comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s: qm̃ uidã talia ministran-¬
potiꝰ mistis ipsis u̾bis agnosci-¬
mus: Cum eñi dix̃. si quis mͥ
ministrat: me sequat᷑. hoc ĩ¬
telligi uoluit acsi diceret.
Si quis me ñ sequit᷑: ũ mͥ mi¬
nistrat. Mmistrant gͦ ih̾u xͦ.
loc ẽ eñi me sequat᷑ uias am¬
bulet meas ñ suas. sic̃ alibi scͥp¬
tũ est. Qui se dic̃ in xp̃o mane¬
re: debet sic̃ ille ambulauit
& ip̃e ambulare. Debet etiã
si porrigit esurienti panem.
bonũ. nesciente sinistͣ quid
faciat dext̃a. id est ut alie¬
net᷑ intentio cupiditatis ab
oꝑe caritatis. Qui sic minift̃t.
xp̃o ministrat. recteq illi di¬
cet᷑. Cum uni ex miniiis me¬
is fecisti mͥ fecisti. Hec ea tan-¬

Expanded text:
meus, quoniam Judam talia ministranmeus, quoniam Judam talia ministranpotius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit: Si quis mihi ministrat, me sequatur, hoc intelligi voluit, ac si diceret: Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . Nec tan
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ diuinitati. s consociatꝰ et̃mi-¬
tatis Quid sit aũt̃ ministrare xͦ.
cui oꝑi merces tanta ꝓmitrit᷑.
hoc potiꝰ debemꝰ inquirere. Sie¬
nim hoc putauerimꝰ ẽẽ xp̃o mi-¬
nistͣre. ea q̃ sunt corpori necessa¬
ria p̃ꝑare. aut cenanti cybum
coquere. uel apponere. uel po¬
culũ dare potumq miscere:
fecert hoc illi qui potuert̃ eum
in corpore habere p̃sentẽ. sicut
martha & maria. qnͣdo & laza¬
rus unꝰ erat ex discumbentibꝰ.
ministrauit. Nã & loculos ip̃e¬
habebat. & qͣmuis ex eis que
mittebant᷑ sceleratissime fura-¬
ret᷑: ꝑ illũ tam̃ etiã necessaria
parabant᷑ hinc ẽ illud qͦd cũ
ei diceret dñs. quod facis fac
uelocĩt: arbitͣti sunt quidam
qd eũ iusserit ꝓp̃t̃ diem festum
necessaria p̃parare uel indigen¬
tib aliquid dare. Nullo mͦ igit᷑
de huiꝰ cemodi ministris dice-¬
ret dñs. ubi ego sũ ibi erit et
minist̃ m̃s. & siquis mͥ minis¬
tͣuerit honorificabit eũ pater

Expanded text:
factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. ministravit. Nam et loculos habebat ipse. Et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria 412 parabantur. Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus: Quod facis fac velociter, arbitrati sunt quidam quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare vel indigentibus aliquid dare. Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret Dominus: Ubi ego sum, ibi erit et minister meus. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater
Abbreviated transcription (Latin):
omnia oꝑat᷑ unus atq idẽ sp̃s
cdiuuidens singłis ꝓ ut uult. Daĩt gͦ
mittit sp̃m. filius mittit sp̃m.
ut diximus. una ẽ. uloluntas
uenient̾ dr̃. q pat qui in celis
est. reuelauerit filio columbe
mysterium fid̃i. qͦd ei caro s
sanguis reuelare nequibat.
Caro autẽ i sanguis recte in¬
celligunt᷑ homines sapientia
carns inflati. columbe sim¬
plicitatis nescii. idoq a sapien¬
cia sp̃c om̃imodis au̾si. Deqͥb

Expanded text:
omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Pater ergo mittit Spiritum, Filius mittit Spiritut diximus, una est voluntas itur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
petram. edificabo eccłiam
meam. Petrꝰ qui symor antea
uocabat᷑. obfortitudinẽ dei
& confessionis sue constantiã a dño
petrinom̃ accepit. qr uidelicet illi
firma actenaci m̃te adhesit. dde qͦ
scriptum est. Petra autẽ erat xp̃c.
saluatorẽ qͥ fidelisuo cognitori. a¬
matori. confessori. participiũ sui
nominis donauit. ut scilicet ape¬

Expanded text:
petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra autem erat ChristSalvatorem, qui fideli suo cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut videlicet a pe
Abbreviated transcription (Latin):
sĩs mei ꝓ modulo nro exemplũ
si unitar᷑i satagimꝰ: ⁊ nos c̾um
illo beatr iappellari & ẽẽ. uide¬
bunus. Nob̃ quoq symonis
hoc est obedientis xp̃o nom̃con¬
gruec. nos ꝓpt̾ simplicitatẽ fidĩ
ñ ficte. acceptãq adño grãm
uirtritũ filii columbe uocabi¬
mur. Congaudensq ipse sp̃ua¬
lib amine nr̃e ꝓfectib dicet.
Quam pulc̾raes amitamea.
qͣm pulchra es ocłitui colum¬
barum. Sicq fit. ut nob̾ suꝑ
petram fidei aurum. argentũ.
lapides preciosos h: ꝑfecta
uirtutũ oꝑa construentib
nil tribulationũ ignis
detm̃tum afferat nulli temp¬
tationum curbines p̃ualeant
Qum potiꝰ adu̾sitatib ꝓbati
accipiemus coronã uite qͣ ille
nob̾ ante scł̃a ꝓmisit. Qui uiũ

Expanded text:
s mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus: nobis quoque Simonis, hoc est obedientis Christo, nomen congruet, nosque propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam, virtutum filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus dicet: Quam pulchra es, amica mea! quam pulchra es, oculi tui columbarum ! Sicque fit ut nobis supra petram fidei, aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est perfecta virtutum opera construentibus, nil tribulationum ignis detrimenti afferat, nulli tentationum turbines praevaleant: quin potius adversitatibus probati, accipiamus coronam vitae quam ipse nobis ante saecula promisit, qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ꝗͣuis soli petro data iude¬
atur a dño: absq ulla tamen
sionis resur rectionisq triũ¬
phum apparenseis insufflaũ
sc̃m. Quorum remiseritis
peccata remittunt᷑ eis: iqͦꝵ
retinueritis retenta sunt.
peccantiũ causis: quoscũq
humiles ac uere penitentes
aspexerit. hos lam timore ꝑ¬
petue mortis miserans absol
Unde alias dñis de correpto se¬
mel: ⁊ it̾um ac t̾cio s ñpeniten¬
te fr̃e. p̃cipit dicens. Si autẽ
eccłiam ñ audierit: sit tͥ sic̃ ethnicꝰ
& publicanus. & ne leue quisꝙͣ

Expanded text:
tas, quamvis soli Petro data videtas, quamvis soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen sionis, resurrectionisque suae triumphum apparens, eis insufflavit sanctum. Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis: et quorum retinueritis, retenta sunt .peccantium causis, quoscunque humiles ac vere poenitentes aspexerit, hos jam a timore perpetuae mortis miserans absolvUnde alias Dominus de correpto semel et iterum, ac tertio, sed non poenitente fratre praecipit, dicens: Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Et ne leve quis
Abbreviated transcription (Latin):
rit facillime contempnit. Aut
quicumq credentiũ. fidẽ ł. oꝑe
ł negatione de prauatꝰ ꝓdidit:
ñ hic suꝑ petram dño cooꝑan¬
te. domum sue ꝓfessionis edi¬
ficasse. s iuxta alłt̾ius locipara¬
bolam suꝑ arenã sine funda¬
m̃to posuisse creclendꝰ est. Hoc ÷
ñ simplici ac ueraci intentione
xp̃m sequi. s t̾renã qũalibet
fragilemq ob causã habitũ
p̃tendisse xp̃iani. Sequitur.
O ł dabo claues regni celorum.
Qui regem celoꝵ maiori p̃eet̾is
de uotione confessest: merato
p̾cet̾is ipsi collatis clauib reg¬
ni celestis potestas donata:
Ut constaretomnib qr absq
confessione ac fide regnũ celoꝵ
nuillus possit intrare. Qaues
aute regni celoꝵ ipsam cliscer¬
nendi scientiã potentiãq no¬
minat. qͣ dignos reciꝑe in reg¬
num. in dignos secludere che¬
ueris suꝑ t̾ram erit ligatũ
& incelis. & qͦdc̃q solueris suꝑ
t̾ram. erit solutum ⁊ incelis.
Que soluencli ac ligandi potes¬

Expanded text:
t. At quicunque credentium fidem vel opere vel negatione depravatus perdiderit, non hic super petram Domino cooperante domum suae professionis aedificasse, sed, juxta alterius loci parabolam, super arenam sine fundamento posuisse credendus est, hoc est, non simplici ac vera intentione Christum sequi, sed terrenam quamlibet fragilemque ob causam habitum praetendisse Christiani. Sequitur: Et tibi dabo claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestiut constaret omnibus, quia absque ea confessione, ac fide, regnum coelorum nullus potest intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secludere debeveris super terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis. Quae solvendi ac ligandi potes
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sc̃i euiingłii quã mͦ
fr̃s audistis tanto intentiꝰ cogi¬
tanda ac sine obliuione est iugit᷑
retinenda: quanto constat qr
magnam nobis fidei ꝑfectionẽ
cõmendat magnum ei d̃e ꝑfecte
fidei contra omnia temptam̃ta
robur eque demonstrat. Sienĩ
scire uolumꝰ qͦmͦ in xp̃m crediopor¬

Expanded text:
ctio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda, ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ dies plusqͣm dec̃ẽ milia hoĩes
credentes dobaptisiatis sunt
sc̃ificatione consecrati. ita it oĩ
auiditãs desiderio theophilus
qͥ erat cunctis potentib in ciu¬
tate sullimor. domꝰ sue ingen¬
tem basilicã ecclie nomine con¬
secraret. in qua petro apło con
demnceps multitudo cotidie ad
credebant sane doctͥne. qͣm sa¬
Tunc accedens fastinianns ꝓcidit
ad pedes petridicens. Semina ũbi
tuiq̃ ager mee m̃tis accepit iam
nata sunt atq ad fecundã matu¬
ritatem ꝑfecta sunt. Repone me
in horreo dominico. faciens me m̃se
diuine participẽ. Tc̃ petrꝰ indix̃¬

Expanded text:
em dies plusquam X millia hominum credentes Deo, baptizati sunt, et sanctificatione consecrati, ita ut omni aviditatis desiderio Theophilus, qui erat cunctis potentibus in civitate sublimior, domus suae ingentem basilicam ecclesiae nomine consecraret. In qua basilica Petro mnis multitcredebat sanae doctrinae, quae omTunc accedens Faustinus, procidit ad pedes Petri, dicens: Semina verbi tui quae ager mentis meae accepit, jam nata sunt, atque ad fecundam maturitatem provecta: repone me in horreo Dominico, faciens me mensae divinae participem. Tunc Petr
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas ipsa decernat sedulocor¬
de ꝑserutem sequentes exẽplũ
beati petri. qͥ sp̃tiserrantiũ sectis
uere fidei archanum qͦd corno¬
uerat in clubia oris confessione
ꝑtulit inseparabili cordis citra
seruauit. Nam de fiduitia confes¬
sionis hoc loco cognouimi. De
uircute autẽ unice inxp̃m dilea¬
tionis ip̃e alibi testat᷑. Quicũdis¬
oederent abeo qͥdam discipłoꝵ
eiꝰ diceretq ille ad .xii. iumquid
et uos uultis abire. responcdit ei

Expanded text:
veritas ipsa decernat sedulo corveritas ipsa decernat sedulo corde scrutemur sequentes exemplum beati Petri, qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat indubia oris confessione protulit, inseparabilis cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur: qui, cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad duodecim: Nunquid et vos vultis abire? respondit ei
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie ligandi ac soluendi
clat᷑ auctoritas. S id̃o beatus
petrus qui xp̃m uera fide confess᷑.
uͦ est amore secutus. specialiter
claues regni celorum . &. pͥnei¬
patum iudiciar ie potestatis
accepit. ut omnes ꝑ orbẽ creden¬
tes intelligant. qr quic̃q abuni¬
tate fidei .l. societatis illius qͦliba¬
mͦ semetipsos segregant tales
nec uincłis peccatoꝵ absolui.
nec ianuam possint regnice
& congrua fidei oꝑ a demonstra¬
re. Necẽẽ. est omm iugilantia
multiplices subtilesq portaꝵ
niferi cauere insidlas. qͦtmꝰ uixta
psalmiste uiocẽ de issadiuuante
domino eripi. atq ad nuntian¬
das eiꝰ laudesportas filie syor ħ:
intrare. Nec sufficere nob̃ ad
salutẽ arbitremͣ si turbe negle¬
gentiũ l. quoꝵlibet indoctoꝵ
fide ł. actib ad equem᷑. quib in
litc̃is sacris uinca ÷ credendi pa¬
riter ⁊ uiuenti regula p̃scr ipta.
S quotienscũq nob̾ er rantium
ingeruntur exempla:. noscon¬
festim adu̾tentes ocłos m̃tis

Expanded text:
ie ligandi ac solvendi datur auctoritas. Sed ideo beatus Petrus, qui Cristum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni celorum et principatum iudiciarie potestatis accepit, ut omnes per orbem credentes intelligant, quia, quicumque ab unitate fidei modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi, nec januam possint regni coet congruentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus juxta Psalmistae vocem de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion, he civitatis intrare. Nec sufficere nobis ad salutem arbitremur si turbis negligentium, vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequemur, quibus in litteris sacris unica est credendi pariter et vivendi regula praescripta, sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis
Abbreviated transcription (Latin):
scĩexeo temꝑe qͦ ab illo illu¬
minatꝰ grãm diuine cogni¬
tionis accepit. & qr una uolũtaᷤᷤ
cadẽ est oꝑatio sce trinititatis
rectecum cdixisset. beatꝰ es symor
bariona idest filigre sp̃ualis.¬
ñ reuelauit tͥ. s pat̃ m̃s qui:
in cclis. Pat̃ quippe filio colube
filri. Qͦd facillimiᷤᷤ sacre seript᷑e
ꝓbabitur exemplis. Diẽ nãq
de patre apłs. Misi s̃ sp̃m fi

Expanded text:
o illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset. Beatus est Simon Barjona, id est, fili gratinon revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater quippe filio columbaFilii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾rogat. ut confessionẽ recte fidei
illorum digna mercecle remu¬
neret. Nam sic int̾rogatis gene¬
ralit̾ omnib petiꝰ respondit unꝰ
ꝓ omnib. ita qͦd petro dñsrespon¬
dit. inpetro omnib respondit
Ideo quid alui cle se sentiant ir arit
ut expositis pͥmo sententiis er rar¬
tium discipłiꝓbe rentur ueri¬
tatem sue confe ssionis. ñ de
opinione uulgata. s de ipso ꝑce¬
pisse dñice reuelationis archano.¬
Uii. Quem inquit dicunt homines ẽẽ.
filium homims: Rulchre homi¬
nes appellat eos qui de filio homĩs
tantum loqͥnouerant qui diuini¬
tatiseil archana nesciebant. Nãqͥ dunini-¬
tatis eiꝰ myst̾ia caꝑe nor: m̾ito supͣhõies

Expanded text:
interrogat, ut confessionem rectae fidei interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ui. Rur sum si audire delectat
quantũ hec fides llalecit. qͥd aꝑ¬
tius eoqͦd ait dñs de eccłia q̃ snꝑ
eum edificanda erat. et porte
inferi ñ pͣualebunt adu̾sus
eam:S hec suis in locis plemꝰ
exponentur. Nc̃ autẽ reuer¬
tentes ad explanandã ex ordine
lectionem dñicã. pͥmouuideamꝰ
de loco in quo habita memorat᷑.
uenit inquit iħe in partes cesa¬
ree pliylippi. ł lyllippꝰut lucas
testatur erat tetrarchaiturie
& traconitidis regionis. Hic gͦ
statuens ciuitatẽ in loco uͥ ior¬
dams ad radices oritur libani
montis. ⁊ ÷ t̾minus iuilee contra
septemtrionẽ: appelloaut eam
cesareã phylippl inmemoriã ui¬
delicet suinominis. paritq ho¬
norem tyberu cesar is. fub quo
ipse regnabat. In cuiꝰ partes ue¬
mens ihc. int̾rogabat discipłos
suos diceus. Quẽ clicunt homines
ẽẽ. filium hominis: N autẽ quasi
nesciens sententiã de se .ł. disci¬
płorum. ł. extraneorum inquirit.
s ideo discipłos qͥd de se sentiant

Expanded text:
audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit, inquit, Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur , erat tetrarcha Ituriae et Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritumontis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis, pariterque honorem Tiberii Caesaris, sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant
Abbreviated transcription (Latin):
cor hominis ascenchit. q̃ p̃parauit
ds diligentib se. Qun cũ hec de
hominib ħe. humana solũ sapien¬
tib corde aure ⁊⁊ ocło pͥmitteret:
mox de se ac de sibi similib qͥgene¬
ralem humanitatis scientiã trans¬
cenderant adiec. Nob̾antẽ reue¬
larit ds̃ ꝑ sp̃m scm̃ fuũ. Ciri simi le
est qͦd hic ctñs cum int̾rogasset dis

Expanded text:
ravit Deus diligentibus se . Qui cum haec de hominibus, hoc est, humana solum sapientibus corde, aure et oculo, praemitteret, mox de se ac de sui similibus, quae generalem humanitatis sententiam transcenderent, adjecit: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum . Cui simile est
Abbreviated transcription (Latin):
tente illo xp̃m filiũ clĩ uiui. uide¬
amꝰ qͥd sequit᷑. Respondens
xp̃i confessionẽ. uera beatitu¬
dinis pͥmia restant. S intuea
nis confessorẽ glorisicat ut huiꝰ
etiam nos ueracit eũ confiten¬
do mereamur ẽe̾. consortes. Beatꝰ
esinquit symonbar iona. Har
iona sir iace latine drͣ filius
licet columba multũ simplex:
animal. & ip̃e pruclenti ac pia
simplicitate dñm seq̃bat᷑. me¬
mor illius pͣcepti. qͦd cũ suis con¬
disciplĩs abeode magist᷑
simplicitati s ac ueritatis au¬
dunt. Estote prudentes sic̃
serpentes: i simplices sic̃ colũ
dit. recte filiꝰ columbe nuncu¬
patur. qr sp̃ualigra plenus
extitisse monstrat᷑. N. iusta satis
laude dilectorẽ confessorẽq
suum dominꝰ remimerat.
cum eũ seĩ sp̃c̃ filium ẽẽ. testat᷑.
Aqͥ ipse csĩ ium filiꝰ asseuerat.¬

Expanded text:
tente illo Christum Filium Dei vivi, videtente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur. Respondens isti confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamnis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine ddelicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simdit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Simulachra gentium argentũ
& aurũ. oꝑa maniũ hominũ.
os habent & nͣ loquentur. Ꝙ cet̾a.
Notet autem dilectio ur̃a qͣm mi¬
randa distinctõe sit factũ. ut eñ
de utraq eiꝰdẽ dm̃i ⁊ saluatoris
nr̃i natura abipso dño ⁊ afideli
mmꝰ ip̃e humilitatẽ assumpte hu¬
manreditis ꝓfiteat᷑. discipł̃s excellẽ¬
tiam diuine et̾nitatis ostendat.
Dommnꝰ de se qͦdmmnꝰ ẽ. discipłs dedo-¬
mino intimat qͦd maiꝰest. Dñs de
Sic im euungłio domnꝰ multo
crebriꝰ se filium hominis ꝙͣ filiũ dĩ
appellare consueint. ut nos admo¬
neat dispensationis qͣ ꝓ nob̾ sus¬
cepit. S nos necẽe ÷ tanto humi¬
lius diuinitatis eius alta uenera¬
ri. qͣnto illum menimimꝰ ꝓ nr̃a
exaltatione adhumanitatis
infima descendisse. Sienĩint̃
sacram̃ta incarnationis eius
quib redempti sumꝰ. potentiã
diuinitatis qua creati sumus
pia semꝑmente recolimꝰ: fit ut
ipsi qͦ cum petro supne beatitu¬
dinis mercecle cdonemͣ. Nã confi¬

Expanded text:
Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino et a fideli minus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendat. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est; Dominus de Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confi
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ suas. et eũ lacͥmis orationẽ
effunclens. gr̃ãsq referens clõ dix̃.
uerbum ⁊ ꝓmissũ filii tui adim¬
pler e ꝑnos lignaris. ut cognoscat
omnis creatura qi tusobas esd̃s
in celo. int̾ra. Hec ⁊ iis sumbia
ineminentiore locũ: inuissit ante
quit᷑. Similemuob̾hominẽ me
ẽe. uiddentes. nolite putare qͦd a
me possitis recuperare salutẽ.
s: ꝑeum qͥ de celo descenclens
ostendit credentib sibi uerã aĩe
seipsos abipso ꝑ nos posse saluari.
Cumq om̃is multitudo infir¬
mantrum una uoce clamarent.
hc uerumdm̃ quẽ petrꝰ. annitntia¬
bat. subito ĩmensũ lum̃ gr̃e cdei
inmectio pleb apparuit. Ꝙ deꝑunt
paralitici currere ad pedes petri
sam. ceci recepto uisuelamare.
claudi restaurato gressu gr̃as cleo
agere. languentes recepta fanita¬
te gaudere. Non nullietiã solo
fatu uiuentes. iam fine sensu ce
sine uoce recuꝑati sunt. Gantã¬

Expanded text:
onem effundens, gratiasque referens Deo, dicebat: verbum et promissum Filii tui adimplere dignaris, ut agnoscat omnis creatura quia tu solus es Deus in coelo et in terra. Haec et his similia in eminentiorem locum, et jussit ante quitur: Similem vobis hominem me esse videntes, nolite putare quod a me possitis recuperare salutem, sed per eum qui de coelo descendens, ostendit sibi credentibus integram animae semetipsos ab ipso posse salvari. Cumque omnis multitudo infirmantium una voce clamaret hunc verum Deum quem Petrus annuntiat, subito immensum lumen gratiae Dei in medio plebis apparuit, et coeperunt paralytici currere ad pedes Petri sani, caeci recepto visu clamare, claudi restaurato gressu gratias agere, languentes recepta sanitate gaudere, nonnulli etiam solo flatu viventes, jam sine sensu et sine voce, recuperati sunt, omn
Abbreviated transcription (Latin):
Et porte inferi ñ p̃ualebt̃ adũsꝰ eã. Porte infen
doctͥne st̃ neꝗͣ. q̃ seducendo imprudentes
ad inferos trahunt. Porte qͦ inferi
& torm̃ta. iblanctim̃ta sunt ꝑse¬
cutorum. q̃ infir mos quosq det̾ren¬
do.ł. emoliendo astabilitate fidĩ
intͦitum eis et̾ne mortis aꝑnint.

Expanded text:
Et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Portae inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis aperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tum eccł̾ie nominauit dñs. Ꝙidõ
digne hoc funclaĩntil generalis
eccłia colit. supͣ qͦd sui edificii cel¬
situdo consurgit. Un de conueni¬
ent̃ psalmꝰ dic̃. Exaltent cum in
eccłia pleb̾: uincathedra seniorũ
laudent eum. Dignum gͦ est ut
funcdam̃tũ ħ meccłia honoretur
ꝑ qͦd ad celitm ascendit᷑. Qd natalis
gͦ cathedre beati pet hodie colitur
sacer dotale officium honoratur¬
Quectiam tanto necesse est. plus
habecit in eccłia dignitatis. qnͣto
sacerdotale officium plꝰ honoris.
honorat᷑. qr dum natale cathedre
colimus. ep̃atũ petͥ apłi uene¬
ramur. Huiꝰ autẽ sollennii reli¬
gio. sic eccłiis introducta est.
Cum enĩ ꝑtransiret apl̃s disse
dire qͦd petrꝰ aduentaret. Om̃ĩs
auitẽ pͦpłs antiochie ciuitatis au¬
runt in capite. multiq cilicio
iiducti sunt. nudispedib pe¬
nitentiam agentes. qͦd contra
predicationẽ eiꝰ cum mago sy¬
̃ mone consensissent. Hec ⁊ huis
s milla ꝑsequentes. offerunt

Expanded text:
ntum Ecclesiae nominavit Dominus, et ideo digne hoc fundamentum generalis Ecclesia colit, supra quod aedificii sui celsitudo consurgit. Unde convenienter Psalmista dicit: Exaltent eum in ecclesia plebis, et in cathedra seniorum laudent eum . Dignum ergo est, ut fundamentum hoc in Ecclesia honoretur, per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis ergo cathedrae hodie colitur, sacerdotale Quae etiam tanto necesse est plus habeat in Ecclesia dignitatis, quanto sacerdotale officium plus honoris. honoratur, quia dum natalem Cathedrae colimus, episcopatum etiam Peatis. Hujus autem solemnii religio sic Ecclesiis introducta est: Cum enim pertransiret apostolus didire quia Petrus adventaret. Omnis autem populus Antiochiae civitatis aurunt in capite, cilicio induti sunt, nudis pedibus poenitentiam agentes, qui contra praedicationem ejus cum Simone Mago consensissent. Haec et his similia prosequentes, offerunt
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ que me ẽẽ dicitis. Quasi ab
hominũ generalitate illos seques¬
trans. & deosac cłi filios ꝑ adoptio¬
nem iam factos infumans. iuxta
illud psalmiste. Ego dixi diiestis
distinctionẽ falsorum deoꝵ qͦs
uario delusa er rore gentilitas
l. de mortus fibi hominib insti¬
tuit .ł. maiore cdementia. de insen¬

Expanded text:
it, quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem jam factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ip̃i iudcesurierunt ñ potesta¬
te s comparatiõe. dũ illi expulsio¬
nẽ demonũ dõ assignant. uos beel¬
rebubpͥner i demoriorum. Porro
si indigito iei eicio lemonia: ꝓfec
toꝑuenit in uos regnum di. Iste :
digitus quẽ confitent᷑ & magi. qͥ
contra moyserr laaron signa facie¬
bant cdicenti. Idigitꝰ dĩ iste est. Qͦ
et tabule lapidee seriptest̃ inmon¬

Expanded text:
potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus, quem confitentur et magi, qui contra Moysem et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in mon
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑. Nec iuxta q̃dã mendosa erẽ¬
plaria. uel .l. littera. uł .d. in fi
Beeldebub gͦ. baal muscarum.
ide uir muscarũ. siue habens
muscas in t̾p̃tat᷑. Obsordes uide¬
licet immolaticii er uoris. ex cuiꝰ
spurcissimo ritu ł nomine pͥnci¬
pem demonioꝵ cognominabãt.

Expanded text:
mendosa exemplaria, k littera, vel d, in fine Beelzebub ergo Baal muscarum, id est vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant.
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ p̃sitlia ñ habebant. oe ornati er¬
rant suꝑfluis obseruationib pha-¬
riseoꝵ: reu̾tit᷑ ad eos diabolꝰ. ce septe¬
nario snumero demonũ addito
habitat pͥstinã domũ. or liunt po¬
st̾iora illiꝰ popłi peiora pͥorib. Multo
sisuerant ante legis noticiã. Quia
aluid est uenturum ñ credere ali¬
ud eum ñ suscpisse qui uenerit.
Septenariũ autẽ numerũ adiun¬
ctum diabolo. ł ꝓpt̾ sabbatũ intel
in iscaa suꝑ uͥrgã de radice iesse.
⁊ florem qͣde radice conscencdit.
septem sp̃s uirtutũ desendlise
narant᷑ ita ⁊ e contrario uiciorum
numerꝰ indiabolo consecratꝰ sit.

Expanded text:
praesidia non habebant, et ornati erant superfluis observationibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito habitat pristinam domum, et fiunt posteriora illius populi pejora prioribus. Multo si fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse, qui venerit. Septenarium autem numerum adjunctum diabolo, vel propter sabbatum intelin Isaia super virgam de radice Jesse, et florem qui de radice conscendit, septem spiritus virtutum descendisse narrantur ; ita econtrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
curiã nos uacanteᷤᷤ oppͥmat. Et cũ ue-¬
uerit: inuenit scopis munclatã. ħ
est gr̃a baptimatis. a peccatoꝵ labe
castigatã sed nulla bom oꝑis indu-¬
stria cumulatã. Untle bene matheꝰ
hanc lomũ uacantẽ scopis muntlatã
ce ornatã dic̃ inuentã. Nunlatã uide

Expanded text:
curiam nos vacantes opprimat Et cum venerit, invenit scopis mundatam. Hoc est, gratia baptismatis a peccatorum labe castigatam, sed nulla boni operis industria cumulatam. Unde bene Matthaeus hanc domum vacantem, scopis mundatam atque ornatam dicit inventam: mundatam vide
Abbreviated transcription (Latin):
tempore mugire tonitrua. cho¬
& dicere exoccultis ⁊ uariis aeris
passionib accidisse. At tu qͥ calito¬
niaris ea q̃ ocłis uides. manu te¬
nes. utilitate sentis: qͥd facies de
iis q̃ de celo uenerint: ũitiq res¬
pondebis: i magos megyto
multa signa fecisse decelo. Ip̃e
aut̾ẽ ut uicut cogitationes eoꝵ
clir̃ eis. Omne regnũ in seipsũ
diuisum desolabitur: ⁊dontus
supradomũcadet. Non adilita.
s ad cogitata respondit. t uł
sic compellerent creclere poten¬
tieeiꝰ: qui cordis uidebat occulta.
Si aut om̃e regñ inse ip̃m diuisũ desolat᷑: gͦ

Expanded text:
tempore mugire tonitrua, coet dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multaut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolabitur, ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ẼMONiacꝰ iste apud ma¬
theum non solum mutus:
s et ceeꝰ fuisse narrat᷑. Curatꝰq dr̃¬
a dño. ita ut loqueret᷑ i uider et.
Tria geueralia signa simulinamo
homine ꝑpetrata sunt: Cec̃ uidet.
mutꝰ loqͥt᷑. possestꝰ a demone lib̾at᷑¬

Expanded text:
emoniacus iste apud Matthaeum, non solum mutus, sed et caecus fuisse narratur. Curatusque dica Domino, ita ut loqueretur et videret. Tria ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt. Caecus videt, mutus loquitur, possessus a daemonio lib
Abbreviated transcription (Latin):
possit ẽẽ suspecta. Ut dũ illam
p̃uidere ñ possumꝰ: ad illã sine
int̾missione preparem᷑. Pinde
fr̃s mei inconditione mortali¬
tatis ur̃e m̃tis oculos figite. ue¬
nienti uos iudici ꝑfletus. & la¬

Expanded text:
sit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus
Abbreviated transcription (Latin):
delib ait. Uocatis me magist̾
Que ẽ etiã huiꝰ dñi familia:
Nimirũ illa est quã ipse dñs
de mariu inimici redemit.¬
& suo dominio mancipauit.
hec familia scã est eccła catho¬
lica q̃ ꝑ orbẽ t̾re copiosa ferti¬
litate diffundit᷑. & redemptã
se p̃cioso sui dñi sanguine gla¬

Expanded text:
pulis ait: Vos vocatis me Magister Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gl
Abbreviated transcription (Latin):
spicue ostendit dñs quare
expectationis incerconꝑeum
credant ẽẽ uent᷑um. quẽ ĩgnorãt
qnͣdo uenturꝰ sit. Et ñ dixit. qr
nescimꝰ qua hor dñs uent᷑us sit.
s nescitu. Yidelicet se indicans

Expanded text:
spicue ostendit Dominus quare exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, qua hora Dominus venturus sit, s
Abbreviated transcription (Latin):
domũ suã. Nesciente pat̾refa¬
milias fur domũ ꝑfodit. qr dum
a sui custodia sp̃s dormit. imꝓ-¬
uisa mors ueniens carnis nr̃e ha-¬
bitaculũ irrumpit. Et eũ quem
dñm domꝰ inuenerit dormientẽ
necat: q. cũ uent᷑a damna sp̃s
minune p̃uidet. hunc mors ad
suppliciũ nescientẽ rapit. furi aũ
resisteret si uigilaret:qr aduentũ
iudicis qͥ culte animã rapit p̾-¬
cauens. u penitendo occͣreret. ne

Expanded text:
us est. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit improvisa mors veniens, carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum invenerit dormientem domus necat. Quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit, furi autem resisteret si vigilaret. Quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nos. heret sibi sermo dñicꝰ.
& sequentia pendent ex pͥ¬
oribus. Prudens lector caue
semꝑ suꝑstitiosã intelligen¬
tiã. ut non tuo sensui attem¬
ꝑes scripturas. s script᷑is iun¬
gas sensũ tuũ. & intelligas
quid sequat᷑. Supͣ dixerat.
nolite timere eos qui occidt
corpus. aĩam aut̃ ñ possũt
occid̾e. nunc loquitur con¬
sequent̾. Honne duo passe

Expanded text:
. Haeret sibi sermo Dominicus, et sequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam; ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: nunc loquitur consequenter, Nonne duo
Abbreviated transcription (Latin):
iã nẽ ñ nouimꝰ. & si eñ mortꝰ
est ex infirmitate: s uiuit ex
uirtute dei. Et cũ uid̾ent õs
m᷑murabant dicentes. qd̃ ad
hominẽ peccatorẽ dũitisset.
Manifestũ ẽ iudeos semper
gentiũ odisse salutẽ. Scriptũ
est eñi. Sequenti uͦ sabbato.
pene uiu̾sa ciuitas conuenit
audire u̾bum dñi. Uidentes
aut̃ turbas iudei repleti st̃
delo. & contͣdicebant iis que
introisti aduiros p̃puti

Expanded text:
unc non novimus. Et si enim mortuus unc non novimus. Et si enim mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Et cum viderent omnes, murmurabant dicentes quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse salutem. Scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Dei. Videntes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant iis quaeintroisti ad viros praeputi
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m & hunc crucifixum.
Itẽq aliis exꝓbrans. factiestis
inquit quib lacte opꝰ sit non
solido cibo. lac infirma tempo¬
ralis dispensationis. solidum
cibũ ardua ꝑpetue maiestotis
appellans. Et dix̃ ad eũ. Tachee
festinans descende. qr hodie in
domo tua oportet me mane-¬
re. Et festinans descendit. et
excepit illũ gaudens. Manebat᷑
aliquando dñs indomo pͥnci-¬
pis phariseoꝵ. hoc ẽ in iudeoꝵ
sinagoga docebat. S qi ñ bap-¬
tizatũ ante prandiũ. sabbato
curantẽ. publicanos & peccato¬
res recipientẽ. contͣ auariciã
disputantẽ. & cet̾a deo digna
agentẽ. lingua uenenata car¬
pebant: ꝑtesus eoꝵ facinora
discessit & aufugit dicens. Re¬
linquet᷑ uob̃ domꝰ ur̃a deser¬
sa. Hodie aut̃ in domo pusil¬
li dachei oportet me inqure
mere. hoc ẽ noue lucis gra
nuscante in humili cresẽ¬
tiũ nationũ corde quiescere.
Qd̃ aũt descende de sicomoro
Zacheus. & sic indomo sua xͦ
mansionẽ p̃parare iubetur:

Expanded text:
 et hunc crucifixum . Itemque aliis exprobrans, Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandium, Sabbato curantem, Publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem, lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie autem in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. oifidens in dño ꝓclamat.
Mthi aut̃ absit głari. nͥ incru
¶omoro transeuntẽ ꝓpe dñim
ceriit: qr ꝑhanc laudabilem
fatuitatem & si nec dũ ut est
solide. iã tam̃ raptĩ e qͣsi intͣn¬
situ. luci sapientie celestis in¬
tendit. Et cũ ꝑuenisset ad lo¬
cũ. suspiciens iħs uidit illũ.
Pambulans iericho saluator.

Expanded text:
tis, confidens in Domino, proclamat: tis, confidens in Domino, proclamat: Mihi ausycomoro transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum. Perambulans Jericho Sa
Abbreviated transcription (Latin):
poterat: qr gr̃e fidei quã sal
uator attulit participare cu¬
piebat. & m̃olita uit̃oꝵ consu¬
etudo ne aduotũ ꝑueniret
obstiterat. Ladẽ nanq turba
noxie consuetudinis q̃ supra
cecũ clamantẽ ne lum̃ peteret
increpabat: etiã suspicientẽ
publicanũ ne iħ̃m uideat taRr¬
das. S sic̃ cecꝰ turbaꝵ uoces
magis ac magis clamando
deuẽ: ita pusillus necesse est
turbe nocentis obstaculum
altiora petendo transcendat.
t̃rena relinquat. arborẽ cru-
ẽ arbor foliis moro similis. s
altitudine p̃stans. Unde ce a
latinis celsa nuncupat᷑. ficus
fatua dr̃. Q eadẽ dñica crux
credentes alit ut ficꝰ. ab incre¬
dulis irridet᷑ ut fatua. Nos
crucificũ. iudeis quidẽ scan¬
dalũ. gentib aũ stulticiã.
ipsis uero uocatis iudeisatq
gentibꝰ xp̃m dei uututẽ e dei
sapientiã. Quã uidelicet arborẽ
pusilt statura z echeus qͦ exalta¬
ri possit ascendit: dũ quilibet
humił de ꝓprie consciꝰ infirmita¬

Expanded text:
poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem cruciquae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam; ipsis vero vocatis Judaeis atque gentibus Christum Dei virtutem et Dei sapientiam . Quam, videlicet, arborem pusillus statura Zachaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et propriae conscius infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conib in quibꝰ ipse nimirũ
& loquebatur ce ibat: uenit
ad ppłm nationũ. qͥ passionis
eiꝰ fide iã sullimis existens. etiã
diuinitatis eiꝰ ardebat agnita
facie beari. Suspiciens iudit
illũ: qr ꝑ grãm fidei at̾renis cu¬
piditatibꝰ eleuatũ. turb̃q in¬
fideliũ suꝑ eminentẽ elegit.

Expanded text:
 in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminente
Abbreviated transcription (Latin):
e impossibilia sunt ap̃
homines possibilia sunt
ap̃ dm̃. Ecce eñi camelus depo¬
sita gibbi sarcina ꝑforam̃ acus
transit. hoc ẽ diues e publica¬
nꝰ relicto onere diuitiaꝵ. contep̃¬
to censu fraudũ. ang̾tam por¬
tã artãq lnã q̃ ad uitã ducit
ascendit. Qui mira deuotione
fidei. aduidendũ saluatorem
qd̾ natura minꝰ habuit ascen-¬
su supplet arboris. atꝙ icleo i̾te
quãuis ipse rogare ñ audeat:
bñdictionẽ dñice susceptionis
quã desidabat accepit. Misti¬
ce aut̃ ⁊ acheus qͥ interp̃tatur
iustificatꝰ. crecdentẽ exgentib
ppłm significat. qͥ quanto cu-¬
ris scłaribꝰ occupatior: tanto
flagitiis depͥmentib erat fac¬
tus humilior. S ablutꝰ est.h
sc̃ificatꝰ. s iustificatꝰ in nomal¬

Expanded text:
e impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acus transit , hoc est, dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto sensu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit ascendit . Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desiderabat, accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qris saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nom
Abbreviated transcription (Latin):
Sailius sit abrahe. filius
abrahe dr̃ ⁊acheus. ñ qi de eiꝰ
Et qe generatꝰ. s q eiꝰ est fidẽ
imitatus. ut sic̃ abraham trã
cognationẽ. domũꝙ pat̾nam
obspem fut᷑e ħeditatis dũo u¬
bente deseruit: ita & ille quo
thesaurũ incelis ad quireret:
bona sua pauꝑibz partienda
relinqueret. Et pulchre dr̃ &
ipse. ut ñ solũ eos qͥ iusti ꝑseue¬
rant. s & eos qui ab iniusticia
resipiscunt. adfilios ꝓmissio¬
nis ꝑtinere declaret. Aliter.
Salus q̃ olim iudeoꝵ domũ
implebat hodie ppło nationũ
illux̃. eo qd̃ &e ipse ppłs filiꝰ sit
abrahe credendo in cũ de quo
dic̃ apłs. Si aut̃ uos xp̃i:. gͦ a

Expanded text:
ilius sit Abrahae. Filius Abrahae dicitur Zachaeus, non quia de ejus stirpe generatus, sed quia ejus est fidem imitatus, ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit , ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo quod et ipse populus filius sit Abrahae credendo in eum. De quo dicit Apostolus: Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ peccatorẽ: ipse zacheũ
stans id est inea quã ceꝑat fi¬
dei uĩtate ꝑsistens. non solũ
se ex peccatore conu̾isũ. s etiã
int̾er ꝑfectos ꝓbat ẽẽ conu̾sa¬
tũ. Iicente enim dño. si uis
ꝑfectus ẽẽ uade uende oĩa q̃
habes & cla pauꝑibꝰ: quisquis
ante conu̾sionẽ innocent uix̃.
oĩa comi̾isus potest dare pau¬
ꝑibꝰ. At qͥ aliqua fraude sustu¬
lit: primo hec iuxta legẽ recd̃¬
dere. deinde qd̃ sibi remanse-¬
rit potest dare pauꝑibus.
Acsit & ipse qr sͥ nichil reci-¬
nens oĩa sua disꝑgit & dat
paupibꝰ: iusticia eius manet
inscłm scl̃i. Et hecẽ sapiens
illa stulticia quã de sicomoro
publicauꝰ quasi fructũ uite
legerat. rapta uidelicet red¬
der. ꝓpͥa relinq̃re. uisibilia cõ¬
terinere. ꝓiinsibilibꝰ etiã mo¬
ri desicłare. se iỹm abnegare.

Expanded text:
hominem peccatorem, ipse Zachaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit debet dare pauperibus . Ac sic et ipse qui sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia quam de sycomoro Publicanus quasi fructum vitae legerat, rapta, videlicet, reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, se
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã simile usa est nec habere
sequentẽ. At ille dix̃. Qum mmmnobeati
qui audunt u̾bum ddĩ. & custodtunt
illud. Pulcre saluator artestationi
s et onmes qui dĩ uerbum sp̃ualit̾
auditu fidei concipere. et bonioꝑis
custodia ł. in suo ł. inꝑximorui corde
parere:⁊ qͣ alere studuerint. asse¬
uerans eẽ. beatos. Quia  eacde dei
genterix et incle quidẽ beata qi u̾bi
s inde multo beatior qr eiꝰdẽ sẽꝑ amã¬
chi custos manebat et̃na. Ouia sen¬
tentia sapientes uicleorũ clã ꝑcurit.
qͥ ubum dĩ non audire . ⁊ custodire.

Expanded text:
 similem visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: Quinimo, beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud. Pulchre Salvator attestationi sed et omnes, quidem verbum spiritualiter auditu fidei concipere, et boni operis custodia, vel in suo, vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia verbi s, sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia, sapientes Judaeorum clam percutit, qui verbum Dei non audire et custodire,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enum decet nos implere omnẽ
iusticiã. Tẽ dimisit eũ. Id: tẽ clemũ
dimisit. tẽ consensit. tr̃ passus est
eu̾a se baptrcari: cum tali ordine
cognonisset iusticiã omnẽ deb̾e
compleri. Sine mͦinqͥt. Sine me
mͦ ut iussi a te bapti.ari maqua. &
tu post modr̃ a me qd̾ queris bap¬
tiraberis in sp̃u. dic enĩdecet nos
p̾rogare exemplũ implende oĩs
iusticie. ut uidelicet discant fide ies
neminẽ posse hominẽ absq unda
baptismatis ꝑfecte iustũ existere.
et ẽẽ om̃ib qͣmuis innocent̃ & ĩte
uiuentib nece ssariũ uiuificere¬
gen̾ationis mysteriũ. cũ meqͥsp̃c
scĩ oꝑe conceptꝰ & natꝰ sum: cogno¬
uerint scd̃e natiuitatis subisse ł
potiꝰ sibi consecrasse lauacrum.¬
Nulla ꝑsonarũ maioꝵ contẽnat
ab humilib tneis in remissionẽ
peccatoꝵ baptirari. cũ memine¬

Expanded text:
nem justitiam: tunc dimisit eum. Id est, tunc demum dimisit, tunc consensit, tunc passus est eum a se baptizari, cum tali ordine cognovisset omnem justitiam debere compleri. Sine modo, inquit, sine me modo, ut jussi, a te baptizari in aqua, et tu postmodum a me quod quaeris, baptizaberis in spiritu. Sic enim decet nos praerogare exemplum implendae omnis justitiae, ut videlicet discant fideles neminem posse hominem absque unda baptismatis perfecte justum existere, et esse omnibus quamvis innocenter et juste viventibus necessarium vivificae regenerationis officium, cum mi opere conceptus et natus sum, cognoverint secundae nativitatis subisse, vel potius sibi consecrasse lavacrumNulla personarum majorum contemnat ab humilibus meis in remissionem peccatorum baptizari, cum memine