comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilis manet. Qũaobrem ni
accidunt eis. que uel amitti possũt
uel minui: et magnitudines et qͣli¬
tates. et ꝙ dr̃ ad aliquid sicut amici¬
tie. ꝓpinquitates. seruitutes. similitu¬
dines. equalitates. et si qua huiꝰ modi
et situs. et hĩtus. et loca. et temꝑa. et
oꝑa. atq passiones. In deo aũ nichil
quidẽ scd̾m accidens dr̃. qr nichil ĩn
eo mutabile est: nec tam̃ oẽ ꝙ dictt̃¬
scdm sb̃am dr̃. Dicitur eĩ ad aliqͥd.
sicut pr̃ ad filiũ. et filius ad prẽm.
ꝙ ñ est accidens: qr et ille sꝑ pater. et
ille semꝑ filius. et ñ ita semꝑ. quasi
ex quo natus est filius. ut ex eo qd̃
lius. nec cepit eẽ umquam filius. Qd̃
si aliqͣndo esse cepisset aut alic̃n ẽẽ¬
desm̃et filius. scd̾m accidens diceret̃.
Siuͦ ꝙ dr̃ pater ad se ip̃m diceretur
ñ ad filium. et qd̾ dicttar filius ad se¬
ip̃m diceretur non ad prẽm scd̾m sub

Expanded text:
mutabilis manet. CAPUT V. mutabilis manet. CAPUT V. accidunt eis, quae vel amitti possunt vel minui, et magnitudines et qualitates; et quod dicitur ad aliquid, sicut amicitiae, propinquitates, servitutes, similitudines, aequalitates, et si qua hujusmodi; et situs et habitus, et loca et tempora, et opera atque passiones. In Deo autem nihil quidem secundum accidens dicitur, quia nihil in eo mutabile est; nec tamen omne quod dicitDicitur enim ad aliquid, sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, quod non est accidens: quia et ille semper Pater, et ille semper Filius; et non ita semper quasi ex quo natus est Filius, ut ex eo quodlius, nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliqdesineret Filius, secundum accidens diceretur. ur Pater ad seipsum diceretur, non ad Filium, et quod dicitur Filius ad seipsum diceretur, non ad Patrem, secundum 711
Abbreviated transcription (Latin):
dici ñ solet nisi qd̃ aliqua mutatõe
eius rei cui accidit amtiti potest. Nã
rista. sicut est plume corui color ni¬
ger: amittit eum tñ. ñ quidem qͣm¬
diu pluma est: s qr ñ semꝑ est plu-¬
ma. quaꝓpt̾ ipsa materies mutabi¬
lis est. et ex eo ꝙ desunt eẽ illud aĩal
uel illa pluma totumq illud corpꝰ
in t̾ram nuitatur et u̾titur: amit
ti est capillis hoĩm nigritudo. qm̃
dũ capilli sunt possunt albescere
seꝑabile accidens dr̃. s diligenter
intuentib satis apparet non sepa-¬
tione qi emigrare aliquid a capite dũ
canescit. ut iugritudo inde candore
succedente discedat. et aliquo eat: s illã
qͣlitatẽ coloris ibi uerti atq mutari.
Nichil itaq accidens in deo. qr nichil
mitabile aut amissibile. Qd̃ si ⁊ illd̾
dici accidens placet. ꝙ licet ñ amittat᷑.
q cũ desipit. fit et iam hic aliqua
mutatio. ñ ut desit uita sicut de est
insipienti sapĩa: s ut minus sit.
Nec tale aliqͥd in deo fit: qr oĩno incõ¬

Expanded text:
em non solet dici, nisi quod aliqua mutatione ejus rei cui accidit amitti potest. Nam ἀχώριστα, sicut est plumae corvi color niger; amittit eum tamen, non quidem quamdiu pluma est, sed quia non semper est pluma. Quapropter ipsa materies mutabilis est, et ex eo quod desinit esse illud animal vel illa pluma, totumque illud corpus in terram mutatur et vertitur, amittti est capillis hominum nigritudo, quoniam dum capilli sunt possunt albescere, separabile accidens dicitur: sed diligenter intuentibus satis apparet, non separatione quasi emigrare aliquid a capite dum canescit, ut nigritudo inde candore succedente discedat et aliquo eat, sed illam qualitatem coloris ibi verti atque mutari. Nihil itaque accidens in Deo, quia nihil mutabile aut amissibile. Quod si et illud dici accidens placet, quod licet non amittatur, que cum desipit, fit etiam hic aliqua mutatio, non ut desit vita, sicuti deest insipienti sapientia, sed ut minus sit: nec tale aliquid in Deo fit, quia omnino incom
Abbreviated transcription (Latin):
iõ iam non cogimur scd̃m sb̾am ĩ
tellegere ingenitũ et genitũ. Item
dc̃m est de filio. ñ rapinam arbitrat᷑
est ẽẽ equalis deo. Querimꝰ scd̃m qͥd
si ꝓpt̾ea ñ admittunt qr omĩa de deo

Expanded text:
o jam non cogimur secundum substantiam intelligere ingenitum et genitum. Item dictum est de Filio, Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo : quaerimus secundum quid si propterea non admittunt, quia omnia de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
qua uenimꝰ s ꝑ aliam uiã in patri¬
am redire debemus: qͣm rex humilis
docuit et qͣm rex suꝑb humili regi
adu̾sarius obsidere non possit:. Et no¬
bis eĩ ut adoraremꝰ humilem xp̃m.
celi enarrauer̃t gl̾am dei: eñ in oẽm
t̾ram exiit sonus eoꝵ et in fines or

Expanded text:
qua venimus, sed per aliam viam in patriqua venimus, sed per aliam viam in patriam redire debemus, quam rex humilis docuit, et quam rex superbus humili regi adversarius obsidere non possit. Et nobis enim, ut adoremus humilem Christum, coeli enarraverunt gloriam Dei, cum in in omnem terram exiit sonus
Abbreviated transcription (Latin):
multimodis motib corꝑum multa
incredibilia facientes. nec ullom̃ fac̾e
talia concupiseat. nec eos ꝓpt̾ea s̃ ppo¬
nendos existimet: sic aĩa fidelis et pi
demonũ. ñ iõ tñ aut ñ se posse talia
dolebit aut obhoc illos meliores esse
iuidicabit: cum sit p̾sertim in societa¬
te scõꝵ qui ꝑ uirtutem dei cui cũcta
subiecta sunt. et minime fallacia ⁊
multo maiora fecerunt. siue hoĩes si¬
similitudines et impias curiositates
et magicas ⁊ secratões aĩe purgantur.
et reconciliant᷑ deo: qr falsus mediator
ñ traicit ad suꝑiora s potius obsidẽs
int̾cludit uiam. ꝑ affectus qͦs tãto
maligniores qͣnto suꝑbiores sue so¬
cietatis inspirat: qui ñ possunt ad
enolandũ pennas nutrire uͥtutũ.
s potius ad demergendũ pondera ex¬
aggerare uitoꝵ: tanto grauius aĩa
rutura qnͣto sibi uidetur euecta sub¬
lumnius. ꝓinde sicut magi fecert di¬
uinit᷑ moniti qͦs ad humilitatẽ dñi
adorandã stella ꝑduxit: ita et nos ñ

Expanded text:
multimodis motibus corporum multa incredibilia facientes, nec ullo modo facere talia concupiscat, nec eos propterea sibi praeponendos existimet: sic anima fidelis et piadaemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit, aut ob hoc illos meliiudicabit, cum sint praesertim in societate sanctorum qui per uirtutem dei, cui cuncta subiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines sisimilitudines et impias curiositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur Deo: quia falsus mediator non trajicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit viam per affectus, quos tanto maligniores, quanto superbiores suae societati inspirat; qui non possunt ad evolandum pennas nutrire virtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare vitiorum, tanto gravius anima ruitura, quanto sibi videtur evecta sublimius. Proinde, sicut Magi fecerunt divinitus moniti , quos ad humilitatem Domini adorandam stella perduxit; ita et nos, non
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ est: dies uero t̾cius a ꝑte pͥma et
ip̃e totus: medius aũt inter eos id est
scd̃s dies absolute totꝰ uiguiti .iiiiͦ. ho¬
ris suis. duodecim nocturnis ⁊ .xiiͣ. di¬
urnis: Crucifixus est eĩ pͥmo uideoꝵ
uocib hora tercia. cũ eẽt dies sexta
sabbati: deinde in ip̃a cruce suspensus
hora sexta. et sp̃m tradidit hora nona:
sepultus est aũt cum iam sero fcm eẽt
sicut sese hñt u̾ba euͣngelii: ꝙ intelli¬
git᷑ in fine diei: Unde libet ergo incipi¬
as. ⁊̃ si alia ratio reddi potest quomͦ nõ
sit ꝯtra eungłm ioh̃is ut hora t̾cia lig¬
no suspensus intelligat᷑: totũ diem
pͥmũ non cõprehendis: Ergo a ꝑte extͤ¬
ma totus cõputabit᷑: sicut i̾cius a ꝑte
pͥma Nox eĩ usq ad dilucłm quo dnĩ
resurrectio declarata est ad terciũ dem

Expanded text:
ratus est; dies vero tertius a parte prima, et ratus est; dies vero tertius a parte prima, et ipse totus; medius autem inter eos, id est, secundus dies absolute totus viginti quatuor horis suis, duodecim nocturnis et duodecim diurnis. Crucifixus est enim primo Judaeorum vocibus hora tertia, cum esset dies sexta sabbati. Deinde in ipsa cruce suspensus est hora sexta, et spiritum tradidit hora nona . Sepultus est autem cum jam sero factum esset, sicut sese habent verba Evangelii ; quod intelligitur, in fine diei. Undelibet ergo incipias, etiam si alia ratio reddi potest, quomodo non sit contra Evangelium Joannis , ut hora tertia ligno suspensus intelligatur; totum diem primum non comprehendis. Ergo a parte extrema totus computabitur, sicut tertius a parte prima. Nox enim usque ad diluculum, quo Domini resurre
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑. quo et passus: ita monum̃to no¬
uo quo sepultus ẽ ubi nullus erat po-¬
sitꝰ mortuoꝵ nec antea nec postea. con¬
gruit ut̾us uirginis quo ꝯceptus ẽ
ubi nullus seminat᷑ est mortalium:
Natus aũt traditur. octauo klndas ia¬
nuarias: Ab illo gͦ die usq ad istum
cõputati. ducenti septuaginta et sex
reꝑiunt᷑ dies: qui senarium num̾um
quadragies sexies hñt: quo numero
annoꝵ templũ edificatum est: qr eo
numero senarioꝵ corpꝰ dñi ꝑfectum ẽ
ꝙ mortis passione destructum triduo
resuscitauit: Dicebat eĩ hoc de templo
corꝑis sui. sicut euderitissimo ⁊ robu¬
stissimo eunͣgeli testimonio declara¬
t᷑. quo ait: Sicut fuit ionas in uentre
ceci trib dieb et trib noctib sic erit et¬
filius hoĩs in corde t̾re trib dieb ⁊ tͥb¬
noctib : Ip̃m aũ triduũ ñ totum et
plenũ fuisse scͥptura testis est: s pri¬
mꝰ dies a parte extrema totus annume-¬

Expanded text:
creditur, quo et passus: ita monumento nocreditur, quo et passus: ita monumento novo quo sepultus est, ubi nullus erat mortuorum positus , nec ante, nec postea, congruit uterus virginis quo conceptus est, ubi nullus seminatus est mortalium. Natus autem traditur octavo calendas januarias. Ab illo ergo die usque ad istum computati, ducenti septuaginta et sex reperiuntur dies, qui senarium numerum quadragies sexies habent. Quo numero annorum templum aedificatum est, quia eo numero senariorum corpus Domini perfectum est, quod mortis passione destructum, triduo resuscitavit. Dicebat enim hoc de templo corporis sui , sicut evidentissimo et robustissimo Evangelii testimonio declaratur, quo ait: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus, et tribus noctibus; sic erit Filius hominis in corde terrae tribduplum. Ipsum autem triduum non totum et plenum fuisse, Scriptura testis est: sed primus dies a parte extrema totus annume
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e aũt quadrans s horas ht̃: totꝰ eĩ
dies idest cum sua noste uguiti .iiiiͬ.
hore st̾. quaꝵ pars qͣrta qui est qͣdrans
diei. sex hore inueniunt᷑: ita in anni
cursii senarius num̾us pli̾mũ ualet
Nec in mertto in edificatõe corꝑis dñi¬
ci in cuiꝰ figura templũ a uideis destry¬
ctũ triduo se resuscitatiuꝵ ẽẽ dicebat:
numerꝰ ip̃e senarius ꝓ anno positus
intelligitur: Dixerunt eĩ quadragĩ¬
ta et sex annis edificatũ templum:
et qͣdragies sexies seni fiunt ducenti
septuaginta sex. Qui num̾us dierꝵ.
cõplet nouem menses et sex dies: qui
t̃aquã decem m̃ses ꝑientib feminis
ĩputant᷑. nõ qr õs ad sextum diẽ post
nonũ m̃sem ꝑueniunt: s qr ip̃a per¬
fectio corꝑis dñi tot dieb ad partum
ꝑducta comꝑit̃. sicut a maiorib tradi¬
tum suscipiens eccłie custodit aucto¬
ritas: Octauo eĩ klndas aprilis cõceptꝰ

Expanded text:
ipse autem quadrans sex horas habet. Totus enim ipse autem quadrans sex horas habet. Totus enim dies, id est, cum sua nocte, viginti quatuor horae sunt, quarum pars quarta, quae est quadrans diei, sex horae inveniuntur: ita in anni cursu senarius numerus plurimum valetNec immerito in aedificatione corporis Dominici, in cujus figura templum a Judaeis destructum triduo se resuscitaturum esse dicebat, numerus ipse senarius pro anno positus intelligitur. Dixerunt enim: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum. Et quadragies sexies seni, fiunt ducenti septuaginta sex Qui numerus dierum complet novem menses et sex dies, qui tanquam decem menses parientibus feminis imputantur: non quia omnes ad sextum diem post nonum mensem perveniunt, sed quia ipsa perfectio corporis Domini tot diebus ad partum perducta comperitur, sicut a majoribus traditum suscipiens Ecclesiae custodit auctoritas. Octavo enim calendas aprilis conceptus
Abbreviated transcription (Latin):
ne qui ꝯstat ex denis. ut ꝑueniat᷑ ad
centũ. Sexagenarius gͦ num̾us dieiꝵ.
sexta pars anni est: Dinde ꝑ senariũ
primi u̾sus multiplicat᷑ tamqmͣ sena¬
rius scdi uersus: et fiunt sexies sexa¬
geni. trecenti et sexaginta dies: qui st̃
integri duodecim menses: S qm̃ sicut
m̃sem circuitꝰ lune ostendit hõib. sic
annꝰ circuitu solis aĩadu̾sus ẽ: Restãt
aũt qͥnqz dies. et quadrans diei. ut sol
ĩpleat cursũ suũ. annũq ꝯcludat. Q ͣ¬
tuor eĩ quadrantes. faciunt unũ diem.
ꝙ̃ necesse est ĩt̾ ssalari excurso quad̾¬
ennio ꝙ byssextum uocant. ne tẽpoꝵ
ordo turbetur: Etiã ipõs qͥnq dies et
qͣdrantẽ si esideremꝰ. senarius numerꝰ
in eis płimũ ualet. Primũ. qr sicut
fieri solet ut a parte totũ computet.
ñ st̾ iam dies qͥnq s potius sex. ut qua¬
drans ille accipiatur ꝓ die. Deiñ qr
in ip̃is qͥnq dieb sexta pars m̃sis est.

Expanded text:
ne, qui constat ex denis ut perveniatur ad ne, qui constat ex denis ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo numerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius secundi versus, et fiunt sexies sexageni, trecenti et sexaginta dies, qui sunt integri duodecim menses. Sed quoniam sicut mensem circuitus lunae ostendit hominibus, sic annus circuitu solis animadversus est; restant autem quinque dies et quadrans diei, ut sol impleat cursum suum annumque concludat: quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur: etiam ipsos dies quinque et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Primum, quia sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam dies quinque, sed potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro die. Deinde, quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est:
Abbreviated transcription (Latin):
mulr̾ decem et octo annos habebat in
infirmitate: ꝙ est ter seni: Menses ap̃
annoꝵ decem et octo. inueniunt᷑ in mi¬
mero solidi quadrati sanarii: ꝙ est sex¬
ies seni. et hoc sexies. Iuxta qͥppe est in
eodem eungłii loco. arbor quoq illa fi¬
culnea cuius miseram sterilitatem eti¬
am t̾cius annus arguebat: s ita pro
illa int̾cessum ẽ ut dimitt̾etur illo ã¬
no: ut si fructũ ferret bene: smaltẽ
excideret᷑. Nam ⁊ tͤs anni ad eãdem tri¬
ꝑtitã distributionem ꝑtinent: et m̃¬
ses triũ annoꝵ quadratũ senariũ fa¬
ciunt: ꝙ est sexies seni Annus ⁊̃ unꝰ
si duodetim m̃ses integri ꝯsiderent᷑. qͦs
triceni dies cõplent. talem qͥppe m̃sem
uet̾es obseruauer̾t. ꝙ̃ circuttus lunaris
ostendit: senario numero pollet: Qd̃
eĩ ualent sex in pͥmo ordine numeroꝵ
qͥ constat ex unis ut ꝑueniatur ad de¬
cem: hoc ualent sexaginta in scd̃o ordi¬

Expanded text:
mulier decem et octo annos habebat in mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quod est ter seni. Menses autem annorum decem et octo inveniuntur in numero solidi quadrati senarii, quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quippe est in eodem Evangelii loco, arbor quoque illa ficulnea, cujus miseram sterilitatem etiam tertius annus arguebat. Sed ita pro illa intercessum est, ut dimitteretur illo anno, ut si fructum ferret, bene; sin aliter, excideretur . Nam et tres anni ad eamdem tripartitam distributionem pertinent, et menses trium annorum quadratum senarium faciunt, quod est sexies seni. 8. Annus etiam unus, si duodecim menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut perveniatur ad decem; hoc valent sexaginta in secundo ordi
Abbreviated transcription (Latin):
noe: inde scd̾a usq ad abrahã: et deinceps
sicut matheus eunͣgłista distinxit ab a¬
brahã: usq ad dauid: a dauid usq ad
tͣnͣsmigrationẽ babyloniã: atq inde us
ad uͥginis partũ: que tres etates ꝯiũcte
inchoauit natiuitas dñi: que nc̃ agit᷑.
usq ad occultũ temꝑis finẽ: Hune se¬
nariũ num̾um ꝙͣdam temporis gerere
figurã. etiã in illa ratõe triꝑtite distri¬
butoĩs agnoscimꝰ: qua unum tempꝰ
cõpitamus ante legem. alt̾um sub le¬
ge t̾cium sub gr̃a: in quo temꝑe sacra¬
mentũ renouatoĩs accepimus. ut in
fine temꝑis ⁊̃ resurrectione carnis oĩ
ex ꝑte reuocati. ab uniu̾sa ñ solum aĩe
uerꝵ etiã corporis infirmitate sanem᷑:
Unde intelligit᷑ illa mult᷑ in typo eccłie
a dño sanata et erecta. qm turuauerat
infirmitas alligante satana: De tali¬
b eĩ occultis hostib plangit illa uox
psalmi. curuauer̾t aĩam meã: Hec aũt

Expanded text:
Noe, inde secunda usque ad Abraham: et deinceps, Noe, inde secunda usque ad Abraham: et deinceps, sicut Matthaeus evangelista distinxit, ab Abraham usque ad David, a David usque ad transmigrationem in Babyloniam, atque inde usque ad virginis partum inchoavit nativitas Domini, quae nunc agitur usque ad occultum temporis finem. Hunc senarium numerum quamdam temporis gerere figuram, etiam in illa ratione tripartitae distributionis agnoscimus, qua unum tempus computamus ante Legem; alterum, sub Lege; tertium, sub gratia. In quo tempore sacramentum renovationis accepimus: ut in fine temporis etiam resurrectione carnis omni ex parte renovati, ab universa, non solum animae, verum etiam corporis infirmitate sanemur. Unde intelligitur illa mulier in typo Ecclesiae a Domino sanata et erecta, quam curvaverat infirmitas alligante satana. De talibus enim occultis hostibus plangit illa vox Psalmi: Curvaverunt animam meam . Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
ec aũt ratio simpli ad duplũ
oritur quidem ex t̾nario nu¬
mero: Unũ quiꝑpe a duo. tria st̾: S
hoc totũ ꝙ dixi. ad senariũ ꝑuenit U¬
nũ eĩ et dno et tria sex fiunt: Qui n¬
merus ꝓpt̾ea perfr̃s dicit᷑: qr partib su¬
is cõpletur: Habet eĩ eas tres: sextam tͥ¬
ciam. dunidiam: nec ulla pars alia que
dici possit quota sit inuenit᷑ in eo Sex
tagͦ eius unũ est. t̾tia duo: dimidia tͥa:
Unum aũt et duo et tria. ꝯsũmant e¬
undẽ senariũ: cuiꝰ ꝑfectõem nob̾ scã
scͥptura eõmendat. in eo maxime ꝙ d̾s¬
sex dieb perfecit oꝑa sua. et sexto die
factus est hõ ad ymaginẽ dei: et sexta
etate gen̾is humani filius dei uenit
et factus est filius hoĩs. ut nos refor¬
maret ad ymaginem dei Ca qͥppe nt̃
etas agitur. siue milleni singulis an¬
ni distribuant᷑ etatib. siue indininᷤ
litt̾is memorabiles atq insignes qͣsi
articulos tempoꝵ uestigemus: ut pͥ¬
ma etas inueniat᷑ ab adam usq ad

Expanded text:
ec autem ratio simpli ad duplum oritur quidem a ternario numero; unum quippe ad duo, tria sunt: sed hoc totum quod dixi, ad senarium pervenit; unum enim et duo et tria sex fiunt. Qui numerus propterea perfectus dicitur quia partibus suis completur: habet enim illas tres, sextam, tertiam, dimidiam; nec nulla pars alia, quae dici possit quota sit, invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est; tertia, duo; dimidia, tria. Unum autem et duo et tria consummant eumdem senarium. Cujus perfectionem nobis sancta Scriptura coVI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei, et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit, et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Ea quippe nunc aetas agitur, sive milleni anni singulis distribuantur aetatibus, sive in divinis Litteris memorabiles atque insignes quasi articulos temporum vestigemus, ut prima aetas inveniatur ab Adam usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
dum et per pcc̃m mors. et ita in om̃s
hoĩes ꝑtͣnsite. in quo õs peccau̾unt. Hu¬
ius uie mediator diabolus fuit ꝑ su¬
asos pcc̃i: et p̾cipitator in mortem
Nam et ip̃e adoꝑandũ duplam mor¬
tem nr̃am. simplam attulit suã: E
impietatẽ nãq mortuus in spũ. car¬
ne utiq mortuus ñ est: Nobis aũt
et ĩpietatem ꝑsuasit: et ꝓpt̾ hanc ut ĩ
mortẽ carnis uenire mererem᷑ effecit:
Unũ gͦ appetiuimꝰ iniqua suasione:
alt̾um nos secutũ est iusta dãpnatõ¬
ne: ꝓpt̾ea qͥppe scͥptum ẽ d̾s mortem ñ
fecit qr causa mortis ip̃e ñ fuit: sed
tñ ꝑ eius retributionẽ ustissimam.
mors irrogata est peccõri. sicut sippli¬
ciũ udex trrogat reo: causa tñ sup¬
plicii ñ est iusticia iudicis s meritũ
criminis¬

Expanded text:
dum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Hujus viae mediator diabolus fuit, persuasor peccati, et praecipitator in mortem. Nam et ipse ad operandam duplam mortem nostram, simplam attulit suam. Per impietatem namque mortuus est in spiritu, carne utique mortuus non est: nobis autem et impietatem persuasit, et per hanc ut in mortem carnis venire mereremur effecit. Unum ergo appetivimus iniqua suasione, alterum nos secutum est justa damnatione: propterea quippe scriptum est, Deus mortem non fecit , quia causa mortis ipse non fuit; sed tamen per ejus retributionem justissimam mors irrogata est peccatori. Sicut supplicium judex irrogat reo, causa tamen supplicii non est justitia judicis, sed meritum criminis
Abbreviated transcription (Latin):
in carne mea: Et ad exemplum resur¬
rectionis exterioris hoĩs nr̃i ꝑtinere
inuenttur resurrectio corꝑis dñi. qui¬
ad discipłos ait. Palpate et iudece qr
sp̃c ossa et carnem ñ ht̃. sicut me ui¬
detis hr̃e: Et unus ex discipłis etiã ci¬
catrices eius ꝯtrectans. exclamauit.
dicens. dñs m̃s et d̾s m̃s: Et cum illiꝰ
carnis tota integritas appareret de¬
monstratum est in ea ꝙ suis exhor¬
tans dixerat. capillus capitis ur̾̃i ñ
pibit. Unde enim primo noli me tã¬
gere ñcdum eĩ ascendi ad prẽm meũ. et
unde anteqmͣ ascendat ad prẽm a disci¬
płis tangitur: nͥ qr illic insinuabat᷑
int̾ioris hoĩs satramentũ: hic prebeba¬
tur ext̾ioris exemplũ: An forte qͥsqͣm
ita est absurdus atq adu̾sus. a uero. ũ
audeat dicere a uiris eũ tactum añ ꝙͣ
ascenderet: a mulierib aũt cum ascẽ¬
disset: ꝓpt̾ hoc exemplũ future nr̃e
resurrectionis in corpore ꝙ p̾cessit in

Expanded text:
in carne mea. et ad exemplum resurin carne mea. et ad exemplum resurrectionis exterioris hominis nostri pertinere inuenitur resurrectio corporis domini, quia discipulis ait: palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere. et unus ex discipulis etiam cicatrices eius contrectans exclamauit dicens: dominus meus et deus meus! et cum illius carnis tota integritas appareret, demonstratum est in eo quod suos exhortans dixerat: capillus capitis uestri non peribit. unde enim primo: noli me tannondum enim ascendi ad patrem meum? et unde antequam ascendat ad patrem a discipulis tangitur, nisi quia illic insinuabatur interioris hominis sacramentum, hic praebebatur exterioris exemplum ? anne forte quisquam ita est absurdus atque auersus a uero, ut audeat dicere a uiris eum tactum antequam ascenderet, a mulieribus autem cum ascendisset? propter hoc exemplum futurae nostrae resurrectionis in corpore, quod praecessit in
Abbreviated transcription (Latin):
terem hoĩem et indutte nouu̾̃ Qd̃ ita
⁊ seq̃nter exponit: Qua ꝓpt̾ deponẽtes
m̃dacium. loquimini u̾itatem. Ubi au
depontt᷑ mendaciũ: nisi intus uͭ ĩ ha¬
biter in monte scõ dei qui loquit᷑ ueri¬
tatẽ in corde suo: Resurrectio uero cor¬
ꝑis dñi ad sacram̃tum int̾ioris resur¬
rectionis nr̃e ꝑtin̾e ostenditur: ubi
post qm resurrexit ait mulieri. Noli
me tang̾e. ñdum eĩ ascendi ad prẽm
meũ: Cui myst̾io. ꝯgruit apłs. dicens.
Si aũt resurrexistis cum xp̃õ. que sur¬
sum st̃ querite ubi xp̃c est ad dext̾am
d̾i sedens: que sursum st̃ sapite. Hoc
est eĩ xp̃m non tangere nͥ cum ascen¬
d̾it ad prẽm: ñ de xpisto carnaliter sa¬
pere. Iam u̾o ad exemplũ mortis ext̾i¬
oris hoĩs nr̃i dñice carnis mors ꝑti¬
net: qr ꝑtalem passionem maxime
hortatus est seruos suos. ut ñ timeãt
eos qui corpꝰ occidunt. aĩam aũt nõ
possunt occidere: ꝓpter ꝙ dicit apłs.
ut suppleam que desunt pressuraꝵ xͥ

Expanded text:
em hominem et induite nouum. quod ita consequenter exponit: quapropter deponentes mendacium loquimini ueritatem. ubi autem deponitur mendacium nisi intus, ut habitet in monte sancto dei qui loquitur ueritatem in corde suo? resurrectio uero corporis domini ad sacramentum interioris resurrectionis nostrae pertinere ostenditur, ubi postquam resurrexit ait mulieri: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum. cui mysterio congruit apostolus dicens: si autem resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram dei sedens; quae sursum sunt sapite. hoc est enim Christum non tangere nisi cum ascenderit ad patrem, non de Christo carnaliter sapere. iam uero ad exemplum mortis exterioris hominis nostri dominicae carnis mors pertinet, quia per talem passionem maxitimeant eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. propter quod dicit apostolus: ut suppleam quae desunt pressurarum Christi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: De corꝑis eĩ resurrectione illo lo
rauit corpus humilitatis nr̃e cũ for¬
saluatoris duab mortib nr̃il saluti
fuit. Et una eius resurcectio duas no¬
bis resurrectiones p̾stitit: cũ corpus
eiꝰ in utraq re idest ⁊ in morte. et in re¬
surrectione et sacram̃to int̾ioris hoĩs
nr̃i. et exemplo ext̾ioris. medicinali qͣ¬
dã ruenientia ministratũ est: U. ca¬

Expanded text:
i. de corporis enim resurrectione illo locrabit corpus humilitatis nostrae conforsaluatoris duabus mortibus nostris saluti fuit et una eius resurrectio duas nobis resurrectiones praestitit, cum corpus eius in utraque re, id est et in morte et in resurrectione, et sacramento interioris hominis nostri et exemplo exterioris medicinali quadam conuenientia ministratum est.
Abbreviated transcription (Latin):
saluator ĩpendit simplam suã: et ad
faciendam utͣmq resuscitatõem nr̃am.
uari opus eẽt et tãqm resipiscendo ad
uitam iustitie reuocari: s indutus
carne mortali et sola moriens. sola re
surgens. ea sola nob̾ ad utrumq ꝯci¬
nuit: cum in ea fieret int̾ionis hoĩs sa¬
cram̃tũ. ext̾ioris exemplum: Int̾ioriᷤ
eĩ hoĩs nr̃i sacram̃to data est illa uox
ꝑtinens ad mortẽ aĩe nr̃e significã¬
dam ñ solũ in psalmo ueꝵ etiã in
cruce. d̾s m̃s d̾s m̾s ut quid me dereli¬
quisti. Cui uoci ⁊gruit apłs. dicens.
scientes qr uetus homo nr̃ simul cru¬
cifixus est. ut euacuaret᷑ corpus pcc̃i
ut ultra ñ seruiamꝰ pecc̃o: Crucifixio
tis ꝑimitur. in qua nos reliqute d̾s:
Et iõ ꝑ talem crucem euacuatur corpꝰ
pecc̃i. ut iam ñ exhibeamꝰ membra nr̃a
arma iniquitatis pcc̃o: qr et int̾ior hõ
si itiq renouatur de die in diem. ꝓfecto

Expanded text:
saluator impendit simplam suam et ad saluator impendit simplam suam et ad faciendam utramque resurrectionem nostram uari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne msurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum; interioris enim hominis nostri sacramento data est illa vox, pertinens ad mortem animae nostrae significandam non solum in psalmo uerum etiam in cruce: deus meus, deus meus, ut quid me dereliquisti? cui uoci congruit apostolus dicens: scientes quia uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. crucifixio tis perimitur, in qua nos non relinquit deus. et ideo per talem crucem euacuatur corpus peccati, ut iam non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, quia et interior homo si utique renoua
Abbreviated transcription (Latin):
u qͣmdui corpꝰ ꝙ corrũpitur ad grauat
aĩam et uita humana suꝑ t̾ram tota
tẽptatio est: ñ iustificatur in ꝯspectu
eius oĩs uiuens in cõꝑatõe uistitie qua¬
equabimur angłis ⁊ gle que reuelabi¬
t᷑ in nobis. De morte aũt aĩe a morte
corꝑis distinguenda. qͥd plura docum̃¬
ta commemorem: cum dñs in una eu¬
cui uis facile discernendam posuerit
ubi ait. sine mortuos sepelire mortuos
suos : Sepeliendum qͥrpe corpus mor¬
tuum erat: sepultores aũt eiꝰ ꝑ infideli¬
tatẽ impietatis in aĩa mortuos intel¬
ligi uoluit: quales excitant᷑ cum dicit᷑.
Surge qui dormis et exurge a mortuis.
et illuminabit te xp̃c: Detestat᷑ autem
quãdam mortẽ apłs. dicens de iudua.
Que au̾t in delitus agit. uiuens mor¬
tua est:. Aĩa gͥ iam pia que fuit im¬
est.: qm̃ ustus ex fide uiuit. S qͥd seqͥ¬
tur: Si au̾̃t sp̃c eius qͥ suscitauit ih̾m
ex mortuis ħ̾itat in uobis: qui suscita
eiꝰ in uobis: Huic gͦ duple morti nr̃e

Expanded text:
uamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis. de morte autem animae a morte corporis distinguenda qnta commemorem; cum Dominus in una cuivis facile discernendam posuerit, ubi ait: Sine mortuos sepelire mortuos suos ? Sepeliendum quippe corpus mortuum erat: sepultores autem ejus per infidelitatis impietatem in anima mortuos intelligi voluit, quales excitantur cum dicitur, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur autem quandam mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit imest, quoniam iustus ex fide uiuit. sed quid sequitur? si autem spiritus eius qui suscitauit Iesum ex moreius in uobis. huic ergo duplae morti nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
at. et qͦdammͦ ⁊cinat ad salutẽ. Nos cer¬
te ꝙ nemo xp̃ianus ambigit. et aĩa ł
corꝑe mortui sumꝰ. Aĩa ꝓpter ꝓcc̃m. cor¬
pccm. Utriq aũt rei nr̃e. id est et anime
et corꝑi. medicina et resurrectione opuᷤ
erat ut in melius renonaretur ꝙ erat
indet̾ius cõmutatũ: Mors aũt aĩe im¬
pietas est: et mors corꝑis corruptibili¬
tas. ꝑ ꝙͣ fit et aĩe a corpe abscessus Sic̃
ẽ anima deo deserente. sic corpus aĩa de¬
serente morit᷑. Unde illa fit insipiens:
hoc ex aĩe. Resuscitat᷑ eĩ aĩa ꝑ penitẽtiã.
et in corꝑe adhuc mortali renouatio uite
inchoatur a fide qua credit᷑ in eũ qui iu¬
stificat ĩpium: bonisq morib augetur
et roboratur de die in diem: cum magis
magisq renouat᷑ int̾ior homo: Corpus
u tamqm hõ ext̾ior. qnͣto est hec uita di¬
uturnior. magis magisq corrũpitur.
uel etate uł morbo uel uariis afflictio¬
nib: donec ueniat ad ultimã que ab oĩ¬

Expanded text:
at, et quodammodo concinat ad salutem. Nos certe, quod nemo Christianus ambigit, et anima et corpore mortui sumus: anima propter peccatum, corum. utrique autem rei nostrae, id est et animae et corpori, medicina ex resurrectione opus erat, ut in melius renouaretur quod erat in deterius commutatum. mors autem animae impietas est et mors corporis corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. sicut enim anima deo deserente, sic corpus anima deserente moritur; unde illa fit insipiens, hoc exanime. resuscitatur ergo anima per paenitentiam et in corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab homin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ emant scolasti ci qͣndo repara¬
mus nos ipõs. relaxando animo
ab intentione curaꝵ: Peant oĩa.
et dimittamꝰ hec uana et inania.
Conferamꝰ nos ad solam inquisi
exibimus. et ubi nobis discenda st̃
que hic negleximus ac ñ potius
huius negligentie supplitia luen¬
da. Qͥd si mors ip̃a omnẽ curam
cũ sensu amputabit et finiet.
Ergo et hoc queredum. s absit ut
ita sit. Non uacat. ñ est mane ꝙ
tam eminens culm̃ auctoritatis

Expanded text:
quod emant scholastici? quando reparaquod emant scholastici? quando reparamus nos ipsos relaxando animo ab intentione curarum? pereant omnia et dimittamus haec uana et inania: conferamus nos ad solam inquisitexibimus? et ubi nobis discenda sunt quae hinc negleximus? ac non potius huius neglegentiae supplicia luenda? quid, si mors ipsa omnem curam cum sensu amputabit et finiet? ergo et hoc quaerendum. sed absit, ut ita sit. non uacat, non est inane, quod tam eminens culmen auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
magni uiri acha demiti. nichil ad
agendam uitam certi comphendi po¬
test. Immo queramꝰ diligentius et
ñ desperemus. Ecce iam non st̃ absur¬
da inlibris eccłiasticis que absurda
uidebantur. et possunt aliter atq
honeste intelligi. Eigam pedes in
eo gradu. in quo puer a parentib po¬
situs eram: donec inueniatur ꝑ spi¬
cula ueritas. S ubi queretur. qñ
queretur: Non uacat ambrosio. ñ
uarat legere. Ubi ipõs codices que¬
rimꝰ. unde aut qnͣdo comparamus.
aquib sumimꝰ: Deputentur tem¬
pora. distribuant̾ hore ꝓsalute aĩe.
Magna spes oborta est. nõ docet ca¬
tholica fides qd̃ pitabamꝰ et uani
accusabaniꝰ uefas habent docti eiꝰ
credere deum figura humani corpo¬
ris t̾minatum. et dubitabamus
pulsare quo aperiantur cetera. An¬
te meridianis horis discipuli occu¬
pant cet̾is quid facimus: Cur nõ
idagimus: S qͣndo salitamus
amicos maiores quoꝵ suffragiis
opus habemus quando pparamꝰ

Expanded text:
magni uiri Academici! nihil ad magni uiri Academici! nihil ad agendam uitam certi conprehendi potest. inmo quaeramus diligentius et non desperemus. ecce iam non sunt absurda in libris ecclesiasticis, quae absurda uidebantur, et possunt aliter atque honeste intellegi. figam pedes in eo gradu, in quo puer a parentibus positus eram, donec inueniatur perspicua ueritas. sed ubi quaeretur? quando quaeretur? non uacat Ambrosio, non uarimus? unde, aut quando comparamus? a quibus sumimus? Deputentur tempora, distribuantur horae pro salute animae. Magna spes oborta est: non docet catholica fides quod putabamus, et vani accusabamus; nefas habent docti ejus credere Deum figura humani corporis terminatum. et dubitamus pulsare, quo aperiantur cetera? antemeridianis horis discipuli occupant; ceteris quid facimus? cur non id agimus? sed quando salutamus amicos maiores, quorum suffragiis opus habemus? quando praeparamus
Abbreviated transcription (Latin):
um egentiũ et inopiam suã sibi¬
met inuicẽ anhelantiũ et ad te ex¬
pectantiũ ut dares eis escam ĩ tem¬
pore oportuno et in omni amari-¬
tudine que nr̃os sclares actus de
miscd̃ia tua sequebatur intuenti¬
b nobis finem cur ea pateremur.
occurrebant tenebre et au̾sabam̃
gementes et dicebamus. Quã diu
hec: Et hoc crebro dicebamꝰ. et dicẽ¬
tes ñ relinquebamꝰ ea: qr ñ eluce¬
bat certum aliquid ꝙ illis relittis
app̾henderemꝰ. Et ego maxime mi¬
rabar satagens et recolens qua
longũ tempus esset abunde uge¬
simo anno etatis mee quo feruere
ceperam studio sapĩe disponens ea
inuenta relinquere omnes uana¬
rũ cupiditatũ spes inanes et ĩ sa¬
nias mendaces. et ecce iam trigena¬
riam etatem gerebam in eodem lu¬
to hesirans. Auiditate fruendi pre¬
sentib fugientib et dissipantib
me. dum dĩco cras inueniam ecce ma¬
nifestum apparebit et tenebo. Etce
faustus ueniet et exponet om̃ia. O

Expanded text:
um egentium et inopiam suam sibium egentium et inopiam suam sibimet inuicem anhelantium et ad te expectantium, ut dares eis escam in tempore opportuno. et in omni amaritudine, quae nostros saeculares actus de misericordia tua sequebatur, intuentibus nobis finem, cur ea pateremur, occurrebant tenebrae, et auersabamur gementes et dicebamus: "quamdiu haec?" et hoc crebro dicebamus et dicentes non relinquebamus ea, quia non elucebat certum aliquid, quod illis relictis adprehenderemus. Et ego maxime mirabar satagens et recolens, quam\' longum tempus esset ab undeuicensimo anno aetatis meae, quo feruere coeperam studio sapientiae, disponens ea inuenta relinquere omnes uanarum cupiditatum spes inanes et insanias mendaces. et ecce iam tricenariam aetatem gerebam in eodem luto haesitans auiditate fruendi praesentibus fugientibus et dissipantibus me, dum dico: "cras inueniam; ecce manifestum apparebit, et tenebo; ecce Faustus ueniet et exponet omnia. o
Abbreviated transcription (Latin):
discederet. Hoe solo aũt pene iã in lec¬
tus erat studio litterario ut precus
p̾torianis codices sibi conficiendos
curaret. S consulta iustitia. delibe¬
rationem in melius u̾tit. utiliorem
iudicans equitatẽ ꝙͣ ꝓhibebatur ꝙͣ
potestatẽ qua sinebatur. Pariim
est hoe. S qui in paruo fidelis est. ẽt
in magno fidelis est. Nec ullo mͦ erit
inane ꝙ tue u̾itatis ore ꝓcessit. Si
tunc inherebat mͥ. mecũq nutabat
in consilio. Quis nã esset tenenduˢ
uite modus. Nebridius etiã qui re¬
licta patria uicina carthagini atq
ip̃a carchagine ubi freq̃ntissimus
erat. Relicto pat̾no rure oꝑtimo.
relicta domo et ñ secura matre. nł¬
lam ob aliam. causam mediolanũ
uen̾at. nisi ut mecũ uiueret infla¬
gnͣtissimo studio u̾itatis atqr sapi¬
entie. Parit̾ suspirabat. pariterq
fluctubat. Beate uite inquisitor
ardens et questionũ difficillimaꝵ
scrutator acerrimus. et erant oratri¬

Expanded text:
discederet. hoc solo autem paene iam inlecdiscederet. hoc solo autem paene iam inlectus erat studio litterario, ut pretiis praetorianis codices sibi conficiendos curaret, sed consulta iustitia deliberationem in melius uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si ille inhaerebat mihi mecumque nutabat in consilio, quisnam esset tenendus uitae modus. Nebridius etiam, qui relicta patria uicina Carthagini atque ipsa Carthagine, ubi frequentissimus erat, relicto paterno rure optimo, relicta domo et non secutura matre nullam ob aliam causam Mediolanium uenerat, nisi ut mecum uiueret in flagrantissimo studio ueritatis atque sapientiae, pariter suspirabat pariterque fluctuabat beatae uitae inquisitor ardens et quaestionum difficillimarum scrutator acerrimus. et erant ora tri
Abbreviated transcription (Latin):
rat mirabili continentia ceteris.
cũ ille magis miraretur eos qui au¬
rum innocentie p̾ponerent. Temp¬
tata ẽ quoq eiꝰ indoles. ñ solum in¬
lecebra cupiditatis s etiam stimu¬
lo timoris rome assidebat comiti
largitionũ ita licianaꝵ. Erat eotẽ¬
pore quidam potentissimꝰ senator.
cuiꝰ et beneficiis obstricti multi
et terrori subditi erant. Uoluit sͥ
licere nescio quid ex more potentie
sue. ꝙ essec ꝑ leges in licitum. Res¬
titit alypius. ꝓmissum ẽ p̾miũ
inrisit animo. pretente mine calca¬
uit. mirantib omnib inusitatam
aĩam que hoĩem tantũ et innume¬
rabilib p̾standi nocendiq modis
ingenti fama celebratum uel ami¬
cum ñ optaret. uel ñ formidaret ĩi¬
micũ. Ipse aũt uidex cui consilia¬
rius erat qmͣuis et ip̃e fieri nollet.
ñ tam̃ a ꝑte recusabat s in istũ cau¬
sam transferens ab eo se sĩ ꝑmitti as¬
serebat. qr et reuera si ip̃e faceret. iste

Expanded text:
rat\' mirabili continentia ceteris, rat\' mirabili continentia ceteris, cum ille magis miraretur eos, qui aurum innocentiae praeponerent. temtata est quoque eius in-\', doles non solum de inlecebra cupiditatis sed etiam stimulo timoris. Romae adsidebat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentiae suae, quod esset per leges inlicitum; restitit Alypius. promissum est praemium; inrisit animo. praetentae minae; calcauit mirantibus omnibus inusitatam animam, quae hominem tantum et innumerabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliarius erat, quamuis et ipse fieri nollet, non tamen aperte recusabat, sed in istum causam transferens ab eo se non permitti adserebat, quia et re uera, si ipse faceret, iste
Abbreviated transcription (Latin):
q tumultuantes qui aderant et mi¬
naciter frem̃tes: iussit uenire secũ:
et uen̾unt ad domum illius adoles¬
centis quirem cõmiserat. Puer u̾o
erat aute hostium. et tam paruus
erat ut nichil ex inde dño suo me¬
tuens facile posset totum indica¬
re. Cum eo quippe in foro fuit pedi¬
secus. que postea qͣm recoluit alypiꝰ
architecto intimauit. At ille seru¬
ru demonstrauit puero. querens
ab eo cuiꝰ esset. Qui confestim. Nr̃a
inqure. Deinde interrogat᷑. Ape¬
rurt cet̾a. Sic in illa domũ trans¬
lata causa confusisq turbis que
de illo trium phare iam ceperãt fitu¬
rus dispensator u̾bi tui et multa¬
rũ in eccłia tua causaꝵ examina¬
tor exꝑientior instructiorq disces¬
sit. Hunc gͦ rome inuenerã. et ab¬
hesit mͥ fortissimo uincło. me cũ¬
q mediolaniũ ꝓfectus est: ut nec
me desereree. et de iure ꝙ dilicerat
aliquid ageret scd̃m uotum magis
parentum qmͣ suũ. et ter iã assede¬

Expanded text:
ue tumultuantes, qui aderant, et miue tumultuantes, qui aderant, et minaciter frementes iussit uenire secum. et uenerunt ad domum illius adulescentis, qui rem conmiserat. puer uero erat ante ostium et tam paruus erat, ut nihil exinde domino suo metuens facile posset totum indicare; cum eo quippe in foro fuit pedisecus. quem posteaquam recoluit Alypius, architecto intimauit. at ille securim demonstrauit puero quaerens ab eo, cuius esset. qui confestim "nostra" inquit; deinde interrogatus aperuit cetera. sic in illam domum translata causa confusisque turbis, quae de illo triumphare iam coeperant, futurus dispensator uerbi tui et multarum in ecclesia tua causarum examinator experientior instructiorque discessit. Hunc ergo Romae inueneram, et adhaesit mihi fortissimo uinculo mecumque Mediolanium profectus est, ut nec me desereret et de iure, quod didicerat, aliquid ageret secundum, uotum magis parentum quam suum. et ter iam adsede
Abbreviated transcription (Latin):
locum. et inuentam securim stãs
atq ammirans considerabat. cum
erre illi quimissi erant reperiunt e¬
um solum ferentem ferrum. cuiꝰ
sonttu exriti uen̾ant. Tenent. ad¬
trahunt congregatis inquilinis
fori tanqͣm furem manifestum se
comp̾hendisse głantur. et iide offe¬
rendus iudieiis ducebatur. S hae¬
tenus docendus fuit. Statun eĩ
dñe subuenisti inniocentie cuius
testis eras tu solus. Cum enĩ du¬
ceretur uel ad eustodiam uel ad
supplicium fit eis obuiam quidã
architectꝰ cuius maxima erae cu¬
ra publicaꝵ fabricaꝵ. Gaudent
illi cũ potissimũ occurrisse. cui so¬
lebant insuspitionẽ uenire ab¬
lataꝵ rerũ que perissent de foro.
ut quasi tandem iã ille cognosc̾et
a quib hec fierent. Uerum autẽ
uderat homo sepe alipiũ in domo
cuiꝰdam senatoris. ad quẽ salittan¬
dum uentitabat. Statimq cog-¬
nitũ manu adprehensa se moutt.
aturbis. et tanti mali causam q̃¬
rens. quid gestum eẽt audinte. Es̃¬

Expanded text:
locum et inuentam securim stans locum et inuentam securim stans atque admirans considerabat, cum ecce illi, qui missi erant, reperiunt eum solum ferentem ferrum, cuius sonitu exciti uenerant: tenent, adtrahunt, congregatis inquilinis fori tamquam furem manifestum se conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hactenus docendus fuit. statim enim, domine, adfuisti innocentiae, cuius testis eras tu solus. cum enim duceretur uel ad custodiam uel ad supplicium, fit eis obuiam quidam architectus, cuius - maxima erat cura publicarum fabricarum. gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui solebant in suspicionem uenire ablatarum rerum, quae perissent de foro, ut quasi tandem iam ille cognosceret, a quibus haec fierent. uerum autem uiderat homo saepe Alypium in domo cuiusdam senatoris, ad quem salutandum uentitabat, statimque cognitum manu adprehensa semouit a turbis et tanti mali causam quaerens, quid gestum esset, audiuit omnesq
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ erat. Sicuti exerteri scolastici
solent. suusti eum cõprehendi abedi¬
tinis fori tanqͣm furem. Non arbi¬
tror aliam obcausam te ꝑmisisse de¬
us ñr. nisi ut ille uir tantus futu¬
rus iam inciperet discere. qm ñ faci¬
le incognoscendis causis homo ab
hoĩe damnandus esset temeraria
credulitate. Quippe ante tribunal
de ambulabat solus cum tabulis
acstilo cum ecce adolescens quidã
ex numero scolasticoꝵ fur uerus se¬
eurim clantulo apportãs illo non
sentiente ingressus est ad cancellos
plumbeos qui uico argentario de¬
suꝑ p̾minent et p̾cidere plumbu
cepit. Sono aũt securis audito. sũ¬
murmurauerunt argentarii qui
subter erant. et miserunt qui ap¬
p̾henderent quẽ forte inuenissent.
Quoꝵ uocib auditis relicto in¬
strumento ille discessit timens ne
cũ eo reneret᷑. Alipius auͣt qui nõ
uiderat intrantem exeuntem sen¬
sit. et celerit̾ uidit abeuutem. et
causam scire cupiens ingressus ẽ

Expanded text:
turus erat, sicut exerceri scholastici turus erat, sicut exerceri scholastici solent, siuisti eum conprehendi ab aeditimis fori tamquam furem, non arbitror aliam ob causam te permisisse, deus noster, nisi ut ille uir tantus futurus iam inciperet discere, quam non facile in noscendis causis homo ab homine damnandus esset temeraria credulitate. quippe ante tribunal deambulabat solus cum tabulis ac stilo, cum ecce adulescens quidam ex numero scholasticorum, fur uerus, securim clanculo apportans illo non sentiente ingressus est ad cancellos plumbeos, qui uico argentario desuper praeminent, et praecidere plumbum coepit. sono autem securis audito submurmurauerunt argentarii, qui subter erant, et miserunt qui adprehenderent quem forte inuenissent. quorum uocibus auditis relicto instrumento ille discessit timens, ne cum eo teneretur. Alypius autem, qui non uiderat intrantem, exeuntem sensit et celeriter uidit abeuntem et causam scire cupiens ingressus est
Abbreviated transcription (Latin):
raurt eius lumina. ut esset qua fe-¬
riret᷑ et deiceret᷑ audax adhuc potiꝰ
qͣm fortis animus. et eo infirmi¬
or quo de se p̾sumpserat qui debuit
de te. Ut eñi uidit illum sanguinẽ
ĩ mauitatẽ simul ebibte et nonse
auerrit s fixie aspectum et haurie¬
bat furias. et nesciebat et delectaba¬
tur scelere certaminis. et cruenta
uoluptate in ebriabat᷑. et nõ erat
iam ille qui uenerat s unus detur¬
ba ad qm uenerat. et uerus eoꝵ soct¬
us a quib adductus erat. Quid plu¬
ra: Spectauit. clamauit. exarsit. ab¬
stulte inde secum insaniam qua sti¬
mularetur redire ñ tantũ cum illis
a quib prius abstractus ẽ. s etiam
p̾illis et alios trahens. et inde tam̃
manu ualidissima et misericordis¬
sima eriusti eum tu et dociusti ñ sui
ficturã in eius memoria reponebat᷑
Nam et illud ꝙ cũ adhuc studeret iã
me audiens apud carthaginem et
medio die cogitaret in foro ꝙ recita¬

Expanded text:
rauit eius lumina, ut esset, qua ferauit eius lumina, ut esset, qua feriretur et deiceretur audax adhuc potius quam fortis animus et eo infirmior, quo de se praesumserat, qui debuit de te. ut enim uidit illum sanguinem, inmanitatem simul ebibit et non se auertit, sed fixit aspectum et hauriebat furias et nesciebat et delectabatur scelere certaminis et cruenta uoluptate inebriabatur. et non erat iam ille, qui uenerat, sed unus de turba, ad quam uenerat, et uerus eorum socius, a quibus adductus erat. quid plura? spectauit, clamauit, exarsit, abstulit inde secum insaniam, qua stimularetur redire non tantum cum illis, a quibus abstractus est, sed etiam prae illis et alios trahens. et inde tamen manu ualidissima et misericordissima eruisti eum tu et docuisti eum non sui hfuturam in eius memoria reponebatur. nam et illud, quod, cum adhuc studeret iam me audiens apud Carthaginem et medio die cogitaret in foro quod recita
Abbreviated transcription (Latin):
pus meũ in locum illum trahitis
et ibi constituttis nũquid et anim̃y
et ocłõs meos in illa spectacula pote¬
stis intendere: Ad ero itaq absens.
acsic et uos et illa suꝑabo. Quib
min̾ satius eũ adduxer̃t secum. id
ip̃m forte explorare cupientes utrũ
posset efficere. Qd̃ ubi uentũ est et
sedib quib potuerunt locati sit̾e.
feruebant omĩa in manissimis uo¬
luptatib. Ille clausis forib ocłoꝵ.
inter dixit animo ne in tanta ma¬
la ꝓcederet. Atq utinã et aures ob¬
turauisset. Nam quodã pugne ca¬
su cũ clamor ingens totius ppłĩ
uehem̃ter eum pulsasset. curiosi¬
tate uictus. et quasi paratus qͥc¬
quid illud eẽt etiam uisum contẽ¬
nere et uincere. Aperuit oclõs et ꝑ¬
cussus est grauiore uulnere in ani¬
ma. qmͣ ille in corpore quẽ cernere cõ¬
cupuitt. Ceciditq miserabilius. ꝙ
ille quo cadente factus est clamor.
qui ꝑ eius aures intrauit et rese¬

Expanded text:
pus meum in illum locum trahitis, pus meum in illum locum trahitis, et ibi constituitis; numquid et animum et oculos meos in illa spectacula potestis intac sic et uos et illa superabo". quibus tius eum adduxerunt secum, id ipsum forte explorare cupientes utram posset efficere. quo ubi uentum est et sedibus quibus potuerunt locati sunt, feruebant omnia inmanissimis uoluptatibus. ille clausis foribus oculorum interdixit animo, ne in tanta mala procederet. atque utinam et aures opturasset! nam quodam pugnae casu, cum clamor ingens totius populi uehementer eum pulsasset, curiositate uictus et quasi paratus, quidquid illud esset, etiam uisum contemnere et uincere, aperuit et percussus est grauiore uulnere in anima quam ille in corpore, quem cernere concupiuit, ceciditque miserabilius quam ille, quo cadente factus est clamor: qui per eius aures intrauit et rese