comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lo apłoꝵ nulla fit iñ m̃tio. h ẽ in
credo minori. nec ĩsĩbolo ꝙ fuit
datũ innicena sinodo. infiñ euiꝰ
habet̾. ꝗ alr̃ dixĩt anathema sit.

Expanded text:
lorum nulla fit inde mentio, hoc est in Credo minori, nec in Symbolo quod fuit datum in Nicaena synodo: in fine cujus habetur, qui aliter dixerit anathema sit,
Abbreviated transcription (Latin):
Efide spe quȩ in nob ẽ
oĩ poscenti rõne yeodde. ut
att petrus ĩ epła sua. ꝑati
ee debemꝰ cũ modestia.⁊ timore.
Itaq ut parit᷑ ẜuet̾. mod̾stia ins mone.

Expanded text:
quae in nobis est, omni poscenti rationem reddere, ut ait Petrus in Epistola sua, parati esse debemus cum modestia et timore . Itaque, ut pariter servetur modestia in sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
bi sufficiãt tradicio ꝯpoĩtionis
sulphuris albi ⁊ ruber aquo cũ
artificio facto ꝑ bñficiũ quar¬
te oꝑationis fit elixir cõpletu
ꝓ transmutãdo om̃e corpꝰ dimi¬
iuitũ In ueꝵ solem ⁊ uerã lunã.
de quarta oꝑalione ꝑ quã

Expanded text:
bi sufficiat tradicio composicionis sulphuris albi et rubei, de quo cum artificio facto per beneficium quinte operacionis fit elixir completum, pro transmutando omne corpus diminutum in verum solem et in veram lunam. 20 De quarta operacione,
Abbreviated transcription (Latin):
Ili tu riccipies sulꝑhur albũ
ne Rorida uz ex ciqua rube¬
a post dissolutionem ipĩs in dcã
aqua ⁊ quando de ciqua erit cõge¬
deris erit totũ albũ fortifita tuũ¬
ignẽ ex carbonib qr aliuid nõ
tũ Rnbeñ bt scarrala post for¬
tifica tuũ ignem flauũ usq subli¬
metux. sili scias ꝙ illud qd̾ spbli¬
mabr̃ exit sulphur albrim mut¬
tum nobłẽ ⁊ illud qd̾ remanebit
In fundo fixum erit sulphux ru¬
albo reductũ est in Rubeũ man¬
festũ propt̾ igmbłitatẽ aque q̃¬

Expanded text:
ili, tu accipies sulphur album ne rorida cum aqua rubea post dissolucionem ipsius in dicta aqua; et quando de aqua cum eo congederisignem de carbonibus, quoniam aliud non rubeum ut scarlata. Et post fortifica tuum ignem flamme, donec sublimetur. Fili, scias quod illud, quod sublimabitur, erit sulphur album multum nobile. Et hoc, quod remanebit in fundo, erit sulphur rualbum, reducitur ad rubeum manifestum propter ignibilitatem aque, q
Abbreviated transcription (Latin):
aer qui clamatur ether qui nõ pt̃
destrui nec torrũpi ꝑ calorẽ ignis
nibasẜ speris qñ iguis h Ibi locũ
sic est nã appetens ꝑfectionẽ alr̃
corrñpetur ⁊ Remanet in c̃atus¬

Expanded text:
i vocatur ether, qui non potest destrui neque corrumpi per calorem ignis, in bassis speris, quando ignis habet ibi locum. Sic est natura appetens perfeccionem; aliter corrumperetur et remane
Abbreviated transcription (Latin):
çirtes çertas/ ⁊ multas alias scĩas
Uñ ista est una que est forma pro
sciendo omẽs alias subtiliores sub
facit nos possumꝰ bñ destruere
⁊ postea reformare imponẽdo in

Expanded text:
artes certas cum multis aliis scienciis. Unde ista est una, que est forma ad sciendum omnes alias subtilioris subifacit, nos possumus bene destruere; et hoc post reformare, ponendo infra
Abbreviated transcription (Latin):
phux douec uenerit ad passum terre
quã nos uocamus massam fili ꝙͣ¬
tos ꝯuertet nuuieros integros to¬
tũ successiue tantas uirtutes Integͣ¬
tas hebit/. Quando gͦ uolueris ex

Expanded text:
phur, quousque venerit ad passum terre, quam nos vocamus massam. Fili, quantum convertet de numeris integris totum successive, tantas virtutes integra<ta>s habebit. Quando ergo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑans in actione uirtus diffuza
scd̃m Ratõem temꝑamenti ⁊ stius
Iotirco fili creabis medicinã fic̾
tibi dicemꝰ S primo tibi dicemꝰ
multiplicationem dcĩ sulphuris

Expanded text:
superans in accione virtus diffusa,secundum racionem temperamenti. De isto igitur, fili, creabis medicinam, sicut tibi dicemus. Sed primo dicemus multiplicationem sulphuris
Abbreviated transcription (Latin):
termiari nsi eẽt ꝑ aliud pondus
⁊ subtile ingentũ cũ longa deco¬
ctione Ideonõ debes ponere ut
nõ erres si nõ est multũ efficax
in arte nec adhuc in formã pul¬

Expanded text:
isi hoc esset per aliud pondus et per subtile ingenium cum longa decoccione: ideo non debes ponere ibi, ne erres, nisi sis multum efficax in arte, nec eciam in forma pul
Abbreviated transcription (Latin):
est ncc̃e fieri ⁊ sic habebis du plices
minerias in domo tua pro Regnã do
In sernicio di sustis tenere secrete.
fili nõ poss tibi dici posse istius rei
cum sit innumeralis in si sciremꝰ¬
tibi dicere terminum finis mundi
multiplicatio sit infinitũ quando
dicimus infinitu dicimꝰ hõc ad
drãm uite homĩs ⁊ mundi.
Confectio medicine.

Expanded text:
s mineras in domo tua pro regnando in servicio Dei, si scias tenere secretum. Fili, non possimus tibi dicere posse istius rei, quia est innumerabilis, nisi sciremus dicere tibi terminum finis mundi;multiplicatio sit infinita. Quando dicimus ‘infinita’, dicimus hoc ad differentiam vite hominis et mundi. 23 De confectione medicine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirtitem sigillandi ⁊ forman¬
nõ u̾e R̾cipiendi Et Idc̾to dicimꝰ¬
fixare amalgamata nõ respig¬
do ꝟlutem rei proprie que hgͣ iffas
afferre ad ꝑfectionẽ nae digestio¬

Expanded text:
t virtutem sigillandi et formanet non recipiendi. Et ideo dicimufixare amalgamata, non respiciendo virtutem rei proprie, que habet ea portare ad perfectionem vere digestio
Abbreviated transcription (Latin):
a sua gradualitate ⁊ si pondꝰ
uniꝰ uel alterius ẽ proiectum
supͣ minꝰ sui põderis ꝓporciona¬
lis erit in illo uirtus maioris
ignicionis ⁊ tãto mag ullra o¬
e potentie ex̾ hilur digerendo
magis erũt ulbra proporcoẽm
sequetur effcm̃ ꝑstẽ alterabois¬

Expanded text:
si pondus unius seu alterius proiciatur super minus sui ponderis, proporcionaliter erit in eo maioris ignicionis; et de tanto magis ultra oe potencie extenditur, digerendo plus erunt ultra proporcionem asseque
Abbreviated transcription (Latin):
in formã speaficã ar ᷝ ͥ iuditure
⁊ si nõ ꝯgelat ip̃m̃ ꝑfecte est mi
quit ip̃ in formã terre albe in
muã massã sua uirtus ignitiua
dat sibi ad cognoscend ꝙ est ma¬

Expanded text:
in forma specifica argenti, iudicare Et si non congelat ipsum perfecte est minquat in formam terre albe in una massa, eius virtus ignitiva dat tibi ad cognoscendum
Abbreviated transcription (Latin):
tis qut forlitudinis Nã si sua for¬
titudo de ix uirtatib integris pro¬
centũ pondera ar .ui. Et si est de
xul dentum quĩ quaginta Et si ẽ¬
de centũ suꝑ mille. Nunc gͦ pone
uid cũ mĩori ꝑte lp̃ius quando
ratione medie loqutõnis ⁊ fic de

Expanded text:
si eius fortitudo est decem virtutum integrarum procentum pondera argenti vivi; et si est de quindecim, centum quinquaginta; et si de centum, super mille. Nunc igitur pone in minori parte ipsius. Quando racione media loquendi;
Abbreviated transcription (Latin):
respirare añ senciet calorẽ n
altexetur pea colloca tuum
bas rooꝑtũ cũ suo cooꝑtorio supra
furnellu int̾ ciueres ad ꝙͣ titatem¬
paꝵ minꝰ sc uniꝰ brãsuersi cu telli
terare materiã postea actende tu¬
u ignẽ si uis de serraturis et ꝑ¬
mitte talimͦ usꝙͦ paulisꝑ incipi¬
totũ amalgama ⁊ ꝯgelabit p̾mi¬

Expanded text:
respirare, quando senciet calorem, nalteretur. Et ex post colloca tuum vas coopertum cum suo coopertorio supra furnellum intra cineres delicatus cultelli terari materiam. Et post accende tuum ignem, si vis, de serraturis; et permitte tali modo, donec paulatim incipitotum amalgama et congelabit pri
Abbreviated transcription (Latin):
nisi digitus medius satis large¬
ampule ⁊ heãt suũ cooꝑtoꝵ
quod intret interus ⁊ in iũga¬
tur multũ bñ. pꝰ ea Recipe amal¬
gtima ad sextam partem illius
pones de nrõ /apide in fundo
dicti uas postea artificio se pone

Expanded text:
nisi digitus medius largeampulle; et habeat suum coopertorium, quod intret intus; et iungatur multum bene. Ex post accipe amalgama et ad sextam partem illius pone de nostro lapide in fundo dicti vasis. Post artificiose impone
Abbreviated transcription (Latin):
õpondera In tegra que possunt
diuidi in xx ᷝͥ nuõs qui dicũtur
pondera simplicia. nos clamamꝰ
pit relacionẽ de.i. Ideo una utus
graduata nr̃i sulphuris correspon¬

Expanded text:
o pondera integra, que possunt dividi in viginti numeros, que dicuntur pondera simplicia. Nos vocamus pit relationem ab uno. Et ideo una virtus graduata nostri sulphuris correspon
Abbreviated transcription (Latin):
tibi diximꝰ ꝙ distilles ignem
cu aere qr se cõcordant in ea¬
siditate a qua fugit ignẽ qr¬
ẽ induta iuai ꝯtraria qualitate
paer qr est aqua inictu ꝑ ma
gnam digestionẽ ẽ ołmi ⁊ lucti¬
nis est sua tiunctura ⁊ corpus

Expanded text:
tibi dicimus ut distilles ignem cum aere, quia concordantur in caliditate. Aqua fugit ignem, quia induitur sua contraria qualitate; Sed aer, quia est aqua tincta per gnam digestionem, est oleum et tinis est sua tinctura et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sulphure sicto uelis oꝑari ad ig¬
nem ⁊ cerem cum illud sit tuic¬
gisterii fili siignẽ lapidis nn¬
scueris cũ mercurio statim fiet
Rubifica tuũ sulphur cñ igne
nem primo seꝑabis aerem
in quo deportatur ꝑ distillatioem
⁊ pones omẽs feces in siml que l̃t
int̾ ingras ⁊ Rubeas ⁊ Iireis
pones suũ pondus aque prime
⁊ postea distillabis totũ donec re¬
maneat ignis oĩo siccus septẽ¬

Expanded text:
phur siccum velis uti ad ignem et ad aerem, cum iste sit tincgisterii. Fili, si ignem lapidis misceas cum mercurio, tam cito fiet m habere, rubifica tuum sulphur cum igne nem, primo separabis aerem, in quo deportatur, per distillacionem; et pones omnes feces insimul, que sunt inter nigras et rubeas; et in eis pones suum pondus aque prime. Ex post distillabis totum, donec restet ignis totus siccus; et
Abbreviated transcription (Latin):
rem ad ꝑtem Iu eoꝵ rectefetaboe
quodl ꝑ se  feces aque poue cũ
terra quas faciet in qualz dista¬
lutione ⁊ pꝰ sextam distillationẽ
pone unam gultã uel duas suꝑ¬

Expanded text:
 ad partem in sua rectificacione quodlibet per se; et feces aque pones in terram, quam facies in qualibet distillacione. Et post sextam distillacionem pone unam guttam vel duas sup
Abbreviated transcription (Latin):
nni uno receptorio mũdo incliuã¬
do multũ bene bas cante ne t̾¬
nec aqua turbari ⁊ clande re¬
ceptoriũ ubi ẽ ⁊qua def. sic̾
audiuisti de clansiomb ⁊ post¬
ea pone ad ꝑtem subsequẽter

Expanded text:
in quodam receptorio mundo, inclinando multum bene vas caute, ut tenec aqua turbari; et claude receptorium, ubi est aqua de F, sicut audisti de clausuris, et postea pone ad partem. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
ili exuberatio nubeitiua nl¬
imidũ nubenuentale ad temꝑaniẽ¬
tum ꝑportionale qualitatu mi
frigidum nec niis calidum n
multum crudũ nec multu
coctuĩ. nam si eẽt nnmis fritan¬
dum mortificaret u̾tutem cõ¬
nertentem ⁊ si erat innus ca

Expanded text:
ili, exuberacio nutritiva nmidum nutrimentale ad tempertum proporcionale qualitatum frigidum nec nimis calidum, nec multum crudum nec nimis coctum. Quoniam, si erit nimis frigidum, mortificaret virtutem convertentem
Abbreviated transcription (Latin):
ficere nrã theoria que pote
cõuertere in ueram practicam per
istam quam tibidanius ista ẽ res q̃¬
ꝓ faciendo elixir ad ar ͥ oꝑare
Ergo fili ex eo ⁊ fac mediciuã ad

Expanded text:
ficere nostra »Theorica«, quam potes convertere in veram practicam per istam, quam tibi damus. Hec est res qupro faciendo elixir ad argentum. Operare ergo, fili, et fac exinde medicinam ad
Abbreviated transcription (Latin):
liate albe in colore margaritaꝵ
talquen toꝵ ⁊ si uidebas iu formã
pulueꝵ multũ subtiliũ scias ipã
pro cõgelando mercuriũ et me¬
tr amutando oĩa corporo siline¬

Expanded text:
re margaritarum talquearum. Et si eam videbis in forma pulveris multum subtilis, scias quod pro congelando mercurium et transmutando omnia corpora me
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ calciuatione. Nã tu potes
scire ꝙ om̃ẽ corpus discõtinua
ditate Et Ideo cũ sit ficcũ et
ali libentius bibit suũ huĩdũ
aquaticũ ⁊ si tu intelligis nos¬

Expanded text:
tes scire quod omne corpus discontinuatum ditate. Et ideo, cum sit siccum et ali, libenter bibit suum humidum aquaticum. Et si nos hic intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
significatur ꝑ.m. pꝰ suã rectiti¬
cationem cũ /õ. quod reducitur
ta sicca nalure fixe cõninge gͦ
o compositi rubeicũ l. quod ẽ
compositi albi ut mixtio que fit
ꝑ cõfortacoẽm sit proficiblĩor
bt recuꝑent maiorẽ huĩditatẽ

Expanded text:
suam rectificationem cum O, qui reducitur ta sicca nature fixe. Coniunge ergo O compositi rubei cum L, quod est compositi albi, ut mixtio, que fit per confortacionem, sit profectibilior. sa recuperent maiorem humiditat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ apreciatũ ⁊ ab isto seꝑabis ele¬
mẽta in modũ qui sequitur ture¬
çipies uas ubi est fua materia ⁊
es aquã ꝑ distillatoem cũ igne leui
nichil possit plus distillari tũc ces¬
sa ignẽ ⁊ ꝑmitte infrigidari pꝰea
Recipe uas ⁊ pone suꝑ cmeres et¬

Expanded text:
tum preciabitur. Et ab isto separabis elementa, in modum quod sequitur. Tu recipies vas, ubi est materia, et es aquam per distillacionem cum levi igne, non possit aliquid distillari. Tunc cessa ignem et permitte refrigidari. Et post accipe vas et pone super
Abbreviated transcription (Latin):
cia ⁊ quia ꝟtus principii nõ
pt̃ fluere ad suũ finẽ. msi perł
ꝑ artem memoratiua᷑ Instrm̃
nobis oñdit nature regalis qͦ
theorica incollecta no debeat
seꝑari nec uno passu prolonga¬
ri a practica scita qua bna for¬
mat aliam. ⁊ corrigit suos de¬
fectus. Quapropter posuimꝰ
sũt naturalẽ de suis propriis
extremis. Et sũt sua extrema
practica opera hua i secũto
latere ⁊ in primo suã germanã¬
ista sũt p̾ncipia ueroꝵ instrõꝵ¬

Expanded text:
cia. Et quia virtus principii non potest fluere ad suum finem, nisi per bis per artem memorativam ure realis, quod theorica intellecta non debeat separari per unum passum nec elongari a practica scita, quia una format aliam et corrigit suos defectus. Quapropter posuimust naturaliter de suis propriis extremis. Et sunt sua extrema practica operativa in secundo latere; et in primo sua germana,ista sunt principia verorum instr
Abbreviated transcription (Latin):
sicte cõgelat et fixat ⁊ illa quẽ es
inaqua infrigerat mudtũ mollite⁊
dissoluit et lauat. Et illa que est
ni aere humetat ⁊ leuificat et fac̾
fluere ꝑtes discontinuatas/ Etil¬
la que est in igne calefant ⁊ hagit
adhuc recipit ip̃a aliã det̾minatoẽ¬

Expanded text:
t congelat et fixat; et que est in aqua, infrigidat multum et dissolvit atque lavat; et illa que est in aere, humectat, lenificat et facit fluere partes discontinuatas; et illa que est in igne, calefacit et tingit. Adhuc recipit ipsa aliam determina
Abbreviated transcription (Latin):
diuidr̾ in quatuor princi¬
pales oꝑationes. Primo est dis¬
soluere Scdo est abluere tercio¬
re. Prima principalis oꝑatio
duuditur induas partes solu¬
tiuas licut tetiginuꝰ in nr̃a theo¬
rica. Per prima facimꝰ bmioẽ¬
cimꝰ pluralitatẽ de unione sic̾

Expanded text:
ditur in quatuor principales operaciones: prima est dissolvere; secunda abluere; tercire. Prima principalis operacio dividitur in duas partes solutivas, sicut tetigimus in nostra »Theorica«: per primam facimus unioncimus pluralitatem de unitate, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
NetuxQuc diuutte tuũ ignen
et clande tuũ furnellu ꝑmittẽ¬
do refrigidari. ⁊ si aqua est fina
illam recipe et custodi eã bnĩ d¬
spũs qui est subtilis ꝓpt̾ acreni
ins sis abituatus cũ pasta sup̃¬
dicta et bendis pãnis lineis
luctando iuncturas rostroꝵ a¬
lembitoꝵ cũ suis receptoriis ĩ
ponendo unã paleã int̾ bendã
aspirare cũ nõ heãt cõtinens¬

Expanded text:
tunc permitte tuum ignem et claude tuum fornellum, permittendo perfrigidari. Et si aqua est fina et ipsam recipe et custodi in vspiritus, qui est subtilis, per aerem um, sis habituatus de pasta predicta et benda panni linei ad lutandum iuncturam vasorum alembicalium cum suis receptoriis, ponendo unam paleam inter dictamrespirare, cum rem non habeat continen
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃ ut requirit nuxtio nature Et
sint dcẽ cucurbite collocate una
longe ab alia spacio quĩq uel sex
digitoꝵ et fac ut fundi eaꝵ sinit
luctati cũ terra pyylosa intrãdo

Expanded text:
ut requirit mixtio nature. Et dicte cucurbite collocentur una longe ab altera, spacio quinque vel sex digitorum. Et fac quod fundi earum lutentur cum terra pilosa, intrando
Abbreviated transcription (Latin):
pone cineres delicatos de super
⁊ bñ cõpressos ad inspissitudiẽ
quĩq digitoꝵ. Et cane postea
ht quelz cucurbita heãt suũ
propriũ receptoriũ cũ longo
torii nõ sentiant ĩ aliqͦ calorez
furnelli nec aqͣ distillata ĩ re
debes fecisse prouisionem duas ꝑtes
uel unã uel mediã spasim unidennie
uel de torba minuta aut de celli bñ
sicco ⁊ misce cũ dcã ẜatura ⁊ deba¬
li ꝯpoĩtione imple tuũ furnellũ post¬

Expanded text:
eres delicatos superius et bene expressos ad spissitudinem quinque digitorum. Et respice postea quod quelibet cucurbita habeat suum receptorium proprium cum longo torii non senciat in aliquo calorem furnelli, ne aqua distillata in recdebes fecisse provisionem, duas partes; et unam et mediam de pasmo vindemie, seu de torba minuta, aut de tan bene sicco; et misce cum dicta serratura. Et de tali composicione imple tuum furnellum. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
ciis corꝑalib et ex uno essençia¬
li ⁊ accidentali deportando in
fignrã tibi representatur Ffili¬
ista intentio quare nos facimus
istum triangłin est ad finẽ ut ab

Expanded text:
oralibus et de una essenciali et accidentali portata in figuram E tibi representatur. Fili, intencio quare nos facimus istum triangulum est ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
nis quia siue motus cũ quib ipsa
ad ip̃am cũ tam magno ordine ⁊
itu cum magna unit᷑ate ꝙ melius
nec certius homo mũdi nõ posset
est ꝑfectio nature Ratione motu
ras p̃patio debent eẽ hi magrĩo¬
suersam que monetur a ꝯͣrio  In¬
pedimento sic̃ est de ꝑficiẽndo¬
natura et cessionem ordinis naturalis ꝯtinu¬
aotun toupoy entur intentiones Rationis ꝑfecti¬

Expanded text:
nis. Quoniam sui motus, cum quibus ipsa ad eam cum tam magno ordine et cum tam magna unitate, quod melius nec certius homo mundi posset excoest perfeccio nature racione motuutas et preparatio debent esse in magistsversam, qupedimento, sicut est cito perficiendnature per successionem ordinis naturalis continuetur propter intencionem racionis perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ fac molere totũ in simul Intꝰ
sit factũ unũ corpus pꝰ Imbibe
tuũ elixir cum una ꝑte sue aque
⁊ pone ad iitriendũ In calore feb¬
li ficut fecisti in creatione nri lapi¬
dis ꝯtiuuando suã decoctoem donec
aqua sit suꝑius ꝯgelata ꝑ bran
subliationis pea paulisꝑ fortifica¬

Expanded text:
moli totum simul intra fiat unum corpus. Ex post imbibe tuum elixir cum una parte sue aque et pone ad nutriendum in calore febrili, sicut fecisti in creatione nostri lapidis, continuando suam decoctionem, quousque aqua sit superius congelata per viam sublimacionis. P
Abbreviated transcription (Latin):
uigorando ignem donec due ꝑtes
oĩm istaꝵ fixionũ fit in tali uaze
sicũt est illud in quo fiunt reductio
in quo ad intencionem fixandi ⁊ nõ
uero tantũmͦ indurandi et. Ides de¬
bes multiplicare triũ ignem infixi¬
onemaid finem ut hũidum fixetur

Expanded text:
vigorando ignem, donec due partes nium istarum fixationum fit in tali vase, sicut est illud, in quo fiunt reductionquoad intencionem fixandi et non solum indurandi. Et ideo debes multiplicare tuum ignem in fixacione, ut humidum fixetur
Abbreviated transcription (Latin):
triend op ut scias exuberare dca
in hoc sciendo est magisteriũ ⁊ ꝑ¬
fectio totius alti secreti istius dig¬
ne artis ⁊ facias illani ficut tibi
dicemꝰ Post inceratõnem elixeris¬
tionẽ cũ una ꝑte sin aeris ⁊ pꝰea
ne ad sublimanci uigorando iguẽ
le sublimetur ⁊ hũidum misceat
cũ sicto postea reduc uolatile suꝑ
dum roride ibibiciomis in faciendo
subliuatõius ⁊ ꝯtimiũ motum totũ
fixetur cũ una ꝑte ⁊ media ccexis
Tunc ꝑ diem naturalem ꝯtinuabis
natura terre continet In eam na¬
turã aeris ⁊ aque ⁊ illam retin¬

Expanded text:
 et scias exuberare dictam in hoc faciendo est magisterium et perfectio tocius secreti alti istius digne artis; et facies eam, sicut tibi dicemus, post inceracionem elixcione cum una parte sui aeris, et ne ad sublimandum, vigorando ignem le sublimetur et humidum misceatur cum sicco. Et post reduc volatile super dum roride imbibicionis, faciendo sublimacionis et continui motus totum fixatur cum una parte et media aeris. Tunc per unum diem naturalem continuabis natura terre continet in se naturam aeris et aque et eam retin
Abbreviated transcription (Latin):
liun propter coĩtatem sue nabu¬
re proprie tene ip̃m carũ ⁊ secre¬
tum noli ip̃m diffamare mate¬
rie est nature siue qua nichil
corporeũ generatur quin ab ip̃o
hũt printipiũ ab bna limosita¬
te in qua est natura que oꝑahir
⁊ martellat absq eo ꝙ transent
mensurã. C. Significat saleni
triũ In unũ. F. significat fua
niũ clarum et splendens/ Et per
tantum honoratur. Que scio
quare ponitur/ A. In ista arte ẽ
ideo quia sine ip̃o nulla res est¬
crenta nec etiam generata nec
opus Inceptũ neq finitur et
ideo tuni Ip̃e sit principalis cã
efficiens ⁊ finalis om̃i creatu¬
raꝵ et oꝑationu digͣ nobis¬

Expanded text:
ium per communitatem sue nature. Tene ipsum carum et secretum, non velis ipsum diffamare. Materia est nature, sine qua nulla res corporalis generatur, qum sic ab eo habeat principium ab una limositate, in qua est natura, que operatur et martellat absque hoc, quod transeat mensuram. C significat salem pr in unum. F significat argentum finum clarum et resplendens ... Ettantum honoratur ... Noa ponimus A in ista arte, quoniam sine eo nulla res creatur, nec eciam generatur, nec opus incipitur, nec eciam finitur. Et iccirco, cum ipse sit principalis causa efficiens et finalis omnium creaturarum et o
Abbreviated transcription (Latin):
buuficandi crndificaudi matu¬
randi lauãdi disictandi hume¬
sandi calefãtienti infrigidandi.
lemendi aspandi dulcificandi a¬
marificandi confortandi debilitãd
ingrediendi tingendi hiterandi
ponderadi Imꝑignandi subliiandi et pri¬
mam matĩam faciendi / despondi¬
ture proptꝰ suas proprietates
et multas ac magnas ip̃aꝵ sua
propiili birtute rediicere de poten¬
des regulare t ordinare scdmn ꝙ
lis Et propter hoc tibi dicimꝰ

Expanded text:
ficandi, crudificandi, maturandi, abluendi, desiccandi, humectandi, calefaciendi, infrigidandi, levigandi, asperandi, dulcorandi, amarificandi, confortandi et debilitandi, ingrediendi, tingendi, ponderandi, incerandi, impregnandi et sublimandi et primam materiam faciendi, desponsanditure propter eius proprietates, et multas et magnas ipsarum per suam propriam virtutem reducere de potenera regulare et ordinare, secundum quod l
Abbreviated transcription (Latin):
solutmani.S. tres triangulares
et tres circulares /. Prima cib¬
cularis significatur per. Qet
cunda circularis siginficatur
ꝑ Met fit de scd̾a triangularis
com̃posita de  Et tercia
circularis signi ficatur ꝑ bes
angulas. gͤh De tercia di
stinctione que est de figuris
scde partis sõlurine.
D
de dictis duab figuris.
circularib sc de.I. k. In qui¬
b est prima figura de e. ꝯfu¬
sa formantur ꝑ diuisionẽ. ali¬
e due figure Isto modo ẜ p̾mitꝰ

Expanded text:
licet tres triangulares et tres circulares. Prima circularis significatur per E et cunda circularis significatur per I et fit a secunda triangulari, composita de E F G; et tercia circularis significatur per angulastinctione tercia, que est de figuris secunde partis solutive do ex dictis duabus figuris circularibus, scilicet I et K, in quibus est prima figura de E confusa, formantur per divisionem alie due figure isto modo. Unde sci
Abbreviated transcription (Latin):
cat ignẽ nrĩ lapidis et iste due
figure ꝑtinent solunnodo ad se¬
cũdam ꝑtem solutiuã ꝑ quam
integratur printa ⁊ principał
oꝑatio que est dissolutio fcã ꝑ
reductioẽm ipsius in air  ui.
Fili istud alphabetũ est nccͣe¬
bt stias corde tenꝰ si uis scire
pratticã/ que for matur ꝑ artẽ¬
Cñ ratione theorice. que ueni et
prompte in tua firma memoria
cñ nobili intellectu si studueris¬
in ip̃a ⁊ sic hẽbis practicã abi¬
tuatã in figura Reali quã potes
ponere in actum ad tuã bolun¬
tatẽ sine alio magno labore.Et
nec solũ incipere ymo eris im¬
peditus talx̃ ꝙ nescies quid faci¬
as/ quia ignorabis receptionez
specierum quas tibi lrẽ signifi¬
cant nec ip̃as miscere cum ta¬

Expanded text:
catur ignis nostri lapidis. Et iste due figure pertinent solum ad secundam partem solutivam, per quam integratur prima et principalis operacio, que est dissolucio facta per reductionem ipsius in argentum vivum. Fili, istud alphabetum oportet sciri cordetenus a te, si vis scire practicam, que formaturm ratione theorice, que venit prompte infra formam memorie omni nobili intellectui, si eam studueris. Et sic habebis practicam habituatam in figura reali, quam poteris ponere in actum ad tuam voluntatem sine alio magno labore. Etnec eciam solum incipere; ymmo eris impeditus, ut nescias quid facias, quia ignorabis receptionem specierum, quas tibi littere significant; nec scies eas miscere cum ta
Abbreviated transcription (Latin):
diuidr̾ in quatuor princi¬
pales oꝑationes. Primo est dis¬
soluere scd̾o est abluere tertio¬
est cõielare. Quarto est fixa¬
re. Prima principalis oꝑatio
duuditur induas partes solu¬
tiuas sicut tetiginiꝰ in nr̃a theo¬
rica. Per primã facimꝰ bmoẽ¬
de pluralitate. Et ꝑ scd̾am fa¬
cimꝰ pluralitatẽ de unione sic̾
doctrmã. Fili omẽs iste oꝑatio¬
nes dantur tibi intelligi cũ c̾tis
er p̾ma distinttoẽm que est¬
de alphabeto/. In primia oꝑa¬
tiõne a. significat deũ a quo
oĩa procedunt B. significat
argentu uiuum quod est. sbab

Expanded text:
ditur in quatuor principales operaciones: prima est dissolvere; secunda abluere; tercia congelare; quarta fixare. Prima principalis operacio dividitur in duas partes solutivas, sicut tetigimus in nostra »Theorica«: per primam facimus unionem pluralitatis et per secundam facimus pluralitatem de unitate, sicut doctrinam. Fili, omnes iste operaciones tibi dantur intelligi cum certis Pro prima distinctione, que est alphabetalis, in prima operacione A significat Deum, a quo totum procedit. B significat argentum vivum, quod est sub
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra ingra et sicca/. Q uestio qͣre
distillacio aque fif in calido hiũ¬
do cũ de aͥre fiat in igne sicto
est ideo q̃r Ratio nobis demõ
re multũ subtil cũ artificialẽ
nõ possit eẽ subtilior seꝑcitio
in hoc quod uidetur ꝙ aqua
stans ni sua natura ⁊ Ideo est

Expanded text:
Questio: Quare distillatio aque fit in calido et humido, cum aeris fiat cum igne sicco? Et ideo operatio nobis demonsre multum subtili, cum artificialiter non possit esse subtilior separacio in eo, quod videtur quod aqua stans in sua natura. Ideo est
Abbreviated transcription (Latin):
utatẽ : Carͦ dispensando disuitialat. t dis¬
simu atco : aensat. U̾m ubi ps cui cẽperet
ini norglẽxt illius bentfioo decior. lis. se.
uar testes suos et depofit̃ uib mstlica ⁊s
s̃.lit uerũniatum uͥ ir q iec ⁊am restat

Expanded text:
nitatem quodammodo dispensando dissimulat, et dissimulando dispensat. Verum, ubi pars, cui competit, uti neglexerit illius beneficio Decretalis, sed int testes suos, et depositionibus publicatis fuerit renuntiatum utrinque, nec jam restat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ erudiri pot̾ant in errorẽ derelnqͥt se¬
pe namq rectores ĩ ꝑuidi hũanã amilte̾
gr̃am formidãtes loꝗͣ libe̾ recta ꝑtime¬
quaꝙ iam gregis custodie pastoꝵistu¬
dio. sed meutenarioꝵ ⁊ uite deẜ uĩt q̃¬
aduemiẽte lupo fugia̾ dũ se sub silentõ

Expanded text:
rrore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimequam jam gregis costodiae Pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio
Abbreviated transcription (Latin):
condesitꝰ ꝯtẽpnẽtes cũ occidẽt ãas aliopsi
Uel etiã cu extusacõe miitatiũ. non quo
uoiderit. seᵈ quod putãt. ꝓuide quis ͥo¬
custodit sibi bnfacit quisqͥs aute etã fe¬
mam et aliis imẜitors est. nobis .n. ntͣ¬

Expanded text:
contemnentes, cum occidunt animas aliorum, siue uel etiam cum excusatione imitantium non quod uident, sed quod putant. proinde quisqcustodit, sibi benefacit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. Nobis enim n
Abbreviated transcription (Latin):
Omma pretelent toanseeq uooz fioridi Sita
cum plus constendis sũmus as ꝓmauue an
Aspite me miserũ corpus cui cũttastiuebant
Nunt bruius in strito me tenes uina soci
Duo natur̃ uloi standens sublima gaudet
Cum sit ex fragido condita prnicipio
Sin des ciemus que cunctis morte pantiu
aueta timeret gomo qui sibi tutapeetra
Magnus assepunser Sicebar inorbetyrãta¬

Expanded text:
Omnia pretereunt, transit quoque florida vita! Omnia pretereunt, transit quoque florida vita! Cum plus conscendis, summus ad yma ruis. Aspice me, miserum corpus, cui cuncta favebant! Nunc brevis in stricto me tenet urna loco. Cur natura viri scandens sublimia gaudet, cum sit ex frigido condita principio? Si presciremus, que cunctis morte parantur, Multa timeret homo, que sibi tuta putat. Magnus Allexander dicebar in orbe tira
Abbreviated transcription (Latin):
pfatos usus in ꝑsonã allex. semet ipm
rep̾hedẽtis ex indomita Rabie quam m
mũdo uiuens gerebat nobis eciã exͫ
p̾bens ut suꝑbĩe elatõem pẽiti repellamꝰ
ꝑt mortis memoriã in mente iugiter de¬
beamus. Dicens.
n ego qui totum mũdum certamine uici
Sictus Alexander uincor in hora breui
ꝯmine tenens regnũ. cũctis dñabar in orbe
Nunt me non teneo. nec michi uegna ualẽt
reges steunebam. me mors durissia scerint
omna mactabam. mactor et ipse miser
omĩa temptabã. me Romis temptat ⁊ artat
Me romes rodunt xomis in orbe fui
oñna tollebam mors me tulit oiã tollẽs
Nulla tenere queo. pusus et umbra teror
Non mundus mithi sufficiens erat undiq cap
Me breuis olla capit. cui breuis orbis erat /ꝯ
Ethereum culmen. griffo mediante petiu
Nunt cũ tartareis. infima tango reus
Me mare presensit. me uitrea testa ꝓfĩdũ
urna breuis tumdũ. me fragidũq tenet
Cuo homo qui moriris. tupio subbime leuari
Cum plus lugraris. plura tenere cupie

Expanded text:
versus in persona Allexandri semetipsum reprehendentis ex indomita rabie, quam in mundo vivens gerebat, nobis eciam exemplum prebens, ut superbie elacionem penitus repellamus et mortis memoriam in mente iugiter habeamus, dicens: En ego, qui totum mundum certamine vici, dictus Allexander, vincor in hora brevi. Omne tenens regnum cunctis dominabar in orbe, nunc me non teneo, nec michi regna valent. Reges sternebam, me mors durissima sternit, omnia mactabam, mactor et ipse miser. Omnia temptabam, me vermis temptat et artat, me vermes rodunt, vermis in orbe fui. Omnia tollebam, mors me tulit omnia tollens, nulla tenere queo, pulvis et umbra teror. Non mundus michi sufficiens erat undique captus, me brevis olla capit, cui brevis orbis erat. Ethereum culmen grifo mediante petivi, nunc cum tartareis infima tango reus. Me mare presensit, me vitrea testa profundum, urna brevis tumidum me frigidumque tenet. Cur homo, qui moreris, cupis in sublime levari, cum plus lucraris, plura tenere cupis?
Abbreviated transcription (Latin):
uectores ex sua infirmitate alioꝵ in¬
firmitates pẽsantes magis ꝑ huilitats
et mã suetudĩs leuam̃tũ studẽt pcãtes
ab exroris laqueo eruereꝙͣ ꝑ aust̾ita¬
tem in foueam ꝑdicõis mittẽtos pro¬
pellere / unde doctor gentiũ paulꝰ bidel¬

Expanded text:
ectores ex sua infirmitate aliorum infirmitates pensantes magis per humilitatis et mansuetudinis levamentum student peccantes ab erroris laqueo eruere, quam per austeritatem in foveam perditionis nutantes propellere. Unde doctor gentium:
Abbreviated transcription (Latin):
guas ĩꝑusis hostiũ insi diis circũuentꝰ et
ad anthonũ alepãdriã ꝑductꝰ int̾bogat¬
ꝙ quis nam de eo statui debe̾t utgularĩ me
inͥ quis iube qr non salutis bnfic̾io neq mor¬
tis supplicio adduci possum ut aut cesgris
miles ẽẽ desmãr aut tuus mcipiã. Cet̾am
quo ꝯstãtius uitã cõtempsit eo faciliꝰ impe¬
trauet. anthomiꝰ emĩ uͥtuti eiꝰ intolum ͭ ͤ
et frdibe ꝑseu̾linter pruguãtiũ. et de cor

Expanded text:
uisis hostium insidiis circumuentus et ad Antonium Alexandriam perductus interrogatusque quidnam de eo statui deberet, 'iugulari me' inquit 'iube, quia non salutis beneficio neque mortis supplicio adduci possum ut aut Caesaris miles esse desinam aut tuus incipiam. ceterum quo constantius uitam contempsit, eo facilius impetrauit: Antonius enim uirtuti eius incolumitatem e
Abbreviated transcription (Latin):
saccͣ sũ est q̃ pcciũa depõiti nõie aduo¬
bo hospitibꝰ acceꝑat. hat̃ ꝯdicõe ut eã
suł utͥ sq redd̾et ^ quoꝵ alt᷑ int̾iecto
tẽꝑe tauꝙͣ mor tuo socio squalore obsi¬
tus decepte om̃s nõmos abstatͭ suꝑue¬
nit demnde alter et depõitũ petͤ cepit
cogitabat. sed oportũe ei demostenes patͦ¬
no affulsit qͣͥ ut ĩ aduotatõe ciouert mi¬

Expanded text:
duobus hospitibus acceperat ea condicione, ut illam simul utrisque redderet. quorum alter interiecto tempore tamquam mortuo socio squalore obsitus deceptae omnis nummos abstulit. superuenit deinde alter et depositum petere coepcogitabat: sed opportune Demosthenes ei patronus adfulsit. qui, ut in aduocat
Abbreviated transcription (Latin):
lit hec uaro in nuptiis uniu̾ia ꝯcordat non
est gͦ uxor dutẽda a sapiẽte / p ͫ enĩ impe¬
dire studia phie / nec posse quẽꝙͣ libris et
uxori ꝑiter ĩẜuire multa ẽe q̃ mat nuꝵ
ornatior ꝓcedit in publĩtũ. hec honorat᷑. ab
om̃iby ego in ꝯuentu feiãꝵ misella despic̃or
cur aspitiebas uitinã. Qius cũ acilla soq̃ta¬
ris de foro ueniens quis attulisti. nõ aĩcũ¬

Expanded text:
aro in nuptiis universa concordant. Non est igitur uxor ducenda sapienti. Primum enim impediri studia philosophiae, nec posse quemquam libris et uxori pariter inservire. Multa esse quae matronarum ornatior procedit in publicum, hec honoratur ab omnibus; ego in conventu feminarum misella despicior: cur aspiciebas vicinam? quid cum ancillula loquebaris? de foro veniens quid attulisti? Non amicu
Abbreviated transcription (Latin):
ei regendã cõmiẜis ẜuiendũ est si aͥd tuo
arbito reẜuau̾is fidem sibi hrẽ nõ plitabͭ
et in odiũ u̾tetur ac Iurgia et nsi cito
etiam dilurns cũstodia cũ upor ĩpũdita¬
ẜuari non possit pudica nõ dẽbat Infida
.n. custos castitatis nccctas et illa ꝟe pudi¬
ta dicẽda est cui lituit pͨccire sed noluit / pul¬
chra cito amatur feda facilime ꝯtupistr᷑
Difficiłe custodit᷑ qs płes amant/ molestũ
est custodire possidere qd nemo hr̃e dignã.
mĩore tñ miẜia de forinis hẽtur ꝙͣ for /¬
mosa ẜuatur nchil tutũ est in quo totiꝰ
ppłi uota cuspirant/ alius forma alius fa-¬
cetus. alius ingemo / alius libali ͭ ͤ sollicitat

Expanded text:
m regendam commiseris, serviendum est. Si aliquid tuo arbitrio reservaveris, fidem sibi haberi non putabit; et in odium vertitur ac iurgia et nisi cito etiam diligens custodia, cum uxor servari impudica non possit: pudica, non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa vere pudica dicenda est, cui licuit peccare, sed noluit. Pulchra cito adamatur, foeda facillime concupiscit. Difficile custoditur quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis habetur, quam formosa servatur. Nihil tutum est, in quo totius populi vota suspirant, alius forma, alius facetiis, alius ingenio, alius liberalitate sollicitat
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e et̃ rex ne cognosce̾tur yusticanũ hitũ
dam militem cũ falte ꝓuocas ab ĩpo est
occisus quo cognito douosenses mẽores
oratuli fugierũt et athemenses obtinue¬
est apot .i9. Rox Regũ 2eꝭ. Qui ne a/

Expanded text:
tur rusticanum habitum emdam militem cum falce prouocans, ab ipso occisus est. Quo cognito, Dorenses memores oraculi fugerunt et Atheniensee
Abbreviated transcription (Latin):
de cecoeto suo uel de municõibꝰ ꝑ quag
tutꝰ ẽẽpẽ ¶ honestũ ne sit ei in dãpuũ
de iusticia sua uel de aliis caĩs q̃ ad hõesta¬
tem eius ptin̾e nostũt᷑. ¶utile ne sit ei
in dãpilm de possonibꝰ suis ¶ Facile
uei possibie ne alus bonũ qd̾ dño suo

Expanded text:
secreto suo, vel de munitionibus, per quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei damnum de sua justitia, vel de aliis causis, quae ad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod do
Abbreviated transcription (Latin):
pulchra facie et decorus aspectu. post mł¬
tos itaq dies miecit regina oculos suos
in iosepl. et ait. Sormi metũ qͥ nequaꝙͣ
acqͥestens nephario aꝑi dixit ad eam.
Ecce dñs meus omibus michi traditis igͦ-
uat qͥd hẽat in domo sua / nec ꝙͣꝙͣ est qd nõ
sit in p̃tãte mea uel non tradidi̾t michi
pret̾ te q̃ uxor eiꝰ es/ Qũo gͦ possũ hoc
malũ facere et pcͨare in dñm meũ loq̃bat᷑¬
ut quadã die intret ioseph domũ ut ope¬
ris qui piam absq arbsq arbitͥs faceret
et illa app̾hensa lascuua uestimẽti eiꝰ
dice̾t/ dobmi metũ qui uelito in manu
illius pallio et egͦssus est foras. Cũq
endisset młr uestẽ in manibꝰ suis et se ẽẽ
cõtemptã uõcauit hoĩes domus sue et di-¬

Expanded text:
pulchra facie, et decorus aspectu. Post multos itaque dies injecit domina oculos suos in Joseph, et ait: Dormi mecum. Qui nequaquam acquiescens operi nefario, dixit ad eam: Ecce dominus meusrat quid habeat in domo sua, nec quidquam est quod non in mea sit potestate, vel non tradiderit mihi praeter te, quae uxor ejus es. Quomodo ergo possum hoc malum facere, et peccare in dominum meum? Qut quadam die intraret Ioseph domum et operis quippiam absque arbitris faceret et illa adprehensa lacinia vestimenti eius diceret dormi mecum qui relicto in manu illius pallio fugit et egressus est foras cumque vidisset mulier vestem in manibus suis et se esse contemptam vocavit homines domus suae et ai
Abbreviated transcription (Latin):
Caro cũ sensibꝰ. Terra ꝓducit spinas et toi
tes et tomitrua. Igiis corustacões et fulgura
.lupus et uysus/ pardus et leo/ tigris et o¬
nager / cocoduillus et grifes. sexpentes et
cobaber / basilitꝰ et aspis corastes et draco
et uespe/ pistes et uolucres et brĩter oiã¬

Expanded text:
c. XXI. » Terra producit spinas et tribtes et tonitrua; ignis coruscationes et fulguraLupus et ursus, pardus et leo, tigris et onager, cocodrillus et griphes, serpens et coluber, basiliscus et aspis, cerastes et draco,et vespe, pisces et volucres. Nam qui crea
Abbreviated transcription (Latin):
maiores ur̃os armis rẽ pu ͭ ͣ ex ꝑua
magnã fetisse. si ita ẽẽt/ młto pulchrr
nobis ꝙͣ ilis ẽ/. sed alia fuere/. q̃ illos
magitos fec̾unt q̃ nobis nulla sũt .s.
domi ĩdusta. foris iustũ ĩꝑiũ amꝰ in
cõsulendo liber neq delitto neq libidĩ
obnoxius/. ꝓ hiis nos hemꝰ luxuriã¬

Expanded text:
majores nostros armis rempublicam ex parva magnam fecisse. Si ita esset, multo pulcherrimam nobis quam illis est. Sed alia fuere, quae illos magnos fecere, quae nobis nulla sunt. Domi industria, foris justum imperium, animus in consulendo liber, neque delicto, neque libidini obnoxius. Pro his nos habemus luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
so oxore eiꝰ feĩa necata ip̃i celerẽ obi¬
tũ instare. ille aũt ꝯuigi pocius ꝙͣ sibi
ꝑtens auguriũ fecutꝰ marẽ necari
feĩam dimitti iussit, sustinuitq in
cõppectu suo se ip̃m ẜpentis int̾itu ot¬
cidi. itaq torneliã uxorẽ suã nestio
ut ͫ feliciorẽ dix̾mi ꝙ talẽ uirũ huẽ

Expanded text:
ipsi celerem obitum instare, salutarem coniugi potius quam sibi partem augurii secutus marem necari, feminam dimitti iussit sustinuitque in conspectu suo se ipsum interitu serpentis occidi. itaque Corneliam nescio utrum feliciorem dixerim, quod talem uir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ unũ hñt .n. emolumẽtũ societat  ue
si unꝰ cecid̾it ab alt̾o fulciet᷑. ue soliquia
tũ cecid̾it non ħ subseuãtẽ se et si dormm¬
erint duo fouebũt᷑ mutuo. unꝰ quõ calefiet
et si quispiã p̾ualu̾t ꝯtra uino Duo uesi¬
stunt ei et sequit᷑ funitulꝰ t̃pleꝵ difficile

Expanded text:
umentum societatis suae: si unus ceciderit, ab altero fulcietur. Vae soli, quia cum ceciderit, non habebit sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo; unus quomodo calefiet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei. Funiculus triplex difficile
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯitens. Qui sine saluatore salutẽ uult hr̃e
et sine ꝟa sapiã extimat se pͦdẽtẽ fieri
posse/ non ianus sed eger est, non pru¬
dens ses stultꝰ in egtudine assidua la¬
borabit et in ceciłate noxia stultus

Expanded text:
atore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat prudentem se fieri posse, non sanus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit, et in caecitate noxia stultus
Abbreviated transcription (Latin):
illut hõ puet̾it quos petat slt̾iꝰ non hebit
tunt .n silebit iniquitas habundulꝭ cari¬
tas nec ꝙͣꝙͣ ibi defficiet ubi unuiãsq ora¬
puidebit ibi nlło in suo orsme deffitier᷑
qͣm in li ͦ dĩne sapit in quo se̾ptꝰ ẽ oudo natẽ
unusqͥsq leget h hugo. ¶ Et augꝰ l. de ci. dei

Expanded text:
is pervenerit, quod petat ulterius non habebit. Tunc enim silebit iniquitas, abundabit charitas; nec quidquam ibi deficiet, ubi unusquisque omn providebit. Ibi nullus in suo ordine deficiet, quia in libro divinae sapientiae, in quo scriptus est ordo naturae, unusquisque leget.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit miseri quid uobis et mari qͣst fal¬
lati sereno credidistis quare in dub̃is sel¬
turi fuistis. quare toasquillitatẽ equoris su¬
spectã non hũstis quare seturũ iteu in fu¬
nõ teniustis. Quid uobis lucra tanto tẽ¬
pore acquisita. Ecte ꝙͣ exiguũ boñse¬
cuti estis ecce quã calamitatẽ incurristis
Et quia uerũ malũ quos uobis minabst᷑
ꝑuidere noluistis. as appetitu ftillacis
bom quos ur̃os trahebat aiõs non cohibu

Expanded text:
I. O miseri, quid vobis cum mari? Quare fallaci sereno credidistis? Quare in dubio securi fuistis? Quare tranquillitatem aequoris suspectam non hnon tenuistis? Quid vobis lucra tanto periculo acquisita? Ecce quam exiguum bonum secuti estis, et ecce quantam calamitatem incurristis, et quia verum malum, quod vobis imminebat, providere noluistis, ab appetitu fallacis boni, qui vos traheba
Abbreviated transcription (Latin):
Caro cũ sensibꝰ. Terra ꝓducit spinas et toi¬
bulos/ aqua ꝓcellas et fluctꝰ aer tempesta¬
tes et tomitrua. Igiis corustacões et fulgura
.lupus et uysus/ pardus et leo/ tigris et o¬
nager / cocoduillus et grifes. sexpentes et
cobaber / basilitꝰ et aspis corastes et draco
et uespe/ pistes et uolucres et brĩter oiã¬

Expanded text:
ates. Terra producit spinas et tribulos, aqua procellas et fluctus, aer tempestates et tonitrua, ignis coruscationes et fulguraLupus et ursus, pardus et leo, tigris et onager, cocodrillus et griphes, serpens et coluber, basiliscus et aspis, cerastes et draco,et vespe, pisces et volucres. Nam qui crea
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝙ de uno pisc̃e fecit om̃es pistes
do uno equo om̃es equos/ de una be¬
stia om̃es bestias ñꝙ nõ multas
siit t̾ra produxit ⁊ młtiplicis se¬
tib mtta ꝯpleuit uentũ ẽ ad hoiem

Expanded text:
de uno pisce omnes pisces? de uno equo omnes equos? de una bestia omnes bestias? Numquid non multa simul terra produxit, et multiplicibus fetibus multa complevit? Ventum est ad hominem
Abbreviated transcription (Latin):
tribus credo ꝙ posset quil sic iurans
au̾cte ꝓpria uenire cont̾ra. Sed ĩponẽda
est ei pna de temario iuram̃to ¶ In
qͣnus hũioi iuramita non sint obligato.
uet impoᵈ ͦ sit pñia pro trãsgͥssione eoꝵ
ttiuꝙ pro mortali non expedit tñ ꝓpͥa

Expanded text:
is credo, quod possit quilibet sic iurans auctoritate propria venire contra, sed imponenda est ei penitentia de temerario iuramento. In uiusmodi iuramenta non sint obligatoria. Nec imponenda sit penitentia pro transgressione eorum tanquam pro mortali. Non expedit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓp̃a sbã. Organũ eiꝰ laudatio eiꝰ assi¬
dua Requies uo ꝑfecta pauptas Salꝰ
eius corꝑis infirmitas/ Refugiũ eiꝯ pu¬
ra pnia. pax eius c aritas plena ꝙ homo
quitũq es hiis duab substãciis ut p̾di¬

Expanded text:
antia, organum ejus laudatio Dei assidua, requies ejus perfecta paupertas, salus ejus corporis infirmitas, refugium ejus pura poenitentia, pax ejus charitas plena. O homo, quicunque es, his duabus substantiis, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
Terra / aer. aqua. ignis/ Sunt et alie
in hoie est crassitudo et grauitas carnis
aqua autem sudor et lacͥme et saliue/ Aer¬
ꝟo ip̃e hanelitꝰ hñi dꝰ frrgidꝰ atq calidꝰ
spirans ꝑos et nares. Ignis in homĩe qͣ
in scomacho coquit cibos et in calore cor
tate fangiũs et sudoris et lac̾maꝵ ꝓ et
uriue. qr hͨ om̃ia in hõie salra sunt. fe¬
nũ autẽ in capillis et pilis flores in
uarietate oculoꝵ/ lapides ingͣuitate
nubes instablẽtas mẽtis et cogitãtõnũ
et de hiis nouẽ mẽ suris ꝯpositũ est¬
corpꝰ et ꝯpaginatũ ossibꝰ maio ribꝰ

Expanded text:
terra, aqua, aer, ignis, et aliae ra in homine est crassitudo, et gravitas carnis, aqua autem sudor, et salivae. Aer vero ipsa anhelatio humida, frigida, atque calida, spirans per os et nares. Ignis in homine, qui in stomacho coquit cibos, et in calore 399 tate sanguinis, et sudoris, et lacrymarum, et urinae, quia haec omnia in homine salsa sunt. Fenum autem in capillis et pilis, flores in varietate oculorum, lapides in gravitatNubes instabilitas mentis et cogitationum. Et de his novem mensuris compositum corpus, et compaginatum ossibus m
Abbreviated transcription (Latin):
nõ explerur/ sed labore et dolore et morte¬
finitur . In hoĩe itaq sunt . x. fenestre fa¬
brite facte . In pͣ fenestra uba ꝓfert/ ae¬
rem suscipit et spirat. cibos sumit. In¬
odorat et spirat In dualib aliis infi̾on
fenestra umbilitũ nomĩata uẽtoẽ opnat. hõ
p̾o h in corde intellcm̃ et cogitatũ et con-¬
siliũ et timorẽ. In splene risum et in felle

Expanded text:
non expletur, sed labore, et dolore, et morte. In homine itaque X sunt fenestrae fabrefactae. In prima fenestra verba profert, aerem suscipit et spirat, cibos sumit odorat et spirat. In duabus aliis inferiorfenestra umbilicus nominata ventrem ornat. Homo vero habet in corde intellectum et cogitatum, consilium et timorem, i
Abbreviated transcription (Latin):
nccitates .s. in fame cibũ. in scti potũ
in labore requĩe in factigatoe sõpnũ
in delectõne et tedio carmen in dolo¬
ue salutem in imbecilł ͭ ͤ u̾tutẽ in tiõ¬
re refugiũ in tenebris lumẽ in bello

Expanded text:
istae sunt: in fame cibus, in siti potus, in labore requies, in fatigatione somnus, in delectatione, et taedio carmen, in dolore salus, in imbecillitate virtus, in tunore refugium, in tenebris lumen, in bello
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa sapiã que una est uera est. si quid ha¬
beo a deo sumpsi nõ a mep̾sũpsi. Ab illo in
me profiti fideliter spero a quo inchoatũ
ẽẽ hũiliter gnudeo nec in eo ꝙ ad h ͦ non do¬
dono sum. si quid laudabłi sũ ¶ In liͦ quoq¬

Expanded text:
ex ista sapientia, quae una uera est, si quid habeo, a deo sumpsi, non a me praesumpsi atque ab illo in me perfici fideliter spero, a quo inchoatum esse humiliter gaudeo nec in eo, quod adhuc non dodono sum, si quid laudabiliter sum. nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as libri ueniũt sapie secularꝭ si quid in eis
utile repimiꝯ ad nr̃m dognna ꝯu̾timꝰ. Si quid
uo suꝑfluũ de ydolis. de amoye. de tuorici
seculariũ uerũ hoc uadimꝰ hiis caluitiũ
indicimꝰ. hͦ in unguiũ more ferro accutis¬

Expanded text:
nostras libri veniunt sapientiae saecularis, si quid in eis utile reperimus, ad nostrum dogma convertimus; si quid vero superfluum de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radamus, his calvitium inducamus, haec in unguium more ferro acutis
Abbreviated transcription (Latin):
si in ea non niuenit᷑ bonũ quos de nobis
gõ magnã tristiciã gen̾are debẽt. Et
rursũ sĩ in ea non ĩuenit᷑ malũ qd de nõb
hoĩes loquidt᷑ in magnã debemꝰ leticiã
prosibire. ¶ Quis .n. si non hõies luidãt

Expanded text:
si in ea non invenitur bonum quod nobis dicitur, magnam tristitiam generare debet. Et rursum si in ea non invenitur malum, quod de nobis homines loquuntur, in magna debemus laetitia prosilire. Quid enim si omnes laudant,