comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentis dñi ꝑsonam patent̾
ostenditur. Translatus nãq
est enoch: per coitũ genitꝰ. et
ꝑcoitum generans. Raptus
est helyas. ꝑcoitũ genitꝰ. sed nõ
iam ꝑcoitum generans. Assũ¬
ptus uero est dñs. neq ꝑcoitũ
generans. neq ꝑtoitũ generatꝰ
Considerandum uero nobis est
qͥd est qd̾ marcus ait. sedet a
dextͥs dei. Et stephanꝰ dicit. uidao
celos aꝑtos et filium hominis
stantem a dextͥs dei. Quid est ꝙ
hunc mariꝰ sedentem. Stepha¬
nus uͦ stantem se uidisse tes¬
tatur: Sed scitis fr̃s quia se¬
dere iudicantis est: stare uero
pugnantis uel ad iuatis.
Quia igitu redemptor ñr assũ¬
ptus in celũ. et nunc omĩa iu¬
dicat. et ad extremum ndex
om̃ium uenit:hunc post as¬
sumptionẽ marcus sedere des-¬
cribit. quia post ascensionis sue
głam iudex infine uidebitur.
Stephanus uero in laboris cer¬
tamine positꝰ. stantem udit ꝙ̃
ad iutorẽ habuit. Quia ut iste
in t̾ra ꝑsecutorum infidelitatẽ

Expanded text:
dentis Domini personam patenter dentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero est Dominus neque per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est quod Marcus ait: Sedet a dextris Dei; et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei . Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis vel adjuvantis. Quia ergo Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post Ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in labore certaminis positus stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rauit: sic enoch tͣnslatꝰ atq ad
celũ aeriũ helyas subleuatus.
ascensionem dñicam designa¬
uit. Ascensionis ergo sue dñs
prenuntios et testes habute
unum ante legẽ. alium sub
lege. ut quandoq ueniret ip̃e
qui uerascit̾ celos penetrare
potuisset. Unde et ip̃e ordo ĩ
eoꝵ quoq utroꝵq subleuatio
ne ꝑquedam incrementa di¬
stinguitur. Nam enoch tͣnsla¬
tus. helyas uero ad celum sub-¬
uectus ẽẽ memoratur: ut ue¬
niret post modũ qui nec trans¬
latꝰ nec subuectus celum et he¬
reum sua uirtute penetͣret.
Qui nobis in se credentib qͥa
carnis quoq mũdiciam lar¬
giretur. et sub eo per increm̃e¬
ta tẽporum uirtꝰ castitatis exere¬
sceret: in ip̃a quoq eoꝵ tͣns¬
latione qui ascensionem do¬
minicam ut uidelicet fa¬
muli designauerunt. et inse¬
ip̃o qui ad celum ascendit dñs
ostendit. Iam enoch quidam
uxorem et filios habuit. helyas
uero neq uxorem neq filios
legitur habuisse. Pensate ergo

Expanded text:
ravit, sic Enoch translatus, atque ad coelum aereum Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quanto sp̃ualia. Canto maiora
sunt: quanto per hec ñ corpora
sed anime suscitantur. Hec
si uultis uos facitis. Ex illis eñi¬
signis exteriorib optineri uita
abhec oꝑantib non ualet. Ham
corporalia illa miracula osten¬
dunt aliqnͣdo scĩtatem. ñ aũt
faciunt. Hec uero sp̃ualia que
geruntur in mente. uirtutem
iite ñ oftendunt sed faciunt.
Illa habere et mali possunt.
istis autem ꝑfrui nifiboni ñ
possunt. Unde de quibdam ue¬
ritas dicit. Multi dicent michi¬
in illa die. Dñe dñe: ñne in
nõie tuo ꝓph̾auimus. et in no

Expanded text:
quanto spiritalia; tanto majora quanto spiritalia; tanto majora sunt, quanto per haec non corpora, sed animae suscitantur: haecsi vultis vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi boni non possunt. Unde de quibusdam Veritas dicit: Multi mihi dicent in die illa: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, e
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie sp̃ualiter facit. qd̾ tunc
ꝑ apłos corporalit̾ faciebat. Nã
sacerdotes eius cũ ꝑ exorcismi
grãm manũ credentib. impo¬
nunt. et habitare malignos
sp̃c in eoꝵ mente cõtradicunt.
quid aliud faciunt. nͥ demoni¬
a eiciunt: Et fideles quiq qui
iam uite ueteris scłaria u̾ba
derelinquunt. scã artcẽ myst̾ia
insonant. cõditoris fui laudes
et potẽtiam quãtũ p̾ualent
narrant. quid aliud faciunt
nisi nouis linguis loquuntur.
Qui dũ lonis suis exortationib
ferunt: serpentes tollunt. Et
dum pestiferas suasiones au¬
diunt. sed tamen ad oꝑationẽ
p̾uam minime ꝑtͣhuntur mor¬
tiferũ quidem est qd̾ bibunt.
sed nõ eis nocebit. Qui quociẽs
proximos suos in bono opere
infirmari conspiciunt. dũ eis
tota uirtute cõcurrunt. et exẽ.¬
plo sue oꝑationis illoꝵ uitam
roborant qui in ꝓpria actione
titulabant quid aliud faciũt
nisi super egios manꝰ ĩponũr
ut bene habeant: Quenimitũ
miracula. tanto maiora sunt.

Expanded text:
d tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? qui dum bonis suis exhortationibus ferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione titubant; quid aliud faciunt, nisi super aegros manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sue glam ascendendo declara¬
uit. Notandũ quoq est: qd̾ he¬
lyas in curru legitur ascendisse
Ut uidelicet aꝑte monstraretꝰ.
quia homo purꝰ adiutorio ege¬
bat alieno. Pangłos qͥppe illa
facta et ostensa funt adium̃¬
ta quia ne ad celum quidem
aerium ꝑseascendere poterat.
quem nat᷑e sue infirmitas gͣ¬
uabat. Redemptor autem ñr
ñ curru. ñ angłis sulleuatꝰ legi¬
tur quia his qui fecerat om̃n.
nimirũ suꝑ omia sua uirtute
ferebatur. Illo enm reuerteba¬
tur ubi erat. et inde redibat
ubi remanebat. Quia cũ ꝑhu
manitatem ascenderet ĩ celũ:
ꝑdiuinitatẽ suam et t̾ram pa¬
rit cõtinebat et celum. Sicut

Expanded text:
suae gloriam ascendendo declarasuae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia purus homo adjutorio egebat alieno. Per angelos namque illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qnimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illo etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem suam et terram pariter continebat et
Abbreviated transcription (Latin):
signa ñ facitis. minime crede¬
tis: Sed hec necessaria in exor¬
dio sc̃e eccł̃ie fuerũt. Ut enĩ
ad fidem cresceret: miracłia
fuerat mtriencla. Quia et noꝰ
cũ arbusta plantamus: tam
diu eis aquam fũdimꝰ. quol¬
q ea int̾ra e. con ualuisse ui¬
deamus. At si semel radicem
fixerint. irrigare cessamus:
Hinc est et enim qd paulus di¬
cit. lingue in signũ sũt. non
fidelib sed infidelib. Habemꝰ¬
autem de hus signis atq uir

Expanded text:
signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est etenim, quod Paulus dicit: Linguae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis
Abbreviated transcription (Latin):
mis ne discederent. Et post par¬
ca. uidentib illis eleuatus et
et nubes suscepit eum ab ibo
eoꝵ. Notate u̾ba: signate mylt¬
ria. Conuescens eleuatus est
Comedit et ascendit. ut uide¬
licet ꝑ effectum comestionis.
ueritas patesceret carnis. Iar¬

Expanded text:
iscederent. Et post pauca: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est, comedit et ascendit, ut videlicet per affectum comestionis veritas patesceret carnis. I
Abbreviated transcription (Latin):
qd iccirco dñs tunc discpłos i¬
ctepauit. cũ corporalit᷑ reluiss.
ut uerba que recedens dice¬
ret in cordeaudientiũ artius
impressa remanerent: Incre¬
pata igit᷑ eorũ duricia: quid
admonendo dicat audiamꝰ.
Euntes in mundum uniuer¬
sum. predicate euͣngłium õi
creature. Nunquid fr̃s mei sc̃m¬
euͣngłm ł insensatis reb uel

Expanded text:
iscipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in corde audientium arctius impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid admonendo dicat, audiamus: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. 2. Nunquid, fratres me
Abbreviated transcription (Latin):
catur p̾dicate õi creat᷑e. s oĩs cre¬
ate nõie signat᷑ hõst ñaq lapi¬
des si u̾ uiuũt nͨ sẽtiũt. St̾ herbe
et arbusta. unũt quidem sed
nec sentiunt. Uiuũt dico ñ
ꝑanimam: sed ꝑuiriditatẽ.
Quia et paulus dicre. Insipi¬
ens tu. qd̃ seminas nõ uiuifica¬
tur: nisi prius moriatur. uiuit
ergo. qd̃ morit᷑ ut ininficetur.
Lapides itaq funt: led non
uiuunt. Arbusta aãt sunt:
uiuunt sed nõ sentiunt.
Bruta uero animalia funt.
inuunt.sentiunt.sed non
discernunt. Angłi et enim
sunt: uiuunt. sentiunt. et
discernunt. Omnis enim cre¬
ature. aliquid habet homo.
Habet nanq cõmune ẽe cũ
lapidib. uiuere cũ arborib.
sentire cũ animalibꝰ. intellige.¬
re cũ angłis. Si igit᷑ cõmine¬

Expanded text:
 omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum ang
Abbreviated transcription (Latin):
resurrestio. illis dubitantib
ꝑ multa argumenta monst᷑¬
ta est. Que dum legentes ag¬
noscimus. qͥd aliud qͣm de il¬
lorum dubitatione solidamͦ:
Minus mͥ maria magdalene
prestitit. q̃ citiꝰ credidit: quam
thomas qui diu dubitauit.
Ille et enim dubitando uulne¬
rum cicatrices tetigit. et de no¬
stro pectore dubitationis uulnꝰ
amputauit. Ad insinuancdã
quoq ueritatem dñice resur¬
rectionis notandum nobis est

Expanded text:
 illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est: quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit quam Thomas qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubietatis vulnus amputavit. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum n
Abbreviated transcription (Latin):
que modo in ur̃is auri¬
b lecta est fr̃s mei. q̃stione ani¬
mum pulsat. sed pulsatione
sua uim discretionis indicat
Queri et enim potest. cur petrꝰ
qui piscator ante conu̾sionem
fuit: post cõuersionem ad pil¬
cationem rediit. Et cum ue¬
ritas dicat. nemo mittens
manum suam in aratrum
et aspiciens retro aptus est
regno dei: cur repetiit qd de¬
reliquit: Sed si uirtus discre¬
tionis inspicitur: citiꝰ uidet᷑.
quia nimirum negotium
qd̾ ante conu̾sionem sine pec¬
cato extitit. hoc etiam post
conu̾sionem repetere culpa
non fuit. Nam piscatorem pe¬
trum. matheum uero telo¬
nearium scimus. Et post cõ¬
u̾sionem suã ad piscationẽ
petrus rediit: matheus uero
ad thelonei negotiũ non re-¬
sedit. Quia et aliud est. uctũ
ꝑpiscationem querere. aliud
thelonei lucris pecunias au¬
gere.Sunt enim pleraq ne¬
gotia. que sine peccatis exhi¬
beri aut uix aut nulla tenus
possunt. Que ergo ad pecca¬
tum implicant: ad hec neces¬
se est. ut post conu̾sionem ani¬

Expanded text:
quae modo in auribus vestris lecta est, fratres mei, quaestione animum pulsat, sed pulsatione sua vim discretionis indicat. Quaeri etenim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit; et cum Veritas dicat: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei , cur repetiit quod dereliquit? Sed si virtus discretionis inspicitur, citius videtur quia nimirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non resedit , quia aliud est victum per piscationem quaerere, aliud autem telonei lucris pecunias augere. Sunt enim pleraque negotia, quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem ani
Abbreviated transcription (Latin):
finiri eisdẽ ꝑcussionib sunis
non ignorat. Scriptum m̃¬
q est. Quicũq uoluerit a¬
cus dei constituitur. Qui gͦ
appropinquante mũdi fine
non gaudet: amicũ se illiuser
dei ẽẽ cũuincitur. Seci abso
hoc a fidelium cordibus.
ab sit ab iis qui et ẽẽ aliam
uitam ꝑfidem credunt: &
eam per oꝑationem dili¬
gunt. Ex mundi enim de¬
structione lugere eorum ẽ
qui raclices cordis in eius
amore plantauerunt. qui
sequentem uitam non que¬
runt. qui illam neq ẽẽ sus¬
picantur. Nos autem qui ce¬
lestis patrie gaudia eterna
cognouimus : festinare ad
eam quantocius deben us̃
lis mundus non urgetur:
Que nos tͥsticia. que adu̾sitaᷤ
ñ angustat: Quid uita mor¬
talis nisi uia: Et quale sit
fr̃s mei ꝑpendite in labore
uie lassescere et tamen eã¬
dem uiam nolle finire. Qd̃
autem calcari mundus ac
despici debeat. redemptor
prouida comparatione ma-¬
git. uidete ficulneam et
om̃s arbores. Cum produ¬

Expanded text:
finiri eisdem suis percussionibus finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit acus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esDei esse convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus, absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos autem qui coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Olis mundus non urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione magit: Videte ficulneam et omnes arbores, cum produ
Abbreviated transcription (Latin):
tra reprobos dicta sunt: mox
ad electorum consolationẽ
uerba u̾tuntur. Nam sub-¬
ditur. His autem fieri inci¬
pientib: respicite et leuate
capita ur̃a: qm̃ appropinqͣt
redemptio ur̃a. Ac si aꝑte
ueritas electos suos admo¬
neat dicens. Cum plage m̃u¬
di crebrescunt. cũ t̾ror iucti¬
cii uirtutib cõmotis ostẽdi¬
tur: leuate uos capita id ẽex¬
hilarate corda. Quia dum fi¬
nitur mundus cui amici ñ
estis: ꝓpe fit redemptio quã
quesistis. In scͥptura et enim
sacra. sepe capud pro mẽte po¬
nitur. Quia sicut capite re¬
guntur menbra. ita cogita¬
tiones mente lisponuntur.
leuare itaq est capita: men¬
tes nr̃as ad gauctia patrie
celestis erigere. Qui ergo d̃m
diligunt: ex mundi fine
gaudere atq hilarescere iu-¬
bentur. Quia uidelicet eũ
quem amant mox inue¬
niunt: dum tͣnsit il que
non amauerunt. Absit eñi
ut fidelis qͥsq qui deum ui-¬
dere desiderat de munchi
ꝑcussionib lugeat. quem

Expanded text:
tra reprobos dicta sunt, mox tra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam et subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levatecapita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Qiia sequentium rerũ cer¬
titudo est p̃teritarum exhi-
stulium ur̃e merites eui¬
gilent. Ne securitate torpe¬
ant. ne ignorantia langues¬
cant. Sed semꝑ eas et timor
sollicitet. et in bono oꝑe solli¬
citudo confirmet. pensantes
hoc quod redemptoris nri
uoce subiungitirr. Arescẽ¬
tib hominib p̾timore et
expectatione. que suꝑueni¬
ent uniu̾so orbi Nam uirtu¬
Quid enim dominus uirtu¬
tes celoꝵ. nisi angłos arch̃a¬
gelos. thinos dominationes
principatus et potestates
ut districte tũc a nobis exi¬
gant: hoc qr nos modo in¬
uisibilis conditor equani¬
mit̾ portat. ubi et subdit᷑.
Et iudebunt filium homi¬
nis uenientem in nubib.
in potestate magna et ma¬
iestate. Ac si aꝑte diceretur
In potest et maiestate ui¬
suri sum: quem in humi¬
litate posicum audire nolu¬
erunt. Ut uittutem eiꝰ tãto
tunc districtius sentiant:
quanto nunc ceruicem cor¬
dis ad eius patientiam nõ
inclinant. Secl quia hec cõ¬

Expanded text:
quia sequentium rerum cerquia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibistudium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient uniQuid enim Dominus virtutes coelorum, nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates,ut stricte tunc a nobis exigant hoc quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec con
Abbreviated transcription (Latin):
lo suꝑius dominus premi¬
sit dicens. Exurget gens
contra gentem. et regnrm
adu̾sus regnum. et erunt
t̾remotꝰ magni ꝑ losa. pesti¬
lentie et fames. Et qͥlydam
audistis adiunxit. Et erũt
signa in sole et luna et stã¬
um. precõfusione sonitus
maris et fuictuum. Ex qͥb
profecto om̃ib alia iam
facta cernimus: alia in ꝓ¬
ximo uentura formidamꝰ.
Nam gentem suꝑ gẽten
exirgere. earũ que prelura
terris insistere: plus iam
obruat: ex aliis mundi par¬
tib scitis. qm frequenter au¬
diuimus. pestilencias sine
cessatione patimur:Signa
uero in sole et luna et stellis
adhuc aꝑte minime uide¬
mus: secl quia et hec non
ionge sint. ex ip̃a iam ceris
immutatione colligimus
Quamuis priusqͣm italia
gentili gladio feriencla tra¬
deretur: igneas in celo acies
sangunem choruscantem.
Confusio autem maris et
fluctuum. nec dum noua ẽ¬
exorta. Sed cũ multa iam p̃¬
nuntiata cõpleta sunt. du¬
bium non est quod seqũa¬
tur etiam pauca que restãt.

Expanded text:
lo superius Dominus praemisit dicens: Exsurget gens contra gentem, et regnum adversus regnum, et erunt terrae motus magni per loca, et pestilentiae, et fames : et quibusdam angelium adjunxit: Et erunt signa in sole, et luna, et stelum, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo aciesanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant,
Abbreviated transcription (Latin):
rabile ad r et̾nitatem non
est. Et omne quod ipud me
transire cernitur: fixum ⁊
sine transitu tenetur.
Quia sine ĩmutatione ma¬
nentes sententias exprimit.
m̃s sermo qui transit. Ecce
brescentib malis mundus
urgetur. Ex illa plebe in nu¬
merabili quanti remanse¬
ritis aspicitis. Et tamen ad¬
huc coticlie flagella urgent
repentini casus opprimunt
noue et improuise clades
affligunt. Sicut eñi in iu¬
uentute uiget corpus. forte
et incolume manct pectus.
torosa ceruix plena sunt bra¬
chia. in anis autem seni¬
lib. statura curuatur. ceruix
exiccata deponitur frequẽti¬
b suspirus pectus urgetur
uirtus deficit. loquentis uer¬
ba anhelitus int̾cidit. Nam
et si langor desit plerumq
senib ipsa sua salus egritu¬
do est. ita mundus in annis
priorib uelut ⁊ in iuuen¬
tute uguit. ad propagan¬
dam humani generis ꝓlẽ
robustus fuit. salute corp¬
rum uiridis opulentia
rerum pinguis. At nunc
ip̃a sua senectute deprimit᷑

Expanded text:
rabile ad aeternitatem non rabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecbrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ex fructu arborum uicina
ostas cognoseitur. ita et ex
ruina muncli ꝓpe
esse cognoscitur regnum di.
Quib ꝓfecto uerbis ostendit᷑
quia fructus mundi ruina
est. Ad hoc enim crescit. ut
saclat. ad hoc germinat: ut
queq germinauerit cladi¬
bus cũsumat᷑ bene autem
regnum dei estati compa.¬
ratur. Quia tunc meroris
sub magna certitudine cõ¬
firmantur. cũ sentẽtia sub¬
iungitur quia dicitur. Am̃
dico uobis. quia non p̃teri¬
bit generatio hec: donec õ¬
nia fiant. Celum et t̾ra tͣn-¬
sibunt. u̾ba aut̃e mea non
tͣnsibunt. Nichil enim in
rerum corporalium nat᷑a.
celo et t̾ra durabilius. Et
nichil in rerum natura. tã
uelocit̾ quam sermo transit
uerba enim quousq imꝑ¬
fecta sunt: u̾ba ñ sunt. Cũ
uero ꝑfecta fuerint: omni¬
no iam non sunt: quia hec
ꝑfici nisi tͣnseundo non pos¬
sũt. Ait ergo. Celũ et t̾ra tͣn¬
sibunt. u̾ba autem mea ño
transibunt. Ac si aꝑte dicat.
Omne qd̾ apud uos durabi¬
le est: sine ĩmutatione du¬

Expanded text:
ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita et ex ruina mundi prope esse cognQuibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moerorissub magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione du
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista exprimit dicens.
deus manifestus ueniet. de¬
us ñr et non silebit. Ignis ĩ
conspectu eius ardebit. et
in cirtuitu eius tempestas
ualida. Districtionem quippe
tante iusticie tẽpestas ignis¬
qr comitantur. quia tempe.¬
stas examinat quos ignis
exurit Illum ergo diem fr̃s

Expanded text:
Psalmista exprimit, dicens: Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus temvalida . Districtionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur. Quia tempestas examinat quos ignis exurat. Illum ergo diem, fr
Abbreviated transcription (Latin):
neq ea que in mũdo sũt.
Quia siquis diligit min¬
dum: non est caritas pas
in eo. Nudnus tercius fr̃se
agnouistis. quod subito
turbine annosa arbusta
eruta destructe domus.
atq eccłie a funcda mentis
euerse sunt. Quanti ad ua¬
ꝑam sani et incolumes i¬
turos se in crastiil
aliquid putabant. et tam̃
nocte eadem repentina
morte defuncti sunt. in la¬
queo ruine deprehensi sc̃
considerandum nobis est.¬
quod od hec a gentla inuisi¬
bilis iudex uenti tenuisi
sp̃m nouit unius procel¬
lam nubis excitauit. et t̾rã
subruit. casura tot edificio¬
rum fũclamenta concussit.
Quid ergo iudex iste facturꝰ
est cũ ꝑ semet ip̃m uenerit
et inultionẽ peccatorum eiꝰ
ira exarserit si portari non
potest cũ nos ꝑtenuismã
nubem ferit. In ire eius p̃¬
sentia que caro subsistet
si uentum mouit et t̾ram
subruit. concitaiit aera.: ⁊
tot eclificia strauit: Hanc
distrinctionem uenturi
iudicis paulus considerãs
ait. Horrẽdum est incid̾e
in manus dei uiuentis. Hãc

Expanded text:
e in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinae deprehensi? 6. Sed considerandum nobis estquod ad haec agenda invisibilis judex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ paratos nos inue¬
nire desiderans: senescerte
mundum. que mala sep¬
tur denõciat, ut nos ab eius
amore compescat. Appropĩ¬
quatẽ eius t̾minum qͣnte pei¬
secussiones p̾ueniant in no¬
tescit. ut si deum metuere
in tͣnqͥllitate non uolumꝰ
uicinum eius iudicium
uel ꝑcussionib attriti ti¬
meamus. Huic et enim loc¬
tioni sc̃i euangelii. qu̾am

Expanded text:
atos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam
Abbreviated transcription (Latin):
biles facultates ut qo ad di¬
derint elemosmnis. nullis
possit subiacere dispendiis.
et ibi habeant cor ubi ha¬
bent thesaurũ suũ. qͥa ta¬
les diuitias beatissimum
est exercere ut crescant. et
non timere neꝑant. Oꝑan-¬
tes igitur dilectissimi qd̃
bonum est ad om̃s maxime
autẽ ad domesticos fidei:
septimum mensẽ ab initi¬
o mysticum ꝓpt̾ septiformẽ
sp̃m. et ip̃o sui ordinis mi¬
mero consecratũ. cõtinen¬
tie fructib deputantes: qͣr¬
ta et sexta sabbati solẽnt̃

Expanded text:
biles facultates: ut quod abdibiles facultates: ut quod abdiderunt eleemosynis, nullis possit subjacere dispendiis; et digne ibi habeant cor, ubi habent thesaurum suum : quia tales divitias suas beatissimum est exercere ut crescant, et non timere ne pereantes igitur, dilectissimi, quod bonum est ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei , septimum mensem ab initio mysticum propter septiformem Spiritum, et ipso sui ordinis numero consecratum, continentiae fructibus deputantes, quarta et sexta sabbati solemniter
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Qd̾ enim seminauerit¬
qͥs hoc et mecet. Et qualecu¬
iusq opus: talis et questuᷤ
Et ubi oblectatio fruendi
constituit᷑: ibi cura cordis
obftringitur. Sed cũ mul¬
ta sint gen̾a diuitiarum
dissimilesq materie gau¬
diorum thesaurꝰ tuns est
sue cupiditatis affectus. Qͥ
si de appetitu est trenorum
ñ beatos facit sua participa¬
tione sed miseros. Hii uero
qui ea que sursum sunt sa¬
piunt. ñ que suꝑ t̾ram nec
ꝑituris intenti sunt sed et̾¬
nis: in illo habent incorru¬
ptibiles conditas faculta¬
tes. dequo diçit ꝓpħa. In tha¬
auris salus nr̃a aduenit sa¬
pientia et disciplina et pre¬
tas a dño. Hi sunt thesau¬
ri iusticie. ꝑ quos auxilian¬
te dei gr̃a eciam t̾rena bona
in celestia tͣnfferuntur dũ
multi diuitiis aut iustes
relictis aut alit̾ ad quisio
ad instrumentũ pietatis
utuntur. Cumq ad suften¬
tationem pauꝑum. q̃ pos¬
sunt exub̃are distribuũt.
congregant sibi mamissi¬

Expanded text:
tio? Quod enim quis seminaverittio? Quod enim quis seminaverit, hoc et metet , et quale cujusque opus, talis est et quaestus; et ubi oblectatio fruendi constituitur, ibi cura cordis obstringitur. Sed cum multa sint genera divitiarum, dissimilesque materiae gaudiorum, THESAURUS CUIQUE est suae cupiditatis affectus, qui si de appetitu est terrenorum, non beatos facit sui participatione, sed miseros. Hi vero qui ea quae sursum sunt sapiunt, non quae super terram , nec perituris intenti sunt, sed aeternis, in illo habent incorruptibiles reconditas facultates, de quo dicit propheta: Thesaurus et salus nostra advenit, sapientia et disciplina et pietas a Domino: hi sunt thesauri justitiae : per quos, auxiliante Dei gratia, etiam terrena bona in coelestia transferuntur, dum multi divitiis, aut juste sibi relictis aut aliter acquisitis, ad instrumentum pietatis utuntur. Cumque ad sustentationem pauperum, quae possunt exuberare distribuunt, congregant sibi inamissi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hypocrite tristes. Ext̾
minant enim facies suas.
ut pareant hominib ieni¬
nantes. Amen dico uobis.
receꝑunt mercedem suam.
Quam mercedem nisi lau¬
dis humane. ꝓpt̾ cinus cu¬
piditatem iusticiẽ speciẽs
plerumq pretenditur. et
ubi nulla cura est conscien¬
tie amatur. falsitas fame.
ut iniquitas que occulta¬
actione arguitur mendacii
nullarbaudis oftentatio¬
nis q iactantia polluatur.
nec bonum suũ quisquam
fidelium dehumanis ue¬
lit pendere iudiciis. Dili¬
genti deum sufficit ei pla-¬
cere quem diligit. Quia
nulla maior expetenda ẽ
remimeratio quam ip̃a
dilectio. Sic enim caritaᷤᷤ
ex deo est: ut cleus sit ip̃e
caritas. Qd̃ utiq pius et
castus animo ita gaudet
implere: ut nulla re extra
ip̃m capiat delectari. Ueris¬
simum namq est qd̃ ait do¬
minus. Ubi est thesaurus
tuus ibi est et cor tuũ. Quis
autem est thesaurꝰ hominᷤ.
nisi quedam fructuũ eius
congregatio laboꝵq collec¬

Expanded text:
sicut hypocritae sicut hypocritae rminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunantes. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Quam mercedem, nisi laudis humanae? propter cujus cupiditatem, justitiae species plerumque praetenditur, et ubi nulla est cura conscientiae, amatur falsitas famae; ut iniquitas, quae occultatione arguitur, mendacii nulla ostentationis jactantia polluatur, nec bonum suum quisquam fidelium de humanis velit pendere judiciis. DILIGENTI Deum sufficit ei placere quem diligit: quia nulla major expetenda est remuneratio, quam ipsa dilectio: sic enim charitas ex Deo est, ut Deus ipse sit charitas. 360 Quo utique pius et castus animus ita gaudet impleri, ut nulla re extra ipsum cupiat delectari. Verissimum namque est quod dicit Dominus: Ubi est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum . Quis autem est thesaurus hominis, nisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collec
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia. Et quid tam
equũ. quid uetam dignũ
quam ut creatura ad iia¬
ginem et fimilitudinem
dei condita. suum imitcet᷑
auctorem qui reparationẽ
sc̃ĩficationemq credentiũ
in pecratorum remissione
constituit ut remota seue¬
titate uindicte om̃iq ces-¬
sante supplicio reus in no¬
centie redderetur. et fims
criminum fieret origo uir
ctissimi ex ueteris predica¬
tione doctrine. adpurifica¬
tionem ammarũ corporũ¬
sis assumimꝰ: ñ legalibus
nos onerib subicimus. sed
utilitatem continentiẽ q̃
timur. Quia et in hoc po¬
test super scribas et pha¬
riseos xp̃iana habundare
iusticia. ñ euacuando legẽ.
sed intelligentiam refutã¬
do carnalem. Nec eñi nr̃a
talia debent ẽe ieninia. q̃¬
lia erant illorum quibus
quente dicebat. Neomenia
ut̃a et sabbata et diem ma¬
gnum ñ sustineo. ieiuniũ
et ferias et dies festos ur̃os o¬
dit anmia mea. Unde et
dominus ienmandi form̃a
discipulis tradens: cũ autẽ¬
ieninatis inqͥt: nolite fien

Expanded text:
icium ? Et quid tam aequum 359 quidque tam dignum est quam ut creatura ad imaginem et similitudinem Dei condita suum imitetur auctorem, qui reparationem sanctificationemque credentium in peccatorum remissione constituit, ut remota severitate vindictae, omnique cessante supplicio, reus innocentiae redderetur, et finis criminum fieret origo virtctissimi, ex veteris praedicatione doctrinae ad purificationem animarum corporumsis assumimus, non legalibus nos oneribus subjicimus, sed utilitatem continentiae quatimur. Quia et in hoc potest super Scribas et Pharisaeos Christiana abundare justitia, non evacuando legem, sed intelligentiam refutando carnalem. Nec enim nostra talia debent esse jejunia, qualia erant illorum quibus  in se loquente dicebat: Neomenias vestras et sabbata et diem magnum non sustineo, jejunium et ferias et dies festos vestros odit anima mea . Unde et Dominus jejunandi formam discipulis tradens, Cum jejunatis, inquit, nolite fieri
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in his duob mandatis
tota lex pendet et ꝓpħe. Can¬
taq est sub hunis gemine
caritatis editto utriusq co¬
pula testamenti. ut sine is¬
tarum conexione uirtutũ
nec lex quenꝙͣ inueniatur
iustificasse nec gr̃a. Ille quo¬
q partes legalium manda¬
torum. quib quedam pre¬
cipiuntur ut fiant. queda
int̾dicuntur ut ñ fiant: an¬
tique auctoritatis retinẽt
firmitatẽ. Nec ideo eis eim¬
gelica putanda est aduer-¬
sa perfectio: quia et uirtu¬
tum studia ad uolunta.¬
ria motantur augmen¬
ta. et ultiones criminum
penitentie remediis relax¬
antur. Dicit autem domi¬
nus. Nisi habundauerit
iustia ũra plusquam scri¬
barũ et phariseorum: non
intrabitis in regnũ celorũ

Expanded text:
his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae ; tantaque est sub hujus geminae charitatis edicto utriusque copula Testamenti, ut sine istarum connexione virtutum nec lex quemquam inveniatur justificasse, nec gratia. Illae quoque partes legalium mandatorum ex quibus quaedam praecipiuntur ut fiant, quaedam interdicuntur ut non fiant, antiquae auctoritatis retinent firmitatem. Nec ideo eis evangelica putanda est adversa perfectio, quia et virtutum studia ad voluntaria incitantur augmenta, et ultiones criminum poenitentiae remediis relaxantur. Dicit enim Dominus: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabiti
Abbreviated transcription (Latin):
lica institutio dilec
solueret sed impleret: ita
ueceris testamenti decreta
distinxit. ut quedam ex eiᷤ
sicut erant conlita eunge¬
lice erudicioni ꝓfutura de¬
cerperet. et que dudum fu-¬
erant consuetudinis iuda¬
ice fierent obseruantie xp̃i¬
ane. Quam uis enim uarie¬
tates hostiarum: differen¬
tie baptismatũ et ocia sab¬
batoꝵ cũ ip̃a carnis cucun¬
cisione cessauerint manet¬

Expanded text:
lica institutio, dilecsolveret, sed impleret , ita veteris Testamenti decreta distinxit, ut quaedam ex eis, sicut erant condita, evangelicae eruditioni profutura decerperet, et quae dudum fuerant consuetudinis Judaicae, fierent observantiae Christianae. Quamvis enim varietates hostiarum, differentiae baptismatum, et otia sabbatorum cum ipsa carnis circumcisione cessaverint, mane
Abbreviated transcription (Latin):
humana uacuantem. Qm̃
uere dei filius deus uerus
unitatem et equalitatem
habens cũ patre et cũ sp̃u sc̃o:
sdẽ uerꝰ h̃o ẽẽ dignatus est: nͨ
conceptu uirginis matris se¬
iunctus a carne nͨ partu. Sic
humanitatẽ sͥumẽs: ue d̃s
ĩcõmutabilit̾ ꝑmaneret. Sic
d̾rat̾ẽ hõi ĩꝑtiens: ut eũglorifi¬
catõe ñ cõsumeret s augẽt. Qͥ em̃
factus est forma serui: for¬
ma dei ẽẽ. non destitit. Hec
alter cũ alt̾o. sed unus in
num uarietatib fides mũ
turbetur. sed siue in mira¬
sulis iurtutũ. siue incon¬
tumeliis passionum: et
d̾m qui homo est. et homi¬
nem credamus ẽẽ qui dsẽ
tes impia hereticorum cõ¬
menta respuite ut ienunia
ur̃a et elemosine nulliuᷤ
erroris contagio polluant᷑
Tunc enim et sacrificii mũ¬
da est. oblatio. et miscd̃ie sã¬
ta largitio: quãdo hii qui
ista dependunt qd oꝑant᷑
intelligunt. Nan dicente
dño. nisi manducaueritis
carnem filii hommis et bi¬

Expanded text:
humana vacuantem: quoniam humana vacuantem: quoniam veri Dei Filius Deus verus, unitatem et aequalitatem habens cum Patre, et cum Spiritu sancto, idem verus homo esse dignatus est, nec conceptu virginis matris sejunctus a carne, nec partu: sic humanitatem sibi uniens, ut Deus incommutabiliter permaneret: sic Deitatem homini impertiens, ut eum glorificatione non consumeret, sed augeret. Qui enim factus est in forma serma Dei esse non destitit, nec alter cum altero, sed unus in num varietatibus fides nostra turbetur; sed sive in miraculis virtutum, sive in contumeliis passionum, et Deum qui homo est, et hominem credamus esse qui Deus tes, impia haereticorum commenta respuite, ut jejunia vestra et eleemosynae nullius erroris contagio polluantur; tunc enim et sacrificii munda est oblatio, et misericordiae sancta largitio, quando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et bi
Abbreviated transcription (Latin):
enum autẽ non sequuntur s
fugiunt ab eo quia non noue¬
runt uocem alienoꝵ. Tecta sũt
hes plena questionib grauida
sacramentis. sequamur ergo
et audiamus magistru exhis
obscuris aliquid aꝑitem. et per
id qd̃ aꝑit nos forte intrare fa¬
cientem. Hoc ꝓuerbiũ. dixit il¬
lis ihs. Illi aũt ñ cognouerunt.

Expanded text:
ntur, sed fugiunt ab eo; quia non noverunt vocem alienorum. Tecta sunt haec, plena quaestionibus, gravida sacramentis. Sequamur ergo et audiamus magistrum ex his obscuris aliquid aperientem; et per id quod aperit, nos forte intrare facientem. 7. Hoc proverbium dixit illis Jesus; illi autem non cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. credidi ꝓpter qd̃ lo¬
cutus sum. et nos credimus.
¶redidi ꝓpter qd locutꝰ sum.: a¬
postolus dicit. et nos credimus
ꝓpter qd̾ et loquimur. Ut scias
futem qd̃ una fit fides. audi
dicentem. Habentes autem eũ
dem sp̃m fidei. et nos credimus.

Expanded text:
scriptum est, Credidi, propter quod loscriptum est, Credidi, propter quod locutus sum; et nos credimus, Credidi, propter quod locutus sum : Apostolus dicit, Et nos credimus, propter quod et loquimur. Ut scias autem quod una sit fides, audi dicentem, Habentes eumdem spiritum fidei, et nos credimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum inqͥt uia. et ueritas
et uita. Si ip̃e est ueritas. cũ
illo uenerunt: quia uerates
fuerunt. Quot quot ergo pre¬
ter illum uenerimt. fures et
latrones. id est ad furandum
quo humilis uenit in carne
precessetũt iusti sit in eũ cre¬
dentes uenturũ. quomodo
nos credimus in eum qui ue¬
nit. Tempora uariata sunt ñ
fides quia et ip̃a u̾ba ꝓtempo¬
re uariantur cũ uarie declinã¬
tur. Alium sonũ habet uenit.
est et uenit. Eadem tamen fi¬
des utrosq cõiungit:⁊ eos qui
uenturum eẽ: et eos qui eum
uenisse crediderunt. Diu̾sis q̾¬
dem temporib. sed utros q ꝑ
umum fidei ostium. hoc est
per xp̃m uidemus ingressos
in celum ascendisse. Totum hoc
sicut u̾ba auditis preteriti tem¬
poris: impletum ẽe iam credi¬
mus. In enis sunt iam fidei so¬
cietate nobiscũ. et illi patres qͥ
crediderunt de uirgine nasci¬
turum passurũ. resurrecturũ.
incelos ascensurũ. Illos enim
ostendit apłs. ubi ait. Habenteᷤᷤ
autem eumdẽ sp̃m fidei sicut

Expanded text:
sum, inquit, via et veritas et vita . Si ipse est veritas, cum illo venerunt qui veraces fuerunt. Quotquot ergo praeter illum, fures et latrones; id est, ad furandum quo humilis venit in carne, praecesserunt justi, sic in eum credentes venturum, quomodo nos credimus in eum qui venit. Tempora variata sunt, non fides. Quia et ipsa verba pro tempore variantur, cum varie declinantur: alium sonum habet, Venturest, et venit: eadem tamen fides utrosque conjungit, et eos qui venturum esse, et eos qui eum venisse crediderunt. Diversis quidem temporibus, sed utrosque per unum fidei ostium, hoc est per Christum, videmus ingressos.in coelum ascendisse: totum hoc, sicut verba auditis praeteriti temporis, impletum esse jam credimus. In ejus sunt fidei societate nobiscum et illi patres, qui crediderunt de Virgine nasciturum, passurum, resurrecturum, in coelum ascensurum: illos enim ostendit Apostolus ubi ait, Habentes autem eumdem spiritum fidei, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
occidat. Ergo fur est: quia cd̃
alienum est. suũ dicit. Lata
quia et qd̃ est furatus occidit
Qui aũt intrat perhostium
pastor est ouium. Nuic hosti¬
arius aꝑit. Le hostiario isto tuc
queramus: quando ab ip̃o do¬
mino audierimus qd̾ sit hosti¬
um. et qui sit pastor. et ouss
uocem eius audiunt. et ꝓprial
oues uocat nominatim
Habet enim nomina eatu
scripta in libro uite. Proprias
oues uocat nominatim. HiNs
dicit aplo. Nouit dominus al
sunt eius. Et ad lucit eas. Et
cũ ꝓprias oues emiserit ante e¬
as uadit. et oues illũ sequun¬

Expanded text:
occidat. Ergo fur est, quia quod occidat. Ergo fur est, quia quod alienum est, suum dicit: latro, quia et quod est furatus, occidit. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium: huic ostiarius aperit. De ostiario isto tunc quaeramus, quando ab ipso Domino audierimus quod sit ostium, et qui sit pastor. Et oves vocem ejus audiunt, et proprias oves vocat nominatim. Habet enim nomina earum scripta in libro vitae. Proprias oves vocat nominatim. Hinc dicit Apostolus: Novit Dominus qui sunt ejus . Et educit eas. Et cum proprias oves emiserit, ante eas
Abbreviated transcription (Latin):
multi q̃redo głam suam: oues
xp̃i sparserũt potiꝰ quã cõgre¬
garunt. Humilis est enim ia
hant ianuam: oportet huri¬
liet se. ut sano capite possit ĩ¬
trare. Qui autem se ñ hurci¬
liat. sed extollit: ꝑ maceriã
uult ascendere. Qui autem
per maceriam ascendit: ideo
exaltatur ut cadat. Cecte tam̃
adhuc loquitur dominus ihc
nõdum intelligitur. Nominet
hostium. nominat ouile. no¬
minat oues. Cõmmendat hec
om̃ia. sednondũ exponit. Lega¬
mus ergo. quia uenturꝰ estͥ ad
cauitba: in qoab nobis aliqͣ
que dixit dignetur exponere
Ex quoꝵ expositione. dabit no¬
bis fortasse etiam illa que non
exposuit intelligere. Pascit eñi
manifestis. exercet obscuris. Qrn
non intrat ꝑhostiũ in ouile o¬
uium. sed ascendit aliunde.
ue misero. quia casurus est.Sit
ergo humilis. ꝑ hostium intist
plano pede ueniat. et non of¬
fendet. Ille inquit fur est et la¬
tro. Oues suas uult dicere oues
alienas. ad hoc suas. id est fuito
ablatas. non ut saluet. sedut

Expanded text:
multi quaerendo gloriam suam, oves Christi sparserunt potius quam congregaverunt. Humilis est enim janhanc januam, oportet humiliet se, ut sano capite possit intrare. Qui autem se non humiliat, sed extollit, per maceriam vult ascendere: qui autem per maceriam ascendit, ideo exaltatur ut cadat. 6. Tecte tamen adhuc loquitur Dominus Jesus, nondum intelligitur: nominat ostium, nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
uidebo uos. qͣsi diceret. iterũ
uobis uidendus apparco. Qͦ
modo dixit habrahe. nũc cog¬
noui qd timeas dominum
pro eo ut diceret. nunc cogno¬
scere homines feci qd̃ time
tristicia nunc afficimur. si
iuxta hortamenta apli spe
gaudentes intribulatione
existimꝰ pacientes. sinr̃a erta¬
ta. si miserias ꝓximorum
debita lamentatione defle¬
mus: uidebit nos it̾um do¬
mintis id est uidendum se
do dignatus est. Uidebit ut
coronet: qui quondam uidit.
ut uocaret. Uidebit et gaude¬
bit cor nostrum. et gaudiũ
nostrui nemo tollet anobis.
quia hec est. uera et unica mer¬
ces eorum qui scd̃m d̃m con¬
stristantur. de ꝑpetua eius in¬
sione gaudere. Quam ꝓfecto
mercedem ꝓmisit ille sulli¬
miter cũ ait. Beati mundo
corde qm̃ ip̃i dm uidebunt
Quam desiderabat aident̃
ꝓpħa cũ licebat. Sitiuit ani¬
ma mea ad dm̃ uiuum. Qn¬
do ueniam et parebo ante
faciem dei: Quam se apls
cũ suis similib accepturum

Expanded text:
videbo vos, quasi diceret: Iterum videbo vos, quasi diceret: Iterum vobis videntibus appareo, quo modo dixit Abrahae: Nunc cognovi quod timeas Dominum , pro eo ut diceret: Nunc cognoscere homines feci quod timetristitia nunc afficimur, si juxta hortamenta Apostoli: spe gaudentes, in tribulatione existimus patientes , si nostra errata, si miserias proximorum debita lamentatione deflemus, videbit nos iterum Dominus, id est, videndum se ri dignatus est. Videbit ut coronet, qui quondam vidit ut vocaret. Videbit et gaudebit cor nostrum, et gaudium nostrum nemo tollet a nobis, quia haec est vera et unica merces eorum, qui secundum Deum contristantur de perpetua ejus visione gaudere. Quam profecto mercedem promisit ipse sublimiter cum ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quam desiderabat ardenter Psalmista cum dicebat: Sitivit anima mea ad te Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei . Quam se Apostolus cum suis similibus accepturum