comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueniũt is p̃est offõ qui
preẽ in ordine. similr et ĩ
cet̾is locis uel oꝑibi: nͥ for¬
te obedientia in qua fue¬
rint alicui speciałr sit ĩiũc¬
ta. Tunc ⁊ enu cui ꝓpriem̃
iũcta est cet̾is p̾sidet. tacẽ¬
tibusq aliis aduentãtibꝰ

Expanded text:
eniunt, is praeest officio qui praeest ordine. Similiter et in caeteris locis vel operibus, nisi forte obedientia, in qua fuerint, alicui specialiter sit injuncta. Tunc enim cui proprie injuncta est caeteris praesidet, tacentibusque aliis advent
Abbreviated transcription (Latin):
des eius ubilib uł uesti¬
tus: nulla qĩ dignitate
uel p̾ciositate differt a
ceteris. Nec quicꝙͣ gestat
unde qͥd sit prior appare¬
at. Supplicatur ei ⁊ hoe
modice. solũ modo ad lec¬
tione eunti uel redeu̾ti.
uel cu ante eu transitur.

Expanded text:
des ejus ubilibet, vel vestitus nulla quasi dignitate vel pretiositate differt a caeteris, nec quidquam gestat unde quod sit prior appareat. Supplicatur ei, et hoc modice, solummodo ad lectionem eunti et redeunti, vel cum ante eum transitur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ crastino celebrandum.
si monachos ĩ refecͦ cena¬
re ꝯtig̾it uinũ dat᷑. Hoc ãt
nõ euenit. nisi duo festã
quib ĩrefecꝰ comedit᷑ sͥ co¬

Expanded text:
in crastino celebrandum, si monachos in refectorio coenare contigerit, vinum datur. Hoc autem non evenit nisi duo festa, quibus in refectorio comeditur, sibi co
Abbreviated transcription (Latin):
graue aliquid ĩponere pri¬
or uolũit. repugnare fas ñ
hẽmꝰ. Necu ei restit̾imus.
nõ ei s dño ciiꝰ erga nos
agit uices. restitisse ĩueni¬
am᷑. Licet enĩ młta sĩt ⁊ di¬
⁊ solo obediediẽtie bono cũc¬
ta nob̾ fructuosa futura spe¬

Expanded text:
grave aliquid imponere voluerit, repugnare fas non habemus, ne cum ei restiterimus, non ei sed Domino, cujus erga nos agit vices, restitisse inveniamur. 3. Licet enim multa sint et diet solo obedientiae bono, cuncta nobis fructuosa futura spe
Abbreviated transcription (Latin):
lrãs norũt. Qui si qd̾ absit
necligẽs aut ꝓdigus. aut
contumax ĩuenlus fu̾it. se¬
pius q correctus emẽdare
noluerit: sb̾rogato ĩ loco eiꝰ
meliore. ad celle ꝓtinꝰ cus¬
todiã reuocat᷑. ut qui neqͥr
abienã: suã salte oꝑet᷑ salu¬
ri uicẽ p̾oris excens. hospi
hoc ẽ religiose manducat

Expanded text:
ras norunt. 3. Qui si, quod absit, negligens aut prodigus aut contumax inventus fuerit, saepiusque corruptus emendare noluerit, subrogato in locum ejus meliore, ad cellae protinus custodiam revocatur, ut qui nequit alienam, suam saltem operetur saluri vices prioris exercens, hospithoc est religiosae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uel sui uel alt̾iꝰ necligentia. pa¬
ne uio. aqͣ igne. ue caruerit.
uel in solitu strepitũ. aut cla¬
morẽ audierit. uel periculu
sidiũ pr̃are uł pet̾e. Et siꝑicu¬
li magnitudo poposcerit. silẽ¬
tiũ etia solu̾e. Sõli eĩ degen¬
tes signa cenobioꝵ aut nlła
aut pauca nouimꝰ: suffic̾e
putantes. linguã solã non
etiã cet̾os artus reatibꝰ ĩpli¬
care loq̃ndi. Et ideo si tãta
necessitas urget: uno uł duo¬
bus. aut c̾re paucissimis u̾¬
bis qd̃ res postulat maliũꝰ¬
fregerit. culpam sua clani.
in frangendo: pena punrat¬
portunꝰ ad cellã uen̾it. uel
nutib uł si nõ ĩtelligit u̾bis:

Expanded text:
el sua vel alterius negligentia, pane, vino, aqua, igneve caruerit, vel insolitum strepitum aut clamorem audierit, vel periculum sidium praestare vel petere, et si periculi magnitudo poposcerit, silentium etiam solvere. 3. Soli enim degentes signa coenobiorum, aut nulla aut pauca novimus, sufficere putantes linguam solam, non etiam caeteros artus reatibus implicare loquendi. Et ideo si tanta necessitas urget, uno vel duobus, aut certe paucissimis verbis quod res postulat malufregerit, culpam suam recognoin frangendo, vino prportunus ad cellam venerit, vel nutibus, vel, si non intelligit, verbis a
Abbreviated transcription (Latin):
dibi.Dare uel acciꝑe ab
sunt. sine procuratoris pre¬
cepto nichil audet. quisi
fortenõ affuerit. ⁊ aliqua
interim necessitas accidit.
ita faciet ꝙ̃ admodũ ip̃m
si ad ẽet fact᷑u fuisse extimͣ¬
uerit. redeũtiq quid ⁊ qͦm
egerit ĩdicabit. Frẽ aliquẽ
nisi iusta causa necessita¬
tis ĩduc̾e nõ potest. ĩductũ¬
q transacta necessitate. sta¬
tumn emictit. ĩuiolato quã¬
tu res postulat silentio. Et
clesiaz custodit. porte p̾est
adueniẽtib respondet. fer¬
⁊ uniũse suplectił cura ge¬
rit. Ex quib oĩb si aliquid
deꝑierit ꝓstratꝰ Humi reũ
culpabile q se clamabit.
Hec eadẽ ẜuat qͥcũq uices
eiꝰ exsequit᷑. In dieb solẽp¬
nib uel ip̃e uel qui suppl
uices eius adueniẽtibus
de uilla ꝓxima nicħ habr¬
dare uel a comodare. s tm̃
ut recedãt iubet᷑ respodere.

Expanded text:
Dare vel accipere ab sunt, sine procuratoris praecepto nihil audet. Qui si forte abfuerit et aliqua interim necessitas acciderit, ita faciet quemadmodum ipsum, si adesset, facturum fuisse existimaverit, redeuntique quid et quomodo egerinisi justae causa necessitatis inducere non potest, inductumque transacta necessitate statim emittit, inviolato, quantum res sinit, silentio. 3. Ecclesiam custodit, portae praeest, advenientibus respondet, fermunis supellectilis curam gerit. Ex quibus omnibus, si aliquid deperierit, prostratus humi reum se culpabilemque clamabit. Haec eadem servat quicunque vices ejus exsequitur. 4. In diebus solemnibus vel ipse, vel qui supplet locum ejus, advenientibus de villa proxima nihil habdare vel commodare, sed tantum ut recedant, jub
Abbreviated transcription (Latin):
luerint licet. De custode põ¬
cu nuslo ꝓrsus nͥ speci¬
bent transire repellit. Id ip̃s
ẜuare iubetur quicũq uice ᷤ
eiꝰ exequitur. De ꝯsuetu¬

Expanded text:
LUM LXIV. De custode poncum nullo prorsus, nisi specibent transire, repellit. Idipsum servare jubetur, quicunque vices ejus exsequitur. 2. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nas uel uigilras. seu q̃libet
alia religionis ex̾cicia. que
nostre consuetudĩs nõ sũc
nulli nostrũ nisi priore sciẽ¬
te ⁊ fauẽte fac̾e licet. Nuslꝰ¬

Expanded text:
nas, vel vigilias, seu quaelibet alia religionis exercitia, quae nostrae institutionis non sunt, nulli nostrum, nisi priore sciente et favente, facere licet. 2. S
Abbreviated transcription (Latin):
qua nãq ꝯsuetudo ẽ ut
duo genera panũ. alt̾u
ciamꝰ. ⁊ alteru conuersis.
Qua in re cũ priori placu¬
erit ut ita fiat. ei ꝯtradio̾e
nullꝰ audeat actemptare.

Expanded text:
qua consuetudo est ut duo genera panum, alterumciamus, et alterum conversis; qua in re cum priori placuerit ut ita fiat, ei contradicere nullus audeat attentare.
Abbreviated transcription (Latin):
occassonib siue querẽdi
⁊ uagandi odibilib offi¬
ciis. ꝓcurare nequiuerũt
sinoͣstris uoluerĩt acqͥesoe̾
ꝯfiliis. ad ea redibũt ꝙͣti¬
tatẽ ꝙͣ sine predictis pos¬
sint portare ꝑicuł: nõ at¬
tur: neq enu ꝓpt̾ inc̾ta be¬
neficia. onera certa quenᷤ
portãt. nec deponi fine grã¬
di possit ꝑiculo. sb̾̃eunda

Expanded text:
oco sine quaerendi et vagandi odibilibus officiis procurare nequiverint, si nostris voluerint acquiescere consiliis, ad eam redibunt quantitatem quam sine praedictis possent portare pericutur, neque enim propter incerta beneficia, onera certa quae nec portari nec deponi sine grandi possint periculo subeunda
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑcentes uocibꝰ nõ p̾cidẽ¬
tes uerba dimidia. nõ ĩtegͣ
transiliẽtes. nõ fractis non
remissis uocib. mliebre qd¬
daz balba de nare sonãtes.
aliud du psallitis ꝙͣ quod
psallius cogitetis. ⁊ lec solaꝰ
dico uicãdas cogitatõnes
uanas ⁊ ociosas. ui̾tande
st̃ ⁊ ille. illa duz taxat hora
⁊ illoloco: qͣs officiales fra¬
tres ꝓcõi necessitate. qͣi ne¬
cessario freq̃nt̾ admitt̾e cõ¬
pellũtur. s nec illa quidẽ
profecto reciꝑe consuleriz¬
tũc que fortẽ paulo ante
in claustro sedentes. ĩ codi¬
cib leg̾atis: quãlia ⁊ nunc
me uiua uoce disserẽte. ex
hoc auditorio sp̃s scĩ recẽtia
reportatis. Salubria st̃. sed
minime illa salubter inter
psallendu reuoluitis. Sp̃s
pit: quicꝙͣ aliud ꝙͣ debes.
neclecto eo qd̃ debes obtu¬

Expanded text:
n parcentes vocibus, non praecidentes verba dimidia, non integra transilientes, non fractis et remissis vocibus muliebre quiddam balba de nare sonantes; aliud dum psallitis, quam quod psallitis cogitetis. Nec solas dico vitandas cogitationes vanas et otiosas: vitandae sunt et illae, illa duntaxat hora, et illo loco, quas officiales fratres pro communi necessitate, quasi necessario, frequenter admittere compelluntur. Sed, ne illa quidem profecto recipere tunc consuluerim, quae forte paulo ante, in claustro sedentes, in codicibus legeratis, qualia et nunc me viva voce disserente ex hoc auditorio Spiritus sancti recentia reportatis. Salubria sunt, sed minime illa salubriter inter psallendum revolvitis. Spiripit, quidquid aliud quam debes, neglecto eo quod debes, obtu
Abbreviated transcription (Latin):
cuculla nouiciũ induit.
Sicq ad cornũ accedẽs al¬
taris. profession ẽ suã aꝑ¬
te ⁊ distĩcte audientibus
oĩbus legit. lectaq suꝑ
osculatu offert altare. In¬
clinatusq ad sacerdotis
pedes: tali dep̃catõe susci¬
pit benedictioe. Dñs uo¬

Expanded text:
cuculla novitium induit, sicque ad cornu accedens altaris, professionem suam aperte et distincte, audientibus omnibus, legit, lectamque super exosculatum offert altare. Inclinatusque ad sacerdotis pedes, tali deprecatione suscipit benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
tempore qui susceptꝰ est.
ita se ab om̃ib que mun¬
di st̃ intelligit alienũ: ut
nullius prorsus rei. nec
sui quidẽ ip̃ius. sine pͥo¬
ris licentia heat potesta¬
tẽ. Cu enĩ ab oĩbus qͥ re¬
gulant̾ niu̾e decreuerũt
obedientia magno stud̾
deuocius. ac solliciꝰ ꝙͣto
districtius aspriꝰ q sbire
ppositũ: ne qͣd̾ absit si is¬
ta defuenĩt tanti labores
el Melior est enĩ obedien

Expanded text:
tempore qui susceptus est, ita se ab omnibus quae mundi sunt intelligit alienum, ut nullius prorsus rei, nec sui quidem ipsius, sine prioris licentia habeat potestatem. Cum enim ab omnibus qui regulariter vivere decreverunt, obedientia magno studio devotius ac sollicitius, quando districtius asperiusque subiere propositum, ne si, quod absit, ista defuerit, tanti labores,el: Melior est enim al. in
Abbreviated transcription (Latin):
labiliter obseruetur excep¬
tis ĩfirmis ⁊ ualitudinarus
debilibus senib ⁊ minutis
alias uero si prior fiegerit.
uel fec̾it frangi sit ex̃ sedem
suam ĩeccłia per xldies. A

Expanded text:
labiliter observetur, exceptis infirmis et valetudinariis, debilibus, senibus, et minutis. Alias vero si prior fregerit vel fecerit frangi, sit extra sedem suam in ecclesia per qua
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ acciꝑe uł dare p̾cep¬
tu hñt. Apuero mnceñ¬
nano qui est cũ eis ad mo¬
lendinu itur. Panis coqͥ¬
tur. uinu emitur. ne ip̃i
qd̃ ꝑiculosu ẽ ad iullas
ĩquantũ uitari potest
ire cogant᷑. Tercda feria ⁊
sabbato ultra cõez fratru
morez uinũ habent. Ea
qͦz die qua locuz mutant

Expanded text:
 accipere vel dare praeceptum habent. A puero mercenario qui est cum eis ad molendinum itur, panis coquitur, vinum emitur, ne ipsi, quod periculosum est, ad villas, in quantum vitari potest, ire cogantur. Tertia feria et Sabbato ultra communem fratrum morem vinum habent. Ea quoque die qua locum mutant,
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ obedientieres ⁊
instrumenta custodit ⁊
emendo ⁊ uendendo ad su¬
um ꝑtinentia minist̾iu
cu ex̃neis ꝯuentiũ facit¬
rebus alienis fabulãdi
cu eis licẽtia nõb̃t. Ip̃e
uero iuramẽta. mendaciã
pitur mala sempit̾nã aĩe
sue salutẽ temporalib an¬

Expanded text:
illius obedientiae res et instrumenta custodit. Et emendo, et vendendo ad suum pertinentia ministerium, cum extraneis commercium facitrebus aliis fabulandi cum eis licentivero juramenta, mendacia, pitur mala, sempiternamque animae suae salutem temporalibus re
Abbreviated transcription (Latin):
sidet. qui solitos cibos. legu
signu pulsat. a quo ⁊̃ pa¬
nem uinũ statutis diebꝰ
sal cloquearia. scutellas
lũbana.acu. filũ cetã ad
cerandũ accipiũt. Aliud

Expanded text:
ibus, qui solitos cibos, legumsignum pulsat. A quo etiam panem, vinum statutis diebus, sal, cochlear, scutellas, lumbaria, acum, filum, ceram ad cerandum accipiunt. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
cu magna dicũt ĩtentõe.
Deinde erecti sexies repetũt
or̃onẽ ꝑ singulas supplicã¬
tes ⁊ gloria pr̃i dicentes.
Deind̾e ꝯsedũt ⁊ eandẽ or̃o¬
nẽ uigies ⁊ bis repetunt.
Et post ea surgẽtes: eandẽ
cu supplicatione ⁊ glra pͥ
sexies iterãt. Ac demceps
ĩstando ꝑseuerantes ipsaz
eandẽ sine głia pr̃i ⁊ suppli¬

Expanded text:
cum magna dicunt attentione; deinde erecti eamdem sexies repetunt orationem, per singulas supplicantes, et Gloria Patri dicentes. Deinde considunt et eamdem orationem bis et vigies repetunt. Et postea surgentes eamdem cum supplicatione, et, Gloria Patri sexies iterant, ac deinceps in stando perseverantes ipsam eamdem sine Gloria et suppli
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ aliqui ex monachis e¬
mendrandis uel ligandis
libris. uel alicui op̾eri mã¬
cipantur: ip̃i quidẽ locũt᷑
ad ũucẽ. cum suꝑueniẽtibꝰ
uero nequaꝙͣ. nĩsi pͥore pre¬
cum aliqui operantur. uel
emendant: nõ debẽt sine
speciali licentra tp̃re dormi¬

Expanded text:
 aliqui ex monachis, emendandis vel ligandis libris, vel alicui tali operi mancipantur, ipsi quidem loquuntur ad invicem, cum supervenientibus vero nequaquam, nisi priore praecum aliqui operantur, vel emendant libros, non debent sine speciali licentia tempore dormi
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾. pent̾. om̃i die exceptis
en. lectõ solẽnitatib. tres
illud obẜuantes. ut si ante
kl contigerint. ĩ precedẽti
Sequentiet deinceps ferͣ.
tres łcones cũ sui̾s Resis.
delib̾s eisdẽ recitãtes. ip̃os

Expanded text:
es, omni die, exceptis duodecim lectionum solemnitatibus, tres illud observantes ut si ante Kalendae contigerint, in praecedenti sequenti et deinceps feria tres lectiones cum responsoriis de libris eisdem recitantes. 2. S
Abbreviated transcription (Latin):
pene tacuimꝰ. Amultis
sanctis ⁊ sapientib. ⁊ tan¬
te auctoritatis ut eoꝵ ues¬
tigia nõ simꝰ calcare digͥ
copiose comendata scien¬

Expanded text:
pene tacuimus a multis sanctis et sapientibus et tantae auctoritatis, ut eorum vestigia non simus calcare digni, copiose commendatam scien
Abbreviated transcription (Latin):
etia ⁊̃ uinu bibendi licen¬
tiam hẽmus. non tamen
in alterius cella. ⁊Iichil eĩ
unꝙͣ alimẽtoꝵ in aliena li¬
citu he̾mus sum̾e cella.
Per hos tres dies manere¬
cessaria dicimꝰ coquinatio.
a quo duob priorib diebꝰ.
etiã tria ad cenandũ oua

Expanded text:
etiam vinum bibendi licentiam habemus, non tamen in alterius cella. 3. Nihil enim unquam alimentorum in aliena licitum habemus sumere cella. 4. Per hos tres dies mane recessaria dicimus coquinario, a quo duobus prioribus diebus etiam tria ad coenandum ova
Abbreviated transcription (Latin):
fecto ᷤ reficimꝰ. caseus uł ali¬
qua talis pitantia. oleribꝰ
uel legumĩbus suꝑ addit᷑.
Et in cena fructꝰ uel herbe
gude. si fuerint apponũtur.

Expanded text:
fectorio reficimus, caseus, vel aliqua talis pitantia, oleribus vel leguminibus superadditur, et in coena, vel fructus vel herbae crudae, si adfuerint apponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
que sͥ ipsis singuli nõ oc¬
current. aut possũt fac̾e
ab aliis huiliter deuote¬
q cõpletur. ita ut felioe
tes. ẜuato transeñt filẽtio.
In quo minores .i. qui pos¬

Expanded text:
quae sibi ipsis singuli non occurrunt aut non possunt facere, ab aliis humiliter devoteque complentur; ita ut felicem tes, servato pertranseunt silentio. In quo juniores, id est qui pos
Abbreviated transcription (Latin):
bus enĩ nost̾ris excepta as¬
sidua l comẽoratõe q̃ fit
semper in precib ecclesias¬
tici offici. penultima ĩ õĩbꝰ
agendis oratio dicit᷑. ⁊ ꝑ
om̃ibus huiꝰ loci b̾itatori

Expanded text:
bus vero nostris, excepta assidua commemoratione, quae fit semper in precibus ecclesiastici officii, penultima in omnibus agendis oratio dicitur, et per omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sito aut̃ in ec̃c̃a defũcto re¬
petit᷑ pͦsdia ubi fuerat in¬
termissa. ⁊ hoc omnino
dicant᷑. unũ in eccłia. alte¬
eccł̾ia dicendu est restit̾it

Expanded text:
sito autem in ecclesia defuncto, repetitur psalmodia ubi fuerat intermissa; et hoc omnino dicantur, unum in ecclesia, altee
Abbreviated transcription (Latin):
operari. In cõpletorio auc̃
pulsando illõ attendit᷑ ut
huc legi p̃t pulsetur. Post
cuiꝰ fine̾ orone dñica ter
tantũcu deuotõne finita
neq̃ ꝙͣ ultra differimꝰ accu¬

Expanded text:
r. 4. In completorio autem pulsando illud attenditur, ut huc legi potest pulsetur. Post cujus finem oratione Dominica ter tantum cum devotione finita, nequaquam ultra differimus accu
Abbreviated transcription (Latin):
um mutat. Predicatoribꝰ
⁊ minoribꝰ nõ poterũt a¬
liqui nĩ ꝯfiti. nisi priorũ
licentia ĩpetrata: uel nͥ ip̃i
predicatores aut minores
ostendãt priuilegiũ date
potestatis a domino papa.
expresso noĩe cartusiensis

Expanded text:
 « Praedicatoribus aut Minoribus non poterunt aliqui nostrum confiteri, nisi priorum licentia impetrata, vel nisi ipsi Praedicatores aut Minores ostendant privilegium datae potestatis a domino papa, expresso nomine Carthusiensis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudo est ut duo gen̾¬
a panũ alceꝵ qd̃ pulchriꝰ
sit monachis faciamꝰ. ⁊
alterũ conuersis. Qua ĩ
re cu priori placuerit ut
ita fiat: ei ꝯtradic̾e nulbꝰ
audeat attemptare. Pe¬

Expanded text:
suetudo est ut duo genera panum, alterum quod pulchrius sit, monachis, faciamus, et alterum conversis; qua in re cum priori placuerit ut ita fiat, ei contradicere nullus audeat attentare.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri monachꝰ autꝯuersꝰ
aut redditꝰ. si nob̾ placũit
ut probandꝰ recipiat᷑. pͥmo
querat᷑ ab eo cora testibus
si de ordĩe aliquo exierit. si
liber. si ab solutꝰ. si absq in¬
curabili sit morbo. si d̾ q̾re
quicũq fit ille cl̾i̾cus aut
laycus qđ̾ si id de quo ĩt̾rog̃

Expanded text:
fieri monachus, aut conversus, aut redditus, si nobis placuerit ut probandus recipiatur, primo quaeratur ab eo coram testibus si de ordine aliquo exierit, si liber, si absolutus, si absque incurabili sit morbo, si de querequicunque sit ille, clericus, aut laicus; quod si id de quo interroga
Abbreviated transcription (Latin):
annis accũcisione usq ad
qͥnquagesima ꝯuersi ⁊ ieo¬
diti. monachi u̾o aqͥnq̃geͣ
usq ad ramos palmaru.
quicquid h̾nt expendant
⁊ exponãt uoluntati pͥoris.
Et in ipsa dñica ramispal¬
maꝵ. om̃s tam monach
ꝙ̃ conuersi ⁊ redditi ꝯuẽi¬
ant ĩcapͦ mona choꝵ. Ibi¬
q nõ premisso alio ẜmõe.
tractet᷑ de ꝯsuetudib ordĩs¬

Expanded text:
annis a Circumcisione usque ad Quinquagesimam conversi et redditi: monachi vero a Quinquagesima usque ad Ramos palmarum quidquid habent ostendant et exponant voluntati prioris; et in ipsa dominica Ramis palmarum omnes tam monachi quam conversi et redditi conveniant in capitulo monachorum, ibique, non praemisso alio sermone, tractetur de consuetudinibus ordi
Abbreviated transcription (Latin):
excepto caut̾io ⁊ sanguiniꝰ
inmutõe: ꝑ raro utimur.
septimana ante aduẽtũ.
bis resicimꝰ. aliquid cibi
melioris accipientes. pͥ

Expanded text:
excepto cauterio et sanguinis minutione, perraro utimur. septimana ante Adventum ebis reficimus, aliquid cibi melioris accipientes.
Abbreviated transcription (Latin):
rã testibꝰ. uel ꝯmctũ de ĩ ꝯti¬
nentia. de manu iuolẽta.
de furto. de ꝓp̾etate. rebelli
cit nec probare pot̾. Dema¬
gist̾io cõspiratõnus. nec nõ
de freq̃nti semũatiõe discor¬
die. õez et̾ professu a toto

Expanded text:
ram testibus vel convictum de incontinentia, de manu violenta, de furto, de proprietate, rebellioteri, nec probare potest, de magisterio conspirationis, nec non de frequenti seminatione discordiae, » etiam professum a
Abbreviated transcription (Latin):
sm̃ bĩ b̾ndicti dicta. ne st̃¬
flua uel ĩpossibilia petẽdo
uł forte murmando. ẜuiẽ¬
tes sͥ ꝯtͥstent. diligenter
admonẽtur attẽdere: auit
mẽores arreptiꝓpositi. ut
sanos asanis.ita egrotos
ab egrotis scłarib debere
cogitẽt discrepare. Aoilla
ĩurbib ĩueniũtur. Sino¬

Expanded text:
m B. Benedicti dicta, ne superflua vel impossibilia petendo, vel forte murmurando servientes sibi contristent, diligentius admonentur attendere, et ut memores arrepti propositi, ut sanos a sanis, ita aegrotos ab aegrotis saecularibus debere cogitent discrepare, nec illa in urbibus inveni
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ̃ dissuetudine abiit: uo¬
lumꝰ ut admĩnꝰ una ĩsep̃¬
tĩmana abstinẽtia om̃es
monachi faciãt. quos ĩfir¬
mitas aut senectꝰ. aut de¬
bilitas nõ excusat. uł alt̾a
causa que pͥori rationabił

Expanded text:
i in dissuetudinem abiit, volumus ut ad minus unam in septimana abstinentiam omnes monachi faciant, quos infirmitas, aut senectus, aut debilitas non excusat, vel alia causa quae priori rationabi
Abbreviated transcription (Latin):
n necesse heat. silẽtiũ tam̃
⁊ quietẽ celle. nõ penitus
abiõe uł ab horre sol. Sed
pocius ꝙͣtũ domꝰ negocia
paciunt᷑. qĩ ad tutissimũ ⁊
cella semꝑ recurrit: ut le¬
gendo orando. meditando
turbulẽtos aĩ sui motꝰ. ⁊ re¬
nuĩ ext̾ioꝵ cura uel dispositõ¬
ne sugerẽtes sedare : ⁊ ĩarca¬
nis siu pectoris aliquid sa¬
lubre qd̃ fr̃ĩbus amissis in
capitulo suauiter ⁊ sapiẽt̾
eructuet. possit recõdere.

Expanded text:
tamen et quietem cellae non penitus abjicere aut abhorrere solet. Sed potius, quantum domus negotia patiuntur, quasi ad tutissimum et cellam semper recurrit, ut legendo, orando, meditando et turbulentos animi sui motus ex rerum exteriorum cura vel dispositione surgentes sedare, et in arcanis sui pectoris aliquid salubre, quod fratribus commissis in capitulo suaviter et sapienter eructet, possit recondere.
Abbreviated transcription (Latin):
anni die quo capith̃
tenetur. qui sursũ nõ ascen¬
dunt. nͥ prohibuerĩt obedi¬
entie. cellas tenẽt ⁊ spaciũ
qd̃ int̾ t̾cia ⁊ sextã est or̃oni

Expanded text:
anni die quo capitulum tenetur, qui sursum non ascendunt, nisi prohibuerint obedientiae, cellas tenent, et spatium quod inter Tertiam et Sextam est, orationi
Abbreviated transcription (Latin):
git. In ipsa aũt missa qua
suscipiendus est post offẽ¬
renda ad gradu altaris
uenit inclinatꝰq. u̾su hũc
tercio repetit. choro respõdẽ¬
te eũdẽ. Suscipe me domnie
no cõfundas me ab expec¬
tatõe me. Post cuiꝰ repetitõ

Expanded text:
. In ipsa autem missa, qua suscipiendus est, post Offerendam ad gradum ante altare venit, inclinatusque versum hunc tertio repetit, choro respondente eumdem: Suscipe me, Domine, non confundas me ab exspectatione mea. Post cujus tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
stat loco. Tũc sacerdos ad
illuz conu̾sus. sbdit. Et
uobiscu. Sicq cucullam
supͣ gradũ añ nouiciũ po¬
sita benedicit. dicẽs. Oreꝰ.

Expanded text:
s loco. Tunc sacerdos ad illum conversus subdit: Et vobiscum: sicque cucullam super gradum ante novitium positam benedicit, dicens. CAPITU
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abbrites ⁊̃ sede pͥoris tã
in eccͣa ꝙͣ ĩ ceteris tenent
locis. Seo ep̃i benedictõ¬
nes etra donãt: abbates¬
uero sola sedis honorificẽ¬

Expanded text:
 abbates etiam sedem prioris tam in ecclesia quam in caeteris tenent locis. Sed episcopi benedictiones etiam dant; abbates sola sedis honorificen
Abbreviated transcription (Latin):
ter ac sollicite decet ĩui¬
gilare: ne q̃s occasiones egre¬
diendi foras uł machinetur.
uł recipiãt exceptis que genͣ¬
alit̾ institute st̾: sed pociꝰ sic̃
aquas piscib. ⁊ caulas ouib
ita sue saluti ⁊ iute cellã depu¬
tet neccessariã. In qua qͣnto
duitius. tanto libentiꝰ. ⁊ ꝙͣ si
reinsueu̾it. cito hẽbit exosa.
Et iõ statutis ad hoc. id ẽ post¬
debet pet̾e: ⁊ accepta tota dili¬
gentra custodire. Qx si qͣlibet

Expanded text:
ter ac sollicite decet invigilare, ne quas occasiones egrediendi foras, vel machinetur vel recipiat, exceptis his quae generaliter institutae sunt; sed potius sicut aquas piscibus, et caulas ovibus, ita suae saluti et vitae cellam deputet necessariam. In qua quanto diutius, tanto libentius habitabire insueverit, cito habebit exosam. Et ideo statutis ad hoc horis petere, et accepta tota diligentia custodire. 2. Quod si qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
Onfessu cora testibꝰ
uel ꝯuictũ de inꝯtinẽ¬
tia. de manu uolenta. de fur¬
to. de ꝓprietate. rebellione.
ĩ obedientia. ĩfamatõe. cͥmĩs.
ꝙ quis obicit alt̾i nec ꝓbare
potest. Demagist̾io ꝯspira¬
tionis. ymo de freq̃nti senu¬
natione discordie. oẽm q̃ pro¬
fessu a toto ordine facinꝰ¬

Expanded text:
onfessum coram testibus vel convictum de incontinentia, de manu violenta, de furto, de proprietate, rebellione, inobedientia, infamatione criminis, quod quis objicit alteri, nec probare potest, de magisterio conspirationis, nec non de frequenti seminatione discordiae, » etiam professum a toto ordine faci
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cuz ⁊ ip̃i scd̃m bĩ bene¬
dicti dicta ne suꝑflua uel
ĩpossibilia petendo uel for¬
te murmurando ẜuientes
sͥꝯtristent. Diligent̾ amo¬
nent᷑ attend̾e.⁊ ut memo¬
res arrepti ꝓpositi ut sanos
a sanis. ita egrotos ab egro¬
tis scłarib debere cogitent
discrepare. nec illa in here¬

Expanded text:
qui tamen et ipsi secundum B. Benedicti dicta, ne superflua vel impossibilia petendo, vel forte murmurando servientes sibi contristent, diligentius admonentur attendere, et ut memores arrepti propositi, ut sanos a sanis, ita aegrotos ab aegrotis saecularibus debere cogitent discrepare, nec illa in ere
Abbreviated transcription (Latin):
duc̾e aliquẽ uelduci. aut
qiͣ secreto aliquid ĩtimare
aut mandare aliquib̾ nõ
licet:nisi licentiaz dante
priore. quaz licentiaz non
ad nos. sed ad eos. si tanti ha¬
bent attinet pet̾e. Abicũq¬

Expanded text:
ducere aliquem, vel duci, aut quasi secreto aliquid intimare, aut mandare aliquibus non licet, nisi licentiam dante priore. Quam licentiam non ad nos, sed ad eos, si tanti habent, attinet petere. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
tur scutelle due. tertia ad
prinẽ. uel proea mantile. qͣr¬
ta grandiuscula ẽ ad facien¬
das mũdicias. cloquearia

Expanded text:
 scutellae duae, tertia ad panem, vel pro ea mantile, quarta grandiuscula est ad faciendas munditias, cochlearia
Abbreviated transcription (Latin):
lũ: ⁊ corrigra ad acuendũ.
ad scribendũ uero scͥptoriũ.
pennas.cretã.pumices. cor¬
nua duo.scabellũ unũ. Ad
radenda pargamena. no¬
uacula. siue iasoria duo. pũc¬
toriũ unu. subulã unam̃.
plũbũ. regula.postẽ adre¬
gulãdu. tabulas. graffiũ.
Ex si frat̾ alt̾ius artis fuerit.
si fieri potest strib̾e docemus:
h̃t arti sue ĩstrumẽta ꝯueĩ¬
entia.adhuc ⁊̃ libros ad le¬
gendũ:de armario accipit
duos. Quib õe diligẽtrã
curãq prebere monetur: ne
fumo uel pulue. ue alia q̃¬
libet sorde maculẽt᷑. libros
fieri. ut qr ore nõ possumꝰ
Quot enĩ libros scributius:
tot nob̾ u̾itatis precones
facere udem: spererantes
ꝑ eos uel ab enore correcti
fuerint. uł in catholica uitͣ¬
te ꝓfecerĩt: procũctis ⁊̃ qui¬

Expanded text:
lum, et corrigiam ad acuendum. 2. Ad scribendum vero, scriptorium, pennas, cretam, pumices duos, cornua duo, scalpellum unum, ad radenda pergamena novaculas sive rasoria duo, punctorium unum, subulam unam, plumbum, regulam, postem ad regulandum, tabulas, graphium. Quod si frater alterius artis fuerit si fieri potest, scribere docemus, habebit artis suae instrumenta convenientia. 3. Adhuc etiam libros ad legendum de armario accipit duos, quibus omnem diligentiam curamque praebere jubetur, ne fumo, ne pulvere, vel alia qualibet sorde maculentur. Libros fieri, ut, quia ore non possumus, Quot enim libros scribimus, tot nobis veritatis prfacere videmur, sperantes per eos vel ab errore correcti fuerint, vel in catholica veritate profecerint. Pro cunctis eti
Abbreviated transcription (Latin):
Ptinenẽt ꝯsuetudĩes
put potuimꝰ explicatis. ea
que saycoꝵ sunt quos con¬
te dicamꝰ. Semꝑ cuz ad Ma¬
tutinas surgendũ ẽ. bis ꝑ¬
uo int̾posito spacio signu
pulsatur. Primo p̾parant̃.
Sedo ad eccłia ẜuata gra¬
uitate concurrũt. Et si qͥdẽ¬

Expanded text:
tinent consuetudines, prout potuimus, explicatis, ea quae laicorum sunt, quos conte, dicamus. Semper cum ad matutinas surgendum est, bis parvo interposito spatio signum pulsatur. Primo praeparantur, secundo ad ecclesiam servata gravitate concurrunt. Et si quide
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad ĩportabile tediũ re¬
leuandũ. uel ad ꝑiculosã
aliq̃n tẽptatõe sedanda.
uel ad genus aliqd̾ morbi
grauisimi mittigandu.¬
disposicõib ⁊ negocus to¬
ciusq domꝰ eura. nlła se
curiosicate ĩtromitret. Nõ
eĩ expedit ħitatori celle no¬
mꝰ paci contrariũ est. Ex¬

Expanded text:
vel ad importabile taedium relevandum, vel ad periculosam aliquando tentationem sedandam, vel ad genus aliquod morbi gravissimi mitigandudispositionibus et negotiis totiusque domus cura nulla se curiositate intromittet. 2. Non enim expedit habitatori cellae nomus paci contrarium est. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ suis ad eccłam saucti leodegarii. dedit deo et
ci monte. tali pactione ut qͣmdiu uiũent ip̃e et
uxor eius. tamdiii hab̾ent supͣdc̃e eccłe monachi ꝑ
unũquemiq annũ carream uini in recoguitione.
Post mortẽ uͦ amboꝵ: possiderent iam deĩ monachi
oniles quatuor uineas sine aliqua calũmatione
Testes huiꝰ douationis sunt hago cognatus eiusdẽ

Expanded text:
tibus suis ad aecclesiam Sancti Leodegarii, dedit Deo et tibus suis ad aecclesiam Sancti Leodegarii, dedit Deo et ci Monte, tali pactione ut quamdiu viverent ipse et uxor eius, tamdiu haberent supradicte aecclesie monachi per unumquemque annum carream vini in recognitione. Post mortem vero amborum, possiderent iamdicti monachi omnes quatuor vineas sine aliqua calumniacione. Testes huius donationis sunt Hago cognatus eiusde
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃i castellano ꝯcesserunt. Hoc mͦ ego ⁊ eruestꝰ
mediam partẽ uinee obtinebimnꝰ ĩ uita nr̃a. et
modiũ uini quot annis ꝑsoluemꝰ eccłe. yuo ca¬
stellanꝰ in uita sua alteram partẽ denebit. ⁊ alte¬
rum modium uiui. in singulis annis ꝑsoluet. Cu¬
iuscũq partis possessores decesserint. partẽ illam
eccła absq om̃i ꝯtradictione liberam obtinebit.
Postꝙͣ omnes decesserimꝰ uinea dota cum oĩ lib̾ta
de. eccłe ⁊ monachoꝵ usibꝰ: sine calumnia cedet.
sina fracidaũit. aut depactionem istam pro dano
eccłe mutare uoluerit. tanꝙͣ sacrileguis et dĩ iuini¬
eus iudicetur. Qued infirinũ ⁊ uiꝯuulsũ ꝑmaueat
presenti cirografo testibus sub assignatis: sigilli
sur̃i imprellione signantes sub anathema ꝯfirmam
donum ꝑmanet omne bonum. No¬
tum sit igitur omnibꝰ fidelibꝰ tam presẽ¬
nomiomo ueniens cum uxore sua ac quibꝰdam nuli¬

Expanded text:
et ipsi castellano concesserunt hoc modo : ergo et Erveicus et ipsi castellano concesserunt hoc modo : ergo et Erveicus mediam partem vinee obtinebimus in vita nostra et modium vini quot annis persolvemus aecclesie, Yvo castellanus in vita sua alteram partem tenebit et alterum modium vini in singulis annis persolvet. Cuiuscumque partis possessores decesserint, partem illam aecclesia absque omni contradictione liberam obtinebit. Postquam omnes decesserimus, vinea tota cum omni libertate aecclesiae et monachorum usibus sine calumnia cedendesina fracidaverit aut depactionem istam pro dampno aecclesie mutare voluerit, tamquam sacrilegus et Dei inimicus iudicetur. Quod in firmum et inconvulsum permaneat, presenti cirografo testibus sub assignatis sigilli nostri impressione signantes sub anathema confirmamdonum permanet omne bonum. Notum sit igitur omnibus fidelibus tam preseNoviomo, veniens cum uxore sua ac quibusdam mili
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Ea diuisione qd̃ helisabet uineã ip̃am quo¬
aduueret obtineret. post mortẽ uͦ eiꝰ. lib̾a ⁊ qͥeta re¬
maneret eccłe. Hoc ip̃m ⁊ pꝰ mortẽ yuonis: filiꝰ eiꝰ
hugo castellanꝰ eccłe recognouit ⁊ firmauit. Quo e¬
tiam defuncto. cũ helisabet uineã aotis sue longo tẽ¬
quasi hereditario nire sibi usurpare nitebat᷑. Moua¬
chi ꝯtradicentes. concessã sibi helemosinã iure uendi¬
cabant. de quo cũ lougo tempore in nr̃a curia dis¬
ceptassent. tandẽ ẏuo anti quo testimonio cedens.
uineam presentem curia refutaint. et ecclesie et
monachis. cum debita et ꝯcessa libertate resig¬
nauit. Quo facto monachi ꝯsid̾antes uinee gra¬
ues expensas modicum uͦ fructũ sibi ꝑuenire:
tũ quia a longo tẽpore ĩculta ab eis remota e¬
rat. defiuito inter se ꝯsilio ad utilitatẽ eccłe iune¬
am sub auiuio censu mͥ ⁊ nepoti meo erueico.

Expanded text:
runt, ea divisione quod Helisabet vineam ipsam quorunt, ea divisione quod Helisabet vineam ipsam quoad viveret obtineret, post mortem vero eius libera et quieta remaneret aecclesie. Hoc ipsum et post mortem Yvonis, filius eius Hugo castellanus aecclesie recognovit et firmavit. Quo etiam defuncto, cum Helisabet vineam dotis sue longo temquasi hereditario iure sibi usurpare nitebatur, monachi contradicentes concessam sibi elemosinam iure vendicabant. De quo, cum longo tempore in nostra curia disceptassent, tandem Yvo, antiquorum testimonio cedens, vineam presentem curia refutavit et aecclesie et monachis cum debita et concessa libertate resignavit. Quo facto, monachi considerantes vineae graves expensas modicum vero sibi fructum pervenire, tum quia a longo tempore inculta ab eis remota erat, definito inter se consilio, ad utilitatem aecclesie, vineam sub annuo censu mihi et nepoti meo Erveico
Abbreviated transcription (Latin):
fas sit. suꝑ eadẽ douatione ur̃a eccłam ĩfestare.
Set quẽ adinodũ a p̃dc̃o. uł uxore et filiis eiꝰ uob̾ cõ¬
cessa ẽ integra uobis ⁊ ꝑmaneat ĩ ꝯcussa. siquis at
nr̃e ꝯstitutioni temerario ausu contra ire tẽpta¬
uerit: sendencie ex cominunicationis subiaceat.
Dat̃. catalauns .ii. idus nouembris. De sc̃o Lede¬
sẏmon nomom̃sis. atq tornacensis ep̃c nr̃is succes¬
soribꝰ tam p̃latis qͣm subditis in futurũ. Sunt que¬
dam cuĩ de eccłarũ depactionibꝰ ap̃ nos geritir
que necessitate exigente ad memoriã posteroꝵ seri¬
pto ⁊ inemorie ꝯmendare curauimꝰ. Si quidẽ uene¬
rabilis p̃decessoris nr̃i rabodi ep̃i tẽporibꝰ yuo castel¬
lanus uineã quã habebat in landriei monte. elisa¬
beth uxeori sue ĩ dotilicio ꝯtulerat. De qua eñ mil¬
los posset hr̃e heredes. tam idem yuo quã helis abet.
eccłe ⁊ monachis scĩ leodegarii p̃deam uniea ꝯcesse¬

Expanded text:
Fas sit super eadem donatione vestra aecclesiam infestare Fas sit super eadem donatione vestra aecclesiam infestare sed quemadmodum a predicto vel uxore et filiis eius vobis concessa est integra vobis et permaneat inconcussa. Si quis autem nostre constitucioni temerario ausu contra ire temptaverit, sententie excommunicationis subiaceat. Datum Catalaunis, II idus novembris.mon, Noviomensis atque Tornacensis episcopus, nostris successoribus tam prelatis quam subditis in futurum. Sunt quedam cum de aecclesiarum depactionibus apud nos geritur que, necessitate exigente, ad memoriam posterorum scripto et memoriae mandare curavimus. Siquidem venerabilis predecessoris nostri Rabodi episcopi temporibus, Yvo castellanus vineam quam habebat in Landrici Monte Elisabet uxori sue in dotalicio contulerat. De qua, cum nullos habere posset heredes, tam idem Yvo quam Helisabet aecclesie et monachis Sancti Leodegarii predictam vineam concesse
Abbreviated transcription (Latin):
uardꝰ abbas seĩ bartholomei. hugo cancellariꝰ uo¬
inomensis. milites isti. Hugo de beteneurt. G̃ode¬
fridus de diua. Rogeriꝰ de torota. Qͥ cũq gͥ hoc
infregere uolũit. anathenate sit. Ut aut̃ minus
filiis monasterii beati leo degarii monachis. ł odegari
uiros debemꝰ d̾ilig̃e ⁊ eoꝵ qͥeti ⁊ utilitati salubri¬
ter auaciliante año ꝓuide. Quã obrẽ ailecti ĩ dñe¬
filii ur̃is rõnabilibꝰ postulationibꝰ annuentes. cor¬
cessionẽ a thoma de cociaco uoł fcãm.⁊ a milisenda
uxore sua. ⁊ filiis eiꝰ in gelrando ⁊ rob̾to. ⁊ corã mi¬
tibus trẽ sue apud castrũ faram firmatã auetorita¬
te apłica roboramꝰ. Ut uidelicet uinearũ ur̃arũ ut¬
num absq ullo censu uel redditu seu exactione
ad ur̃m monasteriũ adducendi. dandi quoq seu
uendendi uł alio mͦ ad ur̃os usus necessarios aispo¬
nendi facultate lib̾am habeatis. Nulli gͦ hominũ

Expanded text:
nardus abbas Sancti Bartholomei, Hugo cancellarius Nonardus abbas Sancti Bartholomei, Hugo cancellarius Noviomensis; milites isti: Hugo de Betencurt, Godefridus de Diva, Rogerius de Torota. Quicumque igitur hoc infregere voluerit anathemate sit. Ut autem minusfiliis monasterii beati Leodegarii monachis tam presentviros debemus diligere et eorum quieti et utilitati salubriterfilii, vestris racionabilibus postulationibus annuentes, concessionem a Thoma de Cociaco vobis factam et a Milisenda uxore sua et filiis eius Ingelrando et Roberto et coram militibus terre sue apud castrum Faram firmatam, auctoritate apostolica roboramus ut videlicet vinearum vestrarum vinum absque ullo censu vel redditu seu exactione ad vestrum monasterium adducendi, dandi quoque seu vendendi vel alio modo ad vestros usus necessarios disponendi facultatem liberam habeatis. Nulli ergo hominum
Abbreviated transcription (Latin):
seĩ leodegarii. dederut dõ ⁊ eccłe eiꝰdẽ scĩ leo degarii
in ꝑpetuã possõnem tr̃am ad dimidiã carrucã iuceta
conis eũ hospitibꝰ lib̾ande oĩbꝰ ꝯsuetuclinibꝰ. ⁊ apud
et apud traceiĩ uinariũ ⁊ molendinũ de ponte cã¬
panie. ea lib̾tate ut nullꝰ ibi phibeat᷑ in olere. et ut
aliud molendinũ ñ fͤiat in uicino eiꝰ supͣ uł int̾ra
et iucecomitatũ toeiꝰ tr̃e ad granchiã ꝑtinẽtibꝰ¬
et omnia empta ipsius ⁊ uadimonia. De hoc quaq
fidem dederunt in manũ nr̃am et fr̃m nostrorũ
Ioslem suesionis ⁊ sẏmonis nouiomensis ep̃oꝵ et¬
aeinde fideuissores deder̃. Hugonẽ de perona. et
simonẽ de murencurite. ⁊ Ioħm de eyseio. ⁊ odonẽ
de aia. fem̃ ẽ aut̃ hoc nouiomi mino ab ĩcarna¬
tione dnĩ .mͦ. cͦ.xx .uiiii. tercio ħl. nouembris.
honorio romane sedis pontificatũ regente. ⁊ ludo¬
nico in francia regnãte. Testes aderant gaufredꝰ
abbas scĩ medarqi.⁊̃ eodoricꝰ abbas scĩ eligii. Rei¬

Expanded text:
i Leodegarii. Dederunt Deo et aecclesie eiusdem Sancti Leodegarii in perpetuam possessionem terram ad dimidiam carrucam iusta gConis cum hospitibus liberam de omnibus consuetudinibus; et apud et apud Traceium, vivarium et molendinum de Ponte Campanie, ea libertate ut nullus ibi prohibeatur molere et ut aliud molendinum non fiat in vicino eius, supra vel infra; et vicecomitatum tocius terre ad granchiam pertinentibet omnia empta ipsius et vadimonia. De hoc quoque fidem dederunt in manum nostram et fratrum nostrorum Iosleni Suesionis et Simonis Noviomensis epdeinde, fideiussores dederunt Hugonem de Perona et Simonem de Murencurite et Iohannem de Eyseio et Odonem de Diva. Factum est autem hoc Noviomi, anno ab Incarnatione Domini Mo Co XX VIIII, tercio kalendas novembris, Honorio romane sedis pontificatum regente et Ludovico in Francia regnante. Testes aderant Gaufredus abbas Sancti Medardi, Teodoricus abbas Sancti Eligii, Rei
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ac certum haberi uolumꝰ. qr de salute aĩe
cogitantes. qͣ dĩ sunt ex̃cere debemꝰ. frĩbꝰ itaq
inonachisode sc̃o leodegario in silua que dr̃ lesgia
dũo do muilitantibꝰ. siluam quam briiũ alnetũ
uocamꝰ qͣntũ una carruca pot̾it laborare oĩ tẽꝑo
ꝯcessimꝰ extirpare. Et ne aliqͥd p̃sũptõis a fr̃ibus
inibi fĩ coguoseat᷑ uotamꝰ. notando seribunꝰ. ꝙ
laude ⁊ ꝯsilio ⁊ assensu rogerii castellani de ⁊oro¬
da atq hauidis uxoris ipi inon ⁊ assensu radul¬
si uenatoris siluã supdeam ꝯcessimꝰ extirpandã
Et ne in posterũ eiuussib usurpatoris inuidia
infirmari ualeret litt̾ar ũ memorie ꝯmendari. ⁊
nostri nominis caractere ⁊ sigillo signari ⁊ cor¬
roborari p̃cepimꝰ. uiuentibꝰ ĩ palatio nr̃o. quoꝵ
nomina subtitulata sunt ⁊ signa. Signũ an

Expanded text:
olumus quia de salute animae cogitantes que Dei sunt exercere debemus, fratribus itaque monachis de Sancto Leodegario in silva que dicitur Lesgia domino Deo militantibus, silvam quam BrunumAlnetum vocamus quantum una carruca poterit laborare omni tempore concessimus extirpare. Et ne aliquid presumptionis a fratribus inibi cognoscatur, notamus, notando scribimus quia laude et consilio et assensu Rogerii, castellani de Torota, atque Havidis uxoris ipsius nec non et assensu Radulfi venatoris, silvam supradictam concessimus extirpandam. Et ne in posterum cuiuslibet usurpatoris invidia infirmari valeret, literarum memoriae commendari et nostri nominis caractere et sigillo signari et corroborari precepimus. Viventibus in palatio nostro quorum nomina subtitu
Abbreviated transcription (Latin):
geraldꝰ abbas eũ sodalibus. uana mundi fugiẽdo gallie
De partibus. ut posset lucrari aep̃o iultos ex mortalibꝰ
InHac gͦ ꝑ aiuinam silua ꝓuidentiam. nõ parnam õdie
abbas incepit eccłam. ubi multi deserentes tr̃enam stua¬
ticiam. ad eclestem semetip̃os exercent milieiã. Q rgo dux
prefatus fue ꝓ salute amine hme ideo multã i ona. ara¬
uit unpendete. et ut eiꝰ donum firiu sene sic etꝰ rabi¬
le. commendari litt̾ali p̃cepit memorie. herx. sit et uabi
maioris loeo abi dominis geraldiis enni soens suis remais¬
sit. fertur antiqͥtꝰ fuisse castellims. qltusuuar i apellatũ
Guius aistelsaris allodium multos possesores buberat. set
iusticia aprie ad iysum comitẽ ꝑtinebat. eium itaq om̃is
poffesfores siuguli suas partes prefato abbati concesisset᷑:
sse comes coꝵ donationem firmauit. iuamq ustieid ec¬

Expanded text:
Geraldus abbas cum sodalibus vana mundi fugiendo Gallie Geraldus abbas cum sodalibus vana mundi fugiendo Gallie de partibus ut posset luciari Christo multos ex mortalibus. In hac ergo per divinam Silve providentiam non parvam predictus abbas incepit aecclesiam ubi multa deserentes terrenam stulticiam ad celestem semet ipsos exercent militiam. Ergo dux prefatus, sue pro salute anime, huic loco multa bona curavit impendere. Et ut eius donum firmum semper sit et stabile commendari litterali precepit memorie. In hoc igitur Silve Maioris loco ubi domnus Geraldus cum sociis suis remansit fertur antiquitus fuisse castellum Altus Villaris appellatum. Cuius castellaris allodium multos possessores habebat sed iusticia proprie ad ipsum comitem pertinebat. Cum itaque omnes possessores singuli suas partes prefato abbati concessissent, ipse comes eorum donationem firmavit suamque iusticiam e
Abbreviated transcription (Latin):
ui in terra thesaurizant ipsi silue Maiodir¬
se decipiunt. dum quod amant eito ꝑaunt. mor
ipsi ꝑeunt. solas suas secum culpas i infernuim de¬
ferunt ꝓro quibus ꝑhennes pene non eis defieunt. A
suauus redemptoris node clamat cotidie. O qui uultis u¬
ras opes pompas nũdi sꝑnite. Set thesauros leti ur̃os
mi celis recondite: ut uiecum frui queatis eterna dulce¬
dine. Istam uocem audiebat et ĩplebat opere. Guido eo¬
mes pictauensis dux et aqͥtanie. Giuido dictus. in baptis¬
mo Willeluꝰ cognomine. poteus armis clarus gestis et
regalis genere. Iste uir late ꝑ orbeni fama celeberrimꝰ
Licet ẽẽt excupatꝰ in terrenis actibꝰ. atq bellis insudaret
nimium freq̃utibus. iunqͣm tamen desistebat apiis oꝑi¬
bus. Defensor eccłarum plures ipse ꝯdidit. nbi cetus mo¬
nachorum sub abbate posint. Aliis possessiones ⁊⁊ hono¬
tes addidit. etiam silue maiori iulta dona ꝯaislit. Silii
uaior lucui erat altus ⁊ aenuissimꝰ. quo uenit domiuus

Expanded text:
ui in terra thesaurizant ipsise decipiunt dum quod amant cito perdunt mox et ipsi pereunt solas suas secum cul pas in infernum deferunt pro quibus perhennes pene non eis deficiunt. At suavis Redemptoris vox clammat quotidie : « O qui vultis veras opes, pompas mundi spernite sed thesauros leti vestros in celis recondite ut mecum frui queatis eterna dulcedine ». Istam vocem audiebat et impiebat opere Guido comes Pictavensis dux et Aquitanie Guido dictus in baptismo Willelmus cognomine, potens armis, clarus gestis et regalis genere. Iste vir late per orbem fama celeberrimus. Licet esset occupatus in terrenis actibus atque bellis insudaret nimium frequentibus nunquam tamen desistebat a piis operibus. Defensor ecclesiarum plures ipse condidit ubi cetus monachorum sub abbate posuit. Aliis possessiones et honores addidit etiam Silve Maiori multa dona contulit. Silva Maior lucus erat altus et densissimus quo venit domnus
Abbreviated transcription (Latin):
cłiam dei acqͥreret. huiꝰ dom destes siuit. Petrꝰ abbas
scĩ emiliani. Giust̾ ninet archipbr. ⁊ capellanꝰ de
castellione. G̃uarsias de mont pezat. ⁊ arnaldus de
redam matrona oregundis nomine spreta
sełari ambitione in monastiũ qd̃ est silua ma¬
Deait itaq p̃fate eccłe inedietatẽ uniꝰ uinee q̃ sita
sẽ apd̾ ullã glairoles noĩe ut abbas ⁊ monachi eiꝰ dẽ
loci perpetuo possideant nłło ꝓrsus alio ilinc ꝑtici¬
pante. S et qͣndã siłr alloaialẽ dechit dr̃am: apudinl¬
lam q̃ mons dr̃ ante doimĩ fortis G̃uilłi sitã. cuius

Expanded text:
diam Dei acquireret. Huius doni testes sunt Petrus abbas diam Dei acquireret. Huius doni testes sunt Petrus abbas Sancti Emiliani, Guillelmus Ninet archipresbiter et capellanus de Castellione, Guarsias de Montpezat et Arnaldus de Quedam matrona Oregundis nomine spreta seculari ambitione in monasterium quod est Silva MaDedit itaque prefate ecclesie medietatem unius vinee que sita est apud villam Glairoles nomine ut abbas et monachi eiusdem loci perpetuo possideant, nullo prorsus alio illinc participante sed et quandam similiter allodialem dedit terram apud villam que Mons dicitur, ante domum Fo
Abbreviated transcription (Latin):
a glaerolis et plantã de logoirã. atq ut fir. Logoi¬
mis memorie tradet᷑ fec̃ ip̃emet nodũ unũ. Bi rau.¬
gordaus altũ. hermandꝰ de bunassa altm monitu eiꝰ.
Fẽm ẽ ħoc u p̃sentia dõui goffredi abbis p̃sente gof¬
fredo uiͦ atq ulgerio. ⁊ p̃sente algerio de paris. Donũ¬
ad mortẽ int̾ ceta que dedit eccłiis ꝓ aĩa sua bunas
dedit dõ et eccłe scẽ marie silue maioris ⁊ fr̃ibꝰ ser.
ibidem dõ seruientibꝰ qͥeqͥd libũ habebat in dota tr̃
de biiassa. seilicet in decimis. ĩ campis. in agrariis.
et totũ dñiũ de õibꝰ que ĩ omĩ tr̃a de bunassa feualit
aliqͥ quilib tenebãt ab eo. Hoc aut̃ fem̃ ẽ apd̃ castel¬
lionẽ corã.ꝑ. abbe scĩ emuliani. fecit itaq hanc do¬
sĩme iti eoctrema uoluntate ꝯcedens: ut oĩa p̃dñ allo¬
dialit̾. sine omi oãtradictione. seu calumnia mona¬
chi upcice et qͥetes in apetuũ possi deant spans qd̃
per illos interuentu sancte dei genitricis misericor¬

Expanded text:
an. Atque ut firmius memorie traderetur, fecit ipsemet nodum unum, Bigordans alterum, Hermandus de Bunassa alterum, monitu eius. Factum est hoc in presentia domni Goffredi abbatis, presente Goffredo monacho atque Ulgerio et presente Algerio de Paris.d mortem, inter cetera que dedit ecclesiis pro anima sua, dedit Deo et ecclesie Sancte Marie Silve Maioris et fratribus ibidem Deo servientibus quicquid liberum habebat in tota terra de Bunassa scilicet in decimis, in campis, in agrariis et totum dominium de omnibus que in omni terra de Bunassa fevaliter aliqui quilibet tenebat ab eo. Hoc autem factum est apud Castellionem coram P. abbate Sancti Emiliani. Fecit itaque hanc dosime in extrema voluntate concedens ut omnia predicta allodialiter sine omni contradictione seu calumpnia monachi in pace et quiete in perpetuum possideant, sperans quod per illos, interventu sancte Dei genitricis, misericor
Abbreviated transcription (Latin):
cognitõe in festiuitate oĩum scõꝵ. anos dobũt soli¬
cos hoc idem facient heredes eoꝵ. Parte uͦ alderani
nob nouentes dracidere quittã qͣni nr̃ inhabitans agͥ¬
cola cõleret nob̾ seruitiũ ꝑsoluens. Inde fec̃e nodũ
supdc̃a riccenais cũ filia. ⁊ Raminndꝰ de solignan ro¬
gatu ip̃arũ aliũ. Bernardꝰ de montussan t̾eiũ. hoc
aut̃ fc̃m ẽ in manu domni Gaufridi qͣrti abb̾is. ⁊
dori rumoldi pͥoris. et geralai de auencan. ⁊ ulg̃n¬

Expanded text:
ium Sanctorum duos dabent solidos. Hoc idem facient heredes eorum. Partem vero alteram nobis viventes tradidere quittam quam noster inhabitans agricola coleret nobis servicium persolvens. Inde fecere nodos supradicta Rixendis cum filia et Raimundus de Solignan rogatu ipsarum alium, Bernardus de Montussan tercium. Hoc autem factum est in manu domni Gauffridi abbatis quarti et domni Rumoldi prioris et Geraldi de A
Abbreviated transcription (Latin):
De portet
rualdꝰ de pomereda capellanꝰ de castris qui¬
tauit .B. de Bautiran pͥori de porteto. iii ia¬
ni ueñabiliũ patrũ dñ amaneui auxxitani ar¬
chiepĩ.⁊ dñi .G. Conuenarũ ep̃i. at s ilne maio¬
ris abbis. xiii. medietatẽ trẽ de fontibꝰ obscuris. si¬
biq alt̾a eiꝰdẽ tr̃e remausit medietas cali pacto. qd̾
siuguł annis i festobĩ uincentii eiꝰdẽ domꝰ de por¬
ceto pori reddet.Uiiii .d̾. censuales qͣuidiu uixerit¬
.ꝑosꝰt mortẽ uͦ suã ip̃a medietas ad p̃fatã domũ de

Expanded text:
De Porteto. Arnaldus de Pomareda, cappellanus de Castris, quitavit B. de Bautiran, prior de Porteto, in manu venerabilium patrum domini Amanevi Auxitani archiepiscopi et domini G. Convenarum episcopi at Silve Maioris abbatis XIIImi, medietatem terre de Fontibus Obscuris sibique altem eiusdem terre remansit medietas, tali pacto quod singulis annis in festo beati Vincentii eiusdem domus de Porteto priori reddet VIIII den. censuales quamdiu vixerit. Post mortem vero suam ipsa m