comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebebatur quidem tantis mis¬
teriis ita incessabilis deuotio
& continuata reu̾entia. ut tales
ꝑmaneremus in conspectu dei qͣlẽ
nos in ipso paschali festo dignum. ẽ.
inueniri. S quia hec fortitudo pau¬
corum est. & dum carnis fragilitati
austerior obseruantia relaxatur. dũ
q ꝑuarias actiones uite hunis sol¬
licitudo distenditur. necesse. ẽ. de mũ¬
dano puluere & iam religiosa corda
sordescere: magna diuine institutio¬
nis salubritate prouisum est. ut ad
reꝑandam mentium puritatem. qua¬
draginta nobis dierum exercitatio
mederetur. in quib aliorum tempo¬
rum culpas & pra oꝑa redimerent. &
ieiunia casta decoquerent. R Abscondi

Expanded text:
ebebatur quidem tantis mysteriis ita incessabilis devotio et continuata reverentia, ut tales permaneremus in conspectu Dei, quales nos in ipso paschali festo dignum est inveniri. Sed quia haec fortitudo paucorum est, et dum carnis fragilitati austerior observantia relaxatur, dumque per varias actiones vitae hujus sollicitudo distenditur, necesse est de mundano pulvere etiam religiosa corda sordescere; magna divinae institutionis salubritate provisum est, ut ad reparandam mentium puritatem quadraginta nobis dierum exercitatio mederetur, in quibus aliorum temporum culpas et pia opera redimerent, et jejunia casta decoquerent. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
num ꝑmanes: & solium tuum in ge¬
neratione & generationem. Quare
relinques nos in longitudinem die¬
rum. Cou̾te nos domine adte ꝙ
conuertemur: in noua dies nr̃os sicut
aprincipio.¬

Expanded text:
generatione et generatione quare relinques nos in longitudinem dierum converte nos Domine ad te et convertemur innova dies nostros sicut a principio
Abbreviated transcription (Latin):
educant oculi mei lacͥmas ꝑ diem
& noctem: & non taceant. Quo¬
niam contricione magna contrita est
uͥgo filia populi mei: plaga pessima ue¬
hementer. Si egressus fuero adagros.
ecce occisi gladio: & si introiero inci¬
uitatem. ecce attenuati fame. Prophe¬
ta namq & sacerdos: abierunt int̾¬
ram quam ignorauerunt. Hunqͥo
proitiens abiecisti iudam: aut syon
abhominata ẽ. anima tua. O uare gͦ
percussisti nos: ita ut muilla sit sam¬
tas. Expectauimus pacem & nõ
est bonum: tempus curationis & ec¬
ce turbatio. Cognouimus domi

Expanded text:
educant oculi mei lacrimas per diem et noctem: et non taceant. Quoniam contrictione magna contrita est virgo filia populi mei: plaga pessima veementer. Si egressus fuero ad agros ecce occisi gladio: et si introiero in civitate ecce adtenuati fame. Propheta namque et sacerdos: habierunt in terram quam ignoraberunt. Numquid proiciens abiecisti Judam: aut Syon abominata est anima tua? Quare ergo percussisti nos ita: ut nulla sit sanitas? Expectabimus pacem: et non est. Bonum et tempus curationis: et ecce turbat
Abbreviated transcription (Latin):
em fructum sine illo L.iiͣi.¬
afferre non possumus. sicut pal¬
mites facere sine uite nil possunt.
Caritas ergo est fructus noster. quam
definiuit a postolus de corde puro. &¬
conscientia bona et fide nonficta.
hac diligarus inuicem: hac diliga¬

Expanded text:
em fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligi
Abbreviated transcription (Latin):
pc est quod adiunxit dominus. ut
quodcunq petieritis patrem in no-¬
mine meo det uobis. tunc utiq dabit
En obis si diligamus inuicem. cum et
hoc ipsum ipse dederit nobis quinos
elegit. non habentes fructum et non
eum nos elegeramus. et posuit nos ut
fructum afferamus. hoc est inincem

Expanded text:
 Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem
Abbreviated transcription (Latin):
terne rerum conditor noctem
diemq qui regis. & temporum
das tempora: ut alleues fastidium.
Preco diei iam sonet. noctis profun¬
de ꝑuigil. nocturna lux uantibus:
a nocte noctem segregans. Hoc exci¬
tatus lutifer. soluit polum caligine.
hoc omnis errorum chorus: uiam nocendi
deserit. Hoc nauta uires colligit. ponti¬
q mitescunt freta. hoc ipsa petra eccł̃ie:
canente culpam diluit. Surgamus er¬
go strenue. gallus iacentes excitat: & sõp¬
nolentos increpat. gallus negantes argu¬
it. Gallo canente spes redit. egris salus
refunditur. mucro latronis conditur:
lapsis fides reuertitur. Iesu labentes res¬
pice. & nos uidendo corrige. si respicis
lapsus cadunt: fletuq culpa soluitur. Tu
lux refulge sensib mentisq sompnũ dis¬
cute. te nr̃a uox pͥmum sonet: & uota

Expanded text:
terne rerum conditor, Noctem diemque qui regis, Et temporum das tempora, Ut alleves fastidium, Praeco diei jam sonat, Noctis profundae pervigil, Nocturna lux viantibus, A nocte noctem segregans. Hoc excitatus Lucifer, Solvit polum caligine, Hoc omnis errorum chorus, Viam nocendi deserit. Hoc nauta vires colligit, Pontique mitescunt freta, Hoc ipsa petra Ecclesiae Canente, culpam diluit. Surgamus ergo strenue, Gallus jacentes excitat, Et somnolentos increpat, Gallus negantes arguit. Gallo canente, spes redit, Aegris salus refunditur, Mucro latronis conditur, Lapsis fides revertitur. Jesu, labantes respice, Et nos videndo corrige; Si respicis, lapsus cadunt, Fletuque culpa solvitur. Tu lux refulge sensibus, Mentisque somnum discute: Te nostra vox primum sonet, Et vota
Abbreviated transcription (Latin):
uesumus omnipotẽs deus tua
nos protectione custodi. & castimo¬
nie pacem mentib nr̃is atq corporib
intercedente sc̃a maria ꝓpitiatus indul¬
ge: ut ueniente sponso filio tuo unige¬
nito accensis lampadib eius digni pres¬
tolemur occursum. Qui tecum uiuit.¬

Expanded text:
s, omnipotens Deus, tua nos protectione custodi, et castimoniae pacem mentibus nostris atque corporibus, intercedente beata Maria, propitiatus indulge, ut veniente sponso Filio tuo Unigenito, accensis lampadibus, ejus digne praestolemur occursum. Qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
ui erge tranquillitatis Te .iii.¬
tempore non clat pro deo tu¬
tus ergo caritatis ut inuicta sit in
ꝑturbatione. nutriatur per mise-¬
ricordiam intranquillitate quati¬
nus ommipotenti deo primum dis¬
cat sua impendere. post modum se.

Expanded text:
ui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tutus ergo charitatis, ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum se.
Abbreviated transcription (Latin):
Nde ergo probare possumus an
diligamus iminicos: Sed ẽ quod
in pace sancte ecclesie fien debeat:
unde clarescat. si ꝑsecutionis tempore
mori pro dilectione ualeamus. Certe
isdem iohs dicit. Qui habueat sub¬
stantiam mundi huius. & uiderit fra¬
trem suum necessitatem habere. & clau
serit uiscera sua abeo. quomodo cari¬
Mi dei manet ineo: Hinc etiam io¬
haanes baptista ait. Qui habet du¬
as tinicas: det non habenti.

Expanded text:
nde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo . Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti.
Abbreviated transcription (Latin):
ccipe itaq piissima & insericor łc. ui.¬
dissima quascunq exiles. m̃itisq
tiuis inpares gratiarum actiones: et
cum uota suscepis orando culpas no¬
sacrarium exauditionis: & tͥbue nobiͤ
gr̃am reconciliationis. Sit ꝑte excusa¬
bile quod ꝑte ingerimus. Accipe qd̃
offerimꝰ. impet᷑ quod rogamꝰ: quia
potiorẽ ad placandam iram iudicis
inuenire ñ possumꝰ. quam te que me¬
riusti mater existere eusdem redẽp¬
toris & iudicis.

Expanded text:
ccipe itaque, piissima ac misericordissima, quascunque exiles meritis tuis impares gratiarum actiones; et cum vota susceperis, culpas nosacrarium exauditionis, et retribue nobis gratiam reconciliationis. Sit per te excusabile quod male gessimus, accipe quod offerimus, impetra quod rogamus: quia potentiorem ad placandam iram judicis invenire non possumus, quam te quae meruisti mater existere ejusdem redemptoris et judicis.
Abbreviated transcription (Latin):
genttͥx xꝑi piissima miseris
adte confugientibus: ueniam tͥbue¬
qui inte confidunt. Ora pro tocius
mundi piaculis: interueni pro clero.
intercede pro monachorũ choro: exora
pro deuoto femineo sexu. Sentiant om¬
nes tuam clementiam: quicunq in¬
uocant tuum gloriosum nomen. Sit
tibi compassio suꝑ afflictionẽ captiuo¬
rum: sit pius affectus suꝑ celorũ ꝑeg̃¬
nos. Et quia te sine fine gaudentem.
atq letantem aspicis: quesumus ut
preces nostras quas tͥ cum fletib fun¬
dimꝰ ad dm̃ ipsa admittas. eumq ut ꝑ¬
prium filiũ ꝓ nobis int̾pelles: ut cum
ille infine seculi iudex apparuerit: cũ
ip̃o & nos appareamus in gloria.¬

Expanded text:
hristi piissima, miseris ad te confugientibus, adjuqui in te confidunt. Ora pro totius mundi piaculis, interveni pro clero, intercede pro monachorum choro, ora pro devoto femineo sexu: sentiant omnes tuam clementiam, quicunque invocant tuum nomen gloriosum. Sit tibi compassio super afflictionem captivorum, sit pius affectus super coelorum peregrinos. Et quia te sine fine in coelis gaudentem atque laetantem aspicis, quatenus ut preces nostras quas tibi cum fletibus fundimus ad Deum ipsa admittas, eumque ut proprium filium pro nobis interpelles, ut cum ille in fine saeculi judex advenerit, cum ipso et nos appareamus in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
sublimis puerꝑa: cuius uiscerib auctor
celi terreq committitun. Hec est in ma¬
culata coitu. fecunda partu: uirgo lac¬
tans dñm celi. angelorum cibum &
hominum nutriens. O felicia oscula
lactentis labris impressa: ofelix puerꝑ¬
um. letabile angelis optabile sanctis.
necessarium ꝑditis: congruum profliga¬
tis. Quas ergo tibi laudes o domina
toto mundo saluato fragilitas huma¬

Expanded text:
ra! cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur. Haec est immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans Dominum coeli, angelorum cibum et hominum nutriens. O felicia oscula lactantis labris impressa! O felix puerperium, laetabile angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Quas ergo laudes, o Domina, totius mundi salvatio, fragilitas
Abbreviated transcription (Latin):
pparuit dominꝰ abrabe
inconualle manbre se¬
denti in ostio taberna¬
culi sui: in ip̃so feruore diei. Cumq
eleuasset oculos: apparuerunt ei tres
uiri stantes ꝓp e: eum. Quos cũ
uidisset: cucurrit ioccursum eoꝵ
de ostio tabernaculi sui & adorauit
in terram. & dixit. Domine si in¬
ueni gr̃ãm moculis tuis. ne tͣnseas
seruum tuum. sed afferam pauxil¬
lulum aque & lauentur pedes ue¬
stri & requiescite sub arbore. Ponã¬
q bucellam panis. & confortare
cor ur̃m: postea tͣnsibitis. lccirco
enim declinastis ad seruum ur̃m.
Q dixerunt. Fãc ut locutus es. R.¬

Expanded text:
pparuit Dominus Abrae in convalle Manbre sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei. Cumque elevasset oculos, apparuerunt ei tres viri stantes prope eum. Quos cum vidisset, cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi et adoravit in terram et dixit: Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, ne transeas servum tuum, sed afferam pauxillum aque et laventur pedes vestri et requiescite sub arbore. Ponaque buccellam panis, et confortate cor vestrum, postea transibitis: idcirco enim declinastis ad servum vestrum. Qui dixerunt: Fac ut locutus es.
Abbreviated transcription (Latin):
no & maximiano imꝑatorib ita ca¬
eum conspectui iuberent semꝑ asta¬
re. Erat enim totius prudentie: in
sermone uerax. in udicio iustus: in
consilio ꝑuidus. in commisso fidels:
in interuentu strenuus. inbonitate cõ¬
spicuus: inuniuersa morũ hones¬

Expanded text:
no et Maximiano imperatoribus ita chaeum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum hones
Abbreviated transcription (Latin):
& benedictionum tuarum ꝓpitius
ubertate purifica: ut eruditionib tu¬
is semꝑ multiplicetur & donis .ꝑ. onx¬
osit domine propitiatio tua po¬
ꝓpulo supplicanti. ut quod te inspirante
fideliter expetit. tua celeritate ꝑcipiat.

Expanded text:
et benedictionum tuarum propitius ubertate purifica, ut eruditionibus tuis semper multiplicetur et donis. sumus, propitiatio tua populo supplicanti, ut quod te inspirante fideliter expetit, tua celeri largitate percipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
T uenient ad te curui filii le uin.¬
eorum qui humiliauerunt te: & ad¬
orabunt uestigia pedum tuorum omnes qͥ
decra hebant tibi. & uocabunt te cuutatẽ
damini syon sancti istł. Pro eo quod fu¬
isti derelicta & odio habita. & non erat qͥ¬

Expanded text:
t venient ad te curvi filii eorum, qui humiliaverunt te, et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes, qui detrahebant tibi, et vocabunt te civitatem Domini, Sion sancti Israel: Pro eo quod fuisti derelicta, et odio habita, et non erat q
Abbreviated transcription (Latin):
t notandum quod redemptorem no¬
strum cum iam ꝑfecte esset etatis eis¬
dem gentib apł̃i predicant. eumq par¬
uulum & nec dum ꝑ humani corporis of¬
ficium loquentem stella gentib denunti¬
at: quia minirum rationis ordo poscebat
ut & loquentem iam dominum. loquen¬
tes nobis predicatores innotescerent: & nec¬
dum loquentem elementa muta predica¬

Expanded text:
Et notandum quod Redemptorem nostrum, cum jam perfectae esset aetatis, eisdem gentilibus apostoli praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementa muta praedica
Abbreviated transcription (Latin):
uerendum nobis est quid nam sit
quod redemptore nato pastoril
in iudea angelus apparuit: atq adadorandũ
hũc aboriente magos non angelus sed stel¬
la ꝑduxit. quia udelicet iudeis tanquam
ratione utentib rationale animal idest an¬
gelus predicare debuit: gentiles uero quia
uti ratione nesciebant. adcognoscendum
dominum non ꝑuocem sed ꝑsigna ꝑdu¬
cuntur: quia & illis ꝓphetie tanquam fi¬
delib non infidelib & istis signa tanquam

Expanded text:
erendum nobis est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos non angelus, sed stella perduxit? Quia videlicet Judaeis, tanquam ratione utentibus, rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognDominum, non per vocem, sed per signa perducuntur, illis prophetia tanquam fidelibus, istis signa tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
arietes nabaioth ministrabunt tibi.
Offerent᷑ suꝑ placabile altare meum: & do¬
mum maiestatis mẽe glorificabo. Qui st̃
isti qui ut nubes uolant. & quasi colũ¬
be ad fenestras suas: Me &enim insule
expectant. & naues maris in principio:
ut adducam filios de longe. Argentum
eorum & aurum eorum cum eis nomi¬
ni domini dei tui & sancto isrł: quia
glorificabit te. Et edificabũt filii ꝑe¬
grinorum muros tuos: & reges eorum

Expanded text:
arietes Nabaioth ministrabunt tibi offerentur super placabili altari meo et domum maiestatis meae glorificabo qui sunt isti qui ut nubes volant et quasi columbae ad fenestras suas me enim insulae expectant et naves maris in principio ut adducam filios tuos de longe argentum eorum et aurum eorum cum eis nomini Domini Dei tui et Sancto Israhel quia glorificavit te et aedificabunt filii peregrinorum muros tuos et reges eorum
Abbreviated transcription (Latin):
N indignatione enim mea ꝑcussi łe. Unͣi.
te: & in reconciliatione mea misertus sum
tui. Et aperientu porte tue iugiter. die
& nocte non claudentur: ut afferatur ad
te fortitudo gentium. & reges earum ad¬
ducantur. Gens enim & regnum quod ñ
seruierit tibi ꝑibit: & gentes solitudine
uastabuntur. Gloria libani ad te ueniet:
abies & buxus & pinus simul. adornan¬
dum locum sanctificationis mee: & locũ
pedum meorum glorificabo.¬

Expanded text:
n indignatione enim mea percussi te: et in reconciliatione mea misertus sum tui. Et aperientur porte tue iugiter die ac nocte - et non claudentur. Ut afferatur ad te fortitudo gentium: et reges eorum adducantur. Gens enim et regnum quod non servierit tibi peribit: et gentes in solitudine vastabuntur. Gloria Libani ad te veniet et abies et buxus et pinus simul ad ornandum locum sanctificationis mee: et locum pedum meorum glorificabo.
Abbreviated transcription (Latin):
IE genti peccatrici po lc .iiͣ.¬
pulo graui iquitate: sen
nequam filus sceleratis. Dereliquerunt
dominum blasphemauerunt sanctum
isrł: ab alienati sunt retrorsum. Suꝑ qͦ
percutiam uos ultra. addentes p̃uarita¬
tionem: Omne caput languidum: et
omne cor merens. A planta pedis usq
aduerticem: non est in eo sanitas. Hulnꝰ
et liuo et plaga tumeris: non est cuern

Expanded text:
e genti peccatrici, populo gravi iniquitate. semini nequam, filiis sceleratis! Dereliquerunt Dominum, blasphemaverunt sanctum Israel, abalienati sunt retrorsum. Super quo percutiam vos, ultra addentes praevaricationem? Omne caput languidum, Et omne cor moerens. A planta pedis usque ad verticem, non est in eo sanitas: Vulnus, et
Abbreviated transcription (Latin):
erbum superiu prociens. a¬
A
patre olim exiens qui natus or
suouenis: cursu decliui temporis Illi¬
mina nunc pectora tuoq amore cone¬
ma: audito ut prechonio. sint puls
candem lubrica. Idexq cumpost
aderis. rimari facta pectoris. reddens
uicem proabditis: iustisq regnum pro
bonis. Nondemum artemur malis. pro
qualit̾ate criminis. secd cum beatis comp.¬
tes: simus perhennes celibes:¬

Expanded text:
erbum supernum prodiens, A Patre olim exiens, Qui natus orbi subvenis Cursu declivi temporis; Illumina nunc pectora Tuoque amore concrema, Audito ut praeconio Sint pulsa tandem lubrica. Judexque cum post aderis Rimari facta pectoris, Reddens vicem pro abditis Justisque regnum pro bonis. Non demum arctemur malis Pro qualitate criminis, Sed cum beatis compotes Simus perennes coelibes
Abbreviated transcription (Latin):
clus auo tendat. quo pro¬
siliat inior. in uidia quo
feratur: hetodiana hodie pate fe¬
cit ininanitas. Que dum tempo-¬
ralis regni emulatur angustias. eter¬
ni regis ortum molitur extinguere:
sicut ait euuangelista. Tune herodes
uidens. quoniam illusus esset a ma¬
nes pueros qui erant in ea: et in om¬
nibus fimibus eius. Uidens inquit:¬
let impietas se esse illusam. dilatan
se crudelitas furit: fremit dolositas
se deceptam. et inse fraus reuersa
ui uoces occisorum dicentium quate non
defendis sanguiem nostrum et acceperunt
diuinum responsum ad huc sustinete
modicum tempus donec impleatur nume¬
rus fratrum uestrorum. E Uidi sub altare

Expanded text:
lus quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur Herodiana hodie patefecit immanitas: quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere, sicut ait evangelista: Tunc Herodes videns quia illusus esset a manes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns let impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa vi voces occisorum; quare non defendis sanguinem nostrum? et acceperudiuinum responsum: Sustinete adhuc modicum tempus donec impleatur numerus fratrum uestrorum. Haec de te
Abbreviated transcription (Latin):
ritur quare angelus ioseph in somp¬
nis apparuit: cum legatur pastori¬
bus uigilantibus apparuisse. et do-¬
mini natiuitatem nuntiasse. Secd
ad hoc dicendum est: quia in hac
angelorum diuersa apparitione. sanc¬
titas simul et prudentia ioseph cõ¬
mendatur. Pastores enim quia ru¬
des erant ut pote pastores. et diui-¬
na misteria dmoscere non poterãt:
necesse fuit ut illis angelus uisibili¬
ter appareret. et occultum misteriũ
manifeste panderet. R̾ Ecce indi¬
agnum stantem supra montem syon et cum
eo sanctorum milia et habebant nomen eus
et nomen patris eius scriptum in frontibus

Expanded text:
is, quare angelus Joseph in somnis apparuit, cum legatur pastoribus vigilantibus apparuisse, et Domini nativitatem nuntiasse? Sed ad hoc dicendum, quia in hac angelorum diversa apparitione, sanctitas simul et prudentia Joseph commendatur: pastores enim, quia rudes erant, utpote pastores, et divina mysteria dignoscere non poterant, necesse fuit ut illis angelus visibiliter appareret, et occultum mysterium manifeste panderet. Joseph Agnum stantem supra montem Sion, et cum eo sanctorum millia. Et habebant nomen ejus, et nomen patris ejus scriptum in frontibus
Abbreviated transcription (Latin):
Arridebat pariuilus occisori: gladio
ad iocabatur infantulus. nutricis lo¬
C adtendebat lactens. ꝑcussoris hor¬
rorem nescia lucis etas moritura gau¬
debat. Infans filius: omnem homi¬
nem. non hostem respicit sed paren¬
tem. Matres. matres tulerunt: quic¬
quid & angoris extitit et doloris.
Et ides non carebunt martyrĩ gau¬
dio: martirii lacrimas que fucdert.
Hoc loco attendat auditor: atten¬
dat et intelligat martirium non
constare ꝑmeritum. sed uenire per

Expanded text:
Arridebat parvulus occisori, gladio Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per
Abbreviated transcription (Latin):
erodes stridet. cadens
ipse in laqueum quem teten¬
dit: ac iniquitatem quam diderat
Seuaginat. De fide ꝑfidie sumit ar-¬
ma: t̾reno querit furore. quem na-¬
tum celitus non credit. Adsimis
matrum: militum cogit castra. In¬
ter ubera: arcem pietatis impugnat.
Inteneris uberibus ferrum durat:¬
tyrio uidemus esse non scło: beati
qui labores in requiem. in refrigeri-¬
um dolores: merores in gaudium com¬
mutarunt. Uiuunt. uiuunt. Quare
uiuunt: quia pro xp̃o merentur oc¬
cidi. Beati uentres qui portauerunt
tales: beata ubera que se talibus
infuderunt. beate lacrime que pro
talibus fuse fletibus grãm baptis¬
matis contulerunt. Nam diuerso mo¬
do. dono uno: in lacrimis suis matres¬
martyres suo sanguine baptizant᷑.
In martyrio filiorum: matres passe
sunt. R̾ Sut throno dei omnes sancti
clamabant uindica sanguinem nostrum deus
am gladius filiorum ꝑtransiens
menbra. ad matrum corda de-¬
uenit: et necesse est ut sinit premii
consortes. que fuerunt socie passionis.

Expanded text:
erodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durattyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae Ant. Sub throno Dei omnes sancti clamant: Vindica sanguinem nostrum, Deus am gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis.
Abbreviated transcription (Latin):
uantum autem ad moralem Te¬
sensum ꝑtinet: angelus ioseph
in sompnis apparuit. ut ostenderet
quia illi ad angelorum consortium
sunt ꝑuenturi: qui a mundi impe¬
dimentis ac carnalibus curis uelut
dormientes sunt alieni. Quasi ergo
dormiens uigilat. qui mundi suꝑ¬
fiuas sollicitudines post ponens.
oculum mentis in amore dei ape-¬
rit: sicut ecclesie uoce dicitur. Ego
dormio: et cor meum uigilat. Quid
autem in sompnis angelus apparenˢ
dicat audiamus. Surge et accipe
puerum et matrem eius. et fuge
in egiptum: & esto ibi usq dum
cum in albis quoniam aigni sunt et non
delebo nomina eorum de libro uite.

Expanded text:
uantum autem ad moralem sensum pertinet, angelus Joseph in somnis apparuit, ut ostenderet quia illi ad angelorum consortium sunt perventuri, qui a mundi impedimentis ac carnalibus curis velut dormientes sunt alieni. Quasi ergo dormiens vigilat, qui mundi superfluas sollicitudines postponens, oculum mentis in amorem Dei aperit sicut Ecclesiae voce dicitur: « Ego dormio, et cor meum vigilat . » Quid autem in somnis angelus apparens dicat, audiamus: « Surge et accipe puerum, et matrem ejus, et fuge in Aegyptum, et esto ibi usquedum ncti in albis: quoniam digni sunt: et non delebo nomina eorum de libro vite.
Abbreviated transcription (Latin):
oseph uero quoniam non solum
sc̃s sed etiam prudens erat. non
necesse fuit uigilanti apparere sed
tantum insompnis: quoniam ut ait
apostolus lingue insignum sunt
non fidelibus sed infidelibus. Et
quia illam angelicam uisionem
discernere prudenter ualebat: il¬
luis ioseph non solum carnis origi¬
ne sed etiam nominis consortio fac¬
tus est. particeps qui se sompnio
preferendum fratribus uiderat:
et sompnia prudenter interpretan¬
do prelatus uel dominus egypti
constitutus fuerat. R Hi sunt qui

Expanded text:
oseph vero, quia non solum sanctus, sed etiam prudens erat, non necesse fuit vigilanti apparere, sed tantum in somnis; quoniam, ut ait Apostolus, linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Et quia illam angelicam visionem discernere prudenter valebat, illius Joseph non solum carnis origine, sed etiam nominis consortio particeps, qui se somnio praeferendum fratribus viderat, et somnia prudenter interpretando, praelatus vel dominus Aegypti constitutus fuerat . Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tuo salutem mentis & corporis &
perpetius consolationibus tuorum re¬
ple corda fidelium. ut tua protectione
releuati. & pia tibi deuotione compla¬
ceant. & tua semꝑ beneficia consequant᷑ .ꝑ.
ibera domine quesumus
apeccatis & hostibus tibi populum sup¬
plicantem: ut insancta conuersatione ui¬
uentes. nullis afficiantur ad uersis. ꝑ.¬

Expanded text:
tuo mentis et corporis, et perpetuis consolationibus tuorum reple corda fidelium, ut, tua protectione relevati, et pia tibi devotione complaceant, et tua semper beneficia consequantur. ibera, Domine, quaesumus, a peccatis et hostibus tibi populum supplicantem; ut in sancta conversatione viventes, nullis affligantur adversis.
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ut inder huius uite caliginẽ.
nec ignorantia fallente mergamur.
nec precipites studeamus uoluutati
peccare. sed quib fiduciam sꝑande
pietatis iudulges. optate misericordie

Expanded text:
Deus, ut inter hujus vitae caligines non ignorantia fallente mergamur; nec praecipiti studeamus voluntate peccare, sed cui fiduciam sperandae pietatis indulges, optatae misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
longe loquebantur mutuo fratres dicentes
ecce sompmator uenit uenite occicdamus eũ¬
⁊mittamus uideamus si prosint illi sompnia
sua. Cunque uidissent ioseph fr̾s sui qđ
apatre cunctis fr̃ib plus amaretur oderant eũ

Expanded text:
longe, loquebantur mutuo fratres, dicentes: Ecce somniator venit, venite occidamus eum, et videamus si prosint illi somnia sua. Vers. Cumque vidissent Joseph fratres sui, quod a patre cunctis fratribus plus amaretur, oderant eu
Abbreviated transcription (Latin):
ongregatis autem cunctis lc ͣii.¬
liberis eius. ut lenirent dolorem
patris: noluit consolationem recipe¬
re. & ait. Descendam ad filium meũ
lugens minfernum. Et illo ꝑseue¬
rante infletu: madianite uendide¬
runt ioseph inegypto. putiphar
eunucho pharaonis magistro mili

Expanded text:
ongregatis autem cunctis liberis eius ut lenirent dolorem patris noluit consolationem recipere et ait descendam ad filium meum lugens in infernum et illo perseverante in fletu Madianei vendiderunt Ioseph in Aegypto Putiphar eunucho Pharaonis magistro mili
Abbreviated transcription (Latin):
ulerunt autem tunicam eius.
& in sanguine hedi quem occide¬
rant tinexerunt: mittentes qui
ferrent ad patrem & dicerent. Hanc
inuenimus: uide utrum tunica filii
tui sit aunon. Quam cum agnous¬
set pater: ait. Tunica filii mei ẽ. Pe¬
ra pessima comedit eum: bestia de¬
uorauit ioseph. Scissisq uestibus
indutus est cilicio: lugens filium
multo tempore. R Nemento mei dum
bene tibi fuerit ut suggeras pharaoni ut edu¬
cat me de isto carcere quia furtim sullatus sũ
⁊ hic innocens inlacũ missus sum u̾ T̃res enĩ
adhuc dies sunt post quos recordabitur pha

Expanded text:
ulerunt autem tunicam ejus, et in sanguine haedi, quem occiderant, tinxerunt: mittentes qui ferrent ad patrem, et dicerent - Hanc invenimus: vide utrum tunica filii tui sit, an non. Quam cum agnovisset pater, ait: Tunica filii mei est, fera pessima comedit eum, bestia devoravit Joseph. Scissisque vestibus, indutus est cilicio, lugens filium multo tempore. Congrebene tibi fuerit, ut suggeras Pharaonem, ut educat me de isto carcere, quia furtim sublatus sum, et hic innocens in lacum missus sum. Vers. Tres enim adhuc dies sunt post quos recordabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ustodi nos omnipotens deus: & tu¬
a dextera gubernante. nec nostra
nobis preualeant. nec aliena peccata. ꝑ¬
sic nos tuam ueniam promereri. ut
nostros corrigamus excessus: sic fatentibꝰ
relaxare delictum. ut coerceamus insuis.
prauitatib obstinatos. ꝑ.¬
esumus omnipotens deus: preces
hostras. respice: & tua supen nos ut¬
scera pietatis impende. ut qui ex nr̃a

Expanded text:
ustodi nos, omnipotens Deus, ut, tua dextera gubernante, nec nostra nobis praevaleant nec aliena peccata. sic nos tuam gratiam promereri, ut nostros corrigamus excessus sic confitentibus relaxare delictum, ut coerceamus in suis pravitatibus obstinatos. esumus, omnipotens Deus, preces nostras respice, et tuae super nos viscera pietatis impende, ut qui ex nostra
Abbreviated transcription (Latin):
mnipotens sempiterne deus. per
quem cepit. eẽ. quod non erat. &
fc̃m est uisibile quod latebat. stulticiã
cordis nr̃i emunda: & que in nobis ft̃
uiciorum secreta purifica. ut possimus
tibi dño pura mente seruire. ꝑ. Al¬

Expanded text:
Omnipotens sempiterne Deus, per quem coepit esse quod non erat; et factum est visibile, quod latebat; stultitiam nostri cordis emunda: et quae in nobis sunt vitiorum secreta purifica: ut possimus tibi, Domine, pura mente servire.
Abbreviated transcription (Latin):
Roinde uterq non exꝑietur regem
a quo ꝑfidem regatur. sed aquo ꝓ
infidelitatis crimine puniatur: quia
ab uno diuinitatis: ab altero carnis ueri¬
tas denegatur. Inhisdem munerib con¬
funditur & iam nestorius: qui nititur
xꝑm induas ꝑsonas diuidere. cũ uideat
munera optulisse simpliciter. Non ergo
diuidatur in ꝑsonis: qui non inuenitur.
diuisus indonis. Propterea quippe uniᷤ
idemq istis munerib honoratun: ut u¬
nus idemq ds̃ & homo cognoscatur.

Expanded text:
roinde uterque non experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas dividere: cum videat munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aurum thus & myrram. Per ista
tria munerum genera: in uno eodẽq
xp̃o. & diuina magestas. & regia
potestas: & humana mortalitas in¬
timatur. Thus enim ad sacrificiũ:
aurum ꝑtinet adtributum. myr¬
ra ad sepulturam ꝑtinet mortuoꝵ.¬
ueraciter offerre non desinit: dũ
unum eundemq uerum deũ. uerum
regem. uerumq hominem credit: ut
uere pronobis mortuum ueraciter recog¬
noscat. In oblatione turis confunditun
arrianus: qui soli patri sacrificium offer¬
ri debere contendit. Inoblatione myrre
confunditun manicheus: qui xp̃m uere
mortuum pro nostra salute ñ credit.
In auro uero simul uterq confunditur:
quia & manicheus de semine dauio se¬
cundum carnem natum ñ credit regẽ.
& arrianus deo unigenito naturalem
assignare nititun seruitutem.

Expanded text:
aurum, thus et myrrham. Per ista ergo munerum genera, in uno eodemque Christo et divina majestas, et regia potestas, et humana mortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuoeraciter offerre non desinit, dum unum eumdemque verum Dominum, verum regem, verumque hominem credit, ut vere pro nobis mortuum veraciter recognoscat. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit. In oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum pro nostra salute non credit. In auro vero simul uterque confunditur. Quia et Manichaeus de semine David secundum carnem natum, non credit regem, et Arianus Deo unigenito naturalem assignare nititur servitutem.
Abbreviated transcription (Latin):
erbum quod semꝑ erat: ui¬
deamus quomodo caro pro-
nobis factum est. Quod fecit do¬
minus: et ostendit nobis. Uerbum
hoc ipsum se fecit: siquidem hoc
ipsum uerbum dominus est. Ui¬
deamus igitur quomodo hoc ip¬
sum uerbum. hoc est cdominus ip¬
se se fecerit: et ostenderit nobis
carnem suam. Quod enim uide-¬
re non poteramus dum erat uer-¬
bum: uideamus factum. quia ca-¬

Expanded text:
erbum quod semper erat, videamus quomodo pro nobis factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis. Verbum hoc, ipsum se fecit: siquidem hoc ipsum Verbum Dominus est. Videamus igitur quomodo hoc ipsum Verbum, hoc est Dominus ipse se fecerit, et ostenderit nobis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum quia ca
Abbreviated transcription (Latin):
led et dominici gregis pas-¬
tores quo crebrius ac suaui¬
us inter huius uite tenebras. ce¬
lesti attolluntur oraculo. eo
feruentius sublimem patrum pre-¬
cedentium uitam in qua panis
uite semꝑ et seruatur et reficit.
quasi portas bethleem contemplan-¬
do subeunt: nichilq in hac aliud
quam uirginalem catholice eccłie
pulchritudinem quasi mariam
uirilem spiritatium doctorum co-¬
etum quasi ioseph: et humilem
mediatoris dei et hominum ho-¬
minis iesu xpisti aduentum scͥp
ture paginis insertum. quasi
in presepio positum infantem
xp̃m prima uisione repperiũt.

Expanded text:
Sed et dominici gregis pastores quo crebrius ac suavius inter hujus vitae tenebras coelesti attolluntur oraculo, eo ferventius sublimem patrum praecedentium vitam, in qua panis vitae semper et servatur et reficit, quasi portas Bethleem contemplando subeunt, nihilque in hac aliud quam virginalem catholicae Ecclesiae pulchritudinem, quasi Mariam, virilem spiritalium doctorum coetum, quasi Joseph, et humilem Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi adventum Scripturae sacrae paginis insertum, quasi in praesepio positum infantem, Christum prima visione reperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
um. xpistus mortalitatem
assumeret. mortemq consu¬
meret: inpaupertate se ostendit.
sed diuicias dilatas promisit nõ
ablatas amisit: quoniam mul¬
titudo multa dulcedinis eius.
quam abscondit timentibus se:
ꝑficit autem sꝑantibus inse.
Ex parte enim scimus : donec¬
ueniat ueniat quod ꝑfectum
est. Cui capiendo ut idonei
prestaremur: ille equalis patri
informa dei. informa serui fac-¬
tus similis nobis: reformat
nos ad similitudinem dei.
hominis. multos filios homi¬
num facit filios dei. Et nuitritos
seruos ꝑ uisibilem formam serui:
perfecit liberos aduidendum for¬
mam dei. Filu enim dei sumus:
et nondum apparuit quid erim̃.
Et scimus quoniam cum appa-¬
ruerit similes ei erimus: qm̃
uidebimus eum sicuti est. Ham
qui sunt illi sapientie sciencieqꝙ
thesauri. que ille diuitie diuine.
nisi quia sufficiunt nobis: Et
que illa multitudo dulcedinis.
nisi quia saciat nos: Ostendet
nobis prẽm: et sufficiet nobis.

Expanded text:
um enim mortalitatem assumeret, mortemque consumeret, in paupertate se ostendit: sed divitias dilatas promisit, non ablatas amisit. Quam multa multitudo dulcedinis ejus, quam abscondit timentibus se, perficit autem sperantibus in se ! Ex parte enim scimus, donec veniat quod perfectum est. Cui capiendo ut idonei praestaremur, ille aequalis Patri in forma Dei, in forma servi factus similis nobis, reformat nos ad similitudinem Dei: multos filios hominum facit filios Dei; et nutritos servos per visibilem formam servi, perficit liberos ad videndam formam Dei. Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Et scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Nam qui sunt illi sapientiae scientiaeque thesauri, quae illae divitiae divinae, nisi quia sufficiunt nobis? Et quae illa multitudo dulcedinis, nisi quia satiat nos? Ostende ergo nobis Patrem, et sufficit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
estinant̃ pastores Le .xiͦ.¬
xpisti quem cognouere tota
mentis intentione uidere aduen¬
tum desidetant : neq enim cum
desidia. xpisti est querenda presen-¬
tia. Et ideo forte non nulli que¬
rentes. inuenire non merentus:
quia desidiose xpistum requirunt.
Ideo pastores isti sine mora in¬
uenerunt: quia ad illum ficle
non ficta currebant. Ad quem fe¬
stinant̃ ire est: non pedum gres¬
su accelerare. sed infide semper
ac uirtute proficere. Inuenerunt
in quit mariam et ioseph: et in¬
fantem positum inpresepio.

Expanded text:
Festinant pastores Christi quem cognovere, tota mentis intentione videre adventum desiderant. Neque enim cum desidia Christi est quaerenda praesentia. Et ideo forte nonnulli quaerentes invenire non merentur, quia desidiose Christum requirunt. Ideo pastores isti sine mora invenerunt, quia ad illum fide non ficta currebant, ad quem festinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere. Invenerunt, inquit, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio.
Abbreviated transcription (Latin):
bis uel pro nobis: ait deo¬
manifestabitur gloria tua. Apistus
autem et pater. unum sunt. Et
qui ipsum uidit: uidit et pa-¬
trem. Ergo dominus uirtutum
ipse est rex glorie. Conuertens noᷤ.
ostendet nobis faciem suam : et
cor nostrum. Quesiui uultum
tuum: uultum tuum domine
requiram. ne auertas uultum
tuum ame. Et respondeat ip̃e:
cordi nostro. Qui diligit me: man¬
data mea custodit. Et qui dili¬
git mer diligetur a patre meo.
et ego diligam eum et manife¬
stabo meipsum illi.

Expanded text:
bis, vel pro nobis, ait manifestabitur gloria tua . Ipse autem et Pater unum sunt : et qui ipsum videt, videt et Patrem . Ergo Dominus virtutum, ipse est rex gloriae . Convertens nos, ostendet nobis faciem suam; et cor nostrum: Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram; ne avertas faciem tuam a me . Et respondeat ipse cordi nostro: Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi .
Abbreviated transcription (Latin):
est. quod dominus ostendit nobis.¬
sint rationabilia. et pastoribus ec¬
cłie digna: diligenter inspice.
Uere enim quasi uigilantes non
dixerunt uideamus puerum. uide¬
amus quod dicitur: sed uideamu
uerbum quod factum est. In prin¬
cipio erat uerbum: et uerbum ca-

Expanded text:
it Dominus, et ostendit nobis.sint rationabilia, et pastoribus Ecclesiae digna, diligenter inspice. Vere enim quasi vigilantes non dixerunt: Videamus puerum, videamus quid dicitur, sed: Videamus verbum quod factum est: In principio erat Verbum, et Verb
Abbreviated transcription (Latin):
Rã quesumus domine deus
noster: ut familia tua que
filii tui domini nostri iesu xp̃i
est natiuitate saluata. euꝰuus
etiam sit ꝑpetua redemptio¬

Expanded text:
a, quaesumus, Deus noster, ut familia tua, quae Filii tui Domini nostri Jesu Christi est Nativitate salvata, ejus etiam sit perpetua redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
t enim panem angłorum
manducaret homo: creator
angelorum factus est homo Alli
laudant uidendo: nos credendo.
Iili fruendo: petendo. Tui capien¬
do: nos querendo. Iui intrando:
num omnes thesauros sapientie
et scientie nouerit in xpisto oc¬
cultos atq in paupertate carnis
eius absconditos: Quia ꝓpter nos
pauꝑ factus est. cum diues esset:
ut illuis pauꝑtate ditaremur

Expanded text:
Ut enim panem Angelorum manducaret homo, creator Angelorum factus est homo. Illi laudant vivendo, nos credendo: illi fruendo, nos petendo: illi capiendo, nos quaerendo: illi intrando, num omnes thesauros sapientiae et scientiae noverit in Christo occultos, atque in paupertate carnis ejus absconditos? Quia propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate ditaremur
Abbreviated transcription (Latin):
eR spinam uero signati sunt dor¬
trine spiritalis uiti. quidum de
peccatis ac uirtutibus disserunt. et
modo supplicia ẽtna minantur. mo¬
do celestis regni gaudia promittũt:
cor auel ientium pungunt. Sic ꝙ
mentem dolore compunctionis ꝑfo¬
rant: ut abeorum oculis quasi qui¬
dam sangus anime lacrime decur¬

Expanded text:
er spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decur
Abbreviated transcription (Latin):
rtus uero temꝑatiue untutis
est: ita ut dissoluta menbra
temꝑando constringat. Qui itaq
ꝑ myrtum nisi lasignati sunt. qui
afflictionibus procin iorum compat
sciunt. eorumq tribulationem ꝑ
compassionem temꝑant: RUir¬
go istael teuertere in ciuitates tuas usquequo
doiens auerteris generabis dominum saluatorem obla¬
tionem nouam int̾ra ambulabunt homines in salua¬

Expanded text:
rtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? jugo Israel, revertere ad civitates tuas. Usquequo dolens averteris? P. Generabis Dominum Salvatorem oblationem novam in terra: ambulabunt homines in salva
Abbreviated transcription (Latin):
abo insolitudine codrum le.ii.¬
et spinam & mẏitum et lignum olitie.
Ponam indeserto abietem ulmum. et
buxum simul ut uideant & sciant &
recogitent: et intelligant pariter.
ReParatus esto israeh in occursum di mini quoni¬
am uenit formans montes et creans spir.tus et
annuncians in hominibus secumdum ad uen¬
esertum quippe cdominus in
stagna aquarum. & terram in¬
uiam in riuos aquarum posuit:
quia gentilitati que prius ꝑaridi¬
tatem mentis nullos bonorum oꝑin
fructus ferebat. fiuenta sancte precdi¬
cationis dedit. Et ipsa adquam pri¬
us ꝓasꝑitate sue siccitatis uia predi¬
catoribus non patebat: doctrine post¬
modum ruos emanauit. R̾ Mle opor

Expanded text:
 in solitudine cedrum et spinam, myrtum et lignum olivae: ponam in deserto abietem, ulmum et buxum simul, ut videant, et sciant et recogitent et intelligant pariter . Resp. Paratus esto, Israel, in occursum Domini, quoniam venit firmans montes, et creans Spiritus et annuntians in hominibus Christum esse venestagnum aquae et terram inviam in rivos aquarum posuit, quia gentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit: et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Scr
Abbreviated transcription (Latin):
derelicte gentilitati. il est sancte
eccłe spiritalium uirtutum merita
tanquam deserto arbusta promitte¬
ret: ulmum quoq parit promisit
dicens. Ponam desertum instagna
aquarum: & t̾ram inuram in riuos

Expanded text:
Dominus gentilitati, id est sanctae Ecclesiae, spiritalium virtutum merita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos
Abbreviated transcription (Latin):
Ui iccirco melioris habitus ui¬
as et rectioris uite apprehendẽ
arcem uolunt. quia infirmos se esse
conspiciunt. quasi et peccatores se fa¬
tentur et dominum repellunt. eumq
inquo sanctificari debuerant fugiunt:
et uelut in ꝑturbatione politi consili¬
um non habent: dum moruntur et
uitam timent. Dnde et huic seruo
protinus respondetur. Serue male
et piger: sciebas quia meto ubi non
semino. et congrego ubi non spargo.
Oportuit ergo te dare peccuniam
meam nummulariis: et ego ueniens
recepissem utiq quod meum est cum

Expanded text:
ui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve malet piger, sciebas, quia meto ubi non semino: et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum
Abbreviated transcription (Latin):
x uerbis suis scruiis constringi¬
tur cum dominus dicit. Me
ubi non semino: et congrego
uibi nonsparsi. Ac si aperte dicat. Si
iuxta cuam sententiam et illud exqui¬
ro quod nondedi. quanto magis ate
exquiro quod aderogandum dedi:
Oportuerat ergo te dare peccuniam
meam nummulariis: et ego ueniens
recepissem utiq quod meum est cũ
uiura. Pecuniam uero numinularitᷤ

Expanded text:
x verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
ed sicut nostrum periculum
aspicitis si dominicam pecu-¬
niam teneamus: ita uestrum fratres
ris auobis exigitur hoc quod audi¬
stis. In usura quippe: pecunia etiã
non data recipitur. Cum enim hoc
redditur quod acceptum fuerat:
etiam illud suꝑ impenditur quod ac-¬

Expanded text:
ed sicut nostrum periculum aspicitis si dominicam pecuniam teneamus, ita vestrum, fratres cum usura exigitur quod auditis. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum fuerat, illud etiam superimpenditur quod ac
Abbreviated transcription (Latin):
ex gloriose presulum corona confi¬
tentium qui respuentes terrena ꝑ¬
ducis ad celestia. Aurem benignam
protinus appone nostris uocibus trophea
sacra pangimus. ignosce quod deliqui
mus. E uincis in martyribus parcen¬
do confessoribus tu iunce nr̃a crimina
donando indulgentiam. Prã pat̃ piissi.¬

Expanded text:
Rex gloriose Martyrum, Corona confitentium; Qui respuentes terrea Perducis ad Coelestia. Aurem benignam protinus Appone nostris vocibus: Trophea sacra pangimus: Ignosce quod delinquimus. CLXVIII Tu vincis in Martyribus, Parcendo confessoribus: Tu vince nostra crimina, Donando indulgentiam. Deo Patri si
Abbreviated transcription (Latin):
ca dicitur. Suge serue bone et ficie¬
lis: quia super pauca fuisti fidelis. supͣ
multa te constituam: intra in gaudiũ
domini tui. Pauca quippe sunt bona
omnia presentis uite: quamlibet multa
esse uideantur comparatione retributi¬

Expanded text:
rve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam, intra in gaudium domini tui. Pauca quippe bona sunt omnia praesentis vitae, quamlibet multa esse videantur, comparatione retributi
Abbreviated transcription (Latin):
datis dei meruit infitmos cutare dedit illi do¬
minus clarit atem magnam eetos illumi nare
et demones esfugare n . Eece homo sine
querela uerus dei cultor abstinens se ab omni oꝑe
malo et permanens in inocentia sua. dedit illi.
ctus habitabit intabernaculo tuo operatus est

Expanded text:
partim meruit infirmos curare. Dedit illi Dominus claritatem magnam, caecos illuminare et daemones effugare. Vers. Ecce homo sine querela, verus Dei cultor, abtinens se ab omni opere malo, et permanens in innocentia sua. Dedit. ctus habitabit in tabernaculo tuo; ope
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃orum tuorum patrocinio sup¬
plicariti. ut quod propria fiducia non
presumit suffragrantium meritis con
tuorum frequentibus facis natalicul
inter esse ꝑpetus tribuas gaudere con¬
sortiis. ꝑ¬

Expanded text:
sanctorum Ill. patrocinio supplicantis, ut quod propria fiducia non praesumit suffragantium meritis constuorum frequeninteresse, perpetuis tribuas gaudere consortiis.