comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ni quidem cordis occultis ni¬
chil prorsus audet de finire.
de sui autẽ amoris integrita¬
te non suimet solius :s et
ip̃ius qui interrogabat dr̃
testimoniũ pandit: et iam
inquiens dñe tu scis quia
amo te. O quam felix et pu¬
ra cõscientia: que conditori
suo cuiꝰ nuda oculis et aperta
nouit omĩa. dicere non metu¬
it: dñe tu scis quia amo te:
Quam casta a sancta ani¬
ma que et suam cogitatõem
dño patere non dubitat: et se
nil aliud qmͣ ea que dñs ap¬
probat cogitare nõ ignorat.
Unde bene in apocalipsi sanc¬
toꝵ corda fialis aureis cõpa-¬
rantur: dicente iohanne. Et
habebant singuli cycharas.
et phialas aureas. plenas
odoramentoꝵ: que sunt ora¬
tiones sanctoꝵ. Cytharas qͥp¬
pe aureas habent electi. quia
omĩs eoꝵ sermo omne quod
de illoꝵ actib ad noticiã pro¬
ximoꝵ. fama uulgante ꝑso¬
nuerit: pure dilectionis luce
rutilum apparet: Phialas qͦ
habent aureas: que sunt. ua-¬

Expanded text:
terni quidem cordis occultis niterni quidem cordis occultis nil prorsus audet definire; de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit etiam inquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta omnia novit, dicere non metuit, Domine, tu scis quia amo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat cogitare non ignorat! Unde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante personuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoque habent aureas, quae sunt va
Abbreviated transcription (Latin):
Si peccauerit frater tuus:
in crepa illum. Et si penitẽ¬
tiam egerit: dimitte illi: Am¬
bigua autem eoꝵ gesta. et
que in quãlibet partem int̾¬
pretari possunt: diuino po¬
tius examini reseruare iu¬
bemur: Dicit nainq apłs.
Nolite ante tempus iudicare:
quousq ueniat dñs. qui et
illuminabit abscondita tene¬
brarum: et manifestabit cõ
silia cordiũ: Si quidẽ et ipse
petrus idcirco se in hac dñi¬
ca interrogatione cautus res¬
pondendo cohibebat: qui a
meminit se pridem imminẽ¬
te eius passione. plus sibi
constancie tribuisse quam
haberet: spondendo uidelicet
se esse paratum et in carcerẽ
et in mortem ire cũ illo : qui
nec dum erat ydoneus instã¬
te ꝑiculo saltem confiteri qr
nosset illum uel fuisset ali¬
Nstructus ergo ꝑiculo prio¬
re cautius loqui cum dño.
quẽ bene didicerat humane
conscientie statũ meliꝰ nosse:
quã ipsa se consciencia ulla-¬
tenus nosse sufficeret: de fra

Expanded text:
Si peccaverit frater tuus, Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit namque Apostolus: Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebspicimus. Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem, imminente ejus passione, plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri, quia nosset illum, vel quia fuisset alinstructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum  melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse suf
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus eiꝰdem amoris: non
nisi per graciam spiritus ꝑ¬
cipitur. Qui tamen ip̃e no¬
tandum quam caute et cir-¬
cũspecte testimoniũ suo red
dit amori: cum dño sciscitan¬
te an se plus aliis diligeret
non est ausus respondere. tu
scis quia amo te plus his: s
temꝑata ac simplici uoce etiã
inquit domine. tu scis quia
amote. Quod est aꝑte dicere.
Scio quidem quia ipse te ut
tu melius nosti. integro corde
diligo: quantũ uero te alii
diligant michi quidem iimo¬
tum: s tibi sunt omnia nota.
Cuius cautela responsionis.
nostre ꝓfecto est institutio lo¬
quutionis simul et cogitatio¬
nis: ut uidelicet eius exemplo
discamus minus de nostre con¬
scientie puritate presumere:
minꝰ temere de fraterne con¬
scientie occultis iudicare: in
dubiis maxime rebus que ui
cessitate gerantur. in spicere
nequimus. Nam de apertis
fratrum erra tib nõ solum
potestatem: s et preceptum
iudi candi ut corrigantur
habemus: dicente domino.

Expanded text:
virtus ejusdem amoris non virtus ejusdem amoris non nisi per gratiam Spiritus percipitur. Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium reddat suo amatori, cum, Domino sciscitante an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maxime rebus, et  A vel necessitate gerantur, inspicere nequimus. Nam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
diligis me plus his: Ubi
quamuis simpliciter mentio
facta terreni parentis eius
possit intelligi : non tamen
abre est. si quis nomine iohĩs.
donum suꝑne generationis
mistice indicatum uelit acci¬
pere: de quo iohẽs apostolus
ammonendo testatur: Km̃i:
diligamus inuicem. qm̃ ca
ritas ex deo est: et omnis qui
tus est. et cognoscit dm̃. Sy¬
mon namq obediens. iohes
dicitur dei gratia. Et ꝓpt̾ea
recte primus apostoloꝵ cũ de
amore suo requiritur : symõ
iohĩs id est obediens dei grã
ostendatur. Hoc quod maio¬
ri preceteris obedientia dñi
iussis obsequitur: quod ardẽ¬
tiori illum caritate amplecti-¬
tur: non humani meriti. s
muneris esse diuini. Unde et
apostolus paulus eadem grã
confortatus aiebat: Quia
caritas dei diffusa est in cordi¬
bus nostris: ꝑ spiritũ scm̃
qui datus est in nobis. lc .iiͣ.¬
i ergo ceteris flagranti¬
us dominum amare pro¬
batur. Fil̃ius iohannis cogno¬
minatur: quia nimirum

Expanded text:
diligis me plus his? Ubi diligis me plus his? Ubi quamvis et simpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice indicatum velit accipere; de quo Joannes apostolus admonendo testatur: Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est: et omnis qui tus est, et cognoscit Deum . Simon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia: et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, id est, obediens Dei gratiostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, per Spiritum sanctum qui datus est nobis . Qui ergo caeteris flagrantius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur, quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
irtutem nobis ꝑfec¬
te dilectionis:presens
sancti eungelii lectio cõmẽ¬
dat: per fecta et enĩ dilectio
est: qua dm̃ ex toto corde. to¬
ta anima. tota uirtute. pro¬
ximum autem tanqmͣ nos¬
met ipsos diligere iubem᷑:
et neutra harum dilectio si¬
ne altera ualet esse ꝑfecta:
quia nec deus uere sine pro-¬
ximo. nec sine deo. uere po¬
test proximus amari. Unde
dominus tociens interrogato
petro an se diligeret et illores¬
pondente quod eum ipso teste
diligeret: adiungebat ꝑsin¬
gula ita concludens. Pasce
gri in deũ amoris: si erga fra¬
tres studueris curam solliciti
exercere laboris: Nam qui¬
cumq fratri opus pietatis
quod ualet impendere negli¬
git:minus iusto se conditorẽ
diligere ostendit:cuius man¬
datũ in sustentanda ꝓximi
necessitate contempnit: Que
profecto caritas qm̃ sine di¬
uine gracie in spiratione mi-¬
nime possit haberi : tacite qͦ-¬
dam modo dñs insinuat: qui
petrum de illa interogans.
symon inquiens iohannis

Expanded text:
irtutem nobis perfectae dilectionis praesens sancti Evangelii lectio commendat. Perfecta etenim dilectio est, qua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipsos diligere jubemur. Et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro, an se diligeret, et illo respondente, quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula, ita concludens: Pasce gri in Deum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris. Nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto cvinae gratia inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans,Simon, inquit, Joannis,
Abbreviated transcription (Latin):
rant: quia nimirum nemo ẽ
in hac uita. qui a cunctis ua¬
leat immunis esse delictis. sa¬
lomone affirmante qui ait: qͥa
non est homo iustus in t̾ra. qui
faciat bonum et non peccet: Un¬
de ꝓuide dñs qui grauib pec¬
cantium reatib. grandiora pe¬
nitendi medicam̃ta demons¬
trat: ip̃e cotidianos electorum
erratus. qui uerbo maxime uel
cogitatu contingunt. cotidia¬
nis orationum studiis docet de¬
bere curare: quos int̾ alia sic o¬
rare precepit: et dimitte nobis
debita nr̃a: sicut et nos dimit¬
timus debitorib nr̃is. Uel
certe malos appellat discipu¬
los: quia in comꝑatione diui¬
ne bonitatis. om nis creatura
mala esse ꝓbatur: dicente do¬
mino.nemo bonus nisi unus
deus: cum tamen participatio¬
ne eiusdem diuine bonitatis.
rationabilis creatura bona fi¬
eri posse cognoscit᷑. Unde et
dominus pia ꝓmissione testatur:
quia pat̾ de celo dabit sp̃m bonũ
petentib se. Ut ꝓfecto ostendat.

Expanded text:
rant, quia nimirum nemo est qui rant, quia nimirum nemo est qui in hac vita a cunctis valeat immunis esse delictis, Salomone attestante qui ait: Quia non est homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Unde providens qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appellat discipulos, quia in comparatione divinae bonitatis omnis creatura mala esse probatur, dicente Domino: Nemo bonus nisi unus Deus , cum tamen participatione ejusdem bonitatis divinae rationabilis creatura bona fieri posse cognoscitur; unde et Dominus pia promissione testatur, quia Pater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se ; ut profecto ostendat,
Abbreviated transcription (Latin):
idest ea que reliquimus paciat᷑.
libentis scł̃i commoda uirulen:¬
tia requirere. Recte namq im¬
mutatio boni ꝓpositi nocuia. ⁊
concupiscentia carnalis. repeti¬
est in cauda gestat comꝑatur
cum dicitur: aut si petierit ouũ
numquid porriget illi scorpionẽ:
Het itaq petamus a dño frẽs:
ut scilicet alim̃tum nobis pure
caritatis. sincere fidei. certe spei tri¬
buat: ut duritiam odioꝵ. ut ꝑfi¬
die uirus et aculeum nobis des¬
ꝑationis qui ad caduca retrah̃e
solet auferat: et absq ulla dubi¬
etate qd̃ petimus accipiemꝰ. Ait
enim ueridica uoce ioħs apłs:¬
quia qd̃ cumq petierimꝰ scd̾m
uoluntatem eius. audiet nos.
Sed et ip̃e dñs certam nob̃
fiduciam dat impetrandi que
recte petimus. cum subiungit.
Si ergo uos cum sitis mali. no¬
stis bona data dare filiis ur̃is:
quantomagis pater ur̃ de celo
dabit uobis sp̃m bonum peten¬
tib se: Malos aut̃ discipulos.
qui utiq quantum ad huma¬

Expanded text:
id est, ea quae reliquimus patiatur id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et concupiscentiae carnalis repetiquod in cauda gestat, comparatur, cum dicitur: Aut si petierit ovum, nunquid porriget ei scorpionem? Haec itaque petamus a Domino, fratres, ut, scilicet, alimentum nobis purae charitatis, sincerae fidei, certae spei tribuat, ut duritiam odiorum, ut perfidiae virus, et aculeum nobis desperationis qui ad vitam caducam retrahere solet auferat, et absque ulla dubietate quod petimus accipiemus. Ait enim veridica voce Joannes aposquia quodcunque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos; sed et ipse Dominus certam nobis fiduciam dat impetrandi quae recte petimus, cum subjungit: Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? Malos autem discipulos vocat, qui utique, quantum ad huma
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo legis est dilectio. Oĩs
enim lex. in uno sermone imple¬
tur. Diliges ꝓximum tuũ: sic̃
teip̃m. Et iterum. Dilectio ꝓxi¬
mi. malum non oꝑatur. Non ẽ
aut̃ metuendum. ne si grãm di¬
queramus: si intimo ex corde
dicamus. panem nr̃m cotidianũ
da nobis hodie: ille cor nr̃m rigo¬
re odioꝵ constringi ꝑmittat.
Hunc et enim rigorem ꝑ ducici¬
am lapidis insinuat cum dici¬
tur. Quis aut̃ ex uobis patrem
petit panem. num quid lapidẽ
dabit illi: Non est formidandũ.
ne si fortitudinẽ fidei contra hostis
antiqui tempta m̃ta precamur.
toto ex corde dicentes: dñe auge no¬
bis fidem: ille nos in fidelitatis
sinat int̾ire uenenis. Iure enĩ
nomine serpentis uirus in fide¬
litatis. quod ꝑ ip̃m genen hu¬
mano asꝑsum. est exprimitur.
cum dicitur. Aut si piscem petit:
num quid ꝓ pisce serpentem dabit
illi: Non est timendum ne si spẽ
Ille auditum auertat: ac nos des¬
ꝑatione futurarum recro respice:

Expanded text:
Plenitudo legis est dilectio . Omnis Plenitudo legis est dilectio . Omnis enim lex in uno sermone impletur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Et iterum: Dilectio proximi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dieramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ; illorum cor nostrum rigore odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est timendum ne si spem ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere,
Abbreviated transcription (Latin):
ea que uidentur demporalia sũt:
que aut̃ non uidentur eterna ft̃.
Possumus et hoc dicere. quia pis¬
cis in eo fidei typum teneat: quod
firma. quantis libet adu̾santis
mundi pressuris ĩpugnetur. in¬
conuilsa ꝑsistat: inimo etiã de
certamine głosior existat: adiu¬
uante illo qui missis ad p̾dican¬
da eiusdem fidei dona discipulis
ait. In mundo pressuram habebi¬
tis: sed confidite. ego uici mun¬
orro per ouum spei nostre
dum fetus cernitur: sed future
auis fetus sꝑatur. Et fideles qͥꝙ.
nondum in presenti. suꝑne prĩe
głam quam credunt intuentur.
sed futuram sꝑando prestolant᷑.
Unde dicit apłs.Si aut̃ quod
non uidemus sꝑamus. ꝑ paci¬
entiam expectamus. Hec igit᷑
sunt fratres km̃i bona. que prin¬
cipaliter a deo petere. hec iusticia
regni dei quam ante omnia q̃¬
rere debemus: fides uidelicet. spes.
et caritas: quia sicut scriptum est.
iustus ex fide uiuit: sꝑantes aut̃
in dño miscd̃ia circum dabit:⁊

Expanded text:
ea quae videntur temporalia sunt, ea quae videntur temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna sunt . Possumus et in hoc dicere, quia piscis in eo fidei typum teneat, quod firma, quantislibet adversantis mundi pressuris impugnetur, inconvulsa persistat, imo etiam de certamine gloriosior existat, adjuvante illo qui missis ad praedicanda ejusdem fidei dona discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici munorro per ovum spei nostraedum fetus cernitur, sed futurae avis fetus speratur; et fideles quique nondum in praesenti supernae patriae gloriam, quam credunt, intuentur, sed futuram sperando praestolantur. Unde dicit Apostolus: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Haec igitur sunt, fratres charissimi, bona quae principaliter a Deo petere, haec justitia regni quam ante omnia quaerere debeamus, fides, videlicet, spes, charitas, quia sicut scriptum est: Justus ex fide vivit . Sperantes autem in Domino misericordia circumdabit , et:
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit omnem fidem. ita ut
montes transferret: et si clistribu¬
eret om nes facultates in cibos pau¬
ꝑum: et si traderet corpus suum
ex toto corde. tota anima. tota uir¬
tute: et ꝓximum tamqͣm nos di¬
ligere precipimur. Nec tantum
ꝓximis et amicis: uerum etiam
inimicis ꝑfectus quisq benefi¬
cium dilectionis.impendere de¬
bet: dño dicente. diligite inimi¬
cos ur̃os benefacite his qui ode¬
runt uos orate ꝓ ꝑsequentibus
et calumpniantib uos: ut sitis
filii patris ur̃i qui in celis est. In
pisce autem. fi des non ficta expri¬
mitur. Quomodo enĩ piscis sb̃
tegmento aquarum. nascitur.
uiuit ⁊ alitur: sic et fides que
in dm̃ est. que alterius uite gau¬
dia. ꝑ lamenta presentia fletus¬
q requirit in uisibiliter in corde
gignitur: inuisibili grã sp̃s ꝑ aꝙͣ
li auxilio diuine ꝓtectionis ne de¬
ficiat nutritur: inuisibiliũ p̾mi¬
orum. intuituq que uidet bona
oꝑatur: memor illius apłici. qͥa

Expanded text:
habuerit omnem fidem, ita ut habuerit omnem fidem, ita ut montes transferret, et si distribueret omnes facultates suas in cibos pauperum, et si traderet corpus suum,ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam nos diligere praecipimur. Nec tantum proximis et amicis, verum etiam inimicis perfectus quisque beneficium dilectionis impendere debet, Domino dicente: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . In pisce autem fides non ficta exprimitur. Quomodo enim piscis sub tegmento aquarum nascitur, vivit, et alitur; sic et fides quae in Deum est, quae alterius vitae gaudia per lamenta praesentia fletusque requirit, invisibiliter in corde gignitur, invisibili gratia Spiritus li auxilio divinae protectionis ne deficiat nutritur, invisibilium praemiorum intuitu quaeque valet bona operatur, memor illius apostolici quia
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem dabit illi: Aut piscem:
numquid ꝓ pisce serpentẽ dabit
illi: Aut si petierit ouum: nũ¬
quid porriget illi scorpioneme
Aꝑta etenim est hec comparatio:
et cunctis audientib satis clara.¬
et ad intelligendum facillima:
quia si homo quilibet mortalis.
ac fragilis. et petcati adhuc car¬
ne grauatus. petentib se filiis
quamius terrena et fragilia.
dare non denegat: multoma¬
gis pater celestis. petitoribus
sus suo timore. et amore p̾di¬
tis. non defectua in celis bona
largitur. Sed iuxta tẏpicam ĩ¬
telligentiam. panis dilectionẽ
significat: quia sieut ille princi¬
palis est cib: ita ut sine eo mẽs
in ops esse uideatur: ita illa pͥn¬
cipalis est uirtus: ita ut sine illa
uirtutes relique spiritales. uirtu¬
tes esse uideri nequeant: quia ni¬
mirum quicquid boni agitur in
sola dilectione ꝑficitur. Unde di¬
cit apłs. quia si linguis hominũ
loqueretur. et angłoꝵ: et si habu¬
erit ꝓpħiam. et nosset misteri a
omnia. et omnẽ scientiam: ⁊ si

Expanded text:
m, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? Aperta etenim est comparatio haec et cunctis audientibus ad intelligendum facillima, quia si homo quilibet mortalis ac fragilis et peccati adhuc carne gravatus petentibus se filiis, quamvis terrena et fragilia dare non denegat; multo magis Pater coelestis petitoribus suis, suo timore et amore praeditis, non defectiva in coelis bona largitur. Juxta typicam intelligentiam, panis dilectionem significat, quia sicut ille principalis est cibus, ita ut sine eo mensa inops esse videatur, ita dilectio principalis est virtus, ita ut sine illa virtutes reliquae spiritales virtutes esse videri nequeant, quia nimirum quidquid boni agitur in sola dilectione perficitur; unde dicit Apostolus quia si linguis hominum loqueretur et angelorum, et si habuerit prophetiam, et noscet mysteria omnia et omnem scientiam, et si
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. Uerum qd̃ a deo hiuiꝰ¬
modi petitiones eo quod male pe¬
tunt acciꝑe non merentur: stude¬
amus nos dilectissimi et bene
petere: et digni ad optinenda que
petimus existere. Qd̃ ita fit: si ed¬
ea que dñs iussit orando queramꝰ:
et quales ipse nos fieri docuit.ta¬
les adorandum ꝓcedimus: et in¬
tenti in precib donec impetremꝰ
insistimus. Si aut̃ scire cupimꝰ
que ip̃e nos petere uelit:audia
mus illud euangelicũ. Querite
primum regnum dei et iustitiã
eius: et hec omnia adicientur
uobis. Regnum aut̃ dei et iusti¬
tiam eius querere est: et celestis
patrie dona desiderare: et quib
iustitie meritis ad hec ꝑuenire
debeat. in desinenter in quirere:
ne si a uia forte que illo ducit aber¬
remus ꝑuenire quo nitimur mi¬
nime queamus. Qd̾̃ si uerba dñi
et saluatoris nr̃i. quib nos de
exemplo terreni parentis. ad ro¬
gandum dm̃ patrem hortatur
diligenter inspicimus: que erit¬

Expanded text:
dicuntur. Verum quod omnes hujusdicuntur. Verum quod omnes hujusmodi petitiones, eo quod male petunt, accipere non merentur, studeamus nos, dilectissimi, et bene petere, et digni ad obtinenda quae petimus existere: quod ita fit, si ea quae Dominus jussit orando quaerimus, et quales nos ipse fieri docuit, tales ad orandum procedimus, et intenti in precibus donec impetremus insistimus. Si autem scire cupimus quae ipse nos petere velit, audiamus nos illud evangelicum: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Regnum autem Dei et justitiam ejus quaerere est et coelestis patriae dona desjustitiae meritis ad hoc perveniri debeat indesne si a via forte quae illuc ducit oberremus, pervenire quo nitimur minime queamus. Quod si verba Domini et Salvatoris nostri quibus nos de exemplo terreni parentis ad rogandum Deum Patrem hortatur, diligenter inspicimus, cit
Abbreviated transcription (Latin):
gis in oratione quã celestia requi¬
runt. Quoꝵ p̾ces apłs in ip̃a de
qua loquimur sententia spetia¬
liter reprehendit. Cum enĩ dixis¬
set petitis et non accipitis. eo qd̃
male petais: aduinxit continio.
ut in concapiscentiis urĩs in su¬
matis. Neq aut̃ prohibent᷑ ciues
patrie celestis in terra ꝑegrinan¬
tes ꝓ pace tempoꝵ. ꝓ salute corpo¬
rum. ꝓ ubertate frugum. ꝓ sere¬
nitate aurarum. ꝓ ceteris uite hu¬
ius necessariis dñm petere: si tan¬
tum hec nõ nimie petantur: et
si ob id solum modo petantur. ut
abundante uatico in presenti.li¬
berius futura dona concedantur.
Sed quia sunt qui temporalem
quietem et prosꝑitatem: a suo cre¬
atore requirunt. non quidem ut
erdem creatori deuotiorib animiᷤ
obediant: sed ut abundantius cõ¬
messationib de ebrietatib uacẽt:
ut securius aclicentius suis cõ¬
cupiscentiis. sue carnis seruiant
illecebris: merito tales male pet̾e

Expanded text:
gis in oratione quam coelestia bona requigis in oratione quam coelestia bona requirunt, quorum preces Apostolus in ipsa, de qua loquimur sententia, specialiter reprehendit. Cum enim dixisset: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, adjunxit continuo, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Neque autem prohibentur cives patriae coelestis in terra peregrinantes pro pace temporum, pro salute corporum, pro ubertate frugum, pro serenitate aurarum, pro caeteris vitae hujus necessariis Dominum petere, si tantum haec minime petantur, et si ob hoc solummodo petantur, ut, abundante viatico in praesenti, liberius ad futura dona tendatur: sed quia sunt qui temporalem quietem et prosperitatem a suo Creatore requirunt, non quidem ut eidem devotioribus animis obediant, sed ut abundantius commessationibus et ebrietatibus vacent, ut securius et licentius suis concupiscentiis, suae carnis serviant illecebris, merito tales male petere
Abbreviated transcription (Latin):
non accipietis: eo qd̃ male peta¬
tis. Male namq peture qui ꝑ¬
seuerantes inpeccatis ꝓ eisdem
peccatis que ip̃i nimme dimit¬
tunt. ut sibi a dño dimittant᷑.
Imprudent̾ exorant: quales ip¬
se ꝑ ysaiam reprobat dicens:
et cum excenderitis manus
urãs. auertã ocłos meos a uo¬
bis: et cum multiplicaueritis
orationem non exaudiam:
manus ur̃e sanguine plene
sunt. Quibz adhuc consulendo
qui ratione possint impetrare
que poscerent: ostendit cum
subdidit. Lauamini mundi
estote: auferte ma lum cogi¬
tationum ur̃arum. ab ocłis
meis. Male petunt. qui uocem do¬
mini iubentis. audire obtemꝑando
contempnunt: et nichilominus
dñm suum uocem supplicantiũ
exaudire miserando deposcunt: qͦs
ipse repellens in euangelio loqui
quit aurem suam. ne audiat le¬
gem: oratio eius erit execrabilis.
Male petunt:qui a non suꝑne
mercedis intuitu. sed ad exemplũ
incubant precib. De quib ipse
Male petunt et illi:qui t̾rena ma¬

Expanded text:
non accipitis, eo quod male petanon accipitis, eo quod male petatis . Male namque petunt, qui perseverantes in peccatis pro eisdem peccatis, quae ipsi minime dimittunt, ut sibi a Domino dimittantur, imprudenter exorant, quales ipse per Isaiam reprobat dicens: Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis; et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Quibus adhuc consulendo qua oratione possent impetrare quae poscerent ostendit cum subdidit: Lavemini, mundi estote, auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Male petunt qui vocem Domini jubentis venire, audire obtemperando contemnunt; et nihilominus Dominum suam vocem supplicantium exaudire miserando deposcunt: quos ipse repellens in Evangelio loquitquit, aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Male petunt, quia non supernae mercedis intuitu, sed ad exemplum incubant precibus, de quibus ipse Male petunt et ipsi qui terrena ma
Abbreviated transcription (Latin):
ritate cognosceret. Lc. ii.¬
i quippe dñm inuocant in
ueritate:qui in hoc qd̃ orando di¬
cunt:uiuendo non contradicunt.
Inuocant dñm inueritate: qui
suas ei preces oblaturi.primo
iussa illi implere satagunt:
qui dicturi ei inoratione. et di¬
mitte nobis debita nostra. si¬
cut et nos dimitaimus debito¬
rib nostris. Illud eius mãda¬
tum impleuerunt quod dicit:
et cum statis ad orandum. re
mitaite si quid habetis adu̾sus
aliquem: ut et pater uester qui
in celis est remutat uobis pecca
ta ur̃a. Unde et de talib apte pro¬
ph̃a subiungit. Uoluntatẽ tim̃¬
tium se faciet: et orationes eorũ
exaudiet: et saluos faciet eos Il¬
li itaq in ueritate dominum
inuocant: qui eum timere com¬
ꝓbantur. Horum ip̃i cum cla-¬
mauerint orationes exaudiet:
hoꝵ cum ad se suspirauerint
pia desideria ꝑficiet: hos cum
hanc uitam transierint. ad sa¬
lutem sustolet eternam. At cõ-¬
tra sunt qui dñm: sed non in
ueritate inuocant: quos redar¬
guens iacobus ait. Petite et

Expanded text:
ritate, cognosceret. Invocant quippe Dominum in veritate, qui in hoc quod orando dicunt vivendo non contradicunt; invocant Dominum in veritate, qui suas ei preces oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus mandatum impleverunt quod dicit: Et mittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester, qui in coelis est, remittat vobis peccata vestra ; unde de talibus apte Propheta subjungit: Voluntatem timentium se faciet, et orationes eorum exaudiet, et salvos faciet eos . Illi itaque in veritate Dominum invocant, qui eum timere comprobantur. Horum ipse, cum clamaverint, orationes exaudiet. Horum, cum ad se suspiraverint pia devotione, perficit. Hos, cum ex hac vita transierint, ad salutem sustollet aeternam. At contra sunt qui Deum, sed non in veritate invocant; quos redarguens Jacobus ait: Petitis et
Abbreviated transcription (Latin):
portare dignatus est: ipse suũ
ꝓ uita nr̃a mortem obtulit: ip̃e
magnis peccantiũ amissis. mag¬
na penitentie remedia ostendit.¬
dit. dicens ꝑ precursorem suum.
Gemmina uiꝑarum. quis ostẽ¬
dit uobis fugere a uentura ira:
Facite ergo fructus dignos pe¬
nitentie. Et paulo post. Qͥ habet
inquit duas tunicas det non
habenti: et qui habet escas simi¬
tidiana confessionis et interces¬
sionis mutue medicam̃ta con¬
cessit dicens. ꝑ apłm iacobum.
Confitemini alterutrum pecca¬
ta ur̃a: et orate ꝓ inuicem ut sal¬
uemini. Ip̃e rogari ut prestet am¬
monet:qui animos inopum. ad
se rogandum largus donator
erigit. Omnis inquiens qui petit
accipit: et qui querit inuenit: et
pulsanti aꝑietur. Non ergo du¬
bitandum qd̾ petentes accipimꝰ:
querentes inuenimus: pulsanti¬
b nobis aꝑietur: quia nimirũ
fallere non potuit. u̾itas que pro¬
misit. Sed hoc est ugilantius
intuendum: quia non omnes qͥ
coram hominib orare uidentur.

Expanded text:
portare dignatus est. Ipse suum portare dignatus est. Ipse suum o vita nostra mortem obtulit, ipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, simitidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum quod petentes accipimus, quaerentes invenimus, pulsantibus nobis aperietur, quia nimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram hominibus orare videntur,
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia iusti iudicis nõ egeat.
a precib cesset. Quin pocius eti¬
am cum se aliquid bonz quis e¬
gisse cognouerit: quia qua hoc
districtione iudicetur ignoratur:
tremens cum ꝓpħa ꝓclamet. Ne
intres iniuditium cum seruo tuo:
quia non iustificabit᷑ in conspec¬
tu tuo omnis uiuens. Et cum
beato iob. Si iustificare me uolu¬
ero: os meũ condempnabit me:
si innocentem ostendero. prauũ
fiteamur peccata nr̃a. fidelis et
iustus est. ut remittat nobis pec¬
cata nr̃a: et emundet nos ab om¬
ni inquinam̃to.Si dixerimus qͥa
non peccauimus. mendacem fe¬
cimus eum: et uerbum eius nõ
est in nobis. Neq rursus quispi¬
am considerata peccatoꝵ suoꝵ.
qualitate. seu quantitate. a peten¬
di uenia mentem desꝑando reno¬
cet: neminem uisa suoꝵ putredo
uulnerum. sui magnitudo lan
conditor nr̃ medicus nob̾ fieri.
ip̃e ad nos uenire in carne: ipse
infirmitates nr̃as suscipere ut
sanaret. dolores nrõs et au ferret.

Expanded text:
sericordia justi judicis non egeat sericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Et cum beato Job: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me; si innocentem ostendero, pravum fiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum, sui magnitudo langConditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret,
Abbreviated transcription (Latin):
ma ꝑducere. Quin immo meliꝰ
erat non cognoscere uam ius¬
titie: qm post agnitionẽ retror¬
sum conuerti. Unde necesse est
fr̃es mei. ut petamus: seduli si¬
ne int̾missione oremus. Proce¬
damus ante deum: ploremus
coram dño qui fecit nos: etut
exaudiri mereamur. uideamus
sollicite. qualit̾ uiuere uelit: qͥd
nos facere iusserit qui fecit nos.
Queramus dñm et confirme¬
mur: queramus faciem eus
semꝑ. Et ut hunc inuenire ⁊
uidere mereamur: mundemꝰ
nos ab omni inquinam̃to
carnis ⁊ sp̃s: quia non nisi ca¬
sti corpore. in lie resurrectionis
ad celos subleuare. non nisi
mundo corde głam ualent
diuine maiestatis intueri.
Puisemus. et in fatigabili desidenio
eterne beatitudinis aures pii con¬
ditoris. ne deficiamus a ceptis: pri¬
usqm illo aꝑiente de carcere mortis
huius eripi. ac portum meream᷑
patrie celestis ingredi. Nemo si¬
bi deinnocentia. blandiat᷑. nullꝰ¬
suis fidus actib quasi quia mi¬

Expanded text:
ma perducere; quin imo melius ma perducere; quin imo melius erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti; unde necesse est, fratres mei, ut petamus seduli, sine intermissione oremus, et procidamus ante Dominum, ploremus coram Domino, qui fecit nos. Et ut exaudiri mereamur, videamus sollicite qualiter nos vivere velit, quid nos facere jusserit qui fecit nos. Quaeramus Dominum et confirmemur, quaeramus faciem ejus semper; et ut hunc invenire et videre mereamur, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quia nonnisi casto corpore in die resurrectionis ad coelos sublevari, nonnisi mundo corde gloriam valent divinae Majestatis intueri. Pulsemus et infatigabili desiderio aeternae beatitudinis aures pii Conditoris, nec deficiamus a coeptis priusquam, illo aperiente, de carcere mortis hujus eripi ac portam mereamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus quasi qui mi
Abbreviated transcription (Latin):
ominus¬
ad celestis regni gaudia
nos ꝑuenire desiderans. ⁊ nos
eadem gaudia a se petere docuit:
et nob̾ petentib se hec daturum
esse ꝓmisit. Pecitt in quit. et da¬
bitur uobis: querite et inuenie¬
tis: pulsate. et aꝑietur uobis. Qͤ
nob̾ sunt uerba domini nostri
de pensanda: quia uidelicet et
regnum celoꝵ non otiosis ⁊ ua¬
cantib. sed petentib et queren¬
tib et pulsantib. dandum. in¬
ueniendum. et aꝑiendum esse
destatur. Petenda est ergo ianu¬
a regni orando:qierenda recte
uiuendo:pulsanda ꝑseueran¬
do. Non enim sufficit uerbis
tantum modo dominum ro¬
gare: si non etiam quesierimꝰ
diligentius qualiter nobis sit
uiuendum: ut digni simus im¬
petrare que poscimus: ipso at¬
testante qui ait. Non omĩs qui
celoꝵ: sed qui facit uoluntatem
patris mei qui in celis est: ip̃e in¬
trabit in regnum celoꝵ. Neq a¬
li quid ꝓdest bona inchoasse: si
non quisq studeat ea que bene
inchoauerat. usq ad finem fir¬

Expanded text:
ominucoelestis regni gaudia nos pervenire desiderans, et nos eadem gaudia a se petere docuit, et nobis petentibus se haec daturum esse promisit. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis. Quae nobis sunt verba Domini nostri,de pensanda, quia, videlicet, regnum coelorum non otiosis et vacantibus; sed petentibus, quaerentibus, pulsantibus dandum, inveniendum et aperiendum, esse testatur. Petenda est ergo janua regni orando, quaerenda recte vivendo, pulsanda pedo. Non enim sufficit verbis tantummodo Dominum rogare, si non etiam quaesierimus diligentius, qualiter nobis sit vivendum, ut digni simus impetrare quae poscimus, ipso attestante, qui ait: « Non omnis qui d qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Non aliquid prodest bona inchoasse, si non quisque studeat ea quae bene inchoaverat usque ad finem fir
Abbreviated transcription (Latin):
indigni: quin potius misteriũ
regenerationis quo in baptis¬
mate filii dei sumus effecti. il
uemus. Certum namq est. qui¬
a si summi patris mandata sec¬
tamur: remunerabit nos here¬
ditate sempit̾ne ben edictionis:
quam nobis ante scła parauit.¬

Expanded text:
indigni, quin potius mysterium indigni, quin potius mysterium regenerationis quo in baptismate filii Dei sumus electi, illvemus. Certum namque est, quasi summi Patris mandata sectamur, remunerabit nos haereditate sempiternae benedictionis, quam nobis ante saecula paravit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ idem sp̃s in ysaia. sp̃s sapien¬
tie et intellectus. sp̃s consilii et for¬
titudinis. sp̃c scientie et pietatis.
sp̃c timoris dñi: et in alio loco.
sp̃c dilectionis et pacis. sp̃c gre.
et precum nominat᷑. quia nimi¬
rum quicquid boni uera citen
habemus. quicquid bene agimꝰ᷑:.
hoc eodem largiente ꝑcepimus.
Qd intelligens ꝓpħa. cum cor¬
dis mundiciam quereret dicens.
cor mundum crea in me deus:
continuo subiungit. sp̃m rectũ
in noua muiscerib meis. Quia
rectus impleuerit: cor nob̾ mũ¬
dum unde sit nõ habet. cum
cens dixisset. dñe ad te confugi.
doce me facere uoluntatẽ tuã:
statim quo hunc ordine ꝯseqͥ
deberet ostendit cum subdit: sp̃c
tuis bonus deoucet me inuiam
rectam. Cuius uestigiis iuxta
modulum nr̃m fres dilectissimi
adherentes. petamus dm̃ patrem:
ut sp̃s sui gratia nos in uiam
recte fidei que ꝑ dilectionẽ oꝑa¬
tur inducat: et ut optata merea¬
mur optinere ta liter uiuere stu¬
deamus: ne tanto patre si mus

Expanded text:
sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, Spiritus timoris Domini, et in alio loco Spiritus dilectionis et pacis, Spiritus gratiae et precum nominatur, quia nimirum quidquid boni veraciter habemus, quidquid bene agimus, hoc eodem Spiritu largiente percipimus: quod intelligens Propheta, cum cordis munditiam quaereret dicens: Cor mundum crea in me, Deus, continuo subjunxit: Spiritum rectum innova in visceribus meis , quia rectus impleverit, cor in nobis mundum unde sit non habet. Cum cens dixisset: Domine, ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam statim quo hunc ordine consequi deberet ostendit cum dicit: Spiritus tuus bonus deducet me in viam rectam, cujus vestigiis juxta modulum nostrum, fratres charissimi, adhaerentes, petamus Deum Patrem, ut Spiritus sui gratia nos in viam rectae fidei, quae per dilectionem operatur, inducat. Et ut optata mereamur obtinere, taliter vivere studeamus, ne tanto Patre simus
Abbreviated transcription (Latin):
Et bene turba quamus reliqͥ¬
as dñici prandii ñ caperet. man
ducasse tam̃. et sa turasse narra¬
tur: quia sunt non nulli. qui ⁊¬
si omnia sua relinquere: neq
qui potest caꝑe capiat:ceteraq
huiusmodi:tamen esurientes
et sicientes iustitiam saturant᷑:
eos. Bene quatuor milia. ut ip̃o
etiam nuniero docerent euangeli¬
cis se pastos esse cibariis.

Expanded text:
Et bene turba quamvis reliquEt bene turba quamvis reliquias dominici prandii ducasse tamen et saturata esse narratur: quia sunt nonnulli qui, etsi omnia sua relinquere nequeuQui potest capere capiat, caeteraque hujusmodi, tamen esurientes et sitientes justitiam saturantur,ieres et parvulos. Bene quatuor millia, ut ipso etiam numero docerent, evangelicis se pastos esse cibariis.
Abbreviated transcription (Latin):
septem sportas implent: quia
sunt altiora ꝑfectionis p̾cepta.
uel potius exhortam̃ta. ⁊ consi¬
lia que generalis fideliũ multi¬
tudo nequit seruanda ⁊ ĩplenda
ataingere: quoꝵ exsequutio illoᷤᷤ
ꝓprie respicit: qui maiore scĩ sp̃c
sublimitate dranscendt̃: qualib
dicitur. Si uis ꝑfestus esse uade
uende omna que habes ⁊ da pau-¬
te. quibz dominicoꝵ sũt condi¬
ta fragmenta ciboꝵ ꝓpt̾ septifor¬
mem sp̃c grãm. septem fuisse mẽ.¬
morantur. Nam quia sporte iun¬
co et palmarum foliis solent cõ¬
texi: merito in scõꝵ significatione
ponuntur. Iuncus quippe super
aquas nasci confueuit. Palma
uero: uictricem ornat manum.
Et iunceis uasis recte comꝑant᷑
electi: cum radicem cordis ne for¬
te ab amore et̾nitatis arescant.
in ip̃o uite fonte collocant. Assi¬
mulantur et eis que de palma¬
rum sunt foliis contexta: cum
in defectiuam et̾ne retributõnis
memoriam puro in corde retinẽt.

Expanded text:
septem sportas implent, quia vero septem sportas implent, quia vero sunt altiora perfectionis praecepta vel potius exhortamenta, et consilia, quae generalis fidelium multitudo nequit servando et implendo attingere, quorum exsecutio illos proprie respicit, qui majori sancti Spisublimitate transcendunt. Qualibus dicitur: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes ,tae, quibus dominicorum sunt condita fragmenta ciborum, propter septiformem spiritus gratiam, septem fuisse memorantur. Nam quia sportae junco et palmarum foliis solent contexi, merito in sanctorum significatione ponuntur. Juncus quippe super aquas nasci consuevit, palma vero victricem ornat manum. Et junceis vasis recte comparantur electi, cum radicem cordis, ne forte ab amore aeternitatis arescat, in ipso vitae fonte collocant. Assimilantur et eis quae de palmarum sunt foliis contexta, cum in defectivam aeternae retributionis memoriam puro in corde retinet.
Abbreviated transcription (Latin):
uel uite p̾buere uel mortis. Et
manducauer̃t. ⁊ saturati sũt.
Manducant de panibz ac pis
dien tes u̾ba d̾i. ⁊ exempla intu¬
entes. ad ꝓfectum uite correptio¬
ris ꝑ hec extitari. atq assurg̾e̾
festinant: quib apde cõgruit
illud psalmmiste. Edent pauꝑes
et saturabuntur: et laudabunt
dicere. Audient humiles u̾bum
cli et facient: et ad laudem nõ
suam sed suꝑni largitoris. cũcta
que bene gerunt referunt. Unde
merito ad uitam interioris ho¬
minis eternam. ut pote pane ui¬
te saturati peruenient. Quo contͣ.
tarcdis auditorib ꝑ ꝓpham exp¬
bratur. Manducastis. et ñ estis
saturati. Manducant namq ⁊
non saturantur. qui panẽ uerbi
dei aucliendo degustant: sed nõ
faciendo que auduint. nichil
ex his int̾ne dulcedinis quo cor
ip̃oꝵ confirmetur. in uentre me¬
morie recipiunt. Et sustulerunt
qđ suꝑauerat de fragm̃tis: sep¬
tem sportas. Qd̃ turbis satura
tis suꝑat. apłi sustollunt: et

Expanded text:
vel vitae praebuere vel mortis. Et vel vitae praebuere vel mortis. Et manducaverunt, et saturati sunt. Manducant de panibus Dominidientes verba Dei et exempla intuentes, ad profectum vitae correctionis per haec excitari atque assurgere festinant, quibus apte congruit illud Psalmistae, edent pauperes et saturabuntur et laudabunt dicere: Audient humiles verbum Dei et facient, et ad laudem non suam, sed superni largitoris, cuncta quae bene gerunt referent. Unde merito ad vitam interioris hominis aeternam, ut pote pane vitae saturati pervenient. Cui contra tardis auditoribus per prophetam exprobratur: Manducastis, et non estis saturati. Manducant namque et non saturantur, qui panem verbi Dei audiendo degustant, sed non faciendo quae audiunt, nihil ex his internae dulcedinis quo cor ipsorum confirmetur in ventre memoriae recipiunt. Et sustulerunt quod superaverat de fragmentis septem sportas. Qtis superat, Apostoli sustollunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirtutem bone oꝑationis
conualescerent refier: nec erat
magistris deficientib qui eis
scripture archana patefa ceret:
eosq ad iuam u̾itatis instr¬
ueret. Acceptis aut̃ ad frangẽ¬
dum panib dñs gr̃ãs agit:
ut et ip̃e quantũ de salute ge¬
neris humani ꝯgaudeat ostẽ¬
deret: et nos semꝑ ad agendas
deo gr̃as informet: cum uel t̾¬
reno pane carnem. uel animã
celesti suꝑna gr̃a largiente refi¬
cimus.Et habebant pisciculos
paucos. Et ip̃os benedixit: ⁊ uissit
apponi. Si in panib septem. ¶cͥp
ternas mentium epulas inue¬
nimus: quid in pisciculis qͦs
benedicens parit̾ dominus turbe
uissit apponi: nisi scos accipimꝰ
illius temporis. quo eadem ẽ cõ¬
dita scriptura: uel quoꝵ ipsa
scriptura fidem. uitam. ⁊ passio¬
nes continet: qui de turbulentis
huius scłi fluctib erecti ac di¬
uina benedictione consecrati.
refectionem nobis int̾nam ne
in huius mundi transeuntis
ex cursu deficiamus. exemplum

Expanded text:
ad virtutem bonae operationis ad virtutem bonae operationis convalescerent refici, nec erat magistris deficientibus qui eis Scripturae arcana patefaceret, eosque ad viam veritatis instrueret. Acceptis autem ad frangendum panibus Dominus gratias agit, ut et ipse quantum de salute generis humani congaudeat ostendat, et nos ad agendas semper Deo gratias informet, cum vel terreno pane carnem, vel animam coelesti superna gratia largiente reficimus. Et habebant pisciculos paucos, et ipsos benedixit, et jussit apponi. Si in panibus septem scrip Spiritus internas mentium epulas invenimus, quid in piscibus, quos benedicens pariter Dominus turbae jussit apponi, nisi sanctos accipimus illius temporis quo eadem est condita scriptura, vel quorum ipsa scriptura fidem, vitam et passiones continet, qui de turbulentis hujus saeculi fluctibus erepti, ac divina benedictione consecrati refectionem nobis internam, ne in hujus mundi transeuntis excursu deficeremus, exemplo suae
Abbreviated transcription (Latin):
tis soliditas. nullo feno int̾po¬
sito cõtinebat. Et accipiens septẽ
panes grãs agens.fregit:⁊ da¬
bat discipulis suis. ut appone¬
rent. Et apposuerunt curbe. Do
minus accipiens panes dabat
discipulis suis: ut ip̃i acceptos
turbe apponerent: quia spiritał
dona scientie tribuens apłis. per
eoꝵ ministerium uoluit eccłie
sue ꝑ orbem uite cibaria distͥbuii.
panes qͦs discipulis daret.
aꝑtionẽ designat. sacram̃torũ:
quib ad ꝑpetuam salutẽ nutri¬
endus erat mundus. Cum enĩ
ait ip̃e dñs. ⁊ nemo nouit filiũ
nisi pater: et neq patrem quis
nouit nisi filuis. et cui uoluerit
filius reuelare: quid nisi panem
uite nobis ꝑ se aꝑiendum demon¬
strauit: ad cuius int̾iora cernã¬
da. ꝑ nos ip̃os penetrare nequimꝰ:
Quo contra. ꝓph̾a miserabilem
quoꝵdam famem deplorans ait.
Paruuli petierunt panem: nec
erat qui frangeret eis. Quod est
aliis uerbis dicere. In docti que¬
sierunt pabulo uerbi dei quo

Expanded text:
tis soliditas nullo feno interpotis soliditas nullo feno interposito continebat. Et accipiens septem panes, gratias agens, fregit et dabat discipulis suis, ut apponerent, et proposuerunt turminus accipiens panes dabat discipulis suis, ut ipsi acceptos turbae apponerent, quia spiritalis dona scientiae tribuens Apostolis per eorum ministerium voluit Ecclesiae suae per orbem vitae cibaria distribui. panes, quos discipulis daret, apertionem designat sacramentorum, quibus ad perpetuam salutem nutriendus erat mundus. Cum enim ait Dominus ipse: Et nemo novit filium nisi Pater, neque patrem quis novit nisi filius, et cui voluerit filius revelare, quod nisi panem vitae nobis per se aperiendum demonstravit, ad cujus interiora cernenda per nos ipsos penetrare nequimus, cui contra Propheta mirabilem quorumdam famem deplorans aiebat, parvuli petierunt panem, nec erat qui frangeret eis. Quod est aliis verbis dicere, indocti quaesierunt pabulum verbi Dei, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nime alim̃tum corporalib sa¬
cram̃tis obdegeretur. Ordei et enĩ
medulla: tenacissima palea de¬
gitur. Et precepit turbe discũbere
suꝑ terram. Supra in refectione
quinq panum. turba suꝑ fenum
iuride discumbebat. Nunc ubi sep¬
tem panib reficienda est. suꝑ t̾ram
discumbere precipit᷑. quia ꝑ scrip¬
turam legis carnis defideria cal¬
care et comprimere iubemur.Om¬
nis enim caro fenum: et omnis
uo aut̃ testam̃to ip̃am quoq t̾rã.
ac facultates demporales derelin¬
quere precipim᷑. Uel certe qͥa mons
in quo turba dominicis panib
reficiebatur. altitudinẽ ut supra
diximus redemptoris nr̃i signifi¬
cat. Ibi suꝑ fenum: hic suꝑ derram
reficitur. Ibi enim celsitudo xp̃i ꝓp
ter carnales homines. et ierłm ter¬
renam carnali spe.⁊ desiderio tegi¬
tur: hic aut̃ spe remota omni.
cupiditatis carnalis. conuuuias
noui testam̃ti spei ꝑmanentis
firmam̃ tum. tamquã ip̃iꝰ mon¬

Expanded text:
nimae alimentum corporalibus sanimae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur. Hordei enim medulla tenacissima palea gitur. Et praecepit turbae discumbere super terram. Supra in refectione quinque panum turba supra fenum viride discumbebat, nunc ubi septem panibus reficienda est, supra terram discumbere praecipitur, quia per scripturam legis carnis desideria calcare et comprimere jubemur. Omnis enim caro fenum, et omnis vo autem Testamento ipsam quoque terram ac facultates temporales derelinquere praecipimur, vel certe quia mons, in quo turba dominicis panibus reficiebatur, altitudinem, ut supra diximus, redemptoris nostri significat, ibi super fenum, hic super terram reficitur. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Hierusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur. Hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firmamentum, tanquam ipsius mon