comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frangi solere : ait etiã apostolis Non turbetur corurm neq ftrmide
xp̃s: Non turbetur cortuum Neque formid&. Siqua supplicia
ꝑsecutor inflixerit : lege eu angeliũ et dicat tibi ih s̃: Non turbe¬
tur cortuum neque formidet: Lege apłm dicentẽ : Indigne enĩ
cssiones huius tẽporis. ad suꝑuenturã gloriã: Si in moo
uigunti grauis fluctus insurgat. tempestas atra desȩuiat.
dicat tibi ihs̃: Ego sum noli turbari Veniens igitur incertam̃
aliquod magnum & graue : dic prius.: Paratus sum et non sum
turbatus ut custodiam mandutatua : Et quid desecularibus
dicã Esto parutus non solum aduersus ea quaeuides: sed
etium aduersus ea quaenonuides : Foris inquit pugnȩ in tus ti¬
mores : Inte ipso tibibellum ẽ : Bonum ẽ : ut in tranquillitate
sit animus tuus.: Et inquaͣdam serenitate: Sed gubernator illȩ
melior . ẽ. qui tempestate nauem gubernat: Rege gitur te p¬

Expanded text:
frangi solere, ait etiam apostolis: Non turbetur cor vestrum, neque formidet. frangi solere, ait etiam apostolis: Non turbetur cor vestrum, neque formidet. Christus: Non turbetur cor tuum, neque formidet. Si qua supplicia persecutor inflixerit, lege Evangelium, dicat tibi Jesus: Non turbetur 1070 cor tuum, neque formidet. Lege Apostolum dicentem: Indignae enim passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. si in mari nauiganti grauis fluctus insurgat, tempestas atra desaeuiat, dicat tibi Iesus: \'ego sum, noli turbari\\ ueniens igitur in certamen aliquod magnum et graue dic prius: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. Et quid de saecularibus dicam ? esto paratus non solum aduersus ea quae uides, sed etiam aduersus ea quae non uides. foris, inquit, pugnae, intus timores; in te ipso tibi bellum est. bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus et in quadam serenitate; sed gubernator ille melior est qui in tempestate nauem gubernat. rege igitur te ip
Abbreviated transcription (Latin):
oulone aocere sarcinã quandã tẽptamenteũ n  cerepim
temptanente duomaxima ses salomon grauone propria
delurmunt:& foq uuit ut posset excluderedurus qiupus
dertim atpauptotem⁊ edes mihi sedor dina mibi que. opuss
etqua abundent : nereplecus ficm mendanes idicum quis
meuidet aut pauꝑ rapiã et peierem nomendã etes
neitur tũ ista temptamenta contemnere quae sir mdneit
Sepauꝑtatis necessitate abst inentiaegratia nonteneret
Quiem multi qui ui debantur scĩ eẽ cetiderunt abalatudo¬
necordissui : qua m multi aliqua necessitate deieciti non
potuerunt contenti eẽ. in iuria quifuercnt uir tuutum
ecercitio roborati : Rarus iobinuenitur interris qui
e diuitias amisit & filios &uibi cibus corporis exaratus¬
quicum uermes toto aorpore fluerent. a xp̃i tumen caritate
non potuit separari. Paremus igitus affectũ nrm cito no
paratum uis repentina ꝑturbet. Deniq sciens dñs citonos

Expanded text:
 docere sarcinam quandam horum temptamentorum. haec enim temptamenta duo maxima sanctus Salomon oratione propria declarauit et rogauit ut posset excludere, dicens: diuitias autem et paupertatem ne des mihi, sed ordina mihi quae opus sunt et quae abundent, ne repletus mendax fiam e t dicam: quis me uidet? aut pauper rapiam et peierem nomen dei. potes igitur tu ista temptamenta contemnere quae formidauitertatis necessitate abstinentiae gratiam non teneret. Quam multi qui videbantur sancti esse, ceciderunt ab altitudine cordis sui? Quam multi aliqua necessitate dejecti, non potuerunt contenti esse injuria, qui fuerant virtutum exercitio roborati? Rarus Job invenitur in terris, qui et divitias amisit et filios, et vibicibus corporis exaratus, cum vermes toto corpore fluerent, a Christi tamen charitate non potuit separari. Paremus igitur affectum nostrum; ne imparatum vis repentina perturbet. Denique sciens Dominus cito
Abbreviated transcription (Latin):
abyssus. sed etiam ipsa sicut abrssus: quia nemo potuit incelo ł in
terra librum aperire nisi xp̃s: Ueniamus nunc adsextũ uersũ
Inuia inquit tes tioonioru delectatus sum: SiCUT INOIBUS

Expanded text:
abyssus, sed etiam ipsa sicut abyssus, quia nemo potuit in caelo uel in abyssus, sed etiam ipsa sicut abyssus, quia nemo potuit in caelo uel in terra librum aperire nisi Christus. ueniamus nunc ad sextum uersum. Inuia, inquit, testimoniorum tuorum delectatus sum sicut in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ sunt iudiciadĩ : quae iudicia oris eius: Si alia sunt: bene dr̃
cogitationibus tuis. quissimilis erit: Et ideo inscrutubilia suntꝰ
iudicia eius. quiu exparte cognoscimus et expaste ꝓphetumus:
utẽ nullus nisi xp̃s hoc dicit. qui post dicere ego et pat̃
sumus Distinguamus tamen. nec uereamur ne mpugnet seuelut
contruriis scriptura uenerabilis : Consideremus enĩ quia non dix̃
iudicia oris eius sicut abyssus multa: sed iudiciatua dix̃., Nec
apłs posuit inscrutubilia iudicia oris eius. sed inscrutubilia iudi
ius . Possumus enĩ iudiciadĩ aestimure quae occultu nob̾
pate fecerit : iudicia autẽ oris eius quae annuntiauerit & ꝑ os
prophetarum locutus ẽ : Osenimdĩ propheta intellegitur : cui dr̃:
Olaina: Et ille ait :: quidclamabo: Et inspirutum ẽ ut diceret :
Omnis curo faenũ: ⁊ quod utique locutus orisdĩ functi officii . ẽ
quia locutus .ẽ. iudicium dĩ : Ergo prophetica oracula iam non

Expanded text:
dem sunt iudicia dei quae iudicia oris eius. si alia sunt, bene dicitur: cogitationibus tuis quis similis erit?, et ideo inscrutabilia sunt iudicia eius, quia ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus. si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: ego et pater unum sumus? Distinguamus tamen nec uereamur, ne inpugnet se uelut contrariis scriptura uenerabilis. consideremus enim, quia non dixit: \'iudicia oris eius sicut abyssus multa., sed iudicia tua dixit, nec apostolus posuit: \'inscrutabilia iudicia oris eius\', sed inscrutabilia iudicia eius. possumus enim iudicia dei aestimare quae occulta nobis non patefecerit, iudicia autem oris eius quae adnuntiauerit et per os prophetarum locutus est. os enim dei propheta intellegitur, cui dicitur: clama, et ille ait: quid clamabo? et inspiratum est, ut diceret: omnis caro faenum. quod utique locutus oris dei functus officio est, quia locutus est iudicium dei. ergo prophetica oracula iam non
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ alibi putcuimus eẽ tractandum : nunc alio transeundum uid&:
Sctis ẽ tibi ut auem eẽ tenoueris a ssumptum innaturam uolandi:
dicente dño pͥph&cm: Libera teuos exlaqueo uenatorum : & a uerbo
conturbationis : Nonenim iniuste tenduntur reticc auibus: Quidenĩ
te interra deicis quiiam celum petebas : Non iniusterenouato tendun¬
tur r&ia : quiaiam xp̃i esse coepisti uenantium eẽ desisti : Ante de
lacqueo uenctor ante quasi p̃dcm suam dicebolussuo iure caprebat.
Nunc dominice crucis mercẽdem cur alienus incursat : Potes tam̃ &iã
hos laqueos euitcere: nediccs: Venuntes coeperuntme sicut passerẽ:
si la queum cordis eucdas. quemmisit dicbolus incorde iude &i taeũ
in facinus proditionis armauit: Auestat a nob̵ dñs bos laqueos quos
suꝑpeccatores pluit: Et ideo dicit proph&a : Dcebis illis dñe laqueũ
cordiseteum : quem parasti illis : Nob autem decdñe auxilium ut

Expanded text:
quoniam alibi putauimus esse tractandum, nunc alio transeundum uidetur. quoniam alibi putauimus esse tractandum, nunc alio transeundum uidetur. Satis est tibi ut auem esse te noueris adsumptum in naturam uolandi, dicente domino per prophetam: liberate uos ex laqueo uenatorum et a uerbo conturbationis; non enim iniuste tenduntur retia te in terram deicis, qui lam caelum petebas ? non iniuste renouato tenduntur retia, quia iam Christi esse coepisti, uenantium esse desisti. ante te laqueo uenator, ante quasi praedam suam diabolus suo iure capiebat: nunc dominicae crucis mercem cur alienus incursat ? potes tamen etiam hos laqueos euitare, ne dicas: \'uenantes ceperunt me sicut passerem\', si laqueum cordis euadas quem misit diabolus in cor Iudae et ita eum in facinus proditionis armauit. auertat a nobis dominus hos 10 laqueos quos super peccatores pluit. et ideo dicit propheta: dabis illis, domine, laqueum cordis eorum quem parasti illis. nobis autem da, domine, auxilium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Sidormiatis intercleros medii. pennae columbae deargentait
& posterior ceius inspecie auri. Et sid ormia sunt. exsurgunt tam̃
pennae tuae.: Sunt enim quiugilant dor mientes: utuigilabat illa
quaed ix̃. Ego dormio &cor meum uigilat: Et si nox ẽ iugilat
sps : dequo scriptum . ẽ.: De nocte uigilut ad tespsms : Tunc tibi
pandentur alae exeloquus sp̃italibus : p̃ciosa que auri pruden¬
tia uolctus assurgit : Vbiergo laqueos poteris pertimescere
cui remigium presto ẽ spiritale : Si sinceritas animi Sipuri¬
tus mentis ad fulgeat : columbesunt Ideo tibi dictum ẽ: Esto¬
te simplices sicut columbae. Simaiora de sunt remigia : uel mino¬
ra nespernas Esto uel passer ut laqueos sagaci indage p̃uideas
& pęne captus illecebris peccatorum. tamen aliquando reuo¬
canis possis dicere : Anima nr̃a sicut paesser erepta ẽ delaq. o
uenantium : laqueus contritus ẽ & nos liberati sumus : Dequo

Expanded text:
dicens: si dormiatis inter cleros medii, pennae columbae deargentatae, dicens: si dormiatis inter cleros medii, pennae columbae deargentatae, et posteriora eius in specie auri. etsi dormias, exsurgunt tamen pennae tuae. sunt enim qui uigilant dormientes, ut uigilabat illa quae dixit: ego dormio, et cor meum uigilat. etsi nox est, uigilat spiritus, de quo scriptum est: de nocte uigilat ad te spiritus meus. tunc tibi pandentur alae et ex eloquiis spiritalibus pretiosaque auri prudentia uolatus adsurget. ubi ergo laqueos poteris pertimescere, cui remigium praesto est spiritale? si sinceritas animi, si puritas mentis adfulgeat, columba es. ideo tibi dictum est: estote simplices sicut columbae. si maiora desunt remigia, uel minora ne spernas. esto uel passer, ut laqueos sagaci indage praeuideas et paene captus inlecebris peccatorum tamen aliquando reuocatus possis dicere: a n ima nostra sicut passer erepta est de laqueo uenantium; laqueus contritus est et nos liberati sumus. de quo
Abbreviated transcription (Latin):
gicui fugiens. dicit sc̃s: uidi laqueos inquitatis & contradietonis
inciuitate . I aque isunt enim ubi ẽ usura &dolus. Clongacuit ille
fugiens terrena dedecora : ideo ad celestia ꝑuenit p̃mia : Quidinꝗ
te reflectis in terra. Si ine nochraptus ad celum es. in helia leuitus es
curru in pculo raptus in peore drsum. conuersatus incelis. indeuud
excuditus ut pennas columbaȩ assumeres &uolares inxp̃o exaltutus
uolucris sictus in sp̃u. quando sicut columba descendit sps : Illas tibi
alas dedit: ut tudisceres euolare deterris. Neque uero cunc tandũ
putes : quomodo tibi uolandum sit . quibus alcrum remigus. Dixit
quidem dauid: Quis dabit mihi pennas sicut columbae. &uolabo &re¬
quiescam : & quasi dubitasse uisus ẽ. a quo pennas posset accipere¬
Lic& sc soleat diuina gratia declcrari quae in terris nom potest inueni¬
ri: Idem tamen in posterioribus quae sint istepennae. docuit euident᷑

Expanded text:
gaui fugiens, dicit sanctus, uidi laqueos iniquitatis et contradictionis gaui fugiens, dicit sanctus, uidi laqueos iniquitatis et contradictionis in ciuitate; laquei sunt enim ubi est usura et dolus. elongauit ille fugiens terrena dedecora, ideo ad caelestia peruenit praemia. Quid, inquam, te reflectis in terram, si in Enoch raptus ad caelum es, in Helia leuatus es curru, in Paulo raptus ad paradisum, conuersatus in caelis, in Dauid exauditus, ut pennas columbae adsumeres et uolares, in Christo exaltatus, uolucris factus in spiritu ? quando sicut columba descendit, illas tibi alas dedit, ut tu disceres euolare de terris. neque uero cunctandum putes quomodo tibi uolandum sit, quibus alarum remigiis. dixit quidem Dauid: quis dabit mihi pennas sicut columbae, et uolabo et requiescam ? et quasi dubitasse uisus est, a quo pennas posset acciperelicet sic soleat diuina gratia declarari quae in terris non potest inueniri. idem tamen in posterioribus quae sint istae pennae docuit euidenter
Abbreviated transcription (Latin):
uinculu eoeum: Dedit enim tibi diuina scriptura: ut non solum caue¬
as diciboli laqueum. sed&iam ꝑpaenitentiam eius uincla disrũpas
uid tibi homo cum deliciis ac uoluptatibus : Non cupit laqueus : nisi
ante esca te coeperit ⁊ Dum praedam p&is: luqueo ipse tenectis
Esca laquei: auaritia ẽ: escadiaboli luxuries ẽ. quib nosuult in escare:
non pascere : Etideo clamabat apłs: Neat tamin a ueritis negusta¬
ueritis quae sunt om̃a ad corruptelam ipso usu: Noli ergo attamina¬
re luxuriã & illate contaminare non poterit: Noli gustare aua¬
ritie corruptelum : &eris inmunis alcqueo: quid tibi postremo
cum terris : Quicum xp̃o resurrexistis quae sursum sunt querite ubi
xp̃s ẽ. quae sursum sunt sapite. nonquȩ suꝑ terrã: Mor tui sumus tris
uitam nram cumxp̃o abscondimus indõnr̃o: Noniam nos uiuimus
sed xp̃s uiuit in nobis : Quiditerum ad terrena remeamus E cce elor¬

Expanded text:
vincula ipsorum . Dedit enim tibi Scriptura divina ut non solum cavevincula ipsorum . Dedit enim tibi Scriptura divina ut non solum caveas diaboli laqueum: sed etiam per poenitentiam ejus vincula dirumpas. 37. Quid tibi, homo, cum deliciis ac voluptatibus? Non capit laqueus, nisi ante esca te coeperit. Dum praedam petis, laqueo ipse te nectis. Esca laquei avaritia est: esca diaboli luxuries est, quibus nos vult inescare, non pascere. Et ideo clamabat apostolus: Ne attaminaveritis, ne gustaveritis, quae sunt omnia ad corruptelam ipso usu . Noli ergo attaminare luxuriam, et illa te contaminare non poterit. Noli gustare avaritiae corruptelam, et eris immunis a laqueo. Quid tibi postremo cum terris, qui cum Christo resurrexisti? Quae sursum sunt quaerite, ubiChristus est, quae sursum sunt sapite, non quae super terram. mortui sumus terris, uitam nostram cum Christo abscondimus in deo nostro; non iam nos uiuimus, sed Christus uiuit in nobis. quid iterum ad terrena remeamus? ecce elon
Abbreviated transcription (Latin):
diuites fieri : Incidunt in temptationem & laqueũ diaboli A duestis
laqueun diaboli eẽ diuitias quemn tetendit &iams aluatori: Sedille
quinibul habuit quod poss& princeps istiusmundi ueniens suum dicere
suquerum eius uincla dissoluit : Acnemediocrem hunc laqueum
putes hic laqueus iudam apłm strangulauit: Quimiser cum ess&
illa queatus ut proderet dñm: ubi aduertit quantum sceleris eẽt
admissum laqueo se: Ipse suspendit: Sed & ipse luqueus diciboli
fuit ut nonageret penitentiam : sed laqueo se suffocuret Dsenĩ
&iam in ipsos pius ẽ. proditores ut ad penitentiã prouocentur atq
aflagitioso proposito reflectantur : & resipiscant adiaboli laqueis
A quo cuptitenent᷑ adipsius uoluntatẽ : Iam non aerumna .ẽ. in cidisse
sedcrimen : qui non solum sese retee capiendos. sed &iam aduo¬
luntatem dicboli tenentur astricti. cumpossint dicere. disrũ pamꝰ

Expanded text:
diuites fieri incidunt in temptationem et laqueum diaboli. aduertis diuites fieri incidunt in temptationem et laqueum diaboli. aduertis laqueum diaboli esse diuitias, quem tetendit etiam saluatori? sed ille, qui nihil habuit quod posset princeps istius mundi ueniens suum dicere, laqueorum eius uincla dissoluit. ac ne mediocrem hunc laqueum putes, hic laqueus ludam apostolum strangulauit. qui miser cum esset inlaqueatus ut proderet dominum, ubi aduertit quantum sceleris esset admissum, laqueo se ipse suspendit. sed et ipse laqueus diaboli fuit, ut non ageret paenitentiam, sed laqueo se suffocaret. deus enim etiam in ipsos pius est proditores, ut ad paenitentiam prouocentur atque a flagitioso proposito reflectantur et resipiscant a diaboli laqueis, a quo capti tenentur ad ipsius uoluntatem. iam non aerumna est incidisse, sed crimen, quia non solum se dedere capiendos, sed etiam ad uoluntatem diaboli tenentu
Abbreviated transcription (Latin):
EIA MANDATISTUIS NONERRAUI¬
gna uox relinquentis hoc seculum : eoquod retia ꝑsequentium & in¬
sidictorum laqueos euc serit: Vox digna martyribus : quibus mul¬
ta supplicia proponebantur multu &iã offerabantur premia
utamartrri i studio uel terrore poenarum & sceue mortis horrore
uel premiorum reuocarentur illecebras : Grauis licqueus proscriptio¬
nis. qui sepe frangit scõs inopiae deformitate quos mortis formido non¬
fregerit luqueus : Alios incendit luqueus carceris : diuturnique
supplicu. Grandis laqueus : cumdiuitiae promittuntur cum honor es
cum amicitiae trrannorum : Quiergo haec euaserit. &admartrriũ
potuerit ꝑuenire : recte dicit: Posuerunt pecca¬
tores laqueum mihi : sed a tuorum mandatorum
non declinaui semitis: Cui despicienti praesentia futa
quaerenti regnum celeste diuina satiatus promissione reseratũ ẽ.
Qui sunt isti peccatores qui posuerunt laqueos : A peruit tibi apłs
auctorem om̃ium peccatorum & demons trauit dicens. Quiuo lunt

Expanded text:
e mandatis tuis non erraui i. digna uox relinquentis hoc saeculum, eo quod retia persequentium et insidiaterum laqueos euaserit. uox digna martyribus, quibus multa suput a martyrii studio vel terrore poenarum, et saevae mortis horrore, vel praemiorum revocarentur illecebra. Gravis laqueus proscriptionis, qui saepe frangit sfregerit, laqueus alius incendii, laqueus carceris diuturnique supplicii. grandis laqueus, cum diuitiae promittuntur, cum honores, cum amicitiae tyrannorum. qui ergo haec euaserit et ad martyrium potuerit peruenire, recte dicit: \'posuerunt peccatores laqueum mihi, sed a tuorum mandatorum non declinaui semitis\', cui despicienti praesentia, futura quaerenti regnum caeleste diuinitatis tuae promissione reseratum est. Qui sunt isti peccatores qui posuerunt laqueos? aperuit tibi apostolus auctorem omnium peccatorum et demonstrauit dicens: qui uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
biteatus. quilddctoles sunt alienerum ⁊udicior e dbos bunus
elerti docentes autem cum propria usurpatione boe sibi mumn
asinpseruetirs caeedant necesse ẽ .ei. Docteres qudqus: quer

Expanded text:
rbitratus, quia doctores sunt aliorum iudicio ad hoc munus rbitratus, quia doctores sunt aliorum iudicio ad hoc munus electi, docentes autem qui propria usurpatione hoc sibi munus adsumpserint. sed cedant necesse est ei doctores quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
Sumuhel unctionis proph&ice pater. acregie. sacramenta mons¬
trauerit i Vider&ur inquã in congrua praesumptio : uisi p̃misisso¬
& superiora. quibus nonim merito suꝑdocentes intellexisse com¬
ꝓbar& : Debuit hanc assumere confidentiam : quidocebatur
adño : Et mandatum quod docebatur dñi erat : & ipsedñs qui
docebat. Merito suꝑom̃s intellexit: quem docebat ipsa sapi¬
entia. Vnde & alibi ait: Beatus quemtu erudieris dñe : & dele¬
grtuu docueris eum.: Ostendit igitur quod diuinum ẽ. homine
docere non posse : & ideo quid ocere p̃sumunt nesciunt . Sed ag¬
noscit discipulus quidoc&ur : in quo p̃ter donum scie i locisuod
uls docertes sint. quiquod non intellegunt docere se dicusri
mtilurmi sunt discipuli quistudio suo assecuntur uindustria
quod nondidicerint amagistris. Demque ante nos quedier
inde mes dhe inter docentes at que doctor esidio ⁊dbde munus¬

Expanded text:
, Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta mons, Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit . Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non immerito super docentes intellexisse se comprobaret. Debuit hanc assumere confidentiam, qui docebatur, a Domino: et mandatum quod docebatur, Domini erat, et ipse Dominus qui docebat . Merito super omnes intellexit, quem docebat ipsa Sapientia. Unde et alibi ait: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum . 12. Ostendit igitur quod divinum est homines docere non posse: et ideo qui docere praesumunt, nesciunt; sed agnoscit discipulus qui docetur. In quo praeter donum scientiae quod dmulti docentes sunt qui quod non intelligunt, docere se dicunt: et plurimi sunt disquod non didicerint a magistris. denique ante nos quidam interesse dixit inter docentes atque doctores, fortasse hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
ostriã profitentur scribȩ iudeorum : quia legem & ꝓpħas
ipsi prior es babere meruerunt : Sed illi ꝓfitentur docere :
sednondoced. Ei autem populo cui exgentibus comp&it dice¬
re. suꝑom̃s docentesme intellexi quia illi non intellexerua
respondit iudeus: Vnde habuisti intellegere : Scriptũ ẽ . Int
Ego putertuus mein terroga Sed et si interrogauero : non
respondebitis mihi. dixit ihs Et ex illo respondere & ex illo
supra illos intellego qui non intellegebant : quia testimonia
didici quae ille non nouit: didici. qui sequitur me. tollat crucẽ
suam. didici. Diligite in imicosurõs Et ideo optat anathema
ẽẽ paulus ꝓfrĩbus genere : inimicis fide : Videretur in conueni¬
ens eõ uerecundie prorhal huiui imodi usur patio eoquod p̃iũp¬
serit dices e Qdno & populo eius instituta tradabeouerit qocusiera¬
ficiac un omium decursoritu. sccerdotulem docuerit disciplinã
Hacsus niue significuuerit que mad modum circum cisio possit iterari

Expanded text:
octrinam profitentur scribae Iudaeorum, quia legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. sed illi profitentur docere, sed non docent. ei autem populo qui ex gentibus conpetit dicere: super omnes docentes me intellexi, quia illi non intellexerunt. respondet Iudaeus: \'unde habuisti intellegere, scriptum est: interego sum pater tuus, me interroga\'. sed etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumperit a Domino, et populo ejus instituta tradiderit , Aaron, sacrificiorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam , Jesus Nave significaverit quemadmodum circumcisio possit iterari
Abbreviated transcription (Latin):
publicanus.: et tam̃ condemnatus exiuit : quantũ crimen suꝑbiaȩ
ut ei eiã adulteria praeferantur : Denique dns qui aliis donat
superbis retit: Et tam quam congreditur his qui se exaltant :
sibio hoccertamen uindicat : Et qui aliis compatitur arrogantes
increpat quia nihil grauius : quam ut fr̃s nr̃os pauperes suꝑbo oculo
despiciamus : Confor mes nobis intolerabili repellamus fastidio:
nra indignos gratia iudicantes quia sunt in opes Cũ paupertas facilius
sit dõ quã thesaurus acceptior
male dicti in quitqͥ declinan amandatis ⁊uisa¬

Expanded text:
publicanus et tamen condemnatus exiuit; quantum crimen superbiae, publicanus et tamen condemnatus exiuit; quantum crimen superbiae, ut ei etiam adulteria praeferantur! Denique dominus, qui aliis donat, superbis resistit et tamquam congreditur his, qui se exaltant, sibique hoc certamen uindicat et, qui aliis conpatitur, adrogantes increpat, quia nihil grauius, quam ut fratres nostros pauperes superbo oculo despiciamus, conformes nobis intolerabili repellamus fastidio, nostra indignos gratia iudicantes, quia sunt inopes, cum paupertas facilius sit deo quam thesaurus acceptior. Maledicti, inquit, qui declinant a mandatis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
curetus : A gebat enĩ gratiasdõ : quod eẽt raptor adult̃ in uistus:
Quam noxie ei luctatus .ẽ serpens et grauib: eum spiris ligauit.
Suꝑiorẽ fecit ut de altiore deiceret. Inferiorẽ se p̃buit ut sublimi¬
orẽ. casu grauiore prosterneret: Malcruina ẽ. arrogantiae :
quae superiorem subruit ⁊ Mala haeclucta serpentis : quase in plu¬
rimos torquet anfractus : Influre uolebat et paulũ: Quẽ paulum
Illũ utique apostolũ non ab hominibus neque ꝑ hominẽ. seđ ihm̃ xp̃m
Et pene deceperat : ita ut stimulum carnissuae quise humiliabat.
rogaret auferri: Sed bonus dñs qui pcculũ infirmitatibus uellet
facere fortiorẽ: adhibuit ei angelũ satanae. ut suis diabolus
artibus uinceretur: Nonmentiebatur phariseus: immo etiã
uera dicebat Sed om̃is quise exaltat : eticm siuera dicat offen¬
dit÷ Denique probabilior fariseus ingressus ẽ tẽplum quum

Expanded text:
caretur. agebat enim gratias deo, quod non esset raptor adulter iniustus. caretur. agebat enim gratias deo, quod non esset raptor adulter iniustus. quam noxie ei luctatus est serpens et grauibus eum spiris ligauit! superiorem fecit, ut de altiore deiceret, inferiorem se praebuit, ut sublimiorem casu grauiore prosterneret. mala ruina est adrogantiae, quae superiorem subruit, mala haec lucta serpentis, qua se in plurimos torquet anfractus. Inflare uolebat et Paulum. quem Paulum? illum utique apostolum non ab hominibus neque per hominem, sed per Iesum Christum. et paene deceperat, ita ut stimulum carnis suae. qui se humiliabat, rogaret auferri. sed bonus dominus. qui Paulum infirmitatibus uellet. facere fortiorem, adhibuit ei angelum satanae, ut suis diabolus artibus uinceretur. non mentiebatur Pharisaeus, immo etiam uera dicebat; sed omnis qui se exaltat, etiamsi uera dicat, offendit. denique probabilior Pharisaeus ingressus est templum quam
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat : Inse enĩ uoluit principẽ mundi fallere indiscipulis triũphare
Itaq atanto uolens crimine iuineare humanum genus: introdux̃
phccriseũ et publicanũ in templo orantes: et docuit etiã sibona ceta
habeat. quod magis suꝑbus offendat quam humilis. qui nulla uir¬
tutũ dote subnixus sit.: Studet enĩ supplantare dicbolus. bonis
operibus intentos: quantũ laborauit pharis eus ille nera peret alie
Ne inuistus eẽt. nea dulteraret : quantũ luborauit nepeccareo fic̃
peccauit publicunus : quantũ laborauit ut bis insabbato ieiunaret
Quantũ labor auit ut decimã daret om̃iũ quaȩ adquireret : qui s nr̃m
haec facit : quantihabent possessionef et soli incubant fructibus
tsoli sibi messẽ recondunt. Aduertit hoc diabolus et ꝑfudit eum
ulcere graui: ut non teneret cuput. mente curnis inflatus: Et
in eo in quo laudabilis fore crederetur: ibi rep̃hensibilior iudi¬

Expanded text:
fecerat; in se enim uoluit principem mundi fallere, in discipulis triumphare. fecerat; in se enim uoluit principem mundi fallere, in discipulis triumphare. Itaque a tanto uolens crimine uindicare humanum genus introduxit Pharisaeum et publicanum in templo orantes et docuit, etiamsi bona cetera habeat, quod magis superbus offendat quam humilis, qui nulla uirtutum dote subnixus sit: studet enim subplantare diabolus bonis operibus intentos. quantum laborauit Pharisaeus ille, ne raperet aliena, ne iniustus esset, ne adulteraret! quantum laborauit, ne peccaret; sicut peccauit publicanus! quantum laborauit, ut bis in sabbato ieiunaret! quantum laborauit, ut decimam daret omnium quae adquireret! quis nostrum haec facit? quanti habent possessiones et soli incubant fructibus et solis sibi messes recondunt! aduertit hoc diabolus et perfudit eum ulcere graui, ut non teneret caput mente carnis inflatus et in eo, in quo laudabilis fore crederetur, ibi reprehensibilior iudi
Abbreviated transcription (Latin):
dicti qui declixan a mandatis ⁊uis
um dñs ihs̃ ꝑ oboedientiam genus humanum redemerit. iustitiam
reformarit serpens autẽ ꝑ in oboedi entiã peccatũ introduxerit.
quid uitii hcibeat suꝑbia hinc aestimare possumus cuius auctor dia¬
bolus ẽ quẽ inducit prophȩta dicentẽ : Ponam thronũ meum suꝑ¬
nubes : et ero similis altissimo : Itaq cũ sit ne quissimus ut honorem
non dederit dnõ dõnr̃o: peior es tam̃ discipulos erudiuit : Ille enĩ
se sic ex altauit. ut uellet aequari etsimilis eẽ. altissimo: discipulus
autem eius significatur ab apło: indignaturus a equalẽ similẽ qͦue se
aestimaridõ: Scriptũ ẽ enĩ. Cũ reuelutus fuerit homo iniquitatis
et filius interitus: qui aduersatur. et extollitur supͣ omne quod dicit᷑ ds
Magister igitur similẽ presumit : hic superiorẽ : Ideoq: et dñs addisci¬
pulos suos dix̃ maiora his faci&is.: Vt quibus serpens plus ademe
ipse amiserat : maiora xp̃s facere donaret . quã ipse in t̃

Expanded text:
dicti qui declinanta mandatis tuis. cum dominus Iesus per oboedientiam genus humanum redemerit, iustitiam reformarit, serpens autem per inoboedientiam peccatum introduxerit, quid uitii habeat superbia hinc aestimare possumus, cuius auctor diabolus est, quem inducit propheta dicentem: ponam thronum meum supernubes et ero similis altissimo. itaque cum sit nequissimus, ut honorem non dederit domino deo nostro, peiores tamen discipulos erudiuit. ille enim se sic exaltauit, ut uellet aequari et similis esse altissimo, discipulus autem eius significatur ab apostolo indignaturus aequalem similemque se aestimari deo. scriptum est enim: cum reuelatus fuerit homo iniquitatis et filius interitus, qui aduersatur et extollitur supra omne quod dicitur deus. magister igitur similem praesumit, hic superiorem. ideoque et dominus ad discipulos suos dixit: maiora his facietis, ut, quibus serpens plus ademerat quam ipse amiserat, maiora Christus facere donaret quam ipse in terris
Abbreviated transcription (Latin):
fidei generatio: &ideo infantior & infirmior. qui lubrico adu¬
lescentiae stare non potuit.: Populus autẽ xp̃ianus fidei scđa
generatio : Ideo robustior & uenerabilis maturior senectute.
llageneratio legis haec gratiaȩ : Vnde &clibi ait: Ingeneratio¬
nem & generationem. antiabit ueritatẽ tuã.: Sequitur uersus. iii¬

Expanded text:
fidei generatio, et ideo infantior et infirmior, qui lubrico adofidei generatio, et ideo infantior et infirmior, qui lubrico adolescentiae stare non 1120 potuit; populus autem Christianus fidei secunda generatio; ideo robustior, et venerabili maturior senectute. Illa generatio Legis, haec gratiae. Unde et alibi ait: In generationem et generationem annuntiabunt veritatem tuam . 20. Sequitur versus
Abbreviated transcription (Latin):
ulti sunt quidicantur dii:
sed non sunt: Ergo ingentibus mendatium . ẽ : in eccł a ueritas.:
cnctamen ueritatem habuit primo sinagoga: quae habe
quiudĩ: Est enim ueritus &inue terites tamento : quae fuit ante
inpopulo iudeorum : Notus enim inid eads̃: Dsautẽ ueritas ẽ.
Ergo in iudea: ueritas. : Fuit igitur ueritus in patribus. morse &
hiesunaue. in scmuhel & indauid. helia heliseo & in illis septẽ
milibus uirorum . qui non curuauerunt genua bccal: Sedqͥa
posterior suboles iud aeorum. Apatrum mobus deuiauit: recessit
ab illis ueritus. & adecdam uenit : Recessi tenim ab illis: qnđo
dixer̃ dedño ihũ tolle tolle crucifige eũ : Tradider enĩ ueritatẽ
et eleger̃ iniquitatẽ. : Om̃sergo aliȩ generationes ueritatis ex
sortes : Omnium her&icorum generationes non tenent ueritatẽ
ola eccła. ueritatẽ pio affectu possid& : quia generatio iudeorũ
quae ante eã possidebat amisit.: Populus ergo iudxorũ. prior

Expanded text:
ulti sunt qui dicuntur dii, sed non sunt. ergo in gentibus mendacium est, in ecclesia ueritas. hanc tamen ueritatem habuit primo synagoga, quae habebat eloquia dei; est enim ueritas et in ueteri testamento, quae fuit ante in populo Iudaeorum; notus enim in Iudaea deus. deus autem ueritas est, ergo in Iudaea ueritas. fuit igitur ueritas in patribus, Moyse et Iesu Naue, in Samuhel, in Dauid, Helia, Heliseo et in illis septem milibus uirorum, qui non curuauerunt genua Baal. sed quia posterior suboles Iudaeorum a patrum moribus deuiauit, recessit ab illis ueritas et ad ecclesiam uenit. recessit enim ab illis, quando dixerunt de domino Iesu: tolle tolle, crucifige eum; tradiderunt enim ueritatem et elegerunt iniquitatem. omnes ergo aliae generationes usortes, omnium haereticorum generationes non tenent veritatem: sola Ecclesia veritatem pio affectu possidet; quia generatio Judaeorum, quae ante eam possidebat, amisit. Populus ergo Judaeorum prior
Abbreviated transcription (Latin):
ut a nob auferatur obprobrium  Quis autẽ .ẽ. qui non .ẽ. obprobrio
dignus : qui ex quisiuit dnĩ testimonia : Multiquidem sunt qui
uolunt inferre obprobriũ seruis tuis sed ipsi sunt ꝓbrosimagis:
quia pronomine tuo pati opprobrium gloriosũ .ẽ.i Et ideo ait.
Erexio sederun principes eraduer suome derrec

Expanded text:
ut a nobis auferatur obprobrium. quis autem est qui non est obprobrio ut a nobis auferatur obprobrium. quis autem est qui non est obprobrio dignus ? qui exquisiuit domini testimonia. multi quidem sunt qui uoluntinferre obprobrium seruis tuis, sed ipsi sunt probrosi magis, quia pro nomine tuo pati obprobrium gloriosum est. Et ideo ait: etenim sederunt principes et aduersum me detrec
Abbreviated transcription (Latin):
i contemptus opprobrii loco ducitur Ex quisiui¬
quomodo scriptũ .ẽ. contẽptibilia huius mundi elegit ds̃. sed consi¬
derce quia mundi contẽptibilia dix̃: nondi: quod enĩ in hoc mundo
contẽptibile : hoc preciosũ ẽ apuddm̃ : Deniq humilitas in hoc mun¬
do contẽnitur sed dĩ iudicio comprobatus Et si publicanus sehu¬
milia uerit exaltabitur Audi quẽ promhilo habeat ds̃: quicũq
sc̃s ẽ quisine macula uiuit. ueritatẽ custodit. Non appetiuit
proximum suũ : adibilũ deductus .ẽ. in conspectueius malignus:
Omnia quae malitiaȩ sunt : pronihilo aestimantur⁊ Denique genti¬
litas non .ẽ : deuotio autẽ manet in aeternũ.: Caue ergo ne xp̃o
obprobriũ sis: Nolo mihi quicũq maledicaet. et qua
peccatorem despiciat: quamgraue. Si xp̃s dignũ obꝓbrio du¬
cat: Vȩ tibi inquit chorazam. et bethsaida.: Condemnantur
quia non eger̃ paenitentiã delictorũ suorũ. Nos ergo a gamus

Expanded text:
i contemptus opprobrii loco ducitur, quomodo scriptum est: Contemptibilia hujus mundi elegit Deus ? Sed considera quia mundi contemptibilia dixit, non Dei. Quod enim in hoc mundo contemptibile, hoc pretiosum est apud Deum. Denique humilitas in hoc mundo contemnitur, sed Dei judicio comprobatur. Et si publicanus se humiliaverit, exaltatur. Audi quemsanctus est, qui sine macula uiuit, ueritatem custodit, non adpetiuit proximum suum. ad nihilum deductus est in conspectu eius malignus; omnia quae malitiae sunt pro nihilo ab illo aestimantur. denique gentilitas non est, deuotio autem manet in aeternum. caue ergo, ne Christo obprobrio sis. nolo mihi quicumque maledicat et quasi peccatorem despiciat: quam graue, si Christus dignum obprobrio ducat! uae tibi, inquit. Chorazain et Bethsaida; condemnantur, quia non egerunt paenitentiam delictorum suorum. nos ergo agamus,
Abbreviated transcription (Latin):
maculuti corporis. uolut scĩtutem suorum conluuione uitio¬
rum: Et uide Neforte sint quicaeli & terre. peccatores sint.
am utique adam cum in para drso. e&̃ caelestis erat. Post lapsũ
autem terrenus ẽ. factus et depara drso expulsus ẽ et eiectus
Vnde ait apłs. Primus homo de terra terrenus secundus homo
decelo celestis. Abiciatur ergo a nobis imago terreni susci¬
piactur inago caelestis. Non fuco expressa nonceris. Non coloribus
aidumbrata sed moribus inqua se xp̃s agnoscat Uit
copiqe clauis anororetuo cannes oreas
aiudiciis auieo iuis tirh ui

Expanded text:
maculati corporis uiolat sanctitatem suorum conluuione uitiomaculati corporis uiolat sanctitatem suorum conluuione uitiorum. Et uide, ne forte sint qui caeli et terrae peccatores sint. nam utique Adam, cum in paradiso esset, caelestis erat, post lapsum autem terrenus est factus et de paradiso expulsus est et eiectus. unde apostolus ait: primus homo de terra terrenus, s eccundus homo de caelo caelestis. abiciatur ergo a nobis imago terreni, suscipiatur imago caelestis non fuco expressa, non ceris, non coloribus adumbrata sed moribus, in qua se Christus agnoscat. Confige clauis a timore tuo carnes meas as; a iudiciis enim im tuis timui
Abbreviated transcription (Latin):
infudit siue quia auis caeli esfactus: non debes interram redi¬
re decaelo : Incaelum ergo peccas: siceli incola. caelum relinqͣs
Diuersitus igitur .ẽ. eorum:. Alii peccator es celi : alii peccator es
terrae sunt : Inmatutinis inquit. interficiebam om̃s peccatores
terrae : Quomodo unus om̃s interficere poterat peccatores tre
Seds̃ consideres iustum. cuinox precessit dies autem ad propin¬
quauit. potes uidere quomodo exoriente tibi sole iustitiae de
luce uigilans in terficias fomenta omnia delictorum : Vtin
mihi aspiret haec gratia ut gladio spiritali qui ẽ. uerbum dĩ
ab eccł a dñi incentiua uni uersa possim. abolere uitiorum
et terrena auferre delicta. quibus in foueam quandã lubrici
p̃cipitamur erroris. ut deciuitate dĩ. expellutur iniquitatis
operator   Ciuitas dĩ ecclesia .ẽ. ec clesia corpus ẽ xp̃i.
Peccut incelum: qui cȩlestis ciuitatis iura contuminat. & in¬

Expanded text:
infudit, siue quia auis caeli factus non debes in terram rediinfudit, siue quia auis caeli factus non debes in terram redire de caelo. in caelum ergo peccas, si caeli incola caelum relinquas. diuersitas igitur est eorum; alii peccatores caeli, alii peccatores terrae sunt. I n matutinis, inquit, interficiebam omnes peccatores terrae. quomodo unus omnes interficere poterat peccatores terrae ? sed si consideres iustum, cui nox praecessit, dies adpropinquauit, potes uidere quomodo exoriente tibi sole iustitiae de luce uigilans interficias fomenta omnia delictorum. utinam mihi adspiret haec gratia, ut gladio spiritali, qui est uerbum dei, ab ecclesia domini incentiua uniuersa possim abolere uitiorum et terrena auferre delicta, quibus in foueam quandam lubrici praecipitamur erroris, ut de ciuitate dei expellatur iniquitatis operator! ciuitas dei ecclesia est, ecclesia corpus est Christi. peccat in caelum, qui caelestis ciuitatis iura contaminat et in
Abbreviated transcription (Latin):
credestia cui dietum ẽ ut adhererit dño dõsuo : Adhere igit
indiuiduo semper affectu uete ab eouis ulla possit euelo¬
re. Siquid rarum siquid in termissũ aduersarius uiderit
statim se immittit inpectus & cortuum. ut te laqueo teneat
suae fraudis & hostilis uinculo potestatis innexus addeuotio¬
ne rerahuris Sed nonsolus ille preuuricutor ẽ quipostponit
eccłam &cdcultus trans greditur idolorum sed etiuem quicũq
legis mandata non seruat: Omnis ergo peccator : praeuarica
rationem : Nomen cõmune : sed diuersa merita delictrum
Et pretia ergo diuersa culparum : Quidsibi uult quod ait Pecca¬
tores terrẽ : Sunt ergo & celi peccatores sicut ille qui ait pat
peccuui incelum &coramte : Sunt quidicunt : quic is quicȩ¬
lestia non seruat oracula. preuuricutor ẽ caeli: Sed siuchoc
siue qui cuminuit gratiam quam accepit ec elo quam sp̃s scs

Expanded text:
caelestia, cui dictum est ut adhaereret domino deo suo. adhaereto igitur caelestia, cui dictum est ut adhaereret domino deo suo. adhaereto igitur indiuiduo semper affectu, ne te ab eo uis ulla possit euellere. si quid rarum, si quid inteimissum aduersarius uiderit, statim se inmittit in pectus et cor tuum, ut te laqueo teneat suae fraudis et hostilis uinculo potestatis innexus a deuotione retraharis. sed non solus ille praeuaricator est, qui posthabet ecclesiam et ad cultus transgreditur idolorum, sed etiam quicumque legis mandata non seruat. omnis ergo peccator praeuaricatorrationem. nomen commune, sed diuersa merita delictorum; et pretia ergo diuersa culparum. Quid sibi uult quod ait: peccatores terrae? sunt ergo et caeli peccatores, sicut ille qui ait: pater, peccaui in caelum et coram t e. sunt qui dicunt, quia is, qui caelestia non seruat oracula, praeuaricator est caeli. sed siue hoc siue quia minuit gratiam quam accepit e caelo, quam spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
peuecter um suorum paenitentiã nonputauita Recte &drent. seđ
dnbilum dedioxisti preuaricatores: Non percaranes dioiẽ sed
preuum aetores ⁊ laq̃ nob̵ spes foret. quando omnes sub pe torito
sueus : Eticon illud pulcbr e. omnes a dmhilum deduxosti preue¬
surasaes ⁊ Smeille auessit. Nihil illi duitiesue prosunt ÷ sud
honorutus. nibil dignitas. siue potens fuhil potentuenibed adiud
esto prau ricu tarem . eẽ. discedentem aiustificatiomnibus di ali¬
ud praeuaricatorem eẽ. terrae : Illud grauius. hoc leui us: Ideoq
subiecta ne turbent: uide quae subiecit his. UIi.¬
ꝑreuaticarores aestioauioos peccatoꝵes
Denique grece adiscedendo Anuctata nominatus ⁊ uide
& ille uinum & mulieres facciunt inquit apostatare : Cuuen¬
da ergo incentiua eclenocima delictorum: Ne in scelus uergaN
praeuaricator autem latine & trans gressor uocatus. eo quod
adui lege transeat aderrorem & trans grediatur mandacta

Expanded text:
peccatorum suorum paenitentiam non putauit. Recte autem ait: peccatorum suorum paenitentiam non putauit. Recte autem ait: ad nihilum deduxisti praeuaricatores. non \'peccatores\' dixit, sed \'praeuaricatores\'; nam quae nobis spes foret, quando omnes sub peccato sumus ? etiam illud pulchre: omnes ad nihilum deduxisti praeuaricatores. siue ille diues sit, nihil illi diuitiae suae prosunt, siue honoratus, nihil dignitas, siue potens, nihil potentia. sed aliud est praeuaricatorem esse discedentem a iustificationibus dei, aliud praeuaricatorem esse terrae; illud grauius, hoc leuius. Ideoque subiecta ne te turbent, uide quae subiecit his: praeuaricatores aestimaui omnes peccatores denique Graece a discedendo apostata nominatur. unde et ille: uinum et mulieres faciunt, inquit, apostatare. canenda ergo incentiua et lenocinia delictorum, ne in scelus uergant. praeuaricator autem Latine et transgressor uocatur, eo quod a domini lege transeat ad errorem et transgrediatur mandata
Abbreviated transcription (Latin):
bicationipus tuis: quia iniqua cogitatio eorũ
mins superbus immundus ẽ. in conspectudm̃ quia non potest
persuperbiam suamundare pecccita quȩ ea arrogunti
quee despeetus hocb& diune mendisto. Bee autem eeles tit
conficeruar si discedunt adno donco. Dem que ille. discessit du
poreget ꝑ feot ur. omne quodacceperat a petist fideniturti ⁊ peste
peuheniumn dispauit. Et qui a cumdisces sissoe renium toposter
t uagissus adpatrem quem reliquerat cumpeccetunu psrium
ndbretiuutete mn &us : & deftemitate gestorumo discedet adao
se el oncupiebuto: Sed discedens adño scluteri ha bere uonporaet
qnsere stpneb eccẽ que longant se a teperibuneni quia usiuũ sles
quseri suisstuduis seaut iungit aut separatin denique quã pleros¬
quan eu locũ interualla secernant. uel finitame euiunser
coneetunt indicio ẽ: quia sunt plerique incor pone siti rupers¬
gomcintut acor pore & assunt dõ. utille quidicente dõoiqueu
e nuit hcco asticiedi postquat̃ commisso parrieidio getendam

Expanded text:
icationibus tuis, quia i niqua cogitatio eorum. omnis superbus inmundus est in conspectu domini, quia non potest per superbiam sua mundare peccata, qui adroganti quia despectui a confiteri, ipsi discedunt a Domino Deo nostro. Denique ille discessit, qui peregre profectus, omne quod acceperat a patre, fidei et gratiae patrimonium dissipavit. Et quia eum discessisse poenituit, postea est regressus ad patrem, quem reliquerat cum peccatum propriused pravitate morum, et deformitate gestorum. Discedit a Domlatere cupiebat. Sed discedens a Domino salutem habere non potum est: ecce qui elongant se abs te peribunt. unusquisque igitur suis studiis sese aut mngit aut separat. denique quam plerosque nec locorum interualla secernant uel finitima et uicina conectant, indicio est, quia sunt plerique in corpore siti, qui peregrinantur a corpore et adsunt deo, ut ille, qui dicente deo: quem exiuit et Cain a facie dei, postquam commisso parricidio gerendam
Abbreviated transcription (Latin):
ui secundũ mandata angustã et artã graditur uiam : ambulat
in latitudinẽ: Unde legimus in tribulatione dilatasti mibi.
Etalibi : In tribulatione in uocauidñm. e excudiuit in latitudine
Scipiens enim incor dissui ambulat innocentia: et de eius fonte suꝑ¬
fluunt aque suꝑ eius plateas : quimentẽ suã non intra corpor alia
rrena concludit. sed dirigit adcelestia. ut conuersatio
caelosit: Audi nullas tingustias sentientem. Pressurã inquit
patimur : sed non angustumur : Et quomodo co angustari pot̃at
cuius os semꝑ patebat. Nȩtredentes coartarentur: Ipse expo¬
nat. quid sit in gredi in latitudine : Dicit enim: quia si corpus
angustũ .ẽ. cor nr̃m diluta .ẽ.: Non angustamini in nob̵: coarta

Expanded text:
ui secundum mandata angustam et arctam graditur viam, ambulat in latitudine. Unde legimus: In tribulatione dilatasti mihi . et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. sapiens enim in cordis sui ambulat innocentia et de eius fonte superfluunt aquae super eius plateas, qui mentem suam non intra corporalia et terrena concludit, sed dirigit ad caelestia, ut conuersatio eius in caelo sit. audi nullas angustias sentientem: pressuram, inquit, patimur, sed non angustamur. et quomodo coangustari poterat, cuius os semper patebat, ne credentes coartarentur ? ipse exponat, quid sit ingredi in latitudangustatum est, cor nostrum dilatatum est. Non angustamini in nobis: coarcta
Abbreviated transcription (Latin):
p&itũ. Hoc solo eucsisse quod dirigens gressus suos. secundũ pi&atẽ
dñi. a pat̾no non recessit affectu intrase gemens. crimen incesti ase
relegans odia parricidae Filius ms̃ abessalon filiusis̃ inquit abessalor
quis dabit inquit mihi. mortem ꝓte : Memor naturae pi&as offense in¬
memor. Dequo ante quesiuit puer. Neuiuit. Et fortusse . quaerendũ sit.
quaratione. ante puerũ dix̃ postea filium nominauit cur ñ in utroq
aut puerũ dix̃. aut filiũ si ui uer& puer erat quia parridiop etebat
patrẽ Nonergo pi&atis nomen accipere debebat sed in firmitutis.
ldeoque uirustus qđ religioni fuit tacuit : qđ in firmitatis asꝑsit.
Ubi uero ẽ. mortuus apud pium patrẽ ꝑsone crimen defecit. Naturae
nomen remansit. Seqͥt᷑ .VI.
LIBERAME ACALUM NIA
HOM INUM. ETCUSTODIAM MANDATA TUA

Expanded text:
petitum hoc solo euasisse, quod dirigens gressus suos secundum pietatem petitum hoc solo euasisse, quod dirigens gressus suos secundum pietatem domini a paterno non recessit affectu, intra se gemens crimen incesti, a se relegans odia parricidae. filius meus Abessalon, filius meus, inquit, Abessalon, quis dabit mihi mortem pro te? memor naturae pietas, offensae inmemor, de quo ante quaesiuit : puerne uiuit ? Et fortasse quaerendum sit, qua ratione ante puerum dixit, postea filium nominauit, cur non in utroque aut puerum dixit aut filium. si uiueret, puer erat quia parricidio petebat patrem; non ergo pietatis tis nomen accipere debebat, sed infirmitatis, ideoque uir iustus, quod religionis fuit, tacuit, quod infirmitatis, aspersit. ubi uero est mortuus, apud pium patrem personae crimen defecit, naturae nomen remansit. Sequitur: libera me a calumnia hominum. e t custodiam mandata tua
Abbreviated transcription (Latin):
cuius fortioribus caelestis mysteriis sagin&: uerum &iamtum quã
liis quibus dam morulium sucuitate repleatur: Vnde &i
tum quam bene merita regina: xp̃i scenguine coronatur .: Sicut
scriptum .ẽ. : Et ornatus capitistui. sicut purpura. Sunguis xp̃i
purpura .ẽ. qui inficit scõrum animas: non solũ colore resplen¬
dens sed &ium potestate. quia reges facit: Et meliores reges
ubus regnum don& aternum : Meritoq ad tantum eccłȩ
succuis iucunditate gratie remissione uitiorum quã nullauexat
a maritudo peccati: Et ipsa iam caritas : quaediligendo dñm ipsius
& nomen acceperit . quicids̃ caritas ẽ Recte ergo duuid p&it gressus
suos dirigi scđmn uerbũ dĩ : ut ficnt &ipsi speciosi & ñ domin&ur ei iniqͥas
& in unici immolatione filii postuluta patriaementis pr&cite lucta¬
tũ sed coronatum. sequoque infurore scul incesto amnon ab es¬
salon parricidio iniquitatibus in ꝓbeferalibus temptationibus ad¬

Expanded text:
cibis fortioribus coelestis mysterii saginetur, verum etiam tamquam cibis fortioribus coelestis mysterii saginetur, verum etiam tamquam liliis quibusdam moralium suavitate repleatur. Unde et ipsa tamquam bene merita regina Christi sanguine coronatur, sicut scriptum est: Et ornatus capitis sui sicut purpura. Sanguis Christi purpura est, qui inficit sanctorum animas, non solum colore resplendens, sed etiam potequibus regnum donet aeternum. Meritoque ad tantum ecclesiuis iucunditate gratiae, remissione uitiorum, quam nulla uexat amaritudo peccati, et ipsa iam caritas, quae diligendo dominum ipsius et nomen acceperit. quia deus caritas est. Recte ergo Dauid petit gressus suos dirigi secundum uerbum dei, ut fiant et ipsi speciosi et non dominetur ei iniquitas. et in unici immolatione filii postulata patriae mentis pietate luctatum, sed coronatum, se quoque in furore Saul, incestu Amnon, Abessalon parricidio iniquitatis inprobae feralibus temptationibus ad