comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut adnature uanetate⁊ei ma¬
chinatoes sufficiat. ¶Igit̃ qr
dehiis qui ex naturalib ad
his aũt que anatura remin
ꝑsingula mokuntur ninem¬
entes aliquid deẽe biis questa
tuta sunt ħ upsenti corrigi¬

Expanded text:
ut ad naturae varietatem et eius machinationes sufficiat. Igitur de his qui ex naturalibus ahis autem quae a natura rerum per singula moliuntur invenientes aliquid deesse his quae iam statuta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ximo respiciẽs penas inquib
forte dampnificatur aũ ledi¬
tur. ⁊ hanc curam iidẽs ma¬
gnum ⁊bonumlaudabit do¬
penatalia comittentib aũ
suscipientib iudicib ⁊ sin¬

Expanded text:
ximo respiciens poenam in quibus forte damnificabitur aut laedetur, et hanc curam videns magnum et bonum laudabit dpoena talia committentibus aut suscipientibus iudicibus et cin
Abbreviated transcription (Latin):
gittimoꝵ abicere.Uno eĩ hoc
mõ om̃ib huimoi naturecx¬
cessib ⁊ adimuentioĩb ĩ hiis
quui limes nõ hñt filios mede
petum corrigentes. ¶Sino so¬

Expanded text:
m abicere. Vno enim hoc modo omnibus huiusmodi naturae excessibus et adinventionibus in his qui legitimos non habent filios medempetum corrigentes. Si vero so
Abbreviated transcription (Latin):
p̃toris signacuia testĩs impo¬
nerentur. ut hoe instriꝑcitueẽ
iudeacurut testes quidẽ⁊eory
p̃sentia nno ꝯtestu testiceleb¬
randigii amrecinilid̾scẽdãt.¬
¶ Subicriptoes au̾tatestoris
qͥtestiũ exsacuꝵ cõstitutonu
obsuatoẽ adhibeantur. ¶Si

Expanded text:
praetoris signacula testamentis imponerentur: ut hoc ius tripertitum esse videatur, ut testes quidem et eorum praesentia uno contextu testamenti celebrandi gratia a iure civili descendant, subscriptiones autem testatoris et testium ex sacrarum constitutionum observatione adh
Abbreviated transcription (Latin):
forma façiẽdoꝵ testõꝵ ĩtrodre¬
tac̃iiure eĩ honoaiõ. nlłaema¬
cipato desidabat s seꝑce̾cestiũ
signa sufficiebãt. cñ iure cimili
signa testiũ nõ erant nec̃cia.
¶ Scũpanlatintam exusu

Expanded text:
forma faciendorum testamentort: iure enim honorario nulla emancipatio desiderabatur, sed septem testium signa sufficiebant, cum iure civili signa testium non erant necessaria. Sed cum paulatim tam ex usu
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ prop̾tio quodã mo em cuxi¬
patõis ⁊in humanũ quidem
accedebat. ut filius reꝵ suam
defrauden turaqd honoris ei
statiumus ut pares ꝓt̾cia bõ¬

Expanded text:
i pro pretio quodammodo emancipationis, et inhumanum quiddam accidebat, ut filius rerum suarum defraudetur, et, quod honoris ei statuimus, ut parens pro tertia bo
Abbreviated transcription (Latin):
qũa proxie ex posuimuside ẽ
Exhiis itaq apparet ꝑliberos
homines quosn mrue stroꝰ
subiectos hẽtisn bona fide
possidetis. ¶te palienos ser

Expanded text:
quam proxime exposuimus, id esEx his itaque apparet, per liberos homines, quos neque vestro iuri subiectos habetis neque bona fide possid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuti sunt̃d ad dominũ p¬
prietatis ꝑcineat ĩtaq siis ẜ¬
uus hr̃s institutus sit. legͣtũ¬
usufructuario. s dũo prõpri¬
etatis acquirit¶/ de płac ⁊ de
eo quiau bͥ bõa froc possidetur.
qd̾ eĩ placuit deusufructu aĩo.
Idem placet ⁊ debona fide pore.
itaq qd ex̃ duas istas cãs ac¬

Expanded text:
secuti sunt, id ad dominum proprietatis pertineat. itaque si is servus heres institutus sit, legatumusufructuario, sed domino proprietatis adquiritur. idem placet et de eo qui a vobis bona fide possidetur, od enim placuit de usufructuario, idem placet et de bona fide possessore. itaque quod extra duas istas causas ad
Abbreviated transcription (Latin):
car̾ut. lcaus euẽtu. res eĩ cui
date st̃ reutãt᷑ adlucrũ. nec ĩt̾
is difficultatib opprimatim.
aduẽtitiis ⁊̃ cumusare põdib.
Res no q̃ mẽoratis ecũs lucra¬
tiuc semeł nom̃ exordiũq sor

Expanded text:
eventu res eius cui data est vertatur ad lucrum, nec inter is difficultatibus obprimatur, adventiciis etiam cumulare ponderibus. Res vero, quae memoratis causis lucrativae semel n
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ solum corporib. s ⁊ sub¬
stantiis laborãtes. Possinrer¬
dereuctis abhac luce fuent sb̃¬
tractus. quaꝵ un a curiali em
nupsit ciuitus. aliis filiab
que adhuusmoĩ uotiño mi¬
granennt uł exͣneis in reliqͣm
pte br̃dib derelictis / nõ indi
cune ex siũa legis cheodosi aẽ
adapoloniũ scupte satiffier. s

Expanded text:
ut non solum corporibus, sed etiam substantiis laborantes possint curderelictis ab hac luce fuerit subtractus, quarum una curiali eiusdem nupserit civitatis, aliis filiabus, quae ad huiusmodi vota non migraverint, vel extraneis in reliquam partem heredibus derelictis, non videri curiae ex sententia legis theodosianae ad apollonium scriptae satisfier
Abbreviated transcription (Latin):
q̃donationequieqũa desnis o¬
penb largiatur memorate de¬
scriptoĩs cess indictiosẽq ex
diuerso. ut si uł postenores ad
maiores p̃dea sibi osang̾nita¬
ce demiẽtos p̾futis tituł. su as
cõferant facaltates. nullius
accessione grauanums. Huiu¬
scemoi libalitas honeretur.ĩ¬

Expanded text:
donatione quicquam de suis opibus largiatur, memoratae descriptionis cesset indictio: eque diverso ut, si posteriores ad maiores praedicta sibi consanguinitate devinctos praefatis titulis suas conferant facultates, nullius accessione gravaminis huiusmodi liberalitas oneretur: i
Abbreviated transcription (Latin):
imposuerimus penam facilia
aut siquid aliud iã lex dixit.
difficulter accedere nam plun
ficilem esse curatoruicansa
essitatem exlegibus eẽ cura¬
toribus minorum peccunias
feneraa. sereanre ieponere at¬
q serriare. quoniam melius
est eras man diquis tu tamẽ
manere quarisinuiun appe¬
titione ⁊̃ antiõ peccma¬

Expanded text:
inposuerimus poenam, facilia aut si quid aliud lex tam dixit adifficulter accedere nam plurficilem esse curatorum causamessitatem ex legibus esse curatoribus minorum pecunias fenerare, sed caute reponere atque servare, quoniam melius est in antiquis eis tutamen manere quam usurarum appetitione etiam antiqua pec
Abbreviated transcription (Latin):
queunt existimamnus. ¶tũ
aigitur eminentia quenisa
cias quibus preestutens i¬
omnibus faciat mãi festar
utimlũ lateant q̃ a nobpie
ꝯprosubiectorumpronioẽ¬

Expanded text:
queunt existamus. Tua igitur eminentia quae visa cias quibus praeest utens omnibus faciat manifesta, ut nullum lateant quae a nobis pie et pro subiectorum provide
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑomnempgens mam
utilitarem adoles entis ag¬
ens qdtrĩ non excipiet eum̃
aritlociniis neq alegis or¬
dine sexcautionem faciet ad
cura eas propt iuris mrãdi
memoriam fcãmħlex ano¬
bis precunte la sit posita hor

Expanded text:
quia per omnem pergens viam utilitatem adolescentis agit. Quod tamen non excipiet cum a ratiociniis neque a legis ordine, sed cautiorem faciet ad circa eas propter iurisiurandi memoriam factam. Haec a nobis lex pro cautela sit po
Abbreviated transcription (Latin):
ca re procal expelli ne exħi põ
hostrm anõ curatorẽ ad ole¬
one aduersus minorẽ. sineã
frt se caurum ꝓp ħ qd̃ ex stu¬
dio adu̾sus hanc legem no¬
stram fimentur si siquis
aperte obligatus castes̃ tu
fuerit ꝑscruratus ꝯcessioẽs ĩ
semetim autpdonatione
cuit ꝑuendicionẽ aut alioqͦ¬
lib egerit mosciat oĩomi fir

Expanded text:
ea re procul expelli, ne ex hoc ipso hostem et non curatorem adoleone adversus minorem, si vera fuit, se casurum, propter ex studio adversus hanc legem nostram figmentum. Sed si quis aperte obligatus existens tafuerit perscrutatus et cessiones in semet ipso aut per donationem aut venditionem aut alio quolibet egerit modo, sciat
Abbreviated transcription (Latin):
oromans illud male postmo¬
dum dum acira cessauit ⁊la¬
tere fecent qo maligne egiofo¬
te runc iomnon curtor exisses
cessione accipiat areri ma

Expanded text:
dinans illud male postmodum, dum a cura cessaverit et latere fecerit quod maligne egit, forte tunc iam non curator existens cessionem accipiat et rem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ducto intraꝓĩtias
transmannas stre¬
ruussimomunte primi ordĩs co¬
mitraa sũrut osecuti. ea reuere¬
tia altissiror dignitatũ uiris sõ¬
iugatur. ut hus locumprẽrit q

Expanded text:
ducto intra provincias transmarinas strenuissimo milite, primi ordinis comitivam fuerint consecuti, ea reverentia altissimarum dignitatum viris subiungantur, ut his locum praestent,
Abbreviated transcription (Latin):
uciles admilitia eudatam iusi
fuint mea durare. Suuio muni¬
mẽ ydonei sunt. ea prinan.sur
illis aũt ẜuis qui militaunt. ⁊
diey spatium abeotbronumerã¬

Expanded text:
utiles ad militiam eis datam visi fuerint, in ea durare, sin vero minime idonei sint, ea privari. Super illis dierum spatium ab eo tempore connumeran
Abbreviated transcription (Latin):
debiebit sublimitas tñ¬
a. fietoiom. uł saltuenses. aũ
ultro se offerentes admilitiam
suscipiantur arriatam. aũ co¬
gantur muiti. ¶oop̃r.

Expanded text:
debebit sublimitas tua, ne coloni vel saltuenses aut ultro se offerentes ad militiam suscipiantur armatam aut cogantur inviti. Imp.
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo dignitatio qũa sollicitudo
media presditerit. aut retinẽdi
str atonis obtemptu. Um̃ priore
cinguio des stendi monẽte tñ ĩ¬
nara nobis elemẽtia ubum eẽ
cunctis prospeximns. similitia
qua discedendũ ẽ int̾ras hãnt᷑.
quas nolentib licer distrabere.
quialios cam coferendi. a p̃cias¬

Expanded text:
sollicitudo media praestiterint, aut retinendi istrationis obtentu, verum priore cingulo desistendi. Monente tamen innata nobis clementia liberum esse cunctis prospeximus, si militia, qua decedendum est, inter eas habetur, quas volentibus licet distrahere, et in alios eam conferendi et pretia
Abbreviated transcription (Latin):
patica. uectigalia quenulgo
drr tholonca monete.mũle¬
tarperiar q opendia bona ua¬
cantia⁊ quent indigirs iegi¬
baufenintur. nisique sp̃alir
quibdã ocedũtur. Et bona cẽ¬
hentiũmcestas nuptias. con
dempnatoꝵ ⁊ pioscnptor.s¬

Expanded text:
ripatica, vectigalia, que vulgo dicuntur tholonea, monete, mulctarum penarumque compendia, bona vacantia, et que indignis legibus auferuntur, nisi que spetialiter quibusdam conceduntur, et bona contrahentium incestas nuptias et dampnatorum et proscriptor
Abbreviated transcription (Latin):
collata adrenouãda sui resta¬
nrãda puiblica mema dispen¬
sata profitiat. Indefensa uco
curaꝓspiciẽtes. nequis adu̾s
lmpossit ĩ ꝯmodũ s ut siñ i¬

Expanded text:
collecta ad renovanda sive restauranda publica moenia dispensata proficiat. Indefessa vero cura prospicientes, ne quis adversus liri possit incommodum, sed sine
Abbreviated transcription (French):
tꝯ. eulatꝰ et ululatꝰ. luctꝰ et cruciato stuidor et claceñ
timor et tremor dolor et labor. ardor et fetor obscu¬
uitas et ampietas. ac̾bitas et asperitas calamitas et
egestas. angurtia et t̾sticiõ obliuo et ꝯfritio torsiones
et pimiciones. amaricudiẽs et t̾rores srames et siris
Frigus et canina sulphur et ignis ardẽs in secula se¬
culorum amen.

Expanded text:
tus et ululatus et cruciatus, stridor et clamor, timor et tremor, dolor et labor, ardor et fetor, obscuritas et anxietas, acerbitas et asperitas, calamitas et egestas, angustia et tristitia, oblivio et confusio, torsiones et punctiones, amaritudines et terrores, fames et sitis, frigus et cauma, sulphur et ignis ardens in secula seculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ece gͦ dies diñ beniet crudelis et indigͣcoẽ plenꝰ¬
et ire et suroris ad ponẽdã t̾rã in sollicicudine¬
Aet pccõres eius ꝯterendos de ea qm̃ stelle celi et
splendor earũ nõ expandẽt lumẽ suũ obtenobt᷑ꝰ ẽ sol i
ortu suo et luã nõ splendebit in luẽ suo et uisitabo sũ

Expanded text:
e ergo dies Domini veniet crudelis, et indignationis plenus, irae et furoris, ad ponendam terram in solitudineet peccatores ejus conterendos de ea; quoniam stellae coeli et splendor earum non expandent lumen suum, obtenebratus est sol in ortu suo, et luna non splendebit in lumine suo
Abbreviated transcription (French):
abs fede̾ sine mia dalibꝰ et peioribꝰ mũdo iste r̾pletꝰ habũ¬
dot he̾tiais et scismaticꝭ ꝑfidis tyrãnis simoĩacis et ypoctis
ambiciosis et cupidis raptoĩbꝰ et p̃donbꝰ biolẽtis et exat¬
toriłꝰ usurariis et falsariis impiis et saclegꝭ ꝓditoribꝰ et
mẽdacibꝰ adulatoril et fallatibꝰ. garrut et bersutis gu¬
losis et ebriosis adulteis et ĩcestuosis molłibꝰ et ĩmũdis pi¬
gris et negligẽtibꝰ. bariis et ꝓdigis impetuosis et iraꝯdis
inpacientib et ĩꝯstãtibꝰ beneficis et auguridꝰ ꝑiuris et exͣcti¬
lꝰ p̃sũp̃tuosis et arrogãtibꝰ incrudelilꝰ et indesꝑatis deinde
bmiusis uiciis irreticis porro sic̃ sum deficiãt et sĩc fluit ce̾a

Expanded text:
 4 Talibus et peioribus mundus iste repletus habundat hereticis et scismaticis, perfidis et tyrannis, simoniacis et ypocritis, ambitiosis et cupidis, raptoribus et predonibus, violentis et exactoribus, usurariis et falsariis, impiis et sacrilegis, proditoribus et mendacibus, adulatoribus et fallacibus, garrulis et versutis, gulosis et ebriosis, adulteris et incestuosis, mollibus et immundis, pigris et negligentibus, vanis et prodigis, impetuosis et iracundis, impatientibus et inconstantibus, veneficis et auguribus, periuris et execratis, presumptuosis et arrogantibus, incredulis et desperatis, demum universis vitiis irretitis. Porro, «sicut deficit fumus
Abbreviated transcription (Latin):
et horribit et ꝯu̾tet corda prm̃ ĩ filios et cor filiorũa
ducentis sexagĩta. amicti saccis et cũ fui̾e testiõniũ siũ
bescia q̃ ascendet de abisso faciet adu̾ssꝰ eos bellũ et uĩcet
illos et occidet et corꝑa illorũ iacebut in placeis cĩtatis
magne ubi dñs illorũ crucifipꝰ est et pꝯꝰ tres dies et di¬

Expanded text:
ios et cor filiorum ad ducentis et sexaginta amicti saccis». «Et cum finierint testimonium suum, bestia que ascendet de abysso faciet adversus illos bellum, et vincet illos et occidet. Et corpora eorum iacebunt in plateis civitatis magne, ubi Dominus illorum crucifixus est». «Et post tres dies et di
Abbreviated transcription (Latin):
et domus proceges curpitudinẽ ⁊uc̃ aut̃ gulo¬
sis nõ sufficiãt fructꝰ arboris ⁊rõ gĩa legu¬
iminũ nõ radites arborũ ⁊õ pisces maris. nõ bestie
Q̃ laute oꝑan᷑ officio mĩstrorũ. alius ꝯtendit et colas
in artẽ Et satĩtas tnͣseat mesuriẽ et fastidiũ e̾uocet ap¬
petitũ ad dirigendũ gulam nõ ad sustentandũ noͣ nõ
ad nccĩtatẽ suppledã ẜ ad auiditatẽ implendã Ceterũ

Expanded text:
 Nunc autem gulosis non sufficiunt fructus arborum, non genera leguminum, non radices herbarum, non pisces maris, non bestie que laute parantur officio ministrorum. 2 Alius contundit et colat,in artem, ut saturitas transeat in esuriem, ut fastidium revocet appetitum, ad irritandam gulam, non ad sustentandam naturam; non ad necessitatem supplendam, sed ad aviditatem exple
Abbreviated transcription (Latin):
mierit in t̾re plue eingilabũt aͥ in uitã et̾uã a ͫ in oꝓpbriũ
Et bideat̃ sꝑ Saloñ mortuo hoĩe impio n ͣ spes erit de eo
hic bibet de biõ ire dei et cruciabĩ igne et sulphine Et fu¬
mus tormẽtorũ eiꝰ ascẽdet ĩ scla scłoꝵp nec hẽb ͭ r̾q̾em
die ac nocte qͥ adorauit̾ hostia et yͣginẽ eiꝰ Cõfirmat hoc

Expanded text:
re evigilabunt, alii in vitam eternam, alii in opprobrium ut videant semper». «Mortuo homine impio, nulla spes erit de eo»hic bibet de vino ire Dei et cruciabitur igne et sulphure: et fumus tormentorum ascendet in secula seculorum, nec habebit requiem die ac nocte qui adoraverit bestiam et ymagine
Abbreviated transcription (Latin):
crescẽ Qd baniꝰ ꝙͣ ornae̾ mẽsã in accilibꝰ picturacis cultel¬
lis elore manicatis uasis aureis bascłis argẽteis. cuppis
et mapis nataliłi et gradalibꝰ sucellis et cocleariba b
facicłis et solariis batiliłꝰ rurceoł capsuł et flabell̃ Quid
ꝓdest pingẽ cameras uictare ꝑtitas. palliae̾ bestimẽtũ

Expanded text:
re, quid vanius quam ornare mensam mantilibus picturatis, cultellis ebore manicatis, vasis aureis, vasculis argenteis, cuppis et nappis, varalibus et gradalibus, scutellis et coclearibus, fuscinulis et salariis, bacilibus et urceolis, capsulis et flabellis? 4 Quid prodest pingere cameras, ditare pert
Abbreviated transcription (Latin):
s reperit ad effectũ facultatẽ et adiacẽciã hec oẽ etatẽ
corrumpit. oenĩ serũ ꝯfundit. cem̃ ordinẽ soluit. oem̃ gdi
ꝑuertit inuadit enĩ iuuenes et senes mares et fennãs
prudentes et inħipiẽtes srĩores et inferiores ad ex̃mũ
te filium uenis agitant in cubili mãe uero uirgĩs of¬
ferañt in altare De diuersis spẽbꝰ lioĩe in¬
Dis enĩ multiplices spẽs potit᷑ explicare hec enĩ¬
penthapołi cũ adiacẽti regõe subuercit. sychen
cũ ppło interemit et adnã filios inde ꝑcussit Iu¬
deũ et medianniẽ in regiõẽ ꝑcussit. trãsfodit tribũ bria¬
mĩ ꝓ bxore leuite deleuit stilios leui sacdotes in bello
ꝓstratit hec uria occidit. ameon int̾fecie pbros lapi

Expanded text:
atem corrumpit, omnem sexum confundit, omnem ordinem solvit, omnem gradum pervertit. Invadit enim senes et iuvenes, mares et feminas, prudentes et simplices, superiores et inferiores, ad extremte filium Veneris agitant in cubili, mane filium Virginis offerunt in altari. XXIII De diversis speciec eniPentapolim cum adiacenti regione subvertit, Sichem cum populo interemit, Her et Onam filios Iuda percussit, Iudeum et Madianitidem pugione transfodit, tribus Beniamin pro uxore levite delevit, filios Eli sacerdotis in bello prostravit; hec Uriam occidit, Ammon i
Abbreviated transcription (Latin):
spacio tꝑis uix sic totid̃ momẽtorũ. ꝯtempni᷑ medioc̾tas
et sr̃fluitas affecta᷑ Et in diu̾sitate ciborũ et auiditate
saporũ. aiidicas nescit modũ et sr̃flitas seu uoracitas
nescit mensurã s inde graua᷑ sconiaeꝰ. eurbatur sensus
opp̾nis intellectꝰ Et iñ nõ sanitas ẜ morlꝰ et mors rͥqu

Expanded text:
spatio loci vix sit totidem momentorum. 3 Contempnitur mediocritas et superfluitas affectatur. In diversitate ciborum et varietate saporum ariditas nescit modum et voracitas excedit mensuram. Sed inde gravatur stomachus, turbatur sensus, opprimitur intellectus; et inde non sanitas, sed morbus et mors.
Abbreviated transcription (Latin):
et uermes Oes eñ ĩ pulue̾ dorimerũt et uerines oꝑiẽt
eos. sit bescim̃tũ sic ꝯmedͭ eos bermnis. sic̃ larã sit deul¬
ror mea bermibꝰ hõ puciẽdo et filii eiꝰ uermes exͣ ti¬
de soncone ꝑ ardorẽ libidio putfacto cꝯ tand̃ cadaui q̃s
sumebres uerines ꝯsistũt et assisstẽt. biiꝰ genuit pediclos
et lumbtos mortuus gnãbit uermes et imuiscas. uniꝰ ꝓducͭ
stercꝰ et uomitũ mortuꝰ ꝓducet putre dinẽ et fetorẽ biuꝰ
hoiẽ unicũ inpĩgauit. S mortuꝰ uermes płimos ĩpĩgab ͭ

Expanded text:
e dormient et vermes operient eos». «Sicut vestimentum sic comedet eos vermis, et sicut lanam sic devoror mea vermibus’». «Homo putredo et filius homine per ardorem libidinis putrefacto, cuius tandem cadaveri quasi funebres vermes adsistent. Vivus genuit pediculos et lumbricos, mortuus generabit vermes et muscas; vivus produxit stercus et vomitum, mortuus producet putredinem et fetorem; vivus hominem unicum impinguavit, mortuus vermes plurimos impinguabit.
Abbreviated transcription (Latin):
giis diuitũ cam̃ cũ mag̃ instã ꝰͣ ꝓmoueris in illis rigo¬
rẽ astenditis cũ istis ex mãsuetudiẽ disrensatis. illos cũ
istos subclr̃ ascultatis Clamat pauꝑ et nulłꝰ exaudit lo
diues et oĩs appland ͭ diues loqutꝰ ẽ et dẽs tacueriũ ĩ ecc̃¬
poup loqutꝰ e et diꝯt qd̾ est et si se onderit subaltet illu
elamat snn patiẽs et nillꝰ ex audit Bocifea ͥ et nõ ẽ qni
dicet si forte panperũ cãs suscipitis illos r̾misso feuetis
cio aut̃ diuicĩ com assumneis illos ꝑtinacit̾ adiuuatis
pauꝑes despicitis duntes honoratis ustos ruerẽt᷑ assum¬

Expanded text:
gitis, divitum causam cum instantia promovetis: in illis rigorem ostenditis, cum istis ex mansuetudine dispensatis; illos cum istos subtiliter abscultatis. Clamat pauper et nullus exaudit, loquitur dives et omnis applaudit. «Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et illum». Clamat vim patiens et nullus exaudit, vociferatur et non est qui iudicet. 3 Si forte pauperum causam suscipitis, illos remisse fovetis; cum autem divitum causam assumitis, illos pertinaciter adiuvatis. Pauperes despicitis, divites honoratis; istis reverenter assur
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑẽ adducit in mũdũ. notura pauꝑẽ redutͭ
de mumdo rudũ eiũ t̾ra suscipit et nudũ t̾ra¬
suscipiet Cupido aut̃ cupit curat fi diues in mũdo e̾es¬
truã inꝙͥ horrea mea et maiora horũ faciã et illuc
ꝯg̾gabo oĩa q̃ nata st̃ iͦ et oiã boã meo e tu stulte hac

Expanded text:
pauperem adducit in mundum, natura pauperem reducit a mundo. Nudum enim eum terra suscepit et nudum suscipiet. Cupidus autem cupit et curat fieri dives in mundo. «Destruam, inquit, horrea mea, et maiora horum faciam et illuc congregabo omnia que nata sunt michi et omnia bona mea». Sed: «O stulte, hac
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtũ et bariã suꝑꝑlecciłe ut płiꝰ nrĩs sepe fit cultus uxo¬
ris ꝙͣ sensus marici. alioqiũ ꝑ dies et noctes suspirat et pl¬
git garruit et murinurat sa st̃ eñ q̃ nõ sinũt hoĩe in
domo mane̾ fumus et scillicidũ et uxor mala illa inꝙͥ or¬
tor ꝓcedit in publicũ hic ab hoĩbꝰ honolr᷑ Ego miẜam quẽ
tu dñãrp seu feiãrp sola despicior a cũctis ꝯtep̃nor sola lblt di¬

Expanded text:
ornatum et variam suppellectilem, ut pluris sit sepe cultus uxoris quam census mariti; alioquin per dies et noctes suspirat et plangit, garrit et murmurat. Tria sunt enim, que non sinunt hominem in domo permanere: fumus, stillicidium et procedit in publicum, hec ab omnibus honoratur: ego miserrima in conventu mulierum sola despicior, a cunctis contempnor’. Sola vult di
Abbreviated transcription (French):
ꝙ etalla cindũt et conflant lapides sculpãt et poluit lic
succindũt et dolãt. telas ordiũ᷑ et texus uestes incidũt et qsu¬
mũt edificauit domos plantat ortos excolũt ags pastuãt
uineas succendũt clibaos exͣhũc molendina piscã᷑ benã
et aucupã: meditan᷑ et cogitãt ꝯsilia᷑ et ordinãł q̃ ũła r
et litigat diriipius et sura᷑ decipiut̃ et mẽcia᷑ ꝯtedut et pli¬

Expanded text:
Metalla cudunt et conflant, lapides sculpunt ei poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt vestes, sincidunt sic et consuunt, aedificant domos, plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibanos, exstruunt molendina, piscantur, venantur et aucupantur. Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sepłtrũ deabatũ incus aut̃ plenũ spurcicia yacinctꝰ
et purpura coctꝰ et biirꝰ ĩ liõ putrescũt. aurũ et arg̃¬
tũ lapides et gẽme in luto sordescũt Digas et ptas
male iacent in pulus. hoĩ et gła male sedẽt in cine̾ Qd¬
gͦ sr̃bie pbulatĩa deliata et mogticas sumbrias diued
ille q̃ indueba᷑ purpurea et bisso sepltus est ĩ inferno

Expanded text:
ntus autem plenum spurcitia? Iacintus et purpura, coccus et bissus in limo putrescunt, aurum et argentum, lapides et gemmae in luto sordescunt. Dignitas et potestas male iacent in pulvere, honor et gloria male sedent in cinerbe philacteria dilatas et magnificas fimbrias? Dives ille, qui induebatur purpura et bisso, sepultus est in inferno.
Abbreviated transcription (Latin):
Dilis ꝯdicoĩs huoe indig̾tas indigͣ. uilitatis huae
ꝯdicõ herbas et arbores inuesticgã ille de se ꝓdicũt
flores frondes et srictꝰ et cu de te lendeo pediculos¬
et lumbricos ille de se fundũt oleũ uinũ et balsanũ Et cu
de te spucũ brinã et scercꝰ ylle deͤ. spirat̃ suoui ͭ ͤ̃ odoris et nn

Expanded text:
ilis conditionis humane indignitas, o indigna vilitatis humane conditio! Herbas et arbores investiga: ille de se producunt flores, frondes et fructus, et tu de te lendes, pediculoset lumbricos. Ille de se fundunt oleum, vinum et balsamum, et tu de te sputum, urinam et stercus; ille de se spirant suavitatem odori
Abbreviated transcription (French):
ocłi et uaxillat̃ carticłi Rares effluut et c̾ues deficiũt tre¬
mit tactꝰ et deꝑit actꝰ d̾entes putrescũt et aures surdes¬
cĩt ssenex facile ꝓueca᷑ et difficile r̾uoca᷑ Cito credit Et tar¬
de discredit Denax et cupida q̃tis et q̃rulus uelex ad loq̃d¬
bituperat pñs et ꝯmẽdat p̃teritũ suspirat et auxia᷑ tor

Expanded text:
oculi, et vacillant articuli, nares effluunt, et crines defluunt, tremit tactus, et deperit actus, dentes putrescunt, et aures surdescunt. Senex facile provocatur, difficile revocatur; cito credit, et tarde discredit, tenax et cupidus, tristis et querulus, velox ad loquendvituperat praesens, commendat praeteritum, suspirat et anxiatur, torp
Abbreviated transcription (Latin):
pius egerit qd̾ t̾pius ingerit superius et infis
orribile flacũ exp̾mes et abhoĩabile flatũ enneten
sula ꝑ adisũ clausit pͥmogenitũ reddidit suspendit
pastorẽ decollouit baptam Naburdadã. pnͣceps cotorũ
nocte int̾fectꝰẽ a caldeis. sedit apłs manducae̾ et bilẽ

Expanded text:
pius egerit quod turpiter ingerit, superius et inferius horribilem flatum exprimens, et abhominabilem sonum emittens. Gula paradisum clausit, primogenita vendidit, suspendit pistorem, decollavit Baptistam. Nabuzardam princeps cocorum nocte interfectus est a Caldeis. «Sedit populus manducare et bibere,
Abbreviated transcription (Latin):
e ã qi pauper cũ ĩ młis sit diuiais. auarꝰ et infernus
ctqͣ ꝯmedit et nõ digit recipit et nõ redd̾it auaro net
ꝯpacientib̾ꝰ ꝯpati᷑ nec miseris misere᷑ ẜ offendit deĩo
offendis seipiñ offendit ꝓxim rrã deo decinet debita
ponuo denecat necessaria sibi subtħit optia deo ĩgͣtꝯ
ponno ĩpio sibi cũdelis. uiro cupido et tẽoci sin r e

Expanded text:
. Avarus et infernus uterque comedit et non digerit, recipit et non reddit. 2 Avarus nec patientibus compatitur nec miseris miseretur, sed offendit Deum, offendit proximum, offendit seipsum. Nam Deo detinet debita, proximo denegat necessaria, sibi subtrahit opportuna. Deo ingratus, proximo impius, sibi crudelis. «Viro cupido et tenaci sine
Abbreviated transcription (Latin):
magͣtes ĩdigeat ip̃ẽmet freꝙ̃t᷑ experior opes itaq nõ faci¬
ut̃ diuitẽ ẜ egenũ uñ qͥd bersificatorait Cui sacꝭẽ qd h sacꝭ
satis illũ ꝯstat hr̃e Cui nł ẽ qd̾ h satis illũ ꝯstat egere gͦ
facit bntus nõ copia sufficiẽtẽ Et nõ pauꝑtas ẜ mentis
balam mella redargnit Et pedem sedentis accrauit
qr captꝰ cupiditate ꝑmissorũ disposuerat maledice

Expanded text:
magnates indigeant, ipsemet frequenter experior. Opes itaque non faciunt divitem, sed egenum. Unde quidam versificator ait: Cui satis est quod habet, satis illum constat habere. Cui non est quod habet satis, illum constat egere. Ergo facit virtus, non copiam sufficientem, et non paupertas, sed mentis Balaam asella redarguit, et pedem sedentis attrivit, quia captus cupidine promissorum disposuerat maledice
Abbreviated transcription (Latin):
habere tꝑalia ad possidenbũ n ͨ ego qui epũs sum habẽ debeo insi
tantũ ad dispensaudũ  qm̃ boua eccłiaꝵ prĩmoniũ panpeꝵ sũt
yponensis eccliã ꝯserare eidet᷑ idiuitibꝰ largiant᷑. quod bñ feci
huensq mam ꝯsanguineos habeo et nobiles se dice̾ nõ erubestũt
ad me epcũ ueniũt aliqũ cũ ninis aliꝙũ cũ blandimẽt ꝭ dicẽ¬
orõnibus mediantibꝰ consang̾neũ aliquẽ me ditasse non recolo

Expanded text:
ralia ad possidendum: nec ego, qui episcopus sum, habere debeo, nisi tantum ad dispensandum; quia bona Ecclesiarum patrimonium pauperum sunt. Hipponensis Ecclesia conservare videtur, divitibus largiantur, quod bene feci huc usque. Nam consanguineos habeo, et nobiles se dicere non erubescunt. Ad me episcopum veniunt, aliquando cum minis, aliquando cum blandimentis dicena, et vestris orationibus mediantibus, consanguineum aliquem me ditasse non recolo.
Abbreviated transcription (Latin):
co non prꝑit peꝑcit s pro
nob̾ oĩb tradidit eum. si dm̃
pamare pigebat saltẽ rea¬
mare nõ pigeixat ulła. ẽ .n.
maior ad maiorem ĩnitacõ
ꝙͣ pͥuenire amando. ⁊ in mis
durꝰ ẽ aĩmꝰ qui dilcõem sino¬
lebat impend̾e noluit repẽ¬

Expanded text:
co non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum , si amare pigebat, saltem nunc redamare non pigeat. Nulla est enim major ad amorem invitatio, quam praevenire amando; et nimis durus est animus qui dilectionem si nolebat impendere, nolit repe
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯf ͦ. Resisro seductõibus
ocłoꝵ meoꝵ ne ĩplicẽtur
am tuam d̾s meusa engo
ad te ĩ insibiles ocłos ut tu
euellas delaq̃o pedes mees.

Expanded text:
e cupio. resisto seductionibus oculorum, ne implicentur am tuam, et erigo ad te inuisibiles oculos, ut tu euellas de laqueo pedes meos.
Abbreviated transcription (Latin):
Epc̃ cumiloco mut m̃
tem nonsibi c̾dat solam let¬
cõnẽ ⁊ orõnẽ suffic̾e ut remo¬
tus studeat sed̾e ⁊ demanu
mĩme fructifitare. s largã
totam̃te fr̃nitas ur̃a se
exhib̾e feninat ĩ ꝓsꝑis hu¬
tam amitãbonis ꝯiam¬

Expanded text:
ei, cum loco mutet et mentem. Non sibi credat solam lectionem et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere, et de manu minime fructificare: sed largam fraternitas vestra se exhibere festinet, in prosperis hutam, amicam bonis
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeus. aliena dap̃na ꝓpͥa
reputans. dealienis gau¬
diis tanꝙͣ de ꝓp̾is exultans.
ĩcorri ᵈ ͥ ᷤ uicus seuiens. In
fouendis u̾tutib audito¬
iudiciũ sñ ira teneus ĩtrã¬
quilli ͭ ͤ autẽ seu̾itans sẽ

Expanded text:
ongaudens, aliena damna propria deputans, de alienis gaudiis tamquam de propriis exultans, in corrigendis uiciis pie seuiens, in fouendis uirtutibus auditoiuditium sine ira tenens, in tranquillitate seueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
as. anforte monte extidit
⁊ saluator ĩ em̾igłio dicit. ui¬
gilate qr nescitis u diẽ n ho¬
ram. qͣ pp̃ discute torporis
mertiam semꝑq mem̃to
qr regnũ celoꝵ nontepidi
non molles uet desides s uio¬

Expanded text:
An forte mente excidit quod Salvator in Evangelio dicit: Vigilate, quia nescitis diem, neque horam ? Quapropter discute torporis inertiam, semperque memento quia regnum coelorum non tepidi, non molles, non desides, sed vio
Abbreviated transcription (Latin):
curritur sclero passit ad
oĩ ẽtate. Eł ordine ad octis
ꝑit̾ ⁊ in doctis ad eccͣisticas
bitõ slbtile malum. setre¬
tũ uiriis pestis occultado¬

Expanded text:
curritur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas bitio subtile malum, secretum virus, pestis occulta, do
Abbreviated transcription (Latin):
tis u̾tute ꝯtempsi̾t curtu tamr¬
dias ꝙnatꝰ es appetas ꝙ in debi¬
um est. cur ea queadusumt
diuturna eẽnon possunt ad
supplicia duiturna depost as
caue uisidias cane fraudet dg̃

Expanded text:
tis virtute comtempsit: cur tu fastidias quod natus es, appetas quod indebitum est? Cur ea quae ad usum tibi diuturna esse non possunt, ad supplicium diuturna deposcas? Cave insidias, cave fraudes. Et
Abbreviated transcription (Latin):
racõem mltũ int̾eit siue¬
scit illum falsum uirat᷑¬
um auscit. si .ii. nescit
⁊ iõ dicit. uira mͥ ut sides
ei fiat. ñ auded dr̃e eẽp

Expanded text:
rationem, multum interest, si nescit illum falsum juraturum, an scit; si enim nescit, et ideo dicit, jura mihi, ut fides ei fiat, non audeo dicere
Abbreviated transcription (Latin):
sołouẽ nr̃am ⁊ blata cum la¬
crimis bmñgnutate ĩtis sacͥ
altaris hosuia suffragatur
qr is qui inse surgens amor¬
tuis iam non moritur. Adhut

Expanded text:
onem nostram, oblata cum lacrymis et benignitate mentis, sacri altaris hostia suffragatur, quia is qui in se surgens a mortuis jam non moritur, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cetͥis reb cum se cognosc̃
excellat eandẽ tñ .I. be¬
snas recligã si se nosse de¬
sierit. nam cet̾is aiãntib
sese ignorare nͣ est. hoĩb¬

Expanded text:
ceteris rebus cum se cognoscit excellat, eadem tamen infra bestias redigatur si se nosse desierit; nam ceteris animantibus sese ignorare naturae est, homin
Abbreviated transcription (Latin):
ut gͦ. ne ra ordinata sit pie¬
ut sciat quid ex iudicõ pum¬
at. uł quid ex mmĩa dimictat.
dinem. ut cũ udet quid agẽd̾
sit hoc agͥe ꝑ mentis fortitu¬
dinera possit. s sepe fortitudo
ꝯsilĩ ut ꝓuidendo p̾muniat

Expanded text:
Ut ergo vera et ordinata sit pieut sciat quid ex justitia puniat, quid ex misericordia dimittat. dinem, ut, cum videt, quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit. Sed saepe fortitudo consilium, ut praevidendo praemuniat
Abbreviated transcription (Latin):
humangm̃s exordio mas
norãt fingas quid poit
hanc uitum recipias sr.n.
pie ⁊ taste uixens sũ fine
gaudelis . si. q̃ ipie ⁊ lux¬
uriose et̾ns in cendus ib̾¬
iaceb̾. Inde at mag̃ taste

Expanded text:
neris exordio mascnorare te fingas quid post hanc vitam recipias; si enim pie et caste vixeris, sine fine gaudebis; si vero impie et luxuriose, aeternis incendiis subjacebis. I
Abbreviated transcription (Latin):
curnit ob erret. ne ꝯsiliũ dũ
semłtiplicat ꝯfundat. nefor¬
titudo dum fiduciã pͥbet pͥ¬
cipitet. ne scĩa dũ nouit
⁊ non diligit inflet ne pie¬
tas dum exͣ rectitudinem
in clinat intorq̃at aie timor
dum plus iusto trepidat ĩ
desꝑacõis foueam aĩgat.
te. s qͣlis iste timor est sicũ
copietas nõ est:qͣui .ii. mi¬
int̾reti ꝓxino ignorat. qui
pati eius tͥbulatõi dissimulat
huius timor añ oĩpotẽtis dĩ

Expanded text:
currit, aberret; ne consilium, dum se multiplicat, confundat; ne fortitudo, dum fiduciam praebet, praecipitet; ne scientia, dum novit et non diligit, inflet; ne pietas, dum se extra rectitudinem inclinat, intorqueat; ne timor, dum plus justo trepidat, in desperationis foveam mergat.te; sed qualis iste timor est, si cum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timor ante omnipotentis D
Abbreviated transcription (Latin):
Utrum iuite ob̾liget pastor
pastoris tñ siña gregitim̃da
ost neis qui sb̾est ⁊ cum ĩ iuste
forsitan ligatur ipãm obli¬
gacõis sue suĩam ex alia cłpa

Expanded text:
utrum juste alliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is, qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis sententiam ex alia culpa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsur. dem esto fortis ĩfide.
decorus ĩgła ⁊ probam te
imitatorem d̾i. fortitudo tua
fiducia fides ꝯscĩe. decor tuus
spleudor bone opĩonis opt

Expanded text:
ue esto fortis in fide, decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. It
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ insistis ocłoꝵ caliginẽ
ĩturris. simdesinẽt̾ lat̾mas
tundis ipõs ⁊ ocłos anuctis.
si protellatis uigiliis psalmoꝵ
sicotidiano labore teꝯficis¬
ad opꝰ spĩtale qñ ꝯ surgis exa¬

Expanded text:
 insistis, oculorum caliginem incurris. Si indesinenter lacrymas fundis, ipsos etiam oculos amittis. Si protelatis vigiliis psalmoruSi quotidiano labore te conficisad opus spiritale quando te surgis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sͣ mꝰ ordinata ĩ quieta
st ordinãt᷑ ⁊ quiescunt. põ¬
dꝰ meum amormens eo
feror qͦ feror dono tuo at¬
condiñ ⁊ sursũ ferim̃ ⁊ ar¬
descimꝰ ⁊imꝰ ascẽdimꝰ astẽ¬
siones ĩ corde ⁊ cãtamꝰ cã¬
titũ graduũ. ¶d .x.li. ꝯf.

Expanded text:
s ordinata inquieta sunt: ordinantur et quiescunt. pondus meum amor meus; eo feror, quocumque feror. dono tuo accendimur et sursum ferimur; inardescimus et imus. ascendimus ascensiones in corde et cantamus canticum g
Abbreviated transcription (Latin):
celestis q ħ̾editas p̾clara
est michi. ⁊ t̾rena adulat᷑
ꝓmissio. blanditur ꝯsolatõ
carnis. gustato spũ nccẽ
est desiꝑe tarnem affec¬
tandi celeia t̾rena nõ
sapiunt etͥnis inhianpi

Expanded text:
coelestis haereditas praeclara est mihi ; et terrena adulatur promissio, blanditur consolatio carnis! Gustato spiritu, necesse est desipere carnem; affectanti coelestia, terrena non sapiunt; aeternis inhianti,
Abbreviated transcription (Latin):
ita in omni doctore eccͣito
quid sequat᷑ quiddocent
g̾ metalli doctͥna. ꝑfigã
similitudo prm̃a ꝑpondus
himulitas designatur. qͥgͦ
ab hiis tͥb discre pau̾it nõ
metallũ sit̾ra etit ¶. suꝑ

Expanded text:
ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, gitur metalli doctrina, per figuram similitudo patrum, per pondus humilitas designatur. Qui vero ab his tribus discrepaverit, non meta
Abbreviated transcription (Latin):
saue pauido asspectu dũ
fugiat incia furndat uicia¬
sapĩam. hm̃litatem seruat.
u̾tutũ siquid̾ bonũ &dam¬
boͣ ꝙ d̾. ac stabile funda¬
iũtunt᷑ huĩlitas. nempe si
nutat illa u̾tutũ oñĩ¬

Expanded text:
sane pavido aspectu, dum fugat vitia, fundat visapientiam, humilitatem servat. rtutum siquidem bonum quoddam ac stabile fundamentum, humilitas. Nempe si nutet illa, virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
nouelle plantatõnes dĩ uos
qui nõ dum exͥcitats he¬
tis sensus ad disc̾cõnẽ bom ⁊
mali. nolite sequi cordis ur̃i
iuditiũ uolite hñdare ĩsẽsu
u̾sutus ille nenator decipiat

Expanded text:
novellae plantationes Dei, vos qui nondum exercitatos habetis sensus ad discretionem boni et mali, nolite sequi cordis vestri judicium, nolite abundare in sensu versutus ille venator decipiat
Abbreviated transcription (Latin):
gine fcãe coruptõ sachane.
desponsaxͥ fcã es scortũ exe¬
inteneb̾s ut scelli ¶ꝓsiꝰ¬
tes cłmẽ ñ a sũmis ĩcohãt
s a modicis ut sensim ad
bim̃ adiutia nõ statim a
magnis tͥmĩb ĩcipiũt s
a moditis assuestunt i fit
ĩ maximuis ꝓriunt  dẽ mł¬

Expanded text:
gine facta es corruptio Satanae, de sponsa Christi scortum exsein tenebris sicut stellites culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad buntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾is plac̾e debent cim alt̾is
uiuũt ⁊ tał ꝯuenit c̃a sinc̾i¬
tatis sacm̃tis qͣlia st̾ sacͣ ip̃a
quib exhibent officia s̾iu
ipĩ ꝙ̃ tractant aut ccͣ pp ĩci¬
ꝑiant ĩpedire ꝙ p̾dicant.

Expanded text:
is placere debent qui altariis uiuunt, et talis conuenit sinceritatis cura sacratis qualia sunt sacra ipsa quibus exhibent officia seruiipsi quod tractant aut circa populum incipiant inpedire quod praedicant.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sitam eẽ nob̾ corͥ s nrĩ cari¬
tatem. fateor nos hꝰ g̾eretu
telam nõ nego ĩdulgẽdũ
rinũ tum qui ad illud oͣ refł
sic gͥere nos debemꝰ ñ tãcͣ¬

Expanded text:
insitam esse nobis corporis nostri caritatem; fateor nos huius gerere tutelam. Non nego indulgendum mium timet, qui ad illud omnia refert. Sic gerere nos debemus, non ta
Abbreviated transcription (Latin):
stancie filia. amita pacis.
nutatis uĩculũ. ꝓpugnatu¬
lum scĩtatis ¶Ideintolle
ꝑor uautiam nec obsequi¬
um m̃cedem hf nͨ unfici¬
um głam. nec laudẽ for¬
titudo. denqͣnõ qui cepit

Expanded text:
stantiae filia, amica pacis, mitatis vinculum, propugnaculum sanctitatis. Tolle perseverantiam, nec obsequium mercedem habet, nec beneficium gratiam, nec laudem fortitudo. Denique non qui coeperit,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uiuit qui sr̃bia mela¬
tur qui lux̃ia ĩquinat᷑.
quicet̾is ificitur pestib.
quare usq ad portas moras
bonam & uitam ego puto
⁊ mala pati ⁊ boͣ fac̾e ⁊ sic ꝑ¬
sen̾are us ad mortẽ ¶senͣ

Expanded text:
Non vivit qui superbia inflatur, qui luxuria sordidatur, qui caeteris inficitur pestibus;quare usque ad portas mortis. Bonam autem vitam ego puto, et mala pati, et bona facere, et sic perseverare usque ad morte
Abbreviated transcription (Latin):
dab̾ m de nuo p̾positoꝵ qui
non plus ĩ ingilet sb̾ditoꝵ
uacuandis mͣrsupiis ꝙͣ iu
ciis extirpandis. u̾ẽ qͥorã¬
doflectat iram qui pͥdic am¬
lemora loquimͣ gramora
gͣuius man iudiciũ.Idẽ

Expanded text:
dabis mihi de numero praepositorum, qui non plus invigilet subditorum vacuandis marsupiis, quam vitiis extirpandis? ubi qui orando flectat iram; qui praedicet anLeviora loquimur; graviora gravius manet judicium. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
Mauttoris sii amore tobo¬
fortitudine ꝯualescunt
eo a ꝓpͥa u̾tute deficiũt ⁊
quo robꝰtiꝰ ot̾na appetunt
eo a temꝑalib salubꝰ defcõ¬

Expanded text:
auctoris sui robore robofortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt, et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectio
Abbreviated transcription (Latin):
tem extelsum. gloͣ iͥ̃dem. Sit
rector disc̾tus insilentio. Utił
ĩ u̾bo. neaut tatenda ꝓfenit
aũ ꝓf̾enda retitescat. Nam
sicut in cauta locutõ ĩ er rorẽ
ꝑtͣhit iͣ indisc̾tum silẽciũ hos
quierudiripot̾ant in errore

Expanded text:
. Sit rector discretus in silentio, utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant, in errore
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ platendi appetitus aut
elongantiori uestitu ꝙͣ tan¬
te professionis necessitas pꝰ¬
tulas aut capitis ligamãtono¬
tabili sũ timudis ũbonib ca¬
pilloꝵ sũ tegumĩb ita terit
ut reciola sbͥc̃poĩta aꝑpetuit¬

Expanded text:
quidam placendi appetitus, aut elegantiore vestitu quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento notabili, sive praetumidis umbonibus capillorum, sive tegminibus ita teneris, ut retiola subter posita ap
Abbreviated transcription (Latin):
cum solus eit cũt .n. lib̾e fru¬
itur gaudio suo . tũt .n. ip̃e
suius est nisi ad fruend̾ do̾
in se ⁊ se d̾o. tũt luce u̾itatis¬
⁊ inserreno m̃di cordis ult̾¬

Expanded text:
cum solus est. Tunc enim libere fruitur gaudio suo, tunc ipse suus est sibi, ad fruendum Deo in se, et se in Deo. Tunc in luce veritatis, in sereno mundi cordis ult
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ affectes p̾señ si despiti¬
dias ꝙ os desiderant. si iur¬
gia de intes. si dap̃na nõ sen¬
tias. si nõ recorderis ĩ uiriaꝵ
alioqum nec si solus cors᷑

Expanded text:
 si despicidias quod omnes desiderant, si jurgia devites, si damna non sentias, si non recorderis injuriarum. Alioquin nec si solus corpore
Abbreviated transcription (Latin):
qui imꝑia libens excipit
ꝑtẽ acͥhissimã s̾iitͥutis effu¬
git. fade ꝙ uolit nõ qui uissꝰ
aliquid fat̾ unser est. A qͥ

Expanded text:
qui imperia libens excipit, partem acerbissimam servitutis effugit, facere quod nolit. Non qui iussus aliquid facit, miser est, set qui
Abbreviated transcription (Latin):
or n ͨ ulli hoc quod sum
iris ẽ ambitu stimulãte
dero ᷝ ͦ s fr̃es meos hono¬
rare ꝑoiã cupio. sicq stu¬
deo honore singulos sb̾
ab altͥo possit apporr ¶ Id̾.¬

Expanded text:
ior; nec ulli hoc, quod sui juris est, ambitu stimulante, derogabo: sed fratres meos honorare per omnia cupio, sicque studeo honore singulos subveni, ab altero possit opponi.
Abbreviated transcription (Latin):
nitolłabile pusillaĩtas ał¬
alserit hoc ei leue at facile
spes renu̾atõis oũdit Idẽ¬
.qr nũt ꝑ t̾bulatõem serit᷑
ut post gaudu fructusme¬
tatur. tanto maior sidu¬
tia mentem toborat ꝙͣto
hant fortior prou̾itate
affliccõ angustat Idem¬

Expanded text:
ntolerabile pusillanimitas asserit, hoc ei leve ac facile spes remunerationis oster nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate afflictio angustat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
exam̃ diligentissimi ⁊ acu¬
tissum iudicis reꝓba dete¬
guntur. iõq oĩs sc̾s u̾etur
ne forte bonũ ꝙ agit pro
aliqͣ aĩ ĩtentõne ĩ ocłis di

Expanded text:
examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cauend̾ ẽ ne egritudo qiͣeru¬
ta nos ꝯmedat ne locusta ua¬
stet gandio huc illut quo
deuoret. ue rubigo ⁊ desid̾i¬
um futaroꝵ res ĩutiles ꝯcu¬
piscat ⁊ uos ꝓferat ad rui

Expanded text:
ur ne aegritudo, quasi eruca, nos comedat; ne locusta vastet in gaudio, huc illucque devoret, ne rubigo et desiderium futurorum res inutiles concupiscat, et nos perferat ad rui
Abbreviated transcription (Latin):
trutes eẽ noluptatũ exi¬
tus quis quis reminisci li
sent nich̾ caẽ ẽ qͥn petudes
quo b̾ate eẽ dicantur. qͣꝵ
oĩs ad explendam corͣlem
lascunam resmnat ĩtentõ¬

Expanded text:
ro esse voluptatum exitus, quisquis reminisci libsunt, nihil causae est quin pecudes quoque beatae esse dicantur, quarum omnis ad explendam corporalem lacunam festinat inten
Abbreviated transcription (Latin):
pccm̃i inforib ẽ. nͥ ipe apias
uõ mtͣbit appetitꝰ ĩ corde pru¬
rit. s sb̾te ẽ insi s̃ponte ces¬
seris inth nocebit. audiꝯso¬
latõem. ꝯsẽsũ cohibe uep̾¬
naleant ħ ⁊ ĩ maclatus eris.¬

Expanded text:
m in foribus est: nisi ipse aperias, non intrabit. Appetitus in corde prurit, sed sub te est : nisi sponte cesseris, nil nocebit. Audi consolationem. Consensum cohibe, ne praevaleant haec: et immaculatus eris
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ p̾ueuit nos. ueñit ad noꝰ
subueu̾̃it nob̾ singularis illa
maiestas uolut mori ut in¬
u̾enuis. s̾ uire ut regnaremꝰ
exulare ut teprĩatemus ⁊

Expanded text:
erit nos, venerit ad nos, subvenerit nobis, et singularis illa majestas voluerit mori ut viveremus, servire ut regnaremus, exsulare ut repatriaremu
Abbreviated transcription (Latin):
gñis corꝰ tantus pp̃ nos deus
assunie atq ag̾e dignatus
eit quanto ut iulius tanto ẽ
clemencia plemns ⁊ aqͣdam
ingeniosoꝵ suꝑbia lõge late¬
u̾tus ꝑ ĩnolata mr̃is irgiea
ult̾a mĩbra inf̾titis eduxit q̃
uenis introduxit P de u̾b̾
filius dierut. sͥ frẽs saug̾ne
suo ꝓbauit reꝓbat᷑ redemit
uenditus honorisitauit ĩ uirl¬
atus i uinficaunt occisus. dubi¬
tas ꝙ dab̾ tͥ bona sua qui nõ
de dignatus ẽ susciꝑe mala
que ẽ u̾a palma uictorie spi¬
nis coronat᷑. qui spinas pccõꝵ
erigit elisos a ceto potat᷑ fõs
occidit ad tempꝰ iutã mors ut
ĩꝑpetua uita occide̾ morsẜ¬
si doꝰ. de sĩno bono. xp̃c sicu̾t
pccm̃ ꝙ pena dignũ est ñ ad¬
misit. ł penam pcc̃i urĩ susce¬
pit ut ꝑ indebitam penã su¬
ãdebitam abołet cł pam nr̃a
Ut ꝑ hoc au̾it̾et dyaboꝰ qͦs rets
tenebat. dũ miũ int̾sicit..

Expanded text:
is corpus, tantus propter nos Deus assumere atque agere dignatus est, quanto videtur vilius, tanto est clementia plenius, et a quadam ingeniosorum superbia longe lateirtus per inuiolata matris uirginea uiscera membra infantis eduxit, quuenis introduxit. hic Filius Dei. Emit sibi fratres sanguine suo, probavit reprobatus, redemit venditus, honoravit injuriatus, vivificavit occisus. Dubitas quod dabit tibi bona sua, qui non dedignatus est suscipere mala qui est vere palma victoriae, spinis coronatur qui spinas peccatoerigit elisos, aceto potatur fonsa moritur. Occidit ad tempus vitam mors, ut in perpetuum a vita occidersicut peccatum, quod poena dignum est, non admisit; ita poenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit,
Abbreviated transcription (Latin):
uult benignus dux denoti
militis uultũ ⁊ oclõe ĩsuas¬
tolli uuln̾a ut illuis ex hoc
aĩmm erigat ⁊ exͦ surreddat
ne te plus cruciat sitis ꝙͣ
crux de cce siles ⁊ desiti cla

Expanded text:
ignus dux devoti militis vultum et oculos in sua sustolli vulnera, ut illius ex hoc animum erigat, et exemplo sui reddat ne te plus cruciat sitis quam crux? de cruce siles, et de siti clam
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩnes pusillam̃nes ⁊ remis¬
sos defici ͭ ͤ ᷤ sb̾ hon̾e uͥrgar
⁊ calcarib indigentes qͦꝵre
nussa letitia pusilaminis cri¬
tẽ ałis cogitatõtepida ꝯu̾sa¬

Expanded text:
homines pusillanimes et remissos; deficientes sub onere, virga et calcaribus indigentes: quorum remissa laetitia, pusillanimis trianimalis cogitatio, tepida
Abbreviated transcription (Latin):
obliti qͥd fu̾nt. affligiiam ꝑre
intẽtiam de ꝯsũmatis nequi¬
duc̃ iuxta uotũ present psꝑ¬
itas sequitur multo ꝙͣ prius
su̾ant de scĩtatis hĩtu peiores

Expanded text:
obliti qui fuerint, affligi jam per poenitentiam de consummatis nequidum juxta votum praesens prosperitas sequitur, multo quam prius fuerant de sanctitatis habitu pejores
Abbreviated transcription (Latin):
peintendo puint ꝙ ma¬
de. ad misit. nã nł aliud
agunt quos u̾acit̾ pem¬
tetr nͥ ut id ꝙ male fet̾¬
eo quippe mõ. sibi ñ ꝑcẽ¬
tib ille ꝑcit cunis altum
iustũ q iudiciũ millus ꝯtẽptoꝵ

Expanded text:
poenitendo puniat quod male admisit. Nam nihil aliud agunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id, quod male feceEo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor
Abbreviated transcription (Latin):
re amoris tui facioistud
retolens mas meas neqͥssimas¬
fuas ĩ amantudine reco¬
gitatõis mee nt in dulces¬
tas mͥ dulcedo nõ fallax
dulcedo feux ⁊ secara ⁊
colligens me a disꝑsione
ĩ qua frustͣtim distassut
sũ dũ ab uno te. ꝯu̾sut

Expanded text:
re amoris tui facio istuc, recolens uias meas nequissimas in amaritudine recogitationis meae, ut tu dulcescas mihi, dulcedo non fallax, dulcedo felix et secura, et colligens me a dispersione, in qua frustatim discissus sum, dum ab uno te auersus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ demaĩaꝵ net casus repu¬
tatur. net salus non sunt ꝑ¬
scõ mͣrtires qui cum sunt de
crucifixi ixĩ prĩmonio in¬
mir̃ in trassati impignati

Expanded text:
marum nec casus reputatur, nec salus. Non sunt profecto matres, qui cum sint de Crucifixi patrimonio nimium incrassati, impinguati