comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ fauor adulantis. Sed dum
irent emere. uenit sponsus:
quia cum uitȩ suȩ testimo¬
nium a proximis quęrunt.
iudex uenit. qui n oꝑum
autẽ paratȩ erant. intraue¬
runt cum eo ad nuptias: &
clausa est ianua. O si sapere
in cordis palato possit. quid
am mirationis habet qđ
dicitur. uenit sponsus: qͥd
dulcedinis intrauerunt cũ
eo ad nuptias: quid a mari¬
tudinis. & clausa est iauua.
Uenit quippe ille qͥ in ad¬
uentu suo elementa con
cutit: in cuius conspectu
cęlum & terra contremiscit.
Unde etiam ꝑ ꝓpħam dicit.
adhuc semel: & ego moue¬
bo non solum terram sed
& celum. Ad cuiꝰ examen
omẽ humanum genus de¬
ducitur : cui ad iundictã
malorum. remunerationẽq
bonorũ. angłi. archangeli.
throni. principatus. &domi¬
nationes obsecuntur. Pen
terror erit: quando iam in
pȩna remedium ñ erit: quȩ
illa confusio: cui reatu suo
exigente. contingit in con¬
uentu hominum om̃ĩum.
angłorum q erubescere: qͥ

Expanded text:
mentem favor adulantis. Sed dum mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt, judex venit, qui non solautem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa ccutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. Pensterror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui
Abbreviated transcription (Latin):
bus oleum petunt: nisi qđ
in aduentu iudicis cum se
intus uacuas inuenerint. te¬
stimonium foris quęrunt:
Aesi a sua fiducia deceptȩ
proximis dicant: quia nos
quasi sine opere repelli con¬
spicitis : dicite de nr̃is oꝑib
quid iudistis. Sed pruden¬
tes uirgines respondent
dicentes: ne forte non suffi¬
ciat nobis & uobis. In illo
enim die quod tamen de
quibusdam in pace ȩcclesiȩ
quiescentib loquor. semet¬
ipsi testimoniũ uniuscuiꝰq
uix sufficit: Quanto minus
& sibi & proximo : Ubi &
protinus ꝑ increpationem
subdunt. Ite potius ad uen¬
dentes & emite uobis. Uen¬
ditores quippe olei: adula¬
tores sunt. Qui enĩ accepta
qualibet gr̃a uanis sius lau¬
dibus nitorem głȩ offeruis:
quasi oleum uendunt. De
quo profecto  psalmista dicit.
Oleum autẽ peccatoris. non
put est. Appellatione autẽ
capitis: ea quȩ principatur
corpori. mens uocatur. Im¬
pinguat ergo caput oleum
peccatoris : cum demuleet

Expanded text:
bus oleum petunt, nisi quod bus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non iput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet
Abbreviated transcription (Latin):
& reprobi in mortis somno so¬
piuntur. Dormire et enim:
mori est. Ante somnum uero
dormitare est: ante mortem
a salute languescere: quia ꝑ
pondus egritudinis: ꝑuenit᷑
ad somnum mortis. Media
autẽ nocte clamor factus est :
ecce sponsus uenit. exite obuiã
ei. De aduentu sponsi elamor
in media nocte fit: quia sic
dies iudicii subrẽpit. ut pre¬
uideri nͣ ualeat quando ue¬
nit. Unde scriptum ẽ. Dies
dñi. sicut fur in nocte ita ue¬
niet. Tunc om̃s uirgines sur¬
gunt: quia electi & reprobi
a somno suȩ mortis excitant᷑.
Lampades ornant : quia sua
secum oꝑa numerant. pro
quib ȩternam recipere bea¬
titudinem expectant. Sed
lampades fatuarum uirgi¬
num extinguntur: quia
earum oꝑa quȩ clara homi¬
nibus foris apparuerant. in
aduentu iudicis intus obseu¬
rantur. & a deo retributionẽ
ñ inueniunt: quia pro eis re¬
ceperunt ab hominib laudes.
quas amauerunt. Quid est
autẽ quod tunc ã prudenti¬

Expanded text:
et reprobi in mortis somno soet reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute lapondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudenti
Abbreviated transcription (Latin):
fatuȩ non sumpserunt oleũ
secum: Prudentes autem.
acceperunt oleum in uasis
suis cum lampadibus. Per¬
oleum quippe: nitor gloriȩ
designatur. U ascula autẽ
nr̃a sunt corda: in quibus
ferimus cuncta quȩ cogita¬
mus. Prudentes oleum in
uasis habent. quia nitorẽ
głe intra conscientiam re¬
tinent : paulo attestante qͥ
ait: gła nr̃a hȩc est testimo¬
niumꝰ conscientiȩ nr̃e. Fatuȩ
autẽ uirgines oleum secum
ñ sumunt ÷ quia głam intͣ
conscientiam nͣ habent. dum
hanc ab ore proximorum
quęrunt. Notandũ uero¬
est. quod om̃s lampades ha¬
bent. sed om̃s oleũ non habent q̃a
plerũq bona in se oꝑa cũ electis et
reprobi ostendunt: sed soli
oleo. qui de his quȩ foris
egerint. intus głam requi
runt. Unde ꝑ psalmistam
quoq de scã electorum ȩccla
dicitur : omĩs gła eius filiȩ
regum ab intus. Moram
autẽ faciente sponso. dormi¬
tauerunt om̃s & dormierunt:
quia dum uenire uidex ad ex¬
tremum iudiciũ differt. electi

Expanded text:
us, non sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Peroleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli iunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam rerunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ presentis & futurȩ : nẽ
in peregrinatione tempora¬
li aduiti. tunc in patria ꝑpe¬
tua ubi semꝑ felices uiuant
gr̃a diuina alleuati. Stra¬
gulatam uestem fecit sibi.
Stragulata uestis quȩ uari¬
ante textura solet firmissima
confici: fortia ȩccłȩ suȩ opera
& diuersa uirtutum eius or¬
nament significat. De quib
psalmista in laude summi
regis cecinit dicens. Asstitit
regina a dextris tuis in uesti¬
tu deaurato: circumdata
uarietate. Byssus & purpura
indumentũ eius. Byssus
in castitate purȩ conuer¬
sationis: purpura in effu¬
sione preciosi sanguinis.
H inc enim pulchre dietũ
est a patribus. quia sancta
ȩccła electorum florib uer¬
nans. in pace habet lilia:
in bello rosas. Bysso ergo
induitur ȩccła. cũ castigat̃s
corpora sũa electi & seruitu¬
ti subicunt: purpura enͣ
eandem continentiam non
ob fauorem uulgi. sed pro
acquirenda beatitudine re¬
gni ꝑhennis exercent. No¬

Expanded text:
vitae praesentis et futurae. Nunc vitae praesentis et futurae. Nunc in peregrinatione temporali adjuti, tunc in patria perpetua, ubi semper felices vivant gratia divina allevati. Stragulatam vestem fecit sibi. Stragulata vestis quae variante textura solet firmissima confici, fortia ecclesiae opera et diversa virtutum ornamenta significat. De quibus Psalmista in laudem summi regis cecinit dicens: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate . Byssus et purpura indumentum ejus. Byssus in castitate purae conversationis, purpura in effusione pretiosi sanguinis. Hinc enim pulchre dictum est a patribus, quia sancta ecclesia electorum floribus vernans in pace habet lilia, in bello rosas. Bysso ergo induitur ecclesia, cum castigant corpora sua electi, et servituti subjiciunt, purpura cum eamdem continentiam non ob favorem vulgi, sed pro acquirenda beatitudine regni perennis exercent. No
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc & de oꝑibus elemosina¬
rum quȩ generalit᷑ fiunt
in pauperes accipi potest:
sed melius de uerbo dĩ quod
indumentũ salutis animab
confert intelligit᷑. Aperuit
ministerium fidĩ ignoranti¬
bus ꝑ operarios ueritatis re¬
uelauit. Palmas extendit ad
indignas nationes disꝑsit.
N on timebit domui suȩ a
niuis. corda sunt reꝓborum
ꝑfidiȩ suȩ torpore rigentia:
quib habundat iniquitas.
& refrigescit karitas. Non
timebit ergo ȩccła domui suȩ
a frigorib niuis: quia dño
pollicente credit. quia portȩ
inferi nͣ preualebunt aduer¬
sus eam. O m̃s enim dome¬
stici eius uestiti duplicibus.
Uestiti sapientia ad repel¬
lendas hereticorum doctrinas.
uestiti patientia ad toleran¬
das prauorũ hostium pugnas.
Siue induti sunt domestici
ȩccłȩ duplici ueste. una meri¬
tis . altera oꝑis. id est fidei
& operationis & sacramentis
uidelicet sui redemptoris im¬
buti. & informati exemplis uel
certe uestiti sunt duplicibus.
quia promissionem habent

Expanded text:
c de operibus eleemosynarum quae generaliter fiunt in pauperes accipi potest. Sed melius de verbo Dei, quod indumentum salutis animabus confert, intelligitur. Aperuit mysteria fidei ignorantibus per operarios veritatis revelavit; palmas extendit ad indigas nationes dispersit. Non timebit domui suae a nivis corda sunt reproborum perfidiae suae corpore rigentia, quibus abundat iniquitas, et refrigescit charitas. Non timebit ergo ecclesia domui suae a frigoribus nivis, quia domino pollicente credit, quia portae inferni non praevalebunt adversus eam . Omnes enim domestici ejus vestiti duplicibus. Vestiti sapientia ad repellendas haereticorum doctrinas. Vestiti sapientia ad tolerandas pravorum hostium pugnas. Sive induti sunt domestici ecclesiae duplici veste, una operis, altera mentis, id est, fidei et operationis, et sacramentis videlicet sui redemptoris imbuti, et informati exemplis, vel certe vestiti sunt duplicibus, quia promissionem habent
Abbreviated transcription (Latin):
diabolica fraude deceptas
liberare animas cessat. donec
completo mundi cursu. suoꝵ
prefinita compleatur sũma
menbrorum. Reddet ei bo¬
num & ñ malum. Reddit
quippe ȩccła siue unaquȩq
anima xꝑo bonum: cum ꝑ¬
ceptis ab eo uitȩ muneribus.
recte uiuendo respondet. eũ
ea quȩ ipsa scire uel facere
ab illo aduita potuit. etiam
alus intimare satagit. ẜ con¬
trario sunt qui acceptis a¬
dño bonis. mala rependuns:
id est uel fidei my steria quȩ
ꝑceperunt. heretica fece fe¬
dando. uel fidem quã profes¬
sione seruant. prauis oꝑib
blasphemando. uel mores bo¬
nos ꝑ colloquia mala corrũ¬
pendo. Omnib dieb uitȩ suȩ.
Omĩbus dieb reddit dño bo¬
num: qui in his quȩ bene in¬
choat. usq ad finem uitȩ p̃¬
sentis persistere curat. Cui
simile est illud ȩuangłicum.
Seruiamus illi in sanctita¬
te & iusticia coram ipso om¬
nibus dieb nr̃is. Quęsiuit¬

Expanded text:
diabolica fraude deceptas diabolica fraude deceptas liberare animas cessat. Donec completo mundi cursu suorum praefinita compleantur summa membrorum. Reddet ei bonum et non malum. Reddit quippe ecclesia, sive unaquaeque anima, Christo bonum cum perceptis ab eo vitae muneribus, recte vivendo respondet, cum ea quae ipsa scire vel facere ab illo adjuta potuit, etiam aliis intimare satagit. E contrario sunt, qui a Domino acceptis bonis mala rependunt, id est, vel fidei mysteria, quae perceperunt, haeretica fece foedando, vel fidem quam professione servant pravis operibus blasphemando, vel mores bonos per colloquia mala corrumpendo. Omnibus diebus vitae suae. Omnibus diebus reddit Domino bonum, qui in his quae bene inchoat usque ad finem vitae praesentis persistere curat. Cui simile est illud Evangelicum: Serviamus illi in sanctitate et justitia coram ipso omnibus diebus n
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dilexit nos : & tradidit
semet ipsum pro nobis. Alitͣ.
Precium sc̃ẽ ȩccłȩ procul po¬
situm est: quia incarnatio
uerbi dĩ. & conuersatio eius
inter homines. & passio & re¬
surrectio eius. longe ẽ a nr̃a¬
conditione discreta. Confidit
in ea cor uiri sui. Uirum
scȩ eccłȩ qui etiam precium
eius fieri dignatus ẽ. dñm
dicit. Sicut enim is qui for¬
tem fidelemq & castam ha¬
bet coniugem. confidit in
ea quia nichil contra suam
uoluntatẽ addulterina saltẽ
cogitatione possit attamina¬
ri. sed quoscumq ualet assi¬
dua amicitia ad suũ iurũ
conuertere desiderat: sic re¬
demptor nrͣ in sibi coniun¬
ideo ñ dubitat eam ñ solum
a suȩ fidei integͥtate nõ posse
corrumpi. sed & ꝑseuerant᷑
insistere: ut plures ad eius¬
dem fidei congreget unitatẽ.
Et spolus non indigebit. Spo¬
liat enim diabolum ecclesia:
cum ꝑ predicatores suos quos
ipse deceperat. ad ueritatis
iter reuocat: & numquam

Expanded text:
Qui dilexit nos, et tradidit Qui dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Aliter pretium sanctae Ecclesiae procul positum est, quia incarnatio Verbi Dei et conversatio ejus inter homines, et passio et resurrectio ejus longe est a nfidit in ea cor viri sui. Virum sanctae ecclesiae, qui etiam et pretium ejus fieri dignatus est, dominum dicit. Sicut enim is qui fortem fidelemque et castam habet conjugem, confidit in ea, quia nihil contra suam voluntatem adulterina saltem cogitatione possit contaminare, sed quoscunque valet assidua amicitia ad suum virum convertere desiderat, sic redemptor noster in sibi conjunIdeo non dubitat eam, non solum a suae fidei integritate posse corrumpi, sed et perseveranter insistere, ut plures ad ejusdem fidei congreget unitatem. Et spoliis non indigebit. Spoliat enim diabolum ecclesia, cum per praedicatores suos, eos quos ipse deceperat ad veritatis iter revocat, et nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
qui scis suis prȩdicationib
dõ post se subditum gregem
trahunt. Cum igitur tot
pastores cum gregibus suis
ante ȩterni pastoris oculos.
uenerint: quid nos miseri
dicturi sumus: qui ad dnm̃
nr̃m post negotium uacui
redimus: qui pastorum nom̃
habuimus: & oues quas ex nu¬
trimento debeamus ostendere
ñ habemus: Hic pastores uo¬
cati sumus : & ibi gregem ñ
ducimus. Sed numquid si
nos negligimus : omĩpotens
as deserit oues suas: Nullo
modo. N am ipse eas si cut ꝑ
propħam pollicitus ẽ ꝑ semet¬
ipsum pascit: om̃sq quos p̃¬
ordinauit ad uitam. flagel¬
lorum stimulis. compuncti¬
onis spu erudit. Et per nos
quidem fideles ad scm̃ baptis¬
ma ueniunt. nrͣis precibus
ad regnum cȩleste ꝑtingunt:
& ecce nos ꝑ negligentiam no¬
stram deorsum tendimus.
Ingrediuntur electi. sacerdo¬
tum manib expiati cȩlestem
patriam: & sacerdotes ipsi
demptionis pro salute nr̃a
obtulit patri. Unde apłs ait.

Expanded text:
qui sanctis suis praedicationibus qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus ad regnum coelorum pertingunt, et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi, sacerdotum manibus expiati, coelestem patriam; et sacerdotes ipsi demptionis pro salute nostra obtulit Patri. Unde Apostolus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Pensemus quod lucrum dõ
facimus: nos qui accepto talen¬
to ab eo ad negotium missi
tiamini dum uenio. Ecce iam
uenit: ecce de nr̃o negotio lu¬
erum requirit. Quale ei ani¬
marum luerũ de nr̃a negoti¬
atione monstrabimꝰ: Quot
eius conspectui animarum
manipulos. de precationis
nr̃e segete illaturi sumus:
Ponamus ante oculos nr̃os
illum tantȩ districtionis
diem: quo iudex ueniet. &
rationẽ cum seruis quib ta¬
lentum credidit ponat. Ecce
in maiestate terribili inter
angłorum atq archangłorũ
choros uidebitur. In illo tan¬
to examine electorũ omĩum
& reproborum multitudo ad¬
ducitur: & unusquisq quid
sit oꝑatus ostenditur. Ibi pe¬
trus cum uidȩa conuersa põst
quam se traxit apparebit᷑. ibi
paulus conuersum ut ita di¬
xerim mundũ ducens: ibi
andreas post se achaiam. io
hannes asiam. thomas indiã.
in conspectu sui regis conuer¬
sam ducit. Ibi omͣs domini¬
ei gregis arietes cum ani¬
marum lucris apparebunt :

Expanded text:
pensare quod lucrum Deo pensare quod lucrum Deo faciunt, qui accepto talento ab eo ad negotium missi tiamini dum venio. Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui manipulos animarum de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? Ponamus ante oculos nillum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
enim peccato populi turba
prostrata est: quia faciente no¬
stra negligentia. ad uitam¬
eruditus non est. Quid autẽ
animas hominum. nisi cibũ
dñi dixerimus: quȩ ad hoc
sunt conditȩ. ut in eius corpo¬
re trahieiantur : id est in etͣ¬
ne ȩccłȩ augmentũ tendant:
Sed huius cibi condimentum
nos eẽ debuimus. Sicut enĩ
paulo suꝑius prefati sumus :
missis predicatorib dicitur:
uos estis sal terrȩ. Si igitur
cibus d̃i est populus: condi¬
mentum cibi sacerdotes esse
debuerunt. S ed quia dum
nos ab orationis siue erudi-¬
tionis sc̃ȩ̃ usu cessamus: sal
infatuatum est: qui condire
ñ ualet cibũ dĩ. Atq iccirco
ab auctore non sumitur: qͥa¬
exigente fatuitate nr̃a mini¬
me conditur. Pensemꝰ ergo.
qui umquã ꝑ linguam no¬
stram conuersi: qui de ꝑuer¬
so suo oꝑe nr̃a increpatione
correcti pęnitentiã egerunt:
qui luxuriam. ex nr̃a erudi¬
tione deserunt. quis auarici¬
am. quis suꝑbiam declinauit.¬

Expanded text:
etenim peccato populi turba etenim peccato populi turba prostrata est, quia, faciente nostra negligentia, ad erudita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, qexigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correcti, poenitentiam egerunt: quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit? quis avaritiam? quis superbiam declinavit
Abbreviated transcription (Latin):
quam ñ sacerdotes ammini¬
strent. Dum gͦ in scõ habitu
constituti exteriora sunt quȩ
exhibent: quasi scũarii lapi¬
des foris iacent. Quia enim
greca uoce platea a latitudi¬
ne uocatur. scũarii lapides
in plateis sunt: cum religio¬
si quiq lata mundi itinera
sectantur. N ec solum in plate¬
is sed in capite platearum dis¬
persi sunt: quia & ꝑ desideri¬
um huius mundi opera per¬
agunt: & tam̃ de religioso ha¬
bitu culmen honoris quęrunt.
In capite gͦ platearum disꝑsi
sunt: qui & iacent ꝑ ministe¬
rium operis. & honorari uo¬
lunt de imagine sanctitatis.
Quanto autẽ mundus gladio
feriat᷑ aspicitis: quib cotidie
ꝑcussionib intereat populus
uidetis. Cuius hoc nisi nr̃o
precipue peccato agitur:
Ecce depopulatȩ urbes. euer¬
sa castra: ȩccłe ac monaste¬
ria destructa. in solitudinẽ
agri redacti sunt. Sed nos
pereuntis populi auctores mor¬
tis exstitimus: cui ẽẽ debinꝰ
duces ad uitam. Ex nr̃o &

Expanded text:
quam non sacerdotes adminiquam non sacerdotes administrent. Dum ergo in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides in plateis jacent, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capite platearum dispersi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis.Quanto autem mundus gladio feriatur aspicimus, quibus quotidie percussionibus intereat populus, videmus. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? ecce depopulatae urbes, eversa castra, ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacti sunt: sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am. & implorans dicat. Quo¬
modo obscuratum est aurum.
mutatus est color optimus: dis¬
persi sunt lapides sanctuaru
in capite omium platearum:
Aurum quippe obscuratũ est:
quia sacerdotum uita quonda
ꝑ głam uirtutũ clara: nunc ꝑ
actiones infi mas ostenditur
reproba. Color optimus est mu¬
tatus: quia ille sc̾itatis habitus
ꝑ terrena & abiecta opera ad
ignominiam despectionis uenit.
Lapides uero sanctuarii intrin¬
secus habebantur. nec sumeban¬
tur in summi sacerdotis eort
ens in secreto sui conditoris
apparebat. Nos ergo sumus
fr̃ͣs km̃i. nos sumus lapides
scũarii: qui apparere semꝑ de¬
buimus in secreto di: quos nũ¬
quam necesse est foris conspiei:
id est numquã in extraneis ac̃¬
tionib uideri. Sed disꝑsi sunt
lapides scũari in capite omĩ¬
um platearum: quia hii qui
ꝑ uitam & orationẽ sc̃i intus
eẽ semꝑ debuerant. ꝑ uitam
reprobam foris uacant. Ecce
lam pęne nulla ẽ scłi actio:

Expanded text:
nostram, et deplorans dicat: Quonostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capiteAurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia sanctitatis habitus per terrena, et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpoens in secreto sui Conditoris apparebat. Nos ergo, fratres charissimi, nos sumus lapides sanctuarii, qui apparere semper debemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant, per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio,
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq quod est grauius sa¬
cerdotes qui ꝓpria dare debue¬
rant: aliena diripiunt. Plerũq
si quos humilit̾. si quos conti¬
nenter uiuere conspiciunt: irri¬
dent. Considerate ergo quid
de gregibus agatur: quando¬
lupi pastores fiunt. Hii enim
custodiam gregis suscipiunt:
qui insidiari gregi dominico¬
ñ metuunt: contra quos dĩ gre¬
ges custodire debuerunt. Nulla
cimus ãd nr̃a cotidie stipendia uacam̃.
Terrena conspicimus: huma¬
nam głam intenta mente cap¬
tamus. Et quiꝰ eo ipso quo cȩte¬
ris p̾lati sumus ad agenda quȩ¬
libet maiorem licentiã habemꝰ:
susceptȩ benedictionis ministe¬
rium. uertimus ad ambitionis
argumentum. Dĩ causas re¬
linquimus: ad terrena nego¬
tia uacamus. Locum scĩtatis
accipimus: & terrenis actibus
implicamur. Impletum est in
nobis profecto quod scriptum
a popło: quando nullo uitȩ suȩ¬
merito uulgi transcendit acti¬
onem. Imploremus iheremiȩ
lacrimas. Consideret mortem

Expanded text:
Plerumque, quod est gravius, saPlerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico non metuunt, contra quos Dei greges custodiri debuerant. Nulla , ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in nobis profecto quod scriptum a populo, quando nullo merito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem
Abbreviated transcription (Latin):
tam corrigere ualeamus ali¬
enam: qui negligimus nr̃ame
Curis enim secularib intenti.
tanto insensibiliores intus effi¬
cimur: quanto ad ea quȩ fo¬
ris sunt studiosiores uidemur.
U su quippe curȩ terrenȩ: a cȩ¬
lesti desiderio obdureseit ani¬
mus: & dum ipso suo usu du¬
rus efficitur ꝑ actionem scłi.
ad ea emolliri nͣ ualet. quȩ ꝑ¬
tinent ad karitatem dđi. Un¬
de bene sca eccła de menbris
suis infirmantib dicit: posue¬
runt me custodem in uineis:
uineam meã non custodiui.
Uineȩ quippe nr̃ȩ actiones
sunt: quas usu cotidiani labo¬
ris excolimus. Sed custodes in
uineis positi. nrãm uineam
minime custodimus: quia dũ
extraneis actionib implica¬
mur: ministerium actionis
nr̃e negligimus. Nullũ puto
dicium quam a sacerdotib to¬
lerat ds̃ : quando eos quos ad
aliorum correptionem posuit:
dare de se exempla prauitatis
cernit: quando ipsi peccamꝰ. qui
compescere peccata debuimus.

Expanded text:
tam corrigere valeamus alitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores 1503 intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae a coelesti desiderio obdurescit animus; et dum ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet quae pertinent ad charitatem Dei. Unde bene sancta Ecclesia de membris suis infirmantibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negligimus. Nullum puto,dicium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
pas ꝑ pastores ꝑcutit: sed pa¬
storum uicia ꝑ semet ipsum
ferit. E cce modo hominib
negari potest. qđ latenter
agitur: Ille certe iudex uen¬
turus est. cui tacendo quisq
se non potest celare. quem ne¬
gando non potest fallere. Est¬
aliud fr̃s km̃i. quod me de
uita pastorum uehementer
affligit. Sed ne eui hoc inu¬
riosum uideatur fortasse qđ
assero: me quoq parit᷑ accu¬
so. quamuis barbarici timo¬
ris necessitate compulsus ual¬
exteriora enim negotia di¬
lapsi sumus: & aliud ex hono¬
re suscipimus. atq aliud offi¬
cio actionis exhibemus. Mini¬
sterium predicationis relin¬
quimus: & ad pęnam nr̃am
ut uideo ep̃i uocamur: qui
honoris nomen ñ uirtutem
tenemus. Relinqunt namq
am̃. hii qui nobis comiissi st̃:¬
& tacemus. In prauis actionib
iacent: & correctionis manũ
non tendimꝰ. Cotidie ꝑ multas
nequitias pereunt: & eos ad
infernũ tendere negligenter
uidemus. Sed quando nos ui¬

Expanded text:
pas per pastores percutit, sed papas per pastores percutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex venturus est, cui tacendo quisque se non potest celare, quem negando non potest fallere. arissimi, quod me de vita Pastorum vehementer affligit; sed ne cui hoc injuriosum videatur fortasse quod assero, me quoque pariter accuso, quamvis, barbarici temporis necessitate compulsus, valexteriora enim negotia delapsi sumus, et aliud ex honore suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus. Ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomen, non virtutem tenemus. Relinquunt namque Deum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus. In pravis actibus jacent, et correptionis manum non tendimus. Quotidie per multas nequitias pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quando nos vi
Abbreviated transcription (Latin):
demptor nr̃ cathedras uen¬
dentium columbas euertit:
quia talium negotiatorum
sacerdotiũ destruit. Hinc est
quod sacri canones sy monia¬
cam heresim dampnant: &
piunt: qui de largiendis or¬
dinib precium quęrunt. Ca¬
thedra ergo uendentium co¬
lumbas euertitur: quando
hii qui spiritalem grãm ue¬
nundant. uel ante humanos.
uel ante di oculos sacerdotio
priuantur. Et quidem mul¬
ta sunt alia prȩpositorũ ma¬
la: quȩ humanos modo oculos
latent: & plerumq se pastores
scõs hominib exhibent: atq
in occultis suis uideri turpes
ante interni arbitri oculos
pastorum pastor appareat:
& uniuscuiusq facta in pu¬
blicum deducat. Et qui mo¬
do subditorũ culpam ꝑ pre¬
positos ulciscitur: tunc p̃po¬
sitorum mala ꝑ semet ipsum
seuiens dampnat. Unde &
ingressus in templum per se
quasi flagellum de funiculis
fecit: & de domo dĩ prauos
negotiatores eieiens. cathedras
uendentiũ columbas euertit:
quia subditorũ quidem cul¬

Expanded text:
demptor noster cathedras vendemptor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est enim quod sacri canones simoniacam haeresim damnant, et piunt, qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur quando hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent. Et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni arbitri oculos pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta in publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur, tunc praepositorum mala per semetipsum saeviens damnat. Unde et ingressus in templum, per semetipsum quasi flagellum de funiculis fecit, et de domo Dei pravos negotiatores ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem cul
Abbreviated transcription (Latin):
tus mansuetudinis : ut & iram
mansuetudo condiat. & ean¬
dem mansuetudinẽ ne fortas¬
se dissoluta sit. ⁊elus distrie¬
tionis accendat. Sed ista cur
loquimur: eum adhuc plerosq
grauari factis atrocioribus
udeamus : Uobis enim sa¬
cerdotib lugens loquor: quia
non nullos ur̃m eum premi¬
is facere ordinationes agno¬
uimus: spiritalem gratiam
uendere: & de alienis iniqui¬
tatib cum peccati dampno
temporalia lucra cumulare.
Cur ergo ad memoriã ur̃am
non redit: quod uox domi¬
nica precipiens dicit: gratis
accepistis. gratis date :ꝰ Cur
non ante mentis oculos reuo¬
catis : quod templũ redemp¬
tor nr̃ ingressus. cathedras
uendentium columbas euer¬
tit: & nummulariorũ effu¬
dit es: Quinam sunt in tem¬
plo di hodie qui columbas
uendunt: nisi qui in ȩccła p̾¬
cium de impositione manus
accipiunt: ꝑ quam uidelicet
impositionẽ spiritus sc̃s cęli¬
tus datur : Columba igit᷑
uenditur : quia manus impo

Expanded text:
tus mansuetudinis, ut et iram tus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? Per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur. Columba ergo venditur, quia manus impos
Abbreviated transcription (Latin):
gimus. & corrigere quos por¬
tamus: ne si ex utroq unũ
defuerit: uel in feruore. uel
in mansuetudine actio sacer¬
dotalis ñ sit. Hinc namq est:
quod in templi ministerio.
in basibus templi sculptorio
opere. leones. & boues. & che¬
rubin expressa sunt. Cheru¬
bin quippe est plenitudo sei¬
entiȩ. Sed quid est quod in
basibus nec leones sine babus.
nec boues sine leonibus fiunt :
Quid enim aliud designant
bases in templo: nisi sacerdo¬
tes in ȩccła: Qui dum solli¬
citudinem regiminis tolerats:
quasi more basium suꝑ impo¬
situm onus portant. In ba¬
sibus igitur cherubin expri¬
mitur: quia decet nimirum.
ut sacerdotum pectora pleni¬
tudine scientiȩ sint referta.
Der leones autẽ terror seueri¬
tatis: ꝑ boues uero patientia
mansuetudinis figurat᷑. Itaq
in basibus nec leones sine bob
nec boues sine leonibus expri¬
muntur: quia semꝑ in sacer¬
dotali pectore cum terrore se¬
ueritatis. custodiri debet uir¬

Expanded text:
gimus, et corrigere quos porgimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet vir
Abbreviated transcription (Latin):
ctione afficimur: etiam com¬
missorum nobis uitã z elemur.
S ie gͦ nos amaritudo compun¬
ctionis afficiat: ut tamen a
proximorũ custodia non auer¬
tat. Q uid enim proderit si
amantes nosmet ipsos: relinqͣ¬
mus proximose Uel quid rur¬
sum prodest. si amantes uel
zelantes proximos: relinqua¬
mus nosmet ipsos : In orna¬
mento quippe tabernaculi
bis tinctus coccus offerri pre¬
cipitur: ut ante dĩ oculos
karitas nr̃a. di & proximi
amore coloretur. Ille autem
uere se diligit: qui pure di¬
ligit auctorem. Tunc ergo
coceus bis tinguitur: quan¬
do erga se & proximũ amo¬
re ueritatis animus inflam¬
matur. Sed inter hȩc scien¬
dum est: ut sic exerceatur
zelus rectitudinis. contra pra¬
ua acta ꝓximorum: quatinꝰ
in feruore districtionis. nul¬
lomodo relinquatur uirtus
mansuetudinis. lra & enim
sacerdotis nequa quã debet
esse preceps & perturbata:
sed magis ex consilii grauita¬
te metuenda. Et portare
igitur debemus quos corri¬

Expanded text:
ctione afficimur, etiam comctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corri
Abbreviated transcription (Latin):
imagine componunt: quia
dum preceptis dominicis sol¬
lerter intendunt: in eis ꝓcul
dubio uel quid in se cęlesti
uiro placeat: uel quid displi¬
ceat agnoscunt. Quȩ quam¬
diu in hac uita sunt : ęt̾nũ
tabernaculum ingredi ne¬
quaquã possunt. Sed tamen
ad ostium tabernaculi mu¬
lieres excubant : quia sc̃ȩ ani¬
mȩ etiam cũ infirmitate ad¬
huc carnis grauant᷑. amore
tamͣ continuo ingressum ȩt̃¬
ni introitus obseruant. Mos¬
ses ergo labrum sacerdotibus
de speculis mulierum fecit:
quia lex d̃i lauachrum com¬
punctionis peccatoꝵ. nr̃orũ
maculis exhibet: dum ea ꝑ
quȩ scẽ animȩ suꝑno sponso
placuerunt: intuenda nobis
cȩlestia precepta prȩbet: qui¬
bus si diligenter intendimus:
internȩ nr̃ȩ imaginis macu¬
las uidemus. U identes autẽ
maculas in pęnitentiȩ dolo¬
re compungimur: compun¬
eti uero quasi in labro de spe¬
culis mulierum lauamur.
Est autẽ ualde necessarium.
ut cum de nobis in compun¬

Expanded text:
imagine componunt, quia imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compun
Abbreviated transcription (Latin):
precedentiũ facta pensemꝰ:
ut ex conspecta illorũ gła.
in nr̃is nobis oculis nrͣa uita
sordescat. Tunc uere cõpun¬
gimur. cum precepta di stu¬
diose ꝑscrutamur : & ꝑ hȩc
proficere ipsi contendimus.
ꝑ quȩ iam profecisse nouimꝰ.
quos ueneramur. Hinc est
enim quod de moyse scriptũ
est : posuit & labrum ęneum
in quo lauarentur aaron &
mulierũ. quȩ excubabant in
ostio tabernaculi. Labrum
inquit ȩneum moy ses ponit.
in quo sacerdotes lauari de¬
beant. & sc̃a scorum ingredi:
quia lex dĩ prius noᷤ lauari ꝑ
compunctionẽ pręcipit: ut
nr̃a immunditia ad pene¬
trandam secretorũ di mundi¬
tiam non sit indigna. Quodbene
labrum de speculis mulierũ
perhibet factum: quȩ ad ta¬
bernaculi ostium indesinent̃
excubabant. S pecula quip¬
pe sunt mulierum precepta
aspiciunt: & si quȩ in eis suns
feditatis maculȩ deprehen¬
dunt: cogitationum uicia
corrigunt : & quasi reniten¬
tes uultus uelut ex reddita

Expanded text:
praecedentium facta pensamus, praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron etmulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabexcubant. Specula quippe sunt mulierum praecepta aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita
Abbreviated transcription (Latin):
lium debemꝰ. Uos igitur qui
pastores estis: pensate quia
di animalia pascitis. De qui¬
bus profecto animalib dõ ꝑ
psalmistam dicitur: anima¬
lia tua habitabunt in ea. Et
sepe uidemus. quod petra sa¬
lis brutis animalib ponitur:
ut eandem salis petram lam¬
bere debeant & meliorari.
Quasi ergo inter bruta ani¬
malia petra salis: debet esse
sacerdos in populis. Cura¬
re namq sacerdoti neces¬
se est quȩ singulis dicat.
unumquemq qualit̃ mo¬
neat: ut quisquis sacerdo¬
ti ungitur : quasi ex salis
tactu. eternȩ uitȩ sapore
condiatur. Sal & enim
terrȩ non sumus: si corda
audientium ñ condimus
Quod profecto condimentũ
ille ueracit proximo impen¬
dit: qui predicationis uer.¬
bum ñ subtrahit. Sed tunc uere
dicta reb ostendimus. si nos¬
ipsi diuino amore compun¬
gimur : & humanȩ uite quȩ
ri potest. cotidianas macu¬
las lacrimis lauamus. Tunc
autẽ de nobis uere compun¬
gimur: si studiose patrum

Expanded text:
lium debemus. Vos igitur, qui lium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae am potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet terrȩ fructus pos¬
sessor bonus sine pecunia ñ
manducat: quia discretus
pastor prȩrogat talentum
uerbi. ne ad dampnationẽ
suam de ȩccła stipendium
sumat alimenti. Tunc enĩ
de terra nr̃a cum pecunia
fructus comedimus: quan¬
do sumentes ȩcclesiastica sub¬
sidia in predicatione labora¬
mus. ꝑrecones namq uentu¬
ri iudicis sumus. Quis ergo
secuturũ iudicem nuntiet: si
preco tacet: Proinide consi¬
derandum ẽ : ut in quantum
ualet quisq in quantũ suffi¬
cit: & terrorem uenturi iu¬
dicii. & dulcedinem regni
suscepte eccłe insinuare con¬
tendat. Et qui una eademq
exhortationis uoce ñ sufficit
simul cunctos ammonere:
debet singulos in quantum
ualet instruere: priuatis lo¬
cutionib edificare. exhorta¬
tione simplici fructum in
filiorum suorũ cordib que¬
rere. Debemus namq pen¬
sare continue qͦd sc̃is apłis di¬
estis sal terrȩ. Si igitur sal
sumus: condire mentes fide¬

Expanded text:
videlicet terrae fructus posvidelicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis diestis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fide
Abbreviated transcription (Latin):
hat quod impendebat. Sed
debemus sine cessatione me¬
minisse: quod de quibusdam¬
in osee scriptum sit: peccata
populi mei comedent. Cur
autẽ peccata populi comedere
dicuntur. nisi quia peccata
delinquentiũ fouent: ne tem¬
poralia stipendia amittant:
Sed & nos qui ex oblationib
fidelium uiuimus. quas illi
pro suis peccatis obtulerunt:
si comedimus & tacemus:
eorum proculdubio peccata
manducamꝰ. Pensemus ergo
cuius sit apud dm̃ criminis¬
peccatorũ precium manduca¬
re: & nichil contra peccata
predicando agere. Audiamꝰ
quid beati iob uoce dicitur:
si aduersum me terra mea
clamat. & cum ipsa sulci eiꝰ
deflent: si fructus eius cone¬
di absq pecunia. Terra &¬
enim contra possessorem cla¬
mat: quando contra pasto¬
rem suum iuste ȩccła mur¬
murat. Cuius etiam sulci
deflent. si corda audientiũ
quȩ a prȩcedentib sunt pa¬
tribus. predicationis uoce.
& uigore inuectionis exara¬
ta. uident aliquid quod lu¬
geant. de uita pastoris. Cuiꝰ

Expanded text:
hat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est in Osee: Peccata populi mei comedunt . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant. Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro suis peccatis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Dpeccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
filo ducenda. nendo transit
in fusum. D extra uitam ꝑ¬
petuam. leua presentia d̃i
dona significat: id est opu¬
lentiã rerum. pacem tem¬
porum. sospitatẽ corporum.
scientiam scripturarũ. Hȩc¬
& his similia dona cum dño
largiente ꝑcipimus: quasi
lanam colo inuolutam in
leua gestamus. aut cum ea
pro amore cȩlestium exerce¬
re incipimus. iam lanam
agni immaculati de colo in
fusum. id est de leua in dexte¬
ram trahicimꝰ : quia de donis
nrͣi redemptoris. de exemplis
oꝑum eius stolam nobis głȩ
cęlestis. ac uestem karitatis
nuptialem facimus. Digiti
namq quib apprehendere
fusum dicitur. ipsam inten¬
tionem discretionis qua qͥsq
oꝑatur insinuant. Manum

Expanded text:
filo ducenda, nendo transit filo ducenda, nendo transit in fusum. Dextra vitam perpetuam, laeva praesentia Dei dona significat, hoc est, opulentiam rerum, pacem temporum, sospitatem corporum, scientiam scripturarum. Haec et similia bona cum Deo largiente percipimus, quasi lanam colo involutam in laeva gestamus. At cum ea pro amore coelestium exercere incipimus, jam lanam agni immaculati de colo in fusum, id est, de laeva in dextram trajicimus, quia de donis nostri redemptoris, de exemplis operum ejus, stolam nobis gloriae coelestis ac vestem charitatis et nuptialem facimus. Digiti namque quibus apprehendere fusum dicitur, ipsam intentionem discretionis quam quisque operatur insinuant. Manum