comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs ipsos ꝑ multos annos ut cronica testan¬
tur ꝑ mansit.
N ea gͦ tempestate ȩccłiȩ plures despolia¬
bant᷑. ce nobia disturbabant᷑. inter que.&. e¬
usdem altahensis ȩccłiȩ ꝓpͥetas ibidẽ a fide¬
lib collata. ⁊ eotenus inconuulsa diripieba-
t᷑. &. huic sceleri militantib iuxta dibachan¬
tium uoluntatẽ. beneficii immo maleficii
causa diuidebat᷑. Hac enĩ necesfitate mona-¬
chica ibidem norma defecit sub regula tamen
canonicoꝵ idẽ locus usq intempora piȩ me¬
moriȩ. Henxici ducis. quẽ postea imperato¬
reni uidimus. itẽ ꝑ .c. annos ꝑstitit. Qđ&
otto pius rex filius henrici regis saxoniei
sepius decreuit inaliquib locis redintegra¬
re.s plurali infortunio obstante. maxime
tamen uł frĩs sui henrici ducis baioarici
machinatione prepediente. non potuit ꝑsi¬
cere. Qui certe sibi in pͥma regali ordinatio¬
ue inpresentia pat̾s ac pͥncipũ. quasi ioeulari¬

Expanded text:
ipsos fratres, per multos annos, ut chronica testanipsos fratres, per multos annos, ut chronica testantur, permansit. In ea ergo tempestate ecclesiae plures despoliabantur, coenobia disturbabantur: inter quae et ejusdem Altahensis Ecclesiae proprietas ibidem a fidelibus collata, et eotenus inconvulsa, diripiebatur, et huic sceleri militantibus, juxta debacchantium voluntatem, beneficii imo maleficii causa dividebatur. Hac enim necessitate monachica ibidem norma defecit: sub regula tamen canonicorum idem locus usque in tempora piae memoriae Henrici ducis, quem postea imperatorem vidimus, item per centum annos perstitit. Quod et Otto pius rex, filius regis Henrici Saxonii, saepius decrevit in aliquibus locis redintegrare, sed plurali infortunio obstante, maxime tamen fratris sui Henrici ducis Bajoarici machinatione praepediente, non potuit perficere. Qui certe sibi in prima regali ordinatione in praesentia patris ac principum quasi joculari
Abbreviated transcription (Latin):
mini anno. ꝗtio kabolus pͥmus. filius pippini
pͥmi. filii anchisi. filii arnolsi ex hac uita de¬
nugrans filiis suis karlomanno. &. pippino
regnum reliquit. quo etam sequenti anno
iste pippinus karolum magnũ genuit. initi¬
um altahenfis monasterii a xpĩ cultorib sapi¬
enter inceptũ &. in religionȩ monachicȩ insti¬
tutionis feliciter est ꝑfectum: ante distributi
poris tennium frat̃ karlomannus romȩ tonso¬
ratus. &. monachitatus. hereditariã partẽ reg¬
ni.&. ꝓpͥetatis dimisit. quando uuillebaldo
egistad. Iohanni. salaburg. eremb̃to frisinge.
gio ibidem digne dõ corroborat᷑. In p̃dicto cer¬
te cȩnobio seruimen xpĩ abimcio feliciter suc¬
creuit.&. ꝑ centenos fere annos inmonachico
ꝓposito laudabiliter. ꝓfecit. usq indetestabi¬
lem illã dissensionẽ que cepit inter ludo¬
uuicum imperatorem filium karoli mag¬
ni.&. filios eiꝰ lodouuicũ. lothariũ. & karo¬
lum. ac deide imꝑatore defuncto inter

Expanded text:
mini anno, quo Carolus primus filius Pippini primi, filii Anchisi, filii Arnulfi, ex hac vita demigrans, filiis suis Carolomanno et Pippino regnum reliquit, quo etiam sequenti anno iste Pippinus Carolum Magnum genuit, initium Altahensis monasterii a Christi cultoribus sapienter incoeptum, et in religione monachicae institutionis feliciter est perfectum, ante distributioporis triennium frater Carolomannus Romae tonsoratus et monachizatus haereditariam partem regni et proprietatis dimisit, quando Willebaldo Eistad, Joanni Salzeburk, Eremberto Frisingge, gio ibidem digne Deo corroboratur. In praedicto certe coenobio servimen Christi ab initio feliciter succrevit, et per centenos fere annos in monachico proposito laudabiliter profecit usque in detestabilem illam dissensionem quae coepit inter Ludovicum imperatorem filium Caroli Magni et filios ejus Ludovicum, Lotharium et Carolum; ac deinde imperatore defuncto inter
Abbreviated transcription (Latin):
imperii autẽ nono. felicis memoriȩ . b. uene¬
rabilis nr̃e eccłiȩ hildens ħ antistes ex hac
uita ad ꝑpetuãm migrauit. cuius certe obi¬
tus totam regionẽ maxime contͥstauit.
Erat enĩ ut festinando omẽm uitȩ eius
historiam transcurram incuncto diuinȩ
seruitutis studio iuste feruidus. & intota
mundanȩ sitilitatis sagacitate sapienter
ꝓuidus. contra rebelles &. induratos iure
seuerus. erga obedientes et modestos rite
mansuetus. inelemosmnis &. miseratione
compatiens. & largus. ingiliis. ieiuniis et
orationib conuenienter intentus. Mona¬
steriũ itaq nr̃m libris. & serico. auro. ar¬
gento. gemimis. picturis. aliisq ȩccłiasticiᷤᷤ
xiliante deo multos.&. etiã in diuino ser¬
uimine utiles enutͥuit. Uenerabile templũ
scĩ orichaelis ꝓpͥo labore constructũ. suaq
hereditate & acqͥsioͣne sufficient̃ ditatatũ

Expanded text:
imperii autem nono, felicis memoriae Bernwardus venerabilis nostrae Ecclesiae antistes ex hac vita ad perpetuam migravit, cujus certe obitus totam regionem maxime contristavit. Erat enim, ut festinando omnem vitae ejus historiam transcurram, in cuncto divinae servitutis sanctae studio juste fervidus et in tota mundanae utilitatis sagacitate sapienter providus, contra rebelles et induratos jure severus, erga obedientes et modestos rite mansuetus, in eleemosynis et miseratione compatiens et largus, vigiliis, jejuniis et orationibus convenienter intentus. Monasterium nostrum itaque libris, serico, auro, argento, gemmis, picturis aliisque ecclesiasticis xiliante Deo multos et etiam in divino servitio utiles enutrivit. Venerabile templum sancti Michaelis proprio labore constructum suaque haereditate et acquisitione suf
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit. qͥ multiplicẽ doctͥne illius nume¬
rositatẽ sollicite ꝑpenderit. & illic in pͥoris
religionis exercicio relictã. &. postea ubi ꝑ
diuersa diuini roris dogmata salubriter
dispersam.
la ẽ s diuina clementia fauente
ab exordio hactenus ꝑ multa laudabilia ꝑ¬
scpͥseram grãs ꝓscire dignas eidem clemen¬
tie refero. tuumq uenerande pr̃ auxiliũ
quẽ afine usq ad finẽ inom̃b & in hoc p̾ci¬
pue negocio eruditorem defensorem correc¬
toremq p̾legi. tuũ inquã tuiq similiũ au¬
xiliũ &. int̾uentũ ad d̾m imploro. ut dein¬
ceps maiora. & laudabiliora illius directio¬
ne sine mendacii fuco ueraciter et congru¬
De describam.
nno gͥ post incarnati uerbi dĩ miste¬

Expanded text:
intelligit, qui multiplicem doctrinae illius numeintelligit, qui multiplicem doctrinae illius numerositatem sollicite perpenderit, et illic in prioris religionis exercitio relictam, et postea ubique per diversa divini roris dogmata salubriter dispersam. la est, sed divina clementia favente, ab exordio hactenus per multa laudabilia descripserim, gratias pro scire condignas eidem clementiae refero, tuumque, venerande Pater, auxilium, quem a fine usque in finem in omnibus et in hoc praecipue negotio eruditorem, defensorem correctoremque praeelegi, tuum, inquam, tuique similium auxilium et interventum ad Deum imploro, ut deinceps majora et laudabiliora illius directione sine mendacii fuco veraciter et congrue describam. Anno igitur post incarnati Verbi Dei myste
Abbreviated transcription (Latin):
studio sedere.& ad se quãsrem iactans restitit.
ignotas personas alere. qu semꝑ contra fra
sibi in regale seruimen liferreniue testatur¬
ra ut sibi uidebat᷑ secures ssoria al puer¬
unt. eamq summa festinatin exstirp̾b de
contendunt. S quanto altius diuntͥ nõ¬
to densiorem radicum tenacitatẽ iue irgis
d̾ ipsi uidentes. festinationis causa Di liben
securib radices secando p̃cidunt. sicq eu. ubi
arborem secum auferentes discedunt. E sta¬
tim ut estimabat ex relicta radicum densi¬
tate innumera &. speciosa uirgulta succreue¬
runt. quẽ etiam totum atͥum sua multi re
etatis accesserit.&. de eisdẽ frutectis planta¬
ria plura euellens. ꝑ rura & compita disse¬
no modo minauerit. At ille eiuigilans eccłiam statim
intrauit. seseq totum cogitatũ suũ in dnõ
iactans. diumnȩ clementiȩ attencius conmen¬
dauit quia se post idem somniũ discessu¬
rũ certius estimabat. qđ tamen sapiens.
qͥq alia euidenter portendere patenter

Expanded text:
studio sedere, et ad se quasdam graviores et ignotas personas accedere, quae se a rege illo sibi in regale servimen deferrent. Nec mora, ut sibi videbatur, secures et fossoria arripiunt eamque summa festinatione exstirpare contendunt. Sed quanto altius infodiunt, tanto densiorem radicum tenacitatem inveniunt. Quod ipsi videntes, festinationis causa admotis securibus radices secando praecidunt, sicque evulsam arborem secum auferentes discedunt, et statim, ut aestimabat, ex relicta radicum densitate innumera et speciosa virgulta succreverunt, quae etiam totum atrium sua multiplicaetatis accesserit et de iisdem fructetis plantaria plura evellens per rura et compita disseminaverit. At ille evigilans ecclesiam statim intravit, totumque sese, cogitatum suum in Domino jactans, divinae clementiae attentius commendavit, quia se post idem somnium discessurum certius aestimabat. Quod tamen sapiens quisque alia evidenter portendere patenter
Abbreviated transcription (Latin):
molans. s & suis nichilominꝰ. clero sane &
p̃opło indiuinis & humanis ꝓritu &. etiam
debito iuxta uires congratulans. Sacratissi
do ꝓclamabat. saluberrimos. summo cordis
ac mentis affectu hilaris expectabat. quos
corporaliter qͥsi extra corpus mirabiliter tnsi¬
ens. uix coherentib neruis. ad sacro scm pas¬
cha ꝑuenerat. At tamen dnĩcã palmarũ.
cenãq dnĩ. & festũ resurrectionis xpĩ debi¬
to ep̃ali officio ultra uires collecto robore ꝑ¬
egit. sicq paschȩ fraternas. ꝑ erreuͣpositas
stationes iuxta solitã religionẽ ammonen.¬
do. fideles uisitauit. in quib etiã dieb sepiꝰ
publicȩ denuntiauit. se mͦ cũ illis ultima
corporali consortio letitia iocundari.&. in
ascensione dni quo d̾s iusserit inuitar.
Nos uͦ hec audientes quasi derisimꝰ. quia
tique suȩ patͥȩ uidelicet baioariȩ. nobis mi
tati diucius reluctari ualens. deficiente
carne decubuit. Quo flebili rumore conꝑ¬

Expanded text:
molans, sed et suis nihilominus clero sane et populo in divinis et humanis pro ritu et etiam debito juxta vires congratulans; sacratissims jucundando proclamabat saluberrimos, summo cordis ac mentis affectu hilaris exspectabat, quos corporaliter quasi extra corpus mirabiliter transiens, vix cohaerentibus nervis, ad sacrosanctum Pascha pervenerat. Attamen Dominicam Palmarum, Coenamque Domini, et festum Resurrectionis Christi debito episcopali officio, ultra vires collecto robore, peregit; sicque Paschae ferias per circumpositas stationes juxta solitam religionem admonendo fideles visitavit, in quibus etiam diebus saepius publice denuntiavit se modo cum illis ultima corporalis consortii laetitia jucundari, et in Ascensionem Domini, quo Deus jusserit, invitari. Nos vero haec audientes quasi derisimus, quiatiquae suae patriae, videlicet Bajoariae, nobis mintati diutius reluctari valens, deficiente carne decubuit. Quo flebili rumore co
Abbreviated transcription (Latin):
locum a deo sibi destinatũ: senex plenusq dierum.
Senectus: enim uenerabilis. non diuturna. neq nu¬
mero annoꝵ computata: s deo placens & bene dispo¬
sita. fecerunt autẽ ei exequias cȩlebres & lugubres.
grex flebilis. & pupillus rotomagensis & gẽmeticus.
quos omnes pat̾no educauerat affectu: cum tamen
scirent rationabilit̾ de eo magis gaudendũ. quem
ds deoꝵ uocauerat ad caelum: cuius regnũ & im¬
ꝑium sine fine ꝑmanoe in scła scłoꝵ. AMEN¬

Expanded text:
locum a Deo sibi destinatum senex plenusque dierum. locum a Deo sibi destinatum senex plenusque dierum. Senectus est enim venerabilis, non diuturna, neque numero annorum computata, sed Deo placens et bene disposita. Fecerunt autem ei exsequias celebres et lugubres, grex flebilis et pupillus Rothomagensis et Gemmeticus, quos omnes paterno educaverat affectu; cum tamen scirent rationabiliter de eo magis gaudendum, quem Deus deorum vocaverat ad coelum, cujus regnum et imperium sine fine permanet in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
pridie idus aprilis. in confessione uerȩ fidei. & in con¬
summatione uere religionis. Lotus uero beati hu¬
gonis conuersationis & agonis cursus. quedam fint
deo acceptabilis militia: quȩ mox in ipsa rutilare
inchoauit pueritia. finit autẽ copiosus in elemosi¬
nis. in predicatione discretus & subrilis. amaror pau¬
pertatis. continui conseruator ieiunii. alumnus et
uas honestũ sobrietatis. contemptor totius carnali¬
ratis. Obedientiã & humilitatẽ duas uidelicer soro¬
res egregias. sibi conglutinatas. p̃elegit & peculia¬
uit: & inter monachos gemmericos. monachus man¬
suetissimus habitauit & dormiuit. Mult&. autem
dita uoluit. Nos autem illa stilo cȩlebrior digeren¬
da dimisimus: manumq nr̃aͣm quieti ꝓspectantes
a ranta fasce subrraximus. Uixit autem ille beatus
annis septuagnita.iiii. semꝑ militans in ꝓcinctu:
dumtaxat. ut togam mereretur. Euolaint autẽ ad

Expanded text:
pridie Idus Aprilis, in confessione verae fidei et in conpridie Idus Aprilis, in confessione verae fidei et in consummatione verae religionis. Totus vero B. Hugonis conversationis et agonis cursus quaedam fuit Deo acceptabilis militia, quae mox in ipsa rutilare coepit pueritia. Fuit autem copiosus in eleemosynis, in praedicatione discretus et subtilis, amator paupertatis, continui conservator jejunii, alumnus, et vas honestum sobrietatis, contemptor totius carnalitatis. Obedientiam et humilitatem, duas videlicet sorores egregias, sibi conglutinatas praeelegit et peculiavit: et inter monachos Gemmeticos monachus mansuetissimus habitavit et dormivit. Multorum autem dita voluit. Nos autem illa stylo celebriori digerenda dimisimus, manumque nostram quieti prospectantes, a tanta falce subtraximus. Vixit autem ille beatus annis septuaginta quatuor, semper militans in procinctu, duntaxat ut togam mereretur. Evolavit autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
pleta sollempinitate. beatus ille peculiares ex mo¬
re cȩlebrans orationes. remansit in ȩccłia. lacri¬
mis rigans pauimentũ: precib pulsans polum.
Nudus pedes. marmoris & hyemis despitiebat al¬
gores. Lotus in cȩlo: nichil de t̾reno curabat in cõ¬
modo. sebres gͥ hugonẽ aggresse sunt: quȩ illimor¬
tem contiguam nuntiauerunt. febrib gͥ quatiebat᷑
adhuc angustiabatur. Desiderabat enim. cum
apło dissolui & ẽe cum xp̃o. Accersiri tamenad
se mandauit abb̃em. et fr̃s gemmnetiçenses. Uo¬
cãuit &iam successorẽ suum archiep̃m rotoma¬
gense. quib sun corꝑis disolutionẽ predixit:
seq ipsoꝵ orationib cõmendauit. Mimitus autem
corporis & sanguinis dm̃ci ꝑceptione. s primũ deli¬
burus olei sci liquore. & aliis xpianȩ religionis insigni¬
bus: deo spm reddidit. Corpusculũ quoq scis oꝑib
ꝓfligatum: pallida monachoꝵ turba a romatibus
condiuit. Migrauit autẽ sepenominandus hugo

Expanded text:
pleta solemnitate, beatus ille peculiares ex more celebrans orationes, remansit in ecclesia, lacrymis rigans pavimentum, precibus pulsans coelum; nudus pedes marmoris et hiemis despiciebat algores. Totus in coelo, nihil de terreno curabat incommodo. Febres igitur Hugonem aggressae sunt; quae illi mortem contiguam nuntiaverunt. Febribus igitur quatieadhuc, angustiabatur. Desiderabat enim cum Apostolo, dissolvi et esse cum Christo. Accersiri tamen ad se mandavit abbatem, et fratres Gemmeticenses: vocavit etiam successorem suum, archiepiscopum Rothomagensem; quibus sui corporis dissolutionem praedixit, seque ipsorum orationibus commendavit. Munituss et sanguinis Dominici perceptione, sed primum delibutus olei sancti liquore et aliis Christianae religionis insignibus, Deo spiritum reddidit: corpusculum quoque, sanctis operibus profligatum, pallida monachorum turba aromatibus condivit. Migravit autem saepe nominandus Hugo
Abbreviated transcription (Latin):
tionis condimentũ non deerar: quoniã suus homo
interior ex hoc maxime delectabatur & uiuebat. Ac¬
cidit gͥ ut quadam die lector in principio lectionis
huiuscenodi exordiũ dederit: Ue uobis diuitib qui
habetis consolationẽ urãm: quoniã facilius: camelũ¬
cussit formidine᷑. ut se uir dei specialit̾ increpatũ in¬

Expanded text:
tionis condimentum non deerat, quoniam suus homo interior ex hac maxime delectabatur et vivebat. Accidit igitur ut quadam die lector in principio lectionis hujusmodi exordium dederit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram, quoniam facilius est camelucussit formidinem, ut se vir Dei specialiter increpatum in
Abbreviated transcription (Latin):
co ualde remoto sepulchro quoddã multo lu¬
mine circũfusũ.&. quasi specieni mulieris ieo.
q. ceireũ stabat multitudo angłorum. Et pꝰ
pusillum erepta ẽ de sepulchro pariterq
cum illa multitudine astantiũ eleuata ẽ in
estimationẽ gloriosus. portans in dextera sig¬
num crucis in quo ⁊ uexillum apparuit. quẽ
finita milia angłoꝵ cũ eo. Sicq eã alac̾ter
suscipientes. cũ magno ꝯcentu in suꝑna celoꝵ

Expanded text:
co ualde remoto quoddam sepulchrum multo lumine circumfusum et quasi speciem mulieris in eo; et circumstabat multitudo maxima angelorum. Et post pusillum erepta est de sepulcro et cum illa multitudine astantium eleuata est in estimationem gloriosus, portans in dextera signum crucis, in qua uexillum apparuit et nfinita milia angelorum cum eo. Sicque eam alacriter suspicientes cum magno comitatu in celos
Abbreviated transcription (Latin):
fuit factum sicut fieri erat solitum moueri ui¬
delic& columba quȩ cum sacra¬
nento amico pendebat super
altare. semꝑ ad exaltationem
scĩ sacrifitii moueri solens. Et
cogirante eo quid hoc ẽe̾t uidit
unũ uentilantiũ diaconẽ innu¬
ente̾ mulieri inclinatȩ deorsum. et
transponens eam de altari iuxta ȩccłiam iussit
custodiri.: & ita uidens sci spiritus aduentũ hor¬
tatus ẽ omnem populu̾ septem dieb ibidem in

Expanded text:
signum non fuit factum sicut erat solitum, moveri videlicet columbam, quae cum sacramento Dominico pendebat super altare, semper ad exaltationem sancti sacrificii moveri ter solens. Et cogitante eo quid hoc esset, vidit unum ventilantium diaconem innuentem mulieri inclinatae deorsum; et transponens eum de altari, infra ecclesiam jussit custodiri; et ita videns sancti Spiritus adventum, hortatus est omne
Abbreviated transcription (Latin):
exorar&: nocte quadam plus solito orationẽ ꝓtelãs
usq lucis crepusculũ. in contemplatione ꝑmansit.
Qui cum lassitudie ac fragilitate carnis compel¬
lente. paululũ menbra sopori dedisset. subito per
diuinam grãm angłoꝵ choris. & animarũ coetib
beatissimor hominũ iam spiritib cum dõ regnan.¬
tium. & immortalitatẽ adhuc corpoꝵ exspecłantiũ
interfuit: & familiarissimũ coepit audire colloqui¬
um. Inter cetera igitur que in conuentu illo cęlico au¬
duit. &iam illi scĩ spiritus humanȩ saluitis auidi.
queritare coeperunt de gallicanȩ deiectione ȩccłiȩ
et quid facto ad talia opus ẽe̾t. crebro uersare sermo¬
ne. dicentes quia iam tempus esset miserendi ens.
duplicia enum receperat pro omnib peccatis suis.
quamquã fex eius non sit exmanita. His inter se ita
referentib subito uox adfint. a suꝑiorib atq secretio

Expanded text:
exoraret, nocte quadam plus solito orationem protelans, exoraret, nocte quadam plus solito orationem protelans, usque lucis crepusculum in contemplatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito per divinam gratiam angelorum choris et animarum cetibus beatissimorum hominum iam spiritibus cum Deo regnantium et immortalitatem adhuc corporum exspectantium interfuit et familiarissimum cepit audire colloquium. Inter cetera igitur, que in conventu illo caelico audivit, etiam illi sancti spiritus humanae salutis avidi queritare ceperunt de Gallicane deiectione aecclesiae, et quid facto ad talia opus esset, crebro versare sermone, dicentes, quia iam tempus esset miserendi eius; duplicia enim receperat pro omnibus peccatis suis, quamquam fex eius non sit exinanita. His inter se ita serentibus, subito vox affuit a superioribus atque secretioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ose semper uirginis et genitricis suae niariae dominȩ nraẽ
ac istius parroni nr̃i beati reuiigii meritis & intercessiombus
in fide recta & bonis operib nos ꝑseuerantes. et per acceptionẽ
corporis & sanguinis sin imũ secum effectos perducere digne¬
tur. & ꝑ eadem humilitatis eius sacramenta. usq ad contem¬
plandã diuinitatẽ eiusdem. głam quam ipse fidelib seruis
suis. fidei pietate pollicetur dicens. qui diligit me diligetur
a patre meo. & ego diligam eum. & manifestabo ei meipsũ
Meipsum manifestabo inquit. idest non qualẽ me om̃s
conspicere. qualem & ian inuidi crucifgere.s qualẽ in deco¬
re suo regem scsox. soli uidere possunt oculi mundi sc&e. talẽ
me ad rependendã uicem dilectionis hiis qui me diligunt.
cum deo patre & spiritu scõ coetͣnus et consubstantialis ac coe¬
qualis uiuit et regnat. per omina scła scłorum. A meNs:¬

Expanded text:
osae semper virginis et genitricis suae Mariae dominae nostrae osae semper virginis et genitricis suae Mariae dominae nostrae ac istius patroni nostri beati Remigii meritis et intercessionibus, in fide recta et bonis operibus nos perseverantes, et per acceptionem corporis et sanguinis sui unum secum effectos perducere dignetur, et per eadem humilitatis ejus sacramenta usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam, quam ipse fidelibus servis suis fideli pietate pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum manifestabo, inquit, id est non qualem me omnes conspicere, qualem etiam invidi crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum: talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, cum Deo Patre, Spiritu sancto coaeternus et consubstantialis ac coaequalis, vivit et regnat per omnia saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
heliseus heliae. percussit eo aquas iordanis & ubi iuocauit
dm̃ heliȩ diuisae sunt et transit. Assumpserunt apostoli.
assumpsit instituta per eos omnis aeccła sacramenta sin re-¬
demptoris. Quib spiritalit᷑ erudita. abluta & consecrara
ipsa quoq inuocato nomine dei parris. impetum mortis
superare. eiusq obstaculo contempto. ad uitam transire
didicit sempit̾nam. iuxta quod dominus in euuangelio
dicit. Sicut inquiens moyses exaltauit serpentem in de¬
serto. ita exaltari oportet filium hominis. ut omnis qui
credit in ipsum pereat. sed habeat uitam aeternam. Quo¬
niam qui credens in xpͣm passionis suae sacramenta creden¬
do confitendo. sinceriter imitando fideliter sinit. saluatur
in perpetuũ ab omni morte quam peccando manima parit̃
et carne contraxit. et non solum ꝑditionem euadet penaruͣ
sed et uitam ꝑcipiet sempiternam. ad quam beatae & glori¬

Expanded text:
 Heliae, percussit eo aquas Iordanis, et ubi invocavit  Heliae, percussit eo aquas Iordanis, et ubi invocavit Deum Heliae, divise sunt, et transiit. Assumpserunt apostoli, assumpsit instituta per eos omnis aecclesia sacramenta sui redemptoris, quibus spiritaliter erudita, abluta et consecrata, ipsa quoque, invocato nomine Dei patris, impetum mortis superare, eiusque obstaculo contempto, ad vitam transire didicit sempiternam, iuxta quod Dominus in euangelio dicit: Sicut, inquiens, Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in ipsum niam qui credens in Christo, passionis suae sacramenta credendo, confitendo, sinceriter imitando, fideliter sumit, salvatur in perpetuum ab omni morte quam peccando in anima pariter et carne contraxit, et non solum perditionem evadet poenarum, sed et vitam percipiet sempiternam. XVII. Ad quam beatae et glori
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse faciet. & maiora horum faciet . Sermocinantib helia
& heliseo subito currus er equi ignei rapuerunt heliam quasi
usq incaelum. Qui ꝓfecto currus & equi. angelicae sunt in¬
telligendae uirtutes. De quib scriptumẽ. currus dĩ decem
milib multiplex milia letantium dominus in illis. Et iterũ.
Qui facit angelos suos spiritus. & ministros suos ignem uren¬
tem. Hoꝵ namq helias subsidio ut pote homo purus quo e
terra tolli posset egebat. Et dominus cum apłis loquens. su¬
bito uidentib illis eleuatus est: & si non angelico fultus au¬
xilio. angelico tamen comitatus obsequio. Uereq ẽ assum¬
ptus in caelum. angelis quoq idipsum atrestantib qui illis
dixerunt. Hic ihc̃ qui assumptus ẽ a uobis incaelum. Suble¬
uarus ad caelum helias. heliseo pallium dinisit quo erat in¬
dutus. Ascendens in caelum dñs sacramenta humanitatis

Expanded text:
et ipse faciet et maiora horum faciet? Sermocinantibus Helia et ipse faciet et maiora horum faciet? Sermocinantibus Helia et Heliseo, subito currus et equi ignei rapuerunt Heliam quasi usque in caelum. Qui profecto currus et equi angelicae sunt intellegendae virtutes, de quibus scriptum est: Currus Dei X milibus multiplex, milia letantium; Dominus in illis; et iterum: Qui facit angelos suos spiritus et ministros suos ignem urentem. Horum namque Helias subsidio, utpote homo purus, quo a terra tolli posset, egebat, et Dominus cum apostolis loquens, subito, videntibus illis, elevatus est, etsi non angelico fultus auxilio, angelico tamen comitatus obsequio, vereque est assumptus in caelum, angelis quoque id ipsum attestantibus, qui illis dixerunt: Hic Iesus, qui assumptus est a vobis in caelum. Sublevatus ad caelum Helias, dimisit Heliseo pallium quo erat indutus; ascendens in caelum Dominus, sacramenta humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ad petram est ista silua imperatoris. Q ꝑcutiens eandem pe¬
tram dolatoria quam portabat in manu. exilierunt ab illa
particulȩ in oculos eiuis. & excecatus est. Sica: ambo receꝑũt
mercedem p̃sumptionis. et mendacii sin.
uidam uir nobilis. de territorio muer¬
nensi obtentis reliquis scĩ remigii. ora¬
torium i ens honore in prdprietate
sua aedificauit. ubi dominus multas
uirtutes per merita ipsuis scĩ sin osten¬
dit. Cum aurem defuncto hludouinco imperatore. aquita¬
ni gentilicia mobilitate absq ugo principis. pro ur quisq
poterat se efferre.& admuicem impugnare. ac per contigu¬
os pagos debacbare c eperunt: pauperes homines substanti¬
olas suas in ecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi
opinione uirtutũ quae ibifiebant: ad saluandum sua in eo¬
dem oratorio quiq poterant. certatim reposuerunt. Au¬
dientes autem pr edones idem oratorium multis plurim&¬

Expanded text:
ad hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem pead hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa particule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo receperunt mercedem praesumptionis et mendacii sui. 28. Quidam vir nobilis de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurim
Abbreviated transcription (Latin):
infestatiorib & prauoꝵ. hominũ improbanionib eius merris
et intercessionib liberabimur.
empore hludouuici imperatoris. duo fr̃s francifo¬
restarii eius. inuaserunt parte᷑ de silua quam in saltu uosa¬
gae ut supra ostendimus sc̃s remigius in uita sua pretio com¬
parauerat intra fines eius dicentes quod plus ꝑnnerer ipsasil¬
ua ad fiscum imperatoris. quam ad partem sc̃ĩ remigii. Con¬
tradicentib autem hominib de porestate remensis aeccłae.
uniis eoꝵ altercando uenit ad porcos suos quos in eandem po¬
siluam ad pastionẽ miserat: inter quos lupũ inuenit. Quẽ
ascendens equum. uelocit᷑ est insecutus. Et uolens eum ꝑcute¬
re. equo ex pauescente. collisit caput ad unã fustem de ipsa sil¬
ua. ita ut cerebrum enis in terra deflueret. et mortuus est.
frater uero ens concite pergens in partem alterã: ꝑuenit
ad quandã paeram et dixit. Omnib norum sit quia usq

Expanded text:
infestationibus et a pravorum hominum inprobitatibus eius meritis infestationibus et a pravorum hominum inprobitatibus eius meritis et intercessionibus liberabimur. 27. Tempore Hludowici imperatoris duo fratres Franci, forestarii eius, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosage, ut snpra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat intra fines eius, dicentes, quod plus pertineret ipsa silva ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Remensis aecclesiae, unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eandem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem, ascendens equum, velociter est insecutus, et volens eum percutere, equo expavescente, conlisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit, et mortuus est. Frater vero eius concite pergens in partem alteram, per venit ad quandam petram et dixit: 'Omnibus notum sit, quia usque
Abbreviated transcription (Latin):
quentium cum flagellis ꝑsequereturr. Quod uidentes er audi¬
entes fiscalim. nino terrore ꝑculsi non putauerunt se ueluna
hora unuere posse. Unde correcti a presumptione sua. ab afflic¬
tione pauperis sc̃i remigii adeo cessauerunt: ut in postmodũ
sua isdem pauper homo pacifice et sine inquierudine posse¬
derit. Et quoniam uxta fluuiũ saram in loco luroso manebat
maximam molestiam in suis habitaculis a serpenib sustinebat
Qi accipiens puluerem quemi de pauimento aeccłȩ scĩ
remigii colligens secum detulit. per sua habiacula sparsit. et
postea serpensin eis. locis in quib pulins sparsus fuerat non
apparuit. Quib ostensis miraculis certo indicio colligere
possumus quia si non hesitantes in fide in tribulationib nr̃is
auxilium sci remigii ex corde penerimus. & ab angłox satanȩ.
qui in serpente matrem humani generis allocurus deceꝑat

Expanded text:
quentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audiquentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audientes fiscalini, nimio terrore perculsi non putaverunt, se vel una hora vivere posse. Unde correcti a presumptione sua, ab afflictione pauperis sancti Remigii adeo cessaverunt, ut in postmodum sua isdem pauper homo pacifice et sine inquietudine possederit. Et quoniam iuxta fluvium Saram in loco lutoso manebat, maximam molestiam in suis habitaculis a serpentibus sustinebat. Qui accipiens pulverem, quem de pavimento aecclesiae sancti Remigii colligens secum detulit, per sua habitacula sparsit, et postea serpens in eis locis, in quibus pulvis sparsus fuerat, non apparuit. Quibus ostensis miraculis, certo inditio colligere possumus, quia, si non hesitantes in fide, in tribulationibus nostris auxilium sancti Remigii ex corde petierimus, et ab angelorum sathanae, qui in serpente matrem humani generis allocutus deceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus mortu affec tari solet composint: et cum carrosuo
ad ꝓpria remeauit. Quicumq autem de obuiantib eum
intertogabant quid in illo carro duceret. respondebat se
scm̃ remigium ducere. Et admirabantur omnes in dicto
illius. purantes illum esse amentẽ. Peruenens aurẽcum
eodem carro in pratum suum: in quo pastores pascentes di¬
uersi generis animalia de fisco ros&o inuenit. Et iuoca¬
to sco reongio ut eum contra oppressores suos adiuiar&.
coeperunt oues & uaccae cum maximis mugitib inuicẽ
se cornib impetere. hirti hircos. caprȩ capras cornib impug¬
nare. porci cum porcis confligere. uerueces uero cum uer-¬
uecib se conlidere. pastores se fustib & pugnis muruo per¬
cutere. Et leuato maximo rurbine pastores beuilantes annia¬
lia scđ̃m genus suum cum maximosonitu et strepitu. ita coe¬
perunt uersus ros&e irn fugere acsi maxima multitudo inse¬

Expanded text:
corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo ad propria remeavit. Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondebat , se sanctum Remigium ducere; et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putantes illum esse amentem. Perveniens autem cum eodem carro in pratum suum, in quo pastores pascentes diversi generis animalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae cum maximis mugitibus invicem se cornibus impetere, hirci hircos, caprae capras cornibus impugnare, porci cum porcis confligere, vervices vero cum vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Et levato maximo turbine, pastores heiulantes animalia secundum genus suum cum maximo sonitu et strepitu ita coeperunt versus Rosetum fugere, acsi maxima multitudo inse
Abbreviated transcription (Latin):
sum frm̃ suum. fugiens uix euasit.
rã aetare colonus quidam uillae renĩ¬
sis episcopii quae plumbea fontana arͣ
manebat iuxta fiscum regnĩ. qui rose¬
tus uocatur. Et nec peculium nec mes¬
sem uel pratum ꝓpter fiscalioꝵ. infesta¬
tionem quiere habere ualebat. Unde soepe iustitiã apud
regios ministeriales petiit. quam obtinere non potuit. Tan¬
dem muenit sibi salubre consilium. Nam coxit carnes
et panes. & accepit ceruisiam in uasculis pro ut potint.
Que omnia muase quod uulgo benna drͣ collocauit. et
carro superposint. sicq uinctis bobus. cun candela in ma¬
nu ad basilicam scĩ remigii properauit. Quo ꝑueniens
de pane & carne acceritsia matricularios pauit. cande¬
lam ad sepulchrum sci posint. & eius auxilium corra op¬
primentes fiscalmos expetiit. Puluerem quoq de pauim̃to
aeccłae quantũ ualuit collegit. & in panno ligauit. ac in
praedictam bennam misit. et desuper linreũ sicut supra

Expanded text:
sum fratrem suum fugiens, vix evasit. sum fratrem suum fugiens, vix evasit. 26. Nostra aetate colonus quidam ville Remensis episcopii quae Plumbeafontana dicitur manebat iuxta fiscum regium qui Rosetus vocatur et nec pe culium nec messem vel pratum propter fiscalinorum infestationem quiete habere valebat. Unde sepe iusticiam apud regios ministeriales peciit, quam obtinere non potuit. Tandem invenit sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes et accepit cervisam in vasculis, prout potuit; quae omnia in vase quod vulgo benna dicitur collocavit et carro superposuit, sicque iunctis bubus, cum candela in manu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisa matricularios pavit, candelam ad sepulchrum sancti posuit et eius auxilium contra opprimentes se fiscalinos expeciit. Pulverem quoque de pavimento aecclesiae, quantum valuit, collegit et in panno ligavit ac in predictam bennam misit et desuper linteum, sicut supra
Abbreviated transcription (Latin):
exsiccarum de brandeo rubeo. Processu demq temporis pip¬
pinus rex. Raroli magni pater. uolens episcopii laudimensis
uillam. quae asiniacus dicitur: accipere quasi sub censu. sicur
et alias quasdam fecerat: uenit in ea manere. Ubi cum dor¬
miret. uenit ad eum sc̃s remigius diccus. Lu quid hic facis &
Quare intrasti in hanc uillam quam michi homo te deuo¬
tior dedit. quamq ego aeccłȩ domine mȩȩ scãẽ dei genitricis
donamꝰ U flagellait eimi satis duriter: na ut postea li uo¬
res in corpore enis parerent. Et cum disparuit sc̃s remignus.
pippinus surrexit.: ac correptus ualida febre quanirorius ab
ipsa uilla recessit. De qua febre non paruo tempore labora¬
uit. Et deniceps princeps regniusq ad moderna tempora
ibi non mansit. sicut nec in codiciaco uel niliaco. insi luduui¬
cus rex germaniae. quando super frm suum karolũ regnũ
enis inuasit. in luliaco mansit. & inde crastina turpit᷑ anreip¬

Expanded text:
exsiccatum, de brandeo rubeo. Processu denique temporis Pipexsiccatum, de brandeo rubeo. Processu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, volens episcopii Laudunensis villam que Anisiacus dicitur accipere quasi sub censu, sicut et alias quasdam fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remigius, dicens: 'Tu, quid hic facis? Quare intrasti in hanc villam, quam mihi homo te devotior dedit, quamque ego aecclesiae dominae meae, sanctae Dei genetricis, donavi?' Et flagellavit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius ab ipsa villa recessit; de qua febre non parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usque ad moderna tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Luliaco, nisi Hludowicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Karolum regnum eius invasit, in Luliaco mansit, et inde in crastina turpiter ante ip
Abbreviated transcription (Latin):
cum multa et stupenda miracula. in
eadem aeccła. ꝑmerira eius domini
grã fierent. ampliata & exaltara ẽ ipsa aeccła. Et facta
cripta retro altare in qua transferrerur corpus scissimũ.
esfossum est de loco in quo erat. ut in fossam factam in me¬
morata cripta deportaretur: sed nullo modo moueri po¬
tuit. Duperueniente autem noc te & ꝑnoctantib frib
in ymnis & canticis. multis accensis luminarib cirta me¬
diam noc tem. sopor in omnes inruit. C eingilantib¬
nib positum in fossa criptae r&ro altare factȩ. Lantaq
euigilantes odoris suauitate replerisunt. omnes qui ad¬
fuerunt. ut humana lingua hoc esfari non ualeat: er
sic per totam diem & in crastina ipse odor in eadem aeccłaper¬
seuerauit. lpsaq die translationis eius. cum diumnis laudib: sui¬
pte sunt reliquiae a corpore illnus. de capillis inidelic&. eius &
casula ac tumca ipsius. et iuolutum ẽ corpus integrũ. sed

Expanded text:
cum multa et stupenda miracula in cum multa et stupenda miracula in eadem aecclesia per merita eius Do mini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. Et facta cripta retro altare, in qua transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco, in quo erat, ut in fossam factam in memorata cripta deponeretur; sed nullo modo moveri potuit. Superveniente autem nocte et pernoctantibus fratribus in ymnis et canticis, multis accensis luminaribus, circa mediam noctem sopor in omnes inruit. Et evigilantibnibus positum in fossa cripte retro altare facte; tantaque evigilantes odoris suavitate repleti sunt omnes qui adfuerunt, ut humana lingua hoc effari non valeat, et sic per totam diem et in crastina ipse odor in eadem aecclesia perseveravit. Ipsaque die translationis eius cum divinis laudibus sumpte sunt reliquiae a corpore illius, de capillis videlicet eius et casula ac tunica ipsius, et involutum est corpus illius integrum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dire disponit. s obstat nisui eius sacerdoris iniuria. Nã
sautiatus a sanguine. diruit in terram. Obligatur lin-¬
gua quae locuta fuerat campum tolli. clauduntur ocu¬
li qui concupierant. manus contrahuntur. quae appre¬
henderant. Lunc balbutiens et uix sermonẽ explicare
ualens ait. Deferre me ad basilicam sci. et quantũcũq
super meauri ẽ ad sepulchrum eius ꝓicite: peccaui enĩ
auferendo res eius. A spitiens autem dator campi hunc
cum munerib deferri. ait. Ne accipias queso scẽ
dei munera eius. que numquam cupide accipere con¬
sueuisti. Ne sis deprecor adiuror eius. qui inflamman¬
te concupiscentia. rerum ruarum nequã possessor exci¬
tir. Nec distulit sc̃s audire uocem pauperis sui. Nã
homo ille licet dari iussisset mimera: ostendit sc̃s dni
se illa non acceptasse. unde rediens ꝑuasor domum.
epulto siquidem ut prediximus corpo¬
re beati remigii in aeccła scĩ cristofori.

Expanded text:
dire disponit; sed obstat nisui eius sacerdotis iniuria. Nam dire disponit; sed obstat nisui eius sacerdotis iniuria. Nam sauciatus a sanguine, diruit in terram; obligatur lingua, quae locuta fuerat, campum tolli; clauduntur oculi, qui concupierant; manus contrahuntur, que apprehenderant. Tunc balbutiens et vix sermonem explicare valens, ait: 'Deferte me ad basilicam sancti et quantumcumque super me auri est ad sepulchrum eius proicite. Peccavi enim auferendo res eius'. Aspiciens autem dator campi hunc cum muneribus deferri, ait: 'Ne accipias, queso, sancte Dei, munera eius, quae numquam cupide accipere consuevisti; ne sis, deprecor, adiutor eius, qui, inflammante concupiscentia, rerum tuarum nequam possessor extitit'. Nec distulit sanctus audire vocem pauperis sui. Nam homo ille licet dari iussisset munera, ostendit sanctus Domini, se illa non acceptasse; unde rediens pervasor domum, epulto siquidem, ut prediximus, corpore beati Remigii in aecclesia sancti Cristofori,
Abbreviated transcription (Latin):
si constitutũ cerneret terminũ. intro ingredi ullo modo
non ẽ ausa. sed &iam quae in principio ꝑuaserat. huius uir¬
ruris repulsu reliquit. Qui bearissimus pontifex & in uita
corporis & post obirum sicut infirmis samtarum grãm de¬
dit: sic et in ꝑuasores sepissime ultor extirit. Erat enimhaud
procul a basilica campus tellure fecudus. Tales enimin¬
cole olcas uocant. Et hic darus basilicae sci fuerat. Quẽ
unus e cunb peruasit. despitiens hominẽ. qui eum loco
scoͣ contulerat. Qin cum ab ep̃o ac loci preposito crebro
conuentus fuiss ut que iniuste ꝑuaserat redderet. paru
pendens uerba quae audiebat. pertinaci direpta defen¬
sabat intentione. Deniq causa extitit &. non deuotio. ut
ꝓperaret ad sc̃i basilicam. Arguitur iterum a loci prepo¬
siro pro peruasione campi: sed nichil dignum ratione re¬
spondit. Explicitisq negotiis ascenso equo ad domiuire¬

Expanded text:
si constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo si constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo non est ausa: sed etiam quae in principio tutis repulsu reliquit. Qui beatissimus pontifex et in vita corporis et post obitum, sicut infirmis sanitatum gratiam dedit, sic et in pervasores sepissime ultor extitit. Erat enim haut procul a basilica campus tellure fecundus, – tales anim incolae olcas vocant, – et hic datus basilice sancti fuerat; quem unus e civibus pervadit, despiciens hominem, qui eum loco sancto contulerat. Qui cum ab episcopo ac loci preposito crebro conventus fuisset, ut que iniuste pervaserat redderet, parvi pendens verba que audiebat, pertinaci direpta defensabat intentione. Denique causa extitit et non devotio, ut properaret ad sancti basilicam. Arguitur iterum a loci preposito pro pervasione campi; sed nichil dignum atione respondit. Explicitisque negotiis, ascenso equo, ad domum re
Abbreviated transcription (Latin):
concurrit remensiũ populus ad sci sepulchrũ. congruũ
huius causae flagitare remediũ. Accensis cereis lichnisq
no paucis. ymnis psalmisq caelestib per totam excubat
noctem. Mane autem facto quid adhuc precarui
desit. in trac tatu rimatur. R eppererunt & enim reue¬
lante deo qui scm suum mirificari apud homines uoluit.
quem apud se mirificatũ habebat. qualit᷑ oranone prae¬
missa adhuc maiori ꝓpugnaculo urbis ꝓpugnacula
munirentur. Assumpta igitur palla desuꝑ beati sepul-¬
chro. componunt eam in modũ ferem. Accensisq suꝑ
cruces cęreis atq super cȩroferareis dant uoces in canticis
circumeunt urbem cum incis. nec praetereunt ullum
hospitiũ. quem nunc hac circuitione non concludant.
Quid plura Non post multos dies fines hinus ci
uitatis lues ad greditur memorata. Uerumptamen
usq ad eum locum accedens quo bean pigniis accessit. ac

Expanded text:
concurrit Remensium populus ad sancti sepulchrum, congruum concurrit Remensium populus ad sancti sepulchrum, congruum huius causae flagitare remedium. Accensis cereis lichnisque non paucis, ymnis psalmisque caelestibus per totam excubat noctem. Mane autem facto, quid adhuc precatui desit, in tractatu rimatur; reppererunt etenim, revelante Deo, qui sanctum suum mirificari apud homines voluit, quem apud se mirificatum habebat, qualiter, oratione premissa, adhuc maiori propugnaculo urbis propugnacula munirentur. Assumpta igitur palla desuper beati sepulchro, componunt eam in modum feretri; accensisque super cruces cereis atque super ceroferariis, dant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis. Nec pretereunt ullum hospicium, quem non hac circuitione concludant. Quid plura? Non post muvitatis Rhemensis lues aggreditur memorata. Verumtamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nullum corpus nominati sci iacebat mea: et inqua eiq
circuniacentib atriis ex anriquo erat cimiterium remͣ¬
sis aeccłae. petierunt ut dominus declararet si meadem
aecclesiola uellet illud corpus scissimũ poni. Q sic tanta
facilitate motum est feretrum. ut nullum onus portantes
sentirent. Sepultum ẽ aute m illud uenerabile corpus in
eadem aecclesiola in loco ubi altare ẽ in honore sc̃ȩ genoue¬
fe. quae familiarissima extitit beato remigio. Quod ma-¬
nifestumẽ actum fuisse diuma dispositione. atq ipsius uo-¬
luntate. ut sicut res suo nomine ad quisite uixta sacras leges
episcopio aeccłȩ remensis erant unitȩ. ita & quae ipsius me¬
ritis erant de cetero ad quirende. remensi aeccłȩ incinus ia-¬
cerer territorio unirentur. Post cinus obitum cum lues ingui¬
naria. populum primȩ germaniȩ deuastaret. et omnes
ꝓunitiȩ remensis incolȩ huus cladis terrerentur auditu.

Expanded text:
nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesiae, petierunt, ut Dominus declararet, si in eadem aecclesiola vellet illud corpus sanctissimum poni. Et sic tanta facilitate motum est feretrum, ut nullum onus portantes sentirent. Sepultum est autem illud venerabile corpus in eadem aecclesiola, in loco, ubi altare est in honore sanctae Genovefae, quae familiarissima extitit beato Bemigio. Quod manifestum est actum fuisse divina dispositione atque ipsius voluntate, ut, sicut res suo nomine adquisite iuxta sacras leges episcopio aecclesiae Remensis erant unitae, ita et que ipsius meritis erant de cetero adquirende, Remensi aecclesiae, in cuius iaceret territorio, unirentur. Post cuius obitum cum lues inguinaria populum primae Germaniae devastaret, et omnes Remensis provinciae incole huius cladis terrerentur auditu,
Abbreviated transcription (Latin):
thodoxȩ fidei p̃dicatio. & urtutum tam in uita ipsius corpo¬
ris quam et post obitum praeclara ostensio.
ererum cumfunus sc̃issimum deferret᷑
ad sepulturam uersus aeccłam sc̃oꝵ. mar¬
tirum timothei et apollinaris. secus aec¬
clesiam sci cristofori martiris. in loco ubi
ex tunc et nunc crux est posita. & ubi multa miracula
deus postea proscõ remigio ostendit. ita feretrum ẽ adgra¬
uatum. ut nullo modo quocumq ingenio uel quantiscũq
hominib posset moueri. Et stupentib omnib ac petenti¬
bus dei omnipotentiã ut dignaretur ostendere in quolo-¬
co eiusdem scĩsui corpus uellet reponi. designauerunt ad
basilicam praefator. martirum moueri non potuit. Pro
posuerunt ut ferretur ad aeccłam sci nicasii. & moueri non
poruit. Proposuerunt ut ferretur ad aeccłam scoꝵ sixti &
sinitii et nec sic moueri potuit. Candem coacti quoniam
parua aeccłia erat in honore beati martiris cristofori. sed

Expanded text:
thodoxae fidei praedicatio, et virtutum tam in vita ipsius corpothodoxae fidei praedicatio, et virtutum tam in vita ipsius corporis, quam et post obitum praeclara ostensio. LXII. Caeterum cum funus sanctissimum deferretur ad sepulturam versus ecclesiam sanctorum martyrum Timothei et Appollinaris, secus ecclesiam sancti Christophori martyris, in loco ubi ex tunc et nunc crux est posita, et ubi multa mDeus postea pro sancto Remigio ostendit, ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocumque ingenio vel a quantiscumque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus ac petentibus Dei omnipotentiam, ut dignaretur ostendere, in quo loco eiusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam prefatorum martirum, et feretrum moad aecclesiam sancti Nicasii, et moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sanctorum Sixti et Sinicii, et nec sic moveri potuit. Tandem coacti, quoniam parva aecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed