comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in pachinos in sula exilio rele¬
gatur. ubi humanolicet desti¬
tutus solatio: diuine tamen
uisionis et allocutionis meru¬
it crebra cõsolatione releuari.
Benioe ibidem a pocalypsin ꝙ̃
ei dominus de statu ecclesie pre-¬
senti uel futuro reuelauit. ma¬
nu sua conscͥpsit. Unde cõstat.
ꝓmissionem sic manendi donec
ueniret dominus. ñ eo ꝑtinere
qd̃ smne labore certaminis inctu¬
rus in mundo: sed illo potius ꝙ
sine dolore passionis tͣnsiturus
eẽt e mundo. Sic̃ enim in patrũ
litteris inuenimus. cũ longo cõ¬
fectus senio sciret ĩminere diem
recessus sui: cõuocatis discpłis
missarum celebrationem. ulti¬
mum eis uale fecit. Deinde des-¬
cendens indefossum sepulture
suelocum: facta oratione ap
positꝰ ad patres suos. ta liber
uatoris sententia. qr sic eũ uo¬
luerit manere: donec ueniret.
Possumꝰ aute mistice in hiis q̃
petro et ioħi a dño predicta atq
in eis sunt gesta. duas eccl̃ie u¬

Expanded text:
in Patmos insulam exsilio relein Patmos insulam exsilio relegatur. Ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. Denique ibidem Apocalypsim, quam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat, promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere, quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius quod sine dolore passionis transiturus esset e mundo. Sic enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus sui, convocatis discipulimissarum celebrationem, ultimum eis vale fecit, deinde descendens, in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, positus est ad patres suos, jam libervatoris sententia, quia sic eum voluerit manere donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae v
Abbreviated transcription (Latin):
dum quia discpłs ille nõ fit
mortius in carne. quia nec do¬
minus hoc de iblo futurũ p̃dit̃.
et psalmista ait. Qͥs est homo qͥ
uiuet et ñ uidebit mortem: E
ita potius intelligendum. qd̾
cõsummatis ipie in pace eccle¬
sie aduentum uocationis ex¬
pectauerit. Et hoc est qd̾ are do¬
minus. Sic eũ uolo manere.
donec ueniam. Non quia ñ ⁊
ip̃e multos antea labores ꝓ do¬
mino p̾ssuras q malorum to¬
lerauit. sed qr ultimum in pa¬
ce senium finierit. ut pote ec¬
clesiis xp̃i ꝑ ytsiam qͣm regebat
iam longe lateq fundatis. Nã
flagellatꝰ inuenitur. qͣndo ibãt
gaudentes a c̃spectu cõcilii. qm̃
digni habiti sũt ꝓnomine ih̾u
cõtumeliam pati. Et adomici¬
ano cesare inferuentis oles do¬
lium missus. in ecclesiastica nar¬
ratur hystoria. Ex quo tamen
diuina se ꝓtegente gr̃a t̃ã inta¬
ctus exierit: qũa fuerat a cõcu
extraneus. Nec multo post. ab
eodem ꝑrincipe ꝓpt̾ insuꝑabi¬
lem eungelizandi cõstantiam

Expanded text:
dum quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus hoc de illo futurum praedixit, et Psalmista ait: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem? Sed ita potius intelligendum quod, clesiae adventum vocationis exspectaverit. Et hoc est quod ait Dominus: Sic eum volo manere donec veniam, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit, utpote Ecclesiis Christi per Asiam quam regebat jam longe lateque fundatis. Nam atus invenitur, quando ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati , et a Domitiano Caesare, in ferventis olei dolium missus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corrupextraneus. Nec multo post, ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
am. Et quid hoc adte: Tu tan¬
tum crucis patibulum subeũ¬
do. mea te uestigia sequi debere
memento. Et quidẽ hanc dñi
respõsionem fr̃s tunc tẽporis ita
tractabant: qͣsi ioħ̾es nũqͣm es¬
set moriturꝰ. Qd̃ non ita eẽ in¬
telligendum ip̃e iohes admone¬
re curauit. qui cũ p̾misisset exis¬
se sermonem istũ int̾ fr̃es qͥa
discpłs ille ñ morit᷑ sollert̃ adie¬
cit atq ait. Et ñ dixit ei ihs non¬

Expanded text:
am. Et quid hoc ad te? Tu tanam. Et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini responsionem fratres tunc temporis ita tractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus. Quod non ita esse intelligendum ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exisse sermonem istum inter fratres, quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit ei Jes
Abbreviated transcription (Latin):
recubuit. qũe maiore ceteris
sapientie et scientie singulatis
munere donat. Ceteros quippe
eunglistas nouimus plura de
miracłis nr̃i saluatoris pauciora
dediuinitate locutos.Iohannes
autẽ ꝑ pauca dehumanis scͥbens
actibz. potius se exponendis di¬
uine nature indidit archanis
patenter in sinuãs. qͣnta de pet¬
tore ihu fluenta doctrine cele¬
stis que nobis ruptaret haule¬
rit. Seqͥtur. Hunc ergo cũ ui¬
disset petrus: dicit ih̾u. Bñe:
hic aũt qͥd: Quia se beatꝰ petrꝰ
audierat ꝑpassione crucis cla¬
rificaturũ ẽẽ deum: uoluit
etiam de fr̃e et cũ discpło cogno¬
scere. qͣ eẽt ip̃e morte ꝑpetuam
transiturꝰ ad uitam. Dic̃ ei ih̾s.
sic eum uolo manere. donec
ueniam. Qͥd adte: Tu me se¬
quere. Nun inqͥt eũ ꝑ passio¬
nem martirii uolo consũma¬
ri. sed absq molentia ꝑsecuto¬
ris diem expectare nouissimũ.
quando ip̃e uenies eũ inet̾ne
beatitudinis mansione recipi-¬

Expanded text:
recubat, quem majore caeteris recubat, quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evangelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret, hauserit. Sequitur: Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere, qua esset ipse morte perpetuam transiturus ad vitam. VERS.olo manere donec veniam; quid ad te? Tu me sequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris diem exspectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeternae beatitudinis mansione recipi
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo gestũ sit: suꝑiora hu¬
ius eungelii loca plenius ostẽ¬
dunt. Quia inidelicet in cena
quam ultimam ante passione
cũ discpłis saluator habuit. inqͣ
corũ pedes lauit. eisq corporis
ac sangumis suitlidit myste¬
ria celebr̃ãda. discipłs ille qũe
diligebat supra pectus eius recu¬
buerit. et cũ dixisset eis. amen
amen dico uobis quia unꝰ exuo¬
bis tͣdet me: responderit ille di¬
scpłs mnuente petro ut int̾ro¬
garet. et dixerit ei. Dñe qͥs est.
ait dñs. Ille inqͥt. cui ego intic¬
tum panem porrexero. Qd dͣis
recubuit. nõ presentis solũ mͦ
dilectionis. sed et futuri erat
signũ mysterii. Figurabatur
et eñi iam tunc eũngłm qd̾idẽ
discpłs erat scͥpturus: uberius
atq altiꝰ ceteris sacre scͥpture pa¬
ginis. archana diuine maiesta¬
tis. ẽẽ cõprehensurũ. Quia em̃
in pectore ih̃u sunt om̃s thes¬
auri sapientie et scientie abl¬
conditi: merito supͣ pectꝰ eius

Expanded text:
quomodo gestum sit, superiora huquomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt: quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis et sanguinis sui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille discipulus, innuente Petro ut interrogaret, et dixerit ei: Domine, quis est? Ait Dominus: Ille est, inquit, cui ego intinctum panem porrexero. Quod autrecubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium, quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , merito super pectus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tis cet̾is singłarit solum: sedp̃
ceteris quos diligebat familiatiꝰ
unũ qũc specialis p̾rogatiua ca¬
stroatis ã pliori dilectione fecerat
dignum. Om̃s qͥppe sediligere
ꝓbat: qͥb ante passionem loqͥ¬
tur.Sicut dilexit me pater: et
ego dilexi uos: manete indile¬
ctione mea. Sed hunc p̃om̃nb
diligit. qui uirgo electus ab ip̃o
uirgo ineuu ꝑmansit. Ttadũt
nanq hystorie. qd̾ eũ de nuptiis
uolentem nubere uocauarit.
Et ꝓpt̾ea qũe a carnali uolupta¬
te retraxerat potiore sui amoris
dulcedine donauit. Beniq hu-¬
ic moriturus incruce matrem
suam cõmendauit. ut uirgine
uirgo seruaret. et ip̃o post mortẽ
ac resurrectionẽ celos ascẽdente:
non deẽẽt eius genitrici filius
cuius casta uita castis eius tue-¬
retur obsequiis. Ponit et aliud
sue ꝑsone beatus ioh̾es indiciũ
subiungens. Qui et recubuit ĩ
cena suꝑ pectus enis et dixit. bo¬
mine: quis est qui tͣaet te: Hoc

Expanded text:
tis caeteris singulariter solum, sed prae tis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit qui, virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerit, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsuae personae beatus Joannes indicium subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
discpłmͣ diligebat iħs sequẽtẽ.
patet nanq. quia cum dixisset
petro sequere me. id est crucem
paciendo imntare. surrexit de lo¬
co cõuiuii et abire iam cepit. Se¬
cutus est autẽ eũ petrus. etiam ĩ¬
cessu pedum cupiens implereꝙ
audiuit sequere me. Secutus et
ille discpłs. quem diligebat iħs.
Neq enim arcendum se a cõsec¬
tatu xp̃i pittabat. qui ñ minore
se gr̃a dilectionis a xp̃o completũ
nouerat. Neq incredibile est ideo
utrĩq discpłm corporali gressu
uestigia dñi secutum: quia nec¬
dum intellex er̃a quid signifi¬
cauerit in eo qd petrum se sequi
p̾cepit. Notũ aũt noui ur̃e frat̃¬
nitati: quis sit ille discpłs qũe
diligebat iħs. Ioh̃es uidelicet ip̃e
cuius hodie natalitia festa cele¬
bramus. qui hoc scͥpsit euͣngeliũ.
atq ideo suam ꝑsonam maluit
indiciis rerum accidẽtium. qũa
ꝓprio designare uocabulo. Dili¬
gebat autem eum iħs ñ excep¬

Expanded text:
discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incaudivit: Sequere me; secutus et ille discipulus, quem diligebat Jesus: neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minore se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerunt quid significaverit in eo quod Petrum se sequi praecepit. Notum autem novi vestrae fraternitati quis diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non excep
Abbreviated transcription (Latin):
cinget. et ducet quo non uis.
In manuum nãq extẽsionede¬
signauit: qd̾ ꝑmortem crucils
martyrio eẽt coronandus. In
tinctione alterius: qd̃ uinci¬
endus aꝑsecutore. Inductua
ñ uellet: qd̾ tormenta passio¬
nis cõtra uoluntatem ẽẽt pas¬
surus humane fragilitatis
sed negͥuis forte inderetur
petro p̃dicta a dño passio cru¬
cis. hanc suo confestim lenire
curauit exemplo ut cruciasi
demptori mortis acciꝑe senten
ficauit ei qua morte clarifica¬
turus eẽt deum ꝓtimis ad ñrxit.
qd̾ in huius capite lectionis au¬
diuimus. Et dicit ei. Sequere
me. Acsiaꝑte dicat. Quia ip̃e priꝰ
ꝓtua redemptione crucis sup¬
plicium subire non timui: cur
tu ꝓ mei cõfessione nominis.
crucem pati formides: Qui eo
gl̾osiore martyrii palma clari¬
ficaberis : quo in hac ꝓmerenda
magistri it sequeris. Iam uero
ab euͣngelista ñ subditur qͥd pꝰ
hec dicta dñs et discipłi fecerint.
sed ex eo tamen in nuit᷑ qd̾ fub
iungit. Cou̾sus petrui: uidit illũ

Expanded text:
et et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum demptori mortis excipere  Al.ficavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sejungit, Conversus Petrus vidit illum
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñm precarentur: ut ille dig¬
na scͥbere posset. Et hoc patrato.
tenebras patefc̃a subito uerita¬
tis luce dispulit. Inpͥncipioerat
Similemq initiis. totum sui ser
poralit̾ factum: ita etiã uerũ
dcum uere ex deo patre et̾nali¬
t̾ natum uere cũ patre et cũ sp̃i
sc̃o semꝑ existentem. clarissima
assertione ꝑ docuit. ĩmo om̃ia di¬
uine ueritatis et uere diuinita¬
tis quantũ att̾i mortalitun nul¬
li licuit archana reserainit. Et
hoc uirgini pͥuilegium reste
seruabatur: ut ad scrutanda
u̾bi incorruptibilis sacramen¬
ta in corrupto ñ solũ corde sed
et corpore prodiret. De cuiuis dic¬
torum ueritate qm sit nemini
ambigendum: ip̃e quoq cu¬
rauit ostendere. Qui cũ dixisb
hic est discpłs qui testimoriũ
phibet dehis et scͥpsit hec: cõtinu¬
o subiunxit et ait. Et scimus
quia uerum est testimonũ
eius. Quia ergo et nos cũ cet̾is
fidelib scimis uerũ ẽẽ testimo¬

Expanded text:
ne Dominum precarentur, ut ille digne Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc patrato itenebras patefactae subito veritatis luce dispulit. In principio, iSimilemque initiis totum sui sermporaliter factum, ita etiam verum Deum, vere ex Deo Patre aeternaliter natum, vere cum Patre, et cum Spiritu sancto semper existentem clarissima assertione perdocuit, imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit, arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte servabatur, ut ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta incorrupto ipse non solum corde sed et corpore proderet. De cujus dictorum veritate quam sit nemini ambigendum ipse quoque curavit ostendere, qui cum dixisset, Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, continuo subjecit, et ait: Et scimus quia verum est testimonium ejus. Quia ergo et nos cum caeteris fidelibus scimus verum esse testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥdem a tẽpore dñice passionis.
resurrectionis et ascẽsionis in
celum. usq ad ultima domicia¬
ni principis tempora. ꝑ annos
circiter sexaginta et qͥnq. absq
ullo scͥbendi adminicło u̾bũ
predicabat. At ubia domitiano
qui scd̃s post neronem xp̃iano¬
rum ꝑsecutor extitit exilio mis¬
sus est: irrũpentes in eccł̃ia he¬
retici quasi indestituta pastore
simplicitatẽ fidei eungelice
ꝑu̾sa maculauere doctrina Es
dum ip̃e post occisionẽ. domic¬
ani. ꝑmittente pio principe¬
nerua rediret ephesum. cõpul¬
sus est ab om̃ib pene tunc asie
ep̃is et multarũ eccłiaꝵ legati¬
onib decoet̾na patri diumnita¬
te xp̃i. altiꝰ facere sermone. eo
qd̾ intrium eungłistarum scͥ¬
tis matheiuidelicet marci et
luce. de humanitate eius acde
hiis que ꝑhominem gescit.
sufficiens sibi uiderentur ha¬
bere testimonium. Qld ille señ
aliter facturum respondit: nisi
indicto ieiunio om̃s in cõmu¬

Expanded text:
Siquidem a tempore Dominicae passionis, Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a Domitiano, qui secundus post Neronem Christianorum persecutor exstitit, in exsilium missus est, irrumpentes in Ecclesiam haeretici, quasi in destituta pastore simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse, post occisionem Domitiani, Nerva, rediret Ephesum, compulsus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis et multarum Ecclesiarum legationibus, de coaeterna patri divinitate Christi altius facere sermonem, eo quod in trium evangelistarum scriptis, Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commu
Abbreviated transcription (Latin):
sentia. ñ ꝑspeculum et in enig¬
mate sicut nunc: sed facie ad fa¬
ciem uidebitur. Unde recte de ea
sub typo discpłi quem diligebat.
quẽq supra pectus suum fecit
discũbere: dicit ihs. Sic eum
uolo manere donec ueniam.
Ac si aꝑte dicat. Nolo gustum spe-¬
culatiue suauitatis quam ma¬
xime in scĩs meis diligo. sꝑan¬
tib in ꝓtectione alarũ mearũ.
in ebeiatis ab ubertate domus
mee. sicut laboriose usum acti¬
onis leti cõditione finiri sed pꝰ
mortẽ sullimius me apparente
atq in mee cõspectum maiesta¬
tis illos ꝑducente ꝑfici. Sequit᷑.
Hic est discpłs ille qui testimo¬
nium ꝑhibet dehis: et scͥpsit hec.
Et scimus quia uerum est desti
monium eius. Iam manifeste
beatꝰ iohes suam ꝑsonam desig¬
nat ex officio. quam designare
uitat ex uocabulo. Naute p̾tere¬
unt̃ intuendũ qd̃ dicitur. qui
testimonium phibet dehis: et
scͥpsit hec. ꝑhibuit quippe testi
eadem que scͥpserat dicendoꝑ

Expanded text:
aesentia, non per speculum et in aenigaesentia, non per speculum et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem videbitur. Unde recte de ea sub typo discipuli quem diligebat, quemque supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio. Ac si aperte dicat: Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae, sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri, sed post mortem sublimius me apparente, atque in meae conspectum majestatis illos perducente perfici. Sequitur: Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Et scimus quia verum est temonium ejus. Jam manifeste beatus Joannes suam personam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum, quod dicitur: Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimeadem quae scripserat docendo:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiohem.In eo enim qd̾ ait dñs
petio. extendes manꝰ tuas et alius
te cinget. et ducet quo no iis: ꝑ¬
fectionem exprimit actiue cõ¬
u̾sationis. que tẽptationuimso¬
let igne ꝓbari. Unde alibi deea
dicit aꝑtius. Beati qui ꝑsecucioñe
patiuntur ꝓpt̾ iusticiam. Cui re¬
cte subiungit dicens. Sequere
me. Quia nimirum iuxta eiꝰdẽ
petͥ uocẽ. xp̃c passus est pro nob
relinquens nobis exemplum.
ut sequamur uestigia eius. Qd̃
aũt dicit de ioħ̾e. sic eũ uoloma¬
nere donec uenio: statum con¬
templatiue uirtutis insinuat.
que ñ ꝑmortem finienda ut ac
nãq laborum. cũ uita deficit.
mercedem post mortem accep¬
turꝰ ꝑpetuam. Quis enim in illa
uita panem esurienti dat: uͥ
nemo esurit: Qs aqm sitienti
ubi nemo sitit: Qs mortuum
nullus miser inuenitur: Acti¬
onis eego ibi labor nullus. sed
net fructus. Speculatiua aũt
felicitas q̃ hic inchoatur. illic fĩ
ne fine ꝑcipitur. quando et suꝑ¬
norum ciuium et ip̃ius dñi p̃¬

Expanded text:
n eo etenim quod ait Petro Dominus: Extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis, perfectionem exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Cui recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum juxta ejusdem Petri vocem: Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Quod autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finienda ut actnamque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum nullus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed net fructus. Speculativa autem felicitas, quae hic ine fine perficitur, quando et supernorum civium, et ipsius Domini pr
Abbreviated transcription (Latin):
lecta est fr̃es mei tanto
maiori a nob̃ intentione debet
ꝑsingula uerba pensari: qͣn¬
to magna gr̃e superne dulce¬
dine tota redundat. Commẽ¬
dat enim nobis beatistimus
gium amoris precipui. quoce¬
teris amplius meruit honora¬
ri a dño. Commendat testimo¬
nium eũngelice descriptionis.
qd̃ ueritate diuina subnixum
nullus fidelium dubitare per¬
mitcitur. Commẽdat placidam
sue carnis absolutionẽ. quam
dño specialiter se insitante ꝑcep̃.
Sed ut ꝑfecte lectionis huns
principia cõsiderare ualeamus:
libet suꝑiora parũꝑ attendere
Apparuit dñs post resurrectio¬
nem suam discpłis septem: ĩ¬
terquos erat petrus et ioh̃es. fr
ustra inpiscando tota nocte
laborantib. et stans in littore
copiosa rece eorum pisciũ multi¬
tudine impleuit. Moxq e¬
gressos ad t̾ram inuitauit. ad
prandium. et int̾prandendũ
t̾cio pecrũ an se amaret int̾ro¬
gauit. Act̾cio amor̃e cõfitenti
quia ter eum negauerat: ei
t̾cio pascendas suas oues cõmi¬

Expanded text:
anto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus  privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commi
Abbreviated transcription (Latin):
ferno exiit: sed ip̃a etiam
inferni claustra destruxit.
Portas tulit et montis uer¬
ticem ascendit: quia resur¬
gendo claustra inferni
abstulit. et ascendendo ce¬
lorum regna penetrauit.
Hanc ergo resurrectionis
et prius demonstrabatur
ex signo et post patuit ex
fc̃o: tota mente diligamꝰ.
pro eius amore moriamur
Ecce in resurrectione aucto¬
ris nr̃i ministros eius ange¬
los cõciues nr̃os agnouimꝰ.
ad horum ergo ciuium il¬
lam frequentem sollennita¬
tem festinemus. his cũ nec¬
dum uisione possumus:
desidecio et mende iunganͦi.
Transinigremus ad uiitu¬

Expanded text:
ferno exiit, sed ipsa etiam inferni claustra destruxit, portas tulit. Et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis et prius demonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigremus a vit
Abbreviated transcription (Latin):
ne int̾missione orate. Qͤ
ne oramus: cũ ea solum
oꝑa gerimus.que nos pie¬
tati nr̃i cõmendant auc¬
toris. Quo nimirum ieiu¬
nio et qua oratione uũa¬
te deo. cunctis antiqui ho¬
stis debellabimus ac ꝓpul¬
sabibnus insidias.

Expanded text:
missione orate . Qune oramus, cum ea solum opera gerimus, quae nos pietati nostri commendent auctoris. Quo nimirum jejunio, et qua oratione, juvante Domino, cunctas antiqui hostis debellabimus ac propulsabimus insidias.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ppłm sine ulla post mo¬
dum contͣdictione possidere
Et tamen in cunctis se des¬
picit. qui in suis ocłis c̾e se
humilem confitetur. Si gͥ
sci uiri etiam cũ agunt for¬
tia. de semet ip̃is uilia sen¬
tiunt: quid in sua excusa¬
tione dicturi sunt. qui sine
oꝑe uirtutis intumescunt:
Sed et si quelibet. bona asst̃
oꝑa. nulla sunt nisi exhu¬
militate condiantur. Nlrr̃a¬
da quuppe actio cũ elatione.
non eleuat sed grauat. Qui
enim sine humilitate uir¬
tutes congregat: inuentũ
puluerem portat. Et unde a¬
liqͥd ferre cernit᷑: in de deteriꝰ
cecatur. In cunctis ergo que
agitis fr̃s mei. radicem boni
oꝑis humilitatem tenete:
nec qͥb iam suꝑiores sed qͥb
adhuc inferiores estis aspici¬
te. Ut dum meliorum nob
exempla ꝓponitis: ad maio¬
ra semꝑ ascenclere exhumi¬

Expanded text:
cum populum sine ulla postmocum populum sine ulla postmodum contradictione possidere?». Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. Si ergo sancti viri etiam cum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpropham dicitur. Ue qͥ saplẽ¬
tes estis in ocłis ur̃is. et corã
uobis met ip̃is prudentes. Hĩc
paulus ait. Nolite ẽẽ prudentes
apud uos met ip̃os. Hinc cõtͣ
suꝑbientem saul dicitur. Cũ
eẽs paruulus in ocłis tuis: ca¬
pud in tribub isrł factus es.
Acsi aꝑte diceretur. Cũ te par¬
uulum conspiceres: ego te p̃
cet̾is magnum feci. Quia ue¬
ro tu de magnũ conspicis:⁊
me paruus estimaris. Quod
contra dauid cũ regni poten¬
tiam corã archa domini saltã¬
do despiceret:ait. Ludam et
uilior fiam plus quam fact᷑
sum: et ero humilis in ocłis
meis. Quem enim non ex¬
tolleret. ora leonum frange¬
re ursorum brachia dissipa.¬
re. despectis priorib fr̃ib ele-¬
gi. repbato rege ad regni gu¬
bernacula ungui. timendũ
cunctis uno lapide goliam
ꝓst̾nere. a rege ꝓposita extĩctis
allophilis numerosa p̾putia
reportare. regnum ex promis¬
sione ꝑcipere cũnctũq isrłiti¬

Expanded text:
per prophetam dicitur: Vae qui sapienper prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca foederis Domini saltando despiceret, dixit: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allreportare, regnum ex promissione percipere cunctumque Israeliti
Abbreviated transcription (Latin):
sed natiuitatis eius myst̾i¬
um non app̾hendo: Ecce io¬
hannes ꝓphetie sp̃u impletꝰ
mira scientia emicat. et ta
modo sc̃i uiri ut humilita¬
tis in se uitutem custodiãt
cũ quedam mirabilit̾ sciũt
illud ante mentes ocłos stu¬
dent reuocare qd̃ nesciunt.
Ut dum ex partealla infirmi¬
tatem suam considerant: ⁊
ea ꝑte qua ꝑfectus est eorum
seanimus non extollat. Sil¬
entia et enim uirtꝰ est: hums¬
litas etiam custos uirtittis.
Restat ergo ut in om̃e qd̾ sci
sese mens de primat. ne qd̃
uirtꝰ scientie congregat: u̾etꝰ
elationis tollat. Cum bona fis
agitis: semꝑ ad memoriam
mala acta reuocate. Ut dum
caute culpa conspicitur: nuꝙͣ
me qui uob̃ cõmissi nõ sunt:
ꝓximos ur̃os attedite. Quia et
quos agere aliqua praua cõs¬
picitis. que in eis lateant bona
nescitis. Magnus ergo unus¬
qͥsc ẽẽ studeat sed tamen aliqͦ
morlo ẽẽ se nesciat. nedums
magnitudinem arrogantet
tribuit amittat. Hinc enim

Expanded text:
sed nativitatis ejus mysterised nativitatis ejus mysterium non apprehendo? Ecce Joannes, prophetiae spiritu impletus, mira scientia emicat et tamemodo sancti viri, ut humilitatis in se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens deprimat ne quod virtus scientiae congregat ventus elationis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquame qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in eis lateant bona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Hinc etenim
Abbreviated transcription (Latin):
meum. ꝑ idrumeam quippe
gentilitas. ꝑcalciamentũ uero
assumpta mortalitas designa¬
tur. In idumeam ergo dominꝰ
calciam̃tũ suũ se extendere as¬
serit: quia dũ ꝑcarnem gen¬
tib in notuit. quasi calciata
ad nos diuinitas uenit.Sẽd
huius incarnationis myste¬
rium. humanus ocłs penetͣre
ñ sufficit. Inuestigari enim
nullatenus potest.quomodo
corporatur uerbum. quomodo
sumus et uiuificator sp̃c intra
ut̾um matͥs animatur quo¬
modo his qui initium non
habet: et extitit et concipit᷑.
Torrigia ergo calciamenti ẽ:¬
gata myst̾ii. Ioh̾es itaq sol¬
uere corrigiam calciamenti
eius non ualet:quia incar¬
nationis myst̾ium nec ip̃e
inuestigare sufficit: qui hãc
per ꝓphecie sp̃m agnouit.
Quid est ergo dicere. ñ sum
dignꝰ soluere corrigiam cal¬
ciamenti eius. nͥ aꝑte et hu¬
milit̾ suã ignnorantiam
confiteri: Ac si patenter dicat.
Quid mirum si michi ille
prelatus est: quem post me
quidem natum considero.

Expanded text:
meum . Per Idumaeam quippe meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum se extendere asserit quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit; investigare enim nullatenus potest quomodo corporatur verbum, quomodo summus et vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo etiam is qui initium non habet, existit et concipitur; corrigia ergo calceamenti egatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis ejus mysterium nec ipse investigare sufficit, qui hanc per prophetiae spiritum agnovit. Quid est ergo dicere: Non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem natum considero,
Abbreviated transcription (Latin):
scitur: sine tempore est a pa¬
tre generatus. Cui qͣnte
reuerentie humilitatem de¬
beat. subdendo manifestat.
Cuius non sum dignus sol¬
uere corrigiam calciam̃ti.
Mos apud ueteres fuit. ut si
quis eã que sibi conpeteret ac¬
cipere uoorem nollet: ille ei
calciamentum solueret. qui
ad hanc sponsus iure ꝓpinqui¬
tatis ueniret. Quid igitur int̾
sus apparuit: De quo et idem
iohs dicit. Qui halet sponsam
sponsus est. Sed quia ioh̾m
qd̃ idem ioħes negat: recte se
indignum ẽe ad soluendum
corrigiam eius calciamenti
denuntiat. Ac si aꝑte dicat. E¬
go redemptoris uestigia denu¬
dare non ualeo. quia sponsi
nomen mͥ inmerito non usur¬
po. Qd tamen intelligi et alit̃
potest. Quis enim nesciat. qd
calciamenta ex mortuis ani¬
malib fiant: In carnatus uͦ
dominus ueniens quasi cal¬
ciatus apparuie: qui in diui¬
nitate sua morticina corrup¬
tionis nr̃e assumpsit. Unde
etiam ꝑ ꝓph̾am dic̃. In idume¬
am extendam calciamentũ

Expanded text:
scitur, sine tempore est a Pascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum 1459 solveret qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid igitur intersus apparuit? De quo et idem Joannes dicit: Qui habet sponsam, sponsus est . Sed quia Joannem quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si ago Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat, quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? In carne vero Dominus veniens, quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumaeam extendam calceamentum
Abbreviated transcription (Latin):
uat s: tam̃ m̃ece ñ lauat. Curgͦ
baptirat q ui pecc̃a ꝑbaptismañ
rela xat: nͥ ut p̾cursionis siue
ordinem seruans. qui nascitu-¬
rum nascendo preuenerat.
baptizaturum quoq domi¬
num baptizando p̾ueriret e
qui p̾licendo fc̃s est p̾cursor
xp̃i baptizando etiam precur¬
sor eius fieret imuitatione sacͤ¬
menti. Qui int̾ hec myst̾ium¬
hunc in medio hominum et
stecisse asserit et nesciri. quia
ꝑcarnem doir inus apparẽs
et uisibilis extitit corpore. et
inuisibilis maiestate. De quo
etiam subdit. Qii post me
uenit ante me factus est.
Sic nanq dicitur. ante me
factus est. ac si dicatur. ante
positus. post me ergo uenit:
quia post modum natus.
Ante me autem factus est:
quia michi prelatus. Sed hec
paulo suꝑis dicens. etiam
prelationis eius causas ape-¬
rint cũ subiunxit. Quia pri-¬
or me erat. Ac si aꝑte dicat. In¬
de me etiam post natus lrꝑ¬
at: quo eum natiuitatis sue
tempora non angustant. Nã
qui ꝑ matrem in tempore na¬

Expanded text:
m non lavat. Cur ergo baptizat, qui peccata per baptisma non relaxat, nisi ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque Dominum baptizando praeveniret? Et qui praedicando factus est praecursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret, imitatione sacramenti? Qui inter haec mysteriumhunc in medio hominum et stetisse asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis exstitit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, Ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante me autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore na
Abbreviated transcription (Latin):
Ioh̾em de suis actib requir̃t.
qui doctrinam nesciunt q̃rere
sed inuidere. Sed sc̃s qͥsq
etiam cũ ꝑuersa mente reqͥ¬
ritur: a bonitatis sue studi¬
o non mutatur. Unde ioh̾es
quoq ad u̾ba in uidie: predi¬
camenta respondit. uite. Hã
prouinus ad iunxit. Egobap¬
tizo iaqua. medius auten
uestrũ stecit quem uos nes¬
citis. Ioh̾es non sp̃u s aqua.

Expanded text:
Joannem de suis actibus requirunt, Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit: Ego baptizo in aqua; medius autem vestrum stetit, quem vos nesc
Abbreviated transcription (Latin):
abhominib auditur. Qui eti¬
am in deserto clamat: quia
derelicte ac destitute ndee
solatium redemptoris annũ¬
tiat. Qd aũ clamet: in sinuit
cõ subiungit. Dirigite inam
domini. sicut dixit ysaias ꝓ¬
pha. uia domini ad cor dirigi¬
tur. cũ ueritatis sermo hu¬
milit̾ auditur. uia domini
ad cor dirigit᷑: cũ ad p̾ceptũ
uita p̾paratur. Unde scriptũ
est.Siquis diligit me sermo
nem meum seruabit. Et pat̾
meus diliget eum. et ad eum
ueniemus: et mansionem
apud eum faciemus. Quisqͥs
ergo insuꝑbiam mentem e¬
leuat. qͥsquis auaricie estib
anhelat. qͥsqͥs se luxurie inqͥ¬
nationib polluit:cordis ho¬
stium contra ueritatẽ clau¬
dit. et nead se dominus ueni¬
at. claustra animi seris ui¬
tioꝵ dãnat. Sedadhuc qui
missi sunt ꝑcunctantur. Quid
studio cognoscede u̾itatis sed
malicia exercale emulatio¬
nis dr̃. euͣngłista tacite in no¬
tuit: qui subiunxit dicens.
Et qui misi fuerant erant ex
phariseis. Ac si aꝑte dicat. Illi

Expanded text:
omnibus auditur; qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur. Via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vita praeparatur. Unde scriptum est: Si quis dinem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbiam mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat. 3. Sed adhuc qui missi sunt percontantur: Quid studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, Evangelista tacite innotuit cum subjungit, dicens: Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi
Abbreviated transcription (Latin):
redemptorem p̾dicere sed eti¬
am demonstrare. qͥs nã sit
continuo exprimit cũ subũi
serto. Scitis fr̃s kmñi quia u¬
nigenitus filiꝰ uerbum patͥs
uocatur ioħ̃ attestante qui
ait. In principio erat uerbum
et uerbum erat apud deum
et dcus erat u̾bum. Et ex ip̃a
locutione ur̃a cognoscitis. qr

Expanded text:
Redemptorem praedicare, sed etiRedemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit coserto. Scitis quia unigenitus Filius Verbum Patris vocatur, Joanne attestante, qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et ex ipsa vestra locutione cognos
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt: ip̃e est et nõ sum. Quo¬
modo ergo ꝓpħa ueritatis est.
si eiusdem ueritatis sermo¬
nib concors non est: Sed si
subtiliter ueritas ip̃a requi¬
ratur: hoc qd̾ inter se contͣri¬
um sonuit. quomodo cõtra¬
rium non sit inuenitur. Ad
ꝯachariam nãqꝰ de ioh̾e an¬
illum in sp̃u et uirtute he¬
lie. Qui iccirco uenturus in
sp̃u et uitute helye dicitur.
quia sicut helias sccłm dñi
aduentum p̾uemiet. ita iohs
p̃uenit primum. Si cut ille
precursor uenturus est iudi¬
cis: ita iste precursor factus¬
est redẽptoris. Ioh̃es igitur ĩ
spũ helyas erat. in ꝑsona hehy¬
as non erat. Quod ergo domi¬
nus facetur de sp̃u. hoc ioħes
denegat de ꝑsona. Quia et iu-¬
stum sic erat: ut et liscipłis
Dem turbis. carnalib non
de suo sp̃u sed de corpore res-¬
ponderet. Contrarium ergo
ueritati uidetur cẽ qd̾ ioħes
sonuit. sed tamen au̾itatis
tramite non recessit. Qui cũ
se etiam ꝓph̃am negat. quia
uidelicet non solum poterat

Expanded text:
sa sunt Ipse est et Non sum. Quomodo ergo propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne anillum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in u et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulisannes idem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat
Abbreviated transcription (Latin):
tante uirtutis ẽẽt ut xp̃s cre-¬
di potuisset: elegit solide sub¬
sistere in se: ne humana opi¬
nione raperetur inaniter
super se. Nam confessus est:
et non negauit. Confessus est
quia non sum ego xp̃c. Sed
quia dixit non sum: negaũ
plane qd̾ non erat. sed non
negauit qd̾ erat. Ut ueritatẽ
loquens eius menbrum fiectt
cuius sibi nomen fallacit̾ nõ
usurparet. Cum ergo non
uult appetere nomen xp̃i.
factus est mẽbrũ xp̃i. Quia
dum infirmitatem suam
studuit humilit̾ agnoscere:
illius celsitudinem meruie
ueracit obtinere. Sed cum
ex lectione alia reclemptoris
nr̃i sententia ad mẽtem re¬
plexa generantur. Alio qͥppe
in loco inquisitus a discipłis
dominus dehelye ad uentu:
respondit. Helyas iam uenit
et non cognouerunt eum. sed
fecerunt in eum quecũq uo¬
luerunt. Et si uultis scire:
ioh̾es ip̃e est helyas. Reqͥnitꝰ
autẽ ioh̾es cdic. Non sũ hely

Expanded text:
e virtutis esset ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem replexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae adventu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Requisitus autem Jo
Abbreviated transcription (Latin):
cio ueniens dicit. Quod
uni ex minimis meis feci¬
stis: michi fecistis. Ecce an¬
te iudicium cũ ꝑ menbra¬
sua suscipitur: susceptores
suos etiam ꝑ semet ip̃m re-¬
quirit. et tamen:nos ad
hospitalitatis gr̃am pigri
sumus. Pensate fr̃es. quã¬
ta hospitalitatis uirtus sit.
cipite. ut uos ab eo suscipi
ad comuiuia et̾na ualea¬
tis. Prebete modo ꝑegrino
xp̃o hospicium. ut uos in
iudicio non qͣsi ꝑegrinos
nesciat sed ut ꝓprios recipi¬
at ad regnum.

Expanded text:
cium veniens dicit: Quod cium veniens dicit: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Ecce ante judicium cum per membra suscipitur sua, susceptores suos etiam per semetipsum requirit, et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit; cipite, ut vos ab eo suscipi ad convivia aeterna valeatis; praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Quid feci: Certe cogi¬
Sid niuia cogitare recta no¬
lurmus: ecce adhuc sustiet
le recogitemus. uidete tã¬
te pietatis sinũ. considerate
aꝑtum uobis misericor¬
die gremium. Quos ma¬
le cogitantes ꝑdidit: be
los mentis reducite. et pe¬
nitentẽ peccatricem muli¬
erem in exemplũ uobis
imitationis ante ferte. Que¬
ꝙ uos in adolescentia. q̃q
in iuuentute deliquisse
meministis: deflece. Moꝵ
oꝑumq maculas. lacrimis
tͥgite. Amemus iam red̃p¬
toris nr̃i uestigia: que poc¬
cando cõtempuimꝰ. Ecce ut
diximus ad recipienclos
nos suꝑne pietatis sinus
aꝑitur. nec maculosa in
nobis uita contemput᷑ꝰ
per hoc qd̾ in quinationẽ
nr̃am ꝑhorresciius: int̾¬
ne iam mundicie cõcor¬
damus. Reu̾tentes nos
dominus element ample¬
ctitur qͥa peccatorũ uita
ei ẽẽ indigna iã ñ potest

Expanded text:
dicat, Quid feci? Certe nunqdicat, Quid feci? Certe nunqSed quia cogitare recta noluimus, ecce adhuc sustinet, ut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, benad vos oculos mentis reducite, et poenitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recipiendos nos supernae pietatis sinus itur, nec maculosa in nobis vita contempnitur. Per hoc, quod inquinationem nostram perhorrescimus, internę iam / munditię concordamus. Revertentes nos dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam uicit cũ dicit for¬
nicantem mulierem reci¬
pi nequaqͣm posse. et tam̃
ip̃e fornicante animamut
recipiat expectat. Pensatẽ
fr̃s pondus tante pietatis.
Dicit qd̾ fieri non potest. et
demonstiat qd̾ hoc ip̃e facẽ
etiam contra morem po¬
test. Ecce uocat. et quos inqͥ¬
natos denontiat. Eos etiam
amplecti querit. aquibus
desertum ẽẽ sequeritur. Ne¬
mo ergo tante misericordie
tempus ꝑdat. nemo oblata
remedia diuine pietatisabi¬
ciat. Ecce suꝑna benignitaᷤ
au̾sos nos reuocat. et nob̾
reu̾tentib sue clementie
sinũ parat. Unus qͥsq igit᷑
penset quo debito cõstrm¬
gitur. ꝙͣdo illum deus expe¬
stat. nec cont̾ẽptus exasꝑat.
Qui ergo ꝑmanere noluit.
redeat. Qui stare contemp¬
sit. saltem post lapsum sur¬
gat. Quanto nos amore cõ¬
ditor nrͣ expectet insinuat.
cũ ꝑpropham dicit. Atten¬
di et auscultaui. nemo qd̃
bonũ est loquitur. Non est
quui retogitet in corde suo⁊

Expanded text:
cordiam vincit, cum dicit forcordiam vincit, cum dicit fornicantem mulierem 1599 recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat, nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur; non est qui recogitet in corde suo et