comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
placeat. iubeo illum diuid̾e sententiã & sequor. ꝑ robo eolibentiꝰ epi¬
turi egregia dicta cõmemiora. Ut isti qui ad illa confugient spe mala
inducti. qui uelamentũ ipsa se uitioꝵ suoꝵ habituros existimant: ꝓ¬
bent quocumq ierint. Honeste ẽẽ. uiuendũ. Cum adieruit ista. Audi¬
ent istiec ortulos. & inscriptũ ortulis. Hospes hi c bene manebis. Hic
sũmũ bonũ uoluptas ẽ. Paratus erit istius domicilii eustos. hospitalis.
huinañ. & tepolenta excipiet. & aqͣm quoq large mnistrabit. & di¬
extingunt. Nec maiorẽ ipsis potionib sttm faciuo: ħ natiurali & gai¬
tuito remedio sedant. In hac uoluptate consenui. De his tecũ desidus
loquor. que consolationẽ ñ recipiunt. quib dandũ ÷ aliqͥd ut desiant:
nã deillis extia ordinariis que licet differre. licet castigare. &E oppͥmere.
oc unũ cõmune faciã: ista uoluptas natumlis ẽ. ñ necessaria. Huicri¬

Expanded text:
placeat, iubeo illum dividere sententiam et sequor, quod probo. Eo libentius Epiplaceat, iubeo illum dividere sententiam et sequor, quod probo. Eo libentius Epicuri egregia dicta commemoro, ut istis, qui ad illum confugiunt spe mala inducti, qui velamentum ipsos vitiorum suorum habituros existimant, probem quocumque ierint honeste esse vivendum. Cum adieris eius hortulos et inscriptum hortulis legeris Hospes, hic bene manebis, hic summum bonum voluptas est, paratus erit istius domicilii custos hospitalis, humanus, et te polenta excipiet et aquam quoque large ministrabit et diextinguunt. Nec maiorem ipsis potionibus sitim faciunt, sed naturali et gratuito remedio sedant. In hac voluptate consenui." De his tecum desideriis loquor, quae consolationem non recipiunt, quibus dandum est aliquid, ut desinant. Nam de illis extraordinariis, quae licet differre, licet castigare et opprimere, hoc unum commonefaciam: ista voluptas naturalis est, non necessaria; huic n
Abbreviated transcription (Latin):
in epłam meã uenerit: ipse eam de suo redimet. Ad hunc epiturꝰ ua
nobilem sententiã scͥpsit. qͣm hortat᷑ ut pytoclea lotupletẽ. ñ publiea
nec antipiti ua faciat. Siuis inquit pitocdea diuitẽ facere ñ pec¬
cunne adiciendũ. s cupiditati detrahendum ẽ. Et aꝑtior ista sententia
est qͣm intemptanda sit: & dissertior. qͣm ut adiuuanda. Hot ̃ te
Admoneo ne istud tm̃ existimes de duuitiis dictũ. Quotũq t̾nstuleris.
idem pot̾it. Diuis pitoclea honestũ facere. ñ honorib aduiendũ. s cu¬
piditatib deriubendũ. Siuis pẏtoclea eẽ. inꝑpetua uoluptate. ñ uo
bupiacib adiciendũ ẽ : s cupiditatib decuahendũ. Has uoces. ñ ẽ. qd̾
epicuri eẽ. uidices. Publice sunt: Qd̾ fieri insenatu solec. fatiendum
ego inphilosopbia. quoq existimo. Cum censuit aliqͥs qd̾ ex parte nͥi

Expanded text:
in epistulam meam venerit ipse eam de suo redimet. Ad hunc Epicurus illam in epistulam meam venerit ipse eam de suo redimet. Ad hunc Epicurus illam nobilem sententiam scripsit, qua hortatur, ut Pythoclea locupletem non publica nec ancipiti via faciat. "Si vis," inquit, " Pythoclea divitem facere, non pecuniae adiciendum, sed cupiditati detrahendum est." Et apertior ista sententia est quam ut interpretanda sit, et disertior quam ut adiuvanda. Hoc unum te admoneo, ne istud tantum existimes de divitiis dictum; quocumque transtuleris, idem poterit. Si vis Pythoclea honestum facere, non honoribus adiciendum est, sed cupiditatibus detrahendum. Si vis Pythoclea esse in perpetua voluptiendum est, sed cupiditatibus detrahendum. Has voces non est quod Epicuri esse iudices; publicae sunt. Quod fieri in senatu solet, faciendum ego in philosophia quoque existimo: cum censuit aliquis, quod ex parte mihi
Abbreviated transcription (Latin):
raceret᷑. nisi citero illũ applicuisset. Afunda suꝑ nos altitudo tp̃is ue¬
net. Pauca ingenia caput exerent. & midem qͣndoq silentiũ obit᷑a:
obliuioni refistent. Ac se dui uindicabunt. Qd̾ epicurꝰ amico suo po¬
tuit ꝓmitt̾e : hoc tͥ ꝓmitto lucili. Habeo apud posteros gr̃am. Possũ
mecũ duratura nomina educ̾e. Uirgilus nr. duob memoriã eter¬
nam ꝓmisit & p̾stat. fortunati ambo. si qͥd mea carmina possunt
nulla dies unqͣm memori uos eximet euo: dũ domꝰ enee capitoliĩmo¬
bilesaxum accolet imꝑiumq pater Romanus habebit. Quoscũq in
mediũ fortuna ꝓtulit. quicũꝙ menbra ac partes aliene potentie fre¬
paut: horum gia uiguit. domꝰ frequentata ẽ. dum ipsi steteit̃. Post ip¬
sos cito memoria defecit. Ingenioꝵ crescit dignatio. Ilec ipsis tm̃ hono
babet᷑: s quicqͥd illoꝵ memorie adhesit excipit᷑. Ne giatis idomeneus

Expanded text:
taceretur, nisi sibi Cicero illum adplicuisset. Profunda super nos altitudo temporis vetaceretur, nisi sibi Cicero illum adplicuisset. Profunda super nos altitudo temporis veniet, pauca ingenia caput exerent et in idem quandoque silentium abitura oblivioni resistent ac se diu vindicabunt. Quod Epicurus amico suo potuit promittere, hoc tibi promitto, Lucili. Habebo apud posteros gratiam, possum mecum duratura nomina educere. Vergilius noster duobus memoriam aeternam promisit et praestat: Fortunati ambo ! Siquid mea carmina possunt. Nulla dies umquam memori vos eximet aevo, Dum domus Aeneae Capitoli immobile saxum Accolet imperiumque pater Romanus habebit. Quoscumque in medium fortuna protulit, quicumque membra ac partes alienae potentiae fuerunt, horum gratia viguit, domus frequentata est, dum ipsi steterunt; post ipsos cito memoria defecit. Ingeniorum crescit dignatio nec ipsis tantum honor habetur, sed quicquid illorum memoriae adhaesit, excipitur. Ne gratis Idomeneus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illam. Hec fulgore extͥnsecus ueniente ꝑcussa ẽ. crassam illi statim
umbrã faciet: quisqͥs obstiterit. Illa: suo lumine illustris est.tudia
te tua:cdarum & nobilem efficient. Exemplũ epicuri referam. Cum
idomeneo serib̾et: & illum a uira speciosa ad fidelem stabilẽq głam
reuotaret. rigide tunc potentie uninstrũ. & magna tͣctantẽ. si gloria
inqͥt rang̃is. notiorem te epłẽ mee facient: qͣm omnia ista que colis.
& ꝓꝓter que coleris. Nuniqͥd gͦ mentitus ẽ ÷ Quis idomenea nosset
nͥ epiturꝰ illũ litt̾is suis indidisset: Om̃s illos megistanas & satrap as.
& regẽ istum exquo idomenei titulus petebat᷑. obliuio alta subp̃ssit.
om̃ atcici ꝑire. ciceronis epłe ñ sinunt. Nich illi ꝓfuissee gener aegͥp¬
pa. & tiberiꝰ ꝓgener. & drusus cesar ꝓnepos. int̾ tam magna nomina

Expanded text:
et illam; haec fulgore extrinsecus veniente percussa est, crassam illi statim et illam; haec fulgore extrinsecus veniente percussa est, crassam illi statim umbram faciet quisquis obstiterit; illa suo lumine inlustris est. Studia te tua clarum et nobilem efficient. Exempiumexemplum Epicuri referam. Cum Idomeneo scriberet et illum a vita speciosa ad fidelem stabilemque gloriam revocaret, rigidae tunc potentiae ministrum et magna tractantem: "Si gloria," inquit, "tangeris, notiorem te epistulae meae facient quam omnia ista, quae colis et propter quae coleris." Numquid ergo mentitus est ? Quis Idomenea nosset, nisi Epicurus illum litteris suis incidisset ? Omnes illos megistanas et satrapas et regem ipsum, ex quo Idomenei titulus petebatur, oblivio alta suppressit. Nomen Attici perire Ciceronis epistulae non sinunt. Nihil illi profuisset gener Agrippa et Tiberius progener et Drusus Caesar pronepos; inter tam magna nomina
Abbreviated transcription (Latin):
mareia ꝑ airptate erertaimꝰ adueram. Qd eo magis fariendũ ẽ. quo
somins. q uellitandꝰ ÷ animꝰ. admonendusq: natura nobis mimimũ
constinsie. Nemo nascit᷑ diues. Quisquis exit in lucẽ. uisus ⁊ laste &
pauns eẽ. contentꝰ. Abbis initiis: nos regna ñ capiunt. Uale.
negotiũ tecum habes. Iu tibi molestus es. Quid uelis nestis. Me¬
sius ꝓbãs honesta. qͣm sequeris. Uides ubi sit posita felicitas. s ad illã
ꝑuenite ñ audes. Quid sit autẽ qd̾ te impediat. qͥd parũ ipse despicis.
dicam. Magna eẽ. hec existimas. que relicturꝰ es. Et cum ꝓposuisti tibi
illam securitatem ad qͣm tͣnsiturus es: recinet te huiꝰ uite: aqua recessu¬
rus es fulgur. tanqͣra insordida & obscura casurũi. Exras lucili. Ex hac
uita: ad illam ascendit᷑. Qd int̾ est int̾ splendorem & lucẽ. cũ hec ter¬
tam originẽ habeat ac suam. ille nitet alieno. hoc int̾ hanc uitam

Expanded text:
naria paupertate exerceamus ad veram. Quod eo magis faciendum est, quonaria paupertate exerceamus ad veram. Quod eo magis faciendum est, quosomno et vellicandus est animus admonendusque naturam nobis minimum constituisse. Nemo nascitur dives. Quisquis exit in lucem, iussus est lacte et panno esse contentus; ab his initiis nos regna non capiunt. VALE. negotium tecum habes; tu tibi molestus es. Quid velis nescis; melius probas honesta quam sequeris; vides, ubi sit posita felicitas, sed ad illam pervenire non audes. Quid sit autem, quod te inpediat, quia parum ipse dispicis, dicam. Magna esse haec existimas, quae relicturus es, et cum proposuisti tibi illam securitatem, ad quam transiturus es, retinet te huius vitae, a qua recessurus es, fulgor tamquam in sordida et obscura casurum. Erras, Lucili; ex hac vita ad illam adscenditur. Quod interest inter splendorem et lucem, cum haec certam originem habeat ac suam ille niteat alieno, hoc inter hanc vitam
Abbreviated transcription (Latin):
instram̃tis intubantẽ. Non p̾ceptor ueri: s testis ẽ. Quid gͦ: Non
licet diuitias in sinu positas contempñe: Quid niliceat: Et ille in¬
ridet. suasq audit ẽẽ. inagis qͣm sentit. Multũ ÷ ñ corrũpi diuitia¬
rum contub̾nio. Magnus ille: qui indiuitiis pauꝑ est. Nescio inqͥs.
quomͦ pauꝑtatem iste laturus sit. si in illam incidit᷑. Itãq in utroq¬
hic diuitiis ñ indulgeat. Alioqum leue argumentũ ẽ. bone uolin¬
tatis giabatus aut painꝰ nisi apparuit. aliquẽ illa non necessitate
pati. s malle. Ceterũ magne indolis ẽ. ad ista ñ ꝓreꝑare tanqͣm me¬
liora: sed p̃parari tanqͣm ad facilia. Et sunt lucili facilia. Cũ uemo
multo dute meditatus accesseris: iocunda quoq in est illis sine qua
inchꝰ ẽ. iocunduni securtas. Neresariũ g̾ iudico id qd ipsi scripsi
magnos uniros sepe ferisse. aliquos dies int̃ponere. quib nos umagi¬

Expanded text:
stramentis, incubantem; non praeceptor veri, sed testis est. " Quid ergo ? Non stramentis, incubantem; non praeceptor veri, sed testis est. " Quid ergo ? Non licet divitias in sinu positas contemnere ? " Quidni liceat ? Et ille inridet suasque audit magis esse quam sentit. Multum est non corrumpi divitiarum contubernio; magnus ille, qui in divitiis pauper est. " Nescio," inquis, " quomodo paupertatem iste laturus sit, si in illam inciderit." Nhic divitiis non indulgeat. Alioquin leve argumentum est bonae voluntatis grabatus aut pannus, nisi apparuit aliquem illa non necessitate pati, sed malle. Ceterum magnae indolis est ad ista non properare tamquam meliora, sed praeparari tamquam ad facilia. Et sunt, Lucili, facilia; cum vero multo ante meditatus accesseris, iucunda quoque; inest enim illis, sine qua nihil est iucundum, securitas. Necessarium ergo iudico, id quod tibi scripsi magnos viros saepe fecisse: aliquos dies interponere, quibus nos imagi
Abbreviated transcription (Latin):
cum ate pasti desierit. ipsa te pastet: aut qd̾ tu beneficio tuo ñ potes
scire. pauꝑtate scies. Illa uos certosq ainicos retinebit. Discedit qͥsqͥ
ñ te: s aluid sequebat᷑. Non est adutẽ ob hoc unũ amanda pauꝑ¬
tas. qd̾ a quib ameris ostendet: O qñdo ille ueniet dies. qͦ nemo in
honorẽ tuũ mentiat᷑. Huc gͦ cogitationes tue tendant. hoc cura. hoc
apta. oĩa alia uota de ore mnissurus ut contentus sis temecipso & exte
nascentib bonis. Que potẽ. ẽẽ. filicitas ꝓpior: redige te ad parua ex
quib cade ñ possis. Idq ut libentiꝰ facias: ad hoc ꝑtinebit tributum
dependam epicurũ. Magnificentior mͥ crede. sermo tuus ing̃bato
uidebit᷑ & in panno. Non enĩ dicent᷑ tm̃ illa. s ꝓbabunt᷑. Gͦ certe alit̾
audeo que duit demecriꝰ nr̃. cũ illũ uidi nudum. qͣnto minus qͣm

Expanded text:
cum a te pasci desierit, ipsa se pascet, aut quod tu beneficio tuo non potes cum a te pasci desierit, ipsa se pascet, aut quod tu beneficio tuo non potes scire, paupertatis scies. Illa veros certosque amicos retinebit; discedet quisquis non te, sed aliud sequebatur. Non est autem vel ob hoc unum amanda paupertas, quod a quibus ameris ostendet ? O quando ille veniet dies, quo nemo in honorem tuum mentiatur! Huc ergo cogitationes tuae tendant, hoc cura, hoc opta, omnia alia vota deo remissurus, ut contentus sis temet ipso et ex te nascentibus bonis. Quae potest esse felicitas propior? Redige te ad parva, ex quibus cadere non possis, idque ut libentius facias, ad hoc pertinebit tributum dependet Epicurus. " Magnificentior, mihi crede, sermo tuus in grabato videbitur et in panno. Non enim dicentur tantum illa, sed probabuntur." Ego certe aliter audio, quae dicit Demetrius noster, cum illum vidi nudum, quanto minus quam
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝓponit sibi qͥd uelit. nec si ꝓposuit: ꝑseuerat in eo s tͣnsilit. nec tm̃¬
mutat s redit: & mea que deseruit ac dampnauit reuoluit᷑. Itaq ut
relinquam definitiones sapientie uet̾is. & totũ cõplectar humane uite
modũ: hoc possũ contentus ẽẽ. Quid ẽ. sapientia : Semꝑ idem uelle
atq idem nolle. licet illam exteptiuncłam ñ adicias. ite rectum sit qs
uelis. Non potest enĩ cuiqͣm idem semꝑ placere: nisi rectum. Nesci¬
unt gͦ homines quid uelint. nisi illo momento qͦ uolunt. Intõtũ: nul¬
li uelle. aut nolle decretũ ẽ. Uariatur cotidie uidiciũ & in contͣrium
uertit᷑: ac pleusq agitur uita ꝑlusum. Preme gͦ quod cepisti & for¬
tasse ꝑduceris aut ad sũmũ: eo qd̾ sũmũ non dum solus ẽe. intelligas.
Qđ fiet inquis huic turbe familiariũ siue rei familiariĩi. Turba illa

Expanded text:
mo proponit sibi, quid velit, nec si proposuit, perseverat in eo, sed transilit; nec tmo proponit sibi, quid velit, nec si proposuit, perseverat in eo, sed transilit; nec tmutat, sed redit et in ea, quae deseruit ac damnavit, revolvitur. Itaque ut relinquam definitiones sapientiae veteres et totum conplectar humanae vitae modum, hoc possum contentus esse: Quid est sapientia ? Semper idem velle atque idem nolle. Licet illam exceptiunculam non adicias, ut rectum sit, quod velis; non potest enim cuiquam idem semper placere nisi rectum. Nesciunt ergo homines, quid velint, nisi illo momento, quo volunt; in totum nulli velle aut nolle decretum est. Variatur cotidie iudicium et in contrarium vertitur ac plerisque agitur vita per lusum. Preme ergo quod coepisti, et fortasse perduceris aut ad summum aut eo, quod summum nondum esse solus intellegas. " Quid fiet," inquis, " huic turbae familiarium sine re familiari ?" Turba ista
Abbreviated transcription (Latin):
lubili decinent. tacile docet philosophia ñ ditere. Ex hoc exigit. ut ad
legẽ suam quisq uiuat. nec orationi uita dissentiat. ut ipsa inter se
uita uniꝰ sine omniũ actionũ dissensione coloris sit. Maximũ hoc est
& officiũ sapientie & inditiũ: ut uerbis oꝑa concordant. ut ipse ubiq
par sibi. idemq sit. Quis hoc p̾stabit: Pauti. Aliqui tñ. Est difficile
hoc. Non hoc dico. sapientẽ uno semꝑ iturũ gradii. s una uia. Obser
ua itaq numqͥd uestis tua domꝰq dissentiat. Numqͥd inte liberalis sis.
intuos sordidus. Numqͥd cenes frugaliter. edifices luxuriose. Unã semel
ad qͣm uiuas regulam prende. & ad hanc omnẽ uitã tuã exequa Quidã
se domi contrahunt. dilatant foris & excendunt. Uitiũ ÷ hec diu̾sitas.
& signũ uacillantis animi. ac nondũ habentis tenorẽ suũ. Etiam nc̃
dicam. unde sit ista in constantia. & dissimilitudo rerũ consilioꝵq. Ne¬

Expanded text:
volubili detinent; facere docet philosophia, non dicere, et hoc exigit, ut ad volubili detinent; facere docet philosophia, non dicere, et hoc exigit, ut ad legem suam quisque vivat, ne orationi vita dissentiat, ut ipsa intra se vita unius sit omnium actionum sine dissensione coloris. Maximum hoc est et officium sapientiae et indicium, ut verbis opera concordent, ut ipse ubique par sibi idemque sit. "Quis hoc praestabit?" Pauci, aliqui tamen. Est enim difficile hoc; nec hoc dico, sapientem uno semper iturum gradu, sed una via. Observa te itaque, numquid vestis tua domusque dissentiant, numquid in te liberalis sis, in tuos sordidus, numquid cenes frugaliter, aedifices luxuriose. Unam semel ad quam vivas regulam prende et ad hanc omnem vitam tuam exaequa. Quidam se domi contrahunt, dilatant foris et extendunt; vitium est haec diversitas et signum vacillantis animi ac nondum habentis tenorem suum. Etiamnunc dicam, unde sit ista inconstantia et dissimilitudo rerum consiliorumque: ne
Abbreviated transcription (Latin):
ualtro q uerit: in comuiuo ꝓbat. Nullũ habet maĩ malĩ occupatus
homo. & bonis suis obsessus: q̃m qd̾ amicos sibi putat. quib ipse ñ ẽ.
Qd brie ficla sua esticatia udicat ad conciliandos aitimos. cũi quidam
quo plus debent magis odint. Leue aes alienum: debitozẽ facit. Sra¬
ne municĩ. Quid gͦ: Beneficia ñ parant amicicias: Parant. si ac¬
cepturos. licinit eligere. si collocata ñ sparsa sunt. Itaq dum uicipis ẽẽ.
inentis tuer iuterim hoc consilio utere sapientiũ. ut magis ad rem
emm gloria erit: si re istinc ubi sine spe exeundi fluctuas extͣc¬
ero. Illud autẽ te mi lucili rogo atq hortor. ut philosophiam
inprecordia una demittas. & exꝑimentũ ꝓfectus tui capias. ñ or̃one
nec scripto: s animi firmitate. cupiditatũ diminutione. Uerba: reb
ꝓba. Aliud ꝓpositum ẽ. declamantib & assensionem corone captan-¬
tib: Aliud his qui uiuenũ & ociosoꝵ aures disputatione uaria acuo

Expanded text:
atrio querit, in convivio probat. Nullum habet maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus, quam qquod beneficia sua efficacia iudicat ad conciliandos amicos, cum quidam, quo plus debent, magis oderint. Leve aes alienum debitorem facit, grave inimicum. " Quid ergo ? Beneficia non parant amicitias ? " Parant, si accepturos licuit eligere, si conlocata, non sparsa sunt. Itaque dum incipis esse mentis tuae, interim hoc consilio sapientium utere, ut magis ad rem enim gloria erit, si te istinc, ubi sine spe exeundi fluctuaris, extraxero. Illud autem te, mi Lucili, rogo atque hortor, ut philosophiam in praecordia ima demittas et experimentum profectus tui capias non oratione nec scripto, sed animi firmitate, cupiditatum deminutione; verba rebus proba. Aliud propositum est declamantibus et adsensionem coronae captantibus, aliud his, qui iuvenum et otiosorum aures disputatione varia aut
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ naturalẽ habeat an cecã cupiditatẽ consid̾a. nũ possit alitubi
consistere. Si longe ꝓgresso: semꝑ aliqͥd longiꝰ restat: scito id nat᷑ale ñ eẽ.
& ad bonã m̃tem magno tursu ac totis uirib tende. Siqͥd est
quo teneris: aut expedi. aut intide. Morat᷑ uiqͥs me res familiaris. die¬
dlam sispon̾̃e uol o : iet suffi tẽ agenti ncil possit. Neautt pauptas in
tum ubip uos adiuuet. quẽ admodũ in maximis. ut aiteromisitt q̃rt
ũbo opitules.  in minina descendat. Mnbi erede Agerems iar
consilio: suadebit tͥ. ne ad caltulos sedeas. Nempe hoc qpis. alhroe

Expanded text:
utrum naturalem habeat an caecam cupiditatem, considera, num possit alicubi utrum naturalem habeat an caecam cupiditatem, considera, num possit alicubi consistere. Si longe progresso semper aliquid longius restat, scito id naturale non esst ad bonam mentem magno cursu ac totis viribus tende. Si quid est, quo teneris, aut expedi aut incide. "Moratur," inquis, "me res familiaris; sillam disponere volo, ut sufficere nihil agenti possit, ne aut paupertas mihi tum ubique nos adiuvet, quemadmodum et in maximis, ut Ciceronis utar verbo, opituletur et in minima descendat. Mihi crede, advoca illam in consilium; suadebit
Abbreviated transcription (Latin):
hec epła mimusculi atculerio. excute illã ⁊ inuenies. Non ⁊ qd mireris
aminũ meũ. Ad huc de alieno liberalis sũ. Quare autẽ alienũ dixi s
Quicqͥd bene dictũ : ab ullo: meũ ẽ. Sic̃ quoq ab epituro dictũ ẽ. Si ad
naturã uues: numqͣm eris parꝑ.Si ad orꝓimones: nunqͣm eris duies.
E riguũ natura desid̾at: o ꝓimo ĩmensũ. Congert᷑ inte qͥcqͥd multi locu¬
pletes posserant. ultͣ puatum peccuie modũ fortuna te ꝓuehat. Au¬
rotegat. p᷑pura uestiat. & ad hoc deliciarũ opũq ꝑducat. ut t̾ram mar¬
morib abscondas. ñ tm̃ hr̃e tibi liceat. s calcare diuitias. Accedant¬
abhis disces. Naturalia desid̃ia: finita st̃. Ex falsa & ꝓinione nascentia:
ubi desinant si hñt. Nullus enĩ t̾mminus: faiso ẽ. Uia eunti: aliqͥd excre¬
mũ ẽ. Error: ĩmensus. Retrahe gͦ te a uanis. Et cũ uoles scire qd̵ petes:

Expanded text:
haec epistula munusculi attulerit. Excute illam, et invenies. Non est quod mireris haec epistula munusculi attulerit. Excute illam, et invenies. Non est quod mireris animum meum; adhuc de alieno liberalis sum. Quare autem alienum dixi ? Quicquid bene dictum est ab ullo, meum est. Istuc quoque ab Epicuro dictum si ad opiniones, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut terram marmorib majora cupere disces. Naturalia desideria finita sunt: ex falsa enim opinione nascentia, ubi desinant, non habent, nullus enim terminus falso est: via eunti aliquid extremum est; error inmensus est. Retrahe ergo te a vanis, et cum voles scire, quod petes,
Abbreviated transcription (Latin):
iposint. a& nucħ p̃parari potẽ adu̾sus incerta. D aice consiliũ meũ d̃s¬
octupauit. decreuitq qͥd facerẽ. aut consilio meo nich fortuna ꝓmitcit.
Q uicqͥd ÷ ex his lucili. uł si oĩa hec sunt philosophandũ ẽ. Diue nos
mexorabili alea lege fata constringunt. siue arbiter d̾s umu̾si eunc¬
ta disponit. sie casus res humanas sine ordine impellit ⁊ iactat: phi¬
losophia nos tueri debet. Hec adhortabit᷑ : ut deo libenter pareamiꝰ.
ut fortune contumacit̃. Hec docebit: ut dm̃ seqͣris. feras casũ. S ñ ⁊
nc̃ in hanc disputationẽ tñseundum. Quid siuiris nr̃i. si ꝓuidentia
in imꝑio ẽ. aut si fatoꝵ series illigatos trahit. aut si repentina. ac subi¬
ta domant᷑: Illo nt̃ reuertor ut cemoneã & exhorter: ne patiaris im¬
petũ ammi tui de labi & refrigestere. Contine illũ & constitue. ut habitꝰ
animi fiat. qd̃ ⁊ impetus. Iam ab initio si te bene noui cͥcumspicies. qͥd

Expanded text:
parari potest adversus incerta; sed aut consilium meum occupavit deus decrevitque quid facerem,aut consilio meo nihil fortuna permittit" Quicquid est ex his, Lucili, vel si omnia haec sunt, philosophandum est: sive nos inexorabili lege fata constringunt, sive arbiter deus universi cuncta disposuit, sive casus res humanas sine ordine inpellit et iactat, philosophia nos tueri debet. Haec adhortabitur, ut deo libenter pareamus, ut fortunae contumaciter; haec docebit, ut deum sequaris, feras casum. Sed non est nunc in hanc disputationem transeundum, quid sit iuris nostri, si providentia in imperio est, aut si fatorum series inligatos trahit, aut si repentina ac subita dominantur; illo nunc revertor, ut te moneam et exhorter, ne patiaris inpetum animi tui delabi et refrigescere. Contine illum et constitue, ut habitus animi fiat, quod est inpetus. Iam ab initio, si te bene novi, circumspicies, quid
Abbreviated transcription (Latin):
poemai est & pinttart᷑ ppecua libercas nulliꝰ uec horims uet̃ de tito¬
morniepaue i hel esurienti: adistam ueniendĩ e. ⁊ piesist xerati¬
tus mopian oraniũ rerũ. iuxerunt herbarũ iadicib. Refilist erteor
tulent fanem si eeora pau sunt ꝓregno. quo magis m sriusfil ieno
D ubitaunt aquis febre paupcatem ut siiaiis inaquis nuieris aleno¬

Expanded text:
promittitur: perpetua libertas, nullius nec hominis nec dei timor. Et quidem vel esurienti ad ista veniendum est. Perpessi sunt exercitus inopiam omnium rerum, vixerunt herbarum radicibus et dictu foedis tulerunt famem. Haec omnia passi sunt pro regno, quo magis mireris, alieno. Dubitabit aliquis ferre paupertatem, ut animum furoribus l
Abbreviated transcription (Latin):
ostentationi paratũ. Non inuerbis: s inreb ẽ. Nec in hoc adhibet᷑
ut cũ aliqͣ ablectatione consumat᷑ dies. ut demat᷑ otio nausia. Animũ
format & fabricat. uitã disportqagͥiones regit. agenda & dimitenda

Expanded text:
ostentationi paratum. Non in verbis, sed in rebus est. Nec in hoc adhibetur, ostentationi paratum. Non in verbis, sed in rebus est. Nec in hoc adhibetur, ut cum aliqua oblectatione consumatur dies, ut dematur otio nausia. Animum format et fabricat, vitam disponit, actiones regit, agenda et omittenda
Abbreviated transcription (Latin):
biliter quidẽ sine sapientie studio. & beatã uitã ꝑfecta sapientia esti¬
ci. ceterũ ne tolerabilem etiam innchoata. S hoc qd̾ liquet: firmandũ.
&e altiꝰ condiana meditatione figendum ẽ. Plus oꝑis ÷ ineo. ut ꝓposia
custodias. qͣm ut honesta ꝓponas. ꝑseuerandũ ⁊÷ & assiduo studio io¬
bur addendũ: donec bona mens sit. qd̾ bona uoluntas ẽ. Itaq tibi
apud me plurib uerbis. aut a sirmam̃tis tam longis: intelligo multũ
te ꝓfecisse. Que scribis : unde ueniant scio. ñ st̃ ficta nec colorata.
Dicam taiñ sententiã. qd̾ iam de te sꝑem habeo. ñ dum fidutiã. lu ꝙͥ
idem fatias nalecis. uolo. Non ⁊ qd̾ cito tibi & facile credas. Excite te
& uare scrutare: & obserua. Illud ante oĩa uide. utrũ inphilo sophia
an in ipsa uita ꝓfeceris. Non ÷ philosophia populare arcificiũ. nec

Expanded text:
biliter quidem sine sapientiae studio et beatam vitam perfecta sapientia effibiliter quidem sine sapientiae studio et beatam vitam perfecta sapientia effici, ceterum tolerabilem etiam inchoata. Sed hoc, quod liquet, firmandum et altius cotidiana meditatione Agendum est; plus operis est in eo, ut proposita custodias quam ut honesta proponas. Perseverandum est et adsiduo studio robur addendum, donec bona mens sit quod bona voluntas est. Itaque tibi apud me pluribus verbis aut adfirmatione iam nil opus; intellego multum te profecisse. Quae scribis, unde veniant, scio; non sunt ficta nec colorata. Dicam tamen quid sentiam: iam de te spem habeo, nondum fiduciam. Tu quoque idem facias volo; non est, quod tibi cito et facile credas. Excute te et varie scrutare et observa; illud ante omnia vide, utrum in philosophia an in ipsa vita profeceris. Non est philosophia populare artificium nec
Abbreviated transcription (Latin):
etce nuniqͣm satiatura p̾cipitat. quib siqͥd satis ẽe. posset fuissec. qui
ñ cogitamꝰ qͣm iocundũ sit nicb̾ postere. qͣm magnificũ sit plenĩ ẽẽ. nec
ex fortuna pendere. Sub inde itaq lucili qͣm multa sis consecutꝰ. rem¬
Qd tibi tum cet̾is: Iu ipse antecessisti. Finẽ constitue. qͣm tͣnsire ne pos¬
sis quidem: si uelis. Discedant aliqͣndo ista insidiosa bona. & spantib
meliora. qͣm assecutis. Siquid in illis eẽt solidi: aliqͣndo & implerent.
nc̃ haurientiũ sitim concitant. Imitant᷑ spetiosi apparatus. ⁊ qd̾ firn᷑
temꝑis incerta sors uoluit. Quare potiꝰ a fortuna impecrẽ ut dec. qͣm
ame ne petam. Quare autẽ petam oblitus fragilitatis humane:
Congerã inqͥt laborẽ : Ecce hic dies ultimꝰ ẽ. ut non sit: ꝓpe ab ulti
iquere hoc tibi lucili scio. neminẽ posse beate uiu̾e ne tolera¬

Expanded text:
certe numquam satiatura praecipitat, quibus si quid satis esse posset, fuisset, qui certe numquam satiatura praecipitat, quibus si quid satis esse posset, fuisset, qui non cogitamus, quam iucundum sit nihil poscere, quam magnificum sit plenum esse nec ex fortuna pendere. Subinde itaque, Lucili, quam multa sis consecutus recorQuid tibi cum ceteris ? Te ipse antecessisti. Finem constitue, quem transire ne velis quidem, si possis; discedant aliquando ista insidiosa bona et sperantibus meliora quam adsecutis. Si quid in illis esset solidi, aliquando et inplerent; nunc hauriendum sitim concitant. Mittantur speciosi apparatus. Et quod futuri temporis incerta sors volvit, quare potius a fortuna inpetrem, ut det, quam a me, ne petam ? Quare autem petam ? Oblitus fragilitatis humanae congeram ? In quid laborem ? Ecce hic dies ultimus est. Ut non sit; prope ab ultimeneca Lucilio suo salutem Liquere hoc tibi, Lucili, scio, neminem posse beate vivere, ne tolera
Abbreviated transcription (Latin):
seruet. & intm̃ ꝓcedat. inqͣntum audatiã eiꝰ patientie treͣdelitate
ꝓ dux̃is. Qd erg̃o: Abamara ꝓtinus. & a sũma contentione uortua
incipiet. Usq eo naturale ẽ. paulatun intitari. ut litigantes qͦq
a sermone intipiant: aduotiferationẽ tͣnseant. Nemo statim: qͥricũ
fidem unplora t. G ut cumq tibi unpetꝰ anum suaserit: mͦ uehem̃¬
tius fac uitinuconuitiũ: modolentiꝰ ꝓ ut uox te quoq hortabit᷑. in
id latus modesta. cũ recipies alam reuocarisq: descendat ñ decidat¬
& mediatoris sui temꝑam̃itum habeat. nec hec indocto ⁊ rustito iore
deseiuat. Non enĩ id agunꝰ ut exerceat᷑ uox: s ut exerceat. Dex ine
pusillũ negociũ mercedula. Et unus grecꝰ. ad hec beneficia aced et. Ec¬
ce insigne p̾ceptum.Stulta uita: ingrata ⁊ trepida. toca infuturu
seit. Quis hoc inqͥs dicit: Idem qui supͣ. Qmͣ̃ tu nt̃ uitã dici existimas

Expanded text:
servet et in tantum procedat, in quantum audaciam eius patientia et credulitate servet et in tantum procedat, in quantum audaciam eius patientia et credulitate produxeris. Quid ergo ? A clamore protinus et a summa contentione vox tua incipiet ? Usque eo naturale est paulatim incitari, ut litigantes quoque a sermone incipiunt, ad vociferationem transeunt. Nemo statim Quiritium fidem inplorat. Ergo utcumque tibi impetus animi suaserit, modo vehementius fac convicium, modo lentius, prout vox quoque te hortabitur, in id latus. Modesta, cum recipies illam revocarisque, descendat, non decidat; media oris via abeat nec indocto et rustico more desaeviat. Non enim id agimus, ut exerceatur vox, sed ut exerceat. Detraxi tibi non pusillum negotii; una mercedula et unum Graecum ad haec beneficia accedet. Ecce insigne praeceptum: " Stulta vita ingrata est et trepida; tota in futurum fertur." "Quis hoc," inquis, " dicit ?" Idem qui supra. Quam tu nunc vitam dici existimas
Abbreviated transcription (Latin):
tit. uł ille ut ita dicã salutaris. aut contumeliosiꝰ dicam. fullonius.
d̾libet ex his elige: usũ rude & facile. Quicqͥd facies: cito redi a corpore.
ad animũ. Illum noctib acdieb exerce.: labore modico alit᷑ ille. Hanc
exercitationẽ ñ frigus. ñ estus impediet nec senectus quidẽ. Id bonũ
cura. qd̾ uetustate sit meliꝰ. Neq ego te iubeo semꝑ ĩnunere libro.
aut pugillarib. Dandũ ÷ aliqͥd int̾uallũ animo. ita tñ ut ñ resol¬
uat᷑: s remittat᷑. Gestatio. ⁊ corpꝰ concutit: & studio ñ officit. Possis
legere. possis dictare. possis loqui. possis audire. Quoꝵ nicħ: ne
ambulatio qͥdem uetat fieri. Nec tu intentionẽ uocis contẽpseris.
qͣm ueto te ꝑgradus & cercos modos actollere. deinde repͥmere. Quid
si uelis de inde qͣmadmodũ ambules dicere. Ad mitte istos. qͦs noua
artificia dotuit fames. Erit qui gradꝰ tuos temꝑet & buccͤas edentis ob¬

Expanded text:
tit, vel ille, ut ita dicam, saliaris aut, ut contumeliosius dicam, fullonius; quoius libet ex his elige usum rudem, facilem. Quicquid facies, cito redi a corpore ad animum. Illum noctibus ac diebus exerce; labore modico alitur ille. Hanc exercitationem non frigus, non aestus inpediet, ne senectus quidem. Id bonum cura, quod vetustate fit melius. Neque ego te iubeo semper inminere libro aut pugillaribus; dandum est aliquod intervallum animo, ita tamen ut non resolvatur, sed remittatur. Gestatio et corpus concutit et studio non officit; possis legere, possis dictare, possis loqui, possis audire, quorum nihil ne ambulatio quidem vetat fieri. Nec tu intentionem vocis contempseris, quam veto te per gradus et certos modos extollere, deinde deprimere. Quid si velis deinde quemadmodum ambules discere ? Admitte istos, quos nova artificia docuit fames; erit qui gradus tuos temperet et buccas edentis ob
Abbreviated transcription (Latin):
Alurd dl e sidantes: Qm mipleri. Paruo fames conta in snagnos tae naci
Paupras contenta ẽ. desideris instantibi sel io taare nagno fiustidũ¬
qu banerecuses contubernalẽ. cunis mores san autes mitat᷑ eni
ius uacare Qnuimo: aut pauper sis oportec aut pairpi sumlis: Non
potest st udiũ salutare fieri: sine frugalitatis ciura . tr iaauitas aute:
panptas uoluntaria ẽ: Tolle itaq istas excusationes. n du habetoq̃n¬
ciun sat s̃. Niad illã sũmã ꝑuenero : ⁊t̃ me totũ pbilosophredabo. Il
intipiendũ ẽ. Parare iiqͥd̾ unde uuã uolo simul e pararere. dilee.
daqa de uetat. bene uũe: bene mori ñ uerat. Nlon e. qꝰ nos pauptas
a fioso pbia reuocet : ie egestas quidẽ. loleranda : eie poot pee¬

Expanded text:
il aliud desiderantes, quam impleri. Paruo fames constat, magno fastidium. Paupertas contenta est desideriis instantibus satisfacere. Sanus d hanc recuses contubernalem, cuius mores sanus dives imitatur ? si vis vacare animo, aut pauper sis oportet aut pauperi similis. Non potest studium salutare fieri sine frugalitatis cura; frugalitas autem paupertas voluntaria est. Tolle itaque istas excusationes: " Nondum habeo, quantum satis est; si ad illam summam pervenero, tunc me totum philosophiae dabo." incipiendum est. " Parare," inquis, " unde vivam volo." Simul et para et disce; si quid te vetat bene vivere, bene mori non vetat. Non est quod nos paupertas a philosophia revocet, ne egestas quidem. Toleranda est e
Abbreviated transcription (Latin):
uriatq thoris aĩosum pectꝰ. ꝓderit ñ tm̃ qͣles eẽ. soleant bom uiri di¬
cere. formãq eoꝵ ⁊ liuiam̃ta dedut̃e. s quales fuerint narrare &
ex poñe catonis illud ultimũ & fortissimũ uulnꝰ. ꝑ qd̃ lib̾ tã ami¬
sit aĩam leliĩ sap̃iam.⁊ cũ suo scipione concordiã alt̾ilis catonis dͥo¬
tilia. Quid aliud pauptatẽ incapitolio consecͣre. ut nullũ aliud fcm̃
eiꝰ hãm qͦ illũ catonib inseram. hoc parũ credimꝰ censuia fuit. illa ñ
cena. O qͣm ignorant hoĩes cupidi głe. Qd illa sit aut qͦmadmodũ
petendo illo die popłs romanꝰ multoꝵ suppellectilẽ spectauit. inuꝰ
iniratꝰ ẽ. Oĩum illoꝵ aurũ argentũq fractũ ẽ. & inmllres corfia

Expanded text:
uriatque toris animosum pectus. Proderit non tantum quales esse soleant boni viri diuriatque toris animosum pectus. Proderit non tantum quales esse soleant boni viri dicere formamque eorum et lineamenta deducere, sed quales fuerint narrare et exponere, Catonis illud ultimum ac fortissimum vulnus, per quod libertas emisit animam, Laeli sapientiam et cum suo Scipione concordiam, alterius Catonis dotilia Quid aliud paupertatem in Capitolio consecrare ? Ut nullum aliud factum eius habeam, quo illum Catonibus inseram, hoc parum credimus ? Censura fuit illa, non cena. O quam ignorant homines cupidi gloriae, quid illa sit aut quemadmodum petenda ! Illo die populus Romanus multorum supellectilem spectavit, unius miratus est. Omnium illorum aurum argentumque fractum e
Abbreviated transcription (Latin):
motuͦs iã exercitꝰ alpib ciuiliq se bello ferens obuiũ. ñ aliũ illi assig¬
naũim uultũ. ñ aliũ habitũ. Altius certe ꝰ ingredi potuit. qͣm qͥ sunł
contra cesarẽ pomperũq se sustulit. ⁊ aliis cesarianas opes. aliis pom
Nam parũ ẽ. in catone dic̾e. nec uanos horret strepitꝰ. Quidn cũ ui¬
ros uitinosq ñ horreat. cũ contͣ decẽ legiones & gallica auxilia ⁊ mixta
tate decidat. s oĩa exꝑiat᷑. Honestiꝰ inseruitutẽ casura qͣm itura. qͣntũ
in illo iugoris ac sp̃s. qͣntũ inpublica trepidatione fidutia ẽ. Scit se
unũ. ẽẽ. decuiꝰ statu ñ agat᷑. Non enĩ queri oportet an liber cato. s
an int̾ lib̾os sit. Inde ꝑiculoꝵ gladiatorq contẽptus. libet adiniran¬
tẽ in uictã constantiã uiri uiter publicas riunas ñ labantis dit̾ẽ. L. ux¬

Expanded text:
motos iam exercitus Alpibus civilique se bello ferens obvium, non alium illi adsigmotos iam exercitus Alpibus civilique se bello ferens obvium, non alium illi adsignaverim vultum, non alium habitum. Altius certe nemo ingredi potuit quam qui simul contra Caesarem Pompeiumque se sustulit et aliis Caesareanas opes, aliis PompNam parum est in Catone dicere: " nec vanos horret strepitus." Quidni ? Cum veros vicinosque non horreat, cum contra decem legiones et Gallica auxilia et mixta  ne pro libertate decidat, sed omnia experiatur, honestius in servitutem casura quam itura. Quantum in illo vigoris ac spiritus, quantum in publica trepidatione fiducia est! Scit se unum esse, de cuius statu non agatur; non enim quaeri, an liber Cato, sed an inter liberos sit; inde periculorum gladiorumque contemptus. Libet admirantem invictam constantiam viri inter publicas ruinas non labantis dicere: lux
Abbreviated transcription (Latin):
intelligas nobilẽ equũ ne fallaris empturꝰ: Eo oꝑam ꝑdas inigna¬
uo. qͣnto hoc utiluis ẽ. excellentis animi notas nos qͣs ex alio in se
tͣnsferre ꝑmitat᷑. Continuo pecoris gn̾osi pullus in aruis altius
ingredit᷑. & mollia crura reponit. Primꝰ ⁊ ire uã & flumios tẽp¬
tare manantes. Aud et ⁊ ignoto sese cõmitr̃e ponto. Ne uanos hor¬
ret strepitꝰ: ioua ceruix. Argitũ q caput. breuis aliꝰ. obsessac¬
terga. lururiaq choris aminosũ pectus. tũ si qua sonitũ ꝓcul arma
dedert̾. stare loco nescit: micat aurib ⁊ tremit artꝰ. Comectũq pre¬
mens uoluit sub narib ignẽ. Dum aliud agit uͥgiliꝰ nr̃ descͥpsit iurũ
fortem. Ego certe si aliam imaginẽ magno uiro dedim. Di mͥ etto
expͥmendus int̾ fiagores belloꝵ cuuliũ inpauidꝰ. & pͥmꝰ incessr̃s ad¬

Expanded text:
intellegas nobilem equum, ne fallaris empturus, ne operam perdas in ignaintellegas nobilem equum, ne fallaris empturus, ne operam perdas in ignavo ? Quanto hoc utilius est, excellentis animi notas nosse, quas ex alio in se transferre permittitur. Continuo pecoris generosi pullus in arvis Altius ingreditur et mollia crura reponit; Primus et ire viam et fluvios temptare minantis Audet et ignoto sese committere ponti, Nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervix Argutumque caput, brevis alvus obesaterga, Luxuriatque toris animosum pectus Tum, si qua sonum procul arma dederunt, Stare loco nescit, micat auribus et tremit artus Conlectumque premens volvit sub naribus ignem. Dum aliud agit, vergilius noster descripsit virum fortem; ego certe non aliam imaginem magno viro dederim. Si mihi M. Cato exprimendus sit, inter fragores bellorum civilium inpavidus et primus incessens ad
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nota st̃. Possidoniꝰ non tm̃ preceptionẽ nicħ eiĩ nos hoc uer
bo uti ꝓhibet. s etiã suasionẽ & consolationẽ & exhortationẽ. ne-¬
cessariã iudicat. His adicit eausarũ inqͥsitionẽ. ethologiã qͣm qͣre
nos dic̃e ñ audeamꝰ. cũ gͣmmnatici custodes latini sermonis suo u¬
re tta appellent: Non uideo Haud utilẽ furã ẽẽ. destriptionem
cuiꝰq uirtutis. Hanc possidomiꝰ echologiã uotat. qͥdam caracteris¬
mon appellant signa cuiꝰq urtutis ac uitii. & notas reddentẽ qͥb
int̾ se similia discriminent᷑. Hec res eam demũ habet qͣm p̃cipere.
lemꝑans ÷ qͥ illa facit. qui illis abstinet. Queris quid int̾ sit. alter
precepta uͥtutis dat. alter exemplar. Descͥptiones has & ut publi¬
canoꝵ utar uerbo iconismo ex usu eẽ. confiteor. Aponamꝰ lau¬
danda. inueniet᷑ imitator. Putas utile dari tͥ argum̃ta ꝑ que

Expanded text:
quoque nota sunt. Posidonius non tantum praecquoque nota sunt. Posidonius non tantum praecbo uti prohibet, sed etiam suasionem et consolationem et exhortationem necessariam iudicat. His adicit causarum inquisitionem, aetiologian quam quare nos dicere non audeamus, cum grammatici, custodes Latini sermonis, suo iure ita appellent, non video. Ait utilem futuram et descriptionem cuiusque virtutis; hanc Posidonius ethologian vocat, quidam characterismon appellant, signa cuiusque virtutis ac vitii et notas reddentem, quibus inter se similia discriminentur. Haec res eandem vim habet quam praecipere. ait: " temperans est, qui illa facit, qui illis abstinet." Quaeris, quid intersit ? Alter praecepta virtutis dat, alter exemplar. Descriptiones has et, ut publicanorum utar verbo, iconismos ex usu esse confiteor; proponamus laudanda, invenietur imitator. Putas utile dari tibi argumenta, per quae
Abbreviated transcription (Latin):
cietis ẽ. Necessaria gͦ decreta. st̃. Que res cõmine̾ sensũ facit: ead̃
ꝑfectũ. Percarũ rerũ ꝑsuasio. sine qua si oĩa in aĩo natant: necessa¬
ria st̃ decreta. qͦ dant aĩs instexibile iudiciũ. Deniq cõmonemꝰ ali¬
quẽ ut amicũ eodẽ h̃at. loco qͦ se: ut exinunico cogit a fieri posse
amicũ. In illo amorẽ incitet. in hoc odiũ moderet᷑. Adicimꝰ. iustũ
saria ẽ. siue qͣ nec illa st̃: s utrũq uingamꝰ. Namq ⁊ sine radice
inutiles rami st̃. & ipse iadices his que genuere adiuuant᷑ qͣntum
utilitatis manꝰ hãt: nescire nulli licet. Aꝑte uniant. cor illud quo
manꝰ uiuunt. ex qͦ impecũ sumunt. qͦ mouent᷑ latet. Idem ditere
de p̾ceptis possũ aꝑta st̃. Decreta uͦ sapĩe : in abdito: sic̃ sanctiora
sacroꝵ tm̃ initiati sciunt: ita inphilosophia archana illa admis¬
sis receptisq in sacro ostendunt᷑. At p̃cepta & alia eiꝰmodi ꝓfams

Expanded text:
cretis est; necessaria ergo decreta sunt. Quae res communem sensum facit, eadem perfectum, certa rerum persuasio; sine qua si omnia in animo natant, necessaria sunt decreta, quae dant animis inflexibile iudicium. Denique cum monemus aliquem, ut amicum eodem habeat loco, quo se, ut ex inimico cogitet fieri posse amicum, in illo amorem incitet, in hoc odium moderetur, adicimus: " iussaria est, sine qua nec illa sunt. Sed utrumque iungamus. Namque et sine radice inutiles rami sunt et ipsae radices iis, quae genuere, adiuvantur. Quantum utilitatis manus habeant, nescire nulli licet, aperte iuvant; cor illud, quo manus vivunt, ex quo impetum sumunt, quo moventur, latet. Idem dicere de praeceptis possum: aperta sunt, decreta vero sapientiae in abdito. Sicut sanctiora sacrorum tantum initiati sciunt, ita in philosophia arcana illa admissis receptisque in sacra ostenduntur; at praecepta et alia eiusmodi profanis
Abbreviated transcription (Latin):
rc̃: eadem res sigula eidat᷑. turpis ẽ. si honori. rep̾hensidnẽ. eftu¬
git. Non enĩ luxuria s impensa solemnis ẽ: mullũ ingentis forme.¬
Quare autẽ ñ pondꝰ adicio. & aliquoꝵ gulã irrito. iiii. pondo ⁊ asle¬

Expanded text:
runt. Eadem res, si gulae datur, turpis est; si honori, reprensionem effurunt. Eadem res, si gulae datur, turpis est; si honori, reprensionem effugit. Non enim luxuria, sed inpensa sollemnis est. Mullum ingentis formae—quare autem non pondus adicio et aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ amoueris obstatura p̾ceptis. ñ magis qͣm ꝓderit arnia in c̾fpestu
posuisse ꝓͥrusq adinoniusse. nisi usure manꝰ expediant᷑. ut ad pre¬
cepta qͣ diamus possit aniniꝰ ire soluendꝰ ẽ. Futemꝰ aliquẽ fac̃e qd̃
opoit̾et. ñ fatiet assidue. ñ faciet eqͣlter. Nesct̾t enĩ quare faciat
aliqua. uł casu uł exercitatione exibt̃ recta. ẜ ñ erte in manu regula
ad qͣui exigant᷑ cui credat: recta ẽẽ. quȩ fecit. Non ꝓmittet se talẽ
imꝑpetuũ. qͥ bonꝰ casus ẽ. De inde p̃stabunt tibi fortasse p̃cepta ut
qdꝰ oportet facias ñ prestabt̃ ut qͦm admodũ oportet. ⁊ si hoc non
p̾stant: adu̾tutẽ ũ ꝑduct. faciet qd oportet mnouit᷑. conceds. s¬
id parũ ẽ. qm̃ quidẽ non infacto laus ẽ: s ineo quemadmodũ fiat
Qd ⁊ cena sũptuosa flagitiosiꝰ & equestrẽ cenã consum̃te. qͥd tã digni

Expanded text:
prius amoveris obstatura praeceptis, non magis quam proderit arma in conspectu prius amoveris obstatura praeceptis, non magis quam proderit arma in conspectu posuisse propiusque admovisse, nisi usurae manus expediuntur. Ut ad praecepta, quae damus, possit animus ire, solvendus est. Putemus aliquem facere, quod oportet; non faciet adsidue, non faciet aequaliter: nesciet enim, quare faciat. Aliqua vel casu vel exercitatione exibunt recta, sed non erit in manu regula, ad quam exigantur, cui credat recta esse, quae fecit. Non promittet se talem in perpetuum, qui bonus casu est. Deinde praestabunt tibi fortasse praecepta ut quod oportet faciat, non praestabunt ut quemadmodum oportet; si hoc non praestant, ad virtutem non perducunt. Faciet quod oportet monitus, concedo; sid parum est, quoniam quidem non in facto laus est, sed in eo, quemadmodum fiat. Quid est cena sumptuosa flagitiosius et equestrem censum consumente ? Quid tam dignum
Abbreviated transcription (Latin):
obsessis diu rubigo aĩorum effricanda ẽ. cet̾m ut illos in bonũ ꝓnos
citiꝰ educit ad sũma. & hos imhecilliores adiuuauit malisq opinio¬
nib excͣhat qͥ illis philosophiȩ placita tͣdid̾it: qͦ qͣm sint uecessaria
scł uideas. quedã insident nob̃is q̃ nos ad alia pigros ad alia tem̃arios
faciunt. nͨ hec audatia repͥmi pot nec illa mercia suscitari: nͥ caule
eoꝵ eximant᷑ falsa admiratio & falsa formido. hȩ nos qͣmdui põs¬
sident dicas licet hoc patri p̾stare. hoc lib̾is. hoc amicis. hoc hospi¬
tib. Temptantẽ auaricia retinebit. sciet ꝓpatͥa pugnandũ ẽẽ. dis¬
suabit tiuior. sciet ꝓ ainicis desudandũ ee. adextremũ usq sudorẽ
s d̾elicie uetabt̃. sciet in uxore grauissimũ ẽẽ. genꝰ in uirie pelicem.
s ulũ libido in contͣnia impingit. Nichil gͦ ꝓõerit dare p̾recepta. nͥ

Expanded text:
obsessis diu robigo animorum effricanda est. Ceterum, ut illos in bonum pronos obsessis diu robigo animorum effricanda est. Ceterum, ut illos in bonum pronos citius educit ad summa, et hos inbecilliores adiuvabit malisque opinionibus extrahet, qui illis philosophiae placita tradiderit; quae quam sint necessaria, sic licet videas. Quaedam insident nobis, quae nos ad aha pigros, ad alia temerarios faciunt. Nec haec audacia reprimi potest nec illa inertia suscitari, nisi causae eorum eximuntur, falsa admiratio et falsa formido. Haec nos quamdiu possident, dicas licet: " Hoc patri praestare debes, hoc liberis, hoc amicis, hoc hospitibus; " temptantem avaritia retinebit. Sciet pro patria pugnandum esse, dissuadebit timor; sciet pro amicis desudandum esse ad extremum usque sudorem, sed deliciae vetabunt; sciet in uxore gravissimum esse genus iniuriae paelicem, sed illum libido in contraria inpinget. Nihil ergo proderit dare praecepta, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
le cet̾e extingu nt᷑. niundat᷑ qi uisuirandũ ad actis. Ita in his qͦs ue¬
lis ad beatã uitã ꝑduc̾e: pͥma fundam̃ta iacienda st̃ & insinuanda
uitꝰ. cuiꝰ quadã suꝑsticione teneant᷑. Hanc ament: cũ hac uiũe
uelint. sine hac nolint. Quid gͦ e ñ quidã sine iustitutione subtili
euasert̾ ꝓbi. magnosq ꝓfectus assecuti st̃. dũ nudis tm̃ p̃ceptis ob¬
secuit᷑. fateor.ͤS felix illis ingeniũ fuit. & salutaria intͣnsitu ra¬
puit. Nam ut dii inmortales nulłã didice uirtutẽ cũ oĩ ediri.⁊ par̾
natẽ eoꝵ ẽ. bonos ẽẽ. ita quidã ex hoĩb egregiã sorciti indolẽ. in ea
que tiadi solent ꝑueniunt sine longo magisterio. ⁊ honesta com¬
plexi st̃ cũ pͥmũ audiere. unde ista tam rapatia uͥtutis ingenia uł
ex se fertilia. & illis aut hebetib & obstusis. aut mala c̾suetudine.

Expanded text:
le cetera exiguntur mandanturque iusiurandum adactis, ita in iis, quos vele cetera exiguntur mandanturque iusiurandum adactis, ita in iis, quos velis ad beatam vitam perducere: prima fundamenta iacienda sunt et insinuanda virtus. Huius quadam superstitione teneantur; hanc ament; cum hac vivere velint, sine hac nolint. " Quid ergo ? Non quidam sine institutione subtili evaserunt probi magnosque profectus adsecuti sunt, dum nudis tantum praeceptis obsecuntur ? " Fateor, sed felix illis ingenium fuit et salutaria in transitu rapuit. Nam ut di inmortales nullam didicere virtutem cum omni editi et pars naturae eorum est bonos esse, ita quidam ex hominibus egregiam sortiti indolem in ea, quae tradi solent, perveniunt sine longo magisterio et honesta complexi sunt, cum primum audiere; unde ista tam rapacia virtutis ingenia vel ex se fertilia. Illis autem hebetibus et optusis aut mala consuetudine