comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mihi patre haec quaer&uli. egorespon
di. Quomodo in meglorisicatus es pa¬
ter qui inuacuum laboraui & magnã
pas tempopuli iudaeorum ad teuoca¬
re non potui: haec autem dicuntur

Expanded text:
mihi Patre ista quae retuli, ego respondi ei: Quomodo in me glorificatus es, Pater, quia in vacuum laboravi, et magnam partem populi Judaeorum ad te revocare non potui? Haec autem universa dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
HECTAM Ostendit habere dm̃
multas sagittas sed non electas. quae
sagitta electa. & filius unigenitus st.
Quam in farexnr sua abscondit hoc
ẽ in humano corpore. ut habitar& in
eo plenitudo diuinitatis. Abscondit¬

Expanded text:
lectam, ostendit habere Deum sagittas plurimas, sed non electas, quae sagitta electa, et filius unigenitus est, quam in pharetra sua abscondit, id est, in humano corpore, ut habitaret in eo plenitudo divinitatis corpor
Abbreviated transcription (Latin):
US QUAM TEFOR¬
MAREM INUTERO
NOUITE: ETANIE¬
QUAM ENRES DE
UULUA SCIPICAUITE: ET
PROPHETA INGENTIB:
DEDITE. Non quod ante con¬
ceptionem ut heres suspicatur fue¬
rit hieremias. sed quod praescierit
eum futurum dñs cui necdum
iam facta sunt. secundum illud quod
apostolus loquitur. qui uocat ea
quae nonerent. quasi ea quae esseNt:
Quidam hunc locum super salua¬
tore. intellegunt. qui proprie
proph&a est gentium. & per a¬
postolos uocauit omnes nationes
Iste enim uere priusquam in utero
formar&ur uirginali . & ante¬
quam ex ir& deuulua matris scĩfi¬
catus inutero est. & notus patri
ET DIXI. AHAHAH. OÑE
DS. ECCE NESCIO LOQUI
QUIA PUER EGOSUM¬
DICEREQuIA PuERSU

Expanded text:
usquam te formarem in utero novi te, et antequam exires de vulva sanctificavi te, et prophetam in gentibus dedi te. Non quod ante conceptionem, ut haereses suspicantur, fuerit Hieremias, sed quod praescierit eum futurum Dominus, cui necdum facta, jam facta sunt, secundum illud quod Apostolus loquitur, qui vocat ea, quae non erant, quasi ea quae essent . Quidam hunc locum super salvatore intelligunt, qui proprie propheta est gentium, et per apostolos vocavit omnes nationes. Iste enim vere priusquam in utero formaretur virginali, et antequam exiret de vulva matris, sanctificatus in utero est, et notus patri,Et dixit, ah ah ah, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer egodicere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
riores oculos aspexenrt psalmista
cumdicer&. Omnis gloria eius.
filiȩ regis abintus. Exteriores
uero. cuin continuo subdit. Infim¬
briis aureis. circum: amicta uariȩ¬
tate.Aliter. Siue littenrm
adtendas. siue allegoriam quȩ nrs.
lucem semper in euangelio reppere¬
ris. Alia tirens latio sichab&. ple¬
naoculis ante se & r&ro. Quia
lux euangelii & enigmata legis in¬
ircdiat. & nouae grrtiae mundo
fulgor infundit. ETREQui¬
EM NON HABEBANT DIE
temporr saeculi. unam dominatio¬
neniditatis omnipotentiam. & ae¬
ternitatem scãe trinitatis ad firinaÑ.
manente intellectualis creaturae
perp&uae incaelestibus laude
Animalibus personantibus lau¬
dem. idest euangelistis prxedican¬
tibus. xp̃i dispensationem: omnis
ecclesia quae in pnrepositis constat¬
& populis. Hoc enimgeminatus
duodenarius numerus significat:
Statim cadens infaciem. ad orat
uiuentẽ insaecula saeculorum
Et mittebant coronas suas ante
chronum. Dõ uidelic& ad sig¬

Expanded text:
riores oculos aspexerat Psalmista, riores oculos aspexerat Psalmista, cum dicit: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Exteriores vero, cum continuo subdit: In fimbriis aureis circumamicta varietate . Aliter. Sive litteram attendas, sive allegoriam quaeras, lucem semper ex Evangelio reperies. Alia translatio sic habet: Plena oculis ante se et retro. Quia lux Evangelii in aenigmata legis irradiat, et novae gratiae mundo fulgorem infundit. Et requiem non habebant die tempore saeculi unam dominationem Deitatis, omnipotentiam et aeternitatem sanctae Trinitatis affirmant, manente intellectualis cperpetua in coelestibus laude.a saeculorum. Animalibus personantibus laudem, id est, Evangelistis praedicantibus Christi dispensationem, omnis Ecclesia quae in praepositis constat et populis; hoc enim geminato, duodenarius numerus significatur, statim cadens in faciem, adorat viventem in saecula saeculorum, et mittebant coronas suas ante thronum Dei, videlicet, assig
Abbreviated transcription (Latin):
ro hominis marcum significat. qui
nihil deregali uel sacerdo tali dñi
potentia locutus. tantum hominis
xp̃i gesta simpliciter nanirt
Aquila autem iohannes est qui
natiuitatem uerbi uelut ostum so¬
lis perspicaciter aspectat. Ania¬
lia autem: nunc euangelistas. nunc
totam significant ecclesiam. Cu¬
ius fostitudo in leone. uictimatio
inuitulo. humilitas in homine.¬
sublimitas in aquila uolante mon¬
stuctur. SINCula corũ.
HABEBANT ALAS SENAS
Perfectione suae doctrinae: ecclesi¬
am adalta subleuant. Senarius
enimnumerus ideo perfectus dicit᷑.
quia primis suis pastibus impl&ur
Vnum quippe quod ẽ. sexta sena¬
rupans: & duo quod est testia. &¬
testia quod est dimidium. eundem
senarium faciunt. Aliter. alae
libros insinuant. quibus euange¬
listarum & fulcĩtur auctoritas.
& ueritas comprobatur. ET IN
CRCUITU ET INTUS. PLE¬
NASUNT OCULIS. Scã ecde¬
sia & conrindõ & coram hominib:
seuigilanter ad tendit. cuius in te¬

Expanded text:
ro hominis Marcum significat, qui, ro hominis Marcum significat, qui, nihil de regali vel de sacerdotali Domini potentia locutus, tantum hominis Christi gesta simpliciter narrat. Aquila autem Joannes est, qui nativitatem Verbi velut ortum solem perspicaciter aspectat. Animalia autem, nunc evangelistas, nunc totam significant Ecclesiam. Cujus fortitudo in leone, victimatio insublimitas in aquila volante monstratur. Singula eorum habebant alas senas. Perfectione suae doctrinae, Ecclesiam ad alta sublevant. Senarius enim numerus ideo perfectus dicitur, quia primis suis partibus impletur, unum quippe, quod est sexta senarii pars, et duo, quod est tertia, et tria quod est dimidium, eumdem senarium faciunt. Aliter alae libros insinuant, quibus evangelistarum et fulcitur auctoritas, et veritas probatur. Et in circuitu et intus plena sunt oculis. Sancta Ecclesia et coram Deo et coram hominibus se vigilanter attendit. Cujus inte
Abbreviated transcription (Latin):
quoq quod de aqua inglaciem & la¬
pidem pr&iosum efficitur. baptis¬
mi gractia figuntur. ET INIE¬
DIO SEDIS ET INCIRCUNTII
SEDIS. QUAT TUOR AM¬
MALIA PLENA OCULIS AN¬
TEET RETRO: Cunctas
throni dĩ idest ecclesiae partes.
lumen euangelii dep̃teritorum.¬
futurorumq scientia repl&. Et
ANIMal pricoum. Sicor¬
LELEON. ET CET̃R Haec
animalia. multifarie intep̃tantur
Beatus autem augustinus iux taor¬
dinem libri istius. matheum in leo¬
ne dicit intelligi. qui regiae digni¬
tatis inxp̃o prosapiem narrat. qui
& uicit leo de tribu iuda. Catulus
enimleonis iuda. Et in quo utrex
a rege tim&ur. a magis adontur.
Vbi&iam cum seruis rex irtionem
ponit. rex nuptias filio facit. & ad
ultimum rex segregat oues ab edis
Lucam inuitulo. qui bostia magna
fuit. Inlege enim eius non solum
principia circa templum & sacrifi¬
cia diuersantur. sed ita concluditur
Et eurnt semper intemplo. laudan¬
tes & benedicentes dm̃. Facies ue¬

Expanded text:
quoqquoqpidem pretiosum efficitur baptismi gratia figuratur. Et in medio sedis, et in circuitu sedis, quatuor animalia plena oculis ante et retro. Cunctas throni Dei, id est, Ecclesiae, partes lumen Evangelii defuturorumque scientia replet. Et animal primum simile leoni, etc. Haec animalia multifarie, interpretantur. Beatus autem Augustinus juxta ordinem libri istius Matthaeum in leone dicit intelligi, qui regiae dignitatis in Christo prosapiam narrat, qui et vicit Leo de tribu Juda. Catulus enim leonis Juda . Et in quo ut rex a rege timetur, a magis adoratur. Ubi etiam rex cum servis rationem ponit, rex nuptias filio facit, et ad ultimum rex segregat oves ab haedis. Lucam in vitulo, qui hostia magna fuit in lege. Ejus enim non solum principia circa templum et sacrificia diversantur, sed et ita concluditur: Et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum . Facies ve
Abbreviated transcription (Latin):
illis intellegi. qui perfectionem ope¬
ris. quae senario numero commen¬
datur. clanx euangelii prredicatio¬
ne consũmant. Nam quater seni:
RUM CORONAE AUREAE
Idest bonis operibus indutos. per
enni mentis memoria gaudia su¬
perna quaerentes. Saepe enim
capitis nomine. mens sol& intelle¬
gi ET DETHRONO PRO¬
CEDUNT FUL GORA ET UO¬
CES ET ION TRUA. Hoc ÷
quod marcusait. Illi autem profec¬
ti puxedicauerunt ubiq dño coope¬
urnte & sermonem confirmante
Osequentibus signis : Et septẼ
LAM PADES ARDENTES
ANTETHRONU. QUISUNT
SEPTEM SP̃s DI. Unum
spm̃ dicit septiformem. Unus est¬
enimsp̃s. Septiformitasenim. ꝑ¬
fectio est & plenitudo. Commemo¬
srto uero spũ scõ conuenienter unda
baptis misequitur. in qua idem sp̃s ꝑ¬
cipicreditur ET IN CONSPẼ¬
CTU SEDIS TAMQuÃMARE
uit Reum. SIMLECHRIS¬
tallo. Propter fidem ueribap¬
tis matis refestur aduitreum. in quo
non aliud uid&ur exterius. quam
quod gestat interius. Cristallo

Expanded text:
illis intelligi, qui perfectionem opeillis intelligi, qui perfectionem operis, quae senario numero commendatur, clara Evangelii praedicatione consummant. Nam quater seni vrum coronas aureas. Id est, bonis opeenni mentis memoria gaudia superna quaerentes. Saepe enim capitis nomine, mens solet intelligi. Et de throno processerunt fulgura, et voces, et tonitrua. Hoc est quod Marcus ait, illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis. Et septem lampades ardentes ante thronum, qui sunt septem Spiritus Dei. Unum Spiritum dicit septiformem, unus estenim Spiritus, septiformitas autem perfectio est et plenitudo. Commemorato vero Spiritu sancto convenienter unda baptismi sequitur, in qua idem Spcipi creditur. Et in conspectu sedis, tanquam mare vitreum, simile crystallo. Propter fidem veri baptismi refertur ad vitrum, in quo non aliud videtur exterius quam quod gestat interius. Crystallo
Abbreviated transcription (Latin):
monstuentur. Porro inchriso¬
puxso. beatorum masterum opus
pariter & praemium. Iniacincto
doctorum caelestis ad alta subleua¬
tio. & propter infirmos humilis
adhumana descensio. Inam&isto.
caelestis semꝑ regni inhumilium
animo memoria designatur
Singuliq lapides pr&iosi. singulis
sunt fundamentis deputati. Qui
lic& omnes perfecti quibus ciuitas
dĩnr̃i in montescõ e̾i ornatur atq
fundatur. spĩtalis gractiae sint luce
fulgentes. alii tamen perspm̃ dat᷑
sermo sapientiae. alii sermoscienti¬
ae. alii grartia sanitatum. alii gene¬
ux linguarum. alio fides in eodem
TUSEDIS SEDILIA .XXIIII.¬
Ecclesiam quam propter soci&a¬
tem fidei inuna sede uidenxt. ean¬
dem pergeminum testamentum.
depatriarchis & apostolis genenr tã.
autem. propter iudiciariam eius in
xp̃o dignitatem. Sedebunt autẽ
& iudicabunt uniuersa membux.
sed in uno & per unum caput. Nã
quomodo poterunt sc̃ĩ iniudicio sede¬
re. stantes addextenrm iudicis.

Expanded text:
monstratur. Porro in chrysomonstratur. Porro in chrysoprasio, beatorum martyrum opus pariter et praemium. In hyacintho, doctorum coelestis ad alta sublevatio, et propter infirmos humilis ad humana descensio. In amethysto, coelestis semper regni in humilium animo memoria designatur, singulique lapides pretiosi singulis sunt fundamentis deputati, qui licet omnes perfecti, quibus civitas Dei nostri in monte sancto ejus ornatur atque fundatur, spiritalis gratiae sint luce fulgentes, alii tamen per spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia sanitatum, alii genera linguarum, alii fides in eodem tu sedis sedilia viginEcclesiam quam propter societatem fidei in una sede viderat, eamdem per geminum testamentum de patriarchis et apostolis generatam, iautem propter judiciariam ejus in Christo dignitatem. Sedebunt enim et judicabunt universa membra, sed in uno et per unum caput. Nam quomodo poterunt sancti in judicio sedere, stantes ad dexteram Judicis?
Abbreviated transcription (Latin):
perarma iustitiae tutati procedan
Qu asi iacinctus nubilo circumda
renaluce uisus ait. Sapientiam¬
autẽ loquimur inter perfectos
Duo decimus am&istus. Am&is¬
tus purpureus ÷ permixto uiolatio
colore. & quasi rosae nitore quasdã¬
q leniter flam mulas fundens. Sed
& quidam inpurpunr illius non ex
toto igneum. sed quasiuinum rubens
appar&. Purpureus ergo decor
caelestis regni habitum. roseus uero
atq uiolatius. humilem scõrum ue¬
recundiam pr&iosamq mostem de¬
signat. Iniaspide ergo. fidei uiri¬
ditas. In saphrro. spei caelestis alti¬
tudo. Incalcedone. flamma ca¬
ritatis internae figunctur. Ini
smaragdo autem. eiusdem fidei for¬
tis inter aduersa confessio. Insar¬
donico: scõrum inter uistutes humi¬
litas. Insardio. reuerendus mastr¬
rum cruor exprimitur . Inchriso¬
lito uox spitalis intermiecula p̃di¬
catio. Inberillo. puxedicantium
perfecta openrtio. Intopatio.
eorundem ardens contemplatione

Expanded text:
per arma justitiae tutati procedent, per arma justitiae tutati procedent, quasi hyacinthus nubilo circumdatrena luce visus, ait: Sapientiam loquimur inter perfectos . Duodecimus amethystus. Amethystus purpureus est, permixto violaceo colore, et quasi rosae nitore, quasdam leniter flammulas fundens, sed et quiddam in purpura illius non ex toto igneo sed quasi vinum rubens apparens. Purpureus ergo decor coelestis regni habitum, roseus vero atque violaceus humilem sanctorum, vere avidam pretiosamque mortem designat. In jaspide ergo, fidei viriditas; in saphyro, spei coelestis altitudo; in calcedonio, flamma charitatis internae figuratur. In smaragdo autem, ejusdem fidei fortis inter adversa confessio. In sardonice, sanctorum inter virtutes humilitas. In sardio, reverendus martyrum cruor exprimitur. In chrysolito, vox spiritalis inter miracula praedicatio. In beryllo praedicantium perfecta operatio. In topazion, eorumdem ardens contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
meritorum suorum fulgor ostendit
Vndecimus iacinctus. Iacinctus
in a&hiopia repperitur. ceruleum
colorem habens optimus. qui nec ur¬
rus est necdensitate obtunsus. sed ex
utroq tempenxmento luc& purifi¬
cato suauiter florem tuxhit. Hic
autem non rutilat aequaliter. sed¬
cum facie caelimutatur. Sereno
enĩ ꝑspicuus atq giatus est. nubilo
coram oculis euanescit atq marcescit:
Indicat autem animas caelesti semper
intentioni deditas. atq angelice quo¬
dam modo quantum mostalibus fas
est. conuersatione propinquantes.
Quibus omni custodia discr&ionis
conseruare prrecipitur. Neuel nimia
sensus suptilitate calens. altionx se
quaerere. & fostionx se scrutari aude¬
ant. Cloria enim dñi celare uerbũ.
idest caute dedõ. uel homine xp̃o phi¬
losophari. uel rursum desidia tor¬
pente ad infirma fidei in itia atq
elementa ex ordii sermonuindi re¬
labantur. Quipotius uia regia
giardientes. ad extris & asinistris.

Expanded text:
meritorum suorum fulgorem ostendunt. meritorum suorum fulgorem ostendunt. Undecimus hyacinthus. Hyacinthus in Aethiopia reperitur, caeruleum colorem habens optimus, qui nec rarus est, nec densitate obtusus, sed ex utroque temperamento lucet, purificato, et suaviter florem trahit. Hic autem non rutilat aequaliter, facie coeli mutatur. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit. Indicat enim animas coelesti semper intentioni deditas, atque angelicae quodammodo quantum mortalibus fas est, conversationi propinquantes, quibus omni custodia discretionis conversatio percipitur, ne vel nimia sensus subtilitate callens, altiora se quaerere, et fortiora se scrutari audeat. Gloria enim Domini celare verbum, id est, caute de Deo vel homine Christo philosophari, vel rursum desidia torpente, ad infirma fidei initia atque elementa exordii sermonum Dei relabantur, qui potius via regia gradientes, a dextris et a sinistris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ion appellatur. unde & ipse nom̃
accepit inueniri dicitur. duplicit̃
intellegendum est. Quia & ille p̃¬
cipue idest aegrpticrum regiones
monachorum gregibus habundent.
& quicumq soli iustitiae uicinius
habitauerit. a&herei nimirum
luminis fulgore color&ur
Et pulchre sicut in octauo ordi¬
ne. oc tauae uitae perfectio: sic
in nono speculatiuae suauitatis
gemma ponitur. siue quia nouẽ
ordines angelorum quorum uitã
imitatur inscripturx scã reperian¬
tur. Decimus chrisoprxsus
Chris opusus. ẽ. uiridis aureaeq
commix tunre. quidam &iam pur¬
pureum iubar tuxhens aureis inter¬
uenientibus guttis. Nascitur
autem in india Qui significat eos
qui uiriditatem a&ernae patriae
perfeccȩ caritatis fulgore promeren¬
tes. eam &iam c&eris purpurea mar¬
trrii suiluce patefaciunt. Qui qnm̃
in eo quod uitam despiciunt a&ernã
gloriam pureferunt. dñi incarne
apparentis exempla secuntur. lam
uelut in india. id est prope solis ostũ

Expanded text:
zion appellatur, unde ipse nomen zion appellatur, unde ipse nomen accepit, inveniri dicitur, dupliciter intelligendum est, quia et illae praecipue, id est, Aegyptiorum regiones, monachorum gregibus abundent, et quicunque soli justitiae vicinus habitaverit, aetherei nimirum luminis fulgore coletur. Et pulchre in octavo ordine, activae vitae perfectio, sic in nono speculativae suavitatis gemma ponitur, sive quia novem ordines angelorum quorum vitam imitatur, in Scriptura sancta reperiantur. Decimus chrysoprasius. Chrysoprasius est viridis aureaeque commixturae, quoddam etiam purpureum jubar trahens aureis intervenientibus guttis. Nascitur autem in India, qui significat eos qui viriditatem aeternae patriae, perfectae charitatis fulgore promerentes, eam etiam caeteris purpurea martyrii sui luce patefaciunt; qui quoniam in eo quod vitam despiciunt, aeternam gloriam praeferunt, Domini in carne apparentis exempla sequuntur, jam velut in India, id est, prope solis ortum,
Abbreviated transcription (Latin):
proculdubio pat& quia quis quis scõ
uiro coniungitur. eius nimirum bo¬
nae conuersationis igne recreatur:
Nonustopazius. Toparius la¬
pis quantum inuentione nrrus.
tantum mertium quantitate prte¬
tiosus est Qui duos haberefestur
colores. Unum auripurissimi.
& alterum a&herea claritate re¬
lucentem. Haec regibus ipsis fet¬
tur esse minrbilis. ut inter diuiti¬
as suas nihil se simile possidere cog¬
noscant. Cuius pulcherrima na¬
tunre qualitas. contemplatiuae.
uitae decori dignissime comparx¬
tur. Hanc enim reges scĩ quorũ
corest inmanudĩ. cunctis bonorũ
operum diuitus uniuersisq uistu¬
tum gemmis merito pureferurit.
tanto ardentius caelestis uitae dulce¬
dinem animo complectentes. quan¬
to frequentius supernae gractiae
fuerint splendore percussi. Ha
bent ergo scĩuiri aureum colorem
ex internae flamma caritatis. ha¬
bent a&hereum. ex supernȩ con¬
templationẽ dulcedinis. Quod
uero in insula thebaidae quae toba¬

Expanded text:
procul dubio patet, quia quisque sancto procul dubio patet, quia quisque sancto viro conjungitur, ejus nimirum bonae conversationis igne recreatur. Nonus topazius. Topazius lapis, quantum inventione rarus, tantum mercium quantitate pretiosus est; qui duos habere fertur colores, unum auri purissimi, et alterum aetherea claritate relucentem. Hic regibus ipsis fertur esse mirabilis, ut inter divitias suas nihil se simile possidere cognoscant. Cujus pulcherrima naturae qualitas, contemplativae vitae decori dignissima comparatur. Hanc enim reges sancti, quorum cor est in manu Dei, cunctis bonorum operum divitiis, universisque virtutum gemmis merito praeferunt, tanto ardentius coelestis vitae dulcedinem animo complectentes, quanto frequentius supernae gratiae fuerint splendorbent ergo sancti viri aureum colorem ex internae flamma charitatis, habent et aethereum ex supernae contemplatione dulvero in insula Thebaida, quae Topa
Abbreviated transcription (Latin):
sexta feria sit prototius mundi salute
crucifixus Septimus crisolitus
Crisolitus lapis quasi aurum fulg&
scintillas habens ardentes. cuius spe¬
cie figunrntur hi qui intellectu suꝑ¬
nae ueraeq sapientiae fulgentes. uer¬
ba exostationis in proximos uel&iã
uistutum signa. quasi scintilla signis
effundunt. Quorum ut aratorait
mentibus instat amor. sermonibus es¬
tuat ardor. Quod quia sola spĩta¬
lis gratiae munenre geritur. decen¬
tissime septimo fundamento. chrisoli
tus in est. Septi formienim saepe
numero sol& sp̃s scĩ gurtia figuneri
Oc tauus berillus. Berillus est qua¬
si consideres aquam solis fulgore per¬
cussam. rubicundũ ac decorem red¬
dere colorem. sed non fulg& nisi in
sex angulam formam ponendo figu¬
r&ur. repercussione angulorum
splendor illius acuatur . Signifi¬
cat autem homines ingenio quidem
sagaces. sed amplius supernae giec¬
tiae lumine refulgentes. Quod¬
q tenentis manum adurere dicitur.

Expanded text:
sexta feria sit pro totius mundi salute sexta feria sit pro totius mundi salute crucifixus. Septimum chrysolithus. Chrysolithus lapis quasi aurum fulget, scintillas habens ardentes. Cujus specie figurantur hi qui, intellectu supernae veraeque sapientiae fulgentes, verba exhortationis in proximos, vel etiam virtutum signa, quasi scintillas ignis, effundunt. Quorum, ut Arator ait: Mentibus instat amor, sermonibus aestuat ardor, quod quia solo spiritualis gratiae munere geritur, decentitus inest, septiformi enim saepe numero solet spiritus sancti gratia figurari. Octavus beryllus. Beryllus est, quasi consideres aquam solis fulgore percussam, rubicundum ac decorum reddere colorem, sed non fulget nisi in sexangulam formam poliendo figuretur. Repercussione enim angulorum, splendor illius acuitur. Significat autem homines ingenio quidem sagaces; sed amplius supernae gratiae lumine refulgentes, quodque tenentes manu adurere dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
circase uiriditatem repercus sum
sed nobiliores scithici. secundum lo¬
cum tenent bactriani. testium ae¬
gyptici. Significat autem ani¬
mas. fide semꝑ uirentes. Quaequo
magis aduersitate saeuili quan figu¬
ux scithiae designant ad temptantur.
eo amplius hereditatem in marcesci¬
bilem & acernam conseruatam ini
caelis. & mente concipere s penrndo.
& in proximos satagunt spargere p̃¬
dicando. Quintus sardonix Hic
exonice candorem. ex sardioruborẽ
tiochens. exutroq sardonici nomen
accepit. Sunt autem genenr eius
plurima. Alius enim terrae rubure
similitudinem ten&. alius quasi per
humanum ungͥem sanguis eniteat
bicolor appar&. Alius tribus colo
partentur homines corporis passione
rubicundi. sp̃s puritate candidi. sed¬
mente sibim& humilitate despecti
Sextus sardius. qui ex integro san
guine colorsest. & mastrrum glo¬
riam significat dequadicitur. Prae¬
tiosa in conspectu dñi mors scõrum ei.
Merito sexto loco positus. cum dnsnr̃

Expanded text:
circa se viriditate repercussum acirca se viriditate repercussum ased nobiliores Scythici. Secundum locum tenent Bactriani. Tertium Aegyptii. Significat autem animas fide semper virentes, quae quo magis adversitate saeculi, quam frigora Scythiae designant, tentantur, eo amplius haereditatem immarcescibilem et aeternam conservatam in coelis et mente concipere sperando, et in proximos satagunt spargere pdicando. Quintus sardonix. Hic ex onice candorem, ex sardio ruborem trahens, ab utroque sardonici nomen accepit. Sunt autem genera ejus plurima. Alius enim, terrae rubrae similitudinem tenet. Alius quasi per humanum unguem sanguis eniteat, bicolor apparet. Alius tribus colorparantur nomines corporis passione rubicundi, spiritus puritate candidi, sed sibimet humilitate despecti. Sextguinei coloris est, martyrum gloriam significat, de qua dicitur: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Merito sexto loco positus, cum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
rem pariter & sacrxmentũ: moses ex¬
posuit. cuidi habitum describer& di¬
cens. Subpedibus eius quasi opus la¬
pidis saphrri. & quasi caelum cumse¬
renum est. Hit echihel quoq dicit:
quod locus inquothronus disit. saphrri
habeat similitudinem. & gloria diĩ
in hoc colore consistat. Pnxefigu¬
nrt eum qui postat imaginem super¬
caelestis. & cum a postolo potest dicere.
Niũ autem conuersatio incaelis est
quasi ignis lucernae: pallentis specie
renit&. & hab& fulgorem subdiuo.
non indomo. Quode monstiantur hi
quidecaelesti desiderio subnixi homi¬
nibus tunc latent. & quasi in abscondi
toieuinium elemosrnam. precesque
suas agunt. Sed cum uel doctrinae
uel aliis scõrum usibus inseruituri
ad publicum procedere iubentur.
mox quid fulgoris intus gesserint
ostendunt. Dequorum uno dicit᷑
Illee nrt lucerna. ardens & lucens
Ardens uidelic& amore. lucens
adeo ut herbas uirentes frondentesq
gemmas. & iam omnem inficiens

Expanded text:
rem pariter et sacramentum Moses exrem pariter et sacramentum Moses exposuit, eum Dei habitum describens, diceret: Sub pedibus ejus quasi opus lapidis saphyri, et quasi coelum cum serenum est , Ezechiel quoque dicit, quod locus in quo thronus Dei sit, saphyri habeat similitudinem , et gloria Domini in hoc colore consistat, praefigurat eum qui portat imaginem supercoelestis, et cum Apostolo potest dicere: Nostra conversatio in coelis est. qui quasi ignis lucernae pallentis speciem retinet, et habet fulgorem sub divo, non in domo, quo demonstrantur hi, qui coelesti desiderio subnixi, hominibus tunc latento jejunium, eleemosynam, precesque suas agunt; sed cum doctrinae vel aliis sanctorum usibus inservituri, ad publicum procedere jubentur, mox, quid fulgoris intus gesserint, ostendunIlle erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet amore, lucens adeo ut herbas virentes, frondesque et gemmas superet omnes, inficiens
Abbreviated transcription (Latin):
pidibus. paululum latius disputemꝰ:
Dequibus & isaias ait. Ecce ego
sternam ꝑ ordinẽ lapides tuos. &
fundabote insaphyris &rłꝗ. Sta
tim quasi exponens subiecitꝰ U niuer¬
sos filios tuos doctos adñõ. Funda¬
mentũ primũ. iaspidis: Iaspidũ mul¬
ta sunt genenr. Alius enim uiridi colo¬
ris. & tinctus quasi floribus appar&.
alius smna urgdi habens similitudinẽ
sed carssi coloris. quo omnia fantas¬
mata fugari autumant. Alius niui
& spumae marinorum fluctuum.
quasi mixto cruoris obtutilans
Per iaspidemergo. fidei uiror it¬
marces cibilis indicatur. quae domi¬
nicȩ passionis sacurmento. perundã
baptismatis inbuitur. atq ad omnes
spĩtalium gictiarum flores profici¬
entibus meritis instruitur. Hanc enĩ
qui habuerit. uanos timores fugat.
monentebeato p&ro apło . Aduer¬
sarius uester diabolus. tamquam leo
rugiens circuit quaerens quem deuo¬
cundus saphirrus. Huius lapidis colo¬

Expanded text:
pidibus paululum latius disputemus, pidibus paululum latius disputemus, de quibus et Isaias ait: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos, et fundabo te in saphyris, ettim quasi exponens subjecit: Universos filios tuos doctos a Domino . Fundamentum primum jaspis. Jaspidum multa sunt genera. Alius enim viridis coloris, et tinctus quasi floribus apparet. Alius smaragdi habens similitudinem, sed crassi coloris, quo omnia phantasmata fugari autumant. Alius nive et spuma marinorum fluctuum quasi misto colore obrutilans. Per jaspidem ergo fidei viror immarcescibilis indicatur, quae dominicae passionis sacramento per undam baptismatis imbuitur, atque ad omnes spiritualium gratiarum flores proficientibus meritis instruitur. Hanc enim qui habuerit, vanos timores fugat, monente beato Petro apostolo: Adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devocundus saphyrus. Hujus lapidis colo
Abbreviated transcription (Latin):
quoduides scribe in libro. Etcccc
SEDES POSITA ERAT INCELO
EI SUPRASEDEM SEDEUS
Ecclesiam in caelesti conuersatione
positam. dñs in habitat. Cregorius
papa solium dĩ inuisione micheae an¬
gelicas potestates interprexatur. qua¬
rum mentibus altius puresidens in¬
ferius cuncta disponit. Et qui
SEDEBAT SIMILIS CRAT
ASPECTUI LAΡIDIS IASPI¬
DIS ET SARDINT Iaspidisco¬
lor aquam. sardis ignem significat
Quibus duobus: iudicium nouimus
celeburri: Sicut eniminquit indie¬
bus noe. itaeritaduentus filii homi¬
CUITUSEDIS. SIMILIS UIS¬
ON SMARAGDINI Heris
quae fit solenubes in urdiante. & post
diluuium primo propitiationis in¬
ditio factus est. intercessus cõrũ quo
dñs inlustr& ecclesiam munimende¬
signat. Quibenesia nrgdo lapidi.
uiriditatis nimiae comparrtur
quoenim hȩreditatem inmarcescibi¬
lem fide perfectiori expectant. eo
potentius &iam c&eros oraendo pro¬
tegunt. Quia hic deistis tribus
lapidibus parua diximus. lib& ut¬
& deistis pariter & aliis nobilibus la¬

Expanded text:
ibe in libro . Et ecce sedes posita erat in coelo, et supra sedem sedens. Ecclesiam in coelesti conversatione positam Dominus inhabitat. Gregorius papa solium Dei in visione Micheae angelicas potestates interpretatur. Quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit. Et qui sedebat, similis erat aspectui lapidis jaspidis et sardinis. Jaspidus color aquam, sardis ignem significat. Quibus duobus judicium novimus celebrari. Sicut enim, inquit, in diebus Noe, ita erit et adventus Filii homicuitu sedis, similis visioni smaquae fit sole nubes irradiante, et post diluvium primo propitiationis indicio facta est, intercessu sanctorum, quos Dominus illustrat, Ecclesiam muniri designat. Quae bene smaragdo lapidi viriditatis nimiae comparatur. Quo enim haereditatem immarcessibilem fide perfectiori exspectant, eo potentius etiam caeteros orando protegunt. Quia hic de istis tribus lapidibus parva diximus, libet ut de istis pariter et aliis nobilibus la
Abbreviated transcription (Latin):
do tenebure. nunc autem lux indño
ut filu lucis ambulate: Sed gntus
dõ quieruit nos sicut idem dicit apłs
depotestate teneburrum. & turnstu¬
lit in regnum filii caritatis suae. it
teneburrum harum non habebat
quicquam. Quia neq cum peccato
ds̃ uenent. nec eius carnem de pecca¬
ti propagine uirgo peperenrt. & tã¬
quam ei dicer&ur. Curergomori¬
eris sinon habes peccatũ. cui debebat᷑
mostis supplicium. Continuo sub¬
iecit. SEDUT COGNOSCAT
MUNDUS QUIADILIGOPA¬
TREM. ET SICIIT MANDA¬
TUM DEDIT MIH PATER
discumbens enim discũbentibus loq¬
batur: Eamus autem dixit. quo
nisi ad illũ locũ unde fuerat uaden¬
dus: Est mostitraditus : quinullã
habebat meritũ mostis. sed habebat
ut morer&ur mandatũ patris

Expanded text:
do tenebrae, nunc autem lux in Domino, do tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sed gratias Deo qui eruit nos, sicut idem dicit Apostolus, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum claritatis Filii tenebrarum harum, non habebat quidquam, quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine virgo pepererat, et tanquam ei diceretur: Cur ergo morieris, si non habes peccatum cui debebatur mortis supplicium, continuo subjecit: Sed ut cognoscat mundus, quia diligo patrem, et sicut mandatum dedit mihi pater Discumbens enim discumbentibus loquebatur; eamus autem dixit, quo nisi ad illum locum, unde fuerat tradendus? Est morti traditus, qui nullum habebat meritum mortis, sed habebat ut moreretur mandatum patris
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nisidiabolus : & in me non ha¬
b& quic quam. Nullum scilic& om¬
nino peccatum. Hic enim ostendit
diabalum principem esse peccatorũ
hominum. non creatunrrum dĩ.
ostendit nisi mundi istius amatores
& nondĩ. Absit enim ut credam:
principem eẽ. caeli & terrae & crea¬
tunxrũ omnium quae genenrliter
q mundus seruit suo creatori. non
deceptori. Redemptori. non in¬
teremptori. & regitur dispensa¬
tione diuina. non inimici uersutia
subuestitur. prx&er homines par¬
tis illius qui propria uoluntate.
non necessitate aliqua se subiciunt
diabolo. Vnde & apostolus ait:
Non est nobis conluctatio aduer¬
sus carnem & sanguine. id est ad¬
uersus homines. sed aduersus po¬
testates & rectores tenebrarũ harũ.
idest peccatorum qui in tenebris
manent iniquitatis. Quos recto¬
res angelos. eẽ. desestores designat.
Sed sunt qui pergnrtiam di. non ꝓ¬
priis meritis indeeruuntur. De
quibus ait apostolus. Fuistis aliquan¬

Expanded text:
« Quis, nisi diabolus? Et in me non ha« Quis, nisi diabolus? Et in me non habet quidquam; nullum scilicet omnino peccatum. Hic enim  Aug., Sic enim ostendit, diabolum principem esse peccatorum hominum, non creaturarum Dei. ostendit nisi mundi istius amatores, et non Dei. Absit enim ut credamus principem esse coeli et terrae, et creaturarum omnium quae generaliter que mundus servit suo creatori, non deceptori; redemptori, non interemptori: » et regitur dispensatione divina, non inimici versutia subvertitur, praeter homines partis illius qui propria voluntate, non necessitate aliqua se subjiciunt diabolo. Unde et Apostolus ait: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, adversus homines, sed adversus potestates, et rectores tenebrarum harum , id est, peccatorum, qui in tenebris manent iniquitatis. Quos rectores, angelos 603 esse desertores designat. Sed sunt qui per gratiam Dei non propriis meritis inde eruuntur, de quibus ait Apostolus: Fuistis aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
nae giatulandum est. eo quod assũ
ta a uerbo unigenito. ut in mostalis
constituer&ur incaelo. Hoc enim
modo seiturum dixit ad patrem.
non profecto adillum ibat qui cum
illo enrt. sed hocerat ire adillum
& recipere anobis. mutare atq: iN¬
mostale facere. quod mostalesusce¬
pit ex nobis. & addex terarm consti¬
tuere patris. ꝑ quod fuit interia ꝓ
nobis. Deinde ipsedñs ihs sub¬
iunxit: ETNIINE DIXIUO¬
BIS PRIUS QuAMOFIAT
UI CŨFACIŨFUERIT CRE¬
OATIS. Illud utiq dicit. quod
factum fuerit. quod eum postmor¬
tem uisuri eitent uiuentem. & ad
patrem ascendentem. Poterani
enim dubitare sifilius dĩ e&. cum
eũ uiderent moriturũ. sed cum ui¬
derunt eũ resurrexisse. credebant
in quo ante dubitabant. & confir¬
mata est fides incordibus eorum
quam illis prredixenrt. qui& ore ꝓ¬
mi sit quid facturus enrt. & opere cõ¬
pleuit quod antep̃dixit. Deindequid
dicit IAMNONMuLTA LO¬
quAR UOBISCII. UENIT EÑ

Expanded text:
nae gratulandum est, eo quod assumpta nae gratulandum est, eo quod assumpta sit a verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo, hoc enim modo se iturum dixit ad patrem. Non profecto ad illum ibat, qui cum illo erat, sed hoc erat ire ad illum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere, quod mortale suscepit, ex nobis, et ad dexteram constituere patris, per quod fuit in terra pro nobis. Deinde ipse Dominus Jesus subjunxit. Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit credatis. Illud utique dicit, quod factum fuerit, quod eum post mortem visuri erant viventem, et ad patrem ascendentem. Poterant enim dubitare si filius Dei esset, cum eum viderunt moriturum, sed cum viderunt eum resurrexisse credebant, in quo ante dubitabant, et confirmata est fides in cordibus equam illis praedixerat, qui et ore promisit quod facturus erat, et opere complevit quod ante praedixit. Deinde quid dicit: Jam non multa loquar vobiscum, venit enim
Abbreviated transcription (Latin):
Per illud uero quodest aequalis patri
numquam recessit a patre. sed cum il¬
lo est ubiq totus per diuinitatem.
quam nullus contin& locus.Ag¬
noscamus geminam substantiam
xp̃i. diuinam scilic& qua aequalis
est patri. humanam qua maior est
pater. Utrumq autem simul non
duo. sed unus xp̃e. nesit quatertiitas
sed trinitas ds̃: Sicut enimunus ẽ.
homo anima nrtionalis & caro. sic
xp̃c est ds̃ anima nrtionalis & caro
lis confitemur. Qui s estergoper
quem factus est mundus: xp̃c ihs̃.
sed informadi. Quis est subpon¬
tio pilato crucifixus : xp̃c ihs. sed
informa serui. Item desingulis.
quibus homoconstat. Quisnoni
sed manima sola. Quis resurrectu¬
rus triduo iacuit insepulchro. ihs̃
xp̃c. sed insola carne. Dicitur
ergo & in his singulis xp̃c. Uerũ
haec omnia non duo ueltres. sed u¬
nus ẽ xpc̃. Ideo ergo dicit. sidili¬
ger&is me gauder&is utiq quia uado
ad patrem. Qnm̃ natunre huma¬

Expanded text:
Per illud vero, quod est aequalis Patri, Per illud vero, quod est aequalis Patri, nunquam recessit a Patre, sed cum illo est ubique totus per divinitatem quam nullus continet locus. Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri, humanam qua major est Pater. Utrumque autem simul non duo, sed unus est Christus, ne sit quaternitas sed trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro; sic  est Deus anima rationalis et caro. lis confitemur. Quis est ergo per quem factus est mundus? Christus Jesus, sed in forma Dei. Quis est sub Pontio Pilato crucifixus? Christus Jesus, sed in forma servi. Item de singuquibus homo constat. Quis non esus, sed in anima sola. Quis est resurrecturus et triduo jacuit in sepulcro? Christus Jesus, sed in sola carne. Dicitur ergo et in his singulis Christus; verum haec omnia non duo vel tres, sed unus est Christus; ideo ergo dicit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad patrem. Quoniam naturae huma
Abbreviated transcription (Latin):
Descriptis ecclesiae operibus. quae &
qualis futunr ess&. recapitulat axp̃i na¬
tiuitate. eadem aliter dicturus. Totũ
enim tempus ecclesiae uariis in hoc libro
figuris rep&it Ecce inquit ostium
apestum in caelo. Conuenienter ostiũ
caeleste ascensurus aspicit. cuicelsa
mysteria pandi promittuntur. uel
quia ostium xp̃c.ẽ. Quiillum credi¬
derit natum & passum. conscendit
caelum. idest ecclesiae altitudinẽ:
& uid& futuim spĩtalis effectus. si c̃
dicit: ETSTAT IM FUIINSP̃U
ET UOX PRIMA QUA AUDIUI
TAMQUA TUBE LOQUENTIS
MECŨDICENS. ASCENDE
HUC ETOSTENDATIBI QuE

Expanded text:
Descriptis Ecclesiae operibus, quae esset et qualis futura esset recapitulat a Christi nativitate, eadem aliter dicturus, totum enim tempus Ecclesiae variis in hoc libro figuris repetit. Ecce, inquit, ostium apertum in coelo; convenienter ostium coeleste ascensuris aspicit, cui celsa mysteria pandi promittuntur; vel quia ostium Christus est, qui illum crediderit natum et passum conscendit coelum, id est, Ecclesiae altitudinem, et videt futura spiritalis effectus, sicut dicit: Et statim fui in spiritu. Et vox prima quam audivi, tanquam tubae loquentis mecum, dicens: Ascende huc, et ostendam tibi qu
Abbreviated transcription (Latin):
tum. SIC ET PATERMEUS
CACLESIIS FACIET UOBIS
SINONRẼ MISERITIS UNUS¬
QUISQ FRISUO DE CORDI¬
IBus uRIS. Formidolosa sen¬
tentia si iuxta nix̃m mentem sen¬
tentia dĩ flectitur atq mutatur
Si parua fiextribus nondimiti¬
mus. magna nobis adõ non dimnit¬
tentur. Et quia pot . ẽ. unusquis¬
q: dicere nihil habeo contur eum
ipse nouit. hab& dm̃ iudicem.
Non mihi cunt. ẽ. quod uelitage¬
re. ego ignouiei. Confirmat
sententiam suam & omnẽ simu¬
lationem fictae pacis euestit dicens
Si non remiseritis unusquisq fr̃ĩ
sedulius Incipi&q pius decies
milena talenta .D. mittens dñs
sinos affligerẽ propter. Denari¬
oscentum conseruum senserit
ullum. Tin dere confestimtor¬
toribus inque feroci. Carcere
constricti non permitteniur
abire. Donec ppicta breuem
reddamus adusq: ouadrantem

Expanded text:
. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: nihil habeo contra eum, ipse novit: habet Deum judicem, non mihi curae est, quid velit agere, ego ignovi ei; confirmat sententiam suam, et omnem simulationem fictae pacis evertit, dicens: Si non remiseritis unusquisque fratri gemus: Incipietque pius decies millena talenta Dimittens Dominus, si nos adfligere propter Denarios centum conseruum senserit ullum, Tradere confestim tortoribus, inque feroci Carcere constricti non permittemur abire, Donec cuncta breuem reddamus adusque quadrantem
Abbreviated transcription (Latin):
DNO NR̃O. Quem nisi nr̃m.
aut fostas se &iam scõrum angelo¬
rum. Nonenim&di. Siergo scĩ
dĩ inpace uicturi sunt. profecto
in ea pace uicturi sunt. quae supe
ut nec ipsos excepisse uideatur
qui ait omnem intellectum. se¬
cundum hoc dictum. eẽ. debemus
accipere. quia pacemdĩ quads̃ ip¬
seplacatus . e. sicut ds̃ nouit. Non
eam noss sic pos sumus nosse. nec
ulli angeli. Superat itaq om¬
nem sensum nondubium quod
er suuin Sed quia & nos pro
ti. sum mam in nobis atq inter
nos & cum ipso pacem quantum
nrm summũ . ẽ. optinebimus
Istomodo prosuo modo sciunt eam
sc̃i angeli. homines autẽ nuneloN¬
ge infac quantum lib& prouentu
mentis excellant: Consideran¬
dum . ẽ. enim quantus uir dicebat.
ex paste scimus. & expaste prophe¬
tamus. donec ueniat quod ꝑfectũ

Expanded text:
 quem nisi nostrum, aut fortasse etiam sanctorum angelorum? non enim et Dei. Si ergo sancti in Dei pace uicturi sunt, profecto in ea pace uicturi sunt, quae superut nec ipsos excepisse uideatur, qui ait omnem intellectum: secundum hoc dictum esse debemus accipere, quia pacem Dei, qua Deus . ipse pacatus est, sicut Deus nouit, non eam nos sic possumus nosse nec ulli angeli. Superat itaque omnem intellectum, non dubium quod praeter suum. Sed quia et nos pro ti summam in nobis adque inter nos et cum ipso pacem, quantum nostrum summum est obtinebimus: isto modo pro suo modo sciunt eam sancti angeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. Considerandum est enim quantus uir dicebat: Ex parte scimus et ex parte prophetamus, donec ueniat quod perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
compleant carnis. eorum ds̃ dicit᷑
uenter. non audientes proph&am
dicentem. Cum manducaueri¬
tis & biberitis. non ne uobis m&¬
ipsis manducatis & uobis m&ip¬
sis bibitis : Gloriam dicit cir¬
cum cisionis in confessione. id est
inpudendi uerecundi membri.
Qui terrena sapiunt dicit. id .ẽ. qui
carne legemobseruant. NRA
AUTEM CONUERSATIOIN
CAELISESI Hoc non potest
dicere. terrenis uitiis mancipatus
UNDE ETIAM SALUATORẼ
xpto. Acsidicer&. Caput
nrm in caelo . ẽ. ubi & nos iam per
desiderium conuersamur. Et
quia caelestis .e. ille qui caput . ẽ.
nrm. decaeło expectam̃: eũ uenturũ:¬
qui resormauit corpus

Expanded text:
compleantur carnis, eorum Deus dicitur compleantur carnis, eorum Deus dicitur venter, non audientes Prophetam dicentem: Cum manducaveritis et biberitis, nonne vobismetipsis manducatis et bibitis vobismetipsis? Gloria, dicit, circumcisionis, in confusione, id est in pudendis verecundi membri; qui terrena sapiunt, dicit, id est, qui carnem legem observant. Nostra autem conversatio in coelis est. Hoc non potest dicere terrenis viciis mancipatus. Unde etiam salvatorem . Ac si diceret: Caput nostrum in coelo est, ubi et nos jam per desiderium conversamur, et quia coelestis est ille, quia caput est nostrum, de coelo exspectamus eum venturuQui reformabit c
Abbreviated transcription (Latin):
MITA IDRES MGI
ESIOTE Idest me
sequimini. me fideliter
imitamini. non falsos a¬
postolos. ETOBSERUA¬
TECOS. QUI ITA AM¬
BULANT. Duppliciter dicit᷑
obseruare: uelad imitandum huic.
uel ad cauendum. sicut adroma¬
nos ait. Obseruate eos. qui dis¬
sensiones & offendicula faciunt
SICUT HABETIS FORMAM
Vrãm. Id .ẽ. formam doctrinȩ
nostioce MuLTICNIMAM¬
BULANI. QuOS SEPE DICE¬
Baco uobis. Deipsis dicit.
qui spempassionis xp̃i perquem
peccata dimissa sunt auferentes.
in legis cerimoniis collocabanit.
Pot est & de iouinianistis inter¬
pr&ari. qui ie iuniorũ afflictio¬
nes. & omnes corporis cruciatus.
in luxoriam & aepulas conueste¬
runt. NUNCAŨT ETFLENS
DICO. INIMICOS CRAIIS XP̃I
Notandum quo affectu omnium
salntemoptauerit. qui &iam ini¬
mior scrucis xpĩ deflebat. ultro
in interitũ properaentes. Quoꝵ
Quienim incarne seminant in¬
quit apłs. de carne&m&ent cor¬
ruptionem. Qui enim se in hoc
putant dõ seruire si comedant &
uoluptates uentris & desuria

Expanded text:
mitatores mei estote. Id est, me sequimini, me fideliter imitamini, non falsos apostolos. Et observate eos qui ita ambulant. Dupliciter dicitur observare, vel ad imitandum, ut hic, vel ad cavendum, sicut ad Romanos ait: Observate eos qui dissensiones et offendicula faciunt . Sicut habetis formam nostram. Id est, formam doctrinae nostrae. Multi enim ambulant, quos saepe dicebam vobis. De ipsis dicit qui spem passionis Christi, per quem peccata dimissa sunt, auferentes, in legis caeremoniis collocabant. Potest et de Jovinianistis interpretari, qui jejuniorum afflictiones et omnes corporis cruciatus in luxuriam et epulas converterunt. Nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi. Notandum, quo affectu omnium salutem optaverit, qui etiam inimicos crucis Christi deflebat, ultro in interitum properantes. Quorum in carne seminant, inquit Apostolus, de carne et metent corruptionem, qui enim se in hoc putant Deo servire, si comedant et voluptates ventris et desideria
Abbreviated transcription (Latin):
ΟΝE Ourtio dicitur quae pro
peccatis pixeritis fit. Obsecraxtio
uero. prouistutibus adipiscendis
Curtiarum actio. probeneficiis
đi: PETITIONES UR̃G. IN¬
NOTES CANTAPuD DM̃
Non sic accipiendum. ẽ. tamquã
dõ in notescant. qui eas & antequã
essent nouenrt. sed nob:ss in notes¬
cant apuddm̃ ꝑtoleran tiam. N̾i
apud homines periac tantiam :
Aut foste in notesca at &iam a¬
pud angelos qui sura t apud dm̃.
ut quodã aylo easo fferant dõ. &¬
dehis consulant. Et quod eo iu¬
bente implendum. eẽ. cognoue¬
rint. sicut opostere cognouerint.
hoc nobis uel euidenter uel laten¬
ter appostent. Dixit enĩ ange¬
lus homini Cum orar&is. ego
optuli oiationem uitẽm. in con¬
spectuclaritatis dĩ. ETPAX
DĨ QUAE EXSUPERAT OC¬

Expanded text:
one. Oratio dicitur, quae pro one. Oratio dicitur, quae pro peccatis praeteritis fit, obsecratio vero pro virtutibus adipiscendis, gratiarum actio pro beneficiis Dei. Petitiones vestrae innotescant apud Deum. Non sic accipiendum est, tanquam Deo innotescant, qui eas et antequam essent noverat. Sed nobis innotescant apud Deum, per tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Aut forte innotescant, etiam apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, de his consulant, et quod eo jubente implendum esse cognoverint, sicut oportere cognoverint, hoc nobis vel evidenter vel latenter apportent. Dixit enim Angelus homini: Cum oraretis, ego obtuli orationem vestram in conspectu claritatis Dei. Et pax Dei, quae exsuperat om
Abbreviated transcription (Latin):
uel progaudio corporis & animae
inprosperis & in aduersis ut con¬
fostentur indño. MODESTIA
URA NOTASIT OMNIB: HO¬
MINIBUS. Iudaeis scilic& &
gentib omnibusq qui uos perse¬
cuntur. nota sit modestia uito.
Modestiaenim. mansu&udo ł
pudor siue probitas intelligitur.
Gcriptum .ẽ. enim. Uideant
openrun bona. & glorificent
patrem urm qui est incaelis
DÑSPROPE C̃ NIHILSOLLI¬
CITISITIS Acsidicer& quia
dñs prope est his qui tribulato
sunt corde: ideo de ingruentib
malis nihil solliciti sitis. cum de¬
fensorem uobis dm̃ esse noueri¬
tis Potest & sic intelligi iux¬
ta euangelium. Nolite cogita¬
re quid manduc&is aut quiditi¬
duamini. scio quidopussit uo¬
bis . & ante quam p&atis cognos¬
CO SED IN OMNIORATIO¬
VE Idest non cum murmurati¬
one atq tristitia. Et nefoste
tribulationib: afflicti in aliquo
indigna auribus dĩ. obsecro ut
omnia cum oratione apuduos
pacificefiant. Et OBSECRA¬
TIONE. CŨGRATIARŨ ACII¬

Expanded text:
vel pro gaudio corporis et animae vel pro gaudio corporis et animae in prosperis et adversis, ut confortentur in Domino. Modestia vestra nota sit omnibus hominibus. Judaeis scilicet et gentibus, omnibusque qui vos persequuntur, nota sit modestia vestra. Modestia enim mansuetudo vel pudor, sive probitas intelligitur. Scriptum est enim: Videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum, qui est in coelis . Dominus prope est, nihil solliciti sitis. Ac si diceret: Quia Dominus prope est his, qui tribulato sunt corde, ideo de ingruentibus malis nihil solliciti sitis, cum defensorem vobis Deum esse noveritis. Potest et sic intelligi, juxta Evangelium. Nolite cogitare quid manducetis, aut quid induamini, scit quod opus est vobis, et antequam petatis agnoscit . Sed in omni oratione. Id est, non cum murmuratione, atque tristitia, ne forte tribulationibus afflicti, in aliquo indigna auribus Dei, obsecro ut omnia cum oratione apud vos pacifice fiant. Et obsecratione cum gratiarum acti