comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fatuum dĩ sapientius est hominib Mirabi-¬
le quiddam uolumꝰ inserere. qm̃ sapi¬
entia mundi stulticia est apud dm̃.
eẽ stulticia arguat᷑. Neq enĩ dignat᷑
sapientia dĩ ad mundi sapientiam
conuincendam tota descendere. s po¬
tiꝰ modicum quid necessarium fuit
quod fatuum dĩ erat. ut paruo hoc &¬
entiȩ sustinere. Uerum exemplum in¬
terponam. ut ꝑspicue possit intelli¬
gi quomͦ facuum dĩ stultam fecerit
sapientiam mundi. Hingam paulis¬
per me qui aliquid putor ẽẽ cum insi¬
piente aliquo et inerudito conferre
sermonem qui nichil intelligat. ni
chil acutȩ disputationis int̾roget.
Nunquidnam opus mͥ est adillius
stulticiam arguendam dialecticam
calliditatem & ꝓfundorum sensuũ
acumen adhibere: Nunne adunius
sermuncłi iactum uilis et modici. qui
tameti illiꝰ intelligentiȩ uideat᷑ acer¬
rimꝰ fatuum et insipientem eẽ con¬
uincam: Sic gͥ admundi sapientiam
stultificandã ñ ẽ opꝰ sapientiam dĩ des¬

Expanded text:
apientius est hominibus. Mirabile quiddam volumus inserere: quoniam sapientia mundi stultitia est apud Deum , esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum quod necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et entiae impotens sustinere. Verum exemplum interponamus, ut perspicue possit intelligi quomodo fatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi: fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo, et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, ni nil 801 acutae disputationis interroget. Numquidnam opus mihi est ad illius stultitiam arguendam, dialecticam calliditatem, et profundorum sensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam non est opus sapientiam Dei des
Abbreviated transcription (Latin):
cirtunda illã et exaltabit te. & honora
possim dicere qͦd in hoc eodem libro
scͥptum est. Sinistra eiꝰ sub capite meo
dextera eiꝰ amplexabit᷑ me. Osculet᷑
me ab ocłis oris sui. Moris ẽ scͥptura¬
rum imꝑatiuum modum ꝓ optati¬
uo ponere ut ibi. Pat̾ nr̃ qui es ince¬
tur utinã. Est hic inp̃senti. Osculetur
me abosculis oris sui ꝓ eo qͦd est utinã
osculet᷑ me. Deinde conspicit sponsum.
Uenit delibutꝰ ungentis. Nec alit̃ ad spon¬
sum poterat uenire: nec decebat alit̾
patrẽ adnuptias filiũ destinare. Uari-¬
is eum unx it ungentis. fecit illũ xp̃m.
Uenit diuersis odorib spirans & audi
uit quia ubera tua suꝑ uinũ. Congrue
do hostia offert᷑ in lege et uult intellectꝰ
ostendẽ: pectꝰculum separationis offert᷑.
Quando uͦ recumbit aliquis cum iħu.
sponsa loquit᷑ ad sponsum. qͣndo nup¬
tiale carmen inducit᷑. ñ pectuscłm ut
in sacͥficio. uel pectꝰ sicut in ioħe disci¬

Expanded text:
circumda illam, et exaltabit te: honora circumda illam, et exaltabit te: honora possim dicere, quod in eodem libro scriptum est: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Ergo: Osculetur me ab osculis oris sui. Moris est Scripturarum, imperativum modum pro optativo ponere, ut ibi: Pater noster, qui es in coetur: et nunc in praesenti: Osculetur me ab osculis oris sui, pro eo quod est, utinam osculetur. Deinde conspicit sponsum: venit delibutus unguentis. Nec aliter ad sponsam poterat venire, nec decebat aliter Patrem ad nuptias Filium destinare. Variis eum unxit unguentis, fecit illum Christum: venit diversis odoribus spirans, et audit, quia bona ubera tua super vinum. Congrue do hostia offertur in Lege, et vult intellectum ostendere, pectusculum separationis affatur. Quando vero recumbit aliquis cum Jesu,sponsa loquitur ad sponsum: quia nuptiale carmen inducitur, non pectusculum, ut in sacrificio, non pectus, ut in Joanne disci
Abbreviated transcription (Latin):
unguentarios ds̃ docet. Hȩc si ñ sp̃ua¬
lit̾ intelligant᷑ ñne fabulosa sunt: Ni¬
st̃ deo: Necesse ẽ gͥ eum qui audire
contende: ut ñ uxta carnẽ et sangui¬
nem conu̾set᷑ quo possit dignꝰ sp̃ualiũ
fieri secretors. & ut aliqͥd audentiꝰ di¬
camꝰ: tali cupidine uel amore. Siqͥdẽ
nis a sathana ueniens & aliꝰ amor sp̃s
a dõ exordium habens. Et nemo potest
duob amorib possideri. Si carnis ama-¬
tor es: amorẽ spc̃ ñ capis. Siomĩa corpo¬
ralia despexisti ñ dico carnem & sangui¬
nem. s argentum et possessiones. & ip¬
sam t̾ram ipsũ cȩlum. Hec quippe per¬
transibunt. susta om̃a contempsisti
& ad nullũ horum tua anima colliga¬
ta est. neq quoqͣm uitii amore retine¬
ris: potes amorem caꝑe sp̃ualem. Itaq
euenit occasio. ut de amore sp̃uali aliqͣ
diceremꝰ. Expedit autẽ nob̃ salomonis
custodire p̃ceptũ. & magis illiꝰ qui ꝑ
salomonem loquebat᷑: de sapientia
ita dicens. ama illã & seruabitte: et¬

Expanded text:
ios Deus docet. Haec si spiritualiter non intelligantur, nonne fabulae sunt? Nisunt Deo? Necesse est igitur eum, qui audire contendere, ut non juxta carnem et sanguinem conversetur, quo possit diguus fieri scam, spirituali cupidine vel amore. Siquidem nalis a Satana veniens, alius amor spiritus, a Deo exordium habens. Et nemo potest duobus amoribus possideri. Si carnis amator es, amorem spiritus non capis. Si omnia corporalia despexisti, non dico carnem aut sanguinem, sed et argentum et possessiones, et ipsam terram, ipsumque coelum haec quippe pertransibunt, si ista omnia contempsisti, et ad nullum horum anima tua obligata est, neque quoquam vitiorum amore retineris, potes amorem capere spiritualem. Ista quia evenit occasio, ut de amore spirituali aliqua diceremus. Expedit autem nobis Salomonis custodire praeceptum, et magis illius, qui per Salomonem loquebatur de sapientia, ita dicens: Ama illam, et servabit te:
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ tuus oleo exultationis p̃participibꝰ
tius. Si me tetigerit sponsus. et ego bo¬
ni odoris fio. et ego linor ungentis. et
ut possim cum apło dicere. Xp̃i bonus
odor sumꝰ in om̃ĩ loco. Nos autẽ cum
hec audiamꝰ: adhuc peccatis uitisq
fetemꝰ. De quib ꝑ ꝓpħam penitens lo¬
cicatrices meȩ a facie impudentiȩ meȩ
rat unguenta. quoꝵ tẏpos in exodo
utilia sumunt᷑ unguenta. inquib ẽ
nardꝰ & stacten. Et ds̃ qui fecit celũ ac
terrã loquit᷑ ad moysen dicens. Ego ĩ¬

Expanded text:
Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Si me tetigerit sponsus, et ego boni odoris ero: et ego linior unguentis, et ut possim cum Apostolis dicere: Christi bonus odor sumus in omni loco . Nos autem cum haec audimus, adhuc peccatis, vitiisque foetemus, de quibus propheta poenitens locicatrices meae, a facie insipientiae 505 meae . rat unguenta, quorum typos in Exodo varia sumuntur unguenta, in quibus est nardus et stacte. Et Deus qui fecit coelum et terram, loquitur ad Moysen, dicens: Ego im
Abbreviated transcription (Latin):
respondit ei sponsus. & post sponsi elo¬
quia dum ille ꝓeius patit᷑ salute : res¬
ponclent sodales donec sponsus sit in
recubitu & apassione resurgat se q̃dã
sponsȩ ornam̃ta facturos. Uerum etiã
ipsa u̾ba ponenda sunt: in quib pͥmũ
uox sponsȩ dep̃cantis audit᷑. Osculet᷑
me ab osculis oris sui. Quor iste sensꝰ
est. Quousq mͥ sponsm̃s mittit oscła ꝑ moysen
tingere. Ipse ueniat. ipse descendat.
Orat gͦ sponsus patr̃e et dicit ad eũ.
Osculet᷑ me ab osculis oris sui. Et qͥa
talis est ut compleat᷑ suꝑ ea ꝓpheti¬
cum illud. in quo dicit᷑ adhuc loqͣnte¬
te dicam ecce assum: sponsam sponsi pa¬
ter exaudiuit. Misit filium suum . u idẽs
illa eum cuiꝰ dep̃cabat᷑ aduentum orare
desistit. ad ipsum cõminꝰ loquit᷑. Q m̃
bona u̾ba tua suꝑ uinum. Odor ungen¬
toꝵ tuors suꝑ om̃ia aromata. Sponsus
sam et dr̃ ad eum. Dilexisti iusticiam
& o disti iniquitatẽ ꝓptẽa uuxit te ds̃

Expanded text:
respondet ei sponsus, et post sponsi elorespondet ei sponsus, et post sponsi eloquia, dum ille pro ejus patitur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubitu, et a passione consurgat, se quaedam sponsae ornamenta facturos. Verum jam ipsa verba ponenda sunt, in quibus prius vox sponsae deprecantis auditur. Osculetur me ab osculis oris sui . Quorum iste est sensus: Quousque mihi sponsus meus mittit oscula per Moysen,tingere, ipse veniat, ipse descendat. Orat igitur sponsi Patrem et dicit ad eum: Osculetur me ab osculis oris sui. Et quia talis est, ut compleatur super eam propheticum illud, in quo dicitur: Adhuc te loquente dicam, ecce adsum , sponsam sponsi Pater exaudit, mittit Filium suum. Videns illa eum cujus deprecabatur adventum, orare desistit, et ad eum cominus loquitur: Quoniam bona ubera tua super vinum: et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Sponsus sam, et dicitur ad eum: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
di quales sermo p̃fatꝰ est: s uixta mo
eos qui ꝑuenerunt in uirum ꝑfectum
intellige uiros ẽẽ cum sponso. Uident᷑
canere cum iuuencłis. sponsum cane̾
cum sociis. Et cum hȩc intellexeris. au¬
di canticum canticorum: et festina in¬
telligere illud. & cum sponsa dicere ꝗͣ
sponsa dicit: ut audias quȩ audiuit
sponsa. Si autẽ non pot̾is dicere cum
sponsa que dixit sponsa ut audias ea
quȩ dicta sunt sponsȩ: festina ut unꝰ
sponsi possis sodalium fieri. Porro si il
lis inferior es. esto cum adolescentuliᷤ.
quȩ insponsȩ delitiis commorant᷑. Hȩc
quippe in hoc libro fabulant᷑ parit̃:
et epithalamium suum ꝑsonant. Ex
hoc gentes sibi epithalanͥũ uendica¬
runt. et istiꝰ generis sacram̃tum assũp¬
tum est. Epithalanũ siquidẽ est can¬
ticum canticor. Primũ sponsa orat.
statim in mediis p̃cib audit᷑. Uidit
p̃sentem sponsum uidet adolescentu¬
las suo comitatui copulatas. Deinde

Expanded text:
di, quales sermo praefatus est, sed juxta moddi, quales sermo praefatus est, sed juxta modeos, qui pervenerunt in virum perfectum, intellige viros esse cum sponso. Inde canere cum juvenculis, sponsum canere cum sociis. Et cum hoc intellexeris, audi Canticum Canticorum, et festina intelligere illud, et cum sponsa dicere ea, quae sponsa dicit, ut audias quae audivit et sponsa. Si autem non potueris dicere cum sponsa quae dixit, ut audias ea, 504 quae dicta sunt sponsae: festina vel cum sponsi sodalibus fieri. Porro si et illis inferior es, esto cum adolescentulis quae in sponsae deliciis commorantur. Hae quippe in hoc libro fabula pariter et epithalamio sunt personae, ex quo et gentiles sibi epithalamium vendicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Epithalamium siquidem Canticum Canticorum est. Primum sponsa orat: et statim in mediis precibus auditur: videt praesentem sponsum, videt adolescentulas suo comitatui copulatas. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum illo dicas. Cantabo canticum di¬
lecto uineȩ meȩ. Et cum uniu̾sa tran¬
sieris ad altiora conscende: ut possis aĩa
decora cum sponso et hoc canere can¬
ticum canticorum. Quod ex quot ꝑso¬
nis constet incertꝰ sum Orantib aut̃
uob̾. et reuelante dõ. q̃tuor inhis mͥ ui-
deor inuenire ꝑsonas. Uirum et spon¬
sam cum sponsa adolescentulas. cum
sponso sodalium greges. Alia dicunt᷑
absponsa alia ab sponso. ñ nulla aui-¬
uencłis. quȩdam a sodalib sponsi. Con¬
gruum quippe est. ut innuptiis ado¬
lescentularum sit multitudo cũ spon¬
sa: iuuenũ tba cum sponso. Hȩc omĩa
noli foris querere. noli extra eos qui p̃
sum intellige. eccłam sponsam sine ma-¬
cula & ruga de qua scͥptum ẽ. Ut exhi-¬
beret sibi głosam ȩccłam ñ habentem
macłam neq rugam. aut aliud qͥd eors:
s ut sit scã & immacłata. Cos ego ueneror.
qͥ cum sint fideles. si sunt tam̃ isti̾mo¬

Expanded text:
ut cum illo dicas: Cantabo canticum diut cum illo dicas: Cantabo canticum dilecto vineae meae . Et cum universa transieris, ad altiora conscende, ut possis anima decora cum sponso et hoc canere Canticum Canticorum. Quod ex quot personis constet, incertus sum. Orantibus autem vobis, et revelante Domino, quatuor mihi in his videor invenisse personas, virum et sponsam, cum sponsa adolescentulas, cum sponso sodalium greges. Alia dicuntur a sponsa, alia a sponso, nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est, ut in nuptiis adolescentularum sit multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Haec omnia noli foris quaerere: noli extra eos qui prasum intellige: Ecclesiam sponsam sine macula et ruga, de qua scriptum est: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, aut aliquid eorum: sed ut sit sancta et immaculata . Eos vero qui cum sint fideles, non sunt tamen istiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
sabbata sabbators: eodem mͦ difficile
repꝑit᷑. qui omĩa quȩ in scͥpturis conti¬
nent᷑ cantica ꝑagrans ualeat ascende
ad canticoꝵ cantica. Egredi gͦ oportet
te exegypto. ⁊ egressum de terra egypti
ꝑtransire mare rubrum: ut possis pri-¬
mũ canticum cantare dicens. Cantemꝰ
dño głose enĩ magnificatꝰ est. licet aut̃
pͥmũ dixeris canticũ. adhuc longe es
a cantico canticorum. Pambula terrã
deserti sp̃ualit̾ donec uenias ad pute¬
um quem foderunt reges ut ibi scdm
canticum canas. Post ea ueni ad uiciniã
nis: cantes canticum moysi dicens.
Attende cęlum et loquar. et audiat ter¬
ra u̾ba oris mei. Rursus habes necessari¬
um ut milites sub iħu et t̾ram scãm here¬
ditate possideas. et apis tibi ꝓphetet a-
pisq iudicet: debbora quippe apis inter-¬
p̃tatur. ut possis et illud carmen qͦd in ui¬
deinceps uolumen ascendens ueni ad
& fortitudo mea et refugiũ meũ & libe¬
rator m̃s. ferueniendum tͥ est adysaiã

Expanded text:
ata sabbatorum: eodem modo difficile reperitur, qui omnia quae in Scripturis continentur cantica peragrans, valeat ascendere ad Cantica Canticorum. Egredi te oportet ex Aegypto, et egressum de terra Aegypti pertransire mare Rubrum, ut possis primum canticum canere dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . Licet autem primum dixeris canticum, adhuc longe es a Cantico Canticorum. Perambula terram deserti spiritualiter, donec venias ad puteum, quem foderunt reges , ut ibi secundum canticum canas. Post haec veni ad vicina us, cantes canticum Moysi, dicens: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei . Rursum habes necessarium, ut milites sub Jesu, et Terram sanctam 503 haereditate possideas, et apis tibi prophetet, et apis te judicet, Debbora apis interpretatur: ut possis et illud carmen, quod in lideinceps volumen ascendens , veni ad et fortitudo mea, et refugium meum, et liberator meus . Perveniendum tibi est ad Isaiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ s huiꝰ qui in eu̾ngłio salomone ma¬
ior est. Nigra sum s spetiosa filiȩ ierłm.
Nigra ut tab̃nacłm cedar. speciosa ut
pelles salomonis. Non adutrumq res¬
pondet nigra sum s speciosa filiȩ ierłm¬
ut tab̾nacłm cedar. ut pelles salomonis:¬
nͥ ipsa qͦ nomina cũ sponsa doceri con¬
ueniunt. Aunt hebrei cȩdar int̾pre¬
tari tenebras. Nigra sum gͦ ut tab̾na¬
opica. Spetiosa ut pelles salomonis.
quas eo tempore intab̃nacłi ornam̃to
composuit: qͣndo templũ sumino stu¬
dio & labore fabricatum ẽ Diues qͥppe¬
fuit salomon ⁊ inoĩsapĩa illiꝰ nemo p̃cessit eũ Sic̃
unũ hoꝵ nigͣ sũ s speciosa filiȩ ierłm sic̃ tab̃nacłm ce

Expanded text:
catur: sed hujus qui in Evangelio Salomone macatur: sed hujus qui in Evangelio Salomone major est. Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem: nigra velut tabernacula Cedar: speciosa, ut pelles Salomonis. Nam ad utrumque respondit: Nigra sum et speciosa, filiae Jerut tabernacula Cedar, ut pelles Salomonis. Ipsa quoque nomina cum sponsae decore conveniunt. Aiunt Hebraei Cedar interpretari tenebras. Nigra sum ergo, ut tabernaspeciosa, ut pelles Salomonis, quas eo tempore in tabernaculi ornamento composuit, quando templum summo studio et labore fabricatus est. Dives quippe Salomon, et in omni sapientia illius nemo praecessit illum. Sicut unum horum nigra sum, et sp
Abbreviated transcription (Latin):
sic ethiopia isrł egrotante sanata est.
Illorũ delicto salꝰ gentib facta est: ad
sponsus et magis diligit qͣm uos: quȩ
multe estis filiȩ ierłm. Uos foris statiꝰ
et sponsam cubicłm uidetis intran¬
tem. Nemo dubitet nigrã uocatã. i¬
gram eẽ formosam qui nos sumꝰ. Ut
agnoscamꝰ dm̃. ut cantica cantici p̃di¬
cemꝰ & ab ethiopiȩ finib & ab extre¬
mo terrȩ uenimus sapientiã ueri au¬
dire salomonis. Et qͣndo saluatoris
uox intonantis audit᷑ regina austri
ueniet iniudicium. et condempnabit
homines generationis huiꝰ: qͥa uenit
afinib terrȩ audire sapientiam salo¬
monis. & ecce plusqͣm salomon hic:
audi tu mystice quȩ dicunt᷑. Regi-¬
na austri uenit afinib t̾rȩ id ẽ ȩccła
& condempnat homines generatioĩs
huiꝰ. id est udeos carni et sanguii dedi¬
tos. Uenit a finib t̾rȩ audire sapientiam
salomonis. ñ illiꝰ qui in testam̃to uet̾i p̃di¬

Expanded text:
sic Aethiopia, Israel aegrotante, sanata est. sic Aethiopia, Israel aegrotante, sanata est. Illorum delicte, salus gentibus facta est, ad sponsus, me magis diligit, quam vos: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cubiculum videtis intrantem. Nemo dubitet nigram vocatam, nigram esse formosam. Qui nos sumus, ut cognoscamus Deum, ut Cantica Cantici praedicemus, ut ab Aethiopiae finibus, ut ab extremo terrae veniremus, sapientiam veri audire Salomonis? Et quando Salvatoris vox intonantis auditur: Regina austri veniet in judicium, et condemnabit homines generationis hujus: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis: et ecce plus quam Salomon hic : audi mystica quae dicuntur. Regina Austri venit a finibus terrae, Ecclesia: et condemnat homines generationis hujus, id est, Judaeos carni et sanguini deditos. Venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, non illius qui in Testamento veteri praedi
Abbreviated transcription (Latin):
dit dealbata: Intelleximꝰ quomͦ et nigͣ
& formosa sit sponsa. Si autẽ et tu ñ ege¬
ris pęnitentiam. caue ne anima tua
nigra dicat᷑ et tͣpis: et duplici feditate
turperis. Nigra ꝓpt̾ peccata p̃terita.
tͣpis ꝓpter hoc quia in hisdem uitiis ꝑ¬
seueres.Si uͦ pęnitentiam egeris nigra¬
quidem erit anima tua ꝓpter antiqua
delicta: ꝓpt̾ pęnitentiam u habebit ali¬
quid ut ita dicam ethiopiti decoris. Et
qͥa semel ethiopem nominauimꝰ uolen
re ser monem: aaron et maria mur¬
murauerunt. quia moyses ethiopis¬
sam habuerit uxorem. Et nunc moy¬
ses ȩthiopissam ducit uxorem. Siqͥdẽ
lex ciꝰ ad hanc nrãm ethiopissam tͣns¬
migrauit. Murmuret aaron sacer¬
dotium uideors: murmuret & ma-¬
ria synagoga eors. Moyses de mur¬
sus. Ethiopia p̃ueniet manꝰ eiꝰ dõ. Pul¬
chre p̃ueniet. Quomͦ eñĩ in euͣngłio
mulier illa quȩ sanguinẽ fluebat ar-¬
chisynagoge filiã curatione p̃uenit:

Expanded text:
dit dealbata? Intelleximus quomodo et nigra, dit dealbata? Intelleximus quomodo et nigra, et formosa sit sponsa. Si autem et tu non egeris poenitentiam, cave ne anima tua nigra dicatur, et turpis, et duplici foeditate turperis: nigra propter peccata praeterita, turpis propter hoc, quia in eisdem vitiis perseveras. Si vero poenitentiam egeris, nigra erit anima tua propter antiqua delicta: propter poenitentiam vero habebit aliquid, ut ita dicam, Aethiopici decoris. Et quia semel Aethiopem nominavi, volo tere sermonem. Aaron et 511 Maria murmurant: quia Moyses Aethiopissam habet uxorem . Et nunc Moyses Aethiopissam ducit uxorem. Siquidem lex ejus ad hanc nostram Aethiopissam transmigravit. Murmuret Aaron, sacerdotium Judaeorum: murmuret et Maria, Synagoga eorum: Moyses de mursum: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Pulchre praeveniet. Quomodo enim in Evangelio mulier illa quae sanguine fluebat, archisynagogi filiam curatione praevenit :
Abbreviated transcription (Latin):
de loquunt᷑ adsponsam. nom̃ illi equi¬
tatis aꝓpriis uirtutib imponentes.
Equitas dilexit te Rursus adolescentulis
sponsa respondet. Nigra sum et spetio¬
sa filiȩ ierłm: ut tab̾nacłm cedar. ut pel¬
les salomonis. Ne intueamini me quia
ego sum denigrata: qm̃ despexit me
sol. Speciosa quidem est et possum in¬
uenire quȩ mͦ speciosa sit sponsa. Que¬
rimꝰ autẽ qͦmͦ nigra et sine candore sit
peccatoꝵ sorde purgata. necdum lota
est in salutem: nigra dr̃. S si inatro colo
ra consurgit. et abhumilib incipit ad
altiora conscendere: dicit᷑q de ea. Quȩ
est ista quȩ ascendit dealbata: Et quo
sponse et sermone dr̃ sponso. suꝑ pectꝰ
illiꝰ recumbens: quia ibi pͥncipale cor-¬
dis. Est enĩ unde a carnalib receden¬
tes sp̃ualia sectari debemus. et intelli¬
gere multo meliꝰ eẽ sic amare: qͣm ama¬
truelis sui. Et quȩ nunc in exordio can¬
tici nigra ponit᷑: in epithalamio de ea
infine cantat᷑. Quȩ est ista quȩ ascen¬

Expanded text:
 Laudant sponsam, nomen illi aequitatis a propriis virtutibus imponentes: Aequitas dilexit te. Rursum ad adolescentulas sponsa respondet: Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar: ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata: quoniam despexit me sol. Speciosa quidem est, et possum invenire, quomodo speciosa sit sponsa. Quaerimus autem, quomodo nigra, et sine candore sit peccatorum sorde purgata, necdum lota est in salute, nigra dicitur: sed in atro colorndo ad majora consurgit, et ab humilibus incipit ad alta conscendere, diciturque de ea: Quae est ista, quae ascendit dealbata ? Et quo sponsae et sermone dicitur, super pectus illius recumbens: quia principale ibi cordis est nostri. Unde a carnalibus recedentes spiritalia sentire debemus, et intelligere multo melius esse sic amare, quam amatruelis sui, et quae nunc in exordio Cantici nigra ponitur, in epithalamii fine de ea cantatur: Quae est ista, quae ascen
Abbreviated transcription (Latin):
et linguã intelligentiã p̃dicemꝰ. Collũ
tum qͦd solet uirginũ pendere collo.
Meus decor & tuus ipse collũ & orna¬
mentum Post hec fit ipse sponsus
in recubitu. Requieuit quippe ut leo.¬
⁊ ut catulus leonis obdormiuit: ⁊dein¬
ceps poscit audire. Quis suscitabit illum:
Quo interim dormiente apparent spon
emꝰ argenti similitudines auri cũ¬
donec sponsus tuus consurgat ab ac¬
cubitu. Si enĩ ille resurrexerit: ipse
tͥ aurum. ipse faciet argentũ. ipse
tuã m̃tem sensumq decorabit. & eris
uere diues in sponsi domo sponsa ꝑ¬
fecta: cui est gła in scła scłorum am̃.¬
.iIͣ. abeo loco in quo scͥptum est. nardus

Expanded text:
et linguam, intelligentiam praedicemus. Collum et linguam, intelligentiam praedicemus. Collum tum, quod sc decore et tuum ipsum collum est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus leonis obdormivit , ut deinceps possit audire: Quis suscitabit eum? Quo interim dormiente apparent sponsargenti. Similitudines auri facdonec sponsus tuus surgat ab accubitu. Cum enim ille surrexerit, ipse tibi aurum, ipse faciet argentum, ipse tuam mentem sensumque decorabit, et eris vere dives in sponsi domo sponsa formosa; cui est gloria in saecula saeculorum. Am. Ab eo loco in
Abbreviated transcription (Latin):
bari ñdebeas: cum tuã spetiem recogno¬
ueris. Quid est gͥ eqͥtatui meo incurri¬
b pharaonis assimilaui te:Scio ego¬
eqͥtatem sponsum ꝓpħa dicente. Et eqͥ-¬
tatui eiꝰ salus assimilata est. Ergo equi¬
tatui meo incurrib pharaonis. Quan
fluctib pharaonem. et aurigas eius. &¬
qͣ drigas eiꝰ et ascensores eiꝰ & eqͦs eiꝰ et cur¬
rus eiꝰ. qͣnto inqͥt differt eqͥtatꝰ m̃s ab eqͥs
pharaonis: tanto melior es omĩb filiab
tu sponsa. tueccłastica anima om̃ib a
nimab quȩ ñ st̃ eccłasticȩ. Igit᷑ si eccła-¬
stica anima es: om̃ib animab es melior.
Si ñ es melior: ñ es eccłastica. Equitatui
meo incurrib pharaonis assimilaui
te ꝓximamea. Deinde pulcͥtudinem
sponsȩ sp̃uali amore descͥbit. Et genȩ
tuȩ ut turturis. faciem eiꝰ laudat. &
genas rubore succendit. Pulchritudo
plurima. Itaq & nos pulchritudinẽ
animȩ incelligamꝰ in genis. labia uͦ eiꝰ

Expanded text:
rpari non debeas, cum tuam speciem cognorpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur: 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te?' Scio equitem sponsum, propheta dicente: 'Et equitatio eius salus'. Assimilata es ergo equitatui meo in curribus Pharaonis. Quantfluctibus Pharaonem et christatos eius et ascensores et equos eius et currus eius: quantum, inquam, differt equitatus meus ab equis Pharaonis, tanto melior es omnibus filiabus tu sponsa, tu ecclesnimabus, quae non sunt Ecclesiasticae. Igitur si Ecclesiastica anima es, omnibus animabus es melior; si non es melior, non es Ecclesiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Genae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore succenditur. Pulchritudo plurima. Ita et  Al. itaque nos pulchritudinem animae intelligamus in genis. Labia vero ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs nescio: iccirco annuntia mͥ ubite qͤrã.
cooꝑta suꝑ greges sodalium tuorum.
Post hȩc uerba sponsus ei cõminat᷑ & di¬
cit. Aut cognosce temet ipsam quȩ regiᷤ
es sponsa & formosa. ego siquidẽ mͥ ex¬
lam. neq rugam. aut scito quia te non
cognoueris. et tuam nesciens dignita¬
tem: pateris hȩc quȩ secunt᷑. Quenam
ista sunt nͥ qͦd ñ cognou̾is temet ipsã :
Opulchra inmulierib egredere tu in
uestigiis gregum. et pasce ñ greges o-
quippe oues adextris et a sinistris he¬
tu inuestigiis gregum. et pasce hedos
tuos in tabnacłis pastorum. In uestigiis
inquit pastorũ nouissima fies. ñ int̾ oueᷤ
s int̾ hedos tuos cumquib habitas. Non
pot̾is mecũ id ẽ cumbono pastore ẽẽ. Eqͥ¬
tatui meo incurrib pharaonis assimi¬
laui te. Si uis intellige̾ sponsa quomͦ
scire debeas. cognosce te et cui te compa¬
rauerim. et tc̃ uidebis talẽ te eẽ quȩ tͣ¬

Expanded text:
quos nescio: idcirco annuntia mihi, ubi te quaeram, quos nescio: idcirco annuntia mihi, ubi te quaeram, cooperta super greges sodalium tuorum. Post haec verba sponsus ei comminatur, et dicit: Aut cognoscis temetipsam, quoniam regis es sponsa, et formosa, et a meculam, neque rugam; aut scito, quia si te non cognoveris, et tuam nesciveris dignitatem, patieris haec quae sequuntur. Quaenam ista sunt? Si non cognoveris temetipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos iquippe oves a dextris, et a sinistris haetu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. In vestigiis, inquit, pastorum novissima fies; non inter oves, sed inter haedos tuos, cum quibus habitans, non poteris mecum, id est, cum bono pastore esse. Equtatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te'. Si vis intellegere, o sponsa, quomodo scire te debeas, cognosce, cui te comparaverim, et tunc videbis talem te esse, quae tu
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit anima mea: ubi pascis. ubi cubas
in meridie. Diligent̃ obserua ubi meridie
legeris apud ioseph meridie fr̃s prandi¬
um celebrant. Angł̃i meridie abrahȩ sus¬
cipiunt᷑ hospitio. Et cȩt̾a huiꝰ modi quere.
et inuenies scͥpturã diuinam ñ frustra et
fortuitu unũquẽq usurpare sermonem.
Quis putas ẽ dignꝰ ẽ nob̃ ut ad meridiem
usq ꝑueniat : et uideat ubi pascat. ubi
cubet sponsus inmeridie: Annuntia mͥ
quẽ dilexit anima mea. ubi pascis ubi
cubas in meridie. Nisi enĩ mͥtu annun.¬
tiau̾is: incipio errabunda uagari & dũ
te quero. inalior greges incurram. Et
qͥa alios erubesco faciem meam atq ora
continge̾. sum quippe sponsa formosa
tia mͥ quẽ dilexit anima mea ubi pascis.
ubi cubas inmeridie: ne qͣndo fiam sic̃
cooꝑta suꝑ greges sodalium tuoꝵ. Ut ista
ñ patiar. ut ñ fiam cooꝑta. ut aliorum
ora ñ contingam et adalios usq ꝑueni¬
ens. incipiam forsitan et alios amare

Expanded text:
dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie . Diligenter observa, ubi meridiem legeris. Apud Joseph meridie fratres prandium celebrant. Angeli meridie Abrahae suscipiuntur hospitio , et caetera istiusmodi. Quaere, et invenies Scripturam divinam non frustra, seu fortuitu, unumquemque usurpare sermonem. Quis, putas, est dignus e nobis, ut ad meridiem usque perveniat, et videat, ubi pascat, ubi cubet sponsus? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Nisi enim tu mihi annuntiaveris, incipio errabunda jactari; et dum te quaero, in aliorum greges incurro; et quia alios erubesco, faciem meam atque ora contegere incipio. Sum quippe sponsa formosa, tia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie; nequando fiam sicut cooperta super greges sodalium tuorum. Ut ista non patiar, ut non fiam cooperta, ut ora non contegam, et ad alios usque perveniens, incipiam forsitan et eos amare 514
Abbreviated transcription (Latin):
salute sollicitꝰ et uidebis qͦmͦ suã uine
am ñ custodiens. aliorum uineã custo
dam dampna sustineat. et cum fuerit
rit ut om̃s lucͥfaceret: factꝰ infirmꝰ
cit sponsum. Qui conspectꝰ abscedit.
et frequent̃ hoc intoto carmine fa¬
cit. Qd nͥ quis patiat᷑: ñ potest intel¬
ligẽ. Ego sepe ds̃ testis est sponsum
mͥ aduentare conspexi. et mecum ess e
qͣmpłimum. Quo subito recedente: in¬
uenire ñ potui qͦd querebã. Rursum gͥ
desido eius aduentum. et ñqͣm iterum
uenit. Et cum apparuerit. meisq ma¬
nib fuerit comp̃hensus: rursum ela-
inqͥrit᷑. Et hoc crebro facit: donec illũ
uere teneam. et ascendam enire super
fratruelẽ meum. Annuntia mͥ quem
diligit anima mea. ubi pascis. ubi cubaᷤ
in meridie. Non quero alia tempora.
bitu. Illud tempꝰ inquiro. qͣndo floren¬
te die. q̃ndo plena luce in maiestatis
tuȩ splendore uersaris annuntia mͥ quẽ

Expanded text:
salute sollicitus: et videbis quomodo vineam salute sollicitus: et videbis quomodo vineam suam non custodiens, aliorum vineta custodsdam damna sustineat. Et 513 cum fuerit it, ut omnes lucrifaceret: Factus infirmus inde conspicit sponsum, qui conspectus abscessit. Et frequenter hoc in toto carmine facit, quod nisi quis ipse patiatur, non potest intelligere. Saepe, Deus testis est, sponsum mihi adventare conspexi, et mecum esse quam plurimum: quo subito recedente, invenire non potui quod quaerebam. Rursus igitur desidero ejus adventum, et nonnunquam iterum venit; et cum apparuerit, meisque manibus fuerit comprehensus, rursum elabiinquiritur: et hoc crebro facio, donec illum vere teneam, et ascendam innixa super fratruelem meum. Annuntia mihi quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Non quaero alia tempora, bitu: illud tempus inquiro, quando in florente die, quando plena luce in majestatis tuae splendore versaris. Annuntia mihi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
gͣta neq admiremini coloris eẽ me tetri. Sol
despexit me. Pleno quippe radio in me
lore fuscata. Neq enĩ ita ut decuerat et
solis dignitas expetebat: illiꝰ in me lu¬
men excepi. Delictum illoꝵ salꝰ gentib
facta ẽ Et rursum incredulitate genti¬
um scientia isrł Habes utrũq apud
apłm. Hilii matͥs meȩ pugnauerunt
fr̃m pugna surrexit: Uide paulum
eccłȩ ꝑsecutorem. et intelligis qͦmͦ filii
matͥs eius pugnauerunt contra eam
ꝑͦsecutores eccłe egerunt pęnitentiã
et adu̾sarii rursum ad sororis signa
conu̾si: p̃dicauerunt fidẽ quam ante
destruebant. Hoc et ꝓpħico sp̃u spon¬
sa nunc cantans: ait. Dimicauerunt
in me. posuerunt me custodẽ inuineis:
uineam meam ñ custodiui. Ego ȩccła.
ego sponsa. ego sine macła custos sum
posita uinearum afiliis matͥs meȩ: qͥ
cont᷑ me aliqͣndo pugnauerunt. Qua
custodio uineas. uineam meã ñ ser¬
uaui. Intellige mecũ hoc de paulo &
alio quoc̃q scorum qui ꝓ om̃ium sit

Expanded text:
t, admiremini coloris esse me tetri: sol despexit me, pleno quippe radio in me lore fuscata. Neque enim, ut decuerat, ut solis dignitas expetebat, illius in me lumen accepi. Delicto eorum salus gentibus facta est, et rursum incredulitate gentium, scientia Israel. Habes utrumque apud Apostolum. Filii matris meae pugnaverunt fratrum pugna surrexit. Vide Paulum Ecclesiae persecutorem: et intelliges quomodo filius matris ejus pugnaverit adversus eam. Persecutores Ecclesiae egerunt poenitentiam, et adversarii ejus rursum ad sororis signa conversi, praedicaverunt fidem, quam ante destruebant. Hoc prophetico spiritu sponsa nunc cantans, ait: Dimicaverunt in me, posuerunt me custodem in vineis: vineam meam non custodivi. Ego Ecclesia, ego sponsa, ego sine macula, plurimarum custos sum posita vinearum a filiis matris meae, qui contra me aliquando pugnaverant. Qua custodio vineas, vineam meam non servavi. Intellige mihi hoc de Paulo et alio quocumque sanctorum, qui pro omnium sit
Abbreviated transcription (Latin):
state. De amantib dictum est post te ino¬
dorem unguentorum tuorum curremꝰ
scdm illud cursũ consũmaui &illud qui
instadio currunt. om̃s quidẽ currunt. unꝰ
autẽ accipit brauiũ. Brauium xp̃c ẽ Et hȩc
quidẽ sunt adolescentulȩ qͥs ꝓpt̾ amoris ex¬
ordium foris stare cognoscimꝰ: uixta illud
exemplum. Amicꝰ autẽ sponsi stans & audi¬
ens eũ: gaudio gaudet ꝓpt̃ uocẽ sponsi.
Introeunte sponso: forisecꝰ remanent.
Sponsa uͦ speciosa ꝑfecta sine macła. sine
sola conspexerit: dicit. Introduxit me
rex incubiculum suũ. Non ait introdux̃
nos plures incubicłm suum. Plures foris
remanent. incubicłm sala ingredit᷑ spon¬
sa ut uideat thesauros tenebrosos & abs¬
c̃ditos renuntietq uiuencłis. Introduxit
me rex incubicłm suum. Rursum ado¬
lescentulȩ idẽ sponsarum sapientium
turba cõpłima ingressa sponsi cubicłm.
sto lant᷑ aduentum: lete concinunt. Exul
Exultabimꝰ et letabimͣ inte. Delegimꝰ

Expanded text:
state deambulantibus dictum est: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus, secundum illud: Cursum consummavi ; et illud: Qui in stadio currunt, omnes quidem currunt; unus autem accipit bravium . Bravium Christus est, et hae quidem adolescentulae, quas propter amoris exordium foris stare cognoscimus, juxta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi , Introcunte sponso, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, sine sola conspexerit, dicitque. Introduxit me rex in cubiculum suum. Non ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: Introduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba quamplurima, ingressa sponsa cubiculumstolantur adventum, laete concinunt: ExsulExsultabimus et laetabimur in te: diligemus
Abbreviated transcription (Latin):
Si peccatrix: suꝑ pedes & ea quȩ dicit᷑¬
eiꝰ fudise inuenit᷑. Obserua in quam
et inuenies in ȩungelii lectione s̃ĩ fa¬
bulas et narrationes ab euͣnglistis
s misteria eẽ conscͥpta. Impleta est
peccatͥr habuit ad pedes referendũ:
Nec mirum domũ odore fuisse com¬
pletam. Cum hic odor expletꝰ fuerit:
ex plebit᷑ in eodem loco de symone le¬
proso. & de domo eiꝰ. Ego puto leꝓsũ

Expanded text:
atrix super pedes, et ea, quae non dicitejus fudisse monstratur . Observa, inquam, et invenies in Evangelica lectione non fabulas et narrationes ab Evangelistis, 508 sed mysteria esse conscripta. Impleta est peccatrix habuit, ad pedes referendum eNec mirum domum fuisse odore completam, cum hoc mundus completus sit. Scribitur in eodem loco de Simone leproso et domo ejus . Ego puto leprosum,
Abbreviated transcription (Latin):
detulit a romata salomoni. et plures
alii. aromata possederunt. S habuerit
qͥs qͣntalibet: ñ possunt xp̃i odorib cõ¬
parari: de qͦ nc̃ sponsa ait. Odor unguen¬
toꝵ tuorꝵ suꝑ omĩa aromata. Ego ar-¬
bitror quia et moyses habuerit aro¬
tentiam fero dicens. Odor unguentoꝵ
tuorum suꝑ omĩa aromata. Unguen¬
tum effusum nom̃tuum. Apħicum
sacram̃tum est tantũmͦ nom̃iħu.¬

Expanded text:
detulit aromata Salomoni, et plures detulit aromata Salomoni, et plures alii aromata possederunt: sed habuerit quis quantalibet, non possunt Christi odoribus comparari, de quibus nunc sponsa ait: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Ego arbitror, quia et Moyses habuit arotentiam fero, dicens: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Oleum effusum nomen tuum, Propheticum sacramentum est. Tantummodo nom
Abbreviated transcription (Latin):
ans atq letificans est istiꝰmodi cogita¬
tus. Quomͦ autẽ calix dñi inebrianᷤ
ꝑ qͣm optimꝰ est: sic ub̾a sponsi omni
meliora sunt uino. Qa meliora ub̃a
tua suꝑ uinum. In mediis p̃cib ad
sponsum u̾ba conu̾tit. Et odor unguen¬
torum tuorũ suꝑ om̃ia aromata. Non
gentis. Si autẽ ad meã animã factam
sponsam suã uenire dignabit᷑ qͣm opor¬
tet eam eẽ formosam ut illũ decelis ad
se trahat. ut descende faciat adt̾ras. ut
ueniat adamatã qͣli pulchritudine
decoranda est. qͣli debet amore feruere.
ut ea loqͣt᷑ ad illã que ad ꝑfectã locutꝰ ẽ
sponsam: quia ceruytua. quia ocłi tui.
quia genȩ tuȩ quia manꝰ tuȩ. quia uent̃
tuus. quia humeri tui. quia pedes tui.
putationem etiam ad nr̃am dicatur
animã similit̃ laboremꝰ. Bona gͥ uba
tua suꝑ uinum. Si uideris sponsam. tc̃
intelligis u̾bum eẽ qͦd dr̃. qͥa bona ub̃a
tua suꝑuinum: odor unguentorum
tuorum suꝑ omĩa aromata. Multi
habuerunt aromata. Regina austri

Expanded text:
ant atque laetificant istiusmodi cogitatus. Quomodo autem calix Domini inebrians perquam optimus est : sic ubera sponsi omni meliora sunt vino, Quia bona ubera tua super vinum. In mediis precibus ad sponsum verba convertit: Et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Non guentis. Si autem et ad meam animam factam sponsam suam venire 507 dignabitur, quam oportet esse formosam, ut illum de coelo ad se trahat, ut descendere faciat ad terras, ut veniat ad amatam! Quali pulchritudine decoranda est, quali debet amore fervere, ut ea loquatur ad illam, quae ad perfectam locutus est sponsam: Quia cervix tua, quia oculi tui, quia genae tuae, quia manus tuae, quia venter tuus, quia humeri tui, quia pedes tui !putationem, etiam ad nostram dici animam similiter laboremus. Bona igitur ubera tua super vinum. Si videris sponsum, tunc intellitua super vinum, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Multi habuerunt aromata. Regina austri
Abbreviated transcription (Latin):
sa t̾ra xp̃c nominat᷑ in uniu̾so mundo
p̃dicat᷑ dñs m̃s. Ungentũ enĩ effusum ẽ
nom̃ eiꝰ. Nc̃ moy sei nom̃ audit᷑. qͥd prius
uideȩ tantum claudebat᷑ angustiis. Neq
enĩ grecors qͥspiã meminit eiꝰ. neq inul¬
la gentilium litterarum hystoria de
illo seu incęx̾is scͥptum aliquid inueni¬
mus. Statim autẽ ut iħe radiauit in
mundum. adduxit secum legẽ & pro¬
pħas: et uere completum est. unguen¬
tum effusum nom̃ tuum. ꝓpt̾ea ado
lescentulȩ dilexerunt te. Quia ꝑsp̃m
grue nom̃ effusionis inserit᷑. Unguen¬
tum effusum nom̃ tuum. Hec dicens
sponsa: adolescentulas conspicit. Qndo
illam pat̾ sponsi rogabat. et ad illum
sponsum cõminꝰ loquebat᷑: necdum
adolescentulȩ erant. In mediis uͦ p̃ci¬
b ingredit᷑ iuuencłarum chorus. &
sponse laudat᷑ eloqͥis. Aptẽa iuuencłȩ
dilexerunt te: & attraxerunt te adoles¬
centulȩ. Quȩ respondent. Post te mo
dore unguentors tuors curremꝰ. Quã

Expanded text:
mundo praedicatur Dominus. Unguentum enim effusum est nomen ejus. Nunc Moysi nomen auditur, quod prius Judaeae tantum claudebatur angustiis. Neque enim Graecorum quispiam meminit ejus, neque in ulla gentilium litterarum historia de illo seu caeteris scriptum aliquid invenimus. Statim ut Jesus radiavit in mundo, eduxit secum Legem et Prophetas, et vere completum est, Unguentum effusum nomen tuum. Propterea juvenculae dilexerunt te. Quia per Spgrue nomen effusionis infertur: Unguentum effusum nomen tuum. Haec dicens sponsa adolescentulas conspicit. Quando illa sponsi Patrem rogabat, et ad ipsum sponsum cominus loquebatur, necdum adolescentulae aderant. In mediis vero precibus ingreditur juvencularum chorus, et sponsae laudatur eloquiis: Propterea juvenculae dilexerunt te, et attraxerunt te. Adolescentulaeque respondent: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
uomͦ didicimus per
tum sabbata. s et
sabba¬
ta sabbators: ita nc̃ quoq docemͣ scriben¬
te salomone eẽ quȩdam ñ solum cantica
s & cantica canticorum. Beatꝰ quidẽ est
ingredit᷑ insca scor. Beatꝰ qui sabbata
sabbatizat: s & beatior qui sabbatizat
cantica et tenet ea. nemo quippe inso¬
lennitatib canit: s multo beatior qui
canit cantica canticoꝵ Et sic̃ iste qͥ in¬
gredit᷑ in sc̃a plurib adhuc indiget ut

Expanded text:
o didicimus per tum sabbata, sed et sabbata sabbatorum; sic nunc docemur, scribente Salomone, esse quaedam non solum Cantica, sed et Cantica Canticorum. Beatus quidem is, ingreditur sancta sanctorum. Beatus qui sabbata sabbatizat, sed beatior qui sabbatizat cantica, et canit ea. Nemo quippe nisi in solemnitatibus canit; sed multo beatior ille qui canit Cantica Canticorum. Et sicut is qui ingreditur in sancta, pluribus adhuc indiget, ut
Abbreviated transcription (Latin):
colligant sͥ manna qͥñueniunt ad petrã
lulum patientiã Sermo enĩ nob ad ne¬
glegentes est: & cos qͥ male habent. Sani
eni ñ indigent medico: s male habentes
Dicite mͥ uos tantũ mͦ qͥ festis dieb ad ec¬
cdesiã conuenitis ceti dies ñ st̃ festi. ñ sunt
dies dñi: Iudeorũ ẽ. dies certos & raros
obseruare sollennes Et idõ adeos dicit
dñs: qͥa neomenias ur̃as & sabbata & diẽ
magnũ ñ sustineo. Ieiuniũ & ferias urãs.¬
& dies festos urõs odit anima mea Odit
gͦ ds̃ eos qͥ una putant die festũ diẽ ẽẽ dñi.
xp̃iani omĩ die carnes agni comedt̃. id÷ car-¬
neᷤ u̾bi dĩ cotidie sumunt. Pascha enĩ ĩmo

Expanded text:
colligant sibi manna, qui non veniunt ad petram, colligant sibi manna, qui non veniunt ad petram, lulum patientiam; sermo enim nobis ad negligentes est, et eos qui male habent: sani enim non indigent medico, sed male habentes. Dicite mihi vos, qui tantum festis diebus ad ecclesiam convenitis, caeteri dies non sunt festi, aut non sunt dies Domini? Judaeorum est dies certos et raros observare solemnes: et ideo ad eos dicit Dominus, Neomenias vestras et sabbata, et diem magnum non sustineo; jejunium, et ferias, et dies festos vestros odit anima mea . Odit ergo Deus eos qui una die putant festum diem esse Domini. Christiani omni die carnes Agni comedunt, id est, carnes Verbi Dei quotidie sumunt; Pascha enim no
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. Ista gͦ talis talis anima quȩ agit
cuncta patient̃. quȩ tam prompta ẽ et
tanta eruditione subnixa quȩ de ꝓfun-¬
dis haurire scientiȩ fluenta consueuit:
ipsa potest copulari nuptiis. xp̃i. Nisi
gͦ cotidie uenias adputeos. nͥ cotidie
haurias aquas ñsolum alios potare ñ
poteris. s ipse qͦ sitim u̾bi dĩ patieris.
ris. nec sitis uisticiam: et qͦm poteris dicere.
sicut ceruus desiderat ad fontes aqͣrum.
ita desiderat anima mea mea adte as̃.
sitiit anima mea addm̃ uiuum. qͣndo
ueniam et parebo ante conspectum eius:
stitis patienter accipite donec paululũ
neglegentes et desides cõmoneamꝰ Habe¬
tote patientiam quia de rebecca nobis
id ẽ de pacientia sermo ẽ Et necesse. ẽ noᷤ
eos qui collectam neglegunt & audire
declinant uerbum dĩ paululum ꝑpa
cientiam castigare qui ñ desiderant pa¬
nem uitȩ nec aquã uiuã. qͥ ñ exeunt de
castris nec ꝓcedunt de domib luteis ut

Expanded text:
cipit. Talis ergo ista anima, quae agit cipit. Talis ergo ista anima, quae agit cuncta patienter, quae tam prompta est, et tanta eruditione subnixa; quae de profundis haurire scientiae fluenta consuevit, ipsa potest copulari nuptiis Christi. Nisi ergo quotidie venias ad puteos, nisi quotidie haurias aquas; non solum alios potare non poteris, sed ipse quoque sitim verbi Dei patieris. ris, nec sitis justitiam. Et quomodo poteris dicere, Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante conspectum ejus ?stitis, patienter audite; donec paululum negligentes ac desides commoneamus. Habetote patientiam: quia de Rebecca vobis, id est, de patientia sermo est: et necesse est nos eos qui collectam negligunt, et audire declinant verbum Dei, paululum per patientiam castigare: qui non desiderant panem vitae, nec aquam vivam, qui non exeunt de castris, nec procedunt de domibus luteis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sapientib & insipientib debitor
sum. Deniq sic dixerat puer iste incor
de suo. Exhis inquit uirginib quȩ ue¬
nunt adaquã. quȩc̃q dixerit mͥ bibe
tu & camelos tuos adaquabo: ipsa erit
sponsa filio dñi mei. Sic gͦ rebecca quȩ
int̾pretat᷑ patientia ut uidit puerum
& inspexit ꝓpħicum u̾bum: deponit
de humero hydriam. Deponit enim
elatam grecȩ facundiȩ arrogantiam:
& adhumilẽ ac simplicem ꝓpheticum
se inclinans sermonẽ dicit. Bibe tir&
Si puer ꝓpħici sermonis tenet figurã.
quomͦ potat᷑ a rebecca quam ipse ma¬
pascat animas esurientes. ipse rur sũ
esurire se fatet᷑ cum dicit. esuriui &
dedistismͥ manducare. et iterum cũ
ipse sit aqua uiua et potum det om̃ib
sitientib rursum ipse dicit ad sama¬
ritanam damͥ bibere: sit et ꝓpheticus
sermo cum ipse potum det sitientib
nichilomuꝰ ipse abhis potari dicat᷑ cum
studiosorum exercitia et uigilantias sus¬

Expanded text:
quia sapientibus et insipientibus debitor quia sapientibus et insipientibus debitor sum . Denique sic dixerat in corde suo puer iste, Ex his, inquit, virginibus, quae venerunt ad aquam, quaecumque dixerit mihi, Bibe tu, et camelos tuos adaquabo, ipsa erit sponsa domini mei . Sic ergo Rebecca, quae interpretatur Patientia, ut vidit puerum, et inspexit propheticum verbum, deponit de humero hydriam; deponit enim elatam graecae facundiae arrogantiam: et ad humilem et simplicem propheticum se inclinans sermonem dixit, Bibe tu, eSi puer prophetici sermonis tenet figuram; quomodo potatur a Rebecca, quam ipse mapascat animas esurientes; ipse rursum esurire se fatetur, cum dicit, Esurivi, et dedistis mihi manducare : et iterum cum ipse sit aqua viva, et potum det omnibus sitientibus; rursum ipse dicit ad Samaritanam, Da mihi bibere : sic et propheticus sermo, cum ipse potum det sitientibus; nihilominus ipse ab his potari dicatur, cum studiosorum exercitia et vigilantiam sus
Abbreviated transcription (Latin):
potuisset tanto patriarchȩ isaac qͥ
ex reꝓmissione natꝰ ẽ: nͥ hauriendo
aquas. et intantum hauriendo. ut
ñ solum potare posset eos qui domi
sunt: s & puerum abrahȩ. et ñ tantũ
puerum. s & eousq abundaret aqͥs
quas hauriebat de puteis. ut & came¬
los posset adaquare usqueqͦ cessarent
inquit bibentes. Misteria sunt cun¬
eta quȩ scͥpta sunt. Uult & te sͥ xp̃c des¬
mͥinet̾num. et desponsabote mͥ infide
et miscdia ut agnoscas dñm. Quia gͦ
uult te sibi desponsare: p̃mittit ad te
puerum istum. Puer iste sermo ꝓphe¬
ticꝰ est. Quẽ nͥ pͥꝰ susceꝑis: nubere xp̃o ñ
poteris. Scito tam̃ quia nemo in exerci¬
tatꝰ & ĩꝑitꝰ sermonem ꝓpheticum sus¬
cepit: s qui scit haurire aquam de ꝓ¬
fundo putei et qui intantũ scit hauri¬
re ut etiã his sufficiat qui irrationabi¬
les et ꝑu̾si uident᷑. quorum figuram
tenent cameli. ut & ipse possit dicere.

Expanded text:
potuisset tanto patriarchae Isaac, qui potuisset tanto patriarchae Isaac, qui ex repromissione natus est, nisi hauriendo aquas: et in tantum hauriendo, ut non tantum posset potare eos qui domi sunt, sed et puerum Abrahae: et non tantum puerum, sed et eousque abundaret aquis, quas hauriebat de puteis, ut et camelos posset adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . Mysteria sunt cuncta, quae scripta sunt. Vult et te sibi mihi in aeternum, et desponsabo te mihi in fide et misericordia, ut agnoscas Dominum . Quia ergo vult te sibi desponsare, praemittit ad te puerum istum. Puer iste sermo propheticus est, quem nisi prius susceperis, nubere Christo non poteris. Scito tamen, quia nemo inexercitatus et imperitus sermonem propheticum suscipit; sed qui scit haurire aquam de profundo putei: et qui in tantum scit haurire, ut etiam iis sufficiat qui irrationabiles et perversi videntur, quorum figuram cameli tenent; ut et ipse possit dicere,