comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt in paradiso uescem᷑
de fructu uero ligni qd̾ est in
medio paradisi p̾cepit uob̾
deus ne comedereintis et ne
tangeremus illud ne forte
ixit autem serpens ad
mulierem. Nequaqmͣ
morte moriemini. scit eĩ deits
quod quecumq die comederi¬
ris ex eo aperientur oculi ur̃i
ilit ergo mulier quod
bonum eẽt lignatm ad
uescendum et pulchrum o¬
culis aspectuq delectabile ⁊
tulit de fruictuq illurs et com¬
medit deditq utro suo .O. ui
comedit aperti oculi amboꝵ.
Cumqz cognouissent se esse
nudos consuerunt folia ficꝰ
et fecerunt sibi perizomata.
Et cum audissent uocem do-¬
mini dei deambulantis in
paradiso ad auram post m̾i¬
diem. abscondit se adam et
uror eius a facie domini dei
in medio lignorum paradisi.
domniꝰ deus adam et
dixit ei. Adam ubies. Qui
ait. uocem tuam audiui in
paradiso et tunui eo quod
nudus essem et abscondi me.
Cuidixit deus. Quis enim
indicauit tibi qd midus esses.
nisi quod ex ligno de quo tibi
preceperam ne comederes co¬

Expanded text:
in paradiso, vescemur: De fructu vero ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte ixit autem serpens ad mulierem: nequaquam morte moriemini. Scit enim Deus quod in quocumque die comederitis ex eo, aperientidit ergo mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis aspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit: deditque viro suo, qui comedit. Et aperti sunt oculi amborum: cumque cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam et mulier ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradisi. nus Deus Adam, et dixit ei: Adam, Ubi es? Qui ait: Vocem tuam, Domine, audivi in paradiso: et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit: Quis enim indicavit tibi, quod nudus esses, nisi quod ex ligno, de quo tibi praeceperam ne comederes, co
Abbreviated transcription (Latin):
mmisit ergo dominus sopo¬
rem inadam.Cumq obdor¬
misset tulit unam decostis
eius et repleuit carnem pro
ea. Et edificauit cominus
deus costem qm tulerat de adã
ĩmulierem. et adduxit eã
rrit adam hoc minc os
ex ossibus meis et caro

Expanded text:
misit, ergo, Dominus soporem in Adam, cumque obdormisset, tulit unam de costis eius et repleuit carnem pro ea, et edi/ficauit Dominus Deus costam quam tulerat de Adam in muliere et adduxit eam tque Adam: hoc nunc os ex ossi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ uocauit adam anime
uuientis. ipsum ẽ nomen euis.
Appellanitq ad ain nominib
suis cuncta animancra et uni¬
uetsa uolatilia celi: et omnes
bestias terre. Adam u̾o non¬

Expanded text:
d vocavit Adam animae viventis, ipsum est nomen ejus. Appellavitque Adam nominibus suis cuncta animantia, et universa volatilia coeli, et omnes bestias terrae. Ut o
Abbreviated transcription (Latin):
aem nõ uidet¬
quomoto pot̾ diligere: Qͥ cũq
etgo odium uł iracũdiam ser¬
uat incorde: et sub tali tonitru-¬
o nec terretur nec expergiscitur:
nõ dormiens set mortuus esse

Expanded text:
em non uidequomodo potest diligere? quicumque ergo odium uel iracundiam seruat in corde et sub tali tonitruo nec terretur nec exspergiscitur, non dormiens, sed mortuus esse
Abbreviated transcription (Latin):
persecuti patres ur̃i ut oc
rum manus aptantur: ad ne¬
cem iam furoris arma ꝓdũt᷑.
tr uallatur: et super uerticẽ
innocutium. ponderatum de¬
pendet exittũ. Ac ille dura in¬
quid ceruice et incircumcisi

Expanded text:
persecuti patres vestri? et rum manus aptantur ad necem, jam furoris arma produnturtyr, et super verticem innocuum ponderatum dependit exitium. At ille: Dura, inquit, cervi
Abbreviated transcription (Latin):
gio si uineris uias ac ueritatis¬
lemitas gradientes: magis
atq errorum deuia et omlo¬
lica calcate fignenta. nec et
debet fidelis anima que angza¬
lorum conforcia cc̃cupisut
demoniorum litibus celecta¬

Expanded text:
giosi itineris vias, ac veritatisemitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delecta
Abbreviated transcription (Latin):
corde qui longe estis a
iusticia. prope feci iusticiami
meam. non elongabitur: et sa¬
lus mea nõ morabitur. Dabo
insyon salutem: et ĩ ierusalem
gl̾am meam. Descende sede ĩpiil¬
tiere nirga filia babilonis: se¬
de interra. Non est solium fi¬
lie caldeorum quia ultra non
uocaberis mollis et tenera.¬

Expanded text:
corde qui longe estis a iustitia prope feci iustitiam meam non elongabitur et salus mea non morabitur dabo in Sion salutem et Israheli gloriam meam descende sede in pulverem virgo filia Babylon sede in terra non est solium filiae Chaldeorum quia ultra non vocaberis mollis et tenera
Abbreviated transcription (Latin):
rigandum paradisum: qui
indiediiiditur inquatuor
capita. Nomen uni fyon ip̃e
est qui circuit omnem terrã.
euilath ubi nascitur aurum.
et aurum terre illius optimũ
biq inuenitur dellium et
lapis onichinus. Et nomen
fluuio scdõ geon: ip̃e est qui
circuit omnem terram ethio¬
pie. Nomen uero fluminis
terci tygris: ip̃e uadit cõtra
assynios. fluuius a utem qrͣ¬
tus ip̃e est euphrates. prImmi

Expanded text:
paradisum, qui inde dividitur in quatuor capita. Nomen uni Phison; ipse est qui circuit omnem terram Evilath, ubi nascitur aurum. Et aurum terrae illius optimum bique invenitur bdellium, et lapis onychinus. Et nomen fluvii secundi Gehon; ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae. Nomen vero fluminis tertii, Tigris; ipse vadit contra Assyrios. Fluvius autem quartus ipse est Euphrates. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
plici prosequamur a ue
inelite martir angelorum cõ¬
sors apostolorum so cuis¬
prophetarum consciuis et
martirum coheres sancte ste¬
phane intercede pro nr̃a our¬

Expanded text:
plici prosequamur. Ave, inclyte martyr, angelorum consors, apostolorum sociprophetarum concivis et martyrum cohaeres, sancte Sebastiane, intercede pro nostra om
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderare¬
desiderat: qnͣto studro aute plu¬
Oͥcquid utile et neccessanũ: p̾¬
cipit exibere. Domus ⁊̃ si obscu¬
ra fu̾it: de albatur. pauim̃ta a
scopis mundantur. et diuersis
respersa floribus adornantur.
Qͥ cquid etiam ad leticiam aĩe
et corꝑis delicias ꝑtinet: ommi
soluitudinie Pouidetur. R.

Expanded text:
onsideratedesiderat, quanto studio ante pluquicquid utile et necessarium, praecipit exhiberi. domus etiam, si obscura fuerit, dealbatur, pauimenta scopis mundantur et diuersis respersa floribus adornantur, quicquid etiam ad laetitiam animae et corporis deliciarum pertinet, omni sollicitudine prouidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ebene utrumq posuit scrip¬
tura ut desponsata esset et
uirgo: et ut exp̃s uirili consor¬
cii uidetur desponsata. ne teme¬
ritate uirginitatis ad ureret᷑
infamia: cui grauis alius cor¬
ruptile uidebatur insigne pre¬
ferre. Maluit autem dñs aliqs
de suo ortu: quam de matris
pudore dubitare. sciebat eĩ
t̾renam eẽ. uirginis uerecũdi¬
am. et lubricam famam pu¬
doris: nec putauit ortus sui fi¬
dem matris inuriis adstruẽdã.

Expanded text:
bene utrumque posuit scriptura, ut et desponsata esset et uirgo: uirgo, ut expers uirilis consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matris iniuriis adstruendam.
Abbreviated transcription (Latin):
dil ssimi nec suꝑflitũ
reor set pro cõmocione sanc-¬
ta dudum habita preceden¬
cium patium uobis repetã¬
tur alloquia. Et reuera qͥo
ꝓfectu utilia ac deo placita
sepe dicere:frequent̾ audire M

Expanded text:
issimi, nec superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium patrum vobis repetantur alloquia. Et revera quid o salutis profectu utilia ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire?
Abbreviated transcription (Latin):
d confirmandam huius
inter diuersas opiniones quid
a superans et humana trans¬
cendens. uidit mentis oculis
filium dei uiui et confessus
est gloriam deitatis. quia ñ
ad solam resperit substanciã
carnis et sanguinis. iꝵ. Angeł¬

Expanded text:
d confirmandam ergo hujus inter diversas aliorum opiniones quid a superans et humana transcendens, vidit mentis oculis Filium Dei vivi, et confessus est gloriam Deitatis, quia non ad solam respexit substantiam carnis et sanguinis. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
i uouae a̾ In spiritu humili¬
tatis et in animo contrito
suscipianur domine a te et
sie fi at sacrfficium nõs¬
trum ut a te iuscipiatut hodie

Expanded text:
 Oratio. In spiritu humilitatis et in animo contrito suscipiamur Domine a te: et sic fiat sacrificium nostrum: ut a te suscipiamur hodie
Abbreviated transcription (Latin):
onsurge consurge
induere fortitudinc
tas sancta. quia nõ adiciet
ultia ut pertranseat per te ĩ¬
Eccute de pulu̾e. consurge sede
iheum. solue uin cla colli tui
captius fitia
escedit de

Expanded text:
onsurge consurge induere fortitudine  civitas sancta. Quia non adiciet ultra ut pertranseat per te inexcutere de pulvere consurge sede Iherusalem, solbe vincula colli tui captiba filia ec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
iacob et omne residuũ
domus isrł: qui portamini a
meo utero qui gestamini a
mea uuln̾a. usq ad senectam
ego ip̃e: et usq ad canos ego por¬
tabo. Ego feu et ego feram: et¬
ego portabo et saluabo. Cui assi¬
mulastis me et adequastis ⁊
comparantis me. et fecistis si¬
milem: Qͥ confertis aurum de
saculor et argentum statera
ponderatis: conducentis auri¬
ficem. ut fac deum. ⁊ procidũt
et adorant.

Expanded text:
acob, et omne residuum domus Israel, qui portamini a meo utero, qui gestamini a mea vulva. Usque ad senectam ego ipse, et usque ad canos ego portabo: Ego feci, et ego feram: ego portabo, et salvabo. Cui assimilastis me, et adaequastis, et comparastis me, et fecistis similem? Qui confertis aurum de sacculo, et argentum statera ponderatis: Conducentes aurificem, ut faciat deum; et procidunt, et adorant.
Abbreviated transcription (Latin):
non lubenur sinstram pbere
set alteram. ¶de est alt̾am dex¬
teram. Iustus ei sinistram ñ
ht. si nos hereuens indisprita¬
cione percusseru. et cextrum
dogna uolu̾it iumecare: op¬
ponatur ei aliud de scciptu¬
ris testimontum et tam dui
uerberani succedentes sibi
dextral prebeamus donee t̃mi
au latescat.C ptit a teda
ciret uolemi mutari a tene

Expanded text:
ere, sed alteram, hoc est, alteram dextram. Justus enim sinistram non habet. Si nos haereticus in disputatione percusserit, et dextrum dogma voluerit vulnerare, opponatur ei aliud de Scripturis testimonium, et tamdiu verberanti succedentes sibi dexteras praebeamus, donec inimici ira lassescat. Qui petit a te, da ei, et volenti mutuari a te, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nuan gelica leccio dilec¬
tissimi que peraurescor¬
poris interiorem mencium nr̃aꝵ
sacramenti nos intelligenciam
uocat: qmͣ aspirante gr̃ã dei
facilius assequenur. Si consi¬
deracõem nr̃am ad ea que pau¬
lo suꝑius sunt narrata refera

Expanded text:
Evangelica lectio, dilectissimi, quae per aures corporis interiorem mentium nostrasacramenti nos intelligentiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, refera
Abbreviated transcription (Latin):
eit lacõ. et urs est anina.s.
alus ania agit. filiudiacõ
anima uiuit: racõ sapit.
Et ad animam pertinet uita:
et ad racõem pertinet sapien¬
cia. Et cum imum sint: ani¬
ma sola suscipit uctam: rõ
sola suscipit sapienciam.
Et tũ nec anima sine rõne:
nec rõ sine aĩa. Sic et pater et
solam rõnem ꝑtinet sapien¬
cia. licet nõ
recedat ab

Expanded text:
est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Patesolam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab
Abbreviated transcription (Latin):
tholicam ueritatem. Audi¬
te tñ breuiter quod adiuuan¬
te domino ꝓponu explanand̾
deus unus est pater. deus unꝰ
est silius. deus unui est ipiritꝰ
sanctus. Nontres uii. set unꝰ
est deus. Crzitu cabulis:u¬
nus indertate iubstancie. S¬

Expanded text:
tholicam veritatem: audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus; non tres dii, sed unus est Deus: tres in vocabulis, unus in deitate substantiae.
Abbreviated transcription (Latin):
oncede quesumus om p̃c¬
deus. ut sancta dei genitrix
sancti quorum ĩ ista cõtinẽt᷑
ecc̃a patrocinia nos ubiq adiu-¬
uent quarinus hic illorũ pre¬
senti sitffragio transquilla
pace intua laude letenit. ꝑꝓ¬

Expanded text:
oncede, quaesumus, omDeus, ut sancta Dei genitrix sancti, quorum in ista continentur ecclesia patrocinia, nos ubique adjuvent, quatenus hic in illorum praesenti suffragio, tranquilla pace in tua laude laetemur.
Abbreviated transcription (Latin):
que p̾cessit hodierniam.
Ita conclusa erat quia iocutꝰ
est dicens. in gazophilacio doꝰ
que noluit et que audistis.
Et nemo apprehendit eun
quia nõ dum uenerat hora¬
ine lisputatum est do

Expanded text:
quae praecessit hodiernam, ita concluserat, quia locutus est docens in gazophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat horaHinc disputatum est do
Abbreviated transcription (Latin):
ferreus. ceruix tua et fons
tua ex ea. Precdixi tibi ex tũc
uenirent indicatu tibi. Ne
forte diceres. Idola mea fece¬
runt hec: et scuptilia mea et
conflatilia mandauer̃t̃ ista.
ue audisti uid

Expanded text:
ferreus cervix tua et frons tua aerea praedixi tibi ex tunc antequam venirent indicavi tibi ne forte diceres idola mea fecerunt haec et sculptilia mea et conflatilia mandaverunt ista quae audisti vid
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis alcior fuit aqua monti
bus quos operuerat. Consump¬
ta est omnis caro que moueba¬
tur suꝑ terram. uolucrum ani¬
mancium bestiarum omniũq
reptilium que reptant super
terram.¬

Expanded text:
cubitis altior fuit aqua super montes, quos operuerat. Consumpta est omnis caro quae movebatur super terram, volucrum, animantium, bestiarum, omniumque reptilium, quae reptant super terram
Abbreviated transcription (Latin):
uttauit in aurum sil¬
nas. Itemq gemmarum frag¬
mitia in ꝓpriam reformauit
naturam. uiduam quoq p̾
cepto populi suscitauit. et re¬
diuinimini iuuenis corpus
remeante anima reꝑauit.
bibens letiferum haustum ñ
solum euasit periculum set
eodem ꝓstratos poculo ĩuite
reꝑara¬
uit stai¬

Expanded text:
utavit in aurum silsaxa. Item gemmarum fragmenta in propriam reformavit naturam. Viduam quoque ad precem populi suscitavit, ac redivivum juvenis corpus revocata anima reparavit. Bibens lethiferum haustum, non solum evasit periculum, sed et eodem prostratos poculo in vitae reparavit sta
Abbreviated transcription (Latin):
t ingressus est eliachum fi¬
lius helchie qui erat suꝑ
domum et sobnas scriba et io¬
he filuis asaph a cõmentariis
ad ezechiam scscis neftibus.
et nuncauerunt ei u̾ba rapsa¬
ces. Et factum ẽ cum audisset
rex ezechias scidit uestimenta
sua. et ob uoluptus est sacco:
et seniores de sacerdotibus oꝑ¬
tos saccis ad ysaiam filium

Expanded text:
t ingressus est Eliacim filius Helciae, qui erat super domum, et Sobnas scriba, et Joahe filius Asaph a commentariis ad Ezechiam scissis vestibus, et nuntiaverunt ei verba Rabsa Et factum est, cum audisset rex Ezechias, scidit vestimenta sua, et obvolutus est sacco, et seniores de sacerdotibus, opertos saccis, ad Isaiam filium
Abbreviated transcription (Latin):
rumq frulucia dei filiũ
arguunt: quare hominum
tradiciones. et p̾cepta nõ ẜuet.
Non ei leuant manus cum
panem manducant. Mamis
idest opera et nõ corporis. utiq¬
manus set anime lauande
sunt ut fiat in celis uerbum
dei. ipse autem respondens ait
illis.O. uare et uos transgre¬
dimini mandatũ dei pp̃ter tra¬
dicionem uestram: falsam
calumpniam uera responsione
um inquid nos pp̃ter
tradicionem hominũ
precepta domini negligatis
quare discipulos meos argu¬
endos creditis. qd seniorum
iussa paruipendant ut dei
scita custodiantur. Nam deꝰ
dixit. Honara patrem et ma¬
trem. Et qui maledu̾it pr̃i
uł matri morte moriatut.

Expanded text:
rumque stultitia, Dei Filium arguunt, quare hominum traditiones et praecepta non servet? Non enim lavant manus suas, cum panem manducant. Manus, id est, opera, non corporis utique, sed animae lavandae sunt, ut fiat in illis verbum Dei. Ipse autem respondens, ait illis: Quare et vos transgredimini mandatum Dei, propter traditionem vestram? Falsam calumniam vera responsione nquit, vos propter traditionem hominum pquare discipulos meos arguendos creditis, quod si morum jussa parvi pendant, ut Dei scita custodiant? Nam Deus dixit: Honora patrem et matrem; et qui maledixerit patri vel matri, morte moriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ud est ergo sicut audio
ita iudico. Ergo iudicium i¬
cis ex te quo modo paulo ante
dixisti sic et filius quos uult
uiuificat: modo dicis ex me
facio nichil. S quid comedat
filius. Nisi quia est. Qui est
de pre: nõ est de se: Si nõ est de
nõ esset. filius de pr̃e est. pr ut
sit nõ est de filio. Filius ut sit de
de illo. non ille de isto. Quia
non quero uoluntatem me¬
amis uolũtatẽ eiꝰ qui misit me.

Expanded text:
d est ergo, Sicut audio, ita judico. Ergo judicium cis ex te, quomodo paulo ante dixisti, Sic et Filius quos vult vivificat? Modo dicis, Ex me facio nihil. Sed quid commendat Filius, nisi quia de Patre est? Qui est de Patre, non est de se. Si de non esset Filius: de Patre est. Pater ut sit non est de Filio, Filius ut sit de de illo, non ille de isto. 15. Quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me.
Abbreviated transcription (Latin):
uit ibi nomen ciuis. perrexita¬
abram uadens et ultra progre¬
diens ad meridiem facta est
autem fames interra. descen¬
ditq abram in egyptum. ut
peregrinaretur ibi. P̾reualu¬
erunt eĩ fames int̾ra.

Expanded text:
it nomen ejus. PerrexiAbram vadens, et ultra progrediens ad meridiem. Facta est autem fames in terra: descenditque Abram in Aegyptum, ut peregrinaretur ibi: praevaluerat enim fames in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
bente successit. dum:
suscipiens matrem magr̃t
ter quodãmodo dexelictus ẽ
filius. H ic dum euuangeli¬
um xpisti in asyam predica¬
ret: a domitiano cesare in pa¬
tinos insula metallo relega

Expanded text:
bente, successit, dum suscipiens matrem Magistrter quodammodo derelictus est filius. 127. Hic, dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relega
Abbreviated transcription (Latin):
tetit rapsaces: et clamauit
uoce magna udaice: et
Dixit. Audit uerbum regis
magni: regis assyrioriti. ħ
dicit rex. Non seducat uos e¬
zechias qui nõ potent eruere-
uos. Et nõ uobis tubuat fi¬
duciam ezechias super dũodi¬
cens eniens aberabit nos dñs:
nõdabitur ciuitas ista ĩ ma-¬
audite ezechiam: hec eĩ
dicit rer assyriorum. facite me¬
cum benedictionem: et egredi¬
mini ad me: et comedite unꝰ¬
quisq uineam suam. ⁊ umꝰ¬
quisq ficum suam: et bibit
unusquisq aqua in cisterne
sue donec ueniam et tollam
uos ad terram que est ut t̾ra

Expanded text:
tetit Rabsaces, et clamavit voce magna Judaice, et dixit: Audite verba regis magni regis Assyriorum. Haec dicit rex: Non seducat vos Ezechias, quia non poterit eruere vos. Et non vobis tribuat fiduciam Ezechias super Domino, dicens: Eruens liberabit nos Dominus: non dabitur civitas ista in maaudire Ezechiam: haec enim dicit rex Assyriorum: Facite mecum benedictionem, et egredimini ad me, et comedite unusquisque vineam suam, et unusquisque ficum suam: Et bibite, unusquisque aquam cisternae suae, donec veniam, et tollam vos ad terram, quae est ut terra
Abbreviated transcription (Latin):
imunis: ut pote qui os quidẽ¬
de ossibus adam. et carnem de
carne adam: set nullam dei¬
carne peccatrice traxit macu¬
lain culpe. Ecce qui tollit pec¬
cata mundi. ecce qui ustus
nnter peccatores mitis inter
impios: hoc est quasi agnus
inter lupos apparens eciam
peccatores et ĩpios iustificandi

Expanded text:
mmunis utpote qui os quidde ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam peccatrice de carne traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccatum mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens etiam peccatores et impios justificandi
Abbreviated transcription (Latin):
datum sanctum et iustum et
bonum. Qd̃ ergobonum ẽ mͥ
factum est mors. Absit. S pec¬
catum ut appareat peccatum:
ꝑbonum michi operatum mor¬
tem. Ut sciat supra modum pec¬
cans: peccatum per mandatũ.
Scimus eĩ quod lex spiritalis ẽ
ego autem carnalis sum: uenũ¬
datus sub peccaro. Qd eĩoꝑor
non intelligo. NDñe ne in ua. lc̃o¬
on enim quod uolo. nͭ ͭͥ¬
bonum hocago set quod
odi malum hec facio. si autez
quod nolo illud facio: consen¬
cio legi. Im̃ bona est. Nunc at̾¬

Expanded text:
et bonum quod ergo bonum est mihi factum est mors absit sed peccatum ut appareat peccatum per bonum mihi operatum est mortem ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum scimus enim quod lex spiritalis est ego autem carnalis sum venundatus sub peccato quod enim operor non intellego non enim on enim quod volo bonum, hoc ago; sed quod odi malum, hoc facio. Si autem quod nolo, illud facio, consentio legi, quoniam bona est, etc
Abbreviated transcription (Latin):
Luncquid ad dominũ
ba ista: et nõ pocius ad titros
qui sedent super murum et
cõmedant stercora sua. et bi¬
bant urinam pedum suoꝵ
nobiscum.

Expanded text:
Nunquid ad dominum ba ista, et non potius ad viros, qui sedent super murum, ut comedant stercora sua, et bibant urinam pedum suorum vobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
rõnale animal idest angelus
predicare debuit: gentes u̾o
quia uti rõne nesciebãt ad ceg¬
noscendum dominũ. nõ ꝑ uocẽ
set per signa deducuntur. Qͥ a¬
quam fidelib non infidelib:

Expanded text:
rationale animal, id est, angelus praedicare debuit. Gentiles, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum, non per vocem, sed per signa perducuntur, quam fidelibus,
Abbreviated transcription (Latin):
uod est ergo tam i ͨͭ ͭ¬
magnum atq insuꝑ¬
ab ile genus armorum quo
et occisus aulam celistis reg¬
ni uiuus et coronatus intra¬
ret: Proculdubio munimi¬
ne regio ceptus: nullatemis
est ab aduersariis suꝑatus.
Quoniam rex noster cum
sit altissimus. pro nob̾ humi¬
lis uenit: s mauis uenire ñ
potuit. Magnum donatinum
quippe militibus suis attulit.
quo eos nõ solum copiose di¬
tauit. set eciam ad certandũ
inuictissime confortauit. At¬
tulit namq donum catita¬
tis: que percduceret homines
ad consorcium deitatis .Q. uod
ergo attulit ercegauit. set mi
pauperi ẽ ditauit et indeficien¬
thus thesautũ pletani ipse ꝑ¬
mansit. Caritas ergo que de
celo adterras deposuit xpistũ
ip̃a stephanum de tertis eleua¬
uit ad celum. Caritas que p̾¬
cessit in rege: ip̃a subsequent̾
refulsit inmilite. i¬

Expanded text:
uod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibpauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas ergo quae de coelo ad terras deposuit Christum, ipsa Stephanum de terra elevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite.
Abbreviated transcription (Latin):
est autẽ cominus noe
clnctorumq animanonum
et omnium iumentorum q̃
erant marcha cum eo addux¬
it sp̃m super terram ĩminute
lunt aque. et dausi sunt fõ¬
tes abbissi et oatharacte celt
et prohibite sunt de delo reu̾¬

Expanded text:
us autem Dominus Noe cunctorumque animantium et omnium jumentorum quae erant in arca cum eo, adduxit spiritum super terram, et imminutae sunt aquae; et clausi sunt fontes abyssi et cataractae coeli, et prohibit
Abbreviated transcription (Latin):
udi benigne conditor nos¬
tras preces cum laudibus in hoc
sacro ieiunio fulas quadra genans
uersis ehibe remissioni gra¬
ciam Multum quidem pecca¬
uimus. set parce confitentib.
ad laudem tui nominis. Confer
medelam languidis. Pie cor¬
pus extra conteri.dona per ab¬
simenciam. ieuunet ut mens
sobrie. alabe prorsus criminũ.

Expanded text:
udi, benigne conditor, Nostras preces cum fletibus In hoc sacro jejunio Fusas quadragenario.exhibe Remissionis gratiam. 3. Multum quidem peccavimus: Sed parce cos laudem tui Confer medelam languidis. 4. Sic corpus extra conteri Dona per abstinentiam, Jejunet ut mens sobria A labe prorsus criminum.
Abbreviated transcription (Latin):
udistis quia beatii¬
dictum est oculum ꝓ uu¬
lo centem prodente. Ego autẽ
dico nobis. non resistere ma¬
lo. Qui dicit oculum pro ocu¬
lo non alterum uult auferre
set iuirumq seruare. Rominꝰ
noster tollens incifsitudinem
truncat inicia peccatorum. Et
in lege tetributio est in eut̃¬
gelio gracia. ibi culpa emũ¬
datur. ħ ie peccatorum aufe¬
tur exordia. siquis te peri¬
serit ĩ dexteram maxillam tu¬
am ꝑ ebe illi et alteram. ic il

Expanded text:
udistis quia dictum est: Oculum pro oculo, dentem pro dente. Ego autem dico vobis, non resistere malo. Qui dicit oculum pro oculo, non alterum vult auferre, sed utrumque servare. Dominus noster vicissitudinem tollens, truncat initia peccatorum. Et in Lege retributio est: in Evangelio gratia. Ibi culpa emendatur, hic peccatorum auferuntur exordia. 31 Sed si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram. Et ei
Abbreviated transcription (Latin):
unitator euis qui dit
sisulte a me quia mitis si
sum. argue. si autem boie:
quid mẽ ceclis: tale quid et da¬
uir loquebatur inpsalmo.
s ireodidisti retuibuentibus
michi mala. Et iheremias ĩ
lamentacionibui. Romime
homini cum sederit ab adoles¬
cencia sua dabit percucienti
se maxillam iaturabitur
obprobriis. Nc aduersis eos
qui purauit alt̾um deu̾mle¬
gis alterum euuangelii qd̃
et ibi et hie mansuetudo do¬
ceatt.¬

Expanded text:
imitator ejus qui dicit: Discite a me, quia mitis sum sum, argue; sin autem bene, cur me coedis? Tale quid et David loquebatur in psalmo: Si reddidi retribuentibus mihi mala . Et Jeremias in lamentationibus: Bonum est homini, si consederit ab adolescentia sua, dabit percutienti se maxiltam, saturabitur opprobriis . Hoc adversum eos qui putant alterum Domini legis, alterum Evangelii, quod et ibi et hic mansuetudo doceat
Abbreviated transcription (Latin):
ad loquenditin sancti euuan¬
gelit leccio postulat quã uolo
si possum subbreuitate tnͣs¬
currere ne nos excensa ꝓcessio
et prolixa exposicio uideatur
ad excolendam uineam suã
operarios condunit. Tu ã. R¬

Expanded text:
 sancti Evangelii lectio postulat, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
uod uixta uaticini¬
um iheremie uox ĩrama
idest in excelio audita est: plo¬
ratus et ullulatus multus.
manifeste denunciat luctum
sancte ecc̃e quod de ĩiuste m̃¬
brorum suorum nece genuit
nõ ut hostestes garriunt in
bel: ita etiam ceterorum mar¬
mate ad dñm: uutta illud
uiri sapientis. Non despicies
precespupuli: nec uiduam
si effundat
loquelã ge

Expanded text:
uod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in bel, ita etiam sanguinem caeterorum marmare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam ge
Abbreviated transcription (Latin):
sodomorum et rer gomor¬
re rexq adame et rex seboy.
nec nõ et rex bale que est segor
et clxerunt aciem contra cos
inuale siluestri scilicet adui¬
sum chodorlaomor regem ela¬
mitaru et thadal regem gẽ¬
ciim et amrafel regem sen¬
naar et arioch regem ponchi
quatuor reges aduersum qͥn¬
qz. uallis autem siluestris ha¬
bebat ptiteos multos bitumi

Expanded text:
Sodomorum et rex Gomorrhae, rexque Adamae, et rex Seboim, nec non et rex Balae, quae est Segor: et direxerunt aciem contra eos in valle Silvestri, scilicet adversum Chodorlahomor, regem Elamitarum, et Thadal, regem Gentium, et Amraphel, regem Sennaar, et Arioch, regem Ponti: quatuor reges adversus quinque. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos bitumi
Abbreviated transcription (Latin):
taq rex sodomorum et rex
gomorre tergi uerterunt ceci¬
ceruntq ibi et qui remanse¬
rant fugerunt ad montem.
lulerunt autem omnem sub¬
danciam socomorum et go¬
morte. et iiuersa que ad cibũ
pertinent abierunt nec nõ et
loch et iubstanciam eius aliũ
lrĩs abram qui habitabat ⁊̃
sodonus.
Tetce unus qui euaserat
miner auit abram hebre
qui babitabat incõualle:
mamhre amorrei frĩs eschol
et frts auer. hii ei̾ pepigerant
nod cum andisset abrã
captum iudisiet lotł
frẽm suum numerauit ex¬
pelitos uernaculos suos trestẽ¬
tos decem et octo. et persccutus
est eos tsq ad adam. si diui¬
sif sociis irruit suiper eos nocte
percusitqz eos et persecitius est¬
qz omnem subftanciam ĩ loch
frẽm suum cum substancia il¬
niri mulieres quoꝵ ĩ poprilũ.

Expanded text:
taque rex Sodomorum, et rex Gomorrhae terga verterunt, cecideruntque ibi; et qui remanserant, fugerunt ad montem. Tulerunt autem omnem substantiam Sodomorum et Gomorrae et universa quae ad cibum pertinent et abierunt necnon et Loth et substantiam eius filium fratris Abram qui habitabat in Sodomis ce unus qui evaserat nuntiavit Abram Hebraeo qui habitabat in convalle Mambre Amorrei fratris Eschol et fratris Aner hii enim pepigerant uod cum audisset Abram captum videlicet Lrem suum, numeravit expeditos vernaculos suos trecentos decem et octo, et persecutus est eos usque Dan. Et divisis sociis, irruit super eos nocte: percussitqque omnem substantiam, et Loth fratrem suum cum substantia illius, mulieres quoque, et populum.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et deleuit omnem sub¬
stanciam que erat suꝑ t̾ram
abhomine usz ad pecus tam
reptile quam uolucres celi
et delecta sunt deterra. pe mã¬
sit autem solus noe et qui cũ
eo erant marcha. obtintierũt¬
q aque terras centũ quinqͣ¬
ginta diebus. R̾¬

Expanded text:
sunt et delevit omnem substantiam quae erat super terram ab homine usque ad pecus tam reptile quam volucres caeli et deleta sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca obtinueruntque aquae terras centum quinquaginta diebus r
Abbreviated transcription (Latin):
remisit ergo xp̃c¬
tirio uindimus esse nõ secu¬
lo. Beati qui labores in reqͥ¬
em in refrigerium dolores
merorores ingaudium cõ¬
mutarunt. uiuũt quia ui
uere uiuunt: qui pro xp̃is¬
to merentur occidi. Tu ã¬

Expanded text:
emisit ergo Ctyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Bea
Abbreviated transcription (Latin):
dum nobis est quid sit quod
redemptore nato pastoribus¬
in uidea angelus apparuit
te magos non angelus set stel¬
Interrogabat magos herodes
quod signum uidistis
super natum regem stellam
magnam fulgentem cuius
splendor illuminat mun dum
et uos cognouimus et ueni¬
mus ad ora re domi¬
num. U Magi uenerunt
ab oriente inquirentes faciem
domini. et di cen tes. Et nloz.

Expanded text:
dum quid sit, quod Redemptore nato pastoribus angelus apparuit, Magos non angelus, sed stelInterrogabat magos Herodes: Quod signum vidistis super natum Regem? Stellam magnam fulgentem, cujus splendor illuminat mundum; et nos cognovimus, et venimus adorare Dominum, Vers. Magi veniunt ab Oriente inquirentes faciem Do
Abbreviated transcription (Latin):
tũ de dñi pietate diffid
qui talts est nec moriiferal
peracõne frangatur. S mas
ad penitenciam cito confugia
et dum adhuc noua sunt: et
calent peccatoꝵ suoꝵ uulnet
sic sibi adhebeat meditam̃ta
salubria. quia medicus nr̃ o
gas nr̃as curare: ut nec cital¬
cum uestigia post ip̃rus medͥ¬
camina remaneant. ix Eccen¬
deo eciam ab oĩ inquinamẽ¬
to ante eiꝰ natalem multis di
aut reliquas sollempnitates
celebrare disponiti s. ebrietãt
kacundie quasi bestie¬

Expanded text:
 Domini pietate diffidat qui talis est, nec mortifera desperatione frangatur; sed magis ad poenitentiam cito confugiat, et dum adhuc nova sunt et calent peccatorum suorum vulnera, sic sibi adhibeat medicamenta salubria; quia medicus nosterplagas nostras curare, ut nec cicatricum vestigia post ipsius medicamina remaneant. Ideo etiam ab omni inquinamento ante ejus Natalem multis dieaut reliquas solemnitates celebrare disponitis, ebrietatem racundiae quasi besti
Abbreviated transcription (Latin):
une hii conienenut
in uallem siluestrem q̃
mine est mare salis. Suodetĩ el
annis sermierant chodorlao¬
mor et tercio decumo anno re¬
itur anno quarto decimor.
uenit chodorlaomor et reges
qui erant cum eo percusserũt¬
q raphaim in astaroth eana¬
yn et zonzin cum eis et emyn
in sabe chariachaym et choreos
in montibus seyr usq ad eam¬
pestria pharam que est ĩ solitu¬
dine. ⁊ euersiq sunt et uene¬
r̃t ad fontem mesphach ip̃a
est cades. Et percusserunt om¬
nem regionem a malechita¬
rum et amorreoꝵ qui habi¬
dabat inaladoithamar. tx¬

Expanded text:
nes hi convenerunt in vallem Silvestrem, quae nunc est mare salis. Duodecim enim annis servierant Chodorlahomor, et tertio decimo anno reitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor, et reges qui erant cum eo: percusseruntque Raphaim in Astaroth Carnaim, et Zuzim cum eis, et Emim in Save Cariathaim, et Horrhaeos in montibus Seir usque ad campestria Pharan quae est in solitudine reversique sunt et venerunt ad fontem Mesfat ipsa est Cades et percusserunt omnem regionem Amalechitarum et Amorreum qui habitabat in Asasonthamar
Abbreviated transcription (Latin):
primonium penitenti¬
b datur. Nec putes culpani
patris qd̾ adolescencior dedit.
Nulla dei regno infirma etas.
nec fides grauatur aunis. ipẽ
certe se indicauit ydoneum:
peregre profectus ẽ. Merito ergo
prodegit pr̃imoniũ qui reces¬
sit ab ecc̃a. postea quam domũ
inquid pr̃iam derelinquens
peregre profectus est in regionẽ

Expanded text:
rimonium petentibus datur, nec putes culpam patris quod adulescentiori dedit. nulla dei regno infirma aetas, nec fides grauatur annis. ipse certe se iudicauit idoneum, peregre profectus est, — merito ergo prodegit patrimonium, qui recessit ab ecclesia — posteaquam domum. inquit. patriam derelinquens peregre profectus est in regionem
Abbreviated transcription (Latin):
lisei. dicentes. magr̃ uolumus
ad te signum uidere. Et.ꝵ omł¬
quasi que uiderant signa ñ
fuerunt.s et in alio euuange¬
usta quid petant pleniiti ex¬
plicatur: iolumus ad te sigñ
uidere de celo in montem hehx
ignem de sublimi uenire. cupi¬
ebant uł in similitudinem ia¬
naturam loci mugire tonitru¬
a choruicare fulgura ymbres
ruere quasi nõ possent et illa
calumpniari et dicere ex oc¬
uiltis et uaris artis palori¬
am qui calumy s¬
miaris ea que. auis in¬
des manu tenes utilitate sem¬
tis quid facturus dehiis que
de celo uer erint. utiq respo¬
debis et magos in egipto dl

Expanded text:
risaeis, dicentes: Magister, volumus a te signum videre. Squae viderant, signa non fuerint. Sed in alio Evangelista quid petant plenius explicatur: Volumus 83 a te signum videre de coelo . Vel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Sanaturam loci mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa calumcultis et variis aeris passioniam qui calumniaris ea quae oculis vides, in manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerunt? Utique respondebis et magos in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
to. quia uerum hũc homi¬
nem uerum credidit et deũ.
Cum pro filia rogat nõ illam
secum adducit nõ dominũ
ad eam uenire precatur cõ¬
stat apertissime qd̾ eum u̾bo
salutem posse dare confidit
cuius p̾senciam corporis nul¬
lam requirit. iz

Expanded text:
tet quia verum hunc hominem, verum credit et Deum. Cum pro filia rogans, non illam secum adducit, non Dominum ad eam venire precatur, constat apertissime quod eum verbo salutem posse dare confidit, cujus praesentiam corporis nullam requirit.
Abbreviated transcription (Latin):
spiritui sando resutistis sic̾¬
diceret fremebant cordibris
luis: et sticebant dentibus
in eum. si tortis columpna
cei cum iuter lapidferas ma¬
nus captatorio forcp teiet᷑
fide fundabu.sp regibats.
caritate constabilis imeba¬
tur et pendebatur feriebat᷑
et producehatur: conftrin¬
gebatur. et angebatur cede¬
bantur ⁊ ñ
uincebatur.

Expanded text:
Spiritui sancto resistitis, sidiceret, fremebant cordibus suis, et stridebant dentibus adversus eum. Sed fortis columna Dei cum inter lapidiferas manus capta, tyranni forcipe teneretur, fide fundabilis, spe regibilis, caritate constabilis, igniebatur et pendebatur, feriebatur et perducebatur, confringebatur et augebatur, caedebatur et non vincebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
suras. quibus gentes instru
salutis sue. set ad testimoni¬
um salutis nostre. Nam hodie
cum p̾missas ꝓphetͥas de xpisto
proferimus iam rerum com¬
plectarum luce declaratas:
si forte pagani quos lucrari
uolumus dixerint nõ etas
tanto ante predictas: set rerũ
euentum ut ea que facta sũt
appheta. putarentut a nobis
esse conficta iudeorum cocli¬

Expanded text:
suras, quibus Gentes instruesuras, quibus Gentes instruesalutis suae, sed ad testimonium salutis nostrae? Nam hodie cum praemissas prophetias de Christo proferimus, jam rerum completarum luce declaratas, si forte Pagani, quos lucrari volumus, dixerint non eas tanto ante praedictas, sed post rerum eventum, ut haec quae facta sunt prophetata putarentur, a nobis esse confictas; Jud
Abbreviated transcription (Latin):
nunc reges intelligite erudi¬
mini qui iudicatis terram.
seuite domino intimore. et
erultate cum trimore. ille eĩ
rex ultor impiorum regnũ
et rector piorum: nõ ita na¬
tus est. ut reges nascuntur ĩ
seculo quia et ille natus est
cuius regnum nõ est de hoc
de seculo. Nobilitas fuit nas¬
tis. indiuinitate nascentis.
Deniq cum tam multi iam
nati atq defuncti eẽnt reges
iudeorum: nunquid quem¬
qmͣ eorum ad orand̾ magi
quesierunt. Quia nec quem¬
qmͣ eorum celoloquente di¬
preteundum non est. Hec
magorum illuminac̃o mag¬
num testimonium cecitatis
extitit iudeorum in terra
eorum. Iste requirebãt qd̾
illi insua non cognoscebãt.
quem illi apud se negane¬
stella que magos perduxit
ad locum: ubi erat cum ma¬
tre uirgine deus infans. q̃
utiq pot̾at eos et ad ipsam
perducere ciuitatem set tñ
subtraxit se. nec ets prorsus
apparuit: donec de ciuitate
narent: ip̃i dicerent in beth¬
leem iude. Sic eĩ scriptũ est.
Et tu bethleem terra non

Expanded text:
elligite; erudimini, qui judicatis terram: servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Ille enim rex, ultor impiorum regum, et rector piorum, non ita natus est, ut reges nascuntur in saeculo; quia et ille natus est, cujus regnum non est de hoc saeculo. Nobilitas fuit nastis, in divinitate nascentis. Denique cum tam multi jam nati atque defuncti essent reges Judaeorum, nunquam quemquam eorum adorandum Magi quaesierunt: quia nec quemquam eorum coelo loquente dipraetereundum non est, haec Magorum illuminatio magnum testimonium caecitatis exstitit Judaeorum. In terra eorum isti requirebant, quem illi in sua non agnoscebant. quem illi apud se docestella, quae Magos perduxit ad locum ubi erat cum matre virgine Deus infans, quae utique poterat eos et ad ipsam perducere civitatem, se tamen subtraxit, nec eis prorsus apparuit, donec de civitate,narent, ipsi dicerent, In Bethlehem Judae. Sic enim scriptum est: Et tu Bethlehem, terra Juda, non
Abbreviated transcription (Latin):
interrogant credunt et que¬
runt tanqliam significantes
eos qui ambulant per fidem.
et desiderant speciem. Non ne
alii reges iudeorum iam tociꝰ
in iudea natierant: Qͥd ẽ qd̃
iste abalienigenis in celo ag¬
nostitur. interra queritur ĩ
alto fulget. in humili latet ĩ
oriente magi uident stellam
ut in uidea matum intelligt̃.¬

Expanded text:
interrogant, credunt et quaeinterrogant, credunt et quaerunt; tanquam significantes eos qui ambulant per fidem, et desiderant speciem. Nonne alii reges Judaeorum jam toties in Judaea nati erant? Quid est, quod iste ab alienigenis in coelo agnoscitur, in terra quaeritur; in alto fulget, in humili latet? In Oriente Magi vident stellam, et in Judaea natum intellig
Abbreviated transcription (Latin):
uper celebrauimus
diem quo ex uideis natus
est: hodie celebram᷑ quo a gẽti¬
bus adoratus est. quoniam sa
adorauerunt hodie magi. il¬
lis angłs istis stella autem
ninciauit. utriq de celo dedi¬
cerunt. cum regem celi ĩ t̾ra
uiderunt ut ẽẽt gloria ĩ ex
celsis deo: et interra pax ho¬
minibus bone uoluntatis.
ip̃e est pax eĩ nr̃a qui fecit
utraq uinum. iam eĩ in hoc
infans natus nunciatus os¬
ris. iam ip̃o primordio na¬
tiuitatis apparuit duos e
diuerso parietes inse copu¬
lare iam cepit. Pastores
a uidea magos ab oriente
ducens: ut duos conderet in
faciens pacem. pacem hiis
qui longer pacemhiis qui
ꝓpe. zdeoq illi ip̃o die de ꝓpe
uenientes: de longinquo is¬
ti hodie peruenientes duos
dies celebrandos poterts sig¬
nauerir ⁊ unam tñ lucem
de istis est loquendum: qͦs
de remotis tetris fides duxit
quesiennt eum dicentes.
ubi est qui natus est rex iu¬
derum: uidimus eĩ stellam
eius in oriente: et uenimus
adorate eum. Annunciant et

Expanded text:
uper celebravimus diem quo ex Judaeis Dominus natus est: hodie celebramus, quo a Gentibus adoratus est. Quoniam saladoraverunt, hodie Magi. Illis Angeli, istis autem stella nuntiavit. Utrique de coelo didicerunt, cum regem coeli in terra viderunt, ut in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum. Jam hinc infans natus atque annuntiatus osris, jam in ipso primordio nativitatis apparuit. Duos ex diverso parietes in se copulare jam coepit, pastores a Judaea, Magos ab Oriente perducens: ut duos conderet in faciens pacem; pacem his qui longe, et pacem his qui prope . Ideoque illi ipso die de proximo accedentes, de longinquo isti hodie venientes, duos dies celebrandos posteris signaverunt, unam tamen lucem de istis loquendum est, quos de remotis terris fides duxit quaesierunt eum, dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Nuntiant et
Abbreviated transcription (Latin):
dia sanam licet nesciens
faber est eĩ uerus quia omnia.
per ip̃m facta sunt. medicus est
quia omnia per ip̃m restauta¬
ta sunt in celis et interra. Et si¬
cut de se ip̃o testatur. nõ habent
opits sani medico. set male
habentes et quia diximus quo
instrumento fabricandi dica¬
mus et quo itatur generen
reteriens uidit cecũ scd̾a.
a natiuitate. expuit in

Expanded text:
dia, sanam licet nesciensFaber enim est verus, quia « omnia per ipsum facta sunt : » medicus, quia omnia per ipsum restaurata sunt in coelis et in terra, et sicut de se ipso testatur: « Non habent opus sani medico, sed male habentes . » Et quia diximus quo instrumento fabricandi, dicamus et quo utatur genere aeteriens vidit caecum natum a nativitate, exspui
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei.uade et laua in natato¬
ria syloe. qd̃ interpretatur mis¬
sus. Abuit ergo et lauit et uenti
uidens agnosce igitur magne.
modum medicine: et gaũde qr
perhanc illuminari meruisti.
lutum de terra caro xp̃i est. spu¬
tum deore: diuinitas eius ẽ quia
luto in mixtm nos illuminati
in natatoria syloc baptizatos. qr
uerbum caro factum est et ha¬
bitauit ĩ nobis. et uidimus
gł̾am etus. quam prius tenebris
arcentibus comprehendere non
et fabrum ergo xp̃m crea¬
tus es. ut ẽẽs per medicũ
ĩ recreatus es ut post uuln̾a
santis esses qui inabridem¬
tibus quidem ciuibus seip̃m
curare hoc ẽ insua patria uir¬
tutes facere monetur. set non
occiose ab etiuangelista alto
excusatur. quia nõ poterat ibi
uirtutem illam facere nisi
paucos infirmos impositis
manibus curauit et mira¬
batur pp̃ inccedulitatem il

Expanded text:
dixit ei: Vade, lava in natatoria Siloe, quod interpretatur MISSUS. Abiit ergo et lavit, et venit videns . Agnosce igitur magnae modum medicinae, et gaude quia per hanc illuminari meruisti. Lutum de terra caro Christi est. Sputum de ore, divinitas ejus est, quia luto immistum nos illuminat in natatoria Siloe baptizatos, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, et vidimus gloriam ejus , quam prius, tenebris arcentibus, comprehendere non er fabrum ergo Christum creatus es, ut esses. Per medicum Christum recreatus es, ut post vulnera sanus esses. Qui ab irridentibus quidem civibus seipsum curare, hoc est, in sua patria virtutes facere monetur, sed non otiose ab Evangelista alio excusatur, quia non poterat ibi virtutem ullam facere, nisi paucos infirmos impositis manibus curavit. Et mirabatur
Abbreviated transcription (Latin):
Tecce tempestas magna
facta est ĩmari ita ut na¬
uicula oꝑiretur fluctibus. Cũ
eĩ multa magna et miranda
ostendiss interra transiit ad
mare: ut et ibidem ad huc ex-¬
cellenciora opera demonstraret.
quatimis t̾re marisq dominꝰ
se ẽẽ cunctis ostenderet. Ingres¬
sus ergo nauiculam. fecit tur¬
dari mare cõmouit uentos. cõ-¬
utauit fluctus. Cur hoc: Ideo
ut discipulos mittet int̾iores
et suum auxilium postula¬
rent suamq potenciam rogã¬
tious manifestarent. izaudiã¬
nõ ex sese aborta est set potesta¬
ti paruit imperantis. eius qui
educit uentos de thesauris su¬
is. qui t̾minum mari harenã
constituit. Dixit eĩ usq huc ue¬
nies: et nõstiper gradieris. set
temetip̃os confringentur fruc¬
tus tui. huius ergo iussione et
p̾cepto: orta est tempestas in ma-¬
ri. Propter occasiones superus
mnemoratas facta est tempestas
magria et nõ pisilla ut magnũ
opus et nõ pusillum oftenderet᷑¬

Expanded text:
ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Inon ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
aqua nascitur agnus qͥ tollit
peccata mundi. incuius na¬
tiuitate qui conscienciam
serurram habet: dulcuns gau¬
cet. Qui miseram attenciꝰ
timet. Q bonus est: affectuose
orat. Qui peccator deuotissime
uꝑlicat
tilus dies uere dulcis
et cunctis penitentibus
cieniam portans. P̾romitto
uobis filiolt et certus sũ quia
in hac dre siquis ex corde peni¬
tuerit et ad uomitum pecca¬
ti reuersus nõ fuerit: quodc̃q
pecierit dabuur el. Tantum
fide nõ dubitet. dilectacio nem
non repetat: hodie tocinis mũ¬
di peccatum tollitrit. et pecca¬
tor desperat.¬

Expanded text:
qua nascitur Agnus, qui tollit peccatum mundi. In cujus nativitate qui conscientiam securam habet, dulcius gaudet; qui miseram, attentius timet: qui bonus est, affectuose orat; qui peccator, devotissime supplicat. Dulcis dies, vere dulcis, et cunctis poenitentibus veniam portans. Promitto vobis, filioli, et certus sum, quia in hac die si quis ex corde poenituerit, et ad vomitum peccati reversus non fuerit, quodcumque petierit, dabitur ei: tantum in fide non dubitet, delectationem non repetat. Hodie totius mundi peccatum tollitur, et peccator desperat
Abbreviated transcription (Latin):
zohanues ihm̃ uenientẽ ad
se: et ait. Ecce agnus dei. Et¬
ce qui tollit peocata mundi.
ohanues baptista et
pretursor domini saluato¬
ris quem du uenturum po¬
pulis uerbo p̾clicauerat xp̃m
iam uenientem ad se: sicut ex
leccione sc̃i euuangelis fr̃es¬
kiñi modo cum legeretur au

Expanded text:
ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi, oannes Baptista, et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evangelii, fratres, modo cum legeretur, au