comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b communione priuatus apud me¬
nonsolum metropoutanus totiussu
e ꝓuintie pontifices uel sacerdotes
astringatꝰ set etiam ceteri epĩ subietoᷤ
sibi. eccłarum rectore sobtẽpare in
stitutionib cogant.tem excõcilio
bracarensi. Seruetur usmatutinis ⁊ ues

Expanded text:
 communione privatus apud menon solum metropolitanus totius suae provinciae pontifices vel sacerdotes adstringat, sed etiam ceteri episcopi subjectos sibi ecclesiarum rectores obtemperare his institutionibus cogant. C. XIV. Ordo servetur in matutinis et ves
Abbreviated transcription (Latin):
cuit sancto conciliout metropolita.¬
ne sedis auctoritate co actiunius cuiꝰ
unum eundemq̃ psallendo teneant
unus quisq sumat regulas magiste¬
riutihonoris consetrationemt acer.¬
pit ut luxtamaiorum decreta sedes
tionis abbͣtib sane indultis offitiis
que iustauoluntatem iuiepĩ regula¬
riter illis in plenda sunt. ceteri offitia
sam aliter quam in principali ȩccła

Expanded text:
uic sancto concilio ut metropolitanae sedis auctoritate coacti uniuscujusunum eumdemque in psallendo teneant unusquisque sumat regulas magisterii unde honoris consecrationem accepit, ut juxta majorum decreta sedes tionis. Abbatibus sane indultis officiis, quae juxta voluntatem sui episcopi regulariter illis implenda sunt, caetera officiasam aliter quam in principali Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
offerebat dõ sac̃ fitia offerens olocausta
ꝑsingłos. Quostãta caritatis ꝑfectione
secũ tressorores suas panter inuitarẽt.
Quod quia heli facere dissi mulauit. hac
falsa pietate suꝑatus. filiodelinquente
iuidicẽ. sem⁊ ip̃m cũ filiis crudelidãpnati¬
Trasti filiostuos mag̾ quã me. hĩc ⁊̃ dauit
erga fiuos benignitatem nondiscipli¬
ne siu̾itate exercens: eoꝵ iuuentutẽ
exꝑim̃todidicit ꝑnitiosam quoꝵ pũi¬
tiam uagiueentia pmisit ẽt̃ uoluptu.¬
osam. Unusquis ꝙ eoꝵ sororem suamstru¬
pocorrũpens. afre cuis absalont uidelicet
int̃ epulas quas frĩb suis fraudulenter ꝑa¬
uerat obtruceatusẽ. ab solon uõ post quã
inuna deẜtipatrẽ ꝑsequens quercui in he¬
sit. atq ita suspensusintut hinc. ⁊̃ paulus
adtimotheum sc̃bit dicens. Qui suoꝵ. et
ntixime domesticoꝵ curam non ht̃. fide
negauit. et ẽ infideuidetĩor. Iure gͥ quido
familianõr debet curainẽẽ. fidelis nonẽ.

Expanded text:
offerebat Deo sacrificia, offerens holocausta per singulos, quos tanta caritatis perfectione secum tres sorores suas pariter invitaret. Quod quia Heli facere dissimulavit, ac falsa pietate superatus delinquentes judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatiHonorasti filios tuos magis, quam me. Hinc etiam David erga filios benignitatem, non disciplinae severitatem exercens, eorum juventutem experimento didicit perniciosam quorum pueritiam vaga licentia permisit esse voluptuosam. Unus quippe eorum sororem suam stupro corrumpens a fratre ejus, Absalone videlicet, inter epulas, quas fratribus suis fraudulenter paraverat, obtruncatus est. Absalon vero, postquam invia deserti patrem persequens, quercui inhaesit, atque ita suspensus interiit. Hinc etiam Paulus ad Timotheum scribit dicens: Qui suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior: Jure ergo, qui dofamiliarior debet cura inesse, fidelis non est
Abbreviated transcription (Latin):
quando in hanc ingressus es lucem qñde
uentre matris existi quib que sofacultati¬
b quib ꝙ sub sidiis stipatus ingressus es:
plus quã sufficẽt sũptum. et uiolenter
obtentũ ẽ. et infr̃a. Nũquid iniquu sẽds̃.
ut in uob non equaliter distribuat utte¬
abũdansauis uero deeẽt. et egerent: an
idẽcomagisquia et ł uoluit benignita¬
ussue expimenta conferre. et alumꝑu
tutem patientie coron̾are. Tuuo sufoepris
deimunerib et insinum tuũ redactismẽ
reputas agẽ iniquũ. sitã multoꝵ uite sub¬
deutias facitꝰ. neq enĩ minusẽ cͥminisha¬
bñtitollere quam cum possis ⁊ habundã
indig̾entib denegare. esurieñtiũ panis
ẽ quem tudetines. nudoꝵ indum̃tumẽ:
quod turecludis. Miseroꝵ redẽptio. ⁊ẽ. et
ab solutio: pecunia quã interra defodis.
qui oroinãdus ẽ: sue domuisit bene p̃po¬
situs i. si in laicali habituuxorem habuit.
uł filiosauitiis adu̾tutum studia: et u̾ho

Expanded text:
Quando in hanc ingressus es lucem, quando de ventre matris exiisti, quibus quaeso facultatibus quibusque subsidiis stipatus ingressus es? plus quam sufficeret sumptum etiam violenter obtentum est. Et infra: § 4. Numquid iniquus est Deus, ut nobis non aequaliter distribuat vitabundans, aliis vero deesset et egerent? an idcirco magis, quia et tibi voluit benignitatis suae experimenta conferre, et alium per virtutem patientiae coronare? Tu vero susceptis Dei muneribus, etsi in sinum tuum redactis, nihil te putas agere iniquum, si tam multorum vitae subdelicias facit? Neque enim minus est criminis habenti tollere, quam, quum possis et abundes, indigentibus denegare. Esurientium panis est, quem tu detines; nudorum indumentum est, quod tu recludis; et miserorum redemtio est et absolutio pecunia, quam tu in terram defodis.qui ordinandus est, suae domui sit bene praepositus, id est, si in laicali habitu uxorem habuit vel filios, a vitiis ad virtutum studia et verbo
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯsistant: incuius territorio positesiñ¬
Archidiaconus archi¬
pb̾r p̃positus uel decanus. nec offitia
nec benefitia eccłasticasine ꝯfẽssutri

Expanded text:
te consistant, in cujus territorio positae sunArchidiaconus, archipresbyter, praepositus, vel decanus, nec officia, nec beneficia ecclesiastica sine cons
Abbreviated transcription (Latin):
enim qu̾iddã. non adiite meritum. s
adsignaculi sacramentum. ¶ Item
in nocentius. rupho ⁊ eusebio epis mace¬
donȩ. multis argumentis ꝓbat tale
bigamum reputari. Qura ergo iste cuiꝰ
ca inp̃sentia agitur. ante bap̾t̾m habu¬
it unam. ⁊ post bapi̾m alteram: biga¬
mus iudicatur. et licet uite merito et in¬
dustria sciẽ polleat: in ep̃m tñ ordinari¬

Expanded text:
enim quiddam non ad vitae meritum, sed ad signaculi sacramentum. Gratian. Item Innocentius Rufo et Eusebio episcopis Macedoniae multis argumentis probat, talem bigamum reputari. Quia ergo iste, cujus causa in praesenti agitur, ante baptismum habuit unam, et post baptismum alteram, bigamus judicatur, et, licet vitae merito et industriae. scientia polleat, tamen in epi
Abbreviated transcription (Latin):
tuo manere censeatur: ille tam̃ qui
cognouit eam ꝑignorantiam sexcusat᷑.
Aiter ⁊̃ hoc ꝓbatur. Piabolus se non¬
nunquam mangłm lucis transforma.
Nec ẽ piculosus error. situnc creditur
eẽ bonus: cum se bonum simulat.Si
gͦ tunc abaliquosimplici quereret :¬
⁊ ille respondet. se ineius consortiũ
uelle transire:nunquid dicendus
eẽt consensisse inconsortium diaboli¬
ce dannationis:an non pouus um
participationem. aterne claritatis:
se ip̃m offerret: atq cum adsue fid̃i
imitationem ꝓuocaret: sulle p̃b̃et¬

Expanded text:
tuo manertuo manercognovit eam per ignorantiam, excusatur. Aliter etiam hoc probatur. Diabolus nonnunquam se in angelum lucis transformat, nec est periculosus error, si tunc creditur esse bonus, quum se bonum simulat. Si ergo tunc ab aliquo simplici quaereret ille responderet, se in ejus consortium velle transire, numquid dicendus est consensisse in consortium diabolicae damnationis, an non potius in participationem aeternae claritatis? se ipsum offerret, atque ad suae fidei eum imitationem provocaret, si ille prae
Abbreviated transcription (Latin):
error materie excludit consensum:
sic et inconiungio error ꝑsone.Noni
consensit inhunc: s in eum qũe hũc
put᷑abat eẽ . s obicitur. Iacobñ consẽ.¬
serat inlyam: s. in rachel.uii.quidem¬
rante lia ẽet s suppõĩta: ñ fuitꝰ conui¬
gium inter eos. si error ꝑsone consẽ¬
sum excludit. quia ut dictum ẽ: ñ
in eam consenserat: s in rachel his
ira respõndetur. Consensus alius ẽ p̃¬
cedens: alius subsequens. p̃cedit con¬
sensus: qnante carnalem copulam:
mnindiuiduam uite consuetudinẽ
intrq consentit: subsequitur. qñ ptꝰ
concubinalem: siue fornicarium coi¬
tum: consentiunt imnidem.Iacobgͣ. ⁊
liam m̃ fecit coniuges p̃cedens consen¬
sus: s sũbsequens. Nec tñ exprimo
concubitu forncarii iudicantur. cũ
⁊ille maritali affectu eam cognou̾it.
qua soror uxoris utroq inscio: sorore.
indelicet et maritoĩ lectulum eius
isse: ⁊ aurro sue uxoris cognita ꝑhibe¬
tur. que cum fine spe comugii ppe¬

Expanded text:
error materiae excludit consensum, sic et in conjugio error personae. Non enim consensit in hunc, sed in eum, quem putabat esse. § 3. Sed objicitur: Jacob non consenserat in Liam, sed in Rachelrante Lia esset sibi supposita, non fuit conjugium inter eos, si error personae consensum excludit, quia, ut dictum est, non in eam consenserat, sed in Rachel. His ita respondetur: Consensus alius est praecedens, alius subsequens. Praecedit consensus, quando ante carnalem copulam in individuam vitae consuetudinem uterque consentit; subsequitur, quando post concubinalem sive fornicarium coitum consentiunt in idem. Jacob ergo et Liam non fecit conjuges praecedens consensus, sed subsequens; nec tamen ex primo concubitu fornicarii judicantur, quum ille maritali affectu eam cognoverit,qua soror uxoris utroque inscio, sorore videlicet et marito, in lectum ejus ivisse, et a viro suae sororis cognita perhibetur, quae quum sine spe conjugii perpe
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusdam nobilis petebatur inconni
coniugem accepit. Ille qui prius s pla¬
cuerat: tandemuenit. eamq sincon¬
ingem petit. illa uero sedelusã conq̃r.¬
iadprioris copulam aspirat. Hic pͥ¬
mum qr: an sit conugium inter eos
Beđo si prius putabat hunc eẽ liberũ
et postea dep̃hendit illum eẽ serũu.
an liceat ei statim abillo discedere.¬

Expanded text:
cujusdam nobilis petebatur in conjuconjugem accepit. Ille, qui prius sibi placuerat, tandem venit, eamqugem petit. Illa se delusam conqad prioris copulam aspirat. Hic primum quaeritur, an sit conjugium inter eos? Secundo, si prius putabat, hunc esse liberum, et postea deprehendit, illum esse servum an liceat ei statim ab illo discedere
Abbreviated transcription (Latin):
uod aũt coningium sit inter cos:
ꝓbatur hocmodo. Coniugium siuẽ
matrimonium ẽ: uiri mulierisq
coniunctio indiuiduam uitȩ consu¬
etudinem retinens. Item coͣnsens
utriusq matrimonium facit. Quia gͦ
isti coniuncti sunt. ut indunduã uitę
consuetudinem conseruarent: quia
uterq consensit in alterum: coniuges
sus inidem. qui aũt errat: non sentit.
ñ itaq conuix ẽ appellanda: quia ñ
fuit ibi consensus utriusq. sine quo.
nullum matrimonium ẽẽ pot̃. sicret
enim qui ordinatur abco quẽ putat
ẽẽ ep̃m: ⁊ ẽ ad huc laicus errat: nec
uocatur ordinãtus. immo adhuc abe¬
piscopo ẽ ordinanͣdus: Sic ista errans
nulli ẽ copulata conugio: immo ad¬
huc ẽ copulanda. ad nec. Non om̃is
error consensũ euacuat. Qui ⁊ accip̃

Expanded text:
uod autem conjugium sit inter eos, probatur hoc modo. Conjugium sive matrimonium est viri et mulieris conjunctio, individuam vitae consuetudinem retinens. Item consensus utriusque matrimonium facit. Quia ergo isti conjuncti sunt, ut individuam vitae consuetudinem conservarent, quia uterque consensit in alterum, conjuges sus in idem. Qui autem errat non sentit, non itaque conjunx est appellanda, quia non fuit ibi consensus utriusque, sine quo nullum matrimonium esse potest. Sicut enim qui ordinatur ab eo, quem putat esse episcopum, et adhuc est laicus, errat, nec vocatur ordinatus, imo ab episcopo adhuc est ordinandus: sic ista errans nulli est copulata conjugio, imo adhuc est copulanda. § 2. Ad haec, non omnis error consensum evacuat; qui enim acc
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰam. Uerum ẽ. quod ñ oĩs error ꝯᵈ¬
sensum excludit. S error alius ẽ pͣsoẽ
alus ẽ fortunȩ: alius conditionis:
alius qualitatis. Error ꝑsone ẽ: qñ
nͣie putatur ẽẽ iuirgilius: ⁊ ip̃e ẽ plaꝰ¬
to. Error fortunȩ. qñ putatur eẽ
diuies.: qui pauꝑ ẽ uł econi̾so. Crror
conditionis quando pritatur eẽ liber
qui sernus ẽ. Error qualitatis ẽ. qñ¬
et condmonis coniugii consensum
ñ admittit. Si quis en̾im pacisce̾retur
sc uendnirum agrum marcello. et
postea ueniret paulus dicens se et min¬
celsum: et emer et agrum abillo. Nũ¬
quid cum paulo conuenit iste dep̃tio.
caltum : et ita me deciꝑet. Nunquid
dieerer consensisse inauricalc̾u
sensus ñ nisi uoiuntatis ẽ. Sicut gͦ hic

Expanded text:
aliam? Verum est, quod non omnis error consensum excludit; sed error alius est personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error personae est, quando hic putatur esse Virgilius, et ipse est Plato. Error fortunae, quando hic putatur esse dives qui est pauper, vel e converso. Error conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, qet conditionis conjugii consensum non admittit. Si quis enim pacisceretur, se venditurum agrum Marcello, et postea veniret Paulus dicens se esse Marcellum, et emeret agrum ab illo, numquid cum Paulo convenit iste de pretio, chalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in orichalcumsensus non est nisi voluntatis. Sicut ergo hic
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tum. ꝓlẽ cognoscimus. ip̃m
dominum. ꝑidem. quia nullum
adult̾ium. Sacram̃tum quia nullũ
diuor̾tiũ. solus ibi nuptiał concubitꝰ
ñ fuit. quia incarne peccati ficri ñ
poterat. sine pudenda concupiscẽtia
carnis. quȩ accidit expecco. sine quaui
concipi uoluit: qui finurus crat sine
pecc̃o. ¶Item in leuitico p̃cepit
dominus moisi ᷤ ¶ Siquis sponsã
alterius inagro opp̾sserit. morte mori¬
atur. quia uͦxore alt̾ius uiolauit. It
ĩlegib principum sponsa iubetur lu¬
gere mortem sponsi: tanquã uiri sin
It̃ incanonib inuenitur. Fr̃ sp̃osam.

Expanded text:
sacramentum Prolem cognoscimus ipsum Dominum; fidem, quia nullum adulterium; sacramentum, quia nullum divortium: solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi voluit, qui sine . Item in Deuteronomio praecepit Dominus Moysi, dicens: Si quis sponsam alterius in agro oppresserit, morte moriatur, quia uxorem alterius violavit. § 1. item in legibus principum sponsa jubetur lugere mortem sponsi tanquam viri sui. Item in Canonibus invenitur: C. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
Ralendarum ⁊otiis uacare neq
sauro: aut uiriditate arborũ cin¬
gere domos. Oĩs N hȩc obseruatio:

Expanded text:
alendarum et ociis vacare, neque lauro aut viriditate arborum cingere domos. Omnis enim hec observatio p
Abbreviated transcription (Latin):
depõs cunctos direximus iussionemut
eos qui aeccła uiolasse ꝑhibentur. acces su
eaꝵ iudicẽt r eẽ indignos. Item pii
icut qui accłamdei uastat.⁊ eius predia⁊
donaria spoliat ⁊ inuadit. sit sacrilegus: sic
ẽ fornicatio. quam sacrilegium. Et sicut
quod in hoĩem. sic grauius ẽ. sacri legium
agere quam fornicari. Item urbanus¬

Expanded text:
pos ceteros direximus iussionem, ut eos qui ecclesias violasse perhibentur, accessu earum iudicent esse indignos. Item Pius cclesiam dei vastat et eius predia et donaria spoliat et invadit, fit sacrilegus, sic est fornicatio, quam sacrilegium: et sicut quod in hominem, sic gravius sacrilegium agere, quam fornicari. XXXV. Quod nu
Abbreviated transcription (Latin):
relatione sugges sit. benenatum et maurs
beneuentane municipes ciuitatie. in ꝯtume.¬
bam religionis acerbanimis ⁊ plectibiliꝯ
tumatia pͤsiluis se. qui ꝯfugientem ad aeccłe
sceptacuralem suum. nec illi quids̃ rutum
tione temerarie mentis admittere quod nec
capͣtas acercotis abscritia reluctantem recla
dignos eẽ sicra cõione iudicauit. ⁊ si reuera
ranti facinoris ꝯstat admissum: nr̃a ⁊̃ aucto¬
rttas inhac parte ꝯsentit. Nec e̾nĩ iure ad¬
supͣplicandum debet amiti qui ad mittert
sacruegͣiun nonaetnt. Nullus. ⁊ cr̃ intͣn
umina tante uenerationi deputata utrũ¬
ꝙ sibi licere existimet ꝓsue uoluntatis arbi¬
trio. ut huiniutatem sibi uendicet.⁊ furorẽ.

Expanded text:
relatione suggessit, Benenatum et Maurum Beneventanae municipes civitatis in contumeliam religionis acerba nimis et plectibili contumacia prosiluisse, qui confugientem ad ecclesiae septa curialem suum, nec illic quidem tutum, t, ausi temerariae menti admittere quod nec captata sacerdotis absentia, reluctantem, recladignos esse sacra communione judicavit. Et si revera tanti facinoris constat admissum, nostra etiam auctoritas in hac parte consentit. Nec enim supplicandum debet admitti qui admittere sacrilegium non dubitavit. Nullus enim intra limina tantae venerationi deputata utrumque sibi licere existimet pro suae voluntatis arbitrio, ut et humilitatem sibi vendicet et furorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Inde huius mõĩ hoĩes uocantur elici.
.i. sorte electi. Om̃s .ii. ds̃ insuos eleg̃.¬
tutib regentes. ⁊ ita indõ regnũ hñt.
Et hocdengnat corona incapite.hanc
Rasio uo capitis ẽ. tp̃aliũ oĩum deposi¬
tio. Illi .a. uictu ⁊ uestitu ꝯtẽtinullam
int̃ se ꝓͥet̃atẽ hñtes debẽt hab̃e oĩacõia.¬
colere. int̾uirũ. ⁊ uꝵ iudicare. causa
agere. Oblationes suꝑaltaia ponere.
decimas rẽdd̃e. ⁊ itasaluan poterunt.
siuitia tñ bñfatiendo euitaui̾nt. Item¬

Expanded text:
inde ujusmodi homines vocantur clerici in sorte electi. Omnis enim Deus in suos elegtutibus regentes, et ita in Deo regnum habent, et hoc designat corona in capite. HancRasio vero capitis est temporalium omnium depositio. Illi enim victu et vestitu contenti, nullam inter se proprietatem habentes, debent habere omniacolere, inter virum et virum judicare, causas agere, oblationes super altari apponere, decimas reddere, et ita salvari poterunt, si vitia tamen benefaciendo evitaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nuꝑ nob̾ gub̃nacula ⁊ scẽ roma¬
ne eccłȩ tenentib quintononas mai
inuenta ẽ. inp̃dicto halenta t᷑ die.
inuentionis festum uob̃ sollempnĩt
cȩlebrare mandamus. Item alexã¬
tnũ aqua sale consꝑsa scificetur

Expanded text:
ubernacula sanctae Romanae ecclesiae tenentibus, quinto nonas Maii inventa est, in praedicto Calendarum die inventionis festum vobis solenniter celebrare mandamus. C. XX. Quaut aqua sale conspersa sanctificetur
Abbreviated transcription (Latin):
qui ueniens diem sabbatum atq dm̃cũ
aboĩ fatiet oꝑe custodiri. qui  mori
catumã dñico die nullus ch̃eat lauari
⁊ quĩd si ꝓluxuria. ⁊ ꝓ uoluptate quis
lauari appetit: ħfierinec reliquo quo¬
libet die concedimus Si aũt ꝓneces¬
sitate corpis: Noc nec diñco die ꝓrabe¬
rentiã sepulture dñice: sabbato ie

Expanded text:
qui veniens diem Sabbatum atque Dominicum ab omni faciet opere custodiri? Quia enim mori catum, ut dominico die nullus debeat lavari. Et quidem si pro luxuria et pro voluptate quis lavari appetit, hoc fieri nec reliquo quolibet die concedimus. Si autem pro necessitate corporis, hoc nec die dominico prohiberentiam sepultu
Abbreviated transcription (Latin):
es communicare. quodmorientis
trum.qui huuasmõĩ communionem.
quod si suꝑ uixerint : stent in ordine
penitentium. ut ostensis necessariiꝰ
penitentiȩ fructib : legitim̃ã coio¬
onem cum reconciliatoria manus
imp̃one recipiant. Clicis quoq: de.¬
sidantib penitentiã ñ ẽ neganda.
Similiter subito obmutescens ꝓut¬

Expanded text:
s communicare, quod morientis trum, qui hujusmodi communionem Quod si supervixerint, stent in ordine poenitentium, ut ostensis necessariis poenitentiae fructibus legitimam communionem cum reconciliatoria manus impositione recipiant. §. 1. Clericis quoque desiderantibus poenitentia non est neganda. § 2. Similite
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepta penitentiae non tam obtesta¬
tione corꝑis: quã p̃ꝑatiõe cordis s̃
retinenda. Uñ aug ait insermone
de puero centurionis.
S. Precepta pa¬
tientiae uirtute aĩ. ñ obstñtatioe corꝑi

Expanded text:
Praecepta patientiae non tam ostentatione corporis quam praeparatione cordis sunt retinenda. Unde Augustinus ait in sermone de puero centurionis : C. II. Praecepta patientiae virtute animi, non ostentatione cor
Abbreviated transcription (Latin):
isi bella ista caͬnalia.ram gerunt.
hystoriarum libri discipłis quiue
fuissent ab apłis traditi. Quõemm
eis belloꝵ ꝓficẽt ista descriptio: ꝗ¬
bus cdicitur ab iħu. pacẽ meam do

Expanded text:
isi bella ista carnalia figuram bellhistoriarum libri discipulis Chrisfuissent ab Apostolis traditi. Quo enim eis bellorum proficeret ista descriptio, quibus dicitur ab Jesu: Pacem meam do
Abbreviated transcription (Latin):
abõib iudicari manifestũsit. Si ⁊the¬
odosiusminor scẽ sinodo sẽbens ephe¬
si ne pͥmũdixit. deputatus ẽ gͥ cãdidia¬
nus magficentissimus comes strenu¬
on domesticoꝵ tñsire uscad sanetis¬
sima sino dũ ura ⁊ innullo quidẽ que
fatiende sunt depiis dogmiatib que.¬
sliones seupͣotius apportiones eoĩcãe.
Iuiectũ nãcꝙ ẽ eum qui nonsit moroi¬
tium ꝑinꝑialem tm̃mõ sententiams
nuuo mõpotuiss ꝓrsus expelli. Incu¬
uisdãpnatione quia p̃sulũ qꝙ̃ assen¬
suse sub secutus apparet idcã patratũ

Expanded text:
bus, judicari manifestum est. Sed et Theodosius minor sanctae synodo scribens Ephesinae primae, dixit: Deputatus est igitur Candidianus, magnificentissimus comes strenuorum domesticorum, transire usque ad sanctissimam synodum vestram, et in nullo quidem eis, quae faciendae sunt de piis dogmatibus quaestiones seu potius expositiones, communicare. Illicitum namque est eum, qui non sit ex ordiimperialem tantummodo sententiam nullo modo potuisse prorsus expelli. In cujus damnatione quia praesulum quoque assensus est subsecutus, apparet id causa
Abbreviated transcription (Latin):
peromniatimeant. et cuncta quemad¬
diligent̃ exquirant. ⁊ nontm̃ hec sola
que suꝑius diximus querimus ut exa¬
mussim exagitent: s siue minori siue¬
⁊̃ maiora uł sint denob indicata negoti¬
a: ita eoꝵ cuncta legitimo t̃minentur
examine : qͣtinus inposterũ nicha sit ꝙ
maledicendũ ppłm: angłs dnĩ asinecu¬
i in sidebat inuiase opposuit euaginato¬
ꝙ gladio eã abitinere ꝯpescuit. quãdũ
anglicauirtute ꝓpħe insipientiã redar

Expanded text:
per omnia timeant, et cuncta, quemaddiligenter exquirant; et non tantum hec sola, que superius diximus, querimus, ut examussim exagitent, sed sive maiora sive minora illis sint de noba, ita eorum cuncta legitimo terminentur examine, quatenus in posterum nihil sit, quod maledicendum populum, angelus Domini asinae, cui insidebat, in via se opposuit, evaginatoque gladio eam ab itinere compescuit, quam dumangelica virtute prophetae insipientiam repr
Abbreviated transcription (Latin):
stionis uocẽ ꝓ rũꝑe.⁊ p̃latis suis dicere.
dientes aliqñ fuimus: nisi nuc cũ ad
malũ cõgim̃. Uidete ulũ qui ꝓhibrab
incepto. Nongͦ hinc ꝑ̃latiphant᷑ accu¬
sandi a subditis. Itẽ. E¶Undauit ad¬
ult̾iũ⁊ homicidiũ ꝯmissis s: missus ẽ

Expanded text:
stionis prorumpere et praelatis suis dicere: dientes aliquando fuimus, nisi nunc, quum ad malum cogimur? Videte illum, qui prohibet ab incepto. Non ergo hinc praelati probantur accusandi a subditis. § 2. Item quum David adulterium et homicidium commisisset, mis
Abbreviated transcription (Latin):
cum portatis insacram̃to ꝙ accepistꝰ
sierratis ⁊ ꝑitis. ñ iõ uob displiceat
quia reuocam: errantes.⁊ queim p
ditos. Melius a facimꝰ uoluntatẽ¬
dñi monentis ut uos ad eius ouile
redire cogamo: quã ꝯsentiamꝰ uolũ¬
Noliergo iã dicere. quod te assidue
audio dicẽ. Sic uolo errare. sic uo¬
quantũ posumus. Mõ quod te inpu¬
teũ quo mõrereris misisti.utiq liba
uoluntate fecisti. s quã cruͣceles esf
serui dĩ. si huic male uoluntati tu¬
ȩ te ꝑmitterẽt. ⁊ non tede illa mõ¬
te libarẽt: quis eos ñ mito culparet:
ꝗs nonimpios recte iudicaret: ⁊ tñ
tute uolens in aquã misisti. ut mo

Expanded text:
cum portatis in sacramento, quod accepistis, sed errastis et peristis. non ideo uobis displiceamus, quia reuocamus errantes et quaerimus perditos; m�lius enim facimus uoluntateni monentis. ut uos ad eius ouile redire cogamus, quam consentimus uolunoli ergo iam dicere, quod te assidue audio dicere: \'Sic uolo errare. sic uoquantum possumus. Modo quod te in puteum, ut morereris, misisti, utique libera uoluntate fecisti. sed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uoluntati te permitterent et non te de illa morte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibendi. ⁊ ad bonũ sunt cogendi.
nãsi uoluntas mala sẽꝑsuae ꝑmit¬
tenda ẽ ub̃tati. qr̃ isrłite recusantẽ
⁊ murmurantes tã duris flagelł a
pmittenda ẽ lib̃tati: Qr̃ paulus ñ
est ꝑmissus uti pessima uoluntate.
qua ꝑsequebat̃ eccłam. s ꝓstratus
est ut cecaretur. ⁊ cecatus ẽ ut muta¬
retur. mutatus ẽ ut mitteret᷑. mis¬
susẽ. ut qualia fecerat inerrore: ta¬
lia ꝓuĩtate pateret᷑. Si uoluntas
qr̃ monet᷑ pat̾ inscriptĩs scĩs filiũ
durũ. ñ solũ uẽb corriꝑe. s ⁊̃ lat̾era
eius tunde ut adbonã disciplinam
coactus ac domitus dirigat᷑. Uñ idẽ¬

Expanded text:
bonum cogendi. Nam si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitici recusantes et murmurantes tam duris flagellis permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima voluntate qua persequebatur Ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur , excaecatus ut mutaretur, mutatus ut mitteretur, missus ut qualia fecerat in errore talia pro veritate pateretur? Si voluntasre monetur pater in scripturis sanctis filium durum non solum uerbis corripere sed etiam latera eius tundere, ut ad bonam disciplinam coactus et domitus dirigatur? unde ide
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo ista salus cͣorꝑat sic custodiẽ¬
da ẽ ut ⁊̃ innolentib ab eis qui eosdi¬
ligunt seruent̃. quantomag̃ illa s¬
puał in cuius desertiõe mors etnam¬
etuit᷑. quãq̃ ⁊̃ in ista morte quã tibi
adtp̃s. s ⁊̃ in aetermũ̃ morereris. qr
qua cogẽris: necnetibiipe mortẽ
iustoꝵ atq fideliũ. Cũ ab eis tanta
mala ꝑpessi sunt. qui eos adinte
bant. Et post pauca. Repetis sicut
atq impiȩ discensiõiꝰ fuisse ꝑmissos.
ceterisq duodecĩ qui remanserãt fu¬
isse responsum. Nũquio ⁊ uos uultis
abire : ⁊ ñ attenditis quia tẽ primu
eccła nouello germine pullulabat

Expanded text:
si ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magis illa spiritalis, in cuius desertione mors aeterna metuitur! quamquam in ista morte, quam tibi ad tempus sed etiam in aeternum morereris, quia, qua cogereris, nec sic tibi ipse mortem justorum atque fidelium, quum ab eis tanta mala perpessi sunt, qui eos ad aetbant. Et post pauca: § 3. Repetis, sicut atque impiae discessionis fuisse permissos ceterisque duodecim, qui remanserant, fuisse responsum: Numquid et uos uultis ire? et non adtendis, quia tunc primum ecclesia nouello germine pullulabat
Abbreviated transcription (Latin):
patum seruient ei. qđ utiq quã¬
bat tomagis impletur: tanto
maiore utitur eccła potestate.
Ut ñ solũ ñ inuiti.s ⁊̃ cogat ad bon¬
um. Hoc dñs significareꝰ uolebat
qui quã uis habet magn̾a potestatẽ:
prius tñelegit cõm̃dare humilitatẽ.
hoc ⁊ in illa ꝯuiuii similitudine
seruo. Exicito in plateas ⁊ uicos ci¬
uitatis. ⁊ pauꝑes ac debiles. cecoset
uus. factũ ẽ ut imꝑasti.⁊ aohuclocus
est. Et ait dñs seruo. Exi mnurelt.
sepes ⁊ cõpelle intrare ut impleat᷑
domus mea. Uide nc̃ quẽ aomody
de his qui primi uenerãt dictũ est.
introduc eos. ñdictũ ẽ cõpelle. Ita¬
significata st̃ eccłe primordia: ad

Expanded text:
tes seruient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine seruo: Exi in plateas et uicos ciuitatis et pauperes et debiles et caecos et ut imperasti, et adhuc locus est\'. et ait dominus seruo: Exi in uias et saepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea. uide nunc, quem ad modum de his, qui prius uenerunt, dictum est: Introduc eos, non dictum esignificata sunt ecclesiae primordia adhu
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ lit fideles cꝓnuges in relinquẽ
apłs. cum ego dicam licere. quia h
non uctat dñs. ñ dico expedire. quia
Hͥnefiat: monet apis. qui reddit ⁊̃ rõ¬
nem cur fieri ñ expediat: quãuis lice¬
at. Qugm̃o enim scis inquit nuilier.
siuiru salium facies: aut im̃ scis

Expanded text:
 ut fideles coniuges in relinquend uetat apostolus, cum ego dicam licere. quia hoc non uetat, non tamen expedire, quia hoc ne fiat, monet apostolus: qui reddit etiam rationem cur fieri non expediat, quamuis liceat. quid enim scis, inquit, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis
Abbreviated transcription (Latin):
aut scĩsunt. sica lu crandos conius
rant uidetur hortͣatus. Curgͦ ñ expe¬
diat. ⁊̃ infideles conuges dimittiafi-¬
delib. causa eudenter expressa ẽ.
ñ enim ꝑꝑuinculum cum talibus pacti
ñ iubente lege: s lib̃a caritate.⁊ east̃
innr̃is bfficus gratĩora: quȩ cũ licẽt
nob̃̾ ⁊̃ ñ impendẽ: tñ cã dilectioĩs in¬
tributum ñ deb̃e demonstras s: solun
tñ ne scandaliȩet eos quib adeternã
salutem gcres morem: consulebat. Iã
uõ apłs quem admodum ista cõm̃det.
eius u̾ba testantur uͥdicit. Cũ silib¬

Expanded text:
autem sancti sunt. sic ad lucrandos coniuge iam prouenerant, uidetur hortatus. cur ergo non expediat etiam infideles coniuges dimitti a fidelibus, causa euidenter expressa est. non enim propter uinculum cum talibus coniugnon iubente lege, sed libera caritate; et ea sunt in nostris officiis gratiora, quae cum liceret nobis etiam non inpendere, tamen causa dilectionis intributum non debere monstrasset, soluit tamen, ne scandalizaret eos, quibus ad aeternam salutem gerens hominem consulebat. iam uero apostolus quemadmodum ista commendet, eius uerba testantur, ubi dicit: cum eni
Abbreviated transcription (Latin):
mines in megͣuia cͥmina ꝯfixerunt:
obitiunt: nee ꝑpetraui nec ꝑ petrare¬
feciuł nissi hocaut̃ fatiens non legẽ p̃¬
sc̃bocetĩs qua id facere cogam̃tur.
sum purgat nectñ ceteris necessitatẽ
purgatndi p̃sẽbit.. Uñ datur intelli¬
giquodsatis fatio purgationis inuo¬
oponitur ep̃ĩ quotamanu sac̾dos se¬
purgare debeat: patet quod ad pur¬
gatio nem cogendus ẽ. nec in suauo¬

Expanded text:
mines in me gravia crimina confinxerunt. objiciunt, nec perpetravi, nec perpetrari jussi. Hoc autem faciens non legem praescribo ceteris, qua id facere cogantur. Gsum purgat, nec tamen ceteris necessitatem purgandi praescribit. Unde datur intelligi, quod satisfactio purgationis in vorio ponatur episcopi, quota manu sacerdos purgare se debeat, patet quod ad purgationem cogendus est, nec in sua
Abbreviated transcription (Latin):
unt non nulli nullo domate fulti. au¬
dacissime quidem zelomagis amaritu¬
dinis quam dilectionis inflamati: assẽ¬
remtes monachos. quia mundomortu¬
isunt: et deouiuunt: sacerdotealis offi¬
ciipotentia indignos: neꝙ penitentiã:

Expanded text:
unt nonnulli nullo dogmate fulti, audacissime quidem, zelo magis amaritudinis quam dilectionis inflammati, asserentes monachos, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdotalis officii potentia indignos; neque poenitentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
i aliquo modo fuit interdict̃or. sed eos
scłarium negotioꝵ edixit exꝑtes fore
tm̃modo quod quidem apłicis et õĩũ
documentis. et õium scõꝵs patrum in¬
stitutis non solum monachis. s ⁊̃ c̃ano¬
nicis magnoꝑe inꝑatur. nemo .a. mili¬
tans deomplicat se negotiis scłarib.
mus asacerdotib monachis ligandi
soluendiq offitium deo oꝑãte digne
aministrari. sieos digne ꝯtigerit hoc

Expanded text:
i aliquo modo fuit interdictor, sed eos saecularium negotiorum edixit expertes fore tantummodo. Quod quidem apostolicis documentis, et omnium sanctorum Patrum institutis non solum monachis, sed etiam canonicis maximopere imperatur. Nemo enim militans Deo implicat se negotiis saecularibmus a sacerdotibus monachis ligandi solvendique officium, Deo operante, digne administrari, si eos digne contigerit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nec hiscetib misceantur. ubiamatoria
cantantur. et turpia. aut obscenimotus
corpoꝵ. choris e aitationib efferuntur.
ne auditus et obtuitus sacrismisteriis de¬
putatus: turpium spectaculoꝵ atꝙ u̾bo¬
intelugenda. sipt᷑ souẽpne̾ fedus nuptia¬
necessitate ab alterutro diuisi fuint. ucet
exspõsalib uxorsit appellata. non tñpꝰ
cumeouelata. uidua appellatae . nec ex
eius copula asacris ordinib auquis ꝓ¬
hibetur.
ubetur. In de pelagius. pp̃. scribit.¬

Expanded text:
nec his coetibus misceantur ubi amatoria cantantur, et turpia, aut obsceni motus corporum, choris et saltationibus efferuntur, ne auditus, et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum atquintelligenda est, si post solenne foedus nuptianecessitate ab alterutro divisi fuerint, licet ex sponsalibus uxor sit appellata, non tamen cum eo velata, vidua appellatur, nec ex ejus copula a sacris ordinibus aliquis prohibetur. Unde Pelagius Papa scribit
Abbreviated transcription (Latin):
brmde quonos fr̾nitastualatoris presen¬
tum iegatione consulit nulia rõe in sa¬
croordine ptꝰ lapsũm aut ꝑmãnere aũ
reuocariposse cognoseat. Circa quemtñ¬
faci nus faciuidr̃ ꝓfessionẽ confessus.

Expanded text:
de quo nos fraternitas tua latoris praesentium relatione consulit, nulla ratione in sacro ordine post lapsum aut permanere, aut revocari posse cognosfacinus facili dicitur professione confessus.
Abbreviated transcription (Latin):
dignum et̃: decernamus: ut utriq
insutul ibhoc aspirare mirume
p̃sumant. Quia uõ piacula reslagiti¬
um commisir. qui duab comatrꝰib
uelud duab sororib nupsit: magna
⁊ c̃. añ hanc ꝓhibitionem dictum in¬
telligitur. uł uxor commat̃ accipiat᷑
nec ex eodem filiocum uiro s exalio

Expanded text:
dignum esse decernimus, ut utrique insimul ad hoc aspirare minime praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit qui duabus commatribus velut duabus sororibus nupsit, magna etc., ante hanc prohibitionem dictum intelligitur, vel uxor commater accipiatur non ex eodem filio cum viro, sed ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
cius iuduã ducere inuxorem. sinullã
quos nulla ꝓpinquitas carnał. uel
ost uxoris obitum cum commatre
uxoris uiri suꝑstitis comugio copu
tio sp̃s comꝑatur. neq pum̾oñẽ carn
auctoritas illa nicolai pp̃. ⁊ calcedonẽ¬
si sinodi. illum ꝓhibet cõmatri suc
uxoris matrimonio copulari: qui
uxori sue debitũ reddidit: pt̾quam
illius commater extitit. Illa uõ aucto¬
ritas triburiensi ꝯcilii. ulos ꝑmittit

Expanded text:
ejus viduam ducere in uxorem, si nullamquos nulla proximitas carnalPost uxoris obitum cum commatre uxoris viri superstitis conjugio copultio spiritus comparatur, neque per unionem carnis Auctoritas illa Nicolai Papae et Chalcedonensis synodi illum prohibet commatris suae uxoris matrimonio copulari, qui uxori suae debitum reddidit, postquam illius commater exstitit. Illa vero auctoritas Triburiensis concilii illos permittit
Abbreviated transcription (Latin):
abstraxerit. ꝓemuhitate. nongentos soli
auferendosacrum desacro: uel sacrum de
sacrilegium ⁊mittere qui uiolentas et im¬
pias manus incłicum in iecerint. porro
ipm̃ sacrilegium duplicem continee penã
pecuniariam iudeł. ⁊ excõi cationeis. pecu¬
cnia eius ꝑsoluenda ẽ: aquo̾d querimoni¬
asaenlegiiꝑtinet. Unde ioħs pp̃.uiii.¬

Expanded text:
abstraxerit, pro emunitate nongentos solidos auferendo sacrum de sacro, vel sacrum de sacrilegium committere qui violentas et impias manus in clericum injecerit. § 2. Porro ipsum sacrilegium duplicem continet poenam, pecuniariam videlicet et excommunicationis. Pecuniaria eis persolvenda est, ad quos querimonia sa
Abbreviated transcription (Latin):
aeccłam extrahere audeat. uel flagellare p̃¬¬
sumat. Quod sifecent donec digne penite.¬
.it. aloco cui honorem nondedit. sisggẽtur.
Siuero quielgriei in mutuam cedẽ ꝓrup̾e¬
rint: ꝓut dignitas offõs intaliexces sus ꝯ¬
tumelia ꝑtulĩt: po̾ntifice districtius uidice.¬

Expanded text:
esiam extrahere audeat, vel flagellare praesumat. Quod si fecerit, donec digne poeniteat, a loco, cui honorem non dedit, segregetur. § 1. Si qui clerici in mutuam caedem proruperint, prout dignitas officiorum in tali excessu contumeliam pertulerit, a pontifice districtius vindice
Abbreviated transcription (Latin):
stati subqua legitime ostitut᷑ ẽ. terfecit.
hominemoccid̾it: nulla cu̾̃it̾atis sue lage re
ti: atq ꝯtempri. Qđ si suasponͣte atq aue¬
toritate feciss Qrͣi men effusihumanisangͥni
incidiss Itaq uñ punit᷑ sifecit inussus: iñ
um minister iuidicis occidit bet occidi.¬
eum. quem uidex iuissit occidi. ꝓfecto si
idsponte facit: homicida ẽ. ⁊sieum occidat.
quemscit aiidice deb̾e occidi. Idem. Sicut
loco posuit aliqua. ut ineis usurpandis
merito rep̃hentat᷑ audacia. in exequendis iu¬
re laudetur obedientia. abrakansi sponta¬
neus inocidendo filio motꝰ fuiss: execrabi-¬
lis haberet᷑. at iubentideo obsecundans. fa
nimo quõ iudex. quõ lex̃. Id admacedo¬

Expanded text:
stati, sub qualibet legitime constitutus est, hominem occidit, nulla. ciuitatis suae lege reti est. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, in crimen effusi sanguinis humani incidisset. Itaque unde punitur, si fecerit injussus, inde um minister iudicis occidit eum, quem iudex iussit occidi, profecto si id sponte facit, homicida est, etiamsi eum occidat, quem scit a iudice debuisse occidi. Idem ca canedio quodam loco posuit aliqua, ut in eis usurpandis merito reprehendatur audacia, in exequendis iure laudetur obedientia. Abraham, si spontaneus in occidendo filio motus fuisset, execrabilis haberetur; at iubenti Deo obsecundans, famnimo, quomodo iudex, quomodo lex. Idem ad Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dispõita. nec aquoquã pontificũ
intotum ut inpartem ẽa qͣlibet oc¬
sac̾dotũ morib mnimicum: niti quãe¬
piã quantacũq rõis excusatione. q̃
bene sunt ordinata rescindẽ. ⁊ exem
plodocere ceteros sua qñq pꝰse con¬
stituta dissoluere. Id dñico cartagi

Expanded text:
e disposita. nec a quoquam pontificum in totum vel in partem ea qualibet ocsacerdotum moribus inimicum, niti quempiam quacunque rationis excusatione, et quae bene sunt ordinata rescindere, et exemplo suo docere caeteros sua quandoque post se constituta dissolvere. Mense Apri
Abbreviated transcription (Latin):
cognouiss eam. et loco n habrsset¬
r uxoris: quomõ illam dominus quasi
absq solatio. et nichil penitus hñtem
discipło commndaret iubes illi ut eã
Maria uxor iosephappelsat᷑: qr sic abeo

Expanded text:
cognovisset eam, et loco habuisset uxoris, quomodo illam Dominus quasi absque solatio, et nihil penitus habentem discipulo commendasset, jubens illi, ut eam M
Abbreviated transcription (Latin):
modianim ad uertipotest totum hoc
genus rerum libͥeris habet obseruatio¬
contrabonosmores ẽẽ conuincitur in¬
differenter ẽ habẽñdum. et ꝓcorum
interquos uiuitur sotietate : seruan¬
dumẽ. mater mediolanum me secuta:
inuenit. ecctam sabbato nonieiunã
morie ambrosium ep̃m. at ille ait.
cumsromanuenioa cuino sabbatum.
cum mediolanisumfnonieino. Sic
et tuadquã forte cccłam uẽnerise̾ius¬
morem serua. sicuiquam nonuis eẽ
scandalum nec quenquam tibihoc
cummatrirenumtiassem libenter ã¬
ne illa intelligendum ẽ que uelum¬
ducantur. inuenta oportunitate. rese¬
candesunt potius quam obseruande¬

Expanded text:
modi animaduerti potest, totum hoc genus rerum liberas habet obseruatiocontra bonos mores esse convincitur, indifferenter est habendum et pro eorum inter quos vivitur societate servandum est. Mater mea Mediolanum me secuta invenit ecclesiam sabbato non ieiunanmorie Ambrosium episcopum. At ille ait: cum Romam venio, sabbato ieiuno, cum Mediolani sum, non ieiuno. Sic et tu ad quam forte eccmorem serua, si cuiquam non uis esse scandalum nec quemquam tibi.\' hoc cum matri renune illa intelligendum est, quae vel unducantur, inventa opportunitate, resecandae sunt potius, quam observand
Abbreviated transcription (Latin):
lgiuel. ab ipĩs apłis. uel pͣlenanis conci¬
uis quoꝵ ẽ inȩccła saluberrima aucto
sicut io quod dr̃ passio et ͭ surrectio et
siquid aliud tale occurrerit: quod con
seruetur ab uniuersis quacũmq sedi¬
ffundit se aeccła aliauero que ꝑloca
terrarum regionesꝙuari antur. sicu.
tiẽ quod alii ieiuniant sabat̃a .aliiñ.

Expanded text:
gi uel ab ipsis apostolis uel plenariis conciliis, quorum est in ecclesia saluberrima auctosicuti quod Domini passio, et resurrectio, etsi quid seruatur ab uniuersa, quacumque se diffundit. ecclesia. Alia uero, quae per loca terrarum regionesque uariantur, sicuti est, quod alii ieiunant sabbato, alii
Abbreviated transcription (Latin):
consanguinitate comug̃e hu̾t: uł aliqͣ.
illicita pollutiõe ma̾culauit: inconiugi¬
um ducere ulli xp̃ianoꝵ licet. ut licebit
quia incestuo sus ẽ tał coitus: ⁊ ab homi¬
nat ił dõ ⁊ cunctis hominib. Incestuo¬

Expanded text:
consanguinitate coniugem habuit vel aliqua illicita pollutione maculavit, in coniugium ducere ulli christianorum licet vel licebit, quia incestuosus est talis coitus et abominabilis deo et cunctis bonis hominibus. Incestuo
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut quicumꝙ negligunt loca ad
si ntra sexmen ses adie ꝯuentionis non
effecerint quipotuerit eas luierarrad ipũ
ꝑtineant. itasane ut si ille adquẽ ꝑtir¬
isse uideantur. ꝓbare põtuĩt. mag̃ illiuᷤᷤ
electam negligentiã abhr̃ticis: ut impu¬
ne ibisint et suamdiligentiam fuisse p̃-¬
uentamut eo mõ eius curasollicitior
uitaretur: cum hoc iudices ep̃i cogno:¬

Expanded text:
lacuit ut quicunque negligunt loca ad si intra sex menses a die conventionis non effecerint, qui potuerit ea lucrari, ad ipsum pertineant. Ita sane, ut si ille ad quem pertinuisse videbantur, probare potuerit magis illius electam negligentiam ab haereticis, ut impune ibi sint, et suam diligentiam fuisse praeventam: ut eo modo ejus cura sollicitior vetaretur: cum hoc judices episco
Abbreviated transcription (Latin):
ierint: sue cathedere locarestituantur.
Potest etiam aliter intelligiprescͥptioil¬
lalongitpis qua ⁊ gelasius negat statũ
parrochiaꝵ posse mutari. longum enim
tpis presc̾ptio auctoritate gelasii: et scła¬
onumalic sunt introduete odio pͥecenꝰ¬
tis et fauore possidentis alie tm odio poe¬
tentis. quienĩ bona fide etiustotitulꝗrẽ
presentis ꝑ decennium:. ab sentis uõ ꝑui
erit. Nonsolum aduersus alios s ⁊ aducu¬

Expanded text:
erint, suae cathedrae loca restituantur. Gratian. Potest etiam aliter intelligi praescriptio illa longi temporis, qua Gelasius negat statum parochiarum posse mutari. Longum enim temporis praescriptio auctoritate Gelasii et saeculaonum aliae sunt introductae odio petentis et favore possidentis: aliae tantum odio petentis. Qui enim bona fide et justo titulo rem praesentis per decennium, absentis vero per erit, non solum adversus alios, sed
Abbreviated transcription (Latin):
etiam adu̾sus dnmuers. Siuero aliquo
casu apossessione ceciderint: et adu̾sus
uer  dñm̃ utilitater rem uendieare potĩt
bit p̃sidio. Bonauero fides non adtractỹ
medutpĩs: set adinitium pos sessionis re¬
quia lex fauet his quibona fide et iusto
titulo uel bona fide tm̃ possident odit aũt
et punit circarem suam negligentes et de¬
sides. Quodsimala fide rem alienam ꝗs
possidere ceꝑit: post xxx. annos adu̾sus
omẽm petentem exceptione ⁊ tutuseĩt.
Siuero aliquo casuaposses sione cecideru¬
rxposcendiactiõnẽ ñ habebit. quia presc̾p¬
tio hec non fauore malefidei posses siõi:
s odio tm̃ remsuam ꝑsequi negligentis
introducta ẽ. Siaũt res adereditorensu¬
umał ad dñm ꝑuenenĩt detentionis ꝯ¬
sessoris. quia non ab eo habuit caulam
hec dep̃scptionib decennu uel uicennii :¬
uł tricenii intelligenda sunt. sisine int̃¬
ruptione posses saꝓbentur. Quod siꝑna
turalem detentionem posses sioĩnterrup¬

Expanded text:
aliquo casu a possessione ceciderit, etiam adversus verum dominum utiliter rem vendicare poterit. bit praesidio. Bona vero fides non ad tractum medii temporis, sed ad initium possessionis requia lex favet his, qui bona fide et justo titulo, vel bona fide tantum possident. odit autem et punit circa rem suam negligentes et desides. §. 3. Quod si mala fide rem alienam quis possidere coeperit, post XXX annos adversus omnem petentem exceptione tutus erit. Si vero aliquo casu a possessione ceciderit, actionem non habebit, quia haec praescriptio non favore malae fidei possessoris, sed odio tantum rem suam persequi negligentis introducta est. Si autem res ad creditorem suum vel ad dominum pervenerit, detentionis cpossessoris, quia non ab eo habuit causam ec de praescriptionibus decennii, vel vicennii, vel tricennii intelligenda sunt, si sine interruptione possessa probentur. Quod si per naturalem detentionem possessio interrup
Abbreviated transcription (Latin):
enim siciocundum ẽ: sicui cibus
pͥene digestus. aut decoctus. Nicħ
salutem schil sic sensuumacum
operatur nichil sic egritudinem
fugat. sicut mosat᷑a refectio. Sñf¬
ficientia quippe cum nutrimentiea
et sospitatem sinui: ꝓcreat uolun¬
tatem. E s ubnndantia uero mor¬
bum facit. et molestias ingerait egri¬
aufert hominem et liberat exłac
uia penali excessus uerociborum
consumit et computrescere facit
quos aut difficuater dig̾ere xii
comestos magno paratis et ꝑdios
lahore doleamus. Gierum et ponio¬
rim a leguminum. et facilioi ap¬
perctus eiꝰt et arte impendiisq
eo quorum non ud get:⁊ sin cura
sustcutat himanun giti mođa¬
te simptus. quia necꝰ auro:t io¬

Expanded text:
enim sic jucundum est, sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem fugat, sicut moderata refectio; sufficientia quippe cum nutrimento et sospitatem simul procreat et voluptatem; abundantia vero morbum facit et molestias ingerit, et aegriiebus aufert hominem et liberat de hac vita poenali; excessus vero ciborum consumit et putrefacit quos aut difficulter digerere, aut comesos magno partos et perditos labore doleamus. Olerum, et pomorum, ac leguminum, et facilior apparatus est, et arte impendiisque coquorum non indiget, et sine cura sustentat humanum genus. Moderateque sumptus, quia nec avi
Abbreviated transcription (Latin):
liber psalterii discedat. dicatur
ad uerbum oratio. sine interim̃ssio¬
ne igiet sensus. nec uagis cogit¬
nonbꝰ patens corpus porͦ iter et¬
erint dominabantur tui. et te dedu¬
cent ad delictum maximum facnt
aliquid oꝑis: ut semꝑ aiabolis te¬
inueniat occupatum. Si ãpł hnteo
po estatem de euangłio uiuere la¬
borabant manib suis: nęquem
grauarent: et alus tribuetant re¬
lam texere iunco: uel canistrum
inquib cum clerum iactata fuir
semina. uł plante pordi m pote
aqui aucantur irrigne. hie piuch¬
rimorum ũsium spectator asista¬
s. Ecce suꝑcilio diuosi tramitis im¬
surculis ut paruo pꝰtpre laboris
tui dulcia poma carpas apĩ fabria
alnearia ad quas remittunt salesno¬
nio p̃nerba. Morasteriorum ordi¬
nem ac regłast disciplinam mnparͥ¬

Expanded text:
liber, psalterium discatur ad uerbum, oratio sine intermissione, uigil sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter erint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant relam texe iunco uin quibus cum olerum jacta fuerint 940 semina, vel plantae per ordinem positae, aquae ducantur irriguae, ut pulcherrimorum versuum spectator assistas: Ecce supercilio, clivosi tramitis surculis, ut parvo post tempore, laboris tui dulcia poma decerpas. Apum fabricare alvearia, ad quas te mittunt Salomonis Proverbia ; et monasteriorum ordinem, ac regiam disciplinam, in par
Abbreviated transcription (Latin):
tãnt: Ecce illi fruuntur suis reb
ministrant ȩccłus. oeunt halnea
unguenta non sꝑnũnt.⁊ inom̃nũ
fiore uersantur. ad quod. añ respõ¬
di: et minc breuiter respondeo. me
inp̃serti opusculo non decłicis dis¬
putare s monasteria instituere.

Expanded text:
tant? Ecce illi fruuntur suis rebus, ministrant ecclesiis, adeunt balnea, unguenta non spernunt, et in omnium flore versantur. Ad quod et ante respondi, et nunc breviter respondeo, me in praesenti opusculo non de clericis disputare, sed monachum instituere.
Abbreviated transcription (Latin):
unde et morbi saturitate nimia
concitantinr. multiq inpatientia
guie uomitu rc̃nediantur. et quod
turpit̃ ingesserunt: turpin egerũt
sĩ pessima morborum genera eru-¬
pere et idcirco necessariam eẽ demp¬
tonusa. aut rursum habeant in
que possint crescere. Non enimma:¬
nerẽ in uno stati natura corporumi
s aut crescere semperꝰ aut ocersscer
nec posse uiuere animat insiere¬
siendi capax sit. Unde et galienus¬
uir doctissimus yp̾otratis inter pres
sanguine et adipib quasi luto inuo

Expanded text:
nianum Morbi ex saturitate nimia concitantur, multique impatientiam gule vomitu remediantur; et quod turpiter ingesserunt, turpius egeruntalisim et pessima morborum genera erumpere. Et idcirco necessariam esse demptionem, ut rursum habeant in que possint crescere. Non enim manere in uno statu natura corporum potest, sed aut crescere semper aut decrescere. Nec posse vivere animal, nisi crescendi capax sit. Unde et Galenus doctissimus Hippocratis interpres nguine et adipibus, quasi luto, invo