comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rimũ gͥidico qm̃bi num̃u qui cõma continent. maiorẽ intse
retinent ꝓporcionem: quam lxoxu. ad laxxiiii : minorẽ ĩquam
lxxiiii. ad lax iii.Iduero ita demonstrabitur. Ac primo quidẽ
illus reniniscendum ẽ. qđ sex toni diapason. cõmate transcendũt.
Sit gͥ. a.i quidẽ. eolocu exliuis. aut̃: diapason ad eũ contineat con¬
sonanciam: induplici scilicet constitutã daexiuii. eclaex uni ae¬
ex scđi uoluminis tonoꝵ disposicione sunt colligenda. Int̃ .B. gͥud¬
quidẽ ẽ. quam sit septua gesima tc̾ia pars .s. numi maior uͦ quam̃

Expanded text:
majorem inter se retinent proportionem quam 75 ad 74, minorem quam 74 ad 73. Id vero ita demonstrabitur: ac primo quidem illud reminiscendum est, quod sex toni diapason commate transcendunt. Sit igitur A quidem 262144, B autem diapason ad eum contineat consonantiam in duplici scilicet constituta 524288, C veex secundi voluminis tonorum dispositione sunt colligenda. Inter B D est quam sit septuagesima tertia pars B numeri, major
Abbreviated transcription (Latin):
Duplex sͦi ꝓportio exses qualto. sesqui tercioq c̃ponit᷑: diapason uͦ exdiates¬
seron ac diapente copulatur. ñ ẽ dubiũ qͥn sitotũ diapason ĩ duplicistatu¬
atur. diapente ⁊ diatesseron. ĩ sesqualt̾a sesqui t̾tiaq ꝓporciõe sint locã¬
de. Aiit enĩ nõ poter̃ diapason uinete ꝑfice q̃ c̃sonanera ĩ duplici ꝓportiõe

Expanded text:
duplex vero proportio ex sesquialtero sesquitertioque componitur; diapason vero ex diatessaron ac diapente copulatur, non est dubium quin, si totum diapason in duplici statuatur, diapente et diatessaron in sesquialtera sesquitertiaque proportione sint locandae. Aliter enim non poterunt dia
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo ñ efficit s dissimilitudo. Quȩ cũ distet ĩ singił uocib:
copulatur in mixtis. S: hinc pociꝰ nichomachus fieri cõsonanciã
putat. Nõ inquit unꝰ tantũ pulsꝰ ẽ. qui simplicẽ modũ uocis emitat.
s semel ꝑcussꝰ neruus sepiꝰ aorẽ pellens. multas efficit uoces.
S quia ea uelocitas ẽ ꝑcussionis ut sonꝰ sonũ qͦdã mͦ c̃p̃ henaat:
distancia ñ sentit᷑. ⁊ qͣsi una uox aurib uenit. Sigͥ ꝑcussiones gͣuiũ

Expanded text:
similitudo non efficit, sed dissimilitudo, que cum distet in singulis vocibus, copulatur in mixtis. Sed hinc etiam potius Nicomachus fieri consonantiam arbitrabatur. Non inquit unus tantum pulsus est, qui simplicem modum vocis emittit, sed semel percussSed quia ea velocitas est percussionis, ut sonus sonum quodammodo comprehendat, distantia non sentitur, et quasi una vox auribus venit. Si igitur percussiones g
Abbreviated transcription (Latin):
posito numõ non potest. Id u̾ posteriꝰ firmit̃ demonstrabitur. Quãenĩ
demonstracionẽ ponit architas: nimiũ fluga ẽ. Hec uͦ huiusmodi
Sit inqͥt suꝑ particularis ꝓporeio. a .b. Sumo in eadem ꝓporcione. mi
particulares: e. numu̾s. ẽ. nunũm. parte una sua. eiusq transcendit.
Sit aut hȩc. d. Dico qm̃id. non erit nunu̾s: s unitas. Si eni ẽ nũmu̾s
d.⁊ pars ẽ eius qui ẽ .e. metitur .d. numũs.d. numerũ. Quo circa
& .e. numũ metietur. Quofit ut .c. quoq metiat᷑. Uirũq gͥ.cͦ. ⁊ .e.

Expanded text:
posito numero non potest. Id vero posterius firmiter demonstrabitur. Quam enim demonstrationem ponit Architas, nimium fluxa est. Haec vero est hujusmodi: Sit, inquit, superparticularis proportio A B. Sumo in eadem proportione mint superparticulares, E numerus C numerum parte una sua ejusque transcendit. Sit autem haec D. Dico quoniam D non erit numerus, sed unitas. Si enim est numerus D et pars ejus est qui est E, metietur D numerus E numerum. Quocirca et E numerum met
Abbreviated transcription (Latin):
re paranete hiꝑboleon duob tonis distat ab ea q̃ ẽ. nete hiꝑboleon.
eadem erit in enarmonio genere paranete hiꝑboleon que ẽ. india¬
tonico uł inchromatico trite h ꝑboleon. S qm̃ trite hiꝑboleon diato¬
nici genaris ⁊ chromatici generis ad nete diezeumenon minꝰ semi

Expanded text:
re paranete hyperboleon duobus tonis distat ab ea quae est nete hyperboleon, re paranete hyperboleon duobus tonis distat ab ea quae est nete hyperboleon, eadem erit et in enarmonio genere paranete hyperboleon, quae est in diatonico vel chromatico trite hyperboleon. Sed quoniam trite hyperboleon diatonici generis et chromatici ad nete diezeugmenon minus semi
Abbreviated transcription (Latin):
semitoniũ minꝰ. Nam qm̃ nete diez eugmenon adneten hiꝑboleon¬
diatesseron continet consonanciã. Trite aũt hiꝑboleon diatonos.
anete hꝑboleon ditonũ distat. relinquit᷑ spacium ꝙ ẽ. int̾ neten
diez eumenon. & trite hꝑboleon semitonii minoris. Qm̃ gͥ tet᷑
& enarmonii tetracorda supplenda st̃ ħ mͦ. Im̃ enĩ paranete hi
inchromatico uͦ trib semitonis. in enarmoniouͦ duob tonis: si
distanciã paninetes hiꝑboleon & netes hiꝑboleon diatonici ge¬
neris sumpserimꝰ eiꝰq dimidium paranete hꝑboleon q̃ ẽ. diato¬
nici generis apponamꝰ : habebimus numũ trib semitoniis adhi¬
ꝑboleon nete distantẽ. & erit ħ inchromatico genere paranete
boleon diatonici generis. ⁊ er̃mͥ. ũ. dec atxxui. Hȩc erit paranete
inꝑboleon chromatica. Rursus qm̃ trite hiꝑboleon ł diatonica. uel
chromatica duos tonos distat anete hiꝑboleon ⁊ in enarmonio gene¬

Expanded text:
semitonium minus. Nam quoniam nete diezeugmenon ad neten hsemitonium minus. Nam quoniam nete diezeugmenon ad neten hdiatessaron continet consonantiam; trite autem hyperboleon diatonos a nete hyperboleon ditonum distat, relinquitur spatium, quod est inter neten diezeugmenon et triten hyperboleon, semitonii minoris. Quoniam igitet enarmonii tetracin chromatico vero tribus semitoniis, in enharmonio vero duobus tonis, si distantiam paranetes hyperboleon et netes hyperboleon diatonici generis sumpserimus, ejusque dimidium paranete hyperboleon, quae est diatonici generis, apponamus, habebimus numerum tribus semitoniis ab hyperboleon nete distantem, et erit haec in chromatico genere paranete rboleon d chromatica. Rursus quoniam trite hyperboleon vel diatonica vel chromatica duos tonos distat a nete hyperboleon, et in enarmonio gene
Abbreviated transcription (Latin):
dupla ab ea que ẽ. I.l. Erit gͥ .a. quidẽ ꝓslambanomenos .o. aũt mese.
Ul. nete hiꝑboleon. habebit igitur .a. quid ẽ unũ coxui .o. uͦ haꝵ
dimidiũ iđ uĩi deuiii. ut mese ad ꝓslam banomenon diapason con¬
sonancia c̃ueniat. Eauͦ quȩ ẽ .ll. dimidiũ mese ut sit ꝓslãbanome¬
non ab ea q̃ ẽ. nete hyꝑboleon quadrupla ⁊bis diapason adeam cõ¬
NM.Ĩi.dxc ii. quȩ sit paranete hiꝑboleon adneten
octaua subiuingo er̃q ũ. deccexui ficeq mͥ. ff. tnte hiꝑboleon diatonos.
indiatonico scilicet genere. ĩi decec xui. tonũ quidẽ distans abea quȩ ẽ.
inchromatico genere trite. hiꝑboleon chromatica inenarmonio uert
paranete hyꝑboleon enarmonios. Quod facilius agnoscetur cut
eueniat: cum triũ generũ triaprima tetcorda anete hiꝑboleon in¬
choancia descripserimus. Qm̃ uͦ si a sesquit̾tia ꝓporeiõe auas sesqui¬
lxxii. quoꝵ ẽ. dd. nete diezeumenon ẽtinens adtriten hiꝑboleon.

Expanded text:
dupla ab ea quae est LL. Erit igitur A quidem proslambanomenos, O autem mese, et LL nete hyperboleon; habebit igitur A quidem 9216, O vero horum dimidium, id est 4608, ut mese ad proslambanomenon diapason consonantia conveniat. Ea vero quae est LL dimidium est meses, ut sit proslambanomenos ab ea quae est nete hyHH. II. D. XC. II. quae sit paranete hyperboleon ad nete octava, subjungo, eruntque II. DCCCC. XVI. fietque mihi FF. trite hyperboleon diatonos, in diatonico scilicet genere II, DCCCC. XVI. tono quidem distans ab ea, quae esin chromatico genere trite hyperboleon chromatica; in enarmonio vero paranete hyperboleon enarmonios. Quod facilius agnoscitur cur veniat, cum trium generum tria prima tetrachorda a nete hyperboleon inchoantia descripserimus. Quoniam vero si a sesquitertia proportione duas sesqui3072. Quorum est DD nete diezeugmenon continens ad triten hyperboleon
Abbreviated transcription (Latin):
adid potiꝰ qđ tonũ ingemina equa dicẽmꝰ non posse disuingi. Dia¬
tosseron que ẽ consonancia uocũ quidẽ ẽ quatuor: int̾ualloꝵ
trium. Constat aũt exduobi tonis. ⁊ ñ integro semitonio. Sit enĩ

Expanded text:
qua diceremus non posse disjungi. Diatessaron, quae est consonantia, vocum quidem est quatuor, intervallorum trium. Constat autem ex duobus tonis, et non integro semitonio. Sit eni
Abbreviated transcription (Latin):
tciũq ei aptare nõ poterit. S. ut ab octonario sesqualt̾̃as medietates
tẽptet apponere. Hic eni qm̃ t̾eiꝰ ÷ tresquas querit sesqualt̾as ꝓpor¬
ciones efficiet. & incet̾is eodẽ mͦ. Est &iam alia augendi ꝓporcio¬
nes uia hocmͦ. Radices ꝓporcionum dicunt᷑ in eudẽ c̃paracionib

Expanded text:
tiumque ei aptare non poterit, sed ut ab octonario medietates tentet apponere. Hic enim quoniam tertius est, tres quas quaerit sesquialteras proportiones efficiet, et in caeteris eodem modo. Est etiam alia augendi proportiones via hoc modo: Radices proportionum dicuntur in eisdem comparationib
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cõp̃hende nequeat. id eirco hanc differenciã q̃ ult᷑ cõsonũ ꝓcedit
sensũ auriũ ñ posse distinguere. fore aũt ut dep̾bendat᷑: si freq̃ntissime
tał particula ꝑeosdẽ erescat errores. Nãqđ inminimo haud same cernit cõ
admodũ non possit induo eqͣ diudi demonstrandũ ÷. Iuã de mõstracio¬
nẽ si quis ad reliqͥs suꝑparticulares cõparacioẽs teferat: similit̃ demonstrabr̃

Expanded text:
sunt comprehendere nequeat, idcirco hanc differentiam, quae ultra consonum procedit, sensum aurium non posse distinguere, fore autem ut deprehendatur, si frequentissime talis particula per eosdem crescat errores. Nam quod in minimo haud sane cernitur, cadmodum non possit in duo aequa dividi demonstrandum est. Quam demonstrationem si quis ad reliquas superparticulares comparationes transferat, similiter demonstrab
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ. f .o. & .f.o. euis ꝙ̃ ẽ.6.ꝑ. Erunt igtur sex toni.
Rursus int̃ .f .o. ⁊ o .p.N. ducatur neruus medius ad .r.
Erit gͥ.a.k. dupla ab eo ꝙ ẽ.N.R. Pulse igitur simul.a.
R. N .R. Diapason equisonanciã consonabunt. Siuꝰ aliqͥs
.s.p. ꝑcuciat semꝑerit paulo acucior quã ẽ .Ii.R. Ac per
hoc transcendunt sex toni. diapason consonanciam.
Si enĩ.a.R. ⁊6̃. ł. diapason pulsati resonarent tonoꝵ
quã .o.e. diapason consonancia sex tonos excederet. Hunc uͦ
qui consonantib. a .R. & .N .R. eadem .N .R. ab ea quȩ ẽ .6. p.
grauior inuenitur. non potest dubitari quin sex toni diapa¬
son consonanciam exccedent. Atq ita sensu quoq potest
colligi. diapason consonanciã mtra sex tonos cađe. Sic gͥ
aristoxeni error: sine dubitacione conuincitur.
Diatesseron consonanciã tetracordo contineri.

Expanded text:
quae est F O, et F O ejus quae est G P. Erunt igitur sex toni. Rursus inter F O et G P H ducatur medius nervus ad R. Erit igitur A K dupla ab eo quod est H R. Pulsae igitur simul A K H R diapason aequisonantiam consonabunt. Si vero aliquis G P percutiat, semper erit paulo acutior quam est H R. Ac per hoc transcendunt sex toni diapason consonantiam. Si enim A K et G P diapason pulsati resonarent, tonorquam G P, diapason consonantia sex tonos excederet. Nunc vero quia consonantibus A K et H R eadem H K ab ea quae est G P gravior invenitur, non potest dubitari quin sex toni diapason consonantiam excedant. Atque ita sensu quoque potest colligi diapason consonantiam inter sex tonos cadere. Sic igitur Aristoxeni error sine dubitatione convincitur. Diatessaron consonantiam tetrachordo contineri.
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ quã minoris octauã decimã plusuͦ quam nonãdecimã obtinent
partẽ. Sienĩ octies decies tredecim ducas: efficies. ccxxxiiii. Qui

Expanded text:
quidem quam minoris octavam decimam, plus vero quam nonam decimam obtinent partem. Si enim octies decies tredecim ducas, efficies 234, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ac semitonio. ĩc̃positoq triemitonio. posita diuisio ẽ. Idrnro
aut̃ int̾positũ hoc triemitoniũ apellamus : qm̃ in uno
collocatum ẽ. int̾uallo. Potest enĩ apellari triemitonium
indiatono genere semitoniũ actonus: s nõ ẽ inc̃positum
Duob eñi id ꝑficitur int̾ualł. Et inermonio genere id ÷.
Costat enĩ exdiesi ⁊ aiesi. ⁊ ditono incõposito. Qđ scilicet
Aite si nẽmenon
kcte diezeumeñ
Paranete diez eum̃ chroñ

Expanded text:
ita divisio est. Idcirco autem incompositum hoc trihemitonium appellavimus, quoniam in uno collocatum est intervallo; potest autem appellari trihemitonium in diatono genere semitonium ac tonus; sed non est incompositum, duobus enim id perficitur intervallis, et in enharmonio genere idem est. Constat autem ex diesi, et diesi, et ditono incomposito, quod scilicetite synhemmenon, ite diezeugmenon, paranete diezeugmenon,
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ de diatesseron consonancia laciꝰ diximus breuiꝰ ⁊ pene puris
numũs dediapason ac diapente consonanciis disseramus. Diapente
enĩ cõstat extrib tonis acsemitonio udẽ exdiatesseron ⁊i tono. Dis¬
ponantur enĩ numi quos suꝑior doseripcio comp̃hendit. Cxcii. ccxor
Ut sipm monftratũ ẽ. Sigͥ. cẽloi. octauia. eisdẽ quoꝵ octaua. apponat᷑.
fient celaexo uiii. quib edecu. c̃parati: sesqualtũ spaciũ ꝓporcionis
efficunt. Quo tra tres quidẽ toni sunt. si pͥntꝰ ad scãm. scas adt̾eũ.

Expanded text:
m de diatessaron consonantia latius diximus, brevius et pene puris numeris de diapason ac diapente consonantiis disseramus. Diapente enim constat ex tribus tonis ac semitonio, id est ex diatessaron et tono. Disponantur enim numeri quos superior descriptio comprehendit, 192, 216, ut supra monstratum est. Si igitur 256 octava eisdem quorum octava est apponatur, fient 288. Quibus 192 comparati, sesquialterum spatium proportionis efficiunt. Quocirca tres quidem toni sunt, si primus ad secundu
Abbreviated transcription (Latin):
&iam maxime cauendũ existimat ne debene morata mu sica aliqͥd
ꝑmutet᷑. negat eni ẽẽ ullã tantã moru in republica labe. quã paula

Expanded text:
iam maxime cavendum existimat, ne de bene morata musica aliquid permutetur. Negat enim esse ullam tantam morum in republica labem, quam paula
Abbreviated transcription (Latin):
Is prehendit aut̃ pytagoricos ptolomeus. totamq
eam quam p̾dictis libris eaposuimus demonstra¬
cionem pluribus modis. In quo totũ illud &iam
quod diatessoron ac diapente sesqualt̾̃o ⁊ sesqui tercio
coniungunt. in reliquis uͦ suꝑ particularib cũ eiusdẽ
sint generis. nullas om̃ino applicent cõsonanoras.
diapasoni. & tiates seron. consonartcie

Expanded text:
prehendit autem Pythagoricos Ptolemaeus, totamque eam quam praedictis libris exposuimus demonstrationem pluribus modis, in quo totum illud etiam quod diatessaron ac diapente sesquialtero et sesquitertio conjungunt, in reliquis vero superparticularibus, cum ejusdem sint generis, nullas omnino applicent consonantias. diapason et diatessaron consonanti
Abbreviated transcription (Latin):
inuertis&. Tanta gͥ apud eos fuit musice diligencia: ut aã animos
quoq obtinere arbit̾rent᷑.Uuigittu quippe ẽ. quam sepe inacundias
cantilena rep̃sserit. quã multa uł incorpoꝵ. iđ in animorũ affectio¬
nib miranda ꝑfecerit: Cui enĩ ẽ illud ignotũ qđ pitagoras ebrium

Expanded text:
itur apud antiquos fuit musice diligentia, ut per eam animos quoque obtinere arbitrarentur. Vulgatum quippe est, quam sepe iracundias cantilena represserit, quam multa vel in corporum, vel in animorum affectionibus, miranda perfecerit. Cui enim est illud ignotum, quod Pythagoras ebrium
Abbreviated transcription (Latin):
afficient ato c̃ forment. Idu etiã intelligi ingentib potest: Nãq̃ asꝑro¬
res sunt getarũ : duriorib delectant᷑ modis : Que uͦ mansuete : medio

Expanded text:
fficiant atque conforment. Id vero etiam intelligi in gentibus potest. Nam quae asperiores sunt Getarum, durioribus delectantur modis. Quae vero mansuete, medio
Abbreviated transcription (Latin):
numĩ sesqui septunã decimã partẽ : ten̾et t̃minꝰ. x̾uiii. Ineadẽ gͥ ꝓporeiõe
siad xuiii. num̃ũ aliũ cõparemꝰ : crit xuiiii. ⁊ septima decima pars. Qđsi
ad xuii. t̾minũ in sesquioctaua ꝓporcioẽ positum num̾ũ cõparemꝰ.
fient xuiiii :ipars octaua. Maioru̾ẽ pars octaua. parte septima decima

Expanded text:
enet terminus 18. In eadem igitur proportione si ad 18 numerum alium comparemus, erit 19 et septimadecima pars. Quod si ad 17 terminum in sesquioctava proportione positum numerum comparemus, fient 19, et pars octava. Major vero est pars octava parte septima decima.
Abbreviated transcription (Latin):
ExeRIUS uolum̃ cuncta digessit: quȩ nc̃ diligencius
demonstranda eẽ ꝓposui. Itaq priusquã adea ueniam.
q̃ ꝓpͥis racionib ꝑdocenda sunt : pauca p̃mittã. qͥb elucubra¬
cior animus auditoris. ad ea quȩ dicenda sunt accipienda ꝑueniat.
rmꝰ om̃iũ pithagonas. sapienciȩ stũdiũ phulosophiã nõ cupaũ.
Quã scilicet eius rei noticiã ac disciplinã ponebat: quȩ ꝓpͥe
uereq eẽ diceretur. ¶ẽ aũt illa putabat: que nec intensiõe
crescorent. nec diminucione. decrescerent nec ulł acciden¬
habitudines. cetãq quȩ ꝑse speculata inmutabilia sunt.
uincta uͦ corporib ꝑmutant᷑: ⁊ multimodis uariacionibus
mutabił rei cognacione uertunt᷑.
cognacione uertunt᷑. De differenciis qͣntitatis

Expanded text:
sit, quae nunc diligentius explicanda esse proposui; itaque priusquam ad ea veniam quae propriis rationibus perdocenda sunt, pauca praemittam, quibus elucubratior animus auditoris ad ea quae dicenda sunt accipienda perveniatPrimus omnium Pythagoras sapientiae studium philosophiam nuncupavit, quam scilicet ejus rei notitiam ac disciplinam ponebat, quae proprie vereque esse diceretur. Esse autem illa putabat quae nec intentione crescerent, nec diminutione decrescerent, nec ullis accidenhabitudines, caeteraque quae per se speculata immutabilia sunt, juncta vero corporibus permutantur, et multimodis variationibus mutabilis rei cognatione vertuntur. CAPUT III. De differentiis quantitatis
Abbreviated transcription (Latin):
lenis & quietꝰ sopor irreꝑa. Itaq eaperrecti. aliis quib: dã modis
stuporem sorini ẽfusionẽq purgabant. Idnimirũ scientes qđ tota
nr̃e animȩ corporisq c̃pago iuisica aoaptaciõe corueta scci

Expanded text:
lenis et quietus sopor irreperet. Itaque experrecti aliis quibusdam modis stuporem somni confusionemque purgabant, id nimirum scientes quod nostrae tota animae corporisque compago musica coaptatlone coniuncta si
Abbreviated transcription (Latin):
modũ p̃cepit: atq furentis aninũ adolescentis ad statũ m̃tis paccatis¬
sime tẽpauit. Qđ scilicet martꝰ tullius cõmemorat in eo libro quẽ

Expanded text:
modum precepit atque in furentis animum adolescentis ad statum mentis pacacissime temperavit. Quod scilicet Marcus Tullius commemorat, in eo libro quem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑposite. olias quasdam cõsonancias effecer̃. Nam diapente acͥdia¬
tesseron uincte: diapason ut dictũ ẽ creant. Hinc uͦ id. diapason
sirursus diapente siphonia iungatur. stt õsonancia quȩ exutrisq
uocabuł nuncupat᷑. diapason scilicet ac cdiapente. Cui sid iatessaron¬

Expanded text:
sonantias effecere. Nam diapente et diatessaron junctae diapason consonantiam creant. Huic vero, id est diapason, si diapente jungatur, fit consonantia quae ex utrisque vocabulis nuncupatur, diapason scilicet et diapante. Cui si diatessaro
Abbreviated transcription (Latin):
consonanciȩ relaxentur : erit ad meses quidem hẏpaton
diatesseron retinens consonanciam hẏpate hẏpaton.
Ad neten aut̃ diez eumenon paramese. Consonabitq
& hẏpate hypaton adhipaten meson. ⁊ netenꝰ diese¬
ugmenon ad paramese. & neten diez eumenon adhy¬
paten meson. S eo modo ut graruor quȩ ẽ. ad sibi qui¬
dẽ proximam. diatesseron retineat consonanciam.
Adult̾iorem uͦ diatesseron ac diapason. ut hypate hẏpa¬
ton adhypaten diatesseron. ad neten diez eugmenon
diatesseron ac diapason. Item nete hyꝑboleon quȩ ẽ.
acucior. ad sibi ꝓximã neten dieyeugmẽnon diates¬
seron consonanciã. adhẏpate meson diatesseron ac

Expanded text:
consonantiae relaxentur, erit ad mesen, quod est hypaton, consonantiae relaxentur, erit ad mesen, quod est hypaton, diatessaron retinens consonantiam hypate hypaton, ad neten autem diezeugmenon paramese: consonabitque et hypate hypaton et hypate meson ad nete diezeugmenon. Ad paramesen autem nete diezeugmenon, et hypate meson, sed eo modo, ut gravior, quae est ad sibi quidem proximam. diatessaron retineat consonantiam: ad ulteriorem vero diatessaron ac diapason, ut hypate hypaton ad hypate meson diatessaron, ad neten diezeugmenon diatessaron ac diapason. Item nete hyperbolaeon, quae est acutior ad sibi proximam neten diezeugmenon, diatessaron consonantiam. Ad hy
Abbreviated transcription (Latin):
sonancia talem uocis efficit coniunctionẽ. ut unus atq
idem neruis eẽ uideatur. id quę pitagorici quoq consen¬
ciunt: quo cirxa siqua ei consonancia fuerit addita
integra inuiolataq seruatur. Ita enim diapason conso
consonancia quȩ contineatur inter hipaten meson. &
neten diezeugmenon.Utraq hec ita sibi consentit
atq coniungitur sono. ut una uox quasi uniꝰ nerui
non quasi duoꝵ mixta pellat auditum. Quancũq
igitur huic diapason consonancię consonanciã iunxeri¬
mus seruatur integra : quia ita iungitur tanquã uni
uoculȩ ac neruo. Si igitar hypatemeson & nete
diez eugmonon duȩ inacutum diatesseron fuerint
iunctȩ : si coniungitur netę quidẽ diezeugmenon eã
quȩ ẽ. nete hyꝑboleon. hipate aũt meson ea quȩ est
mesȩ. utraq ad utramq consonabit. & mese ad nete
diezeugmenon & eadem mese ad hipate meson. Item
nete hyꝑboleon adneten diezeugneno. & ad hypaten
meson. Item si ad grauiorem partem utriusq diatesseron

Expanded text:
sonantia talem vocis efficit conjunctionem, ut unus atque idem nervus esse videatur, idque Pythagorici quoque consentiunt. Quocirca si qua ei consonantia fuerit addita, integra inviolataque servatur. Ita enim Diapason consonconsonantia, quae contineatur inter hypate meson, et nete diezeugmenon. Utraque haec ita sibi consentit atque conjungitur sono, ut una vox quasi unius nervi, non quasi duorum mixta, pellat auditum. Quamcunque igitur huic Diapason consonantiae consonantiam junxerimus, servatur integra, quia ita jungitur tamquam uni voculae ac nervo. Si igitur Hypate meson et Nete diezeugmenon, duae in acutum diatessaron fuerint junctae, sic jungitur Nete quod est diezeugmenon, ea quae est Nete hyperbolaeon; Hypate autem meson, ea quae est mese: utraque ad utramque consonabunt, et mese ad neten diezeugmenon, et eadem mese ad hypate meson; item nete hyperbolaeon ad neten diezeugmenon, et ad hypate meson. Item si ad graviorem partem utrisque diatessaron
Abbreviated transcription (Latin):
intis penes quȩ sepe multa uerietas atq inc̃stancia nasceretur.
dũ ñc quidẽ sineruos uelis aspicere. ł aer humidior pulsꝰ obtun

Expanded text:
ntis, penes que sepe multa varietas atque in constantia nasceretur: dum nunc quidem si nervos velis aspicere, vel aer humidior pulsus obtun
Abbreviated transcription (Latin):
Erit gͥ hic seds̃ octuplus. aquo possumus duas sesqͥ octauas ꝓpontiones
educere. Namq octo. que ẽ. octaua pars lxxiiii. u̾nitatũ : eĩsdẽ ad diti.

Expanded text:
Erit igitur secundus octuplus a quo possumus duas sesquioctavas proportiones educere. Namque octo quae est octava pars 64 unitatum eisdem additi
Abbreviated transcription (Latin):
dupli reꝑti sunt ponde qui sibi scđ̾m diapason consonanciam
respondebant. E undẽ &iam qͥ duplus eẽt alii sesquit̾eũ alt̾iꝰ
comp̃hendit. ad quẽ scilicet diatesseron sonabat. Ad aliũ uͦ quedã s
qui eidẽ diapente consonancia uingebatur. eundẽ supioris
duplũ repperit ẽẽ sesqualtũ. Duo u̾ hi adquos suꝑior duplex

Expanded text:
dupli reperti sunt pondere, qui sibi secundum diapason consonantiam respondebant, eundem etiam qui duplus essent alio, sesquitertium alterius comprehendit, ad quem scilicet diatesseron sonabat. Ad alium vero quendam, qui eidem diapente consonantia iungebatur, eundem superioris duplum, reperit esse huius sesquialterum. Duo vero hi ad quos superior duplex
Abbreviated transcription (Latin):
neq ult᷑ quadruplã possit extendi. neq int᷑ partẽ t̾eiã coartari. Et
sccđn nichomachũ quidẽ hic consonanciaꝵ ẽ ordo. ut sit pͥma dia¬
pason. scd̃a diapason ⁊diapente. Terciabis diapason. quarta diapente.

Expanded text:
neque ultra quadruplam possit extendi, neque intra partem tertiam coarctari; et neque ultra quadruplam possit extendi, neque intra partem tertiam coarctari; et secundum Nicomachum quidem hic consonantiarum est ordo, ut sit prima diapason, secunda diapason et diapente, tertia bis diapason, quarta diapente,
Abbreviated transcription (Latin):
I.II.III.IIII. Igt̃ uni binariꝰ c̃parat᷑ ꝓporcionẽ duplicẽ facit R red¬
dit diapason consonanciã. eam que ẽ. maxima ⁊ simplicitate
notissima. Siuͦ unitati t̾narius comparet᷑. diapason ac diapente
concordiam. ꝑsonabit. Quat̾nariꝰ uͦ unitati conpanitꝰ : qua druplã
ten & . bis scilicet diapason efficiens simphoniã. Qđ si t̾narus
binario comparet᷑ : diapente. Siuͦ quat̾narꝰ t̾nario: diatesseron
cõsonanciã supplet. Isq ẽ hoꝵ ordo cunctis ꝓportionib ad se inuicẽ
cõparatis. Namq cmparacio restat. si quat̾nariũ binario cõparemus:
cadet induplicem ꝓporcionem. quã tenebat adunitatẽ bi narius
cõparat᷑. Itaq maxime distant soni inbis diapason. ẽ ase qͣ drupla
int̾ualli dimĩsione discedunt. Mlinimũ uͦ : cum acucior grauiorẽ:
t̃cia gͣuioris parte tͣnscendit. Ac stat deinceps c̃tinenciaꝵ mođ. qͥ

Expanded text:
1, 2, 3, 4. Igitur unibinarius comparatus proportionem duplicem facit, et red1, 2, 3, 4. Igitur unibinarius comparatus proportionem duplicem facit, et reddit diapason consonantiam eam, quae est maxima, ei simplicitate notissima. Si vero unitati ternarius comparetur, diapason ac diapente concordiam personabit. Quaternarius vero unitati comparatus quadruplam tenet, scilicet bis diapason efficiens symphoniam; quod si ternarius binario comparetur, diapente. Si vero quaternarius ternario diatessaron consonantiam supplet, isque est horum ordo cunctis ad se invicem comparatis. Nam comparatio quae restat, si quaternarium binario comparemus, cadet in duplicem proportionem, quam tenebat ad unitatem binarius comparatus; itaque maxime distant soni in bis diapason, cum a se quadrupla intervalli dimensione discedunt. Minimum vero, cum acutior graviorem tertia gravioris parte transcendit, ac stat deinceps concinentiarum modus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ed dehis actenꝰ. Nunc illud addendũ uidetur : quẽ ad modũ pita¬
goriei ꝓbant: consonancias musicas ĩp̃dictis ꝓporcionib ĩuenir
In quare scilicet eis ptolonĩs nonuidet᷑ assensus. dequo paulo pos¬
terius dicemꝰ. Hoc enĩ ponenda ẽ maxime ẽẽ. pͥma suauisq con¬
sonancia: cuius ꝓpͥetatẽ sensus aꝑcior comp̃hendit. Quale᷑ enĩ unũ
qđq ꝑsemetipsum : tale &iam dep̃henditur sensu. Si gͥ cunctis
notior ẽ ea consonancia q̃ induplicitate consistit: nõ ẽ dubiũ pͥmã
eẽ om̃iũ diapason consonanciã. meritoq excellere q̃m cognicrõe
p̃cedat. Reliq̃ uͦ hunc necessario scd̾m pithagoricos ordinẽ tenẽt.
quẽ dederint multiplicitatis augnãta. ⁊ suꝑ particularis habitu¬
dinis detrimenta. Monstratum quippe ẽ.ꝙ. multiplex in ȩqͣlitas
suꝑ particulares ꝓporciones meriti antiquitate tͣnscendat. Iuo¬
enrca naturał num̃u̾s ab unitate usq ad quat̾nariũ disponatur.

Expanded text:
ed his hactenus. Nunc illud addendum videtur quemadmodum Pythagorici probant consonantias musicas in praedictis proportionibus inveniri, in qua re scilicet eis Ptolemaeus non videtur assensus, de quo paulo posterius dicemus. Haec enim ponenda est maxime esse prima suavisque consonantia, cujus proprietatem sensus apertior comprehendit. Quale enim est unumquodque per semetipsum, tale et deprehenditur sensu. Si igitur cunctis notior est ea consonantia quae in duplicitate consistit, non est dubium primam esse omnium diapason consonantiam, meritoque excellere, quoniam cognitione praecedat. Reliquae vero hunc necessario secundum Pythagoricos ordinem tenent, quem dederint multiplicitatis augmenta et superparticularis habitudinis detrimenta. Monstratum quippe est quod multiplex inaequalitas superparticulares proportiones meriti antiquitate transcendat. Quocirca naturalis numerus ab unitate usque ad quaternarium disponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
id ñ obiuum. neq cuilib& explicabile eẽ potest: nͥ qũẽ c̃ueniens
inuestigacio. ueritatis contẽplacione direxerit.Ad est eñĩ cunctis
mortalibus uisus. Iui utrũ uenientibus ad uisũ figuris. an ad sen¬
sibilia radus omissis efficiatur: int̃ doctos quidẽ dubitabile ẽ. uul¬
gũ ũ psa quoq dubitacio p̃terit. Rursus cumquis trangulũ respiẽ¬
uł quadittũ : id qđ ocuł intuet᷑ agnoscit si quaenã quadrati uel
trianguli sit natuni : amiathematico necesse ẽ petat. Ndẽ quoq
decet̾is sensibilibus dici potest: marimeq de arbitrio arerium. quaꝵ

Expanded text:
 obvium neque cuilibet explicabile esse potest, nisi quem conveniens investigatio veritatis contemplatione direxerit. Adest enim cunctis mortalibus visus, qui utrum venientibus ad visum figuris, an ad sensibilia radiis emissis efficiatur, inter doctos quidem dubitabile est, vulgus quoque ipsa dubitatio praeterit. Rursus cum quis triangulum respie quadrati sit natura, a mathematico necesse est petat. Idemque de caeteris sensibus dici potest, maximeque de arbitrio aurium, qua
Abbreviated transcription (Latin):
iez euxis uͦ apellatur quȩ disiunctio dici potest. quociens duo
tetracorda toni medietate separantur: ut in his duob tetͤcordis:
uo ͥ eẽ tetracorda euident̃ aparet: quando
quidem octo sunt corde. Sed diezeuxis ẽ. id ÷
disiunctio. int̾mesen ac paramesen: quȩ int̾se
pleno differunt tono. Dequib euidencius expli¬
cabitur. cum qđq studiosuis explanandũ
posterior tractatus assup̃serit. S diligencuis
intuenti quinq nõ amplius tetracorda reꝑunt᷑.
Hypaton. mesori. sinẽmenon. diez eugͥmienon.
Hypatemeson
Parhipatemeson
Lichanos meson
mese
Panamese
Kite diezeum̃ñ¬

Expanded text:
iezeuxis vero appellatur, quae disjunctio dici potest, quotiens duo tetrachorda toni medietate separantur, ut in his duobus tetrachordis. Duo igitur esse tetrachorda evidenter apparet, quoniam quidem octo sunt chordae. Sed diezeuxis est, id est disjunctio inter mesen et paramesen, quae inter se pleno differre tono, de quibus evidentius explicabitur, cum unumquodque studiosius explanandum posterior tractatus assumpserit. Sed diligentius intuenti quinque, non amplius tetrachorda reperiuntur, hypaton, meson, synemmenon, diezeugmenHypate meson. Parypate meson. Lichanos meson. Mese. Paramese. Trite diezeugmen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: magis coaptatũ ẽ. Qd cantatur in omũb tetracordis.
ꝑ diesin ⁊ diesin. ⁊ ditonũ. Diesis aũt ẽ. semitonii dimidium
unc gͥ ordo cordaꝵ disponendus ÷ om̃iũ. que ꝑtria gene¬
ra uariantur uł inconstanti ordine disponunt. łrima ẽ gͥ
Tcia parhipate hipaton. Quarta uͦ uniu̾salit̾ quidẽ licanos eppellat᷑: uii
s si indiatono genere aptetur. dr̃ lichanos hipaton diatonos. Siu̾

Expanded text:
est magis coaptatum, cantatur in omnibus tetrachordis per diesin, et diesin, et ditonum. Diesis autem est semitonii dimidiumur ordo chordarum disponendus est omnium quae per tria genera variantur, vel inconstanti ordine disponuntur. Prima est tia parhypate hypaton; quarta vero universaliter quidem lichanos appellatur. Sed si in diatono genere aptetur, dicitur lichanos hypaton diatonos. Si ve
Abbreviated transcription (Latin):
Et ẽs. spͥacium : c̾d. spacio. tͦ. d. spacio mainscenditur. Rursus intende dia¬
diatesseroi spacio relinquitur Rirsus remitio diatesseron.a.o. Intendo
diapente .u.N.Crit gͥ.a.n. tonus. S erat .a.fi. semitoniũ. Erit gͥ. f .N.
apotome. Rursus remittõ diatesseron .n .R. Intendo diapente.k.l. Tonꝰ
igit᷑ ÷ hl. Erat aũt tonus .ii.a. Semitoniũ gͥminus ẽ. L.s. S erat tomꝰ.
d .s. Eritgͥ.l.d. a potome. Rursus inten.¬
do. diatesseron . f.
diatesseron . l.n.
lotumq m.n. minus ẽ. qͣm diapente. Constat eni eoc quinq semito¬
niis ⁊ a potome geminata. Ex duob gͥ tonis tirib semitoniis¬
minorib. Et qnĩ duo semitonia unũ tonũ implere nequernt. s
relinquitur cõma. xi.n. spaciũ minꝰ ẽ spacio diapentȩ consonancie.
uno comate. qđ facillime diligens lector intelligat

Expanded text:
et C B spatium ab C D spatio B D spatio transcenditur. Rursus intendo diadiatessaron spatio relinquitur. Rursus remitto diatessaron A G intendo diapente G H. Erit igitur A H tonus. Sed erat A F semitonium. Erit igitur F H apotome. Rursus remitto diatessaron H K, intendo diapente K L: tonus igitur est H L. Erat autem tonus H A. Semitonium igitur minus est L B. Sed erat tonus B D. Erit igitur I D apotome. Rursus intendo diatessaron F diatessaron L N; totumque; M N minus est quam diapente. Constat enim ex quinque semitoniisminoribus, et quoniam duo semitonia unum tonum implere nequeunt. Sed relinquitur comma, totum M N spatium minus est spatio diapente consonantiae uno commate. Quod facillime diligens lector intelliget
Abbreviated transcription (Latin):
animo atq aurib notas. frustra enĩ heo raciõe ⁊ sciencia colliguntur : nisi
fuerint usu atq exercitacioẽ notissima. Ut uͦ id qđ institueione musicȩ
adorsi sumus: non mox aurib qđ iam ꝓuectaꝵ inmusica ẽ s racione
int̾im censeatur. unũ dabinus exemplum inueniendi spãcii qđ uidet᷑ eẽ
paulo difficilius. scilicet semitonii minoris. ut inutramq partẽ. acutã scili¬
cet atq grauẽ : rato possit ordine reꝑue. Sit diatesseron .a .u. Oportet igit᷑:
enta .a.B. consonanciã : minꝰ semitoniũ ad grauiorẽ partẽ acucioremq di-¬

Expanded text:
animo atque auribus notas; frustra enim haec ratione et scientia colliguntur, nisi fuerint usu atque exercitatione notissima. Ut vero id quod institutione musicae adorsi sumus non mox auribus, quod jam provectorum in musica est, sed ratione interim censeatur. Unum dabimus exemplum inveniendi spatii, quod videtur esse paulo difficilius, scilicet semitonii minoris, ut in utramque partem, acutam scilicet atque gravem, rato possit ordine reperiri. Sit diatessaron A B: oportet igitur circa A B consonam minus semitonium ad graviore
Abbreviated transcription (Latin):
numeroꝵ. ut t̾narii adbinariũ. quat̾narii ad t̾nariũ. ⁊ incetis
ad hunc modũ. Puꝑparcienciũ uͦ longe retro formacioẽ. q̃
nec etinuis numeris cõparitur. s int̾missis. nec semꝑ ȩquali
in t̾missione s nũc quidẽ una. nc̃ uͦ duab. nc̃ uͦ tritus. nũc
quatuor. atq ita in infinita succrescit.¶ Ampliꝰ: Alultiplicitoᷤ
ab unitate incipit. suꝑ particularitas abmario. suꝑparciens
ꝓporcio at̃nario inciũ capit. S dehis hactenꝰ. Nunc quedam
quȩ quasi adiomata greci uocant p̃mitt̾e oportebit. Iuȩ

Expanded text:
numerorum, ut ternarii ad binarium, quaternarii ad ternarium, et in caeteris ad hunc modum. Superpartientium vero longe retro formatio est, quae nec continuis numeris comparatur, sed intermissis, nec semper aequali intermissione. Sed nunc quidem una, nunc vero duabus, nunc tribus, nunc quatuor, atque ita in infinita succrescit. Amplius multiplicitas ab unitate incipit, superparticularitas a binario, superpartiens proportio a ternario initium capit. Sed de his hactenus; nunc quaedam quae quasi axiomata
Abbreviated transcription (Latin):
habendũ uidiciũ ẽ. ut in aure ita qͦq inracione quã hag meli-¬
orẽ oporteat erbitrari. Codem nãq mͦ auris afficitur sonis. ił
oculꝰ aspectu: quo enimi uidiciũ numeris. ł c̃tinua qͣntitate.

Expanded text:
habendum judicium est ut in aure, ita quoque in ratione quam harum meliorem oporteat arbitrari. Eodem namque modo auris afficitur sonis, vel oculus aspectu, quo animi judicium numeris vel continua quantitate.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ depytagoricoꝵ quidẽ opinione. ptolonis ita diuidi¬
cat. Quib uͦ modis ipse consonanciaꝵ ꝓporciones
numosq uestiget: hinc ordiendũ ẽ. Uoces inqͥt int̾
se uł uni sone sunt uł non uni sone. Nõ uni sonaꝵ aut
aliȩ dissonȩ. aliȩ ec melis. Et unisonȩ quidẽ sunt quę
unũ atq eundẽ singulatĩ inpulse reddunt sonum.
E quisone uͦ sunt quȩ simul pulse. unũ exduobus
atq simplicẽ quodã mͦ efficiunt sonũ ut ẽ diapason eaq
duplicata q̃ ẽ. bis diapason. Consonẽ aut̃ quȩ cõpositũ
ꝑmixtũq suauẽ tam̃ efficiunt sonũ. ut diapente ac
nõ sũt. possunt aptari tam̃ recte admelos. ut st̃ hȩ quȩ
consonancias uingunt. Dissone uͦ sunt q̃ ñ ꝑmiscent so¬
nos atq insuauit̃ ferunt sensũ. Pomoł uͦ quȩ ñ recipiunt᷑
in consonancraꝵ coniunctione. de quib paulo posterius

Expanded text:
 de Pythagoricorum quidem opinione Ptolemaeus ita dijudicat: quibus vero modis ipse consonantiarum proportiones numerosque vestiget, hinc ordiendum est. Voces, inquit, inter se vel unisonae sunt, vel non unisonae. Non unisonarum autem aliae dissonae, aliae ecmelis. Et unisonae quidem sunt quae unum atque eumdem sigillatim pulsae reddunt sonum. Aequisonae vero quae simul pulsae unum ex duobus atque simplicem quodammodo efficiunt sonum, ut est diapason, eaque duplicata quae est bis diapason. Consonae autem sunt quae compositum permixtumque suavem tamen efficiunt sonum, ut diapente ac ae non sunt, possunt aptari tamen recte ad melos, ut sunt hae quae consonantias jungunt. Dissonae vero sunt quae non permiscent sonos, atque insuaviter feriunt sensum. Ecmelis vero quae non recipiuntur in consonantiarum conjunctione, de quibus paulo posterius
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ : ut duplex sesqualt̾as antecedat. triplea. sesquit̾cias. quadru¬
plex. sesqui quartas. Ac deinceps in hunc modũ. Sit gͥ duploꝵ t̃mi

Expanded text:
modo ut duplex sesquialteras antecedat, triplex sesquitertias, quadruplex sesquiquartas, ac deinceps in hunc modum. Sit igitur duplorum
Abbreviated transcription (Latin):
gatur uͦ si dissipati atq incherentes ferient sensũ. Unde fit. ut cũ
sint.uͦiͦi. mathes eos discipline. cet̾e quidẽ in inuestigacione uerita¬
tis laborent : alusica uͦ nõ mͦ speculauioni uerũ etiam morilitati con

Expanded text:
gatur vero, si dissipati atque incohaerentes feriant sensum. Unde fit, ut cum sint quatuor matheseos disciplinae, caeterae quidem ad investigationem veritatis laborent; musica vero non modo speculationi, verum etiam moralitati con
Abbreviated transcription (Latin):
di causa uiseret. S quorsũ istani quia nõ potest dubitari qͥn r̃e aĩẽ
⁊ corporis stat᷑ ei siẽ qͦdã mͦ ꝓportionib uideat᷑ eẽ cõpositꝰ. qlibus
armonicas modulaciões posterior disputacio coniungi copula

Expanded text:
dubitari quin nostrae animae et corporis status, eisdem quodammodo proportionibus videatur esse compositus, quibus harmonicas modulationes posterior disputatio conjungi copula
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qualitas ꝓporciois. Armonica aut̃ uocat᷑.: qm̃ ita ẽ coaptata. ut
indifferenciis ac t̾minis eqͣlitas ꝓporcionũ consideret᷑. Ac dehis
quidem diligeneus in aritmeticis disputatũ ẽ. Nunc uͦ ut c̃me¬
moremus tantum ista ꝑcurrimus. Iuem admodũ ab equa
Iuem admodũ ab equa¬
litate supradicte processerint medietates.

Expanded text:
 qualitas proportionis. Harmonica autem vocatur, quoniam ita est coaptata, ut in differentiis ac terminis aequalitas proportionum consideretur. Et de his quidem diligentius in arithmeticis disputatum est, nunc vero ut commemoremus, tantum ista percurrimus. CAPUT XV. Quemadmodum ab aequalitate supradictae processerant medietates.
Abbreviated transcription (Latin):
maximnis minima conferã. ut cũ uinolenti ad olescentes tibi a rum
&iam cantu ut sit infuncti. mulieris pudicȩ fores frangerent:

Expanded text:
maximis minima conferam, ut cum vinolenti adolescentes tibiarum etiam cantu ut fit instincti, mulieris pudicae fores frangerent
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ p̃cesserit motꝰ. Sienĩ cuncta immobilia : ñ pot̾it alt̾iũ alteri
concurrere ut alt̾um inpellat᷑ ab altero. S cunctis stantibus

Expanded text:
nisi precesserit motus. Si enim cuncta sunt immobilia, poterit alterum alteri concurrere, ut alterum impellatur ab altero; sed cunctis stantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
scripsimus. Cũ gͥ c̃ sonancia sit duaꝵ uocũ rata ꝑmixtio. sonꝰ a
modulate uocis casus una intencione ꝓductꝰ: sitq idẽ minima
particula modulaciois. oĩs u̾ sonꝰ ẽstet ĩpulsu. pulsꝰ uͦ om̃is ex
motu fiat : cũq motuũ alii sint eqͣles aliiuͦ ñ equales: Ineqͣliũ
u̾ alii sint multo in eqͣles. alii uͦ minꝰ aliiu medioerit᷑ ĩ eqͣles
Exx eqͣlitate quidẽ. nascitur sonoꝵ equalitas: ex in eqͣlitate uͦ
ea q̃ scd̾m mediocritatẽ distanciȩ inequalesst̃. mantfeste¬

Expanded text:
scripsimus. Cum igitur consonantia sit duarum vocum rata permixtio, sonus vero scripsimus. Cum igitur consonantia sit duarum vocum rata permixtio, sonus vero modulatae vocis casus, una intentione productus, sitque idem minima particula modulationis, omnis vero sonus constet impulsu. Pulsus vero omnis ex motu fiat, cumque motuum aliqui sint aequales, alii vero inaequales, inaequalium vero alii sint multo inaequales, alii vero minus, alii vero mediocriter inaequales. Ex aequalitate quidem nascitur sonorum aequalitas. Ex inaequalitate vero ea quae secundum mediocritatem distantiae inaequales sunt, manifest
Abbreviated transcription (Latin):
diapente c̃sonancia. diapente ac diapason c̃sonanciȩ racionabiliter
pitat᷑ opponi. Rursꝰ quadruplus. sesqͥtẽu õt̾riã diuisionẽ tenet.
Nã qui ẽ pͥmꝰ quadrupł. idẽ rursꝰ pͥmus sesquitẽuis inuenit᷑ ħ modo.
Quat̾nariꝰ quippe pͥmꝰ ẽ quadruplus si unitati: pͥmꝰ sesquit̾eius sit̃̾na¬
rio cõparet᷑. Rursꝰ eius differenciȩ quã int̾se ac t̾nariũ tenet. ipse
fit quadruplus. Unde fit ut sesquit̾eia ꝓporcio quȩ ẽ diatesseron:
quadruple ꝓporcioni quȩ ẽbis diapason. incontrariũ diuidatur.
Duplau̾ qm̃ nullã habet oppositam ꝓporcionẽ. nec ullꝰ ipsa sesqͣlta ÷.
aut extat numerꝰ cui possibinariꝰ qui pͥmꝰ ẽ duplus. insuꝑ particu¬
lari ꝓporcione c̃iungi. talem formã contrarie ꝓporcionĩs excedit.
Atq idarcho scđ̾m nichomachũ diapason consonanciaꝵ principiũ
teneat hoc modo
ed qͥmuis ita sese habeat in quit
ciones consonanciaꝵ p̃ced̾e. super¬
partiłares sequi sic̃ paulo ante de¬

Expanded text:
diapente consonantia, diapente ac diapason consonantiae rationabiliter putatur opponi. Rursus quadruplus sesquitertii contrariam divisionem tenet. Nam qui est primus quadruplus, idem rursus primus sesquitertius invenitur hoc modo. Quaternarius quippe primus est quadruplus, si unitati primus sesquitertius, si ternario comparetur. Rursus ejus differentiae, quam inter se ac ternarium tenet, ipse fit quadruplus. Unde fit ut sesquitertia proportio, quae est diatessaron, quadruplae proportioni, quae est bis diapason, in contrarium dividatur. Dupla vero quoniam nullam habet oppositam proportionem, nec ullius ipsa sesquialtera est, aut exstat numerus cui possit binarius, qui primus est duplus, superparticulari proportione conjungi, talem formam contrariae proportionis excedit. Atque idcirco secundum Nicomachum diapason consonantiarum principium teneat hoc modo: Sed quamvis ita sese habeat, inquit tiones consonantiarum praecedere, superparticulares sequi, sicut paulo ante de
Abbreviated transcription (Latin):
s pociꝰ ut unitas in arithmeticis erem̃ti erit diminucionisq pͥneipi¬
um. Ita &iã diapason simphoniam reliquaꝵ eẽ principium. Illas
uͦ sibi in contraria diuisione posse cõstitui. Idũ facilius erit cogni¬
tu : si prius ꝑuideatur in numis. Constituatur gͥ unitas: dueq ab¬
ea partes fiuant. una multiplicis alia diuisionis. Sitq ħ famula
t adhunc modũ ad infinita
ꝓgressio ẽ. Binariꝰ enĩ unitatis
duplex ẽ. Cont᷑ria uͦ eius pars tẽia.¬

Expanded text:
Sed potius ut unitas in arithmeticis crementi erat diminutionisque principiSed potius ut unitas in arithmeticis crementi erat diminutionisque principium, ita etiam diapason symphoniam reliquarum esse principium, illas vero sibi contraria divisione posse constitui; id vero facilius erit cognitu si prius praevideatur in numeris. Constituatur igitur unitas, duaeque partes ab ea fluant, una multiplicis, alia divisionis. Sitque haec formula: Et ad hunc modum ad infinita progressio est. Binarius enim unitatis duplex est. Contraria vero ejus pars ei
Abbreviated transcription (Latin):
es eubolides atq ippasus aliũ consonanciaꝵ ordinẽ ponunt.
Auint enĩ multiplicitatis augm̃ta. suꝑ particularis diminucioni
rato ordine responde. ltaq non posse eẽ. duplũ nisi dimidiũ. nec
diapente effici ꝓporcionẽ. Quib mixtis scilicet diapason ac diapen¬
te : triplicẽ ꝓcreari. quȩ utrãq contineat simphoniã. S rursus
triplicis partẽ t̾ciã. cõt̾ria diuisione partiri. eaxq̃ rursꝰ diatesseron
simphonia nascet᷑. Triplicẽ uero atq sesquit̾ciũ uinctos:
quadruplã c̃paracionẽ ꝓporcioĩs effice̾. Unde fit ut ex
diapason ⁊ dapente quȩ ẽ c̃sonancia. ⁊ diatessaron:
una c̾einencia c̃iungat᷑. quȩ inquadruplo consistens bis
diapason nom̃ accepit. Scđm hos quoq hic ordo ẽ diapa¬
son diapente. diapason. ac diapente. diatessaron. bis diapason.
Sentencia richomachi. Iue quib c̃sonanciis apponantur
Sed nichomachus: nõ eandẽ eẽ eis arbtaratur contraria posicionẽ.

Expanded text:
ed Eubulides atque Hippasus alium consonantiarum ordinem ponunt: aiunt enim multiplicitatis augmenta superparticularitatis diminutioni rato ordine respondere. Itaque non posse esse duplum nisi dimidium, nec diapente, effici proportionem. Quibus mixtis, scilicet diapason ac diapente, triplicem procreari, quae utramque contineat symphoniam, sed rursus triplicis partem tertiam contraria divisione partiri. Ex qua rursus diatessaron symphonia nascetur. Triplicem vero atque sesquitertium junctos quadruplam comparationem proportionis efficere; unde fit ut ex diapason et diapente quae est una consonantia, et diatessaron una continentia conjungatur, quae in quadruplo consistens bis diapason nomen accepit. Secundum hos quoque hic ordo est: Diapason, diapente, diapason ac diapente, diatessaron, bis diapason.Sententia Nicomachi quae quibus consonantiis apponantur. Sed Nicomachus non eamdem esse eis arbitratur contrariam positionem.
Abbreviated transcription (Latin):
cre.IExhiii q ireliquis ꝓporcionib ł multimodis ł ñ ita clanis. ⁊
longe oĩno ase distantib inequalitates fuint: dissonãciȩ exxistunt.
in multiplici genere demonstretur.

Expanded text:
e in reliquis proportionibus, vel multimodis, vel non ita claris, vel longe omnino a se distantibus inaequalitates fiunt, dissonantiae existunt. in multiplici genere demonstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
nomina sunt hȩc. Hẏpodorius. hypophriguis. hypoliduis.
dorius. phrigius. lydius. mixolydius. Hoꝵ uͦ sic ordo ꝓcedit.
Sit indiatonico genere. uocũ ordo dispositus aproslãbano¬
menon inneten hyꝑboleon atq hic sit hypodorius modus.
Siquis gͥ proslam banomenon in acumen intendat tono. hy¬
patenq hẏpaton eodem tono attenu&. ceterasq om̃s
fuit priusquã toni susciꝑae intensionẽ. Erit gͥ tota cõstitu¬
cio acucior effecta. hẏphophriguis modꝰ. Qđ si in hypo phri¬
gio toni rusus intensionem uoces acceꝑint. hẏpolidii modu¬
lacio nascetur. At si hẏpolidiũ quis semitonio intendat: do¬
nũ facia. inalus quidẽ simił ẽ. inacum̃ intensionẽq ꝓcess¬
Quoꝵ non ut intelligancia solum racio conp̃hendatur
uerum oculis quoq forma possit agnosei: ab antiquis tradita
a ueterib musicis una queq uox diuersis notulis insignita

Expanded text:
nomina sunt haec: hypodorius, hypophrygius, hypolydius, nomina sunt haec: hypodorius, hypophrygius, hypolydius, dorius, phrygius, lydius, mixolydius; horum vero sic ordo procedit. Sit in diatonico genere vocum ordo dispositus a proslambanomene in neten hyperboleon, atque hic sit hypodorius modus. Si quis proslambanomenon in acumen intendat tono, hypatenque hypaton eodem tono attenuet, caeterasque phfuit prius quam toni susciperet intensionem. Erit igitur tota constitutio acutior effecta hypophrygius modus, quod si in hypophrygio toni rursus intensionem voces acceperint, hypolydii modulatio nascetur. At si hypolydium quis semitonio intendat, dorium faciet, et in aliis quidem similis est in acumen intensionemque processrum, non ut intelligentiam solummodo ratio comprehendatur, verum oculis quoque forma possit agnosci, ab antiquis tradita s modos a veteribus musicis unaquaeque vox diversis notulis insignita