comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m insederit amor. ut interiore potius foueret᷑ affectu:
quã forensi blanditia diuulgaret᷑. Neq enĩ alioꝵ querebamꝰ
testimonium. qui tantã nr̃i grãm tenebamus. Ita uirilis se
utriq nrm germanitatis sucꝰ in fuderat: ut ñ blandiciis
ꝓbare amorẽ. sed conscia mente pietatis interno amore con-¬
tenti: fucũ blanditiarũ non requirere uideremur. quos
& ipsa in amorẽ mutuũ imago formaret. Nescio enĩ quã ex¬
pressiore mentis. quam corporis similitudine: alter in alte¬
ro uidebam᷑. Quis te aspexit qͥ non me uisũ putaret: Quo¬
tiens aliquos salutaui. qui qm̃ tẽ prius consalutauerant
se ame iam dicerent salutatos. Quanti tibi direrunt aliqͥd
qui se michi dixisse memorarent: Quȩ mͥ hinc gaudia.
quanta frequent᷑ oborta lȩtitia. qd̾ eos re in nobis cernerẽ:
quam gratꝰ error. quã iocunda ꝓlapsio. quã religiosa fallatia.

Expanded text:
nostrum insederit amor, ut interiore potius foveretur affectu, nostrum insederit amor, ut interiore potius foveretur affectu, quam forensi blanditia divulgaretur; neque enim aliorum quaerebamus testimonium, qui tantam nostri gratiam tenebamus. Ita virilis se utrique nostrum germanitatis succus infuderat, ut non blanditiis probare amorem, sed conscia mente pietatis interno amore contenti, fucum blanditiarum non requirere videremur, quos et ipsa in amorem mutuum imago formaret; nescio enim qua expressione mentis, qua corporis similitudine alter in altero videbamur. 38. Quis te aspexit, qui non me visum putaret? Quoties aliquos salutavi, qui quoniam te prius consalutaverant, se a me jam dicerent salutatos! Quanti tibi dixerunt aliquid, qui se mihi dixisse memorarent! Quae mihi hinc gaudia, quanta frequenter oborta laetitia, quod eos errare in nobis cernerem! Quam gratus error, quam jucunda prolapsio, quam religiosa fallacia,
Abbreviated transcription (Latin):
supremo urgerer occasu: hoc solũ dolebam qd̾ non ipse
assideres lectulo. ac uotiuũ mͥ cũ scã sorore partitꝰ offici¬
um. morientis ocłos digitis clauderes tuis. Quid optaue¬
ram: qͥuid rependo: quȩ uota deficiunt: quȩ ministeria
succetunt: aliud p̃parabam aliud exhibere cõpel-¬
succedunt: aliud p̃parabam
loꝵ lumina. quȩ potusti frẽm uidere morientẽ. Oinmi-¬
tes & asperȩ manus. quȩ clausistis oculos in quib plus uide¬
bam. Odurior ceruix. quȩ tã lugubre onꝰ consolabili lica
obsequio gestare potuisti. Hȩc tu fr̃ mͥ iustius exhiberes. hȩc
ego a te expectabam: hȩc ego officia desiderabã. Nunc uͦ ipse
meȩ uitȩ suꝑstes. qd̾ sine te solaciũ capiam. qui solus meren-¬
tem solari solebas. excitare lȩtitiam. mȩstitudinẽ de pulsare:
qualẽ te nunc ego fr̃ aspicio. iam nulla mͥ uerba referentem.
iam nulla offerentẽ oscula: quamquã ita mutuus semꝑ utriq

Expanded text:
supremo! urgerer occasu; hoc solum dolebam, quod non ipse supremo! urgerer occasu; hoc solum dolebam, quod non ipse assideres lectulo, ac votivum mihi cum sancta sorore partitus officium, morientis oculos digitis tuis clauderes. Quid optaveram! Quid rependo! Quae vota deficiunt! Quae ministeria ccedunt! Aliud praeparabam, aliud exhibere compelsuccedunt! Aliud praeparabalorum lumina, quae potuistis fratrem videre morientem! O immites et asperae manus, quae clausistis oculos, in quibus plus videbam! O durior cervix, quae tam lugubre onus, consolabili licet obsequio, gestare potuisti! 37. Haec tu, frater, mihi justius exhiberes. Haec ego a te exspectabam, haec ego officia desiderabam. Nunc vero ipsae meae vitae superstes, quod sine te solatium capiam, qui solus moerentem solari solebas, excitare laetitiam, moestitudinem propulsare? Qualem te nunc ego, frater, aspicio, jam nulla mihi verba referentem, 1124 jam nulla offerentem oscula! Quamquam ita mutuus semper utrique
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝗd de me loquar. cui neq mori licet. ne sororẽ relinqͣm
neq uiuere libet. ne a te euellar: Quid enĩ mͥ sine te potest
esse iocundũ. in quo omĩs semꝑ fuit nr̃a iocunditas: aut ꝗd
diutius in hac uita degere iuuat. atq int̾ris morari. inqͥb
tam diu iocunde uiximus. quã diu simul uiximꝰ: Et si
esset qd̾ hic delectari posset: sine te delectari ñ possit. Et
si quando uoluissemꝰ inpense uitã ꝓducere: iam tam̃ sine
te ẽẽ nollemꝰ. Hȩc intolerabilia. Quid enĩ tolerabile sine tan¬
to uitȩ comite. tanto laboꝵ meoꝵ officioꝵq consorte. Cuius
ego casũ quo eẽt tolerabilior nec p̃meditari potui. Ita paue¬
at animꝰ : de illo telae aliqͥd cogitare. Non quo conditionẽ
ignorarẽ. sed quidã uotoꝵ usus sensũ cõmunis fra-¬
gilitatis obduxerat : ut de illo nisi secunda omiã cogita¬
re nescirẽ. Deniq ꝓxime cũ graui quodã atq utinam

Expanded text:
Nam quid de me loquar, cui neque mori licet, ne sororem relinquam: Nam quid de me loquar, cui neque mori licet, ne sororem relinquam: neque vivere libet, ne a te avellar? Quid enim mihi sine te potest esse jucundum, in quo omnis semper fuit nostra jucunditas? aut quid diutius in hac vita degere juvat, atque in terris morari, in quibus tamdiu jucunde viximus, quamdiu simul viximus! Etsi esset quod hic delectare nos posset, sine te delectare non posset: et si quando voluissemus impense vitam producere, jam tamen sine te esse nollemus. 35. Haec intolerabilia. Quid enim tolerabile sine te tanto vitae comite, tanto laborum meorum officiorumque consorte? Cujus ego casum quo esset tolerabilior, nec praemeditari potui; ita pavebat animus de illo tale aliquid cogitare! non quo conditionem ignorarem, sed quidam votorum usus sensum communis fragilitatis obduxerat; ut de illo nisi secunda omnia cogitare nescirem. 36. Denique proxime cum gravi quodam atque utinam
Abbreviated transcription (Latin):
te faciebas. Et si infirmꝰ ꝓnobis: tañ firmꝰ tͥ. Qui cũ auiro
nobili reuocareris sỹ maco tuo parente qđ ardere bello ita-¬
lia diceretur. qd inꝑicłm tenderes. quod in hostẽ incurreres:
respondisti. hanc ipsam tͥ causans ueniendi ne nr̃o deesses
pericło: ut consortẽ te frat̾ni discriminis exhiberes. felix
g̾ tam oportuno obitu. quia ñ es inhunc seruatꝰ dolorẽ. Certe
felitior quã scã soror. quȩ tuo solatio destituta: de suo pudore
sollicita. duobus nuꝑ beata germanis. nunc ex duob frĩbus
erũnosa: neq alterũ sequi potest. neq alterũ derelinquere.
Cui tumulus hospiciũ tuus. & corporis tui sepulchrũ ÷ domꝰ.
Atq utinã uł hoc tutum diuersorĩsibus infletib. potꝰ in lacri¬
mis. Cibum & enĩ dedisti nobis panẽ lacrimarũ: & potũ dedis¬
ti nobis in lacrimis in mensura: aut fortasse ultra m̃suram.

Expanded text:
te faciebas; et si infirmus pro nobis, tamen firmus tibi. Qui cum a viro te faciebas; et si infirmus pro nobis, tamen firmus tibi. Qui cum a viro nobili revocareris Symmacho tuo parente, quod ardere bello Italia diceretur, quod in periculum tenderes, quod in hostem incurreres; respondisti hanc ipsam tibi causam esse veniendi, ne nostro deesses periculo, ut consortem te fraterni discriminis exhiberes. 33. Felix igitur tam opportuno obitu, quia non est in hunc servatus dolorem. Certe felicior 1123 quam sancta soror, quae tuo solatio destituta, de suo pudore sollicita, duobus nuper beata germanis, nunc ex duobus fratribus aerumnosa, neque alterum sequi potest, neque alterum derelinquere: cui tumulus hospitium tuus, et corporis tui sepulcrum est domus. Atque utinam vel hoc tutum diversorium! Cibus in fletibus, potus in lacrymis; cibum etenim dedisti nobis panem lacrymarum, et potum dedisti nobis in lacrymis in mensura, aut fortasse ultra mensuram . 34.
Abbreviated transcription (Latin):
nosceris: quantũ ingemisceres. quã doleres in alpium uallo
sũmam nr̃ȩ salutis consistere: Lignoꝵq congeribus constry¬
i murũ pudoris: Qua afflictione mereres tam tenui¬
abesse discrmine tuos abhoste impuro atq crudeli. qui nec
pudicitiȩ parceret. nec saluti: Quonã in quã modo hoc fer¬
res quȩ nos ꝑpeti & fortasse qd̾ grauius est spectare cogem᷑:
Rapi uirgines. & auulsos a conplexii parentũ paruos libe-¬
ros supra tela iactari: incestari sacrata dõ corpora. & senilẽ
uiduȩ maturioris uterũ inusus de suetos onerũ redire ñ
pignoꝵ: Quonã in quã modo ista tolerares. qͥ etiam in ulti¬
mo spũ tui iã fortassis oblitꝰ. & adhuc nr̃i non immemor: de ca¬
uenda incursione barbaroꝵ nos sepus ãmonebas. cõmemorans
non frustrate dixisse fugiendũ. Fortasse ideo qd̾ nos destitui
tua morte cernebas. Quod non infirmitate animi: sed pieta¬

Expanded text:
nosceres, quantum ingemisceres, quam doleres in Alpium vallo nosceres, quantum ingemisceres, quam doleres in Alpium vallo summam nostrae salutis consistere, lignorumque concaedibus construi murum pudoris! Qua afflictione moereres tam tenui discrimine tuos ab hoste distineri, ab hoste impuro atque crudeli, qui nec pudicitiae parceret, nec saluti! 32. Quonam, inquam, haec modo ferres, quae nos perpeti, et fortasse quod gravius est spectare cogemur, rapi virgines, et avulsos a complexu parentum parvulos liberos supra tela jactari, incestari sacrata Deo corpora, et senilem viduae maturioris uterum in usus desuetos oncrum redire, non pignorum? Quonam, inquam, modo ista tolerares, qui etiam ultimo spiritu tui jam fortassis oblitus, et adhuc nostri non immemor, de cavenda incursione Barbarorum nos saepius admonebas, commemorans non frustra te dixisse fugiendum. Fortasse ideo quod nos destitui tua morte cernebas: quod non infirmitate animi, sed pieta
Abbreviated transcription (Latin):
recideret labẽ. atq in hanc flebilẽ uitã rediret. quẽ raptum
magis esse extam imminentibus malis urgentibusq ꝑiclis
gaudere debemꝰ: Namsi pato seculo bellisq cessantibus. rap¬
tum e noch nemo defleuit: sed magis propħa laudauit. sic enĩ
scriptura de illo dixit. raptꝰ ÷ ne malitia mutaret cor eius:
quantomagis non iure dicendus est. cũ obscł̃i lubricum
uitȩ accedat ambiguũ. raptꝰ est ne in manus incideret barbaroꝵ
raptꝰ ÷ ne totius orbis excidia. mundi finẽ ꝓpinquoꝵ funera. ci¬
uiũ mortes. postremo: ne scãrũ uirginũ atq uiduarũ quod
omĩ morte acerbus est: colluuionem uideret: Ego uͦ de fr̃ cũ
nobis ereptꝰ es: sed ꝑicłis. Non uitã amisisti. sed incongruen¬
tiũ acerbitatũ formidine caruisti. Nam qui eras scȩ mentis
miscd̾ia in tuos. si nunc urgeri italiã tam ꝓpinquo hoste cog¬

Expanded text:
recideret labem, atque in hanc flebilem vitam rediret, quem raptum recideret labem, atque in hanc flebilem vitam rediret, quem raptum magis 1122 esse ex tam imminentibus malis urgentibusque periculis gaudere debemus? Nam si pacato saeculo, bellisque cessantibus, raptum Enoch nemo deflevit, sed magis propheta laudavit, sicut de illo Scriptura dixit: Raptus est, ne malitia mutaret cor ejus ; quanto magis nunc jure dicendum est, cum ad saeculi lubricum, vitae accedat ambiguum! Raptus est, ne in manus incideret Barbarorum: raptus est, ne totius orbis excidia, mundi finem, propinquorum funera, civium mortes, ne postremo sanctarum virginum atque viduarum, quod omni morte acerbius est, colluvionem videret. 31. Ego vero te, fnobis ereptus es, sed periculis: non vitam amisisti, sed ingruentium acerbitatum formidine caruisti. Nam qua eras sanctae mentis misericordia in tuos, si nunc urgeri Italiam tam propinquo hoste cog
Abbreviated transcription (Latin):
uersis gratius. Neq uͦ mͥ mediocre meritũ. tanti uidet᷑
flentes uiduȩ discribunt᷑: uel in eũgłio mota lacrimis ui¬
duȩ. ꝓsequens turba funꝰ ad olescentis inducit᷑: cui resur¬
rectio debebatur. lllã tam̃ tabitham uiduȩ: hunc tota ciui¬
tas fleuit. Hongͦ dubiũ est urĩs lacrimis apłoꝵ patrociniũ
diuinȩ tam̃ potestatis auctoritate acrutiatib mortis. & a nequi¬
tiȩ sp̃italis incursionib. eius animã liberauit. & si non rese¬
dit in loculo qui erat mortiuis: tam̃ requie uit in xp̃o. Et
si non locutꝰ ÷ nobis. tam̃ ea quȩ supra nos sunt cernit: & quȩ
potiora sunt nobis iam se uidere letat᷑. Propterea enĩ quȩ in
ȩũgłio legimꝰ. quȩ futura sunt intellegamꝰ: &p̃sentiũ speci¬
es indicium futuroꝵ est. Non opꝰ fuit e resurrectio tempo¬
ralis. cui ȩt̾na debet᷑. Quid enĩ in hanc miserã &erũnosissimã

Expanded text:
versis gratius. 29. Neque vero mihi mediocre meritum tanti videtur versis gratius. 29. Neque vero mihi mediocre meritum tanti videtur flentes viduae describuntur, vel in Evangelio mota lacrymis viduae prosequens turba funus adolescentis inducitur, cui resurrectio debebatur; illam tamen Thabitam viduae, hunc tota civitas flevit. Non ergo dubium est vestris lacrymis apostolorum patrocinium divinae tamen potestatis auctoritate a cruciatibus mortis, et a nequitiae spiritalis incursionibus ejus animam liberavit: et si non resedit in loculo, qui erat mortuus; tamen requievit in Christo: et si non locutus est nobis; tamen ea quae supra nos sunt, cernit: et quae potiora sunt nobis, jam se videre laetatur. Per ea enim quae in Evangelio legimus, quae futura sunt intelligimus: et praesentium species indicium est futurorum. 30. Non opus fuit ei resurrectio temporalis, cui aeterna debetur. Quid enim in hanc miseram et aerumnosissimam
Abbreviated transcription (Latin):
O fallax lȩtitia: o incerta humanarũ rerum curricula.
Ex africa redditũ. ex mari restitutũ. ex naufragio reserua¬
tum. putabamꝰ iam nobis ñ posse eripi. Sed grauiora naufra-
gia int̾ris positi sustinemus. Nam quẽ non potuerunt nau¬
fragia ad mortẽ deducere strenuis natatib euitata. eius
mors cȩpit nobis eẽ naufragio. Quid enĩ suꝑ est suauita¬
tis quib tã p̃dulce decus. tam carũ inhis mundi tenebris
lum̃ extinctũ est: in quo non nr̃ȩ solũ familiȩ. sed totius
patriȩ decus occidit. Habeo sane uobis fr̃s dilectissimi plebs-
quadã pietate de fertis. Non enĩ miscdiȩ priuatȩ dolor:
sed quoddam publicȩ officiũ & munus est gr̃ȩ. Aut si qua
uos mei tangit miscłia qđ talem fratrẽ amiserim: habeo
fructũ uberẽ. habeo ur̃i pignꝰ affectꝰ. Mallẽ frẽm uiuentẽ.
Sed tam̃ publicũ officiũ inscłis rebus iocundius est: in ad¬

Expanded text:
O fallax laetitia! o incerta humanarum rerum curricula! O fallax laetitia! o incerta humanarum rerum curricula! Ex Africa redditum, ex mari restitutum, ex naufragio servatum, putabamus jam nobis non posse eripi: sed graviora naufragia 1121 in terris positi sustinemus; nam quem non potuerunt naufragia maris ad mortem deducere, strenuis natatibus evitata, ejus mors coepit nobis esse naufragio. Quid enim superest suavitatis, quibus tam praedulce decus, tam clarum in his mundi tenebris lumen exstinctum est: in quo non nostrae solum familiae, sed totius patriae decus occidit? 28. Habeo sane vobis, fratres dilectissimi, plebs a, nova quadam pietate defertis. Non enim misericordiae privatae dolor, sed quoddam publicae officium et munus est gratiae: aut si qua vos mei tangit misericordia, quod talem fratrem amiserim, habeo fructum uberem, habeo vestri pignus affectus. Mallem fratrem viventem; sed tamen publicum officium in secundis rebus jucundius est, in ad
Abbreviated transcription (Latin):
uertisti. Tu solus nob̾ qͥ oĩb es p̾ferendus eriperis: quasi
ideo mortẽ distuleris. ut consũmares pietatis officium:
palmã efficatiȩ reportares. Quam nec ipsi nos fr̃ lm̃e
Quos ideo ad epti sumꝰ. ñ quia eoꝵ fuit expectanda ꝑceptio:
sed ne uilis dissimulatio uideret᷑. An fortasse ideo sunt tri-¬
buti. ut quia maior tui obitu nr̃ȩ futurꝰ erat uoluptatis
occasus: sine nobis iam uiuere disceremꝰ. Equidem p̾sage
mentis agnosco formidinẽ. dũ repeto sȩpe que scripserim.
Reuocabam te fr̃. ne ipse africã peteres: ac potius aliquem
destinares. Limebam te cõmittere uiȩ. fluctib credere: & soli¬
to metꝰ maior incesserat animũ. Sed & ꝑegrinationẽ explicu¬
isti. & rem ordinasti: &ueteri insentinoso ut audio nauigio.
iterũ te fluctib credidisti. Namq dũ celeritatẽ aucuparis
cautelã p̾ter misisti: auidus nr̃ȩ grẽ. dissimulans ꝑicłi tui.

Expanded text:
vertisti, tu solus nobis, qui omnibus es praeferendus, eriperis; quasi vertisti, tu solus nobis, qui omnibus es praeferendus, eriperis; quasi ideo mortem distuleris, ut consummares pietatis officium, palmam efficaciae reportares. 25. Quam nec ipsi nos, frater cQuos ideo adepti sumus, non quia fuit eorum expetenda perceptio, sed ne vilis dissimulatio videretur. Aut fortasse ideo sunt tributi, ut quia immaturo tui obitu nostrae futurus eras voluptatis occasus, sine nobis jam vivere disceremus. 26. Et quidem praesagae mentis agnosco formidinem, dum repeto saepe, quae scripserim. Revocabam te, frater, ne ipse Africam peteres, ac potius aliquem destinares. Timebam te committere viae, fluctibus credere, et solito metus major incesserat animum: sed et peregrinationem explicuisti, et rem ordinasti, et veteri et sentinoso, ut audio, navigio iterum te fluctibus credidisti. Namque cum celeritatem aucuparis, cautelam praetermisisti, avidus nostrae gratiae, dissimulans periculi tui. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ imaginis uoluntate. Quã uirtutes tuas tacitꝰ mecũ
ipse mirabar: Quã plaudebam mͥ. qđ tali me dñs frẽ
donauerat . tampudico. tam efficaci. tã in nocente tam
simplici: ut cũ tuam innocentiã cogitarẽ efficatiam
desꝑarem. Cũ efficatiã cernerẽ: innocentiam ñ putarem.
Sed utrũq mira quadã uirtute ungebas. Deniq ea quȩ
ambo nequiueramꝰ concludere : solus implesti. Naudebat
sibi ut audio ꝓsper. qd̾ sacerdotii met occasione redditu¬
rũ se quẽ ab stulerat non putabat. Sed uehementiorẽ
tuã unius efficatiã exꝑtus est quã duoꝵ. Itaq soluit oĩa.
nec moderationi ingratꝰ tuȩ. nec illudens pudori. sed & mo¬
destiȩ gratꝰ: nec insolens efficatiȩ. Sed cui fr̃ illa quesisti:
Nos enĩ idem uolebamꝰ laboꝵ tuorũ esse p̃miũ. qđ docu¬
mentum erat. Per egisti omĩa. & ubi ꝑfunctꝰ omĩb re¬

Expanded text:
rnae imaginis voluptates. Quam virtutes tuas tacitus mecum rnae imaginis voluptates. Quam virtutes tuas tacitus mecum ipse mirabar! quam plaudebam mihi, quod tali me Dominus fratre donaverat, tam pudico, tam efficaci, tam innocenti, tam simplici; ut cum tuam innocentiam cogitarem, efficaciam desperarem: cum efficaciam cernerem, innocentiam non putarem! Sed utrumque mira quadam virtute jungebas. 24. Denique ea quae ambo nequiveramus concludere, solus implesti. Plaudebat sibi, ut audio, Prosper, quod sacerdotii mei occasione redditurum se, quae abstulerat, non putabat: sed vehementiorem tuam unius efficaciam expertus est, quam duorum. Itaque solvit omnia, nec moderationi ingratus tuae, nec illudens pudori: sed et modestiae gratus, nec insolens efficaciae. Sed cui, frater, illa quaesisti? Nos enim idem volebamus laborum tuorum esse praemium, quod documentum erat. Peregisti omnia, et ubi perfunctus omnibus re
Abbreviated transcription (Latin):
me uoluptati fuit: Quis non usus nobis. & ꝓpe usus ipse
somnꝰq cõmunis: Quȩ discreta umquã uoluntas: Qđ non
cõmune uestigiũ fuere: ut cũ gradum tollerẽ uel tu
meũ. uel ego tuũ corpꝰ uiderer ad tollere. Quod siquando
sine altero ꝓdeundũ fuit. intectũ latꝰ putares affectum.
Uultũ cerneres. mestũ animũ iudicares. Non ad scãm gra-¬
tiam uigor solitꝰ penitebat. suspecta omĩbus solitudo: me-¬
tum alicuiꝰ ȩgritudinis afferebat. ita nouum uidebatur
ficilis ꝓgredi. uerecundus uideri. & redire deꝓperans
qđ sine te ꝓcedere non liberet. At uͦ ubi ambob pro¬
deundũ fuit. non plura initinere uestigia quã uerba.
nec incessus quã sermo crebrior. nec ambulandi cura.
sed colloquendi gr̾a. Uterq enĩ nr̃m ex alteriꝰ ore pende¬
bat. Non intento aspectu legere iterum. mutuos sollicitꝰ
exciꝑe sermones. haurire ocłoꝵ grãm: sed spirare frat.¬

Expanded text:
me voluptati fuit? Quis non usus nobis, et prope visus ipse, me voluptati fuit? Quis non usus nobis, et prope visus ipse, somnusque communis? Quae discreta umquam voluntas? Quod non commune vestigium? fere ut cum gradum tollerem, vel tu meum, vel ego tuum corpus videremur attollere. 22. Quod si quando sine altero prodeundum fuit, intectum latus putares, affectum vultum cerneres, moestum animum judicares: non assueta gratia, non vigor solitus praenitebat: suspecta omnibus solitudo metum alicujus aegritudinis afferebat. Ita novum videbatur ficilis progredi, verecundus videri, et redire properans, quod sine te procedere non liberet. 23. At vero ubi ambobus prodeundum fuit, non plura in itinere vestigia, quam verba; nec incessus, quam sermo crebrior: nec ambulandi cura, sed colloquendi gratia; uterque enim nostrum ex alterius ore pendebat. Non intento aspectu legere iter, sed mutuo sollicitos experiri sermones, haurire oculorum gratiam, spirare frate
Abbreviated transcription (Latin):
Tu enĩ mͥ unꝰ eras indomo solatio: foris decori. Tu enĩ in
consiliis arbit̃. curȩ particeps. dep̾cator solicitudinis: depul¬
sor meroris. Tu meoꝵ assertor actuum. cogitationũq lefen¬
sor: tu postremo unꝰ in quo domestica sollicitudo resider&:
publica cura reqͥesceret. Testor in scãm animã tuã. me in-
fabricis ȩccłȩ id sepe ueritũ esse nedisplicerẽ tͥ. deniq
ubi redisti. obiurgasti morã. Ita domi forisq eruditor qͥdã
& arbit̃ sacerdotis: ut domestica cogitare non sineres. pu¬
blica iura recenseres: ut non uerear ne uidear arrogant᷑
dicere. Hȩc enĩ laudis tuȩ portioest. quia sine offensione
ulla & gubernasti frĩs domũ: & cõmendasti tibi sacerdotiũ.
Sentio equidẽ qđ repetendis officiis tuis. recensendisq
uirtutib afficiat᷑ animꝰ: sed tam̃ in ipsa mei affectione
meminisse gra: Quid enĩ mͥ umquã iocundũ. qd̾ non esset
ex te ꝓfectum: Quid inquã mͥ sine te. aut tͥ umquã sine

Expanded text:
Tu enim mihi unus eras domi solatio, foris decori: tu, inquam, in consiliis arbiter, curae particeps, deprecator sollicitudinis, depulsor moeroris: tu meorum assertor actuum, cogitationumque defensor: tu postremo unus, in quo domestica sollicitudo resideret, publica cura requiesceret. Testor sanctam animam tuam, me in fabricis Ecclesiae id saepe veritum esse, ne displicerem tibi. Denique ubi rediisti, objurgasti moram: ita domi forisque eruditor quidam et arbiter sacerdotis, ut domestica cogitare non sineres, publica curare censeres. At non verear, ne videar arroganter dicere; haec enim laudis tuae portio est, quia sine offensione ulla et gubernasti fratris domum, et commendasti sacerdotium. 21. Sentio equidem quod repetendis officiis tuis, recensendisque virtutibus, afficiatur animus: sed tamen in ipsa mei affectione meminisse gratia? Quid enim mihi umquam jucundum, quod non esset ex te profectum? Quid, inquam, mihi sine te, aut tibi umquam sine
Abbreviated transcription (Latin):
ad iulia: & si diutius morari tͥ uidebor accersi. Nap
enĩ umquã ꝓlixius afuimꝰ a nobis. tu tam̃ soleba
reuisere. Nunc qm̃ tu redireꝰ ñ potes: nos adte ibi¬
mus. Ẽ quũ est ut offitiũ inpendamꝰ: sub eamꝰ uicͥ
Nũquam nobis fuit uitȩ conditio discretior. Seꝑ
aut sanitas. aut ȩgritudo cõmunis. ut cũ alter
consortiũ egritudinis fuit: Quomͦ mortis consor¬
tium non fuit: tibi nunc om̃ps ds̃ innexiam cõ¬
mendo animã: tͥ hostiam meã offero. Cape ꝓpitiusi
ac serenꝰ fraternũ munus: sacrifitium sacerdotis.
Hȩc mei iam libamina premitto: in hoc adte pig¬
nore uenio.Non pecuniȩ sed uitȩ pignore. neme
diutius residere fatias tanti fenoris debitorem. Nõ
mediocris est fraterni amoris usura: nec uilis na¬
turȩ sors. quã cumulant increm̃ta uirtutis. Possũ
ferre. si cito cogar de ex soluere. Eplicit lib primꝰ.

Expanded text:
adjuva, et si diutius morari tibi videbor, accerse. Neque adjuva, et si diutius morari tibi videbor, accerse. Neque enim umquam prolixius abfuimus a nobis, tu tamen solebas revisere. Nunc quoniam tu redire jam non potes, nos ad te ibimus: aequum est ut officium rependamus, subeamus vicem. Numquam nobis fuit vitae conditio discretior: semper aut sanitas aut aegritudo communis; ut cum alter consortium aegritudinis fuit, quomodo mortis consortium non fuit? 80. Tibi nunc, omnipotens Deus, innoxiam commendo animam, tibi hostiam meam offero: cape propitius ac serenus fraternum munus, 1136 sacrificium sacerdotis. Haec mei jam libamina praemitto, in hoc ad te pignore venio, non pecuniae, sed vitae pignore; ne me diutius residere facias tanti fenoris debitorem. Non mediocris est fraterni amoris usura, nec vilis naturae sors, quam cumulant incrementa virtutis. Possum ferre, si cito cogar exsolvere. LIBER SECUNDUS.
Abbreviated transcription (Latin):
loris & c̃munis seriem deplorationis in metu pu¬
doris obtexat. Consolare ergo qui potes adire
animum. penetrare mente. Cernat te esse presen¬
tem sentiat non esse defunctum. Vt cuius secura de
merito eiꝰ facta solatio. discat ꝓeo ñ grauiter dole¬
re.qui se ad monuerit non dolendũ. Sed qͥd ego de
moror fr̃. quid expectẽ. ut nr̃a tecũ moriatur. &
qͥsi con sepeliat᷑ oratio: licet ipsa speties & exanimis
corporis forma solet᷑. o culosq manens gr̃a. & ꝑ ma¬
nens figura demulceat. Nichil inquã moror. Pro¬
cedamiis ad tumulũ. Sed prius ultimũ coram popl
uale dico. Pacem p̃dico osculũ soluo. Precede ad
illam cõmunem omĩb & tlebitam. sed iam mͥ p̃cȩte¬
ris desiderabilẽ domũ: para hospitii c̃sortiũ. Et
quemad modũ hic omĩa nobis fuere cõmunia: ita
illic quoq uis diuiduũ nesciamus. Ne queso cupi¬
entẽ diu deseras. ꝓperantem expecta. festinantem

Expanded text:
loris; et communis seriem deplorationis metu puloris; et communis seriem deplorationis metu pudoris obtexat. Consolare ergo qui potes adire animum, penetrare mentem. Cernat te esse praesentem, sentiat non esse defunctum; ut cujus secura de merito, ejus functa solatio, discat pro eo non graviter dolere, qui se admonuerit non esse dolendum. 78. Sed quid ego te morer, frater? quid exspectem, ut nostra tecum commoriatur, et quasi consepeliatur oratio? Licet ipsa species et exanimis corporis forma soletur, oculosque manens gratia et permanens figura demulceat; nihil, inquam, moror, procedamus ad tumulum. Sed prius ultimum coram populo vale dico, pacem praedico, osculum solvo. Praecede ad illam communem omnibus et debitam, sed jam mihi prae caeteris desiderabilem domum. Para hospiti consortium; et quemadmodum hic omnia nobis fuere communia, ita illic quoque jus dividuum nesciamus. 79. Ne, quaeso, cupientem tui diu differas, properantem exspecta, festinantem
Abbreviated transcription (Latin):
sorori qͥd fiet : quȩ lic& diuino metu pietate tem¬
peret: rursus tam̃ ipsũ pietatis dolorẽ studio reli¬
gionis accendit. Strata humi & totũ gremio sui
complexa tumulũ laborioso fessa incessu. tristis af¬
fectu. dies noctesq merorẽ integrat. Nam lic& fle¬
tũ plerũq sermone suspendat: in oratione reno¬
uat. & quamuis scripturarũ memoria c̃solationes
serentib p̾currat: flendi tam̃ desideriũ predican¬
di assiduitate cõpensat: lacrimarũ ubertate. tũc
precipue quando nemo interrũpere possit in-¬
staurans. Ita qd̃ miserearis habes. quod reprehen-¬
daris ñ habes. Fere enĩ in oratione uirtus ẽ. Et
quã quã istud familiare uirginib. quib mollor
sexus. tenerior affectꝰ. c̃tuitu cũ munis fragilita¬
tis. in lacrimas ȩtiã sine domestici sensu doloris
excusandi grã. Neq enĩ possis ꝓhibere qd̾ doceas.
presertim cũ religionis astruat᷑ lacrimas non do¬

Expanded text:
sorori quid fiet, quae licet divino metu pietatem temsorori quid fiet, quae licet divino metu pietatem temperet; rursus tamen ipsum pietatis dolorem studio religionis accendit, strata humi et totum gremio sui complexa tumulum, laborioso fessa incessu, tristis affectu, dies noctesque moerorem integrat? Nam licet fletum plerumque sermone suspendat, in oratione renovat: et quamvis Scripturarum memoria consolationes serentibus praecurrat; flendi tamen desiderium precandi assiduitate compensat, lacrymarum ubertatem tunc praecipue, quando nemo interrumpere possit, instaurans. Ita quod miserearis, habes: quod reprehendas, non habes; flere enim in oratione virtutis est. Et quamquam istud familiare virginibus, quibus mollior sexus, tenerior affectus, contuitu communis fragilitatis in lacrymas etiam sine domestici sensu doloris excusandi gratia. Neque enim possis prohibere, quod doceas; praesertim cum religionis astruat lacrymas, non do
Abbreviated transcription (Latin):
relaxatus euaporat affectus. Neq enĩ sine te esse
possum. aut tui non meminisse umquã. aut me¬
minisse sine lacrimis. O amari dies. qui int̾ruptam
copulam ꝓditis. O flebiles noctes. quȩ tam bonum
consortẽ quietis & in diuiduum m comitẽ ꝑdidistis
Quas ederetis cruces. nisi se offenderet imago pre¬
sentis. nisi uisiones animi representarent. quem
speties corporis denegaret : iam iã fr̃ animo meo caris¬
sime quãquam tu in maturo de cesseris obitu: beatꝰ
tam̃ qui ista non sustines. nec amissum frẽm męrere
conpelleris. quẽ absentẽ diu ferre non poteras. sed
recursu gleri reuisebas. Qd̾ si tunc solitudinis meȩ
tedia repellere. mȩstitiam frnȩ mentis alleuare
properabas. quanto nunc crebrius afflictum animum
debes reuisere: & ex te conceptũ. per te lenire merorẽ:
ac michi tam̃ dat aliquas offitii usus indutias. & ob-¬
sequii sacerdotalis intentio abducit animũ. Sc̃ȩ uero

Expanded text:
relaxatus evaporat affectus. Neque enim sine te esse relaxatus evaporat affectus. Neque enim sine te esse possum, aut tui non meminisse umquam, aut meminisse sine lacrymis. O amari dies, qui interruptam copulam proditis! O flebiles noctes, quae tam bonum consortem quietis, et individuum mihi comitem perdidistis! Quas ederetis cruces, nisi se offunderet imago praesentis, nisi visiones animi repraesentarent, quem species corporis denegaret! 75. Jam jam, frater animo meo charissime, quamquam tu immaturo decesseris obitu; beatus tamen, qui ista non sustines, nec amissum fratrem moerere compelleris, quem absentem diu ferre non poteras, sed recursu celeri revisebas. 1134 Quod si tunc solitudinis meae taedia repellere, moestitiam fraternae mentis ablevare properabas; quanto nunc crebrius afflictum animum debes revisere, et ex te conceptum, per te lenire moerorem! 76. At mihi tamen dat aliquas officii usus inducias, et obsequii sacerdotalis intentio abducit animum: sanctae vero
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ animȩ altiora & discreta ꝑspicere quanto ma¬
gis spectant hȩc cũ iam puro ethereoq sensu. nul¬
la corporea labis inpedimenta patiuntur: meri¬
toq michi cũ querenti urgente quodã iam in oc¬
casum die. ꝗͦd non reuiseres quiescentẽ. totus om̃i
tempore in diuiduus affuisti. Ita ut illo ꝑfusus
sopore menbroꝵ. cũ ego uigilarem tibi: tu uiueres mͥ
m̃tis. Ita enĩ ubiq presto eris: ut quã inistius uidȩ
usu habere nri copiam nequibamꝰ : nunc nobis semꝑ
& ubiq p̃sto sit. Nam tunc utiq: omia p̾sto esse non
poterant. Neq enĩ complexionis nr̃ȩ conspectus. & os¬
culoꝵ corporaliũ suauitates locis omĩb & om̃ib tem¬
porib suppetebant. Animoꝵ imagines semꝑ nob̾e
erant. ȩtiam quandoeramus. una que ne nunc qͥdẽ
occiderunt. assiduoq aduolant: quo maiore deside
fletꝰ iocundi. quib restinguit᷑ ardor animi: & gͥli

Expanded text:
tamen animae altiora et discreta perspicere: quanto matamen animae altiora et discreta perspicere: quanto magis spectant haec, cum jam puro aethereoque sensu nulla corporeae labis impedimenta patiuntur! Meritoque mihi conquerenti, vergente quodam jam in occasum die, quod non reviseres quiescentem, totus omni tempore individuus adfuisti; ita ut illo perfusus sopore membrorum, cum ego vigilarem tibi, tu viveres mihentis; ita enim ubique praesto eras, ut quam in istius vitae usu habere nostri copiam nequibamus, nunc nobis semper et ubique praesto sit. Nam tunc utique omnia praesto esse non poterant; nec enim complexiones nostrae, conspectusque et osculorum corporalium suavitates locis omnibus et omnibus temporibus suppetebant. Animorum imagines semper nobiscum erant, etiam quando non eramus una: quae ne nunc quidem occiderunt, assiduoque advolant, quo majore desiderfletus jucundi, quibus restinguitur ardor animi, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
subrepant. uel cũ usus ipse recordationẽ excitat. uł
cũ affectus imaginẽ representat. uel cũ recordatio
dolorem renouat: quando enĩ de es. qui tantis offitiis
representaris: ades in quã. & semꝑ offereris. & toto
te animo ac mente conplector. aspitio alloquor. os¬
culor. cõprehendo. uel inipsa quiete nocturna uł
in luce clara cũ reuisere & solari dignaris merentẽ.
Deniq ipsa iam noctes. quȩ quasi molestiores uiuen¬
te te uidebant᷑. qͦd mutui conspectus copiam de¬
negarent. ipse iam somnꝰ collo quioꝵ nr̃oꝵ dudũ
interruptor in amabilis. dulcis eẽ iam cȩpit: quia
te mͥ reddit. Non igit᷑ miseri. sed beati: quoꝵ nec
presentia deficit nec cura minuitur: & augetur
grã. Et enĩ somni similis. imago mortis. Qd̾ si inqͥete
nocturna uincłis adhuc corporeis in herentes. & qͣsi
in carceraria religatȩ claustra menbroꝵ. possunt

Expanded text:
subrepant, vel cum usus ipse recordationem excitat, vel subrepant, vel cum usus ipse recordationem excitat, vel cum affectus imaginem repraesentat, vel cum recordatio dolorem renovat? Quando enim dees, qui tantis officiis repraesentaris? Ades, inquam, et semper offunderis, et toto te animo ac mente complector, aspicio, alloquor, osculor, comprehendo vel in ipsa quiete nocturna, vel in luce clara; cum revisere et consolari dignaris moerentem. Denique ipsae jam noctes, quae quasi molestiores, vivente te, videbantur; quod mutui conspectus copiam denegarent: ipse jam somnus colloquiorum nostrorum dudum interruptor inamabilis, dulcis esse jam coepit; quia te mihi reddidit. Non igitur miseri, sed beati; quorum nec praesentia deficit, nec cura minuitur, et augetur gratia. Etenim somni similis imago mortis. 73. Quod si in quiete nocturna vinculis adhuc corporeis inhaerentes, et quasi inter carceraria religatae claustra membrorum; possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qm̃ In melius ipsa natura reparat᷑: fletꝰ om̃s cas
mortis absterg at. Certe si illi sibi aliqua solatia reꝑe¬
runt. qui finẽ sensus de fectũq naturȩ mortẽ arbi¬
tratisunt: quantomagis nos quib meliora post mor¬
tẽ premia bonoꝵ factoꝵ conscientia pollicetur: ha¬
bent gentiles solatia sua. qͥa requiem maloꝵ omĩ¬
um mortẽ existimant. & uitȩ fructu carent. ita
etiã caruisse se putant omĩ sensu. & dolore pęna¬
rũ: quas in hac uita graues. & assiduas sustinemꝰ.
Nos uͦ ut erectiores premio. ita etiã patientioraes
solatio ẽẽ debemꝰ. Non enĩ amitti sed premiti ui¬
dentur: quos ñ assumptura mors. sed ȩternitas
receptura est. Cessabunt gͦ lacrimȩ. aut si cessare non
possunt: in cõmunib lamentis flebo te fr̃: & sub dolo¬
re publico. domesticos gemitꝰ tegam. Nã si cessare qͥ
poterunt. cũ ad omue sonũ nominis tui lacrimę

Expanded text:
est; quoniam in melius ipsa natura reparatur, fletus omnes casus est; quoniam in melius ipsa natura reparatur, fletus omnes casus mortis abstergat. 71. Certe si illi sibi aliqua solatia repererunt, qui finem sensus, defectumque naturae mortem arbitrati sunt; quanto magis nos, quibus meliora post mortem praemia bonorum factorum conscientia pollicetur! Habent gentiles solatia sua, quia requiem malorum omnium mortem existimant: et ut vitae fructu carent, ita etiam caruisse se putant omni sensu et dolore poenarum, quas in hac vita graves et assiduas sustinemus. Nos vero ut erectiores praemio, ita etiam patientiores solatio esse debemus; non enim amitti, sed praemitti videntur, quos non assumptura mors, sed aeternitas receptura est. 72. Cessabunt ergo lacrymae: aut si cessare non poterunt, in communibus lamentis flebo te, frater, et sub dolore publico domesticos gemitus 1133 tegam. Nam cessare qui poterunt, cum ad omnem sonum nominis tui lacrymae
Abbreviated transcription (Latin):
uim passȩ sunt. & iusti nr̃i rapti sunt. & paruuli
nr̃i ꝓditi sunt: & iuuenes ur̃i seruierunt. & fortes nos¬
stri in ualidi facti sunt. Et qͦd omĩum mauis signa¬
culum syon: qm̃ resignata est de gła sua nunc: & tra-¬
dita est in manib eoꝵ qui nos oderunt. Tu gͦ tuã
excute multã tristitiam. & de pone abste multidu¬
dinem dolorũ: ut tibi ^ ꝓpitietur fortis. & reqͥem fa¬
ciat tͥ altissimꝰ requietione dolorũ. Cessabunt gͥ
lacrimȩ. Parendũ est enĩ remediis salutarib: quia
debet aliquid inter fidos &ꝑfidos inter esse: fleant
gͦ qui sp̃e resur rectionis habere non possunt. quã
non sententia eripit dei. sed fidei in cdementia. Int̾¬
sit int̾ xp̃i seruulos. idolorũq cultores. ut illi flean
suos. qͦs in ꝑpetuũ existimant interisse. illi nullas
habeant lacrimarũ ferias. nullã tristitiȩ reqͥem
consequant᷑: qui nullã putant reqͥem mortuorum.
Nobis uͦ quib mors non naturȩ sed uite istius finis

Expanded text:
vim passae, et justi nostri rapti, et parvuli nostri proditi sunt, et juvenes nostri servierunt, et fortes nostri invalilidi facti sunt. Et quod omnium majus, signaculum Sion quoniam resignata est de gloria sua, nunc et tradita est in manibus eorum, qui nos oderunt. Tu ergo excute tuam multam tristitiam, et depone abs te multitudinem dolorum; ut tibi repropitietur fortis, et requiem faciat tibi Altissimus requietione dolorum . 70. Cessabunt igitur lacrymae, parendum est enim remediis salutaribus, quia debet aliquid inter fidos et perfidos interesse. Fleant ergo qui spem resurrectionis habere non possunt, quam non sententia Dei eripit, sed fidei inclementia. Intersit inter Christi servulos, idolorumque cultores; ut illi fleant suos, quos in perpetuum existimant interiisse: illi nullas habeant lacrymarum ferias, nullam tristitiae requiem consequantur, qui nullam putant requiem mortuorum. Nobis vero quibus mors non naturae, sed vitae istius finis
Abbreviated transcription (Latin):
re sanguinẽ. cecdeq possit expetere. & illa quȩ
popłoꝵ fremitꝰ uarios. regali quodã consilio tẽ¬
perabat. & rationabili uoce mulcebat. eadẽ se
int̾ deuia atq deserta: ritu lupoꝵ patiat᷑ ulu¬
lare. Aut quȩ iniusto sub honere gemens. duros
aratri labores questu miserabili mugiebat. eadẽ
postea infigurã hominis cõmutata. leui cornua
querat infronte. uł illa quã pͣpetes priꝰ pennȩ usq
ad alta celi ꝑ sublimȩ aeris alarũ remigiis euebe¬
bant. eade postea. uolatꝰ iam ñ suos requirat. & se hu¬
mani doleat corporis grauitate pigrescere. Hinc
fortasse & illũ icarũ ꝑdidistis. qđ ꝑsuasionib urĩs
inductus adulescens. priꝰ autẽ se fuisse fortasse credi-¬
derat. Hinc etiã senes pleriq decepti st̃: ut graui
morerent᷑ doloret cĩgneis male creduli fabulis dũ
putant modulis semulcendo flebilib. albentem
molli pluma mutare canitiẽ. Hȩc quã incredibi¬

Expanded text:
re sanguinem, caedemque possit expetere: et illa quae re sanguinem, caedemque possit expetere: et illa quae populorum fremitus varios regali quodam consilio temperabat, et rationabili voce mulcebat; eadem se inter devia atque deserta ritu luporum patiatur ululare: aut quae injusto sub onere gemeus, dures aratri labores questu miserabili mugiebat; eadem postea in figuram hominis commutata, levi cornua quaerat in fronte: vel illa quam praepetes prius pennae usque ad alta coeli per sublime aeris alarum remigiis evehebant; eadem 1169 postea volatus jam non suos requirat, et se humani doleat corporis gravitate pigrescere. 129. Hinc fortasse et illum Icarum perdidistis, quod persuasionibus vestris inductus adolescens, prius avem se fuisse fortasse crediderat. Hinc etiam senes plerique decepti sunt, ut gravi immorerentur dolori, cygneis male creduli fabulis, dum putant modulis se mulcendo flebilibus albentem molli pluma mutare canitiem. 130. Haec quam incredibi
Abbreviated transcription (Latin):
uelut circeo poculo ferunt in uaria bestiarum
monstra conuersos. Quid enĩ tã simile. ꝓdigii. qui
homines credere in habitu ferarũ potuisse mu¬
tari: Quanto maioris : ꝓdigii guber natricẽ ho-¬
minis animã. aduersam humano generi bestiarũ
susciꝑe naturã. capacẽq rationis ad in rationabile
animal posse transire. quã corporis effigies esse
mutatas: uos ipsi hȩc destruitis. qui docetis. Nã
magicis incantata carminib. portentosȩ huius
conuersionis genera tradidistis. Ludunt hec
poetȩ. rep̾hendunt philosophi. & quȩ putant
ficta de uiuentib. hȩc arbitrant᷑ uera de mor¬
tuis. Illi autẽ qͥ ista finxerunt. ñ suã ꝓbare fa¬
bulam sed philosophoꝵ errores inridere uoluer
qͥ putant qđ illa anima quȩ miti humiliq ꝓpo¬
sito uerecundiã uincere. patientiã assumere. cru¬
ore abstinere consueuerat. eadẽ frem̃ti motu
leonis incensa. irȩ inpatiens. effrena rabie. siti¬

Expanded text:
velut circeo poculo ferunt in varia bestiarum velut circeo poculo ferunt in varia bestiarum monstra conversos. Quid enim tam simile prodigii, quam homines credere in habitum ferarum potuisse mutari? Quanto majoris est prodigii gubernatricem hominis animam, adversam humano generi bestiarum suscipere naturam, capacemque rationis ad irrationabile animal posse transire, quam corporis effigies esse mutatas? Vos ipsi haec destruitis, qui docetis. Nam magicis incantata carminibus portentosae hujus conversionis genera tradidistis. 128. Ludunt haec poetae, reprehendunt philosophi: et quae putant ficta de viventibus, haec arbitrantur vera de mortuis. Illi autem qui ista finxerunt, non suam probare fabulam, sed philosophorum errores irridere voluerunt: qui putant quod illa anima quae miti humilique proposito iracundiam vincere, patientiam assumere, cruore abstinere consueverat, eadem frementi motu leonis incensa, irae impatiens, effrena rabie, siti
Abbreviated transcription (Latin):
aliqđ repperer̃. qͦ nos uti magis quã resurgere
delectabit. & illi quide qͥ dicunt animas ĩmor¬
tales eẽ. non satis mulcere me possunt. cũ ꝓ parde
me reduunt. Nam quȩ potest ẽẽ gr̃a. ubi ñ totꝰ
euasi : Quȩ uita. si in me opus dĩ occidat: Quȩ
iustitia. si naturȩ finis mors sit. erranti iustoue
comunis : Quȩ ueritas. ut qͥa ipsa se moueat. &
semꝑ moueat᷑. anima ĩmortalis eẽ credat᷑ Quod
nobis incorpore cõmune cũ bestiis. ante corpus
qͥd gerat᷑ incertũ. ne ex contrarus colligat᷑ ueri¬
tas. sed destruat᷑. An uero illoꝵ sententia placet.
qͥ nras animas ubi ex hoc corpore enigrauerint.
in corpora ferarũ uariarũq animantiũ transire
cõmemorant: At certe hȩc circeis medicam̃toꝵ
inlecebris composita ẽẽ ludibria poetarũ. ipsi ph¬
losophi disserere solent. Nec tam illos qui ꝑpessi
ista simulent᷑. quã sensus eoꝵ qui ista confixerunt.

Expanded text:
aliquod repererunt, quo nos uti magis, quam resurgere aliquod repererunt, quo nos uti magis, quam resurgere delectabit? Et illi quidem qui dicunt animas immortales esse, non satis mulcere me possunt, cum pro parte me redimunt. Nam quae potest esse gratia, ubi non totus evasi? quae vita, si in me opus Dei occidat? quae justitia, si naturae finis mors sit, erranti justove communis? quae veritas, ut quia ipsa se moveat, et semper moveatur anima, immortalis esse credatur? Quod nobis in corpore commune cum bestiis, ante corpus quid geratur incertum; nec ex contrariis colligatur veritas, sed destruatur. 127. An vero illorum sententia placet, qui nostras animas, ubi ex hoc corpore emigraverint, in corpora ferarum, variorumque animantium transire commemorant? At certe haec circeis medicamentorum illecebris composita esse ludibria poetarum ipsi philosophi disserere solent: nec tam illos qui perpessi ista simulentur, quam sensus eorum qui ista confinxerint,
Abbreviated transcription (Latin):
annos sibi maiores mentit᷑ etatis. iuuenis bene¬
ficio e ui florentis ingratꝰ. senilem honorificen¬
tiam concupiscit. Ita omĩb ex natura uenit uel¬
le mutari. qͥa eiꝰ nos qͦd sumͣ penitet. Deniq etiã
ipsa post usũ uota fastidio st̃: & quȩ mereri op.¬
tauimꝰ. cũ meruimꝰ abdicamꝰ. Unde ñ in merito
scĩ etiã uiri ꝓlongatũ incolatũ suũ sepe doluer.
doluit dauid: doluit iheremias. doluit helias.
Sapientib creditur. & hi in quib diuinus sp̃s
loquebatur. ad meliora ꝓperabant. Si reliquoꝵ
iudicia suscitent᷑. ut cognoscamꝰ om̃s in unã
conuenire sententiã. quanti mortẽ merori.
qͣͥnti mortẽ formidini p̾tuler̃: Iudicantes uide.¬
licet grauiorẽ metũ esse mortis. quã mortem.
adeo sũis malis mors ñ timet᷑. sed uitȩ miseriis
antefert᷑. cũ expetit᷑ morientis exitꝰ. & eiuitat᷑
formido uiuentis. Sed esto. huic iutȩ resurrectio

Expanded text:
annos sibi majoris metitur aetatis, juvenis beneannos sibi majoris metitur aetatis, juvenis beneficio aevi florentis ingratus, senilem honorificentiam concupiscit. Ita omnibus ex natura venit velle mutari; quia ejus nos quod sumus, poenitet. Denique etiam ipsa post usum vota fastidio sunt: et quae mereri optavimus, cum meruerimus, abdicamus. 125. Unde non immerito etiam sancti viri prolongatum incolatum suum saepe doluerunt : doluit David, doluit Jeremias , doluit Elias . Si sapientibus creditur, et hi in quibus divinus Spiritus loquebatur, ad meliora properabant: si reliquorum judicia sciscitamur, ut cognoscamus omnes in unam convenire sententiam; quanti mortem moerori, quanti mortem formidini praetulerunt? judicantes videlicet graviorem metum mortis esse, quam mortem. Adeo suis malis mors non timetur, sed vitae miseriis antefertur! cum expetitur morientis exitus, et evitatur formido viventis. 126. Sed esto, huic vitae resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
expetenda. ciui futurȩ resurrectionis uoluptas
ꝑpetua succedet: ubi nulla criminũ series. nula
in lecebra delictoꝵ: Qs in dolore tã patiens qͥ non
mortẽ oret : Qͥs in infirmitate tã constans ut
ñ optet mori se potiꝰ. quã debilẽ uiuere: Qs in
merore tam fortis. ut desideret eo se uel moriende
defungi : Qđ si ipsi nob̾ dũ uiuimꝰ displicemus
cũ uiuendi finem p̃stitũ eẽ norimꝰ. qͥnto amplius
uitȩ nos dederet istius. si sine fine futuros. nob̃
mortis exsortẽ : Aut qͥd grauiꝰ in mortalitate mi¬
serabili: Si in hac uita in qͥt in xp̃o tantũ sꝑan¬
tes simꝰ. miserabiliores sumꝰ omĩb hominib Hon
quod in xp̃o sꝑare sit miserũ. sed qͥa xp̃s sꝑantib
inse. uitã alterã p̃ꝑauerit. Hȩc enĩ peccato obno¬
xia. illa pͣmio reseruata. Ipsos cursus breues.
nrarũ etatũ. qͥntũ uidemus nob̃ afferre fasti¬
diũ : Puer adulescentiã desiderat. adulescens.

Expanded text:
est expetenda, cui futurae resurrectionis voluptas est expetenda, cui futurae resurrectionis voluptas perpetua succedet; ubi nulla criminum series, nulla illecebra delictorum? 124. Quis in dolore tam patiens, qui non mortem oret? quis in infirmitate tam constans, ut non optet mori se potius, quam debilem vivere? quis in moerore tam fortis, ut non desideret eo se vel moriendo defungi? Quod si ipsi nobis dum vivimus, displicemus, cum vivendo finem praestitum esse noverimus; quanto amplius vitae nos taederet istius, si sine fine futuros nobis mortis exsortem? Aut quid gravius immortalitate miserabili? Si in hac vita, inquit, in Christo tantum sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus ; non quod in in se vitam alteram praeparaverit. Haec enim peccato obnoxia est, illa praemio reservata. 124. Ipsos cursus breves nostrarum aetatum quantum videmus nobis afferre fastidium? Puer adolescentiam desiderat, adolescens
Abbreviated transcription (Latin):
qͥẽ uitȩ. & iudicati stͣ mortui qͥ descripti st̃ inlibris
scłm facta sua. & dedit mare mortuos qͥ in ipso erar̃.
& inferni deder̃ mortuos. qͥ penes se erant. Ne gͦ
dubites quẽadiodũ resurgant. qͦs inferi reuomunt.
mare reddidit. Accipe etiã. qͣndo ꝓmittat᷑ gr̃a fu¬
tura ustoꝵ. & audiui inquit uocẽ magnã de cȩlo
dicentẽ. Eoce tab̾naculũ dĩ cũ hominib. & habita.¬
bit cũ illis. & ipsi popłs eiꝰ er̃t. Ipse ds̃ cũ illis. erit
illoꝵ ds̃. & delebit omnẽ lacrimã de oculis eoꝵ. &
mors ñ erit ampliꝰ neq luctꝰ. neq clamor. neq dolor
ultra erit. Conꝑa nunc si placet atq contende uitã
hanc cũ illa uita. & elige si potes ꝑpetuã corporis
uitã. in labore erũnaq miserabili tantarũ com¬
mutationũ. uotoꝵ tedio. fastidio uoluptatum.
Nonne si ds̃ ista ꝑpetua reuelet. illa diligeres:
Nam si ꝑse ipsa uita fugienda ẽ: ut sit molestia¬
rũ fuga. requies erũnarũ. qͥntomagis ea requies

Expanded text:
tis in libris, secundum facta sua. Et dedit mare mortuos, qui in ipso erant: et inferi dederunt mortuos, qui penes se erant . Ne ergo dubites quemadmodum resurgant, quor inferi revomunt, mare reddidit. 122. Accipe etiam quando promittatur gratia futura justorum: Et audivi, inquit, vocem magnam de throno dicentebit cum illis; et ipsi populus ejus erunt, et ipse Deus cum illis erit illorum Deus. Et delebit omnem lacrymam de oculis eorum, et mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, neque dolor ultra erit. . 1167 123. Compara nunc, si placet, atque contende vitam hanc cum illa vita, et elige, si potes, perpetuam corporis vitam in labore aerumnaque miserabili tantarum commutationum, votorumque taedio, fastidio voluptatum. Nonne si Deus ista perpetuare velit, illa deligeres? Nam si per se ipsa vita fugienda est, ut sit molestiarum fuga, requies aerumnarum; quanto magis ea requies