comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ portamꝰ. s ⁊ trahimꝰ pͦt noᷤ.
darii. qͣdrigarii. ⁊ sũmarii. cum
tam excellens p̃miũ nos mane
metam attingamꝰ. p̃cincti debe¬
mꝰ ẽẽ ituri in ħ studio ꝑ pru¬
dentiam. qͣ eligamꝰ qͥd facien¬
dũ. qͥd credendũ. qͦ mͦ in uiisdi¬

Expanded text:
m portamus, sed et trahimus post nos, darii, quadrigarii et summarii; cum tam excellens praemium nos maneametam attingamus, procincti debemus esse, ituri in hoc stadio per prudentiam, qua eligamus quid faciendum, quid credendu
Abbreviated transcription (Latin):
sicorũ. ut ꝑ ea tristicia ⁊ tediũ
amoueatur. deuocio ñ lasciua
excitet᷑. Alasciuis enimhecpe¬
ticłose audiunt᷑. Aurifabri uͦ
maxime. qͥ sellas ⁊ calcaria de¬
aurant. uel cet̾a sñ qͥb possit
ẽẽ xͥana religio. incisores ⁊ ꝑfe¬
ratores uestium. cõpositores
ad recreandũ quis lude potest

Expanded text:
sicorum, ut eis tristitia et taedium amoveatur, devotio non lascivia excitetur. A lascivis enim haec periculose audiuntur. Aurifabri vero maxime qui sellas et calcaria deaurant, vel caetera, sine quibus posset esse Christiana religio; incisores, perforatores vestium, compositores ad recreandum, quis ludere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. S de hac q̃ritur an sit ead̾
cũ illa q̃ p̃dicatur in has. Si
oculus tuus fu̾it simplex sine
plica .s. erroris. uel plica pͣui¬
õium uirtutũ pollet oꝑib.
Qͥa prudens ⁊ discretꝰ in om̃ib
agendis: ⁊ omittendis. Et qͣto
simplicior: tanto discretior.
Ccontra uidet᷑. qd̃ qͣnto simpli¬
cior: tanto a discretõe remotior.
⁊ fatuitati uitinior. uñ patet
qͣm magne simplicitatis exti¬
tit ualeriꝰ ep̃c. qͥ semen uerbi
diuini posuit in ore uincen¬
tii. Alia itaꝙ uidetur hꝰ mͦi¬
uidetur simplicitas colũbina:
a p̃dc̃a. Et alia ab ea de qͣlegit᷑.
q̃dam modestia m̃tis. q̃ ĩ uul¬
tu etiam refulget. minorq in
reb discretio. Ibi uͦ dicatur si¬
plicitas pro prudentta ⁊ oĩmo¬
da discrecio in om̃ib. Dono tñ
noticia mali. nͨ pot̃. nec debet
xime decet theologũ. Qͥa maxĩe
sacra scriptura amica ẽ sim¬
plicitati. Aꝑta enim ⁊ simpli¬
cia: decent bonitatẽ uł decẽt

Expanded text:
. Sed de hac quaeritur, an sit eadem cum illa quae praedicatur in hac: « Si oculus tuus fuerit simplex , » sine plica scilicet erroris, et plica pomnium virtutum pollet operibus, quia prudens, et discretus in omnibus agendis et omittendis, quanto simplicior, tanto discretior. Econtra videtur quod quanto simplicior, tanto a discretione remotior et fatuitati vicinior. Unde patet quam magnae simplicitatis exstitit Valerius episcopus, qui semen verbi divini, posuit in ore Vincentii . Alia itaque videtur hujusmodi simplicitas columbina a praedicta, et alia ab ea de qua legituquaedam modestia mentis, quae in vultu etiam refulget, minorque in rebus discretio; ibi dicatur simplicitas pro prudentia et omnimoda discretione in omnibus. Bona tamen notitia mali, nec potest, nec debet xime decet theologum, quia sacra Scriptura amica est simplicitati. Aperta et simplicia decent bonitatem. « Est
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ petrus si septem diaconos
in dispensatores terum pauꝑm.
pͥuato amore ⁊ carnis affectu
elegisset. ut apłi lib̾ius uacarẽt
or̃oni ꝓculdubio discipłi sic e¬
lectos. quippe sibi ut inutiles

Expanded text:
Simon Petrus, si septem diaconos in dispensatores rerum pauperum , privato amore, et carnis affectu, elegisset, ut apostoli liberius vacarent orationi, procul dubio discipuli sic electos, quippe sibi inutiles,
Abbreviated transcription (Latin):
detractio eo ip̃o ꝑsuasibłior ẽ quo
ꝓcedere uidetur ex affectu ꝯpassi¬
onis. Et ita crudelior manifesta
detractõe. Que totũ uirꝰ suũ sñ
palliatõe effundit. Effectꝰ uͦ de

Expanded text:
detractio eo ipso persuasibilior est, quod procedere videtur ex affectu compassionis, et ita crudelior manifesta detractione, quae totum virus suum sine palliatione effudit. Triplex aute
Abbreviated transcription (Latin):
Time dñm fili. ⁊ cũ detractori¬
b ñ ꝯmiscearis: participium
referendo. uł audiendo. Qm̃ re¬
pente ꝯsurget perditio eoꝵ ⁊
ruinam utriusq qͥs cognouit:
aures spinis ne detͣctoes audi¬
ant. Ob ⁊̃ aperi ad obiurgand̾¬

Expanded text:
Time Deum, fili mi, et cum detractoribus non commiscearis , » participium referendo, vel audiendo: « Quoniam repente consurget perditio eorum, et ruinam utriusque quis novit? » aures spinis , » ne detractionem audiant, os etiam aperi ad objurgan
Abbreviated transcription (Latin):
in suo gradu ⁊ officio. ab a¬
genda ĩniuria cohercet. ut
dum primo abalienoꝵ se tẽ¬
ꝑarent appetitu. tandem ad
ꝓpͥa cum proximis ꝯmuni¬
cͤanda ꝑtingerent. Iusto ergo
modamine eos p̃monet. ne
ab eis calumpniando p̃dam
reqͥrant: quib militando
ꝓdẽẽ debu̾ant. Nocens ideo sti¬
pendia constituta militie:
ne dũ sumptꝰ q̃ritur: predo
grassetur. Et int̾rogabant eũ¬
turbe dicentes. Quid faciemꝰ¬
⁊ nos : Qͥb ille. Qui ht̃ duaᷤ
tunicas: det nonhabenti. Et¬

Expanded text:
in suo gradu et officio, ab agenda injuria coercet, ut dum primo ab alienorum se temperant appetitu, tandem ad propria, cum proximis communicanda pertingerent. Justo igitur moderamine eos praemonet, ne ab eis calumniando praedam requirant, quibus militando prodesse debuerant, docens ideo stipendia constituta militiae, ne dum sumptus quaeritur, praedo grassetur. « Et interrogabant turbae, dicentes: Quid ergo faciemus? Quibus ille: Qui habet duas tunicas, det unam n
Abbreviated transcription (Latin):
cata sua. Ei ꝙ supplicans ait.
Dñe mi subsiste parũ. ⁊ retra¬
he gladium. ut tͥa tm̃ uel¬
qr ex me iusta mors manet.
s parumꝑ differ eam ut con¬
fitear. uel si misericordiꝰ uis a¬
gere mecum. ne ueniat tͥ in
singultũ mors mea: liceat mͥ¬

Expanded text:
s. Ei enim supplicans ait: Domine mi, subsiste parum et retrahe gladium, ut duo tantummm 251 justa mors manet, sed parumper eam differ, ut confitear, vel si misericordius mecum vis agere, ne veniat tibi in singultum mors mea. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
ferret᷑. ¶qͦ cũ int̾ced̾et conu̾sus.
płima conuicia ⁊ ꝯtumeliasei
intulit. Ad quem conu̾sus. ho¬
die inquit lib̾abitur iustꝰ iste
um militis a carcere. ip̃mq
a debito lib̾auit. Qͥ rediens: nar
fr̃ib om̃ĩa que gesta erant.
At illi eum in hoc fcõ: maxĩe¬

Expanded text:
et conversus, plurima convicia et contumelias illi intulit. Ad quem conversus: Hodie « liberabitur justus iste um militis a carcere, ipsumque a debito liberavit. Qui rediens narravit fratribus omnia quae gesta erant. At illi maxime in hoc facto comme
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ impediuntur qͥdã a desid̾io
scõrum. torpore ⁊ uiscata con¬
suetudine. uñ. esurientes ⁊ siti¬
entes: aĩa eoꝵ in ip̃is defecit.
Et ħ ẽ desid̾ium torpentium.

Expanded text:
 impediuntur quidam a desiderio sanctorum; torpore et inviscata consuetudine. Unde: « Esurientes et sitientes, anima eorum in ipsis defecit . » Et hoc est desiderium torpentium,
Abbreviated transcription (Latin):
Nullũ officium. nullum genꝰ.
nulla etas: ab agenda mĩa ex¬
cluditur. Om̃es enim turbe
ut conferant nõ habenti. Mi¬
sericordia enim: plenitudo
uirtutum ẽ. hec enim tanta
ẽ. ut sepe ex improbitate qͣdã
scã. ⁊ confidentia indeo ⁊ uin¬
culo dilectõis diuine cuiꝰ ip̃a est
signum ⁊ uia: nitit᷑ contraire
obedientie ⁊ cet̾is uirtutib. pre¬

Expanded text:
ficium, nullum genus, nulla aetas, ab agenda misericordia excluditur. Omnes enim in ut conferant non habenti. Misericordia enim plenitudo virtutum est. Haec enim tanta est, ut saepe ex improbitate quadam sancta et confidentia in Deo, et vinculo dilectionis divinae cujus ipsa est signum et via nitatur contraire obedientiae, et 249 aliis virtutibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. siue penam relaxantis. siue
frẽm corripientis. siue eũ cor¬
poralit̾ sustentantis ⁊ fouentis.
siue pro eo intercedentis. Quas
dederis solas semper habebis opes.

Expanded text:
tis, sive poenam relaxantis, sive fratrem corripientis, sive cum corporaliter sustentantis et foventis, sive pro eo intercedentis: Quas dederi solas semper habebis opes.
Abbreviated transcription (Latin):
stanter abicit. tam penitꝰ igno¬
rat: Sic̃ autẽ clem̃tia huma¬
nitati nichil ẽ affinitiꝰ: ita
nichil głiosius inprincipe. cuiꝰ
arbitͥo seueras potestates emol¬
liat. mitiores aĩos adid ꝓuo¬
cet. reis parcat. Clem̃tie ẽ ul
trahere. Qsqͥs nichil reatꝰ im¬
punitum relinqͥe: delinqͥt.
Culpa ẽ: totam ꝑcseqͥ culpã.
Immisericordem se ꝯfitet᷑. cui
qͥcqͥd licet libet. Gliosa autẽ
ẽ uirtꝰ in pͥncipe: citra puni¬
uinũ sapit: offensus clemens.
punit. Neminẽ sñ dolore pro¬
scribit bonꝰ pͥnceps. Itacrimen
insequitur: ut quẽ punit
ceps sibi dominatur. ppło ser¬
uit. nulliꝰ sanguĩem ꝯtemp¬
cus fieri nõ pot̃. Nocens ẽ. s ho¬
mĩs cuitunq sit. qr ñ potuit
dare. crimen putat auferre.
ꝯfunditur. Sufficiunt hec
animo docili. ⁊ amanti disci
plinam. ex quib diligẽtior¬
tes facile ꝑcipient quantũ
uł crudelitas obsit: uel prosit cle¬
mentia potestati. Qͥd plura:

Expanded text:
stanter abjurat, tam penitus ignorat? Sicut autem clementia humanitati nihil est affinius; ita nihil gloriosius in principe, cujus arbitrio severas potestates emolliat, mitiores animos advocet, reis parcat. Clementiae est trahere. Quisquis nihil reatus impunitum relinquit, delinquit; culpa est totam persequi culpam. Immisericordem se proficetur, cui quidquid licet libet. Gloriosa autum virtus est in principe citra punidivinum sapit, offensus clemens. punit, neminem sine dolore proscribit. Bonus princeps ita crimen insequitur, ut quem punit,ceps sibi dominatur, populo servit, nullius sanguinem contemcus fieri potest; nocentis, sed hominis. Cujuscunque sit, quia non potuit dare crimen, putat auferre. confunditur. » Sufficiunt haec animo docili plinam, ex quibus diligentiores facile percipient, quantum vel crudelitas obsit vel prosit clementia potestati. De hac etia
Abbreviated transcription (Latin):
abigebat. Sic̃ enim abrahe sacriꝰ¬
ficanti tc̃. immundis uolucͥb
descendentib suꝑ sacrificia. neces¬
sarium fuit flagellũ. qͦ eas abegit:
sic ⁊ sacerdoti uentilabrum fidei.

Expanded text:
i . » Sicut enim Abrahae sacrificanti immundis volucribus descendentibus super sacrificia necessarium fuit flabellum , 263 quo eas abegit, sic et sacerdoti ventilabrum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
cordis adaptatur. Ut ostendat᷑
istadebere sibi coniungi.⁊ se co¬
mitari. qr a mandatis tuis in¬
crea in me deus. Primo enĩ ĩ eo
creatum: ꝑ uuln̾ationẽ nat᷑a¬
lium: ⁊ spoliatõem gratuitorũ:
immnundum: orans ait. Cor m̃¬
dum crea in me deus. ⁊ sp̃m rec¬
tum. qͦ cogitatões ad te. et scd̾m
bñplacitũ tuum dirigam: in¬
noua in uistĩb meis. Item apłe¬

Expanded text:
nditiae cordis, adaptatur, ut ostendatur ista debere conjungi, et se comitari; quia « a mandatis tuis increa in me Deus. » Primo enim in eo creatum per vulnerationem naturalium, et spoliationem gratuitorum, immundum, orans ait: « Cor mundum crea in me Deus, et spiritum rectum, » quo cogitationes ad te, et secundum beneplacitum tuum dirigam, « innova in visceribus meis . » Et Ap
Abbreviated transcription (Latin):
uel cordis intelligentia fu̾it
simplex: totũ corpis tuum
to corde per fidem. uñ Iacob fide
mundans corda eorum. Mundi¬
ciam gͥ cordis: fides inchoat. Spes
⁊ caritas eam ꝯsuminat. Item.¬

Expanded text:
t simplex, totum corpus tuum to per fidem. Unde Petrus; « Fide mundans corda eorum . » Munditiam igitur cordis fides inchoat, spes et charitas eam consummant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
odiui. Nõ adhesit mͥ cor p᷑uũ. de¬
clinantẽ a me ma. ñ cognoscẽbã
Detrahentem secreto ꝓximo suo.
hc̃ ꝑseq̃bar. Superbo oculo ⁊ insa¬
tiabili corde. cum hoc ñ edebam.
Oculi mei ad fideles terre. ambu

Expanded text:
adhaesit mihi cor pravum, declinantem a me malignum non cognoscebam. Detrahentem secreto proximo suo, hunc persequebar. Superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. Oculi mei ad fideles terrae, u
Abbreviated transcription (Latin):
rib non erogemꝰ. raptores sumꝰ Itẽ.
Ieronimꝰ. aliena raꝑe conuincit᷑:
q̃ ultra neccia sibi retin̾e probatur.
Diuites utantur suꝑfluis. dum ex
hiis pauperib necc̃ia erogent. Saloñ¬

Expanded text:
ribus non erogemus, raptores sumus. » Item Hieronymus « :Aliena rapere convincitur, qui ultra necessaria sibi retinere probatur. ens « :Divites utantur superfluis, dum ex eis pauperibus necessaria erogent. » Con
Abbreviated transcription (Latin):
diues ⁊ c̃. Et si pauꝑtatem patient̾
ferre nõ potes: elige saltem medio¬
critatem iuxta poetam q̃ ait. Au¬
ream quisqͥs mediccritatem diligit tu¬
tus caret obsoleti sordib tecti. caret. ĩ¬
uidenda sobriꝰ aula

Expanded text:
iam. Sed, si paupertatem patienter ferre non potes, eligas mediocritatem juxta poetam, qui ait Auream quisquis mediocritatem Diligit tutus, caret obsoleti Sordibus tecti, caret invidenda Sobrius aula
Abbreviated transcription (Latin):
Terror enim pͥncipis: trahit᷑ in
exemplum. Item. qd̾ mag̃ no¬
ceat mel ⁊ lenitas adulatõis
ꝙͣ amaritudo detractõis: ꝯstat
atur. In qua delectari uidetur.
cũ statim eam ñ repellit. Ad hoc

Expanded text:
Error enim principis trahitur in exemplum. Item: Quod magis noceat mel et levitas adulationis, quam amaritudo detractionis, constat, atur, in qua delectari videtur, cum statim eam a se non repellat. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sordide. puta adulatõis. Minus
enim ẽ gratis collatum. s nec do¬
num gr̃e ẽ. qd confertur tã cul¬
pe qͣm pecunie. qͣm ⁊̃ nature.
Pestem itaq adulatõis suggillãs¬
duit maledictõem sic̃ uestim̃tũ.
⁊ intrauit sic̃ aqua in int̾i̾ora ⁊c̾.¬

Expanded text:
sordidae, puta adulationis. Munus enim gratis collatum est, sed nec donum gratiae est, quod confertur tam culpae quam pecuniae, vel naturae. Pestem itaque adulationis Propheta sduit maledictionem sicut vestimentum, et intravit sicut aqua in interiora
Abbreviated transcription (Latin):
palliato fine consilii. ¶ cades
cont᷑ eam q̃rens remediũ: sub¬
dit. uel deus ei dicit. Qͥd detur
tͥ. aut quid apponatur t̾.ad.¬
.i. contra linguam dolosam:
.i. adulatoriam: Sagite potũ¬

Expanded text:
o fine consilii, quo, cades contra eam quaerens remedium subdit, vel Dominus ei dicit: « Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam, » adulatoriam? « Sagittae poten
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑantium ⁊ adulantium.
s plus ꝑseqͥtur lingua adula¬
toris: qͣm manꝰ int̾fectoris. uł¬
tuꝑatio siue detractio ⁊ laus:
applaudunt. Item. Seneca. O¬

Expanded text:
vituperantium et adulantium: sed plus persequitur lingua adulatoris, quam manus interfectoris. Uperatio sive detractio et laus, applaudunt. Item in
Abbreviated transcription (Latin):
de facie nuditatis ꝓxi¬
mi tegende. Uñ dñs. Nudus
eram ⁊ cooperuistis me. ñ tm̃¬
hospicio s uestim̃to. Itẽ ysauꝰ.
Cũ uideris midum operi eũ.¬

Expanded text:
de facie nuditatis proximi tegendae. Unde Dominus: « Nudus eram, et cooperuistis mede facie nuditatis proximi tegendae. Unde Dominus: « Nudus eram, et cooperuistis me ,
Abbreviated transcription (Latin):
habeat auctoritas qr quanto
sepius ⁊ specialiꝰ ꝓ eis offert᷑
sacramentũ altaris: tanto
citiꝰ refrig̾ium suscipiunt.
Item. Cum constet ecc̃e qd̃ spe¬
ciales oratões iuuant animaᷤ
suꝑ gn̾ales. ergo hoc tricenale
unius uel aniũsariũ. tͥcena¬
li alt̾ius. uel anniũsario an¬

Expanded text:
habeat auctoritas, quia, quanto saepius et specialius pro eis offertur sacramentum altaris, tanto amplius refrigerium percipiunt. Item: Cum constet Ecclesiae, quod speciales orationes invenit super generales, ergo si tricennale unius vel anniversarium, tricennali alterius a
Abbreviated transcription (Latin):
nis sum̃da st̃ exempla. Scimus
qd̃ ecc̃e ꝯuentuales. ñ habent con
suetudĩem hanc inserendi mis¬
triplicatur. Mist̾iumq ⁊ ordo. on¬
misse ꝯfunditur. Item. Tales

Expanded text:
nis sumenda sunt exempla. Scimus quia Ecclesiae conventuales non habent hanc consuetudinem inserendi mistriplicatur, mysteriumque et ordo missae confunditur. Item: Missa
Abbreviated transcription (Latin):
Item. Quid faciet sacerdos togatꝰ
ab illo. ⁊ abillo tricenale facere
Si nõ sufficit adspetialia trice¬
cat ꝓ eis faciam tricenale: nͥ
tus.que supplicans sibi ĩtel¬
lexit promitti. Item. assiduitaᷤ

Expanded text:
Sed quid faciet sacerdos rogatus ab illo et ab illo tricennalia facere, si non suffecerit ad specialia triceis faciam tricennale, nisi quae supplicans sibi intellexit promittit. Item: Si
Abbreviated transcription (Latin):
gula queq locum teneãt sor¬
tita decenter. ut temꝑe pasdali
missa ⁊ laudes ad illd̾ cempꝰ ꝑ¬
tinentes decantentur. q̃ illisał
temporib ut uarietas officioꝵ
deuotõem angeat ministrũ
idemptitatis tollat fastidiũ. Deuo¬
taẽm autem talium. ut ⁊̃ die pa̾¬
che de angelis celebretur: ñ uitu¬
pero. nͥ ꝓpt̾ scandalũ. Itẽ auctori

Expanded text:
gula quaeque locum teneant sortita decenter.  Ut tempore paschali missae et laudes ad aliud pertinentes decantentur, ita temporibus, ut varietas officiorum devotionem augeat ministrorum et identitatis tollat fastidium. Devotionem autem talium, ut etiam die Paschae, si de angelis celebretur, non vitupero, nisi propter scandalum. Item: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
geminantium. Item missa sicca
q̃ ẽ sñ grã ⁊ humore confectõis
encharistie: ñ celebret᷑ ꝓ fidelib
Si gͦ duo introitus p̃mittunt᷑
hostie. alter eorũ erit missa sicca.
⁊ ita eque. iuuabit post missam:
sic̃ ⁊ p̃missa hostie. Quare gͦ pre¬
mittitur hostie in missa insera
nͥ ꝓpt̾ cupiditatem ⁊ in fraudẽ¬

Expanded text:
e. Item: Missa sicca, quae est sine gratia et humore confectionis eucharistiae, non celebratur pro fidelibus. Si ergo duo introitus praemittuntur hostiae, alter erit missa sicca et ita aeque juvabit post missam; sicut et praemissa hostiae. Quare igitur praemittitur hostiae in missa inserta? Propter cupiditatem et in fraude
Abbreviated transcription (Latin):
tis scił ⁊ accipientis indebita. sal¬
tem apd̾ d̾m faciat in fraudem
symoniam. pariatq ingressũ
uiciosum in spuale bñficium.
ꝟ̾bi gr̃a. Si patruuis senex nepo¬
ti suo probo ⁊ honestoscił. dedi̾t

Expanded text:
tis scilicet, indebita saltem apud Deum, faciat in fraudem Simoniae, pariatque ingressum vitiosum in spirituale beneficium; verbi causa; Si patruus senex nepoti suo probo, etiam honesto, dederit
Abbreviated transcription (Latin):
nandũ: sadem ẽ obiectio de an¬
nalib biennalib. ⁊ tricennalib.
⁊ hmͦi. Que om̃ia uidentur fa¬
cere in fraudem symonie. ħ dis¬
tingunt qͥdam dicentes. seqͣstͤ¬
tionem rerũ ecc̃asticaꝵ fc̃am ꝯ¬
muni auctoritate ect̃e. ⁊ ob u¬
tilitatem eiꝰ licitum eẽ. ꝓueni¬
entem autem ex ꝓpͬa utilitate
⁊cupiditate ep̃i: symoniacam.

Expanded text:
atim. Eadem est objectio de annalibus, biennalibus, triennalibus, et hujusmodi, quae omnia videntur facere in fraudem Simoniae. Hic distinguunt quidam dicentes sequestrationem rerum ecclesiasticarum factam communi auctoritate Ecclesiae, et ob utilitatem ejus, licitam esse; provenientem autem ex propria utilitate, et cupiditate episcopi Simoniacam.
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. dare ẽ illd̾. uel non.
Ille enim ẽ ostiũ ꝑ qd itratur.
bñ: male. uidete ne corrumpat᷑
qͦ minus gratis detur. Si autem
accipiens uoluntatẽ hu̾it mu¬
uoluntate. nec erit uiciosus
ingressus eiꝰ. cum sinc̾itas ostii
maneat. Gratis enim accepit:
⁊ ille gratis dedit. Et si enĩ pra¬
uam ⁊ symoniacam qͦ ad dm̃
habu̾it uoluntatem. peniten¬
do de illa. cũ ad effc̃m eam nõ
ꝑdux̾it. nil symoniace acqͥrit
uel possidet. Quẽ admodum si
in uoluntate haberem ꝙ em̾em
ate filiam tuam mͥ in uxorẽ.
⁊ sñ emptd̃e eam hab̾e̾m uxorẽ.
Itẽ. Si fieret aliqͥs canonicꝰ. ⁊

Expanded text:
luntate est dare illud vel non. luntate est dare illud vel non. Ille est ostium per quod intratur bene vel male, videat ne corrumpatur, quo minus gratis detur. Si autem accipiens habuit voluntatem dandi muvoluntate sua, nec erit vitiosus ejus ingressus, cum sinceritas ostii maneat. 105 Gratis enim accepit, et ille gratis dedit. Et si enim pravam et Simoniacam, quo ad Deum, habuit voluntatem, poenitendo de illa, cum eam ad effectum non perduxerit, nihil Simoniace acquirit vel possidet. Quemadmodum si in voluntate haberem quod emerem a te filiam tuam mihi in uxorem; et sine emptione eam haberem uxorem. Item: Si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. Coniuncitur aliꝰ ꝑciꝑe sy¬
moniace. ⁊ ad minꝰ iniuste feͥ¬
tus p̃bende alicuiꝰ ꝑ annum. ⁊
aliud sp̃uale cui annext sunt
fructꝰ. siue in anno illo serui¬
erit in ecc̃a canonicꝰ institutꝰ:
liue ñ. Si nõ seruierit. ergo ꝑa¬
pientes fructus sic: subtͣhunt
⁊ seruicium. Si seruierit: ergo
subtrahunt annexũ spũali. ⁊
alligant os boui trituranti. Sic¬
q seruiens altari: ñ uiuit de al¬
tari. Et seminans sp̃ualia. non
metit carnalia. Credo autẽ qd̃
si coram iusto iudice uentilare¬
tur hec causa: talem portõem
reddituum. unde uiuere poss
cantandi in choro. intrandi in¬
capłm. ministrandi ad altare.
⁊ ñ integritatem annexoꝵ. La
expendere. De ꝯmuni aut̃ por¬
tione ecc̃e. poss quid̃ elemosina
modi locis religiosis assignari.
De portõe autem spectali ⁊ sin¬
gulari. alicuiꝰ de ecc̃a: nõ pot̃.
Cum autẽ pactio m̃talis. ex spe
utͥusq ꝓueniens. faciat uicio
cium. In manu enim eiꝰ ⁊ uo¬

Expanded text:
 convincitur alios percipere Simoniace, et ad minus injuste fructus praebendae alicujus per annum, et aliud spirituale, cui annexi sunt fructus, sive in illo anno servierit in ecclesia canonicus institutus, sive non. Si non servierit, ergo percipientes fructus sic, subtrahent et servitium? Si servierit, ergo subtrahunt annexum spirituali, et « alligant os bovi trituranti , » sicque serviens altari, non vivit de altari, et seminans spiritualia, non metit carnalia? Credo autem quod sic coram justo judice ventilaretur haec causa; tali, saltem portionem reddituum, unde vivere posset, cantandi in choro, intrandi capitulum, ministrandi ad altare, et non integritatem annexorum eiexpendere. De communi autem portione ecclesiae, posset quidem eleemosyna aliis locis religiosis assignari; de portione autem spirituali, et singulari alicujus de ecclesia, non posset. Cum autem pactio mentalis ex parte utriusque proveniens, faciat vitiosm beneficium. In manu enim ejus et vo
Abbreviated transcription (Latin):
sa pactione. partat symoniam.
Ita quid̃. S ñ quid impensa ob
q̃ affectamꝰ. ac magno labore ad¬
runtur. aut nichil in illis ꝯmo¬
dieẽ: aut plus inꝯmodi. Cdam
suꝑuacua sunt. q̃dam tanti ñ
sunt. S hoc ñ prouidemꝰ. ⁊ gra¬
tuita nobis uidentur q̃ carissiẽ
constant. Ex eo licet stupor nr̃
appareat. qd̃ ea putamꝰ emi.
ꝓ quib pecuniam soluimꝰ. ea
eẽt danda. si amenũ aliqd̃.
fructuctuosum ue predium.
Ad ea ꝑatissimi sumꝰ peruenire
cũ sollicitudine. cũ ꝑiclo. cum¬

Expanded text:
sa pactione pariat Simoniam? Ita quidem. 103 Sed nunquid impensa obsquae affectamus, ad quae labore magaut nihil in illis commodi esse aut plus incommodi. Quaedam supervacua sunt, quaedam tanti non sunt. Sed hoc non pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea esset danda, si amoenum aliquod fructuosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum
Abbreviated transcription (Latin):
reputant: qͥ patruo aporiato.
neccĩa ministrare renuit. qͣi
ea spe. ⁊ eo intuitu ille hoc bñ¬
ficium recepiss. ⁊ alius intui
tu eodem ei contulisset. Item.

Expanded text:
reputant, qui patruo aporiato necessaria ministrare renuit; quasi ea spe et eo intuitu ille hoc beneficium recepisset, et alius eodem intuitu ei contulisset? Item:
Abbreviated transcription (Latin):
manus suas excutit. Qͥa in eo
ꝙ recte agit. nec abhumano
corde inanem grãm. nͨ ab ore
laudem: nͨ a manu q̃rit datõem
reciꝑe.Solus in dei oꝑe fraudem
ñ facit: qui instudio bone ac¬
tõis cum uigilat. nͨ ad corꝑalis
rei premia. nec ad laudis ũba.
nec ad humani iudicii. uł cordiᷤ¬
gc̃am anhelat. Ip̃ã gͥ bona nr̃a.
tidie muniantur: recte ꝑ iobdr̃.

Expanded text:
manus excutit, quia in eo quod recte agit, nec ab humano corde inanem gloriam, nec ab ore laudem, nec a manu recipere dationem quaerit. Solus in Dei opere fraudem non facit: qui cum ad studia bonae actionis invigilat, nec ad corporalis rei praemia, nec ad laudis verba, nec ad humani judicii gratiam anhelat. Ipsa igitur bona nostra, timore muni
Abbreviated transcription (Latin):
tuosum ue p̃dium. ad ea ꝑatissi¬
mi sumus ꝑuenire cũ sollicitu¬
dine. cũ ꝑiculo. cũ iactura pudo¬
ris. libertatis ⁊ temporis. ad eo ni¬
chilẽ cuiq uiliꝰ. Idem. Itaq in
oĩb consiliis rebq. faciamꝰ qd̾
solemꝰ facere qͦciens ad institorem
alicuiꝰ mercis accedimꝰ. uideamꝰ¬

Expanded text:
tuosumve praedium, ad ea paratissituosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et libertatis et temporis; adeo nihil est cuique se vilius. Idem itaque in omnibus consiliis rebusque faciamus, quod solemus facere, quotiens ad institorem alicuius mercis accessimus; videam
Abbreviated transcription (Latin):
licani. Ouite tuta facultas. exi
muris. Aut templis potuit nlło
trepidare tumultu. Cesarea pulsã¬
te manu. qͦndam ciuilib armis.
toꝙ accersitur in orbe. Quo gens
queq perit. Diuitie autẽ effemina¬
ñ decet xͥanum. Cui tñ de ethniciᷤᷤ
scripturis spoliatis egyptiis. exbeeis¬
ꝙ ditatis. licet induc̾e̾. refectis un
coram latrone uiator. Itẽ. claudia¬
nꝰ. uiuitur exiguo meliꝰ fortuna:
tatis onus patienter ferre mem̃to.
Non ẽ onꝰ nͥ inpatientib. Itẽ. ieroꝰ.
ad ꝯm̃datõem pauꝑtatis. ĩmo ad
ꝯm̃datõem amissionis diuitiaꝵ:
hoc itaq in hiis q̃ nimis affecta
mꝰ. ac magno labore ad ea ꝯtendi
aut nichil in illis ꝯmodi ẽẽ: aut
plus incõmodi. Quedam suꝑua¬
cua st̃ q̃dam tanti ñ sunt. S ħ nõ
ꝓuidemꝰ. ⁊ gratuita nobis uident᷑.
q̃ carissime constant. ex eo licet
stupor nr̃ appareat. qd̃ ea sola pu¬
tamꝰ eni. pro quib pecuniam sol¬
danda. Si amenum aliqd̃ fruc¬

Expanded text:
lia: O vitae tuta facultas, Paupmuris, Aut templis potuit, nullo trepidare tumultu Caesarea pulsan. . Praedam civilibus armis toque accersitur orbe Quo gens quaeque perit. Divitiae autem effeminan decet Christianum, cui tamen de ethnicis scripturis spoliatis Aegyptiis, Hebraeisque ditatis licet inducere, resectis ungcoram latrone viator. Claudianus : Vivitur exiguo melius, fortuna btatis onus patienter ferre memento. Non est onus nisi in patientibus. Item: Seneca ad commendationem paupertatis, imo ad commendationem amissionis divitiarum, ait : Hoc itaque in his quae affectamus, ad quae magno labore contendiaut nihil in illis commodi esse aut plus incommodi. Quaedam supervacua sunt, quaedam tanti non sunt. Sed hoc non pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam soldanda, si amoenum aliquod fruc
Abbreviated transcription (Latin):
tñ qͥn diuites .i. inter diuicias
qd̃ piscatores relictis retib ⁊ na¬
di nudum secuti sunt crucifixũ.
Ad hoc facit qd̃ ioh̾es adolescẽs re¬
licta sindone. nudus aufugit.

Expanded text:
divites, id est inter divitias quod piscatores, relictis retibus et nadi nudum secuti sunt crucifixum . Ad hoc facit, quod adolescens relicta sindone nudus aufugit .
Abbreviated transcription (Latin):
illũ locũ psalmt. Parasti in dul¬
cedine tua paupen deus. Dicit
explanatio ñ quã meliꝰ elucescit.
quam in illo apologo flacciora¬
cii dicentis. Ceruus equũ pugna
melior ꝯmunib herbis. pellebat.
ne longo. Implorauit opes hoĩs. fre¬
numꝙ recepit. S postqͣ uictor ui¬
olens discessit ab hoste. Nõ eqͥtem
dorso. s frenum depulit ore. Sic qͥ
pauꝑiem u̾itus potiore metallis.
libertate caret. dñm uehit imꝓb.
atiꝑ: seriuet eternũ. qͥ parno nes¬
ciet uti. Item iuxta u̾bũ sapien¬

Expanded text:
illum locum: « Parasti in dulcedine tua pauperi, Deus , explanatio nunquam melius elucesci quam in illo apologo Flacci Horatii dicentis: Cervus equum pugna melior communibus herbis Pellebat, ne longo, Imploravit opes hominis, frenumque recepit Sed postquam victor violens discessit ab hoste, Non equitem dorso, non frenum depulit ore. Sic qui pauperiem veritus, potiore metallis Libertate caret, dominum vehit improbus, a que Serviet aeternum, qui parvo nesciet uti. Item juxta verbum Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
in suum ritere: Non cogitare
ꝙͣ on̾osa sint q̃ petimꝰ. etiam si sr̃¬
flua ñ eẽnt: Item uxor thobie.
Nunꝙͣ eẽt pecunia ista pro qua
misimꝰ te fili pegrinari. lumen
ocłoꝵ nr̃oꝵ. baculum senectutis

Expanded text:
in suum ruere; non cogitare quam onerosa sint quae petimus, etiamsi superflua non essent? Item, uxor Tobiae: « Nunquam esset pecunia ista, pro qua misimus te peregrinari, fili, lumen nostrorum, baculum senectutis
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ꝓsunt multa cubilia: in i¬
mo iacetis. Non ẽ ur̃m ubicuꝙ
induim᷑. Nullus in orbe locus.
bais p̃lucet amenis. Si dixit
diues. lacꝰ ⁊ mare sentit amorẽ:
festinantis heri. cui si uicio¬
sa libido. fecerit hospiciũ. cras
ferram̃ta theanũ: tolletis fabri.

Expanded text:
sunt multa cubilia? in usunt multa cubilia? in uno jacetis. Non est vestrum ubicunque eta: Nullus in orbe locus Baiis praelucet amoenis. Si dixit dives lacus et mare sentit amorem Festinantis heri, cui si vitiosa libido Fecerit hospitium, cras ferramenta Theanum Tolletis fabri.
Abbreviated transcription (Latin):
aAbacuc. Ue. ue. qͥ ꝯgregat aua-¬
riciam malam domui sue. ut
sit in excelso niduiseiꝰ. ⁊ lib̾ari se
putat de manu mali. cogitasti
confusionem domui tue. conci¬
disti ppłos mltos. ⁊ peccauit aĩa
tua. qr lapis de pariete clamabͭ.
⁊ lignũ qd̾ inter iuncturas edi¬
ficioꝵ ẽ: respondebit. Itẽ. phyleꝰ.
locutꝰ de dilatantib fundos ⁊ agͦs:
spaciosaluxuria. qͣm illoꝵ aua¬
ricia. diffunditur. uobis dico
hoc. Qͦ usq nullus erit locꝰ. cui
nõ uillaꝵ ur̃aꝵ fastigia ĩmine¬
ant: Nullũ flumen cuiꝰ ripas
scatebunt aqͣꝵ scalentiũ uene:
ibi noua diũsorialuxurte exci¬
tabuntur. ubioq in aliqͣ sinũ
litus curuabitur: uos peotinꝰ
fundam̃ta iacitis. nͨ contenti
solo. nͥ qd̃ manu fec̾itis. agetis
introrsus oĩb licet locis. tecta
resplendeant. alibi imposita
montib in uastũ t̾raꝵ maris¬
ꝙ ꝓspectum. alibi ex plano in
altitudinẽ montiũ educta.Cũ
multa edificau̾itis. cũ ingentia:

Expanded text:
Abacuch II: Ve qui congregat avaritiam malam domui sue, ut sit in excelso nidus eius, et liberari se putat de manu mali. Cogitasti confusionem domui tue, concidisti populos multos, et peccavit anima tua, quia lapis de pariete clamabit, et lignum quod inter iuncturas edificiorum est respondebit. Item Prover.undos et agros, spatiose luxuria, quam illorum avaritia diffunditur. Vobis dico hoc: Quousque nullus erit lacus, cui non villarum vestrarum fastigia iant? Nullum flumen cuius non ripas scatebunt aquarum calentium venae, ibi nova deversoria luxuriae excitabuntur. Ubicumque in aliquem sinum litus curvabitur, vos protinus fundamenta iacietis nec contenti solo nisi quod manu feceritis, mare agetis introrsus. Omnibus licet locis tecta vestra resplendeant, aliubi inposita montibus in vastum terrarum marisque prospectum, aliubi ex plano in altitudinem montium educta, cum multa aedificaveritis, cum ingentia,
Abbreviated transcription (Latin):
tiolũ tuũ corpuscło tuo. ut illd̾
nͨ in iota uno suꝑet uel excedat:
Cui ille. Sufficit inqͥt ħ hõi
morituro. ut semꝑ memor sit
sanie busti sui. ut se se repu¬

Expanded text:
tiolum tuum corpusculo tuo, ut illud nec in iota uno superet nec excedat? Cui ille: Sufficit 227 hoc homini morituro, ut semper memor sit saniei busti sui, ut ex e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ planxit. conq̃stus hõies tante
uanitati deditos. Cũ xp̃ianorũ
deberet ẽẽ adinuicem cohortatĩ
dicentium. Nõ habemꝰ hic certã
mansionem. s futurã inqͥtmꝰ¬

Expanded text:
planxit, conquestus homines tantae vanitati deditos, cum Christianorum deberet esse ad invicem cohortatio dicentium: « Non habemus hic certam mansionem, sed futuram inq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sepe inquo infantulus ua¬
giit: Silentio magis qͣ iniũs¬
uel infirmo sermone:honoran¬
ubi aurata laq̃aria:. ubi domꝰ
miseroꝵ penis ⁊ dampnatoꝵ la¬
bore uestite: ubi ad instar pa
latii pͥuatorum extructe basi¬
lice ut uile corpuscłm hõis p̃cio¬
sius inambulet. ⁊ qͣi mundo ⁊¬
celo qͥctͣ possit ẽẽ ornatiꝰ. tecta
Bethleem inparuo foramĩe t̾re:
a pastorib hic demonstratꝰ a stel¬
la. hic a magis adoratꝰ. Item.

Expanded text:
t illud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis qu infirmo sermone honoranubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum labore uestitlatii privatorum exstructae basilicae ut vile corpusculum hominis pretiosius inambulet, et quasi mundo quidquam possit esse ornatius, tecta Bethlehem , in parvo foramine terrae a pastoribus, hic demonstratus a stella
Abbreviated transcription (Latin):
huic cibus ẽ uicisse famẽ. sũmi¬
ꝙ penates: submouisse hiemẽ
tecto. p̃ciosa ꝙ uestis. hyrtani
m̃bra suꝑ romano more qͥritis:
Induxisse togam ⁊ c̃. Itẽ. Suꝑ¬

Expanded text:
Huic epulae vicisse famem summique penates Submovisse hiemem tecto, pretiosaque vestis, Hirtam membra super, Romani more Quiritis, Induxisse togam. Item
Abbreviated transcription (Latin):
sepe incastellantur. Qs etiã ne
amittant: sepe u̾itatem celãt¬
⁊ dei iusticiam omittunt. ñ au¬
dentes mutire contra pͥncipes.
eo qd̃ libertatẽ suam de qͣd̾. Ean¬
tabit uacuus coram latrone iu¬
signũ ⁊ memoriale et̾nũ auat¬

Expanded text:
saepe incastellantur, quas etiam ne amittant, saepe veritatem celant, et justitiam Dei omittunt, non audentes mutire contra principes, eo quod libertatem suam, de qua dicitur: Cantabit vacuus coram latrone visignum et memoriale aeternum ava
Abbreviated transcription (Latin):
Et nos gͦ ne simꝰ uulpib dolosis
⁊ fecidis similes: ne dyabolo ui¬
timores ⁊ inferis. ne signũ absor¬
bitõis nr̃e cũ dathan ⁊ abyron
ostendamꝰ: neqͣqͣ edificemꝰ in uis¬

Expanded text:
Et nos ergo ne simus vulpibus dolosis et fetidis similes, ne diabolo viciniores et inferis, ne signum absorptionis nostrae cum Dathan et Abiron ostendamus , nequaquam aedificemus in vis
Abbreviated transcription (Latin):
putabat eẽ eum. Tandẽ ꝑ diui¬
nam inspiratõem reuelatũ ẽ e
qd̃ antoniꝰ eẽt. cuiꝰ nomen pͥus
ignorabat. Et ait. Bñ ueniat an¬
Quib simł comesturis: angelus
integrũ panem detulit. Quo ar¬
ut sic ambo eum frang̾ent: de eo
comed̾unt. Pre habita scã ꝯten¬
tione. ⁊ diuisione eiꝰ ⁊ bñdictõe.
qͣ uterq reliquũ uolute sic̃ ma¬
iorem p̾ponere. Paulus autẽ płi¬
mas q̃stiones ꝓposuit antonio.
Inter qͣs ⁊ hanc int̾seruit. q̃rens
an adhuc cessaret ydolatͥa. obsti
ritus gentium in edificiis sũp¬
tuosis imitaretur dicens. Sur¬
gunt ne adhuc turres. palata

Expanded text:
putabat esse. Tandem per divinam inspirationem revelatum est ei quod Antonius esset, cujus nomen prius ignorabat, et ait: Bene veniat doQuibus simul comesturis, angelus integrum panem attulit. Quo arut sic ambo frangerent; postea de eo comederunt, praehabita sancta contentione de divisione ejus et benedictione, qua uterque reliquum voluit sicut majorem praeponere. Paulus autem plurimas quaestiones proposuit Antonio, inter quas et hanc inseruit quaerens, an adhuc cessaret idololatria, obsritus gentium in aedificiis sumptuosis imitaretur, dicens: Surguntne adhuc turres, et prop
Abbreviated transcription (Latin):
ullas. Item.Ieronimꝰ. Oecet in¬
qͥt penitentẽ. ⁊ maxĩe claustra¬
lem morart ñ dico indomibus
amplis. s in domiciliis .i. incõ
ciliis domoꝵ. siue parietinis q̃
domꝰ nõ sunt. s similitudĩem
⁊ uestigium domoꝵ hñtia. ut
coangustatus se ip̃m recolligat.
nͨ ad illicita extendat. ut̾i me¬
mor uirginalis. in qͦ clausus
⁊ coangustatꝰ fuit dñs. iñ in

Expanded text:
llas. Item Hieronymus : Decet, inquit, poenitentem et maxime claustralem morari, non dico in domibus amplis, sed in domiciliis, id est in ciliciis sive parietinis, quae domus non sunt, sed similitudinem et vestigium domorum habentia, ut coangustatus seipsum recolligat, nec ad illicita extendat, memor uteri virginalis, in quo clausus et coangustatus fuit Dominus, tandem in
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Item Paulus pͥmꝰ ħemita.
in cripta. siue in ypogeo ⁊ sub¬
t̾raneo habitabat. pastꝰ ab ange¬
lo cotidie dimidio pane. De curꝰ
scĩtate audiens antoniꝰ pat̾ he¬
eũ uisitauit pulsans ad ostiolũ

Expanded text:
» Item: Paulus primus eremita in crypta, sive in hypogeo et subterraneo habitabat, pastus ab angelo quotidie dimidio pane. De cujus sanctitate audiens Antonius pater erevit pulsans ad osti
Abbreviated transcription (Latin):
tum recessũ sit a simplicitate
antiqͦrum. in ꝯstituendis domi¬
b. legitur qd̃ abraham pͥma cre-¬
dendi uia: in casulis tm̃ habita
sui. h̃ ẽ in casula tecta culmo:
recepit angelos hospites. Noe si¬
toriis habitabant. Qͥdam etiam

Expanded text:
tum recessum sit a simplicitate antiquorum in construendis domibus. Legitur enim quod Abraham prima credendi via in casulis tantum habisui, hoc est in casula tecta culmo recepit angelos hospites . Sitoriis habitabant . Quidam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Alii in corticib ⁊ concauitatib
auidua qͣdam sibi ꝯmodatum.
in qͦ habebat ꝑuum cenacłm. ⁊
in illo mensulam. ⁊ lectulum ⁊¬
illd̾ offi hospicium. Iam memor
⁊ custos illiꝰ p̃cepti eui᷑ngelici.
illum manete. nec inde exeatis.

Expanded text:
alii in corticibus et concavitatibus a vidua quadam sibi commodatum, in quo habebat coenaculum, et in illo mensulam, lectulum iud hospitium, jam memor et custos illius praecepti evangelici: illum manete, nec inde exeatis
Abbreviated transcription (Latin):
autem hõis pͥmum sepulchrũ:
corpꝰ ꝓpͥum. uñ. Dormientes in
sepulchris et c̃. Scd̾m. t̾renum
habitaculum suꝑ t̾ram uel in
In qͦ etiam resurges: cum hor
mortale induet ĩmortalitatẽ.
Nõ assimileris arte dedalo ine¬
ni in sũptuositate. diutiꝰ ha

Expanded text:
autem hominis primum sepulcrum, corpus proprium. Unde: « Dormientes in sepulcris . » Secundum: Terrenum habitaculum super terram vel in in quo etiam resurges, « cum hoc mortale induerit immortalitatem . » Non assimileris arte Daedalo in aeni sumptuosit
Abbreviated transcription (Latin):
delicet descend̾unt oꝑa pc̃coꝵ: Pur¬
gabitur etiam aer qͣntum ascen¬
derunt oꝑa eorum: uñ qͥdam re¬
mensis cłicus. Si cred̾ent inquit
edificatores isti mundum finem
eẽ habiturum: ñ iam alta moles
usꝙ ad celũ eng̾etur. nͨ fundami¬
nausꝙ intantũ abyssũ iac̾entur.
Inqͦ assimłantur gỹgantib trim
babel edificantib. contͣ dñm eni¬
tentib. uñ timeant ne cũ illis dis¬
pietas ⁊ erogatio in pauꝑes.Minꝰ
enim sufficimꝰ alimonie eorũ
ẽẽ scił magalenses qͥ sic semꝑedi¬
ficant: uelut semꝑuicturi. dic
autem comedũt ⁊ bib̃t: uelut
cras moriturt dicentes.Comeda¬
mꝰ ⁊ bibamꝰ: cras enim moriem᷑.

Expanded text:
cilicet descenderunt opera peccatorum; purgabitur et aer quantum ascenderunt opera eorum. Unde quidam Remensis clericus: Si crederent, inquit, aedificatores isti mundum esse finem habiturum, non tam alta moles usque in coelum erigeretur, non fundamenta usque ad tantam abyssum jacerentur. In quo assimilantur gigantibus turrim Babel aedificantibus, contra Dominum enitentibus. Unde etiam timeant, ne cum ipsis « dispietas et erogatio in pauperes. Minus enim sufficimus alimoniae eorum, esse, scilicet Megarenses, qui sic aedificant velut semper victuri; sic autem comedunt et bibunt, velut cras morituri, dicentes: « Comedamus et bibamus, cras enim moriemur
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ium cũ torpore. fastidio. ⁊ acci¬
dens beatum quendam mo¬
nachũ suũ ab assiduitate
orandi deficere:orauit ut cã
ꝓpt̾ qͣm impediebatur. ei mõs¬
traretur. Orante itaq scõ bene¬
dicto: uidit diabolũ inspecie
nigri pu̾i. ꝑcaputium retra¬
here monachum orare uolentẽ.
sunt traditiones date de młti¬
tudine horaꝵ ⁊ psalmoꝵ decan¬
tandoꝵ. Ait enim ieramias. ma

Expanded text:
terium cum torpore, fastidio et accidens quemdam monachum suum ab assiduitate orandi deficere, oravit ut causa propter quam impediebatur, ei monstraretur. Orante itaque beato Benedicto, vidit diabolum in specie nigri pueri per caputium retrahere monachum orare volentem. sunt traditiones datae de multitudine horarum et psalmorum decantandorum. Ait enim Jeremias ca
Abbreviated transcription (Latin):
In exodo legr̃ p̃ceptũ ẽẽ filiis isrł.
ut ꝑ singła capita colligerent¬
manna cotidie. p̃ter ꝙͣ in die
sexto. Tunc enim colligebãt
cibos duplices .i. duo gomor
ꝑ singłos hõies ut sufficeret go¬
mor in ꝑasceue collectũ: in sab¬
bato. in qͦ nõ licebat eis colli¬
g̾e. uel aliqͥd oꝑari. Qͥ uͦ am¬
ultra ꝙͣ sufficiebat ad uescen¬
bat collectum. Ita tim̃dũ ẽ
ne sacram̃tum altaris bis in
putrescat. Non dico qͣntũ ad¬

Expanded text:
in Exodo, praeceptum est filiis Israel, ut per singula capita tantum colligeremanna quotidie, praeterquam in die sexto: « Tunc enim colligerent cibos duplices, id est duo gomor per singulos homines , » ut sufficeret gomor, in parasceve collectum, 78 in Sabbato, in quo non licebat eis colligere, vel aliquid operari. Qui ultra quod sufficiebat ad vescenbat collectum: ita timendum est ne sacramentum altaris bis in putrescat, non dico
Abbreviated transcription (Latin):
lescit ⁊ u̾titur in tedium. de¬
uotionis ꝙ detrim̃tum. Itẽ.
In illa die erat sermo domini
tio eucharistis p̃ciosa. qr ra¬
ra. S nẽ uilis qr totiens itera¬
ta. Item. Si in figura in lege¬

Expanded text:
lescit, et vertitur in taedium devotionisque detrimentum? Item: In illo tempore erat sermo Domini tio eucharistiae quia rara: sed nunc vilis, quia toties iterata. Item: Si in figura un
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ assidue ip̃am u̾itatẽ figure
duplicare. triplicare. młtiplica¬
nalitatis. cũ de hoc altari edere¬
ñ habeant. qui tabernacło cor¬
poris deseruiunt: Item. Si lega¬

Expanded text:
psam veritatem figurae duplicare, triplicare, multiplicanalitatis, « cum de hoc altari non habeant edere, qui tabernaculo, » corporis, « deserviunt? » Item: Si lega
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ supplex assistit pb̃r aris: macta¬
tur q pr̃i filiꝰ ip̃e manens. Etra
patent.celestis adest chorꝰ. ima
suꝑnis: iunguntur. fiunt aus
mens. dũ uox. dũ uita mĩstri.
corcordant: grates indubitan¬

Expanded text:
quo supplex assistit presbyter aris, Mactaturque Patri Filius ipse manens: Aethra patent, coelestis adest chorus, ima supernis Junguntur; fiunt auctmens, dum vox, dum vita ministri, Concordant, grates indubitan
Abbreviated transcription (Latin):
conscĩe relinquo. Ut si nullus
si cordis contriti. Si gͦ angustinꝰ
unicam sumptõem in die
uix concedit sic humiliato.
⁊ corde ꝯtrito ⁊ deuoto: ñ qͣm in¬
t̾rogatus ꝯcessiss alicui bis ĩ
die conficere: Absit. S totis
uirib eum repuliss. Et forte
anathemate ꝑcussiss. Itẽ. du¬
m̾e eucharistiam: ẽ oĩum xͥ¬

Expanded text:
ntiae relinquo, ut si nulliussi cordis contriti . Si ergo Augustinus unicam sumptionem in die vix concedit, sic humiliato, et corde contrito, et devoto: nunquid interrogatus concessisset alicui bis in die conficere? Absit! sed totis viribus talem repulisset, et forte anathemate percussisset. Item: Sumere eucharistiam est omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ram uenalitatis colũbe corpo¬
ralit̾ puniuit. qͣntomag̃ ip̃ã
uel symonie puniet: Incõ¬
ꝑabiliter magis. Item. Si tũc
cũ flagello fcõ de funicłis pu¬
nita ẽ uenalitas colũbe. qͣnto
b impugnari: Item. Qnta
sit enormitas huiꝰ sceleris: pa
nos instruens. ut sine ordĩe
iudiciario. pcc̃a ꝓximoꝵ alia
⁊ sustineamꝰ. ut ip̃e in proditõne

Expanded text:
am venalitatis columbae corporaliter punivit, quanto magis ipsam moniae puniet incomparabiliter magis? Item: « Si tunc cum flagello facto de funiculis » punita est venalitas columbae, quantbus impugnari? Item: Quanta sit enormitas hujus sceleris, patnos instruens, ut sine ordine judiciario peccata proximorum alia et sustineamus, ut ipse prod
Abbreviated transcription (Latin):
num offm. in sua simplicitate¬
⁊ puritate ⁊ institutõe ꝑmane¬
ant. ⁊ ñ duplicentur: ⁊ illd̃ solũ
contra institutõem suã dupli¬
cetur: Constat qd̾ oblatõ q̃ ad
hoc affertur.⁊ nõ ad illa. Item ad

Expanded text:
astica in sua simplicitate, puritate et institutione maneant, et non duplicentur, et istud solum contra institutionem suam duplicetur, constat quod oblatio, quae ad hoc offertur et non de illa. Item: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ut imitaretur magẽm
in punitõe rabiei ⁊ h̾esis symo¬
niace. dicens symoni mago
tua tecũ sit inqͥt in ꝑditõem.
Optatiue hoc dixit. raptus
in sublime dei iudiciũ. p̃ui¬
dens in eo pestem ecc̃e fut᷑am.
Eod̾ zelo ꝑcussit ananiam et

Expanded text:
rus, ut imitaretur magistrum in punitione rabiei et haeresis Simoniacae, ait Simoni Mago tua tecum sit in perditionem . » Optavive dixit hoc, raptus in sublime Dei judicium, praevidens in eo pestem Ecclesiae futuram. Eodem zelo percussit Ananiam et
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens ñ hñs potestatẽ publice
administratõis. s satis abiectꝰ et
uilis inter eos: uendentes ⁊ em̃¬
tes eiecit de templo. In hoc om̃i¬
plum accusandi. increpandi. ⁊
eiciendi qͦ ad possumꝰ. quancũꝙ
spẽm ⁊ pestem symonie. maxĩe
uenalitatem eucharistie. Item.¬
dit nobis formã qd̃ ñ semel sed¬

Expanded text:
adolescens, nec habens potestatem publicae administrationis, sed satis abjectus et vilis inter eos, « Vendentes et ementes ejecit , » etc. In hoc plum accusandi, increpandi, et ejiciendi quoad possumus quamcunque speciem et pestem Simoniae, maxime venalitatem eucharistiae. Itemdans nobis formam et
Abbreviated transcription (Latin):
periam: Item. Noli regib o
cantur iudicioꝵ.⁊ mutent
cãm filioꝵ pauperis. date si cerã
m̾entib. ⁊ uinum hiis qͥ a¬
maro st̃ animo. Bibant ⁊ o¬
bliuiscantur pauptatis sue
⁊ doloris sui non recordent᷑ ãpliꝰ.¬

Expanded text:
regibus, cantur iudiciorum et mutent causam filiorum pauperis. Da siceram merentibus et vinum his, qui amaro sunt animo: bibant et obliviscantur egestatis suę et doloris non recordentur ampli
Abbreviated transcription (Latin):
de prĩmonio crucifixi. de a¬
pib ⁊ uino. uentrem cõfun
⁊ distendunt. uentͥs officio de¬
suetum. conu̾sum in saccũ.
Martidos cibos ⁊ putridos in¬
gerunt. ⁊ egerunt. stomachũ¬
q estuantem. potione sedãt
⁊ releuant. ut saul aqͣbibẽs.
singłis noctib inebriatus. uñ
qr nͨ frugalitas ẽ nec castitas.
s patiuntur dampna seruoꝵ
murmura ⁊ dissensiões eoꝵ
qͥ ñ ex qͣnto s qͣntum ꝯsumãt
⁊ deuorent attendunt. Item¬

Expanded text:
rimonio Crucifixi, dapibus et vino ventrem confundunt et distendunt, ventris officio dissuetum, conversum in saccum; marcidos cibos et putridos ingerunt et egerunt, stomachumque aestuantem potione sedant, et relevant, ut Saul aquas bibens singulis noctibus inebrietatus, vide quia nec frugalitas, nec castitas inest, sed patiuntur damna, servorum murmura et dissensiones eorum, qui non ex quanto, sed quantum consumant et devorent attendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de libidine. libido insita a d̾o
obliberoꝵ creatoẽm. si fines
suos egressa fu̾it: redeat ĩ ui¬
cium. ⁊ qͣdam lege nature in
coitum gestat erumpere. Itẽ.¬

Expanded text:
 sola libido insita a Deo ob liberorum creationem, si fines suos egressa fuerit, redundat in vitium et quadam lege naturae in coitum gestit erumpere.
Abbreviated transcription (Latin):
arua subu̾tit. Qñ comedis.
cogita qd̃ statim tͥ orandum.
ilico legendũ sit. De scripturis
scĩs habeto fixum u̾suũ nume¬
rum. istud pensum dño tuo
redde. Nec ante qͥeti m̃bra cõ¬
cedas: qͣm calathum pectoris
tui. hoc sub tegmine imple¬

Expanded text:
arua subuertit. Quando comedis, arua subuertit. Quando comedis, cogita, quod statim tibi orandum, ilico legendum sit. de scripturis sanctis habeto fixum uersuum numerum; istud pensum domino tuo redde nec ante quieti membra concedas, quam calathum pectoris tui hoc subtegmine inple