comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ipso iam ueniente dño. aiersum est
regnum iudaeorum & sublatum est
exiudaeis Modo non habent regnũ.
quia nolunt cognoscere uerum
Se abisto nomine. iudaei non sint dig¬
ni apellari: nisi tantum carne:
Ubi se ergo separauerunt abisto no¬
mine : dicebant saeuiebant inxp̃m.
idẽ genus uida saeuiȩba t inse¬
men dauid & ait illis pilatus Regẽ
uestram crucifigam : Et illi. nos non
habemus regemꝰ nisi caesarem: O
iudaei qui uocamim & non estis.
si non hab&is regem nisi caesarem. De¬
fecit iam princeps de iuida: uenit ergo
ille cui repromissum est Illt ergo ue¬
rius iudaei. qui xp̃iani facti sunt exiudaei¬
is: caeteri iudaei qui inxp̃o noncredi¬
derunt : &iam nom̃ ipsum ꝑdere fue¬
clȩsia est credens in illum regem qui
uenit extribu iuda. per uirginem ma¬
riam: Credens in illum dequo modo
apostolus dicebat ad thimotheum scri¬
bens memor esto xp̃m iħm resuyre¬
xisse amortuis ex semine dauid. secun¬

Expanded text:
Itaque ipso jam veniente Domino, eversum est Itaque ipso jam veniente Domino, eversum est regnum Judaeorum, et sublatum est ex Judaeis. Modo non habent regnum, quia nolunt cognoscere verum se ab isto nomine, ut Judaei non sint digni appellari, nisi tantum carne. Ubi ergo se separaverunt ab isto nomine? Dicebant, saeviebant in Christum, id est genus Juda, saeviebant in semen David. Et ait illis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Et illi: Nos non habemus regem, nisi Caesarem . O Judaei qui vocamini, et non estis; si non habetis regem, nisi Caesarem, defecit jam princeps de Juda: venit ergo ille cui repromissum est. Illi ergo verius Judaei, qui christiani facti sunt ex Judaeis: caeteri Judaei qui in Christum non crediderunt, etiam nomen ipsum perdere digni fueEcclesia est, credens in illum regem qui venit ex tribu Juda per virginem Mariam; credens in illum de quo modo Apostolus dicebat, ad Timotheum scribens: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David, secun
Abbreviated transcription (Latin):
est tamquam malus rex Postea da¬
tus est detribu iuda rex dauid: & ex
illo detribu iuda fuerunt reges: Ia¬
cob autẽ ille hoc dixerat᷑ filios suos on
defici& princeps deiuda. nec dux de
femoribus eius donec ueniat cui ꝥimis¬
cdauid natus demaria: Caeterum qđ
iudȩos sed &iam ante ipsum abraham:
nec solum ante abraham. sedante adã.
Nec solum ante adam: sed ante caelũ
& terram & ante saecula: Quia om̃a
per ipsum facta sunt : & sine ipso factũ
est nihil Quia ergo inprophetia dictũ
est non defici& princeps exiuda. neꝗdux
defemoribus eius donec ueniat cui
repromissum est : Considerantur pri
ora tempora . & inuenitur : quia iudaei
detribi iuda semper reges habuerunt :
unde iuda ei dicti sunt. & non habuernt
regem prius alienigenam: nisi erodem
illum qui fuit quando dñs natus est In¬
de coeperunt reges alienigena abhero¬
de: ante herodemꝰ omnes detribu uida.
sed donec uenir& cui reꝓmissum est:

Expanded text:
est tanquam malus rex; postea daest tanquam malus rex; postea datus est de tribu Juda rex David, et ex illo de tribu Juda fuerunt reges . Jacob autem ille hoc dixerat, quandeficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repromisDavid, natus de Maria. Caeterum quoJudaeos, sed etiam ante ipsum Abraham ; nec solum ante Abraham, sed et ante Adam; nec solum ante Adam, sed et ante coelum et terram, et ante saecula: quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quia ergo in prophetia dictum est, non deficiat princeps de Juda; nec dux de femoribus ejus donec veniat cui repromissum est, iora tempora, et invenitur quia Judaei de tribu Juda semper reges habuerunt, unde dicti sunt Judaei; et non habuerunt regem prius alienigenam, nisi Herodem illum qui fuit quando Dominus natus est . Inde coeperunt reges alienigenae, ab Herode. Ante Herodem omnes de tribu Juda, sed donec veniret cui repromissum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sublimem dignitatem ꝑductus est:
&ađfuit illi ds̃ In omni opere suo:
& suscepit fratres suos aquibus uendi¬
tus erat. & patrem fame laborantem.
sed propter panem adaegyptum des¬
os epha im & marnasse: Moriens iacob
tamquam testamento adsumto. assum¬
psit illos nepotes suos innumerum
filiorum & dixit filio suo iosephcaete¬
riqui nascuntur tibi erunt : isti aut̃
mihi & diuident terram cum fratri¬
bus suis. adhuc nonerat clata nec diui-¬
sa terra promissionis: sed dicebat ille
inspũ prophetans: Accedentibus ergo
duobus filiis ioseph: facti sunt nihil omi¬
nus deduodecim tribus. quȩ iam tre¬
decim surit: Prouna enim tribu ioseph.
duae acceserunt & facta esunt trede¬
cim Excepto ergo tribu leui. illa
tribuss acerdotum quȩ seruiebat templo
& decimis uiuebat : C&erorum omni¬
um quibus terra diuisa est. remanent
duodecim: Erat tribus iuda unde
reges erant: nam primo dealia tri¬
bũ datus est saulrex: & reprobatus

Expanded text:
sublimem dignitatem perductus est, sublimem dignitatem perductus est, et adfuit illi Deus in omni opere suo; et suscepit fratres suos a quibus venditus erat, et patrem, fame laborantes, et propter panem ad Aegyptum dest, Ephraim et Manasse. Moriens Jacob, tanquam testamento, assumpsit illos nepotes suos in numerum filiorum, et dixit filio suo Joseph: Caeteri qui nascuntur, tibi erunt; isti autem mihi, et divident terram cum fratribus suis . Adhuc non erat data, nec divisa terra promissionis; sed dicebat ille in Spiritu prophetans. Accedentibus ergo duobus filiis Joseph, factae sunt nihilominus duodecim tribus, quia jam tredecim sunt: pro una enim tribu Joseph, duae accesserunt, et factae sunt tredecim. Excepta ergo tribu Levi, illa tribu sacerdotum quae serviebat templo, et de decimis vivebat caeterarum omnium quibus terra divisa est, remanent duodecim. In his duodecim erat tribus Juda, unde reges erant. Nam primo de alia tribu datus est rex Saül , et reprobatus
Abbreviated transcription (Latin):
iactabat merita sua. gentium confite
peccata sua Quinouit in litteris sc̃ĩs &
epistolas apostolicas: & actus apostoloꝵ
uid& ibi quod dico ne longum faciam
quomo apostoli xhortabantur gen¬
tes ne desperarent. quod in magnis
peccatis iacuissent: & repremebant iu¬
deos nes extollerent quasi ex iustificati¬
onibus legis. & ideo se putarent iustos
gentes autem peccatores. ẽẽ: quia sudas
& lex erat & templum erat. & sacerdom¬
sacerdotes : Sed quia sacerdotibus tẽplo
geruientibus terra diuisa non est: Opor¬
tebat ut duodecim tribus dispertir&ur
omnis regio promissionis Excepto ergo
una tribu maioris dignitatis. tribu leui
quae erart Insacerdotibus . reiguineren
unde cĩnisi ꝑ adoptionem filiorum
ioseph. duodecim cõnplerentur: hoc
quod sit auertite: unus deduodecim
filiis iacob erat. ertt ioseph iste est ioseph.
quem fratres sui in aegẏptum uendi¬
derunt. & illic merito castitatis ad

Expanded text:
jactabat merita sua; Gentium confitebatur jactabat merita sua; Gentium confitebatur peccata sua. Qui novit in Litteris sanctis et Epistolas apostolicas, et Actus Apostolorum, videt ibi quod dico: ne longum faciam quomodo Apostoli exhortabantur Gentes ne desperarent, quod in magnis peccatis jacuissent; et reprimebant Judaeos, ne se extollerent quasi ex justificationibus Legis, et ideo se putarent justos, Gentiles autem peccatores esse, quia Judaeis et Lex erat, et templum erat, et sacerdordotes. Sed quia sacerdotibus templo servientibus terra divisa non est , oportebat autem ut duodecim tribubus dispertiretur omnis regio promissionis: excepta ergo una tribu majoris dignitatis, tribu Levi, quae erat in sacerdotibus, remanerent undecim, nisi per adoptionem duorum filiorum Joseph duodecim complerentur. Hoc quid sit, advertite. Unus de duodecim filiis Jacob erat Joseph. Iste est Joseph quem fratres sui in Aegyptum vendiderunt, et illic merito castitatis ad
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ debetis uobis incorde pingere: ne
clausis templi si mulacra incordibus falr¬
c&cis: calix ergo iste. aliquid significat:
Inueniemus hoc In manu autem dñi est
in Potestate dñi manus enͣm dĩ potestaso
cõmendata est: Nam & de hominibus pb¬
rumque dicitur. In manu hoc hab&. hoos
Inpotestate hab& cum uult facit: uini me
plenus est mixta : Consequenter ipse ex posu
inlinauit inquit ex hoc inhunc: Uerumt¬
men fex eius non est ex inanita: Ecce uno
mixto uino plenus erat Nonergo uos ter
& quid fex & quid est Inclinauit ex hoc hn
hoc. ita ut fex noness& ex in anita: un
de uenerit ad hoc recordamini. hunc
humiliat & hunc exaltat: quid figura¬
tum est nobis ineuengelio ꝑduos ho¬
mines fariseum & publicanum. hoc las
accipientes. Intellegan  duos populo
iudaeorum & gentium: Iudȩorum po¬
puluis. farisȩus ille. gentium populus
plublicanus Ille. iudaeorum populu

Expanded text:
Deum debetis vobis in corde pingere, ne Deum debetis vobis in corde pingere, ne clausis templis simulacra in cordibus fabricetis. Calix ergo iste aliquid significat. Inveniemus hoc. In manu autem Domini, est in potestate Domini: manus enim Dei potestas Dei commendata est. Nam et de hominibus plerumque dicitur, In manu hoc habet; hoc est, in potestate habet, cum vult facit. Vini meri plenus est mixto. Consequenter ipse exposuit: Inclinavit, inquit, ex hoc in hunc; verumtamen faex ejus non est exinanita. Ecce unde mixto vino plenus erat. Non ergo vos teret quid faex? Et quid est, Inclinavit ex hoc in hunc, ita ut faex ejus non esset exinanita? 12. Unde venerit ad hoc, recordamini: Hunc humiliat, et hunc exaltat. Quod figuratum est nobis in Evangelio per duos homines, Pharisaeum et Publicanum, hoc latius accipientes, intelligamus duos populos, Judaeorum, et Gentium: Judaeorum populus, Pharisaeus ille; Gentium populus, Publicanus ille. Judaeorum populus
Abbreviated transcription (Latin):
ille magis quam ille pharisaeus: Quia om¬
nis qui se exaltat humiliabitur: & qui se
humiliat ex altabitur  Expositus ẽ uersus
psalmi huius: Ds̃ iudex quid facit : hunchumiliat
& hunc exaltat. humiliat superbum.
& indinauit ex hoc h hunc. uerum tamen
fex eius non est exmanita. bibent omnes
peccatores terrae : Renouamini paululum
obscurum aliquid est sed quomodo audiui¬
mus ineuangelii lectionem recentissimã.
paite & dabitur uobis: quȩrite & inuenigas.
pulsate & aperi&ur uobis. sed dicis quo
pulso utaperiatur mihi. neq exoriente ne¬
que ex occidente. neque adesertis monti um.
qm̃ ds̃ iudex est Si praesens est hic atq illic
& absens nusquam. sbi stas: ibi pulsa ibi tan¬
tum sta. quia pulsatur: Quid ergo est hoc :¬
prima quȩstio ista occurrit. Uiniꝰ meri:
plenus ẽ mixto: quomodo meri mixto c&re¬
rum calix in manu dñi cum dicit. eru¬
ditis in aecclȩsia xp̃i loquor: non utiq
ueluti forma humana circumscriptum

Expanded text:
ille, magis quam Pharisaeus ille: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur » . Expositus est versus psalmi hujus. Deus judex quid facit? Hunc humiliat, et hunc exaltat; humiliat superbum, Et inclinavit ex hoc in hunc; verumtamen faex ejus non est exinanita: bibent omnes peccatores terrae. Renovamini paululum; obscurum aliquid est: sed, quomodo audivimus Evangelii lectionem recentissimam, Petite, et dabitur vobis; quaerite et invenietis, pulsate, et aperietur vobis . Sed dicis: Quo pulso, ut aperiatur mihi? Neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montium; quoniam Deus judex est. Si praesens est hic atque illic, et absens nusquam, ubi stas, ibi pulsa; ibi tantum sta, quia Prima quaestio ista occurrit, Vini meri plenus est mixto: quomodo meri, si mixto? Caeterum, Calix in manu Domini, cum dicit, eruditis in Ecclesia Christi loquor, non utique veluti forma humana circumscriptum
Abbreviated transcription (Latin):
psafide fuerunt. Quieius in xp̃o futura
euelationẽ p̃uidere & p̃nuntiare potuer̃:
ũ& illa uetera sacramenta significantia
erint futuroꝵ: Ansoliꝓphetȩ habtant
ancfidẽ non pꝰpulus immo uero &iã qui
phetas fideliter audiebant : eadẽ adiuua¬
antur grã . ut intellegerent qđ audiebanł:
dutiq sacramentũ regnicȩlox uelatur
inueteri testamento quod plenitudine

Expanded text:
ipsa fide fuerunt, qui ejus in Christo futuram ipsa fide fuerunt, qui ejus in Christo futuram revelationem praevidere et praenuntiare potuerunt; cum et illa vetera sacramenta, significantia fuerint futurorum. An soli Prophetae habebant hanc fidem, non et populus? Imo vero etiam qui Prophetas fideliter audiebant, eadem adjuvabantur gratia, ut intelligerent quod audiebant. Sed utique sacramentum regni coelorum velabatur in Vet
Abbreviated transcription (Latin):
rabola quippr alicuuis reisimilitudinem
esegerit: qđ licet sit uocabulũ grecũ latine¬
pmnen platino usurpatur: & notũ est qđ
n parabolis quȩ dicuntur rerũ similitudi¬
nes ebus dequib: agitur cõparant᷑ ꝓpositi¬
uesgiones sunt habentes aliquid qđ dis¬
setatione soluendũ sit : Qui sergo para¬
olas & ꝓpositiones transitoriȩ legat q̃uis
nonhis auditis uigi lantiã mentis intendat
it earũ fructũ intellendo perueniat :¬
dite populus m̃s legẽmea:
Quẽ hic credamus loqui. nisidm̃ : ipseenĩ
legẽ dedit populosuoquẽ liberatum
exesypto congregauit : Quȩ congregatio
nte intellegendũ quod eadẽ synagoga
ocest idẽ populus intellexerit cuidicit᷑.
dtendite populus m̃s legẽmeã: Quidest
isrł autẽ me non agnouit. & populus me ñ
intellexit: Sed ꝓfecto erant & iam illo
populo quu intellegerent. habentes fidẽ.
quȩ postra reuelata est. non ad legis litte¬
rã sed ad grãm sp̃s ꝑtinentẽ: non enĩ sine

Expanded text:
rabola quippe alicujus rei similitudinem prae se gerit; quod licet sit vocabulum graecum, jam tamen pro latino usurpatur. Et notum est quod in parabolis, quae dicuntur rerum similitudines rebus de quibus agitur comparantur. Propositiquaestiones sunt, habentes aliquid quod disputatione solvendum sit. Quis ergo parabolas et proposisitiones transitorie legat? quis non his auditis vigilantia mentis intendat, ut ad earum fructum intelligendo perveniatit, populus meus, legem Quem hic credamus loqui nisi Deum? Ipse enim legem dedit populo suo, quem liberatum ex Aegypto congregavit, quae congregatio ate intelligendum, quod eadem Synagoga, hoc est, idem populus intellexerit, cui dicitur, Attendite, populIsrael autem me non agnovit, et populus meus non intellexit ? Sed profecto erant etiam in illo populo qui intelligerent, habentes fidem quae postea revelata est non ad Legis litteram, sed ad gratiam Spiritus pertinentem. Non enim sine
Abbreviated transcription (Latin):
liosautẽ uocauit. illos & iustificauit.
us autẽ iustificauit. illos & glorificauit.⁊
daent quantũ uolunt desperati. responde¬
t nẽbra xpi Si ds̃ pronobis. quis con
us Nonergo nocebit ds̃ inueritate¬
insium: Man& in mobile testamentum
us quia ipse sibi prȩsciens prȩdestinauit he¬
es. Et quȩ procedunt de labiis cius. non
uli ad securtatem tuam. si te in membris
iuinem ꝓ uita nra habuit. qui pro nobis
NCO MEO SIDAUITO MENTIAR. SEMEN
IVS U AETERNTM MANE T In a&emũ

Expanded text:
quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit.» Peccent quantum volent desperati: respondeant membra Christi, «Si Deus pro nobis, quis contra nos» ? Non ergo nocebit Deus in veritattum suum. Manet immobile testamentum ejus, quia ipse sibi praesciens praedestinavit haeredes: et quae procedunt de labiis ejus, non audi ad securitatem tuam, si te in membris rationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis sancto meo, si David mentiar: semen ejus in aeternum m
Abbreviated transcription (Latin):
Neq profa nabo testamentũ meum & uy
ꝓcedunt de labus meis non reprobabodam
ueniar : Promisi. facio Pone quia uolint
illi & iam cum desperatione peccare. & si
ire omnino in peccata. ut offendant oculos
patris & ex hereditari mereantur : Nonne
ipse est ds̃ de quo dictũ est. de lapidib istis
suscitabit ds̃ filios abrahȩ : Itaq dico uobi
fratres. multi xpĩani tolerabiliter peccant
flagello a peccato corriguntur. & emen¬
ar & sanantur: Multi
dsciplinam patris. & ipsam om̃i no
itsnitatẽ recus antes Habentes tamen
um xp̃i. eunt in tales miquitates. ut non
t nisi recitari contra eos. qm̃ qui talia
s. regnũ dĩ non possidebunt: Non
er non propter paleam & iam frumenta
ebint: Hon propter pisces malos. nihil
sagena mittetur in uascula. nouit dr̃s
sint eius: Securus enim promisit. qui
tequam essemus prȩdestinauit.⁊
los autem prȩdestinauit. illos & uocauit⁊

Expanded text:
neque profanabo testamentum meum, et quae procedunt de labiis meis non reprobabo. nveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque dico vobis, fratres: multi christiani tolerabiliter peccant, multi flagello a peccato corriguntur, et emenur, et sanantur; multi disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non reditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa sagena mittetur in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus enim promisit, qui nos antequam essemus praedestinavit: «Quos autem praedestinavit, illos et vocavit;
Abbreviated transcription (Latin):
mel: Mel sapientia est. primatu
dulcoris tenens in ae scis cordis: Q
& tamen inimicidñi mentiti sur
Nolo amplius immorari: rebi
dolendis: quam quam terribilite
psalmus adhoc finitus sit : tamen

Expanded text:
mel. Mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. Qu tamen inimici Domini mentiti sunt ei. Nolo amplius immorari in rebus dolendis: quanquam terribiliter Psalmus ad hoc finitus sit, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
osaest uoxdicentis. Ad tendite populusm̃s
legẽ meam : Quȩ locutionotaest in om̃ibus.
litteris qđ non ait ad tende. sed ad tendite:
Exmultis enĩ populi s constat᷑ quibus multis
quosequit᷑ pluralit̃ dicit᷑ : Inclinate aurem
humilitas non cuius erigit ceruicẽ suꝑbia:
Quod enĩ infundit᷑. concauo humilitatis ex¬
cipitur. eminentia tumoris expellitur:
Vnde alioloco inclina inquit aure tuã & ex¬
cipe uerba intellectis : Satis itaq ad moniti
sum etiã istũ psalmũ intellectus a saph. quia
genȩtiuo casu intitulo positũ est. huius intellec¬
tus inclinataure suscipere i dest humili pietate:
Nec ipsius a saphdictũ est. sed ipsi a saphqđ greco
articulo apparet & in quibusdã latinis
codicib inuenitur: Verbaigitur ista in¬
tellectus sunt. id est intellegentiae st̃ quȩ
Conuocatio uero magis hominũ intellegisol& :
Taceillã dictã inuenimꝰ ȩccłam & nobis
fortasse potius conuenit dicere. saluanos

Expanded text:
osa est vox dicentis: Attendite, populus meus, legem meam. Quae locutio nota est in omnibus litteris, quod non ait, Attende; sed, Attendite. Ex multis enim populus constat; quibus multis quod sequitur pluraliter dicitur: Inclinate aurem humilitas; non cujus erigit cervicem superbia. Quod enim infunditur, concavo humilitatis excipitur, eminentia tumoris expellitur. Unde alio loco: Inclina, inquit, aurem tuam, et excipe verba intellectus . Satis itaque admoniti sumus etiam istum psalmum hujus intellectus Asaph quia genitivo casu in titulo positum est, hujus intellectus; non, hic intellectus inclinata aure suscipere, id est humili pietate. Nec, ipsius Asaph dictum est; sed, ipsi Asaph: quod articulo apparet, et in quibusdam latinis codicibus invenitur. Verba igitur ista intellectus sunt, id est, intelligentiae sunt quae convocatio vero magis hominum intelligi solet: tamen et illam dictam invenimus Ecclesiam, et nobis fortasse potius convenit dicere, Salva nos
Abbreviated transcription (Latin):
NSalomone quidem psalmi huius
titulus prȩnotatur. Sed hec in eo dicun¬
tur quȩ non possint illi salomoni regi
sł secundum carnem uxta ea quae deilli
scã scriptura loquitur conuenire dno
aut̃ xp̃o aptissime po̾sunt Vnde intelle¬
gitur &iã ipsum uocabulũ salomonis
adfiguratã significationẽ adhibitum
ut heo xp̃s accipiatur Salomon quip¬
pe. Interpr&atur pacificus Ac per hoc
tale uocabulum illi uerissime atque opti¬
me corgruit. ꝑquẽ meditorem exmimi¬
cis accẽpta remissione peccaterum re¬

Expanded text:
Salomonem quidem psalmi hujus titulus praenotatur; sed haec in eo dicuntur, quae non possint illi Salomoni regi Israel secundum carnem, juxta ea quae de illo sancta Scriptura loquitur, convenire: Domino autem Christo aptissime possunt. Unde intelligitur etiam ipsum vocabulum Salomonis ad figuratam significationem adhibitum, ut in eo Christus accipiatur. Salomon quippe interpretatur Pacificus; ac per hoc, tale vocabulum illi verissime atque optime congruit, per quem mediatorem ex inimicis, accepta remissione peccatorum, re
Abbreviated transcription (Latin):
unum & medum parietẽ maceriȩ
soluens ininicitias in carne sia: legemꝰ da¬
torum decrecis euacuans. ut duos con¬
der& inse. In unum nouum hominem faci¬
ens pacem. ipse ueniens euangehtauit pacẽ
his qui longe & pacẽ his quĩ prope: Ipse in
euingelio dicit. patẽ meã do uobis. pacem
meã ciunato uobis miltis aliis testimoniis
dñs xp̃s pacisicus tc̃ monstratur. Nonse¬
cundum pacem quam nouit &squęrit hic
mundus. sed illam pacem dequa dicitur
apud prophetam. dabo eis solacium uerũ
pacem super nacem: Cum scilic& paci
re conciliationis. additur nax inmorta¬
lratis: Naim posł omn a redlita quȩ
promisit ds̃. nouisfimã pacem nos exper¬
tare debere qua cũ chõ uiuamus liae¬
ternũ : Idem propheta oftendie ubi
e ds̃ noster pacem da nobis. Om̃a no. ex
decdisti nobis: pax erit plane illa
acificum : quid deinde psalmus
llo doceat ad tendamus

Expanded text:
etem maceriae solvens, inimicitias in carne sua, legemque mandatorum decretis evacuans, ut duos conderet in se: in unum novum hominem faciens pacem. Et veniens evangelizavit pacem his, qui longe, et pacem his, qui prope. Ipse in Evangelio dicit : pacem meam do vobis, pacem meam do vobis . Et multis aliis testimoniis Dominus Christus pacificus esse monstratur: non secundum pacem quam novit et quaerit hic mundus; sed illam pacem de qua dicitur apud prophetam, Dabo eis solatium verum, pacem super pacem ; cum scilicet paci reconciliationis additur pax immortalitatis. Nam post omnia reddita quae promisit Deus, novissimam pacem nos exspectare debere, qua cum Deo vivamus in aeternum, idem propheta ostendit, eus noster, pacem da nobis; omnia enim dedisti nobis . Pax erit plane illa pacificum; quid deinde psalmus ipse de illo doceat attendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ersus admiditrem. dixit sy moni. Uides istã
mulierem :nitraui indomum tuam. a quã mihi
dͥuedes sondedisti. ista autem lacrimissius lauit
ui es meos. & cetera quȩ nostis. non opus est in a¬
us propterquȩ ad testimonium adhibuimus diu¬
nus immorari. Iste phariseus suꝑbus e̾rat. con¬
uoscebatur cum illo dñs. Quidergo quod ait.
suiꝑbo oculo & insatiabilicorde. huic non conues¬
cebar: Quid est non conuescebar: non cum illo
manducabam. Quomodo nobis proponithȩe
quȩ ipsenonfecit : adimitationem suam nos hor¬
tatur. Vidimus eum conuiuatum ẽe cũ suꝑbis
quomodo nos prohib& ne conuiuemꝰ cum eis:
os quidem fratres propter correptionem aliquã
tenemus nos &iam a fratribustirĩs. & non cum eis
onuiuamur. ut corrigantur. Cum extraneis
potius conuiuamur. cum paganis. quam cũ his
ut erubescant & corrigantur sicut dicit apłs. Si
notate . & nolite commisceri cum illo. & non
ut inimicum existimetis. sed cormpite ut fra¬
trem. Facimus hoc plerumq. propt̃ medici¬

Expanded text:
ersus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam; aquam mihi ad pedes non dedisti: ista autem lacrymis suis lavit pedes meos» ; et caetera quae nostis. Non opus est in aliis propter quae ad testimonium adhibuimus, diutius immorari. Iste pharisaeus superbus erat, convescebatur cum illo Dominus; quid est ergo quod ait, «Superbo oculo et insatiabili corde, huic non convescebar?» Quid est, «non convescebar?» Non cum illo mquando ipse non fecit? Ad imitationem suam nos hortatur: videmus eum convivatum esse cum superbis, quomodo nos prohibet ne convivemur cum eis? Nos quidem, fratres, propter correptionem aliquam tenemus nos etiam a fratribus nostris, et non cum eis convivamur, ut corrigantur. Cum extraneis potius convivamur, et cum paganis, quam cum his ut erubescant et corrigantur, sicut dicit Apostolus: Si notate, et nolite commisceri cum eo: et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem . Facimus hoc plerumque propter medici
Abbreviated transcription (Latin):
ille non anteuiderit: Omnia ergo nouit
ds̃. & tamen in fine id est in iudicio postmi¬
sericordiam dequib: dam dicit: In illa die
multiuenturi sunt & dicent. Onẽ dnẽ. in
nominetuo de monia eiecimus. & in nomi¬
netuo uirtutes magnas fecimꝰ. & in nomine

Expanded text:
ille non ante viderit? Omnia ergo novit ille non ante viderit? Omnia ergo novit Deus: et tamen in fine, id est in judicio post misericordiam, de quibusdam dicit: «In illa die multi venturi sunt, et dicent, Domine, Domine, in nomine tuo daemonia ejecimus, in nomine tuo virtutes multas
Abbreviated transcription (Latin):
iustum teputas: Sed respondeat tibids̃ ue¬
rum dicis. mihinihil fecisti. Omnia enim
tibi fecisti. Sienimmihi aliquid feaisses. bo¬
num fecisses. Quicquid enim benefit. mihi
fit: quia exprecepto meofit. Quicquid au¬
tem in alific. tibi fit non mihi : quia non facit
malus aliquid nisi sibi. quia hoc non ego u¬
beo. Tales quando uideritis fratres. corripi¬
te. arguite. corrigite : & si non potestis corri¬
pere aut corragere. nolrte consentire: utpos¬
sitis dicere. Non adhȩsit mihi corprauum:.
Cum decdlinar& a memalignus. non cognosce¬
bam. Quid est non cognoscebam: Iaon ap¬
probabam. non laud abam. non mihi place¬
bat. Cognoscere enim inueni̾mꝰ inscriptu¬
ris aliquando dici. proeo quod est placere
nobis Quid enim lat& dm̃ frs. Ilũquid
nouit iustos & non nouit in iustos: Quid
cogitas quod illenesciat: Nondico quid fa¬
cias. sed quid cogitas quod illenesciat : Non
dico quid cogitas. sed quid cogitaturus es qđ

Expanded text:
justum te putas. Sed respondeat tibi Deus: Vejustum te putas. Sed respondeat tibi Deus: Verum dicis, mihi nihil fecisti; omnia enim tibi fecisti. Si enim mihi aliquid fecisses, bonum fecisses. Quidquid enim bene fit, mihi fit; quia ex praecepto meo fit: quidquid autem mali fit, tibi fit, non mihi fit; quia non facit malus aliquid nisi sibi, quia hoc non ego jubeo. Tales quando videritis, fratres, corripite, arguite, corrigite: et si non potestis corripere aut corrigere, nolite consentire; ut possitis dicere. «Non adhaesit mihi cor pravum.» 7. «Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Non approbabam, non laudabam, non mihi placebat. Cognoscere enim invenimus in Scripturis aliquando dici, pro eo quod est placere nobis. Quid enim latet Deum, fratres? Numquid novit justos, et non novit injustos? Quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid facis; sed, quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid cogitas; sed, quid cogitaturus es quod
Abbreviated transcription (Latin):
see̾e lȩtatur. Sed quid erat illa uox nisi so¬
nus infirmitatis nr̃ȩ : Multi adhuc infir¬
mi contristantur futura morte. sed habe¬
ant rectum cor: uitent mortẽ quantũ pos¬
sunt. Sed si nonpossunt. dicant quod ipse
dns non propt̃ se sed propternos dixit
Quid enim dixit : Pater. si fieripotest. transeat
amecalixiste. Eccehabes uoluntatem huma¬
nam ex pressam. uideiam rectum cor. Uerum.
non quod ego uolo. sed quodtuius pater. Siergo
rectum cor sequitur dm̃. prauum cor resistit dõ
Aliquid illi contingat aduersum. clam&. Ds̃ quid
tibi feri. quid commisi. quid peccaui : Seiustum
uult uideri. dm̃ in iustum. Quid tam prauum:
Prauum est. quia tortus est. & tortam regulam
putat Corrigete. & inuenis rectum aquo
tede prauasti. Ille iuste tuniuste. Etideo
ꝑuersus es. quia hominem iustum dicis : &
dm̃ in iustum. Quem hominem iustum dixi:
teipsum. Quando enim dicis quidtibi feci:

Expanded text:
se esse laetatur? Sed quid erat illa vox, nisi sose esse laetatur? Sed quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futura morte: sed habeant rectum cor; vitent mortem, quantum possunt; sed si non possunt, dicant quod ipse Dominus non propter se, sed propter nos dixit. Quid enim dixit? «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Ecce habes voluntatem humanam expressam; vide jam rectum cor: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Si ergo rectum cor sequitur Deum, pravum cor resistit Deo. Aliquid illi contingat adversum, clamat: Deus, quid tibi feci? quid commisi? quid peccavi? Se justum vult videri, Deum injustum. Quid tam pravum? Parum est quia tortus est; et tortam regulam putat. Corrige te, et invenis rectum a quo te depravasti. Ille juste, tu injuste: et ideo perversus es, quia hominem justum dicis, et Deum injustum. Quem hominem justum dicis? Teipsum. Quando enim dicis, Quid tibi feci;
Abbreviated transcription (Latin):
ut nescio quid non eueniat. orat & non ꝓhibetur
P& at quantum potest. sed contra uoluntatẽ ipsi¬
sistat uoluntate magnȩ : qm̃ & ipse dns sic il¬
lud exponit. ostendens infirmitatem nram̃ in
se. quando passurus erat. ait. Tristis est ani¬
mameausq ad mortem. Non enim uere
illetimebat mortem. qui in potestate habe¬
bat ponendi animam suam. & potestatem ha¬
bebat iterum sumendi eam. Et paulus apłs
miles ipsius. seruus ipsius clamat. Bonum
certamen certaui. cursum consũmaui. fide
seruaui. dec&ero reposita est inihicoronaius¬
titiȩ. quam redd & mihi dñs in illa die iustus
iudexꝰ Exxultat quia moriturꝰ est. & dns̃ eiꝰ.
& imperator eiꝰ tristis est quiamoriturus ẽ :
Ergomelior seruus quam dns̃ : Etubi est qđ
ait ipsedñs. sufficit seruo ut sit sicut dominꝰ
eius. sufficit discipulo ut sit sicut magister
eius : Eccefortis est paulus uenturamorte.

Expanded text:
ut nescio quid non eveniat; orat, et non prohibetur. ut nescio quid non eveniat; orat, et non prohibetur. Petat quantum potest: sed contra voluntatem ipsisistat voluntati magnae. Quia et ipse Dominus sic illud exponit: ostendens infirmitatem nostram in se, quando passurus erat, ait, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Non enim vere ille timebat mortem, qui potestatem habebat ponendi animam suam, et potestatem habebat iterum sumendi eam . Et Paulus apostolus miles ipsius, servus ipsius clamat: «Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de caetero reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Exsultat quia moriturus est; et Dominus ejus et Imperator ejus tristis est, quia moriturus est? Ergo melior servus quam Dominus? Et ubi est quod ait ipse Dominus: «Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus; sufficit discipulo ut sit sicut magister ejus» ? Ecce fortis est Paulus ventura morte,
Abbreviated transcription (Latin):
furres mei. sid eambulatis cum xp̃o inmedio domꝰ
ostantum qu. foris sunt odissedebetis prȩuarica¬
iores : sed & quoscumq intus inueneritis. Qui
sint prȩuaricatores : qui oderunt legem di
uaudiunt illam & non faciunt. prȩuaricatores
diunt᷑. Facientes prȩuaricationem odio habe
repelle illos ate. Sed odissedebesprȩuaricatores.
non homines. Vnus homo prȩuaricator. uide¬
te quia duo nomina hab&. Homo. prȩuarica¬
tor. Hominem dc̃fecit prȩuaricatorẽ ipse se
fecit. Ama in illo quod ds̃ fecit. persequere in illo
quodipse sibi fecit. Cum enim ꝑsecutꝰ fueris prȩ¬
uaricationem eius. occides quod homo fecit. & li¬
beratur quod dr̃fecit: Facientes prȩuaricationẽ
odio habui. Non adhȩsit mihicor prauum. Qđ
est corprauum : cor tortum. Quod est cortor¬
& ibiinuenis quod est cornonrectum. Rectum
cordicitur hominis. qui omnia uult quȩ uult ds̃.
non quȩ ipsenonuult. Intendite. Orat aliquis

Expanded text:
fratres mei. Si deambulatis cum Christo in medio domus fratres mei. Si deambulatis cum Christo in medio domus eos tantum qui foris sunt odisse debetis praevaricatores, sed et quoscumque intus inveneritis. Qui sunt praevaricatores? Qui oderunt legem Dei; qui audiunt illam, et non faciunt, praevaricatores dicuntur. Facientes praevaricationem odio habe, repelle illos a te. Sed odisse debes praevaricatores, non homines. Unus homo praevaricator, videte quia duo nomina habet, homo, et praevaricator: hominem Deus fecit, praevaricatorem ipse se fecit; ama in illo quod Deus fecit, persequere in illo quod ipse sibi fecit. Cum enim persecutus fueris praevaricationem ejus, occidis quod homo fecit, et liberatur quod Deus fecit. «Facientes praevaricationem odio habui.» 6. «Non adhaesit mihi cor pravum.» Quod est cor pravum? Cor tortum. Quod est cor toret ibi invenis quod est cor non rectum. Rectum cor dicitur hominis, qui omnia quae vult Deus, non ipse non vult. Intendite. Orat aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
orpus delectantur: quietem innũgis. inspecta¬
s inluxuriis. in omnib malis quęrunt. Quare
ssibiuolunt eẽbene : quia non est illis intus be
undebenegaudeant in conscientia sua : ideo
qtumsanass& paralrticum. ait. Tollegrabat
ntuum. & uade indomumtuam. Faciat illud
maquȩ quasi paralisi dissoluta est. in membris
incoperationis constringatur. ut beneo peretur
uit q ibbatum suum. regat corpussuum. Ia
indomum suam. intr& in conscientiam suam
ilatam inuen. & ubideambul&. & psallat & in
ulam. Quid est non ꝓpanebam anteo culosme¬
ustis dehomine qui ab aliquo dilignur. anteocu
slum hab&. et ille qui contempnitur sic sol&
ueni nommeh ab & anteo culos Quid est ergo an
tculos habere : diligere. Quid est non dilige¬
r: Nonibi cordehabitare. Dixit ergo. nonꝑ
unebam anteoculos meos remmalam : Nondilige¬
im remmalam. Et ex ponit ipsam rem malam:
sicientes prȩuaricationem odio habui. Intendite

Expanded text:
corpus delectantur; quietem in nugis, in spectaculicorpus delectantur; quietem in nugis, in spectaculis, in luxuriis, in omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse bene? Quia non est illis intus bene, unde gaudeant in conscientia. Ideo Dominus cum sanasset paralyticum, ait: «Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam» . Faciat illud anima quae quasi paralysi dissoluta est: in membris bonae operationis constringatur, ut bene operetur, tollat grabatum suum, regat corpus suum; jam eat in domum suam, intret in conscientiam suam: jam latam irs. 3, 4. Non proponebam ante oculos meonostis, de homine qui ab aliquo diligitur, Ante oculos illum habet: et ille qui contemnitur, sic solet queri, Non me habet ante oculos. Quid ergo est, ante oculos habere? Diligere. Quid est, non diligere? Non ibi corde habitare. Dixit ergo, «Non proponebam ante oculos meos rem malam:» non diligebam rem malam. Et exponit ipsam rem malam: «Facientes praevaricationem» «odio habui.» Intendite,
Abbreviated transcription (Latin):
noc&. Quidiligit inquit iniquitatẽ. odit ani¬
mam suã. Sibiergo noc& prius. qui uult alis
nocere. necdeambulat quia non est ubi. Angꝰ¬
tias enim patitur omĩs malitia solam nocentia
lata est ubi deambuletur. Deambulabam in i¬
nocentia cordis mei. in medio domus meȩ Me¬
dium domussuȩ. aut ipsam ȩccłam dicit : xps
enim eam semꝑ de ambulat : aut corsuum
Domus enim nrã interior. cornrm̃ est: ut hoc ex¬
posuerit quod superius dixit . In in nocenta
cordismei: quȩ est in nocentia cordissui: mediũ
domussuȩ. Hanc domum quisquis hab& malã
pellitur ab illa foras. Quisquis enim incorde
ntur mala conscientia. quomodo quisq abstilici
ait dedomo sua. aut a fumo. non ibisepatitur
btire : sicqui non hab& quietum cor. habitare
nde suo libenter non potest Tales foras exeunt
uisis. animi intentione. & dehis quȩ forissunt. cir

Expanded text:
nocebat: «Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit aninocebat: «Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit animam suam.» Sibi ergo prius nocet qui vult aliis nocere; nec deambulat, quia non est ubi. Angustias enim patitur omnis malitia: sola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Medium domus suae, aut ipsam Ecclesiam dicit; Christus enim in ea deambulat: aut cor suum; domus enim nostra interior, cor nostrum est: ut hoc exposuerit quod superius dixit, «In innocentia cordis mei.» Quae est innocentia cordis sui? Medium domus suae. Hanc domum quisquis habet malam, pellitur ab illa foras. Quisquis enim in corde premitur mala conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de domo sua, aut a fumo, non ibi se patitur habitare: sic qui non habet quietum cor, habitare in corde suo libenter non potest. Tales foras exeunt a seipsis animi intentione, et de his quae foris sunt circa
Abbreviated transcription (Latin):
rer& miserum : Adhuc intribulatione carnis eo¬
stitutus est. nesciens quid sibi possit cras accidere
& despicit lacrimas miserorum. Non est in nocens
sed qui sest in nocens: quicum alio non noe& ne
sibi nocet. Quienim & sibi noc&. non est in nocas
Ait aliquis. Eccenontuli alicui. non pressi aliquẽ
deremea. deiusto laboremeo. benemihi faciam.
conuiuium apparatum habere uolo. erogareuo¬
lo quantũ me delectatbibere . cumquib uolo
quantũ medelectat. cui aliquid tuli : quem pressiꝰ
quisdeme quȩstus est : In nocens uidetur sedise¬
ipsum corrũpit. si templũ dĩ in seeuertit. quide¬
pectas . ut in alio faciat miscđiam. & parcat mise¬
ris : quiin seipsum crudelis est. ẽe in alium misen¬
cors potest: ⁊ otaergo iustitia. ad unum uerbum
in nocentiȩ redigitur. Qui autem diligit iniqui¬
tatem. odit animã suã. Quando amabat iniqui¬
tatem. putabat quod aliis nocebat. sed uide sialis

Expanded text:
ereret miserum: adhuc in tribulatione carnis coereret miserum: adhuc in tribulatione carnis constitutus est, nesciens quid sibi possit cras accidere, et despicit lacrymas miserorum; non est innocens. Sed quis est innocens? Qui cum alii non nocet, nec sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. Ait aliquis: Ecce non tuli alicui, nec pressi aliquem: de re mea, de justo labore meo bene mihi faciam, convivium apparatum habere volo, erogare volo quantum me delectat, bibere cum quibus volo quantum me delectat; cui aliquid tuli? quem pressi? quis de me questus est? Innocens videtur. Sed si seipsum corrumpit, si templum Dei in se evertit, quid exspectas, ut in alios faciat misericordiam, et parcat miseris? Qui in seipsum crudelis est, esse in alium misericors potest? Tota ergo justitia ad unum verbum innocentiae redigitur. «Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam» . Quando amabat iniquitatem, putabat quod aliis nocebat. Sed vide si aliis
Abbreviated transcription (Latin):
lest operare in hilaritatedõ tuo. Quȩ est uia
immaculata : Audi sequentia. Deam¬
bulabam mnocentia cordis mei in medio
domusmeȩ. Haec iia immaculata. ab in¬
nocentia coepit. in ipsa etiam ꝑuenitur.
E uidquȩris multa uerba: In nocens esto
& ꝑ fecisti iustitiam. Sed quid est e̾e in no¬
centem : Duo bus enim modis noc& ho¬
mo. quantum in ipso est : aut faciendo
miserum. aut deserendo miserum. quia
& tu non uis ab alio fierimiser. & non uisde¬
seriab alio. simiser fueris. Quis est
qui facit miseros : Quunfert uiolentias uelins¬
dias. rapit res alienas. opprimit pauperes fu¬
tur coniugia aliena sollicitat. Calum niosus
uult inferre hominib: quoddeͦleat studiomalo¬
lentiȩ. Quis est qui deserit miseros : qui udo
in opem aliquo auxilio egentem. & cum habat
quomodo prȩst& contempnit. despicit. alienue
corsuum. Quodsi iam om̃ino talis ess&. utnon
opushaber& aliqua miscđia suꝑbus ess& sidet¬

Expanded text:
est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via immaculata ab innocentia coepit, in ipsa etiam pervenitur. Quid quaeris multa verba? Innocens esto, et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri miser, et non vis deseri ab alio, si miser fueris. Quis est qui facit miseros? Qui infert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat, calumniosus est, vult inferre hominibus quo doleant, studio malevolentiae. Quis est qui deserit miseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum habeat quomodo praestet, contemnit, despicit, alienat cor suum. Quod si jam omnino talis esset, ut non opus haberet aliqua misericordia; superbus esset, si des
Abbreviated transcription (Latin):
natos. & reducer& peregrinos. Ad hoc factus ẽ
homo. factus ẽ ergo caput eccłȩ. hab& et corpꝰ
& membra. Quȩ remembraipsius. modo ge¬
munt ꝑuniuersum orbem terrarum. tunclȩ¬
tabuntur infine. in coronaiustitiȩ. dequadic̃
paulus. quã red d& mihi dñs in illo die ustus ui¬
dex. Et modo ergo cantemꝰ inspe. õms inunũ
collecti. xpm̃ enim induti. xp̃s sumꝰ cũ capite
nr̃o : quia utiq abra hȩ semensumꝰ: Apłs hoc
abrahȩ semenestis : scđm promissionem hȩre¬
des: Ab rahȩsemenestis. Videamꝰ sisemen
abrahȩ estxp̃s. Insemine tuo benedicentur
estis. Manifestum quia ad xpm̃ ꝑtinemus
& qui a membra eius & corpꝰ eiussum. cum
capite nr̃o unus homo sumus. Cantemus
ergo. miscđiam & iudicium cantabo tibidnẽ¬
sallam & intelligam in uia in maculata.
quando uenies adme. Nisunua in macu¬
lata. non potes psallere & intelligere: Si
uis intelligere inuia immaculata. psalle :

Expanded text:
natos, et reduceret peregrinos; ad hoc factus est natos, et reduceret peregrinos; ad hoc factus est homo. Factus est ergo caput Ecclesiae, habet et corpus et membra. Quaere membra ipsius, modo gemunt per universum orbem terrarum: tunc laetabuntur in fine, in corona justitiae, de qua dicit Paulus, «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Et modo ergo cantemus in spe, omnes in unum collecti. Christum enim induti Christus sumus cum capite nostro; quia utique Abrahae semen sumus. Apostolus hoc Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes.» Abrahae semen estis: videamus, si semen Abrahae est Christus. «In semine tuo benedicentur estis.» Manifestum quia ad Chriset quia membra ejus et corpus ejus sumus, cum capite nostro unus homo sumus. Cantemus ergo, «Misericordiam et judicium cantabo tibisallam, et intelligam in via immaculata, quando venies ad me.» Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id
Abbreviated transcription (Latin):
peccata acute attendit. non ꝑ diligentiam : sed
ꝑ inuidentiam. non uolens sanare sed accus are.
seautem obliuiscitur. Vnde talib dns̃ dicit
Stipulam in oculo fris tui uides. trabem in tuo
non uides: Quia ergo miscđiam & iudiciũ
cantatur nobis. & nos facientes miscđiam : se¬
curi expectem iudicium. & simus incorpore
ipsius. & noscantemꝰ ea. cantat enim hoc xp̃s
quia & ipse intelaborat. intesitit. inte esurit
& tribulatur. ille inte adhuc moritur. & tu in
illo iam resurrexisti. Nam sinon inte more¬
retur. noll& inte sibi parci aꝑsecutore
rudia uob̃ non sunt. Dñs xp̃i uerbum dĩ est
ꝑquod facta sunt om̃ia. hoc uerbum ut redi¬
mer& nos cara factum est: & habitauit in nob
Factus esthomo dr̃ suꝑ om̃ia. filius dĩ aequalis pa¬
tri: Adhoc factus ẽ. ut dĩ homo. mediator es
s& inter homines & dm̃. & reconciliar& longẽpo¬
sitos. & coniunger& separatos. & reuocar& alie¬

Expanded text:
peccata acute attendit, non per diligentiam, sed peccata acute attendit, non per diligentiam, sed per invidentiam; non volens sanare, sed accusare: se autem obliviscitur. Unde talibus Dominus dicit, «Stipulam in oculo fratris tui vides, et trabem in oculo tuo non vides» . Quia ergo misericordia et judicium cantatur nobis, et nos facientes misericordiam securi exspectemus judicium: et simus in corpore ipsius, et nos cantemus ea. Cantat enim hoc Christus: quia et ipse in te laborat, in te sitit, in te esurit et tribulatur. Ille in te adhuc moritur, et tu in illo jam resurrexisti. Nam si non in te moreretur, nollet in te sibi parci a persecutore,rudia vobis non sunt. Dominus Christus Verbum Dei est, per quod facta sunt omnia. Hoc Verbum ut redimeret nos, caro factum est, et habitavit in nobis : factus est homo Deus super omnia, Filius Dei aequalis PatDeum, et reconciliaret longe positos, et conjungeret separatos, et revocaret alie
Abbreviated transcription (Latin):
meas. & assumis testamentum meũ ꝑ ostuũ :¬
uuero odisti disciplinam. & abecifti sermo¬
ues meos postte. Siuidebas furem curre¬
bascum eo & cum moechis portionem tuã pone¬
bas : Sedens aduersus fratrem tuum detrahe¬
bas & aduersus filium matris tuȩ ponebas scan¬
dalum. hȩc fecisti & tacui. Vide tempus mise¬
ricordiȩ. Quid est tacui: Num quid non cor¬
ripui : sed noniudicaui: Quomodo erim ta¬
c& qui cotidie clamat inscripturis. in euuan¬
gelio. in prȩdicatorib suis Tacui a suppli¬
cio non a uerbo. Haec fecisti & tacui. Et quia
tacuit ds̃ idest non uindicauit. quid sibi dixit
incorde peccator : Audi. Suspicatꝰ es inquit
iniquitatem. quod erotibi similis. id estparũ ẽ
quia tutalis eras. & metilem putasti. Et cum
ostendiss& illi tempus miscđiȩ. terruit detem¬
pr̃ iudicui: Arguamte & statuamte ante fa¬
ciemtuam. Tute ponis postte. egoteponam
antete. Omnis enim quinon uult uidere pec¬
catasua. post dorsum seponit. Et aliorum

Expanded text:
meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et abjecisti sermones meos post te: si videbas furem, concurrebas ei, et cum moechis portionem tuam ponebas; sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Haec fecisti, et tacui.» Vide tempus misericordiae. Quid est, «tacui?» Numquid, Non corripui? Sed, Non judicavi. Quomodo enim tacet qui quotidie clamat in Scripturis, in Evangelio, in praedicatoribus suis? Tacui a supplicio, non a verbo. «Haec fecisti, et tacui.» Et quia tacuit Deus, id est, non vindicavit: quid sibi dixit in corde peccator? Audi: «Suspicatus es,» inquit, «iniquitatem, quod ero tibi similis.» Id est, parum est quia tu talis eras; et me talem putasti. Et cum ostendisset illi tempus misericordiae, terruit de tempore judicii: «Arguam te, et statuam te ante faciem tuam» . Tu te ponis post te, ego te ponam ante te. Omnis enim qui non vult videre peccata sua, post dorsum se ponit, et aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
suero in utam a ternam. Nullus hic erio ̃ꝓ¬
ator qu au sunt illic catulileonum. quia
raut craesinex Idro dns discipulissuis ait
otcepostulauit satanas uexartuos sicut triti
im egogaui prote peu:. nedeficiat fidestua
ud est uex are sicut triticum.: Quomodo ab ho¬
mine triticum n on manducatur. nisi ꝑ amo contri¬
tir ut panem faciat. sic neminem manducat dia¬
beli : usi primo ꝑ tribulationem euerterit: con¬
mrrit ittin anduc&. Tuautem quando tribu¬
laris. simaneq: granum non conturberis. Nihil tibi
.cam. Sed numquid timendum estde¬
r o+s Non conteritur nisi palea. triti¬
cunmoliaturs ꝑflius. & ueni& uentilatio. & in¬
uenic iiam assam. Queminueni& granũmit¬
igni m extingiubili. Vndedixi hoc quiadiem in
spe habemus : Dies nobis in xp̃o deba ei te
Nam quandiu intertemptatic⁊ aessunus. nox est.
Irstemoete pareitd: peccatorib it non illostollat:

Expanded text:
vero in vitam aeternam . Nullus illic erit tentator, quia non sunt illic catuli leonum; quia transacta est nox. Ideo Dominus discipulis suis ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Quid est, «vexare sicut triticum?» Quomodo ab homine triticum non manducatur, nisi primo attritum, ut panem faciat; sic neminem manducat diabolus, nisi primo per tribulationem everterit. Conterit, ut manducet: tu autem quando tribularis, si maneas granum, non conturberis; nihil tibi  tribula in aream. Sed numquid timendum est Non conciditur nisi palea; triticum spoliatur superfluis, et veniat ventilatio, et inveniet puram massam: quem invenit granumigni inexstinguibili . 13. Unde dixi hoc? Quia diem in spe habemus. Dies nobis in Christo debet esse. Nam quamdiu inter tentationes sumus, nox est. In ista nocte parcit Deus peccat
Abbreviated transcription (Latin):
nos & non nos. Nos autem populus eius. & oues
pascuȩ eius. Oues & oius. ipseoues una oues
Et quam amantissimum nr̃i pastorem habemus
dimisit non aginta nouem. descendit quȩrere u¬
nam. reportat in humerissuis redemptam san¬
gunesuo. Securus mortuus ẽ pastorꝓoue
fessione incipite. Indepsalmus in confesione.
ibi iubilate. confitemini uos non factos auob.
laudate eum a quo factiestis. Ab illo sit bo¬
num tuum. a quo recedens fecisti malum tuum
Intrate in portas eius in confessione. Intr& gra
inportas. non foris remaneat adlupos. Etquomꝰ¬

Expanded text:
nos, et non nos. Nos autem populus ejus, et oves nos, et non nos. Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus.» Oves et ovis: ipsae oves una ovis. Et quam amantissimum nostri pastorem habemus! Dimisit nonaginta novem, descendit quaerere unam, reportat in humeris suis redemptam sanguine suo. Securus mortuus est pastor professione incipite. Inde «Psalmus in confessione,» ibi jubilate. Confitemini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti estis. Ab illo sit bonum tuum, a quo recedens fecisti malum tuum. «Intrate in portas ejus in confessione.» Intret grex in portas, non foris remaneat ad lupos. Et quom