comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius: & medi audatiam eius. Tunc
ululauerunt castra assyriorum: qͦn¬
do apparuerunt humiles mei ares¬
centes in siti Filii puellarum com¬
punxerunt eos: & sicut pueros fugi¬
entes occiderunt eos. perierunt in
prelio a facie domini mei. Hymnum
cantemus domino: hymnum nouũ
cantemus deo nr̃o. Adonay domine.
magnus estu & p̃clarus ini uirtute:
& quem suꝑare nemo potest. Tibi
seruiat omnis creatura tua. quia di¬
xisti & facta sunt. misisti sp̃m tuum
& creata sunt: & non est qui resistat
uoci tuȩ. Montes a fundamentis
mouebuntur cum aquis:. petrȩ s
cera liquescent ante faciem tuã Qui
autem timent te: magni erunt apud
teꝑ omnia. Ue genti insurgenti suꝑ
genus meum. Dominusenim omp̃s
uindicabit in eis: in die iudicii uisi¬
mes in carnes eorum: ut urantur &
sentiant usq in sempiternum. Et
factum est post hȩc: omnis popłs
post uictoriã uenit ad ierłm adorare
dominum. Et mox ut purificati st̾:

Expanded text:
ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro. Adonai, Domine magnus es tu, et praeclarus in virtute t quem superare nemo potest. Tibi serviet  Al. serviat omnis creatura tua: quia dixisti, et facta sunt: misisti spiritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim omnipotens vindicabit in eis, in die judicii visimes in carnes eorum, ut urantur, et sentiant usque in sempiternum. Et factum est post haec, omnis populus post victoriam venit in Jerusalem adorare Dominum: et mox ut purificati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sui: ut eriꝑet nos de manu omniũ
inimicorum nr̃orum. Uenit assur
ex montib ab aquilone. in multitu¬
dine fortitudinis sue: cuius multitu.¬
do obturauit correntes. & equi eorũ
coopuerunt ualles. Dixit se incen¬
surum fines meos. & uiuenes meos oc¬
cisurum gladio: & infantes meos da-¬
re in predam. & uirgines in captiui¬
tatem. Dominus autem omnipoters
nocuit eum: & tradidit eum in ma
enim cecidit potenseorum a iuuenib
nec filii tytan ꝑcusserunt eum. nec
excelsi gygantes imposuerunt se illi:
sed iudich filia merari in specie facier
sue dissoluit eum. Exuit enim se
uestimento uiduitatis: & indiit se
uestimento leticie. in exultatione fi¬
liorũ isrł. Unxit faciem suã unguento: col¬
ligauit cincinnos suos initra: accepit sto¬
lam nouam ad decipiendum illum.
Sandalia eius rapuerunt ocłos enis. pul¬
chritudo eius captiuam fecit animã
eius. Amputauit pugione ceruicem
eius: horruerunt perse constantiam

Expanded text:
sui, ut eriperet nos de manu omnium sui, ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum. Venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae: cujus multitudo obturavit torrentes, et equi eorum cooperuerunt valles. Dixit se incensurum fines meos, et juvenes meos occisurum gladio, infantes meos dare in praedam, et virgines in captivitatem. Dominus autem omnipotens nocuit eum, et tradidit eum in manenim cecidit potens eorum a juvenibus, nec filii Titan percusserunt eum, nec excelsi gigantes opposuerunt se illi, sed Judith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum. Exuit enim se vestimento viduitatis, et induit se vestimento laetitiae in exsultatione filiorum Israel: Unxit faciem suam unguento, et colligavit cincinnos suos mitra, accepit stolam novam ad decipiendum illum. Sandalia ejus rapuerunt oculos ejus, pulchritudo ejus captivam fecit animam ejus, amputavit pugione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam
Abbreviated transcription (Latin):
iudich. Que cum exisset ad illum:
benedixerunt illam omnes una uoce
dicentes. Tu gła ierłm. cu leticia isrł.
tu honorificentia popłi nr̃i: quia fecisti
iuriliter. & confortatum est cor tuum.
eo quod castitatem a maueris. & post
uirum tuum alterum nescieris. Ideo
& manus domini confortauit te: &
ideo eris benedicta in exernum. Et
dixit omnis popłs: fiat fiat. Per dies
autem triginta uix collecta sunt spolia
assyriorum: apopło isrł. Porro uniu̾¬
sa quȩ holofernis peculiaria fuisse ꝓ¬
bata sunt dederunt iudith. in auro
& argento & uestib & geminis & omĩ
supellectili: & tradita sunt illi omina
a popło. Et omnes popli gaudebant
cum mulierib & uirginib & iuuenib:
in organis & cycharis. Tunc cantauit
canticum hoc iudith domino: dicens.
psalmum nouum. exultate & inuo¬
cate nomen eius. Dominus conterens
bella: dominus nomen est illi. Qui
posuit castra sua in medio popłi

Expanded text:
Judith. Quae cum exisset ad illum, Judith. Quae cum exisset ad illum, benedixerunt eam omnes una voce, dicentes: Tu gloria Jerusalem, tu laetitia Israel, tu honorificentia populi nostri: quia fecisti viriliter, et confortatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Per dies autem triginta, vix collecta sunt spolia Assyriorum a populo Israel. Porro autem universa, quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt omnia illi a populo. Et omnes populi gaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis, et citharis. Tunc cantavit canticum hoc Domino Judith, dicens: psalmum novum, exaltate et invocate nomen ejus. Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi. Qui posuit castra sua in medio populi
Abbreviated transcription (Latin):
gentes tubis & ululantes post ipsos. Et
qm̃ assyrii non adunati in fugam i¬
bant p̃cipites: filii autem isrł uno ag-¬
mine ꝑsequentes debilitabant om̃s
quos inuenire potuissent. Misit itaq
orias nunciosꝑ omnes cuutates & re¬
gionesisrł. Omnis itaq regio omnisq
urbs electam iuuentutem misit ar
matam post eos: & psecuti sunt eos
in ore gladii quousq ꝑuenirent ad
extremitatem finium suoꝵ Reliqui
autem qui erant in bechulra ingressi
sunt castra assyriorum: & predam
quam fugientes assyrii reliquerant
abstulerunt. & onustati sunt ualde
Hiuͦ qui uictores reuersi sunt ad be¬
thuliam omnia queq erant illorũ
abstulerunt secum: ita ut non esset
numerus in pecorib & in iumentis &
in uniuersis mobilib eorum. ut a
minimo usq ad maximum omnes
diuites fierent de p̃dationib eorum.
Ioachim uͦ summus pontifex de ihe¬
rusalem uenit in bechuliam cum
uniuersis p̃sbiteris suis: ut uideret

Expanded text:
gentes tubis, et ululantes post ipsos. Et gentes tubis, et ululantes post ipsos. Et quoniam Assyrii non adunati, in fugam ibant praecipites: filii autem Israel uno agmine persequentes, debilitabant omnes, quos invenire potuissent. Misit itaque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israel. Omnis itaque regio, omnisque urbs, electam juventutem armatam misit post eos, et persecuti sunt eos in ore gladii quousque venirent ad extremitatem finium suorum. Reliqui autem qui erant in Bethulia, ingressi sunt castra Assyriorum, et praedam, quam fugientes Assyrii reliquerant, abstulerunt, et onustati sunt valde. Hi vero, qui victores reversi sunt ad Bethuliam, omnia quae erant illorum, attulerunt secum, ita ut non esset numerus in pecoribus, et jumentis, et universis mobilibus eorum, ut a minimo usque ad maximum omnes divites fierent de praedationibus eorum. Joacim autem, summus pontifex, de Jerusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis, ut videret
Abbreviated transcription (Latin):
dormire. Sed cum nullum motuns
iacentis sensu aurium caꝑet: accell
primans ad cortinam. & eleuansial
uidens cadauer absq capite holoser¬
nisin suo sanguine tabefactum ia¬
cere suꝑ terram. exclamauit uoce
magna cum fietu. & scidit uestim̃ta
sua. Et ingressus tabernaculum.
iuidich: non inuenit eam. Et exili¬
uit foras ad popłm: & dixit. Una mu¬
uer hebrea fecit confusionem in do-
mo nabugodonosor regis. Ecce enim
holofernes iacet in terra: & caput ipsiꝰ¬
in eo non est Quod cum audissent
principes uirtutis assyriorum: scide¬
runt omnes uestimenta sua. & intole¬
rabilis timor & tremor cecidit suꝑ eos.
& turbati sunt animi illorum ualde.
& factus est clamor incomparabilis
exercitus decollatum holofernem au-¬
disset: fugit mens & consilium ab eis.
& solo tremore & metu agitati fuge pie¬
sidium sumunt. ita ut nullus loque¬
retur cum ꝓximo suo. sed inclinato
& semitas collium. Uidentes itaq filii

Expanded text:
dormire. Sed cum nullum motum dormire. Sed cum nullum motum jacentis sensu aurium caperet, accessit proximans ad cortinam, et elevans eam, vidensque cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum jacere super terram, exclamavit voce magna cum fletu, et scidit vestimenta sua. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam, et exsiliit foras ad populum, et dixit: Una mulier Hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor: ecce enim Holofernes jacet in terra, et caput ejus non est in illo. Quod cum audissent principes virtutis Assyriorum, sciderunt omnes vestimenta sua, et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos, et turbati sunt animi eorum valde. Et factus est clamor incomparabilis  Cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset, fugit mens et consilium ab eis, et solo tremore et metu agitati, fugae praesidium sumunt: ita ut nullus loqueretur cum proximo suo, sed inclinato et semitas collium. Videntes itaque filii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑreputii sui. & appositus est ad popłm
isrł. & omnis successio generis eiũsusq
in hodiernum diem. Mox autemut
ortus est dies: suspenderunt suꝑ murs
caput holofernis. Acceꝑitq unꝰ quisꝙ
uir arma sua: & egressi sunt cum gran¬
di strepitu & ululatu. Quod uidentes
exploratores: ad cabernaculum holo¬
fernis cucurrerunt. Porro hi quim
cabernaculo erant uenientes. & ante
ingressum cubiculi ꝑstrepentes exti-¬
tancli gr̃a inquietudinem arte moli¬
ebantur: ut non ab excitantib seda
sonantib holofernis euigilaret. Nul
lus enim audebat cubiculum uirauis
assyriorum intrando aut pulsando
apire. Sed cum uenissent duces eius
e tribuni. & uniuersi maiores exercitis
assyriorum: dixerunt cubiculariis
Intrate & excitate illum: qm̃ egressi
mures de cauernis suis ausi sunt ꝓus¬
care nos ad prelium. Tunc ingressus
uagao cubiculum euis: stetit ante au¬
tinam. & plausum fecit manib. Sil
picabatur enim illum cum uidid

Expanded text:
praeputii sui, et appositus est ad populum praeputii sui, et appositus est ad populum Israel, et omnis successio generis ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad tabernaculum Holofernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. Nulus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubicuIntrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis, ausi sunt provocare nos ad praelium. Tunc ingressus Vagao cubiculum ejus, stetit ante cortinam, et plausum fecit manibus suis: suspicabatur enim illum cum Judith
Abbreviated transcription (Latin):
terram. & estuauit anima eiꝰ. Postea
uͦ quam resumpto sp̃u recreatus est:
ꝓcidit ad pedes eius. & adorauit eam
& dixit. Benedicła tu deo tuo in omĩ
tabernaculo iacob: qm̃ in omni gen¬
te quȩ audierit nomen tuum magri¬
ficabit dm̃ isrł suꝑ ce. Dixit autem
iudich ad omnem popłm. Audite me
frẽs. Suspendite caput hoc suꝑ muros
nr̃os: & erit cum exierit sol accipiat
unusquisq arma sua. & exite cumim¬
petu. non ut descendatis deorsum. sed
quasi impetum facientes Tunc explo¬
ratores necesse erit. ut fugiant ad dñm¬
suum excitandum ad pugnam. Cũꝙ
duces eorum cucurrerint ad taberna-¬
culum holofernis. & inuenerint eum
truncum in suo sanguine uolutatum.
decidet suꝑ eos cimor. Cumq cogno¬
ueritis fugere illos. ite post illos securi
qm̃ dominus conteret eossub pedibus
ur̃is. Tunc achior uidens uirtutẽ quã
fecit d̃s in isrł: relicto gentilitatis ritu
credidit deo. & circumcidit carnem

Expanded text:
terram et aestuavit anima eius postea terram et aestuavit anima eius postea vero quam resumpto spiritu recreatus est procidit ad pedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspendite caput hoc super muros nostros et erit cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu non ut descendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad suum excitandum ad pugnam cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credidit Deo et circumcidit c
Abbreviated transcription (Latin):
pre omnib mulierib super terram.
Benedictus dominus qui creauit celũ
& terram. qui de direxit in uulnera
capitis principis ininicorũ nrõrum:
quia hodie nomen cuum ita magni¬
ficauit. ut non recedat laus tua de
ore hominum. qui memores fueriit
uirtutis domini in eternum. ꝓ quib
non pepcisti amime tuȩ propcer an¬
gustias & tribulationem generis tui
sed subuenisti runȩ ante conspectũ
dei nr̃i. Et  dixit omnis popłs:
fiat fiat. Porro achior uocatus uenit:
& dixit ei uidich. Ds̃ isrł cui testimo¬
nium dedisti qͦd ulciscatur se de ini¬
micis suis: ipse caput omnium incre¬
dulorum incicidit in hac nocte in
manu mea. Et ut ꝓbesquia ita est:
ecce caput holofernis. qui in contẽptu
suꝑbie suȩ dm̃ isrł contempsit. & tibi
inceritum minabatur dicens. cũ cap¬
tus fuerit popłs isrł. gladio ꝑforari p̃¬
cipiam latera tua. Uidens autẽ achioꝵ
caput holofernis: angustiatus pre
pauore cecidit in faciem suam suꝑ

Expanded text:
prae omnibus mulieribus super terram. prae omnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum pro quibus non pepercisti animae tuae propter angustias et tribulationem generis tui sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri et dixit omnis populus fiat fiat porro Achior vocatus venit et dixit ei Deus Israhel cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur de inimicis suis ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea ut probes quia ita est ecce caput Holofernis qui in contemptu superbiae suae Deum Israhel contempsit et tibi interitum minabatur dicens cum captus fuerit populus Israhel gladio perforari praecipiam latera tua videns autem Achior caput Holofernis angustiatus prae pavore cecidit in faciem suam super
Abbreviated transcription (Latin):
cuissent: dixit iudith. Laudate do
minum dm̃ nr̃m qui non deseruit
sꝑantes in se: & in me ancilla sua ad¬
impleuit miscdłiam suam. qm̃ ꝓmi¬
sit domu isrl̃. & inderfecit in manu
mea hostem popłi sui in hac nocte.¬
Et ꝓferens de pera caput holofernis:
ostendit illis dicens. Scce caput holo¬
fernis principis miliciȩ assyriorum:
& ecce conopeum illius in quo recum¬
bebat in ebrietate sua. & ubi ꝑ manũ
femine ꝑcussit illum dominus ds ñr
Uiuit autem ipse dñs qm̃ custodiuit
me angłs eus. & hinc euntem. & ibi
morantem. & inde huc reuertentem:
& non ꝑmisit me ancillam suam dñs
comquinari. sed sine pollucione pec-¬
caci reuocauit me uobis. gaudentem
in uictoria sua. in euasione mea. & in
Aniuersi autem adorantes dominum:
dixerunt ad eam Benedixit te dñs in
uirtute sua: quia ꝑ te ad nichilum re¬
degit inimicos nr̃os. Porro orias prin¬
ceps popłi isrl̃: dixit ad eam. Bene-
dicta es cu filia a domino deo excelso:

Expanded text:
cuisscuissminum nostrum, qui non deseruit sperantes in se, et in me ancilla sua adimplevit misericordiam suam quam promisit domui Israhel, et interfecit in manu mea hostem popet proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et per manum feminae percussit illum Dominus Deus noster vivit autem ipse Dominus quoniam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione mea in libricordia eius universi autem adorantes Dominum dixerunt ad eam benedixit te Dominus in virtute sua quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros porro Ozias princeps popdicta es tu filia a Domino Deo excelso,
Abbreviated transcription (Latin):
nam quȩ erat ad caput lectuli cius. &
pugionem eius qui in ea ligatus pen¬
debat exsoluit. Cumq euaginasset
illum: app̃hendit comam capitis eiꝰ
&ait. Conforta me domine ds isrł in
hac hora. Et ꝑcussit bis in ceruicem
cius. & abscidit caput eius: & abstulit
conopeum eius a columpnis. & euol-¬
uit corpus eius truncum. Et post pu-¬
sillum exiit: & tradidit caput holo¬
fernis ancille suȩ. & iussit ut mitteret
illud in peram suam. Et exier̃t duȩ
iuxta consuetudinem suam quasi ad
orationem: & transierunt castra. &
gyrantes uallem uenerunt ad portã
ciuitatis. St dixit iudith alonge cu.¬
stodib murorum. Apite portas:
qm̃ nobiscum est d̃s qui fecit uirtutem
in isrł. St factum est cum audissent
uiri uocem eius uocauerunt p̃sbiteros
cuitatis: & concurrerunt ad eam om̃s
Et accendentes luminaria: congyra
uerunt circa eam uniuersi. Illa autẽ
ascendens in eminentiorem locum: ius¬
sit fieri silentium. Cumq omnes ta-¬

Expanded text:
nam nam pugionem ejus, qui in ea ligatus pendebat, exsolvit. Cumque evaginasset illum, apprehendit comam capitis ejus, et ait: Confirma me, Domine Deus in hac hora. Et percussit bis in cervicem ejus, et abscidit caput ejus, et abstulit conopeum ejus a columnis, et evolvit corpus ejus truncum. Et post pusillum exivit, et tradidit caput Holofernis ancillae suae, et jussit ut mitteret illud in peram suam. Et exierunt duae, secundum consuetudinem suam, quasi ad orationem, et transierunt castra, et gyrantes vallem, venerunt ad portam civitatis. Et dixit Judith a longe custodibus murorum: Aperite portas, quoniam nobiscum est Deus, qui fecit virtutem in Israel. Et factum est, cum audissent viri vocem ejus, vocaverunt presbyteros civitatis. Et concurrerunt ad eam omnesEt accendentes luminaria, congyra verunt circa eam universi: illa autem ascendens in eminentiorem locum, jussit fieri silentium. Cumque omnes ta
Abbreviated transcription (Latin):
uenisti coram me. Et dixit iudih.
Bibam domine: qm̃ magnisicasa
est anima mea hodie pre omnib dlis
meis. Et accepit & manducauis &
pibit coram ipso:ea quȩ parauerat
illi ancilla sua. Et iocundus factus
est holosernes ad illam: bibitꝙ uiũ
multum nimis. quantum nunquã
biberat in uita sua. Ut autem sero fa¬
ctum est: festinauerunt serui illuisad
ad hospitia sua. Et conclusit uagao
ostia cubiculi: & abiit. Srant autẽ
omnes fatigati a uino: eratq iudith
sola in cubiculo. Porro holofernes
iacebat in lecto: nimia ebrietate sopi¬
tus. Dixitq uidich puellȩ suȩ: ut sta¬
ret foris ante cubiculum & obseruaret.
Stetiq iudith ante lectum: oranscum
lacrimis. & labiorum motu in silentio
dicens. Confirma me domine ds isrł.
& respice in hac hora ad oꝑa manuum
mearum: ut sicut ꝓmisisti ierłm ciui¬
tatem tuam erigas. & boc qͦd credens
ꝑte posse fieri cogitaui ꝑficiam. Et
hȩc cum dixisset: accessit ad colump¬

Expanded text:
venisti coram me et dixit Iudith venisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam bibitque vinum nimis multum quantum numquam biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera manuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad colum
Abbreviated transcription (Latin):
in tabernaculo: usq dum acciperet
escam suam in uesꝑam. Et factum
est quarto die holofernes fecit cȩnam¬
magnam seruis suis: & dixit ad uagad
cunuchum. Uade & suade hebream
illam: ut sponte consentiat habitare
nobiscum. Fȩdum est enim apud as-¬
sẏrios: si femina irrideat uirum agen¬
do ut immunis transeat ab eo. T̃unc
introuut uagao ad iudith: & dixit ei
Non uereatur bona puella introire ao
dominum meum: ut honorificetur
ante faciem eius. & manducet cum eo.
& bibat uinum in iocundicate. Cui
iudith respondit. Quȩ ego sum ut
contracdicam domino meo: Omneqo
erit ante oculos eius bonum & opti¬
mum faciam. Quicquid autem illi
placuerit: hoc michi erit optimus
omnib dieb uite meȩ. Et surrexit &
ornauit se uestimento suo: & ingressa
stecit ante faciem eius. Cor autem ho¬
lofernis concussum est: erat enim al¬
densin concupiscentia eius. Et diis
ad eam holofernes. Bibe nunc & al¬
cumbe in iocunditate: qm̃ grãm ul¬

Expanded text:
in tabernaculo, usque dum acciperet in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vespere. Et factum est, in quarto die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum, agendo ut immunis ab eo transeat. Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honoriante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam in
Abbreviated transcription (Latin):
& constituit quid daretur illi de conui¬
uiosuo. Cui respondens iudith: dixit
Nunc non potero manducare ex his
quȩ michi p̃cipis tribur: ne ueniat suꝑ
me offensio. Ex his autẽ quȩ mͥ
detuli manducabo. Qui holofernes
ait. Si defecerint tibi ista quȩ tecum
detulisti: quid faciemus tibi: Et dixit
uidich. Uiuit anima tua domine nĩs:
qm̃ non expendet omnia hȩc ancilla
tua. donec faciat ds in manu mea hec
quȩ cogitaui. Et induxerunt illam
serui eius in tabernaculum quod pre¬
ceperat: & petiit dum introiret ut
daretur ei copia nocte. & ante lucem
egrediendi foras ad orationem. & dep̃¬
candi dominum. Et p̃cepit cubicu¬
lariis suis: ut sicut placeret illiex.¬
ret. & introiret ad adorandum dm̃
suum ꝑ triduum. Et exibat noctib
in uallem bethuliȩ: & baptrrabat
se in fontem aquȩ. Et ut ascendebat
orabat dominum dm̃ isił: ut dirige¬
ret uiam eius ad liberationem popli
sui Et introiens munda manebat

Expanded text:
et constituit quid daretur illi de conviet constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens Iudith dixit nunc non potero manducquae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio: ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holophernes ait: Si defecerint tibi ista, quae tecum detulisti, quid faciemus tibi? Et dixit Judith: Vivit anima tua, domine meus, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiclariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ colo: etiam nunc apud te Et exiet
ancilla tua & orabo dm̃. & dicet michi
quando eis reddet peccatum suum. &
ueniens nunciabo tibi:ita ut ego ad
omnem popłm isrł. sicut oues quib
non est pastor. & non latrabit uel unꝰ
contra te. qm̃ hec michi dicta sunt ꝑ
ꝓuidentiam dei. Et qm̃ iratus est illiᷤ
ds: hoc ipsum missa sum nunciare tͥ
Placuerunt autem omnia uerba hȩc
coram holoferne & coram pueris eius:
& mirabantur ad sapientiam euis. &
dicebant ad alcerutrum. Non est talis
mulier suꝑ terram: in aspectu& in pul¬
chritudine & in sensu uerborum. Et
dixit ad illam holofernes Benefecit
ds qui misit te ante popłm: ut des illũ
cum manib nr̃is. Et qm̃bona est pro¬
missio tua. si fecerit michi hoc ds̃ tuus
erit & d̾s meus: & tu in domo nabugs¬
donosor magna eris. & nomens tuum
nominabitur in uniuersa terra. Tunc
uissit eam introire ubi repositi erant
chesauri eius. & iussit illic manere eã:

Expanded text:
Deum colo etiam nunc apud te et exiet Deum colo etiam nunc apud te et exiet ancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiabo tibi ita ut ego addomnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latrabit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam
Abbreviated transcription (Latin):
cibus: & indicatum est omni scl̃o qm̃
cu solus bonus & potens es in omni
regno eius. & disciplina tua omnib p-¬
uinciis p̃dicatur. Nec hoc latet quod
locutus est achior: nec illud ignoratur
quod ei iusseris euenire. Constat enĩ
dm̃ nr̃m sic peccatis offensum: ut man-¬
dauerit ꝑ ꝓph̾as suos ad popłm quod
tradat eos pro peccatis suis. Et qm̃ sci¬
unt se offendisse dm̃ suum filii isrł: tre¬
mor tuus suꝑ ipsos est. Insuꝑ etiam fa¬
mes inuasit eos: & ab ariditate aquȩ
iam inter mortuos computant᷑ Demq
hoc ordinant ut interficiant pecora
sua. & sanguinem corum bibant: &
sc̃a dei  sui que p̃cepit d̃s non
contingi. in frumento uino & oleo hec
cogitauerunt impendere. & uolunt
consumere que nec manib deberent
contingere. Ergo qm̃ hec facunt:cer¬
tum est quod in ꝑdicionem dabunt᷑
Quod ego ancilla tua cognoscens fugi
ab illis: & misit me dominus hȩc ipsa
nuntiare tibi. Ego enim ancilla tua

Expanded text:
tibus et indicatum est omni saeculo quoniam tibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim ancilla tua
Abbreviated transcription (Latin):
coras mulieres habent: ut non ꝓ eis
merito pugnari debeat contra eos: Ui
dens itaq uidich holofernem sedentem
in conopeo quod erat ex purpura &
auro & smaraglo & lapidib pretiosis
intextum: & cum in faciem enis inten-¬
disset. adorauit eum. ꝓsternens se suꝑ
noli pauere in corde tuo: qm̃ ego nun¬
quam nocui uirum. qui uoluit ser¬
uire nabugodonosor regi. Popłs autẽ
tuus si non contempsisset me: non al¬
leuassem lanceam meam suꝑ illum
Dunc autem dic michi qua ex causa
recessisti ab illis. & placuit tibiut ue-
nires ad nos. Et dixit illi udith. Sume
uerba ancille tue: qm̃ si secutus fueris
uerba ancille cuȩ. ꝑfectam rem faciet
dominus tecum. Qiuiit enim nabu¬
godonosor rex terre. & uiuit uirtus eiꝰ
que est in te ad correctionem omnium
animarum errantium: qm̃ ñ solum
homines seruiunt illi ꝑte. sed & ipse
bestie agri obtemꝑant illi. Nuntiatur
enim incdustria animni tui uniu̾sis gen-¬

Expanded text:
coras mulieres habet, ut non pro his coras mulieres habet, ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus? Videns itaque Judith Holofernem sedentem in conopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum: et cum in faciem ejus intendisset, adoravit eum, prosternens se supenoli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut nires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gen
Abbreviated transcription (Latin):
rum agnoui quod dentur uobis in
dep̃dationem. ꝓ eo quod contemyulꝰ¬
ces uos noluerunt ultro tradere seꝑ
sos. ut inuenirent miscdiam in consis¬
ctu ur̃o. Hac de causa cogitaui mecũ
dicens uadam ad faciem pͥncipis
holofernis. ut in dicem illi secreta il¬
lorum. & ostendam illi quo aditu
possit optinere eos: ita ut non calat
unusuir de exercitu eius. Et cum au¬
dissent uiri illi uerba cius: considera-¬
bant faciem eius. & erat in oculis eorũ
stupor. qm̃ mirabant᷑ pulchritudmẽ¬
euis nimis. Et dixerunt ad eam. Con¬
seruasti animam tuam: eo quod tale
repꝑisti consilium. ut descenderes ad
dominum nr̃m. Hoc autem scias:
qm̃ cum steteris in conspectu eiꝰ bene
tibi faciet. & eris gratissima in corde eiꝰ
Duxeruntq illam ad tabernaculum
holofernis: nunciantes ei. Cumq in¬
trasset ante faciem eus: statim captus
est in suis oculis holofernes. Dixer̃tq
ad eum satellites eius. Quis contemp¬
nat popłm hebreorum. qui tam de¬

Expanded text:
rum agnovi quod dentur vobis in rum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor q nimis. Et dixerunt ad eam: Conservasti animam tuam, eo quod tale reperisti consilium, ut descenderes ad dominum nostrum. Hoc autem scias, quoniam cum steteris in conspectu ejus, bene tibi faciet, et eris gratissima in corde ejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis, annuntiantes eam. Cumque intrasset ante faciem ejus, statim captus est in suis oculis Holofernes. Dixeruntque ad eum satellites ejus: Quis contemnat populum Hebraeorum, qui tam de
Abbreviated transcription (Latin):
pliauit: ut incomparabili decore om¬
nium oculis appareret. Imposuit
itaq abre suȩ ascoꝑam uini. & uas
olei. & polentam. & lapates. & panes
& caseum: & ꝓfecta est. Cumq uenis¬
set ad portam ciuitatis: inuenerunt
expectantem oriam & pres biteros
ciuitatis. Qui cum uidissent eam:
stupentes mirati sunt nimis pulchri¬
tudinem eius. Nichil tamen interro¬
gantes eam: dimiserunt transire dicen¬
tes. Ps̃ patrum nrõrum det tͥ gr̃am
& omne consilium cui cordis sua uir¬
tute corroboret: ut gloriet᷑ suꝑ te ierł̃m.
& sit nomen tuum in numero sc̃õiuĩ
& iustorum. Et dixerunt hi quulle
erant omnes una uoce: fiat fiat. lu¬
dith uero orans dominum: transi
uit portas ipsa & abra eius. Eactum
est autem cum descenderet de monte
circa ortum diei: occurrerunt ei expl
ratores assyriorum. & tenuerunt illã
dicentes. Onde uenis aut quo uadis
Que respondit. Filia sum hebreqũl
Ideo ego fugi a facie eorum: qm̃ fuu¬

Expanded text:
pliavit, ut incomparabili decore ompliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. Imposuit itaque abrae suae ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et palathas, et paneset caseum et profecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtuteet sit nomen tuum in numero sanctorum et justorum. Et dixerunt hi qui illic erant omnes una voce: Fiat, fiat. Judith vero orans Dominum, transivit per portas et ipsa et abra ejus. Factum est autem, cum descenderet montem, circa ortum diei, occuroratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie eorum quoniam futu
Abbreviated transcription (Latin):
me miseram dep̃cantem. & de tua mi-¬
sericordia p̃sumentem. Memento
domine testamenti tui. & dauerbũ
in ore meo. & in corde meo consiliũ
corrobora: ut domus cua in tua scĩ¬
ficatione ꝑmaneat. & omnes gentes
cognoscant. qm̃ tu es ds. & non est ali
preter te. Factum est autem cum ces¬
sasset clamare ad dominum. surrex
de loco ubi iacuerat ꝓstrata domino.
uocauitq abram suam. & descendens
in domum suam abstulit a se ciliciũ.
& exuit se uestib uiduitatis suȩ. & la¬
uit corpus suum. & unxit se myrro
optimo. & discriminauit crinem ca¬
pitis sui. & imposuit mitram suꝑ
caput suum. & induit se uestib io
cunditatis suȩ. induitq sandalia pe¬
dib suis. assumpsitq dextrariola &
lilia. & inaures & anulos: & omnib
ornamentis suis ornauit se. Cui etiã
dominus contulit splendorem: qm̃
omnis ista compositio non ex libidine
sed ex uirtute pendebat. Et ido dñs
hanc in illam pulchritudinem am¬

Expanded text:
me miseram deprecantem, et de tua mime miseram deprecantem, et de tua misericordia praesumentem. Memento, Domine, testamenti tui, et da verbum in ore meo, et in corde meo consilium corrobora, ut domus tua in sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in doet exuit se vestimentis viduitatis suae, et lavit corpus suum, et unxit se myro optimo, et discriminavit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis jucunditatis suae, induitque sandalia pedibus suis; assumpsitque dextraliola, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem am
Abbreviated transcription (Latin):
sagittis & in lanceis suisgloriantur:
& nesciunt quia tu ipse esd̾s nr. qui
conceris bella ab inicio. & dominus
nomen est tibi. Erige brachium tu¬
um sicut ab inicio: & allide uirtutẽ
illorum in uirtute tua. Cadat iuir¬
tus eorum in iracundia tua: qm̃ ꝓ¬
mutunt se uiolare sc̃a tua. & pollue¬
re tabernaculum nominis tui. & de¬
icere gladio cornu altaris tui. Fac do¬
mine ut gladio ꝓprio eiussupbia
amputetur. capiatur laqueo oculoꝵ
suorum in me: & ꝑcutias eum ex la-¬
biis caritatis meę. Da michi in ani¬
mo constantiam ut contempnam
illum: & uirtutem ut euertam eũ.
Erit enim memoriale nominis dui:
cum manus feminȩ deiecerit eũ. Non
enim in multitudine est uirtus tua
domine. neq in equorum uirib uo¬
iuntas tua: nec suꝑbi ab inicio pla¬
cuerunt tibi. sed humilium & man¬
suetorum tibi semper placuit depre¬
catio. Ds̃ cȩlorum creator aquarũ.
& dominus totius creaturȩ: exaudi-

Expanded text:
sagittis suis, et in lanceis gloriantur, sagittis suis, et in lanceis gloriantur, et nesciunt, quia tu ipse es Deus noster, qui conteris bella ab initio, et Dominus nomen est tibi. Erige brachium tuum sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere gladio suo cornu altaris tui. Fac, Domine, ut gladio proprio ejus superbia amputetur: capiatur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis charitatis meae. Da mihi in animo constantiam, ut contemnam illum; et virtutem, ut evertam illum. Erit enim hoc memoriale nominis tui, cum manus feminae dejecerit eum. Non enim in multitudine est virtus tua, Domine, neque in equorum viribus voluntas tua est, nec superbi ab initio placuerunt tibi: sed humilium et mansuetorum semper tibi placuit deprecatio. Deus coelorum, creator aquarum, et Dominus totius creaturae, exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Domine cłs patrismei sy me¬
on. qui dedisti illi gladium in defen¬
sione alienigenarum. qui uiolatores
extiterant in coinquinatione sua. &
denudauerunt femur uirginis in
confusionem. & dedisti mulieres illo¬
rum in predam. & filias eorum in
captiuitatem. & omnem prȩdam in
diuisionem seruis tuis qui zelauer̃t¬
zelum tuum: subueni queso te dñe
ds meus michi uiduȩ. Tu enim fecisti
priora. & illa post illa cogitasti: &
hoc factum est quod ipse uoliusti.
Omnesenim uiȩ tuȩ parate sunt:
& tua iudicia in ꝓuidentia tua po¬
sinsti. Respice castra assyriorũ nunc :
sicut cunc castra egyptiorum uidere
dignatus es. quando post seruos tu¬
os armati currebant. confidentes in
quadrigis & in ȩquitatu suo. & in
multitudine bellatorum. Sed aspexisti
suꝑ castra eorum: & tenebre fatigaue¬
runt eos. Tenuit pedes eorum abys-¬
sus: & aque opuerunt eos. Sic fiant
& isti domine qui confidunt in
multitudine sua. & in currib suis.

Expanded text:
dicens Domine Deus patris mei Symedicens Domine Deus patris mei Symeon qui dedisti illi gladium in defensione alieexstiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem, et dedisti mulieres illorum in praedam, et filias eorum in captivitatem, et omnem praedam in divisionem servis tuis, qui zelaverzelum tuum subveni quaeso te Domine Deus meus mihi viduae tu enim fecisti priora et illa post illa cogitasti et hoc factum est quod ipse voluisti omnes enim viae tuae paratae sunt et tua iudicia in providentia tua posuisti respice castra Assyriorum nuncsicut tunc castra Aegyptiorum videre dignatus es, quando post servos tuos armati currebant, confidentes in quadrigis, et in equitatu suo, et in multitudine bellatorum. Sed aspexisti super castra eorum, et tenebrae fatigaverunt eos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos. Sic fiant et isti, Domine, qui confidunt in multitudine sua, et in curribus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem non ad ꝑdicionem nr̃am ue¬
nisse credamus. Et dixerunt illi o¬
zias & presoiteri. Omnia que locuta
esuera sunt: & non est in sermonib
cuis ulla rep̃hensio. Nunc gͦ ora pro
nobis: qm̃ mulier sc̃a es & timens dm̃.
Et dixit illis iudich. Sicut qͦd loqui
potui dei esse cognoscitis: ita quod fa¬
cere disposin ꝓbate si ex deo est & orate
ut firmum faciat consilium meũ ds̃.
Stabitis uos ad portam nocte ista. &
ego exeam cum abra mea: & orate ut
sicut dixistis in dieb quinq respiciat
dñs popłm suum isrł Uos autẽ nolo
scrutemini actum meum: & usq clũ
renunciem uobis nichil aliud fiat nͥ
oratio ꝓ me ad dominum dm̃ nr̃m.
Et dixit ad eam orias. pͥncepsudee
uade in pace: & dominus sit tecum
in ultione inimicorum nr̃orum. Et
reuertentes abierunt. Quib absce¬
dentib iudith ingressa est oracoriũ
suum. & induens se cilicio posuit ci¬
nerem suꝑ caput suum: & ꝑsternens
se domino clamauit ad dominum

Expanded text:
tionem non ad perditionem nostram evetionem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem nolo scrutemini actum meum et usque dum renuntiem vobis nihil aliud fiat nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum et dixit ad eam Ozias princeps vade in pace et Dominus sit tecum in ultione inimicorum nostrorum et revertentes abierunt quibus abscedentibus Iudith ingressa est oratorium suum et induens se cilicio posuit cinerem super caput suum et prosternens se Domino clamavit ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m de afflctionib inimicorum
nrõrum. & humiliabit om̃s genal
quecumq insurgunt contra nos. &
faciet illas sine honore dominus d̃s̃
presbiterii popło dei. & exuobis
pendet anima illorum. ad eloquill
urm corda eorum erignte : ut mẽns
sint quia temptati sunt patres nr̃i
ut pbarentur si uere colerent deum
suum. Memores esse debent quomͦ
pater nr̃ abraham temptatus est: &
ꝑ multas tribulationes ꝓbatus dei
amicus effectus est. Sic y̾saac. sic ia¬
cob. sic moyses: & omnes qui placu¬
erunt deo ꝑ multas tribulationes
cransierunt fideles. Iili autem qui
temptationes non susceꝑunt cum ci¬
more domini. & impatientiam suam
& imppium murmurationis suȩ con¬
cra dominum ꝓtulerunt: extermi-¬
naci sunt ab exterminatore. & a serpen¬
tib perierunt. Et nos gͦ non ulcisca¬
mur nos ꝓhis quȩ patimur: sed re¬
putantes peccatis nr̃is hec ipsa mino¬
ra esse supplicia. flagella domini qͥb¬
quasi serui corripimur. ad emenda¬

Expanded text:
tionibus inimicorum nostrorum et humiliabit omnes gentes quaecumque insurgunt contra nos et faciet illas sine honore Dominus Deus presbyteri in populo Dei ex vobis pendet anima illorum adloquio vestro corda eorum erigite ut memores sint quia temptati sunt patres nostri ut probarentur si vere colerent Deum suum memores esse debent quomodo pater noster Abraham temptatus est et per multas tribulationes probatus Dei amicus effectus est sic Isaac sic Iacob sic Moses et omnes qui placuerunt Deo per multas tribulationes transierunt fideles illi autem qui temptationes non susceperunt cum timore Domini et patientia sua inproperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emenda
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatem potentissimam: quam ap¬
pellauit egbathanis. Ex lapidibus
quadratis & sectis fecit muros eius: in
altitudine cubitorum septuaginta.
& in latitudine cubitorum triginta.
Turres uͦ enis posuit in altitudine
cubitorum centum: ꝑ quadrum uero
earum latus utrumq uicenorum pe
riabatur quasi potens in potentia ex-¬
ercitus sui: & in gła quadrigarum
suarum. Annogͥ duodecimo regni
sui nabugodonosor rex assyriorum
qui regnabat in niniue ciuitate mag¬
na pugnauit contra arfaxath: & opti¬
nuit eum in campo magno qui ap¬
pellatur ragaii. circa euphraten & ty¬
grin & iada. in campo erioch regis
helicorum. Tunc exaltatum est regnũ
nabugo donosor: & cor eius eleuatum
est. Et misit ad omnes qui habita¬
bant in cilicia & damasco & libano
& ad gentes quȩ sunt in carmelo &
celar & inhabitantes galileam in

Expanded text:
civitatem potentissimam, quam apcivitatem potentissimam, quam appellavit Ecbatanis, ex lapidibus quadratis et sectis: fecit muros ejus in latitudinem cubitorum septuaginta, et in altitudinem cubitorum triginta, turres vero ejus posuit in altitudinem cubitorum centum. Per quadrum vero earum, latus utrumque vicenorum pedriabatur quasi potens in potentia exercitus sui, et in gloria quadrigarum suarum. Anno igitur duodecimo regni sui, Nabuchodonosor rex Assyriorum, qui regnabat in Ninive civitate magna, pugnavit contra Arphaxad, et obtinuit eum in campo magno, qui appellatur Ragau, circa Euphraten, et Tigrin, et Jadason, in campo Erioch regis Elicorum. Tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor, et cor ejus elevatum est, et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et ad gentes, quae sunt in Carmello, et Cedar, et inhabitantes
Abbreviated transcription (Latin):
liber iudith: inter agyographa legitꝰ
Cuius auctoritas ad roboranda illa
que in contentionem ueniunt miall
idonea iudicatur. Chaldeo tamen
sermone conscriptus: inter hysto¬
rias computatur. Sed quia hunc
librum sẏnodus nicena in numero
sc̃arum scripturarum legitur com¬
putasse: adquieui postulacioniur̃ȩ.
immo exactiom. & sepositis occupati¬
onib quib uehementer artabar. huis
unam lucubratiunculam dedi. ma¬
gis sensum e sensu quam ex uerbo
uerbum transferens. Multorum co-¬
dicum uarietatem uitiosissimam
amputaui: sola ca quȩ intelligentia
integia in uerbis chaldeis inuenire
pocui latinis expressi. Accipite iu¬
dith uiduam castitatis exemplum:
& triumphali laude ꝑpetuis eam
preconiis declarate. Hanc enim non
solum feminis sed & uiris imitabilẽ
dedit: qui castitatis eius remunerator
uirtutem talem tribuit. ut inuictũ
omnibus hominib uinceret. & insu
perabilem superaret.
rex medorum: subiugauerat multas
gentes imꝑio suo. Et ipse ȩdificauit

Expanded text:
r apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remuneratorirtutem talem tribuit, ut invictum omnibus hominibus vinceret, insuperabilem superaret. rex Medorum subjugaverat multas gentes imperio suo, et ipse aedificavit