comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tions quã prius teruerunt cõminutes ciss ab
icccłi decestantur. Unde & hoc tẽporo disciplꝰ¬
nȩ siquidcis aduersitatis euenerit: hoc euenisse
exdigna peccitorũ retributione suspicantur
N am subditur. P ropterea circuditus is laqucis. &¬
conturbatlo formido subita Illũ fermi lo subita¬
conturbit: qũi co siderari neglegit. quid ex dis¬
trichono udicis uenientis imminet. Qiua ergo
circũdatũ laqueis accusant Et quia existimant
subita formidine conturbitũ putant: Qui ad
opprimi tribulationib existimasti. Sed ecce dũ
suꝑuen.entib malis affligeris: an sint recta quȩ
tenes ipsȩquȩ te opprimunt tribulationũ tenebrȩ
ostedunt. Quas uidelicet tribulationes cliphar
quis inundantib cõparat: quia dã aliȩ suꝑ alias
irruunt. quasi aquis tumentib undȩ undas secun¬
tue. Seqr̃. An cõgitas qđ ds excelsior cadosit. &
iaꝑstillarũ uerticẽ sublimetur: Et dicis. quidenĩ

Expanded text:
esse ab Ecclesia testantur. Unde et in hoc tempore disciplinae, si quid ei adversitatis evenerit, hoc evenisse ex digna peccatorum retributione suspicantur. Nam subditur: conturbat te formido subita. - Illum formiconturbat, qui considerare negligit quid ex districtione judicis venientis immineat. Quia ergo edunt, circumdatum laqueis accusant. Et quia existimant subita formidine conturbatum putant. Qui adhopprimi tribulationibus existimasti. Sed ecce, dum supervenientibus malis affligeris, an sint recta quae tenes ipsae quae te opprimunt tribulationum tenebrae ostendunt. Quas videlicet tribulationes Eliphaz aquis inundantibus comparat, quia dum aliae super alias irruunt, quasi aquis tumentibus, undae undas sequuntur. An cogitas quod Deus excelsior coelo sit, et super stellarum verticem sublimetur? Et dicis: Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
disti: & csurienti subtraxisti panẽ: heretici quo
uerititis soliditatẽ nontenent: eo nonnũquã stu¬
dent ut loquaciores appareant. & contra catho¬
licorũ fidẽ quasi dedoctrinȩ scientia gloriantur
Cunctos quos aspiciunt prauis ad se tahere sermo¬
nib quȩrunt : & unde sibi alios ad interitũ soci¬
ant. indese aliquid agere uiuaciter putant.
Eos uero lassos dicimꝰ : qui subhui scłi onere labo¬
rioso fatigantur. Vnde & ꝑsemetipsã ueritas
dicit. Uenite ad me om̃s qui laboratis & oneri¬
tiestis: & ego reficiã uos Heretici igitur quia
sua dogmata p̃dicare noncessant: sc̃am aeccłam
quasi de impericia irrident̃ dicentes: Aquam
Or iñ dedisti: & csurienti subtraxisti panc̃: Sc
o ni suldub so dire existimant: cũ quibus da

Expanded text:
disti, et esurienti subtraxisti panem. Haeretici quo disti, et esurienti subtraxisti panem. Haeretici quo veritatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam student ut loquaciores appareant, et contra catholicorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad interitum sociant, inde se agere aliquid vivaciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos . Haeretici igitur, quia sua dogmata praedicare non cessant, sanctam Ecclesiam quasi de imperitia irrident, dicentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti panem subtraxisti. Se enim aquam lasso dare existimant cum quibusda
Abbreviated transcription (Latin):
suspicantur amittere: Unde & sequitur. Et
nudos spolusti uestibus. Eos quos heretici ꝑuer¬
sis p̃dicitionibus trihunt: p̃cepta doctrinȩ suȩ
quaseqlĩel ĩ siestinenta habebe existimaht̃: Et
tandiu illos uestitos putant: quandiu hiec quȩ
ipsi p̃dicauerunt ab illis seruari considerant ĩ x
quibus di quidã adscam aeccłam redeunt: cosp¬
tinus doctrinȩ uestimenta ꝑdidisse suspicantur
rantur. Sed sciendũ. quia om̃is qui cordis puri¬
tate ꝑfruitur: eoipso quo duplicitatis integum̃¬
tũ non habet. nudus. ẽ. Et sunt ñnulli apud
herticos. qui cordis quidẽ puritatẽ habent: seli
tamen docgins corũ dognata ꝑuersi suscipius¬
Hiinimirũ & ex sua puritate nudi sunt : & quasi e
scãm aecłam redeunt. coquod duplicitatis malicia
ñutuntur: cos hereticinudos fatentur:. Quos ab ea
dicunt uestib expoliatos: quia simplices quosq
pigros atq hebetes putant. quos priua sua dogma¬

Expanded text:
suspicantur amittere. Unde sequitur: Et suspicantur amittere. Unde sequitur: Et nudos exspoliasti vestibus. - Eos quos haeretici perversis praedicationibus trahunt praecepta doctrinae suae quasi quaedam vestimenta habere existimant, et tandiu illos vestitos putant, quandiu haec quae ipsi praedicaverunt ab illis servari considerant; ex quibus cum quidam ad sanctam Ecclesiam redeunt, eos protinus doctrinae vestimenta perdidisse suspicantur.rantur? 503 Sed sciendum est quia omnis qui cordis puritate perfruitur, eo ipso quo duplicitatis tegumentum non habet, nudus est. Et sunt nonnulli apud haereticos qui cordis quidem puritatem habent, sed tamen doctrinae eorum dogmata perversa suscipiHi nimirum et ex sua puritate nudi sunt, et quasi exsanctam Ecclesiam redeunt, eo quod duplicitatis malitia non utuntur, eos haeretici nudos fatentur, quos ab ea dicunt vestibus exspoliatos, quia simplices quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dogma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetritũ est postulamur. Quienĩ peccitũ quod
cõmisit fatetur. & ueniampetit: iam quasi pro
debito pignus dedit: Qđ nimirũ pignus ante
occasũ reddere iubemur: quia priusquã in nobis
ꝑdolorẽ cordis sol iustitiȩ occidit. debemus ci
confessionẽ ueniȩ reddere: a quo confessionem
accipimus culpȩ. ut qui se deliquisse in nos
meminit: a nobis mox relaxitũ sentiat quod
deliquit. Quia ergo scã aeccłi cũ quoslibet
abhereticis ad ueritatẽ fidei reuertentes recipit.
prius ut confiteri erroris suiculpã debeant ꝑ¬¬
suadet : quasi subhereticorũ speciẽ ꝑeliphar
dicitur: Abstulisti pignus fratrũ tuorũ sine
ciusa id .ẽ. abhis qui a nobis ad te ueniunt: in-¬
utiliter confessionẽ erroris exigis. Sin uero
ut p̃diximus pignus scĩsps̃ dona sentimus: heretici
scam acccłam fratrũ suorũ dicunt pignus abstulis¬
se. quia eos qui ad illã ueniunt: dona spiritalia¬

Expanded text:
perpetratum est, postulamur. Qui enim peccatum, quod perpetratum est, postulamur. Qui enim peccatum, quod commisit, fatetur et veniam petit, iam quasi pro debito pignus dedit. Quod nimirum pignus ante solis occasum reddere iubemur, quia priusquam in nobis per dolorem cordis sol iustitiz occidat, debemus ei confessionem veniq reddere, a quo confessionem accipimus culpmeminit a nobis mox relaxatum sentiat quod deliquit. Quia ergo sancta Ecclesia cum quoslibet ab haereticis ad veritatem fidei revertentes rprius ut confiteri erroris sui culpam habeant, persuadet, et quasi per haereticorum speciem, per Eliphaz dicitur. Abstulisti pignus fratrum tuorum sine causa, id est, ab his qui a nobis ad te veniunt inutiliter confessionem erroris exegisti. Si vero, ut praediximus, pignus sancti Spiritus dona sentiamus, haeretici sanctam Ecclesiam fratrum suorum pignus dicunt abstulisse, quia eos qui ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥonũ sp̃s scĩ: sicũt ꝑ̃piulũ dicitur. Qui dedit
nobis pignus sp̃s. Adhoc enĩ pignꝰ accipimus.
ut de ꝓmissione quat nobis fit cercitudinẽ tenc.¬
amus. Donũ ergo sp̃s scĩ pignus dicitur.: quia
phoc nra anima ad interioris spei cercitudinẽ
roboratur. Rursũ pignoris nomine: peccati
confessio solet incelligi. Sicut in lege scriptũ ẽ
Cũ debuerit tibi quippiam frater tuuis & abstu¬
leris pignus ab eo: ante solis occasũ pignus res.¬
titue frater & enĩ noster debitor nobis effici¬
tur: cũ quȩlibet ꝓximus innos aliquid deli¬
quisse monstratur. Peccata quippe: debita
uocimus. Vnde peccatori seruo dicitur. Om̃e
debitũ dimisi tibi. Et in dñica cõtidie oratione.
precamur. Dimitte nobis debita nr̃a: sicut & nos
dimittimus debitoribus nr̃is. a debitore iucõ
nr̃o pignus accipimus. quando abeo qui in nob̾
peccisse cognoscitur: peccati eiꝰ iam confessionẽ
cẽnemus. ꝑ qui rdixirt pecitũ quodin nobis

Expanded text:
 Paulum dicitur: Qui dedit nobis pignus Spiritus . Ad hoc enim pignus accipimus, ut de promissione quae nobis fit certitudinem teneamus. Donum ergo sancti Spiritus pignus dicitur, quia per hoc nostra anima ad interioris spei certitudinem roboratur. Rursum pignoris nomine peccati confessio solet intelligi, sicut in Lege scriptum est: Cum debet tibi quidpiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue . Frater etenim noster debitor nobis efficitur cum quilibet proximus in nos aliquid deliquisse monstratur. Peccvocamus, unde peccatori servo dicitur: Omn debitum dimisi tibi. Et in dominica cotidie oratione precamur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! A debitore autem nostro pignus accipimus, quando ab eo, qui in nobis peccasse cognoscitur, peccati eius iam confessionem tenemus, per quam relaxare peccatum, quod in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tinebas eã Acsipitent̃ dicait. Qđ in p̃dicitione
tua terrã uniuersilit̃ occupasti: potentia fortitu¬
dinis. ñ ratio uerititis fuit. Quia cnĩ xp̃ianos
principes p̃dicitionẽ eius tenł̾re conspiciunt:
hoc qđ ci apopłis creditur ñ uirtutẽ rectitadinis.
Viduas dimisisti uacuas: & laccrtos pupillorũ cõ¬
minuisti. Plebes quȩheriticis p̃dicantib sunt
subiectȩ. ex carnali intellegentia errorũ eorum¬
semina ꝑuersa concipiunt: eisq insua dimnatio.¬
ne socuntur. Sed cũ scã aeccła ipsos errorũ p̃di¬
citores uł ratione uictos ad scsuscipit. uł studio
puersitatis obduratos sub disciplinȩ suȩ uinculo
estringit: destituti heretiai cũ remanere ipud
t tocumis student. ut nuꝑtius damnent. unaint
non nilli quuti al stinenti a liudant. ut sumei es
nlimenta necessaria detestentur. De iuib ꝑpailũ
dicit: Prohibentiũ nubere: abstinere a orbis

Expanded text:
tinebas eam. - Ac si patenter dicat: Qui in praedicatione tua terram universaliter occupasti, potentia fortitudinis, non ratio veritatis fuit. Quia enim Christianos principes praedicationem ejus tenere conspiciunt, hoc quod ei a populis creditur, non virtutem rectitudinis, ur: VERS. 9. Viduas dimisisti vacuas, et lacertos pupillorum comminuisti. - Plebes quae haereticis praedicantibus sunt subjectae, ex carnali intellsemina perversa concipiunt, eisque in sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud tati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abs
Abbreviated transcription (Latin):
caput nr̃m est adiuuat: qui ꝑ nr̃abona opera
in suis mẽbris adiuuatur. Adhuc adiungit
eliphar qđ nullus ignorat dicens: Nĩquid¬
timens te anec tułueniet tecũ a liudicium:
ꝓponat: Sed quele rb. sua metire nesciunt:
ꝓculdubio adociosa cuicta dilabuntur. In
quib si se minimc ieprehendunt: statim ad
noxia & contumeliosa uerba prũpunt: Vnde

Expanded text:
caput nostrum est adjuvat, qui per nostra bona opera caput nostrum est adjuvat, qui per nostra bona opera in suis membris adjuvatur. Adhuc adjungit Eliphaz, quod nullus ignorat, dicens: timens te arguet te, et veniet tecum ad judicium? tra nos proponat? Sed quia verba sua metiri nesciunt, procul dubio ad otiosa dicta dilabuntur, in quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeliosa prosiliunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
UI CONTRA
UERITATIS
uerba in allegatione
deficiunt: sepe etiam
nota replicant. ne tacendo uictiuideantur
nde eliphar beati iobsermonib pressus: ea dicit
quae nullus ignorat. Ait enĩ. Nuquid dõ cõpa¬
ncõparitione & enĩ dĩ: scientia nr̃a ignorantia . c̃
Ex dĩnãq participatione sapimus: non & paratio.¬
n̾e: Quid ergomirũ cũ illud quasi ꝑdoctrnam
dicitur: quod sciri potuit etiam si taceretur: Qui
adhuc dĩ potentiã quasi defendendo subiungit
iuuamus. Unde ei ꝑpsalmistã dicitur. Dixi
dño ds̃meus estu: qm̃ bonorũ meorũ ñ indiges:
Ipse en Serȩ nobis dñs. quia & utique ds̃ est
qui bono non indiget seruientis : sed bonitatẽ
confest qui recipit. ut allata bonitas non ipsi:
sed prius accipientibus. & post reddentib ꝓsit
Nam & ipse in iudiciũ dñs ueniens dicit: Quandiu
fecistis un. exhis frĩbus neisminimis: mihi es¬
fecistis Mira hoc pietate loquitur: ex suorum
cõpassione mebrorũ. Et ipse nos ꝑhos quod

Expanded text:
ui contra veritatis verba in allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus ignorat. Ait enim: CAPUT Pcomparatione enim Dei, scientia nostra ignorantia est. Ex Dei namque participatione sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dei potentiam quasi defendendo subjungit:juvamus. Unde et per Psalmistam dicitur: Dixi Domino: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non indiges . Ipse enim vere nobis Dominus, quia et utique Deus est, qui bono non indiget servientis, sed bonitatem confert quam recipit, ut oblata bonitas non ipsi, sed prius accipientibus et post reddentibus prosit. Nam etsi in judicium Dominus veniens dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis , mira hoc pietate loquitur ex suorum compassione membrorum. Et ipse nos per hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
tus Ecce atorpenti corde aduerba uenit oci¬¬
osi: ab ociosis etiam uerbis ꝑ crimen fallaciȩ
ad contum elias exarsit. Isti qͥppe sunt casus
culhe crescentis: ut lingua cũ non restringit᷑¬
nequa aui ubictiderit uccit: std scꝑ ad deteriora
aesendit. E ucip quit suhuincta sunt quiauald

Expanded text:
Ecce a torpenti corde ad verba venit otiosa, ab otiosis autem verbis per crimen fallaciae ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpae crescentis, ut lingua cum non restringitnequaquam ubi ceciderit jaceat, sed semper ad deteriora descendat
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ de inuisibilib atq in cõphen.¬
mortabi utq uisiti Ioi mupbia audicua respondent
piturest doctos Bom̃ibus credunt. cũ loqui de
&cugsitis infelicibus p̃sumunt. Scã uero aeccła
dũ qu̾epiã uidet esurire qđ ei non ꝓsit accipere.
aut si iã sunt sibi cognita modeste supprimit:
aut si adhuc uidentur incognita. humiliter fa.¬
tetur. cosq ad ordinate humilitatis sensũ reuo¬
cit: cũ ꝑsuũ illis p̃dicatorẽ dicit. Nonplus

Expanded text:
nvisibilibus atque incomprehensibilibus requisiti, cum superba audacia respondent. Et tunc se doctos prae omnibus credunt cum loqui de incognitis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam videt esurire quod ei non prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita, modeste supprimit, aut si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosque ad ordinatae humilitatis sensum revocat cum per suum illis praedicatorem dicit: Non plus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid pterx̃. nisi infimitis actionis: quid pei
duriciuam siłcis. nisi fortitudo signatur: Qũ ꝑ
corrente s aurto i. nisi doctrauã intimȩ clarfatis
iccipimus: Om̃ps autt̃ ds adsc conuersi ꝓt̃ia
Aat silict : quia ꝓpinfirma actione fortiuidinẽ
tribuit robusti opei is: Dat etiã psilice orrentt̃
aurtos: quia probusto oꝑe doetrinã multtpbet
eluꝵ p̃ dicitionis. ut peccitor quisquã conucpuis
& exinfirmo fortis existtre uilcit. & insus orti¬
ctucdint a dꝑferendi uerba intime damans nur

Expanded text:
Quid per terram nisi infirmitas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? quid per torrentes aureos, nisi doctrinam intimae claritatis accipimus? Omnipotens autem Deus ad se conversis pro terra dat silicem, quia pro infirma actione fortitudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicationis, ut peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae clar
Abbreviated transcription (Latin):
muenire Sie sci intellectus dulcedino segs br
meuir. Nĩ sacutus md ciomet : quiplus apoetens¬
penetiare quã cipit. & illud ꝑdet undc potut
enutriri. Quia ergo scĩ aeccła ab infirmis mentib
phibet alta ꝑserutari: bcito iob dr̃. esurienti
subtrixisti panẽ. łtquia cius quoq mignicudi

Expanded text:
enire est sancti intellectus dulcedinem degustanetur. Nam satiatus mel evomit, qui plus appenetrare quam capit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab infirmis mentibus prohibet alta perscrutari, beato Job dicitur: Esurienti subtraxisti
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ illius sinũ cordis angustant: Et qm̃
desideriorũ temporalium sorde purgati.
ad ꝑceptionẽ scĩ sp̃s inpsa hac purgationie
disatancor MUerbũ hoc abscondicũ dr̃ quia
dũ illud a qͥbuscdlã ꝓculdubio in corde ꝑcipitir:
quodã modoꝰ maxima parte uectitur. Vel
aerte haecipsi afflactio sũ sps ab scondtum¬
uerbum ÷: quia sentiri pocest. sed extrepitu
loquutionis ex primi non potest : Cumigit᷑
diuina a spiratio sine strepitu mexitem
subleuat: uerbũ abscondicũ auditur. qͥa
sermo sp̃s in aure cordis silenter sonat:

Expanded text:
tionem illius sinum cordis angustant. Et quontionem illius sinum cordis angustant. Et quondesideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditumest, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat.
Abbreviated transcription (Latin):
nitam alo quutio intumȩ asꝑfradioaus incelli
ede qli ioħ dicit. Uncio eius docet uos
scomauibus : Quae aumirum aspiratio huma¬
nã mcaitem concingendo subleuat. & tem¬
porales cogitationes dẽprimeas. accernis hanc
desideriis inflãmat: ut nichilei iam ausi
qua e suꝑna sunt libeat. & cuncta quae in fe¬
rius dehumana ꝑs trepunt corruptione con¬
tempnat Absconditum ergo uerbum au¬
dire ÷ loquutionẽ sc̃i sp̃i corde concipere :
dictur: Egorogabo patrẽ. & aliũ paraclitũ
dabit uobis : ut maneat uobiscum inaeteraũ.
spm ueritatis: quem mundus non potest acci¬
pere: Sicut enũ isdem paraditus post me¬
diatoris ascensum alius huma augeaieris
consolator in semetipso in uisibilise : it uom¬
nem quẽ repleuerit: ad desideranda inui¬
sibilia accendit: & qm̃ mundana corda sola
uisibilia diligunt: hunc mundus non acci¬
pit. quia adiligenda uisibilia non ad sur¬
git Saeculares & erũ mentes. quanto se fo¬
ras ꝑdesideria dilatant: tunto adrecep¬

Expanded text:
locutio intimae aspirationis intelligi; de qua Joannes dicit: Unctio ejus docet vos de omnibus . Quae nimirum aspiratio humanam mentem contingendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam, nisi quae superna sunt, libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere. Qdicitur: Ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad recep
Abbreviated transcription (Latin):
rum sibi laudẽ arripit: alienum ⁊ ꝓfe
to quod tollit: Eliphat itaq quia bea¬
tumiob in colbmitatis suae tempore lau¬
danda egisse cogaiouit : ꝑcussione subse¬
quente haecillum teauusse ꝑ hrpochri¬
sin credidit dicenis. Tigris perut : eoqđ
non haberet p̃dã. Acsi aꝑte dicat. Vari¬
etas tuae simulationus extincta ÷. quia
& adulatio laudis oblata &iam hrpo¬

Expanded text:
rum sibi laudem arripit, alienum profecto rum sibi laudem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varietas tuae simulationis exstincta est, quia et adulatio laudis ablata est;
Abbreviated transcription (Latin):
ex ansmistionẽ suant uarium ostendunt
quitantis uirtuibus pollere cerautur:
&iam tam reꝑbis actibus in quinetur:
Sednimirum omaus hrpocrita trgris÷x
Quia dum mundus color. desimulatio¬
neducitur : uitiorũ nigredine incer¬
rumpente uariatur: Saepe exum
dum de castitatis munditia excollitur:
sorde auaritiae foedatur: Saepe dũ
deuirtute largitictis spetiosus ostenditur:
luxuriae maculis sordidatũs: Saepedũ
castitatis atq largitatis decore uestitus :
uelut exzeloiusticiae crudelitatis atroci¬
tate fuscatur: Saepe largitate. castitate.
pietate. expulsa iussione induitur: sed
inter fusa obscuritate suꝑbiae notatur:
Sic quae fit. ut intermixtis uitis. dũ mun¬
dam in sespetiẽ hr pochrita Moniosten¬
dit : quasi unum colorẽ trgris habere ne¬
qua quã possit: Quae uidelicet trgris
rapit praedam: quia humanis sibi fauo¬
ribus usurpat gloriam: Quia exũ rap
hrpochritao quia uitã iusticiae simulans usto¬

Expanded text:
ex admistione sua varium ostendunt; ex admistione sua varium ostendunt; qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita tigris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim raptahypocrita, quia vitam justitiae simulans, justo
Abbreviated transcription (Latin):
qua si clemeaiter ad moauit : a perte incre¬
pationis uerba subiungit dicens. rugitus¬
leonis & uox lȩenȩ & deates catulorum leo¬
Num: contriti sunt : O uid eaum rugitus
leorus appellat: ausi ut paulo ante pre¬
misimus seuerit&tem uiric. Quid uocẽ
leenae : aisi loquacitatem conuigis .e
Q uid dentes catulorũ leonũ. aisi edacitatẽ
ꝓlis : quia enĩ filii conuiuantes excincti
sunt: deatiũ ex praessioae signantur :
Quac cuncta dum contrita elifar rigi¬
dusexultat: quasi iurȩ dampnato denun¬
tiat: Cuius adhucduritiam increpationus
nisi beatum iob noca uarietutis signat.
uelas ꝑsum maculis simulationis  Omnis
namq simulator ineo quod iuderi rec¬
tus appetit: mundum se ꝑ omnia Non
ostendit: quia dũ uircutes quasdam ꝑ
hrpocrisin ad sumit: & occulte semetip¬
sum uitiis subicit: Quaedam lateritia
repeate in faciem crumpunt: & super¬
ductȩ simulationes quasi uisions coriũ

Expanded text:
quasi clementer admonuit, aperte increquasi clementer admonuit, aperte increpationis verba subjungit, dicens: CAPUleonis et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. - Quid enim rugitus leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? Quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphas exsultat exaltat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis nisi beatus Job nota varietatis signa? vel aspersum maculis simulatinamque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium,
Abbreviated transcription (Latin):
trorsus trahitur: quando foras mala nostra
conspicit. & in tus uidiciũ dispoaut : Etrursũ
qua si flante deo ab interioribus sp̃s extror¬
sus miticur: quando ab incerao concepto con¬
siliis exterius udiciũ danationus infert̃¬
Benc itaque dicitur. quod qui dolores semi¬
nant: flenite deo pereunt: S uia unde fo¬
ris ꝑ uersa faciunt : inde abintimis recte fe¬
riuntur Vel certe conflare ds̃ dicitur. quia
e stictim irae cius sp̃s subinfertur: Appella
flatu furoris inflamur: Ut ergo uindictã
cogitans dãs de monstraretur : flare irascea¬
dodicitur: Non quo ipse innatura sua muta
bilitatis uicissitudinẽ recepit. sed quo post
longa pacientiu quando uindictam pec¬
cacoris exequitur : is qui in semetipsum
tranquillus ÷ pereuntib turbulentus ui¬
detur: Mens quippe reꝓba. quia aduersus
sius actibus udicem conspicit. quasi com¬
motus eiꝰ ostenditur : qͥa in conspectu illius
dereatu suo ipsa turbatur: Sed post quam

Expanded text:
trorsus trahitur, quando foras mala nostra trorsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertBene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatflatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicibilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est pereuntibus turbulentus videtur. Mens reproba, quia adversum suis actibus judicem conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius suo reatu ipsa turbatur. Sed postquam
Abbreviated transcription (Latin):
tius potest qm nccin noceas perit necrectus
deletur:. Qua & si carne hic ad teritur in cons¬
pect acternde iudicis uera saluce reparatur:
Et qui seminant dolores & m&unt: flante
deopereunt : Siua quanto hic altius ꝑuer¬
sea gendo ꝑficiunt : tanto durius subsequen¬
tidamhatione feriuintur : Ied cumeidem
sentenciae dicit recordare: uidelicet. patae
quia trans actet res admentem reducitur
non a utẽ futura Nunciatur : Tunc ergo
elifat uerius diceret : si haec de iniquis gene¬
ralicer fieri extrema anima duersione cre¬
didisset : Sed hoc quod flare deus dicitur. ur¬
get ut subtilius discernatur : Nos quippe
cum flamus a erem ab exterioribus introrsus
trahimus & introrsus tractum hunc exterius
reicimus: Flare ergo deus iniudicte recribu¬
tione dicitur : quia ab exterioribus causis in¬
trorsus uidicii consilium concipit. & ab in¬
terno consilio extrorsus senteaitiã emitat:
Quasi flante deo ab exterioribus aliquid in¬

Expanded text:
tius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus tius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione credidisset. get ut subtilius discernatur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ÷ dñs paciens ÷ redditor. Saepe
diu tolerat. quos in ꝑpetuum dampnat:
Nonnum quã uero cõcite ꝑcutit: quia pusilla¬
Nimitate in noceatium consulendo concur¬
rit: Aliquando ergo omnp̃s deus diu prae¬
ualere iniquos patitur: ut iuistorũ mundi¬
us uita purgetur: Aliquando uero inustus
celeriter trucidat eorumq interitu: in no¬
ceatium corda confirmat: Si eaũ nunc oms
male ageates ꝑcuteret: extremumiam
iudicium quibus ex hibereturꝰ. Ii autem
nullum omniao ꝑcuteret : quis deũ res hu¬
manas curare credidisset: Nonnumquã ergo
iniquosferit ut ostendac: quia inulta mi¬
lu non deserit: Non numquã uero inqoꝰ
aucolrae: ut consi deruintibus in sinuet. ad qđ
uis iiquorum. sinon cumnfinem praeseaitis secu¬
li decuncts generalic̃ dicitur : ex parte mag
u ꝓcildubio ueritatis uirtute uacuatur: Sed
tine uera eric : cumini quitutis dilationon
erit: Quachoc modo fortusse intelligi rte¬

Expanded text:
scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliquando ergo omnipotens Deus diu praevalere iniquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod nis iniquorum, si non cum fine praesentis saeculi de cunctis generaliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rec
Abbreviated transcription (Latin):
Dolores metunt: cum deeade ꝑuersitute
puniuntur : Fructus quippe doloris est
retributio dampnationis: Sed cum ꝓtiaius
sub infertur: quia qui doloressemina
& metunt. flante deo pereunt. & irae eius
sp̃u consumuntur : hoc loco doloris messo uor
iam poena. sed adhuc ꝑfectio iniquitictis osten¬
ditur: quia ex diunae irae spũ eiusdem mesio¬
nis poena subrogatur: Teminant ergo hudolo¬
res & metunt: quia iniqua sunt quȩ faciuiat¬
& inipsa iniquitate ꝓsperantur: Polluntir
nabitur. Sublingua eius labor e dolor
Polores itaq seminat: cumꝑ uersa agit : Dolo¬
res metit: cum ex eisdem ꝑuersitatibus
temporaliter excresct: Quomodo ergo flan¬
te deo pereunt. qui plerumq diuhic subsiste
re uistis felicius ꝑmictuntur: Hinc namq
de illis iterum ꝑpsalmistam dicitur. In labo¬
ribus hominum non sunt: & cum hominibus
uon flagellabunt᷑ : Hinc hieremias ait: Qua¬
re uia impiorũ ꝑsperatur:. Quia enĩ sicut

Expanded text:
dolores metunt, cum de eadem perversitate dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus itu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. res et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur, sicut itur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia dixisset: raptus ÷ ne malitiã mu¬
tarte intellectumci : Si uistos animaduerso
nulla ꝓcuteret: petrus minime ꝓnuntia¬
ret dicens. Tempus est ut uidicium incipiat ꝑ¬
dedo modei Illi ergo ueracit̃ recti sune: qui
amore suꝑnac patriae adcuncta p̃sentis uitae
aduersa p̃parantur: Nam qui ꝓ acternis bo¬
aus mala hic ꝑpcci metuuñ iudlicet recꝰti
non sunc: Sedelifaz uel deleri rectos. uel in¬
nocentes hic perire non aestimat: quia sȩ¬
retributione deseruiunt: ipsi sibimet fingunt
quod querunt. & docere p̃sumenites cumter¬
renã securitatẽ pdicent: cunctis suis labo¬
ribus ostendant. quod amant: Sequitur:
Quinpotius : uidi eos qui operantur iniquitu¬
tem & seminant dolores. & metuunt eos. flan¬
te deo perisse: & spũ irae eius esse consũptos:¬
Polores seminare ÷ fraudulentu dicere : Do¬
lores autẽ metere ÷ dicendo praeualere Uel
certe dolores seminant: quiꝑ uersa ꝑagunt:

Expanded text:
Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia muSapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saeretributione deserviunt, ipsi sibimet fiquod quaerunt, et docere praesumentes cum terrenam securitatem praedicant cunctis suis laboribus ostendunt quod amant. VERS. 8.-- « quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem et seminant dolores et metunt eos flante Deo perisse et spiritu irae eius esse consumptosolores seminare, est fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tis arde dominari: Qui igitur pacien¬
tiã tenet: animã possidet. quia inde
contra aduersa omnia fortis efficitur:
Vnde sibi seipsũ uincendo dominatur. &
quodse laudabiliter frangit: in fractũ
se fortit̃ exerit. Quia inse suis uoluptã¬
tibus suꝑat: sese ad contraria in uictum
parat: Sed quia inuehendo corripuit:
nunc aliqua uelut exortando subiun¬
quã in nocens peri it. aut quando recti
deleti sunt :: siue heretici. quorũ amicos
beati iob teneri speciem diximus: seu ꝑ¬
uersi quilibet. quam inordinate redar¬
guunt : tumeai repre hen sibiliter ex¬
ortantur : Ait namq Qiuisumquam
in nocens periit aut quando recꝰti delea sunt
Sacpe quippehic & in nocerites pereunt. & reti
funditus delentur : sed camen a dȩcnam gloriã
percundo seruant Si enim nullus in nocens
periret: ꝓphetu nondicerei Iustus perie
& uemo est qu re cogitet in corde suo Pirectos
ds ꝓuidendo non raperet nequa quã deusto

Expanded text:
tis arce dominari? Qui igitur patientis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. Sed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhortando subjunquam innocens periit, aut quando recti deleri, rectos. --Sive haeretici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ uingitur: pocestite quadam supa
omnia subleuatur: Fortitudo autem non¬
nusi in aduersitatt ostenditur Vnde &
mox pot fortiudine: pacientia subrogat
Tanto enim se quisq ad fortitudinem ꝓftcisgẽ
uerius de monstrat: quanto aliena mala
robustius tolerat Nam minus in se conua¬
luit : que maliena iniquitas steraut. qui
ineo quod ferre contrarietictẽ nonualet:
pus illa nuimitutis suae gladio confusus ia¬
cet Quia uero ꝑfectio de pacientia nascit᷑:
statim post pacientia uiarum ꝑfectiosub¬
infertur: Ille enĩ uere ꝑfectus ÷: qui er¬
ga inꝑfectionẽ ꝓximi in patiens noai
est Niam qui alienã in ꝑfectionẽ fer¬
re non ualens deserit: ipse sibi testis est.
quod ꝑfecte nondum ꝓficit : Hinc iN
euangłio ueritas dicit. In pacientia urã :
possidebitis animas uras: Quid ÷ enĩ ani¬
mã possidere : nusi ꝑ fecte in omnib: ui¬
uere. cunctis mentis mocibus: ex uirtu¬

Expanded text:
omnium jungitur, potestate quadam supra omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se unusquisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit, quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitcet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur. Ille enim vere perfectus est, qui erga imperfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tuarũ: Q uae nimirum cuncta: ei sencen¬
cae subrogat: quam pracmisit diceas
nunc uenit suꝑte flagellum & defecisti de¬
tigitte & conturbatus qs Omnia ergosimul
inte ris seasserit. in eo quod beatũ iob fla¬
dũ ualde ẽ : quia quamuis in conueauent̃
incrtpat. congruenter ta meai ordines uir¬
tutum narrat Quattuor quippegra¬
dibus uitũ beatiiob uirtute s enume¬
rando distinxit. dum & timori fortitudi¬
nem: & fortitudini pacientiã. & pacientiȩ
ꝑfectionem iunxit: Inuia & enim dei at¬
mort incipitur: ut ad forcitudinẽ ueniat:
ita inuia dei timor fortitu dinem gignit:
Salomone ad testante quiait. Intimore
daũ fiduciam fortitudinis: Timori quip¬
pe dau in eẽ fiduciam fortitudinis dicitur.
quia nimirũ mens nrã tanto ualentius ter¬
rores rerum temporalium despicit: quan¬
tose auctori earundẽ temporalium uera¬
tius ꝑformidinem subdit Quae intimo¬
re dñi constituta: non inueaut extra qđ
metuat. quia dum recto metu conditori

Expanded text:
r gradus. --Quae nimirum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turdum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipiita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quanto se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod metuat, quia dum recto metu conditori
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ergo rebus temporalibus occupantur
tunc bene exteriora disponunt: cumsol¬
licite. adinteriora refugiunt: Cumae
qua quam fora s ꝑturbatio aium strepitus
diligunt: sed apud semet ipsos intus iai
trañ quillitãtis sinu requiescunt: lauf & enĩ
intra semetipsas uersare nioai cessanT:
& iam cuimuacant : In cogitutione enũ seruant
depicta quȩ a mant : Et quamuis uil exterius
faciant: apud semetipsas tumtai sub ponde
re inquiete quietis elaborant: Quibus si earum¬
dem rerum administraciõ p̃beatur: semetip¬
sas fundicus deserunt: & fugitiua & tempo¬
ralia ꝑintentionis cursum : continuis cogit
tionum passibus sequuntur: Pieautem men¬
tes haec. & cum de sunt non requirunt: & gra¬
uiter &iam cumadsunt ferunt. N iua per
exteriorum curam a se exire ꝑtimescunt: Qđ
bene illa duorum fratrum uitic signacur.
Dequibus scriptũ ÷ factus ÷ fesau ur gnarus
uenator & homo a gricol& : Iacob aut̃ uir

Expanded text:
Qui ergo rebus temporalibus occupantur, Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollquaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. Pravae monacintra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud sre inquietae quietis laborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva temporalia per intentionis cursum continuis cogittionum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire pertimescunt. Quod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola; Ja
Abbreviated transcription (Latin):
gere is enĩ magai clamoris ÷ tumult
cordis : quiescunt quoq qui bene pre sunt :
Cum terrenarum accionũ strepitus ꝓdi
uino amore intermittendo post ponunt
Nedumima in desinenter occupant. Cor
funditus a summis cadat: Sciunt eaũ
quia nequa quã mens adsuꝑna attolli¬
tur sicurarum tumultibus continuẽ in
infimis occupatur: Quid eaũ dedeo occu¬
patu detineat. qui de illo aphendere ali¬
quid &iam uacans laborat. Bene autẽ
ꝑ psal mistam dicitur. Uacate & uidete :
qm̃ egosum daĩs. Quia quiuare deo ne¬
dit. Hinc &iã ꝑ moysea dicitur. Ut pisces
qui penulas non habenT. non edantur: Pilces
namque qui habe& płnnulas. salcus dare
suꝑa qua soleat: Soliergo in electorũ cor¬
pore quasi cibus tanseunt: qua in eo quo
imis deseriuunt. aliquando suꝑna conscen¬
dere meaitis saltibus sciunt. Nes semꝑ inꝑ
fundis curarum lateant & nulla eos amo¬
ris sumi quasi liberi aeris aura contingat.

Expanded text:
gere. Vis enim magni clamoris est tumultus gere. Vis enim magni clamoris est tumultus cordcum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalmistam dicitur: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus ; quia qui vacare Deo nedit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat.
Abbreviated transcription (Latin):
licet constrictione religatum benie se
paulus insinuat: dicens: Omnia michi li¬
cent: sed NOnomaia expediunt: Atq
ut ex ipsa religatioe ostenderet inquan¬
t& se menitis libertate dilataret: ilico
adiunxit. Omnia michi liceri : sedego
subnullius redigar potestate: Cum meas
conceptet desideria sequitur: seruire re¬
bus conuincitur. quarũ a more superatur :
Sed paulus cui cuncta licen subaulli¬
us potestute seredigec: quia semet ipsũ
& iamalicitis restringeado eaquȩ delec¬
tat& praemerea ł despecta transcendit :
potestute fuit in notescat dicens. Nioa¬
ne dissimulaui: Potestas quippe cũ habe¬
tur. & cogitinda ÷ adicilitictẽ : & dissimu¬
landa ꝓpter tmorẽ. Quatinus is qui ea
at: Qualis uero fuen᷑ inore: adiungat
dicens. Nonne silui qualis erga inlicita
opera adhuc subiciat. Nonne quieui Po¬
test autem silere & quiescere : Adhuc subti¬
lius ꝑscrut&ri. Silere naniq est: meatẽ
a terrenorum desideriorum uoce restrin¬

Expanded text:
licet constrictione religatum bene se licet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. 1potestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea at. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restrin
Abbreviated transcription (Latin):
do plus auctorem de clatione deiciat: quã
÷ eaum quod rex babrloniȩ. dum elatet
mente apud se uolueret diceais. Alon ne
haec ÷ babrlon. quam ego edificaui. In in¬
rationale animal ꝓtinus uersus ÷ : Quod
enim factus fuerat ꝑ didit. quia humi¬
liter noluit dissimulare: quod fecit: Etquia
elatione cogitãtionis se suꝑ homines extu¬
lit : ipsum quẽ communem cum hominub:
habut sensum hominis : amisit. Saepe
uero qui in potestate sunt: ad subiectorũ
passim contumelias erumpunt: Et
hoc quod inuigilantes regimini serui¬
unt: ꝑ linguȩ ꝓcacit& temꝑdunt: Mi¬
nori scilicet formidine iudicis uerba
pensantes: quia quisine causa fratri fa¬
tuum dixerit. gehennȩ se ignib: ad dicit :
Saepe hi qui in pocesticte sunt dum sese
& alicitis retinere nesciunt: ad inlicitea
opera & in quieta delabuntur: Solus
enum ininlicitis noni cadet: quise aliquan¬
do & alicitis caute restringet. Qua uide¬

Expanded text:
do plus auctorem de elatione dejiciat, quam do plus auctorem de elatione dejiciat, quam est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua vide
Abbreviated transcription (Latin):
quo libet in loco positi cogitando a geni¬
do loquendo peccemus : tunc tumen ꝑtria
haec animus stfrenatius rapitur cummun¬
dihuius ꝓsperituti  subleuatur: Nam
cum prae irae se potestate cȩteros conspi¬
ut : a tu dese date cogitans sertit: Et cum
autoritite uocis a aullo resistitur : lingua
licentius ꝑ arrupere difrenatur: Cum̃q
facere quod libet licet: iuste sibi omaie
aestimat licere quod libet Sed sc̃i uiri
cum mundi huius potestate fulciunt᷑.
tanto sub maiori meatis disciplina se re¬
digunt: quanto sibi ꝑ in pacientiã potes¬
tutis suadere inlicita quasi licentius
sciunt Cor namq a consideranda
suagloria reprimunt. linguam
abimoderati loquutione restriaigunt :
opus ab in quietudinis uagatione custo
ea quae recte faciunt. quia elate cogitant:
Amitune: Dumque seadcunctũ uti¬
lesaestimant: &iam inpensȩ utilitatis
sibi meritum dampnant: Et eaum cum¬
cuius libet facta digniora sunt. necesse :÷
na actio ageaitis cor subleuet. & subleuan¬

Expanded text:
quolibet in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodea quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est na actio agentis cor sublevet, et sublevan