comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerem portenit : Quiigitur magnis uir¬
tutib: in sc̃ȩ aeccłae sinuꝓficiuntꝰ. p̃posito¬
rũ suoꝵ uitã despicere nondebent: cum
Quacare eos rebus ex terioribus uident:
Quia hoc qđ ipsi securi intima pene trant:
exilloꝵ adiumento est. qui cõtra ꝓcellas
huiꝰ scłi exterius laborant : Quam erum
candoris sui grãm retiner&. sibrssũ pluuia
tanger&  Aut quid fulgoris atq claritatis
coccus uł hyacintus ofterider&. sihȩc sus¬
ceptus puluis foedar& : Sit ergo desuper
textura cilicu fortis ad paluerem : sit in te¬
rior color hiacintinus aptus addecorem:
Ornent eccłam. quisolis rebus spiritalib¬
uacant : tegant eccłam quos & labor rerũ
tẽporali ũ non grauat : Nequaquã ergo cõ¬
trarectorẽ suũ ex teriora a gentẽ mur¬
mur& :is quiintra scam̃ ecclesiam iam
interius ut coc eus rutilas. ciliciũ quo ꝓtiege¬
qui adũ saltem ꝓutilitate subditorũ rectores

Expanded text:
verem portant. Qui igitur magnis virverem portant. Qui igitur magnis virtutibus in sanctae Ecclesiae sinu proficiunt, praepositorum suorum vitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exterioribus vident, quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit inferius color hyacinthinus aptus ad decorem. Ornent Eccvacant, tegant Ecclesiam quos et labor rerum corporalium non gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam interius, ut coccus rutilas, cilicium quo protegequia dum saltem pro utilitate subditorum rectores
Abbreviated transcription (Latin):
diuin auoce: praecipitur : ut ad tegenda in¬
terius sca sc̃ont. exbisso. cocco at que hiacir¬
to uela texantur : Iussũque est ut ad pro¬
tegendum tabernaculũ. uel a cilicipa &
pelles extender&. quȩ nimirũ ul pluuias uł
uentos uł puluerea tolerarent
Quidergo ꝑpelles &cilitia quibus tab nacu¬
lũtegitur nisi grossas hominiu mentes acci¬
pimiis. quȩ aliquando in ȩccła occultodĩ iudi¬
cio quãuis durȩ sint prȩferuntur : Quȩ
quia ser uire curis tẽporalibus nontimenit
oport& ut temptationũ uentos & pluuias.
qͥ ehuius mundi contrarietatibus portent :
Quiduero ꝑhyacintũ. coccũ bissũq: signatur:
nisi scor uita tenera sed clara: Quedum
caute in tabernaculũ subcilici is & pelli¬
bus absconditur : sua ei in tegra pulcritu¬
do seruatur : Nt eñi in in teriora tabna¬
culi brssus fulgeat. coc cus chorus c&.
hracintus ceruleo colore resplendeat: de¬
suꝑ pelles & cilicia. ymbres. uentos & pul¬

Expanded text:
divina voce praecipitur ut ad tegenda indivina voce praecipitur ut ad tegenda interius sancta sanctorum ex bysso, cocco atque hyacintho vela texantur, jussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent . Quid ergo per pelles et cilicia, quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero per hyacinthum, coccum, byssumque signatur, nisi sanctorum vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis et pellibus absconditur, sua ei integra pulchritudo servatur. Ut enim in interioribus tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat, desuper pelles et cilicia imbres, ventos et pul
Abbreviated transcription (Latin):
dunt : Cui ꝓfecto dispensatio indł humilibus
rectior agnoscitur : unde abȩlatis non recta
iudi cantur : Quia enĩ potestas regiminis.
ministrarinon potest̾ sine studio curȩ tẽporalis.
aliquando om̃ps ds̃ mira dispensatione pietatis
ut tenerȩ spiritaliũ mentes a terren a cura
disiuncte sint onus regiminis duris ac labo¬
riosis cordibus iniungit. ut tanto ille ab hoc
mundo securius lateant. quanto he e in terre¬
nis sollicitudinbus libenter elaborant
nexibitione quippe susceptihoneris : ꝓ ipsis
quoq utilitatibus subditoꝵ. durȩ uiȩ sunt
misericors ds̃ quo suos tenere diligit : eo eos
sollicite ab exterpus acctionibus abscondit:
Nã aplerũq pater familias ad eũlaborẽ ser¬
uns dirigit. aquo subtiles filios susperidit
Et indefilii sine uexatione decorisunt : unde
serui in puluere foedantur : Iuod quã recte
iercła & diuinitus agitur: ipsa tab naculi
constructione signatur : Ad moysen qui ppe

Expanded text:
dunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus dunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur. Quia enim potestas regiminis ministrari non potest sine studio curae temporalis, aliquando omnipotens Deus mira dispensatione pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter elaborant. In exhibitione quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt misericors Deus quo suos tenere diligit, eo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructione signatur. Ad Moysen quippe
Abbreviated transcription (Latin):
lia magistroꝵ facta displiceant. quatinius
subditoꝵ mens a seruanda magisterii reue¬
ato exprimitur cuinud ataueretundiora.
bonifilii auersi ueniendo texerunt: Auer¬
sari quippe dicimus : qđ re ꝓbamus: Quid est
ergo qđ filii uerecunda patris suꝑiecto dorsis
pallio auersi ueni entes operiunt. nisi quo d
bonis subditis sic prȩpositorũ fuoꝵ mala displi¬
cent. ut tamen haec ab aliuis occultent. Ope¬
rimentum auersi deferunt : qui a iudi cantes
factum & uenerantes magisteriuni nolunt
parũ quid despiritali conuersatione inchoant.
cũ rectores suos tẽporalia agere & terrena cõside¬
rant mox ordinẽ suꝑnȩ dispositionis accusant
qđ nequa quã bene ad regendum p̃latisunt ꝑ quos
conuersationis infimȩ exempla monstrantur :
Sed hinimirũ dum tẽ perare se arectorũ suorũ
rep̃ hensione neglegunt : culpȩ suȩ exigentib
meritis . usq ad reprehensionẽ conditoris exceꝓ¬

Expanded text:
lia magistrorum facta displiceant, quatenus lia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii reveato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt parum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris exce
Abbreviated transcription (Latin):
rectoꝵ suoꝵ actione s uidicant. &si ipsos regi¬
men tenere contingeret. sepotuisse agere
melius putant: Unde plerũq fit: & ut rectores
minus prudenter eaque agen da sunt uideant.
quia eoꝵ oculos ips a nebula elationis obscurat:
& non Nũ ꝗbis qui subiectus est hoc cũ prȩlatus
fuerit faciat. qđ dudũ Eteri subiectus argue¬
bat. & ꝓeo qđ illa quȩ uidicauerat ꝑpetrat.
saltẽquia iudicauit erubescat: Igitur sicut
platis curandũ est ne eoꝵ corda aestimatione
singularis sapienti ae locus superior extollat.
ita subiectis ꝓuidendũ .ẽ. nesibi rectoꝵ facta
displiceant : Si autẽ magistroꝵ uita iure
rep̃henditur õport& ut eossubditi. etiã cum
displicent uenerentur: Ded hoc est sollerter
intuendũ. ne aut quẽ uenerarinecesse est
imitari appetas : aut quẽ imitari despicis.
uenerari contẽpnas : Tubtilis & eñiui a tenenda ÷
rectitudinis& humilitatis : ut sic rep̃hensibi¬

Expanded text:
rectorum suorum actiones judicant, et si ipsos regirectorum suorum actiones judicant, et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit, ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt, videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnunquam is, qui subjectus est, hoc, cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat; et pro eo, quod illa quae judicaverat, perpetrat, saltem quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est, ne eorum corda aestimatione singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est, ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, opordisplicent, venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est imitari appetas, aut quem imitari despicis venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
nitur dũsalua fide resagitur : uirtutis est
meritũ: siquicquid prioris est toleratur:
Deb& tam̃ humiliter suggeri: si fortasse uale¬
at qđ displic& emerdari: Sed eurandum est¬
sumopere ordinata defensio : nedum rectitu¬
do in caute diligitur. ipsa magistra rectitu¬
dipus humilitas amittatur : Ne eũ sibi prȩ¬
esse quisq despiciat: quẽ fortasse c̃tingit.
ut in aliqua acciore reprȩ hendat :
Contra hunc tumorẽ suꝑbiȩ. subditorum
mens ad custodiã humilitatis edomatur :
sinfirmitas ꝓpria incessanter ad tendit᷑
Nauires nr̃as ueraciter examinare ne¬
glegimꝰ : tan & qui a deriobis forciora credimꝰ
idcirco eos qui nobis prȩ latisunt districte
uidicamus : Quo enimnos m& ipsosminus
agnoscimus : eo illos quos rep̃hendere niti¬
mur plus uidemus: Singulahȩc mala sunt :
subditos hii qui p̃sunt minus quã ipsi sunt
sapientes arbitrantur : & rursũ qui subiecti surt

Expanded text:
Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur: debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari; sed curandum summopere do incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur: ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contigit, ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Has vires nostras veraciter examinare negligimus: et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos, qui nobis praelati sunt, districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, qes subditos hi, qui praesunt, minus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
puit: ex quorũ causa peccauit: Sed qui a
ipsa sua scilic& uoluntate suꝑbiens. aculpa
alienus non fuit : uindictã cubpe et iã ipse
suscepit Namira seuieis quȩ corpora¬
liter popłm ꝑculit : rectorẽ quoq populi
intimo cordis̃ dolore ꝓstrauit : Certum
uero est quod ita sibi inuicem & rectoꝵ me¬
rita conectant᷑ & plebiũ: ut sȩpe exculpa
pastoꝵ decerior fiat uita plebium. & sepe
exmerito plebiũ mute turuita pastorum
Sed quia rectores habext iudic̃e suũ magra
caute la subditoꝵ est. ñ temere uitã iudicare
regentium : Neque edũ frustra ꝑsem& ipsum
dñs: aes. numulariorũ fudit: & cathe dras
uendentiũ colũbas euertit : Nimirũ signifi¬
uans quia ꝑmagistros quidem uitã iudicat
plebiũ sed ꝑsem& ipsũ facta examiriat magis¬
trorp uauis etiã subditorũ uicia quȩ ama¬
gistris modo uł dis si mulantur udieari uł a
nequesmne aotius. ꝓcul dubio iuditio reseruant

Expanded text:
puit, ex quorum causa peccavit, sed quod puit, ex quorum causa peccavit, sed quod ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum pertulit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est, quod ita sibi invicem, et rectorum merita connectantur, et plebium, ut saepe ex culpa pastorum, deterior fiat vita plebium et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit: nimirum significans, quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum: quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt, ejus proculdubio judicio reservantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & diudauid saulem ꝑtulit : sed sub¬
sequeate culpa adulterii. ꝓditur quia
dignus tunc fuit : quitanta prȩpositi aspe¬
ta subditorũ. tribuuntur ꝑsonȩ regentium :
ut sepe quiuidentur boni. accepto mox
regimine ꝑmutentur: sicut scriptura
sacra dea dem suule intulit : quia cor
cũ dignitate mutauit: Unde scriptũ est:
Cñ esses paruulus i n oculis tuis: caput
te constitui intribubus isrł: Sic ꝓquali¬
tatibus subditorũ disponuntur acta regex¬
tium : ut sȩpe ꝓmalo gregis. etiã uereꝰ
boni delinquat uita pastoris : Ille eñi
dõ ad testante laudatus. ille suꝑnorũ mis¬
teriorũ conscius dauid ꝓpħa. tumore repox¬
tine elationis inflatus. popłmnumerando
peccauit : & tamer uindictam populus
dauid peccante suscepit : Curhoc : quia
uidelic& scđm meritũ plebiũ : disponunt᷑
corda rectorũ : Iustus uero uidex peccan¬
tis uitium ex ipsorũ anĩ aduersione corri¬

Expanded text:
Unde et diu David Saulem pertulit ; sed subUnde et diu David Saulem pertulit ; sed subsequente culpa adulterii proditur, quia dignus tunc fuit qui tanta praepositi aspeta subditorum tribuuntur personae regentium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur; sicut Scriptura sacra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis te constitui in tribus Israel. Sic pro qualitatibus subditorum disponuntur acta regnantium. Ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris? Ille enim, Deo attestante, laudatus, iste supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elationis inflatus populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corri
Abbreviated transcription (Latin):
nequã sp̃s dm̃ se. eẽ mertitur sed ꝓculdo¬
bio ex eius nunc corpore ꝓdeunt. qui iniqui¬
tates suas sub tegmine sacrihonoris abscona¬
dunt. ut ꝓfessione uideri appetant. quod
esse operibus recusant: Quia eñi scriptum
est Om̃is qui facit peccatũ seruus est peccati:
quanto nunc liberius ꝑagunt ꝑuersa que uo¬
lunt tanto eius seruicio obnixius obligant᷑
Setl nullus qui talem rectorẽ patitur. eum
que patitur accusa: quia nimirũ sui fuit
meriti. ꝓuersi rectoris subiacere dicioni:
Culpa ergo ꝓpru magis accuset operr
quã iniusticiam gubernantis : Seriptum
nãq est : Dabotibi reges infursineo
uid ergo illos nob prȩ esse despico to mus
quorũ suꝑnos regimina exdñi furore suscibi¬
mus. Siigit᷑ irascente dõ scđm nr̃a merit
rectores accepimus: in illoꝵ actione legimꝰ
quid ex nr̃a aestimatione pensemus : Quã¬
insplerũq: & electi subiaceant rȩꝓbis:

Expanded text:
nequam spiritus, Deum se esse mentitur. Sed proculdunequam spiritus, Deum se esse mentitur. Sed proculdubio ex ejus nunc corpore prodeunt, qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant. Quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, in illorum actione colligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamvis plerumque et electi subjaceant reprobis.
Abbreviated transcription (Latin):
tem ueritatis non receperunt ut salui fie¬
rent ideomittit illis ds̃ operationẽ erro¬
ris ut credant mendatio : In eo ergo quad
tarũ caput anticristus de signari: Seductor
quippe ille. tunc sc̃itatem simulatꝰ : ut adini¬
qui tatem trahat : Sed propt̃ iaqu peccata
popłi regnare ꝑmittitur :  quia nimi¬
rũ tunc ipsi subillius regimine p̃ordinant᷑
qui peccatis subsequertibus exigunt : ut sub
illo iudiciis prȩcurrentibus disponantur :
Quod ergo tunc antichristus suꝑ impios reg¬
nat᷑ non est ex iniusticia iudicis. sed ex culpa
pacientis : Iuãuis plerique & prinicipatum
illius non uiderunt : & tamen eius pricicipt¬
tui. peccatoꝵ suoꝵ conditione deseruiunt :
Qui a & quẽ dominantẽ sibi minime cons¬
piciunt: eũ ꝓculdubio ꝑuerse uiuerdo uene¬
rantur: Annon eiꝰ menbrasunt. qui ꝑ affec¬
tatȩ sc̃ĩtatis speciem. appetunt ui dẽri quod
non sunt. Illȩ nãq principaliter hypochri¬
simsum&. quia cũsit dampnatus homo &

Expanded text:
ritatis non receperunt, ut salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio . In eo ergo quod tarum caput Antichristus designari. Seductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, qui peccatis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicantis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus principatui peccaquia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum procul dubio perverse vivendo venerantur. An non ejus membra sunt qui per affectatae sanctitatis speciem appetunt videri quod non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumit, qui cum sit damnatus homo, et
Abbreviated transcription (Latin):
siuellent implerebona nec ta men possent :
eaquȩ ini se neglegunt. saltem in aliis a marent:
Si enu ea ipsi uel solo uoto appeterent : facta
ab alus non odissent: Sed quiabona eadem
audiendo cognoscunt. uiuendo despiciunt.
asim aduertendo ꝑsequuntur: Recte
ui as eius : intellege re noluerunt: Non enĩ¬
ait. infirmitate non intelligunt. sed in tella¬
gere noluerunt . Quia sȩpe quȩ facere despi¬
ciunt. etiã scire contẽpnunt : Quia eñiscrip¬
tũ est Seruus nesciens uoluntatẽ dñi sui
& non faciens digna plagis uapul abit paucis.
& seruus sciens uoluntatem dñi sui & non fa¬
ciens iuxta eam uapulabit multis: Inqu¬
nitatẽ peccandi ex istimant remedium nes¬
ciendi. Quinimirũ sola suꝑbiȩ caligine
tenebrȩscunt : at que idõ non discernunt
quia aliud est nescisse. aliud scire noluis se:
Nescire eni ignorantia est : scire noluissẽ
suꝑbia: & tanto magis ex cusationẽ non

Expanded text:
si vellent implere bona, nec tamen possent, si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persequuntur. Sunt vias ejus intelligere noluerunt. - Non enim infirmitate non intelligunt, sed intelligere noluerunt, quia saepe quae facere despiciunt etiam scire contemnunt. Quia enim scriptum est: « Servus nesciens voluntatem Domini sui et non faciens digna, plagis vapulabit paucis, Et servus sciens voluntatem Domini sui, et faciens juxta eam, vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt; atque ideo non discernunt, quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse: nescire enim ignorantia est, scire noluisse superbia. Et tanto magis excusationem non
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat: Sinonuenus sem & locutus eis fuis¬
sem: peccatũ non haberenł Nunc autem :¬
excudationẽ ñ habent depeccato suo
& paulo post : Et uiderunt & oderunt : &
me & patremmeu: Aliud est enĩbona nori
facere. aliudbonorũ odisse doctorẽ. Sicut
aliud estꝰ precipitatione. aliud deliberatione
peccare : Iepe exĩi p̃cipitatione peccatum
cõmittitur : qđ tamer consilio & deliberatio¬
ne dampnatur : Ex in firmitate enũ
plerũq: sol& accidere : amarebonũ sedim
plere non poyðe : Ex studio uero peccare est.
bonũ nec amare nec facere : Sicut ergo
nonnũquã grauius est peccatũ diligere
quã ꝑpetrare : ita nequius est odisse iustici¬
am. quã non fecisse : Sunt ergononnulli
in ȩccła qui non solũ bonanon faciunt. sed
eti ã ꝑsequunturꝰ : & quȩ ipsi facere neglegurt.
etia inaluis detestantur : Horum peccatum
scilic& non ex infirmitate ułignorantia.
sed exsolo studio ꝑp&ratur. Qui a uidelic&

Expanded text:
dicebat: Si non venissem et locutus fuisdicebat: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de pec. Et paulo post: Et viderunt, et oderunt, et me, et Patrem meum . Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem: sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim praecipitatione peccatum committitur: quod tamen consilio, et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere, amare bonum, splere non posse; ex studio non peccare, est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnunquam gravius est peccatum diligere quam perpetrare, ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
nantur : Sciunt ergo : quod sequi neglegunt᷑ :¬
Unde & apte sub iungitur: Quiquaside indus
qđ peccatũ tribus modis admitaiturꝰ : Nam aut
ignorantia : aut infirmitate. aut studio ꝑ¬
petratur: & grauius quidem infirmitate
quã ignorantia : sed multo grauius studio
quã in firmitate peccatur : Ignorantia paulus
peccauerat : cum dicebat: Iuiprius fui
blaschemus & ꝑsecutor & contumeliosus. sed
miscdam con secuts sum : quia ignorans feci.
inincredulitate: Petrus uero infirmita tẽ pe¬
cauit : quãdo om̃e in eũ robur fidei quodd ño ꝑ¬
hibui. una uox puellȩ concussit : & dm̃quen
mide tauit. uocedene gauit: sed quia infir¬
mititis culpa uel ignorantiae eo facilius tergi¬
tar quonon studio ꝑpetraturꝰ : Paulusquȩ
iguoruit sciendo correxit & petrus motam
& quesi aresceatẽ iam radice fidei lacri¬
mis rigando solidit uit : Exindustria uero
peccauerant : hii dequibus ipse ꝑse magister

Expanded text:
nantur. Sciunt ergo quod sequi negligunt. nantur. Sciunt ergo quod sequi negligunt. Unde et apte subjungitur: CAPUT XI Vet. quod peccatum tribus modis admittitur. Nam aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio perpetratur, et gravius quidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur. Ignorantia Paulus peccaverat, cum dicebat: « Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum: quia ignorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando omne in eo robur fidei quod Domino perhibuit una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit voce denegavit. Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantia eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant ii de quibus ipse magister
Abbreviated transcription (Latin):
ed aduerticem non ꝑtingunt : Quisquis
autem infide cor rũpitur iamusq aduerti¬
aem constupratur: Malignus eni sp̃s quasi
abinftri oribus mexbris usq ad suma ꝑtingit
quado ac tiuãuitã pollueres. cas tãcelsitudi¬
nem fidei diffidentiae morbo corruperit:
Qmaigitur cuncta hȩc humanis oculis
absconsa sunt. sed diuinis obtutibus patert.¬
& multi in hac domofidei sine fide moriuntur.
Dicatur recte Quasi impios ꝑcussit eos
in locouidentum: Pios enĩse in ȩccła homini¬
bus osterdunt : sed qui a diuina iudicia la tere
ñ possunt. quasi impii feriuntur: Iuib hoc
magis ad supplicii cumulũ crescit: quod
unusquisq: eoꝵ in eccła fidelibus admixtus.
ueritatem fidei scierdo contẽpnit: At que
eogauior ultio sequitur : quoꝑ exempla rectoꝵ
etiã bene uiuendi eos scientia comitatur:
Quot enũi eis modo recti acfideles fr̃s osten¬
duntur : tot inuenturo iudicio testibus inpug¬

Expanded text:
sed ad verticem non pertingunt. Quisquis sed ad verticem non pertingunt. Quisquis autem in fide corrumpitur, jam usque ad verticem constupratur. Malignus enim spiritus quasi ab inferioribus membris usque ad summum pertingit, quando activam vitam polluens, castam celsitudinem fidei diffidentiae morbo corrumpit. Quia igitur cuncta haec humanis oculis absconsa sunt, sed divinis obtutibus patent, et multi in hac domo fidei sine fide moriuntur, dicatur recte: Quasi impios percussit eos in loco videntium. Pios enim se in Ecclesia hominibus ostendunt; sed quia divina judicia latere non possunt quasi impii feriuntur. Quibus hoc magis 803 ad supplicii cumulum crescit, quod unusquisque eorum in Ecclesia fidelibus admistus veritatem fidei sciendo contemnit; atque eo gravior ultio sequitur, quo per exempla rectorum etiam bene vivendi eos scientia comitatur. Quot enim eis modo recti ac fideles fratres ostenduntur, tot in venturo judicio testibus impug
Abbreviated transcription (Latin):
aquib scilic& dicitur : Ex inanite ex inanite.
quousquȩ ad fundamentũ in ea: Paulus quip¬
pe ait: fundamentũ aliud nemopotest po¬
nere. prȩter id quod positũ est: qui est xp̃siħs:¬
in imici destruentes usq ad funda mentum
hierusalem ex inaniunt : quando ꝑuersi sp̃s
acorde fideliũ destructo prius aedificioboni
oꝑis. soliditatẽ quoque ex auriunt religionid:
Sicut eaũ suꝑ funda mertũ fabrica: sic super
fidem dpera construuntur Usque adfup¬
dementum ergo ex in anisse est : euersobene
uiueridi opere. etiã robur fidei dissipasse:
Hinc etiã : ad iudeam ꝑhieremiam dicitus¬
ł ilii quoque menpheos & thampnis constu¬
pła uerunt te usque ad uerticẽ: Usque
aduerticẽ quippe constuprari est : post
male operatio nisusum. etiã inipsafider sulli¬
mate roirũpi: Cuenuinequis simi sosunius¬
seduiagr ittitem fidei uitiare nonpossunt:
suius adhuc inferiora me abra polluunt

Expanded text:
quibus scilicet dicitur: Exinanite, exinanite quibus scilicet dicitur: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . Paulus quippe ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod est Chris ejus destruentes usque ad fundamentum Jerusalem exinaniunt, quando perversi spiritus a corde fidelium, destructo prius aedificio boni operis, soliditatem quoque exhauriunt religionis. Sicut enim super fundamentum fabrica, sic super fidem opera construuntur. Usque ad fundamentum ergo exinanisse est everso bene vivendi opere etiam robur fidei dissipasse. Hinc etiam ad Judaeam per Jeremiam dicitur: Filii quoque Mempheos et Taphneos constupraverunt te usque ad verticem . Usque ad verticem quippe constuprari est post malae operationis usum etiam in ipsa fidei sublimitate corrumpi. Cum enim nequissimi spirsed integritatem fidei vitiare non possunt, quasi adhuc inferiora membra polluunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ in fidelitate consistunt : antehumatiõs
oculos ꝓfessione scã uerbo teauis palliantur:
seduiuere fideliter nulla teaius curant
Insequuntur enũ moribus : qđ crł delitate
ueneranturꝰ : Quibus diuino iuditio sepe
contingit : ut ꝑhoc qđ nequiter uiuunt & illud
ꝑdant quod salubriter credunt : Incessanter
namq seprauis actionibus polluunt. & suꝑ hoc
uindictam iusti iudicii retribui posse diffi dunt:
& sȩ pe cumbene uiuere neglegunt : etiã ꝑse¬
quente nullo usq: ad ꝑfidiam dilabuntur :
Nam qui imminere districtũ iudiciũ noncre¬
dunt : qui inulte se peccare suspicantur.
quo pacto uł . eẽ. uł dici fidelespossunt: fidem
quippe ꝑdidisse est : incorrectis malis oꝑib dig¬
na supplicia reddi posse non credere: Quia
ergo digna fideioꝑa seruare cõtempnunt:
etia fidẽ ꝑdunt. quam tenere uidebantur :
Suꝑ quos bene ꝑ propħam subhierus alem specie
inimicoꝵ destruentiũ uerba memorantur :

Expanded text:
tiae infidelitate consistunt, ante humanos tiae infidelitate consistunt, ante humanos oculos professione sancta verbo tenus palliantur. sed vivere fideliter nullatenus curant. Insequuntur enim moribus quod credulitate venerantur. Quibus divino judicio saepe contingit ut per hoc quod nequiter vivunt, et illud perdant quod salubriter credunt. Incessanter namque se pravis actionibus polluunt, et super hoc vindictam justi judicii retribui posse diffidunt; et saepe cum bene vivere negligunt, etiam persequente nullo usque ad perfidiam dilabuntur. Nam qui imminere districtum judicium non credunt, qui inulte se peccare suspicantur, quod pacto vel esse vel dici fideles possunt? Fidem quippe perdidisse, est incorrectis malis operibus digna supplicia reddi posse non credere. Quia ergo digna fidei opera servare contemnunt, etiam fidem perdunt, quam tenere videbantur. Super quos bene per Prophetam sub Jerusalem specie inimicorum destruentium verba memorantur, a
Abbreviated transcription (Latin):
bant opere: qđ ꝑfessione cernebant Unde
etiã : debalaam scriptũ est : Quicadeas:
aptos hab& oculos: Cadens quippe inopere :¬
aptos oculos tenuit in cõtemplatione:
Itaer gohi etia oculos aperientes infide & non
uidentes in opere. intra ȩccłam positipias pecie:¬
ex tra eccłam inuentisunt impia conuersatione :
Dequib: bene alias scriptũ est: Uidi impios sepul¬
tos quicũ ad uiuerent in loco scõerant. & lau¬
dabantur inciuitate quasi iustoꝵ operum:
Multos eaũ peste ꝓpriȩ prauitatis obsessos.
sub xp̃i anũ nomeri ipsa tranquillitas ȩcclesiasti¬
cȩ pacis abscondit: quos tam̃ sileuis ꝑsecutionis
aurapul sauerit : mox extra aream uelud paleas
&ꝑeoquo al hoc uocari alios cerruntp isinon
uideri fideles erubescunt : Sedense ibsinon¬
gint quod dicigloriantur : Remea urcu¬
tisintime : ad decorem sumunt uisionis arcu¬
nȩ : & qui ante suꝑnũ udicẽ nudi consciep¬

Expanded text:
bant opere quod professione cernebant. Unde bant opere quod professione cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe in opere apertos tenuit oculos in contemplatione. Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Eccextra Ecclesiam inventi sunt impia conversatione. De quibus bene alias scriptum est: « Vidi impios sepultos, qui, cum adviverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate qMultos enim peste propriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judicem nudi conscien
Abbreviated transcription (Latin):
admor sendicitur : Est locus peres me
a srabis suꝑ petra. cumtransiet meamaiestas
& post paululum: Aufera manũmea e& lu¬
debis posteriora mea.: Perlocũ quippe ȩccla.
plebis israheliticȩ figurata. quȩ dño interra
p̃dicante non credidit: Ipsa ergo in petrastetit
tergidaũ transeuntis aspiciens : quia uidelic&
post passionẽ ascensionẽ que dominicam
it : & cuius prȩsentiã nonuidit : eius posterio¬
racogaiouit: Dicatur ergo dehis quos intra
scãm ȩccłam diuina ultio inuenit in ini quita¬
tibus ꝑdurantes dicatur dehis quoꝵ uita paulus
apostolus notat qui a confitentur se nosse dm̃.
factis autẽ negant: Quasi impios ꝑcussit eos
in loco uidentum : Ibi quippe stabant: ubidm̃
uidere uidebantur : Ibi tenebras dilexerunt:
ubilum̃ ueritatis aspicitur: & quãuis aꝑtos
habuerunt oculos infide : tenuerunt tameN
eos clausos i nopere: Undebene : & de uidȩ a dr̃
Speculatores eiꝰ ceci: Qui auid elic& non uide¬

Expanded text:
ad Moysen dicitur: « Est locus penes me, ad Moysen dicitur: « Est locus penes me, et stabis supra petram cum transeat mea majestas . Et post paululum: Auferam manum meam et videbis posteriora mea . Per locum quippe Ecclesia, plebis Israeliticae figurata, quae Domino in terra praedicante non crterga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam,it; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tamen eos clausos in opere. Unde bene et de Judaea dicitur: Speculatores ejus caeci , quia videlicet non vide
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris liberare noluis se: ISequitur :
IQuasi impios ꝑcussit eos: in loco uideritum :
Inscripturas acra. quasi aliquando ꝓsimilitu¬
dine : aliquandeꝓueritate poniconsueuit:
srosimilitudine enũ quasi poniturꝰ: sicut
apłs dicit: Iuasi tristes : semꝑ autẽ gaudentes:
Proueritate autẽ ponitur : sicut iohannes ait
Uidimus głam eius : głam quasi unigeniti
apatre : Hoc autẽ loco nihil differt utrũ
ꝓsimilitudine anproueritate sit positum.
quia quolib& dicatur ordine. aꝑte praua malo¬
rũ uita signatur: Inpios uero scritu ra sacra
ꝓprie infideles appellat: Hacnãquedis¬
tancia peccatores ab impiis discernuntur.
q cũ om̃is impius sit peccator. non tam eri
om̃is peccator est impius: Peccator epũ
dici: etiã qui ipifide pius est potest:
impu inudicio Eocus autẽ uidencu sca
ereta dicitur  Inipsaenirec̃te consistitue
ut lumepuerũ quodds̃ est uideatur : Unde

Expanded text:
tenebris liberare noluisse. Sequitur:tenebris liberare noluisse. Sequitur:26. Quasi impios percussit eos in loco videntium. - In Scriptura sacra quasi aliquando pro similitudine, aliquando pro veritate poni consuevit. Pro similitudine enim quasi ponitur, sicut Apostolus dicit: « Quasi tristes, semper autem gaudentes . » Pro veritate autem ponitur, sicut Joannes ait: « Vidimus gloriam ejus gloriam quasi unigeniti a Patre . » Hoc autem loco nihil differt utrum pro similitudine, an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles appellat. Hac namque distentia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impius; peccator enim dici etiam qui in fide pius est potest. impii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ ergo idẽq peccatũ est & poena prece¬
dentis & causa culpȩ subsequentis quia &
trans acta dumex agerat dampnat & ad huc
sequenitia quȩdam pnaridebeat seminiat:
Igitur quia peccatis prȩcedentibus cecatur
oculus cordis: ipsa cecitas que peccantis
animũ ex ante actȩ culpȩ dampnatione
c̃õfundit merito nox uocaturꝰ : qui aꝑhane
ab oculis delinquentis. lumen ueritatis
absconditur: Bene itaque dicitur. Nouitꝰ
enĩ oꝑaeaꝵ : & idcirco inducit noc tẽ & con¬
terentur: Iuia ut sȩpedictũ est. precedex¬
tia nimirũ mala faciunt. ut ad peccandũ
iterũ tenebris sub sequeritibus in uoluantur:
Ut eo iam lumer iusticiȩ uidere non possint.
quo illud & quando poterant uidere noluerunt:
aiducere autẽ noctem dñs dicitur. non quođ
ipse tenebras inferat. sed quod obscura corda
peccantiũ misericorditer non inlustr& :
ut hoc ipsũ in nocte cę̧casse sit: acecitatis

Expanded text:
Unum ergo idemque peccatum est et poena praeceUnum ergo idemque peccatum est et poena praecedentis, et causa culpae subsequentis, quia et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc sequentia quae damnari debeant seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animum ex anteactae culpae damnatione confundit merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis delinquentis 801 lumen veritatis absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum, et idcirco inducet noctem, et conterentur, quia, ut saepe dictum est, praecedentia nimirum mala faciunt, ut ad peccandum iterum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre non possint, quo illud et quando poterant videre noluerunt. Inducere autem noctem Dominus dicitur, non quod ipse tenebras inferat, sed quod obscura corda peccantium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte caecasse sit a caecitatis
Abbreviated transcription (Latin):
peccati : sed ex pectatur ad huc. ut augmen¬
tũ supplicii subrog& peccatũ & poena pec¬
cati: Plerũque uero unũ iđq peccatum :¬
& peccatũ . & poena est & causa peccati:
Quod melius ostendimus: siresi psas ad me¬
diũ deducamus: Effrenata enĩ uentris in¬
gluuies. inferuore luxuriȩ plenitudinẽ
carnis instigat : ꝓpetrata autẽ luxuria.
sepe aut ꝑuirio aut homicidio tegitur:
ehumanarũ legũ ultione puniatur :¬
onamus er go ante oculos. qđ quidam uora¬
citatis sibi frenalaxauit. quauoracitate su¬
peratus. adulterii facinus admisit : de prȩ¬
herosis autẽ iria dulterio. latenter uirum
inter uoracitatẽ & homicidiũ positũ. deilla
uidelic& nascens. hoc generans peccatũ : poena
est & causa peccati: Peccatũ ꝑfecto est ꝑse
ipsũ poenia uero peccati est qui a culpam
uoracitatis auxit : causa autẽ peccati est
q subsequens etiã homicidiũ genuit:

Expanded text:
peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmenpeccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumque vero unum idemque peccatum, et peccatum et poena est et causa peccati, quod melius ostendimus si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervore luxuriae plenitudinem carnis instigat: perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus, adulterii facinus admiserit; deprehensus autem in adulterio, latenter virum inter voracitatem et homicidium positum, de illa videlicet nascens, hoc generans, peccatum est et poena et causa peccati: peccatum profecto est per se ipsum, poena vero peccati est, quia culpam voracitatis auxit; causa autem peccati est quia subsequens etiam homicidium genuit.
Abbreviated transcription (Latin):
fcere est: irȩ causas districte iudicando
dilatare : Ut qui in luminati agere recte
noluerunt: iuste cȩcati adhuc faciant.
unde amplius puniri mereantur : Hinc
umor sendicitur : Nondum conpleta sunNt
petcata amor reorũ sHlinc ꝑeundem mor¬
sem ditũs dicit : Ex uinea enũ sodo morũ
uitis eoꝵ : & ꝓpago eorũ exgomorra : Uua
eoꝵ uua fellis botrus a maritudinis
ipsis : łuror draconũ uinũ eorũ : & furor q̃¬
aspidũ insanabilis: Nonne haet congrega
tasunt apud me & signata inthesauris
meis : In die ultionis : reddam ȩis:
Quã multa eoꝵ malanarrauit : & tamen
ilico adiungit: In tempore : quolapsus
fuerit peseoꝵ: Ecce atrocissima illoꝵ
facinora describuntur. & tamen adultio¬
nis diem ad huc subsequens lapsus aspicit᷑.
quo eoꝵ culpȩ cumulentur: Habent iã
quidem un de feriri mereantur. sed sustine¬
tur tamen adhuc peccatũ crescere: ut pec¬
cantes possit atrocior poena cruciare:
lammere tur supplicium peccatũ & causa

Expanded text:
e causas districte judicando dilatare. Ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum ; hinc per eumdem Moynomio dicit: de uinea enim Sodomorum uinum eorum, et propago eorum ex Gomorra. uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis in ipsis. furor draconum uinum eorum et furor aspidum insanabilis. nonne haec congreta sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa eorum mala narravit? et tamen illico adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur? Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa
Abbreviated transcription (Latin):
absq mapur subaudis diuina iudicia: Absque
manu uero auferent eũ : quimanu uiolentus
fuat : Absq manu auferent: quia uidelie &
subito exitu urgente inuisibiliter rapitur
qui uisibiliter rapiebat: Uidit ipse quosrapri¬
pi sed quis illũ in morte rapiat nonuid& :
Absq manu ergo uiolentus aufertur : qui a& rap¬
torẽ suũ non intuetꝰ & tamenducitur : Quem
tanto sequitur districtior sententia: quanto
peccanti ei magna est pacientia prȩrogata
quia diuinasȩ ueritas eo iniquũ acrius punit
quo iustius ꝑtulit : Sȩpe uero euenit. ut dũ
peccatores̃ suꝑ naclementia expectat : inmaio¬
recor difcecitate ꝓsiliant: Vnde scriptũ. est:
Igiorasqui a benignitas dĩ ad penitenciãte addu¬
cit : tu autẽ secundũ duriciã tuã &corinpȩ¬
Anitens. thesauriz as tibura indie irȩ: & reue¬
lationis iustiuidicii dĩ: Eccedũ uio leatusquisq
quos ualuerit rapit. dũ inualidos opprimit. &
dũ diu om̃e qđ nequiter concupiscit exerc&

Expanded text:
apit.---Subaudis divina judicia. Absque manu vero auferent eum qui manu violentus fuit. Absque manu auferent, quia videlicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tanto sequitur districtior sententia, quanto peccanti ei magna est patientia prorogata, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei . Et ecce dum violentus quisque quos valuerit rapit, dum invalidos opprimit, et dum diu omne quod nequiter concupiscit exercet,
Abbreviated transcription (Latin):
uiã eiꝰ uidi & dimisi eũ. Graue autẽ con¬
siliũ cordis. omnẽ in constantiã uagati¬
onis expellit & qm̃ sunt animȩ quȩ leui
motu nunc ista nuncilla desiderant.
omp̃sds̃ quia ipsas leues fluctuationes
mentiũ uon leui t̃ pensat uagationẽ
cordisrelinquendo diuidi cat Sed eũ per
gram respicit uagã mentẽ in consilu¬

Expanded text:
Grave autem consilium cordis omnem inconstantiam vagationis expellit. Et quoniam sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant, omnipotens Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed cum per gratiam respicit vagam mentem, in consil
Abbreviated transcription (Latin):
& eo peius quo ad tẽpus brtuissimũ ul uacue dues
sua eiufntes in ueniunt : qui anihil secũ a dilludiudiciũ
quo d pman& seret Etquanti nunt adbreuecẽ pus
sublimuis elati sint : tanto contrase in ꝓpetaiũ pauius
ingemiscupt : Dicitergo : A peritaculos sios cenibil inuenis
quia allic apenta d supplicia quos bic clausosa A miscdim¬

Expanded text:
et eo pejus, quo ad tempus brevissiet eo pejus, quo ad tempus brevissisuam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat ferunt, et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveniet, quia illic aperit ad supplicia, quos hic ad miseri
Abbreviated transcription (Latin):
gilat : tunc nihile ẽ conspicit quod tenebat : Tunc
seuacuũ inuenit : quiplenũ rebus preceteris ho
minibus se eẽ lactabat̃ : Dormit & nihil secum
aufert nihl nimirũ derebus quas tenuit: Nãculpa
rerũ simulducit᷑ quã uis hi comã ꝓquibusculpa
ꝑpetrata ẽ. relinquant᷑ : Fat ergonunc aaccep¬
tis rebus tumeat seseq suꝑ ceteros extollat glo¬
riet᷑ se habere quod ꝓximus non hab& : Veni& quan¬
doq: tẽpusut cuigl& atunc cognoscat quã uacuum
fuerit quod in sõno tenuerat : Sepe nãq: c̃tingit dor¬
mienti in opi ue se ꝑ somniũ diuitẽ uideat : atq:
exeisdẽ rebus animũ extollat : Lactet᷑ se habere
quod non habuit iãq: de dignari quȩrat a quibus
dedignitũ se et̃ doluit. Sed repente euigilans
eulas se se doleat : qui interĩ diuitiarã inuginẽ
uel dormiens tenebat: Gemit enĩ ꝓtinus dusub
pauꝑtatis pondere inopiȩ suȩ angustus prȩmit᷑

Expanded text:
gilat, tunc nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc gilat, tunc nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, quae plenam rebus prae caeteris se hominibus esse laetabatur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se habere quod proximus non habet. Veniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum quod non habuit, jamque dedignari quaerat, a quibus dedignatum se esse doluit, sed repente evigilans evigilasse se doleat, quod interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, cum inopiae suae angustiis premitur,
Abbreviated transcription (Latin):
secũ aufert : Res suas cũ moreret᷑ secũ tulerat
siad petentis uocẽ cũ uiuer& sibi tuliss& : Nam
terrena omã quȩ seruando amittimꝰ largiendo
seruamꝰ patrimoniumq: nr̃ in retentũ ꝑdit᷑ mana
erogatũ Diuenĩ cũ rebussarĩs durare nom possumus
quia illa s aut nos moriendo deserimꝰ : aut ille nos
uiuentes quasi deser̃ pereundo : A gendũ ergo nobis
est ut res absolute perituras in non pereuntem
cogamꝰ transire mercedẽ : Sed mirandũ ualde ẽ
quod dicit᷑ : Iũ dormierit aperit oculos suos & nihil
inuenia : Vt dormiamꝰ quippe oculos claudimꝰ &ii
gilantes aperimꝰ: Sed hac inre quia homo exanima
constat & corpore cũ unius rei somnꝰ dicit᷑ alterius
uigliȩ demonstrant᷑: quia cũ corpus obdor miscit
in morte : tunc anima uigilat inuera cognitione :
Et dormit ergo diues & oculos aperit : quia cũ car¬
ne morit᷑ eiꝰ anima uidere cogit᷑. quoduidere
c̃tempsit : Tunc ꝓfecto inuera cognitione eui¬

Expanded text:
 Res enim suas, cum moreretur, secum tulerat, si ad petentis vocem cum viveret, sibi tulisset. Nam terrena omnia, quae servando amittimus, largiendo servamus, patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Domini enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras in non pereuntem cogamus transire mercedquod dicitur: Cum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evi
Abbreviated transcription (Latin):
finitione sermodiriuatur cũ subdit᷑ : Diuescũ dorii
erit pililseci aufert & aperit ocules suos & pihil inue¬
ni& : cuinimirũ sententiae psalmista concinen dicit :
Turbati sunt om̃s insipientes corde : Dormita uerun
sonũ suũ : & numilin uener̃ om̃suiri diuitiarũ inma
quã inuemant eis ante mortẽ dicit᷑ diuitias suas

Expanded text:
finitionem sermo derivatfinitionem sermo derivaterit, nisi secum aufert, aperit oculos suos et nihil inveniet. - Cui nimirum sententiae Psalmista concinens dicit: « Turbati sunt omnes incipientes corde, dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum inquam inveniant, eis ante mortem dicitur, divitias suas