertatem versa advenae comedent . Haec quippe prophetarum dicta deserta apud Judaeos fuerunt, quia per intellectum mysticum ea excolere inquirendo noluerunt. Nobis autem in ubertatem veritaliter sapiunt, et jam advenae comedimus quae cives legis manducare noluerunt. Sint gratiae Unigenito, sit laus aeternae Sap
Abbreviated transcription (Latin):
atq haec operantes meliora deliberant. sed retractantes meliora
quȩ deliberauerant immutant. Et quidem bona agunt quaecȩ¬
perant. sed amelioribus quȩ deliberauerant subcũbunt. Hi nimi¬
rã antehumanã uidicia stare uidentur in opere. sedante om̃i
potentis dĩ oculos cecidert̃ indeliberatione. Vndefit plerũque.
ut & bonũ opus eorũ minus dõplaceat. quia cũpes mentis in meli¬
ori gralũ deliberationis in constanterponitur. hoc ipsa cogitatio¬
nis inconstantia accusat. Sed quia perfecti quiq magna se discre¬
tionis subtilitate conspiciunt. nead deteriora um quã uel in opere
uel incogitatione delabantur. quantũ cotidie ꝓficiant inces¬
santer pensant. rectedehis dicitur. Non reuertebantur cũ in¬
cederent. sedunũ quodq antefaciem suã gradiebatur. Int̃hȩc igi¬
tur considerare lib& nos ad ista tractancda quisimus. undeuenimꝰ.

Expanded text:
atque haec operantes, meliora deliberant; sed retractantes meliora atque haec operantes, meliora deliberant; sed retractantes meliora quae deliberaverant, immutant; et quidem bona agunt quae coeperant, sed a melioribus quae deliberaverant succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare vipotentis Dei oculos ceciderunt in deliberatione, unde fit plerumque ut et bonum opus eorum minus Deo placeat, quia cum pes mentis in meliori gradu deliberationis inconstanter ponitur, hoc ipsa cogitationis inconstantia accusat. Sed quia perfecti quique magna se discretionis subtilitate conspiciunt, ne ad deteriora unquam vel in opere vel in cogitatione delabantur, quantum quotidie proficiant incessanter pensant, recte de his dicitur, « non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. 19. Inter haec igitur considerare libet nos ad ista tractanda qui sumus, et unde venimus,
Abbreviated transcription (Latin):
relin quere. & om̃i potentis dĩ se sub dere seruitio pertractat. seseq
ipsũ restringere sub continentiȩ & castitatis freno deliberat
sedeum cȩcidis se alios &iam post catitatem conspicit. hoc ipsũ
facere quod deliberauerat pertimescit. sitq ut retro percogita¬
tionem recdeat. qui ad anteriora respiciens. iãmentis gressĩb
adaltaibat. Dequo bene persalomonẽdr̃. Quiobseruat uen¬
tum non seminat. & qui considerat nubes nũquã m&it. Uenti
quippe nomine. malignꝰ sp̃s quimente temptationibus impel¬
lit. nubis uero apellatione peccator exprimitur. qui tẽptatio¬
nis impulsione cõmonetur. Quiergo attendit uentũ non semi¬
nat. & qui considerat nubes nũquam metit . quia is quitẽpͣtio¬
nes malignisp̃s metuens. & ini quorũ lapsus conspiciens semet¬
unt uero non nulli. quibona quidem que nouerunt operantur.

Expanded text:
relinquere et omnipotentis Dei se subdere servitio pertractat, seque relinquere et omnipotentis Dei se subdere servitio pertractat, seque ipsum restringere sub continentiae et castitatis freno deliberat; sed cum cecidisse alios etiam post castitatem conspicit, hoc ipsum facere quod deliberaverat pertimescit. Fitque ut retro per cogitationem redeat, qui ad anteriora respiciens jam mentis gressibus ad alta ibat. De quo bene per Salomonem dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metet . Venti quippe nomine malignus spiritus, qui mentem tentationibus impellit; nubis vero appellatione peccator exprimitur, qui tentationis impulsione commovetur. Qui ergo 1200 attendit ventum, non seminat, et qui considerat nubes, nunquam metit, quia is qui tentationes maligni spiritus metuens, et iniquorum lapsus conspiciens, semetSunt vero nonnulli qui bona quidem quae noverunt operantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tu respiciunt. &aeternis quȩ appetunt. sub contẽplationis
oculo boni operis pedẽponunt. Quis quis itaq iã antefaciem
ambulare decreuerit. magna ei consideratione pensandũ
qđ aliter r&ro respicitur exopere. atq. alit̾ ex cogitatione
& enĩ quidam qͥ magna deliberant. & peccatorum suorũe
multa exhis quȩ possident egenis distribuere pertractant. u
passuas antedĩ oculos miseri cordiȩ uiscerib redimant. Iaq
haecoperari inchoant. & plerũq cum operantur. paupertati
mor eorũ animũ concutit. atq timentes neegeant. erga egen
tenaces fiunt. seseq abea quã coeperant bona operationesus p¬
dunt. Hinimirũ incedentes reuersist̃. quia antefaciem sui
ambulare poluerunt. Contra quos recte ꝑ salomonẽ
rem bene operari neglegit cum sol iusticiȩ iniudicio uelit
et ite claruerit mendicat uitam sed non accipit. quia ꝓfi

Expanded text:
petitu respiciunt, et in aeternis quae appetunt, sub contemplationis suae petitu respiciunt, et in aeternis quae appetunt, sub contemplationis suae oculo boni operis pedem ponunt. Quisquis itaque jam ante faciem suam ambulare decreverit, magna ei consideratione pensandum est; quod aliter retro respicitur ex opere, atque aliter ex cogitatione. Sunt etenim quidam qui magna deliberant, et peccatorum suorum conscii multa ex his quae possident egenis distculpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Jamque haec operari inchoant, et plerumque cum operantur paupertatis timor eorum animum concutit, atque, timentes ne egeant, erga egentes tenaces fiunt, seseque ab ea quam coeperunt bona operatione suspendunt. Hi nimirum incedentes reversi sunt, quia ante faciem suam ambulare noluerunt. Contra quos recte per Salomonerem bene operari negligit, cum sol justitiae in judicio velut in aestate claruerit, mendicat vitam, sed non accipit, quia prop