comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cio quis hc̃. quałcumq laitꝰ. habens caritatem
denens integͥtatem fidei. ñ facit hoc. Petrꝰ intor¬
pore ocruius. ẽ ille incorpore digitꝰ. in eo tam̃cor¬
pore ẽ inqͦpetrꝰ Et siminꝰ ualet digitꝰ qͣm otcłi
ñ s̃ tamen prescisus a corpore. Meluis ẽ ẽt̾ digi¬
tumet e̾eꝰ incorꝑt: qͣm. ẽo̾ otculumet euelli de
fatultateł meas ⁊ sitradid̾o corpꝰ meum ut ar¬
deam. caritatẽ aũ ñ babuero: nicħ mͥ prodest.
md gͦ uos tamquam de xͥana pauꝑtate iac¬
tatis. cum xͥana caritate careatis: Hñt
sibi debentes fatinoro sam flagitiosamq cas
q set̾ñet. ait alio locõ. Fĩnis aũ precepti. ẽ.
caritas de corde puro et conscientia bona. et
fide ñ ficta.

Expanded text:
cio quis homo qualiscunque laicus, habens charitatem, cio quis homo qualiscunque laicus, habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc. Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus est, in eo tamen coro et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corpus. meum, ut ardeam, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest? quid ergo uos tamquam de christiana paupertate iactatis, cum christiana caritate careatis ? habesibi debentes facinorosam flagitiosamque conque secerneret, ait alio loco: finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta.
Abbreviated transcription (Latin):
istos. ut sic loquar mirabiliarios: cautũ mefẽt̃
tor t̾ret ꝓuinrialem. s utrũ in castris sit.
Aliqͥd issi ꝓsit caracter ille in quo signatꝰ est
hoc actendat qui t̾reri et seduci ñ uult. Lene¬
amus gͥ unitatem fr̃s m̃i. Pret̾ unitatem ⁊
qui facit miracula. nicħ. ẽ. In unitate enĩ
erat populus ilrł. ⁊ ñ faciebant miracula.
Dret̾ unitatẽ erant magi pharaonis. et fa¬
ciebant similia moysi. Populus irł uͭ dixi
ñ faciebat. Anierant salmapud dm̃. qͥ facie¬
bant anqui ñ fariebant. Petiꝰ apłs resusci¬
scripta st̃ erant in celo. Nam et redeuntibus
cium hocait. Dix̾unt enii głoriantes ipsi
disripuli. Eice domine in nomine tuo etiã
D etułunt honorẽ nomuni ⁊p̃i ⁊ tam̃ qͥd dit Nolite¬
in hocgłariari. quia demonia nob̾ subiecta sũt.
s gaudete quia nomina ur̃a scͥpta st̃ in telo. Petiꝰ
demonia excludit. escio q̃ anieula iudua. neᷤᷤ¬

Expanded text:
istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit rtor terret provincialem; sed utrum in castris sit, et aliquid illi prosit character ille in quo signatus est, hoc attendit qui terreri et seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unitate enim erat populus Israel, et non faciebat miracula: praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant similia Moysi . Populus Israel, ut dixi, non faciebat: qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscierant scripta in coelo. Nam et redeuntibus er fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eiin hoc 517 gloriari quia daemonia vobis subjecta sunt: sed gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia excludit, nescio quae anicula vidua, nes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiam et fidem. illa enim magna sunt.
ctiam si ille nicħ sit qͥ ca sine caritate ha¬
buerit. et coꝵ i̾ntatem in sua iniquitate
ut montes transferam: caritatẽ aũ non
habuero: nichil sum.
go inquit eccła. si sponsasũ si arras¬
accepi. si pretio sangnims illiꝰ redẽpta
sñ. Audio uotem sponsi et uocem inimiei.
sponsi tune audȩo si sponso meo det głam¬
ñ cbicatanuꝰ. Q ht̃ sponsã spoutꝰ ẽ Amncus
aũ sponsi stat et audit eum ⁊ gaudio gaudet
ꝓpt̾ uotem sponii. Ecre habes satͣmenta ⁊ ego ꝯ¬
cedo habes formani. s sarmentũ es de uite pre¬
cisuni. In formam ostendis ego radicc̃ quero. be
forma fructꝰ ñ exit᷑ nͥ uͥ ẽ. radix uͥ aũ. ẽ. radix:
intaritate. et audi formã sacͣmentoꝵ. Dauluᷤᷤ
loqͣt᷑. Si sriam inquit om̃ia satram̃ta: hãm
nob̾ fabulas uendat.. põtiꝰ ferit miraculum.
Et donatꝰ orauit: et respondit ei dñs de celo.
Orimo auͭ fallunt᷑ aut fallunt. Postremo fac

Expanded text:
iam et fidem. Illa enim magna sunt, etiamsi ille nihil sit, qui ea sine charitate habuerit, et eorum veritatem in sua iniquitate ut montes transferam, charitatem autem non habuero, nihil sum. Ego, inquit Eccaccepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gamicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, et vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac
Abbreviated transcription (Latin):
suam ⁊ tradidit corpꝰ ut arleat. nicħ ei ꝓdesti.
Quantum gͥ bonum sine qͦ ad et̾nã uitã ne¬
minem bona tanta ꝑducunt. Ip̃a uͦ dilet¬
ꝓpħiam. net omnia scit satͣmenta. om̃ẽq
scientiam. nec distribuit omnia sua pauꝑi
bꝰ. ł ñ habendo quod distribuat. ł aliqua
necessitate ꝓhibitꝰ. nec tradat corpꝰ suum
ut ardeat. si tał passionis temtatio nulla
.ẽ. ꝑducit ad regnum. ita ut ip̃am fidem
ñ fatiat utilem nsicaritas. Sine carita¬
te quippe fides potest. ẽẽ. quidẽ: s ñ ꝓdẽo¬

Expanded text:
si tradiderit corpus suum ut ardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam vitam neminem bona tanta perducunt? Ipsa vero dilecprophetiam, nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam, nec distribuit omnia sua pauperibus, vel non habendo quod distribuat, vel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum ut ardeat, si talis passionis nulla tentatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi charitas. Sine charitate quippe fides potest quidem esse, se
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ sum ex dõ. Si aũ natꝰ ñ ht̃ caractem qͥd̾
impositũ ht̃. s desertor uagat᷑ hãt caritatẽ
alit̾ ñ sedicat natum ex dõ. S habeo inqͥt
sacramentũ. audi apłm. Si sciam om̃iã
sacramenta.⁊ hãm omnem fidem ita
uit montes transferam caritatẽ aut᷑ nõ
habeam mchil sũ.¬

Expanded text:
Natus sum ex Deo. Si autem non habet, characterem quidem Natus sum ex Deo. Si autem non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. Habeat charitatem; aliter non se dicat natum ex Deo. Sed habeo, inquit, sacramentum. Audi Apostolum: Si sciam omnia sacramenta, et habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil su
Abbreviated transcription (Latin):
etianũ discipłim̃. s in hor cognoscent
omues quia m̃idistipuli estis. si dilectionẽ ha¬
bucritis ad inuitem. O sponsa xp̃i pultͣ int̾
mulieres. õ dealbata descendens. ⁊ intũbens
suꝑ fracruelem tuum. qm̃ cuiꝰ lumine. il¬
lustraris ut caudeas ciꝰ aduitorio fulciris
ne cadas. O quam bñ tͥ cantat᷑ in illo cantito
canticorum uelud epithalamio tuo. quia
caritas in deliciis tuis. Ip̃a ñ comꝑdit. tum
impiis auimaintuam. ip̃a disc̾nit causam
tuam ⁊ sicut mors ualida. ẽ. et in deliciis tuiᷤ
est. Quammirandi gn̾is mors. ẽ. cui paruni
fuit. ũ. ẽc̃ inpenis. nisic̾et insuꝑ in delicii.¬
cce accip̃ satͣmentum natiuitatis homo.
Baptiratꝰ. sacͣmentum ht̃. ⁊ magnum
satͣmentum. diuinum. sc̃m. ineffabile.
Consicła quaie ut nouum bominẽ fõtiat
dimissione omnium peccatoꝵ. Actendat
tamen in cor si ꝑfectum. ẽ ibi. qͦd factũ. ẽ.
incorpore. Uideat si hãt caritatem. ⁊ tc dicat

Expanded text:
cent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi, pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum, quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas! o quam bene tibi cantatur in illo Cantico canticorum, velut epithalamio tuo: Quia charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam. Ipsa non discernit causam tuam, et sicut mors valida est, et in deliciis tuis est. Quam mirandi generis mors est, cui parum fuit non esse in poenis, nisi esset insuper in deliciicce accepit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib. multi hoc iactancia faciunt ñ dilectiõe.
Docest. ẽc̃. manis opꝰ quammori ꝓ fr̃ib. Et hoc
muitiuolunt putare fac̾e. iactancia nomĩs
comparandi. ñ insc̾ib dilectionis. Restat nͭ
ille diligat fratrem. qͥ añ dm̃ nͥ solus uidet
cordi suo ꝑsuadeͭ ⁊ int̾rogat cor suũ. an u̾e ꝓpt̾
fr̃um dilectionem hoc faciat. Et ꝑhibet illi
testimonium oceulus qͥ ponetrat cor. qͥ hõ
attend̾e ñ potest. Iõ parilus apłs quia paratꝰ

Expanded text:
Multi hoc jactantia faciunt, non dilectione. Potest esse majus opus, quam mori pro fratribus? Et hoc multi volunt putari se facere, jactantia nominis comparandi, non visceribus dilectionis. Restat ut ille diligat fratrem, qui ante Deum ubi solus videt, cordi suo persuadet, et interrogat cor suum an vere propter fratrum dilectionem hoc faciat; et perhibet illi testimonium oculus qui penetrat cor, quo homo attendere non potest. Ideo Paulus apostolus, quia paratus
Abbreviated transcription (Latin):
etiam cum iłł omnib que nicħ eis ꝓsunt
ilectio fortis resfr̃t. diulectio fortisres ẽ Nul¬
tis ind̾e quam sit fortis dilectio: Qiusqͥs
ꝑ aliquam necessitatẽ ñ potũit implere ꝗͦ
iubet deus. amet illum quumplet.:⁊ in illo
implet. Intendat caritas ur̃a. Herbigrã. Uxo¬
rem ht̃ quam dimnut̾e ñ pocest Oportet ut
obcemꝑet apło dicenti uxoriur debitũ red¬
dat ⁊ alligatꝰ es uxori. ne q̃sieris solutionem
Ueuit in mentẽ. qr melior .c̃ illa uita de qͣ duit
id apl̃s. uellemomnes ẽe. sic̃ me ip̃mattẽdit.
cos qui h̃ fet̾unt. amat eos ⁊ in ip̃is implet.
quod in se ñ pocest. fortis res dilectio. Ip̃a . ẽ.

Expanded text:
sunt ilectio fortis res, fratres; dilectio fortis res. Vultis videre quam sit fortis dilectio? Quisquis per aliquam necessitatem non potuerit implere quod jubet Deus, amet illum qui implet, et in illo implet. Intendat Charitas vestra. Verbi gratia, uxorem habet, quam dimittere non potest; oportet ut obtemperet Apostolo dicenti, «Uxori vir debitum reddat;» et, «Alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem.» Venit in mentem quia melior est illa vita de qua dicit idem apostolus, «Vellem omnes esse sicut meipsum» . Attendit eos qui hoc fecerunt; amat eos, et in ipsis implet quod in se non potest. Fortis res est dilectio. Ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Quanta. c̃ ista anima linguaꝵ. ꝓpħie
fidei fructꝰ. diuirie pauperũ. uita morien¬
tium. Quid tam magnanimũ. qm ꝓ impii
mori: Quid tam benignũ. qͣm ⁊ mmicos
dilig̾e. Sola ẽ qͣm felititas ina ñ extollit. qr ñ ĩflat᷑
Sola ẽ quam conscientia mala ñ pungit qr nõ
agit ꝑperã. Int̾ obpbria secura ẽ int̾ odia be¬
nefica.ẽ. int̾ iras platida.ẽ. int̾ insidias in no¬
cens. int̾ inquitates gemens. In u̾itate respi¬
rans. quid illa fortiꝰ ñ ad retribuendas. s ad ñ¬
turcandas inuirias: Quidilla fideliꝰ ñ uanita¬
ti s et̾nitati: Nam iõ tołat omnia in presenti
uita. qr credit omnia defut᷑a uita. Et luffert
omnia que hic mittunt᷑. qr sꝑat omnia q̃ ibi
ꝓmutuntur. Merito numqͣm cadit Caritas ñ¬

Expanded text:
dit . Quanta est ista anima linguarum, propfidei fructus, divitiae pauperum, vita morientium! Quid tam magnanimum quam pro impiimori? quid tam benignum quam et inimicos diligere? Sola est quam felicitas sua non extollit, quia non inflatur; sola est quam conscientia mala non pungit, quia non agit perperam. Inter opprobria secura est, inter odia benefica est, inter iras placida est, inter insidias innocens, inter iniquitates gemens, in veritate respirans. Quid illa forticurandas iniurias ? quid illa fidelius non uanitati, sed aeternitati? nam ideo tolerat in praesenti uita, quia credit omnia de futura uita, et suffert omnia, quae hic immittuntur, quia sperat omnia, quae ibi promittuntur: merito numquam cadit. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mithi pdest. Eere uestis nuptiar. Induite uos
õ conumie. ut seruri discumbatis. Nolitedit̾e
ad istam uestem habendam. pauꝑes sumuᷤ.
Nestite et uestimini: hiemps. ẽ. Uestite nudoᷤ
tialem: dabit illam. Ad illum currite illũ
rogate. Nouit sanctificare fideles fidelesuoᷤᷤ
nouit uestire nudossuos. ut possitis uestẽ
habentes nupcialem. ñ tim̾e tenebras exͥ¬
t̾iores. uintula membroꝵ ⁊ manuũ ⁊ pedũ.
sanctum qui datꝰ. ẽ nob̃. Nullum. ẽ. isto dei
dono extellentiꝰ. Solum . ẽ. quod diuidit int̾
filios regni et̾ui. ⁊ filios ꝑdicionis et̾ne. Dãt᷑

Expanded text:
mihi prodest . Ecce vestis nuptialis: induite vos, o convivae, ut securi discumbatis. Nolite dicere: Ad istam vestem habendam pauperes sumus. Vestite, et vestimini. Hiems est: vestite nudos:tialem, dabit illam. Ad illum currite, ipsum rogate: novit sanctificare fideles suos, novit vestire nudos suos. Ut possitis vestem habentes nuptialem non timere tenebras exteriores, vincula membrorum et manuum et pedum; sanctum, qui datus est nobis. Nullum est isto dei dono excellentius. solum est quod diuidit inter filios regni aeterni et filios perditionis aeternae. dantur
Abbreviated transcription (Latin):
dignatꝰ. ẽ. ambulare. In cruce enĩ fixꝰ erat. ⁊ ca¬
ritatis uã currens ꝓ suis ꝑsetutorib suppli¬
cabat. Deniq sit dix̃. Pat̾ ignosce ilł qi nesci¬
unt quid fatiunt. Et nos gͦ ꝑ om̃ibꝰ inmmitis
nr̃is. hocuigit̾ supplicemus. ut ilł deusem¬
dacionem moꝵ. et in dulgentiam tribuat

Expanded text:
dignatus est ambulare. In cruce enim fixus erat, et charitatis viam currens, pro suis persecutoribus supplicabat. Denique sic dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et nos ergo pro omnibus inimicis nostris hoc jugiter supplicemus, ut illis Dominus emendationem morum et indulgentiam tribuat
Abbreviated transcription (Latin):
bmꝰmodił nugatorie uł noxie suꝑsticionis
⁊ quadam pestifera societate hominũ ⁊ de¬
fugienda xp̃iano. Non quodidolum sit ali
apłs. hot de omnib imaginariis signis
communi lingna cum demonib fecd̾ata sũt.
Que tam̃ plena sunt omnia pestif̾e̾ curiosita
tis. crunantis sollicitudines mortife serui¬
dutis. Nonenim quia ualebant auimad¬
u̾sa sunt. s animadu̾tendo atq signando
factum. ẽ. ut ualerent. Et iõ dm̾sis diu̾sce
ꝓueniunt sid̾m cogitationes ⁊ p̃sumpti¬
onessuas. Illi enim sp̃c qui deciꝑe uolunt
talia ꝓcurant. cuiq qualib eum irretitũ
ꝑ suspiciones et consentiones eiꝰ uident.

Expanded text:
modi vel nugatoriae vel noxiae superstitionis, modi vel nugatoriae vel noxiae superstitionis, ex quadam pestifera societate hominum et daefugienda christiano: Non quod idolum sit aliqApostolus, hoc de omnibus imaginariis signis communi quadam lingua cum daemonibus foederata sunt. Quae tamen plena sunt omnia pestiferae curitis, cruciantis sollicitudinis, mortiferae seruitutis. non enim quia ualebant, animaduersa sunt, sed animaduertendo atque signando factum est, ut ualerent, et ideo diuersis diuerse proueniunt secundum cogitationes et praesumtiones suas. illi enim spiritus, qui decipere uolunt, talia procurant cuique, qualibus eum irretitum per suspiciones et consensiones eius uident.
Abbreviated transcription (Latin):
ne illumagnosc̾ent. in fractione paniꝰ
uoluit se agnosci. Nou̾unt fideles. scuint¬
quid dicam. nou̾unt xp̃m in fractione pa¬
nis. Non enim omnis panis s accipiens
benedictionem xp̃i fit corpꝰ xp̃i. m̃ unꝰ¬

Expanded text:
ne illum agnoscerent, in fractione panis ne illum agnoscerent, in fractione panis voluit se agnosci. Norunt fideles quid dicam: norunt Christum in fractione panis. Non enim omnis panis, sed accipiens benedictionem Christi, fit corpus Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
Fr̃s recolite quid ⁊ unde sit urum. Granamł
tapendent ad botrũ: s loquor granorum in
nit̾icauit. nos ad se ꝑtin̾e uoluit. Mist̾um pariᷤ
et imnitatis nr̃e: in sua mensa consetrauit. Q
accipit mnist̾ium unitatis: ñ tenet uinculũ pa¬
tis. ñ mist̾ium accipit ꝓse s testimonium ꝯtͣ
se. nulli. ẽ. aliqu̾otenꝰ ambigendum tc̃ unum¬
queniq fidelium corporis sanguinisq dñ
lius panis calicisq consortio. etiam si añ¬
quam panem illum commedat et calitẽ
bibat. de hot scło inunitate corporis xp̃i ꝯ
stitutꝰ abscedat. Sacramenti quippe illui
participatione ac bñficio ñ prinat᷑. qñ
ip̃e boc quod illud satͣmentum significat
misticꝰ tit nob̾ non nascit᷑. Pinde qͦd ñ
ita fit. quamuis sic̃ panis et calix. alim̃tũ ẽ
refectionis. ñ satramentum religionis. nͥ qͦd
bñdicimꝰ gr̃asq agimus domino in om̃i eiꝰ
mun̾e. ñ solum sp̃itali u̾um etiam corporali.

Expanded text:
fratres, recolite unde sifratres, recolite unde sita pendent ad botrum, sed liquor granorum in nificaret nos ad se pertinere, voluit mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecrari. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Nulli est aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque dominici lius panis calicisque consortio, etiamsi, antequam panem illum comedat et calicem bibat, de hoc sęculo, in unitate corporis Christi constitutus, abscedat. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando ipse hoc, quod illud sacramentum significat, mysticus fit nobis, non nascitur. proinde quod non ita fit, quamuis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacramentum religionis, nisi quod benedicimus gratiasque agimus domino in omni eius munere non solum spiritali, uerum etiam corporali.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m accipitis. Ad id quod estis amen respõ¬
detis: & itspondendo subscribitis. Audis gͦ cor¬
pus xp̃i &r respondes amen. Esto menbrum
corꝑis xꝑi. ut uerum sit am̃. Qre gͦ in panes
diamꝰ. Cum gͦ de isto sacͣmento loqueret᷑:. ait.
Unꝰ panis. unum corpꝰ. multi sumꝰ. Intelligite
⁊gaudete. unitas. pietas. u̾itas. caritas. Unus
panis unum corpꝰ multi sumꝰ. Recolite enim
qr panis ñ fit de uno grauo s de multis. qn
exorciz abamni quasi molebamii. Quando
baptizati estis quasi consꝑsi esbis. Quando
sp̃t sanctificationem accepistis: quasicotti
estis. Estote quod uidetis et actipite qͦd estis
Hoc apłł de pane dixit. Iam de calice quid in¬
dellig̾emus: etiam ñ dictum satis ostendit.
Sic̃ enimut sit species iusibił panis multa
grana inunum consparguntur. tamquam
illudfiat. quod de fidelib ait scriptura st̃a.
Erat illis anima: cor unum in dm. sic ⁊ de uino

Expanded text:
m Domini accipitis. Ad id quod estis, Amen responm Domini accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis ergo, Corpus Christi, et respondes Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? diamus. Cum ergo de isto sacramento loqueretur, ait: Unus panis, unum corpus multi sumus. Intelligite, et gaudete. Unitas, pietas, veritas, caritas, unus panis, unum corpus multi sumus . Recolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini; quando baptizati estis, quasi conspersi estis; quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima una et cor unum in Deum ; sic et de vino,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dictum ẽ. quod fidei forte sufficiat.
s fides instructionem desid̾at. Dic̃ enrm
ꝓpħa. Nnsitredid̾itis non intelligetis. Po ⁊¬
tistis gͥ m̃ dic̾e mͥ. Precepisti ut tredamꝰ. ex
ria. Infans lastatꝰ. ẽ. nutritꝰ. ẽ creuit ad iuiueni¬
lemetatem ꝑductꝰ. ẽ. a uideis ꝑsecutionẽ pas¬
sus. ẽ. ligno suspensus ẽ. In ligno interfectꝰ. ẽ.
sepultꝰ ẽ. t̾ciodieresurrex̃. Quodie uoluit in
celum ascendit. Illuc leuauit corpꝰ suũ. un. ẽ.
uenturꝰ ut udicet uiuos ⁊ mortuos. Ibi .ẽ. mͦ¬
panis corpꝰ eiꝰ sedens ad dext̾am patͥs. Quomͦ
.ẽ panis corpꝰ eiꝰ : Et calix uel quod ht̃ calix.
Quomodo. ẽ sanguis eiꝰ: Ista fr̃sideo dicunt᷑
sacramenta. quia ineis alud indet᷑ aliud
intelligitur. Quod iudetur speciom corpo¬
ralem. Quod intelligit᷑ fructum ht̃ sp̃ialẽ.
lib ⁊dentem. uos estis corpꝰ xp̃iet membra
Sig uol estis corpꝰ xp̃i et membra mnist̾ium
ur̃m in mensa domini positum. ẽ. Mist̾m̃

Expanded text:
hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis . Potestis ergo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expria; infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit, illuc levavit corpus suum, inde est venturus, ut judicet vivos et mortuos, ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur, speciem habet corporalem; quod intelligitur, fructum habet spiritalem. libus: Vos estis corpus Christi et membra . Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium vestrum in mensa Domini positum est, mysteriu
Abbreviated transcription (Latin):
Qinantiq homines sumꝰ. s spe angli sumꝰ quib
equales in resurrectione futuri sumꝰ. quam¬
diñ babemꝰ ꝑfectionem angłi ũ habeamuᷤᷤ
p̃sumptio nemdiaboli iõ dicit apłi. lemp¬
tatiouos apprehendat nõ nͥ humana. Hu¬
manuim c̃. ergo aliquid sapere alit̾. Ppterea
dicit alio loto. Quot quot ergo ꝑfecti hoc sa¬
piamus ⁊ siquidalit̾ sapitis. hoc quoq
uob de reuelauit. Quib autem reuela
cum uoluerit. sie m bac inta. siue pꝰ bant ui

Expanded text:
itaque homines sumus, sed spe angeli dei sumus, quibus aequales in resurrectione futuri sumus, quamdiu non habemus perfectionem angeli, non habeamus praesumptionem diaboli. ideo dicit apostolus: temptatio uos non adprehendat nisi humana. humanum est ergo aliquid aliter sapere. propterea dicit alio loco: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus. et si quid aliter sapitis, hoc quoque uobis deus reuelabit. quibus autem reuelat c
Abbreviated transcription (Latin):
ñ omnia edificant Nemo quod suũ. ẽ.¬
querat s id quod alt̾iꝰ. ẽ. Atq ut ostend̾et
uũ loqueret᷑. Omne inquit quod in macel¬
lo uenit mandutate: ncħ interrogantes
quidem munda. s malum . ẽ. hominiqͥ
ꝑ offensionem manducat. Quod .ẽ. om̃ia
.ẽ homini qͥ ꝑ offensionem manducat.
taostondit ea quoucita sunt .i. millo pre¬
cepto domini ꝓhibentur. sicuc expedit.

Expanded text:
omnia aedificant. nemo quod suum estquaerat, sed id quod alterius est. atque ut ostenderet unde loqueretur, omne, inquit, quod in macello uenit, manducate, nihil interrogantes quidem munda, sed malum est homini qui per offensionem manducat. quod est \'omniaest homini qui per offensionem manducat\\ ita ostendit ea quae licita sunt, id est nullo praece
Abbreviated transcription (Latin):
sai̾doti.⁊ offer mumus qͦd p̃cep̃ moyses ĩ tes¬
timonium illis. Nondum enim decd̾at ꝓ
sacrificiis illis omnib sui corporis satͥficiũ.
Nondum sustitau̾at su corporis templum. N
de illo templo eirienseds qui bones et co¬
lumbas uendebant. du̾et. Domus mea domꝰ
oracionis uocabit᷑. Uos aũ fecistis illam spe

Expanded text:
sacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses in tessacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses in testimonium illis . Nondum enim dederat pro sacrificiis illis omnibus sui corporis sacrificium, nondum suscitaverat sui corporis templum. Nec de illo templo ejiciens eos qui boves et columbas vendebant, diceret: Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem feci
Abbreviated transcription (Latin):
tiis manducant sorii st̃ altaris. ut intellig̾ent ita
seiam sotios. eẽ. corporis xp̃i. quemadmodũ illi
sotii sunt altaris. Et quia nt hoc dic̾et ab idola¬
tria phibebat. uñ loiꝰ iste sermonis eiꝰ sit̃ cõme¬
moram sumpsit exordium ne putarent iõ ñ
eẽ. curandum si de sacrificiis ed̾ent idolorũ
quia idolum nicħ. ẽ existimantes sibi hec ue¬
lud suꝑflua nõ noc̾e. confirmauit qͥdẽ ⁊ ip̃e
nich. eẽ. idolum. uet ideo se ista ꝓhib̾e. qr idoł
immolantur. q̃ ñ hñt sensum. s qr q̃ mmo¬
lant inquit .i. idolorum cultores demoniis
⁊ ñ dõ immolant. Nolo uos socios demonioꝵ
fĩ. istum sensum u̾itas ip̃a declarat Quia
in templo ti seriuebat carnalit̾ isrł ñ utiq
idolum colebat᷑. Nam si satrificia q̃ in illo
templo lege offerrebantur dõ tamqͣm i dolo
rum satͥficia dominarentur. ł tamqͣm demo¬
so quem mundau̾at dic̾et. Uade ostende te

Expanded text:
ciis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita ciis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur quae non habent sensum; sed quia quae immolant, inquit, id est, idolorum cultores, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Istum sensum veritas ipsa declarat: quia in templo cui serviebat carnaliter Israel, non utique idolum colebatur. Nam si sacrificia quae in illo templo rum sacrificia damnarentur, vel tanquam daemous leproso quem mundaverat, diceret: Vade, ostende te
Abbreviated transcription (Latin):
qui sacrificant ñ satrificent nisi demõib.
Non eminait apłe qui sacrificant. s q̃ sacri¬
molant illi . s. qui idola colunt q̃ sacrifieãt
demonib ⁊ ñ dõ sacrificant. siue immo¬
lant. et iõ subiuux̃. Nolo uos socios fieri¬
demoniorum. E os quippeab idolatͥa ꝓhibe¬
bat ꝓpt̾ quod eis ostendere uoluit. ita illos
fierisocios demoniorum. si idolatita sa¬
crificia mandutau̾int. qͦmͦ urł caruał so
cuis erat altaris intemploqmi desacͥfitio
ꝓpt̾ quod dilectissimimͥ fugite ab idolorũ iłta.
deinde seeut᷑ ostendit. Ad quod sacrificium de
beant iam ꝑtinere dicens. Quasi prudentibu
dico. iudicate nos quod dico. Calix bñdictioniᷤ
quem bñditimus⁊ ñ ne cominiieatio. ẽ sã¬
guinis xp̃i. ⁊ panis quem frangimus. ñne cõ¬
municatio. ẽ corporis dm̃. Qnia unꝰ panis uñi
corpꝰ multisumus. Oninis enim de nno pane
participamur. Et ꝓpt̾ hoc subuux̃. Uidete
isrł secundum caruem. Nõne qui de sacfi¬

Expanded text:
i daemonibus. Non enim ait Apostolus, Qui sacrificant; sed, quae sacrimolant: illi scilicet qui idola colunt; quae sacrificant, daemoniis, et non Deo, sacrificant, sive, immolant. Et ideo subjunxit, Nolo vos socios daemoniorum fieri: eos quippe ab idololatria prohibebat. Propter quod eis ostendere voluit, ita illos fieri socios daemoniorum, si idolothyta sacrificia manducaverint, quomodo Israel carnalis socius erat altaris in templo, qui de sacrificiis Propter quod, dilectissimi mihi, fugite ab idolorum cultura. Deinde secutus ostendit, ad quod sacrificium jam debeant pertinere, dicens: Quasi prudentibus dico, judicate vos quod dico. Calix benedictionis quem benedicimus, nonne communicatio est sanguinis Christi? Panis quem frangimus, nonne communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpus multi sumus; omnes ecipamus . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
malo hominum ⁊ de fallatia nr̃a. si nos fefel¬
lorint pastunt᷑. Et quid querunt: Non qͥb
uiuus intensus. minꝰ ardet si dno ardeant.
Minꝰ morit᷑ si duo moriunt᷑. Dena illa ñ minu¬
t᷑. s maliuolentia pascit᷑. Mec um moriattr.
Non sominꝰ moriturum dic. s solainim hc̃
malumalt̾iꝰ. Talis.ẽ. diabolus. Seducere
uult illos quicum illo pumant᷑. Et qr nõ
potest falłe iundicem dm̃. Nonenĩ nominat
ap̃ illum innotentem n̾acͥmina uolens ha

Expanded text:
malo hominum; et de fallacia nostra, si nos fefelmalo hominum; et de fallacia nostra, si nos fefellerint, pascuntur. Et quid quaerunt? Non quibus vivus incensus, minus ardet, si duo ardeant? minus moritur, si duo moriantur? Poena illi non minuitur, sed malevolentia pascitur. Mecum moriatur, non se minus moriturum dicens, sed solatium habet malum alterius. Talis est diabolus; seducere vult illos qui cum illo puniantur: et quia non potest fallere judicem Deum non enim nominat apud illum innocentem, vera crimina volens
Abbreviated transcription (Latin):
xistitueltio quis disputator qͥ doctꝰ aibi
uideat᷑ ⁊ ait. Nõ ego illũ lapidẽ colo nͥ illd̾ sun¬
lacrbum quod. ẽ sine sensu. Non emim ꝓpħa
ht̃ netindet otenł. nec audit aurib. Nõ ego
illud eolo.s adoro quod uideo et sermio ei quẽ
ñ uideo. Quis. ẽ. iste: Numen quoddam in¬
usibile inquit. quod presidet illi simulatro.
Hocmͦ reddendo racionem de simulacris sins
deserti sibiñ indentur. quia ñ colunt idola
demoniis immolant et ñ dõ. Dix̃. uolo uos
sotios fieri demomiorum. Nõ gͦ hinc se ex¬
cusent. q quasi idoł insensatis dediti ñ st̃
Demoniis magis deditisũt: quod. ẽ ꝑicłosiꝰ.
uam sitantu idola cołent. sic̃ eosñ adinua¬
rent. ita illis nicħ not̾ent. Si aũ adores et
s̾iues demonibꝰ erunc demones domini tui.¬
necesse . ẽ. inuideant. semꝑ ce uelunit pꝰsid̾e
sẽꝑ talem fat̾e. qualem possit secunitͣħe.
Est onim insita maliuolentia quedam ⁊ ꝑm
cies istis notendi malis sp̃itib. Gaudent de

Expanded text:
xistit nescio quis disputator qui doctus sibi videbatur et ait: Non ego illum lapidem colo, nec illud simulacrum quod est sine sensu; non enim Prophhabet, nec videt oculis, nec audit auribus: non ego illud colo; sed adoro quod video, et servio ei quem non video. Quis est iste? Numen quoddam, inquit, invisibile quod praesidet illi simulacro. Hoc modo reddendo rationem de simulacris suis, diserti sibi videntur, quia non colunt idola, daemoniis immolanfieri socios daemoniorum.» Non ergo hinc se excusent, quia quasi idolis insensatis dediti non sunt; daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent; si autem adores et servias daemonibus, erunt domini tui.necesse est invideant, semper te velint possidere, semper talem facere, qualem possint secum trahere. Est enim insita malevolentia quaedam et pernicies nocendi istis malis spiritibus: gaudent de
Abbreviated transcription (Latin):
erum sacrificnum quod uni u̾o debet᷑ dõ
quo eiꝰ altare solus xp̃c impleuit in uicti¬
ns percorum inuitata demonia sibi arro¬
gant̾ expostunt. Uñ dicit apłe. Que immo¬
lant gentes demoniis imolant et ñ deo.
Non quod offerebatur culpans s quia ilł of¬
ferebat᷑. Hebreiaũ in uictimis ꝑeccoꝵ. quas of¬
ferebant multis et uariis modis. siẽ antea¬
te dignum erat ꝓpħiam celebrant future

Expanded text:
erum sacrificium, quod uni uero debetur deo, quo eius altare solus Christus inpleuit, in uictimis pecorum imitata daemonia sibi adroganter exposcunt. unde dicit apostolus: quae immolant gentes, daemoniis immolant et non deo, non quod offerebatur culpans, sed quia illis offerebatur. Hebraei autem in uictimis pecorum, quas offerebant deo, multis et uariis modis, sicut re tanta dignum erat, prophetiam celebrabant . futurae
Abbreviated transcription (Latin):
.i.unitatis corporis et sanguinis xp̃i. alicubi
cotulie. alitubi certis int̾uallis dierum indo
quibuidam ad uitam. quib dam ad exitiũ.
Res uͦ ip̃atmꝰ satͣmentum . ẽ. omni homini ad
intam. nulli ad exicium quitumq particep̾¬
id appetant homines. ut ñ esuriant neq
siuant. hoc u̾atiter non prestat nisi illecibꝰ
et potꝰ. qui eos a quib sumitur. immortales
⁊ meorruptibiles farit .i. sacietas ip̃a sc̃orum
uba parerit et unitas plena atq ꝑfecta. Opt̾ea
que ad unum aliquid rediguntur ⁊ miatis.
Namq aliud in unum ex multis granis ꝯfi¬
citur. aliud in unum ex multis acinis ꝯfluit.

Expanded text:
unitatis corporis et sanguinis Christi alicubi quotidie, alicubi certis intervallis dierum in doquibusdam ad vitam, quibusdam ad exitium: res vero ipsa cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli ad exitium, quicumque ejus particepomines, ut non esuriant, neque sitiant, hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur immortales et incorruptibiles facit: id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Namque aliud in unum ex multis granis conficitur, aliud in unum ex multis acinis confluit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulerit melchisedech. quando benedixit
abraham.⁊ suam sunt participes eiꝰ. uident
tale sacrificium nunt offerridõ toto orbe
t̾rarum. Dĩ enim uiratio incredulorũ est
inerepario⁊ quod dm̃ ñ penitebit significacio
.c̃ quia hoc sac̾docium ñ muitabit Mucauit
quippe sac̾dotium setundum ordinẽ aaron
ortu soł usq ad occasum głificatum. eͥ nom̃
meum ingentib et inomim loto inscensum

Expanded text:
protulerit Melchisedec, quando benedixit protulerit Melchisedec, quando benedixit Abraham : et si jam sunt participes ejus, vident tale sacrificium nunc offerri Deo toto orbe terrarum. Dei autem juratio incredulorum est increpatio. Et quod Deum non poenitebit, significatio est quia hoc sacerdotium non mutabit. Mutavit quippe sacerdotium secundum ordinem Aaronortu solis usque ad occasum glorificatum est nomen meum in gentibus, et in omni loco incensum
Abbreviated transcription (Latin):
dco quippe addidit secundum carnem: qr
.ẽ. isrł secundum sp̃m qui uet̾es iamum¬
bras non sequitur. s eam consequentem q̃
illis umbris precedentib significata . ẽ u̾i¬
datem et immolat dõ in corpore xp̃i saiͥfici¬
um laudis ox quo deus dõrum lotutus uo
cauit t̾ram. a solis ortu usq ad occasum. ħ
quippe eccłia . ẽ. isrł secundum sp̃m. A quo
distinguitur urł ille secundum carnem qͥ
senuebat in umbris satͥficiorum quibꝰ sig¬
ntuabatur singulare sacͥficium. qͦd nunt
offert ilrł secundum sp̃m. cuidatum. ẽ. atq
predictum. Audi populus meus ⁊ loquar
ñ ampit inttulos. neq deggib eiꝰ irchos. Iste
immolat dõ sacrificium landis. ñ scd̾m ãã
in eo psalmo positum. ẽ quem dominꝰ iħc ĩ
euuangłio de se scͥptum. eẽ. testat᷑ querens a
quod solum de illo carnalit̾ nou̾ant. quomͦ
oum daiid in sp̃u dix̾it dominum. Iunc ip
huius psalmi commemorauit exordium.
dictum .ẽ. Iurauid dominꝰ et ñ penitebit eũ:

Expanded text:
dum carnem, quia est Israel secundum spiritum, qui veteres umbras jam non sequitur, sed eam consequentem quae illis umbris praecedentibus significata est veritatem; et immolat Deo in corpore Christi sacrificium laudis, ex quo Deus deorum Dominus locavit terram, a solis ortu usque ad occasum. Haec quippe Ecclesia est Israel secundum spiritum; a quo distinguitur ille Israel secundum carnem, qui serviebat in umbris sacrificiorum, quibus significabatur singulare sacrificium quod nunc offert Israel secundum spiritum, cui dictum atque praedicnon accipit vitulos, neque de gregibus ejus hircos. Iste immolat Deo sacrificium laudis, non secundum oedec. Quod in eo psalmo positum est, quem Dominus Jesus in Evangelio de se conscriptum esse testatur, quaerens a quod solum de illo carnaliter noverant, quomodo eum David in Spiritu dixerit Dominum. Tunc enim hujus psalmi commemoravit exordium: dictum est: Juravit Dominus, et non poenitebit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
mandueat᷑ uita manducat᷑ nee occidit᷑ uͭ man¬
ducctur. s mortuos uruificat. Quando mandu¬
catur reficit. s ñ deficit. Non ergotimeamꝰ
fr̃s manducare istum paneni ne forte finia¬
mꝰ illum ⁊ p̾a qͥd mnandncemꝰ ñ inueniamꝰ. Man¬
Nee quando mandueamꝰ paites de illo faciamuᷤ
⁊ quidem in saeramento sic fit ⁊ norunt fide¬
les quemadmodum mandicent carnẽ xp̃i.
Unus quis acerpit partẽ suã. Uñ et ip̃a gr̃a
partes uocantur ꝑ partes manducat᷑ ⁊ ma
net integ̾ totꝰ. ꝑ partes manducat᷑ in sacͣm̃to
⁊ manet integ̾ totꝰ in celo. manet integ̾ totꝰ
incorde tuo. Totꝰ enim erat apud patrẽ qͣn
uenit inuirginẽ. Impleuit illamnet re¬
cessit ab illo. Ueniebat in carnem ut eum
homines manducarẽt.⁊ manebat integ̾
apud patrem. ut angłos pasc̾et. Auodii
suatis fr̃s ⁊ qui scitis ⁊ qui nescitis scire de¬
betis qͣndo xp̃c factꝰ ẽ. homo. panem angłoꝵ
manddutait hõ. Uñ qͣm. qua uia quibꝰ mre¬

Expanded text:
manducatur, vita manducatur, nec occiditur, ut manducetur, sed mortuos vivificat. Quando manducatur, reficit, / sed non deficit. Non ergo timeamus, fratres, manducare istum panem, ne forte finiamus illum et postea, quid manducemus, non inveniamus. ManNec, quando manducamus, partes de illo faciamus. Et quidem in sacramento sic fit. Et norunt fideles, quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam, unde et ipsa gratia partes vocantur. Per partentur. Per partes manducatur in sacramento, et manet integer totus in coelo, manet integer totus in corde tuo; totus enim erat apud Patrem, quando venit in Virginem. Implevit illam, nec recessit ab illo; veniebat in carnem, ut eum homines manducarent; et manebat integer apud Patrem, ut angelos pasceret. Quod enim scitis, et qui scitis et qui nescitis scire debetis. Quando Christus factus est homo, panem angelorum manducavit homo. Unde, quomodo, qua via, quibus me
Abbreviated transcription (Latin):
ueracem magistrum. diuinũ redemptor¬
em cõmendant̾e nobis p̃cium nr̃m. san¬
guinem suum. Locutus ẽ nobis de corꝑe
& sanguine suo: cõmendans talem escã
⁊ talem potum. Nili manducau̾itis carñe
meam. & bib̾itis sanguinem meum: non
habebitis uitam in uobil. Et hoc dixit de
uita. quis alius quam ip̃a uita e Erit aũt̃
illi aute homini mors ñ uita qui m̃da¬
iem pucau̾it uita E rgo et de corpore ⁊ sanguĩe
luo dedit nob̾ salubren refectionem. Manddu¬
cent gͥ qui manclueant. ⁊ bibant qͥ bibunt. Esu
tiant et siciant uitam manducent uitam bi¬
bant. Illud manduicare refici. ẽ. S sic reficeris
ut non defitiat uñ refit̾is Illud bib̾e quid. ẽ.
insi riu̾e: Manduta uitam bibe uitam. Ha¬
beb̾ uitam et integra ẽ uita. lunc aut̃ hoc erit

Expanded text:
veracem magistrum, divinum redemptorem, commendantem nobis pretium nostrum: sanguinem suum. Locutus est nobis de corpore et sanguine suo, commendans talem aescam et talem potum: Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis. / Et hoc dixit de vita quis alius quam ipsa vita? Erit autem illi homini mors non vita, qui mendacem putaverit vitam. Ergo et de corpore ac sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem. Manducent ergo, qui manducant, et bibant, qui bibriant et sitiant: vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est: sed sic reficeris, ut non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid est, nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
id quod potestis: s fauet cum temptatione
etiam exitum. ut pꝰsitis sustin̾e. Hanc spẽ de¬
dit etiam saluator ore suo qͣndo ait. Hac nocte
pꝰtulauit sathanas uexare uos sicut tͥcicum.
⁊ ego rogamiꝑ te petre. ne deficiat fides tua.
hanc spem dedit etiam saluator ore suo qͣndo
ai bat nocte pꝰtulauit sachanas uexare uoᷤ
sieut tͥcieum ⁊ egorogaui ꝑ te petre ne de¬
ficiat t̾ides tua. Hanc spem dedit et in ora¬
cione quam docuit uͥ monuit ut ditamꝰ.
Ne nosinferas in temptationem. Quodãmͦ
enim ꝓmisit se daturum suis ꝑiclitantibꝰ
quod̾ ditiuoluit laborantib.¬

Expanded text:
faciet cum tentatione etiam exilum, ut possitis sustinere» . Hanc spem dedit etiam Salvator ore suo, quando ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Hanc spem dedit et in oratione quam dotulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Hanc spem dedit et in oratione quam docuit, ubi monuit ut dicamus, «Ne nos inferas in tentationem» : quodammodo enim promisit se daturum suis periclitantibus, quod dici voluit ab orantib
Abbreviated transcription (Latin):
tasque tͥ data. c̃. ut sis int̾ filios dĩ. manꝰ est
dext̾e tue.Sd quid ualet ip̃a potestas qͣm atce¬
pit hõ nisidominus ꝓtegat. Eccȩ tredidit.
iam ambulat in fide inf̾irmus. ẽ. int̾ temp¬
tationes agitatur. int̾ molestias int̾ carnaleᷤ
corruptiones. int̾ suggestiones iupiditatis.
int̾ u̾sutias et laqueos inimiri. Quia habet

Expanded text:
st dexterae tuae. Sed quid valet ipsa potestas quam accepit homo, nisi Dominus protegat? Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet
Abbreviated transcription (Latin):
Eundẽ potum sp̃italem bib̾unt. s sp̃italẽ
cund. Nam corporalẽ ñ ennd̾. Qͥ enimibi
sacram̃to eiꝰdem xp̃i bib̾unt aqu̾am. ꝓflu¬
entem de petra. Nos quid bibamꝰ norunt
fideles Si speciem inisibilem intendas:
aliud. ẽ. siitelligibilem significationẽ
cundem potum sp̃italem biberunt.
ro fecto eraut etiam ii illo popło. qui¬
initellig̾ent habentes fidẽ q̃ pꝰeareuelata c̃ ñ ad
sine ip̃a fide fuerant. qͥ ciꝰ ii xp̃o fut᷑am reue¬
lacionem pretud̾e ⁊ preninciare potuerũt.
Cumet illa net̾a satͣmenta significancia fu̾ĩt
futͦorum. Ansoliꝓpħe habebant hanc fidẽ
ñ et popłs: Immonꝰ etiam qui ꝓpħ̃as fidelit̾
audiebant eadem adinuabantur gr̃a. uͭ in¬
tellig̾ent quod audiebant. S utiq sacͥm̃tũ
regui celoꝵ uelabatur in uet̾i testamento
quod plenitudine temꝑis reuełaret᷑ ĩ nouͦ¬

Expanded text:
dem potum spiritualem biberunt. Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. Quid enim illi sacramento ejusdem Christi biberunt aquam profluentem de petra; nos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt.rofecto erant etiam in illo populo quiintelligerent, habentes fidem quae postea revelata est non ad sine ipsa fide fuerunt, qui ejus in Christo futuram revelationem praevidere et praenuntiare potuerunt; cum et illa vetera sacramenta, significantia fuerint futurorum. An soli Prophetae habebant hanc fidem, non et populus? Imo vero etiam qui Prophetas fideliter audiebant, eadem adjuvabantur gratia, ut intelligerent quod audiebant. Sed utique sacramentum regni coelorum velabatur in Veteri Testamento, quod plenitudine temporis revelaretur in No
Abbreviated transcription (Latin):
Af̃t manducauerũt et mortui sunte Qa qd̾ ui¬
debant creclebant. qd ñ uidebant ñ intellige¬
bant. Ido patres ur̃i. qͥa similes estis illoꝵ. Nam
qͣntum ꝑtinet fr̾es m̃i ad mortem istam uisibi¬
lem et corporalem. nũqͥd nos ñ morim᷑ qͥ man¬
ducamꝰ panem de celo descendentem: Sic ft̃
mortui et illi quemadmodũ et nos sumꝰ mo¬
rituri: qͣntũ attinet ut dixi ad mortem huiꝰ
corporis uisibilem. atq carnalem. Qnͣtum
aut̃ ꝑtinet ad illam mortem. dequa terret
dominꝰ quamortui sunt patres istoꝵ: man¬
ducauit manna. ⁊ moises manducauit mã¬
na ⁊ aaron manducauit manna ⁊ finees.
manducau̾unt ibi multi. qui dño plaiu¬
erunt.⁊ mortinnon sunt. Quare: quia uisibi¬
lem uibum sp̃italit̾ intellex̾unt sp̃italit̾ gͥta¬

Expanded text:
mortui sunt? Quia quod videbant, credebant: quod non videbant, non intelligebant. Ideo patres vestri, quia similes estis illorum. Nam quantum pertinet, fratres mei, ad mortem istam visibilem et corporalem, numquid nos non morimur qui manducamus panem de coelo descendentem? Sic sunt mortui et illi, quemadmodum nos sumus morituri; quantum attinet, ut dixi, ad mortem hujus corporis visibilem atque carnalem. Quantum autem pertinet ad illam mortem, de qua terret Dominus, qua mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esur
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ: ꝑ patientiam expectamꝰ. s et̾norum estͣ
spes ista p̃miorum. ⁊ ẽ alia spes q̃ in humili¬
tate cͥbulacionis płimum consolat᷑. q̃ sc̃is
data. ẽ in u̾bo dĩ aduitorium gr̃e pollicẽtis.
ne quisquam deficiat de qua redicit apłi¬

Expanded text:
eramus, per patientiam exspectamus» . Sed aeternorum est spes ista praemiorum: est et alia spes quae in humilitate tribulationis plurimum consolatur, quae sanctis data est in verbo Dei adjutorium gratiae pollicentis, ne quisque deficiat. De qua spe dicit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. iamin et̾num nulla nos tempta¬
cio t̾rebit. nulla contupiscentia saltem
solluitabit. Audi apłm ad illũ comie¬
morantẽ. id quod paulo añ commemo¬
raui. fedelis deꝰ qui ñ ꝑmittat uos temp¬
tari. supraquam potestis ferre. Ecie intro¬
itꝰ tinis eustoditur. quando ñ tͥ sit deuꝰ
acced̾e. temptationem. quam ñ potes fer¬
ferre introitum tuum custodit. Hide si
custodit exitum. S fatiet eum tempta¬

Expanded text:
tatione, jam in aeternum nulla nos tentatatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,
Abbreviated transcription (Latin):
quiñ nos ꝑmittat cẽptari. supͣ quam poteᷤtiᷤ
ferre. Ille gͦ qui ñ sinit cemptari. supra qͣm
pꝰsumus ferre. quanuus iam fideles simuᷤ
Quamuis iammanꝰ dext̾e nr̃e sit in nob̃. pte¬
git nos dens suꝑ manum dext̾e tue. Nõ nob̾
suffic̃ hab̾e manum dext̾e: nͥ ille manum¬
c̃. introitum quid. ẽ exitum: Quando tẽp¬
tamur intramus. Quando untimꝰ temp¬
tationem: eximus. Audi introitum audi
exitum. Uasa figuli ꝓbat fornax ait scͥpt᷑a.
⁊ homines iustos temptatio tͥbulationi.
Sic sunt homines iusti quomodo uasifi¬
guli. Necesse ẽ. ut uasa figuli intrent. ł ñ
ipent. illiñ crepant. qui ñ hñt uentũ suꝑ¬
bie. humilitas gͥ custodit ui omin temp¬
tatione. Quia a tonualle plorationis a scẽ¬
dimus cantantes canticum gͣduum. Et
iꝰtodit dñs introitum. ut salm intremus
sana fide simus quando accedit temptatiͦ.
Et custodit exitum ex hoc nunc et usq in
seculũ. Cum emimexierimus ab om̃itẽ p¬

Expanded text:
qui non vos permittet tentari supra quam potestis ferre» . Ille ergo qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super manum dexterae nostrae. Non nobis sufficit habere manum dexterae, nisi ille est, «introitum?» quid est, «exitum?» Quando tentamur, intramus: quando vincimus tentationem, eximus. Audi, «introitum;» audi, «exitum. Vasa figuli probat fornax,» ait Scriptura, «et homines justos tentatio tribulationis» . Si sic sunt homines justi, quomodo vasa figuli; necesse est ut vasa figuli fornacem intrepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum ex hoc nunc et usque in saeculum.» Cum enim exierimus ab omni ten
Abbreviated transcription (Latin):
Pr lõ de ed
t̾ne ⁊ ꝑmanens tolerau̾it: maior ei m̾ces
dabit᷑ Quia si cesserit diabolo: cũ illo dña¬
bitur. S oꝑa misccłie cum pia humili¬
tate impetrant a dño. ut ñ ꝑmattat suo ᷤ
Esuos temptari plusqũa possunt sustin̾e.¬

Expanded text:
d t permanens toleraverit, maior ei merces dabitur. Qui si cesserit diabolo, cum illo damnabitur. Sed opera misericordiae cum pia humilitate impetrant a domino, ut non permittat servos suos temptari plus, quam possint sustine