comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contineat. crebra patrum expo-¬
sitione notissimum est. Sed
non abre est sepiꝰ u̾bo repecere:
qd̃ semꝑ necesse est. animo re¬
tinere. Galilea qͥppe tͣnsinigͣcio
facta uel reuelatio dicit᷑. Utraq
autera int̾pretatio nominis
ad unũ finem respicit. Si qͥdẽ
supͣ legimus. dixisse angłm
mulierib. Ite dicite discipu¬
lis eius quia surrexit. et ecce
precedit uos in galileã. ibi eũ

Expanded text:
contineat, crebra Patrum expocontineat, crebra Patrum exposnon abs re est saepius verbo repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit; et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi e
Abbreviated transcription (Latin):
modo audiuimus. et iuxta lit¬
t̾am gaudio plena refulget.
quia triumphum redemp¬
toris nr̃i simul et redempti¬
onis nr̃e dona pleno sermone
describit: et si hanc enuelea¬
tius ꝑtractare uelimus gra¬
tiorem in litt̾a fructum sp̃ia¬
lis sensus inditum. ẽẽ cõꝑimꝰ.
Sermo et enim dei aromatũ
more quo subtilius quasi te
nanq est et dulce ad audien¬
dum piis quod discipłi abier
in galileam. in montem ubi
constituerat illis ih̾s: et uidẽ¬
tes eum adorauerunt. S ed ñ
uacat a myst̾io: quod domi¬
nus ingalilea post resurrec¬
tionem. uel qđ in monte lisci¬
płis apparuit. In monte et eñi
apparuit:ut significaret qͥa
corpus qd̵ de cõmuni humani¬
generis t̾ra nascendo susceꝑat
resurgẽdo iam suꝑ t̾rena oĩa
sublatum̃ celesti uirtute inlu¬
erit. In monte apparuit: ut
admoneret fideles si illic cel¬
situdinem resurrectionis eiꝰ.
cupiunt uidere. he ab infi¬
mis cupiditatibus ad suꝑna
studeant desideria transire.
quid myst̾ii salutaris

Expanded text:
modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi ternamque est et dulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et videntes eum adoraverunt. Sedadd. a mysterio, quod Dominus in Galilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit. In monte etenim apparuit, ut significaret quia corpus, quod de communi generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria transire. quid mysterii salutaris
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit a mortuis primitie
dormientiũ sequuntur autẽ
bii qui sunt xp̃i. et ip̃i in suo
migrant. ibiq eũ uidentes
fine collaudant. Cui uisioni
congruit illud. qd̃ galilea eti¬
am reuelatio interpretatur. Cẽ
enim reuelata facie sicut apłs
testatur głam domini specu¬
lantes. in eandem imaginẽ
tͣnfformamur qui cũq modo
reuelamus ad eum uiam
nostram. eius q uestigia fide
sequimur. non ficta. sco .iii.¬
t uidentes in qͥt eum ad¬
ad orauerunt. qu am
autem dubitauerunt. Si q̃ri¬
mus unde dubitauerint. qͥ ui¬
dentes dominum adorauer̃t.
nulla magis causa occurrit.
qͣm ea cuiꝰ lucas meminit cũ
ip̃o resurrectionis sue die dis¬
cipłis eũ apparuisse narraret.
existimabant se sp̃m uidere.
uidentes autem dominum
cognoscũt. et quia hunc dm̃ ẽe
clidicerant: demissis in t̾ra
uultib ad orant. Sed in erat
mentib eorum non conten¬
nenda dubietas. quia se nõ
corpus in quo passus est. re¬
suscitatum sed sp̃m quem
finita passione tradidit so

Expanded text:
mitiae dormientium ? Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo migrant, ibique eum videntes fine collaudant. Cui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revelata facie, sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, quicunque modo revelamus ad eum viam nostram, ejusque vestigia fide sequimur non ficta. Et videntes, inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narraret, existimabant se spiritum videre . Videntes ergo Dominum cognoscunt, et quia hunc Deum esse didicerant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, so
Abbreviated transcription (Latin):
militant uoluptates. qui am̃¬
mas ad suꝑna tendentes cor¬
ruptibilium bonorũ delectati¬
b ip̃e excidit gaudet abducere:
Contra cuiꝰ insidias sapienter
debet fidelis quisq uigilare. ut
mimicum suũ de eo qd tẽptat᷑
possit elidere. Nichil est aũt ua¬
lidius dilectissimi contra diabo¬
li dolos: qͣm benignitas miscd̃ie
et largitas claritatis. ꝑquam
omne peccatũ aut declinatur
aut uincitur. Sed huius uir¬
tutis sullimitas non prius ap¬
prehenditur. qͣm illud qd ei
est adu̾sarium subruat᷑. Qad
aũt tam inimicum miseri¬
corclie et oꝑib caritatil. quam
auartia de cuius radice om̃i¬
um malorum germen em̃¬
git: Que nisi in suis fomiti¬
b enecetur. necesse est ut in
ius huius mali planta con¬
ualuit sꝑme potius tribulios
uicioꝵ qͣm ullum uere uirtu¬
tutis semen oriatur. Resistamꝰ
ergo dilectissimi huic tã pesti¬
fero malo. et caritatem sineqͣ
ulla uirtꝰ potest nitere. sectem᷑

Expanded text:
militant voluptates, qui animilitant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectati de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei adversarium est subruatur. Quid autem tam inimicum misericordiae et operibus charitatis, quam avaritia, de cujus radice omnium malorum germen emergit? Quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in quo hujus mali planta convaluit, spinae potius tribulique vitiorum, quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo, et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere , sectemur:
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃a carne uenturũ angło¬
rum officia declararunt. Ut ĩ¬
telligeremꝰ quante potestates
a future sint iudicaturo: cui
ante ministrauerunt etiam
idicando. Exultemus itaq
dilectissimi gaudio sp̃uali. ⁊
tantes: liberos cordis oculos
ad illam altitucdinem in qua
xp̃c est erigamus. Sursũ uoca¬
tos animos desideria t̾rena ñ
deprimant. adet̾na p̾electos ꝑ¬
itura nõ occupent. uiam ueri¬
tatis ingressos fallaces illecebre
ñ retarcdent. Et ita a fidelib
hec tẽporalia decurrantur. ut
ꝑegrinarise in ualle cognosc̃at.¬
In qua etiam si quedam com¬
moda blandiuntur: ñample
ctenda nequit. sed transeunda
sunt fortit̾. Ad hanc enim deuo¬
tionem nos beatissimus apo¬
stolus petrus incitat. et scł̾m
illam dilectionem qũa pascẽ¬
ris cõfessione cõcepit. obsecrãs
dicit. kiñi obsecro uos tanqͣm
aduenas et peregrinos abstine¬
te uos acarnalib desideriis q̃
militant adu̾sus animam. Cui
autem nisi diabolo carnales

Expanded text:
a carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicando. CAP. V. Exsultemus itaque, dilectissimi, gaudio spiritali, et tantes, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in in qua etiam si quaedam commoda blandiuntur, non ampctenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascenris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales
Abbreviated transcription (Latin):
in throno: cuiꝰ nature copula¬
batur infilio. Quia igit᷑ xp̃i
ascẽsio nr̃a ꝓuectio est: et quo
p̾cessit gła capitis. eo spes uoca¬
tur et corporis: dignis dilectis¬
simi exultemus gaudiis. et pra
gr̃arum actione letemur. Ho¬
die enim nõ solũ paradisi pos¬
sessores firmati sumus: sed
etiam celorum in xp̃o suꝑna
penetrauimus. ampliora adep
ꝑdiaboli amiseranus inuidiã.
ham quos uirulentꝰ inimicus
primi habitacłi felicitate deie¬
cit: eos sibi cõcorporatos deifi¬
lius ad patris dext̾am colloca-¬

Expanded text:
in throno, cujus naturae copulain throno, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adeptam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris dexteram colloca
Abbreviated transcription (Latin):
dubia fide sed cõstantissima
scientia teneret᷑:. cam naturam
in dei patͥs cõsessuram throno
ergo hoc tẽpus dilectissimi qd̃
int̾ resurrectionẽ dñi et ascẽsio¬
nem eius exactũ est: hoc proni¬
dentia dei curaint. hoc docuit.
hoc fuorũ discpłoꝵ et ocłis insi¬
sus et mortuus. Unde beatissi¬
mi apłi om̃es q discipłi. qui
et de exitu crucis fuerãt trepi¬
di. et cle fide resurrectionis ã-¬
bigui. ita sunt ueritate per¬
spicua roborati. ut dño. in ce
nulla afficerent᷑ trifticia. sed
etiam magno gaudio reple¬
rent᷑. Et re uera magna et in¬
effabilis erat causa gauden¬
di: cũ in cõspectu sc̃e multi¬
tudinis supͣ om̃ium creatura¬
rũ celestium dignitatẽ huma¬
ni generis natura cõscende
ret. suꝑ gressura angłicos or¬
dines. et ultͣ archangeloꝵ alti¬
tudines eleuanda. nec ullis sul¬
limitatib modũ sue ꝓuectio¬
nis habitura. nͥ et̾ni patͥs recep¬
ta cõsessu illius gle sociaretur

Expanded text:
dubia fide, sed constantissima dubia fide, sed constantissima scientia teneretur, eam naturam in Dei Patris consessuram throno, ergo hoc tempus, dilectissimi, quod inter resurrectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et oculis insisus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in co solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat causa gaudendi, cum in conspectu sanctae multitudinis super omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis nret, supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum altitudines elevanda, nec ullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius gloriae sociaretur
Abbreviated transcription (Latin):
datur. In hiis dieb duob disc¬
płis t̾cius in uia dñs comes ñi¬
git᷑ et ad omñe nr̃e ambiguita¬
tis caliginem det̾gendam. pa¬
uentium ac trepiclantium tor¬
ditas increpatur. Flãmam fidei
illuminata corda cõcipiunt.et
que erant tepida: reserante scͥ¬
turas dño efficiunt᷑ arcdentia.
Infractione quoq panis cõues¬
centium aꝑiuntur obtutꝰ mul¬
to feliciꝰ hoꝵ ocłis patefactis qͥb
nature fue manifestata est gl̃¬
ficatio. quam illorum generis
nr̃i principium. quib preua¬
ricationis sue est ingesta cõfu
b estuarent et apparuisset in
medio eorum dñs dixisset hoc
ret opinionib qd̾ uoluebatur
incordib. putabant enim se
sp̃m uidere non carnem: reclar¬
guit cogitationes a ueritate
discordes. Ingerit dubitantiũ
ocłis manentia manib suis
et pedib crucis signa. et ut dili¬
gentius pertractetꝰ inuitat. Ca
ad sananda in fideliũ cordium
uulnera clauorum et lancee e¬
rant seruata uestigia ut nõ

Expanded text:
r. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusbus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus putabant enim se spiritum videre, non carnem, redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non
Abbreviated transcription (Latin):
uidistis eum euntẽ in celũ
Quib u̾bis om̃s eccłie filii do¬
cebantur. ut ih̾s xp̃c in eadẽ
inqua ascenderat carne. uẽ¬
turꝰ uisibilis crederetur. Nec
posset ambigi. om̃ia illi ẽẽ.
subiecta: cui ab ip̃o corporee
natiuitatis exordio. famula¬
tus seruisset anglicus. Sicut
enim concipiendum xp̃m
angłs nunciauit: sic et editũ
de uirgine uox celestium pas-¬
torib ceciit. Sicut resurrexis¬
se a mortuis suꝑnoꝵ ñciorũ

Expanded text:
vidistis eum euntem in coelum . vidistis eum euntem in coelum . Quibus verbis omnes Ecclesiae filii docebantur ut Jesus Christus in eadem qua ascenderat carne venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim concipiendum Christum angelus nuntiavit, sic et editum de Virgine vox coelestium pastoribus cecinit: sicut resurrexisse a mortuis, supernorum
Abbreviated transcription (Latin):
ficati corporis manente nat᷑a
eo fides credentiũ uocabatur:
ubi non carnali manu. sed spi¬
rituali intellectu. par genito¬
ri unigenitꝰ tangeret᷑. Hinc il¬
lud est. quod post resurrectio¬
nem suam dominꝰ cũ maria
magdalene ꝑsonã eccl̾ie gerẽs
ad contactum ip̃ius ꝓperaret.
accedere dicit ei. Noli me tã¬
gere. ñ dũ enim ascendi ad pa¬
trem meũ. Hoc est. Nolo ut
ad me uenias corporalit̃. nec
ut me sensu carnis agnoscas.
Ad sullimiora te differo. ma¬
iora tͥ p̾paro. Cum ad patrem
meũ ascẽdero. t̾c me ꝑfectius
ueriq palpabis apprehensura
qd̾ non tangis. et creditura
qd̃ nõ indes. Cum autem as¬
cendentem in celos dñm. se¬
quaces discpłorũ ocłi inten¬
ta admiratione suspicerent.
astiterunt corã ip̃is angłi
duo mirabili uestium can¬
dore fulgentes. qui et dixetst
uiri galilei. quid statis ali¬
cientes in celum: Hic ih̾s qͥ
assumptꝰ est a uobis in celũ
sic ueniet quemadmodum

Expanded text:
ficati corporis manente natura, ficati corporis manente natura, eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali 295 intellectu, par Genitori Unigenitus tangeretur. Hinc illud est quod post resurrectionem suam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
miracłis cõfirmati. tot sermo¬
nib eruditi atrocitatem tam̃
dominice passionis expauerãt.
et ueritatem resurrectionis eiꝰ
ñ sine hesitatione susceperãt
tantũ de ascensione dñi profe¬
cerunt: ut qͥcqͥd illis priꝰ intu¬
lerat metum. uerteretur in
gaudium. Totam enim cõ¬
templationem animi in di¬
uinitatem ad patris dexterã
considentis erexerant. Nec ĩã
corporee uisionis cardabantur
obiectu. quo minꝰ in id aciem
mentis intenderent: qd̾ nec
a patre descendendo abfuerat
nec a discipłis ascendendo dis-¬
filiꝰ hominis. deiꝰ filiꝰ excellentiꝰ
sacratiꝰq innotuit: cũ in pat̾ne
maiestatis glam se recepit. Et
in effabili modo cepit ẽe. diui¬
nitate presentior: qui fc̃s est
humanitate longinqͥor.Tunc
ad equalem patri filium eru-¬
dicior fides gressu cepit men-¬
tis accedere. et cõtrectatione cor-¬
poree in xp̃o substantie qua pa¬
tre minor est ñ egere. Qm̃ głi¬

Expanded text:
miraculis confirmati, tot sermomiraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo disfilius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor est , non egere: quoniam glori
Abbreviated transcription (Latin):
dicationi et noui testamenti
mysteriis cõgruebant. dñs ñr
płis eleuatus in celũ. corporał
presentie modũ fecit. mansu¬
rus in patris dextera: donec
tempora multiplicandis eccłie
filiis diuinitꝰ p̾stituta ꝑagan¬
tur. et ad iudicandos uiuos et
mortuos in eadem carne inq̃
ascendit adueniat. Quod itaq
redemptoris nr̃i conspicuum
fuit: in sacramenta transiint
Et ut fides excellentior eẽt ac
firmior: uisioni doctrina suc¬
cessit. cuiꝰ auctoritatẽ superms
illuminata radiis. credentium
corda sequerentur. Hane fidẽ
sp̃c munere roboratam: non
non ignes aut laniatꝰ ferarũ.
nec exquisita ꝑseqũẽtium cru-¬
delitatib supplicia t̾ruerunt.
pro hac fide ꝑuniu̾sum mun¬
dũ ñ solũ uiri sed etiam femi¬
ne. nec tantũ impubes pueri
sed etiam cenere uirgines. us¬
q ad effusionẽ sui sanguinis
decertarunt. Hec est fides que¬
demonia eiecit. egritudines
depulit. mortuos suscitauit.
Unde et ip̃i beati apłi. qui tot

Expanded text:
dicationi et novi Testamenti dicationi et novi Testamenti mysteriis congruebant, Dominus nulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. CAP. III. Hsancti munere roboratam, non non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot
Abbreviated transcription (Latin):
nem celi miliciam. supra om¬
nes ordines angłorum. et ul¬
tra cunctarum altitudinem
potestatum ad dei patris ed
prouecta consessum. Quo ordi¬
ne oꝑum diuinoꝵ nos funda¬
ti nos edificati sumus. ut m¬
rabilior fieret dei gr̃a. cũ remo¬
tis a conspectu om̃ium queme¬
rito reuerentiam sui usdeban¬
tur indicere: fides non diffide¬
ret spes ñ fluctuaret: caritas
nõ teperet. Magnarũ enim
hic utgor mẽtrũ. et ualde fi¬
deliũ est. hoc lumẽ animoꝵ
incunctant̃ credere et que cde¬
poreo non uidentur intuitu
et ibi figere desiderium:qiro
nequeas inferre cõspectum.
hec autẽ pietas unde in nr̃is
cordib nasceretur. aut quom
quisqͣm iustificaretur ꝑfidem
simhus tantũ salus nr̃a con¬
sisteret que obtutib subiace¬
rent: Unde et illi uiro qui
de resurrectione xp̃i udebatur
ambigere. nsi in ip̃iuis carne
uestigia passionis et inisu ex¬
plorasset et tactu: quia uidisti
expletis om̃ib q eungłice pre-¬

Expanded text:
nem coeli militiam, supra omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis et visu explorasset et tactu: Quia vidisti expletis omnibus quae evangelicae prae
Abbreviated transcription (Latin):
acramentũ
dilectissimi salutis nr̃e.
quam precio sanguinis sui
uniũsitatis conditor estimau̾:
a die corporalis ortꝰ usq ad exi¬
tum passionis. ꝑdispensationẽ
humilitatis implecum est. Et
licet multa etiam in forma.
serui diuinitatis signa racdi-¬
auerint. proprie tamen illius
temporis actio ad lemonstr̃a¬
dam suscepti hominis ꝑtinuit
ueritatem. Post passionem uͦ
ruptis mortis uincłis. que uĩ
suam in eũ qͥ peccati erat nes¬
cius incendendo. ꝑdiderat: in¬
firmitas inuirtutẽ mortali¬
tas in et̾nitatem. contumelia
transiuit in gl̾am. Quam do¬
minus iħs xp̃c in multis ma¬
nifestis q documentis multo¬
rum declarauit aspectui. do¬
nec triumphũ uictorie quem
reportarat amortuis: inferret
celis. Sicut ergo in solennta¬
te paschali. resurrectio nobis
dñi fuit causa letandi: ita as¬
censio eius in telũ presentium
nobis est materia gaudiorũ
recolentib illũ diem et rite
uenerantib: quo natura ñre
humilitatis in xp̃o supra om¬

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit in gloriam: quam Dominus Jesus Christus in multis manifestisque documentis , multorum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super om
Abbreviated transcription (Latin):
nisi illa trepida sollicitudo et
curiosa cunctatio. nr̃e fidei fũ¬
damenta iecissent. Nr̃is igitur
płis cõsulebatur. nos in illis ui¬
ris cõtra calũpnias ĩpiorum: ⁊
contͣ t̾rene argumenta sapien
tie docebamur. Nos illorum in¬
truxit aspectus. nos erudiuit
auditus. nos confirmauit attac
spensationi. et sc̃orũ patrũ ne¬
cessarie tarditati. Dubitatũ ẽ
Non ergo hii dies dies dilectis¬
simi qui int̾ resurrectionem
dñi ascensionem q fluxerunt
ocioso transiere discursu: sed
magna in eis cõfirmata sacra¬
menta. magna sunt reuelata
mysteria. Inhis metꝰ dire mortiᷤ
aufertur. et nõ solũ anime sed
et carnis ĩmortalitas declara¬
tur. In hiis pͥsufflationem dñi

Expanded text:
nisi illa trepida sollicitudo et nisi illa trepida sollicitudo et curiosa cunctatio nostrae fidei fundamenta jecisset. Nostris igitur is consulebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapitie docebamur: nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit tacivine dispensationi et sanctorum patrum necessarie tarditati. Dubitatum est Non ergo ii dies, dilectissimi, qui inter resurrectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his per insufflationem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
deitemplũ iudaica impietate
tesolutum diuina in triduo
potentia suscitauit: quadra.¬
genarius hodie dilectissimi
sc̃oꝵ dierum expletꝰ est nume¬
rus. sacratissima ordinatiõe
dispositꝰ. et ad utilitatem nr̃e
erudicionis impensus. Ut dũ
adnõ in hoc spaciũ mora pre¬
sentie corporalis extenditur
fides resurrectionis documẽ¬
tis necessariis mimiretur.
Mors enim xp̃i multorum di¬
scipłoꝵ corda turbauerat. et
de supplicio crucis. de emissio¬
ne sp̃c. de exanimati corporis
sepultura. grauatis mestitu¬
dine mentib quidam diffidẽ¬
tie. torpor obrepserat. Nam cũ
sc̃e mulieres sicut eungłica pa¬
tefecit hystoria. reuolutum a
monumento lapide sepulchrũ
corpore uacuũ et iniuentis dñi
testes angłos nũciarẽt uerba
earum apłis aliisq discplis de¬
liramentis similia uidebant᷑.
Quam utiq hesitationẽ huma¬
na infirmitate nutãtem. neqͣ¬
quam ꝑmisisset sp̃s ueritatis
p̾dicatorum suoꝵ in ẽe pectorib

Expanded text:
Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse pectoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
erba pastorum quam sĩt
rationabilia et pastoribus
eccl̃ie digna: diligenter inspice.
uere enim qͣsi iugilantes non
dixerunt. uideamus puerum. au¬
deamus qd dicitur. sẽd iudeamꝰ
uerbum qd fc̃m est. In principio
erat u̾bum. et u̾bum caro fcm
est. uerbum qd semꝑerat uide¬
amꝰ. qd modo pro nobis fcm̃ est.
Qd̃ fecit dñs. et ostendit nobis.
uerbũ hoc ip̃m se fecit. Si quid̾e
hoc ip̃m u̾bum dñs est. uideamꝰ
igitur. quomodo hoc ip̃m u̾bũ
hoc est dñs ip̃e se fecerit. et oftẽ¬
derit nobis carnem suam. Qd̃
enĩ uidere ñ poteramꝰ quia erat
u̾bum: uideamus fcm qͥa ca¬
ro est.Cui simile est qd ioh̾es
ait. Qd̃ fuit ab inicio. qd audi¬
et testamur et annĩctiamꝰ uo¬
bis uitam et̾nam. q̃ erat apꝰ
patr̃e. et apparuit nobis. Et ue

Expanded text:
erba pastorum quam sint rationabilia, et pastoribus Ecclesiae digna, diligenter inspice. Vere enim quasi vigilantes non dixerunt: Videamus puerum, videamus quid dicitur, sed: Videamus verbum quod factum est: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est . Verbum quod semper erat, videamus quomodo pro nobis factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis. Verbum hoc, ipsum se fecit: siquidem hoc ipsum Verbum Dominus est. Videamus igitur quomodo hoc ipsum Verbum, hoc est Dominus ipse se fecerit, et ostenderit nobis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum quia caro est. Cui simile est quod Joannes ait: Quod fuit ab initio, quod audiet testamur, et annuntiamus vobis vitam aeternam quae erat apud Patrem, et apparuit nobis .» E
Abbreviated transcription (Latin):
indebat. Et reu̾si sunt pastores
glificantes et laudantes deum
in om̃ib que audierant et uide¬
rant sicut dictum est ad illos.
blificãt pastores et laudant
deum in om̃ib que audierant
ab angłis et uiderant in beh¬
leem sic̃ dictum est ad illos.
Id est et hoc głificant. qd̾ ñ ali¬
ud uenientes inuenerãt ꝙͣ u
dictũ est ad illos. Sine sicue
dictum est ad illos. głam deo
laudesq referũt. Et hoc enim
illis facere dictũ est ab angłis.
ñ quidem u̾bo imꝑantib led
formã sue deuotionis offeren¬
tib. cũ deo in excelsis głam n¬
nanima exultatione resor¬
rent. Nam et qui dicit. eunge
ligo uobis gaudiũ magnum
dum utiq deum laudandũꝙ
ꝓuocat. Sed et magistri sp̃ua¬
lium gregum. modo ceteris
dormientib contemplãdo cele¬
stia subeunt. mͦ fidelium caftra
lustrando et ꝓbitatis exẽpla.
querendo circumeunt. mõdo
adpublicũ pastoralis officii do¬
cendo redeunt. ut memoriã

Expanded text:
videbat. Et reversi sunt pastores videbat. Et reversi sunt pastores glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, sicut dictum est ad illos. Glorificant pastores et laudant Deum in omnibus quae audierant  et viderant in Bethleem, sicut dictum est ad illos, id est, et in hoc glorificant quod non aliud venientes invenerant, quam dictum est ad illos; sive sicut dictum est ad illos, gloriam Deo laudesque referunt. Et hoc enim illis facere dictum est ab angelis, non quidem verbo imperantibus, sed formam suae devotionis offerentibus, cum Deo in excelsis gloriam unanimi exsultatione resonarent. Nam et qui dicit: Evangelizo vobis gaudium magnum dum utique Deum laudandumque provocat. Sed et magistri spiritalium gregum modo caeteris dormientibus contemplando coelestia subeunt, modo fidelium castra lustrando et probitatis exempla quaerendo circueunt, modo ad publicum pastoralis officii docendo redeunt, ut memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
Debuit dicere considetabat ĩ
corde suo. et conseruabat in coe¬
de suo. Sed qͥa scãs scͥpturas lege¬
rat. et sciebat. ꝓphas: cõferebat
ea que secũ sunt actade dño. cũ
hus que nouerat a ꝓpħis dicta de
dño. Et collata ad inuicem cog¬
nouit instar celestium cherubĩ
socia sui uultus luce cõcordia.
Dixerat enim gabrihel. Ecce cõ¬
cipies in uto et paries filium.
predixerat ysaias. Ecce uirgoc̃õ¬
cipiet et pariet filium. Predixe¬
rat micheas filias syon intur¬
re gregis aduenturas. et potesta¬
tem primam tunc ẽẽ uenturã.
Dicebant pastores. suꝑne sibi ci¬
uitatis inturre gregis apparu-¬
isse chohortes. que natũ cane-¬
rent. xp̃m. Legerat maria. Bos
cognouit possessorẽ suũ: et asi¬
nus presepe dñi sui. uidebat in
presepi dei filium uagientem.
qui homines saluat ac iumen-¬
ta. Et inhis singulis atq huiꝰ¬
modi cõferebat q̃ legerat et cõ-¬
parabat hiis que audiebat et

Expanded text:
Debuit dicere, considerabat in Debuit dicere, considerabat in corde suo, et conservabat in corde suo, sed quia sanctas Scripturas legerat, et sciebat prophetas, conferebat ea quae secum sunt acta de Domino cum his quae noverat a prophetis scripta de Domino, et collata ad invicem, cognovit instar coelestium cherubim socia sui vultus luce concordia. Dixerat enim Gabriel: Ecce concipies in utero, et paries filium . Praedixerat Isaias: Ecce virgo concipiet, et pariet filium . Praedixerat Micha filias Sion in turre gregis adventuras, et potestatem primam tunc esse venturam. Dicebant pastores supernae sibi civitatis in turre gregis apparuisse cohortes, quae natum canerent Christum. Legerat Maria: Bos cognovit possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . Videbat in praesepi Dei Filium vagientem qui homines salvat ac jumenta; et in his singulis atque hujusmodi, conferebat quae legerat, et comparabat his quae audiebat et
Abbreviated transcription (Latin):
septem pascentes ab irruentiũ
pastorũ donec suas oues ad aqͣ¬
rent imꝓbitate defendit: post¬
modum int̾pascua deserti do¬
minum uideret alloqui. atq
in uirga pastorali signa facere
ac ppłm dei liberare ꝓmeruit.
Ip̃e dauid cuiꝰ dominus noster uo¬
cari et ẽẽ dignatus est filius: a¬
rietem sui patris de manu ursi
uel leonis eripiens. ostendit eũ
lis ñ est eripiens in opẽ de ma¬
nu fortiorũ eius. egenũ et pau¬
perem a rapientibus eũ. Et ideo
non est paruiducẽda pastorũ
attestatio. qͥ tunc uigilare et an¬
gelice exultationis ymnũ au¬
dire meruerunt. quando relic¬
tis in deserto. nonaginta no¬
uem ouib. ad reqͥrendam ouẽ
cẽtesimam bonus pastor appa¬
ruit. Cuius semper aduentum
totus fidelium grex desiderãs
implorat. Erraui sicut ouis que
perierat. require seruum tuũ
dñe. Maria autem cõseruabat
om̃ia u̾ba hec cõfer̾es in corde suo
Qͥd sibi uult hoc qd̾ dicit. cõfer̃ẽs:

Expanded text:
septem pascentes ab irruentium septem pascentes ab irruentium pastorum, donec suas oves adaquarent, improbitate defendit, postmodum inter pascua deserti Dominum videre et alloqui atque in virga pastorali signa facere ac populum Dei liberare promeruit. Ipse David, cujus Dominus noster vocari et esse dignatus est filius, arietem sui patris de manu ursi vel leonis eripiens, ostendit eum lis non est, eripiens inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum. Et ideo non est parvi ducenda pastorum attestatio, qui tunc vigilare et angelicae exsultationis hymnum audire meruerunt, quando, relictis in deserto nonaginta novem ovibus, ad requirendum ovem centesimam bonus Pastor apparuit. Cujus semper adventum totus fidelium grex desiderans implorat: Erravi sicut ovis quae perierat, require servum tuum, Domine . Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. Quid vult hoc quod dicit, conferens?
Abbreviated transcription (Latin):
audita nescirent dñs suos pre¬
cones elegit ñ rechores sed pisca-¬
tores ad eunͣgelizandum desti¬
nauit. Beniq et inueteri testam̃¬
to. p̃cipuos quosq sue dispensa-¬
tionis nũtios pastores ordinauit.
ꝓtomartyrabel.qui innocuã
pastoralis officii cõu̾sationem ꝓ-¬
prio sanguine dicauit cuiꝰq in
figuram dñice passionis sanguis
clamat det̾ra: quasi doctissimꝰ
ac primus opilionũ. primicias
gregũ suoꝵ domino deuotꝰ offete¬
bat. Abraham pat̾ fidei qui exul¬
tauit ut uideret diem xp̃i. et ui¬
dit et gauisus est: ñ auri metal¬
la quibz suo cultui ornamenta
conquireret. sed aqͣrum fontes qͥ¬
bitur. Iacob duodecim tribuum
pat̾. bis denis annis in pascendis
peccorib estu urebatur et gelu.
quoru in figurã ueri pastoris ha-¬
bitũ. ostensa int̃ doctrine saluta¬
ris aqͣs uirtutum suarũ uarie¬
tate: statu sullimiore donabat¬
Moyses legis lator qui prius in
typum ecclie septiformis. sorores

Expanded text:
audita nescirent, Dominus sui praeaudita nescirent, Dominus sui praecones elegit; non rhetores, sed piscatores ad evangelizandum destinavit. Denique et in Veteri Testamento, praecipuos quosque suae dispensationis nuntios pastores ordinavit. Protomartyr Abel qui innocuam pastoralis officii conversationem proprio sanguine dicavit, cujusque in figuram dominicae passionis sanguis clamat de terra, quasi doctissimus ac primus opilionum primitias gregum suorum Domino devotus offerebat. Abraham pater fidei, qui exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est, non auri metalla quibus sui cultui ornamenta conquireret, sed aquarum fontes qubitur. Jacob duodecim tribuum pater bis denis annis in pascendis pecoribus aestu urebatur et gelu, quorum in figuram veri pastoris habitum, ostensa inter doctrinae salutaris aquas virtutum suarum varietate, statu sublimiore donabat. Legislator Moyses qui prius in typum Ecclesiae septiformis sorores
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudinẽ qͣsi mariam ui¬
rilem spirituum doctorum
cetum quasi ioseph: et humi¬
lem quasi mediatoris dei ee hy¬
xp̃m prima uisione reꝑiunt
Dequo indelicet sc̃aꝵ scciptu¬
rarũi p̾sepio. eximium illud
animal et sacro scis hostiis apti¬
simum pascebatur. qd̃ exultans¬
dño proclamat. Dñs pascit me
et nichil michi deerit. in loco pas¬
cue ibi me collocauit. Et parlo
post. Parasti in conspectu meo
mensam. adu̾sus eos qui tribi¬
lant me. uidentes aũt inqͥt. co¬
gnouerunt de u̾bo qd dictum
erat illis de puero hoc. Ql nim¬
rum iusti est ordinis. ut cogni¬
ta. amata. et honore digno cele
culmine ꝑtingatur. Et om̃s qͥ
audierunt mirati sunt: et de
is q̃ dicta erant a pastorib ad
ip̃os. Apastorib ppłs ad d̾ei re¬
uerentiam cogitur. Non medi¬
ocris fides tibi hoc uideatur exẽ¬
plum. ñ iulis ꝑsona pastorum.
Certe quo uilior ad prudẽtiam
eo preciosior ad fidem. Non sapi¬
entes sed simplices qui fugare

Expanded text:
pulchritudinem, quasi Mariam, vipulchritudinem, quasi Mariam, virilem spiritalium doctorum coetum, quasi Joseph, et humilem Mediatoris Dei et hoChristum prima visione reperiunt. De quo videlicet sanctarum Scripturarum praesepio eximium illud animal et sacrosanctis hostiis aptissimum pascebatur, quod exsultando proclamabat: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . Et paulo post: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Videntes autem, inquit, cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc, quia nimirum justi est ordinis ut cognita, amata, et honore digno celebacumine pertingatur. Et omnes qui audierunt mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. A pastoribus populus ad Dei reverentiam cogitur. Non mediocre fidei tibi hoc videatur exemplum, non vilis persona pastorum. Certe quo vilior ad prudentiam, eo pretiosior ad fidem. Non sapientes sed simplices, qui fucare
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt mariam et ioseph et
infantem positũ in presepio.
Uidentes autem: tognouerũt
de u̾bo qd̃ dictum erat illis de
puero hoc. fẽstinant̾ pasto¬
res. xp̃i quem cognouere to-¬
ta mentis intentione uidere
aduentum desiderant. Neq
enim cũ desidia. xp̃i est quer̃e¬
da p̾sentia. Et ideo forte non¬
nulli querentes inuenire ño
merentur.quia desidiose xp̃m
requirunt. Ideo pastores isti si¬
ne mora iuenerunt: qͥa ad
illum fide non ficta cucurẽrt.
Adquem festinant̃ ire est: ñ
pedum gressus accelerare. sed
infide semꝑ ac uirtute ꝓfice¬
re. Inuenerunt inqͥt mariã
et ioseph: et infantem positũ
in presepio. Sed et dñici gregiᷤ
pastores quo crebrius ac suain¬
us int huius uite tenebras celes¬
ti attolluntur oraculo eo ferũe¬
tius sullimen patrũ precedentiũ
uritam in qua panis uite sẽꝑ
et seruatur et reficit. quasi por-¬
tas bethleem contemplando
subeunt. nichilq inhac aliud
qͣm uirginalem catholice eccl̾ie

Expanded text:
Joseph et infantem positum in praesepio. Videntes autem cognoverunt de Verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Festinant pastores Christi quem cognovere, tota mentis intentione videre adventum desiderant. Neque enim cum desidia Christi est quaerenda praesentia. Et ideo forte nonnulli quaerentes invenire non merentur, quia desidiose Christum requirunt. Ideo pastores isti sine mora invenerunt, quia ad illum fide non ficta currebant, ad quem festinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere. Invenerunt, inquit, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Sed et dominici gregis pastores quo crebrius ac suavius inter hujus vitae tenebras coelesti attolluntur oraculo, eo ferventius sublimem patrum praecedentium vitam, in qua panis vitae semper et servatur et reficit, quasi portas Bethleem contemplando subeunt, nihilque in hac aliud quam virginalem catholicae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
suspirans senior et in lacrimaᷤs
resolutꝰ. ille ait mortuus est.
Quomͦ inqͥt uel quali morte:
Beo ait mortuus est: qͥa pessim¬
etiam latrociniũ aggressisẽ
pauit. Quib auditis apłs: uest¬

Expanded text:
suspirans et in lacrimis resolutus: «Ille», ait, «mortuus est». «Quomodo», inquit, «uel quali morte?». «Deo», ait, «mortuus est, quietiam latrocinium aggressus manet». His auditis apos
Abbreviated transcription (Latin):
et crede michi quia xp̃c me mi¬
sit. At ille audiens restitit: et¬
tremefactus: fleuit amarissi¬
me. Et accedens ad se sens ge¬
nib prouoluit᷑ gemitib et u¬
lulatib quib poterat satiffaci¬
ens et uberrimis lacrimarũ
suarũ fontib iterũ baptizaba¬
tur. occultans solam dexterã
suam. Apls uero iuris iuran¬
di sacramento se ei a saluato¬
pollicens.simulq genib eius
prouolutus. atq ip̃am dexterã
ex cuius cedis cõscientia torque¬
batur tanquam iam peniten¬
tia purgatam deosculans. ad
eccl̃iam reuocat. Et in desinen
ter pro eo orationes ꝓfundens
et cũ ip̃o pariter ducẽs crebra ie¬
iunia. indulgentiã adeo qũa
ei pollicitus fuerat expetebat.
sed et uariis sermonum con¬
solationib uelud quib dam
p̾cantationib efferos et ext̾ri¬
tos eiusammos mitigabat.
Nec prius abstitit. quam eum ĩ
om̃ib emendatũ etiam eccłie
p̾ficeret. Prebens ꝑhoc magna
exempla uere penitentie et do¬
cumentum ingens noue re¬

Expanded text:
et crede mihi, quia Christus me misit. » At ille audiens, restititremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento se eo impetratupollicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indester pro eo orationes fundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo, quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae re
Abbreviated transcription (Latin):
sus in alienam rerum na¬
turam intrte exilio cũ ui¬
ta ꝑegrinatur. et morti sr̃¬
stes anmuntiat uenturam
seua mors in explebilis be¬
lua in escam suam rapu.¬
it. et p̾dam suam captiua
contremuit. Contremuit
inqͣm. Nam et si nouerat
crucifixum: tamen quem
ñ meminerat reũ. nõ pote¬
rat tenere dampnatum.
quia culpam non facit.
pena. sel causa. Quasi so¬
litum cibum ꝑditum in
deuorauit. sed magnam ẽẽ
cibi ip̃ius dignitatem p̃fo¬
cata cõnouit. Atq ideo di¬
uinus sermo cõmemorat.
Et precepit dominus pisci.
et euomuit ionam in ari¬
dam. Precepit ergo bestie
p̃cepit morti semꝑ esuriẽ¬
ti. precepit abissis et infer¬
no. ut mũdo restituerent
saluatorem. Euomuit aũt
hoc debemus accipere: qd̃
ex imis uiscerib mortis ui¬
ctrix uita remeauerit. atq
eam ex imis precordiis in¬
ferni ꝑditio exulcerata red¬
diderit. uideamuis itaq ĩ
propħe afflictonib aꝑtisfi¬
me prefiguratam et mor¬

Expanded text:
sus in alienam rerum nasus in alienam rerum naturam, in vitae exsilium, cum vita peregrinatur, et mortis superstes 175 annuntiat venturam em saeva mors, inexplicabilis bellua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam; nam si noverat crucifixum, tamen, quem non meminerat reum, non poterat tenere damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cibum perditum in devoravit, sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit; atque ideo divinus sermo commemorat: Et praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remearit, atque eam ex imis praecordiis inferni perditio exulcerata reddiderit. Videmus itaque in prophetae afflictionibus apertissime praefiguratam et mor
Abbreviated transcription (Latin):
tur nautarum imp̾catio.
pilati ẽẽ cõfessio. qui tracbit
xp̃m. et tamen lauat manꝰ
suas et dicit. mundus ego
sum a sanguine iusti huiꝰ.
Quam congrue ꝑ ꝑsonam
gentilem fides gentium p̃¬
dicatur. Dic̃ itaq ionas in
oratione sua. Tolle igitur do¬
mine animam meam. qͥa
melior est michi mors qͣm
ñr iħs xp̃c: quia melior est
mͥ mors qͣm uita. Id est ui¬
uens uña iudeorum gẽtẽ
saluare nõ potui. moriar ut
uniũsus mundus una mor¬
te saluetur. Ionã cetꝰ piscis
excepit inmersum. et non
contigit deuoratum. Et qũe
malicia hominum ꝑdidit
bestia esuriens custodiuit
Plenis uiscerib famen ꝑa¬
titur. et in p̾dam qͣm absor¬
buit nichil sibi licere mira¬
tur. Quis est iste qui intra
auidos ritus assumi potest
cũ sumi ñ potest: Cib est:
corruptio nõ est: Traditur
ꝑdicionis profundo. et serua¬
tur ip̃ius mortis obsequio:
Quis est iste qui uastissimoᷤ
et sub altitudine conclusus
tali aere pascitur. et demis¬

Expanded text:
tur nautarum imprecatio tur nautarum imprecatio Pilati esse confessio, qui tradidit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus ? Quam congrue per personam y gentilem fides gentium praedicatur! Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia melior est mihi mors quam ristus, quia melior est mihi mors quam vita; id est vivens unam Judaeorum entem salvare non potui moriar et universus mundus una morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit; plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est; traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos et sub altitudine immensa tali aere pascitur, et demis
Abbreviated transcription (Latin):
sione uacuandam. nauẽ¬
profugus q̃ tarsũ petebat
ingreclitur. sed nautis ex¬
orta tẽpestate turbatis: sor¬
te fluctib datur. et faucib
ceti piscis dimersus excipi¬
tur. Sed pisce illesum eru-
ctante depositum: t̾ciodie
t̾ris refunditur. Uidete do¬
minum etiam inuet̾i tes¬
tamento. inserui forma
mirabibit̾ apparere. Uidete
quomodo se ante actis se¬
culis indicauit. sub serui¬
lis forme humilitate uẽ¬
turum. Ionas iram dei p̃¬
dicaturus. ad magnam
niniuitarũ destinatur
urbem. dicturus. Quadra¬
ginta dies et niniue sub¬
uertetur. Et xp̃c ad mũcli
mittitur ciuitatem. ut
cliem salutis. et p̾finitũ¬
iuclicii tẽpus annuntiet.
Ionas nauem expetit. xp̃c
bus exercetur. Hisi ionas
ꝑditum detur: naufrage
nauis ꝑiculum non sedatur
Sic et non liberatur eccła:
nisi xp̃i morte saluetur. Hau¬
te dimissuri ionã tamen
uerentur et dicunt. Dñe: ne
des suꝑ nos sanguinem in¬
nocentem. Nonne uob̃ uide¬

Expanded text:
rsione vacuandam, rsione vacuandam, profugusque Tharsum petebat, ingreditur navim, sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis dimersus excipitur; sed pisce illctante depositum tertia die terris refunditur. Videte Dominum etiam in Veteri Testamento, in servi forma mirabiliter apparere. Videte quomodo se ante actis saeculis indicavit sub servilis formae humilitate venturum . Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem dicturus: Quadraginta dies, et Ninive subvertetur, et Christus ad mundi mittitur civitatem, ut diem salutis, et pjudicii tempus annuntiet. Jonas navim expetit, Chrisbus exercetur. Nisi Jonas perditum detur, naufragae navis periculum non sedatur; Sic non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis vide