comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nomen indicat. anticri stꝰ inmundi fine tolerabunt. Rectȩ autemdraconis illius id est¬
dubolicaudam anticristum appellat a quoꝑsequutio inueni&ur extrema. DTIES
Qud est quod saulem dñs postea reprobat regem quem prius in regnum elegendum
cẽputauit quiadis suum illum iustum incorruptumq udicium ȩ xaequitate ddep¬
mit uonex praesentiam elegit quempiam cum meretur reprobat cũ electione
indignus efficitur. ceterum nequaquam conuenire sacro scãe ueritatiiustitiaeq
eius uidebatur ut peccatum offensa preceder&.
Quomodo accipiendum est quod in scripturis paeniteredñs saepememorat᷑ sicutetiã
desaulecumdicit paenit& me quod constituerem saulregem. Paenitentiadñi dr̃
rerum ab eo constitutarum mutatio q̃ prorerum uicissi tudine uel prorectidis¬
positione succedit: Necesseẽ enim ut diuine dispositionis. quomanifestiores

Expanded text:
e uix antichristum in mundi fine tolerabunt. recte autem draconis illius die uix antichristum in mundi fine tolerabunt. recte autem draconis illius diaboli caudam antichristum appellat a quo persecutio ueniet extrema. DE REGUM. Quid est, quod Saulem dominus postea reprobat regem quem prius in regnum legendum putauit? Quia deus suum illud iustum incorruptumque iudicium ex aequitate depromit, non ex praescientia elegit; quempiam, cum meretur, reprobat, cum electione indignus efficitur. ceterum nequaquam conuenire sacrosanctae ueritati iustitiaeque eius uidebatur, ut peccatum offensa praecederet. Quo modo accipiendum est, quod in scripturis paenitere dominus saepe memoratur, sicut etiam de Saule cum dicit: paenitet me, quod constituerim Saul regem? Paenitentia domini dicitur rerum ab eo constitutarum mutatio quae pro rerum uicissitudine uel pro recti dispositione succedit. necesse est enim, ut diuinae dispositiones, quo manifestiores
Abbreviated transcription (Latin):
ligno adpensus absoluer&. Deiob: In iobqualiter accipiendum est quod scriptura
commemorat. aurum ophrr. regio estophrr in indiatendens. Itaq aurum huius
indicat regionis alii aurum opha ⁊ udde p̃tio sumeẽ confirmant quo dobrizon apud
Ilatinos appellatur Quid sibiuult quodillic auctorem secularium consu&udine
legimus peiadas. orion uel arturum non quodhisa pud hebreos ominib censeantur
sedut a pud nos hos herum siderum si gnificantia possiteẽ manifestior. Itahaec trans lator
appellare uoluit ut usus gentilitatis inuenerat: Illud quaq generalit̃ obseruandũ est
quod etiam a postoli uela postoliciuiri inepistolis suis scribentes ad populos abutuntur.
Interdumbis testimonus quaeuidebantur diuulgata perpopulos INEOUEA I CRO
Quid est quod ded racone illo scribitur omnes naues sic conueniunt. Nonsustinen coriũ
caudeeius. Niues eclesias dr̃ quae temptationibus tribulationisq uexate uixant¬
eristus nonper e. scribendus quiacumantigreci contrarium dicant xp̃o. contrarium¬

Expanded text:
ligno adpensus absolueret. DE IOB. In Iob qualiter accipiendum est, quod scriptura commemorat, Aurum Ophir?. Regio est Ophir in Indiam tendens itaque aurum huius indicat regionis. alii aurum Ophaz ualde pretiosum esse confirmant quod obryzon apud Latinos appellatur. Quid sibi uult, quod illic auctorum saecularium consuetudine legimus Pleiadas, Oriona uel Arcturum? Non quod his apud Hebraeos nominibus censeantur, sed ut apud nos horum siderum significantia posset esse manifestior, ita haec translator appellare uoluit, ut usus gentilitatis inuenerat. illud quoque generaliter obseruandum est, quod etiam apostoli uel apostolici uiri in epistulis suis scribentes ad populos abutuntur interdum his testimoniis quae uidebantur diuulgata per populos. In eodem libro quid est, quod de dracone illo scribitur: Omnes naues si conueniant, non sustinent corium caudae eius? Naues ecclesias dicit quae tentationibus tribulationibusque uexatae uix antichristu
Abbreviated transcription (Latin):
idñ aut secundum imaginationem ueltrpposim. ut estine uangelio. Homoquidam des¬
iendebat ab hierusalem in hiericho: Etrursum parabo lauineae. atq agricolarum ordo
inimeorumq gerebantur axp̃o. uelut imaginempsonae & negotia alterius refertur impler
au secundum comparationem uel similitudinem. sicut dicit. Simile est regnum caelorum
granosi napis &ceter: Non enim narratio sicut in superiore exempla contexitur. sedeuu¬
firum sclummodo comparatur effectus: aut secundum pro uerbialemmodum utest bibe
aquidetuis uasis. & decisternatua & detiuis puteis. cumuellit scriptura monere carnalem
loquitur sedtantum modo simpliciter doc& : A qui libri adsimplicem doctirmam peortneno¬

Expanded text:
ad Deum; aut secundum imaginationem vel hypotyposin, ut est in Evangelio: Homo quidam desad Deum; aut secundum imaginationem vel hypotyposin, ut est in Evangelio: Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho ; et rursus parabola vineae atque agricolarum . Ordo enim eorum quae gerebantur a Christo, velut imagine personae et negotii alterius refertur impletus. Aut secundum comparationem vel similitudinem, sicut dicit: Simile est regnum coelorum grano sinapis , etc. Non enim narratio, sicut in superiore exemplo contexitur, sed causarum solummodo comparantur effectus. Aut secundum proverbialem modum, ut est: Bibe aquam de tuis vasis, et de cisterna tua, et de tuis puteis , cum velit Scriptura innuere, carnalem loquitur, sed tantummodo simpliciter docet. Ad simplicem autem doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
lis uid&ur cumintellectuq plerumq nonsit. A Quid hab& pro uerbialis species proprium
Quedeineq historianeq prophetia miscentur & sola est quaeita intellegitur. ut quodam modo
uerborum superficies auferatur. A Quare in hactantum licitum nobis ẽ non textum
scripturȩ ipsius considerare: sed sensumcum inceteris tribus. ita alligoriae misticae admit¬
timus ut narrationis fidem praesentare necessesit. NC Quia si uoluerimus praeterprouer¬
balem speciem ubiq alligoriam sic recipere : ut narrationis ueritas infirm&ur. locum
dimus inimicis prout uoluerint diuinos libros interpretare A Quod modis diuina lege
aliegoria cognoscitur *C Quattuor aut secundumtrans lationem uel meta foram ut est
Ietus ẽdñs & descendit & similia quae ad insinuandas causas. & humanis motibus transferunt᷑

Expanded text:
lis videtur, cum intellectu plerumque non sit. D. Quid habet proverbialis species proprium? M. lis videtur, cum intellectu plerumque non sit. D. Quid habet proverbialis species proprium? M. Quod ei neque historia, neque prophetia miscentur; et sola est quae ita intelligitur, ut quodammodo verborum superficies auferatur. D. Quare in hoc tantum licitum nobis est, non textum Scripturae ipsius considerare, sed sensum, cum in caeteris tribus ita allegorias mysticas admittamus, ut narrationis fidem praesentare necesse sit? M. Quia si voluerimus proverbialem speciem ubique allegoriam sic recipere, ut narrationis veritas infirmetur, locum damus inimicis, prout voluerint, divinos libros interpretandi. D. Quot modis in divina lege allegoria cognoscitur? M. Quatuor: aut secundum translationem vel metaphoram, ut est: Iratus est Dominus, et descendit , et similia quae ad insinuandas causas ex humanis moribus transferuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uerbumdñ Terram prouerbialiter habitantes In ca hominesuncupat: Ecumesuas dict
pontale euinium edegidicitdñs sed solueom ne modum iniquitates &cetera uelut simplicit
doc& sedut pro pheticospũ iussus haec precdiat &a Quid propnetiae commune cumncer¬
pis uoe llab& commune cum pro uerbiis quodutraq superficie difficilia sunt sedplets¬
intellectum non ardua.
Q u eestoro uerbialis species X Quaedim figurata lo quutio aliudsonans aliudsentums
& inprae sente commonen s tempore d Inquibus hae libri s acipttne &induobus
plomonis pro uerbiorum li .i. & hiesu filiis i rach. li.i. A Nullus alius liberhuicspeciei
subditur  Adiungunt quidam librum quiuocatur sapientiae. & cantica canticorum
adunt in his libris alia especies  sola simplex doctrina accidit sed non principaliter uisi

Expanded text:
verbum Domini , terram, proverbialiter, habitantes in ea homines nuncupat. Et cum Isaias dicit: verbum Domini , terram, proverbialiter, habitantes in ea homines nuncupat. Et cum Isaias dicit: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus: sed solve omnem nodum iniquitatis , etc., velut simpliciter docet, sed ut prophetico spiritu jussus haec praedicat. D. Quid prophetiae commune cum caeteris? M. Habet commune cum Proverbiis quod utraque superficie difficilia sunt, sed pleraintellectu non ardua. D. Quae est proverbialis species? M. Quaedam figurata locutio, aliud sonans, aliud sentiens, et in praesenti commonens tempore. D. In quibus haec libris accipitur? M. In duobus: Salomonis Proverbiorum lib. 1, et Jesu filii Sirach lib. 1. D. Nullus alius liber huic speciei subditur? M. Adjungunt quidam librum qui vocatur Sapientiae, et Cantica canticorum. D. Acciduntne his libris aliae species? M. Sola simplex doctrina accidit, sed non principaliter, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ab omnibus occulta etiam cordiseiꝰ manifestaerunt: & tunc cadens infaciem adodie
dm̃. ad nuntians qđ manifeste ds̃ in uobis est. Eccea postolus prophetiaeuim in cccubonꝰ
manifestatione signauit . sed & sequentia in eademepistola & ceteri smulta sunt talia
A Quare ad didimus exdiuina inspiratione.  Quiailli quia utdaemonum instinctũ ditdis
modis latentia dicunt. Lic& prophetae dicipossint: tamen inter duinarum scripturaitĩ
non numerantur auctores . In quibus librisprophetia suscipitur. ACInxvii  psalo¬
apud orientales ad modum dubitatur R Nulla inhis libris alia species inuenitur a p
Accedunteeterȩ sed non principaliter nisi ad prob̃tionem propheciae sicutinesaia adiu
etediae regum uelut quaedam refertur historia. sed prophetia inuentio est non gesta co¬
teerdiiun s ed preditorumexitum comprobart & in heremia cumdicit Terra terra aud

Expanded text:
atur ab omnibus, occulta etiam cordis ejus manifesta erunt: et tunc cadens in faciem, adorabit atur ab omnibus, occulta etiam cordis ejus manifesta erunt: et tunc cadens in faciem, adorabit Deum, annuntians quod manifeste Deus in vobis est . Ecce Apostolus prophetiae vim in occultorum manifestatione signavit. Sed et sequentia in eadem Epistola et caeteris, multa sunt talia. D. Quare addidimus: Ex divina inspiratione? M. Quia illi qui aut daemonum instinctu, aut aliis modis latentia dicunt, licet prophetae dici possunt, tamen inter divinarum Scripturarum non numerantur auctores. D. In quibus libris prophetia suscipitur? M. In sepapud Orientales admodum dubitatur. D. Nulla in his libris alia species invenitur? M. Accedunt caetera; sed non principaliter, nisi ad prechiae regum velut quaedam refertur historia; sed prophetiae intentio est, non gesta contexere, sed praedictorum exitum comprobare. Jeremias cum dicit: Terra, terra, audi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est prophetia. ⁊C rerum latentium praeteritarum. aut praesentium aut futurarum
eduina in spiratione manifestatio * Duin praeteritis prophetiam YVerbo dñicaelis
matisunt & qm̃ipsedixit& facta sunt &in principio fecitds̃ caclum &terram. A Damns¬
sentis AC Eognitionem futurifacti grezy propheta in praesenti uidit & annaniae ac siph
petrus a postolus A. Da infuturis AC Ecce uirgo concipi& inutero &ceter A Quarenas
finitione positum estlatentium NC Quiasi quisiam cognitadicat lic& futura sint tam props¬
tanonest sicut noscumresurretionẽ predicemus prophetae nonsumus. siuero cuius cunq t
latentia manifesta : tunc propheta est sicut iamostendimus E probahoc ACApostis
testimonio inepistola ad corintios. aut si conuenerit uniuersa ecdesia in unum. & lin¬
guis loquantur omnes intrent autem idiotae. nonnedicent quia insanitis siautem
omnes prophetent. Intrent autem in fideles autidiota conuincitur ab omnibus interro¬

Expanded text:
Quid est prophetia? M. Rerum latentium, praeteritarum, aut praesentium, aut futurarum, ex divina inspiratione manifestatio. D. Da in praeteritis prophetiam. M. Verbo Domini coeli firmati sunt sentibus. M. Cognitionem futuri facti Giezi propheta in praesenti vidit : et Ananiae ac Saphirae, Petrus apostolus . D. Da in futuris. M. Ecce virgo accipiet in utero , etc. D. Quare in definitione positum est latentium? M. Quia si quis jam cognita dicat, licet et futura sint, tamen propheta non est: sicut nos, cum resurrectionem praedicamus, prophetae non sumus. Si vero cujuscunque temporis latentia manifestat, tunc propheta est, sicut jam ostendimus. D. Proba hoc. M. Apostoli testimonio, in Epistola ad Corinthios, qui ait: Si convenerit universa Ecclesia in unum, et linguis loquantur omnes, intrent autem idiotae, nonne dicent quia insanitis? Si autem omnes prophetent, intret autem infidelis aut idiota, convincitur ab omnibus, interrog
Abbreviated transcription (Latin):
ns nus adprobiano naimecernst din bipetrodicetiũ infaciom restitisse uelit hustoriam
uideturtexere rursuncumdicit eccemrsterium uobisdico. omnes quidem resurgemus
sed nonomnes inmutabimur prophetae opus ad greditur Itemcumait cretenses seimp
mendices malabestia. uentris pigri pro uerbialibus utitur uerbis. omniatamen ad dactrn
probuatienemutdirimus inseruntur A Quid commune cumceteris speciebus simplexib¬
trinihaba : C hab&cum historia commune quodutraq superficie facile s uidentur. cum
sint in spectione aut in intellectuplerumq difficiles.

Expanded text:
stium mihi apertum est ; et ubi Petro dicitur in faciem restitisse, velut historiam videtur texere. Rursus cum dicit: Ecce mysterium vobis dico: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur , prophetae opus aggreditur. Cum ait: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri , proverbialibus utitur verbis: omnia tamen ad doctrinae probationem, ut diximus, inseruntur. D. Quid commune cum caeteris speciebus simplex doctrina habet? M. Habet cum historia commune, quod utraque, superficie faciles videntur, cum sint inspectione aut intellectu plerumque difficiles.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iuxta alterum subsequentia multum prosunt. Iacobu sdicit ab raham pat̃ noster
exoperibus iustificatus est paulus dicit credidit abrahamdõ & reputatum est illiad
ustitiam quidergo utriq sedestruunt absit sed utriq nos instruunt. Nã secundum
paulum. ab rahamexfide iustificare meruit quando credidit secundum lacobum. ex
operibus placuit quando temptatus immolando filium recusabat

Expanded text:
sunt; iuxta alterum, subsequentia multum prosunt. Iacobus dicit: Abraham pater noster sunt; iuxta alterum, subsequentia multum prosunt. Iacobus dicit: Abraham pater noster ex operibus iustificatus est. Paulus dicit: Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad iustitiam. Quid ergo? Vtrique se destruunt? Absit. Sed utrique nos instruunt. Nam secundum Paulum, Abraham ex fide iustificari meruit, quando Deo credidit; secundum Iacobum, ex operibus placuit, quando temptatus immolandum filium non recusauit
Abbreviated transcription (Latin):
amittit & contemplatiuãagit aliterenim incedens offendit: sicute nim ꝑ contempla¬
tonem amandus estds̃. It a peractualemuitam diligendus esti proximus. Ac perhocsic
nonpossumus sine utraq ẽẽ uita . sicut & sine utraq dilectionẽce nequaquã possumus.
Interfide &opus hoc distat quod exfide possibilitas nobis operis inchoatur exopere ipsa
fides perficitur Opusenim fide praeuenitur fidesoperibus consumatur Opera autẽ
antefidem malo nequaquam prodesse. qui anihilual& a modo declinare &agere qđ per¬
tin& ad salutem. qui i psum salutis uel nescit uel negat auetorem. Itemfides sineoperib
nequaquam prodest quia non potest perfidem dõ placere quidm̃ contempnit in opere
obhoc& fidessineo peribus mortua est. Iuxta ia cobum & opus extrafidem uacuum est iuxta
uihilualere sineoperebono. Acperhoc iuxta primum o pera fidem precedentia nihil pro¬

Expanded text:
amittit, et contemplatiuam agit. Aliter enim incedens offendit. Sicut enim per contemplaamittit, et contemplatiuam agit. Aliter enim incedens offendit. Sicut enim per contemplationem amandus est Deus, ita per actualem uitam diligendus est proximus. Ac per hoc sic non possumus sine utraque esse uita, sicut et sine utraque dilectione esse nequaquam possumus. Inter fidem et opus hoc distat, quod ex fide possibilitas boni operis inchoatur, ex opere ipsa fides perficitur. Opus enim fide praeuenitur, fides operibus consummatur. Opera autem ante fidem nequaquam prodesse, quia nihil ualet a malo declinare et agere quod pertinet ad salutem qui ipsum salutis uel nescit uel negat auctorem. Item fides sine operibus nequaquam prodest, quia non potest per fidem Deo placere qui Deum contemnit in opere. Ob hoc et fides sine operibus mortua est, iuxta Iacobum; et opus extra fidem uacuum est, iuxta nihil ualere sine opere bono. Ac per hoc, iuxta primum, opera fidem praecedentia nihil pro
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio ꝑhibetur. unde& populus dum legem acciper& amonte. Id est a sublimicon¬
tem platione quasi carnaliumcuriositas rennuetur. & in euangelio curatus alegione
uulidm̃ ꝑ contemplationem sequi sediubetur domum re uerti. & in actiuae uitae ope¬
rationem uersari : In ipso autem contemplationis uelactionis usu interdum magna
differentia animorũ est nam quibusdam sola contemplatio ꝑfecit. quibusdam uero
actiua sola est consolatio his media &utriusq conperta utilior est magis ad refouendas men¬
tes angustiasq solent ꝑ unius intentione nutriri. ut deutriusq partib melius tempe¬
rentur. Nam quod & perdiem saluator signis & miraculis in urbibus coruscabat actiuã
nobis commendabat uitam. quod uero inmontem orationisstudio ꝑ noctabat uitamcon¬
templationis significabat. Idcir codiseruus iuxtaimitationem xp̃i. nec actiualemuita

Expanded text:
culdubio prohibetur. Vnde et populus dum legem acciperet a monte, id est a sublimi conculdubio prohibetur. Vnde et populus dum legem acciperet a monte, id est a sublimi contemplatione, quasi carnalium curiositas remouetur. Et in Euangelio curatus a legione uult Dominum per contemplationem sequi, sed iubetur domum reuerti et in actiuae uitae operatione uersari. In ipso autem contemplationis uel actionis usu interdum magna differentia animorum est. Nam quibusdam sola contemplatio proficit, quibusdam uero actiua sola est consolatio. His media et de utrisque conposita utilior est magis ad refouendas mentis angustias, quae solent per unius intentionem nutriri, ut de utriusque partibus melius temperentur. Nam et quod per diem Saluator signis et miraculis in urbibus coruscabat, actiuam nobis commendabat uitam. Quod uero in monte orationis studio pernoctabat, uitam contemplationis significabat. Idcirco Dei seruus iuxta imitationem Christi, nec actualem uitam
Abbreviated transcription (Latin):
situri mercis est & requies permansura. Contem platiua autem uita ꝑ rachel ostenditur
quae erat pulchra sedsterelis. quia percontem plationis otium minus operum filii gene¬
rantur Actiuam autem uitam monstrabat. Lia sin eo culis sed fecunda quia actio lab¬
riosa quide mȩstima numquam alta considerans. sed in eo quod est erga proximi utilita¬
tem plus ex hib& fecundior inoperibus quasiinfiliis crescit sic& martha & maria.
quarum unamentem uirtutibus exercebat in opere. altera requiescebat defixa in con¬
templatione hiautem quiad contemplationis otium uenire contendunt. priusse in
studio actiuae uitae exerceredebent. ut dumopera iustitiae fecespeccatorum exhauri¬
unt. cormundum ex hibeat aduidendum dm̃ Nammens quaetemporalem ad hucglo¬
riam quaerit. accarnalis concupiscentiae temptationibuscedit: a contemplatione pro¬

Expanded text:
situri merces est et requies permansura. Contemplatiua uita per Rachel ostenditur, situri merces est et requies permansura. Contemplatiua uita per Rachel ostenditur, quae erat pulchra sed sterilis, quia per contemplationis otium minus operum filii generantur. Actiuam autem uitam monstrabat Lia sine oculis, sed fecunda, quia actio laboriosa quidem est minusque alta considerans. Sed in eo quod se erga proximi utilitatem plus exhibet, fecundior in operibus quasi in filiis crescit. Sic et Μartha et Maria, quarum una uirtutibus mentem exercebat in opere, altera requiescebat defixa in contemplatione. Hii autem qui ad contemplationis otium uenire contendunt, prius se in studio actiuae uitae exercere debent, ut dum opera iustitiae faeces peccatorurn exauriunt, cor mundum exhibeant ad uidendum Deum. Nam mens quae aut temporalem adhuc gloriam quaerit, aut carnalis concupiscentiae temptationibus cedit, a contemplatione pro
Abbreviated transcription (Latin):
nebatur. Venitenim gratiar euangelii temper auit legis austeritate ad plicauitq popu¬
lum sibi gentilem. Inter actiuam & contem platiuamuitã. haec disstantia est Actiuauita
est quae inoperibus iustitiae & proximi utilitate uersatur. Contem platiua autem
quae uacans ab omninegotio insoladĩ dilectione defigitur. harum una in opera ebone
conuersationis. Altera in contemplatione inmutabilis ueritatis est: unaquae exfide
in hacperegrinatione uiuit. Altera quaebeneuiuentes usq ad regnum perducit. Ac¬
tiua e enim uitae magna sunt premia. sed contem platiuae potiora. Aetiuauita exbonis
operibus incipit. contemplatiua ꝑuenit adid quodintendit. Actiuae uitae operacũ
corporefiniuntur. Contem platiuae autem gaudia infine amplius crescunt. Illaenĩ
quamuis utilis & bona tam̃ cum requies uenerit transitura. Ista uero bonio peris tran¬

Expanded text:
nebatur. Venit enim gratia euangelii, temperauit legis austeritatem, adplicauitque popunebatur. Venit enim gratia euangelii, temperauit legis austeritatem, adplicauitque populum sibi gentilem. Inter actiuam et contemplatiuam uitam haec distinctio est: actiua uita est quae in operibus iustitiae et proximi utilitate uersatur; contemplatiua autem quae uacans ab omni negotio, in sola Dei dilectione defigitur. Harum una in opere bonae conuersationis, altera in contemplatione inmutabilis ueritatis est. Vna, quae ex fide in hac peregrinatione uiuit, altera quae bene uiuentes usque ad regnum perducit. Actiuae enim uitae magna sunt praemia, sed contemplatiuae potiora. Actiua uita ex bonis operibus incipit, contemplatiua peruenit ad quod intendit. Actiuae uitae opera cum corpore finiuntur, contemplatiuae autem gaudia in fine amplius crescunt. Illa enim, quamuis utilis et bona, tamen cum requies uenerit, transitura. Ista uero boni operis tran
Abbreviated transcription (Latin):
legilia quae illia populo data sunt comparatione meliorumetiam nonbona dicuntur
quia quae p̃cipiuntur non perficiunt gratiauero euangelii quod exterius imperato
interius ut perficiatur iubat e⁊ echihelis enimtestimoniodicitur. dedieis p̃cepta pon
bona utiq qui al neis quaedam inutilia infirmioribus sensibus agenda permissa sunt
sicut illud ubids̃ i srahelitarum cupiditatem spoliis aegrptiorum satiare permistt
Nam& proeo quod carnalis populus modum egrederetur uindictae. lexpermittit carnalil
uicem rependere mali quod euangelia firmioribus uetant. pro indeergo nonbona dicun
tur qm̃ euangelio comparatalegis precepta inferiora noscuntur : Ante aduentũ enim
redẽptoris nr̃i gentilis populus ideo non obtempe rauit legi. qui a nondum intellegeba¬
tur sensu spiritali lexenim grauia atq dura secundum litteram iubebat Ideo contemp¬

Expanded text:
legalia quae illi populo data sunt, conparatione meliorum, etiam non bona dicuntur, legalia quae illi populo data sunt, conparatione meliorum, etiam non bona dicuntur, quia quae praecipiunt non perficiunt; gratia uero euangelii quod exterius imperat, interius ut perficiatur iuuat. Ezechielis enim testimonio dicitur: Dedi eis praecepta non bona. Vtique quia in eis quadam inutilia infirmioribus sensibus agenda permissa sunt, sicut illud, ubi Deus Israhelitarum cupiditatem spoliis Aegyptiorum satiari permisit. Nam et pro eo quod carnalis populus modum egrederetur uindictae, lex permittit carnalibus uicem rependere mali, quod euangelia firmioribus uetant. Proinde ergo dicuntur non bona, quoniam euangelio conparata, legis praecepta inferiora noscuntur. Ante aduentum enim Redemptoris nostri, gentilis populus ideo non obtemperauit legi, quia nondum intellegebatur sensu spiritali. Lex enim grauia atque dura secundum litteram iubebat, ideo contem
Abbreviated transcription (Latin):
sedmandata legemimplere uel conseruare iubeant. promissa uero figuris obteata sacra¬
mentorum futuram euangelicam gratiam predicabant. In lege enimmandata tenent᷑
promissa uero in euangelii plenitudinem consummantur : Legemȩnim e uangelica con¬
plent  &e significationem coeptiplenitudo testamentorum. Item nihi lamplius lex p̃stitit
nisi quod solum peccatum monstrauit. non abstulit & subsuo terrore redactos homines ser¬
uos effeciss& .: Inde spm seruitutis habuisse priorem populum a postolus docuit. euangeliũ
uero ueniens crudelitatem legis ammouit: peccata quaelex puniebat ꝑsp̃mseruitutis
laxauit per spm̃ adoptionis filiosex seruis reddidit: amore mimplende legis omnibus con¬
donauit resi deuncens punienda commiserit : pereundem adoptionis sp̃m indulg& forma
beneagendip̃buit & it possint agiquae docuit aduitorem sp̃minfundit. Namꝑ precepta

Expanded text:
sed mandata legem implere uel conseruare iubebant, promissa uero, figuris obtecta sacrased mandata legem implere uel conseruare iubebant, promissa uero, figuris obtecta sacramentorum, futuram euangelicam gratiam praedicabant. Ιn lege enim mandata tenentur, promissa uero in euangelii plenitudine consummantur. Legem enim euangelia conplent, et significationem coepti plenitudo Testamentorum. Item nihil amplius lex praestitit, nisi quod solum peccatum monstrauit, non abstulit, et sub suo terrore redactos homines seruos effecit, et inde spiritum seruitutis habuisse príorem populum Apostolus docuit. Euangelium uero ueniens crudelitatem legis amouit; peccata, quae lex puniebat per spiritum seruitutis, laxauit per spiritum adoptionis, filíos ex seruis reddidit, amorem implendae legis omnibus condonauit, et si deinceps punienda commíserit, per eundem adoptionis spiritum indulgit; formam bene agendi praebuit, et ut possint agi quae docuít adiutorem Spiritum infudit. Nam praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
lium in mundorum prohibetur. hic in corporexp̃i idestinscĩs suis non admittitur quicquid
perillam animaliam in mundam inmores hominum significatur. Illic pecpribus immola¬
tis carnis & sanguinis hostiae offerebantur hic sacrificium carnis & sanguinis xp̃i offertur
quod ꝑ illa animalia figurabatur. Illic excarne agni pascha caelebrabatur. hic paschanr̃ m im¬
molatus est xp̃s quiestuerus agnus in maculatus. illic neomeniae id est nouae lunae prin¬
cipia colebantur hic nouacreatura in xp̃o accipitur. Vt paulus ait. siquanoua in xp̃o
creatura uetera transier̃ & eccefacta sunt noua quid plura in lege quipperes gestae ꝑ
figura in significatione futurorum adnunti abitur. Ingratia uero euangelicae ueritatis
quae illicenuntiata fuerunt explentur. Item in lege mandata scripta sunt & promissa

Expanded text:
lium inmundorum prohibetur, hic in corpore Christi, id est in sanctis suis, non admittitur quicquid lium inmundorum prohibetur, hic in corpore Christi, id est in sanctis suis, non admittitur quicquid per illa inmunda animalia in mores hominum significatur. Illic, pecoríbus immolatis, carnis et sanguinis hostiae offerebantur, hic sacrificium carnis et sanguinis Christi offertur, quod per illa animalia figurabatur. Illic ex carne Agni Pascha celebratur, hic Pascha nostrum immolatus est Christus, qui est uerus Agnus inmaculatus. Illic Neomeniae, id est nouae lunae principia colebantur, hic noua creatura in Christo accipitur, ut Paulus ait: Si qua in Christo noua creatura, uetera transierunt, ecce facta sunt noua. Quid plura? In lege quippe res gestae per figuram in significationem futurorum adnuntiabantur, in gratia uero euangelicae ueritatis, quae illic enuntiata fuerunt, explentur. Item in lege mandata scripta sunt et promissa,
Abbreviated transcription (Latin):
aterlegem alecuanglum hocimer est quo dimniege in ue ta nsir in euinge lo urana
illa habuit umbra. ista imaginem. Illadata est proptertrans gressionem. Ista propter iusti¬
ficationem Illa ignoranti de monstrat peccatum: Ista agnitum adiuuat ut uitetur. Illa fragi¬
dis deditos increpat. Ista peccanter bonitate propria liberat. illa talione mreddendam decre¬
uit Istaetiam proinimicis orare iussit Illa coniugiorum indultis habens crescere &i genera¬
re praecepit. Ista continentia suadit. illic predicatur solacircumcisio carnis. hic lauacrum
in ablutione cordis & corporis. illic cananitidis regnũ & promissionis rerumtem poralium
continentur. hic uita aeterna regnumq caelorum promittitur. illic sabbatti ocium &requi¬
escaelebratur. hc ipsa sabbattirequies in xp̃o habetur. quidicit uenite ad meomnes qui labo¬
ratis & oneratiestis & ego uosreficiam & inueni&i srequiem animabus uris. Illic esca anima¬

Expanded text:
ter legem et euangelium hoc interest, quod in lege littera, in euangelio gratia. Illa habuit umbram, ista imaginem. Illa data est propter transgressionem, ista propter iustificationem. Illa ignoranti demonstrat peccatum, ista agnitum adiuuat, ut uitetur. Illa flagitiis deditos increpat, ista peccantes bonitate propria liberat. Illa talionem reddendam decreuit, ista etiam pro inimicis orare iussit. Illa, coniugiorum indultis habenis, crescere et generare praecepit, ista continentiam suasit. Illic praedicatur circumcisio sola carnis, hic lauacrum in ablutione cordis et corporis. Illic Cananitidis regnum et promissions rerum temporalium continentur, hic uita aeterna regnumque caelorum promittitur. Illic sabbati otium et requies celebratur, hic ipsa sabbati requies in Christo habetur, qui dixit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam, et inuenietis requiem animabus uestris. Illic esca anima
Abbreviated transcription (Latin):
consortioteneatur Num quid iniustus est uatcum carne mittat animam inignem aete¬
num quaetum carne non habet commupiugnie peccatum hoc cum illis opponitur omnin
dessaeiunt  A ttontra illiquiasserunt animas cumipsi s corporibus propaigir possunt
quidem in par uulis iustumd̃ iudicium firmare ut commune habeint pecgatipessigr¬
nale Sicueteommunẽ uindicant utrisq propagationẽ sedin consideratione seminuĩ
quae mno tconcerpta pereunt &ipsi paenitus obmutescunt e Nmunaquat ions semmi
setoi pits In quonieq uantulum cumq tempus uuerit in resurrectionc Reciguaet e fres
ergodicat a imata semina proflutisse siue illaquae non concipiuntur sugiade nue
omini modis abenum hi sergo prepositionibus deunim as oriegst ap sarcliti durationt¬

Expanded text:
 teneatur consortio "numquid iniustus est Deus, ut cum carne mittat animam in ignem aete teneatur consortio "numquid iniustus est Deus, ut cum carne mittat animam in ignem aeternum, quae cum non habent commune peccatum", hoc cum illis opponitur omnino deficiunt. At contra illi qui asserunt animas cum ipsis corporibus propagari, pοssunt quidem in paruulis iustum Dei iudicium firmare, ut commune habeant peccatum originale, sicut communem uindicant utriusque propagationem. Sed in cοnsideratione seminum quae non concepta pereunt, et ipsi penitus obmutescunt. Animam quippe humanam est ut corpus in quo hic quantulumcunque tempus vixerit, in resurrectione recipiat. Quis ergo dicat animata semina profluxisse, sive illa quae non concipiuntur, sive illa qomnibus modis alienum. His ergo propositionibus de origine animae part
Abbreviated transcription (Latin):
Concupiscibile perquam concupiscentĩa carnisspiritali uirtute conlipiscit. cuius domi¬
cilium qduadam incorporȩ eẽ uoluerunt : quidamuero in capitis arce eam habitare dixer̃.
tam quam incaelo rectorem alii autem nullumeicertum locum definiunt. sed eam perom¬
nes aribs infusam discurrere dicuntur. Deorigine autem eius uariae habentur opinio¬
nes uerumtamen sine ad firmandi p̃sumptione quid autem inde patrum disputatiosen¬
serit referamus Interquos scis simus fulgentius incertamde ac questione resert sen¬
tentiam. Cuius breuiter uerba ponenda sunt utrum inquit sicut caro nascentium
si comnes animae exadam uenire credantur. An nouefiant & exparentibus minime
propagentur. Quae questio in diffiniendo difficilisẽ quia contrariis obiectionibus
destruitur. Namilliqui nouas animasdicunt singulas corporibus dari: cumillisoppon
coeperit: curanima paruuli quae non progagatur. ut caro cumcarne originalis peccat

Expanded text:
concupiscibile, per quam concupiscentiam carnis spiritali uirtute conpescit. Cuius domicilium quidam in pectore esse uoluerunt, quidam uero in capitis arce eam habitare dixerunt, tamquam in caelo rectorem ut a summo omnia contempletur. Alii autem nullum ei certum locum definiunt, sed eam per omnes artus infusam discurrere dicunt. De origine autem eius uariae habentur opiniones. Verum tamen, sine adfirmandi praesumptione, quid autem inde Patrum disputatio senserit, referamus. Inter quos sanctissimus Fulgentius incertam de hac quaestione sic profert sententiam, cuius breuiter uerba ponenda sunt: "Vtrum, inquit, sicut caro nascentium, sic omnes animae ex Adam uenire credantur, an nouae fiant et ex parentibus minime propagentur?" Quae quaestio in definiendo difficilis est, quia contrariis obiectionibus destruitur. Nam illi qui nouas animas dicunt singulis corporibus dari, cum illis opponi coeperit cur anima paruuli, quae non propagatur, ut caro, cum carne originalis peccati
Abbreviated transcription (Latin):
arbiteui & ꝑfectionemdedisumimus gratia qui a& incipere a ꝑficere bonumdeipso naben
a quo& gratiae donumdatum & liberum arbitrium in nobis est restauratum diestergo lonuon
q uodagimnus proptergratiã praeuenientem & sub sequentem. Nostrumuero est ehent
obsequentem liberi arbitrii uoluntatẽ : Namsidinon est cur illigratias agimus Aiinrt
nonesti nur re tributionem bonorum operum ex pectamus prcinde ergo ineo quodg anus
p̃uenimur di est. dneo uero quod aben eoperandum p̃uenientem gratiam sequimur n mñ
mert olibemurbito consequi sedsolus diumae praritis honit ite lariae i qiudameeliot
gratis i me ru sericordiae cus praeuenientis dono siluinuit et fetiresa quid ans endua
quidl n uero re prolate el poenum praedestirati dimnunu eftcatas sa musericor dus

Expanded text:
arbitrii et perfectionem de Dei sumimus gratia. Quia et incipere et perficere bonum de ipso habemus, arbitrii et perfectionem de Dei sumimus gratia. Quia et incipere et perficere bonum de ipso habemus, a quo et gratiae donum datum, et liberum arbitrium in nobis restauratum. Dei est ergo bonum quod agimus propter gratiam praeuenientem, et subsequentem. Nostrum uero est, propter obsequentem liberi arbitrii uoluntatem. Nam si Dei non est, curilli gratias agimus? Et si nostrum non est, cur retributionem bonorum operum expectamus? Proinde ergo in eo quod gratia praeuenimur, Dei est, in eo uero quod bene operando praeuenientem gratiam sequimur, nostrmerito arbitrii consequi, sed solius diuinae pietatis bonitate largiri. Quidam enim gratissimae misericordiae eius praeuenientis dono saluantur, effecti uasa misericordiae; quidam uero reprobi habiti, ad poenam praedestínati, damnatur, effect
Abbreviated transcription (Latin):
uercuris is̃i mecrpto sur gucilli sep ugnuatione inperpetuo adherebunt
nter gratiam diunae effusione & humani arbitrii uoluntatẽ hocinter est. Arbitriũ ẽ
uoluntas libere potestatis. quaeperse sponte uelbona uel mala appetere potest Gra¬
tia autem estdiuinae miseri cordiae gratuitum donum. ꝑ quods bonae uoluntatis initũ
& operis pronere mur effectum diuina quippegratia p̃uenitur homo utbonus sit Ne¬
humanum arbitrium dĩgratiam antecedit sed ipsagratiadĩ nolentem hominem prae¬
uenit utetiambene ue lit Nampondere carnis homosic agitur: ut ad peccandumsit
facilis tardus ad paenitendum haba dese unde corruat & non habet unde consurgit i
gatia conditoris. uterigitur manum iacenti eitendatdeniq homini ꝑdigratiã liberum
pestauratur arbitrium quod primus homoperdiderat Namilleh abutin choandum bom
liberum arbitrium quod tam̃ dĩa diuitorium perficeretur : Nosautem & inchoatione molilbe

Expanded text:
 oppugnatione in perpetuum adhaerebunt. Inter gratiae diuinae infusionem et humani arbitrii uoluntatem hoc interest: arbitrium est uoluntas liberae potestatis, quae per se sponte uel bona uel mala appetere potest; gratia autem est diuinae misericordiae gratuitum donum, per quod et bonae uoluntatis initium et operis promeremur effectumhumanum arbitrium Dei gratiam antecedit; sed ipsa gratia Dei nolentem hominem praeuenit ut etiam bene uelit. Nam pondere carnis homo sic agitur, ut ad peccandum sit facilis, tardus ad penitendum. Habet de se unde corruat, et non habet unde consurgat, nisi, gratia Conditoris ut erigatur manum iacenti extendat. Denique homini per Dei gratiam liberum restauratur arbitrium quod primus homo perdiderat. Nam ille habuit inchoandi boni liberum arbitrium, quod tamen Dei adiutorio perficeretur. Nos uero, et inchoationem liberi
Abbreviated transcription (Latin):
sctione uoluntatis ex plerecomendit. Isti castitatis &pudicitiae puledr ttudimnemdiligit
ila auat utiae flamima succensa appetitlucrum & fugiedam ma nrelrum nem inses iorom¬
la conttmrens mindim. solun sibiuindicat ap̃m. Illal nuidia nullamcborate pro for

Expanded text:
ectione uoluptatis explere contendit; ista castitatis et pudicitiae pulchritudinem diligit. ectione uoluptatis explere contendit; ista castitatis et pudicitiae pulchritudinem diligit. Illa auaritiae flamma succensa appetit lucrum et fugit damna temporalium rerum; ista contemnes mundum solum sibi uindicat Christum. Illa inu
Abbreviated transcription (Latin):
hominis dampnatione descendens Istalex mentisẽ demunere redemptoris nr̃i pro¬
uodens haec autem sibi inuicem profectu uirtutum uitiorum qua erimuli na
conluctatione taliter aduersantur Concupiscentia namq carnes. prdmum ende¬
coebias uitiorum in cogitationibus gignit Concupis centia uero ip̃s uecantraria sooi¬
catio esstas indesinenteropponit Illa fabulis uanis oblectetur &e uerbis. leaserip¬
tunorum meditationibus atq praeceptis. illa gaud& exspectaculis rerum te r festemũ
ista contemꝑ latione caclestium gaudiorum illaterrena gaudia quaenet Esadegilu¬
suis nitusppr atrahnt. Illator pore somnium atq pigritiae corpusreloxt Istauigilis
don petentibus ordationibus elaborat : illa peringiuuiem in lecebris uertiris. dede side¬
nonietturis aestuato ista seme ipsamieiuniis & abstmentiaeeruciatibus maestat. Or
lux oriue subditaturpium perpetrationum affectus quosintentione cegrt atudinegi dilore¬

Expanded text:
hominis damnatione descendens; ista lex mentis est de munere Redemptoris nostri procedens. Haec autem sibi inuicem pro affectu uirtutum uitiorumque quotidiana conluctatione taliter aduersantur. Concupiscentia namque carnis primum inlecebras uitiorum in cogitationibus gignit; concupiscentia uero spiritus e contrario cogitationes sanctas indesinenter opponit. Illa fabulis uanis oblectatur et uerbis, ista Scripturarum meditationibus atque praeceptis. Illa gaudet spectaculis rerum terrestrium, ista contemplatione caelestium gaudiorum. Illa terrena gaudia quaerit, ista gemitus et suspiria trahit. Illa torpore somni atque pigritia corpus relaxat, ista uigiliis et conpetentibus orationibus elaborat. Illa per ingluuiem inlecebris uentris et desiderio gutturis aestuat, ista semetipsam ieiuniis et abstinentiae cruciatibus macerat. Illa luxuriae subdita turpium perpetrationum affectus, quos intentione ο cogitationis agit, perf
Abbreviated transcription (Latin):
quia tius petitionibus uestigia patrũ sequens satis facere
studui Precor ut uicem debitam nrãe deuotioni reddenis.
ꝓsperitatem nr̃ et cordis et corporis una cũ fratribus
qui illis in locis uobiscũ dño deseruiunt intercedere memi¬
neris. Sed et siquid dehis quȩ scripsi aptius forte alicubi
quod facilli me contingere potui expositũ inueneris. no¬
bis quoq otius hoc destĩnare non graueris. Bene uale semꝑ
dilectissime in xp̃o frater.

Expanded text:
quia tuis petitionibus vestigia patrum sequens, satisfacere studui, precor ut vicem debitam nostrae devotioni reddens, pro sospitate nostri et cordis et corporis, una cum fratribus qui illis in locis vobiscum Domino deserviunt, intercedere memineris. Sed et si quid de his quae scripsi aptius forte alicubi, quod facillime contingere poterit, expositum inveneris, nobis quoque ocius hoc destinare non graveris. Bene vale, semper dilectissime in Christo frater.
Abbreviated transcription (Latin):
Qualia õ isticbellantis telefrequenter uidimus absentemcum fuitẽe uerũ carbones atros
erneres horrentia queq pulueris & nebulas squalida cunctanimis. Cilicium subterca¬
pitilapis &cinis altus ex hesis membris. hicuidebat recturus sellulanamq fuit requi es
in nocte silentii proscamno haeccathedra haecquoq selladie. ExTLICIT.

Expanded text:
Qualia o istic bellantis tela frequenter Vidimus absentem cum fuit esse virum Carbones atros Qualia o istic bellantis tela frequenter Vidimus absentem cum fuit esse virum Carbones atros cineres horrentia quaeque Pulveris et nebulas squalida cuncta nimis. Cilitium subter capiti lapis et cinis altus Exesis membris hic videbare torus; Sellula namque fuit requies in nocte silenti Pro scamno aut cathedra haec quoque sella die. Incipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
enimus en istuo hic nec personat .e. heu. Venimus en istuo. & crucis arma
silent. Verebellator dñi dormit. Neubellatordormit desiderandus homo. intre¬
mus tamen & fletuprecibusq precemur sacrum dñm martiniq: dm̃ sternamurq
loco quemsc̃s flendorigabat auxilium nobis sp̃seritbellator dormittunos sed pro¬
rege xp̃e qui non dormitans proteges isrhelem ItE INCELLA ALIA
icinhabitabit dñi uestigia lambens. hic in habitabit uircrucis armagerens
hic in habitabit sc̃s purusq sacerdos. hic in habitabit corpore corde probus. hic
in habitabit scutum cui scã fides & umbo crucis uerbums plendidus atq micans.
hic in habitabit felixhere mita sub antro. hic in habitabit quem paradisus hab&
migrasti lucida scã bona nosquoq uelatu a larum scãe tuarum protege conserua¬
dilige semperama suppliciter petimus dones tribuasq: benignus ut nos m& scĩ acsimul
ille iuuent. ITEM ILLIO SUETR LOCUM LECTEEIOS ELUIILL

Expanded text:
enimus en istuc, hic nec nunc personat eheu! Venimus en istuc, et crucis arma silent. Vere bellator Domini dormite pius heu! Bellator dormit desiderandus homo. Intremus tamen et fletu precibusque precemur Sanctorum Dominum Martinique Deum, Sternamusque loco quem sanctus fluendo rigabat; Auxilium nobis spiritus ejus erit. Bellator dormit, tu nos sed protege, Christe, Qui non dormitas protege Israhelem. Item in Cella alia. Hic inhabitavit Domini vestigia lambens, Hic inhabitavit vir crucis arma gerens; Hic inhabitavit sanctus purusque sacerdos, Hic inhabitavit corpore, corde probus; Hic inhabitavit scutum cui sancta fides et Umbo crucis verbum splendidus atque micans. Hic inhabitavit felix heremita sub antro, Hic inhabitavit quem paradisus habetmigrasti lucida, sancta, bona; Nos quoque vallatu alarum sancte tuarum Prot ge, conservadilige, semper ama. Suppliciter petimus, dones tribuasque benignus, Ut nosmet sancti ac simul ille juvent. Item illic super locum lecti ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modiup geci inoriente facert consuerũ : Aecipeergo corto¬
due quo dcotidie tbi prosit. S.o. uue ut eoti die merearis accuꝑe
Ergo mani festumdozuas pari:ĩ gunter. Depane uideli cet
corporis xp̃i quinon exeo quoduadit in corpus. sedexeo quod pa¬
nis sit uitacacternȩ animae nr̃ȩ substantiã fuleit huius doc¬
tis simi uiri auo ci care per docemur quod multa differentia sepa¬
etsangius quẽ pendens
ineruce dcdatere suo profudit. ethoc corpus quod in mysterio
passionis at̃i cotihs afidelibũs celebratur ecile quoqu san¬
bauis quifi delium ore sc̃mitus. irsierũ sit illius sanguinis
quo totus fedeptus est mundus. Istenamq panis etisce potus
nos scđm quoduidentur corpus siue sanguis existunt xp̃i
secun dũ quo d spiritaliter uicȩ sub stantiam sub ministraꝵ.
siluduero corpuis in quo semel pussus est xp̃s nonaliã speciẽ

Expanded text:
quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt? Accipe ergo quotiquemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt? Accipe ergo quotidie quod quotidie tibi prosit: sic vive, ut quotidie merearis accipere. » Ergo manifestum de quo pane loquitur, de pane videlicet corporis Christi, qui non ex eo quod vadit in corpus, sed ex eo quod panis sit vitae aeternae, animae nostrae substantiam fulcit. LXIX. Hujus doctissimi viri auctoritate perdocemur quod multa differentia sepaet sanguis quem pendens in cruce de latere suoisti quotidie a fidelibus celebratur, et ille quoque sanguis qui fidelium ore sumitur, ut mysterium sit illius sanguinis quo totus redemptus est mundus. Iste namque panis et iste potus non secundum quod videntur corpus sive sanguis existunt Christi, sed secundum quod spiritualiter vitae substantiam subministrant. Illud vero corpus in quo seme
Abbreviated transcription (Latin):
corhominis confiritat a potus corporens latacat corhominis: Sedut
ostenderet quȩ esca ł quipotus sint de quibus loquitur ad didit signant᷑.
ȩsta ista uł potus iste. Quy ista ł qui iste: corpus nimirũ xp̃i.
corpus diuimi sp̃s. Etut apertius inculcetur sp̃s xp̃s dequo¬
ter ostrditar nihil in ȩsca ista. nihil in potuisto corporaliter
sentiudũ. sedtotũ spiritaliter attendendum. Nonenim ani¬
ma quȩ corde hominis pͥsentilo quo significatur. ł ȩsca corporea
ł potu corporeo pascitur. sed uerbo di nuditur acuegetatur.
quod apertius in libro quinto sacramentorũ doctor idẽ affirmat.
Niniste panis ẽ. inquien quiuadit in corpus. dillẽ panis
nonde cõmum pane dixerit hoo sc̃s ab rosius. uerũ depane corpo¬
ris cxp̃i. sequentia lectionis manifestisstint declartnt. Loquit᷑
enĩ depane cotiulano quẽ aredentes sib: postulunt doriet ia¬
circo subiungit. Si cotidianꝰ e panis curpost amã illum sumis

Expanded text:
cor hominis confirmat, et potus corporeus laetificat cor hominis? Sed ut ostenderet quae esca vel qui potus sint de quibus loquitur, addidit signanter, esca ista, vel, potus iste. « Quae ista? vel qui iste? Corpus nimirum Christi, corpus divini Spiritus; et ut apertius inculcetur, spiritus ter ostenditur nihil in esca ista, nihil in potu isto corporaliter sentiendum, sed totum spiritualiter attendendum. LXVI. Non enim anima, quae corde hominis praesenti loco significatur, vel esca corporea, vel potu corporeo pascitur, sed verbo Dei nutritur ac vegetatur: quod apertius in libro V Sacramentorum doctor idem affirmat: « Non iste panis est, inquiens, qui vadit in corpus; sed ille panis non de communi pane dixerit hoc sanctus Ambrosius, verum de pane corporis Christi, sequentia lectionis manifestissime declarant: loquitur enim de pane quotidiano, quem credentes sibi postulant daricirco subjungit: « Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis;
Abbreviated transcription (Latin):
subsidia habere. sed adusum necessitatis quaerere de inimici morte tribulari. Aliena¬
nanapp&ere sed propria largiri. Imp&us sp̃s est & quia perfectiquiq inistisse semꝑ
uirtutibus exercent. Rec te nonde scĩs animalibus dicitur ubi erat imp&us sp̃s illuc
gradiebantur. Confessormeritis martrrcruce a postoł actu. martrnus caelo prȩ¬
ihin& hictumulo sit memornri & miserepurgans peccamina uitȩ. Occult& meritis

Expanded text:
nsitura, sed ad usum necessitatis quaerere, de inimici morte tristari, insitura, sed ad usum necessitatis quaerere, de inimici morte tristari, inimici morte tribulari, impetus spiritus est. Et quia perfecti quique in istis se semper virtutibus exercent, recte nunc de sanctis animalibus dicitur: Ubi erat impetus spiritus, illuc desuper. Confessor meritis martyr cruce apostolus actu Martinus coelo praeminet hic tumulo. Sit memor et miserae purgans peccamina vitae Occultet meritis