comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
calam itatestuas. quod quidem & ad omnem animamxp̃ianim referi
potest quȩ de serto cultudĩ uitiis selux oriaeq. permisit & saccularem
secuta uitam. nein ea quidem egerit feliciter sed & diuitia sreligionis
perdidit & mundidiuitits non accepit nec in constupranda ea fuit aliqua
difficultas sed ipsa seingessit am̃itoribus suis: est autem & alia forni¬
citio spĩtalis quindo deserentes ecclesiam hereticis iungimur. &ae¬
dificamus lupanar nr̃min capite omnis uiae quibus ꝑ̃cipit sermodiu¬
nus state in uiis & quaerite semita sch̃ sempiternas & uidete quaesit
uia bona & ambulatemea morsiuidelic& hiesiiudicum & regum libris
isaueq & hieremia & aliis prophetis. in omnibus uiarum principus fabn¬
catur lupanar suum quiad peruersitatem doctrinae testimoniis mi¬
le abutitur scripturarum & dicit haecait isaias. haet dix̃ osee. haec locutus

Expanded text:
calamitates tuas. Quod quidem et ad omnem animam Christianam referri calamitates tuas. Quod quidem et ad omnem animam Christianam referri potest, quae deserto cultu Dei, vitiis se, luxuriaeque permisit, et saecularem secuta vitam, ne in ea quidem egit feliciter, sed et divitias religionis perdidit, et mundi divitias non accepit: nec in constupranda ea fuit aliqua difficultas, sed ipsa se ingessit amatoribus suis. Est autem et alia fornicatio spiritualis, quando deserentes Ecclesiam, haereticis jungimur, et aedificamus lupanar nostrum in capite omnis viae, quibus praecipit sermo divinus: State in viis, et quaerite semitas Domini sempiternas, et videte quae sit via bona, et ambulate in ea , Moysi videlicet, Jesu, Judicum et Regum libris, Isaiaque et Jeremia, et aliis prophetis. 172 In omnibus viarum principiis fabricatur lupanar suum, qui ad perversitatem doctrinae, testimoniis male abutitur Scripturarum et dicit: Haec ait Isaias: haec dicit Osee: haec locutus
Abbreviated transcription (Latin):
tus quando a edificasti lupanartuum in principio omnis uiae & basim
tuam fecistii nomn platea: & non fuisti quasi meretrix congregans
ure nonualeat quoae grotantem & seminecem possucurare medicami¬
neuicta illud quod scribisaias: quid est qđ debui ultra facere uinee
meae & non fecerimei : & oseae : quid tibi faciam efraim quid faciam
tibi iuda :miseri cordia uestraquasi nubes matutina & quasi rosmane
pertransiens: ido latria enimtua non in occulto sed totalibertate com¬
missa est ut in omnibusiuarum principiis & competis poneres aras& ba
Siue excelsumtuum. de quosu pradiximus faceres in omni platea : nec
mitataes callidas meretrices quaesolent difficultate augere libidinis
accipere debueras. ut nec in eo quod fornicata es & secuta demones¬
corum protegeris auxilio sed uariis oppressa ciptiuitatibus sentires

Expanded text:
tuis ⁑ quando aedificasti lupanar tuum in principio omnis viae, et basim tuis ⁑ quando aedificasti lupanar tuum in principio omnis viae, et basim tuam fecisti in omni platea: et non fuisti quasi meretrix congregans nire non valeat, quo aegrotantem et seminecem possit curare medicamine; juxta illud quod scribit Isaias: Quid est quod debui ultra facere vineae meae, et non fecerim ei ? Et Osee: Quid tibi faciam, Ephraim? quid faciam tibi, Juda? Misericordia vestra quasi nubes matutina, et quasi ros mane pertransiens . Idololatria enim tua non in occulto, sed tota libertate commissa est, ut in omnibus viarum principiis et compitis poneres aras, et basim, sive excelsum tuum, de quo supra diximus, faceres in omni platea. Nec imitata est callidas meretrices, quae solent difficultate augere libidinis accipere debueras, ut nec in eo quod fornicata es, et secuta daemoneseorum protegereris auxilio, sed variis oppressa captivitatibus, sentires
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationem multi plicamus interra chanaan. quae interp̃tatur
quasi fluctuatio: cum chaldaeis. qui& ipsi nobiscumsonant quasi de¬
monia Semperq uestigia habemus insalo & num quam possumus di¬
cere : statuit superpetram pedes meos hereticorumq prauitatibus
subͥcimur quihabent similitudinẽ dae monum siue ipsis demonibus
dequibus paulus scribit: non est nobispugna aduersum carnem & san
guinem sed aduersum recto restenebrarum istarum. aduersum spi¬
talia nequitia in caelestibus: Inquomundabo cortuum ait dñs ds̃.
cum facias om̃a haec opera mulieris meretricis & procacis. quia fabrica¬
taes lupĩnartuum in capite omnis uiae & excelsumtuum fecisti inomni
platea : Nec factaes quasi meretrix̃ fastidio augens p̃tium. Lao : quid
faciam cordituo dicit adonaidñs. cum fecerishaec omnia opera muli¬
eris fornicariae & inpudentis. & fornicataes tripliciter infiliabus

Expanded text:
fornicationem multiplicamus in terra Chanaan, quae interpretatur, fornicationem multiplicamus in terra Chanaan, quae interpretatur, quasi fluctuatio, et cum Chaldaeis, qui et ipsi nobiscum sonant, quasi daemonia . Semperque vestigia habemus in salo, et numquam possumus dicere: statuit supra petram pedes meos. Haereticorumque pravitatibus subjicimur, qui habent similitudinem daemonum: sive ipsis Daemonibus, de quibus Paulus scguinem, sed adversum rectores tenebrarum istarum, adversum spiritalia nequitiae in coelestibus . » « In quo mundabo cor tuum, ait Dominus Deus, cum facias omnia haec opera mulieris meretricis et procacis, quia fabricata es lupanar tuum in capite omnis viae, et excelsum tuum fecisti in omni plfaciam cordi tuo, dicit Adonai Dominus, cum feceris haec omnia opera mulieris fornicariae, et impudentis? ÷ et fornicata es tripliciter in filiabus
Abbreviated transcription (Latin):
nicataes nec sic essatiata & multipli castifornicationemtuam intuen
manancum chaldapis & nec sic satiata es : Lox : Impie a egisti & fornio¬
ta es infilio sassur & necsic satiata es & fornicataes & nones repleta &
multi plicasti testamentatua ad terrã chanaan chaldaeorum &neq
inistis ex pletaes : supra scriptum est fornicatam hitrusalem cumfils
aegrpti uicinissuis qui sunt magnarum carnium. hic altera assip¬
orum uicinita sindicatur: & propter ea utrisq tratdunturgentib
quia utraq simulacra uenerati sunt. Ingredientesq chaldeporio
quȩ est terrachanaan. imitati sunt eorumerrores quorumim perio
subiacebant: secundum trophologiam dealus peccatis ad alia saept
transimus: cumq none gerimus prioremscelerum poenitentiam au¬
gemus delicta delictis. & nullo errore satiamur: sed quasi funelongo &
corrigia iugȩuitulae traimus peccata & testamentum nostrum siue

Expanded text:
nicata es, nec sic es satiata. Et multiplicasti fornicationem tuam in terra nicata es, nec sic es satiata. Et multiplicasti fornicationem tuam in terra Chanaan cum Chaldaeis, et nec sic satiata es. LXX: Impie egisti, et fornicata es in filios Assur; et nec sic satiata es: et fornicata es, et non es repleta; et multiplicasti testamenta tua ad terram Chanaan, et Chaldaeorum; et neque in istis expleAegypti vicinis suis, qui sunt magnarum carnium. Hic altera Assyriorum vicinitas indicatur. Et prquia utrarumque simulacra venerati sunt, ingredientesque Chaldaeam, quae est terra Chanaan, imitati sunt eorum errores quorum imperio subjacebant. Secundum tropologiam de aliis peccatis ad alia saepe transimus. Cumque non egerimus priorum scelerum poenitentiam, augemus delicta delictis, et nullo errore satiamur, sed quasi fune longo et corrigia jugi vitulae, trahimus peccata, et testamentum nostrum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
iora cruciatuum tormenta uitemus philistum hoc est palestini prima
Vtterarum partemutita. interptantur cadentes poculo . siue factura
perquae significat tradendos nos aduersariis potestatibus quaebibere
decalicebabilonis & corruerunt & quarumopera peruersa sunt tanti¬
q eritmiserat hierusilem correpto atq ignominia ut erubescan
&iam ipsȩ aduersariae potestates super nr̃orum magnitu dint
peccatorum quod nos interptatisumus ucta sr̃machum sel¬
lerata theodotio ipsum uerbum hebraicum posuit tema. sublan
autem caerimonis dĩ apopulo iudaeorum ad noscum sacer doto
transit & legislatio dicente scriptura : constituae dñe legis latorem
supereos &in alio loco: legemponemibi dñe inuiatua & fornicatats
infiliis asstriorum ẽo quod necdum fueris expleta: & post quam for¬

Expanded text:
majora cruciatuum tormenta vitemus. Philisthiim, hoc est, Palaestini, prima majora cruciatuum tormenta vitemus. Philisthiim, hoc est, Palaestini, prima litterarum parte mutata, interpretantur cadentes poculo, sive fractura Forte actura . Per quae significatur tradendos nos adversariis potestatibus, quae biberunt de calice Babylonis, et corruerunt, et quarum opera perversa sunt. Tantaque erit miserae Jerusalem correptio atque ignominia, ut erubescant etiam 170 ipsae adversariae potestates super nostrorum magnitudine peccatorum. Quod nos interpretati sumus juxta Symmachum, scelerata: Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit ZEMMA  . Sublatis autem caeremoniis Dei a populo Judaeorum, ad nos cum sacerdotio transit et legislatio, dicente Scriptura: Constitue, Domine, legislatorem super eos . Et in alio loco: Legem pone mihi, Domine, in via tua . Et fornicata es in filiis Assyriorum: eo quod necdum fueris expleta, et postquam for
Abbreviated transcription (Latin):
nusdĩ dicitursaua expersona dñi proclamante : totadie expandima¬
nusmeas ad populum non credentem & contradicentem sc̃s quoq leuare
arratur manus scriptura dicente : eleuatio manuum mearum sacri¬
ficiumues pertinum: sublatis autem legitimis dĩ a populo uidȩorum
interrogemus eosquim habeant legis obseruantiamiuitim is sublato
temploatq subuerso offerre nom possunt : nec adulterarum
lapidatio ceterorumq criminum lege concessa exerceri
pot est &uacatio terrae annore missionis & cetera huiusmodi
datur auteminanimas odientium se filias palestinarum
hierusalem si pteriemus caerimonias dĩ &extenta fuerit manus eius
supernos & iblatacuncta legis obseruantia tradetur filiab. palestirȩ
& non filuis neq enim primum fortioribus subplicis tradimur sed
iunta peccatorum qualitatem inferiorib: ut correptimminori prin

Expanded text:
nus Dei dicitur, Isaia ex persona Domini proclamante: Tota die expandi manus Dei dicitur, Isaia ex persona Domini proclamante: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem, et contradicentem . Sanctus quoque levare narratur manus, Scriptura dicente: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Sublatis autem legitimis Dei a populo Judaeorum, interrogemus eos quam habeant legis observantiam. Victimas sublato templo atque subverso offerre non possunt; nec adulterarum lapidatio, caeterorumque criminum lege concessa exerceri potest, et vacatio terrae anno remissionis, et caetera hujuscemodi. Datur autem in animas odientium se filiarum Palaestinarum, Jerusalem, si praeterierimus caeremonias Dei, et extenta fuerit manus ejus super nos, et ablata cuncta legis observantia, tradetur filiabus Palaestinae et non filiis. Neque enim primum fortioribus suppliciis tradimur, sed juxta peccatorum qualitatem, inferioribus: ut correpti in minori,
Abbreviated transcription (Latin):
a egrpti: quae hic extensio manus ãlibi eleuatio si ueuisitatio dicit᷑
quando enim peccantem non corripit ds̃. contrahit manum suame
Sinautem peccauerit & indilege coeperit aegrotare : mittiturꝰ
ad eum uisitatio. Iuxta illud quod in psalmocanitur: sidereli¬
querint filii eius legemmeam & inudicus meis non ambulaue¬
rint . Visitabomuirga iniquitates eorum : & in hoc propheta scriptum est
terra sipecca uerit mihi ut delinquat delictum: extendammanum
meam supeream & conteram firmamentum paniseius. & reliqua
Inquo quaerimus quid sit inter extentionem manus & emissionem
eius loquitur diabolus ad dñm  mitte manumtuam & tange omnia
quãe habet nisi in facie benedixerit tibũudetur que mibi mit̾timanus
ad probationem eorum quibus mittitur. extendiautem ad poena seox
qui merentur supplicia: nec solum extensio & emissio. sed & ex pansioma¬

Expanded text:
a Aegypti . » Quae hic extensio manus alibi elevatio sive visitatio dicitur. a Aegypti . » Quae hic extensio manus alibi elevatio sive visitatio dicitur. Quando enim peccantem non corripit Deus, contrahit manum suam. Sin autem peccaverit, et in Dei lege coeperit aegrotare, mittitur ad eum visitatio; juxta illud quod in psalmo canitur: Si dereliquerunt filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint: visitabo in virga iniquitates eorum . Et in hoc propheta scriptum est: Terra si peccaverit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam, et conteram firmamentum panis ejus, et reliqua. In quo quaerimus, quid sit inter extensionem manus, et emissionem ejus. Loquitur autem diabolus ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in facie benedixerit tibi . Videturque mihi mitti manus, ad probationem eorum quibus mittitur: extendi autem, ad poenas eorum qui merentur supplicia. Nec solum extensio et immissio; sed expansio ma
Abbreviated transcription (Latin):
in anima sodientium te filiarum alieni genarum. quae te
declinare fecerunt deuiatua: quodq sequitur. ñces necac
hoc est impie egisti. iuxta. laxta sequenti capitulo coaptatur.
iuxta ceterosfinis superioris est: ex tenditautem dñs super
ma eius. quae quam du dĩ precepta seruabat. legitima dñi dicebant᷑
legitima illius appellantur. quod non solum in legẽ & caerimoniis¬
edinsabbatis quoq & di ebusfestis. & neo meniis accipiendum : dansenĩ
legemait sabbatamea & diesfestos meos quando autem recesserunt
dõdicitur eis : neo menias uestras & sabbata. & diemma gnum non recipiã
ieiunium & otium & sollemnitates ur̃as. oditanimamea quod & depopulo
scriptum est: quienim prius dĩ populus uocabatur postquam recessit
adño dicitur deeo ad morsen peccauit populustuus quos eduxisti de teri¬

Expanded text:
in animas odientium te, filiarum alienigenarum, quae te in animas odientium te, filiarum alienigenarum, quae te declinare fecerunt de via tua. Quodque sequitur: ἠσέβησας, hoc est, impie egisti, juxta Septuaginta sequenti capitulo coaptatur, juxta caeteros finis superioris est. Extendit autem Dominus super ma ejus, quae quamdiu Dei praecepta servabat, legitima Domini dicebantit, nequaquam legitima illius appellantur. Quod non solum in lege et caeremoniis, sed in sabbatis quoque et diebus festis et neomeniis accipiendum. Dans enim legem ait: « Sabbata mea et dies festos meos . » Quando autem recesserunt a Deo, dicitur eis: « Neomenias vestras et sabbata et diem magnum non recipiam. Jejunium et otium et solemnitates vestras odit anima mea . » Quod et de populo scriptum est. Qui enim prius Dei populus vocabatur, postquam recessit a Deo, dicitur de eo ad Moysen: « Peccavit populus tuus quem eduxisti de terr
Abbreviated transcription (Latin):
a inuia & in a quosa gicinscõ apparuitibi: quam obrem & coritlius
fornicator traditur in interitum carnis. ut sp̃s aluus Riat. debasca¬
ne scriptum est: omniscaro foenum & omnis gloria eius quasiflos
soeni : aruit soenum & flos decidit: uerbum autem chñimaneum
acternum dequa & a postolus loquebatur: caro & sangius regnumd
non possidebunt : & in genesiloquitur ds̃: n on permanebit sp̃s meus
in hominibus istis quia carosunt : & ad credentes dicitur: qui lncarne
sunt dõ placere nom possunt : uosautem nonestis in carne. sed inspũpo
alia autemcaro scõrum est: dequa scriptum est: omnis caro uidebe
salutaredi ecceego extendimanum meam superte & auferam iusti¬
ficitionemtuam & dabote animis odienti umte filiarum palest
romanum meam superte : & auferam legitimatua & dabote

Expanded text:
et invia et inaquosa: sic in sancto apparui tibi . Quamobrem et Corinthius et invia et inaquosa: sic in sancto apparui tibi . Quamobrem et Corinthius fornicator traditur in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat. De hac carne scriptum est: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Aruit fenum, et flos ejus decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . De qua et Apostolus loquebatur: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Et in Genesi loquitur Deus: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt . Et ad credentes dicitur: Qui in casunt Deo placere non possunt. Vos autem non estis in carne, sed in spiritu . » Alia autem caro sanctorum est. De qua scriptum est: « Omnis caro videbit salutare Dei . » « Ecce ego extendam manum meam super te, et auferam justificationem tuam, et dabo te animis odientium te, filiarum PalaestLXX: Si autem extendero manum meam super te, et auferam legitima tua, et dabo te
Abbreviated transcription (Latin):
e altissimũ locum incunctisplateis: lataenim& spitiosauia quac
ducit ad mortem & in ommnicipite uia aedificaer litnulla pecettonu
genera derelinquat. sedimitans scortum pro uerbiorum manifeste
mplattis & iangulis platearum praeter euntes stultos uiuene sad
suos inuitet amplexcus & polluat decoremanimae quem probeneficio
adõ conditore sortita est & omnia itenera eius plena suntturpitudinis.
cunctisq cogitationibus quaeuitiorum incentiua subpeditant: a pent
corsuum &crur diuaricat & fornicatur cuma egrptus iuci nissus
quorum e empla sectitur & linicis uidelic& quun siuistur pitudinibus
gloriantur & tamnefaria est ut ipsos quoque super& intur pitudine
siue obpeccatorum deformitatem: unde sc̃s carnium dicitur par uu¬
larum quat in eo decrescunt cotidie & periur tutes attenuantur. Ita
ut nequaquam caro appelletur sed sp̃s. &loquatur in psalmositut
bent exemplaria : quomodo consumpta est caromea interra deseria

Expanded text:
teis: Lata enim et spatiosa via est quae teis: Lata enim et spatiosa via est quae ducit ad mortem. Et in omni capite viae aedificat; ut nulla peccatorum genera derelinquat; sed imitans scortum Proverbiorum, manifeste in plateis et in angulis platearum, praetereuntes stultos juvenes ad suos invitet amplexus, et polluat decorem animae, quem pro beneficio a Deo conditore sortita est . Et omnia itinera ejus plena sunt turpitudinis, cunctisque cogitationibus quae vitiorum incentiva suppeditant, aperit cor suum, et crura divaricat, et fornicatur cum Aegyptiis vicinis suis, quorum exempla sectatur, ethnicis videlicet, qui in suis turpitudinibus gloriantur, et tam nefaria est, ut ipsos quoque superet in turpitudinesive ob peccatorum deformitatem. Unde sanctus, carnium dicitur parvularum, quae in eo decrescunt quotidie, et per virtutes attenuantur: ita ut nequaquam caro appelletur, sed spiritus: et loquatur in psalmo: Sitibent exemplaria quomodo consumpta est 168 caro mea: In terra deserta
Abbreviated transcription (Latin):
cationis magnitudine deturparit : & intercetera &im a egrptiis uicinis¬
uis amore magnarum carnium prostrat asit . & u tomnegenus turpitudi¬
nis demonstrar& multiplispurtitiae genere deformaita sit: nulliautẽ
tibi omnem terram a fluuio aegrptiusq ad fluuium magnum eufiaten-
ut ex una parte aegrptios exaltera habeatassyrios cum quibus & in
posterioribus dicitur fornicata: fornicatio iutemhierusalemcum
a egrptiis idolatriae eorumimitatio est & ad nostram autemhieru¬
salem siue ecclesiam siue credentium animas sifuerint neglegentes
& omnibus uitiis patuerint. duplex maledictionis sermo dirigitur.
sesdicit aduenasum & peregriniis sicut omnes patres mei quare
ion peccator habitator terrae essedicatur. Aedificataut sibilupana
quitota frontis libertate delinquit iuata illud quod serintunest̃
pͥeuctor cum uenerit in profundum miquitatis conteminit & eastri¬

Expanded text:
cationis magnitudine deturparit: et inter caetera etiam Aegyptiis vicinis scationis magnitudine deturparit: et inter caetera etiam Aegyptiis vicinis suis amore magnarum carnium prostrata sit. Et ut omne genus turpitudinis demonstraret, multiplici spurcitiae genere deformata sit. Nulli autem Dabo tibi omnem terram a fluvio Aegypti, usque ad fluvium magnum Euphratem , ut ex una parte Aegyptios, et ex altera habeat Assyrios, cum quibus et in posterioribus dicitur fornicata. Fornicatio autem Jerusalem cum Aegyptiis, idololatriae eorum imitatio est. Ad nostram autem Jerusalem, sive Ecclesiam, sive credentium animas, si fuerint negligentes, et omnibus vitiis patuerint, duplex maledictionis sermo dirigitur, sanctus dicit: Advena sum, et peregrinus sicut omnes patres mei : quare non peccator habitator terrae esse dicitur? Aedificat autem sibi lupanar, qui tota frontis libertate delinquit; juxta illud quod scriptum est: Peccator cum venerit in profundum iniquitatis, contemnit . Et
Abbreviated transcription (Latin):
oraetati sunt: denique & in consequentibus ubi scriptum est adomneca put
uiae a edificasti signum prostitutionistuae. prosigno & fornicatione rursum
nhebreo hab& ram̃a quod nos uel prostibulum uel signum interpraetati sũ¬
mus cumapud hebreos unum uocabulum sit: hoc autem ponitur siue ex¬
celsius sit ut uolentibus fornicari procul appereat formcationis locus
& non necesse sit quȩri: quod semel &iterum atq iterum diximus inperpe¬
tuum dixisse sufficiat subpersona mulieris postmulta maritibeneficia
fornicantis describi fornicationem hierusalem quo modo ado recesserit
& iuncta sitidolis. nec occulta fuerit fornicatione contenta. sedaedificaue¬
it sibi lupanar & omniuia signum transeuntibus posuerit ut uenirent
ad scortum & satiarent libidinem . non tam suam quameius quaediuarica¬
ut crurasua omnitranseunti & pulchritudinis magnitudinem forni¬

Expanded text:
pretati sunt. Denique et in consequentibus, ubi scriptum est: Ad omne caput pretati sunt. Denique et in consequentibus, ubi scriptum est: Ad omne caput viae aedificasti signum prostitutionis tuae, pro signo et fornicatione, rursum in Hebraeo habet RAMA  , quod nos vel prostibulum, vel signum interpretati sumus, cum apud Hebraeos unum vocabulum sit. Hoc autem ponitur, quod excelsus sit; ut volentibus fornicari, procul appareat fornicationis locus, et non necesse sit quaeri. Quod semel et iterum atque iterum diximus, in perpetuum dixisse sufficiat, sub persona mulieris post multa mariti beneficia fornicantis, describi fornicationem Jerusalem, quomodo a Deo recesserit, et juncta sit idolis, nec occulta fuerit fornicatione contenta; sed aedificaverit sibi lupanar, et in omni via signum transeuntibus posuerit, ut venirent ad scortum, et satiarent libidinem, non tam suam, quam ejus quae divaricavit crura sua omni transeunti, et pulchritudinis magnitudinem forni
Abbreviated transcription (Latin):
adificasti fornicationestuas & corrupisti decoremtuum & diuaria¬
casticruratua omnitranseunti & multiplicasti fornicationemtuam &
fornicata escumfilus aegrpti uicinistuis qui sunt magnarum carnium
&multipliciter fornicataes ut mea diracundum prouocares: hoequa
secundodicitur. ua euaetibi iulgata aeditio non habet sedde thecdo¬
tionis translatione ad ditum est: rursumq ubinos diximus. eeaeds¬
ficussitibilupantr proquolaꝵ transtulerunt & aedificisti tibi habita culi¬
fornicationis semmachus & theodotio ñopuion inter praetati sun¬
aquila uolens ex primere aethimo logiam sermonis hebraci. gob̃
posuit ΒΟTFIINΟΝ quod nos dicere possumus foueam ut significet᷑ fo¬
ueam ut signific& ganeam acdefossum specumatq tenebrosum inquo
prostitutarum libidouersatur: quodq sequitur & fecistitib prostibulum
ctam aquila. quamsrmmachus & theodotio. excelsumsiue sublimenter¬

Expanded text:
aedificasti fornicationes tuas: et corrupisti decorem 166 tuum, et divariaedificasti fornicationes tuas: et corrupisti decorem 166 tuum, et divaricasti crura tua omni transeunti, et multiplicasti fornicationem tuam: et fornicata es cum filiis Aegipti vicinis tuis, qui sunt magnarum carnium, et multipliciter fornicata es, ut me ad iracundiam provocares. Hoc quod secundo dicitur, vae, vae tibi, Vulgata editio non habet, sed de Theodotionis editione additum est. Rursumque ubi nos diximus: Et aedificasti tibi lupanar, pro quofornicationis, Symmachus et Theodotio πορνεῖον interpretati sunAquila volens exprimere etymologiam sermonis Hebraici GOB  , posuit βάθυνον, quod nos dicere possumus, foveam: ut significet ganeam ac defossum specum atque tenebrosum, in quo prostitutarum libido versatur. Quodque sequitur: Et fecisti tibi prostibulum ico habet RAMA: et tam Aquila, quam Symmachus et Theodotio, excelsum sive sublime inter
Abbreviated transcription (Latin):
ficit eosuiui ficaresecredit & plicare simulacra quorum occisione
saturantur : quodq dicitur iuxtalax. hoc est superomnem fornicati¬
onenituam & abhominationestuas. Illud significat quod cunctis
peccatis & fornicitionibus peior sit doctrina hereticorum quaeere
filios facit filios daemonum immolyterficit eos quos uel muto labore
genuerat dõ uel suos secerat filios quos infornicatione generauit. &ao
necaput uiae aedificasti signum prostitutionistuae & ab hommabilẽ
fecistide coremtuum & diuisistip edestuos omnitranseunti. & multi¬
plicasti fornicationestuas & sornicata escum filiis a egrptiuicinis
tus magnarum carnium & multi plicisti fornicationemtuamudo
inritandum me łe & factum est postomnes malitiastuas: uaeuae
tibi dicitadonaid ñs: & aedificasti tibihabitaculum fornicationis as
fecistitibi prostitutionem in omniplatea & in principio omnisuae

Expanded text:
ficiat eos, vivificare se credit et placare simulacra, quorum occisione ficiat eos, vivificare se credit et placare simulacra, quorum occisione saturantur. Quodque dicitur juxta Septuaginta, hoc est, super omnem fornicationem tuam, et abominationes tuas: illud significat: quod cunctis peccatis et fornicationibus pejor sit doctrina haereticorum, quae Dei filios, facit filios daemoniorum, imo interficit eos, quos vel multo labore genuerat Deo, vel suos fecerat filios, quos in fornicatione genuerat. « Et ne caput viae aedificasti signum prostitutionis tuae, et abominabilem isti Al. dimisisti pedes tuos omni transeunti, et multiplicasti fornicationes tuas. Et fornicata es cum filiis Aegypti vicinis tuis magnarum carnium, et multiplicasti fornicationem tuam ad irritandum me. LXX: Et factum est post omnes malitias tuas + vae, vae tibi  dicit Adonai Dominus. Et aedificasti tibi habitaculum fornicationis, et fecisti tibi prostitutionem in omni platea. Et in principio omnis viae
Abbreviated transcription (Latin):
uosautem uocat uixta hebraicum : Ipse enum decis decerat: filius primo¬
neo autem loco inquo posumus & dedisti illos consecranscis. pro quo
lã transtulerunt & dedistieos idplacandum si ue expiandũ. aquila
grmmachus &theodotio posuerunt transtulisti & trans duxisti
eos quibus et hnici perignem filiossuos uel trans ferunt paruulos
ueladultostransire compellunt : cumhaecait feceris. nones recordata
infantiaetuae quandotulite conspersam fingiune& laui & postrnulta
quae propheticus sermonarrauit copula uimibi: nrã quoq hieru silem
si heretica fraudulentia subplantata tollit filiossuos. qui robustiores
infide sunt & filiasquae non habent tantam fidei fortitudinem. aut
certe filios quimrstica quae que cognoscunt : filias quae simplicem
sequuntur historiam & tradit daemonibus deuorandos. &cum inter¬

Expanded text:
. Suos autem vocat juxta Hebraicum. Ipse enim de eis dixerat: Filius primo. Suos autem vocat juxta Hebraicum. Ipse enim de eis dixerat: Filius primon eo autem loco in quo nos posuimus, et dedisti illos consecrans eis, pro quo Septuaginta transtulerunt, et dedisti eos ad placandum, sive expiandum, Aquila, Symmachus, et Theodotio posuerunt, transtulisti et transduxisti eos: quia ethnici per ignem filios suos, vel transferunt parvulos, vel adultos transire compellunt. Cum haec, ait, feceris, non es rinfantiae tuae, quando tuli te conspersam sanguine et lavi, et post multa quae propheticus sermo narravit, copulavi mihi. Nostra quoque Jerusalem si haeretica fuerit fraudulentia supplantata, tollit filios suos, qui subtiliores in fide sunt, et filias quae non habent tantam fidei fortitudinem, aut certe filios, qui mystica quaeque cognoscunt, filias quae simplicem sequuntur historiam. Et tradit daemonibus devorandos et cum inter
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatiotua: immo lantis filios meos. dedisti illos consecranseis & post
om̃s ab hominationestuas & sornicationes nonesrecordata dierum ad¬
olescentiae tuae quando eras nuda & confusionis plena conculcita insar¬
tuas quas genuisti & immolastieis in consumptionem quasi parum forri¬
catasis. & interfecistifiliostuos & dedistieos cumofferre sillis hoc superom¬
iem fornicationemtuam & ab hominationestuas & nones recordata dit
in fantiaetuat᷑ quando eras nuda & ignominiosa mixtu n sanguinetuo
uix isti : quod filios & filias suas hierusalem. de quibus scriptum est filios
genui & exaltiui . ipsi autem spreuerunt me idolis immolarit sc̃a scrip¬
tura commemorat. immo lauerunt filios suos & filiassuas demonibus
& iterum: effuderunt sanguinem in nocentem sanguinem filiorum
suorum & filiarum suaru quas immolauerunt sculptilibus chanaan

Expanded text:
fornicatio tua immolantis filios meos, et dedisti illos consecrans eis. Et post fornicatio tua immolantis filios meos, et dedisti illos consecrans eis. Et post omnes abominationes tuas et fornicationes non es recordata dierum adolescentiae tuae, quando eras nuda, et confusionis plena, conculcata in santuas quas genuisti, et immolasti eis in consumptionem, quasi parum fornicata sis, et interfecisti filios tuos, et dedisti eos cum offerres illis, hoc est, super omnem fornicationem tuam et abominationes tuas, et non es recordata diei infantiae tuae, quando eras nuda et ignominiosa: mixta in sanguine tuo vixisti. Quod filios suos, et filias Jerusalem, de quibus scriptum est: Filios genui et exaltavi: ipsi autem spreverunt me ; idolis immolaverit, sancta Scriptura commemorat: Immolaverunt filios suos et filias suas daemonibus . Et iterum: Effuderunt sanguinem innocentem , 165 sanguinem filiorum suorum, et filiarum suarum, quas immolaverunt sculptilibus Chanaan
Abbreviated transcription (Latin):
spatia diuersorum interse uoluminum ordo uitietur prȩfatiun¬
Uculas singulis libris praeposui : ut exfrontetituli statim lectorag¬
noscat. quotus sibi liber legendus. & quae nobis prophetia ex plananda
sit: Inpraeterito igitur uolumineidest quarto . partempropheciae con¬
trahierusalem. cuisistud exor dium est. radixtua & generatiotua de
terra chanaan. usqueadeum locum ubiscriptum est similam & oleum
& mel. quibus enutriuite posuisti in conspectueorum inodoremsu¬
auitatis. ut potui breui sermone di serui. nunc eius demprophetie
pars reliqua cum ceterisquȩ sequuntur quinto uolummni & tuo eu¬
stochium nomini dedicatur in quonihil ex arterethorica nihilea cõ¬
possitione repperies& uenustate uerborum. sedcuram simplicis & sol¬
lertis diligentiae ut ista & sola lausmea sit si prophetae permedicta in¬
tellegas:e ł factum est ait dñs ds̃. & tulisti filiostuos & filistuasquas
genuistimihi & immolastiei s ad deuorandum: Numquid parua est

Expanded text:
spatia divisorum inter se voluminum ordo vitietur, praefatiunculas singulis libris praeposui: ut ex fronte tituli statim lector agnoscat, quotus sibi liber legendus, et quae nobis prophetia explananda sit. In praeterito igitur volumine, id est, quarto, partem prophetiae contra Jerusalem, cujus istud exordium est: Radix tua et generatio tua de terra Chanaan, usque ad eum locum, ubi scriptum est: Similam et oleum et mel, quibus enutrivi te, posuisti in conspectu eorum in odorem suavitatis, ut potui brevi sermone disserui. Nunc ejusdem prophetiae pars reliqua cum caeteris quae sequuntur, quinto volumini, et tuo, Eustochium, nomini dedicatur. In quo nihil ex arte rhetorica, nihil ex compositione reperies, et venustate verborum: sed curam simplicis et solertis diligentiae, ut ista et sola laus mea sit, si prophetae per me dicta intelligas. Et factum est, ait Dominus Deus, et tulisti filios tuos et filias tuas, quagenuisti mihi, et immolasti eis ad devorandum. Nunquid parva est
Abbreviated transcription (Latin):
& panemmeum siueut lãx transtulerunt pane sieos quos dedi
tibi similam & oleum & mel . quibus enutriuite posiusti in conspetu
corum inodorem suauitatis: oleum dequo supra diximus &thumiamai
siueincensum dequo psalmista conclamat Dirigatur orationier
sicut incensum in conspectutuo & panes propositienis quos dõ iubetu
ofserre Similam quoq sensum purissimum scriptura rumo
mel quodgustauit ionathan & a perti sunt oculieius & conforan¬
tus est posuit misera hierusilem in conspectu idolorum siuecoram
imaginibus masculinis ut essent his inodorem suauitatis qͥuaenatura
sua dulcia s atq suauissima sed dumofferuntur idolis falsisque doc¬
trinisuertuntur in amaritudinem uutu¬

Expanded text:
Et panem meum sive ut LXX transtEt panem meum sive ut LXX transttibi; similam, et oleum, et mel, quibus enutrivi te, posuisti ea in conspectu eorum in odorem suavitatis. » Oleum de quo supra diximus, et thymiama sive incensum, de quo Psalmista conclamat: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo , » et panes propositionis quos Domino jubemur offerre: similam quoque sensum purissimum Scripturarum, et mel quod gustavit Jonathan, et aperti sunt oculi ejus, et confortatus est, posuit misera Jerusalem in conspectu idolorum, sive coram imaginibus masculinis, ut essent his in odorem suavitatis, quae natura sua dulcia sunt, atque suavissima. Sed dum offeruntur idolis, falsisque doctrinis, vertuntur in amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
interram: masculine autem dicuntur imagines in quibus omnis
eresis fornicatur ex eo quod unus quisque seputat robustissimacolen
& tabere quae finit neculla posse obpugnatione subuerti hae sunt
migines qua sdenr̃o corde confiximus & quae in caelesti hierusalem
destruendae sunt : de quibus propheta pronuntiat : dñe incuutate tua
imiginem ipsorum dissipabis: quicumq enimhomoest adĩnomein
remur unaginem quae est imago in uisibilis & omni potentis dẽ a¬
& sumpsisti uestimentatua multicoloria & operuisti illasi Subau¬
ditur imagines masculinas ut omnem cultum quemacceperatad
utendum uerter& in blasphemiam. hocautem facimus quotiens h¬
prudentia temperantia fortitudine iustitia. cunctis queiurtutibus
bereticam circum damus prauitatem : & suboccasione earora si mplenr¬
cesquosque decepimus ut uidentes nella uirtutum uitiorumuenau
non ciue ant : & oleum meum & thymiama meum. posiusti corameis

Expanded text:
in terram. Masculinae autem dicuntur imagines in quibus omnis in terram. Masculinae autem dicuntur imagines in quibus omnis haeresis fornicatur, ex eo quod unusquisque se putat robustissima colere, et habere quae finxit, nec ulla posse oppugnatione subverti. Hae sunt imagines quas de nostro corde confinximus, et quae in coelesti Jerusalem destruendae sunt, de quibus Propheta pronuntiat: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum dissipabis . Quicumque enim homo est, et Dei nomen ramur imaginem, quae est imago invisibilis et omnipotentis Dei. Et sumpsisti vestimenta tua multicoloria, et operuisti illas: subauditur imagines masculinas: ut omnem cultum quem acceperat ad utendum, verteret in blasphemiam. Hoc autem facimus, quoties prudentia, temperantia, fortitudine, justitia, cunctisque virtutibus haereticam circumdamus pravitatem, sub occasione earum, simplices quosque decipimus; ut videntes mella virtutum, vitiorum venena non caveant. Et oleum meum, et thymiama meum, posuisti coram eis.
Abbreviated transcription (Latin):
sit sed teaxta spũ scõnullam recipiat scissionem: quod autem dicitur iuxta
bx & non intrabis neque erit. hoc significat cumtibi idola fecerisperue¬
sorum dogmatum quae arbitraris excelsa & fornicatasis supereis c̃re¬
dens in his qua eipsa finxisti templum dĩ intrare non poteris. & simula¬
eratua substantim non habebunt nequeerunt inperpetuum dicente
a postolo: scimusenim quianihil est idolum inmundo: & tulistiuasa de¬
nesmasculĩ nas & fornicata es mneis: iuxta literam dñs lege praecepit
ut fierent turibula phĩalae candelabrum arcatestamenti cuncta¬
uel aurea uel deaurata & alia exargento qua eomnia conflauit inerusit
cuertit᷑idolabelis siue baalis chamos& astiroth & melchom iuxta in¬
tellegentiam sp̃italem de auro & argento sc̃ãrum scripturarumidola
facimus quando gratiam sensus & cloquentiae heretica prauitate cor¬
rum pimus & ponimus incȩlumos nostrum & l inguanra pertransit

Expanded text:
sit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta sit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: Scimus enim quia nihil est idolum in mundo . Et tulisti vasa denes masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctavel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sitelligentiam spiritalem, de auro et argento sanctarum Scripturarum idola facimus, quando gratiam sensus et eloquentiae haeretica pravitate corrumpimus, et ponimus in coelum os nostrum et lingua nostra pertransit
Abbreviated transcription (Latin):
non tanti criminis reae sunt: Nostra autem hierusalem quae interpra¬
tatur uisio pacis. abhereticis scinditun q̃uando unum axalterum testimo¬
nium scripturarum deproprii scarpentes locis conanturad suere his
quibus non quaeunt coaptare ad quos & supradictum in hoc eodem pro¬
pheta legimus: uaehisqui conꝰsuunt ceruicalia subomni cubitumanus.
& faciunt operimenta supercaput uniuersȩ aetatis. quod fieri dñs pro¬
hibens loquitur in euangelio: nemoad sumit commissu ram pannirudis
inueteriuestimento : Alio quintollit deplenitudine eius & peior scisura
fi&: nec mittunt uinum nouum in utres ueteres: tales sunt nasarei quiuo¬
teris legis obseruantiam euangelice gratiae aptare conantur : & omnes
peretici quitestimonium in suoloco alteri sensui congruens alterinitunt᷑
ad suere cum dñi tunica de superteata pertotum sc̃indiomnino non pos¬

Expanded text:
non tanti criminis reae sunt. Nostra autem Jerusalem, quae interprenon tanti criminis reae sunt. Nostra autem Jerusalem, quae interpretatur, visio pacis, ab haereticis scinditur, quando unum et alterum testimonium Scripturarum de propriis carpentes locis, conantur assuere his, quibus non queunt coaptare. Ad quos et supra dictum in hoc eodem propheta legimus: Vae his qui consuunt cervicalia sub omni cubito manus, et faciunt operimenta super caput universae aetatis : quod Dominus fieri prohibens, loquitur in Evangelio: Nemo assumit commissuram panni rudis in veteri vestimento. Alioquin tollit de plenitudine ejus, et pejor scissura fiet: nec mittunt vinum novum in utres veteres . Tales sunt Nazaraei, qui veteris Legis observantiam, Evangelicae gratiae aptare conantur. Et omnes haeretici, qui testimonium in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non pos
Abbreviated transcription (Latin):
coloria & fornicata es ieis . non facta neq futura: proconsitis
& uersi coloribus & excelsis siueidolis aquila. & theodotio enbonac ta
transtulerunt: quod signi ficat diuersos pannos. hinc inde consutos.
& instar emplastrifactum idolum quasi polrrafum uestimentum: ues¬
tiui inquitte. uersi coloribus & indutaes brsso & polrmito : & multa rum
uarietate formarum: tuautem uestimentatua quibus mea largitate
donata estulisti & fecisti tibi idola uel excelsa quae hebraice dicuntur:
bamotħ quodnumquam ante factum est Neque siet . ut quȩ acceperis
adornatum trastulerisad iniuriam donatoris: quod super hierusalem
iuxta litteram intellegi potest ut omnia praẽcepta legis& diuitia sac reri
omnium abundantiam idolis deputauerit. quod gensalia ñ fecerit nec
factura sit: omne senimnationes quaea principio idolisseruierunt

Expanded text:
coloria, et fornicata es in eis, non facta neque futura. Pro consutis coloria, et fornicata es in eis, non facta neque futura. Pro consutis et versicoloribus et excelsis, sive idolis, Aquila et Theodotio ἐμβολίσματα transtulerunt, quod significat diversos pannos hinc inde consutos, et instar emplastri factum idolum, quasi πολύῤῥαφον vestimentum. Vestivi, inquit, te versicoloribus, et induta es bysso, et polymito, et multarum varietate formarum. Tu autem vestimenta tua quibus mea largitate donata es, tulisti: et fecisti tibi idola, vel excelsa, quae Hebraice dicuntur BAMOTH  , quod numquam ante factum est, neque fiet; ut quae acceperis ad ornatum, transtuleris ad injuriam donatoris. Quod super Jerusalem juxta litteram intelligi potest, ut omnia praecepta Legis, et divitias ac rerum omnium abundantiam idolis deputaverit, quod gens alia non fecerit, nec factura sit. Omnes enim nationes quae a principio idolis servierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
homo inaliquopeccato: uos qui spĩtales estis proficite huius modi in spũ
mansuetudinis: consideranste ipsum ne forte & tutempteris: neque ex:¬
ponamus siue effundamus fornicationem nram. omnitranseunti:
ut non dĩ inquem credimus. sed euis fiamus a quo polluimur: qui cuncta
recipit uitia & diuersorum peccatorum spm̃ transe untem suo suscipit
gremio & diuaricat pedessuos omnitranseunti: Iste effundit fornicati¬
onem suam & eius incipit sustinere dominatum cuius hospes extiterit:
& sumens de uestimentis tuis fecistitibi excelsahincinde consuta: & for¬
nicataes supereis sicutñ est factum neq futurum est Lax. & tulisti
deuestibus tuis. & fecistitibi idola consuta. & fornicãtaes super eis &ñ
ingredieris neque fi& : symmachus hunc locumita interpraeta¬
tus est : cum que tu lisses deuestibus tius fecistitibi ex celsa multi¬

Expanded text:
homo in aliquo peccato, vos qui spirituales estis, perficite hujuscemodi in spiritu homo in aliquo peccato, vos qui spirituales estis, perficite hujuscemodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum, ne forte et tu tenteris . Neque exponamus, sive effundamus, fornicationem nostram omni transeunti, ut non Dei, in quem credimus, sed ejus fiamus a quo polluimur. Qui cuncta recipit vitia, et diversorum peccatorum spiritum transeuntem suo suscipit gremio, et divaricat pedes suos omni transeunti, iste effundit fornicationem 161 suam, et ejus incipit sustinere dominatum, cujus hospes exstiterit. Et sumens de vestimentis tuis, fecisti tibi excelsa hinc inde consuta, et fornicata es super eis, sicut non est factum, neque futurum est. LXX: Et tulisti de vestibus tuis, et fecisti tibi idola consuta, et fornicata es super eis, et non ingredieris, neque fiet. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: Cumque tulisses de vestibus tuis, fecisti tibi excelsa multi
Abbreviated transcription (Latin):
quo ex beneficiodĩ liberum hominitollatur arbitrium. sed quo ipsa liber¬
tas dñm habere debeat adiutorem: & habens fiducum inpulchritudine
tua. fornicataes in nominetuo . & e& posiusti fornicationemtuam omni
transeunti. ut eiusfieres: grande discrimen non in dĩclementia sed in
suo decore confidere : qͥ uantoq quis sublimior suerit deb&timere ne
corruat: & fornicetur in nomine suo. aduersariae siquidem potestates
solitos contemnunt cibos & peregrina alimenta desiderant: undedu
bulo dicitur: escae cius electae non uult quemlib& decipere: saul regen
quielectus ad ñõ est : & uidam apłum subplantare festinat: Nonergo
confidamus in ꝓpria Epulchritudine : nec dĩ liberalitatem nram pute
esse uir tutem sed potius audiamus: neglorieris incrastinum: nescis
enim quid uentura pariat dies: & in alio loco: fratres sip̃uentus fuerit

Expanded text:
quo ex beneficientia Dei, liberum homini tollatur arbitrium, sed quo ipsa liberquo ex beneficientia Dei, liberum homini tollatur arbitrium, sed quo ipsa libertas Dominum habere debeat adjutorem. Et habens fiduciam in pulchritudine tua: fornicata es in nomine tuo, et exposuisti fornicationem tuam omni transeunti, ut ejus fieres. Grande discrimen, non in Dei clementia, sed in suo decore confidere. Quantoque quis sublimior fuerit, debet timere ne corruat, et fornicetur in nomine suo. Adversariae siquidem potestates solitos contemnunt cibos, et peregrina alimenta desiderant. Unde de diabolo dicitur: Escae ejus electae . Non vult quemlibet decipere. Saul regem qui electus a Domino est, et Judam apostolum supplantare festinat. Non ergo confidamus in propria pulchritudine, nec Dei liberalitatem, nostram putemus esse virtutem; sed potius audiamus: Ne glorieris in crastinum: nescis enim quid ventura pariat dies . Et in alio loco: Fratres, si praeventus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
t nomentuum ingentes ppt̃ speciem tuam quia perfectã era sinde¬
ngentes in speciatua quia completum erat inpulchritudine quã
posui superte dicit dñ sds hunc locum manifestius interp̃tatus est
symmachus & egressumenomentuum ingentes quod perfec¬
um erat propter dignitatem meam quam posueram superte
dicit dñsds & est sensus meis beneficus. meaq incredibili largitate.¬
ad reginȩ uocabulum peruenisti: Ita ut dete omnium gentium sermo
loqueretur & esses nontuis meritis atq uirtutibus sed mea libera litate per¬
fecta : nisi enim dñs aedificauerit domum̃ inuanum laborauerunt quiaedisi
qui plantat enim & qui rigat nihil est : nisi dr̃s dederit incrementum : quia
non est uolentis neq currentis. sed Emi serentis dĩ: ut postquam omnia feco¬
irimus dicamus. serui inutiles sumus. quae debuimus facere fecimus : non

Expanded text:
est nomen tuum in gentes propter speciem tuam, quia perfecta eras in deest nomen tuum in gentes propter speciem tuam, quia perfecta eras in de nomen tuum in gentes in specie tua: quia completum erat in pulchritudine quam posui 160 super te, dicit Dominus Deus. Hunc locum manifestius interpretatus est ymmachus: Et egressum est nomen tuum in gentes, quod perfectum erat propter dignitatem meam, quam posueram super te, dicit Dominus Deus. Et est sensus: Meis beneficiis meaque incredibili largitatereginae vocabulum pervenisti, ita ut de te omnium gentium sermo loqueretur, et esses non tuis meritis atque virtutibus, sed mea liberalitate perfecta. Nisi enim Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraveQui plantat enim et qui rigat, nihil est, nisi Dominus dederit incrementum ; quia non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei : ut postquam omnia fecerimus, dicamus: Servi inutiles sumus: quae debuimus facere, fecimus . Non
Abbreviated transcription (Latin):
bomodedomoistabel & depselitis quicumq aduena fueritinos rascei sui
luenotus futriinist abelame & posuerit i dolasuia incordesuo cescancdalũ
iniquitat is suat al statuerit contra fa cieraspa npei uenecipanonsobem
ut iiterr apertumme ego dñ srespondebo eiperme & ponamfaciuo
meam super hominem illum & faciam eun in exemplum & in prouo¬
bicm & dispertam cum demedio populimei. &sciedisqueacegpcbis &p

Expanded text:
homo de domo Israel, et de proselytis quicumque advena fuerit in Israel, si alienatus fuerit in Israel a me, et posuerit idola sua in corde suo, et scandalum iniquitatis suae statuerit contra faciem suam: et venerit ad prophetam ut interroget per eum me: ego Dominus respondebo ei per me. Et ponam faciem meam super hominem illum; et faciam eum in exemplum et in proverbium; et disperdam eum de
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus principale animaericumbebat & quibus diceptorum capitaoperi¬
ebantur cum apłus doceat uirorum capitanonurlanda sedreuelita facie
gloriam dñi contemplandam uos enim inquit falsis terroribus seruientũ
dõ animos frangebatis & promissionibus fraudulentis impiostenebat isindusos
nea gentes paenitentiam uitam reciperent quam perdiderant ꝓptauanis
tiones dequibus scriptum est n ẽaugurium iniacob neq diuumafipindsi t
utenuam populum meum demanibus ur̃is &o perecognoscatis meeẽ dñm

Expanded text:
in quibus principale animae recumbebat, et quibus deceptorum capita operiin quibus principale animae recumbebat, et quibus deceptorum capita operiebantur. Cum Apostolus doceat virorum capita non velanda, sed revelata facie Domini gloriam contemplandam . Vos enim, inquit, falsis terroribus servientium Deo animos frangebatis, et promissionibus fraudulentis, impios tenebatis inclusos, ne agentes poenitentiam, vitam reciperent quam perdiderant. Proptereationes, de quibus scriptum est: Non est augurium in Jacob, neque divinatio in Israel : ut eruam populum meum d