comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
initia & fundam̃ta fidei: Quasidiceret. Hoc indigetis ut docea mini que sint elem̃ta luterarã
il intia fidoi: eũ deberetis pfinditatẽ mistenorũ intellegendo senatri & ꝑfecti c̃ẽ infide¬
facti estis inquit quasi in fantes qub laute opus sit id ÷ simnplici & rudidoctrina.: Nsolido cibo
doctnna lactis nominẽ signet ꝑfectũ aut solidũ cibũ appelle. Vndedic̃ coruthius ad huemin
ꝑfectis.: Lacuob potũ dedi piescã qe needũ potestis capere : Lacengo sun plicuis doctrinȩ est ui¬
camatio fili dĩ passiomors. resutectio lus ascensio incelos: Solidus uõ ab ꝑfectisermnonis :
misteriũ trintatis. quomodo filius coȩt̃ruus sit patri. sp̃s̃ sc̃ ꝓcedat abutroq & quomodotressut

Expanded text:
initia et fundamenta fidei, quasi diceret, Hoc indigetis, ut doceamini quae sint elementa litterarum vel initia fidei, cum debueritis profunditatem mysteriorum intelligendo sFacti estis, inquit, quasi infantes, quibus lacte opus sit, id est simplici et rudi doctrina, non solido cibo, solidum cibum appellet; unde dicit Corinthiis adhuc minus perfectis : Lac vobis potum dedi, non escam, quia necdum potestis capere. Lac ergo simplicis doctrinae est incarnatio Filii Dei, passio, mors, resurrectio illius, ascensio in coelos: solidus vero cibus perfecti sermonis est mysterium Trinitatis, quomodo Filius coaeternus sit Patrii quomodo Spiritus sanctus procedat ab utroque, et quomodo tres sint
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ ꝓscilute populi. sed ꝓabitione scłi hoc agunt : Sic & xp̃s ñ semetipsũ clanficauit ut ponti fex fi¬
er&s : sed illequi locuitusẽ adeũ filius meus estu ego hodie genuite: Glorifico & honorifico & larifico
siego glonfico meipsũ. głamea nihil est: hic apłs clarificationẽ nominauit : Xp̃sergo semetipsũ
uti ñ sem& ipsũ glorificcuit ut pontificctus honorẽ ascipso haberet. sed a patre Clari ficatꝰ ẽ qui locutꝰ
phetã spũ scõ in spirante p̃dictaẽ . loquentẽ in ꝑsona filuidi &dicentẽ : dñsdix̃ ad mefilius ms estu.¬

Expanded text:
quia non pro salute populi, sed pro ambitione saeculi hoc agunt. Sic et Christus non semetipsum clarificavit ut pontifex fiquia non pro salute populi, sed pro ambitione saeculi hoc agunt. Sic et Christus non semetipsum clarificavit ut pontifex fieret, sed ille qui locutus est ad eum: Filius meus es tu; ego hodie genui te. Glorifico, honorifico, clarifico, Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est, hic Apostolus glorificationem neminavit. Christus ergo semetipsum ita non seipsum clarificavit, ut pontphetam, Spiritu sancto inspirante, praedicta est, loquentem in persona Filii Dei, et dicentem: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ d ipsecutũ dattusẽ in firmutite referria dsac dotes legis siue pirõs. atutin fimitis accipiat᷑ ꝓpeceatto
riũ & q̃ sint signa pontificaitꝰ. uidelic& ut offerat donci & saicrificit ꝓpeccttis sciens condolere his
qui ignortint̃ eriant : ac deinde disputare aggressus ẽ. quo modo quis ad sacerdotiũ accedere de¬
betitdics̃: Nec quisquã sumit sibi honorẽ sacerdotii : sedqui uocatt᷑ adõ tãquã &aron. sub uocattus ẽ
signo florentis uirgȩ siue signo incenduilloꝵ̃ quieius pontificatui in uidentes. dignitatẽ sac̃ dotiui
affectando inucidere moliebant᷑ : His & enĩ duob: signis ostensis : demostratꝰ ẽ sac̃dos ado electꝰ
Confundit aut̃ acꝑcutit becitus apłs sacerdotes cupidos honoris & sac̃ dotii auidos: quisponte se m¬
gerunt & inmitunt administenũ sac̃ dottile. ñ uocationedĩ uluolumtte. sed potius int̃ uentu munerĩ.

Expanded text:
ive nostros, ita ut infirmitas accipiatur pro peccato: rium, et quae sint signa pontificatus, videlicet ut offerat dona et sacrificia pro peccatis, sciens condolere his qui ignorant et errant. At deinde disputare aggressus est, quomodo quis ad sacerdotium accedere debeat, dicens: Nec quisquam sumet sibi honorem sacerdotii, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron, subaudis vocatus est signo florentis virgae, sive signo incendii illorum, qui ejus pontificatui invidentes, dignitatem sacerdotii affectando invadere moliebantur. His enim duobus signis ostensis, demonstratus est sacerdos a Deo electus. Confundit autem ac percutit beatus Apostolus sacerdotes cupidos honoris, et sacerdotii avidos, qui sponte immittunt se et ingerunt ad ministerium sacerdotale, non vocatione Dei vel voluntate, sed potius interventu munerum:
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant̃ petecnt &errunt. qm̃ &ipse coũ detiuse in firmiate carnis inqua tẽptari poruit ꝑomĩa ꝓsim¬

Expanded text:
ignoranter peccant et errant: quoniignoranter peccant et errant: quoni
Abbreviated transcription (Latin):
&ppłm dim̃q dep̃cari ꝓ populi delictis : Toc & xp̃s ꝑ hoc qđ homo &ids̃ ẽ fec̃ : seipsũ offerens ꝓpetco¬
tis nr̃is sẽꝑ uiuens adint̃ pellandũ dm̃ patrẽ ꝓnobis : Semel quidem ex hominib: assũptus seꝑ pro
hominib: int̃ pellat : Iterũ qđ dicit ut offerat dona &saonficia ꝓpeccitis ex parte cõmunet̃ : &
ex pcteminime atq dissimile : Nc̃ in hoc qe xp̃s sacrificiũ optulit ꝓ populi delictis qđ &illiagȩ¬
bant q̃dc̃ cõmunio ÷ : sedin hoc qđille ꝓ senon optulit sicut illi ꝓ suis delictis offerebant ia ñ ẽ cõmu¬
nio : In hoc quoq dissimilitudo extitit : q illi imationabilia offerebãt sacri fuia. boues sulicdꝰ ari¬
quiẽ agnꝰ in maculatus uexit qđ ioħs diõ : Ecce agnꝰdi ecce quitollit peccata mundi : Reliqua quȩ
sequnit᷑ : ic̃ ns cõmunia. Eteni qđ dic qui possit condolere his quugnortnt Meritnt. hocẽ qui

Expanded text:
 homo et Deus est, fecit, seipsum offerens pro peccatis nostris, semper vivens ad interpellandum Deum Patrem pro nobis. Semel quidem ex hominibus assumptus, semper pro omnibus interpellat. Iterum quod dicit: Ut offerat dona et sacrificia pro peccatis, ex parte commune est, et ex parte minime, atque dissimile: nam in hoc, quia Christus sacrificium obtulit pro populi delictis, quod et illi agebant, communio est; sed in hoc quod ille pro se non obtulit, sicut illi pro suis delictis offerebant sacnio. In hoc quoque dissimilitudo existit, quia illi irrationabilia offerebant sacrificia, boves scilicet, ariulatus, juxta quod Joannes, dicit: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Reliqua quae jam sequuntur, non sunt communia. Etenim quod dicit, qui possit condolere his qui ignorant et errant, hoc est qui
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis sermonẽ meũ seruauent : mortẽ non uid ebit in ȩt̃nũ : Sienĩ illiustũ sermonẽ dĩ serucissent
rectecredendo & beneuiuendo : iuuerent &s tẽ portli & aet̃nti uita terrãq reꝓmissionis intrarent:
Similit̃ & nos si seruauerimꝰ sermonẽ eius iuiuemꝰ requiemq: caelestẽ in trabimꝰ : Iste sermodipatris
quisẽ ꝑuuit cũ patre. & ꝑ quẽ pat̃ om̃i cuudicait : efficax ẽ . hoc ÷ adoperandũ facilis qr sine labore
id ÷ ex utroq parte acuto q gladius matericilis utrtaq parte acutus membrti quidẽ diuidere porest
a corpore & penetrare secrett carnis ad eout animã a corpore faciat exire ipsũq: corpus in

Expanded text:
quis sermonem meum servaverit, mortem non gustabit in aeternum. Si enim illi sermonem Dei servassent quis sermonem meum servaverit, mortem non gustabit in aeternum. Si enim illi sermonem Dei servassent recte credendo, et bene vivendo, viverent temporali, et aeterna vita, terramque repromissionis intrarent. Similiter et nos, si servaverimus sermonem ejus, vivemus, requiemque coelestem intrabimus. Iste sermo Dei Patrivivit cum Deo Patre, et per quem Pater omnia judicat, efficax est, hoc est ad operandum facilis, quia sine labore hoc est ex utraque parte acuto, quia gladius materialis utraque parte acutus membra quidem dividere potest a corpore et penetrare secreta carnis, adeo ut animam a corpore faciat exire, ipsumque corpus in
Abbreviated transcription (Latin):
fide &opertitione ne aliquis urm̃ incidit inidipsũ in fidelitatis exemplũ inqđ alicetider᷑ &eue¬
niant uobis tailia qualia illis euenerunt qui ꝓstratis in deserto : poterant illi udei respondere :
Nequa quã nob̵ttilia euenient : qrñ habem ꝓphetts &iudices ꝑquoꝵ̃ ort nob̵ loquat̃ dñs sicut illi
habuer̃ ideoq: quicquid egerimꝰ excus abileserimꝰ : Adhȩc apłs uolens ostendere eundẽ nos habere
uidicẽ quẽ illi habuer̃ qui illos ꝓpt̃ in credulitatẽ dã pnauit : dix̃ : Nẽ itti : Viuius ẽ eñĩ sermodĩ
&efficax: Sermodĩ patris & uerbũ filius ÷ : qui potencialit̃ int̃ fecit illa sexcentti milicunde serto
obsuc̃ in fidelitatẽ quieinoluer̃ credere : Iic ÷ sermo quinũ quã morit᷑ : sed sẽꝑidẽ manet uxta
qđ psalmista dic̃ : Tuaut ipse es & anni aet̃ natitis tuȩ ñ deficient : Hic ÷ sermo : quide seipso ait.

Expanded text:
fide et operatione, ne aliquis nostrum incidat in idipsum infidelitatis exemplum, in quod illi ceciderufide et operatione, ne aliquis nostrum incidat in idipsum infidelitatis exemplum, in quod illi cecideruniant nobis talia qualia illis venerunt, qui prostrati sunt in deserto poterant illi Judaei respondere: Nequaquam nobis talia evenient, quia non habemus prophetas et judices, per quorum ora habuerunt: ideo quidquid egerimus, excusabiles erimus. Ad haec Apostolus volens ostendere eumdem habere nos judicem quem illi habuerunt, qui illos propter increduet efficax. Sermo Dei Patris et verbum Filius est, qui potentialiter interfecit illa sexcenta millia in deserto ob suam infidelitatem, et quia ei noluerunt credere. Hic est sermo qui nunquam moritur, sed semper idem manet, juxta quod Psalmista dicit: Tu autem idem ipse es, et anni tui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ placere dõ : quisquis dõ ñ plaic&ꝰ ñ saluat᷑: Sed ad salitẽ : ñ sufficit sola fides : Necestcrũ
ẽ denĩ opertri ꝑdilectionẽ fidei & conuersaridignedõ : q fides sine operib mortua ÷ : P inde apłs
considentunis felicititẽ ꝑpetuȩ uitȩ hortat dic̃s̃ . Festinemꝰ fiderecta õperatione sc̃untroure inulam¬
rationis in qđ illicetider̃ : Festinemꝰ inquit qm̃ non sufficit sola fides seddeb& ad di & utti fideicon¬
digna: Suficient̃ enĩexemplo parent᷑ ũ nostrorũ docem: fe ind ipsui in fidelitatis exemplũ inci¬
dentes in qđ illicecider̃ tt licipatiam qua liculli passis̃ : Viuus eni ẽ sermodĩ &efficax & pene¬
trabilior om̃ gladio ancipiti. Apło dicente & horttante . festinemꝰ in gredunre quiẽ patriȩ ce lestis

Expanded text:
est placere Deo . Quisquis Deo non credit, non salvatur; sed ad salutem non sufficit sola fides. Necessarium est placere Deo . Quisquis Deo non credit, non salvatur; sed ad salutem non sufficit sola fides. Necessarium est etenim cooperari per dilectionem fidei, et conversari digne Deo, quia fides sine operibus mortua est. Proinde Apostolus, considerans felicitatem perpetuae vitae, hortatur dicrationis, in quod illi ceciderunt. Festinemus, inquit, quoniam non sufficit sola fides, sed debet addi et vita fidei condigna. Sufficienter enim exemplo parentum nostrorum docemur, ne in idipsum infidelitatis exemplum incidentes, in quod illi ceciderunt, talia patiamur, qualia illi passi sunt. Vivus enim est sermo Dei, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti. Apostolo dicente et hortante, festinemus ingredi in requiem patriae coelestis,
Abbreviated transcription (Latin):
populo dĩ credenti uertiut̃ reseruat᷑ in futurũ : uttiscilic& aet̾ na quȩ p̃cellit sabbatũ legis qm̃ in illo
requiescebant tantũ corpora. in istaaũt aninȩ populidĩ : Vnde & sequit᷑ : Quenĩ ingres sus ÷ in
requiem ipsius hoc ÷ in requiemdi om̃pis q̃ est utti aetna. &icũipse requieuit ab operib suis t̃ renis
om̃ib:q laborib: sicut cisuis ds̃ requieuit die septima : Requies dĩ. ꝑfectio operũ illius intellegen¬
ab omĩ labore &opere sicut ds̃ requiesct acreatione nouarũ rerũ : Festinemꝰ ergo introire
in illã requiem : ut ne in idipsũ quis incdat in credulititis exemplũ : Magna quidẽ res. & sa lu
ttris ÷ fides qm̃ sine hac. nẽ salucripossibile alicui sic̃ scriptũ ÷: Sine fide in possibile

Expanded text:
populo Dei credenti veraciter reservatur in futurum, vita scilicet aeterna, quae praecellit sabbatum legis: quoniam in illo populo Dei credenti veraciter reservatur in futurum, vita scilicet aeterna, quae praecellit sabbatum legis: quoniam in illo requiescebant tantum corpora, in ista autem animae populi Dei. Unde sequitur: Qui enim ingressus est in requiem ipsius, hoc est, Dei omnipotentis, quae est vita aeterna, etiam ipse requievit ab operibus suis, terrenis omnibusque laboribus. Sicut et a suis Deus. Requievit die septima. Requies Dei perfectio operum illius intelligenab omni labore et opere, sicut Deus requiescit a creatione novarum rerum. Festinemus ergo ingredi in illam requiem: ut ne in ipsuide impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fuit adie murmurtitionis illoꝵ &dat initiũ alteritẽpori dicendo ꝑ dauid hodie. Sequitur:
Nã sibss filius naue ductor populi is ra helitici p̃stitis s& requiẽ sub̵ uerã : nũ quã dealia requie¬
dequadauid dix̃ hodie & cẽt: ñ illc̃ significans adquã iesus filius naiue ppłm intro dux̃ : sed aliã
quandã multo excellentiorẽ ad quã ñtypicus iesus seduerus introducit quotidie eosquis eius
Sieni ihs filius naue uert̃ prestitis set requiẽ ppło cui : ductor extitit : nequaquã de alia requie
loqueret᷑ dauid postea : Certũ ÷ ergo : qr futurũ ÷ quosdã accipere requiẽ quȩ ꝑ illã significataẽ
quȩ fuit in palestina : lttiq sub̵ qciesus filius naue ñ prestitit uert̃ requiem ppło cui p̃erat : re
linquit᷑ id ÷ reseruatur infuturũ sabbatismꝰ ppłodĩ : Verã requiẽ patriȩ caelestis sabbastismũ
uocat : ad ludens ad nom̃ qm̃ iudei requiẽ sabbatismũ dicebant : Requiesergo caȩlestis sabbati

Expanded text:
 fuit a die murmurationis eorum, et dat initium alteri tempori, dicendo per David, Hodie, sequitur: Nam si eis Jesus. Filius Nave, ductor populi Israelitici. Praestitisset requiem. Subaudi veram. Nunquam de alia loques filius Nave populum introduxit, sed aliam quamdam multo excellentiorem, ad quam non typicus Jesus, sed verus introducit quotidie eos qui sunt ejus. Si enim Jesus filius Nave veram praestitisset requiem populo, cujus ductor exstitit, nequaquam de alia requie loqueretur David postea. Certum est enim quia futurum est quosdam accipere, quae per illam significata est, quae fuit in Palaestin reservatur in futurum, sabbatismus populo Dei. Veram requiem patriae coelestis sabbatismum vocat, alludens ad nomen, quoniam Judaei requiem sabbatismum dicebant. Requies ergo coelestis sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
centũ solidos aut etiã ñ modicã partẽ eiusdẽ hereditatis : Quiudex ingrediens ecdtomdĩ ꝓsternit se
in faciem ortis &dicens : Ds aet̃ne quiomĩt iuste udicis & quidex isti. iudicate pupillo defendite uiducĩ :
p̃bemihi hodie auxiliũ quatinꝰ causã hui uiduȩ optinere possim : Ttȩc dicens : cogitatio quidẽ & uerba
boncis̃ sed intentio ne quã : Qm̃ nisiuidua aliquid ꝓmisis s& . qđ ille sperar&s seaccepturũ : nequaquã
cciusc̃ illius sus cepiss& : Etanc subtilitatẽ cogitationũ & intenitionũ cordis : discernit & diuidicat sermo
dĩ considertns quo animo. ł quo de siderio quisq seruat in corde. tãq penetrabilis ÷ eius intutꝰ ut om̃ anrã
quȩ agimnꝰ uł cogitamꝰ certius ab illo quã a nob̵ ipsis cognosctur : Illũ ergo sẽꝑ habetmꝰ intestimorum

Expanded text:
centum solidos aut etiam non modicam partem haereditatis ejusdem. Qui judex ingrediens ecclesiam Dei, prosternit se centum solidos aut etiam non modicam partem haereditatis ejusdem. Qui judex ingrediens ecclesiam Dei, prosternit se in faciem, orans et dicens: Deus aeterne, qui omnia juste judicas, et qui dixisti, judicate pupillos, defendite viduam , praebe mihi hodie auxilium, quatenus causam hujus viduae obtinere possim. Haec dicens, cogitatio quidem et verba bona sunt, sed intentio nequam: quoniam nisi vidua aliquid promisisset quod ille speraret se accepturum, nequaquam causam illius suscepisset. Hanc subtilitatem cogitationum, et intentionum cordis discernit et dijudicat sermo Dei, considerans quo animo vel quo desiderio quisque serviat in corde, tantum penetrabilis est ejus intuitus, ut omnia nostra quae agimus, vel cogitamus, certius ab
Abbreviated transcription (Latin):
gt discretor togitutionũ & intentionũ cordis. cogitationes referens ad cõpages. intentiones ad medulas
ltti aũt iungendus : isteuersiculus : Viuus sermodi & efficcx & penetrtabilior omi gladio ancpiti & per¬
tingensusq a dduisionẽ cõpagũ. diuisionẽq medularũ & discretor cogutationũ & intentionũ ordis Serno¬
ergodi patris intantũ ẽ efficx & penetrabilior om̃igladio ancipiti : ut discernat int̃ opera carnis
tatio ut cũq boncieẽ : & intentiomala  Verbigrtitia ut sub cõparatione loquam᷑: Est quedũiudua
cuius possessio hereditaria a fortior in uadit᷑. Acedens aut adiudicẽ legisq doctorẽ : dep̃ catt᷑ quatonꝰ
suscpicit eiuscausc̃ sitq eiin auxiliũ qualit̃ optinere possit hereditatẽsibi abstraxtã. ꝓmatensei aut

Expanded text:
git, discretor cogitationum et intentionum cordis, cogitationes referens ad compages, intentiones ad medullas. git, discretor cogitationum et intentionum cordis, cogitationes referens ad compages, intentiones ad medullas. Ita autem jungendus est iste versiculus: Vivus est sermo Dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem aergo Dei Patris intantum est efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, ut discernat inter opera carnis tatio utcunque bona esse, et intentio mala. Verbi gratia, ut sub comparatione loquamur: Est quaedam vidua, cujus possessio haereditaria a fortiore invaditur, accedens autem ad judicem legisque doctorem, deprecatur quatenus suscipiat ejus causam sitque ei in auxilium, quatenus obtinere haereditatem sibi abstractam possit, promittens ei, aut
Abbreviated transcription (Latin):
cordis : A nima uiumꝰ spũ id ÷ rationcibilitite intelligimꝰ : Viti cirnalis nob̵ cũpestiis cõmunis ÷:
ratio spiritailis cũ angłis : Et s̃ quȩdã peccata quȩ ꝑtinent spetialius ad corpus quã ad sp̃m.
ut ẽ homicidiũ fornicatio adulteriũ furtũ sacrilegiũ &cetera talia quȩ actu corporis ꝑ pe¬
titant᷑ : lterũ s̃ alia quȩ ꝑtinent spetialius ad spm̃ quã ad corpꝰ : ut ÷ odiũ ira. dolostias
inudia cetertq huii modi que sine actu corporis constant : Et qe corpus aninciuiui fi¬
c̃atur: se nstuongtue ꝑ animnc̃i possumꝰ intellegere peccatti corpontilia ꝑ spm̃ uõ pececata spirttilici quȩ
in sa reto mentis uersantur: lterũ ꝑ cõpciges: debemꝰ intellegere cogitationes quȩ sibunucẽcõpagi¬
nant᷑ & conungunt᷑ dũ unã altera sub sequit᷑ : Permedullcis uõ : sibtiles intentiones : Et hoc ÷ qđ subun¬

Expanded text:
s, spiritu, id est rationabilitate intelligimus. Vita nobis carnalis cum bestiis communis, ratio spiritalis cum angelis. Et sunt quaedam peccata quae pertinent specialius ad corpus quam ad spiritum: ut est homicidium, fornicatio, adulterium, furtum, sacrilegium, et caetera talia, quae actu corporis perpetrantur. Iterum sunt alia quae pertinent specialius ad spiritum quam ad corpus, ut est odium, ira, dolositas, invidia, caeteraque hujusmodi quae sine actu corporis constant. Et quia corpus anima vivificatur, non incongrue per animam possumus intelligere peccata corporaliationes quae sibi invicem compaginantur et conjunguntur, dum una alteram subsequitur: per medullas vero subtiles intentiones, et hoc est quod subjun
Abbreviated transcription (Latin):
suit : qua ꝓpt̃ ñe tẽptutꝰ inccirnepeccati ut peccatũ fucer& : sed in similitudine carnis peccati
ut absq peccato manend : Adeamꝰ ergocũ fiduia adtrhonũ gratiȩ ouis utmis cđia
consequanꝰ: &gtim inueniamꝰ in auxilio ꝯportuno quia pontificẽ habemꝰ quisat cõpati in firmi

Expanded text:
siit. Quapropter non est tentatus in carne peccati, ut peccatum faceret, sed in similitudine carnis peccati, siit. Quapropter non est tentatus in carne peccati, ut peccatum faceret, sed in similitudine carnis peccati, ut absque peccato maneret. Adeamus ergo cum fiducia ad thronum gratiae ejus, ut misericordiam consequamur et gratiam inven
Abbreviated transcription (Latin):
ti absq peccato : Tẽptatus quidẽ ẽxp̃s multis modis ꝑomã tẽpiam̃ta : sed ñ ẽ supercctus inteptt¬
esuries. sitis. tẽptutio diciboli ꝑ secutio plurimoꝵ̃. sputa. accusationes calũ niȩ. repulsio
a ꝓpriagente. adultimũ crucifixio : Teptatꝰ ẽ si quidẽ his modis : ꝓsimilitu dine carnis absq
peccito : Sedcũ inueriticte xp̃s uerã cunẽ habus s&. quare dicit ꝓ simi litudine carnis illũ ẽ¬
tẽpititũ : in hoc enĩ q homo factus ÷ uerã carnẽ habuit : bn hocuõ qo carnẽ peccati ñ habuit
sed absq pecccito : similitudinẽ carnis nrẽ habuit. quȩ ẽ caro peccati : Nãpeccatũ ñ fecit
necdolus inuentus e in oreeius : Qđ si peccatũ habere potus s& : haber& utiq: iañ simili¬
tu dinẽ ccirnis peccati sedinuentate carnẽ peccati : Caro enĩ nit̃ curo peccatiẽ : qc cũ peccato
concipimꝰ cũ peccato nascim᷑ : lllus aũt ccro ñ fuit camopeccati : sed munditiȩ & casintitis atq:

Expanded text:
istus multis modis per omnia tentamenta, sed non est superatus in tentathaec fuerunt: Esuries, sitis, tentatio diaboli, persecutio plurimorum, sputa, accusationes, calumniae, repulsio a propria gente, ad ultimum crucifixio. Tentatus est siquidem his modis pro similitudine carnis absque peccato. Sed cum in veritate Chrtentatum? In hoc enim quia homo factus est, veram carnem habuit; in hoc vero, quia carnem peccati non habuit, sed absque peccato, similitudinem nostrae carnis habuit, quae est caro peccati: nam peccatum non habuit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod si peccatum habere potuisset, haberet utique jam non similitudinem carnis peccati, sed in veritate carnem peccati: caro enim nostra caro peccati est, quia cum peccato concipimur, cum peccato nascimur. Illius autem caro non fuit peccati, sed munditiae, et castitatis, atque
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quisatis ꝑfecte ñ credit : sol& plerũq indesperationẽ ruere : Redditq causc̃ qua re nemo
debeat despertire deuenia dics̃ : Participes enĩ xp̃ĩ effecti sumꝰ : Quid ÷ participes xpieffecti sumꝰ:¬
xp̃o participamur & conungimꝰ᷑ ut pote unũ cũ illo existentes : Si quidẽ in hoc participam illi :
qr ipse caput nrm̃ &i nos membrt illius coheredes & concorportiles illiscđn spintulẽ homi nẽ qui
irecitus : in ipso : In eo etiã participam᷑ illi : q corpus & sanguinẽ euis sumimꝰ ad redẽ ptonẽ nñ

Expanded text:
enim qui satis perfecte non credit, solet plerumque in desperationem ruere, redditque causam, quare nemo enim qui satis perfecte non credit, solet plerumque in desperationem ruere, redditque causam, quare nemo debeat desperare de venia dicens: Participes enim Christi effecti sumus. Christo participamur et conjungimur, ut pote unum cum illo existentes. Si quidem in hoc participamur illi, quia ipse caput nostrum, et nos membra illius, cohaeredes et concorporales illi, secundum spiritalem hominem qui creatus est in
Abbreviated transcription (Latin):
fñ mei came. fr̃s etic̃ fide : uidete id ÷ cauete sũmaq diligentia adtendite. neforte sit in aliquo
um̃ uoluntas ñbon & corinedũ incredulitttis discedendi adõ uiuo sicut fuit in illis quientiuer
indeserto ad ortndo idola : & perecitis sicut illi penerunt : Sed ex hortimini uos metipsos ꝑ sin¬
gulos dies donechodie cognominat᷑ : ut ñ obduret᷑ quis ex uob̵ fallatit peccati : Quia illis uideis¬
snbebat qui iã crediderant & int̃ quo sttilesentnt quialios infide bonisq: operib: ex horitiri
poterant : ideotelit̃ loquit᷑ : Ex hortamini inquiens uos in in uicẽ & corrigite uos metipsũs ꝑ singu
losdies donec hodie cognominat᷑ : id ÷ omĩ tẽpr p̃senti suitȩ ĩn quo ÷ spatiũ poenitendi : Siquis quã
peccciuerit non desper&ꝰ deuenii quc̃ diu uiuit nec obduret᷑ aliqui s urm̃ fallacia peccati id ÷ despe¬
natione decipiente peccatto in fidelitattis quasi ꝑ poenitentiã ñ possit ꝓmereri indulgentiã : ule

Expanded text:
tendite, ne forte sit in aliquo vestrum voluntas non bona, et cor malum incredulitatis discedendi a Deo vivo, sicut fuit in illis, qui erraverunt in deserto adorando idola, et pereatis sicut illi perierunt. Sed exhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur ut non obduretur quis ex vobis fallascribebat, qui jam crediderant et inter quos tales erant qui alios in fide, spe, bonisque operibus exhortari poterant, ideo taliter loquitur: Exhortamini, inquiens, vos inviclos dies, donec hodie cognominatur; id est, omni tempore praesentis vitae in quo est spatium poenitendi. Si quisquam peccaverit, non desperet de venia quandiu vivit, nec obduretur aliquis vestrum fallacia peccati; id est, desperatione decipiente peccato infidelitatis, quasi per poenitentiam non possit promereri indulgentiam. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
duli & pdorent requiem aet rac̃ sibia dño ꝓmissã sicut ꝑdiderunt patres corũ requiẽ tẽporalẽ Nolite inqut
amanttudinẽ ꝓuoctiuer̃ : scđmn diem tẽpiationis eorũ indeserto ubitẽ pitiuier̃ mnepatresurĩ multis modis
dicentes: Nũquid poterit ds̃ pantire mensc̃ indeserto: & nũ quid poterit nosintro ducere int rã patrib:
ꝓmissã : Quil aut̃ dic̃ hodie ñ loquit᷑ ic̃ psclinista adillos quimortiuis in deserto murmuitindo con¬
titadnm &increduli existendo sed potius adillos quidominiȩ p̃diccitionis fuer̃ apłorũq &usq ad fi¬
nẽ scłifuturis : Hlodie inquat: id÷ indie nouitestam̃ti uł omĩtep̃r quã diudicetur hodie: nolite obdutire

Expanded text:
duli, ne perderent requiem aeternam sibi a Domino promissam, sicut perdiderunt patres eorum requiem temporalem. Nolite, inquit,averunt. Secundum diem tentationis eorum in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri. Multis modis, dicentes: Nunquid poterit Deus parare mensam in deserto? Et: Nunquid poterit nos introducere in terram patribus promissam? Quod autem dicit: Hodie, non loquitur Psalmista ad illos qui mortui sunt in deserto murmurando contra Deum, et increduli existendo, sed potius ad illos qui dominicae praedicationis tempore fuerunt, nem saeculi futuri sunt. Hodie, inquit, id est in die Novi Testamenti, vel omni tempore quandiu dicetur hodie: Nolite obdurare
Abbreviated transcription (Latin):
nas neforte ob hoc inuic remaneat : Flecti enĩ in p̃senti sđõ qua sunuitis̃ : tendentes ad patric̃¬
Sedne aliquis remaneat quiñ possit ꝑ uenire ad patriã caelestẽ .: simplices quiq & in firmi subleuandi
ope &i auxilio fortioꝵ iuxiti illud : Alt̃ alterius onera portate : Et enĩ & nob̵ nunciati ẽ quẽ ad mo¬
dĩ & ills. Mlore solito ungit seuides quitino tẽponis erap : & dic̃ : Et em̃ omĩb: nob̵ uideis nunuatũ¬

Expanded text:
nas, ne forte ob hoc in via remaneat. Electi enim in praesenti saeculo, quasi in via sunt tnas, ne forte ob hoc in via remaneat. Electi enim in praesenti saeculo, quasi in via sunt tsed ne aliquis remaneat, qui non possit pervenire ad patriam coelestem, simplices quique et infirmi sublevandi sunt opere et auxilio fortium, juxta illud: Alter alterius onera portate . Etenim et nobis nuntiatum est, quemadmodum et illis. More solito jungit se Judaeis qui tunc temporis erant,
Abbreviated transcription (Latin):
reliio & neglecta pollictatione fidei quã dõ dedimꝰ in baptis mate introeundi in requiem patriȩ cae¬
lestis ⁊ euertamꝰ iterũ adoperti in fide litattis : quȩ ab dicciumꝰ corã multis testib:. Potest & deilla polli
citatione fidei intellegi: quã dñs ꝓmisit nob̵ dic̃: Discite ame qr inaissũ & humilis corde : & inueruetis
requiẽ animab: urĩs : Et ipse ergo nob̵ illã requiem ꝓmisit : & nosspopondimꝰ nos intraturos in eã tẽpr
baptis matis : Quc̃ obrẽ laborate : ne existinet᷑ aliquis ex uob̵ de eẽ ab illo regno. hoc : ne aliquis urm̃
minꝰ dignꝰ inueniat᷑ intro eundi in requiemdĩ : Loquit᷑ aut̃ hic apłs moreuiatoꝵ̃ ꝓficiscentiũ deuna regi¬
one ad aliã : quib: sol& dicere his qui omib: preẽ : Videte nequis urm̃ initinere remaneat : ut simul
om̃s ꝑ uenire possimꝰ quotendimꝰ : Sed &ssicui : iuum̃tũ p̃leis situdiñe defecerit : subleuate in inuicẽ eiussara¬

Expanded text:
relicta et neglecta pollicitatione fidei, quam Deo dedimus in baptismate introeundi in requiem patriae coelestis, et revertamur iterum ad opera infidelitatis, quae abdicavimus coquam Dominus promisit nobis dicens: Discite a me quia mitis sum et humilis corde et invenietis requiem animabus vestris . Et ipse ergo nobis illam requiem promisit et nos spopondimus nos intraturos in eam tempore baptismatis. Quamobrem laborate, ne existimetur aliquis ex vobis deesse ab illo regno, hoc est, ne aliquis vestrum minus dignus inveniatur introeundi in requiem Dei. Loquitur Apostolus more viatorum proficiscentium de una regione in aliam, quibus solet dicere is qui omnibus dicit: Videte ne quis vestrum in itinere remaneat, ut simul omnes pervenire possimus quo tendimus; sed etsi cujus jumentum prae lassitudine defecerit, sublevate invicem ejus sarci
Abbreviated transcription (Latin):
tro ibt̃ in requiẽ meã id ÷ ñ in troibt̃ : icuõ ꝓ ad firmatione potest accipi sub aliosen su : scđm qđ iołis
crisostomꝰ aliiq doctores exponunt : Qua si dicer& . Suntro ibt̃ in requiẽ meã : sub̵ bene habebt̃ : Et hac :¬
dereque quȩfuit in palestina accipe : Vndȩ ꝓtinꝰ ad dit : q̃m̃ ergo suꝑ÷ quosdã introire ineã. &hiquib
priorib: ad nunciatũ :÷ ñ introier̃ ꝓpt̃ incredulitatẽ : qr paucuntrtiuer̃ inillã requiẽ quȩ fuit in palesti¬
inrequiẽ t̃rȩ rȩpmissionis Et hi id ÷ sexcentti milict quib priorib: annunciatũ ÷ ñ intrtiuer̃ in eã sedcadci¬

Expanded text:
troibunt in requiem meam, hoc est, non introtroibunt in requiem meam, hoc est, non introChrysostomus aliique doctores exponunt, quasi diceret: Si introibunt in requiem meam, subaudis bene habebunt, et hoc de requie quae fuit in Palaestina accipe. Unde protinus additur: Quoniam ergo superest quosdam introire in eam, et hi quibus prioribus annuntiatum est, non introierunt propter incredulitatem, ideo dicit: Quoniam in requiem terrae repromissionis, et hi, id est sexcenta millia, quibus prioribus annuntiatum est, non intraverunt in eam, sed cada
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ : Nã sic̃ certũ ÷ qđ in creduli ñ in troibt̃ : siccertũ fixũq habet᷑ qđ in creduli ñ introibt̃ : Et quidẽ
operib ab institutione mundi ꝑfectis. id÷ ornatu mundi ꝑfecto : dix̃ quodc̃ loco dedie septimasic: Et
requieuit ds̃ dieseptima ab om̃ib operib: sius : Ingenesi dix̃ ds̃ ꝑ moy sen istud : Nis uerb̵ festinat¬
traisse ꝓpt̃ durtiã cordis sui nec in palestinã net in requiem caelestẽ : Dic̃ ergo deprima requie sic
Requie uit ds̃ die septima ab om̃ib: operb: suis : Re quieuit quidẽ aconditione nouarũ creciturtirũ sed
dic̃s̃ : De illa quidẽ quodã loco ntti dix̃ ds̃ ꝑmoysen : & inisto sub̵ loco rursũ dic̃ . Suntro ibt̃ in requiem meã
meã : Si uõ coniunctio sic̃ ic̃su praditũ ÷: ꝓ ad firmatione. ꝓdubitatione. & ꝓnegatione accipi potest:
Superius nãq: pronegatione duob in locis posita ÷ : ubi ait uiras sedm̃ ꝓpt̃ incredulitatẽ illoꝵ̃ siin¬

Expanded text:
um fixumque habetur quod creduli introibunt. Et quidem operibus ab institutione mundi perfectis, id est ornatu mundi perfecto. Dixit quodam loco de die septima sic: Et requievit Deus die septima ab omnibus operibus suis. In Genesi dixit Deus per Moysen istud . His verbis vult Aposttrasse propter duritiam cordis sui, nec in Palaestinam, nec in requiem coelestem. Dicit ergo de prima requie sic: Requievit Deus die septima ab omnibus operibus suis. Requievit quidem a conditione novarum createst populo Dei dicens: De illa quidem quodam loco ita dixit Deus per Moysen. Et in isto. Subauditur loco. Rursum dicit: Si introibunt in requiemeam. Si vero conjunctio, sicut jam supra dictum est, pro affirmatione pro dubitatione vel pro abnegatione accipi potest, superius namque pro negatione duobus in locis posita est, ubi ait jurasse Deum propter incredulitatem illorum. Si in
Abbreviated transcription (Latin):
eccła necesse ÷ ut tẽpitationes patiatur in p̃senti sđo : ut pꝰ modũ ꝑuenire possit ad gaudici patriȩ :
sus fui gonerationi huc: Plus : dicioffensũ siuei fensũ quc̃ intitũ : qm̃ quiirascit᷑: faule potest ab ine
moueri: quiuõ infensus siue infensus fuent: aut uix. aut nullo modo potest placari : ltiomp̃s
dĩ offensus id ÷ ualde &implacbilit̃ intꝰ fuit illis sexcentis milib: quipener̃ indeserto : Et dixi
ad moysen &a aron uł etic̃ ad iosut : Sẽperitnt corde : Mlubtis modis castigtuit eos omp̃sds̃. sedilli
sẽꝑ corde errauer̃ auia ueruatis & recitiudinis deiucintes: Quicũq enĩ uo luntitadi ñ secundat : entat

Expanded text:
Ecclesia, necesse est ut tentationes patiatur in praesenti saeculo , ut postmodum pervenire possit ad gaudia patriae coesus fui generationi huic. Plus est dici offensum, sive infensum, quam iratum: quoniam qui irascitur, facile potest ab ira revocari: qui vero infensus, sive offensus, aut vix, aut nullo modo potest placari. Ita omnipotens Deus offensus, id est valde et implacabiliter iratus fuit illis sexcentis millibus, qui perierunt in deserto. Et dixi. Ad Moysen, et Aaron, vel etiam ad Josue. Semper hi errant corde. Multis modis castigavit eos omnipotens Deus; sed illi semper corde erraverunt, a via veritatis et rectitudinis deviantes; quicunque enim voluntati Dei non obsecunda
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid rememoratis . sedtimore despertibili ꝑterit murmuraindo dixer̃ : Vtinã ñ ntro dicat
nos dñs int̾rũ illã : Reũtam᷑ inegyptũ: Dsigt ortatꝰ qđ sic ato oblitifiuissent beneficioꝵ̃ acmirabilũ
eus : urtiut qđ non ett̃ intratura generatio illa in requiem & patric̃ olim patrib ꝓmissc̃: Sicq illo
sexentonilia qͥ egressas̃ de egipto pener̃ : p̃t duos tantũmodo. calep udelicdꝰ filũ ephonȩ¬

Expanded text:
aliquid remorati sunt; sed timore desperabili perterriti murmurando dixerunt: Utinam non introducat aliquid remorati sunt; sed timore desperabili perterriti murmurando dixerunt: Utinam non introducat nejus, juravit quod non esset intratura generatio illa in requiem et patriam olim patribus promissam, sicque illa sexcenta millia quae egressa sunt de Aegypto perierunt, praeter duos tantummodo: Caleph videl
Abbreviated transcription (Latin):
bonc enĩ que nob̵ ꝓmisc s̃ in hac poenaliuita habere nequa quã possumꝰ : quã obrem habentes fidẽ
retũ spemcertũ expetemꝰ patient̃ p̃mia nob̵ ad nõ ꝓmissc : Sequit᷑ : qua ꝓpt̃ sic̃ dic̃ sp̃s sc̃s hodie
ꝓmissis di credider̃ : Quii ergo obscure locutꝰ : apłs : necesse ÷ replicari historiã ueteris testam̃ti ut
manfestior fiat oratio : Eductꝰ ppłs hisitheliticus de egyptiaca seruitute in signis &mirabilib: dni
cũmultt̃ uã desert ꝑ ãbulcissent pasti ad ñõ manna a quadepetrapotati. eiusq ꝓtectione pͣortiti :
consilũ inier̃ om̃s mnit tere desingulis tribub prinapes speculatores quideberent speculari atq con¬
dnẽ mnunciantes t̃rã feralis sunã magnoꝵq frutiũ ꝓcreatricẽ sed habere urbes munitas iuirosq
alicq in numertibilia beneficiceis contulert : necdõ gredider̃ despertines deci: potentia: Nec horũ

Expanded text:
Bona enim quae nobis promissa sunt, in hac poenali vita habere nequaquam possumus, quamobrem habentes fidem rectam, spem certam, exspectemus patienter praemia nobis a Domino promissa. Sequitur: Quapropter, dicpromissis Dei crediderunt: quia ergo obscure locutus est Apostolus, necesse est replicari historiam Veteris Testamenti, ut manifestior fiat oratio. Eductus populus Israeliticus de Aegyptiaca servitute in signis et mirabilibus Domini, cum multam viam desertam perambulassent, pasti a Domino manna, aqua de petra potati, ejusque protectione tutati, consilium inierunt omnes mittere de singulis tribubus principes exploratores, qui deberent speculari atque condinem, renuntiantes terram fertilissimam, magnorumque fructuum procreatricem, sed habere urbes inexpugnabiles, valiaque innumerabilia beneficia eis contulerit, necdum crediderunt, desperantes de ejus potentia, nec horum
Abbreviated transcription (Latin):
dictionfpxima : Notundũq qr ñ dix̃ maledicitiẽ : sed maledictioni ꝓxima : Quã diu enĩ reseruat᷑ ad pot¬
nutitiã: quasi non ẽ maledicta: Sinuõ poenitentiã noluerit agere :ũ maledictaerit : Vnde sequt
cu consimatio id ÷ finisillius aninȩ in prauo opere & ꝑ seuerantia in malo usq adextũ uitȩ in cõbust¬
oniẽ sibignis aet̾ni erit: quasi dicer&. Nonquidẽquã diuispatũ pȩnitendi hab& maledictioni ẽ ꝓeima
non motietur . Postquã sufficient᷑ in crepauit eos. terruit ac ꝑcussit: blandiendo terũ allo qut̃ eos ne
aletasson meliora duti nora salutis: tt̃ despe futurorã quã habebat deillis quasi dier& ndion lioc
uelita patomesios spins plenos sedtunentes petales efficiamimi Melius ẽ erĩ uosuerł tetehi at sat

Expanded text:
it, maledicta est, sed maledictioni proxima. Quandiu enim reservatur ad poeit, maledicta est, sed maledictioni proxima. Quandiu enim reservatur ad poenitentiam quasi non est maledicta: sin vero poenitentiam noluerit agere, jam maledicta erit. Unde et sequitur, cujus consummatio, id est finis illius animae in pravo opere et perseverantia in malo usque ad exitum vitae, in combustionem, subaudis ignis aeterni erit. Quasi diceret: Non quidem quandiu spatium poenitendi habet maledictioni proxima et, et non morietur. Postquam sufficienter increpavit eos, terruit ac percussit, blandiendo iterum alloquitur eos, ne aesens laudaret, laudat eos de spe futurorum, quam habebat de illis: quasi diceret, Non dicimus veluti putantes vos spinis plenos, sed timentes ne tales efficiamini: melius est enim vos verbis terreri, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
ũiunta optimna: Proferens ergo apłs hoc exemplũ de anima florenti inurtutib: diq benedigtione
digna mox sibiux̃ aliuid para digmadeilla que suã neglegit salitẽ . dũ frequent̃ mbrẽ celestis doc¬
treng poss& suscipere ꝓ ferens auĩt spinas actribulos reꝓba ẽ : & maledicto ꝓxima. Per spina s actribulos
punctiones peccatorũ possumꝰ intellegere quib: pungit᷑ anima : Dequib dñs adat diẽ . Tenta tua spinas ac
ꝑibulos germinabit tibi: la÷ canotua punctiones peccatoꝵ̃ &a uileos utioꝵ̃ ꝓfer& tibi. Sut ꝑspinas &
ibulos: curtis su ꝑfluas sollicitudinesqustius sđi. debemꝰ accpere . de quib dñs dic̃ ine agło. Curȩ istius¬
sũ diduitiarũ solliciti dines suffocant uerbũ : itaut in fructuosũ reddat᷑ : Anima igit᷑ ꝓferens punca¬
ones peccatores curisq scłi & sollicitudinib: diuticirũ occupata reꝓba ẽ : hoc ÷ laude in digna & male

Expanded text:
cum vita optima. Proferens ergo Apostolus hoc exemplum de anima florente in virtutibus, Deique benedictione digna, mox subjunxit aliud paradigma de illa quae suam negligit salutem, dum frequenter imbrem coelestis doctrinae possit suscipere: Proferens autem spinas ac tribulos, reproba est et maledictioni proxima. Per spinas ac tribulos punctiones peccatorum possumus intelligere, quibus pungitur anima, de quibus Dominus dixit Adae: Terra tua spinas ac tribulos germinabit tibi , id est, caro tua punctiones peccatorum et aculeos vitiorum proferet tibi. Sive per spinas et tribulos, curas superfluas, sollicitudinesque istius saeculi debemus accipere, de quibus Dominus is divitiarum suffocant verbum, ita ut infructuosum reddatur . Anima igitur proferens punctiones peccatorum, curisque saeculi et sollicitudinibus divitiarum occupata, reproba est, hoc est, laude indign
Abbreviated transcription (Latin):
nuit : Pontifex aũt nr̃ cõpetent᷑ omĩ a sustinuit q̃ fuer̃ in lata humanȩ miseriȩ pꝰpeccatũ pri¬
mi hominis. & tunc in interiora uelaminis ad thronũ patnȩ maiestatis ascendit : Vnde &

Expanded text:
nuit. Pontifex autem noster competenter omnia sustinuit quae fuerunt illata humanae miseriae post peccatum prinuit. Pontifex autem noster competenter omnia sustinuit quae fuerunt illata humanae miseriae post peccatum primi hom
Abbreviated transcription (Latin):
uocabitur : Ostendensetã illũ eẽ filiũdĩ : dix̃ihm filiũ dĩ. qđ nusquã demoyse dicere uoluit¬
nolur. sed potius eũ famulũ euis dix̃ : Sequit᷑: Non enĩ habemꝰ pontificẽ. quiñ possit cõpati siue
condolere in firmitttib: nr̃ĩs : Hoc ÷ dicere : Non ignorat quȩ nrã s̃ : Venit enĩ ꝑuic̃ humcinȩ
conditionis ꝑ omĩci sine peccato : qua ꝓpt̃ non sulũ ꝑ hoc qđ ds̃ ẽ. & omĩ ci nouit cognoscit in fir
mititẽ fragilitatis nrẽ & potest misereri. uerũ etiã ꝑ hoc qđ homo ẽ nrĩ particeps factus in
firagilitite carnis absq peccato & cognoscit & indulgere ucal&ꝰ : Multi pontifices : ignorant
eos quiint ribultionos constituti. Neq quȩ sit tribula tio in quolib& sciunt : In possibile quippe ÷¬
sure afflictiones afflictoꝵ̃ eiqui experim̃tũ afflictionis ñ habuit : & sensibilit̃ om̃a p̃susti¬

Expanded text:
vocabitur, ostendens illum esse Filium Dei: dixit Jesum Filium Dei, quod nusquam de Moyse dicere voluitvocabitur, ostendens illum esse Filium Dei: dixit Jesum Filium Dei, quod nusquam de Moyse dicere voluit, sed potius eum famulum ejus dixit. Sequitur: Non enim habemus pontificem qui non possit compati. Sive condolere. In infirmitatibus nostris. Hoc est dicere, Non ignorat quae nostra sunt, venit enim per viam humanae conditionis per omnia sine peccato, quapropter non smitatem fragilitatis nostrae et potest misereri, verum etiam per hoc quod homo est nostri particeps factus in fragilitate carnis absque peccato, et cognoscit et indulgere valet. Multi pontifices ignorant eos qui in tribulatione sunt constituti, neque quae sit tribulatio in quolibet sciunt. Impossibile est quippe eum afflictiones afflictorum scire, qui experimentum afflictionis non habuit, et sensibiliter omnia non susti
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ponti ficẽ magnũ qui penetituit celos iħm filiũ dĩ .: teneamꝰ confessionẽ id ÷ fidẽ nominis eus:
nr̃ẽ salutis: Ipse enĩ ponti fex siue s acerdos  ipse & sacrificiũ: Pontifex nãq dr̃. eoqđ pontẽ
dic̃ nob̵: Discate a meq mitissũ. &s humilis corde : & pontẽ ad patnã celestem ꝑueniendi p̃sttt sangi ine¬
passionis suȩcũ aquabaptis matis uł quicuipse primꝰ caelos penetrauit : Ergomoy ses ductorpopuli
cu ꝓmiscẽ requies transitoria ñ intrauit in requiẽ quã sepius ppło ꝓmisit: Iste õ nr̃ sacerdos
melioris ꝓmissionis sponsor faciensuiã credentib inse : primꝰ in trauit in requiem populo sibi credito
ꝓmis sct : Vnde & magnũ pontificẽ eũ appellat : quihab et sẽpit̃ nũ sacerdotiũ sẽꝑuiuens ad
int̃pellandũ pronobis: Sic enĩ dixit de illo angłs ad mariam. hic ent magnus & filius altissimi¬

Expanded text:
i nostrae confessionem. Id est, fidem nominis ejus. nostrae salutis? ipse enim pontifex sive sacerdos, ipse et sacrificium. Pontifex namque dicitur, eo quoddicens: Discite a me quia mitis sum ae, et per undam baptismatis: vel quia ipse primus coelos penetravit. Ergo Moyses ductor populi, cui promissa est requies transitoria, non intravit in requiem, quam saepius populo promisit. Iste vero noster sacerdos melioris promissionis sponsor, faciens viam credentibus in se, primus intravit in requiem populo sibi credito promissam. Unde et magnum pontificem eum appellat, qui habet sempiternum sacerdotium, semper vivens ad interpellandum pro nobis. Sic enim dixit de illo ang
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ est : iurare uõ nimis metuendũ : Cũenĩomĩs sermo illius ꝓurtim̃to accipidebeat qm̃ sẽꝑueras
ẽ : dict᷑ aliquando iurtire ad exaggerandc̃ ium rei. & uttertorem incucat auditorib: Sic dicit᷑
&utisci more humano cũ sẽꝑ ipseidẽ maneat : quatinꝰ dũ audimꝰ illũ iratũ. metuamꝰ peccare. qđ
aũt dic̃ non intrtibt̃ in requiem mec̃ : hic sicut supnti dictũẽ geminã requiem debemꝰ intellegere
unã scilicdꝰ tertȩ rȩꝓmis sionis promissc̃ ab rhȩ quã illi ꝑdider̃ ꝓpt̃ in fidelitatẽ. alterc̃ uõ utã¬

Expanded text:
magnum est: jurare vero nimis metuendum, cum enim omnis sermo illius pro juramento accipi debeat, quoniam verus est, dicitur aliquando jurare ad exaggerandam vim rei, et ut terrorem incutiat auditoribus. Sic dicitur et irasci more humano, cum semper ipse idem maneat, quatenus dum audimus illum iratum, metuamus peccare. Quod autem dixit: Non intrabunt in requiem meam, hic sicut supra dictum est, geminam regulam debemus intelligere, unam scilicet terrenae promissionis promissam Ab
Abbreviated transcription (Latin):
quoq & meliora atq ad miratione digna : Faut enĩ nunc differentiã int̃ xp̃m & moysen int̃ agͥ
siftis inquit ad iractabilẽ &accessibilẽ ignẽ : Id est: non accessistis adusibile & pal pabile lum̃ gn
qđ uisu corporeo tractari possit. siuit deuetert iudcuco populo legimus : sed a diniusibilẽ &in cõ p̃hei¬
bilẽ dm̃ : Haec in synamonte sticita referunt᷑ : quando decaẽ lex ignis uidelio& turbo caligo ꝓclu
tubȩ sonus & uox uerborũ : Visus : inquit dñs d̃ in monte syna : Turbo ẽ uentus ualidus : auferens ft¬
las &: leuiatqueq puluerẽ terrȩ in uoluens. plerũq euã ea tollit quȩ nondero sas̃ : Caligo ẽ ta¬
brosits fum &ignis: ꝓcella ⁊ẽpestas & pluuia: Factas aut ista quando lexdabat᷑: ut cordaius¬
orũ prona ad peccandũ conuiterent᷑ neipsã legẽ auderent trans gredi : Vnde Etterrȩ motusext

Expanded text:
quoque, et meliora, atque admiratione digna: facit enim nunc differentiam inter Christum et Moysen, inquoque, et meliora, atque admiratione digna: facit enim nunc differentiam inter Christum et Moysen, inaccessistis ad tractabilem et accessibilem ignem, id est, non accessistis ad visibile et palpabile lumen ignis, quod visu corporeo tractari possit, sicut de veteri Judaico populo legimus; sed ad invisibilem et incomprehensibilem Deum. Haec in Sina monte facta referuntur, quando data est lex, igntubae sonus et vox verborum. Visus est, inquit, Dominus in monte Sina. Turbo est ventus validus, auferens stipulas, et leviora quaeque pulvere terrae involvens. Plerumque etiam ea tollit quae graviora sunt. Caligo est tenebrositas fumi et ignis. Procella est tempestas et pluvia. Facta sunt eorum prona ad peccandum concuterentur, ne ipsam legem auderent transgredi. Unde et terraemotus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ille in dignationis fuer̃ potius amissi honoris & rancoris contrafratrẽ quã humilitatis uereq poenten¬
tiȩ : Vnde & dix̃ : Veniant dies luctus patrismei : ut occidã iacob fratrẽ meũ : Qua ꝓpt̃ quã quã cuili
crimis in quisis s& eã : iã adillũ locũ benedictionis ñ potuit ꝑuenire ut frat̃ suus : Ita enĩ debuerat pa¬
nitere : sicut depetro legimus. qđ cũ dnm̃ negass& egressus foras fleuit amaressime : Id circoillit
mis sũẽ tt̃ grande peccctũ : qm̃ sicut debuit poenitentiã egit: Ñ enĩ accessistis ad tractabilẽ dag¬
sibilẽ ignẽ & turbinẽ &s caliginẽ & ꝓcellã & tubȩ sonũ &s uocẽ uerborũ : Mos ÷ illorũ qui cõparar¬
ones fauunt : ut alterã partẽ de primant atq extenuent ut res alterius partisemineat : Sica
apłs excõparatione illorũ quȩ fuer̃ inueteri teficum̃to : nrã maiora declarat & clariora mansuetion

Expanded text:
illae indignationis fuerunt potius amissi honoris et rancoris contra fratrem quam humilitatis veraeque poenitentiae, unde et dixit: Venient dies luctus patris mei ut occrymis inquisisset eam, jam ad illum locum benedictionis non potuit pervenire, ut frater suus. Ita enim debuerat poenitere, sicut de Petro legimus, quod cum Dominum negasset, egressus foras flevit amarissime: idcirco illi remissum est tam grande peccatum, quoniam sicut debuit, poenitentiam egit. Non enim accessistis ad tractabilem et accessibilem ignem, et turbinem, et caliginem, et procellam, et tubae sonum, et vocem verborum. Mos est illorum qui comparationem faciunt, ut alteram partem deprimant atque extenuent, ut res alterius partis emineat: sic et Apostolus ex comparatione illorum, quae fuerunt in Veteri Testamento, nostra majora declararet clariora, mansuetiora
Abbreviated transcription (Latin):
habes pat̃ : henedio etiã &mihi : Cui isaac : Dnm̃tuũ illũ constitui. &ultra filimi tibi quid fa¬
uũ : Tantũ uictus isaac damorib: illius : dedit ei benedictionẽ duitus hiui: scl̃i & his quȩ t̃ ra

Expanded text:
habes, pater? benedic etiam et mihi. Cui Isaac: Dominum tuum illum constitui; et tibi, fili mi, ultra quid fahabes, pater? benedic etiam et mihi. Cui Isaac: Dominum tuum illum constitui; et tibi, fili mi, ultra quid faciam? Tandem victus Isaac clamoribus illius, dedit ei benedictionem in divitiis hujus sa