comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no. ⁊ scio uos ꝓ nos adirritandũ. Etigite. hodie quod
plac Cui potissimum sericite debeatis utium dipo qͥb
seriueruunt patres ur̃i in mesopotat ̃ andiis amor
teredamꝰ. ⁊ dixit iosue testes tios estis qi hodie elegistis
insignũ: ⁊ robut federis mitti sanguinẽ nullum effũ¬
dẽ. quasi. dicẽt. sic effundetut sangitis illitis qui ui¬
olauerit fectis hoc. hebrei uero aqͣ. fundentes atrocio¬
rẽ penã ininalatorẽ iudicabant alii. enĩ liquores
non effunduntur. de uase. qͥn aliquod fui uestigi
um meo relinqͣnt solus aq̃ liquor proesus effim¬
d̃ptur. Qtioo faciebant. hebrei fede inito cũ dño
quilsi diceret non solũ iuolator huiꝰ federis effan¬
q subter quercũ. que etat ante scu̾artũ dñi. et ait
hen. lapio iste eirs uobis intestimoniũ. S olitebant
enuĩ uet̾es huiꝰ mocd durabilia exig̾e ut su diutur¬
nitate posteris intcet fedtis inmemoriam reuocarent
dimisitq iosue ppłm singłos inpossessionẽ suami.

Expanded text:
nis, et scio vos pronos ad irritandum Deum. « Eligite hodie, quod placet, cui potissimum servire debeatis, utrum diis quibus servierunt patres vestri in Mesopotamia, an diis Amorrecedamus! Et dixit Josue: Testes vos estis, quia hodie elegistis in signum et robur foederis initi, sanguinem suillum effundere, quasi dicerent: Sic effundetur sanguis illius qui violaverit hoc foedus. Hebraei vero aquam fundentes, atrociorem poenam in violatorem indicabant. Alii enim liquores non effunduntur de vase, quin aliquod vestigium sui in eo relinquant. Solus aquae liquor prorsus effunditur. Quod faciebant Hebraei in foedere inito cum Domino, quasi dicerent: Non solum violator hujus foederis periuarium Domini, et ait: En lapis iste erit vobis in testimonium. » Solebant enim veteres hujusmodi durabilia erigere, ut sui diuturnitate posteris initum foedus in memoriam revocarent. Dimisitque Josue populum, singulos in possessionem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
amalechites. ⁊ cananeus habrtant iuxca uos: ne super ue¬
mant uos cras mouete castra. ⁊ redite in solutidinẽ. Iuxta
numerũ. xł dierum quibus terrã cõsiderastis: xł amus¬
adlocum quẽ promisit dñs:⁊ moises adeos. Nolite ascen¬
dere. non enĩ uobiscum est. Acisli contenebrtiti. sine deo .s.
posse uincẽ putantes: ascenderunt. archa cum moise: et

Expanded text:
Amalecites et Chananaeus habitant juxta vos, ne superveniant, movete cras castra, et redite in solitudinem juxta numerum undecim dierum, quibus terram considerastis, quadlocum quem promisit Dominus. Et Moyses ad eos: Nolite ascendere; non enim Dominus vobiscum est. At illi contenebrati, sine Deo scilicet posse vincere putantes, ascenderunt, arca cum Moyse et
Abbreviated transcription (Latin):
i sachar. ysuar. frĩs ãram. cũ uidisset frateles suos
honoratos. alterũ sacerdotio. alterum ducatu ppłi: intudit.
et imirinurans cõtra moisen. ⁊ aaron. cõplices secum ha¬
p̃ferehat. Aourxeintq sibi dacham ⁊⁊ abiron potencio¬
res rubenitarum. quibus principattim ppłi deberi ddi¬
cebat. q fuerant de iriben pͥmogentto. Quibus moises
ait. u̾ollat quisq ur̃m thurribulum suum. ⁊ cras
hausto igne: suꝑponat chimiamatha. ⁊ aaton uobis¬
cũ.⁊ ⁊ ꝙͣ elegert dñs ip̃e sit sc̃s. Misit ergo moises. ma¬
ne ut uocatet datham ⁊ abiron. Sui dixerunt. Norta
uenimꝰ ⁊⁊ cõuocatata omni multitudine: Dix moises ad cho

Expanded text:
ius Isar, fratris Amram, cum vidisset fratrueles suos honoratos, alterum sacerdotio, alterum ducatu populi, invidit , et murmurans contra Moysen et Aaron, complices secum hapraeferebat: adjunxeratque sibi Dathan, et Abiron, potentiores Rubenitarum, quibus principatum populi deberi dicebat, quia fuerant de Ruben primogenito. Quibus Moyses ait: « Tollat unusquisque vestrum thuribulum suum; et cras hausto igne superponat thymiama, et Aaron vobiscum, et quem elegerit Dominus, ipse sit sanctus. » Misit ergo Moyses mane, ut vocaret Dathan et Abiron, qui dixerunt: « Non veniemus. » Et convocata omni multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
cius ad resistendum siiũ inferre uellet moises: quami
adobediendum: quod uidens moises: orauit ad dñm
ut insolita morte ꝑuent. ⁊ sic plauũ fieret: quod dñs
ipsum miserat: quo oraute ⁊ flente tremuit terra.
expauitq ppłs. grandiq strepitu ꝑ illoꝵ tab̾ena. ex¬
citato: scissaẽ tr̃a subpedib eoꝵ:⁊ aꝑiens os suum¬

Expanded text:
us ad resistendum, si vim inferre vellet Moyses, quam ad obediendum. Quod videns Moyses oravit ad Dominum, ut insolita morte perirent; et sic planum fieret quod Dominus ipsum miserat. Quo orante, et flente tremuit terra, expavitque populus, grandi strepitu per illorum tabernacula excitato, et scissa est terra sub pedibus eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
cum: ut mero spinas ligarent. ut frequenti earum pũc¬
tione: ad memoriã uigẽ p̃ceptoꝵ dñi excccatentur. Qua¬
dratis tunc utebantur utdei palliis. ⁊ adhuc in angłi
uestis quadrate.: insinagogis sius habent sinbrias
iacinctinas. obiecordationẽ legi de celo date. tum at̾¬

Expanded text:
 in eis ligarent, ut frequenti earum punctione ad memoriam jugem praeceptorum Domini excitarentur. Quadratis tunc Judaei utebantur palliis, et adhuc in angulis vestis quadratae in synagogis suis habent fimbrias hyacinthinas ob recordationem legis datae d
Abbreviated transcription (Latin):
cessauerat rumultus suꝑ sacerdotio aaron: dice¬
bant enim. qr ⁊ si nou p̾dictos leuitas elegerit dũs
pocenit ẽẽ quod aliqͥ de aliqua reliquarũ tribuũ
digni eẽnt sacerdotio. ⁊ forte de omnibus tribubus
aliquot uellet dñs sacerdotes. ne tanta minsterii
dignitas: uni domui ⁊ ram paucis crederetur ininistt.
accusabautq inoisẽ dedeserti i nopia. eo quod eoꝵ ne¬
gociaretur mopiam. ut semꝑ eiꝰ uiderentur eg̾e auxilio
sũ cunctas familias cõtinentẽ. inqua probaretur
utrã de oĩb tribubus uellet dõ hab̾e sacerdotes In
nuuers tamen legitur. non fuisse uirgas. ñ .xii. ⁊uoo¬

Expanded text:
cessaverat tumultus super sacerdotio Aaron. Dicebant enim quia etsi non praedictos Levitas elegerit Dominus, poterat esse quod aliqui de aliqua reliquarum tribuum digni essent sacerdotio, et forte de omnibus tribubus aliquot vellet Dominus habere sacerdotes, ne tanta ministerii dignitas uni domui, et tam paucis crederetur ministris . Accusabantque Moysen de deserti inopia, eo quod eorum negotiaretur inopiam, ut semper ejus viderentur egere auxilio. sum, cunctas familias continentem, in qua probaretur utrum de omnibus tribubus vellet Deus habere sacerdotes. In Numeris tamen legitur non fuisse virgas nisi duo
Abbreviated transcription (Latin):
inui uiinfernum .i. inpatibulũ terre hiatum. ⁊retuc¬
ta ẽ t̾ra: quasi nibrb hoꝵ factum uideretur. s iiguis
egressus est de thurribuł. chore. ⁊ cõsilii eiꝰ tantus qͣr¬
dñi. igne huc illucq disꝑso. ⁊ pioo uxit ͤ inlaminas
formansq exeis coronulas: affix̃ eas altari eneo. ad
cõmonendum filios istł. ne quis uͥ de semine aaroi:
acrederet ad offerendum uicensum dño. ne suilia pate¬
o. contra moiserr⁊ aaron cticens. Uos interfici

Expanded text:
 in patulum terrae hiatum. Et reducta est terra, quasi nihil horum factum esse videretur. Sed et ignis egressus est de thuribulis Core, et concilii ejus, tantus quanDomini, igne huc illucque disperso, et ea produxit in laminas, formansque ex eis coronulas aureas, affixit eas altari aeneo, ad commonendum filios Israel ne quis, nisi de semine Aaron, accederet ad offerendum incensum Domino, ne similia patedo contra Moysen et Aaron dicens: Vos interfeci
Abbreviated transcription (Latin):
est porma .i. anatħea.⁊ i tedierunt ad solirudinẽ. de lapi
insalb̃o. quẽ reclusit moises. donee conscleret dñm: de
quo dixit dñs: moriatur homo iste. extira castra lapidib
obruetur: ⁊ factum est ita: quidam piccant hun futisse
salphaar. quia ⁊ filie eius postea cirerunt. pater nr̃ in
deserto. inpecc̃o ᷤ moeruus est. Pbidem etiam p̾cepit

Expanded text:
est Horma, id est anathema, et redierunt ad solitudinem . » bato: quem reclusit Moyses, donec consuleret Dominum. De quo dixit Dominus: Moriatur homo iste extra castra; lapidibus obruatur . » Et factum est ita. Quidam putant hunc fuisse Salphat, quia et filiae ejus postea dixerunt: « Pater noster in deserto in peccato suo mortuus est . » Ibidem etiam praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
habet expandit suꝑfaciem stragłm ut non azel. s ip̃e
benadab. hoc fecisse intelligatur. ⁊ramen mortuus est
rex ⁊ regnauit azael pro eo. Q uidam tamen. hoc expo¬
nunt. de obsequio mortui dicentes. ꝙ. azael moreatum
lauit. aqua ⁊ expandit stingłm suꝑ faciem mortui. Io¬
sephus plane dicit. ꝙ. azel. altera die. infuso laqueo
tragulauit illum. abhũc sensum quidam predictam
licteram refercint dicentes. quod azael uestem madefac¬
tam posuit suꝑ faciẽ eiꝰ. sumilams restig̾ationẽ. s fudit

Expanded text:
er faciem suam stragulum, » ut non Azahel, sed ipse Benadad, hoc fecisse intelligatur, et tamen mortuus est rex, et regnavit Azahel pro eo. Quidam tamen hoc exponunt de obsequio mortui, dicentes quod Azahel mortuum lavit aqua, et expandit stragulum super faciem mortui. Josephus plane dicit, quod Azahel altera die infuso laqueo strangulavit illum. Ad hunc sensum quidam praedictam litteram referunt dicentes quod Azahel vestem madefactam posuit super faciem ejus, simulans refrigerationem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uel ẽ locitio. de hac fame ambiguum est uttrm precesse¬
rit predictam obsidionẽ. uel secura sit. Igiur mulier in¬
trauit terram philistim ⁊ contribules occupauerunt bo¬
na eiꝰ. que futa fame regressa ẽ. et unrauit ut interpe¬
slaret regẽ pro ddomo sua ⁊ agris ⁊ cunc loquebatur rex.¬
cũ giezi querens ab eo magnalia he. dñe hic mulier et¬
hic filius eiꝰẽ. quẽ sustitauit heli. Que cuum narrass tegi
seriẽ sacti resticuit tex ei omnia quecũq amiserat. adie
qua reliquetat cerram. de morte benadab.
orro benadab tex sirie audiem quod dõ amouerat
sud uemebat damascum. ⁊ misit rex inoccursum eiꝰ aza¬
el. cũ mun̾ib ut consuleret eũ de iuftrmitate sua. Cui

Expanded text:
el est locutio. De hac fame ambiguum est utrum praecesserit praedictam obsidionem, vel secuta sit. Igitur mulier intravit terra Philisthiim, et contribules occupaverunt bona ejus. Quae finita fame regressa est, et intravit, ut interpellaret regem pro domo sua et agris. Et tunc rex loquebatur cum Giezi, quaerens ab eo magnalia Eejus, quem suscitavit Elisaeus. » Quae cum narrasset regi seriem facti, restituit ei rex quaecunque amiserat a die qua reliquerat terram. CAP. XII. De morte Benadad. Porro Benadad, rex Syriae, audiens quod Deus amoverat saeus autem veniebat Damascum, et misit rex in occursum ejus Azahel cum muneribus, ut consuleret eum de infirmitate sua. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑi uenerunt. ad castra sirie. ⁊ neminẽ reꝑerunt. G̃ecrue¬
rat enim dũs sirios. sonitus excercitus magni mittens
suꝑ eos. fugeruntq animas suas tantũ saluare cupien¬
ces et intrantes leprosi comederutit ⁊ tollentes depreda nix¬
ta cor suum. nunciauerunt portaris urbis sirios abiisfe
Suspicatus autẽ rex isił sirios simulasse fugã. misit duos
in equis qui explorarent omnia usq ad iordanẽ. Quicũ
reu̾si nunciasent. siros fagisse egressus ppl̃o diaipit. ca¬
stin. et uendebatur simila. ⁊ oractim simlauixta uerbum.
heli. s Dux autem qui inserat eum. arege constirutus ad
portam. opp̾sus est aturba et mortuno est. ẜ Post hec aiuiẽ¬

Expanded text:
 venerunt ad castra Syriae, et neminem ibi repererunt. Terruerat enim Dominus Syros, et sonitus exercitus magni, mittens super eos, fugeruntque, animas suas tantum salvare cupientes, et intrantes leprosi comederunt, et tollentes de praeda juxta cor suum, nuntiaverunt portariis urbis Syros abiisse. Suspicatus autem rex Israel Syros simulasse fugam, et latere, misit duos in equis, qui explorarent omnia, usque ad Jordanem. Qui cum reversi nuntiassent Syros fugisse, egressus populus diripuit castra, et vendebatur simila, et hordeum juxta verbum Elisaei. Dux autem qui irriserat eum, a rege constitutus ad portam, oppressus est a turba, et mortuus est. CAP. XI. De
Abbreviated transcription (Latin):
nris comedendis. ⁊ comedimꝰ filiũ meũ. ħ autẽ abscondit
filiũ suum et constriratus rex uehementer scidit uestimen¬
ca sua et apparuit ciliciũ quo uestitus erat ad carnem.
et ait. Q uio ampliꝰ inali possum expectare a diio: hec fa¬
hoc enim malum inputabat. hely. qui cũ ociues. non
liberabat cũ poss. Cumq misiss spicdatorẽ penitentia
ductus eũ sequebatur ut prohiberet heli. ante sedebat
occidit naboth. misit ut precidatur caput meum: pro¬
hibete uittare nunctum donec inueniat rex qui prohi¬
bebat ei ꝙ iusseiat. Cumq suꝑ ueniss rex ait heli.
cras hachora erit inporta samarie modius simile pro
statere uno. ⁊ duo modei ordei similiter: Et irrisitͣ unus
eoꝵ. suꝑ quoꝵ manus iex incũbebat diceus. hoc est in¬
possibile. C. ui hely. Uidebis ⁊ non comedeo. s Porro .iiiͦi.

Expanded text:
um meum; haec autem abscondit filium suum. » Et contristatus est rex vehementer, et scidit vestimenta sua, et aperuit cilicium, quo vestitus erat ad carnem, et ait: « Quid amplius mali possumus exspectare a Domino. Haec fa» Hoc enim malum imputabat Elisaeo, quod concives non liberabat, cum posset. Cumque misisset spiculatorem, poenitentia ductus, sequebatur eum ut prohiberet. Elisaeus autem sedebaoccidit Naboth, « misit ut praescidatur caput meum. Prohibete intrare nuntium, donec veniat rex, » qui prohibebit ei quod jusserat. Cumque supervenisset rex, ait Elisaeus: « Cras hac hora erit in porta Samariae modius similae pro statere uno, et duo modii hordei similiter . » Et irrisit eum unus eorum super quorum manus rex incumbebat, dicens hoc esse impossibile. Cui Elisaeus: « Videbis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ni.lxxx. argenters non mismatis. ⁊ quaita pars eadistc̾o¬
ns. coluubarũ .u. argenteis. hoc ut ut ait iosepbꝰ. conchiebant
cibos prosale. tradunt quidam sterroris nomine dici uesi¬
cłam columbe. inqua reꝑiebautur gna de foris allata.
s ũq transiret tex istł. ꝑ murũ ⁊ consideraret custodias
quod queretet aliqͥ. abeo. ⁊ cõmorus. i4. Non saluet

Expanded text:
numismatis, et quarta pars cabi stercoris columbarum quinque argenteis . » Hac, ut ait Josephus, condiebant cibos pro sale. Tradunt quidam nomine stercoris dici vesiculam columbae, in qua reperiebantur grana de foris allata. Cumque transiret rex Israel per murum, et consideraret custodias quod quaereret aliquid ab eo, commotus respondit
Abbreviated transcription (Latin):
do saulem eo quod iuriliter iiterfectus. licet unctus
eleo. ⁊ subdit huiꝰ causam. huiꝰ necis. a sanguine in¬
terfectoꝵ ⁊ ab adipe forcium .i. pro sanguint sacerdo¬
cum quos occidit unobe. hebreus s tamen. inchoat
uersum ita. a sanguine interfectoꝵ ab adipe fortium.
sagute. ionathe et cetera.: de prima unctione dauid.
inebro ⁊ habitauit ibi. cum duabus ipoorib
sũis. indomo. sua uiriq eiꝰ manserunt. inoppidis ebroi

Expanded text:
David Saulem, eo quod viliter interfectus esset, licet unctus David Saulem, eo quod viliter interfectus esset, licet unctus esset oleo. Et subdit causam necis hujus « a sanguine interfectorum, et adipe fortium, » id est pro sanguine sacerdotum, quos occidit in Nobe. Hebraeus tamen inchoat versum ita: « A sanguine interfectorum, ab adipe fortium, sagittae Jonathae, » etc. CAP. II. De prima unctione David iHebron, et habitavit ibi cum duabus uxoribus suis in domo sua, vir
Abbreviated transcription (Latin):
legunt iustoꝵ iudicioꝵ ut sit sensus. sic precepit do
artẽ illam seaciandam sicut serciattr: quod scriptum
est in libro iustoꝵ.ẜ Gũc planpit do carmen lugabre
suꝑ saui es ionathan et cceditar mettiae. conpositum
fuisse et est continentia huius carmins triꝑtita primo
agit deloco ubi facta est strages et inp̾catur ei. Scdo
conmendat sauĩ. et ionathan. tertio spãliter comendat
uonachan. ostendems quantum diex̾it eum. Necobest. si
aliquando pluraliter. aliqͣndo singłatiter qe eodem mon¬
te loquitur. & st enĩ unus mons plures habens colles.
Sbi legtur montes gesboe: nec ros nec pluuia ueniant
suꝑ uos. Quidam dicunt suꝑte sic legentes litteram.
Montes geboe ne uobis sub audi postea inferuut nec¬
agri primiciarum .i. fructũ obtimoꝵ. sicut prius.s
Alii dicunt ꝓpħiam ex̃ que inpleta est indiebus helie¬
illii dicant in cacumine montis nec annum nec post
pluisse. s post maledictionẽ confirmatum.s Planxit

Expanded text:
librum judiciorum, ut sit sensus. Sic praecepit David artem illam servandam, sicut servatur, quod scriptum est in libro Justorum. « Tunc planxit David carmen lugubre super Saul et Jonathan, » et creditur metrice compositum fuisse. Et est continentia hujus carminis tripartita. Primo agit de loco ubi facta est strages, et imprecatur ei; secundo commendat Saul et Jonathan; tertio specialiter commendat Jonathan, ostendens quantum dilexerit eum. Nec obest quod aliquando pluraliter aliquando singulariter de eodem monte loquitur. Est enim unus mons plures colles habens. Ubi legitur; « Montes Gelboë, nec ros, nec pluvia veniat super vos. » Quidam dicunt « super te, » sic legentes litteram. « Montes Gelboe, » subaudiagri primitiarum, » id est fructuum optimorum sicut prius. Alii dicunt prophetiam esse, quae impleta est in diebus Eliicunt in cacumine montis, nec ante nec post pluisse, sed per maledictionem confirmatum. Planxitque
Abbreviated transcription (Latin):
at quarta etas non pro initio regni uideoꝵ ut quidã
uolunt qr tũc inchoass a saule s prouinouatione
ꝑ romissionis que patrib olimi dicta erat de regno quob
fructu uentris eiꝰ. sessuro suꝑ sedẽ suam. I Nunciatũ¬
q est do. quod iabite sepelissent saul et nunciauit eis
dicens. ħ enedicti uos addomino. qm̃ fecistis mĩam cuma¬

Expanded text:
 ut quidam volunt, quia tunc inchoasset a Saule, sed pro innovatione promissionis, quae patribus olim data erat de regno Chrisfructu ventris ejus sessuro super sedem suam . Nuntiatumque est David quod Jabitae sepelissent Saul, et nuntiavit eis dicens. « Benedicti vos a Domino qui fecistis miseric
Abbreviated transcription (Latin):
sua. plangentes ⁊ ieuinantes usq ad u̾ꝑam scd̃m legẽ
et ait cdo ad nuncium. Quare non tunuisti mittere
manũ tuam inxp̃m dm̃i: Os cuũ ẽ locutum est cõ¬
cͥra te ⁊ iubente ão. unꝰ de pueris eiꝰ. occidit eum
tũ. sicut scriptũ est inlibro tustoꝵ ẜ hicliber nõ
ħecur. sicus nec plurtii iustoꝵ quoꝵ sio mentio
inueteri testamento quios conbustos eteduntis aba

Expanded text:
sua, plangentes, et jejunantes, usque ad vesperam secundum legem, sua, plangentes, et jejunantes, usque ad vesperam secundum legem, et ait David ad nuntium. « Quare non timuisti mittere manum tuam in christum Domini: os tuum locutum est contra te. » Et jubente David, unus de pueris ejus occidit eum. tum, sicut scriptum est in libro Justorum. Hic liber non habetur, sicut nec plurimi, quorum fit mentio in Veteri Testamento, quos combustos credimus a Ba
Abbreviated transcription (Latin):
it olescens fugiens de p̃lio uenit ad ad insichelech
ao orauit. C umq indicass ei ppłm uictum ⁊ saul
cit filiis sius mortuum. ait dõ. Sñ scis qr morecus
est saul ⁊ ionathas. filius eiꝰ. Qui respondit. uidi
saul incunbentem suꝑ hastam suiam et hostes appĩ¬
quabant ei. Cũꝙ quesiss qtus nam eẽm. ⁊ dixissẽ
a malechites sum. ait interfictas me qi pro selitus es
ne occiciant me incircumcis ⁊ occioi eum ꝗtu ui¬
uere non poterat. et tuli diadema. quod erat .i. ꝙ.
ex solebat. incapite eiꝰ et armillã de brachio eiꝰ. et
attuli. ad ce dñm meum.s Aiunt hebrei. hũc fuisse
flium doeth toumei. C ui pater suus. pͥquam uxti¬
eret suꝑ gladium suum. d̃ iadidit insignia regis: qͣ
custodiebat ut ferens ea ad do. redderet eum sibi.
placcabilem. N ec obruat quod pater tuus ydume¬
uo ⁊ filius a malechites dr̃. Cũ amachite sint ydu¬
mei. amalech enim fuit filius eliphat. filii esau.

Expanded text:
ns de praelio venit ad David in Siceleg, et adoravit. Cumque indicasset ei populum victum, et Saul cum filiis suis mortuum, ait David: « Unde scis quod mortuus est Saul, et Jonathas filius ejus? » Qui respondit: « Vidi Saul incumbentem super hastam suam, et hostes appropiabant ei. » Cumque quaesisset quisnam essem, et dixissem: « Amalecites sum, » ait: « Interfice me, quia proselytus es; ne occidant me incircumcisi. Et occidi eum, quia vivere non poterat, et tuli diadema, quod erat, » id est quod esse solebat, « in capite ejus, et armillam de brachio ejus, et attuli ad te dominum meum . Aiunt Hebraei hunc fuisse filium Doeg Idumaei, cui pater suus, prius quam irrueret super gladium suum, tradidit insignia regis, quae custodiebat, ut ferens ea ad David redderet eum sibi placabilem. Nec obviat quod pater Idumaeus filius Amalecites dicitur, cum Amalecitae sint Idumaei. Amalec enim fuit filius Eliphas filii Esau, e
Abbreviated transcription (Latin):
ait. heu filia mea ddecepistime. ⁊ decepta est. Aꝑiuos
meũ cõttare corã dño filia tierd̃ non ddolens. in hoc casu
lum pra̾ m ut duob mensib circueam montes et plã¬
gam uitguntatẽ meã. cũ sodalibꝰ meis. ⁊ ait pater
uade. ⁊ expletis duob mensib rectiit ad patrem sutĩ
et feci ei sicut nouerat ex uide mos incubuit inisrł. ut
annuatĩ cõueniant filie istł ⁊ plangant filiã iepte. tuii¬
legicimum nec deo cart̃. Q uod si cauẽ obutũ ei habui¬
sset. in molass eũ dño: E uit gͦ in uoluendo stultus et in
tes eũ familiari consiliosp̃s dñi. d̃icũt eũ hoc fecisse
¶dunc uenientes adeum effrate dixerenit. S ut cõ tẽ¬
sisti nos uocare ad pugnã : Incendemus domum
cuam. Qui ait. uocaui uos ⁊ uenire nolitistis ⁊ uo
catis uiris galaad pugnauit contra effratm. Dc¬
cupauerunt galaadite uada iordaras. Cũque
craus eum ut ꝑmitenter eũ transire dicebant ei
nou quid effeates est. Quodicente non sum iunterro¬

Expanded text:
ait: « Heu! filia, decepisti me, et decepta es. Aperui os meum Domino contra te. » Filia vero non dolens in hoc casu lum praesta mihi ut duobus mensibus circumeam montes, et plangam virginitatem meam cum sodalibus meis. Et ait pater: Vade. Et expletis duobus mensibus rediit ad patrem suum, et fecit ei sicut voverat. » Exinde mos increbuit in Israel ut annuatilegitimum, nec Deo charum. Quid si canem obvium habuisset, immolasset eum Domino? Fuit ergo in vovendo stultus, in sotes eum, familiari consilio Spiritus sancti dicunt eum hoc fecisse. Tunc venientes ad eum Ephraitae dixerunt: « Cur contempsisti nos vocare ad pugnam? Incendemus domum tuam. Qui ait: Vocavi vos, et venire noluistis . » Et vocatis viris Galaad pugnavit contra Ephraim. Occupaverunt autem Galaaditae vada Jordanis. Cumque crans, ut permitterent eum transire, dicebant ei: « Nunquid Ephrataeus es? Quo dicente: Non sum, interro
Abbreviated transcription (Latin):
iamin. Ꝙiti afflicti clamauerũt. ad dnm̃. Nuiꝰ cure cũ
respondisset eis ire ⁊ inuocate deos quos elegistio ꝓie¬
ceriit omnia idola de sinib suis: ⁊ doluit dñs st̃
miserias eoꝵ. C ongregati sunt filii istł in masaphat
cõtra amonitas. qui finperãt tentoria sua ingalaad.
f᷑ tuc eo tp̃i iepte galaadites uit forcissimus pug¬
nator s filius m̾etricis. hic habuit uxorẽ de galaao
de qua suscepit filios. Quti cũ ad oleuissẽt. eiecei̾t

Expanded text:
im. Qui afflicti clamaverunt ad Dominum. Qui cum dure respondisset eis: « Ite invocate deos, quos elegistis, » projecerunt omnia idola de finibus suis, et doluit Dominus super miserias eorum. Congregatique sunt Filii Israel in Maspha contra Ammonitas, qui fixerant tentoria in Galaad. « Fuit eo tempore Jephthe Galaadites vir fortissimus pugnator ; » sed filius meretricis; habuit uxorem Galaad, de qua suscepit filios. Qui cum adolevissent e
Abbreviated transcription (Latin):
castor.: ⁊ pollux. capta matre thesei. eo ꝑegre profecto
Philisteus scribit. actitib chiriis. zro ⁊ cartagine. car¬
caginẽ conditam.C armentis this nimpha. lacinas
um ⁊ tradidit eos dñs in manus philistim ⁊ amon et
afflicti sunt uehementer. x uiii. anius om̃s qui habi¬
tabant transiordanem interra amorrei. Amonite qͦ¬

Expanded text:
ejus Castor, et Pollux, capta matre Thesei, eo peregre profecto. Phylistus scribit a civibus Tyriis Zoro et Carthagine Carthaginem conditam. Carmentis nympha litteras um, et tradidit eos Dominus in manus Philisthiim et Ammon . Et afflicti sunt vehementer octodecim annis, omnes qui habitabant trans Jordanem in terra Amorrhaei. Ammonitae q
Abbreviated transcription (Latin):
ierobo. nõ caren adeo quantũ patres eiꝰ.ł helizeus
autẽ egrotauit. ⁊ descendit ad eũ ioas rex istł. ⁊ fles
dicebat. pater mi. Currus isrł ⁊ auriga eiꝰ. Et att
heli. asfer aicũ ⁊ sagiitas. ⁊ pone manũ tuam suꝑ
archum. Quo facto suꝑ posuit manus suas ma

Expanded text:
Jeroboam, non tamen adeo quantum patres ejus. Elisaeus autem aegrotabat, et descendit ad eum Joas rex Israel, et flens dicebat: « Pater mi, currus Israel, et auriga ejus. Et ait Elisaeus: Affer arcum, et sagittas, et pone manum tuam super arcum. » Quo
Abbreviated transcription (Latin):
da filiam tuam filio meo urorẽ. ⁊ indignantes bestie sal¬
cus. conculcauerunt carduuin eleuat te cor caĩiit̃ prouic¬
roria. Cur prouocas malũ. ut cadas. tu ⁊ uidas cecum:
et uon ad quiescente. amasia. congressi sunt. uta beth¬
samiches ⁊ fugit uidas corã istł ⁊ ligatus ⁊ amasias.
gentum et uasa que inuenta sunt in domo dñi. et inthesauris
regis et obsides et rediit insamariam et facta ẽ contra ama¬
siam coniuratio inilirłm. acisle fugit in lachis. et mifercinit
et retulerunt illum in ihrim. ⁊ sepultus ẽ incuntate dło. ũu¬

Expanded text:
Da filiam tuam filio meo in uxorem. Et indignantes bestiae salDa filiam tuam filio meo in uxorem. Et indignantes bestiae saltus conculcaverunt carduum. Elevat te cor tuum pro victoria. Cur provocas malum, ut cadas tu, et Judas tecum. » Et non acquiescente Amasia, congressi sunt juxta Bethsames, et fugit Judas coram Israel, et ligatus est Amasias, argentum, et vasa, quae inventa sunt in domo Domini, et in thesauris regis, et obsides, et rediit in Samariam. Et facta est contra Amasiam conjuratio in Jerusalem. At ille fugit in Lachis, et miserunt retulerunt illum in
Abbreviated transcription (Latin):
cantũ. ꝙ excelsa non abstulit. sub audieitum ẽ uteiq
eoꝵ. Non emim ioas excelsa abstclit. sic uidecur liccera so¬
nare et interfecit sercios qui incerfecerant pacrem tulim
non cam̃ filios eoꝵ. ꝓpt̾ legẽ moisi que dicit. Non morient᷑
patres pro filiis nec filii patrib Collegit autẽ excercttuũ ⁊¬
ut amalechites. ⁊ yduineos expugnaret. ⁊ conduxit are
cu suasit ei ppħa. ut dimicteret isrłitas qr idola ferebant
et deus daret ei itictoriã. Et ad quieuit lic grauiter fer¬
et uocauit eã irechiel. quod sonat auxiliũ diũ. osephus
deos quos tulerat deamalech pꝰea adorauit q audiuie
eos dantes responsa. ideo ꝑisse amalech. qr uegligences
fuerant incultu eoꝵ pro quo talipena ꝑcussus est latus
enim insuꝑbiam. scripsit ad ioas regẽ iscł. Serium. sic̃
patres cuti seriuerunt do. ⁊ salomoni. alioquin ueni.
l uideamꝰ nos. qͣi. diceret pugnemus ⁊ rescripsit ei ioco
inegnimnate. C arduus libani misit ad cedrum cdicens.

Expanded text:
tantum quod excelsa non abeorum . Nec enim Joas excelsa abstulit, sicut videtur littera sonare. Et interfecit servos, qui interfecerant patrem suum, non tamen filios eorum, propter legem Moysi, quae dicit: Non morientur patres pro filiis, neque filii pro patribus . Collegit autem exercitum, ut Amalecitas, et Idumaeos expugnaret, et conduxit a reum esset in procinctu suasit ei propheta, ut dimitteret Israelitas, quia idola ferebant, et Deus daret ei victoriam. Et acquievit, licet graviter ferEt vocavit eam Jectehel, quod sonat auxilium Dei. Josephus deos quos tulerat de Amalec postea adoravit, quia audivit eos dantes responsa, ideo perisse Amalec, quia negligentes fuerant in cultu eorum. Pro quo tali poena percussus est. Elatus enim in superbia scripsit ad Joas regem Israel: Servi mihi, sicut patres tui servierunt David et Salomoni. Alioquin: « Veni, et videamus nos. » Quasi diceret: Pugnemus. Et rescripsit ei Joas in aenigmate: « Carduus Libani misit ad cedrum, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tã. et iocit ⁊ ait heli sagata dĩ est contra siriam et ꝑcuties par¬
tẽ sirie que ẽ mnaffech cdonec consumas eam. ⁊ sublato arcu cũ
es totidẽ ꝑcussisses siriam. nunc autẽ tribus uicib ꝑcuties
sepelientes hominẽ uidentes latrandos ⁊ crmentes pibuece¬
runt cadauer insepulcro heli. Quod cum tetigisset hossa
heli ieuirit homo. Iosephꝰ taien dicit lationes proiecisse
in heli sepulcrũ. inortuũ quẽ ip̃i uidebantur iuterfecisse
¶Morcuus ẽ autẽ azael rex sine ⁊ regnaute pm eo filius eiꝰ
benadab. cũ quo dunicaiit ioas rex isrł tribus congressioni¬

Expanded text:
t. Et ait Elisaeus: Sagitta Domini est contra Syriam; et percuties partem Syriae, quae est in Aphec, donec consumas eam. » Et sublato arcu cum es, toties percussisses Syriam; nunc autem tribus vicibus percutisepelientes hominem viderunt latrunculos, et timentes projecerunt cadaver in sepulcro Elisaei. Quod cum tetigisset ossa Elisaei, revixit homo. » Josephus tamen dicit latrones projecisse in Elisaei sepulcrum mortuum, quem ipsi videbantur interfecisse. « Mortuus est autem Hazael rex Syriae, et regnavit pro eo filius ejus Benadad. » Cum quo dimicavit Joas rex Isr
Abbreviated transcription (Latin):
tractabant. Nec fiebat expecuma illa uas. aliquob in
domo diũ. nͥ de eo quod residitũ erat sacratectis. ut le¬
gitur sa inꝑalipomenon. ⁊ mortuus ÷ ioiada sacerdos
et sepultus incuutate do. eo quod gen̾i do. reparautt
imꝑim. & o mortuo ioas legatis dei declinauit. cuiꝰ
exemplo. eciã optimates uiciati sunt. Quẽ cur argue¬
ret zachanias filiꝰ ioiade fecit eũ obru lapidib inter
templũ et altare. Oxrunc ut dicit epiphanius non
accepit ppłs intemplo responsum manifeste sicut priꝰ
nec ⁊ dabir nec exephoth. Rex autem non multo post
penas exsoluit. ẜ Azael enim rex sirie cum expugnass
gech ascendit in irłm. Ioas ueromisit ei thesauros domꝰ
dñ̃. et domus regie non cde absconditis cumuloꝵ ⁊ rece¬
ssit abeo. Cũq cucurriss ioas langorẽ pessimum eo
quod duinos. honores sibi uolebat ipendi. ut dic̃t
hebrei duo serui eiꝰ ꝑcusserunt eũ. ⁊ mortuus est et

Expanded text:
tractabant . » Nec fiebat ex pecunia illa vas aliquod in tractabant . » Nec fiebat ex pecunia illa vas aliquod in domo Domini, nisi de eo quod erat residuum sartatectis, ut legitur in Paralipest in civitate David, eo quod generi David reparavit imperium. Eo mortuo Joas a legitimis Dei declinavit, cujus exemplo etiam optimates vitiati sunt. Quem cum argueret Zacharias, filius Joiadae, fecit eum lapidibus obrui inter templum et altare . Ex tunc ut dicit Epiphanius non accepit populus in templo responsum manifeste, sicut prius, nec ex dabir, nec ex ephod; rex autem non multo post poenas exsolvit. Azael enim rex Syriae, cum expugnasset Geth, ascendit in Jerusalem . Joas vero misit ei thesauros domus Domini, et domus regiae, non de absconditis tumulorum, et recessit ab eo. Cumque incurrisset Joas languorem pessimum, eo quod divinos honores sibi volebat impendi, ut dicunt Hebraei, « duo servi ejus percusserunt eum, et mortuus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
Rant autem indomo diũi raine non solum
pro uecustate ⁊ negligentia s ĩ que secerat
athalia. ⁊ de sc̃ĩficatis pauuerat domum baab pre¬
cepit i᷑. q ioas sacerdotib ut iustaurarent sacra tec¬
ia domus tecipientis oblationes p̾tereuticiũ. et q̃
osferebantur prop̾cio amme . .i. que dabant iti.
ad p̾lium numerati. oblatio enĩ pro delicto ⁊ pro
pecc̃o: sacerdotũ erat. Que cũ suscepissent sacer
sacerdotes ultia acciꝑe pertiniam. Iosepħꝰ tamen dicit ut ꝑ
omnẽ regionẽ. sumerent sacerdotes. pro capite: sicli. Quod
uidens ioiada ppło non plac̾e cessauit. ⁊ obhoc non fuerunt
instaunte. ruine. G̃unc ioiada fecit gazbphilacium mu¬
nitum. aꝑto de suꝑ foramine et posuit illud ab dexterã
ingredientium domum non longe ab altari. Cumq a¬
ppareret plurima pecunia ingazophilatio scriba regis.
et pontifex effundebant eã. et cdabant his qui pre erãt
cementariis domus dnĩ. et non fiebat cũ eis ro s infide

Expanded text:
rant autem in domo Domini ruinae, non solum pro vetustate et negligentia, sed etiam quas fecerat Athalia, et de sanctificatis paraverat domum Baal. Praecepit itaque Joas sacerdotibus, ut instaurarent sartatecta domus recipientes oblationes praetereuntium, et quae offerebantur pro pretio animae, id est quae dabant ituri ad praelium numerati . Oblatio enim pro delicto, et pro peccato sacerdotum erat; quae cum suscepissent sacerdsacerdotes ultra accipere pecuniam. Josephus tamen dicit, quod per omnem regionem sumerent sacerdotes pro capite dimidium sicli. Quod videns Joiada populo non placere, cessavit, et ob hoc non fuerunt instauratae ruinae. Tunc Joiada fecit gazophylacium munitum aperto desuper foramine, et posuit illud ad dexteram ingredientium domum non longe ab altari. « Cumque appareret plurima pecunia in gazophylacio, scriba regis et pontifex effundebant eam, et dabant his qui praeerant caementariis domus Domini. Et non fiebat cum eis ratio, sed in fide
Abbreviated transcription (Latin):
clangentib tubis muri funditus cormerunt: ⁊ al¬
cendit quisq ꝑ locum. qui contra se erat. ⁊ inter¬
fecercint omne uiuens inea. ⁊ cõbusserunt eã. ⁊ omine̾.
suꝑ lectilẽ in ea. intitulum dño sempiternum. R adb
uero. honoratã mun̾̃ib cũ omni domo sua receperũt
inisrł inꝑpetitum. Qm̾ procedente tẽpore duxit sal¬
mon inuxorẽ pͥnceps. uitribu. iuda. tu̾c inp̾catus ẽ¬
i osue dicens. Maledictus qui re hedificauerit iericho.
In pͥmogenito suo fundamenta ip̃iꝰ iaciat: ⁊ innoui¬
ssimo liberoꝵ ponat portas eiꝰ quod inplecũ est.
at post: liquebio.. de lapidacõe achor
culit ist de anathemathe. clauidem. s. cocci¬
uilos argenti. regłamq aureã. uel lingłam.l. si¬

Expanded text:
cinis, « muri funditus corruerunt. Et ascendit quisque per locum, qui contra se erat, et interfecerunt omne vivens in ea et combusserunt eam, et omnem supellectilem in ea in tumulum Domino sempiternum. » Rahab vero honoratam muneribus, cum omni domo sua, receperunt in Israel in perpetuum. Quam procedente tempore duxit Salmon in uxorem princeps in tribu Juda. Tunc imprecatus est Josue dicens: « Maledictus, qui reaedificaverit Jericho in primogenito suo fundamenta illius jaciat, et in novissimo liberorum ponat pohar tulit aliquid de anathemate , chlamidem scilicet coccisiclos argenti, regulamque auream, vel ligulam
Abbreviated transcription (Latin):
obrui possent cetera que lapides non sencirene. ig¬
ne cremanda. E ũ radie augustus tamen iosue
farisse. hec quedã consideratione aut enĩ penituit
achor.⁊ sic dignꝰ non erat igne gehennah. ⁊ sic no¬
luit illum urere quidignꝰ tgne nonerat uel finon pe

Expanded text:
obrui possent, caetera, quae lapides non sentirent, igobrui possent, caetera, quae lapides non sentirent, igne cremanda. Tradit tamen Augustinus Josue fecisse hoc quadam consideratione. Aut enim poenituit Achor, et sic dignus non erat igne gehennali, et sic illum noluit urere, qui dignus igne non erat. Vel si non p
Abbreviated transcription (Latin):
duci ⁊ liquefactum ẽ cor ppłi uerebantur enim necimor
qui miserat. chananeos. transiret etiã audaciam. ao¬
te nec ero cum eo donec mundetur: applica cras ppłm
dote: ⁊ fac sortẽ ꝑtrib familias ⁊ domos ⁊ capira. i
quẽcũq soes inuenerit. cõburetut igni cũ omin
substantia sua. Quo facto inuenit sors tribiu
uide. de inde familiã ĩare taitoẽ domt̃ carini ad
ultimum capud achor. ⁊ dixit iosue. filii dagloriã
deo. consitendo. quod feceris. Qtio confesso missi
sunt nuncti ad rentoriũ eiꝰ qui p̾farã pecunam¬
suꝑlectila D uxit eum inuallem proscindam lapida¬
illtus erant igne consumpra sunt. feceruntq suꝑ
eum aceruum lapideũ quiꝑman usq inp̃sentẽ
diem. Uocatũq ẽ nomeu loci illius uallis achor.
¶Nec putandũ ẽ ppłm neglexisse manaatum ddm̃
quo p̃ceꝑat eum conburendum. Namitisacra scti¬
ptura ignis prouehementi pena accipi solet ut ibi
de fornace ferrea egipti. EPutant tamenhebrei

Expanded text:
duti: et liquefactum est cor populi. Verebantur enim ne timor eorum, qui invaserat Chananaeos transiret in audaciam, adte, nec ero cum eo, donec mundetur. Applica cras populum ad te, et fac sortem per tribus, et familias, et domus, et capita. Et quemcunque sors invenerit comburetur igni cum omni substantia sua. » Quo facto invenit sors tribum Judae, deinde familiam Zare, tandem domum Charmi, ad ultimum caput Achor, et dixit ei Josue: « Fili, da gloriam Deo, confitendo quid feceris. » Quo confesso, missi sunt nuntii ad tentorium ejus, qui praefatam pecunjumentis, duxit eum in vallem profundam, lapidaillius erant igne consumpta sunt: « Feceruntque super eum acervum lapidum qui permanet, usque in praesentem diem. Vocatumque est nomen loci illius vallis Achor. » Nec putandum est populum neglexisse mandatum Domini, quo praeceperat eum comburendum. Nam in sacra Scriptura ignis pro vehementi poena accipi solet, ut ibi de fornace ferrea Aegypti , putant tamen Hebraei
Abbreviated transcription (Latin):
ne gentium. ad p̾sentiam domini ꝑ angłm scĩficatuis
est. P Porro ꝑnuditatẽ pedum in huiꝰ mochi. locis sc̃
et inpenitentib. potest notari in nocentia que talib
congaut. Cam enu habuetrnt primi parentes iutoi.
Pdilucło autẽ iuxca consilium angħ. ii. sacerdotes.
UII. buccims. clangebant ante archam omns ar

Expanded text:
ni per angelum sanctificatus est. Porro per nuditatem pedum in hujusmodi locis sanctis, et in poenitentibus, potest notari innocentia, quae talibus congruit. Eam enim habuerunt primi parentes nudi. Diluculo autem, juxta consilium angeli, septem sacerdotes, septem buccinis clangebant ante arcam, omnisque
Abbreviated transcription (Latin):
sii annos deficisse. de circuncisione in galgalis
cultris lapideis. ramen hebreus. habet noua¬
cłis acutis nec intelligendum ÷ quod idẽ homo
cisus accolłetur nubes. ⁊ necesse. habererit pto¬
gredi. ⁊ sic ꝑrelitarentur parcicili. Eacta autẽ
ab eis seruuitus egipti.⁊ labor deserti. quod ꝙn¬
gruit scdm aliã nomuns inceppretationẽ. Int̾¬
pretatur enĩ galgala liberras. Pormo mansit ppłs
in castroꝵ loco dũ sanaretur. ⁊ fecerant phase
xiiii. stie ad uesꝑm in campefrib ierico qupod
non dum nͥ bis factũ erat primo infinibus en¬
gipti. circa ramasse. Scdo ad radicẽ montis
sina scdo anto egressionis. ⁊ tunc intermisst̃i
fuerat cũ circu̾cisione. usq ad t̾ratu promissio¬
ns ⁊ comederunt de fractib t̾re. die alteros¬
die alcero azimos panes. ⁊ polentã eidẽ anni
ẜ st aut̾ polenta. grana costa. ⁊ manibtu con¬
fuicata ad modã gram pisso tonsi. ⁊ qt̾ polenta
qiͣ pilenta .E. Quibeĩ timea tradrint polentã

Expanded text:
 CAP. IV. De circumcisione in Galgalis.cultris lapideis , » tamen Hebraeus habet « novaculis acutis, » nec intelligendum est quod idem homo cisis attolleretur nubes, et necesse haberent progredi, et sic periclitarentur parvuli. Facta autem ablatum, servitus Aegypti, et labor deserti, quod congruit, secundum aliam nominis interpretationem. Interpretatur enim Galgala libertas. Porro mansit populus in castrorum loco donec sanaretur, et fecerunt Phaseima die ad vesperam in campestribus Jericho, quod nondum nisi bis factum fuerat: primo in finibus Aegypti circa Ramasse; secundo ad radicem montis Sina, secundo anno egressionis. Ex tunc intermissum fuerat, cum circumcisione, usque ad terram promissionis. « Et comederunt de fructibus terrae die altero azymos panes, et polentam ejusdem anni. » Est autem polenta grana tosta, et manibus confricata ad modum grani pilo tusi. Et dicitur polenta, quasi polrenta. Quidam tamen tradunt polentam
Abbreviated transcription (Latin):
anulum ꝙ abamam recipi iusserat. hest autẽ constituit mandoche
suꝑ domũ suam. Que ttenĩ flems ꝓcidit adpeies regis. supplicams
gis sigillatas. a pͥncipes proitinciantĩ. ne occidẽntur itidei. ĩmo
illos qͥ ꝑati eunt adoccisionẽ iucteoꝵ intersiaent iũei ⁊ manꝰ
pͥncipũ ẽt cũ es. Et factũ ẽ nom̃ uideoꝵ celebre ita ut plures

Expanded text:
stituit Mardochaeum super domum suam. Quae iterum flens procidit ad pedes ejus, supplicans, gis sigillatas ad principes provinciarum, ne occiderentur Judaei, imo illos qui parati erant ad occisionem Judaeorum, interficerent Judaei, et manus principum esset cum eis. Et factum est nomen Judaeorum celebre, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
m̃io ꝙ̃. ⁊ habitare mea ipłm dei inafflictione nã ꝑdies sꝰ¬
stinebãt. inpetũ hostiũ. ⁊ noctib intrabant latrundi. et
et cibũ desiderabilẽ. non comedit nocte ⁊ die cdamans ad
a nm̃. S ũꝙ staret inmensa: ⁊ leuaret uinũ regi. apparuit
qi langͥdus. ante eũ ⁊ ait rex. Quare tristis es. quod ue
cri patrũ meoꝵ ddesentaẽ. Si bonũ tibi uidetur mitte me
⁊ rredificabo eã. Et ait regina que sedebat iuxta regẽ. qͣn
reu̾teris: Et cõsticuit ei tẽpꝰ tea̾tendi. Neo fuit ħ regina
hester ut quidã tradicderãt. Nec indieb esct̾re. historia
illa occurrunt. Nõ enĩ esdras inuolumine suo filuiss
Et dedit rex neeie. epłam ab pͥncipes transfflumen in
qua mandauerat de honore exibendo neemie tanquã
ctuq. ⁊ segato misso. alatẽ eiꝰ. eo d̾e inpenoiis urbis ree¬
dificarbe ⁊ mist cũ eos pͥncips militũ ⁊ eqͥtes ⁊ cransitũ
faciens ꝑ babilomã multos defiliis captnutatis secum

Expanded text:
muris, et habitare in ea populum Dei in afflictione. Nam per dies sustinebant hostium impetus, et noctibus intrabant latrunculi, et et cibum desiderabilem non gustavit, nocte et die clamans ad Dominum. Cumque staret in mensa, et levaret vinum regi, apparuit quasi languidus ante eum . Et ait rex: « Quare tristis es, quodve mcri patrum meorum deserta est. Si bonum tibi videtur mitte me, et reaedificabo eam. » Et ait regina, quae sedebat juxta regem: « Quando reverteris? Et constituit ei tempus revertendi. Nec fuit haec regina Esther, ut quidam tradiderunt: Nec in diebus Esdrae historia illa occurrit. Non enim Esdras in volumine suo siluisset. Et dedit rex Nehemiae epistolam ad principes trans flumen. In qua mandaverat de honore exhibendo Nehemiae tanquam duci, et legato misso a latere ejus, et impendiis urbis reaedificandae. Et misit cum eo principes militum, et equites, et transitum faciens per Babyloniam, multos de filiis captivitatis secum
Abbreviated transcription (Latin):
um. cꝰ sioc uiuimꝰ. cõsortem regni hester. cũ omni gente sua
noius machinationib expeciit ad mortẽ. cogitars ut illis in¬
terfectis nr̃e inscdiaretur solitudiui ⁊ regnũ ꝑsarũ transfenet
in macedonas. Nos uer mitu dĩ iniuentis. cͥ beuesiciopatrib
nr̃s regnũ traditũ ẽ. ⁊ usq hodie custoditũ. iudeos absolui¬
mus. ⁊ hostes eoꝵ intersiq tubemus. Igatir . iii xͣ die men

Expanded text:
 vivimus, et consortem regni Esther cum omni gente sua, novis machinationibus expetiit ad mortem, cogitans ut illis interfectis, nostrae insidiaretur solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedones. Nos vero nutu Dei viventis, cujus beneficio patribus nostris regnum traditum est, et usque hodie custoditum, Judaeos absolvimus, et hostes eorum interfici jubem
Abbreviated transcription (Latin):
amam ⁊ quo cdie ⁊ quo mense: gens iudeoꝵ deberet int̃
tuo. dissimił cete. noius utẽs. logib insuꝑ ⁊ regis scita cõ¬
rempnens. E xpedis tibi. ut non molescat. dec̾ne gͦ. ne
quod tibi plas. d̃ũc scripsit amam ex noĩe regis. litems a¬
nulo reg̃ designatas inos̃ ꝓuincias ut occtoerentur uide
a paruulo. usq ad senẽ ⁊ bona eoꝑ amꝑentur. G̃eitia xͣ.¬

Expanded text:
Aman, quo die, et quo mense genAman, quo die, et quo mense gentuo dissimilis caeteris, novis utens legibus, insuper et regis scita contemnens. Expedit tibi, ut non insolescat, decerne ergo uquod tibi placet. Tunc scripsit Aman ex nomine regis litteras annulo regis designatas in omnes provincias, ut occiderentur Judaei a parvulo usque ad senem, et bona eorum diriperentur tertio
Abbreviated transcription (Latin):
sores requiem uiumũso regno ꝑ tempus nupciatim. Mardoche¬
us autẽ qui srequentiꝰ morabatur in babilonia. unde ⁊ adducta
fueuit hester transtulit se insusis. Eotp̃r irati sunt duo eunu¬
chi ianitores ⁊ machinabantur ut intersioe̾at eum qi nonlatu¬
it mardocheũ et incdicaũ hester ⁊ illa ex noĩe mardochei de¬
tulit adregẽ. Quesitũq ẽ ⁊ inuentum ⁊ appensi sunt ipa¬
tibulo. Et traditũ ẽ arã rege in annalib inquib reges accidẽ¬
tiam tẽporis sui iedigebat. L ost ħ assuerꝰ exaltauit amam
a malechitẽ. qui erit extirpe agag. quẽ samuel trucdanit
et adorabãt eũ seruiregis p̃ter mamlocheũ. qui ꝓpt̾ patͥas
leges corã eo genu non flectebat. Q uod atcendeno amam
genua. hic autẽ seraus dedignatur ⁊ disposuit ꝑde iudcos
qui erant inregno assueri ueti motus odio qr iuctei deleu̾ãt
a malechitas. duocdecimo itaq anno regni assuen. mense
pͥmo. missa ẽ sors inuieã. que hebraice ar pbur aram

Expanded text:
sores, requiem in universo regno per tempus nuptiarum. Mardochaeus autem, qui frequentius morabatur in Babylonia unde et adducta fuerat Esther, transtulit se in Susis. Eo tempore irati sunt regis duo eunuchi janitores, et machinabantur ut occiderent regem. Quod non latuit Mardochaeum, et indicavit Esther, et illa ex nomine Mardochaei detulit ad regem. Quaesitumque est, et inventum, et appensi sunt in patibulo. Et traditum est coram rege in annalibus, » in quibus reges accidentia temporis sui redigebant. Post haec Assuerus exaltavit Aman Amalechiten, qui erat de stirpe Agag, quem Samuel trucidavit, et adorabant eum servi regis praeter Mardochaeum, qui propter patrias leges coram eo genu non flectebat. Quod attendens Aman igenua, » hic autem servus dedignatur. Et disposuit perdere Judaeos, qui erant in regno Assueri veteri motus odio, quia Judaei deleverant Amalechitas. Duodecimo itaque anno regni Assueri, mense primo, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur phur, coram
Abbreviated transcription (Latin):
uestibulo oet celiciarũ. In orto erat utnea habens uiters
argenteas ⁊ paliites auteos. ⁊ botros ⁊ exuanetate gẽma¬
itm distuitos. S̾uꝑ conuuantes extensa erant tentoria
que apred appendebant. colũpnis argenteis ⁊ marmore¬
is eburneis cucł̃ inserta fuinib bissims atq purpure¬
i. lectuli quoq aurei ⁊ argentei c̃ispositi erant suꝑ pa¬
tumentũ. simnaragio ⁊ phatio stratũ lapide. bibebat
autẽ os̃ in auters pocłis unũ p̾cipiũ. et habiatoans
nec erat qui nolentes cog̾e̾t. adbibenot̃. licet id moris
ȩẽt tapud ꝑsas. Sasti quoq regina fectt conuuũ fe¬
minarũ inpalatõ regis. die autẽ. ẜii. sũ rex incaluisset
mero p̾cepit .xii. eumichis uo introduc̾ent reginã in
iecore suo. ut offendẽt omnib pulcritudinẽ eiꝰ que ab
inꝑiũ regis uenire contempsit. et uatꝰ rex questuit axii.¬

Expanded text:
ea habens vites argenteas, et palmites aureos et botros ex varietate gemmarum distinctos. Super convivantes extensa erant tentoria, quae appendebantur columnis argenteis, et marmoreis, eburneis circulis inserta, funibus byssinis atque purpureis. Lectuli quoque aurei, et argentei dispositi erant super pavimentum smaragdino et pario stratum lapide. Bibebant autem omnes in aureis poculis vinum praecipuum, et abundans, nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, licet id moris esset apud Persas. Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio regis. Die autem septimo cum rex incaluisset mero praecepit septem eunuchis, ut introducerent reginam in decore suo, ut ostenderet omnibus pulchritudinem illius. Quae ad imperium regis venire contempsit. Et iratus rex quaesivit a
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. Et ecce dtuo drachones ꝑcri funt cõtra se inp̃liũ. ad quoꝵ
clamorẽ nationes ercttate sunt. ut pugnarent. contra regẽ iusto¬
rũ. ⁊ fuit dies illa tenebrarĩ. ⁊ discrimims ⁊ cõturbata gens
uistoꝵ ciamaiit ad cdam̃. Et ecce fons paruuulus creait influ¬
men maximũ ⁊ octa ẽ lux magna ⁊ humiles exaltati sunt
et deuorauerũt inclitos. ⁊ Porro insctła epła quã scripsit ꝓ
uiddess. excusauit se rex inhũc modũ. Ne putetis si anisa ui¬
bemꝰ ex aĩ leuttate: uenire s puodiu̾sitate ntp̃ꝵ serre sententiã

Expanded text:
terram. Et ecce duo dracones parati contra se in praelium, ad quorum clamorem nationes excitatae sunt, ut pugnarent contra regem justorum, et fuit dies illa tenebrarum et discriminis. Et conturbata gens justorum clamavit ad Dominum, et ecce fons parvus crevit in flumen maximum, et orta est lux magna, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. » Porro in secunda epistola quam scripsit pro Judaeis excusavit se rex in hunc modum: « Ne putetis si diversa jubemus ex animi levitate venire, sed pro necessitate temporum ferre senten
Abbreviated transcription (Latin):
am. Que surgens ⁊ accedens ocłata ẽ sumttatẽ uiege. et ait.
Obsecio ut uennas ad me hodie ⁊ amam tecũ ad conuuium
et suigens uenit adeã ⁊ fouens eã grenio. consolabatur d̃icẽs.
Noli tim̾e. ꝓsubditis. lex dlata ẽ. cuuero mͥ c̃regnas. Uenerĩt¬
q ambo ad cõuutũ tegine. C ũ rex bibiss ħ abundant᷑. ait

Expanded text:
am. Quae consurgens, et accedens, osculata est summitatem virgae, et ait am. Quae consurgens, et accedens, osculata est summitatem virgae, et ait Obsecro ut venias ad me hodie, et Aman tecum ad convivium. Et surgens venit ad eam. Et fovens eam gremio, consolabatur dicens: Noli timere; pro subditis lex data est, tu vero mihi conregnas. Veneruntque ambo ad convivium reginae. Cumque bibisset abundanter, a