comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intrare & non poterunt.
um autem intrauerit pater¬
familias. & clauserit ostium.
& incipietis foras stare. & pulsare
ostium dicentes. Dñe: aperi nobis.
Et respondems dicet uobis. Nescio uos.
unde sitis. Non nouit lux tene¬
bras. idest. non aspicit: quia si aspi-¬
ceret. tenebrȩ non ẽẽnt. Pat famili¬
as ẽ xp̃c qui ubiq totus ẽ ex diui¬
nitate. Intus gͦ ẽ illis quos in cȩlesti
patria letificat: s quasi foris ẽ adhuc
eis quos in hac ꝑegrinatione certan¬
tes occultus adiuuat. Intrabit aut̾e̾.
cum totam ȩccłiam ad sui contempla¬
tionẽ ꝑducet: claudet ostium. cum re¬
probis tollet locum penitentiȩ. Qui
foris stantes pulsabunt: idest a ui¬
stis segregati. misccłiam qua contẽp¬
serunt. frustra implorabunt. Tuine
incipietis dicere. M anducauimꝰ corã
te & bibimus: & in plateis nr̃is docu¬
isti. Hoc simpliciter potest intelligi
de iudeis mysteria fidei spernentib.
& arbitrantib se placere dño: si ni¬

Expanded text:
intrare, et non poterunt. Cum autem intraverit paterfamilias, et clauserit ostium, et incipietis foras stare et pulsare ostium, dicentes: Domine, aperi nobis. Et respondens, dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Non novit lux tenebras, id est non aspicit, quia si aspiceret, tenebrae non essent. Paterfamilias est Christus, qui ubique totus est ex divinitate. Intus ergo est illis, quos in coelesti patria laetificat, sed quasi foris est adhuc eis, quos in hac peregrinatione certantes occultus adjuvat. Intrabit autem, cum totam Ecclesiam ad sui contemplationem perducet, claudet ostium, cum reprobis tollet locum poenitentiae. Qui foris stantes, pulsabunt, id est a justis separati, misericordiam quam contempserunt, frustra implorabunt. Tunc incipietis dicere: Manducavimus coram te et bibimus, et in plateis nostris docuisti. Hoc simpliciter potest intelligi de Judaeis, mysteria fidei spernentibus, et arbitrantibus se placere Domino, si vi
Abbreviated transcription (Latin):
Drexit salutem in domo dauid ad
faciendam miscdiam nobis cum
patrib nr̃is. qui in tenebris aduentũ
redemptoris expectant. Et ita erexit
salutem memorari. idest ut memor
cognosceretur testamenti sui. ad explen¬
dum scilicet iusiurandum qͦd uirauit
ad abraham se daturum nobis. hoc est
completurum in nobis. Sic dico cõple¬
turum. ut sine cimore mortis et̾nȩ ser¬
uiamus illi. Dei quippe testamentum
idest testatio mentis & iussurandum
dixtt abrahȩ. In semine tuo qui ẽ xp̃c.¬

Expanded text:
rexit salutem in domo David, ad faciendam misericordiam nobis cum patribus nostris, qui in tenebris adventum Redemptoris exspectant. Et ita erexit salutem memorari, id est, ut memor cognosceretur testamenti sui, ad explendum scilicet jusjurandum quod juravit ad Abraham, se daturum nobis, hoc est, completurum in nobis. Sic dico completurum, ut sine timore mortis aeternae serviamus illi. Dei quippe testamentum, id est testatio mentis, et jusjurandum, dixit Abrahae: In semine tuo, quod est C
Abbreviated transcription (Latin):
saluator latine uocatus ẽ ꝓprio no
in latino. messyas in hebreo diett᷑ eloqͥo.
& est nomen dignitatis. quia antiqͥs¬
& genuit eber. Scito gͦ beatum lucan
hanc generationem de sepruaguita
int̾pretum editione sumpsisse. ubi scͥp-¬
tum est qͦd arfaxat centum triginta
quinq annoꝵ genuerit cainan. & ipse
caynan cum centum triginta fuerit
amoꝵ. genuerio sela. S: quid hoꝵ
uerum sit. autsi utrumq uerum ẽẽ
possit. ds noute. Oui fuir sem. qui
fuit noe. qui fuit lamech. qui fuit ma¬
tusale. qui fuit enoch. Este ẽ enoch.

Expanded text:
Salvator Latine, vocatus est proprio nomnctus in Latino, Messias in Hebraeo dicitur eloquio, et est nomen dignitatis, quia antiq genuit Heber. Scito ergo beatum Lucam hanc generationem de Septuaginta interpretum editione sumpsisse, ubi scriptum est, quod Arphaxad centum et triginta quinque annorum, genuerit Cainan, et ipse Cainan, cum centum triginta fuerit annorum genuerit Sela. Sed quid horum verum sit, aut si utrumque verum esse possit, Deus novit. Qui fuit Sem, qui fuit Noe, qui fuit Lamech, qui fuit Mathus
Abbreviated transcription (Latin):
onnulli tamen habentes zelũ
dĩ. s non sccłm scientiã. uitare
p̃sumunt nondum conuictos in
erimine. nondum confessos: acsi dicãt.
Uis imus & colligemus eos: idest exc̃o¬
municabimus illos: Uerum diuina
scͥptura necnon matura p̾latoꝵ senten¬
tia corripit tales. quemad modũ dñs
increꝑat iacobum & iohannem. ubi
non recepti in quadam eiuitate dicunt.
Dñe. iiis dicimus ut ignis descendat
de celo. & consumat illos:¬

Expanded text:
onnulli tamen habentes zelum Dei, sed non secundum scientiam, vitare praesumunt nondum convictos in crimine, nondum confessos: ac si dicant: Vis, imus et colligimus eos, id est excommunicabimus illos? Verum divina Scriptura, nec non matura praelatorum sententia corripit tales, quemadmodum Dominus increpat Jacobum et Joannem, ubi non recepti in quadam civitate, dicunt: Domine, vis dicamus ut ignis descendat de coelo, et consumat illos
Abbreviated transcription (Latin):
diuini luminis dde xp̃i radiis possit
mutuari. Nãq in ꝑsecutionib lu¬
excludit. Stellȩ cadent de cȩlo. idest
de eccłia: qm̃ pene decrit sem̃ abra¬
irtutes cȩloꝵ mouebuntur: quia
quidam fideles fortissimi turba¬
buntur. impiis ultra modum
seuientib. Uel angħ moue¬
buntur ad iram iundictȩ: qui cũ
tuba mittendi sunt a filio hominis.
In tuba enim dĩ descendere. hoc ẽ
nomine dĩ bellum gerere. Nam ꝑ
nouissimam tubam intelligitur
extremum bellum malignoꝵ sp̃uũ.
qui sepe uicti sunt ab angłis: ut
głos eiꝰ in cęlo pugnantes: adu̾sꝰ
draconem. Extremum bellũ tunc
erit: quia in gehennã mittentur.
Tempore tribulationis antixp̃i.
apparebit signum filii hominis
ui cęlo: sub audis & non in terra.
Ꝙfficatia enim crucis tunc latita¬
bit in t̾ris: s in milib sc̃oꝵ ma¬
nifestissima ẽ in cęlis. Tunic plan¬
gent om̃s trib terrȩ. idest digna
planctu facient: & quȩ planctus

Expanded text:
divini luminis de Christi radiis possit divini luminis de Christi radiis possit mutuari. Namque in persecutionibus luexcludit. Stellae cadent de coelo , id est, de Ecclesia, quoniam pene deerit semen Abrairtutes coelorum movebuntur, quia quidam fideles fortissimi turbabuntur, impiis ultra modum saevientibus. Vel angeli movebuntur ad iram vindictae, qui cum tuba mittendi sunt a Filio hoIn tuba enim Dei descendere hoc est, nomine Dei bellum gerere. Nam per novissimam tubam intelligitur extrequi saepe victi sunt ab angelis, utgelos in coelo pugnantes adversus draconem . » Extremum bellum tunc erit, quia in gehennam mittentur. Tempore tribulationis Antichristi apparebit signum Filii hominis, in coelo subaudis, et non in terra. Efficacia enim crucis tunc latitabit in terris, sed in millibus sanctorum manifestissima est in coelis. « Tunc plangent omnes tribus terrae, » id est digna planctu facient, et quae planctus
Abbreviated transcription (Latin):
lone & austro. Et nequis putaret ñ
etiam a mediterraneis regionib con
extremis t̾rȩ finib ꝑ directũ usq
ad ultimos t̃minos eiꝰ: uͥ longe a¬
spectantib circulus celi t̾rȩ uidet᷑¬
insidere. Om̃s gͦ occurrent ad ui¬
ticium: & electi & reꝓbi. Mabister¬
atħs dicit a summis cloꝵ usq
ad t̃minos eoꝵ: qͦd significat om̃s
qui sunt sub curuitate cȩli quasi
ꝑ orriontem. Qm̃ cõm̃tatoris ẽ maxi¬
me in obscuris locis diu̾soꝵ senten¬
tias in optione lectoris ponere: le-¬
gamꝰ & alit̃. Statim pꝰ tribulationẽ
dierum illoꝵ inceptam non adhuc
finitam: sol iusticiȩ obscurabitur
ad gelida corda. Sicut enĩ ꝓ cap¬
tu uidentis radiꝰ mundani solis
aut pallidior uidetur aut clarior.:
ita ꝓ dreuotione credentis. unicuiq
sp̃uale lum̃ infundit᷑. Luna ñ dat
lum̃. si obiectu terrȩ radiũ solis ex¬
cludantur: sic & ȩccłia ñ dabit cũ
uitia carnis obsistent ne fulgorem

Expanded text:
lone et austro. Et ne quis putaret non lone et austro. Et ne quis putaret non etiam a Mediextremis terrae finibus per directum, usque ad ultimos terminos ejus, ubi longe aspectantibus circulus coeli terrae videtinsidere. Omnes ergo occurrent ad judicium, et electi et reprobi. Matthaeus dicit: A summis coelorum usque ad terminos eorum: quod significat, omnes qui sunt sub curvitate coeli, quasi per horizontem. Quoniam commentatoris est maxime in obscuris locis, diversorum sententias in opinione lectoris ponere, legamus et aliter: Statim post tribulationem dierum illorum incoeptam, non adhuc finitam, sol justitiae obscurabitur ad gelida corda. Sicut enim pro captu videntis radius mundani solis aut pallidior videtur aut clarior, ita pro devotione credentis unicuique spirituale lumen infunditur. Luna non dat lumen, si objectu terrae radii solis excludantur, sic et Ecclesia non dabit, cum vitia carnis obsistent, ne fulgorem
Abbreviated transcription (Latin):
Tune agnoscent consiliũ iniqͥtatis
suȩ : qͥ dnm maiestatis crucifixert᷑.
Et tunc frustra fatebuntur impiã
cecitatẽ suã. quando ostendet uul¬
nera sua rex głȩ : & quando uidebt̃
in quẽ cõpunxerunt. Et uidebt̃
filiun hominis uenientẽ in nubi¬
bus celi: cum uirtute multa & mar¬
iestate. Qui prius sicut pluiia in
uellus descendit in humilitate: ne¬
niet in potestate & gła. Et quia nu¬
bes suscepit eum euntem in celum.
& alie dictum ẽ ab angłis. qm sic
ueniet sicut abiit: merito credendꝰ
E ñ solũ in eodẽ corꝑe uerũ etiã in
nube uenturus. Et tunc mittes
ang̃os suos cum tuba & uoce ma¬
gna. & congregabunt electos eius
a quatuor uentis. a summis c loꝵ
usq ad t̾minos eoꝵ. T uba ẽ po¬
testas suscitandi: mortuos: uox ma¬
gna. ut nullus remaneat ñ suscita¬
tus: & ut om̃s sint in iudicio. Aqua¬
tuor uentis. idest a quatuor elima-¬
tib munch: oriente. occidente. aqui¬

Expanded text:
Tunc agnoscent consilium iniquitatis Tunc agnoscent consilium iniquitatis suae, qui Dominum majestatis crucifixerunt. Et tunc frustra fatebuntur impiam caecitatem suam, quando ostendet vulnera sua rex gloriae, et quando videbunt in quem compunxerunt. Et videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli, cum virtute multa et majestate. Qui prius sicut pluvia in vellus descendit in humilitate, veniet in potestate et gloria. Et quia nubes suscepit eum euntem in coelum, et illic dictum est ab angelis, quoniam sic veniet sicut abiit, merito credendus est non solum in eodem corpore, verum etiam in nube venturus. Et tunc mittet angelos suos cum tuba et voce magna, et congregabunt electos ejus a quatuor ventis a summis coelorum usque ad terminos eorum. » Tuba et potestas suscitandi mortuos, vox magna, ut nullus remaneat non suscitatus, et ut omnes sint in judicio. A quatuor ventis, id est a quatuor climatibus mundi, oriente, occidente, aqui
Abbreviated transcription (Latin):
changłos. thronos. dominationes. pͥ nci¬
patus & potestates appellat: quȩ in
aduentu sui oculis nrĩs uisibiliter
apparebunt: ut districte tc̃ a nobis
exigant. hoc qͦd nos modo inuisibilis
mirum tremere homines: cũ aspectu
iudicii tremant angłice potestates.:
Unde iob. Columnȩ cęli contremisẽ:
& pauent ad nutum eiꝰ. Quid gͦ fa¬
ciunt tabulȩ: quando tremunt co¬
lumnȩ. Quid uirgula deserti patitͣ:
cum eędrus paradysi concutitira:
phale uexillum. plangent se hii qui
municipatum non habent in cęlis:
sed scripti sunt in tra. Dicit ioħes cri¬
sostomus quẽadmodũ ingrectiente
rege in ciuitatẽ. exercitus antecedit
p̃ferens signa atq uełilla regalia.
& habitu p̾parationis armisonȩ an¬
nuntiat regis introitum: ita dño
descendente de cęlis. p̃ cedet exercitꝰ
angłoꝵ & archangłoꝵ. qui signũ
crucis ut triumphale uexillũ pfe¬
rentes. diuinum regis oȩlestis ingres¬
sum t̾ris trementib nuntiabunt.

Expanded text:
changelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu suo oculis nostris visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis mirum tremere homines, cum aspectu judicii tremant angelicae potestates? Unde Job: Columnae coeli contremiscunt et pavent ad nutum ejus . Quid ergo facient tabulae, quando tremunt columnae? Quid virgula deserti patitur, cum cedrus paradisi concutitur? Mphale vexillum, plangent se hi qui municipatum non habent in coelis, sed scripti sunt in terra. Dicit Joannes Chrysostomus, quemadmodum ingrediente rege in civitatem, exercitus antecedit, praeferens signa atque vexilla regalia, et habitu praeparationis armisonae annuntiant regis introitum; ita Domino descendente de coelis, praecedet exercitus angelorum et archangelorum, qui signum crucis ut triumphale vexillum praeferentes, divinum regis coelestis ingressum terris trementibus nuntiabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
s clarescente gła futurȩ uttȩ. cũ fuerit
ꝯlum nouum & t̾ra noua: tunc fec
quod idem ꝓpha dicit alibi. Et erit
lux lunȩ sicut lux solis. & lux solis ert
septẽplicit̾: sicut lux septem dierum.¬

Expanded text:
 clarescente gloria futurae vitae, cum fuerit coelum novum et terra nova, tunc fiet quod idem propheta dicit alibi: Et erit lux lunae sicuti lux solis, et lux solis erit septempliciter, sicut lux septem dierum
Abbreviated transcription (Latin):
potestate magna & maiestate ue¬
met: qr maior potestas & maie¬
stas illiꝰ apparebit scĩs quib us
magn̾a uirtutẽ dabit. ne tanta
ꝑsecutione uincant᷑. Et mitret an¬
głos suos. id ẽ p̾dicatores: in tuba.
idest in maifestatione. In lege eñi
p̃cipiunt᷑ fieri tubȩ ductiles ex au¬
ro: ere argento: ut sublimia doctri¬
narũ resonent sacramenta. Et con¬
gregabunt electos eiꝰ de quatuor
muncti partib: idest de toto orbe

Expanded text:
gna et majestate veniet, quia major potestas et majestas illius apparebit sanctis, quibus magnam virtutem dabit, ne tanta persecutione vincantur. Et mittet angelos suos, id est, praedicatores; in tuba, id est, in manifestatione. In lege enim praecipiuntur fieri tubae ductiles ex auro, aere, argento, ut sublimia doctrinarum resonent sacramenta, et congregabunt electos ejus de quatuor mundi partibus, id est, de toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
resierat dñs a philippo: tẽptans
eum qͦd iohannes commemorat.
unde esca cdari possec turbis. Etenim
quia ignorantia ppħ erat in lege.
quandru enim legitur moyses. uela¬
men posirum ẽ supra corda eoꝵ. ꝓp¬
terea temptatio illa dñ ignorantiã
discipuli demonstrabat. Ead̾e qͥppe
simplicitate qua philippꝰ loquitur
& andreas. s dñs ostendit gratuitas
crecdenti populo se largiri escas. ead̃e
benigna Potestate qua gratis redim̃¬
do sanat. Puer ferens panes cũ pisci¬
b unus de discipulis fuit. uł forte
aliquis de turba. Qͦd autẽ philippꝰ
uł andreas singularit̃ dicit apud
iohannem. hoc alii eugłistȩ discipu¬
los pluralit̾ dixisse referunt. intelli¬
gentes unum pro cet̾is loqui. uel
ponentes pluralem numerum ꝓ
singulari

Expanded text:
esierat Dominus a Philippo tentans eum, quod Joannes commemorat, unde esca dari posset turbae? Etenim quia ignorantia populi erat in lege; quandiu enim legitur Moyses: Velamen positum est super corda eorum, propterea tentatio illa Domini ignorantiam discipuli demonstrabat. Eadem quippe simplicitate qua Philippus, loquitur et Andreas. Sed Dominus ostendit gratuitas credenti populo se largiri escas eadem benigna potestate qua gratis redimendo sanat. Puer ferens panes cum piscibus unus de discipulis fuit, vel forte aliquis de turba. Quod autem Philippus vel Andreas singulariter dicitur apud Joannem, hoc alii evangelistae discipulos pluraliter dixisse referunt, intelligentes unum prae caeteris loqui vel ponentes pluralem numerum pro singulari
Abbreviated transcription (Latin):
crementum scelerũ : & qͥ minima
sꝑnit. in maiora corruro. Post terci¬
am negationẽ: sequitur galli cantꝰ
Sacramenta rerum: ꝑ statum tem¬
porum designantur. Media nocte
negat: galli cantu penited. post re¬
surrectionem sub luce quem ter ne¬
gauerat. ter amare confessus ẽ. qr
qd̾ in tenebris obliuonis errauit.
speratȩ iam lucis rememoratione cor

Expanded text:
crementum scelerum: et qui minima spernit, in majora corruit. Post tertiam negationem sequitur galli cantus. Sacramenta rerum per statum temporum designantur. Media nocte negat, galli cantu poenitet, post resurrectionem sub luce, quem ter negaverat, ter amare confessus est; quia quod in tenebris oblivionis erravit speratae jam lucis rememoratione r
Abbreviated transcription (Latin):
dixit illis iħ̃c. fihiꝰ hominis
tradendus ẽ in manꝰ ho-¬
minũ. & occident eum: & tertia die
resurget. Et contristati sunt uebemen¬
ter. Semꝑ dñs ꝓsperis iniscec tͥstia
ut eum repente uenerint. ñ terreant
apłos. Et si eos contristat qͦd occidendꝰ
est: debet letificare resurrectio. Qyod
autem iuxta marcum & lucam aliqui
uerbum ignorabante. non tam ingenii
tardditate quam amore contingebat:
quia quem dm̃ uerum cognoscebante
moriturum credere nequibant. Et qr
ꝑ figuras sepe loquebatur: putabant
hoc figurate dictum.  CLxx UII
It cũ uenissent capharnau̾: acces¬
serunt qui didragia accipiebant
ad petrum: & dixerunt ei. Magister

Expanded text:
minis tradendus est in manus hominum, et occident eum, et tertia die resurget. Et contristati, sunt vehementer. Semper Dominus prosperis miscet tristia, ut cum repente venerint, non terrent apostolos. Et si eos contristat quod occidendus est, debet laetificare resurrectio. Quod autem juxta Marcum et Lucam aliqui Verbum ignorabant, non tam ingenii tarditate, quam amore contingebat; quia quem Deum verum cognoscebant, moriturum credere nequibant. Et quia per figuras saepe loquebatur, putabant hoc figurate dictum. M. 177X Et cum venissent Capharnaum, accesserunt qui didrachma accipiebant ad Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc ẽ: uere non soluit. Post augu¬
stum cesarem facta ẽ udea tributa¬
ria: s pro signoꝵ magnitudine non
ausi sunt de tributo dnm appellare.
Conueniunt gͦ discipulum. Uel mali¬
tiose hoc fecerunt: uolentes scire an a¬
sari contracdiceret. Et cum intrasset
domum. preuente eum ih̾e dicens. Qͥd
tibi uidetur sẏmon: Reges terre a
quib accipiunt tributum uł censũ.¬

Expanded text:
oc est, vere non solvit. Post Augustum Caesarem facta est Judaea tributaria. Sed pro signorum magnitudine non ausi sunt de tributo Dominum appellare. Conveniunt ergo discipulum. Vel malitiose hoc fecerunt, volentes scire an Caesari contradiceret. Et cum intrasset domum, praevenit eum Jesus, dicens: Quid tibi videtur, Simon? reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censu
Abbreviated transcription (Latin):
sionib suis ad impassibilitatẽ carnis.
s nos a peccati captiuitate & necessaria
corruptione liberauit. Uel simpliciter
hoc intellectũ ȩdificat auditorem: cum
añs tantȩ pauꝑtatis fuerit. ut unde
tributa redeeret non haberet. Siquis
obiciat uidam portare pecuniã in locu¬
lis: respondemis dñm nefas putare. ut
res pauperum in suos usus conu̾teret.
N illa hora cum domi eẽnt: interroga¬
bar eos. Quia in uia tractabatis: At in̾i
tacebant. Si quidem inter se in uia dispu¬
orta uidetur disputatio discipuloꝵ de
primatu: quia uiderant petrũ & iaco¬
bum ꝙ iohem ductos in montem seorsũ.
ad aliquid secretum eis credendũ. S &
petro audierant claues regni cȩloꝵ ꝓmis¬
sas. sccłiamq supra petram fidei a qua
ipse nomen acceperat ȩdificanda. atq
tributũ partt̃ ꝓ petro & dño redditum.
Putabant gͦ uł illos tres ceteris: uł om¬
nib petrum eẽ p̾latum. Qͦd intelligens

Expanded text:
sionibus suis ad impassibilitatem carnis, sionibus suis ad impassibilitatem carnis, sed nos a peccati captivitate et necessaria corruptione liberavit. Vel simpliciter hoc intellectum, aedificat auditorem, cum Dominus tantae paupertatis fuerit, ut unde tributa redderet, non haberet. Si quis objiciat Judam portare pecuniam in loculis, respondemus Dominum nefas putare, ut res pauperum in suos usus converteret. n illa hora cum domi essent, interrogabat eos: Quid in via tractabatis? At illi tacebant. Siquidem in via iorta videtur disputatio discipulorum de primatu, quia videbant Petrum, et Jacobum, et Joannem ductos in montem seorsum, ad aliquid secretum eis credendum. Sed et Petro audierant claves regni coelorum promissas, Ecclesiamque supra petram fidei, a qua ipse nomen acceperat aedificandam, atque tributum pariter pro Petro et Domino redditum. Putabant ergo vel illos tres caeteris, vel omnibus Petrum esse praelatum. Quod intelligens
Abbreviated transcription (Latin):
& scł̃m sp̃m erat filius regis. Ergo ñ
debebat tributum: s humilitate sol¬
uit. Preuenit autem petrum: nolens
expectare postulationẽ tributi: ne apħ
scandalizarentur. Ut autẽ ñ scan¬
dalizemus eos: uade ad mare. & mr¬
te hamum. & eum piscem qui primꝰ
ascenderit tolle. & aꝑto ore eiꝰ inueui¬
es staterem. illum sumens. da eis pro
me & ce. Quid pͥmum mirer hie
nescio: an p̾scientiam stateris in ore
piscis. an magnitudin̾e uirtutis. si ad
euis uerbum mox stater in ore pssen
creatus ẽ. Iste piscis qui in amaris
guigiibus erat. mystice intelligitur pͥ¬
mis adam: liberatus a sccło adã. Pisca¬
tor hominum petrus doctrinȩ hamũ
misit in scło. ut appositi eybi dulcedine
uagantes ex eo fluctuantesq ꝓtraheret.
Stater est confessio. Stater dicitur qui
duo didraginata habet. quo. caro serui
ꝙ añ liberantur. Bene dlatur idem p̾ci¬
um s diuisum: quia dñs ꝑ ueritatis ẽ¬
fessionem transunt a uoluntariis pas¬

Expanded text:
 spiritum erat filius regis. Ergo non debebat tributum, sed humilitate solvit. Praevenit autem Petrum, nolens exspectare postulationem tributi, ne apostoli scandalizarentur Ut autem non scandalizemus eos, vade ad mare, et mitte hamum: et eum piscem qui primus ascenderit, tolle: et aperto ore ejus invenies staterem: illum sumens, da eis, pro me et te. Quid primum mirer hic nescio, an praescientiam stateris in ore piscis, an magnitudinem virtutis, si ad verbum ejus mox stater in ore piscis creatus est. Iste piscis qui in maris gurgitibus erat, mystice intelligitur primus Adam liberatus a secundo Adam. Piscator hominum Petrus, doctrinae hamum misit in saeculo, ut appositi cibi dulcedine vagantes ex eo fluctuantesque protraheret. Stater est confessio. Stater dicitur, qui duo didrachmata habet, quo caro servi et domini liberantur. Bene datur idem pretium, sed divisum; et quia Dominus per veritatis confessionem transivit a voluntariis pas
Abbreviated transcription (Latin):
creatura hec tria requiruntur: qͥs eã
fecerit. ꝑ quid fecerit. quare fecerit. Pat̃
itaq ẽ qui omnia fecit ꝑ filium. ꝓpt̃
bonitatem suam. Quȩ bonitas. quia
sp̃s sẽs intelligitur. trinitas nobis in¬
timatur. In creando quippe immensita¬
tem rerum. potentia maxime declarat᷑.
sapientia quoq ingub̃nando creata. &¬
i deducendo in ead̾e ad optimum euentũ.
benignitas ex ipsis creaturis manifesta¬
tur. Item. Ex mente nr̃a nascit᷑ sapien¬
tia q̃uȩ ẽ in ipsa. & a mente & sapientia
ꝓcedit amor quo ipsa mens diligit sa¬
pientiam genitam a se: & sunt hȩc tria
simul in una indiusibili substantia

Expanded text:
creatura haec tria requiruntur: quis eam fecerit, per quid fecerit, quare fecerit. Pater itaque est, qui omnia fecit per Filium, propter bonitatem suam. Quae bonitas quia Spiritus sanctus intelligitur, Trinitas nobis intimatur. In creando quippe immensitatem rerum, potentia maxime declaratur; Sapientia quoque, in gubernando creata; et in eadem ad optimum eventum deducendo, benignitas ex ipsis creaturis manifestatur. » Item: « Ex mente nostra nascitur sapientia, quae est in ipsa, et a mente et sapientia procedit amor, quo ipsa mens diligit sapientiam a se genitam: et sunt haec tria simul in una indivisibili substantia
Abbreviated transcription (Latin):
bi socrum petͥ a febrib sanauit ih̾c. xluiii.
bi ih̾e in cuutate naẏm mortuũ resuscitautt
bi om̃s infirmitates curat ut ad implerent᷑l
bi uolenti eum sequi dixit uulpes foueas hab̾.
bi nauigans increpautt tẽpestati & cessauttꝰ.
bi curauit transfretũ demoniacũ qui in ᷝ ͫͫ

Expanded text:
Petri a febribus sanavit Jesus. XLIX. Ubi Jesus in civitate Naim mortuum resuscitavit. L. Ubi omnes infirmitates curat, ut adimplerentur um. LI. Ubi volenti eum sequi dixit: Vulpes foveas habent. LII. Ubi navigans imperavit tempestati, et cessavit. LIII. Ubi curavit trans fretum daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est dedit ei petestatem iudiciuni fa¬
cere. Indiuise itaq iucticant pat̾ ꝙ filꝰ
sapientiȩ cedit in cdiscretione uidicii. uͥ
equitas magis ẽ examinanda. qu̾anis
& potentia exercenda. nec bonitas sub¬
trahenda. id̾o spetialius discerimen uidi¬
cii attribuitur sapientiȩ. Iuxta hoc gͥ
supra dixit. pat̃ non iudicat quemquã.
s om̃e iudicium dedit filio. Qͦd aute
supponitur. quia filius hominis ẽ: inde
impii etiam filium a patre missũ cru¬
cifixerunt. & cotidie conculcant. Uel ita
potestatem dedit ei pater uidiciũ
faciencdi. Nam in uicdieio homo uidebit᷑
ab omnib: d̃s autem non nisi a iustis
uidendus est. Nolite mirari hoc. quia
uenit hora. in qua om̃s qui in monui¬
mentis sunt aucdient uocem eius. Et
procedent qui bona fecerunt in resur

Expanded text:
hoc est: Dedit ei potestatem judicium fahoc est: Dedit ei potestatem judicium facere. Indivise itaque judicant Pater et Filius, sapientiae cedit in discretione judicii, ubi aequitas magis est examinanda, quamvis et potentia exercenda, nec bonitas subtrahenda: ideo specialius discrimen judicii attribuitur sapientiae. Juxta hoc igitur supradixit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Quod autem suppoimpii etiam Filium a Patre missum crucifixerunt, et quotidie conculcant. ALBINUSpotestatem dedit ei Pater judicium faciendi. Nam in judicio homo videbitur ab omnibus, Deus autem nonnisi a justis videndus est. Nolite mirari hoc, quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus. Et proc
Abbreviated transcription (Latin):
dei. & qui andierint uiuent. Diluci¬
dat se loqui de resurrectione animaꝵ.
Noli expectare nouissim̃ã horã. Ue¬
nit hora & nunc ẽ. in qua mortui
in peccatis auddient ꝑ me. deinde per
apłos uerbum salutis. & uiuent qui
audierint. hoc est obaudierint. na ꝓp̃t̾
auditum non uiuent. nisi obediant. Ue¬
re ꝑ nocm filii uiuent. unde sequitur.
Sicͥut enim pat̾ habec uitam in semer¬
ĩpso. sic dedit & filio uitam habere in se¬
metipso. Id est genuit filium. urtam
in semetipso habentem. Hoc solũ intest
quod pater uita ẽ non nascendo. filus
uita est nascendo. Uita aut̾e quȩ est
pat̾ & filius. uiuificat animas. illumi¬
uac. pascit. & saginat parĩt animas ꝙ
angłos. quoꝵ est ꝑ rationem sentire
uitam sapientiȩ. Corpora uͦ. ab animab
uiuificantur. Et potestatem dechie
ei uidicium facere. quia filiꝰ hoĩs est.
icut uita. uitam genuit. sic potens a¬
udicare potentem indicare. Et

Expanded text:
Dei, et qui audierunt, vivent. DiluciDei, et qui audierunt, vivent. Dilucidat se loqui de resurrectione animarum. Noli exspectare novissimam horam. Venit hora et nunc est, in qua mortui in peccatis audient per me, deinde per apostolos verbum salutis; et vivent, qui audierint, hoc est, obaudierint: nam propter auditum non vivent, nisi obediant. Vere per vocem Filii vivent. Unde sequitur: Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Id est, genuit Filium vitam in semetipso habentem. Hoc solum interest, quod Pater vita est non nascendo, Filius vita est nascendo. Vita autem quae est Pater et Filius, vivificat animas, illuminat, pascit et saginat pariter animas et angelos, quorum est per rationem sentire vitam sapientiae Corpora vero ab animabus vivificantur. Et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est. Sicut vita vitam genuit, sic potens judicare potentem judicare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ maior me est. Scdm diuinitatẽ
equalit̾ honorantur ꝑat̃ ꝙ filius. Qͥ d
est honorificare patrem. nisi qͦd habe.¬
at filium: Tollis honorem patri: ubi
minorem honorẽ das filio. Nam si
noluit equalem sibi generare. inuidit.
si autem uoluie & non potuit: defecio.
men amen dico uobis. quia qui
uerbum meum audit & credit
ei qui misit me. habet uitam ȩt̾̃nam.
& in udicium non uento. s transiet
a morte in uitam. Pedit ad comũ¬
dationẽ resurrectionis aninaꝵ. Cur
ait. audit uerbum meum ꝙ credit
non dicens michi. s ei qui me miste:
Quia uerbum euis est in me: immo
ego sum uerbum eius. Qui gͦ credit
ei credit uerbo eius. icdest mͥ. & sic ha¬
bet uitam ȩternam. idest causam con-¬
ferentem uitam ȩternam iudelicet
fidem & obecdientiam. Qua re in iu¬
dicium clamnationis non ueniet. s
hic transiet a morte infidelitatis. ad
uitam fidei & usticiȩ. Amen amen
dico uobis. quia uenit hora & ñe ẽ
quando mortui aucdient uoc̃e filii

Expanded text:
Pater major me est . Secundum divinitatem aequaliter honorantur Pater et Filius. Quid est honorificare Patrem, nisi quod habeat Filium? Tollis honorem Patri, ubi minorem honorem das Filio. Nam si noluit aequalem sibi generare, invidit; si autem voluit et non potuit, defecit. A. Amen amen dico vobis quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aetin judicium non veniet, sed transiet a morte in vitam. Redit ad commendationem resurrectionis animarum. Cur ait, audit Verbum meum et credit; non dicens, mihi, sed ei qui me misit? Quia verbum ejus est in me, imo ego sum Verbum ejus. Qui ergo credit ei, credit Verbo ejus, id est, mihi; et sic habet vitam aeternam, id est, causam conferentem vitam aeternam, videlicet fidem et obedientiam. Quare in judicium damnationis non veniet, sed hic transiet a morte infidelitatis ad vitam fidei et justitiae. Amen amen dico vobis, quia venit hora et nunc est, quando mortui audient vocem Filii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ meritis debeatur. non tam poten¬
tia quam sapientia exercenda ẽ. ut
om̃s hoc scilicet attenclentes qͦd fili
ẽ iulicare. etiam si ñ amore. timo¬
re saltem tantum reuereantur iudiõe
uidelicet resurrectione quȩ ẽ am¬
marum. s etiam iucticabit in sccła
resurrectione quȩ erit corpoꝵ. Et hoc
ẽ. Neq enim pat̃ uidicat quequã.
s iudicium om̃e dedit filio. Non
enim ꝑsona patris in iudicio appa¬
rebit. s nec xp̃e in eo quod pat̾ con¬
substantialis est. potius in forma ser¬
ui quȩ stetit sub iudice iudicabit.

Expanded text:
pro meritis debeatur, non tam potenpro meritis debeatur, non tam potentia quam sapientia exercenda est, ut omnes hoc scilicet attendentes, quod Filii est judicare, etiam si non amore, timore saltem tantum revereantur judicem videlicet resurrectione, quae est animarum; sed etiam judicabit in secunda resurrectione, quae erit corporum. Et hoc est: Neque enim Pater judicat quemquam, sed judicium omne dedit Filio. Non enim persona Patris in judicio apparebit, sed nec Christus in eo quod Patri consubstantialis est, potius in forma servi, quae stetit sub judice, judicabit,
Abbreviated transcription (Latin):
bito in consilio. Et item. Cum eo erã
cuncta disꝑonens. Maiora faciec. ut
uos miremini. idest unde amplius
inirari possiris. si illa nouerits. Uel
in futura uita mirabimini inde cũ
eȩceris damnatis dicentes. Quomodo
hii reputati sunt int̾ filios dei: Sicut
enim pat̾ sucitat mortuos & uiiuficat.
sic ꝙ filius quos uult uuificat. Qrȩ
sint illa maiora dicit. scilicet resusci¬
tatio animarũ a peccatis: maior ẽ.
quam supradicta curatio languidi
in corpore. de qua plurimum mira¬
bantur. uł illa solutio sabbati quam
calumniabant᷑. Qͦs uult filius iuuiti¬
cat. Una quippe est patris & filii uo¬
luntas. sicut ꝙ potentia & oꝑatio. Ue¬
re pat᷑ diligit filium. quiã in tan¬
tum ut ei om̃e uidicium concedat.
Et hoc est. Neq enim pat̾̃ iuidicat
quemquam. s iudicium om̃e dedit
filio. ut om̃s honorificent filiũ sicite
honorificant patrẽ. In iudicio faci¬
endo ubi considerandum ẽ quid euiq

Expanded text:
bito in consilio . Et item: Cum eo eram bito in consilio . Et item: Cum eo eram cuncta disponens . Majora faciet, ut vos miremini, id est, unde amplius mirari possitis, si illa noveritis. Vel in futura vita mirabimini inde, cum caeteris damnatis dicentes: Quomodo hi reputati sunt inter filios Dei? Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Quae sint illa majora, dicit: scilicet resuscitatio animarum a peccatis, major est, quam supradicta curatio languidi in corpore, de qua plurimum mirabantur; vel illa solutio Sabbati, quam calumniabantur. Quos vult Filius vivificat. Una quippe est Patris et Filii voluntas, sicut et potentia et operatio. Vere Pater diligit Filium, quia in tantum, ut ei omne judicium concedat. Et hoc est: Neque enim Pater judicat quemquam, sed judicium omne dedit Filio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. In judicio faciendo, ubi considerandum est quid cuique
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod uicterit patrem facientem.
Quȩcumiq enim ille fecerio. hȩc ꝙ filiꝰ
similte faciet. S icut ostendit patr̃ẽ
nichil agere sinẽ se. sic econuerso dicit
se nichał agere sine patre. ut eadem
prorsus oꝑatio intelligatur patris
& filii. idest tam diunȩ potentie ꝗͣ
sapientie. Et hoc est. Nlon potest filius.
idest sapientia der quod ego sũ qͥcqͣ
facere ꝑse s hoc tantum facere po¬
test quod iuderit patrem parit facien¬
tem. icest quod recognoscit a patre se¬
cum fieri. Pater enim ulest potentia
diuina. nichil nisi ꝑ sapientiã suam
oꝑatur. Pat̃ enim diligit filium.
cit. & maiora his demonstrabit ei
oꝑa ut uos miremim. Et omnia
facienda ei demonstrat. ⁊ dest cuncta
in eius consilio ponit. sicut ille qui
aliquem consulens quȩ facturus ẽ ei
ostendit. Maiora his quȩ nunc facta
sunt eins consilio ꝑ aget. quod ẽ ei de¬
monstrabit. Unde & ipsa in ꝓrou̾biis
sapientia dde se clicit. Ego sapientia ha¬

Expanded text:
cientem. Quaecunque enim ille fecerit, haec et Filius similiter faciet. Sicut ostendit Patrem nil agere sine se, sic e converso dicit se nihil agere sine Patre, ut eadem prorsus operatio intelligatur Patris et Filii, id est, tam divinae potentiae quam sapientiae. Et hoc est: Non potest Filius id est, sapientia Dei, quod ego sum quidquam facere per se, sed hoc tantum facere potest, quod viderit Patrem pariter facientem, id est, quod recognoscit a Patre secum fieri. Pater enim, id est potentia divina, nihil nisi per sapientiam suam operatur. Pater enim diligit Filium, cit; et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Omnia facienda ei demonstrat, id est, cuncta in ejus consilio ponit, sicut ille qui aliquem consulens, quae facturus est, ei ostendit. Majora his quae nunc facta sunt, ejus consilio peraget: quod est, ei demonstrabit. Unde et ipsa in Proverbiis Sapientia de se dicit: Ego Sapientia ha
Abbreviated transcription (Latin):
oluebat. sabbatũ a mandatis
legis. iam non ad litteram con¬
feruandis. Imponunt qui solam ser¬
ui formam̃ attendunt. qd̾̃ ꝑ rapinã
faciat se equalem deo. s ipse̾ ꝑ naturã
natus est equalis. Pespond̾it itaꝙ¬

Expanded text:
olvebat Sabbatum a mandatis legis, jam non ad litteram conservandis. Imponunt qui solam servi formam attendunt, quod per rapinam faciat se aequalem Deo, sed ipse per naturam natus est aequalis. Respondit ita
Abbreviated transcription (Latin):
interest qͦd sermonem conuertit su¬
perius dicens. qm̃ ipsoꝵ ẽ regnum
celoꝵ. & hic sub uingens. beati estis¬
& cetera. Maledicent uobis p̾sentialit
& dicent om̃e malum in absentia ur̃i
mentientes. Persequi est uim inferre.
uł insidiis appetere. S oꝑ arabunt uas.
excludendo a synagogis. Unde alibi.
Extra sẏnagogas facient uos. Nom̃
urm dicit nomen xp̃ianoꝵ. quod se¬
pe eiectum fuit a gentib & iucteis.
nulla alia causa nis propt̾ filiũ ho¬
minis. Gaudete in illa ctie & exulta¬
te Nqm̃ merces ur̃a copiosa ẽ in
celis. Hoc dicitur illis. qui ibant gau¬
dentes a conspectu concilii. qm̃ cligni
habiti sunt pro nomine iħũ contu¬
meliam pati. Multa enim merces in
cęlis est: multa patientib in terris
propt̃ iustitiam. Sic enim ꝑsecuti
sunt ꝓpħas qui fuerunt ante uos. pa¬
tres cõꝵ. Exemplo ꝓpharum confor¬
tat illos. quia uera dicentes solent ꝑse¬
cutionem pati. nec tamen id̾o ꝓpħȩ

Expanded text:
interest quod sermonem convertit, suinterest quod sermonem convertit, superius dicens: Quoniam ipsorum est regnum coelorum, et hic subjungens: Beati estis, etc. Maledicent vobis praesentialiter, et dicent omne malum in absentia vestri mentientes. Persequi est vim inferre, vel insidiis appetere. Separabunt vos, excludendo a Synagogis. Unde alibi: Extra Synagogas facient vos . Nomen vestrum dicit nomen Christianorum, quod saepe ejectum fuit a gentibus et Judaeis, nulla alia causa nisi propter Filium hominis. Gaudete in illa die et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelis. Hoc dicitur illis, qui ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Multa enim merces in coelis est multa patientibus in terris propter justitiam. Sic enim persecuti fuerunt prophetas, qui fuerunt ante vos patres eorum. Exemplo prophetarum confortat illos, quia vera dicentes, solent persecutionem pati; nec tamen ideo prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
ec autem differentia est int sep¬
tem dona sp̃c sc̃i. & septem pͥno¬
minatas uirtutes. qͦd dona sunt pͥ¬
mi motus in corde originesq uirtu¬
tum: uirtutes uero sunt effectꝰ donoꝵ
ꝙ habitus animi iam confirmati.
Dona dicuntur etiam sp̃c. ut in apo¬
calipsi. Uidit iohannes septẽ spiritꝰ
cuiscurrentes ante thronum dei. Sp̃c
dicuntur. idest inspirationes quȩ pͣ¬
ceq̾unt uirtutes. & sunt dona solũ¬
modo non merita. uirtutes sunt &
dona & merita. In illis enim oꝑatur
ds sine nobis. in istis oꝑatur nobis¬
cum. Ea timore gͥ qui est initiũ
sapientiȩ. nascitur humilitas. Sic
eati estis cum̃ maledixerint uo¬
bis L & oderint uos homi¬
nes. M & ꝑsecuti fueruit. ꝙ dixerint
om̃e malum̾ aduersum uos menti¬
entes. LEt cum separauerint uos
& ex probrauerint & eiecerint nom̃
ur̃m tanquam malum propt̾ fili¬
um hominis. Generales ꝓponto
sententias. non solitm p̃sentib s ab¬
sentib & futuris conuenientes. Nec

Expanded text:
ec autem differentia est inter septem dona Spiritus sancti, et septem praenominatas virtutes, quod dona sunt primi motus in corde originesque virtutum, virtutes vero sunt effectus donorum, et habitus animi jam confirmati. Dona dicuntur etiam Spiritus, ut in Apocalypsi vidit Joannes septem spiritus discurrentes ante thronum Dei . Spiritus dicuntur, id est, inspirationes quae praecedunt virtutes, et sunt dona solummodo, non merita; virtutes sunt et dona et merita. In illis enim operatur Deus sine nobis, in istis operatur nobiscum. Ex timore igitur qui est initium sapientiae , nascitur humilitas. Sic eati estis cum maledixerint vobis, L. et oderint vos homines, M. et persecuti fuerint, et dixerint omne malum adversum vos mentientes. L. et cum separaverint vos et exprobraverint et ejecerint nomen vestrum tanquam malum propter Filium hominis. Generales proponit sententias, non solum praesentibus, sed absentibus et futuris convenientes. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
anc constat sp̃m scm̃ etiam a filio ꝑ¬
cedere. qͦd apł̃s ait. Misit d̾̃s sp̃m filii
sui in corda nr̃a. Et cum resurrexisset &
apparuisset discipulis. insufflauit ꝙ dixto
C
uor sp̃m scm genitum ñ dicamꝰ
dicere tamen ingenitum ñ aude
uł duos qui ñ sunt de alio quispiã suspi¬
cetur.

Expanded text:
nc constat Spiritum sanctum etiam a Filio procedere, quod Apostolus ait: Misit Deus spiritum Filii sui in corda nostra . Et cum resurrexisset et apparuisset discipulis, insufflavit et ait: cum sanctum genitum non dicamus, dicere tamen ingenitum non audemuvel duos qui non sunt de alio quispiam suspicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Amice ꝑ fidem: & non amice ꝑ oꝑati¬
onem. At ille obmutuit. Hĩc abs
s in illo die quando sol & luna & to¬
tus mundus stabit adu̾sum nos in
taceant ipse tam̃ cogitationes nr̃e &
ipsa oꝑa specialit̾ stabunt ante ocu¬
los nr̃os ante dm̃: dicente apło. Co¬
gitationib inuicem accusantibus
aut etiam defendentib: in die quan

Expanded text:
Amice per fidem, sed non amice per operatiAmice per fidem, sed non amice per operationem. At ille obmutuit. CHRYSO.sed in illo die, quando sol et luna et totus mundus stabit adversum nos in taceant, ipsae tamen cogitationes nostrae et ipsa opera specialiter stabunt ante oculos nostros ante Deum, dicente Apostolo: Cogitationibus invicem accusantibus aut etiam defendentibus in
Abbreviated transcription (Latin):
sermones nemo suscepit. Sagmiata st̃
gr̃ã dĩ pleni. Nec ido dixit tauros
& sagmata quin tauri fuerint sagl¬
nati. s ñ om̃s saginati fuerunt tau¬
nuptialẽ: Rex id ẽ d̾s intrauit. nͥ
quin ubiq sitt. s ubi uult aspicere.
ibi ddicitur p̾sens: ubi non iustt. ibi
absens. Intrauit ut ideret: idest ui
deri faciat singuloꝵ merita. De futo
loquitur hic ꝑ tempora pͥterita. Di¬
es aspectionis dies ẽ iudicii: quando
iusitaturus ẽ xp̃ianos qui suꝑ men¬
sam scripturarũ recumbunt. ictest
requiescunt. & cęlestib replent᷑ doctri¬
nis. U estem nuptialem: accipe p̾¬
cepta dñi. Siquis gͥ in temꝑe iudicii
fuerit inuentus sub nomine xp̃ia¬
no indutus exuuiis uet̾is hominis:
auctiet istud. Amice: qͦm huc intra¬
sti: Amicum uocat: quod inuitatꝰ
baptizatꝰ. & quȩ ita habetur in duob
p̾ceptis. idest in dilectione dĩ & ꝓxi¬
acsi aꝑte dicat. Amiee : & ñ amice.

Expanded text:
sermones nemo suscepit. Saginata sunt sermones nemo suscepit. Saginata sunt gratia Dei plena. Nec ideo dixit tauros et saginata quin tauri fuerunt saginati, sed non omnes saginati fuerunt tau Rex id est Deus intravit, non quin ubique sit, sed ubi vult aspicere, ibi dicitur praesens; ubi non vult, ibi absens. Intravit ut videret, id est ut videri faciat singulorum merita. De futuro loquitur hic per tempora praeterita. Dies aspectionis, dies est judicii, quando visitaturus est Christianos, qui super mensam Scripturarum recumbunt, id est requiescunt, et coelestibus replentur doctrinis. Vestem nuptialem accipe praecepta Domini. Si quis igitur in die judicii fuerit inventus, sub nomine Christiano, indutus exuviis veteris hominis, audiet istud: Amice, quomodo huc intrasti? Amicum vocat, quod invitatusbaptizatus, et quae ita habetur in duobus praeceptis, id est in dilectione Dei et proxiac si aperte dicat: Amice, et non amice.
Abbreviated transcription (Latin):
ad uoluptate carnis: quȩ multos
impedit. Iterum misit alios seruos
dicens. Dicite inuitatis. Ecre pran¬
dium meum ꝑaraui. tauri mei ꝙ
altilia occisa. & omnia parata: ueni¬
te ad nuptias. Serui pͥmi fuert̃
ꝓpħȩ prenuntii incarnationis: se¬
cundi sunt apħ. qui facta assert̃.
Unde hic dicitur prandium paratũ:
idest mysterium incarnationis cõ¬
ꝑletũ. & introitꝰ regni aꝑtꝰ. qͥ ante
fuerat clausꝰ. I auri ꝙ saginata
spũale tabernaculum firmit̾ figere¬
tur. Nam sicut uscera agni idest
eloquia xp̃i homines ñ mauduca¬
uerunt. nisi postꝗͣ occisus ẽ. s post
mort̾e eiꝰ euangħa p̾dicauerunt:
sic & uiscera. idest eloquia ꝓpħaꝵ
ñ sunt suscepta. nͥ pꝰ ꝗͣ occisi sunt.
Si enim suscepissent sermones ysaie
numꝗͣ serrassent eum: s pꝰꝗͣ. occisꝰ
ẽ. iudei cȩꝑunt eum legere. Sicite
eñĩ nulliꝰ uiuentis animalis uisce¬
ra manducant᷑ : ita iuuentiũ ꝓpħaꝵ

Expanded text:
ad voluptatem carnis, quae multos ad voluptatem carnis, quae multos impedit. Iterum misit alios servos, dicens: Dicite invitatis, Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa, et omnia parata. Venite ad nuptias. » Servi primi fuerunt prophetae praenuntii incarnationis; secundi sunt apostoli, qui facta asserunt. Unde hic dicitur prandium paratum, id est mysterium incarnationis completum, et introitus regni apertus qui ante fuerat clausus. Tauri et saginata spirituale tabernaculum firmiter figeretur. Nam sicut viscera agni, id est eloquia Christi homines non manducaverunt, nisi postquam occisus est, sed post mortem ejus Evangelia praedicaverunt, sic et viscera, id est eloquia prophetarum non sunt suscepta, nisi postquam occisi sunt. Si enim suscepissent sermones Isaiae, nunquam serrassent eum, sed postquam occisus est, Judaei coeperunt eum lugere. Sicut enim nullius viventis animalis viscera manducantur, ita viventium prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o ñ p̃ossum uenire. En uxore uo¬
luptas carnis accipitur: ñ qͦd conu¬
gium ñ sit bonũ ad sololẽ ꝓpagan¬
dam: s qͦd ñnulli expetunt᷑ in uxo¬
re non fecunditatẽ ꝓlis. s desideria
uoluptatis. Coniugium gͦ ñ rep̃hen¬
dit᷑: s integritas ad maiorẽ honorẽ
uocat᷑. Item. En uilla empta do¬
minatio notat᷑: & suꝑbia castigatur.
Primꝰ homo dñari uoluit: qͥ dñm¬
ha us a fa bere noluit. Qͥd ẽ dña¬
ri: nͥ ꝓpria potestate gaudere: Qͥnq
iuga sunt in sensib: tria facile ap¬
parent: ña duo sunt oculi. duȩ aures
duȩ nares. Ingustu etiam duo sunt
instrum̃ta: lingua & palatꝰ. Uolup¬
tas carnis quȩ ad tactum ꝑtinet.
occisttus geminat᷑. Est eñi & form¬
secus & intrinsecꝰ. Iuga boũ dicunt᷑.
quia ꝑ sensus istos t̃rena requirunt᷑.
& bouẽs terram uersant. Et sunt ho¬
mines qui nichil uolunt credere:
nͥ qͦd sensib ꝑcipiunt. Uxor ꝑtinet

Expanded text:
ideo non possum venire. » In uxore voideo non possum venire. » In uxore voluptas carnis accipitur, non quod congium non sit bonum ad sobolem propagandam, sed quod nonnulli expetunt in uxore non fecunditatem prolis, sed desideria voluptatis. Conjugium ergo non reprehenditur, sed integritas ad majorem honorem vocatur. Item, in villa empta dominatio notatur, et superbia castigatur. Primus homo dominari voluit, qui dominum habere noluit. Quid est dominari, nisi propria potestate gaudere? Quinque juga sunt in sensibus; tria facile apparent: nam duo sunt oculi, duae aures, duo nares. In gustu etiam duo sunt instrumenta, lingua et palatus. Voluptas carnis quae ad tactum pertinet, occultius geminatur. Est enim et forinsecus et intrinsecus. Juga boum dicuntur, quia per sensus istos terrena requiruntur, et boves terram versant. Et sunt homines qui nihil volunt credere, nisi quod sensibus percipiunt. Uxor pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
dere dicit. Primꝰ dixit ei. Uillam
emi. & necesse habeo exire & iudere il¬
lam: rogo te. habe me excusatũ.
illam designat terrenã substantiã.
ꝗͣ quid̾a magno labore uł etiã fidei
damno sibi emunt. aut ꝑ suꝑbiã. aut
ꝓpt̃ corꝑis substantiã. Exit gͦ uidere
illam: qui relicta contemplatione in¬
t̃na. sola exteriora cogitat. Et altͣ
dixit. Iuga boum emi quinq: ꝙ eo
ꝓbare illa. rogo te habe me excusa¬
tum. Pecte quinq sensꝰ corporis
iuga uocati sunt: quia in utroq sexu
geminantur. Qͥ sensꝰ qr sola exterio¬
ra cognoscunt. & ñ intima: rec̾te ꝑ
eos curiositas designat᷑. Grande uiti¬
um ẽ curiositas: quȩ dũ inuestigat
uitã ꝓximi. mentẽ exterius ducit.
sua intima postponens. Notandum
qr dũ dicunt. rogo te habe me excusa¬
tũ. humilitas sonat in uoce: dũ ueni¬
re contemnunt: suꝑbia in actione.
Sic peccator qͥ dicit ora ꝓ me peccato¬
re. & peccatum ñ uult deserere. hu
stat. Et aliꝰ dixit. Uxorẽ duxi: &

Expanded text:
imus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam, rogo te, habe me excusatum Villa designat terrenam substantiam, quam quidam magno labore vel etiam fidei damno sibi emunt, aut per superbiam, aut propter corporis substantiam. Exiit ergo videre illam, qui, relicta c o ntemplatione interna, sola exteriora cogitat. Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; habe me excusatum. » Recte quinque sensus corporis juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui sensus, quia sola exteriora cognoscunt, et non intima, recte per eos curiositas designatur. Grande vitium est curiositas, quae dum investigat vitam proximi, mentem exterius ducit, sua intima postponens. Notandum quia, dum dicunt, « rogo te, habe me excusatum, » humilitas sonat in voce; dum venire contemnunt, superbia in actione. Sic peccator qui dicit: Ora pro me peccatore, et peccatum non vult deserere, insstat. « Et alius dixit: Uxorem duxi et
Abbreviated transcription (Latin):
ini mittuntur. in quo nobis
innuit. quia qui caritate erga
ałterum ñ habet. p̃dicationis officiũ
suscipere nullatenus debet. Minus
autẽ quam int̾ duos caritas haberi
ñ potest. Nemo enim propriȩ ad
seipsum habere caritatem dicitur. An¬
te faciem suam eos mittit. quia uerba
exhortationis p̾currunt. ꝑ quȩ ueritas
in mente suscipitur. Sepe pro sua ne¬
quitia p̃dicantium lingua restringi¬
tur. sepe ex subiectoꝵ culꝑa. De sua
nequitia ait psalmista. Peccatori au¬
tem dixit d̾s. quare tu enarras iusti¬
tias meas. ꝙ assumis testamentũ meu̾
ꝑ os tuum.: De uitio subiectoꝵ ait
dñs ad iezechielem. Linguam tuã
adherere faciam palato tuo. & eris
mutus nec quasi uir obiurgans: qr
domus exasꝑans est. Acsi dicat. Plebs
non ẽ cligna. cui exhortatio fiat.
t dicebat illis .LCXUI. .¬

Expanded text:
ini mittuntur, in quo nobis innuit quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. Minus autem quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad se ipsum charitatem habere dicitur. Ante faciem suam eos mittit, quia verba exhortationis praecurrunt, per quae veritas in mente suscipitur. Saepe pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur, saepe ex subjectorum culpa. De sua nequitia ait Psalmista: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testimonium meum per os tuum ? De vitio subjectorum ait Dominus ad Ezechielem: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si dicat: Plebs non est digna cui exhortatio fiat. Et dicebat illis. L.