comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓprie dcũi nõ sit porte docet ꝑ sub¬
uinctam expositr̃em. Qd̾ gͥ dicitur
unũ p̾moriet ⁊ alia limina ibi cõnͦ
limeu refr̾e uelit. cũ utrobiq latitud¬
nẽ dici inuenit. Si tamen longituto
nõ latitudo nõ pon̾etur fortassis ma¬
gis ꝓprie dom uid̾etur. Demq ubi
nos hẽmus latitudinẽ. septuagĩta
teste sonimo posuerũt lõgitudme
S sepe latitudo pomit᷑ ut nõ qñtitatsꝰ
spẽm s simpłr qu̾titatem fignifici
re uideat᷑. Sequit. Et chalamũ uno ca¬
lamo in longũ. ⁊ una calamo ĩ latũ
⁊ int̾ thalamos qͥnq cubitos. ĩ quib
u̾bis repetendũ est mẽsus ẽ. Attendi
nũc qm ꝯpetenti ordine incedit ⁊¬
git. Pͥmo de luũe dicit qd̾ erat ĩ pͥ
uestibło. postea de m̃sura thalann a¬
qui erat niẜo. deinde u̾o de meusum¬
thalanii qd̾ erat nit̾ thalamos adet
in quo iam ꝙ płies sint oũdit. nouis¬
suuic aut̾ ad ultimũ uestibłm uei̾
qd ultra om̃s chalmo s sitũ fuis

Expanded text:
opriae dictum non sit portae, docet per subjunctam expositionem. Quod ergo dicitur unum, permonet et alia limina ibi esse, limen referre velit, cum utrobique latitudinem dici invenerit. Si tamen longitudo non latitudo poneretur, fortassis magis propriae dictum videretur. Denique ubi nos habemus latitudinem lxx, teste Hieronymo, posuerunt longitudinem. Sed saepe latitudo ponitur, ut non quantitatis speEt thalamum uno calamo in longum, et uno calamo in latum, et inter thalamos quinque cubitos, in quibus verbis repetendum est mensus est. Attende nunc quam competenti ordine inceditargit. Primo de limine dicit quod erat in primo vestibulo, postea de mensura thalami qui erat in secundo, deinde vero de mensura spatii quod erat inter thalamos addit, in quo jam quod plures sint ostendit, novissime autem ad ultimum vestibulum venit quod ultra omnes thalamos
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. ⁊ in fronte eiꝰdemi seu ĩ margĩbꝰ
duos cubitos. Ex quib u̾bis mãifeste
colligitur ꝙ illi duo cũbiti ħ loco desig¬
narit᷑ qui ostio sex cũbitoꝵ. unꝰ hinc ⁊
alius inde in marginib srͥeẽ indebãt᷑.
Nam si ꝯstat uestibłm octo cũbitos
latitudinis hr̃e ncc̃e est eiꝰ ostio sex
cubicoꝵ latitudinis duos cũbitos
in fronte suꝑẽe. S in duob cubitis
liꝰ datur intelligi illud spaciũ qd̃ su¬
pra ip̃am portã fuit usq ad tabula¬
tũ suꝑeminentis cenacłi ⁊ ẜmħ ꝙ¬

Expanded text:
ponit, et in fronte ejusdem, seu in marginibus duos cubitos. Ex quibus verbis manifeste colligitur, quod illi duo cubiti hoc loco designant, qui ostio sex cubitorum unus hinc et alius inde in marginibus superesse videbantur. Nam, si constat vestibulum octo cubitos latitudinis habere, necesse est ejus ostio sex cubitorum latitudinis duos cubitos in fronte superesse. Sed in duobus cubitis at melius intelligi illud spatium quod supra ipsam portam fuit usque ad tabulatum supereminentis coenaculi, et
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ ⁊ a lat̾ib medii uestibłi. ubi frõ¬
tes scil. m̃moꝵ uestibuloꝵ medio
uestibło adhrbant usq ad gemiuos
hinc inde parietes tociꝰ porticus .xxu.
cubiti erant. Uestibula nãq illa que
hinc inde lat̾ib portarũ medioq ues¬
tibulo adhe̾bant ut ex cet̾aꝵ porticu¬
um descͥptõe plemus dep̾heudit᷑.xxu.

Expanded text:
ibus medii vestibuli ubi frontes scilicet minimorum vestibulorum medio vestibulo adhaerebant, usque ad geminos hinc inde parietes totius porticus XXV cubiti erant. Vestibula namque illa quae hinc inde lateribus portarum medioque vestibulo adhaerebant, ut ex caeterarum porticuum descript
Abbreviated transcription (Latin):
dicit qr intra eip̃am enis porticũ
fuit. quã ⁊̃ sepe sub noĩe porte desig¬
nare consueuit. Qm̃ ã uir ille qui
portani ingredit ħ lim̃ pͥmo loco
⁊ añ thalamos metitur patent̾ ut
arbitror scpͥtura ĩnuit ꝙ in pͥmo
S cũ prius dc̃m sit mensꝰ ẽ lmmĩ
calanio uno lantudinẽ. qd̾ ẽ ꝙ expo¬
dix̾at. statim subiatulit. idest limcu
unũ in latitudine. S diligenciꝰ ꝯsis¬
ranti quid aliud udet᷑ ẽẽ hic ħ expo¬

Expanded text:
icit, quia intra ipsam ejus porticum fuit, quam etiam saepe sub nomine portae designare consuevit. Quam autem vir ille qui portam ingreditur hoc limen primo loco, et ante thalamos metitur, patenter, ut arbitror, Scriptura innuit quod in primo Sed cum prius dictum sit Mecalamo uno latitudinem, quid est quod expodixerat, statim subintulit, id est, limen unum in latitudine? Sed diligentius consideranti quid aliud videtur esse haec expo
Abbreviated transcription (Latin):
marguiẽ añ thalamos cubiti uinꝰ
⁊ cubitꝰ unꝰ finis utrimq. ẽ halami
aut̃ sex cubitoꝵ erant hiaic ⁊ inde. Qd̃
dicit marginẽ cubiti umꝰ añ thala¬
mos fuiss̾e ⁊ cubitũ imũ fmẽ ut̾n¬
q debemꝰ sub eodem sensu acciꝑt sa¬
licet marginẽ cubiti umꝰ nõ solum
i thalamoꝵ fronte fuisse s ĩ ĩ utq¬
lat̾e. Nich aut̃ aliud intlłiguꝰ hũt
⁊ adhuc cubitũ unũ utrĩq sic̾ ⁊ es
in margĩe usq ad finẽ hebant. gͦ
fine usq ad finẽ thalamoꝵ octo u¬
biti erant. Tres itaq chalami terus

Expanded text:
 thalamos cubiti unius, et cubitus unus finis utrinque. Thalami autem sex cubitorum erant hinc et inde. Quod dicit marginem cubiti unius ante thalamos fuisse, et cubitum unum finem utrinque, debemus sub eodem sensu accipere scilicet marginem cubiti unius non solum in thalamorum fronte fuisse, sed etiam in utrolatere. Nihil autem aliud intelligimus hunc et adhuc cubitum unum utrinque sicut et ante in margine usque ad finem habebant, ergo a fine usque ad finem thalamorum octo cubit
Abbreviated transcription (Latin):
uspiam aberrare. Sic sane pꝰ cet̾is
illud genꝰ olei uidet moliꝰ ꝓfic̾e ad
curã medendi de quo hẽs ꝙ putͤscit
nigũ a facie olei eo ꝙ dm̃e remissio¬
nis miẜatõe ꝑeat usus pectandi. ẜuitꝰ
assignanimꝰ singłas tñ sp̃es ad do¬
loris leuamen utiles młtũq effica¬
ces usu cotidiano ꝓbare possumꝰ Q
em̃ queso tantã doloris cuiꝰq at̾bi¬
tatem pot̾imꝰ ĩuenire ꝙ̃ tanta illa
De triplici leuamine ꝯͣ tͥpli

Expanded text:
uspiam aberrare. Sic sane prae caeteris illud genus olei videtur melius proficere ad curam medendi, de quo habes quod putrescit jugum a facie olei, eo quod divinae remissionis miseratione pereat usus peccandi, servitassignavimus, singulas tamen species ad doloris levamen utiles, multumque efficaces, usu quotidiano probare possumus. Quam enim, quaeso, tantam doloris cujusque acerbitatem poterimus invenire, quam tanta illa PUT VI. De triplici levamine cont
Abbreviated transcription (Latin):
tõms ẜm in usũ luminis t̾ciũ ĩ usũ
refectõĩs. Primũ siqnid̾ fouet sabu¬
brius. Scõm ardet darius t̾ciũ sapit
dulcius Allud sane olei genꝰ uidetur
p̾ cct̾is dulcius saꝑe qo̾dici solet in
scpͥtura oleũ leticie. qd̾ quid aliud ẽ
om̃ib uidetur ardere clariꝰ ⁊ illm̃are

Expanded text:
sum luminis; tertium in usum refectionis. Primum siquidem fovet salubrius, secundum ardet clarius, tertium sapit dulcius. Illud sane olei genus videtur prae caeteris dulcius sapere, quod dici solet in Scriptura oleum laetitiae , quod quid aliud est omnibus videtur ar
Abbreviated transcription (Latin):
quod infinitũ ẽ: eligne iliffuuri non p̃t.
potĩt tũ fortassis ad aliqũe diuine ꝓuec
mͦ quaie dominus dederit descriptõnẽ
perione cliuine assignare. Iuxta illã
itaco existentie significatõnẽ ꝙͣ superius
exposrumꝰ non inꝯuenient᷑ fortasis clic̾e¬

Expanded text:
quod infinitum est digne definiri non potest; poterit tamen fortassis ad aliquem divinae cognmus qualem Dominus dederit descriptionem, personae divinae assignare. Juxta illam itaque existentiae significationem quam superius expos
Abbreviated transcription (Latin):
nis s hĩ om̃s exeluclunt᷑ in eo ꝙ existen¬
tie significatio restringit᷑ ⁊ diune
ꝯsidemus ⁊ existentiam plurib ꝯmu¬
nẽ. ⁊ exutentiã uni soli ꝑsone ꝯueniẽ¬
tem. ⁊ eo ip̃o momunicabiłẽ s que ẽ
plurib omunns excluclitur meo ꝙ in

Expanded text:
jusmodi omnes excluduntur in eo quod existentiae significatio restringitur, et divconsideremus, et existentiam pluribus communem, et existentiam uni soli personae convenientem, et eo ipso incommunicabilem. Sed quae est pluribus com
Abbreviated transcription (Latin):
A planta gͦ pedis usq ad u̾ticem
nõ est in eo santtas. Qũo em̃i ad bo¬
nã ualitudinẽ ꝑtinet qd̾ ad m̾itũ
nõ ualet qd̃ in retributõis iudicio:.
nichili est. ⁊ ad uerũ bonũ adiuua¬
re nõ potest. ĩmo magis u̾o obuo
xiũ reddit. ⁊ reũ ꝯstituit. A planta
gͦ usq ad u̾ticem nõ est in eo sam¬
tas. ẽ otũ infirmitas occupat a ca¬
pite usq ad u̾ticem. qr potestas nͦ
expellit uolũtatẽ nec explet uo¬
lũtatẽ. nec explicat s ĩplicat am¬
plius lib̾tatem. Quo enĩ plura ua¬
let eo ⁊ plura sũt unde ⁊ roem redd̾e
d. Itaq totũ occupauit inf̾mitas
⁊̃ a planta pedis usq ad u̾ticẽ nõ

Expanded text:
 ad verticem non est in eo sanitas. Quomodo enim ad bonam valetudinem pertinet quod ad meritum non valet, quod in retributionis judicio nihili est, et ad verum bonum adjuvare non potest, imo magis vero malo obnoxium reddit, et reum constituit? A planta ergo usque ad verticem non est in eo sanitas. Totum infirmitas occupat a capite usque ad verticem, quia potestas nec expellit necessitatem, nec explet voluntatem, nec explicat, sed implicat amplius libertatem. Quo enim plura valet, eo et plura sunt unde et rationem reddere debet. Itaque totum occupavit infirmitas, et a planta
Abbreviated transcription (Latin):
pedis cursũ uł a sũmo capitis deor¬
sum ꝯsid̾atõnis m̃e modũ ordina¬
re. S ne n hiis nimis ĩ morem̃ illd
tueamur. A planta iquid pedis uł¬
q ad u̾ticem nõ est i eo sanitas Si
solũ hoc ad santatẽ ꝑtinet qd̾ ad m̃i¬
tũ ualet. totũ qd̾ hõis est inf̾litati
subiacet. qr nec m̃ito pollet qd̾ est ĩ¬

Expanded text:
pedis sursum, vel a summo capitis deorsum considerationis nostrae modum ordinare. Sed, ne in his nimis immoremur, illud tueamur: A planta, inquit, pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Si solum hoc ad sanitatem pertinet quod ad meritum valet, totum quod hominis est infirmitati subjacet, quia nec m
Abbreviated transcription (Latin):
tentib se. De nc̃citate illiꝰ qd̾ est ad
reatũ legit᷑. Qd̾ em̃ nolo malũ id a¬
go. Ex hiis itaq trib rerũ gm̾bꝰ
que distiuximꝰ alia potes hre ĩ potos¬
tate. alia in libertate alia in uolũta¬
te. alia m nc̃cita: esllud ĩ pot̾ate ẽ
qd̾ pro arbit̾o uolũtatis fĩ uł p̾t̾mit¬

Expanded text:
d est ad reatum legitur: Quod enim nolo malum id ago . Ex his itaque tribus rerum generibus quae distinximus, alia potes habere in potestate, alia in libertate, alia in voluntate, alia in necessitate. Illud in potestate od pro arbitrio voluntatis fi
Abbreviated transcription (Latin):
est. Huiꝰmodi ymaginatr̃e sepe utimiꝰ.
cũ que sint futẽ uite bona uł mala dili¬
genciꝰ rimam. Nusqm̃ hic sola bona. nꝰ¬
qͣm hic sola mala. s ꝑmixta simł ⁊ bõa
nũqͣm tñ ĩueniunt᷑ sola Ibi ĩueniri¬

Expanded text:
ile. Hujusmodi imaginatione saepe utimur, cum quae sint futurae vitae bona, vel mala diligentius rimamur. Nusquam hic sola bona, nusquam hic sola mala, sed permista simul et bona nunquam tamen inveniuntur sola. Ibi i
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ nõ dubitam᷑. Quociens gͥ ex młtis
bonis uł malis que in hac uita sensꝰ
sit illud futẽ uite sũmũ bonũ sũ malũ
colligitur. ut ex eoꝵ ymaginatõe q̃dã
futoꝵ ymago figuratur ⁊ ał utiq yia¬
⁊ad rachel ꝑtin̾e uidet. Ad bale ꝑtiuet ĩ
qͣutũ ymagiatõ est. ad rachel aut̃ in qn¬
tũ rõualis est. Talis itaq proles ⁊ yma¬
giuatõnis est ꝑ natiuitatẽ ⁊ rõis per

Expanded text:
. Quoties igitur ex multis bonis, vel malis quae in hac vita sensus sit illud futurae vitae summum bonum sive malum colligitur, et ex horum imaginatione, quaedam futurorum imago figuratur, talis utique imaet ad Rachel pertinere videtur. Ad Balam pertinet, in quantum imaginatio est; ad Rachel autem, in quantum rationalis est. Talis itaque proles, et imaginationis est per nativitatem, et rationis per
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃s diuino consortio nõ care. uide gͦ
cm̃ de facili ratio comuncit ꝙ in uera
diuinitate pluralitas ꝑsonaꝵ deẽe ñ
possit. Certe solus deus sumie bonꝰ
eit. Solus gͥ dens summe diligendꝰ
ẽ. Summã gͦ dilectõnem diuina
ꝑsona exib̾e non posset persone que
diuinitate careret. Plenitudo aũt
diumitatis: nõ potuit ẽẽ sine plem¬
tudine bonitatis. Bonitatis gͦ ple¬
nitudo non potuit ẽẽ sine caritatis

Expanded text:
ipso divino consortio non carere. Vide ergo quam de facili ratio convincit, quod in vera divinitate pluralitas personarum deesse non possit. Certe solus Deus summe bonus est. Solus ergo Deus summe diligendus est. Summam ergo dilectionem divina persona exhibere non posset personae quae divinitate careret. Plenitudo autem divinitatis non potuit esse sine plenitudine bonitatis. Bonitatis vero plenitudo non potuit esse sine charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
perare uix aut oĩo nõ possit. Cũ eni
pre niiia sollicitudine intͣ orandũ
⁊̃ sepe mũdanoꝵ negotioꝵ fantasias
mens ꝑ ymagmatr̃em recipit. quid
aliud bale qͣm ad fornicatões ruben
simĩ siñ expandit Cogita nũt gͦ ꝙͣ
sit meptũ ut eo temꝑe quo debes ꝓ
et̾ins mał remouendũ dño suppli¬
ci debueras sola reminisci. hinc ẽ ꝙ
mens sepe que prius solebat ꝑ yma¬
ginatõem sola sͥ futõꝵ bona uł mala
oĩ hora añpon̾e postmodũ ꝑ sr̃fluũ ti¬
morẽ subacta ñ possit ł ad modicũ se

Expanded text:
re vix, aut omnino non possit. Cum enim prae nimia sollicitudine inter orandum etiam saepe mundanorum negotiorum phantasias mens per imaginationem recipit, quid aliud Bala quam ad fornicationes Ruben sinum suum expandit? Cogita nunc ergo quam sit ineptum, ut eo tempore quo debes pro aeternis malis removendis Domino supplici debueras sola reminisci. Hinc est quod mens saepe, quae prius solebat per imaginationem sola sibi futurorum bona vel mala omni hora anteponere, postmodum per superfluum timorem subac
Abbreviated transcription (Latin):
pacris sui cubile incestare ñ p̾sũpsit
uł qr nõ potuit uł qr m̃ime ausus
fint. Adultus aut̾ in tantain nt de se¬
ip̃o legit᷑ ꝓrupit audaciam. ut patris
sin corrũpet ꝯcũbinã bale indel rache
d q̃ est bale corruptõ nͥ cogitatõis ĩor¬

Expanded text:
n praesumpsit, vel quia non potuit, vel quia minime ausus fuit. Adultus tamen in tantam, ut de ipso legitur, prorupit audaciam ut patris sui corrumperet concubinam, Balam videlicet RachelSed quae est Balae corruptio, nisi cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
anulla alia procedẽt diumo con¬
sortio imꝑꝑttuum carẽt. S ut
superiꝰ satis euident᷑ ostũdimus iuł¬
tiplex ratio auera diuinitate soli¬
tudinem excludit ⁊ personarum
pluralitatem ꝯuincit. Opoit ita¬
q ut iͥ sit qui existendi principiũ
aliunde non sumat s erhibeat.
lialii impendat.
qua non sit aliqua. ¶Ap

Expanded text:
lla alia procederet, divino consortio in perpetuum careret. Sed, ut superius satis evidenter ostendimus multiplex ratio a vera divinitate solitudinem excludit, et personarum pluralitatem convincit. Oportet itaque ut ibi sit qui existendi principium aliunde non sumat, sed exhibeat; li alii impendat. qua non sit aliqua a
Abbreviated transcription (Latin):
a qua nõ sit alia aliqua. utrninꝙ
namiq simili ratione ꝯuicitur
uirumq pari quidẽ demonstratõ¬
ne ꝯpbatur. Nam si in illa uera
diumtate. nõ esset. aliqua persona
aqua non procedet alia aliciua. s¬
hr̃et. enismiõi deductionis piotras¬
series mineuntum ducta nume¬
rositatis suenullum finem acci¬
pẽt. s ulła opinio ħ respicit nẽrõ
aliqua usc̃qua ad mittit. Opor¬
tet aliqua existat de qua nulla a¬
lia originẽ trahat. Oportet nicħ¬
ominus ut eade ip̃a existendi prĩ¬
cipium exalia hat. sic̃ ⁊ illam q̃ex
aua aliqua non ẽ. Oporter ut al¬
teri existendi cãm exhibeat ut̾us¬

Expanded text:
on sit aliqua alia. Utrumque namque simili ratione convincitur. Utrumque pari quidem demonstratione comprobatur. Nam si in illa vera divinitate non esset aliqua persona a qua non procederet aliqua alia, shaberet, ejusmodi deductionis protracseries in infinitum ducta numerositatis suae nullum finem acciperet. Sed nulla opinio hoc recipit, nec ratio aliqua usquequaque admittit. Oportet ilia originem trahat. Oportet nihilominus ut eadem ipsa existendi principium ex alia habeat, sicut et illa quae ex alia aliqua non est, oportet ut alteri existendi causam exhibeat. Utrius
Abbreviated transcription (Latin):
ferentie. eent utio infinite. Opoi¬
tet itaq personaꝵ propuetates di¬
ligentius perscritari. ne de eaꝵ nu¬
mero possit aliqua singra suspicio
ouri inperius probauimꝰ ꝙ in diu¬

Expanded text:
ferentiae, essent utique infinitae. Oportet itaque personarum proprietates diligentius perscrutari, ne de earum numero possit aliqua sinistra suspicio oriri. Superius probavimus quod i
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾ius reẜuariuoluit. Sic nimir
mens hoĩs dũ spiritali dulcedĩe tao¬
tur. quicquid prius de hũana lande
affectõ cordis usurpat ad laudẽ su
rectius sane iõ retorq̃t ad głiam de
S quid ħ dicimꝰ eẽ ꝙ pre cet̾is filis
lye ruben bonc opĩortis mandrago¬

Expanded text:
ulterius reservari voluit. Sic nimirum mens hominis dum spirituali dulcedine tangitur, quidquid prius de humana laude affectio cordis usurpat ad laudem sui, rectius sane ratio retorquet ad gloriam Dei. Sed quid hoc dicimus esse quod prae caeteris filiis Liae, Ruben bo
Abbreviated transcription (Latin):
Ed qñtus quałq bonc sit.
opĩonis odor de ip̃o circũquaq
spargitur qui milla molestia ullqͥ
mopia a studio obedĩe p̾pedit᷑. hoc st̃
mandragore quas ruben ĩuenit
quas ab ip̃o mater eiꝰ lya accepit
Quid eĩ ꝑ mandragoras que odorẽ
suũ solent late spargere msi bone
opĩouis famã debeniꝰ acciꝑe Qua
quidẽ tũc lya accipit qũ oblatai
laus affectum tangit qñ in laudis
sue p̾coniis animus affict᷑ ⁊ ĩ au¬
ra popularis fauoris ꝓu̾se deset¬
tatur. Harum ꝑtẽ rachelpetit. lya
couced̾it ut uirũ accipiat q̃ proł
desid̾io fragrat. Mentem ⁊ eĩ que
suadente roe appetitũ uane laudis
nõ temꝑat. profecto sp̃t sc̃s aduir¬
turis prolem mime fecundat. Unꝰ
itaq sp̃c est qui utrãq sororẽ ꝓł
fecmditate ditat. qr idem sp̃c ⁊ rt̾e

Expanded text:
ed quantus qualisque bonae opinionis odor de seipso circumquaque spargitur, qui nulla modestia, nulla inopia a studio obedientiae praepeditur? Hae sunt mandragorae quas Ruben invenit, quas ab ipso mater ejus Lia accepit. Quid enim per mandragoras quae odorem suum solent late spargere, nisi bonae opinionis famam debemus accipere? Quas quidem tunc Lia accipit, quando oblata laus affectum tangit, quando in laudis suae praeconiis animus afficitur, et in aura popularis favoris perversae delectatur. Harum partem Rachel petit, Lia concedit, ut virum accipiat, quae prolis desideria flagrat. Mentem etenim quae, suadente ratione, appetitum vanae laudis non temperat, profecto Spiritus sanctus ad virtutis prolem minime fecundat. Unus itaque Spiritus est qui utramque sororem prolis fecunditate ditat, quia idem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
est om̃ib ꝯmune ht ẽẽ: eadẽ sub̾na
cũ cetĩs ex eo ꝙ ẽ sue proprietatis ⁊
incommiunicabile nt ee singłaris
persona discreta ab aliis.Si gͦ una¬
quelib ꝙ sue ꝓropuetatis ẽ. magis
amaret altĩ ꝙͣ sibi ⁊ quod alterius
propuetatis ẽ iagis amaret sibi ꝙͣ
alteri qiuid ħ̃ aliud eẽ uel quid ali¬
ud uideri posset ꝙͣ nolle ẽ persona
que ip̃aẽ. ⁊ uelle ẽ ꝑsona que ip̃a ñ
e. S neminem puto ẽẽ tante dem̃¬
tie quiaudeat ħ estimare uel possit
patient̾ audire. Illa itacr ꝑsona cu¬
ius est ea proprietas quam putas
prerogatiuiam dignitaus absq om̃i
ambigno mag nullt eam sibi quã
cetĩs. Et cert̾e sine otraditione om̃i
mãg uolunt eam illi quã sibi. Qͥd
ergo: nunquid estimandi erunt ma¬
ioris benignitatis ẽẽ qui illud ꝙ pu¬
tas pͥminentiam excellencie malũt

Expanded text:
et esse eadem substantia cum caeteris, ex eo quod est suae proprietatis et incommunicabile habet esse singularis persona discreta ab aliis. Si ergo unaquaeque quod suae proprietatis est magis amaret alteri quam sibi, et quod alterius proprietatis est magis amaret sibi quam alteri, quid hoc aliud esset, vel quid aliud videri posset, quam nolle esse persona quae ipsa est, et velle esse persona quae ipsa non est? Sed neminem puto esse tantae dementiae qui audeat hoc existimare vel possit patienter audire. Illa utique persona cujus est ea proprietas quam putas praerogativam dignitatis, absque omni ambiguo magis vult eam sibi quam caeteris, et caeterae sine contradictione ulla magis volunt eam illi quam sibi. Quid ergo nunquid aestimandi erunt majores benignitatis esse, qui illud quod putas praeeminentiam excellentiae malunt
Abbreviated transcription (Latin):
te estimantur heniginores cur non
⁊ eo digniores : Dicĩs ad huc fortassis
quod iulto gloriosuis sit plenitudi¬
non dare. Ecce iterum ut t̾uidetur.
Si scõm hominẽ iudicamus in dua¬
b personis quandam głe pierogati¬
uam inuenemus. s it̾m dico qma
hanc quam putas pierogatiuam
uixta rationẽ predc̃am. tercia int̾m¬
tate perso manult ceti̾s ꝙͣ sibi. ꝙͣ tñ
gͦ illa dicetur ceti̾s benignioi ⁊ eo ip̃o
głosior: Ecce dum incedimus iuxta
iudicia humana inuenitͥ diuina
queqy persona qualz alia magis ⁊
nuunus benigna. magis ⁊ muius di¬
gna. Ecce opuuio falsa ꝙͣ inuenitix
ãibi ip̃i contraria. Debemus itac hi
per intelligentiam caꝑe. procerto
absq om̃i ambigno ꝙͣtũ ad integͥ¬
tatẽ ꝑscõnis nulla intrinitate difft̃a
querenda.

Expanded text:
te aestimantur benigniores, cur non et eo ipso digniores? Dicis adhuc fortassis quod multo gloriosius sit plenitudicui dare. Ecce iterum, ut tibi videtur, si secundum hominem judicamus in duabus personis, quamdam gloriae praerogativam invenimus. Sed iterum de ea, quia hanc quam putas praerogativam juxta rationem praedictam tertia in Trinitate persona mavult caeteris quam sibi, quam ergo illa dicetur caeteris benignior et eo ipso gloriosior? Ecce dum incedimus juxta judicia humana, invenitur divina quaeque persona qualibet alia magis et minus benigna, magis et minus digna. Ecce opinio falsa quae invenitur sibi ipsa contraria. Debemus itaque hasper intelligentiam capere. Pro certo et absque omni ambiguo quantum ad integritatem perfectionis, nulla in Trinitate differentia quaerenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ue ⁊ absq dubio ẽ equalitas sũma.
d qui ħ per intlłigentĩa nec dum
cuꝑit ẽ im̃ cogitationẽ suã ex alia
ꝯsid̾atione reprime possit. Sciendũ
itaq est sic̃ superuis iam dixi quia

Expanded text:
equalitas summa. Sed qui hoc per intelligentiam necdum capit, est unde cogitationem suam ex alia cogitatione reprimere possit. Sciendum itaque est, sicut superius jam dixi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pnhre non p̃t ꝙ deus non sit. quo¬
m añt singłaris quedan ip̃ius ꝓ¬
betas exprimatur in eo ꝙ dei elam
ne proçedens a duobus dictus sit spi

Expanded text:
re non potest quod Deus non sit. Quomodo autem singularis quaedam ipsius proprietas exprimatur in eo quod Dei fl Qua ratione procedens a duobus dictus est Spi
Abbreviated transcription (Latin):
alii ꝯͣ alios. ⁊ scindit᷑ regnũ isrł
in duas ꝑtes.⁊ ꝯcitant int̾ se se¬
pe p̾lia ⁊ seditões ⁊ mĩqͣm in hac
uita quocũq statu. quocũq ꝓ-¬
fectu iuenit firma pax aũ plena
requies. Q unde queso ⁊sta in corde
hũano iułtiformis alt̾catõ ⁊ nifimnita
ꝯtentõ nisi de languore capitis ⁊ de¬
fectu natiue uirtutis. ⁊ priuatõ̾e an¬
tiq potestatis. Manet eĩ usq hodie
om̃e caput languidũ. ⁊ ꝙͣms airbitͥ¬
uni hõis uere sit liberũ. ꝑseu̾at tñ in¬
firmũ nec pot̾ curari ad plenũ don
mortale hoc indu̾it ĩmortalitate̾. et
corruptibile hoc indu̾t incorruptõ¬

Expanded text:
 regnum Israel in duas partes, et concitant inter se saepe praelia, et seditiones, et nunquam in hac vita, quocunque statu, quocunque profectu invenitur firma pax, aut plena requies. Sed unde, quaeso, ista in corde humano multiformis altercatio, et infinita contentio, nisi de languore capitis, et defectu nativae virtutis, et privatione antiquae potestatis? Manet enim usque hodie omne caput languidum, et quamvis arbitrium hominis vere sit liberum, perseverat tamen infirmum, nec potest curari ad plenum, donec mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
culpam qm iubet iusticia pu̾iri
miscd̾ia mandat ignosci. nͨ patit᷑
iustĩa sepe uł parũ quid se a suo
rigore relaxari. nec sustinet mi¬
ẜicordia uł m̃imũ quid a sua se le¬
nitate deflecti. S imꝑat ħ ulasci
totũ. illa uitit᷑ ad totũ indulgẽdũ

Expanded text:
culpam quam jubet justitia puniri, misericordia mandat ignosci, nec patitur justitia saepe, vel parum quid se a suo rigore relaxari, nec sustinet misericordia vel minimum quid a sua se lenitate deflecti. Sed imperat haec ulcisci totum, illa nititur ad totum indulgendum,
Abbreviated transcription (Latin):
possibile ẽẽ plusꝙͣ unam personi
Nam a sola una persona nõ potel
que sit tm̃ a gemina nõ põt rẽnͥ
una sola Namͣ gemina de una
tantum procederet ꝓ certo ꝓceden¬
trum nentra alteri iimediate
adherẽt quod ꝙͣ impossibile sit s¬
perius quidem ratio manifesta

Expanded text:
e plus quam unam personam. Nam ab una sola persona non potest quae sit tantum a gemina, non potest esse nisi una sola. Nam, si gemina de una tantum procederet, pro certo procedentium neutra alteri immediate adhaereret. Quod quam impossibile sit, superius quidem ratio manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
duxĩs: eande̾ suꝑ congruentian
ubiq ꝓuenire iuidebis. Notandu
Nam prima eaꝵ h̃t ẽẽ a nulla a¬
Et si nũs eaꝵ in plures habunda
eundem progressionis tenoremꝑ
hic ordo differentiaꝵ surgit ⁊ excui¬
rit uixta modum ⁊ ordinem ni¬
rum. Illud quoq notandũ ꝙ ui¬

Expanded text:
oduxeris, eamdem congruentiam ubique provenire videbis. NotandumNam prima earum habet esse a nulla, sEt si numerus earum in plures abundaret, eumdem progressionis tenorem phic ordo differentiarum surgit, et excurrit juxta modum et ordinem numerorum. Illud quoque notandum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indubitant᷑ collige̾ possumus.
qim siquarta indiuinitate perso¬
na ẽẽ potuisset: proculdubio ex ce-¬
teris tͥb eam originem trah̾e ini¬
mediate oporteret. alioquin alic̾
earũ nõ nisi mediata g̾manitate
coherẽt nec eam nͥ mediate uide̾t᷑.
Et si quinta persona ĩn ẽe potuis¬
set sun ili ratione de cetĩs .iiiiͦ. un¬
mediate procederet. Iuxta hunc
ratiocinationis modum simił in

Expanded text:
 indubitanter colligere possumus, quoniam si quarta in divinitate persona esse potuisset, procul dubio ex caeteris tribus eam originem trahere immediate oporteret. Alioquin alicui earum nonnisi mediata germanitate cohaereret, nec eam nisi mediate videret. Et si quinta persona ibi esse potuisset, simili ratione de caeteris quatuor immediate procederet. Juxta hunc ratioc
Abbreviated transcription (Latin):
dentia ostñdit. ⁊ rex existentiũ exꝑieu¬
tia conuncit. sic sane ex eis ciue inde¬
mus ratiocinauto colliginus: ⁊ ea eẽ
que non indemꝰ ex transitoriis eterna
ex mundanis suꝑmundana. ex humi¬
nis diuiua. Inisibilia enim dei acre¬
atura mundi ꝑ ea que facta sunt:
intellecta conspiciuntuꝵ¬

Expanded text:
dentia ostendit, et rerum existentium experientia convincit; sic sane ex his quae videmus ratiocinando colligimus, et ea esse quae non videmus, ex transitoriis, aeterna, et mundanis, supermundana, ex humanis, divina: Invisibilia enim Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntu
Abbreviated transcription (Latin):
omiupotens nisi imus: tam non po¬
terit tominus insi unus. Quus enĩ
poterit eius molentie resistẽ quam
ueraciter ꝯstiterit omnia posse.: ꝓ
certo namq tenend̾ ꝙ non sit seo
noc esse possit dominꝰ nisi unus.
sieut deuc non uisi inus ⁊ solus¬

Expanded text:
 tam non poterit esse Dominus nisi unus. Quid enim poterit ejus violentiae resistere, quem veraciter constiterit omnia posse. Pro certo itaque tenendum quod non sit, sed nec esse possit Dominus, nisi unus, sicut Deus nisi unus, et solus
Abbreviated transcription (Latin):
minus dẽ. cuius lib̾tas nulla pdtes¬
tate premitur. cuuis potestas uel¬
dũiũ nulla impossibilitate prefedi-¬
qui aliene uoluntati ĩuit᷑ deserint.
plures dominos eẽ. Nam si plures
dicunt᷑ nnde quid incõuenientis cõ-¬
sequit᷑. Nam si aliquis eoꝵ aliũ
quẽlib sue seruituti addisc̾e̾ uelit.
Si ille qui impetit᷑ oppiessoris uio¬
lentiam repellere non potit: quõ ñ
potuis seruus quã deñs erit: Si uero
opp̾ssionis p̾sumptor uolenter re-¬
pulsus ⁊ mstus cedat. quõ uerus do¬
minus erit: qui repellentis uolun¬
tati inuitꝰ quidem cedendo tamen
subseruit: sic fit ut si plures ectui
potentes plures tominos ec̃ ꝯten¬
dimus: nullũ proculdubio ueracit᷑
dum efficimuis. S ciuod ex consid̾a¬
ta dũationis ipũs propͥetate ꝯuĩ¬

Expanded text:
minus, cuius potestas nulla potestate premitur, cuius potentia nulla possibilitate prepediqui aliene potestati subditus servit plures dominos esse. Nam si plures esse dicuntur, vide quid inconveniens inde consequatur. Nam, si aliquis eorum alium quemlibet suae servituti addicere velit, si ille qui impetitur oppressoris violentiam repellere non poterit, quomodo non potius servus quam dominus erit? Si vero oppressionis praesumptor violenter repulsus et victus cedit, quomodo verus dominus erit qui repellentis voluntati invitus quidem, cedendo tamen, subservit? Sic fit ut si plures aeque potentes plures dominos esse contendimus, nullum procul dubio veraciter dominum efficimus. Sed quod ex considerata dominationis ipsius proprietate
Abbreviated transcription (Latin):
erit: ꝙ iuuuersitas eẽ potuit. Nam si¬
non esse non posset: omĩo non eẽt.
ueritas itaq ab et̾uo fuit ex qua uerũ
fuit ꝙ ab et̾no uerũ fuit ⁊ ueritas
uieternum erit ex qua uerum erit
ꝙ meternũ uerum erit. Si ergo ex
ueritate que deus est uerum eẽt
sicut uucio. sic ⁊ fine tarebit: Semi¬
pitnuic itaq ẽ ceus sempiterinm
esse habens ut pote mitio ⁊ fine car̃es.

Expanded text:
ec universitas esse potuit. Nam si esse non posset, omnino non esset. Veritas itaque ab aeterno fuit, ex qua verum fuit quod ab aeterno fuit, et veritas in aeternum erit, ex qua verum erit quod in aeternum verum erit. Si ergo ex veritate quae Deus est, verum esse sicut initio sic et fine carebit. Sempiternus itaque est Deus, sempiternum esse habens, utpote initio et fine carens.
Abbreviated transcription (Latin):
cce iamconstat increatũ sit deꝰ¬
ẽẽ qui est ab et̾no. ⁊ caret omini
mitio. Nunc illud querendum utͥm
etiam sic̃ mitio sic ⁊ fine careat ⁊ sem¬
pit̾uum ẽẽ habeat. Nam ħ ẽ sempit᷑¬
num ẽẽ care̾untio ⁊ fine. Nunc gͦ ex
eo ꝙ certissimũ est ꝯmunucamus illud.
unde aliquis dubitare potest. Est ã
certissimũ ꝙ in sapĩa que deus est.
nich̾ falsitatis in ẽẽ pt. alioquun nõ
summe saperet qui uel falle uellet.
uel falli potuisset. Constat itaq d̾m
ueracẽ ẽẽ. ⁊ h̾ ipm̃i est ei exueritate.
ueritas gͥ non ẽ aliud aliquid qmͣ ip̃e.

Expanded text:
cce jam constat increatum esse qui est ab aeterno, et caret omni initio. Nunc illud quaerendum est utrum etiam sicut initio, sic et fine careat, et sempiternum esse habeat. Nam hoc est sempiternum esse, carere initio et fine. Nunc ergo ex eo quod certissimum est, convincamus illud unde aliquis dubitare potest. Est autem certissimum quod in sapientia, quae Deus est, nihil falsitatis inesse potest. Alioqui non summe saperet qui vel fallere vellet vel falli potuisset. Constat itaque Deum veracem esse, et hoc ipsum est ei ex veritate. Veritas igitur non est aliquid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
qñ in sĩg ᷑ nunqiuã uero in numero
plurati. ne tres personas ꝯfitentes ui¬
deantur etiam tres sub̾as ꝯfiteri. Ad
tẽ uiħ nerba dicentis adducunt. Sa¬
belliam hesĩ declinantes tres perso
nas expressas sub proprietate difi
m seo etiã nom̃ proprietates ⁊ pex
sonas uelut greci expuimunt ypꝰa¬
ses ħ ẽ subsistentias ꝯfitemur. s ut¬
m̃ udet̾ Ioꝰ in hiis u̾bis non dicit ꝑ
nominum. ħ ẽ ꝙ prop̾e significant
nomina personarum: Q ad doctrin
Q ad doctrine
euidentiã o ꝑsone signficatõm det̾iare

Expanded text:
que in singulari, nunquam vero in numero plurali, ne tres personas confitentes videantur etiam tres substantias confiteri. Ad tem in haec verba dicentis adducunt: Sabelliani haeresim declinantes, tres penas expressas sub proprietate distimodo sed etiam nominum proprietates, id est personas uel ut Graeci exprimunt hypostases, hoc est subsistentias confitemur. Umus in his verbis non dicit penominum, hoc est quod proprie significant nomina personarum. CAPUT IV. Quod ad doctrinae evidentiam oportet personae significationem determinare,
Abbreviated transcription (Latin):
ed si dicis de expertis ulło
m posse dubitare. ⁊ si inde¬
atur humane capacitatis modũ
excedere addo ꝙ quedam ciue sunt
incompre hensibilia esse non du¬
bitas que tamẽ ꝑ experientiam
non probas. Multa namq ma
iifesta ratio late̾ non sint. ad q̃
tamen ꝯprehendẽda mens huma¬
na non sufficit. Nmquid de einᷤ¬
et̾rmitatẽ ꝯprehendis. nec tamen
de eius eternitate diffidis: Nim¬
quid de dei im̃sitate dubitas ꝙͣis
etiam ꝯprehend̾e non ualeas: Nũ¬
crd dei ommpotentia ab omnib
comphendit᷑ a quib p̾dicatur et
creditur. Sed singłos theologos
interroges. ab om̃ib id responsi ac¬
cipies ꝙ idem sit dei potentia ꝙ eiꝰ
sapientia ꝙ eius bonitas nil aliud
sit quã ista uel illa. S queras qͥd̾
sint hec tria: nil alind inuenies
quã diuina sub̃a: ħ om̃ia ratio
manifesta ꝯuincit ⁊ latere nonsi¬
nit. In h sane om̃s theologi ꝯsen¬
tuuit. ħ om̃s in commuine deffẽ¬
dunt. Quid queso hoꝵ magis ca¬

Expanded text:
e dicis de expertis nullo modo posse dubitare, etiamsi videantur humanae capacitatis modum excedere, addo quod quaedam quae sunt incomprehensibilia esse non dubitas, quae tamen per experientiam non probas. Multa namque ratio manifesta latere non sinit, ad quae tamen comprehendenda mens humana non sufficit. Nunquid Dei aeternitatem comprehendis, nec tamen de ejus aeternitate diffidis? Nunquid de Dei immensitate dubitas, quamvis eam comprehendere non valeas? Nunquid Dei omnipotentia ab omnibus comprehenditur, a quibus praedicatur et creditur? Si singulos theologos interroges, ab omnibus id responsi accipies, quod idem sit Dei potentia quod ejus sapientia, quod ejus bonitas nihil aliud sit quam ista vel illa. Si quaeras quid sint haec tria, nihil aliud invenies quam divina substantia. Haec omnia ratio manifesta convincit et latere non sinit. In hoc sane omnes theologi consentiunt. Hoc omnes in commune defendunt: quid, quaeso, horum magis ca
Abbreviated transcription (Latin):
personaꝵ existentiam. tam scd̃m
origien uariari uidemus. Certe
onnu humane persone est qua¬
lib alia. Sic etiam singulis qui¬
b c est origo ꝓpͥa ab omnib aliis
diuersa ⁊ singulari piopuetate
discreta. Nam aliud principium
est isti ⁊ aliud illi. qm̃ alius estp̃r
istiuis ⁊ alius est pater illus. ⁊ ubiq
unus ꝑater est plurib. alia tamẽ
est paterne sube decisio. unde ꝓꝑa-¬

Expanded text:
personarum existentiam tam secundum originem variari videmus. Certe omni humanae personae est qualibet alia. Sic etiam singulis quibuscunque est origo propria, ab omnibus aliis diversa, et singulari proprietate discreta. Nam aliud praecipuum est isti, et aliud illi, quoniam alius est pater istius, et alius est pater illius. Et ubi unius pater est pluribus, alia tamen est paternae substantiae decisio, unde prop
Abbreviated transcription (Latin):
ri quidẽ tam scd̃m singuloꝵ qua
angelica sibi gͥ natura nulla est
propagatio s sola simplex cy crea¬
tio. Eit gͦ singuloꝵ simł ⁊ ominũ
unum solum inclifferensq prin¬
cipium. unum quidẽ principium
hñt om̃s solum creatorem ⁊ sin
tionem. Sunt autem in angłica
natura tot sub̾e quod persone. ⁊
icirco oportet eas qualitate dif¬
ferentie. Nam si nulla qualitate
differrent proculdubio plures
sub̾e non essent. uariatur itaco exi¬
stentiarum differentia in angłi¬
ca natura secundum solam qua¬
litatem. In humana uero ut iã
dcm ẽ tam sccł̃m qiualitatem. ꝙͣ
scd̾m origũe.

Expanded text:
 quam secundum singulorum angelica autem natura nulla est propagatio, sed sola simplexque creatio. Est ergo singulorum simul et omnium unum solum indifferensque principium. Unum siquidem principium habent omnes solum Creatorem, et sitionem. Sunt autem in angelica natura tot substantiae quot personae, et idcirco oportet eas qualitate differre. Nam, si nulla qualitate differrent, procul dubio plures substantiae non essent. Variatur existentiarum differentia in angelica natura secundum solam qualitatem; in humana vero, ut jam dictum est, tam secundum qualitatem quam secundum originem.
Abbreviated transcription (Latin):
eñ ut ait quidam speciosior sole ⁊ sr̾
õe ui stellarũ dispositẽem. Luci ꝯꝑata
ĩuenitur prior. Illi en̾i succedit nox. i¬
Sapĩam aut̃ nõ uinat malicia. Attin¬
git gͦ a fine usq ad finc̃̾ fortit᷑. ⁊ d.o.s¬
Hanc amaui inquit ⁊ exquisim a iu¬
uentute mea ⁊ q̃siui sponsam i eam
lectõnis fla̾mas temꝑare ñ pot̾at. O
qͣntũ amabat o qualit̾ in eiꝰ amore fli¬
grabat qui dixit. Suꝑ salutẽ ⁊ cẽm
pulchritudinẽ dilexi sap̃iam. Nich
eñ hac ut diximꝰ sap̃ia ardenciꝰ dili¬
gitur. ml dulcius possidet᷑ huic est
cĩ ꝙ sapientes om̃s ẽẽ uolũt. pauci
tñ ad modũ ẽẽ sapientes possunt. R¬

Expanded text:
 ut ait quidam, speciosior sole, et super omnem stellarum dispositionem: Luci comparata, invenitur prior . Illi enim succedit nox, sapientiam autem non vincit malitia: Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, Hanc amavi, inquit, et exquisivi a juventute mea, et quaesivi sponsam mihi eam lectionis flammas temperare non poterat? O quantum amabat, o qualiter in ejus amore flagrabat, qui dixit: Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam! Nihil enim hac, ut diximus, sapientia, ardentius diligitur, nil dulcius possidetur. Hinc est enim quod sapientes omnes esse volunt, pauci tamen admodum sapientes esse possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ed hoc in hiis supra modum
uurabile. qũi q uocquot ua̾¬
citer fideles sumus: nicħ certus ni¬
ch̃ constantius tenemꝰ ꝙͣ quod fide
apprehendimꝰ sunt nãq phpr̃ib ⁊
celitꝰ reuelata ⁊ tam multis qiuami
magnis tam miris signis uel prodi¬
giis diuinitꝰ ꝯfi̾mata ut gredis ui¬
deatur ẽẽ dem̃tie in hiis uel aliꝙͣ tu¬
lum dubitare. In num̾aitaq mira¬
cula ⁊ talia que ũ nͥ diuiuit̾ fĩ post̾.¬
m hꝰ nob̾ fidẽ facunt ⁊ dubitare ñ
sinuut. Utimͥ itaq ĩ eoꝵ atcestatioue
seu etiam confirmatione: signis pio
argumentis prodigiis ꝓ exꝑimentis.
utinã atcende̾nt ndei. utinã aiãdu̾¬
terent pagaur c̃ quãta conscientie se¬
citate ꝓ hac ꝑte ad diuinũ indiciũ
potimus accet̾e. Nonne cũ õui ꝯfide̾¬
tia deo dicere posstĩmꝰ. Dũe si errorẽ.
ate ip̃o deceptisumꝰ : Nam ista in no¬
Certe a sũ me ex certttatis uiris sunt
nobis tradita: ⁊ cũ sunma ⁊ autẽ¬

Expanded text:
ed hoc in his supra modum mirabile, quia quotquot veraciter fideles sumus, nihil certius, nihil constantius tenemus quam quod fide apprehendimus. Sunt namque patribus coelitus revelata, et tam multis, tam magnis, tam miris prodigiis divinitus confirmata, ut genus videatur esse dementiae in his vel aliquantulum dubitare. Innumera itaque miracula, et alia quae nonnisi divinitus fieri posmodi fidem faciunt, et dubitare non sinunt, utimur itaque in eorum attestatione seu etiam confirmatione signis pro argumentis, prodigiis pro experimentis. Utinam attenderent Judaei, utinam animadverterent pagani, cum quanta conscientiae securitate pro hac parte ad divinum judicium poterimus accedere, nonne cum omni confidentia Deo dicere poterimus? Domine, si error est teipso decepti sumus: nam ista in noCerte a summae sanctitatis viris sunt nobis tradita, et cum summa, et authen
Abbreviated transcription (Latin):
eẽneli. pluralitas uixta moclum ex¬
istencli unitas ẽẽntie quia unium ⁊
inclifferens eẽ. plures persone: quia
plures existentie /pie querentibus
istaut puto debent sufficere. Nam

Expanded text:
luralitas juxta modum existendi. Unitas essentiae quia unum et indifferens esse, plures personae quia plures existentiae. Pie quaerentibus ista, ut puto, debent sufficere. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
muentes dicimus imn aufeita ratione
prialia sonstat autem aput om̃s
treolotos niclubitabili ratione di
uora dunitate sit sumie simplex
ce. erit gͥ necc̃e ut idẽ ip̃m sit omipo¬
tentiam eẽ ꝙ õipotentiã hĩs. ⁊ auod
non alnid aliguid sit om̃ipotentia ꝙͣ
cimina suba Ommipotentia aũt ut
alias probamimus non p̃t ẽẽ n̾una.¬
liquid subtilnis lociuamur in reb
naturalib ⁊ creatis diu̾sũ ẽ ẽe ⁊ id cꝑ
ẽ. In reb añt increatis idẽ ẽ ip̃m ẽẽ
⁊ id ꝙr ẽ. Constat itacr diuinã subã¬

Expanded text:
ifesta ratione et alia. Constat autem apud omnes theologos indubitabili ratione, quod in vera divinitate sit summe simplex esse, erit ergo necesse ut idem ipsum sit ibi omnipotentiam esse quod omnipotentiam habere, et quod nonia. Omnipotentia autem, ut alias probavimus, non poteliquid subtilius loquamur, in rebus naturalibus et creatis diversum est esse, et id quod est; in rebus autem increatis, idem ipsum esse, et id quod est. Constat itaque divinam sub
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad plenum in tanta pro fundita¬
te sibi satisfac iat in hac nita nemo
deb expetere uel expectare. Nota¬
dum aucem de ꝑsona atti existen¬
tia ciuom se hãt una cũ altera. ꝙ
enu clubitatur ex alt̾utra uicissĩ
piobatur ex alt̾a. Nam quod in
diuiuitate opoiteat plures ẽe. faciliꝰ
piobatur ex noticione personessed
qruod possint plures ẽẽ inuinitate

Expanded text:
ut ad plenum in tanta profunditate sibi satisfaciat in hac vita, nemo debet expetere vel exspectare. Notandum autem de persona, atque existenti quomodo se habeat una cum altera. Quod enim dubitatur ex alterutra, vicissim probatur ex altera. Nam quod in divinitate oporteat plures esse facilius probatur ex notione personae, sed quod possint plures esse in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
te sub̃e siħ usus hr̃et. dici uticr p¬
ẽ sist̾e sistentia. kides fortassis cais
audis uel legis. S malo te ride ꝙͣi
nomine existentie aliquid amplu
oportet intellige̾. sic̃ enin subsisten¬
tia recte dicitur ex eo ꝙ alicui subsi
sic existentia ex eo recte p̃t clici ꝙ e

Expanded text:
 Si hoc usus haberet, dici utique pest sistere sistentia. Rides fortassis qui hoc audis vel legis, sed malo te ridere, qnomine existentiae aliquid amplius oportet intelligere. Sicut enim subsistentia recte dicitur ex eo quod alicui subsistat, sic existentia ex eo recte dici potest qu
Abbreviated transcription (Latin):
luni ꝙ habeat ẽẽ hoc enm intelli¬
Qr datur in uerbo composito exadiũ¬
cta sibi p̃positõne. Quid̾ enĩ existe
nisi ex aliquo sist̾e. ħ ẽ subastantia¬
lit ex aliquo eẽ: In uno itac ħ u̾bo
exist̾e. uel sub uno nomine existen¬
tie datur subintelligi posse ⁊ illam

Expanded text:
uo habeat esse. Hoc enim intelligi datur in verbo composito ex adjuncta sibi praepositione. Quid est enim existere nisi ex aliquo sistere, hoc est substantialiter ex aliquo esse? In uno itaque hoc verbo existere, vel sub uno nomine existentiae, datur subintelligi posse, et illam
Abbreviated transcription (Latin):
uando gͥ tres personas. cri¬
dicimus quid aliud qiũa tre
liquos significamus. Iuxta intes¬
gentiam secundum quã accepim
ꝑsonam in singulari. Iuxta eans
ꝑsona pro certo incelligitur a liqu
unus qui tamen sit rationał subi
Cum nominantur tres persone al
dubio intelliguntur tres alicun c¬
ium tamen unusenusq sit sufa¬

Expanded text:
uando igitur tres personas dicimus, quid aliud quam tres aliquos significamus? Juxta intelligentiam secundum quam accipimus personam in singulari, juxta eamdedicitur persona, pro certo intelligitur aliquis unus qui tamen sit rationalis substantia. Cum nominantur tres personae, absque dubio intelliguntur tres aliqui, quorum tamen unusquisque sit su
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa erit eẽntialit̾ suia. Constat tũ¬
iucłromiꝰ ꝙ accepta scĩa ñ sit in¬
accepta. nec in accepta possit dici
accepta. cũ tũ maccepta ⁊ accepta
ut dcm̃ ẽ sit eẽntialit̾ una. Ex
hac rr̃ ut credo specłatione possu¬
inus ꝑpend̾e quid oporteat de diui¬
nis sentire. huic gͦ sꝑecłe iiniten¬
do uideamus si ex hiis que nob̾cũ
credunt. ꝯunci possit ꝙ de ingẽita¬
diderunt. Credunt nob̃cum quod
Credunt nob̾cum ꝙ filuis apr̃e
accepit quicquid ab eterno ha¬
sapientia prĩs ⁊ alia sapientia
S una eademq per omĩa tan
tris ꝙͣ filii. nuch̾ominus tũ cor¬
ꝙ sapientia filii sit accepta.
entia prĩs in accepta. Constat
accepta sit in accexta. cũ tñ
accepta ꝙͣ iuaccepta sit procus
eẽntialit̾ una. Quis adeo sin
hebes ut ueg de sapientia di
ꝙ possibłe uid in scĩa human
S ut adhuc diligentius huis
culationi uisutamus . iᵈ in ꝯn

Expanded text:
scientia erit essentialiter una. Constat tscientia erit essentialiter una. Constat tuod accepta scientia non sit inaccepta, nec inaccepta possit dici accepta, cum tamen inaccepta et accepta, ut dictum est, sit essentialiter una. Ex hac rerum, ut credo, speculatione possumus perpendere quid oporteat de divinis sentire. Huic ergo speculae innitendo videamus, si ex his quae nobiscum credunt convinci possit, quod de ingenitadiderunt. Credunt nobiscum quod Credunt nobiscum, quod Filius a Patre accepit quidquid ab aeterno hasapientia Patris, et alia sapientia Filii, sed una eademque per omnia tam Patris quam Filii. N sapienti Filii sit accepta, sapientia Patris inaccepta. Constat accepta sit inaccepta, cum tamen tam accepta quam inaccepta sit procul dubio essentialiter una. Quis adeo simplex vel hebes ut neget de sapientia divina quod possibile videt in scientia humana? Sed, ut adhuc diligentius huic speculationi insistamus, illud in
Abbreviated transcription (Latin):
sublumũ ⁊ iniusibiliũ
inuestigationem ⁊ demoustrato¬
nẽ intunur similitudiñ scala
libent̾ utim̾ ut hãnt qua ascen¬
d̾e possit qui contemplatõnis
pennas nõdũ acceꝑunt. In illa
itaq natura ꝙ ad diuinam y¬
maginem ⁊ similitudinem fcãm
agnouimus dium̃ simłe libenter
querimꝰ ⁊ elicimꝰ. uñ ad diuinoꝵ
intelligentiam subleuari ualea¬
uius. Ecce sint duo quoꝵ unus
aliciuꝰ rei scientĩa uł alicꝰ artis no¬
ticiam per seipm̃ excogitando inue¬
nerit. ⁊ quidquid inde ad inueni¬
re potuit alt̾i cradidit. ⁊ ad plenũ
⁊ ad uitegrum erudiuit. Quid gͦ:
Nunquid nõ eadẽ scientia eadem
ueritas absq ambiguitate aliqͣ
coustat ẽẽ tam in corde unius ꝙͣ
icorde alt̾us : aligqum alium
non docuit sciãm ꝙͣ alt̾ inuenit.
abalio accepta. illiꝰ ut ita dicam
onũo inaccepta. Nunquid tñ ali¬
ud aliquid ẽ ista ꝙͣ illa: S quic¬
quid ueritatis ẽ in ista totum uͤ
aliud ẽ in illa ꝓculdubio ut̾usq

Expanded text:
sublimium et invisibilium investigationem et demonstrationem nitimur, similitudinum scala libenter utimur, ut habeant qua ascendere possint, qui contemplationis pennas nondum acceperint. In illa itaque natura quam ad divinam imaginem et similitudinem factam agnovimus, divinum simile libenter quaerimus, et elicimus unde a divinorum intelligentiam sublevari valeamus. Ecce sint duo quorum unus alicujus rei scientiam, vel alicujus artis notitiam per seipsum excogitando invenit, et quidquid inde advenire potuit alteri tradidit, et ad plenum et ad integrum erudivit. Quid ergo? Nunquid non eadem scientia eadem veritas absque ambiguitate aliqua constat esse tam in corde unius quam in corde alterius? Alioquin alium non docuit scientiam, quam alter invenit. ab alio accepta, illius, ut sic dicam, omnino inaccepta. Nunquid tamen aliud aliquid est ista quam illa? Si quidquid veritatis est in ista, totum nec aliud est in illa, procul dubio utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
uiro suo trad̾et uł tales filios ad¬
optaret insi sororis suc exemplo pro¬
uocata fuiss. Prius enĩ semꝑ ẽ ut
qnalla rachel redigatur sub uiri po¬
testate qm ancilla lye. Si em̃ yma¬
gmatõnis euagacio que fit ꝑ inuti¬
les cogitatr̾es prius nõ repͥmit᷑ ab¬
sq dubio sensualitatis appetitus ĩ¬
moderatus ñime temperat. Qui gͥ
nult corꝑaliũ uoluptatũ desid̾ia te̾¬
perare prius assuescat carnales deli
to rarius tanto tepidius nimirũ
ea desid̾abis. Hec in fallor est causa
cur sub uirili dñio prior marruet᷑
bala qm zelpha. patet ucħ̾oꝰ qd̾ de gad
sue rachel adoptiuã prolem assidue
cerneret. Quis enĩ iqͣm affectõn
cordis poss ꝑsuad̾e huiꝰ mũdi ꝓsꝑa¬
ꝯtempn̾e ⁊ eius adu̾sa nõ formidare
nsi sugg̾entib dan ⁊ neptaliui fu¬
turc uite tormenta uł prenna et̾na.
nõ solũ freq̾nt̾ ĩmo pene indesment̾
cog̾etur aspicere Nũc aut̾ ꝑ assiduã
ꝑsuadetur conteptus presenciũ bo

Expanded text:
el tales filios adoptaret, nisi sororis suae exemplo provocata fuisset? Prius enim semper est ut ancilla Rachel redigatur sub viri potestate quam ancilla Liae. Si enim imaginationis evagatio quae fit per inutiles cogitationes prius non reprimitur, absque dubio sensualitatis appetitus immoderatus minime temperatur. Qui igitur vult corporalium voluptatum desideria temperare, prius assuescat carnales delicto rarius, tanto tepidius nimirum ea desiderabis. Haec, nisi fallor, est causa cur sub virili dominio prior incurvetur Bala quam Zelpha. Patet nihilominus quod de Gad si sororis suae Rachel adoptivam sobolem assidue cerneret. Quis enim unquam affectioni cordis posset persuadere mundi formidare, nisi suggerentibus Dan et Nephtalim futurae vitae tormenta, vel praemia aeterna, non solum frequenter, imo pene indesinenter cogeretur aspicere? Nunc autem per assiduam persuadetur contemptus praesentium bo