comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euangłm p̾dicari. iam cõnĩctos gẽ¬
tiles gẽtilib ꝯꝑit cõnigib. Ex
quib si nõ ambo c̾d̾ent. s unus uł
ua.⁊ infidelis cum fideli cõsenti¬
ret habitare. nec ꝓhiberi adomino
debiit fideł infidelem dimitt̾e. nͨ
mberi. Ido nõ ꝓhib̾i. qr iusticia per¬
mittit a fornicante disced̾e. ⁊ ĩfldel
hõĩs formcatõ maior ẽ in corde. nec¬

Expanded text:
am conjunctos gentiles gentilibus comperit conjuges, ex quibus si non ambo crederent, sed unus vel una, et infidelis cum fideli consentit habitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere, nec juberi, ideo nec prohiberi, quia justitia permittit a fornicante discedere; et infidelis hominis fornicatio est major 84 in corde.
Abbreviated transcription (Latin):
cum in fideli conuge. q̃ nõ ħt u̾a.
Id̾o aũt nec iuberi. qr nec contra iussi¬
onem domini gentiles fuer̃ ambo
ꝯrũcti. licitum gͦ erat ꝑ iusticiam
fideli ĩ fidelem dimittete. s licitum
nõ erat faciendum ꝑꝑ lib̾am beni¬
uolenciam. Cuidñter apparet et
int̾ fideles conugiũ cẽ. ⁊ apłin de

Expanded text:
cum infideli conjuge, quae non habet veram. Ideo autem nec juberi, quia nec contra jussionem Domini gentiles fuerunt ambo conjuncti. Licitum ergo erat per justitiam fideli infidelem dimittere; sed licitum non erat faciendum, propter liberam benevolentiam. Evidenter apparet et inter infideles conjugium esse, e
Abbreviated transcription (Latin):
atõe alie aliis excellãt naturslibꝰ
bonis ut ĩ ẽencia. alia aliis sit sub¬
tilioꝵ ⁊ ad ĩtelligend̾ memorandũ.¬
ꝙ aibilioꝵ. ut po̾te acutiori ĩ genio
⁊ ꝑspicatiori ĩtellctu p̾dita ꝙ ñ inꝓ¬
babiłr d̾r c̃ in angłis ita fuisse con¬
stet. ⁊ licet naturalib donis alie p̾
aliis polleant: tñ añ baptm̃ a corpo¬
qr iugemii acumẽ. ł tarditaspre
paruuli originałr m trahãt ut

Expanded text:
atione aliae aliis excellant in naturalibus donis, ut in essentia alia aliis sit subtilior, et ad intelligendum memorandumque habilior, utpote acutiori ingenio et perspicaciori intellectu praedita. Quod nr, cum in angelis ita fuisse constet. Et licet naturalibus donis aliae prae aliis polleant, tamen ante baptismum a corpoquia ingenii acumen vel tarditas, prPARVULI ORIGINALITER TRAHANT UT
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ hominũ nłłatenꝰ
ꝯcedũt eẽ. Ex qͦ enĩ aliquid fcm̃ ẽ
uł dictum. ñ concedũt. ꝙ possit
ñ eẽ ł ñ fuisse. ĩ mo impossibile ẽ
tum. refentes possibilitatẽ ł ĩpossi¬
bilitatẽ ad nͫ rei existñtis. Cum gͦ¬

Expanded text:
inum nullatenus concedunt. Ex quo enim aliquid factum est vel dictum, non concedunt quod possit non esse vel fuisse: imo impossibile est tum, referentes possibilitatem vel impossibilitatem ad naturam rei existentis. Cum v
Abbreviated transcription (Latin):
telligi ul ex ꝑlicari possit aqͦ quĩ
mortalium. s qr de ea aliquto in¬
celligi ul dici possit. Quidam ta¬
mẽ ħoc accipiunt dictum de tp̃ra

Expanded text:
cari possit a quoquam mortalium, sed quia de ea aliquid intelligi vel dici potest; quidam tamen hoc accipiunt dictum de tempor
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ. qͥn cibi i umores ĩ carnem ⁊
sangͥne transeãt. S ñ ĩuitatem ⁊¬
humane nate. q̃ apͥmis descendit
Parẽtib.que sola in resurrectõe er¬
it. reliqͣ uero caro in qm cibi tran¬
seunt tanqͣ suꝑflua ĩ resurrec tõne
deponet᷑. q̃ tam̃ ciboꝵ aliaꝵq reru
fomẽtis coalescit.

Expanded text:
amen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis coalescit.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ħ uiuimo distingue nõ sufficimꝰ.
uñ as. maximinoꝰ p̾missa q̃onem
dens sic ait. Queris ame si de sb̾a
umus filius.⁊ alius nõ sit filius.
Ecre respondo. siue capias siũ non
capias. de pr̃e ẽ filiꝰ. de pr̃e ẽ ⁊̃ sp̃c.

Expanded text:
dum hic vivimus, distinguere non sufficimus; unde Aug. Maximino praemissam quaestionem dens, sic ait: Quaeris a me si de substantia unus Filius sit, et alius non sit Filius? Ecce respondeo, sive capias, sive non capias. De Patre est Filius, de Patre est
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Indignantur mariti. si audi¬
ant adulcos suos pende siłes ad¬
ult̾is feminis penas. cũ tanto gra¬
inus eos pumni oportuit. quanto
mag ad eos ꝑtinet. ⁊ uirtute uinc̾e
⁊ cremplo reg̾e̾ feminas. Ex his ap¬

Expanded text:
 Indignantur mariti, si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis penas, cum tanto gravius puniri oportuit eos, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere et exemplo rege
Abbreviated transcription (Latin):
Tũc siñ errore rõ uidicare. ⁊ uolũ¬
tas sine difficultate bonum appet̾e̾
pot̾at. ¶Post pocm u̾o ante repa¬
ritõe gr̃e p̾mit᷑ a concupiscẽcia
⁊ uĩcitur. ⁊ ħt ĩfirmitate ĩ malo

Expanded text:
Tunc sine errore ratio judicare, et voluntas sine difficultate bonum appetere poterat. Post peccatum vero ante reparationem gratiae, premitur a concupiscentia et vincitur, et habet infirmitatem in malo
Abbreviated transcription (Latin):
assumptõe curbat᷑. Nam qui susce¬
pit aĩam. suscepit ⁊̃ aĩe passionem.
Non eĩ eo ꝙ d̾s erat. aut turbari aut
ticiam meã ꝯfident̾. tristiciam noĩo.
qͥ crucẽ p̾dico. ¶Ut hõ habuit tris¬
ticiam. qm̃ ĩ eo sũscepit affectu. mͥ
compatit᷑. mͥ tristis ẽ.mͥ dolet. gͦ¬

Expanded text:
assumptionem. Nam qui suscepit animam, suscepit etiam animae passionem. Non enim eo quod Deus erat, aut turbari aut titiam meam; et confidenter tristitiam nomino, qui crucem praedico. Ut homo habuit tristitiam, quam meo suscepit affectu, mihi compatitur, mihi tristis est, mihi dolet. E
Abbreviated transcription (Latin):
it̾o nulla istaꝵ ĩ tͥntate prs ẽ. Uñ
sic ait. ¶ Putas dm̃ patrem cu
met eĩ ne pat̾ sit pars unius qui
ꝯstet extͥb. Noli hoc tuu̾e N ul¬
la eĩ sit partium in ditatis uni¬
tate diuisio. unus ẽ d̾s pat̾ ⁊ fi¬

Expanded text:
et ideo nulla istarum in Trinitate pars est. Unde sic ait, cap. 10: Putas Deum Patrem cum mes enim ne Pater sit pars unius Dei, qui constet ex tribus; noli hoc timere, nulla enim fit partium in deitatis unitate divisio; unus est Deus Pater, et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nt xp̃c. ut ĩciꝑet amare quos ode¬
uit. sic̾ reconsiliat᷑ ĩimimꝰ: inimi¬
co.ut de inde sint amici qͥ. antese
od̾ant. s iam nos diligenti d̾o re¬
cõsiliati sumꝰ. Nõ enim ex quo
ei recõciliati sumꝰ ꝑsangͥnem fi¬
lii. nos cepit dilig̾e̾. s ante mũd̾
pͥusꝗͣ nos aliqͥd eẽmꝰ. Quomodo
gͦ diligenti d̾o nos sumꝰ recõsilia

Expanded text:
us, ut inciperet amare quos oderat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligenti Deo reconciliati sumus. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii nos coepit diligere, sed ante mundum, priusquam nos aliquid essemus. Quomodo ergo nos diligenti Deo sumus reconci
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩqͥs positꝰ ĩ ultim̃ necc̃itate uo¬
lu̾it acciꝑe penitẽtia ⁊ accipit. ⁊ al
mor reconciliabitur. ⁊ hinc uadit.
fateor uob̾. nõ illi negamus ꝙ pe
exit. si securꝰ hitic exi̾t: egonescio
penitũciam dare possumus. secu
ciam dũ sanus es. Si sic agis. dico
tibi qr secumꝰ es. qr penitenciam
egisti eo tp̃r. qͦ pecrare potuisti. Si¬
uero uis ag̾e penitẽcia. qñ iam pec¬
care nõ potes. por̃a te dimiser̃. nõ

Expanded text:
ate voluit accipere poenitentiam, et accipit, et mox reconciliatus hinc vadit, fateor vobis, non illi negamus quod exit. Si securus hinc exierit, ego nescio: poenitentiam illi dare possumus, securtiam, dum sanus es; si sic agis, dico libi, quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore, quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam, quando jam peccare non potes, peccata te dimi
Abbreviated transcription (Latin):
Que conu̾sio si contig̾it alicui. ⁊̃
infine. desꝑandum nõ ẽ de eius re¬
muissioñ. S qm̃ uix uł raro ẽ tam
iusta comu̾sio. timendũ ẽ depeni¬
tente sero. maxĩe cum filii quos
illicite dilexit. suit p̾sentes. uxor
⁊ minidus ad se uocẽt.⁊ multos
solet serotina penitũcta deciꝑe. Sed
morte iuuare ualet: ꝗb placet.
Cum gͥ opus sit nõ hominis s bi
fructifera penitũcia. in spirare eam

Expanded text:
it alicui etiam in fine, desperandum non est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poenitentia decipere. Sed morte juvare quibus placet. Cum itaque opus sit non hominis, sed Dei fructifera poenitentia; inspirare eam
Abbreviated transcription (Latin):
tremo hyani aduenit. sanat ⁊lib̾¬
at. Multu sera fuit latronis peĩ¬
tẽcia. s nõ fuit sera indulgentia.
S licet latro ueĩam m̾uiss infiñ
de oĩ crimiñ. nõ tñ dedit baptiza¬
tis pecrandi ⁊ ꝑseuerandi auctori¬
conplentur.

Expanded text:
tremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poenitentia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoricomplent.
Abbreviated transcription (Latin):
Excellit eĩ õem penam. ꝙͣ̃ numꝙ̃
passus ẽ aliquis in hac uita. Nũꝙͣ̃
ĩ carne tanta ĩuenta ẽ pena. licet
miribilia martires passi st̃ tormẽ¬
er̃ sepe supplicia ¶ Ex his satis ostẽ¬
ditur. ꝙͣ ꝑiculosum sit differre pe¬
uitũciam. usque ĩ finẽ uite. si tñ ⁊̃¬
tũc u̾ahabgatur penitñcia. Homi¬
nẽ liberat. ⁊ uita morteui in petrat
nõ sic tñ ut nulla sentiat penani.
nisi. fort̾e tanta sit uehementia
gemitꝰ ⁊ cõtritõis. ꝗsufficiat ad
delicti punitõe. Licet gͦ difficile
seraueñ. qñ cruçiatꝰ m̃bra ligat
⁊ dolor sensũ oppͥmit. ut uix hõ

Expanded text:
excellit enim omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentiam usque in finem vitae. Si tenitentia, hominem liberat, et vitam mortuo impetrat; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit difficile sera venit, quando cruciatus membra ligat et dolor sensum opprimit, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
re. habent nationem sapientie ĩ suꝑ¬
sticione. qr fid̾i d̾fectõem seꝗtur ypo¬
cͥsis mendar. ut sit uł in u̾b̾ pietas
latam pietatem oĩum u̾borum mẽ¬
datio.impiã reddunt false doctrine
institutis. fid̃i sci̾tatem corrumpere
molientes. auriũq prurigine sub
no uello sui desiderii docmate aliis
ing̾entes. qtentõi studentes. con¬
tia u̾itatem siue fed̾e bellant. Inter
ueri namq assertiõeni.⁊ placiti defẽ¬
tõem. Pertinar pugna ẽ. dum se et
u̾itas tenet.⁊ se uoluntas erroris tu-¬
etur.¶ Horum gͥ d̾o odibilẽ eccłia eu̾¬
t̾e. atq ora oppilare. ne uirꝯ nequicie
ĩ alios effunde queant. ⁊ luc̾nam u̾i¬
in labore multo ac sudore uolumen
d̾o p̾stante ꝯpegimus. extestimoniis
distĩctum. In qͦ maiorũ ex̃pla. doctri¬

Expanded text:
ationem sapientiae in superficie. Quia fidei defectionem sequitur hypocrisis mendax, ut sit in verbis pietas, latam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas erroris tuetur. Horum igitur et Deo odibilem ecclesiam evertere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queantin labore multo ac sudore, hoc volumen, Deo praestante, compegimus, ex testimoniis distinctum. In quo majorum exempla doctri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur in ilł diffidentie fisiis. ꝗ nõ ra¬
tioni uoluntatem subicũt. nec doc¬
trine studium inpendũt. s his que
sompniart̃ sapiencie u̾ba coaptare⁊
nitunt᷑. nõ u̾i s placiti rõe sectantes
qͦs miq̃ uolũtas nõ adintlligentia
u̾itatis: s ad defensio̾e sibi placentiũ

Expanded text:
atur in illis diffidentiae filiis, qui non raatur in illis diffidentiae filiis, qui non rationi voluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defen
Abbreviated transcription (Latin):
ui duobꝰ deuariis. suꝑ erroganti cũc¬
ta redd̾e̾ ꝑfessꝰ est. dełctat nos i̾itas
pollicentis. s terret in mensitas labo¬
ris. desiderium hortatur ꝓficiendi..
scentes. fidem nr̃am adu̾sus errores
carnalium atq animaliu hoñĩ. da¬
utice turris clipẽis minire uł pocius
munita ostende. sat theologicarũ ĩꝗs¬
toꝵ eccłiasticoꝵ ꝓmodulo ĩtlligẽcie
nr̃e noticiam trade studiumꝰ/ nõ ua¬
lentes studiosoꝵ fr̃m uotis iure resi
bigas in nob̾ agitat xͥ caritas ¶qua¬
uis nõ ambigamus omnẽ hũai elo¬
quii ẜmonez: calumpine atq contra¬
diccõi emuloꝵ semꝑ fuisse obnoxiũ.
qr dissentientib uolũtatũ motib. di
ssentiens ꝙͦ fit aĩoꝵ sensꝯ. ut cũ õne
dictum u̾i ratõe ꝑfectum sit: tũ dũ
aliud aliis. aut urõtur. aut ꝯplacet
u̾itati uł nõ in tellete. uł offendenti
irapietatis.error obnitat᷑. ac uolũta¬
tis in uidia resultet. ꝙͣ d̾s hiuꝰ scłi o¬

Expanded text:
 denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi,scentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum itorum ecclesiasticorum pro modulo intelligentiae nostrae notitiam tradere studuimus . Non valentes studiosorum fratrum votis jure resisbigas in nobis agitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem humani eloquii sermonem calumniae atque contradictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientissentiens quoque sit animorum sensus: ut cum omne dictum veri ratione perfectum sit, tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, veritati vel non intellectae, vel offendenti, et impietatis error obnitatur, ac voluntatis invidia resultet; quam Deus seculi
Abbreviated transcription (Latin):
breu uolumĩe ꝯplicans patx sentẽ¬
cias. appositis eoꝵ testimoniis. uit nõ
sit ueccẽ querenti librorum nuosita¬
tem euolu̾e. cui b̾uitas colleta. quod
q̃rit᷑ offert siue labore ¶In ħ aũt tra¬

Expanded text:
brevi volumine complicans Patrum sententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaeritur offert sine labore ex eodem lo
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sic̃ demaiorib ⁊ minoribꝰ qͥdã
ꝑstitert̃. ita de utq gradu. quidã
corruerũt. Int̾ quos unus fuit
oĩb aliis cadẽtib excellencior. nͨ
intꝰ stantes aliqͥs eo fuit dignior.
sic̾ testĩoniis auctoritatũ. most᷑¬

Expanded text:
m sicut de majoribus et minoribus quidam perstiterunt, ita de utroque gradu quidam corruerunt, inter quos unus fuit omnibus aliis cadentibus excellentior, nec inter stantes aliquis eo fuit dignior, sicut testimoniis auctoritatum monstr
Abbreviated transcription (Latin):
Deoq ĩ hiis contrariis q̃ mala ⁊
bona uocant᷑. illa dialeticoꝵ regula ⁊¬
d̾fiat. qua dñt. nulli rei duo simul
ĩ eẽ contraria. ¶ Nullus eĩ potus aut
rit᷑ ꝯtͣriis. ut in una re simł eẽ nõ
ĩ bonis eẽ nõ possunt. tħ duo cõtra¬
ria ita simł st̃. ⁊ si bonũ ñ ẽẽt ĩ quo
c̃ẽt malum ꝓrsus: nec malũ ẽẽ po¬
tuiss. qr nõ modo uͥ cõsist̾e̾t. sec
unde ortetur corruptio nõ haberet.¬

Expanded text:
deoque in his contrariis quae mala et bona vocantur, illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt, nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim potus aut ritur contrariis, ut in una re simul esse non in bonis esse non possunt. Et haec duo contraria ita simul sunt, ut si bonum non esset in quo esset malum, prorsus nec malum esse potuisset: quia non modo ubi consisteret, sed unde oriretur corruptio non haberet
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ gͦ legit᷑. d̾cimꝰ ordo ꝯplendꝰ
de hõib. extali sensu dictũ fore
accipi pt̃ qr de hoĩb restaurabit᷑.
ꝙ ĩ angłis lapsum ẽ. de quib tot
corruert̃. uñ poss fĩ d̾cimus ordo

Expanded text:
go legitur, decimus ordo complendus ex hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur, quod de angelis lapsum est, de quibus tot corruerunt, unde posset fieri decimus ordo.
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ sic. Postͣ istius sane corꝑis mor¬
tẽ. donec de igne purgatorio ue¬
matur ad diem dampnatõis. ⁊
remun̾atõis. si hoc tp̃is int̾uallo sp̃s
hui ꝯmͦi igne dicantur ꝓpeti. que
alii nõ sentuit. ꝗ hiuismodi ig¬
ne hedificia nõ portauert̃. ut in¬
ueniant igne trinsitorie tribula¬
tõis. ⁊ uenialia cremante. nõ redar
nitur ille ignis. grauior tñ erit ig¬

Expanded text:
 26: Post istius sane corporis mortem, donec de igne purgatorio veniatur ad diem damnationis et remunerationis, si hoc temporis intervallo spiritus i ignem dicuntur perpeti, quem alii non sentiunt, qui hujusmodi aedificia secum non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis, venialia cremantem: non redargnitur ille ignis. Gravior tamen ille erit ig
Abbreviated transcription (Latin):
obinet de emonicis institutis qͦn
ad sacros ordines ꝓmou̾i ualeat.
cui copulatꝰ in cõnigio. ult̾iꝰ ad sa¬
cros ordines nõ accedit ⁊ cum in¬
duam dux̾it. Nõ est gͥ ambigñ¬

Expanded text:
obviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
futuro ẽ pacta. mortuo sponio. nõ
remanet urdua. qr nõ erat uir eiꝰ.
unde siꝗs eam dux̾it. ad sacros or¬
dines ꝯscend̾e nõ ꝓhibetur. qr nõ
duxit uiduam. uidue eĩ maritus
eq̃ sic̾ bigamus sac̾dos fĩ ꝓhibetur
Ext̾ali aũt copla. nullꝰ aroetur a
sacris ordinib. Scd̾m hoc in tel

Expanded text:
futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibus. 14. Qui al
Abbreviated transcription (Latin):
turos iurando ꝓmittũt. It̾. Si ex
u iuramẽti ad futuꝵ ꝑ tm̃entis i.¬
mor efficiuntur ꝯiuges. cur iurant
infuturo se facturos. ꝙ inp̾senti ef¬
ficiunt. It. Si exquo iurant mox
efficiuntur coniuges: tc̃ hãc rem
efficiunt qñ iurant se facturos. e¬
Id̾o dico qr tc̃ comugiũ nõ fuit. s
futuꝵ ꝓmittitur. Siuẽro ille post¬
uxorem dux̾it. ⁊ illa marito nup¬
sit. diugium utͥmq fuit. ⁊ nõ pot̾
disolui. p̃cedñs gͥ mẽdatium uł ꝑ¬
niriu: penitũcia ẽ corrigñdũ est.

Expanded text:
turos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille posuxorem duxit, et illa marito nupsit, conjugium utrinque fuit, et non potest dissolvi. Praecedens ergo mendacium vel perjurium, poenitentia est corrig
Abbreviated transcription (Latin):
consensꝰ de futuro. addito ⁊̃ iuram̃
placitum illam ductuꝵ ⁊ illa ꝓmit¬
tat uł iuret se illi nupturam. mĩ¬
ꝗd tał sponsio eos conuges fecit:
Si mutato ꝓposito alt̾ uł ut̾q ad
alienam copulam transit. numꝗd
ob pͥorem sponsione uiramẽto sub¬
uiram. sec de fedationis pacto sci¬
detur. Consid̾a. qr longe aliud ẽ¬

Expanded text:
consensus de futuro, addito etiam juraplacitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera quia longe est aliud pr
Abbreviated transcription (Latin):
stupescũt ⁊ cõturbent᷑: ut int̾i
ĩ alia cogitatõe nõ extendant.
ꝯ s illuc tendit in petꝰ cogitatõnis
ubi sentitur uis doloris. S in hac
uita nullꝰ adeomalꝰ ẽ. ut penitꝰ
secludat᷑ acogitatõe d̾i. q̃ una nec
ꝑdit appetitu beatitudins. ⁊ quo¬
dam d̾i amore. q̃ nat᷑alit̃ ht̃ raci¬
onał eatura. Illas has ert̾iores ⁊
ꝓfundissimas tenebras reꝑbos ꝑ¬
pessuros post iuidiciu. dicit aug̾.
opponẽs d̾ illo diuite. ꝗ ĩ inferno
positꝰ eleuans occulos idͤ abam
coactꝰ ẽ ꝯfit̾i mala sua usq adeo
ut ⁊ fr̃es roget ab his ꝓmou̾i ꝙ̃ re¬
ciu ĩ ꝓfundiorib tenlebris er̃ in¬
pii. ubi nulla dĩ lucem uid̾bũt.

Expanded text:
stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nectitum beatitudinis, et quemdam boni amorem quem naturaliter habet rationalis creatura. Illas autem exteriores et profundissimas tenebras reprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham, coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut etiam fratres roget ab his prcium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗge oderunt ascendit semꝑ. Que
gͦ ẽ illa elongatio: Sane int̾io¬
res tenebre intelligi possũt. que¬
dam malignitas odii ⁊ uolunta¬
tis. q̃ tc̃ exercet ĩ mentib repro¬
boꝵ.⁊ q̃dam obliuio di. q̃ tormen¬

Expanded text:
e oderunt, ascendit semper. Quae est ergo illa elongatio? Sane exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormen
Abbreviated transcription (Latin):
accedamus. Sep̃tem st̃ sp̃ualui
officioꝵ gͣdus. siũ ordines. sicut
ex scõꝵ patrũ dictis aꝑte tradit᷑
stratur. ꝗ oĩu officia. ĩ semetip̃o
exibuit. ⁊ corpori suo ꝙ ẽ eccłia eõs¬
dem ordines obẜuandos reliquid
ad gradus eccłlasticos indigne ac¬
cedunt. Illi u̾o in quoꝵ m̃tib dif¬
fusa ẽ septĩforiis gr̃a sp̃s .s. cu¬

Expanded text:
accedamus. Septem sunt spiritualium officiorum gradus sive ordines, sicut ex sanctorum Patrum dictis aperte traditur, stratur, qui omnium officia in semetipso exhibuit, et corpori suo quod est Ecclesia, eosdem ordines observandos reliquit.ad gradus ecclesiasticos indigne accedunt. Illi vero in quorum mentibus diffusa est septiformis gratia S
Abbreviated transcription (Latin):
sacmuẽta legualia .alia q̃ nõ solum sigͥ¬
ficant. s confert̃.ꝙ intꝯ adiuuet. si c̾
euangłica sacramẽta. Ex qͦ aꝑte ĩtlligi¬
tur: que hic appellentur signa Res
ille indelicet. que ad sigͥficand̃ aliꝗd:
signum ẽ. qr nõ ad hibetur ad sigͥficã¬
dum aliꝗd. Cumq his intend̾it theo¬
logoꝵ speculatõ studiosa. atq modes¬
ta. diuiniam scͥpturam formã p̃scͥptam
ĩ doctͥua ten̾e. adũtet. de his gͦ nobis adi¬
tum ad res diuinas aliqͣtenus ĩtelli¬
gendas do duce aꝑire uolentib. disse¬
rend̾ ÷. Et pͥmũ de reb. postea de signis.
Derebꝰ ꝯmuniter ait.
Dergo in reb considand̾ est. ut ĩ eod̃
ag ait. Ꝙ res alie st̃ ꝗbꝰ fruend̾ est. alie
ꝗb utend̾ ẽ. alie q̃ fruuntur. ⁊ utunt᷑.
Ille ꝗb fruend̾ est. nos b̾atos faciunt.
Istis ꝗb utend̾ est. tendentes ad beati¬
tudĩem adiuuamur.⁊ qiͣ adimicula¬
mur. ut adillas res que nos beatos faci¬

Expanded text:
m significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis De rebus communiter agit. Id ergo in rebus considerandum est, ut in eodem Aug. ait , quod res aliae sunt quibus fruendum est, aliae quibus utendum est; aliae, quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, nos beatos faciunt; istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas quae nos beatos faci
Abbreviated transcription (Latin):
uitam suam d̾o ꝑsac̾dotem. p̾ueniat
iudicium di ꝑ confessione. Precepit.
eĩ dñs mũdandis. ut ostũd̾ent ora
sac̾dotib docens corporali p̾sentia ꝯ
stantu. Dixit em̃ ora mõstrate. ⁊
õs ñi unus ꝑ om̃ib. Nõ alium statu
amoyse statutum. S ꝗ ꝑuos pectas¬
tis. ꝑ uos nõ erubescatis. Erubescẽ¬
cia eĩ ip̃a ꝑtem ħt remissionis. exmi¬
sericordia eĩ hoc p̾cepit dñs. ut nẽo
peniteret ĩ occulto. In hoc eĩ cũ ꝑ se
ip̃m dicat sac̾doti. ⁊erubescentiam
ucit. ⁊ timore offensi. fit uenia cri¬
minis. Fi̾t eĩ ueniale ꝑ cõfessionem.¬

Expanded text:
itam suam Deo per sacerdotem, praeveniat judicium Dei per confessionem. Praecepit enim Dominus mundandis, ut ostenderent ora sacerdotibus, docens corporali praesentia standa. Dixit enim: Ora monstrate, et: Omnes, non unus pro omnibus; non alium statuaa Moyse statutum, sed qui per vos peccastis per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habet remissionis. Ex misericordia enim hoc praecepit Dominus, ut neminem poeniteret in occulto. In hoc enim quod per se ipsum dicit sacerdoti, et erubescentiam vincit timore offensi, fit venia criminis. Fit enim per confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea q̃ penitñciam poscunt nõ ti¬
meant publicare: remoueatur in¬
ꝓbabilis ꝯsuetudo. ne multi apeni¬
tñcie remediis arceantur. dum
aut erubescunt. aut timẽt inmi¬
cis sua facta reserare. quibꝰ possint
legum ꝑcelli constitutõe. Sufficit
enim cõnfessio. que primũ d̾o offert᷑.
si ppli aurib nõ publicetur ꝯscĩa ⁊
penitũtis. ¶ Ex his aliis q płibus
indubitant ostñdr. oporte do pri¬
uiũ.⁊ dem̃ sac̾doti. offerre confessio¬
nem. nec alit̾ posse ꝑueniri ad in¬
g̾ssum ꝑ adisi. si adsit facultas. De

Expanded text:
ut ea qui poenitentiam poscunt, non timeant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quibus possunt legum percelli constitutione. Sufficit enim confessio, quae primum Deo offertur,si populi auribus non publicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sacerdoti offerri confessionem; nec aliter posse perveniri ad ingressum paradisi, si adsit facultas. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
cie in celestib. qr demones qui st̃
spũales.⁊ neqͣm ĩ hoc turbulento
habitant. ¶ Uñ ⁊ diabolus. pͥnceps
aeris d̾r. Quare nõ ẽ eis ꝯcessum
habitare in celo uł interra.

Expanded text:
tiae in coelestibus ; quia daemones qui sunt spirituales et nequam, in hoc turbulento habitant. Unde et diabolus princeps aeris dicitur. Non enim est eis concessum habitare in coelo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Dracho de celo cadens secum tui¬
xit c̾tiam ꝑtẽ stellaꝵ qr lucifer ille
aliis maior ñ solꝰ cecidit. s cum
eo alii multi qͥ ei ĩ malicia cõsense¬
rt̃. eosq cadentes hꝰ caliginosi a¬
eris habitacłin excepit. Et ħ: ad
nr̃am ꝓbatõe fcĩ ẽ. ut sit nobis
excitatõis cã. ¶ Uñ apłs. Colluc¬

Expanded text:
draco de coelo cadens secum traxit tertiam partem stellarum, quia Lucifer ille aliis major non solus cecidit, sed cum eo alii multi qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris habitaculum excepit. Et hoc ad nostram probationem factum est, ut sit nobis exercitationis causa, unde Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
de ordĩe dilctõis supͣ dñr ẽẽ referẽ¬
da ad oꝑum exhibitõe. q̃ differẽ¬
t̾ ꝓriuus exhibẽda st̃. primo parẽ¬
tibꝰ. ĩ de filiis. pꝰ domesticis. deinde
ĩunicis. Deũ uo tam ast̃cũ qmͣ ob¬
sequii exhibitõe: ante oĩa diligend̾

Expanded text:
de ordine dilectionis supra dicuntur, esse referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnia diligendum. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ masculus ⁊ femina. nec ille ma¬
ritꝰ nec illa uxor alt̾io. sibi met. nõ
filioꝵ ꝓcreandoꝵ. s ꝓ incontinẽcia
solius concubitꝰ cã copulantur
ca fide media media. ut noc illa cũ
nuptie sint uocande/ ⁊ pͭ fortasse
si usq ad morte alicuiꝰ eoꝵ id int̾
eos placuit. ⁊ pł geueratõem: qͣuis
nõ ea cã cõuincti sint. nõ tñ nita¬
u̾int. ut uł noluit stbi nasci filiq
nuptias applłare possumus. Et¬
eram si aliꝙ̃ sibi ad tempus ad hi¬
bu̾it. donec aliqͣ dignam honori
b ant su facultatib ĩuenat.
ꝙ̃ in comugiu adducat. aĩo ip̃o
adult̾ ẽ. nec cum illa q̃ ccipit: in¬
uenire. s cum ista cum q̃ sic cubat
ut c̾ ea nõ h̾at maritale consor¬
tium. Ecce conuges dm̃r. q soli
concubitꝰ cã conueniũt. si tñ ꝓ
lis genatõem aliqͦ malo dolo nõ¬

Expanded text:
cum masculus et femina nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibimet non filiorum procreandorum, sed pro incontinentia solius concubitus causa copulantur, ea fide media, ut nec ille cum nuptsi usque ad mortem alicujus eorum id inter eos placuerit, et prolis generationem, quamvis non ea causa conjuncti sint, non tamen vitaverint, ut vel nolint sibi nasci filios, nuptias appellare possimus. Etenim si aliquam sibi vir ad tempus adhibuerit, donec aliam bus aut suis facultatibus inveniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicuntur, qui solius concubitus causa conveniunt, si tamen prolis generationem aliquo malo dolo no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ħ t̾a bona nõ comittantur. de ẽ
eĩ fides. uͥ uir cum alia. uł mulier
cum alio coit. Hoc gͥ bonum ita cõ¬
uigio adħet: ut ex eo si ad sit. amp¬
lius ꝯmendetur ꝯigium. Si nõ
ad sit: nõ tñ adinchiletur. Que eĩ
adult̾a ẽ. nõ id̾o ꝯiux nõ ẽ. ĩmo si
ꝯiux nõ ẽẽt. adulta nõ foret. Qd̾
cum sit. culpa ꝯmittitur. sacͣmen¬
tum uo nõ cassatur. ¶Bonum uͦ
ꝓlis. nõ om̃ib ad ẽ comugibus.
Quidam eĩ pari uoto continẽcia
ẜuant. alii ꝓpuetatis defectu. uł
altio rei causa. genate nõ ualet./ n
om̃s illi ⁊̃ ꝗ ꝓleni recipint. bo¬
num ꝓł hñt. Nam bonum ꝓlis dr
nõ ip̃a ꝓles. uł ꝓlis spes. que ad re¬
ligionem nõ refertur. ĩmo ad re¬
ditariam successione. ut c̾ quis
ħ̾edes t̾rene possessioms hr̃e desid̾¬
rat. s spes ac desid̾rium quo ꝑles
ad hoc queritur ut religiose in for¬
eẽ desint. Sacramẽtu uͥo ita in se¬
parabilit comugie. heret legitimͣ¬

Expanded text:
 tria bona non comitantur. Deest enim fides, ubi vir cum alia, vel mulier cum alio coit. Hoc ergo bonum ita conjugio adhaeret, ut ex eo, si adsit, amplius commendetur conjugium, si non adsit, non inde annihiletur. Quae enim adultera est, non ideo conjux non est; imo si conjux non esset, adultera non foret. Quod cum fit, culpa committitur, sacramentum vero non cassatur. Bonum quoque prolis non omnibus adest conjugibus. Quidam enim pari voto continentiam servant. Alii pro aetatis defectu vel alterius rei causa generare non valent. Nec omnes illi etiam qui prolem recipiunt, bonum prolis habent. Nam bonum prolis dicitur non ipsa proles, vel prolis spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad hoc quaeritur, ut religione inforesse desinit. Sacramentum vero ita inseparabiliter conjugio haeret legitima
Abbreviated transcription (Latin):
bonum fuit ⁊ cã nr̃e salutis. Cũ
aũ dr̃ uolebat eum pati uł occidi
aiudeis. ħ distinguend̾ ẽ. Si enĩ
intlłr sic. uolebat eũ sustinere pa¬
ssionem siue crucifixionem a ni

Expanded text:
bonum fuit, et causa nostrae salutis. Cum autem dicitur: Volebat eum pati vel occidi a Judaeis, hic distinguendum est: Si enim intelligitur sic: Volebat eum sustinere passionem sive c
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ad ħ opponitur sic. Si uoluit
pat̾etur a uid̾is. uł nõ. Si uoluit
ut nõ pate̾t᷑ a iud̾is. cum passus
sit. factum ẽ itaq ꝙ uolinit deus
ñ fĩ. Si gͦ uoluit eum pati a in¬
deis. gͦ uoluit eũ occidi anideis.
Uoluit itaq ut iud̾i occid̾ent eũ.

Expanded text:
oluit pateretur a Judaeis, vel non. Si voluit ut non pateretur a Judaeis, cum passus sit, factum est itaque quod voluit Deus non fieri. Si autem voluit eum pati a Judaeis, ergo voluit eum occidi a Judaeis: voluit itaque ut Judaei occiderent eum.
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ intiactatu de.tri. diximus. uñ
fuer̾ ñ nłłi qui ita disturunt. ut
imaginẽ ĩ ħ loco. intlłig̾ent fili¬
um. hoĩem u̾o ñ imagniei s ad ima¬
ginẽ fcm̃ dice̾nt. quos refellit a płr¬

Expanded text:
supra in tractatu de Trinitate diximus. Unde fuerunt nonnulli qui ita distinxerunt ut imaginem in hoc loco intelligerent Filium; hominem vero non imaginem, sed ad imaginem factum dicerent, quos refellit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
nõ separet.⁊ domino nõ dimitte
uxorem nͥ cã forncatõis nib. ⁊ nos
tanta auctoritate freti dm̃s dimi¬
trendũ ẽẽ.⁊ ĩculpabile iudicandũ
ꝙ necr̃itas intulit. Nam baptiz a
aĩam ꝑpetuo ꝑire dimitt̾et unda
baptisini lauit: ut eũ de potestate
mortis eriꝑet: benefaisse laudat᷑.
Id̾oq sue uxori sͥ iam olim legiti¬
me sociate ĩpune dumi uix̾it. ii¬
dicannus man̾e ꝯnĩctu. nec obh
seꝑari deb̾e. His aliisq płibus
auctoritatib etocetu. ꝯuges ñ

Expanded text:
non separet. Et Dominus non dimittere uxorem, nisi causa fornicationis, jubet. Et nos tanta auctoritate freti dicimus non dimittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandanimam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctori
Abbreviated transcription (Latin):
mine stephanus ueniens. nr̃o p̾su¬
latui ĩnotuit. ꝙ filiu suũ in extͤ¬
mo inte positu. nec dum ĩ baptis¬
mi unda lotu. absentia sac̾dotu
cogente baptizauit. eumq ꝓpͥis
manib suscepit. atq ꝓ hiułs mi
negocio reuentia tua p̾fatum ho¬
mine a sua ꝯiuge indicaut: eẽ se¬

Expanded text:
mine Stephanus veniens, nostro praesulatui innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerdotum cogente, baptizavit, eumque propriis manibus suscepit. Atque pro hujusmodi negotio, reverentia tua praefatum hominem a sua
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o fraudulentꝰ ut auiris suift se¬
parentur. ꝓprios filios coram ep̃is
ad confirmandu tenuisse. Unde
dignum nos duximus. ut siqua
mulier filium suum desidia. aut
fraud̃ aliꝙͣ coram ep̃o tenuit ad cõ¬

Expanded text:
vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad con
Abbreviated transcription (Latin):
gũtiensi docetur. ¶ De eo ꝙ in ter¬
rogasti. si aliꝗs filiolam suam du¬
xit muxorem. ⁊ deeo ꝗ concubu¬
it cum ꝯmatre sp̃uali. ⁊ deeo qui
filium suu baptizau̾it. ⁊ ipxor eiꝰ
eum defonte susceꝑit. hac decã ut
discidiũ fieret comugii.si post in
tali copla possunt ꝑmanere. sic res¬
pondendũ ẽ. Si filiolam aut ꝯma¬
trem suã aliquis ĩ coniugio dux̾¬
it seꝑandos ẽe nidicamus. ⁊ gͣui
penitencia plectñdos. Si u̾o dõni

Expanded text:
eo, docetur: De eo quod interrogasti, si aliquis filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem suam aliquis in conjugium duxerit separandos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si
Abbreviated transcription (Latin):
dius c̃atores hom̃. nͨ agͥcolas c̾ato¬
res frugũ. Quannius eoꝵ extrĩ¬
semm. adhibitis motibꝰ. Ista c̾anda
d̾i uirtꝰ int̾iꝰ opet᷑. ita ñ solũ malos
s nec bonos angłos. fas ẽ putare c̾a¬
tores. ¶S ꝓsubłinitate sui sensus.¬
⁊ corpis senima istaꝵ reꝵ nob̾ occulci¬
ora nou̾unt. ⁊ ea q̃ ꝑ cõgruas temꝑ¬
atoes elemẽtoꝵ latuter spargũt

Expanded text:
us creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ad ista creanda Dei virtus interius operetur; ita non solum malos, sed nec bonos angelos fas est putare creatores. Sed pro subtilitate sui sensus corporis semina istarum rerum nobis occultiora noverunt, et ea per congruas temperationes elementorum late
Abbreviated transcription (Latin):
filius semꝑ nascit᷑ de patre. ⁊ ideo
dicit Ge̾. ꝙ nõ possumus dr̃e sẽꝑ
nascit᷑. Non inꝗͣ ita ꝯuenienter.
nõ ita ꝯgrue ad explanatõem u̾i¬
tatis. tñ poteit dici. si sane ĩtelli¬
gatur semꝑ eĩ nascit᷑ filius de
patre ut ait origeñ. numꝗͣ coti¬
die it̾etur illa geu̾atõ. s qr sẽper
ẽ. semꝑ gꝰ nascitur .i. natiuitas
eiꝯ sempit̾na ẽ¬

Expanded text:
itur de Patre. Et ideo dicit Greg. quod non possumus dicere, semper nascitur. Non, inquam, ita convenienter, non ita congrue ad explanationem veritatis; potest tamen dici, si sane intelligatur: Semper enim nascitur Filius de Patre, ut ait Origenes, non quod quotidie iteretur illa generatio, sed quia semper est. Semper ergo nascitur, id est, nativitas ejus sempiterna e
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ra natꝰ ẽ. illd̾ enĩ sinc̾a ⁊ catho¬
lica tenet fides. ac p̾dicat. ut
istud. Ouare gͦ ait. Dicanus¬
u̾iꝯ cum utrũq parit̾ sit u̾um:
r nͥ forte uolebat intlłigi hoc ad
maiore eudñciam ⁊ exp̾ssionem
u̾itatis dici ꝗͣ illd̾. His ⁊ enim u̾b̾
oĩs calumpniandi u̾sutis ħeticis¬

Expanded text:
tempora natus est? illud enim sincera et catholica fides tenet ac praedicat, ut istud. Quare ergo ait dicimusus, cum utrumque pariter sit verum? nisi quia volebat intelligi hoc ad majorem evidentiam et expressionem veritatis dici, quam illud. His etenim verbis omnis calumniandi versutis
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ qͥ p̃postere agit. Nam scire qͥd fa¬
ciat. ⁊ nõ scire ordĩem faciendi nõ
ẽ ꝑfecte cognitõis. ordinis namq
ignorãcia ꝯturbat m̾itoꝵ forma.
Ordinẽ aũt diligendi ac. insimat

Expanded text:
i praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. Ordinem autem diligendi August. insinuat,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ de suꝑbͥa p̾sumptio. quẽ per
temptatoe fuat coniũcenda aut
ꝑim̃ida.deniq ñ cõtẽta suasione
ẜpentis aspexit lignũ bonũ esu.
decoꝵ aspectuaiͦ c̾dens se inde po¬
sse mori. forte putauit dm̃ ali
cuiꝯ sigͥfictõis causa illa dixis¬
se. id̾o mãducauit. ⁊ dedit uiro
suo fortassis cũ aliq̃ suas ione.
ꝗ̃ scͥptima intlłigñdam reliquit.
uł forte ñ fuitꝰ suad̾i necesse: c̃¬
iã ea mortuã ẽẽ illo cibo ñ uid̾et
uir. ¶ Sic̃ gͦ ñ ẽ ꝑmissus diabo¬
lus teptare feminã nͥ ꝑẜpentẽ.¬

Expanded text:
se superba praesumptio, quae per tentationem fuerat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit Deum alicujus causa significationis illa dixisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse illo cibo non videret vir. Sicut ergo non est permissus diabolus tentare feminam, nisi pe
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̾ nos dñis tres pꝰs.¬
ita g̾ti. tr sb̾as qͣs dñrypostases ałr¬
accipientes i̾am quam nos.

Expanded text:
versus insidias vel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in
Abbreviated transcription (Latin):
uidam uo celum ꝙ exed̾ aeris
spacia ignee nate̾ dñt asserẽtes
firmam̃ti. celum ꝙ exedit aerẽ.
an ip̃e aer ħ intlłigat᷑. id̾ a̾s q̃rit
n ͨ soluit. ¶ Mag tñ appbare ui¬
dr̃ celũ illd̾ ħ accipi.ꝙ spacia aeris
excedit. aqͣs tñ q̃ suꝑ illd̾ celum
st̃. uaporalit̾ tͣhi ⁊ leuissimis sus¬
pendi guctis. Sic̾ aer iste nubile¬
sus exalatõe t̾re aqͣs uaporaliter
ad tantas minutia ᷤ ꝑ ueĩre ut fera¬
t᷑ uaporałr sr̃ a erem aquis natã¬
illd̾ leuiꝯ celum minutiorib gu¬
tis ⁊ leuib ĩmanare uaporibus.
S quo mͦ ibi suit. ibi eẽ nõ dubi¬
tamus. Q
QQue sit figura fir ma

Expanded text:
 coelum quod excedit aeris spatia, igneae naturae dicunt, asserentes firmamenti coelum quod excedit aerem, an ipse aer hic intelligatur, idem Aug. quaerit, nec solvit. Magis tamen approbare videtur coelum illud hic accipi quod spatia aeris excedit. Aquas autem quae super illud coelum sunt dicit vaporaliter trahi, et levissimis suspendi guttis. Sicut aer iste nubilosus exhalatione terrae aquas vaporaliter ad tantas minutias pervenire, ut feratur vaporaliter super aerem aquis naturalillud levius coelum minutioribus guttis et levioribus emanare vaporibus; sed quoque modo ibi sint, ibi esse non dubitamus. 3. Quae sit figur
Abbreviated transcription (Latin):
Multi uoluntatẽ di ꝑagunt. ⁊¬
unde mutare contendunt. et cõ¬
silio eiꝯ resistentes obsequũtur.
ostñdr. qr dum mali confilio ac
p̾cepto d̾̃i resistunt: ꝙ d̾i uolum¬

Expanded text:
Multi voluntatem Dei peragunt, unde mutare contendunt, et consilio ejus resitentes obsequuntur; ostenditur, quia dum mali consilio ac praecepto Dei resistunt, quod volu
Abbreviated transcription (Latin):
nam. ⁊ dragniã decimã q̃ ꝑdita fu
diuinitatis accendit. ꝑditumq ho¬
minẽ reꝑauit: nomine regis ⁊ mia¬
gine in signitum. S ed̾a ratõ
Deoq ⁊ filius missus ẽ nõ pr: quia
congruentius mitti debebat. t qͣ
ẽ ab alio. qm qui anlło ẽ alius aũt

Expanded text:
nam, et drachmam decimam, quae perdita fuedivinitatis accendit, perditumque hominem reparavit, nomine regis et imagine insignitum. Ideo etiam Filius missus est, et non Pater, quia congruentius mitti debebat qui est ab alio quam qui a nullo est; Filius autem
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut nec homicida ministrante po¬
uł scismate quisquam in no. pa. ⁊f̃.¬
sacramentu hũit. Debet gͥ ad ecc̃m
redire. nõ ut sacramentu baptis¬
mi itĩn accipiat. ꝙ nemo debet in
aliqͦ repete̾ s ut insocierate catho¬
lica intani accipiat. Baptismus eĩ
exͣ eccłia n eqͣuit ꝓdeẽ. ibi eĩ cuicũq

Expanded text:
est, ut nec homicida ministrante povel schismate quisquam in nomine Patsacramentum habuerit. Debet ergo ad Ecclesiam redire, non ut sacramentum Baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra Ecclesiam nequit prodesse. Ibi enim cuique
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽtib appareant. ¶Hegari eĩ &¬
iurisse puerpia. que ĩo mebratĩ
execantur: ut eiciantur exut̾is
p̾gnantiũ. ne matres ⁊̃ si mortu¬
a ibi relinquãtur. ocridant: in¬
pudũtia minia uid̾r. Ex qͦ aũt ĩ¬
cipit hõ uiu̾e. ex illo utiq iam
mori pot. Mortius u̾o ubic̾q

Expanded text:
viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. utrũ de uita nuigͣris ab om̃i
pena lib̾ sit sidem respondo. ꝙ supra
de illo ꝗ penitençiaz doloris nõ cõ¬
ris int̾ioris ut sufficiat ĩuindic¬
tam poc̃i oĩno liberatꝰ ẽ. Si u̾o nõ
sufficit dolor int̾ior simł cũ ĩnĩc¬
dũ sufficiat dolor int̾ior adiũdic¬
tam poc̃i. c̾tum docum ẽtũ hm̃s ĩ
illo latrone: qui sola mẽtis ꝯtͥtõe

Expanded text:
fuit, utrum de vita migrans, ab omni poena liber sit, idem respondeo quod de supra de illo qui poenitentiam non comrioris doloris, ut sufficiat in vindictam peccati, omnino liberatus est; si vero non sufficit dolor interior simul cum poena irdum sufficiat dolor interior ad vindictam peccati, certum documentum habemus in il
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑ ado imo tp̃re ꝗͣ alio. distinguẽ¬
da ẽ dilctõis intlłigñcia. Si eĩ ref̾era¬
tur addiłctõis effectum. concessi¬
bile ẽ. Si u̾o addiłctõis eẽntiam ĩ¬
ficiabileẽ. Si d̾s ab et̾no dilex̃ reꝓbos.

Expanded text:
gatur a Deo uno tempore quam alio, distinguenda est dilectionis intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficiabile est. 5. Si Deus ab aeterno dilexit reprobos.
Abbreviated transcription (Latin):
signa ꝓcedit: Cum sit coram illo
p̾sunt it ip̃a penitẽcie ut satiffaciat
⁊̃ eccłie. in q̃ peccata ip̃a remittunt᷑.
Extͣ eam quippe nõ remittuntur.
quo ip̃o nõ remittũtur illa pc̃ta. It̃¬
ieꝵ. Meñsiua tp̃is magenda pem¬
tencia. io nõ satis aꝑte presignant
camones ꝓuno quoq crimine: ut
emendantũ sit. s mag̾ marbito
sac̾dotis intlłigentis. relinquen
tinencia ciboꝵ. quantũ mortificatõ¬

Expanded text:
cedit, cum sit coram illo praesunt tempora poenitentiae, ut satisfaciat etiam Ecclesiae, in qua peccata ipsa remittuntur; extra eam quippe non remittuntur. quo non remittuntur ulla peccata, it Mensuram temporis in agenda poenitentia idcirco non satis aperte praefigunt canones pro unoquoque crimine, ut emendandum sit, sed magis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendtinentia ciborum, quantum mortificat
Abbreviated transcription (Latin):
chianu iudicare p̾sranat. S ali¬
ud ẽ fauore uł odio ꝓprium sacer¬
banus. iiͦ. Placuit ut nilli sacer¬
dotuni deuiceps liceat: quemlibet
⁊ ꝯmissum. alt̾i sac̾doti ad peniten¬
cians susciꝑe. sine eiꝰ consensu cui
se pͥꝯ cõtuisit. nͥ ꝓ ignorancia illius
cui pͥa confessꝰ ẽ. Qui u̾o contra ħ¬

Expanded text:
chianum judicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerbanus II, 16, q. 1: Placuit ut nulli sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dos pecc̃a penitũcui aliis
pdat. Alioqͥn deponatur. uñ gg̃.
q̃ confitentur ei poc̃a. alicui recitet.
nõ ꝓpinꝗs. nõ extraneis. nec quod
absit ꝓ aliquo seaidalo. Nam si
hoc fec̾it. deponatur. ⁊ oĩb diebus
uite sue ignomuniosus pegrinã¬

Expanded text:
sacerdos ne peccata confitentium aliis prodat; alioquin deponatur. Unde Gregqui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinan
Abbreviated transcription (Latin):
untur.⁊ ꝯtinẽcia ꝓfit̾i nolũt. u¬
xorem duc̾e uirgine eccã romanͣ
ꝑmittit. nõ urdua ł repudiata.
qr deinceps nec ad subdiaconum
ꝓuehi pot̾unt / nec laicꝯ uxorem
catu ¶ Ite excartagmẽsi cõcilio.
Plãcuit ep̃os. p̾sbros. diaconos.
sb̾diachonos.⁊̃ abuxorib abstiu̾e.
Q si nõ fec̾int. ⁊ ab eccliastico re¬

Expanded text:
tinentiam profiteri nolunt, uxorem ducere virginem Ecclesia Romana permittit, non viduam, vel repudiatam: quia deinceps nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus uxorem catum. Item ex Carthaginensi concilio: Placuit episcopos, presbyteros, diaconos, subdiaconos etiam ab uxoribus abstinere; quod si non fecerint, etiam ab ecclesiastico
Abbreviated transcription (Latin):
chis. ꝯcubinas ħ̾re. seu matͥmoni¬
qͦ matrimonia ab hui ꝯmͦi ꝑsonis
disiũgi. ⁊ ꝑsonas adpenitenciam
deb̾e redigi.uxta sc̃oꝵ canonum
ris accede. nͥ cuiꝰ castitas añ sus¬
ceptum minist̾iu fu̾it aꝓꝓbata.¬
De int̾fectoribus

Expanded text:
chis, concubinas habere, seu matrimoniquoque matrimonia ab hujusmodi personis disjungi, et personas ad poenitentiam debere redigi, juxta sanctorum canonum ris accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata.De interfectoribus
Abbreviated transcription (Latin):
da qnͣtitas penitencie. s ĩ notescẽda¬
⁊ cũ amicorum orationib. ⁊ hele¬
mosmaꝵ largitionib pondus pe¬
uitencie subleuandum. si forte mi¬
grau̾it. Si u̾o conualu̾int penitẽ¬
cie modũ a sac̾dote in positũ diligẽ¬
t̾ obẜuent. aliis u̾o ꝓ qualitate pcc̃i¬

Expanded text:
da quantitas poenitentiae, sed innotescenda cum amicorum orationibus, et eleemosynarum largitionibus, pondus poenitentiae sublevandum, si forte migraverint. Si vero convaluerint, poenitentiae modum a sacerdote impositum diligenter observent. Aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsanguinis effusione nõ imple¬
uit. maior pietas fuit. ¶ Iumuit
cłd ten̾e. s ñ impleuit iuratõem
maiori pietate. Exhis aliisq płi¬
b ostend̾r. q̃dam iuramẽta nõ eẽ¬
pecrat. ⁊ qr ĩiuste nurauit.⁊ qr fac̾

Expanded text:
per sanguinis effusionem non implevit, major pietas fuit. Juravit David temere, sed non implevit jurationem majori pietate. Ex his aliisque pluribus ostenditur quaedam juramenta non especca