comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatlis fu̾it. hrs extic̾it ei
curex testõidem stichus debe¬
batur. si ex testõ stichũ pecie¬
rit nõ ꝯsumet stipulomi.
Et ꝯtra si exstipulatu stichũ
petient accõm ex testõ saluã
rebit quia inunicioita ꝯstite

Expanded text:
stipulatus fuerat, heres exstiterit ei, cui ex testamento idem Stichus debebatur: si ex testamento Stichum petierit, non consumet stipulationem, et contra si ex stipulatu Stichum petierit, actionem ex testamento saluam habebit, quia initio ita constite
Abbreviated transcription (Latin):
Ompi ¶ Suicum pro here
de uł emptore usucapet⁊ p̾ca¬
ta rosside qui pcano uult ħre¬
¶Si ex decem ẜuis quos eme¬
rimaliquo putem alienc.
iqui sũt sciam reliquos usu

Expanded text:
m.Qui, cum pro herede uel pro emptore usucaperet, precacausa possidere, qui precario uult habere?Si ex decem seruis, quos emerim, aliquos putem alienos et qui sint sciam, reliquos usuc
Abbreviated transcription (Latin):
eum ex eo funto longa possõ¬
ne capturũ qd̾ ita u̾m ẽẽ eri¬
stimo. si qua ꝑs aliena esset.
in eo funto emptor ignora¬
sciret reliquas ꝑtes longa p¬
ossõne capi posse nõ dubito
tem aliquã aliena ẽẽ scit. ẽã
el dũ taxat nõ capiet cet̾arũ¬

Expanded text:
st nihil eum ex eo fundo longa possessione capturum. quod ita uerum esse existimo, si, quae pars aliena esset in eo fundo, emptor ignorasciret, reliquas partes longa possessione capi posse non dubito.artem aliquam alienam esse scit: eam enim dumtaxat non capiet, ceteraru
Abbreviated transcription (Latin):
mexceptõne actor est.
quedam exclusio que init̾poni ac¬
toni cuiusq rei solet ad excludẽ¬
dũio qd in mtentõm condempn¬
acõm ue deluctũ est. ¶Replͨcati¬
ones nicħ ald sũt quã exceptões
dant. semꝑ eĩ replicatõ idcnto obr
ut exceptõm obpugnet. ¶ Illud
tenend est. exceptõm omnem uel
replicatõm exusoriã eẽ ¶ Erce¬
pcõ actorẽ exͣludit. replicatõ reũ.
Set itͣ replicͤatõm solet daritri¬
plicatõ ⁊tratriplicatõ in rursus
l deinceps mltiplicant᷑ nomina.
dũ aut reus aut actorobicit Sañ
ceptõ que differt actom. uluti pr¬
ccuratoris exceptõ dilatoria est.

Expanded text:
exceptione actor est. quaedam exclusio, quae opponi actioni cuiusque rei solet ad excludquod in intentionem condemnationemue deductum est. Replicationes nihil aliud sunt quam exceptiones, dant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugnet. Illud tenendum est omnem exceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum. Sed et contra replicationem solet dari triplicatio, et contra triplicationem rursus et deinceps multiplicantur nomina, dum aut reus aut actor obicit. Sanceptio, quae differt actionem, ueluti procuratoria exceptio dilatoria est:
Abbreviated transcription (Latin):
set eum curus exre fc̃a ẽsti¬
pulo cum socio cõmuni di¬
indũdo. aut societatis iud¬
icio de ꝑte recuꝑan da recte
̃accurũdmq ẽẽ dicend̾. et
si ex oꝑis sius alt̾ier dñis
ẜuus acquirit. ¶Et si ip̃i dͥo
cũ placeat dñm ẜuo dari sti¬
pulari posse ¶Sicutium no¬
minati stiplando ei soli ac
quiret. Ita placet. et si rem
emat noiẽ unius ex dñis
ei soli ẜuũ acquire. Itẽ si cre¬
dat petinam ut uni ex dñi᷑
solu̾eturul quodł ald ne¬
gcciũ gerat. posse eũ noiatĩ
exprimere ut uni ex dnĩs
restituat᷑ aut soluatin¶ ld p
quisitũ : an hrdi futuro ser¬
uus hrditarius stiplari poss¬
it. ꝓxulꝰ negauit. quia is eo
sse quia qui postea hrs ersti¬
ͣ t̾it ĩudetur ex mortis tp̃r de¬
functo successisse. que roci¬
Post aliquod tpxhrs extit̾it
manifm igitur est ẜstipłce¬

Expanded text:
sed eum, cuius ex re facta est stipulatio, cum socio communi dividundo aut societatis iudicium de parte reciperanda recte acturum: idemque esse dicendum et si ex operis suis alteri ex dominis servus adquirit. Si ipsi domini cum placeat dominum servo dari stipulari posse. Sicuti uni nominatim stipquirit, ita placet et si rem emat nomine unius ex dominis, ei soli seruum adquirere. item si credat pecuniam, ut uni ex dominis solueretur, uel quodlibet aliud negotium gerat, posse eum nominatim exprimere, ut uni ex dominis restituatur aut soluatur.Illud quaesitum est, an heredi futuro seruus hereditarius stipulari possit.Proculus negauit, quia is eo sse, quia qui postea heres extiterit, uideretur ex mortis tempore defuncto successisse: quae ratipost aliquod tempus heres extiterit: manifestum igitur est se
Abbreviated transcription (Latin):
ditarius mutilit̾ usũfruct̃
stipulatur legari aut̃ ei po¬
sse usumfructũ dicit᷑. quia
dies eius nõ cedic statim
stiplo aũt̾ p̾um suspendi nõ s¬
pot ¶quid ergo si sbodicõne
stipuletur. uec ħ can uale

Expanded text:
editarius inutiliter usum fructum stipulatur. legari autem ei posse usum fructum dicitur, quia dies eius non cedit statim: stipulatio autem pura suspendi non potest. quid ergo, si sub condicione stipuletur? nec hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sus nõ fu̾it cũ alioqn siis qui u¬
Noͣ pretoris ceꝑat posside. ⁊ possiten¬
do dñium caꝑe. aut nõ ad missuᷤ¬
sit aut eiectus ĩdem fu̾it. nͣtile ĩ¬
terdictum. uñ ui. ul publicianã¬

Expanded text:
cum alioquin, si is, qui iussu praetoris coeperat possidere et possidendo dominium capere, aut non admissus aut eiectus inde fuerit, utile interdictum unde ui uel Publiciana
Abbreviated transcription (Latin):
ria eius nõ extat agi posse ut re¬
ponatur. na hac accõne neĩem¬
cogi posse ut uicĩo prosit. s nẽ no¬
teat. aut int̾pellet facientẽ ꝙ .iii.¬
re face̾ possit qmͣ qmͣ tamẽ defici¬
actio. attñ opinor uͣtilem acci¬
actomi adu̾sus uicinũ si uelun
agg̾em restitue in agro eius
qd fcũs micħ quid prodẽe pot.¬
suggerit.⁊si iure deficiamus.¬
¶ Salpud namusam relatũ est si a¬
qua fluens iter suũ steitore ob¬
strur̾it.i ex stagnatõne suꝑiori

Expanded text:
ria eius non exstat, agi posse ut reponatur: nam hac actione nemicogi posse, ut uicino prosit, sed ne noceat aut interpellet facientem, quod iure facere possit. quamquam tamen deficiactio, attamen opinor utilem acti aduersus uicinum, si uelim aggerem restituere in agro eius, qui factus mihi quidem prodesse potsuggerit, etsi iure deficiamur. Apud Namusam relatum est, si qua fluens iter suum stercore obstruxerit et ex restagnatione superiori
Abbreviated transcription (Latin):
uiciuũ mũt̾e cepisse ait ergo nõ
teñi eũ a que pliue arcende ac:¬
tõne si tñ aquã cortuiat ul si sp̃¬
cam quis muttat posse eũ inpedi¬
ri pliq ꝑlacuiti Idem̃ trebacius
putat. eũ tiu aque fluentes ca¬
lide noceat. aque pluine artẽde
cũ uicino agere posse qd u̾m nõ
est neq eĩ aque a calide aque
pliuue sũt. siucinus qui soleb¬
at certo tp̃r anni irrigarepratũ
illic fet̾it. ceꝑitq assidua iniga¬
tõne incino nocere aic offilius
neq dampm infecti neq ãque
pliuue artende actõne eũ ten̾i
n̾lccũ cũ planau̾it neq fc̃o titĩ
or aqua ad uicinũ ꝑuei̾re cepit¬
¶Aque pluue artente.ac non
nisi eũ teñi ꝗ in suo opus facia
receptũ est. eoq uire utimuri qr̃
siquis in ꝑublico opus fen̾t. ħ acͣ
tio cessat. sibiꝰ imputare debet.
⁊ isq dãpni infecti cautõne sibi
nõ prospexit. si tñ in prinato opꝰ
fcm̃ sit. ⁊ publicũ int̾uesat dtoto
aut̃ cũ dnõ oꝑis tñ aquẽ pluui¬

Expanded text:
vicini immittere coepisse: ait ergo non teneri eum aquae pluviae arcendae actione. si tamen aquam conrivat vel si spurcam quis immittat, posse eum impediri plerisque placuit. Idem Trebatius putat eum, cui aquae fluentes calidae noceant, aquae pluviae arcendae cum vicino agere posse: quod verum non est: neque enim aquae calidae aquae pluviae sunt. Si vicinus, qui arvum solebat certo tempore anni rigare, pratum illic fecerit coeperitque adsidua irrigatione vicino nocere, ait Ofilius neque damni infecti neque aquae pluviae arcendae actione eum teneri, nisi locum complanavit eor aqua ad uicinum peruenire coepit.Aquae pluuiae arcendae non nisi eum teneri, qui in suo opus faciat, receptum est eoque iure utimur. quare si quis in publico opus faciat, haec actio cessat, sibique imputare debet is, qui damni infecti cautione sibi non prospexit. si tamen in priuato opus factum sit et publicum interueniat, de toto autem cum domino operis tantum aquae pluvi
Abbreviated transcription (Latin):
ctaꝰ ut tuiꝰ memoria nõ extat a¬
gi tetũ porre aque ꝑluue aitẽ¬
de ut reficias. ¶Item̃ labeo ait.
cũ queritur an menioria extet¬
ex fc̃o oꝑe nõ diem ⁊ ꝯsulem ad li¬
quid exquuend. set suffic̾e siqmᷤ
scia̾t fcm̃ eẽ ħ est si fcm̃ ee̾ nõ ãbi¬
gatur nec utiq nc̃ce est suꝑesse
labeo ait. si uicinus flumẽ torr
uucino noceatur agl cũ eo aque¬

Expanded text:
ut cuius memoria non exstat, agi tecum posse aquae pluviae arcendae, ut reficias. Idem Labeo ait, cum quaeritur, an memoria exstet facto opere, non diem et consulem ad liquidum exquirendum, sed sufficere, si quis sciat factum esse, hoc est, si factum esse non ambigatur: nec utique necesse esse Labeo ait, si uicinus flumen torreuicino noceatur, agi cum eo aqu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ apud labeonẽ inuenio relatũ
si ex agro meo aqua fluens nõ¬
coat loco. q est intͣ ꝯtinenciã hoc
edificionoposse me aque pluiu¬
e arcende cõueniri. qd si ex ꝯtmẽ¬
tib profluens in meũ agrũ deflu¬
at ei que noceat aque pluuie a¬
itende ẽe actõm ¶sicũt aut̃ opu
fcm̃ ut a qua pliuua mich noce
opus fecĩt ne aqua que alicqn
deturẽs. agro meo proderat. hii¬
ic prosit offilius igitur ⁊ labeo i
eĩ accõm lecũ bre. si aqua pluui¬
Ia necratinõ si nõ prosit ¶Seͣt et
eo a qua naturalr ad infĩorem
agrũ ꝑueĩens neceat labeo exis¬
tunat aque pluie arcende agi
nõ posse. semꝑ eĩ hãc eẽ ẜuitute

Expanded text:
s. Apud Labeonem autem inuenio relatum, si ex agro meo aqua fluens noceat loco qui est intra continentia, hoc est aedificio, non posse me aquae pluuiae ar‹c›endae conueniri: quod si ex continentibus profluens in meum agrum defluat eique noceat, aquae pluuiae ar‹c›endae esse actionem. Sicut autem opus factum, ut aqua pluuia mihi noceaopus fecerit, ne aqua, quae alioquin decurrens agro meo proderat, huic prosit. Ofilius igitur et Labeo penim actionem locum habere, si aqua pluuia noceat, non si non prosit. Sed et eo aqua naturaliter ad inferiorem agrum perveniens noceat, Labeo existimat aquae pluviae arcendae agi non posse: semper enim hanc esse servitute
Abbreviated transcription (Latin):
gend. si tm̃ dñs desidet caueri
sibi dampni infecti ãb eo cuiꝰ
prechonocet equissimũ erit ca¬
ueri oportere ¶tẽ si nõ ẽgo. set ꝓ¬
curatormeus tale opus fec̾it
ut aqua pluma noceat uicino

Expanded text:
gendum. si tamen dominus desideret caueri sibi damni infecti ab eo, ex cuius praedio nocet, aequissimum erit caueri oportere. Item si non ego, sed procurator meus tale opus fecerit, ut aqua pluuia noceat uicino
Abbreviated transcription (Latin):
ler̾. natura loci uẽtustas que sꝑ
pro lege hetur minuendaruĩ scil
fossa uetus ẽẽ agroꝵ sictantoꝵ
causa. nec menoriã ẽxtare qñ
ftã est. haric infi̾or iũtłnus nõ
purgabat. sic fiebat ut exresta¬
gnacõne eius aqua fundo ñ rõ¬
ncc̃et dicit igitur labeo aque pͣ¬
liuue arcende cũ infłore agipos¬
se. ut aut ipẽ purgaret ant patẽ
tur te in pristinũ statũ eam redu¬
tereppret̾ea si in ꝯfinio fossa sit.
neq purgan uicinus paciatur
eam ꝑtem que tibi accedat. pos¬
se te mag̾ ag̾e aque pluuie artẽ¬
de. laboait. ¶Cassius aut̃ strib.
siqua oꝑa aque muttẽde cã ꝓ.¬

Expanded text:
lex, natura loci, uetustas: quae semper pro lege habetur, minuendarum scilicet fossa uetus esse agrorum siccandorum causa nec memoriam extare, quando facta est: hanc inferior uicinus non purgabat: sic fiebat, ut ex restagnatione eius aqua fundo noceret. dicit igitur Labeo aquae pluviae arcendae cum inferiore agi posse, ut aut ipse purgaret aut te pateretur in pristinum statum eam redigere. Praeterea si in confinio fossa sit neque purgari vicinus patiatur eam partem quae tibi accedat, posse te magis aquae pluviae arcendae Labeo ait. Cassius autem scribit, si qua opera aquae mittendae ca
Abbreviated transcription (Latin):
io ꝙ relinꝗt᷑ om̃iũ operũ exstrut¬
toĩ nõ suficit ꝑmittit᷑ ĩ unũ opus
q cuitas uelit erogarii set mũi¬
cipio petũiam legatam ut ex red¬
ditu eius uenatõ aut spectacula

Expanded text:
od relinquitur omnium operum exstructioni non sufficit, permittitur in unum opus, quod ciuitas uelit, erogari. sed municipio pecuniam legatam, ut ex reditu eius uenatio aut spectacula
Abbreviated transcription (Latin):
possedisti. ut .i. constitucum
usucapioĩs tp̃c cognostes. ma¬
trem eius fuitiua eẽ. trebaciꝰ
usucaptũ ẽẽ. egosic puco di¬
stinguend ut si nescieris intͣ
statutũ tp̃c id curiꝰ macipiũ
eẽt. uit si scieris n potĩus cer¬
tiorem dũm fac̾e. aut si potu¬
eris quo ⁊ fecis cerciore usuc¬
apes sin u̾otũ scires ⁊ posses ñ

Expanded text:
itutum usucapioni tempus cognosceres matrem eius furtiuam esse, Trebatius usucaptum esse. ego sic puto distinguendum, ut, si nescieris intra statutum tempus, cuius id mancipium esset, aut si scieris neque potueris certiorem dominum facere, aut si potueris quoque et feceris certiorem, usucaperes: sin uero, cum scires et posses, non
Abbreviated transcription (Latin):
tas tẽbetur libri quoda moto loco
ẽ. ⁊statu libri locũ optinet. uł ẽo ma¬
gis ꝗd nec in alienũ tnͣsfe̾ntꝰ ẽ. ut
aut libtas eius impecliat᷑. aut iura
prõnoꝵ grauiora expiatur. ¶ Sena¬
tus cõsulto damusiano cantũ est
ut si ex iusta tã absit ꝗ fidei cõmis¬
sam libtatẽ cebet ihoc ꝓnũtiatum
fu̾it. ꝑinde libtas ꝯpetit atꝙs ut or¬

Expanded text:
modo loco est, et statuliberi locum optinet vel eo magis, quod nec in alium transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum graviora experiatur. Senatus consulto Dasumiano cautum est, ut, si ex iusta causa absit qui fideicommissam libertatem debet et hoc pronuntiatum fuerit, perinde libertas competat, atque
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶ nͣ tñ ip̃e ꝗirgatus est ma¬
U omiq  ̃ cessores eius sũ emptõne sũ aliquo
modo successerũt. s ⁊ si nemo succes¬
sor extic̾it ad ascũ ita tnͣsit. ut liber¬
tas ab ẽo prẽtur is aut̃ qui itgatuᷤ
i    ẽmanintt̾e et eo tꝑr quo alienare¬
nͣ  u prõhibet᷑. pot̃ manũitte. ¶Si auenũ

Expanded text:
tus est mad et successores eius, sive emptione sive quo alio modo successerint. sed et si nemo successor extiterit, ad fiscum ita transit, ut libertas ab eo praestetur. Is autem qui rogatus est manumittere etiam eo tempore quo alienare prohibetur potest manumi
Abbreviated transcription (Latin):
tuͣtela. aliꝙ̃ diumorã fecit cert̃
tpris tam fideuissores eius ꝙͣ ip̃m
scipulo: si quid ex tutela dan fiei᷑
oportet. nõ prãturnã ⁊ si salua ei
res sit᷑. obid nd  ẽ qd̃ ex cutela da

Expanded text:
tutela aliquamdiu moram fecerit, certum temporis tam fideiussores eius quam ipsstipulatio, si, quod ex tutela dari fieri oportet, non praestetur: nam et si salua ei res sit, ob
Abbreviated transcription (Latin):
Ipariter adu̾sus eñ ꝗte libtate litig¬
at consistat fructuarius ⁊ ꝓprietati
fiꝰ pot̃. ut alt̾utrũ ab sit. quotãu an p̃¬
senti soli ꝑnussurus sit pretor adiis
eũ agere dubitari pot. quia nõ tebet
ruptũ maneat. qd si adhuc nõ du
finito iudicio suꝑue̾nit. ad eu̾ndem
iudicem mutet᷑ nisi iustã cãm affe¬
rat. qr̃ ad eũ mitti ud debeat forte si
eũ iudicẽ inimicũ sibi eẽ affirmet.
Idem dicem ⁊ si duo plures ue dñi
ee dĩcant᷑.⁊ quidã prestosint quidã
aberint. uñ inutioq caũ dispiciam.
ansus ꝗ prior egerit uictus sit. prosit
de prom ẜui manilissi sint. Si cui pla¬
cet protẽe ꝯseq̃ns est. ut cũ item petat
exteptõi rei iudicate obiciatur rẽpli¬
ro quis uictus ẽ. ullius erit. an eius

Expanded text:
igat, consistant fructuarius et proprietarius, fieri potest, ut alteruter absit: quo casu an praesenti soli permissurus sit praetor adversus eum agere, dubitari potest, quia non debet ruptum maneat. quod si adhuc nondum finito iudicio supervenerit, ad eundem iudicem mittetur, nisi si iustam causam adferat, quare ad eum mitti non debeat, forte si eum iudicem inimicum sibi esse adfirmet. Idem dicemus et si duo pluresve domini esse dicantur et quidam praesto sint, quidam aberint. Unde in utroque casu dispiciamus, an, si is qui prior egerit uictus sit, prosit dem patroni serui manumissi sint. si cui placeat prodesse, consequens est, ut, cum idem petat, exception‹i› rei iudicatae obiciatur repli, utrum id, in quo quis uictus est, nullius erit an eius
Abbreviated transcription (Latin):
Deni a¶Egn̾itõ te librali cã us¬
tus trou̾siam. ¶ Si plures dnium
ita scuatus censuit. cet̾m si unusq¬
uisq suũ eẽnisolidũ nõ in ꝑte diͤ¬
cat. cessat senatus ꝯsultũ. neq enĩ
timorẽne uarie iudicetur eũ unris¬
quis solidũ dñiũ sibritendicet. set
⁊ si alter ufũftuctũ totũ alt̾. ꝓprieta¬
tem ẜui uenditet. Itẽ si alt̾ dñũ. al

Expanded text:
 Cognitio de liberali causa ustus controuersiam. Si plures sibi ita senatus censuit. ceterum si unusquisque suum esse in solidum, non in partem dicat, cessat senatus consultum: neque enim timor est, ne varie iudicetur, cum unusquisque solidum dominium sibi vindicet. Sed et si alter usum fructum totum, alter proprietatem
Abbreviated transcription (Latin):
tes amittant᷑. ut ususfructus in¬
terat qd̾ nõ tñ tũt euenit tum
quis opus hedificau̾it. u̾m et̃ si
dinisse opus. iponatur ⁊ det̾iorẽ
condictõm fecisse uł ẜuitutũ ul
nsusfructus. ul ip̃ius ꝓprietatis.

Expanded text:
tes amittantur aut usus fructus intereat. quod non tantum tunc eveniet, cum quis opus aedificaverit, verum etiam si diruisse opus proponatur et deteriorem condicionem fecisse vel servitutium vel usu
Abbreviated transcription (Latin):
peris ꝯcepti annũ quis nũet. nccͣe¬
est cũ hus qui opꝰ tardissĩe facẽt
cepius agi. set si is sit lccus ĩ quo
lctus opus fcm̃ est qui facile nõ¬
adirent ut puta in sepulgo qd
ui aut clam fcm̃ ẽ in abdito alio
loco set iͦ si su terra fi̾et opus. uel¬
sb̾ aqua. ul tloaca aliquid fcm̃ ⁊¬
sit et̃ post annũ causa cognita cõ¬

Expanded text:
peris coepti annum quis numeret, neceest cum his, qui opus tardissime facerent, saepius agi. Sed si is sit locus, in quo actum est, qui facile noadiretuui aut clam factum est uel in abdito alio loco, sed et si sub terra fieret opus uelub aqua, uel cloaca aliquid facetiam post annum causa cognita com
Abbreviated transcription (Latin):
nebitur ꝗd ⁊ cõmodati accõ
ne ⁊ guictõne. set altera actõ
alteram ꝑunit. aut ip̃o iure
ant ꝑ exceptõm qd est tutius¬
¶ Hinc de colono rensũ est si
aliquid ex fundo sb̾trax̾it. te¬
neri eũ ⁊ dlic̾tõne ⁊ furti. qn¬

Expanded text:
commodati actione et condictione, sed altera actio alteram peremit aut ipso iure aut per exceptionem, quod est tutius.Hinc de colono responsum est, si aliquid ex fundo subtraxerit, teneri eum condictione et furti, q
Abbreviated transcription (Latin):
set ꝗ ꝑducͣllionis reris est. hosti¬
li animo adũsus remͣ .p. ul prin¬
cipalem aĩacus./ Cetm siquis ex
alia causa legis uilie maiestatiᷤᷤ
reus sit. morte tͥmine liberatur¬
p̾ .l. ad legẽ mii. d̾adulteriis

Expanded text:
erduellionis reus est, hostili animo aduersus rem publicam uel principem animatus: ceterum si quis ex alia causa legis Iuliae maiestatis reus sit, morte crimine liberatur. AD LEGEM IULIAM DE ADULTERIIS
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. ¶S qui reatũ decedit. iiite¬
gri status decedit. extinguit᷑ eĩ
te quis maiestatis ieus fi̾itꝰ ħ¬
crimẽ nisia successorib purga¬
tur. ⁊brditas fisco uendicatur

Expanded text:
. Is, qui in reatu decedit, integri status decedit: extinguitur enim te quis maiestatis reus fuit: ne nisi a successoribus purgetur, hereditas fisco uindicatur
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid abstulit peculatus actõe
ititur. si exigã ab eopecuiam qui
⁊michi ⁊ fisco debet. nõ eĩ pecũa fi¬
sci int̾ciꝑr que debitori eius anfer¬
tur .s. quia manet dẽbitor fisci i¬

Expanded text:
aliquid abstulerit, peculatus actioneittitur, si exigam ab eo pecuniam, qui et mihi et fisco debet: non enim pecunia fisci intercipitur, quae debitori eius aufertur, scilicet quia manet debitor fisci
Abbreviated transcription (Latin):
ris./ rome autẽ ꝯtinentib he¬
dificus finitur qd lacius pͣ
cuuisq dlei ma̾ior ꝑs eͣst hor
es singulos pagenda. sic sũt
accipienda ut si post hanc di¬
milia passuũ supsint integi¬
buetur que dinuatõ ita denũ
accipienda erit si de die nõ cõ¬
ueiat Euis ꝗ apud hostes de¬
cessit dici hrclitas nõ pͥot̃. quia
suus decessit

Expanded text:
ris, "Romae" autem continentibus aedificiis finitur, quod latius patet. "Cuiusque diei maior pars" est horaes singulos peragenda" sic sunt accipienda, ut, si post hanc dimilia supersint, integbuetur. quae dinumeratio ita demum facienda erit, si de die non conueniat.Eius, qui apud hostes decessit, dici hereditas non potest, qui‹a› seruus decessit
Abbreviated transcription (Latin):
eliam aucniꝰ ꝑtinet. quia tñ
nõ eam̃te magrãtꝰ facit. ut in¬
mriã faciat. s ad iũdcãm maie¬
statis publice respiciat. actõne

Expanded text:
eliam alicuius pertinet, quia tamen non ea mente magistratus facit, ut iniuriam faci‹a›t, sed ad uindictam maiestatis publicae respiciat, actione
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. ¶etuo. aut̾ manũsso nõ
petẽ actõm obinuuriã ꝙͣ in ser¬
nitute passus ẽ quis u̾sbicet.
tã filio quã prĩ acquisita actõ
sit: nõ eat utiq facienda exti

Expanded text:
. Seruo autem manumisso non competere actionem ob iniuriam, quam in seruitute passus est, quis dubitet? tam filio quam patri adquisita actio sit, non eadem utique facienda aesti
Abbreviated transcription (Latin):
.xxu. anius. quia creditore cõscͥpt̾
intem ex causa tebiti solutam re¬
sticuitẽrem aut̃ castrensis peculu
soluente prẽ pinde accipe delemꝰ
acsi alienani decliss quĩuis poss¬
decessit ⁊ utiꝙ cuius fu̾it enẽtus
declaiet. sicq ⁊ ħ ex hus que pͦostͥ

Expanded text:
ue annis, qui a creditore circumscriptus in rem ex causa debiti solutam restituitur. Rem autem castrensis peculii solventem patrem perinde accipere debemus, ac si alienam dedisset, quamvis possdecesserit: et utique cuius fuerit, eventus declaret sitque et hoc ex his, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
posside. iterũ hrditatẽ a te petam
an ncceat exceptõ ista. ⁊ putem
ũ fit uidicatũ brditatem mea
esse sũ adu̾sarius quia nich p̃oͣssi¬
debat absolutus est. nõ ncce exte¬
possitere defendrit. mor emerit᷑
titue cogatur:lait neracius si
actori it̾m petenti obiciat᷑ erte¬
ꝑtiorei iudicate. rẽplitare eum
tnͣsire solere retto auit᷑ abempt¬
ore ad auctorẽ reu̾ti nõ debe.
Quare si hrdicanãrem uendid¬
enis. ⁊ ego eand ab emptore peti¬
ero. ⁊ uicero. petenti tibi nõ oppo¬
nã exceptõm. aut si eares iudi¬
cata nõ sit int̾ me ⁊ eũ cui uen

Expanded text:
ditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, sive fuit iudicatum hereditatem meam esse, sive adversarius, quia nihil possidebat, absolutus est, non nocere epossidere, defenderit, mox emerit: tituere cogatur? et ait Neratius, si actori iterum petenti obiciatur exceptio rei iudicatae, replicare eum transire solere, retro autem ab emptore ad auctorem reuerti non debere. quare si hereditariam rem uendideris, ego eandem ab emptore petiero et uicero, petenti tibi non opponam exceptionem 'at si ea res iudicata non sit inter me et eum, cui uen
Abbreviated transcription (Latin):
ldem. Smater filu inꝑuberis
defuncti.⁊ ex senatus ꝯsulto bona
ienͣdicanit. Idc̾co quia putab¬
at ꝯuͣpto prĩs eius testõ neĩem eẽ
sb̾sficutũ. uictaq fu̾it. quia testa¬
mentũ prĩs ruptũ nõ erat. post¬
ean aut̃ aꝑtis pupillanb tabu¬

Expanded text:
 mater filii impuberis defuncti ex senatus consulto bona uindicauerit idcirco, quia putabat rupto patris eius testamento neminem esse substitutum, uictaque fuerit, quia testamentum patris ruptum non erat, postea aut
Abbreviated transcription (Latin):
stat quetiens int̾ eastem ꝑsonaͣs
eadem questio reuccatur ulꝰ alio
genere idicu. l io si de hrlitate pe¬
tita singulas res petat. ul singul
rebꝯpͤetitis hrditatẽ petat. excep¬
tõne somouebr. ¶ Idem erit. ꝓban¬
dũ. ⁊siquis debitũ petient a debi¬
tore brditãrio. dem̃ hr̾ditatem
petat.ul ꝯtra.si ante hrclitatẽ peci¬
erit. ⁊ postea debitũ petat. slam ⁊
hic obstabit exteptõ. sam cũ brdi¬
tatem peto. ⁊ corꝑa ⁊ actõnes om̃
que mnbrditate sũt. uident᷑ in pe

Expanded text:
stat, quotiens inter easdem personas eadem quaestio reuocatur uel alio genere iudicii. et ideo si hereditate petita singulas res petat uel singulis rebus petitis hereditatem petat, exceptione summouebitur.Idem erit probandum et si quis debitum petierit a debitore hereditario, deinde hereditatem petat, uel contra si ante hereditatem petierit et postea debitum petat: nam et hic obstabit exceptio: nam cum hereditatem peto, et corpora et actiones omnes, quae in hereditate sunt, uidentur in pe
Abbreviated transcription (Latin):
diuiso ul induuso. dicend etit ex¬
ceptõm obstare ¶ Prouide ⁊ si ꝓpo¬
nas mich certũ lc̃cũ me petere ex
eo fundo quẽ petu. obstabit excep¬
tõ. Edem erit proband ⁊ si duo
corpora fu̾int petita mor alt̾utrũ
corpus petatur. na nccebit excep¬
morarborẽ exͣtisam ex eo fundo pe¬
tat. aut insulam petient. denide
aream petat. ul ligna ul lapides¬
petat. ¶Item si naues petiero. post¬
ea singulas tabulas uendicen:¬
post licem ꝯtestꝗtã ꝯeꝑit ⁊ peꝑit.
mox p̃cuni eius petam. utrum id
petere iidear. an aliuid. magne q¬
uestionis est ¶ Et quidita diffi¬
uii pot̃. tociens eand rem agrqu¬
cciens apud iudicẽ postiorem id q̃¬
ritur qd apud priorẽ quesitũ est¬
In hus igitur fere homib ercepti¬
o nocet. set in cemẽtis ⁊ tingnis
diu̾sũ est. slam is qui insulam pe¬
tit. si cemẽta ul ligna ul quid alo¬
suũ petat. iii ea ꝯdcone est. ut uid¬
eatur aliud pet̾e. ⁊ eĩ cuiꝰ insula ẽ.¬
que ĩnuicta sũt alienis seꝑata

Expanded text:
diuiso uel pro indiuiso, dicendum erit exceptionem obstare. proinde et si proponas mihi certum locum me petere ex eo fundo, quem peti, obstabit exceptio. idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petatur: nam nocebit excepmox arbores excisas ex eo fundo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, uel tigna uel lapidespetat: item si nauem petiero, postea singulas tabulas uindicepost litem contestatmox partum eius petam: utrum idem petere uideor an aliud, magnae quaestionis est. et quidem iri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est.In his igitur fere omnibus exceptiocet: sed in cementis et tignis diuersum est: nam is, qui insulam petit, si cementa uel tigna uel quid alsuum petat, si ea condicione est, ut uideatur aliud petere: etenim cuius insula q
Abbreviated transcription (Latin):
lulus. Ssugul ꝯtrouersus.
singulas actones.⁊ unũ iudicati
finẽ suffice̾ probabili rõne placuͦ¬
it. ne alit̾ modus litrũ mltipli¬
catus. sũmam atꝙ in explicabil¬
em faciat difficultatẽ. maxime
si diu̾sa pr̃oͬnũciarent᷑. parere er¬

Expanded text:
trouersiis singulas actiones unumque iudicati ficere probabili ratione placuit, ne aliter modus litium multiplicatus summam atque inexplicabilem faciat difficultatem, maxime si diuersa pronuntiarentur. parere er
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ ¶E eademre agere uuidet¬
⁊ qui nõ ead actõne agit qua ab
inicid agebat. set et si alia expi¬
puta siquis mandats acturuscũ¬
rei adũsanus iudicio sistendi cau

Expanded text:
et qui non eadem actione agat, qua ab initio agebat, sed etiam si alia expeputa si quis mandati actururius iudicio sistendi cau
Abbreviated transcription (Latin):
rrend ent ei. que unã tm̃ cãm eͣ¬
git rupti testi. ¶ Demq ⁊ celsus.
scribit. si hoĩem peciero quẽ obe¬
am rem meũ eẽ existimaui qd i
mich traditus ẽ ab alio cũ is ex
hrditaria causa meus eẽt rursꝰ
petenti mich obstaturã exceptõ¬
rem ¶Siqͥnis aut̃ cũ petat fund

Expanded text:
endum erit ei, quae unam tantum causam egit rupti testamenti.Denique et Celsus scribit, si hominem petiero, quem ob eam rem meum esse existimaui, quod mihi traditus ab alio est, cum is ex hereditaria causa meus esset, rursus petenti mihi obstaturam exceptionem.Si quis autem petat fundum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯprehendit. tociens eĩ leges ne¬
cessaria oñt cegnatõm singui¬
orũ nõib uti. uluti filii. nep
eos sũt presticũ uolu̾nt. set soł¬
Shus sucturrẽt quos noĩatim
enu̾ent. at ubi nõ ꝑsonis cetĩs
ctatur. s om̃ib qui ex eodeni
gene̾ orti sũt liborũ applione

Expanded text:
prehendit. totiens enim leges necessariam d‹u›cunt cognationem singulorum nominibus uti ueluti filii, nepoeos sunt, praestitum uoluerint, sed solis his succurrent, quos nominatim enumerent. at ubi non personis certis, tatur, sed omnibus, qui ex eodem genere orti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
int̾poĩte scipłonis tp̃c cedat¬
ad an ex adita hrditate.It̃
si ẜuus eius qui apd̾ hostes
sit fideuissores acceꝑit. et ca¬
putandũ ex quo agicũ eis
potũit .i. ex quo adeatur br¬
ditas aut postliminio dñs

Expanded text:
interpositae stipulationis tempus cedat an ex adita hereditate: item si seruus eius, qui apud hostes sit, fideiussores acceperit. et Caputandum, ex quo agi cum eis potuerit, id est ex quo adeatur hereditas aut postliminio d
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pũto aliuid quam ip̃as edes
posside. nam si singulas res pos¬
sidere intllrip̃as edos nõ possid̾¬
bit ¶ Seꝑatis enl corporibus.
rõs posslde drx̾it. ncc̾e ent di¬
cat possom suꝑficiei tor de
mobilib statuto lccũ eẽ solũ
c̾apture eẽ ampliori qd̾ ab su¬
ueniens estut una res diu̾¬
sis tp̃ribꝰ capiatur ut putat᷑
¶ cꝰ edes ex duab reb ostent. ex
solo. ⁊ suꝑficie iuniuersitas
puto te exempto cũ uendi¬
tore recte acturꝵ. ⁊ eo genere
sunt ut tp̃r qd̃ ĩusucapione

Expanded text:
non puto aliud quam ipsas aedes possidere: nam si singulas res possidere intellegetur, ipsas non possidebit: separatis enim corporibus, res possidere dixerit, necesse erit dicat possessione superficiei tempori de mobilibus statuto locum esse, solum se capturum esse ampli‹o›ri: quod absuueniens est, ut una res diuersis temporibus capiatur, ut puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, et uniuersitas puto te ex empto cum uenditore recte acturum et eo genere sunt, ut tempore, quod in usucapione
Abbreviated transcription (Latin):
s quodl pro debito debetur¬
solutũ. hec titulo usucapi pot̾
michi ꝓcurator ignorante me.
meo noie apprerendrit qmͣuꝰ¬
adam.ita demũ nͣsucapio seã
si ⁊ tupntes debitum ẽẽ alo ẽ
si putẽ me er causa uenditi
teneri. ⁊ido tradam. hic eĩ m
capio locũ nõht. ¶Diuersit¬
atis cã in illo est qd i ceteris
caĩs soluͣconis tp̃c inspicicur.¬

Expanded text:
sed et quodlibet pro debito solutum hoc titulo usucapi potesmihi procurator ignorante me meo nomine adprehenderit, quadam, ita demum usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa uenditi teneri et ideo tradam: hic enim ncapio locum non habet. diuersitatis causa in illo est, quod in ceteris causis solutionis tempus inspicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ħt. pp̃ ꝙ. si forte op inpublico fi¬
et. ꝙ ad p̾ͥuati dampnum redun
piatur. labeo definit. ut ⁊ ad areaᷤ
et ad insulas.⁊ adagros.⁊ ad ui¬
as publicas. itina publica ꝑtine¬
at. ¶ Hec int̾dictum ad ealoca
q̃ sunt infisci pr̃ionio nõ puto ꝑ¬

Expanded text:
 si quod forte opus in publico fiet, quod ad privati damnum redundpiatur, Labeo definit, ut et ad areas et ad insulas et ad agros et ad vias publicas itineraque publica pertineat. Hoc interdictum ad ea loca, quae sunt in fisci patrimonio, non puto p
Abbreviated transcription (Latin):
pupillum. ⁊ tolo tutoris desieñt
Equũ est n ip̃m ex delicto suo
meto. ¶ Hoc int̾dictum sacro lico
edium locoꝵ sacroꝵ mandãta est
his qui etes sacras curant. Nndo¬

Expanded text:
pupillum et dolo tutoris desierint aequum enim est ipsum ex delicto suo ueto'. Hoc interdictum de sacro loco, edium locorumque sacrorum mandata est his, qui aedes sacras curant. H
Abbreviated transcription (Latin):
agus pruatoꝵ collatis fce sunt
q̃ꝵ memoria ñ extat publicaꝵ
uiaꝵ nũosunt. S int̾ eas. ⁊ cer̾as¬
uas militãres. h int̾est ꝙr uic ⁊
militares exitũ ad mare aut ĩur¬
be. aut influmina publica aut
ad aliam mam militarẽ ħut. ha
ꝯditõ est. Nam ꝑs eaꝵ sinilita¬
res uias exitum ħnt. ꝑs siñ ullo
exitu intermoriuntur.

Expanded text:
agris priuatorum collatis factae sunt, quarum memoria non exstat, publicarum uiarum numero sunt. Sed inter eas vias militares hoc interest, quod viae militares exitum ad mare aut in urbes aut in flumina publica aut ad aliam viam militarem haio est: nam pars earum in militares uias exitum habent, pars sine ullo exitu intermoriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
se restitũtuꝵ quicquid ꝯsecutꝰ ẽ.
an sit audiendꝰ. ⁊ putem si hrs¬
id̾ p̾stit̾i̾t. exceptõne doli repellẽ¬
dum. si aliꝰ reppelli nõ oꝑtere.
Ideo si hrs sit qui int̾dicto usꝰ ẽ.
estimatõe ꝯsetutꝰ eatem ẽ distĩc

Expanded text:
 quidquid consecutus an sit audiendus. et putem, si hepraestitit, exceptione doli repellendum, si alius, repelli non oportere. et ideo et si heres sit, qui interdicto usus est aestim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbandum est. ¶Siquis dolo
malo feci̾t qͦmuniꝰ penes eũ tabłe
¶ Nec p̾mdicatur aliquid legi cor¬
uelie testam̃tarie qiͣ dolo malote¬
stam̃tũ supp̾sẜit. Nemon io ĩpu¬
ne retin tabłas. ꝙ mag̾ facinꝯ
admisit. cum exibitis tabłis ad¬
missũ eiꝰ mag̾ m anifestetur.

Expanded text:
Si quis dolo malo fecerit, quo minus penes eum tabulae ur, nec praeiudicatur aliquid legi Corneliae testamentariae, quasi dolo malo testamentum suppresserit. nemo enim ideo impune retinet tabulas, quod maius facinus admisit, cum exhibitis tabulis admissu
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. uno modo dõnũ. ⁊ iñ
munera dici. dari mutiue sal¬
tero bon̾us qd tũ remĩttatur
uacatõm milicie munerisq
prestat. In de inmunitatẽ app¬
ellari tercio officiũ unde mu¬
nera militaria.⁊ quosda mi

Expanded text:
dicitur: uno donum, et inde munera dici dari mittiue: altero onus, quod cum remittatur, uacationem militiae munerisque praestat inde immunitatem appellari. tertio officium, unde munera militaria et quosdam mi
Abbreviated transcription (Latin):
luus ¶Ulo facit ꝗ petit ꝙ red¬
dicurus est. sic sihis dãpnatus sic
nõ pet̾e̾ a debitore pot̃ u̾ti exceptõe
accepta dampnari se pasus sic
⁊ cũ dño iudicati agatur tu̾ebꝰ
se doli exceptõne nec ħ ꝙ accepit

Expanded text:
um Dolo facit, qui petit quod redditurus est. Sic, si heres damnatus sit non petere a debitore, potest uti exceptione accepta damnari se passus sit et cum domino iudicati agatur, tuebitur se doli mali exceptione. nec hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
pctuis litẽ ꝯtestatã tolo quid fẽte¬
rit. an exceptõ eo noiẽ ĩiudiciũ obi¬
cienda sit. dubitanr pot̾ quia litis
alici s ip̃i qui eum adm̃isit da¬
mpnosus futurus erit

Expanded text:
post litem contestatam dolo quid fecerit, an exceptio eo nomine in iudicium obicienda sit, dubitari potest, quia litis ali cui, sed ipsi, qui eum admisit, damnosus futurus erit
Abbreviated transcription (Latin):
his rogatã erat restitũe brditatẽ¬
⁊ post mortẽ suã cũ brs septa ꝯtemp¬
nata cẽt. ⁊ afisco omĩa bona mu¬
lieris occuparent᷑. dicebat felix
se ante penã eẽ. hoc eĩ ꝯstit̾utu ẽ
s si nõdũ dies fidei ꝯmissi uen¬
iss qr posset ipe prius mori. ul¬

Expanded text:
s rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris occuparentur, dicebat Felix se ante poenam esse hoc enim constitutum est. sed si nondum dies fideicommissi uenisset, quia posset prius i
Abbreviated transcription (Latin):
possõm eamq paulatĩ plib loc e¬
au̾at maiore qnͣtitate quã ipse
suscepat neĩebat᷑ a ꝓruratoribꝰ
cesaris in eã qnͣtitatẽ ꝙͣ ip̃e pcipet
loc iiqũ l mutile fisto nnideba¬
turut tm̃ suo ꝑiculo ip̃e cos lo¬

Expanded text:
sionem eamque paulatim pluribus locauerat maiore quantitate quam ipse susceperat: conueniebatur a procuratoribus Caesaris in eam quantitatem quam ipse perciperet. hoc iniquum et inutile fisco uidebatur, ut tamen suo periculo ipse eos
Abbreviated transcription (Latin):
a inqua quis admĩstrat hecli¬
ficare probibete fiscũs ant̃ sꝑ ht
ius pignoris. ¶Qui Sͤpensatõ¬
nẽ opponit fisco intͣ duos mͣẽ¬
ses debitũ sibi doce̾ tebetsũt deb¬
itorib fisc qd̾ fiscus dẽbet ꝯpẽ¬
setur.s epẽ ͣstitutũ ẽ cxtepta ca
tributoriar⁊ stipendiaoꝵItem
pretiorei a fisto ẽp̃te ⁊ qd̾ ex cau¬
sa annonaria tebetiurĩreat᷑u
stitutus bona sua admĩstr̃e pt̃
eiq deþicorrecte bona fide sõlũ.¬
¶Actores q aliq offm̃ gerũt ĩ
bonis que distrabũt᷑ ꝓcuratore¬
ne uenũdare in ꝯsultis ꝑncip
ib proħntur i si ueneãt: uẽditẽ
nllas uires hebit ¶Senius cesa¬
ris si uissu ꝓcuratoris adut᷑ ħr¬
dicatẽ cesari uolenti atquint¬
¶Simlti asco frantẽ fecͥeñt nõ
ut ĩ actõne furti singuli folid̾
set om̃s sul quadrupli penã
ꝓuuili portõe debẽt sanepro nõ
ydoneis qui sũt ydonei ꝯueĩ¬

Expanded text:
 in qua quis administrat, aedificare prohibetur.Fiscus semper habet ius pignoris.Qui compensationem opponit fisco, intra duos menses debitum sibi docere debet.Ut debitoribus fisci quod fiscus debet compensetur, saepe constitutum est: excepta causa tributoria et stipendiorum, item pretio rei a fisco emptae et quod ex causa annonaria debetur.In reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor recte bona fide soluit.Actores, qui aliquod officium gerunt, in bonis quae distrahunt procuratores uenundare inconsut, si ueneant, uenditio nullas uires habebit.Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquirit.Si multi fisco fraudem fecerint, non ut in actione furti singuli solidum, sed omnes semel quadrupli poenam pro uirili portione debent. sane pro non idoneis qui sunt idonei
Abbreviated transcription (Latin):
misso ftĩm cũ possõrib tnͣsigͣ.it
itq tribꝰ eclictis errocatinõ pen¬
dent. platuit senacui tm̃ ab eo
qui id feciset exigi qnͣtũ apud̃
erarul erea cã qmͣ detulerat re¬
man̾e oportẽt. si professionẽ sua
implesset. ⁊ si possoris quor fraus. a¬
pud prefectũ ꝯuitta fuisset. ab eo

Expanded text:
m cum possessoribus transigunt atque tribus edictis euocati ndent, placuit senatui tantum ab eo qui id fecisset exigi, quantum apud aerarium ex ea causa quam detulerat remanere oportere‹t›, si professionem suam implesset: et si possessoris quoque fraus apud praefectum conuicta fuis
Abbreviated transcription (Latin):
te qiͣta restituit. nichietine ceb
quadras aut̃ qui brdi ĩponitur
ip̃i erpiat᷑. ⁊ ad ascũ tñsferatur
un trchãtis senlissẽ solũ capit
dia certo precsio adͦdirat. deinde
scã licitatce. id̾ statiliꝰ recepta
eã licitatõe obtinu̾at. nta ĩ ua¬
cuã possõm inductus erat defr¬
uctib meclio tpr receptis quere.¬
batur prdmis asti eẽ uolebat.
plane simediotꝑr int̾ prima
ricitatõm ⁊ seꝙ̃tẽ adiectõm pcep¬
tifuisset̃. ad uenditõnrem ꝑti¬

Expanded text:
te quarta restituit, nihil retinere debet. quadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur". unde dodrantis semissem solum capit Stalticio praedia certo pretio addixerat. deinde facta licitatione idem Stalticius recepta ea licitatione optinuerat et in vacuam possessionem inductus erat. de fructibus medio tempore perceptis quaerebatur: Patruinus fisci esse volebat. plane si medio tempore inter primam licitationem et sequentem adiectionem percepti fuissent, ad venditorem
Abbreviated transcription (Latin):
uit. uec testm̃ prius extaieat᷑
si dełiss m primo testõ ex postio¬
re peti potiusse nͥ petitũ eẽt plac̾¬
uit qr nõ pr̃obabat sib̃i datas p̾¬
cept̃õnes er sola sua cantõne i
solũ fidcicõmisũ prestare debere

Expanded text:
uit nec testamentum prius exstare si dedisset in primo testamento, ex posteriore peti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere
Abbreviated transcription (Latin):
eus apud ascũ agitu actor iui
Uus ntiliceat. eaꝙ mauri ꝯmeni¬
tariensis ad nõtãda sũt.ꝙ si ea ali¬
ter proferãtur. is ꝗita protulit. cã
cadit ¶uctiens it̾m apͥd̾ fiscũ
eas cãtractatur prĩor actorur
quoꝙ quoꝵ usus nõ fu̾at postula¬
tus ex offõ secitatio uire poscetur
¶mpro auo a fisco mentus deb¬
itũ soluit. nõ iiꝙ postulat ꝑsecu.¬
cõm bonoꝵeiis pro quo soluitan

Expanded text:
 agitur, actorum s uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. quod si ea aliter proferantur, is qui ita protulerit causa cadit. Quotiens iterum apud fiscum eadem causa tractatur, priorum actorum, quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus debitum exsoluit, non inique postulat persecutionem bonorum eius pro quo soluit: in
Abbreviated transcription (Latin):
rectius pot̾ clubitari de utilit̾ stipu¬
latũ nam cũ in diem sit ea quor
¶Qui stipulatur sibi aut ticio
si bor dicit si titio no solu̾it dari
sibiandetur ⁊dcõnalit̾ stipulari.

Expanded text:
rectius dicitur utiliter stipulatum: nam cum in diem sit ea quoqu.Qui stipulatus 'sibi aut Titio' si hoc dicit 'si Titio non solueris' dari sibi, uidetur condicionaliter s
Abbreviated transcription (Latin):
dan titio u. ticio solutis libͤrabr
reus astipulone /ꝙ. ita pot̃ admͤit¬
ti. si ħ ip̃m expressim agebatur
ut qiͣ pena adiecta sit ĩꝑsona sti¬
pulantis siticio solutũ no esset
aut ubi simplicit̾ sibi aut ticio
stipuletur solutõis tm̃ causa ad¬
bibetur titius. ⁊io quĩꝙ ei solu¬
tis remabunt. reliqua .u. in obli¬
ꝯceptõ stiplonis ut amelibret̃
porro si .x. soͣlu̾it. nõ .u. repetet.
buntur. ¶ micħronie aut ephe¬
siticio dari stipulor. an soluendo
ticio ephesi amc libraretur uideꝰ¬
mus. ñansi diu̾sa fc̃i sũt. uc iu¬
lianus putat. diũsa res ẽ s cͦum
preualet cã danͣdi librat̃librart̃
eĩ. ⁊ si michstichũ illi pamphilũ
dari cipulatus eẽma ticio pami¬
ꝓbilũ soluiss at ubi mͣcͥũ fcm̃ stiꝰ¬
pulor puta insulam ĩmeo solo he¬
dificari. aut in ticũ loco. nũquid
si intitu loco hedificet. nõ ꝯtingt
libratio/ nemo eĩ dixit fcõ ꝓfcõ so¬
lucolibratõm ꝯting̾e s uius ẽ¬

Expanded text:
 quinque Titio solutis liberabitur reus a stipulatore. quod ita potest admitti, si hoc ipsum expressim agebatur, ut quasi poena adiecta sit in persona stipulantis, si Titio solutum non esset. at ubi simpliciter 'sibi aut Titio' stipulatur, solutionis tantum causa adhibetur Titius et ideo quinque ei solutis remaconceptio stipulationis, ut a me liberetur: porro si decem soluerit, non quinque repetet, buntur. Mihi Romae aut Ephesi Titio dari stipulor: an soluendo Titio Ephesi a me liberetur, uideamus: nam si diuersa facta sunt, ut Iulianpraeualet causa dandi, liberatur: liberaretur enim et si mihi Stichum, illi Pamphilum dari stipulatus essem et Titio Pamphilum soluisset. at ubi merum factum stipulor, puta insulam in meo solo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim dixit facto pro facto soluto liberationem contingere. sed uerius e
Abbreviated transcription (Latin):
negligent̾ tustolitã rem a¬
miẜit. securus est. Qui es nõ
sua grã accepit. set eius a qͦ
accepit. in eo solo tenetur. si
quid dolo ꝑierit. Neglie uero
noĩe io nõ tenet᷑. quiaꝰ negli¬
gentiamico rem custocliẽdã
qui pignus accepit tenet᷑ re ꝙ
⁊ ip̃e de ea ip̃a re.qmͣ accepit res¬
tituenda tenet᷑ ¶ Uerb oblig

Expanded text:
neglegenter rem custoditam amiserit, securus est: quia enim non sua gratia accipit, sed eius a quo accipit, in eo solo tenetur, si quid dolo perierit: neglegentiae uero nomine ideo non tenetur, quia qui neglegenti amico rem custodiendam qui pignus accepit, re tenetur: qui et ipse de ea ipsa re quam accepit restituenda tenetur. Ue
Abbreviated transcription (Latin):
ri/ in leuiorem plane cam ac¬
cipi possunt ipter ꝙ in mĩorẽ
sũmam recte fideuissor accipi¬
eturiicem accepto reo pure
ccipi pot̾ eĩ uero si reus sb con¬
ditõne sit acceptus fi deuisor
pure nõ obligabr ¶ Si quis sti¬
chũ. stipulatus fu̾it. ⁊ fiteiu¬
ssorez ita acceꝑit. stichũ aut .x.¬

Expanded text:
ri: in leuiorem plane causam accipi possunt, propter quod in minorem summam recte fideiussor accipietur. item ccipi potest: enimvero si reus sub condicione sit acceptus, fideiussor pure, non obligabitur. Si qui Stichum stipulatus fuerit, fideiussorem ita acceperit: "Stichu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝯtineri qd iniciat᷑ labo ait.
neq eĩ dubiũ est qu stragula
uestis sit om̃e palliũ ne puta¬
piai Inuictũ esgo uestem a¬
ccipie̾mus nõ stragulã. Instra¬
tũ oñi stragulã uestẽ.
Hem. ¶Pronũciatũ ⁊ statutũ
tem potꝰ promiscue eĩ ⁊ ꝓnũcia¬
lisse i statuisse solemus dit̾e eos
qui ius hnt cognostendigna
que nõ in honeste uixit. matrẽ
genua sit an libtina. nã neq
nuptie neq natales faciunt
matresfam̾. set boni mores

Expanded text:
tum contineri quod iniciatur Labeo ait: neque enim dubium est, quin stragula uestis sit omne pallium, περίστρωμα. in uict‹u› ergo uestem accipiemus non stragula‹m›, in stratu omnem stragulam uestem.m. 'Pronuntiatum' et 'statutum' idem potest: promiscue enim et pronuntiasse et statuisse solemus dicere eos, qui ius habent cognoscendi. quae non inhoneste uixit: matrem genua sit an libertina: nam neque nuptiae neque natales faciunt matrem familias, sed boni mores
Abbreviated transcription (Latin):
elutend pene cã ad ħ eos decurre
magq̃ eẽ pũiendos qtã diu cõ¬
ticuerũt qd prosalite pncipis.
hre se dic̾e iactãt. nec eĩ debebant
tã magnãrẽ tã diu rẽtit̾e ¶ Siqͣs
comitũ uł legati si łĩ. reos ꝓtõsul
ĩuen̾it. utr̃ pũire eos debeat.an.
ta extãt exempla q̃ nõ tm̃officia¬
liũ ẜuoꝵ nec sose agentiũ. u̾ui¬

Expanded text:
re magisque esse puniendos, qui tamdiu conticuerunt, quod pro salute principis habere se dicere iactant? nec enim debebant tam magnam rem tam diu reticere.Si quos comitum uel legati sui reos proconsul inuenerit, utrum punire eos debeat an ta exstant exempla, quae non tantum officialium suorum nec sub se agentiu
Abbreviated transcription (Latin):
cum locum qui aluei esset.¬
cepit. ¶ Ecitio cum paulatim
coluendo locum eminentez
supra alueum facit. leum
alluendo aurit. ¶Onobus
post̾ĩorib modis prmata ins¬
ula sit eius cuis ager ꝓpri¬
or fu̾it tum primũ extit ua
natura flũs hoc est ut cursu
suo mutato aluei cãm niu¬
cet. nec quicqua intersit ut¬
rum de aluei dum tarat so¬
lomutato an de eo ꝙ super¬
fusũ solo uet̾ĩ sit queratur
utrumq ei eiuste generis
est primo aut̾ illo malo cau¬
sa ꝓprietatis no mutatur.¬
¶ luiuo agrum restituit
eumͣ que inpetus alũis totũ
abstulit itaꝙ si ager qui ĩ¬
teruiam publicam i flum̃¬

Expanded text:
cum locum, qui aluei esset,oepit, tertio, cum paulatim colluendo locum eminentem supra alueum fecit et eum alluendo auxit. duobus posterioribus modis priuata insula fit eius, cuius ager propior fuerit, cum primum extitit: nam et natura fluminis haec est, ut cursu suo mutato aluei causam mutet. nec quicquam intersit, utrum de aluei dumtaxat solo mutato an de eo, quod superfusum solo et terrae sit, quaeratur, utrumque enim eiusdem generis est. primo autem illo modo causa proprietatis non mutatur.Alluuio agrum restituit eum, quem impetus fluminis totum abstulit. itaque si ager, qui inter uiam publicam et flum
Abbreviated transcription (Latin):
gentaru unisũ redactũ p̾cium¬
uendicõnis soͥlũnt. ⁊ post sołuti¬
onez nouem fere annis quicq᷑
agend̾ erat nomine pupille in¬
ater egit. eamq marito nupcu¬
i collccauit. ires ei tradidit. qu¬
esitum ẽ an puelia cũ argentar¬
us aliquam actõm ħt. quanͣto¬
nõ ip̃a stipulata sit p̾cium rerũ
que inuenditone date sunt. set¬

Expanded text:
gentarii uniuersum redactumditionis soluerunt et post solutonem nouem fere annis, quidquid agendum erat, nomine pupillater egit eamque marito nupm collocauit et res ei tradidit. quest, an puella cum argentariis aliquam actionem habet, quandotipulata sit pretium rerum, quae in uenditione‹m› dat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsit seio ut un̾ius ci rographi cen¬
tum per seium i septiciũ sibimuit¬
erentur quero anseius si menio⁊
septicio extretentis quoꝙ ex solui¬
sse se dicat. liberatus sit R. si nec mã¬
dauit ex trecentis solu̾etur nec sol¬
utimi ratũ ħ̾uit nõ ẽẽ libratũ. ¶ñ¬
cius ticius duabꝯstipułonibꝰ. unͣ
.xu. s̾ usuris maioriuꝰaltera .xx. sb̾
usunis lemoribꝰ. seiũ eatem die o¬
bligauit. ita ut .xx. prius solu̾ent̃
.i. idibꝰ septembris debitor post di¬
em utriusꝙ stipłonis cedentem
soluit .xx.ui. neꝙ dictũ est ab altõ
pro qua stipłone solũetur. quero
an qd̾ soluitũ est eam stipułom ex¬

Expanded text:
psit Seio, ut unius chirographi centum per Maeuium et Septicium sibi mitterentur: quaero, an Seius, si Maeuio et Septicio ex trecentum quoque soluisse se dicat, liberatus sit. respondit, si nec mandauit, ut ex trecentum solueretur, nec solutum ratum habuit, non esse liberatum. Lucius Tiub usuris maioribus, altera viginti sub usuris levioribus Seium eadem die obligavit, ita ut viginti prius solverentur, id est idibus Septembribus: debitor post diem utriusque stipulationis cedentem solvit viginti sex neque dictum est ab altero, pro qua stipulatione solveretur. quaero, an quod solutum est eam stipulat