comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq: adrenes & m̃sus ẽ muille torrentẽ
que ñ potui ꝑtransire : qm̃ intum uerant
aquȩ ꝓfundȩ torrentis qui non potesegra¬
ns uadari : quid nãq miliario numero
nisi collati muneris plenitudo signatur:
uiritaq: qui apparuit mille cubi gosites¬
tur & ꝓphȩta ꝑ aqtias usq adtalos dicitur
quia rudemptor nricũ nobis ad se conoci¬
sis boni exoidu plenitudinẽ tribuite Uues
spiritabis sanientiae prima prĩcperisies¬
tigia infundit : A quã quippe usqad
talos uenire ẽ iã nosꝑacceptã sapien¬
tia desi deratȩ rectitudinis uestigi¬
a tenere : quirursũ mille metitur
& ꝓpheca usq ad genua ꝑaquã ducit᷑
quiucũ bonioperis plenĩtudo tribiuit᷑
ad hocusq: nr̃a sapientia auget᷑ut
m prauis iã actib: minime flectat᷑:
hinc nãq ꝑ paulũ dr̃ : Remis sasmanis
& dissoluta genua erigite erectos
gressus facite pedib: ur̃is : A quaergo
adienua ꝑuenit : cũ nos ꝑcepta sapien¬
tia ꝑfecte adboni operis rectitudi¬

Expanded text:
e torrentem, quem non potui pertransire, quoniam intumuerunt aquae profundae torrentis, qui non potest transvadari . Quid namque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille cubitos metitur, et propheta per aquas usque ad talos ducitur, quia Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gresad genua pervenit, cum nos percepta sapientia perfecte ad boni operis rectitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tura ꝑsecutionis tot uerbera ꝑtalit. &
tam̃ nequa quã palcarũ more inminutꝰ ẽ :
sed granũ in tegrũ mansit: paulisꝑ quippe
inaina quaq: anima ut itadicã int̃ ne gr̃ȩ
humor extiberat : ut erba in frugem ores¬
cat : Nemo ergo quẽ lib& ꝓͥximũ cũ ad¬
huc erbã uid& de frumento desper&: Ab
erbarũ quippe folus quae huc illuc que
mollit̃ defluunt: surgentia frugũ grana
quente adse dño dũ positionẽ nobis sui
cor pͥoris insinuare studuit: haec meritor
in cre m̃ta signauit : Nit enĩ : Audiui uocẽ
faciẽ meã : uultusq: m̃s herebat t̃rȩ: & ecce

Expanded text:
secutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum integrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum grana quente ad se Domino, dum positionem nobis sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi vocem jac
Abbreviated transcription (Latin):
ne glorient᷑ : Cũq aliquid prudenter
dicunt : ñ quȩr̃ suã głam sed auditorũ
uitã : Cũ uero conspiciunt quia audi¬
torũ uitã loquendo lucrare ñ possunt:
tacendo abscondunt scientiã suã : Ad
imitandã quippe uitã dñi : quasi ad quod
uel scientiã uelle mirari : requisitus
ab eo tacuit & quia constant̃ tacuit :
abeo irrisus exiuit : Scriptũ nãq: ẽ

Expanded text:
ne glorientur. Cumque aliquid prudenter ne glorientur. Cumque aliquid prudenter dicunt, non quaerunt suam gloriam, sed auditorum vitam. Cum vero conspiciunt quia auditorum vitam loquendo lucrari non possunt, tacendo abscondunt scientiam suam. Ad imitandum quippe vitam Domini, quasi ad quoddvel scientiam velle mirari, requisitus ab eo tacuit. Et quia constanter tacuit, ab eo irrisus exivit. Scriptum namque
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ magis tacui. nec egres sussũ ostiũ: Acsi
aꝑtius dicat : Turbatis c̃trame extrinsecꝰ
aliis ipse inme intrinseꝰ in ꝑturbabilis
mansi : Quid nãq: hoc loco nõstiũ pisios
debemus accipere : ꝑ hoc quippe quasi
egredim᷑ dũ uerbis quib: possumꝰ secreta
nr̃ĩ cordis aperimꝰ & quales intꝰ manemꝰ
inconscientia talesforas egredimꝰ p
no despicimetuunt : at ne uiles for¬
tas se uideant᷑. sapientes uideriap¬
petunt : hii cogunt᷑ ostiũ egredi. quia
pulsati desideriis quã magniapud se
lateant loquentes denitiant dũp
inpatientiã uicti quaedã dese quae
nesciebant᷑ appetunt tãquã poris
ostiũ egrediunt᷑ : Vndebeatus iob dictu¬
rus quodoris ostiũ non fuiss& egressus
prȩmisit tacui : quia uidelic& in patien¬
tiat᷑ batꝰ a domo conscientiȩ exiss&
motionis tẽptacione sem&ipsos osten¬
dere omnino refugiunt: o cũ audientib:
prodes se nequeunt. etiã despicitacentes
uolunt nede sapientae suȩ ostentacro¬

Expanded text:
n magis tacui, nec egressus sum ostium. Ac si apertius dicat: Turbatis contra me extrinsecus aliis, ipse in me intrinsecus imperturbabilis mansi. Quid namque in hoc loco ostium nisi os debemus accipere? Per hoc quippe quasi egredimur, dum verbis quibus possumus secreta nostri cordis aperimus; et quales intus manemus in conscientia, tales foras egredimur per no despici metuunt, ac ne viles fortasse judicentur, sapientes videri appetunt; hi coguntur ostium egredi, quia pulsati contumeliis quam magni apud se lateant, loquentes denuntiant, dumque per impatientiam victi quaedam de se quae nesciebantur aperiunt, tanquam per oris ostium egrediuntur. Unde beatus Job dicturus quod oris ostium non fuisset egressus, praemisit, tacui; quia videlicet impatientia turbatus, a domo conscientiae exisset, motionis tentatione semetipsos ostendere omnino refugiunt, et cum audientibus prodesse nequeunt, etiam despici tacentes volunt, ne de sapientiae suae ostentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ordeo spina : quid ẽ clamare t̃rã deflere
sulcos & fructus ꝓprios emĩdo comere. cui
umquã neces se ẽ sumere quis clamantẽ
audiuit t̃rã : quis sulcos deflente suidit :¬
& cũ sulciterrȩ semꝑ exterrasint quid
est quod ꝓnuntiatione distincta & cla¬
masse t̃rã & sulci eiꝰ cũ ea deflesse dene¬
gant᷑ : cũ enĩ nihilaliud sit sulcus terrae
quã t̃ra : magnȩ distinctionis ratione
non car& dũ subiungit. & cũ ea sulcieus
deflent: qua uidelaca in re. quia historiȩ¬
ordo difi̾cit: sese nobis intellectus misticus
quasi aꝑtis iã forib: ostendit: Acsipatent̃
clama: quia rationẽ litterae de fecisse

Expanded text:
de suis.---Quid est clamare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse
Abbreviated transcription (Latin):
in medio eoꝵ uestitꝰ lineis : & a tram̃ tariũ
sex uiris uenientib: nisi sex aetates huma¬
nigeneris designant᷑ : quae deuia superioris¬
portȩ ueniunt : quia a conditione parady¬
si sicut ab ingres sumundi a su perioribus
generationib: euoluunt᷑: quae porta
adaquilonẽ res picit: quia uidelic&
mens humani generis uicii saꝑta nisi
calorẽ caritatis deserens torporem
mentis appetera ad hanc mortalitatis
latitudinẽ nonexis s& : Ouni us cuiusq uas
interitꝰ mianu eiꝰ : quia una quȩq generatio
simgulis quibusq: aetatib: euoluta anteredco¬
toris aduentũ in sua operatione habuit unde
poenã dampnationis sumpsit : Vir quoq unꝰ
in medio eoꝵ uestitus lineis quia redeptor
lana de corruptibili carne nascit᷑ : quimdi
mentũ sui corporis exmatre uirgme noi
autẽ excorruptione cõmixtionis sumpsit
ꝓfesto ad nos uestitꝰ lineis uenit: & atram̃¬

Expanded text:
in medio eorum vestitus lin medio eorum vestitus lsex viris venientibus, nisi sex aetates humani generis designantur? Qui de via portae superioris veniunt, quia a conditione paradisi, sicut ab ingrgenerationibus evolvuntur? Quae porta ad Aquilonem respicit, quia videlicet mens humani generis vitiis aperta, nisi calorem charitatis deserens, torporem mentis appeteret, ad hanc mortalitatis latitudinem non exisset. Et uniuscujusque vas interitus in manu ejus ; quia unaquaeque generatisingulis quibusque aetatibus evoluta, ante Redemptoris adventum in sua operatione habuit, unde poenam damnationis sumpsit. « Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis. » Quia Redemptor lana de corruptibindumentum sui corporis ex matre virgine non autem ex corruptione commixtionis sumpsit, profecto ad nos vestitus lineis venit. Et atrame
Abbreviated transcription (Latin):
ergo tunc auditor iudicii. quia nunc
est c̃ditor libri : ut tunc districtus
gugat quod modo mansuetꝰ iub& :
Sic nãq cotidie conspicimꝰ. quod
magistripueris elem̃ta licterarũ
blandient᷑ imponant : sed haec abeis.
seuientes exigunt : & quae dant cum
mansue tudine : cũ uerbere exquirurt:
Blanda nãq: nunc c̃sonant eloquudiuim
mandata seder̃ aspera u gła in exac¬
tione sentienda: mansue ta modo
ẽ ammonitio uocantis : sed tunc distric¬
ta uentura .ẽ iusticia iudicis. Eoq certum
est quia uel minimi mandatindiscussione
pretereat : quo uidelic& constat. quia
librũ scripsit ipse qui iudicat: quẽ scilica
librũ noui testam̃ti quia ipse ꝑse humani
generis redemptor iextremo condera: be¬
ne ie rechihel ꝓpheta denuntiat dica
Ecce sex uiri ueniebant deuia portȩ supe¬
rioris quae respicit ad a quilonẽ : & unius¬
cuiusq uas interit immnanu eiꝰ : Uir quoq unꝰ

Expanded text:
ergo tunc auctor judicii qui nunc ergo tunc auctor judicii qui nunc est Conditor Evangelii, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudine, cum verbere requirunt. Blanda namque nunc sonant eloquii divini mandata, sed erunt aspera in exactione sentienda. Mansueta modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia judicis, eo quod certum est quia nihil vel minimi mandati sine discussione praetereat. Quo videlicet constat quia librum scripsit ipse qui judicat. Quem scilicet librum Novi Testamenti, quia ipse per se humani generis Redemptor in extremo conderet, bene Ezechiel propheta denuntiat, dicens: Ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae respicit ad Aquilonem, et uniuscujusque vas interitus in manu ejus. Vir quoque unus
Abbreviated transcription (Latin):
derii uoces emisit: hinc in eugło dñsdic̃¬
intra incubiculũtiũ. & clauso ostio ora patrẽ
tuũ in absconso & pat̃ tuus qui uida in abscon¬
dito redda tibi : clauso quippe ostio petit
incubiculo : quia tacentiore in conspec¬
tu supnȩ piȩtatis fundit affectũ mentis :¬
& uox audit᷑ in abscondito cũ ꝑscã deside¬
dñs desi deria cordiseoꝵ audiuit auristua :
Sedbeatꝰ iob. quẽ sibi in exaudiendo deside¬
rio adiutorẽ quȩrat : subiunstis uerbis
quia enĩ adhuctimenti populo lex c̃trans¬
missa ꝑseruum diligentib: uero filiis euange¬
uiigrã ẽ collata ꝑ d̃m qui a dxe demptionẽ
iiam uenien. Nouum nobis testam̃tũ ẽdidt
so de eiusde noscestam̃ti mandato discu¬
tiens quandoq: etiã iudex uenit : Necessariũ
non ẽ ut ꝑ expositionẽ clarescat quia
librũ scribit ipse qui iudicat Ipsa enĩ
pseueritas dic̃ : pat̃ non iudicat quẽ¬
quã : sed iudiciũ omne dedit filio: Erit

Expanded text:
derii voces emisit . Hinc in Evangeliderii voces emisit . Hinc in Evangelicubiculum tuum et, clauso ostio, ora Patrem tuum, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi . » Clauso quippe ostio, petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desidenem cordis eorum audivit auris tua . Sed beatus Job quem sibi in exaudiendo desiderio adjutorem quaerat, subjunctis verbis Quia enim timenti adhuc populo lex est transmissa per servum, diligentibus vero filiis Evangelii gratia est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens novum nobis testamentum condidit, sed de ejusdem nos testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quia librum scribit ipse qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s iħs qui mor tuus ẽ. ꝓ nob. immo qui
&resurrex̃. qui ẽ indextera dĩ : qui
etiã in t̃pellat ꝓnobis: Unigenito enĩ filio
ꝓhomine int̃pellare. ẽ apud coaet̃nũ
patrẽ & se ipsũ hominẽ demonstrare : Eiq:
ꝓhumana natura rogasse ẽ eandẽ naturã
in diuinitatis suȩ celsitudine suscepis se
one : quia quod damnari inel estis noluit sus¬
cipiendo liberauit : Ad uitor ergoquae¬
rit᷑ ut desideriũ exaudiat᷑ : quianisi ꝓ
nobis int̃pellatio mediatoris int̃ceder&
ab auredĩ ꝓculdubio nr̃arũ precũ uocessile
diat : Uera quippe postulatio ñ moris ẽ
uocib sed in cogitacionib: cordis Ualentio¬
resnãq: uoces apud secretissimas auresdĩ.
Si uero desideramꝰ excorde etiã cũ ore
conticescimꝰ : tacentes clamamꝰ. hinc est¬
aure diuinȩ pie tatis audit᷑ cuidicit᷑:
quidclamas adme: Int̾ est ergo in desi¬
derio clamorsecretus quiadhumanas
ore quidẽ tacuit: & tam̃tot sui desi¬

Expanded text:
qui mortuus est pro nobis, imo qui et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. one, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum voces silediat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces aSi vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Sic aure divinae pietatis audiebatur, cur dicitur: Quid clamas ad me? . Intus est ergo in desiderio clamor secretuore quidem tacuit, et tamen tot sui desi
Abbreviated transcription (Latin):
ñdixiss& : credo dñe : aduiua increduli¬
tatẽ meã : Adhuc ergo ascendebat ad fidẽ
quã iã ꝑceperat : qui muno eodẽq: tẽpore
damabat. &iã secredere & adhuc ex inore¬
dulitate dubitare: hinc .e. etiã quod rede¬
mptor inr̃o adiscipulis dicit᷑ : Auge nobis
fidẽ : Vt quae iã accepta ꝑ initiũ suerat.
quasi ꝑ augmenta graduũ ad ꝑfectionẽ
bonorũ operũ magistra. anhelanti menti
ꝑincrem̃ ta tribuit᷑ : ut ad eã ꝓculdubio
magni moderaminis gradib: ascendat᷑ : qđ
bene ie rechi el ꝓphȩta figurata narrati¬
one denuntiat : qui de eo uiro quẽ in ex¬
celsũ montẽ uiderat nar ratdicens:
Mensus ẽ cubitos mille & trans dux̃me
ꝑ aquã usq: ad talos: Rursũq m̃sus est
mille : & trans dux̃me ꝑ aquã usq: ad genu

Expanded text:
non dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulinon dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat se et jam credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: 723 Auge nobis fidem , ut quae jam accepta per initium fuerat, quasi per augmenta graduum ad perfectionem bonorum operum per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcaritatẽ ad alta amoris leuamꝰ : ut ab
eo quod quisq: tum& reprimat᷑ ut timeat.
& ab eo quodiã timuit sub leuet᷑ ut prae¬
sumat: Hoc autẽ uir tutũ gradus non
magni laboris ẽ ꝑ pendere cũ ab una
ad alterã transitur: sed subtilissima
disputacione resindigo cũ mens pensare
nititiuna eadẽq uirtute quib ꝓuec¬
tus sui gradib: eleue t. It enĩ prinudo¬
menta uirtutũ fidẽ scilica & sapiertũ
loquar : obtineri singula ꝑfect sa pieniã¬
unt nisi adhaec distinctis ordinatisq
modis quasi quibusdã gradib: ascondamꝰ In¬
& enĩfides quae adbona alia ꝑfecte capessen¬
da nosimbuit plerũq: in exor diissius aa
nutat & solida ẽ & iamcertissima habeẽ
& tam̃ de eiꝰfidutia. ad huc sub dubitacione
trepidat᷑ : parsnãq: eiꝰ prius accipitur
ut in nobis post modũ ꝑfecte cõpleat᷑ Si
enĩ certo gradu incredentis mente nonꝑ
ficer& requisitꝰ in eugło pat̃ sa nandipuri

Expanded text:
per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, reprimatur ut timeat, et ab eo quod jam metuit, sublevetur ut praesumat. Hos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab una ad alteram transitur. 49. Singuladisputatione res inindiget, cum mens pensare nititur, in una eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascendamus. Ipsa enim fides, quae ad bona alia perfecte capessenda nos imbuit, plerumque in exordiis suis et nutat, et solida est; et jam certissime habetur, et tamen de ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur. Pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in credentis mente non proficeret, requisitus in Evangelio pater sanandi pueri
Abbreviated transcription (Latin):
si deriis neglegit : qusi subleuatꝰ autẽ. ad huc
inmanib: & genib: incũbit : pi quaedã iã contagia
desert sed quibusdã adhuc terrenis a perib
non contradicit : Iã uero ad uerba
di erectꝰ adsistit: quiꝑ fecte mentẽ
ad sublimia erigit & ꝑ inmunda desi¬
subtilitatis int̃nȩ quoplus a dillud ꝓficit᷑ :
amplius formdat᷑ : Vbi apte : diuina uoce
subiungit᷑ : Noli metuere : Quia cũplus ipsi
quod timeamꝰ agnoscimꝰ : plus nobis de dõper
in t̃nã grãm infundit᷑ quod amemꝰ Quatinꝰ
& contẽptꝰ nr̃ paulis ꝑ transeat intimorẽ :
atimortranseat in caritatẽ : Nt quia
quȩ rentinos dõ ꝑ contẽptũ restitimus.
ꝑtimorẽ fugimꝰ : & c̃tempta quando l&ti¬
more post posito solo ei ainore iungam pau-¬
solius dilectionis inherem : appositis igit᷑
q̃si quibusdã gradib ꝓuectꝰ nrĩ. mentis pedẽ
prius ꝑtimorẽ inimo ponimꝰ & post modũ

Expanded text:
sideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhuc sideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhuc manibus et genibus incumbit, qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit. Jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad sublimia erigit, et per immunda desisubtilitatis internae, quo plus ad illud proficitur, amplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infunditur quod amemus; quatenus et contemptus noster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem, ut quia quaerenti nos Deo per contemptum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quandoque et timore postposito, solo ei amore jungamur. Pausolius dilectioni inhaeremus. Appositis igitur quasi quibusdam gradibus profectus nostri, mentis pedem prius per timorem in imo ponimus, et postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
quod primũ in t̃rã prostatꝰ iacuit. ꝑ hoc
quod sẽ post modũ inmanuũ suarũ articu¬
lis & in genib erex̃. ꝑ hoc quoda dtremũ
crectus quidẽ sed tremens constitit
in sem& ipso: Nobisomnẽ ordinẽ nrĩꝓuectus
if note scit Nerba enĩ dĩ int̾ra iacentes audi
mus cũ inpeccatis positi cũ terrenȩ polbu¬
tioni c̃iuncti scoꝵ uoce spiritalia p̃cepta
cognoscimꝰ: Ad eiꝰ prȩcepta quasi suꝑ genua
a suꝑ manuũ nr̃arũ articulos erigimꝰ: qui
a terrenis c̃tagiis recedentes quasi iam
ab infimis uentrẽ leuamꝰ : Sicut enĩ terrae
inhera qui consternatꝰ iac& ita qui ingenib:
& manuũ suarũ articuli sincuruat᷑ incho¬
ante ꝓuectu : exmagna iã parte a t̃ra suspen¬
dit᷑. Adextremũ uero uocđ dominicȩ erecti
quidẽ sed trem̃tes assistimꝰ cũ a t̃renis desi¬
deriis ꝑfecte subleuati uerbadĩ quo plenius
cognoscimꝰ plus timemꝰ : Adhuc enĩ qua sunt̃¬
ra iac& : quiadcelestia erigi terrenoꝵ de¬

Expanded text:
quod primum in terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus et tremens constitit, in seipso nobis omnem ordinem nostri provectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. Ad quae praecepta quasi super genua et super 722 manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum articulis incurvatur, inchoante profectu ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum, a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus plus timemus. Adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum de
Abbreviated transcription (Latin):
homo remanebat. huic sententiae dauid
ꝓpheta c̃cinensait Egodixi in excessum̃tis
meȩ : omnis homo m̃dax: cui responderi pocest:
mendax ipse ꝓtulisti: Si uero ipse ñ men¬
dxx uera iã sententia nonerit quia dũtu
ueraxes. non omnis homo cognoscit᷑ mendax
Sed notandũ quod premittit᷑ : ego dixiinex¬
cessum̃tis meae ꝑ exces sũ ergo mentis.
etiã sem&ꝰ ipsũ transiit : cũ de hominis qua¬
licate difinuit. Ac si patent̃dicat: De
falsitate omniũ hominũ. in de uerã senten¬
tiã ꝓtuli: unde ego ipse suꝑ hominẽ fui:
intantũ uero & ipse m̃dax : in quantũ homo:
intantũ autẽ omnino ñ mendiaex inquan¬
tũ ꝑ excessũ mentis suꝑ hominẽ: Sic
turbulentũ de infirmitate carnis
tolerant iã tam̃ intrinsetꝰ tranquillis simo secre¬
to ꝑfruuort᷑ ꝑ contẽ plationẽ m̃tis ut quic¬
quid accedit exterius innullo turbet in te¬
rius: Vndebeatꝰ iob securita tẽ scãe mentis

Expanded text:
homo remanebat. Huic sententiae David homo remanebat. Huic sententiae David propheta concinens, ait: Ego dixi in excessu mentis meae: Omnis homo mendax . Cui responderi potest: entia quam mendax ipse protulisti. Si vero ipse non es mendax, vera jam sententia non erit, quia dum tu verax es, non omnis homo cognoscitur mendax. Sed notandum est quod praemittitur: Ego dixi in excessu mentis meae. Per excessum ergo mentis etiam semetipsum transiit, cum de hominis qualitate definivit. Ac si patenter dicat: De falsitate omnium hominum inde veram sententiam protuli, unde ego ipse super hominem fui. In tantum vero et ipse mendax, in quantum homo; in tantum autem omnino non mendax, in quantum per excessum mentis super hominem. 37. turbulentum de infirmitate carnis tolerent, jam tamen intrinsecus tranquillissimo secreto perfruuntur per contemplationem mentis, ut quidquid acciderit exterius, in nullo turbet interius. Unde beatus Job securitatem sanctae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
tinsecus carnis insirmitas prȩmit un
descriptũ ẽ. quanquã in imaginedĩ
ambul& homo uane tam̃ conturbatur
plerũq agit᷑ ut & tͣbet᷑ enterius & in¬
pturbabilis dur& interius : & quod uane
onturbariporest de in firmitate carnis
sit : quã uis quod in imagine dĩambulat:
de uirtute m̃tis quatinꝰ & roboret᷑ intꝰ:
diumno adiutorio & tam̃ ad huc foras sar¬
cina prȩmat᷑ humana : Vnde benea bacuc
iterũ unã sententiã ꝓtulit : adutraq
seruientẽ : Ait enĩ : & introiuit tremor
inossamea & subtꝰ me turbataẽ uirtꝰ mea :
Acsidicer& Nonmea uirtꝰ ẽ in qua supe¬
rius raptꝰ in ꝑturbabilis maneo : & mea uirtus
ẽ in qua inferius turbor. Ipse ergo suꝑse inper
derat in quantũ rapiebat᷑ ad sũ ma. & sub sem&¬
ipso erat adhuc in quantũ reliquias trahebat
minfirma : Ipse suꝑ se in ꝑturbabilis. quia indĩ
iã contẽ plationẽ transierat : ipse subse per¬
turbabilis. quia subsem& ipso adhuc infirmꝰ

Expanded text:
insecus carnis infirmitas premit, ut scriptum est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur , plerumque agitur, ut et turbetur exterius, et imperturbabilis perduret interius; et quod vane conturbari potest, de infirmitate carnis sit, quamvis quod in imagine Dei ambulat, de virtute mentis, quatenus et roboretur intus divino adjutorio, et tamen adhuc foris sarcina prematur humana. Unde bene Habacuc iterum unam sententiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: Et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est virtus mea . Ac si diceret: Non mea virtus est in qua superius raptus imperturbabilis maneo, et mea virtus est in qua inferius turbor. Ipse ergo super se impderat, in quantum rapiebatur ad summa; et sub semetipso erat, in quantum adhuc reliquias trahebat in infima. Ipse super se imperturbabilis est, quia in Dei jam contemplationem transierat; ipse sub se perturbabilis, quia sub semetipso adhuc infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ electoꝵ uocib utitur : atq exeor
significatione postulat. quid ꝓfuituruis
apud se librũ iã dudũ tenebat: quẽ per
gram aspirationis acceperat duiuen¬
do cognoscere & preuidendo nuntiare
Sedint haec sciendũ ẽ quia cũ eius din
Nemo autẽ infima deserens repenus fit
sum quia adoptinendũ ꝑ fectionis me¬
sitũ dũ coti die mens in altũ ducit
Alhoc ꝓcul dubio ueludascensionis quibus¬
dã gradib ꝑuenit᷑ : Unde hic quoq apte
subiungie : sersingulos gradus meos : ꝓnun
ttabo illũ: Dehis quippe meritoꝵ gradib:
opsalmistã dr̃: Ambulabunt deuirtute
inuirtutẽ : Dehisiterũ scãm a ecđam con¬
Steplatꝰ: ait: Osingradib eiꝰ dinoscet᷑ dum
suscipi& eã : Neq enĩ sicut dic tũ .ẽ. repen¬

Expanded text:
tum est, electorum vocibus utitur, atque ex eorum tum est, electorum vocibus utitur, atque ex eorum significatione postulat, quod profuturum eis itum, hunc apud se librum jamdudum tenebat, quem per gratiam aspirationis acceperat et vivendo cognoscere et praevidendo nuntiare. Sed inter haec sciendum est quia cum ejusdem Nemo autem infima deserens, repente fit summus, quia ad obtinendum perfectionis meritum, dum quotidie mens in altum ducitur, ad hoc procul dubio velut ascensionis quibusdam gradibus pervenitur. Unde hic quoque apte subjutiabo illum. - De his quippe meritorum gradibus per Psalmistam dicitur: « Ambulabunt de virtute in virtutem . » De his iterum sanctam Ecclesiam contemplatus ait: « Deus in gradibus ejus dignoscetur, dum suscipiet eam . » Neque enim, sicut dic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnob mortuus ẽ resurrex̃ & a scendit incelũ
&timc testam̃ tũ norũ ꝑ apłos scripsit : uir
iste a tram̃ tariũ adrenes habuit : Qui
enĩ scripturã noui testam̃ t postquã disces¬
sit c̃didit: a tram̃ tariũ quasi a tergo por¬
tauit: hoc ergo a tram̃tariũ i rolineis
uestito inherere c̃siderat : qui dic̃ & librum
scribat ipse qui iudicat: Sed curbeate iob ab
eo qui iudex ẽ librũ scribi desideras : Sequit᷑
Vt inhumero meo portẽ illũ : & circũdẽ illum
quasi coronã mihi : Librũ quippe in humero
portare ẽ : scripturã sacrã operando
ꝑficere: & notandũ quã ordinate
describit᷑ & prius in humero portare &
postmodũ sicut coronacircũ darii quia
uidelic& saerielo quii mandata sibent
modo portant᷑ in opere : post nobis coro¬
nãuictoriae exhibent in retributi¬
one. Beatꝰ autẽ iob. scribi librũ aiudice
postulat : qui ad testam̃ ti fioui ꝑuenire
tẽpora ñ ualebat : Sed sicut sepe iãdis¬

Expanded text:
nobis mortuus est, resurrexit et ascendit in coelum, tunc Testamentum Novum per apostolos scribitur. Vir iste atramentarium in renibus habuit. Qui enim scripturam Testamenti Novi postquam discessit, condidit, atramentarium quasi a tergo portavit. Hoc ergo atramentarium viro lineis vestito inhaerere considerat, qui dicit: « Et librum scribat ipse qui judicat . » Sed cur, beate Job, ab eo qui judex est, librum scribi desideras? ut sequitur, « ut in humero meo portem illum et circumdem illum, quasi coronam mihi . » Librum quippe in humero portare est Scripturam sacram operando perficere. Et notandum quam ordinate describitur: et prius in humero portari, et postmodum sicut corona circumdari, quia videlicet sacri eloquii mandata, si modo portantur in opere, post nobis coronam victoriae exhibent in retributione. Beatus autem Job cur scribi librum a judice postulat, qui ad Testamenti Novi pervenire tempora non valebat? Sed sicut saepe jam dic
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uenit tẽpꝰ messis: Ecce ueritatis uoce
ꝑqualitates frugũ : distincta s̃ increm̃¬
a meritoꝵ: At enĩ primũ erbã
de inde spicas. de inde plenũ frum̃tũ
inspica : Annon erba ad huc tune fu¬
erat p&rus cũ abancillae ore subito
unius flatu sermonis inflexus ẽ : iãqui¬
demꝑ deuotionẽ uiridis sed ad huc per
infirmitatẽ tener: plenũ uero frum̃tũ
inspica inuentus ẽ : quando ꝑsequentib:
principib: resistebat dicens. oboedire
oporta dõ : magis quã hominibus ple

Expanded text:
quoniam venit tempus messis. Ecce Veritatis voce quoniam venit tempus messis. Ecce Veritatis voce per qualitates frugum distincta sunt incrementa meritorum. Ait enim: Primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. An non herba adhuc tunc fuerat Petrus cum ab ancillae ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibus resistebat, dicens: Obedire op
Abbreviated transcription (Latin):
hominis uidelic& sp̃s elationis & quia
poccultã grãm ad amorẽ dĩ tẽperata
desuꝑ m̃sura ꝓficimꝰ: quanto in nobis coti¬
die dedĩ spũ uirtꝰ crescit tanto nr̃ sps
deficit : Qui sp̃s error is. quia ñ a nobis
subito poenitꝰ amputat᷑: bene paulisꝑ
defecisse ꝑhibet᷑ : Tunc uero in dõplene
ꝓficimꝰ : cũ a nobisipsis penitꝰ defecerimus :
haec itaq crescentiũ mensurȩ uirtutũ :
scĩ uiri uocib: gradus dicunt᷑: Electus & enĩ
quisq: arudim̃ti sui prius teneritudine
inchoans: ad robusta postmodũ & fortia
Iconualescit: quod aꝑte in euangelio de mon¬
strac ueritas dicens: Sic ẽ regnũ dĩ
dormiat & exsurgat nocte ac die : & se
me germin& & merescat . dũ nescit ille:
cuinimirũ seminis increm̃ta de nunti¬
ans ad iungit: Ultro enĩ terra fructi¬
sicat primũ erbã de inde spicas de inde
plenũ frum̃tũ inspica : cuius ꝓuectus quo¬
que etiã finẽ subrogat : dicens : &cũ se
puxerit fructus statĩ mictit falcẽ

Expanded text:
hominis, videlicet spiritus elationis? Et quia per occultam gratiam ad amorem Dei temperata desuper mensura proficimus, quanto in nobis quotidie de Dei Spiritu virtus crescit, tanto noster spiritus deficit. Qui spiritus erroris, quia non a nobis subito penitus amputatur, bene paulisper defecisse perhibetur. Tunc vero in Deo plene proficimus, cum a nobis ipsis funditus defecerimus. Hae itaque crescentium mensurae virtutum, sancti viri vocibus gradus dicuntur. Electus etenim quisque a rudimenti sui prius teneritudine inchoat, ad robusta postmodum et fortia convalescit. Quod aperte in Evangelio demonstrat Veritas, dicens: Sic 721 est regnum Dei, dormiamen germinet, et increscat, dum nescit ille. Cujus nimirum seminis incrementa denuntians, adjungit: Ultro enim terra fructificat primum herbam, deinde spicas, deinde frumentum plenum in spica. Cujus profectus quoque etiam finem subrogat, dicens: Et cum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem,
Abbreviated transcription (Latin):
somo uidebat egros sus ness& si oecul
omauisi adẽ suã ostentare uolius s&
Sed quia infirmitatẽ ꝓdidit i potu ineat
abscondit ineo quod ꝑ secutorib suis meas¬
nitꝰ mansit ad eos minime exiuit: quĩ
tam̃ a delectos exiit : quia diuinitatis
suȩ suauitatẽ quȩ rentib: aperit :
uide ei ꝑ ꝓphetã dicit᷑. Existi in salutẽ

Expanded text:
set, si occultam majestatem suam ostentare voluisset. Sed quia infirmitatem prodidit, potentiam abscondit; in eo quod persecutoribus suis incognitus mansit, ad eos minime exivit. Qui tamen ad electos exit, quia divinitatis suae suavitatem quaerentibus aperit. Unde ei per prophetam dicitur: Existi in
Abbreviated transcription (Latin):
ma patere t᷑ : diuinitatis potentiã exr¬
cere noluit : mediatori quippe dĩ & ha¬
uolius s& ostendere : & ꝑ diuinitatis
magnitudinẽ suscentȩ carnis infirmal
transire . Yt enĩ aꝑtus homo moriposs&
ds̃ mansit occultus : quia si cognouis senit
nũ quã dimn głe crucifixis sent : Nonẽ¬
ergo egres fus ostiũ quie requisitisapila¬
totacuit atq int̃ ꝑsecutoꝵ manus a
corpꝰpassiomi obtulit. quod ꝓelcetisas¬
sumpserat are sistentib: noluit demon

Expanded text:
ma pateretur, divinitatis suae potentiam exerma pateretur, divinitatis suae potentiam exercere noluit. Mediatori quippe Dei et houisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertius homo mori posset, Deus mansit occultus: Quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Egressus ergo non est, qui et requisitus a Pilato tacuit, atque inter persecutorum manus et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus noluit demo
Abbreviated transcription (Latin):
mentes ñ appeten exuirtutis suae
pate factione clarescere ait : Sides¬
pectio ꝓpinquoꝵ tenuit me : & non
magis tacui nec egres sũ ostiũ. qui
enĩ phumilitatẽ solidã nequaquam
despicitimuit hunc foras linguã
eicer& inpatientia ñ euicit: Ude
bene premit titur: siex paui ad mul¬
titudinẽ nimiã : ut cuius constan¬
tiȩ suerit agnoscat᷑ : quia ui delic&
nequaquã t̃r& exterius numerus ho¬
minũ: quẽ ñ deuastat interius tarba
uitioꝵ: In hac& enĩ uita qui nulla
prosꝑa appetit : nulla ꝓculdubioad¬
uersa ꝑtimescit : quae scilic& uerba
si ad intellectũ misticũ trahimꝰ : ineis
citius operationẽ nrĩ redemptori sin
uenimꝰ : ipse quippe ad multitu dinẽ nimiã
non expauit  qui ꝑsecutores suoscũ gla¬
dus & fustib: uemientes uinatantũ respon¬
sione ꝑculit dicens. Egosũ . Ipsũ despectio
ꝓpinquoꝵ ñ terruit : qui nos ab aģ t̃nis sup¬
pliciis liberans palmas in faciẽ ȩquanimit̃

Expanded text:
mentes non appetens ex virtutis suae mentes non appetens ex virtutis suae patefactione clarescere, ait: Si despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Qui enim per humilitatem solidus nequaquam despici timuit, hunc ut foras lingua ejiceret impatientia non evicit. Ubi bene praemittitur: Si expavi ad multitudinem nimiam, ut cujus constantiae fuerit agnoscatur, quia videlicet nequaquam tminum, quem non devastat interius turba vitiorum. In hac etenim vita qui nulla prospera appetit, procul dubio adversa pertimescit. Quae scilicet verba, si ad intellectum mysticum trahimus, in ejus citius operatione nostri Redemptoris facta invenimus. Ipse quippe a multitudine nimia non expavit, qui persecutores suos « cum gladiis et fustibus venientes una tantum responsione perculit, dicens: Ego sum . Ipsum despectio propinquorum non terruit, qui nos ab aeternis suppliciis liberans, palmas in facie aequanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ sumꝰ sicut plurimi adulteran¬
tes uerbũ dĩ : sed exsinari tate: sed¬
sicut exdõ corãdo in xpo loquimꝰ: adul
sed adulterinos fetus quaerere humanȩ¬
in eloquio extraquã oporteat quȩrere :
Sicut exdõ autẽ loquit᷑ : quiscit non se
a se habere sed exdõ accepisse quod dicit :
corã dõ uero loquit᷑ : qui in omne quod
dic̃ non humanos fauores appetit sedom¬
mpotentis dĩ prȩsentiȩ intendit. Non
suã sed auctoris głam quȩrit : qui autẽ
scit quidẽ exdõse accepisse quod dicit.
& tam̃ dicendo ꝓpria głam quȩrit sic̃
ex dõ loquit᷑ sed non corã dõ : quia eũquẽ
cordisuo ñ ꝓponit cũ predicat. quasiab¬¬
sentẽ putat. Sed scĩ uiri & exdõloqu¬
unt᷑ & corã dõ : quia & ab eo sesciunt ha¬
bere quod dicant & ipsũ suis sermonib
noscunt suaq dicta uitȩ audier¬
ũ non ꝓdeẽ. abscondant quante sur
uirtutis nesi secre tũ cordis inutilit
sermo ꝓlatꝰ a periat adinanẽ głam¬

Expanded text:
cut plurimi, adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sicut ex Deo coram Deo in Chrisio loquimur. Adults fructus sed adulterinos fetus quaerere in eloquio extra quam oportet quaerere. Sicut ex Deo autem loquitur, qui scit non se a se habere sed ex Deo accepisse quod dicit. Coram Deo vero loquitur, qui in omne quod dicit non humanos favores appetit, sed omnipotentis Dei praesentiae intendit: non suam sed Auctoris gloriam requirit. Qui autem scit quidem ex Deo se accepisse quod dicit, et tamen dicendo propriam gloriam quaerit, sicut ex Deo loquitur, sed non coram Deo, quia eum quem cordi suo non proponit dum praedicat quasi absentem putat. Sed sancti viri et ex Deo loquuntur, et coram Deo, quia ab eo se sciunt habere quod dicunt, et ipsum suis sermonibus noscunt, suaque dicta vitae audientium non prodesse, abscondant quantae virtutis sint, ne si secretum cordis inutiliter sermo prolatus aperiat, ad inanem g
Abbreviated transcription (Latin):
pordit Tacens uero dñs quã sit despectꝰ ostendi¬
tur cũ illic ꝓtinꝰ sub infert᷑ : Spreuitautẽ
hero des cũ exercitu suo & illusit . quod
uidelic& factũ oport& nos audientes
discere ut quotiens auditores nr̃i
prã uolunt quasi laudanda cognoscere:
non autẽ sua ꝑ uersa mutare omnino
taceamꝰ Nesiostentacionis studio
uerbũ di loquim᷑ & illoꝵ culpa quȩ erat
eẽ ñdesinat. a nrãquȩ ñ erat fiat Di¬
catfortasse aliquis: Vnde nouimꝰ quo
corde quis audiat : sed multas quae
audientis animũ ꝓdunt: maxime si
auditoresnrĩ & semꝑlaudant quod
audiunt & nũquã secunt᷑ quod lau

Expanded text:
uam sit despectus ostenditur, cum illic protinus subinfertur: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo et illusit . Quod videlicet factum oportet nos audientes discere, ut quoties auditores nostri nostra volunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. Dicat fortasse aliquis: Unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt, maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod lau
Abbreviated transcription (Latin):
rena concupi scenda cor inhat : securũ
tranquillũq nullatenꝰ pot est ẽẽ quia
aut nhabita c̃cupiscit ut habeat. aut
habita metuit ne amittat & dũ in
ad uersis sperat prosꝑa. in prosperis
formidat aduersa. huc allueq quasi
quibusdã fluctib uoluit᷑ ac ꝑ modos
uarios rerũ alt̃nantiũ mũtabilita¬
te uersat᷑ Sinuero semel in appeti¬
cione suꝑne patriȩ ifortistabilitate
ani mꝰ figit᷑ : minꝰ rerũ tẽporaliũ per¬
turbatione uexat᷑: Acunctis quippe
ext̃nis motib: eandẽ intentionẽ suã
quasi quendã secretis simũ seces sũ petit
ibiq: ineomutabili mnherens & mutabi¬
liacunta transcendens ipsa iã tran¬
quillitate quietis suȩ in mundo ex¬
tramundũ .ẽ Excedit ꝓfecto imaomi¬
ma intentione sũ moꝵ escunctisreb
quas nappetit libertate quadã siꝑ
ee se sentit : Nec tẽpestatẽ rerum
tẽporaliũ intus fustin& quã intuet᷑
foras quia t̃rena omnia quȩ ccupita¬
intẽ op primere poterant despesta

Expanded text:
rena adipiscenda cor inhiat, securum tranquillumque nullatenus esse potest, quia aut non habet, et concupiscit, ut habeat; aut adepta metuit ne amittat, et dum in adversis sperat prospera, et in prosperis formidat adversa, huc illucque quasi quibusdam fluctibus volvitur, ac per modos varios rerum alternantium mutabilitate versatur. Si vero semel in appetitione supernae patriae forti stabilitate animus figitur, minus rerum temporalium perturbatione vexatur. A cunctis quippe externis motibus eaquasi quemdam secretissimum secessum petit, ibique incommutabili inhaerens, et mutabilia cuncta transcendens, ipsa jam tranquillitate quietis suae in mundo extra mundum est. Excedit profecto ima omnia intentione summorum, 715 et cunctis rebus quas non appetit libertate quadam se superesse sentit, nec tempestatem rerum temporalium intus sustinet, quam intuetur foris. quia tito opprimere mentem poterant, despecta
Abbreviated transcription (Latin):
Hequit᷑: Quis mihi tribuat ad iutorem
gesta nar rauit. sciens quod suis meri¬
tis ad sũma ꝑ uenire nequeat. aduito¬
rẽ quęrit &quẽ pimirũ nisi unigeni¬
tũ dĩ filiũ contẽplat᷑ : quihumanã na
turã in hacmortalitate laborantẽ dũ
suscepit adiuuauit : Ipse quippea diu¬
uit hominẽ factus homo : ut quia pu¬
ro homini uia redeundi ñ patebat
ad dm̃ uia redeundi fier& ꝑ hominẽ
dm̃ : Longe quippe distabamꝰ aiusto & in¬
mortali : nas mortales & iniusti. Sed
int̃ inmortalẽ iustũ & nos mortales
in iustos. apparuit mediator dĩ & homi¬
nũ mortalais & iustus: qui & mortẽ habe¬
r& cũ hominib: &iusticiã cũdõ : t quia
ꝑ ima nra longe distabamꝰ a sũmis inseipso
copular&: hinc ergobeatꝰ iob ꝑtotius
aeccłae significationẽ loquen mediatorẽ
requirit : quicũ dixiss&. quis mihi tribuat
adiutorẽ : apte subdidit ut desideriũ me
unomp̃s audiat: Sciebat quippe quod¬
t adrequi ẽ liberationis act̃ nȩ humanȩ pre¬

Expanded text:
 Quis mihi tribuat adjutorem,gesta narravit; sciens quod suis meritis ad summa pervenire nequeat, adjutorem quaerit, et quem nimirum, nisi unigenitum Dei Filium contemplatur? Qturam in hac mortalitate laborantem dum suscepit adjuvit? Ipse quippe adjuvit hominem factus homo, ut quia puro homini via redeundi non patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti. Sed inter immortalem et justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum mortalis et justus, qui et mortem haberet cum hominibus, et justitiam cum Deo, ut quia per ima nostra longe distabamus a summis, in seipsocopularet. Hunc ergo beatus Job per totius Ecclesiae significationem loquens, Mediatorem requirit, qui cum dixisset: Quis mihi tribuat adjutorem, apte subdidit: Ut desiderium meum Omnipotens audiat. Sciebat quippe quod ad requiem liberationis aeternae humanae pre
Abbreviated transcription (Latin):
ad dextrisstetit : ꝓ magnonãq: dñs uida¬
icũ populũ & ꝓnihilogentes habere uade¬
batur Sed post quã in carnatꝰ ap paru¬
it : gentilitas qde ꝓsinistrohabita fuerat
ore didit i udaicus ucro populus a d ꝑfidiã dedi¬
nauit : Sata nergo illi adextris stetit: quia
il lũ e i popłm rapuit. quidudũ dilectꝰ fuit:
Sed quia iuidaicus popłs modo ꝑditꝰ infine .ẽ.
quandoq crediturus ꝓpheta t estante qui
aut rdiquie salue fient : satan adextris
suis remou& dñs dicens: Increp& dñs inte
satan : Et eius dẽ populi liberationẽ indi¬
cansait : qui redemit bierusalẽ: Qui nimi

Expanded text:
a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaa dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat, credidit: Judaicus vero populus ad perfidiam decnavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus populus, modo perditus, in fine est quandoque crediturus, propheta testante, qui ait: Reliquiae salvae fient , Satan a dextris suis Dominus removet, dicens: Increpet Dominus in te, Satan . Et ejusdem populi liberationem indicans, subdit: Quia eligit Jerusalem . Qui nim
Abbreviated transcription (Latin):
surrexer̃ : Adsinutrã quippe calamitatos
surgerent si a quibus lib& extrareligionẽ
nũ aduersa sustiner& : Cũ uero ab aliquib:
quasi fidelib: tẽptacionẽ cruciam̃ torum
patit᷑ quasi addexterã illi calamitates
oriunt̃ : quia hi qui sub xp̃i nomine mili¬
tafit. xp̃i inea nomen inpugnant.
Ipso eni locutionis usu. pro deꝑx trohabe¬
re dicimͣ : quod ꝓ magno pensamꝰ: ꝓsinis¬
trouero : id quod despicimꝰ : quod tacha¬
rias aꝑte insinuat: dicers: Et ostendit
mihiim sacerdotẽ magnum stantẽ
corã angło dñi : & satan stabat addex¬
tris eiꝰ ut aduersaret ei : quiut paten¬
tius hoc quod premisit ostender& secutꝰ
adiunx̃ & dixit dĩs ad satan : Increp& dñs
inte satan: qui elegit hirł : Numquia
non ẽ itetorr us erutus deigne : & chis
indutuserat: uestib sordidis Sordidis
enĩ uestibus s indutꝰ ẽ : quia quã tusalienꝰ
ab omni peccato. tam̃ insimilitudinem
uenit carnis pec cati : Cui uenienti sacar

Expanded text:
gendi.---Ad sinistram quippe calamitates surgerent, si a quibuslibet extra religionemnis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus; quod Zacharias aperte insinuat, dicens: Et ostendit mihi Jesum sacerdotem magnum, stantem coram angtris ejus ut adversaretur ei . Qui, ut patentius hoc quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et Dominus dixit ad Satan: Increpet Dominus in te Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus est, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui advenienti Satan
Abbreviated transcription (Latin):
nã quia essentiã uita hab& mors nonhab&
ut dm̃ eẽ fateret᷑ ait : Muit ds Vt uero eũ
res humanascurare ꝑhiber& : subdidit:
Quiabstulit udiciũ meũ : & ad a maritudi¬
nẽ addux̃ animã meã : Ista enĩquȩ pati¬
tur non casu se ꝑ peti sed dõ om̃a disponen¬
te testat᷑: Nec tẽptatorisuo a maritu¬
dinis suȩ potestatẽ tribuit: sed auctori :
Scit nãq quia diabolus lic& afflictionẽ iuis¬
toꝵ seꝑ appetat : tam̃ su bauctore nr̃o pat¬
testatẽ ñ acceperit ad tẽptacionis arti¬
calũ pilla tenꝰ conualescit : Vnde & omnisuolin
lib& imuste appetit : sed eos qui temptandi

Expanded text:
Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut vero eres humanas eum curare perhiberet, subdidit: Qui abstulit judicium meum, et ad amaritudinem adduxit animam meam. Ista enim quae patitur, non casu se perpeti, sed Deo omnia disponente, testatur; ne tentatori suo amaritudinis suae potestatem tribuit, sed auctori. Scit namque quia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. tare iniuste appetit, sed eos qui temptandi
Abbreviated transcription (Latin):
nificat : in quib: aꝑta infideliũ ꝑuicatia
premit᷑ &ꝑ secutionis amaritudine ꝑtbat᷑
Duob nãq: modis tẽptari a eccła ab aduersa¬
riis sola ut uidelic& ꝑsecutionẽ aut uerb̵
patiat᷑ aut gladus : Sca uero a eccła : sũ mo¬
pere habere sapientiã & patientiã studo
Sed exerce e eiꝰ sapientia cũ tẽptat᷑ uerbis
exercet᷑ eiꝰ pacientia : cũ tẽptat᷑ gladiis: punc
uerode ea ꝑsecutione loquit᷑ in qua ñ gladi¬
is sed falsis assertionibus lacessit᷑: Multos
autẽ norumꝰ : qui cũ in hacuita aliqua ad¬
uersa paciunt᷑ dm̃ eẽ ñ credunt : Non nulli
eẽ dm̃ aestimant sed reshumanas mimme
curare : Deillis quippe : ꝑ dauid dicit᷑ Dixinsi¬
prenincordesuo: non ẽ ds̃ Istiuero apud eũ
dicunt: quomodo scit ds̃ &si ẽ scientia in ex
celso: & rursus non uidebit dñs nec intel¬
legit ds̃ iacob: Virergo iste scãe a ecđȩ typũ
gestans in ͥpsa asflictionis suȩ a maritu¬
dine constitutus contra utrosq: respondit:

Expanded text:
nificat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. Duobus namque modis Ecclesia tentari ab adversariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa patiuntur, Deum esse credunt. Nonnulli vero Deum esse aestimant, sed res humanas minime curare. De illis quippe per David dicitur: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Isti vero apud eum dicunt: 558 Quomodo erunt, non videbit Dominus, nec intelliget Deus Jacob . Vir ergo iste sanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit.