comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
allegorice intelligere hunc mundum:
in quo comp̾hensi sunt centum quiu¬
quaginta tres pisces. quib comp̾hen¬
ditur numerus electorum Omnes
audiui dicentes sedenti inthrono ⁊ ag¬
no: benedictio ⁊ honor ⁊ gła ⁊ potestas
in scła scłorum: Omnes. id est anima¬
lia seniores ⁊ angłos. audiui dicentes
sedenti in chrono deo patri: ⁊ agno fi¬
lio illius. quo in loco cum ꝑsona patris
⁊ filii solum modo ponantur. ibi parit
libus seniorib ⁊ angłis de monstratur.
quia laudat creatorem suum: cui so¬
li debetur honor. benedict̾io. laus⁊ gla
in scła scłorum: Et quatuor animalia
dicebant. amen:⁊ uiginti quatuor se¬
niores ceciderunt.⁊ ad orauerunt ui¬
uentem in scla sclorum: Sicut sepedie¬
tum est. hoc sunt animalia. qd̾ seniores.
id est totum corpus eccł̃ie: quamobrem:
⁊seniores cum animalibz amen respon¬
dent:⁊animalia cum seniorib ad orãt¬
⁊ cadunt: Una enim eademq eccl̃ia.
diuersis uocabulis figurata. ⁊ dm̃ col¬

Expanded text:
allegorice intelligere hunc mundum, in quo comprehensi sunt centum quinquaginta tres pisces, quibus comprehenditur numerus electorum. Omnes audivi dicentes sedenti super thronum et agno: Benedictio et honor et gloria et potestas in saecula saeculorum. Omnes, id est animalia, seniores, et angelos, audivi dicentes sedenti in throno, Deo Patri, et agno Filio ejus. Quo in loco cum personae Patris et Filii solummodo ponantur, ibi paritelibus, senioribus, et angelis demonstratur, quia laudat Creatorem suum, cui soli debetur honor, benedictio, laus et gloria in saecula saeculorum. Et quatuor animalia dicebant: Amen. Et viginti quatuor seniores ceciderunt, et adoraverunt viventem in saecula saeculorum. Sicut saepe dictum est, hoc sunt animalia quod seniores, id est totum corpus Ecclesiae. Quamobrem et seniores cum animalibus Amen respondent, et animalia cum senioribus adorant et cadunt. Una enim eademque Ecclesia diversis vocabulis figurata, et Deum col
Abbreviated transcription (Latin):
tute dei: unde apls. ⁊ si noueramꝰ xp̃m
sccłm carnem. s iam nunc non nouinĩ:
Quod autem premissa uirtute. sapien¬
tia. ⁊ cliuinitate. fortitudo subiungit᷑.
repetita sententia est. cum hoc sit uutꝰ
qued fortitudo Ubi adhuc subditur.
⁊honorem ⁊ glam ⁊ benedictionẽ. sub au¬
dis dignus est accipere:. honorem scilicet
in resurrect̾ione: głam in ascensione. be¬
nedictionem. quia subleuatris ad dexte¬
ram paterne maiestatis. benedicitur. id
est laudatur ab omni sua creatura: Dig¬
num est enim ut humanitas filii dei
que tanta sustinuit cruciamenta post
sputa. post a lapas. mortem. sepulturam
resurgat: indextera patris collocetur.
⁊ ab omni creatura laudetur: ad oretur
⁊ glorificetur. atq bencdicatur: Et omnẽ
creaturam que in celo est ⁊ ceta. dignus
est acciꝑe: ut uidelicet ipsa humanitas
omnia possideat in celo. il est in angłis.
interra inhominib: sub terra in infer¬
no: ⁊ in mari. ⁊ qui sunt in eo: Hoc est

Expanded text:
m secundum carnem, sed jam nunc non novimus. Quod autem praemissa virtute, sapientia, et divinitate, fortitudo subjungitur, repetita sententia est, cum hoc sit virtus quod fortitudo, ubi adhuc subditur: Et honorem et gloriam et benedictionem, subaudis, dignus est accipere, honorem scilicet in resurrectione, gloriam in ascensione, benedictionem, quia sublevatus ad dexteram paternae majestatis benedicitur, id est laudatur ab omni sua creatura. Dignum est enim, ut humanitas Filii Dei quae tanta sustinuit cruciamenta, post sputa, post alapas, mortem, sepulturam, resurgat, et in dextera Patris collocetur, et ab omni creatura laudetur, adoretur, et glorificetur, atque benedicatur. Et omnem creaturam quae in coelo est, et sest accipere. Ut videlicet ipsa humanitas omnia possideat in coelo, id est in angelis, in terra, in hominibus, sub terra, in inferno et in mari, et quae sunt in eo. Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
Tot quippe scĩhomines ascensuri sunt
in celum. quot ibi remanserunt angli
pereunte cliabolo: qm̃ in omnib angłoꝵ
alinib ipsi sc̃i locum habebunt: Dig¬
nus est agnus qui occisus est accipere
ꝓpt̾ fortitudinem ipse appellatur ⁊ agnꝰ
ꝓpter in nocentie simplicitatẽ. ⁊ quia in
sacrisicium est oblatus: Dignus est acci¬
pere uirtutem: ut eadem scilicet uirtus
⁊ fortitudo que est inuerbo. sit ⁊ in homi¬
ne assumpto. ut omnia possit ds̃ ⁊ ho¬
mo: ⁊ diuinitatem. quia in tpso habitat
omnis plenitudo cliuinitatis corporalit.
i sapientiam. ut sicut omnia scit uer¬
bum ante scła a patre genitum. ita hec
suat ipse homo inunitatem ꝑsone uer¬
lo bonuinctus: net quicquã sit qd̵ eum

Expanded text:
Tot quippe homines sancti ascensuri sunt in coelum, quot ibi remanserunt angeli pereunte diabolo, quoniam in omnibus angelorum ordinibus ipsi sancti locum habebunt. Dignus est agnus qui occisus est, accipere propter fortitudinem, ipse appellatur agnus propter innocentiam et simplicitatem, et quia in sacrificium est oblatus. Dignus est accipere virtutem, ut eadem scilicet virtus et fortitudo, quae est in verbo, sit et in homine assumpto, ut omnia possit Deus et homo – et divinitatem, quia in ipso habitat omnia plenitudo divinitatis corporaliter, et Sapientiam, ut, sicut omnia scit verbum ante saecula a Patre genitum, ita hoc sciat ipse homo in unitate personae verbo coniunctus, nec umquam sit, quod eum
Abbreviated transcription (Latin):
milium Si enim certum numerum
posuiss. summam eorum exprimens
suius modi: utiq finitum ostenderet
nuimerum: Tale quoq legimus inda¬
nibelis uolumine: qui dicit. miliami¬
lum ministrabant ei ⁊ cetera In nume¬
mbilis itaꝙ numerus angłorum. innu¬
merabilem significat multitudinem

Expanded text:
magna. Si enim certum numerum posuisset, summam eorum exprimens, , aut si quid hujusmodi, utique finitum ostenderet numerum. Tale quoque legimus in Danielis volumine, qui dicit, Millia millium ministrabant ei . Innumerabilis utique numerus angelorum numerabilem significat multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ere: sed aliud quicllam ꝑ congruam
significationem metaforice talib scrip¬
turarum sententiis ꝓfertur Immuta
ut intitulo psalmi tricesimi terti di¬
citur. psalmus ipsi dauid qnͣdo com¬
mutauit uultum suum coram abi¬
melech ⁊ dimisit eum ⁊ habiit. cum
hoc factum sit coram achis rege geth:
sicut liber regum narrat: Cum ergo
ꝓ achis abimelech ponitur. utiq osten¬
ditur ex ipsius interp̃tatione nominis.
latens altius peni̾trare mysteriũ: abi¬
melech quippe int̾pretatur patris met
regnum: significans uideos inquoꝵ
conspectu uerus dauid id est manufor

Expanded text:
ere, sed aliud quoddam per congruam ere, sed aliud quoddam per congruam significationem metaphorice talibus Scripturarum sententiis profertur. Immutavut in titulo psalmi tricesimi tertii dicitur, Psalmus ipsi David, quando commutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum et abiit, cum hoc factum sit coram Achis rege Geth, sicut liber Regum narrat . Cum ergo pro Achis Abimelech ponitur, utique ostenditur ex ipsius interpretatione nominis latens altius penetrare mysterium. Abimelech quippe interpretatur patris mei regnum, significans Judaeos, in quorum conspectu verus David manu for
Abbreviated transcription (Latin):
mystice creatoris nũi diuinitas sacrio
intimatur oraculis: ꝓprie scilicet. sicut
moyses dicit. ego sum qui sum. ⁊ sic di¬
ces filiis iscł. qri est misit me ad uos:
mystite uero ut omp̃c ds sicut plaus¬
trum onustum feno stridere se dicit.
cum grauia hominum peccata por¬
tare se indicat: uel sicut ysaias. suꝑ
soluim extelsum ⁊ edleuatũ seclere des¬
cribit. angelicas significans potestates:
quas sibi ad quod uoluerit subicit: Qn-¬
tus modus est parabolarum: qui tam
relatu uerborum. quam actu conficit᷑
operum: qui intantum est multiplex
atq octultus. ut non solum multa q̃
uixta litteram intelligi non possunt
admittat: uerum etiam quibrdam
in locis mystica narranirus. testimoni¬
um dehystoria assumens. ipsum littere
gestum inmutet: Parabolis enim uer¬
borum hic modus conficitur: ex quib
illud est.ierunt ligna ut ungerent su
ꝑse regem ⁊ cet̾: Neq enim ligna am¬
bulare possunt. aut sibi regem constiu¬

Expanded text:
mystice Creatoris nostri divinitas sacris mystice Creatoris nostri divinitas sacris intimatur opusculis. Proprie scilicet sicut Moysi dicit: Ego sum qui sum, et sic dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Mystice vero, ut omnipotens Deus sicut plaustrum onustum feno stridere se dicit, cum gravia hominum peccata portare se indicat, vel sicut Isaias super solium excelsum et elevatum sedere describit Dominum, angelicas significans potestates, quas sibi ad quod voluerit subjecit. Quintus modus est parabolarum, qui tam relatu verborum quam actu conficitur operum, qui in tantum est multiplex atque occultus, ut non solum multa, quae juxta litteram non possunt, admittat, verum etiam quibusdam in locis mysteria narraturus, testimonium de historia assumens, ipsum litterae gestum immutet. Parabolis enim verborum hic modus conficitur, ex quibus est illud: Ierunt ligna ut ungerent super se regem , etc. Neque enim ligna ambulare possunt, aut sibi regem constitu
Abbreviated transcription (Latin):
pentib ꝑcussus. aspectu enei serpentis
sanabatur: ꝑ quem redemptor nr in¬
telligitur in cruce suspensus. qui nos
a morsu diaboli liberans. beate immor¬
talitatis remedia fidelib tribute. Het
enim si ad litteram discussa tractentur.
ludi crapro tempore putabunt᷑: sin uͦ
mysteriis applicentur. magna in sinu¬
ant sacram̃ta: Tertius modus uterq ẽ.
hẏstoricus scilicet atq allegoritus: quo
scribitur qm̃ abraham duos filios ha¬
buit: qui sicut dicit apostolus. duo sig¬
nificant testamenta: Intra hunc modũ.
⁊ illud concluditur. quod ysaic pater¬
na deuotione dispositus. sibi ligna ba¬
uilasse dicitur. singłariter xp̃i passionẽ
designans. quem pater ꝓ omnib tradi¬
clit. ꝓpriam q bauilare passus est tru¬
cem: quo etiam modo delatere dormien¬
tis uiri formata mulier. eccl̃iam signi¬
ficabat. ex latere xp̃i incruce pendentis
edificandam: Quartus modus est quo
nobis aliquando ꝓprie. aliquando uero

Expanded text:
pentis percussu aspectu aenei serpentis pentis percussu aspectu aenei serpentis sanabatur. Per quem Redemptor noster intelligitur in cruce suspensus, qui nos a morsu diaboli liberans, beatae immortalitatis remedia fidelibus tribuit. Haec enim si ad litteram discussa tractentur, ludicra pro tempore putabuntur. Si vero mysteriis applicantur, magna insinuant sacramenta. Tertius modus uterque est historicus scilicet atque allegoricus, quo scribitur, quoniam Abraham duos filios habuit, qui, sicut Apostolus scribit , duo significant Testamenta. Intra hunc modum et illum concludit, quo Isaac paterna devotione dispositus, ligna sibi bajulasse dicitur, singulariter Christi passionem designans, quem Pater pro omnibus tradidit, propriamque bajulare passus est crucem. Quo etiam modo de latere dormientis viri formata mulier, Ecclesiam significabat, ex latere Christi in cruce pendentis aedificandam. Quartus modus est, quo nobis aliquando proprie, aliquando vero
Abbreviated transcription (Latin):
re locutio septiformis. quasi sub septem
sigillis intelligentie continetur: dum
ꝑ septem modos distingiunir: In quirẽ¬
tib enim nobis scripturas. primus ge¬
ste rei textus nobis occurrit. qui uideli¬
cet etatum scripturarum eloquia com¬
p̾hendit. que nil mysticum significant.
s tantum simpliciter rerum causas euo¬
luunt. ut est. audi isrł. dñs ds tiis. ds
unus est Sccłs allegoricus. gestus occur¬
rit: quilicet aliquid gestum narret.
gestus tamen ille totus reputatur alle¬
goucus: unde nec in usu frequentatur:
Hinc est qd̾ in omnib finib isił puiel¬
la querit᷑ regi clauid: ⁊ inuenit᷑ tam
feruens ut algentis senis menbra cale¬
faciat. calefactum tamen adlibidinẽ
non ꝓuocet: ꝑ quam designatur sapi¬
entia. que etiam in senib non senescit.¬
S scd̾m suꝑ eos ignẽ diuini amorisaccẽ¬
dit Adhunc ꝑtinet etiam modum.
quod ppłs israheliticus in deserto a ser¬

Expanded text:
rae locutio septiformis, quasi sub septem rae locutio septiformis, quasi sub septem sigillis intelligentiae continetur, dum per septem modos distinguitur. Inquirentibus enim nobis Scripturas, primus gestae rei textus nobis occurrit, quia videlicet ea tantum Scripturarum eloquia comprehendit, quae nil mystice significant, sed tantum simpliciter rerum causas evolvunt, ut est: Audi Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Secundus allegoricus gestus occurrit. Qui licet aliquid gestum narret, gestus tamen ille reputatur totus allegoricus, unde nec in usu frequentatur. Hinc est quod in omnibus finibus Israel puella quaeritur regi David, et invenitur tam fervens, ut algentis senis membra calefaciat, calefactum tamen ad libidinem non provocet. Per quam designatur sapientia, quae etiam in senibus non senescit, sed insuper eos igne divini amoris accendit. Ad hunc pertinet etiam modum, quod populus Israeliticus in deserto a ser
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris testam̃ti. ad oꝑti figuris allegia¬
rum: aquib dñs uenire ꝑhibetur. qͥt
ibi predictus fuisse cognoscitur: Sius
sꝓtenarius numerus ad septiformem
ber signatus erat: quia iudelicerom
qu sco descripta legitur: ⁊ dñs resurgens
onortuis ⁊ aꝑiens sensum discrpłis ut
sꝓtem modos locutionum intelligere:
ub omnis constat scriptura: Ant
dum indicatiuo loquimitr. ut illud
qo añs cłs tus docens te utilia: aut ꝓ¬
issiuo ut inditabo tibio homo quid
sb bonum ⁊ cetera: aut imperatiuo. ut
audi iacob serue meus. ⁊ audi isrł̃ dñs
as tuus. ds unus est. ⁊ cet̾᷑a: aut optati¬
us. ut utinam attendisses uerba mea:
uit conirinctiuo. ut si audierius uocẽ
meam. ⁊ custodierits pactum meum.
iitis mͥ inpeculiũ decunctis ppl̃is: aut
int̾initiuo. ut scire ⁊ intelligere dnm. in¬
iligentie: aut in ꝑsonali. ut quis loq̃t᷑
potentias dñi Ipsa etiam sacre scriptu¬

Expanded text:
Veteris Testamenti operti figuris allegoriaVeteris Testamenti operti figuris allegoriarum, a quibus Dominus venire perhibetur, quia ibi praedictus fuisse cognoscitur. Sive septenarius numerus ad septiformem liber signatus est, quia videlicet omnis u sancto descripta legitur. Et Dominus resurgens a mortuis, et aperiens sensum discipulis ut septem modos locutionum intelligere, quibus omnis constat Scriptura. Aut enim indicativo loquimur, ut illud: Ego Dominus Deus tuus docens te utilia . Aut promissivo, ut. Indicabo tibi, o homo, quid sit bonum , etc. Aut imperativo, ut: Audi Jacob, serve meus. Et: Audi Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Aut optativo, ut: Utinam attendisses verba mea . Aut conjunctivo, ut Si audieritis vocem meam, et custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis . Aut infinitivoest. Aut impersonali, ut: Quis loquetur potentias Domini? Ipsa enim sacrae Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
nouo ualet disiungi: s quicquid pre¬
dictum est inuetere. completum constar
in nouo Nam uetus testaintum. nun¬
tium est ⁊ uelamen noui: nouum uͥ
reuelatio ⁊ ad impletio ueteris: Qui
liber bene intus. ⁊ foris scriptus esse dicti¬
tur: foris scilicet ꝓpter uetus testamen¬
suꝑficiem littere: intus ꝓpter allegori¬
cos sensus: siue foris ⁊ intus. quia uns
testamentũ terram ꝓmittit dicens. si
uolueritis ⁊ audieritis me. bona terre
comedetis. ⁊ alia multa. aluid internã
regni celestis beatitudinem dum dicit.
lis ostenditur signari: idest sigillari:
Septenarius numerus ut sepe dictumẽ.
aduniuersitatem refertur: Per septam
gͦ sigilla. plenitudinem obscuritatis ⁊t
mysteriorum que inueteri testamento la¬
tebant debemus accipere. uncle ⁊ abbatue
dicit. ds alibano ueniet. ⁊ sc̃s de monte
umbroso ⁊ conclenso: Mons quippe liba¬
nus. umbrosus. ⁊ condensus: libri sunt

Expanded text:
Novo valet disjungi, sed quidquid praeNovo valet disjungi, sed quidquid praedictum est in Vetere, completum constat in Novo. Nam Vetus Testamentum nuntius est et velamen Novi, Novum vero revelatio et adimpletio est Veteris. Qui liber bene intus et foris scriptus esse dicitur, foris scilicet propter Vetus Testamenfaciem terrae, intus propter allegoricos sensus. Sive foris et intus, quia unum testamentum terram promittit, dicens: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis, et alia multa. Aliud internam regni coelestis beatitudinem, dum dicit: lis ostenditur signari, id est sigillari. Septenarius numerus, ut saepe dictum est, ad universitatem refertur. Per septem ergo sigilla plenitudinem obscuritatis et mysteriorum, quae in Veteri latebant Testamento, debemus accipere. Unde et Habacuc dicit: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso. Mons quippe Libanus umbrosus et condensus, libri sunt
Abbreviated transcription (Latin):
le est ⁊ quod ioħes in euangelio suo po¬
nit. qui cum dyxiss omnia ꝑ ip̃m facta
sunt. ⁊ sine ipso factum est nichil: con¬
tinuo subiecit. quod factum est in ip̃o
uita erat: ⁊ apłs paulus de elect̾is. qui
elegit nos inquit ante muncli consti¬
tutionem ⁊ cetera Et uidi in dectera
sedentis inthrono librum scriptum in
debemus intelligere dm̃ patrem: clexte¬
ram uͦ illius. filium ꝑ quem omnia
facta sunt: de quo psalmista dicit. dex¬
tera dñi fecit urtutem. ⁊ cet᷑: Liber au¬
tem in dextera sedentis. uetus ⁊ nouum
testamentũ significat: qui bene mde¬
tera sedentis fuisse dicitur: quia pien¬
cipalis intentio sacre scripture ad xpm
ꝑtinet: cuius natiuitatem. morten u¬
surrectionem. ascensionẽq ⁊ sccłm ad¬
uentum ad iudicium continet. de qͥb
omnib ultro se querentib exempla
offerunt: Idcirco autem uetus ⁊ nouũ
testamentum unus liber appellatur.
quia nec nouum a uetere. nec uetus a

Expanded text:
le quid et Joannes in Evangelio suo pole quid et Joannes in Evangelio suo ponit, qui cum dixisset: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil , continuo subjecit: Quod factum est in ipso, vita erat. Et Paulus apostolus de electis: Qui elegit inquit, nos ante mundi constitutionem , etc. CAPUT V. Et vidi in dextera sedentis in throno librum scriptum intdebemus intelligere Deum Patrem: dexteram vero illius Filium, per quem omnia facta sunt. De quo Psalmista dicit: Dextera Domini fecit virtutem , etc. Liber autem in dextera sedentis Vetus et Novum Testamentum significat. Qui bene in dextera sedentis fuisse dicitur, quia principalis intentio sacrae Scripturae ad Christum pertinet, cujus nativitatem, mortem, resurrectionem, ascensionemque et secundum adventum ad judicium continet. De quibus omnibus ultro se quaerentibus exempla offerunt. Idcirco autem Vetus et Novum Testamentum unus liber appellatur, quia nec Novum a Vetere, nec Vetus a
Abbreviated transcription (Latin):
niq figuratum est. qndo dño iheroso¬
limam ueniente. turba que obiram
illi uenit palmas quib uictoria signi¬
ficatur ante peles asine cui sedebat pro¬
strauisse legitur: Quod enim ꝑ palma¬
rum ramos in uia stratos. hoc significa¬
tur ꝑ coronas ante thronum positas:
Mittentes autem coronas dicunt: dig
resurrexit: honorem quando quadra¬
gesimo resurrectionis die eleuatus est
ad dexteram paterne maiestatis: uirtu¬
tem quando omnia ei subiecta sunt. si¬
t̾a tibi que a tius geruntur ad scribentła
sunt. quia ut esse possent. qui ea que
tua sunt agerent. a te acceperunt. Secl
mirum est quod sequit᷑. ꝓpter uolun¬
tatem tuam erant ⁊ creata suntz Si
enim erant: quomͦ creata sunt: ed
erant inpredestinatione omnipoten¬
tis cli: ⁊ creata sunt. in oꝑe uisibili: et
que prius erant in artificis uoluntate
sine tempore creata sunt scłm qd̾ marte
creatoris disposita erant in tempore: Ta¬

Expanded text:
nique figuratum est, quando Domino Hierosonique figuratum est, quando Domino Hierosolymam venienti, turba quae illi obviam venit, palmas quibus victoria significatur, ante pedes asinae super quam sedebat prostravisse legitur. Quod enim per palmarum ramos in via stratos, hoc significatur per coronas ante thronum positas. Mittentes ante coronas dicunt: Digna mortuis: honorem, quando quadragesima resurrectionis die elevatus est ad dexteram paternae majestatis: virtutem, quando omnia ei subjecta sunt, sita tibi, quae a tuis geruntur, ascribenda sunt, quia ut esse possent, et ea quae tua sunt agerent, a te acceperunt. Sed mirum est quod sequitur: Propter voluntatem tuam erant, et creata sunt. Si enim erant, quomodo creata sunt? Sed erant in praedestinatione omnipotentis Dei, et creata sunt in opere visibili, et quae erant prius in artificis voluntate sine tempore, creata sunt secundum quod in arte creatoris disposita erant in tempore. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
or seniores. uniuiersalis ecclia intelligit᷑
tam in p̃̾positis. quam in subiectis plebi¬
b: procidunt isĩginti quatuor seniores.
quia humiliant se ipsos ⁊ omne bonum
suum. ad illum referunt dicentes. non
nobis dñe non nobis. s nomini tuo da
głam: nichil q de sius meritis p̾sumũt.
s omne bonum suum ab illo sciunt se
habere: unde ⁊ sequitur. quia ad orabãt
uiuentem in setula scłoꝵ: Adorant nã¬
ꝙ eum. quando ex suis oꝑib. non suã¬
s illius głam querunt: Mitentes co¬
ronas suas ante thronum: Quia toro¬
nam uictores accipiunt non in merito
hic ꝑ coronas scõrum triumphum ⁊
uictoriam debemus accipere: Hoc est
itaq coronas ante thronum ponere:
quod est in faciem cãdere ⁊ adorare ⁊
Ante thronum quippe electi suas coro¬
nas mittunt: quia quiequid uirtuts
⁊ fortitudinis habent. ipsi in secreto mẽ¬
tis sue tribuunt. a quo ut uincere pos¬
sent cliabolum ⁊ temptam̃ta sue car¬
nis fortmidinem ꝑceperunt: Hoc de¬

Expanded text:
or seniores universalis Ecclesia intelligitur, tam in praepositis quam in subjectis plebibus. Procidunt viginti quatuor seniores, qui humiliant seipsos, et omne bonum suum ad illum referunt, dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Nihilque de suis meritis praesumunt, sed omne bonum suum ab illo sciunt se habere. Unde et sequitur: Quia adorabant viventem in saecula saeculorum. Adorant namque eum, quando ex suis meritis et sed illius gratiam quaerunt. Mittentes coronas suas ante thronum. Quia coronam victores accipiunt, non immerito hic per coronas sanctorum triumphum et victoriam debemus accipere. Hoc est itaque coronas ante thronum ponere, quod est in faciem cadere et adorare. Ante thronum quippe electi suas coronas mittunt, quia quidquid virtutis et fortitudinis habent, ipsi in secreto mentis suae tribuunt, a quo ut vincere possent diabolum et tentamenta suae carnis, fortitudinem perceperunt. Hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
liter ostendit latitudinẽ caritatis: dũ
psus orauit crucifixorib. dicens patu
pater ne statuas illis hoc peccatum. qͥa
tp̃r: habent ⁊ fialas. quia non solum
ꝓ amicis. sed etiam ꝓ ipsis orant inimi¬
is sicut legimus in actib apłorum de
stephano. qui positis genib orabat dicẽs.
dñe nestatuas illis hoc peccatum: Aro¬
tiones: quia nulla magis d̾o grata po¬
test esse oratio. quam ea que ꝓ inimico
funditur: ut dñi preceptum impleat᷑
quo dicit. diligite inimicos ur̃os. ⁊ cetera:
Et cantabant canticum nouũ clicentes.¬

Expanded text:
is, dum pro suis oravit crucifixoribus, dicens: Pater, ne statuas illis hoc peccatum, quia Christi, habent et phialas, quia non solum pro amicis, sed etiam pro ipsis orant inimicis sicut legimus in Actibus apostolorum de Stephano, qui positis genibus orabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Aroanctorum, quia nulla magis grata potest esse oratio, quam ea quae pro inimico funditur, ut Domini praeceptum impleatur, quod dicit: Diligite inimicos vestros, etc. Et cantabunt canticum novu
Abbreviated transcription (Latin):
crucem xp̃i: ꝑcorclas. ipsam carne sc̃oꝵ
Tenduntur corde in ligno: quia sc̃
imitantur crucem xp̃i. ⁊ passionem
ia non omnes equalit̾ patiuntur.
qum aliuis cricifigitur. alius decollat᷑
qis ustu latur. atq alius lapidatur:
ltera huius modi dliscrete sustinent tor¬
menta: uiniũ tamen sonum omnes recd¬
qunit: quia unam fitlem omnes confite¬
ais: ⁊ sicut xp̃c mortuis est ꝓ illis. ita
suꝑsi moriuintur ꝓ ipso: ꝑfialas autẽ.
saritatis illorum latitudinem debemꝰ
ntilligere: unde bene aromatib ple¬
e suisse referuntur: odoramenta quippe
munclas significant orationes: unde
nuntur: quia prius lñs passus est.⁊¬

Expanded text:
as ipsam carnem sanctorum. Tenduntur chordae in ligno, quia sancti imitantur Christi crucem et passionem, quia non omnes aequaliter patiuntur, dum alius crucifigitur, alius decollatur, alius ustulatur, atque alius lapidatur, et caetera hujusmodi discrete sustinent tormenta, unum tamen sonum omnes reddunt, quia unam fidem omnes confitentur. Et sicut Christus mortuus est pro illis, ita et ipsi moriuntur pro ipso. Per phialas autem charitatis illorum latitudinem debemus intelligere. Unde bene aromatibus plenae fuisse referuntur. Odoramenta quippe mundas significant orationes. Unde nuntur, quia prius Dominus passus est
Abbreviated transcription (Latin):
cipalia: Hinc paulus sp̃c sc̃i muner
quedam menbra ceteris eminere psos¬
ciens. ait. uos in carne non estis. sel ip
sp̃u: ac si aliis uerbis diceret. nequiq̃
ut cetera corporis ossa carne cirtĩdam¬
ni: s tanquam cornua suꝑ carnem
⁊ ossa erigiminiz Et uenit ⁊ accepie li¬
brum de dextera sedentis in throno.
te unius substantie sint: quare dicit
agnum accepisse librum de dextera se¬
cdentis: ꝓpter hoc uidelicet quia agnuis
factus est tanquam occisus: ipse emm¬
ea que de se erant predicta opere com¬
pleuit: Et cum aperuiss librum: q̃¬
tuor animalia ⁊ iũginti quatuor se¬
niores ceciderunt coram agno ⁊ ceteraz¬
Agnus librum aperuit: quando ea q̃
multo ante de ipso fuerant p̾nuntia-¬
ta oꝑe impleuit: unde om̃s sci cognos¬
centes illum ueraciter dm̃ suũ. de quo
tanta mysteria sunt p̾dicta cadunt.
id ẽhumilia de se sentiunt. ⁊ ipsum
imitant᷑: unde ⁊ sequitur. habentes sĩ¬

Expanded text:
cipalia. Hinc Paulus Spiritus sancti munere cipalia. Hinc Paulus Spiritus sancti munere quaedam membra caeteris eminere prospiciens ait: Vos in carne non estis, sed in spiritu , ac si aliis verbis diceret: Nequaquam ut caetera corporis ossa circumdamini, sed tanquam cornua super carnem et ossa erigimini. Et venit, et accepit librum de dextera sedentis in throno. te unius substantiae sint, quare dicit agnum accepisse librum de dextera sedentis? Propter hoc videlicet, quia qui agnus factus est tanquam occisus, ipse ea quae de se erant praedicta, opere complevit. Et cum aperuisset librum, quatuor animalia et viginti quatuor seniores ceciderunt coram agno. Agnus librum aperuit, quando ea quae multo ante de seipso fuerant praenuntiata, opere implevit, unde omnes sancti cognoscentes illum veraciter Deum suum, de quo tanta mysteria sunt praedicta cadunt, id est humilia de se sentiunt et ipsum imitantur. Unde et sequitur: Habentes sin
Abbreviated transcription (Latin):
occisus stat xp̃c: quia cotidie in siuis mo¬
ritur electis. qui se mortificant cum ui¬
tiis ⁊ concupiscentiis: Habentem cormia
hoc etiam significatur ꝑseptem oculos
id est sp̃c sc̃s: sicut ipse manifestat cum
subuingit. qui sunt septem sp̃c dĩ mis¬
si in omnem fram: ⁊ cum unus sit spẽ.
uyxta illud sp̃c dñi repleuit orbem ter¬
raium: dicuntur septem cculi. uł sep¬
tem cornua ꝓpt̾ septiformem ipsius
grãm: Qui bene ꝑseptem oculos figu¬
ratur: quia suos electos illuminat: cdiꝰ¬
currens sicut ⁊ acharias dicit ꝑ uniuer¬
sam fram: S ⁊ hoc considerancdũ qͥa
cornua in capite sunt. ⁊carnem exte¬
dunt: idõq ꝑ cornua eminentiores sẽt
intelligi possunt. quia ualde ceteris
p̃cellunt: ⁊ capiti xp̃o adherent: inqͦ
etiam ⁊ regnum ꝑceperunt: Nam ꝑ
cornua etiam regna intelliguntur
sicut in zacharia legimus: quia qua¬
tuor corutia quatuor sunt regna pu¬

Expanded text:
occisus stat Christus, quia quotidie in suis mooccisus stat Christus, quia quotidie in suis moritur electis, qui se mortificant cum vitiis et concupiscentiis. Habentem cornua hoc etiam significatur et per septem oculos, id est Spiritus sanctus, sicut ipse manifestat, cum subjungit: Qui sunt septem spiritus Dei missi in omnem terram. Et cum unus sit spiritus juxta illud: Spiritus Domini replevit orbem terrarum . Dicuntur septem oculi vel septem cornua propter septiformem ipsius gratiam. Qui bene per septem oculos figuratur, quia suos electos illuminat discurrens, sicut Zacharias dicit, per universam terram. Sed hoc considerandum, quia cornua in capite sunt, et carnem excedunt, ideoque per cornua eminentiores saeculi intelligi possunt, qui valde caeteros praecellunt, et capiti Christi adhaerent, in quo etiam et regnum perceperunt. Nam per cornua etiam intelliguntur regna, sicut in Zacharia legimus, quia quatuor cornua, quatuor sunt regna prin
Abbreviated transcription (Latin):
Et uicdi ⁊ ecce in medio throni ⁊ qua¬
tuor animalium ⁊ in medio seniorum
est. hoc est thronis qd̾ quatuor anima¬
lia: hoc etiam seniores qd̾ quatuior ani¬
malia ⁊ thronus: id est omnis eclia:
in cuius medio est xp̃e. iuyxta illud ece
ego uenio ⁊ habitabo in medio tui: Su¬
perius dicit iohannes quod uiderit simi¬
lem filio hominis ambrilantem in me-¬
dio septem candelabrorum aureorũ:
deuide qd̾ uiderit sedentem: nunc au¬
tem subuingit. qd̾ uiderit agnũ stantẽ.
quod taliter est intelligendum: Ambu¬
suis tribuit: alii scilicet grãm lingua¬
rũ. alii infpretationes sermonũ ⁊ cet̾a:¬
sedet uero. quando singłorum facta
diuidicat: stat. quando eos certantes
adiuuat: stare enim iuuare est: unde
⁊ stephanus inter manus lapidantuĩ
stantem illum uidit in celo: Necte au¬
tem non occisus. s tanqm occisus in
ecclia cernitur: quia ⁊ si mortuus est
ex infirmitate: uiuit ex iurtute dĩ: Uel
certe in medio electorum suorũ tanqm

Expanded text:
Et vidi, et ecce in medio throni et quatuor animalium, et in medio seniorum t supra dictum est, hoc est thronus, quod quatuor animalia, hoc etiam seniores, quod quatuor animalia, et thronus, hoc est omnis Ecclesia, in cujus medio est Christus, juxta illud: Ecce ego venio, et habitabo in medio tui . Superius dicit Joannes, quod viderit similem Filio hominis ambulantem in medio septem candelabrorum aureorum. Deinde quod viderit sedentem, nunc autem subjungit, quod viderit agnum stantem, quod taliter est intelligendum: Ambuis electis tribuit, alii scilicet gratiam linguarum, alii interpretationes sermonum. Sedet vero quando singulorum facta dijudicat, stat quando eos certantes adjuvat. Stare enim adjuvare est, unde et Stephanus inter manus lapidantium stantem illum vidit in coelo. Recte autem non occisus, sed tanquam occisus in Ecclesia cernitur, quia etsi mortuus est ex infirmitate, vivit ex virtute Dei; vel certe in medio electorum suorum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
turarum reserare: quia nec dum uene
p̃co legis impleri flagitabat Quod uͦ
dicitur. neq respicere illum: mirum
ndi in dextera sedentis iibrumi di cnt̃
no neꝙ in celo neq in terra. neꝵ snso
r oterat respicere librirm: quom
depoluit eum uidere. aut ubr fete
aet num quid ei soli conceslim. est qd̾
icuin auit hominũ aut angłorũ con¬
alum est ÷ sd resprcere hic positum est
peo quod est digne comp̾bendere
lius enim angłorum uel hominũ com¬
sehendere potest quomꝰ ille incirtũ sc̾p¬

Expanded text:
turarum reserare, quia necdum plenitturarum reserare, quia necdum plenitpraeco legis impleri flagitabat. Quod vero dicitur: Neque respicere illum, mirum di in dextera sedentis librum. Si enim nemo neque in coelo, neque in terra, neque sub terra poterat respicere librum, quomodo ille poterat eum videre? Aut ubi fuerit, aut nunquid ei soli concessum est, quod nemini aut hominum aut angelorum permissum est? Sed respicere hic positum est, pro eo quod est digne comprehendere. Quis enim angelorum vel hominum comprehendere potest, quomodo ille incircumscrip
Abbreviated transcription (Latin):
ce magna: Quis est iste angłs: Nimi¬
rũ quilibet doctor ueteris testamenti.
labia enim sacerdotis custoduint scien¬
tiam. ⁊ legem requirunt ex ore etus. qͥa
angelus dñ exercinium est: Angłi quip¬
arche. requirebant ancie quis poss legẽ
sp̃ualiter intelligendam reserare: Qud
autem dicit.quis est dignus aperire li¬
brum ⁊ soluere signacula eius. preposte¬
rus est ordo: prius enim dicit librum
aperiri. ⁊ sic euis signacula reuolur: tũ
prius signacula sint reuoluencla. postia
liber aperiendus: quod tamen ita factũ
teris testamenti in se factus homo comple¬
uit: unde ipse dicit. non ueni soluerele¬
gem. s ad implere: ⁊ sic demum surgnis
a mortuis. reserauit sigilla. quando disci¬
plis suis aperuit que scripta erant de il¬
lo in lege moysi ⁊ ꝓphetis ⁊ psalmis. Et
nemo poterat neq incelo icl est ⁊n angłls
neq int̾ra idest in hominib. neq inii¬
ferno. id ẽ in animab iam corꝑe ex emp¬
tis aperire librum id est mysteria scrip¬

Expanded text:
ejus? Quis est iste angelus? Nimirum quilibet doctor Veteris Testamenti. Labia enim sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum estiarchae requirebant anxie quis posset legem spiritualiter intelligendam reserare. Quod autem dicit, quis est dignus aperire librum, et solvere signacula ejus, praeposterus ordo est? Prius enim dicit librum aperire, et sic signacula ejus resolvi, cum prius signacula sint resolvenda, posteaque liber aperiendus est. Quod tamen ita factum teris Testamenti in se factus homo complevit, unde ipse dicit: Non veni solvere legem, sed adimplere . Et sic demum resurgens a mortuis reseravit sigilla, quando discipulis suis aperuit quae scripta erant de eo in lege Moysi et prophetis et Psalmis. Et nemo poterat, neque in coelo, id est in angelis, neque in terra, id est in hominibus, neque in inferno, id est in animabus jam corpore exemptis, aperire librum, id est mysteria Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
qus sicut psalmista aicit. tixautem
prectiat inicuiꝙ iuxta oꝑa sua
Quo in loco questio oritur. eur uideli
seci animalia cum trinitate premi¬
ltint subiingunt qui uenturus est.
nsa quippe fides habet quod iniudicio
ilum modo ꝑsona filii uidebitur: qͥa
mes forma qua udicatus est iudicabit.

Expanded text:
 sicut Psalmista dicit: Tu autem ut reddat unicuique juxta opera sua. Quo in loco quaestio oritur cur videlicet sancta animalia cum trinitatem praemiserint, subjungunt qui venturus est. Nostra quippe fides habet, quod in judicio solummodo persona Filii videbitur, quia in ea forma qua judicatus est judicabit:
Abbreviated transcription (Latin):
fide ⁊ operatione: Dicatur itaq. siqtus
audierit uocem meam ⁊ aperuerit mi
chi. intrabo ad illum ⁊ cenabo cum ip¬
so. ⁊ ipse metum: ac si diceretur. qui
operando ⁊ amando sermones meos fr¬
erit exsecutus. ⁊ ad ꝑcipienclam me
diuinitatis dulcedinem dilatatus:
hunc ꝑinternam gr̾am tangens mnłt¬
bo: ⁊ cenabo cum illo ⁊ ille mecume
quia in faciendo uoluntatem patris.
⁊ ego illuis.⁊ ipse meis passionib com¬
corporatus. utiq delectabimur: Qui
uicerit. fatiam illũ sedere in throno
meo: Quia thronus ẽ sedes uidicis.
ꝑ thronum uidiciaria designatur p

Expanded text:
et opere. Dicatur itaque: Si quis audierit vocem meam, et aperuerit mihi januam, intrabo ad illum, et coenabo cum ipso, et ipse mecum, ac si diceretur: Qui operando et amando sermones meos fuerit exsecutus, et ad percipiendam meae divinitatis dulcedinem dilatatus, hunc per internam gratiam tangens, irradiabo et coenabo cum illo, et ille mecum, quia in faciendo voluntatem Patris, et ego illius, et ipse meis compassionibus concorporatus uterque delectabitur. Qui vicerit, faciam illum sedere mecum in throno meo. Quia thronus est sedes judicis. Per thronum judiciaria designatur p
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs in euanglio duodecim tantum¬
dicit thronos. suꝑ quos .xii. testatur
sessuros inuidicio apłos dicens. se
memorat nimirum ꝓpẽ geminum
testamentum uetus iudelicet ⁊ nouũ
Dicuntur itaq duodetim ꝓpt̃ cligni¬
tatem apostolicam: dicuntur ⁊ iugĩ¬
ti quatuor ꝓpt̃ partes ucriusq testa¬
menti. qui cum dño uenturi sunt ad
uidicium: Nam ⁊ in luedecim tribu¬
b isrł. omnes gentes intelliguntur:
inducdetim autem apłis omnes ꝑfec¬
ti. qui exemplum apłorum in presenti
uita sunt secutr: sicut in petro seteri
apostoli ⁊ prelicatores acceperunt cla¬
ues regni celorum: Est queq unus
thronus sicut supra legimus. id est
uidiciaria potestas: sunt ⁊ iuginti
quatuor ꝓpt̾ numerum ꝓphetarum.
⁊ apostolorum. ceterorum fidelium: Ip¬
si quippe erunt sedes. in quorum cor
dib sedebit. ipsi ⁊ sedebunt: quia ali¬
os iudicabunt: unde psalmista. illic
sederunt sedes inuidicio: uel ut aper
quib adhuc subditur. circum amic¬

Expanded text:
nus in Evangelio duodecim tantum thronos, super quos duodecim testatur sessuros in judicio apostolos dicens: Sedmemorat? Nimirum propter geminum Testamentum, Vetus scilicet et Novum. Dicuntur itaque duodecim propter dignitatem apostolicam. Dicuntur et viginti quatuor propter Patres utriusque Testamenti, qui cum Domino venturi sunt ad judicium. Nam et in duodecim tribubus Israel omnes gentes intelliguntur. In duodecim apostolis omnes perfecti, qui exemplum apostolorum in praesenti vita sunt secuti, sicut in Petro caeteri apostoli et praedicatores acceperunt claves regni coelorum. Est quoque unus thronus, sicut supra legimus, id est una judiciaria potestas: sunt et viginti quatuor, propter numerum prophetarum, et apostolorum caeterorumque fidelium. Ipsi quippe erunt sedes in quorum cordibus Deus sedebit, ipsi et sedebunt, quia et alios judicabunt. Unde et Psalmista: Illic sederunt sedes in judicio . De quibus adhuc subditur: Circumamic
Abbreviated transcription (Latin):
tur: uel certe ꝓpter iuginti quatuor li¬
bros ueteris testamenti quib utitur
scd̃m canonicam auctoritatem. in qͥb¬
⁊ nouum testamentum ⁊ ea que meo
completa sunt p̃nuntiata cognoscit.
unde ⁊ euangłista dicit de cluob latro¬
nib qui cum dño sunt crucifixi. ido
hoc factum. ut impleretur scripin¬
ra que dicit. ⁊ cum iniquis depuitatꝰ
est: Et de throno ꝓceclunt fulgura ⁊
uoces ⁊ tomtrua Chronus łi ipsa est
electorum eccł̃ia: de qua ꝓcedunt ful¬
gura: id est signa miracuilorum deqͥb
dicitur. illuxerunt fulgura tua orbi
terre. que bene fulgorib comparant.
quia terrent ⁊ illuminat: Fulgura
etiam ex nubib descendunt: ⁊ sc̃i pͥi
sunt nubes: qui pluunt uerbis. ⁊ b¬

Expanded text:
tur, vel certe propter viginti quatuor litur, vel certe propter viginti quatuor libros Veteris Testamenti, quibus utitur secundum canonicam auctoritatem, in quibus Novum Testamentum, et ea quae in eo completa sunt praenuntiata cognoscit. Unde et Evangelista dicit de duobus latronibus qui cum Domino sunt crucifixi: ideo hoc factum, ut impleretur Scriptura, quae dicit: Et cum iniquis deputatus est . Et de throno procedunt fulgura, et voces, et tonitrua. Thronus Dei ipsa est electorum Ecclesia, de qua procedunt fulgura, id est signa miraculorum, de quibus dicitur: Illuxerunt fulgura tua orbi terrae . Quae bene fulgoribus comparantur, quia terrent et illuminant. Fulgura etiam ex nubibus descendunt, et sancti ipsi sunt nubes, qui pluunt verbis et c
Abbreviated transcription (Latin):
ta seruant baptismatis sacramentaz
Et incapitib eorum coronas aureas.
uidi suibauditur: Quia uictores
accipiunt coronam quando trium¬
phant dehostib: non in merito ꝑ
coronas scõrum. regnum ⁊ remuner¬
tio intelligitur eorum. qui de morus
auctore triumphant: S sicut in llo
sedentis iudicant: ita ꝑ illum uitto¬
am possident qui clicit. confidite. O
uici mundum: Potest ⁊ sub alio in¬
tellectu eadem eccł̃ia figitrari in inqi¬
ti quatuor seniorib: Constat emm
hic numerꝰ ex senario ⁊ quaternano¬
numero: quia quater semi. inĩgintri
quatuor sunt Senarius refertur ad
opationem: quia sex dieb ommpotens¬
deus omnia oꝑa sua ꝑfecit. ⁊ secto cdie
atq sexta hora hominem redemit. Qͦ¬
ternarius uero. ad quatuor libros sc̃i
euangłii ꝑtinet: Quia ergo sc̃a eccl̃ia
siue inueteri testamento siue in nomo
d̃i oꝑationem recolit ⁊ ueneratur. ⁊
libros sci euuangłn custodit: recte ĩ
uiginti quatuor seniores comp̃hende¬

Expanded text:
ant baptismatis sacramenta. Et in capitibus eorum coronae aureae. Vidi subaudis. Quia victores accipiunt coronam quando triumphant de hostibus, non immerito per coronas sanctorum regnum et remuneratio intelligitur eorum, qui de mortis auctore triumphant. Sed sicut in illo sedentes judicant, ita per illum victoriam possident, qui dicit: Confidite, ego vici mundum . Potest et sub alio intellectu eadem Ecclesia figurari in viginti quatuor senioribus. Constat enim hic numerus ex senario et quaternario, quia quater seni viginti quatuor sunt. Senarius refertur ad operationem, quia sex diebus Deus omnipotens omnia opera sua perfecit, et sexto die atque sexta hora hominem redemit. Quaternarius vero ad quatuor libros sancti Evangelii pertinet. Quia ergo sancta Ecclesia sive in Veteri Testamento sive in Novo, Dei ote in viginti quatuor senioribus comprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit: Aluid est enim qd̃ uiret. ⁊
aliud qd̃ rubet: s hoc totum ñ luo
s unus: quia unus homo ⁊ deus. ex
duab constat naturis. ꝑfectus enim
deus. ꝑfectus est ⁊ homo: ⁊ ideo qd̾ ineo
uiret potentie. qd̃ rubet misccłie: ⁊ qui
ex eo qd̃ iuret nos creauit. ex eo quod
rubet nos redemit: Possumus ⁊ ꝑhos
lapides eccłiam intelligere: que urro¬
rem iaspidis haber in contemplatione
dei manens. atq ideo tam huius mu¬
di ꝓspera pronichilo deputat. dum
pascuis eterne uiriditatis in heret: cm
incanticis canticorum dicit᷑. que ha¬
bitas in hortis amici ausculta fac
me audire uocem tuam: Habet quis¬
badiuina extollantur insione. fragili¬
ehumanitatis monentur. unde da
beli uel thezethieli diuma misteria
nuentib angłs dicit. fili hominis:
mieis diceret. ⁊ si claritatem suꝑne gĩe¬

Expanded text:
vocavit. Aliud est enim quod viret, et vocavit. Aliud est enim quod viret, et aliud quod rubet. Sed hoc tantum non duo, sed unus, quia unus homo et Deus ex duabus constat naturis. Perfectus enim Deus, perfectus est et homo, et ideo quod in eo viret, potentiae est, quod rubet misericordiae. Et qui ex eo quod viret, nos creavit: ex eo quod rubet, nos redemit. Possumus et per hos lapides Ecclesiam intelligere, quae virorem jaspidis habet in contemplatione Dei manens, atque ideo jam hujus mundi prospera pro nihilo deputat, dum pascuis aeternae viriditatis inhaeret. Cui in Canticis canticorum dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant te, fac me audire vocem tuam . Habet quoqne divina extollantur visione, fragilitate humanitatis monentur. Unde et Danieli vel Ezechieli divina mysteria contuentibus angelus dicit, Filii hominis, ac si eis diceret
Abbreviated transcription (Latin):
diffundit: seda uero. quando singłoꝵ
merita diuidicat: de quo subditur.
⁊ qui sedebat. similis erat aspectui la¬
pidis iaspidis ⁊ sarlini: Per lapidem
lorem. debemus intelligere claritatem
diuinitatis filii dei: in cuius contem¬
platione constat sacietas ⁊ summa
refectio omnium scõrum: unde est illd̾
ꝑme si quis introierit saluabitur. ⁊
pascua inueniet: Hec enim erit re¬
scilicet di uultus: incuiꝰ uisione sati¬
abuntur omnib bonis: unde est. oues
mee uocem meam audiunt:⁊ ego ui¬
tam eternam do eis: Sardinus autan
lapis terre rubre similitudinẽ habet:
atq idcirco ꝑ eum humanitas filii d̾i
designatur: que rubore sangunis ꝑ¬
fusa est. tempore passionis. unde ⁊ an¬
głi interregantes auint: quare rubrũ
est indumentum tuum: ⁊ uestimen¬
ta tua sicut calcantium incorculan:
nitatis claritate. habet etiam ruboren
inhumanitate: ꝑ quam ⁊ aclam qui
rubra terra interpretatur ad celestia re

Expanded text:
diffundit, sedet vero quando singulorum diffundit, sedet vero quando singulorum merita dijudicat. De quo subditur: Et qui sedebat similis erat aspectui lapidis jaspidis et sardinis. Id habet, debemus intelligere claritatem divinitatis Dei Filii, in cujus contemplatione constat satietas et summa refectio omnium sanctorum. Unde est illud: Per me si quis introierit, salvabitur, et pascua inveniet . Haec enim erit rescilicet Dei vultus, in cujus visione satiabuntur omnibus modis. Unde est: Oves meae vocem meam audient, et ego vitam aeternam do eis . Sardinis autem lapis terrae rubrae similitudinem habet, et idcirco per eum humanitas Filii Dei signatur, quae rubore sanguinis perfusa est tempore passionis, unde et angeli interrogantes aiunt: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta nitatis claritate; habet etiam ruborem in humanitate, per quam et Adam, qui rubra terra interp
Abbreviated transcription (Latin):
arca queq untuersalem eccl̃iam: Si¬
cut itaq ibi qd̃ est arca hoc sunt orto
anime. ⁊qd̃ ccto anime hoc est archa
idẽ generalis eccl̃ia: ita ⁊ hic qd̃ est se¬
des. hoc est celum: ⁊ qd̃ celum. hoc ẽ sede.
Sic itaq dicitur sedes posita erat in ce¬
lo: quasi dicatur eccł̃ia in ecclesia: Et
supra sedem sedens Consuetudo est
istius ꝓphete ut aliquando ꝑ sedencẽ
d̾m patrem intelligat: aliquando fili¬
um: Patrem quippe ibi sessorem in¬
telligi uult ubi dicit. uidi in dextera
sedentis librum aꝑtum: dexteram sci-¬
licet sedentis in throno filium appellãs
uero sedentem. dm̃ patrem intelligens
Hic autem ꝑsedentem debemus intel
tia uerba aꝑte docebunt: Superuis le¬
gimus qd̾ inderit ambulantem simi¬
lem filio hominis in mecdio septem cã¬
delabrorum aurerum. hic autem cli¬
citur. qd̃ uiderit eum sedentem Am¬
bulat itaq dñs in medio electorum
suorum. quando dona gratie sue illis

Expanded text:
arca quoque universalem Ecclesiam. Siarca quoque universalem Ecclesiam. Sicut itaque ibi, quod est arca, hoc sunt octo animae, et quod octo animae, hoc est arca, id est, generalis Ecclesia, ita et hic, quod est sedes, hoc est coelum, et quod coelum, hoc est sedes. Sic itaque dicitur, sedes posita erat in coelo, quasi dicatur Ecclesia in Ecclesia. Et supra sedem sedens. Consuetudo est istius prophetiae, ut aliquando per sedentem Deum Patrem intelligat, aliquando Deum Filium, Patrem quippe ibi sessorem intelligi vult, ubi dicit: vidi in dextera sedentis librum apertum, dexteram scilicet sedentis in throno Filium appellans, vero sedentem Deum Patrem intelligens. Hic autem per sedentem debemus intelltia verba aperte docebunt. Superius legimus quod viderit ambulantem similem Filio hominis in medio septem candelabrorum aureorum, hic autem dicitur quod viderit eum sedentem. Ambulat itaque Dominus in medio electorum suorum, quando dona gratiae suae illis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ audiret sp̃ualiter: audiens retineret:
posser q ea scribere ⁊ ad posteros mite.¬
re:. Si uero hoc ad electos referre uolumꝰ.
sp̃ualis in hoc eorum conuersatio de¬
claratur: quib ꝑ paulum dicitur.
Et ecce sedes posita erat inceloz Si se¬
des est egclesia sicut supra diximus.
anima uisti sedes sapientie ⁊ celum
etiam ipsa eccłia: uidendum ẽquẽ¬
admodum anim sedes sit in celo
Quod ita simpliciter dicere possumꝰ
quia ecclia que est sedes cli. licet in
hac adhuc carne uerset᷑. tamen iã
mente celum inhabitat. ucta illd̾
apłi. nr̃a conueisatio incelis est ⁊
taliter presens eccl̃ia que adhuc corpo¬
re pegrinatur a xp̃o. in eccl̾ia est men¬
te. que iam regnat cum illo: Sed me¬
lius est ut subtilius hec uerba ꝑscru¬
temur: qd̃ exemplo ueteris testamen¬
ti melius uidebimus. in quo legimꝰ
octo animas marca diluuii tempore
saluatas: quo in loco. octo anime.
multitudinem significant fidelium:

Expanded text:
 audiret spiritualiter; audiens retineret,  audiret spiritualiter; audiens retineret, possetque ea scribere et ad posteros transmittere. Si vero ad electos hoc referre volumus, spiritualis in hoc eorum conversatio declEt ecce sedes posita erat in coelo. Si sedes est Ecclesia, sicut supra dictum est, anima justi sedes sapientiae, et coelum etiam ipsa Ecclesia, videndum est quemadmodum sedes sit in coelo, quod ita simpliciter dicere possumus, quia Ecclesia quae est sedes Dei, licet in hac adhuc carne versetur, tamen jam mente coelum inhabitat. Juxta illud Apostoli: Nostra conversatio in coelis est . Et aliter praesens Ecclesia quae adhuc corpore peregrinatur a Christo, in coelo est mente, quae jam regnat cum illo. Sed melius est ut subtilius haec verba perscrutemur, quod exemplo Veteris Testamenti melius videbimus, in quo legimus octo animas in arca diluvii tempore salvatas. Quo in loco octo animae multitudinem significant fidelium,