comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quamuus de loco publico inter
bibente in loco publico edifica
uerat cogendum non est. demoͬ¬
lin. ne ruinis urbs deformet᷑.¬
ita qui aduersus edictum pto¬
ris edificauerit tolle edificium

Expanded text:
quamvis de loco publico interdrohibente in loco publico aedificaerat, cogendus non est demolire, ne ruinis urbs deformetita qui aduersus edictum praetoris aedificauerit, tollere aedificium
Abbreviated transcription (Latin):
iactasq in id pilas eius qui iece¬
tent. Sed id concetendum nõ eẽ.
si degenor litoris maris ue usus
quoqͦ modo futurus sic.
iure gentium edificare licere n¬
si usus uublicus impediretur:¬

Expanded text:
iactasque in id pilas eius esse qui iecerit: sed id concedendum non esse, si deterior litoris marisue usus eo modo futurus sit. ure gentium aedificare licere, nisi usus publicus impediretur
Abbreviated transcription (Latin):
qn stiplo extincta sit. quesitũ est
admissũ est qd celsus ait. si ide¬
rursus lege aliqua. ẜuus et ftũs
sit. peti eum posse inͤretuũ enĩ
sblata obligõ restitm nõ potest.
⁊ si ẜuus effectus sit alius uidẽ
esse. net sili argum̃to ilłus ẽ. ut
sinauem quam tu promisisti do¬
minus dissolu̾it. deinde husdem
tabuł ꝯpeg̾it. ten̾i te. hic eĩ eatẽ
naiuis est quam te daturũ spopõ¬
dictint iudeat᷑ mag̾ obligatio
cessare quã extincta esselhoĩ aut̃ aͣ
manuissio silis fieͣt. si ea mente
dissolutã eẽ nauem possuerit. ut¬
malios usus ꝯuert̾entur tabule.
deinde mutato ꝯsuio eadem com¬
posita sit. auia eĩ uidetur ẽẽ posti̾or
nauis. sicut ille alius homo est
nõ ẽhus silis area in qua hedifi¬
tiũ posit᷑ũ est nõ eĩ desut in reru
natura esse ĩmo et petipot̃ area. ⁊
exrimatio eius solui debebit par̾¬
eĩ insule area est.⁊ quid marĩa uͭ

Expanded text:
cta sit, quaesitum est. admissum est, quod Celsus ait, si idrursus lege aliqua servus sit, peti eum posse: in perpetuum enim ublata obligatio restitui non potest, et si servus effectus sit, alius videtur esse. nec simili argumento usus est, ut, si navem, quam tu promisisti, dominus dissolverit, deinde isdem mpegerit, teneri te: hic enim eadem navis est, quam te daturum spopont uideatur magis obligatio cessare quam extincta esse. homini autem misso simile fiet, si ea mente dissolutam esse nauem posueris, ualios usus conuerterentur tabulae, deinde mutato consilio easdem comositas: alia enim uidebitur esse posterior nauis, sicut ille alius homo est. non est his similis area, in qua aedifium positum est: non enim desiit in rerum natura esse. immo et peti potest area et aestimatio eius solui debebit: parinsulae area est et quidem maxima, cui
Abbreviated transcription (Latin):
uentus esttlĩo si actusatone i¬
stituta absoluta sit mlier erno
accusante. tñ manito debet per¬
mitti restaurare actusacionem
si ydoneas causas allegare possit
qb impeditus instituit actusa

Expanded text:
uentus est. et ideo et si accusatione instituta absoluta sit mulier extraneo accusante, tamen marito debet permitti restaurare accusationem, si idoneas causas, allegare possit, quibus impeditus non instituit accusa
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqmͣ lenocinũ obicienᷤ
post ea qmͣ reus fcũs est se reile¬
labit. nec maritũ pene᷑ wiciet.¬
¶ Si sinil ad accusatõm ueniãt
maritus ⁊ pr młieris quẽ p̾ferti
soporteat querit̾ ⁊ magis est. ut

Expanded text:
nequaquam lenocinium obiciens, posteaquam reus factus est, se relabit, nec maritum poenae subiciet. Si simul ad accusationem ueniant maritus et pater mulieris, quem praeferri oporteat, quaeritur. et magis est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
accusareꝙ institu̾it. tꝑr̃a nõ ce¬
dũt prĩ ꝗ accusacõm institũe.
nõ p̃ot̃. sic tñ ut quoao unusͤ
cccupͣet. utriqꝙ tp̃ra cedãt ubi
u̾o maritus occupauit. residu¬
a tpra ei ꝗ occupare nõ pot̾. non
cedant qd ⁊m eo dici pot̃ qui¬
ab adult̾o ul ab adultera cep
Nam adusus eum a dũsus quem

Expanded text:
sareque instituerit, tempora non cedunt patri, quo‹d› accusationem instituere non potest, sic tamen, ut, qu‹o›ad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi uero maritus occupauit, residua tempora ei, qui occupare non potest, non cedant. quod et in eo dici poteab adultero uel adultera coepit: nam aduersus eum, aduersus qu
Abbreviated transcription (Latin):
utũ eũ accusacõm tredend est ĩ
tm̃. ut et̾ si p̃r preuen̾it. ⁊ libelloᷤ
inscriptõnuum deposũit mari
post maritũ ⁊ pr̃em accusare po¬
ssl̃t ad accusand. ꝓsiliũt. lege
expressũ est ut is cuiꝰ de eare
nocio est. duisto accusatore cõ¬

Expanded text:
urum eum accusationem credendum est, in tantum, ut et si pater praeuenerit et libellos inscriptionum deposuerit, maripost maritum et patrem accusare pssunt, ad accusandum prosiliunt, lege expressum est, ut is, cuius de ea re notio est, de iusto accusatore co
Abbreviated transcription (Latin):
eius qd̾stiplatus ẽ dr accepto
face̾ hee ant̃ ꝑtes noͣ sũt nori
magis quam siquis domũ stip¬
ulatus accepto ferat. cementa.
ul fenestras. ul pietem. ul die¬
tam. ¶ S̾iqiuis usumfructũ sti¬
pulatus. usũ accepto tuleritisid̾

Expanded text:
eius, quod stipulatus est, debet accepto facere, hae autem partes non sunt, non magis quam si quis domum stipulatus accepto ferat cementa vel fenestras vel parietem vel diaetam. Si quis usum fructum stipulatus usum accepto tulerit, si
Abbreviated transcription (Latin):
instiplone decluctũ est diuisioẽ
nõ recipiat. acceptilo in ꝑte silliꝰ
erit momenti. utpuca si ẜuitus
funt preclii rustici. ul urbam ꝓl¬
ane si usuffructus sit in stipula¬
tũ decluctus. puca fu̾idi ticiam¬
poc̾it ꝓꝑte acceptilofieri. ierit re¬
sidue ĩꝑtis fundi nsusfructus
sitũ mam quis stipulatus acce¬
ptũ iter ul actũ fecĩt. ista accep¬
tiso nuillius erit mom̾enti hẽc
idem est ꝓband si accus fu̾at ac¬

Expanded text:
uctum est, diuisionem non recipiat, acceptilatio in partem nullius erit momenti, ut puta si seruitus fuit praedii rustici uel urbani. plane si usus fructus sit in stipulatum deductus, puta fundi Titiaparte acceptilatio fieri et erit residuae partis fundi usus fructus. si tamen uiam quis stipulatus accepto iter uel actum fecerit, acceptilatio nullius erit momenti: hoc idem est probandum, si actus acc
Abbreviated transcription (Latin):
edib aut̃ repr̃omittit̾ stiplod̾u
ple repromissio est. nisi si cõuen̾it
ut satisdetur qd si sit aliqua contͦ¬
matĩ cognosc̾e ⁊ cau̾tũ iube añ de¬
negaress et si quid ul adͣdi ul de¬
trahi.ui iumutari ĩnstiploni opo

Expanded text:
edibus autem repromittitur. Stipulatio duplae repromissio est, nisi si conuenerit, ut satisdetur. Quod si sit aliqua contrmmatim cognoscere et cautum iubere aut denegare. Sed et si quid uel addi uel detrahi uel immu
Abbreviated transcription (Latin):
cum locum qui aluei esset.¬
cepit. ¶ Ecitio cum paulatim
coluendo locum eminentez
supra alueum facit. leum
alluendo aurit. ¶Onobus
post̾ĩorib modis prmata ins¬
ula sit eius cuis ager ꝓpri¬
or fu̾it tum primũ extit ua
natura flũs hoc est ut cursu
suo mutato aluei cãm niu¬
cet. nec quicqua intersit ut¬
rum de aluei dum tarat so¬
lomutato an de eo ꝙ super¬
fusũ solo uet̾ĩ sit queratur
utrumq ei eiuste generis
est primo aut̾ illo malo cau¬
sa ꝓprietatis no mutatur.
¶ luiuo agrum restituit
eumͣ que inpetus alũis totũ
abstulit itaꝙ si ager qui ĩ¬
teruiam publicam i flum̃¬

Expanded text:
cum locum, qui aluei esset,oepit, tertio, cum paulatim colluendo locum eminentem supra alueum fecit et eum alluendo auxit. duobus posterioribus modis priuata insula fit eius, cuius ager propior fuerit, cum primum extitit: nam et natura fluminis haec est, ut cursu suo mutato aluei causam mutet. nec quicquam intersit, utrum de aluei dumtaxat solo mutato an de eo, quod superfusum solo et terrae sit, quaeratur, utrumque enim eiusdem generis est. primo autem illo modo causa proprietatis non mutatur. Alluuio agrum restituit eum, quem impetus fluminis totum abstulit. itaque si ager, qui inter uiam publicam et flum
Abbreviated transcription (Latin):
atcreuit fluido meo ⁊ infĩorẽ
ꝑtem fundi uencłidro ad cꝰ
frontem insula no respieit.
nich̃ ex ea insula ꝑtinebit ad
emptorem ead ex cansa. qu¬
sset. ¶G elsus filiũs. si in
ripa auminis que sm agrũ
meum sit. arbor nata sic m¬
eam ẽẽ ait. quia solu ip̃m
meũ priu̾atu est. usus. aut̃
eius publitus intlli ⁊ idõ cũ
exfictatus eẽt alueus ꝓrim
orum fit. quiaiam ppls̃ eo ñ
utitur ¶ Trib molis insu¬
qla in flumine ficͥuno cum¬
Iagrum qui aluei nõ fuit
amp̃nis cutumauit ¶Alto¬

Expanded text:
adcreverit fundo meo et inferiorem partem fundi vendidero, ad cuius frontem insula non respicit, nihil ex ea insula pertinebit ad emptorem eadem ex causa, qusset. Celsus filius, si in ripa fluminis, quae secundum agrum meum sit, arbor nata sit, meam esse ait, quia solum ipsum meum priuatum est, usus autem eius publicus intellegitur. et ideo cum exsiccatus esset alueus, orum fit, quia iam populus eo non utitur. Tribus modis insula in flumine fit, uno, cumagrum, qui aluei non fuit, amnis circumfluit, alt
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ dolo malo faciat. attũ nũc pe¬
tendo facit dolose nisi talis sit ig¬
norau᷑ cia ineo ut dolo careat. Noit
male dictũ est si creditor infutur
ominus petat. añquã rotempus
pret̾eat. tuiꝰ temporis usuras ex¬
ceꝑit. an doli exteptõne repellatũ
⁊ pot̃ dici dolo eũ fac̾e accipiendo
arũ ⁊ tacite ueĩsse int̾im se nõ petiᷤ¬
turũ ¶ Item qr̾ si statu liberũ me¬
itatus quiᷤ sit uissũ decẽ dare tũ

Expanded text:
il dolo malo facit, attamen nunc petendo facit dolose, nisi si talis sit ignorantia in eo, ut dolo careat. Non male dictum est, si creditor usuras ilo minus petat, antequam id tempus praetereat, cuius temporis usuras accepit, an doli exceptione repellatur. et potest dici dolo eum facere: accipiendo arum, et tacite conuenisse interim se non petiturum. Item quaeritur: si statuliberum mercatus qui
Abbreviated transcription (Latin):
est de dolo malo accõ ¶ sequit᷑ ut
udeamꝰ in quibꝰ caĩs locũ hat ex¬
ceptõ ĩ qb ꝑsonis obiciatur. ¶Et
primend est de dolo cuiꝰ qũis que¬
ratur nõ in rem. uluiti si in eareͥ
de dolo malo fc̃m ẽ. s sic si in ea re
nicħ dolo malo actois ftm est det̾e
igitur debet is ꝗ obicit exceptõe
tolo malo actoris fcm̃. nec suffi
hee sint quanĩ tolus noceͣat ¶pla¬
ue ex ꝑsona eius ꝗ exteptomi obic
adu̾sus quẽ ꝯmissus sit dolus s

Expanded text:
est de dolo malo actio. Sequitur, ut uideamus, in quibus causis locum habeat exceptio et quibus personis obiciatur. et primendum est, de cuius dolo quis queratur, non in rem 'si in ea re ‹nihil› dolo malo factum est', sed sic 'si in ea re nihil dolo malo actoris factum est'. docere igitur debet is, qui obicit exceptionem, dolo malo actoris factum, nec suffichae sint, quarum dolus noceat. Plane ex persona eius, qui exceptionem obicit, aduersus quem commissus
Abbreviated transcription (Latin):
legis aurilio possit. Quid eĩ si
ad ult̾ inimicitus oppressꝰ est.ł
flis argumentis testibap sbor¬
natis apd presidem grauatis.
qant noluit. aut nõ potuit pro¬
uocare. nlier u̾o uidicẽ religio¬
sũ sortita pucliciciã suam defẽ¬

Expanded text:
legis auxilio possit. quid enim, si adulter inimicitiis oppressus est uel falsis argumentis testibusque subornatis apud praesidem grauatus, qui aut noluit aut non potuit prouocare, mulier uero iudicem religiosum sortita pudicitiam suam defen
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ eũ qui fugatus est supuenien¬
 me ui possidebat. si ab alio deiciat᷑¬
ht hoc int̾dictũ qui ant̃ deiectus
est ui quicquid dampni senserit
ob hoc qd deiectus est recuꝑare d
deret. pristina eĩ causa restitui ei¬
debet quã hiturus erat si nõ fuiss

Expanded text:
 eum, qui fugatus est superuenien me ui possidebat, si ab alio deiciatur, habet interdictum. Qui ui deiectus est, quidquid damni senserit ob hoc quod deiectus est, reciperare debet: pristina enim causa restitui debet, quam habiturus erat, si non f
Abbreviated transcription (Latin):
possõm uellemꝰ idem est ¶ Eum
ꝗ neꝙ aĩon eq corꝑe possidebat. Ingͥ¬
di aut̃ imcipere posside prohibeat᷑.
nõ uidri deiectũ uerius est. deicit᷑
Uimi ui pelle licere cassius scribit
Ny põsside eum difilmend est. qui
hoc ip̃m aptatus ⁊ p̃ꝑatus uenit. ut
ccͣ. bonos mores auxilio ne probri
possit ingrediens possõm ium fac¬
¶ Set qui ꝑium possõm suam re¬
tinuit. labeo ait nõ urdri ui possi¬
eum ꝯmetu turbe ꝑt̾̃itus fug̾it

Expanded text:
onem uellemus, idem est.Eum, qui neque animo neque corpore possidebat, ingredi autem et incipere possidere prohibeatur, non uideri deiectum uerius est: deicitur tur.Uim ui repellere licere Cassius scribit .Ui possidere eum definiendum est, qui hoc ipsum aptatus et praeparatus uenit ut contra bonos mores auxilio, ne prohiberi possit ingrediens in possessionem, facit. sed qui per uim possessionem suam retinuerit, Labeo ait non ui possiqui metu turbae perterritus fugerit
Abbreviated transcription (Latin):
aut miles aliusne qui primilio
aliquo sb̃nixus est. nec pontifex
extusatur. ¶ Pret̾ea ħnt quedã
ciuitates p̾rogatiua ut hii qui ĩ
t̾ricorio earum possidẽt. certũ ꝗd
frumẽti pro mẽsura agri ꝑ singu¬
los amos prebeãt. qd̾ genus co¬
buta exigentes. ⁊ cõrle nuĩst̾iuu
gerũt. ⁊ pro muiib defũcfor
fiᷤcalia detͥmẽta resartiũt. ut meᷤ¬
rito iit̾m ixta hoc munꝰ mune¬
ran deleatset ea que supͣ ꝑsona¬
lia ẽẽ diximꝰ. sihu qui fungũt᷑
ex lege ciuitatis sue̾. ul more .⁊¬
faciant. uł annonas exigẽtes
deẜtorũ predioꝵ dãpna sustine¬

Expanded text:
aut miles aliusue, qui priuilegio aliquo subnixus, nec pontifex excusatur.Praeterea habent quaedam ciuitates praerogatiuam, ut hi, qui in territorio earum possident, certum quid frumenti pro mensura agri per singulos annos praebeant: quod genus coibuta exigentes et corporale ministerium gerunt et pro omnibus defunctorum fiscalia detrimenta resarciunt, ut merito inter mixta hoc munus numerari debeat.Sed ea, quae supra personalia esse diximus, si hi qui funguntur ex lege ciuitatis suae uel more etfaciant uel annonam exigentes desertorum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpet̾e dicemus. ⁊ sane hoc uire utrmur
instatu libont susficiat ꝑ eũ nõstare
quominus ꝯdcõi pareat ¶Siq̃uis hr
ris dare iissuĩ f̾nt. demde hrs tarduis
adient. trebatius i labo si sñ toloma¬
lo tailuis adient dantẽ eũ intͣdies
.xxx. adite heditatis adlibtatẽ puesre
que snnĩa uera est. set quid si data opa¬
tas adlibtatẽ puesat. qd eĩ si tũc bnit
post. aditã hrditatẽ hre desut. s i hic ex
cepit libtatẽ cũ .x dare poti̾it liber es¬
ꝯto. trebacius ait. licet hũit.xl ydone

Expanded text:
petere dicemus. et sane hoc iure utimur in statulibero, ut sufficiat per eum non stare, quo minus condicioni pareat. Si quis herris dare iussus fuerit, deinde heres tardius adierit, Trebatius et Labeo, si sine dolo malo tardius adierit, dantem eum intra dies triginta aditae hereditatis ad libertatem peruenire: quae sententia uera est. sed quid si data optas, ad libertatem perueniat? quid enim si tunc habuit, post aditam habere desiit? sed et hic expceperit libertatem 'cum decem dare poterit, liber esto', Trebatius ait, licet habuerit de
Abbreviated transcription (Latin):
nua buma trima die denos aureos he¬
recti si dederit lib ẽẽ iusuis est. si pia
pensione stetit per hrelem quominus

Expanded text:
ua bima trima die denos aureos heredi si dederit, liber esse iussus est. si prima pensione stetit per heredem, quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
repser̃t eos qui bona sua ne¬
gant iureͥuemͣsse. p̃iuidicio
exꝑiri debe⁊ frͥustra a prĩcipe
desidare rescindi uendi tom̃
suspettũ putent sat̾datom̃
exige̾ possũt pro suo debito it¬
ddento. Cuius rei gr̃a cognosi¬
cẽ pretorẽ or nec statĩ eiꝰ sat̾¬
datõis necessitati sbit̾e d. n¬

Expanded text:
ripserunt eos, qui bona sua negant iure uenisse, praeiudicio experiri debere et frusta principem desiderare rescindi uenditionemsuspectum putent, satisdationem exigere possunt pro suo debito reddendo. cuius rei gratia cognoscere praetorem oportet nec statim eum satisdationis necessitati subicere
Abbreviated transcription (Latin):
obtuliss nec mulieris quic¬
quam ppcam morã intẽsset.
ꝗd om̃e adiudicis cognitõe
remittend. Cã lege conatũ
sibi eẽ a seia ẜuũ itraditum
ut ne ad frm̃ eius aut filiu
sant urorem. aut socrum per¬
ueniret scripsit. Iħ̾ ita scipu¬
iante seia spopondit tͣitius¬
⁊ qͣui post uiẽniũ brdes relin¬
quit scĩam ⁊ fr̃m cuine ẜiu¬
ret expressũ erat. queritur
an seia cͥu frẽ ⁊ cohrde ex stip¬
ulatu a g̾e̾ possit .Rͤ.posse in

Expanded text:
optulisset nec mulieris quicquam propter eam moram interesset: quod omne ad iudicis cognitionem remittendum est.Ea lege donatum sibi esse a Seia seruum et traditum, ut ne ad fratrem eius aut filium aut uxorem aut socrum perueniret, Scripsit et haec ita stipulante Seia spopondit Titius, qui post biennium heredes rel‹i›quit Seiam et fratrem, cui ne seruiret, expressum erat: quaeritur an Seia cum fratre et coherede ex stipulatu agere possit. respondit
Abbreviated transcription (Latin):
usurarsi ⁊ cogitur eam pa¬
trorio cͦede e pliq eĩ in
stiplonib u̾ba ex quibus
obligõ oritur inspicienda
s platus fuero te sicti ⁊ ni¬
net util ⁊ ꝑinde erit ac si
te sisti stipulatꝰ essem
stichũ ꝑmictat ⁊ fideuisso¬
res reorit᷑. ẜuus autẽ post
moram apupillo fc̃am dẽ¬
cedat. nec fiderissor erit

Expanded text:
usurarum et cogitur eam patrono cedere. plerumque enim in stipulationibus verba, ex quibus obligatio oritur, inspicienda stipulatus fuero te sisti et, ninet utilis et perinde erit, ac si te sisti stipulatus essemStichum promittat et fideiussorem dedit, servus autem post moram a pupillo factam decedat, nec fideiussor e
Abbreviated transcription (Latin):
accipiemꝰ furiose. ul furiosi. It̃ pͦu¬
pilui pupille ne cet̾oꝵ quoꝙ curat¬
ores ut puta a tolescentes. in si al¬
t̾ius cͥuiꝰ curator sit. cõmicti. puto
gionis alicuiꝰ ul ꝓuĩcie uł reru
italiarũ ꝯseqũs enit dice̾ stipul¬
atom̃ ita demũ cõmutti. sẽt ex ea
cansa cõmuti egĩt que ad ãmĩst̃
tõm c̾aꝵ ꝑtinebat. ¶ Si reu̾s post¬
quã iudicatũ solui promisit ab¬
seus scũs sit. anstiplo mittatur
ent̃ fidenissores postea quã cũ uno
lis ꝯtestat᷑a est ex clausula obrem
nõ defensam. ip̾e reus potĩt suscipe

Expanded text:
iosae, item pupilli pupillae, ceterorum quoque curatores, puta adulescentis: uel si alterius cuius curator sit, committi puto gionis alicuius uel prouinciae uel rerum Italicarum, consequens erit dicere, stipulationem ita demum committi, si ex ea cam pertinebat. Si reus, postquam iudicatum solvi promisit, demens factus sit, an stipulatio committatur erint fideiussores, posteaquam cum uno lis contestata est ex clausula ob rem non defensam, ipse reus potest suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
tiendi cã sb̾stulit. fuiti obstͥugitur
si ũ scit cuiꝰ sit. sũ ĩgnorauit. Nichil
eĩ ad furtũ minuend̾ facit ꝙ cuiꝰ
sit ignoret qd si dñs id dereliquid
furtũ nõ fit eius. et̃ si ego furandi
ãmiũ huero. nec eĩ furtũ sit. nͥ stit
cuiꝰ fiat. in ꝓpoĩto aut̃ nłła fit. qie
cũ placeat sabini ⁊ cassu siña existi

Expanded text:
furti obstringitur, siue scit cuius sit siue ignorauit: nihil enim ad furtum minuendum facit, quod cuius sit ignoret. Quod si dominus id dereliquit, furtum non fit eius, etiamsi ego furandi animum habuero: nec enim furtum fit, nisi sit cui fiat: in proposito autem nulli fit, quippe cum placeat Sabi
Abbreviated transcription (Latin):
ei q desiterai̾t. hu eigo oñdũt se nõ
arandi aĩo fecisse/ quid ergo si ca¬
petã que ducũt petat. nec ħ iudet᷑
fuitũfac̾e si nõ ꝑbe petat aliquid
ISiquis sponte rẽsecit. ul iactauit
ul cͣ pro delicto hiturus. tuq rez
hãc tulis an furti tenearis. celsꝰ .l.xii.
hic dubitare posse ait ⁊ tñ magis
ex naue fcmi alius tułit. an furti te
ĩuest suũ fet̃. nec furti tenet . Si u̾o

Expanded text:
non furandi animo se fecisse. Quid ergo, si εὕρετρα quae dicunt petat? nec hic uidetur furtum facere, etsi non probe petat aliquid. Si quis sponte rem iecit uel iactauit, non quasi pro derelicto habiturus, tuque hanc rem tuleris, an furti tenearis, Celsus libro hic dubitari posse ait: et tamen magis ex naue factum alius tulerit, an furti teninuenit suum fecit nec furti tenetur. si uero
Abbreviated transcription (Latin):
rei oꝑam sumebat et fortuñ
aluro dedit. itaq si mip̃ius
fructuarii agro inuen̾it. puto
ꝑtem solam ut agri dñm ha¬
biturũ. alt̾am ad eum cuiuᷤ
sicretitor inuen̾it mnalienon
idebitur muenisse ptem ita
sibi ꝑtem debitori pr̾at. nec re¬
cepta pecũia restituet quod
uire inuentoris nõ crolicoris
ex thesauro ẽ apl eum ꝑman¬
orut ꝓprium agrum tenere
qr uniũsa pr̃anturatq ut ĩ
simplici petitore reuocantuꝵ
resticui de hͣebit. set pro ꝑte so¬
la qr climdiũ muentoris
semp placet relinqui.

Expanded text:
eram insumebat et fortuna aliud dedit. itaque si in ipsius fructuarii agro invenerit, puto partem solam ut agri dominum habiturum, alteram ad eum, cuius si creditor inuenerit, in alieno uidebitur inuenisse: partem itaque sibi, partem debitori praestabit, nec recepta pecunia restituet, quod iure inuentoris, non creditoris ex thensauro apud eum remanm tenebit. uniuersa praestantur atque in simplici petitore reuocantur, restitui debebit, sed pro parte sola, quia dimidium inuentori semper placet relinqui.
Abbreviated transcription (Latin):
bone sidei emptores. s om̃s q
possitent ex eacã quam usu¬
capio sequi sosẽt. ptũm anͣcul¬
le furtuie usu suum facumt
arbitror. nã ex q̃ua causa quiꝰ
ancillam uisucapet. nisi ler .xii.
tabulaꝵ ulãtiniana obstaret.
ex ea causa nccẽ est ptuĩ usuca¬
pi. si. ipd ẽum ceptus editus
atrem ignorabat ¶Qucci nu

Expanded text:
bonae fidei emptores, sed et omnes, qui possident ex ea causa, quam usucapio sequi solet, partum ancillae furtivae usu suum faciuntarbitror: nam ex qua causa quis ancillam usucaperet, nisi lex duodecim tabularum vel Atinia obstaret, ex ea causa necesse est partum usucapi, si apud eum conceptus et editus at
Abbreviated transcription (Latin):
id predium añquam in pot̾a¬
te diũ recleat a hone fidei em¬
ptore usucapitur. quia lex ꝑ¬
tuit longa possõne capi que
ui possessa fuissent. nõ et̃ exꝙͥ
ui quis deiectus fuisset ¶Si
michi gicius a quo fundum
pete uolebam possõm cesserit.
usucipionis cãm iustãm ha¬
beo ¶ Setͥus. a quo exstipla¬
tu fund̃ pet̾e uolebam ceden¬
do michi possõm si soluendi
causa id fecit eo ip̃o eaiciet. ii
fund longo ꝑe capiam ¶Qũi
pignori rem dat. usucapit q¬
diires apd̃ creditore est si cre¬
ditoreius posid̃m alu tradide¬
nt interpellabr usucapio. et
quantũ ad usucapione acti¬
net. silĩs est ei. qui quod depo¬
suit. ul comcdauit quos palã
est desm̃e usu cape si comoda.a
ul depoĩta res alu tradita sit

Expanded text:
 etiam antequam in potestate domini redeat, a bonae fidei possessore usucapitur, quia lex Ptuit longa possessione capi, quae vi possessa fuissent, non etiam ex quibus vi quis deiectus fuisset. Si mihi Titius, a quo fundum petere volebam, possessione cesserit, usucapionis causam iustam habebo. sed et is, a quo ex stipulatu fundum petere volebam, cedendo mihi possessione, si solvendi causa id fecerit, eo ipso efficiet, ut fundum longo tempore capiam. Qui pignori rem dat, usucapit, quamdiu res apud creditorem est: si creditor eius possessionem alii tradiderit, interpellabitur usucapio: et quantum ad usucapionem attinet, similis est ei qui quid deposuit vel commodavit, quos palam est desinere usucapere, si commodata vel deposita res alii trad
Abbreviated transcription (Latin):
ens u̾mͣ est. quociens quis sci¬
ret. se bona side nõ possidere ⁊
ucri faciendi causa incipet po
possidebit pro possore. ¶S
sicundem a domino em̃it.
incipiet.i pro emptore poai¬
sticutus fu̾it. ul bonorũ possõ¬
nem acctpit incipiet fund̾
prõhrde possid̾e. ¶ Secampli¬
us si iustam cam habũnt ex¬
istimand se hirlem ul ronoꝵ
possõrez dnõ extitisse. fundũ¬

Expanded text:
ens uerum est, quotiens quis sciret se bona fide non possidere et lucri faciendi causa inciperet ppossidebit pro possessore: sed si eundem a domino emerit, incipiet pro emptore possistitutus fuerit vel bonorum eius possessionem acceperit, incipiet fundum pro herede possidere. hoc amplius si iustam causam habuerit existimandi se heredem vel bonorum possessorem domino extitisse, fundu
Abbreviated transcription (Latin):
tpr accichit. questio est̾. nõ de eo õ¬
pe qd post ea ꝯtingit Snita prediũ
ueĩerit. ut si oisplicusset in emp¬
tum esset faciluis admittimꝰ in¬
terlictũ emptorẽ hre. si modo est
ĩpossõne ⁊ si recisio emptoris in al¬
t̾iũs arbitno ꝯferatur. Idem erit
probandIdemq ⁊ su ta uenisset

Expanded text:
quaestio est, non de eo opere, quod postea contigit.Si ita praedium uenierit, ut, si displicuisset, inemptum esse‹t›, facilius admittimus interdictum emptorem habere, si modo est in possessione: et si rescissio emptionis in alterius arbitrium conferatur, idem erit probandum: idemque et si ita ue
Abbreviated transcription (Latin):
ait. adusus filiũfam̃. in repetuli¬
ari neiem clam uidri fetisse. slãq
siscit eũ filiũfam̃. eẽ nõ indetur
enis celandi grã fecisse quẽ cert̾
est nllam sctũ actõm hre ¶Si ex
sccus cõiᷤ fundi unus arbores suct¬
apud siuiũ amplius relatũ est.
Si mich cesseris ut ex fundo tuo
arbores cedã. deiñ eas alius iii.
aut clam cecidrit mͥ hoc int̾dc̃o
pet̾e. quia egosũ tuius inc̾est. gd
facilius ent admittend̃. Si ate
eni ul ex aliquo gͣtũ hoc ꝯsetut᷑

Expanded text:
ias in re peculiari neminem clam uideri fecisse: namque, si scit eum filium familias esse, non uidetur eius celandi gratia fecisse, quem certus est nullam secum actionem habere.Si ex sociis communis fundi unus arbores succapud Servium amplius relatum est, si mihi concesseris, ut ex fundo tuo arbores caedam, deinde eas alius vi aut clam ceciderit, mihi hoc interdictum competere, quia ego sim cuius interest: quod facilius erit admittendum, si a te emi vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd sane u̾m est Ergo si post in
dĩem additõm fcãm fundus p̾ca¬
rio traditus sit. emptorem inter
caru rogatõ. nõ puco dubitand qu
onẽ ꝯtractam ꝑiculũ ad emptorẽ
spectãt. ⁊ tñ anceqm nlla traditõ
fiat. nemo dixit int̾clictũ ꝯpeterẽ
Si tñ precanosit in possõm. indeaꝰ¬

Expanded text:
d sane uerum est.Ego, si post in diem addictionem factam fundus precario traditus sit, putem emptorem interdcarii rogatio, non puto dubitanduonem contractam periculum ad emptorem spectat et tamen antequam ulla traditio fiat, nemo dixit interdictum ei competere. si tamen precario sit in possessione
Abbreviated transcription (Latin):
aquã clucet cessi quesitũ est an
⁊ menio cedre possim. ut ꝑ eũd
aque ductũ aquam clucat ⁊ si
ducende nus recte cedeturs si ĩt
eos quib aqua cessã est nõ ꝯueĩt

Expanded text:
am duceret, cessi: quaesitum est, an et Maeuio cedere possim, ut per eundem aquae ductum aquam ducat: et si ducendae ius recte cedetur. sed si inter eos, quibus aqua cessa est, non conuenit
Abbreviated transcription (Latin):
nendam possõm. ¶ Huiꝰ aut̃ int̾¬
dicti ꝓponencti causa hec fuit qd
seꝑata esse debet possessio appriet¬
ate fieri.⁊ eĩ pot̾ ut alit̾ possor sit.
quociens est ꝓprietatis ꝯtrou̾sia
aut ꝯuenit int̾ litigatores ut̾
possõr sit. ut̾ petitor. aut nõ ꝯueit
si nõ ꝯueĩt ab solutũ est. ille pos¬
ssessoris ꝯmo: que ꝯueꝑit posside
ille petitoris hon̾e fuigetur set
si int̾ ip̃os ꝯtendat᷑ ut̾ possideat.
quia altuter se mag̃ possite affi¬
miat. tũc si res soli sit in cuiꝰ pos¬
sessione ꝯtendit᷑ ad hoc interlic¬
tũ remittet. Est igitur hoc in ter¬
dictũ qd uulgo uti possidetis a¬
ppellatur retinende possõnis. Nã
huiꝰ rei tausa redditur ne ius si¬
uit ui amissam possõm hoc inter¬
dictũ tuetur ne amittatur possõ¬
ii. ¶ Deniq pretor possitentru
fieri uetat. ⁊ ilło quid int̾dictũ
oppugnat possorem hoc tuetur.
Iut peclius ait. om̃is depossõne
ꝯtrou̾sia aut adħ ꝑtinet ut qd ñ

Expanded text:
nendam possessionem. Huius autem interdicti proponendi causa haec fuit, quod separata esse debet possessio a proprietate: fieri etenim potest, ut alter possessor sit, quotiens est proprietatis controuersia, aut conuenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petitor, aut non conuenit. si conuenit, absolutum est: ille possessoris commodo, quem conuenit possidere, ille petitoris onere fungetur. sed si inter ipsos contendatur, uter possideat, quia alteruter se magis possidere adfirmat, tunc, si res soli sit, in cuius possessione contenditur, ad hoc interdictum remittentur. Est igitur hoc interdictum, quod uolgo uti possidetis appellatur, retinendae possessionis nam huius rei causa redditur, ne uis fiui‹t› ui amissam possessionem, hoc interdictum tuetur, ne amittatur possessio, denique praetor possidenti uim fieri uetat: et illud quidem interdictum obpugnat possessorem, hoc tuetur. et ut Pedius ait, omnis de possessione controuersia aut eo pertinet, ut, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
tis. acciõ eĩ nuquã ultͤio possõ¬
ri datur. quippe sufficiat ei. qd
possideat. ¶Hoc interlictũ locũ
ht. siue quis totũ fund possitere
sedicat. sine ꝓc̾ta ꝑte sũ pro in¬
duiso possidat. ¶Hoc int̾clictũ
in om̃ib et̃ possõnib que sũt¬

Expanded text:
tis. actio enim numquam ultro possessori datur, quippe sufficit ei quod possideat. Hoc interdictum locum habet, siue quis totum fundum possidere se dicat, siue pro certa parte, siue pro indiuiso possideat. Hoc interdictum in omnibus et
Abbreviated transcription (Latin):
qnꝙnũ aut ex ħc eo accipi¬
end est. ex quo quid ap missũ
est. i adeũ diem quo quis post¬
ulatus postulata ue ẽ. ⁊ ad ͥ eñ
diem quo iudiciũ te adult̾us
ercetu  t ampliꝰ senatus
es pͥma exig̾at᷑ scil ut qui accu¬
set suos libellos accusatorios
expectet. ña alieno señ autez¬

Expanded text:
nium autem ex eo die accipiendum est, ex quo quid admissum est, et ad eum diem, quo quis postulatus postulataue est, et non ad eum diem, quo iudicium de adulteriis exercetur. Hoc amplius senatus es prima exigatur, scilicet ut qui accusat suos libellos accusatorios exspectet, non alienos. Eum autem
Abbreviated transcription (Latin):
coltut quͣtepre s ensam urorẽ
ĩ adust̾io retinnt. adult̾um ꝙ
dimisit debuit elurori quop
urasti quẽ mat̾moniũ eius mꝰ¬
olauit tũc aut̃ piũend̾ est maͦ¬
ritus cũ extusare ignoraciam
suam nõ pot̾. ut adumibre yaci¬
enciã pretertu intredibilita¬
tis Idcuro eĩ lex ita lccura est
aduterũm domo deprehensũ
dumisit qd uolu̾it in ip̃a tur¬
ea lege tenetur. aniad srũpꝵ
tesi obauamcãm ea lege sit
tempnata inpunc uxor oicet᷑
¶Plectit᷑ ⁊ qui pretiũ ꝑ ꝯpto stue¬
qui acceꝑit. an alius quil qui¬
cũq eĩ obscienciam stupri acced¬
pit aliquid pena erit plectẽtꝰ
cet̾m si gratis  qͦuis remisit ad
legem nõ ꝑtinet. ¶Qui quest:¬
ex adult̾io uxoris sue fec̾it. plec¬
titur nec eĩ mnediocrit᷑ celiqd

Expanded text:
cuit, qui deprehensam uxorem in adulterio retinuit adulterumque dimisit: debuit enim uxori quoque irasci, quae matrimonium eius violavit. tunc autem puniendus est maritus, cum excusare ignorantiam suam non potest vel adumbrare patientiam praetextu incredibilitatis: idcirco enim lex ita locuta est "adulterum in domo deprehensum dimiserit", quod voluerit in ipsa turea lege teneri, an et ad stuprum erte si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur. Plectitur et qui pretium pro qui acceperit an alius quilibet: quicumque enim ob conscientiam stupri accepit aliquid, poena erit plectendus. ceterum si gratis quis remisit, ad legem non pertinet. Qui quaestex adulterio uxoris suae fecerit, plectitur: nec enim medioc
Abbreviated transcription (Latin):
nem posse Set ⁊si ẜuus sit cui
stat᷑nͣta sꝑatur torquer eũ posse
magis esIubet lex eos hoĩes de
prio cuiꝰ ususfructus alie̾nus:¬
est. nudã ꝓpetatẽ in quo tm̃ u
sumfructũ huit reus magis:
ut ꝑceptõ ususfructus ad pub¬
licũ incipiat ꝑtin̾e asienũ suũ¬
utiq nõ publicamꝰ ¶Racio at̃

Expanded text:
nem posse. Sed et si seruus sit, cui statuta speratur, torqueri eum posse magis est. Iubet lex eos homines, de prio, cui‹us› usus fructus alienusest, nudam proprietatem: in quo tantum usum fructum habuit reus, magis ut perceptio usus fructus ad publicum incipiat pertinere: alienum sutique non publicabimus. ratio autem
Abbreviated transcription (Latin):
qõm nõ bri ¶ Set ⁊ si ususfructꝰ
ĩ ẜuo alieno sit int̾ dñm ⁊ fruc¬
tuanũ diuidi d extimacio ẽt
si cõis pliũ ẜuus erit utiq in¬
ter eos quoꝙ erit extimacio:
diuitenda. Siliber hom dũ suꝰ
existimatur tortus sit qr ⁊ ip̃e
xlicõm suã ignorat mag̾ adni¬
ittit cecilius accõm suam uͣti¬
lem ip̃i adu̾sus eũ qui ꝑ calũpꝰ¬
niãm appecut nempumita sitꝰ
calũpnia eius obħ ꝗd liberum
hoĩem qiͣ ẜuũ deduxit ĩ questi.¬
onã hri questionem lexiubet.
deẜius ancill ue eius de quol
de qua querẽtur ꝑentis uent̾u¬
sq eoꝵ si ea mãcipia ad usũ ei¬
a parentib data sũt Diuus
aut̃ adrianus cornelio latini¬
ano ixpsit ⁊ de ext̾is ẜiuis qom¬

Expanded text:
t si usus fructus in seruo alienus sit, inter dominum et fructuarium diuidi debet aestimatio. Et si communis plurium seruus erit, utique inter eos quoque erit aestimatio diuidenda. Si liber homo, dum seruus existimatur, tortus sit, quia et ipse condicionem suam ignorat: magis admittit Caecilius actionem utilem ipsi dandam aduersus eum, qui per calumniam appetit, ne impunita sit calumnia eius ob hoc, quod liberum hominem quasi seruum deduxit in quaestionem. Haberi quaestionem lex iubet de seruis ancillisue eius, de quo uel de qua quaereretur, parentisue utriusque eorum, si ea maa parentibus data sint. divus autem Hadrianus Cornelio Latiniano rescripsit et de exteris servis q
Abbreviated transcription (Latin):
epla diui pu significatiur
ĩpsona fideuissoris quĩ tot̃
exsoluerat. ¶Qliesicu ẽ
an fideuissor qui capue pe¬
cuĩam datuꝵ se rome pro¬
misit si reus ꝓmittendi cͦi¬
pue esset. statĩ ꝯueniri pos¬
sit diri. nõ mag̃ fideiussorẽ
ꝯfestĩ ten̾i quã sĩ ip̃e tapue
spͥopondiss cũ reus ãcapuã¬

Expanded text:
la divi Pii significatur in persona fideiussoris, qui totum exsolverat. Quaesitum est, an fideiussor, qui "Capuae pecuniam se daturum" Romae promisit, si reus promittendi Capuae esset, statim conveniri possit. dixi non magis fideiussorem confestim teneri, quam si ipse Capuae spopondisset, cu
Abbreviated transcription (Latin):
uat. quidam̃ pͦutãt hre eum
ͤdic̾om. ĩ ido man̾e obligatũ
cobrdem̃ dessante quo ꝯdcõne
seputat obligatũ ꝑten ei
qui totũ dedit ẽxsolu̾it. mu¬
ilam hebit cnͣtõm quoci si
cluofidenissores accepti fue¬
rĩtu. uerbi grã in .xx.ialter¬

Expanded text:
uat, quidam putant habere eum condictionem et ideo manere obligatum coheredem: cessante quoque condictione se putat obligatum, partem ei, qui totum dedit, exsoluerit, nullam habebit condictionem. quod si duo fideiussores accepti fuerint uerbi gratia in uigint
Abbreviated transcription (Latin):
bo ¶ In eũ queq cau̾it. neq in pos¬
sessionẽ esse. neq posside passlis eriti
udiciũ dͤabo ut tm̃ prestet qnͣtũ
prãre eũ oportet. si de eare er detreto
ieo euis ue cuius de᷑ ea re uir̾dictõ
fuit que u cͥaͣ re est cantũ fuisset.
serosi ab eo qui in possõm erit dãp¬
cui nõ satisdrib. ⁊ sin̾il in possõne
cẽ iubelo ¶Hcc elictũ prospicit
dampno nõ duĩ facto cũ cet̾e actõ¬
nes ad dampna que contingerũt
sarcienda. ꝓtm̃eant. ut in legis a¬
cquilie actõne ⁊ aͣlus de dampno
u̾o fc̃o uicħ hoc edicto cauetur: cis
es aĩassã que noram ꝯmiserũt. nõ
ultra nos soleant hon̾are quã ut
nore cademꝰ dam̃us. mltomagis¬

Expanded text:
possessione esse neque possidere passus erit, iudicium dabo, ut tantum praestet, quantum praestare eum oporteret, si de ea re ex decreto meo eiusve, cuius de ea re iurisdictio fuit quae mea est, cautum fuisset. sero, si ab eo, qui in possessione erit, dacui non satisdabitur, simul in possessione esse iubebo'.Hoc edictum prospicit d‹a›mno nondum facto, cum ceterae actiones ad damna, quae contigerunt, sarcienda pertineant, ut in legis Aquiliae actione et aliis. de damno uero facto nihil edicto cauetur: cum enim animalia, quae noxam commiserunt, non ultra nos solent onerare, quam ut noxae ea dedamus, m
Abbreviated transcription (Latin):
magrãtib municipalib pretort
tera sue uir̾dcõni reẜuauit. ¶Sĩ
forte cluretur nõ cau̾i ut possite
liceat qd cã tͣognita fieri solet nõ
duũ iuros set pretores ul presides ꝑ¬
nussuros. Itẽ ut ex causa decedat᷑
de pͥossõnesprecor aĩt.dũ ei q aber¬
it prius domũ denũciari iubeam.
abee̾ aut̃ iutetur. ⁊ qui iur nõ est.
qd ⁊ pompeiꝰ probat. ¶ Ueretũde
ant̃ pretorẽ denũciari iube nõ eͣxtͣ¬
hicet. ibi ei denũcietur. ¶Quod
sinec hiͣtatõm hat. ad ip̃m preͤdiũ
ent denũciand. uii ꝓturatori eiusl
cͣerte mͣquiluus ¶ Toc̾iens aut̃ p̃
dũ est. si sit cuͥi denũcietur. cet̾m s̃
nõ sit ueluti qd hrditaria insula:
nec dum heditas adita estiul si brs
nõ ex̃ret. nec iubitetur. cessat h parͨ.
edicti. est tñ tucius libellũ ad ip̃as
edes ꝓponere/ fieri eĩ pot̾. ut ita moni ẜ ẜee qr iu¬
tus defensor existat ¶Ineum q
qu̾id eoꝵ que supͣscripta sũt. nõ cuͣ¬

Expanded text:
magistratibus municipalibus praetor uel tera suae iurisdictioni reseruauit.Si forte duretur non caueri, ut possidere liceat quod causa cognita fieri solet non duumuiros, sed praetorem uel praesidem permissuros: item ut ex causa decedatur de possessione.Praetor ait: 'dum ei, qui aberit, prius domum denuntiari iubeam'. abesse autem uidetur et qui in iure non est: quod et Pomponius probat: uerecunde autem praetorem denuntiari iubere, non exttet, ibi ei denuntietur. quod si nec habitationem habeat, ad ipsum praedium erit denuntiandum uel procuratori eius uel certe inquilinis.Totiens autdum est, si sit cui denuntietur: ceterum si non sit, ueluti quod hereditaria insula nec dum hereditas adita, uel si heres non exstet nec inhabitetur, cessat haec pars edicti. est tamen tutius libellum ad ipsas aedes proponere: fieri enim potest, ut ita monitus defensor existat.In eum, qui quid eorum quae supra scripta sunt non cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetat actio nõ int̾posita autea:
cautõne. ueluti si iicimi edes nu¬
nose in meas edes cetiderĩt. ado ut
plisq placu̾it. nec cogi quid euni
possit. ut rucera tollie. si modo om¬
nia q̃ iaceãt pro delicto hat.¬

Expanded text:
posita antea cautione, ueluti si uicini aedes ruinosae in meas aedes ceciderint: adeo ut plerisque placuerit nec cogi quidem eum posse, ut rudera tollat, si modo omnia quae iaceant pro derelicto ha
Abbreviated transcription (Latin):
mpni nfecti suo nomiẽ promicti
alien̾o ue satisdar ubebo. Ei qui
iuraũiat nõ calũpnie. tñ rõse post̾¬
ulare eũ ne cuiu̾s noĩe aget pos¬
tulaturũ nd̃ fu̾isse. sti raui diem
quam causa cognita statuero. ⁊¬
si controu̾sia erit dñs sic. ne̾t ne. q
cau̾ebit so erteptõne satisoari ui¬
rebo ¶ De eo oꝑe qd in auĩe publi

Expanded text:
ni infecti suo nomine promitti, alieno satisdari iubebo ei, qui iurauerit non calumniae causa id se postulare eumue cuius nomine aget postulaturum fuisse, in eam diem, quam causa cognita statuero, si controuersia erit, dominus sit nec ne qui cauebit, sub exceptione satisdari iubebo. de eo opere, quod in flumine
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶ Siitͣ diem apretore ꝯstit᷑uend¬
si nõ cauieat᷑ in possõm eius rẽimit¬
tenͣdus estͣ ¶ Eius rei sic accipit᷑
sũ tota res sit. sũ pͥars sit reisan tũ
rib a maglãtib cobrceat᷑. nõ pũto

Expanded text:
 intra diem a praetore constituendum non caueatur, in possessionem eius rei mittendus est. 'eius rei' sic accipe, siue tota res sit siue pars sit rei.An tamen ribus a magistratibus coerceatur? non puto,
Abbreviated transcription (Latin):
camͥ ꝑ longi tp̃ris sꝑatiũ in suu
dñũ cape possit ¶ S̾iplure̾s sint
diũ qui cau̾e debent. i aliquis nõ
caueat in portõm eius mittet᷑. et
eꝯtͣ si aliqui sint qui cau̾i sibi desi¬
derãt. ⁊ alius possõres pretiosiores
⁊alius uiliores hant edẽs. sũ uniꝰ
domus p̃lures hant dispares ꝑtec
tũ nõ magnitudĩe dñu quisq s
equalit̾ mutent᷑ omĩs ĩ possd̃im. et̃

Expanded text:
ngi temporis spatium in suum dominium capere possit.Si plures sint domini, qui cauere debent, et aliquis non caueat, in portionem eius mittetur. et contra si aliquot sint, qui caueri sibi desiderant, et alius pretiosiores, alius uiliores habeat aedes, siue unius domus plures habeant dispares partes: tamen non magnitudine dominii quisque, sed aequaliter mittentur omnes in possessionem.Si et
Abbreviated transcription (Latin):
am publicamit̾uepuico⁊ re¬
blicũ aꝑire reficere liceat. ficien
dũne ea uia idue it̾ detĩꝰ fi do
ad infi ueto uiã aꝑire est. ad
uet̾em altitudiem latitudĩemq
restitue̾. S ⁊ purgare refectonis

Expanded text:
am publicam iterue publicum aperire reficere liceat, dum ne ea uia idue iter deterius fiat, uim fieri ueto'. Uiam aperire est ad ueterem altitudinem latitudinemque restituere. sed et purgare refectionis
Abbreviated transcription (Latin):
cessabit ħ int̾dictum. Nicħ n dif¬
fert.acet̾is lccis pͥuatis. flum̃ pͥua¬
tum. ¶ Ripͦi. aut̃ eiꝰ ita rette di¬
rigorem tursꝰ sui tenens. Cete
incremento suo egyptum  opͥit.
ripas suas mutare uł ampliꝗre.¬
¶ Nam cum ad ppenuam sui insu¬
Iram redierit. ripe aluei eiꝰ minuẽ¬
rit. ut in̾ poetuum incrementum
nactus sit. uł alio flumine admix
admodum si alueo mutato alias
cepit curre. ¶ Si insula in pnͦ.
flumine fu̾it nata inq ea aliqͥ
fiat. ñ urͣ inpublico fi. Illan ĩsu¬
la aut occupantis est. si agri lumiꝰ
qui ꝓpe utrasq ripas possicẽt. siłi
modo ⁊ si fuumen alueum suum
reliquert. et alias currere cepir

Expanded text:
cessabit interdictum: nihil enim differt a ceteris locis privatis flumen privatum. Ripa autem ita recte derigorem cursus sui tenens: ceterincremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare vel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae alvei eius munierit, ut perpetuum incrementum nanctus sit, uel alio flumine admixtadmodum si alueo mutato alia coepit currere. Si insula in publico flumine fuerit nata inque ea aliquid fiat, non uidetur in publico fieri. illa enim insula aut occupantis est, si limitati agqui prope utrasque ripas possident. Simili modo et si flumen alueum suum reliquit et alia fluere coeper
Abbreviated transcription (Latin):
derelicto usuciꝑe ᷤ falso existi¬
mau̾it rem pro derelicto ha
id̾o usucaꝑe nõ possit. quia ñ
ẽ eũ pro delicto usucare non¬
nus thetidi status qõm fa¬
t̾e temptabat qiͣ de ẜua sua
nata sit qu ia testato cõue¬
tus a ꝓtula nutͥce thecidis in
ere liscͣio ticio idq ula cum
mn̾testatõm redegiss ut post¬
ea nllam qõm patetur ab

Expanded text:
derelicto usucapere, qui falso existimauerit rem pro derelicto habideo usucapere non possit, quia non est eum pro deus Thetidi status quaestionem facere temptabat, quasi de serua sua nata sit. qui iam testato conuentus a Procula nutrice Thetidis in ere Lucio Titio: idque ex illa in testationem redegisset, ut postea nullam quaestionem pateretur ab
Abbreviated transcription (Latin):
Uui due sp̃es postlimii sĩt. ut
aut nos reu̾tamͣ. aut aliqua re¬
cipiamius cũ filius reu̾tat᷑ duꝑ¬
plicẽ in eocãm ẽẽ oportet postlum¬
¶ nõ ut p̃r filiũ. ita uxorẽ maritus
nire posfliminu recipit. s ꝯsensu
redẽptõnis qnͣtitatẽ offerat. dic¬
end̾ ẽ suͥũ ei posse crire nͥ forte
quis sbtilus dicat hũc nõdũ
moritur qiͣiure pignoris finito¬
nactũ eẽ posflimimũ. ⁊ sñ obligõ¬
ne debiti obisse ut pdssit suũ bre

Expanded text:
um duae species postliminii sint, ut aut nos revertamur aut aliquid recipiamus: cum filius revertatur, duplicem in eo causam esse oportet postlim. Non ut pater filium, ita uxorem maritus iure postliminii recipit: sed consensu redemptionis quantitatem offerat, dicendum est suum ei posse existere. nisi forte quis suptilius dicat hunc dum moritur, quasi iure pignoris finitonactum postliminium et sine obligatione debiti obisse, ut pot‹u›e
Abbreviated transcription (Latin):
ossi quid̃ ex reꝰ fructuarii actõ
atquire nõ pot᷑ s si aliu̾d̾stipuͦ¬
iatus eẽt. ꝓprietariũ petere posseᷤ
.set si promissor fructuano sol¬
tu ⁊ menu stipulatur in hũc

Expanded text:
utrique ex re fructuarii actionem adquirere potuisset: sed si aliud stipulatus fuisset, proprietarium petere posse, et, si promissor fructuario soltii et Maeuii stipulatur in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
dũo an u̾o sũ alt̾utra corũ ad¬
iectõne dari stipuleteS i ẜmiꝰ
tuus qͥd mithi bona fide ẜu¬
iebat petuliũ hũit qd ad te
ꝑtinebat. et ego ex eo petir̃a
titio creclidro nĩmi tuim.a¬
nebũt. stipulando aut̃ mich
ẜnus eand peciũamĩ n̾ichil
aget. uendicando ergo ea in
petũiam᷑ declerit obligõm ti¬
bi adquiret. ⁊ si eand̃ micbi
noiatim stipulatus tͣebitorẽ

Expanded text:
o an uero sine alterutra eorum adiectione dari stipuletur. Si seruus tuus, qui mihi bona fide seruiebat, peculium habuerit, quod ad te pertineat, et ego ex eo pecuniam Titio credidero, nummi tui manebunt, stipulando autem mihi seruus eandem pecuniam nihil aget: uindicando ergo eam pepecuniam dederit, obligationem tibi adquiret et, si eandem mihi nominatim stipulatus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. S Ituiꝰ exempto ul
ex delicto debeatur michi in¬
detur posse creditoris loco acci¬
pi q̃d si ex pplari causa ante
licis ꝯtestatõm recte dicetu

Expanded text:
 ut si cui ex empto uel ex delicto debeatur, mihi uidetur posse creditoris loco accipi. quod si ex populari causa, ante litis contestationem recte dicetu
Abbreviated transcription (Latin):
ibinouend. qr res ad eũ ꝗ dolo fec̃
reu̾sura ẽ fuictoris aut̃ tolus sic̃
diximꝰ emptori nõ obicietur. Set
hoc in emptore solo ẜuabuꝰ. Itẽ
ĩ eo ꝗ permutau̾it ũł insolutũ ac¬
cepit. Item in silib quicẽ ẽp̃torũ
tinẽt. Cet̾m si noxe declitus quis
sit. pompoꝰ putat passurũ extepͣti¬
one quã ille pat̾etur ꝗ nore dedrit
ꝓpe lucͣtiuã habet acquisicom qu

Expanded text:
 res ad eum qui dolo fecit reuersura est. Auctoris autem dolus, sicut diximus, emptori non obicitur. sed hoc in emptore solo seruabimus: item in eo, qui permutauerit uel in solutum accepit: item in similibus, qui uicem emptorum continent. ceterum si noxae deditus quis sit, Pomponius putat passurum exceptionem, quam ille pateretur, qui noxae dedit, prope lucratiuam habet a
Abbreviated transcription (Latin):
tolo inquid face̾ intłłr. ac ꝑ hoc doli
exteptõne repellit᷑. ¶Quesitũ est si
cũ fundi usumfructũ brem. eum
fund uolente me uendidris anuẽ¬
dicanti mich usũfructũ. exceptio
sit obitienda. ⁊ hec ure utimur ut
exceptio doli noceat ¶Marcellus
opĩone ẽ. ait eĩ iniquũ ẽẽ cõmu¬
nẽ maliciam petitori ꝙ prrimio eẽ
ei u̾o cũ quo ag̾etur pene eẽ cũ lõ

Expanded text:
tur ac per hoc doli exceptione repelletur. Quaesitum est, si, cum fundi usum fructum haberem, eum fundum uolente me uendideris, an uindicanti mihi usum fructum exceptio sit obicienda. et hoc iure utimur, ut exceptio doli noceat. Marcellus opinione est: ait enim iniquum esse communem malitiam petitori quidem praemio esse, ei uero, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad te ptͣĩet. ⁊ ego eẽm hrs insti¬
tutus. psuasis mich ꝑ dolũ malũ
ne ad eam hrditatẽ postea quam
ego repudiaui brditatẽ tu eã sẽp¬
nio cesseris. precio acͥtepto isq a
me petat hr᷑ditatẽ ex ceptõne do¬
li mali eius ꝗ ei cessit nõ pꝰot̃ pati
¶Si quis aut̃ ex causa legati uẽ¬
edicet. aut is cui extã donacõis ies
prestita est. uendicet. an de dolo
exceptomi paciat᷑ ex cã eius ĩ cuiꝰ
locũ sũccessert lmag̾ putat pom¬
poniꝰ sbmonend. lego puto excep

Expanded text:
ad te perueniret et ego essem heres institutus, persuaseris mihi per dolum malum, ne adeam hereditatem, et posteaquam ego repudiaui hereditatem, tu eam Sempronio cesseris pretio accepto isque a me petat hereditatem: exceptionem doli mali eius, qui ei cessit, non potest pati. Si quis autem ex causa legati uindicet aut is, cui ex causa donationis res praestita est, uindicet, an de dolo exceptionem patiatur ex causa eius, in cuius locum successerit? et magis putat Pomponius summouendum: et ego puto ex
Abbreviated transcription (Latin):
opiõm apd bonos mores suggili
ut si forte petiũa nõ nũata dica¬
tur obiciatur exceptõ petiũe nõ
nus ex suo xͣtu an nõ ex alieno.
ueĩatiu. semꝑ eĩ reu̾encia ei exi¬
benda est tam uino qmͣ defuncto
nime exteptõm obiecturũ. Nãq
ꝯueĩt tamuiuo qmͣ mortuo pro¬
no alibto honorem exhibri. ¶Iñ
stipłone plane doli clansula nõ
erit detrabenda. quia ex doli el¬
ausula nõ dedolo intendit᷑ s ex
stipłatu. ¶ In hac exceptõne d doͣ
loẜui ul alt̾ius ꝑsone iuri nroso

Expanded text:
ionem apud bonos mores suggillet, ut, si forte pecunia non numerata dicatur, obiciatur exceptio pecuniae non nus ex suo contractu an uero ex alieno conueniatur: semper enim reuerentia ei exhibenda est tam uiuo quam defuncto.nime exceptionem obiecturum: namque conuenit tam uiuo qua‹m› mortuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula non de dolo actio intenditur, sed ex stipulatu. In hac exceptione et de dolo serui uel alterius personae i