comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit forte. et salutis efficor et ualens cunctã
naliilinem replete. semel impositum totum
operatur si uͦ semꝑ apponitr. manfestitia iu¬
dicium est nõ ꝯtulisse salutem sic q illis sacrificuis
nemo curabatur: freq̃nter offerebant᷑. q enũ pͥma¬
hostia uil ualebat. iõ etiã seda oferebanir. q̃ qi nil
ꝓficiebaat offerebatur et alia erat ibi hostia⁊ freq̃n¬
tatio. si culpar osumptio. s pocuis. in ip̃is. hostis
per singłos annos. oblatis. fit omemoratio pcc̃oꝵ.¬
eoꝵdem. qr ꝓ eis offetuntur. ⁊ tra ꝯstat hr̃e pecca¬
tum. offerentes illas hostias in qͥb ẽ omemoratõ
pcc̃oꝵ nõ ab solucio in firmitatis accusatio. non
uirtutis ostensio. tp̃ infirmitatem ergo ostenden¬
dam. et ut memona peccatoꝵ fieret impamanit d̾s
illa semper offerri. quid eggo nos. nonne ꝑ sin
mus. et una ħ hostia est: ñ multe. qr semel tm̃
corpus qd̃ offertur. ita et unũ sacrificium nou

Expanded text:
fuerit forte, et salutis efficax, et valens cunctam fuerit forte, et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem repellere, semel impositum, totum operatur; si vero semper imponitur, manifestum indicium est non contulisse salutem; ideoque quia illis sacrificiis nemo curabatur, frequenter offerebantur. VERS. hostia nil valebat, ideo etiam secundo offerebatur quae quia nil proficiebat offerebatur et alia. Erat enim hostiarum frequentatio non culparum consumptio. Sed potius in ipsis hostiis per singulos annos oblatis, fit commemoratio peccatorum, quia pro eis offeruntur. Et ita constat habere peccatum offerentes illas hostias in quibus est commemoratio peccatorum, non absolutio infirmitatis; accusatio non virtutis ostensio. Propter infirmitatem ergo ostendendam, et ut memoria peccatorum fieret, imperavit Deus illa semper offerri. Quid ergo nos? Nonne per siamus; et una haec hostia est, non multae, quia semel tantum ocorpus quod offertur, ita et unum sacrificium non
Abbreviated transcription (Latin):
cula erat offerendus.
sata et ita opꝰ erat.
traneam similitu.¬
dinem eoꝵ bonorũ¬
q̃ futura erant. nõ
ip̃am p̾maginem
rerum. que melius
expumt rem quã¬
tatem ut in pictura.
us qͦ ponat quis co¬
lores. umbra q̃ dam
fac¶tE. trachio enim est uinbra quedam. non¬
ẏmago. cum uero flores ipsos coloꝵ quis impo¬
suerit: tunc ỹmago efficitur. lex ergo hũs uni
bram non ymaginiem nũqͣm pot̃ facere ꝑ fectos
uirtittib. et beatos pontifices. aocedentes ꝑ sin.
annos. in sc̃ã scõꝵ. cũ hisdẽ ip̃is hostus. quas lex
offerrent. et semper facerent. Aligqͥn .i. si per¬
fecti fierent. cessas¬
sert. ille hostie. offẽt
ideo. utiq qd̾ culto¬
res semel .i. perfecte
hostia uua. mundati
pcocati. s illis semꝑ
oblatis semper hñt.
fectos facit.⁊ si mili¬
es peccant nõ inli¬
gent alia. qi sufficit
ad oĩa. et õem osci¬
qd nõ uitus. Si enĩ
h oc faceret: nõ eẽt¬
opus iterari sicut
meclicamentura cũ

Expanded text:
cula erat offerendus. da peccata, et ita opus erat, traneam similitudinem eorum bonoruae futura erant, non ipsam imaginem rum, quae melius exprimit rem quatatem, ut in pictura uo ponat quis colores, umbra quaedam est, subtractio enim umbra quaedam nonmago, cum vero flores ipsos colorum quis imposuerit, tunc imago efficitur. Lex ergo umbram habens, non imaginem, nunquam potest facere perfectos virtutibus, et beatos pontifices accedentes, per singulos annos, in Sancta sanctorum, cum iisdem hostiis, quas lex nenter offerrent et semper facerent. Alioquin id efecti fierent, cessassent illae hostiae Ideo utique quod cultores semel, id est perfecte hostia mundati, ccati, sed illis semper oblatis semper habent. fectos facit, etiaes peccant, non indigent alia, quia sufficit ad omnia, et omnem consciquod non vetus, si enim hoc faceret, non eopus iterari. Sicut medicamentum si
Abbreviated transcription (Latin):
puro. pura conscĩa
Seruum autẽ dsii nõ oportet litigare .i. cp̃c litib
expendere Satis ob¬
strepunt contradũtes
Ne ergo setuus dei si¬
bi obstrepat stucdio
trahat eos. docibilẽ.
.ẜ. qui facile doceat.
si opus est in aliquo
patientẽ. quibet ad¬
uersa cum modestia
a correctione erroris
altius. eoce patet qr
nec decẽ noluit nos
fr̃m correctioni. nee
studere certamini.
multi enĩ hoĩes cũ¬
cũ a sõpno gocitant᷑:
litigare uolunt. ait

Expanded text:
 pura conscientia. Servum autem Domini non oportet litigare, id est tempus litibus expendere. Satis obstrepunt contradicentes. Ne ergo servus Dei sibi obstrepat studio trahat eos; docibilem, scilicet qui facile doceat vel doceatur si opus est in aliquo; patientem quaelibet adversa cum modestia,a correctione erroris alterius. Ecce patet quia nec deesse voluit nos factum correctioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
homines mortał mottales. uł ita dico. ꝙ noncog¬
nouit munclus clm̃ ꝑ sapĩam suam. ⁊ hoc fc̃m ẽ
in dei sapĩa .i. ⁊ hoc fecit deus alto osilio suo .ẜ. ne
suꝑbirent. et ut fides ⁊ salus cognoscatur ẽẽ ex
deo. non er sapĩa humana. ⁊ Omñ ⁊ iuder.qi. si¬

Expanded text:
el ita, dico, quod non cognovit mundus per sapientiam suam, et hoc factum est in Dei sapientia, et hoc fecit Deus alto consilio, scilicet ne superbirent, et ut fides et salus cognoscatur esse ex Deo, non ex sapientia humana, quoniam et Judaei.
Abbreviated transcription (Latin):
dicina sapĩe ꝑ hoĩs susceptionẽ est uris acco¬
modata uulnerib. de quibdam ꝯtrariis eurãs
et de quib dam siłib. Serpentis enĩ sapĩa .i. as¬
tucia decepti sumus. dei sapĩa lib̾amur. ⁊ sicut
illa sapĩa uocabatur. erat ã stulticia sapĩa est

Expanded text:
dicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrariis curans et de quibusdam similibusastutia, decepti sumus, Dei sapientia liberamur. Et sicut illa sapientia vocabatur; erat autem stultitia, sic ist
Abbreviated transcription (Latin):
mirum iudetur cum in carne non hĩtet insi
petcm. est michi hic fcuctus operis .i. est mn
tam fructuosum opus per qd̃ s xp̃c sit michi¬

Expanded text:
mirum videtur, cum in carne non habitet nisi peccatum, est mihi fructus operis, id est mihi tam fructuosum opus, per quod scilicet Chr
Abbreviated transcription (Latin):
antiochiam licet hoc in ac¬
tib apłoꝵ non legatur
infaciem ei restitit paulꝰ.
qͣm par. hoc enim ñ au¬
decet facere nisi scirent
se impareni fore. restrn di¬
co eundo. infa. eiꝰ quod¬

Expanded text:
Antiochiam, licet hoc in Actibus apostolorum non legatur, in faciem ei restitit Paulus.quam pari. Hoc enim non auderet facere, nisi sciret se non imparem fore. Restiti, dico, eundo in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Osiius eiũ qm uenirẽt
quidam iudei aiacobo. et¬
clesie ierosimitane ep̃o
edebat. petrus. cum genti
non hñs discretionem ĩ
gis erant noĩe xp̃ianͥe. qͥ
equo iure xp̃m et legem¬
si solum ẽẽ si eẽt repre¬
hensibile sic ⁊ ip̃e pan¬
indens iudeis se adiun¬
gebat. Unde subdit. Eũ
autẽ illi ue a iudea. sub¬
trahebat. se petrus lacco¬
ter per aliquas occõnes
quncisione erant .i. de iudea. qr erant infirmi.
uł ediam si firmi eent pro more suo scandalira¬
rentur. hii ergo igitur ne scandaliz areutire.
s paulatum infide iitͥrentur. fc̃s ẽ iudeis tã¬
cuam iudeus sanulans cũ infirmis idem

Expanded text:
ius enim quam venirent quidam Judaei ab Jacobo, Ecclesiae Hierosolymitanae episcopo, edebat Petrus cum gentibus, non habens discretionem in gis erant, nomine Christiani, qui aequo jure Christum et legemsi solum esset, non esset reprehensibile, sicut et ipse Pauvidens Judaeis se adjungebat. Unde subdit: Cum autem illi venissent a Judaea, subtrahebat se Petrus, latenter per aliquas occasionecumcisione erant, id est de Judaea, quia erant infirmi, vel etiam si firmi essent, ne pro more suo scandalizarentur. Igitur ne scandalizarentur, sed paulatim in fide nutrirentur, factus est Judaeis, tanquam Judaeus, simulans cum infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
it pretatõrm
ht̃. ol̃a ad edi¬
ficationem fi¬
ant siue lin¬
gua quis loq̃r
scd̃ duos. aut
ut multum
tres et ꝑ par

Expanded text:
pretationem habet. Omnia ad edificationem fiant. Sine lingua quis loquitur secundum duos: aut ut multum tres et per
Abbreviated transcription (Latin):
betis ideo. et qui lo. liii oret. dm̃i. ut interpretct᷑.¬
.i interprerandi gr̃a sibi detiro. uł sic oret .i. sic
oquatur. ut et uiterpietetur .i. ut exponat. Nari
si aliter fecerit: non ualet. et hoc est quod subdit
Ham si orem lĩ
lingna sine interpreca¬

Expanded text:
 ut interpretst interpretandi gratia sibi detur. Vel, sic oret, id est sic loquatur, ut etiam interpretetur, id est exponat. Nam si alter fecerit, non valet, et hoc est quod subdit: Nam si orem, lingua, sine interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
et idẽo indi non instruttur. Ita enĩ fit. si lingua
incognita quis loquatur. uł signa aliqua rerũ
sine intellectu proferat. sĩcut solent latini hoĩes
grece cantare oblestati sono uerboꝵ. nescientes tñ¬
quid dicant. Quid ẽ.

Expanded text:
et ideo inde non instruitur. Ita enim fit, si lingua incognita quis loquatur, vel signa aliquarum rerum sine intellectu proferat, sicut solent Latini homines Graece cantare, oblectati sono verborum, nescientes tquid dicant. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
irerpettatõ. Sic et nos
detis donis. ad cilificati¬
onem tc̃te. quod est pre¬
ter interputationem.
hoc ideo dico. qm̃ estis

Expanded text:
etatione, sic et vos detis donis ad aedificationem Ecclesiae, quod est pterpretationem. Hoc ideo dico, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
plec locum
dicet amen
suꝑ tuam
benedictionẽ:
cas: nescit. sa
tu quidem be¬
ne gr̃as agis.
s alter non
eclificatur¬

Expanded text:
plet locum dicet, Amen, super tuam benedictionem? cas, nescit. Nam tu quidem bene gratias agis, sed alter non aedificatur
Abbreviated transcription (Latin):
uo. inimi. uersi dicens
inimicus. q uert dico.
s si fallerem putarer a¬
micus. qr enim nemo
se argui uult exrantẽ¬
ideo uobis inimĩtus.
iudeor iuste nos repre¬

Expanded text:
um inimicus, verum dicens inimicus, quia verum dico, sed si fallerem, putarer amicus, quia nemo se argui vult errantideo vobis inimicus videor juste vos repre
Abbreviated transcription (Latin):
ter dĩa carnis est uobis. et dedissetis muichi .s. ad
intilitatem mee preclicationis. et ides plus de uo¬
bis dolendum est. Nõta quod ait. si fieaa po. fĩne
illud fieci potiusl quod apłs ait. non potest fie¬
ri quod iuste si fit ⁊ iob utinam possem me oc¬
cidece.⁊ dũs ad loth. si possum quicquã facere
donec illo iutcoeas. sĩ posse se dicit. qd̵ sine du

Expanded text:
ter omnia charius est vobis, et dedissetis mihi, scilicet ad utilitatem meae praedicationis. Et ideo plus de vobis dolendum est. Nota quod ait, si fieri potuisset, nonne illud fieri potuisset quod ait Apostolus, non potest fieri quod juste non fit. Sic et Job, utinam possem me occidere , et Dominus ad Loth: Non poteram quidquam facere, donec illuc introeas . Non posse se dixit quod sine du
Abbreviated transcription (Latin):
idco uiscera cꝰ .i. inti¬
ma caritas. eius sunt
affectus in ommi bo¬
no ẽ. st̃ dico. hũndã¬
profectum illoꝵ uł

Expanded text:
ideo viscera, id est intima charitas, ejus sunt affectus in omni bono est. Sunt dico abundanprofectum illorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tuore et tremo¬
re excepistis eum
gaudeo quod in
omnib ofido in
uobis. Notam ã
fatimus uobis
fratres gr̃a dei q̃
ecciis macedonie
qd̃ in multo ex¬
perimento tribu¬

Expanded text:
timore et tremore excepistis eum gaudeo quod in omnibus confido in vobis notam autem facimus vobis fratres gratiam Dei quae esiis Macedoniae quod in multo experimento tribu
Abbreviated transcription (Latin):
in corripiendo uentas
apparet arguentis. dũ
qui arguiitur se em̃¬
emundant. dui enĩ
correcti ĩ mutantur tes¬
timonium perhibent
arguenti ueram ergo
ostendens apłs predi ẽ¬
cationem sua ꝑ effica¬
ciam illoꝵ ait. s sicut
inu̾itate locuti. su .uo.¬

Expanded text:
in corripiendo veritas apparet arguentis, dum qui arguuntur se emendant; dum enim correcti immutantur, testimonium perhibent arguenti. Veram ergo ostendens Apostolus praedicationem suam per efficaciam illorum ait, sicut in veritate locuti sumu
Abbreviated transcription (Latin):
ri erarmis elegit. s ut tẽmus sci ideo quip¬
pe tales futuri examus. qr elegit ipse pre¬
destinans ut tales per gr̃am eus eẽmus
ti per libere uolumatis arbitriũ et iõ eos
ĩsua p̃scĩa quales in futuros ẽẽ p̾sciuit ele¬
git. elegit inquit añqͣm eẽrit. predestinans
filios quos futuros scõs pͥsciuit ñ fecit. nec
se futurum. s ip̃os fcũros ẽẽ preuidie. q̃m
ꝯfutat apłs dicens ut eẽmus. scĩ uirtutib
et ĩ macłati. a malis accimine. et in ospectu
euis. non hoĩm .i. iutus uͭ ipse ꝯspicit. non ex
ospiciamus. et hoc ñ fecit ipse mercas nt̃is
s ĩn caritate sũꝙ aiͣtior enĩ dei hoc fecit. uł¬
ita dico ut tẽmus sci et ĩmacłati. ⁊ hoc in
caritate .i. pet caritatẽ nt̃am qua diligimꝰ
te dei qua diligit hoĩes. uł de caritate ip̃oꝵ
tione que pertinent
ad uisticiam ⁊ scĩtatẽ
uite p̾sentis ponitur
hic alia p̾destinatio

Expanded text:
ri eramus elegit, sed ut essemus sancti. Ideo quipri eramus elegit, sed ut essemus sancti. Ideo quippe tales futuri eramus, quia elegit ipse praedestinans ut tales per gratiam ejus esseti per liberae voluntatis arbitrium; et ideo eos in sua praescientia quales futuros esse praescivit elegit. Elegit, inquit, antequam essent, praedestinans filios quos futuros sanctos praescivit: nec fecit, nec se facturum, sed ipsos facturos esse praevidit. Quem confutat Apostolus dicens: ut essemus sancti virtutibus, et immaculati, a malis, a crimine; et hoc in conspectu ejus, non hominum, id est intus ubi ipse conspicit, non ext ut eum conspiciamus, et hoc non fecit ipse meritis nostris, sed in charitate sua. Amor enim Dei hoc fecit. ita dico, ut essemus sancti et immaculati, et hoc in charitate, id est per charitatem nostram qua diligimuste Dei qua diligit homines, vel de charitate ipsorum tione quae pertinet ad justitiam et sanctitatem vitae praesentis, ponitur hic alia praedestinatio
Abbreviated transcription (Latin):
si egenca. q̃ sp̃us naturalia sunt. bñdictione
p̾ordiuationis .s. que erit defutaro. hic poruit
primam preorliuationẽ que est de p̾senti. tã¬
gens effectum eͣi ꝙ. benedicet nos in futuro.¬
qd̃ et si uidetur ex meritis. ita nõ tã gra¬
tis erit. sic̃ et pͥma p̃ ordinatio gratuita ẽ
qr merita q̃ precediuit futuram. uitam
ex gc̃a sunt. et dei dona sunt. Coronat enĩ
in nobis d̾s dona sua. si q̃ eo nobis sunt
metita. et hoc est ꝙ ait. ita gratũ hoc fa¬
ciet sicut gratis. nos elegit. predestinande
añ mundi ꝯstitutionẽ. r añquã eẽmus. i
quis ergo putet animas cum deo fuisse et̃¬
aperte ostendit hoc falsum ẽẽ dicens. ele
dum erant nisi p̃destinando. elegit ergo
p̾destinans nos. et sicut ñ elegit eo ꝙ tuc̃
scĩ eẽmus. ita nec id̾eo qr sc̃ futuri eẽmꝰ.
s pocus elegit nos ad hoc ut intp̃re gr̃e. es¬
semus sc̃ per bona opeta. Non ergo qr futũ¬

Expanded text:
non egentia, quae spiritui naturalia sunt. Benedictione non egentia, quae spiritui naturalia sunt. Benedictione praeordinationis, scilicet quae erit de futuro, hic ponit primam praeordinationem quae est de praesenti, tangens effectum ejus; quasi dicat: Benedicet nos in futurod etsi videtur ex meritis, ita tamen gratis erit, sicut et prima praeordinatio gratuita est, quia merita quae praecedunt futuram vitam ex gratia sunt, et dona Dei sunt. Coronat enim in nobis Deus dona sua, non quae ex nobis sint merito. Et hoc est quod ait: Ita gratis hoc faciet, sicut gratis nos elegit, praedestinandoante mundi constitutionem, id est antequam essemus. Ne quis ergo putet animas cum Deo fuisse aeteaperte ostendit hoc falsum esse dicens: Elegidum erant nisi praedestinando? Elegit ergo praedestinans nos: et sicut non elegit eo quod tunc sancti essemus, ita nec ideo quia sancti futuri essemus. Sed potius elegit nos ad hoc, ut in tempore gratiae essemus sancti, per bona opera. Non ergo quia futu
Abbreviated transcription (Latin):
rat beneficia q̃ a deo¬
neri sunt data. ⁊ dĩs
ciam. altera est de futuro. ad coronam. nec
dũr due quin una sit dei predestinatio. que
est ip̃e d̾s. s qr de dnob est. ip̃a dei eterna
pre ordinatio .ẜ de iusticia in p̾senti. ⁊ de gła¬
in futuro. d̾s enĩ añ amundi ꝯsticutionem
cum nullus quicquã meruerat. preordina¬
uit ꝙ in tp̃re gr̃e aliquos aꝑclitis separe. et
iustos et ĩmaculatos faceret. preordinauit
turo implebit. q̃ erit. oĩm perfectio. A qua
osũmatione oĩm in cipit ostendens pͥmo ef¬
fectum eius et utens preteritũ profrcturo. ⁊¬
ꝙ rei certitudine future. cum ait. qui d̾s bene¬
dixit .i. benedicet. nob nr̃is m̾itis mal edictos
.i. in futuro exaltabit dando ĩmortalitatẽ. Unĩ
subdit. in onini benedictione sp̃uali .i. exal¬
tabit omni moda exaltatione. et per fecta q̃
t̾ota erit sp̃ualis ⁊̃ in corporib q̃ tunc hẽbũt ẽ¬
uaturam sp̃e. qr eriuto agilia. ⁊ habilia. cibo

Expanded text:
rat beneficia quae a Deoneri sunt data, et disttiam, altera de futuro ad coronam: nec dicuntur duae, quin una Dei sit praedestinatio quae est ipse Deus, sed quia de duobus est ipsa Dei aeterna prin futuro. Deus enim ante mundi constitutionem, cum nullus quidquam meruerat, praeordinavit quod in tempore gratiae aliquos a perditis separaret, et justos et immaculatos faceret; praeordinavitturo implebit, quae erit omnium perfectio, a qua consummatione omnium incipit, ostendens effectum ejus, et utens praeterito pro futuro pro rei certitudine, cum ait: Qui Deus benedixit, id est benedicet, nos, nostris meritis maledictos, id est in futuro exaltabit, dando immortalitatem. Unde subdit: In omni benedictione spirituali, id est exaltabit omnimoda exaltatione, et perfecta, quae tota erit spiritualis etiam in corporibus, quae tunc habebunt naturam spiritus, quia erunt agilia et habilia, cibo
Abbreviated transcription (Latin):
his dicit que ad escam ꝑ¬
uant me in curuu s ma¬
gis impediunt. deinde idẽ
ał infringit clicens. oĩa m
et doctrina legis naturalis.
ydolis immolata hic agitur. ideo recte ait. licent
omnia licere. s non omnia eclificant mgtimos.
ut quis facit cum comedens ydolotitum scandalũ
emo quod

Expanded text:
his dicit quae ad escam pant me in cursu, sed magis impediunt. Deinde idem aliter infringit dicens: Omnia mihi et doctrina legis naturalis. dolis immolata hic agitur. Ideo recte ait, licent,omnia licere. Sed non omnia aedificant proximos, ut quis facit, dum comedens idolothytum. Et scandalum Nemo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tris. ut eriperet
nos depresenti
uoluntatem
dei et patris nr̃i
cui est gła in
secula seculo¬
rum amen.

Expanded text:
tris ut eriperet nos de praesenti voluntatem Dei et Patris nostri, cui est gloria in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊nos ex qua. di. au. hoc
echibemus. ut imple¬
amins in agntione uo¬
noscatis quid deus ue¬
lit quid non et hoc per
ut impleami¬
pleamini in oĩ sapĩa
rerum que sud actiue¬

Expanded text:
nos ex qua die audivimus, hoc ibemus, ut impleamini in agnitione noscatis quid Deuset quid non, et hoc per et impleamini in omni sapientia rerum quae sunt act
Abbreviated transcription (Latin):
ueram domini mortem negatutes. et ideo uolen¬
tes ab hoc maledẽo xp̃ma se rungire. ut a merts ⁊
uentats se ungertnt. Igitr cortra legem longe
fitrros herencos. de longe clamat moyses. sine
ca teguuersaminio herctici quib displicet ueri¬

Expanded text:
veram Domini mortem negaturos. Et ideo volenveram Domini mortem negaturos. Et ideo volentes ab hoc maledicto Christum sejungere, ut a mortis etiam veritate sejungerent. Ergo contra longe futuros haereticos de longe clamat Moyses: Sine causa tergiversamini, o haeretici, quibus displicet veri
Abbreviated transcription (Latin):
rat. siłitudinem hẽbuat caris peccati. Cuy ergo
timeret moyses dr̃e maledt̃m qd̵ paubs nõ ti¬
cdicare. nec in hoc qd̾ maledictus est appellat᷑ qui
pendit in ligno. ꝯtimeliat in dm̃ ꝑucanda est. ex
patie quippe mortali: pependit in ligno. mortali¬
tas ã ex maledictione pcc̃ primi hõis ẽ Si ergoe
dr̃et mors malelicta est: nemo exhorresceres It̃e
si dfet. pc̃cm maledc̃m est: nemo mutaretur. Qs
a pependit in ligno: nisi caro mortalis. cuius morta
tera in h eremo suꝑer lignũ. In illa eiũ figura
in udia esti qd̃ addidit des ut dr̃et. maledictus
nt̃is: indeuteronoino nẽ hr̃ malede̾s est adeo. In
post passionẽ dñi ab aliquo appossitum ẽẽ. ut
nos qui maledcm a deo crecdius xp̃m in¬
famaret. s si ẽ hoc in ꝯtumeliam dñi qui ideo dt̃
cũ ad delendum eam misit ds filium suũ stmd
crgo mitum si maledc̃s dr deo. qui ra se ht̃ quod
⁊ xp̃s ne fututi heretiti negerit eus ueram esse
morem. preuiddit enĩ mõses hereticos fuitutos. Et

Expanded text:
o timeret Moyses dicere maledictum, quod Paulus non tiaedicare, nec in hoc quod maledictus appellatus est qui pendet in ligno, contumelia in Deo putanda est. Ex parte quippe mortali pependit in ligno. Mortalitas autem ex maledictione peccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors maledicta est, nemo exhorresceret. Item, si diceret: Peccatum maledictum est, nemo miraretur. Quid autem pependit in ligno nisi caro mortalis, cujus mortaltem in eremo super lignum. In illa enim figura inuidia est, quod addiderit: deo, ut diceret: maledictus nostris in Deuteronomio nunc habetur, maledictus est Deo. In post passionem Domini ab aliquo positum esse, ut nos qui maledictum a Deo credimus Christum, infamaret, sed non est hoc in contumeliam Domini, qui ideo dicitur cum ad delendum eam misit Filium suum. Quid ergo mirum si maledictus dicitur Deo qui in se habet quod  ne futuri haeretici negent ejus veram esse mortem. Praevidit enim Moyses haereticos futuros, et
Abbreviated transcription (Latin):
maledictũ ꝙ mortẽ comitatur: suscipere ñ de dig¬
natus ẽ. ideoq addicum est oĩs. ne xp̃e ad ueram
mortem non petinere dr̃etur. si a maledicto perii
et ita uere mortuũ negat dicers. pependisse ĩ
ligno sp̃e q̃dam false carnis ⁊ si ueram mortẽ
in cruce soluisse. ꝯtra ꝓ aha uere mottuum
clamat cum ait. ma. oĩs .i. uere mortiuis pena eiũ
peran uł ex beneditione uenit. uł ex maledic¬
tione. si gc benedictione uenit. optare debes sẽꝑ
eẽ in pena peceati. S: a optas iñ liberari crede pẽr
diuine siue iusticiam ex maledictione uenisse.
dicto legis ut enam in gentibus que non sub n¬
maledictione legis exant fieet benedc̃o abrahe.
promĩa. ⁊ hoc in xp̃o iħu .i. per̾ xp̃m fieret dicõ.¬
ita. ut tandem nos utriq .s. iudei et gentes. acci¬
ciꝑiarmis dico. perfidem. nõ ꝑer opera legiꝰ. ¶i¬
ratres secundũ¬

Expanded text:
maledictum quod mortem comitatur suscipere non dedignatus est. Ideoque additum est, omnis, ne Christus ad veram mortem non pertinere diceretur, si a maledicto penituEt ita vere mortuum negat, dicens pependisse in ligno specie quadam falsae carnis, et non veram mortem in cruc vere mortuus. Poena enim peccati, vel ex benedictione venit, vel ex maledictione. Sed si ex benedictione venit, optare debes semper esse in poena peccati. Si autem cupis inde liberari, crede per divinae sententiae justitiam ex maledictione venisse, dicto legis, ut etiam, in gentibus, quae non sub maledictione legis erant, fieret benedictio Abrahae promissa. Et hoc in ita ut, tandem nos utrique scilicet Judaei et gentes, accicipiamus, dico per fidem, non per opera legis. Vratres, secundu
Abbreviated transcription (Latin):
monet. ut sollicitudo
eius. et proiudentia ap¬
Ulld. pareat. que plenitudo largitionis uł
clum facit curca ministerium scõꝵ. qd̃ deus uidet
coram hoĩb. prouidet boua. dum bonos mittit
ad hoc opus gchortandum qui probitate sua eos
prouocent ad dand̃. ñ scandalũ faciant. ne bona
doctͥna apłi pec improuidos ministros uitupe¬
rationem caderet. Nõta qd recte apłs ait. se piq¬
s pollere debet in uobis. due res sunt ꝯscĩa. et fa
ma. ꝯscĩa. ẽ. fama proximio modest. qui ꝯscĩe fi¬
dens famam negligit: crudelis ẽ. seq̃r. ¶Asi¬

Expanded text:
monet ut sollicitudo ejus et providentia appareat. Quae plenitudo largitionis veldum facit circa ministerium sanctorum quod Deus jubet; coram hominibus providet bona, dum bonos mittit ad hoc opus exhortandum, qui probitate sua eos provocent ad dandum, non scandalum faciant, ne bona doctrina Apostoli per improvidos ministros in vituperationem caderet. Nota quod recte Apostolus ait se pros, propter a tibi, fama proximo prodest. Qui conscientiae fidens famam negligit, crudelis est. Misi
Abbreviated transcription (Latin):
uotum ꝯtinentie
lipcuriose uycerint
in cibis et in aliis .u.
xlit. cum in deliciis egerint uitam
in xp̃o. non clico nuburit. s nubere uolunt.
qriasi tunc non sit peccatum nubere ipse dici

Expanded text:
otum continentiae luxuriosae vixerint in cibis et in aliis, id est cum in deliciis egerint vitam, in Christo, non dico, nubunt, sed nubere volunt. Quasi dicat: Tunc non sit peccatum nubere. Ipse dico
Abbreviated transcription (Latin):
to bap̃i fidem .s. quam in lup̃o professe sunt:
irritam fecerunt. nolendo ⁊̃ nubere. Iñ ꝯiugali
qmppe uinculo. si pudicicia ꝯseruatu damp.¬
natio ñ mnetur. s iniuduali ꝯtinentia. ⁊ uit¬
ginali excellentia uritus mun̾is amplioris
expetitur. qua expetita et electa. eo uoto ob¬
lato iam non solum capescere nuptias. s ⁊̃ si
non nubantur nibere uelle dampnabile
est. uouentib enim iurgrrtatẽ. uł iuduita¬
tem. nõ solum nubere. s etiam uelle adãp¬
nabile ẽ. quod ut demonitraret apłs sĩ ait.¬

Expanded text:
 scilicet quam in baptismo professae sunt, irritam fecerunt volendo etiam nubere. In conjugali quippe vinculo, si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur: qua expetita, et electa, et voto oblata, jam non solum capessere nuptias, sed etiam si non nubat, nubere velle damnabile est. Voventibus enim virginitatem vel viduitatem, non solum nubere sed etiam velle damnabile est. Quod ut demonstraret Apost
Abbreviated transcription (Latin):
drctt in nobis. qui sum¬
us quasi eaꝵ locus. ita
uł pietatẽ pat̾nam in
flagellis intelligimus.
qr flagellat oẽm filiũ ꝙ̃
recepit. s hoc totum ꝓ
nobis est. unde subdit.¬
mur pro ur̃a exhorta¬
tione est. et salute. qr
nr̃o exemplo monet
uos deus pati. unde sa¬
lus eterna erit nobis
Siue consolamur spe pie¬
mii qr pietatem p̃rnam
intelligimus in flagellis.
lem spetis. Siue exhotta

Expanded text:
dant in nobis, qui sumus quasi earum locus, ita vel pietatem paternam in flagellis intelligimus, quia flagellat omnem Filium quem recipit . Sed hoc totum pro vobis est. Unde subditmur, pro nostra exhortatione est et salute, quia nostro exemplo monet nos Deus pati. Unde salus aeterna erit nobis; sive consolamur spe pquia pietatem paternam intelligimus in flagellis. lem speretis; s
Abbreviated transcription (Latin):
quas et nos patunuro. qi debetis̃ gxemplo nñi eadem
pati que et nos patiruir adeo operatur. ut spes nos¬
tra. qua sꝑamius nos ꝑassuros. sit sirmds patimur
dico et hoc pro uobis .i. ad ur̃am utilitatẽ. ⁊ uere
qr nos sumis. sciente qm̃ sicut. modo. estis socii
passionum sic et in futiuto exitis sotil consolati¬
uns eterne qr equa glo¬
ria labon nr̃o tetribue¬

Expanded text:
quas et nos patimur, quia debetis exemplo nostro pati eadem quae et nos patimur. Adeo operatur, ut spes nostra, qua speramus vos passuros, sit firma. Patimur, dico, et hoc pro vobis, id est ad vestram utilitatem. Et vere, quia nos sumus scientes quoniam sicut modo estis socii passionum, sic et in futuro eritis socii consolationis aeternae, quia aequa gloria labori nostro retribue
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ⁊ abũ non sapien¬
tes electi sunt ad apła¬
eram sapiens fui quasi
non essem sapiens. cum¬
uenissẽ ad nos o fratres
quia ueni ad uos non¬
in sublumitate sermo

Expanded text:
Sicut et alii non sapietes electi sunt ad apostolaeram sapiens, fui quasi non essem sapiens, cumvenissem ad vos, o fratres, quia veni ad vos nonin sublimitate sermo
Abbreviated transcription (Latin):
te cogitare de crastino.
siqius humano mo¬
re ista procuret. s si
quas p̃p̃ ista deo mili¬
tet. ut in opetibus su¬
is non regnum der
s istoꝵ acquisitionẽ¬

Expanded text:
 cogitare de crastino, si quis humano more ista cogitet: sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisition
Abbreviated transcription (Latin):
tocliet. pdestinati i ad opnonem filior¬
dei. Ideo ã deus per or̃ones credenciũ ñdũ cre¬
dentes credere facit. ut ostendat qi ip̃se facit.
lemo est enũ tã imperitus tã ingemio tard
qui ñ uideat dm̃ facere qdꝰ rogari se precepit
ito faciat. et sciendũ qr posse hr̃e fidem sicut¬
posse hr̃e caritatem: natura est hoĩm. hr̃e aut̃
fidem sicut hr̃t cartiatem. gr̃a est fidelium. s
cũ uoluntas credendi aliis sparatur: aliis p̃ea¬
muni nĩa et ueritas. In uestigabiles igitur
et amalo custodiet uos. Confidimus aũ¬

Expanded text:
ati in adoptionem filiortem Deus per orationes credentium, nondum credentes credere facit, ut ostendat quia ipse facit. Nemo est enim tam imperitus, tam ingenio tardus, qui non videat Deum quod rogari se praecipit, ut faciat. Et sciendum quia posse hposse habere charitatem naturae est hominum: habere autem fidem, sicut habere charitatem, gratia est fidelium. » Sed cum voluntas credendi aliis praeparatur, aliis non praepardia et veritas . Investigabiles igitur et a malo custodiet vos. Confidimus au
Abbreviated transcription (Latin):
in triba qr q̃ ad bellum ueniet sicut tuba i
bellis soncit. qrtunc inimicos debellabit. qr sũ
tuba infestis sonabat. sic amicos ad sollempni¬
tatem glore et̾ne ĩuitabit. uox ergo illa erit s̃t
tube .s suos getitans et malos terrens. que tuba
am dico quod mortui resurgent pimi. Deit¬
de nos qui iuimus et qurelur illi de uobis¬

Expanded text:
in tuba, quia quasi ad bellum veniet sicut tuba in bellis sonat, quia tunc inimicos debellabit; et sicut tuba infestis sonat, sic amicos ad solemnitatem aeternae gloriae invitabit. Vox ergo illa erit quasi tubae suos excitans, et malos terrens: quae tubaam. Dico quod mortui resurgent primi, deinde nos qui vivimus, et qui relinqui
Abbreviated transcription (Latin):
trarent sanctas. ¶ audes
fectus. unde subdit. qm̃
ipsi supleuerunt. docen¬
do. id quod uobis deerat
et merito gaudeo: refe¬
cerunt enum et meum
spiritum et urmr mes̃¬

Expanded text:
trarent sanctis. Ambrosifectus. Unde subdit: Quoniam ipsi suppleverunt, docendo, id quod vobis deerat. Et merito gaudeo, refecerunt enim et meum spiritum et ves
Abbreviated transcription (Latin):
cutus est. que ꝓhibet uire
ẽẽ comati. quod siquis¬
opponat de samuele. ⁊ ꝓ
men positum suꝑ faciem moysi .i. uelamen lectĩ
latione euuangłii deponttur de qua dicit apłs.
cum transieris ad xp̃m anferetur uelam̃. muli¬
er uero si .co. nir gła est. illi. Io gloria ẽ mulie
ri qr naturaliter hoc ht̃. N pro uelamine. unde
nestum est. ut uelata sit mulier et obediat. ut
nature uolintias ad daturp. que ad hoc ht̃ uelam̃
ut ueam se cognoscar. et subditam et sõ gła est
naturalis rõ ꝯsentit. et so uir nõ naturałr co¬
matus est. qr non est uelandus. et lex ⁊̃ prohi¬
bet uitũ eẽ comatum. Si quis ã post tõnẽ¬
redditam ut uincat con¬
deutiosos ponit auctori¬
dater q dissertione si
uult uti. s auctoritate¬
q̃i natura ⁊̃ decet quod̃

Expanded text:
cutus est, quae prohibet virum esse comatum. Quod si quisopponat de Samuele, et pamen positum super faciem Mosi, id est velamen lectionlatione Evangelii deponitur. De qua dicit Apostolus: Cum transieris ad Christum auferetur velamen . Mulieri, quia naturaliter hoc habet pro velamine. Unde nestum est ut velata sit mulier, et obediat, ut naturae voluntas addatur, quae ad hoc habet velamen ut ream se cognoscat, et subditam, et ideo gloria est naturalis ratio consentit, et ideo vir non naturaliter comatus est, quia non est revelandus, et lex etiam prohibet virum esse comatum. Si quis autem. Poredditam, ut vincat contentiosos, ponit auctoriia dissertatione non vult uti, sed auctoritateat: Natura etiam docet quod
Abbreviated transcription (Latin):
adeo nobis factam et
exhibitam. quid rogo. ut exhibeans ꝑ offeratis coꝵ¬
pora isra d̾o. non tm̃ mentes. s eqam corpora. licet
caro repugnet offerans dico. hostiam in mortificatio¬
lum finem bom quo ueratiter beati ẽẽ possiuuus
tabilis. si ip̃a in otaminata seruemus. dissimiles
illis qui uolptatib carus faciunt seruiunt. ł tͥ no¬
da qued ait. hostiama uiututem. Olm qudem apd¬

Expanded text:
a Deo vobis factam et exhibitam. Quod rogo, ut exhibeatis, id est offeratis, corpora vestra, non tamen mentes, sed etiam corpora licet caro repugnet, offeratis, dico, hostiam, in mortificatiolum finem boni, quo beati veraciter esse possimus. tabilis, si ipsa incontaminata servemus, dissimiles illis qui voluptatibus carnis serviunt. Et nota quod ait hostiam viventem olim qu
Abbreviated transcription (Latin):
donum dei putificati sunt homines ascd̃a morte
liberta uinam hostiam debent offecri. ut sigf̃
sit uite cterue. sion epã sicut corpora pro corporib
immolantur. s corꝑorũ uĩci⁊ ꝑetismtitu. Ratio¬
nabile. quasi exhibete coapra ũr̃a hostiam. tã
obsequium ut̃m totum in predictis sit rationa¬
bile. u cum disccetione. nequid nimis sit. s cupa
tempantia ur̃a corpora castigeas ut non patirxt¬
lui s utũs morr. Et

Expanded text:
donum Dei purificati sunt homines, et a secunda morte liberati, vivam hostiam debent offerre ut sit signum vitae aeternae. Non enim sicut tunc, corpora pro corporibus immolantur, sed corporum vitia perimuntur. Rationabile, quasi dicat: Exhibete corpora vestra hostiam; tamen, obsequium vestrum, totum in praedictis sit, rationabile, id est cum discretione ne quid minus sit, sed cum temperantia vestra corpora castigetis, ut non naturlvi, sed vitiis mori. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gloria quasi et cum¬
talis sit. ipsi. scd̃m su¬
am suibstandamy sin¬
gulariter uni sit gloria. non ipsis. et hoc ini secula
tilis ad bonam uitã.¬
agendam hortatur. h¬
huc uiq euĩ ne alcer¬
aduersus alt̃m super¬
moralis admonitis. qͣ
monet ut alter alteri¬
us utilitate laboret. qͣ¬

Expanded text:
gloria, quasi talis sit, ipsi sum substantiam singulariter uni sit gloria, non ipsis, et hoc in saecula tilis ad bonam agendam hortatur. Hucusque enim ne aladversus alterum supermoralis admonitio, qua monet ut alter deus utilitate laboret, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ut engit fides eoꝵ
batio. qd̾ fides nr̃a sit
bant. siue ministeri¬
um. ecclesiasticum
mus mbra laliorum
ia ministrando. assi¬
due siue qui docet.
.i. qui habet granam
docendr sit m̃brum
qui exhortatur .u. qͥ
habet gr̃am echor¬
tandi. sit m̃bꝵ alte¬
rius. in exhortando¬
et qui tribuit. elemo¬
sinas triouat᷑ non
in duplicitate pre¬
sentis et future głe
s in simplicitate:
future glorie. ⁊ ita
sit m̃bꝵ alterius. ⁊
qui ꝑest. ut pringẽps¬

Expanded text:
prout exigit fides eorubatio quod fides nostra sitabant. Sive ministerium ecclesiasticum mus, membra aliorum in ministrando assidue. Sive qui docet, id est qui habet gratiam docendi sit membrum Qui exhortatur, id est qui habet gratiam exhortandi sit membrum alterius in exhortando. Qui tribuit, eleemosynas tribuat, non in duplicitate praesentis et futurae gloriae, sed in simplicitate futurae gloriae, et ita sit membrum alterius. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
lcienciam. quidam ꝓmittentes. qmi fidem qua¬
si impericiam rident. exciderunt a fide. semper
mantutes circa fidem. ⁊ nunquam intus. slicħ
eiũ sic amant isti quam sc̃am ꝓmitt̾e. ⁊ fidẽ

Expanded text:
scientiam quidam promittentes, qui fidem quasi imperitiam rident, exciderunt a fide, semper manentes circa fidem, et nunquam intus. Nihil enim sic amant isti quam scientiam promittere, et fidem
Abbreviated transcription (Latin):
am s coniunctionis.¬
tta est eium pro seq̃n¬
interposita utraq con¬
uinctio. ac si dr̃et sine
potest legi. ut neutra
suꝑfiuat coniunctio
quasi non solum non defendatis uas. s si esur¬
inimicus tuus ciba illinti si
sitit potum da illp .i.¬

Expanded text:
conjunctionita est enim proseqinterposita utraque conjunctio. Ac si diceret sine potest legi ut neutra superfluat conjunctio. Quasi dicat: Non solum non defendatis vos, sed si esurinimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da ill
Abbreviated transcription (Latin):
.i. separatim contuli. cũ
his idebantur aliquid
dẽ .i. alicuius auctoritatis.
non publice coram oĩb
ne fidelib ex indea qui
putabant legem ẽẽ ser
ideo qr aliqua falsa di¬
rexit. ut seorsum pauci¬
mos qui nõ possunt ola
capere quib aliqua ta¬
cuerat dicens da perfec¬
tus. aliqñ enĩ aliqiuid
ueri tacere licet. ne for¬
de. qͣr ideo contuli cum
eis. ne forte inuacuũ.
currerem. aut cucur¬
rissem .i. ne putarer
predicasse mutiłr. pre¬
dicationis uero opus appellat cursum ꝓ
exat. cum ẽẽt gerttilis neq ꝯpulsus est rationi¬
bus eoꝵ circumcidi. i non potuit extorqueri
ame ut circumcideretur. s sus ceptus ẽ ab apos¬
tolis in societatem in cirtũcisus. eur ergo uul¬
tis uos galathe circũcidi. Cur ergo a gratia re¬
gedentes ad legem transitis: S ed p̃p. ⁊ c̃ .q. nõ¬
sus crccurmcidi. s neq
ad horam. in aliquo ces¬
semus. q. conuiti dele¬
ge subiectioni. eoꝵ ut
i eĩs subitiamur. qui
legalia saluti necc̃a p

Expanded text:
est separatim. Contuli cum his qui videbantur aliquid esse, id est alicujus auctoritatis, non publice coram omnibus, ne fidelibus ex Judaea, qui putabant legem esse servideo quod aliqua falsa dixerit, ut seorsum paucimos qui non possunt omnia capere, quibus aliqua tacuerat dicenda perfectis. Aliquando enim aliquid veri tacere licet. Ne forte. Quasi dicat: Contuli cum eis, ne forte in vacuum currerem aut cucurrissem, id est ne putarer praedicasse inutiliter. Praedicationis vero opus appellat cursum, pro erat, cum esset gentilis. Neque compulsus est, rationibus eorum circumcidi, id est non potuit extorqueri a me ut circumcideretur, sed susceptus est ab apostolis in societate incircumcisus. Cur ergo vultis, vos Galatae, circumcidi? cur ultro a gratia recedentes ad legem transitis? Sed propter, etc. Qusus circumcidi, sed neque ad horam, in aliquo, cessimus, quasi convicti de lege, subjectioni eorum, ut eis subjiciamur, qui legalia saluti necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
osequamur. ergo mors ñ
est inutilis s operatur
magnũ quid in nobis
ħ uita qua delectamins
interrenis operatur in
uobis mortem eternã:¬

Expanded text:
consequemur, ergo mors, non est inutilis, sed operatur, magnum quid in nobis, sed vita, qua delectamini in terrenis, operatur in vobis, mortem aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
uitẽ .q. semper mors operatur in nobis. et per hoc
ut hẽarnis sidem. ut perfidem iretcimuis oran¬
do ut possumus facere quod iubemur. cum ã dicit:
eiudem sp̃m fider. ostendit quod etiam iustis diuer¬
soꝵ tempoꝵ eadem fides est. eã enim fides iustos sal¬
uauit antiquos que saluat et nos ł mediatoris dei
surum crediderunt. sos a̾ credimus xp̃m uenisse.
passum ẽ. resurrgcisse in eelum ascendisse. ⁊ quid
pritiquos iustos fidas saluauetit: oftendit subdẽs.

Expanded text:
t: Semper mors operatur in nobis. Et per hoc ut habeamus fidem, ut per fidem impetramus orando, ut possimus facere quod jubemur. Cum autem dicit, eumdem spiritum fidei, ostendit quod in justis diversorum temporum, eadem est fides. Ea enim fides, justos salvavit antiquos, quae salvat et nos, id est mediatoris Dei surum crediderunt; nos autem credimus Christum venisse, passum esse, resurrexisse, in coelum ascendisse. Et quod antiquos justos fides salvaverit, ostendit, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
huc enim musitat serpens et non tacet quod
gestum est illo paradiso. hoc geritur in ecẽa. sie¬
mo igitur uos seclucat ab isto paradiso ecc̃e sut
f̾iciat. qđ illic lapsi sinmis us exꝑti corrigar᷑.¬

Expanded text:
huc enim mussitat serpens et non tacet. Quod huc enim mussitat serpens et non tacet. Quod gestum est in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo igitur vos seducat ab isto paradiso Ecclesiae. Sufficiat quod illic lapsi sumus, vel experti corriga
Abbreviated transcription (Latin):
et extidant asimpli¬
paradiso simplicis
.i. diabolo qui per eos insidiatur. lux fidei
sinulis est paradiso. Qũoꝵ ergo fides corrum¬
pitur paradiso eiciuntur. qr preponunt menda¬
cium ueritati. Qũi ergo mñdacium edificant ho
minib ab eis pellunt ueritatem et ĩmittunt dia¬
bolum. et ita excluclunt. xp̃m. Si quid enĩ dixerit
otra fidem. intrat puttedo de ueneno serpẽtis.
et nascirt᷑ u̾mes m̃datioꝵ. et nicħ integrurs
remanet. iõꝙ sic̃ prib nfis aclusus leonem
opus erat pacła. sic nobis aduersus draconem uigi¬
lanna. tunc enim cogebat. nc̃ docet. tunt in gere¬
bat uiolentias nc̃ insidias uidebatur tẽ fremẽs
uc̃ lubricus. et oberrans difficile uidetur. Ideo
timet apłs. ne sicut ꝑ serpentẽ seducta est eua. ita
ꝑ h̾eticos corrumpatur ecc̃a uͥginitate fidei qͣm
gestat in corde. Modo ergo aĩa uirgrntatẽ tuã
serua. postea fecundanda in amplexis sponsi tus
Sepite ergo ut scriptũ ẽ aures uras spinis. ad¬

Expanded text:
et excidantia simpliparadiso simplicis est diabolo, qui per eos insidiatur. Lux fidei similis est paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, ab eis pellunt veritatem, et etiam immittunt diabolum, et ita excludunt Christum. Si quid enim dixeris contra fidem, intrat putredo de veneno serpentis, et nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans difficile videtur. Ideo timet Apostolus ne, sicut per serpentem seducta est Eva, ita per haereticos corrumpatur Ecclesia a virginitate fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Ad
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ip̃a dilectio dei diffrm¬
decetur in nobis per sp̃m
imperrantur cetera ex fide iustificamur dico. et¬
non ex operib legis. aliquo modo siue añ fidem
Qiod si queren

Expanded text:
 ipsa dilectio Dei diffunderetur in nobis per Spirimpetrantur caetera. Ex fide justificemur, dico, etnon ex operibus legis aliquo modo, sive ante fidem quod
Abbreviated transcription (Latin):
homo ex operib
lia que sunt de sacrifici¬
is et de aliis figuratiuis.
Nullo deniq modo iusti¬
ficatur. nisi per fidẽ xͥ. i4.¬

Expanded text:
 ex operibus lia, quae sunt de sacrificis et de aliis figurativis. Nullo denique modo justficatur, nisi per fidem Chris
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat semet ipsum
.i. qui non facit se dam¬
prabilem. in eo quod
probat . u in eõ quõd
bonum ẽẽt iudicat uo¬
Dendo aliis de suo bono. uł beatus qui non
uidicat semet ip̃m in eo quod probat .i. qui
non aliud facit quam quod bomum ẽsse esti¬
mar. bonum ergo dicit qui non aliud fa¬
sto quam quod utile probat. s illum pro
puis iudino censet fore damꝑnand̃. qui qd̃
dicit sẽ non debere facere: facit. Qui aũ¬
qui disceret. cibos r̃ẽ¬
pͥutando alios ĩmũ¬
manducauerit:

Expanded text:
udicat semetipsum, id est qui non facit se culpabilem, in eo quod probat, id est in eo quod bonum esse judicat, nocendo aliis de suo bono. Vel, beatus est qui non judicat se in eo quod probat, id est qui non aliud facit quam quod bonum aestimat. Beatum ergo dicit qui non aliud facit quam quod utile probat, sed proprio judicio illum censet fore damnandum, qui quod dicit se non debere facere facit. Qui autqui discernit cibos, reputando alios mumanducaverit
Abbreviated transcription (Latin):
significetur et p̃mincietur. si ita tñ ip̃m nom̃
legitur expressum nempe inueterib libris. aut
nusqͣm aut clifficile paeter hunc ꝓpheticum
sola occicdit. hic est sp̃c qui uinificat illud ue¬
tas. qr a uetustate peceati si liberat. hoc nonũ
qr innouat. Si ã a nob̾ q̃sitũ fu̾it. cur illuis¬
testam̃ti auctoritatẽ teneamus ciiꝰ ritũ non
obseruamis. et ad hoc sidemuis qd̵ ea legi ⁊ ac¬
cipi oportet. ne ꝓpħias extinguamus quod in
umbra fcã sunt oĩa illa futuroꝵ sic̃ ait apłs.
prehendendũ qr eo pp̃o quo iam sĩ obserua¬
tuxx sĩ dampnatum. s impletum probatur.

Expanded text:
significetur et praenuntietur, non ita tamen ipsum Novum legitur expressum. Nempe in veteribus libris, aut nusquam, aut difficile praeter hunc propheticum sola occidit; hic est spiritus qui vivificat. Illud Vetus, quia a vetustate peccati non liberat; hoc Novum, quia innovat. Si atestamenti auctoritatem teneamus, cujus ritum non observamus? Ad hoc respondemus quod eam legi et accipi oportet, ne prophetias exstinguamus, quia in umbra facta sunt omnia illa futurorum, sicut ait Apprehendendum; quia eo ipso, quod jam observatur, non damnatum, sed impletum probatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cͥuius ego sum regula. ad dirigend̾. sub qia
mñsura et nos estis. unde subdit. mensuram.
est. partitum enim exat unicuiq ad quos in
predicatione dirigexetur ut singłi aliquos
ppłos hrent ꝓprios. de quori fide głarentur
ad regulam autẽ apłi illi om̃is pertinebant
quos in fide fundauerat qui ad om̃s mistus
erat a des unde addit quami. mensurã. fasus
ẽ.no.do. qui ergo e reu̾stit domino mittenti

Expanded text:
cujus ego sum regula ad dirigendum, sub qua mensura vos estis. Unde subdit: Mensuram, est. Paratum enim erat unicuique ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos haberent proprios, de quorum fide gloriarentur. Ad regulam autem Apostoli illi omnes pertinebant, quos in fide fundaverat, qui ad omnes missus erat a Deo. Unde addit quam mensuram mensus est nobis Deus. Qui ergo ei resistit, Deo mittenti
Abbreviated transcription (Latin):
poss facere aliquis ⁊¬
nõ facimus ideo. quia¬
si audemns nos in sere¬
re aut ꝯꝑa. eis. ne sicũt¬
illi ita et nos pemius.
Non ħ facimus s pocius¬
ip̃i sumus mecientes
nostris. an a deo missi

Expanded text:
posset facere aliquis non facimus, ideo quiaon audemus nos inserere aut comparare eis, ne siculli ita et nos pereamus. Non haec facimus, sed potiuipsi sumus metientes, nscientiis nostris, an a Deo missi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sunt peccare. sicut
hic qui sub lege est: in
lege d̾r peccare Ita hsi
peccare dũr. In xp̃o ergo
peteans cuius regnum
dimimuitis et qs rn xp̃o
peccatis. Qua p̃o. absti¬
nere sicut ego etiam ab
omni carur. quia si esca
solum immnolata .ẜ. etiã
oẽm carnem meternũ.
.r ute hic nec in fututo
sicut enũi constat qd nõ
post mortem sic certus
sum ꝙ nec inuita man¬
clucabo. nõ ꝙ malasit
isca s ne scan dalizem
Incipit se proponere in
etemplurma ut sidit np̃t¬
abstrnet alicitis pro¬
scandalo fr̃m uitã¬
do ita et illi absti¬
neant. Iꝑse enĩ apos¬
colica dignitate po¬
testatem hñs non
operari manib. s de¬
euuangłio uiuere
ne ꝙ̃ tñ accipiendo¬
scandalizaret. absti
accipio et uere hẽo libertatem. Nunquid enim
nõ sum lib. accipere. utiq liber sum accipere. qr
licet michi quod et aliis apostolis . s de enuan¬
gelio uiuere. hoc et si sit inluctum sit. intendit
nus de eo senserunt corinthii uñ subdit. nõ sũ

Expanded text:
Christi sunt peccare. Sicut hic qui sub lege est, in lege dicitur peccare, ita hi peccare dicuntur. In Christo ergo peccatis, cujus regnum diminuitis. Et quia in Christo peccatis, quapropter, abstinete sicut et ego etiam ab omni carne, quia si esca immolata, sed etiam omnem carnem in aeternum, id est nec hic nec in futuro. Sicut enim constat quod non post mortem, sic certus sum quod nec in vita manducabo, non quod mala sit esca, sed ne scandalizem Incipit se proponere in exemplum, ut sicut ipabstinet a licitis proscandalo fratrum vitando, ita et illi abstint. Ipse enim apostolica dignitate potestatem habens non operari manibus, Evangelio vivere, ne quem tamen accipiendscandalizaret, abstinaccipio. Et vere habeo libertatem. Nunquid enim non sum liber accipere? Utique liber sum accipere, quia licet mihi quod et aliis apostolis, scilicet de Evangelio vivere. Hoc etsi sic inductum sit, intendit nus de eo senserunt Corinthii. Unde subdit: Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
meum: non
conscĩa eius cum sit in fir.
ad mandu. ydolotita.i
sacrificiorum sicut ydolo¬
tita. u̾idens exum quis
fratrem ꝑititum in ydo¬
lio. sacrificata edere. In¬
cipit et ipse edere non il¬
la ꝯscĩa qua ille pericie
causa sciens nichil esse ydo¬
lum s putat illic esse nu¬
ꝑttum illic edece. nec hor
te sapientẽ uidet comed̾e
putans sub ẏdoli uenera

Expanded text:
 nonne conscientia ejus, cum sit infirma, nducandum idolothyta, sacrificiorum sicut idolothyta? Videns enim quis fratrem peritum in idolio sacrificata edere incipit et ipse edere, non illa conscientia qua ille peritiae causa sciens nihil esse idolum, sed esse putat illic unuperitum illic edere, nec horrte sapientem videt comedere, putans sub idoli venera
Abbreviated transcription (Latin):
is non sum apłs¬
deis quorum legem euacus
Lam signaculũ
apłatus me uos
estis in domino.
Mea defensio ap̃
eos qui me inter¬
rogant hec est.

Expanded text:
i non sum apeis quorum legem evacuabnam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino. Mea defensio apud eos, qui me interrogant, haec est.