comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modis: aut rerum difficultate.
ait magistri imperitia : aut dis¬
cntibus nimia tarditate: Neq
num haebreum ꝓphaam edisse¬
rens: oratoris debeo de clama¬
tiumculis ludere : & in nartioni¬
bus atq epilogis asiatico more
cantare : sed auxilio orationũ
tuarum & in credibili discen¬
di studio: apperire quae clau¬
sa sunt: Deniq aquila diligens
et curiosus interpres. uocauit
uit me ultra habens me. id est
ba halim: s Et̃ ꝑcutiam eis foedus
indie illa cum bestia agri & cũ
uolucre cali repaili terrae:¬
& arcum & gladium ecbellum
conteram decerra: et dormie¬
eos faciam fiducialiter : Ilxx:
Et disponana eis testamentum
indie illa cum bestus agri et
cũ uolatilibus caeli . et cum rep¬
tilibus terrae : & arcum a
gladi um etbellum conte¬
ram deterra et habitare eos
faciam in spe: Quando om̃a re¬
ligionis aduersae uocabula
fuerint ablata de populo dnm
confitente et uocauerit inquit
ur meus et ne quaquambahali.

Expanded text:
modis: aut rerum difficultate, modis: aut rerum difficultate, aut magistri imperitia, aut discentis nimia tarditate. Neque enim Hebraeum prophetam edisserens, oratoriis debeo declamatiunculis ludere, et in narrationibus atque epilogis Asiatico more cantare, sed auxilio orationum tuarum, et incredibili discendi studio, aperire quae clausa sunt. Denique Aquila diligens et curiosus interpres: Vocabit,n vocabit me ultra habens me, id est, BAAL. Et percutiam eis foedus in die ilvolucre coeli, et cum reptili terrae! arcum et gladium, et bellum conteram deeos faciam fiducialiter. LXX: Et disponam eis testamentum in die illa cum bestiis agri, et cum volatilibus coeli, et cum reptilibus terrae: et arcum, et gladium, et bellum conteram de terra: et habitare eos faciam in spe. Quando omnia religionis adversae vocabula fuerint ablata de populo Dominum confitente, et vocaverit me, inquit, vir meus, et nequaquam Baali,
Abbreviated transcription (Latin):
susce pissec hospitio: hac patera iau
uina delibat : quabelus & omnes
abelo soliti: didicimus exordua
dae monis immo hominis indac¬
monem consetrati : Omnia enim
didola exmortuorum errore
creuerunt : Audia mus cecera :
Lingua haebraa ecstria: bahal int¬
Si uoluerimus dicere habens me:
dicimus bahalim: Et apud utrans
gentem : uxores uiros suos uocant
bahalim id est uir meus. quod i¬
telligitur habens me : Et est
sensus : Qui me habet in coniugns
Eadem hebraeorum lingua uosui
ahis unde et uxor quae
auiro sumpta est ingene si ap¬
alaut issa: quasi auiro uir¬
Q: Quod ergo dicit ds̃ hoc est:
ubali appellatur uir mous
uue maritus meus. Tantum
podo idolorum nomina. Tit
huma qđ bene dici potest: ꝓpt̃
inbiguitatera & uerbi similitu¬
anem nequa quam uelim dici
edappellari me uim magis quã
bahalim: Necdum aliud loquit᷑:
alterius recordetur : Et uirum
nominas: idolum cogitet: Ignosce
obscuritati: quaȩ tribus nascitur

Expanded text:
suscepisset hospitio, hac patera Jovi suscepisset hospitio, hac patera Jovi vina delibat, qua Belus et omnes a Belo soliti. Didicimus exordium daemonis, immo hominis in daemonem consecrati: omnia enim idola ex mortuorum errore creverunt. Audiamus caetera: Lingua Hebraea et Syra BAAL intSi voluerimus dicere, habens me, dicamus BAALI  : et apud utramque gentem uxores viros suos vocant Baali, id est vir meus, quod intelligitur, habens me: et est sensus, qui me habet in conjugio. Eadem Hebraeorum lingua vocatur vir is  : unde et uxor quae de viro sumpta est, in Genesi appellatur ISSA , quasi a viro: virago. Quod ergo dicit Dominus, hoc est: BAALI appelletur vir meus, sive maritus meus, tantum odi idolorum nomina, ut etiam quod bene dici potest, propter ambiguitatem et verbi similitudinem nequaquam velim dici, sed appellari me ISSI, magis 25 quam BAALI: ne dum aliud loquitur, alterius recordetur, et virum nominans, idolum cogitet. Ignosce obscuritati, quae tribus nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
non indolore malorum praesen¬
tium accipiantur: S Et erit in
die illa ait dñs uocabit me uir
meus: et non uocabit me ultra
ba halim: Et auferam nomina
babalim de oro eius et non re¬
cordabitur ultra nominis corũ:
lxxsimiliter: Primum omnis
asiae regnassae ninum belis
filium : om̃s & grȩcȩ & barbarȩ
narrant historae : Qui apud as¬
syrios ninum sui nominis ua¬
condidit ciuitatem : quam hae brȩi
uocant niniuem: Huius uxor
semi ramis dequa multa & mi¬
randa referuntur murosba¬
brlonis extruxit : dequa in sig¬
nis poeta testatur dicens:
Quam dicitur olim coctilibus
muris cinxisse semi ramis urbeni:
hic aduersus toro astrem. regem
magnum bactrianorum feg
ta mine dimicauit & intonon
ꝑuenit gloriam : ut patronis
appellatur nomine : Hunc sidom
& phoenices: appellant bahaal ⁊ea¬
dem enim in terbeth & lameq
litteras consonantes : am̃ uocals
littera ponitur : Quae uixta illus
nunc bahal legitur : Vnde &do
sidonia regii generis cum aenem

Expanded text:
non in dolore malorum praesennon in dolore malorum praesentium accipiatur. 24 Et erit in die illa, ait Dominus, vocabit me vir meus, et non vocabit me ultra Baalim: et auferam nomina Baalim de ore ejus, et non recordabitur ultra nominis eorum. LXX similiter. Primum omni Asiae regnasse Ninum, Beli filium, omnes et Graecae et Barbarae narrant historiae: qui apud Assyrios Ninum sui nominis condidit civitatem, quam Hebraei vocant Niniven. Hujus uxor Semiramis, de qua multa et miranda referuntur, muros Babylonis exstruxit: de qua insignis poeta testatur dicens: Quam dicitur olim Coctilibus maris cinxisse Semiramis urbem. Hic adversus Zoroastrem magnum, regem Bactrianorum, forti certamine dimicavit: et in tantam pervenit gloriam, ut patrem suum appellatur nomine. Hunc Sidonii et Phoenices appellant BAAL  : eadem enim inter BETH et LAMED litteras consonantes, AIN vocalis littera ponitur, quae juxta linguae nunc Baal legitur. Unde et Dido Sidonia regii generis, cum Aeneam
Abbreviated transcription (Latin):
de iecit in mare : sio nunc quoque
scđm dies uiuentutis suae : siue
ad holescentiae suae: quando egros¬
sa est de terra & gypti canat.
atq: latecur : & regnum ap̃i ac
suam salutem inter ec clȩ sig
choros concinat : Et anĩ aduer¬
te : quod quando eximus de
aegrpto et ad meliora tran¬
ximus : dicamur ascendere:
quia herbͦlem inmontibus sita est:
Ne qua qui hierios descendere
uoluit uulneratus est: Adeos
uatem qui ae grpti idest sli
huius quaerunt auxilia dicitur
Vae qui descendunt in agyptũ
ꝓpter auxilium: Interpraeta¬
tio a quilae & theodotionise
facit: quod praecinentibus alis.
alii res pondeant concinentes:
Humiliabitur autem & affliget᷑
quod lxx & symmacus transtule¬
runt : non conuenit temporilae¬
titiae : nisi forte immitabitur
paulum : qui post quam uocatus ẽ
apłs: plangit antiqua peccata:
& sedicit indignum uacatione
apłi: quia ꝑ secutus sit ecclȩsiam
dĩ: Ut humiliatio & afflictio
in conscientia practeriti uulneris

Expanded text:
dejecit in mare : sic nunc quoque dejecit in mare : sic nunc quoque secundum dies juventutis suae, sive adolescentiae suae, quando egressa est de terra Aegypti, canat atque laetetur, et regnum Christi ac suam salutem inter Ecclesiae choros concinat. Et animadverte quia quando eximus de Aegypto, et ad meliora transimus, dicamur ascendere: quia Jerusalem in montibus sita est, de qua qui in Jericho descendere voluerat, vulneratus est . Ad eos autem qui Aegypti, id est, saeculi hujus quaerunt auxilia dicitur: Vae qui descendunt in Aegyptum propter auxilium . Interpretatio Aquilae et Theodotionis, e facit, quod praecinentibus aliis, alii respondeant concinentes. Humiliabitur autem et affligetur, quod LXX et Symmachus transtulerunt, non convenit tempori laetitiae, nisi forte imitabitur Paulum, qui postquam vocatus est apostolus, plangit antiqua peccata, et se dicit indignum vocatione apostoli, quia persecutus sit Ecclesiam Dei : ut humiliatio et afflictio in conscientia praeteriti vulneris,
Abbreviated transcription (Latin):
saidacium: et postra xp̃o adue¬
nente saluentur: s Et canet ibi
uta dies iuuentutis suae : & iurta
losasconsionis suae deterra ae¬
gpa Ilrx: Et humiliabitur uata
des infantiae suae & iuxta dies
asonsionis deterra aegypti: Ineq
lco ubi nos posuimus canet. & lxx
transtulerunt humiliabitur:
n hebraico scriptur est aniatha
qod srmmacus in terptatus est
affligetur : Thaeodotio respondebit
Nos ab hebreo Rata Ao geĩ magis
accepimus idest prae cinetur: quia
semel lactationem & eductionem
insolitudinen & uinitores exeo¬
dem loco & uallem acha posue¬
rat & totam historiam exeuntiũ
de & grpto & ꝑ gentium ad ter¬
ram scam breiu sermone por¬
strinxerat: etiam nunc historia
si militudinem conseruat: ut quo mo¬
do eo tompore quando egredieban¬
tur de terra aegrpti sub merso
phara pne inmari rubro arripuit
maria trmpanum & praecinens
ceteris exulta uit dicens Cante¬
mus dño gloriosae enim honori¬
ficatusest equum & ascensorem

Expanded text:
 et postea, Christo adveniente, salventur. Et canet ibi juxta dies juventutis suae, 23 et juxta dies ascensionis suae de terra Aegypti. LXX: Et humiliabitur juxta dies infantiae suae, et juxta dies ascensionis de terra Aegypti. In eo loco ubi nos posuimus, canet, et LXX transtulerunt, humiliabitur; in Hebraico scriptum est ANATHA  , quod Symmachus interpretatus est affligetur, Theodotion respondebit, nos ab Hebraeo κατὰ λέξιν magis accipimus, id est, praecinet: ut quia semel jactationem et eductionem in solitudinem, et vinitores ex eodem loco, et vallem Achor, posuerat, et totam historiam exeuntium de Aegypto et pergentium ad terram sanctam brevi sermone perstringens, etiam nunc historiae similitudinem conservaret. Ut quomodo eo in tempore, quando egrediebantur de terra Aegypti, submerso Pharaone in mari Rubro, arripuit Maria tympanum, et praecinens caeteris, exsultavit et dixit: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est: equum et ascensorem
Abbreviated transcription (Latin):
nus dilectionẽ ꝓphaae in ad¬
ulteram. aliud quid significa¬
re quã dĩ dilectionem infilios
srahel:intulit : Sicut diligit
diligit adulteram. & tamen
nonei matrimonio copulatur:
Nec fornicatione coningit᷑
sed tantu diligit delin¬
quentem: Trpus di est. qui
filios isrł pessimos diligit :
Quicũ diligatur ad nõ: ad deos
alienos idolaꝗ respiciunt.
a diligunt uinacia uuarum
quae uinũ non habent & pristi¬
nam gaatiam ꝑdiderunt :
Sicut daemones qui lapsi de ꝓ¬
pria dignitate & nihil antiq
grati& possidentes aridi suntt.
et ueteri siccitate marcentes:
Uude ꝓuinaceis qđ hebraice
dicitur asise aquila int̃ pre¬
tatus est TAAuia id est ue¬
id est sterelis: Et non solum ui¬
nacia sunt seduetera uinacia:.
ut antiqua delicta testentur:
Et notandũ qđ haec adultera
presens tempus significet ui¬
deorum: qui abq dõ & notitia
scripturarũ a gratiae sp̃s scĩ
diligant᷑ adño: qui omniũ ex¬

Expanded text:
mus dilectionem prophetae in admus dilectionem prophetae in adulteram, aliud quid significare quam Dei dilectionem in filios Israel, intulit: sicut diligit diligit adulteram, et tamen non ei matrimonio copulatur, nec fornicatione conjungitur, sed tantum diligit delinquentem, typus Dei est, qui filios Israel pessimos diligit, qui cum diligantur a Domino, ad deos alienos idolaque respiciunt, et diligunt vinacia uvarum, quae vina non habent, et pristinam gratiam perdiderunt, sicut daemones qui lapsi de propria dignitate, et nihil antiquae gratiae possidentes, aridi sunt, et veteri siccitate marcentes. Unde pro vinaciis, quod Hebraice dicitur, ASISE  . Aquila interpretatus est παλαιὰ, id est, veid est, steriles: et non solum vinacia sunt, sed et vetera vinacia, ut antiqua delicta testentur. Et notandum quia haec adultera praesens tempus significet Judaeorum, qui absque Deo et notitia Scripturarum et gratia Spiritus sancti diligantur a Domino, qui omnium ex
Abbreviated transcription (Latin):
frumenti et uini & olõĩ arn
hel hoc quidam sentiunt: qui
rant ordine: et utilitati horo
cuncta deseruiat creaturi
abinitio condita est: Quae una
daei & nr̃i iudaitantes. postionis¬
tum infine mundi corperabꝰ
Aahuc uade u dilige niui¬
rtia dilectam amico & adul¬
oram: sicut diligit dũs filios
srbel: et ipsi respectant ad
adme: Adhuc uade & dilige
abierem diligente tu mala
ululteram. sicut diligit dñs
plos israhel: & ipsi respiciunt
addeos alienos : & amant coc¬
tiones cum uinaceis: Priori
mulieri intypum decemtri¬
bium uel totius iudaici popu¬
li fornicantis ꝓphaa coniun¬
giur: & ab iectos filios atꝗ
cruciatos : tandem recipit in
silitem Hic iubetur: ut adhuc
adligat ad ulteram mulierem:
Quando dicitur adhuc.: osten¬
dit quod prius amauerit forni¬
cariam: Quae adultera: uel di¬
ligat ipsa mala: uel diligatur
abamico & ꝓximo: re eminiuer¬
bũ hebraicum: uel malum le¬
gitur uel amicus: Et ne pute¬

Expanded text:
et frumenti, vini, et olei, et et frumenti, vini, et olei, et Jezrael, hoc quidam sentiunt, quiaia suo currant ordine, et utilitati hominum cuncta deserviat creatura, ut ab initio condita est. Quae omnia Judaei et nostri Judaizantes post Antichristum in fine mundi corporaliter Adhuc vade, dilige mulierem dilectam amico et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel, et ipsi respectant Vuad me: Adhuc vade et dilige mulierem diligentem mala et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel: et ipsi respiciunt ad deos alienos, et amant coctiones cum vinaciis. Priori mulieri in typum decem tribuum, vel totius Judaici populi fornicantis, propheta conjungitur, et abjectos filios atque cruciatos tandem recepit in salutem: hic jubetur ut adhuc diligat adulteram mulierem. Quando dicitur, adhuc, ostendit quia prius amaverit fornicariam: quae adultera, vel diligat illa mala, 29 vel diligatur ab amico et proximo: RE   enim verbum Hebraicum, vel malum legitur, vel amicus. Et ne pute
Abbreviated transcription (Latin):
Indie illa & in illo tempore quan¬
do te mihi infide despondero.
& cognoueris quod egosum dñs
ex audiam caelos qui e narrant
gloriam dĩ : & celi ex audient ter¬
ram : ut eam caelesti pluuia i in ri¬
gent : & terra dequa orta est ue¬
ritas. & in cuius agrum pater¬
familias egreditur ut seminec
semen suum: ex audiat triticum
& uinum & oleum. de quibus su¬
pra dicimus: & haec omnia exau¬
dient iexra hel: id est semen
ut intelligatur omnium
Quod dĩ semen seminatur i
ra : ut multi plices fructus i¬
rat : cente narium. sexage tan
& tricenarium : Et illa mer
quae dõ fuerat copulata & m
ediderat liberos. duos mascu
& unam feminam : primume¬
rahel. secundam absq miserio¬
dia. tertium non populus ma
non populus meus uocabatur
Exquo per spicimus. posse umiu
quaedicta sunt referri& u
cem tribus. qui isra hel uocati
& sub nomine meretricis tr
liberos ediderunt & ad onno¬
scilicet gentem iu daici nomi
De exauditione caeli & terrel

Expanded text:
In die illa et in illo tempore, quando te mihi in fide despondero, et cognoveris quod ego sim Dominus, exaudiam coelos, qui enarrant gloriam Dei , et coeli exaudient terram, ut eam coelesti pluvia 28 irrigent, et terra, de qua orta est veritas , et in cujus agrum paterfamilias egreditur, ut seminet semen suum exaudiet triticum et vinum et oleum, de quibus supra diximus, et haec omnia exaudient Jezrael, id est, semen Dei, ut intelligatur omnium quod Dei semen seminatur in terra, ut multiplices fructus afferat, centenarium, sexagenarium, et tricenarium . Et illa meretrix, quae Deo fuerat copulata, et tres ediderat liberos, duos masculos, et unam feminam; primum Jezrael, secundam, absque misericordia; tertium, non populus meus, non populus vocabatur. Ex quo prospicimus posse universa quae dicta sunt referri et ad decem tribus quae Israel vocantur, et sub nomine meretricis tres liberos ediderunt, et ad omnem gentem Judaici nominis. De exauditione coeli et terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
calicem meri ꝓpinat gentibus.
et hierusaleni: Uir quoq seda.
imoio expectat adulterae paeni¬
tentian : Vt post quã plenitudo
gentium sub intrarit. & nouisi¬
mus crediderit istabel ita ut
qui fuerat caput uertatur in cau¬
dam. & cauda uertatur incaput.
tunc fiat unus grex et unuspastor:
Quia dies multos sedebunt filu is rł
sine lege. & sine principe. et sine
sacrisicio. et sine altari et sine ep̃hot:
& sine teraphim: Et posthaecre¬
uertentur filii israhel: etquętent
dnm̃ dm̃ suum & dauid regẽ suum:
Et pauebunt ad dñm. & adbonum
eius in nouissimo dierum Arx.¬

Expanded text:
calicem meri propinat gentibus calicem meri propinat gentibus et Jerusalem . Vir quoque sedet, immo exspectat adulterae poenitentiam, ut postquam plenitudo gentium subintraverit , et novissimus crediderit Israel, ita ut qui fuerat caput, vertatur in caudam , et cauda vertatur in caput, tunc fiat unus grex et unus pastor. Quia dies multos sedebunt filii Israel sine rege, et sine principe, et sine sacrificio et sine altari et sine ephod et sine therafin et post haec revertentur filii Israhel et quaerent Dominum Deum suum et David regem suum et pavebunt ad Dominum et ad bonum eius in novissimo dierum a
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et itaq populus iudaeorum qui
quondam quindecim argenteis
& quad raginta & quinꝗ hordei
modiis ẽ conductus post aduentũ
dñi saluatoris. & iuri sui expectat
aduentum: quodq dicitur non
fornicaberis & non eris uiro hoc
ostendit qd interĩ modo idolis non
seruiat: nec tam̃ habeat dm̃: sed
& amatorib: & uiro spoliata est
Et quia uirũ non hab&. non uescitur
cibo hominũ frumento edegu¬
mine : sedhordeo in rationabiliũ
uimentorũ. ruminans uilitatem
lnterae quae intficit: &e non haba
spm̃ uiuificantem: Vnde & in
lege mulier. qua amarito accu¬
satur ad ulteru in potione
quando arguitur inpeccato fa¬
rinam accipit hordei: Quae enm
imitata est e quos & mulos. quib
nonẽ intellegentia equorum
atq mulorũ sustentatur alimentis
Pro dimidio choro bordei ne bel uini
in hebraico non babecur: & posumus
dicere. in nẽbel uini hoc est men¬
sura plena atq ꝑfecta. in ebrtatam
ad ulteram: & plenis afflictam

Expanded text:
Sedet itaque populus Judaeorum, qui Sedet itaque populus Judaeorum, qui quondam quindecim argenteis, et quadraginta quinque hordei modiis est conductus, post adventum Domini Salvatoris, et viri sui exspectat adventum. Quodque dicit: Non fornicaberis, et non eris viro, hoc ostendit quod interim modo idolis non serviat, nec tamen habeat Deum; sed et amatoribus et viro spoliata sit. Et quia virum non habet, non vescitur cibo hominum, frumento et legumine, sed hordeo irrationabilium jumentorum, ruminans vilitatem litterae, quae interficit, et non habens spiritum vivificantem. Unde et in lege mulier, quae a marito accusatur adulterii, in potione quando arguitur in peccato, farinam accipit hordei , quae enim imitata est equos et mulos, quibus non est intelligentia , equorum atque mulorum sustentatur alimentis. Pro dimidio coro hordei, nebel vini in Hebraico non habetur. Et possumus dicere, in nebel vini, hoc est, mensura plena atque perfecta inebriatam adulteram, et plenis afflictam
Abbreviated transcription (Latin):
osteire s̃ nec mabi uirdaquo con
Qes lergitiniae con uuingeans
iue putes faclam tibi inur iari
quibiti er pectabisme par parire¬
quaii e ogo expectabote: quinta
lama die inlucescente mensis nisan
ausunt aegyptiorũ primo genita
as nbelis de aegypto eductusẽ po¬
ds ac in seruitutẽ dĩ mercede
inductus: Deniq primogenitis
nł que plagam non sensere cõmunẽ:
qunos argenti accepit siclos qui
ntmpli donaria conferuntur:
plenq nrorum quindecim obebdo¬
madem legis. & oc doadem referunt
euuangłi. idest sabatum & diem
resurectionis: quo exercetur circũ¬
dsie spiritalis: Sed quodo adultera
iuier quae horde ꝯpascitur. et aui¬
io aliena est. utrunq in mercede
accipiat. testamentũ explanare
non possunt: Quadrage simo quinto
die ad montem syna ꝑuenit po¬
pulus statim altero prȩcipitur¬
die. ut scificentur a coitu femina¬
rum ꝑtriduum. & se praeparent
ad accipiendam legem di: Transac
die morses ascendit inmontem
ttde calogum legis susce pit:

Expanded text:
s, nec mihi, viro a quo conducta es, legitime conjungeris. Ac ne putes factam tibi injuriam, quia dixi exspectabis me, par pari referam, et ego exspectabo te. Quinta decima die illucescente mensis Nisan percussa sunt Aegyptiorum primogenita, et Israelis de Aegypto eductus est populus, ac in servitutem Dei mercede conductus . Denique pro primogenitis Israel quae plagam non sensere communem, quinos argenti accipe siclos , qui in templi donaria conferuntur. Plerique nostrorum quindecim, ad hebdomadam Legis, et ogdoadem referunt Evangelii, id est, sabbatum, et diem resurrectionis, quo exercetur circumcisio spiritualis. Sed quomodo adultera mulier quae hordeo pascitur, et a viro aliena est, utrumque in mercedem accipiat Testamentum, explanare non possunt. Quadragesimo quinto die ad montem Sina pervenit populus, statimque altero die ut sanctificentur 31 a coitu feminarum per triduum, et se praeparent ad accipiendam legem Dei, edicitudie Moyses ascendit in montem, et decalogum suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia apud te ꝓpitiatio est : Ista ig
in aeternos fuerat iuncta con plexus.
ut num quam auinculo recede¬
ret maritali quia recessit &
in aegypto fornicata est : rur sum
perlegem as sumitur: quam quia
precenit : ꝓphecis quasi sponsi
sodalibus qui ad se missi fuerant
inter fectis: nouissime uenit dĩ
filius dñs iħs : Quo crucifixo &
a mortuis resurgente : despansa¬
tur nequaquam in legis iustitia:
sed infide & gratia euuangeluiꝰ
Vt cum cognouerit unigenituna.
cognoscat & patrem: Dicit enim
ad philipum : Tanto tempore uobis¬
cumsum & non cognoiastis me ẽ phi¬
lipe: qui uidet me: uidet & patrem:
quo modo tu dicis ostende nobus pa

Expanded text:
Quia apud te propitiatio est Psal. Quia apud te propitiatio est Psal. in aeternos fuerat juncta complexus, ut numquam a vinculo recederet maritali, quia recessit et in Aegypto fornicata est, rursum per Legem assumitur: quam quia praeteriit, prophetis quasi sponsi sodalibus, qui ad se missi fuerant, interfectis, novissime venit Dei Filius, Dominus Jesus: quo crucifixo, et a mortuis resurgente, desponsatur nequaquam in Legis justitia, sed in fide et gratia Evangelii, ut cum cognoverit Unigenitum, cognoscat et Patrem. Dicit enim ipse ad Philippum: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui videt me, videt et Patrem meum: quomodo tu d
Abbreviated transcription (Latin):
osabo te mihi insem piternũ.
sando et sponsabo te mibi in ius¬
au a iudicio: & in misericor¬
di ec inmiserationibus. Nec hoc
sue contentus iungit & tertium:
i suisaibo te mihi infide: & scies
qua ego dñs: Primo des pondit
cam in abraham siue in aegrpto
it uxorem habeat sempiternam :
scđo in monte sinai lans ei inspon¬
silibus legis iustitiam atꝗ idiciũ.
et unctam legi misae ricordiam:
ut qundo pecca uerit: tradatur
captiuitati: Cum egerit poeni¬
tentiam: reuocetur in patriam:
et miseri cordiam consequatur :
de his sponsalibus: indiuersis locis
psal mista decantat: Misericor¬
diam & iudicium: cantabo tibidñe:
et nisericordia & ueritas obuiaue¬
rut sibi: & iustitia &t pax de oscu¬
latae sunt : quos duas calices in
manu dñi : uni meri plenus muto:
t inclinauit ex hoc in illum:¬
idest de iustitiae calicȩ : incalicem
misae ricordiae : Et rur sum de
calice misgricordiae ⁊ in calicem
iustitiae: Si iniquitates inquit ob¬
seruaberis dñe dñẽ. quis ustinebit

Expanded text:
mihi in sempiternum. Secundo: Sponsabo te mihi in justitia et judicio, et in misericordia et miserationibus. Nec hoc fine contentus jungit et tertium: Sponsabo te mihi in fide, et scies quia ego Dominus. Primo despondit eam in Abraham, sive in Aegypto, ut uxorem habeat sempiternam. Secundo in monte Sinai, dans ei pro sponsalibus Legis justitiam atque judicium, et junctam Legi misericordiam, ut quando peccaverit, tradatur captivitati, cum egerit poenitentiam, revocetur in patriam, et misericordiam consequatur. De his sponsalibus in diversis locis psalmista decantat: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Et: Misericordia et veritas 27 obviaverunt sibi, et justitia et pax deosculatae sunt se . Quos duos calices in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illum: de justitiae calice in calicem misericordiae, et rursum de calice misericordiae in calicem justitiae. Si iniquitates, inquit, observaveris, Domine, Domine, quis sustinebit?
Abbreviated transcription (Latin):
numero singulari: ba halim plim¬
liter eadem idola nominantur
genere masculino : Vbi cumqal
infine hae braici sermonis ũs¬
labam legimus: numero plims
est : genere masculino : libiuuo
hot numero plurali genere si¬
minino : Ergo sera phim & den¬
bim plurali intelligamus nuꝰ¬
ro. genere masculino: Saban
autem quod interptatur mlad¬
rum uel exercituum siue

Expanded text:
numero singulari, Baalim plurnumero singulari, Baalim pluraliter, eadem idola nominantur genere masculino. Ubicumque enim in fine Hebraici sermonis IM syllabam legimus, numero plurali est, genere masculino: ubi autem OTH, numero plurali, genere feminino. Ergo Seraphim et Cherubim plurali intelligimus numero, genere masculino. Sabaoth autem quod interpretatur militarium, vel exercituum, ve
Abbreviated transcription (Latin):
inquib: immolabat eis : et circum¬
dabat sibi in auressuas & muni¬
lia: &ibat post amatores suos mei
autem oblita est dicit dñs: Ser¬
uat ꝑsonam meretricis. quae au¬
ro ornatur & gemmis: ut pla¬
ceat amatorib: suis : Et quic quid
pulchritudinis non habae ꝑ natu¬
ram: arte conquirit : has in auros
quibus aures eius doctrina di fu¬
erant adornatae. & hae maga¬
ritae qua ex collo pratios p
debant . ita ut sponsus adeam iu¬
rec & maritus. collum tium
munilia: misit ante porcorin.
des: et dedit scm̃ canibus a n
pletum est quod in ꝓuerbis
mus : sicut in auris aurea imo
rsuis. ita mulieri pessimae pil¬
chritudo: Haet autem uniueri
faciebat : ut seque recur amao
res: et relinqueret uirum : Tn¬
tum q fuit desiderium uoluita¬
tis ac libidinis: ut omnem meno¬
riam amiserit maritalem et
oblita sit fuise se coniugem:
Quam obrem : in ipsis sollempntd
quib: incendebat tura dae mor
uisitabitur in plagis. & corrpie¬

Expanded text:
in quibus immolabat eis: et circumin quibus immolabat eis: et circumdabat sibi inaures suas, et monilia: et ibat post amatores suos: mei autem oblita est, dicit Dominus. Servat personam meretricis, quae auro ornatur et gemmis, ut placeat amatoribus suis, et quidquid pulchritudinis non habet per naturam, arte conquirit. Has inaures, quibus aures ejus doctrina Dei fuerant adornatae, et has margaritas quae ex collo pretiosae pendebant, ita ut sponsus ad eam diceret et maritus: Collum tuum sicut monilia , misit ante porcorum pedes, et dedit sanctum canibus . Et impletum est quod in Proverbiis legimus: Sicut inauris aurea in naribus suis: ita mulieri pessimae pulchritudo . Haec autem universa faciebat, ut sequeretur amatores suos, et relinqueret virum. Tantumque fuit desiderium voluptatis ac libidinis, ut omnem memoriam amiserit maritalem, et oblita sit fuisse se conjugem. Quamobrem in ipsis solemnitatibus quibus incendebat thura daemonibus, visitabitur in plagis, et corri
Abbreviated transcription (Latin):
de andta sunt om̃a bestias nunc¬
cupet: haec & iuxta historiam
et iuxta tropologiam: infelax
iudaa ꝑ pessa est: Cuius omnis
turpitudo in occulis gentium
reue lataest : et nullus eam eru¬
ere potuit demanibusdĩ: Ces¬
sauerunt uniuersae cerimoniae :
in luctũ est uersa festiuitas:
Omnia quae sibi putabat dari a
dae monibus: nuncꝰ loffensam dĩ
ablata cognoscit: De uorauerunt
& ad extremum seuissima la¬
cerauit bestia imperium to¬
manorum : cuius indanihȩ la
nomen tacetur : ut maior for¬
mido his qui de uorandi sunt
augeatur: quae de iudaa dixi¬
mus: refer adhaerecicos : qui
prima frante doctrinam &
scientiam ꝓmutentes: egressi
de ec dȩsia de seruntur adõ:
& omnis eorum ignominia in
cons pectu amatorum ponitur.
quos prius de coeperant: & tra¬
diti bestus quas ꝓpheta declinat
dicens : s. Ne tradas bestus animã
confitentem tibi: earum mor¬
sibus relinquentur : Et uisitabo
super eam dies bahalmi: et mei¬
Et ulciscar suꝑ eam dies bahalim.

Expanded text:
anda sunt omnia, bestias nuncupet. Haec et juxta historiam et juxta tropologiam infelix Judaea perpessa est, cujus omnis turpitudo in oculis gentium revelata est, et nullus eam eruere potuit de manibus Dei. Cessaverunt universae caeremoniae, in luctum est versa festivitas: omnia quae sibi putabat dari a daemonibus, nunc ob offensam Dei ablata cognoscit. Devoraverunt , ad extremum saevissima laceravit bestia, Romanorum imperium, cujus in Daniele nomen tacetur, ut major formido his qui devorandi sunt, augeatur. Quae de Judaea diximus, refer ad haereticos, qui prima fronte doctrinam et scientiam promittentes, egressi de Ecclesia deseruntur a Deo, et omnis eorum ignominia in conspectu amatorum ponitur, quos prius deceperant, et traditi bestiis quas propheta declinat, dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi , earum morsibus derelinquentur. Et visitabo super eam dies Baalim, quiEt ulciscar super eam dies Baalim,
Abbreviated transcription (Latin):
transtuleruno id est meda p
chori: quae facit quin decim ma
Quodq: iungitur in edicbon
uulgata. neq eris alteri uro alo
inebraico non habetur : sed simꝗ¬
citer noneris uiro: si enim pone
alteri. sub auditur quod a suo haba¬
habeatur uiro: Quando autẽ ado¬
lute dicitur non eris uiro intalo
quod nulli lungatur omninoa
absq cottu martealisit: Mensua
aute chori: et inie ze chiel legiui
& in euuangelio: fodit itaq eans
id est adulteram. siue condiit. q¬
decim argenteis: Quando dici fa
significans populũ iude&: Siauta
legerimus conduri. ad ulterae pras
est : non ut cum ꝓpba a dormut n
ut contenta mer ceda stia: adiltaro
desistat : nec passim ceceris copulio
F oditur etiam siue conducitur do
hordei & dimidio choro horde ib

Expanded text:
transtulerunt, id est, mediam partem cori, quae facit quindecim modios. Quodque jungitur in editione Vulgata: Neque eris alteri viro: alteri in Hebraico non habetur, sed simpliciter, non eris viro. Si enim ponatur alteri, subauditur quod a suo habeatur viro. Quando autem absolute dicitur, non eris viro, intelligimus quod nulli jungatur omnino, et absque coitu maritali sit. Mensuram autem cori in Ezechiel legimus , et in Evangelio . Fodit itaque eam sibi, id est, adulteram, sive conduxit quindecim argenteis. Quando dicit, fsignificans populum Judaeorum. Sin autem legerimus, conduxi, adulterae pretium est, non ut cum propheta dormiat; sed ut contenta mercede sua, adulterare desistat, nec passim caeteris copuletur. Foditur etiam, sive conducitur coro hordei, et dimidio coro hordei, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
inqua interfectus ẽ acham as
tum eorum quae dõ fuerant e¬
secrata. conturbatio & tumulto
interp̃tatur : non ut quidam pi¬
tas: ipse tuesus inter praetatur
loquens adachani: Quia tur bas
nos conturba te dñs indie hac:
Vnde appellatus est locus ille ẽm¬
CACHOR id est uallis conturbatu¬
nis: simulꝗ ec hoc intelligimus q
in principio terrae scãe iuxta he¬
rico: quando de solitudine egrs¬
sus est populus ꝓpter fluenta or¬
danis: in prima israhelis uidbr
maeror ingaudium commiti¬
tus sit : ibique aꝑta spes : ubifi¬
erat de speratio: ut punitis hi
qui pecca uere in xp̃m. & cõmi¬
re sacrilegium : saluenture¬
is quiblas phemantes iudeos
fuerint decestati & quantum
inse est : interfecerunt : has
cancisio & nr̃i iudaizantes ad
mille annorum regnumi nss
nduett: Quodq nos dicimus
u flbo cam &e lex interptati sunt

Expanded text:
in qua interfectus est Achan ob in qua interfectus est Achan ob furtum eorum, quae Deo fuerant consecrata, conturbatio et tumultus interpretetur: non et quidam puitas, ipse Jesus interpretatur loquens ad Achan: quia turbasti nos, conturbet te Dominus in die hac . Unde appellatus est locus ille EMEC ACHOR  , id est, vallis conturbationis. Simulque et in hoc intelligimus, quae in principio terrae sanctae, juxta Jericho, quando de solitudine egressus est populus, propter fluenta Joardanis, in prima Israelis victoria, moeror in gaudium commutatus sit. Ibique aperta est spes, ubi fuerat desperatio: ut, punitis his qui peccavere in Christo, et commisere sacrilegium, salventur ex eis qui blasphemantes Judeos fuerint detestati, et quantum in se est interfecerint. Haec Circumcisio et nostri Judaizantes ad mille annorum regnum refervoluerint. Quodque nos diximus: Lactabo eam, et LXX interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
metuentibus ut mȩrar gaudio
mutaretur : quodq: sequitur: a
dabo ei uinitores eius ex eodem lo¬
co : quiablanditias et solitudinem
praeteritae historiae exeuntium
de ae grpto similitudinem prae¬
miserat : inqua morses & aaron
de eadem gente iudae orum prin¬
cipes extiterunt : etiam nunc pol
licetur quod uinitores eius datu
telligi is rabel: omnis & ueteris in¬
strumenti & noui scriptura testa
to transtulisti: & in euuangelio
pater familias locat uineam
suam : fructusq: non recipit : Et
interfecto filio suo: nouissimae
locat eam aliis uinitorib: hoc
igitur ꝓphetalis sermo ꝓmittit:
quod princeps huius uineae exe¬
untes degentibus: et de captiui¬
tate hostium siue uitiorum: de
ipso sint genere iudeorum id
est apłi: & locus tumultus uallisꝗ
turbarum : hoc onim interp
achor. mutetur in hostium sa a
adaperiendam spem atq ara¬
ami quod itirto suppliaa ao
menta perpessa sit : ut ꝑhaet a¬
pera ꝑueniret: Quod uallis acui

Expanded text:
metuentibus , ut moeror gaudio metuentibus , ut moeror gaudio mutaretur. Quod sequitur. Et dabo ei vinitores ejus, ex eodem loco. Quia blanditias et solitudinem in praeteritae historiae exeuntium de Aegypto similitudine praemiserat, in qua Moyses et Aaron de eadem gente Judaeorum principes exstiterunt, etiam nunc pollicetur, quod vinitores ejus de eotelligi Israel, omnis et veteris Instrumenti et novi Scripturto transtulisti . Et in Evangelio . Paterfamilias locavit vineam suam, fructusque non recepit. Et interfecto filio suo, novissime locavit eam aliis vinitoribus. Hoc igitur prophetalis sermo promittit, quod principes hujus vineae exeuntes de gentibus et de captivitate hostium, sive vitiorum, de ipso sint genere Judeorum, id est, apostoli: et locus tumultus, vallisque turbarum, hoc enim interpretatur Achor, mutetur in ostium spei, sive ad aperiendam spem atque patientiam, quod idcirco supplicia et tormenta perpessa sit, ut per perveniret. Quod autem vallis Achor,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ignominia hierusalem
siue uide ae meretricis in oc¬
culis amatorum eius. et cessarit
unuersa sollemnitas uineam
a ficum uel siccitas uel grando
corruperit et redacta in siluas
atque in fructuosas arbores abestus
fuerit deuorata & red diderit ei dñs
cruciatus atq: tormenta quia dae¬
monibus bahali tura succen¬
derat et nequa quam se ultra de
cineribus ac fauillis putauerit pos¬
se consirgere tuno hoc est iad¬
uentu xp̃i filiisui aperiet speni
salutis & dabit locum poenitentie
et blandietur ei: hoc enim sigra¬
ficat lactabo eam: ut post pana¬
rum magnitudines dolores pris¬
tinos re ꝓmissione mitigae ꝓspe¬
rorum: & ducam inquit eam in
solitudinem: id est : educam ex
malis sicut & prius de aegrpti
eduxeram seruitute: Et loquar
ad cor cius uerba mollia uerba
consolatoria: ut tristitiam gaudio
temperem: iuxta idioma scriptu¬
rarum: Quibus uerbis sichem locu¬
tus est ad cordinae : et ioseph inae¬
grpto fratribus suis tristibus atq

Expanded text:
fuerit ignominia Jerusalem, fuerit ignominia Jerusalem, sive Judaeae meretricis in oculis amatorum ejus, et cessaverit universa solemnitas, vineam et ficum vel siccitas vel grando corruperit, et redacta in silvas atque infructuosas arbores, a bestiis fuerit devorata, et reddiderit ei Dominus cruciatus atque tormenta; quia daemonibus Baalim thura succenderat, et nequaquam se ultra de cineribus ac favillis putaverit posse consurgere, tunc, hoc est, in adventu Christi Filii sui, aperiet spem salutis, et dabit locum poenitentiae, et blandietur ei: hoc enim significat, lactabo eam; ut post poenarum magnitudinem, dolores pristinos repromissione mitiget prosperorum. Et ducam eam, inquit, in solitudinem, id est educam ex malis, sicut et prius de Aegyptiaca eduxeram servitute: et loquar ad cor ejus verba mollia, verba consolatoria, ut tristitiam gaudio temperem, juxta idioma Scripturarum: quibus verbis et Sichem locutus est ad cor Dinae , et Joseph in Aegypto fratribus suis tristibus atque
Abbreviated transcription (Latin):
qunt haeretici a matores suos et
on ponantur a loquii uecustate.
Sesturaq uerborum & menda¬
aun simulent ueritatem & con¬
ugalem pudicitiam derelinquant.
ancendant ba halim id est idolis
que de suo coide fixerunt: coti¬
de cornimus: Non enim habent
aram rustice sinplicitatis quam
meraricia ornamenta non que¬
nc sed artificibus eligantibusꝗ
nendacus: ut a matoribus suis dia¬
bb et da monibus placeant n
prutor hoc ecce ego lactabo eam
a ducam insolitudinem : et loquar
adcor eius et dabo ei uinito¬
res eius ex eodem loco : et uallem
achor ad aperiendam spemilxx:
Ideo ecce ego seducam eam. et
ponam illam quasi desertum.
et loquar adcor eius: & dabo ei
possessio nes suas inde & uallem
achor ada periendam intelligon¬
tiam eius: Pro eo quod nos dixi¬
mus ad aperiendam spem: et sep¬
tuaginta uerterunt ad aperiendam
intellegentiam eius: inter p̃tatus
id est in hostium spei : teo dotio dia
a perire patientiam uel ex pecta¬
tione meius: Postquam reuelata

Expanded text:
res suos, et componantur eloquii venustate, structuraque verborum, ut mendacia simulent veritatem, et conjugalem pudicitiam derelinquant, et incendant Baalim, id est, idolis, quae de suo corde finxerunt, quotidie cernimus. Non enim habent curam rusticae simplicitatis, quae meretricia ornamenta non quaerit; sed artificis elegantisque mendacii, ut amatoribus suis diabolis et daemoniis placeant. Propter hoc ecce ego lactabo eam: et ducam eam in solitudinem, et loquar ad 21 cor ejus. Et dabo ei vinitores ejus, ex eodem loco, et vallem Achor ad aperiendam spem. LXX: Ideo ecce ego seducam eam, et ponam illam quasi desertum; et loquar ad cor ejus, et dabo ei possessiones suas inde, et vallem Achor ad aperiendam intelligentiam ejus. Pro eo quod nos diximus, ad aperiendam spem, et LXX verterunt, ad aperiendam intelligentiam ejus, interpretatus id est, in ostium spei, Theodotion ἀνεῴaperire patientiam, vel, exspectationem ejus. Postquam revelata
Abbreviated transcription (Latin):
cere. uel crustula quaȩ idolis
offeruntur & grecae appel¬
lantur: nonanã: Filii autem
isrł in prȩsenti loco: Suodecim
uocantur tribus : y Supraue¬
rodetem quae crant insamaria.
& possidebant mecropolim. ie¬
trahel: Et fodieam mihi quin¬
decim argenteis: & choro hor¬

Expanded text:
ae idolis offeruntur, et Graece appellantur πόπανα. Filii autem Israel in praesenti loco duodecim vocantur tribus; supra vero decem quae erant in Samaria, et possidebant metropolim, Jezrael. Et fodi eam mihi quindecim argenteis, et coro hor
Abbreviated transcription (Latin):
brȩo scriptum omer̃: quod om̃s in¬
t̃ praetes absꝗ lix chorũ int̃ prae¬
tatisunt : sermone gręco & maxi¬
me palestino : quihabet triginta
modios Et ꝓnebel iuni inbis¬

Expanded text:
braico scriptum est OMER  , quod omnes interpretes, absque LXX, corum interpretati sunt, sermone Graeco et maxime Palaestino, qui habet triginta modios. Et pro nebel vini, in
Abbreviated transcription (Latin):
audiam caelos: & illi exaudient
terram: & terra exaudi& triti¬
cum et uinum & oleum: ehaoc
exaudient iex tahel: & semi¬
nabo eam mihi interta. et mise¬
rebor eius quae fuit absq mise¬
ricordia: & dicam non populo
meo populus m̃s estu & ipse
dicet drĩs meus estu . llxx : Et¬
erit indie illa dicit dñs: ex au¬
diam caelum: & caelum exaudi¬
et terram: & terra ex audiet
frumentum et uinum et oleum:
& haec exaudient ie t rahel: Et
seminabo eam mihi suꝑ torram: &¬

Expanded text:
i exaudient terram et terra exaudiet triticum et vinum et oleum et haec exaudient Hiezrahel et seminabo eam mihi in terram et miserebor eius quae fuit absque misericordia et dicam non populo meo populus meus tu et ipse dicet Dominus meus es tu erit in die illa, dicit Dominus: Exaudiam coelum, et coelum exaudiet terram, et terra exaudiet frumentum, vinum, et oleum, et haec exaudient Jezrael, et seminabo eam mihi super terram,
Abbreviated transcription (Latin):
& pericli tantem nauiculam in qua
dormierat ion as. & in tu mescens
mare quod increpatur.: tuce & ob¬
mutesce: referri ad dñm saluato¬
rem. & periclitantem eclesiam
influctus se precipitant: Isti ii
dicit. Scio quiu ꝓpter me tmnps¬
tus grandis est super uos. quian
dent uenti me uobiscum in har¬
sis: hoc est ad contemplatione
leti ciȩ nauigare: ut uos mecum
perducam ad gaudium. ut ubi
ego sum & pater. ibi & uos sits
Id circo seuiunt: id circo mundis
qui in maligno positus est fianta
Mecupit deuorare mors: ut uos
pariter occidat: Et non intelli¬
git: quia uelut in amo esiam u¬
pit. ut mea morte moriatur: Toll¬
te me: & mittite me in mare: Non
est enim nostrum mortem am¬
re: sed in latam ab aliis libentes
excipere: Unde & in persecutionb
non licet propria perire manu
absq eo ubi custitus periditucur.
sed ꝑ cutienti colla submit teri
Sic inquit placate uentos: si in
maria liba fundite. ut tempestu

Expanded text:
et periclitantem naviculam, in qua et periclitantem naviculam, in qua dormiebat Jonas, et intumescens mare quod increpatur: tace et obmutesce, referri ad Dominum Salvatorem, et periclitantem Ecclesiam, in fluctus praecipitabant: Iste Jonas dicit: Scio quia propter me tempestas grandis est super vos, quia me vident venti vobiscum ire in Tharsis, hoc est, ad contemplationem laetitiae navigare, ut vos mecum perducam ad gaudium: ut ubi ego sum et Pater, ibi et vos sitis . Idcirco saeviunt, idcirco mundus, qui in maligno positus est, fremitme cupit devorare mors, ut vos pariter occidat; et non intelligit, quia velut in hamo escam capit, ut mea morte moriatur. Tollite me, et mittite in mare. Non est enim nostrum, mortem arripere, sed illatam ab aliis libenter excipere. Unde et in persecutionibus non licet propria perire manu, absque eo ubi castitas periclitatur; sed percutienti colla submittere. Sic, inquit, placate ventos, sic in maria libamina fundite: tempestas
Abbreviated transcription (Latin):
est superuos . .lxx: Et dixit ionas
ad eos Tollite me & mittite me in
mare : & qui escet mare a uobis.
Ego enim noui: quod ꝓpter me fluc¬
tus magni contra uos sunt: Con¬
tra me tempestus detonat. mẽ
querit: naufragium uobis minatur.
ut me prendat Me prendit: ut
mea morte uiuitis Scio inquit:
quia propter me tempestus hec
grandis est: Non ignoro in meam
poenam elementu turbari: mun¬
di esse confusionem. michi irasci:
in uos seuire naufragium: Fluc¬
tus ipsi im perant uobis: ut me mit¬
tatis in mare: Siego sensero tempestu¬
tem: uos recuperabitis tranquillitu¬
tem: Et animad uertenda pariter:
fugitiui nr̃i magnanimitus: Non
tergi uersatur . non dissimulut: non
negut Sed qui confessus fuerat de
fuga: poenam libenter assumit.
se cupiens perire: ne propter se ce¬
teri pereant. & ad peccatum fugae¬
sue. aliene quoq necis delictum
ad datur: Hoc: quantum ad histo¬
riam: Ceterum non ignoramus
flantes uentos. quibus in euuange¬
uo ut qui escerent dñs imperauit:

Expanded text:
 super vos. LXX: Et dixit Jonas ad eos, tollite me, et mittite me in mare, et quiescet mare a vobis: ego enim novi quod propter me fluctus magni contra vos sunt. Contra me tempestas detonat, me quaerit, naufragium vobis minatur, ut me prehendat: me prehendet, ut mea morte vivatis. Scio, inquit, quia propter me tempestas haec grandis est. Non ignoro in meam poenam elementa turbari, mundi esse confusionem, mihi irasci, in vos saevire naufragium: fluctus ipsi imperant vobis, ut me mittatis in mare. Si ego sensero tempestatem, vos recuperabitis tranquillitatem. Et animadvertenda pariter fugitivi nostri magnanimitas, non tergiversatur, non dissimulat, non negat; sed qui confessus fuerat de fuga, poenam libenter assumit, se cupiens perire, ne propter se et caeteri pereant, et ad peccatum fugae, alienae quoque delictum addatur necis. Hoc quantum ad historiam: 402 caeterum non ignoramus, flantes ventos, quibus in Evangelio, ut quiescerent, Dominus imperavit ,
Abbreviated transcription (Latin):
iustum: Tu enim dñe: sicut uolu¬
isti fecisti: Grandis uectorum fides:
Periclitantur ipsi: & ꝓ alterius ani¬
ma depretantiur:Sciuntenim peiorẽ
mortem peccati esse: quum uite:
Et ne des inquiunt super nos: sangui
non sibi reputetur. & quodam modo
dicunt: N olumus interficere prophe¬
tam tuum: sed iram tuam & ipse con¬
fessus est: & tempestus loquitur.
quia tu domine sicut uoliusti fecisti
U oluntus tua : ex pletur per nr̃as ma¬
nus: Nonne nobis uidetur nauta¬
rum uox. piluti esse confessio: qui la
xp̃m perire gentes. in nocentem san¬
guinem ꝓriurtetant: & iudei dicunt

Expanded text:
justum, tu enim, Domine, sicut volujustum, tu enim, Domine, sicut voluisti, fecisti. Grandis vectorum fides: periclitantur ipsi, et pro alterius anima deprecantur. Sciunt enim pejorem mortem peccati esse, quam vitae. Et ne des, inquiunt, super nos sanguinnon sibi reputetur, et quodammodo dicunt, nolumus interficere prophetam tuum, sed iram tuam et ipse confessus est, et tempestas loquitur, quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti; voluntas tua expletur per nostras manus. Nonne nobis videtur nautarum vox, Pilati esse confessio, qui lavlunt Christum perire gentes, innocentem sanguinem protestantur. Et Judaei dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et conubantur uiri ut reuer¬
satur ad terram. & nom pote¬
et quia mure ibit. & in surge¬
Le migis contra cos Protulerat
ꝗ ultorem audientes dei: manus
diet non audebis: Propterca
ꝯtehantur reuerti ad aridam.
ceffugere dis crimen: ne sangui¬
aen funderent: Magis uolentes
pnst: quam reum perdere: O re¬
uin quunta mututio: Populus
quiscriuerat deo dicit. cruci fige
auci fige talem: istis imperatur
it occidant. mare fu  nt: tem pestus
luit. & proprium periculum neue¬
hctre: & naturam rerum uncere.
ne uiolarent prophetum dei:
Liod autem dicit. remigabant uiri
it reuerterentur ad aridam: putu¬
bant absque sacramento eius qui pas¬
lius erat. posse nauem de periculo
ad dñm: & dixerunt: Quesumus dñe.
is peramus in anima uiri istius.
Ene des supernos sanguinem in no¬
ontem. quia tu dñe sicut uoliuisti
Afccisti
LxX. Et clamauerunt ad dr̃m: &
dixerunt. Nequuquam domine:
ne pereamus ꝓpter animã uirihuiꝰ.
& non des super nos sanguinem

Expanded text:
conabantur viri, ut reverterentur ad terram, et non poterant, quia mare ibat, et insurgebat magis contra eos. Protulerat  sed illi cultorem audientes Dei, manus injicere non audebant, propterea nitebantur reverti ad aridam, et effugere discrimen, ne sanguinem funderent, magis volentes perire, quam perdere. O rerum quanta mutatio! populus qui servierat Deo, dicit: Crucifige, crucifige talem . Istis imperatur ut occidant, mare furit, tempestas jubet, et proprium periculum neglfacere et naturam rerum vincere, ne violarent 403 prophetam Dei. Quod autem remigabant viri, ut reverterentur ad aridam, putabant absque sacramento ejus qui passurus erat, posse navem de periculo ad Dominum, et dixerunt: quaesumus, Domine, ne pereamus in anima viri istius, et ne des super nos sanguinem innocentem, quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti. LXX: Et clamaverunt ad Dominum, et dixerunt: nequaquam, Domine, ne pereamus propter animam viri hujus, et non des super nos sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
intumes cebat Ixx: Et dixerunt
idcum. Quuid tibi faciemus & qui¬
escet mare anobis: Quia mart ibat:
& suscitubat magis fluctus P ropter
tutose ex posiuisti causam morbi: in di¬
ca sanititis: Ex eo quod contra nos con¬
surgit mare: intelligimus iram esse
susceptionis tue: Sicut culpa est quod
suscepimus : Quid facere possumus. ne
dominus irascature Quid faciemus tibi:
Hoc est: interficiemus tẽ: Sed cultores
domini seruubimus: Sed si dm̃ fugis:
nr̃m est prebere manus. quid fieri iu¬
beas: Tuum est imperare. quo facto
quiescat mare: quod nunc creatoris
iram suo tumore testutur: Statmq
historicus: causam iungit istius modi
questionis Mare dicens ibat: & intu¬
mescebat Ibat ut iussum fuerat: ibut
in uindictam domini sui. ibat per¬
sequens fugitiuum ꝓphettim: In tu¬
mescebut autem per singula momen-¬
ta temporum: & quasi nautis moranti¬
bus in maiores fluctus suscitubatur:
ut ostenderet ultionem creatoris se

Expanded text:
intumescebat. LXX: Et dixerunt intumescebat. LXX: Et dixerunt ad eum, quid tibi faciemus, et quiescet mare a nobis? quia mare ibat, et suscitabat magis fluctus. Propter tatos? exposuisti causam morbi, indica sanitatis. Ex eo quod contra nos surgit mare, intelligimus iram esse susceptionis tuae. Si culpa est quod suscepimus, quid facere possumus, ne Dominus irascatur? quid faciemus tibi? hoc est, interficiemus te? sed cultor es Domini: servabimus? sed Deum fugis. Nostrum est praebere manus; quid fieri jubeas, tuum est imperare, quo facto quiescat mare, quod nunc Creatoris iram suo tumore testatur. Statimque historicus causam jungit istiusmodi quaestionis, mare, dicens, ibat, et intumescebat. Ibat, ut jussum fuerat: ibat in vindictam Domini sui: ibat, persequens fugitivum prophetam. Intumescebat autem per singula momenta temporum, et quasi nautis morantibus, in fluctus majores suscitabatur, ut ostenderet ultionem Creatoris se