comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽẽ. prȩsciebat. & insua uoluntate ser¬
uabat: Non ergo id fecit quod futurum
non erat hoc enim magis erat futurum
quod se facturum. eẽ. pręsciebat nec tam̃
illi anni additi recte dicerentur. nisi
aliquid adderetur: quod se aliter in aliis
causis habuerat: Scđm aliquas igitur
causas inferiores. iam uitam finierat:
scđm illts autẽ quae sunt in uoluntate
& p̃scientia dĩ qui ex aeternitate noue¬
rat quid illo tempore facturus erat.
sic eum oraturum ut tali orationi
concedi oporteret ille utiq presciebat.
cuius prescientia falli non poterat.
et ideo quod presciebat. necessario futu¬
rum erat. Qua propter si omnium
futurorum causae mundo sunt in¬
sitae. cum ille factus est dies quando
ds̃ creauit omĩa simul: non aliter
uirilitatis : quam erat in illis causis
ubi ds̃ hominẽ insex dierum oꝑibus
fecit: Ibienum erat non solum ut ita

Expanded text:
e praesciebat et in sua uoluntate seruabat. non ergo id fecit, quod futurum non erat; hoc enim magis erat futurum, quod se facturum esse praesciebat. nec tamen illi anni additi recte dicerentur, nisi ad aliquid adderentur, quod se aliter in aliis causis habuerat. secundum aliquas igitur causas inferiores iam uitam finierat; secundum illas autem, quae sunt in uoluntate et praescientia dei, qui ex aeternitate nouerat, quid illo tempore facturus erat sic eum oraturum ut tali orationi concedi oporteret ille utique praesciebat, cuius praescientia falli non poterat. et ideo quod praesciebat necessario futurum erat. Quapropter. si omnium futurorum causae mundo sunt insitae, cum ille factus est dies, quando deus creauit omnia simul. non aliter uirilitatis, quam erat in illis causis, ubi deus hominem in sex dierum operibus fecit. ibi enim erat non solum, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum ipsa scriptura concordet:
Sic certe scriptum est: cumac¬
huc diei sexti opera narrarentur: Et
dixit ds̃: Faciamus hominẽ adimagi¬
nem & similitudinem nram. et habeat
potestitem piscium maris et uolatilium
caeli. & omniũ pecorum. & omnis terrae.
& omniũ repentium quae repunt
super terram: E t fecit ds̃ hominem
adimaginẽ di. fecit eum: masculum
& feminã. fecit eos etbenedixit eos ds̃¬

Expanded text:
nobiscum ipsa scriptura concordet. nobiscum ipsa scriptura concordet. sic certe scriptum est, cum adhuc diei sexti opera narrarentur: et dixit deus: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; et habeat potestatem piscium mariscoeli, et omnium jumentorum, et totius terrae, et omnium reptilium, quae sunt super terram. Et fecit Deus hominem, secundum imaginem Dei fecit eum: masculum et feminam fecit eos, et benedixit eos
Abbreviated transcription (Latin):
inde in hanc faciem qua mundus ex¬
tructus . ẽ. accessu temporis tanquam
exorta claruisse: sed ab exordio scłi
cum factus est dies conditum mundum.
incuius elementis simul sunt condita.
quae post accessu tẽporis orirentur. uel
frutecta uel animalia quaeq scđm suũ
genus: Nem nec ipsa sidera credendum
est inelementis mundi primitus facta
atq recondita accessu postea temporis
extitisse. atq in has enituisse formal
quae caelitus fulgent: sed illo senario
perfectionis numero creata simul omĩa.
cum factus. ẽ dies: Utrum ergo sic &
homo ista iam specie qua in sua natura
uiuit & agit siue bonum siue malum
an etipse in occulto sicuit fęnum agri
antequam exortum est. ut hoc ei post
esset accessu temporis exoriri. quod
depuluere factus est: Accipiamus
ergo eum sexto ipso die in hac ꝑspicua
uisibiliq forma delimo fic̾tum: sedtunc
non commemoratum quod nunc recapi¬
tulando insinuatur. & uideamꝰ utrum

Expanded text:
inde in hanc faciem, qua mundus exinde in hanc faciem, qua mundus exstructus est. accessu temporis tamquam exorta claruisse, sed ab exordio saeculi, cum factus est dies, conditum mundum, in cuius elementis simul sunt condita, quae post accessu temporis orerentur. uel frutecta uel animalia quaeque secundum suum genus. nam nec ipsa sidera credendum est in elementis mundi primitus facta atque recondita accessu postea temporis extitisse atque in has enituisse formas, quae caelitus fulgent, sed illo senario perfectionis numero creata simul omnia, cum factus est dies. utrum ergo sic et homo ista iam specie, qua in sua natura uiuit et agit siue bonum siue malum? an et ipse in occulto sicut fenum agri, antequam exortum est. ut hoc ei post esset accessu temporis exoriri, quod de puluere factus est? Accipiamus ergo eum sexto ipso die in hac perspicua uisibilique forma de limo fictum, sed tunc non commemoratum, quod nunc recapitulando insinuatur, et uideamus, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ET IN SUFFLAUIT IN
FA CIECO
EIUS
FLAT UM
UITAE
ET FAC TUS EST
HO CO IN
ANI MAM
UI UEN TE M
Hic primo uidendum est. utrum ista
recapitulatio sit: ut nunc dicatur
quomodo factus sit homo quem seato
illo die factum legimus. anuero tun
quidem cum fecit omĩa simul. in his
etiam hominem latenter fecit. sicut
fęnum terrae antequam. eẽt. exortum
ut eo modo et ipse cum iam ess& in
secreto quodam naturae aliter factus.
sicut illa quae simul creauit cum factꝰ
.ẽ. dies : accessu temporis etiam isto
modo fieret. quo in hac ꝑspicua forma
uitam gerit uel male uel bene: sicut
fenum quod factum. ẽ antequam ex¬
onretur super terram. accedent
ium tempore & fontis illius irrigatione
exortum. ẽ. ut esset super terram: Prius
ergo : secundum recapitulationem id
conemur accipere: Fortassis quippe
ita homo factus sit indiesexto: sicut
dies ipse primitus factus est: sicut firma¬
mertum. sicut terra & mare : Neq enĩ
haec dicenda sunt ante inquibus dam
primordiis iam facta latuisse. ac de¬

Expanded text:
et insufflauit in faciem eius flatum uitae. et factus est homo in animam uiuentem. hic primo uidendum est. utrum ista recapitulatio sit, ut nunc dicatur, quomodo factus sit homo, quem sexto illo die factum legimus. an uero tunc quidem, cum fecit omnia simul, in his etiam hominem latenter fecit, sicut fenum terrae antequam esset exortum, ut eo modo et ipse, cum iam esset in secreto quodam naturae aliter factus, sicut illa, quae simul creauit, cum factus esset dies, accessu temporis etiam isto modo fieret, quo in hac perspicua forma uitam gerit, uel male uel bene, sicut fenum, quod factum est, antequam exoreretur super terram, accedente iam tempore et fontis illius inrigatione exortum est. ut esset super terram. Prius ergo secundum recapitulationem id conemur accipere. fortassis quippe ita homo factus sit in die sexto, sicut dies ipse primitus factus est, sicut firmamentum. sicut terra et mare. neque enim haec dicenda sunt ante in quibusdam primordiis iam facta latuisse ac de
Abbreviated transcription (Latin):
habens cur adsit abscedit : Si autem
non ita deficiunt. ut inmorte assolet.
turbatur eius intentio: tanquam
conantis redintegrare labentia nec
ualentis: et inquib rebus turbatur.
inde cognoscitur quae pars ministe¬
riorum incausa sit. ut si potuerit
medicina succurrat: Namq aliud
esse ipsam. aliud haec eius corporalia
ministeria. uel uasa. uel organa. uel
siquid aptius dici possunt. hinc eui¬
denter elucet. quod plerumq se uehe¬
menti cogitationis intentione auertit
abomnib : ut prae oculis patentib
recteq ualentib multa posita nesciat.
et si maior intentio est dum ambula¬
bat repente subsistat. a uertens utiq
imperandi nutum aministerio motio

Expanded text:
habens cur adsit abscedit. si autem habens cur adsit abscedit. si autem non ita deficiunt, ut in morte adsolet, turbatur eius intentio, tamquam conantis redintegrare labentia nec ualentis. et in quibus rebus turbatur, inde cognoscitur quae pars ministeriorum in causa sit, ut, si potuerit, medicina succurrat. Namque aliud esse ipsam, aliud haec eius corporalia ministeria, uel uasa uel organa uel si quid aptius dici possunt, hinc euidenter elucet, quod plerumque se uehementi cogitationis intentione auertit ah omnibus, ut prae oculis patentibus recteque ualentibus multa posita nesciat et, si maior intentio est, dum ambulabat, repente subsistat, auertens utique imperandi nutum a ministerio motio
Abbreviated transcription (Latin):
corpoream creaturam naturae digni¬
tate prȩcellit: ꝑ lucem tamen & acrem
quae in ipso quoq mundo prȩcellentia
sunt corpora. magisq habent facien-¬
di prȩstantiam quam paciendi corpu¬
lentiam. sicut humor & terra: tãquã
per ea quae sp̃ui similiora sunt. corpus
amministrat: Nunciat enim aliquid.
lux corporea: Cui autem nuntiat.
non hoc est quodilla: Ethaet est anima
cui nunciat: non illa quae nuntiat:
t cum afflictiones corporis moleste
sentit: actionem suam qua illi regen¬
do ad est. turbato eius temperamento
impediri ostenditur. & haec offensio
dolor uocatur: Et aer qui neruis in¬
fusus est paret uoluntati ut membra
moueat: non autem ipse uoluntas. ẽ:
Et illa pars media motum membrorum
nunciat. ut memoria teneatur : non
ipsa memoria est ⁊ Deniq dum haec
eius tanquam ministeria uitio quolib&
seu perturbatione omnimodo defici¬
unt des̾stentibus nunciis sentiendi.
et ministris mouendi: tanquam non

Expanded text:
corpoream creaturam naturae dignicorpoream creaturam naturae dignitate praecellit. per lucem tamen et aerem, quae in ipso quoque mundo praecellentia sunt corpora magisque habent faciendi praestantiam quam patiendi corpulentiam, sicut humor et terra, tamquam per ea quae spiritui similiora sunt corpus administrat. nuntiat enim aliquid lux corporea; cui autem nuntiat, non hoc est, quod illa; et haec est anima, cui nuntiat, non illa, quae nuntiat. et cum adflictiones corporis moleste sentit, actionem suam, qua illi regendo adest, turbato eius temperamento inpediri offenditur, et haec offensio dolor uocatur. et aer, qui neruis infusus est, paret uoluntati, ut membra moueat, non autem ipse uoluntas est. et illa pars media motum membrorum nuntiat, ut memoria teneatur, non ipsa memoria est. denique, dum haec eius tamquam ministeria uitio quolibet seu perturbatione omni modo deficiunt desistentibus nuntiis sentiendi et ministris mouendi, tamquam non
Abbreviated transcription (Latin):
ualemus : ideo tres tanquam uentri¬
culi cerebri demonstrantur. unꝰ anit¬
rior ad faciem a quo sensus omnes.
alter posterior ad ceruicem aquo maꝰ
memoriã uigere demonstrant: ne
tat homo quod faciendum. ẽ. si fuerit
quod facit oblitus: haec illi certis indi¬
cus ꝓbata esse dicunt: quando & ipsae
partes aliquo affectae morbo uel uitio.
cum defecissent officia uel sentiendi
uel mouendi membra uel motus corpo-¬
ris reminiscendi: satis quid ualerent
singulae declararunt. eisq adhibita
curatio cui rei reparandae profecerit.
exploratum est: Sed anima in istis tãquã
inorganis agit: Nihil horum est ipsa.
sed uiuificat & regit omĩa. et ꝑ haec
corpori consulit. ethinc uitae in qua
factus. ẽ. homo in animã uiuam: Unde
ergo sit ipsa. idest dequa uelut materie
ds̃ hunc flatum fecerit quae anima
dicitur. dum quaeritur: nihil corpo¬
rum debet occurrere: Sicut enim
ds̃ omnẽ creaturam: sic anima omnẽ

Expanded text:
ualemus, ideo tres tamquam uentriualemus, ideo tres tamquam uentriculi cerebri demonstrantur: unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis; alter posterior ad ceruicem, a quo momemoriam uigere demonstrant, ne, tat homo quod faciendum est, si fuerit quod fecit oblitus. haec illi certis indiciis probata esse dicunt, quando et ipsae partes aliquo adfectae morbo uel uitio, cum defecissent officia uel sentiendi uel mouendi membra uel motus corporis reminiscendi, satis quid ualerent singulae declararunt eisque adhibita curatio cui rei reparandae profecerit exploratum est. sed anima in istis tamquam in organis agit, nihil horum est ipsa; sed uiuificat et regit omnia et per haec corpori consulit et huic uitae, in qua factus est homo in animam uiuam. Unde ergo sit ipsa, id est de qua uelut materie deus hunc flatum fecerit, quae anima dicitur, dum quaeritur, nihil corporeum debet occurrere. sicut enim deus omnem creaturam, sic anima omnem
Abbreviated transcription (Latin):
distribuuntur. ad frontem collocata ẽ
atq infacie sunt ipsa uelut organa
sentiendi. excepto tangendi sensu qui
pertotum corpus diffunditur. qui tam̃
etiam ipse ab eadem anteriore parte
cerebri ostenditur habere uiam suam
quae retrorsus per uerticem atq ceruict̃
ad medullam spinae dequa loquebamur
paulo ante deducitur. unde habet utiq
sensum in tangendo & facies sicut totum
corpus. exceptis sensibus uidendi. audien¬
di. ol faciendi. gustandi. qui insola facr
prȩlocati sunt: ideo scriptum arbitror
quod infaciem ds̃ sufflauerit homini
flatum uitae. cum factus. ẽ. in animam
uiuam: Anterior quippe pars. postero¬
ri merito preponitur: quia & ista ducu.
illa sequitur. et abista sensus. ab illa
motus.ẽ. : sicut consilium prȩcedit
actionem: Et qm̃ corporalis motus qui
sensum sequitur. sine interuallis tem¬
porum null us est: agere autẽ inter¬
ualla temporum sponttneo motu.
nisi per adiutorium memoriae non

Expanded text:
distribuuntur, ad frontem conlocata est distribuuntur, ad frontem conlocata est atque in facie sunt ipsa uelut organa sentiendi — excepto tangendi sensu, qui per totum corpus diffunditur; qui tamen etiam ipse ab eadem anteriore parte cerebri ostenditur habere uiam suam, quae retrorsus per uerticem atque ceruicem ad medullam spinae, de qua loquebamur paulo ante, deducitur, unde habet utique sensum in tangendo et facies, sicut totum corpus, exceptis sensibus uidendi, audiendi, olfaciendi, gustandi, qui in sola facie praelocati sunt — ideo scriptum arbitror, quod in faciem deus sufflauerit homini flatum uitae, cum factus est in animam uiuam. anterior quippe pars posteriori merito praeponitur, quia et ista ducit, illa sequitur et ab ista sensus, ab illa motus est, sicut consilium praecedit actionem. Et quoniam corporalis motus, qui sensum sequitur, sine interuallis temporum nullus est, agere autem interualla temporum spontaneo motu nisi per adiutorium memoriae non
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur dictum factus. ẽ. homo in animã
uiuam: nisiquia sentire coepit incorpo¬
re. quod. ẽ. animatȩ uiuentisq carnis
certissimũ indicium: Nam mouentur
et arbusta. non tantum ui extrinsecus
impellente uelut cum uentis agitant᷑.
sed illo motu quo intrinsetus agitur.
quicquid ad incrementum speciẽq
arboris pertinet. quo ducitur sucus
in radicem. uertiturq in ea. quibus
constat herbae natura uel ligni: Nihil
enim horum: sine interno motu: Sed
iste motus non est spontaneus. qualis
ille qui sensui copulatur adcorporis
amministrationem.: sicut in omnrum
animalium genere. quem uocat scrip¬
tura animã uiuam: Nam & nobis
nisi in esset etiam ille motus: nec cres-¬
cerent nr̃a corpora. nec ungues capil¬
losq producerent: sed si hoc solum eẽt
in nobis sine sensu motuq illo sponta¬¬
neo : nondiceretur homo factus in
animam uiuam: Proinde qm̃ pars
cerebri anterior unde sensus omnes

Expanded text:
uidetur dictum: factus est homo in animam uidetur dictum: factus est homo in animam uiuam, nisi quia sentire coepit in corpore: quod est animatae uiuentisque carnis certissimum indicium. nam mouentur et arbusta non tantum ui extrinsecus inpellente, uelut cum uentis agitantur, sed illo motu, quo intrinsecus agitur quidquid ad incrementum speciemque arboris pertinet, quo ducitur sucus in radicem uertiturque in ea, quibus constat herbae natura uel ligni; nihil enim horum sine interno motu. sed iste motus non est spontaneus, qualis ille, qui sensui copulatur ad corporis administrationem, sicut in omni animalium genere, quam uocat scriptura animam uiuam. nam et nobis nisi inesset etiam ille motus, nec crescerent nostra corpora nec ungues capillosque producerent. sed si hoc solum esset in nobis sine sensu motuque illo spontaneo, non diceretur homo factus in animam uiuam. Proinde, quoniam pars cerebri anterior, unde sensus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa inn umerabilia longe dissimilia
cuncto generi corporum. quae non¬
nisi intellectu atq ratione conspiciat.
quo nullus carnis sensus aspirat.
qua propter: non est quidem humane
animae natura. nec deterra nec deaqua.
nec de aere nec deigne quolibet. sed
tamen crassioris corporis sui materiã
hoc est humidam quandam terram
quae incarnis uersa est qualitatem.
persubtilioris naturam corporis
amministrat. id est perlucẽ & aeren:
Nullus enim sine his duobus uel sensus
incorpore est: uel abania spontͬeus
corporis motus: Sicut autem prius
esse debet nosse quam facere: ita sen¬
tire prius est quam mouere: Anima
ergo qm̃ res est in corporea: corpus
quod incorporeo uicinum est. sicuti est
ignis. uel potius lux & aer. primitus
agit. & perhaec cetera quae crassiora
sunt corporis. sicuti humor et terra.
unde carnis corpulentia solidatur: quȩ
magissunt adpaciendum subdita. quã
predita ad faciendum: Non mihi ergo

Expanded text:
ipsa innumerabilia longe dissimilia ipsa innumerabilia longe dissimilia cuncto generi corporum, quae nonnisi intellectu atque ratione conspiciat, quo nullus carnis sensus aspirat? Quapropter non est quidem humanae animae natura nec de terra nec de aqua nec de aere nec de igne quolibet; sed tamen crassioris corporis sui materiam, hoc est humidam quandam terram, quae in carnis uersa est qualitatem, per subtiliorem naturam corporis administrat, id est per lucem et aerem. nullus enim sine his duobus uel sensus in corpore est uel ab anima spontaneus corporis motus. sicut autem prius esse debet nosse quam facere, ita sentire prius est quam mouere. anima ergo quoniam res est incorporea corpus, quod incorporeo uicinum est, sicuti est ignis uel potius lux et aer, primitus agit et per haec cetera quae crassiora sunt corporis, sicuti humor et terra — unde carnis corpulentia solidatur — quae magis sunt ad patiendum subdita quam praedita ad faciendum. Non mihi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
audiendum. ol faciendum atq gustan¬
dum: ipsumq tangendi sensum qui
pertotum corpus est. ab eodem cerebro
dirigi permedullam ceruiceͥs. et eam
quae continetur ossibus quibus dorsi
spina conseritur : ut inde se tenuissi¬
mi quidam riuuli qui tangendi sen¬
sum faciunt: percuncta menbra dif¬
fundunt: Cum igitur his quasi nun¬
cus accipiat anima quicquid eam
corporalium non latet. ipsa uero usq
adeo aliud quiddam sit. ut cum uult
intelligere uel diuina uel dm̃ uel om¬
nino etiam scipsam suasq considerare
uirtutes. ut aliquid ueri certiq com¬
prebendat. abhac ipsorum quoq ocu¬
lorum luce se auertat. eamq adhoc
negotium nontantum nullo adium̃to.
uerum etiam non nullo impedimento
esse sentiens se in obtutu mentis attol¬
lat: quomodo exeo genere aliquid est.
cum eiusdem generis sũmum non sit
nisi lumen quod exoculis emicat. quo
illa non adiuuatur nisi ad corporeas
formas coloresq sentiendos. habetq

Expanded text:
audiendum, olfaciendum atque gustanaudiendum, olfaciendum atque gustandum; ipsumque tangendi sensum, qui per totum corpus est, ab eodem cerebro dirigi per medullam ceruicis et eam, quae continetur ossibus, quibus dorsi spina conseritur, ut inde se tenuissimi quidam riuuli, qui tangendi sensum faciunt, per cuncta membra diffundant. Cum igitur his quasi nuntiis accipiat anima quidquid eam corporalium non latet, ipsa uero usque adeo aliud quiddam sit, ut, cum uult intellegere uel diuina uel deum uel omnino etiam se ipsam suasque considerare uirtutes, ut aliquid ueri certique conprehendat, ab hac ipsorum quoque oculorum luce se auertat eamque ad hoc negotium non tantum nullo adiumento, uerum etiam nonnullo inpedimento esse sentiens se in obtutum mentis adtollat: quomodo ex eo genere aliquid est, cum eiusdem generis summum non sit nisi lumen, quod ex oculis emicat, quo illa non adiuuatur nisi ad corporeas formas coloresque sentiendos habetque
Abbreviated transcription (Latin):
mento facta anima diceretur. credi opor¬
ter&: Omne quippe corpus. in omẽ
corpus posse mutari: nondefuer̃ qu
assererent: Corpus autem aliquod
siue terrenum siue caeleste conuerti
in anima fieriq naturam in corportus
nec quemquam sensisse scio. nec fides
habet: Deinde sinon est contempnendum
quod medici nontantum dicunt uerum
etiam probare se affirmant: quamuis
omnis caro terrenam soliditatẽ in prõp¬
tu gerat. habet tamen inse et aeris
aliquid quod & pulmonibus continetur.
& acorde peruenas quas arterias uocant
diffunditur. et ignis non solum ferui¬
dam qualitatem cuius sedes iniecore¬
& incesebro est: uerum etiam luculentã.
quam uelut eliquari acsubuolare osten¬
dunt in excelsum cerebri locum. tan¬
quam incaelum corporis nr̃i Unde
et radii emicant oculorum. et deciuus
medio. uelut centro quodam. non solũ
idoculos sed etiam ad sensus cęteros
ienues fistulȩ seducuntur. Ad aures
uidelicet. ad nares. ad palatum. ꝓpter

Expanded text:
mento facta anima diceretur, credi opormento facta anima diceretur, credi oporteret. omne quippe corpus in omne corpus posse mutari non defuerunt qui adsererent; corpus autem aliquod, siue terrenum siue caeleste, conuerti in animam fierique naturam incorpoream nec quemquam sensisse scio nec fides habet. Deinde — si non est contemnendum, quod medici non tantum dicunt, uerum etiam probare se adfirmant — quamuis omnis caro terrenam soliditatem in promtu gerat, habet tamen in se et aeris aliquid, quod et pulmonibus continetur et a corde per uenas, quas arterias uocant, diffunditur; et ignis non solum feruidam qualitatem, cuius sedes in iecore est, uerum etiam luculentam, quam uelut eliquari ac subuolare ostendunt in excelsum cerebri locum, tamquam in caelum corporis nostri. unde et radii emicant oculorum et de cuius medio uelut centro quodam non solum ad oculos, sed etiam ad sensus ceteros tenues fistulae deducuntur, ad aures uidelicet, ad nares, ad palatum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
credenda est: quasi caro deterra. & anina
deaqua: Nimis enim absurdum ẽ. inde
factam putare animã hominis: unde
facta ẽ caropiscis et uolucris: Ergo for¬
tassis exaere: huic enim elemento.
etiam flatus competit. sed nr̃ nondĩ:
Unde supradiximꝰ hoc ptitusse congru¬
enter putari . sianimã mundi. tanquã
unius maximi animantis dm̃crederem
uti eam flauerit de aere corporis sui.
sicut flat nr̃a desui: Cum uero dm̃. eẽ.
constet supra omẽ mundi corpus. & supͥ
omnẽ spm̃quem creauit incomparabi¬
li omnino distantia: quomodo id recte
dici potest: anforte quantomagis ds̃
uniuersae creaturae suae presens est
omnipotentia singulari. tantomagis
potuit exaere flatum facere. quae
anima hominis esset: sed cum anima
nonsit corporea. quicquid autem ex
mundi corporeis elementis fit. corpo¬
reum sit necesse est. inquae mundi
elementa etiam aer iste numereͥtur:
nec si depuri illius caelestisq ignis ele¬

Expanded text:
credenda est quasi caro de terra, anima credenda est quasi caro de terra, anima de aqua. nimis enim absurdum est inde factam putare animam hominis, unde facta est caro piscis et uolucris. Ergo fortassis ex aere? huic enim elemento etiam flatus conpetit; sed noster, non dei. unde supra diximus hoc potuisse congruenter putari, si animam mundi tamquam unius maximi animantis deum crederemus, ut ita eam flauerit de aere corporis sui. sicut flat nostra de sui. cum uero deum esse constet supra omne mundi corpus et supra omnem spiritum, quem creauit, inconparabili omnino distantia, quomodo id recte dici potest? an forte quanto magis deus uniuersae creaturae suae praesens est omnipotentia singulari, tanto magis potuit ex aere flatum facere, quae anima hominis esset? sed cum anima non sit corporea. quidquid autem ex mundi corporeis elementis fit, corporeum sit necesse est inque mundi elementis etiam aer iste numeretur, nec si de puri illius caelestisque ignis ele
Abbreviated transcription (Latin):
commutabilem dicere. ut nullum sit
herbae seu uermiculi genus: ubi eam
non. eẽ. permixtam. uel quo reuolui
non posse mirabili opinentur insania:
Qui tamen si remotis abitnimo suo
rerum obscurissimarum quęstionib
quas carnali corde uersantes necesse
.ẽ. ut in opiniones falsas noxias. mons¬
truosasq labantur et prouoluantur.
unum illud firmissime teneant. quod
omĩ animae rationali sine ullius
disputationis ambagib naturaliter
& ueraciter insitum est. esse omĩno
in commutabilem & incorruptibilem
dm̃ : tota eorum mille formis fabula
repetente dilabitur. quam insuis uanis
acsacrilegis mentibus nonnisi dedĩ
turpissima mutabilitate finxerunt:
Non est igitur materies animae huma¬
nae. nec anima in rationalis: Quid
est ergo unde anima flatu dĩ facta
est: Ancorpus aliquod erat terrenũ
quidem & humidum. nullomodo:
hinc enim potius caro facta est: Nam
quid aliud ẽ. limus. quam terra humi¬
da: nec humore solo. anima facta

Expanded text:
commutabilem dicere, ut nullum sit commutabilem dicere, ut nullum sit herbae seu uermiculi genus, ubi eam non esse conmixtam uel quo reuolui non posse mirabili opinentur insania. qui tamen si remotis ab animo suo rerum obscurissimarum quaestionibus, quas carnali corde uersantes necesse est ut in opiniones falsas, noxias monstrosasque labantur et prouoluantur, unum illud firmissime teneant, quod omni animae rationali sine ullius disputationis ambagibus naturaliter et ueraciter insitum est, esse omnino incommutabilem et incorruptibilem deum, tota eorum milleformis fabula repente dilabitur, quam in suis uanis ac sacrilegis mentibus nonnisi de dei turpissima mutabilitate pinxerunt. Non est igitur materies animae humanae nec anima inratiocalis. Quid ergo est, unde anima flatu dei facta est? an corpus aliquod erat terrenum quidem et humidum? nullo modo; hinc enim potius caro facta est. nam quid aliud est limus quam terra humida? nec humore solo anima facta
Abbreviated transcription (Latin):
acsic quodãmodo inpecora commutari:
ut hoc dedecore obiecto. eos & acupidita¬
tum prauitate reuocarent : Nam illa
quae feruntur accidisse. utquidam quali
recordarentur inquorum animalium
corporibus fuerint: aut falsa narrantur.
aut ludificationibus demonum. hoc in
eorum animis factum est: Si enim con¬
tigit in somnis ut fallaci memoria quasi
recordetur se homo fuisse quod non fuit.
aut egisse quod non egit: quid mirum
si quodam dĩ iusto occultoq uidicio sinun¬
tur demones incordibus etiam uigilan¬
tium tale aliquid posse: Manichei aut̃
qui se xp̃ĩanos uel putant uel putari
uolunt. in hac opinione translationis
uel reuolutionis animarum. eosunt
illis gentium philosophis uel siqui alu¬
uani homines hoc puttent deteriores et¬
decestabiliores: quod illi animae naturã
adĩ natura discernunt. isti autem cũ aliud
nihil dicant esse animam quam ipsain
dĩ substantiam. atq id omnino quod
ds̃ est: non trepidant eam tam turpiter

Expanded text:
ac sic quodam modo in pecora commutari, ac sic quodam modo in pecora commutari, ut hoc dedecore obiecto eos a cupiditatum prauitate reuocarent. Nam illa, quae feruntur accidisse, ut quidam quasi recordarentur in quorum animalium corporibus fuerint aut falsa narrantur aut ludificationibus daemonum hoc in eorum animis factum est. si enim contingit in somnis, ut fallaci memoria quasi recordetur se homo fuisse, quod non fuit, aut egisse, quod non egit, quid mirum, si quodam dei iusto occultoque iudicio sinuntur daemones in cordibus etiam uigilantium tale aliquid posse? Manichaei autem, qui se christianos uel putant uel putari uolunt, in hac opinione translationis uel reuolutionis animarum eo sunt illis gentium philosophis uel si qui auani homines hoc putant deteriores etdetestabiliores, quod illi animae naturam a dei natura discernunt, isti autem, cum aliud nihil dicant esse animam quam ipsam dei substantiam atque id omnino, quod deus est, non trepidant eam tam turpiter
Abbreviated transcription (Latin):
quippe asserunt. nec attendunt. ꝑ hanc
rationem nullomodo fieri posse : ut
pecoris anima postmortem in hominẽ
transferatur : Nullomodo enim pecus
similior erit homini quam porco. et
cum mansuescunt leones. canibus uel
etiam ouibus funt similiores quam
hominibus: Cum igitur apecorum
moribus pecora non recedunt. et quae
aliquantulum cȩteris dissimilia fiunt.
similiora sunt tamen suo generi quam
bumano. longeq plus ab hominibus
quam apetoribus differunt: nũquã
erunt hominum animae istę. si ea
quae similiora sint trahunt: Si autẽ
hoc argumentum falsum est: quomodo
erit uera illa opinio. quandoquidem
nihil aliud afferunt. quo etiam sinon
uera. saltem ueri similis habeatur: Un-¬
de ꝓcliuius & ipse crediderim. quod etiã
eorum posteri sectatores. illos homines
qui haec primitus insiuis libris posuer̃
in hac uita potius intelligi uoluisse.
quadam ꝑuersitate morum acturpitu¬
dine homines petorum similes fieri.

Expanded text:
quippe adserunt nec adtendunt per hanc quippe adserunt nec adtendunt per hanc rationem nullo modo fieri posse, ut pecoris anima post mortem in hominem transferatur. nullo modo enim porcus similior erit homini quam porco; et cum mansuescunt leones, canibus uel etiam ouibus fiunt similiores quam hominibus. cum igitur a pecorum moribus pecora non recedunt et quae aliquantulum ceteris dissimilia fiunt, similiora sunt tamen suo generi quam humano longeque plus ab hominibus quam a pecoribus differunt, numquam erunt hominum animae istae, si ea, quae similiora sunt, trahunt. si autem hoc argumentum falsum est, quomodo erit uera illa opinio, quandoquidem nihil aliud adferunt, quo etiamsi non uera, saltem uerisimilis habeatur? unde procliuius et ipse crediderim, quod etiam eorum posteri sectatores, illos homines, qui haec primitus in suis libris posuerunt, in hac uita potius intellegi uoluisse quadam peruersitate morum ac turpitudine homines pecorum similes fieri
Abbreviated transcription (Latin):
trans migrare: Ficri sane homino
uitae genere pecorib similes: & ipe
res humanae clamant. et scripturae
testintur: unde ẽ. illud quod comine¬
moraui: homo in honore positus non in¬
tellexit. comparatus. ẽ. iumentis in sensa¬
tis. & similis factus ẽ. eis: sedinhac uita
utiq non post mortem: Proinde uel tali¬
bus bestiis nolebat inpotestatem dari
animã suam qui dicebat. netradideris
bestiis animam confitentẽ tibi. quales
cauendos dñs significat. ubidicit eos indu¬
tos uestitu ouium. intus autem ẽẽ. lupos
rapaces: uel ipsi diabolo & angelis eius:
Iam et ille dictus est etleo etdraco: Quid
enim afferunt iumenti philosophi qui
putant hominũ animas inpecora. uel
pecorum in homines post mortẽ posse
transferri : hoc certe quod morum simi¬
litudo ad id trahat: uelut auaros in
formicas. rapaces inmil uos. seuos ac
siperbos inleones. sectatores immundae
uolutatis in sues. et siqua similia: haec

Expanded text:
transmigrare. Fieri sane homines transmigrare. Fieri sane homines uitae genere pecoribus similes et ipsae res humanae clamant et scriptura testatur. unde est illud, quod commemoraui: homo in honore positus non intellexit; conparatus est iumentis insensatis et similis factus est eis, sed in hac uita utique, non post mortem. proinde uel talibus bestiis nolebat in potestatem dari animam suam, qui dicebat: ne tradideris bestiis animam confitentem tibi — quales cauendos significat dominus, ubi dicit eos indutos uestitu ouium, intus autem esse lupos rapaces — uel ipsi diabolo et angelis eius; nam et ille dictus est et leo et draco. Quid enim adferunt argumenti philosophi, qui putant huminum; num animas in pecora uel pecorum in homines post mortem posse transferri? hoc certe, quod morum similitudo ad id trahat, uelut auaros in formicas, rapaces in miluos, saeuos ac superbos in leones, sectatores inmundae uoluptatis in sues et si qua similia. haec
Abbreviated transcription (Latin):
mus irrationalem animam ueluti
materiem subiacere. unde rationalis
anima fiat: Sic enim fiet. ut si haec
in melius commutata erit hominis: illa
quoq indeterius commutata sit pecoris:
Dequo ludibrio quorundam philosophori
etiam eorum posteri erubuer̃. nec eos
hoc sensisse : sed non recte intellectos
esse dixer̃: Et credo ita esse: uelut siqus¬
quam etiam descripturis nr̃is hoc sentut
ubi dictum est: homo in honore postꝰ
non intellexit. comparatus .ẽ. pecori
insensatis. & similis factus. ẽ. eis: aut
ubi item legitur: netradideris bestis
animã confitentem tibi: Neq enim
non omnes heretici stripturas catholiis
legunt. nec obaliud sunt heretici:
nisi quod eas non recte intellegentes.
suas falsas opiniones contra earum ueri¬
tatem ꝑ uicaciter asserunt: Sed quo¬
quomodo se habeat uel non habeat
opinio philosophorum. dereuolutionib
animarum: catholicae tamen fidei ñ
conuenit. credere animas pecorum
in homines. aut hominũ inpecora

Expanded text:
mus inrationalem animam ueluti mus inrationalem animam ueluti materiem subiacere, unde rationalis anima fiat. sic enim fiet, ut, si haec in melius commutata erit hominis, illa quoque in deterius commutata sit pecoris. de quo ludibrio quorundam philosophorum etiam eorum posteri erubuerunt nec eos hoc sensisse, sed non recte intellectos esse dixerunt. et credo ita esse. uelut si quisquam etiam de scripturis nostris hoc sentiat, ubi dictum est: homo in honore positus non intellexit; conparatus est pecoribus in sensatis et similis factus est eis, aut ubi item legitur: ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. neque enim non omnes haeretici scripturas catholicas legunt nec ob aliud sunt haeretici, nisi quod eas non bene intellegentes suas -falsas opiniones contra earum ueritatem peruicaciter adserunt. sed quoquo modo se habeat uel non habeat opinio philosophorum de reuolutionibus animarum, catholicae tamen fidei non conuenit credere animas pecorum in homines aut hominum in pecora
Abbreviated transcription (Latin):
sufflando animã faciens. idemq beatum
est.: nullomodo mouetur. aut mutatur.
aut amittit aliquid. cum hoc abeo de¬
fluit. unde anima fit: Non est enun
corpus: ut tanquam ex halando minuat᷑:
Si autem anima irrationalis materies
est quodam modo dequa fit anima rati¬
onalis id est humana: rursus quȩritur
etiam ipsa irrationalis unde fiat. quia
et ipsam non facit nisi creator omniũ
naturarum: An illa dematerie corpo¬
rali : cur non ergo et ista: nisi forte
quod uelut gradatim fieri conceditur.
compedio posse dm̃ facere quisquam
negabit.: proinde quȩlib& adhibea¬
tur interpositio : sicorpus est mate¬
bio corpus.ẽ. materies animae ratio¬
nalis: quod neminẽ umquam scio
ausum esse sentire : nisi qui & ipsam
anunã. non nisi ingenere alicuius
corptris ponit: Deinde cauendum
est nequaedam trans latio animae.
fieri a pecore in hominẽ posse creda¬
tur. quod ueritati fideiq catholicae
omnino contrarium est: si concesseri¬

Expanded text:
sufflando animam faciens, idemque beatum sufflando animam faciens, idemque beatum est, nullo modo mouetur aut mutatur aut amittit aliquid, cum hoc ab eo defluit, unde anima fit. non est enim corpus, ut tamquam exhalando minuatur. Si autem anima inrationalis materies est quodammodo, de qua fit anima rationalis, id est humana, rursus quaeritur, etiam ipsa inrationalis unde fiat, quia et ipsam non facit nisi creator omnium naturarum. an illa de materie corporali? cur non ergo et ista? nisi forte quod uelut gradatim fieri conceditur conpendio posse deum facere quisquam negabit. proinde quaelibet adhibeatur interpositio, si corpus est matebio corpus est materies animae rationalis. quod neminem umquam scio ausum esse sentire, nisi qui et ipsam animam nonnisi in genere alicuius corporis ponit. Deinde cauendum est, ne quaedam translatio animae fieri a pecore in hominem posse credatur — quod ueritati fideique catholicae omnino contrarium est — si concesseri
Abbreviated transcription (Latin):
utiq hominis animã nondum coepisse
uti ratione. et tamen eam rationalem
dicimus: cur noncredatur sic in illa ma-¬
terie dequa facta est anima quietum
fuisse motum etiam sentiendi. sicut
inista infantili quae iam certe anima
est hominis. quietus .ẽ. adhuc motus
uita dequa facta ẽ. hominis anima:
deterius ergo facta est. & ideo non iam
illa materies huius: sed illius ista de¬
fiuxio est: Nam materies aliqua cũ
formatur presertim adõ. in melius
sinedubitatione formatur: Sed etiã
sicuiusquam in aliqua beatitudine
factae adõ uitae defluxio. anima huma¬
na posset intelligi: nec sic credenda
erat esce coepisẽ in aliquo actu meri¬
torum suorum. nisi ex quo propriam cȩpit
agere uitam. dum anima facta ẽ animans
carnem. et eius sensibus uelut nunciis
utens. atq inseipsa se uiuere sentiens
sua uoluntate. intellectu. memoria:
Si enim . ẽ. aliquid unde istam deflurionẽ
formatae carni ds̃ inspiraret tanquam

Expanded text:
utique hominis animam, nondum coepisse utique hominis animam, nondum coepisse uti ratiodicimus; cur non credatur sic in illa materie, de qua facta est anima, quietum fuisse motum etiam sentiendi, sicut in ista infantili, quae jam certe anima est hominis, quietus est adhuc motus vita, de qua facta est hominis anima; deterius ergo facta est: et ideo non jam illa materies hujus, sed illius ista defluxio est. Nam materies aliqua cum formatur, praesertim a Deo, in melius sine dubitatione formatur. Sed etiam si cujusquam in aliqua beatitudine factae a Deo vitae defluxio anima humana posset intelligi, nec sic credenda erat esse coepisse in aliquo actu meritoruagere uitam, dum anima facta est animans carnem et eius sensibus uelut nuntiis utens atque in se ipsa se uiuere sentiens sua uoluntate, intellectu, memoria. si enim est aliquid, unde istam defluxionem formatae carni deus inspiraret, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
si fuit ulla unde anima fieret. uel si
est ulla unde animae fiunt. quid ipsa
est. quod nomen. quam speciem. quem
usum in rebus conditis tenet : uiuit
annon: si uiuit quid agit : quid
confert uniuersitatis effectibus.
d eatãne uitam gerit anmiseram. an
neutram.: uiuificat aliquid. anabhoc
etiam opere uacat. et in quodã secreto
uniuersitatis ociosa requiescit sine
uigili sensu motuq uitali : si enim
nulla prorsus adhuc uita erat. quo¬
modo esset uitae futurae quaedam in¬
corporea nec uiua materies: aut falsũ
est: aut nimis latet: Si autem iã uiue¬
bat nec beate nec misere. quo modo rati¬
onabilis erat: quod situnc rationalis
facta est cum ex illa materie natura hu¬
manae animae facta est: irrationalis
ergo uita materies erat animȩ rationa¬
lis id est humanae: Quid ergo inter illã
pecorisq distabat: an rationalis erat
iam possibilitate: nondum facultate .:
Si enim uidemus infantilem animã iam

Expanded text:
si fuit ulla, unde anima fieret, uel si si fuit ulla, unde anima fieret, uel si est ulla, unde animae fiunt, quid ipsa est? quod nomen, quam speciem, quem usum in rebus conditis tenet? uiuit, an non? si uiuit, quid agit? quid confert uniuersitatis effectibus? beatamne uitam gerit, an miseram, an neutram? uiuificat aliquid? an ab hoc etiam opere uacat et in quodam secreto uniuersitatis otiosa requiescit sine uigili sensu motuque uitali? si enim nulla prorsus adhuc uita erat, quomodo esset uitae futurae quaedam incorporea nec uiua materies? aut falsum est aut nimis latet. si autem iam uiuebat nec beate nec misere, quomodo rationalis erat? quodsi tunc rationalis facta est, cum ex illa materie natura humanae animae facta est, inrationalis ergo uita materies erat animae rationalis, id est humanae? quid ergo inter illam pecorisque distabat? an rationalis erat iam possibilitate, nondum facultate? si enim uidemus infantilem animam, iam
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatisq doctrina. sed insua iã natisa
qua est anima: sicut etiam caro insua
natura qua iam caro est: etsalute decora¬
tur. & morbis uulneribq fȩdatur
s ed sicut haec. excepto quod iam caro est¬
inqua natura uel proficit uti pulchra.
uel deficit ut deformis sit. habuit etiam
materiem id est terram dequa fieret ut
omnino caro esset: sic fortasse potuit¬
& anima antequam ea ipsa natura fieret
quae anima dicitur. cuius uel pulchri¬
tudo uirtus. uel deformitas uicium est.
habere aliquam materiam prosuo genere
spitalem. quae nondum esset anima.
sicut terra dequa caro facta est iam erat
aliquid. quam uis non erat caro: Sed
enim terra implebat mundi infimam
partem antequã deilla corpus hominis
fieret. conferens uniuerso totum suũ.
ut etiam si nulla exea caro fieret
mimantis cuiusquã : specie tamen
su mundi fabricam molemq cõpleret.
seid̃m quam dicitur mundus caelum
et terra: At uero illa spiritalis materies.

Expanded text:
ueritatisque doctrina, sed in sua iam natura, ueritatisque doctrina, sed in sua iam natura, qua est anima, sicut etiam caro in sua natura, qua iam caro est, et salute decoratur et morbis uulneribusque foedatur. sed sicut haec excepto, quod iam caro est,-in qua natura uel proficit, ut pulchra, uel deficit, ut deformis sit, habuit etiam materiem, id est terram, de qua fieret, ut omnino caro esset: sic fortasse potuit et anima, antequam ea ipsa natura fieret, -quae anima dicitur, cuius uel pulchritudo uirtus uel deformitas uitium est, habere aliquam materiem pro suo genere spiritalem, quae nondum esset anima, sicut terra, de qua caro facta est, iam erat aliquid, quamuis non erat caro. Sed enim terra inplebat mundi infimam partem, antequam de illa corpus hominis fieret, conferens uniuerso totum suum, ut, etiamsi nulla ex ea caro fieret animantis cuiusquam. specie tamen sua mundi fabricam molemque conpleret, secundum quam dicitur mundus caelum et terra. At uero illa spiritalis materies,
Abbreviated transcription (Latin):
ma factus sit: an uero iamerat aliquid
sp̃itale. quam uis hoc quic quid erat
nondum animae natura erat. atq ex
hoc factus sit flatus dĩ quae natura
esset animae. sicut nec corporis huma¬
ni natura iam erat antequam ds̃ eam
deluno terrae uel puluere formasset:
nonenim caro humana erat puluis aut
limus: sed tamen aliquid erat unde illa
fieret quae nondum erat: Num ergo cre¬
dibile. ẽ. in primis illis sex dierum ope¬
ribus dm̃ condidisse nonsolum futuri
corporis humani causalem rationem.
uerum etiam materiem dequa fieret
id est terram decuius limo uel puluere
fingeretur. animae autem solam ibi con¬
didisse rationem secundum quam fieret
non etiam quandam ꝓsuo genere mate¬
riam dequa fieret.: si enim quiddam
incommutabile esset anima: nullomodo
eius quasi materiẽ quaerere deberemꝰ:
Nunc autem mutabilitas eius. satis indica
eam interim uitus atq fallaciis defor¬
mem reddi. formari autem uirtutibus

Expanded text:
ma factus sit: an uero iam erat aliquid ma factus sit: an uero iam erat aliquid spiritale, quamuis hoc, quidquid erat, nondum animae natura erat, atque ex hoc factus sit flatus dei, quae natura esset animae, sicut nec corporis humani natura iam erat, antequam deus eam de limo terrae uel puluere formauisset. non enim caro humana erat puluis aut limus, sed tamen aliquid erat, unde illa fieret, quae nondum erat. Num ergo credibile est in primis illis sex dierum operibus deum condidisse non solum futuri corporis humani causalem rationem uerum etiam materiem, de qua fieret, id est terram, de cuius limo uel puluere fingeretur, animae autem solam ibi condidisse rationem, secundum quam fieret. non etiam quandam pro suo genere materiam, de qua fieret? si enim quiddam incommatabile esset anima, nullo modo eius quasi materiem quaerere deberemus; nunc autem mutabilitas eius satis indicat eam interim uitiis atque fallaciis deformem reddi, formari autem uirtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
facere: An dicendum. ẽ: in illis quidem
operibus primorum sex dierum fetisse
illum diem occultum. acsi hoc potius
credi oportet spĩtalem atq intellectua¬
lem naturam scilicet unitatis angelicȩ.
et mundum id est caelum et terram.
atq in illis iam exstantibus naturis
rationes creasse futurarum aliarum
non ipsas naturas. alioquin si iam ibi
creatae essent sicut erant futurae:
non adhuc essent futurae: quod si ita
est: nondum erat in conditis rebus ani¬
mae humanae ulla natura. et tunc. ẽẽ.
coepit: cum eam ds̃ sufflando fecit
atq indidit homini: Sed non ideo
quaestio sublata est: quaquȩritur ad¬
huc utrum eam naturam quae anima
dicitur et antea nonerat exnihilo crea¬
uerit. tanquam ipse flatus eius non
exaliqua substantia subiacente factus
sit. sicut deflatu dicebamus quem
feͥcit anima excorpore suo: sed omĩ¬
no exnihilo tunc factus sit flatus cum
ds̃ flare uoluit. idemq hominis ani¬

Expanded text:
facere. an dicendum est eum in illis quidem facere. an dicendum est eum in illis quidem operibus primorum sex dierum fecisse diem illum occultum ac, si hoc potius credi oportet, spiritalem atque intellectualem naturam, scilicet unitatis angelicae, et mundum, id est caelum et terram, atque in illis iam extantibus naturis rationes creasse futurarum aliarum naturarum, non ipsas naturas? alioquin si iam ibi creatae essent, sicut erant futurae, non adhuc essent futurae. quod si ita est, nondum erat in conditis rebus animae humanae ulla natura et tunc esse coepit, cum eam deus sufflando fecit atque indidit homini. Sed non ideo quaestio sublata est, qua quaeritur adhuc, utrum eam naturam, quae anima dicitur et antea non erat ex nihilo creauerit, tamquam ipse flatus eius non ex aliqua substantia subiacente factus sit, sicut de flatu dicebamus, quem facit anima ex corpore suo, sed omnino ex nihilo tunc factus sit flatus, cum deus flare uoluit, idemque hominis ani
Abbreviated transcription (Latin):
sibi excorpore suo. non tamen quod¬
fecisset dedissetq sufflando. descipso
dedisse putare deberemus. sed ita de
sibi subiecto aere corporis sui: sicut
anima dehuiusmodi rẽ. similiter ad¬
iacente. hoc est decorpore nondeipsa
flatum facit: Nunc uero quia non tantũ¬
modo mundi corpus dõ esse subditum
dicimus. sed illum esse supra omnem
creaturam. siue corporalem siue sp̃ita¬
lem: nec deseipso nec decorporeis ele¬
mentis credendus. ẽ. animã fecisse
sufflando: Utrum autẽ ex eoquod
omnino nonerat id est ex nihilo. an
exaliqua re quae iam abillo facta sp̃ita¬
liter erat. sed anima nondum erat.
merito quaeri potest: sienim dm̃ ad huc
aliquid ex nihilo creare noncredimus
postea quam creauit omĩa simul. et
obhoc aconsummatis omnib operibus
requieuisse credimus quae inchoauit
facere. ut quicquid deinde faceret ex his
faceret: non uideo quem ad modum in¬
telligamus adhuc eum ex nihilo animas

Expanded text:
sibi ex corpore suo, non tamen quodsibi ex corpore suo, non tamen quod dedisset sufflando de se ipso dedisse putare deberemus, sed ita de sibi subiecto aere corporis sui, sicut anima de huiusmodi re similiter adiacente, hoc est de corpore, non de se ipsa flatum facit. nunc uero quia non tantummodo mundi corpus deo esse subditum dicimus, sed illum esse supra omnem creaturam siue corporalem siue spiritalem, nec de se ipso nec de corporeis elementis credendus est animam fecisse sufflando. Utrum autem ex eo, quod omnino non erat, id est ex nihilo, an ex aliqua re, quae iam ab illo facta spiritaliter. erat, sed anima nondum erat, merito quaeri potest. si enim deum adhuc aliquid ex nihilo creare non credimus, posteaquam creauit omnia simul, et ob hoc a consummatis omnibus operibus requieuisse credimus, quae inchoauit facere, ut, quidquid deinde faceret, ex his faceret, non uideo, quemadmodum intellegamus adhuc eum ex nihilo animas
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum quam flatus: nihil est interim
scđm supradictam rationẽ. cur animã
ipsam dĩ flatum dicere dubitemus:
dum intelligatur non esse dĩ natura
atq. substantia. sed hoc ipsum esse suf¬
flare. quod ẽ. flatum facere. quod
autẽ flatum facere: hoc animã facere:
Cui sententiae congruit: quod ꝑ isaiam
dicit ds̃: Sp̃s enim ame procedet: &¬
flatum omnẽ ego feci: Nam ñ quẽ lib&
flatum corporeum eum dicere: sequen¬
tia docent: Cum enim dixisset omnẽ
flatum ego feti: & propter peccatum
inquit pusillumquid contristaui eum
etpercussi eum: Quid ergo dicit flatũ
nisi animã. quae propter peccatum ꝑ¬
cussa & contristata est: quid igitur . ẽ.
omnẽ flatum egofeci. nisi omnẽ animã
ego feci : si ergo dm̃dicerenus tanquã
corporei mundi huius animã. cui
mundus ipse esset tanquam corpus
unius animantis. recte non eum dice¬
remus sufflando fecisse animã hominil
nisi corpoream deisto aere subiacente

Expanded text:
uerbum quam flatus, nihil est interim uerbum quam flatus, nihil est interim secundum supra dictam rationem, cur animam ipsam flatum dei dicere dubitemus, dum intellegatur non esse dei natura atque substantia, sed hoc ipsum esse sufflare, quod est flatum facere, quod autem flatum facere, hoc animam facere. cui sententiae congruit quod per Esaiam dicit deus: spiritus enim a me procedet, et flatum omnem ego feci; nam non quemlibet flatum corporeum eum dicere sequentia docent. cum enim dixisset: omnem flatum ego feci, et, propter peccatum, inquit, pusillum quid contristaui eum et percussi eum. quid ergo dicit flatum nisi animam, quae propter peccatum percussa et contristata est? quid igitur est: omnem flatum ego feci, nisi: omnem animam ego feci? Si ergo deum diceremus tamquam corporei mundi huius animam, cui mundus ipse esset tamquam corpus unius animantis, recte non eum diceremus sufflando fecisse animam hominis, nisi corpoream de isto aere subiacente