comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pbas qui preesse dignus est monast̾¬
io. semꝑ memuinisse debet quod dicit:
⁊ nomen mauoris fatis inplere. xpistiei
agere uites in monasterio creditur: qñ ip̃ius
uocatur prenomine: dicente apostolo. Acce¬
pistis spiritum adoptionis filioꝵ in quo cla¬
manius abba pater. Ideoq abbas nichil ext
preceptum dñi quedabsit debet aut dotereaut¬
constituere. uel uibere: sed iussio eius uel doctͥ¬
na fermentum diuine iusticie in discipuloꝵ
mentib conspergatur: Memor sit semꝑabbe
quia doctrine sue uel discipuloꝵ obedientie. utͣ¬
rumq rerum intremendo iudicio dei facienda
erit discussio. Sciat que abbas culpe pastoris in¬
cumbere: quicquid in ouib paterfamilias
utilitatis minus potuerit inuenire. Tantũ
iterum liber erit: ut si inquieto uel mobediẽ¬
ti gregi pastoris fuerit omis diligentia attribu¬
ta. ⁊ morbidis carum actib uniuersa fuerit
tura exibita. pastor earum in iudicio drũ ab¬
solutus dicat cum ꝓphera dño. Iusticiam tuã

Expanded text:
bas qui praeesse dignus est monasterio, semper meminere debet quod dicitur, et nomen majoris factis implere. Christi enim vices agere in monasterio creditur quando ipsius vocatur praenomine, dicente Apostolo: Accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Ideoque abbas nihil contra praeceptum Domini, quod absit, debet aut constituere, vel jubere: sed jussio ejus, vel doctrina fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas quia doctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ scandaloꝵ spinas que oriri solent: ut cõu̾eti
bis debita nĩa. sicut ⁊ nos dimittimus debito-¬
rib nr̃is. purgent se ab huiusmodi uicio. Cet̾is
ueroagendis. ultĩa ꝑs eius or̃ois dicatur: ut

Expanded text:
propter scandalorum spinas, quae oriri solent in monasteriopropter scandalorum spinas, quae oriri solent in monasteriobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, purgent se ab hujusmodi vitio. Caeteris vero Agendis ultima pars ejus orationis dicatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
matutmoꝵ sollẽpnitas ita agatur. id
est sexagesimꝰ sextꝰ psalmꝰ dicatur sñ ãtiphona.
subtrahendo modite sicut dñica: ut õs occurrãt
ad quĩqͣgesimũ qui cũ ãtiphona dicatur. Post quẽ
alu duo psalii dicantur scd̃m cosuetudĩen: id
est. secũda feria. quĩt. ⁊ tricesimꝰ quĩtꝰ. Tertia fe-¬
ria: qͣdragesimꝰ scd̃s ⁊ quiq̃gesimꝰ sextus. Quar¬
ta ferias sexagesmmꝰ tertius ⁊ sexagesimꝰ qͣrtus.
Qu̾ita feria: octogesimus septimꝰ ⁊ ectege simꝰ
nonus. Sexta feriai: septuagesimꝰ quĩt: ⁊ nona¬
gesnieꝰ puni: Datbate auten: tentesim quadeage¬
simꝰ scd̃s. ⁊ canticũ deuteronomu: quod diuidatur
in duas glorias. NLam cetens dieb. canticũ unũ¬
quodq diesuo expphis sicut psallit ccc̃a romanei
dicatur. Post hec secuntur laudes. demdelectio
una apłi memoriter recitanda: responsorium.
abrosianum uersus. tanticum de euangelio. le¬
tania. ⁊ complectum est. Plane agenda matuti¬

Expanded text:
Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem. Id est, secunda feria, quintus, et trigesimus quintus. Tertia feria quadragesimus secundus, et quinquagesimus sextus. Quarta feria, sexagesimus tertius, et sexagesimus quartus. Quinta feria, octogesimus septimus, et octogesimus nonus. Sexta feria, septuagesimus quintus, et nonagesimus primus. Sabbato autem, centesimus quadragesimus secundus, et canticum Deuteronomii, quod dividatur in duas glorias. Nam caeteris diebus canticum unumquodque ex prophetis, sicut psallit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequentur laudes. Deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda. Responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda matuti
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte altas licentiam dederit ꝑmissione sua
ita tñ ut satisfatiat ieus exhoc. Adhoram uero¬
refectionis qui añ uersũ non octurierit. ut simb
om̃s dicant uersum ⁊ orent. ⁊ sub uno õs acce¬
ꝑmutatur ad mense cõmunis ꝑticipatiõem sed
seque stratus acõsortio oĩm reficiat solus abla-¬
ta ei portione uini suase usz ad satisfationem ⁊ e-¬
mendationem. S̾imiliter autẽ patiatur. qui
ad illum uersum non fu̾it pñs qui post tibũ
dicitur. Et ne quis presumat añ statutã horã
offertur aliquid apriore. ⁊ accꝑe ienuerit. hora
qua desiderauerit hoc quod prius recusauit.
aut aliud oĩo non accipiat us ad enĩedatioem

Expanded text:
nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accepermittatur ad mensae communionis participationem: sed sequestratus a consortio omnium reficiat solus, sublata ei portione sua de vino usque ad satisfactionem et emendationem. Similiter autem patiatur, qui ad illum versum non fuerit praesens, qui post cibum dicitur. Nec quisquam praesumat ante statutam horam, offertur aliquid a priore, et accipere renuerit, hora, qua desideravit hoc, quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil accipiat usque ad emendationem
Abbreviated transcription (Latin):
fomitem. Eigo nichil oꝑi dei preponaitur. Q̾
siquis ad nocturnas ingilias post glõam no¬
psalmi nonagesinui quarti. qũe pp̃ hoc om̃o
ꝑtrahendo ⁊ morose uolumus dici occurrent:
nonstet ĩ ordĩe suo in choro. s ultunꝰ oĩm stet.
aut in loco quẽ talib negligentib seorsum
tõstituerit abbas: ut uideatur ab ip̃o uel ab
oib: us dũ cõpleto oꝑe dei publica satisfati¬
one peniteat. Ideo autem eos ĩultĩo aut seor¬
sum iuditauimꝰ debere stare; ut uisi ab oĩb
uel ꝓ ip̃a ueretũdia sua emendentur. Nam si
foris oratoriũ remaneant: erit forte talis qͥ¬
se aut recollocet ⁊dormiat aut certe sedeat
foris uel fabulis uacet: ne detur occasio ma¬
⁊ligno. Sed ingrediatur intus e ut nec totũ
ꝑdat. ⁊ de reliquo emendetur. Diuinis autem
horis qui ad opus dei post ueisum ⁊ gloriam pr¬
mi plalnu qui uersum dicitur ecciuierit lege
qua supra diximus ĩ ultĩostet loco .I. Iet p̾sumat
sociari choro psallentium usz ad satiffationem:

Expanded text:
fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod si quis in nocturnis post gloriam psalmi nonagesimi quarti quem propter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qse aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vocet, et detur occasio maligno: sed 576 ingrediatur intus, ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis, qui ad opus Dei post versum et Gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, non occurrerit, lege qua supra diximus, in ultimo stet: nec praesumat sociari choro psa
Abbreviated transcription (Latin):
reddenda cenaturis. Q si labor forte factus fũit
maior marbituo ⁊ potestate albut er. si expedi¬
at aliquid augere. iremota pre sib citipula. ut
nũꝙͣ monacho subripiat indigeries. q nichil
sit contranũ est oĩxpistiano. quomodo trapulac
sicut ait dñs deus noster. Uidete ne grauentur
uiniori etate non eadem seiuetur quãtitas. sed
mmor ꝙͣ maiorib: seruata in õĩb ꝑcitate. Car¬
nium quadrupedum õmo ab oĩb abstnicat:
comestio: pret̾ oĩo debiles ⁊ egrotos. De¬

Expanded text:
reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sit contrarium omni Christiano, quomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte, ne graventur minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos.
Abbreviated transcription (Latin):
ce. Net presumat ibi aliquis de ip̃a lectione aut a¬
liunde quicꝙy refferre ne detur occasio: nisi forte
prior ꝓ edeficatione uoluent aliquid breuiter di¬
cere. Erater autem ebdomadarius accipiat mix¬
tum priusꝙ̃ incipiat legere pp̃ cõmunionemsã¬
stam; ⁊ ne forte graue sit ei ieiunium sustinere.
Postea autem: cũ coquine ebdomadarus ⁊ serui-¬
torib ieficiat. Fratres autẽ nõ ꝑ ordĩem legant:¬
Ulticere tredimus ad refectionem toti¬
dianam tam sexte ꝙͣ̃ none oĩb mẽsib
tocta duo pulmentaria p̃ diuersoꝵ infumitati-
bs ut forte qui ex uno nõ poterit ed̾e. ex alio refi-¬
ciatur. Ergo duo pulm̃e taria cocta: fratibus
sufficiant. Et si fuerint inde pomia aut nascen¬
tia leguminum: addatur et tertium. Panis li-¬
bra una ꝓpensa sufficiat indie: siue sit una re-¬
fectio. siue prandii ⁊ cene. Q si cenaturi sunt
decadem libra teitia pars acellacano resemetur

Expanded text:
ce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione aut ace. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione aut aliunde quidquam requirere ne detur occasio; nisi forte prior pro aedificatione voluerit aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius accipiat mixtum, priusquam incipiat legere propter communionem sanctam, et ne forte grave sit ei jejunium sustinere: postea vero cum coquinae hebdomadariis et servitoribus reficiat. Fratres autem non per ordinem legantue credimus ad refectionem quotidianam tam sextae, quam nonae omnibus mensibus cocta duo pues, ut forte qui ex uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una fectio, siue prandij & cœnæ. Quod si cde eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur
Abbreviated transcription (Latin):
miam in hus ẽtatib senum iudel ⁊ infantum:
rament regule autoritas eis ꝓspiciat. Consid̾et
semꝑ ĩeis ĩbecillitas. ⁊ nullatenus eis distrcti¬
o regule teneatur in almientis: s sit ĩeis pia
consideratio ⁊ preueniant horas canonicad:¬
lectio deesse non deb. Ret fortuito casu
qui ampuert coditem. legere audeat ibicͤ s lettu¬
nis tota eldomada dñica ingrediatur. Qui m-¬
grediens post missas ⁊ tõmunionem petat ab
oib ꝓse orari: utanertet ab ip̃o deus sp̃melatiõi.
tñ incipiente. Dñe labia mea meaaꝑies. ⁊ os
meũ ãnũcitibit laudem tuam. Et sic accepta be¬
nedictione: ingrediatur adlegendũ. Summum
ꝙ silentiũtiat ad mensam: ut nullius ĩnsita¬
tio uel uox nisi legentis solius ibiandiatur.
Que uero nec̃ca sunt comedentib ⁊ bibentib.
sic sibi inuicem ministrent fratres: ut nullus
indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus
fuert: sonitu cuiuscũq signi potius petatur ꝙ̃ uo¬

Expanded text:
iam in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant horas canonicalectio deesse non debet. Nec fortuitu casu, qui arripuerit codicem legere audeat ibi: sed lecturus tota hebdomada, Dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas, et communionem petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum elationis, tamen incipiente: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam; et sic accepta benedictione ingrediatur ad legendum. Summumque fiat silentium ad mensam, ut nullius mussitatio vel vox, nisi solius legentis, ibi audiatur. Quae vero necessaria sunt comedentibus et bibentibus sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit sonitu cujuscunque signi potius petatur quam vo
Abbreviated transcription (Latin):
erit numerum. agnoscat procerto qr ĩdie iudi¬
e udicii ip̃aium onnium amimarum est¬
dño reddituius rationem. sñ dubio addita ⁊ sue
anime. Et ita timens semꝑfuturam distutiõez
pastoris decreditis ouib: tũ de alienis raticcinus
cauet. redditur desiuus solicitus. Et cũ de ãmoni¬
tionib sius emendationem alus sũministrat.
ipse efficitur auicus emendatus.

Expanded text:
erit numerum, agnoscat pro certo, quia in dierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus.
Abbreviated transcription (Latin):
citur: ⁊̃ scure cui plus cõmittitur. plus ab eo
cagitiũ. Ocietas quam difticilem ⁊ aiduã
rem suscepit. regere aĩas. et mulurseruire
morib: ⁊ alium quidem blandimentis. ali¬
um uero ĩcrepationib. alium suasionib
⁊ scdm̃ uniuscuiusz qualitatem uel intel¬
gentiam. ira se oĩb comformet ⁊ apter.ut
non solum detrimenta gregis sibi cõmissi
non patiatur. uerũ ĩ maugnientatione boni
gregis gaudcat. Ante omiria ne dissimulãs
aut puipendens salutemanimarũ sibi cõ¬
missarum. non plus gerat sollicitudinem
de reb transitorus ⁊ terrens at caducis: sed
semꝑ cogitet. qr aĩas suscepit regendas. de qui¬
b ⁊ rationem redditurus est. Et ne causetur
de minori forte sitbã: menuierit scuptum
Primum querite regnum dei. ⁊ iusticiameiͦ
t hec omnia adicientur uobis. Et iteium.
Nichil deest timentib eum. Sciatq qr susce¬
pit aĩas regendas preparet se ad rationem
reddendam. Et quantũ sb̾cura sua fim se here sci¬

Expanded text:
ire, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelligentiam se omnibus conformet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere sci
Abbreviated transcription (Latin):
ciositas ĩnica est anime. cotidiano
et ideo certis tp̃ib octupari debent fra¬
tres ĩ labore manuũ: certis iteiũhoris ĩlectione
diuina. Ideoq hac dispositĩce credimus utraꝙ
tp̃a ordinau: idest ut apascha us ad kalendaid
octobris. mane exeũtes aprima usz hora pene
quartam laborent quod ne c̃cm fuit. Ab hora a
quarta us ad horam quasi sextam: leitioni uacẽt.
Dost sextamautem suigentes a mesa pausent i lettis
suis tũ Gi silentio: aut forte qui uoluetit legere.¬
sibi sit legtit ut aliũ non inquictet. Et agaitur tẽꝑ
ius nona mediante octaua hora ⁊ iterũ quod fnciẽ¬
dum est oꝑentut usz aduesꝑam. Si auten nectessi-¬
tais locraut pauꝑttis exegent ut ad fruges tolligẽ

Expanded text:
iositas inimica est animae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam, si autem necessitas loci, aut paupertas
Abbreviated transcription (Latin):
lm de nocturius uel matutiruis digessimꝰ
or dĩem psalmodie: nũc de sequentibz horis
uideamus. Prima hora ditantur psalmitre
sigillatim. ⁊ non sub una gloria. Hymnus e-¬
iusdem hore: post uersum deus maduitorium
meum intende: anteꝙͣ psalmi incipiantur.
Post explectiõem tuum psalmoꝵ recitetur lectõ
sexta.⁊ nona. item eo ordĩe celebretur or̃o: idest
uersus. hymni carũdem horarum. terui psal
minor: in directum psallantur. Uesꝑtina aut
sinaxis: quatuor psaliras cũ artiphonis ter-¬
minetur. Post quos psasmos: lectio recitãda
est. Inde responsorium. ambrosianum. uersus.
tantitum de euãgelio. ⁊ or̃o dm̃ta: ⁊ fiãt misse.
Complectorium autem: triũ psalmoꝵ dictio¬
ne terminetur. Qui psalmi direitanei sine
antiphona dicendi sunt. Post quos: hymnꝰ
eusdem hore. lettio una uersus. kyriel. ⁊ bene

Expanded text:
m de nocturnis, vel matutinis digessimus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una gloria. Hymnus ejusdem horae post versum: Deus in adjutorium meum intende, antequam psalmi incipiantur. Post expletionem vero trium psalmorum recitetur lectio sexta et nona eodem ordine celebrantur: oratio, id est, versus, hymni earumdem horarum, terni psalmminor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis quatuor psalmis cum antiphonis terminetur. Post quos psalmos Apostoli lectio recitanda est. Inde responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem horae, lectio una, versus: Kyrie ele
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis fiater fiequenter correptus
ditt in euni ꝓcedeat. Q si net ua corregeuer aur
uia tunc faiciat atbas ysapiens meditus. di
ustionem excoĩcationis. uel plagtis iurgtirum¬
tiai se uident nichisuam preualere idustur¬
am adhibcat ⁊ quod maius est sutmi ⁊ gumfrm
ꝑes didem: ut dñs qui oia potest oretur scailitem
cutti ifumum fiẽm. Ꝙ sic nocisto modo sama¬
tus fuerit: tunc itim abbas utatur ferro abscisio¬
nis. ut ait apłs. Auferte malum exuobia. Et iter
Intidelis si discedit discedat: neuriaiouis niorbila
dẽm gregem cõtaminct

Expanded text:
quit, frater frequenter correptus ndicta in eum procedat. Quod si nec ita se correxerit, aut as faciat quod sapiens medicus. Si ustionem excommunicationis, vel plagas virgae, etiam si viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam, quod ma qui omnia potest, operetur salutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, jam tunc abbas utatur ferro abscissionis, ut ait Apostolus, auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat : ne una ovis morbida omnem gregem contaminet
Abbreviated transcription (Latin):
fratres dehabitatore tabernatuli eius: audiumꝰ
habitandi preceptum. S ed ⁊ si compleamus habi-¬
tatoris officium: erimus heredes regni teloꝵ.
Ergo preparanda sunt corda nostra et corpora.
sancte preceptor obedientie militatiua: et qd̃
minus habet innobis natura possibile. roge¬
mus dominum ut gratie sue uibeat nobis ad¬
iutorium ministrare. Et si fugientes gehenne
penas ad uitam perpetuam uolumus ꝑuenire.
agendum est modo quod imꝑpetuum nobis expe¬
diat. Constituenda ergo est a nobis domuinici¬
constituturos sꝑamus. Sed et si quid palulum
restrutius ditante equitatis ratione pp̃ emen¬
dationem uicioꝵ. ⁊ conseruationem caritatis
ꝓcellent: non ilico pauore ꝑterritus fugias mã
salutis. que non est nisi angusto micio incipi¬
enda. Processu uero conuersationis et fidei di¬
latato corde menairabili dilectionis dulcedĩe
cuuitur uia mandatoꝵ dei: ut ab ipsius nuĩꝙ̃

Expanded text:
fratres, de habitatore tabernaculi ejus, audivimus fratres, de habitatore tabernaculi ejus, audivimus habitandi praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, erimus haeredes regni coelorum, Ergo praeparanda sunt corda nostra et corpora sanctae praeceptorum obedientiae militanda: et quod minus habet in nos natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugientes gehennae poenam ad vitam volumus perpetuam pervenire, agendum est modo, quod in perpetuo nobis expediat. Constituenda est ergo a nobis Domm, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
obsemantia sua non se reddunt elatos: sed
ipsa in se bona non a se posse sed adomino fier
existimantes. operantem in se dominum mag¬
nificant: illud cum propheta dicentes. Non no¬
bis dommne non nobis: sed nonni tuo da glo¬
nam. Sicut nec paulus apostolus de predica¬
tione sua. sibi imputauit dicens. Gratia dei
sumt. id quod sum. Et iteium ipse diait. Quigloria¬
tur indommo glorietur. Unde et dommus ineuã¬
gelio ait. Qui audit uerba mea hec ⁊ facit ea: simila¬
bo eum uiro sapienti qui edificauit domum suã
suprai petram. Uenerunt flumina. flaueuint nẽti
⁊ impegeunt in domum illam ⁊ non cecidit: fũ¬
daca enim erat supra petram. Hec complens doꝰ-
dere debere. Ideo nobis propter emendationem
maloꝵ. huius dies uite adindutias relaxantur:
dicente apostolo. An nescis quia pacientia dei ad
penitentiam teadduxit: Nam pius dominus
dicit. Nolo morten peccatoris: sed ut conuertatur
et uiuat.
Um ergo interrogassemus dominum

Expanded text:
observantia sua non se reddunt elatos, sed observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id quod sum . Et iterum, qui gloriatur, in Domino glorietur . Unde Dominus in Evangelio ait: Qui audit verba mea haec, et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petramet impegerunt in domum illam, et non cecidit, quia fundata est supra petram . Haec complens Domindere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed magis convertatur et vivat . Cum ergo interrogassemus Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
nox actuum lumbis nostris. ꝑduca¬
tum euangelu ꝑgamus itinera eius: ut m̾e¬
amur cum qui nos uocauit in regno suoui
dere. In cuius regni tabernaculo si uolumus
habitare. nisi illuc bonis actrb currendo mi¬
nune ꝑuenitur. Sed interrogemus cum pro¬
pheta dominum dicentes ei. Domme quis
habitabit in taberna culo tuo. aut quis reqͥ¬
escet in monte sancto tuo. Post hanc inter¬
gationem fratres audiamus dominum ies¬
pondentem: ⁊ ostendentem nobis uiam ipsus
tabernaculiac dicentem. Qui ingreditur sñ
macula. ⁊ operatur iustiam: qui loquitur ue-¬
ritatem in cordesuo. qui non egit dolum in
lingua sua. qui non fecit ꝓximo suo malum.
qui obprobrium non accepit aduersus ꝓxĩn
suum. qui malignum diabolum aliqua su¬
adentem sibi. cum ipsa suasione sua. aconspe¬
itib cordis sui respuens deduxcit ad nichilũ:
et paruulos cogitatus eius tenuit. ⁊ allisit
adxpistum. Qui tinentes dommum debona

Expanded text:
norum actuum lumbis nostris, per ducanorum actuum lumbis nostris, per ducatum Evangelii pergamus itinera ejus; ut mereamur eum, qui nos vocavit in regnum suum, videre. In cujus regni tabernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed interrogemus Dominum cum Propheta, dicentes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Post hanc interrogationem, fratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua. Qui non fecit proximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit et allisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona
Abbreviated transcription (Latin):
tis oculis nostuis addeificum lumen: atonitis
audiamus. duuina cotidie clamans quis nos
audieritis: nolite obdurare corda uestra. Et i¬
teium.Qui habet aures audiendi audiat: qͥd
spuitus dicat ecclesus. et quid dicit. Benite
filii audite me: timorem domini d ocebo uos.
Cuurite dum lumen uite habetis: ne tenebre
mortis uos comprehendant. Et querens dñs
in multitudine populi sui cui hec clamat oꝑ¬
arium suum. iterum dicit. Quis est homoqͥ
uult uitam. et cupit uidere dies bonos: Quõi
si tu audiens iespondeas ego: dicit tibi deus.
Dius habere uertim et perpetuam uitam.
prohibe luguam tuam amalo. ⁊ labia tua
neloquantur dolum. Diuerte a malo et fac
bonum: inquire pacem ⁊ sequere eam. Et tũ
het fetentis oculi mei super uos: ⁊ aures mee
ad preces uestras. Et anteq̃m me inuocetis.
uoce domini inuitantis nos fratres kĩni: Et¬
te pietate sua demonstrai nobis dñs uiã uite.
Occiitis eigo fide uel obseruantia bo¬

Expanded text:
tis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus tis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus audiamus divina quotidie clamans quid nos audieritis, nolite obdurare corda vestra . Et item: Qui habet aures audiendi audiat, quid Spiritus dicat Ecclesiis . Et quod dicit: Venite, filii, aud ne tenebrae mortis vos comprehendant . Et quaerens Dominus in multitudine populi, cui haec clamat, operarium suum iterum dicit: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos ? Quod si tu audiens respondeas: Ego; dicit tibi Deus: Si vis habere veram et perpetuam vitam, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, et sequere eam. Et cum haec feceritis, oculi mei super vos, et aures meae ad preces vestras: et antequam me invocetis, voce Domini invitantis nos, fratres charissimi. Ecce pietate sua demonstrat nobis Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bo
Abbreviated transcription (Latin):
Usiulta ofili precep¬
ta magistri: et inliua
aurem cordis tui. et ad¬
monitionem pu patus
libenter excipe. et effita¬
citer comple. ut adeum
perobedientie laborem
redeas ar per mobedientie desidiam recesseras.
des nunc eigo meus sermo diugitur. quisquis
abreruntians ꝓprus uoluptatib. domino xp̃o
uero regi militaturus obedientie fortissima et
preclara auna assumis. In primis ut quicqͥd
agendum inchoas bonum. ab eo perfici instan¬
t ssima oratione deposcas. ut qui nos iam in
sil ioꝵ dignatus est numero computare. no
debeat aliquando de malis actib nostris con-¬
tustan. Ita enim ei omni tempore debonis sius
in nobis paieridum est: ut nonsolum ut ira-¬
tus pater noꝵ aliquando filios exheredet. sed
nec ut metuendus dominus iuitatis malis
nostris. ut nequissimos seruos perpetuam tra¬
dat ad penanie qui eum sequi noluerint ad glãz.
Eurgamus ergo tandem aliquando:
excitante nos scriptura ac dicente.
Hora est iam nos desompno surgere. Et aper¬

Expanded text:
usculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in filiorum numero dignatus est computare, non debeat aliquando de malis actibus nostris contristari. Ita enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam. Exsurgamus ergo tandem aliquando excitante nos Scriptura, ac dicente: Hora est jam nos de somno surgere . Et aper
Abbreviated transcription (Latin):
rint in manib. sũma cũ festinatione tuirate
Cum grauitate tñ: ut non scurulitas ĩueĩat
fomitem. Ergo nichil oꝑi dei preponatur. Q
si quis ad nocturnas ugilias post gloãm no
psalmi nonagesini quarti. quẽ pp̃hec oĩo
non stet ĩ ordĩe suo in choro. s ultunꝰ oĩm stet.
aut in loco quẽ talib negligentib seorsum
rõstituerit abbas: ut uideatur ab ip̃o uelab
oib. us dũ cõpleto oꝑe dei publica satisfatĩ¬
one peniteat. I deo autem eos ĩultĩo aut seor.¬
sum iuditauimꝰ debere stare : ut uisi ab oĩb
uelpip̃a ueretũdia sua emendentur. Namsi
foris oratoriũ remaneant. erit forte talis qͥ¬
se aut recollocet ⁊ dormiat aut certe sedent
foris uel fabulis uacet: ne detur occalio ma¬
ligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totũ

Expanded text:
rint in manibus, summa cum festinatione curratur: cum gravitate tamen; ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod si quis in nocturnis post gloriam psalmi nonagesimi quarti quem propter hoc non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qse aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vocet, et detur occasio maligno: sed 576 ingrediatur intus, ut nec totum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dominus decelo semꝑ respicit suꝑfios hoũn
ut uideat si est ĩ telligens aut requurens desi
ergo oĩ hora fratres sicut dicit in psalmoꝑehã¬
ne nos declinantes in malum ⁊ ĩutiles fa¬
itos aliqua hora aspitiat deus.i ꝑcendonob
ti in melius. dicat nobis ĩfuturo. Hec feci

Expanded text:
 Dominus de coelo semper respicit filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmone nos declinantes in malum, et inutiles factos aliqua hora aspiciat Dominus; et parce nos converti in melius, dicat nobis in futuro judici
Abbreviated transcription (Latin):
Ecundus humilitatis gradus est: si
ꝓpriam quis non amans uoluntatem desi¬
deria sua non delectetur implere. ẜuocem
illam domini factis imuletur dicentis.
Non ueni facere uoluntatem meã: s uolũ¬
tatem eius qui misit me. Item dicit scripta.

Expanded text:
ecundus humilitatis gradus est, si propriam quis non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere, sed vocem illam Domini factis imitetur dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit .Item dicit Scr
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit ĩ corpore: seruaint mente.
Sic et beatus renugiꝰ hoc exemplo
sine ferro martir extitit.qr pacien¬
tiam ĩ amme ueracit custodiuit:
et irse illicita desideria occidit. sic¬
q morib et uita uerbo et erẽplo
mam salutis humane om̃ib se
audientib et indentib patent̾
ostendit. et consũmato felicit̾ cur

Expanded text:
suscepit in corpore, servavit in mente. suscepit in corpore, servavit in mente. Sic et beatus Remigius hoc exemplo sine ferro martir extitit, quia patientiam in animo veraciter custodivit et in se illicita desideria occidit. Sicque moribus et vita, verbo et exemplo viam salutis humanae omnibus se audientibus et videntibus patenter os
Abbreviated transcription (Latin):
gella sullm ⁊t̃ ad reqͥem suscipi¬
unt᷑. sid̃et in eo dñs in p̾senti uo¬
lens ostendere: quasi pignus etͤ¬
ne lucis. anteꝙͣ discede̾t uisum ei re¬
stitit. unde sicut et de amissione
luminis nomen dñ benedixit.S
ẽe diem sin transitus: post
nussarũ celebrationẽ. ac sacre con¬
munonis largitionẽ. ualefaciens
et dans pacem filiis sins. postqmͣ
iginti et duos annos ĩclericali or¬
dine. ĩ ep̃atu uero septuaginta qua¬
tuor cõtinentissime ac religiosissime
fidelis seruus et prudens dño nuni¬
strauit. non agesimo sexto etatis sue
anno idus ianuarias scĩ certamĩs
cursu cõsummato fide seruata cñ
młti plici bonoꝵ operũ fructu et a¬
nimarũ lucro: ut diu desiderauit
aĩa celos penetrare. terre corpꝰ reddi¬
dit. accipiens stolani albanx aũe scilz
beatitudinẽ sempit̾uam: donec ĩ
resurrectionẽ alteram accipiat sto¬
lam be. tam uidelicet una cũ aĩa
resũpta głoificati cooris ĩmorta¬
martir extitit. qr passionẽ quã nõ

Expanded text:
gella sublimiter ad requiem suscipiuntur. Quod et in eo Dominus in praesenti volens ostendere, quasi pignus aeternae lucis antequam decederet, visum ei restituit: unde, sicut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. esse diem sui transitus, per missarum celebrationem ac sacre communionis largitionem valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero septuaginta quattuor continentissime ac religiosissime fidelis servus et prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima caelos penetrans, terrae corpus reddidit, accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec in resurrectione alteram accipiat stolam, beatam videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortamartir extitit, quia passionem, quam non
Abbreviated transcription (Latin):
Imunerib multis. le sccła
U esponclit mathachias: et
dixit magna uoce. Et si om̃s
gentes regi antiocho obecliũt
ut discetlant unusquisq a ser¬
uitute patrum suorum. et con¬
sentuint mandatis eius: ego
et filii mei. et fratres mei. obedi¬
emus legi patrum nr̃orum: pro¬
pitius sit nobis cdeus. Non est
nobis utile relinquere legem:
et iusticias cdei. Non aucliemus
uerba regis antiochi: nec sacri¬
ficabimus transgredientes le¬
gis nostre mancłata. ut eamus
altera uia. Et ut cessauit uerba
hecloqui: accessit quidam iu¬
deus in omnium oculis sacri¬
ficare ydolis super aram in cun¬
tate modin. secundum uissũ
regis. Et uicdit mathathias
et doluit. et contremuerunt
renes eius. et accensus est furor
eius secundum iudicium le¬
gis: et insiliens trucidauit
cum super aram. Sed et uirũ
quem miserat rex antiochus.
qui cogebat immolari. occidit
in ipso tempore: et aram des¬
truxit. et zelatus est legem sicut

Expanded text:
muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
fectos ur̃os ante ydola ur̃a et da¬
bo cadauera filiorum israhel ante
faciem simulachrorum ur̃orum:
et disꝑgam ossa ur̃a circum aras
ur̃as: In omnibus habitationi¬
bus ur̃is urbes cdeserte erurit. et
excelsa demo liertur et dissipa¬
buntur. et interibunt are ur̃e
et confringentur: et cessabunt
ydala ur̃a. et conterentur delu¬
bea ur̃a. et delebuntur oꝑa ur̃i
et caclent interfecti in medio. et
linquam in uobis eos qui fuge¬
rint gladium ingentib cum
clisꝑsero uos interras. et recor¬
clabuntur mei liberi ur̃i ingen¬
tib ad quas captiui lucti sunt:
quia contriui cor eorum forni¬
cans et recetlens ame. et ocłos

Expanded text:
rfectos vestros ante idola vestra et darfectos vestros ante idola vestra et dabo cadavera filiorum Israhel ante faciem simulacrorum vestrorum et dispergam ossa vestra circum aras vestras in omnibus habitationibus vestris urbes desertae erunt et excelsa demolientur et dissipabuntur et interibunt arae vestrae et confringentur et cessabunt idola vestra et conterentur delubra vestra et delebuntur opera vestra et cadet interfectus in medio vestri et linquam in vobis eos, qui fugerint gladium in gentibus, cum dispersero vos in terris. Et recordabuntur mei liberati vestri in gentibus, ad quas captivi ducti sunt: quia contrivi cor eorum fornicans, et recedens a me; et oculos
Abbreviated transcription (Latin):
onnis pretereuntis. Et eris ob¬
probrium et blasphenna exem¬
plum et stupor in gertib que
incircuitu tuo sunt: cum fecero
ince iucticia in furore et in in¬
dignatioẽ et ĩ increpationibus
ire. Ego dominus loquittus
sum. quando misero sagitas
famis pessimas in eos que erũt
mortifere. et quas mutam ut
disꝑgam uos: et famen cõgre¬
gabo super uos.et conteram a¬
uobis baculum pauis: et im¬
mittam in uos famen et bestias
pessunas usq ad interntionẽ
et pestilentia et sanguis transi¬
bunt ꝑte: et gladium inlucã
suꝑtẽ ego dñs loquitul sum.
Iactus est sermo
domini ad medicens. fili
hominis pone faciem tuam ad
montes isrł: et ꝓpħabis ad eos
et cdices. Montes israhel: audi¬
te u̾bum domini dci. Hec dicit
dominus deus montib et colli¬
bus. rupib et uallibus: el ae ego
inducam suꝑnos gladium et
disꝑgam excelsa ur̃a et demo. li¬
ar aras ur̃as: et confringentur
sumulachra ur̃a. et deiciam int̾¬

Expanded text:
omnis praetereuntis et eris obomnis praetereuntis et eris obprobrium et blasphemia exemplum et stupor in gentibus quae in circuitu tuo sunt cum fecero in te iudicia in furore et in indignatione et in increpationibus irae ego Dominus locutus sum quando misero sagittas famis pessimas in eos quae erunt mortiferae et quas mittam ut disperdam vos et famem congregabo super vos et conteram vobis baculum panis et inmittam in vos famem et bestias pessimas usque ad internicionem et pestilentia et sanguis transibunt per te et gladium inducam super te ego Dominus locutus sum et factus est sermo Domini ad me dicens fili hominis pone faciem tuam ad montes Israhel et prophetabis ad eos et dices montes Israhel audite verbum Domini Dei haec dicit Dominus Deus montibus et collibus rupibus et vallibus ecce ego inducam super vos gladium et disperdam excelsa vestra et demoliar aras vestras et confringentur simulacra vestra et deiciam inte
Abbreviated transcription (Latin):
oculis gentium. et faciam inte
que non feci. et quib simiba
ultra non faciam: propder al
hominationes tuas. Ides ꝑa¬
tres comedent filios inmedio
tui. et filii comelent patros su¬
os: et faciam inte iudicia. et
uentilabo uniuersas reliqͥas
tuas iominem uentum. Id¬
circo uiuo ego: dicit dñs de¬
us. nisi pro eo quod sanctum
incum iuolasti. in omnibus
offensionibus tius. et iom̃i¬
bus abhominationib tius.
Ego quoq confringam et nõ
parcet oculus meus: et non
miserebor. Tercia pars tui peste
morietur et fame consumetur
inmedio tui: et tercia pars gle¬
dio cadet in cirturtu tuo. Terci¬
am uero partem tuam in om¬
nem uentum disꝑgam. et gla¬
dium euaginabo post eos: et
complebo furorem meum. et
requiescere faciam inclignati¬
onem meam in cis: et consola¬
bor et sciam quia ego domirais
loquutus sum in zelo meo: cũ
impleuero .inclignationem me¬
am in eis. Et dabo te in clesertũ
et obprobrium gentib qu: in
circuttu tuo sunt: in conspectu

Expanded text:
oculis gentium. Et faciam in te quod non feci, et quibus similia ultra non faciam, propter omnes abominationes tuas. Ideo patres comedent filios in medio tui, et filii comedent patres suos et faciam in te iudicia et ventilabo universas reliquias tuas in omnem ventum idcirco vivo ego dicit Dominus Deus nisi pro eo quod sanctum meum violasti in omnibus offensionibus tuis et in omnibus abominationibus tuis ego quoque confringam et non parcet oculus meus et non miserebor tertia tui pars peste morietur et fame consumetur in medio tui et tertia tui pars gladio cadet in circuitu tuo tertiam vero partem tuam in omnem ventum dispergam et gladium evaginabo post eos et conpleam furorem meum et requiescere faciam indignationem meam in eis et consolabor et scient quia ego Dominus locutus sum in zelo meo cum implevero indignationem meam in eis et dabo te in desertum et in obprobrium in gentibus quae in circuitu tuo sunt in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc finis suꝑte. et ĩmutam
furorem meum inte. et iudica¬
bo te iuxta uias tuas: et ponã
contra te omnes abhominati¬
ones tuas. et non parcet ocłs
meus suꝑte. et non miserebor.
sed uias tuas ponam suꝑ te.

Expanded text:
nunc finis super te, et emittam furorem meum in te, et judicabo te juxta vias tuas, et ponam contra te omnes abominationes tuas, et non parcet oculus meus super te, et non miserebor, sed vias tuas ponam supe
Abbreviated transcription (Latin):
ade et selleIudite uocem meam
uxores lamech: auscultate sermonẽ
meum. Quoniam occidi uirum in
uulnus meum et adolescentulum
in luiorem meum. septuplum ultio
dabitur decaym: delamech uero
septuagies sepries. Cognouit quoq:
adhuc adam uxorem suam: et pepit
filium. Uocauitq nomen illuis sech.

Expanded text:
Adae et Sellae audite vocem meam Adae et Sellae audite vocem meam uxores Lamech auscultate sermonem meum quoniam occidi virum in vulnus meum et adulescentulum in livorem meum septuplum ultio dabitur de Cain de Lamech vero septuagies septies cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam et peperit filium vocavitque nomen eius Seth
Abbreviated transcription (Latin):
Etce eicies me hodie afacie terre. et
afacie tua abscondar: et ero ua¬
gus et profugus in terra. Om̃is
igitur qui inuenerit me: occidet
me. Dixitꝙ ei dominus. Nequa¬
quam ita fiet sed omnis qui occi¬
derit caym: septuplum pumetur.
Posuit dominus in caym signũ
uit non interficeret eum omnis qui
uuenisset cum. Egressusq caym
afacie domini. habitauit in terra
profugus: ad orientalem plagam
eden. Cognouit ꝙ caym uxorem
suam. que concepit: et peperit
enoch. Et edificauit ciutatem. et¬
uocauit nomen euis ex nomine
orro enoch genuit yrad. et¬
yrad genuit manihael. et
manihael genuit mathussael: et
mathussael genuit lamech. Et¬
nomen uni ada: et nomen alteri
sella. Genuitꝙ ada iabdal: qui
fuit pater habitantium incento¬
rus atq pastorum. Et nom̃ pats
eius uibab: ipse fuit pater canen
tium cythara et organo. Sella qͦ
genuit tubalcaym: qui fuit malle¬
ator et faber incuncta oꝑa ens et
ferri.Soror uero tubalcaym: noe¬
ma. Dixitq lamech uxorib sius

Expanded text:
Ecce ejicies me hodie a facie terrae, et a facie tua abscondar, et ero vagus et profugus in terra: omnis igitur, qui invenerit me occidet me. Dixitque ei Dominus: Nequaquam ita fiet, sed omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur. Posuitque Dominus Cain signum, ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum. Egressusque Cain a facie Domini, habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Edem. Cognovit autem Cain uxorem suam, quae concepit et peperit Enoch, et aedificavit civitatem, vocavitque nomen ejus ex nomine ro Enoch genuit Irad, Irad genuit Maujael, et Maujael genuit Mathusael, et Mathusael genuit Lamech. nomen uni Ada, et nomen alteri Sella. Genuitque Ada Jabal, qui fuit Pater habitantium in tentoriis, atque pastorum. Et nomen fratris ejus Jubal: ipse fuit pattium cithara et organo Sella quoque genuit Thubalcain qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri soror vero Thubalcain Noemma dixitque Lamech uxoribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
semper commonere de his: et qui¬
dem scientes. et confirmatos uos
in presenti ueritate. Iustum autẽ
arbitror. quam diu sum in hocta¬
bernaculo suscitare uos in commo¬
nitione. certus quod uelox est depo¬
operam. et frequenter habere uos
post obitum meum: ut horum
memorram faciatis. Nonenim in¬
doctas fabulas secuti. notam feci¬
mus uobis domini nr̃i ihu xp̃i iuir¬
tutem et prescientiam: sed specula¬
tores facti illius magnitudinis.
Accipiens emin adeo patre honorẽ
et gloriam: uoce delapsa adeum hu

Expanded text:
semper commonere de his, et quidem scientes et confirmatos vos in praesenti veritate. Justum autem arbitror quambernaculo, suscitare vos in commonitione: certus quod velox est depooperam et frequenter habere vos post obitum meum, ut horum memoriam faciatis. Non enim doctas fabulas secuti, notam fecimus vobis Domini nostri Jesu Christi virtutem et praesentiam; sed speculatores facti illius magnitudinis. Accipiens enim a Deo Patre honorem et gloriam, voce delapsa
Abbreviated transcription (Latin):
est filius meus dilectus: in quo mi¬
chi complacuit. ipsum aucdite. Et
hanc uocem nos audiuimus de ce¬
lo allatam. cum essemus cu:npso
inmonte sc̃o. Et habemus surmio¬
rem propheticum sermonem. cui
benefactus attendentes. quasi lu¬
cerne lucenti incaliginoso loco: do

Expanded text:
lius meus dilectus, in quo mihi complacui, ipsum audite. Et hanc vocem nos audivimus de coelo allatam, cum essemus cum ipso in monte sancto. Et habemus firmiorem propheticum sermonem: cui benefacitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, do
Abbreviated transcription (Latin):
nitu eorum: et non erit requies
quauit clies. Qui emit non le¬
tetur et qui uendit non lugeat.
quia ira suꝑ omneni popłm eiꝰ.
Quia qui uendit ad io quoduẽ¬
didit non reuertetur: et adhuc¬
iuientib uita eorum. Uisio
enum ad omnem multituclinẽ
cuis non regredietur: et iuirin
iniquitate uite sue non confor¬
tabitur. Cante tuba. preparẽ¬
tur omnes: et nor est qui ua¬
dat ad prelium: Iracium mea:
suꝑ uniuersum popłm eius.
bladius foris pestis et fames
intrinsecus. Qui in agro est
gladio morietur: et qui incui¬
tate pestilentia et fame cleuo¬
rabuntur. et saluabunlir qui
fugeuut exeis. Et ciunt in mo¬
tibus quasi columbe conualliũ
omnes trepidi: unusquisq in
iniquitate sua. Omnes mamus

Expanded text:
nitu eorum: et non erit requies quavit dies: qui emit, non laetetur: et qui vendit, non lugeat: quia ira super omnem populum ejus. Quia qui vendit, ad id quod vendidit, non rein viventibus vita eorum visio enim ad omnem multitudinem eius non regredietur et vir in iniquitate vitae suae non confortabitur canite tuba praeparentur omnes et non est qui vadat ad proelium ira enim mea super universum populum eius gladius foris pestis et fames intrinsecus qui in agro est gladio morietur et qui in civitate pestilentia et fame devorabuntur et salvabuntur qui fugerint ex eis et erunt in montibus quasi columbae convallium omnes trepidi unusquisque in iniquitate sua omnes manus
Abbreviated transcription (Latin):
enun que arguuntur alumine:
manifestantur. Omne enim qd̃
manifestatur: lumen est. Propt̾
quod dicit. Surge qui dormis et
exurge a mortius: et illuminabit

Expanded text:
em quae arguuntur, a lumine manifestantur. Omne enim quod manifestatur, lumen est. Propter quod dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit
Abbreviated transcription (Latin):
libet: qͦmodo parẽtes ⁊ cͣrna lit ꝓpĩquos
pcipumꝰ edisse qͥ ui bem̃ ⁊ ũmicos dilige.
Et certe de uxore iu̾s as dicit. Qd̾ deus
ꝯĩxit. iomo nõ separet. Et paulꝰ ait.
Diri diligite uxores ur̃as: suut et

Expanded text:
libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite uxores vestras, sicut et