comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peres in hoc muͣdo. diuites in fioe & heredes
regni. q̃d reꝑmisit d̃s diligentib se. uos autẽ
exhonorastis paupem. ꝓpt̾ illũ scilicet cui dic¬
tũ ẽ. tusta illie. cũ habenti anulũ aureum
dictũ ẽẽt. tu sede hic bene:Ac deinde seqͥt᷑.
eandẽ ipsã sententiã iatius uersans & explicans.
Nonne inqͥt diuites ꝑ potentiã oppͥmunt
uos. & ipsi trahunt uos adiudicia ᷤᷤ Non¬
ne ipsi blasphemant bonũ nomͣ qd inuoca

Expanded text:
fide et heredes regni, quod promisit deus diligentibus se? uos autem exhonorastis pauperem; propter illum scilicet cui dictum est: tu sta illic, cum habenti anulum aureum dictum esset: tu sede hic bene. ac deinde sequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et explicans: nonne, inquit, diuites per potentiam opprimunt uos et ipsi attrahunt uos ad iudicia? nonne ipsi blasphemant sbonu
Abbreviated transcription (Latin):
autor uetat. nͥ forte ita tͥ exosus ẽ oriens. ut
litteras qͦ tuas huc uenire formides. Exꝑgis¬
cere. euigila s̾ sõno. prã unã cartȩ scedulã
caritati. intͣ delitias patͥe & cõmunes qͣs ha¬
buimꝰ pegrinationes & aliqͦnoo suspiria. Si
amas scribe. si irasceris: iratꝰ licet scribe.
Magnũ & hoc desidii habeo solam̃. si amici
litt̃as uł indignantis accipiã¬

Expanded text:
us uetat; nisi forte ita tibi exosus est oriens, ut us uetat; nisi forte ita tibi exosus est oriens, ut litteras quoque tuas huc uenire formides. expergiscere, expergiscere, euigila de sommo, praesta unam chartae scedulam caritati inter delicias patriae et communis, quam habuimus, peregrinationis aliquando suspiria. si amas, rescribe; si irasceris, iratus licet scribe. magnum et hoc desiderii habebo solamen, si amici litteras uel indignantis accipia
Abbreviated transcription (Latin):
homines absentes p̃sentes facit. Nec fal¬
sam dedit quã in se nouerat senten¬
tiã. Qͥ o enĩ ẽ ut ita dicã taͣ pͣsens intͣ
absentes quã ꝑ epłas & alloqͥ & audire qͦs
diligas: slã & rudes illi italiȩ homines qͦs
carosos eniꝰ appellat. qͥ sibi ut ĩrethoricis
cicero ait. uictu fero uitã ꝓpagabant an-¬
te cartȩ & m̃branarũ usũ. aut in dolatis
ex ligno codicellis. aut in cotticib arboꝵ.
mutua epłaruͣ alloqͥa mutitabant. Und &
pottitores earũ tabellarios & scriptores.
a libris arboꝵ librarios uocauere. Quan-¬
tomagis gͥ nos expolito iã artib mundo
id ñ debemꝰ omitere. qd sibi pͣstiter̃ apd̃ qͦs
erat cruda rusticitas. & qͥ humanitatẽ q̃¬
dam̃ nesciebant: Eecebeatꝰ chromati cum
sC̃ ersebio. ñ plus natura quã moꝵ sibi
equalttate germano. lntterario me ꝓuoca¬
uit officio. tu mͥ a nobis abiciens recentẽ ani¬
mã scindis potiꝰ ꝗͣ. dissus qd̃ prudent᷑ heliꝰ¬

Expanded text:
homines absentes praesentes faciat\'. nec falsam dedit, quamquam in re non uera, sententiam. quid enim est, ut ita dicam, tam praesens inter absentes, quam per epistulas et adloqui et audire quos diligas? nam et rudes illi Italiae homines, quos cascos Ennius appellat, qui sibi, ut in Rhetoricis Cicero ait, uictu fero uitam requirebant, ante chartae et membranarum usum aut in dedolatis ex ligno codicellis aut in corticibus arborum mutua epistularum adloquia missitabant; unde et portitores earum tabellarios et scriptores a libris arborum librarios uocauere. quanto igitur nos expolito iam artibus mundo id non debemus omittere, quod sibi praestiterunt, apud quos erat cruda rusticitas et qui humanitatem quodammodo nesciebant! ecce beatus Chromatius cum sancto Eusebio non plus natura quam morum sibi aequalitate germano litterario me prouocauit officio. tu modo a nobis abiens recentem amicitiam scindis potius, quam dissuis, quod prudenter Laeli
Abbreviated transcription (Latin):
gomartyrũ inmund̃ sunt relicͥȩ. & qͥd pas¬
si sunt apłi ut inmundũ stephani corpus
tanta funeris ambitione pͣcederent & fa¬
cerent ei planctũ magnũ ut illoꝵ luct
in nr̃m gaudiũ uerteret᷑ . Ilã qd diciscũ
uigilias execrari fac̃ & hoc contra uocabu¬
lũ suũ ut uelit dormire uigilantiꝰ & ñ au¬
diat saluatorẽ dicentẽ. Sic. Non potuistisu¬
na hora uigilare mecũ. uigilãte & orate
ut ñ intretis in tẽptationẽ. dpẽ ꝓmptꝰ sa

Expanded text:
go martyrum inmundae sunt reliquiae ? et quid pasgo martyrum inmundae sunt reliquiae ? et quid passi sunt apostoli, ut inmundum Stephani corpus tanta funeris ambitione praecederent et facerent ent ei planctum magnum, ut illorum luctus in nostrum gaudium uerteretur? nam quod dicis eum uigilias execrari, facit et hoc contra uocabulum suum, ut uelit dormire Uigilantius et non audiat saluatorem dicentem: sic non potuistis una hora uigilare mecum? uigilate et orate, ut non intretis in temp
Abbreviated transcription (Latin):
curanduͣ caput. ut qͥ loqͥ nescit discat ali¬
qͣndo reticere. Ego ego uidi hoc aliquan¬
do portentũ. & testimoniis seripturarum
qͣsi uinculis ypoeratis uolui ligare furi¬
osũ. s abiit s excessit. euant erupit &
int̃ adriȩ fluctꝰ gothiciq regis alpes in
nos declamando clamauit. Quoqͥd enĩ
amens loqͥtur uociferatio ꝙ clamor ẽ ap¬
pelland̾u. Tacita forsitan me cogitatione
repͣhendis cur in absente̾ in uehar. Fateor
ł dolorẽ meũ sacrilegiũ tantũ patient᷑
audire nͣ possũ. Legieniͣ syromasten
phinees. austeritatẽ heliȩ relũ simoniᷤ
chananei petͥ seuernatẽ annamam &
saphirã trucidantis pauli constantiã qͥ ehy¬
mã magũ uiis sni resistentẽ ęt̾na cȩcitate
dãp nauit. Non ẽ crudelitas. ꝓ do pietas. Nnoᷤ
in sinu tuo deprauare te uoluerit ãueritate
sit manꝰ tua suꝑ eos & effunde sanguinẽ eoꝵ
ꝙ auferes malũ d̾ medio isrł. Iterũ dicã er¬

Expanded text:
curandum caput. ut, loqui qui nescit, discat alicurandum caput. ut, loqui qui nescit, discat aliquando reticere. ego, ego uidi hoc aliquando portentum et testimoniis scripturarum quasi uinculis Hippocratis uolui ligare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique regis Alpes in nos declamando clamauit. quidquid enim amens loquitur, uociferatio et clamor est appellandus. Tacita me forsitan cogitatione reprehendas, cur in absentem inuehar. fateor tibi dolorem meum: sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim siromasten Finees, austeritatem Heliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam et Sapphiram trucidantis Paulique constantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde in sinu tuo, deprauare te uoluerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanguinem eorum et auferes malum de medio Israhel. iterum dicam: er
Abbreviated transcription (Latin):
tradere in interitũ carnis ut sp̃c saluus
fiat. Meminerit illius dicti uidebas furẽ &
cur rebas cũ eo & cũ adulteris portionẽ tu¬
ã ponebas. Et in ahio loco. Inmatutino int̃fi¬
tuos tabescebã s ꝑfecto odio oderã illos. Si
ñ sunt honorand̃ reliq̾ȩ martyrũ. qͦmͦ le¬
gimꝰ p̃ciosa in conspectu dñi mors scõr eiꝰ.
Si ossa eoꝵ polluunt contingentes. qͦ mͦ he¬
useus mortuus mortuũ suscitauit. Ꝙ de¬
dit uitã. qd iuxta uigilantiũ iacebat inmun¬
dui ᷤ Ergo omĩa castra israhelitici exercitꝰ
& popłi dĩ fuere imnunda qr ioseph & patͥ¬
archarũ corpora portabant insolitu dine
& ad scãm terrã inmundos cineres ꝑtu¬
lerunt: Ioseph ꝗꝗ in typo ꝓcedens dñi
& saluatoris sceleratꝰ fuit. qͥ tanta ambi¬
tione iacob ossa in ebron portauit ut in¬
mundu patrẽ auo & athauo sociaret
in mundis & mortuũ mottuis copularet :
Prȩcidenda lingua ã medicis immo insanũ

Expanded text:
tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interfituos tabescebam? Perfectio odio oderam illos . Si non sunt honorandae reliquiae Martyrum, quomodo legimus: pretiosa in conspectu d omini mors sanctorum eius? si ossa eorum polluunt contingentes, quomodo Heliseus mortuus mortuum suscitauit et dedit uitam, quod iuxta Uigilantium iacebat inmundum? ergo omnia castra Israhelitici exercitus et populi dei fuere inmunda, quia Ioseph et patriarcharum corpora portabant in solitudine et ad sanctam terram inmundos cineres retulerunt? Ioseph quoque in typo praecedens domini et saluatoris nostri sceleratus fuit, quia tanta ambitione Iacob in Chebron ossa portauit, ut inmundum patrem auo et atauo sociaret inmundis et mortuum mortuis copularet? praecidenda lingua a medicis, immo insanum
Abbreviated transcription (Latin):
noramꝰ aũ reliqͥas martyrũ ut eũ cuꝰ sunt
martyres adorenꝰ. Honoramꝰ seruos. ut ho¬
nor seruoꝵ redundet ad dñm qͥ ait. Qͥ uos
suscipit. me suscipit. Ergo petri ꝙ pauli im¬
mund̾ sunt reqͥe: Ergo moysi corpusc ulũ
immundũ erit. qd̾ uixta hebraicã ueritatẽ
licas ingredim᷑ totiens ydoloꝵ tẽpla uene¬
ram. accensiq ante tumulos eoꝵ cȩrei
ydolatriȩ insignia sunt. Plus aliqͥd dicã
qd redundet in auctoris caput. & in sanuͣ
sacrilegñs simpliciũ animȩ subũtant᷑. Ergo
ꝙ ̃ni eorpꝰ insepulchro positũ imn munoũ
fuit. & angli qͥ candidis uestib utebantur
mortuo cadaueri atq polluto pͣbebant ex¬
cubias. ut post multa scła dormitantiꝰ sõma¬
ret immo eructuaret in mundissimã cra¬
pulã. & cũ iuliao ꝑsecutore sc̃oꝵ basilicas aut
destrueret aut in templa eͣuͣteret. Oiror
gaq ferrea confringere uas in utile &

Expanded text:
noramus autem reliquias Martyrum, ut eum cujus sunt noramus autem reliquias Martyrum, ut eum cujus sunt Martyres, adoremus. Honoramus servos, ut honor servorum redundet ad Dominum, qui ait: Qui vos suscipit, me suscipit . Ergo Petri et Pauli immundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum immundum erit? quod juxta Hebraicam Veritatem licas ingredimur, toties idolorum templa veneramur? accensique ante tumulos eorum cerei, idololatriae insignia sunt? Plus aliquid dicam, quod redundet in auctoris caput: et insanum sacrilegiis, simplicium animae subvertantur. Ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post multa saecula Dormitantius somniaret, immo eructuaret inmundissimam crapulam et cum Iuliano, persecutore sanctorum, basilicas aut destrueret aut in templa conuerteret? Mirogaque ferrea confringere uas inutile et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ respondere suꝑbiȩ ẽ responde¬
re temeritatis. De his enĩ rebus
intͣrogas. & quȩ ꝓferre & audi¬
re sacrilegũ ẽ. Ais uigilantiũ qͥ cata anti¬
frasin hoc uocat᷑ nomine. naͣ dormitantiꝰ
rectiꝰ diceret᷑. osfetiđu rursũ aꝑire & puto¬
rẽ spurcissimũ contra sc̃or martyrũ ꝓferre
reliqͥas. & nos qͥ eas suscepiꝰ appellare eyne¬
m. Qui felicẽ hominẽ. ꝙ onũ lacrimarũ fon¬
te plangendu. qͥ hec dicens ñ se intelligit eẽ
samaritã & uidęũ. qͥ corpora mortuoꝵ pro
immundis habent. & etiã uasa quȩ in ead̾e
domo fuerint polluta suspicant᷑. sequen¬
tes occidente̾ litterã & nͣ spm uiuifican¬
tẽ. Nlos au ñ dico martyrũ reliqͥas s ne
solẽ quid̾e & lunã ñ angłos nͣ archangłos
ñ seraphim ñ cherubin. & om̃ẽ nomͣ q̃d
nominat᷑ & in p̃senti scło & in futuro
colimꝰ & adoramꝰ ne seruiamꝰ creaturẽ¬
potius quã creatori ꝙͥ ẽ benedictꝰ in seła. Ho¬

Expanded text:
non respondere superbiae est, respondere temeritatis. de his enim rebus interrogas, quae et proferre et audie sacrilegium est. ais Uigilantium, qui κατὰ ἀντίφρασιν hoc uocatur nomine — nam Dormitantius rectius diceretur — os fetidum rursus aperire et putorem spurcissimum contra sanctorum martyrum proferre reliquias et nos, qui eas suscipimus, appellare cinemur. o infelicem hominem et omni lacrimarum fonte plangendum, qui haec dicens non se intellegit esse Samimmundis habent et etiam vasa quae in eadem domo fuerint, pollui suspicantur: sequentes occidentem litteram et non spiritum vivificantem. Nos autem non dico martyrum reliquias, sed ne solem quidem et lunam, non angelos, non archangelos, non seraphim, non cherubim et omne nomen quod nominatur et in praesenti saeculo et in futuro colimus et adoramus, ne serviamus creaturpotius quam Creatori, qui est benedictus in saecula. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
media nocte surgebã ut confiterertͥ
ta nocte uigilasse. ut illis psallentib tern
quateret᷑ custos carceris crederer ma¬
gistratꝰ & ciuitas terrerent᷑. Loqͥt᷑ paul
Orationi insistite uigilantes in ea. ꝙ i
alio loco. In ugiliis frequent᷑. Dormiter
itaq uigilantiꝰ & ab extͣminatore egyr¬
ti cũ egyptñis dormiens suffocet᷑. nosdea¬
mꝰ cũ dd. nͣ dormitabit neq dornier qid
custodit isrł. ut ueniat ad nos sc̃s ur
breuitas pudore̾ nob̃ tacendi imponess
& si tu libroꝵ ipsius ad nos uoluisses ul¬
tere cantilenas ut scire possemꝰ ad qls
rescribere deberemꝰ. Nc̃ aũ aerẽ uers¬
rauimꝰ ut ħ̃ tã ipsius infi delitatẽ quȩ

Expanded text:
Media nocte surgebam, ut confiterer tiota nocte uigilasse, ut illis psallentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et ciuitas terrerentur. loquitur Paulus: orationi insistite uigilantes in ea et in alio loco: in uigiliis frequenter. donniat itaque Uigilantius et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur; nos dicamus cum Dauid: non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut ueniat ad nos sanctus breuitas pudorem nobis tacendi inponeret et si tu librorum ipsius ad nos uoluisses mittere cantilenas, ut scire possemus, ad quae rescribere deberemus. I nunc autem aerem uerberauimus et non tam illius infidelitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ut portaret lectulũ. qͥ dudũ ã lectulo por¬
tabat᷑. Et ce gͥ absentẽ corpore. p̃sentẽ fib
offert cͣserua tua d̃no saluatori. & dic̃ cũ
chananea filia mea male uerat᷑ ã demonis.
Recte enĩ appellabo anima tuã filiã animę
eiꝰ. quȩ sexus nescit diũsitatẽ. qͥa te quasi
par uulũ atq lactentẽ. & nec dũ ualentem
sumere solidos cibos. inuitat ad lac in¬
fantię. & nutͥcis tͥ alim̃ta demonstrat. ut
possis dicere cũ ꝓpħa. Erraui sic̃ ouis quę¬
periit. quere seruu tuũ. qr mandata cua
nͣ sum oblitꝰ.¬

Expanded text:
ut portaret lectu- lum, qui dudum a lectulo porut portaret lectu- lum, qui dudum a lectulo portabatur. et te igitur absentem corpore, praesentem fide offert conserua tua domino saluatori et dicit cum Chananaea: filia mea male uexatur daemon i o. recte enim appellabo animam tuam filiam animae eius, quae sexus nescit diuersitatem, quia te quasi paruulum atque lactantem et necdum ualentem sumere solidos cibos inuitat ad lac infantiae et nutricis tibi alimenta demonstrat, ut possis dicere cum propheta: erraui sicut ouis perdita; quaere seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblit
Abbreviated transcription (Latin):
scłm. & robustior uincit᷑ a scło. Tanti dux fe¬
mina facta ẽ. & ñ sequeris eã in cuiꝰ salute
candidatꝰ es fider ᷤ Qd̃ si te rei faniliaris de¬
nent reliqͥe. ut scilicet mortes amicoꝵ ꝙ
ciuũ uideas. & ruinas urbiũ atq uillar ũ
saltĩ uit᷑ captiuitatis mala. & feroces hostiu
uultꝰ & ꝓuntiȩ tuę infinita naufragia de¬
neto tabulã penitentiȩ. & memͣ̃to c̃seruȩ des
in patͥa. unmo nͣ patͥa. qr patͥaͣ ꝑdidisti. ista
ꝓ de in locis uenerabilib resur rectionis ꝙ
crucis & incunabuloꝵ dmi saluatoris. indͥ
paruulꝰ uagiit tui nominis recordat᷑. teq
ad se orationib trahit. ut si nͣ tuo merito
saltẽ huiꝰ salueris fid̾. Iacebat qͦnda parali¬
ticꝰ in lectulo. & sic erat cunctis artub
dissolutꝰ. ut nec pedes ad ingrediendu. ne
manꝰ mouere posset ad peccan du. & tam̃
ꝑfert᷑ ab aliis. & restituit᷑ pristine sanitati.

Expanded text:
saeculum et robustior superatur a saeculo. tanti dux fesaeculum et robustior superatur a saeculo. tanti dux femina facti est et non sequeris eam, in cuius salute candidatus es fidei? quodsi te rei familiaris tenent reliquiae, ut scilicet mortes amicorum et ciuium uideas et ruinas urbium atque uillarum, saltim inter captiuitatis mala et feroces hostium uultus et prouinciae tuae infinita naufragia teneto tabulam paenitentiae et memento conseruae tuae, in patria, immo non patria, quia patriam perdidisti; ista pro te in locis uenerabilibus resurrectionis et crucis et incunabulorum domini saluatoris, in quibus paruulus uagiit, tui nominis recordatur teque ad se orationibus trahit, ut, si non tuo merito, saltim huius salueris fide. iacebat quondam paralyticus in lectulo et sic erat cunctis artubus dissolutus, ut nec pedes ad ingrediendum nec manus mouere posset ad precandum; et tamen offertur ab aliis et restituitur pristinae sanitati,
Abbreviated transcription (Latin):
uxor quonda tua. nc̃ soror atq cͣserua. q̃d
uxta pͣceptũ apłĩ ex consensu apłi abstimi¬
eritis uos ab oꝑe nuptiaruͣ. ut uacaretis ora¬
tioni. tuaq rursũ uestigia qͣsi in salo posi¬
ta fluctuasse. inmo ut aꝑtiꝰ loqͣr ẽẽ plapsa.
illã aũ audisse ã dno cũ moyse. tu uͦ hic sta
mecũ. & dixisse d̾ dño. Statuit supra petrã pe¬
des meos. Tuã domũ quȩ fidei fundamͣta
solida nͣ habebat postea diaboli turbine c̃¬
cidisse. porro illiꝰ ꝑstare in dno. & suũ tͥhos¬
pitiũ nͣ negare. ut cui pͥus c̃iunctꝰ fueras cor¬
captiuitas uos seꝑaret. sub uiris uirandi tes¬
tificatione pollicitũ. ut ad scã transeuntẽ
loca ł statiͣ ł postea sequereris. & seruareᷤᷤ a¬
nimã tuã. quã uisꝰ fueras negligentia ꝑdi
incerta ẽ uita mortaliũ. ne ante rapiaris
quã tuã impleas spousionẽ. ⁊mitare eã quã ꝙ¬
cere debueras. Phpudor. Fsagilior sexus uinc̃

Expanded text:
uxor quondam tua, nunc soror atque conserua, quod uxor quondam tua, nunc soror atque conserua, quod iuxta praeceptum apostoli ex consensu abstinueritis uos ab opere nuptiarum, ut uacaretis orationi, tuaque rursum uestigia quasi in salo posita fluctuasse, immo — ut apertius loquar — esse prolapsa, illam autem audisse a domino cum Moysi: tu uero hic sta mecum et dixisse de domino: statuit supra petram pedes meos, tuam domum, quae fundamenta fidei solida non habebat, postea diaboli turbine concidisse, porro illius perstare in domino et suum tibi hospitium non negare, ut, cui prius coniunctus fueras corcaptiuitas separaret, sub iuris iurandi testificatione pollicitum, ut ad sancta transeuntem loca uel statim uel postea sequereris et seruares animam tuam, quam uisus fueras neglegentia perdidincerta est uita mortalium; ne ante rapiaris, quam tuam inpleas sponsionem, imitare eam, quam docere debueras. pro pudor! fragilior sexus uincit
Abbreviated transcription (Latin):
tiã appellant᷑ iuxta quã supͣdictũ ẽ. septies
cadit iustꝰ & resurgit. & uixta q̃d iniqͥtas ini¬
qͥ ñ nocebit ei. inqͣcũq die cũs fuerit. De¬
niq eacharias patͣ ioħis qͥ scribit᷑ iustꝰ. pecca¬
uit in eo q̃d nͣ credidit. & stati silentio con¬
dẽpnat᷑. & iob qͥ iustꝰ & in maculatꝰ ac sine qͦ¬
rela inpͥncipio uoluminis sui scribit᷑. pꝰea de
dĩ sermone & c̃fessione sui peccator argui
cũ habuit mixtas paleas. qͥo d̾ nob̃ dici po-¬
test d qͥb illud scriptũ ẽ. qͥd paleis ad fru¬
incendio. & eizania hoc tẽpe mixta st̃ segeti¬
b frumͣtoꝵ. donec ueniat qͥ habet uentila
igni cõburet. Nȩc omĩa qͣsi ꝑ pulcherrima
scripturarũ prata discurrens in unũ locũ uo¬
iui ẽgregare. & d̾ spetiosissimis florib coronã
tͥ texere penitentię quã imponas capiti tuo
& assumas pennas colu̾be & uolans reqͥescas
& clem̃tissimo rec̃cilieris patͥ. Narrauit mͥ

Expanded text:
 est: septies cadet iustus et resurget et iuxta quod iniquitas iniqui non nocebitei, in quacumque die conuersus fuerit. denique et Zacharias, pater Iohannis, qui scribitur iustus, peccauit in eo, quod non credidit, et statim silentio condemnatur et Iob, qui iustus et inmaculatus ac sine querella in principio uoluminis sui scribitur, postea et dei sermone et confessione sui peccator arguitcum habuit mixtas paleas, quid de nobis dici potest, de quibus illud scriptum est: quid paleis ad fruincendio et zizania hoc tempore mixta sunt segetibus frumentorum, donec ueniat, qui habet uentilabigne conburat. Haec omnia quasi per pulcherrima scripturarum prata discurrens in unum locum uolui congregare et de speciosissimis floribus coronam tibi texere paenitentiae, quam inponas capiti tuo et adsumas pennas columbae et uoles et requiescas et clementissimo reconcilieris patri. narrauit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ illiꝰ sine peccato transibt᷑  Astra qͦ ipsa ñ
st̃ munda in conspectu eiꝰ. & adũsũ angłos
suos puersũ qͥd excogitauit. Sim cęlo pec¬
catũ. qͣntomagis in tͣra ᷤ Si delictũ in his qͥ
carent tep̃tatione corporea. qͣntomagis in
nob̾ qͥ fragili carne circũdam᷑ ᷤᷤ & eũ apło

Expanded text:
Astra quoque ipsa non sunt munda in conspectu ejus: et adversum angelos suos perversum quid excogitavit . Si in coelo peccatum, quanto magis in terra? Si delictum in 898 his qui carent tentatione corporea: quanto magis in nobis, qui fragili carne circumdamur, et cum Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
gis luctũ habiustis. ut tollat᷑ d̃ medio ur̃m̃
qͥ hoc opꝰ fec̃. Et in sed̾a ad eosde epła. ne a¬
bundantiori tristitia peat qͥ eiꝰmodi ẽ. reuo¬
cat eũ. & obsecrat ut c̃firment suꝑ illũ ca¬
ritatẽ. ut qͥ in cestu pierat penitentia c̃seruet᷑.

Expanded text:
gis luctum habuistis, ut tollatur de medio vestrum, qui hoc opus fecit . Et in secunda ad eosdem Epistola, Ne abundantiori tristitia pereat, qui ejusmodi est , revocat eum, et obsecrat, ut confirment super illum caritatem; ut qui incestu perierat, poenitentia conservetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil duleiꝰ nichilq latinꝰ tuis haberemꝰ̃ uo¬
luminib. Tertullianꝰ creber ẽ. in sententiis.s.
difficilis in loquendo. Beatꝰ cypͥanꝰ instar fon¬
tis purissimi. dulcis incedit & placidꝰ & cũ torꝰ
sit in exhortatione uirtutũ occupatꝰ ꝑseciti¬
onis angustiis scripturas diuinas nequaqm
disseruit. Inclyto uictormꝰ mariyrio corona¬
tꝰ. q̃d in tellegit eloqͥ ñ potest. Lactantiꝰ qͥsi qͥ¬
dã fluuiꝰ eloquentiȩ tullianȩ. utinã tã nrã
affirmare potuisset ꝗͣ facile aliena destrii
Arnobiꝰ in ȩqͣlis & nimiꝰ ẽ & absq opis sui
partitione confusus. Sc̃s hylariꝰ gallicano ꝙ¬
turno attollit᷑. & cũ greciȩ florib adornet᷑
longis intͣdũ piodis inuoluit᷑ & a lectione¬

Expanded text:
nihil dulcius, nihilque Latinius tuis haberemus vonihil dulcius, nihilque Latinius tuis haberemus voluminibus. 10. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. Beatus Cyprianus instar fontis purissimi, dulcis incedit et placidus; et cum totus sit in exhortatione virtutum, occupatus persecutionum angustiis, de Scripturis divinis nequaquam disseruit. Inclyto Victorinus martyrio coronatus, quod intelligit, eloqui non potest. Lactantius quasi quidam fluvius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra affirmare potuisset, quam facile aliena destruxit. Arnobius inaequalis et nimius, et absque operis sui partitione confusus. Sanctus Hilarius Gallicano cothurno attollitur: et cum Graeciae floribus adornetur, longis interdum p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd q̃d docta g̾cia ñ haberet. dudi gͦ mi
c̃serue amice. germane ausculta paulisꝑ.
quo in seripturis sciͣs calle gradiaris. To¬
tũ q̃d legimꝰ in diuinis libris nitet qͥd̾e
& fulget & in cortice. s duleiꝰ in medulla
ẽ. Di edere uult nucleũ frangat nucem.
Reuela inqͥt dd̾ oculos meos & cͣsiderabo
mirabilia d̾ lege tua. Si tantꝰ ꝓpħa tene¬
bras ignorantiȩ confitet᷑ qͣ nos putas par¬
uulos & pene lactentes in scientiȩ nocte cir¬
cũdarrꝰ Noc aũ uelam̃ ñ solũ in facie moy
tor in parabolis loquebat᷑. & contestans mis¬
ticũ ẽẽ qd dicebat᷑ aiebat. Qͥ habet aures
audiendi audiat. Nisi aꝑta fuerant. uniu̾sa
quȩ scripta stͣ ab eo qͥ habet clauẽ dd̃. qui
aꝑit & nemo claudit. claudit & nemo ape
rit. nullo alio reserante pandent᷑. Si hab̾eᷤ
hoc fundam̃tũ. mimo si qͣsi extrema manꝰ
in tuo ope duceret᷑ nichil puleriꝰ nichil docł

Expanded text:
quid, quod docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi quid, quod docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi conserue, amice, germane, ausculta paulisper, quo in scripturis sanctis calle gradiaris. totum, quod legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. qui esse uult nuculeum, frangit nucem. reuela, inquit Dauid, oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. si tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lactantes inscitiae nocte circumdari? hoc autem uelamen non solum in facie Moystor in parabolis loquebatur et contestans mysticum esse, quod dicebatur, aiebat: qui habetaures audiendi, audiat. nisi aperta fuerint uniuersa, quae scripta sunt, ab eo, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo eludit, eluditrit: nullo alio reserante, pandentur. Si haberes hoc fundamentum, imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius,
Abbreviated transcription (Latin):
ornateq cõpositũ transmsisti libent᷑ legi
& p̃cipue mͥ in eo sub diuisio placuit. Cuͣꝙ
in pͥm is partib uincas alios in peultimis
te ipsũ suꝑas. S & ipsũ genꝰ elocͥi. p̃ssũ est
& nitidũ. & cũ culliana. luceat puritate.
crebrũ ẽ in sententĩs. Iacet enĩ ut ait qͥ¬
d̃a oratio. in qͣ tantũ u̾ba laudant᷑. Prete¬
rea magna ẽ rerũ consequentia. & alte¬
rũ pendet exaltero. Quicqͥd assũpseris.
it finis suꝑioꝵ. ł initiũ sequentiũ ẽ. Felix
theo dosius. qͥ ã tali xp̃i oratore defendi¬
tur. Iuustrasti purpuras eiꝰ. & utilitatem
legũ futuris scłis consecrasti. Macte uir¬
tute qͥ talia habes rudim̃ta. qͣlis exercita¬
tus miles erisꝰ O si mͥ liceret huiꝰmodi in¬
gemũ ñ ꝑ aonios montes & elyconis utices
na & excelsa ducere scripturaruͣ. Si con¬
tingeret docere quȩ didici. & qͣsi ꝑ manꝰ
mistĩa tradere ꝓpħarũ. nasceret᷑ nob̃ ali¬

Expanded text:
ornateque conpositum transmisisti, libenter legi. ornateque conpositum transmisisti, libenter legi. et praecipue mihi in eo subdiuisio placuit; cumque in primis partibus uincas alios, in paenultimis te ipsum superas. sed et ipsum genus eloquii pressum est et nitidum et, cum Tulliana luceat puritate, crebrum est in sententiis. iacet enim, ut ait quidam, oratio, in qua tantum uerba laudantur. praeterea magna est rerum consequentia et alterum pendet ex altero. quidquid adsumpseris, uel finis superiorum uel initium sequentium est. felix Theodosius, qui a tali Christi oratore defenditur. illustrasti purpuras eius et utilitatem legum futuris saeculis consecrasti. macte uirtute: qui talia habes rudimenta, qualis exercitatus miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis uertices, na et excelsa ducere scripturarum, si contingeret docere, quae didici, et quasi per manus mysteria tradere prophetarum, nasceretur nobis ali
Abbreviated transcription (Latin):
medant. Ueruͣ xp̃i tẽplũ anima credentis
ẽ.Ilã exorna. illã uesti. illi offer donaria.
in illa xpm suscipe. Quȩ utilitas ẽ.parie¬
tes fulgere gẽmis. & xp̃m in panpe fame.
pensatio tͥ credita ẽ. Memͣto annanie & sa¬
phirȩ. Iui sua timid̃ seruauert᷑. tu consi¬
dera ne xpi substantiã imprudent᷑ ef¬
fundas. id ẽ ne immoderato udicio rem
paupũ tribuas ñ pauꝑib & scd̃m dictũ
prudentissimi uiri lib̃alitate lib̃alitas pe¬
at. nloli respicere ad faleras. & nomina
uana catonũ. Ego te in qͥt intꝰ & in cu¬
te noui. Esse xp̃ianũ grand̃ ẽ. nͣ̃ uideri.
& nescio qͦm̾ plus placet mundo. qͥ xp̃o dis¬
plicet. Nec ñ sic̃ aiunt mineruã. s in gredi¬
entẽ pelagꝰ amcꝰ anucũ monui. malens ã
te facultatẽ meã quexi ꝗͣ. uoluptatẽ. ut in
qͣ ego lapsus sũ tu firmo ꝑgeres gradu. la¬
brũ tuũ quẽ ꝓ cheo dosio pͥncipe prudent᷑

Expanded text:
medant. Uerum Christi templum anima credentis medant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. quae utilitas parietes fulgere gemmis et Christum in paupere fame pensatio tibi credita est. memento Ananiae et Sapphirae. illi sua timide seruauerunt; tu considera, ne Christi substantiam inprudenter effundas, id est, ne inmoderato iudicio rem pauperum tribuas non pauperibus et secundum dictum prudentissimi uiri liberalitate liberalitas pereat. noli aspicere ad phaleras et nomina uana Catonum. ego te, inquit, intus et in cute noui. esse Christianum grande est, non uideri.  nescio quomodo plus placent mundo, quae Christo displicent. haec non sus, ut aiunt, Mineruam, sed ingredientem pelagus amicum amicus monui malens a te facultatem meam quaeri quam uoluntatem, ut, in quo ego lapsus sum, tu firmo pergeresgradu. Librum tuum, quem pro Theodosio principe prudenter
Abbreviated transcription (Latin):
cos Cogita uidę loculos. Numilitate̾ uesti¬
ũ tumͣti animo uͣ appetas. Seculariũ &
maxime potentiũ cͣsortia deuita. Qͥd tͥ
tronaruͣ declinet colloqͥa. nec intͣ sericas
uestes & gẽmas circu̾sedentiũ feminaruͣ
se sordidatã aut doleat. aut miret᷑. qͥa
alterũ ꝓpositi penitentia. alterũ iactantiȩ
seminariũ ẽ. Cane ne qͣsi fidelis & famo¬
sus tuoꝵ qͦndã dispensator alienã pecu¬
niã distribuenda accipias. Intelligis qͥd
Habeto simplicitatẽ colũbe. ne cuiquã
machineris dolos. & serpentis astutiam
ne alioꝵ supplanteris insidiis. Non multũ
distat inuitio. ł decipe posse.ł decipi xpĩa¬
nũ. Quẽ senseris tͥ aut sẽꝑ aut crebro de
numis loquentẽ. excepta elemosina quę
indifferent᷑ om̃ib patet. institorẽ potius
habeto quã monacħi. Pret̾ uictũ & uesti¬
tũ & manifestas necessitates nichil ũquã¬
ciulibet tribuas. ne filioꝵ pane̾ canes co-¬

Expanded text:
co? cogita Indae loculos. humilitatem uestico? cogita Indae loculos. humilitatem uestium tumenti animo non appetas, saecularium et maxime potentium consortia deuita. quid titronarum declinet colloquia nec inter sericas uestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam aut doleat aut miretur, quia alterum propositi paenitentia, alterum iactantiae seminarium est. caue, ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator alienam pecuniam distribuendam accipias. intellegis, quillectum. habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. non multum distat in uitio uel decipere posse uel decipi Christianum. quem senseris tibi aut semper aut crebro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes co
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ solitudinis lib̾tatẽ urbe qͣsi carcere st̃
to pgis gradu. siue hic siue ibi multitu¬
dines hominũ & officia & salutationes
& coninua ueliti qͣsda cataenas fugias
noluptatũ. Sit uilis & uesꝑtinꝰ cib. olera
& legumina. intͣduq pisciculos ꝓ sũmis
ducas delitiis. Q xp̃m desiderat᷑ & illo
pane uescit᷑. ñ querit magnoꝑe quã d̾ pͣ¬
tiosis cibis stercꝰ confitiat. Quicqͥo ẽ. post
gulã ñ sentit᷑. ide tͥ sit q̃d panis & legu¬
mina. Habes aduersus iouinianũ libroᷤ
d contep̾tu uentris. & guturis plemꝰ dis¬
serenteᷤ. Sẽꝑ in manu cua saera sit lectio.
Frequent᷑ orandu. & flexo corpore mens
erigenda ad đm. Crebrȩ uigiliȩ & uen¬
tre uacuo sepiꝰ dormiendũ. Rumu̾eulos
& gloriolas & palpantes adulatores quasi
hostes fuge. Lauꝑib & fr̃ib. refrigeria
suptuũ manii ꝓpͥa distribue. Rara eͣ. in ho¬
minib fides. Non credis ueruͣ ẽẽ q̃d di¬

Expanded text:
post solitudinis libertatem urbe quasi carcere sunt post solitudinis libertatem urbe quasi carcere sunt tus expedito pergis gradu, siue hic siue ibi multitudines hominum et officia et salutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. sit nilis et uespertinus cibus holera et legumina interdumque pisciculos pro summis ducas deliciis. qui Christum desiderat et illo pane uescitur, non quaerit magnopere, quam de pretiosis cibis stercus conficiat. quicquid post gulam non sentitur, idem tibi sit, quod panis et legumina. habes aduersus Iouinianum libros de contemptu uentris et gutturis plenius disserentes. semper in manu tua sacra sit lectio, frequenter orandum et flexo corpore mens erigenda ad dominum. crebrae uigiliae et uentre uacuo saepius dormiendum. rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores quasi hostes fuge. pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue; rara est in hominibus fides. non credis uerum esse, quod di
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ possidentes hab̾e nitant᷑ & meritũ. slos
aũ habeamꝰ ꝓpositi nrĩ principes paulũ. an¬
toritatẽ scripturarũ redeaͬ. nr̃ pͥnceps
helias. nrͣ heliseus. nr̃i duces filii ꝓpheta¬
rũ qͥ habitabant in agris & solitudinib.
iordanis. De his st̃ & illi filii recab qͥ ui¬
nũ & sicerã ñ bibebant. qͥ morabant᷑ in
tentoriis. qͥ di ꝑ iheremiã uoce laudant᷑.
ꝙ ꝓmittt᷑ eis q̃d ñ deficiat d̾ stirpe uir
stans corã dno. Hoc reor. & septuagesi¬
mi psalmi titulũ significare. filioꝵ iana¬
dab. & eoꝵ qͥ pͥmi in captiuitatẽ ducti ft̃.
Ite ẽ ionadab filiꝰ recab qͥ in regnoꝵ libro
scribit᷑ currum ascendisse cũ hieu. & huiꝰ
filii st̃ qͥ in tab̃naculis sẽꝑ habitantes ad
extremũ ꝓptͣ ir ruptionẽ chaldaici ȩxer¬
citꝰ iherosolimã intrare cõpulsi. hanc
pͥmã captiuitatẽ sustinuisse dicunt᷑. qd̃

Expanded text:
rem possidentes, habere nitantur et meritum. Nos rem possidentes, habere nitantur et meritum. Nos autem habeamus propositi nostri principes, Paulum, Antoritatem Scripturarum redeam, noster princeps, Elias, noster Eliseus, nostri duces, filii prophetarum, qui habitabant in agris et solitudinibus. Iordanis. De his sunt et illi filii Rechab, qui uinum et ciceram non bibebant, qui morabantur in tentoriis, qui dei per Hieremiam uoce laudantur, et promittitur eis, quod non deficiat de stirpe eorum uir stans coram domino. hoc reor et septuagesimi psalmi titulum significare: filiorum Ionadab et eorum, qui primi in captiuitatem ducti sunt. iste est Ionadab, filius Rechab, qui in Regnorum libro scribitur currum ascendisse cum Hieu; et huius filii sunt, qui in tabernaculis semper habitantes ad extremum propter inruptionem Chaldaici exercitus Hierosolymam intrare conpulsi hanc primam captiuitatem sustinuisse dicuntur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tie reñtiare scło. dimittere pat̾am. uibes
deserere. & monachũ ꝓfiteri. ꝙ int mao
pat̾a. De toto orbe huc ccurrit᷑. Heniẽ
usq sexꝰ ẽstipatio. ut qd alibi ex pasi ᷝ¬
giebas. inc totũ fustinere cogaris &as
reuelata tecũ fatiȩ loqͥr. Si officiũ us ee¬
hibere p̃rbii. si episcopatꝰ. te ł opꝰ i hones
forte delectat. uiue in urbib & castills
& alior salutẽ fac lucrũ animȩ tue a
aũ cupis eẽ q̃d diceris monachis i soli
qͥd facis in urbib quȩ utiq ñ st̃ solor ha¬
bitacula s multoꝵ: Habet unũqd̾q ꝓposi¬
tũ pͥncipes suos. Nomani duc eᷤᷤ mnutent᷑ ca¬
millos. fabricios. regulos. scipione. Philo¬
sophi ꝓponant sibi pytagorã. socratẽ pla¬
tonẽ. aristotilẽ. Poetȩ enulent᷑ homerũ.
uirgiliũ. menandrũ. terentiũ. historici.¬
tuchidide. salustiũ. herodotũ. liuiũ. ora¬
tores. lisiã. graccos. demostenem. tulliũ

Expanded text:
tiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes tiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserpatria. de toto huc orbe concurritur; plena est utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quireuelata tecum facie loquar. si officium uis exercere presbyteri, si episcopatus te uel opus uel honos forte delectat, uiue in urbibus et castellis et aliorum salutem fac lucrum animae tuae. sin autem cupis esse, quod diceris, monachus, it solorum habitacula, sed multorum? habet unumquodque propositum principes suos: Romani duces imitentur Camillos, Fabricios, Regulos, Scipiones; philosophi proponant sibi Pythagoram, Socraten, Platonem, Aristotelen; poetae aemulentur Homerum, Uergilium, Menandrum, TerentiuTuchididem, Salustium, Herodotum, Livium; oratores Lisiam, Graccos, Demosthenem, Tullium
Abbreviated transcription (Latin):
orta ẽ. luc̾ inumbrauit tar mor ideͣ adonios
tuȩ de ẽẽ putes qr iherusolimã ñ uidisti. nec
nos id circo meliores estimes q̃d huiꝰ loci
Reuera ut simplicit᷑ motꝰ mentis meȩ fate¬
ar. cͣsiderans & ꝓpositũ tuũ & ardorẽ quo
scło renuntiasti differentias in locis arbi¬
tror si urbib & frequentia urbiuͣ derelic¬
ta in agello habites & xp̃m queras in soltu¬
dine. & ores solus in monte cuͣ iħu. scorq
urbe careas & ꝓpositũ monachi nͣ amnitas.
pͣtiũ possessionũ suarũ ad pedes apor po¬
suit. docens pecunia̾ ee̾ calcandã. ut hum¬
ltͣ & secreto uictitans semꝑ cͣtẽynat qd
semel contẽpserat. Si crucis & resurrectio¬
nis loca ñ ẽẽnt in urbe celebruna naa
euria. in qͣ aula militũ. in qͦ scorta. mimseur¬
rȩ & omĩa st̃. quȩ solent in cęteris urbib uł
expetendũ reuera huiꝰcemodi cuncłs mo¬
nachis eẽt habitacułu. Nẽ u̾ sũme stulti¬

Expanded text:
orta est, lucus inumbrabat Thamuz, id est Adonidis, orta est, lucus inumbrabat Thamuz, id est Adonidis, tuae deesse putes, quia Hierosolymam non uidisti, nec nos idcirco meliores aestimes, quod huius loci aber6 mercedem. reuera, ut simpliciter motum mentis meae fatear, considerans et propositum tuum et ardorem, quo saeculo renuntiasti, differentias in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbium derelicta in agello habites et Christum quaeras in solitudine et ores solus in monte cum Iesu sanctorurbe careas et propositum monachi non amittas. pretium possessionum suarum ad pedes Apostolorum posuit, docens pecuniam esse calcandam; ut humiliter et secreto victitans, semper contemnat quod semel contempsit. Si Crucis et Resurrectionis loca non essent in Urbe celeberrima, in qua curia, in qua aula militum, in qua scorta, mimi, scurrae, et omnia sunt, quae solent in caeteris urbibus: vexpetendum revera hujuscemodi cunctis Monachis esset habitaculum. NUNC VERO summae stulti
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃. iitq transibt᷑ omĩa quȩ tͣrena st̃. & cru¬
cis gͥ & resurrectionis loca iñ ꝓstͣ. qͥ por¬
tant crucẽ suã. & cũ. xp̃o resurgunt co¬
tidie. qͥ dignos se tanto exhibent habita¬
nũ enĩ dĩ intra uos ẽ. Antomꝰ & cuncta
egẏpti. & mesopotamiȩ ponti & capadotiȩ.
Sarmeniȩ. examina monachoꝵ nͣ uide ihe
rusolimã. & patet illis absq hac urbe paradi¬
si ianua. Beatꝰ hylarion cũ palestinꝰ eẽt
& in palestina iuiueret. uno tantũ die ui-¬
dit iherusolimã. ut nͣ cͣtẽpnere sc̃a loca
ꝓptͣ uicimã. nec rursus dñm loco claude
uidẽt᷑. Ab adrian tẽꝑib usq adimpium
resur rectionis simulacrũ simulacrũ io¬
uis in crucis rupe statua ex mamnore ue¬
neris a gentilib posita colebat᷑. estimanti¬
b psecutionib auctorib q̃d tollerent no¬
s fidẽ resurrectionis & crucis. si loca sca pid¬
la polluissent. Bethleẽ nẽ nrã & angustissm
urbislocũ de Ipsalmista canit. ueritas de tͣra

Expanded text:
e terrena sunt. et crucis igitur et resurrectionis loca his prosunt, qui portant crucem suam et cum Christo resurgunt cotidie, qui dignos se tanto exhibent habitanum enim dei intra nos est. Antonius et cuncta Aegypti et Mesopotamiae, Ponti, Cappadociet Armeniae examina Monachorum non viderunt Jerosolymam: et patet illis absque hac urbe paradisi janua. Beatus Hilarion, cum Palaestinus esset, et in Palaestina viveret, uno tantum die vidit Jerosolymam, ut nec contemnere loca sancta propter viciniam, nec rursus Dominum loco claudere videretur. Ab Hadriani temporibus usque ad imperium resurrectionis simulacrum Iouis, in crucis rupe statua ex marmore Ueneris a gentilibus posita colebatur aestimantibus persecutionis auctoribus, quod tollerent nobis fidem resurrectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent. Bethleem nunc nostram et augustissimum orbis locum, de quo psalmista canit: ueritas de terra
Abbreviated transcription (Latin):
tos s peccatores ad penitentiã. Oragna ꝑ-¬
it. & cam̃ inuenit᷑ instercore. Nonaginta no¬
ue̾ oues relinquunt᷑ in solitudine. & una ouis
que ab errauerat pastoris humeris repor¬
tat᷑. Und̃ & lȩtitia angłoꝵ ẽ. suꝑ uno pecca¬
tore agente penitentiã. Quanta felicitas.
ut d̾ salute nrã exultent cęlestia. De quib
dr̃. Penitentiã agite. apppinqͣbit enĩ reg¬
nũ eȩloꝵ. Nullũ in medio spatiũ. Mors & ui¬
ta sibi contraria st̃. & tam̃ penitentia copu¬
lant᷑. Luxuriosus filiꝰ totã ꝓdegerat sub¬
stantiã. & ꝓculã patre uix porcoꝵ cibis in¬
ediã sustentabat. Reuͣtit᷑ ad parentẽ. in¬
molat᷑ ei utulꝰ saginatꝰ. stolã acce̾pit & a¬
nulũ. ut xͥ recipiat uestimͣ̃tũ. qd audu pol¬
luerat. & audire mereat᷑. candida sint ues

Expanded text:
tos, sed peccatores ad poenitentiam . Drachma perit, et tamen invenitur in stercore . Nonaginta novem oves relinquuntur in solitudine, et una ovis quae aberraverat, pastoris humeris reportatur . Unde et laetitia Angelorum est super uno peccatore agente poenitentiam. Quanta felicitas ut de salute nostra exultent coelestia? De quibus dicitur: Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum. Nullum in medio spatium. Mors et vita sibi contraria sunt, et tamen poenitentia copulantur. Luxuriosus filius totam stantiam et procul a patre uix porcorum cibis inediam sustentabat. reuertitur ad parentem, immolatur ei uitulus saginatus, stolam accipit et anulum, ut Christi recipiat uestimentum, quod dudum polluerat, et audire mereatur: candida sint s
Abbreviated transcription (Latin):
cut inuenerit. nec pͣterita eͣsiderat. s pre¬
sentia si tam̃ uet̾a crimina nouella ẽuer¬
satione mutent᷑: Septies cadit iustꝰ & re¬
S iusti uocabulũ ñ amitit. qͥ ꝑ peniten¬
tiã semꝑ resurgit. & ñ solũ septies s septuagi¬
es septies delinquenti si c̃ũtat᷑ ad penitentiã
peccata donant᷑ Cui plus dumittt᷑ plus. dili¬
git. Meretrix lacrinis pedes saluatoris la¬
uati & crine detͣgit. & in typũ ȩccłiȩ s gen¬
tib ẽg̾gate meret᷑ audire. dimittunt᷑ tͥ pec¬
cata tua. harisei iusticia ꝑit suꝑbia. & pub¬
licani humilitas cͥfessione saluat᷑ Li heremi¬
ã cͣtestat᷑ ds̃. Ad sũmã loqͣr c̃tra gentẽ & reg¬
nũ ut eradicẽ & destruã & disꝑda illud. Si

Expanded text:
cut invenerit. Nec praeterita considerat, sed praesentia: si tamen vetera crimina, novella conversione mutentur. Septies cadit justus, et resed iusti uocabulum non amittit, qui per paenitentiam semper resurgit. et non solum septies, sed septuagies septies delinquenti, si conuertatur ad paenitentiam, peccata donantur. cui plus dimittitur, plus diligit. meretrix lacrimis pedes saluatoris lauat et crine detergit et in typum ecclesiae de gentibus congregatae meretur audire: dimittuntur tibi peccata tua. pharisaei iustitia perit superbia et publicani humilitas confessione saluatur. per Hieremiam contestatur deus: ad summam loquar contra gentem et regnum, ut eradic
Abbreviated transcription (Latin):
patione corripit᷑. Hȩc diẽ añs. Occidisti & pos¬
sedisti. Ꝙ itͣm. In loco in qͦ linxer̃ canes san¬
quinẽ nabuthȩ. ibi lingent sanguinẽ tuũ.¬
q carnes ierabel canes comedent aute mu¬
ros ietrahel. Qõ cũ audisset ahab scidit uesti¬
menta sua. & posuit saccũ suꝑ carnẽ suã. ie¬
ninauitq & dormiũ in cilitio. Factꝰq ẽ ser¬
mo dm̃ ad heliã dic̾s. m̃ reueritꝰ ẽ ahab

Expanded text:
pitur: Haec dicit Dominus: Occidisti, et pospitur: Haec dicit Dominus: Occidisti, et possedisti. Et 896 iterum: In loco in quo linxerunt canes sanguinem Nabuthae, ibi lingent sanguinem tuum: et Jezabel canes comedent ante muros Jezrael. Quod cum audisset Achab, scidit vestimenta sua, et posuit saccum super carnem suam, jejunavitque et dormivit in cilicio. Factusque est sermo Domini ad Eliam, dicens: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
terrare me estimato ł antore tabi. quã
amicũ adulatione decipe. Magnũ habes
ingeniũ. & infinitã sermonis suppelec¬
tilẽ. & facile loqueris & pure. facilitiss
ipsa & puritas mixta prudentiȩ ẽ. Cap¬
te qͥppe sano. om̃s sensus uigent. Rine pra¬
dentiȩ & eloquentiȩ si accedet ł studũ
t intelligentia seripturarũ. uiderẽ gbre¬
ui arcẽ tenere nr̃oꝵ. & ascendentẽ cũ uol
tecta syon. canere in domatib q̃d mclbl¬
lib cognouisses. olecingere queso te acll¬
gere. nichil sine magno labore uita dit
mortalib. Nlobilẽ te eccłia habeat. ur pil
senatꝰ habuit. Prepara tͥ diuitias. qͥs slle
adhuc canis aspgit᷑ caput. anteꝙͣ sibealib
morbi. tristisq senectꝰ. ꝙ labor & dre rase¬
at in clem̃tia mortis. Nichil in te medodẽ
content᷑ sũ cotũ sũmũ. totũ ꝑfectũ aeside¬
ro. Scm iugilantiũ prb̃m qͣ auidntat as¬
cepim. meliꝰ ẽ ut ipsiꝰ ũbis ꝙͣ meis discl

Expanded text:
uel errare me aestimato uel amore labi quam amicum adulatione decipere. magnum habes ingenium, infinitam sermonis supellectilem: et facile loqueris et pure, facilitasque ipsa et puritas mixta prudentiae est. capite quippe sano omnes sensus uigent. huic prudentiae et eloquentiae si accederet uel studium uel intellegentia scripturarum, uiderem te breui arcem tenere nostrorum et ascendentem cura Ioab tecta Sion canere in domatibus, quod in cubiculis cognouisses. accingere, quaeso te, accingere. nil sine magno uita labore dedit mortalibus. nobilem te ecclesia habeat, ut prius senatus habuit. praepara tibi diuitias, quas cotidie adhuc canis spargitur caput, antequam \'subeant morbi tristisque senectus et labor et durae rapiat inclementia mortis.\' nihil in te mediocre contentus sum: totum summum, totum perfectum desidero. sanctum Uigilantium presbyterum qua auiditate suscep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ malo qd cogitaui ut face̾rẽ ei ꝙ ad sũmã
loquar suꝑ gentẽ & regnũ. ut ȩdificẽ & plan¬
tẽ illud. Si fecerit malũ in conspectu meo.
ut ñ audiat uocẽ meã. penitentiã agã suꝑ
bono q̃d locutꝰ sũ. ut facerẽ ei. Statimq infert.
Ecce ego fingo cͣtra uos malũ. & cogito cͣtra
uos cogitationẽ reu̾tat᷑ unusqͥsq ã uia sua
mala. & dirigite uias urãs & studia urã.

Expanded text:
Et ad summam loquar super gentem et regnum, ut aedificem, et ut plantem illud. Si fecerit malum in conspectu meo, ut non audiat vocem meam: poenitentiam agam super bono, quod locutus sum ut facerem ei. Statimque infert: Ecce ego fingo contra vos malum, et cogito contra vos cogitationem. Revertatur unusquisque a via sua mala, et dirig
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. in q̃ se municipatũ cũ iustis habere
letat: Nleq uͥ hoc dicens memet ipsũ in eͣ¬
stantiȩ redarguo. dapnoq q̃d facio: ut
frustra uidear ad expͣlũ abrahã & meos
& patriã reliqͥsse s ñ audeo d̃ĩ omipoten¬
tiã angusto fine c̃cludere. & arctare par¬
credentiũ ñ locor diu̾sitatib s fidei me¬
rito pundlerantur. & ii adoratuxes neq ierosolimis
neq in monte garixim adorant patrẽ.
qr as sp̃s ẽ & adoratores eiꝰ in spũ & ue¬
ritate ad orare eũ oportet. Sp̃s aũ spirat
ubi uuat. Oni ẽ tra & plenitudo eiꝰ. Postꝗ̃
siccato uideȩ uellere uniũsus orbis cę¬
lesti rore ꝑfusꝰ ẽ. & multi ab oriente &
occidente uenientes recubuert̃ insinu
abrahȩ. destitit notꝰ eẽ tantũ in uidea ds̃.
& in ifrt magnũ nom̃ eiꝰ. S & in omnẽ

Expanded text:
clamitat, in qua se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum inconstantiae redarguo damnoque, quod facio, ut frustra uidear ad exemplum Abraham et meos et patriam reliquisse, sed non audeo dei omnipotentiam angusto fine concludere et artare parcredentium non locorum diurito ponderantur. Et veri adoratores, neque Jerosolymis, neque in monte Garizim adorant Patrem:  est et adoratores eius in spiritu et ueritate adorare eum oportet. spiritus autem spirat, ubi uult. domini est terra et plenitudo eius. postquam siccato Iudaeae uellere uniuersus orbis caelesti rore perfusus est et multi de oriente et de occidente uenientes recubuerunt in sinu Abraham, desiit notus esse tantum in Iudaea deus et in Israhel magnum nomen eius, sed in omne
Abbreviated transcription (Latin):
sui ꝓfert ea quȩ bona sunt.
& erfructib arbor cognosci¬
t᷑. Metiris nos uirtutib tuis
& paruos magnꝰ extollis. ulti¬
uaq partẽ conuiuii occupas. ut patris fami¬
uis iudicio ꝓmouearis. Qͥo enĩ in nob̃. aut
Mulũ ẽ. ut docte uocis meream̃ p̃coniũ.
illo ore qͦ religiosissimꝰ pͥnceps defendit᷑
is reputes. s canos sapientiȩ salomone
istente. cani hominis prudentia eiꝰ slã
atq impudicos senes ętas lasciua c̾dẽpriat.
Nloli inquã fide pensare tẽporib. nec me
idcrto meliorẽ putes qd pͥor in xͥ excerci
tu ceꝑim militare. Paulꝰ apls uas electio¬
nis d̾ ꝑsequittore mutatꝰ. nouissimꝰ in or¬
dine. pͥmꝰ inmeritis ẽ. qr extremꝰ licet
plus omĩb laborauit. Iudas qͥ qnda audi¬

Expanded text:
ofert ea, quae bona sunt, et ex fructibus arbor agnoscitur. metiris nos uirtutibus tuis et paruos magnus extollis ultimamque partem conuiuii occupas, ut patris familiae iudicio proueharis. quid enim in nobis aut quantulum est, ut doctae uocis mereamur praeconium, ut illo ore, quo religiosissimus princeps defenditur, canis reputes, sed canos sapientia Salomone teste: cani hominis prudentia eius. namatque inpudicos senes aetas lasciua condemnat. noli, inquam, fidem pensare temporibus nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Chrius in uas electionis de persecutore mutatus nouissimus in ordine, primus in meritis est, quia, extremus licet, plus omnibus laborauit. ludas, qui quondam audi