comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terea duo milia talenta detrahi iussit de¬
reliquerat. Nec longum letatus. ubi tranꝰ¬
misit eufratem exercitũ amisit maximũ.
& ipse a copiis ꝑsarum extinctus est. Co
successu parthi elatiores transeundum
in siriam crediderunt. Quos strenue
insidiis excepit cassius. x commissȩ sibi
ꝓuintiȩ finib reppulit. ñ sine graui detͥ¬
mento hostium. cũ effuse uenientes quod
neminem sibi obsistere ausurũ arbitra¬
rentur. loca preuentiis angusta occupa¬
uisset. Demq fusis forcium plurib bel¬
lum desuere parthi Cassius repusso
hoste securus ꝓuintia in iudeam irruit.¬
suspectum doli. qđ partes arictoboli fui¬
ciret uigulari uissit. Neq exꝑs consiłii
eius antipater fuit. ut emulum potentiȩ
quam maxime excluderet. Igitur antipa
is cognouit uxorem cui nomen cipris spla¬
didissimo inter arabiȩ feminas locs ora
atq ex ea suscepit liberos iuiserus uriuis
& unam feminam. Uiroꝵ huiusmodius¬

Expanded text:
terea duo milia talenta detrahi iussterea duo milia talenta detrahi iussreliquerat. Nec longum laetatus: ubi transivit Euphratem, exercitum amisit maximum, et ipse a copiis Persarum exstinctus est. Eo successu Parthi elatiores, transeundum in Syriam crediderunt. Quos strenue insidiis excepit Cassius, et commissae sibi provinciae finibus repulit, non sine gravi detrimento hostium, cum effuse venientes quod neminem sibi obsistere ausurum arbitrarentur, loca praeventus angustia occupavisset. Denique fusis fortium plurimis, bellum deseruere Parthi. Cassius repulso hoste, securus provincia, in Judaeam irruit, etsuspectum doli, quod partes Aristoboli fulciret, jugulari jussit. Neque expers consilii ejus Antipater fuit, ut aemulum potentiae quam maxime excluderet. Igitur Antipater is cognovit uxorem: cui nomen Cypris, splendidissimo inter Arabiae feminas loco ortam, atque ex ea suscepit liberos quatuor sexus virilis, et unam feminam. Virorum hujusmodi vo
Abbreviated transcription (Latin):
xander. omnib desꝑatis legatos ad gabi¬
num mittit. & ignosci delictis orans. & quȩ
sibi parerent castella macherunta & hir¬
canum. tradere ñ dubitans: quin etiam
alexandrium eiusdem potestati ꝑmisit.
Quȩ quidem omnia gabin̾is consilito
matris alexandri funditus eruit. Post hȩc
uero gabinius hyrcano hiero soluã
deducto. eiq fani curam commendauit. cȩ¬
teris rei publice partib obtimates prefecit
omnemq uideoꝵ gentem in conuentus qͥuq
diuisit. ununi hierosolimmis. alterum doris
itemq tercium apud amathunta. quar¬
tum hiericho: & quintum seffori galileȩ ci¬
uitate disposint d ingłari autem unius do¬
minatione udei lib̾ati. libenter obtimatib
regebantur.
IS atq aliis ita gestis. interea crassiᷤ
gabinii successor ducatum successor¬
qucatum sirie suscepit. Qui ꝓfecturus ad
parthicum bellum omne qd̾ erat hiero
solimis in templo aurum abstulit. & pre¬

Expanded text:
xander, omnibus desperatis, legatos ad Gabixander, omnibus desperatis, legatos ad Gabinium mittit, et ignosci delictis orans, et quae sibi parent castella Macherunta et Hircanium tradere non dubitans, quin etiam Alexandrium ejusdem potestati permisit. Quae omnia quidem Gabinius, consilio matris Alexandri, funditus eruit. Post haec vero Gabinius, Hircano Hierosolymam deducto, ei fani curam commendavit, caeteris reipublicae partibus optimates praefecit, omnemque Judaeorum gentem in conventus quinque divisit: unum Hierosolymis, alterum Doris, itemque tertium apud Amathunta, quartum Hierico, et quintum Seffori civitate Galilaeae disposuit. Singulari autem unius dominatione Judaei liberati, libenter ab optimatibus regebantur.his atque aliis ita gestis, interea Crassus, Gabinii successor, ducatum Syriae suscepit: qui profecturus ad Parthicum bellum, omne qsolymis in templo aurum abstulit et prae
Abbreviated transcription (Latin):
negocia cũ duab cohortib commisit. romã
ipse ꝑ ciliciam ꝓpauit: captiuũ ducens a¬
ristobolum cũ familia. Erant autẽ filiȩ duȩ
totidemq filii. quoꝵ unis alexander ex tt-¬
nere fugit. minor aut̃ antigonus cũ sororib
romã uectus ẽ. Interea alexander congre¬
gata mamii hyrcano grauius imminebat.
uideam populat᷑. hyrcanum quidem ma¬
ture debellari posse credebat. uillasq o¬
portunas muris. hoc ẽ. alexandrum &e hyr-¬
canum & macheronta non longe arabiȩ
montib muniebat. Exercitum hinc inde
colligere curauit. donec facta sunt ei x mil
in siriam missus. scauro successerat: ad uer¬
sus alexandrum cũ ualida manu militum
atq multitudine ꝓcessit uideoꝵ. Quo p̃¬
lio alexander uictus. amissis ui milib quoꝵ
uiua tria capta sunt. uͦi. uero ꝓstrata. ip¬
se in alexandrium confugit castellum.
Quo obsidione cinctus. dum uehementiꝰ
urgeri se ab hostib cerneret. territus ale¬

Expanded text:
negotia cum duabus commisit, Romamque negotia cum duabus commisit, Romamque ipse per Siciliam properavit, captivum ducens Aristobolum cum familia. Erant autem illi filiae duae totidemque filii, quorum unus, Alexander, ex itinere fugit: minor autem, Antigonus, cum sororibus Romam vectus est. Interea Alexander, congregata manu, Hircano gravius imminebat, Judaeamque populabatur: Hircanum quidem mature debellare posse credebat, villasque opportunas muris, hoc est, Alexandrium, Hircanum et Macherunta, non longe ab Arabiae montibus, muniebat. Exercitum hinc inde colligere curavit, donec facta sunt ei decem in Syriam missus Scauro successerat, adversus Alexandrum cum valida manu militum atque multitudine processit Judaeorum. Quo p Alexander, amissis sex millibus, quorum tria viva capta sunt, tria vero prostrata, ipse in Alexandrium confugit castellum. Quo obsidione cinctus, dum vehementius urgeri se ab hostibus cerneret, territus Ale
Abbreviated transcription (Latin):
lignis & mensa ex tͥb libare atq ad olere
moris est. ꝙ uascula ex auro c̃unta ꝓsper̃
congestamq pigmentoꝵ molem ac sacrȩ
paruniȩ ꝓpe ad uͦ milia talentoꝵ slec tam̃
uel hec uel aliud quicꝗͣ de sacͦ scĩs opib si¬
ue instrumentis attigit. sed postero die pꝰ
ercidium curare templũ edituos ne quid
celebrare. Ipse autẽ hyrcano pontifice de¬
clarato. qđ se ꝙ in aliis reb alacrem obsidi¬
agrestium multitudinẽ ab aristobolo re¬
uocasset. ꝑ quem sicut imꝑatorem bonũ
decuit beniuolentia potius quam timore
plebem sibi conciliauit. Inter captiuos
autẽ comprehensus aristoboli focer. idẽq
patruus tenebat᷑ Ꝙ illos quidem qui maxi¬
me belli causa fiussent securi ꝑcussit. faus¬
tum uero ꝙ qui una fortiter fecerant pre¬
claris p̃miis donat. ꝙ hierosolimis tͥbittũ
indicit. Pompenis uero a flumine eufrate
usq ad fines egiptios scauro sũma regionum

Expanded text:
lychnis, et mensas ex quibus libare atque adolere lychnis, et mensas ex quibus libare atque adolere moris erat, et vascula ex auro cuncta perspexit, congestamque pigmentorum molem, ac sacrae pecuniae prope ad duo millia talentorum. Nec tamen vel haec vel aliud quidquam de saerosanctis opibus sive instrumentis attigit, sed postera die post excidium curare templum aedituos, ne quidcra celebrare. Ipse autem, Hircano pontifice declarato, quod se et in aliis rebus alacrem agrestium multitudinem ab Aristobolo revocasset, per quae, sicut imperatorem bonum decuit, benevolentia potius quam timore plebem sibi conciliavit. Inter captivos autem comprehensus Aristoboli socer, idemque patruus, tenebatur. Et illos quidem, qui maxime belli causa fuissent, securi percussit: Faustum vero et qui una fortiter fecerant praeclaris praemiis donat, et Hierosolymis tributum indicit. Pompeius vero a flumine Euphrate usque ad fines Aegyptios Scauro summa regionum
Abbreviated transcription (Latin):
cano eiusq amicis ad consilia conferenda
& ad efficienda quȩ iuberet alacriter ammo¬
tis. Ipse uero templum obsidione cingit᷑
rib impositis admotisq machinis. menua
temptabat irrumꝑe: sed lapidib repelbo¬
bant᷑ pare pugnantium. Mense namq ob¬
sidionis tercio. uix una turri deiecta famuĩ
irruptum est. Primus autem murum tͦn¬
scendere ausus ẽ. syllȩ filiꝰ faustus corneliꝰ
ꝙ: post eũ centuriones duo furiuis e fapui
cũ suis agminib. e circumsepto undiq fa¬
no alios confugientes uel etiam paulisper
repugnantes inter ficiunt. Aultos autẽ sui
gentiles aduerse partis studiosi trucidabant.
plutimi semecipsos in rupes precipitabant.
non muilli furibundi cuncdis quȩ cirea mis¬
rum erant in desꝑatione succensis. parit̾
occubuerunt. romanoꝵ uero ꝑ pauci. sed
ti suis comitib in templum ingressus
ubi neminem preter pontificem ad ẽẽ.
faserat: quȩ intus erant candelabra cũ

Expanded text:
cano ejusque amicis ad consilia conferenda cano ejusque amicis ad consilia conferenda et ad efficienda quae juberet alacriter animatis. Ipse vero templum obsidione cingit, turribus impositis admotisque machinis, moenia tentabat irrumpere, sed lapidibus repellebantur et vi repugnantium. Mense namque obsidionis tertio, vix una turri dejecta, fanum irruptum est. Primus autem murum transcendere ausus est Syllae filius, Faustus Cornelius, et post eum centuriones duo, Furius et Fabius cum suis agminibus. Et circumsepto undique fano, alios confugientes vel etiam paulisper repugnantes interficiunt. Multos autem suos gentiles adversae partis studiosi trucidabant, plurimi semetipsos in rupes praecipitabant, nonnulli furibundi cunctis quae circa murum erant in desperatione succensis pariter occubuerunt, Romanorum vero perpauci, sed cum suis comitibus in templum ingressus, ubi neminem praeter pontificem adesse fas erat, quae intus erant candelabra cum
Abbreviated transcription (Latin):
niũ enim qui ad suscipiendam peccumã
missus fuerat. nec in oppidum quidem a¬
ristoboli socii receꝑ unt. His cominotus
pompeius. aristobolum ad custodiam cos¬
locat. ad cuutatem uero ꝓfectus: dumlis¬
trando eam circuiret: ut exploraret qua
ex parte facilior ẽẽt. accessus. seditio intra
ciuitatem orta ẽ aristoboli quidem socis
bellũ geri pompens regemq lib̾are oi¬
num ẽẽ. firmantib qui uero cũ hircan
sentiebant. pompeio portas aꝑiri Dems
uicta pars aristoboli. concessit intẽpsꝰ
ꝙ ponte qđ ciuitati iungebatur. abscis
ut ad ultimum usq resisterent instrue¬
batur. Cũ autem alii romanos in cuntatẽ
recepissent. hisq domum regiam tradios¬
sent. ad hec obtinenda pompenus tinĩer
ducib sibi obedientib pisonem cũ mlitis
intromittit. isq presidiis in ciuitate dispo¬
sitis quia nemini eoꝵ qui in templũ confu¬
gerant. pacem ꝑsuade potuit: omnia qus
circumerant expugnatiom parabat. hyr¬

Expanded text:
nium etiam, qui ad suscipiendam pecuniam nium etiam, qui ad suscipiendam pecuniam missus fuerat, nec in oppidum quidem Aristoboli socii receperunt. His commotus Pompeius Aristobolum in custodiam collocat. Ad civitatem vero profectus, dum lustrando eam circumiret ut exploraret qua ex parte facilior esset ascensus, seditio in civitate exorta est. Aristoboli quidem sociis bellum geri potius regemque liberare dignum esse affirmantibus; qui vero cum Hircano sentiebant, Pompeio portas aperiri. Denique victa pars Aristoboli concessit in templum, et ponte qui civitati jungebatur abscisso, ut ad ultimum usque resisterent instruebatur. Cum autem alii Romanos in civitatem recepissent hisque domum regiam tradidissent, ad haec obtinenda Pompeius unum ex ducibus sibi obedientibus Pisonem cum militibus intromittit. Isque, praesidiis in civitate dispesitis, quia nemini eorum qui in templum confugerant, pacem persuadere potuit, omnia quae circumerant expugnationi parabat: Hir
Abbreviated transcription (Latin):
cum x ad ipsum confugiunt. multisq mu¬
nerib ei datis. illa tantũ quib apd arethã
usi fuerant allegantes magnoꝑe pre ica¬
bant. ut aristoboli uiolentiam odio dignã
putaret. regnoq hyrcanum restitueret.
cui tam etatȩ quã morib deberetur. Itaq
aristobolus aurilio scaurifretus: pompeio
nec defuit. Sed dũ ipsius grãm minime ad¬
eptum se cognosceret. in hierosolimã cũ in¬
dignatione discescit. belloq iam congre¬
di cũ pompeio cogitabat. Pompenis aut̃
nec ei tempꝰ apparatui dandum putauit.
statim es̃ sequitur: multum quippe a lacͥ¬
tati enis ad didãt. circa hieri contamitri
datis mors nuntiata. Cũq illic ꝑ noctasset.
mane in hierosolimam ꝓꝑabat. Itaq hoc
eius impetu ꝑterritus aristobolus. supplex
occurrit. peccumamq pollicitus. qđq se¬
metipsum ei eũ eiuitate ꝓmiteret pom¬
peium mitigat seuientem. uec tamenqur¬
quam eoꝵ quȩ ꝓmisit effectum est. Cabi¬

Expanded text:
enisset, ad ipsum confugiunt multisque muenisset, ad ipsum confugiunt multisque muneribus ei datis, illa tantum quibus apud Aretham usi fuerant, allegantes magnopere praedicabant ut Aristoboli violentiam odio dignam putaret, regnoque Hircanum restitueret, cui tam aetate quam moribus deberetur. Itaque Aristobolus, auxilio Scauri fretus, Pompeio nec defuit. Sed dum ipsius gratiam minime adeptum se cognosceret, in Hierosolymam cum indignatione discessit, belloque jam congredi cum Pompeio cogitabat. Pompeius autem nec ei tempus apparatui dandum putavit, sed statim eum sequitur, multum quippe alacritati ejus addiderat circa Hiericunta mors Mitridatis nuntiata. Cumque illic pernoctasset, mane in Hierosolymam properabat. Itaque hoc ejus impetu perterritus Aristobolus, supplex occurrit pecuniamque pollicitus, quodque semetipsum ei cum civitate permitteret, Pompeium mitigat saevientem, nec tamen quidquam eorum quae promisit, effectum est. Gabi
Abbreviated transcription (Latin):
undiq exercitum in uideam direxit. Erant
autem peditum equitumq mille l quib
petu suꝑatus in hiero solimam fugere co¬
gitur. atq ommnino captus ẽẽt. nisi dux
romanoꝵ scaurus hoꝵ miniens. soluis¬
set obsidionem Namq his ex armenia qui¬
dem insiriam missus erat. a pompeio mag¬
no: qui cũ tygrane bellũ gerebat. S ubi da¬
mascum uenit. quam retentam a metello
& lollio consulib & captam reꝑit his inde
submotis. cognito in uidea quid ageretur. illuc
uelud ad questum cucurrit. Deniq ut fines
utroq ut sibi potius adiumento ẽẽt. oranti
bded ce̾t talentis quȩ aristobolus ei miserat
iusticia post habita ẽ Got emm acceptis
scaurus ad hyrcanũ r arabas legatos diri¬
git. romanoꝵ eis ꝙ pompen nomen inten¬
tans. nisi obsidione desisterent. Itaq & arecha
ex iuidea in filadelfiam recedit. metu ꝑcul¬
sus. & scaurus damascum rediit. Hyreanꝰ
uero & antipat᷑ arabum priuati auxilio.

Expanded text:
undique exercitum in Judaeam direxit. Erant undique exercitum in Judaeam direxit. Erant autem peditum equitumque millia quinqupetu superatus, in Hierosolymam fugere cogitur. Atque omnino captus esset, nisi dux Romanorum Scaurus horum imminentem solvisset obsidionem. Namque is ex Armenia quidem in Syriam missus erat a Pompeio Magno, qui cum Tigrane bellum gerebat. Sed ubi Damascum venit, quam retentam a Metello et Lollio consulibus et captam reperit, his inde submotis, cognito in Judaea quid ageretur, illuc velut ad quaestum cucurrit. Denique ut ingreutroque ut sibi potius adjumento esset orantientis talentis, quae Aristobolus miserat, justitia posthabita est. Tot etiam acceptis Scaurus ad Hircanum et Arabas legatos dirigit, Romanorum eis et Pompeii nomen intentans, nisi ab obsidione desisterent. Itaque et Aretha ex Judaea in Philadelphiam recedit metu perculsus, et Scaurus Damascum redit. Hircanus vero et Antipater, Arabum privati auxilio,
Abbreviated transcription (Latin):
nere idumeus. & nobilitate ac diuiciis. aliarũ¬
ꝙ rerum copia gentis suȩ pͥncepi. Is igitur
&r hyrcanum ut adaretham regem arabiȩ
cũ fugeret. eiusq auxilio regnum repeteret
hortabatur. & ipse. arethe ut hyrcanum
suscrꝑet atq in regnum deduceret suade¬
bat. multa detrahens aristoboli morib. mul¬
tisq hyrcanũ laudib predicans. sunulq
ad monebat. qd eum deceret regno clarissi¬
mo p̃sidentem iniquitate oppressis manũ
porrigere. hyrcanum autem inuiriam pa¬
ti. qui pͥncipatu iure successionis sibi debi¬
to claruisset. Sic instructis & p̃ꝑatis ambo¬
bus noctu cũ hyrcano ex ciuitate ꝓfugit.
citatoq cursu in opidum qđ petra dicitur
saluus euadit. qđ regni sedes. eẽt arabiȩ.
Ibiq postꝙͣ hyrcanum in manũ regis a¬
rethe tradidit. multis dictis multisq mune¬
rib ut auxilium ei preberet. qͦ ⁊m regnũ
deduceretur effecit. Igitur rec collectum

Expanded text:
nere Idumaeus, et nobilitate ac divitiis aliarumnere Idumaeus, et nobilitate ac divitiis aliarumque rerum copia gentis suae princeps. Is ergo et Hircanum ut ad Aretem regem Arabiae confugeret, ejusque auxilio regnum repeteret hortabatur, et ipse Arete ut Hircanum susciperet atque in regnum deduceret suadebat, multa detrahens Aristoboli moribus, multisque Hircanum laudibus praedicans. Simulque admonebat quod eum diceret regno clarissimo praesidentem, iniquitate oppressis manum porrigere: Hircanum autem injuriam pati, qui principatu jure successionis sibi debito caruisset. Sic instructis et praeparatis ambobus, noctu cum Hircano ex civitate profugit, citatoque cursu in oppidum quod Petra dicitur salvus evadit, quod regni sedes esset Arabiae. Ibique postquam Hircanum manum regis Aretae tradidit, multis dictis multisque muneribus, ut auxilium ei praeberet, quo in regnum deduceretur, effecit. Igitur rex collectum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam regni gub̾nacula matre contradente
ut premisimus susceꝑat. Uerumptamen
fr̃eus aristobolus uirib atq auctoritate
prestabat. habito autem inter eos circa
hiericontha de rerum sumina conflictu.
pleriq relicto hircano transeunt ad aris¬
tobolum. hircanus autem cũ reliquis fu¬
ga ꝑuenit castellum antoniam ibiq sa¬
lutis obsides nactus est. Erat itaq ibi in
custodia ut premisimus comunx aristo¬
boli cũ filiis ded priusꝙͣ. graue quid fieret.
ealonge in concordiam redit. ut regnum
quidem aristobolus haberet. hyrcanus ue¬
ro excedet. quasi regis fr̃aliis contentus ho¬
norib Hoc mͦ in fano reconciliati. cũ in
conspectu circũstantis popłi benignissime
alter alterum ualere iussissent. domos ꝑ¬
mutant & aristobolus quidẽ recedit regiã
hyrcanus autem in aristoboli domum.
Metus uero & alios enis inmmicos pret̃ spem
dominantis occupat. & marime antipatrũ
iandudum inuisũ aristobolo. Stat autẽ ge¬

Expanded text:
etiam regni gubernacula matre ei contradicente ut praemisimus susceperat. Verumtamen frater ejus Aristobolus viribus atque auctoritate praestabat. Habito autem inter eos circa Hiericunta de rerum summa conflictu, plerique, Hircano relicto, transeunt ad Aristobolum. Hircanus autem cum reliquis fuga praevenit castellum Antonium, ibique salutis obsides nactus est. Erat itaque ibi in custodia ut praemisimus conjux Aristoboli cum filiis. Sed priusquam grave aliquid fieret, ea lege in concordiam redit, ut regnum quidem Aristobolus haberet, Hircanus vero excederet quasi regis frater aliisque contentus honoribus. Hoc modo in fano reconciliati, cum in conspectu circumstantis populi benignissime alter alterum valere jussissent, domos permutant, et Aristobolus quidem recedit in regiam, Hircanus autem in Aristoboli domum. Metus vero et alios ejus inimicos praeter spem dominantis occupat: et maxime Antipatrum, jam dudum invisum Aristobolo. Erat autem ge
Abbreviated transcription (Latin):
URCANO uero ut supradiximus a par¬
this capto. ac deinde antigono eius suc¬
cessore quẽ parthi sacerdotem fecerant a ro¬
manis comp̃henso atq interẽpto. iudeoꝵ de¬
fecit regnum &e sacerdociũ Siquidem hero¬
des alienigena & nichil omnino ꝑtinens ad
udeam. antipatͥ uidelicet ascalonitisidumeȩ
regionis. & matͥs cipͥdis arabicȩ filius. contra¬
dentib romanis iudeoꝵ suscepit pͥncipatum.
regnum oe sacerdocium iudȩ qđ pͥus ꝑ suc

Expanded text:
rcanus vero, ut supra diximus, a Parthis captus, ac deinde Antigono ejus successore, quem Parthi sacerdotem fecerant, a Romanis comprehenso atque interempto, Judaeorum defecit regnum et sacerdotium. Siquidem Herodes alienigena et nihil omnino pertinens ad Judaeam, Antipatri videlicet Ascalonitis Idumaeae regionis, et matris Cypridis Arabicae filius, contradicentibus Romanis, Judaeorum suscepit principatum, re
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pͥdie quã occideretur in terroga¬
tus fuisset quis finis homini ma¬
gis eẽt optandus respondisse fertur.
eum. ẽẽ. optimum qui uiro forti post
uirtutum suarum głam in pace reg¬
nante. fine conflictione corꝑis &e dede¬
core antmȩ subitus ce celer inopinato
ferro potuisset accidere. Quod ipsi mer
ciuitatum. excidia belloꝵ: subiectio¬
nes ꝓuinciarum. cedes hominum.
opum rapinas. predas peccoꝵ. mor¬
tuoꝵ uenditiones. captiuitatesq ui¬
uoꝵ: unius regis fraus. ferocia ce do¬
minatus agitauit. Sufficerent ista ad
exemplum miseriarũ insinuata me¬
memoriȩ nr̃ȩ. gesta ꝑ philippum. etiã¬
si alexander ei non successisset in reg¬
num.

Expanded text:
cum, pridie quam occideretur, interrogacum, pridie quam occideretur, interrogatus fuisset quis finis homini magis esset optandus, respondisse fertur: Eum esse optimum qui viro forti post virtutum suarum gloriam in pace regnanti, sine conflictatione corporis et dedecore animae, subitus et celer, inopinato ferro potuisset accidere. Quod ipsi mox civitatum, excidia bellorum, subjectiones provinciarum, caedes hominum, opum rapinas, praedas pecorum, mortuorum venditiones captivitatesque vivorum, unius regis fraus, ferocia et dominatus agitavit. Sufficerent ista ad exemplum miseriarum insinuata memoriae nostrae gesta per Philippum, etiamsi Alexander ei non successisset in regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
Postea philippus cruentissimam uic
toriam in thebanos ce lacedemonios
exercuit. Siquidem pͥncipes ciuitatum
alios securi ꝑcussit. alios in exilium
egit: om̃s bonis priuauit. pulsos dudũ
a ciuitatib in patriam restituit. Ex qͥ
qui ut antiquum dolorem noua po¬
testate curarent: p̃ssos infeliciter po¬
pulos in spem libertatis respirare
non sinerent. Preterea magno delectu
militum insubsidium regiȩ disposi¬
macedonũ ce infinita gentiũ barba¬
raꝵ ꝑsice expeditione in afiam mis¬
surus instruxit tres duces. hoc est
parmenionem. amintam. ce attalũ
p̃mittendos in ꝑsas legit. Et dum su¬
pra scͥptȩ copiȩ de gretia congregan¬
tur. alexandri qui erat olimpiadȩ
uxoris suȩ fr̃. ce post a sabinis in luca¬
nia ꝓstratus ẽ. ut supra memorauimꝰ.
quem epyri regem ob mercedem stu¬
pri in eum ꝑpetrati constituerat nup¬
tias in copulando ei filiam suam
cleopatram celebrare decreuit. Qui

Expanded text:
Postea PPostea Ptoriam in Thebanos et Lacedaemonios exercuit. Siquidem principes civitatum alios securi percussit, alios in exsilium egit, omnibus bonis privavit. Pulsos dudum a civibus in patriam restituit. Ex quiqui ut antiquum dolorem nova potestate curarent, pressos infeliciter populos in spem libertatis respirare non sinebant. Praeterea magno delectu militum in subsidium regiae disposiMacedonum, et infinita gentium barbararum Persica expeditione in Asiam missurus instruxit. Tres duces, hoc est, Parmenionem, Amintam et Attalum, praemittendos in Persas legit. Et dum suprascriptae copiae de Graecia congregantur, Alexander, qui erat Olympiadae uxoris suae frater, et postea a Sabinis in Lucania prostratus est, ut supra memoravimus, quem Epiri regem ob mercedem stupri in eum perpetrati constituerat, nuptias in copulando ei filiam suam Cleopatram celebrare decrevit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
scithiȩ dedit. Uiginti milia nobilium
equarum fufficiendo generi in mace¬
doniam missa sunt. Sed reuertente phi¬
lippo triballi bello obuiant. in quo
ita philippus in femore uulneratus
ẽ. ut ꝑ corpus equus interficeretur.
Statim uero ut conualuit athemen
sib bellum intulit. Qui in tanto dis¬
cͥmine positi. lacedemonios qͦndam hõ¬
tes. tunc socios ad sciscunt: totiusq
greciȩ ciuitates legationib fatigant.
ut cominunem hostem communib
urib petant. Itaq aliquantȩ urbes
attheniensib sese conuinxerunt. qͦs¬
dam uero ad philippum belli metus
traxit. Prelio commnisso cũ athemesi¬
ses longe maiore numero militum
prestarẽt. assidus tamen bellis indu¬
rata macedonuim uirtute uincunt᷑.
Quam pugnam longe omnib anteri¬
orib bellis atrociorem fuisse. ipse rerũ
exitus docuit. Nam hic dies apd̃ uniuer¬
sam greciam adquisite dñationis głam
ce uetustissimȩ libertatis statum finunit.

Expanded text:
Scythicae dedit. Viginti millia nobilium Scythicae dedit. Viginti millia nobilium equarum sufficiendo generi in Macedoniam missa sunt. Sed revertenti Philippo Triballi bello obviant, in quo ita Philippus in femore vulneratus est, ut per corpus ejus equus interficeretur. Ssibus bellum intulit: qui in tanto discrimine positi Lacedaemonios quondam hostes tunc socios adsciscunt totiusque Graeciae ciuitates legationibus fatigant, ut communem hostem communibus uiribus petant. itaque aliquantae urbes Atheniensibus se coniunxere, quasdam uero ad Philippum belli metus traxit. proelio oemmisso cum Athenienses longe maiore numero militum praestarent, adsiduis tamen bellis indurata Macedonum uirtute uincuntur. quam pugnam longe omnibus bellis anterioribus atrociorem fuisse ipse rerum exitus docuit: nam hic dies apud uniuersam Graeciam adquisitae dominationis gloriam et uetustissimae libertatis statum finiuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur alios populos a sedib suis auil¬
sos finib hostium opponit. alios in ex¬
tremis regni terminis statuit. quosdã
emulatione uirium ne possint qđ põ¬
se creduntur. insupplemento ex haus¬
tarum regionum diuidit. Ita głosissi¬
mum illud qͦndam florentis gretiȩ cor¬
pus in multas laceratasq particulas
extincta pͥmum libertate concidit. P̃¬
terea cũ eum duo frẽs trachie reges ex
consensu preoptauissent iudicem. phi¬
lippus more ingenii sui ad iudicium tã¬
quam ab bellum cũ instructo exerci¬
tu ingressus. inscios iuuenes uita reg¬
noq priuauit. Ad scythiam qͦ cũ a¬
lexandro filio predandi intentione ꝑ¬
transiit. cominissoq p̃lio cũ scythȩ c
numero ce uirtute prestarent. philip¬
pifraude uincuntur. In ea pugna xx
milia pueroꝵ ac feminarũscithie gen¬
tis capta. peccoꝵ magna copia abduc¬
ta. auri atq argenti nichil reꝑtum.
Nam ce eares primo fidem inopiȩ.

Expanded text:
Igitur alios populos, sedibus suis avulIgitur alios populos, sedibus suis avulsos, finibus hostium opponit, alios in extremis regni terminis statuit: quosdam aemulatione virium, ne possint quod posse creduntur, in supplementa exhaustarum urbium dividit. Ita gloriosissimum illud quondam florentis Graeciae corpus in multas laceratasque particulas exstincta primum libertate, concidit. Praeterea cum eum duo fratres Thraciae reges, ex consensu praeoptavissent indicem, Philippus, more ingenii sui, ad judicium, tanquam ad bellum, cum instructo exercitu ingressus, inscios juvenes vita regnoque privavit. Ad Scythiam quoque cum Alexandro filio praedandi intentione pertransiit: commissoque praelio, cum Scythae et numero et virtute praestarent, Philippi fraude vincuntur. In ea pugna viginti millia puerorum ac feminarum Scythicae gentis capta; pecorum magna copia abducta, auri atque argenti nihil repertum. Nam et ea res primo fidem inopiae
Abbreviated transcription (Latin):
senserunt. Quarum dum insanas
conuer sationes philippus ueluti e spe¬
cula obseruat. auxilium q inferiorib
suggerendo contentiones. belloꝵ fomi¬
tes. callidus doli artifex fouet. uictos si¬
bi pariter uictoresq subiecit. Igitur qͣn¬
tis affecerit totam gretiam miseriis
aliosq a quib in pace susceptus: hosti¬
liter inuadit. crudeliter diripit. om¬
niq societatis conscientia pęnitus ab¬
olita. comuges liberosq om̃ium sub
corona uendidit. templaq uniuersa
subuertit. Post hȩc in capadociam tran¬
siit. ibiq bellum pari ꝑfidia gesfit. cap¬
tos ꝑ dolum finitimos reges inter fecit.
totamq capadociam suo imꝑio sub¬
didit. Inde post cedes. incendia. ac pre¬
dationes quȩ gesserat in urbib sociis.
ad parricidia conuersus fres. quos co¬
heredes regni uerebatur. interfecit sup¬
plicio: ac neci dedit. Inde omĩum ur¬
bes finesq populatus. cruenta p̃sen¬
tia effecit: ut etiam absens timeretur.

Expanded text:
senserunt. Quarum dum insanas senserunt. Quarum dum insanas concertationes Philippus, veluti specula observat, auxiliumque semper inferioribus suggerendo, contentiones, bellorum fomites, callidus doli artifex fovet, victos sibi pariter victoresque subjecit. Igitur quantis affecerit totam Graeciam miseriis, aliosque a quibus pace susceptus hostiliter invadit, crudeliter diripit, omnique societatis conscientia penitus abolita, conjuges liberosque omnium sub corona vendidit, templaque universa subvertit. Post haec in Cappadociam transiit, ibique bellum pari perfidia gessit: captos per dolum finitimos reges interfecit, totamque Cappadociam suo imperio subdidit. Inde post caedes, incendia, ac praedationes, quas gesserat in urbibus sociis, ad parricidia conversus, fratres, quos cohaeredes regni verebatur, interfecit, supplicio ac neci dedit. Inde omnium urbes finesque populatus, cruenta praesentia effecit, ut etiam absens timeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
habendoꝵ equitum thessaloꝵ. quoꝵ
robur ut exercitui suo admisceret
inuasit. Ita thessalis ex imꝓuiso pre¬
occupatis. atq in potestatem redactis.
iungendo equitum peditumq fortis¬
simas turbas &e copiosas. inuictissimũ
fecit exercitum. Igitur uictis atheni¬
ensib subiectisq thessalis. olimpia¬
dem auruchȩ regis molosoꝵsororem
duxit uxorem. Qui aurucha. cũ per
hoc qd̾ societatem macedonum. affi¬
nitate regis paciscebatur. imꝑium
suum se dilataturum putaret. ꝑhoc
deceptus amisit. pͥuatusq in exilio
consenuit. Beinde philippꝰ cũ motho¬
nam urbem obpugnaret. ictu sagit¬
te oculum ꝑdidit. Ipsam uero urbẽ
mox expugnauit ce cȩpit. Exingreti¬
am ꝓpe totam consiliis preuentam.
uirib domuit. Quippe gretiȩ ciuita¬
tis dum imꝑare singulȩ cupiunt.
imꝑium omnes ꝑdiderunt. & dum
inmutuum exitium sine modo ru¬
unt omnib ꝑire qđ singule admit.¬
terent. oppresse demũ seruientesq

Expanded text:
habendorum equitum Thessalorum, quorum habendorum equitum Thessalorum, quorum robur ut exercitui suo admisceret, invadit. Ita Thessalis ex improviso praeoccupatis atque in potestatem redactis, jungendo equitum peditumque fortissimas turbas et copiosas, invictissimum fecit exercitum. Igitur victis Atheniensibus subjectisque Thessalis Olympiadem, Auruchae regis Molossorum sororem, duxit uxorem. Qui Aurucha cum per hoc quod societatem Macedonum affinitate regis paciscebatur, imperium suum se dilataturum putaret per hoc deceptus amisit, privatusque in exsilio consenuit. Deinde Philippus, cum Mothonam urbem oppugnaret, ictu sagittae oculum perdidit. Ipsam vero urbem mox expugnavit et cepit. Exin Graeciam prope totam consiliis praeventam viribus domuit. Quippe Graeciae civitates, dum imperare singulae cupiunt, imperium omnes perdiderunt, et dum in mutuum exitium sine modo ruunt, omnibus perire, quod singulae amitterent, oppressae demum servientesque
Abbreviated transcription (Latin):
philippus amintȩ filius alexandri
pat̾ regnum macedonum adeptus.
xxu. annns tenuit: quib hos om̃s acer¬
bitatum aceruos. cunctaq maloꝵ
moles struxit. Hic primum ab alexan¬
dro fr̃ẽ obses thebanis datus. ꝑ tͥenm
um apd̃ epaminondam strenuissi¬
mum imꝑatorẽ. ce suminum philo¬
sophum eruditus ẽ. Ipso autẽ alexan¬
dro scelere euridiois matris occiso. qͣn¬
uis etiã cominisso adulterio & altero
pͥmũ filio int̾fecto. filiaq uiduata. ge¬
neri nuptias mariti mortem pepigis¬
set. compulsus a populo regnum qđ
paruo occisi fr̃is filio tuebatur susce¬
pit. Quicũ foris concursu. exurgentiũ
undiq hostium. domi autem depre¬
hensarum sepe insidiarum metu fa¬
tigaretur. pͥmum bellum cũ atheni¬
ensib gessit. Quib uictis. arma ad il¬
lirios transtulit: multisq milib hoᷤ¬
tium trucidatis. larissam urbem no¬
bilissimam cepit. Inde thessaliam non
magis amore uictoriȩ quã ambitione

Expanded text:
dita cccc Philippus Amyntae filius Alexandri dita cccc Philippus Amyntae filius Alexandri pater regnum Macedonum adeptus, xxv annis tenuit, quibus hos omnes acerbitatum aceruos cunctasque malorum moles struxit. hic primum ab Alexandro fium apud Epaminondam, strenuissimum imperatorem, et summum philosophum, eruditus est. Ipso autem Alexandro scelere Eurydicis matris occiso, quamvis etiam commisso adulterio, et altero primum filio interfecto, filiaque viduata, generi nuptias mariti morte pepigisset, compulsus a populo regnum, quod parvo occisi fratris filio tuebatur, suscepit, qui cum foris concursu exsurgentium undique hostium, domi autem deprehensarum saepe insidiarum metu fatigaretur, primum bellum cum Atheniensibus gessit. Quibus victis, arma ad Illyrios transtulit, multisque millibus hostium trucidatis, Larissam urbem nobilissimam cepit. Inde Thessaliam non magis amore victoriae, quam ambitione
Abbreviated transcription (Latin):
natus. Nec alia magis quã tarentina
uictoria ostendit populi romani forti¬
tudinem. senatus sapientiam. ducũ
magnammitatem. nec alius pulchri¬
or in urbem. aut speciosior tͥumphus
intrauit. Ante hunc diem nichil preter
peccora uulcarum. greges sabinoꝵ. car¬
penta galloꝵs. fracta samnitum arma
uiderunt. Tunc autẽ si captiuos aspice¬
res. molosi. thessales. macedones. brat¬
tius appulus. atq lucanus. sipompam.
aurum. purpuram. figna. tabulȩ. taren¬
tineq deliciȩ. sed nichil libentius popu¬
lus romanus aspexit. quam illas quas
timuerat cũ turrib suis beluas. quȩ non
sine sensu captiuitatis. submissis cerui¬
cib. uictores ȩquos sequebantur. Sed¬
quoniam gentium diuersarũ actus
partim libando recensere disposui.
nunc alexandri istius cafu commonit.
de philippo macedon um rege qui olĩ¬
piadem huius alexandri. epirotȩ soro¬
rem uxorem habuit. ex qua alexandrũ
magnum genuit. paucissimis annis
retro repetitis. magna paruis in qͣn¬

Expanded text:
t nec alia magis quam Tarentina victoria ostendit populi Romani fortitudinem, senatus sapientiam, ducum magnanimitatem. ‖ nec alius pulchrior in urbem aut speciosior triumphus iutravit. ante hunc diem nihil praeter pecora Vulscorum, greges Savinorum, carpenta Gallorum, fracta Samnitium arma vidisset. tum autem, si captivos aspiceres, Molossi Thessales Macedones Bruttius Apulus atque Lucanus: si pompam, aurum purpura signa tabulae Tarentinaeque diliciae. sed nihil libentius populus Romanus aspexit quam illas, quas timuerat, cum turribus suis beluas, quae non sine sensu captiuitatis submissis ceruicibus uictores equos sequebantur. quoniam gentium diversarum actus, partim libando recensere disposui: nunc Ade Philippo Macedonum rege, qui Olympiadem huius Alexandri Epirotae sororem uxorem habuit, ex qua Alexandrum Magnum genuit, paucissimis annis retro repetitis magna paruis in quan
Abbreviated transcription (Latin):
latius traherent. sic ꝑsequuti sunt eoᷤ.
ut post aliquot annos omnes eoꝵ re¬
liquias in etruria ad lacum uadimon¬
tis dolo bella consul deleret. nequis
extaret erea gente quȩ incensam a se
romanam urbem głaretur. Manlius¬
uero torquatus conful. qui post stra¬
gem galloꝵ latinos deuicit: filium su¬
um qđ contra eius imꝑium hostes ag¬
gressus uicerat. metiumq tusculanũ
nobilissimum equitem interfecit. ꝓ¬
uocantes atq insultantes hostes occi¬
derat. uirgis cȩsum securi ꝑcussit.
odem etiam temꝑe nox xuiii¬
usq ad plurimam diei partẽ
tendi uisa est. & saxea de nubib gran¬
do descendens ueris t̾ram lapidib uer¬
berauit. Quib dieb etiam alexander
magnus uere ille gurges miseriarum
atq atrocissimus turbo totius orien¬
tis ẽ. natus. Tunc demostenes orator.
agnoscitur: aristoteles phylosophus
ore omnium celebratur. Plato morit᷑.
postquẽ achademiam seusipphus te¬
nut.

Expanded text:
latius traherent, sic persecuti sunt eos, latius traherent, sic persecuti sunt eos, ut post aliquot annos omnes eorum reliquias in Hetruria ad lacum Vadi montis Dolabella consul delereextaret ex ea gente, qui incensam a se Romanam urbem gvero Torquatus consul, qui post stragem Gallorum Latinos devicit, filium suum quod contra ejus imperium hostes aggressus vicerat, Metiumque Tusculanum nobilissimum equitem interfecit, provocantes atque insultantes hostes occiderat, virgis caesum securi percussit.Eodem etiam tempore nox usque ad plurimam diei partem tendi visa est, et saxea de nubibus grando descendens, veris terram lapidibus verberavit. Quibus diebus etiam Alexander Magnus, vere ille gurges miseriarum atque atrocissimus turbo totius Orientis, est natus. Tunc Demosthenes orator agnoscitur, Aristoteles philosophus ore omnium celebratur, Plato moritur, post quem Academiam Speusippus tenuit.
Abbreviated transcription (Latin):
manlius torquatus singulariter inchoa¬
uit. t. qͥntus dictator cruentissima congreᷤ¬
sione confecit. fugati ex hoc pręlio pluri¬
mi galli. instauratis iterum copiis in bel¬
lum ruentes. a .G. sulpicio dictatore suꝑa¬
ti sunt. Post paululum qͦ tuscoꝵ pugna
sub s̃. martio consecuta ẽ ubi comci datur
quantus hominum numerus cesus sit
quando uiii. ml. sunc capta tuscoꝵ. Ter¬
cio autẽ in hisdem dieb galli se in pre¬
dam ꝑ maritima loca subiectosq campoᷤ.
abalbanis montib diffuderunt. Aduer¬
sum quos nouo militum delecto habitu.
conscriptisq legionib .x: sexaginta milia
romanoꝵ negatis fibi latinoꝵ auxiliis¬
ꝓcesserunt. Confecit hanc pugnam ai
ualerius auxiliante coruo alite. unde poᷤ¬
tea corunus ẽ. dictus. Occiso enim ꝓuo¬
catore gallo. hostes territi sparsimq fu¬
gientes. grauiter trucidati sunt. Nec ta¬
men contenti romani suis eos menib
expul isse. cũ ꝑ italiam naufragia sua

Expanded text:
Manlius Torquatus singulariter inchoaManlius Torquatus singulariter inchoavit, T. Quintus dictator cruentissima congressione confecit. Fugati ex hoc praelio plurimi Galli, instauratis iterum copiis in bellum ruentes, a Gaio Sulpitio dictatore superati sunt. Post paululum quoque Tuscorum pugna sub C. Martio consecuta est. Ubi conjici datur quantus hominum numerus caesus sit, quando octo millia sunt capta Tuscorum. Tertio autem in iisdem diebus Galli se in praedam per maritima loca subjectosque campos ab Albanis montibus diffuderunt. Adversus quos novo militum delectu habito, conscriptisque legionibus decem, sexaginta millia Romanorum, negatis sibi Latinorum auxiliisocesserunt. Confecit hanc pugnam Marcus Valerius, auxiliante corvo alite, unde postea Corvinus est dictus. Occiso enim provocatore Gallo, hostes territi sparsimque fugientes, graviter trucidati sunt. Nec tamen contenti Romani suis eos moenibus expulisse, cum per Italiam naufragia sua
Abbreviated transcription (Latin):
turpi matiȩ exmanitos. afflictosq dimise¬
rit. Sequitur hanc miseram luem. miseri¬
oremq eius expiationem. satis triste ꝓdigiũ.
Repente siquidem medio urbis terra disfi¬
luit. uastaq p̃rupto hiantia subito infer¬
na patuerunt. Manebat diu ad spectaculũ
terroremq cunctoꝵ patenti uoragine impu¬
dens specus. nephariamq uiui hominis se¬
pulturam. diis interpretib expetebat. Satiᷤ¬
fecit imꝓbis faucib p̃cipicio sui mencureiꝰ
uir eques armatus iniecitq crudeli terrȩ in¬
opinam sacietatem. cui parum eẽt. qđ ex
tanta pestilentia mortuos ꝑ sepulera susci¬
pet. insi etiam uiuos scissa sorberet. Hinc ite¬
rum terribilis galloꝵ inundatio. iuxta am¬
enem fluuium ad quartum ab urbe lapidẽ
consedit. facile sine dubio pondere multi¬
tudinis. & alacritate uirtutis ꝑturbatam
occupatura ciuitatẽ. nisi ocio ce lentitudi¬
ne torpuisset. Ubi atrocissimam pugnã

Expanded text:
turpi macie exinanitos afflictosque dimiseturpi macie exinanitos afflictosque dimiserit. Sequitur hanc miseram luem miserioremque ejus expiationem proximo anno satis triste prodigium. Repente siquidem medio Urbis terra dissiluit, vastoque praerupto hiantia subito inferna patuerunt. Manebat diu ad spectaculum terroremque cunctorum patenti voragine impudens specus, nefariamque vivi hominis sepulturam diis interpretibus expetebat. Satisfecit improbis faucibus praecipitio sui M. Curtius, vireques, armatus, injecitque crudeli terrae inopinatam satietatem, cui parum esset quod ex tanta pestilentia mortuos per sepulcra susciperet, nisi etiam vivos scissa sorberet. Hinc iterum terribilis Gallorum inundatio juxta Anienem fluvium ad quartum ab Urbe lapidem consedit, facile sine dubio pondere multitudinis et alacritate virtutis, perturbatam occupatura civitatem, nisi otio et lenitudine torpuisset: ubi atrocissimam pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
tissime a fortib uiris suscepta. ce illud indi¬
cium. qđ uix cũ lacedemoniisc. inuenti st̃
senes. S qui hȩc plenius scire uoluerit in
libro tercii orosii contra paganos inueniet.
Artarxerxes autẽ qui ce occhus sydonem
subuertit. & egiptum suo iunxit imꝑio. nec¬
thanaiph in ethiopiam pulso in quo ȩ¬
giptioꝵ regnum ẽ. destructum. x¬
yo etiam in temꝑe ingens uniuer¬
sam romam pestilentia corripuit.
non ut assolet plus minusue solito temꝑm
turbata temꝑies. hoc ẽ. aut intempestiua
siccitas hyemis. aut repentinus calor ueris.
aut in congruus humor estatis. uł autun¬
ii diuitis indigesta illecebra. insuper etiã
expirata de calabris saltib aura corrum¬
pens. repentinos acutarum infirmitatum
afferre transcursus: sed grauis diun turnaq
in nullo dispar sexui nulla etate dissimilis.
generali cunctos ꝑbiennium iugiter tabe
confecit. ut etiam quos non egit in mortẽ.

Expanded text:
tissime a fortibus viris suscepta, et illud juditissime a fortibus viris suscepta, et illud judicium quod vix cum Lacedaemoniis centum inventi sunt senes. Sed qui haec plenius scire voluerit, in libro tertio Orosii contra paganos inveniet. Artaxerxes autem, qui et Ochus, Sidonem subvertit, et Aegyptum suo conjunxit imperio, Necthanaiph in Aethiopiam pulso in quo Aegyptiorum regnum est destructum. o etiam tempore ingens universam Romam pestilentia corripuit non ut assolet plus minusve solito temporum turbata temperies, hoc est, aut intempestiva siccitas hiemis, aut repentinus calor veris, aut incongruus humor aestatis, vel autumni divitis indigesta illecebra. Insuper etiam expirata de Calabris saltibus aura corrumpens, repentinos acutarum infirmitatum afferre transcursus, sed gravis diuturnaque in nullo dispar sexus, in nulla aetate dissimilis, generali cunctos per biennium jugiter tabe confecit, ut etiam quos non egit in mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
in egipto maxinum diutur numq
mare habitare p̃cepit. Interea artarxerris
rex ꝑsarum uniuersis gretiȩ popłis ꝑ le¬
gatos ut ab armis discederent. & paci adqͥ¬
escerent imꝑauit. non qri misericđiter fes¬
sis consuleret. sed ne se in egipto bellis occu¬
pato. aliqua in regnũ suum temptaretur
irruptio. Cuncti igitur greci. optatissimi
quiete domesticoq ocio resoluti sunt. Q
utiq tam constanter contempnere pote¬
rant quã fortiter sepe inicerunt maximas
psarum copias. si non ipso tantum annumn¬
tiate pacis sono. ꝑ corda cunctoegrabelli ta¬
buisset intentio. Quanta enim bella sibi¬
met grauia ac intolerabilia inuicem gessert᷑.
alteriusq cedib atq miseriis se affecerint.
lacedemonii cũ atheniensib archades cũ la¬
cedemoniis. quomodo athenienses. dux ꝑsi¬
ci exercitus. quomodo spartanos afflixerit.
&e cũ agesilao pede claudo. ingenio acerrimo
duce lacedemonioꝵ pugnauerit. ac demum
uicerit. testis ẽ. ipsa quietis paxtam liben¬

Expanded text:
in Aegypto maximum diuturnumque mare habitare praecepit. Interea Artaxerxes rex Persarum universis Graeciae populis per legatos ut ab armis decederent et paci acquiescerent, imperavit: non quia misericorditer fessis consuleret, sed ne se in Aegypto bellis occupato aliqua in regnum suum tentaretur irruptio. Cuncti igitur Graeci optatissima quiete domesticoque otio resoluti sunt. Qui utique tam constanter contemnere poterant, quam fortiter saepe vicerunt maximas Persarum copias, si, non ipso tantum adnuntiatae pacis sono, per corda cunctorum aegra belli tabuisset intentio. Quanta enim bella sibimet gravia ac intolerabilia invicem gesserint, alternisque caedibus atque miseriis se affecerint Lacedaemonii cum Atheniensibus, Arcades cum Lacedaemoniis, quomodo Conon Atheniensis dux Persici exercitus, quomodo Spartanos afflixerit, et cum Agesila pede claudo, ingenio acerrimo, duce Lacedaemoniorum pugnaverit, ac demum vicerit, testis est ipsa quietis pax tam liben
Abbreviated transcription (Latin):
tus atq occisus ẽ. Hunc alii ferunt. eẽ.
pirrhum. qui a tharentinis euocatus.
ut auxilia eis p̃beret aduersus roma¬
noꝵ arma. Tarentus uero lacedemo
moꝵ opus. calabriȩ quondam ce apu¬
lacedemoniis conditorib ciuitatẽ um¬
dicaturus. cũ totis uirib epiri. thessaliȩ.
macedoniȩ. incognitisq in id tempus ele
phantis. mari. terra. uiris. ȩquis. armis.
addito insuꝑ ferarum terrorre. quarui¬
cũ incognitas sibi beluas amplius quã
erant suspicarentur. fugam stragemq
late dederunt. hoc bellum in apulia.
deinde in asculo melius dimicatum. ẽ.
curio fabricioq consulib. Iam quippe
terror beluarum exoleuerat. ce gaius
numicius quarte legionis hastatus. u¬
mus ꝓmoscide abscisa mori posse belu¬
as ostenderat. Itaq in ipsos pila conges¬
ta sunt. & inturres uibratȩ faces. tota
hostiũ agmina ardentib ruinis oꝑue¬
runt. nec alius cladi finis fuit. quã nox

Expanded text:
tus atque occisus est. Hunc alii ferunt fuisse tus atque occisus est. Hunc alii ferunt fuisse Pyrrhum, qui, a Tarentinis evocatus, ut auxilia ejus praeberet adversus Romanorum arma. Tarentus vero Lacedaemom opus, Calabryae quondam et ApuLacedemoniis conditoribus civitatem vindicaturus cum totis viribus Epyri Thessaliae Macedoniae incognitisque iphantis mari, terra, uiris, equis, armis, addito insuper ferarum terrore ueniecum incognitas sibi beluas amplius quam erant suspicarentur, fugam stragemque late dederunt. In Apulia deinde apud Asculum melius dimicatum est Curio Fabricioque consulibus. Iam quippe terror beluarum exoleuerat, et Gaius Numicius quartae legionis hastatus unius proboscide abscisa mori posse beluas ostenderat. Itaque in ipsas pila congesta sunt, et in turres uibratae faces tota hostium agmina ardentibus ruinis operuerunt: nec alius cladi finis fuit quam nox
Abbreviated transcription (Latin):
addus uero de functo ioħe patre illiꝰ
pͥncipatum suscepit sacerdocii iude¬
oꝵ. Quib dieb incredibili rabie ce a¬
more scelerum. romanȩ matrone ex¬
arserunt. Erat utiq ferus ille ac pesti¬
lens annus. impletȩq iam undiq car¬
teruatim strages gerebantur. & adhuc
tamen penes omnes de corrupto aere
simplex credulitas erat. cũ existente qͣ¬
dam ancilla indice & conuincente pͥmũ
multe matrone ut biberent quȩ coxe¬
rant uenena compulsȩ. deinde simul
ut hausere confumpte sunt. Tanta enĩ¬
fuit multitudo matronarum in his
nate ex illis simul fuisse ferantur. Tunc
alexander rex epirotarum. alexandri
illius magni auunculus. traiectis in
italiam copiis cũ bellum aduerfus
romanos pararet. & circa finitimas ro¬
me urbes fir mare uires exercitus sui.
auxiliaq uł sibi adquirere uel hosti¬
b subtrahere studens bellis exerceret᷑.
a sannitib qui lucane genti suffraga¬
bantur. maximo bello in lucania uic¬

Expanded text:
Jaddus vero, defuncto Joanne patre illius, principatum suscepit sacerdotii Judaeorum. Quibus diebus incredibili rabie et amore scelerum Romanae matronae exarserunt. Erat utique foedus ille ac pestilens annus, impletaeque jam undique catervatim strages gerebantur; et adhuc tamen penes omnes de corrupto aere simplex credulitas erat, cum existente quadam ancilla indice et convincente, primum multae matronae ut biberent, quae coxerant, venena compulsae; deinde simul ut hausere, consumptae sunt. Tanta autem multitudo fuit matronarum in his aginta damnatae ex illis simul fuisse ferantur. Tunc Alexander rex Epirotarum, Alexandri illius magni avunculus, trajectis in Italiam copiis, cum bellum adversus Romanos pararet, et circa finitimas Romae urbes firmare vires exercitus sui, auxiliaque vel sibi acquirere, vel hostibus subtrahere studens, bellis exerceretur: a Samnitibus, qui Lucanae genti suffragabantur, maximo bello in Lucania vic
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ sponte. alii uero ꝓpter timo¬
rem nminentis regis p̃cepta seqͦ¬
bantur. ꝓbatissimi autẽ & generosi
detestabile facinus execrantes. patͥis
legib adheserunt. ꝓpteraa diebus
singłis pęnis afflicti. & amara passi
tormenta. trucidabant᷑. Nam & uer¬
b̾ati & diuersis cruciatib fatigati.
ad huc uiuentes crucis patibło fige¬
bant᷑. Uxores uero pariter &e filios
quos circunciderunt. ꝓpter uolun¬
tatem regis laqueis suffocabant. pa
riebatur.

Expanded text:
Judaeorum sponte, alii vero propter timoJudaeorum sponte, alii vero propter timorem imminentis regis praecepta sequebantur. Probatissimi et generosissimi detestabile facinus exsecrantes, patriis legibus adhaeserunt, propterea diebus singulis poenis afflicti, et amare passi tormenta, trucidabantur. Nam et verberati, et diversis cruciatibus fatigati, adhuc viventes crucis patibulo figebantur. Uxores vero pariter et filios quos circumciderunt, propter voluntatem regis laqueis suffocabant, parriebatur.