comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñsait Qm̃ pater maiorme ẽ. Regula autẽ catholice fidei
sic sehab&. utcũ aliqua inscripturis dicuntur defilio qđ
sit minor patre: secundũ susceptionẽ hominis intellegantur
Cũ uero eadicuntur quibus de monstrrtur. ȩqualis. secundũ
id quod ds̃ ẽ accipiantur Apparet ergo quẽ ad modũ dictũ
sit & patermaiorme ẽ. &ego & paterunũ sumus. &dserat
uerbũ & uerbũ caro factũ .e. & non rapinã arbitratus . ẽ¬
ẽe se xqualẽdõ sed semetipsũ ex inaniuit formã serui accipi¬
ens Sed qm̃ multa &iã secundũ propriȩta tẽ ꝑsonȩ excepto
qđ attin& ad susceptionẽ hominis deillo itadicunt᷑: ut patre
non aliud quã patrẽ & filiũ non aliud quã filiũ intellegiopor¬
teat
Putanthereticinhis quaeitadicuntur atq intelleguntur
aequalitatẽ ẽẽ nonposse. Scriptũ ẽ enĩ omĩa ꝑipsũ fac¬
ta sunt. utiq ꝑfiliũ hoc ẽ. ꝑ uerbũ dĩ Q quo nisia patre

Expanded text:
niam Pater major me est . Regula autem catholicae fidei sic se habet, ut cum aliqua in Scripturis dicuntur de Filio, quod sit minor Patre, secundum susceptionem hominis intelligantur: cum vero ea dicuntur quibus demonstratur aequalis, secundum id quod Deus est accipiantur. Apparet ergo quemadmodum dictum sit, Pater major me est; et, Ego et Pater unum sumus : ett : et, Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Sed quoniam multa etiam secundum proprietatem personae, excepto quod attinet ad susceptionem hominis, de illo ita dicuntur, ut Patrem non aliud quam Patrem, et Filium non aliud quam Filium intelligi oporteat, putant haeretici in iis quae ita dicuntur atque intelliguntur, aequalitatem esse non posse. Scriptum est enim, Omnia per ipsum facta sunt , utique per Filium, hoc est, per Verbum Dei: a quo, nisi a Patre?
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim. decim &octo. haec inunũ: fiunt quacdro¬
ginta quinque Adde ergo ipsum unũ: fiunt quadraginta
sex hoc sexies fiunt ducenti septuaginta sex Dicitur aũt
conceptio humana: sic procedere Et ꝑficiunt primis. sex
diebus quasi lactis habeat similitudinẽ. Sequentibus nouẽ
diebus conuestatur in sanguinẽ Deinde duo decim diebus.
solidetur. reliquis decim &octo: formetur usque ad perfecta
linia merita omniũ membrorum. Et hinciam reliquo tem¬
pore : usquead tempus pastus magnitudine augeatur
Quadraginta ergo & quinquedies: addito uno qđ significat
numerũ . qui huius ordinationis capudtenet. fiunt ducenti
septuagintasex. Id ẽ nouẽ menses & sex dies qui conputantur.
ergo absurde quadraginta sex annis dicitur. fabricatum. eẽ
templũ. quod corpus eius significabat: Vt quod annis fuert̃
in fabricatione templi: tot dies fuerint incorporis
dominici perfectione

Expanded text:
duodecim, decem et octo, haec in unum fiunt quadraginta quinque. Adde ergo ipsum unum, fiunt quadraginta sex: hoc sexies, fiunt ducenta septuaginta sex. Dicitur autem conceptio humana sic procedere et perfici, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem, deinde duodecim diebus solidetur, reliquis decem et octo diebus formetur usque ad perfecta lineamenta omnium membrorum, et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus magnitudine augeatur. Quadraginta ergo quinque diebus addito uno, quod significat numerum, qui hujus ordinationis caput tenet, fiunt ducenti septuaginta sex: id est, novem menses et sex dies, qui computantur aergo absurde quadraginta sex annis dicitur fabricatum esse templum, quod corpus ejus significabat : ut quot anni fuerunt in fabricatione templi, tot dies fuerint in corporis Dominici perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
illiautẽ publica aministractione iussueius cuicuncta creaturx
subiecta .ẽ. Aliterenĩ cogitur possessor equũ daremiliti.
aliter eũ tracditemptori uel cui lib& donat aut cõmodot
Et quẽ ad modũ pleriq: mali milites quosimperalis discipli
na condẽpnat: signi simperatoris sui non nullos posses¬
sores territant & abcis aliquid qđ publice non iubetur ex¬
torquent It t nonnũ quã malixp̃iani. uel scis matici. uel
heretici ꝑ nom̃ xp̃i. aut uerba aut sac ra mento xpĩcena exi

Expanded text:
illi autem publica administratione iussu eius cui cuncta creatura illi autem publica administratione iussu eius cui cuncta creatura subiecta est. aliter enim cogitur possessor equum dare militi, aliter eum tradet emtori uel cuilibet donat aut commodat. et quemadmodum plerique mali milites, quos imperialis discna condemnat, signis imperatoris sui nonnullos possessores territant, et ab eis aliquid, quod publice non jubetur, extorquent: ita nonnunquam mali christiani, vel schismatici, vel haeretici per nomen Christi aut verba aut sacramenta christiana exi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Nonerũ acceptioses erxnit dõ quã populus isrł magi
ggrptiorũ : quia non poterrt illepopulus facere qđ illi faciebass
quã uis morses inuistutedĩ maiorx potuerit. Sedideo non omnibus
scis ista tribuuntur. Ne ꝑniciosissimo errore decipicntur in fir¬
mi : existimante s intidibus factis. eẽ maiorrdona. quã in ope¬
ribus iustitiȩ quibus uita ȩterna cõparrtur Proptea dñs
prohib& hincgicudere discipulos. cũ ait. Nolite in hoc gaudese
qm̃ sps uobis subiecti sunt. sed gaudete quia nomina ur̃a scrip¬
ta sunt incȩlo. Cũ ergo talia faciunt magi qualia nonnũ quõ
scĩ faciunt. talia quidẽ uisibiliter. ẽẽ apparent. sed et diuer¬
sofine &diuerso iure fiunt: Illienĩ faciunt quȩrentes gloriã
sua : illiquȩ rentes gloriãdĩ Et illi faciunt ꝑ quȩdã potestates
concessa inordine suo quasi priuata cõmercia uel beneficia.

Expanded text:
sunt. non enim acceptiores erant deo quam populus Israhel magi sunt. non enim acceptiores erant deo quam populus Israhel magi Aegyptiorum, quia non poterat ille populus facere quod illi faciebant, quamuis Moses in uirtute dei maiora potuerit. sed ideo non omnibus sanctis ista tribuuntur, ne perniciosissimo errore decipiantur infirmi, existimantes in talibus factis esse maiora dona quam in operibus iustitiae, quibus uita aeterna comparatur. propterea dominus prohibet hinc gaudere discipulos, cum ait: nolite in hoc gaudere, quia spiritus uobis subditi sunt, sed gaudete, quoniam nomina uestra scripta sunt in caelo. Cum ergo talia faciunt magi, qualia nonnumquam sancti faciunt, talia quidem uisibiliter esse apparent, sed et diuerso fine et diuerso iure fiunt. illi enim faciunt quaerentes gloriam suam, illi quaerentes gloriam dei; et illi faciunt per quaedam potestatibus concessa in ordine sue quasi priuata commercia uel beneficia,
Abbreviated transcription (Latin):
Quorundã enĩ peccatorũ ꝑpetraendorũ facilitas poena ẽ alioꝵ
p̃cedentiũ: Qđ autẽ dñ sdicit. non potest satanas satancen
exdudere : nefostequis quã utenis nominib. aliquarũ infir¬
marũ potestatũ cũ dȩmoniũ excluserit: falsã putetesse istã
dñi sententiã : ad hoc intellegat dictũ. quia hoc modo satana
ipsi hominis uoluntati ꝑ inpietatis errorẽ triumphomaior
dominetur: Hoc autẽ modo non exit satanas. sed potius in
infilus diffidentiȩ Non enĩ sensus corporis eorũ turbabit atq
torquebat : aut eorũ corporx conlidebat. sedinieorũ uolun¬
tate uel potius cupiditate regnabat Qđ autẽdicit pseudo¬
prophetas multa signa & ꝓdigia facturos. itaut fallant : si
fieri potest etiã electos ammon& utiq: ut intellegamꝰ quȩdã
mirxcula etiã scelerxtos homines facere qualia scĩ facere
non possunt nectam̃ ideo potioris locia pud dm̃ arbi trandi

Expanded text:
quorumdam enim peccata eorum perpetrandorum facilitas, poena est aliorum quorumdam enim peccata eorum perpetrandorum facilitas, poena est aliorum praecedentium. Quod autem Dominus dicit, Non potest Satanas Satanam excludere, ne forte quisquam utens nominibus aliquarum infimarum potestatum, cum daemonium excluserit, falsam putet esse dictam Domini sententiam, ad hoc intelligat dictum, quia hoc modo Satanasipsius hominis voluntati per impietatis errorem triumpho majore dominetur. Hoc autem modo non exit Satanas, sed potius in in filiis diffidentiae. Non enim sensus corporis eorum turbabat atque torquebat, aut eorum corpora collidebat; sed in eorum voluntate, vel potius cupiditate regnabat. Quod autem dicit pseudoprophetas multa signa et prodigia facturos, ita ut fallant, si fieri potest, etiam electos, admonet utique, ut intellegamus quaedam miracula etiam sceleratos homines facere, qualia sancti facere non possunt. nec tamen ideo potioris loci apud deum esse arbitrandi
Abbreviated transcription (Latin):
nmagicis autẽ in petrirtionibus ad inlecebrã deceptionis. ut
sibi subiugent eos quibus talia concedent p̃stant effectũ
p̃cibus &mỹsteriis eorũ priuato illo iure largientes. qđ sibi
c& largiri hononentibus se sibiq seruientibus & qued am
scđm in sacra menitis suis pacta seruantibus. Et quando uiden¬
tur in p&rare. magi ꝑsublimiorũ nomina inferiores tersent
& non nulla uisibilia quȩ propter in firmitatẽ carnis magna
uidentur hominibus: non ualentibus ae terna contueri. quȩ
ꝑseipsũ p̃stat dilectoribꝰ suis uerus ds̃ miraentibꝰ exhibean᷑.
Haec autẽ ꝑmittitds̃ iusteomĩa moderi ns. ut procupidi¬
tactibus &electionibus seruitutescorũ. libestatesq distri¬
buat. Et si quando inuocatione sũ midĩ aliquid prosuis
maliscupiditatib. imperrnit. uindicta .ẽ. in illa ñgraetia
Von frus tradicit apłs tredidit illos ds̃ indesideria. cordiseorũ

Expanded text:
in magicis autem imperationibus ad inlecebram deceptionis, ut in magicis autem imperationibus ad inlecebram deceptionis, ut sibi subiugent eos quibus talia concedunt, praestant effectum precibus et mysteriis eorum, priuato illo iure largientes quod sibi licet largiri honorantibus se sibique seruientibus et quaedam secum in sacramentis suis pacta seruantibus. et quando uidentur impetrare magi, per sublimiorum nomina inferiores terrent et nonnulla uisibilia, quae propter infirmitatem carnis magna uidentur hominibus non ualentibus aeterna contueri, quae per se ipsum praestat dilectoribus suis uerus deus, mirantibus exhibent. haec autem permittit deus iuste omnia moderans, ut pro cupiditatibus et electionibus seruitutes eorum libertatesque distribuat. et si quando inuocatione summi dei aliquid pro suis malis cupiditatibus impetrant, uindicta est illa, non gratia. non enim frustra dicit apostolus: tradidit illos deus in des
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit delectata : tanto magis subditur talibus potestatibꝰ.
que priuato suogauderit & honorcri ab hominibꝰ. sicut dii
cupiunt quibus diuinalege sepe conceditur ut eos quos sibi
scđm eorũ merita subiugauerint: priuato illo iure etiã
miracculorũ aliquid p̃stent in his rebus exhibendorũ quibꝰ.
sunt infirmo sed tam̃ ordinatissimopotestatũ gradu. p̃¬
positao ẽ. Sedubi diuina tãquã publica lexiubet. uincit
utiq priuatã licentiã quã quã &ipsa priuatalicentia
nisiunuersalis diuinȩ potestatis ꝑmissione nulla. eẽt Ideoq
sicut scĩ dĩ serui quando eis hocdonũ habere utile ẽ. scđm pu¬
blicã & quod ã modo imperialẽ legẽ hoc ẽ. sũmidĩ potesta¬
tẽimperenit infirmis potestatibus ad quȩdã uisibilia facien¬
da misecula Inillis enĩds̃ ipseimperat cuiustẽplũ surit
&cquẽ contẽpta sua priuata potestate. ardentissimediliguĩs

Expanded text:
fuerit delectata, tanto magis subditur talibus potestatibus, fuerit delectata, tanto magis subditur talibus potestatibus, quae priuato suo gaudent et honorari ab hominibus sicut di cupiunt: quibus diuina lege saepe conceditur, ut eis quos sibi secundum eorum merita subiugauerint priuato illo iure etiam miraculorum aliquid praestent in his rebus exhibendorum, quibus sunt infimo, sed tamen ordinatissimo potestatum gradu praepositae. sed ubi diuiua tamquam publica lex iubet, uincit utique priuatam licentiam, quamquam et ipsa priuata licentia nisi uniuersalis diuinae potestatis permissione nulla esset. ideoque fit, ut sancti dei serui, quando eos hoc donum habere utile est, secundum publicam et quodam modo imperialem legem, hoc est summi dei potestatem, imperent infimis potestatibus ad quaedam uisibilia facienda miracula. in illis enim deus ipse imperat, cuius- templum sunt et quem contemta sua priuata potestate ardentissime diligunt;
Abbreviated transcription (Latin):
locis diuina scriptura testatur deeare. cui p̃posita e.¬
Aliter quasi priuato iure agit: aliter tã quã publice agere
cogitur Potentior. ẽ enĩ pasteun i uersitas. qm̃ illud qđ ibi
priuatĩ agit tantũ ageresinitur . quantũ lex uni uersita¬
tis sinit Sedunaquȩq anima tanto ẽ. piȩtate purgatior
quanto priuato suo minꝰ delectata legẽ uni uersi tactis in¬
tuetur. eique deuote aclibent̃. obtẽperrt. Est enĩlex.
uniuersitatis diuina sapientia Quanto autẽ amplius pri¬
uatosuo gcuidet Neglectodõ qui omnibus animis utiliter
ac salubriter p̃sidet. ipsa sib uelaliis quibus potuerit. uult
eẽ. prodõ suã potius inse uelinclios quã illius i nom̃s dili¬
geris potestatẽ : tanto .ẽ sorde sordidior. tantoq: poenalit̃.
diuinis legibus tãquã publicis serui re cogitur. Quantoigit᷑¬
etiã anima humaria desesto dõ suis honoribꝰ. uel potestate

Expanded text:
locis diuina scriptura testatur, de ea re, cui praeposita elocis diuina scriptura testatur, de ea re, cui praeposita est, quasi priuato iure agit, aliter tamquam publice agere cogitur. potentior est enim. parte uniuersitas, quoniam et illud quod ibi priuatim agit tantum agere sinitur, quantum lex uniuersitatis sinit. sed unaquaeque anima tanto est pietate purgatior, quanto priuato suo minus delectata legem uniuersitatis intuetur eique deuote ac libenter obtemperat. est enim lex uniuersitatis diuina sapientia. quanto autem amplius priuato suo gaudet et neglecto deo, qui omnibus animis utiliter ac salubriter praesidet, ipsa sibi uel aliis quibus potuerit uult esse pro deo, suam potius in se uel in alios quam illius uel in omnes diligens potestatem, tanto est sordidatior tantoque magis poenaliter diuinis legibus tamquam publicis seruire cogitur. quanto igitur anima humana deserto deo suis honoribus uel potestate
Abbreviated transcription (Latin):
seditaetxp̃s. Ostendens xp̃mracte appellari. &iã uniuersũ
hoc ẽ caput cũ corporesuo qđ ẽ eccła. Et multis scripturarũ
locis inuenimꝰ xp̃m etiã hoc modo appellari. ut cũ omnibus
suis mẽbris intelligat᷑ quibus dictũ .ẽ. Vosestis corpus xp̃i. et
mẽbra: Nonergo absurde sic intelligimus. tuncetipse filius
subiectus erit ei qui illi subiecit omĩa: ut filiũ non solũ caput.
semen abrachȩ subiectũ autẽ scđm contẽplationẽ sempiter¬
ne ueritatis adoptinendã beatitudinẽ Nullo motuani¬
mi. nulla paste corporis resistente . ut in illauita nemine
amante ꝓpriã potestatẽ sitdsomĩa in omnibus lXXX
Quaremagipharaonis fecer̃ quȩdã miracula. sicut morses
famulusdĩ . Omis anima pastim priuatimq cuiusdã sui
potestatẽ gerit: pastim uniuersitatis legibus sicut publi¬
cis cohercetur & regitur. Quia ergo unaquȩq res uisibilis
in hoc modo hab& potestatẽ angelicã sibi p̃positã sicut aliquot

Expanded text:
Christus, ostendens Christum recte appellari etiam universum, hoc est, caput cum corpore suo, quod est Ecclesia. Et multis Scripturarum locis invenimus Christum etiam hoc modo appellari, ut cum omnibus suis membris intelligatur, quibus dictum est, Vos estis corpus Christi et membra . Non ergo absurde sic intelligimus. Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; ut Filium non solum caput semen Abrahae: subjectum autem secundum contemplationem sempiternae veritatis, ad obtinendam beatitudinem, nullo motu animi, nulla parte corporis resistente; ut in illa vita nemine amante propriam potestatem, sit Deus omnia in omnibus. LXXmagi Pharaonis fecerunt quaedam miracula sicut Moses, famulus dei? Omnis anima partim priuati cuiusdam sui potestatem gerit, partim uniuersitatis legibus sicut publicis cohercetur et regitur. quia ergo unaquaeque res uisibilis in hoc mundo habet potestatem angelicam sibi praepositam, sicut aliquot
Abbreviated transcription (Latin):
tibus & reuelatũ paruulis: qm̃ placuit dõ perstultitiã
predicationis saluos facere credentes Neq quicquam
tur om̃s inimici sub pedibus eius. id. ẽ ipsihumilitatiesꝰ.
quã pedũ nomine significari arbitror. cadat atq sub¬
datur omis suꝑbia secularis. sicut ex maxima paste iam
factũ .ẽ. &cotidie fieriuidemus Sed quofineista fiunt
ut tradat regnũdõ & patri. id.ẽ. ut nutrito fide in car¬
nationis suȩ : ꝑducat ad speciẽ qua ȩqualis . ẽ. patri.
lã enĩcis qui credidennt loquebatur : cũ dicer& Siman¬
seritis in uerbo meo: uere discipulimeiestis. & cognos¬
cetis ueritatẽ &ueritas liberabituos. Regnũ erum
trardet patri : cum perid regnabit in contẽplantibꝰ
ueritatẽ . quo ȩqualis .ẽ. patri. & ꝑseum genitũ ꝑspe
uẽ faciet uideri patrẽ : Nuncenĩ perhoc regnat in credentibꝰ.
quod semetipsũ exinaniuit formã serui accipiens. Tunc aut̃

Expanded text:
tibus, et revelatum parvulis, quoniam placuit Deo ptibus, et revelatum parvulis, quoniam placuit Deo ppraedicationis salvos facere credentes . Neque quidquam tur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia saecularis; sicut ex maxima parte jam factum est, et quotidie fieri videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Regnum enim tradet Patri, cum per id regnabit in contemplantibus veritatem, quo aequalis est Patri, et per se unigenitum per eciem faciet videri Patrem. Nunc enim per hoc regnat in credentibus, quo se ipsum exinanivit, formam servi accipiens . Tunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã aduersus hostẽ exercitũ ducere uel de fendereciuitate
Vt ideo dixerit. opostet eũ regnare. donec ponatom̃s inimicos
suos sub pedibus suis. quia ta leregniqualehabenit principes
amatorũ nullcerit causa hosteita subiecto. ut rebellare
ecomilitatur.: Tam diuerit utiq istamilitia: donec ponat
om̃ sinimicossuos subpedibussuis. Poste a uero nonerit: cũ pace
ꝑpetua ꝑ fruemur. Hec autẽ itadictas. ut nouerimus diliger¬
tius &ia illud considerxriopostere scđm qđ regnat nunc dñs¬
intermissione ẽ. regnũ eius. Scđm id autẽ qđ uerbũ caro fac¬
tũ ẽ : coepit regnase incredentibus ꝑfidẽ in carnationis suȩ
Vnde ẽ etiã illud. dñs regnauit aligno. Hinc autẽ eua¬
cuauit omnẽ principatũ & omnẽ potestatẽ &uistutum
dũ non ꝑclacritatẽ eius. sed perhumilitatẽ salui fiunt.
credendo ineũ. hoc ẽ absconditũ a sapientibus & pruder¬

Expanded text:
tanquam adversus hostem exercitum ducere, vel defendere civitatem: tanquam adversus hostem exercitum ducere, vel defendere civitatem: ut ideo dixerit, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quia talis regni, quale habent principes armatorum, nulla erit causa, hoste ita subjecto ut rebellare eo militatur; tamdiu erit utique ista militia, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; postea vero non erit, cum pace perpetua perfruemur. 9. Haec autem ita dicta sint, ut noverimus diligentius etiam illud considerari opointermissione est regnum ejus. Secundum id autem quod Verbum caro factum est, coepit regnare in credentibus per fidem incarnationis suae. Unde est etiam illud, Dominus regnavit a ligno. Hinc autem evacuavit omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem, dum non per claritatem ejus, sed per humilitatem servi fiunt credentes in eum. Hoc est absconditum a sapientibus et pruden
Abbreviated transcription (Latin):
sit sed tunc manifestũ erit scđm locutionẽ superius tracta¬
tam . ut sitds̃omia inomnibus Ipse ẽ finis quẽ supra cõmemo¬
racuit cũ totũ primo breuiter uellet concdudere : de inde
quasi mẽbrrtĩ explicare & exponere: Loquebatur deresur¬
rectione ubi ait initiũ xp̃s. Deindehi qui sunt xp̃i in p̃sentia
eius. deindefinis Ipsescilicet finis: ut sitdsomĩa in omnibꝰ.
omĩa in omnibꝰ dicit. ut nemo eorũ quiei coherent amenit
aduersus eũ suã propriã uoluntatẽ. Manifestũq sit omni¬
bus. qđ idẽ apłs alioloco dicit Quid autẽ habes qđ non acce
pisti : Sunt itẽ quisic intellegtrit hunclocũ. opostet eum
rognart donec ponatom̃ sinimicossuos subpedibꝰ suis. ut subalia
significatione positũ hic dicanit regnare non subea qua positũ
ẽ regnũ dequoait Cũ traediderite regnũdõ &patri Et
illud sic appellauerit segnũ. quouniuersã dscreaturam
regit. hoc autẽ sicappellauerit regnare . ut intellegatur

Expanded text:
sit, sed tunc manifestum erit, secundum locutionem superius tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis quem supra commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurrectione, ubi ait: Initium Christus, deinde ii qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde finis. Ipse scilicet finis est, ut sit Deus omnia in omnibus. omnia in omnibus dicitur, ut nemo eorum, qui ei cohaerent, amet adversus eum suam propriam voluntatem: manifestumque sit omnibus, quod idem qui sic intelligant hunc locum, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis, ut sub alia significatione positum hic dicant regnare; non sub ea qua positum est, regnum, de quo ait, Cum tradiderit regnum Deo et Patri: ut illud sic appellaverit, regnum, quo universam creaturam Deus regit; hoc autem sic appellaverit, regnare, ut intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
alio uiro. Hucusque similitudo .ẽ. Deinde : incipit rem
loqui : cui explanande acprobande similitudinis indux.
inqua etiam re tria similiter adtendenda sunt. Homo.
peccatũ : lex Tam diu enimdicit ẽẽ sublegehominem.
quã diu uiuit peccato quẽ admodũ tamdiu mulier suble¬
ge uiri ẽ : quã diuuiuit uiro. Hoc aut ẽ peccatũ hinc intel¬
legendum .ẽ qđ accessit perlegem : quod peccatũ dicit supra
modũ ẽẽ : qm̃iam cũ appareat ẽẽ peccatũ. fit tameri.
& adiuncta preuaricatione cumulatur Ubienĩ nion . ẽ.
lex: nec preuaricatio. Et hoc ẽ quoddicitur. ut fiat suꝑ
modũ peccatũ : aut peccatũ permandatũ Qua propter
lerem quã uis a peccando prohibeat: non ta men sicdicit
datã ut liberaret apeccato: sedut demonstraret peccatũ
Cui seruiens anima : debet sead gratiã liberatoris conuer¬
tere: ut apeccato liberetur. Perle gemenĩ: cognitio pecca
t Et alio loco dicit Sed peccatũ ut appareat peccatũ.¬

Expanded text:
alio viro. Huc usque similitudo est. Deinde incipit rem loqui, cui explanandae ac probandae similitudinem induxit. In qua etiam re tria similiter attendenda sunt; homo, peccatum, lex. Tamdiu enim dicit sub lege esse hominem, quamdiu vivit peccato; quemadmodum tamdiu mulier sub lege viri est, quamdiu vivit vir. Hoc autem peccatum hic intelligendum est, quod accessit per legem. Quod peccatum dicit supra modum esse; quoniam cum jam appareat esse peccatum, fit tamen, et adjuncta praevaricatione cumulatur. Ubi enim non est lex, nec praevaricatio . Et hoc est quod dicit, Ut fiat supra modum peccator, aut peccatum per mandatum. Quapropter legem, quamvis a peccando prohibeat, non tamen sic dicit datam, ut liberaret a peccato; sed ut demonstraret peccatum, cui serviens anima debet se ad gratiam Liberatoris convertere, ut a peccato liberetur. Per legem enim cognitio peccati . Et alio loco dicit: Sed peccatum, ut appareat peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
& sequimur carnales concupiscentias. Sublege ẽ. actio
cumiam prohibemur apeccato: &tameneius consuetudi
neuicti peccamus: qm̃ nos nondũ adiuuat fides. Testia
actio ẽ : quandoiã plenissime credimũs liberatori nostro
nec meritis nr̃is aliquid tribuimus. sed misericordia diligen¬
do iam non uincimur delectatione consuetudinis male.:
cum ad peccatũ ducerenos nititur: sed tamen adhuc eam
in terpellantẽ patimur : quã uisei non tradamur: Quastu
.ẽ. actio : cumomnino nihil .ẽ. in homine quod resistat
spũi sed omĩa sibimet concorditer uincta &conexaunum
aliquid firma pacecustodiunt: quod fiet mostodi corpore
uiuificato : cum corruptibile hoc induerit in corruptionẽ.
& mosttdehoc induerit in mosteditatẽ. Ad primã actionẽ
demonstraendã : ista testimonia interimoccurrurit
Perunũ hominẽ peccatũ in hunc mundũ intrauit .: et per
peccatũ mors: & sic perom̃s homines ꝑtraensĩuit. in quo

Expanded text:
et sequimur carnales concupiscentias. Sub Lege est actio, et sequimur carnales concupiscentias. Sub Lege est actio, cum jam prohibemur a peccato, et tamen consuetudine ejus victi peccamus, quoniam nos nondum adjuvat fides. Tertia actio est, quando jam plenissime credimus Liberatori nostro, nec meritis nostris aliquid tribuimus, sed ejus misericordiam diligendo, jam non vincimur delectatione consuetudinis malae, cum ad peccatum nos ducere nititur; sed tamen adhuc eam interpellantem patimur, quamvis ei non tradamur. Quarta est actio, cum omnino nihil est in homine quod resistat spiritui, sed omnia sibimet concorditer juncta et connexa unum aliquid firma pace custodiunt: quod fiet mortali corpore vivificato, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . 4. Ad primam actionem demonstrandam ista testimonia interim occurrunt: Per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors; et sic per omnes homines pertransiit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret gratia ꝑfidẽ. Hisergo passionibus moritur : qui iam
seruit mente legidĩ quãuis ipsae passiones nondũ mostuae
sint  quã diu carne seruit legipeccati Resta tergo adhuc
aliquid eiqui ẽ subgratia : qđ cũ non uincat Nec captiuum
ducat. Mostificetur totũ quod consuetudine praua robora¬
tum .ẽ. &unde corpus etiã niunc mostuũ. eẽ dicitur: quã¬
diu nonꝑ fecte seruitspũi Contingit autẽ ut ꝑfecte ser¬
uiat : cum fuerit etipsũ mostade corpus uiuificcctũ. Ex quo
conprehendimus. quattuor ẽe differentias etiã in uno homi¬
ne : quibus graedatĩ peractis . inuita aeterna manebitur
Quia enĩ opostebat atque idiustũ erat. ut postea quã natura
nra peccauit . amis sabeatitudine spĩtali: quae paradrsi
nomine significatur : animales carnicles que nasceremur
Prima ẽ actio antelegem. secunda sublege testia subgratia.
quastac inpace. Ante legem ẽ: cumpeccatũ ignoramus

Expanded text:
veniret gratia per fidem. His ergo passionibus moritur, qui jam veniret gratia per fidem. His ergo passionibus moritur, qui jam servit mente legi Dei; quamvis ipsae passiones nondum mortuae sint, quamdiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, quod eum non vincat, nec captivum ducat, donec mortificetur totum quod consuetudine prava roboratum est et unde corpus etiam nunc mortuum esse dicitur, quamdiu non perfecte servit spiritui. Continget autem ut perfecte serviat, cum fuerit et ipsum mortale corpus vivificatum. 3. Ex quo comprehendimus quatuor esse differentias etiam in uno homine, quibus gradatim peractis in vita aeterna manebitur. Quia enim oportebat atque id justum erat, ut posteaquam natura nostra peccavit, amissa beatitudine spirituali, quae paradisi nomine significatur, animales carnalesque nasceremur; prima est actio ante Legem, secunda sub Lege, tertia sub gratia, quarta in pace. Ante Legem actio est, cum peccatum ignoramus,
Abbreviated transcription (Latin):
hic diuersum .ẽ. qđ in illasimilitudine uirmoritur : ut nubat
mulier cui uolet: &alegeuiri soluatur. Hic autẽ ipsa ani¬
mamoritur peccato : Nubat xp̃o. Cũ autẽ moritur pec¬
cato: moritur etiã legepeccati Itaque ait Fratresmei
& uos mostuiestis legi percorpus xp̃i : ut sitis alterius qui ex
mostuis resurrexit : ut fructificemus dõ Cũ enĩ essemus
in carnein quid id ẽ carnadibus desiderus obstricti tenere¬
mur: passiones peccatorũ quae perlegẽ sunt operabantur iN
membris . ut fructũ ferrent mosti auctã concupiscentiam:
Cũ lex prohibet ubinoneraet fides. & adcumulũ peccatorũ
preuaricationiis crimen adiectũ: quia ubi non .ẽ. lex. nec
preuaricatio. Hasdicit passiones quȩ perlegẽ sunt opera¬
tasinmẽbris nris: ut fructũ ferrent mosti subditis passi¬
onibus tãquã sub uiro dominante agebat anima : antequam

Expanded text:
hic diversum est, quod in illa similitudine vir moritur, ut nubat hic diversum est, quod in illa similitudine vir moritur, ut nubat mulier cui volet, et a lege viri solvatur; hic autem ipsa anima moritur peccato, ut nubat Christo; cum autem moritur peccato, moritur etiam legi peccati. Itaque, ait, fratres mei, et vos mortui estis legi per corpus Christi, ut sitis alterius qui ex mortuis resurrexit, ut fructificemus Deo. Cum enim essemus in carne, inquit, id est, carnalibus desideriis obstricti teneremur, passiones peccatorum quae per legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum ferrent morti. Aucta concupiscentia, quam lex prohibet, ubi non erat fides, et ad cumulum peccatorum praevaricationis crimen est adjectum: quia ubi non est lex, nec praevaricatio. Has dicit passiones, quae per legem sunt, operatas in membris nostris, ut fructum ferrent morti. Sub istis passionibus, tanquam sub viro dominante, agebat anima antequam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ neconcupiscamus. & ta men concupiscimus. Lexautem
sp̃suitae : quae pestinet ad gratiã .: & liberat a legepeccati
& mostis. facit ut non concupis camus: et impleamus iussc
logis Noniam seruilegis pertimorẽ sed amici percaritatem
& seruiiustitiae : ande illalex promulgata .ẽ. Iustitia e autẽ
non seruiliar : sed liberaditer seruiendum ẽ. Id ẽ caritate
potius quãtimore Ideoque uerissi medictũ .ẽ. Lege mergo
euacuamus perfidem absit Sedlegem statuimus. Hoc enĩ
efficit fides: quod lex iubet. Statuiturergo lexperfidẽ.
fides quaesi non sit: iubet tantũ lex. et non in plentes iussa
reos tenet: ut cos gementes & non ualentes implere quae
iussa sunt ad gratiã liberatoris aliquando conuenat. Cũ
ergo triaquaedã in illa similitudine uideamus. mulierem
uirum: &legem : &rursũ in hacre propter quã similitudo.
adhibita ẽ tria animũ peccatũ. etdegẽpeccati hoc solũ

Expanded text:
tum ne concupiscamus, et tamen concupiscimus. Lex autem tum ne concupiscamus, et tamen concupiscimus. Lex autem spiritus vitae, quae pertinet ad gratiam, et liberat a lege peccati et mortis, facit ut non concupiscamus, et impleamus jussa legis, non jam servi legis per timorem, sed amici per charitatem, et servi justitiae unde illa lex promulgata est. Justitiae autem non serviliter, sed liberaliter serviendum est, id est, charitate potius quam timore. Ideoque verissime dictum est, Legem ergo evacuamus per fidem? Absit: sed legem statuimus . Hoc enim efficit fides, quod lex jubet. Statuitur ergo lex per fidem: quae fides si non sit, jubet tantum lex, et non implentes jussa, reos tenet, ut eos gementes et non valentes implere quae jussa sunt, ad gratiam Liberatoris aliquando convertat. 2. Cum ergo tria quaedam in illa similitudine videamus, mulierem, virum, et legem; et rursum in hac re propter quam similitudo adhibita est, tria, animam, peccatum, et legem peccati: hoc solum
Abbreviated transcription (Latin):
perbonũ mihi operctũ .ẽ mostẽ. Vbiergonon ẽ gractia
liberxtoris : auget peccandi desiderium. prohibitio pecco¬
torum. Quod quidẽ ad hoc utile ẽ ut sentiat anima seipsã
non sufficere ad ex trachenidũ : seđ seruitute peccati Atque
hoc modo detumescente. atque extincta omni superbia.
subdatur liberatorisuo: sinceriterque homodicat: ad he¬
sit anima mea postte Quod ẽ iam: non ẽẽ. sublegepeccati.
sed inlege iustitiae. Lex peccati autẽdicitur . Non quialex
ipsa pacatũ .ẽ sed quia peccatoribus inponitur Ideo etiã
lexmostis: quia stipendiũ peccati. mon. Aculeus autem¬
mostis. peccatũ uistus autẽ peccati. lex. Peccando enim.
admostẽ lubimur: Vehementius enĩ peccamus lege prohi¬
bente : quã sinulla legeprohiberemur. Accedente autẽ
gratia : id ipsũ quod lex onero seius serat: iamsine onere
ac libentissime implemus. Lexergo peccati et mostis: idẽ
qua e in posita ẽ peccantibus. atque morientibus : Iubet tan¬

Expanded text:
per bonum operatum est mihi mortem. Ubi ergo non est gratia Liberatoris, auget peccandi desiderium prohibitio peccatorum. Quod quidem ad hoc utile est, ut sentiat anima se ipsam non sibi sufficere ad extrahendum se de servitute peccati; atque hoc modo detumescente atque exstincta omni superbia, subdatur Liberatori suo, sinceriterque homo dicat, Adhaesit anima mea post te : quod est jam non esse sub lege peccati, sed in lege justitiae. Lex autem peccati dicitur, non quia lex ipsa peccatum est, sed quia peccatoribus imponitur. Ideo etiam lex mortis, quia stipendium peccati, mors ; aculeus mortis, peccatum; virtus autem peccati, lex . Peccando enim ad mortem labimur. Vehementius enim peccamus lege prohibente, quam si nulla lege prohiberemur. Accedente autem gratia, idipsum quod lex onerose jusserat, jam sine onere ac libentissime implemus. Lex ergo peccati et mortis, id est, quae imposita est peccantibus atque morientibus, jubet tan
Abbreviated transcription (Latin):
legimentis ineȩ : & captiuantẽ me sublegepeccati quae ẽ in mẽ¬
brismeis: Hucusque sunt uerba hominis sublege constituti
nondũ subgratia: quietiã sinolit peccare: uincitur a peccato
Inualuit enĩ consuetudo carnedis. & natedeuinculũ mosto¬
litatis: quod decedã propagatisumus. Inplore tergo ctuxi¬
lium qui sic positus .ẽ & nouerit suũ fuisse quod cecidit : non
suũ ẽe quod surgit Iamenĩ liberatus: agnoscens grectiam
tione : quã testiã demonstracuimus: quachabet quidem
reluctantẽ mosteditatẽ carnis: sed uincentẽ atquecapti¬
uantẽ ad consensionẽ peccandi Sicenĩdicit Igitur ipseego
mente seruio legidĩ : carne autẽ legipeccati. Nulla ergo
condempnatio .ẽ. nunc : his qui sunt in xp̃o inu. Lexenĩ sp̃s¬

Expanded text:
legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in memlegi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis. Huc usque sunt verba hominis sub lege constituti, nondum sub gratia; qui etiamsi nolit peccare, vincitur a peccato. Invaluit enim consuetudo carnalis et naturale vinculum mortalitatis, quo de Adam propagati sumus. Imploret ergo auxilium, qui sic positus est, et noverit suum fuisse quod cecidit, non suum esse quod surgit. Jam enim liberatus agnoscens gratiam tione quam tertiam demonstravimus, quae habet quidem reluctantem mortalitatem carnis, sed non vincentem atque captivantem ad consensionem peccandi. Sic enim dicit: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Nulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Lex enim sp
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatũ. Quod enĩ operorignoro: idẽ non agnosco. ẽe
in preceptis ueritatis. ubi .ẽ uerascientia. Secundũ hanc
locutionẽ dicit dñs peccatoribus. non nouiuos. Nonne eum
aliquid latet : sed quia peccata non inueniuntur in regulis
preceptorũ quas habetueritas Ideo ipsa ueritas peccato¬
ribus dicit: non nouiuos. Sicut enĩ tenebrȩ oculis non uiden¬
do : ita peccata menite ignorando sentiuntur. Exista locu¬
tione dictũ arbitror inpsalmis: delicta quis intellegit
Nonenĩ quod uolo hocago  sed quododiui illud facio. Siaut̃
quod nolo hocago: consentio legi. qm̃bona .ẽ. Nuncautem.
iam nonego operor illud: sedid quod inme. habitat peccatũ
Scioenĩ. quia non habitat in me : hoc ẽ in carne meabonũ:
Velleenĩ adiacetmihi: perficere autẽ bonũ non inuenio: Non
in me peccatũ Inuenio ergolegẽ mihi uolenti facerebonũ.

Expanded text:
voluptatum. Quod enim operor, ignoro: id est, non agnosco esse voluptatum. Quod enim operor, ignoro: id est, non agnosco esse in praeceptis veritatis, ubi est vera scientia. Secundum hanc locutionem dicit Dominus peccatoribus, Non novi vos. Non enim eum aliquid latet, sed quia peccata non inveniuntur in regulis praeceptorum, quas habet veritas, ideo ipsa Veritas peccatoribus dicit, Non novi vos. Sicut enim tenebrae oculis non videndo, ita peccata mente ignorando sentiuntur. Ex ista locutione dictum arbitror in Psalmis, Delicta quis intelligit ? Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc ago, consentio legi quoniam bona est. Nunc autem jam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Non in me peccatum, et sequitur: inuenio ergo legem mihi uolenti facere bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
catũ reuixit Ego autẽ mostuussum: &inuentũ ẽ mihi
mandatũ qđ erat inuitã : hoc ẽe admostẽ Peccatũ enĩ occa¬
sione accepta permandatũ fefellitme : et perillud occidit
Quodergo ait mostuus sum: uultintellegi mostuũ me. eẽ.
cognoui: quiaiam etiã preuaricatione peccat : quieaidet per
legẽ quid facere non debeat: & tamen facit Qđ autẽ ait
fefellit mepeccatũ: occasione accepto ꝑmandatũ. si uequia
suasio delectationis ad peccandũ uchementiorẽ cumadest
prohibitio: si uequia etiã siquidhomo fecerit secundũ iussa
legis sicedhuc nonsit fides qua e ingratia ẽ. sibi uult tribu¬
ere nondño suꝑbiendo plus peccat. Sequitur ergo &dicit
Itaque lex quidẽ scã: & mandatũ scm: &iustũ etbonum
Quoder gobonũ ẽ mihi factũ ẽ mors : cibsit Sed peccatũ
ut appareat peccatũ. perbo nũ mihio peratũ .ẽ. mostem
sum Id ẽ carni consentio Nondũ enĩ spitaligratia libera¬
tus. uenundatus subpeccato : id .ẽ. peccans pretio tẽporaliũ

Expanded text:
 est mihi mandatum quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem. Peccatum enim occasione accepta per mandatum, fefellit me, et per illud occidit. Quod ergo ait, Mortuus sum; vult intelligi, mortuum me esse cognovi: quia jam etiam praevaricatione peccat, qui videt per legem quid facere non debeat, et tamen facit. Quod autem ait, Fefellit me peccatum, occasione accepta per mandatum: sive quia suasio delectationis ad peccatum vehementior est, cum adest prohibitio; sive quia etiam si quid homo fecerit secundum jussa legis, si adhuc non sit fides, quae in gratia est, vult sibi hoc tribuere, non Deo, et superbiendo plus peccat. Sequitur ergo, et dicitaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum et iustum et bonum. quod ergo bonum est mihi factum est mors? absit; sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. sum, id est, carni consentio, nondum spirituali gratia liberatus: venumdatus sub peccato, id est, peccans pretio temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
mostuũ .ẽ hoc ẽ quod superius dicit. nondeputabatur
id .ẽ. latebat Quod manifestat in consequentibus ubidicit.
sed peccatũ ut appareat peccatũ . perbonũ operatum . ẽ
mihi mostẽ id ẽ perlegẽ quiabona ẽ. lex siquis ecclegiti¬
me utatur. Siergo hicait ut apparecet peccatũ: mo¬
nifestum .ẽ. qui superius ideo dicebat mostuũ et non depu¬
tari quia nonapparebat. antequã lege prohibente
ostenderetur. Ad secundã actionẽ : ista testimonia con¬
ueniunt. Lex autẽ sub in tracuit: ut habundaret delictũ
Accessitenĩ et preuaricatio : qua enonerat. Et illud
quodiã memoratũ .ẽ Cumes semus enĩ incarne: passi¬
ones peccatorũ quae perlegẽ sunt operabantur in mẽbris
nr̃is. ut fructũ ferrent mosti. Et illud. Qui dergo
dicemus. lexpeccatũ ẽ absit Sed peccatũ non ag¬
noui: nisi perlegẽ. Nam concupiscentiã nesciebã
nuisil ex diceret : non concupisces. Oc casioneautẽ accepta
peccatũ permandatũ operatũ .ẽ. in me omnẽ concupis

Expanded text:
mortuum est; hoc est quod superius dicit, non deputabatur, id est, latebat. Quod manifestat in consequentibus dicens, Sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum operatum est mihi mortem: id est, per legem; quia bona est lex, si quis ea legitime utatur . Si ergo hic ait, ut appareat peccatum; manifestum est quod superius ideo dicebat mortuum et non deputari, quia non apparebat antequam lege prohibente ostenderetur. 5. Ad secundam actionem ista testimonia conveniunt: Lex autem subintravit, ut abundaret delictum . Accessit enim et praevaricatio, quae non erat. Et illud quod jam commemoratum est: Cum essemus enim in carne, passiones peccatorum quae per legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum ferrent morti. Et illud: Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Absit: sed peccatum non cognovi nisi per legem. Nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces. Occasione autem accepta, p
Abbreviated transcription (Latin):
presscc ẽ Vbi acqualitas continuo &similitudo. non
continuo imago : uelud in duobus ouis paribus: quia in .ẽ.
aequalitts in .ẽ similitudo. Quaecũ que enĩ ad sunt uni.
cedsunt & alteri Imagotamen non .ẽ. qui aaneutrum
deccltero expressum .ẽ. Vbi similitudo : non continuo
imago : non continuo a equalitas. Omne quippe ou.um
omniouo  inquantũ ouum .ẽ simile ẽ. Sed ouũ ꝑdĩcis
quãuis inquantũ .ẽ. similesit ouogallinȩ: nec imagotamen
cius ẽ quia nonde illo ex p̃ssum ẽ nec aequade quia breuis ẽ
est et alterius generis animantiũ. Sedubidicitur non continuo.
utique intellegitur. quia. eẽ aliquando potest. Potestergo

Expanded text:
pressa est. Ubi aequalitas, continuo similitudo, non pressa est. Ubi aequalitas, continuo similitudo, non continuo imago: velut in duobus ovis paribus, quia inest aequalitas, inest et similitudo; quaecumque enim adsunt uni, adsunt et alteri; imago tamen non est, quia neutrum de altero expressum est. Ubi similitudo, non continuo imago, non continuo aequalitas: omne quippe ovum omni ovo, in quantum ovum est, simile est; sed ovum perdicis, quamvis in quantum ovum est, simile sit ovo gallinae, nec imago tamen ejus est, quia de illo expressum non est; nec aequale, quia brevius est, et alterius generis animantium. Sed ubi dicitur, Non continuo, utique intelligitur quia esse aliquando potest. Potest ergo
Abbreviated transcription (Latin):
seruit legidĩ. His gradibus homine perfecto: nulla
substantia inuenitur mala: nequel ex mala .ẽ. quaeos¬
tendit homini : inquibus peccatorũ uinculis iaceat: ut
perfidẽ inplorato liberatoris auxilio: et solui et erigi.
et firmissime constitui mereatur. In primacergo actione
quae ẽ antelegẽ nulla pugna .ẽ cum uoluntactibus
huius scłi In secundaquȩ sublege ẽ pugnamur. sed¬
uincimur Ini testia pugniamus: & uincimus. In quasta
non subiungebatur : quia superior ẽ nobis deserueramꝰ dm̃¬
in remissionẽ peccatorũ : qui ẽ imagodiinui sibilis Ima¬
go & acqualitts. & similitudo : distinguendo sunt. Quia
ubi imago non continuo similitudo : Non continuo a equa¬
litas. Vbixqualitas: continuo similitudo : non continuo
aequalitas: ut inspeculo ẽ imago : quia de illo ex pressa ẽ.
Est etiã necessacrio similitudo. non tamena equalitas.
quia multa desunt imagini: quae in sunt illi reidequo ex¬

Expanded text:
servit legi peccati. His gradibus homine perfecto, nulla servit legi peccati. His gradibus homine perfecto, nulla substantia invenitur malum: neque Lex mala est, quae ostendit homini in quibus peccatorum vinculis jaceat, ut per fidem implorato Liberatoris auxilio, et solvi, et erigi, et firmisse constitui mereatur. In prima ergo actione, quae est ante Legem, nulla pugna est cum voluptatibus hujus saeculi: in secundauae est sub gratia, pugnamus et vincimus. In quarta non subjungebatur, quia superiorem nobis deserueramus Det remissionem peccatorum, qui est imago Dei invisibilis . Imago et aequalitas et similitudo distinguenda sunt. Quia ubi imago, continuo similitudo, non continuo aequalitas: ubi aequalitas, continuo similitudo, nongeneris, ut in speculo est imago, quia de illo expressa est. Est enim necessaria similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini, quae insunt illi rei, de qua ex
Abbreviated transcription (Latin):
ad inlicita facienda non consentit: quȩ iam seruit legidĩ.
et sub gratia constituta .ẽ.. Adhoc enĩ ualet. quod supra
dictum .ẽ mente seruio legidĩ : carne autẽ legipeccati
Et ille homo nunc discribitur. ee subgratia: qui nondũ
habet ꝑfectã pacem: quaecorporis resurrectione &in¬
mutatione futura .ẽ Restat ergo ut deipscpace dicat re¬
surrectionis corporis: que quasta. ẽ actio : sitamen eam.
sp̃s eius qui suscitauit. iñm exmostuis habitat inuobis:
qui suscitacuit xp̃m. inm. amortuis. uiuificabit & mostedia
corpora ur̃a: perin habitantẽ spm̃ eius in uobis. Hic et
deresurrectione corporis euidentissimũ testimoniũ. ẽ:
& satis appacret : quã diuin hac uita sumus: nonde esse
molestics permostalẽ carnẽ: neque titillationes quas¬
dam delectationũ carnaliũ Quã uis enĩ noncedot qui
subgratia constitutus mente seruit legidĩ: tameni carne

Expanded text:
ad illicita facienda non consentit, quae jam servit legi Dei, ad illicita facienda non consentit, quae jam servit legi Dei, et sub gratia constituta est. Ad hoc enim valet quod supra dictum est, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Et ille homo nunc describitur esse sub gratia, qui nondum habet perfectam pacem, quae corporis resurrectione et immutatione est futura. 7. Restat ergo ut de ipsa pace dicat resurrectionis corporis, quae quarta est actio; si tamen eam aSpiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis; qui suscitavit Jesum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Hic et de resurrectione corporis evidentissimum testimonium est, et satis apparet quamdiu in hac vita sumus, non deesse molestias per mortalem carnem, neque titillationes quasdam delectationum carnalium. Quamvis enim non cedat, qui sub gratia constitutus mente servit legi Dei, tamen carne
Abbreviated transcription (Latin):
tempnere: desinet carnis. ẽẽ prudentia et spui non resistet
Eanamque anima cũ inferiora appetit. prudentiã car¬
nis haberedicitur. Cũ superiora: prudentiã sp̃s Non quia
prudentiac carnis substantia .ẽ. qua induitur anima. uel¬
exuitur : sedipsius animȩ affectio ẽ. qua comnino. eẽ desipent
cum setotã ad suꝑna conuesterit. Quiautẽ in carnesunt inqͥd
dõ placere non possunt : Id ẽ : qui uoluntatibus carnis adqui¬
escunt Nequis enĩ dehis dictũ putaret: quidehacuita nondũ
excesserunt opostunissime subiunxit. Vos autẽ nonestis
incarne sed inspũ. utique adhuc inhacuita constitutis loqui¬
tur Inspu enĩ erant: quia fide etspe &caritate sp̃italiũ
.ẽ. ut indigentiarerũ corporaliũ molestet animã. & qui¬
busdã motibus exipsa indigentia uenientibus. ad petenda
terrena sollicitet. Quibus tamen quãuis existeritibus : mens

Expanded text:
temnere, desinet esse carnis prudentia, et spiritui non resistet. temnere, desinet esse carnis prudentia, et spiritui non resistet. Eadem namque anima cum inferiora appetit, prudentiam carnis habere dicitur; cum superiora, prudentiam spiritus: non quia prudentia carnis substantia est, qua induitur anima velexuitur; sed ipsius animae affectio est, quae omnino esse desinet, cum se totam ad superna converterit. Qui autem in carne sunt, inquit, Deo placere non possunt: id est, qui voluptatibus carnis acquiescunt. Ne quis enim de his dictum putaret, qui de hac vita nondum excesserunt, opportunissime subjunxit: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. Utique adhuc in hac vita constitutis loquitur. In spiritu enim erant, quia in fide et spe et charitate spiritualium est, ut indigentia rerum corporalium molestet animam, et quibusdam motibus ex ipsa indigentia venientibus, ad appetenda terrena sollicitet. Quibus tamen quamvis existentibus mens
Abbreviated transcription (Latin):
Prudentia cutẽ sp̃s : uitaetpaex Quia prudentiac carnis
inimica indm̃  ipscostendit quidixerit in imica Nequis putaret
exaduerso aliuduenire principiũ . subiungitenĩ &dicit. Legi
enĩ dĩ non . ẽ subiecta: nec enĩ potest. Ergo facere contra
legem : hoc ẽ in imicũ ẽẽ ind̃  non quido aliquid noceri
potest: sed sibi nocet. quisquis resistit uo luntatidĩ Hoc. ẽ
enim aaduersus stimulũ calcesmittere: ut paulo apostolo
nix non calefacit. necenĩ potest. Quã diuenĩnix ẽ non ca¬
lefacit sed resolui potest et feruere ut calefaciat. Sed cũ
hocfacit : iamnix non .ẽ. Sic et prudentia carnis dicitur.
cũ anima promagnis bonis. temporalia bona concupiscit
Quã diu enĩ appetitus talis. in .ẽ. animȩilegidĩ Sub¬
iecta eẽ non potest: id .ẽ. non potest inplere quȩl exiub&
Sedcũ sp̃italia bona desiderare coeperit. &tẽporalia con¬

Expanded text:
prudentia autem spiritus vita et pax. Quia prudentia carnis prudentia autem spiritus vita et pax. Quia prudentia carnis inimica est in Deum. Ipse ostendit quid dixerit, inimica: ne quis putaret ex adverso aliud venire principium. Subjungit enim, et dicit, Legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest. Ergo facere contra legem, hoc est inimicum esse in Deum: non quia Deo aliquid nocere potest, sed sibi nocet quisquis resistit voluntati Dei: hoc est enim adversus stimulum calces mittere, ut Paulo apostolo,Nix non calefacit; nec enim potest. Quamdiu enim nix est, non calefacit: sed resolvi potest et fervere, ut calefaciat; sed cum hoc facit, jam nix non est. Sic et prudentia carnis dicitur, cum anima pro magnis bonis temporalia bona concupiscit. Quamdiu enim appetitus talis inest animae, legi Dei subjecta esse non potest; id est, non potest implere quae lex jubet. Sed cum spiritualia bona desiderare coeperit, et temporalia con