comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memone disupulorum infigetur.⁊ ab eccłia
deinceps frequentaritur. S ñ ex iñ disci-¬
plinam sanxit in pt̾um. ut pꝰ alios cibos
sumatur. potius a ieunis sumi oportet. sic̃
apłs docet. ut singulari reuerentia diuidi¬
cetur .i. dist̾natur ab aliis cibis. q̃ dominus
apłis disponendum reliquit. Uñ augꝰ.
ristiam ñ eos accepisse ieumos. Non iõ tñ¬
calumniandum ẽ uniu̾se etcłie: quod a
uiunis sumitur semꝑ. Placuit enim sp̃m
saluator quo uehementius cominendaret
nuff̾ii illius altitudinem: ultimum ħ uo¬
luit insignem cordib ⁊ memorie discipłoꝵ
a quibus ad passionem dig̾ssurus erat Quo
e sacramento et RE. aro

Expanded text:
memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed potius a jejunis sumi oportet, sicut Apostolus docet, ut singulari reverentia dijudicetur, id est, discernatur ab aliis cibis, quod Dominus apostolis disponendum reliquit. Unde Augusristiam, non eos accepisse jejunos; non idecalumniandum est universae Ecclesiae, quod a jejunis sumitur semper. Placuit enim Spiritui Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo De sacramento et re.
Abbreviated transcription (Latin):
i. culpa ꝓͥe anime corruptio ẽ. Si autem
queritur in quo possit corrumpi anima: in
ꝑabola illuis qui incidit in latrones qͥ eum
cid̃ enum homo in latrones. quando ꝑ pecca-¬
tum ĩ potestatem diaboli traitur.⁊ tunc ꝑ
ne cet̾a bona sunt. tantomagis pͥuatur qͣto
magis se abeo elonsa z
Qualiter homo se

Expanded text:
 proprie animae corruptio est. Si autem quaeritur in quo possit corrumpi anima, in parabola illius qui incidit in latrones qui eumcidit enim homo in latrones, quando per peccatum in potestatem diaboli traditur; et tunc per ne caetera bona sunt; quo tanto magis privatur, quanto magis se ab eo elongat. 13. Qualiter homo se
Abbreviated transcription (Latin):
sione de peccato płimi diuersa sensert̃
ꝗlii enim dix̾unt. uoluntatem tantum malã
peccatum eẽ. ⁊ non actus ext̾iores. Auii uolun-¬
tatem ⁊ actus. alii neutrum dicentes om̃s
accus. eẽ. bonos. ⁊ adeo ⁊ ex deo auctore. ẽs Ma-¬
lum autem nicħ eẽ. ut ait augꝰ. fr̃ ioħm . Om¬
priuatio uel corruptio. qui etiam in li.lxxx.iiii.
lum ht̃. caret enim omni bono. at mod̾ auqͥd
boni ẽ. non gͥ est quia et nulla sp̃e boni conti¬
netur. totum q ħ nomen mali de sp̃ei pͥuati¬
malum ł maliciam non cẽ adeo creatam. ẜ a
diabolo inuentam qui et ip̃e bonus creatus est.
in ueritatis preceptis. uel in ip̃a ueritate errares
quod si ñ uoluntate faciunt: peciatores im̾te
iudicantur. Quid gͥ in hac tanta uarietate tenẽ¬

Expanded text:
sione, de peccato plurimi diversa senserunt. Alii enim dicunt voluntatem malam tantum esse peccatum, et non actus exteriores; alii, voluntatem et actus; alii neutrum dicentes, omnes actus esse bonos et a Deo et ex Deo auctore esse, malum autem nihil esse, ut ait August. super Joan.: Omi, vel corruptio boni; qui etiam, in lib. 83 Quaest., dum habet; caret enim omni bono. At modus aliquid boni est; non igitur est, quia nulla specie continetur, totumque hoc nomen mali de speciei privatimalum vel malitiam non esse a Deo creatam, sed a diabolo inventam, qui et ipse bonus creatus est. in veritatis praeceptis vel in ipsa veritate errare? Quod si non voluntate faciunt, peccatores injuste judicantur. Quid ergo in hac tanta varietate tene
Abbreviated transcription (Latin):
cum qrͣ quid tres uel quid tria. de
ẽẽntia queritur: quia inuenitur ñ¬
quid illi tres sint nͥ ẽẽntia ꝑ ħ uo
lentes nos inducere: ut nomine ꝑ¬
sone ẽt̾ntiam intelligamꝰ cum red̃¬
mus tres ꝑsonas. ita dicimus. Indu¬
bitabiłr uerum ẽ quia non inuenit᷑
unum aliquid: quod illi tres sint. nͥ
ẽtntia. Unum enim sunt illi tres .i.
non de c̾ẽntia queritur nec ibi quid
.ad ẽẽnciam refertur. S cum qͣrͣ fi¬
an e̾e̾nt tres res. ⁊ que: t̃s res. et quo
nomine ille tres res significarent᷑.
et ideo loquendi necessitate: inuen-¬
te moueat quod dix imus tres res. Nõ
enim ħ dicentes diu̾sarum terum nu¬
merum pomimus in tͥnitate. s ita t̃s
res dicimus ut casdem cẽ: unam qͣn¬
dam summam rem confiteam᷑. Unde
tos faciunt. Res gͥ quib fruendum
⁊ sunt pat̾ et filius et sp̃c sanctus. Ea¬
demq trinitas una qued am sum
ea. si tamen res ⁊ non rerum omniuĩ
nomen: quod tante excellentie.
⁊ he sunt unares ita t̃s subsistentie

Expanded text:
res vel tria, de essentia quaeritur, quia non invenitur quid illi tres sint nisi essentia; per hoc volentes nos inducere ut nomine personae essentiam intelligamus, cum respondemus tres personas; ita dicimus. Indubilabiliter verum est, quia non invenitur unum aliquid quod illi tres sint, nisi essentia. Unum enim sunt illi tres, id non de essentia quaeritur, nec ibi quid ad essentiam refertur. Sed cum fiid est, an essent tres res, et quae tres res, et quo nomine illae tres res significarentur. Et ideo loquendi necessitate invente moveat quod dicimus tres res. Non enim hoc dicentes diversarum rerum numerum ponimus in Trinitate, sed ita tres res dicimus, ut easdem esse unam quamdam summam rem confiteamur. Undetos faciunt, res ergo quibus fruendum est, Pater et Filius et Spiritus sanctus, eademque Trinitas, una quaedam summea, si tamen res, et non rerum omnium cle nomen, quod tantae excellentiae et hae sunt una res, ita tres subsistentiae
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait. dix̃ deus utrum temꝑałr ł sono
erat qua loqueret᷑. nͨ erat quem oꝑt̾ audi-¬
te. & intellig̾e. Bene gͦ uox ad naturam u̾¬
bi ꝑ que omnia facta sunt refert᷑ dir̃ q
deus fiat et c̃ non temꝑalit̾ non sono uo¬
cis. s in uerbo sibi coeterno .i. uerbum ge¬
nuit intemꝑaliter. in quo erat ⁊ disposuit
ab et̾no: ut fieret in temꝑe⁊ in eo fc̃m. ẽ¬

Expanded text:
ura: Dixit Deus: utrum temporaliter, vel sono erat qua loqueretur, nec erat quem oporteret audire et intelligere. Bene ergo vox Dei, ad naturam Verbi, per quod omnia facta sunt, refertur. Dixit ergo Deus: Fiat, etc., non temporaliter, non sono vocis, sed in Verbo sibi coaeterno, id est, Verbum genuit intemporaliter in quo erat, et disposuit ab aeterno, ut fieret in tempore, et in eo factum e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mi ĩ ĩmo s suꝑ excilit. Nõ gͥ eius causa ł
fundamentum fides ẽ. Gregoriꝰ tñ suꝑ iere
chuelem dicit. quia nͥ prius fides teneatur
millatinis ad sp̃ualem amorem auingͣr.
Nõ enim caruas fidem s fides caritatem pͥre¬
S cedit. quia nemo pͥ amare quod ñ credid̾it.
sicut nec spare. S ħ acupi potest dictum
de fide que iurtus ñ ẽ ip̃a enim sp̃e ⁊ cari¬
tatem ficquent̾ p̃cedit. uel de ailu fudei.
qui forte naturalit̾ actum caritatis p̃ced
Iisi ea inquit que audis credidis adaman-¬
dum ca que audis ñ inflammaris qui
agnitio.

Expanded text:
superexilit. Non ergo ejus causa vel fundamentum fides est. Gregorius tamen, super Ezech., dicit quia nisi prius fides teneatur, nullatenus ad spiritualem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest amare quod non crediderit, sicut nec sperare. Sed hoc accipi potest dictum de fide, quae virtus non est: Ipsa enim spem et charitatem frequenter praecedit; vel de actu fidei, qui forte naturaliter actum charitatis praecedit, addit dicens: Nisi ea, inquit, quae audis credideris, ad amandum ea quae audis non inflammaberis; quae agnitio.
Abbreviated transcription (Latin):
Lñ ẽ quod in scriptura plerumq reꝑuur. ꝙ
fudes p̃cedit specie. ⁊ spes sequitur fidem ñ
ꝗ uirtus fidei preiedat uirtutem spci tp̃e
uel causa. s quia actus fidei naturat᷑ p̃cedit
aitum spei. quod enam quidam concedunt
de ip̃a nirtute hidei. ut naturalit̾ p̃tedat
sp̃e ñ tempore. Uñ ⁊ recte ea sola dicitur
fundamenum omnium uirtutum ⁊ bo¬
norum oꝑum. Non ã fundamentum ẽ.
cariiatis. quia ñ ip̃a caritatis s caritas ip̃uiᷤ

Expanded text:
 est quod in Scriptura plerumque reperitur quod fides praecedit spem, et spes sequitur fidem; non quod virtus fidei praecedat virtutem spei virtute vel causa, sed quia actus fidei naturaliter praecedit actum spei; quod etiam quidam concedunt de ipsa virtute fidei, ut naturaliter praecedat spem, non tempore. Unde et recte ea sola dicitur fundamentum omnium virtutum et bonorum operum, non autem fundamentum est charitatis, quia non ipsa charitati
Abbreviated transcription (Latin):
i uͦ queritur an ħ descriptio spei
conueniat. sane concedip. utrumlib.
Si autem duatur comuenirt st̃ ⁊ alia pła.¬
quib differunt fides ⁊ spes. s ñ impbe dici pͥ.
sou fidei conuenire non spei. quia fidessola
tundamentum dr̃. ñ quia fides uirtus p̾sit
eẽ. sine spe ⁊ caritare. Uñ augustinus. sides¬

Expanded text:
 quaeritur an haec descriptio spei conveniat, sane concedi potest utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plquibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides sola fundamentum dicitur, non quia fides virtus possit esse sine spe et charitate. Unde August., i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amor sine spe. nec sine amore spes. net
uirumq sine fide ⁊ fides sine amore. nlꝓ
dest. Poiest tamen credi alquid quod ñ sꝑat᷑
nil autem pͥ sꝑari quod ñ crediuir. lõꝙ cre¬
dere quod e actus fidi naturałr preced sꝑate.¬

Expanded text:
 amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil prodest; potest tamen credi aliquid, quod non speratur; nihil autem potest sperari, quod non creditur. Ideoque credere, quod est actus fidei, natura
Abbreviated transcription (Latin):
siffe creatori q ad ext̾iora non exeunt. Inferioreᷤᷤ
autem tres: ad ext̾iora mitti. Tres uͦ medios:
int̾ utrosq consiste̾. non mͦ dignitate uel loco
s ⁊̃ officio. quia preceptum diuinum a suꝑio¬
rib accipiunt. ⁊ difer̃ ad inferiores. lõq cum¬
supptemi mediis ⁊ medii. mmus ate hĩ hominib
preceptum dei nuncient. merito omnes angłos
nominari dñt ⁊ ob id forte apłs dicit. omneꝰ sp̃c
administratores. ẽẽ filii. ⁊ mitti in minist̾ium
lum quorum g̾unt offifium. Tñ dñt illũ
angsum qͥ missus ẽ. ad isaiam. ut mundar
: fore de seraphin. quia ueniebat incendere
⁊ consum̾e delicta isaie.

Expanded text:
sistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, sed etiam officio, quia praeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cumsupremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei nuntiant, merito omnes angeli nominari debent. Et ob id forte Apostolus ait omnes spiritus administratores esse Filii, et mitti in ministeriumlum quorum gerunt officium. Unde dicunt illum angelum qui missus est ad Isaiam, ut mundaretest forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isaiae.
Abbreviated transcription (Latin):
acram̃tum ẽ sacre rei signum. dr̃ tñ sacra
tum ditatis. uͥ sacram̃tum si sacrẽirei signãs
⁊ sacrum signatum. s nun agitur de sac̃-¬
m̃to secundum q̃ c̃ signum It̾. Sacm̃tum:
inuisibis gr̃e uisibilis forna. signum uͦ est

Expanded text:
acramentum est sacrae rei signum. Dicitur tamen ntum divinitatis, ut sacramentum sit sacrum signans, et sacrum signatum; sed nunc agitur de sacramento secundum quod est signum. Item sacramentum est invisibilis gratiae visibilis forma
Abbreviated transcription (Latin):
religiosam intelligentiam confitenteᷤ.
Nomen nicħ ht̃ criminis q̃ sensum nõ
ꝑturbat religionis. Homo eusion:
nescio nec intelligo. nͥ tantum simił
essentie confessione. Testor deum me
cum neutrum audissem. non semꝑ
oportet intelligi .i. nicħ simile sibi se¬
cundum naturam eẽ posse: nͥ quod
ess ex eadem natura. Lumquid uideor
quia fides catholica non debeat nisi ꝑ
unitatem similitudinem credere. cum
similitudinem tantum ad excluden¬
dam unionem. commemorare ad dis¬
cidium. unitatis idcirco me dixi cum
nomina homo usii. ⁊ homo eousii. nes¬
cissem. tamen ꝑ unitatem similitudi¬
mͣ et absolute rp̃m. deum ⁊ dĩ filium
p̃dicamus ⁊ inter ħ duorum deorum sit
irreligiosa confessio. ut possint scđm
nature indifferenteͣm.⁊ nomen indif¬
ferens non nͥ unum ẽẽ in eẽntia gn̾e.
quorum ẽẽntie nomen ñ licet ẽẽ. nͥ unũ:
tis nature essentia constitutam peiso¬
nam genite ñ ademit essentie. ii uni

Expanded text:
religiosam intelligentiam confitens. Nomen nihil habet criminis, quod sensum non perturbat religionis. 518 Homoeusion nescio, nec intelligo, nisi tantum ab similis essentiae confessione. Testor Deum coeli atque terrae, me cum neutrum audissem, semper taoporteret intelligi: id est, nihil simile sibi secundum naturam esse posse, nisi quod esset ex eadem natura. Regenerquia fides catholica non debeat nisi per unitatem similitudinem credere; ut similitudinem tantum ad excludendam unionem commemoret, non ad discidium unitatis: idcirco me dixi, cum nomina homousii atque homoeusii nescissem, tamen per unitatem similitudimur, et absolute Christum Dei filium Deum praedicamus, et inter haec duum deorum sit irreligiosa confessio: non possunt, secundum naturae indifferentiam et nomen indifferens, non unum esse in essentiae genere, quorum essentiae nomen non licet esse nisi unum. tis naturae essentia constituta, personam genitae ademit essentiae, ut uni
Abbreviated transcription (Latin):
mediocͥt̃ ad id consummauit hõ usion.
Quid fidem meam in homo usion damꝑ-¬
nas. quam ꝑ hanc eo usu ꝓfessionem
non p̾otes non ꝓbare: dampnas enim
fidem meam. ł potiꝰ meam condemp¬
nas intelligintiam eꝰ in nominee S ma¬
le alius intelligit. Dampnemꝰ incom¬
mune uiciosam intelligentiam. ñ aufe¬
ramus fidei securitatem. male homo¬
samasathene. scͥbendum puta. ne scdm

Expanded text:
mediocriter ad id confirmavit homousion. Quid fidem meam in homousion damnas, quam per homoeusii professionem non potes non probare? Damnas enim fidem meam, vel potius tuam, cum damnas intelligentiam ejus in nomine. Sed male alius intelligit? Damnemus in commune vitiosam intelligentiam, non auferamus fidei securitatem. SynoSamosat
Abbreviated transcription (Latin):
thema ess qui patrem ⁊ filium dissi¬
milis sibi eẽntie diceret. Si gͦ natutam neq
aliam. neq dissimilem ei quem inpassi¬
bilit̾ generabat dedit non pͭ aliam dedis¬
tem caret gͥ similitudo nature. contu¬
melie suspicione. nec pͥ uidi filius. id cͥco
cure. Equalitas autem nature ñpͭ eẽ. nͥ
Hfides pia. ẽ. hic salutaris sermo ẽ. unam
quia simił ÷ Similem uͦ ob id p̃dicare qr¬

Expanded text:
thema esset, qui Patrem dissimilis sibi essentiae diceret patrem. Si ergo naturam neque aliam, neque dissimilem ei, quem impassibiliter generabat, dedit; non potest aliam dedistres, similitudo naturae contumeliae suspicione: nec potest videri Filius idcirco iturae; aequalitas autem naturae non iosa, hic salutaris sermo est, unam quia similis est: similem vero ob id praedicare, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex similitudine. non ex solitudine. S
uideat᷑. ħ si eͥst: quero quomͦ possit alt̾¬
um ad alt̾um coequare: aut numqͥn¬
idem est. c̃ẽ. simile et equale: Si unum:
dico ht̃ uniti suspicionem. si similem:
dico ht̃ in differentis conpactionem.
Int̾ simile ⁊ unum quero. quem locũ ht̃
equalem: Et interrogo utrum simi¬
litudinis potiꝰ ansolitudinis ressit. ñ ẽ.
equalitas in dissimilib nec similitudo
inter unum. aut quid differunt similes
& equales ut ab uno it̾m ł it̾um disc̾nãt᷑¬
utiq dissimiles equales.⁊ quid aliud poᷤ

Expanded text:
 ex similitudine, non ex solitudine. 72. ex similitudine, non ex solitudine. 72.videatur. Hoc si est, quaero quo modo possim alterum ad alium idem est, esse similes quod aequales? Si unum dico, habet et unici suspicionem: si similem dixero, habet indifferentis comparationem. Inter similem et unum quaero quem locum habeat aequalis: et interrogo utrum similitudinis potius, aut solitudinis res sit. Non est aequalitas in dissimilibus, nec similitudo est intra unum. Aut quid differunt similes, et aequales; ut ab uno iterum discernatitaque dissimiles aequales: Et quid al
Abbreviated transcription (Latin):
dinem intelligimus. ut qd unum ft̃
ñ singlarem significet. s equales eq̃¬
litatem dico .i. indifferentiam simili¬
tudinis. ut similitudo ħat᷑ equalitas
¶ qualitas uͦ unum iccͥco dicat᷑ esse. qͥa
par sit. Unum autem in quo par sig̾cat᷑.
ñ ad iunculum uendicetur. Una gͥ sub̃a.
unam sub̃am parcita induos ĩ duos
diuidat religiose p̃dicabitur. que ex nati¬
uitatis ꝓͥetate & ex nature similitudine
ita indifferens sit: ut una dicatur.
ẽ. portio auqua s totus ẽ. non ẽ. temꝑe
auctor s imago ẽ. Imago dei ex do in de
unus deus ꝑ substantie indifferentis
ẽẽntiam non ꝑsona unus deus ẽ. s. nat᷑a.
tris et filii neganda sũbstantia. s nec
irrationabiliter p̃dicanda. S una sub¬
stantia ex nature genite ꝓͥetate non fit:
aut ex portione. aut ex unione aut ex
communione. Potest una sub̃a dici ⁊
pie taceri. hs̃ natiuitatem ħs similitu¬
dinem. Quid uerbi calumniam suspi¬
ciose tenemꝰ rei intelligentia non dis¬

Expanded text:
dinem intelligamus, ut quod unum sunt, non singularem significet, sed aequales: aequalitatem dico, id est indifferentiam similitudinis, ut similitudo habeatur aequalitas. Aequalitas vero unum idcirco dicitur esse, quia par sit: unum autem in quo par significatur, non ad unicum vindicetur. Una igitur subunam substantiam partitam in duos dividat, religiose praedicabitur, quae ex nativitatis proprietate et ex naturae similitudine ita indifferens sit, ut una dicatur. est portio aliqua, sed totus est. Non est auctor ipse, sed imago est: imago Dei ex Deo in Deuunus Deus per substantiae indifferentis essentiam. Non persona Deus unus est, sed natura: tris et Filii neganda substantia: sed nec irrationabiliter praedicanda. Sit una substantia ex naturae genitae proprietate; non sit aut ex portione, aut ex unione, aut ex communione. Potest una substantia pie dici, et pie taceri. Habes nativitatem, habes similitudinem. Quid verbi calumniam suspiciose tenemus, rei intelligentia non dis
Abbreviated transcription (Latin):
t sic̃ in trinitate non est diu̾sitas:
itanec multiplicitas. et ideo non est
diuinitatis. nͨ confusum q̃ unum :
nec multiplex ẽẽ. pͥ: q̃ indifferens ẽ.
multiplex itaq deus non :

Expanded text:
t sicut in Trinitate non est diversitas, ita nec multiplicitas: et ideo non est divinitas; nec confusum quod unum est, nec multiplex esse potest quod indifferens est. Multip
Abbreviated transcription (Latin):
autem ꝑ tempus esl: uariari. se¬
cundum qualitates interiores ł eit̾¬
iores que sunt in ip̃a re. que mutat᷑
ut quando suscip̃ uicisaitudinem
gandii. doloris scientie. obliuionis. uel
uariationem forme siuc alicuius qua¬
litatis exterioris. Hec enim mutatio
que fit secundum tempus: uariatio:
quautatum. que fit in corporali ł
sp̃uali creatura. et iõ: uocaturtem
s. Opinio quorundã qͥdicunt sp̃s cre¬

Expanded text:
autem per tempus est variari secundum qualitates interiores vel exteriores, quae sunt in ipsa re quae mutatur: ut quando suscipit vicissitudinem, gaudii, doloris, scientiae, oblivionis: vel variationem formae, sive alicujus qualitatis exterioris. Haec enim mutatio quae fit secundum tempus, variatio est qualitatum, quae fit in corporali vel spirituali creatura; et ideo vocatur tempus. 11. Opinio quorumdam, qui dicunt spiritus cr
Abbreviated transcription (Latin):
non odio hñis. Quod ñ ita accipiendum ẽ. qͣi
sufficiat tͥ dilige mimicum: ñ sic̃ te ip̃m. qr
omnes amicos ⁊ inimicos sicut te ip̃m dilige
debes. s ad ostendendum gradus diligñdi
deum ⁊ ꝓrimum ⁊ inimicum qͥ tñ ꝓxmꝰ ẽ¬

Expanded text:
. Quod non ita accipiendum est, quasi sufficiat tibi diligere inimicum, et non sicut teipsum, quia omnes et amicos et inimicos, sicut teipsum diligere debes. Sed ad ostendendum gradus diligendi Deum et proximum et inimicum, qui tame
Abbreviated transcription (Latin):
aliis bonis hac ratione nob̃ ñ copulaus Ui¬
ditur quo magis diligñdi sint boni qͥ nob̃
carne ñ sunt conuniti. quam alii carne
comuncti. quia nob̃ conuncti sunt corde
gliuino caritatis. Sanctior ẽ enim copła
gligit m̃r̃em nͨ mat̾ negatur que ⁊ de cruce
agnoscitur. s religiosiores montrant᷑ copłe
mentium quam corꝑum. Ueruntamen
latebrosa questio ẽ Hei nec a nob̃ plene absol¬
uenda: ꝓꝑantib ad alia. Mouemꝰ enim sr̃¬

Expanded text:
aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula gligit matrem, nec mater negatur, quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores monstrantur copulae mentium quam corporum. Verumtamen latebrosa quaestio est haec, nec a nobis plene absolvenda, properantibus ad alia. Movemur enim
Abbreviated transcription (Latin):
ost sac̃mentum baptismi ⁊ confirmatõ¬
nis. sequatur euchariste sacͣmentum ꝑ
baptismum mundamur. ꝑ eucharistam in
bono consummamur. Baptismus: estꝰ uitiorum
extinguit. Eucharistia sp̃uałr reficit. Hñ excel¬
lent̾ eucharistia dicitur .i. bona gr̃a: quia in ħ

Expanded text:
ost sacramentum Baptismi et Confirmationis sequitur Eucharistiae sacramentum. Per Baptismum mundamur, per Eucharistiam in bono consummamur. Baptismus aestus vitiorum extinguit, Eucharistia spiritualiter reficit. Unde excellenter Eucharistia dicitur, id est, bona gratia; quia in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qui panem illum manducau̾unt moitui st̃.
Iste uͥ panis uiuuus qui de celo descend̃ uitam
mundo tribuit. Manna illud e celo ħ suꝑ ce¬
ħ ab om̃i corruptione alienum. quicumq
lud datum fuit antiquis pꝰ transitum maris
rubri. uͥ subm̾sis egiptiis ub̾atisunt hebrei.
ta ħ celeste manna ñ nͥ renatis p̃stare debet sor-
porał ille panis p̾płum antiquum ad t̾ram ꝓ-¬
missionis ꝑ desertum edurit: ħ eccłia celestis
sideles hunis scłi destum transeuntes. in celo
subuehit. Uñ recte uaticum appellatur. qr
in uia nos deficienteᷤᷤ reficiens usq ĩ patriam
deduuit. Et sicut gͦ in mari rubro figura baptĩ
p̃cessit: tra in manna significatio domini᷑ corꝑiᷤᷤ
H̾ duo sacram̃ta demonstrata sunt uͥ de lat̾e. x
sanguis ⁊ aqua flux̾unt quia xͦ ꝑ sanguinem¬
ꝑ sanguinem agni paschał. ab exterminato¬
re ⁊ ꝑ aquam maris ab egipthiis lib̾auit. de¬

Expanded text:
qui panem illum manducaverunt, mortui sunt. Iste vero panis vivus, qui de coelo descendit, vitam mundo tribuit. Manna illud de coelo; hoc super coehoc ab omni corruptione alienum, quicunquelud datum fuit antiquis post transitum maris Rubri, ubi, submersis Aegyptiis, liberati sunt Hebraei. ta hoc coeleste manna, non nisi renatis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeuntes in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut ergo in mari Rubro figura Baptismi praecessit, ita in manna significatio dominici corporis. Haec duo sacramenta demonstrata sunt ubi de latere Christi sanguis et aqua profluxeruntper sanguinem agni paschalis ab exterminatore, et per aquam maris ab Aegyptiis liberavit.
Abbreviated transcription (Latin):
binis loquitur. ꝑ hibens concubinã.
pꝰ se transire ad honestum placitum
nupuarum si castitatem ⁊ fidem seruabe ue¬
lit. Prima uͦ auctoritas augustim de ilł ait
qui de peccato penituerunt ⁊ nicħ ĩ morte
uiri machinati sunt. nͨ uiuente uiro fidr̾
adult̾e dedit mechuis ꝑ eam in conugio
duc̾et. si suꝑ inu̾et. Qui uͦ ħ faciunt aliis
p̃missis auctoritatib ꝓbibentur copulari.

Expanded text:
binis loquitur, perhibens, concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohibentur copulari.
Abbreviated transcription (Latin):
diuina natura sit. ostendit hilariũ
dicens: natiuitatem filii. ẽẽ. natu¬
ram. Unde in septimo li. de tͥnitate
U triusq natura non differt. unum
ci natiuitas. ut complectatur in
se ⁊ nomen et naturam ⁊ potesta-¬
tem. quia natiuitas ñ pͥ non esse
ea natura: uñ nascat᷑ filius. Idem

Expanded text:
divina natura sit, ostendit Hilarius, dicens nativitatem Filii esse naturam. Unde in lib. 7 de Trin. ait: Utriusque natura non differt; unum ramenti nativitas, ut complectatur in se et nomen, et naturam, et potestatem, quia nativitas non potest esse ea natura unde nascitur Filius. Idem,
Abbreviated transcription (Latin):
Recte ꝓfecto intelligunt᷑. pͥmi homines ante ma¬
lignam diaboli ꝑsuasionem abstinuisse a ci¬
bo uetito atq usi fuisse concessis. His uerb̃
ostendit᷑ quod de ligno uite añ pecẽm sump¬

Expanded text:
Recte profecto intelliguntur primi homines ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse a cibo vetito, atque usi fuisse concessis. His verbis ostenditur quod de ligno vitae ante peccatum sump
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur continuo eiusc̃iti filiũ nunicupandũ¬
t enim omittam ałr de homine nasci filium.
ałr capillum. pediculũ lumbͥtũ. quorum nicħ
parantur. c̾te qui nascunt᷑ ex aqua ⁊ sp̃u sancto¬
dei prĩs ⁊ mat̾s eccłe. Sic gͦ de sp̃u sancto natus
c̃ xͥ. non tamen filuis sp̃c sancti. sic̃ ec̾uerso. ñ
omines qui dicuntur aucuius filii consequens
ẽ ut de illo cnam nari ẽẽ dicantur: ut uli qͥ
adoptant᷑. Dicuntur etiam filii u̾enne ñ er
illa nati s in illam p̃ꝑati. Cum itaq de aliqͥ
nastatur aliquid ⁊ ñ ita ut sit filus nͨ omniᷤᷤ
rursus qui dicitur filius de illo sit naiꝰ c̃ dr̃
sicut filiꝰ ⁊ de sp̃u sc̃o non sicut filius. in sinuat
nob̾ gr̃am dei. qua homo nullis m̃itis p̃ceden¬
tib in ip̃o exordio nature sue. quo eẽ ctp̃u̾bo
dei copularetur in tantã pͥ unitatem ut uł
c̃t filius dei qui filus hominis ⁊ filiꝰ hoĩs
qui filius dĩ ⁊ sic in nͨ humane susceptione

Expanded text:
nascitur continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de homine nasci filium, aliter capillum, pediculum, lumbricum, quorum nihil omparantur, cDei Patris et Matris Ecclesiae. Sic ergo de Spiritu sancto natus, nec tamen filius est Spiritus sancti. Sicut e converso non omnes qui dicuntur alicujus filii, consequens est ut de illo etiam nati esse dicantur, ut illi qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam praeparati. Cum itaque de aliquo nascatur aliquid, et non ita ut sit filius; nec rursus omnis qui dicitur filius, de illo sit natus, cujussicut filius, et de Spiritu sancto non sicut filius, insinuat nobis gratiam Dei, qua homo nullis meritis praecedentibus in ipso exordio naturae suae quo esse coepit, Verbo Dei copularetur in tantam personae unitatem ut idem esset Filius Dei, qui filius hominis, et filius hominis qui Filius Dei: et sic in naturae humanae susceptione,
Abbreviated transcription (Latin):
hor esz quod omnia dicuntur ei p̃sen-¬
cia eẽ. non solum ea que sunt: s. etiam
ea que preterierunt et ea que futura
noscit ea que non sunt: ut eaque non
sunt.⁊ bac ratione omnia dicuntur esse
in eo. uel apud eum. siue ei p̃sentia Uñ¬
aug̃. suꝑ illum locum pc̃i ⁊ pulcͥtudo a¬
gͥ mecum est. Ideo inquid mecum est.
quia apud deum est: nichil preterit. ni¬
chil futurum ẽ Cum illo: sunt omnia
futura ⁊ ei non detrabuntur. iampre¬
terita cum illo sunt omnia: cognitio
tia: accipienda sunt. huiusmi uerba
omnium cognitio in eo est.

Expanded text:
 est quod omnia dicuntur ei praesentia esse, non solum ea quae sunt, sed etiam ea quae praeterierunt, et ea quae futura noscit ea quae non sunt, ut ea quae sunt. Hac ergo ratione omnia dicuntur esse in eo vel apud eum, sive ei praesentia. Unsuper illum locum psalmi: Et pulchritudo agri mecum est. Ideo, inquit, mecum est, quia nichil apud deum preteriit, nichil futurum est, cum illo sunt omnia futura et ei non detrahuntur iam preterita, cum illo sutia accipienda sint hujusmodi verba, omnium cognitio in eo est.
Abbreviated transcription (Latin):
ueri etiam soiet. si corrupte ꝓferant ur
uirba illa an baptismus sit. De ħ zatari-¬
as bonifauo siribit. Rccułunt mͥ nunti tui ꝙ
fu̾i sacdos in ead̃ ꝓuincia. qͣui latinam lin¬
guam penitus penitus ignorabat.⁊ dum bap¬
tizaret nesciꝰ latim eloquii infringens lĩguam
dic̾et. Baptizo te in nomine paiͥa ⁊ filia ⁊ ssͣ¬

Expanded text:
eri etiam solet si corrupte proferantur verba illa, an Baptismus sit. De hoc Zacharias Bonifacio scribit: Retulerunt mihi nuntii tui quod fuerit sacerdos in eadem provincia, qui Latinam linguam penitus ignorabat; et dum baptizaret, nescius Latini eloquii, infringens linguam diceret: Baptizo te in nomine Patria, et Filia,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit patre minus ħt. ille qui
dicit. Omnia que ħ̾t pat̾ mea sũt.
Nam si minus ht̃ in potestate aliqͥd ꝙͣ¬
que ht pat̾. Tantam gͥ ħt potesta¬
tem filius. quantam pat̾. Equal gͦ
tia sapis. quod potens sit filius. s po¬
tentior pat̾ ut secundum doctͥnam
ur̃am potens potentem potu̾it gñare
uel gign̾e.:⁊ non omnipotens omni¬
potentem. ħt .4ͦ. pat̾ omnipotentiam.
quam non hr̃ filius. et si ħ est: falsũ
ẽ qd ait filius. omnia que ht̃ pater
mea sunt.
hoc uerũ fatebat᷑ ħeticꝰ ex
qͦ ꝓgrediebat᷑ ad falsa.

Expanded text:
inquit, Patre minus habet ille, qui dicit: Omnia quae habet Pater, mea sunt . Nam si minus habet in potestate aliquid quae habet Pater; tantam ergo habet potestatem Filius, quantam Pater; aequalistia sapis, quod potens sit Filius, sed potentior Pater; ut secundum doctrinam vestram potens potentem potuerit generare vel gignere, et non omnipotens omnipotentem. Habet ergo Pater omnipotentiam quam non habet Filius; et si hoc est, falsum est quod ait Filius: Omnia quae habet Pater, mea sunt. 3. Hoc verum fatebatur haereticus, ex quo progrediebatur ad falsa.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ pater. quia uerbum non ẽ pater.
⁊ uerbum relatiue dicitur sic̃ filiꝰ
Item in eodem. sic̃ filiꝰ ad p̃r̃em re¬
fertur. ita ⁊ u̾bum ad eum cuiꝰ
ẽ uerbum refertur. cum dicit᷑ u̾bum.
et ꝓpea non eo uerbum quo sap̃ia dr̃.
quia uerbum nunc ad se dicit᷑. s tm̃ re-¬
latiue. dicitur. ad eum cuiꝰ ÷ u̾bum.
sicut filius ad patrem. eo quippe filiꝰ
quo uerbum ⁊ eo uerbum: quo filius.
Item in eodem. Non pat̾. ẽ ip̃e: uer¬
bum: sicut nec ip̃e filius nͨ imago.
Quid autem absurdiꝰ quam imagi¬
uerbum ⁊ imago. Et in omnib his
uocabuł. ad patrem refertur. Ni
cħ autem horum: pater dicitur.

Expanded text:
st Pater, quia Verbum non est Pater, et Verbum relative dicitur, sicut Filius. Item, in eodem: Sicut Filius ad Patrem refertur, ita et Verbum ad eum cujus est Verbum refertur, cum dicitur Verbum. Et propterea non eo Verbum quo Sapientia dicitur, quia Verbum non ad se dicitur, sed tantum relative dicitur ad eum cujus est Verbum, sicut Filius ad Patrem. Eo quippe est Filius quo Verbum; et eo est Verbum quo Filius; Item, in eodem: Non est Pater ipse Verbum, sicut nec Filius, nec imago. Quid autem absurdius quam imagiu ad Patrem refertur. Nec aliquod horum Pater dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ic est ñ p̃t̾ mittendum: quod sic̃
pater. et filius et sp̃c sanctus no
tant ⁊ easdem quas ⁊ nomina p̃dic¬
ta. Unde ⁊ relatiue dicuntur .s. ge
nitor genitus. u̾bum imago. Unde
Uidendum .ẽ. inquit ħ significari:
cum dicitur genitus: q significat᷑
cum dicitur filius. Iõ enim filius:
quia genitus.⁊ quia filius utiq ge
nitꝰ. Sicut autem filius ad pr̃em
sic genitus ad genitorem refertͣ
Et sicut pater ad filium. ita genitor
Uerbum quidem solus filius accip̃t.
non simł pat̾ et filius. tamquam
ambo si nt unum uerbum. Sic am¬
imago. non autem pat̾ ⁊ filius si¬
mł ambo imago s filius solus. i

Expanded text:
 est praetermittendum quod sicut Pater et Filius et Spiritus sanctus nomtant, et easdem quas et nomina praedicta: unde et relative dicuntur, scilicet, genitor, genitus, verbum, imago. Unde idendum est hoc significari cum dicitur genitus, quod significatur cum dicitur filius. Ideo enim filius, qnitus. Sicut autem Filius ad Psic genitus ad genitorem refertur; et sicut Pater ad Filium, ita genitor p. 2: Verbum quidem solus Filius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam ambo sint unum Verbum. Sic enimago, non autem Pater et Filius simul ambo imago
Abbreviated transcription (Latin):
entiam s secundum p̃sentem iusticiam. cui
struebant quia digni erant. tunc illo bono
quod habituri sunt scripti secundum p̃sci¬
entiam. Uñ ambiz. Quibusdam gr̃a data ẽ
abierunt retro.s. ħ dixit pp̃ iusticiam cui de¬
seruiebant quia boni erant. frequent̾ enim
añ sunt mali qui futuri sunt boni ⁊ aliquo¬
tiens prius sunt boni. qui futuri sunt ⁊ per¬
mansuri mali secundum ꝗ dicuntur scribi ĩ i¬

Expanded text:
entiam, sed secundum praesentem justitiam, cui entiam, sed secundum praesentem justitiam, cui deserviebant, quia digni erant tunc illo bono quod habituri sunt praescripti secundum praescientiam. Unde Ambros.: Quibusdam gratia data est abierunt retro. Sed hoc dixit propter justitiam cui deserviebant, quia boni erant. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permansuri mali, propter quod dicuntur scribi in
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t. in sancus uͦ quam dui mortale corpus
gesiau̾nt. parum semꝑ maneat. partim re-¬
diturus secedat. Manet enim apud tos ut
bonis insistant actib. reced̃ uͦ ad tempus ne
tatem. Manei gͦ semꝑ ut p̾sint hr̃e uͥtutes.
ut mirabilit̾ ip̃i uiuant. Uenit ad tempus
ut ⁊ aliis ꝑ mirauulorum signa. quales sint
secundum quasoam nrtutes semꝑ manz
sp̃t secundum quasdam recessur uenit.:
uenturus recedit. In his uirtutib sñ quib
ad unam ñ puenitur. in electorum suorum
nuere uidentur quod caritas semel babi¬
ta ñ admutatur. Iõ quidam inp̃taxatam
p̃filierunt audatiam. dicentes caritatem
a dampnandis ñ hũ ñ a quoquani habi¬
tam p̾se amti. quos ratio uincit ⁊ auctoritaᷤ.
ꝯuidam enim ad tempus sunt boni qui pꝰea
fiunt mali ⁊ etonuerso Uñ quorumdam no¬
mina. xͦ ditit scripta in li. uite: qui tam̃ p̾ea
abierunt retro. s strita dicit ñ secundum p̃sci¬

Expanded text:
Spiritus; in sanctis vero, quamdiu mortale corpus Spiritus; in sanctis vero, quamdiu mortale corpus gestaverint, partim semper maneat, partim rediturus secedat. Manet autem apud eos, ut bonis insistant actibus; recedit vero ad tempus, ne tatem. Manet ergo semper, ut possint habere virtutes, ut mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint secundum quasdam virtutes semper manet Spiritus, secundum quasdam recessurus venit, et venturus recedit. In his virtutibus sine quibus ad vitam non pervenitur, in electorum suorum nuere videntur quod charitas semel habita non amittatur. Ideo quidam in praetaxatam prosilierunt audaciam, dicentes charitatem a damnandis non haberi, nec a quoquam habitam posse amitti; quos ratio vincit et auctoritas. Quidam enim ad tempus sunt boni, qui postea fiunt maliet e converso. Unde quorumdam nomina Christus dicit scripta in libro vitae, qui tamen postea abierunt retro. Sed scripta dicit non secundum praesci
Abbreviated transcription (Latin):
llud qͦ ñẽ p̃i̾eundum. quod quidam assert̃
caritatem semel babitam. ab aliquo ñ p̾se
ercidere. nullumq danmandum hanc aliqñ
br̃e qui hanc traditionem munitint subdi¬
exudet. Angustinus cuam inquit. caritas q̃
deseri pͥ. numquam u̾a fuit. Item cariitas est
fons ꝓͥus ⁊ singularis bonorum cui ñ commu¬
nicat᷑ alienus. alieni sunc omnes qui audit᷑i
sunt ñ nouiuos⁊ id̾o de ha̾c fonte scriptura
audituri sunt uotem illam ñ gͦ huic fonti
cominunicant. dampnandi. It augustinuᷤ¬
esto. nil mali ꝓrede pͭ. Item g̾g̾ in moralibus
Ualida ẽ ut mors dilectio. uirtuti enim mortis
dilectio comparatur. quia nuirum m̃tem
quam semel ceꝑit a dilectione mundi fun¬
nutritur colore solis non arescit. It̃ beda suꝑ
iohannem. Querendum ẽ quomͦ sp̃uale fi¬
lii d̃i agnoscendi signum fu̾it. quod suꝑ
eum desienderet. ⁊ manserit sp̃t quid mag¬
ni c̃ silio dei. quod in ip̃o man̾e sp̃c astruat᷑.
Hotandumq quod semꝑ in domino mansit

Expanded text:
llud quoque non praetereundum, quod quidam asserunt charitatem semel habitam ab aliquo non posse excidere, nullumque damnandum hanc aliquando habere; qui hanc traditionem subditis muniexcidit. August. etiam inquit: Charitas quae deseri potest, nunquam vera fuit. Item: Charitas est fons proprius et singularis bonorum, cui non communicat alienus. Alieni sunt omnes qui audituri sunt: Non novi vos . De hoc fonte Scriptura audituri sunt illam vocem, non ergo huic fonti communicant damnandi. Item Augustesto; nihil mali pralida est ut mors dilectio . Virtuti enim mortis dilectio comparatur, quia sine dubio mentem, quam semel coeperit, a dilectione mundi funnutritur calore solis, non arescit. Item, Beda super Joannem, c. 1: Quaerendum est quomodo speciale Filii Dei agnoscendi signum fuerit, quod super eum descenderit et manserit Spiritus. Quid magni est Filio Dei quod in ipso manere Spiritus astruatur? Notandum quod semper in Domino manserit
Abbreviated transcription (Latin):
spͥm sanctum dilig̾e. ñ autem simpli¬
cit̾ dicit patre m non diligete ꝑ sꝑm sãc¬
tum. Utr̃ pat̾ sit sapiens sapia qͣm genuit¬
ea sicut diligit amore qͥ ab ip̃o ꝑce

Expanded text:
m sanctum diligere; non autem simpliciter dicit Patrem non diligere per Spiritum sanctum. 3. Utrum Pater sit sapiens Sapientia quam genuit, sicut diligit amore qui ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ne lex ⁊ ꝓpħe .i. exodus. et erechiel: mimo
ip̃e ds̃ qui et hic ⁊ ibi locutꝰ ẽ. in sententiis dis¬
ctepate uideat᷑. attendamus finem illiꝰ aucto¬
ritatis exodi. dicto enim reddo iniquitates pa¬
trum in filios. add. Sis qui od̾unt me. ꝑ q̃
euident̾ ostend̃. non ido puniri filios qͥa pec¬
cauerunt prẽs: quia eis similes: quodam
heditario malo deum odunt. Iuud gͦ q̃ in
exodo dominꝰ dic̃. sic̃ ieꝵꝑ tͣoit ñ id sonat qd̾
multi estimant. nec ẽ simile hiuic ꝓuerbio.¬
Patres commedunt uuam acbam. ⁊c̃. Illud enim ȩxo
patrum imitantib accipienduncensent. suꝑ
quos dicitur deus tedde pecc̃a patrum: quia
punit eos: eo quod immitant᷑ peccata patrum.
ñ quia patres peccauerunt. Non quia corrigit
dominus in ꝓpha: quod ante dix̾at in lege. s.
quotn intelligendum sit aꝑit uñ. illos qui pra¬
ue intelligebant: arguit qui dicebant. Patres
commederunt ⁊ c¬

Expanded text:
Exod. et Ezechiel, imo ipse Deus qui et hic et ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; per quod evidenter ostendit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum oderunt. Illud ergo quod in Exod. Dominus dicit, sicut Hieron. tradit, non id sonat quod multi existimant; nec est simile huic proverbioPatres comederunt uvam acerbam, etc. Illud enim Exod.patrum imitantibus accipiendum censent; super quos dicitur Deus reddere peccata patrum, quia punit eos eo quod imitantur peccata patrum, non quia patres peccaverunt. Non itaque corrigit Deus in propheta quod ante dixerat in lege, sed quomodo intelligendum sit aperit. Unde et illos qui prave intelligebant arguit, qui dicebant: Patres comederunt, etc
Abbreviated transcription (Latin):
ualet eius beatitudinis particeps exist̾e
aliquis nͥ ꝑ intelligentiam que quantoma¬
gis intelligitur. tanto plenius ħtur frrit ds̃
rationalem creaturam. que summum bo¬
num intelligẽt. ⁊ intelligendo. amaret.⁊ a¬
mando possid̃z. ac possidendo frueretur.
Eamq ħ mͦ distinx̃: ut pars in sui puritate
ꝑmaneret. nec corpori uniretur .s. angli:
corꝑeam. ⁊ Incorporea quid̃ angłs. Corꝑea
uͦ: homo uocatur ex anima rationali ⁊ car¬
ne. subsistens. condicio gͦ rationał creature.
pͥmam causam habuit: di bonitatem.
Quare cͤatus sit homo uel angelus

Expanded text:
alet ejus beatitudinis particeps existere aliquis, nisi per intelligentiam, quae quanto magis intelligitur, tanto plenius habetur; fecit Deus rationalem creaturam, quae summum bonum intelligeret, intelligendo amaret, amando possideret, et possidendo frueretur: eamque hoc modo distinxit, ut pars in sui puritate permaneret, nec corpori uniretur, scilicet acorpoream. Incorporea, angelus; corporea vero, homo vocatur, ex anima rationali et carne subsistens. Conditio igitur rationalis creaturae primam causam habuit, Dei bonitatem. Creatus est igitur homo vel angelus
Abbreviated transcription (Latin):
rerirrra queri solet utrum homo ante
lapsum uitutes ħũit. Quibusdam uidr̃.
quod non habuerit it id ita ꝓbare conantib
Iusticiam inquiunt. ñ hũit quia p̃ceptum
dĩ contempsit. nͨ prudentiam: quia sͥ ñ ꝓuid.
neq temꝑantiam quia auena appecũt nec
fortitudinem. quia praue suggestioni cessit.
Quib identes dicimus eum quidem ñ tunc
huisse has uirtutes quando peicauit. s añ
⁊ tunc amisisse. Quod multis sanctorum
testimonuis comprobatur. ait enim augustinꝰ
in quadam omelia adam ꝑdita catitate. mał
inuentus ẽ. Item Princeps uiciorum dum iu¬
cit addari ae limo terre. ad uaginem dei fac¬
tum. prudentia atmatum. temꝑantia com¬
positum caritate splendidum: pͥmos paren¬
tes illis bonis. ac tantis expoliauit. pariterq
pemit. de ħ eodem ambre ad sabinum ait Dñ
mens deo adherebat. Suꝑ psaimum quoq dic̃
quod homo ante peccatum beatissimꝰ auram car¬
pebat etħeam. S quomͦ sine iuitute beatissimꝰ

Expanded text:
rea quaeri solet utrum homo ante lapsum virtutem habuerit? Quibusdam videtur quod non habuerit, id ita probare conantibus. Justitiam, inquiunt, non habuit, quia praeceptum Dei contempsit; nec prudentiam, quia sibi non providit; nec temperantiam, quia aliena appetiit; nec fortitudinem, quia prave suggestioni cessit. Quibus respondentes, dicimus eum quidem non tunc habuisse has virtutes quando peccavit, sed ante, et tunc amisisse. Quod multis sanctorum testimoniis comprobatur. Ait enim Augustinus in quadam homilia: Adam, perdita charitate, malus inventus est. Item: Princeps vitiorum dum vicit Adam de limo terrae ad imaginem Dei factum, pudicitia armatum, temperantia compositum, charitate splendidum, primos parentes illis donis ac tantis bonis expoliavit, pariterque peremit. De hoc eodem Ambros. ad Sabinum ait, tommens Deo adhaerebat. Super psal. quoque dicit quod homo ante peccatum beatissimus, auram carpebat a theream. Sed quomodo sine virtute beatissimus
Abbreviated transcription (Latin):
ab apło dicitur. caritas dei diffundi in
cordib nr̃is: non est distincta caritas di
qua diligit nos: s qua facit nos diligi.
i. non ibi appellatur caritas dei. eaͦ qđ d̃s
nos ea diligit. s eo: quod nos ea sui
delectores facit.⁊ quod ea racione pos¬
sit dici caritas dei: quia nos ea dilig̾e
facit ex simili gen̾e locutionis ostend̃¬
Iritatem. uͥ ait. diłonem di comine¬
morari. non qua nos eum: s: qua ipse
dilerit nos. Acsi diẽt commemorat
auectionem dei. non sccundum q̃ ea nõ di¬
ligimꝰ deum: s scđ̃m quod ip̃e ea dilig̃¬
Aliud obiciunt

Expanded text:
 5,: Charitas Dei diffunditur in cordibus nostris, non est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua facit nos diligere, id est, non ibi appellatur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genere locutionis ostendritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemorat dilectionem Dei, non secundum quod ea nos diligimus Deum, sed secundum quod ipse ea diligAliud objiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
nantes h mͦ. caritas dei dicta ẽ. diffun-¬
di in cordibus. non qua ip̃e nos diligit:
s qua nos dilig̾e facit. ⁊ c̾ his uerbis ñ
duiditur: nec diuisa ostenditur. cari¬
tas qua deus diligit: ab ea qua nos di-¬
ligimus. s potius cum sit una ⁊ ead̃ca¬
ritas⁊ dicatur ip̃a dei caritas diuersis
de causis ⁊ rationib. dei catitas appella¬
ti inscriptura ostenditur. dr̃ enim dci

Expanded text:
 diffundi in cordibus nostris, non qua ipse nos diligit; sed qua nos diligere facit, etc. His verbis non dividitur nec diversa ostenditur charitas qua Deus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas, et diversis de causis et rationibus Dei charitas appellari in Sc
Abbreviated transcription (Latin):
imponendi manus suꝑ energuminos. ł⁊
cathecumios.
os otficio osos ẽ dominus. qnͣ sali¬
ua sua terigit aures ⁊ linguam surdi.
cordiorum hominum ad intelligñdũ.
niacos multos sanauit. ic ordo
a salomone iudetur iudetur descen¬
disse: qui quendam modum exorcrandi
inuenit quo demones adiurati ex obcessisse.
corporil pellebantur. Huic officio mantipa¬
ti exorciste uocatisunt. de quib xͦ ĩ euange¬

Expanded text:
manus super energumenos, vel catechumenos. Hoc officio usus est Dominus, quando saliva sua tetigit aures et linguam surdi ecordiorum hominum ad intelligendum, niacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic officio mancipati exorcistae vocati sunt. De quibus Christu
Abbreviated transcription (Latin):
excios est ordo
ꝑrorcistarum. Exorciste autem ex greco
in latinum adiurantes ł increpantes uo-¬
cantur. Inuocant enim suꝑ cathecuminoᷤᷤ
⁊ suꝑ eos qui hñt sp̃m iminundum no¬
m̃ domini adiurantes ꝑ eum ut egrediat᷑
ab eis. Ad eroicistam ꝑtinet exoreismos
memorit̾ retin̾e: manusq suꝑ en̾gimi¬
nos ⁊ cathecuminos in exorciszando ĩ
lignum expełłe de corde suo quem expel¬
lit de corpore alieno ne medicina qͣm
alii facit sibi non ꝓsit. ⁊ dicatur ei medi¬

Expanded text:
ertius est ordo exorcistarum. Exorcistae autem ex Graeco in Latinum adjurantes vel increpantes vocantur. Invocant enim super catechumenos, et super eos qui habent spiritum immundum, nomen Domini, adjurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando impolignum expellere de corde suo, quem expellit de corpore alieno; ne medicina quam alii facit, sibi non prosit, et dicatur ei: Medi
Abbreviated transcription (Latin):
ec putandum ẽ. istis transgressorib angeł
ad nutum seriure hanc iusibiliũ rerum
tores licet ꝑ eos magiranas ⁊ alia fecer̃. s so

Expanded text:
ec putandum est istis transgressoribus angelis ad nutum servire hanc visibilium rerum tores, licet per eos magi ranas et alia fecerint, s
Abbreviated transcription (Latin):
Atrum uͦ ꝑ gr̃am tunꝰ sͥ datam: beatitudĩem
merueruit: ambiguum est Quibdam enĩ
placet quod eam meruerint ꝑ gr̃am. quam
in confirmatione ꝑceꝑunt. simulq in eis. me¬
ritum & p̃mium fuisse dñt. nͨ m̾itum p̃ces¬
s isse p̃mium temꝑe s cã. Aliis autem ui¬
det᷑ ꝙ beatitudinem quam ꝑceꝑunt in cõ¬
firmatione: ꝑ gram tunc appositam non
m̾uerunt dicentes. tunc non fuisse eis colla¬
tam grãm ad metendum. s ad beate uniẽ¬
dum. nec tunc eis datum ẽebonum quo
mererentur. s qd felicit̾ fruerent᷑. Ꝙ autẽ tũc
in p̃mium acceꝑunt: ꝑ obsequia nob̾ eribita
ex dei obedientia. ⁊ reuerentia meridñt.⁊ ita
fateor¬

Expanded text:
ro per gratiam tunc sibi datam ipsam beatitudinem meruerint, ambiguum est. Quibusdam enim placet quod eam meruerint per gratiam quam in confirmatione perceperunt, simulque in eis meritum et praemium fuisse dicunt; nec meritum praecessisse praemium tempore, sed causa. Aliis autem videtur quod beatitudinem quam receperunt in confirmatione per gratiam tunc appositam non meruerint, dicentes tunc fuisse eis collatam gratiam non ad merendum, sed ad beate vivendum; nec tunc eis datum esse bonum quo mererentur, sed quo feliciter fruerentur. Quod autem tunc in praemium acceperunt, per obsequia nobis exhibita, ex Dei obedientia et reverentia mereri dicunt, fateor
Abbreviated transcription (Latin):
uinam .s. carnẽ mecliante a¬
nima. U̾nitum ẽ carni ꝑ medium intellitum uir¬
bum di Tante enim subͣlinuitatis atq simplicita¬
tisẽ diuina. tẽntia ut corꝑi de limo terre formato. u¬
niri ñ congruer⁊. nͥ mediante rõnali eẽntia. Illa ã
neq natum de femina. s falsam carnem ⁊ imagi¬
nem. corꝑis simulatam ostendisse uidentib In
quẽ errorem ꝓtumpunt: quia timent quod fĩ ñ pͣ.
possint ⁊ ñ inquinari: quantomag̾ ĩtmutabił. ⁊ ĩ¬

Expanded text:
imam, sed carnem, mediante anima: unitum est enim carni per medium intellectum Verbum Dei. Tantae, inquit, subtilitatis, atque simplicitatis est divina essentia, ut corpori de limo terrae formato uniri non congruit, nisi mediante rationali essentia. » Illa autem neque de femina natum, sed falsam carnem et imaginem corporis simulatam ostendisse videntibus in quem errorem prorumpunt, quia timent quod fieri non ppossunt et non inquinari, quanto magis in
Abbreviated transcription (Latin):
q pr̃em quasi maiorem misisse utrũq
quasi minorem quod aug̾tinus imꝑ¬
bat. in .iiii. libro de trinitate illis contͣ
dicens. Non ideo inquit arbitͣndum :
minorem cc̾ filium quod missus est.
a pr̃e. nec iõ minorem sp̃m sanctum:
quia ⁊ pat̾ eum misit. et filius. Siue
enim ꝓpt̾ uisibilem creaturam siue

Expanded text:
rem, quasi majorem, misisse utrumque quasi minorem. Quod Aug. improbat in lib. 4 de Trin., illis contra dicens. Non ideo, inquit, arbitrandum est minorem esse Filium quod missus est a Patre, nec ideo minorem Spiritum sanctum quod et Pater eum misit et Filius. Sive enim propter visibilem creaturam, sive