comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc in monasterio meo positus: cuiusdam ualde uenerabilis uri
rel atione cognoui quoddico. Agebat enĩ quia uenenebilis pãt
nomine  monasteria construxit in loco cui uocabulũ ampleest.

Expanded text:
Adhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est
Abbreviated transcription (Latin):
neque ꝓmemoriam uideat : quod prius pactionem tenebat: Vpe
bocagitur quod p̃misi : quia cũ nauigamus longis. lam nec posto
quietis quẽ reliquimꝰ uidemus: Nonnũ quã uero ad augm̃turs
meidoloris adiungitur : quod quorum da uitaꝰ presens saecul
to tam̃tereliquer̃ mihi ad memoriam reuołtur: Quorũ in
culm̃ aspicio : quantũ ipse in infimis iaceam agnosco . Quopͥsimi
conditorisuo in secr&ioriuita placuer̃. quine ꝑhumanos ais
a nouitate m̃tis ueterescent᷑. eos om̃psds̃ huius mundilaarib

Expanded text:
neque per memoriam videat, quod prius per actionem tenebat. Unde neque per memoriam videat, quod prius per actionem tenebat. Unde hoc agitur quod praemisi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis quem reliquimus videmus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi la
Abbreviated transcription (Latin):
bene cuntis poenaest. uidelic& ut in gressũuite & laboris
sui p̃mium amabat: atnunc ex occasione cuiae pastorals
siccularum hominũ negotia patitur & posttã pulchra
qni&is sude speciem terreni actus puluere foedatur. Cum
sꝗpcon descensione multorum ad exterior spar serit
cdiam cũlrateriorae appetit: adhaet ꝓculdubiominor tedis
Perpendo itaq: quid tolero : perpendo quod amisi : Dumq intueo¬
illud quod perdidi: fit hoc grauius quod porto. Ecce & enimnun
magnis maris fluctibus quatior : atq: innauimentis tempestatis
ualidae procellis in lidor : Et cum prioris uitae recolo quasi
post tergum ductis oculis uisolitore suspiro: qõque ad huc est¬
grauius dũ in m̃sis fluctib: turbatus feror. uixiam postum ualeo
uiderequẽ reli iui.: Quia & ita s̃ casusmentis : ut prius quidẽ perdat
bonũ qđ ten& sitamense ꝑdidisse meminerit : Cumq longus
recesserit &amipsius boni quod ꝑ diderit obliuiscitur: fitque ut se

Expanded text:
pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris sui premium amabasaecularium hominum negotia patitur, et post tam pulcram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro descensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaqillud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum videre valeo quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam boni ipsius quod perdiderat obliviscatur; fitque ut post
Abbreviated transcription (Latin):
uadãdie ximis Quoruxdã sȩcubarilior
tumultib: depressus quib: insuis negotiis plerũ qde co¬
gimur soluere : &iam quod nos cestũ est non debere
eetum locum petii amicũ merori. ubi omne quod demea m
oupatione displicebat sepatenter ostender&. & cunctea
qu in fligere dolorẽ consueuerant congesta anteo culasla¬
diltis simur filiusm̃s pecrus dia conus ad futimihi aptimat
luututis flore in amicitis familiariter obstrictus. atqadaqro
uer indigatione sotius Quigraui exco quicordis langus
re mntuen: ait : Numquid nãnou aliquid accidt quod
plus solito merorten& ÷ Cuiin quaim, Merorpe t¬
tũ nois : Infelix quippe animus m̃s occupationis sude pul¬
satus lnere meminit qualis aliquando uimonastero
suit ꝓo mõdo eil entia cuncta subtererant quanter
tebus h nib qua e uol uuntur eminebat: qd nulla nis eolesa
cogitat con sueuerat: Qd &ia retentus cotpore. ipsa carnis
dlaustr ontẽ platione transiebat: quod morte quoq quas

Expanded text:
uadam die nimiis quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculosdilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moerortum novus. Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit; 152 quomodo ei labentia cuncta subter erant; quantum rebus omnibus quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consueverat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
relin quebat commendare curauit : ut in ipso quoque
talia ficer & qualia in fratre illius suis exor tationibus
fessa: Quta uidelic& commendatione expleta
de functus est: Post cuius mortem richaredis rex
non patrem perfidum sed fratremmar trrem seque
aba utane bierescos prauitate conuersus est : totaq¬
d̃ hosti sexisterẽ perhere ticam perfidu i nonti rae¬
fiates de mirum quoduere fidei praedieaton farctisesti que
frater ost man teris. Euius hunc quo que meria a diuuant
ut a domiipotentisdi gremium tam multos reducat
Qualnre considerandun nobis est quia totum &gine qua quã
poossit: siberm inigildus rex proueritate mor tius aon
piautem mortuum fuerit multum fructum adfert
Hoe fieri uidemus in membris quod factum scimus in ca¬
pite. Vt uuissi got charum & enimgente unus estmor tuus
ur niultiuiuerentꝰ: dumunum granum fideliter cetidius
adoptinendam fidem animarum seges multa surrexit.
PETRUS

Expanded text:
relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia in fratre illius suis exortationibus fecisset. Qua videlicet commendatione expleta, defunctus est. Post cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arrianae hereseos pravitate conversus est, totamDei hostis existere per hereticam perfidiam non timeret. Nec mirum, quod verae fidei praedicator factus est qui frater est martyris, cuius hunc quoque merita adiuvant, ut ad omnipotentis Dei gremium tam multos reducat. Qua in re considerandum nobis est, quia totum hoc agi nequaquam possit, si Hermenigeldus rex pro veritate mor. tuus non si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Hoc fieri videmus in membris, quod factum scimus in capite. In Visigothorum etenim gente unus mortuus est, ut multi viverent; et dum unum granum fideliter cecidit ad obtinendam vitam animarum, seges multa surrexit. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
sorem di illic ubiia cebat occiderent: quos factsmestt
mmo x ut ingres si sumtisecurem cerebro illuus uefrorem¬
tes uitam corporis abstulerunt: hocque eo aa seserunet
penimereo quodi psum quoque qui perem ꝓtusest un sel
consinterat dis pexisse: sed pro ostendenda ue damesebo¬
ossuperra quoque nonde fueremiracula teramcoepit
innoc tumo silentio psalmodiae cantus ad corpus eiuisdem
qui amartrets quidam &iam ferunt quodillie noctur¬
o tempore accensae lampades apparebamide
uonde factum est quatenus corpus illius ut uid eliea
mar teris iure acunctis fidelibus uenerare debuiss&
Pateruero per fidus & parricida commotus poeniten¬
tia hoc fecisse sedoluit: nec tamen usque ad optinen¬
dam salutem : Nam quia uera essẽ catholica fides
agnouit sed gentis suae timore perterritus a dhane
peruenire non meruit. Qui oborta regritudine adex¬
trema perductus : lean dro ep̃o. quem prius uehemente
Adflxerat V rccaredum regem filium quem insua beresi

Expanded text:
soreni Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut ingressi sunt, securem cerebro illius infigentes, vitam corporis abstulerunt. Hocque in eo valuerunt perimere, quod ipsum quoque qui peremptus est in se constiterat dispexisse. Sed pro ostendenda vera eius gloria superna quoque non defuere miracula. Nam coepit in nocturno silentio psalmodiae cantus ad corpus eiusdem quia martyris. Quidam etiam ferunt, quod illic nocturno tempore accensae lampades apparebant; unde factum est, quatinus corpus illius, ut videlicet martyris, iure a cunctis fidelibus venerari debuisset. Pater vero perfidus et parricida commotus paenitentia, hoc fecisse se doluit; nec tamen usque ad optinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides, agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer adflixerat, Reccharedum regem filium, quem in sua heresi
Abbreviated transcription (Latin):
siderii adfligit. In riguam uero inferius accepit: cum inferni
pplicia flendo pertimescit. Et quidem prius inferius. Ac
sł inrigua superius datur. sed quia conpunctio amoris digni¬
tem prenin& : necesse fuit ut prius inriguam superius. & post in¬
guum inferius commemorare debuiss&:

Expanded text:
desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
niibenedictionem terram australem & arentem dedistimihi
ge & in riguam: Dedit ei pater suus in riguam superiusi & in riguã
enus: Axa quippe supera sinum sedet cum in rationabilibus
ns suae motibus anima praesedit. quae sus pirans a patre terram
num p&it: quia cum creatore nostro cum magno gemitu quae¬
da est lacrimarum gratia: Sunt namq non nulli quilam in dono
eperunt libere proiustitiae loqui obpressos tueri. indigentibus¬
sessa tribuere. ar dorẽ fidei habere : sed adhuc gratiam lacrimarum
habent: Hi nimirum terram australem & arentem habent.
dhuc inrigua indigent : quia in bonis operibus positi in quibus
ni at que feruentes sunt. Oport& enim ut aut timore supplicii.
tamore regnicaelestis. mala &iam quae antea perpetrauerunt
plorent. Sed quia ut dixi duo sunt conpunctionis genera. Dedit ei
tersuus inriguam superius. & in riguam inferius : In riguam
ipre superius accepit anima cum sese in lacrimis cael estis regni

Expanded text:
stralem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet, oportet nimis, ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsius uoluntatem:
& quomodo proillis
tuno orabitur : quiiam nullatenus possunt
aꝗdiustitiae opera ab iniquitate commutari.
Eadem itaque causa est. curnonor &ur
tunc prohominibus. a &erno igne damnatis.
Quae nunc &iam causa est ut non or&ur
prodiabolo angelisq eius. a&erno sup¬
plicio deputatis: Quaenunc &iam cau¬
esti ut non orent scĩ homines prohomi
nibus infidelibus impusque de functis
orationis suae meritum causari refugiunt
Quod si nunc quoq uiuentes iusti
mortuis
& damnatis
in iustis minime
tunc ini quorum
tormenta respiciunt :
ipsi iam iustitiae uicinius atq artius
inherebant:
Sic quippe eorum mentes perhoc quod ius¬
tissimo iudici inherent. uis distriationis
absorb&: ut omnino eis non libeat. quiequid
Ab illius a &ernae regulae. subtilitate
discordat.
on est iam quod responderi debeat
a pertȩ rationis sed haec nunc quȩstio nentẽ
mou&. quomodo anima in mortalis dictuir.
dum const& quod in perp&uo igne moriatura¬
UIAD UOBUS. MODIS UITA DU¬

Expanded text:
ad ipsius voluntatem? Et quomodo pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo, angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc est ut non orent sancti homines, pro nibus in fidelibus impiisque defunctis: orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime tunc iniquorum tormenta respiciunt, qipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate discordat. on est jam quod resapertae rationi. sed haec nunc quaestio mentem movet, quomodo anima immortalis dicitur, dum constat quod in perpetuo igne moriaturuia duobus modis vita di
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ardebunt. scilic& ut iustiomnes &in
dõ uideant gaudia quae percipiunt: &in illis
perspiciant supplicia quae euaserunt: Quate¬
nus tanto magis in aeternum diuinae gratiae
debitores se esse cognoscant. quanto in a&ernum
tunc ardere conspexerint non orabunt Quibus
utiq dictum est . pro inimicis uestris orate.UR
Irant pro inimicis suis eo tempore.: quo pos¬
sunt ad fruc tuosam paenitentiam eorum
corda conuertere. Atq ipsa con uersione
saluare. Quid enim aliud
pro inimicis oran¬
dum est. nisi hoc quod apostolus ait.
Vt d& illis ds̃ paenitentiam

Expanded text:
aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaserunt, quatenus tanto magis in aeternum gratiae divinae 452 debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate ? GREGOR. Pro inimicis suis orant eo tempore quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis orandum est, nisi hoc quod Apostolus ait: Ut det illis Deus poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ocrecte dicer&ur. si districtus iudex non corda
hominum. sed facta pensar &: iniqui enim ideo cũ
fine deliquerunt. quia cum fine uixerunt: Nam
uoluissent utiq sipotuis sent sine fine uiuere. ut po¬
tuissent sine fine peccare: Ostendunt enim quia
in peccato semper uiuere cupiunt. quinum quam
desinunt peccare dum uiuunt: Ad magnam ergo
iustitiam iudicantis pertin&. ut num quam careant
supplicio . qui in hac uita numliioluerunt carerepeccato:
ed nullus iustus crudelitate pascitur . & delinquens
seruus. aiusto dño idcirco caedi praecipitur: ut a
ne quitia corrigatur: ad hoc ergo uapulat. ut em̃¬
dari debeat: iniqui autem gehennae ignibus
traditi. si ad correctionem non perueniunt.
quo fine semper ardebunt :
mni potens ds̃ quiapius est : miscrorum cruciatu
non pascitur. Quia autem iustus est : ab ini¬
quorum ultione in perp&uum non sedatur
sed iniqui omnes a &erno supplicio deputati.
sua quidem iniquitate puniuntur & tamen ad

Expanded text:
oc recte diceretur, si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique , si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato. PETR. Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur; ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat. Iniqui autem gehennae ignibus traditi, si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt? GREGOR. Omnipotens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia vero justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad
Abbreviated transcription (Latin):
lapsũ subnos m&ipsos: leuamur : Ille itaq qui porcospauit uaga¬
tione mentis & inmunditiae subsem &ipsocecidit: Iste uero
quemangelus soluit eiusq mertẽ inexta sirapuit: Extrase
quidem. sed suꝑsem&ipsõ fuit : Uterq: ergo adse rediit : quan¬
do& ille aberrore operis secolligitadcor : & ille  contẽplatio¬
nis culmine ad hocrediit quodin intellectu cõmuni & prius fuit :
Venerabilis igitur benedictus. in illa solitudine habitauit secũ:
inquantum se intra cogitationis claustra custodiuit: Nã quoties¬
cũq hunc contemplationis ardor in altũ rapuit : se ꝓculdubio
subscreliquit :
PETRUS.

Expanded text:
gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
eriptum pet reest deunigenito summi patris. In principio
erat uerbum & uerbum erat apud dm̃ : & ds̃ erat uerbum:
Decuius &iamuirtute subiungitur : Omnia peripsum factã
uidigitur miramur si uerba xdere sine lingua potuit uer

Expanded text:
riptum, Petre, est de Unigenito summi Patris: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . De cujus etiam virtute subjungitur: Omnia per ipsum facta sunt . Quid igitur miramur, si verba edere sine lingua potuit Ver
Abbreviated transcription (Latin):
NNum quidnam p&rae in hac adhuccarne nonerat qui audi¬
ebat. Quod cum queligaueris super terram. erit ligatum
incalis : Et quae solueris superterram solutaerunt & incȩ.¬
lis Cuius nunc uicem & ligando & soluendo obtinent:
Quilocum sc̃ĩ regiminis fide & moribus tenent: sed ut tanta
ualeat homode terra caeli & terrae conditor interramuenit
ecaclo : atq: ut iudicare caro &iam despiritibus possit: hoc

Expanded text:
Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in coelis ? Cujus nunc vicem in ligando et solvendo obtinent qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de spiritibus possit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Nã inaquaex p&ra producta morsen: Inferrũ uero quo expro fundo
a quae rediit heliscũ : In a qu& ĩtinere p&rũ : in corui oboedientia
heliã : Ixluctu autẽ mostis in imici. dauid: Nidegut ꝑpendo uir iste
spũ iustorũ omniũ plenus fuit:
GREGORIUS.

Expanded text:
Nam in aqua ex petra producta, Moysen; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum. In aquae itinere, Petrum. In corvi obedientia, Eliam. In luctu autem mortispiritu justorum omnium plenus fuit. Gregor.
Abbreviated transcription (Latin):
quã decdinare nequeo : quia hesterno die mehodieiturũ ꝓmisi. ul
ire disposui. Tunc illea fundo cordis considerans asperitatẽ & du
tini tenuit. sepeccasse. sereũ ẽe testatus est. qui tanto taliq uiro tã
crudelẽ facere contum eliã p̃sũpsiss&. At contralibtinus sese in
terrã ꝓsternens. eiꝰq. pedib ꝓuolutꝰ. suȩ culpȩ non illius sȩuitiȩ fui¬
sereferebat : qđ ꝑ tulerat. Sicq. accũ ẽ: ut ad magnã mansue¬
tudinẽ ꝑduceretur pat̃. & humilitas discipulimagistra fier&
magistri. Cũq ꝓutilitate monasteriiad constitutionẽ causȩ egressus
fuiss&. multiuiri noti acnobiles qͥ eũ sẽꝑ ualdehonorab ant uehem̃t̃
ã mirati. sollicite requi rebant qͥđ nã ho ͤ ess&. qđ tã tum̃tẽ acliuidã
iciẽ haber&. Quib ille dicebat. Hest̾̃nosero peccatis meis facientis
in scabello subped aneo impegi. atq hoc ꝑtuli. Sicq uirsc̃s̃seruans ha

Expanded text:
quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et dutini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in
Abbreviated transcription (Latin):
st plane : sed si sit qui uelit imi tari. Ego enim uirtutẽ
patientiae . signis & miraculis maiorem credo.
Quo damnam que die is qui post uenerabilis honorati exitũ mo¬
n asteru regim̃ tenebat contraeundẽ uenerabilẽ libertinũ in graui
iracundia exarsit. ita ut in eũ manibus exceder&. Et quia uirgã
qua eũ ferire poss& minime inuenit: cõprehenso scabello sub¬
ped aneo. ei caput acfaciem tutudit : totũq illius uultũ tum̃ tẽ
acliuidũ reddidit. Qui uehem̃ tercesus. adstratũ ꝓpriũ tacitus
recessit. Dieuero altera. erat ꝓutilitate monasterii causa constit¬
ta. Expletis igitur hẏmnis matutinalibus. libertinus ad lectũ ab¬
batisuenit. orati onẽ sibi humilit̃ petiit. Sciens uero illequantũ a
cunctis honoraret᷑. quantũq diligeret᷑ . pro iniuria quã ingesserat
recedereeum uelleamonasterio putabat : atq requisiuit dicens
Vbiusire : Cuiille respondit. Mon asterii causa constituta ẽpat̃.

Expanded text:
st plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
irdñi benedictus petre unius sp̃m habuit: Qui ꝑ concessȩ redẽptionis
gratiã electorũ corda omniũ impleuit. de quo iohannes dicit: Erat
lux uera quacin luminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundũ
& de quorursus ÷ s criptũ est. De plenitud ineei nos om̃s accepimꝰ:
Nã sc̃ĩdĩ homines potuer̃ ad nõuirtutes habere : ñ &iã aliis trader̃e
Illeautẽ signa uirtutis dedit subditqs. qui sedaturũ signũionae ꝓmi¬
sit in imicis : Vt conemammi suꝑbis moridignar& corã humilibus
re surgere : Quatenus & illiuiderent qđ contẽnerent : & isti qđ uene¬
rant ur amare debuissent: Ex quomi sterio actũ est . ut dũ suꝑbia spi¬
ciunt dis pectũ mostis: humilis contra mortẽ acciperent gloriam po-¬
testatis
PETRUS.

Expanded text:
um habuit qui per concessae redemptionis gratiam electorum corda omnium implevit, de quo Joannes dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
uid suꝑ hacre miraris p&re . Num quid nam menti excidit
quiacum danihel prophaa magnam illam acterribilem
uisionẽ uidit. ex qua & iam uisione contremuit ꝓtenus ad¬
iunxit. & ego elangui et egrotaui ꝑ dies plurimos. Caro enĩ
ea quae sunt sp̃s capere nonualet. & idcirco nonnũ quamcũ
mens humana ultrase aduidendũ ducit᷑: necesse ẽ. ut hoc carneũ
uasculũ qđ ferritalenti pondus nonual& infirmetir. pe

Expanded text:
uid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PE
Abbreviated transcription (Latin):
aboriosum ualde hocopus est: & max ime occupato animo
atque ad alia tendenti. sed si sunt quibus prodesse ualeat. uolun¬
tatẽ meam ꝓcul dubio postpono utilitate proximorum. Et in quan¬
tumdo largiente ualuero : quod amina post carnem uiuat : sub sequenti
hoc quar to uolumine demonstrabo. EXPLICIT LIDERTERTIUS.

Expanded text:
aboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine demonstrabo. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ'.
Abbreviated transcription (Latin):
dictus probo dĩ famulus desorore sua musa nomine
puella paruula narrare consueuit dicens : quod quadam
paruit. atq. coaeuas ei in albis uestibus puellas osten¬
dit: Quibus cum illa admiscere appeter &. sed sese eis

Expanded text:
dictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine dictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam paruit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis
Abbreviated transcription (Latin):
te. singularitate abstinentiae: ad culmen scĩtatis excre¬
uerat. Huic peruisionem felix a tauus meus huius ro¬
mane urbis antestis apparuit : eiq mansionem perpe¬
tuae cdaritatis ostendit dicens: Veni. quia in hacte lucis
mansione recipiam: Quae subsequenti mox febrae cor¬
repta addiem peruenit extremum. & sicut nobilibus
feminis uirisq morientibus multi conueniunt qui eorũ
proximos consolentur: Eadem hora exitus ipsus. multi
uiri ac feminae eius lectulõ circum steterunt: Cũ subito
sursum illa respiciens. ihm̃ uenientem uidit. & cum
magna anim aduersione coepit circumstantibus cla
subito flagrantia miri odoris aspersa est :ut ipsa quoq sua¬
uitas cunctis ostender& illic auctorem suauitatis uenis se:
Cumq: corpus eius exmore mortuorum ad lauandũ ess&
nudatum. longȩ orationis usu incubitis eius & genib: camelo¬
rummore inuenta est obdurata cutis ex creuisse : & quid
uiuens eius sp̃s semper egerit : caromortua testabatur.
ODNE OHOCSILEO. QUOD PRAE¬

Expanded text:
e, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis excreverat. Huic per visionem Felix atavus meus hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamsubito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur.e hoc sileo quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
uadam̃ die dum adbeatiio hannis oratorium. quod in ipsa
cel situdine sitũ est ꝑ ger& : ei antiquus hostis ae mulo medici
specie obuiã factus est cornuꝰ tripedicam ferenis. Quicũ eũ requi¬
sisset dicens ubiuadis: Illeres pondit eoce . adfratres uado
potionem eis dare : Itaq perrex it uenerabilis benedictus adora¬
tionem : qua conpl&a concitus rediit : malignus uero sp̃s. unũ
semorem monachũ inuenit aquã haurientem : Ix quostatim
ingressusest: Eumque in terrã proiecit . & uehementissime
uexauit : Quemcum uirdĩ aboratione mrediens. tamcrudelit̃
uexaricons picer& ẽi solummodo ala pamdedit : & malignum ab
cospm protqͥnus excussit : itaut adeum redire ulterius non au¬
der&.
PETRUS.

Expanded text:
uadam die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
ira res ualde & uehementer stupenda: Sed hoc quod dic¬
tũ est quiante oculos ipsius quasi subuno solis radio collectus

Expanded text:
ira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus
Abbreviated transcription (Latin):
ustiniani quoque a gusti temporibus dum contra catholico¬
rum uitam exhorta auuandalis arriana persecutio in
africa uehementer in sanir& : Quidam inde fensione
ueri tatis epĩ fortiter persistentes admedium sunt dedueti:
quos uuanda lorum rex uerbis acmuneribus flee teredia
per fidiam non ualens tormentis frangere posse secre di¬
dit : Nam cum eis in ipsa defensione ueritatis slentium
indicar & nec tamen ipsi contraper fidiam tacerent ne
tacendo forsitan consensisse uiderentur raptus in fu

Expanded text:
ustiniani quoque augusti temporibus dum contra catholicorum vitam exhorta a Wandalis Arriana persecutio in Africa vehementer insaniret, quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. Quos Wandalorum rex verbis ac muneribus flectere ad perfidiam non valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret, nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in fu
Abbreviated transcription (Latin):
uodam frat remoriente. praesentẽ fuisse me contigit: quirepen¬
Ructe dumlo quere tur. uitalem emisit flatũ. & quem prius metũ
loquentem uidebam: subito extinctũ uidi: sed eius anima utrum
egrersa sit. an non egressa sa nonuidi: &ualde durum uidetur
ut credatur res esse : quamnullus ualeat uiderẽ .

Expanded text:
uodam fratre moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur, vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat videre.
Abbreviated transcription (Latin):
nos autẽ cernimꝰ quid estructũ modo a lon gobardorum gente cius
monasteriũ scimꝰ: Noctͣ noenĩ tẽpore . & quiescentib fratrib nuꝑ illic
longobardi ingressis : Qui diripientes om̃a neunũ quidem hominẽ
coꝓmiserat : Vt sires gentib traeder& : animas custo dir& : Qua

Expanded text:
nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ꝓici: Missisq fores fratrib cella mclausit : orationi
instantius quam solebat incubuit: Mira res. hont eadem huno
in colomẽ at queut prius ualentem xdeundem it erum laborẽ
misit: ut ipse quoque pari&ẽ cum fratribus ꝑficer&: Decuius
ut tã excis de mobsequiis quã expurpureis uestib rex eẽ putar& : Cũq
isde mriggo decoratus uestib obsequentiũ frequentia comitatus monaste¬
riũ fuis s& ingressus : uirdĩeminus sedebat: Quemuenientẽ conspiciens.
cumĩa abco audiri potuisset. damauiidicens: Pone fili pone : Hoc qđ
portas non esttiũ : Quiriggo ꝓtͥnus interrã cecidit : Et quutanto uiro
in ludere p̃sumpsis s& expauit : Om̃sq quicũ cõ addĩ homine ueniebar᷑
t̃nte consternatis : Surgentes autẽ ad cum ad ꝓpinquare minime p̃sũ p
ser̃: sed ad suũ regẽ reuer sinuntiauer̃ trepidi. inquanta uelocitate
fueraent de prace hensi.:¬

Expanded text:
ici, missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque isdem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi in quanta velocitate fuerant deprehensi.
Abbreviated transcription (Latin):
ut fidem habere discer& . & humilitatẽ : Is demuero frat̃ salubrit̃
correptus erubuit: quia uene rabilis pat̃ uir tutẽ omni potentis dñi.
quã ammonitione intimauerat miraculis ostendebat : Nec erat
iamut quisquã de eius ꝓmissionib dubitare possit. quiin uno
eodẽq iom̃to ꝓuitreo uase pene uacuo. plenũ oleodolȩbreddi¬
diss&.¬

Expanded text:
ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidiss
Abbreviated transcription (Latin):
Proiectumita que uas uitreum uenit insaxis.
sed sicmansit in coldmeri. acsi proiectum minime fuiss& Itaut
ne que frangi ne que oleumeffundi potuisset: Quoduir dñi
pnrccȩpit leuarł: atque uterat in tegrũ p&enti tribui T unc collec¬
tis fratrib: in oboedientem monachũ deinfidelitate sua & super-¬
riibia coram omnibus increpauit: Dedoleouacuo.
Qua increpatione conpl&a : se secum hisdem fratribus in ora.¬
tionem dedit: In eo autem locoubicum fratrib orabat.
uacuũ erat aboleo doleũ & cooꝑtũ : Cũq sc̃s uir inoratione
ꝑsister&: coepit operimentũ eius demdolqi oleo excrescente sub¬
leuari : Quocum mot oatque subleuato ole quodexcreuerat
ora dolfi traensiens. pauimentum loci in quoinbuerat inunda¬
bat: Quod benedictus dĩ famulus ut aspexit. protenus orati-¬
onem conpleuit: atque in pauim̃tũ oleũ de fluer ecessauit
tunc diffidentem in obocdientem que fratrem latius admonuit.

Expanded text:
Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavit. CAPUQua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
o quoq: tẽpore qͦđͥalim̃torũ inopia cãpania gra uiter affli¬
gebat: uirdĩ diuersis i digentib: monasterii suicuncta tribu¬
erat : ut pȩne nihil incellarionisi parũ quidolei inuit reouase
remaner& : Tunc quidã subdiaconus agapitus nomine adue¬
nit: magnopere postulans. ut sibi aliquantulũ oleqͥ dare debuisse:
Vir autẽ dñi quicuncta decreuerat in t̃ra tribuere . ut in caclo
omnia reseruar&: hocipsũ parũ quod remanserat olei. ius sit
p&entidare : Mon achus uero quicellar iũ tenebat. audiuit
quidemiubentis uerba : sedimplere distulit: Cumque post paulũ¬
lũ siid quodiusserat datum ẽ & in quirer& : respondit monachus.
seminime dedisse : Quia siilludei tribuer&. omnino fratribus nihil¬
remaner& : Tunc iratus. aliis pnxecȩpit ut hocipsum uas. uitreũ
in quo parum olei remansis se uidebatur: ꝑ fenestram proicerent.:
ne in cella aliquid per in oboedientiam remaner&: Factũq est:
subfenestra autem ea demingens prrecipitium patebat. saxorũ

Expanded text:
oque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum
Abbreviated transcription (Latin):
scã anima carne soluta est: factumque est. ut magnus pauor
inuaderet eos qui paulini mortem uidere potuissent: Sed
quia haec quam superius dixi pauliniuirtus ualde est inti¬
mata : Nuno siplac& admiracula exteriora ueniamus.
quae & multis iam nota sunt. & ego tam religiosorum uiro¬
rum relatione didici ut dehis omnimodo ambigi non possim:¬

Expanded text:
a anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non possim
Abbreviated transcription (Latin):
uideant mala quae caueant illi uero eo am plius
puniantur. quo inferni supplicia uisa & cognita
uitare noluerunt.

Expanded text:
ideant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quo inferni supplicia nec visa et cognita vitare voluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dem staphani uita datur intellegi. quia in eo mala
carnis cum ȩlemosinarum operatione certabant.
qui enim percoxas deorsum. perbra chia trahebatur
sursum. pat&nimirum quia aelemosinas amauerat.
& carnis uitus perfecte non restiterat quae eũ deor¬
sum trahebant. sed in illo occulti arbitris examine
quid in eo uicerit. &nos &eum quiuidit & reuocatur
est lat&. Constat tamen qui a isdem stephanus
post quam sicut superius narraui. & inferi loca uidit.
& adcorpus rediit. perfecte uitam minime correx̃.
qui post multos annos decorpore adhuo adcertam̃
uitae & mortis exiit. Quadere colligitur quia ipsa
quoq: inferni supplicia cum de monstrantur. aliis hoc
adadiutorium. aliis uero ad testimonium fiat. ut isti

Expanded text:
dem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti
Abbreviated transcription (Latin):
posunt: sic &e nos debemus profratribus anmam ponereie. do sbo¬
es postolituon praeceptum faciendo magis quam sciendo ouaraet
con poftmus si placee cum hae nostra in docta scienta illius doctõ
le norntiam uibibae nostra iac&. ibiillius disciplina emindo os
a dur tutibusuecui Lo quimur: & quasi inter fructifera Ar basts
positi odoramur poma nec manducamus. illeuir tutum fruetus
caperenouerat : quamuis hos in uerbis odorari nesciebat uietis
uid nam quae sott᷑ ex istimas quod boni quique subtrahun t
& quiuiuere ad aedificationem multorum poterant.
Aut penitus inuenirȩ nequeunt: Aut certe omnimodo
rarescunt.

Expanded text:
posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere , tam sublime apostol cum praeceptum faciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat. PETR. Quidnam, quaeso te, esse existimas, quod boni quique subtrahuntur; et qui vivere ad aedificationem multorum poterant, aut penitus inveniri nequeunt, aut certe jam omnimodo rarescunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ecđae huĩ antistite. ꝑ multa fuerat mastrrũ loca trans missus. ut
fanar eͥ potuiss& : sed scĩ dĩ mastyres. noluer̃ ei sanitatisdonum
tribuere : ut quanta e&. in benedicto gratia de monstrarent :
xpõdño p̃ces fundens. antiquũ hostẽ deobsesso homine ꝓt inus
expulit : Cuis anato p̃cȩpitdicens : Vade & posthaec carne ñ cõmedas.
Adsacrũ uero ordinẽ nũquã accedere p̃sumas:: Quacũq: autẽ die
sacrũ ordinẽ temenire p̃sũpseris: statiiurł diaboli iterũ mancipabi¬
multos om̃s priores illius dehacluce mignaessent. & minores
suos sibim & suꝑ poni insacris ordinib cerner&: uerba uiridĩ
quisi ex longotpr oblitus post posuit . atq. ad sacrũ ordinẽ accer¬
sit : quẽ mox is quireliquerat diabolus tenuit. eũq uexare
quo usq animã eiꝰ excuter& ñ cessauit :
PETRUS.

Expanded text:
esiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipabemultos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
eademque mens & uirtute polleat: & ex infirmitate lasescat
quatenus & exparte constructa sit . & ex parte se conspicias
es sedestructã  ut perbonum quod quaerit & habere non
uala. illud seruet humiliter quod hab& Sed quidmir:
quod hoc dehomine dicimus. quando illa su ꝑnaregio
inciuibus suis exparte damna. pertulit: & ex parte
fostiter st&it. ut electi angelorum sp̃s dunialios persu¬
perbiam cecidisse conspicerent: ipsi tanto robustius
quanto humilius starent: illi ergo regioni sua &iam
darimenta ꝓfecerunt quae ad adernitatis statum. ex
paste suȩ destructionis est solidius: structa. Sicergo & in
una quaque anima agitur. ut in humilitatis custodia:
aliquando ad lucra
maxima exminimodamino seru&ur.

Expanded text:
eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat, eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat, quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte se conspiciat esse destructam, ut per bonum quod quaerit, et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit, et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tanto robustius quanto humilius starent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta profecerunt, quae ad aeternitatis statum ex parte suae destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur, ut in humilitatis custodiam aliquando ad lucra maxima ex minimo damno servetur.