comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdebat᷑ hr̃e non modicũ gõĩs. qm̃ cũ
fectus s anini destinatõ aitendat᷑
uñ utum comtat᷑ infanna qui
duas simul ht̃ urores. qu̾d ꝑtim
ad fem̃ continir retorqueri. sic̃
non legalib nuptiis deier᷑. eadẽ
reputandi lic obuiet eradu̾so qt̾
oppimoni sit u̾itas p̃ferenda ⁊ ꝙ
uirta p̃missa qui nulm iurorẽ
yuĩt foret bigamus reputandus
ꝙ contigẽt siquis de scõ contͣhr̃t
cũ onũsis quib de nire non posset
dispensari. he mu̾itate bigami ñ
eristant non ꝑꝑsacram̃ti defectũ
s ꝓpt̃ affectũ intentõis cũ oꝑe sub¬
aũt tux oubitatõis articulus con¬
tineuat anis qui mulierẽ ab alio
iuro tratucram. S non cognitã
gem siue cognita fũit ab illo siue
incogina manfit uideat᷑ durisse
erat mortuus qñ dur̾ eandem. sic̃
et ille bigamus ẽẽ uioer̾ qui cũ o¬
uab legntime ce̾rit urorib suie
neutram siue alr̃am tm̃ cognou̾.

Expanded text:
cum fectus sed animi destinatio attendatur, unde illum comitatur infamia qui duas simul habet uxores, quod partim ad factum convenit retorqueri, sicut non legalibus nuptiis detinetur, eadem ur reputandi; licet obviet ex adverso quod opinioni sit veritas praeferenda et quod juxta praemissa, qui nullam uxorem habuit, foret bigamus reputandus; quod contingeret, si quis de facto contraheret cum diversis, quibus de jure non posset dispensari, licet in veritate bigami non existant, non propter sacramenti defectum, sed propter affectum intentionis cum opere subautem tuae dubitationis articulus continebat, an is, qui mulierem, ab alio viro traductam, sed non cognitam,gem, sive cognita fuerit ab illo, sive incognita manserit, videatur duxisseerat mortuus, quando duxit eamdem, sicut et ille bigamus esse videtur, qui, cum duabus legitime contraxit uxoribus, sive neutram, sive alteram tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ea libertatẽ. post tp̃s eadem relic¬
ta possint ad aliã se trãsferre inqͦ
trãsferendi se adaliam est eis lioen¬
cia deneganda uel maĩi missi ex¬
Oaniam tr̃aseuroi. Idem cõ

Expanded text:
opterea libertatem, post tempus eadem relicta possint ad aliam se transferre. Nos  tunc transferendi se ad aliam est eis licentia deneganda, vel manumissi exad aliam transeundi. D
Abbreviated transcription (Latin):
noscuntur insolertiam ꝓrupisse. uit.
sacootes. ⁊ atos ecẽsticos uiros ꝓsue u¬
oumtaris arbitrio ineceus ip̃is resti¬
tuant. atꝙ descituant. ⁊ rus aduocõ¬
nis conõnis uel eptõnis tiso. aliisꝙ
ferre p̾sumant. foorum. albergar¬
ias. rogium ⁊ similia. tanꝙͣ. a ꝓpriis
rta ꝓpriũ arburiũ in itritũ deduõe¬
tes. p̾senti decreto subnerimus. et
uocati. siue patroni uel uice dñi M
siue custooes. uel gardas hñtes. seu
alio quolib noĩe censeantur a p̃ocõ¬
rum grauaminũ inportunitare ce
amiquos. ⁊ moderaros recoitus. alo¬
coꝵ ep̃is institutos exig̾e aut si aliud
¶quam dec̃uimus non br̃e. ne aũt ꝑ
appeslaroĩs obstaculum. aut inhis q̃
de hereticis deã sunt. aut meuoca¬
toꝵ eohertione. quam duriꝰ. p̃senti¬
capitisdenegamus. nullam penitus
audientiam quiblibet ocͣ hec appe¬

Expanded text:
noscuntur insolentiam prorupisse, ut sacerdotes et alios clericos pro sue uoluntatis arbitrio in ecclesiis ipsis instituant atque destituant et ius aduocatie donationis uel emptionis titulo aliisque ferre presumant fodrum, albergarias, rogium et similia tanquam a propriis xta proprium arbitrium in irritum deducentes, presenti decreto subnectimus et uocati siue patroni uel uicedomini siue custodes siue guardias habentes seu alio quolibet nomine censeantur, a predictorum grauaminum importunitate cesantiquos et moderatos redditus a laicorum episcopis institutos exigere aut, si aliter quam decernimus non habere. Ne autem per appellationis obstaculum aut in his, que de hereticis dicta sunt, aut in aduocatorum cohertione, quam diximus, presenticapitulis denegamus nullam penitus audientiam quibuslibet contra hec appe
Abbreviated transcription (Latin):
iquis aũt ante annos legitimos tonso¬
ratus fuit sine ꝯsensu parentũ fuorũ.
si parentes enus infra anũ non se re¬
clamaũnnt at pͥncipẽ aut ad ꝓpͥum ar¬
chiep̃m. aut admissum oñicum in
ip̃o cficatu ꝓmaneat. Si u̾o post regiti

Expanded text:
quis ante annos legitimos tonsuratus est sine consensu parentum suorum, et si ipsi parentes infra annum non se reclamaverunt ad principem, aut ad proprium episcopum, aut ad missum dominicum, in ipso clericatu permaneat. Si vero p
Abbreviated transcription (Latin):
tas oblatõm deo obtilerit uelit nol¬
it scĩmone habitum ult̾ius hr̃e deb¬
et nieet sacram̃to confirmare uelit
eo tenore ⁊ rõne uelam̾ fibi inpofuisse
ut it̾m poss depoñe. reg̃. anathe¬

Expanded text:
tas oblationem Deo obtulerit, velit, nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debebit, licet sacramento confirmare velit, eo tenore et ratione velamen sibi imposuisse, ut iterum posset deponere.
Abbreviated transcription (Latin):
sicͥmina testib obiciunt᷑ dequib nõ
fuerãt ac̃tenus ac̃cati. s tm̃ adsolam
exceptionẽ aliquolib opponunt᷑. ꝓb̃o u¬
mia uł suspitõne uł manifesta macu¬
¶u inferendo testimonio requirãt ꝙ

Expanded text:
si crimina testibus objiciuntur, de quibus non fuerint hactenus accusati, sed tantum ad solam exceptionem a quolibet opponuntur, probatio umia, vel suspicione, vel manifesta macula, in ferendo testimonio, requiritur quod
Abbreviated transcription (Latin):
ctiora adeat in ꝗb tã exetrabilem
ercessũ sine infmissiõe deplorẽt
Si aũt ignorato tp̃is pec̾cta data
fuñit cogas eos adrenũtians loco ei¬
dẽ ipostmod̾ in ip̃m reducere si ibi
adsq scandalo remane potuert̃ uł¬

Expanded text:
in quibus tam exsecrabilem excessum absque intermissione deplorent. Si autem ignorantibus ipsis pecunia data fuerit, cogas eos ad renuntiandum loco eidem; et postmodum in ipsum reduces, si ibi absque scandalo remanere potuer
Abbreviated transcription (Latin):
nullus sacerdos eas ꝑsonas femmnarũ
sicut ⁊ meanone inẜtum continetꝰ.
d̾ quib suspitõ potest eẽ. inoomo none
retineat. s neq illas quas canones cõ¬
S si qua dehis hũit talem neoẽitatẽ
pacientẽ cuifit necẽnas substaentati

Expanded text:
arum, sicut et in canone insertum continetur, de quibus suspicio esse potest, in domo sua habeat, sed neque illas quas canones conSed si quis de his habuerit talem necessitatem patientem, cui sit necessitas sustentatio
Abbreviated transcription (Latin):
r̾it tingit memorato esico. bñficiumi
illud calit̃ subtͣctũ absq dilectõne.
reddẽtes ap.re. pacifice dinttat¬
is. ita quod querelam adnos nonde¬
bet itare memorati abectis st̃a ñ
obstante suꝑ t̾iuo. lata quomonus.
bñficiũ debeat obtiñe nisi curam h¬

Expanded text:
stiterit, memorato clerico beneficium illud taliter subtractum absque dilatione reddentes, ap. re. pacifice dimittatis, ita quod querelam ad nos non debeat iterare, memorati abbatis sententia non obstante, super matrimonio lata, quominus beneficium debeat obtine
Abbreviated transcription (Latin):
bñsicu aurilio destitutus. ad turpia
et secularia lucrłm seccanda redire
cogantͥ cũ multi concubinarii ⁊ adu¬
lteri debonis ecc̃e fustentant᷑. ⁊ in tali¬
bus ordmib. Sit ꝯstitutus inquibus
tieo sacri canones non repellumt.di.u.¬

Expanded text:
ici auxilio destitutus, ad turpia, et saecularia lucra sectanda redire cogatur; cum multi concubinarii et adulteri de bonis Ecclesiae sustententur, et in talibus sit ordinibus constitutus, in quibus tico sacri canones repellunt, di
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. ut mlla femina ad altare p̃¬
sumat accedere. aut pb̃ro ministrãe
aut incancellos stare. aut sedere.
binam hat s nec aliam femimã. uñ
mala suspicio hãt᷑ muna domo secsi

Expanded text:
 nulla femina ad altare praesumat accedere aut presbytero ministrare aut intra cancellos stare aut sedere. binam habeat, sed nec aliam feminam, unde mala suspicio habeatur, in una domo secum
Abbreviated transcription (Latin):
consentiret sponsalib s ip̃i quã ci¬
¶ u ꝯprare. um̃ mulier repheabat ꝙ
lic fidesp̃stitafiñt abuttoꝙ sub cõ¬
dicione pscripta non tñ sibi fliera¬
t a patre uiri uł patruo aliqnͣ aͣcdi
carnalem copulam accessisse addeb¬
¶amꝰ receptis itaq testib utriusq cũ¬

Expanded text:
ipsi quam cibus comprobare. Verum mulier replicabat, quod licet fides praestita fuerit ab utroque sub conditione praescripta, non tamen sibi fuerat a patre viri, vel patruo aliquando concarnalem copulam accessisse; addebram. Receptis itaque testibus utriusqu
Abbreviated transcription (Latin):
e ip̃t legebẽct᷑: non dixerãt ⁊ que
deporuerãt scrcpta nonerãt s ab un
inatsĩ. ⁊ obhoc mulier postulabat.
ut idem testes uł aln suꝑ eifõẽ capłis
Citeru audirent᷑. t aũt hac nouitate
cõmotus seq̃ntem diem ꝑtib p̃firis¬
ti quib intita p̃stia ꝯstitutis om̃s ex¬
aminatores ꝯuocari iussisti sicbnit̾¬
mmnatione anathatis illos obtestãs
ut diceret si eecie uere attestatio¬
nes quib obuiauerãt testes ꝙͥ con¬
tinuo alias attestatioes minediũ ꝓ¬
dirert̃ quib cũ ꝑad uocatũ urri fui¬
sser obiectum sicut pͥorib fuãt atte¬
stationib oburatũ postallegationes
multiptices fe attestationesaꝑtibad
misse fuert̃. ⁊ cũ attestatiõib utri
¶postea publicate porro mulier illi
p̃cipue articło infistebat ꝙ añ ren¬
unciationẽ sponsaliũ ⁊ post idem u¬
r cartalit᷑ eam cognouerat. ⁊ ex ea
filiam perearat. ꝙ ꝓpͥno intebat᷑ ostẽ
nes nonsolum uartas. S ccͣias accep

Expanded text:
e legebantur non dixerant, et quae deposuerant, scripta non erant, sed ab unoviatum, et ab hoc mulier postulabat, ut idem testes, vel alii super eisdem capitulis iterum audirentur. Tu autem, hac novitate commotus, sequentem diem partibus pti, quibus in tua praesentia constitutis, omnes examinatores convocari jussisti, sub interminatione anathematis illos obtestans, ut dicerent, si essent illae verae attestationes, quibus obviaverant testes; qui continuo alias attestationes in medium prunt, quibus cum per advocatum viri fuisset objectum, sicut prioribus fuerat a testibus obviatum, post allegationes multiplices, secundae attestationes a partibus admissae fuerunt, et attestationes viri postea publicatae. Porro, mulier illi praecipue articulo insistebat, quod ante renuntiationem sponsalium et post, idem vir carnaliter ipsam cognoverat, et ex ea fines non solum varias, sed contrarias accepi
Abbreviated transcription (Latin):
nus cenuisse. cũ muler non sit ui¬
ro restituenda suspecto nisi de imͥ¬
pinitate sufficienti p̃stita cautõne
uos tatanta uarietate nos consu¬
lere uoluistis. quast eẽt in hoc neg¬

Expanded text:
s tenuisse, cum mulier non sit viro restituenda suspecto, nisi de impunitate sufficienti praestita cautione, vos in tanta varietate nos consulere voluistis qualiter esset in hoc neg
Abbreviated transcription (Latin):
s et molendino ubi fc̃ã est galche¬
ria u̾tebat᷑ corã nob̾ fuiss aliqͣn¬
diu uentilata. nos intellectis roĩ
fuisse deceptũ snãndo decernimꝰ
ut pfati ciues aut recepto p̃cio
aut supplerẽt qͣntũ ꝯstaret legi¬
itime uẽdicionis tp̃e rusto p̃ci¬
o defuisse. Cum gͥ abbas ⁊ fis eiꝰ¬

Expanded text:
s, et molendino ubi facta est galcheria, vertebatur, coram nobis fuisset aliquandiu ventilata, nos, intellectis ratiofuisse deceptum, sententiando decrevimus ut praefati cives aut recepto pretioaut supplerent quantum constaret legitime venditionis tempore justo pretio defuisse. Cum igitur... abbas e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ihu xp̃i tenemus s nec cuiꝙͣ de¬
puisses ex certa scĩa etia respondere
circa carralitatẽ aĩmi ꝙ ñ affectu
carnali s disgitto iudicio debuisti
ecc̃asticũ offr̃n ⁊ bñficiũ inꝑsona
mag̾ ydonea dispensare. ⁊ circa mh¬
onestatẽ fcĩ qr ñ licuit expactione
uł ꝯuentione qͣcũq submodo uel¬
et tibi retiñe ꝓuentus cũ ⁊ inlat̾añ.
consilio sit ꝓhibitũ. neqͥs ꝯferendo
ficia debent sinediminutõe aferri
usi credimus distĩgens utr̃ qͥcat
sp̃uale uñficiũ ꝓuentus ip̃ius ante
oonationẽ ñ ꝑcipit ip̃e s alius et¬

Expanded text:
cum tenemus, sed nec cuiquam debuisses ex certa scientia contraria respondere; circa carnalitatem animi, quia non affectu carnali sed discreto judicio debuisti ecclesiasticum officium et beneficium in persona magis idonea dispensare; et circa inhonestatem facti, quia non licuit ex pactione vel conventione quacunque sub modo velet tibi retinere proventus; cum et in Lateranen. concilio sit prohibitum ne quis conferendo astica beneficia debent sine diminutione conferri. Unde credimus distinguendum utrum qui dat spirituale beneficium, proventus ipsius ante donationem
Abbreviated transcription (Latin):
mi inunaitos exist̾e qui sc̃bens ada¬
mascũ ait. Si aliqñ fũnt alaicis
male detenta q̃ oiumi iuris ẽẽ nosc¬
unt᷑. ⁊ inusũ tnͣsierint monachoꝵ¬
ep̃o tñ loci illius p̃bente ꝯsensũ ꝯsta¬
baͣnt eis oĩa ꝑpetua firmitate sub¬
¶ nira. ⁊ cc̃io pars allegabat adu̾sa cõ¬
sensũ ep̃i sine cłici ꝯsensunius fu¬
fficere. aũc. leonis p̃p. dicentis neqͥs

Expanded text:
mi munitos existere, qui scribens ad Damasum, ait: Si aliquando fuerint a laicis male detenta quae divini juris esse noscuntur et in usum transierint monachopo tamen loci illis praebente consensum, constabunt eis omnia perpetua firmitate subnixa. E contrario pars allegabat adversa consensum episcopi sine cleri consensu minus sufficere, auctoritate Leonis papae dicentis: Ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑosumnus uideliq ut ostend̾es qd̾
p̃tictã cancellariã ꝑsone yoonee.
modo canoitico ⁊ ip̃e sibi ꝯpetente
donasses. porro cũ donatio fuiss oc¬
culta. ⁊ iõ suspicione nõ careret ⁊ ela¬
pso iã anno nullus oĩo cancellarius
appareret non inm̃to credebenaꝰ qd̾¬

Expanded text:
us, videlicet ut ostenderes quod praedictam cancellariam personae idoneae modo canonico et tempore tibi competenti donasses. Porro cum donatio fuisset occulta et ideo suspicione non careat et elapso jam anno nullus omnino cancellarius appareret, non immerito credebatur q
Abbreviated transcription (Latin):
lilu̾m habeatis. int̃im aũt suben¬
ra pͥoris idẽ monast̾iũ ubere gube¬
iua debenius inceõe nec ad sinisdi¬
trã omño nec addertãm declina oẽ¬
re ita magnũ ibilades ut paruũ fe¬
qr non est ap̃ om̃ eccepcio ꝑsonaꝵ ra¬
¶usꝑpost. int̃dictũnr̃m eip̃sũpsi¬
debuisses oifferre donec nr̃m ꝯsu
mus iinandatis ut si ⁊̃ post ẜm nir̃xo
mandatũ ꝑ ꝙ tocius cognicionẽ neg¬
ocn ad nr̃m iuticiũ reuocauiꝰ

Expanded text:
liberam habeatis; interim autem, sub cura prioris idem monasterium libere gubegia debemus incedere nec ad sinistram omnino nec ad dexteram declinare, ita magnum judicantes ut parvum, quia non est apud Deum acceptio personarpost interdictum nostrum ei praesumpsidebuisses differre donec nostrum cmus in mandatis ut, si etiam post secundum mandatum per quod totius cognitionem negotii ad nostrum judicium revoca
Abbreviated transcription (Latin):
hĩc iñ corã nob̃ orucnus disputand̾
uos ad iuris fit inhoc articło du¬
bitantes in negõ ip̃o ult̾ius ꝓced̾e
noluistis donec suꝑ hoc recpꝑetis
nr̃e bñplacitũ uoluntaris nobis
hũilit suplic̾ates ut quid sit in hac
ꝑre agends̃ uos dignarem ꝑ nr̃as
litt̃as reddere crrentes hos gͥ atten¬
dentes ꝙ ꝓurissio predẽa nontener

Expanded text:
hinc inde coram vobis diutius disputatum, vos quid juris sit in hoc articulo dubitantes, in negotio ipso ulterius procedere noluistis donec super hoc reciperetis nostrae beneplacitum voluntatis, nobis humiliter supplicantes ut quid sit in hac parte agendum vos dignaremur per nostras litteras reddere certiores. Nos igitur attendentes quod promissio praedicta non tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
curentes hũilit̃ postulastis ut qr tp̃s
aduenerat quo sine scandalo ecõe
nione penitus dissoluta monasfiũ
ur̃ instatũ reduceremus antiqu¬
ũ sub albatis regimine gubern¬
ant̾ nos ũo diligentius aitendẽtes
o ꝙ ep̃ali sede uacãte nõ dec suꝑ hoc

Expanded text:
currentes, humiliter postulastis, ut, quia tempus advenerat, quo sine scandalo ecclesnione penitus dissoluta, monasterium vestrum in statum reduceremus antiquum, sub abbatis regimine gubernandum. Nos ergo, diligentius attendentes, quod, episcopali sede vacante, non decet super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑ negligentũ ur̃ãm ad ip̃merat e¬
ligendi actoritas deuoluta ip̃m ĩ¬
duxit ut electioni dese faciẽde p̃re¬
ret assensã qui suis monitis acqͥes¬
cens electus estint ab eod̾ suffraga¬

Expanded text:
 negligentiam vestram ad ipsum erat eligendi auctoritas devoluta, ipsum induxit ut electioni de se faciendae praeberet assensum. Qui suis monitis acquiescens, electus exstitit ab eodem, suffraga
Abbreviated transcription (Latin):
ecẽam ordinare cũ ut̃q circa tp̃s
eis moultũ acanone mordmanõe¬
¶La regligens fũt i remissus. ꝑs
tio de iure ualebat. qr ei tp̃c tutultũ
acanone nisiatp̃e quo illi declarat¬

Expanded text:
ue circa tempus eis indultum a canone in ordinatlla negligens fuerit, et remissus. Pars tio de jure valebat, quia ei tempus indultum a canone, nisi a tempore, quo illi declarat
Abbreviated transcription (Latin):
lecte fũmt ut cũ sac̾dotalis p̃benda
i ecea ur̃a uacaret ꝑsonã illam cui
p̃fatus subdiaconus uell eam confe¬
aretis de illa sine difficultate quali¬
b inuestire. asserint ⁊̃ idem subdia
ip̃e p̃cauens appellauit ne tu fr̃ ep̃e

Expanded text:
erunt, ut, cum sacerdotalis praebenda in ecclesia vestra vacaret, personam illam, cui praefatus subdiaconus vellet illam confearetis de illa sine difficultate qualibet investire. Asseruit etiam idem subdiacipse praecavens appellavit, ne tu, frater e
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃a canomca assignate quas tu po¬
sseoisti ac possides inquete. ⁊ cũ mea¬
dem ecc̃a terconẽsi erillis canonicis
qui p̃bendã in ecca non possidẽt in pͥ¬
mo instirutus fũis ⁊ receptiis ⁊ nc̃
uaccet bñfitiũ ineadem hũilit pos

Expanded text:
ine canonici assignatae, quas tu possedisti ac possides in quiete. Et cum in eadem Ecclesia Terdonensi ex illis canonicis qui praebendam in ea non possident tu primo institutus fueris et receptus, et nunc vacet beneficium in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
¶incurrissꝰ s ip̃e talẽ ꝯfimationẽ in¬
asserebat eã non tenere de iure qm̃
nemini res illa pot̾at r̾onabilit̾ cõ
firmari que de iure obnin̾i non po¬
test. dicebat enĩ se ꝑꝑ hoc excõicõis¬
ũ inderet᷑ utrũ cũ aliquis oe una
prebenta eligat᷑ ad aliam statim pͥ
dici debeat non uacare noscat᷑. ois .u.¬

Expanded text:
incurrisset; sed, ipse talem confirmationem inasserebat eam non tenere de jure, quoniam nemini res illa rationabiliter poterat confirmari, quae de jure obtineri non potest. Dicebat etiam, se propter hoc excommunium videretur, utrum, cum aliquis de una praebenda eligatur ad aliam, statim prdici debeat non vacare, nos consu
Abbreviated transcription (Latin):
nonicis assignarẽt. um̃ qr statutus
ap̃ canonicos teitonẽ. ut te ꝑciꝑẽt
incanonicũ ad p̃bentã primoiu¬
nem receꝑant ubaraet. ac si eos cir¬
csuuemẽs fraduient̃ te recipi fecit
¶adp̃bendã ꝑrimo uacar̾am. hos gͥ ex¬

Expanded text:
nonicis assignarent. Verum quia statutus apud canonicos Terdonenses, ut te reciperent in canonicum ad praebendam proximo vne receperant, liberaret; sicque eos circumveniens fraudulenter, recipi te fecit ad praebendam proximo vaca
Abbreviated transcription (Latin):
chidiaconatus non uacãs nec po¬
tuit. nec debuit maliũ rite trãsfe¬
rri. memorato R quiccͣ iusticie re¬
gulam marcͥdiaconatũ alt̾ius par¬
ũ durimus inponend̾ sñalit̃ dee

Expanded text:
chidiaconatus non vacans nec potuerit nec debuerit in alium rite transferri, memorato R. qui contra justitiae regulam in archidiaconatum alterius prum duximus impo
Abbreviated transcription (Latin):
chiep̃i directis capło erp̃sse iñtio ñ
fc̃a fuit nontñobhoc exclusus idi
pot̾at uł deberat sicut parsponeb¬
at adu̾sa ĩmo ꝯtmebat᷑ incapło sic̃
pars itinet᷑ intoto cinus. de camuis
pars est honorabilius atrhiep̃c u̾o
cap̃ eristit nec mino ꝯtingat cor

Expanded text:
copi directis capitulo expresse facta non fuerit, non tamen ob hoc exclusus videri poterat vel debebat, sicut pars proponebat adversa; imo continebatur in capitulo, sicut pars continetur in toto, cujus decanus pars est honorabilis, archiepiscopus vero caput existit, ne in uno contingat cor
Abbreviated transcription (Latin):
cui pocius ꝙ suꝑ ip̃o archidiacona¬
cu eẽt silentiũ impon̾e dum ⁊ app¬
robata ustitutde tua cibi restitutõ¬
est facienta exconfessiõe ꝑtis adũ¬
se miudicio fea. ⁊ septus repetita os
sibi ꝑ capsm fuĩt assignatus. Rinus

Expanded text:
o archidiaconatu esset silentium imponendum, et approbata institutione tua, tibi restitutio facienda ex confessione partis adversae in judicio facta et saepius repetita ostsibi per capitulum fuerit assignatus, res
Abbreviated transcription (Latin):
ti frĩb ⁊ coep̃is nr̃is ad nos clamã¬
tib nõ possumus inusticia non
adẽẽ aut ꝙ uiste postulaiuĩnt non
audire ne si forte cura erhibendã
eis iusticiã fuĩms upẽti remissi
ip̃i quoq negligẽtes muentmnt᷑¬
in redoendis uirib subditoꝵ et

Expanded text:
t coepiscopis nostris ad nos clamantibus non possumus in justitia non adesse, aut quod juste postulaverint non audire; ne si forsan circa exhibendam eis justitiam fuerimus inventi remissi, ipsi quoque negligentes inveniantin reddendis juribus subditorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾a aqua ⁊ si fũit sua culpa suspen¬
negligentiã ⁊ oesidiã pot̾ar p̃bend
tionis p̃bentaꝵ s noticie pecrus ip¬
sius archiep̃i ⁊ comonicioĩs ad pre¬
snãm eis capło facte cũ inp̾uileg¬
dr̃ impetrasse fiat m̃tio de comoni¬
cione caonica p̃mittenda uolum̃
¶ ꝯputari stind aũt oĩo friuolũ repu¬
tamus. si qui forte sedicant erdon¬
atione regia quasdã ex illis optin¬
uisse p̃bendis. q̃i regalis sublmuit

Expanded text:
; a qua etsi fuerit sua culpa suspennegligentiam et desidiam poterat praebendationis praebendarum, sed notitiae potius ipsius archiepiscopi et commonitionis ad personam ejus a capitulo factae, cum in privilegr impetrasse, fiat mentio de commonitione canonica praemittenda, volumus computari. Illud autem omnino frivolum reputamus, si qui forte se dicant ex donatione regia quasdam ex illis obtinuisse praebendis, quasi regalis sublimita
Abbreviated transcription (Latin):
bentu quoliu derentore eam ip̃i. t
oi guatione ercusatioe ⁊ applłoe pꝰ¬
poĩta ꝯferatis ⁊ ꝑmitatis ab eo pacifi¬
de possideri.⁊ ei stallũ mchero⁊ lo¬
cũ ineipło cũ plentutine honoris
canonici assignãtes. Idem ꝓ¬

Expanded text:
benda quolibet detentore eam ipsi T. omni dilatione, excusatione et app. postpositis conferatis et permittatis ab ipso pacifice possideri, ei stallum in choro et locum in capitulo cum plenitudine honoris canonici assignantes.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma uice ꝙ cancellariã alicui ñ
di ꝯcessimus si fuit grauam̃ ser
o fidẽ nob̃ fieri mandauimus tu
u offm̃ xesseras memoratum
suetudinẽ mediolanẽ ecõe ñ de¬
buerat aliqͥ mõ ꝯmitti ⁊ iõ
nos ñ tam explentudine potest¬
aris ꝙ̃ exosficii debito qͦ possumꝰ
et oebemus de suuoiter eicessib
adcorrectionẽ inquirere u̾itatem
te marime cãm ⁊ occ̃onẽ p̃stante
inqͥsitionẽ ꝯmissimus faciendam
om̃ib gͦ diligent᷑ auditis q̃cũ fu¬

Expanded text:
prima vice quod cancellariam alicui non di concessimus, non fuit gravamen sed o fidem nobis fieri mandavimus, tu esseras memoratum:suetudinem Mediolanen. Ecclesiae non debuerat aliquo modo committi. Et ideo non tam ex plenitudine potestatis quam ex officii debito, quia possumus et debemus de subditorum excessibus ad correctionem inquirere veritatem, te maxime causam et occasionem praestante, inquisitionem commisimus faciendam. Omnibus ergo diligenter auditis qu
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuit̃ infamatus esiq ꝑmonachos
qͥ urauerãt ꝑhib̾e testimoniũ ũnta¬
ti. symonia młtis modis ind̾ent᷑ ẽẽ
ꝓbara. ip̃e ccͣ testes młtas exceptioẽs
opposirit. ꝯspiratioẽs uidelie ⁊ inim¬
icicias capitales furtũ ⁊ aduln̾iũ ut
¶eos atestimonio remouerꝰ. Nos ũo
ne inocẽtie puritas ꝯfusa subcũbẽt.
uł simonie p̃uitas effuge̾t inpum¬
ta. illas dũ tarat erceptioes ꝓbandas
admissimus quib forte ꝓbatis tes¬
tes ñ celo nisticie demalignitans

Expanded text:
graviter infamatus. Cumque per monachos, graviter infamatus. Cumque per monachos, qui juraverant perhibere testimonium veritati, simonia multis bata, ipse contra testes multas exceptiones opposuit, conspirationes videlicet et inimicitias capitales, furtum et adulterium, ut eos a testimonio removeret. Nos vero, ne innocentiae puritas confusa succumberet, vel simoniae pravitas effugeret impunita, illas duntaxat exceptiones probandas admisimus, quibus forte probatis, testes non de zelo justi
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis. ⁊ tem utrũ ip̃e sit regula¬
ris qui iam renũciau̾ir mũdoan
secissaris qui ad huc iiũdo ꝯsist¬
it ⁊ utrũ inferioris gradus fit. anex¬
cellentioris sit dignitatis. ad hec utr̃¬
fuss añ clare oꝑpinionis ⁊ bone fa¬
me angrauit̾us infamatus ⁊ ualde
suspectus. ⁊ utrũ de facili possit pum¬
iri ansme seadalo neq̃at ꝯcepna¬
ripretẽautrũ testes sint honesti
ancͥminosi ⁊ utrũ iam sĩt em̃da¬
ti decͥmine. an adhuc incͥmine ꝑse¬
uerẽt. rursus utrũ cͥminra sint e¬
adẽ uł minora an paria: uł maior¬
a utrũ ue testes exgelo iusticie. an
exmalignitatis fomite deposuisse
credãt᷑ demq utrũ ad symoniacã
pͣuitatẽ de tegendã sola dicta testi¬
ũ inducant᷑: an alia ⁊̃ aominicula
suffragent̃. hec oĩa sũt ad intellig¬
¶ diligens indagatorᷤ illenamq põ¬
posiamis abbas qui sa pͥoem remũci¬
auerat mũdo erat de symonia ꝑru¬
rio dilapidatione ac insufficientia

Expanded text:
quitatis. Item, utrum sit ipse regularis, qui jam renuntiaverit mundo, an saecularis, qui adhuc in mundo consistit, et utrum inferioris sit gradus, an excellentioris sit dignitatis. Ad haec, utrfuisset clarae opinionis ac bonae famae, an graviter infamatus et valde suspectus, et utrum de facili possit puniri, an sine scandalo nequeat condemnari. Praeterea, utrum testes sint honesti, an criminosi; et utrum jam sint emendati de crimine, an adhuc in crimine perseverent. Rursus, utrum crimina sint eadem vel minora, an paria vel majora; utrumve testes ex zelo justitiae, an ex malignitatis fomite deposuisse credantur. Denique, utrum ad Simoniacam haeresim detegendam sola dicta testium inducantur, an alia etiam adminicula suffragentur. Haec omnia sunt ad intellig diligens indagator. Ille namque Pomposianus abbas, qui jampridem renuntiaverat mundo, erat de simonia, perjurio, dilapidatione ac insufficientia
Abbreviated transcription (Latin):
iienis mbello ꝑenitis ip̃e desella e¬
orruẽs ꝯfractis iirib expirauit.¬
¶ ad corrigẽdos gͥ subditoꝵ excessus
tanto diligentius deb p̾latus asur
denoioriis ercessib taceat᷑. ⁊ sitͥbus
modisꝓcede possit ꝑacẽatonẽ uide¬
licer denũciationẽ. ⁊ inquisitionẽ

Expanded text:
n bello peremptis, ipsa de sella corruens, contractis cervicibus exspiravit. Ad corrigendos ergo subditorum excessus tanto diligentius debet praelatus asde notoriis excessibus taceatur, etsi tribus modis procedere possit, per accusationem videlicet, denuntiationem et inq
Abbreviated transcription (Latin):
canonũ instituta ⁊ pariuli qui cupi¬
ditate parentũ ecc̃as ꝑ peccutã st̃
ad epti eas dimitĩe teneant᷑ qr tñ sõ¬
ge diũsum est nõ p̃bere ꝯessũ ⁊ exp̃s¬
sim aliquid ꝓhibere. talit̾ duxiꝰ ꝓ dũ¬
et uolũtatẽ tuã aqua postinodũ mi¬
nime recessisti aliquis te penitus ig¬
norante pmisit peccamũ ⁊ exsoluert
t. p̃ẜtim cũ hisnulla tibi. eẽt ꝯsin¬
gͥnitate ꝯiũctus nichil tibi adcul¬
pam uł penã credimus inputar¬
i nifi forte postea ꝯser̾ispeccuntã
ꝑsoluendam ꝓmissam. aut etiam
redeendo solutã alioqũ ꝯtingẽt ꝙ¬

Expanded text:
canonum instituta etiam parvuli qui cupiditate parentum Ecclesias per pecuniam sunt adepti, eas dimittere teneantur; quia tamen longe diversum est non praebere consensum et expressim aliquid prohibere, taliter tibi duet voluntatem tuam, a qua postmodum minime recessisti, aliquis, te penitus ignorante, promisit pecuniam et exsolvit, praesertim cum is nulla tibi esset consanguinitate conjunctus, nihil tibi ad culpam vel poenam credimus imputari; nisi forte postea consenseris pecuniam solvendo promissam aut etiam reddendo solutam. Alioquin,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ et i̾metropolitamis cũ ꝑtes eẽn¬
t in die p̃fira p̃sentes p̾unlegio di¬
s receptas erhabundanti deturi
parendo fufficiente offerens ca
tandoũbum illuo ꝙ in pͥuilegi
o ꝯtinet᷑ uidelic satisfactiõe con¬
metropolitanus iam dẽs se uelle

Expanded text:
 metropolitanus, cum partes essent in die praefixa praesentes, privilegio direceptas, ex abundanti de juri parendo sufficientem offerens cauetando verbum illud, quod in privilegio continetur, videlicet satisfactione conmetropolitanus jam dictus, se velle
Abbreviated transcription (Latin):
pateret᷑ qũa cũ pace redorta ⁊ obtẽto
de mirncis triũpho sollepnit̃ du¬
xiss cũ grandi erultatiõe uxore et
¶regnũ sibi itistituit suocessorẽ ꝓcedẽ¬
te ũo tp̃e p̃dc̃a ueror graui infirmita¬
te correpta cũ sede hac uta cred̾et re¬
cessurã timore mortis inducta ꝯtinẽ¬
tiã uouit. cũq rex iste noll eã ꝯtrist¬
ari ꝯcessit at tp̃s. nũc aũt ꝯtin̾e ꝓpo¬

Expanded text:
um pace reddita & obtento ab inimicis triumpho solenniter duxisset cum grandi exultatione uxorem & Regnum sibi instituit successorem, procedente vero tempore, prædicta uxor graui infirmitate correpta, cum se de hac vita crederet recessuram, timore mortis inducta continentiam vovit, cumque Rex ipse nollet eam contristare, concessit ad tempus, nunc autem se co
Abbreviated transcription (Latin):
uaminis necessitate non ꝯpulsi er
nullarenus ꝯpssioĩs molegrauati.
s solo p̃tertu excimendi ase iugũ
ecẽastice discipline ut possint lib̾iꝰ
insin erroris ⁊ iniꝗͥ p̃poĩti libertat¬
debaceari. ⁊abaudientia sita uocem¬

Expanded text:
ulsi, et nullius oppressionis mole gravati, sed solo praetextu excutiendi a se jugum ecclesiasticae disciplinae, ut possint libentius in sui erroris et nequam propositi libertate bacchari, ab audientia sua e
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate detentus non aff¬
int s qr nocte seq̃nre aliam sibi co¬
stendit litt̾̃as ep̃i memorati quib
eũ ab inquietatoe ip̃ius ab hoc abs¬
olutũ fuiss ꝑatebat ꝙ muber adp̃¬
¶sentiam ep̃i non accessit. O⁊ gͥ sẽ
na excõicõis artius inf̃diceris ne
adeam qũa suꝑ indurit accedat
dux̃it ꝓducendos tũ ꝯsangͥneitũ
cartis tũ testib tã ext̾emintiatiõi¬

Expanded text:
infirmitate praetensa non adfuit; sed quia nocte sequente aliam sibi costendit litteras episcopi memorati, quibus eum ab inquietatione ipsius ab hoc absolutum fuisse patebat, quod ad praesentiam episcopi non accessit. Quia igitna excommunicationis arctius interdicens, ne ad eam, quam superinduxit, accedat, duxerit producendos, cum consanguinei tum chartis tum testibus, tum et recitatio
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis iudiõe tanꝗͣ. fuspecrũ recu¬
sat an eam̃ suspitiois debeat allega
¶reᷤ ieamisi manifestasit corã eodẽ
¶iudice ꝓbare teneat᷑ utr̃ ĩ uidex p¬
lle qui suspitionẽ obiecit eãm enis
non uelit uelnonpossit inuire ꝓb¬
nidicẽ suspectũ hr̃ ꝓponit suspiti¬
onis c̾orã cãm eodẽ iudice allegare

Expanded text:
aliquis judicem tanquam suspectum recusat, an causam suspicionis debeat allegare, et causam, nisi manifesta sit coram eodem judice probare teneatur utrum etiam judex plle qui suspicionem objicit, causam ejus non velit, vel non valet jure probjudicem se suspectum habere proponit suspicionis causam coram eodem judice allegare
Abbreviated transcription (Latin):
becẽistico iudice Sponentus est. ꝙ
si depositus incorrigaibilis fũit excõt¬
caridebet demde ꝯtinatti crecente
anathatis mucrone feriri. postmodũ
serit cũ ecc̃a nõ hãt ult᷑ ꝙ faciat ⁊ ne p̾sit

Expanded text:
esiastico judice deponendus est. Qui, si depositus incorrigibilis fuerit, excommunicari debet; deinde, contumacia crescente, anathematis mucrone feriri; postmodum serit, cum Ecclesia non habeat ultra quid faciat, ne possit
Abbreviated transcription (Latin):
eo ecc̃e de machel i elemosinã as¬
ssigna ras uolent redig̃e cupiens ĩ
forestam eos suꝑ his indebite moles¬
carẽ bob̾ dedisse recolimus imĩa¬
tis. ut ip̃m .a. ab tp̃oꝵ suꝑ hisĩrif
tris indebita molestatõe desisfẽ .ꝑ. &.¬

Expanded text:
eorum ecclesiae de Machelin in eleemosynam assignatas, violenter redigere cupiens in forestam, eos super ipsis indebite molestaret, vobis dedisse recolimus in mandatis, ut ipsum A. ab ipsorum super illis terris indebita molestatione desistere,
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleuisse nuͣm m̾catori. allegaba
nt unius patris ⁊ om̃s inbonis pa¬
ĩnis suocederẽt fcã examinatõe to¬
cius hr̾oitatatis nõ ꝓueniebat ad
fint sufficient̃ inffructa nec nob̾

Expanded text:
complevisse numerum mercatori. Allegabatnt unius patris, et omnes in bonis paternis succederent, facta aestimatione totius haereditatis, non proveniebat ad fuit sufficienter instructa, nec nobis
Abbreviated transcription (Latin):
grauẽ ꝓposuert̃ in nr̃o auditorio
el adepti fuissẽt ⁊ eã t̃iã tã añ qͣm pꝰtqͣr
anglici uenirẽt in ꝑtes illas longo
tp̃e possedissẽt inpace h. de saymile¬
s ardinachi dioces eandẽ t̃ram er

Expanded text:
gravem proposuerunt in nostro auditorio el, adepti fuissent, et eam, tam ante quam postquam Anglici venerunt in partes illas, longo tempore possedissent in pace, H. de Say, miles, Ardmachan. dioeceseos, eamdem terram ex
Abbreviated transcription (Latin):
firmit̃ ob ẜuari cũ extenoꝵ instrum̃¬
ti euident̃ appareat ꝙ hec fuit mens
et intẽtiodonatoris ucliusula defore¬
sta que infine poĩt instim̃ni. non
adsipꝑiorẽ donationẽ q̃ tam lib̃a fuit
et pura ut minimis eẽt aueracnõe¬

Expanded text:
firmiter observari, cum ex tenore instrumenti evidenter appareat, quod haec fuit mens, et intentio donatoris, ut clausula de Foresta, quae in fine ponitur instrumenti, non ad superiorem donationem, quae tam libera et pura fuit, ut immunis esset a
Abbreviated transcription (Latin):
sor ip̃ius put mos est de rec̾to feros
ip̃i assignatã sibi t̾rã assignari fecis¬
sent nõ nisi duos modios inuener᷑.
uñ abantecessore tuo ut ip̃is fend
integraret cũ instantia postulat̃ qͥ
ric hoc aliquãdo ꝓmisit se facti
effectui tñ minime mãcipauit. ip̃i
aũt ut tu pfatũ fendũ ip̃is ad ĩple
as assidue postulant ⁊ nnstant̃ s tua
liqu̾atulsi dubitas eo ꝙ ñ sĩt inpos¬
sone ip̃ius. ne denouo ssls uideatis
conferre. lic tibi froelitatẽ tr̃cura¬
uerĩt exib̾e ⁊ de.iiii. modis fũint in¬
uestiti. anteꝙͣ eoꝵ petitiõi duc̾es an¬
nuẽdũ. Sedẽ duxisti. ap. ꝯsulentã.¬

Expanded text:
recto feudo ipsi assignatam sibi terram mensurari fecissent, nonnisi duos modios invenerunt, unde, ab antecessore tuo, ut ipsis feudum integraret, cum instantia postularunt, qui, licet hoc aliquando promiserit se facturum, effectui tamen minime mancipavit. Ipsi austulant et instanter; at tu, aliquantulum dubitans, eo quod non sunt in possessione ipsius, ne de novo illud videaris conferre, licet tibi fidelitatem curaverint exhibere, et de quatuor modiis fuerint investiti, antequam eorum petitioni duceres annuendum, sedem duxisti apost
Abbreviated transcription (Latin):
puũ cũ ecc̃a cathetrali qũe admodũ
si cuilib alni legaret᷑. ⁊ ox hisque illis
legãt porcionẽ eanonicã nicħominꝰ
optine bet q̃m ñ est tanta coĩo int̾er
ep̃m ⁊ capellas uł monast̾a sine alia ꝑi¬
a loca qͣnta est mt̃ ip̃m ⁊ eccam ca¬
theorałe cui est fp̃iali ꝯuigio ꝯpu

Expanded text:
puum cum ecclesia cathedrali, quemadmodum si cuilibet alii legaretur, et de iis quae illis legantur portionem canonicam nihilominus obtinebit, quoniam non est tanta communio inter episcopum et capellas vel monasteria seu alia pia loca quanta est inter ipsum et ecclesiam cathedra
Abbreviated transcription (Latin):
¶ non extabat pars ũo mulieris
ti eidem muleri ꝑꝑ dotem fũtnt
obligata cũ mulier in hoc non f¬
uiss cplabilis dotẽ suã amitere
stantnus peterat sibi ꝯfrrmari uł
in possõnes que mariti fu̾at offici¬
aũt uiri ec̃cio respondebat se non
debere suꝑ his aliquom̃o repõdere
tũ fuãt. de bonis mariti mulieris ip¬
sius s fũcus ea capi fecent ⁊ nr̃a¬
daũat distrahenda ꝙ ⁊ testiũ assti¬
one ꝓbauit. Sane cũ par mulieris
diceret depossonib uirisu aliqͣ re¬
mansisse que distrata non fuãnt ⁊
ereis sibi satis fieri postulass ab ea
studiosius inquifisti qͣnita fuisset
peccuna q̃ soluta fũat mcatorri

Expanded text:
 non exstabat. Pars vero mulieris ti eidem mulieri propter dotem fuerint obligata, cum mulier in hoc non fuisset culpabilis, dotem suam amittere stantius petebat sibi conferri, vel in possessiones, quae mariti fuerant, ex officiautem viri e contrario respondebat se non debere ipsi super his aliquo modo respondere, tum fuerat de bonis mariti mulieris ipsius, sed fiscus ea capi fecerat, et mandaverat distrahenda, quod et testium assertione probavit. Sane, cum pars mulieris diceret, de possessionibus viri sui aliqua remansisse, quae distracta non fuerant, et ex eis sibi satisfieri postularet, ab utroque studiosius inquisisti, quanta fuisset pecunia, quae soluta fuerat mercatori
Abbreviated transcription (Latin):
b tm̃ fuerat tũ abeodẽ G̃. tũ ab aluis
qui eas tenuerãt a tp̃e quo fb̃ant o¬
bligate ꝑcept̃ ꝙ fructus sorti pꝰte¬
¶rãt ad eguarinos gͥ attendẽtes qd
italib ꝑceptio frucriũ insoluri obꝰ
sortis accedat. cũ ẜm canonicas sanc¬
tiõe fructus restiti. ⁊ isortẽ de be¬
ant ꝯputari. Consiterãtes qd pos

Expanded text:
m fuerat, tum ab eodem G. tum ab aliis qui eas tenuerant, a tempore quo fuerant obligate, perceptum quod fructus sorti poterant adequari. Nos igitur attendentes, quod in talibus perceptio fructuum in solutione sortis accedat, cum secundum canonicas sanctiones fructus restitui et in sortem debeant computari, considerantes etiam quod
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ĩs aliquid posside cũ mulierib
fauor młt̾is mreciiꝑandis dotib
beat inootata cũ ⁊̃ bora uiri mu¬
lieri pdote tacite sĩt obligara cũ fu¬
o honere tr̃asseñt ad quẽlib possidẽ¬
tẽ p̃dictũ .R. eidẽ mulieri adrestitini¬

Expanded text:
fratris aliqua possidere, cum mulieribus favor multus in recuperandis dotibusbet indotata, cum etiam bona viri mulieri pro dote tacite obligata cum suo onere transiverint ad quemlibet possidentem, praedictum R. eidem mulieri ad restituti
Abbreviated transcription (Latin):
ueris comisso eo fugam petente tã
ip̃a mulier lic minris uiste ab. R.
contite cersertanẽ. tc̃ regio iustici
et soluta peccuma m̃catori qui a
ma rito dc̃e mrulieris uuln̾atus fu¬
erat ⁊ reb ꝓpͥis spolians. ꝑ p̾dc̃m. n¬

Expanded text:
ieris commisso, eo fugam petente, tam. quam ipsa mulier; licet minus juste, ab R. comite Casertan. tunc regio justitiaet soluta est pecunia mercatori, qui a marito dictae mulieris vulneratus fuerat, et rebus propriis spoliatus. Per
Abbreviated transcription (Latin):
aq̃ argẽtinã & ãtelino d̃ toolo nosc̾is
recepisse grufridi fr̃is eius accedente
cõsensu ate pot̃ ubere retrm̃ fructi¬
u non ꝯputans insortẽ. ⁊ ta uideli¬
oet ut ꝗͣ diu fructus illos ꝑceꝑis in
sortẽ minime iputandos. idem a¬
ntelmus a feruicio in quo tibi et
ecce tue ꝓfrudo ip̃o tenet᷑ int̾im sit
tũ ꝙ sepius dubitasti uirũ cũ ꝯtin¬
git uassallũ cirũ oeced̃e.⁊ adte feu¬
dũ ip̃rus redire feudũ eius alrilice¬
at tibi dare ꝗͣuis iuram̃to ten̾aris a¬
strictus ñ infeutre de nouo ronta¬
tuũ feudũ anenare ꝯtingat an ip̃s
filtiũ uł ꝯsangumeũ ꝯsortẽ eius d̃e fe¬
¶udi de ip̃o ualeas muestire. alia qͦ.
tua oubitacio ꝯtinebat ut csifeũs
abienatũ reꝑeris ꝙ ꝑte facile recuꝑ¬
ari non pot̾ utrũ possis abcui laico

Expanded text:
apud Argentinam a Nantelmo de Miolano dignosceris recepisse, Wiffredi fratris ejus accedente consensu, a te potest libere retineri, fructibus non computatis in sortem; ita videlicet, ut, quandiu fructus illos perceperis in sortem minime computandos, idem Nantelmus a servitio, in quo tibi et ecclesiae pro feudo ipso tenetur, interim sit epius dubitasti utrum cum contingit tuum vassallum decedere et ad te feudum ipsius redire, feudum ejus alii liceat tibi dare, cum juramento tenearis astrictus non infeudare de novo, Romatuum feudum alienare contingat, an ipsius filium vel consanguineum consortem ejusdem feudi de ipso valeas investire. Alia quoque tua dubitatio continebat utrum cum feudum alienatum repereris quod per te facile recuperare non potes, possis alicui laico
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ qr frauis ⁊ dolus alicui patrocmari
nõ debet ep̃c portionẽ ex ilłpot̃it exi¬
gere acanone ꝯstitutã salus indulg¬
entus pontificũ iõaꝵ que quibdã.
regłaribus sunt ꝯcesse.Idem.
equisisti de his que testaror ꝓ aĩa sua
iegat multima uoluntate qͣlit̃ fĩt

Expanded text:
r, quia fraus et dolus alicui patrocinari non debent, episcopus portionem ex illis poterit exigere a canone constitutam, salvis indulgentiis pontificum Romanorum quae quibusdam regularibus sunt concessae. Requisisti de his quae testator pro anima sua legat in ultima voluntate, qualiter sint
Abbreviated transcription (Latin):
e possit petẽ pronẽ aoiciens aũt ẽ¬
quis ex testañto infraudẽ modicũ ꝯs¬
tituerit moituarũ ⁊ aliadimisit ꝓ
aĩa sua pluram homnus possit ep̃c
exig̃e porcionẽ de aliis acanone ꝯsti¬

Expanded text:
am possit petere portionem, adjiciens an cum aliquis ex testamento in fraudem modicum constituerit mortuarium et alia dimiserit pro anima sua plura, nihilominus possit episcopus exigere portionem de aliis a canone consti
Abbreviated transcription (Latin):
set pura qͣuis possit ꝑ ꝯoicionẽ res¬
otm. exonob tñ que in pacro fuer̃
exp̃ssa uidelic ꝙ fructus ꝑcepti deb¬
erẽt insoluenda petunia num̃ari
et ꝙ ultra sũmã recepta .xi. solidi

Expanded text:
 quamvis possit per conditionem resolvi. Ex duobus tamen quae in pacto fuerunt expressa, videlicet quod fructus percepti deberent in solvenda pecunia numerari, et quod ultra summam receptam quadraginta solidi
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ nonduri adibentã s ut ieo
saltẽ puniret᷑ in quo peoearat qͣ acta
iudicũ que tem̃e uiole u̾at ip̃m si¬
cur ñ cebuimus sic nolumꝰ eraudi¬
re. ne uid̾et᷑ cosus fuus ei patrocim¬
bationẽ ⁊ manifestam ꝯstaret. ꝙ¬

Expanded text:
ndam, sed ut in eo saltem puniretur in quo peccarat contra acta judicum quae temere violarat, ipsum, sicut non debuimus, sic noluimus exaudire, ne videretur dolus suus ei patrocinprobationem etiam manifest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfr̃e suo firmit̃ asserebar tr̃as nõ
ẽẽ pure uenditas s pignori abliga¬
tas cũ uendicioĩ p̃dc̃e talis fuit ad¬
iecta condicio. ut si a tp̃e cc̃tus us¬
q ad duosꝑrimos annos p̃fato .t. ẽ¬

Expanded text:
re suo firmiter asserebat, terras non esse pure venditas, sed pignori obligatas, cum venditioni praedictae talis fuerit adjecta conditio, ut, si a tempore contractus usque ad duos proximos annos, p
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾at nec sufficiẽtẽ misat exsa¬
iem ad diẽ sibi statutsi uł post ⁊̃
diucrus expectatus nec deine̾nñ¬
o eius aduentu spes erat ut pot̾e
adu̾sarii eius fecerãt atp̃e citaroĩs
enisse. qm̃ exic̃ expectare inceꝑant
tenm abaliquib attẽptatũ friuo¬

Expanded text:
uenerat, nec sufficientem miserat responsalem, ad diem sibi statutum uel post etiam diutius exspectatus, nec de uicino eius aduentu spes erat, utpote qaduersarii eius fecerant a tempore citationis emissae, quem extunc exspectare inceperant, terim ab aliquibus atte
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ocĩs om̃ib responsuris alioqͥn
cũ assignarentus eis si b ꝑẽptori¬
de iure possemus ꝓced̾emus exrc̃
¶innegõ memorato. erpectãtib gͥ
curarorẽ diręrit s simpticẽ solũmo¬
do nũcrum ercusatoĩs eius utr̃as
auferẽtẽ scribelat enĩ ꝙ p̃oc̃m ogr̃

Expanded text:
ibus responsurus; alioquin, quum assignaremus ei pro peremptoride iure possemus, procederemus extunc in negotio memorato. Exspectantibus igitur rocuratorem direxit, sed simplicem solummodo nuncium excusationis eius literas affe
Abbreviated transcription (Latin):
lib aũc. freq̃nti apłica ꝯmitatis
quo elapsoo eũ non differans in ep̃o
sic̃ tanonicũ fũit ꝯsecrare si ũo p̃d¬
ictus .d. inuentus in hiberma.⁊ cita¬
tus legitinne infra .ii. m̃ses ur̃o se
conspectin denuo ꝯtẽpserit p̾semi¬
re ad ꝯsecratõm p̃dicti.F. sic̃ dc̃m est¬

Expanded text:
itate freti apostolica committatis; quo elapso, eum non differatis in episcopum, sicut canonicum fuerit, consecrare. Si vero praedictus D. inventus in Hibernia et citatus legitime, infra tres menses vestro se conspectui denuo contempserit praesentare, ad consecrationem praedicti F., sic
Abbreviated transcription (Latin):
lectõne p̃dicti .d. inquirere uolui¬
stis. s cũ a uob̃ t̃cio citatus ur̃o se
noll ꝯspectui p̃sentare ꝓcedentes
aũcte. curastis apłica ꝯ firmare p̃ẜ¬
tim cũ decanuis arcdi. cantor thesa¬
urarius ⁊ totus clerus. ⁊ ppłs roceñ
ccoͣe dcm̃ .d. srnon elegisse ꝯstant̃
aserẽt nec de p̃dicti .g. monachi
¶electõne. aliq̃tenus cogistasse. yntĩ¬
in aũt memoratus . d. ad ap. se. aoce¬

Expanded text:
. inquirere voluistis. Sed cum a vobis tertio citatus, vestro se nollet conspectui praesentare, precedentes auctoritate curastis apostolica confirmare; praesertim cum decanus, archidiaconus, cantor, thesaurarius et totus clerus et populus Roscen. Ecclesiae dictum D. se non elegisse constanter assererent nec de praedicti E. melectione aliquatenus cogitasse. Interim autem memoratus D. ad aposto
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuent᷑ iaberim ⁊ expensis. prtim
cũ de bñficiis ⁊ officiis ecẽsticis li¬
tigat᷑ que sine dispendio diuuac¬
are non posst̃. p̃senti decto statimmꝰ
ut postꝙ̃. intẽrionẽ suã alta pars
fundau̾it si reliq̃ forte uoluit le¬
giti mã exceptom̃ oppoñe. qũa no¬
raiudicio faciendas cũ acceptis ĩ o¬
ducns induciis inꝑlatõe defec̾it.
cõdẽpnet̾ ⁊ si soluendo nõ fuĩt alit¬
ẜmarbitriũ discreti iudicis pum¬
at᷑ ut hoc saltẽ timore ꝑñtus nõ faci¬
ie quis ingrauam̃ alt̾inus falsas ex

Expanded text:
entur laboribus et expensis, praesertim cum de beneficiis et officiis ecclesiasticis litigatur, quae sine dispendio diu vacare non possunt, praesenti decreto statuimus ut postquam intentionem suam altera pars fundaverit, si reliqua forte voluerit legitimam exceptionem opponere, quam noin judicio faciendas, cum acceptis induciis in probatione defecerit, condemnetur; et si solvendo non fuerit, aliarbitrium discreti iudicis puniatur, ut saltem timore perterritus, non facile quis in gravamen alterius falsas ex
Abbreviated transcription (Latin):
forma ꝯmisit. ut de for. ⁊ ꝓcessu e¬
iectoĩs memorati. d sollicite q̃re¬
retis. ⁊ si eũ electũ canonice fuisse
constaret ip̃m fac̾etis pacifica po¬
ssõne gaud̾e alioguĩ int̃p̃dictos
alt̃ius electõni p̃ferre. actu fr̃ casa¬
ien. alt̾um eoꝵ qũe rõnabilit̃ du¬

Expanded text:
forma commisit, ut de forma et processu electionis memorati D. sollicite quaereretis; et si eum electum canonice fuisse constaret, ipsum faceretis pacifica possessione gaudere; alioquin inter praedictos alterius electioni praeferre, ac tu, frater Cassellen., alterum eorum quem rationabiliter du
Abbreviated transcription (Latin):
iret. s uł tp̃e accȩde̾t. uł peurato¬
rem yconeũ destinaret. p̃tẽa eum
mãdat᷑ alicui. ut ad c̾tũ t̃minũ se
iudici rẽp̃sẽret duo sub hac forma
mãdant᷑ ut iudicẽ ueniant.⁊ ad
diem sibi p̃sirũ accedant. uñ si
uenire non possit addiẽ assignatũ
tenet᷑ nichomins se moici p̾senta
sancrõ manifestar. Si errĩ mandat᷑
alicui ut alii ad certũ diem certã
ta. ĩmo ad solutõm elapso. ⁊ diem

Expanded text:
iret, sed uel ipse accederet, uel procuratorem idoneum destinaret. Praeterea quum mandatur alicui, ut ad certum terminum se iudici repraesentet, duo sub hac forma mandantur, ut ad iudicem ueniat, et ad diem sibi praefixam accedat. Unde si uenire non possit ad diem assignatum, tenetur nihilominus se iudici praesentasanctio manifestat. Si enim mandatur alicui, ut alii ad certum diem certam ta; immo ad solutionem elapso etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tenciam ro. se. posse ielius ꝯmu¬
tari cũ aliquio fiñt subreptũ ꝙ
dep̃dicto .s̃. fcm̃ est non obstãte
nem oonatioĩs apłice nuꝑ dicit̃
subreptiõe liquido ꝯster supͣdict¬
o archidiaconatu ꝑ petuũ silenci¬
ũ ĩponentes. uob̾ p̃senciũ aũe. in¬

Expanded text:
tentiam Romanæ Sedis posse in melius commutari, cum aliquid fuerit subreptum, quod de prædicto G. factum est, non obstante nem donationis apostolicæ nuper dicitur subreptione liquido constet, super dicto archidiaconatu perpetuum silentium imponentes, vobis præsentium auctori
Abbreviated transcription (Latin):
nis fub eis fcm̃ sac̃dociũ ẽẽ uideatur.
qm sub pharaone fũit qui diuine le¬
gis noriciã non habebat. ille quid̾ oĩb
aliis ẜuituti sub sctis. sac̃dotes suos ⁊¬
possoes eoꝵ in pͥstina ub̾tate dimisit

Expanded text:
nis factum ab eis sacerdocium videatur, quam sub pharaone fuerit, qui diuine legis noticiam non habebat, ille siquidem omnibus aliis seruituti eius subactis, Sacerdotes et possessiones eorum, in pristina libertate dimisit