comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudinis: & clausa est ia¬
nua. Uenit quippe ille qui in¬
aduentu suo elementa concutit.
in cuius conspectu celum cum
terra contremiscit: Unde ętiã
ꝑꝓpham dicit. Adhuc sẽmel:¬
& ego mouebo non solũ terrã
sed ȩtiam cę̧lum: Ad cuius exa¬
men omne humanũ genus
deducitur: Cui ad uindictam
malorũ remunerationẽq: bo¬
norum: angeli. archangłi. thro¬
ni. principatus & dominatio¬
nes obsecuntur: Pensate fr̃s
cis: qui in illo die terror erit.
quando iam in pena remedrũ
non erit:Quȩ illa confusio:
cui reatu suo exigente contin¬
git. inconuentu omniũ ho¬
minum. anglorũq erubesc̾e:
Qui pauor eum quem & tran¬
quillum mens humana cape
non ualet: ȩtiam iratum uide¬
re Quem diem bene ꝓpħa intu¬
ens: ait: Dies irȩ dies illa: Dies
tribulationis & angustiȩ:dies
calamitatis &. miseriȩ: Dies te¬
nebrarũ & caliginis: dies ne¬
bule & turbinis dies tube et
tremi diem iuditu suꝑ corda

Expanded text:
amaritudinis: Et clausa est jaamaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa cin cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. Pensate, fratcis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et tremi diem iudicii super corda
Abbreviated transcription (Latin):
uniuscuiusq uix suffictt: qͣn¬
tominus & sibi & proximoͦ
Ubi & ꝓtinus ꝑ increpationẽ
subdunt: Ite potius ad uenden¬
tes & emite uob Uenditores
Quippe olei. adulatores sunt:
Quienim accepta qualiber
gratia uanis suis laudib uito¬
rem gloriȩ offerunt: quasi ole.¬
um uendunt: De quo ꝓfecto
oleo psalmista dicit: Oleum
autẽ peccatoris. non impin¬
guet caput meum: Principa¬
le& enim nr̃m caput ẽ: Appel¬
latione autẽ capitis. ca que
principatur corpori mens uo¬
catur: Impinguat gͦ caput ole¬
um peccatoris: cum demulcet
mentẽ fauor adulantis: Sed
dum irent emere. uenit spon¬
sus: quia dum uitȩ suȩ testi¬
moniũ aꝓximis querunt: iu¬
dex uenit: qui non oꝑum sed¬
cordium testis ẽ: Quȩ autem
parate erant. intrauerunt cũ
co ad nuptias & clausa est ia¬
nua. Osisape in cordis palatũ
possit quid ammirationis ha¬
bet. quod dicitur uenit syon¬
sus: Quid dulcedinis. intraue¬
runt cum eo ad nuptias. Quid

Expanded text:
uniuscujusque vix sufficit, quanuniuscujusque vix sufficit, quanto minus et sibi et proximo? ubi et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non inpinguet caput meum. Principale etenim nostrum / caput est. Appellatione autem capitis ea, quae principatur corpori, mens vocatur. Inpinguat ergo caput oleum peccatmentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt, judex venit, qui non solum cordium testis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid
Abbreviated transcription (Latin):
uenit Vnde scriptum ẽ. Dies
dñ sicut fur in nocte. ita ue¬
met: lunc om̃s uirgines fur¬
gunt. quia & electi & reprobia
somno suȩ mortis excitantur.
Lampades ornant: quia sua
secum oꝑa numerant ꝓquib
ȩternã reciꝑe beatitudinem
expectant: Sed lampades fa
tuarum uirginum extingunt᷑.
quia earum oꝑaquȩ clara
hominib foris apparuerant
in aduentu iudicis intus obscu¬
rantur: Et adño retributionẽ
non inueniunt: quia pro eis
receperunt abhominib lau¬
des quas amauerunt: Quid
est autẽ quod tunc apruden¬
tib oleum petunt: nisi quod
in aduentu iudicis cum se in¬
tus uacuas inuenerint. testi
monium foris querunt: Ac fi
a sua fidutia deceptȩ ꝓximis
dicant. Quia nos quasi sine
ope expelli conspicitis dicite
de nr̃is oꝑib quid uidistis:
Sed prudentes uirgines respon¬
dent:. dicentes. ne forte ñ suf¬
ficiat nobis & uobis In illo em̃
die quod tamen de quibusda
in pace eccłiȩ quiescentib lo¬
quor sibimetipsi testimoniũ

Expanded text:
scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampadtuarum virginum exstinguuntur, quia eorum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu Judicis intus obscurantur, et a Deo retributionem non inveniunt. Quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibquor, sibimet ipsis testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
non plangimꝰ: sed ȩtiam quȩ de¬
fleantur augemꝰ: At si aliqua
nos egritudo corripiat sisigna
egritudinis uicinam mortẽ de¬
nuntient: indutias uiuendi
querimꝰ ut peccata nr̃a deflea¬
mus: & cascum magno estu de¬
siderii petimꝰ: quas acceptas
modo ꝓnichilo habemꝰ: Rem

Expanded text:
non plangimus, sed etiam quae denon plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habebam
Abbreviated transcription (Latin):
do uenerit suꝑuos tribulatio
& angustia: tunc inuocabunt
me & non exaudiam: mane
consurgent: & non inuenient
me: Ecce aperiri clamant. et
repulsionis suȩ dolore cõpul¬
se appellationẽ  dominantis
ingeminant: dicentes: Dñc
dñe. aperi nob̃: Preces effer̃t
sed nesciuntur:quia tune ue-¬
lut incognitos dñs deserit.
quos modo suos puitȩ meri.¬
tum non agnoscit. Ubi aꝑte
quoq generalis ad discipłos
exhortatio subinfertur:cum
dicitur: Uigilate itaq: quia
nescitis diem neq: horã. Quia
post peccata d̃s penitentiam
suscipit & sisciret quisq de
p̃senti seculo quo tempore exi¬
ret: aliud tempus uoluptatib
atq: aliud penitentiȩ aptare
potuisset: Sed qui penitenti
ueniam spondet peccati: diẽ
crastinum non ꝓmisit: Semꝑ
ergo extremũ diem debemus
metuere quẽ numquã possu¬
mus p̃uidere: Rece hunc ipsũ
diem in quo loquimur ad in¬
dutias conu̾sionis accepimꝰ:
& tam̃ mala quȩ fecimꝰ flere
recusam: Non solum cõmissa

Expanded text:
venerit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post psuscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae parare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce nunc ipsum diem in quo loquimur, ad inducias conversionis accipimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus; non solum commissa
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Mittet filius homi¬
nis anglos suos & colligent de
regno cius om̃ia scandala. Neq
enim in illo regno beatitudi¬
nis in quo pax summa ẽ inue¬
colligantur: & unde rursum
dicitur: Quigͥ soluerit unũ
de mandatis istis miniiis. e

Expanded text:
Dominus dicit: Mittet Filius homiDominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, invecolligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de ma
Abbreviated transcription (Latin):
ammoneo praua oꝑa
fugere: mundi huius
iquinam̃ta deuitare: Sed
hodierna sci ȩuuangłii lectio¬
ne compellor dicere: ut & bona
quȩ agitis. cum magna cautela
timeatis: ne ꝑhoc quod auob
rectum geritur. fauor auii gr̃a
humana requiratur. Ne appe¬
titus laudis subripiat: & qc
foris ostenditur: intus amer¬
cede uacuetur: Ecce enim re¬
demptoris uoce decem uirgi¬
nes ꝙ om̃s dicuntur uirgi¬
nes & tamen intra beatitudi¬
nis ianuam non om̃s receptȩ
quia earum quȩdam dum de
uirginitate sua gloriam foris
expetunt: in uasis suis oleum
habere noluerunt: Sed prius¬
nobis querendum ẽ quid sit
cȩlorum regnum: aut cur de¬
cem uirginib comparet᷑: quȩ
etiam uirgines prudentes et
fatuȩ dicantur: dum enim cȩ¬
lorum regnũ constat quia reꝑ¬
borum nullus ingreditur etiã
fatuis uirginib cur simile eẽ
phibetur: Sed sciendum est:
quod sepe in sacro eloquio reg¬
num cȩlorũ presentis temporis
ecelia dicitur: De quo alio  loco

Expanded text:
admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo alio in loco
Abbreviated transcription (Latin):
lbi iam adño non potest me¬
reri quod petitꝰ: qͥ hic noluit au¬
dire quod iussit: quia qͥ tempꝰ
congruş penitentiȩ ꝑdit fru¬
stra ante regni ianuam cum
precib uenit: Hinc est enim
quod ꝑsalomonẽ dñs dieit.
Nocaui: ꝙ renuistis. Extendi
manũ meam: & non fuit qui
aspiceret: Despexistis om̃e con

Expanded text:
Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit: qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspice
Abbreviated transcription (Latin):
dari: Columba ergo simplici
tatem: turtur indicat castitatẽ:
quia & columba simplicitatis:
ꝙ castitatis amator est turtur:
ita. ut si coniugem casu ꝑdide¬
rit. non aliam ultra querere
curet. Unde in laudib eccłiȩ
loquitur dñs: Pulchrȩ sunt
genȩ tuȩ sicut turturis: Et ite¬
rum: Ecce tu pulchra es amica
mea: ecce tupulcra: oculi tui
turis habet: qui abom̃i impu¬
diciciȩ peste castum se custodit
& immunẽ: Oculos habet co¬
lumbarũ: qui nulli nocere de¬
siderans: ȩtiam inimicos sim¬
plici amore contuct᷑: Sed utraq
auis memorata quia gemitũ
ꝓcantu edere solet: scorum in
hoc seculo designat ploratum:
de quo dñs memorat dicens:
amenamen dico uobis: quia
plorabitis & flebitis uos: Mun¬
dus autẽ gaudebit: uos autẽ

Expanded text:
dari. Columba ergo simplidari. Columba ergo simplitatem, turtur indicat castitatem; quia et columba simplicitatis, et castitatis amator est turtur, ita ut si conjugem casu perdiderit, non aliam ultra quaerere curet. Unde in laudibus Ecclesiae loquitur Dominus: Pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis . Et iterum: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra, oculi tui turis habet, qui ab omni impudicitiae peste castum se custodit et immunem; oculos habet columbarum, qui nulli nocere desiderans, etiam inimicos simplici amore contuetur. Sed utraque avis memorata, quia gemitum pro cantu edere solet, sanctorum in hoc saeculo designat ploratum, de quo Dominus memorat, dicens: Amen, amen, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit
Abbreviated transcription (Latin):
militatis exemplo. legalibus
subdi non refugit institutis:
iuxta illud uiri sapientis: qͣn¬
to magnus es: humilia te in
om̃ibus: Et ut daret inquit
hostiam scđm quod dictum
est in lege dñi: parturturum
aut duos pullos columbarũ.
Hostia hec paupum erat: Pre¬
cepit quippe dñs in lege. ut
qui possent agnum ꝓfilio
uel filia. simul & turturem.
siue columbam: offerrent:
Qui uero non sufficeret ad
offerendũ agnum: duos iam
be offerret Ergo dñs nostrȩ ꝑ
om̃ia memor salutis.non solũ
homo fieri cum s ẽȩ̃t: iedȩtiã
cum diues eẽt pauꝑfieri digna¬
tus est ꝓnobis: ut nos sua pau¬
ꝑtate simul & humanitate di¬
uitiarum & diuinitatis suȩ
donaret ẽẽ participes: Sed libet
paulisp intueri:. cur heȩ maxi¬
me uolucres in hostiam dñi iu¬
berentur offerri:Nam & abrahã
patriarcha tanto ante legem
tempore has in holocaustum
dñi legitur obtulisse: & in ple¬
risq: legis ceremonus qui mun¬
dandus cȩt phas iubebat᷑ mun¬

Expanded text:
militatis exemplo, legalibus militatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret; qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam los offerret. Ergo Dominus nostrae per omnia memor salutis, non solum homo fieri, cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate, simul et humanitate divitiarum, et divinitatis suae donaret esse participes. Sed libet paulisper intueri cur hae maxime berentur offerri; nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore, has in holocaustum Domini legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mun
Abbreviated transcription (Latin):
nis uocabatur. illose suamq
sobolem hostus sanctificatu¬
ra ueniret: ac sic demũ ad tho¬
rum uiri libera redire deberet:
Intueamur fratres km̃i dili¬
gentiꝰ uerba legis quȩ ꝓposu¬
imus: & uidebimꝰ aptissime
quam beatissima ddi genitrix
& ꝑpetua uirgo maria. simul
cum filio quem genuit: abom¬
ni fuerit legis subiectione li¬
berrima: Cum enim dicat lex
mulierẽ quȩ suscepto semine
pepisset immundã decerni:
& ꝑlonga tempora simulcum
ꝓle quam genuisset oblatis uic¬
timis debere mundari: patet
ꝓfecto quia illam quȩ sine uiri¬
li susceptione seminis uirgo
peꝑit:una cum filio qui natus
est ei. neq: immundã describit.
ẽȩ̃ mundandam: sed sicut do¬
minus ac saluator nr̃ qui di
rens in homine fieri uoluit
sub lege ut cosqui fub lege
erant redimeret: ut adoptio¬
nem filiorũ recipemꝰ: ita ȩtiam
beata di genitrix illiꝰ quȩ sin¬
gulari priuilegio supra legẽ
fuit: postendendo tamen hu¬

Expanded text:
nis ejus vocabatur, illa se suamque nis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. Intueamur, fratres charissimi, diligentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset, oblatis Deo victimis, debere mundari, profecto patet quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum filio qui natus est ei, neque immundam describat, esse mundandam. Sed, sicut Dominus ac salvator noster, qui legem rens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen hu
Abbreviated transcription (Latin):
debitis ueneramur officuis:
maxime eiusdem dñi saluato¬
ris nr̃i simul & intemeratȩ ge¬
nitricis eius humilitate dedi¬
gi nichil debeant implendis
se legalib pom̃ia subdidisse
decretis: Sicut enim modo cũ
scđm legem moysi: tulerunt.
illum in ierłm. ut sisterent eũ
dño. sicut scriptum ẽ in lege
dñi: quia om̃e masculinum
adapiens uuluam. sc̃m dño
uocabitur: Precepit namq
lex ut mulier quȩ suscepto se¬
mine pepisset filium. ĩmun
alios triginta tres dies ab ingres¬
su templi. auiri thoro abstine¬
ret: donec quadragesimo nati¬
uitatis die: filium cum hostus
ad templum dñi deferret: Pri¬
mogenitũ autẽ om̃e masculi¬
ni sexus sc̃m dño uocari: ato
ido munda quȩq: offerri deo.
immunda autẽ mundis mac
ti debere redimi: Si autẽ femi¬
nam pepisset mulier: immun¬
da ficri iussa est quattuorde¬
cim diebus: ꝙ sexaginta ꝙ sex
dieb alns atempli ingressu sus¬
pendi: donec octogesimo nati¬
uitatis die. quȩ diespurgatio¬

Expanded text:
mur officiis, maxima ejusdem Domini salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedigi nil debebant, implendis se legalibus per omnia subdidisse decretis. Sicut enim modo cum secundum legem Moysi, tulerunt illum in Jerusalem, ut sisterent eum Domino, sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit namque lex ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immundalios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutati debere redimi. Si autem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgatio
Abbreviated transcription (Latin):
bino holocaustũ offerre. ho¬
locaustum namq: totum in¬
censum dictt᷑: Et holocaustũ
seipsum dño facit: qui spre¬
tis om̃ib: terrenis solo suꝑnȩ
beatitudinis desidio estuare:
solam hanc pluctũ & lacrimas
querere dulce habet: Contẽ¬
platur ꝙ enim mens qui fint
illi angłorum chori: quȩ ipsa
societas beatoꝵ sp̃uum: quȩ
maiestas eternȩ uisionis dei:
&. amplius plangit qui a bo¬
nis pemnib deest. quam fle¬
bat priꝰ. cum mala ȩterna me¬
tuebat: Utramq autẽ nr̃e com¬
punctionis hostiam gratant̃
to lugentib atq afflictis ele¬
ment̃ errata dimittit: & ꝓ in¬
gressu uitȩ cęlestis tota mentis
intentione feruentes ȩt̃nȩ suȩ
uisionis luce reficit ihe xp̃c

Expanded text:
bino holocaustum facere: hobino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit quia bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratanterto lugentibus atque afflictis clementer errata dimittit, et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes, aeterna suae visionis luce reficit Jesus C
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a sobrietas. simplicitas et
compunctio cordis auctor nr̃o
tet intueri diligentiꝰ quia non
frustra duo turtures. aut duo
pulli columbe. & unus ex his
ꝓpeccato. alter in holocausto
offerri debere: precipit᷑. Duo
sunt namq genera compun¬
ctionis.quib:semet ipsos dño
fideles inara cordis immolant
quia nimirũ sicut ex patrũ
dictis accipimꝰ dm̃ sitiens ani¬
ma. prius timore compungit᷑
postea amore: Prius enĩ sese
in lacrimis efficit: quia dum
malorũ suorum recolit ꝓhis
ꝑpeti supplicia ȩterna ꝑtimes¬
cit: quod est unũ turturem
siue pullum columbȩ ꝓpecca¬
to offerre: At dum longa me¬
roris anxietate fuerit formido
consumpta: quȩdam iam de
p̃sumptione ueniȩ securitas
nascitur: & in amorem cȩlestrũ
gaudiorũ animus inflamma¬
tur: Et qui priꝰflebat ne duce¬
retur ad supplicit̃: postmodũ
flere amarissime incipit. quia
differtur aregno: quod est de
altero turture. siue pullo colũ¬

Expanded text:
nostra sobrietas, simplicitas et nostra sobrietas, simplicitas et compunctio cordis auctori nostro tet intueri diligentius: quia non frustra duo turtures, aut duo pulli columbae, et unus ex his pro peccato, alter in holocaustum offerri debere praecipitur. Duo sunt namque genera compunctionis, quibus semetipsos Domino fideles in ara cordis immolant: quia nimirum, sicut ex Patrum dictis accepimus, Deum sitiens anima prius timore compungitur, postea amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit, quod est unum turturem sive pullum columbae pro peccatis offerre; at dum longa moeroris anxietate fuerit forconsumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, in amoreque coelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo colum
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes: Non hȩc autẽ dis¬
parium reuelatio cogitationũ
tunc solum acta in iudea: et
credenda est auscultari: q nẽ
enim dño apparente. reuelan¬
tur ex multis cordib cogitati¬
ones: cum lecto uel predicato
uerbo salutis alii audientiũ
libent̃ auscultant: gaudentes
ꝑficere actu quȩ auditu didi¬
cerint. alii fastidientes quȩ
audiunt: non hec agendo pa¬
trare: sed his potius infultan¬
do nituntur contraire. Unde
oportet fratres. ut quotiens
uerbum doctrinȩ cęlestis ali
tristitiam cordis eorum: qui
passum incarne diuerbum
digno dolore compassionis
tenebant: Quotiens uero ide
uerbum in auditorũ fideliũ
mente ꝑdilectionẽ resurgere.
atq głam conditoris nr̃i ꝑbo
na oꝑa ꝓficere uiderimꝰ gaude¬
amus cis qui xp̃m resurrerisse
a mortuis. atq: ad cęlos ascen¬
dere: uotis aspexere felicibus:
Sane qm̃ castas simplices & ge¬
mebundas auesdño offerri
consueuisse cognouimꝰ quib

Expanded text:
gitationes. Non haec autem disgitationes. Non haec autem disparium revelatio cogitationum tunc solum acta in Judaea, secredenda est actitari. Et nunc enim Domino apparente revelantur ex multis cordibus cogitationes, cum lecto vel praedicato verbo salutis, alii audientium libenter auscultant, gaudentes perficere actu quae auditu didicerint; alii, fastidientes quae audiunt, non haec agendo patrare, sed his potius insultando nituntur contraire. Unde oportet, fratres, ut quoties verbum doctrinae coelestis aliqtristitiam cordis eorum qui passim in carne Dei verbum digno dolore compassionis tenebant: quoties vero idem verbum in auditorum fidelium mente per dilectionem resurgere, atque ad gloriam conditoris noa proficere viderimus, gaudeamus cum eis qui Christum resurrexisse a mortuis atque ad coelos ascendere votis aspexere felicibus. Sane quoniam castas, simplices et gemebundas aves Domino offerri consuevisse cognovimus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis & mortis in cruce: qui ma¬
riȩ animã ꝑtransiuit: quia
non sine acerbo dolore potu¬
it crucifixum morientemq
uidere: quem licet resurrectu¬
rum a morte quasi dm̃ nulla¬
dolebat: Ut reuelent᷑ ex mul¬
tis cordib: cogitationes: Ante
incarnationẽ dñicam uelatȩ
erant cogitationes multors.
nec late patebat quis ȩĩnor
amore flagraret: quis cȩlestib
bonis temporaliamente prȩ¬
ferret: Sed nato cęli rege in
terra: confestim piusquisq
gaudebat: herodes autẽ tur¬
batus ẽ: & om̃is hierosolima
cum illo: Predicante & mira¬
cula faciente om̃s turbȩ & ti¬
mebant ꝙ glorificabant dm̃
isrł. pharisei autẽ & scribȩ dic¬
ta ac facta eius salutaria rapi¬
do ore carpebant. Passo in cru¬
ta: pn tristitia iusta repleban¬
tur: Sed resurgente amortu¬
is & ascendente incelũ: horũ
letitia meroi illorum ẽ: mesti¬
tia gaudio mutata ꝑhenni. sicq
iuxta ꝓphetiam beati symeonis
late sunt ex multis cordib: co¬

Expanded text:
nis et mortis in cruce, qui Manis et mortis in cruce, qui Mariae animam pertransivit: quia non sine acerbo dolore potuit crucifixum morientemque videre, quem licet resurrecturum a morte quasi Deum nulladolebat. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Ante incarnationem Dominicam velatae erant cogitationes multorum, nec late patebat quis aeternorum amore flagraret, quis coelestibus bonis temporalia mente praeferret: sed nato coeli rege in terra confestim pius quisque gaudebat, Herodes autem turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo. Praedicante et miracula faciente, omnes turbae et timebant, et glorificabant Deum Israel: Pharisaei autem et Scribae dicta ac facta ejus salutaria rabido ore carpebant. Passo in cruta, pii tristitia justa replebantur; sed resurgente a mortuis, et ascendente in coelum horum laetitia moerore, illorum est moestitia gaudio mutata perenni: sicque juxta prophetiam beati Simeonis latae sunt ex multis cordibus co
Abbreviated transcription (Latin):
surrectio & uita: qui credit in
me etiam si mortuus fuerit ui¬
uet & om̃is quiuiuit & credit
in me. non morietur in ȩter¬
num: Sed non minus terribi¬
liter sonat quod p̃mittitur:
ecce positus est hic in ruinã
Infelix namq: satis ẽ qui ag¬
nita resurrectionis gloria. de¬
terius cadit: qui uisa luce ue¬
ritatis grauiorib peccatorũ
nebulis abscecatur. Unde cu¬
randum nob̃ summope est.
ut recta quȩ cognouim̃ oꝑan¬
do semꝑ exercere meminerimꝰ:
ne de nobis dicatur illud apłi
petri: quia melius erat eis ui¬
am ueritatis non agnoscere.
quam post agnitionẽ retror¬
sum conuerti ab eo qđ tradi¬
tum est illis. hoc est sc̃o man¬
dato: Et in signum inqͥt cui
contradicet᷑: Signum domini¬
cȩ crucis multi sepe iudeorũ
exteriꝰ. multi contradixere gen¬
tilium: multi quod ẽ grauius
falsi fratres hoc interiꝰ ꝓfessio
ꝑsecuntur:dicentes se nosse
dm̃: factis autẽ negantes: Et
tuam ipsius animam ꝑtransi¬
bit gladius: Gladium appel

Expanded text:
qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . Sed non minus terribiliter sonat quod praemittitur, Ecce positus est hic in ruinam. Infelix namque satis est, qui agnita resurrectionis gloria deterius cadit, qui visa luce veritatis gravioribus peccatorum nebulis obcaecatur. Unde curandum nobis summopere est ut recta quae cognovimus, operando semper exercere meminerimus, ne de nobis dicatur illud apostoli Petri: Quia melius erat eis viam veritatis non agnoscere, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo quod traditum est illis sancto mandato. Et in signum, inquit, cui contradicetur. Signo Dominicae crucis multi saepe Judaeorum exterius, multi contradixere gentilium; multi, quod est gravius, falsi fratres hoc interius professpersequuntur, dicentes se nosse Deum, factis autem negantes. Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Gladium appell
Abbreviated transcription (Latin):
quit ꝓdi foras: Id̃o dicit nomen:
ne om̃s mortui cogerentur exire:
Clamat tamen admonumentũ:
turbant se inferi: expectant au¬
dientiam: Om̃s mortui quere¬
bant sua nomina uocitari: ne
inquiunt & nos dñs suscitabit :
Ubic̃q xp̃c steterat: patebant inferi:
Subito una uox intercepit cȩteros:
lazare ueni foras: Non dilatio ul¬
la retinet resurgentem: non tar¬
dant reditus animȩ: non impe-¬
diunt uincła sepulturȩ: Inuolu¬
tus linteis: nodisq lineis irreti¬
Surgit: ambulat: currit: et ne
quid quisquã deesse diceret re¬
surgenti: p̃sentib cunctis agit
gratias redemptori: Le .s̃ euuͦn.

Expanded text:
quit, prodi foras. Ideo dicit nomen, quit, prodi foras. Ideo dicit nomen, ne omnes mortui cogerentur exire. Clamat tamen ad monumentum; turbant se inferi, exspectant audientiam omnes mortui, quaerunt sua nomina vocitari: Ne, inquiunt, et nos Dominus suscitabit? Ubicumque Christus steterat, patebant inferi. Subito una vox intercepit caeteros, Lazare, veni foras. Non dilatio ulla retinet resurgentem, non tardant reditus animae, non impediunt vincula sepulturae. Involutus linteis, nodisque lineis irretisurgit, ambulat, currit. Et ne quid quisquam deesse diceret resurgenti, praesentibus cunctis agit gratias Redemptori. SERMO XCVII.
Abbreviated transcription (Latin):
lacebat: iam fluescentiũ membro¬
rum teterrimꝰ fetor ꝓhibebat ac¬
cessum: iam in concauis orbib
tabido situ marcentes reserantur
oculi: iam deficiebat nariũ mol¬
litudo: iam rictus oris dentibus
nudatis horrebat: iam nudata
cute laxis temporib cerebri sedes
tegmine attenuato pallescens. ca¬
pillis subinde rarescentib appa¬¬
rebat: iam maria & martha soro¬
res lazari quȩ xp̃m frequenter re¬
suscitasse mortuos uiderant. fra¬
trem suũ posse resuscitari penitꝰ
non credebant: Ibi uero. xp̃c ꝓba¬
tus est ds̃: ibi tantũ fecit: quan¬
tum ausa non ẽ ȩtiam ipsa fides
optare: Et cõmotus sp̃u. dixit:
Ubi posuistis eum: Non tam̃ lo¬
cum sepulchri ignorare credi de¬
buerat: sed fidem popłi approba¬
re uolebat: Uenit igitur xp̃c ad
monumentũ inquo lazarus dor¬
miebat: & non tanquã mortuũ.
sed tanquã sanũ tanquã uiuu:
tanquã audire paratum de sepul¬
chroꝓtinus euocauit: Lazare in¬

Expanded text:
jacebat, jam fluescentium membrojacebat, jam fluescentium membrorum teterrimus foetor prohibebat accessum, jam in concavis orbibus tabido situ marcescentes resederant oculi, jam deficiebat narium mollitudo, jam rictus oris dentibus nudatis horrebat, jam nudata cute, laxa temporibus cerebri sedes tegmine attenuato pallescens, capillis subinde rarescentibus apparebat; jam Maria et Martha sorores Lazari, quae Christum frequenter resuscitasse mortuos viderant, fratrem suum posse resuscitari penitus non credebant. Ibi vere Christus probatus est Deus, ubi tantum fecit, quantum ausa non est etiam ipsa fides optare. Et commotus spiritu dixit: Ubi posuistis eum? Non tamen locum sepulti ignorare credi debuerat; sed fidem populi approbare volebat. Venit igitur Christus ad monumentum in quo Lazarus dormiebat, et non tanquam mortuum, sed tanquam sanum, tanquam vivum, tanquam audire paratum, de sepulcro protinus evocavit. Lazare, in
Abbreviated transcription (Latin):
cauato saxo: luctuosisq uocib
conditur: Uenit igitur ad betha¬
niam xp̃c: claustra mortis diui¬
na potentia destructurus: Occur¬
rerunt lacrimose sorores: & funꝰ
hominis contestantes. di auxili¬
um requirebant: Erat enum insi¬
tus amori lazari. erat sororũ eius
trinsecus deponentes: inuiscerib¬
dm̃ habere uidebantur: Sed
int̾rogat de lacrimis ds: & licet
sciret qd contigerit: tam̃ ex illarũ
uoce optat audire: Lazarus inqͥt
quẽ diligebas mortuus ẽ: O inui¬
dia: o infelix contentio: Te adhuc
posito in seculo: lazarus amicus
tuus moritur: Si amicꝰ moritur:
inimicus quid patietur: Parum
est sinon tibi soli suꝑi seruiunt:
ecce tuũ dilectum inferi rapuer̃t:
Lararus inquit quẽ diligebas mo¬
ritur: Exclusit humanitas consu¬
etudinẽ: & uox illa mortalitatis
dicit: Amicus dĩ plus debuit ui¬
erum: quȩ iugibus suspirus op¬
tabant mori cum fr̃e: ad mauso¬
leum lazari una cum discipłis su

Expanded text:
cavato saxo, luctuosisque vocibus cavato saxo, luctuosisque vocibus conclamatur. 5. Venit igitur ad Bethaniam Christus, claustra mortis divina potentia destructurus. Occurrunt lacrymosae sorores, funus hominis contestantes, Dei auxilium requirebant erat enim ei insitus amor Lazari, erat sororum ejus trinsecus deponentes, in visceribus habere Dominum videbantur. Sed interrogat de lacrymis Deus; et licet sciret quid contigerit, tamen ex illarum voce optat audire. Lazarus, inquiunt, quem diligebas, mortuus est. O invidia! o infidelis conventio! Te adhuc posito in saeculo, Lazarus amicus tuus moritur. Si amicus moritur, inimicus quid patiatur? Parum est si tibi non soli superi serviunt: ecce tuum dilectum inferi rapuerunt. Lazarus, inquiunt, quem diligebas, moritur. Exclusit humanitatis consuetudinem, et vox illa mortalitatis dicit: amicus Dei plus debuit vierum, quae jugibus suspiriis optabant mori cum fratre, ad mausoleum Lazari una cum discipulis su
Abbreviated transcription (Latin):
onerib p̃mitur: ut & corporis
uinculis anima resoluatur. Ui¬
cit tandem secũ corporis egritu¬
do: & caminus febriũ extremo
diuortio de sede corporis animã
compulit emigrare. Scindebatl̃
maria & martha germanȩ uestes:
laniabant iratis unguib genas:
spargebant euulsos erines: ulu¬
latib astra pulsabant: & ramen
incumbentes funeri: amplexeq
corpus exanime: inania figentes
oscula: sepius hoc dicebant: Po¬
teras miser nec egrotare nee mori
si nulla ratio fecisset. xp̃m absen¬
tem: Inter om̃s enim quib sermo¬
ne modico desiderata concessit:
site quoq languentẽ continge¬
ret aut uideret: non frigidi cor¬
poris oꝑe opp̃ssum: non spolia¬
tum lumine uideremꝰ: immo illo
p̃sente non tibi febris accederet:
ñ inuaderet dolor: non egritudo
uastaret: Tanta est enim illius
om̃ipotentia: ut etiam iam amor¬
tuis resurgeres si ueniret: Proce¬
dit interea funus: longoq ordi¬
ne tristib obsequuis decoratum

Expanded text:
oneribus premitur; ut corporis oneribus premitur; ut corporis vinculis anima resolvatur. Vicit tandem succum corporis aegritudo, et caminus febrium extremo divortio de sede corporis animam compulit emigrare. Scindebant Maria et Martha germanae vestes, laniabant iratis unguibus genas, spargebant evulsos crines, ululatibus astra pulsabant: et tamen incumbentes funeri, amplexaeque corpus exanime, inania figentes oscula, saepius hoc dicebant: Poteras, miser, nec aegrotare, nec mori, si nulla ratio fecisset Christum absentem. Inter omnes enim quibus sermone medico desiderata concessit, si te quoque languentem contingeret aut videret: non te frigidi corporis sopore oppressum, non spoliatum lumine videremus: imo illo praesente non tibi febris accederet, non invaderet dolor, non aegritudo vastaret. Tanta est enim illius omnipotentia; ut etiam jam mortuus resurgeres, si veniret. Procedit interea funus, longoque ordine tristibus obsequiis decoratum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ꝑ resurrectionẽ xp̃i uincen¬
da. Aderant autẽ duȩ sorores lan¬
guenti: & casum iuuenis dolen¬
tes egrotantis. lectulo iugiter in¬
herebant: fouebant uero iacentẽ:
talibꝰ frequenter alloquiis: Paci¬
enter inquiunt sustine: fortiter
dura: noli desꝑatione corruere:
Bum enim languorem istũ for¬
titudine toleras: cum sustines:
Sed quid uos omaria & martha
ꝓgermano tantus dolor exurit:
Quid iugib suspiriis optatis mo¬
ricum fratre. In contrariũ potiꝰ
uota pectoris immutate: Preca¬
mini crementa languoris. aug¬
menta febriũ querite: & ut in ex¬
trema uitȩ limina tem¬
pestas morbi seuientis
impinguat optate. frater enim
ur lazarus cuius ingemiscitis
tanto affectu languorẽ: nisi mor¬
tuus fuerit non recipiet sanita.¬
tem: Urebat igitur egrotum fe¬
bris assidua: edax flamma pe-¬
netrabili uapore siccabat: Incũ¬
bit questionariꝰ corporis dolor:
totus homo seuientiũ morborũ

Expanded text:
ipsa per resurrectionem Christi vincenipsa per resurrectionem Christi vincenda. Aderant autem duae sorores languenti, et casum dolentes juvenis, aegrotantis lectulo jugiter inhaerebant. Fovebant vero jacentem talibus frequenter alloquiis: Patienter, inquiunt, sustine, fortiter dura, noli desperatione corruere. Dum enim languorem istum fortitudine toleras, cum sustines, Sed quid vos, o Maria et Martha, pro germano tantus dolor exurit? quid jugibus suspiriis optatis mori cum fratre? In contrarium potius vota pectoris immutate, precamini crementa languoris, augmenta febrium quaerite, et ut in extrema vitae limina tempestas morbi saevientis citius impingat, optate. Frater enim vester Lazarus, cujus ingemiscitis tanto affectu languorem, nisi mortuus fuerit, non recipiet sanitatem. 4. Urebat igitur aegrotum febris assidua, edax flamma penetrabili vapore siccabat. Incumbit quaestionarius corpori dolor, totus homo saevientium morborum
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ pigm̃tis. nec arte aliqͣ. nec re¬
medus: sed solo tantũ modo ui¬
deret sermonis imꝑio restituta:
Parua hȩc tamen ad xp̃i potentiã
uidebantur: nisi amicus xp̃i lara-¬
rus moreretur: Quẽ id̃o xp̃c uitȩ
nature restituit. ut mutaret na¬
turam. & uitȩ ordinẽ uerteret: ut
unus homo semel nasci. & bis mo¬
ri disceret: ut conditionẽ mortis
noua resurrectionis lege turbaret:
Inuadit igitur lararum ꝑnicies
inimica languoris: & fornacis fe¬
bribus anhelũ corpus exurens:
mirandi hominis robur cotidie
edax incendiũ absumebat: lace¬
bat uiscerib anhelis exestuans:
crebrisq singultib corpus excus¬
sum: migraturam de humo cor-¬
poris animã ꝓmittebat: Non ami¬
ciꝰ. non consilia. non fomenta
non artis magisterio remedia
ꝓuisa succurrunt: Om̃ia enim qͦ
ꝓsalute data fuerant: in contra¬
rium uertebant᷑: Languor enim
iste non aliquo remedio sed sola
morte fuerat finiendus: & mors

Expanded text:
nae pigmentis, nec arte aliqua, nec renae pigmentis, nec arte aliqua, nec remediis, sed solo tantummodo videret sermonis imperio restituta? Parva haec tamen ad Christi potentiam videbantur, nisi amicus Christi Lazarus moreretur. Quem ideo Christus vitae naturae restituit, ut mutaret naturam, et vitae ordinem verteret, ut unus homo semel nasci, et bis mori disceret, ut conditionem mortis nova resurrectionis lege turbaret. 3. Invadit igitur Lazarum pernicies inimica languoris, et fornace febrium anhelum corpus exurens, miserandi hominis robur quotidie edax incendium absumebat. Jacebat visceribus anhelis exaestuans, crebrisque singultibus corpus excussum, migraturam de domo corporis animam promittebat. Non amici, non consilia, non fomenta, non artis magisterio remedia provisa succurrunt: omnia enim quae pro salute data fuerant, in contrarium vertebantur. Languor enim iste non aliquo remedio, sed sola morte fuerat finiendus: et mors
Abbreviated transcription (Latin):
tutes: neq enim leuia sunt uel
impleuit: qd claudi redintegratis
gressib cucurrerunt:. & accepto
beneficio sanitatis dño gr̃as retu¬
lerunt: qd manci utrasq manus
ad celum cũ laudib leuauerunt:
qd̃ resoluta sunt mutis claustra
linguarũ: & post horrificũ uocis
inarticulatȩ mugitũ. uinculo no¬
datȩ linguę disrupto. exore diu¬
muto uerba sensibilia ꝓcesserunt:
qd̃ cecus recepit lum̃: qd̃ uiolent᷑
dolor nube crassi humoris obscu¬
rante. ab orbium sede lum̃ rapu
erat: & noctem funeratȩ frontis
excuciens: dum totũ recepit uisũ.
resurrectionẽ cecus meruit ocłorũ:
Recepit hic quide oculos: alter
accepit: & quod natura ñ dede¬
rat manus xp̃i formauit: Impo¬
suit enim fronti puluerẽ sputo
consꝑsum: & ad tactum sacrȩ ma¬
nus oꝑis disciplina festinans lu¬
om̃ia. cunctis fuere miracło dũ
fiebant: Quis enim ꝓtinꝰ saxeus¬
non mirari cogatur. cum om̃ia
membrorũ dampna non medici¬

Expanded text:
tutes. Neque enim levia sunt vel tutes. Neque enim levia sunt vel implevit: quod claudi redintegratis gressibus cucurrerunt, et accepto beneficio sanitatis Domino gratias retulerunt; quod manci utrasque manus ad coelum cum laudibus levaverunt; quod resoluta sunt mutis claustra linguarum, et post horrificum vocis inarticulatae mugitum, vinculo nodatae linguae disrupto, ex ore dividuo sensibilia verba processerunt; quod caecus recepit lumen, quod violentus dolor nube crassi humoris obscurans ab orbium sede rapuerat; et noctem funeratae frontis excutiens, dum totum recipit visum, resurrectionem caecus meruit oculorum. Recepit hic quidem oculos, alter accepit; et quod natura non dederat, manus Christi formavit. Imposuit enim fronti pulverem sputo conspersum, et ad tactum sacrae manus operis disciplina festinans luomnia cunctis fuere miraculo, dum fiebant. Quis enim protinus saxeus mirari non cogatur, cum omnia damna membrorum non medici
Abbreviated transcription (Latin):
icrt om̃s uirtutes qͣs
in terris di filius maiestatẽ suã
ꝓditurus impleuit: mirari tantũ
homines ualeant. ut uerb̃ diffi¬
nire non possint: excedit tam̃
lazarum: cui non egro reddidit
sanitatẽ: nec debilitatis languo¬
re uirib medelam ꝓtinus uerbo
restituit: ñdemq: reliquiis adhuc
animȩ possidendȩ uitam rur¬
sus reddidit: sed iam sepulto:
iam monum̃tis recondito: iam
legitimis temporũ spacus adscͥp¬
Toinferis inquilino: ab ip¬
sa sede pallente destruc̾ta
lege tartarea: mancipiũ mortis
concilia stridentiũ umbrarum:
post ꝓfundas noctis ȩternȩ cali¬
gines. uitã ducere: in conuiuio
discumbere: frui discumbentiũ
colloquio. prandere & gaudere
ꝑfecit: atq ut miracłm diuinȩ
uirtutis accresceret: dum conui¬
uis int̾rogantib tristia loca pe¬
narum. sedesq alta nocte semꝑ
siti longisq temporib ignorati
inuenerunt tandem inferm ꝓdi¬
torem: Nec leues iam p̃cesserant
in curationib multis diu̾sȩ uir¬

Expanded text:
icet omnes virtutes quas in terris Dei Filius majestatem suam proditurus implevit, mirari tantum homines valeant, ut verbis definire non possint: excedit tamen Lazarum fecit, cui non aegro reddidit sanitatem, nec debilitatis languore viribus medelam protinus verbo restituit, non denique reliquias animae adhuc possidenti vitam rursus reddidit; sed jam sepulto, jam monumentis recondito, jam legitimis temporum spatiis adscripto inferis inquilino, ab ipsa sede pallente, destructa lege tartarea, mancipium mortis concilia stridentium umbrarum, post profundas noctis aeternae caligines, vitam ducere, in convivio discumbere, frui discumbentium colloquio, prandere et gaudere fecit: atque ut miraculum divinae virtutis accresceret, dum convivis interrogantibus tristia loca poenarum, sedesque alta nocte sempesiti longisque temporibus ignorati invenerunt tandem inferi proditorem. 2. Nec leves jam praecesserant in multis curationibus diversae vir
Abbreviated transcription (Latin):
uulos iubet: ꝙ qm̃ quẽ metuat
nescit infantẽ: generalem seui¬
tiam insuspectam sibi tendit
ȩtatem: Sed quos rex impius
eximit mundo. xp̃c inserit cęlo:
impendit redemptonẽ: iam mar¬
tyrii tribuit dignitatẽ: Frigite
ergo dilectissimi fideles animos:
& choruscantẽ grãm luminis
sempit̃ni: &. impensa humane
salutis sacramenta uenerantes.
studium ur̃m his quȩ ꝓuobis
gesta sunt subdite: diligite casti¬
moniȩ puritatẽ: quia xp̃c uir¬
ginitatis est filius: Abstinete
uos acarnalib desiderus quȩ
militant aduersus animam
quẽadmodũ nos p̃sens beatus¬
apłs suis ut legimus uerbis
hortatur: Maliua paruuli esto¬
te: quia dñs gloriȩ mortalium
se conformauit infantiȩ: Secta¬
mini humilitatẽ: quam di fili
discipłos suos docere dignatꝰ
ẽ: Induite uos uirtute pacien¬
tiȩ: inqua animas urãs possi¬
tis acquirere:qm̃ qui cuncto¬
rum est redemptio. ipse est om¬
nium fortitudo: Quȩ sursum

Expanded text:
vulos jubet, et quoniam quem metuat vulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta venerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritatem, quia Christus virginitatis est filius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Malitia parvuli estote , quia Dominus gloriae mortalium se conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum
Abbreviated transcription (Latin):
non est temporis tui. Ante con¬
dendum est cuuangłium: ante
p̃dicandũ ẽ di regnum: Ante
sanitates donande:ante sunt
facienda  miracula:Cur quod
aliem futurũ est oꝑis. tui ẽẽ
uis criminis: & non habiturus
effectum sceleris. in solum te re¬
atum precipitas uoluntatis:
Nichil hac molitione ꝓficis. ni¬
chil ꝑagis: Qui uoluntate na¬
tus ẽ: arbitru sui potestate mo¬
rietur: Consummant g magi
eunte ꝑueniunt: Adorant in
carne uerbum: in infantia sa¬
pientiam: in infirmitate uir¬
tutem: &. in hominis ueritate.
dm̃ maiestatis: Utq sacramen¬
tum fidei suȩ intelligentiȩq
manifestent quod cordib ere¬
dunt. munerib ꝓtestantur:
Thus do: myrram homini: au¬
rum offerunt regi: Scientes hu¬
manam diuinamq: naturam
inunitate uenerantur:quia
quod erat in substantus ꝓpri
in ȩgyptũ exammonitione di¬
uina: exardescit frustrata in me¬
ditationib suis herodis insa¬
nia: Necari om̃s bethleem par¬

Expanded text:
non est temporis tui. Ante connon est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant ergo magi eunte perveniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis; atque ut sacramentum fidei suae intelligentiaeque manifestent, quod cordibus credunt, muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt regi, scienter divinam humanamque naturam in unitate venerantes: quia quod erat in substantiis propriuin Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes in Bethleem par
Abbreviated transcription (Latin):
qui prestitit signũ: & quod fe
nis ductum: & prȩui fulgoris
anditiũ intenta contemplatio¬
ne comitantes: adagnitionẽ
ueritatis gratiȩ splendore du-¬
cuntur. qui humano sensu
significatũ sibi regis ortũ estima¬
uerunt ineiuitate regia esse
querendũ: Sed qui serui susce¬
perat formam: & non iudicare
uenerat. sed iudicari: bethleem
prȩelegit natiuitati. hierosoli¬
mam passioni:Herodes uero
audiens iudeorũ principẽ na¬
tum: successorem fuspicatus. ex¬
pauit: & molitus necem salutis
auctori falsum spopondit obse¬
quium: Quam felix foret fi ma¬
gorum imitaret᷑ fidem: & conu̾¬
teret ad religionẽ quod dispo¬
nebat ad fraudem: oceca stultȩ
cmulationis impietas: quȩ per-¬
turbandum putas diuinum
tuo furore consilium: Dñs mun¬
di temporale non querit regnũ.
qui prestat et̃num: Quid incõ¬
mutabilem dispositarũ rerum
ordinẽ uertere: & aliorũ facinꝰ
p̃occupare conaris: Mors xp̃i.

Expanded text:
qui praestitit signum; et quod fecqui praestitit signum; et quod fecnis ductum, et praevii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi