comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dici ꝯuenit qd̾ ad id in quo ip̃e plꝰ
laborat malũ sanãd̾ ꝯsilio ꝯmodio¬
laudare ꝯstãciam dũ eos ad untu¬
tẽ hortari credimꝰ amplius insuo in¬
cio ꝯfirmamꝰ. Exhorteru᷑ gͦ ad ꝯstan¬
ciam tinudos adtimorẽ suꝑbos. ⁊d
frugalitatẽ ꝓdigos. ad lib̾alitatẽ aua¬
ros adhũauitatẽ parcos. ad parcita¬
tẽ gulosos. ad ꝯsiliũ temeranos. ad
fuorẽ zeli tepidos. ⁊d silẽciũ u̾bosos.
ad u̾bũ exhortacõnis nimis tacitos.
ad alac̾tatẽ segnes. ad mansuetudĩe
mpaciẽtes ad iustĩam negligentes.
ad indulgẽtiã crudeles ad u̾ecũdu
ꝓcaces. ad quietẽ p̾cipites. ad prudẽcia
incantos. ad sollicitudiuẽ obłimosol
admodestiã ĩ necũdos. Et oĩo qͥcqd di¬
ce̾ uolumꝰ cui dicend̾ sit. ex ip̃a pͥns

Expanded text:
dici convenit, quod ad illud, in quo ipse plus laborat, malum sanandum consilio commodiolaudare constantiam, dum eos ad tem hortari credimus, amplius in suo vitio confirmamus. Exhortemur ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ad liberalitatem avaros, ad humanitatem parcos, ad parcitatem gulosos, ad consilium temerarios, ad fervorem zeli tepidos, ad silentium verbosos, ad verbum exhortationis nimis tacitos, ad alacritatem segnes, ad mansuetudinem impatientes, ad justitiam negligentes, ad indulgentiam crudeles, ad verecundiam procaces, ad quietem praecipites, ad prudentiam incautos, ad sollicitudinem obliviosos, et ad modestiam inverecundos, et omnino quidquid dicere volumus cui dicendum sit, ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nib eoꝵ qui sũt sb̃diti. seues loqui
debent de discrecõne bñ ꝯsulendi.
Iuuenes de instancia bñfaciendi. Si¬
pientes de nustiis scͥpturaꝵ. sĩpł̃i¬
ces de exẽplis bonoꝵ oꝑũ. hii qͥ extĩ¬

Expanded text:
nibus eorum qui sunt subditi. Senes loqui debent de discretione bene consulendi. Juvenes de instantia benefaciendi. Sapientes de mysteriis Scripturarum. Simplices de exemplis bonorum operum. Ii qui ext
Abbreviated transcription (Latin):
de scĩa. ⁊c̃. Sapientes uelle doc̾e suꝑ¬
bia ẽ. ⁊obstinatos corripe in sipĩa.
Qiia ⁊ in inriosus ẽ ꝓximo qui me¬
liori nõ exhibet reu̾enciã. ⁊ in iurio¬
sus sibi est qui nõ eñidat s ꝓuocat
erga se nisipiẽtis uesaniã. Ergo
qui cũ alio loquitur. pͥmũ ꝯside̾t
utrũ pp̃ se an pp̃ illũ loqͣt᷑. Si pp̃ sui¬

Expanded text:
in et sapientes velle docere, superbia est, et obstinatos corripere, insipientia. Quia et injuriosus proximo est, qui meliori non exhibet reverentiam, et injuriosus sibi est, qui non emendat sed provocat erga se insipientis vesaniam. Ergo qui cum alio loquitur primum consideret utrum propter se an propter illum loq
Abbreviated transcription (Latin):
re uõlentib ad karolum ducẽ frẽm
coꝵ usur pat hugo filius hugonis ꝑisi¬
cusis ex hawide sorore pͥmi othonis in¬
ꝑatoris. ⁊ regnauit annis .ix. Act̾¬
Guilłs dicit hũc hugonẽ duxisse ux¬
orem filiam edwardi regis angloꝵ.
sororẽ ethestani regis: qui longe añ
hoc tp̃t regnauit. tꝑ̃e indelic hentici
regis thentonicoꝵ pr̃is othouis pͥmi.
Qui otho pͥmꝰ duxit uxorẽ: unã soro¬
rem ciꝰdẽ ethelstani. Ellt̾am u̾o ludo¬
nicꝰ a quitanoꝵ puceps. bertiam q̃ pł¬
ch̾ima erat duxit iste hugo: misit qr
prĩ ꝓea uuu̾a amplissima. aroma¬
ta. ⁊ gẽmas p̾ciosas p̾cipue smaragdos
E quos curraces płimos cũ phaleris. ⁊
uas qd̾ dã ex onithino. ita celatũ. ut
meo ⁊ fluctuare segetes ⁊ gẽmare in

Expanded text:
rre volentibus ad Karolum ducem, fratrem corum usurpat Hugo, filius Hugonis Parisiensis ex Hathuide sorore primi Ottonis imperatoris, et regnavit annis 9. Guillelmus dicit hunc Hugonem duxisse uxorem filiam Eduardi regis Anglorum, sororem Athelstani regis, qui longe ante hoc tempus regnavit, tempore videlicet Henrici regis Teutonicorum, patris Othonis primi, qui Otho primus duxit uxorem unam sororem ejusdem Ethelstani, alteram vero Ludovicus Aquitanorum princeps; tertiam quae pulcherrima erat, duxit iste Hugo; misitque patri pro ea munera amplissima, aromata, et gemmas pretiosas, et praecipue smaragdos, equos currales plurimos cum phaleris, et vas quoddam ex onychino ita coelatum, ut in eo et fluctuare segetes, et gem
Abbreviated transcription (Latin):
mis p̃cõsis. quaꝵ spłendor ocłos intu¬
entiũ reuerb̾abat. partitulam quoq
sc̃e crucis cristallo inclusam: ita ut ꝑ
ip̃m cristallũ poss disc̾m color ⁊ qnͣti¬
tas ligni. ꝑ ortumcłam quoq coro¬
ne spinee. eodẽ mõ inclusan. Prin¬
ceps huiꝰ legacõnis luit ad ulphꝰ filiꝰ

Expanded text:
mis pretiosis, quarum splendor oculos intuentium reverberabat. Particulam quoque sanctae crucis crystallo inclusam; ita ut per ipsum crystallum posset discerni color, et quantitas ligni; portiuncula quoque coronae spineae eodem modo inclusam. Princeps hujus legationis fuit Adulphus, fi
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. ⁊ ita lucid̃ i politũ. ut uite specu¬
li ymagnies intuenciũ redd̾e̾t. Ensẽ
quoq ꝯstantun magni / in quo lñs
aureis nom̃ antiqui possõris legeba¬
tur. In capulo quoq suꝑ crassas an¬
n laimiuas clauus fertelis affixus erat
lãceam quoq karoli magni: qmͣ in¬
ꝑator inuictissimꝰ ꝯ̃ saracenos exc̃ci¬

Expanded text:
rentur: et ita lucidum et politum, ut vice speculi imagines intuentium redderet. Ensem quoque Constantini Magni, in quo litteris aureis nomen antiqui possessoris legebatur. In capulo quoque super crassas auri laminas clavus ferreus affixus erat, lanceam quoque Caroli Magni, quam imperator invictissim
Abbreviated transcription (Latin):
Id c̾co magna in iutiam do facio:
at. ꝙ ego qui fũdo nõ audio. Precor
ut michi intendat. ego u̾o uec im¬
chi uec illi int̃edo. S ꝙ det̾ius est in¬
mũda ⁊ in utilia incorde ũsando. fe
nes defluit: tociens deũ offendit.

Expanded text:
uriam Deo facio, at, quam ego qui fundo, non audio. Deprecor illum ut mihi intendat: ego vero nec mihi, nec illi intendo; sed, quod deterius est, immunda et inutilia in corde versando, fetnes defluit, toties Deum offendit.
Abbreviated transcription (Latin):
tos. diceni. Surge. collige ossa mea: q̃
disꝑsa sũt. Ein ille rendit. Quare olla¬
tua tua collig̾e aut aliquem honorẽ¬
t̾ inpendẽ debeamꝰ. cũ tu ꝑimisis nos ⁊
ppłm istũ delen apaganis. At ille ait.¬

Expanded text:
i: Surge, collige ossa mea quae dispersa sunt. Cui ille respondit: Quare ossa tua colligere, aut aliquem tibi honorem impendere debeamus, cum tu permiseris nos et populum istum
Abbreviated transcription (Latin):
nem sododem .i. o donẽ lonũ. Dñ ãt
digd̾et᷑ ab altari: mĩstris ꝓsigno qd̾
accid̾at indĩsa cuntib nõ fint qm
casulam illꝰ susciꝑet Qd̾ pependit in
aere: nec t̾ram tetigit / ne ẜ nũ dĩ asna
intencõe turbaret᷑. ¶. Dedicabat
aliqũ ecc̃ãm: cuiꝰdam nobilis. ub̃i
dũ a qua deficẽt ad mĩst̾iũ. ⁊ ille no¬

Expanded text:
nem sododem, id est Odonem bonum. Dum autem nem sododem, id est Odonem bonum. Dum autem digrederetur ab altari, ministris pro signo quod acciderat in diversa euntibus, non fuit qui casulam illius susciperet: quae pependit in aere, nec terram tetigit, ne servum Dei a sua intentione turbaret. Is dedicabat aliquando ecclesiam cujusdam nobilis; ubi dum aqua deficeret ad ministerium, et ille no
Abbreviated transcription (Latin):
ñ latuit. Die gͦ pentetostes celebͣt᷑us mis¬
sã: ꝑcunttatus ẽ. utrũ lex inpleta ẽc̃t.
Responsũ est pp̃ reu̾enciã dici festi. di¬
latam eẽ penam usq indiẽ alt̾m. Ne¬
q̃qm̃ inquit. Ego hodie ad altare ñ
accedã. donec debitam sustinuerĩt pe¬
nam. Nani negociũ ad me respicit.
Ip̃i enĩ uiri in potestate enis erant.:
Quib punitis: ascendit ad altare
loca facie. dicens. Nñt ꝯsido. qd sacͥfici¬
um de manu mea suscipiet om̃ipotẽs.
Inq̃ missa dũ dic̾et ecc̃am tuam qm̃
pacificare custodire adunare ⁊ reg̾e
digneris: uinea colũba multis uidẽ¬
tib suꝑcũ descendit. ⁊ alis expãsis
suꝑ caput enis sic mansit insilẽcio.
usq dum sacͥficiũ ĩpłet᷑. Quo ꝯpłeto
dũrtit suꝑ tũbam odonis p̾fati archi¬
ep̃i. alis sins eam ꝯplexans. ⁊ rostro
de oscusans. uñ dinstanꝰ quotiẽs pos¬
tea añ sepulcrũ illiꝰ tnͣsiuit. semꝑ ge¬
mia flexit. ⁊ eũ postea appłłauit odo¬

Expanded text:
ecostes celebraturus missam percunctatus est; utrum lex impleta esset; et responsum est, propter reverentiam diei festi dilatam esse poenam usque in diem alterum. « Nequaquam, inquit; ego ad altare hodie non accedam, donec debitam sustinuerint poenam; nam negotium ad me respicit, » ipse enim viri in potestate ejus erant. DQuibus punitis, ascendit ad altare laeta facie, dicens: « Nunc confido, quod sacrificium de manu mea suscipiet Omnipotens. » In qua missa dum diceret: Ecclesiam tuam, quam pacificare, custodire, adunare, et regere digneris, nivea columba multis videntibus super eum descendit, et alis expansis super caput ejus sic mansit in silentio, usque dum sacrificium perficeretur. Quo completo, divertit super tumbam Odonis praefati archiepiscopi, alis suis eam complexans, et rostro deosculans. Unde Dunstanus quoties postea ante sepulcrum ejus transivit, semper genua flexit; et eum postea appellavit Odo
Abbreviated transcription (Latin):
gauis ꝯtrepantib. Quib dũ ip̃e mͣg¬
nnfice delectatꝰ iitẽd̾e̾t: accessit ad eũ
quidã iuuenis candidissimo tectus
amictu dicens. Quare omnib aliis
gaudentib itantantib. tu solus ta¬
ces in npcus mr̃is tue: Qui respõdit
se uescut: quid mlandẽ tanti regis
cantaret. Cui ille. uis inquit instrui
qͥd cantare debeas: Respondit. Cupio
Et ille. Eanta. O. rex genciũ. dñator
õiũ: pp̃ sẽdem maiestatis tue. da no
muro mõ delectabatur. Et ꝑ geft̃s.
statĩ illam antipħ̾am iussit scͥbi.

Expanded text:
anis concrepantibus; quibus dum ipse magnifice delectatus intenderet, accessit ad eum juvenis quidam candidissimo tectus amictu, dicens: « Quare, aliis omnibus gaudentibus et cantantibus, tu solus taces in nuptiis matris tuae? » Cui respondit, se nescire quid in laudem regis cantaret. Cui ille: « Vis, inquit, instrui, quid cantare debeas? » Respondit: « Cupio. » Et ille: « Canta: O Rex gentium, Dominator omnium, propter sedem majestatis tuae da nobmiro modo delectabatur. Exspergefactus statim illam antiphonam jussit scribi.
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe quidam comes duxat ꝯg¬
natam suani. Gorrectus admista¬
no pere noluit ut eam relmq̃ret. Ex¬
cõĩcatur. Ille adit regem: ꝯquerens
dedustano. Rex mãdaut archiep̃o
ut eñ absolu̾et. Qui noluit: s eum
gͣnius ex ꝯĩcauit. Ille romani cũ mł¬
tis muñib misit. Npłitꝰ mandauit
dustano: ut eum absoluet. Absit
hoc inquid dinistanus / ut cã alicuiꝰ
mortał hõĩs. ꝯtẽpnam legẽ dĩ mei.
Qd̾ indens comes penitiñt ⁊ uxorem
suam repudiauit. Nudisq pedib
lancis indutus uͥgasq in mami ge¬
rens. cecidit ad pedes diuistam gn̾a¬
le ꝯciliũ celebntis ⁊ tt pͥmo absolut̾
ẽ¶ Quodam tp̃r capti sũt tres fabri

Expanded text:
tempore quidam comes duxerat cognatam suam; correptus a Dunstano, parere noluit, ut eam relinqueret; excommunicatur. Ille adiit regem, conquerens de Dunstano. Rex mandavit archiepiscopo, ut eum absolveret; qui noluit, sed eum gravius excommunicavit. Ille Romam cum multis muneribus misit; apostolicus mandavit Dunstano, ut eum absolveret. Absit hoc, inquit Dunstanus, ut causa alicujus mortalis hominis contemnem legem Dei mei! Quod videns comes poenituit, et uxorem suam repudiavit, nudisque pedibus et laneis indutus, virgam in manu gerens, cecidit ad pedes Dunstani, generale concilium celebrantis, et tunc primo absolutus est. Quodam tempore capti sunt tres
Abbreviated transcription (Latin):
se. tͥb discipliarũ iilib ꝑ uno
yͤdonens ecce regiiũ. s ip̃c rõnem
reddens. młtos scõs añ se hoc idem
dicit fecille/ ualeriꝰ inquit yponẽ¬
sis angustinũ sibi successorẽ ꝯsti¬
tintslucidꝰ atolensis ĩnimẽte obi¬
tu adcenobiũ ꝯuolarut. Cui ut ait
ggͥ. in registro bs andreas appar¬
it ihoram obitus nũcianit / Ndelb̾¬
tus benisis ep̃c monachũ induens
martyni palmã in uenire ꝓ meru¬
it It quidam sc̃s penitẽs ep̃atu di¬
misso tandem ab angłõ iusitat᷑. ⁊
ibet᷑ ad ep̃atũ redire / s noluit do¬
nec ad monente eodem angło b̾s
remignis cełit̾ aduenit. qui hoc
ei mꝑauit ⁊ tũc pͥmo obediuit.i
Et infra. niclins est pondꝰ abic̾e

Expanded text:
se, tribus disciplinarum millibus pro uno idoneus Ecclesiae regimini. Sed ipse rationem reddens, multos sanctos ante se hoc idem dicit fecisse Valerius, inquit, Hipponensis Augustinum sibi successorem constituit. Lucidius Evodensis imminente obitu ad coenobium convolavit: cui, ut ait Gregorius in Registro, beatus Andreas apparuit, et horam obitus nuntiavit. Adelbertus Veniensis episcopus monachum induens martyrii palmam invenire promeruit. Item quidam sanctus poenitens episcopatu dimisso tandem ab angelo visitatur, et jubetur ad episcopatum redire, sed noluit; donec admonente eodem angelo beatus Remigius celeriter advenit, qui hoc ei imperavit, et tunc primo obedivit. Et infra: Melius est, pondus abjicere,
Abbreviated transcription (Latin):
somuiꝰ deposuisses ad altar qd̾ fer¬
re nõ pot̾as. Sũ enĩ tu ignanus
negociator denaniũ tenes alt̾ns
locum qui pecuniam duplicare
pot̾at occupasti. Nõne apud quos
die apparatus. cotsdie nupciale cõ¬
uimũ. Et uñ refrig̾are debuerant
indigentes recreant nulites ⁊ ad co¬
rũ m̃sam delicus. affluẽtib alie in
uictant. cũ illi quoꝵ ẽ tota sb̾a ex¬
clusi foras samis inopia ꝯtabescãt.
Et qd̾ dyabolitam indetur eq̃re
maliciam p̾dus in miliciam ꝓfli¬
gatis omnq possessione terrar./ in¬
suꝑ ⁊ decime ⁊ plebes addũt᷑ inbũfi¬
cium scł̃arib. Qd̃ lib̾alitas pessĩa
regentib adiunt uude uiuant ⁊
dyocesianos det̾ret ut decimas nõ
ꝑsoluãt illos occidẽs in corpore. is
los daret denarios ut manib ab¬
sueret ꝙ manib polluerat.

Expanded text:
mus, deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. Dum enim tu ignavus negotiator denarium tenes, alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti. Nonne apud quosddie apparatus, quotidie nuptiale convivium? et unde refrigerare debuerant indigentes, recreant milites, et ad eorum mensam deliciis affluentibus alieni ructant: cum illi, quorum est tota sclusi, famis inopia contabescunt: et quod diabolicam videtur aequare malitiam, praediis in militia profligatis, omnique possessione terrarum, insuper et decimae et plebes adduntur in beneficiis saecularibus. Quae liberalitas pessima et egentibus adimit, unde vivant; et dioecesaneos deterret, ut decimas non persolvant; illos occidens in corpore, istlos denarios daret; ut manibus ablueret, quod manibus polluerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ̾ alind me docet scͥptã insi re¬
ligionẽ amare. ⁊ ĩtatẽ ẜuare ⁊ ca¬
ntatẽ hab̾e. Ego aũt miser ⁊ miẜa¬
bił. ciciꝰ curro ad lecc̃onẽ ꝙͣ ad orac̃õ¬
nẽ. libencius uolo leg̾e. ꝙͣ iissas au¬
dire. Expectat me aliquis uolens de¬

Expanded text:
Scriptura, nisi religionem amare, unitatem servare, charitatem habere. Ego autem miser et miserabilis, citius curro ad lectionem, quam ad orationem: libentius volo legere, quam Missas auscultare. Exspectat me aliquis volens de
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊hõ qͥd̾ ꝑmauũ accõnis aliene
ad formã uirtutis nõ flettit᷑ nͥ pͥ¬
cõnis rigore molliatur. Neq enĩ ꝑ
exemplum alt̾uis alñ i melius re¬
forri pot̾it qui ad huc ꝑ elacõins in¬
ciĩ ⁊bona aliena oppugnat ⁊ sua
mala defendit. In leccõne diuina

Expanded text:
actionis alienae ad formam virtutis non flectitur, nisi prionis rigore moliatur. Neque enim per exemplum alterius aliquando in melius reformari poterit, qui adhuc per elationis vitium et bona aliena oppugnat, et sua mala defendit. Necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
lacobũ ĩ nocarẽt ꝓtinꝰ affuit ⁊ stas
suꝑ uudas sictis plantis ꝑitlitãtib
ait. Nolite tnue filu mei. Statĩq
thetis eiꝰ mꝑio om̃s quos male ĩ ua¬
ẜat ĩ naui aꝑto ĩ codice ad huc qͦ le¬
gebat antistes mimime infecco sa
le aũt ã autistes in honore eius respõ¬
soriũ qd̾dam cũ u̾su suo edidit. xxxu¬

Expanded text:
 stans super undas siccis plantis periclitantibus ait: « Nolite timere, filii mei. » Statimque Thetis ejus imperio omnes quos male invaserat in navi aperto codice etiam adhuc quo legebat antistes, minime infecto, sanle autem antistes in honorem ejus responsorium quoddam cum versu suo edidit. A
Abbreviated transcription (Latin):
bs apħ in inꝓfundo maris ei aꝑꝑint.
enu qr ꝑmanũ arripiẽs ĩ columem¬
nani restituit. Et ꝓtinꝰ cũctis audiẽ¬
nichite cur p̾dam meam aufr̃e mo¬
liris. Nuũquid tu es deus maris. qui
ait. Nõ ego sũ ds maris s famulus
d̾i maris. sb̾uemẽs ꝑiclitantib ad
me clamãtib. tani umari qmͣ ĩt̾ra
statĩq dei u̾tute saracenoꝵ nanis
cͦ .ii. cũ quidã antistes a iħ̾o solimis
miy horami nanis sed̾et ⁊ apto psal

Expanded text:
 maris ei apparuit, eumque per manum arripiens incolumem restituit navi. Et protinus cunctis audienincltye, cur praedam meam auferre moliris? Nunquid tu es Deus maris, qui ait: « Non ego sum Deus maris, sed famulus Dei maris subveniens periclitantibus ad me clamantibus tam in mari quam in terra. » Statimque Dei virtute Saracenorum navi1092, cum quidam antistes a Jerosolymis juxta oram navis s
Abbreviated transcription (Latin):
sis. ab mꝑatore henrico ad suscipi¬
eud̾ archiep̃atũ treu̾orũ missus ca¬
pit᷑ a comite treueroꝵ deod̾icost a
satellitib eius insiluam ductus.
de rupe t̾cõ p̾cipitat᷑. ⁊ ad huc illesꝰ.
gladio tũsuerb̾at᷑. corpꝰq eius fo¬
lus silue obtegit᷑. Qd̾ a rustico ĩuẽ¬
tũ. ad ussam defert̾ i sepelitur. In
de a deodico uͥdimĩsiũ epõ tñspor¬
tatũ ad colegiũ monastiũ. młtis
statim miracłis ad̾o głificat᷑. Hiis
tẽporib beluacensi cinitate suo i¬
destituta antistite. gudo decanꝰ cus¬
tosq eccłie sc̃ĩ qͥntini iuromaudẽ¬
sis ⁊ ar dyaconꝰ laudimẽsis ꝯstitu¬
remensi inetropolitauo ꝯsecͣtur.
Qm gͣuit̾ fcͥus carere se p̾sentia
qntini marcyris ⁊ honore i memo¬
ria edificauit ecc̃am haut longe
amenib belloace urbissRomẽ¬
tue synodꝰ colligitur ⁊ mediante
ãnone colomeuse arep̃o/ alexãder
se iureuirãdo de symonia expur¬
gãł/ nisede apłica sbrogatin. cade

Expanded text:
sis, ab imperatore Heinrico ad suscipiendum archiepiscopatum Trevirorum missus, capitur a comite Trevirorum Deoderico, et a satellitibus ejus in silva ductus, de rupe tertio precipitatur, et adhuc illesus, gladio transverberatur. Corpus ejus foliis silvae optegitur; quod a rustico inventum ad villam defertur ede a Deoderico Virdunensi episcopo transportatum ad Tolegium monasterium, multis statim miraculis a Deo glorificatur. His temporibus Belvacensis civitas suo destituta antistite, Guido decanus custos Ecclesiae Sancti Quintini Viromandensis, et archidiaconus Laudunensis constituRemensi metropolitano consecratur. Qui graviter ferens, carere se praesentia Quintini martyris, in ejus honore et memoria aedificavit aecclesiam, haud longe a menibus Belloacae urbistuae synodus colligitur; et mediante Annone Coloniense archiepiscopo, Alexander se jurejurando de symonia expurgans, in sede apostolica subrogatur, Cadelo
Abbreviated transcription (Latin):
ingenii ⁊ melite facũd̾e̾ / qui dud ꝯcre¬
pantib undiq belloꝵ fragorib i fũ¬
ciam / ad karolimi caluũ tñsierat. cuiꝰ
rogatu ierarchiam dyonisii ariopa
in aliquib ignoscatur. inquib ala
tinoꝵ tͣmite demanit. dũ ingrecos act̾
oculos nitendit hic succedẽtib anuis
uumificẽtia elfredi allectus uenit in
angliam: ⁊ apd̾ monast̾iũ maliuesb̾¬
ienłe a pũs quos docebat gͣfuis ut fer¬
epitasiũ fuit. Claudit᷑ intiuulo: sanc¬
tus sophista iohes qui ditatꝰ erat iã
uiuẽs dogiate mro martyrio tãdẽ
xp̃i ꝯscẽde regnũ. Quo mnuit. sc̃i regnͣt
ꝑ secła cõcti. Scabri sũt hi u̾sus: ⁊ mo¬
dui tẽpris inua carentes. Actor hic io¬

Expanded text:
ingenii et multae facundiae, qui, dudum concrepantibus undique bellorum fragoribus, in Franciam ad Karolum Calvum transierat, cujus rogatu Hierarchiam Dionysii Areopagin aliquibus, intinorum tramite deviavit, dum in Graecos acriter oculos intendit. Hic succedentibus annis munificentia Elfredi allectus, venit in Angliam, et apud monasterium Malmesberiense a pueris quos docebat graphiis, ut ferepitaphium fuit: Clauditur hoc tumulo sanctus sophista Joannes, Qui ditatus erat jam vivens dogmate miro; Martyrio tandem Christi conscendere regnum, Quo meruit sancti regnant per saecula cuncti. Scabii sunt hi versus, et moderni te
Abbreviated transcription (Latin):
Ita qr karolus
muꝑator zelatus uxorem suam. ꝓ eo ꝙ
plus iusto familiant᷑ ag̾et cũ liwar¬
Do ucellensi ep̃o. ꝓtestatur inꝯtione. se
ũqm̃ cũ ea coisse. Illa u̾o uͥgiem se cẽ
repudiatur. ⁊ arnulphꝰ filiꝰ karlomã¬
in regis fratrueł eius niregnũ sblima

Expanded text:
t. Karolus imperator zelatus uxorem suam, pro eo quod plus justo familiarius ageret cum Liutwardo Vercellensi episcopo, protestatur in contentione, se nunquam cum ea coisse; illa vero se virginem esse repudiatur, et Arnulfus filius Karlomanni regis, fratruelis ejus, in regnum sublima
Abbreviated transcription (Latin):
patruo suo karolo exmꝑatore ⁊̃ ncc̃es¬
sariis egenti. fiscos in allemana dele¬
gauit qui seqũti anno obut roma¬
nuĩ ĩꝑnĩ i regnũ fraucoꝵ: misere disc̾pi¬
tur. Inytalia nẽpe benganus ⁊ Wido de
regno ꝯtendũt. frauci uo ueglecto ka¬
rolo filio ludonici balbi pu̾o uix decẽ¬
ui regẽ sibi p̾ficiuĩt odonẽ filiũ rob̾ti
ducis. ꝙ auorthinanis occisũ sup̃ dixiꝰ.

Expanded text:
patruo suo Karolo, ex imperatore etiam necessariis egenti, fiscos in Alemannia delegavit; qui sequenti anno obiit. Romanum imperium et regnum Francorum misere discerpitur. In Italia nempe Berengarius et Wido de regno contendunt. Franci vero, neglecto Karolo filio Ludowici Balbi, puero vix decenni, regem sibi preficiunt Odonem, filium Rotberti ducis, quem a Northmannis occisum supra dixi
Abbreviated transcription (Latin):
Boamũdũ u̾o rob̾ti ginscardi fi¬
lũ rog̾n ducis frẽm secitus ẽ tan¬
credꝰ nepos siis iricardꝰ de pͥncipa¬
tu. in duob pͥmis p̾lus p̾ualue¬
ĩt̾ turci q̃ gentẽ sñ rege ⁊ sinc
dute pͥmo apud castellũ exoro¬
gorga qd̾ oĩb incolis nacun xp̃i
am nitrau̾ant oĩb copiis refͣtũ.
Qd̾ utrũ timore an industria
icole peliqͥssent: in tertũ ẽ. fons
⁊ puteꝰ quo castellũ sustentaba¬
tur ex̃ erat. Quo xͥauis ablato
t̾at cũ turris ꝯsiliatus ẽ ut freł su¬
os illis ꝓdet si poss. Et tułtugit
ad eos. Multi ibi apostate fci int.
aln uł sagntati ad signũ uł uenũ¬
dati uł captim abducti. Hauc pͥmã

Expanded text:
amundum vero Roberti Guiscardi filium, Rogerii ducis fratrem secutus est Tancredus nepos suus, et Richardus de principatu. In duobus primis praeliis praevaluerunt Turci contra gentem sine rege et sine duce. Primo apud Castellum Exerogorga, quod omnibus incolis vacuum Chrintraverant omnibus copiis refertum. Quod utrum timore an industria incolae reliquissent, incertum est. Fons et puteus quo castellum sustentabatur, extra erat. Quo Christianis ablato, cerant, cum Turcis consiliatus est, ut fratres suos illis proderet, si posset, et transfugeret ad eos. Multi ibi apostatae facti sunt; alii vel sagittati ad signum, vel venundati, vel captivi abducti. Hanc primam
Abbreviated transcription (Latin):
cessit añ medicina mod̾. qr
ulusqm̃ debuit in quib dã
uolictas cundi iħosolimã sb̾rep¬
sit Nam ⁊ multi h̾emite irecłu¬
si ⁊ monachi domiciliis suis nõ
satis sapient̾ relictis ire mam ꝑ¬
reyerũt. Quidã tñ or̃onis gr̃a ab
albatib suis accepta liña ꝓfecti
sũt. płes aũt fugiendo se sb̾duxũt.
multi em̃ de gente plebeia crutẽ
sibi dĩuitꝰ in natã iaccitaudo ostẽ¬
tabãt qd̾ ⁊ idem q̃dã de muliercłis

Expanded text:
cessit autem medicina modum; quia, plusquam debuit, in quibusdam voluntas eundi Hierosolymam subrepsit. Nam et multi eremitae, et reclusi et monachi, domiciliis suis non satis sapienter relictis, ire viam prexerunt: Quidam autem orationis gratia, ab abbatibus suis accepta licentia, profecti sunt; plures autem fugiendo, se subduxerunt. Multi etiam de gente plebeia, crucem sibi divinitus innatam jactando ostentabant; quod et idem quaedam ex mulierculis
Abbreviated transcription (Latin):
cẽnt: ierũt ꝯͣ eos. Et accrentes obui¬
petrꝰ u̾o iam ꝯstantinopolim redi¬
erat qm̃ illi acqmesce gens litigi¬
osa uolebat. Turci aut castellũ a
ibi ĩnentos uł occiderũt uł captine n¬
rũt. Et ħ itm passi sũt xpĩam mẽ¬
se octobri.

Expanded text:
ent, ierunt contra eos, et accurrentes obviPetrus vero jam Constantinopolim redierat; quoniam illi acquiescere gens litigiosa nolebat. Turci autem castellum ibi inventos vel occiderunt, vel captivaverunt. Et hoc item passi sunt Christiani mense Octobri.
Abbreviated transcription (Latin):
bat infranciam uenies. cũ rege ludo¬
uico balbo pene annũ moratus c̃. Nor¬
thinãnoꝵ plusquͣ quinq miłia. afñ¬
cis in gallia cela sũt Ihoc tꝑ̃r clarcbat
nulo monachꝰ sc̃i amandi: qui uita
scĩ amandi mecͥte ꝯposuit/ ⁊ librũ deso¬
brietate ad karolum caluũ scͥplit. Sb̾
ħ nulone ad olescebat ĩ nepos eius hul¬
baldꝰ qui in uii. lib̾aliua artiũ pericia cla¬
rus. egregie p̾t̾ cet̾a in musica claruit
⁊ de młtis scĩs cantus dulci ⁊ regłan mo¬
dulacõne ꝯposuit.

Expanded text:
nciam veniens cum rege Ludowico Balbo paene annum moratus est. Northmannorum plus quam quinque milia a Francis in Gallia caesa sunt. Hoc tempore clarebat Milo monachus de sancti Amandi, qui vitam sancti Amandi metrice edidit, et librum de sobrietate ad Karolum Calvum scripsit. Sub hoc Milone adolescebat etiam nepos ejus Hubaldus, qui in septem liberalium artium peritia clarus, egregie preter caetera in musica claruit, et de multis sanctis cantus dulci et regulari modulatione composuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ciã inregem eum ornauit ut ĩ regib
mpare iud̾et᷑. Qmi audiens fratrue¬
les suos karlomauñ ⁊ karolũ ꝯ̃ se exci¬
tum ad duc̾e pauorẽ solutus reditum
parat ⁊ int̾ redenud̾ aquodam sedethi¬
a ind̾o male potionatus mantue mo¬
ritur. filius enis ludonicꝰ cognom̃to
balb. scd̾s post diuisionẽ regnat in
frantia ãnis duob. Inmor u̾o karo

Expanded text:
cia, in regem eum coronavit, ut etiam regibus imperare videretur. Qui audiens fratrueles suos Karlomannum et Karolum contra se exercitum adducere, pavore solutus reditum parat, et inter redeundum a quodam Sedechia Judaeo male potionatus, Mantuae moritur. Filius ejus Ludowicus cognomento Balbus, secundus post divisionem regnat in Francia annis duo
Abbreviated transcription (Latin):
cura fali̾aris rei nõ turbat. ꝙͣ
nõ sollicitãt accessus hom̃. Ibi ĩt
frẽs alt̾nis ad alt̾mi diligẽs hr̃ custo¬
dia. ibi p̾latoꝵ sb̾iectis discreta ꝓ¬
indet sollertia. Ibi silenciũ ꝯfabła¬

Expanded text:
is non turbat, quam non sollicitant accessus hominum. Ibi inter fratres, alterius ad alterum diligens habetur custodia, ibi praelatorum subjectis discreta providet solertia, ibi silentium
Abbreviated transcription (Latin):
rigor claust̾ abstułat repunttit. Fa¬
bulosas u̾o ꝯfessões ociosoꝵ: platcaꝵ
plausus. fori speccacła: ciboꝵ affluen¬
ciam uestis molliciẽ. ⁊ ut cũcta ꝯpł¬
aui lib̾tatẽ faciendi ꝙ placeat ułti¬

Expanded text:
rigor claustri abstulerat, repromittit; fabulosas vero confessiones otiosorum, platearum plausus, fori specutacula, ciborum affluentiam, vestis mollitiem, et, ut cuncta compleam, libertatem faciendi quod placet
Abbreviated transcription (Latin):
piditatis. dũ ⁊ nos uanitãdo ꝑi¬
tisa nos spoliãdo ꝑimitis. Inm̃e¬
ta g̃diũtur homista gẽmis: ⁊ nr̃a
nõ curatis crura uuda teg̾e cali
b: muloꝵ dependent c̾icibus
frutr̃ aut̃ lat̾ib nec semincitia
imẜãtes apponitis. huc accedit.
ꝙ ħ oĩa nec negociacõnis studio.
nec ꝓpͥo manuũ ex̾citio: uobis
elaborastis. S uec uire heredita¬
no possidetis: insi forte ⁊ nos in cor¬
de nr̃o dix̃itis. hereditate possidea¬
mꝰ scũariũ dei. Et ħ pauꝑes m̃o

Expanded text:
s, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda calig mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate possideam
Abbreviated transcription (Latin):
fame ⁊ frigore miẜ abiłr laboran¬
tib: qͥd ꝯferũt tot imutatoria
ł extensa inꝑticis. ł plicata ĩ mã¬
ticis : Nostrũ ẽ ꝙ inlũditis nobis
crudełr sbͣthitur: ꝙ iuanit̾ expẽ¬

Expanded text:
et fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expen
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾ioꝵ carcer frenĩ lascune. elacõis
ingũ. ĩcł̾m iracudie. Que domat ĩ¬
tepantiam. leuitate ligat ⁊ oñis in¬
ordĩatos motus m̃itis acq illicitos
appetitus suffocat. Sic̃ eñ de instã¬
cia m̃tis nasçit᷑ mordinata mocõ
corporis. Ita q dũ corpus ꝑ disciplinã
stuguit᷑ aĩmꝰ ad ꝯstanciã solidatur. Et
paulatĩ int̾ͥusetus mẽs alquietẽ ꝯpo¬
initur cũ ꝑ discipline custodiã mali
motus eius foras flu̾c ñ sim̃t᷑. Inte¬
todiã ornate reguiit᷑ mẽbra corꝑis.¬

Expanded text:
 lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras fluere non sinuntur. Intetodiam ordinate reguntur membra cor
Abbreviated transcription (Latin):
dannatã ng̾ssi plateas eius Wene¬
rũt stratas cadalub mortuoꝵ pesti¬
lencia ⁊ fame desicientiũ autũ. ⁊
cos negociatoꝵ ⁊ ĩ habũdãcia nes¬
tes p̾cosas ⁊ ornau̾itũ cũ naria sr̃¬
uat᷑alem sitũ loci quo minuebat᷑¬
tplici tucta erat muro. turrib
lat̾iciis multis ⁊ magnis fortissie
firmata clauis ⁊ ante murale to¬
cius egipti int̾ramesse ⁊ tãpum
thaueos sita int̾ra ut ꝯuice̾ pos¬
simꝰ gersen qr pascuosa erat da
miata inclita inregnis famo¬
sa multũ insrbia babilonis i

Expanded text:
Damiatam ingressi plateas eius invenerunt stratas cadaveribus mortuorum, pestilencia et fame deficiencium, aurum et cos negociatorum in habundancia, vestes preciosas et ornatum cum omni supuralem situm loci, quo munitur, triplici cincta est muro, turribus latericiis multis et magnis fortissime firmata, clavis et antemurale totius Egypti, inter terram Iesse et campum Thaneos sita, in terra, ut conicere possumus, Gersenmiata, inclita in regnis, famosa multum in superbia Babylonis,
Abbreviated transcription (Latin):
loca palusta unsit ad ciuitatẽ
qͦꝵ .ccxl. xp̃ianis dormientib lici¬
al fuerũt ig̾ssi dñca nocte post
bris. capta ẽ danuata sũ dedicõe
sine defensione sine molenta dep̾¬

Expanded text:
ldanus misit ad civitatem, quorum CCCXL Christianis dormientibus liceas fuerunt ingressi dominica nocte post Novembris capta est Damiata absque dedicione, sine defensione, sine violenta depr
Abbreviated transcription (Latin):
redire disponẽs hemnco nepo¬
ti suo iuueni. capame comiti. ex̾ti¬
tũ suũ t̃didit: totam q t̾rã tnͣsina¬
misit. ⁊ in gressus mare naufragi¬
dam aut comes marimardꝰ degor¬

Expanded text:
redire disponens Hainrico nepoti suo, iuveni Campanie comiti, exercitum suum tradidit totamque terram transmamisit. Et ingressus mare, passus naufragiam comes Mainardus de Gor
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit dicens. Su qui soles ferre
uexilla mea ꝑbella: fer uexillim
ꝑtotam damascũ suꝑ lauceam cla¬
mitãdo. Ecte rex orientis moriẽs. nõ
fert secũ nisi hoc pulliũ uile. ⁊ situ

Expanded text:
 dicens: Tu, qui soles deferre vexilla mea per bella, fer vexillum totam Damascum super lanceam, clamitando: Ecce rex Orientis moriens non feret secum, nisi hunc pannum vilem. Et sic
Abbreviated transcription (Latin):
pitula dño pp̃ eũ libent̾ andiẽte¬
⁊ assercõnes eius diligent̾ ꝑ sĩgła
notante. Cardinales tũ qui accep¬
ta arege pecĩna ꝑtẽ euis fouelũt.
ułtã nexacõnẽ beato uiro in sua
cã p̾stit̾ũt. p̾cipue guilleruuꝰ papi
liarior. Hic enĩ beatũ iurũ. modis
oĩb inpedire satagẽs. ad singła ĩ¬
surgebat. seq ei obiciebat. młta
bił uelut fila araueaꝵ. siue diffi¬
cultate ⁊ hesitacõne: uł soluebat

Expanded text:
capitula, domino papa eum libenter audientet assertiones ejus diligenter per singula notante. Cardinales tamen, qui, accepta a rege pecunia, partem ejus fovebant, multam vexationem beato viro in sua causa praestiterunt, praecipue Guillelmus Papieliarior. Hic enim beatum virum modis omnibus impedire satagens, ad singula insurgebat, seque ei objiciebat: multa bilis ut fila aranearum sine difficultate et haesitatione vel solvebat,
Abbreviated transcription (Latin):
troduci. Hec cũ flexis genib dix¬
iss inbente ppͣ surrexit. stetit qr ĩ
medio cͥcũstante eñ turba cłico¬
rũ suoꝵ. Cũq ad p̾ceptũ dñi pp̃e
ꝯsuetudines ille legerẽt᷑ ⁊qui le

Expanded text:
troduci. » Haec cum, flexis genibus, dixisset, jubente papa, surrexit, stetitque in medio circumstante eum turba clericorum suorum. Cumque ad praeceptum domini papae consuetudines illae leg
Abbreviated transcription (Latin):
poss eũ a tͣnite sui ẜmoris deflec¬
t̾e. ꝯtinuo eũ ludib̾rio ꝯfusioni
habendũ. S ⁊ ip̃e sc̃s. intelligens
guillerim̃ sibi ex directo obuiti.
aliquociẽs. recipco ẜ monis extͣsu
ita suis intͥcauit ⁊ illa q̃ auit ob¬
ieccõib: ut oĩb maĩfestũ fieret.

Expanded text:
posset eum a tramite sui sermonis deflectere, continuo eum ludibrio et confusioni habendum. Sed et ipse sanctus intelligens Guillelmum sibi ex directo obniti, aliquoties eum reciproco sermonis excursu ita suis intricavit et illaqueavit objectionibus, ut omnibus manifestum fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑturbatõne fuisse: qnͥ õe m̃e¬
tis nubilũ. isolo niri dei ĩturtu
uł affatu disced̾et: sb̃ita q suami¬
tatis serenitas. nocũ ditatis dulce¬
do rediret. uñ ⁊qͦcies ip̃m̃ uidebat:
capite. uenis incisis colliriis ⁊ em¬
medicamĩb multiplicatis acere

Expanded text:
ta perturbatione fuisse, quin omne mentis nubilum in solo viri Dei intuitu vel affatu discederet, subitaque serenitatis suavitas et iucunditatis dulcedo rediret. Unde et quoties ipsum videbat, capite, venis incisis, collyriis et emmedicaminibus multiplicatis accrev
Abbreviated transcription (Latin):
gerat. ⁊ ad huc uiuẽs gregi suo pas¬
torem p̾fec̾at: ꝯpulit eũ ⁊ rõnib
ex tũs ocłis medicamma pacieba¬
tur apponi: qm̃ns ingnescente
malo milliꝰ eent remedii. Tandẽ̾

Expanded text:
gerat et adhuc vivens gregi suo pastorem praefecerat, compulit eum et rationibus ex tunc oculis medicamina patiebatur apponi, quamvis ingravescente malo, nullius essent remedii. Tandem R
Abbreviated transcription (Latin):
miũ ꝯẜuatõne. ad loca remo¬
ta se tusferre. Ab oĩ qͦ se cuxa
regiminis cupiebat exm̾e: eo ꝙ
młtis de cansis ꝑicłolũ assereret
maxĩe in hoc tp̃re placõis locũ
teñe: eẽ n̾o płinus utiłe. magis
regi qm rege̾.¬

Expanded text:
minum conversatione ad loca remotissima se transferre. Ab omni quoque se cura regiminis cupiebat eximere, eo quod multis de causis periculosum assereret, maxime in hoc tempore, praelationis locum tenere; esse vero plurimis utile magis regi quam rege
Abbreviated transcription (Latin):
rex cũ mlle pene nanib uenit ĩ an¬
gliaui regnaturꝰ ⁊ in urbe eborata
plus ꝙͣ nulle laicos ⁊ccutũ p̾b̾ros de
anglis occidit. Cui a raldꝰ rex anglo¬
cũ multis occidit.

Expanded text:
rum cum mille pene navibus venit in Angliam regnaturus, et in urbe Eburaci plus quam mille laicos, centum presbiteros de Anglis occidit. Cui Aroldus rex Anglocum multis occidit.
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃re inꝯfinio northinãme ⁊
britãme portentũ insũ ẽ inuna
uł pocius duab mulierib. Duo
t᷑. una flebat. esuriebat. alt̾a tate¬
bat. Ore genimo mãducabat᷑. sed
nuo meatu dig̾ebat᷑. una defũcta.
suꝑ iuxit alt̾a. pene trunis mortua
portans. donec ⁊ pond̾e molis ⁊ indore
morthinãmã significarẽt. Que di¬
nile licet fuerint cũ sb̾ uno dño sũt
uinte. he qͥcqͥd petiñaꝵ auidis fau¬
cib sorbuerĩt. in unam lascĩam de¬
positaꝵ genciũ ferocia. mortuã ⁊ pe¬
ne erhaustã northinãmã. ingens
pecumis sustentat anglia. donec
⁊ ip̃a sortassis ex actoꝵ molẽtia suc¬
ep̃t papatũ ambiens magno scan¬
dalo ecce fuit. qr longa int̾ eos cõ¬
certacõ ⁊̃ usq ad homicidia ꝓru
milia orandi uoto ierosoliuia pe¬
tentes. ab arabitis inpascene ĩquo¬
dani castello obsessi sunt ⁊ tot occi¬

Expanded text:
o tempore in confinio Normanniae et Britaniae portentum visum est in una, vel potius duabus mulieribus. Duo tur una; flebat, esuriebat, tacebat altera. Ore gemino manducabantur, sed uno meatu digerebatur. Una defuncta supervixit altera, pene triennio mortuam portans, donec et pondere molis, et nidore et Normanniam significarent; quae divisae licet fuerint, tamen sub uno domino sunt unitae. Hae quidquid pecuniarum avidis faucibus sorbuerint, in unam lacunam depositarum gentium ferocia. Mortuam et pene exhaustam Normanniam vigens pecuniis sustentat Anglia, donec et ipsa fortassis exactorum violentia sucepiscopus papatum ambiens, magno scandalo ecclesiae fuit; quia longa inter eos concertatio etiam usque ad homimilia orandi voto Hierosolimam petentes, ab Arabitis in parasceve in quodam castello obsessi sunt, et ita occi
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. qr sũt tam ꝓsꝑa reꝵ. quid sibi
nult tantus tam citꝰ agg̾ opũ. hxu
mͥ ulła fides. nlła ẽ ꝯstantia reb. Res
ip̃e quid sint mobilitate docẽt. Res
hõmũ atq hoĩes. leuis alea u̾sat in
horas. Et uenit a sũmo sũma rui¬
na gradu. Cũcta sb̾ ancipiti pendẽt
mortalia casu. ⁊ spondẽt ꝓpͥa mobi¬
litate fugam. Quicqd habes hodie.
cras te fortasse relinq̃t. Nut mͦ dñ
loq̃ris. desmet ẽe tuñ. has ludit for¬
tuna nices regesq suꝑbos. aut ẜuos
humiles ñ sunt ẽẽ din. Illa dolosa
comes. sola leuitate fidelis. nõ inpu¬
ne fauet. aut sine fiue p̾mit. Illa m̾ͥ
qͦndã nultu blandita sereno: mu¬
pins nonꝰ ille gͣuisq tyr̃anꝰ. quo ce¬
nomãnoꝵ ꝯsule uis ꝑiit. Cuiꝰ auos
puduit scelerũ gemusse patronu.
Fortimeq parẽ mobilitate dolis Ille
pudor patͥe me ñ ĩ pnue tuentẽ. i̾ti¬
cie leges expulit aprĩa. Inde ratẽ
scando: nitam ꝯmitto ꝓcelł. uela¬

Expanded text:
dixi: Quorsum tam prospera rerum? Quid sibi vult tantus, tam citus agger opum? Si mihi nulla fides, nulla est constantia rebus. Res ipsae quid sint mobilitate docent. Res hominum atque homines levis alea versat in horas, Et venit a summo summa ruina gradu. Cuncta sub ancipiti pendent mortalia casu, Et spondent propria mobilitate fugam. Quidquid habes hodie, cras te fortasse relinquet, Aut modo, dum loqueris, desinit esse tuum. Has ludit fortuna vices, regesque superbos, Aut servos humiles non sinit esse diu. Illa dolosa comes, sola levitate fidelis, Non impune favet, aut sine fine premit. Illa mihi quondam risu blandita sereno Munis novus ille gravisque tyrannus, Quo Cenomanorum consule jus periit. Cujus avos puduit scelerum genuisse patronum, Fortunaeque parem mobilitate, dolis. Ille pudor patriae me non impune tuentem Justitiae leges, expulit a patria. Inde ratem scando, vitam committo procel
Abbreviated transcription (Latin):
rapay turbo tolleus ad syda fluctꝰ
mpulit ad litus iani sñ pupe ratẽ.
sic miẜer⁊ felix qͣssa rate reb ad¬
emptis. enasi i uẽtos. cquora. saxa.
iouẽ. Ecce quid ẽ hõis. quid ire ⁊¬
uocare patĩ. Qua miler ille sibi
plaude dote põt. Hoc ẽ hic hõis sẽꝑ
q̃dã ꝯdicõne mori. Est hoĩs undũ
nasci. nudũ q reu̾ti admr̃em nec
opes tolłe posse suas. Est hois pu¬
dib intin̾ẽ redigi. Istus ẽ ħ̾es hõ ꝓpͥetatis
nllũ: tertiꝰ hus dñm p̾ma nulla
manẽt. Res ropes p̾stant᷑ ei. fanni¬
lant ad horã. Et locuples mane.
uesꝑe pauꝑ erit. Nemo põt reb ins
assignare manẽdi: que nutꝰ hõis
nõ didic̾e̾ sequi. Ius ilł deus asc̾p¬
sit statuitq tem. legib ⁊ ntu
lus p̾uidit ⁊egit. cũcta nͨ illa alit̾
uidit agitq alit̾. ut uidit faciẽda
facit. regit absq labore. Distĩgnt
formis. tp̃r siue loco. ẽrescendi stadi¬
um reb metit᷑ iillas. dec̾uit. u̾sat. le¬

Expanded text:
rapax turbo tollens ad sidera fluctus, Impulit ad littus jam sine puppe ratem. Sic miser et felix, quassa rate, rebus ademptis, Evasi ventos, aequora, saxa, Jovem. Ecce quid est hominis, quid jure vocare paternum, Qua miser ille sibi plaudere dote potest. Hoc est, hoc hominis semper quadam conditione mori. Est hominis nudum nasci, nudumque reverti Ad matrem, nec opes tollere posse suas. Est hominis pudibus in cinerem redigi. Istius est heres homo proprietatis et illum Certius his dominum premia nulla manent. Res et opes prestantur ei, famulantur ad horam: Est locuples mane, vespere pauper erit. Nemo potest rebus ius assignare manendi, Que nutus hominis non didicere sequi. Ius illis deus ascripsit, statuitque teneri: Legibusque metu lus praevidit, et egit Cuncta, nec illa aliter vidit, agitque aliter. Ut vidit facienda facit, regit absque labore. Distinguit formis, tempore, fine, loco. Crescendi studium rebus metitur, et illas Secretis versat le
Abbreviated transcription (Latin):
uo sił apparuere ꝑnisũ. qui ferreis
casuł in modũ sacdotũ tolotems
idebantur induti. Per cũctante
illo ⁊ dicente. ntrũ nos qui milla
uita estis iugit̾ dñm bñdicitis: res¬
Quidã pͥnceps sałuitauꝰ cũ qͣdam
die ꝓspexiss de mõte uellino flam
aliquis scełatꝰ diues inpxĩo moritu¬
ris ẽ. ⁊ in ĩfim̃ descensurus. Est enĩ
tał ꝯsuetudo in illis ꝑtib it miniẽ¬
te morte duuitis reꝑbi mõs ille flã¬
mnas euomat piccał et sulphureas.
Hus dcĩs suꝑueniẽte ꝓxima nocte.
dum ide pͥnceps seciius cũ m̾et̾te
cõcõberet expirant. Quẽ illa ut pꝰ¬
tea refe̾bat quid ꝯtigiss ignorans

Expanded text:
no simul apparuere per visum, qui ferreis casulis in modum sacerdotum talotenus videbantur induti. Percunctante illo, et dicente, utrum vos qui in illa vita estis, jugiter Dominum benedicitis, res» Quidam princeps Salernitanus, cum quadam die prospexisset de monte Vesuvio flammaliquis sceleratus dives in proximo moriturus est, et in infernum descensurus. » Est enim talis consuetudo in illis partibus ut, imminente morte divitis reprobi, mons ille flammas evomat piceas et sulphureas. His dictis, superveniente proxima nocte, dum idem princeps securus cum meretrice concumberet, expiravit: quem illa, ut postea referebat, quid contigisset ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
diutiꝰ ꝑtulit. ⁊ ix tandem ale ñ ho¬
iinẽ s cadaũ ꝓiecit. Quidã p̾sbr
ne apolit. mꝰ uolens c̾cins qd nõ lice¬
bat addisc̾e illuc ubi gehe̾nale bara¬
trũ fuẽcius eructabat ꝓpinq̃it p̾sũp¬
sit. post missaꝵ sollempiua infula¬
tus qi armatus ꝓcedens. S dũ ultͣ
qm̃ solebãt hoĩes remerariꝰ scrutator
accessit. redut nõ ualẽs postmod̾ nõ
ꝯꝑuit. Alnis p̾sb̃r matiemn suam beue¬
uenti egrotantẽ reliquit/ qui dum
cxundantib flãmis intendens au¬
diuit clamorẽ quẽ mr̃is sue cẽ ꝯgno¬
uit. Notauit horam: ⁊ tũt ꝯꝑit ma¬
trem suam obisse. Quidam cl̾icus
cu pelice sua ꝑ qnqũmũ luxurians.
incẽsa urbe fortutto incendio simł
i una domo ꝯbustꝰ ĩnentus ẽ Qbi¬

Expanded text:
ulit, et vix tandem a se non hominem, sed cadaver projecit. Quidam presbyter Neapolitanus volens certius quod non licebat addiscere, illuc ubi gehennale barathrum ferventius eructabat, propinquare praesumpsit; post missarum solemnia infulatus quasi armatus procedens. Sed dum ultra quam solebant homines, temerarius scrutator accessit, redire non valens, postea non comparuit. Alius presbyter matrem suam Beneventi aegrotantem reliquit. Qui dum exundantibus flammis intendens, audivit clamorem, quem matris suae esse cognovit. Notavit horam, et tunc comperit matrem suam obiisse. Quidam clericus cum pellice sua per quinquennium luxurians, incensa urbe fortuito incendio, simul in una domo combustus inventus est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
q tua ꝑegrinatur consid̾atõ: qͦciẽs
ab illis reb ad ista deflectit᷑ infĩo¬
ra inisibilia. sine intuẽda ad uoti¬
ciam: siue appetẽda adusũ. siue ꝓ
ostõ disponẽda uł actitãda. Si tñ

Expanded text:
 peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda
Abbreviated transcription (Latin):
cura medenciũ. ⁊ ãminicło ciboꝵ
refoͬrbat᷑. s modice. et semꝑ geni¬
tͥtem dei in mẽte ruumabat ꝑ cã
sauari se sperãs: signisq ⁊ mutibus
iquib pot̾at u̾bulis: ad rochema¬
dor se ferri p̾cabatur. ⁊d qm̃ ecc̃ã.¬
miẜacõne młtoꝵ delata ẽ. ubi cũ
incuruata sursũ respit̾e nõ poss
ꝑsistens in or̃one ⁊ cordis ꝯtͥcone
lib̾ari. Ca tẽpestate henricus bel

Expanded text:
cura medentium et adminiculo ciborum cura medentium et adminiculo ciborum reformabatur, sed modice: et semper Genitricem Dei in mente ruminabat, per eam sanari se sperans; signisque et nutibus, et quibus poterat verbulis ad Rochemador se ferri precabatur. Ad quam eccione multorum delata est. Ubi cum incurvata sursum respicere non posset, persistens in oratione, et cordis contritione 1167. Ea tempestate Henricus Bel
Abbreviated transcription (Latin):
trũ lingne nõ monebatim: ad ali¬
quod uerbũ for̾ndũ. Et nictua¬
lia ori infusa. ꝑforamina guttu¬
ns ⁊pectoris cxibant. in corpõrato
tenu ł modico sapore. Neruorũ
pectori adherebãt muln̾a de quib
nõ modica caro de trta sũat. cu¬
te suꝑduci nõ potãt. Hauc gͥ ꝑeu¬
tes sui ĩpositã uehicło: necte ad
remotã uillã detulerũt. Que di¬
iissa p̾forib: mõstrũ ab intuẽ¬
tib putabatur. Et ne dunciꝰ apd̾
cos moraretur: ligatã asino qiͣ
trũcũ ꝓcul duci fet̾ũt. Descẽde̾s
aũt asinꝰ qͥddã m̃otis p̾cipiciũ. i¬
biturus detorrente qui rapidꝰ
de currebat in ualle caput depõ¬
suit. młr qr q̃ laxe iucta fuerat
maꝙͣ lapsa ẽ. O beata maria
nõ pussa ẽ cã m̾gi: ĩmo eã suꝑ
undã enectam flumis. iunpa ꝯ¬
stituit. Astracta aũt de flumie.
mulneꝵ ĩmanitate: gͣnabãt᷑ intui¬
tus assistẽtiũ et olfc̃s. miles aũt cu¬
oleũ infundi iubebat. Młr int̾rim

Expanded text:
trum linguae non movebatur ad aliquod verbum formandum: victualia ori infusa per foramina gutturis et pectoris exibant, incorporato tenui vel modico sapore. Nervorum pectori adhaerebant; et vulnera, de quibus non modica caro detracta fuerat, cute superduci non poterant. Hanc igitur parentes sui impositam vehiculo nocte ad remotam villam detulerunt: quae dimissa prae foribus monstrum ab introeuntibus putabatur; et ne diutius apud eos moraretur, ligatam asino quasi truncum procul duci fecerunt. Descendens autem asinus quoddam montis praecipitium, bibiturus de torrente, qui rapidus deferebatur in vallem, caput deposuit, mulierque quae laxe vincta fuerat, in aquam lapsa est. Sed beata Maria non passa est eam mergi, imo eam super undam evectam fluminis in ripa constituit. Abstracta de flumine et vulnerum immanitate gravabantur intuitus assistentium, et olfactus. Miles autem cuoleum infundi jubebat. Mulier interim
Abbreviated transcription (Latin):
as ad unibitiłu uestib. di̾sis ⁊le¬
recto tͣuute. quo freqñt̾ fugari
solelũt acanb: s trãs muros du¬
os isepes tres. uelut ouem ꝓicien¬
tes ad siluã ꝑtxerũt. Silua u̾o ꝑ
diidiũ miliare distabat opido.¬

Expanded text:
s ad umbilicum vestibus diversis et lerecto tramite, quo frequenter fugari solebant, a canibus, sed trans muros duos, et saepe tres velut nihil projicientes, ad silvam pertraxerunt. Silva vero per dimidium milliare ab oppido
Abbreviated transcription (Latin):
ueniẽtiũ infestacõne feraꝵ. dili¬
gent̾ ꝯsernãtes. Int̾ea cũ canib
requircbat᷑. ⁊ seqũti die cũ de tecta.
sb̾ algore noctis ꝑ noctass ĩuen¬
ta: ad mllan relata est. Adeo
erat lac̾ta: quo nx ni ea agnosti
pot̾at for hñanã. De lac̾ato cor¬
pore uerines isames ebulliebãt.

Expanded text:
estatione ferarum diligenter conservantes. Interea cum canibus requirebatur; et sequenti die, cum detecta sub algore noctis pernoctasset, inventa, ad villam relata est. Adeo autem erat lacerata, quod vix in ea agnosci poterat forma humana. De lacero corpore vermes et sanies ebulli
Abbreviated transcription (Latin):
Soc anno in ruthenẽsi pago
q̃dam tẽpestas gͣui flagel¬
lo castiganit popłiũ dei. Nã lupi
fero ces. abuberib matrũ puu¬
los rapictant: ⁊ diris morsib
deuoralant. Młr autẽ q̃dam nõi

Expanded text:
oc anno in Ruthenensi pago quaedam tempestas gravi flagello castigavit populum Dei. Nam lupi feroces ab uberibus matrum parvulos rapiebant, et duris morsibus devorabant. Mulier autem quaedam, nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯferent: orta ẽ lis ꝓꝑticõne pecine ĩt
turronicos ⁊ antilio dorense ad qm¬
corꝑa. aitetur tota uocte hũana custo¬
dia lucescente aurora apparunt pars il¬
la lepsi que ꝓxnua sũat martino to¬
ta curata. alt̾a ad huc remanẽte leꝑ¬
sa. regiratur corpꝰ ⁊ obu̾tũt martino
latus morbidũ. alto mane reꝑt̾ ĩ tot̾
curatus cedente gmano honori hospi¬
tis sui
is sui. xlui. Studiis ⁊ accib elfredire

Expanded text:
cavernis latitantes evaserant. Qui ad hoc reservati sunt, ut patroni sui corpus prosepora. Arcetur tota nocte humana custodia. Lucescente aurora apparuit pars illa leprosi quae proxima fuerat Martino, tota curata, altera adhuc remanente leprosa. Regyratur corpus, et obvertunt Martino latus morbidum. Altero mane repertus est totus curatus, cedente Germano honori hospitis suiti. Transactis sex mensibus Rollo Cenomanum