comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Qua in re notandũ ẽ. quod diuinꝰ sermo cũ
diũ diliꝰ᷑pcipit. ñ solũnarrat ex qͦ s. etiam infor¬
mat exqͣnto cũ subiungit extoto. ut uidelicce
qui ꝑfecte placere deo desid̾at: sibi de se nicħ
relinquat. ꝓximi autẽ dilectio ad duo p̃cepta
deriuat᷑: cũ & ꝑ quendã iustũ dr̃ Quod ab alio
tibi odis fieri uide ne tu alt̾i facias. Et ꝑ semet¬
ipsam ueritas dicit. Quȩ uultis ut faciant uo.
bhoĩes itaceuos facite illis Qb duobꝰ scł utriꝰq
testamenti mandatis. ꝑunũ malicia cõpescit᷑.
& rursũ bonũ quod sibi fieri appetit impen¬
dens erga utilitatẽ ꝓximi exerceat benignitatẽ
s. hec nimirũ duo duo sollicita intentione
coguant̾ oor adinmimera uirtutuĩ mistia ten¬
elit ue ueladinferenda que ñ debae desicle¬
rus indetamens ferueat uel erga exhibenda
que debet ocio resoluta torpescat. Hã cum
cauet altifacere qͦd nequaꝗ̃ uult ab altero
ipsoꝰ tolerare. sollicita intentione se cirẽspi¬

Expanded text:
. Qua in re notandum est quod divinus sermo, cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit, ex toto: ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis, ut faciant vobis homines, ita et vos facite illTestamenti mandatis, per unum malitia compescitur, Et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur, ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, sollicita se intentione circumspi
Abbreviated transcription (Latin):
querit quȩ sua sunt. quia cuncta quȩ hic
transitoriȩ possidet. uelut aliena negligit.
cũnichil sibi eẽ. ꝓpͥum nͥ quod secũ ꝑmane¬
at agnoscit. Nonirritat᷑. quia & iuiuris la¬
cessita adnullosse ultionis suȩ motꝰ excitat.
cogitat malũ qr inamore mundiciȩ mentẽ
solidans. dum omne odiũ radicitꝰ eruit uer¬
sarein animo quod in qͥnat nescres lon gau¬
d& suꝑiniquitate quia que sola dilectione
erga om̃s inhiat ñ deꝑditione aduersantiũ
exultat. Cũ gaudet aut̃ u̾itati quia ut se¬
cetos diligens phoc quod rectum in aliis cos¬
piett quasi de augmento pͥi ꝓuectꝰ hila resot¬

Expanded text:
quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut caeteros diligens, per hoc, quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilares
Abbreviated transcription (Latin):
o lõge se imparis pͥoris sensũ audent̃ incre¬
pauit. Alultiplex gͦ istalex dĩ est quȩ sin¬
gulis rerum aiticulis ñꝑmutata congruito¬
&e causis se uariantib non uariata coniun¬
git. Quiꝰnimirũ legis multiplicitatem
bene pauliis enumerat dicens. Caritas pa¬
tiens ẽ: benigna ẽ. TIon emulat᷑ iuflatur
non agit ꝑꝑam. ñ ÷ ambitiosa non querit q̃
sua sunt: Non irritat᷑ ñ cogitat malum non
gaud& suꝑ iniquitate congaudoe audẽ ueri¬
tati Patiens: qͥppe caritas. quia illata mala eqͣ¬
nimit̃ tolerat. Benigna uero ÷ quia ꝓmalis bo
inp̃sentimundo nilappetit inuidere t̾renis
suecessib nescit. Honinflat᷑ q cũ p̃mium
int̾nȩ retributionis anxia desiderat debo¬
nis ext̾iorib ñ exaltat :on agit ꝑperam qr
quo se insolũ dĩ ac ꝓximi amorẽ dilatat qͥc.¬
quid arectitudine discrepat. ignorat. Non
÷ ambitiosa. qr quo ardent̾ intꝰ ad sua sãta¬
git foras nullatenus aliena concupiscit. Hon

Expanded text:
o longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis net causis se variantibus non variata conjungit. Cujus nimirum legis multiplbene Paulus enumerat, dicens: Charitas patiens est, benigna est: non aemulatur, non inflatur, non agit perperam; non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bonhoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine dest ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
iniqua ÷ s ñquã potestas in iusta qr asemet¬
ipso uoluntatẽ hab&e. s adño potestatẽ
Ed enĩ ipse facere iniquȩ appetit: hoc deus fieri ñ
nisi iustę ꝑmittit. Unde bene inlibris regum dr̾.
dñi appellat᷑ & malꝰ. Dñi uidelicet ꝑlicentiã pote¬
statis iuste: malus autem ꝑdesiderium uoluncatis
iniuste. Formidari gͥ ñ debet: qui nichil nisiꝑnuu
ualet. Sola gͦ uis illa timenda ÷: quȩ cum hostẽ seui¬
re ꝑmiserit ei adusum iusti uidicu. & in uista uo¬
luntas illius seruit:¬

Expanded text:
iniqua est, sed nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri non nisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitni appellatur, et malus: Domini videlicet per licentiam potestatis justae, malus autem per desiderium voluntatis injustae. Formidari ergo non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad usum justi judicii, et injusta illius volunt
Abbreviated transcription (Latin):
enim salomon ait: Omĩcẽpe sint uestimen.¬
ta tua candida: id ÷ menbra corꝑis asordidis
actib munda. Hinc ysaias ait Uestimentũ
mixtũ sanguine erit incõbustione: Sangui¬
ni quippe uestimentum miscere ẽ: desideri¬
is carnalib corpꝰ inquinare: Mlore autem sa¬
cri eloquii uestimenta nr̃a abhominari refe¬
runt᷑: qr nos abhominabiles reddunt

Expanded text:
enim Salomon ait: « Omni tempore sint vestimenenim Salomon ait: « Omni tempore sint vestimenta tua candida , » id est a sordidis actibus munda. Hinc Isaias dicit: « Vestimentum mistum sanguine erit in combustione . » Sanguine quippe vestimentum miscere, est desideriis carnalibus corpus inquinare. cri eloquii vestimenta nostra nos abominari referuntur, quia abominabiles reddunt
Abbreviated transcription (Latin):
enim niuis sunt. lamenta hunilitatis. Quȩ
ꝓfecto humilitas qr ante districti uidicis
oculos cet̾is uirtutib p̃mince. quasi ꝑ magni
m̃iti colorem cand&.Sunt namq ñ nulli
qui lamenta habent s humilitate nonħnt
Hinimirũ aquas ħnt s niuis aquas non ħnt¬
Et mũdi eẽ nequeunt. qr humilitatis fletib
mimme lauant᷑. Aquis autem niuisa cul
ce humiliatum ds̃ non sꝑnit: Qui enum la¬
mentis affligunt᷑ simmurando st̃ rebelles
mentem quidẽ conter̃.s humiliari contẽ¬
pnunt: Quasi enim ext̾rȩ aqua ꝑfusi sunt.
aqua nuus diluit. hos qr cȩlestis cõpunctio
quere dr̃ intinctos sordib demonstrare: Qa
quanto ad illũ ueruis ꝑbona oꝑa surgimꝰ
tanto subtilius uitȩ nr̃e sordes agnoscimus
quib ab eiꝰ mundicia discordamus. Subdit᷑¬
etiam. & ab ominabunt᷑ me uestimentamea.
Quid enĩ uestimentͥa nomine. nͥ hoc t̾renũ corpꝰ
expͥmit᷑. quod indutum anima tegit᷑. ne in
subtilitate suȩ sub̾ȩ nuda uideat᷑: hinc &¬

Expanded text:
e nivis sunt lamenta humilitatis. Quae profecto humilitas, quia ante districti Judicis oculos caeteris virtutibus praeeminet, quasi per magni meriti colorem candet. Sunt vero nonnulli qui lamenta habent, sed humilitatem non habent. Hi nimirum aquas habent, sed nivis aquas non et mundi esse nequeunt, quia humilitatis fletibus minime lavantur. Aquis autem nivis a culet humiliatum Deus non spernit . Qui enim lamentis affliguntur, sed murmurando rebelles sunt, mentem quidem conterunt, sed humiliari contemnunt. Quaqua nivis hos diluit, quia coelestis compunctio gere dicitur, intinctos sordibus demonstrare, quia quanto ad illum verius per bona opera surgimus, tanto subtilius vitae nostrae sordes agnoscimus, quibus ab ejus munditia discordamus. AitEt abominabuntur me vestimenta mea. Quid enim vestimenti nomine nisi hoc terrenum corpus exprimitur, quo induta anima tegitur, ne in subtilitate suae substantiae nuda videat
Abbreviated transcription (Latin):
relaxat Ab electis enĩ suis iniqͥtatũ maculas
studet tẽꝑali afflictione t̃gere qͣs in ꝑpetuũ¬
ñ uult uidere: S sepe mens dũ plus iusto
trepidat. dũ pauore quatit᷑ dũ sinistris sus¬
pitionib
urget᷑ ted&e hanc uiuere quȩ se ad uitam
ꝑ labores ambigit ꝑuenire. Unde & sub seqñt᷑

Expanded text:
relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in enon vult videre. Sed saepe mens dum plus justo trepidat, dum pavore quatitur, dum sinistris suspicionibus urgetur, taedet hanc vivere, quae se ad vitam vel per labores ambigit pervenire. Unde et subsequenter
Abbreviated transcription (Latin):
afflctꝰ ac fugiens reatũ culpȩ qͣm ꝑpetͣuerat
ex soluit Sic nos salutis uncla a culpa pͥmi
parentis absoluim: s. tñ reatũ eiꝰdẽ culpe dilu¬
entes. absoluti qͦq adhuc carnalit̾ obimꝰ: bñ¬

Expanded text:
afflictus ac fugiens, reatum culpae, quam perpetraverat afflictus ac fugiens, reatum culpae, quam perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur, sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carnaliter obim
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾na morte eripit᷑. cum a delicto mundus ne¬
mo reperit᷑ : Anpenitenti parcit & delinquen¬
ti ñ parcit. q cũ delicta plangimꝰ neqͣqͣm iamde¬
linquentes sumus: S quid quod petrus negat
respicit᷑ &e redemptoris negati respectꝰ ad lacri¬
mas uocat᷑: Quid quod paulꝰ cũ redemptoris
nom̃int̾ra conaret᷑ extinguere. eius u̾ba lecȩ¬
lo meruit audire: S tam̃ culpa in utroq pu¬
nita ẽ. qr depetro teste euangłio scriptũ : recor¬
datꝰ petrus uerbi ihu egssus foras fleuit amare.
Et de paulo hȩc eadem quȩ hunc uocauit
ueritas dicit: Ego ostendam ei quanta opor¬
teat eum ꝓ nomine meo pati Delinquenti
gͦ dñs nequaquam parcit: qr delictũ sine ul¬
tione non deserit: Aut enim ipse hoc hõ
inse penitens punit: aut hoc deus cũ hoĩe
uindicans ꝑcutit. Neqͣquam gͥ peccanti
parcit᷑ qr nullatenus sine uindicta relaxa¬
T Sic cdauid audire p̾confessionẽ meruit dĩs

Expanded text:
aeterna morte eripitur, cum a delicto mundus neaeterna morte eripitur, cum a delicto mundus nemo reperitur? An poenitenti parcit et delinquenti non parcit? Quia cum delicta plangimus, nequaquam jam delinquentes sumus. Sed quid quod Petrus cum negat respicitur, et Redemptoris negati respectu ad lacrymas vocatur? Quid quod Paulus cum Redemptoris nomen in terra conaretur exstinguere, ejus verba de coelo meruit audire? Sed tamen culpa in utroque punita est, quia et de Petro, teste Evangelio, scriptum est: Recordatus Petrus verbi Jesu, egressus foras, flevit amare . Et de Paulo haec eadem, quae hunc vocavit, Veritas dicit: Ego ostendam ei quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Delinquenti ergo Dominus nequaquam parcit, quia delictum sine ultione non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Munus abore ẽ: gła ꝑ fauorem. Mumis ex ma¬
nu ẽ. p̃miũ ꝑdationẽ. s uistꝰ quisq ab omnui
munere manus excutit: qr in eo quod recte
agit. nec abhumano corde inanem głam.
nec abore laudem. nec amanu reciꝑedatio¬
nem querit. Solus gͦ indĩ oꝑe fraudem ñ
facit. qui cum ad studia bone actionis inui¬
gilat. necadcorporalis rei p̃mia nec adlaudis
u̾ba nec adhumani iudicii grãm anhelat.
psa gͥ bona nr̃a qr insidiantis culpe euader
gladiũ nequeunt nͥ sollicito cotidie timoꝵ
oꝑa mea: Ac si humili confessione diceret᷑. Qui
aꝑte uiderim uideo: s quid inhis latenter
actib ꝯcupiscentiȩ t̾renȩ subiungunt. Sepe
desidia intueniente deficiunt qr aferuore
quo cepta sunt. frigescente amore tabefuid.¬
pꝰhec ualde scrupulosum cordi se obicit qͥ
subuingit. Sciens quod non parceres delin¬
quenti:. Si enĩ delinquenti non parcit᷑. quis ab

Expanded text:
Munus ab ore est, gloria per favorem. Munus ex maMunus ab ore est, gloria per favorem. Munus ex manu est praemium per dationem. Sed 313 justus quisque ab omni munere manus excutit, quia in eo quod recte agit, nec ab humano corde inanem gloriam, nec ab ore laudem, nec a manu recipere dationem quaerit. Solus ergo in Dei opere fraudem non facit, qui cum ad studia bonae actionis invigilat, nec ad corporalis rei praemia, nec ad laudis verba, nec ad humani judicii gratiam anhelat. Ipsa igitur bona nostra, quia insidiantis culpae evadere gladium nequeunt, nisi sollicito quotidie timorer: Verebar omnia opera mea. Ac si humili confessione diceretur: Quae aperte egerim video, sed quid in his latenter actibus concupiscentiae terrenae subjungunt. Saepe desidia interveniente deficiunt, quia a fervore quo coepta sunt frigescente amore tabefiec valde scrupulosum cordi se objicit quod subjungit: Sciens quod non parceres delinquenti. Si enim delinquenti non parcitur, quis ab
Abbreviated transcription (Latin):
solatio nrę calignus reducta adanimũ
uista ce in conp̃hensibilis potentia condito¬
ris: quȩ & iniquos sine ultione non deserit.
tate transcendit:¬
uo quippe sunt quȩ inbonis oꝑib
ncesse est ut studiose formident᷑ de¬
sidia uidelica & fraus. Unde & ꝑ ꝓpħã
apud ue tustam translatione dr̃. Maledic.¬
diose: S sciendũ magnoꝑe ẽ: qr desidia ꝑtor¬
porẽ nascitur. fraus ꝑ pͥuatam dilectionem:
Illam namq minor dĩ amor exagerat. hanc
autem male mentẽ possidens pͥus amor ᷑ erat.
ipsum in ordinate diligens. ꝑ hoc quod rec¬
te egerit. ad remunerationis transitorie bo¬
na festinat: Sciendũ qͦq ÷ quod trib modis
fraus ipsa cominittit᷑. qr ꝑ hanc ꝓculdubio aut
cacita cordis humani grã. aut fauoris aut¬
aura. aut res q̃lib& exterior desideratur.
fraus in acceptione pecuniȩ ẽ: munus ꝓcul
nerũ ad quas ex fraude festinat᷑ Aunus
namq a corde ẽ: captata gr̃a acogitatione

Expanded text:
solatio nostrae caliginis reducta ad animum 306 justa et incomprehensibilis potentia conditoris, quae et iniquos sine ultione non deserit, tate transcendit Duo sunt quae in bonis operibus necesse est ut studiose formidentur, desidia videlicet et fraus. Unde et per Jeremiam apud vetustam translationem dicitur: Maledictdiose. » Sed sciendum magnopere est, quia desidia per torporem nascitur, fraus per privatam dilectionem: illamque minor Dei amor exaggerat: hanc autem male mentem possidens proprius amor creat. s semetipsum inordinate diligens, per hoc quod recte egerit ad remunerationis transitoriae bona festinat. Sciendum quoque est, quod tribus modis fraus ipsa committitur, quia per hanc proculdubio, aut tacita cordis humani gratia, aut favoris aura, aut res quaelibet exterior desideratur. fraus in acceptione pecuniae est: munus procones munerum, ad quas ex fraude festinatur. Munus namque est a corde captata gratia a cogitatione.
Abbreviated transcription (Latin):
suis fauoribꝰ incipit capta seruire. Quasi latrũ¬
culus quippe ẽ. appetitꝰ laudis humanȩ qui recto
itiere gradientib ex latere iungit᷑ ut ex occul¬
cis ecducto gladio gͣdientium uita trueidetur.
Cumq ꝓposite utilitatis intentio ad studia pͥua
ta deducit᷑: horrendo modo unũ idemq opus
culpa ꝑagit. quod uirtꝰ inchoauit. Sepe & ab ip¬
sis exordiis aliud oogitatio ex petit aliud actio
ostendit. Sepe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio
ad aliud ex intentione festinat. Nã plerũq non¬
nulli t̾rena p̃mia appetunt. & iusticiam de¬
fendunt: Seq in nocentes estimant: & eẽ defen¬
sores rectitudinis exultant: Quibꝰ sispes nũmi
subtrahit᷑: a defensione iusticiȩ ꝓtinus cessat᷑:¬

Expanded text:
suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunsuis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud coostendit. Sępe etiam fidem sibi nec ipsa cogitatio ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt et iustitiam defendunt seque innocentes aestimant et esse defensores rectitudinis exultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus iustitię cessat
Abbreviated transcription (Latin):
lerũq siscimꝰ bona que agimus adela¬
tionem ducim᷑. Sinescinꝰ minime ser¬
uamꝰ. Quis enim aut de urtutis suȩ
conscientia ñquantulum cunq suꝑbiat aut
quis rursũ bonum inse custodiat: quod ig¬
norat: S contͣ utraq quid suꝑ÷ nisiut recta qͦ
agimꝰ sciendo nesciamꝰ ut hȩc & recta estimemꝰ
&e minima quatinus ad custodiam sensificce
animum scientia rectitudinis & intumorẽ non
eleuae estimatio minorationis: s sunt non nul¬
la quȩ sciri a nob fale nequeunt etiam cũ ge¬
runtunt᷑. Nam sepe recto studio contͣ deluiqͣn¬
tium culpas accendim & cũ ultra equitatis me¬
tas ꝑ iram rapimͦ. Hoc zelum uistę districtiois
estimamꝰ: Sepe officium p̃dicationis assumimꝰ
ut ꝑ hoc fr̃nȩ utilitati seruiamꝰ. s nͥ placeamus
quibꝰ loquim᷑. neqͣqͣm libent̃ accipit᷑ qͦd p̃di¬
camus. Cumq placere mens utilit̾ studa
adamorẽ laudis ꝓͥȩ tͦpit̃ defluit: Et quȩ ã
captiuicate uiciorum alias curabat eruere ĩpsa

Expanded text:
lerumque si scimus bona quae agimus, ad elationem ducimur; si nescimus, minime servamus. Quis enim aut de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
plius conat᷑: Quia gͥ aut ab inquisitione
nr̃a torpentes nos om̃o nescimꝰ. aut si sub¬
tili nos discussione requirimus: plerũq ui¬
t̃ uicia uututesq caligamus. recte ꝓbeatũ¬
iob dr̃. Etiam sisimplex fuero. hoc ip̃sũ igno¬
rauit anima mea: Ac si aꝑte diceret᷑. Con¬
ditoris cont᷑ me iudicia qua temeritate
redarguo: qui ipsum me ex infirmitatis

Expanded text:
plius conatur. Quia igitur ab inquisitione plius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur: Conditoris contra me judicia qua temeritate redarguo, qui ipsum me ex infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Contͣ quos bene ꝑmoisen dr̃. Iuste quod iustũ
ẽ exeq̃ris. Inuiste quippe quod iustũ ẽ exeqͥt᷑
qui ad defensionem iusticiȩ ñ iurtutis emu¬
latione. s amore p̃mii tẽꝑalis excitat᷑. In uiste
quod iustũ ẽ exequit᷑ qui ipsam quã p̾ten¬
dit iusticiam ueñdare minime ueret᷑ Iuste
gͦ iustũ exequi ẽ in assertione iusticie ean.¬
dem ipsam uisticiã q̃rere: Sepe recta agimꝰ.
&e neqͣqͣm p̃mia. neqͣqͣm laudes ab hominib
ex pectamꝰ. s tamen mens ui sui fiducia erec¬
taliis a quib nil expetit: placere contempnit
eor uidicia despicit seq male lib̾am ꝑ abrup¬
ta elationis rapit. Et inde sub uicio peuis o¬
ruit᷑ unde quasi de uictis uicuis nullis se
ipsos plus usto discutimꝰ. de ipso discretioĩs
studio indiscretiꝰ erramꝰ. Etmentis nr̃ȩ aci¬
es quo plus cernere nitit᷑ obscurat᷑: qr ce qͥ
inportune radios solis aspicit tenebrascit
Et inde nil uidere compellit᷑. unde uideam¬

Expanded text:
os bene per Moysen dicitur: Iuste, quod iustum est, exequeris. Iniuste quippe, quod iustum est, exequitur, qui ad defensionem iustitię non virtutis aemulatione, sed amore praemii temporalis excitatur. Iniuste, quod iustum est, exequitur, qui ipsam, quam praetendit, iustitiam venundare minime veretur. Iuste ergo iustum exequi est, in adsertione iustitiae eandem ipsam iustitiam quaerere. Sępe recta agimus, ut nequaquam praemia, nequaquam laudes ab hominibus / expetamus; sed tamen mens in sui fiducia erecta his, a quibus nil expetit, placere contempnit, eorum iudicia despicit seque male libera per abrupta elationis rapit, et inde sub vitio peius obruitur, unde quasi devictis vitiis nullis se ipsos plus justo discutimus, de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis radios aspicit, tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre am
Abbreviated transcription (Latin):
Isdem moyses qui reatum totius plebis ad pud
dnm̃ suis p̃cib tersit dũq se obicem obtulit
diuinȩ iracũdiȩ iim placauit. ad petram
oreb ueniens. & ꝑ aquę exhibitione diffidens
repmissionis t̾ram ingredi dño irascente non
rio se excitante t᷑bat᷑ & disposite ultionis ira¬
cundiam repellere asem& ipso ñualuit qui
hanc uolente dño &e apopło amouit. hinc da
uid ꝙ ꝓstrata plebe pꝰmodũ angłi glaium p̃¬
ce compescuit pͥꝰplorans & eiuilans nudis pedi¬
b filium fugit. Et quousq ꝑpecͣti facinoris
ultionem adplenũ reciꝑce iram dĩ neqͣquã
aluit ꝓseince ipso temꝑare. Hinc helias ut sic
homo parum aliquid quaside diuina ani¬
madu̾sione sentiret. qui u̾bo celos aꝑuit añ
indignationem mulieris territꝰ fugit ꝑ
desertum. Et ꝓsemet ipso infirmat᷑ infor¬
qui furorem dĩplacat aliis ꝑ int̾uentionem.

Expanded text:
d Moyses qui reatum totius plebis apud Dominum precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Oreb veniens, pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi Domino irascente non rio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc volente Domino et a populo, amovit. Hinc David quia prostrata plebe postmodum angeli gladium prece compescuit, prius plorans et ejulans nudis pedibus filium fugit, et quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum reciperet iram Dei nequaquam valuit pro semetipso temperare. Hinc Elias, etsi ut homo parum aliquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit, ante indignationem mulieris territus per desertum fugit et pro semetipso infirmatus est in forqui furorem Dei placat aliis per interventionem.
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ & hȩc beati iob eloquia. & illoꝵ facta pen¬
samus. & uerũ cognoscimus. qr diuine irȩ ñ
resistit᷑. & uerũ q multi sepe restiterunt
accipiunt. ut contͣ impetũ ꝑcussionis euis
opponant᷑: atq ut ita dixerim. cũ ipso se eri¬
gt contͣ ipsũ. Eosq diuina uis opponit. secũ
qr in eo quod adu̾sũ seuientis iram foris obti¬
net. intꝰ eos grã irascentis fouoe & famulantes
int̾iꝰ leuat quos quasi adu̾santes exterius
tolerat: Portat gͦ contradicꝰtionẽ dep̃cantiũ
quam aspirat. & uelut nolenti imponit᷑. qͦd
abipso ut fiat imꝑat᷑. aloysice enim dicit. Di.¬
mitte me ut irascat᷑ furor meus contͣ eos. & de¬
leam eos faciamq te ingentẽ magnam. Quid

Expanded text:
oquia, et illorum facta pensamus, et verum cognoscimus quia divinae irae non resistitur, et verum quia multi saepe restiterunt. accipiunt ut contra impetum percussionis ejus opponantur, atque, ut ita dixerim, cum ipso se erigunt contra ipsum, eosque divina vis sibi opponit secum, quia in eo quod adversum saevientis iram foris obtinent, intus eos gratia irascentis fovet; et famulantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium quam aspirat; et velut nolenti imponitur, quod ab ipso ut fiat imperatur. Moysi etenim dicit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos; faciamque te in gentem magnam . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
aiadu̾sionis obuiasse eloquia diuina testant᷑ An
non irȩ dĩ moyses restitit. qui ꝓcadente popło
noxã Alioquin. dele me delibro quem scrip¬
sisti. An non ire dĩ aaron restitit. cũ int uiuentes
ac mortuos turibulũ sũpsit. atq animadu̾sio¬
nis ignemincensi fumo temperauit: Annon
irȩ dĩ finees restitit qͥ luxuriantes cũ alienigenis
inipso coitu trucidans furorẽ suũ diuinȩ in¬
dignationi obtulit & furorẽ gladio placauit:
An non dauid irȩ dĩ restitit. qͥ angło ferienti se
offerens placationis głam &e ante tempꝰ ꝓpositũ
exegit: An non helias irȩ dĩ restitit. qui lon¬
go iam tempore t̾raarente subductas de celo
pluuias uerbo reuocauit: Qmͦ gͦ diuinȩ ire
nullꝰ posse resistere dr̃. cũ multos sepe restitis.

Expanded text:
madversionis obviasse eloquia divina testentur. An non irae Dei Moyses restitit, qui, pro cadente populonoxam; alioqui dele me de libro tuo, quem scripsisti ? An non irae Dei Aaron restitit, cum inter viventes ac mortuos thuribulum sumpsit, atque animadversionis ignem incensi fumo temperavit ? An non Phinees irae Dei restitit, qui, luxuriantes cum alienigenis in ipso coitu trucidans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit ? An non irae Dei David restitit, qui, angelo ferienti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit ? An non Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terra arente, subductas de coelo pluvias verbo revocavit ? Quomodo ergo divinae irae nullum posse resistere dicitur, cum multos saepe restiti
Abbreviated transcription (Latin):
tur cumuidelicet serpentis fuggestione. carnis
delectatione. sp̃s consensione ꝑpetͣtur. uehe moth
iste pͥꝰ illicita suggerens linguam ȩxerit: pꝰ ad delec¬
tationem ꝑtrahens dentem figit. ad extremum uero
ꝑ consensionem possidens. caudam stringit. Hinc est
enim quod non nulli peccata longo usu ꝑpetrata in
semae ipsis ipsi rep̃hendunt: atq hec exiudicio fugi

Expanded text:
itur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis itur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis delectatione, spiritus consensione perpetratur, Behemoth iste, prius illicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectationem pertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est enim quod nonnulli peccata longo usu perpetrata in semetipsis ipsi reprehendunt, atque haec ex judicio fugi
Abbreviated transcription (Latin):
pentis suggestio mollis ac tenera ẽ: & facile uirtuti
pede conterenda.S. si hec inualescere neglegent̃ ꝑ¬
mittit᷑ eiq cordis aditꝰ licent̃ p̃bent᷑ tanta se uir¬
tute exaggerat. ut captã mentẽ depͥmens usq
ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaq
quasi cedrum stringe dr̃. quia semel eius reͤcep¬
ta incorde temptatio incunctis quȩ fubsequent̃
intulerit uelut exiure deminat᷑ Huiꝰ gͦ uehemoth
caput herba ẽ cauda cedrus. quia expͥma quidẽ
suggestione blandiens subst̾ũit᷑ s. ꝑusum uehem̃¬
ter inualescens. succrescenis temptationis fine ro¬
borat᷑ Suꝑabile namq ẽ. omne quod ininicio sugge¬
rit s inde sequit᷑ quod uinci uix possit. Prius enim
quasi consulens blanda ad animum loquit᷑. sicũ
semel dentem delectationis infixerit: iuolenta pꝰ con¬
suetudine pene insolubilit̾ innodat᷑. Unde & bene
stringere caudam dr̃. Pente enim uulnerat. cauda
astringit: Quia enim peccatum trib modis admita¬

Expanded text:
pentis suggestio mollis ac tenera est, et facile virtutis pede conterenda, sed si haec invalescere negligenter admittitur, eique ad cor aditus licenter praebetur, tanta se virtute exaggerat, ut captam mentem deprimens, usque ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaque quasi cedrum stringere dicitur, quia semel ejus in corde recepta tentatio, in cunctis quae subsequenter intulerit velut ex jure dominatur. Hujus ergo Behemoth caput herba est, cauda cedrus, quia ex prima quidem suggestione blandiens substernitur, sed per usum vehementer invalescens, succrescente tentationis fine, roboratur. Superabile namque est omne quod initio suggerit, sed inde sequitur, quod vinci vix possit. Prius enim quasi consulens blanda ad animum loquitur; sed cum semel dentem delectationis infixerit, violenta post consuetudine pene insolubiliter innodatur. Unde et bene stringere caudam dicitur. Dente enim vulnerat, cauda astringit. Quia enim peccatum tribus modis admitt
Abbreviated transcription (Latin):
& roborabit᷑ fortitudo eiꝰ s. non in uirib suis. Illiꝰ
namq hoĩs fortitudo non in suis uirib roboratur.
qr sachane uirtute ingła ꝑditionis atcollit᷑ hinc
rursum ait. Intficiet robustos. & popłm scõꝵ scd̾m¬
uoluntate suam & diriget᷑ dolꝰ in manu eiꝰ: Ro¬
bustos quipe int̾ficit: cueos qͥmente uuiti st̃
corporalit̾ iuncit. Uelcerte robustos & popłm
robusti ac sci credebant᷑. ad nutum suȩ uolunta-¬
tis trahit. Incuiꝰ manu dolꝰ dirigit᷑ quia in illo
fraus popꝰ adiuuat᷑. Quod enim fallendo dicit.
hoc mira faciendo asserit. Nã qͥcqͥd mendax lin¬
get: & sine manu conteret᷑. Hinc paulꝰ ait Ica ut
intemplo dĩ sedeat ostendͤsse tanquam sit deus.

Expanded text:
 roborabitur fortitudo ejus; sed non in viribus suis . Illius namque hominis fortitudo non in suis viribus roboratur, quia Satanae virtute in gloriam perditionis attollitur. Hinc rursum ait: Interficiet robustos et populum Sdirigetur dolus in manu ejus . Robustos namque interficit, cum eos qui mente invicti sunt corporaliter vincit. Vel certe robustos et popul cum eos qui robusti ac sancti credebantur ad nutum suae voluntatis trahit. In cujus manu dolus dirigitur, quia in illo fraus per opus adjuvatur. Quod enim fallendo dicit, hoc mira faciendo asserit; nam quidquid mendax linget, et sine manu conteretur . Hinc Paulus ait: Ita ut in templo Dei sede
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑. qͥs quis auariciȩ desiđiis cruciat᷑. qͥsqͥs luxu¬
riȩ uoluptatib trahit᷑. quisqͥs iniuste immode¬
rate trȩ flagris igint᷑ quio aliud quã antixp̃i testis
ẽ: Qui dũ se libent̾ usib eiꝰimplicat exemplo suo.
aliis erroris fetꝰ ministrat. Iste pͣua agit. ille praua¬
rori: Quostñ si quis redarguat mox se sub quo¬
dam uelamine defensionis occultant. E quia
uidelicet eorũ nerui ꝑplexi sunt. & male ĩpliciti:
correptione solui neqͣquam possunt. Potest etiam¬

Expanded text:
is avaritiae desideriis cruciatur, quisquis luxuriae voluptatibus solvitur, quisquis injustae atque immoderatae irae flagris ignitur, quid aliud quam Antichristi testis est? Qui dum se libenter ejus usibus implicat, exemplo suo aliis erroris fetus ministrat. Iste prori? Quos tamen si quis redarguat, mox se 1063 sub quodam velamine defensionis occultant, quia videlicet eorum nervi perplexi sunt et male impliciti, corruptione solvi nequaquam possunt. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
faciem sunt euellit quia dictioni fuȩ regna toti¬
dem quȩ sibi uicina sunt subigit. Cuiꝰ oculi st̃
ut oculi hominis .s. os ingentia loquit᷑ qr in illo
humana forma cernit᷑ .s. u̾b suis ultͣ homineo
tota eiꝰ uirtꝰ inino illo dampnto homine c̃ gestaden¬
sat᷑: ut tanto ꝑ illum fortia ac mira faciat. quanto
illũ collectis suis uirib instigat. More enim cectri
quasi ad altanitt᷑ dũ inomni fastu fallatiȩ & uir¬
tutis robore. & culminis elatione ꝓsperat᷑. S quale¬
sit iniquoꝵ caput audiuimus: nunc huic capta
quȩ menbra adhereant agnoscamus. Sequit᷑. Ner
uirulenta erroris semina fundendo corrũpunt:

Expanded text:
faciem sunt, evellit, quia ditioni suae regna totidem, quae sibi vicina sunt, subigit Cujus oculi sunt ut oculi hominis, sed os ingentia loquitur; quia in illo humana quidem forma cernitur, sed verbis suis ultra homines tota ejus virtus in illo damnato homine congesta densatur, ut tanto per illum fortia ac mira faciat, quanto illum collectis suis viribus instigat. quasi ad alta nititur, dum in omni fastu fallaciae, et virtutis robore, et culminis elatione prosperatur. sit iniquorum caput audivimus, nunc huic capiti quae membra adhaereant agnoscamus. Sequiturvirulenta erroris semina fundendo corrumpunt?
Abbreviated transcription (Latin):
bã cornua ce ecce cornu aliud paruulũ ortũ: de
medio eoꝵ &e tria de cornib pͥmis euulsa sunt
afacie eius. Et ecce oculi quasi oculi hominis
erant incornu isto: & os loquens ingentia Unoe¬
cimum quippe huiꝰ bestiȩ cornu eẽ describit᷑ qͣr
regnieius potentia iniquitate roborat᷑. Omne enĩ

Expanded text:
cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum. Et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie ejus. Et oculi quasi oculi hominis erant in circuitu, et os loquens ingentia . Undecimum quippe hujus bestiae cornu esse describitur, quia regni ejus potentia in iniquitate roboratur. Sive quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ua inre illuo sollert intuendũ ẽ: ne ꝑnecessitatis
metũ cupiditas surrepat rerũ. ⁊ zelo succensa phi¬
bitio impetu imiodatione distensa. usq ad odio¬
se t᷑piadinẽ contentionis erũpat: Dũq ꝓt̾rena
re pax acorde cũ ꝑximo scindit᷑. liqͥdo apparet
q plꝰ res qͣm ꝓximꝰ amat᷑. Si enim caritatis uis¬
cera etiã circa raptorem ꝓximũ ñ habemus: nos¬
ince ipsos perꝰipso raptore ꝑsequim᷑: Grauiusq nos
quam alt̃ poterat deuastamus: q dilectionis
bonum sponte deserentes. a nob̾ ipsisintꝰ ÷ quod
anuttimꝰ qui abillo sola ext̾iora ꝑdebamus.

Expanded text:
Qua in re illud est solerter intuendum, ne per necessitatis Qua in re illud est solerter intuendum, ne per necessitatis metum cupiditas subrepat rerum, et zelo succensa prohibitio, impetu immoderatiore distensa, usque ad odiosae turpitudinem contentionis erumpat. Dumque pro terrena re pax a corde cum proximo scinditur, liquido apparet quia plus res quam proximus amatur. Si enim charitatis viscera etiam circa raptorem proximum non habemus, nosmetipsos pejus ipso raptore persequimur, graviusque nos quam alter poterat devastamus, quia dilectionis bonum sponte deserentes, a nobisipsis intus est quod amittimus qui ab illo sola exteriora perdebamus.
Abbreviated transcription (Latin):
defensiois ubi & gͣuiorutᷤ. amoris. Nam quantoma¬
gis quisq t̾rena diligit: tanto pͥuari eis uehementiꝰ
ꝑtimestit:. Qua enĩmente in hoc mundo aliquid pos¬
sidemus ñ docem᷑nͥcũ amitamus. Sine dolore nãq
amittimꝰ quicquid sine amore possidet᷑: Quͦ ardent̃
diligimꝰ habita: gͣuit̃ suspiramꝰ ablata Os autẽ nesci¬
at qi nr̃is usib res t̾renas dñs condidit. suis autẽ aiãs
hoĩũ creauit. Pluis gͦ dõ seamare conuincit᷑ qͥ ueglectis
rã rerum eiꝰdẽ nob̃ itinis necessitas imponit: qͥdã dum
eas rapuint solũmͦ tolerandi sunt: quidã uero
seruata caritate ꝓhibendi. Nontñ sola curane nr̃a
subtrahant: s. ne rapientes ñ sua semetipsos ꝑdant.
Pius quippe ipsis raptorib debemꝰ metuere: quam
reb irrationabilib defendendis inhiare: Illa nãq
nis ordine & si corrigi studeant. pꝰ ꝑceptionem mu¬
neris unum sumus. Quis autẽ nesciat᷑ qr minus
ea quib utimur: & plus debemꝰ amare quod sumꝰ:¬

Expanded text:
tinant. Nam quanto magis terrena diligunt, tanto privari eis vehementius pertimescunt. Quia enim mente in hoc mundo aliquid possidemus, non docemur nisi cum amittimus: sine dolore namque amittitur, quod sine amore possidetur. Quae vero ardenter diligimus habita, graviter suspiramus ablata. Quis autem nesciat quia nostris usibus res terrenas Dominus condidit, suis autem animas hominum creavit? Plus ergo Deo se amare convincitur, qui, neglectis curam rerum ejusdem nobis itineris necessitas imponit, quidam dum eas rapiunt, solummodo tolerandi sunt, quidam vero servata charitate prohibendi, non tamen sola cura ne nostra subtrahant, sed ne rapientes non sua semetipsos perdant. Plus quippe ipsis raptoribus debemus metuere, quam rebus irrationabilibus defendendis inhiare. Ista namquenis ordine, etsi corrigi studeant, post perceptionem muneris unum sumus. Quis autem nesciat quia minus ea quibus utimur, et plus debemus amare quod sum
Abbreviated transcription (Latin):
ne habuit sensũ hominis amisit. Sepe uero qui¬
in potestate sunt ad subiectoꝵ passim contume¬
lias erũpunt: & hoc quod inuigilantes regimini
seiuiunt. ꝑ lingue ꝓcacitatẽ ꝑ diuit. minori scilicae
formidine uidicis u̾ba pensantes. qr qui sine cau¬
sa fatiũ dixent. gehenne se ignib addicit. Sepe
hi qͥ inpotestate sunt. dũ sese & alicitis retinere
nesciunt: adillicita oꝑa & in quieta dilabunt᷑.
Solus enim in illicitis non cadet. qui se aliquando
&e alicitis caute restringit Potestas namq cum ha¬
bet᷑ & cogitanda ÷ adutilitatẽ. & dissimulanda ꝓp¬
t̃ tumore. Quatinꝰ isqͥ ea utit᷑. & ut ꝓdesse debeat
posse se sciat: & ut extolli debeat. posse se nesciat.xxx¬
ui gͦ reb tẽꝑalib occupant᷑ tẽbene ix.¬
ext̾iora disponunt. cũ sollicite ad interio¬
strepitꝰ diligt̃. s. ap̃ semetipsos int̾ intranqͥllitatis sinu
intrasemetipsas u̾sare ñ cessant: etiã cũ uacant. In
cogitatione enim seruant.: depicta quȩ amant Et

Expanded text:
inibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero quiin potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet betur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat.ui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiostrepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu intra semetipsos versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et
Abbreviated transcription (Latin):
longe distamus. Narrat autẽ gesta scõꝵ. ⁊ adimi¬
tationem corda ꝓuocat infirmoꝵ. Dumq illorũ
uietricia facta cõmemorat: contra uitioꝵ p̾lia de¬
bilia nr̃a confirmat. Fttq ub̾ illiꝰ ut eominus mens
int̾ ceitamina trepid&: qͦ ante se positos tot uiroꝵ
fortium triumphos uidet. Non ñꝗͣ uͦ ñ solũ nob
eoꝵ uirtutes asserit. s etiam casus innotescit. Ut &
inuictoria fortium quod imitando arripere. & rur¬
sus uideamꝰ in lapsib quod timere: foce enim iob¬

Expanded text:
longe distamus. Narrat autem gesta virorum, et ad imilonge distamus. Narrat autem gesta virorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia debilia nostra confirmat. Fitque verbis illius, ut eo minus mens inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit; sed et casus innotescit, ut et in victoria fortium virorum, quod imitando arripere; et rursum videamus in lapsibus, quod timere debeam
Abbreviated transcription (Latin):
diebꝰ Incassũ qͥppe bonũ agit᷑: siante t̾̃minũ uite
deserat᷑. Quia &e frustra uelocit̃ currit. qͥpꝰ qͣ ad
suis ueritas dicit: uos estis qui ꝑmansistis mecũ
intemptationibus meis. hinc ioseph qͥ inter fr̃s
usq adfinẽ iustꝰ ꝑ seuerare describit᷑ solus tala¬
rem tunicam habuisse ꝑhibet᷑ Nam quid ÷ talaris
tunica nisiactio consũmata: Quasi enĩ ꝓpensa tuni¬
ca talium corꝑis oꝑit. cum bona actio ante dĩ
oculos usq ad uitȩ nos t̃minũ tegit. hinc ẽ quod
ꝑmoysen cauda hostiȩ maltari offerri p̃cipit᷑ ut ui¬
delicet omne bonum cũ incipimus: etiam ꝑ seueran¬
ti fine compleamus. Bene gͥ cepta cunctis dieb agen¬
da sunt: ut cũ malum pugnando repellit᷑ ipsa
boni uictoria constantiȩ manu teneat᷑.¬
criptura sacramentis oculis
quasi qͦd dã speculum opponit᷑.
&e enim feda ibi pulera nr̃a cognoscimꝰ.
i iditunus quantum ꝓficimus. ibi aꝓfectu quam¬

Expanded text:
e bonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu teneatcriptura sacra mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus, quantum proficimus, ibi a
Abbreviated transcription (Latin):
iorũ casus ad cautelã nos humilitatis accingat. Quatinꝰ
clũ illa gaudentes subleuant: ista metuentes premant.¬
Et audientis animus illiuc spei fiducia hinc humili¬
tate timoris eruditꝰ nec uitate suꝑbiat. qui formi

Expanded text:
jorum casus ad cautelam nos humilitatis accingat: quatenus, dum illo gaudentes sublevant, ista metuentes premant, audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris eruditus, nec temeritate superbiat, qui formi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim una quęq uere uirtus : simixta aliis uir¬
ne cũ mala uincimꝰ bonis lasciuientib
supplantem̃ ne fortasse flurta ꝓcleant ne meui i¬
specta capiant᷑. Ne ꝑerrorem uiã deserant. ne ꝑlasli¬
tudinem fracta. ante acti laboris meritũ ꝑ dant.
atq inipsa circũspectionis suȩ ꝓuidentia ꝑ seuerare.¬

Expanded text:
Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virNeque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur, ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorum viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. re, atque in ipsa circumspectionis suae providentia perseverare
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ incalcaneo meo finis ÷ corporis. qͥd ꝑhunc nͥ t̾muiꝰ
signat᷑ actionis: Siue gͦ maligni sp̃s seu praui quiq
hoĩes illeꝵ suꝑbie sequaces calcaneũ obseruant. cũ
actionis bone finẽ uitiare desiderant. Unde recte¬
ce eidem serpenti dr̃. Ipsa tuũ obseruabit caput.
uare ẽ: inicia suggestionis eius aspicere. Oui tam̃
rũpit᷑: sequentis actionis medietas & t̾minus ab¬
hoste callido secure possidet᷑. Qm̃ totã s abore frue¬
tus ferre conspicit. quam uenenidente in radice ui
ciauit. Tota itaq uirtute p̾piciendus ẽ. fluuiꝰ oꝑis.
si purus enianat ex fonante cogitationis. Omni cu¬
ra seruandus est a maliciȩ puluere oculus cordis:
ne hoc quod inactione rectũ hominib ostentat. aput
semet ipsũ ꝑuiciũ pͣue intentionis intorqueat
dũ ne indiscussa: Ne aut pauca agentes inueni¬
amͣ steriles. a ut indiscussa relinquentes uecordes.

Expanded text:
enim in calcaneo finis est corporis, quid per hunc nisi terminus enim in calcaneo finis est corporis, quid per hunc nisi terminus signatur actionis? Sive ergo maligni spiritus, sive pravi quique homines, illorum superbiae sequaces, calcaneum observant, cum actionis bonae finem vitiare desiderant. Unde et eidem serpenti dicitur: Ipsa tuum observabit caput, vare est initia subgestionis eius aspicere et manu sorumpitur, sequentis actionis medietas ethoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice viIX . Tota itaque virtute perspiciendus est fluvius operis, si purus emanat ex fonte cogitationis. Omni cura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueat. dum ne indiscussa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes.
Abbreviated transcription (Latin):
deratius mentẽ tꝰbat. cunctã quietis intime saltͥe
sauciat. Sepe grauitatẽ cordis quasi subiuncta ex la¬
tere tristitia sequit᷑ atq omẽ opꝰ qͦd mens bona intenti
one inchoat. hoc uelamine meroris obumbrat. Quȩ &
ñ ñꝗͣ tanto tardiꝰ repellit᷑. quanto & presse menti qͣsi
serior famulat᷑ Sepe se bono oꝑi letitia in moderata
subuingit. Cũq plus mentẽ quã decet hilarescere
exigit. ab actione bona omne pondus grauitatis re¬
pellit: Quia eĩ etiam bene inchoantib esse intanere
laqueos psalmista conspexerat: recte ꝓpħico plenus spu
dicebat: Inuia hac qͣ ambulabã: absconder̃ laqueos
nis ferit. neq initinere actionis intercipit. duriores
insine laqueos tendit Quẽ tanto nequius obsidet.
quanto solum s remansisse ad decipiendũ uidet. hos¬
uuq tiui suo appositos laqueos ꝓpħa conspȩxerat
cum dicebat. Ipsi calcaneũmeũ obseruabunt Qiuia

Expanded text:
deratius mentem turbat, cunctam quietis intimae salutem deratius mentem turbat, cunctam quietis intimae salutem sauciat. Saepe gravitatem cordis quasi subjuncta ex latere trone inchoat, haec velamine moeroris obumbrat. Quae et nonnunquam tanto tardius repellitur, quanto et pressae menti quasi serior famulatur. Saepe se bono operi laetitia immoderata subjungit; cumque plus mentem quam decet, hilarescere exigit, ab actione bona omne pondus gravitatis repellit. Quia enim bene etiam inchoantibus subesse in itinere laqueos Psalmista conspexerat, recte prophetico plenus spiritu dicebat: In via hac, qua ambulabam, absconderunt laqueum nis ferit, neque in itinere actionis intercipit, duriores in fine laqueos ostendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum snamque fini suo appositos laqueos Propheta conspexerat, cum dicebat: Ipsi calcaneum meum observabunt . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendũ corda hominũ conspicit. eoꝵ desidiis auiã
transitorii fauoris apponit ut inhis quȩ recta faci¬
unt aclappetenda ima tortitudine intentionis in¬
clinent᷑. Unde recte subiudee specie deuna qͣq
anima laqueo miserȩ intentionis capta ꝑ ꝓpħam
ceret᷑. Cum bonum n bona intentione sumit᷑ huic
aoũsantes sp̃s ab ipso cogitationis exordio pͥncipant᷑
Tantoq eam plenuis possident: quanto a puon
anantes tenent: Cum uͦ intentionem uitiare non
p̃ualet inuia positos laqͥd̾cegit ut in eo quod
in choans alit̃ ꝓposuerat inactione longe alit̃ quã
ceꝑat ꝑcurrat. Sepe enĩ bono oꝑi laus humana
obuiat ñtẽ oꝑantis imnutat. Quȩ quãuis quesita
non fuerat: tam̃ oblata delectat. Cuiꝰ delectatione dũ
mẽs bene oꝑantis resoluit᷑ : ab omi intentionis intime
uigore dissipat᷑. Sepe se bene inchoatȩ nr̃ȩ iustitiȩ
ex lat̾e ira subiungit: &e dũ zelo rectitudinis immo¬

Expanded text:
cipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram cipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram transitorii fata, ad appetenda ima, tortitudine intentionis inclinentur. Unde recte sub Judaeae specie, de unaquaque anima laqueo miserae intentionis capta, hic perceretur: Cum bonum opus non bona intentione sumitur, huic adversantes spiritus ab ipso cogitationis exordio principantur. Tantoque eam plenius possident, quanto et per initium dominantes tenent. Cum vero intentionem vitiare non praevalent, in via positos laqueos tegunt, ut in eo, quod inchoans aliter proposuerat, in actione longe aliter quam coeperat percurrat. Saepe enim bono operi dum laus humana obviat, mentem operantis immutat, quae quamvis quaesita non fuerat, tamen oblata delectat: cujus delectatione cum mens bene operantis resolvitur, ab omni intentionis intimae vigore dissipatur. Saepe se bene inchoatae nostrae justitiae ex latere ira subjungit, et dum zelo rectitudinis immo