comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut certꝰ cẽ pꝰ sit qͣł quisq pͦea futus sit. cuiꝰ
errorẽ inp̃senti cernit. uł qͥd eciã error eiꝰ cõ¬
ferat. ad ꝓuentĩ bonoꝵ. Dicit gͦ ñ ad huc
tales ẽẽ auferendos de hac uita. necũ malos
int̾ ficere conarent᷑ bonos int̾ficerent. qui
forte futuri sunt boni. aut bonis obsint
quib eciam inuit forte utiles sunt. s tunc
oportune fier. cũ iam ñ infine restat ł tẽpꝰ¬
ẽ murande uite. uł ꝓficiendi ad uirtutẽ
exalient erroris occasione. Querit᷑ gͦ cur

Expanded text:
ut certus esse possit, qualis quisque postea futurus sit, cujus errorem in praesenti cernit, vel quid etiam error ejus conferat ad proventum bonorum. Dicit ergo, non adhuc tales auferendos de hac vita, ne dum malos interficere conarentur, bonos interficerent, qui forte futuri sunt, aut bonis obsint, quibus etiam inviti forte utiles sunt; sed tunc opportune fieri, cum jam in fine non restat, vel tempus mundanae vitae, vel proficiendi ad virtutem ex alieni erroris occa
Abbreviated transcription (Latin):
b int̾ficiunt᷑. S ñ agit᷑ hic de ex ꝯmunca¬
tione. qr illa data ẽ. ad correptionem ho¬
minum. s deꝯmuni separatione. ab agͦ
recepti inuna ciuitate q̃sier̃t a dño an po¬
stularent ignẽ de celo ⁊ destruerent. ⁊ dñs
ait. Nescitis cui sp̃c estis. Et siquidã iã iudi¬
separatio maloꝵ facienda. qr pauci boni re¬
manent. ⁊ hoc ẽ. tp̃s mutationis.⁊ qui hodie
sunt mali.cras erunt boni. Queri eciã pot᷑
cur dixerit insegñtib. alligate fascicłos ⁊
ñ unũ fascem. aut unũ aceruũ ⁊ ranioꝵ.
sed fortasse ꝑꝑ uarietatẽ ħeticoꝵ. ñ solũ
a tͥtico sed eciam aseip̃is discrepantiũ dc̃m

Expanded text:
ntur? Sed non agitur hic de excommunicatione, quia illa data est ad correctionem hominum, sed de communi separatione ab agro, id recepti in quadam civitate, quaesierunt a Domino, an postularent ignem de coelo, et destruerent! Et Dominus dixit: Nescitis cujus spiritus estis . Et si quidam jam judiseparatio malorum facienda, quia pauci boni remanerent, et hoc est tempus immutationis, et qui hodie sunt mali, cras boni erunt. Quaeri etiam potest, cur dixit in sequentibus, alligate fasciculos, et non unum fascem, aut unum acervum zizaniorum? sed fortasse propter varietatem haereticorum, non solum a tritico sed etiam a se ipsis disc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sq̃. Tunc ergo ambulans ꝑ loca a¬
rida .i. fortia corda gentiliũ circuiens.⁊ ñ
inueniens. ibi requiem. ad antiquũ ppłm
iudaicũ reu̾titur. ⁊ post aduentum xp̃i
oĩo excecauit. Dato enĩ euangłio: nullus
ꝑstatum uet̾is legis potest ampliꝰ salua
tem cũ aduentum xp̃i nolit intellig̾e. et
scopis mundatam .i. carnalib obseruanti

Expanded text:
Spiritus sancti. Tunc ergo ambulans per loca aSpiritus sancti. Tunc ergo ambulans per loca arida, id est fortia corda gentilium circuiens, et non inveniens sibi requiem, ad antiquum populum Judaicum revertitur, et post adventum Christi omnino excaecavit dato enim Evangelio, nullus per statum veteris legis potest amplius salvatem, cum adventum Christi noluit intelligere, et scopi
Abbreviated transcription (Latin):
dat sp̃c. ⁊ ꝑ eã in habitat nntͦ. Nequioros di¬
cunt᷑ qr grauiora st̃ pẽceata post baptismi
qm ante. Homim huiꝰ modi. ẽ uidaicꝰ ppłs
ꝑ singła ad optandꝰ. Ait enim in fine ꝑabole
Sic erit ⁊ generationu huic pessime. Ante
legẽ regnabat diabolus in ppło uidaico. dũ
se dataẽ. Cunc gͦ ⁊ timore legis p̃ceptis lega¬
lib obseruatis. ⁊ in sacram̃toꝵ antiquorii.
scił circumcisionis ⁊ hostiaꝵ. ⁊ in cultu umꝰ
dĩ iudeis magnitudine beneficioꝵ ꝯfirma¬
tis inmundꝰ sp̃c ab illo ppło recessit. ñ hñs
ineo tm̃ nocendi potestatẽ. qnͣtam ⁊ ante
legem. Tam̃ sciendũ est. qr ñ abhomĩb
recessit. s hic de uidaico ppło indiscreteagit᷑.
Quidam enim iit̾ eos sum me boni semper
inuenti sunt. Exiens itaq drabolis ad gñtes
transiuit. ap̃ quas usq ad p̃dicatione m
apłoꝵ demoratus est. Qui cum priꝰ ẽẽnt hui¬
midi. ⁊ incarnalibus uoluptatib fluitan¬
tes. fcĩ sunt aridi .i. firmi.⁊ solidi igne

Expanded text:
t per eam inhabitat intus. Nequiores dicuntur, quia graviora sunt peccata post baptismum quam ante. Homini hujusmodi est Judaicus populus per singula adaptandus. Ait enim in fine parabolae: Sic erit et generationi huic pessimae. Ante legem regnabat diabolus in populo Judaico, dum se data est. Tum ergo et timore legis praeceptis legalibusque observatis, et in sacramentorum antiquorum, scilicet circumcisionis et hostiarum et in cultu unius Dei, Judaeis magnitudine beneficiorum confirmatis, immundus spiritus ab illo populo recessit, non habens in eo tantam nocendi potestatem, quantam et ante legem; tamen sciendum est, quia non ab omnibus recessit, sed hic de Judaico populo indiscrete agitur, quidam enim inter eos summe boni semper inventi sunt. Exiens itaque diabolus, ad gentes transivit, apud quas usque ad praedicationem apostolorum demoratus est. Qui cum prius essent humidi, et in carnalibus voluptatibus fluitantes, facti sunt aridi, id est firmi, et solidi igne
Abbreviated transcription (Latin):
tum xp̃i iudei ingrauiora peccã p̃ cipitati.
sunt. scił inblasphemiam xp̃i. ⁊ oppugnatio¬
na u̾itatis. ⁊ ꝯtẽptum fidei. ⁊ ica nouissima
sunt peiora priorib. Littera uero sic ꝯtinuat᷑.
Niuiuite penĩam egerunt: ⁊ regina austri sa¬
pientiam salomonis audiuit. Iudaicꝰ aũt

Expanded text:
praecipitati sunt, scilicet in blasphemiam Christi et oppugnationem veritatis, et contemptum fidei, et ita novissima sunt pejora prioribus. Littera vero sic continuatur. Ninivitae poenitentiam egerunt, et regina austri sapientiam. Salomonis audivit, Judaicus autem
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tens. cum eũ uacantẽ inueniat. c̃ aliis
daicus ppłs. ẽ. quilibet ad fidẽ conu̾sus aqͦ
ciectꝰ ẽ diabolus ꝑ baptisiiĩ. Qui eiectus
inde uenit ad alios fideles. ⁊ ñ inueniens
ibi locũ. redit ad eũ unde exierat. ⁊ uidet ua¬
cantem .i. negligentem. ꝑ qd̾ ht̃ spem iterq̃
possidend. s tam̃ mundatũ auitiis. scopis .i.¬

Expanded text:
revertens, cum etiam vacantem inveniat, cum aliis daicus populus, est quilibet ad fidem conversus, a quo ejectus est diabolus per baptismum. Qui ejectus inde, ad alios fideles vadit, et non inveniens ibi locum, redit ad eum unde exierat, et videt vacantem, id est negligentem, per quod habet spem iterum possidend
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ ꝑcentesimũ sexagesimũ tricesimĩ
fructum expͥmuntur. uł om̃s fideles extͥb
ꝑtib inundi collectos. asia. africa. eirropa. uł
ex trib filiis noe. natos sig̾cant Mulier u̾o
ẽ. sapiã dĩ q̃ abscondit innobis ferm̃tum.
.i. fer uorẽ caritatis. gr̃a sua in nobis reponit
qͦd̾ corda nr̃a ferm̃tant᷑ .i. ad amorẽ dĩ accen¬
dunt᷑. ħ oĩa locutꝰ ẽ. in ꝑabolis adturbas.

Expanded text:
s per centesimum, sexagesimum, et tricesimum fructum exprimuntur. Vel omnes fideles ex tribus partibus mundi collectos, Asia, Africa, et Europa. Vel ex tribus filiis Noe natos significant. Mulier vero est sapientia Dei, quae abscondit in nobis formentum, id est fervorem charitatis, et gratiam suam in nobis reponit, quo corda nostra fermentantur, id est ad amorem Dei accenduntur. Haec omnia locutus est in parabolis ad turbas,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e noluit. ideo niuiuite. qui gentilos sunt¬
sunt surgent inuidicio cũ generatione
ista. ñ ut eos iudicent potestate. s cõꝑatio̾e
Nimuite enĩ sine signis ad penĩam sunt
dere. Regina austri. Legit᷑ inparalipomeñ
⁊ libro regum qd̾ regina saba ꝑ multas di¬
fficultates relicto suo imꝑio. uenit ĩ uideã
audire sapĩam salomonis ⁊ ei multa mu¬
nera deferens. ab eo pła recepit. Continu¬
atio. Non solum niniuite cõdẽpnabunt
eã ꝯꝑatione. s eciã regina austri. qͥa ab
ultimis finib t̾re uenit audire sapĩam
sa lo monis. sine lege. sine ꝓpħis. Iudaica
audire. Condẽpnabit gͦ eam similit̾ ꝯꝑa¬
salomon .i. xp̃e. Mystice uero ꝑniniuttas
⁊ ꝑ rginam totꝰ gentił ppħs ad fidẽ ꝯu̾sus
designatur. Niniuite enĩ sigcant eos qui
pectare desistunt. Regina uero cos qͥ peccare
nesciunt. Penttentia enĩ peccm abolet sapĩa¬

Expanded text:
dere noluit, ideo Ninivitae, qui gentiles sunt, surgent in judicio cum generatione ista, non ut eos judicent potestate, sed comparatione. Ninivitae enim sine signis ad poenitentiam dere. Regina austri, etc. Legitur in Paralipomenon, et libro Regum quod regina Saba per multas difficultates, relicto suo imperio, venit in Judaeam audire sapientiam Salomonis, et ei multa munera deferens, ab eo plura recepit . Continuatio. Non solum Ninivitae condemnabunt eam comparatione, sed etiam regina austri, quia ab ultimis terrae finibus venit audire sapientiam Salomonis sine lege, sine prophetis. Judaica audire. Condemnabit igitur eam similiter compaMYSTICE vero per Ninivitas et reginam, totus gentilis populus ad fidem conversus significatur. Ninivitae enim significant eos qui peccare desistunt. Regina vero eos qui peccare nesciunt. Poenitentia enim peccatum abolet, sapien
Abbreviated transcription (Latin):
tatores diaboli eos appellat qui cũ sint male
arbores fructuq inuidie rediuidantes sci¬
ent̾ peccant. scient̾ bonis oꝑib detrahũt.
qd̃ diabolicum ẽ. Sequit᷑. Ex habundantia
enĩ cordis os loquit᷑. Augͦ. Ille hõ ex abũdan¬
taa cordis loquit᷑. qͥ ñignorat ex qͣ intentio¬
ne u̾ba ꝓmantur. Qd̾ aꝑtiꝰ oftendẽ uolens:
subiungit. Bonꝰ hõ de bono thesauro ꝓfert
bona.⁊ malus mala. Thesaurꝰ cordis intentio
ẽ cognitionis. ex qͣ int̾nus arbit̾ iudicat pro¬
uentũ oꝑis. Unde fit plerũq ut minora
bona ñ nulla eciã oꝑent᷑ maiora. celestis gr̃e
ra uoluerant patrare sipossent. ⁊ alii maiora
iurtutum opa ostentantes. ob incuriam
cordis tepidi. maiora a dño p̃mia sortiant᷑.¬

Expanded text:
tatores diaboli appellat eos, qui cum sint malae arbores, fructuque invidiae redundantes, scienter peccant, scienter bonis operibus detrahunt, quod diabolicum est. Unde sequitur: Ex abundantia enim cordis os loquitur. Augentione verba promantur. Quod apertius ostendere volens, subjungit: Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus mala. Thesaurus cordis intentio est cognitionis, ex qua internus arbiter judicat proventum operis. Unde fit plerumque, ut minora bona nonnulli operentur majora coelestis gratiae ra voluerant patrare bona si possent; alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi, minora a Domino praemia sortiant
Abbreviated transcription (Latin):
tm carne: ⁊ ꝓpt̾ hoc similitudinẽ caris
pectĩ. qmͣ de adam traxit. Mors aũt eiꝰ sĩplex
fuit: ⁊ resurrectio. Non enim rosurrexit aĩa.
tio ne duplici mort ⁊ resurrectioni ꝓfuit.
ꝑ mortẽ enĩ ei. mors inferuał.⁊ mors pec¬
ñ in anima fuit. nobis utraq resurrectio
hoc aĩe iubaptismate ⁊ corꝑis in ꝯmuni
noctes. nox uideł salb̾i. ⁊ dominice diei ac¬

Expanded text:
t hoc propter similitudinem carnis peccati, quam de Adam traxit. Mors autem ejus fuit in carne, et resurrectio. Non enim resurrexit anima, tio nostrae duplici morti et resurrectioni profuit. Per mortem enim ejus, mors infernalis, et mors pec in carne, non in anima fuit, nobis utraque resurrectio, hoc est, animae in baptismate, et corporis in noctes, nox videlicet sabbati et dominicae diei, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nlłatenꝰ ualent imꝓbare. q̃runt adhuc illũ
rant. signa postulant. Respondent eͦ illiph.
⁊ dicunt. magist̾ uolumus ate signĩt iudere.
s malio euangłista qͥd perant pleniꝰ expli¬
cat᷑. Det̾minat eiũ qr q̃rebant signũ decelo.
ab eo. uł in morẽ helye signum de sublun
uenire cupiebant. uł i similitudine samuel
tꝑe estiuo contra nat᷑am loci mugire toni
calumpniant᷑ illa q̃ ocłis uident. manu tenẽt.
utilitate sentiunt. quid actur sunt de his.
q̃ de celo ueniunt: Utiq respondebt̃.⁊ ma.¬
gos inegypto mlta signa fecisse de celo.
signũ ione ꝓphe. Bene dixit adult̾a. quia
dimiserat uirum: ⁊ iuxta ezechielẽ multis
amatorib se copłau̾at. S notaudũ. qr du¬
plici q̃stione fuerat pulsatꝰ. Quidã enĩ calũp¬
niabant᷑. cũ in beel zebub eicere demonia.
quib ante responsũ ẽ. Et alii temptantes
signũ decelo querebant. Quib a mͦ respon¬
dec dicens se ñ decelo signũ dare. qd̾ ĩdigni

Expanded text:
nullatenus valent improbare, quaerunt adhuc illum rant, signa postulant. Respondent ergo Phariset dicunt: Magister, volumus a te signum videre. Sed in alio evangelista quid petant plenius explicatur. Determinat enim, quia quaerebant signum de coelo. Vel in morem Heliae, signum de sublimi venire cupiebant. Vel in similitudinem Samuelis, tempore aestivo contra naturam loci mugire tonitcalumniantur illa quae oculis vident, manu tenent, utilitate sentiunt, quid acturi sunt de his, quae de coelo veniunt? Utique respondebunt et magos, in Aegypto multa signa fecisse de coelo. hetae, etc. Bene dixit adultera, quia dimiserat virum, et juxta Ezechielem multis amatoribus se copulaverat. Sed notandum, quod duplici quaestione fuerat pulsatus. Quidam enim calumniabantur eum in Beelzebub ejecisse daemonia, quibus ante responsum est. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant, quibus amodo respondet, dicens se non de coelo signum dare, quod indigni
Abbreviated transcription (Latin):
.i. inpotestate eoꝵ. ut suꝑ eũ cor suũ expleat̃
trib dieb ⁊ trib noctib. A nocte enĩ qua
traditꝰ ẽ. usq addiluculũ resurrectionis. fu¬
it inpotestate corum. Sicgͦ inueniuntur
descere. ut ꝑ gr̃ãm noui testam̃ti. ⁊ ꝑticipa¬
tionẽ resurrectionis xp̃i. audiremus. fiustis
aliqñ tenebre. nc̃ aut lux in domino. insi¬
hominis futm. a luce innoctẽ: ita isti ꝓpter
hoĩs reꝑationem. atenebris unlucem ꝯputãt.
Reũtamur ad littãm. Sicit ionas ille hysto¬
riais sut muentre cet trib diebus. tłb

Expanded text:
suum expleant tribus diebus et tribus noctibus. A nocte enim qua traditus est usque ad diluculum resurrectionis, fuit in potestate eorum. Sic ergo inveniuntur descere ut per gratiam Novi Testamenti et participationem resurrectionis Christi audiremus: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , insihominis lapsum a luce in noctem, ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem computantur. Revertamur ad litteram. Sicut Jonas ille historialis fuit in ventre cete tribus dieb
Abbreviated transcription (Latin):
ignorasse. s udens mortẽ suã ꝓximã: uo¬
luit discipłos suos xp̃o adiung̾e añ qͣm di¬
scederet. Et qr discipłi sui adhuc dubitabãt.
eũ eẽ. messyam. cui tñ ꝑ hibuerat testimo¬
nium. mittit eos ad iħm. qͣi sub sp̃e sua¬
ut eis int̾roget ñ sibi. ⁊ duos mittit. qr sub
ore duoꝵ uł triũ testiũ stat õẽ u̾bũ. Mit¬
tit gͦ discipłos: qͣi discipłis dic̾et. Si uos du¬
bitatis illum messyam eẽ. cui testimoniiĩ
mꝰ: Gregoriꝰ ã refert iohm dubitasse. qm
uis ñ dubitaret eũ ĩ ꝓpͥa ꝑsonain mundiĩ
uenisse. baptizatum eẽ. aliis p̃dicasse. tñ
ignorabat utrũ eẽt moriturꝰ. ⁊ ad lib̾atio
scendsurũ cognosc̾e̾t. uoluit scire eiꝰ aduen¬
tum ad inferos. ut qui fu̾at p̃cursor nati¬
uitatis ẽet nunciator eiꝰ ad inferos descensio¬
nis. Querit gͦ ioħ̾s ꝑ discipłos. Tuqͥ uenisti ĩ
mundũ nascendo. es tu ad inferos uenturꝰ
moriendo. analiũ expectamꝰ demorantes ĩ

Expanded text:
dens mortem suam proximam, voluit discipulos suos Christo adjungere, antequam discederet. Et quia discipuli sui adhuc dubitabant eum esse Messiam, cui tamen perhibuerat testimonium, mittit eos ad Jesum, quasi sub specie sua, eis interrogaret, non sibi, et duos mittit, quia in ore duorum testium stat omne verbum. Mittit ergo discipulos, quasi discipulis diceret: Si vos dubitatis, illum Messiam fuisse, cui testimonium mus? Gregorius autem refert Joannem dubitasse, quamvis enim non dubitaret, eum in propria persona in mundum venisse, baptizatum esse, aliis praedicasse, tamen ignorabat, utrum esset moriturus, et ad inferoscensurum cognosceret, voluit scire ejus adventum ad inferos, ut qui fuerat praecursor nativitatis, esset nuntiator ejus ad inferos descensionis. Quaerit ergo Joannes per discipulos: Tu qui venisti in mundo nascendo, es tu venturus ad inferos moriendo, an alium exspectamus, demorantes in
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. Qiͣ dic̾et. Non solum pat̃ dedit michi
illos. qui ꝑ me hũt accessum ad ip̃m. sed
hic filium incarnatũ. ⁊ econu̾so. Hemo no¬
uit patrẽ nͥ filiꝰ. Incarnatio enĩ ũbi dĩ: prĩs
⁊ diune maiestatis. notificatio fuit. Et¬
ut ostendat᷑ quedam familiarttas.⁊ qͣi co
ostendit᷑ eciam q̃dam identitas noticie
inpatrẽ ⁊ filiũ. ⁊ familiaritas filii ad patiẽ.
Non enim dixit. ⁊ cui uolu̾it pat̾ reuelare.
s dix̃ cui uoluerit filiꝰ reuelare. Nota qd̾
qñ dicit nisi filiꝰ. ꝑ unam ꝑsonã totam in¬
telligit tͥnitatem. uenite. Et qr ꝑme ẽ re¬
me. sic̃ subinonuit iohannes. ad hoc enĩ
datio sua. ut ad eũ om̃s uenirent. ⁊ hoc est.
uenite. Passib fidei. qui laboratis in lege .l.
inuigo legis. qd̾ neq uos. neq patres ur̃
portare potiustis.⁊ oñati estis ponde̾ pec¬
catoꝵ. ⁊ ego reficiã uos. Non solũ exonerabo:

Expanded text:
Quasi dicat: Non solum Pater dedit mihi illos, qui per me habent accessum ad illum, sed  incarnatum. Et e converso, nemo novit Patrem nisi Filius, incarnatio enim verbi Dei Patris, et divinae majestatis notificatio fuit, ut ostendatur quaedam familiaritas, et quasiOstenditur enim quaedam identitas notitiae, inter Patrem et Filium, et familiaritas Filii ad Patrem: non enim dixit, cui voluerit Pater revelare, sed dixit, cui voluerit Filius revelare. Nota, quod quando dicit, nisi Filius, per unam personam intelligit totam Trinitatem. Venite, etc. Et me, sicut submonuit Joannes. Ad hoc enim  iterum commendatio sua, ut ad eum omnes venirent. Et hoc est: Venite passibus fidei, qui laboratis in lege, id est in jugo legis, quod neque vos, neque patres vestri portare potuistis, et onerati estis, pondere peccatorum, et ego reficiam vos; id est non solum exonerabo,
Abbreviated transcription (Latin):
debet apłos excusare. qr ip̃e maior ẽ tẽplo.
Dum enĩ intenti p̃licationi xp̃i ñ possũt
q̃rere cibos: ⁊ ideo spicas uellunt. Si aũ
uellent excusare dauid.⁊ suos ꝑregiam
potestatem. xp̃c similit̾ rex ẽ. ⁊ suos excusa¬
re potest ꝑ regiam potestatan. Si aũ. Non
solũ ꝓpt̾ neccĩtatẽ partẽ eis debuissetis. sed

Expanded text:
os excusare, quia ipse major est templo. Dum enim sunt intenti praedicationi Christi, non possunt quaerere cibos, et ideo spicas evellunt. Si autem vellent excusare David et suos per regiam potestatem, Christus similiter rex est, et suos excusare potest per regiam potestatem. Si autem, etc. Non solum propter necessitatem parcere eis debuissetis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ex inuidia xp̃o dethebant. ⁊ cont᷑ ꝯscĩã
suã bonitati deiresistebant. potiꝰ se nunqͣm
⁊ ds deserit eos sic̃ uidam. tta qd̾ ñ posst̾ peni¬
cat. Solet aũt ⁊ alit̾ exponi. Dr̃ enĩ peccare
ꝓprie sp̃ui scõ attͥbuit᷑. legit᷑ igit᷑ ita. Qui pec¬

Expanded text:
tamen ex invidia Christo detrahebant, et contra conscientiam suam bonitati Dei resistebant, potius se nunquaet Deus deserit eos sicut Judam; ita quod non possunt poenicat. Solet antem et aliter exponi. Dicitur enim peccare prie Spiritui sancto attribuitur. Legitur ergo ita: Qui pec
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾̃ semꝑ remitant᷑ qi añqmͣ peniteant
hoiẽs qũq moriunt᷑. ⁊ ita dãpuant᷑. s pos¬
sibile eos ẽ. ad penĩam uenire. ⁊ ita pectã
remitti. Qdam u̾orecognoscunt u̾itatem.
⁊ tam̃ exiinudia. ⁊ prauitate amini contͣ
ꝯscĩam suã bonitati dĩ refistunt. ⁊ iõ bonĩ¬

Expanded text:
quod semper remittantur, quia si non poeniteant homines, moriuntur, et ita damnantur. Sed possibile est eos ad poenitentiam venire, et ita peccata remitti. Quidam vero recognoscunt veritatem, et tamen ex invidia et pravitate animi, contra conscientiam suam bonitati D
Abbreviated transcription (Latin):
des. que neq p̃dicatione. neq miraculis
crede̾ uoliusti. Quia simsodo mis. Sodomi¬
te peccõres erant: ⁊ ideo indigni quib
misit p̃clicatores. neq fec̃ in eis hꝰ mod uͥ¬
tutes qr ñ dum tempus erat p̃dicationis
offerre eis qui consensuri erant. ip̃e nouit
qui omnia nouit. Sciendum est. qr caph.¬
arnaum uilla pulcherrima int̾pretatur.
que iniracuł domini choruscauit. s hoc

Expanded text:
neque praedicationi meae, neque miraculis credere voluisti? Quia si in Sidone, etc. Sodomitae peccatores erant, et ideo indigni quibusmisit praedicatores, nec fecit in eis hujusmodi virtutes, quia nondum tempus erat praedicationis, offerre eis qui consensuri erant, ipse novit qui omnia novit. Sciendum est, quia Capharnaum pulcherrima villa interpretatur, quae mira
Abbreviated transcription (Latin):
firmiori substantia. qr ñ habuit totam ca-¬
pacitatẽ intelligentie. nec tantam facuitatẽ
exeqñd. Potuit gͦ falli alio suadente pecta¬
uit. remissibił fuit ei culpa qr uisitante se¬
gr̃a dĩ humiliauit se hõ ⁊ penituit. Similit̾
ch̃ aliꝰ peccant. in adutt̾io. gula. ⁊ similib. ex
infirmitate carnis ⁊ humiliant. se recognos¬
centes. infirmitatẽ suam.⁊ simidem reu̾¬

Expanded text:
firmiori substantia, quia non habuit tantam capacitatem intelligentiae, nec tantam facultatem exsequendi. Potuit ergo falli alio suadente, et remissibilis fuit ei culpa, quia visitante gratia Dei humiliavit se homo et poenituit. Similiter alii, cum peccant in adulterio, gula, et similibus ex infirmitate carnis, et humiliant se, recognoscentes infirmitatem suam, etsi nondum reve
Abbreviated transcription (Latin):
erat acharon illiꝰ loci unde acharonite
dicuntur. Nam bcel quidẽ ẽ. baal. ⁊ ebub
aũ musca uocatur. Beel zebub gͦ. baal m¬
Ex cuiꝰ spurcissimo ritii. uł noĩe pͥncipem de¬
monioꝵ cognoĩant. Sciens iħc cogitationes
respondit. coꝵ. Non addicta. s ad cogitati¬
ones respondet. ut uł sic cõpellerent᷑ cred̾e
potentiam eiꝰ. Hec argum̃tatio plus dca
ẽ. ad edificationẽ fideliũ. ⁊ scͥpta: qmͣ ad
coactionem phariscoꝵ. ħ argum̃tatio ꝑ di¬
rectam rõnacinationẽ facta partẽ adu̾sa¬
rii. ad falsum ducit. Cũ enĩ eũ dic̾ent inpo¬
testate beel zebub demonia eicere. hanc
sñam ad hoc in conueniens ducit. qd̾ si ꝑ¬
demonem demones eiceret. tunc demões
destructionẽ sui regni quererent. q̃ argu¬
m̃tatio sic ordinatur. Si ego eicio demonia
in beelzebub. tc sathanas sathanã eicit.
Et si sathanas sathanam eicit. tunc satha-¬
nas sathane ꝯtrariꝰ ẽ. ⁊ ita ã se duisus. hãt

Expanded text:
erat Accaron illius loci. Unde Accaronitae dicuntur. Nam Beel quidem ipse est Baal; Zebub autem musca vocatur. Beelzebub ergo Baal mex cujus spurcissimo ritu, vel nomine principem daemoniorum nominabant. Sciens Jesus cogitationes eorum, etc. Non ad dicta, sed ad cogitata respondet, ut vel sic compellerentur credere potentiam ejus. Vel: Haec argumentatio plus dicta est ad aedificationem fidelium, et scripta, quam ad correctionem Pharisaeorum. Haec argumentatio per discretam ratiocinationem facta, partem adversarii ad falsum ducit. Cum enim eum dicerent in potestate Beelzebub daemonia ejicere, hanc sententiam ad hoc inconveniens ducit, quod si per daemones ejiceret, tunc daemones destructionem sui regni quaererent, quae argumentatio sic ordinatur. Si ego ejicio daemonia in Beelzebub, tunc Satanas Satanam ejicit, et si Satanas Satanam ejicit, tunc Satanas Satanae contrarius est, et
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ gentes sꝑabunt. Uñ ysaias. Erit radix
iesse. ⁊ qui exurget ragere gentes. ineñ
gentes sꝑabunt. Uł lignĩ possunt esse
indei. qui in se aliqm scintillã ueritatis
ꝑ legem habebant. sed amarissimas sñ as
emittebant. Non peiorauit xp̃c qũtũ ad
se. nes extinxit illũ ignẽ. s uoluit p̃dita¬
tione. ⁊ correctione auginentare. Tã diu
scił noluit illos. destruiere nec dãpnare.

Expanded text:
ejus gentes sperabunt. Unde Isaias: Erit radix ejus gentes sperabunt. Unde Isaias: Erit radix Jesse , et qui exsurget regere gentes, in eum gentes sperabunt. Vel lignum possunt esse Judaei, qui in se aliquam scintillam veritatis per legem habebant, sed amarissimas sententias emittebant. Non pejoravit Christus quantum ad se, non exstinxit illum ignem, sed voluit praedicationem et correctionem augmentare. Tandiu scilicet noluit eos destruere n
Abbreviated transcription (Latin):
tos. ñ statim condẽpnabit. s patient̾ sub¬
portabit. Et lignũ fumigans ñ extĩguet.
idẽ. ppłm degentib ꝯgregatũ qui ñ extĩ¬
cto naturał legis ardore fumi amarissi¬
mi ⁊ ocłis noxii. tenebroseq caliginis
inuoluebatur errorib. quem ñ solum
ñ extinxit et redegit incin̾em. s eciã¬
eꝯtrario de parua scintilla. ⁊ pene ex¬
tincta maxima suscitauit incendia ita
ut totꝰ mundꝰ arderet. igne domini sal-¬
uatoris. quem uenit mittẽ suꝑterram.
Et qui modicam fide scintillã ꝯtempnit
inꝑuuł. hic lignũ fumigans extinguit.
qd̾ xp̃c non fecit. Addit enim uenit ut sal¬
uum fateret qd̾ ꝑierat. Nõ confringet di¬
co. nec extinguet. doncc iudiciũ .i. huius
mund pͥncipem qui iam iudicatꝰ ẽ. eiciat
demundo ad uictoriam suã. Unde. alibi. Nc̃
pͥnceps huiꝰ mund eicietur foras. uł do¬
nec occultũ udiciũ manifestet. Et ĩ noĩe

Expanded text:
tos, non statim condemnabit, sed patienter suptos, non statim condemnabit, sed patienter supportabit. Et linum fumigans non exstinguet, id est, populum de gentibus congregatum, qui, exstincto naturalis legis ardore, fumi amarissimi et oculis noxii tenebrosaeque caliginis involvebatur erroribus, quem non solum non exstinxit, et redegit in cinerem sed econtrario de parva scintilla, et pene moriente, maxima exsuscitavit incendia, ita ut totus orbis arderet igne Domini Salvatoris, quem venit mittere super terram; et qui modicam fidei scintillam contemnit in parvulis, hic linum fumigans exstinguit, quod Christus non fecit. Ad hoc enim venit, ut salvum faceret quod perierat; non confringet dico, neque exstinguet, donec judicem, scilicet hujus mundi principem, qui jam judicatus est, ejiciat de mundo ad victoriam suam. Unde alibi: Nunc princeps mundi ejicietur foras, vel donec occultum Dei judicium manifestetur, et in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ñ suꝑ dĩu̾bum ⁊ unigenitũ. qui de sinu
patris ꝓcessit. s suꝑ eũ de quo dc̃m ẽ. Ecce
puer ms. ⁊ iudiciũ incũ gentib nuntiabit.
Unde psalmista ait. Ds iudiciũ meũ regi da:¬
⁊ c̃. Et in euangelio. Pat̾ ñ iudicat quẽqm.
s omne iudiciũ dedit filio. ⁊ hic tał. Nõ
contendet. qr oblatus est sic̃ ip̃e uoluit. qñ
manib ꝑseqñtium se ultro tradidit. Neq
clamabit qr sicut ouis ad occisionẽ ductꝰ ẽ.
⁊ qͣi agnus corã tondente se obmittescet. sic
ñ aꝑuit ossuũ. Neq audiet quisqͣm ĩ plate¬
isuocem eiꝰ. qr arcta⁊ angusta ẽ. nia que
dueit aduitam. Lata ⁊ spatiosa que ducit
ad ꝑditionẽ. ⁊ multi ingrediunt᷑ ꝑ eam.
Isti sunt qui uocem ñ audiunt saluatoris.
qr ñ st̃ marta uia. sed inspatiosa. Unde
his qui foris erant. ñ sua uoce. s ꝑ para¬
bolas loq̃bat᷑. Sequit᷑. arundinẽ qssatã
ñ confringet. arudinẽ uocat uideos qͦs
⁊auento agitatos. ⁊ qi ab inuicem dissipa¬

Expanded text:
non super Dei Verbum, et Unigenitum, qui de sinu Patris exiit, sed super eum de quo dictum est: Ecce puer meus, et judicium meum gentibus nuntiabit ; unde Psalmista. Deus, judicium tuum regi das . Et in Evangelio: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Et hic talis non contendet, quia oblatus est, sicut ipse voluit, quando manibus persequentium se ultro tradidit. Neque clamavit, quia sicut ovis ad occisionem ductus est; et sicut agnus coram tondente se obmutescet, sic non aperuit os suum , neque audiet quisquam in plateis vocem ejus quia arcta et angusta est via, quae ducit ad vitam, lata et spatiosa, quae ducit ad perditionem, et multi ingrediuntur per eam . Isti sunt qui vocem non audiunt Salvatoris, quia non sunt in arcta via, sed spatiosa. Unde his, qui foris erant, non sua voce, sed per parabolas loquebatur. Sequitur: Arundinem quassatam non conteret. Arundinem vocat Judaeos, quos et a vento agitatos, et quasi ab invicem dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
sub int̾rogatione dicens. Quomͦ stabit
regnũ eiꝰ : Hanc aut̃ ultimã ꝯseqñtiam
ꝓbat. ꝑ uniũ sales p̃missas. Quasi dice̾t.
Uere si ẽ. a sediuisus desolabit᷑ regnũ eiꝰ
quia omne regnũ diuisum contra se deso¬
iam sathanas desolationẽ sui regni q̃te¬
ret. si aliꝰ alii repugnaret. Eligant gͦ pha.¬
rise. qd̾ uoluerint. Si sathanas sathanã
ñ potest eicere: nichil contradnm̃ quid
dicant inuenire poterunt. Si aũ pot̾ mul¬
tomagis sibi ꝓspiciant. ⁊ recedant de regno
eiꝰ. qr qd̾ adu̾sum se diuisum ẽ stare ñ potest.
erant ex orciste qui ꝑ exorcismos a salomo.¬
ne inuentos sepe demonia ab obsesis cor
filiis ur̃is. deo ñ demon inputat᷑. qr ĩ me
idem opꝰ ñ eandẽ habeat causam cũ eciã
mea oꝑa ñ uideant᷑ nisibona. ⁊ cũ ad ĩuo¬
candum dei. sicut ⁊ illi demones eiciã: ⁊ hoc

Expanded text:
interrogatione dicens: Quomodo stabit regnum ejus? Hanc autem ultimam consequentiam probat per universales praemissas, quasi dicat: Vere si est a se divisus, desolabitur regnum ejus; quia omne regnum divisum contra se desotunc Satanas desolationem sui regni quaereret, si alius alii repugnaret. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint. Si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum, quod dicerent, invenire potuerunt; si autem potest, multo magis sibi prospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum, stare non potest. erant exorcistae, qui per exorcismos a Salomone inventos, saepe daemonia ab obsessis corfiliis vestris Deo, non daemonibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? cum et mea opera non videantur, nisi bona, et cum ad invocationem Dei, sicut et illi, daemones ejiciam? Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. monstratur. curat᷑q fuit a demo¬
lit̾ fc̃m. cotidie impletur in conu̾sione cre¬
dentium. ut expulso priꝰ demone fide
lum̃ aspiciant. deinde ad de laudes ora
priꝰ tacentia relaxentur. Quo fc̃o: stupe
ciebat: s pharisei calumpniabant᷑
oꝑa dĩ. dicentes. Hic ñ eicit demonia
nisi in beel zebub pͥncipe demoniorũ.
Et ñ hoc aliqui de turba dicebant. sed

Expanded text:
t a daemoliter factum, quotidie completur in conversione credentium, ut, expulso prius daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei ora prius tacentia relaxentur. Quo facto stupebciebat; sed Pharisaei calumniabantur opera Dei dicentes: Hic non ejicit daemonia, nisi in Beelzebub principe daemoniorum. Et non haec aliqui de turba, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ta aut̃ in hac austoritate ponunt᷑ que ad
rei p̃sentis confirmationem ñ ꝑtinent.
s totꝰ locus illiꝰ scͥpture gr̃ã patris induc¬
tur. U̾ba auctoritatis sic exponunt᷑. Dictũ
ce puer m̃s qui serui formã accipiens. mi¬
nor me factus ẽ. quem elegi ad opus cui ñ
erat alius y doneus. Dulectꝰ m̃s sp̃alit̃ in quo
bene cõplacuit aĩe mee. qr ꝑ ip̃m genus ꝑ¬

Expanded text:
toritate ponuntur, quae ad rei praesentis confirmationem non pertinent, sed totus locus illius Scripturae gratia Patris inducitur. Verba auctoritatis sic exponuntur. Dictumce puer meus, qui formam servi accipiens, minor me factus est, quem elegi, ad opus cui non erat alius idoneus, dilectus meus specialiter, in quo bene complacuit anima mea, quia per ipsum genus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. qr parcebat uesanie eoꝵ. ne eos peio¬
raret. si sese ꝑicło obicẽt.⁊ ñ dũ uenerat
hora eiꝰ passionis. cuiꝰ locꝰ extra ierłm non
erat. Et recessit. ubi plłes inuenit sese ꝑ a
morẽ seqñtes. Et p̃cepit eis. hanc morali¬
tatem in nob generat. ne cum aliquid
magnum fec̾imꝰ. laudem humanã q̃ ra¬
mus. Spũalit̃ aut̃ recessit ab eis. cũ cos
deseruit gr̃ãm sub trahendo. ⁊ ad gentes
transiuit. inquib multi seciti eum. sunt.¬

Expanded text:
Jesus, quia parcebat vesaniae eorum, ne eos pejoraret, si se periculo objiceret; et nondum venerat hora passionis, cujus locus extra Jerusalem non erat, et accessit, ubi plures invenit, sese per timorem sequentes. Et praecepit eis, etc. Hanc mortalitatem in nobis generat, ne cum magnum aliquod fecerimus, laudem humanam quaeramus. Spiritualiter autem recessit ab eis, cum eos deserit gratiam subtrahendo, et ad gentes transivit, in quibus secuti sunt mult
Abbreviated transcription (Latin):
culĩ ꝓpt̾ necc̃ĩtatẽ. Ine enĩ solus ꝓprie dr̃
facẽ scruile opꝰ: qui peccm̃ cõmittit. fati.¬
unt itaq apłi contra littãm. s ñ cont᷑
sñam. In illo enim facto p̃ signauit dd̾
figas illas destruendas tandem. sicut sa¬
muel destructionẽ sac̃dociĩ p̃figauit.
Dauid fugiens saulem uenit innobe et
ab abymelech sacerdote susceptꝰ. postulaũ
cibos. Qui cũ panes laicos ñ haberet: de¬
dedit ei consecratos. quib ñ licebat ues¬
ci nisi solis sacerdotib ⁊ leuitis. ⁊ hoc tm
int̾rogauit simundi eẽt pueri a mulicri¬
b. Et illo respondente ab heri nudiꝰ t̾cius
ñ dubitauit panes dare meliꝰ arbitratꝰ pro¬
pheta dicente. miscd̾iam uolo. ⁊ ñ sacrifici¬
ũ. de famis ꝑiculo hoĩes lib̾are. qmͣ dõ offer

Expanded text:
sculsculfacere servile opus, qui peccatum committit; faciunt itaque apostoli contra litteram, sed non contra sententiam. In illo enim facto praefiguravit David figuras illas destruendas tandem, sicut Samuel destructionem sacerdotii praefiguravit. David fugiens Saulem venit in Nobe, et ab Abimelech sacerdote susceptus, postulavit cibos, qui dum panes laicos non haberet, dedit consecratos, quibus non licebat vesci, nisi solis sacerdotibus et levitis; et hoc tantum interrogavit, si mundi essent pueri a mulieribus: et illo respondente, ab heri et nudiustertius, non dubitavit panes dare , melius arbitratus, propheta dicente, misericordiam volo, et non sacrificium, de famis periculo homines liberare,
Abbreviated transcription (Latin):
ris inuineam aut insegetem amici tui. co¬
incde qnͣtum uult aĩa tua. falce ã ñ metas
neq foras eicias. Et iccirco de solo salbo ca¬
lũpniabant᷑. ⁊ ñ defrugib. Mystice discrpłi
ꝑsata transeunt. cũ doctores scĩ qͦs fide u̾ita¬
tis instruere querunt. curam pie sollicitu¬
dinis inspicuint. ⁊ qualit̃ unũquẽq ⁊ qͦ cũq
ordine. adsalutẽ attrah̾e debeant. sedula cõ¬
sid̾atione ꝑpendunt. ⁊ salutẽ hõĩum esu¬
riunt. Uellere spicas est hoĩes a t̾rena inten¬
tione qua radi cẽ cordis infixerant eruere.
fricare uero spicas qd̾ alii euangłiste re¬
ferunt. ẽ exuere hoĩes qͣi grana ã paleis
panes ꝓpositionis. quo soli sacerdotes de¬
bent comede. ⁊ tam̃ dauid. ñ urruꝑatur.
ꝑ qd̃ liquido apparet moysen nunqm
intellerisse. cũ p̃cepit nullũ opꝰ seruile
fieri sabb̃o in qd̾ aliqͥs ñ fac̾et. aliqd̃ opꝰ¬

Expanded text:
ris in vineam aut in segetem amici tui, coris in vineam aut in segetem amici tui, comede quantum vult anima tua; falce autem non metas, neque foras ejicias . Idcirco de solo sabbato calumniantur, et non de frugibus. MYSTICE discipuli per sata transeunt, cum doctores sancti, quos verbo veritatis instruere quaerunt, cura piae sollicitudinis inspiciunt, et qualiter unum quemque et quo ordine ad salutem attrahere debeant, sedula consideratione perpendunt, et salutem hominum esuriunt. Vellere spicas, est homines a terrena intentione, qua radicem cordis infixerant, eruere. Fricare vero spicas, quod alii evangelistae referunt, est exuere homines, quasi grana a paleis panes propositionis, quos soli sacerdotes debent comedere, et tamen David non vituperatur, per quod liquido apparet Moysen nunquam intellexisse, cum praecepit nullum opus servile in sabbato fieri, quod aliquis non faceret aliquod opu
Abbreviated transcription (Latin):
tollendo discite ãme .i. meo exemplo. esse
mites. ut ñ murmuretis. ⁊ huiniles. ut ad¬
u̾sa parient̾ tolẽtis. ⁊ hoo modo quietẽ nĩtis
habendo. inuenietis tandem requiem sempi.¬
t̃nam aĩab ur̃is. ⁊ ne abhorreatis ferre iugũ
nũ uelle maliĩ nolle. Amare om̃s nullũ
inferri alii. qd̾ sibi ip̃i molestũ ẽ. ꝑpeti. leuia
post mortem iohannis factaẽe credunt᷑. Ui¬
dentur enim omnia seqñtia int̾ se continu¬
ari. quib relatis postea subponit. Audiuit he¬
rodes tetrarcha famã iħii. ⁊ ait. hic ẽ ioħes
baptista. ⁊ ip̃e surrex̃ a mortus. Unde ꝯcipit᷑
post paulũ decollatꝰ fuisse. Unde cũ dicat.
inillo tempore. indet̾minatũ tp̃s pon̾e uidet᷑.
s ad litt̾am redeamꝰ. abiit iħt sald̾o ꝑ sata
redibant: nec manducandi spacium dispłi
habebant. ⁊ iõ ut hoĩes esuriebant. Qd̾ ãspicas
sed simplices cibos q̃ rebant. Pharisei desabbo
segetis qr moyses in lege precepit. Si introie¬

Expanded text:
et tollendo discite a me, id est exemplo meo, esse mites, ut non murmuretis, et humiles, ut adversa patienter tolleretis. Et hoc modo quietem mentis habendo, invenietis tandem requiem sempiternam animabus vestris. Et ne abhorreatis ferre jugum num velle, malum nolle, amare omnes, odissinferre quod sibi ipsi molestum est perpeti, post mortem Joannis facta esse creduntur. Videntur enim omnia sequentia intra se continuari, quibus relatis postea supponit. Audivit Herodes tetrarcha famam Jesu, et ait: Hic est Johannes Baptista, et ipse surrexit a mortuis . Unde concipitur, post paululum decollatus fuisse, unde cum dicat: In illo tempore, inde terminatum tempus poni videtur, sed ad litteram redeamus. Abiit Jesus sabbato per sata, redibant, nec manducandi spatium discipuli habebant, et ideo ut homines esuriebant; quod autem spicas sed simplices cibos quaerebant. Pharisaei autem valienae, quia Moyses in lege praecepit: Si introie
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ gͦ dies duab noctib opponitur. sic xp̃c
sumplam suam mortem oup le nr̃e oppo¬
suit. ⁊ duplam urãm moriens subegit Si
antr̃ horas ꝯputeinus. ab hac hora mortis
usq ad horam qua resurrectio eiꝰ declara¬

Expanded text:
go dies duabus noctibus opponitur, sic Christus simplam suam duplae nostrae opposuit, et duplam nostram moriens subegit. Si autem horas computemus ab hora mortis usque ad horam, qua resurrectio ejus declara
Abbreviated transcription (Latin):
immod̾anis risus. uł pecc̃m cure rei fami¬
liaris q̃ uix sine culpa uł ab ip̃is agrcur.
qui culpa quałr debeat declinari sciunt.
aut ñ ingrauib culpis errore ignor antie¬
ꝯmissis. q̃ cuncta eciam post mortẽ gͣuãt.
sim hac uita ad huc positis. minime fu̾int
relaxata. hoc dñ sciendũ ẽ. qr illic saltem
de minimis nil quisq purgationis obti¬
positꝰ. ut illic optineat ꝓmeretur. Aut fa-¬
rito blasp hematis. ostendite oꝑa mea eẽ.
mala. ⁊ hoc ẽ: Aut facite arborẽ bonam.
.i. recognoscite me ẽẽ bonũ. qr fructũ incũ
bonũ eẽ. uidetis. aut facite arborẽ malã .i.
ostendite me ẽẽ. malum. ꝑ malũ fructiĩ.
I deo dico. adfructũ ẽẽ respiciendũ. qr ex fr¬

Expanded text:
peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinari debeat sciunt, aut non gravibus culpis errore ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant si adhuc in vita hac positis minime fuerint relaxata. Hoc autem sciendum est, quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtipositus, ut illic obtineat rito blasphematis, ostendite mea opera esse mala. Et hoc est: Aut facite arborem bonam, id est recognoscite me esse bonum, quia fructum meum bonum esse videtis. Aut facite arborem malam. Id est ostendite me esse malum, per malum fructum. Ideo dico ad fructum esse respiciendum, quia ex fr
Abbreviated transcription (Latin):
pultꝰ ẽ. c̃ p̃terita nocte. ꝓ nocte ⁊ die acci¬
ꝓ toto die similit̾. Itaq habes triduũ et
tres noctes. ⁊ hoc triduum in scripturis
reꝑtum est. sig̾care mortẽ dñi simplam
⁊ resurrectionem simplam. Mors enĩdũ
iħu ñ fuit in aĩa. s in carnesola. Mors uero
nr̃a ñ solum incarne: s eciã in aĩa ẽ In aĩa

Expanded text:
pultus est, cum praeterita nocte pro nocte et die acciter die accipies. Itaque habes triduum et tres noctes, et hoc triduum in Scripturis repertum est signare mortem Domini simplam, et resurrectionem simplam. Mors enim Domini Jesus non fuit in anima, sed in carne sola. Mors vero nostra non solum in carne, sed etiam in anima est. In anima
Abbreviated transcription (Latin):
dotalẽ cibum adusum transiturum
debemꝰ imitari. siue qr om̃s filii eccłie sa¬
ccrdotes sunt. Aut defend̾at apłos ꝑ neces
lant legem sine necessitate qñ scił sac̃do¬
tes uolant sabb̃m hostias eo die int̾ficiẽ¬

Expanded text:
dotalem cibum ad usum transiturum debemus imitari siue quia omnes filii ecclesiae sacerlant legem sine necessitate, quando scilicet sacerdotes violant sabbatum, hostias eo die interficien
Abbreviated transcription (Latin):
uis ilł non sit facta p̃dicatio. ⁊ ñ sint ꝯu̾si
ad fidẽ. tñ remissiꝰ erit eis. in die iuditii.ꝙͣ
uobis. Dignꝰ ẽ enĩ ut illi pumantur qͥ p̃di¬
tationẽ receꝑunt. ⁊ tñ ei ñ ꝯsenserunt.ꝙͣ.

Expanded text:
vis illis non sit facta praedicatio, et non sint conversi vis illis non sit facta praedicatio, et non sint conversi ad fidem, tamen remissius erit eis in die judicii quam vobis. Dignius est enim, ut illi puniantur, qui praedicationem receperunt, et tamen ei non consenser
Abbreviated transcription (Latin):
ram dño crede̾ noluerunt. Tyrꝰ aut̃ ⁊ sydon
postea euangłizantib discipłis credideit̃
tantaq fidcet deuotione fuerunt. ut pau¬
lum tẏro ab euntẽ cuncti ciues cũ uxo¬
rib ⁊ filiis foras ciuitatem ꝓ seq̃rentur
pulcherrimo spectaculo tanta hoĩum
multitudo paucissimos hospites. s xp̃o ca-¬
rissimos. ad nauesq ualedictura ꝑduceret.
Qmͣuis ꝓuidebat d̾s illos eẽ. habiles ad
ꝯũsionẽ. tam̃ ñ fuit iniusticia si eos qui
peccatoros erant. ⁊ id̾o indigni noluit
uocare. qr cui uult miseret᷑. ⁊ quẽ uult
donec ẽet iudeis oblata. ⁊ ab illis repudia¬
suscepturis. ⁊ grẽ ꝯsensuris. ñ ẽ. nr̃m sci¬
re. sed hoc solũ modo audemꝰ affirmare.
qd̾ iuste egit. si peccõres respuit. S qͣre
consensurĩ gr̃e negligit. soli deo notũ ẽ.
⁊ quib uoluit reuelare. Non susceptĩs
eis repidiata. ad gentes oportuno temꝑe
tranfferat᷑. U er̃ptam̃ tyro ⁊ sydoni. Quã¬

Expanded text:
mino credere noluerunt. Tyrus autem et Sidon postea evangelizantibus discipulis crediderunt, tantaque fide et devotione fuerunt, ut Paulum Tyro abeuntem, cuncti cives cum uxoribus et filiis foras civitatem prosequerentur, pulcherrimoque spectaculo, tanta hominum multitudo paucissimos hospites, sed sibi charissimos ad naves usque valedictura perduceret. Quamvis praevidebat Deus illos habiles esse ad conversionem, tamen non fuit injustitia, sed eos qui peccatores erant, et ideo indigni, noluit vocare, quia cui vult miseretur, et quem vult donec Judaeis esset oblata, et ab eis repudiasuscepturis, et gratiae consensuris, non est nostrum scire, sed hoc solum audemus affirmare quod juste agit, si peccatores respuit. Sed quarconsensurum gratiae negligit, soli Deo notum est, et quibus Deus vult revelare. Non suscepturis t ab eis repudiata, ad gentes opportuno tempore transferatur. Verumtamen Tyro et Sidoni. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
demonia. eiciunt. multomagis hoc de
magistro eoꝵ credendũ ẽ. Ideo ip̃i. hoo siue
de exorcistis siuede apłis potest legi. Quasi¬
demonia eiciebant. erunt causa dãpnatio¬
nis uideor cũ uidez uideant puros hoĩes
⁊ minoris meriti posse diuina iurcute demo¬
nia eic̾e. ⁊ tam̃ hoc de filio dĩ p̃sumunt du¬
bitare. Prunt igit᷑ uidices ñ potestate s cã.

Expanded text:
emonia ejiciunt, multo magis hoc de magistro eorum credendum est. Ideo ipsi, etc. Hoc de exorcistis, vel discipulis potest legi. Qudaemonia ejiciebant, erunt causa damnationis Judaeorum, cum Judaei videant puros homines, et minoris meriti, posse divina virtute daemones ejicere, et tamen hoc de filio Dei praesumunt dubitare. Erunt ergo judices non potestate, sed causa.
Abbreviated transcription (Latin):
age tͥ. ⁊ inte exulto. dñe celi. ⁊ t̾re. Quasi
potes reuelare cuiuis occulta ꝯsilia tua.⁊
eadẽ potes aliis occultare. ut iam celũ nõ
dicant᷑. s t̾ra. Confiteor dico qr ñ abscõdi
tib .i. a phariseis nec ñ eciam ab aliis qͥ sibi
uident᷑ sapientes in diuinis. ⁊ prudentes. idẽ
astut. inhumanis. ⁊ eaque aliis st̃ occulta.
reuelast paruulis. id est humilib. Reuela¬
sti dicoĩꝑte. ⁊ si ñ extoto. Et ne aliqͥs itm̃ in
nec tñ absq ratione placet tibi hoc qͥcqͥd
du plicit᷑ intelligit᷑. Confessio de peccĩs cõtes
sicut cernitur enuntiat᷑. Quod ã dixit ab¬
condist hec a sapientib ⁊ prudentib ⁊ re¬
uelasti ea paruulis i deo dix̃. ut ꝓbaret se
timorem dãpnare. Qd̾ uero subdit. ita pat̃
qm̃ sic placitũ ẽ. tͥ. blandientis affectii
loquitur ad patrem. ut ceptũ in apłis be¬
neficiũ ꝯpleat᷑. hoc enun placitũ ẽ. illi. ait
huinilis redeat qui suꝑbiendo recessit ab

Expanded text:
ago tibi, et in te exsulto, Domine coeli et terrae, quasi potes revelare cuivis occulta consilia tua, et eadem potes aliis occultare, ut jam coelum non dicantur, sed terra. Confiteor dico, quia abscondistibus, id est a Pharisaeis nec non etiam ab aliis, qui videntur sibi sapientes in divinis et prudentes, id est astuti in humanis, et ea quae aliis sunt occulta, revelasti parvulis, id est humilibus. Revelasti dico in parte, et si non ex toto, et ne aliquis iterum nec tamen sine oratione placet tibi hoc, quidqudupliciter intelligitur: confessio de peccatis, confesicut cernitur, enuntiatur. Quod autem dixit: Abscondisti haec a sapientibus, et revelasti parvulis, ideo dixit, ut probaret se tumorem damnare. Quod vero subdit, ita Pater, quoniam sic placitum est tibi, blandientis affectu loquitur ad Patrem, ut coeptum in apostolis beneficium compleatur. Hoc enim placet illi, ut humilis redeat, qui superbiendo recessit ab
Abbreviated transcription (Latin):
fructificasti. qr si in tyro. ⁊ in sydone facte
fuissent uirtites que inte fc̃e st̃ .i. si in
gentib ppłis diabolicis tẽptationib an¬
gustiãtis ⁊ uenanatis .i. deceptis. tot signa
fecissem. olim egissent penitentiã. ĩ ꝙñe
ꝯditionẽ memorando. ⁊ cilicio. ieuiniis car¬
uem domant. Tyrꝰ enĩ angustia. sy don u̾o
uenato int̾p̃tatur. Ideo tyro ⁊ sydone priꝰ
ñ p̃dicauit. nec signa fecit. qd̾ post mod̾ tñ
fecit. qi t̾c apd̾ illos erant. qui saluandi ñ
eianti nec ad uitam reꝑari merebantur.
Sub tiligͦ oceułtoq iudicio. aquoꝵ aurib
p̃elitatio scã subtrahit: qr suscitari ꝑgr̃ã¬

Expanded text:
asti! quia si in Sidone et Tyro factae fuissent virtutes, quae in te factae sunt, id est si in gentilibus populis, diabolicis tentationibus angustiatis et venatis, id est deceptis, tot signa fecissem, olim egissent poenitentiam in cinere, conditionem memorando, et cilicio, id est jejuniis carnem domando. Tyrus enim angustia, Sidon vero venatio interpretatur. Ideo Tyro et Sidoni, prius non praedicavit, nec signa fecit, quod postmodum tamen fecit, quia tunc apud illos erant qui salvandi non erant, nec ad vitam reparari merebantur. Subtili ergo occultoque judicio, a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per
Abbreviated transcription (Latin):
dolatrie. ⁊ uiciis dedite. Preferunt᷑ aũ id̾o
qd̾ tyrꝰ.⁊ sydon naturalem legem tm̃ ꝯtẽp¬
serunt. Iste uero post transgressionem legiᷤᷤ
naturał. ⁊ scͥpte. eciam signa que apud eos
facta sunt pariupenderurt. Querit᷑ ubi
scͥptũ ẽ. qd̾ in cororam. ⁊ inbethsasda. do¬
minus fect᷑s signa. S suꝑiꝰ legimꝰ. qd̾ cir¬
cuibat om̃s ciuitates. ⁊ uicos curans om¬
tes ⁊ uicos estimandũ est dominũ mullis
sonat. qm aliquid mali euentm. mĩto ĩ¬
sidelitatis. Corozain myst̾iũ meũ utter¬
p̃tat᷑. q̃ nõĩs int̾pretatio sũma ẽ eiꝰ confu¬
sio. Qnͣtomagis eciam mystĩa ⁊ oꝑa dei
noun. tanto magis dãpnanda ẽ. qr ñ credi¬

Expanded text:
olatriae et vitiis deditae. Praeferuntur autem ideo, quod Tyrus et Sidon naturalem legem tantum contempserunt. Istae vero post transgressionem legis naturalis et scriptae, etiam signa quae apud eos facta sunt, contempserunt. Quaeritur ubi scriptum est, quod in Corozaim et Bethsaida Dominus fecit signa, sed superius legimus, quia circuibat civitates omnes, et vicos, curans ombes et vicos existimandum est, Dominum in istis sonat, quam aliquid mali eventurum, merito infidelitatis. Corozaim, mysterium meum interpretatur, quae nominis interpretatio summa est ejus confusio; quanto magis enim mysteria et opera Dei novit, tanto magis damnanda, quia non credi
Abbreviated transcription (Latin):
ubiom̃s ꝯueniebant .i. gaudiũ uestre redẽ¬
ptionis p̃dicauimꝰ. ⁊ uos qui eratis nobis
cooqͣles. qr de eadẽ gente ⁊ ꝓmissione. no¬
liustis saltare .i. m̃te ⁊ corpore. de redẽp̃tiõe
uerunt .i. ad luctũ penĩe uos inuitauerũt.¬

Expanded text:
ubi omnes conveniebant, id est gaudium vestrae redemptionis praedicavimus, et vos, qui eratis nobis coaequales, quia de eadem gente et promissione, noluistis saltare, id est mente et corpore, de redemptione verunt, id est ad luctum poenitentiae invitaveru
Abbreviated transcription (Latin):
ñ estis socii nr̃i. qr qnͣcecinimꝰ mͦ inludo.
uos ñ saltauistis. ⁊ qñ plorauimꝰ in ludo. uos
noliustis nob̾ cũ plorare. Siłr sunt duo sta¬
tꝰ. inscĩs luctus ꝓ peccĩs. gaudiũ ꝓ redẽtiõe
nr̃a. quẽ utr̃q p̾licauerunt antiqui. pro¬
pħe. Aliꝰ enĩ dic̃. Conu̾timini adme ĩtoto
uero ad gaudium nos inuitat cum ait.
hec ẽ dies qm fecit dñs. exul. ⁊ le. ĩ ea. Silr¬

Expanded text:
cecinimus modo in ludo, vos non saltavistis, et quando ploravimus in ludo, vos noluistis nobiscum plorare. Similiter sunt duo status in sanctis, luctus pro peccatis, gaudium pro Redemptione nostra, quae utraque prophetaverunt antiqui prophetae. Alius enim dicit: Convertimini in toto vero ad gaudium nos invitat, cum ait: Haec est dies quam fecit Dominus, exsultate et l