comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo eiAccinge sicut uir lũ bostuos.
ut̃ qui prius luxuriã corruptionis uice¬
rat. nunc luxuriã resgringat elatio¬
nis. nedepacientia uł de castitatẽ
suꝑbiens. tanto peius intus ante ocu
los dĩ luxurio sus exister& quanto
magis ante oculo shominium predicu¬
& paciens & castus apparer& : tib: mun¬
Unde bene ꝑ moysen dicitur : s uero¬
Circũcidite preputia cordist
ur̃i: Id est post quã luxuriam a carne
extinguitis : etiã suꝑ fluã cogitationẽ
nos conditor interrogare cõsue uit
Cũ aut flagelli districtione Nos
ꝑcutit. & quanta nobis insit uł desit.
pacientia osterdit: autͣquȩdã quȩ
nolumus p̃cipit. & nr̃am nobis obedi¬
entiã uł in oboedientiam pate facit.
aut aliqua nobis occulta apperit¬
& aliqua ab scondit : & mensurã nobis
nr̃e humilitatis in notescit: Elagello
nãmq in terrogat: cũ mentẽ bene sibi
ꝑ tranquillita te subditẽ. afflictionib:
pulscit: Sicut is demi ob. & laudatur¬

Expanded text:
ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate superbiens, tanto pejus intus ante Dei oculos luxuriosus existeret, quanto magis ante oculos hominum et patiens et castus appareret. Unde bene per Moysen dicitur: Circumcidite praeputia cordis vestri , id est, postquam luxuriam a carne exstinguitis, etiam superflua cogitationum nos Conditor interrogare consuevit: cum aut flagelli districtione nos percutit, et quanta nobis insit, vel desit patientia ostendit: aut quaedam quae nolumus praecipit, et nostram nobis obedientiam vel inobedientiam patefacit; aut aliqua nobis occulta aperit, et aliqua abscondit, et nobis mensuram humilitatis nostrae innotescit. Flagello namque interrogat cum mentem bene sibi per tranquillitatem subditam afflictionibus pulsat, sicut idem Job et laudatur
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ait : Remis sas manus & dis¬
soluta geniua erigite Unde sapien¬
tia in ꝓuerbus dicit: Ouiri  ad
uosclamito: Acsi aꝑte dicer &÷
Ego non feminis sed iris loquor:
quia hii qui fluxa mente sunt mea
uerba ꝑciperẽ nequaquãpossunt:
Lumbos uero accingere est uł in opere
luxuriam. uel in cogitationẽ refrenare:
Delectacio nãque carnis: in lumbis est
Unde : & scĩs predicatorib: dicitur: SiN
Iumbiurĩ prȩcinti : & lucerne ardentes
Perlumbos enĩ luxuria: ꝑlucernas aute¬
bonorũ operũ claritas designatur: subentur
acsi aꝑte audiant: Prius in uobis m&ipsis¬
luxuriã restringite : & tunc de uobis
aliis bonorũ operũ exẽpla monstrate:
Sed cũ beatũ iob tanta prȩditũ castitate
nouerimus . cur ei post totflagella dr̃
Accinge sicut uir lumbos tuos. idest sicut
fortis restringe luxuriam nisi quia alia ÷
car nis luxuria qua castitatẽ corrũpi¬
mus. alia uero luxuria cordis est
qua de cascitate głamur  Dicitur

Expanded text:
Paulus ait: Remissas manus et dissoluta genua erigite . Unde et Sapientia in Proverbiis dicit: O viri, ad vos clamito . Ac si aperte diceret: Ego non feminis, sed quia hi qui fluxa mente sunt mea verba percipere nequaquam possunt. Lumbos vero accingere est vel in opere luxuriam vel in cogitatione refrenare. Delectatio namque carnis in lumbis est. Unde et sanctis praedicatoribus dicitur: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Per lumbos enim luxuria, bonorum operum claritas designatur. Jubentur Ac si aluxuriam restringite, et tunc de vobis aliis bonorum operum exempla monstrate. Sede cum beatum Job tanta praeditum castitate noverimus, cur ei post tot flagella dicitur: Accinge sicut vir lumbos tuos, id est, sicut fortis restringe luxuriam, nisi quia alia est luxuria carnis qua castitatem corrumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur? Dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
id est creatura loqueretur : cũ dicitur :
Et ec ce angłs quiloquebatur in me̾: egre¬
diebatur: Statimq sub iungitur
& alius angłs egre diebaturꝰ in occur¬
sũ eiꝰ : & dixit ad eũ : Loquere ad puerũ

Expanded text:
id est creatura, loqueretur, cum dicitur: id est creatura, loqueretur, cum dicitur: Et ecce angelus qui loquebatur in me, egrediebatur . Statimque subjungitur: Et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Loquere ad pue
Abbreviated transcription (Latin):
uo luntatem dĩ ꝓphetarũ sensib irino¬
tescunt. atq ita eos ad sublimia suble¬
uant & quȩque in rebus futura sunt
in causis originalib prȩsentia demons¬
trant: Humanũ namq: cor ipso carnus
cor ruptibilis pondere grauatũ. hane
ipsã corpulentiã suã quasi obicẽ susti¬
nens. in terna non penȩtrat: & graue
exterius iac&. quia eleuante manũ
in terius non hab&: Unde sit sicut dic¬
tũ est. ut ꝓphȩtarũ sensibus ipsa ut est
subtilitas angelicȩ uirtutis appareat
eoꝵ que mens quo subtili spũ tangitur leuet᷑:
& non iãpigra torpensq: in ima iaceat
sed repleta intimis affatib ad suꝑna cons¬
cendat : atq inde quasi de quo tã rerum
uertice. quȩ in fraseꝰ uentura sunt uide¬
at: Sed nequis in prȩdictis ⁊ achariȩ uer¬
bis angeli designatum nomine. uł patrẽ.
scripturȩ sacrȩ considerat quod sentit
aꝑte ostenditur. Quod in illo uere angłs

Expanded text:
voluntatem Dei prophetarum sensibus innovoluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt; atque ita eos ad sublimia sublevant, ut quaeque in rebus futura sunt, in causis originalibus praesentia demonstrent. Humanum videlicet cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum, ac ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustinens interna non penetrat. Et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt videat. Sed ne quis in praedictis Zachariae verbis angeli designatum nomine vel Patrem, Scripturae sacrae considerat, quod sentit aperte ostenditur quod in illo vere angelus,
Abbreviated transcription (Latin):
substantiis ꝑ angłos loquiturds̃: sicut
ad moysen in montẽ cũ iussionis suȩ
uerba dedit. ignẽ rubũq: soci auit.
atq aliud superius aliud inferius.
iunxit: Quod tameri tunc solũ agitur.
cũ exipsa aliquid coniunctione signatur:
Nã ꝑ succensam rubũ moysen alloquers
quid aliud ostendit. nisi quod eiꝰ popłi
doctor fuerit. qui& legis flamma
ꝑciper&. & tamen peccati spinam
nequaquã uitar& Uel quod ex illo po¬
pulo exir&. qui in igne deitatis carnis nr̃ȩ
peccata quasi rubi spinas acciper&: &
in consũp̃tam humanitatis nr̃ȩ substan¬
tiam. etiã in ipsa diuinitatis flam ma
cordibus etiã ꝑ angłos ds̃ sec reta eoꝵ prȩ
sentia. uir tutẽ suȩ ad spirationis in fun¬
dit. Unde zacharias ait: Dixit ad me
apgłs quilo que batur in me
Dũ ad se quidẽ sed tam er inse loqui
angelũ dicit e÷ liquido ostendi qđ
is qui ad ipsum uerba facer& percor¬
poream speciem extranones sec

Expanded text:
substantiis per angelos loquitur Deus, sicut substantiis per angelos loquitur Deus, sicut ad Moysen in monte cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit . Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit, nisi quod ejus populi ductor fieret qui et legis flammam perciperet, et tamen peccati spinam nequa quam vitaret; vel quod ex illo populo exiret qui in igne Deitatis carnis nostrae peccata quasi rubi spinas susciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam etiam in ipsa divinitatis flamma scsentia, virtutem suae aspirationis infundit, unde Zacharias ait: Dixit ad me angelus, qui loquebatur in me . Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret per corpoream speciem extra non esset
Abbreviated transcription (Latin):
exaere ad sup̃tis ꝑ angelos loquitur
ds̃: sicut abraham nonsolũ tres
uiros uidere potuit. sed etiã habi taculo ter¬
reno susceͥpere: Non solũ suscipere : sed
eorũ usib etiã er̃bos adhibere: Nisi eñ
angłi quȩ dam nobis in terrã nuntiantes
terioribus ꝓfecto nr̃is obtutib: non appare¬
rent : Nec cybos cũ abraham caperent
nisi ꝓpter nos solidũ aliquid excelȩsti
alimento gestarert : Nec mirũ quod
illic ipsi qui suscepti sunt modo angeli
& appellatione dñi osteriditur qui eis ip¬
terius prȩerat : ut ꝑhoc presidertisim¬
periũ & ꝑillud clarescer& officium
substantiis ꝑangelos loquitur ds: sicut
baptizato daĩo scriptũ est. quia denube
uox sonuit dicens: Hic est filiusmeus
dilectus : in quomihi conplacui : Aliquã¬
do terrenis substantiis ꝑ angłos loquitꝰ
ds̃ : sicut cũ bala am corripuit. in ore
asinȩ humatia uerba formauit:
Aliquando simulterrenis & cȩlestib:

Expanded text:
ex aere assumptis per angelos loquitur ex aere assumptis per angelos loquitur Deus, sicut Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere: et non solum suscipere, sed eorum usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim angeli quaedam nobis iterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illic ipsi qui suscepti sunt, modo angeli,et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium et per illud claresceret officium substantiis per angelos loquitur Deus, sicut baptizato Domino scriptum est quia de nube vox sonuit dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Aliquando terrenis substantiis per angelos loquitur Deus, sicut cum Balaam corripuit, in ore asinae humana verba formavit . Aliquando simul et terrenis et coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
sed deambulat. nisi quod in ruente cul-¬
pa se: ac orde hominis motũ de mons¬
trat. Quid est quod ad aurã post
meridiem. nisi quod lux feruentior
ueritatis abscesserat. & peccatricem
animã culpȩ suȩ frigora constringe¬
bant  Increpauit ergo adam de am¬
bulans: ut cecis mentibus nequitiam
non solũ sermonib: sed etiã reb: aperir&
Quatinus peccator homo & ꝑ uerba
qđ fecerat audir&: & ꝑdeambulationẽ
amisso aeternitatis statu. mutabilita¬
tis suȩ in constantiam cerner& : & per
auram feruore karitatis expulso tor¬
porẽ suũ anim aduerter& : & ꝑ declina¬
turd s̃ : sicut iacob sub nixam cȩlo
scalam dormienis uidit Sicut p&rus
linteũ reptilib ac quad rupedibus
plenũ in extasi raptus aspexit : qui
nisi incorporeis hȩc oculis cerner&.
in extasim non fuiss& : Sicut paulo
inuisione noctis. uir macedo appa¬
ruit : qui transire eũ in mace doni¬
am rogauit: Aliquando imaginib:
& ante corporeos oculos ad tempus

Expanded text:
sed deambulat, nisi quod irruente culsed deambulat, nisi quod irruente culpa, se a corde hominis motum demonstrat? Quid emeridiem, nisi 895 quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem, amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram, fervore charitatis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinatur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens vidit ; sicut Petrus linteum reptilibus ac quadrupedibus plenum in ecstasi raptus aspexit , qui nisi incorporeis oculis haec cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit , qui transire eum in Macedoniam rogavit. Aliquando imaginibus et ante corporeos o
Abbreviated transcription (Latin):
sũ nobis ex diuina atq humana natura
cõposuit : & humanã ꝑdeitatẽ clariorem¬
reddidit & diuinã ꝑ humanitatẽ nras
aspectib tẽperauit: Iuod eñi uirtute
diuinitatis euis tot miraculis humani¬
ꝓcarne tot aduersa tolerauit : quasi
ꝑcargento teperatũ est aurũ: Quod
bene & in medio ignis ostenditur: quia
incarnationis eius misteriũ. subsequen¬
tis iudicii flamma comitatur: Scriptũ
quippe est : Pater noriudicat quẽ quã
sed omne iudicium dedit filio: Aliquapi¬
do pangelos uerbis simul & rebusloqui
tur cum quibusdam motib insinuat.
hoc quod sermonibus narrat: Neque enũ
adam post culpã indiuinitatis substan¬
tia audire dñm potuit : sed incre patio¬
nis uerba ꝑangłm audiuit: Dequoscrip¬
tũ .ẽ.: Cum audiss& uocẽ dñidei de¬
ambulantis in paradr̃so. ad a urt̃i post
meridiem : absconditse inter ligna pa¬
radisi: Quid est enĩ quod post pecca¬
tũ hominis in paradysum dñs non iãstat

Expanded text:
sum nobis ex divina atque humana natura sum nobis ex divina atque humana natura composuitreddidit, et divinam per humanitatem nostris aspectibus temperavit. Quia enim virtute divinitatis ejus tot miraculis humaniper carnem tot adversa toleravit, quasi ex argento temperatum est aurum. Quod bene et in medio ignis ostenditur, quia incarnationis ejus mysterium subsequentis judicii flamma comitatur. Scriptum quippe est: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio do per angelos verbis simul et rebus loquitur Deus, cum quibusdam motibus insinuat hoc quod sermonibus narrat. Neque enim Adam post culpam in divinitatis substantia audire Dominum potuit, sed increpationis verba per angelum audivit, de quo scriptum est: Cum audisset vocem Domini Dei deambulantis in meridiem, abscondit se inter ligna paradisi. Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus non jam stat,
Abbreviated transcription (Latin):
dño pater clarifica filiũ tuũ ut & fili¬
us tuus clarific& te:ꝓtinus respondetur
Clarificaui: & iterũ clarificabo: Neq
enĩds̃ qui sine tẽpore ui inpulsionis
in timȩ clamat intẽpor&. ꝑsuã substan¬
tiam illã uocẽ ȩdidit quãcircũ scriptã
tẽpore ꝑhumana uerba distinxit : sed
nimirum decȩlestib loquens. uerba sua
bili creatura administrante formauit:
Aliquando reb ꝑangłos loquitur ds̃.
cũ nil uerbo dicitur : sed ea quȩ futura
sunt ad supta de elementis imtgine
nuntiantur: sicut ie rechiel nil uerbo¬
rũ audiens. electri speciem in medi o
ignis uidit: ut uidelic& dũ solã speciem
aspicer&. quȩ essent in nouissimis uen¬
tura sentir&: Electrũ quippe ex auri
argentique metallo misce dr : in qua
ꝓmixtione argentũ quidem clarius red¬
ditur sed tamen fulgor auri tẽpera tur:
Quidergo inelectro nisi mediator dei
& hominũ de monstratur : quidũ sem&ip¬

Expanded text:
Domino: Pater, clarifica filium tuum, ut et filiDomino: Pater, clarifica filium tuum, ut et filius tuus clarificet te, protinus respondetur: Clarificavi, et iterum clarificabo . Neque enim Deus, qui sine tempore vi impulsionis intimae clamat, in tempore per suam substantiam illam vocem edidit, quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit, sed nimirum, de coelestibus loquens, verba sua li creatura administrante formavit. 5. Aliquando rebus per angelos loquitur Deus, cum nil verbo dicitur, sed ea quae futura sunt, assumpta de elementis imagine, nuntiantur; sicut Ezechiel, nil verborum audiens, electri speciem in medio ignis vidit; ut videlicet dum solam speciem aspiceret, quae essent in novissimis ventura sentiret . Electrum quippe ex auri argentique metallo miscetur, in qua permistione argentum quidem clarius redditur, sed tamen fulgor auri temperatur. Quid ergo in electro nisi mediator Dei et hominum demonstratur? Qui dum semetip
Abbreviated transcription (Latin):
repentina luce. nr̃e ignorantiae tene¬
bras inlustrat: Unde & baruc neriȩ
filius cũ requisitus exponer& quem¬
ad modũ uerba hieremiae ꝓphetantis
audiss&: ait: Exore suo loquebatur
quasilegens : & ego scribebam: Quienĩ
legens loquitur alio intendit: sed alio
uerbũ facit. quia quod uidet dicit:
Iphȩ tȩ ergodei quia eius uerba uident
pocius incorde quã audiunt: qua silegen¬
aliquando si mul uerbis & rebus
Aliquando ima ginibus cordis oculis
ostensis: aliquando ymaginib: & ante corpo¬
reos oculos ad tẽpus ex aere ad sũptis
Aliquando caelestibus substantiis. aliquap¬
do terrenis : aliquando simul terrenis &
cȩlestibus : Nonnũ quã uero etiã ꝑ angelũ
humanis cordib italo quitur : ut ipse quoq
angłs mentis obtutibus presente tur ÷
Uerbis namq ꝑ angłm loquitur ds̃ cũ nihil
in imagine ostenditur. sed suꝑnȩ uerba
locutionis audiuntur. Sicũt dicente

Expanded text:
repentina luce nostrae ignorantiae tenerepentina luce nostrae ignorantiae tenebras illustrat. Unde et Baruch, Neriae filius, cum requisitus exponeret quemadmodum verba Jeremiae prophetantis audisset, ait: Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quod videt dicit. Prophetae ergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi legenaliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordibus ita loquitur Deus, ut ipse quoque angelus mentis obtutibus praesentetur 4. Verbis namque per angelum loquitur Deus, cum nil in imagine ostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit ÷ foras linguis igneis osterdit
Insignificatione igitur admotasunt et e¬
meita ut ignẽ & sonitũ sentirert copo¬
ra igne uero inuisibili & uoce sine sonitu
docerentur corda : łoras ergo fuit ignis
qui a pparuit: sedintus quiscientiam de
dit : P&cũ reginȩ candacis eunuchus
petrũ timeptes dm̃ milites cornelius dire¬
xiss& inmentẽ ꝓculcul dubio p&rus audi¬
quasi quȩdã nobis uerba dicere est : occulta
ui ea quȩ agenda sunt intimare & cor
hominis ignarũ non habito strepi tu
& tarditate sermonis. peritũ repente
de absconditis reddere: Naquia audi
tus eaquȩ ad se fiunt non simul om̃ia dic¬
ta conprȩhendit. quippe qui & causas per
uerba & particulatim uerba ꝑsillabas
ꝑcipit. uisus autẽ nr̃ in eo quod se diri¬
git totũ sybito & simul ad prehendit :
Di locutio ad nos in trinsecus facta ui¬
decur. pocius quã auditur : Qui adum
sem& ipsam sine mora ser monis insinuat.

Expanded text:
reddidit, foras linguas igneas ostendit. reddidit, foras linguas igneas ostendit. In significatione igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda: foras ergo fuit ignis qui apdit. Et cum reginae Candacis eunuchus Petrum timentes Deum milites Cornelius direxisset, in mente procul dubio a spiquasi quaedam nobis verba dicere est occulta vi ea quae agenda sunt intimare, et cor hominis ignarum non adhibito strepitu et tarditate sermonis peritum repente de absctus ea quae ad se fiunt non simul omnia dicta comprehendit, quippe qui et causas per verba, et particulatim verba per syllabas percipit; visus autem noster in eo quod se dirigit, totum subito et simul apprehendit; Dei locutio ad nos intrinsecus facta videtur, potius quam audiatur, quia dum semetipsum sine mora sermonis insinuat,
Abbreviated transcription (Latin):
ui internȩ aspirationis aperitur : Cum
ꝑsem & ipsũ loquitur. deuerbo eius sine
uerbis acsyllabis cor docetur : quia uir¬
tus eius in intima quadã subleuatione
cognoscitur. ad quã mens plena suspen¬
ditur : uacua grauatur: Pondus enĩ
quoddã est : quod omnẽ animã quãre pl&
lic& in corporeũ. lumeri est qđ & interiora
repleat & repleta exterius cir cũscri¬
bat. Sin estrepitu ser mo est : qui&
auditũ aperit. & habere soni tũ nescit:
Quod enĩ de ad uentu scĩ sp̃s scriptũ est.
factus est repente decȩlosonus tãquã
aduenientis sp̃s uehe mentis & repleuit¬
totã domũ ubi erant sedentes. & appa¬
ruerunt illis disꝑtitȩ linguȩ quasi ignis.
sedit que suꝑ singulos eorũ: per ignem
quidem dñs apparuit. sed ꝑse m& ipsũ
locutionẽ in terius fecit: &neq ignisds̃.
neq: ille sonitus fuit: sed ꝑhoc quod
ex terus exhibuit. ex pressit hoc quod
&t elosuccensos & uerbo eruditos intus

Expanded text:
vi internae inspirationis aperitur. Cum vi internae inspirationis aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur, quia virtus ejus intima quadam sublevatione cognoscitur. Ad quam mens plena suspenditur, vacua gravatur. Pondus enim quoddam est quod omnem animam quam replet levet. Incorporeum lumen est quod et interiora repleat, et repleta exterius circumscribat. Sine strepitu sermo est, qui et auditum aperit, et habere sonitum nescit. Quod enim de adventu sancti Spiritus scriptum est: Factus est repente de coelo sonus, tanquam advenientis sptotam domum, ubi erant sedentes: et apparuerunt illis dispertitae linguae tanquam ignis, seditque super singulos eorum . Per ignem quidem Dominus apparuit, sed per semetipsum locutionem interius fecit. Et neque ignis Deus, neque ille sonitus fuit; sed per hoc quod exterius exhibuit, expressit hoc quod discipulos et zelo succensos et verbo eruditos intus
Abbreviated transcription (Latin):
eos intrinsecus ꝑ conpunctionẽ ꝓuehit :
aliter cũꝑdis trictionẽ ne ex tollantur
premit  Perblandam enĩ locutionem
dñi amanda dulcedo eius ostenditur
ꝑter ribilem uero potestas eius metuen¬
da monstratur : In illa ꝑ suadetur ani¬
me ut proficiat : in ista reprimitur quȩ
ꝓficit: In illa discit quod appetat : in ista
quod metuat : Per illã dicit lauda & lȩta¬
re filia fyon. quia ecce ego uenio & habita¬
bo immediotui : ꝑ istã dicitur. dñs in tẽpes
tate & in turbinẽ uiȩ eus: Blandus quip¬
pe est: qui ut in medio habit& uenit:
Cum uero se ꝑtẽpestatem & turbinem
insinuat. nimirũ quȩ tangit corda ꝑtur¬
bat : atq ad edomandã elationẽ se ecerit.
quando potens & terribilis innotescit:
locutio diuina distinguitur: Aut ꝑsem&¬
ipsũ nãq: dñs loquitur : aut ꝑcreaturam
angelicã eiꝰ ad nos uerba formantur:
Sed cũ ꝑsem& ipsũ loquitur : sola nobis

Expanded text:
eos intrinsecus per compunctionem provehit, eos intrinsecus per compunctionem provehit, aliter cum per districtionem ne extollantur premit. Per blandam enim locutionem Domini amanda dulcedo ejus ostenditur; per terribilem vero potestas ejus metuenda monstratur. In illa persuadetur animae ut proficiat, in ista reprimitur quae proficit. In illa discit quod appetat, in ista quod metuat. Per illam dicit: Gaude et laetare, filia Sion, quia ecce venio, et habitabo in mediot, et in turbine viae ejus . Blandus quippe est qui ut in medio inhabitet venit. Cum vero se per tempestatem et turbinem insinuat, nimirum quae tangit corda perturbat; atque ad edomandam elationem se exerit, quando potens et terribilis innotescit. locutio divina distinguitur. Aut per semetipsum namque Dominus loquitur, aut per creaturam angelicam ejus ad nos verba formantur. Sed cum per semetipsum loquitur, sola nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosa uidisti: uel certe Nũquid
post ortũ tuũ precepisti diluculo. &
ostendisti aurorȩ locũ suum: Qui
uero ista nisi dñs potest: & tamen ini¬
terrogatur homo. ut cognoscat quia
ista non potest: quatinus uir qui tã
in mensis uirtutib creuit. & nullius
hominis exemplo uincitur : ne extolli
debeat. dĩ conparatione superetur:
Sed o quã potenter erigitur : qui tam
sublimiter humiliatur : O quanta
est hominis uictoria: ex dĩ conparatio¬
ne ꝑdidisse : O quanto hominibus
maior est : qui testimoniis conuincitur
dominorũ: Multũ quippe potens est:
qui tali in terrogatione ostenditur
quia potens non est: Sed quia ad obscu¬
ra nimis disserenda ducimur: ad euis¬
dem textus iã uerba ueni a mus
dixit: Notandũ uideo quia si sano
atq: in colomi locutio facta dicere¬
tur : nequaquã de turbine dris
locutus fuisse scribere tur: Sedq
flagellatoloquitur : de turbi ne
locutus fuisse describitur: Alit̃
eñ dñs seruis suis loquitur. cum

Expanded text:
disti? Vel certe: Nunquid post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum ? Quis vero ista, nisi Dominus potest? Et tamen interrogatur homo, ut cognoscat quia ista non potest, quatenus vir qui tam immensis virtutibus crevit, et nullius hominis exemplo vincitur, ne extolli debeat, Dei comparatione superetur. Sed o quam potenter erigitur qui tam sublimiter humiliatur! O quanta est hominis victoria, ex Dei comparatione perdidisse! O quanto hominibus major est qui testimoniis convincitur Deo minor! Multum quippe potens est qui tali interrogatione ostenditur quia potens non est. Sed quia ad obscura nimis disserenda ducimur, ad ejusdem textus jam verba veniamusus.---Notandum video quia si sano atque incolumi locutio facta diceretur, nequaquam de turbine Dominus locutus fuisse scriberetur. Sed quia flagellato loquitur, de turbine locutus fuisse describitur. Aliter enim Dominus servis suis loquitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
euis : PPerhoc epi quo dnon ipmundi
origine factũ est & illud superius ostendi¬
tur qr demũdi origine dictũ tonest
Idcirconaq rebus planis ac pateatibus
obscura quȩ dam ac dissona ꝑmiscentur:
ut phoc quod ab intellectulit̾ terȩ discre¬
pat & illud in quiratur mysticẽ quod
oreꝰ intellectu pulsare. quȩ aꝑta credeba¬
sacra : quid aliud fundamenta: quam
predicatores accipimus: quosdũ primos
dñs in scã ecclaposuit : tota in eis sequen¬
⁊tis fabricȩ structura surrexit: Unde &
sacerdos cũ taber naculũ in greditur.

Expanded text:
ejus? Per hoc enim quod non in mundi origine factum est, et illud superius ostenditur, quia de mundi origine dictum non est. Idcirco namque rebus planis ac patentibus obscura quaedam ac dissona permiscentur, ut per hoc quod ab intellectu litterae discrepat et illud inquiratur mystice quod dori intellectu pulsare quae aperta credeba Scriptura sacra quid aliud fundamenta quam praedicatores accipimus? Quos dum primos Dominus in sancta Ecclesia posuit, tota in eis sequentis fabricae structura surrexit. Unde et sacerdos cum tabernaculum ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
sa est dũpie est gentilitas uocata:
&d ap̃na sue repulsionis timuit: dum
lucra alienȩ uocationis uidit: Vnde
nos quoq cotidie. dũ iniquos quosq ad in¬
opinatã uitȩ celsitudinẽ ꝓuehi repente
conspicimus: sub occultis dĩ udiciis
timendo gaudemus: ne ꝑocculta iudicia
quosdãds qui digni putantur deserat.
quiꝑhȩc ad se eos qui indigni aestimar¬
iã dm̃ possumus. non tamendiga ie¬
quia quic quid in illo sentimus. ee fide
est nondũ ex specie: Hoc tamen quodiam
se inueriisse considerat: ad iungit dicens:
Magnus for titudine. & iudicio. & iustici¬
a : & enarrari nonpotest: Magnus quip¬
pe est fortitudine. qufor tẽ aduersa¬
rium superat : & dedomo illius uasc cori¬
tumelie auferens. in misericor diȩ uasa
ꝓmutat: Magnus iudicio qr & sihic
edlectos suos ꝑ aduersa de primit. eos
quandoq iNigła aeternȩ ꝓsperitatis
extollit: Magnus iusticia qu & sihic
& enarrari non potest : sentiri enĩ

Expanded text:
sa est, dum pie est gentilitas vocata; sa est, dum pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos qui indigni aestima non possumus. quia quidquid in illo sentimus ex fide est, et non ex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse considerat adjungit, dicens: IBID.---Magnus fortitudine et judicio et justitia, et enarrari non potest. Magnus quippe est fortitudine, quia fortem adversarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia etsi hic electos suos per adversa deprimit, eos quandoque in gloria aeternae prosperitatis extollit. Magnus justitia, quia etsi hic Et enarrari non potest. Qui enim sentiri
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectudĩ ex gentibus cũ elemosi¬
nis oratio ascendit : Quod cũ petrus
frĩbus retuliss&. quomodo uł corne¬
lius angłm. uł ipse decelo summitti
ad selinteũ cumbestiis. reptilib ac
etiã ante baptisma gentiliũ corda per¬
fuderit. qui nũquam in iudȩorũ men¬
tib nisi post aqũa baptismatis uenit.
ꝓtinus scriptũ est: His auditis. tacue¬
runt : & glorificauerunt dm̃ dicentes:
Ergo : & gentib ds pęnitenciã ad uitã
de dit: Multitudo ergofidelium.
formidolo sã dõ laudem optulit
que saluatis gentib a suo. se. murmu¬
re. dona celestis gr̃ȩ admirando con¬
pressit: Unde ipse quoq: petrus
miratur dicens: Inueritate cõperi
ab eis qui iãfidelessunt. for midolosa
uenire laudatio dicitur cũlȩta pocius
uenire quã formidolosa debuis s&
sed ideir co cõuersis gentib abhebreis
iã fidelibus for mido losa laudatio pro¬
diit. qui animirũ iustȩ iudea repul¬

Expanded text:
in conspectu Dei ex gentibus cum eleemosyin conspectu Dei ex gentibus cum eleemosynis oratio ascendit. Quod cum Petrus fratribus retulisset , quomodo vel Cornelius angelum, vel ipse de coelo submitti ad se linteum cum bestiis reptilibus ac itus sanctus etiam ante baptisma gentilium corda perfuderit, qui nunquam in Judaeorum mentibus nisi post aquam baptismatis venit, protinus scriptum est: His auditis tacuerunt, et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam Deo laudem obtulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmure, dona coelestis gratiae admirando, compressit. Unde ipse quoque Petrus miratur, dicens: In veritate comperi ab eis qui jam fideles sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebraeis jam fidelibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repul
Abbreviated transcription (Latin):
subiungitur: &ado for midolo sa
laudatio: Sic eni adõdicitur: ac si
ab his qui in par te dĩ sunt. id est fideli¬
bus diceretur: Auro igitur ab aquilo
ne ueniente. adoformidolosa lauda¬
tio ꝓdiit : qr dũ claritatẽ suȩ fide i
gentilitas obtulit. multitudo hebrȩo¬
rũfidelium. diuina iudicia ꝑtimes¬
cendo laudauit: Sed quomozo ab a¬
quilone aurũ ueniat. quomodo ab
his qui subdõsunt for midolosa lau¬
datio erũpat: ipsa nobis hystor i a
sacrielo qui i ostendat: Scriptum¬
l quippe est: Cornelius centuri o
cohortisquȩ dicitur italica. religi¬
osus & timens dm̃ cũ om̃i domosua
faciens elemosinas multas plebi. &
deprecans dm̃semꝑ: uidit inuisum
manifeste . quasihora nona diei angłm
dĩ introeuntẽ ad se & dicentẽ sibi
Corneli : At ille intuens in eũ: timore
correptus dixit : Quid est dñe : Dixit
autem illi: Orationes tuȩ & elemosine.
ascenderunt in memoriam in conspec¬
tudĩ Aurũ ab aquilone uenit: dum

Expanded text:
Sequitur: Et a Deo formidolosa laudatio. - Sic enim a Deo dicitur, ac si ab his qui in parte Dei sunt, id est, fidelibus dine veniente, a Deo formidolosa laudatio prodiit, quia dum claritatem suae fidei gentilitas obtulit, multitudo Hebraeorum fidelium divina judicia pertimescendo laudavit. Sed quomodo ab Aquilone veniat aurum, quomodo ab his qui sub Deo sunt formidolosa laudatio erumpat, ipsa nobis historia sacri eloquii ostendit. Scriptum quippe est: Cornelius centurio cohortis quae dicitur Italica, religiosus et timens Deum, cum omni domo sua, faciens elemosynas multas plebi et deprecans Deum semper vidit in visu manifeste quasi hora nona diei angelum Dei introeuntem ad se et dicentem sibi Corneli at ille intuens eum timore correptus dixit quid est domine dixit aascenderunt in memoriam in conspectu Dei . Aurum ergo ab Aquilone venit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
iãꝑuerba ꝓtulit. qui repletus dõ hȩc
sine uerbis audiuit: Itaque dicitur
riore parte ia diximus: Prima expro¬
batio est talis interrogatio qđ dicitur
Quis est iste: Heliueni: arroganter
locutus fuerat: & quis est iste non dici
mus : nisi de eo utiq quẽ nescimus Scire
autẽdi ad ꝓbare est: nescire rȩꝓbarẽ¬

Expanded text:
jam per verba protulit, qui, repletus Deo, haec jam per verba protulit, qui, repletus Deo, haec sine verbis audivit. Vet. VII, Rriori parte jam diximus, prima exprobratio est talis interrogatio, qua dicitur: 897 Quis est iste? Eliu enim arroganter locutus fuerat. Et quimus, nisi de eo utique quem nescimus. Scire autem Dei approbare est; nescire, reprobare
Abbreviated transcription (Latin):
quimittitur : cui uerba ab angło quȩ
dicere debeat iubeꝵtur: Sedqr
in conspectu conditoris angelica
minis teria ordinata graduũ positio¬
ne distincta sunt: ut & conmu ni feli¬
citate beatitudinis opificem su um
simul uidentes gaude ant. & ta meri
ꝓ dispositione dignitatis aliis alii sub¬
miNistrent: ad ꝓphetã angłm angłs
mittit: & quẽ secũ dedõ gaudere
communiter conspicit. & doc& & di¬
rigit : quia eũ & ꝑsuperiorẽ scientiã
uir tute cognitionis. & ꝑ prȩstantiorẽ
gram culmine potestatis excedit:
loquitur ds̃ hominib: monstraretur:
Cũ uerobeato iob respondisse dñs detur¬
angłm sit locutus ambigitur: sotuert̃
quippe ꝑangłm comiotiones aeris¬
⁊ uł iuncta fieri: & hȩc ei quȩ subiecta sunt ꝑ eũ
uerba mandari Rursũq potuit
& ex terius angłs in turbinẽ aerẽ ex cu¬
tere. & tamen interius ꝑsem& ipsum
dñs uim suȩ sententiae cordi eius
sine uerbis insonare : ut creda tur
quod dicta dominica quȩ secuntur ipse

Expanded text:
qui mittitur, cui verba ab angelo quae dicere debeat jubentur. Sed quia in conspectu conditoris angelica ministeria ordinata graduum positione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelus angelum mittit, et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet, et dirigit, quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatis excedit. loquatur Deus hominibus demonstraretur. Cum vero beato Job respondisse Dominus de turei per angelum sit locutus ambigitur. Potuerunt quippe per angelum commotiones aeris fieri, et haec ei quae subjuncta sunt per eum verba mandari. Rursumque potuit et exterius angelus in turbine aerem excutere, et tamen interius per semetipsum Dominus vim suae sententiae cordi ejus sine verbis insonare, ut credatur quod dicta dominica quae sequuntur ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ano sole incaluit : quia redemptore
incarne apparente. feruorẽ fidei
prima suscepit: Aquilonida. dici¬
tur: cũ offerre dõ. sue fidei mune¬
ragentilitas imperatur: Austro
autẽ iubetur ne ꝓhibeat: quia
hebreis infide consistentib prȩci¬
pitur. neuitã gentiũ repellen docon¬

Expanded text:
ano sole incaluit; quia Redemptore ano sole incaluit; quia Redemptore in carne veniente fervorem fidei prima suscepit. Aquiloni ergo, Da, dicitur, cum offerre Deo suae fidei munera gentilitas imperatur. Austro autem jubetur ne prohibeat, quia Hebraeis in fide consistentibus praecipitur, ne vitam gentium repellendo con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhieremiamdicitur : Quomodo obs¬
curatũ est aurũ. mutatus est coloꝵ
optimus : Aurũ quippe obscuratum
doluit. quia inquibusdam clarita¬
tẽ in nocentiȩ. uersam inculpȩ nigre¬
dinẽ uidit : Ab aquilone ergo aurũ
uenire dicitur : quia ꝑ respectũ grãe
redemptoris a gentilitate dudum ꝑfi¬
diaetor pore frigida. intrasctĩm ecele¬
siam preciosa doeuta fidelui multiplicat᷑
Ab aquilone & eñi aurũ uenit: cũ abip¬
sis idolorucultorib uera in dno fides
ha rescit : Sed conuersis ad fidem ger¬
tibus iudea contradicit & ad p̃mia
retributionũ celestiũ dedignatur
suscipere eos. quidudũ fuerant culto¬
resitolorũ: Unde post cõuersionẽ
gentiliũ petrodicitr: Quare in¬
troisti aduiros preputiũ habentes.
& come disticũ eis Quocontra:¬
ꝑesaiam dñsdicit: Dicã aquiloni.
da: & austro. noli ꝓhibere: Sicut
enĩ ꝑaquilonẽ gentilitas. sic ꝑ austrũ
iudȩa signaturꝰ: Que quasĩ meridi¬

Expanded text:
per Jeremiam dicitur: Quomodo obsper Jeremiam dicitur: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum quippe obscuratum doluit, quia in quibusdam claritatem innocentiae versam in culpae nigredinem vidit. Ab Aquilone ergo aurum venire dicitur, quia per respectum gratiae Redemptoris a gentilitate dudum perfidiae torpore frigida intra sanctam Ecclesiam pretiosa Deo vita fidelium multiplicatur. Ab Aquilone etenim aurum venit cum ab ipsis idolorum cultoribus vera in Domino fides clarescit. Sed conversis ad fidem gentibus, Judaea contradicit, et ad praemiorum retributionem coelestium dedignatur suscipere eos qui dudum fuerant cultores idolorum. Unde post conversionem gentium Petro dicitur: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et comedisti cum eis ? Quo contrani, Da; et Austro, Noli prohibere . Sicut per Aquilonem gentilitas, sic per Austrum Judaea signatur. Quae quasi meridi
Abbreviated transcription (Latin):
ter nã requiem finitolabore ꝑ uenireNT:
Unde: & beme mox subditur: & uentus¬
transiens : uita presens: Uentus ergotransi
ens. nubes fugat : quia mor talis uita ꝑcur¬
rens. predic atores scõs̃ a nr̃is oculis corpo¬
raliter occultat: Uentus transiens nu¬
bes fugat : quia uitȩ tẽporalis excursus.
a carne apłos subtrahit. & eos ater rae
suꝑficie. in se cretarequie quasi incȩloꝵ
cardine abscondit : Sed quiausq admor¬
tem p̃dicare non desinunt. & prȩsentis
uitȩ spaciũ more nubiũ cum uerborum
pluuia excurrunt : quid eorũ laboribus
in scã eccła agatur adiungit: cũꝑtinus
Quidꝑ aquilone nisi peccati frigore
constricta gentilitas de signatur. quã
ille subiugo sue tyrandis tenuit. qui
suꝑbiens d ixit. sedebo in monte testa¬
menti. in laterib aquilonis. ascendã
suꝑaltitudinẽ nubium. similis ero altis¬
simo. Quid uero auri nomine: nisi
animȩ fideles exprimuntur : Dequib

Expanded text:
ternam requiem finito labore pervenirent. ternam requiem finito labore pervenirent. Unde 886 et bene mox subditur: CAPUtranens nubes fugat, quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pluvia excurrunt, quid eorum laboribus in sancta Ecclesia agatur adjungit, cum protinus Quid per Aquilonem, nisi peccati frigore constricta gentilitas designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit qui superbiens dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo . Quid vero auri nomine, nisi animae fideles exprimuntur? De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ tanto firmiores sunt : quanto
densiores: Iuidergo ꝑ aerem nisi
mentes secularium de signantur. quȩ in¬
numeris huiꝰ uitȩ desideriis deditę. huc
illucq more deris fluuide disꝑguntur:
Sed aer innubes cogitur. cũ fluxȩ mex¬
tes ꝑsuꝑni respectus grãm. uirtutis soli¬
dit̾ate roborantur : ut in trasinũ cordis
recta sentiendo se colligant. & inuarus
deria sparsus. eũ quasi aura transi ers.
ꝓuita carrus. cura piscationis agitabat:
A eretiã apli onis gecicerant᷑ quiã
ꝑlegem alta didicerant. sed necdũ ꝑfidem
firma sapiebant : Subito autẽ aerinqu
bibus coactus est : qui a ꝑ respectũ suꝑnȩ gr̃e
fluxa cordapiscantiũ. in soliditatẽm uer¬
sasunt prȩ dicatorũ. ut eoꝵ infir me
cogitaciones. forcia senciendo densiscerent.
ac more nubium aquas scientiȩ caperent:
& subter iacentẽ terrã. uerbis predicati¬
onis in rigarent. quo ꝑactominis terio
ad cȩli secreta recurrerent. atq: ad e¬

Expanded text:
autem tanto firmiores sunt quanto autem tanto firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem nisi mentes saecularium designantur, quae, innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur? Sed aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta sentiendo se colligant, et in vanis deria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad ae
Abbreviated transcription (Latin):
&quasi in ꝓfundũ raptus absconditur quia
fari in effabilem cupiens. ipsa suȩ ignoren¬
tia angustia degluttitur : Loquitur eũi
caro despu. cir cũscriptus sp̃s de incireũ¬
scripto creatura decreatore : temporalis
de deteruo. mutabilis de inmutabili.
mor talis deuiuificante: Ncũ intene¬
bris positus. in ternũlumer sicut est
nesciat : homo de aeternitate dissere¬
Siergo locutus homo deuorabitur : qui a si
effari homo aeter nitatem sicut .ẽ. appetit.
etiã hoc sibi subtrahit. quod de illa uel taci¬
tus sentit: Sed ecce aeternitas tunc
hominibus uere in notuit: cũse eis hu¬
manitate suscepta monstrauit: Que qr
necdũ reuelata fuerat : de eis dem homipi¬
bus recte subiungitur: At nunc poni
etiã ꝑprophetam dicitur: Iopulus quisede¬
batꝰ in tenebris: lucem uidit magnam:
Sed eadem lux qualiter ab hominibus
quippe ita ipsa sua teniuita te spargitur :
ut fulla firmitate solidetur : Nubes

Expanded text:
et quasi in profundum raptus abscondiet quasi in profundum raptus abscondifari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate dissereSi ergo locutus fuerit homo, devorabitur, quia si effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate suscepta monstravit, quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem hominibus recte subjungitur: VERS. 21. At etiam per Prophetam dicitur: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Sed haec eadem lux qualiter ab hominibus quippe ita ipsa sua tenuitate spargitur, ut nulla firmitate solidetur. Nubes
Abbreviated transcription (Latin):
Ac sidicat: Tu qui iãmagna intellegen¬
tiae luce ꝑfrueris : docere nos qui ignoran¬
tiȩ tenebris in uoluimur debes: Quimox
ab inrisione resiliens: despici endo subingit:
dicat: Iuȩ ego ei desuis laudib acute sen¬
tiens. non audite loquor. quis hȩc nar rare
uł post quã audierit potest. Sed qui a
cũdoctrina & arrogantia in uniusmen¬
tis habitacione confligit. aloquentis ore
non solũ sonat uiuendi leuitas. sed etia gra¬
uitas senciendi: Post quã heliu ꝑar rogan¬
tiam leui ter intumuit dicens: Quis nar¬
rabit ei quȩ loquor: Mox ꝑdoctrina subdi¬
dit: Etiam silocutus homo: deuorabitur:¬
Ome quod aliquid deuorat. hoc introꝵ sus
trahens ab intuentium oculis occultat
& remquȩ uideri insuꝑficie potuit ip
pfuaedũ rapit : Homo igitur cũde dõ
tac& : prationẽ inquã est conditus. ẽẽ ali¬
quiduidetur: At si loqui de dõ coeperit.
ilicoquã nihilsit ostenditur : quia
magnitudinis illius in mensita te deuorat᷑

Expanded text:
Ac si dicat: Tu, qui jam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui ignorantiae tenebris involvimur debes. Qui mox ab irrisione resiliens, despiciendo subjungit: dicat: Quae ego ei de suis laudibus acute sentiens non audita loquor, quis haec narrare vel postquam audierit potest? Sed quia cum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat vivendi levitas, sed etiam gravitas sentiendi, postquam Eliu per arrogantiam leviter intumuit, dicens: Quis narrabit ei quae loquor? mox per doctrinam subdidit: Omne quod aliquid devorat hoc introrsus trahens ab intuentium oculis occultat, et rem, quae videri superficie potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de Deo tacet per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si aliquid de Deo loqui coeperit illico quam nihil sit ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur,
Abbreviated transcription (Latin):
post fl agella ꝑmansit: & laudatus
antea dciuo ce post modũ creuit
ex uerbere : Profecto uelud tuba
ductilis ex ꝑcussione ꝓducta. it
laude dĩ tanto el euatus est : quanto
maiore est castigatione ꝑcussus:
Sedhumiliandus erat iste : qui pros¬
tratus ulce ribus sicuirtutib sta batꝰ
Humili andus erat. netam robustisimũ pec¬
tus elationis tela confoderent: quod cons¬
tabat certe quia & in lata uulnera non
uicissent: Requirendus nimirũ fuit:
homo: cuius debuiss& conparatione
supera ri: Sed quid quod de eo uoce dñi
dici tur: Uidistiseruũ meũ iob quod
non sit ei similis uir suꝑ terram: Cuius
ergo conparatione poterat uinci. de quo
dõ ad testante dicitur quia nullius
hominis conparatione possit aequari:
quiditaq agendũ est. nisi ut ex ꝑsona
sua ipse dñs suas illi uir tutes nar r&
&dicat ei Nũquid ꝓducis luciferũ
in tẽpore suo. & uesperũ suꝑfilios ter

Expanded text:
post flagella permansit; et laudatus post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, postmodum crevit ex verbere. Profecto velut tuba ductilis ex percussione producta in laudem Dei tanto altius elevatus est, quanto majori castigatione percussus. Sed humiliandus erat iste qui, prostratus ulceribus, sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. Sed quid est quod de eo voce Domini dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis vir super terram ? Cujus ergo comparatione poterat vinci, de quo Deo attestante dicitur quia nullius hominis comparatione possit aequari? Quid itaque agendum est, nisi ut ex persona sua 892 ipse Dominus suas illi virtutes narret, et dicat ei: Nunquid producis luciferum in tempore s
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta hely u uerba uidere nequeunt.
qui sibi sapientes uideritur: qui a
ad concupis cendum dñm in ela ta
cogitacio Nũ sua rum turba
deprȩhensi: adhuc sy comori
ar bo rem non in uenerunt
NARERUM
IOST EUNE¬
RAPIGNORŨ
post uulnera
corporis. post
uerba malȩ
blandientis uxoris. post
cõtumeliosa dicta consuleri¬
tium . post suscepta fortiter
iacula tot dolorũ. ꝓtanta
uirtutũ constantia lau¬
dandus aiudice beatus iob
fuerat : sed siiã de prȩsenti
scło es s& euocandus
diutius utatur. neꝑelatio¬
Anis gladiũ ipsa illũ suauicto¬
ria sternat: deb& omp̃s ds incre pare
ꝑ districtã iusticiam. quã seruat
aduitam : Quid er̃ĩ penis plerũ que
animã. quam consciadurtus inter fi¬
cit Quȩ illã dũ consideratione
sua inflat. aplenitudine ueritatis
eu acuat : & dũ se aꝑcipienda prȩmia
sufficere suggerit. eã ameliorationis
in tenatione distendit : Iustus igitur
iob ante flagella ex titit: sed iustior

Expanded text:
juxta Eliu verba videre neqjuxta Eliu verba videre neqqui sibi sapientes videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba deprehensi, adhuc sycomori arborem non inveneruntna rerum, post funera pignorum, post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo esset evocandus.diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque animam quam conscia virtus interficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior