comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uere fecit. qui simul omĩa exnichilo creauit: Mirabilius
nãq est celũ acterrã exnullis existentibus condidisse. quam
ipsũ hominẽ exterra reparare. Sed cinis ad tenditur.
& incarnẽ redire posse desperatur: & diuinȩ operationis uirtꝰ.
comprehendi quasi exratione quaeritur. Qua scilicet haec
id circo insuis cogitationibus dicunt: quia cis cotidiana di
miracula. ex assiduitate uiluerunt. Nam ecce in uno grano
paruissimi seminis. latet tota quae nascitura . ẽ. arboris moles.
Constituamus ante oculos. cuius libet arboris miram mag¬
nitudinem. Cogitemus unde oriundo coepit. quae ad tantã
molem crescendõ peruenit. Inuenimus ꝓculdubio eius
originẽ: paruissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo
paruo grano seminis latet fortitudo ligni. asperitas corticis.
saporis odorisq magnitudo. ubertas fructuum: uiriditas
foliorum. Contractatũ namq seminis granũ. non ẽ ualidũ.

Expanded text:
vere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius vere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, inveniemus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo seminis grano latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum,
Abbreviated transcription (Latin):
noxius formidaret. Etquis ego. autquid ego: Nimirũ
non longe post futurꝰ post hominẽ uermis. atq post uer¬
mem puluis. Si ergo tanta cura pertimescitur udicium
pulueris. qua intentione cogitandũ est qua formidine
praeuidendũ. tantae iudicium maiestatis: Sed quia suns
non nulli qui deresurrectione carnis incertisunt. & tunc recꝰ¬
huis docemus si etiam cordiũ ur̃orũ questionib occultis oc¬
currimus: pauca nobis de ipsa resurrectionis fide. loquenda
sunt. Multi & enĩ sicut & nos aliquando fuimus. dũ carnẽ
in putredinẽ. ossaq inpuluere redigi psepulchra conspiciunt.
reparari expuluere carnem diffidunt & ossa. Sicq apud se.
quasi ratiocinantes dicunt. Iuando expuluere homo redu¬
citur. quando agitur utcinis animetur: Quibus breuiter
respondemus. quia longe minus est dõreparare quod fuit.
qua creasse quod non fuit. Aut quid inirũ si hominẽ expul¬

Expanded text:
noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus, si etiam cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimus, pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut et nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem, ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando homo ex pulvere reducitur? Quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus, quia longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pul
Abbreviated transcription (Latin):
minis sui. cũ angłis. cũ archangłis. cũ thronis & dominationib
cũ principatib & potestatibus apparebit: caclis ac terris
ardentibus. cunctis uidelicet elementis insui obsequii terro¬
re commotis. Hunc ergo tanti pauoris iudicem ante ocu¬
los ponite. hunc uenturũ timete: ut hunc cum uenerit. non
timidi sed sccuri uideatis. Iimendus ergo est. netimeatur
Ierror cius. nos adusum bonȩ operationis exerceat: metꝰ
illius. uitam nrãm a prauitate compescat. Michi fr̃s credite.
quia tanto tunc crimus securi de cius sententia: quanto
nunc. eẽ satagimus suspecti deculpa: Certe si aliquis ur̃m
cũ suo aduersario causam dicturus inmeo iudicio die crasti¬
no esset exhibendus: totã fortasse noctẽ. in somnẽ duceret
Quid sibi dici posset. quid obiectationib responderet.
secum sollita & estuanti mente uersaret: neme inueniret
asperum uehementer metueret. ne apudme appareret

Expanded text:
minis sui cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, minis sui cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite, hunc venturum timete, ut hunc cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus sententia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus, in meo judicio die crastina esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret
Abbreviated transcription (Latin):
pertimescite. hoc apuduos sollicitamente cogitate. Ecce
paschalia sollemnia agimus. sed ita uiuendũ nobis est:
ut peruenire ad aetẽrna festa mereamur: Transeunt cunc¬
ta. quȩ tẽporaliter festiua caelebrantur. Curate qui his
sollemnitatibus inter estis. ne ab aet̃na sollemnitate separe¬
mini. Quid prodest inter esse festis hominũ. side ẽe con¬
tingat festis angłorũ: Umbra uenturae sollemnitatis est.
sollemnitas praẽsens. Id circo hanc annuȩ agimus. ut ad
illam quae non est annua sed continua perducamur.
Cum haec statuto tempore geritur. ad illius desiderium
memoria nr̃a refrigeratur. Fre quentatione ergo gau¬
du temporalis. adaetna gaudia mens indarescat & strueat:
ut exueritate. lacticiae perfruatur inpatria. quod deumo
gaudii meditatur inuia. Uitam iggitur urãm fr̃s moresdi
conponite: is quimitis resurrexit exmorte. qu̾am distrie
in iudicio ueniat prȩuidete. Certe indie tremendi exa¬

Expanded text:
pertimescite, hoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce pertimescite, hoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce paschalia solemnia agimus. Sed ita videndum nobis est, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc agimus annue, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis, ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria, quod de umbra gaudii meditatur in via. Vitam igitur vestram, fratres, moresque componite. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat, praevidete. Certe in die tremendi exa
Abbreviated transcription (Latin):
a quae mõre usq ad competentẽ terminũ excarnis liqu o¬
re percurrit. Quid piordanẽ. nisi baptiratorũ forma sig¬
natur: Quia enĩ in iordane. flumine ipse auctor nrãe redẽp¬
tionis baptitari dignatus est: recto iordanis nomine corum
multitudo exprimitur: qui intra sacramentũ baptismatis
tenentur: Antiquus ergo hostis generis humani fluuiũ
absorbuit: quia abmundi origine usq ad redeptoris nr̃i¬
aduentũ. uix paucis electis euadentib: inuentrem suae
malitiae genus humanũ traxit. De quo recte dicitur
Absorbebit fluuium & non mirabitur: quia ꝓmagno
non habet. cũ infideles rapit. Sed graue est ualde quod¬
subditur. & habet fidutiã: quod influat iordanis inos eiꝰ
Quia post quã infideles quosq amundi origine rapuit.
adhuc se posse suscipere etiã fideles praesumit. Nam ore
pestiferȩ ꝑsuasionis eos cotidie deuorat: quos a confessione

Expanded text:
aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquoaquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione
Abbreviated transcription (Latin):
Amortali quippe homine. diuinitas uideri non pocuit.
m̃s. & dsm̃s. Uidendo ergo credidit. qui considerando
uerũ hominẽ: hunc dm̃ quẽ uidere non poterat exclama¬
uit. Lactificat ualde quod sequitur. beati quinonuider̃
& crediderunt. In qua nimirũ sententia. nos specialiter
signatisumus: qui cũ quẽ carne nonuidemus. mente re¬
tinemus. Nos signatisumus. sedsi fidem nr̃am operibus
sequimur . Ille & enĩ uere credit. qui exercet operando
quod credit. Quo contra de his quifidem nominetenus
retinent. paulus dicit. Confitent senosse dm̃. factis autẽ
negant. Hinc iacob ait. Fidessine operibus. mortua est
Hinc adbeatum iob: de antiquo hoste generis humani.
dñs dicit. Absorbebit fluuium & non mirabitur. & habet
fidutiã quod influat iordanis inos eius. Iuis est enĩ per
fluuiũ designatus. nisi humani generis fluxus: Quod
uidelicet gẽnus abortu usq ad finẽ defluxit: & quasi

Expanded text:
A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. meus. Videndo ergo credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ille ad fidẽ palpando reducitur: nr̃a mens omi dubitatione
post posita. infide solidatur. Sic quippe discipłm post
resurrectionẽ suã dubitare permisit. nec tamen indubi¬
tatione deseruit: sicut ante natiuitatẽ suã habere mariam
sponsum uoluit. quitamen ad eius nuptias non peruenit.
Nam ita factus est discipłs dubitans & palpans testis uerȩ
resurrectionis: sicut sponsus matris fuerat. custos integer¬
rimȩ uirginitatis. Palpauit autẽ : & exclamauit: Dñsm̃s.
&e d̃s m̃s. Dicit ei iħs. Quia uidistime. credidisti. Cumpaulꝰ¬
apostolus dicat. est enĩ fides sperandarũ substantia rerum.
argum̃tum non apparentũ: Profecto liquet. quia fides illa¬
rum rerum argumentum est. quae apparere non possunt
Iuac & enĩ ap̃parent. iam fidem non habent: sed agnitionẽ.
Dum ergo uidit thomas dumpalpauit. cur ei dicitur quia
uidistime credidisti: Sed aliud uidit. aliud credidit

Expanded text:
ille ad fideille ad fidepostposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulapostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
erat fiat. Sed quia haec breuiter ꝑ excessum diximus: ad
expositionis ordinem redeamus.
hoMas autẽ unus exduodecim quidicitur didimus.:
nonerat cũ eis quando uenit iħs. Iste unus discipulus
defuit. reuersus quod gestum est audiuit: audita credere
renuit. Uenit iterũ dñs. & noncredenti discipło lacus
palpandum praebuit. manus ostendit. & ostensa suorum
cicatrice uulnerum: infidelitatis illius uulnus sanauit
casu gestum creditis. ut electus ille discipłs cunc de ess&.
post autẽ ueniens audir&. audiens dubitaret. dubitans
pal paret. palpans crederet: Nonhoc casu: sed diuina
dispensatione gestum est. Egit namq miro modo. di¬
uina supernaq clementia: utdiscipulus dibitans dum
inmagistro suo uulnera palparet carnis. in nobis uulnera
sanaret infidelitatis. Plusenĩ nobis infidelitas chomae
adfidem: quã fides credentiũ discipłorum ꝓfuit. Suia dũ

Expanded text:
erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis quando defuit: reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulnus sanavit.casu gestum creditis ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia ut discipulus ille dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur. Curreatũ tuũ intra conscientiã abscondis:
Foras iam ꝑ confessionẽ egredere: qui apudte interius per
negationẽ lates. Ueniat itaq foras mortuus. id est culpam
confiteatur peccator. Uenientẽ autẽ foras soluant discipłi:
ut pastores aeccłae ei poenã debeant amouere quã meruit.
qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec desolucionis or¬
dinc breiiter dixerim: ut submagno moderamine pastores
aeccłae. uel soluere studeant uel ligare. Sedutrum iuste
an iniuste obliget pastor. pastoris tamen sententia gregi
timenda est: nẽ is qui sub ẽ & cũ in iuste forsitan ligatur.
ipsam obligationis suae sententiã. ex alia culꝑa mereatur.
Pastor ergõ uel absoluere indiscrete timeat: uel ligari. Is autẽ
qui submanu pastoris est: ligari timeat uel iniustt. Nec pasto¬
ris sui uidiciũ temere reprehendat. ne & si iniuste ligatus
est: exipsa tumidȩ reprehensionis superbia. culpa quȩ non

Expanded text:
diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut scriptũ est. Cumq̃ egressus esset quifuerat ligatus
institis. tunc dixit discipulis. Soluite eũ. & sinite abire
Ecce illũ discipłi iam uiuentẽ soluunt. quem magister
resuscitauerat mortuum. Sienĩ discipłi lazarũ mortuum
soluerent. foetorem magis ostenderent quam uirtutem.
Ex qua considerationẽ intuendum est. quod illos nos
debemus per pastoralem auctoritatem soluere. quos aucto¬
rem nr̃m cognoscimus persuscitantẽ grãm uiuificare. Iuae
nimirũ uiuificatio: ante operationẽ rectitudinis. in ipsa iã
cognoscitur confessione peccati. Unde huic & ipsimortuo
la zaro nequa quã dicitur reuiuisce: sedueni foras. Omĩs qͥp¬
pe peccator dũ culpã suã intra constientiã abscondit incrorsus
latet: in suis penetrabilibus occultatur. Sedmortuus uenit
foras: cũ peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro
ergo dicitur ueni foras. Acsi aperte cuilibet mortuo incupa

Expanded text:
sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa
Abbreviated transcription (Latin):
libet proximum. odio uelgrã moueatur pastor. Iudicare
autẽ digne desubditis nequeunt: qui insubditorũ causis.
sua uel õdia uel grãm secuntur. Unde rectȩ. ꝑ ꝓħam dicitur
Mortificabant animas quae non moriuntur. & uiifica¬
bant animas quae non uiuunt. Nonmorientẽ quippe
mortificat. qui iustum damnat. Et non uicturũ uiuifi¬
care nititur. quireũ de supplicio absoluere conatur
Causae ergo pensandȩ sunt. & tunc ligandi atq soluendi
nitentia secuta post culpam: ut quos omĩps ds̃ ꝑ conpunctionis
grãm usitat. illos pastor exsententia absoluat. Tunc enĩ
uera est absolutio praecedentis. cũ interni arbitriũ seqͥtur
iudicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa
significat: quae uidelicet demonstrat. quia prius mortuũ
dñs uocauit & uiuificauit dicens. lazare ueniforas: & post¬
modum is quiueniens egressus fuerat. adiscipłis est solutus

Expanded text:
mlibet proximum odio vel gratia moveatur pastor. Judicare mlibet proximum odio vel gratia moveatur pastor. Judicare autem digne de subditis nequeunt qui in subditorum causis sua vel odia vel gratiam sequuntur . Unde recte per prophetam dicitur: Mortificabant animas quae non moriuntur; et vivificabant animas quae non vivunt . Non morientem quippe mortificat, qui justum damnat. Et non victurum vivificare nititur, qui reum a supplicio absolvere conatur. 6. Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendinitentia secuta post culpam, ut quos omnipotens Deus per compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat 1556 a discipulis est solutus,
Abbreviated transcription (Latin):
obligationis. potestatẽ relaxationis accipiunt. Principa¬
tũ suꝑni uidici sorciuntur: utuice dĩ quibusdã peccata
retineant. quibusdã relaxent. Sicsic eos adõ decebat
erigi. qui tantũ ꝓ dõ consenserant humiliari . Ecce qui
districtũ dĩ iuditiũ metuunt. animarũ iudices fiunt:
&alios damnant uelliberant. qui semetipsos damnari
metuebant. Horũ ꝓfecto nunc inaeccłia ep̃i locũ tenent:
soluendi acligandi auctoritatẽ suscipiunt. quigradum
regiminis sorcuntur. Grandis honor. sed graue pondꝰ
istius est honoris. Durũ quippe est: utqui nescit tenere
moderamina uitȩ suȩ. udex uitae fiat alienae. Et plerũq
contingit: ut hunc iudicii locus teneat. cui adlocũ uita
minime concordat. Ac sȩpe agitur. ut ueldamnet inme
ritos: uel alios ipseligatos soluat. Saepe insoluendis ac
ligandis subdicis. suae uoluntatis motus. non autem
causarum merita sequitur. Unde fit: ut ipsa hac ligandi

Expanded text:
obligationis potestatem relaxationisque accipiunt. Principaobligationis potestatem relaxationisque accipiunt. Principatum superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic eos a Deo decebat erigi, quia tantum pro Deo concesserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt; et alios damnant vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Solvendi ac ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris: durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit, ut hunc judicii locum teneat, cui ad locum vitae minime concordat. Ac sritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde fit ut ipsa hac ligandi
Abbreviated transcription (Latin):
factus iam in passibilis. ꝑ afflationẽ sp̃s donum scãe unctio¬
nis emanauit. De hoc oleo. ꝑꝓpħam dicitur. Conputres¬
cu iugum a facie olei. Subiugo quippe tenebamur de¬
moniãce dominationis. seduncti sumus oleo sp̃ssc̃i. Et
quia nos gr̃a libertatis unxit: dominationis demonia cae¬
iugum putruit. paulo ad testante quiait. Ubi sp̃s dñi.
ibi libertas. Sciendum uero est: quodhi qui prius sp̃msc̃m
habuerunt. ut & ipsi in nocenter uiuerent: & in prȩdicatione
quibusdã prodessent: idcirco hunc post resurrectionem
dñi patenter acceperunt. ut ꝓdesse non paucis sed plurib
possent. Unde & in hac datione sp̃s. dicitur. Iuorum
remiseritis peccata remittuntur eis: & quorum retinue
ritis retenta sunt. Libet intueri. illi discipłi ad tanta onera
humilitatis uocati: ad quantũ culmen głae sint ꝑ ducti.
Ecce nonsolum desemetipsis securisunt: sed etiam alienae

Expanded text:
factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctiofactus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacaejugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui prius Spiritum sanctum habuerunt, ut et ipsi innocenter viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorritis retenta sunt , lubet intueri, illi discipuli ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae
Abbreviated transcription (Latin):
diligit fratrem suum quemuidet. dm̃ quem non uidet quomodo
sc̃s sp̃s inerãt ad fidem: sed tamen manifesta datione. non nisi
post resurrectionẽ : datus est. Unde scriptum est. Nondum erat
sp̃s datus. quia iħs nondum fuerat glorificatus. Vnde etiam.
ꝑmorsen dr̃. Suxerunt mel depetra. & oleum defirma petra:
eq enĩ quicquã tale iuxta historiam legitur. sitota testam̃ti
ueteris series recenseatur. Nusquãm depetra mel. nusquam
oleum ille popłs suxit. Sedquia iuxta pauli uocẽ petra erat
xp̃s. mel depetra suxerunt: qui ciusdem redẽptoris nr̃i facta &
miracula uiderunt. Oleum uero defirma petra suxerunt.:
quia effusione scĩsp̃s. post resurrectionẽ cuis ungui meru¬
crunt. Quasi ergo firma petra mel dedit: quando ad huc
mortalis dñs. mira culorũ suorũ dulcedinẽ discipłis ostendit
Sedfirma petra olcũ sudit: quia post resurrectionẽ suam

Expanded text:
diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo m Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
Sedeius missio. ipsa ꝓcessio est: qua de patre ꝓcedit & filio.
Sicut itaq sp̃s mittidicitur quia ꝓcedit: ita & filius non in¬
congrue mitti dicitur. quia generatur. Hoc cum dixisset.
insufflauit & dicit eis. Accipite sp̃m scm̃. Quaerendum
consistens: & semel caelo prȩsidens. Neq enim alio loco
datus sp̃s sc̃s aperte monstratur: nisi nunc cũ per insufflatio¬
nem ꝑcipitur. & postmodũ cũ decȩlo ueniens: inlinguis
uarus demonstratur. Cur ergo prius interra datur discipłis.
postmodum decaelo mittitur. nisi quod duosunt praccepta
caritatis. dilectio uidelicet dĩ. & dilectio ꝓximi: Interra
datur sp̃s ut diligatur ꝓximus: ecȩlo datur sp̃s utdiligatur
ads. Sicut ergo una est caritas. & duo praecepta: ita unus est¬
sp̃s. & duodata. Prius a consistente dño interra: postmodum
acȩlo. quia in proximi amore discitur: qualiter peruenire.

Expanded text:
sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio. sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur, quia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Quaerendum consistens, et semel coelo praesidens. Neque enim alio in loco datus Spiritus sanctus aperte monstratur, nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum, cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi? In terra datur Spiritus, ut diligatur proximus: e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus et duo data, prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo: quia in proximi amore discitur qualiter perveniri
Abbreviated transcription (Latin):
tamen amauit filiũ. quẽ ad passionẽ misit. Electos uero
apostolos dñs non admundi gaudia: sedsicut ipse missus
est ad passionẽ inmundo mitcit. Quia ergo & filius amat̾
apatre & tam̃ ad passionẽ mittitur. ita & discipłĩ amantur
adño: quitamen ad passionẽ mittuntur inmundo. Itaq dr̃
Sicut misit me pater. & egomittouos. Idest ea caritate uos
diligo. cũ interscandala p̃secutorũ mitto: qua me caritate
pater diligit. quẽ uenire ad colerandas passiones fecit
Quamuis etiã mitti uixta naturã diuinitatis possit intelligi
Eo enĩ ipso apatre filius mitti dicitur: quo apatre generatur.
tamen incarnatus est: isdem se filius mittere ꝑhibet dicens
Cũ uenerit paradytus. quẽ ego mutto uobis apatre: Sieni
mitti solummodo incarnari deberet intelligi: sc̃s ꝓculdubio
sp̃s nullomodo diccretur mitti. quinequãquã incarnatus est.

Expanded text:
tamen amavit Filium quem ad passionem misit. Electos vero tamen amavit Filium quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed sicut ipse missus est ad passiones in mundum mittit. Quia ergo Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, et ita discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est ea charitate vos diligo, cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecitQuamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur.tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari debet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Qua inre duo mira. & iuxta humanã rationẽ sibi ualde con¬
traria ostendit: dum post resurrectionẽ corpussuũ & incor¬
ruptibile. & tamen palpabile demonstrauit. Nam & corrũpi
necesse est quod palpatur. & palpari non potest. quod non
corrũpitur. Sed miro modo atq inestimabili. redẽptor nr̃
& incorruptibile postresurrectionẽ suã. & palpabile corpꝰ
exhibuit: ut monstrando incorruptibile. inuitaret ad pre¬
mium: Praebendo palpabile. formar& ad fidem. Et incor¬
ruptibilem se ergo & palpabilem demonstrauit. ut ꝓfecco. ẽc
post resurrectionẽ ostenderet corpussuũ. & eiusdem naturȩ.
& alterius głae. Dicit eis: pax uobis. Sicut misit me pater:
& ego mitt̃o uos. Idest sicut misit me pater dĩ dm̃: & ego
mitto uos homo homines. Pater filium misit: qui hunc
proredẽptione generis humani incarnari constituit.
Quem uidelicet inmundo uenire ad passionẽ uoluit: sed

Expanded text:
Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde conQua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo, et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae, et alterius gloriae. 2. Dixit eis: Pax vobis. Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Id est, sicut misit me Pater Deus Deum, et ego mitto vos homo homines. Pater Filiupro redemptione generis humani incarnari constituit; quem videlicet in mundo venire ad passionem voluit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
RINALTT TONIS HUIUSEUANTES¬
QUESTIO ANIMUM PULSAT. QUOMODO POST
resurrectionẽ corpus dominicũ uerũ fuit: quod
clausis ianuis ad discipulos ingredi potuit. Sedsciendum
nobis est quod diuina operatio siratione comprehenditur.
non est admirabilis: nec fides habet meritũ. cui humana
ratio prȩbet experimentum. Sed haec ipsa redẽptoris nr̃ioꝑa
quac ex semecipsis comprehendi nequaquã possunt. ex alia
eius operatione pensanda sunt: utrebus mirabilibus fidem prȩ¬
beant facta mirabiliora: Illud enĩ corpus dñi intrauit addis¬
cipulos ianuis clausis: quod uidelicet adhumanos oculos.
pernatiuitatẽ suã clauso exut utero uirginis. Quidergo mi¬
rum si clausis ianuis post resurrectionẽ suã in aeternum iam
uicturꝰ intrauit. quimoriturus ueniens. non aperto utero
uirginis exut: Sedquia ad illud corpus quod uideri poterat
sides intuentium dubitabat: ostendit eis protinus manꝰ & latus.
Palpandam carnem praebuit: quam clausis ianius introduxit

Expanded text:
rima lectionis hujus evangeestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Sed haec ipsa nostri Redemptoris opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Quid ergo mirum si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus 1553 manus et latus; palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
non contradicunt: Sed aliud est quod sponte in pendit̃
naturȩ. aliud quod prȩceptis dominicis excaritate de¬
betur oboedientiae. Hinimirũ & ꝓximum diligunt.
& tamen illa sublimia dilectionis p̃mia non assecũntur.:
quia amorem suũ non sp̃italiter sed carnaliter ĩnpendus.¬

Expanded text:
non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod ex praeceptis Dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritualiter, sed carnaliter impendu
Abbreviated transcription (Latin):
UM CUNCTA SACRA ELOQUIA DOMINICIS
plenasint preceptis. quid est quod dedilec¬
tione quasi desingulari mandato dñs dicit.
hoc est preceptũ meũ ut diligatis inuicem. Nisi quia
om̃e mandatũ desola dilectione est. & om̃a unũ pręcep¬
tasunt: Quia quicquid p̃cipitur: insola caritate solidat᷑.
Ut enĩ sicut multi arboris rami exuna radice prodeunt:
sic multae uirtutes ex una caritate generantur Nec
habet aliquid uiriditatis ramus bõni operis: sinon
manet in radice caritatis. Praecepta ergo dominica: &
multa sunt & unum. Multa sunt ꝑdiuersitatẽ operis.
unũ in radice dilectionis. Qualiter autẽ ista dilectio sit¬
tenenda. ipse insinuat: qui implerisq scripturae suae
sententiis. & amicos iubet diligi inse. & ininicos diligi
ꝓpter se : Ille cnĩ ueraciter caritatem habet: qui &amicũ
diligit indõ. & inimicũ diligit ꝓpter dm̃. Nam sunt non
nulli quidiligunt ꝓoimos: sed per affectũ cognationis
& carnis. Quibus camen in hac dilectione sacra eloquia

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
non habet. hic non est cius. Acsi aperte dicat. Iumunc do
in habitante non regitur. diuinȩ cdaritatis speci epostmodũ
non laetatur
scĩ desiderii gressus ponamus. Consolatur nos ueritas quae
per psalmistam dicit. Inperfectum meũ uiderunt oculitui:
& in libro tuo om̃s scribentur. Non omnino erit nobis noxia
nĩa inperfectio: si indĩ itinere constituti. & ad trans acta non
respicimus: & ad ea quae restant transire festinamus. Nam
qui infectorũ desideria dignanter inflammat. hic quandoq

Expanded text:
non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur.sancti desiderii gressus ponamus. Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Non omnino erit nobis noxia nostra imperfectio, si, in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant transire festinamus. Nam qui imperfectorum desideria dignanter inflammat, haec quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s anhelant. Haec enĩ uobiscum fr̃s agite. huius sp̃s repleri prȩ¬
sentia desiderate. Quid uos sequi infuturũ possit. expręsent i
perpendite. Pensate si hoc sp̃u pleni estis. & nostis si ad illud con¬
uiuiũ ꝑuenire ualeatis. Quisquis nãq illeest quẽ nunc sp̃s iste
nonrẽparat: ꝓfecto ab illa aeterni conuiuii refectione ieiunat.
Mem̃tote quid de eodẽ sp̃u paulus dicat. Siquis sp̃m xp̃i non
habet. hic non est eius. Quasi quidam ticulus diuinę posses¬
cuiꝰ mentẽ odia dissipant. elatio inflat. ira usq addiuisionem
mentis ex asperat. auaritia cruciat. luxuria eneruatꝰ. Pensate
despici. ꝓcelestib aestuari: carnẽ contra uitia conterĩ. mentẽ
a concupiscentus refrenari. Siergo uultis cognoscere uis
possessionis dĩ: ꝑsonã perpenditẽ possessoris ur̃i. Ecce enim
q uoddiximus. uoce ueridica paulus clamat. Siquis sp̃m xp̃i

Expanded text:
Spiritus anbelant. Haec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praeSpiritus anbelant. Haec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus dicat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Quasi quidam titulus divinae posses5 habet is cujus mentem odia dissipant, elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quis spiritum Christi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e hoctẽpus euoluitur. & sepe septenario numero ꝑfectio de¬
signatur. Illi ergo ultimo conuiuio de praesentia ueritatis aepu¬
lantur. qui nunc ꝑfectionis studio terrena transcendunt: quos
mundi huiꝰ amor nonligat. Quib & si utcũq ꝑtemptamenta
obstrepit: coepta cam̃ eorũ desideria non retundit. Dehoc ex¬
tremo conuiuio: alias per iohannẽ dicitur. Beati qui ad cęnã
nuptiarũ agni uocatisunt. Id circo enĩ non ad prandiũ sed
ad caenã uocatos narrat: quia nimirũ infi ne diei conuiuum
caena est. Quiergo finito presentis uitȩ tẽpore adrefectionem
suꝑnȩ contẽplationis ueniunt. non ad agni prandiũ sed ad cęnã
uocantur. Quae uidelicet caena. hoc ultimo conuiuio expͥmitur.
Cui septẽ discipłi ad esse memorantur: quia illos ut diximꝰ tunc¬
in terna refectio reparat. qui pleni nunc septi formis gr̃a in amorẽ

Expanded text:
omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio deomne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio designatur. Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat, quibus et si utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio, alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptialem agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo finito praesentis vitae tempore ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad agni prandium, sed ad coenam vocantur, quae videlicet coena, hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur. Quia illos, ut diximinterna refectio reparat, qui pleni nunc septiformi gratia in amore
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ nr̃am exsua diuinitate ꝓcurauit. uod siuigilanter in¬
spicimus. nobis quoq qualiter adimitandũ congruat uidemꝰ.
Sic enĩ sua redẽptor indicat. ut unitationis uiã nobis sequentib
sternat. Ecce incibosuo dñs nr̃ pisci asso conuingere fauum
uoluit: quia uidelicet illos insuo corpore ad aet̾nã quietem
suscipit. quicũ hic tribulationes ꝓdõ sentiunt: ab amore int̾nȩ
dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce fauus sumitur: quia
quihic afflictionẽ ꝓueritate suscipiunt. illic dulcedine uera
saciantur. N otandũ quoq quod ultimũ conuiuium dñs cum
septem discipłis habuisse describitur. Petrus nãq & thomas
nathanahel filii zebedei. & alii exdiscipłis eius duo in eo fuisse
memorantur. Cur cũ septẽ discipłis ultimũ conuiuiũ celebrat.
futuros secũ in aeterna refectione denuntiat : Septẽ quoq dieb

Expanded text:
tionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter intionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse descNathanahel, et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat? futuros secum in aeterna refectione denuntiat. Septem quoque diebus
Abbreviated transcription (Latin):
mellis comedit. Iuid autẽ signare credimus piscem assum.
nisi ipsum mediatorẽ dĩ & hominũ passum: Ipse enĩ later e
dignatus inaquis generis humani. capiuoluit laqueo mor¬
tis nrãe ce quasi tribulatus assatus est tempore passionis suae
Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione: fauus mel¬
lis nobis extitit in resurrectione. An qui inpisce asso figurari
uoluit tribulationẽ passionis suae: infauum mellis utrãq ñaturã
expͥmere uoluit psonac suae. Fauus quippe mellis cęra est:
mel uero incęra. diuinitas ẽ. in humanitate. Quod ab hac
quoq lectione non discrepat: nã piscem comedit & panem.
Qui enĩ assari utpiscis potuit ex humanitate. pane nos reficit
exdiuinitate qui ait. Egosũ panis uuius qui decȩlo descendi.
Assum ergo piscem comedit & panẽ: ut in ipso suo cibo nobis
ostenderet᷑. quia & passionẽ ex nr̃a humanitate ꝑtulit: & refec¬

Expanded text:
mellis comedit. Quid autem signare piscem assum credimus, mellis comedit. Quid autem signare piscem assum credimus, nisi ipsum Mediatorem Dei et hominum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refec
Abbreviated transcription (Latin):
igitur & om̃is nr̃a operatio. infide trinitatis exhibita adreqͥem
tendit: Septem & decẽ ter ducimꝰ. ut ad quinquaginta & unũ
uenire debeamus. Et uera nr̃a requies tunc est cũ ipsam iam
cdaritatẽ trinitatis agnoscimus. quã inunitate diuinitatis
certã esse tenemus. Quinquaginta & unũ terducimꝰ: & electoꝵ
summã in superna patria. quasi centũ qunquaginta & triũ
pisciũ numerũ tenemus. Post resurrectionẽ ergo dnimissũ
rete dignũ fuit. uitot pisces caperet: quoc solummodo electos
ciues suꝑnȩ patriae designarent. Interhaec uero: & hesterna
scĩ euangłii lectio & hodierna nos ammonet. ut uigilanter
debeamus inspicere: curdñs & redẽptor nr̃ post resurrectionẽ
suã piscem assum legitur cõmedisse. Non enĩ uacat amisterio.
quoditeratur infactõ. In hac & enĩ lectione panẽ &assũ piscem:
in illa uero quȩ hesterno dic lecta est. cũ assopisce etiã fauum

Expanded text:
ergo omnis nostra operatio in fide Trinitatis exhibita ad requiem ergo omnis nostra operatio in fide Trinitatis exhibita ad requiem tendit, decem et septem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tenemus. Post resurrectionem ergo Domini missum rete dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero quae hesterno die lecta est Luc. XXIV, 13, seq. cum asso pisce etiam favum
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s sapientiae & intellectus. sp̃s consilii & fortitudinis. sp̃s
scientiae & pietatis: & repleuit eũ sp̃s timoris dñi. Sed ille
in hoc spũ oꝑationẽ percipit. qui fidem trinitatis agnoscit.
unius substantiae esse fateatur. Quia igitur septẽ quȩ supius
diximꝰ. ꝑ nouum testam̃tũ latius data sunt. decẽ uero per
uetus precepta : omĩs nr̃a uirtus & oꝑatio perdecẽ & septẽ
potest plene comprehendi. Ducamus ergo pertrigonũ
decẽ & septẽ: & ueniunt ad quinqua ginta unum. Qui ꝓ¬
fecto numerus amagno misterio non uacat: qͥa intestam̃to
ueteri legimus. quod annus quinquagesimus iubeleus
uocari iussus est: In quo uidelicet. cunctus popłs ab om̃ĩ
operatione quiesceret. Seduera requies: inunitate est. Di¬
uidi quippe: unum non potest. Ubi enĩ scissura diuisio¬
nis est: uera requies non est. Ducamus ergo pertrigonũ
quinquaginta & unũ. & fiunt centũ quinquaginta tres. Iuia

Expanded text:
Spiritus sapientiae Spiritus sapientiae scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc Spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, unius substantiae esse fateatur. Quia ergo septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt, decem vero per Vetus praecepta, omnis nostra virtus et operatio per decem et septem potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt ad quinquaginta unum. Qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est , in quo videlicet cunctus populus ab omni operatione 1543 quiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest; ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus ergo per trigonum quinquaginta et unum, ut fiant centum quinquaginta tres. Quia