comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥnq qͣsi semina erant: nõ
qdem ferte mãdata. s ab eo qͥ
tris̃ fecit mł tiplicata. L ix.¬
Ot est ergo ad motũ ẽ
sensib quo erigeretur
nis ⁊ erhibitũ ocłis ubi exer¬
mł intellectꝰ ut iusibilem.
usi ad fidẽ ⁊ ꝓurguti ꝑ fidẽ
am hp̃m ĩusibilit uidere cu¬
dei est. etiam fc̃m uerbi ũbũ

Expanded text:
illi quinque quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem i ad fidem et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuDei est, etiam factum Verbi, verbum
Abbreviated transcription (Latin):
eds ad ueram penitẽti¬
am post pcc̃a cõu̾timur.
am retro secus pedes stamus. qr
eius uestigia sequimie. quem
ĩpugnabamus. Lacͥis muli¬
er pedes rigat. qd nos qͦs u̾acit̾
agimus: si qͥbussibet ultimis
mẽbris dm̃ ꝑ cõpassionis affec¬
tũ indiueniur. si sanctis eius
in tͥbulatione cõpatimur. si eoꝵ
trifficiam nr̃am reputamus.
Capillis mulier pedes quos
nigau̾at. tersit. Capilli quippe
suꝑfluunt corpori. Et quid ha¬

Expanded text:
ed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quae impugnabamus. Lacrymis mulier pedes rigat, quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinemur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes quos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid a
Abbreviated transcription (Latin):
rdicule herodianba
putant: qui herodẽ xp̃m ẽẽ
crederent. qd̾ nusꝙͣ oĩno legi¬
mus. Magister scimus qr
uerax es: ⁊ uiam dei ĩ u̾itate
doces: ⁊ nõ ẽ t̾ cura de aliquo.
Non eĩ respicis ꝑsona hom

Expanded text:
dicule Herodianos putant, qui Herodem Christum esse crederent, quod nusquam omnino legimus. Magister, scimus quia verax es et viam Dei in veritate doces, et non est tibi cura de aliquo, non enim respicis
Abbreviated transcription (Latin):
descendens de monte sa
nauit: marcus quidẽ surdũ.
mutũq matheus u̾o luna¬
ncũ finsse cõmemorat. Signi¬
ficat ãt eos de quib scͥptũ est.
Stulti ut luna mutatur: qui
nũꝙͣ in eodẽ statu ꝑmanẽtes.
nũc adhec. nĩc ad illa bicia
nuitati crescũt atq decrescũt. Hi
muti st̃ nõ cõfitendo fidẽ. surdi. nͨ
ip̃m aliqͥtenus u̾itatis
audiendo ẜmonẽ. Spumãt ãt:¬
cũ stulticia tabescunt. ¶Lii.¬
tultoꝵ nãq ⁊ languẽtiũ
atq hebetũ est: spumas
saliuaꝵex ore diitte. Stridẽt
dentib. cũ iracondie furore fla¬
mescũt. Arescũt: cũ octio torpẽ¬
tes languescũt. ⁊ nulla uͥtutis ĩ¬
dustria cõfortati. eneruit uiuũt.
Qd̾ aũt ait. Et dixi disciplĩs tuiᷤ
tas curandi int̾dũ nõ ad imbe¬
allitatẽ curantiũ. s ad eoꝵ qui
curandi st̃ fide referct᷑: dicente
dño: fiat tͥ scdm̃ fidẽ tuã. Liii.

Expanded text:
descendens de monte Dominus sanavit, Marcus quidem surdum mutumque, Matthaeus vero lunaticum fuisse commemorat; significat autem eos de quibus scriptum est: « Stulti ut luna mutantur , » qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt. Qui muti sunt, non confitendo fidem, surdi, nec ipsum aliquatenus veritatis audiendo cum stultitia tabescunt. Stultorum namque et languentium atque hebetum est spumas salivarum ex ore dimittere. Strident dentibus, cum iracundiae furore flammescunt. Arescunt cum otio torpente languescunt, et nulla virtutis industria confortati, enerviter vivunt. Quod autem ait: Et dixi discipulis tuis sibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt, fidem referatur, dicente Domino: Fiat t
Abbreviated transcription (Latin):
patiar. Nõ quo tedio suꝑatus sit
mãsuetus. et mitis qui nõ aꝑit
sic̃ agnus corã tondente os suũ:
nec in umbra furoris eruperit.
s ꝙ in silĩtudinẽ medici. si egro¬
rere: dicat. Usq quo accedam
ad domũ tuã. nsq qͦ artis ince
iubente. ⁊ te aliud ppetrante:

Expanded text:
ad me. Non quod taedio superatus sit, et mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut agnus coram tondente os suum , nec in verba furoris eruperit; sed quod in similitudinem medici, si aegrorere, dicat: Usquequo accedam ad domum tuam, quousque artis 134 jubente, et te aliud perpetrante?
Abbreviated transcription (Latin):
lus quia paruus. side
siderea noce conterritus. cadit
doctrinã. Acce ꝑat enĩ saulus
potestatem a pͥncipib sãcdotĩ
et germinãtẽ fidei campũ nia¬
nu nepharia trũcaret. Dũ gͥ
portat saulus funereũ cõtra¬
coutͣ milites xͥ gladiũ.: fulmie¬
um de colo accepit telũ. Ceta¬

Expanded text:
lus autem parvus, sed ex sidereae vocis tuba conterritus, cadit corpore. Acceperat enim Saulus potestatem a principibus sacerdotum, et germinantem fidei campum manu nefaria detruncaret. Dum ergo portat Saulus funereum contra milites Christi gladium, fulmineum de coelo accipit telum;
Abbreviated transcription (Latin):
u triq uite congruere nemo
qͥs dubitet ⁊ cõtemplatiueq
dem bniformis ꝑfectio est: eni¬
tum mẽtem a curctis herer
terrenis: eãq ꝙͣtũ hũana ibe¬
cillitas sunt ueĩre cũ xp̃. ati

Expanded text:
utrique vitae congruere nemo est qui dubitet. Et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque, quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
oracłm afferẽtibꝰ solus ipse
suam subtraxit. Unde cũ nihil
diuine uei cõsonũ apparuisset
pontifex iterato dãi ⁊ sulẽdũ paitauit.
Qui rũdit solũ illu ex his qui
Resignati erant uirgã suam
nõ attulisse cui uirgo despon-¬

Expanded text:
ordinem deferentibus; solus ipse suam subtraxit. Unde cum nihil divinae voci consonum apparuisset, pontifex iterato Deum consulendum putavit. Qui respondit, solum illum ex his qui designati erant, virgam suam non attulisse, qui virginem despon
Abbreviated transcription (Latin):
usti dño. Et abierũt ĩ lo¬
isitauit gͦ dñs ãnã. et
concepit ⁊ pepit tres fi¬
lios et duas filias. Et magni¬
ficatus ẽ puer samuel apud
dum̃n. Heli autẽ erat senex
ualde ⁊ andiebat unũsa que faci¬
ebant filii sui uniu̾̃so isrłi: ⁊ quo

Expanded text:
sti Domino. Et abierunt in loisitavit ergo Dominus Annam, et concepit, et peperit tres filios, et duas filias: et magnificatus est puer Samuel apud Deum. Heli autem erat senex valde, et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israeli: et quo
Abbreviated transcription (Latin):
mensus ẽ. qd̃ uoce nõ possumꝰ
nec facũdia ualemus. exeqͣ¬
mur uotis ⁊ medullis cordis
qr maguns ⁊ bonus est. atq
ĩmensus: tantus ac talis ꝙͣ¬
tum ⁊ qualem ip̃e se nouit o¬
re ⁊ spñ cõfiteamur ad iusti¬
inc uigo om̃s ꝑiter fe¬
stiuitatem gloriose sꝑ
uirginis m ͤ deuotissime cele-¬
bremus: qr hec est dies p̾cla¬
s glẽ magnitudo monstrat᷑
cũm eleuat᷑ in dexteram prĩs

Expanded text:
mensus est, quod voce non possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis: quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis quantum ac qualem ipse se novit, ore ac spiritu confiteamur ad justiinc, rogo, omnes pariter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclased gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
io fragilitatis nñ ẜmone pẽ¬
sennis. Amentie res est nt o¬
perationes maiestatis ĩmẽse.
int̾ exigna corruptibilis oris
nostri concinur uerba cõclu
ter deus ĩ hoĩem uenit.
uel homo tnͣsunt ĩ deũ. ĩnesti¬
ga prius si potes quomͦ ex in¬
chilo fcũs est nũdus celũ unde
resplenduit. aquaꝵ liquor t̃¬
i soliditas. qua ratione sb̃si¬
stũt. Quom etia de tra homo
de masculo femina ite q per
feminã masculus. Quid illud
est ꝑ omĩa qd̃ lumen gignit ac
tenebras. qd̃ uitã facit ac mor¬
tem. Si ergo teipsũ ohomo. et
que pp̃te fcã st̃. qualit̾ aut un¬
de sint facta cõp̾hendere non
uales: qua p̾sumptione qua¬
ue stulticia tui ip̃ius atq oĩm
distutis creatorem: Tu autẽ.¬

Expanded text:
ilitatis nostrae sermone pensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua corruptibilis oris nostri conemur verba concludter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo ex nihilo factus est mundus, coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac tenebras, quod vitam facit ac mortem? Si ergo te ipsum, o homo, et quae propter te facta sunt, qualiter, aut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Nat
Abbreviated transcription (Latin):
erat. necdum a solis ortu usq
ad occasum laudabant pũi no¬
liũ xp̃i fcm̃ est: ut ꝑ filiũ pat̾
ĩnotesc̾et gentib. ꝓfecto pr̃em
clarificauit ⁊ filius. Si antem
tm̃ modo mortuus fuisset filius
nec resurrexisset: ꝓculdubio
nec a pre clarificatꝰ ẽẽt: nͨ pa¬
trem clarificasset. ¶Lc̃ iiiͣ.¬
unc aũt resurrectione da¬
rificatus a pr̃e: resurasons
sue p̾dicatõne clarifies ieoi¬

Expanded text:
erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nofactum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: unc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarifi
Abbreviated transcription (Latin):
auant : Ip̃e uero apphensũ sa¬
ronida dispensatione doꝰ
añ legisꝑitos ⁊ phĩseos
Ampicũ curat: et mox contͣ
auariciã disputat. ut indelicet
ꝑ huuꝰ egritiidinc̃ corporis: ĩ¬
ilis expͥm̃et᷑ egritudo cordis.
demꝙ post in ẽta disputa toĩs
us hortamẽta sb̃uictã ẽ au¬
nusanari ⁊ denidebat illum.
mopitus quippe quo ãplius
lent. ⁊̃plius sitit. Et om̃is
ussitim multiplicat. qui
ia que apetit: adeptus fue
adappesenda alia ampliꝰ¬

Expanded text:
apprehensum sarovida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis melius exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta subjunctum est, aunt avari et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit amplius sitit, et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia ampli
Abbreviated transcription (Latin):
amini. Ergo qd̃ oĩb natura
tͥbuit. et iumẽtis ac bestiis: ho¬
minib ꝙ cõmune ẽ. huiꝰ curai
penitus nõ liberam. S p̃cipit᷑
nobis ne solliciti simus qͥd co-¬
medamus. Et qr in sudore
uultus p̃panius nob̾ panem:
labor extercendus ẽ. sollicitudo
dicentes quid mãducabimꝰ aut

Expanded text:
amini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo dicentes: Quid manducabimus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
miora peccãtib. Si enĩ ille
rer ⁊ dñs ẜuo debitori decẽ mili¬
um talentoꝵ tamn facile dum¬
s debent minora dimuttere:
festus fiat: dicamꝰ sub
eremplo. Si qͥs ur̃m cõmise¬
nt aduitiũ. homicidiũ. sciclegi¬
lin maiora cͥmina: decẽ mi

Expanded text:
e rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimis debent minora dimittere! festius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina, decem mi
Abbreviated transcription (Latin):
neqͣꝙͣ hoc nr̃e intelligẽtie ob¬
sistit. Qͥa ꝯad horã nonã ap̾
ãtiquos quotidie pnͣdiũ fieret.
ip̃m qͦ prãdiũ cena uocabat᷑.
dixisse me memun qd̃
plerũq in scõ enãgłio regnũ

Expanded text:
el hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. dixisse memini quod pleru
Abbreviated transcription (Latin):
quid petiit ⁊ aꝑte cognoscetis
qz in fide dubitauit. poposcit
nauq ut descenderet ⁊ sana¬
ret filiu eius. ¶Lcꝰ uii.¬
orporalem ergop̾sẽns̃
illũ credidit: quẽ nõ putauit
posse salutem dare. aͥ pñs aẽri

Expanded text:
e cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentillo credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tur mortirus. Qͥ uniderit mlie-¬
rem ad cõcupiscẽdũ eã: ꝑ oculo¬
rũ porta sus mortis. iudicia ꝓ¬
fert. Qͥ fahulis otiosis obsce¬
nis ue carminib uł detractio¬
nib aurẽ libent̾ aperit hane
ãe sue portam mortis efsict¬

Expanded text:
s. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam per oculorum portam amoris judicium profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus vel detractionibus aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis effic
Abbreviated transcription (Latin):
cat om̃s paginas sc̃as
ꝑscrutari oĩa ĩuoluta ẜmonũ
euolu̾e: oĩa scͥpturaꝵ secreta pe¬
netrare. tene caritatẽ ubi pẽdẽt
oĩa. Ita tenebis qd̃ ibi didicisu:
tenebis etiã qd̃ nũdũ didicisti.
Si eĩ nosti caritatẽ. aliqͥd nosti.
unde ⁊ illud pendet qd̾ forte nõ
nosti: ⁊ ĩ eo qd̾ ĩ scripturis nõ ĩ¬
tenet qd̾ patet. ⁊ qd̃ lacet ĩ diui¬
nis ẜmonib: qͥ caritatẽ tenet

Expanded text:
cat omnes paginas sanctas perscrutari, omnia involucra sermonum evolvere, omnia Scripturarum secreta penetrare; tene charitatem, ubi pendent omnia: ita tenebis quod ibi didicisti; tenebis etiam quod nondum didicisti. Si enim nosti charitatem, aliquid nosti unde et illud pendet quod forte non nosti: et in eo quod in Scripturis intenet et quod patet et quod latet in divinis sermonibus, qui charitatem tenet
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ q̃ ⁊ dilegtonẽ oꝑat᷑ place-¬
rent deo: sũmiq apd̾ ipm lcei ha¬
berẽt᷑. nemo ẽt unꝙͣ absq fide
⁊ dilection ꝑ holocausta solũ
⁊ sacrificia deo placuisse ĩue¬

Expanded text:
 per dilectionem operatur, placerent Deo, summique apud ipsum loci haberentur. Nemo autem unquam absque fide ac dilectione per holocausta solum et sacrificia Deo placuisse inve
Abbreviated transcription (Latin):
brorẽ ⁊ filios ⁊ fr̃es et sorores.
sidhut aut ⁊ aĩam suã: nõpo¬
test meus et̃ discipulus. S ꝑcũ¬
ctari libet quomͦ ꝑentes et car¬
ualit̾ ꝓpinquos precipun᷑ odisse.
qui iubemur et ĩuuncos dilige.
Et certe de uxore u̾itas dicit. Qd
deus cõm̃rit homo nõ separet.
dicat. ꝯ magist᷑ dicat. Qui upo¬
reui non odit: nou potest nis et
discipulus. ¶Lc̃ ir de

Expanded text:
et filios, et fratres, et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus, etc. Percontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet .cipit, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus.
Abbreviated transcription (Latin):
dinicias intpretari uoluissa
maxime cũ ille pungant. ste
delectent᷑ Et tamen sponest̾
qr cogitationũ suarũ pnua¬
nb mentem lacerant: ⁊ ni
usq ad pcc̃u ꝑ tra hunt. qui
inflicto uulnere cruentant .s.¬

Expanded text:
divitias interpretatus sit, cum illae pugnant, istae delectent. Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant.
Abbreviated transcription (Latin):
secuti estis me qd ꝓprie aplõrũ
est stq credentiũ. In regen̾atõe
ꝯ sederit filius hoĩs in se de maie¬
statis sue qñ ex mortuis de cor-¬
ruptione resurgent ĩ corrupti: se¬
debitis ⁊ uos in soliis iudicãtiũ.
condemnantes duodecĩ tribus
isrl: qr uobis credentib illi cred̾e

Expanded text:
lorum est atque credentium. In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel: quia vobis credentibus, illi credere
Abbreviated transcription (Latin):
quisq exẽplo sui: et qͣlit̾ erga
ꝓximũ agere debuisset ĩnotuit.
Uenit in lege: qr p̾cipiendo do¬
cuit. Uenit post legem per gra¬
tiam: quia pietatis sue p̾sen¬
tiam exhibendo monstrauit.

Expanded text:
quisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit.
Abbreviated transcription (Latin):
nitu suꝑ discipulos uenit: mẽ¬
tes q carnalium ĩsui amorẽ
pniutaint. Et foris appentib
linguis igneis: intus facta st̃
corda fiãmantia. qr dũ deum
in ignis uisione suscipiũt. ꝑ
amorẽ suaiiter arserũt. Ip̃e
namq sp̃s scũs amor est. Un

Expanded text:
tu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spiritus sanctus amor est. Un
Abbreviated transcription (Latin):
piste redemptor oĩm ex
pr̃e prĩs unice solus añ
principiũ natus meffabiliter.
Tu lumen tu splendor prĩs tu
spes ꝑenns oĩm intende quas
fundũt p̾ces tui ꝑ orbem famuli
Memento salutis actor qd̾ nuĩ
quondam corporis ex illibata
uirgine nascendo form simpse¬
ris. Hic p̾sens testat᷑ dies
currens ꝑ anni circulũ qd̃ solus
asede pr̾is mũdi salus adue¬
nerit. Hunc celũ terra hunc
mare. hũc om̃e qd̃ ineis est ac¬
torem aduentus tui laudat
exultans cantico: Nos quoq
qui scõ tuo redempti sanguine¬
sumus obdiem natalis tui hyͣ¬

Expanded text:
iste, Redemptor gentium, De Patre Patris unice, Solus ante principium Natus ineffabiliter. Tu lumen, tu splendor Patris, Tu spes perennis omnium, Intende quas fundunt preces Tui per orbem famuli. Memento, salutis auctor, Quod nostri quondam corporis Ex illibata virgine Nascendo formam sumpseris. Sic praesens testatur dies Currens per anni circulum Quod solus a sede Patris Mundi salus adveneris. Hunc coelum, terra, hunc mare, Hunc omne quod in eis est, Auctorem adventus tui Laudans exsultet cantico. Nos quoque qui sancto tuo Redempti sumus sanguine, Ob diem natalis tui Hy
Abbreviated transcription (Latin):
litũ cogit castra ĩt uła ar¬
tẽ pietatis oppugnat. In tene¬
rs uberib ferrum durat: lac
fundit añꝙͣ sanguinẽ. Dat ã¬
te mortem sentire quã uitã:
tenebras ingerit intrantib

Expanded text:
litum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus
Abbreviated transcription (Latin):
futandas uersucias ef¬
flagitacus ab asie ep̃is enãge¬
liũ nouusimus edidit. Cuius
quidẽ int̾ alias uirtutes mag¬
intudo signoꝵ hec fint. Mutaui
in aurũ siluestres frondiũ mur¬
gas: litorea q saxa in gẽmas.
Ĩtem gẽmarũ fragiia ĩ ꝓpͥã

Expanded text:
futandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam
Abbreviated transcription (Latin):
erodes stridet: cadens
ip̃e in laq̃um quẽ tetẽ¬
dit. Hĩc inquitatẽ quã con¬
siderat euaginat: de fide ꝑ¬
fidie sumit arma. Terre no
querit furore: quẽ natũ celi¬
tus non credit. sem. Adora¬

Expanded text:
erodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
gister mali minister do¬
li. ire artifex. inuẽtor sceleris.
impietatis actor. pietatis p̃do.
inmicus innocentie. hostis na¬
ture. Malus om̃ĩb sus peior.
pessimus sibi. Quem xp̃us ñ
ut eñ enaderet: s ne ui deret᷑

Expanded text:
gister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, malus omnibus, suis pejor, pessimus sibi: quem Christus, non ut evaderet, sed ne videret,
Abbreviated transcription (Latin):
aud ño uilib armis po¬
tuit p̾minmr: qui a mł¬
tis non potuit suꝑan. Inuicte
namq in eo enituit insigne u̾¬
tutis iudiciũ que nec frementi¬
uni seuiciam formidanit: nec
lapidantiũ ictib deuicta manꝰ¬
suctubuit. usq a deo enĩ inter
frementes ꝑmansit imꝑterri¬
tus. et inter lapidum crucia¬
menta fuit securus: ut increda¬
litatem iudeoꝵ confident̾ argue¬
ret: et benignus ꝓla pidantib

Expanded text:
aud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus
Abbreviated transcription (Latin):
uentiũ: ⁊ cũ iustis nõscribantur.
Quibñ etiam in bethleem nasci¬
tur. Bethleem quippe domus pa¬
ins int̾pretatur. ip̾e nãq est qui
ait. Ego sum pannis uinus qui
de celo descendi. Locus ergoin quo
dñs nascit᷑. Domus pains ante
uocatus est. Quia futurũ ꝓfecto
erat ut ille ibi ꝑ materiã carmꝰ
appareret: qui elector mentes
in et̾na sacietate refic̾et. Quiꝰ nõ
in parentũ domo. s in uia nascit᷑:
ut ꝑfecto ostenderet. qr ꝑ huma¬

Expanded text:
ventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto
Abbreviated transcription (Latin):
pannis est inuolutus: ho
eo est indutus. Heri presepis an¬
gustia xp̃m portauit infantem:
hodie ĩmensitas celi suscepit ste¬
phanũ tͥumphantẽ. Solus des¬
cendit dñs ut multos eleuaret.
hũiliauit se rex nr̃ ut suos mi¬

Expanded text:
pannis est involutus; hoditatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humilia
Abbreviated transcription (Latin):
eius ad pr̃em excursus usq sd
inferos recursus ad sedem dei.
E qualis et̾no prĩ carnis tro¬
pheo accingere infirma nr̃i
corporis uirtute firmans ppe¬
tĩ. Presepe iam fulget tuum
lumen q nox spirat nouumi.
qd̾ nulia nox int̾pollet fide qr

Expanded text:
ejus ad Patrem: Excursus usque ad inferos, Recursus ad sedem Dei. Aequalis Aeterno Patri Carnis trophoeo accingere; Infirma nostri corporis Virtute firmans perpetim. Praesepe jam fulget tuum, Lumenque nox spirat novum, Quod nulla nox interpollet, Fideque
Abbreviated transcription (Latin):
scere: qͥb armis p̾cinctus stephi
seniciam iudeoꝵ potint suꝑare.
ut ita meruisset triumphare.
Neq enĩ parmpendenda st̃ talis
uirtus talisq triumphus. R̾m¬

Expanded text:
scere quibus armis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus.
Abbreviated transcription (Latin):
magis: misit in bethleem. et
occidit om̃s pũos qui erant
in ea ⁊ in omĩb finib eiꝰ. Ui¬
dens qr illusus eẽt a magis.
dolet impietas se esse illusã:
⁊ in se fraus reu̾sa colliditur.

Expanded text:
em, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam,  in se fraus reversa colliditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Eginus scm̃ moysen po¬
pulo dei p̾cepta dantem.
ubi dixit. Audi isrł: dñs deus
tuus uimis deus est. Non pocest¬
l esse maior. nõ pocest ẽẽ minoꝵ:
nõ potest numerari. dicente ꝓ
corde fortit̾ tenetis catholicam
u̾itatem. Audite tũ hreuiter
qd̃ adiuuãte dño ꝓposui expla¬
nandũ. Deus mins est pater.
deus ums est filius. deus un
est sp̃s scũs: nõ tres dii. s eft
unus est deus. Tres in uocabu¬
ꝑtinet caro. Nempe aliud est
aĩa. aliud est rõ ⁊ tñ in ar̃a
est ratio ⁊ una ẽ aĩa. S aliud
aĩa agit. aliudrõ. Aĩa unuĩt:
ratio sapit. Et ad aĩam ꝑtinet
uita. radrationẽ ꝑtinet scui¬
entia. Et ꝯ unũ sint: aĩa sola
suscipit uitam. ratio sola susci¬
pit sapientiã: et tñ nec aĩa si¬
ne ratione. nec ratio sine alĩa.
Sic ⁊ pr̃ et filius licet unũ sint ⁊
bnus deus sit: ad xp̃m solũ ꝑti¬
net caro. sic̾ ad rationẽ solam¬
ꝑtinet sapientia: licet nõ rece¬
dat ab aĩa. R. Omagnũ mi¬

Expanded text:
Legimus sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest numecorde fortiter tenetis catholicam veritatem: audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. DeusDeus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus. Non tres dii, sed unus Deus. Tres in vocabusolum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam claritate diuine lucis a¬
struxit. Nusꝙͣ eĩ in tota uetis
testam̃ti serie reꝑinius anglos qͥ
tam sedulo aꝑꝑuere prĩb: cũ luce
appuisse. S hoc pͥuilegiũ recte ho¬
dierno tempori ẜuatũ est. qnͣdo
exortũ est in tenebris. lumen re¬
ctis corde: misericors et miẜator
dñs. Uerũtamen ne parua ind̾e¬
tur unius auctoritas. postꝙͣ unꝰ
sacͣmentũ noue natuitatis edo¬
cuit: statim multitudo celestium
sigminũ q̃ glãm deo caueret. pa¬
cem q sil hoĩb p̾dicaret. affuit
aꝑte demonstrãs. qi ꝑ hanc nati¬
uitatem hoĩes ad pacem unius
fidei spei ⁊ dilectionis: atiꝑ adglo¬
riam diuine laudationis essent

Expanded text:
etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus. Verutur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent
Abbreviated transcription (Latin):
ũit. Unde ⁊ m̾ito in figura qͣ¬
tuor aĩciliũ a quile uolanti cõ¬
ꝑatur. Cũctis quippe aĩalib
aquila celsius uolare. cũctis ani¬
mantib clarius radiis solis ĩ¬
figere consueuit obtutus. Et ce¬
teri euãgeliste qͣi in t̾ra ambu¬
lant cũ dño: qui temporalẽ ge-
nerationẽ eius ꝑit̾ ⁊ tempora¬
lia fr̃a sufficienter exponentes:
panca de dimuitate dixerũt. Hic

Expanded text:
it. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate di
Abbreviated transcription (Latin):
scendit iste lapidantibz
iideis: qr iste descendit
letantib angłĩs. Glĩa in ex¬
phm̃ letantes in suũ cõsortiũ
susceperunt. Heri dñs exiuit
deutero uirginis: hodie miles
egressus est de ergastulo carce¬

Expanded text:
scendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in exphanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo car
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebrauimꝰ tempora¬
lem sempit̾ni regis nr̃i
natalem: hodie celebramus tͥ¬
umphalem militis passionẽ.
heri enĩ rex nr̃ trabea carns ĩ¬
dutus. de aula uteri uirginalis
egrediens: usitare dignatus

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitar
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat quẽ mrĩs aluo geftiẽs
clausus iohes senserat. N¬
is racire ꝑtulit p̾sepe nõ ab¬
horruit paruoq lacte pastus est
ꝑquem nec ales esurit. G au¬
det chorus celestium ⁊ angen
camunt deo palam q fit pafto¬
rib pestor creator ommũ Ole¬

Expanded text:
gestiens Clausus Joannes senserat. Feno jacere pertulit, Praesepe non abhorruit, Parvoque lacte pastus est, 374 Per quem nec ales esurit. Gaudet chorus coelestium, Et angeli canunt Deo, Palamque fit pastoribus Pastor, creator om
Abbreviated transcription (Latin):
qui usq in hodiernũ diẽ
n egastis filium dei. Nonne uox
ur̃a est illa qñ eũ uidebatis mi¬
racula facientem. atq tentã¬
tes dicebans: quousq aĩas
nr̃as suspendis. si tu es xp̃s:
dic nobis palain. Ille autẽ ad

Expanded text:
qui usque in hodiernum diem negastis Filium Dei. Nonne vox vestra est illa quando eum vidistis miracula facientem, atque tentantes dicebatis: Quousque animas nostras suspendis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
utero: qui erat in prĩs imꝑio.
Cuius suscepte carnis cansa
het est. Postꝙͣ enĩ inuidia diabo¬
li pͥmus ille parens spe seductu ᷤ
inani cecidit: confestim exul et
ꝑditus in om̃i gen̾e suo. radi¬
cem malicie ⁊ pccĩ tnsduxit.
Crescebatq in malũ uehemẽ¬
tius om̃e genus mortaliũ dif¬
fusis nbiq scelerib: et qd est
catum: consuluit u̾bo. lege ꝓ¬
phetiis signis. plagis ꝓdigi¬
s. S cũ nec siquidem errores
ĩuos ã monitus cognosceret.
mũdus: misit deus filiũ sim̃
ut carnem induerer ⁊ hoĩbus
appareret epeccatores sana-¬

Expanded text:
t in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium diffusis ubique sceleribus, et, quod est ccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sana
Abbreviated transcription (Latin):
ecerũt ergo ili hoe et
tollentes nactas duas
que lactabant uitulos Iunres
earũ recluserũt domi. et posi¬
erũt archam dei sr̃ plaustrũ.
et capsellã que hẽbet mures
aureos et silĩtudinẽ anorũ
bant aut̾ in drrectũ base-
ꝑ uiam q̃ ducit bethsems.
et itĩnere uno gͣdiebant ꝑgen¬
tes ⁊ mugientes: et nõ de c̾i¬

Expanded text:
t tollentes duas vaccas, quae lactabant vitulos, junxerunt earum concluserunt domi. Et posuerunt arcam Domini super plaustrum, et capsellam, quae habebat mures aureos et similitudinem anorum. Ibant autem in directum vaccae, per viam quae ducit Beth-Sames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes: et non decli
Abbreviated transcription (Latin):
catũ. Naii qui sine tmnore
est: nõ potĩt iustifica. Irnci¬
dia eĩ aĩositatis illuis. sbues¬
sio illius est. Usq in tempus
sustine bit patiens: ⁊ p̾ ea m¬
ditio iocunditatis. Donns se¬
sus usq in tempus abscõdet
ũba illius ⁊ labia multorum

Expanded text:
catum nam qui sine timore est non poterit iustificari iracundia enim animositatis illius subversio illius est usque in tempus sustinebit patiens et postea redditio iucunditatis bonus sensus usque in tempus abscondebit verba illius et labia multorum
Abbreviated transcription (Latin):
isciplina sapĩe cui re¬
uelata est ⁊ manife¬
sta: et multiplicationẽ ĩgres¬
sus illius quis intellexit: U¬
nus est altissimus creator
oĩ omp̃s: rex potens ⁊ me¬
tuendus minis. sedẽs super
oꝑa sua. ⁊ suꝑ omnẽ carnc̃

Expanded text:
isciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, rex potens et metuendus nimis, sedens super opera sua, et super omnem carnem
Abbreviated transcription (Latin):
spectu hoĩm: ⁊ nõ scandabr¬
ris in labiis tius. Aitendol
illis ne forte cadas ⁊ adducs̃
ot reuelet deus absconsa tua.
xin medio synagoge elidat te.
qui accessisti maligue ad dum̃:
icor tuũ plenũ est dolo ⁊ falla

Expanded text:
on scandalizeris labiis tuis. adtende in illis, ne forte cadas et adducas t reuelet deus abscondita tua et in medio synagogae elidat te. quoniam accessisti maligne ad dominum, et cor tuum plenum est dolo et falla
Abbreviated transcription (Latin):
an. Sapientia clamitat in pla¬
fris. si qͥs diligit sapĩam ad me
delmnet et eam inueĩet. et eam
dam ĩueñit b̃s est si tenuerit
cam. anͣ. Dñs possedit me ĩ¬
fac̾t a pͥncipio. nͨ dũ erant abys

Expanded text:
Ant. Sapientia clamitat in plateis: Si quis diligit sapientiam, ad me declinet, et eam inveniet; et eam dum invenerit, beatus est si tenuerit illam. Ant. Dominus possedit me infaceret a principio: necdum erant a
Abbreviated transcription (Latin):
Ngressus est ergo nauiculã.
fecit turbare mare. cõmouit
uentos: concitauit fluctus. Cur
hoc: Ideo ⁊ discipulos mitt̾et ĩ
timorem et suũ auxiliũ postu-¬
larent: suam q potentiam ro-¬
gantib mani festaret. Illa tem¬
pestas nõ ex sese oborta est: sed
potestati paruit imperantis.¬

Expanded text:
ngressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis
Abbreviated transcription (Latin):
ohẽs baptista qui uemis
dem auctoritate qua ille achab
corripuerat ⁊ zez abel arguit
herodem et herodiadẽ ꝙ illici¬
sis iuptias fecerint: ⁊ nõ lice¬
it fr̃e biuente g̾miano illius
hrorem ducere. malens ꝑicli¬
tari apud regem: ꝙͣ pp̃adula¬
Etcũ dies oportumis accidis¬
set. herodes natalis sui cenam
fecit pͥncipib ⁊ tͥbimis ⁊ pͥmis
galilee. Soli mortaliũ herodeᷤ
i pharao legunt᷑. diem natalis
sin gaudiis festiuis celebrasse.
d uterq rex in fausto auspicio
festiuitatẽ suã sanguine feda

Expanded text:
es Baptista, qui venit dem auctoritate, qua ille Achab corripuerat, et Jezabel, arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat fratrem vivente germano illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulaEt cum dies opportunus accessisset, Herodes natalis suae coenam fecit principibus, et tribunis, et primis Galilaeae. Soli mortalium Herodes et Pharao leguntur diem natalis sui gaudiis festivis celebrasse, sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foeda
Abbreviated transcription (Latin):
eprosi nõ absurde ĩtel¬
ligi possunt qui scien¬
tiam be fidei nõ hũtes: uari¬
as doctrinas ꝓfitent᷑ ẽrroris.
Non eĩ abscondũt ĩperitiam
suam: s ꝓ sũma peritia ꝓfe¬
runt in lucem. ⁊ iactãtiam
ẜuionis ostendunt. Nulla
porro falsa doct̾na est: q̃ non
aliqua uera int̾misceat. Uera
ergo falsis mordinate ꝑmix.¬
tã. in una disputatione uel nrͣ

Expanded text:
eprosi non absurde intelligi possunt, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas proferunt erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista, in u
Abbreviated transcription (Latin):
consentiendo sb̃combere. s
regendo p̾esse nouerũt. Lixͣ¬
t ecce quidã legisperit᷑
surrexit tentans eñ et
dixit. Magister quid faciendo
uitam eteruã possidebo: legis¬
ꝑitus qui de uita eterna dñm
tentans inf̾rogabat: occasio¬
nem ut reor tentandi: de ipĩs
diũ ẜ̾monib sumpsit ubi aut.
pta st̃ in celis. S ipsa sna ten¬

Expanded text:
consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: pta sunt in coelis. Sed ipsa sua ten
Abbreviated transcription (Latin):
tit Duꝑ ib cesare auigusio
iudea sb̃iecta romanis qñ ĩ to¬
to orbe est celebrata descriptio:
stipendaria fr̃a fu̾at. Et erat
in pplõ magna seditio. dicenti¬
b aliis ꝓ securitate ⁊ quiete.
qr romam ꝓ om̃ib militarẽt:
debere tributa ꝑsolui. pharise¬
is uero qui sͥ applandebant de
iusticia. ẽ contrario ntentib.
nõ debere ppłm̃ dei qui decima᷑
solũet. pͥmitiua daret: ⁊ cet̾a
que in lege stripta st̃ humanᷤ
uius seditionis adeo
fomes inualuit: ut pi
dĩ passionẽ insistentib sibi
romains. pr̃iam . gentẽ et re-¬
gnũ nobile illud cũ sua religi¬
one templum. imo ip̃am lucẽ
ꝑdere: ꝙͣ tributa pendẽ malue¬
filiũ antipatris aliemgenã.
⁊ ꝓselitũ. regem indeis cõititu¬
erat: qui tributis p̃eẽt: ⁊ roma¬
no pareret imꝑio. Mittunt
gͥ pharisei discipulos suos
cũ herodianis: id est cũ militi¬
b herodis. seu qͦs illudẽtes pha¬
risei. qr romains t̾buta solue¬
bant. herodianos uocabant.

Expanded text:
 sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, quia Roma pro omnibus militaret, debere tributa persolvi; Pharisaeis vero qui sibi plaudebant in justitia e contrario nitentibus non debereet primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt , humanis ujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluefilium Antipatris alienigenam et proselitum Regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei, quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vocabant,
Abbreviated transcription (Latin):
domos. Dicit gͦ ecclĩa se nigͣm
ẽẽ sit̾ tab̾nacula cedar: pp̃ ꝑse¬
cutiones quas patiebatur a fi¬
liis tenebrarũ qd int̾pretatur
cedar. Hur psalmista dicit
hĩtaui cũ hĩtantib cedar. idẽ
tores ⁊ infideluade nigros. Eor¬
mosam u̾o se dicit sicut pelles
id ẽ tab̾nada salomonis. qui
pacificus interp̾tatur. qm di¬
gua fũat uisitutõe ⁊ cõsolatõẽ
sponsi sui xp̃i int̾ angustias
Et sic̃ tab̾nacula expessib mõ¬
tuoꝵ aĩaliũ fuĩt: ita ecclia ta¬
b̾nacłm dei iudelicet ex his cõ¬
struit᷑: qui se ipos cũ uicns ⁊

Expanded text:
domos. Dicit ergo Ecclesia se nigram esse sicut tabernacula Cedar, propter persecutiones quas patiebatur a filiis tenebrarum, quod interpretatur Cedar. Hinc Psalmista dicit: Habitavi cum habitantibus Cedar , id est, tores mosam vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui pacificus interpretatur: quoniam digna erat visitatione et consolatione sponsi sui Christi inter angustias. Et sicut tabernacula ex pellibus mortuorum animalium fiunt, ita Ecclesia, tabernaculum videlicet Dei, ex his construitur qui seips
Abbreviated transcription (Latin):
Uor ecclie est so sponsũ suã
xp̃m. O sponse que diligit
sua mea: id est quẽ tota m̃¬
tis intentione diligo. indis
ni uhi pascas. idest ubi ou
tuas pasiere ftcias. Iu se
enĩ pastor bonus: sic̃ in euͣnge
lo dicis. E go sum pastor bonus¬
ubi pascas ⁊ ubi cubes. idest u¬
bi requiescas. ⁊ hoc in m̾idie: id
est in feruore ꝑsecutõis. uł tẽta¬
ei dicait ĩ quoꝵ mentibz requie¬
seat. Nan cubare sponso irqͥes¬
cere est sic̃ ip̃e dicit. Suꝑ quen
arescant: ip̃e in coꝵ cordib cubat
trequiescit: atq ab oĩ feruore
tenttitionũ ⁊ ꝑsecutionũ ꝓtegit.
Quare hoc: Ne uagari incipi¬
am ꝑgreges sodaliũ tuoꝵ. Gre¬
ges sodaliũ appellat cõuenti¬
cula heticoꝵ: qui sodales x fr̾¬
no gregẽ s greges pascunt. Et
est sensirs. O sponse: indica mͥ
sõs et clectos tuos in quoꝵ mẽ¬
neibi posse inueĩre. Hũc u̾sũ
ibi pscas ubi cubes. ⁊ ip̃e res

Expanded text:
ox Ecclesiae est ad sponsum suum Christum. O sponse, quem diligit anima mea, id est quem tota mentis intentione diligo, indica mihi ubi pascas, id est ubi oves tuas pascere facias; ipse est enim Pastor bonus, sicut ipsest enim pastor bonusubi pascas et ubi cubes, » id est requiescas, et hoc in meridie, id est in fervore persecutionis vel tentaei dicat, in quorum mentibus requiescat. Nam cubare sponsi. requiescere est, sicut ipse dicit: « Super quem arescant, ipse in eorum cordibus cubat et requiescit, atque ab omni fervore tentationum et persecutionum protegit. Quare hoc? Ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. Greges sodalium appellat conventicula haereticorum, qui sodales Csi greges suos pascunt. Et est sensus: O sponse, indica mihi sanctos et electos tuos, ne forteibi posse inveniri. Hunc versum Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudĩem ht̃ pomorimmn
⁊ gratum odorem int̾ agrestia
li refulget gratia intfilios.
potestate accepta ab ouico filio
dei: ut sint filii dei. Hint iohes¬
quasi bnigeniti a pr̃e plenri
niti a pr̃e. S ub uibrall
quam desiderabã sedi: et f̃ni¬
in eius ꝓtectione confido:⁊ al
eo int̾ adu̾sa gubernar spels
Unibra eĩ xp̃i: ꝓtectio est di¬
tatis. qr clectas tuetur ⁊ dest¬
dit. Eructus inquit ems dil¬
cis gutturi meo: id eft dimie¬
tatis cõtemplatio. qua mel
pectatio. hoc pͥmiñ ⁊ hee sas¬
tas: uisio conditoris sin. D¬
derat ergo umbram spons
suo est. qr expectat ꝑfrui specie
uisionis illius: et saciari dulce¬
dine claritatis eius. Intro¬

Expanded text:
pulchritudinem habet pomorum, et gratum odorem inter agrestia li refulget gratia inter filiopotestate accepta ab unico Filio Dei, ut sint filii Dei. Hinc Joquasi Unigeniti a Patre niti a Patre. Sub umbra illius, quam desiderabam, sedi: in ejus protectione confido, et ab eo inter adversa gubernari spero. Umbra enim Christi protectio est Divinitatis, qua electos tuetur et defendit. Et fructus ejus dulcis gutturi meo, id est Divinitatis contemplatio, qua me spectatio, hoc praemium et satietas, visio conditoris sui. Desiderat ergo umbram conditmeo est, quia exspecto perfrui specie visionis illius, et satiari dulcedine charitatis illius. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
irdsm est scctis iag̃is a
uit. et tũc qͦdam mͦ nardus
ecclĩc: id est odor uirtutũ. fortiꝰ
dedit odoreu suũ. Iux literam
uardus ẽ h̾ba aromactica cras¬
sa ⁊ fragili radice. folioq ꝑuo.
densoꝙ cuiꝰ cacumina ĩ aristas
sesꝑgñt. Hoc bngnento maria
magdalene: pedes ⁊ caput do
ꝑunrisse ĩ eiingłio legit. N a¬
suiculus murre. dilectus meus
mͣ. Myrra species ẽ aromatica.
mine amaritudinis: qͣ mor¬
tuoꝵ corpora cõdiũt᷑. hoc loco
passio xp̃i ⁊ sepultura designa¬
tur. Nam depositũ corpus do
de ciuce a inicodemo ⁊ ioseph:
mp̾rra ⁊ aloe conditũ ẽ ⁊ inuo¬
lutũ lintheis cũ aromatibus
cordis int̾ ubera eẽ. Dic̃ ergo
Iut uber mea cõmorabitur:
id est in cordis mei memoria

Expanded text:
ictum est sanctitas magis a evit, et tunc quodammodo nardus Ecclesiae, id est odor virtutum fortius dedit odorem suum. Juxta litteram nardus herba est aromatica, crassa et fragili radice, folioque parvo et denso, cujus cacumina in aristas se spargunt. Hoc unguento Maria Magdalene pedes et caput Domini perunxisse in Evangelio legitur e dilectus meus mihi. Myrrha species est aromatica nimiae amaritudinis, qua mortuorum corpora condiuntur. Hoc loco passio Christi et sepultura designatur: nam depositum corpus Domini de cruce a Nicodemo et Joseph, myrrha et aloe conditum est, et involutum linteis cum aromatibus,cordis inter ubera esse. Dicit ergo: Inter ubera mea commorabitur, id est, in cordis mei memoria
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Tu quidẽ mepulchis̃ in
opere ⁊ cogitatõe ẽẽ dicis: sig
omnẽ hanc pulchritudĩema
te me credo habere ⁊ cognosco.
Tu eĩ es pulch̃ ⁊ decorus: t es
fons totius boni. ⁊ qͥcquid bon
hẽo: tua gr̃a hẽo. Pulcher aut̃
qͣi u̾o in leto requescit.: ali
aliquãtula pace sibi ces
fruit᷑. S hic lectulus floridus
cst hoc est. uarietate uͥtutũ qͣsi
uernãtib floribus distincta .ẽ.
requies ecc̃e. Tunc eĩ liberius
cõtẽplationi diuine insistit.
bonoꝵ opeꝵ excicia liberius

Expanded text:
diceret: Tu quidem me pulchram in opere et cogitatione esse dicis; sed ego omnem hanc pulchritudinem a te me credo habere et cognosco. Tu enim es pulcher et decorus, tu es fons totius boni, et quidquid boni habeo, tua gratia habeo. Pulcher autemquasi vero in lectulo requiescit, cum aliquantula pace sibi concessa fruitur. Sed hic lectulus floridus est, hoc est, varietate virtutum quasi vernantibus floribus distincta est requies Ecclesiae. Tunc enim liberius contemplationi divinae insistit; bonorum operum exercitia liberius
Abbreviated transcription (Latin):
tem pñtis tẽporis ad et̾nan
bĩtudinem tendere: monet
Sic̃ inquit liliũ est int̾ spinaᷤ.
sic amica mea int̾ filias. Spi¬
ne que pũgunt ⁊ lacerant:
Et est sensus. Sic tibi uiuẽ¬

Expanded text:
tem praesentis temporis ad aeternam beatitudinem tendere, monet Sicut, inquit, lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. Spinae quae pungunt et lacerant, Et est sensus: Sic tibi viven
Abbreviated transcription (Latin):
fieri dignatus est. s etiã pauꝑ
uites s pauꝑes elegit hr̃e pa-¬
rentes. ut ꝑticeps factus pau¬
ꝑtatis nr̃e. diuiciarũ ⁊ glĩe sue
nos ꝑticipes faceret. Sĩc̃¬

Expanded text:
us est, sed etiam pauper vites, sed pauperes elegit habere parentes; ut particeps factus paupertatis nostrae, divitiarum et gloriae suae nos participes faceret.
Abbreviated transcription (Latin):
egredeir ⁊ abi pꝰ uestigia gregũ.
Ac si dicet. Tu q̃ris te qͣsi ame
delictã: et ꝑsecutionũ feruorib
deigratã: nec cõsidera q pul¬
chra sis int̾ mulieres. idest nõ
cittendis uͥtutũ spũaliũ pulchai¬
tudinẽ. qua p̃ ceteris decoraris:
licet tentationib deigrens: S̾i
ergo ignoras te: idest si hanc
dignitatẽ et formositatẽ tuam
nõ cognostis. egredere de mneo cõ¬
sortio. et cibi post uestigia gre¬
gum. hoc est seq̃re ⁊ imuttare do¬
ctrinã errantiũ hẽticoꝵ: qui cõ
tempto u̾o pastore uniꝰ gregis.
res. E E pasce hedos tuos uix

Expanded text:
. Ac si diceret: Tu quereris te quasi a me derelictam et persecutionum fervoribus denigratam; nec consideras quam pulchra sis inter mulieres, id est, non attendis virtutum spiritualium pulchritudinem, qua prae caeteris decoraris, licet tentationibus denigreris. Si ignoras ergo te, id est, si hanc dignitatem et formositatem tuam non recognoscis, egredere de meo consortio, et abi post vestigia gregum, hoc est, sequere et imitare doctrinam errantium haereticorum, 507 qui contempto vero Pastore unius gregis, Et pasce haedos tuos, i
Abbreviated transcription (Latin):
s inte exultabimꝰ. Hoc ẽ qd̃ apo¬
stolus ait. qui glĩat: in dũo glo¬
eĩ dei st: ip̃a gr̃a qͥ saluantur.
mordantes etiã qr tr aiuftitatẽ
lesis. uberib doctrine eimͣnglĩe
temꝑare dignatus es. Recti di¬
lguit te. Illi inquit qͥreca cõr

Expanded text:
s exsultabimus. Hoc est quod Apostolus ait: Qui gloriatur, in Domino gloenim sunt ipsa gratia qua salvamur. Recordantes etiam, quod tu austeritatem legis uberibus doctrinae evangelicae temperare dignatus es. Recti diligunt te. Illi inquit qui recti cor
Abbreviated transcription (Latin):
uisb sc̃as arĩas. Nigra sumꝰ
sũ uͥtutib ofilie ierusalẽ. id est
oaĩe fideles. nigͣ sũ id est defor¬
mis. ꝑsecutionib ⁊ erũpuiis qͣs
sustineo. s formosa sũ decore
uirtutũ. Quomodo aũt ingra
sit. uł quomͦ formosa: ostendit
cũ sb̾dit. S icut tab̾uacula
cedar: sic pelles salomioius. Ita
emĩ distinguit᷑. Nigra sum sic̃
tab̾uacłã cedar: formosa sicut
pelles salonioms. Cedar fuit¬

Expanded text:
sanctas animas. Nigra sum, sum virtutibus, o filiae Jerusalem, id est animae fideles. Nigra sum, id est, deformis persecutionibus et aerumnis quas sustineo; sed formosa sum decore virtutum. Quomodo autem nigra sit, et quomodo formosa ostendit, cum subdit: Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. Ita enim distinguitur: Nigra sum sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomonis. Cedar
Abbreviated transcription (Latin):
id est bnitatẽ catholice ecclĩe.
pastores uͥo uiłti st̃ hetici. qui
gregem deceptoꝵ hoĩm sibi sig¬
gregaut. qͦs diabolo pascunt.
de quib ⁊ psalista fit. dit
oues in ĩferno positi st̃ mois¬
in hoc loco iali pp hebitudinẽ.¬

Expanded text:
id est unitatem catholicae Ecclesiae. Pastores vero multi sunt haeretici, qui gregem deceptorum hominum sibi aggregant, quos diabolo pascunt; de quibus et Psalmista: Sicut oves in inferno positi in hoc loco