comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ de t̾ra philistum archa dñi
ad trã isrłitaꝵ rediret. plaustro
suꝑposita ẽ. ⁊ uaccȩ plaustro sub¬
iũcte s̃. Quae fȩte fuisse memo¬
rant᷑. qͣrũ filios clauser̃ domiut
scͥptũ ẽ. Ibãt autẽ in directũ u accȩ
ꝑuiã quȩ duc̃ bethsamis. uno iti¬
nere gͣdiebant᷑ ꝑgentes ⁊ mugien¬
tes. ⁊ ñ declinabãt neq addexte¬
rã neq ad sinistrã. Quid gͥ uacce¬

Expanded text:
 de terra Philistiim arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserant domi, ut scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsamis, uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram neque ad sinistram. Quid igitu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicet ignorat E tsinonit forte per
auditũ ꝙ recte iudicare debeat. rec¬
te tam̃ iudicare aliena merita ñ ual
cui c̃seientia innocentiȩ ꝓͥe. nullã iu¬
collectꝰ oĩs ifrł ulcisci iniꝗtatẽ uoluit.
s tam̃ semel ⁊ iterũ inbelli certamine
ipse ꝓstratꝰ ẽ. Consulto aut̃ dño si ad
scđo ꝑdidit. ⁊ tẽ demũ peccatͥcẽ tͥbũ

Expanded text:
udicet, ignorat; et si novit fortasse per auditum, quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam jucollectus omnis Israel ulcisci iniquitatem voluit, sed tamen semel et iterum in belli certamine ipse prostratus est. At consulto Domino si ad secundo perdidit, et tunc demum peccatricem tribum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. Stetit ppłs delonge: moises¬
autẽ accessit ad caliginẽ inqua erat
ds̃. Turba cppe ppłi auegorie at
caliginẽ ñualet penet̾re: ꝗa ualde
paucoꝵ ẽ sp̃ãlẽ intellectu rimari.
Quia n m̃tes carnaliũ sola sepe hi¬
storia pascunt᷑. loqnte dõ longe po¬
pulus stetit. Quia uõ sp̃ales quiꝙ al¬
legonaꝵ nubẽ penetͣnt. ut sp̃alit̃
di uerba cognoscant. Morses actes¬
sit ad caliginẽ inqua erat ds̃. in exp̃¬

Expanded text:
longe, Moyses accessit ad caliginem, in qua erat Deus . Turba quippe populi, allegoriae caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est spiritualem intellectum rimari. Quia mentes carnalium sola saepe historia pascuntur, loquente Deo, longe populus stetit. Quia vero spirituales quique allegoriarum nubem penetrant, ut spiritualiter Dei verba cognoscant, Moyses accessit ad caliginem, in qua erat Deus. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
uistultꝰ ẽ seruri sapienti.
epe tam̃ ꝯspicimꝰ. sapientes sub
entes seruire obsequiis. stultos
tyrannica elatione dñari. Quia
igͥ diffmitione diuinȩ sentẽtiȩ
sapienti stultꝰ seruit. dũ plerũq
hunc iurȩ tp̃ał dominici cõpͥmit.
S⁊ sciendũ ẽ ꝗa ẽtra sapientq̃s
statis exerei. Dũ hunc laborib
fatigat. ẽtumeliis lacerat ꝓfecto
hunc abonuĩ uitioꝵ rubigine
urendo purgat Stultꝰ gͦ sapiẽti
⁊̃ dñando seruit. que ad meliorẽ
pupilt dñi ad discipline magiste¬
riũ serui p̃s̃. t̾rent p̃munt ⁊ fre¬
m̃t. ⁊ tam̃ ẽẽ scrui nullomͦ desistuNT̃
accruciant. de purgant. utiliꝰ¬
tati iustoꝵ militat etiã potestã
tione depressi. tardã manũ sub¬
uenientis estimant. cũ se ꝑseqñtui

Expanded text:
ui stultus est, serviet sapienti. --Saepe tamen conspicimus sapientes subeentes serviliter obsequi; stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti et dominando servit, quem ad meliorem nis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt,  bonos, dum cruciant, depurgant, utilitati justorum militat etiam potestas tione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat
credt̃ enĩ adsecretariũ uidicis.
int̾ sinũ cordis ꝯsidant quam
puniunt flendo ꝙ ꝑpetrant.Si
intellegt̃ ⁊ timeant subtilia di¬
uina iudicia. ⁊̃ dehis q̃ insemet¬
ipsis intellegere fortasse ñ possĩ.

Expanded text:
udicia. Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis, considerant quam puniunt flendo, quod perpetrasse se intelligunt, timent subtilia divina judicia, etiam de his quae in semetipsis intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
dicta se ꝯtẽpsisse rep̃hendt̃. Usq
adh seereto intioris iudicii ipsa
m̃tis sue exsecutiõe ꝯstricte pen¬
tendo feriunt. ꝙ suꝑbiendo eõ¬
miser. Ibi nãq adu̾sũ se ꝗeꝗd ĩ se
impugnat enumerant. ibi an ocu¬
Los suos om̃e ꝙ defleant coac̃uãt.
Ibi quieꝗd ꝑ irã districti uidicis
discerni possit intuent᷑ Ibi ꝗ pa¬
tiunt᷑ supplicia ꝙ pati timent.
N ec dcest in hiudicio m̃te conce¬
ptũ om̃e ministeriũ ꝙ punirere¬
os suos picnius debeat. Nã ẽsci¬
entia accusat ratio iudicat ti¬
mor ligat dolor excruciat. ꝙ
iudicioħ̃ extius pͦunit ꝙ ĩtius
seuit qa udelici ab extiorib ñ
accedit  Unꝰꝗsq n cũ eausã huius
examinis ẽtra se agg̃di ceꝑit.
ipse ẽ auetor ꝗ exhibi. ipse ẽ au

Expanded text:
dicta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreto interioris judicii ipsa mentis suae exsecutione constricti poenitendo feriunt, quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se, quidquid se impugnat enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid per iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim cum causam hujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reu
Abbreviated transcription (Latin):
israełe. Adħ̾ nãq q̃dã minima uitia
nr̃a retinent᷑. ut sese nr̃a intentio
sollieita ĩ certamine sẽꝑ exerceat. Ut
eo de uictoria ñ suꝑbiat. qͦuiuẽ ĩse ho-¬
stes c̃spieit / a qͥb adhuc uinci formidat.
Isrł gͣ reseruatis gentilib erudit᷑. qͣ̃n

Expanded text:
. Ad hoc namque quaedam minima nostra vitia retinentur, ut sese nostra intentione sollicita in certamine semper exerceat, ut eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quan
Abbreviated transcription (Latin):
chaleph sedens sr̃ asinũ suspirauit.
Cui dixit pat̃ suus. Quid habes:
atq illa respondit. Da mͥ benedic¬
tionẽ. t̾rã australẽ ⁊ aridã dedisti
mͥ. iunge ⁊ irriguã. dedit ei pat̃¬

Expanded text:
Caleph sedens super asinum suspiravit . Cui dixit pater suus: Quid habes? atque illa respondit: Da mihi benedictionem, terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam.
Abbreviated transcription (Latin):
claritate luceãt. ⁊ tam̃ ad huc noctis re¬
liquias nolentes trahat. ꝙ ⁊ hoc sicut
dictũ ẽ agit᷑. ut mens ꝓficiens ad uir¬
tutẽ iustit e. sua melius infirmita¬
te roboret᷑. ⁊m̃ uerius ĩbonis luceat:
ũn ⁊̃ eã nolentẽ parua rep̃hensibilia
humilit̃ obseurãt. Uñ ⁊ bene cũ isrłii¬
co ppło ꝑcepta repmissi oĩs t̾ra partiret᷑.
ephraim tribui kananeus gentił ppłs
noceisus factꝰ tributarius. dr̃ Sie scͥp¬
tũ ẽ. habitabit chananeus ĩ medio
ephraim tͥbutariꝰ. Quid n chananeus
gentił uideli e ppłs. nͥ uitiũ signat.

Expanded text:
claritate luceant, et tamen adhuc noctis reclaritate luceant, et tamen adhuc noctis reliquias nolentes trahant. Quod ad hoc, sicut dictum est, agitur, ut mens proficiens ad virtutem justitiae sua melius infirmitate roboretur. Et inde verius in bonis luceat; unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Unde et bene cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus factus tributarius dicitur. Sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius. Quid enim Chananaeus, gentilis videli
Abbreviated transcription (Latin):
societas sc̃oꝵ spuũ. q̃ maiestas ĩmae
uisiõis dĩ: Et ãplius plangit ꝗa boniꝰᷤ
ꝑhennib deẽ: quã flebat qͥ prius
qͣndo mala aet̃na metuebat. Sicq.
fit. ut ꝑfecta cõpũctio formidini:
tradat animũ cõpũctioni dilectiõis.
ꝙ bene in hac sacra ueraciq historia
dedit pat̾ suus irriguũ suꝑius. ⁊
accipit scũ ĩferni supplicia fiendo
ꝑtimeseit. Et quidẽ prius ĩferius ac pt̃¬
modũ irriguũ suꝑius dat᷑. S ꝗa cõpun-¬
ctio amoris dignitatẽ p̃min. necẽe fuit
ut pͥꝰ irriguũ suꝑius. ⁊ pꝰ irriguũ ĩferius
cõmemorare debuiss :.
e de electoꝵ exercitio oꝑib quib dã
rep̃hensibilib obutilitatẽ nutͥendȩ
humilitatis inse nec dũ edomitis tͣcta
ret᷑ adiũctũ ẽ. Habitabit chananeus in
medio ephraim tributarius.
Mlerũq hi qui magnis iã uirtutib splen¬
dent. adhuc de obscuritate aliꝗd re¬
nitentes sustinenti. ut ⁊̃ magnauitȩ

Expanded text:
majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit quia a bonis perennibus deest, quam flevit prius quando mala aeterna metuebat. Sicque fit ut perfecta compunctio formidinis tradat animum compunctioni dilectionis. Quod bene in hac sacra veracique historiadedit ei pater suus irriguum superius, et accipit cum inferni supplicia flendo pertimescit. Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorare debuisset. de electorum exercitio, operibus quibusdam reprehensibilibus ob utilitatem nutriendae humilitatis in se, nec dum edomitis tracta adjunctum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius. --Plerumque hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid retinentes sustinent ut etiam magna vitae
Abbreviated transcription (Latin):
quoq penitentiũ ieremias ait: Di¬
uisiones aqͣꝵ dedux̃ oculꝰ m̃s. Prin¬
cipalit̾ tam̃ cõpũctionũ gna duo
st̃. qr dm̃ sitiens aĩa: prius timore
cõpungit᷑. post amore. Prius enĩ
sese in laerimis afficit ꝗa dũ ma¬
loꝵ suoꝵ recolit: ꝓhis ꝑpeti suppli¬
cia aet̃na ꝑtimescit. At uõ cũ lon¬
ga meroris auxietudine fũt for¬
Imido ẽsũpta. q̃dã ĩa de p̃sũptiõe
uenia securitas. nascit᷑. ⁊ ĩ amore
çelestiũ gaudioꝵ aĩs ĩflãmat᷑.

Expanded text:
Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter tamen compunctionum genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore; prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit. At vero cum longa moeroris anxietudine fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, in amoreque coelestium gau
Abbreviated transcription (Latin):
XA SUPASINUM
sedet. cũ in rationali¬
b carnis suȩ motib
anima p̾sidet. quae
suspirans a patre
t̾rã urriguã petit.
Quia a crea
opp̃ssos tueri indigentib possessa
tribuere: ardorẽ fidĩ hab̾e s⁊ ad¬
mirũ t̾rã australẽ ⁊ arentẽ hñt.¬
s adhuc irrigua ĩdigẽt. Oa ĩbonis
oꝑib positi quib magni atq feruen¬
tes st̃: oportet nimis ut aut timo¬
re supplicii: aut amore regni cele¬

Expanded text:
xa super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet, quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatoppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere, sed adnimirum terram australem, et arentem hsed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet nimis ut aut timore supplicii, aut amore regni coel
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ẽ. Ecce sp̃s dĩ malꝰ exagitat te.
Seit antiquus humanign̾is inimieꝰ
ꝗa licet afflictionẽ iustoꝵ sẽꝑ appe¬
tat . tam̃si ab auctore nr̃o potestatẽ
ñ accip̃ ad tẽptationis articulũ nulla¬
tenꝰ ẽualescit. Uñ ⁊ oĩs uoluntas dia

Expanded text:
ctum est: Ecce spiritus Dei malus exagitat te. --Scit antiquus humani generis inimicus qualiter afflictionem justorum semper appetat; tamen si ab Auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convalescit. Unde et omnis voluntas d
Abbreviated transcription (Latin):
ulti eũ ũbũ ẽtra auaritiam
audiunt. eandẽ auaritiam
detestant᷑. Rerũ om̃iũ c̃tẽptũ
laudant. sed mox ut uiderit
animꝰ ꝙ c̃cupiscat. obliuiscitur
ꝙ laudabat. Młti cũ u̾bũ ẽtra
luxuriam audiũt. pollutioẽs
carnis ñ solũ ꝑpetre ñ appetũt.
sietiã ꝑpet̾tas erube scũt. s mox
ut carnis species eoꝵ ocuł appari.
sic mens addesidium rapitur.
acsi adhuc ab eis nichil sit cõtra
hec eadem desidia de lib̾atum.
et dãnanda agit. quȩ quicꝗd egis¬
se se meminit. iam ⁊ ipsa dampna¬
uit . Sepe etiam c̃tͣ culpas c̃ pungi¬
mur. ⁊ tam̃ post fletũ adculpas¬
redimus. Sic bala ham isrłitici
ppłi tab̃nacula c̃tẽplatus fleuit.
eisq se similem fieri in morte depo¬
poscit. dicens. Moriatur aĩa mea
morte iustoꝵ.⁊ fiant nouissima
mea hoꝵ similia. Sed mox ut ho¬
ra copũctioĩs tͣnsit in auaritię
neꝗtiam exarsit. Nam ꝓpt̃ ꝓmis¬
sa munera.ĩ eius ppłi mõte consili¬

Expanded text:
ue cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum adredimus. Sic Baalam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte depoposcit dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consili
Abbreviated transcription (Latin):
Humiliastinos inloco affictionis. ⁊ oꝑuit
nos umbra mortis. LXIII.¬
ocus affuctionis ẽ uita p̃sens. ꝗ gͦ adȩt̾nã
pat̾a tenct̃. nunc semet ipsos tp̃alit̃ in af¬
fuctionis loco deiciunt. ũ tc̃ in loco gaudii
ueracit sublim̃t᷑ Electoꝵ nãqi aĩas modo
dies afflictionis possident ꝗa dies letitiȩ
ptꝰ secunt᷑ Sc̃ptũ qͥppe ẽ. Tim̃ti dm̃ bene
erit inextremis Irursũ de ȩccła dr̃. Ri¬

Expanded text:
ctionis, et operuit nos umbra mortis. Locus afflictionis est vita praesens. Qui ergo ad aeternam patriam tendunt, nunc semetipsos temporaliter in afflictionis loco despiciunt, ut tunc in loco gaudii veraciter sublimentur. Electorum namque animas modo dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur; scriptum quippe est: Timenti Deum bene erit in extremis
Abbreviated transcription (Latin):
ane surgamꝰ aduineas. uideamꝰ
si floruit uinea. si flores fructus
parturiunt.
Lorent quippe uinee. cũ m̃tes
fideliũ bona oꝑa ꝓponunt. Sed
fructꝰ ñ pariunt. siabeo ꝙ ꝓpo¬
suerint aliꝗb uicti errorib in¬

Expanded text:
ane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florent quippe vineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint aliquibus victi erroribus in
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ stetit. Discretiõe magni
modaminis cura carnis refrenan¬
da ẽ. ut seruiat iminime pͥncipet᷑.
ne quasi dña animũ uincat : sed
subacta dominio quasi ancilla
famulet᷑. Ut iussa adsit. atq ad
nutũ cordis repulsa dissiliat.
ut uix at̃go sc̃e cogitatioĩs appa¬
reat. et nunquã contͣ faciem rec¬
ta cogitantis obsistat. Quod bene
nob historia sacre lectioĩs innuit᷑:
cũ abrahã trib angłis occurrisse
memoratur. Ipse ꝗꝑpe uenientib.
extra hostiũ occurrit. sarra uõ ptꝰ

Expanded text:
tum est:--Discretione magni moderaminis cura carnis refrenanda est, ut serviat, et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed subacta dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post
Abbreviated transcription (Latin):
delicet ꝗauir ac dñs domus.spa¬
lis nr̃ scilicet intellectus. debet in
cogitauoẽ. trinitatis claustra
carnis excedere. et quasi habita¬
tioĩs infine ianuã exire. Cura a¬
utẽ carnis ut femina foras ñ ap¬
pareat ⁊ uideri iactant̃ erubesca.
Ut quasi ptꝰ tergũ uiri sub dis¬
cretione sp̃s solis necessarus in¬
tenta: nequaquã sciat ꝓcacit̃ de¬
tegi. sed uerecunde mod̾ari. Cui
tam̃ sepe cũ dr̃ ut de se minime
p̃sumat. ⁊ totãse indiuine spei
fiduciã tnͣsferat despicit.⁊ ces¬
sante studio ad ẽẽ sibi uite subsidi¬
aposse diffidit. Uñ ⁊ hȩc eadẽ sar
ra ꝓmissioẽs dĩ audiens ridet. sed
ridens corripit᷑. Correpta aũt̃ ꝓti¬
nus fecundatur. Et q̃ iuuentute
uigens fecundari ñ potuit: annis
fracta senilib utero marcente c̃¬
cepit. Quia cũ cura carnis sui c̃fidẽ¬
tiã hab̾e desierit c̃tra spẽ exdiui¬
na ꝓmissioẽ accepit. ꝙ habetur ase
exhumana ratiõe dubitauit. Uñ

Expanded text:
delicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione
Abbreviated transcription (Latin):
Qui etiã agricola ẽẽ describitur. ꝗa
amore huius scłi tanto magis exte¬
riora ĩsolũit. quanto interiora sua
inculta derelinq̃t. Iacobũo uir
simplex intab̾nacuł uł indomo
habitare ꝑhibet᷑ ꝗa nimirũ omĩs
qui incuris ẽteriorib spargi re¬
fugiunt. sĩplices incogitatione.
atꝙ inc̃scientie sue ha̾bitatiõ ẽ
c̃sistunt. Intab̾nacuł enĩ aut in
domo habitare ẽ se intͣ m̃tis secre¬
ta restringere.⁊ nequa quã exteriꝰ
ꝑdesidia dissipare. Nec dũ ad mł̃ta
foras in hiant: a se ipsis alienatis co¬
gitatioĩb recedant

Expanded text:
i etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi, tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua in culpa derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnis qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione, atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a seipsis, alienatis cogitationibus, recedant
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in archa pectoris fixa lacte nos
potant. qr ipsi archanis sũmae ẽtẽ¬
platioĩs inherentes. subtili p̃dicatiõe
nos nutriunt.

Expanded text:
 in arca pectoris fixa, lacte nos potant, quia ipsa arcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili praedicatione nos nutriunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ptat᷑ ⁊ nolens. Hincẽ ꝙ ĩmunda quedam
inm̃te patit̾. qũauis exiudicio reluctetur.
quia c̃ceptꝰ de immunditia dũ admundi.¬
tiã tendit. hoc conat᷑ uincere ꝙ ẽ. quisꝗs
aũ occulte tẽptationis motꝰ atq immun¬
ditiã cogitationis euicerit. nequaquam
sibi suã munditiã tͥbuat. ꝗa de ĩmundo
c̃ceptũ semine nullus facere mudũ pot̃.
nͥ is qͥ mundꝰ ꝑsemetipsũ solus ẽ quig̾ iã
adlocũ munditiȩ m̃te ꝑuenit c̃ceptioĩs¬

Expanded text:
t nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur: quia conceptus de immunditia dum ad munditiam autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptio
Abbreviated transcription (Latin):
in iniꝗtatib conceptus sum. caylxxuii.
s qͥsolus ẽ mundus. mundare p̃ualet im¬
munda. hõnincorruptibili carne uiuens.
hr̃ tẽptationũ immunditias impressas ĩ
semet ipso. ꝗa minirũ eas trax̃ aborigine.
In ipsa quippe delectatione carnis eius
c̃ceptio immunditia ẽ. Un nẽ ꝑpsalmistã

Expanded text:
in iniquitatibus conceptus sum. --Is, qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio i
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundiora bonifilui auersi uenien
mus. Quid ẽ gͦ ꝙ filii uerecunda patris
suꝑiecto dorsis pallio auersi uenientes
operiunt. niꝙ bonis subditis sic p̃posi¬
torũ suoꝵ mala displicent. ut tam̃ hȩc
ab aliis occultent. Oꝑim̃tũ autẽ sic de¬
ferunt. ꝗa diudicantes factũ ⁊ uenerã¬
tes magisteriũ: nolunt uidere ꝙ tegt̃.

Expanded text:
ecundiora boni filii aversi veniendmus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod t
Abbreviated transcription (Latin):
suã ñ qb dã gradib duceret̃. scĩ apłi
mimime dixissent auge nob fidem.
Et quidã uenit ad dñm. ꝗ curari uo¬
luit filũ suũ. s reqsitꝰ ancredet. re¬
spondit Credo dñe. adiuua inere¬

Expanded text:
suam non quibusdam gradibus duceretur, iminime dixissent: Adauge nobis fidem, Et quidam venit ad Jesum qui curari voluit filium suum; sed requisitus an crederet, respondit : Credo, Domine, adjuva incre
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ eternũ ẽ. hoc imꝑiũ
ñ deficiet. quia regnabit dñs
inȩternũ et in scłm scłi. dixit
autẽ maria ad angłm. Quo¬
modo fiet istud qm̃ uirum
ñ cognosco: Non dubitat fi¬
eri: qd angłs fieri ꝑmittit.
In terrogat tñ quomodo fiat.
qm̃ quãuis uirginẽ aliquan¬
do pariturã audierat. qͦ mͦ
go ẽ et uirũ non cognosrit.
quomodo pariat. et urgo
maneat interrogat. ꝙ nul¬
li adhuc reuelatũ fuerat.
Et respondens angłs dix̃ ei.
uirtus altissim obũbrabit tibi.
et amplexabitur te. totamq
it dicens. et uirtus altissimi
obũbrabit tibi. Tota enĩ trim¬

Expanded text:
regnum etiam nunc est; hoc imperium regnum etiam nunc est; hoc imperium non deficiet, quia regnabit Dominus in aeternum, et in saeculum saeculi. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Non dubitat fieri quod angelus fieri promittit. Interrogat tantum quomodo fiat. Quoniam, quamvis virginem aliquando parituram audierat, quomodo go est, et virum non cognoscit, quomodo pariat, et virgo maneat, interrogat, quod nulli adhuc revelatum erat. Et respondens angelus dixit ei: virtus Altissimi quae obumbrabit tibi et amplexabitur te, totamque it dicens, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Haec enim vir
Abbreviated transcription (Latin):
flectet᷑. celestiũ terrestriũ et in¬
fernorũ. De hoc ipse dñs ait. ꝗc
quid petierius patrẽ in nomine
meo dabit uobis. hoc igitur in
omĩb orationib uti debemus.
In hoc nomine ille non petit. ꝗ
contra dĩ dispositionẽ et ẽtra
suã uel alioꝵ salutẽ petit. Im
mo uõ quitaliter petit. cont᷑
hoc nomen petere ñ dubiũ ẽ.
Sequitur. hic erit magnus et
filius altissimi uocabitur. Ip
se enĩ qui scđm se semꝑ magnuᷤ
ẽ. tunc apud homines magnu
factus ẽ qñ abom̃ib cognituᷤ
ẽ. Quẽ petrus apłs in ꝑsona
totius eccłȩ altissimi filiũ uo¬
cauit dicens. tues xpc̃ filius
dĩ uiui Et dabit illi dñs ds̃
sedẽ dd̃ patris eius et regna¬
bit indomo iacob ineternũ.
et regni eiꝰ ñ erit finis. Recipitꝰ
gnat autẽ ñ solũ indomo ddđ̃.
.iͦ. intribu iuda. uerũ etiã in
domo iacob .i. in toto ppło isrł.
ꝑ quod intelligit᷑ ꝙ enĩ in eiꝰ

Expanded text:
flectetur coelestium, terrestrium et inflectetur coelestium, terrestrium et infernorum. De hoc ipse Dominus ait: « Quidquid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . » Hoc igitur in omnibus orationibus uti debemus. In hoc nomine ille non petit, qui contra Dei dispositionem, et contra suam, vel aliorum salutem petit. Imo vero qui taliter petit, contra hoc nomen petere, non dubium est. Sequitur: Hic erit magnus, et filius Altissimi vocabitur. Ipse 152 enim, qui secundum se semper magnus est, tunc apud homines magnus factus est, quando ab hominibus cognitus est. Quem Petrus apostolus in persona totius Ecclesiae Altissimi Filium vocavit dicens: « Tu es Christus Filius Dei vivi . » Et dabit illi Dominus Deus sedem David Patris ejus, et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Recipit gnat autem non solum in domo David, id est, in tribu Juda, verum etiam in domo Jacob, id est, in toto populo Israel. Per quod intelligitur quod in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
lore pariens uirginitatis głam non
ammisit. Merito gͦ inmulieribuᷤᷤ
benedicitur. ꝑ quam mulieribus
benedictio datur. et mundus
amaledictione libatur. Que cũ
audisset turbata ẽ insermone
eius: et cogitabat qualis eẽt ista
enĩ angłm sed uerba angłi at¬
tendebat. et quto illa tam offici¬
osa salutatio sibi p̾tendet cogita¬
bat. hoc aut̃ angłs sentiens ait.
Netimeas maria inuenisti grãm
apud dm̃. Sed uis audire quã
grãm : Ecce concipies inutero et
paries filiũ. et uocabis nom̃ eius
iħm. hȩc ẽ causa illius salutati¬
onis. hoc missussum nuntiare
tibi. Abscedat timor. cesset cogi¬
tatio. esto secura. nulla sollicitu¬
dine mouearis.hȩc enĩ uerba ñ
sunt timoris sed gaudii. Paries
enĩ filium. ñutiꝙ aliũ nisi omĩũ
rerũ et creatorẽ dñm. Creator
tuus erit fuius tuus. quifecit te
nascetur exte. Et uocabitur no¬
men eius tħs. hoc enim nom̃ qui¬
uus erit. In hoc nomine genu¬

Expanded text:
dolore pariens virginitatis gloriam non dolore pariens virginitatis gloriam non amisit. Merito ergo in mulieribus benedicitur, per quam mulieribus benedictio datur et mundus a maledictione liberatur. Quae cum audisset, turbata est in sermone ejus, et cogitabat qualis esset ista enim angelum, sed verba angeli attendebat, et quid illa tam officiosa salutatio sibi praetenderet, cogitabat. Hoc autem angelus sentiens ait: Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Deum. Sed vis audire quam gratiam? Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Haec est causa illius salutationis. Hoc missus sum nuntiare tibi. Abscedat timor, cesset cogitatio, esto secura, nulla sollicitudine movearis. Haec enim verba non sunt timoris, sed gaudii. Paries enim filium, non utique alium, nisi omnium rerum Creatorem et Dominum. Creator tuus erit filius tuus, qui perfecte nascetur ex te. Et vocabis nomen ejus Jesum. Hoc enim nomen quivus erit. In hoc nomine omne genu
Abbreviated transcription (Latin):
exercitii circũ septa. Aue grã ple¬
na dñs tecũ benedicta tu in muli¬
eribus. Non fuit sufficiens aue di¬
xisse. addidit dicens. dñs tecũ.
Et deinde eã benedixit. quasi
trib uicib subuna uoce eã salu¬
tans. Quamre diligens obsequiũ
caritatis affectus. et reuerentia
declaratur. Sed quisquã quã
tantã gr̃am habuit. quantã uir
quante post eã mulieres et uirgi¬
nes fuerint. hȩc tantũ solã mat̾
dni ficri meruit. Magna enĩ et ĩ¬
effabilis grã ẽ ut una extantis m¬
libus eligatur. Que cum grã ple¬
na sit. prius etiã quã concipiat.
post concetionẽ quanta dĩ ha-¬
bundet grã quis cogitare possit.
hec autem sola inter om̃s mulie¬
res benedicitur. que adhuc sub
antiq p̃uaricationis maledictioe
tenebantur. ex quo prime mulieri
adõ dictũ fuerat. multiplicabo
erumnas tuas. et indolore parie
filios. hac enĩ lege nontenetur
uirgo maria quȩ uirgo concepit.

Expanded text:
exercitu circumsepta. Ave, exercitu circumsepta. Ave, nus tecum; benedicta tu in mulieribus. Non fuit sufficiens ave dixisse, addidit Dominus tecum, et deinde eam benedixit, quasi tribus vicibus sub una voce eam salutans. Qua in re diligens obsequium, charitatis affectus, et reverentia declarantur. Sed quis unquam tantam gratiam habuit, quantam virgquantae post eam mulieres et virgines fuerunt. Haec tamen sola mater Domini fieri meruit. Magna enim et ineffabilis gratia est, ut una ex tantis millibus eligatur. Quae cum gratia plena sit, prius etiam quam concipiat, post conceptionem, quanta Dei abundet gratia, quis cogitare possit? Haec autem sola inter omnes mulieres benedicitur, quae adhuc sub antiqua praevaricationis maledictione tenebantur, ex quo primae mulieri a Domino dictum fuerat: « Multiplicabo aerumnas tuas, et in dolore paries filios . » Hac enim lege non tenetur virgo Maria, quae virgo concepit,
Abbreviated transcription (Latin):
ulee : ad uirginẽ desponsa¬
tã uiro cui nom̃ erat iosep de
donio cdauid. de familia re¬
gali. destirpe nobili. et pre
ceteris religiosa:. Ubi em̃ castitatis:
munditie mat̾ nisi innatarent ha¬
bitare debuerat : que flos uel mun¬
ditia interpretatur. Et nomen
uirginis maria. dicitur maria stel¬
ia maris. huius utiq maris de quo
scriptũ ẽ. hoc mare magnũ et pa¬
tiosũ manib: illic reptilia quoꝵ ñ
numerus. Plures stellas habet cȩ¬
lum: mare unã quȩ p̃illis omĩb
melior et clarior ẽ. De hac enim
una ẽ ortus iustitie sol. cuius ful¬
gore omĩa illustrantur. quẽ qui
sequitur ñ ambulat intebris sed
habebit lum̃ uite. Cuius igit᷑ ful¬
goris illã stellã ẽẽ putamus. que
hunc tantũ talemq fulgorẽ cũ¬
ingressus angłs ad eã dixit. Aue
gr̃a plena dñs tecũ. benedicta tu
inmulicrib. Non enĩ inplateis
erat. non inpublico morabatur. in¬
tus erat. inpenetrabilib sola sede¬
bat. nec tñ sola. tanti uirtutum

Expanded text:
uam? Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, de familia regali, de stirpe nobili, et prae caeteris religiosa. Ubi enim castitatis, et munditiae mater, nisi in Nazareth habitare debuerat, quae flos, vel munditia interpretatur? Et nomen virginis Maria. Dicitur enim Maria stella maris, hujus utique maris, de quo scriptum est, « Hoc mare magnum, et spatiosum, illic reptilia, quorum non est numerus . » Plures stellas habet coelum; mare unam, quae prae illis omnibus clarior, et melior est. De hac enim una ortus est justitiae sol, cujus fulgore omnia illustrantur. Quem qui sequitur, « non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . » Cujus igitur fulgoris illam stellam esse putamus, quae hunc tantum, talemque ingressus angelus ad eam dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Non enim in plateis erat, non in publico morabatur. Intus erat, in penetralibus sola sedebat, nec tamen sola, tanto virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
udet uids̃. Uirga inserpentẽ. ser¬
pentẽ inuirga mutauit. Aquas
insanguine. et sanguinẽ in aquaᷤ
conuertit. Mare aꝑitur. manna
pluit. asina loquitur. petrai fun¬
dit aquas. ⁊ iordams c̃ uertitur re¬
trorsum. Sed quid dicã : de uir¬
ga aaron quȩcũ sicca eẽt. subuna
nocte et frondes et flores. et fruc¬
tił s̾ germinauit. Uirgasicca nu¬
ces dare potuit. ⁊ uirgop artre ñ
potuit : ubiq ds oꝑatur: quic¬
ꝗd uult. et in matre tantũ modo
ammisit potestatẽ: Dixit aut̃
maria ad angłm. Ecce ancilla
dnĩ fiat mͥ seđm uerbũ tuũ. au¬
ditis rationib acqui euit. et acq¬
escendo concepit. Ancilla inꝗt̃
statil fiat michi scđm uerbum
tuum. Et discessit angłs abea

Expanded text:
udet Judaeus, virgam in serpentem, serudet Judaeus, virgam in serpentem, serpentem in virgam mutavit ; aquas in sanguinem, et sanguinem in aquas convertit ; mare aperitur ; manna pluit ; asina loquitur ; petra fundit aquas ; et Jordanis convertitur retrorsum . Sed quid dicam de virga Aaron, quae cum sicca esset, sub una nocte et frondes, et flores et fructus germinavit ? Virga sicca nuces dare potuit, et virgo parere non potuit? Utique Deus operatur quidquid vult, et in matre tantummodo amisit potestatem? Dixit autem Maria: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Auditis rationibus acquievit, et acquiescendo concepit. Ancilla, 153 istatis; fiat mihi secundum verbum tuum. Et discessit angelus ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
manitatẽ spectat: ñ solũ apa¬
tre et aspũscõ. uerũ etiã et a
seipso et factus et creatus ẽ filiꝰ
quantũ uõad dminitatẽ. nec
factus nec creatus. set apatre
solũmodo genitus. Et ecce he¬
lisabeth cogna tua. et ipsa c̃¬
cepit filiũ in senectute sua. ñ
tis in te miracula is tp̃rib oꝑa¬
tur ds̃. uerũ etiã inhelisabeth
cognata tua. quã tu ipsa et
uetulã ẽẽ. et sterilis abinfan¬
tia fuisse optime nosti. Et
hic m̃sis ẽ sextus illi queuo¬
catur sterilis. ut sciat oĩs mũ¬
dus ꝗa ñ erit impossibile apꝰ
dm̃ omẽ uerbũ. quid ad hȩe
uidĩ icreduli dicunt : ne
gant uirginẽ peꝑisse neque
euangłio creðe uolunt. heli¬
sabethꝰ iam anũ et sterilis pe¬
ꝑisse negare ñ possunt. utrũ¬
que mirabile ẽ. utrũꝙ ẽtra na¬
turã factũ ẽ. ncutrũ fieri poss
nisi mutasset ille naturã. cui nichil
impossibile ẽ. Multa enĩ contra
naturã fecit deus. que negare ñ a¬

Expanded text:
manitatem spectat, non solum a Patre, et a Spiritu sancto, verum etiam a se ipso, et factus, et creatus est Filius. Quantum vero ad divinitatem, nec factus, nec creatus, sed a Patre solummodo genitus. Et ecce Elisabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non tis miracula his temporibus operabitur Deus, verum etiam in Elisabeth cognata tua, quam tu ipsa et vetulam esse, et sterilem ab infantia fuisse, optime nosti. Et hic mensis sextus est illi, quae vocatur sterilis, ut sciat omnis mundus, quia non erit impossibile apud Deum omne verbum. Quid adhuc Judaei increduli dicent? Neirginem peperisse, neque Evangelio credere volunt. Elisabeth tamen jam anum et sterilem peperisse negare non possunt. Utrumque mirabile est; utrumque contra naturam factum est. Neutrum fieri posset, nisi mutasset naturam, cui nihil impossibile est. Multa enim contra naturam fecit Deus, quae negare non a
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. ꝗa uidelic⁊ p̃positoꝵ discretio
spectione. ⁊ ĩ altitudine uite ꝯsi¬
stere. id ÷ inualle infirmi oꝑis
ñ iacere. Sic̃ a turris ĩ monte io¬
circo adspeculandũ ponit᷑. ut ho¬
stes ꝗ ueniunt longius uideant᷑.
sic p̃dicatoꝵ uita sẽꝑ in alto deb
fixa ꝑmanere. ũmore nariũ di¬
scernat fetores uitioꝵ. odoresq
uirtutũ . Incursꝰ malignoꝵ sp̃uũ
longe ꝓficiat.⁊ cõmissas sibi aĩas
ꝑsuã prudentiã cautas redat.
In explañ bĩiob lib. xxii.

Expanded text:
 discretio, spectione et altitudine vitae consistere; id est, in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa permanere, ut more narium discernat fetores vitiorum odoresque virtutum; incursus malorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam prudentiam cantus reddat. In expos. beati Job, lib. XII.
Abbreviated transcription (Latin):
ritate disiungitur. inruine sue a¬
ucdaciã neꝗus obduratur. ꝑtimo¬
rẽ ꝗꝑpe adã semẽtipsũ absconsu¬
rus fugerat. sed tam̃ reꝗsitus in¬
notuit. quantũ etiã timens tume¬
bat. Cũ enim expeccato p̃sens pe¬
na metint̃. ⁊ amissa dĩfacies ñ ama¬
tur. timor extimore ẽ ñ exhumili¬
tate. Suꝑbit ꝗꝑpe qui peccatũ si
liceat ñ puniri ñ deserit. Isdẽ etiã
quattuor modis peccatũ c̃suma

Expanded text:
ritate disritate disudacia nequius induratur. Per timorem quidem Adam semetipsum absconsurus fugerat; sed tamen requisitus innotuit quantum etiam timens tumebat . Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate: superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit. Sicut q
Abbreviated transcription (Latin):
iuor modis peccatũ ꝑpetratur
incorde. quattuor c̃sumat᷑ in oꝑe.
Incorde nãꝙ suggestio ẽ delecta¬
tione c̃sensu et defensi oĩs auda¬
enĩ quȩ t̃rere mentẽ debuit. at¬
tollit: et deiciendo eleuat. sedgͣui¬
us deuando supplantat. Unde ⁊
illã pͥmi hoĩs rectitudinẽ antiquuᷤᷤ
hostis his quattuor ictib fregit.
Nã serpens suasit. eua delectat᷑a ẽ.a
dã c̃sensit. ꝗa etiã reꝗsitus confite¬
ri culpã ꝑ auclaciã noluit. Hocuõ
humani gnĩ quotidie agitur: ꝙ
actũ in primo parente nr̃i generiᷤᷤ
ñ ignoratur. Serpens suasit ꝗa oc¬
cultus hostis mala cordib hõiũ la¬
tent̃ suggerit. Eua delectata ẽ. ꝗa
carnalis sensus ad uerba sẽpentis
mox se delectationi substernit.
assensũ uõ adã mulieri ipse p̃po¬
situs p̃buit. quia dũ caro indelec¬
tationem rapit᷑. etiã asua rectitudi
ne infirmatus inclinatur. Et re¬
ꝗsitus adã c̃fiteri culpã noluit.
ꝗa uidelicet sp̃s ꝗ peccando aue¬

Expanded text:
tuor modis peccatum perpetratur in corde, quattuor consumatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis auda, quae terrere mentem debuit, extollit, et dejicienda elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit; nam serpens suasit, Eva delectata est, et Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam, per audaciam noluit. Hoc in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectatAssensum vero Adam mulieri praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam, confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo peccando a ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ respondet᷑. Ego autẽ ñ solũ alliga¬
ri. sed et mori in ierłm paratꝰ sũ ꝓ nõe¬
dñi iħu. Neq enĩ p̃tiosiorẽ facioaĩam
meã quã me. p̃ceptione gͥ reuelatio¬
nis ierosolimã ꝑgens aduersa cogͥseit.
et tam̃ ħ libent̃ appetit. audit q̃ timeat.
s ħ ardentior anhelat. Moyses itaq
tur. ne isrłiticȩ plebi p̃ferat᷑. Paulꝰ ad¬
adũsa ⁊̃ exsuo uoto ducit᷑. ꝗa maloꝵ
imminentiũ cognitionẽ ꝑcipit. sed de¬
uotione sp̃s etiã ad acriora feruescit.
Ille p̃sentis potestatis głam dõ uoluit
iubente declinare. Iste dõ asꝑa ⁊ dura
disponente studuit se ad gͣuiora p̃pa¬
rare . P̃eunte gͦ utͦrũq ducũ ĩ facta
uͥtute ĩstrium. Ut si obedientiȩ palmã

Expanded text:
protinus respondetur: Ego non solum alligari sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Jesu ; neque enim pretiosiorem facio animam meam. Perceptione igitur revelationis Hierosolymam pergens, adversa cognoscit, et tum libenter appetit, audit quae timeat, sed ad haec ardentior anhelat. Moyses itaque tur ne Israeliticae plebi praeferatur. Paulus adadversa etiam ex suo voto ducitur, quia malorum imminentium cognitionem percipit, sed devotione spiritus etiam ad acriora fervescit. Ille praesentis potestatis gloriam Deo voluit jubente declinare; iste, Deo aspera et dura disponente, se studuit ad graviora praeparare. Praeeunte ergo utrorumque ducum infracta virtute instituimur, ut si ob
Abbreviated transcription (Latin):
sit głosior. qͣnto diuino ordine ⁊̃ ex desidio
iungit᷑ ⁊ in ꝓsꝑis tanto sit uerior. qͣtenꝰ
ap̃senti ipsa quã diuinitꝰ ꝑcipit głam
funditꝰ ex m̃te seꝑatꝰ. S hoc uirtutis pon-¬
dus melius ostendimꝰ. sicęlestis patrie
duoꝵ hõiũ facta memoramꝰ. Moyses
nãq cũ in deserto oues pascẽt. dño ꝑan¬

Expanded text:
sit gloriosior, quanto divino ordine etiam ex desiderio jungitur. Et in prosperis tanto sit verior, quanto a praesenti ipsa, quam divinitus percipit, gloria funditus ex mente separatur. Sed hoc virtutis pondus melius ostendimus, si coelestis patriae duorum heroum memoramus. Moyses namque cum in deserto oves pasceret
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ eẽt. qͣnto a bono cessans aueto¬
ri suo se subditũ humilius exhib̃.
S notandũ ꝙ illic dr̃. ex õĩligno ꝑa¬
aisi edite. de ligno aut̃e scientiae
boni ⁊ mali nẽ tetigeritis. ꝗn ab
uno qͥlib bono subiectos uetat.
.nccesse ẽ ut młta c̃cedat. Ne o-¬
bedientis mens funditꝰ intereat.
si abonis õib penitꝰ repulsa ieiunat.
õs autẽ ꝑadisi arbores ad esum dñs c̃cessit
cũ ab una ꝓhibuit. Ut creaturã suã qũã
nolebat extingui sed ꝓuehi. tantũ faciliꝰ
abuna restͥngeret. qͣntũ ad cunctas latiꝰ
relaxaret S ꝗa ñnũqũa nob huiꝰ mũdi
dũ uõ sumoꝑe ẽ ꝙ obedientia aliq̃n si
de suo aliꝗͥ habeat : nulla ẽ Aliqñ aut̃
si de suo aliꝗd ñ habeat minima. Nã cũ

Expanded text:
uanto et a bono cessans auctori suo se subditum humilius exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunet. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret, quanto ad cunctas latius relaxaret. Sed quia nonnunquam nobis hujus mundidum summopere est quod obedientia aliquando, si de suo aliquid habeat, nulla est; aliquando autem, si de suo aliquid non habeat, minima . Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
faciã uoluntatẽ meã. s uoluntatẽ
eiꝰ qui misit me ꝗd enĩ. si suã facẽt. eõs
qui ad se ueniut repuliss ꝗs aut̃ ne¬
exiuit scd̾s ad redẽpuonẽ hõiũ ueni¬
ens dũ uołunt᷑atẽ se paiͥs ⁊ ñ suã facẽ
ostndit. ꝑmanẽ nos intꝰ docuit. Cũ gͥ
ñ sipãls ⁊ patͥs uoluntatẽ facit. eos ꝙ
ad se ueniũt fotaf ñ eicit: qr dũ exẽplo
suo nos obedientia subicit. iiã nob̾
eg̃ssionis claudit. Hinc rursũ ait. Ñ
possũ ego ame ipso facẽ ꝗcquã. s sic̃
audio iudico. N ob̾ qͥppe usq ad mor¬
tem sisiẽ audit iudicat tc̃ qͦ obedit eũ
iudex uenit. Ne igit᷑ nob̾ usq ad p̃sen¬
tis uitȩ t̾minũ. obedientia labor ẽẽ
appareat. redẽpror nr̃ uidicat. qr haẽ
si peccator hõ obedientiae ĩp̃sentis¬

Expanded text:
em ejus qui misit me . Quid enim? si suam faceret eos qui ad se veniunt repulisset? Quis autem neexivit , secundus ad redemptionem hominum veniens, dum voluntatem se Patris et non suam facere ostnon suam sed Patris voluntatem facit, eos qui ad se veniunt foras non ejicit, quia dum exemplo suo nos obedientiae subjicit, viam nobis egressionis claudit. Hinc rursum ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio judico. Nobis quippe obedientem si sicut audit judicat, tunc quoque obedit, cum judex venit. Ne igitur nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat, quia hanc si homo peccator se obedientiae i
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ocuł rep̃ssa arbitii sui suꝑbia¬
se gladiop̃cepti immolat qͦ ceͣ
ariolandi peecatũ ĩobedientia
dr̃ ut qͣnta sit uirtꝰ obedientiȩ
demonstret᷑. Ex adũso gͦ melius.
ostendit᷑ : ꝗd de eiꝰ laude sentiat᷑.
Sic n qͣsi ariolandi peccatũ ẽ re¬
pugnare. ⁊ qͣsi scelꝰ idolatͥt nol¬
le acꝗescere. Sola ẽ q̃ fidi meri-¬
Hinc ꝑsalomonẽ. in ostentatio¬
ne obeclientiȩ dr̃. Uir obediens
loꝗt᷑ uictorias. U ir qͥppe obedi¬
ens uictorias loquitur. Qa dũ
alienȩ uocihumilit̃ subdim᷑. nos¬
smet ipsos in corde suꝑamꝰ. Hinc in

Expanded text:
ua superbia, gladio precepti se immolat. Quo contra ariolandi peccatum inobedientia dicitur ut quanta sit uirtus obedientie demonstretur. Ex aduerso igitur melius ostenditur quid de eius laude sentiatur. Si enim "quasi ariolandi peccatum est repugnare et quasi scelus ydolatrie nolle acquiescere," sola est que fidei meriHinc per Salomonem in ostentatione obedientiae dicitur: Vir obediens loquitur victorias . Vir quippe obediens victorias loquitur, quia dum alienae voci humiliter subdimusmetipsos in corde superamus. Hinc in
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes estis in o̾cuł ur̃is.⁊ corã
uob̾ met ipsis prudentes.Tanro
gͦ fit ꝗsꝙ uilior cdõ. qͣnto p̃tiosior
sibi. Tanto p̃tiosior dõ qͣnto ꝑ eũ
uilior sibi. Or uia humilia respicit.⁊
⁊ alta alonge agnoscit In exp̃bi¬

Expanded text:
pientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo quanto propter eum vilior sibi: quia humilia respicit, et alta a longe agnoscit . CAP
Abbreviated transcription (Latin):
mundi despectꝰ p̃crpitur : cũ ꝓbra adipi¬
sci ⁊ c̃tumeliȩ iubent᷑. nͥ haec ex femet¬
ipso aĩus appetat. obedientię sibi meri¬
tũ minuit. ꝗa ad ea q̃ in hac uita despe¬
cta s̃. inuitus nolensq descendit: ad
actm̃tũ qͥppe obedientiȩ ducit᷑. cũ m̃ĩt
ad suscipienda ꝓbra huius scłi. neqͣquã

Expanded text:
mundi despectus praecipitur, cum probra adipisci et contumeliae jubentur, nisi haec ex semetipso animus appetat, obedientiae sibi meritum minuit, quia ad ea quae in hac vita despecta sunt invitus nolensque descendit: ad detrimentum quippe obedientia ducitur, cum mentem ad suscipienda hujus saecu
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ꝙ agit᷑ int̃mitti. Neq n ma¬
la ĩparadiso arbor extitit. quã ds̃
hoĩ ne c̃tingẽt int̃dix̃. S⁊ ut ꝑ meliꝰ
obedientiae m̃itũ hõ bene c̃ditꝰ ere¬
sceret. dignũ fuerat. ut hũc ⁊̃ abono

Expanded text:
bonum quod agitur, intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit . Sed ut melius per obedientiae meritum homo bene conditus cres
Abbreviated transcription (Latin):
Lectus ig quisq cũ peccati somno
p̃mit᷑ adiustitiȩ uigilias exurgere
conat᷑. S sepe cũ surrexĩt. ipsa se
extolli magtudine uͥtutũ sentit.
adũsitates ptꝰ ututes decdat ne peiꝰ¬

Expanded text:
lectus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur, sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. adversitatibus post virtutes desiderat, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
m morẽ suũ gentilitas destruꝵ
cũ mundi huiꝰ diuites elationissi i
sarent ĩ ꝑsecutionis ꝓtinꝰ tẽpestate
electoꝵ uitã ad ꝑsecutionis undas mud
tor subleuata iurtute p̃dicantiũ mira¬
nistros ⁊ enĩ suos plus ostendit ꝑ se ꝓmira¬
culis qũa potestate t̾rena. Tumuer̃ ꝑ irã.

Expanded text:
m morem suum gentilitas destrui cum mundi hujus divites elationi suae sarent, in persecutionis protinus tempestate electorum vitam ad persecutionis undas mundtor sublevata virtute praedicantium miranistros etenim suos plus ostendit posse per miracula, quam potestates terrenae tumuerant per iram.
Abbreviated transcription (Latin):
intendimus. malignoꝵ sp̃uũ in¬
sidias grauius toleramus Qam̃ti
nr̃e t̾renaꝵ cogitationũ puluerẽ
aspargunt. adintentioĩs nr̃e oculoᷤ.
aluce intime uisioĩs obscurandos.
ꝯuod etiã inisaac oꝑe allophiloꝵ
prauitatẽ cognoscimus designari.
qui puteos quos isaac fodãt. t̾re c̃¬
gerie replebant: Nos enĩ nos nimi¬
rũputeos fodimꝰ. cũ inscͥpture ab¬
ditis sensib alta penetͣmus. Quos
tam̃ occulte replent allophili:qn
nob̾ adalta tendentib immundi
sp̃s t̃renas cogitatioẽs ingerũt: et
quasi inuentam diuine scientiȩ a¬
quã tollunt. Quod nimirũ psalmi¬
sta ꝑtulerat cũ dicebat. Declinate
a me maligni. ⁊ scrutabor mandata
dĩmei¶ Uidebat patent̃ insidus nu
ans.⁊ mandata dĩ ꝑscrutari ñ pote

Expanded text:
intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod etiam Isaac opere et Allophylorum pravitate cognovimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant. Nos enim, nos nimirum puteos fodimus, cum Scripturae abditis sensibus alta penetramus: quos tamen occulte replent Allophyli, quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt et quasi inventam divinae scientiae aquam tollunt. Quod nimirum Psalmista protulerat cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans quia mandata Dei perscrut
Abbreviated transcription (Latin):
cã eecła sicut fumi uirgula ex
a romatib ascendit. ꝗa uitȩ suae
uͥtutib in ĩterni cotidie incensi
rectitudine ꝓfiẽ. nec sparsa ꝑ
cogitatioẽs diffluit. s sese intra
archana cordis in rigorẽ uirgu

Expanded text:
clesia sicut fumi virgula ex aromatibus ascendit, quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes diffluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsqͥs n ꝓ peccato ꝑcutit᷑ nͥmur¬
murando renitatur eo ipso ĩ iustꝰ
ẽc̃ in choat qͦ ferientis iustitiam
⁊ ad c̃ditionis ordinẽ redit. q̃n
sibi eꝗtatẽ uidicis sui⁊̃ qua nͤ¬

Expanded text:
 pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam et ad conditionis ordinem redit, quando sibi aequitatem judicis sui,