comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudine recepti sunt: pro ut concessum
fuerit singulos exponemus. Presens i¬
taq uersus. & in quinto psalmo iam
dictus ẽ Cerum quia ȩadem erat
gens et causa consimilis: apta in il¬
los repetira ꝓbatur ẽẽ sententia.
Merito ergo sepulchrũ dictum ẽ
guitur eqꝵ. qui mortifera loque ban¬
tur. Ham sicut illa cum patent. fe¬
tidos odores exalant: ita et istoꝵ gat¬
tur. pestiferos sermones ꝓferebat Et
ne soli pereant: linguis suis dolosa
disseminant. Memento autẽ qi
in his quinq uersib ꝑ sec unda̾ spe¬
tiem. diffinitionis. quȩ grece ar̃ ennoȩ¬
matice. latine notio nuncupatur. illos
insipientes designari. de quib superiꝰ
ait in cordib suis cogitare sacrilega.
Que speties non substanialit᷑ quid sit
designat: s eos euident᷑ insinuat. per¬
os maledictione et amaritudine ple¬
num est.
spidum immane genus constat
ẽẽ serpentiũ: quod naturali
obstinatione uerba in cantan¬

Expanded text:
tudine longa recepti sunt, prout concessum tudine longa recepti sunt, prout concessum fuerit, singulos exponemus. Praesens itaque versus et in quinto psalmo jam dictus est. Verum quia eadem erat gens, et causa consimilis, apte in illos repetita probatur esse sententia. Merito ergo sepulcrum dictum est guttur eorum, qui mortifera loquebantur; nam sicut illa cum patent fetidos odores exhalant, ita et istorum guttur pestiferos sermones proferebat; et ne soli pereant, linguis suis dolosa disseminant. Memento autem quod in his quinque versibus, per secundam speciem definitionis, quae Graece dicitur ennoematice, Latine notio nuncupatur, illos insipientes designarit de quibus superius ait, in cordibus suis cogitare sacrilega. Quae species non substantialiter quid sit designat, sed eos evidenter insinuat peros maledictione et amaritudine plenum est. Aspidum immane genus constat esse serpentium, quod naturali obstinatione verba incantan
Abbreviated transcription (Latin):
rib nescio uos et his similia. Quod ge¬
nus locutionis in scripturis diumis rep¬
peris frequent᷑ insertum. Intelligens au¬
tẽ dixit propt᷑ assumptionẽ humanita¬
tis quia ds̃ intelligi debuisset. qui
multis mira culis aduentũ suȩ diuini¬
tatis ostendit. Requirens uero posuit.
si eius mandata sequerentur. Ille eniͣ
requirit dm̃. qui ab eius uoluntate nͣ
discrepat. Sic uno uersu mysteriũ scę
incarnationis ostensum ẽ: ut ꝑ hoc & ho¬
niũ fides poruisset intelligi. & remedi¬
um debuisset optati mimeris inueniri.
tamen ex eis ñ minima turba
crediderit: sed a parte totum
accipiendum ẽ. Tanti enim impii fuertͣ.
ut pene omnes ꝑfidi ẽẽ ac perisse pu¬
tarentur. Isti ergo declinauerunt a grã
di: & facti sunt inutiles sibi.
Sepulchrum patens ẽ guttur e&x lin¬
guis suis dolose agebant.
i quinq uersus usq ad diuisi
onẽ secundã. in hebreis exẽ¬
plarib non habentur. S qmͣ

Expanded text:
ribus: Nescio vos , et his similia. Quod geribus: Nescio vos , et his similia. Quod genus locutionis in Scripturis divinis reperis frequenter insertum. Intelligens autem dixit propter assumptionem humanitatis, quia Deus intelligi debuisset, qui multis miraculis adventum suae divinitatis ostendit. Requirens vero posuit, si ejus mandata sequerentur. Ille enim requirit Deum, qui ab ejus voluntate non discrepat. Sic uno versu mysterium sanctae incarnationis ostensum est, ut per hoc et hominum fides potuisset intelligi, et remedium debuisset optati muneris inveniri. tamen ex eis non minima turba crediderit. Sed a parte totum accipiendum est; tanti enim impii fuerunt, ut pene omnes perfidi esse ac periisse putarentur. Isti ergo declinaverunt a gratia Dei, et facti sunt inutiles sibi. Vers. 6. Sepulcrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant. Hi quinque versus usque ad diem secundam in Hebraeis exemplaribus non habentur. Sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
unt: qui rotarũ more in sua semꝑ ter¬
ga uertuntur. Sequitur. Scđm alritu¬
dme̾ tuam multiplicasti filios hominiꝰ
Hoc ad illos ꝑtinet. qui sincere eloqͥis
dñi castis purissimisq crediderunt. Pi
uide quantũ illis in isto uerbo ꝓmitti᷑
Dicit enim. Sȩcundũ altituadmẽ tuan
uomodo prospexit d scilicet ur no¬
bis mitteret unigenitũ filiũ suũ¬
ꝑ quem nobis uera fides euiden¬
us posset agnosci. Super filios homi¬
num. De iuideis potest intelligi: sicut
ans in euangłio dicit. Non sum missus
nisi ad oues que perierunt domus isit:
ut honoratius eos appellauerit filios ho¬
minũ propt᷑ unius dei cultũ in cõpara¬
none gentiliũ. Iui enim populo spetia¬
ur cognoscitur datũ: quod repellendo
sacrilegos a se reddit alienum.
ma ar ypallage. idest ꝑmu¬
tatio quotiens in alium intel¬
lectum uerba que dicta sunt transse¬
runtur. ut dicatur ex tempore nosse
quippiã. qui ante quam fiant nouit

Expanded text:
unt, qui rotarum more in sua semper terunt, qui rotarum more in sua semper terga vertuntur. Sequitur, secundum altitudinem tuam, multiplicasti filios hominum. Hoc ad illos pertinet qui sincere eloquiis Domini castis purissimisque crediderunt. Et vide quantum illis in isto verbo promittitur; dicit enim, secundum altitudinem tuam Quomodo prospexit? Scilicet ut nobis mitteret Unigenitum Filium suum, per quem vera fides evidentius potuisset agnosci. Super filios hominum, de Judaei in Evangelio Dominus ait: Non sum missus, nisi ad oves quae perierant domus Israel , ut honoratius eos appellaverit filios hominum propter unius Dei cultum et in comparatione gentilium. Illi enim populo specialiter cognoscitur datum, quod repellendo sacrilegus a se reddit alienum. ma dicitur hypalage, id est permutatio, quoties in alium intellectum verba quae dicta sunt transferuntur; ut dicatur ex tempore nosse quidpiam, qui antequam fiant, novit
Abbreviated transcription (Latin):
scȩ regule ȩqua moderatione seruatȩ sin
Oum dicit tu nos custodies: presumpas
caduce humanitatis abscidit. ne quis des
confidendo nullatenus estimaret. Aqr¬
sumus custodiri. nisi illius miseratione
tegamur. Addidit ȩxiã & męt̾num. qui
hic nos in tribulationib consolatur: i
in etͣna securitate constituet. Hic adiunar
illic glorificat et coronat. Ita nos pussiuꝰ
crearor et hic conseruat ne pereamus. et
ibi beatificat. ut nullatenus miseri esse
possimus.
ma parte competenti execrano¬
ne redarguit. & in scđã parte
eloquia dñi mirabili p̃dicatione lauda¬
uit. uenit ad conclusionẽ psalmi
in qua singulis partib sub ino uersudis
restituit. Dicit enim sub breuissima sen¬
rentia in circuitu impios ambulare: ut
numquã ad rectã possint semitã ꝑue¬
nire. Cortuosȩ siquidẽ ue malis semp
morib applicantur: sicut salomon de
impiis dicit. Dereliquerunt uias rectas
ut ambularent in uias prauas. Et ideo
ꝑuenire ad requiem octaui diei neque¬

Expanded text:
e regulae, qua moderatione servatae sunt. Dum dicit, tu nos custodies, praesumptionem caducae humanitatis abscidit; ne quis de se confidendum ullatenus aestimaret. A gsumus custodiri, nisi illius miseratione protegamur. Addidit etiam, in aeternum, quia hic nos in tribulationibus consolatur, ibi in aeterna securitate constituit; hic adjuvat, illic glorificat et coronat. Ita nos piissimus Creator et hic conservat, ne pereamus; et ibi beatificat, ut nullatenus miseri esse possimus. ima parte competenti exsecratione redarguit, et in secunda parte eloquia Domini mirabili praedicatione laudavit, venit ad conclusionem psalmi, in qua singulis partibus sub uno versu digna restituit. Dicit enim sub brevissima sententia: In circuitu impios ambulare; ut nunquam ad rectam possint semitam pervenire. Tortuosae siquidem viae malis semper moribus applicantur, sicut Salomon de impiis dicit: Dereliquerunt vias rectas, ut ambularent in vias pravas . Et ideo pervenire ad requiem octavae diei neque
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia populum peccatorẽ. ut ad suum
non festinet exitiũ: quatinus p̾rauita¬
te deposita non moretur abicere. unde
potest modis omnib interire. Quaꝓpt̾
et nos pro ut darum fuerit. sequamur
institura reuerenda. suadeamus hexeticis
.rectam fidem. suꝑbis pͣdicemas scaͬm
humilitatẽm. Nobis potius ista confe¬
rimus: si talib prodesse mereamur. Sci¬
re autem debemus primũ. hunc esse
psalmum eoꝵ qui de iudeoꝵ increpatio¬
ne et conuersione conscripti sunt. De nu¬
mero quoq huius psaimi. sic conicere nͣ
putamus absurdum: ut quia scã acłia
introducta ẽ ad loquendũ. quȩ & qunq
libros moysi & octo dierũ pro resurrectio¬

Expanded text:
Ecclesia populum peccatorem, ut ad suum Ecclesia populum peccatorem, ut ad suum non festinet exitium: quatenus pravitate deposita non moretur abjicere, unde potest modis omnibus interire. Quapropter et nos, prout datum fuerit, sequamur instituta reverenda. Suadeamus haereticis rectam fidem, superbis praedicemus sanctam humilitatem. Nobis potius ista conferimus, si talibus prodesse mereamur. Scire autem debemus primum hunc esse psalmum eorum qui de Judaeorum increpatione et conversione conscripti sunt. De numero quoque hujus psalmi sic conjicere non putamus absurdum: ut quia sancta Ecclesia introducta est ad loquendum, quae et quinque libros Moysi, et octo dierum pro
Abbreviated transcription (Latin):
Letetur ia cob et exultet isrł.
Cuperion interroganom iun¬
gitur consolatiua responsio.
unera collectus siue colli¬
gendus. qui aliquando sua infidelita¬
te uagarus ẽ. Hic enim iacob iude&
antiquus populus debet inteiligi.
quamiris eius nomen more scriptu¬
rarũ. et nouo populo in subsequenti¬
bus datum ẽẽ uideatur. Isrł autem
umuersalem ȩccłiam de cunctis mun¬
di partib aggregatã congruent᷑ ad¬
uertimus. Quȩ necesse e ut exultet.:
quando ad regnum cęloꝵ dñi mise¬
ratione ꝑuenerit. Et uide diuersis
causis quam propria uerba tributa
sint. Lerabitur iacob: quia non sꝑatã
suscepit medicinã. Exultabit isrł.
id est menarrabili gaudio cumulabit᷑.
quando uiderit in re. quod ardentis¬
sime desiderabar in spe. Conelusio.
ipio animo dicta cogitemus al¬
la nobis uirtus in hoc psalmo
pͣdicata ẽ. ut inmicis nr̃is qͣn¬
tum̃ in nobis ẽ mente benuola consule¬
mus. ne ceca obstinarione durati. inso¬
lubili mancipentur errori. Increpat enĩ

Expanded text:
Laetetur Jacob, et exsultet Israel. Superiori interrogationi jungitur consolativa responsio; s per gratiae munera collectus sive colligendus, qui aliquando sua infidelitate vagatus est. Hic enim Jacob, Judaeorum antiquus populus debet intelligi; quamvis ejus nomen more Scripturarum et novo populo in subsequentibus datum esse videatur. Israel autem universalem Ecclesiam de cunctis mundi partibus aggregatam congruenter advertimus, quae necesse est ut exsultet, quando ad regnum coelorum Domini miseratione pervenerit. Et vide, diversis causis quam propria verba tributa sint! Laetabitur Jacob, quia non speratam suscepit medicinam. Exsultabit Israel, id est inenarrabili gaudio cumulabitur, quando viderit re, quod ardentissime desiderabat spe. Conclusio psalmi. Si pio animo dicta cogitemus, illa nobis virtus in hoc psalmo raedicata est, ut inimicis nostris, quantum in nobis est, mente benevola consulamus, ne caeca obstinatione durati, insolubili mancipentur errori. Increpat enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpr nos factus ẽ pauꝑ : et totus hic uer-¬
sus sub ammiratione legendus ẽ. Con¬
silui mopis confudisti: qmͣ dñs spes eius
st: ut unde magis debuit reuerentia
resstere. inde potius uideretur contẽp¬
tus obprobria sustinere. Hec mouer
lod a parte assumptȩ humanitatis
spes scȩ incarnationis dr̃ ds̃. Alit̃ enim
humiltas humanitatis eius. ostendi ñ
potuit quam pro hominũ salute susce¬
pit: sicut et in alio psalmo dicturus ẽ.

Expanded text:
propter nos factus est pauper . Et totus hic verpropter nos factus est pauper . Et totus hic versus sub admiratione legendus est. Consilium inopis confudisti, quoniam Dominus spes ejus est; ut unde magis debuit reverentior existere, inde potius videretur contemptus opprobria sustinere. Nec moveat quod a parte assumptae humanitatis spes sanctae incarnationis dicitur Deus. Aliter enim humilitas humanitatis ejus ostendi non potuit, quam pro hominum salute suscepit: sicut et in alio psalmo dicturus est:
Abbreviated transcription (Latin):
barur ẽẽ comunctũ. inepta
se quemquã trepidatione con¬
fundere. Iilic enim constat ẽẽ cautela:
hĩ arguitur semper ignauia. Merito
ago mnani tremore concussi sunt. qui ti¬
milẽ dni salutarẽ in hoc scło de suis
mentib abiecerunt. Dicebant enim it¬
an. Si credimus in eum pro ipsa noui¬
tate culturȩ. uenient romani. et tollent
nobis locum et gentem. Ita factum ẽ.
ur non timendo dnm̃. supuacuis tre¬
pidationib angerentur. Addidit. qmͣ
is ingeneratione iusta ẽ. Sententia se¬
iutaẽ. quȩ corrigeret infideles. ut me¬
minerint continentiã sibi diuinitatis ab¬
ee: cum se uideant uentosa felicitate con¬
sirgore. Quod totũ pia mente pͣdicitur:
ut improbo mens sacrilega corrigatur.
lum. cui dicitur eniginatice. xp̃i consi-¬
lum confudisti. idest suscipere noluistai.
qui ad te uenerat liberandũ. ut qui da¬
n disposuerat. creditus salutem. contẽp¬
sus ingerat ultionem. Inopis autẽ de do-
nino drͣ saluatore. qui de suo diues

Expanded text:
esse conjunctum, inepta se quadam trepidatione confundere. Illic enim constat esse cautelam, hic arguitur semper ignavia. Merito ergo inani tremore concussi sunt, qui timorem Domini salutarem in hoc saeculo de suis mentibus abjecerunt. Dicebant enim Judaei: Si credimus in eum, pro ipsa novitate culturae, venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem . Ita factum est, ut non timendo Dominum supervacuis trepidationibus angerentur. Addidit, quoniam Deus in generatione justa est. Sententia secuta est, quae corrigeret infideles, ut meminerint continentiam sibi Divinitatis abesse, cum se videant ventosa felicitate consurgere. Quod totum pia mente praedicitur, ut improborum mens sacrilega corrigatur. lum, cui dicitur aenigmatice: Christi consilium confudisti, id est suscipere noluisti, qui ad te venerat liberandum; ut qui dare disposuerat creditus salutem, contemptus ingerat ultionem. Inopis autem dicitur de Domino Salvatore, qui de suo dives,
Abbreviated transcription (Latin):
sona ens terciũdecimũ calculũ tenere ui¬
deatur. quia nou et ueteris testamenti
sacramenta complectitur. siue quod iste
numerus ad illud aptari potest. quod
a natale dm̃i usq ad eius apparitionẽ
tredecĩ dies c̾ẽ noscuntur. Merito ergo
cȩlestib reb supputatio ista cõpleta ẽ.
Explicit de psalmo xiii.
dauid.

Expanded text:
ertium decimum calculum tenere videatur, quia Novi et Veteris Testamenti sacramenta complectitur. Sive quod iste numerus ad illud aptari potest, quod a natali Domini usque ad ejus apparitionem tredecim dies esse noscuntur. Merito ergo coelestibus rebus supputatio ista completa est. EXPOSITIO IN PSALMUM XIV. David.
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens. in illa retributione genera¬
rantur sub libertate malitiã. Ordo auttꝰ
uerb&ꝵ talis ẽ. Nonne cognoscent qui
oꝑantur iniquitatẽs. Et̃ de sequenti
uersu iungendum ẽ: qmͣ dñs ingene¬
ratione iusta ẽ. Utia cognoscent infi¬
turo iudicio. quando uiderint bonos
ad ȩt̃na pͣmia diumitus in intari: sę¬
se uero ad supplicia numquã finen-¬
da transmitti. Qui deuorant plebẽ
meam. De illis dicit. qui dogmate
ferali. absorbent simplices xpianos.
Ham quod ait sicut ęscam panis:
ammo peccantiũ uidetur aptatum.
Quia sicut esurientes. famẽ suam
putant dulcissimo cibo panis exple¬
ri: ita et isti festiant. xp̃ianꝙꝵ de¬
ceptione satiari. Additũ est. unde il¬
lis augeatur interitus: quia dñm
inuocare noluerunt. Necesse eniͣ
erat illis desperata agere: qui dnmͣ¬
saluatorem noluerunt suꝑbis mentib
inuocare.

Expanded text:
tur: dicens in illa retributione generarantur sub libertate malitiam. Ordo autem verborum talis est: Nonne cognoscent omnes qui operantur iniquitatem. Et de sequenti versu jungendum est, quoniam Deus in generatione justa est. Utique cognoscent in futuro judicio, quando viderint bonos ad aeterna praemia divinitus invitari, se vero ad supplicia nunquam finienda transmitti. Qui devorant plebem meam. De illis dicit, qui dogmate ferali absorbent simplices Christianos. Nam quod ait, sicut escam panis, animo peccantium videtur aptatum; quia sicut esurientes famem suam putant dulcissimo cibo panis expleri, ita et isti festinant Christianorum deceptione satiari. Additum est unde illis augeatur interitus: quia Dominum invocare noluerunt. Necesse enim erat illos desperata gerere, qui DomiSalvatorem noluerunt superbis mentibus invocare.
Abbreviated transcription (Latin):
pietas saluatoris: quando ꝓpt̾ miseriã
inopũ et gemitũ pauperũ clarificatus
ẽ dñs xp̃c. ne eius fideles diuuna tri¬
bulatione grauarentur. Exurgã meta¬
phorice dicꝰtum ẽ illum exurgere: qui
nescit humana imbecillirate recubare.
S exurgã dicit appareã: et manifester
in filio. Una enim uirtus: et indiscreta
maiestas ẽ. Apparet enim & manifesta¬
tur pater in filio: sicut ipse in ęuangłio
dicit. Qui me uidet: uid& et patrem.¬

Expanded text:
pietas Creatoris, quando propter miseriam pietas Creatoris, quando propter miseriam inopum, et gemitum paups: ne ejus fideles diutina tribulatione gravarentur. Exsurgam, metaphorice dictum est illum exsurgere qui nescit humana imbecillitate recubare. Sed exsurgam dicit, apparebo, et manifestabor in Filio. Una enim virtus, et indiscreta majestas est. Apparet enim et manifestatur Pater in Filio, sicut ipse in 46 Evangelio dicit: Qui me videt, videt et Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
tes enim uultus in terrã. claudunt
ostia labi&.. et tamquã linguã ꝑdide¬
rint. sic confusis mentib obmutescunt
Adde egritudinũ uarios casus. ut fre¬
quent᷑ non sit idoneus cibum petere.
qui uidebatur de labi&. se porestare
iactare. Tunc si possunt dicant. labia
nr̃a a nobis sunt. Quis nrͣ dominus ẽ s¬
Istud autẽ quis nr̃ ẽ dñs: sactilegoꝵ uer¬
ba repetunt. Quȩ figura dicitur. antisa¬
Propt᷑ miseriã inopũ ex gemitũ paupe¬
Prum nunc exurgã dicit dñs.
N his duob uersib subtiliter patris et
filii inspitiendȩ ꝑsonȩ sunt: ut nobis in¬
telligentiȩ confusio possit auferri. Naͣ
postquã arguit eos qui de dni funden¬
do sanguine tractauerunt: uenit ad
scdam partem in qua propħa uoce pa¬
tris resurrectionẽ ꝓmittit dniͣ saluato¬
ris. Aliena eniͣ uerba referre possumus.
cum tamen ꝑsonȩ nr̃e non muramus e¬
loquiũ. Intelligamus autem quȩ sit hȩc

Expanded text:
tes enim vultus in terram, claudunt tes enim vultus in terram, claudunt ostia labiorum; et tanquam linguam perdiderint, sic confusis mentibus obmutescunt. Adde aegritudinum varios casus; ut frequenter non sit idoneus cibum petere, qui videbatur de labiorum se potestate jactare. Tunc ipsi, si possunt, dicant: Labia nostra a nobis sunt: Quis noster est Dominus? Istud autem, Quis noster est Dominus? Sacrilegorum verba repetuntPropter miseriam inopum, et gemitum pauperum, nunc exsurgam, dicit Dominus. In his duobus versibus subtiliter Patris et Filii inspiciendae personae sunt, ut nobis intelligentiae confusio possit auferri. Nam postquam arguit eos qui de Domini fundendo sanguine tractaverunt, venit ad secundam partem, in qua propheta voce Patris resurrectionem promittit Domini Salvatoris. Aliena enim verba referre possumus, cum tamen personae nostrae non mutamus eloquium. Intelligamus autem quae sit hic
Abbreviated transcription (Latin):
ur passim pereant. qui in una se pra-¬
uitate collegerant. Lingua uero mag¬
inloqua ẽ. quȩ sibi aliquid magnȩ
potestaris assumit. nec intelligit a crea-¬
tore datum. dum euentus rerũ sibi
putat e̾ẽ subiectos. sicut apocalypsis de
antixp̃o dicit. Uidi in cormi illo quod
erat excelsius. os loquens magnalia.
& cȩtera. Et ne in bono linguã mag¬
niloquã potuisses accipere : p̃misit la¬
bia dolosa. Considera uero pietatẽ di¬
centis quod non hominib quia mul¬
ti ex ipsis conuertendi erant: s ipsis
uitiis imprecatur.
Qui dixerunt linguã nram
magnificabimus labia nr̃a a nobis sũt.
quis nrͣ dominus eͣs
llos exponit qui in prosꝑis reb ninna lo-¬
quacitate tumentes głam suam exalta¬
re pͣsumunt. & ponunt in propria po¬
G testate. quod se dementes a do
non intelligunt accepisse. Hos pau-¬
lisꝑ interrogo. Quare non sunt gar¬
ruli cum suꝑuenientib curis stupida
taciturnitate constricti sunt s Defigen¬

Expanded text:
udaeorum; ut passim pereant, qui in una se praudaeorum; ut passim pereant, qui in una se pravitate collegerant. Lingua vero magniloqua est quae sibi aliquid magnae potestatis assumit; nec intelligit a Creatore datum, dum eventus rerum sibi putat esse subjectos; sicut Apocalypsis de Antichristo dicit: Vidi in cornu illo quod erat excelsius, os loquens magna , etc. Et ne in bono linguam magniloquam potuisses accipere, praemisit, labia dolosa. Considera vero pietatem dicentis, quod non hominibus, quia multi ex ipsis convertendi erant, sed ipsis vitiis imprecatur. Vers. 4. Qui dixerunt: Linguam nostram magnificabimus, labia nostra a nobis sunt: quis noster Dominus est? Illos exponit qui in prosperis rebus nimia loquacitate turgentes, gloriam suam exaltare praesumunt, et ponunt in propria potestate, quod se dementes a Deo non intelligunt accepisse. Hos paulisper interrogo, quare non sunt garruli, cum supervenientibus curis stupida taciturnitate constricti sunt? Defigen
Abbreviated transcription (Latin):
ana faisa signisicat. iuxta illua
sunt ueritates a filiis hominũ
quando contra dñm xp̃m testimonia
querebant. et semetipsos prauis susur¬
ratonib excitabant. Proximos autẽ sis¬
nificat non tam cognatione generis.
quam scȩleris participatione sociatos.
Lam quod dicit in corde & corde
quotiens uolumus dolosos exprimere.
duplicia eor corda declaramus: sicut
salomon dicit. Uir duplex animo. incon¬
stans ẽ in omnib uiis suis. Quando
autem simplices cupimus indicare.
unũ cor in eis e̾ẽ testamur. sicut in ac¬
tib apłoꝵ legitur. Multitudinis autẽ
credentiũ erat cor unũ et anima una.
Sic et bilingues dicimus: qui in una
sententia minime ꝑseuerant. Et respi¬
ce pͣdictas res. qualis fuerit sȩcura
sententia. Locuti sunt mala. Necẽẽ
ẽ enim ut mala loquerentur : qui du¬
ꝑlicia corda gestabant.
cut solet lege sanciri quando
imus peccat & imiuersale ma¬
lum seueritas ꝓmulgata condẽpnat.
Disꝑdat contra adunationẽ đr ude&ꝵ

Expanded text:
na, falsa significat, juxta illud sunt veritates a filiis hominum, quando contra Dominum Christum testimonia quaerebant, et semetipsos pravis susurrationibus excitabant. Proximos autem significat, non tam cognatione generis quam sceleris participatione sociates. Nam quod dicit, in corde, et corde: quoties volumus dolosos exprimere, duplicia eorum corda declaramus; sicut Jacobus dicit: Vir duplex animo inconstans est in omnibus viis suis . Quando autem simplices cupimus indicare, unum cor in eis esse testamur, sicut in Actibus apostolorum legitur: Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una . Sic et bilingues dicimus, qui in una sententia minime perseverant. Et respice praedictas res, qualis fuerit secuta sententia: Locuti sunt mala. Necesse est enim ut mala loquerentur, qui duplicia corda gestabant. cut solet lege sanciri, quando unus peccat, et universale malum severitas promulgata condemnat. Disperdat, contra adunationem dicitur J
Abbreviated transcription (Latin):
gnẽ timor dei ante oculos eoꝵ.
recedentib reb stibiun c̾ta ẽ se¬
tentia: quȩ pulchre cuncta co¬
cluderet. Ideo enim illi tanta fi¬
cerunt. quia timorẽ dei ante oculos no
habebant: sicut de ipsis dicit apłs. Si
emm cognouissent: numquã dnm qse¬
cruafixissent. Sic uere dicimus adñm q¬
rię crucifixũ: cum tamen eum conste
carnis tantũ. non ęxiam diuinitatis
natura fuisse trucidatum.

Expanded text:
 timor Dei ante oculos eorum. Praecedentibus rebus subjuncta est sententia quae pulchre cuncta concluderet. Ideo enim illi tanta fecerunt, quia timorem Dei ante oculos non habebant; sicut de ipsis dicit Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Domcrucifixissent , Sic vere dicimus Dominum gloriae crucifixum, cum tamen eum constet carnis tantum, non etiam divinitatis natura fuisse trucidatum.
Abbreviated transcription (Latin):
firmatur. Uerum cũ dicit diminutas
deprauata dei munera culpis homi¬
nũ euident᷑ ostendit: qui collata si¬
bi benefitia propria ꝑuersitate com¬
maculant. Et inruendũ quod plura¬
li numero positȩ sunt ueritates. cũ
una sit ueritas. S cum uirtus euis ꝑ
unumquẽq hominẽ cȩlesti dispensa¬
tione tribuitur. multas e̾ẽ testamur
ut dicere solemus prophetia daurd
prophetia hieremie. ȩuangłium ma¬
thei. euangłium iohannis. cȩterosq
qui huius rei honore floruerunt la
& ueritates enuntiamus. quando qua¬
litas cius ꝑ diuiduas partes humanis
mentib dñi largitate prestatur. Porest
ȩtiam et ad iude&. populũ competen¬
ter aptari: qui donis cęlestib uacua¬
tus credere noluit. quem tant&ꝵ. ui¬
dentiũ turba prophetauit.

Expanded text:
firmatur. Verum cum dicit, diminutas, firmatur. Verum cum dicit, diminutas, depravata Dei munera culpis hominum evidenter ostendit, qui collata sibi beneficia propria perversitate commaculant. Et intuendum quod plurali numero sunt positae veritates, cum una sit veritas. Sed cum virtus ejus per unumquemque hominem coelesti dispensatione tribuitur, multas esse testamur. Ut dicere solemus prophetia David, prophetia Jeremiae, Evangelium Matthaei, Evangelium Joannis, caeterosque, qui hujus rei honore floruerunt: ita et veritates enuntiamus, quando qualitas ejus per individuas partes humanis mentibus Domini largitate praestatur. Potest etiam et ad Judaeum populum competenter aptari, qui donis coelestibus vacuatus credere non voluit, quem tantorum videntium turba prophetavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Saluum me fac dnẽ qm̃ defecit sc̃s: qmͣ
diminure sunr ueritates a filiis hominũ
tudiose discutiamus hoc prm¬
cipium psalmi: qmͣ magnoꝵ
scematum decore formatũ est.
Exclamat enim ad dim̃. propheta: ut de
ipsa formidine appareat periculi magni¬
tudo. Oeinde ꝑ figuram sẏnatrismos usa
ad diuisionẽ congregat multa que timu¬
it. Quod scema inter uiolentissimas sigu¬
ras accipitur. quando multe res in unum.
& multa crimina colliguntur. Nam
cũ hoc scło respiceret animas multi¬
formit᷑ ingrauari. saluum se perit a
dño fieri. apud quem uerã medicinã.
nouerat inueniri. scmͣ dicens abe̾e̾
de mundo. ubi tanta maloꝵ cognosci¬
pͣsens ee̾ cognoscitur. Et ne haberetur
ambiguũ quod dixit defecit sc̃s: con¬
sequitur diminutas e̾ẽ ueritates a fi¬
liis hominũ Alit̾ enim sc̃s deficere
non porerat : nisi fuisser int̾ homines
ueritas imminuta Quod argumentũ
dicitur a consequentib quando illud
quod pͣmittitur. sequenti dictione

Expanded text:
Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus: quoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. Studiose discutiamus hoc principium psalmi, quoniam magnorum schematum decore formatum est. Exclamat enim ad Dominum subito propheta, ut de ipsa formidine appareat periculi magnitudo. Deinde per figuram synathroesmos, usque ad divisionem congregat multa, quae timuit. Quod schema inter violentissimas figuras accipitur, quando plurimae res in unum, et multa crimina colliguntur. Nam cum hoc saeculum respiceret animas multiformiter ingravare, salvum se petit a Domino fieri, apud quem veram medicinam noverat inveniri: sanctum dicens abesse de mundo, ubi tanta malorum inesse cognoscipraesens esse cognoscitur. Et ne haberetur ambiguum, quod dixit, defecit sanctus, consequitur diminutas esse veritates a filiis hominum. Aliter enim sanctus deficere non poterat, nisi fuisset inter homines veritas imminuta. Quod argumentum dicitur a consequentibus, quando illud quod praemittitur, sequenti dictione
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut castitas ignorat pollutionẽ:
itã eloquia dni nesciunt cum aliqua
sorde misceri. S hoc non otiose accipias.
quia contra illud ponitur quod suꝑius
dictum ẽ de iniquis. uana locuti sunt
unusquisq ad ꝓrimũ suum.: ut inspecta
rerum uarietas. ab iniqua nos consueru¬
dine remoueret. Quod scęma grece dr¬
eloquia diuina laudantur: superius uero
sermo humanus arguitur.
Argentũ igne examinatũ terrȩ. pur¬
gatum septuplum.
dhuc definiuit ꝑ similitudinẽ
metalli candidi. quid sint elo¬
quia casta. argentũ terrȩ ig¬
ne examinatũ. quod solet ẽẽ
purissimũ. quando frequenti fuerit de¬
coctione mundatũ. Examinatũ quippe
uel purgatũ contra illud ponitur. ꝗ
de peccatorib ait. Labia dolosa in corde
et corde. Et ur quamplurimũ distaret
agnosceres: addidit purgatũ septuplũ
Qui numerus ad sepriformẽ spm̃ uide¬
tur posse respicere. idest timorẽ dĩ. pie¬

Expanded text:
Nam sicut castitas ignorat pollutionem, Nam sicut castitas ignorat pollutionem, ita eloquia Domini nesciunt cum aliqua sorde misceri. Sed hoc non otiose accipias, quia contra illud ponitur, quod superius dictum est de iniquis: Vana locuti sunt unusquisque ad proximum suum, ut inspecta rerum varietas ab iniqua nos consuetudine removeret. Quod schema Graece eloquia divina laudantur: superius vero sermo humanus arguitur. Vers. 8. Argentum igne examinatum, terrae purgatum septuplum. Adhuc definit per similitudinem metalli candidi quid sint eloquia casta. Argentum terrae igne examinatum, quod solet esse purissimum, quando frequenti fuerit decoctione mundatum. Examinatum quippe vel purgatum, contra illud ponitur, quod de peccatoribus ait: Labia dolosa in corde et corde. Et ut quamplurimum distaret agnosceres, addidit, purgatum septuplum. Qui numerus ad septiformem Spiritum videtur posse respicere, id est, timorem Dei, pie
Abbreviated transcription (Latin):
alutare suum dicit pater
uerbum suum. quod ẽ caro
factũ. ꝑ quod uita morta¬
lib uenit: dũ omnis cre-¬
dens salutẽ copiosa largitate consequi¬
tur. Et̃. quid suꝑ eum ponit consolatio¬
nem scilicet quã suꝑius dixit inopũ
et pauperum: quod añõ saluatore re-¬
surgente. fidelib ꝓuenisse manifestũ
est. fidutialit᷑ agam. Potestas ommipo¬
tentiȩ paternȩ declaratur. quia reuera
ille fidutialit᷑ agit. cuius uoluntati nul¬
lus pͣualet obuiare. Sic et de xp̃o in ȩ¬
uangłio dictum ẽ. Erat emm docens eos
ramquã potestatẽ habens: non tamquã
scribȩ e& et pharisei. S potestas patͥs
filii fidutia ẽ : sicut filii fiduria potestas
ipsa laudando confirmat. Nani
sic omnia contigerunt: quea dmo¬
dum. ꝓmissa noscuntur. Quid sint elo
quia dni sub breuitate diffinitur. idest
eloquia casta. uidelicet uirginali integri¬
tare purissima. que nullũ mendaciũ cor¬
rumpat: nulla macula falsitatis infitiat.

Expanded text:
alutare suum dicit Pater Verbum suum, quod est caro factum, per quod vita mortalibus venit, dum omnis credens salutem copiosa largitate consequitur. Et quid super eum ponit? Consolationem scilicet, quam superius dixit inopum et pauperum: quod Domino Salvatore resurgente, fidelibus provenisse manifestum est. Fiducialiter agam: potestas omnipotentiae paternae declaratur, quia revera ille fiducialiter agit, cujus voluntati nullus praevalet obviare. Sic et de Christo in Evangelio dictum est: Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam scribae eorum et pharisaei . Sed potestas Patris, Filii fiducia est; sicut Filii fiducia, potestasipsa laudando confirmat; nam sic omnia contigerunt, quemadmodum promissa noscuntur. Quid sint ergo eloquia Domini, sub brevitate definitur, id est eloquia casta, videlicet virginali integritate purissima, quae nullum mendacium corrumpat, nulla macula falsitatis inficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
rima parte propha mundi istius ꝑ¬
uersitate saluum se perit fieri: qmͣ
dolosi atq superbi potentiã dm̃i scę¬
leratis oblocutionib abnegabant. Scdã pro¬
missionẽ patris ꝑ omnipotentẽ filiũ p̃

Expanded text:
rima parte Propheta a mundi istius perversitate salvum se fecit fieri, quoniam dolosi atque superbi potentiam Domini sceleratis oblocutionibus abnegabant. Secundo promissionem Patris per omnipotentem Filium
Abbreviated transcription (Latin):
de xͦi. lufmem ꝓ octauo die psalmus
dauio.
ctaua ut in sexto
psalmo iam dictum
ẽ ael aetͣ̃nam ꝑtinet
requiem. Nam oc¬
tauũ diem mundus
iste non recipit: s finito septimo redit
semꝑ ad primũ. In istis enim dieb plu¬
ralis ẽ numerus. ille autẽ singularis ac¬
cipitur. qui nullo succedente mutatur.
Quapropt᷑ dicenda uirtus ẽ psalmi:
ut ꝑ eius intentionẽ. inscripno tituli
facilius possit intelligi. Petit itaq pro-¬
pheta miquitatẽ mundi istius destrui.
ut ad illam ueritatẽ future ꝓmissio¬
nis debeat ꝑueniri. Sic illud in ꝑtur¬
babile regnũ significatur: quando
eius beatitudo indesinent᷑ expecitur.
Merito huic psalmo octauus dies
aptatus ẽ : ubi sȩ̨culi istius consue¬
tudo uitiosa deseritur : et illius uenire
innocentia postulatur. Cȩtera uͦ huiꝰ
tituli uerba. p̃cedentib expositionib
ꝓbantur ẽẽ norissima.

Expanded text:
 XI. In finem pro octava die psalmus David. Octava, ut in sexto psalmo jam dictum est, ad aeternam pertinet requiem; nam octavum diem mundus iste non recipit, sed finito septimo semper redit ad primum. In istis enim diebus pluralis est numerus: ille autem singularis accipitur, qui nullo succedente mutatur. Quapropter dicenda virtus est psalmi, ut per ejus intentionem inscriptio tituli facilius possit intelligi. Petit itaque propheta iniquitatem mundi istius destrui, ut ad illam veritatem futurae promissionis debeat perveniri. Sic illud imperturbabile regnum significatur, quando ejus beatitudo indesinenter expetitur. Merito 45 ergo huic psalmo octavus dies aptatus est, ubi saeculi istius consuetudo vitiosa deseritur, et illius venire innocentia postulatur. Caetera vero hujus tituli verba praecedentibus expositionibus probantur esse notissima.
Abbreviated transcription (Latin):
eminerimus quam ingenti tuba psal.¬
mus iste tonuerit. ut detractatores sp̃s
seĩ non possint ignorantiȩ suȩ excusa¬
tione defendi. Nam potentia ipsius
septiformis sp̃s. distributi.one laudata
est. ut niehil ibi inferuis. nichil cog-¬
nosceresesse diuisũ. quia sc̃ȩ trinitatu u.¬
nitas infine declarata. ẽ. Desinat hereticorũ
in sana ꝑfidia uanas cominouere calumpni-¬
as. Legant didimum. legant beatum ambro-¬
sium. ceterosq patres. qui de hac re per fec¬
tissima disputatione dixerunt. Afferant in¬
diuiduȩ trinitati głam et honorem: nec faci¬
ant in ȩqualitate distantiam. sise ꝑduci non
eligunt adruinam.

Expanded text:
eminerimus quam ingenti tuba psalmus iste tonuerit, ut detrectatores Spiritus sancti non possint ignorantiae excusatione defendi. Nam potentia ipsius septiformi distributione laudata est, ut nihil ibi inferius, nihil cognosceres esse divisum; quia sanctae Trinitatis unitas in fine declarata est. Desinat haereticorum insana perfidia vanas commovere calumnias: legant Didymum, legant beatum Ambrosium, caeterosque. Patres qui de hac re perfectissima disputatione dixerunt. Afferant individuae Trinitati gloriam et honorem, nec faciant in aequalitate distantiam, si perduci non eligunt ad ruinam.
Abbreviated transcription (Latin):
qua potantur animę. Calix autẽ dic¬
tus ẽ: eo quod assidue calidã soleat
suscipere porionem. Macrobius quoq
theodosius in quodam opere suo gen¬
com dicit cylicrano fuisse iuxta hexa¬
cliam constitutã composito nomine apo
tescylicos. quod poculi genus una lit¬
tera mutata calicem dixit. Unde hoc
nomen memoriȩ constat infixum.

Expanded text:
qua potantur animae. Calix autem dicqua potantur animae. Calix autem dictus, eo quod assidue calidam soleat suscipere potionem. Macrobius quoque Theodosius in quodam opere suo gentem dicit Cylicranorum fuisse juxta Heracleam constitutam, composito nomen ἄπὸ τοῦ κύλιχος, quod poculi genus una littera immutata calicem dixit. Unde hoc nomen memoriae constat infixum.
Abbreviated transcription (Latin):
gatio quando dñs iustũ requi¬
rit & impiũ: quia omnia sub
ueritate discernet. Quod ideo dr̃. ut ho¬
minũ desideria opiniones fatuȩ non se¬
ducant. sed unusquisq circu̾spitiat
conscientiã suam. de qua nouit solum
dm̃ ferre iudiciũ. Sequitur breuis et
manifesta sententia. Quid ẽ diligere
iniquitatẽ : odisse animã suam s Se
enim ꝑsequitur qui diabolũ sequit᷑
dum illas semitas commeare uult.
quȩ ad penarũ loca fugienda ꝑducͥ
himbres sunt. ꝑfidis autẽ igniti
laquei. Illi enim bene intelligendo in¬
de fructificant: isti male tractando a¬
nimas suas nodo ꝑuersitatis strangu¬
lant. Ignis ẽ : quando eos flãmea cu¬
ra consumit. Sulphur: cũ cogitatio¬
nes eor detestabili fetore sordescunt.
Sp̃s procellarũ : dum se tumultuosa
mente confundunt. Pars calicis e&
idest mensura qua pollutis actib e¬
briantur. Calix enim ex in bono dici¬
tur ut ẽ. Calix tuus inebrians quã
preclarus ẽ. Calix enim mensura est

Expanded text:
ando Dominus justum requirit et impium, qui omnia sub veritate discernit. Quod ideo dicitur, ut hominum desideria, opiniones fatuae non seducant; sed unusquisque circumspiciat conscientiam suam, de qua novit solum Dominum ferre judicium. Sequitur brevis et manifesta sententia. Quid est diligere iniquitatem? odisse animam suam. Sic enim se persequitur, qui diabolum sequitur, dum illas semitas commeare vult, quae ad poenarum loca fugienda perducimbres sunt; perfidis autem igniti laquei. Illi enim bene intelligendo, inde fructificant; isti male tractando animas suas nodo perversitatis strangulant. Ignis est quando eos flammea cura consumit; sulphur, quia cogitationes eorum detestabili fetore sordescunt; spiritus procellarum, dum se tumultuosa mente confundunt; pars calicis eorum, id est mensura qua pollutis actibus ebriantur. Calix autem et in bono dicitur, ut est: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Calix enim mensura est
Abbreviated transcription (Latin):
homines uoluerunt equitatẽ iniqua intͣ¬
pretatione subuertere: cur accusant eum
qui iusta locutus ẽs. Errores enim non de
pͣcepro trahunt: sed de nequissima sua
uoluntate concipiunt.
de religione uerissima. ad scđm
caput prophera ꝑuenit: in quo
iam iudicia dm̃ dicit e̾ẽ uentura. ut hu¬
mana ꝑuersiras saltim se consideratã dni
districtione recorrigat. Et ut innocentẽ
decipi aliquis non putaret impune.
dnm dicit in unoquoq religioso con¬
sistere. sicut ait apłs. Si quis templũ
dei iuolauerit. disꝑdet illum ds.
Templum enim dĩ scmͣ est: qđ estis
uos Ut sciar hereticus a deo se posse
disꝑdi: a quo noscuntur corda recte
credentium possideri. Cȩlum enĩ scõs
uiros significat : quos p̾sentia maies¬
tatis suę diuinitas insidere dignatur.
Et quampulchre suboritur laus rei le¬
sȩ : qualis enim honor. qualis gła est
suscipere creatorẽ: quem non ẽ dubi¬
um bonos semꝑ ininsere s

Expanded text:
homines voluerunt aequitatem iniqua intehomines voluerunt aequitatem iniqua interpretatione subvertere, cur accusant eum qui juste locutus est? Errores enim non de praecepto trahunt, sed de nequissima sua voluntate concipiunt. de religione verissima, ad secundum caput propheta pervenit, in quo jam judicia Domini dicit esse ventura; ut humana perversitas saltem se considerata Domini districtione recorrigat. Et ut innocentem decipi aliquis non putaret impune, Dominum dicit in unoquoque religioso consistere; sicut ait Apostolus: Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Ut sciat haereticus a Deo se posse disperdi, a quo noscuntur corda recte credentium possideri. Coelum enim sanctos viros significat, quos praesentia majestatis suae Divinitas insidere dignatur. O quam pulchre suboritur laus re illaesa! Qualis enim honor, qualis est gloria suscipere Creatorem, quem non est dubium bonos semper invisere?
Abbreviated transcription (Latin):
duo testamenta coniungens: aut defen¬
sionẽ tribuit aut ruma̾. sicut apłs di¬
cit. Aliis quidẽ sumus odor mortis in
mortẽ. aliis odor intȩ in uitam.
ermanet in comparatione sagit¬
tarii. Nam sicut iste habet sa¬
gittas in pharetra : ita ille gestat
in corde uerba uenenosa. In obscuro uͦ
siue cum ꝑsecutionib ꝑrurbatur ęccłia.
quando timore periculi caruales homi¬
nes creduntur facilius immutari. siue in
abscondito consilio cum oportunius pu-¬
tant xpͣianos decipere: quando eos iudi¬
cant sua consilia non uidere S cum di¬
cit rectos corde: insidias e& ostendit in a
nes et uacuas. Recti enim corde ñ sunt:
nisi qui nulla iniqua decipi ꝑsuasione
dem de ipsis hȩreticis dixit destruxisse
illos legem dni: cum intͣpretationib fal¬
sis scripturas scas lacerare moliumur:
conuertentes in quexdã necẽ. que a anõ
prophetata sunt ad salutẽ. Subiungitur
ȩtiam defensio dm̃ xp̃i. Dicit enim. Si

Expanded text:
duo Testamenta conjungens, aut defenduo Testamenta conjungens, aut defensionem tribuit, aut ruinam; sicut Apostolus dicit: Aliis quidem sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitam Permanet in comparatione sagittarii: nam sicut iste habet sagittas in pharetra, ita ille gestat in corde verba venenosa: in obscuro vero, sive cum persecutionibus perturbatur Ecclesia, quando timore periculi carnales homines creduntur facilius immutari: sive in abscondito consilio, cum opportunius putant Christianos decipere, quando eos judicant sua consilia non videre: sed cum dicit, rectones et vacuas. Recti enim corde non sunt, nisi qui nulla iniqua decipi persuasionm quid fecit? Idem de ipsis haereticis dicit, destruxisse illos legem Domini, cum interpretationibus falsis Scripturas sanctas lacerare moliuntur: convertentes in quorumdam necem, quae a Domino prophetata sunt ad salutem. Subjungitur etiam defensio Domini Christi: dicit enim, si
Abbreviated transcription (Latin):
uocus ẽ : quod dissimilib reb pro aliqͣ
comparatione deputatur frequent᷑ enĩ
in bono et in malo ponitur. Nam cũ
in bono mons dicitur. firmitas eius con¬
sideratur. et honorabilis altitudo. Cum
in malo. stupor mentis et eleuata suꝑ¬
bia. Sic unũ nomen diuersis reb consi¬
deratis qualitatib congruent̃ apratur.
Passerum quoq plura sunt genera.
Auii gaudent ad foramina pͥarietum:
alii ualles roscidas requirunt: nonnul¬
li montes apperunt sualentes S numc
de illis dicit. qui ad altissima loca ter¬
rarum leuissima uoluntate rapiuntur.
ut his merito similes estimentur. qui
ad nequissimas predicationes leuitate
inconstantis animm transferuntur.
aduertere: que herericus tractans
et in sua prauirare componeus.
ad uulnus animȩ tendit operandũ. ut
non ad salutẽ conpungat. s ȩtͣna morte
transfodiat. Et bene arcus ponitur in sa¬
cratissimis scripturis ponitur. quia unũ

Expanded text:
vocus est, quod dissimilibus rebus pro aliqua vocus est, quod dissimilibus rebus pro aliqua comparatione deputatur. Frequenter enim et in bono, et in malo ponitur; nam cum in bono mons dicitur, firmitas ejus consideratur, et honorabilis altitudo; cum in malo, stupor mentis, et elevata superbia. Sic unum nomen diversis rebus, consideratis qualitatibus, congruenter aptatur. Passerum quoque plura sunt genera: alii gaudent ad foramina parietum, alii valles roscidas requirunt, nonnulli montes appetunt squalentes. Sed nunc de illis dicit qui ad altissima loca terrarum levissima voluntate rapiuntur; ut his merito similes aestimentur, qui ad nequissimas praedicationes, levitate inconstantis animi transferuntur. advertere, quae haereticus tractans, et in sua pravitate componens, ad vulnus animae tendit operandum, ut non ad salutem-compungat, sed aeterna morte transfodiat. Et bene arcus ponitur in sacratissimis Scripturis: quia in unum
Abbreviated transcription (Latin):
salmus hic totus ad ꝑsonam pro¬
phetȩ referendus ẽ. Primo capite
de insidiatorib dicit hȩreticis.
qui nituntur catholicos in suam conuer¬
tere prauitatẽ. Scd̃m am̃ iudiciũ com-¬
minatur: et quid in illa retributione
sustinere possint euident᷑ ostendit: ut
iustitiã dnĩ metuentes. suꝑstitiosas de¬
serant falsitates.
N dño confido: quomodo dicitis animȩ
ineȩ trans migra in montẽ sicut passer.
oc scema dicitur cẏnonea. id
est communicatio consilii. ꝗđ
fit frequent᷑. quando aut cũ
aduersariis. aut cum adiuto
pe hereticos hic sermo dirigitur. qui uo¬
luntꝰ loqui quod impium ẽ: ut conten¬
tionib prauis seducant animas in nocen¬
tes. His ergo uir fidelis dicit. Oum ego
sim in religionis sixo cacumine constitu¬
tus. quemad modũ michi suadetis trans¬
migra in montẽ. idest ad hȩreticã pra-¬
uitatẽ. mentientes ibi ẽẽ xpmͣ. ubiueri¬
tas nullũ ꝓbatur habere uestigium s.
Mons enim in diuinis scripturis equi¬

Expanded text:
salmus hic totus ad personam prophetae referendus est. Primo capite de insidiatoribus dicit haereticis, qui nituntur catholicos in suam convertere pravitatem. Secundo Domini judicium comminatur, et quid in illa retributione sustinere possint, evidenter ostendit, ut justitiam Domini metuentes superstitiosas deserant falsitates.o confido: quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montem sicut passer? Hoc schema dicitur coenonema, id est communicatio consilii; quod fit frequenter quando aut cum adversariis, aut cum adjutorpe haereticos hic sermo dirigitur, qui volunt loqui quod impium est, ut contentionibus pravis seducant animas innocentes. His ergo vir fidelis dicit: Dum ego sim in religionis fixo cacumine constitutus, quemadmodum mihi suadetis, Transmigra in montem, id est ad haereticam pravitatem: mentientes ibi esse Christum, ubi veritas nullum probatur habere vestigium. Mons enim in Scripturis divinis aequi
Abbreviated transcription (Latin):
tor tenebris non offenditur. qui tanta cla-¬
ritare lustratur. Ham et lapsus petrus
redire tunc meruit: quando eũ clemen¬
tia diuinitatis aspexit. Et intende quod
prius posuit oculos: post uero palpebras.
Palpebrȩ dictȩ sunt a palpitando. Sunt
enm quedã luminũ thecę & quasi fol¬
les ocul&ꝵ quos claudimus dormientes.
ut fatigatum corpusculũ reparare pos¬
simus Ergo quia in domino menbre
ministeria ꝑ allegoriã frequent̃ aptan¬
tur. dicit eum non solum quando inten¬
dit oculis. sed ęxiam tunc requirere. id
est considerare filios hominũ. cum eos
neggligere quasi dormiens ȩstimatur

Expanded text:
torum tenebris non offunditur, qui tanta claritate lustratur. Nam et lapsus Petrus redire tunc meruit, quando eum clementia Divinitatis aspexit. Et intende quod prius posuit oculos; post vero palpebras. Palpebrae dictae sunt a palpitando. Sunt enim quaedam luminum thecae, et quasi folles oculorum, quos claudimus dormientes, ut fatigatum corpusculum reparare possimus. Eministeria per allegoriam frequenter aptantur, dicit eum non solum, quando intendit oculis, sed etiam func requirere, id est, considerare filios hominum, cum ea negligere quasi dormiens aestimatur
Abbreviated transcription (Latin):
dñm amare iustitiã: quia nes-¬
cit alios respicere. nisi eos qui norunt
eustodire iustitiã. Adiecit. equnatẽ uidit
uultus eius: illam scilicet equitatẽ. quã
tamen ꝓpitius ip̃se concedit. Non
enim ex se probi quicquã humanitas
habet. nisi quod a domino bon&ꝵ. om¬
niũ susceperit largitore. Uultus uero

Expanded text:
Deum amare justitiam: quia nescit alios respicere nisi qui norunt custodire justitiam. Adjecit: aequitatem vidit vultus ejus, illam scilicet aequitatem quam tamen propitius ipse concedit. Non enim quidquam ex se probi humanitas habet, nisi quod a Domino bonorum omnium susceperit largitore. Hinc et
Abbreviated transcription (Latin):
Et anima mea turbata ẽ ualde. et tu dnẽ
usquequo.
e corpus intelligeres qđ ossa no-¬
minauit: animã suam dixit ẽẽ
turbatam. Dene autem ualde dicꝰ¬
tum ẽ. ne clemens auditor pateretur diu¬
tius differendũ. si nimis eum ñ cognosce¬
ret fuisse turbatum. Usquequo subau¬
diendum differt. qui usq ad fine̾ pͣces
supplicũ non soles ullatenus obliuisci.
Supplicatio quippe ista magnis cõmen¬
datur angustus. ut recepta sanitas.
pͣtiosior possit agnosci. Et intuere quia¬
ad iustitiã dñi semꝑ penitens iste refu¬
git: et consuetudinẽ eius benignitatis
ex poscit.

Expanded text:
4. Et Anima mea turbata est valde: et tu, Domine, 4. Et Anima mea turbata est valde: et tu, Domine, usquequo? Ne corpus intelligeres, quod ossa nominavit, animam suam dixit esse turbatam. Bene autem valde additum est, ne clemens auditor pateretur diutius differendum, si nimis eum non cognosceret fuisse turbatum. Usquequo subaudiendum, differs, qui usque ad finem preces supplicum non soles ullatenus oblivisci? Supplicatio quippe ista magnis commendatur angustiis; ut recepta sanitas pretiosior possit agnosci. Et intuere, quia justitiam Domini semper poenitens iste refugit, et consuetudinem ejus benignitatis exposcit.